comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
figura scͥpta sunt autem ꝓpt̃ commo¬
nitionem nrãm: hoc mͦ semꝑ domꝰ eors
redimit᷑. quia semꝑ ꝓculpis eor pͣgatio
et satisfactio a doctorib adhibet᷑: osten¬
dentib adiuinis scͥptͣis formas fuisse
hȩc et imagines rerum futurarum.
ñ quib arguerent᷑ delicta scõrum. sed
quib ostenderet᷑ peccatores et impios
in partẽ scõrum societatemq conscisci.
Nunqͣm sac̾dotalis possessio a sacer dote
separat᷑. etiã si ad tempꝰ fuerit distracta:¬

Expanded text:
pta sunt autem propter commonitionem nostram . Hoc modo semper domus eorum redimitur, quia semper pro culpis eorum purgatio et satisfactio a doctoribus adhibetur ostendentibus ex divinis Scripturis, formas fuisse haec et imagines rerum futurarum; non quibus arguerentur delicta sanctorum, sed quibus ostenderetur peccatores impios in partem sanctorum, societatemque conscisci. Nunquam ergo sacerdotalis possessio a sacerdote separatur, etiam si ad tempus fuerit ablata
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quã cadit. Sic gͦ et possessio et domus
scõrum ñ qͣm cadit. ñ quã aufert᷑. ñ quã
ab eors uire separat᷑. Quomͦ enĩ separa-
inqua est ipse angularis lapis iħc xp̃c
Qd̾ autem possit aliqͣndo domꝰ ista distra¬
hi hoc est huiꝰ modi edificatio incidere
cit. Ut sapiens architectꝰ fundam̃tum
inqͥt posui. Aliꝰ suꝑ edificat. U nꝰ quisq
aute uideat quomodo suꝑ edificet

Expanded text:
ossessio ac domus cunctorum nunquam cadit, nunquam aufertur, nunquam ab eorum jure separatur. Quomodo enim separariin qua est ipse angularis lapis Jesus Christus? Quod autem possit aliquando domus ista distrahi, hoc est, hujusmodi aedificatio incidere cit: Ut sapiens architectus fundamentum, inquit, posui, alius superaedificat; unusquisque autem videat quomodo superaedif
Abbreviated transcription (Latin):
animã habemus indecorem lum᷑ ut fia¬
mus candidi. ut nitorẽ qui nobis insitus
ex natura ñ fuerat. diligentia conseqͣmur:
iuxta illud qͦd in eodem loco scͥbit᷑. Quȩ
est ista quȩ ascendit dealbata: Et effici¬
amur linum candidũ purũq: aqua.
do deponimͣ. si tamen candorem quem
nobis concesserat semꝑ habeamꝰ. Cũ itaq
uidei et omĩs domꝰ isrł indigni extiterint dõ
et ꝓiecti si nt ab eo nob̃ ꝓillis accinitus est.
Neq enim putandum est cinctorium
abicientẽ mansisse incinctum.Statim ut
illos ꝓiecit. alios sibi contexuit. Hoc cinc¬
torium ȩccła est de gentib congregata quȩ
scire debet qͥa si pͥorib ñ pepcit ds̃. nec si¬
bi parcet si eum dereliquerit. si ñ fuerit
digna lumbo eius siñ adherens dño unꝰ¬

Expanded text:
habemus animam indecorem; abluimur ut fiahabemus animam indecorem; abluimur ut fiamus candidi, ut nitorem qui nobis insitus ex natura non fuerat, diligentia consequamur, juxta illud, quod in eodem loco scribitur: Quae est ista quae ascendit dealbata? et efficiamur linum 814 candidum purumque. Atque do deponimur, si tamen candorem, quem nobis concesserat, semper habeamus. Cum itaque Judaei, et omnis domus Israel indigni exstiterint Deo, et projecti sint ab eo, nobis pro illis accinctus est. Neque enim putandum est, cinctorium abjicientem mansisse incinctum: statim ut illos projecit, alios sibi contexuit. Hoc cinctorium Ecclesia est de Gentibus congregata: quae scire debet, quia si prioribus non pepercit Deus, nec sibi parcet, si eum dereliquerit, si non fuerit digna lumbo ejus, si non adhaerens Domin
Abbreviated transcription (Latin):
habitant inimici isrł ubi babilonii. &
ibi cõputrescemꝰ. Cur enim tantis in
toto orbe fluminib pretermissis de ui¬
dea ad eufraten ꝓpħam transmittit. nͥ
ut sacram̃tum iuxta uim nominis do¬
ceat intellectum: Post hȩc querimus
quare cinctorium lineum dicat᷑. Lin ũ
ext̾ra nascit᷑. Nam cum sem̃tis inunum
fuerit abiectum. pͥmum in gͣmine pul¬
lulat. deinde ut infinita p̃teream: de¬
messum transfert᷑ domũ. pectit᷑. lauat᷑
terit᷑. tunditur. et ingentiut ita dicã
excutit᷑ oꝑa. quo tale fiat ex quo possit
cinctorium aut aliud quid inusus ne¬
cessarios comparari. Et nos gͦ uniu̾si
qui generationẽ habemꝰ ex t̾ra quȩ in
cinctorium dĩ pectit᷑. multa cura indi¬
gemus ut pectam᷑. ut lauem᷑. ut colorẽ
terrȩ abiciamꝰ. Aliꝰ quippe color genera¬
sumꝰ qͣndo regeneram᷑ qͣndo credimꝰ.
quando incantico canticorum dicimꝰ ni¬
gra sum et speciosa ethiopib similem

Expanded text:
habitant inimici Israel, ubi Babylonii, et habitant inimici Israel, ubi Babylonii, et ibi putrescemus. Cur enim tantis in toto orbe fluminibus praetermissis, de Judaea ad Euphratem propheta transmittit, nisi ut sacramentum juxta vim nominis doceat intellectum? Post haec quaerimus quare cinctorium lineum dicatur. Linum ex terra nascitur; nam cum semen ejus in humum fuerit abjectum, primum in gramine pullulat, deinde ut infinita praeteream, demessum transfertur domum, pectitur, lavatur, teritur, tunditur, et ingenti ut ita dicam opera excutitur, quo tale fiat ex quo 813 possit cinctorium, aut aliud quid in usus necessarios operari. Et nos ergo universi qui generationem habemus ex terra, qui in cinctorium Dei plectimur, multa cura indigemus, ut pectamur, ut lavemur, ut colorem terrae abjiciamus. Alius quippe color generasumus quando regeneramur, quando credimus, quando in Canticorum Cantico dicimus: Nigra sum et speciosa . Aethiopibus similem
Abbreviated transcription (Latin):
ra adelectͥ similicudinẽ referuntur.
Dicitur quippe electrum auro ẽẽ p̃cio¬
sius. Quid gͥ exemplis scͥptura utit᷑: Ut
ostendat suꝑnũ dĩcorpꝰ eẽ magnificum
et inferiꝰ uiliꝰ: iccirco nc̃ introdux it dm̃
exigne et electro subsistentem. Ex quo
unꝰ quisq nr̃m iuxta exordium natiui¬
tatis suȩ ad ignem refert᷑ iuxta studiũ
uͦ et ꝓfectum dĩ corpꝰ efficit᷑ illud suꝑius.
illud ex electro. ab igne nobis a penis
a cruciatu abscedentib Ad uinge gͥcir¬
ca lumbum tuum cinctorium lineũ.
Aduersum quippe eos qui uolunt accu¬
sare ꝓuidentiam resistit. et ꝓtegit ds̃
sua oꝑa nec sinit aliqͥd indecens de eiꝰma¬
iestate narrari. S cum peccauerimꝰ ut cinc¬
torium istud ꝓpħa deposuit & abiecit
illud in eufraten fluuium ut ibidem
computresceret: sic et nos abiciet a lũ¬
bis suis ds̃. et ꝓiectos relinquet ad eufra¬
ten fluuium mesopotamiȩ ubi assirii

Expanded text:
r ad electri similitudinem referuntur. r ad electri similitudinem referuntur. Dicitur quippe electrum auro esse pretiosius. Quid igitur exemplis Scriptura utitur, ut ostendat supernum Dei corpus esse magnificum, et inferius vilius? Idcirco nunc introduxit Dominum ex igne et electro subsistentem. Ex quo unusquisque nostrum juxta exordium nativitatis suae ad ignem refertur: juxta studium vero et profectum, Dei corpus efficitur illud superius, illud ex electro, ab igne nobis, a poenis, a cruciatu abscedentibus. Adjunge ergo circa lumbum tuum cinctorium lineum. Adversum eos quippe qui volunt Dei accusare providentiam, resistit et protegit Dei sui opera, nec sinit aliquid indecens de majestate ejus narrari. Sed cum peccaverimus, ut cinctorium illud propheta deposuit, et abjecit illud in Euphratem fluvium, ut ibidem computresceret: sic et nos abjiciet a lumbis suis Deus, et projectos relinquet ad Euphratem fluvium Mesopotamiae, ubi Assyrii
Abbreviated transcription (Latin):
circa lumbos hominis. sic agglutina¬
ui adme donĩu isrł. et omnẽ domum
iuida. ut fierent michi inpopłm nomi¬
natum & in exultationem et głam:
& ñ ob audierunt me. Igit᷑ ꝓpħa in hoc
loco ꝓleo accipiat᷑. circundans lumbos
Agglutinaui quippe ait adme domũ
isrł. Et qͦdammͦ cinctorium dĩ homo
iustꝰ efficit᷑. Queras quamꝰ obcausam.
lege ezechiel et intellige quomͦ ds̃ uide¬
at᷑ incorpore & qͣmobrem a lumbis eius
usq ad pedes ignis appareat. et a lum-¬
bis usq ad caput electrum. Lunc pote.¬
ris etiam p̃sentem scripturȩ inueni¬
re rationẽ quasi inferiores partes dĩ¬
igneȩ sunt. renes generatione. & lũbi
igne censent᷑. Omĩa quippe quȩ ex coi¬
tu et uoluptate sunt indigent purga¬
tione: et ipsa purgatio ĩmixta ẽ sup¬
plicio. Ea uͦ quȩ a renib insuꝑiora ẽ¬
surgunt. et libidinis oꝑa uirtute sua¬
transcendunt: quasi quedã mat̾ia pͥo¬

Expanded text:
circa lumbos hominis, sic agglutinacirca lumbos hominis, sic agglutinavi ad me domum Israel, et omnem domum Juda, ut fierent mihi in populum nominatum, et in exsultationem, et gloriam, et non obaudierunt me . Igitur propheta in loco pro Deo accipiatur, circumdans lumbos Agglutinavi quippe, ait, ad me domum 812 Israel, et quodammodo cinctorium Dei homo justus efficitur. Quaeres quam ob causam? Lege Ezechielem, et intellige quomodo Deus videatur in corpore, et quamobrem a lumbis ejus usque ad pedes ignis appareat, et a lumbis usque ad caput electrum : tunc poteris etiam praesentis Scripturae invenire rationem, quamobrem inferiores Dei partes igneae sunt. Renes generatione, et lumbi igne censentur. Omnia quippe quae ex coitu, et voluptate sunt, indigent purgatione, et ipsa purgatio immixta est supplicio. Ea vero quae a renibus in superiora consurgunt, libidinis opera sua virtute transcendunt, quasi quaedam materia purio
Abbreviated transcription (Latin):
a uideis quinquies quadragenas una
minꝰ accepi ter uirgis cesus sum se-¬
mel lapidatꝰ sum. ter naufragium pas¬
sus sum. Discamus differentias gła-¬
rum. et ñ nullos eẽ qui suꝑ his glori¬
entur. quȩ rubore digna sint. quor¬
scđm scłm gła est in confusione. In
his quippe głant᷑. quȩcunque faciũt
latebras et secreta ꝑquirunt. Post hȩc
consideremꝰ quid de cinctorio p̃ceptum
sit. Hȩc dicit dñs. Uade et accipe tibi
cinctorium lineum et circunda lũbos
tuos. et ꝑaquam ñtransibis. Et acce¬
pi cinctorium scđm u̾bum dñi adme
dicens. Accipe cinctorium qͦd circa lum¬
bos tuos est. et uade ad eufraten. et abs¬
conde illud incauerna petrȩ. Post dies
uenit ꝓpħa et accepit cinctorium de
loco ubi infoderat illud. et ecce cõpu¬
truerat. qͦd nulli ẽẽt usui. Et ne quis
uixta uoluntatem animi sui de hoc
loco sibi p̃sumeret intellectum: dans
dñs int̃p̃tationi occasionẽ addidit
dicens. Sicut enĩ adheret cinctorium

Expanded text:
udaeis quinquies quadragenas una minus accepi, ter virgis caesus sum, semel lapidatus sum, ter naufragium passus sum ? Discamus differentias gloriarum, et nonnullos esse qui super his glorientur, quae rubore digna sunt, quorum gloria est in confusione. In his quippe gloriantur, quae cum faciunt, latebras, et secreta perquirunt . Post haec consideremus quid de cinctorio praeceptum sit. Haec dicit Dominus: Vide et accipe tibi cinctorium lineum, et circumda lumbos tuos, et per aquam non transibis. Et accepi cinctorium secundum verbum Domini ad me dicens: Accipe cinctorium, quod circa lumbos tuos est, et vade ad Euphratem, et absconde illud in caverna petrae . Post dies venit propheta, et accepit cinctorium de loco ubi infoderat illud, et ecce computruerat, quod nulli usui esset. Et ne quis juxta voluntatem animi sui de hoc loco sibi praesumeret intellectum, dans Dominus interpretationi occasionem, addidit dicens: Sicut enim adhaeret cinctorium
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu dñi. Multa st̃ inquib glori¬
ficantes insipientiã nrãm ostendimuᷤ.
Uerbi grã. Si qui in multis possessiõib
gloriant᷑. dr̃ eis. Confundimini aglori
atione ur̃a. Si qui iactabundi incedt̃
suꝑ p̃ciosissimis uestib suꝑ domo mul¬
tis exornata diuitiis. aliena est agłatio¬

Expanded text:
conspectu Domini . Multa sunt in quibus glorconspectu Domini . Multa sunt in quibus gloriantes insipientiam nostram ostendimus. Verbi gratia, si qui in multis possessionibus gloriantur, datione vestra. » Si quis laetabundus incedit super pretiosissimis vestibus, super domo multis exornata divitiis: aliena est qui
Abbreviated transcription (Latin):
res misteriorum dĩ. Hic iam querit᷑
inter dispensatores. ut fidelis quis in¬
ueniat᷑. Intantum rarum est bonum
dispensatorẽ inuenire: ut iħc qͥ ante¬
quam orirent᷑ ea quȩ fuerant futura cog¬
nouerat loqueret᷑ Quis putas est fidelis
dispensator & sapiens quẽ constituit dñs
suꝑ familiã suã dare intẽpore cibariam
conseruis suis: Et post pusillũ causatꝰ
de quib dam dispensatorib: intulit di¬
cens. Si autẽ incipiat malꝰ seruus dicẽ
morat᷑ dñs m̃s uenire et ceꝑit cecłe ser¬
uos et ancillas et cometłe et bibere &
inebriari: uenit dñs serui illiꝰ indie qͣ
ñ sꝑat. et hora qͣ nescit. et diuidit illum
& partẽ illiꝰ cum infidelib ponit. Heo
ineo qͦd scriptum est. Cleri eorũ ñ pro¬
derunt eis. Uideamꝰ autẽ et reliquis ne¬
cessariam correptionẽ. qͣm ut mͥ uidet᷑
in morali locodebemꝰ acciꝑe. Confundi¬
mini a gloriatione ur̃ã ab obꝓbrio in

Expanded text:
res sacramentorum Dei. Hic jam quaeritur res sacramentorum Dei. Hic jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur . Intantum rarum est bonum dispensatorem invenire, ut Jesus, qui antequam orirentur ea quae erant futura cognoverat, loqueretur: Quis putas est fidelis dispensator et sapiens, quem constituit Dominus super familiam suam, dare in tempore cibaria conservis suis? Et post pusillum causatus de quibusdam dispensatoribus intulit dicens: Si autem incipiat malus servus dicere: Moratur dominus meus venire, et coeperit caedere servos et ancillas, et comedere, et bibere, et inebriari, venit dominus servi illius in die qua non sperat, et hora qua nescit, et dividit illum, et partem illius cum infidelibus ponit . Haec in eo quod scriptum est: Cleri eorum non proderunt eis. Videamus autem et reliquis necessariam correptionem, quam, ut mihi videtur, in morali loco debemus accipere: Confundimini a gloriatione vestra, ab opprobrio in
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ excipiat. Nos qui putam̃ aliquid
ẽẽ id est qui inclericatꝰ uobordine p̃side¬
mus. intantum ut quidã de minorigͣdu
ad hunc locum cupiant ꝑuenire nosse
laici beatissimi reꝑiunt᷑: s si ordinẽ de-¬
ricatꝰ et mereamͣ parit᷑ et habeamꝰ. Quia
gͥ sunt quidã cłici non ita uiuentes ut & ipi
exordine capiant fructum. & ornam̃to
suȩ sint dignitatis: iccirco aiunt qui
exposuerunt ꝓpħam nunc dicentẽ.
Ceri eorum non ꝓderunt eis. Utilitaᷤ
quippe clicatꝰ ñ in eo est si aliquis in
agmine sedeat p̃sbitõrum. s si uix ta
locum suum. et uxta p̃cepta dni dig¬
nus incedat. Uere km̃i nolite puta¬
re hoc tantum de nob̃ eẽ dictum. et
nos et uos commonet diuina maiestas
ut iuxta scͥpturarum p̃cepta uiuamꝰ.
Qui uero tociꝰ ȩccłȩ arcẽ obtinet. pro
paulus uidelicet ut is cui fuerant mul¬
ta cõmissa aiebat. Sic nos existimet
homo ut ministros xp̃i et dispensato¬

Expanded text:
animus excipiat. Nos qui putamur aliquid animus excipiat. Nos qui putamur aliquid esse, id est, qui in clericatus vobis ordine praesidemus, intantum ut quidam de minori gradu ad hunc locum cupiant pervenire, nosse laici beatissimi reperiuntur; sed si ordinem clericatus et mereamur pariter, et habeamus. Quia igitur sunt quidam clerici non ita viventes, ut et ipsi ex ordine capiant fructum, et ornamento suae sint dignitati: idcirco aiunt qui exposuerunt prophetam nunc dicentem: Cleri eorum non proderunt eis ; utilitas quippe clericatus non in eo est, si aliquis in agmine sedeat presbyterorum, sed si juxta locum suum, et juxta praecepta Domini dignus incedat. Verum, charissimi, nolite putare hoc 810 tantum de nobis esse dictum; et nos, et vos commonet divina majestas, ut juxta Scripturarum praecepta vivamus, Qui vero totius Ecclesiae arcem obtinet, pro postolus Paulus videlicet ut is cui fuerant multa commissa aiebat: Sic nos existimet homo ut ministros Christi, et dispensato
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ueneficia. Dñs loquit᷑. Quid putatis
quia ueni pacẽ mutere suꝑt̾ram: Non
ante qͣm ille descenderet ñerat gladiꝰ
Quando autẽ uenit et edocti sumus
id ẽ t̾ram a sp̃u et ext̾minauit eam
quia mortificationem iħ u xp̃i circũ¬
ferimꝰ incorpore nr̃o: & ñ uiuimꝰ ultꝰ¬
iam uxta carnẽ. Uiit autem sp̃c.
et seminamꝰ ñ incarne s in sp̃u. ut non
metamus corruptionem de carne s
titis. Qui enĩ neq iuxta uoluntatẽ scͥp¬
turarum neq uxta fidei ueritatem
ꝓferunt eloqͥa dĩ: seminant tͥticum
et metunt spinas. Hoc heretici faciunt
qui legunt scͥpturas et spinas ñ de libͥs
sc̃is s de ꝓpriis sensib metunt. Cleri
eorum ñ ꝓderunt eis. Hȩc ante me alii
exposuerunt. Et quia ñ imꝓbo interpre¬
tationem eorum consentiens eadem ꝓfe¬
ro. si quasi ipsi reppererim s reꝑta iã
repetens. ut mͥ parit̃ uobisq conducat
sitamen quȩ dicenda sunt intentus

Expanded text:
non beneficia. Dominus loquitur: Quid putatis, non beneficia. Dominus loquitur: Quid putatis, quia veni pacem mittere super terram? Non antequam ille descenderet, non erat gladiusQuando autem venit, et edocti sumus,id est terram a spiritu, et exterminavit eam , quia mortificationem Jesu Christi circumferimus in corpore nostro, et non vivimus ultra juxta carnem, vivit autem spiritus, et seminamus non in carne, sed in spiritu, ut non metamus corruptionem de carne, setitis . Qui enim neque juxta voluntatem Scripturarum, neque juxta fidei veritatem profert eloquia Dei, seminat triticum, et metit spinas. Hoc haeretici faciunt qui legunt Scripturas, et spinas non de libris sanctis, sed de propriis sensibus metunt. Cleri eorum non proderunt eis. Haec ante me alii exposuerunt, et quia non improbo interpretationem eorum, consentiens eamdem profero, non quasi ipse repererim, sed reperta jam repetens, ut mihi pariter, vobisque conducat: si tamen quae dicenda sunt, intentus
Abbreviated transcription (Latin):
Uis est iste qui
dicit ꝓpter me exter mi¬
nata est ext̃minio omĩs
Naman¬
te aduentum suum multa quidẽ pecca-
ta sunt in popło isrł. s dñs ueniens pro¬
hibuit talia ut penitꝰ relinquerent᷑ et
in longuam traderent᷑ captiuitatem.
Quando autẽ compleuerunt m̃suram
patrum suorum. & addiderunt ad occisi¬
onem ꝓpħarum ꝑsecutionemq iustors
etiam saluatoris inter fectionem: tunc
completum est. Dimittet᷑ uob̃ domꝰ ur̃a
deserta. Et quia ille abeis hȩc quȩ in eũn¬
gelio scͥpta sunt passus est: iccirco nc̃ dr̃.
Exterminio ex t̃minata est om̃ĩs terra.
Quod si uolueris subtiliꝰ intelligere.¬
ꝓpt̾ me ext̃minata est extminio om̃is
terra. considera eam quȩ inte est qͦmͦ
ex terminata sit terra et tunc uidebis
post aduentum iħu xp̃i impleta este q̃
dicta sunt: mortificatis m̃bris nr̃is suꝑ
fiant apud iustũ ea quib antea caro fo¬
uebat᷑. ñ fornicatio. ñ ĩmundicia nͣ ad
ulterii luxuria. ñ idolorum seruitus.

Expanded text:
uis est iste qui dicit: Propter me exterminata est exterminio omnis nam ante adventum ejus multa quidem peccata fuerunt in populo Israel, sed Dominus veniens prohibuit talia, ut penitus relinquerentur, et in longam traderentur captivitatem. Quando autem compleverunt mensuram patrum suorum, et addiderunt ad occisionem prophetarum, persecutionemque justorum, et Salvatoris interfectionem, tunc completum est: Dimittetur vobis domus vestra deserta. Et quia iste ab eis, quae in Evangelio scripta sunt, passus est: idcirco nunc dicitur: Exterminio exterminata est omnis terra. 808 Quod si propter me exterminata est omnis terra, » considera eam quae in te est, quomodo exterminata sit terra, et tunc videbis post adventum Jesu Christi impleta esse quae dicta sunt: mortificatis membris nostris super fiant apud justum ea, quibus antea caro fovebatur, non fornicatio, non immunditia, non ultra luxuria, non idolorum servitus,
Abbreviated transcription (Latin):
dimini a gloriatione ur̃a. Uerum hoc
parum est. Audi quid loquat᷑ in ieremia
sermo diuinꝰ iubens ut ne insapientia
titudine sua. nec diues indiuitiis suis
s in isto głet᷑ qui głat᷑: intelligere & scire
quia ego sum dñs. Uis gloriari et głabun¬
dus ñ audire. confundimini a głatione
ur̃ã : Gloriare ut apłs paulus et dic.

Expanded text:
dimini a 811 gloriatione vestra. Verum hoc parum est. Audi quid loquatur in Jeremia sermo divinus, jubens ut ne in sapientia titudine sua, nec dives in divitiis suis; sed in isto glorietur qui gloriatur, intelligere et scire quia ego sum Dominus . Vis gloriari, et gloriabundus non audire? Confundimini a gloriatione vestra. Gloriare ut apostolus  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ misteriis plenam possit explica¬
prea scd̃m eorum physiologiã qui de
nat᷑is om̃ium animalium disputãt:
ex insita sibi ui nom̃ acceꝑit. Ab eo
eos extrahat de cauernis. et suꝑata
ꝑnicie ueneni: eorũ pabulo delectet᷑.
Forsitan saluator m̃s caprea sit uix¬
t̃ficit ipse serpentes contrarias for¬
titudines uigulat. Idõ dicam ei. Tu
contruusti capita draconũ suꝑ aqͣs.
Simił est fratruelis m̃s capreȩ uel
hinnulo ceruorum. suꝑ montes do¬
mꝰ dĩ. Bethel quippe int̾pretat᷑ domꝰ
dĩ. Non om̃s montes domꝰdĩsunt:
s ii qui montes eccłȩ sunt. Inueni¬
unt᷑ quippe & alii montes heretici¬
& consurgentes aduersus scientiam
dĩ: montes egypti & allophilorum

Expanded text:
que mysterii, plenam possit explicaque mysterii, plenam possit explicaprea, secundum eorum physiologiam, qui de naturis omnium animalium disputant, ex insita sibi vi nomen acceperit? Ab iritu narium eos extrahat de cavernis, et superata pernicie veneni, eorum pabulo delectetur. Forsitan Salvator meus caprea fit juxterficit ipse serpentes, cum contrarias fortitudines jugulat. Ideo dicam ei: Tu 529 contrivisti capita draconum super aquam . Similis est fratruelis meus capreae vel hinnulo cervorum super montes domus Dei. Bethel quippe interpretatur, domus Dei. Non omnes montes domus Dei sunt: sed hi qui montes Ecclesiae sunt. Inveniuntur quippe et alii montes erecti et consurgentes adversus scientiam Dei, montes
Abbreviated transcription (Latin):
lia loca lmͦ uenit. Salieñ supͣ montes tͣnsiliens suꝑ
colles. Si fueris mons: salit inte ser¬
mo dĩ. Si ñ ualueris ẽẽ mons s fueris
collis scł̾s amonte: transilit suꝑ de Qͣm
uere pulchra et conuenientia reb uo¬
cabula. Transit suꝑ montes qui maiores
sunt: transilit suꝑ colles qui minores st̃.
N transilit suꝑ montes ñ salit suꝑcolles.
Ecce hic uenit saliens suꝑ montes. transi¬
liens suꝑ colles. Similis est fratruelis m̃s
capreȩ aut hinnolo ceruorũ inmontib
bethel Hȩc duo animalia inscͥpturis
frequent̃ nominant᷑. et qͦdampliꝰ admi¬
reris sepiꝰ iuncta ponunt᷑. Et hec sunt
ait que manducabis. post paululum
inferens capream et ceruum. Presenti
qͦ libro parit̃ appellant᷑ ceruus & caprea.
Quodãmͦ cognata sibi et uicina sunt ista
animalia. Caprea. Ao ẜ kac id est dor¬
cas acutissime uidet. Ceruus int̾fector
serpentum est. Quis putas est dignus
ẽ nob̃. qui uixta dignitatẽ loquatur¬

Expanded text:
lia loca. Quo venit? Saliens super montes, transiliens super colles. Si fueris mons, salit in te sermo Dei. Si non valueris esse mons, sed fueris collis secundus a monte, transiliet super te. Quam vero pulchra et convenientia rebus vocabula. Salit super montes, quia majores sunt: transilit super colles, quia minores sunt. Non transilit super montes, non salit super colles. Ecce hic venit saliens super montes, transiliens super colles. Similis est fratruelis meus capreae, aut hinnulo cervorum in montibus Bethel. Haec duo animalia in Scripturis frequentius nominantur, et quo amplius admireris, saepius juncta ponuntur. Et haec sunt, ait, quae manducabis; post paululum inferens, capream et cervum. In praesenti quoque libro pariter nominantur cervus et caprea. Quodammodo enim cognata sibi et vicina sunt ista animalia. Caprea, id est dorcas, acutissime videt. Cervus interfector serpentum est. Quis, putas, est dignus e nobis, qui juxta dignitatem loci at
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s in medio filiorum. Om̃ĩa ligna õs
arbores ad comparationẽ sermonis dĩ
siluȩ inferaces existimant᷑. Ad xp̃m sal¬
tꝰ ẽ om̃e qͦd dixeris. & infructuosa st̃
omĩa. Quȩ enĩ possunt dici ad eũ com¬
parata fructifera: Etiam & alia ligna
quȩ uidebant᷑ fructib incuruari. ad
collationẽ aduentꝰ eiꝰ infructuosa mon¬
strata st̃. Idõ ut malum in lignis siluȩ.
ita fratruelis m̃s in medio filiorum.
In umba eiꝰ concupiui & sedi. Quã pul¬
chre sunt ñ ait inumbra illiꝰ concupisco:
s inumbra eiꝰ c̃cupiui. Et ñ sedeo: s sedi.
Si quidẽ in pͥncipio ñ possumꝰ cum eo ꝓ¬
pͥos conferre sermones. Uerum et in pͥn¬
cipio utita dicã qͣdam maiestatis illiꝰ ũbͣ
ꝑfrum᷑. Unde et in ꝓpħis legit᷑ Sp̃c faciei

Expanded text:
meus in medio filiorum . Omnia ligna, omnes meus in medio filiorum . Omnia ligna, omnes arbores ad comparationem sermonis Dei, silvae inferaces existimantur. Ad Christum saltus est omne quod dixeris: et infructuosa sunt omnia. Quae enim possunt dici ad eum comparata fructifera? Etiam ligna quae videbantur fructibus incurvari, ad collationem adventus ejus infructuosa monstrata sunt. Ideo, ut malum in lignis silvae, ita fratruelis meus in medio filiorum. In umbra ejus concupivi, et sedi. Quam pulchre, non ait, in umbra illius concupisco, sed in umbra ejus concupivi: et non sedeo, sed sedi. Siquidem in principio non possumus cum eo proprium conferre sermonem: verum in principio, ut ita dicam, quadam majestatis illius umbra perfruimur. Unde et in Prophetis legitur: Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
totiꝰ mundi et uniu̾sȩ terrȩ flos factꝰ ẽ
Quid enĩ sic potest ẽẽ flos mundiut uo¬
cabulum xp̃i: Unguentum effuss̃
nom̃ eiꝰ Alit̃ id ipsum dr̃. Ego flos cãpi
⁊ lilium conualliũ. Et hec quidẽ de se¬
met ipso deinde sponsam laudans ait.
Ut lilium in medio spinarum: sic ꝓxi¬
ma mea in medio filiarũ. Sic̃ liliũ spi
exorit᷑: eodẽ mͦ ꝓxima mea suꝑ omnes
filias lilium ẽ in medio spinarũ. Ista
audiens sponsa uicem reddidit spon¬
so. et sentiens illiꝰ ut liliorum suauita¬
tem inuocẽ laudantis erupit. Ut ma¬
licet suauit̾ spiret. et sensum odore
demulceat: ñ tam̃ eiꝰ modi ẽ ut suauis
dulcore delectet: & sp̃m mulceat odo¬
ratii. Iale est malũ. et istiꝰmodi ẽ natȩ:
ut in se ut᷑q possideat. Iccirco uolens
ñ solum bene olentiã sermonis. s &
dulcorem eiꝰ sponsa laudare: ait. Ut
malum inlignis siluȩ: ita fratrueli

Expanded text:
totius mundi et universae terrae flos factus est. totius mundi et universae terrae flos factus est. Quid enim sic potest esse flos mundi, ut vocabulum Christi? Unguentum effusum nomen ejus. Aliter: Ab ipso dicitur: Ego flos campi, et lilium convallium. Et haec quidem de semetipso. Deinde sponsam laudans, ait: Ut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum. Sicut lilium non exoritur: eodem modo proxima mea super omnes filias, lilium est in medio spinarum. Ista audiens sponsa, vicem reddit sponso, et sentiens illius etiam suavitatem, in vocem laudantis erumpit. Ulicet suaviter spiret, et sensum odore demulceat: non tamen ejusmodi est, ut suave dulcore delectet, et spiritum mulceat odoratu. Tale est malum, istiusmodi est naturae, ut in se utraque possideat. Idcirco volens non solum benevolentiam sermonis, sed et dulcorem ejus sponsa laudare, ait: 523 Ut malum in lignis silvae: ita fratruelis
Abbreviated transcription (Latin):
in domũ tuã ut cũ adsponsã suã uene
dicas. Ecce speciosus fratruelis m̃s.
Et quidẽ pulchrȩ acclinatio nr̃a ũbro¬
sa Ecce speciosus fratrueł m̃s. Ipse spe¬
ciosus est ⁊ umbrosꝰ. ꝑdiem quippe
sol ñ uret te: neq luna ꝑ noctẽ Trabes
domoꝵ nr̃ãrũ cedrinȩ. Hȩc multitu¬
dinis u̾ba sunt. Uident᷑ autẽ mͥ uiri hoc
dice̾ qui cum sponso sunt: dequib suꝑiꝰ
te sunt: et cyp̃ssinis contignatȩ st̃. Si qͥdẽ
ꝓstibe ascendit cyp̃ssus. et ꝓconiza as¬
sint ligna. et cedrum imputͥbilẽ. et cỹ¬
p̃ssum odoris optimi de p̃hendes. La-¬
bora ita & tu contignare domũ tuã:
ut dete qͦ possit dici.P Trabes do¬
mus nr̃ȩ cedri. et contignationes nr̃ȩ
cyp̃ssus. Posthec sponsus loquit᷑. Ego
flos campi: et lilium conuallium. Apt̃
me qui inualle eram descendit inual¬
lem et in ualle ueniens fit lilium¬
tum ẽ in paradysodĩ et tociꝰ campi id ẽ

Expanded text:
in domum tuam, ut cum ad te sponsam venerin domum tuam, ut cum ad te sponsam venerdicas: Ecce sponsus fratruelis meus: equidem pulcher. Acclinatio nostra umbrosa. Ecce speciosus fratruelis meus, ipse et speciosus est et umbrosus. Per diem quippe sol non uret te, neque luna per noctem . Trabes domorum nostrarum cedri. Multitudinis verba sunt. Videntur autem mihi viri haec dicere, qui cum sponso sunt, de quibus supetas, et cypressis contignatas. Siquidem pro stybe ascendit cypressus, et pro conyza asaturae ista sunt ligna, et cedrum imputribilem, et cypressum odoris optimi deprehendens, labora et tu ita contignare domum tuam, ut de te quoque possit dici: Trabes domuum nostrarum cedri, et contignationes nostrae cypressi. Post haec sponsus loquitur. Ego flos campi, et lilium convallium. Propter me qui in valle eram, descendit in vallem, et in vallem veniens, fit liliumtum est in paradiso Dei, totius campi, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
Has de se sponsa audiens laudes specioso
uicẽ in laudib tͥbuit: ñ qͦd ei id qͦd ñ ht̃
suo p̃conio largiat᷑. s intelligens decorẽ
eiꝰ atq conspiciens: ait. Ecce speciosus fra
umbrosus. Quero lectum inquo sponsꝰ
cum sponsa requiescat. Nisi fallor cor¬
pꝰ humanũ est. Siquidẽ ille in eunge¬
lio paraliticꝰ qui iacebat in lecto. uade
ret ut indomũ suam sabbato grabato¬
leuato: uoce iussus est saluatoris. Ante¬
qͣm sanaret᷑ suꝑ debile m̃brorum su¬
orum corpꝰ iacebat: qͦd post ea dĩ uir¬
tute solidatum est. Sic ego intelligo
tolle grabatum tuum & uade in do¬
mũ tuã. Neq enĩ ad hoc filiꝰ dĩ de cęle¬
stib ad t̾rena descenderat. ut de lectu¬
lis imꝑaret. et consurgentẽ ab egrota¬
tione sua sine lectulo ñ pat̾et᷑ ascende.
tolle inquiens grabatũ tuũ: & uade
indomũ tuam. Et tu gͥ a saluatore sa¬
natꝰ tolle grabatum tuum & uade

Expanded text:
Has de se sponsa audiens laudes, sponso Has de se sponsa audiens laudes, sponso vicem in laudibus tribuit: non quo ei quod non habet, suo praeconio largiatur: sed intelligens decorem ejus, atque conspiciens, ait: Ecce speciosus fratumbrosus. Quaero lectum, in quo sponsus cum sponsa requiescat, et ni fallor, corpus humanum est. Siquidem ille in Evangelio paralyticus qui jacebat in lecto: et abire in domum suam, sublato grabato, voce jussus est Salvatoris, antequam sanaretur , super debile membrorum suorum corpus jacebat, quod postea Dei virtute solidatum est. Sic ergo intelligo: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam. Neque enim ad hoc Filius Dei de coelestibus ad terrena descenderat, ut de lectulis imperaret, et consurgentem ab aegrotatione sua, sine lectulo non pateretur abscedere. Tolle, inquiens, grabatum tuum, et vade in domum tuam. Et tu igitur a Salvatore sanatus, tolle grabatum tuum, et vade
Abbreviated transcription (Latin):
meret᷑. Porro quis uidet recta nͥ qui
casto conspectu et puris ocłis intuet᷑
intellige̾ quȩ dicta sunt: licet et dehiᷤ
intellexisse ñ inutile sit. S ingredi¬
ens adint̾iora cordis tui et alios ocłos
m̃te ꝑqͥrens qui ita dĩ mandato illu¬
minent᷑. mandatum quippe dñi lu-¬
cidum illuminans ocłos. illos enitere
c̃tende ut scẽ intelligas uniu̾sa quȩ
dicta sunt: ⁊ similit̃ a sp̃u qui inspetiẽ
descendit columbȩ audias quia ocłitui
columbȩ. Si intelligas legẽ sp̃ualiter.
ocłi tui columbȩ sunt. Si intelligas eun¬
głium ut se uult intelligi euͣngłium & p̃¬
dicari. uidens iħ m omnẽ languorem
et infirmitatẽ ñ solũ eo tẽpore qͦ carna¬
lit̃ facta sunt fuisse medicatum s hodieq
descendisse s hodie descende & ẽẽ p̃sen¬
tem. ecce enĩ ait. ego uob̃cum sũ om̃ib
dieb usq ad consũmationẽ scłi: ocłi tui
columbȩ sunt. Ecce speciosa ꝓxima
mea. ecce speciosa ocłi tui columbȩ.

Expanded text:
r. Porro quis videt recta, nisi qui 521 casto conspectu et puris intuetur oculiintelligere, quae dicta sunt, licet et de his intellexisse non inutile sit: sed ingrediens ad interiora cordis tui, et alios oculos mente perquirens, qui et a Dei mandato illuminantur: Mandatum quippe Dei illuminans oculos: illud eniteretende, ut sancte intelligas universa, quae dicta sunt, et similia a spiritu: qui in specie descendit columbae, audias; quia oculi tui columbae. Si intelligis Legem spiritualiter; oculi tui columbae sunt. Si intelligis Evangelium; ut se vult intelligi Evangelium et praedicari: vides Jesum, omnem languorem et infirmitatem, non solum eo tempore quo carnaliter facta sunt, fuisse medicatum  Al. meditdescendisse: sed hodieque descendere, et esse praesentem; Ecce enim, inquit, vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi : oculi tui columbae sunt: Ecce speciosa; proxima mea, ecce speciosa: oculi tui columbae.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse salomon deleua & dextra sap̃iȩ
docuit dicens. Longitudo enĩ & an¬
ni uitȩ indextra eiꝰ insinistra autẽ
illiꝰ diuitiȩ et gła. Igit᷑ leua eiꝰ sub ca¬
pite meo: ut faciat me requiescere
& brachium sponsi fiat ceruical me
meo. Non tͥ expedit hab̾e cericalia
quȩ lam̃tatio sequit᷑. In ezechiele
scͥptum est. Ueeis qui consuunt cer¬
uicalia sub omi cubitu manꝰ. Noli
consuere ceruicalia. noli capiti aliunde
reqͥẽ qͣrere hs̃ sponsi leuã sit sub capite tuo ⁊ dic. le¬
ua eiꝰ sub capite meo Quã cũ habuers̃: omnia tibi
quȩ sunt in leua retͥbuent᷑. Dicis qͥppe
insinistra aut̃ eiꝰ diuitiȩ et gła. Et dextͣ
eiꝰ cõplexabit᷑ me. Iotamte sponsi dex¬
tera complectat᷑. Longitudo quippe &
anni uitȩ in dextera eiꝰ & oblonge uitȩ

Expanded text:
Ipse Salomon de laeva, et dextera sapientiae Ipse Salomon de laeva, et dextera sapientiae docuit, dicens: Longitudo enim et anni vitae in dextera ejus: in sinistra autem ipsius divitiae et gloria . Igitur laeva ejus sub capite meo, ut me faciat requiescere, et brachium sponsi fiat cervical meumeo. Non expedit tibi habere cervicalia, quae lamentatio sequatur. In Ezechiele scriptum est: Vae his qui consuunt cervicalia sub omnia cubitu manus . Noli consuere cervicalia, noli capiti aliunde requiem quaerere: habes sponsi laevam; sit sub capite tuo, et dic: Laeva ejus sub capite meo; quam cum habueris, omnia tibi quae sunt in laeva tribuuntur. Dicis quippe, in sinistra ejus divitiae et gloria, et dextera ejus amplexabitur me. Totum te sponsi dextera complectatur. Longitudo quippe et anni vitae, in dextera ejus: et ob id
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃bete iacło electo. iacło formoso. Siqͥ¬
dem ds̃ sagitariꝰ est. dudi scͥpturã de hoc
eodẽ iacło loquentẽ. immo ut ampliꝰ
admireris. audi ipsũ iacłm qͥd loqͣtur.
Posuit me ut sagitam electam et in
pharetra sua seruauit me: & dixit
mͥ. Magnum tͥ ẽ hoc: uocari puerũ
meum. Intellige sagita qͥd dicat. ⁊
qͦmͦ a dño sit electa. Quam beatũ ẽ
hoc iacło uulnerari. Hac saguta fu¬
erant uulnerati illi qui int̾ se inuicẽ
conferebant dicentes. Nonne cor no¬
strum ardens erat inuia cũ aꝑiret
nob̾ scͥpturas: Si quis sermone nr̃o.
si quis scͥpturȩ diuinȩ magistio uul¬
nerat᷑: is potest dic̾e quia uulnerata
caritate ego sum. Hinc & illud forsi¬
tan sequit᷑. Quid forsitan dico: Ma-¬
nifestam ꝓmo sententiam. Sinistra
eiꝰ sub capite meo. & dext̾a eiꝰ amplexa¬
bit᷑me. Habens sinistrã & dextram¬
sermodĩ: cum ꝓ intellectꝰ uarieta¬
te sit multiplex subiacenti una est.

Expanded text:
et praebe te jaculo electo, jaculo formoso: si quet praebe te jaculo electo, jaculo formoso: si quidem Deus sagittarus est. Audi Scripturam de hoc eodem jaculo loquentem; immo ut tu amplius admireris, audi ipsum jaculum quid loquatur. Posuit me ut sagittam electam, et in pharetra sua servavit me, et dixit mihi: Magnum est tibi hoc, vocari puerum meum . Intellige sagittam quid dicat, et quomodo a Deo sit electa. Quam beatum est hoc jaculo vulnerari! Hac sagitta vulnerati fuerant illi qui inter se invicem conferebant, dicentes: Nonne cor nostrum ardens erat in via, cum aperiret nobis Scripturas ? Si quis sermone nostro, si quis Scripturae divinae magisterio vulneratur, et potest dicere, quia vulneratae charitatis ego: hunc et illud forsitan sequitur. Quid forsitan dico? manifestam promo sententiam: Sinistra ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me. Habet et in sinistra, ete cum pro intellectus varietate sit multiplex, in subjacenti una est.
Abbreviated transcription (Latin):
& domesticꝰ bonꝰ: domesticꝰ in caritate
filii collocet᷑. Et ita fiet ut scoꝵ ordina¬
ta ẽ caritas. Magister quoq ñr & dñs
ens: adumiꝰ cutꝰq dilectionem ꝓpͥũ
aliquid apposuit. et dedit intelligen¬
tiam ordinis his qui possunt scͥptu
ram audire dicentem. Ordinate in
me caritatẽ. Diliges dñm dm̃ tuum
ex toto corde tuo. et ex tota anima tua.
& extota uirtute tua et ex tota m̃te¬
ñ ꝓximum ex toto corde. Non est in
ordinatꝰ sermo diuinꝰ. nec ĩpossibilia
p̃cipit. nec dic̃ diligite inimicos ur̃os ut uos met¬
ipsos: si tantum diligite inimicosurõs Suffic̃ eiꝰqͥ eoᷤᷤ
diligimꝰ iedio ñ hab:emꝰ. ꝓximum uͦ ut
fecisti qͦd sponsi sermo p̃cepit. Indu
orianon. id ẽ malis eiꝰ stipate me:
qͥa uulnerata caritate ego sum.
Quam pulchrum est qͣm decorum.
a caritate uulnꝰ acciꝑe. Aliꝰ iaculum
carnei amoris excipit. aliꝰ t̾rena cupi¬
dine uulneratꝰ ẽ: tu nuda m̃bra tua

Expanded text:
et domesticus bonus: domesticus in charitate et domesticus bonus: domesticus in charitate filii collocetur. Et ita fiet, ut sanctorum ordinata sit charitas. Magister quoque et Dominusens, ad uniuscujusque dilectionem proprium aliquid apposuit, et dedit intelligentiam ordinis his qui possunt audire Scripturam dicentem: Ordinate in me charitatem. Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tota roximum ex totordinatus sermo divinus, nec impossibilia praecipit, nec dicit: diligite inimicos vestros ut vosmetipsos: sed tantum, diligite inimicos vestros; sufficit eis, quod eos diligimus, et odio non habemus. Proximum vero, ut fecisti quod sponsi sermone praecipitur: Idcirco in malis ejus stipate me: quia vulneratae charitatis ego sum. Quam pulchrum est, quam decorum a charitate vulnus accipere! 526 Alius jaculum carnei amoris excepit, alius ex terrena cupidine vulocratus est: tu nuda membra tua,
Abbreviated transcription (Latin):
mum uini. Ordinate in me caritatẽ
Clegant̃ locutꝰ est ordinate. Pł̾imorum
quippe ordinata caritas ñest. Quod
pͥmo loco debent diligẽ: diligunt in
t̾cio. & rursum terciũ inqͣrto. Et
ẽ inplerisq caritatis ordo ꝑuersus:
scõrum uͦ caritas ordinata est. Uolo ad
intelligendũ hoc qͦd dictum est ordi¬
nate in me caritatẽ:aliqua exempla
parentib caritate iungaris. S: quid¬
tͥ dicit: Ne iordinatam habeas cari¬
tatem: ut pͥmum patrem et matrem
deinde mediligas. ne filii et filiȩ plusqͣm
me caritate tenearis. Qui amat inquit
dĩ et iħu habes caritatem. statim depre¬
hendis magis te filium et filiam dilig̾e
qͣm uerbum. magis te parentes amare
loco liberos ponat. Iuxta hc̃ modum
ama et uxorem tuam. Hullus qͥppe
aliquando suã carnem odio habuit:
s amat ut carnem. Erunt inquit
post dm̃ etiam int̾nos ordo ponat᷑:
pͥmũ mandatum est ut diligamus
parentes scd̃m ut filios. t̃cium ut do¬
mesticos nr̃os. Si autẽ filiꝰ malus est.

Expanded text:
inate in me charitatem. Eleganter locutus est, ordinate. Plurimorum quippe inordinata est charitas: quod in primo loco debent diligere, diligunt in tertio: et rursus tertium in quarto, et est in plerisque charitatis ordo perversus. Sanctorum vero charitas ordinata est. Volo ad intelligendum hoc quod dictum est, ordinate in me charitatem, aliqua exempla parentibus charitate jungaris. Sed quid dicit? Ne inordinatam habeas charitatem, ne primum patrem, aut matrem, deinde me diligas: ne filii et filiae plus quam mei charitate tenearis. Qui amat patrem Dei et Jesu habeas charitatem: statim deprehendes magis te filium et filiam diligere, quam Verbum: magis te parentes amareloco liberos ponat? Juxta hunc modum, 525 ama uxorem tuam. Nullus quippe aliquando suam carnem odio habuit, sed amat ut carnem. Et erunt, inquit, post Deum etiam inter nos ordo ponatur, primum mandatum est, ut diligamus parentes: secundum, ut filios: tertium, ut domesticos nostros. Si autem filius malus est,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ capreȩ uel huinulo ceruorum
suꝑ montes bethel: Cernit spon¬
sum appropinquasse uiciniꝰ. & qͥa
alte suꝑ montes uersabat᷑ & colles:
assimilat eum transilienti atq sa
temtuum ꝓspiciens ꝑ fenestras.
Una fenestra ut sit sensus suꝑ hũc
ꝓspicit sponsus. Alia fenestra aliꝰ sensꝰ
enĩ sensus ñ ꝓspicit sermo dĩ: Quid
sit autẽ ꝓspice̾ ꝑ fenestras. et qͦmͦ ꝑ eas
sponsus aspicit sequens docebit exẽplũ
Ubi ñ ꝓspicit sponsus: Ubi mors inue¬
nit᷑ ascendens ut legimꝰ inieremia. Ec¬
ce mors ascendit ꝑ fenestras ur̃as. Qndo
uideris mulierẽ ad concupiscendũ
eam: mors ascendit ꝑfenestras tuas
Eminens ꝑ retia. Intellige quia in me¬
dio laqueor ambules. ⁊ suptꝰ machi¬
nas tͣnseas ĩminentes. Om̃ia retibus
plena st̃: zabulus laqueis cuncta cõ¬
pleuit. Si autẽ uenerit sermo dĩ et
cȩꝑis emin̾e de retib: dicis. Anima
nrã sicut passer erepta ẽ de laqueo

Expanded text:
is capreae vel hinnulo cervorum super montes Bethel. Cernit sponsum appropinquasse vicinius, qui ante super montes versabatur et colles: assimilat eum transilientem atque stem tuum, prospiciens per fenestras. Una fenestra, unus est sensus: per hunc prospicit sponsus. Alia fenestra, alius est enim sensus non prospicit sermo Dei? Quid sit autem prospicere per fenestras, et quomodo per eas sponsus aspiciat, sequens docebit exemplum. Ubi non prospicit sponsus, ibi mors invenitur ascendens, ut legimus in Jeremia. Ecce mors ascendit per fenestras vestras . Quando videris mulierem ad concupiscendum eam, jam mors ascendit per fenestras tuas. Eminens per retia. Intellige, quia in medio laqueorum ambulas, et subtus machinas transeas imminentes. Omnia retibus plena sunt: diabolus laqueis cuncta complevit. Si autem venerit tibi sermo Dei, et coeperit eminere de retibus, dicens: Anima nostra sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tione mor amͣ Hoc mͦ et temptatiẽ
uita hominis suꝑ t̾ram. Dum inhae
luce uersamͣ: inuineis sumꝰ engaddi
Si autẽ meruerimꝰ pꝰea transplanta¬
ri: a nr̃o agͥcola transferem᷑. Nec dubi¬
tes quin possis qui in engaddi uineis¬
es: ad loca meliora transferri. Agrico¬
la nr̃ ad transferendam uineam crebͣ
meditatione iam calluit. Uineam ex
egypto transtulisti eiecistig̃s & plan¬
tasti eam. Oꝑuit montes umbra eiꝰ. &
ex posuimꝰ locuta sit sponsa de sponso.
significans a morem suũ. et sponsi ueni¬
entis in hospitio. qͦmͦ inmedio ub̃um¬
idẽ sui cordis archano sponsus ueniens
cõmoret᷑. Rur sum sponsi sermo ad eã
dirigit᷑. & dicit. Ecce speciosa ꝓxima
mea ecce speciosa ocłi tui columbȩ. Illa
cum dicit ad sponsum. ecce speciosus fra¬
truelis m̃s ñ adiungit ⁊ ꝓx imꝰ m̃s: Hic
autẽ qͣndo loqͥt᷑ adeã ecce speciosa adiung̃ ⁊ ꝑxi

Expanded text:
tione moramur in hoc mundo: et tentatio est tione moramur in hoc mundo: et tentatio est vita humana super terram . Dum in hac luce versamur, in vineis sumus Engadii. Si autem meruerimus postea 520 transplantari, a nostro agricola transferemur. Nec dubites, quin possis de Engaddi vineis ad loca meliora transferri. Agricola noster ad transferendam vineam crebra meditatione jam calluit. Vineam enim ex Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasexposuimus, locuta sit sponsa de sponso, significans amorem suum, et sponsi venientis hospitium, quomodo in medio uberum, et sui cordis arcano, sponsus veniens commoretur. Rursus sponsi ad eam sermo dirigitur, et dicit: Ecce speciosa proxima mea, ecce speciosa, oculi tui columbae. Illa sic dicit ad sponsum: Ecce speciosus fratruelis meus, non adjungit, et proximus meus. Hic autem quando loquitur ad eam: Ecce speciosa, adjungi
Abbreviated transcription (Latin):
in medio ub̃um tuoꝵ cõmorabit᷑
sermo diuinꝰ. Unde dix̃ si ñ fuerint
ctȩ sunt mãmȩ tuȩ. Castarum ub̃a
ñ frangunt᷑. s meretͥcum mammȩ
laxis pellib irrugant᷑. Pudicarum
mentia. Suscipiunt sermone spon¬
sum: & dicunt. In medio uberũ me¬
orum cõmorabit᷑ Botrus cẏpri fratru¬
elis m̃s mͥ. Initium est sermonib ger
inu̾bo undeait. Botrꝰ cỹpri. id est flo¬
ritionis fra truelis m̃s mͥ. Hon oĩb
est botrꝰ cy fe pri: s his qui st̃ eiꝰ flo¬
re digni. Aliis uua uaria ẽ. huic
soli quȩ nigra est et formosa. infloris
decore se p̃bet. Botrꝰ cypͥ fratruelis m̃s
mͥ. Non simplicit᷑ ait botrus cypri
fratruelis m̃s. scum additam̃to mͥ
ut doceret ñ om̃ib eum ẽẽ botrum
cỹpri. Uideamꝰ autẽ et inqͥb regionib
botrꝰ iste sit sponsȩ. In uineis engaddi
cẏ pri fratruelis m̃smͥ: Temptationis
ocłs inp̃senti est: siquidem in tempta¬

Expanded text:
in medio uberum tuorum commorabitur in medio uberum tuorum commorabitur sermo divinus. Unde dixi, si non fuerint ctae sunt mammae tuae . Castarum ubera non franguntur: sed meretricum ubera laxis pellibus irrugantur. Pudicarum mentia. Suscipiunt sermonem sponsi, et dicunt: In medio uberum meorum commorabitur. Botrus Cypri fratruelis meus mihi. Initium est sermonis in vein germine, unde ait: Botrus Cypri, id est, floritionis, fratruelis meus mihi. Non omnibus est botrus Cypri: sed his qui ejus flore digni sunt. Aliis uva varia est: huic soli quae nigra est et formosa, in floris decore se praebet. Botrus Cypri fratruelis meus mihi. Non simpliciter ait, Botrus Cypri fratruelis meus: sed cum additamento, mihi, ut doceret non omnibus eum esse botrum Cypri. Videamus autem in quibus regionibus botrus iste sit sponsae. In vineis Engaddi,Cypri fratruelis meus mihi. Tentationis oculus in praesenti est. Siquidem in tenta
Abbreviated transcription (Latin):
mũ dĩ fortiꝰ hominib factum est
Quia gͥ uniu̾sȩ gentes ut stilla situ¬
lȩ & ut momĩtum staterȩ reputate
st̃. iccirco factꝰ est stilla. ut ꝑeũ de ue¬
stim̃tis nr̃is odor stille ꝓcederet: uix¬
ta illud. Myrra et stilła & ca̾sia a
uestim̃tis tius a domib eburneis
ele fantinis ex quib letificauerunt
te filiȩ regum inhonore tuo. quȩ in
quadragesimo qͣrto psalmo dicunt᷑
ad sponsam. Fasciculus stillȩ fratru¬
elis m̃s mͥ. Consideremꝰ qͥd sibi & fra¬
ti saluator nr̃ sororis eiꝰ filius est
id est synagogȩ. Duȩ quippȩ sorores
atus est ut habeat hc̃ hospitem in
meorum cõmorabit᷑. Si ñ fuerint fra¬
ctȩ mammȩ tuȩ: in medio ub̃um¬
tuorum habitabit sermo diuinus.
Decebat incarmine nuptiali mam¬
mas potiꝰ appellare qͣm pectꝰ. Et ꝑ¬
spiciendum est: curad expositionẽ
huiꝰ rei quȩ dic̃ in medio uberum
meoꝵs cõmorabit᷑ sit assumptũ.

Expanded text:
mum Dei fortius hominibus factum est. mum Dei fortius hominibus factum est. Quia igitur universae gentes, ut stilla situlae, et ut momentum staterae reputatae sunt; idcirco factus est stilla, ut per eum a vestimentis nostris odor procederet, juxta illud: Myrrha, et stilla, et casia a vestimentis tuis, a domibus elephantinis, ex quibus laetificaverunt te filiae regum in honore tuo , quae in quadragesimo quarto psalmo dicuntur ad sponsam. Fasciculus stillae fratruelis meus mihi. Consideremus quid sibi frati. Salvator noster sororis ejus est filius, id est, Synagogae. Duae quippe sorores atus, ut habeat hospitem in meorum commorabitur. Si non fuerint fractae mammae tuae, in medio earum habitabit sermo divinus. Decebat in carmine nuptiali mammas potius appellari quam pectus. Et perspicuum est, cur ad expositionem ejus quae dicit: In medio uberum meorum commorabitur, sit assumptum,
Abbreviated transcription (Latin):
deris saluatorem adterrena & hu¬
milia descendentem uidebis qͦmͦ¬
a uirtute magna et maiestate di¬
uina ad nos modica quȩdam stilla
defluxerit. De hac stilla ꝓpħa cecinit
dicens. Et erit de stilla popłi huiꝰ con¬
gregandꝰ congregabit᷑ iacob. Et seqͥt᷑
scđm aliũ sensum. Lapis erat p̃cisus
e monte sine manib: nr̃i in carne
humana fragilitas tociꝰ montis mag¬
nitudinẽ caꝑe: s lapis ex monte la¬
pis offensionis. petra scandali des-¬
cendit in mundum. Sic scd̾m aliũ
intellectum stilla ñcupat᷑. Oporte¬
bat quippe ut quia om̃s g̾s sic̃ stilla
situlȩ reputatȩ sunt. is qui ꝓ om̃iũ
salute factꝰ est omĩa etiã stilla ad eaᷤ
fieret lib̾andas. Quid enĩ ꝓ nr̃a salu¬
te ñ factꝰ est: Nos inanes et ipse ex¬
inaniuit semet ipsum formam ser¬
ui accipiens. Nos popłs stultꝰ & non
sapiens et ille factus est stulticia p̃¬
dicationis: ut fatuum dĩ sapientiꝰ
fieret hominib Nos infirmi. infir¬

Expanded text:
deris Salvatorem meum ad terrena aut humilia descendentem, videbis, quomodo virtute magna, et majestate divina ad nos modica quaedam stilla defluxerit. De hac stilla et Propheta cecinit, dicens: Et erit, de stilla populi hujus congregandus congregabitur Jacob . Et sicuti secundum alium sensum, lapis erat praecisus e monte sine manibus , nostri in carne humana fragilitas totius montis magnitudinem capere: sed lapis ex monte, lapis offensionis, et petra scandali descendit in mundum : sic secundum alium intellectum stilla nuncupatur. Oportebat quippe, ut quia omnes gentes in stillam situlae reputatae sunt his qui pro omnium salute factus est omnia, etiam stilla fieret ad eas liberandas. Quid enim pro nostra salute non factus est? Nos inanes: et ille exinanivit semetipsum, formam servi accipiens . Nos populus stultus et non sapiens; et ille factus est stultitia praedicationis, ut fatuum Dei, sapientius fieret hominibus. Nos infirmi : infir