comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cui cũ alio cõtrahit / uel est. uel
debuit ẽc̃ non Ignarus cõdicõi
Non p̃e. cũ non sponte cũ legationis¬
b c̃oerahie. ¶Non sola exciptio
probandũ ẽi bicũq In bone
fidei Iudicu̾s Tͣ ferlus In arbi¬
trũi dñi uel procuratoris eins
condicio . pro boni uiri arbito
hoc habendũ essea Dem
Quidã et dolũ et culpã. Dolĩ tatũ
Depoĩtũ et pͥcariũ. dolũ et culpã.
mandatũ. Tõmodatũ. Wenditũ.

Expanded text:
ui cum alio contrahit, uel est uel debet esse non ignarus condicionis non potest, cum non sponte cum legatariis contrahit. Non solet exceptio probandum est, ubicumque in bonae fidei iudiciis confertur in arbitrium domini uel procuratoris eius condicio, pro boni uiri arbitrio hoc habendum esse. 23 Iquidam et dolum et culpam. dolum tantum: depositum et precarium. dolum et culpam mandatum, commoda
Abbreviated transcription (Latin):
est que Rem que est
breuiter euarrat. Non¬
ut ex regla Ius sumat᷑.¬
⁊ ed ex iure quod est regła ffiat.
per rlãm narrato igit᷑. breuis
uiciata ẽ perdit officiũ suũ.
sunt. et iõ nec iudices et̃ possunt.
nec magr̃atũ gertre. nec postulare.
nec proalio Iuterucure. nec pro¬
curatores existere. I Tem

Expanded text:
est, quae rem quae est breuiter enarrat. non ex regula ius sumatur, sed ex iure quod est regula fiat. per regu lam igitur breuis uitiata est, perdit officium suum. 2 sunt et ideo nec iudices esse possunt nec magistratum gerere nec postulare nec pro alio interuenire nec procuratores existere. Item i
Abbreviated transcription (Latin):
biipugñatia Inter se in testa¬
Ratuni est. Aue rerũ
tura prohibentur nulla lege
cõfirmata sunt. A deni.
Iñ ea etate nisi apposita lutoris
aucto ͤ credit᷑. Nant qd ãnii
Iudicio fit In eo tutoris aucts
necessaria est. I Dẽ. libr.¬
ueneficĩ dare se quasi uine
cesar Restpserat. Iam de functo
uiuere existimabat cccessisset
de functo cõcessisse ¶ Qñe tame
modũ ẽẽ uenesimi Iui uellet
ip̃ius estimatone esse
Iarcellus libĩ. E a gi

Expanded text:
bi pugnantia inter se in testaratum est. Quae rerum natura prohibentur, nulla lege confirmata sunt. 189 Idemin ea aetate nisi adposita tutoris auctoritate creditur: nam quod animi iudicio fit, in eo tutoris auctoritas necessaria est. 190 Idem librbeneficium dare se quasi viventi Caesar rescripserat, iam defuncto uiuere existimabat, concessisset, defuncto concessisse: quem tamen modum esse beneficii sui uellet, ipsius aestimationem esse. 192 Marcellus libro ui
Abbreviated transcription (Latin):
Oueret aliguis si po᷑tentuo sum
uel mostruosum debilem anlier
ediderit uel qualem uisu uel uagitu
nouũ inõ hñane figure s alierius
magit aĩalis ꝙ̃ hom̃is parturꝰ.
an quia emxa est pro desse ei dẽbent
Et magis ẽ ut ħͥ quo poauẽtibus

Expanded text:
Quaeret aliquis si portentosum uel monstrosum uel debilem mulier ediderit uel qualem uisu uel uagitu nouum, non humanae figurae, sed alterius, magis animalis quam hominis, partum, an, quia enixa est, prodesse ei debeat? et magis est, ut haec quoque parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
liberas ꝑsonas legess desiderãt
demuiz Iuteruenire nõ potest.
Non debeo melioris cõdiciõis
efsẽ ꝙ̃ auctor mens aquo Ius
In me trãsit. ¶Dem libr̃.¬
Non ẽ singłis conedendũ qd̾
per mag̃ratũ pu ͭ ͤ possit ficu
ne occasio sit maioris fumultꝰ
faciendi INfinita est¬
omo uidecͥ dolo exequi qui
igñorat cãm cur nõ debeat
petere.IDemi libĩ.¬

Expanded text:
liberas fieri personas leges desiderant, seruus interuenire non potest. Non debeo melioris condicionis esse, quam auctor meus, a quo ius in me transit. 176 Idem librNon est singulis concedendum, quod per magistratum publice possit fieri, ne occasio sit maioris tumultus faciendi. Infinita aestNemo uidetur dolo exsequi, qui ignorat causam, cur non debeat petere. 178 Idem lib
Abbreviated transcription (Latin):
penã ẽ. Paulus dtrũq torũ
pissumlitudo ephe quoq ap¬
pant ꝙ de pena prouocatio
nõ est. Simił atq uictus¬
⁊ quis est eius malefficii cuius
penat  statuta stati ea deber᷑
dt multte prouocato ẽ. Nec ante¬
añ deberꝰ. qua aut nõ ẽ prouo¬
calũtũ aut prouotato uictus
tui die li̾et. Ephoc quo eãrũ
Rerũ disssiur litudo appartie poltrit
potestus ẽ quãtã dicat. Inse
tẽ lege est cõstitutũ quantã
Dicãt. Pomp libr.

Expanded text:
 est. Paulus: utrumque eorum dissimilitudo ex hoc quoque apparet, quod de poena prouocatio non est: simul atque enim uictus quis est eius maleficii, cuius poena est statuta, statim ea debetur. ‹a›t multae prouocatio est, nec ante debetur, quam aut non est prouocatum aut prouocat‹o›r uictus cui dicere licet. ex hoc quoque earum rerum dissimilitudo apparere poterit,potestas est, quantam dicat, nisi cum lege est constitutum quantam dicat. 245 Pomponius
Abbreviated transcription (Latin):
bamlat᷑. Dortari ea que guis
Iueto secũ ducit. digi easĩ
ciãlia sunt. E abros tigua¬
nos dicimꝰ non eos dũ taxar
Nani cũ mẽdicamẽta uenena fũt
qr eo nõmie om̃e cõtinetⁿ. quẽd
adhibĩtũ naturã eii cui adhi¬
bitũ esset mutat. Cũ id qd̾¬
Dicũt. Apud illos quo /tam
medicamẽta / quã t nocerent hͦ
nõie cõbu̾etꝰ unde adiectos
alterius nõnũs distintio fit
adomonci nos sumlis apud tos
portaꝵ homeous dicio sict

Expanded text:
ea, quae quis iumento secum ducit: 'agi' ea, quae animalia sunt. 'Fabros tignarios' dicimus non eos dumtaxat, nam et medicamenta uenena sunt, quia eo nomine omne continetur, quod adhibitum naturam eius, cui adhibitum esset, mutat. cum id quot, apud illos quoque tam medicamenta quam quae nocent, hoc nomine continentur: unde adiectione alterius nomine distinctio fit. admonet nos summus apud eos poetarum Homerus: nam sic
Abbreviated transcription (Latin):
Ulium gemtoris sang̃me proficist¬
cũt᷑ sicut dicimꝰ familiam Iullam
qͣr a fonte quodã mcorie. Mulier
aut familie sue et caput et fuis est
et ipse princeps familie cõlinetis.¬
s femĩaꝵ liberos n ftumilia eaꝵ non
nõ matris faniliã secunⁿ.¬

Expanded text:
ultimi genitoris sanguine proficisultimi genitoris sanguine proficiscuntur sicuti dicimus familiam Iuliam, quasi a fonte quodam memoriae. Mulier autem familiae suae et caput et finis estet ipse princeps familiae continetur. Feminarum liberos in familia earum non  patris familiam sequ
Abbreviated transcription (Latin):
capita ei subiecta sunt fueruit
singulas familias incipiũt hẽre
diiguli eñi pr̃is familiaꝵ nom̃e
subeunt.Idem q euenit in eo
qui emãcipatus est. Nam et hic
sui Iuris effectus propͥam familiã
ht. Communi Iure familiã
dicimus om agnatoꝵ. Nam et¬
si pr̃e familias mortuo singuli
singłas familias hñt. famẽ oes
qui sub unus ptãte fuerint
recte eiusdẽ familie appellabũt᷑.
quia ex eadẽ domo et gente ꝓditi
sunt Sermẽciũ quo solenis
cippellare famił. ut ni e dicto
pretoris ostendimꝰ. sub titulo. De
fuitis. Ubi pretor loguit᷑: de fa¬
mulia publitanoꝵ. Sed ibi nõ
om̃es serui s corpus quoddam
rei huius cã paratũ. hͦ ẽ uectiga ᷝ
cã. ¶ Alia aũt parte edicti om̃es
serui c̃ommẽt᷑. ut de hom̃ib conctis
bitoria si deterior res reddat᷑
emptoris opera aut familie euisl
et Iurerdictũ unde ui. It amilit
appłoe om̃es seruos compreheꝑdr ł
sei filii cõtm̃ẽt᷑. Ilem appłat᷑.

Expanded text:
capita ei subiecta fuerint, singulas familias incipiunt habere: singuli enim patrum familiarum nomen subeunt. idemque eueniet et in eo qui emancipatus est: nam et hic sui iuris effectus propriam familiam habet. communi iure familiam dicimus omnium adgnatorum: nam etsi patre familias mortuo singuli singulas familias habent, tamen omnes, qui sub unius potestate fuerunt, recte eiusdem familiae appellabuntur, qui ex eadem domo et gente proditi sunt. Seruitutium quoque solemus appellare familias, ut in edicto praetoris ostendimus sub titulo de furtis, ubi praetor loquitur de familia publicanorum. sed ibi non omnes serui, sed corpus quoddam ur huius rei causa paratum, hoc est uectigalis causa. alia autem parte edicti omnes serui continentur: ut de hominibus coactis bitoria, si deterior res reddatur emptoris opera aut familiae eius, et interdicto unde ui familiae appellatio omnes seruos comprehendit. sed et filii continentur. Item appellatur
Abbreviated transcription (Latin):
tus eius loci Intra eos fuie̾s ter¬
rendi id ẽ submonendi Ius hñt.
De toto aut de parte signficare
Et iõ qui Iurat suũ nõ esst / adi¬
cere d ucq sibi tõmue esse.

Expanded text:
tus eius loci intra eos fines terrendi, id est summouendi ius habe‹n›t. de toto an de parte significat. et ideo qui iuret suum non esse, adicere debet neque sibi communem esse.
Abbreviated transcription (Latin):
Integrũ dĩe occupẽt. aeluti ui¬
guiti unũ millasunt passiũ
bidñu eis actribuet᷑. Que᷑ di¬
nimeratio Ita demũ accipiẽda
crit, si de die non cõuenit
Suis qui apud hostes deces¬
sit dici hereditas non potest
quia sermus decessit.
ei appellacõ latior est ꝙͣ
ex cõputacõnen pat̾momii
nostri sunt cõtines. Cũ peltine
monio nostro sunt. O pere
Idest / ex opere facto corpus ali¬

Expanded text:
integrum diem occupent. ueluti uiginti unum milia sunt passus: biduum eis adtribuetur. quae dinumeratio ita demum facienda erit, si de die non conueniat. Eius, qui apud hostes decessit, dici hereditas non potest, qui‹a› seruus decessit. ei' appellatio latior est quam extra computationem patrimonii nostri sunt, continet, cum pecuniae imonio sunt. "Opere ocant, non ἔργον , id est ex opere facto corpus ali
Abbreviated transcription (Latin):
calendis est. nichil reffert
utͫ priore lin posteriore die, quis
natus sit. et deinceps septo
lrlis eus natalis dies est.
Nam et id biduĩ pro uno die
hẽtur. Sed posterior dies Inter¬
calat᷑ non prior. Ideo quo ãño
Imreetalat̃ noni est dixto lilis
Natus cum bisextus trł̃is est
priorẽ diem natalẽ ht̃ ¶ Cato
putat mensem Intercalarem ad¬
Diticiũ ẽẽ/ om̃es q euus dies
pro momiẽto tpris obssernat.
Extremoq diei mensis febru¬
arii ac̾buit qmĩtus Iucilis.
Mensis aũt Inrercalaris᷑ coustat ex

Expanded text:
kalendis est, nihil refert, utrum priore an posteriore die quis natus sit, et deinceps sextum kalendas eius natalis dies est: nam id biduum pro uno die habetur. sed posterior dies intercalatur, non prior: ideo quo anno intercalatum non est sexto kalendas natus, cum bisextum kalendis est, priorem diem natalem habet. Cato putat mensem intercalarem additicium esse: omnesque eius dies pro momento temporis obseruat extremoque diei mensis Februarii adtribuit Quintus Mucius. Mensis autem intercalaris constat ex
Abbreviated transcription (Latin):
Marcellus ait. Desut debi¬
torẽ ẽe / is qui nactus ẽ except̃o¬
nẽ Iustã. nec ab eguitate na¬
tura li abhorrente. I Den
sentencias exp̃iit / ea potissi¬
iiũ accipiat qui ⁊ei gerendo
aꝑcior est: Paulus lib̾.¬
In om̃ib causis id obserua¬
tur. Ut ubi persone cõditio locũ
facit / beneficio ibi deficienit
ta / benefiliũ quoq deficiat.
Ubi uero genus accõis id desid̾at
ibi ad qño uis persecutio tuis
deuenerit nõ deficiet Ratio
duxily. L Dem lib. Di¬

Expanded text:
Marcellus. Desinit debitor esse is, qui nanctus est exceptionem iustam nec ab aequitate naturali abhorrentem. 67 Idsententias exprimit, ea potissimum excipiatur, quae rei gerendae aptior est. 68 Paulus libIn omnibus causis id obseruatur, ut, ubi personae condicio locum facit beneficio, ibi deficiente ea beneficium quoque deficiat, ubi uero genus actionis id desiderat, ibi ad quemuis persecutio eius deuenerit, non deficiat ratio auxilii. 69 Idem lib
Abbreviated transcription (Latin):
accipere/ eũ qui nõ ẽ eo loco O
In quo petit᷑ Non eñ tnͣsmare
aibsentent desideranus et si
forte ex cõtinẽciã urbis sit ab est.
uidebit᷑. si non latitet. dbesse
nõ uidebr̃ qui abhostib captus
ẽ s qui alatronib detinebitrr.

Expanded text:
qui non est eo loci, in quo loco petitur: non enim trans mare absentem desideramus: et si forte extra continentia urbis sit, abest. uidebitur, si non latitet. Abesse non uidetur, qui ab hostibus captus est, sed qui a latronibus detinetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quib precipua cura rẽꝵ Incũ¬
hit. Et qui magis ꝙͣ ceteri dili¬
genciã ei sellicitudine᷑ ⁊eb quibr
mag̃ros appłam amouedo uel
quedã eẽ sultilis di fferncia.
suchil Iuler factũ et gestum̃
quier est pr̃noslibertos recte u¬
pon Dure nostros libertos. Libtos
Li beroꝵ nostroꝵ. Non recte Nostros
tamt exportãt᷑ eaQue nchil¬
ominꝰ staciõe cõclusa atque
munita. Inde agiportũ dictũ ẽ.
fundus. s portro aliqͣ fundi.
fuudus aut Integiũ aliguid est.
ut et medicus locus possit fundꝰ
Dici si fundi animo elł hrmq
Nõ eeã magnitudo locũ a fuordo
sepat s nõstra affectio. Et quelib
gorcio fundi po poterit fundus
dici si Iam hoc cõstituimꝰ. Necnõ
et fudꝰ locꝰ cõstitui pt᷑. Nam et
si alueũ adiuuxerim i fuudo¬
Locus fundi efficit᷑ ¶ onaꝑ
pellacõe nõ solił ad Rustica uerũ

Expanded text:
Cui praecipua cura rerum incumbit et qui magis quam ceteri diligentiam et sollicitudinem rebus quibus magistros appellari a monendo uel quaedam esse suptilis differentia, nihil inter factum et gestum interest. Paternos libertos recte uidemur dicere nostros libertos: liberorum libertos non recte nostros  exportantur: eaque nihilo minus statio est conclusa atque munita. inde 'angiportum' dictum est. fundus, sed portio aliqua fundi: 'fundus' autem integrum aliquid est. ut et modicus locus possit fundus dici, si fundi animo eum habuimus. non etiam magnitudo locum a fundo separat, sed nostra affectio: et quaelibet portio fundi poterit fundus dici, si iam hoc constituerimus. nec non et fundus locus constitui potest: nam si eum alii adiunxerimus fundolocus fundi efficietur. Loci appellationem non solum ad rustica uerum
Abbreviated transcription (Latin):
Paulꝰ libr. Silua ceduae
et guudã putãt que In hoc
hẽt᷑ ut cederet᷑. ¶ Sdermus
r̃a dt ẽẽ. que ssuccisa rurssus
ex stirpib au Radicib Rena¬
stitu Ełicipła illecta ẽ spite
m messem deiecte. Net dũ
lecte qͥse Iustici cũ uacaueñt
colligũt: Poualẽe terra
p̃cisa que amĩo cessat. quã

Expanded text:
ale. 'Silua caedua' est, ut quidam putant, quae in hoc habetur, ut caederetur. Seruius eam esse, quae succisa rursus ex stirpibus aut radicibus renascitur. 'Stipula illecta' est spicae in messe deiectae necdum lectae, quas rustici cum uacauerint colligunt. 'Noualis' est terra praecisa
Abbreviated transcription (Latin):
allcums c̃. Quia usiffrnctus
Non dñi pars est s serututis.
sic ut uia etiter. Nec falso dicit
ieũ esse cuius nõ p̃t̃ ulla pars
dici alieris ẽẽ. hoc et Iułł.
et ẽ uerius. ¶ Quĩtus muciꝰ
ait. parris appłone Rem pr̃o
ddiuisso ssigͣri. Nam qd̾ pro¬

Expanded text:
alienus est, quia usus fructus non dominii pars, sed seruitutis sit, ut uia et iter: nec falso dici totum meum esse, cuius non potest ulla pars dici alterius esse. hoc et Iulianus, et est uerius. Quintus Mucius ait partis appellatione rem pro indiuiso sig
Abbreviated transcription (Latin):
abbes alciacen. debrant de Iõa¬
huiꝰ: electio erat nõ Imme rito
et alciacẽ mõachi debebant
dDe ure compelli ut de mõastrio
¶Nos Igĩ depõib testiu diligẽter
a qd gnita anis et.I. mõachi alciace
abb̃em sibi de scti bertim mõa sterio
gissent/ eius elect̃o Robus ht̃ia
nõ potuit donec apũd mõãsteri
sancti uertim professione facta
post aliqũãtũ temporis qñ stil eiusd̃
loti abbi et cõuẽtui placuit aliacũ
pulegies quor Ro. pont. argui poterat
alciaii albẽm fore de sancti berbͥm ca¬
legio eligendũ. Nam pulͦ paschalis

Expanded text:
ates Alciacenses debeant de monahujusmodi electio erat non immerito ret Alciacenses monachi debebant de jurNos igitur depositionibus testium diligenter a sexaginta annis et infra monachi Alciacenses abbatem sibi de vestro monasterio gissent, eius electio robur habere non potuit, donec apud monasterium Sancti Bertini professione facta, post aliquantum temporis, quando scilicet eiusdem loci abbati et conuentui placuit, in ue Romani Pontificis argui poterat, Alciacensem abbatem fore de sancti Bertini collegio eligendum. Nam privilegio Paschalis
Abbreviated transcription (Latin):
Natura. si uir nõ feña. Nani
uayĩt et Mutabile fecpet femĩa¬
et imteger actu. Nam si ita bona
Deffuerit fide carebͭ non enim
Pactũ d. Iuier partes. ex pait

Expanded text:
tura, si vir, non femina. Nam varium et mutabile semper feminaet integer actu. Nam si vita bona defuerit, fide carebit. Non enim Pactum dicitur inter partes ex pace
Abbreviated transcription (Latin):
Emo predo est qui preciu Nu¬
merauit.  ocuplecior nõ ẽ
factus qui libertũ acquissunt.¬
In heredẽ dat actonẽ quatenus
ad eũ peruenit sufficᵗ. uel si uno
moniẽto ad er̃ ꝑueu̾it exdblo
Deffimicti.I Dem libr̃.¬
haberi debet. In qui in uniũ¬
sum Ius sutedunt. heredis laco
¶num Recipit. Cũ principãl
ta nõ cõsistit ner ea quidẽ q̃

Expanded text:
emo praedo est, qui pretium numerauit.Locup‹l›etior non est factus, qui libertum adquisierit.Cin heredem dat actionem, quatenus ad eum peruenit, sufficit, si uel momento ad eum peruenit ex dolo defuncti. 128 Idem librhaberi debet.Hi, qui in unsum ius succedunt, heredis loco suum recipit.Cum principalis causa non consistit, ne ea quidem quae
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ea q̃ a nobĩs abire possut
perinde In eo statu sut atq
si nõ cẽnt euis cõdicõnis. ut
abire possint. Et idco qd fisto
obligamꝰ. et uendicare Interdũ
et alienare. et seruitute pre¬
dio Imponere possumus.

Expanded text:
etiam ea, quae nobis abire possint, proinde in eo statu sint, atque si non essent eius condicionis, ut abire possent. et ideo quod fisco obligamus, et uindicare interdum et alienare et seruitutem in praedio imponere
Abbreviated transcription (Latin):
um par delictũ ẽ dnoꝵ seꝑ
honerat᷑ petitor. et melior
hẽt᷑ possessoris cã . sicut fit
cũ de dolo. excipit᷑ petitoris
pelitori / aut si Rei quoq In ea
Re dolo actũ sit. Illi deb
perutti penã peterre. qui
suum nõ aduersario nocere
Debet. Non uidet᷑. uini fa¬
cere qui Iure suo ulit. Et ordĩa¬
ria actõne exꝑit᷑. IN peã¬
libus caussis benignus Inter¬

Expanded text:
um par delictum est duorum, semper oneratur petitor et melior habetur possessoris causa. sicut fit, cum de dolo excipitur petitoris: petitori 'aut si rei quoque in ea re dolo actum sit'. illi debet permitti poenam petere, quisuum, non aduersario nocere debet. Non uidetur uim facere, qui iure suo utitur et ordinaria actione experitur. In poenalibus causis benignius inter
Abbreviated transcription (Latin):
Non frandant᷑ creditores / cũ
quid uo acquirit᷑. adebitore
s cũ quid de bomis Siminuit̾.¬
Iemo ex sur delicto meliorẽ
Impossibłia sunt. Uel que In reꝵ
nalura nõ sunt pro nõ adiectis

Expanded text:
fraudantur creditores, cum quid non adquiritur a debitore, sed cum quid de bonis deminuitur.Nemo ex suo delicto meliorem impossibilia sunt uel quae in rerum natura non sunt, pro non adiectis
Abbreviated transcription (Latin):
hruĩt atrocitatem facinoris
uel sceleris In hũs ignoscit᷑.
derurs. siue dominis sue
his qui uice dñoꝵ sunt. Uelu¬
ti tutorib nel curatoribus
oblemperauerit. S Emper
qui dolo fecit quommnꝰ ħetret
pro eo habendꝰ ẽ ac si hẽret.
An cõtractib successores ex
dolo eoꝵ quib successerũt
nõ lñ In id qd ad eos pernemt
Cueꝵ ecĩa In solidũ benẽbir. Hoc
ẽ nt unusquesq pro ea parte

Expanded text:
itatem facinoris vel sceleris, ignoscitur servis, si vel dominis vel his, qui vice dominorum sunt, veluti tutoribus et curatoribus obtemperaverint. Semper qui dolo fecit, quo minus haberet, pro eo habendus est, ac si haberet. In contractibus successores ex dolo eorum, quibus successerunt, non tantum in id quod pervenit, verum etiam in solidum tenentur, hoc est un
Abbreviated transcription (Latin):
liberas ꝑsonas legess desiderãt
demuiz Iuteruenire nõ potest.¬
Non debeo melioris cõdiciõis
efsẽ ꝙ̃ auctor mens aquo Ius
In me trãsit. ¶Dem libr̃.¬
Non ẽ singłis conedendũ qd̾
per mag̃ratũ pu ͭ ͤ possit ficu
ne occasio sit maioris fumultꝰ
faciendi INfinita est¬
omo uidecͥ dolo exequi qui
igñorat cãm cur nõ debeat
petere.IDemi libĩ.¬

Expanded text:
liberas fieri personas leges desiderant, seruus interuenire non potest.Non debeo melioris condicionis esse, quam auctor meus, a quo ius in me transit. 176 Idem librNon est singulis concedendum, quod per magistratum publice possit fieri, ne occasio sit maioris tumultus faciendi. Infinita aestNemo uidetur dolo exsequi, qui ignorat causam, cur non debeat petere. 178 Idem lib
Abbreviated transcription (Latin):
Qmĩa que Iure cõtrahut᷑.
cofrario Iure pereñt. Paulꝰ
pͥmo die uenerit audiẽndus ẽ.
Ita eñ et imperator ãtouinꝰ
tum diuo fre suo rescripsit.
tore fecit. hic aduersus edictũ
fecisse proprie dr̃ ¶ Eius est
actonem denegare qui possĩt
dedomo sua extrahi debẽt.
S

Expanded text:
ia, quae iure contrahuntur, contrario iure pereunt. 101 Paprimo die uenerit, audiendus est: ita enim et imperator Antoninus cum diuo patre suo rescripsit.tore fecit, hic aduersus edictum fecisse proprie dicitur.Eius est actionem denegare, qui possit ede domo sua extrahi debet. s
Abbreviated transcription (Latin):
mues. Nã muliũ homniem uenesse
¶ Iem instiplando sans hẽnuit
heredon cailere si ea res sc dm̃n me
heredem ue meũ Indicata erit. Et
Rurssus qd ob eam Rem le hercdẽ ue
tuit. Nempt cque si plures heredes
sunt contimẽt /stipłone. ¶lp̃.  hac

Expanded text:
multum hominem venisse . item in stipulando satis habemus de herede cavere "si ea res secundum me heredemve meum iudicata erit" et rursus "quod ob eam rem te heredemve tuum": nempe aeque si plures heredes sint, continentur stipulatione. Vl
Abbreviated transcription (Latin):
cõsensui tam cõtrariũ ẽ qui et
bone fidei Iudicia sustinet ꝙͣ
uis atq metus quẽ comprobare qd̾¬
cõtra bouos mores est. Non
capit᷑. qui Ius publicũ sequit᷑.¬
Non uidet᷑. qui errat cõsẽuire.

Expanded text:
consensui tam contrarium est, qui ac bonae fidei iudicia sustinet, quam uis atque metus: quem comprobare contra bonos mores est.Non capitur, qui ius publicum sequitur.Non uidentur qui errant consentire.
Abbreviated transcription (Latin):
ligr̃. Ubi xoba cõmc̃ta nõ sũt
sufficit allerutrũ ẽẽ factũ.¬
Mulierib tuc̃ sucturrendũ ẽ¬
cũ defar defendãt᷑. non ut
facilius caluminẽtur. Gains
tati sit capãtẽ ẽẽ. et furandi/
et inurie faciende. INhere¬
des nõ solent trãsire actones

Expanded text:
cta non sunt, sufficit alterutrum esse factum.Mulieribus tunc succurrendum est, cum defendantur, non ut facilius calumnientur. 111 Gatati sit, capacem esse et furandi et iniuriae faciendae.In heredem non solent actiones
Abbreviated transcription (Latin):
apieuda ar occasio ẽ qui
prebet benigiꝰ responsũ.¬
Iuod factũ ẽ cũ In obsturo fit
ex affeltone cuisq capit Inter
Eius uero nulla culpa ẽ cui part¬
re neresse sit ¶ Quod pendet nõdũ
quod ad officĩ eius nõ pertuet
Ratũ non est. I Demi lib.¬
Eino iõ obligal. qre Recepluy
est abalio quod prestiterit

Expanded text:
a occasio est, quae praebet benignius responsum.Quod factum est cum in obscuro sit, ex affectione cuiusque capit interpeius uero nulla culpa est, cui parere necesse sit.Quod pendet, non esquod ad officium eius non pertinet, ratum non est. 171 Idem lib recepturus est ab alio quod praestiterit.
Abbreviated transcription (Latin):
Amaginaria uendĩc̃o non est
credendũ est proherede / adiectum
uissi alia mens fu̾it testatoris.
sicut In scipłacõnib promissoris
gr̃a tempus adicit Pomp.
hercdem nostrũ tr̃asseñt/ corũ
cõmodũ per nos his quoꝵ in ptãte
sumus codẽ cassu adgiurimus.
aliter atq aliquio cõstipulati sumꝰi.
Nam et sub condicõne stipulantes

Expanded text:
maginaria uenditio non est credendum est pro herede adiectum, nisi alia mens fuerit testatoris: sicuti in stipulationibus promissoris gratia tempus adicitur. 18 heredem nostrum transeunt, eorum commodum per nos his, quorum in potestate sumus, eodem casu adquirimus: aliter atque quod stipulati sumus. nam et sub cond
Abbreviated transcription (Latin):
Pichil petip̃t ante id tempus
quo per rerũ naturã persolui
possit. et cũ soluendi tempres
obligãconi addit̾. insi eo pre¬
terito petinon potest. I De.¬

Expanded text:
ihil peti potest ante id tempus quo per rerum naturam persolvi possit et cum solvendi tempus obligationi additur, nisi eo preterito peti non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
pnti que apte comphensa afferũt
que sub cẽdic̃ane promusit. Ita demu
egissse aliquid acceptilaco Intellig᷑
si obligucõis cõdicio extiterit que
si uobis nomñatim acceptilatoins
coprchendat᷑ nulliꝰ momẽti faciet
actũ L Dem lib̾. Generałi

Expanded text:
te comprehensa uitium qui sub condicione promisit, ita demum egisse aliquid acceptilatio intellegitur, si obligationis condicio exstiterit: quae si uerbis nominatim acceptilationis comprehendatur, nullius momenti faciet actum. 78 Idem libro tri
Abbreviated transcription (Latin):
Quociens dupliq iure defert.¬
diciu suctessio repudiato Nouo
Iure / quod ame deferiͬ. supererit
errassee / nchil nocere quo uꝰ
etters et fideuissor teuent¬

Expanded text:
Quotiens duplici iure defericui successio, repudiato nouo iure quod ante defertur, supererit errasset, nihil nocere, quo minus et reus et fideiussor ten
Abbreviated transcription (Latin):
Siudiũ sigt s prõ ut ẽ adiect᷑.
spotest eñ Iubere aliguis ei mnaxiam
parliri posse. et uicesma erltiã.
et prout libuert. s si non fut̾i
porcio adiecta Dmudia pars deber ͬ
¶ habere. sicut pebueue
ñ effectu accipiendũ est.

Expanded text:
significat, sed prout est adiectum. potest enim iuberi aliquis et maximam partiri: posse et uicensimam et tertiam et prout libuerit. sed si non fuerit portio adiecta, dimidia pars debetur. 'Habere' sicut peruenire cum effectu accipiendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
sineri Inrelligãt᷑. que codon testa¬
mẽto nel ꝑesteriore loco indul¬
mllerenti Insi mamfeste is
aqno petereatł cont. de functi
ueluntatẽ doceret peti.

Expanded text:
ineri intellegantur, qui eodem testamento uel posteriore loco manumitterentur, nisi manifeste is, a quo peter‹e›tur, contra defuncti uoluntatem doceret peti. 244
Abbreviated transcription (Latin):
Elebana familia et Rstica. Non
eee sz genere distingũt᷑. potest
eiũ aliquis dispensator non
Dispenset / ibiq habiber non
mltũ tib est auallico ¶ Insul¬
layuus aũt urbanoꝵ nũcio est
uidendũ tamẽ est ip̃e dñs quoꝵ
loco quẽq hũenit ꝙ ex muiero
famdit et uicariꝰs apparebͭ
¶Bernoctare ex̃ uibem Iutel¬
lighendus est / que nulla parte
Noitis in uibe est. ¶Per cm̃

Expanded text:
'Urbana familia' et 'rustica' non loco, sed genere distinguitur: potest enim aliquis dispensator non dispenset ibique habitet. non multum abest a uilico insularius: autem urbanorum numero est. uidendum tamen est, ipse dominus quorum loco quemque habuerit: quod ex numero familiae et uicariis apparebit. 'Pernoctare extra urbem' intellegendus est, qui nulla parte noctis in urbe est: 'per' enim
Abbreviated transcription (Latin):
sideuissores quoq nõ minꝰ quã
heredes iustã Ignorãtiã pñt alle¬
gare. hͨ ita de herede dicta sunt si
cũ co agc̾iᵉ. nõ etĩa si agat. Nam
plane qui agit certus cẽ d. cũ sit
In ptãte euis qñ uelit experiui.
et aute d rẽ diligãter explorart.
et tũc ad agendũ proadere.
negant sedebere prohibei᷑ ecĩa
alia defencione uti. insi lex Imped
Quociens cõcuyrũt plures actões
emsdẽ rei nomie. una quis exꝑiri
debet. I ddem lib. Cociens

Expanded text:
fideiussores quoque non minus quam heredes iustam ignorantiam possunt allegare. haec ita de herede dicta sunt, si cum eo agetur, non etiam si agat: nam plane qui agit, certus esse debet, cum sit in potestate eius, quando uelit experiri, et ante debet rem diligenter explorare enegant se debere, prohibetur etiam alia defensione uti, nisi lex impedit. Quotiens concurrunt plures actiones eiusdem rei nomine, una quis experiri debet. Idem libro vicens
Abbreviated transcription (Latin):
causis non solet h pr̃em actio de
peculio dari.I Dem lib̾.
pro se interueure mãdare credit ᷑
ded et si quis Ratũ hũerit qd̾
gestũ ẽ obstringit᷑. mandati
acdon E De libꝰ: Do
mũ suam refficere unicmq
licet. dũ nõ officias Inuito alte¬
ii in quo Ius nõ ħt Aul.

Expanded text:
causis non solet in patrem de peculio actio dari. Idem libro pro se intervenire, mandare creditur. sed et si quis ratum habuerit quod gestum est, obstringitur mandati actione. Idem libromum suam reficere unicuique licet, dum non officiat inuito alteri, in quo ius non habet.
Abbreviated transcription (Latin):
ut si nõ appareat quod actũ ẽ erit
cõ seqnes. ut id scquaui. quod /r
Regione In q̃ actu ẽ frcquẽtat.
Quid ergo sineq Regionis mos
apparcat/ quia uabius fu̾it. ad id
qd mĩmũ est. Redigenda sumina ẽ.

Expanded text:
ctum est, erit consequens, ut id sequamur, quod in regione in qua actum est frequentatur. quid ergo, si neque regionis mos appareat, quia uarius fuit? ad id, quod minimum est, redigenda summa est.
Abbreviated transcription (Latin):
presceiꝰ prediũ. nõ ut ẽr̃ seruitu¬
perle ad aliũ peruenerit. ut In
hereditale aliberto ꝑ patronũ
filiũ faurlias patr ciꝰ adoptino
ac quisita Responsũ est.¶lpꝰ.

Expanded text:
praestetur praedium, non ut etiam seruituper te ad alium peruenerit, ut in hereditate a liberto per patronum filium familias patri eius adoptiuo adquisita responsum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Dotisa̾cio tutelle Negorioꝵ gestorũ
In his quidẽ et diligẽciã. Socictas
et reꝵ cõmumio et dolũ et culpã
Recipit/ Sed hec ita: inisi si quid
nomiãtim ecis cõuent uel plus
uel minꝰ In singłis cõtractibus
Nã hͦ sernab̾ quod i Incio cõueĩt.
leg̃e eñi cõtractus dedit. Excepto
eo ꝯdi celsus putat nõ ualere si
cõuenerit ne dolus prestet᷑ᵉ hoc
eiũ bone fidei Iudicio cõtramũ e.
mortesqꝙ. que sine culpa accedũt.
fuge seruoꝵ qui custodiri non
folens. Rapnie. tumuultus: Inceu¬
dia. aquarũ magiutudines. Impe
surersit. In facto nõ Iure cõsistit᷑

Expanded text:
utelae, negotia gesta: in his quidem et diligentiam. societas et rerum communio et dolum et culpam recipit. sed haec ita, nisi si quid nominatim convenit vel plus vel minus in singulis contractibus: nam hoc servabitur, quod initio convenit legem enim contractus dedit, excepto eo, quod Celsus putat non valere, si convenerit, ne dolus praestetur: hoc enim bonae fidei iudicio contrarium est: mortesque, quae sine culpa accidunt, fugae servorum qui custodiri non solent, rapinae, tumultus, incendia, aquarum magnitudines, impetintersit, in facto, non in iure consistit.
Abbreviated transcription (Latin):
Cui cũ alio cõtrahit / uel est. uel
debuit ẽc̃ non Ignarus cõdicõi
Non p̃e. cũ non sponte cũ legationis¬
b c̃oerahie. ¶Non sola exciptio
est libertatis. sedm̃ libertatin
probandũ ẽi bicũq In bone
fidei Iudicu̾s Tͣ ferlus In arbi¬
trũi dñi uel procuratoris eins
condicio . pro boni uiri arbito
hoc habendũ essea Dem
Quidã et dolũ et culpã. Dolĩ tatũ
Depoĩtũ et pͥcariũ. dolũ et culpã.
mandatũ. Tõmodatũ. Wenditũ.

Expanded text:
ui cum alio contrahit, uel est uel debet esse non ignarus condicionis non potest, cum non sponte cum legatariis contrahit. Non solet exceptio  libertatis est, secundum libertatem probandum est, ubicumque in bonae fidei iudiciis confertur in arbitrium domini uel procuratoris eius condicio, pro boni uiri arbitrio hoc habendum esse. 23 Iquidam et dolum et culpam. dolum tantum: depositum et precarium. dolum et culpam mandatum, commoda
Abbreviated transcription (Latin):
appłone ecĩa om̃es cõtinent᷑e ut
marcellus dicit ¶ Cirta eũ cui
optio serui legata est. ceteri sem¬
promo. Nam temptat si non oplet
om̃es ad sempromũ ꝑliuere.

Expanded text:
atione etiam omnes continentur, ut Marcellus dixit circa eum, cui optio serui legata est, ceteri Sempronio: nam temptat, si non optet, omnes ad Sempronium pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
Ior porest Iuuitis alienare młto
torio. nec ex soleni Iure pͥnatori
cõuẽcione quicꝙ᷑ͣ Mutandie est.
qũanis dboligaconũ cause / pactõne
pñt Immntari. et ip̃o Iure per
pacti cõuẽti exceptõtiii. Quia
act̃onũ mõdus uel lege. uel per
pretõre introductus. pͥuatorĩ
pactonib nõ infirmat᷑ᵉ Insi
lũt cũ Inchonit᷑ ꝑaictio Inler

Expanded text:
i potest inuitis alienari, multo torio nec ex sollemni iure priuatorum conuentione quicquam immutandum est, quamuis obligationum causae pactione possint immutari et ipso iure et per pacti conuenti exceptionem: quia actionum modus uel lege uel per praetorem introductus priuatorum pactionibus non infirmatur, nisi tunc, cum inchoatur actio, inter
Abbreviated transcription (Latin):
od aliet adtinet ad Ius tiuile
seuur pro nullis habent: Nõ tamt
Et Iure Naturali. quia qudd ad Ins
naturale attinet om̃es homies
equales ssunt. Pomp̃. lib.

Expanded text:
od attinet ad ius civile, servi pro nullis habentur; non tamen ex iure naturali, quia quod ad ius naturale attinet, omnes homines equales sunt. Cum servis
Abbreviated transcription (Latin):
ͥxñ. tabulaꝵ. huis uti legasse sue
rei ita Inẜ esto latissuma potestes
e̾buta ui᷑. e heredis Institueudle
et legata Ie libeitates daudi. tutelas
quoq cõstuundi. Ied Imerp̾tacõne
trangustatũ est. Uel legũ aucte. uel

Expanded text:
e rei, ita ius esto' latissima potestas tributa uidetur et heredis instituendi et legata et libertates dandi, tutelas quoque constituendi. sed id interpretatione coangustatum est uel legum uel auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
aut Re et iobis. auĩ uerbis tantũ.
Nec dubiũ ẽ quin cõmucti suit qͥs
a nominũ ei Rei complexus Iungit.
ueluti ticus et Menius. exparie
duuudia heredes sunto. Uel Ita
ticius meniusq heredes sunto.
uel tiaus cũ mõno exparte dinu 3¬
Dia heredes sunto. oideanuit
aut̃ nc ei si hos artio los detrahas

Expanded text:
aut re et uerbis, aut uerbis tantum. nec dubium est, quin coniuncti sint, quos et nominum et rei complexus iungit, ueluti 'Titius et Maeuius ex parte dimidia heredes sunto', uel ita 'Titius Maeuiusque heredes sunto', uel 'Titius cum Maeuio ex parte dimidia heredes sunto'. uideamus autem, ne etiam si hos articulos detrahas
Abbreviated transcription (Latin):
apud ãliquos Ieam habitã qui
Ccũ uxor nõ ẽẽt cr̃ aliquo tamen
Coiuebat ꝙ̃ nũt uero Nomĩe amitã
paulo honestiore cõculimiã appel¬
ari. ¶ Sainus grachus In lib ͦ
De Iure papiriano st̾bit. pelic̃ẽ
oxor ssu corpus misteat. quosdã
cã que uxoris loco sine ipclis

Expanded text:
antiquos eam habitam, quae, cum uxor non esset, cum aliquo tamen uiuebat: quam nunc uero nomine amicam, paulo honestior‹e› concubinam appellari. Granius Flaccus in libro de iure Papiriano scribit pellicem uxor sit, corpus misceat: quosdam eam, quae uxoris loco sine nuptiis
Abbreviated transcription (Latin):
ustm homus tõpatai᷑. possessio ab
abro Iuris ꝓpetate distat. quitguid
tĩ apprchendimꝰ cuins proprietas
ad nob nõ ꝑtinet / aut nec p̃s pertunere /¬
ħ possessionẽ appellamꝰ. possessio ergo
eusus ager t̃ propetas loci prediũ¬

Expanded text:
usum hominis comparatur. 'possessio' ab agro iuris proprietate distat: quidquid enim adprehendimus, cuius proprietas ad nos non pertinet aut nec potest pertinere, hoc possessionem appellamus: possessio ergo usus, ager proprietas loci e
Abbreviated transcription (Latin):
capita ei subiecta sunt fueruit
singulas familias incipiũt hẽre
diiguli eñi pr̃is familiaꝵ nom̃e
subeunt.Idem q euenit in eo
qui emãcipatus est. Nam et hic
sui Iuris effectus propͥam familiã
ht. Communi Iure familiã
dicimus om agnatoꝵ. Nam et¬
si pr̃e familias mortuo singuli
singłas familias hñt. famẽ oes
qui sub unus ptãte fuerint
recte eiusdẽ familie appellabũt᷑.
quia ex eadẽ domo et gente ꝓditi
sunt Sermẽciũ quo solenis
cippellare famił. ut ni e dicto
pretoris ostendimꝰ. sub titulo. De
fuitis. Ubi pretor loguit᷑: de fa¬
mulia publitanoꝵ. Sed ibi nõ
om̃es serui s corpus quoddam
rei huius cã paratũ. hͦ ẽ uectiga ᷝ
cã. ¶ Alia aũt parte edicti om̃es
serui c̃ommẽt᷑. ut de hom̃ib conctis
bitoria si deterior res reddat᷑
emptoris opera aut familie euisl
et Iurerdictũ unde ui. It amilit
appłoe om̃es seruos compreheꝑdr ł
Ulium gemtoris sang̃me proficist¬
cũt᷑ sicut dicimꝰ familiam Iullam

Expanded text:
capita ei subiecta fuerint, singulas familias incipiunt habere: singuli enim patrum familiarum nomen subeunt. idemque eueniet et in eo qui emancipatus est: nam et hic sui iuris effectus propriam familiam habet. communi iure familiam dicimus omnium adgnatorum: nam etsi patre familias mortuo singuli singulas familias habent, tamen omnes, qui sub unius potestate fuerunt, recte eiusdem familiae appellabuntur, qui ex eadem domo et gente proditi sunt.Seruitutium quoque solemus appellare familias, ut in edicto praetoris ostendimus sub titulo de furtis, ubi praetor loquitur de familia publicanorum. sed ibi non omnes serui, sed corpus quoddam ur huius rei causa paratum, hoc est uectigalis causa. alia autem parte edicti omnes serui continentur: ut de hominibus coactis bitoria, si deterior res reddatur emptoris opera aut familiae eius, et interdicto unde ui familiae appellatio omnes seruos comprehendit. ultimi genitoris sanguine proficiscuntur sicuti dicimus familiam Iuliam,
Abbreviated transcription (Latin):
si ita siptũ su fruio filuisq meis
hos tutores do. mast los dũ taxat
casũ ħ filio. ad plurale̾ indeͬ trãs¬
sisse cõtmẽteꝰ tundẽ sexũ quẽ
fingilaris pͥor posint habusset
shͦ facti nõ Iuris ħt̃ questione.
potest em̃ fieni ut suigłari casu
De filio censserit, Deinde plenius
omib libers prospexisse in trtore
daudo uoluerit. quod magis Racc̃a¬
bilẽ te uidetur Dem łibi¬

Expanded text:
si ita scriptum sit: 'filio filiisque meis hosce tutores do', masculis dumtaxat casu hoc 'filio' ad pluralem uidetur transisse continentem eundem sexum, quem singularis prior positus habuisset. sed hoc facti, non iuris habet quaestionem: potest enim fieri, ut singulari casu de filio senserit, deinde plenius omnibus liberis prospexisse in tutore dando uoluerit. quod magis rationabile esse uidetur. 123 I
Abbreviated transcription (Latin):
usun enfferis possunt. ueluti
s. fumuẽtũ In hiis addat᷑. Eandẽ
tam amphoraꝵ ẽẽ ut cũ uinũ
hc̃ant tħ in uasis uinariis cũ
mãgones nõ mercatores sed̾
uenaliciarios appłari recte ait

Expanded text:
possent, ueluti si frumentum in his addatur. eandem causam amphorarum esse, ut, cum uinum habeant, tum in uasis uinariis, cummangones non mercatores sed uenaliciarios appellari ait
Abbreviated transcription (Latin):
¶ pud labtonĩ pilhãn. Itcu
Ituptũ est. exhiber qui prestati
eude quo agit᷑. presencia.
Nam eciã qui sistit porestat
eigt de quo agu̾. pñciã. Nec tame
eñ ibett Qui mutũ aut
furiosum aut infantẽ exiber
nõ p̃t uideoi eus prare pñciã.¬

Expanded text:
pud Labeonem pithanon ita scriptum est: exhibet, qui praestat eius de quo agitur praesentiam. nam etiam qui sistit, praestat eius de quo agitur praesentiam, nec tamen eum exhibet: et qui mutum aut furiosum aut infantem exhibet, non potest uideri eius praesta
Abbreviated transcription (Latin):
Maiore parie aunt possẽdisse
quis Intellgit᷑ er̃ si duobus
Mensibus possedecᵃᵗ. sim̃o aduer¬
sarnis ems / aut panciorib diebus
ant nullis possederͣt. Celsus¬

Expanded text:
Maiore parte anni' possedisse quis intelle gitur, etiamsi duobus mensibus possederit, si modo aduersarius eius aut paucioribus diebus aut nullis possederit.
Abbreviated transcription (Latin):
Enseri est cõstituere ex pre¬
cipere. unde ecĩa dicere seenꝰ
Cnseo hoc facias. Et stuu
Idelii Iuris ẽ in lacũ si Is totus
ꝓpuatus est. A Dem libr̃¬

Expanded text:
ensere" est constituere et praecipere. unde etiam dicere solemus " censeo hoc facias" et "semet idemque iuris est in lacu, nisi is totus privatus est. Idem libr
Abbreviated transcription (Latin):
genelalis appło est. quo nomine
taus hui qͣͣ Natuera spadones sunt
Iem thilide thelasie. Sed ei si q̃d
aliud genus spadonũ ẽ / contĩetur.
quia nr̃ꝙͣͣ liberi appłari poluerut¬

Expanded text:
generalis appellatio est: quo nomine tam hi, qui natura spadones sunt, item thlibiae thlasiae, sed et si quod aliud genus spadonum est, continentur.quia numquam liberi appellari potueru
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ̾ mortẽ cõtinet. hoc ẽ aude hoc
quoqcasu cõtrahentes senciãt
Et mulu putabãt hͦ sensissẽ
Et quibusdã aliis ẽe uidebatlr
uuit id actũ co pq̃ito i nullo caũ

Expanded text:
 mortem contineret, hoc est an de hoc quoque casu contrahentes senti‹r›ent, et multi putabant hoc sensisse, et quibusdam aliis contra uidebatur: uit id actum eo pacto, ut nullo casu
Abbreviated transcription (Latin):
Magnatũdine ⁊ei quã actor reffatã¬
quida putãt ad cibũ ꝑt̾inere. So
offilius ad aticũ ait. hus bobis
it uestimẽta et stramẽta cõtineri.
iie hnis em̃ unuere nem̃e posse.

Expanded text:
udine rei, quam actor resti tuequidam putant ad cibum pertinere: sed Ofilius ad Atticum ait his uerbis et uestimenta et stramenta contineri, sine his enim uiuere neminem posse.
Abbreviated transcription (Latin):
iuĩptac̃o magis ẽ accipienda suita
Darem. legem ĩta dixi. Et optimꝰ
uecta nõ ẽẽt liberũ prestare de¬
uere tñ In Inseriore parte satis
me liberatiẽ puto qd ad iura per¬
buet ne quid aliud prestare debtã
ꝑ eius fundi per dnm delerus
factu es non ẽc̃.I¬

Expanded text:
t darem, legem ita dixi 'uti optimus iecta non esset, liberum praestare deberem. tamen inferiore parte satis me liberatum puto, quod ad iura attinet, ne quid aliu‹d› praestare debeam, quam ius fundi per dominum deterius factum non esse.
Abbreviated transcription (Latin):
pata nos quo docet parenace
enũ dulciori nomie pñt nepoteb
nostros ꝙͣ filii appłare. Et ei..
id curco filios filias ue cõtipiulꝰ
atq edimus ut expiole eorit̃ ł¬
carũ ue diurl diuturnitatis
nobis mẽoriã In eũ Reluͣqͣmꝰ.¬

Expanded text:
natura nos quoque docet parentes enim dulciore nomine possumus nepotes nostros quam filii appellare. etenim idcirco filios filiasue conc‹i›pimus atque edimus, ut ex prole eorum earumue diuturnitatis nobis memoriam in aeuum relinq
Abbreviated transcription (Latin):
Elrugen proredditu appar
Non solã quod frimẽtis aut legu¬
uel siluis ccdius creti fodinit la¬
pidiciut capit . ¶Iuluis scͥbit
Eruges om̃es eẽ quib honio
uestat falsum ẽẽ. Non eñi cames
Diffinisse ¶upie utro erefabiã
fruiges pocus dici quia nõ aista
s siliqua tõbmẽt. Que scosud.¬

Expanded text:
'Frugem' pro reditu appellari, non solum frumentis aut leguno, siluis caeduis, cretifodinis, lapidicinis capitur, Iulianus scribit. 'fruges' omnes esse, quibus homo uescatur, falsum esse: non enim carnem definisse: lupinum uero et faba‹m› fruges potius dici, quia non arista, sed siliqua continentur. quae Seru
Abbreviated transcription (Latin):
raã is qui nũquã alionã reut
Inuito dño subtraxerit. nũꝙ
alionã matie fa. cormuperit
sinuo eius mẽtis suut octasiõe
data id cõmissurus sit tñ oporit
hec eadẽ cͥmĩa assumpto actui
Inxlligi. et ideo fugiliuũ quoꝙ
et erionẽ nõ scdm ꝓposiconeu
sclam s cũ aliquo acbri Intelligi
tonstat : Paulut libi.

Expanded text:
etiam is, qui n‹um›quam alienam rem inuito domino subtraxerit, numquam alienam matrem familias corruperit, si modo eius mentis sit, ut occasione data id commissurus sit, tamen oportere eadem haec crimina adsumpto actu intellegi. et ideo fugitiuum quoque et erronem non secundum propositionem solam, sed cum aliquo actu intellegi constat. 226 Paulus li
Abbreviated transcription (Latin):
Bone fidei emptor esse dideͬ¬
qui aue Ignorauit eã reyalie¬
sña tẽ. aut putauit er̃ qͥ uendi¬
Sir Ius̾ uendendi ht̃re. puta
procuratorẽ aut tutorẽ aesse.
apud gne plures eandẽ Renide
qua cõtrouersia ẽ deposuerunt
Situs ab eo  ei oit uronti aut

Expanded text:
Bonae fidei emptor' esse uidetur, qui ignorauit eam rem alienam esse, aut putauit eum qui uendidit ius uendendi habere, puta procuratorem aut tutorem esse. 1apud quem plures eandem rem, de qua controuersia est, deposuerunt: dictus ab eo, quod occurrenti aut
Abbreviated transcription (Latin):
qui eoꝵ usus sui cã parati ec̃it
us. dispensatbres infularir ulllic
stici qui agioꝵ collendoꝵ causa
hẽrent᷑. ex quib agris pater fa.
fructus caperet quib setallelaret.
Dm̃es demq seruos quosquesq
emisset ut spe hẽrer atq tis ad
aligua ⁊ẽ uterec᷑. Neq iõ emissr
ut uenderet et sibi uideri eos
Demũ usus sui cã patr̃e famuł.
hẽre/ qui ad eius corpus luendĩ
atq ip̃ius cult̃ prepositi desti¬
natiq eẽnt. quo in genere uec¬
statores. atqr alii qͥui ad ug̃di
Cusum parati rẽm Rumerarẽle

Expanded text:
sui causa parati essent? utrum dispensatores, insularii, uilici, stici, qui agrorum colendorum causa haberentur, ex quibus agris pater familias fructus caperet, quibus se toleraret, omnes denique seruos, quos quisque emisset, ut ipse haberet atque eis ad aliquam rem uteretur, neque ideo emisset, ut uenderet? et sibi uideri eos demum usus sui causa patrem familias habere, quid ad eius corpus tuendum atque ipsius cultum praepositi destinatique essent, quo in genere iuncstratores atque alii, qui ad eiusmodi usum para
Abbreviated transcription (Latin):
dus et in urbans seruis cõtiẽt᷑.
õme edifficiũ et om̃is ager cõtiẽt᷑.
ded in dsu urbana edificia. edet.
Iustica. uille dicũt᷑. Locus uero
sule edificio In urbe areash rure
cũ edificio fundꝰ Dicitur.
cõs appellams qui cãm aduersarus
suis donãt et exprrte actoris In
sigt incipere deberi pecm̃am.
uenire diem sigt eũ dĩe u̾tuisse
quo peciũa peti possit. ubi pure
quis scipłatus fue. et cessit. et
uenit dies. ubi in dier cessit
Sies s nondũuenit ubi sub cõ¬
dicõne neq cessit neq uenit dies.
pendente ad huc cõdic̃one. ¶s
alienũ ẽ quod Nos aliis debenius
Es suũ ⁊̃ quod alii nobis debẽt.
Lata culpaẽ Rmia negligencia
id ⁊̃ nõ Imelligere quod om̃eb Intel¬
ligñt. Marcus libr̃.
bimus lege. More. Imꝑio uereiꝰ
qui Iubendi hẽ ptãtem. Dona aut̃
proprie sunt que nulla necessita¬
le iuris officio s sponte pr̃alu¬

Expanded text:
. omne aedificium et omnis ager continetur. sed in usu urbana aedificia 'aedes', rustica 'uillae' dicuntur. locus uero sine aedificio in urbe 'area', rure cum aedificio 'fundus' dicitur.eos appellamus, qui causam adversariis suis donant et ex parte actoris in significat incipere deberi pecuniam: "venire diem" significat eum diem venisse, quo pecunia peti possit. ubi pure quis stipulatus fuerit, et cessit et venit dies: ubi in diem, cessit dies, sed nondum venit: ubi sub condicione, neque cessit neque venit dies pendente adhuc condicione. "Aes alienum" est, quod nos aliis debemus: "aes suum" est, quod alii nobis debent. "Lata culpa" est nimia neglegentia, id est non intellegere quod omnes intellegunt. Marcianus librbimus lege more imperioue eius, qui iubendi habet potestatem. 'dona' autem proprie sunt, quae nulla necessitate iuris officiis et sponte pra
Abbreviated transcription (Latin):
Dcm leges necessario dioĩt cogiia¬
filii nepõtis prontotis ceteroꝵ¬
e qui ex hiis descedũt quociees
non om̃ib qui post eos sunt
dis uoi nõ ꝑsonis certis nor̃

Expanded text:
enim leges necessariam d‹u›cunt cognafilii, nepotis, pronepotis ceterorumue qui ex his descendunt, quotiens non omnibus, qui post eos sunt, at ubi non personis certis, n
Abbreviated transcription (Latin):
Nam eluscus utiq uiciosus est:
IErius legatis ecĩa aucillas
aut abrogat. Derogat᷑. legi cũ
parte detrahi. abrogat legĩ er̃
prorsus tolli. Addeii. libi¬
Uicet capitalislllatine lohut̃tib lappłi
om̃is cã existimacõns uideat .
Tamẽ appło capitalis / mortis ⁊ uel
amissionis cuntatis intelligenda ẽ.¬

Expanded text:
nam et luscus utique vitiosus est. Servis legatis etiam ancillas aut "abrogatur". derogatur legi, cum pars detrahitur: abrogatur legi, cum prorsus tollitur. Idem libicet 'capitalis' Latine loquentibus omnis causa existimationis uideatur, tamen appellatio capitalis mortis uel amissionis ciuitatis intellegenda e
Abbreviated transcription (Latin):
Esubsignatũ dĩ quod ab ali¬
quo subsep̃tũ ẽ. Nam ueteres
eubsignatõr xbo pro ascpcione
Uti solebant Bonã iutelli¬
gũt cuirsq que deducto ere
alieno super sunt. P gstari
est absenti demĩtiare. Aicer¬
lus possessorẽ que /guoran.

Expanded text:
"Subsignatum" dicitur, quod ab aliquo subscriptum est: nam veteres subsignationis verbo pro adscriptione uti solebant. "Bona" intelleguntur cuiusque, quae deducto aere alieno supersunt. "Detestari" est absenti denuntiare. "Incertus
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia edifficia accipim᷑i. nõ solũ
ca que sunt In opidis s et si forte
stabula sunt. uel alia meritoria
In uillis et in uicis. nel pretorie
plurimũ orti in redditu sunt
uiearii forte nel eciã olitorii
magis hec nõ sunt urbana.

Expanded text:
omnia aedificia accipimus, non solum ea quae sunt in oppidis, sed et si forte stabula sunt uel alia meritoria in uillis et in uicis, uel si praetoria plurimum horti in reditu sunt, uinearii forte uel etiam holitorii, magis haec non sunt urbana.