comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit suꝑ illud nebulã suã : quia ꝓculdubio &cor
nr̃m ad querendũ subleuat: & tam̃ occulta
moderatione agit᷑ : ut ipsa inquisitionis suȩ
in mensitate reprimat᷑ : Vnde scriptũ ẽ :
Dedit abrssus uocẽ suã ab altitudine fanta¬
siae suae: Exclamare enĩ mens humana
in admiratione cõpellit᷑ . dũ in altitudine
considerationis in requisitionib: suis coipso
quolatius extendit᷑ angustiat᷑. lelcerte
quia soliũdĩ ipsi nos sumꝰ uultũ solu ñ in me¬
rito tenere dicit᷑ : dũ nra scientia ꝓgre¬
A dia daltiora ꝓhibet᷑: Suꝑ quod soliũ siut
nebulã suã ds̃ asꝑgere dicitur: quia in uisibił
manens occulta suꝑ nos iudicia exerit : ut &
fuat in promptis quod uideri possimꝰ & tamen
origo facti liteat in abditis ut cur stat
nesorre debeamꝰ : Vnde & apte subdit᷑: Terim¬

Expanded text:
dit super illud nebulam suam, quia procul dubio et cor nostrum ad quaerendum sublevat, et tamen occulta moderatione agitur, ut ipsa requisitionis suae immensitate reprimatur. Unde scriptum est: Dedit abyssus vocem suam, ab altitudine phantasiae suae . Exclamare enim mens humana in admiratione compellitur, dum in altitudine considerationis in requisitionibus suis eo ipso quo latius extenditur, angustatur. Vel certe, quia solium Dei ipsi nos sumus, vultum solii sui non immerito tenere dicitur, dum nostra scientia progredi ad altiora prohibetur. Super quod solium suum suam nebulam Deus aspergere dicitur, quia invisibilis manens, occulta super nos judicia exerit, ut et fiat in promptis quod videre possimus, et tamen origo facti lateat in abditis, ut cur fiat, nescire debeamus. Unde et apte subditur
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ t̃rȩ nomine nisi scaȩ cła designat᷑
quaedũ uerba predicationis suscipit : fruc¬
tũ boni operis reddit : Dequa ꝑ morsendr̃
Dequib: ꝓ ꝓphetã dicit᷑ Om̃s gentes uelut
nihilaa & in anerre puta tesunt: In eoergo
nihilo t̃ra suspendit᷑ quod prius uacuũ
ab aquilone tenebat᷑ quia illa corda
gentiliũ repleta sunt caritate dĩ quȩ
pressa prius fuerant corpore diaboli :¬

Expanded text:
Quid enim terrae nomine, nisi sancta Ecclesia designatur. Quid enim terrae nomine, nisi sancta Ecclesia designatur. quae dum verba praedicationis suscipit, fructum boni operis reddit? De qua per Moysen dicitur: De quibus per Isaiam dicitur: Omnes gentes velut nihilum et inane reputatae sunt ei . In eo ergo nihilo terra suspenditur, quo prius vacua ab aquilone tenebatur; quia illa corda gentilium repleta sunt charitate Dei, quae pressa prius fuerant torpore diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
tacione sociant᷑ Ipsa autẽ occupatio sȩtu¬
lariũ dignitatũ tanto faciliorib uitus
premit᷑ : quanto maio ribus curis grauat᷑
Humanꝰnãq: Animꝰ uidere & deuitare
peccata ut inã ualeat uel quietꝰ: quia
ergo uidit desideratas rerũ celsi tudines absq
peccatis ministrari nom posse & quia diuinae
irae non abscondit᷑ quicquid inlicitũ ꝑ petrat᷑
om̃sq: dampnationis eius socios designauit: quis¬
lonis nomine in sacro eloquio. appel laridia¬
bolus sol& : quiut torporis frigore gentiũ
corda constringer& dix̃. Sedeboinmonte
testamenti in laterib: aqui¬
lonis qui suꝑuacuũ extendit᷑: quia il la
corda possid& quȩ diuini amoris grã nonre¬
plent᷑ Sed tam̃ ormipotenti dõ subpetit
etiã uasa diaboli cunctis uirtutib: uacua
suȩ graẽ munere implere. in eisq diuini
timoris soliditatẽ ponere : quosnulla cons¬
picit rectitudinis actione roborari : Unde
aptȩ subiungit᷑ : Et appendit terrã suꝑnihibi:

Expanded text:
ociantur. Ipsa autem occupatio saecularium dignitatum tanto facilioribus vitiis premitur, quanto majoribus curis gravatur. Humanus namque animus videre et devitare peccata utinam valeat vel quietus. Quia ergo vidit desideratas rerum celsitudines absque peccatis ministrari non posse, et quia divinae irae non absconditur quidquid illicitum perpetratur, omnes damnationis ejus socios designat. Sequitlonis nomine in sacro eloquio appellari diabolus solet, qui, ut torporis frigore gentium corda constringeret, dixit: Sedebo in monte testamenti in lateribus aquilonis. . Qui super vacuum extenditur, quia illa corda possidet, quae divini amoris gratia non replentur. Sed tamen omnipotenti Deo suppetit, etiam vasa diaboli cunctis virtutibus vacuae suae gratiae munere implere, in eisque divini timoris soliditatem ponere quos nulla conspicit rectitudinis actione roborari. Unde apte subjungitur: Qui appendit terram super nihilum.
Abbreviated transcription (Latin):
tudo scientiae dr̃ promde suꝑ plenitudi¬
nẽ scientue ascendisse ꝑ hibetur & uolasse
quia maiestatis eiꝰ celsitu dinẽ scientianul¬
la cõprehendit. Vola uit ergo : qui longe in
altũ ab intellectunrõ sẽ rapuit Uolauit
suꝑpennasuentoꝵ : quia scientiã trans¬
cendit animarũ : Qui posuit tenebras lati¬
bulũ suũ : quia dũ caligine nrãe in firmitatis
obscuramur ꝑ ignorantiã nr̃am nobisabs¬
condit᷑ ne a nobis modo in ẽt̃na& intima
claritate uideat᷑. Unde ei in canticiscanti¬
corã: absponsa dr̃ feuge dilecte mi fuge:

Expanded text:
itudo scientiae dicitur. Proinde super plenitudinem scientiae ascendisse perhibetur, et volasse, quia majestatis ejus celsitudinem scientia nulla comprehendit. Volavit igitur, quia longe in altum ab intellectu nostro se rapuit. Volavit super pennas ventorum, quia scientiam transcendit animarum. Qui posuit tenebras latibulum suum, quia dum caligine nostrae infirmitatis obscuramur per ignorantiam nostram nobis absconditur, ne a nobis modo in aeterna claritate videatur. Unde ei et in Canticis canticorum ab sponsa dicitur: Euge, dilecte mi . Item
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde ꝑpsalmistã dicit᷑ : mutabis ea & mu¬
tabunt᷑ : Quã quidẽ ultimã cõmutacionẽ
ipsis nobis punc uicis situdimb: nuntiant.
quib: nrĩs usibus indesinent̃ alt̃ nant :
Nã terra a sua spetie hiemali aridi tate
deficit: uernalihumore uiride scit: cȩlũ
cotidie caligine noctis obducit᷑ & diurna
claritate renouat᷑ : hincergo hinc fide¬
lis quisq: colligat & interire hacc & tam̃
pimouationẽ refici quae constet nuns
assidue ulut fe gedefecture erars pt¬

Expanded text:
tur: Mutabis ea et mutabuntur . Quam quidem ultimam commutationem suam ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternant. Nam terra a sua specie hiemali ariditate deficit, vernali humore viridescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et diurna claritate renovatur. Hinc ergo, hinc fidelis quisque colligat, et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae constat nunc assidue velut ex defectu reparar
Abbreviated transcription (Latin):
uiorib: onerat᷑ : Eisq: ipsis populis mente
& cogitacione sub ponit᷑. quib: suꝑpanitur
dignitate : Et bene his uerbis breuit̃
indicat᷑ quia omnis suꝑbia eo ipsom
imorac&. quo inalto se erigit: Vt inde
magis cunctis sub posita sit : unde cunc¬
tis appetit suꝑ ẽẽ : Homo quippe in sublimi¬
bus ela̧ uatꝰ tantos suꝑse sustin& quantes
subpasitos regit : hii autẽ quitalib sociant᷑
ipsi etiã laboris eoꝵ participatione de¬
primunt᷑ Nã cũ eis laborẽ etiã tolerant
ponderis qii parit̃ głam affectant honoris:
Vnde cũ dicer& eccegigantes gemunt sub

Expanded text:
vioribus oneratur; eisque ipsis populis mente vioribus oneratur; eisque ipsis populis mente et cogitatione supponitur, quibus superponitur dignitate. Et bene his verbis breviter indicatur quia omnis superbia eo ipso in imo jacet quo in alta se erigit, ut inde magis cunctis supposita sit, unde cunctis expetit superesse. Homo quippe in sublimibus elevatus, tantos super se sustinet, quantos suppositos regit. Hi autem qui talibus sociantur, ipsi etiam laboris eorum participatione deprimuntur. Nam cum eis laborem etiam tolerant ponderis, dum pariter gloriam affectant honoris. Unde cum diceret: Ecce gigantes gemunt sub
Abbreviated transcription (Latin):
ciae ꝑdider̃ : Isti ettã resurgere post mortẽ
nequeunt quia culpa sua inflati ꝑ suꝑbiam.
adpęnitentiae remedia non recurrunt
hinc rursũ scriptũ .ẽ. Vrquier rauerit auia
doctrinȩ. in coetu gigantũ cõmorabitur:
Quia quisquis iter rectitudinis deserit. quoꝵ
se numero Nisi spirituũ suꝑboꝵ iungit: Benẽ
autẽ contraelatos dicit̃ Eccegigantes
gemunt sub aquis : Acsi aꝑte diceretur
Carde scientia homo suꝑbiat cũ ignorantiȩ abrs¬
sus & ipsos suꝑbissimos angłoꝵ sp̃s prȩmat :¬
Si autẽ gigantũ nomine potentes huius
scłi desugnant᷑ ina quispossunt populi fi¬
gurari. Iohanne at testante quiait:
Aquȩ enĩ ĩ sunt populi: Bene autẽ c̃tra
suꝑ bientẽ dicitꝰ. Eccegigantes gemunt
sub aquis : quia elatiomĩs dũ inhacuita
Ad sequilionoꝵ celsitudinẽ cupiunt. sub
ponderib: popłoꝵ gemunt : Nã quanto
quesq: hic altus erigit᷑. tanto curis gra¬

Expanded text:
tiae perdiderunt, isti etiam resurgere post mortem tiae perdiderunt, isti etiam resurgere post mortem nequeunt, quia post culpam suam inflati per superbiam, ad poenitentiae remedia non recurrunt. Hinc rursum scriptum est: Vir qui erraverit a via doctrinae, in coetu gigantum commorabitur ; quia quisquis iter rectitudinis deserit, quorum se numero nisi superborum spirituum jungit? Bene autem contra elatos dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis. Ac si aperte diceretur: Cur de scientia homo superbiat, cum ignorantiae abyssus et ipsos superbissimos angelorum spSi autem gigantum nomine potentes hujus saeculi designantur, in aquis possunt populi signari, Joanne attestante, qui ait: « Aquae sunt populi . » Bene autem contra superbientem dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis. Quia elati omnes dum in hac vita assequi honorum celsitudinem cupiunt, sub ponderibus populorum gemunt. Nam quantum quisque hic alterius erigitur, tanto curis gra
Abbreviated transcription (Latin):
spsi ergo sẽ ꝑ prudentiã prȩculit c̃uus
uidiciũ nintellegendo iũdicauit: Ipsi se
ꝑ prudentiã prȩtulia a quo uiuendi spi¬
ractilũ accepit : Acsiplus ipso essa sapiend
a quo habebat ut ess& Sed quiabeatus
iob scȩ̃ aeccłȩ trpũ tenen pauca in suꝑboꝵ
correptione protulit quostenere here¬
ticoꝵspetiẽ ñ ignorauit : sicut superi¬
usdix̃ disputare cũ dõ cupio prius uos
ostenden fabricatores mendatii. &cul¬
tores ꝑuersoꝵ dogmatũ : repente se ad
doctrinã erigit & contra ed toꝵ impe¬
ritiã scientiȩ saȩ latitudinẽ ꝑsententi¬
as expandit dicen: Eccegigantesge
munt subaquis . Dignũ quippe erat . ut̃ per
Fincrepationẽ priustumorẽ sapientiae
terrene retunder& &ꝑ doctrinã postmo¬
dũ ad plena misteriis uerba transir&. Cigap¬
tes eñiuł a postatas angłos. uel suꝑbos
gigantes non resurgent : quosnãq: mortu
nisi eos quidepeccato etiã suꝑbidnt appellat:
Illi autẽ nonuiuunt : qua peccando uitã iusti¬

Expanded text:
udentiam praetulit, cujus judicium non intelligendo judicavit. Ipsi se per prudentiam praetulit, a quo vivendi spiraculum accepit; 546 ac si plus ipso esset sapiens a quo habebat ut esset. Sed quia beatus Job, sanctae Ecclesiae typum tenens, pauca in superborum correptione protulit, quos tenere haereticorum speciem non ignoravit, sicut superius dixit: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum ; repente se ad doctrinam erigit, et contra elatorum imperitiam scientiae suae latitudinem per sententias expandit, dicens: CAPUT XXI Vemunt sub aquis. - Dignum quippe erat, ut per increpationem prius tumorem sapientiae terrenae retunderet, et per doctrinam postmodum ad plena mysteriis verba transiret. Gigantes autem vel apostatas angelos, vel superbos gigantes non resnisi eos qui de peccato etiam superbiunt, appellat? Illi vero non vivunt, quia peccando vitam justi
Abbreviated transcription (Latin):
quia idurco hunc diuna dispensatio in
onquitate terat: ut abiniquite e come¬
prqui Sed quidutius toleratuues amer
ꝓbinquitbi conpescitur : munius quidẽ
sipnue patientiat ꝑcipit sedreatꝰ sunuincu¬
lis eripͥso se munere artius astringit rã quia¬
accepta penitentiae tẽpora. de uertitad

Expanded text:
idcirco hunc divina dispensatio in iniquitate tolerat, ut ab iniquitate compescat. Sed qui diutius toleratur, nec tamen ab iniquitate compescitur, munus quippe supernae patientiae percipit, sed reatus sui vinculis, ex ipso se munere arctius astringit. Hiaccepta quis poenitentiae tempora divertit ad
Abbreviated transcription (Latin):
gentis prȩpositꝰ uel obtinuis se incertami¬
ne uol non obtiniuis se ꝑ hibet᷑. quoꝵ tam̃
omniũ unauictoria ẽ siu suꝑ se opificis.
uoluntas sũma : quã dũ semꝑ aspiciunt.
quod obtinere ñ ualent nũ quã uolunt:¬
Hene ergo dicit᷑. qui fac concordia in subli¬

Expanded text:
gentis praepositus vel obtinuisse in certamigentis praepositus vel obtinuisse in certamine, vel non obtinuisse perhibetur. Quorum tamen omnium una victoria est sui super se opificis voluntas summa, quam dum semper aspiciunt, quod obtinere non valent nunquam voluntBene ergo dicitur: Qui facit concordiam in subli
Abbreviated transcription (Latin):
egredit᷑ grecoꝵ sibi princeps adueniens
appar& : qua exremnuit᷑. quod ad uersũ
grecos quoq: aliquid uidea cõmiserat. quoꝵ¬
ꝓfecto causa creptioni illius resistebat:
ꝓphetȩ igit᷑ preces angłs ex audit sed psarũ
prince psresistit : quia & suta uita iusti depre¬
hii qui incaptiuitat ẽ fuerant ducti purga¬
ti sunt iure eis adhuc pse dominent᷑ : michael
Adiuuat sed grecoꝵ princeps ad preliũ uenit
quia mereri quidẽ ueniã tã longa oppre¬
soꝵ captiuitas poterat . sedereptionis eorum
beneficio hoc quoq: quod ingrecosdeliquerañ
obiuabat Recte ergodicitur quod contra
se angłi ueniunt: quia subiectarũ sibi ger¬
tiũ uicis simmerita contradicunt : Nam
sublimes sp̃s. ei sdẽ gentib: princi pantes
nequa quã ꝓiniuste agentib: decertant
sed eoꝵ facta iuste iudicantes &aminant:
Cũq uniuscuiusq gentis uelculpor uł iusti¬
cia ad suꝑnȩ curiae c̃siliũ ducit᷑: erusdẽ

Expanded text:
egreditur, Graecorum sibi princeps apparet egreditur, Graecorum sibi princeps apparet adveniens; qua ex re innuitur quod adversum Graecos quoque Judaea aliquid commiserat, quoprofecto causa ereptioni illius resistebat. Prophetae igitur preces angelus exaudit, sed Persarum princeps resistit, quia etsi jam vita justi depre plene ii qui in captivitatem fuerant ducti purgati sunt, jure eis adhuc Persae dominentur. Michael adjuvat, sed Graecorum princeps ad praelium venit, quia mereri quidem veniam tam longa oppressorum captivitas poterat, sed ereptionis eorum beneficio hoc quoque quod in Graecos deliquerant obviabat. Recte ergo dicitur quod contra se angeli veniunt, quia subjectarum sibi gentium vicissim merita contradicunt. Nam sublimes spiritus eisdem gentibus principantes, nequaquam pro injuste agentibus decertant, sed eorum facta juste judicantes examinant. Cumque uniuscujusque gentis vel culpa vel justitia ad supernae curiae consilium ducitur, ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
Quiten& uultũ soluisei & ex pandit suꝑ
illud nebulã suã : Inuultu sol& cogiitio
demonstrari : Soluergo uultꝰ tenetur:
recte expandi nebula dicit᷑ quia sicut est
illa caelesti s regnigła ñ uidet᷑ uã torpus qđ
corrũ pit᷑ ad grauat animã & de primit
t̃rena in habita ciosensũ multa cogitantem :
Auidendo ergo eonebula aspgim᷑ quia ipsec
nrae ignorantiae obscuritate caligamus:
Vnde recte ꝑ psalmistã dr̃: Caligo subpedib
eius Et ascen dit suꝑcherubin & uolauit : uo¬
lauit suꝑ pennasuentorũ & posuit tenebras
latibulũ suũ Caligo ẽ nãq: ei subpedibus

Expanded text:
Qui tenet vultum solii sui, et expandit super illud nebulam suam. - In vultu solet cognitio demonstrari. Solii ergo ejus vultus tenetur, recte expandi nebula dicitur, quia sicut est, illa coelestis regni gloria non videtur. Nam, « corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . A videndo ergo eo nebula aspergimur, quia ipsa nostrae ignorantiae obscuritate caligamus. Unde recte per Psalmistam dicitur: Caligo sub pedibus ejus, et ascendit super cherubim, et volavit, volavit super pennas ventorum, et posuit tenebras l
Abbreviated transcription (Latin):
catio designari : Vir ergo scscasũ iudeae pere¬
untis aspiciat & gentilitatis merita adueniã
redeuntis cernat : acdicat. qui extendit
aquilonẽ suꝑ uacuũ & appendit t̃rã suꝑnihili :
Nã quia iudeoꝵ corda afide uacua diałolosunt

Expanded text:
catio designari. Vir ergo sanctus causam Judae pereuntis aspiciat, et gentilitatis merita ad veniam redeuntis cernat; et dicat: Qui extendit aquilonem super vacuum, et appendit terram super nihilum. Nam quia Judaeorum corda fide vacua, diabolo su
Abbreviated transcription (Latin):
cendo pagunt nesubsistant : De iniqui sigit᷑
tẽ pora lisglae elatione tum̃tibus
sed tamen nulla ihac soliditate durantib:
dicat᷑ recte : Eleuati sunt ad modicũ &
non subsistenit : De quibus adhuc subditur

Expanded text:
cendo peragunt ne subsistant. De iniquis igitur cendo peragunt ne subsistant. De iniquis igitur temporalis gloriae elatione tumentibus, sed tamen nulla in hac soliditate durantibus, dicatur recte: Elevati sunt ad modicum, et non subsistent. De quibus adhuc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
exaltatũ & euatũ sicut cȩdr̃os libani : &¬
transiui & ecce ñ erat Hinc rursũ ait: pusil¬
lũ adhuc & nerit peccator Hinc iacob dic̃ :
Quȩ ẽ enĩ uitaura: uapor ẽ ad modicũ pa¬
rens. hinc ꝓpheta breuitatẽ głae carnalis
pensans denuntiat dicens Omniscaro
foeiũ : & omnis głaeiꝰsicut flos foeni  Iniquoꝵ
Sicnãq: a urarũ flatu in altũ stipula rapitꝰ
sed casiconcito adima reuocat᷑. Sicad nubi¬
la fumꝰ attollit᷑ sed repente nnichilũ tu¬
mescendo dissipat᷑ : Si cabinsimis nebula
densiscendo se erigit sed exortus hanc
solis radius acsi non fuerit abstergit:
Sic inherbarũ suꝑficie noc turniroris hu¬
mor asꝑgit᷑ : sed diurniluminis subito
calorẽ siccat᷑ Sic spumose a quarũ bullȩ
in coantib pluuiis excitatȩ. abintimis
certatĩ ꝑdeunt : sed eo cȩlerius disrupte
depereunt quo inflatȩ altius extendun¬
tur : Cũq: crescunt ut appareant c̃res¬

Expanded text:
erexaltatum et elevatum sicut cedros Libani; erexaltatum et elevatum sicut cedros Libani; transivi, et ecce non erat . Hinc iterum ait: Pusillum adhuc, et non erit peccator . Hinc Jacobus dicit: Quae est enim vita vestra? vapor est ad modicum parens . Hinc propheta brevitatem gloriae carnalis pensans, denuntiat, dicens: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos feni . Iniquorum Sic namque aurarum flatu in altum stipula rapitur, sed casu concito ad ima revocatur. Sic ad nubila fumus attollitur, sed repente in nihilum tumescendo dissipatur. Sic ab infimis nebula densescendo se erigit; sed exortus hanc solis radius, ac si non fuerit, abstergit. Sic in herbarum superficie nocturni roris humor aspergitur, sed diurni luminis subito calore siccatur. Sic spumosae aquarum bullae inchoantibus pluviis excitatae, ab intimis certatim prodeunt; sed eo celerius diruptae depereunt, quo inflatae altius extenduntur. Cumque excrescunt ut appareant, cres
Abbreviated transcription (Latin):
Quiaigit᷑ considerare peccator uia sdĩnegle¬
git sed solis inquibus carnalit̃ delecte tur
intendit. undenunc dicit᷑. Oculi eiꝰ sunt inui¬
non subsistent. Iniquoꝵ gła cũ plerũq in an¬
noꝵ multitudine tendit᷑ ab infirmorũ
mentib: & longa & qua sistabilis a estimat᷑
Sedcũ repentinus hanc finis in t̃cipit : bre¬
uem ꝓcul dubio fuisse redarguit: qm̃finis
de t̃minansinnotescit : quia quod prȩterire
potuit modicũ fuit : Eleuantur ergo ad mo¬
dicũ & minime subsistunt : quia eo ipso quo
uideri alti a ppetunt suera dĩ essentia lon
geꝑelationẽ fiunt : Subsistere & enĩ nequeunt
quia abaet̃nȩ essentiae soliditate diuidim¬
tur : Atq hanc primã ruinã tolerant quia
ꝑpriuatã głam in sem& ipsiscadunt. hinc
enĩ ꝑpsalmistã dr̃. Deiecisti eoscũ alleuaren¬
tur. Quia eo intrinsecus corruunt: quomale
tẽ poralisa spiciens ĩ terũ dic̃. Udi impiũ suꝑ¬

Expanded text:
Quia igitur considerare peccator vias Dei negliQuia igitur considerare peccator vias Dei negligit, sed solis in quibus carnaliter delectetur intendit, recte nunc dicitur: Oculi enim ejus sunt in vicorruptione. Iniquorum gloria, cum plerumque in annorum multitudinem tenditur, ab infirmorum mentibus esse longa et quasi stabilis aestimatur. Sed cum repentinus hanc finis intercipit, brevem procul dubio fuisse redarguit, quoniam finis determinans innotescit, quia quod praeterire potuit, modicum fuit. Elevantur ergo ad modicum, et minime subsistunt, quia eo ipso quo videri alti appetunt, a vera Dei essentia longe per elationem fiunt. Subsistere etenim nequeunt, quia ab aeternae essentiae soliditate dividuntur, atque hanc primam ruinam tolerant, quia per privatam gloriam in semetipsis cadunt. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Dejecisti eos, cum allevarentur , quia eo intrinsecus corruunt, quo male di impium sup
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ quando id quod uolumꝰ memoria ñte¬
nemꝰ. Scaergo a eccła postquã mortẽ acre¬
surrectionẽ dñi ascensionẽq describit clamat
ei ꝓphetico plena sp̃u fage dilecte mi fuge:
Ac̃si dicer& : Tuqui ex carne cõprehensibilis
factꝰ es ex diuinitate tua intellegentiã
nrĩ sensus excede. & inte ipso nob in cõprehen¬
maies tatis suȩ potentiã mortalib: abscon¬
dit : Sedsieius soliũ angelica suirtutes ac¬
cipimꝰ ipsis quippe uelud sediregiȩ preside

Expanded text:
uod volumus, memoria non tenemus. Sancta ergo Ecclesia, postquam mortem ac resurrectionem Domini et ascensum describit, clamat ei prophetico plena spiritu, Fuge, dilecte mi, fuge. Ac si diceret, Tu qui ex carne comprehensibilis factus es, ex divinitate tua intelligentiam nostri sensus excede, et in teipso nobis incomprehenmajestatis suae potentiam mortalibus abscondit. Sed si ejus solium angelicas virtutes accipimus, ipsis quoque velut sedi regiae praesidet,
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis ẽ : dare sapienti ostentacionis Mare
uero ipsi sapentiae ꝑuersitatis. Et quia hir
quos tenere hereticoꝵ spetiẽ diximꝰ ꝑlocu¬
tionẽ suã ostentacioni potius quã utilita¬
tiser uiebant rete adhuc contrabaldad
subdit᷑ : Et prudentiã tuã : ostendistipluri¬
do mã Ommiscui prudentia recta .ẽ. plurima
non ẽ quia iuxta pauli uocẽ nom plus sapere
appetit quã oporta sapere : cuiuero plurima¬
est non est recta : quiadũ ultramodũ tendit᷑
in quolib& latere culpȩ declinat᷑ : pradenti¬
amsuã uero plurimã ostendunit qui uide¬
riprealiis prudentiores appetunt : Unde
fit plerũ que : ut dũ moderate sapere
nesciunt. & fatua loquant᷑ ꝓquare
ipse adhuc excessus prudentiae subiun¬

Expanded text:
charitatis est; dare sapienti, ostentationis; dare vero ipsi Sapientiae, perversitatis. Et quia hi quos tenere haereticorum speciem diximus per locutionem suam ostentationi potius quam utilitati serviebant, recte adhuc contra Baldad subditur: IBID.---Et prudentiam tuam ostendisti plurimam. Omnis cui prudentia recta est, plurima non est, quia, juxta Pauli vocem, non plus appetit sapere quam oportet sapere . Cui vero est plurima, non est recta, quia dum ultra modum tenditur, in quolibet latere culpae declinatur. Prudentiam vero suam plurimam ostendunt qui videri prae aliis prudentiores appetunt. Unde fit plerumque ut cum moderate sapere nesciunt, etiam fatua loquantur. Pro qua re ipse adhuc excessus prudentiae subjun
Abbreviated transcription (Latin):
un ustus di inlustratione iustus e ponco parat¬
ono human quippe uisticia austoricõparata
iniusticuest: quia & simmipsa sua conditione
homoꝑ sister& cretori non possa aequarierea¬
tura: Cuitam̃ ad grauiora defectꝰ pondera
Aoces sit &culpa quã serpens insidians intulit
multer infirmat& ꝑ suasit. Vnde punc quia
homo ꝑmulierẽ cułpȩ subditã nascitur r̃eatꝰ
primi infirmitasinple ꝓpagat᷑: lt quia in ra¬
dice putriuit humani generis ramꝰ. in conditionis
sue uiriditate minime subsistit Vnderec te nimc¬
quoq dicit᷑: pũ quidiustificari pot est homo cõparatꝰ
dõ dut apparere mundusnatꝰ demuliere : Acsi
apte dicere t̃: necontra auctorẽ suũ homo su¬
pbit: considera unde huc uenit. & intelligat
quid sit: Sedecce nonnulli ꝑdonũ sp̃s adiuti
contra in firmitatẽ carnis suȩ eriguntur.
uirtutib emicant signoꝵ quoq: miraculis
coruscant: nullus tam̃ ẽ. qui sineculpa uitã
transeat: quousq: carnẽ corruptionis portat:

Expanded text:
stus est, non comparatione. Humana quippe justitia, auctori comparata, injustitia est, quia etsi in ipsa sui conditione homo persisteret, creatori non posset aequari creatura . Cui tamen ad graviora defectus pondera, accessit et culpa, quam serpens insidians intulit, et mulier infirmata persuasit . Unde nunc quia homo per mulierem culpae subditam nascitur, reatus primi infirmitas in prole propagatur. Et quia in radice putruit humani generis ramus, in conditionis suae viriditate minime subsistit. Unde recte nunc dicitur: Nunquid justificari potest homo comparatus Deo, aut apparere mundus natus de muliere? Ac si aperte diceretur: Ne contra auctorem suum homo superbiat, consideret unde huc venit, et intelligat quid sit. Sed ecce nonnulli per donum spiritus adjuti contra infirmitatem suae carnis eriguntur, virtutibus emicant, signorum quoque miraculis coruscant; nullus tamen est qui sine culpa vitam transeat, quousque carnem corruptionis portat.
Abbreviated transcription (Latin):
non uermẽ sed putredinẽ. filiũ uero homi¬
nis uerinẽ uocat: primꝰnãq humanigene¬
ris parens homo non filius hominis : Ex
quo quisquis produt non solũ homo sed fibus
quoq hominis fuit : Sicut ergo ex homine
filius hominis : ita exputredine nascitur
uermnis. Vnde rectt homo putredo filius
uero hominis ucermis uocat᷑. primꝰ quippe
homo putredo ñ uermis: quia & sipmor¬
tẽ pritru it . non tam̃ ex putredine
pnatiuita tẽ uenit. qui autẽ filius
altioria cuimine ꝓsecutionisinnititur.
eiusq: dicta : tã sunt ualida quã extrema
Quia & usus eẽ iurisperitoꝵ sol& : ut argum̃tũ
quod aduersarus suis eminere sepreuidenit.
ad ꝓsecutionis condusionẽ seruent : Sequitur

Expanded text:
non vermem, sed putredinem, filium vero hominon vermem, sed putredinem, filium vero hominis vermem vocat. Primus namque humani generis parens, homo, non filius hominis, ex quo quisquis prodiit, non solum homo, sed filius quoque hominis fuit. Sicut ergo ex homine filius hominis, ita ex putredine nascitur vermis. Unde recte homo putredo, filius vero hominis vermis vocatur. Primus quippe homo putredo, non vermis, quia etsi per mortem putruit, non tamen ex putredine per nativitatem venit. Qui autem hominis altiori acumine prosecutionis innititur, ejusque dicta tam sunt valida, quam extrema, quia et sic usus esse jurisperitorum solet, ut argumentum, quo adversariis suis eminere se praevident, ad prosecutionis conclusionem servent. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
sue uoluptatib: dediti adhuc putredi¬
nisiugũ portant : hincpetrusait : Siustꝰ
iux saluabit᷑ impius & peccator ubi pare¬
bunt: hinc ꝑesaiã dicit᷑ : Suꝑhumum¬
populimei sp̃inȩ & uepres ascendent
quanto magis suꝑ omnẽ domũ gaudii
ciuitatis exultantis: humũ quippe po¬
quia nec ipsã quoq: eẽ absq punctionib:
uitioꝵ uidit : Domus ergo gaudii ciuita¬
tis exultants est mens prauoꝵ: quȩ
dũ uentura supplicia conspiaere neglegit.
in carnis uoluptate se deserens in aniter
hilarescit: Ait ergo: Suꝑ humũ popłi
mei spinȩ & uepres ascendent quanto
magis suꝑ omnẽ domũ gaudiĩ ciditatis exul¬
tantis : Acsia ꝑtedicat : Si& illoꝵ mentẽ
uicia deprimunT quise ꝓcȩlestis patriģ
desiderio affligunt. quib: culpis substrati sunt
qui sine ulla forimidinese in carnis uolupta
nestio quantũ baldad &rdinẽ conditionis
mrãe tenuit & natiuitatis qui hominẽ

Expanded text:
suae voluptatibus dediti, adhuc putredisuae voluptatibus dediti, adhuc putredinis jugum portant? Hinc Petrus ait: Si justus vix sulvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Hinc per Isaiam dicitur: Supopuli mei vepres et spinae ascendent, quanto magis super omnes domos gaudii civitatis exsultantis? » Humum poquia nec ipsam quoque esse absque punctionibus vitiorum videt. Domus vero gaudii civitatis exsultantis est mens pravorum, quae dum ventura supplicia conspicere negligit, in carnis voluptate se deserens, inaniter hilarescit. Ait ergo: Super humum populi mei spinae et vepres ascendent, quanto magis super omnem domum gaudii civitatis exsultantis? Ac si aperte dicat: Si et illorum mentem vitia deprimunt, qui se pro coelestis patriae desiderio affligunt, quibus culpis substrati sunt qui sine ulla formidine sese in carnis voluptatne suo quantum Baldad ordinem conditionis nostrae tenuit et nativitatis, qui hominem
Abbreviated transcription (Latin):
tis tergat : Pleceoꝵ quippeanimꝰ ꝓdireadli¬
bertatẽ iusticiae nititur : sed adhuc cõpede
infirmitatis tenetur : Et culpas quidẽ subi¬
gere ꝑfecte desiderat : sed quorisq: corrup¬
tione carnis astringit᷑ eiꝰ uinculi setiam
cũ pon uult ligat᷑: Hincitaq: colligat.
quian topeccatoꝵ pondere prȩssisinit
qui contra hȩc decertare reglegunt: si
plene culpã nec illi superant qui contra
hanc uirilit̃pugnarit : Vnde & postquã
dictũ ẽ. ecce enĩ luna non splendx &
stellȩ ñ sunt mundȩ in conspectueiꝰ ꝓtinꝰ
adiungit᷑ : quantomagis homo putredo.
& filius hominis uermis : Acsi apte dice¬
ret᷑ Supsiquoq ẽẽ sine contagio ñ ualeNt
qui int̃ prȩsentis uitȩ tenebras uirtutib:
lucent quanto reatu iniquitatis obs¬
tricti sunt qui adhuc carnalit̃ uiuunt :
si a peccato eẽ liberi nequeunt qui iã in¬
caelestib: desideriis conuersant᷑ quae
peccatoꝵ pondera tolerant qui carnis

Expanded text:
tis tergat. Electorum quippe animus prodire ad litis tergat. Electorum quippe animus prodire ad libertatem justitiae nititur, sed adhuc compede infirmitatis tenetur; et culpas quidem subigere perfecte desiderat, sed quousque corruptione carnis astringitur, ejus vinculis, etiam cum non vult, ligatur. Hinc itaque colligat quanto peccatorum pondere pressi sint qui contra haec decertare negligunt, si plene culpam nec illi superant, qui contra hanc viriliter pugnant. Unde et postquam dictum est: Ecce etiam luna non splendet, et stellae non s Quanto magis homo putredo, et filius hominis vermis? - Ac si aperte diceretur: Si ipsi quoque esse sine contagio non valent, qui inter praesentis vitae tenebras virtutibus lucent, quanto reatu iniquitatis obstricti sunt qui adhuc carnaliter vivunt? Si a peccato coelestibus desideriis conversantur, qui peccatorum pondera tolerant qui, carnis
Abbreviated transcription (Latin):
plunã nisicuncta simula ecđa : quid ꝑstellas
nisi singuloꝵ bene uiuentiũ animae desig¬
nantur : qui int̃ prauoꝵ hominũ conuer¬
sationes dũ magnis uirtutib eminent quasi
in tenebris noctis lucent. Unde ꝑ paulũ quoq
discipuł dicit᷑ Int̾quos lucetis: sic̃ lumina¬
ria inmundo : Quia enĩ scã a eccła lunȩ
appellatione ex primit᷑ ꝓphȩta testatur
dicens Eleuatus ẽ sol: & luna stetit inordi¬
ne suo : Fleuato & enĩsole. in suoordine luna
statuitur : quia ascendente ad cados chĩo¬
tate roborat᷑ : Et quia stellarũ niomine
tate : luna ergo non splend& & stelle ñ suđ
mundȩ in conspectu etꝰ : quia nec scã ȩccła¬
IS
uirtute ꝓpria tot miraculis emicat nisi
banc preuenientis grãe dona ꝑfundant.
nec singuloꝵ bene uiuentiũ mentes
A pec catoꝵ maculis mundȩ sunt si re mo¬
tapiȩtate iudicent᷑ : Quia apud distric¬
tiuidicis oculos sua uinũ quẽq: corruptibi¬
litas inquinat nisihanc cotidie grã parcen¬

Expanded text:
lunam, nisi cuncta simul Ecclesia; quid per stellas, nisi singulorum bene viventium animae designantur? qui inter pravorum hominum conversationes, dum magnis virtutibus eminent, quasi in tenebris noctis lucent. Unde per Paulum quoque discipulis dicitur: Inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Quia enim sancta Ecclesia lunae appellatione exprimitur, propheta testatur, dicens: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Elevato enim sole, in suo ordine luna statuitur, quia ascendente ad coeloomine tate Vet. IX. Luna ergo non splendet, et stellae non sunt mundae in conspectu ejus, quia nec sancta Ecclesia virtute propria tot miraculis emicat, nisi hanc praevenientis gratiae dona perfundant, nec singulorum 544 bene viventium mentes a peccatorum maculis mundae sunt, si remota pietate judicentur, quia apud districti judicis oculos, sua unumquemque corruptibilitas inquinat, nisi hanc quotidie gratia parcen
Abbreviated transcription (Latin):
dicat : Dũ eũ iuuare niteris subcuiꝰ magnitudi¬
ne subcũbis omne quod impendis solatiũ deos¬
tontione ẽ : ñ depietate : Sed int̃ haeesci¬
endũ ẽ quia plerũq etiã dm̃ qui uideli¬
c& inbecillis ñ est humilit̃ a gentes ad

Expanded text:
dicat: Dum eum juvare niteris sub cujus magnitudine succumbis, omne quod impendis solatium, de ostentatione est, non de pietate. Sed inter haec sciendum est, quia plerumque etiam Deum, qui videlicet imbecillis non est humiliter agentes ad
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ꝓuectꝰ eẽ contẽplationis deb& ut
expaucis ad multa ex multis a domnia con¬
sideranda rapia t᷑ quatinꝰ gradatĩducta
defectũq: discuter& ad cuncta p̃tinꝰ
menti soculũ tetendit dicens. humilia¬
bunt᷑ sicut omnia : & auferent᷑ Omã
ꝓsecto terrena: Acsiaꝑte dicat : Stare
ullomodonequeunt : quia ipsa quoq fugi¬
unt quib: innitunt᷑: Dũq: tẽporalia diliguñ
cũ his extẽporis uolubilitate ꝑcurrunt
Sedqueri pot est cũ psalomonẽ dicit᷑. Gene
ratio preterit & generatio aduenit.
terrauero in act̃nũstat: Curbeatus
iob omã humiliari asserat & auferri:
Quod tam̃ facile discutimꝰ : si terra & celũ
uel qualit̃ transeat uel qualit̃ maneat
distinguamꝰ : Utraq nãq: haec peã quã
nunc habent imaginẽ transeunt : sed tam̃
pessentiã sine fine subsistunt . hincnãq:
ꝑ ꝓphetã dicit : Prȩterit enĩ figurabuiꝰ
mundi : hinc ꝑsem& ipsã ueritas dic̃ : cȩlũ¬
transibunt . hincadiħm : angelica uoce

Expanded text:
Sic provectus esse contemplationis debet, ut ex paucis ad multa, ad omnia consideranda rapiatur, quatenus gradatim educta defectumque discuteret, ad cuncta protinus mentis oculum tetendit dicens: Humiliabuntur sicut omnia et auferentur.- Omnia, profecto terrena, ac si aperte dicat: Stare ullo modo nequeunt, quia ipsa quoque fugiunt quibus innituntur, dumque temporalia diligunt, cum his ex temporis volubilitate percurrunt. Sed quaeri potest, cratio praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum stat , cur beatus Job omnia humiliari asserat et auferri? Quod tamen facile discutimus, si terra et coelum vel qualiter transeat, vel qualiter maneat distinguamus. Utraque namque haec per eam quam nunc habent imaginem transeunt, sed tamen per essentiam sine fine subsistunt. Hinc namque per Paulum dicitur: Praeterit enim figura hujus mundi . Hinc per semetipsam Veritas dicit: Coelutransibunt . Hinc ad Joannem angelica voce
Abbreviated transcription (Latin):
recordari potest Sed quia eosnosquoꝵ re¬
cordamꝰ amplȩtimꝰ ab his autẽ quoꝵ obliuis¬
cim᷑ elongamur huma no usu & recordarids̃
dici᷑ cũ donatiibuit. & obliuiscicũ inculpa
derelinquit: Sed quia curcta pensat. cuncta
sine in t̃missionisalt natione c̃siderat &
recordat᷑ bonor quoꝵ tam̃nũ quã obliuisci¬
tur: apulla tenꝰ recordat᷑ maloꝵ : quostam̃
ꝑiudiciũ semꝑintuetꝰ: quasi enĩ redit ad bouoꝵ
memoriã : quã tam̃ nusquã deseruit: Et qͣsi
nequaquã malos respicit quoꝵ tam̃ facta
c̃siderat : sed suꝑhacedãpnationis iudicium
Tinultimis seruat Hinc enĩ scriptũ ẽ Oculi
dñi c̃tẽplant᷑ bonos & malos hinc ꝑpsalmistã

Expanded text:
recordari potest? Sed quia eos nos quorum recordamur amplectimur, ab his autem quorum obliviscimur elongamur, humano usu et recordari Deus dicitur, cum dona tribuit, et oblivisci, cum in culpa derelinquit. Sed quia cuncta pensat, cuncta sine intermissionis alternatione 535 considerat; et recordatur bonorum, quorum tamen nunquam obliviscitur; et nullatenus reper judicium semper intuetur. Quasi enim redit ad bonorum memoriam, quam tamen nunquam deseruit; et quasi nequaquam malos respicit, quorum tamen facta considerat, sed super haec damnationis judicium in ultimis servat. Hinc enim scriptum est: Oculi Domini contemplantur bonos et malos . Hinc per Psalmistam
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ineiꝰ recordatione ñueniunt᷑ qua sun ftue¬
tuosũ lignũ ex eiꝰiudicio c̃terunt᷑. Terra
quippe cos tẽporali sumptu aluit : p̃dicatio¬
nis desup pliuia infudit. Sed quia eoꝵ uita
fructũ ne qua quã boni operis ꝓtulit. iratus
hancagricla inc idit: ut uixta ueritatis sen¬
tentiã locĩ Non occup& quẽ tenere alius
ad fruct̾ũ ual& De hoc infructuo soligno
ꝑ iohannẽ dicit᷑ Iã sccuris ad radicẽ arborũ
posita ẽ. Onini sergo arbor quae ñ fac̃ fructũ
bonũ excidetꝰ a inignẽ nuctecꝰ: hoc autẽ
loco ut a et̃ni repbi supplicia designentur
nequaquã ligiũ dicit᷑ abscidi sed conteri
Quia uidelica reꝓbos morsquidẽ carnis
abscidit sed poena subsequeris conterit
Qusien Vnc inoidit᷑ cu a pracsenti uit e
separat᷑: Sed ingehenna c̃terit᷑ cũ ꝑpetu&
dampriatione cruciat᷑ : Vir autẽ sc̃s quia
districtã ꝑuersi poenã ꝓtulit ꝓtinꝰa dcul¬

Expanded text:
 recordationem non veniunt, quasi infructuosum lignum ex cujus judicio conteruntur. Terra quippe eos temporali sumptu aluit, praedicationis desuper pluvia infudit. Sed quia eorum vita nequaquam fructum boni operis protulit, iratus hanc agricola abscidit, ut juxta Veritatis sententiam locum non occupet quem tenere alius ad fructum valet . De hoc infructuoso ligno per Joannem dicitur: Jam securis ad radicem arboris posita est. Omnis ergo arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Hoc autem loco, ut aeterna reprobi supplicia designentur, nequaquam lignum dicitur abscidi, sed conteri, quia videlicet reprobos mors quidem carnis abscindit, sed poena subsequens conterit. Quasi enim hic inciditur, cum a praesenti vita separatur. Sed in gehenna conteritur, cum perpetua damnatione cruciatur. Vir autem sanctus, quia districtam perversi poenam protulit
Abbreviated transcription (Latin):
naa pareant quae la tebant : Cũq ariste
frangunt᷑ granoꝵ candor ostora ditur :
quia iniquis insupplicia a et̃ nacadentib:
scõꝵ iusticit quanta ueritate gaudeat
demonstrat᷑ : Vnde recte quoq piohannẽ
dicit᷑ : Cuius uentilabrũ in manusua est.
a ꝑmundabit areã suã : & triticũ quidẽ re¬
cond& inhorreo paleas aut ẽ cõbur igni
mextinguibili : Beatꝰ igit᷑ iob. priuorum
elatio quanta anĩ a duersione frangat᷑
aspiciat etsq: aristis pereuntib: coparan
dicat sicut sũmitates spicarũ conterent᷑ :
Quia nimirũ rigiditas suꝑboꝵ triturȩ ultimȩ

Expanded text:
na appareant quae latebant. Cumque aristae na appareant quae latebant. Cumque aristae franguntur, granorum candor ostenditur, quia iniquis in supplicia aeterna cadentibus, sanctorum justitia quanta veritate candeat demonstratur. Unde recte quoque per Joannem dicitur: Cujus ventilabrum in manu sua est, et permundabit aream suam; et triticum quidem recondet in horreo suo, paleas autem comburet igni inexstinguibili . Beatus igitur Job pravorum elatio quanta animadversione frangatur aspiciat, eosque aristis pereuntibus comparans dicat: Sicut spicarum summitates conterentur, quia nimirum rigiditas superborum triturae ult
Abbreviated transcription (Latin):
endorSic nimirũ sic ad huꝰ mundigłamor
prauidiutes surgunt : Nature entibicenn¬
munione eiunct i sunit sed contrase uicisst
ore scendo diuidunt᷑: Alius quippe aliũdes¬
picit & alter in alterũ muidiȩ facibus
ignescit : Quiergo extumore mentis aca¬
ruati sunitate se separant qua siarista¬
rũ more contrase rigidistant : quidergo
prauos huius mundi diuites dixerĩ nisi
aristas quasdã generis humani : quidũ con¬
tra se suꝑbiunt. sed bonoꝵ itã unanimit̃
affligunt. aduersũ se quidẽ diuisi sunt
Nunc igit᷑ aristȩ adalta ꝓsiliunt
granalatent quia & reꝓboꝵ potentia
se honoꝵ fastibus ostendunt iisti se in humi¬
litate deprimunt. Sedtriturȩ tẽpusad¬
ueni& quod & aristarũ rigiditatẽ fran¬
gat & solida grana ñ conterat : Tunc quip
pesuꝑbia iniquoꝵ cõminuit᷑ tunc electoꝵ
uita quanta integritate fulgeat declara¬
tur : quia cũ iniusti deficiunt : ex hac
ipsa aristarũ c̃tricione agitur ut gra¬

Expanded text:
540 Sic nimirum sic ad hujus mundi gloriam pravi divites surgunt. Naturae enim sibi communione conjuncti sunt, sed contra se vicissim crescendo dividuntur. Alius quippe alium despicit, et alter in alterum invidiae facibus ignescit. Qui ergo ex tumore mentis a charitatis unitate se separant, quasi aristarum more contra se rigidi stant. Quid ergo pravos hujus mundi divites dixerim, nisi aristas quasdam generis humani? Qui dum contra se superbiunt, sed bonorum vitam unanimiter affligunt, adversum se quidem divisi sunt, ---Nunc igitur aristae ad alta prosiliunt, grana latent, quia et reproborum potentia se honolitate se deprimunt; sed triturae tempus adveniet, quod et aristarum rigiditatem frangat, et solida grana pe superbia iniquorum comminuitur, tunc electorum vita quanta integritate fulgeat declaratur, quia cum injusti deficiunt, ex hac ipsa aristarum contritione agitur ut gra
Abbreviated transcription (Latin):
conuersationis seruitute liberant᷑ : De
quib ꝑ apłm paulũ dicit᷑ Nemomilitarsdõ¬
implicat se negotiis secularib:: quilic&
nunc paucia ppareant : in inui sibilitam̃
patria innumerabiles regnant: quia &¬
si ex cõparatine prauoꝵ paucisunt
in congregationissuȩ frequentia metiri
in fusione roboratur reste subiungitur

Expanded text:
conversationis servitute liberantur. De conversationis servitute liberantur. De quibus per Paulum dicitur: Nemo militaimplicat se negotiis saecularibus . » Qui licet nunc pauci appareant, in invisibili tamen patria innumerabiles regnant. Sequitsi ex comparatione pravorum pauci sunt, in congregationis suae frequentia metiri pernae gratiae infusione roboratur, recte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut alias sã scriptura testat᷑ dicens:
Quidiaerit faciã illũ colũnã intẽplo
di mei: Nã quisquis indi opere restauten¬
tione firmatur columpna instruecu¬
ras ubricȩ spiritalis erigit uit in boetẽnlo

Expanded text:
ra testatur, dicens: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei . Nam quisquis in Dei opere recta intentione firmatur, columna in structura fabricae spiritalis erigitur, ut in hoc templo,
Abbreviated transcription (Latin):
asisob anqamies quiuidebant᷑ alumpnie
et̃ dxtras deder mihi : Possumꝰ etuaon
columpnas caeli &ipsas a ecłas non in con¬
uenient̃ accipere : quae multȩ unam
caitholicã faciunt toto t̃rarũ orbe dist fusã
Vnde &septẽ aec desus scribit ioħs apłs ut unam
catholicã septi formis grae plenã spũ designar& :
& dedño nouimꝰ dixisse salomonẽ : Sapientia
aedificiuit sibi domũ exuidit columpnas septẽ :
Qui ut se id de septẽ aeclesus dixisse innotesce¬
r& secutꝰ etiã sacram̃ ta ipsa diligent̃ inseruit
dicen: Immolauit uictimas miscuit uinũ
& ꝓposuit mensã : Misit ancillas suas ut

Expanded text:
umnae esse, dextras dederunt mihi . 43. Possumus etiam columnas coeli et ipsas Ecclesias non inconvenienter accipere, quae multae unam catholicam faciunt toto terrarum orbe diffusam. Unde et septem Ecclesiis scribit Joannes apostolus, ut unam catholicam septiformis gratiae plenam spiritu designaret . Et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Qui ut id de septem Ecclesiis se dixisse innotesceret, secutus etiam sacramenta ipsa diligenter inseruit, dicens: Immolavit victimas, miscuit vinum, et proposuit mensam, 551 misit ancillas suas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
manere ipse fixus potuit deorsũ unda
defluente : quisquis ergo defluere deuitat:
suꝑ est ut quod defluit fugiat fe ꝑhoc qđ
amat in hoc cogat᷑ ꝑ uenire quod uitat.
Quienĩ reb labentib: inher&: illo uidelic&
trahit᷑ quotendit quod ten&. Priusitaque
curandũ ẽ nequisq: tẽporalia diligat:
acdeinde ne in eisdẽ tẽ poralib: quȩ non
addelectacionẽ sibi sed ad usũ ritin& sidu¬
ciã ponat : qm̃ aoniunctus decurrentib: na
statũ suũ animꝰ ꝑdit: Nã uitae praesen¬
tis fluctus trahit : que leuat : It ualde denis
ẽ qui inunda uoluitur : aplan tã figere conõ¬
.tur : Sed sunt pleriq: qui& si in reb: transcon¬
tibus sidutiã nequã quã ponunt : cũ tam̃ sibime
adusus neces sarios abunde ad sunt mentis
tacita laetant᷑ : Quamre dubiũ nonẽ qua
tanto quisq: minꝰ dol& quod de fintaet̃ na:
quanto magis gaud& quod ad sint tẽpora¬
lia : Et qui minus dol& quod de sunt temn¬

Expanded text:
manere ipse fixus potuit, deorsum unda manere ipse fixus potuit, deorsum unda defluente? Quisquis ergo defluere devitat, superest ut quod defluit fugiat, ne per hoc quod amat in hoc cogatur pervenire quod vitat. Qui enim rebus labentibus inhaeret, illo videlicet trahitur, quo tendit quod tenet. Prius itaque curandum est ne quis temporalia diligat, ac deinde ne in eisdem temporalibus quae non ad delectationem sibi, sed ad usum retinet, fiduciam ponat, quoniam conjunctus decurrentibus mox statum suum animus perdit. Nam vitae praesentis fluctus trahit quem levat, et valde demens est qui in unda volvitur, et plantam figere conatur. Sed sunt plerique qui etsi in rebus transeuntibus fiduciam nequaquam ponunt, cum tamen sibimet ad usus necessarios abunde adsunt, mente tacita laetantur. Qua in re dubium non est, quia tanto quisque minus dolet quod desint aeterna, quanto magis gaudet quod adsint temporalia; et qui minus dolet quod desint tem
Abbreviated transcription (Latin):
Obritũ dicimꝰ : rude aurũ : Sc̃s ergo
uir nec aurũ robur nec sibi eẽ obrizã
idẽ rudẽ auri molẽ fidutiã credidit.
quia spẽ atq: delectacionẽ suã in solius
gram c̃ditoris figens neq: de quantita¬
te auri neq despetie peccauit : Decrea¬
tore quippe desperas se fuerat : spẽ in
creatura posuisse. In reb: autẽ dubiis
spẽ fixerat diues ille : qui dicebat : Anima
increpat dicens: Stulte : hac nocte animã
tuã repetunt ate: quae autẽ parasticuius
erunt: Eadẽ enĩ nocte fublatus ẽ : qui
in rerũ sibi habundantia multa tẽpora
fuerat praestolatus ut scilic& qui in longiĩ sibi
subsidia colligendo prospicer& subsequentẽ
dic̃ uelunũ minime uider&: Quasi in aquis
enĩ defluentib: fundam̃ tã ponere ẽ. in reb
labentib speifidutiã uelle solidare: Stante
enĩ in ꝑpetuũ dõ transeunt omnia: quid
ergo Nisi abstante fugere ẽ. transcuntibus
rebus inherere : Quisnãq: umquã decurrep¬
tiũ fluminũ tumidis uerticib: raptus

Expanded text:
Obryzum dicimus obrude aurum. Sanctus ergo vir nec aurum robur, nec sibi esse obryzum, id est rudis auri molem fiduciam credidit, quia spem atque delectationem suam in solius gratia conditoris figens, neque de quantitate auri, neque de specie peccavit. De creatore quippe desperasse fuerat, spem in creatura posuisse. In rebus autem dubiis spem fixerat dives ille, qui dicebat: Anima, increpat, dicens: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te; quae autem parasti, cujus erunt ? Eadem enim nocte sublatus est, qui in rerum sibi abundantia multa tempora fuerat praestolatus, ut scilicet qui in longum sibi subsidia colligendo prospiceret, subsequentem diem vel unum minime videret. Quasi in aquis enim defluentibus fundamentum ponere est in rebus labentibus spei fiduciam velle solidare. Stante enim in perpetuum Deo, transeunt omnia. Quid ergo a stante fugere est, nisi transeuntibus rebus inhaerere? Quis namque unquam decurrentium fluminum tumidis vorticibus raptus
Abbreviated transcription (Latin):
silit ascusse ext quis grauare s̃tolerat
int᷑ sep amis sulum̃ caritatis ob seuracris
pet ue duiaquo teriddat pede bonioperis
quii orulũꝑ didit dilectionis. Sed sciuri
umerus alunc tura sua ñcadit quia
uidelica eiꝰ dilectio a socialis uite c̃ cor¬
dia ꝑinpacientiã nonrecedit : Eiusq bradn¬
um minime frangit᷑ : quia omnis eiꝰ opera¬
tio in coniunctione humeri. idẽ in cari¬
tatis conexione custodit᷑ : Sed qua c̃side¬
ratione bonahaec tanta egerit : atque
amali somnib: sese abstinuerit aduingit

Expanded text:
at, intus se per amissum lumen charitatis obscurat; nec videt jam quo tendat pedem boni operis, qui oculum perdidit dilectionis. Sed sancti viri humerus a junctura sua non cadit, quia videlicet ejus dilectio a socialis vitae concordia per impatientiam non recedit. Ejusque brachium minime frangitur, quia omnis ejus operatio in conjunctione humeri, id est in charitatis connexione custoditur, Sed qua consideratione bona haec tanta egerit, atque a malis omnibus sese abstinuerit, adjungit