comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
desicdamus accipiemꝰ. qr nimi-¬
rũ u̾ba deuote orationis adiu-¬
uant. mauꝰ pie oꝑatioñ. Et qͥa
beati p̃cursoris hodie natalicia
celebramꝰ: oportet ut quẽ salu¬
tis ẽtne p̃conem suscepimꝰ. hũc
etiã nr̃e orationis adiutorẽ q̃-¬
ramꝰ. Ip̃m itaq intcedendo ro-¬
gemiꝰ impetrare: ut ad eam cui
testimoniũ ꝑhibuit. lucẽ uitã
cȩ u̾itatem ꝑuenire mereamur

Expanded text:
amus accipimus, quia nimirum verba divinae orationis adjuvat manus piae operationis. Et quia beati praecursoris hodie natalitia celebramus, oportet ut quem salutis aeternae praeconem suscepimus, hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus; ipsum itaque intercedendo rogemus impetrare, ut ad eum cui testimonium perhibuit, lucem, vitam et veritatem pervenire mereamur
Abbreviated transcription (Latin):
ta ubiq cult᷑a ac uita pͥori:
ad ꝑcipienda fidei illiꝰ sac̾mẽ¬
ta confluerent: Recte & enim
unaginẽ p̃fert. Quia & hec oc¬
taua die ħ est pꝰsabbatũ fc̃aẽ:
&̧ sic̃ illa a reatu ꝑpetue mortis
absoluere solebat. ita ista ꝑfec-¬
tã uite ĩ mortał nouitatẽ d ĩ
auctore nr̃o exhibuit & in no¬
bis sꝑandã monftͣuit. Quod
uͦ int hec zacharias impletur
sp̃u scõ. ac de redemptore nr̃o
simul & nr̃a redemptione pro¬
ph̾at: significat mystice. quia
multi de stirpe sac̾dotali qui
a confessione xͥ diutiꝰ ora con
replendi. dono ꝓphetie sulli¬
mandi. & magisterii pasto.¬
quoq conuenieñt figurare
credenda ẽ: qr t̃e instaret tẽ¬
pꝰ qͦ fidelib pandetur. om̃s
legał sac̾dotiiritꝰ. & cerimoni

Expanded text:
ta ubique cultura ac vita priori ta ubique cultura ac vita priori ad percipienda fidei illius sacramenta confluerent. Recte etenim imaginem praefert, quia et haec octava die, hoc est post sabbatum, facta est; et sicut illa a reatu perpetuae mortis absolvere solebat, ita ista perfectam vitae immortalis novitatem et in auctore nostro exhibuit, et in nobis sperandam monstravit. Quod vero inter haec Zacharias impletur Spiritu sancto, ac de Redemptore nostro simul et nostra redemptione prophetat, significat mystice quia multi de stirpe sacerdotali, qui a confessione Christi diutius ora contreplendi, dono prophetiae sublimandi, et magisterii pastoquoque convenienter figurari credendum est, quia tunc instaret tempus quo fidelibus panderetur omnes leg
Abbreviated transcription (Latin):
tur exp̃sserit. Quod aũ declarato
pꝰmodũ & confirmato nomine
iohis. aꝑtũ est os zacharie & lo¬
quebatur bñdicens dm̃: patet
utiq qr manifestata ꝑ apłos
gr̃a noui testam̃ti. multa etiã
turba sac̃dotũ obediebat fidei.
relicta q tacit᷑uitate nociua. ad
confitenda. laudanda. p̃dican¬
da sui dona redemptoris se de-¬
uota sũmittebat. & qͥdem indie
circuncisionis iohis qñ ee nom̃
accepit. factꝰ est timor suꝑ om̃s
uicinos eoꝵ .&. suꝑ om̃ia mon.¬
tana iudee diuulgabant᷑ om̃ia
u̾ba hec. Porro in temꝑe dr̃nce
resurrectionis. ubi misso desuꝑ
innotuit: timor continuo sa-¬
lub̾rimꝰ ñ solũ iudeor qui
erant uicini ł situ uidelicet
loci uł scientia legis. s extera-¬
rũ usq ad fines t̃re gentium
corda concussit: nec tantũ mõ-¬
tana cuncta iudee. uerũ etiã
mundam regni mundaneq
sapientie culmina uͥtutis eniᷤ
fama tͣnscendit. ita ut relic-¬

Expanded text:
tur, expresserit. Quod autem declarato tur, expresserit. Quod autem declarato postmodum et confirmato nomine Joannis apertum est os Zachariae, et loquebatur benedicens Deum, patet utique quia manifestata per apostolos gratia Novi Testamenti, multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei, relictaque taciturnitate nociva, ad confitenda, laudanda et praedicanda sui dona Redemptoris se devota submittebat. Et quidem in die circumcisionis Joannis, quando et nomen accepit: Factus est timor super omnes vicinos eorum, et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec. Porro in tempore Dominicae resurrectionis, ubi misso desupeinnotuit, timor continuo saluberrimus non solum Judaeorum qui erant vicini vel situ videlicet loci, vel scientia legis, sed et exterarum usque ad fines terrae gentium corda concussit. Nec tantum montana cuncta Judaeae, verum etiam omnia mundani regni mundanaeque sapientiae culmina virtutis ejus fama transcendit, ita ut relic
Abbreviated transcription (Latin):
qui dño noua gr̃e munerade¬
clarante. cuꝑent eũ potiꝰ con¬
sueta sac̃dotii uẽtis edicta p̃-¬
dicare. Onde bñ zacharias
memor dm̃i int̃pretat᷑. qr ui-
delicet memoriam antique
ta ẽ figurate denunciat. Con-¬
tendebant gͦ de nomine na-¬
ti ꝓphe hi qui conuenerant.
& zac hariam hc̃ uocari sata¬
gebant. At contͣ mãt uerbis
& pãt scriptis. qr iohs magis
appellandus ẽẽt astruebant.
nalia adhuc legał sac̃dotusta¬
tuta simul obseruanda ẽẽ de¬
cełierent. Quos ꝓfecto ipsa le¬
dicendo ꝑ legis latorẽ. Ppham
nob̾ suscitabit dñs ds̃ ũr de fr̃ibus
ũris tanqͣm me: ip̃m audietis
iuxta omnia q̃cumq locutꝰ fue¬
rit uob̾. Ip̃m quoq legale sac̃do¬
tiũ tacitis ceri moniaꝵ suaꝵ ty¬
pis. quasi mutꝰ litt̃arum figuris
zacharias eidẽ gr̃e nascenti testi¬
moniũ ꝑhibet. qr nichil ꝓrsus
in omnib sac̃dotii uẽtis actũ uel¬
dictum ẽẽ credendũ est: q̃d non
euuangłu gr̃am si recte intelliga¬

Expanded text:
qui, Domino nova gratiae munera declarante, cuperent eum potius consueta sacerdotii veteris edicta praedicare. Unde bene Zacharias Memor Domini interpretatur, quia videlicet memoriata est, figurate denuntiat. Contendebant ergo de nomine nati prophetae hi qui convenerant, et Zachariam hunc vocari satagebant: at contra mater verbis, et pater scriptis, quia Joannes magis appellandus est, astruebant. nalia adhuc legalis sacerdotii statuta simul observanda esse decernerent, quos profecto ipsa ledicendo per legislatorem: Prophetam vobis suscitabit Deus vester de fratribus vestris; tanquam meipsum audietis, juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Ipsum quoque legale sacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet, quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris obsedictum esse credendum est, quod non Evangelii gratiam, si recte intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
intitum ẽ. Quid est qd̃ muto
patͤ pͥncipe uidelicet tc̃ sac̃do¬
tii ortꝰ est p̃cursor dm̃. nͥ quia
ipso apparente dño.lingua ia
sac̃dotu uẽtis magna exparte
a doctͥna sensꝰ sp̃uał omutuerit.
solã litte custodiã curantibus
ac docentib scrib̾ ꝙ legis ꝑitis
immo & ip̃am lit̃tam plersq
in locis ꝑsuas t̾ditiones cor¬
rumpentib iuxta qͦd eis dñs
bat᷑. & quid ẽ quod diu steri¬
li genitͥce nascit᷑. nͥ qr lex que
auxilio sac̃dotał officu sp̃ua¬
lẽ dõ sobolẽ gignere iussa est.
neminẽ ad ꝑfectum addux̃.
qr nimirũ suis cultoribꝰ reg¬
ni celestis ianuas aꝑire ñ po¬
tuit: S factꝰ sublege auctor
ip̃e legis. sterilitatis obꝓbri¬
um legi abstulit: qͥ hanc sp̃n¬
alĩt intelligendã monstͣuit.
& suꝑne beatitudinis gr̃am
q̃ in euuangłio nc̃ aꝑtissima
lucet. inea iam olĩ p̃figuratã
& quasi conceptã ẽẽ docuit
Et factũ ẽ inquit. indie octa¬
uo uener̃t cͥcumcide puerũ.

Expanded text:
interitum est. Quid quod muto patre, principe videlicet tunc sacerdotum, ortus est praecursor Domini, nisi quia, ipso apparente Domino, lingua jam sacerdotii veteris magna ex parte a doctrina sensus spiritualis obmutuerat, solam litterae custodiam curantibus ac docentibus scribis et legisperitis, imo et ipsam litteram plerisque in locis per suas traditiones corrumpentibus, juxta quod eis Dominus batur? Et quid quod diu sterili genitrice nascitur, nisi quia lex, quae auxilio sacerdotalis officii spiritualem Deo sobolem gignere jussa est, neminem ad perfectum adduxit, quia nimirum suis cultoribus regni coelestis januas aperire non potuit? Sed factus sub lege auctor ipse legis sterilitatis opprobrium legi abstulit, qui hanc spiritualiter intelligendam monstravit, et supernae beatitudinis gratiam, quae in Evangelio nunc apertissime lucet, in ea jam olim praefiguratam et quasi conceptam fuisse docuit. Et factum est, inquit, in die octavo, venerunt circumcidere puerum,
Abbreviated transcription (Latin):
sistit. hic in sp̃u &e uirtute
helie p̾cessit ante illũ. ut
plebẽ eiꝰ aqua baptizans
ad suscipiendũ eũ ubi appa-¬
reret doceret ẽẽ ꝑfectã: huic
successit ille in sp̃u &e uirtu¬
te dei patris. ut plebẽ suã
sp̃u scõ & igni hetizans. ad
uidendã faciem patris sui
donaret ẽẽ ꝑfectã. Iohanne
nato congͣtulabant᷑ uicim
& cognati genitͥci illiꝰ. qr mag¬

Expanded text:
sistit. Hic in spiritu et virtute sistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia mag
Abbreviated transcription (Latin):
um tͥ & exultatio. & multi
innatiuiate eiꝰ gaudebũt.
Erit eñi magnꝰ corã dño. Iu-¬
re gͥ utriꝰq natiuitas. festa
deuouone celebrat᷑. S in illiꝰ
in saluatoris mundi. tanqͣm
infilui dei omnipodentis. tã-¬
q̃m in soł iusticie natiuita-¬
te: omni ppło gaudium eiͣm¬
głirat᷑: in huius aũ tanqͣm
inp̃cursoris dñi. inserui dĩ
eximii. in luc̃ne arcdentis
tur. de illo ꝓpha testatur
q̃m maguꝰ dominꝰ oe lauda-¬
bił nimis: &e magnitudi-¬
uz el ñ est fins. Iste per¬
cators consortia declinans
peccatores conũsatus pecca-¬
ti omnis immunis ꝑ man-¬
sit. hic adhuc ex utero ma¬
tris sp̃u scõ repletus est. in
illo habitat omnis plenitu
dono sui sp̃s sedẽ sibi uti
uirginał in quo carnẽ sus¬
ciꝑet ipse consecͣuit. Iste ml¬
tos filioꝵ isrł ad dñm suo
temꝑe p̃dicando conũtit:
ille multos cotidie de un¬
u̾sis ꝑ orbem nationib ad
suã fidem &̧ caritatẽ interiꝰ
illustrando conũtere ñ de¬

Expanded text:
exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis tur: de illo Propheta testatur: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortia declinans,peccatores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plenituddono sui Spiritus sedem sibi uteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non de
Abbreviated transcription (Latin):
p̃co xͥ eẽt apparuit. Ideoq iu¬
re nato iohanne lux diurna
minorari incipit: cuiꝰ fama di-¬
uinitatis desitura. & baptis
breuiata dies adcrementum
ctis gentib aꝑiret. sue calorẽ
dilectionis in totã mundi la¬
tituilinẽ diffund̾et. Notan¬
dum aũ q̃d hec eadem beatuo
hannuis natiuitas ñ nullam
habet similitudinẽ aduentus
dominici. & gr̃e qͣm p̃dicare ue¬
mebat. Nam congruũ ualde
ẽ: ut cui omnis ꝓpħe pͥores et
patͥache. uel nascendo. ł mori¬
endo. ui uiuendo. uel p̃licando
testimoniũ ꝑhibuer̃t: hunc
multo ampliꝰ p̃cursor suus qͥ
plusqͣm ꝓpħa extitit. ñ tantũ
inuita & passione s inipsa qͦq
sua natuntate designet. Mud

Expanded text:
 esset apparuit. Ideoque jure nato Joanne lux diurna minorari incipit, cujus fama divinitatis desitura, et baptisbreviata dies ad incrementum ctis gentibus aperiret, suae calorem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Notandum autem quod haec eadem beati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Dominici, et gratiae quam praedicare veniebat. Nam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et patriarchae, vel nascendo, vel moriendo, vel vivendo, vel praedicando testimonium perhibuerunt, hunc multo amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoque sua nativitate designet. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitas sicut sacra-¬
tissima lectionis euuange-¬
lice ꝓdit hystoria. multa
miracłorum sullimitate
refulget. Quia nimirum
decebat. ut ille qͦ maior ̃t
natos mulierum nems ur-¬
rexit. maiore p̃cẽtis scĩs in
ip̃so mox ortu uirtutum iu-¬
bare claresceret. Senes ac
diu infecundi parentes. do¬
no nobilissime ꝓlis exultãt.
Ipsi patri quem incredul tas
facti. om̃s uicini admirati-¬
one ac metu ꝑcellunt᷑ omni¬
um qai audiere circumquaq
adaduentum noui ꝓpħe cor¬
da pp̃arant᷑. Unde merite
sc̃a ꝑ orbem eccłia que tot
beatorum martyrum uicto¬
rias quib ingressum regni
celestis meruere frequentat:
natiuitatis diem celeb̾re con¬
sueiit. Qd̃ nullatenꝰ sine eu¬
uangelica auctoritate incõ

Expanded text:
ivitas sicut sacratissima lectionis evangelicae prodit historia, multa miraculorum sublimitate refulget: quia nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine evangelica a
Abbreviated transcription (Latin):
qui & ymnũ głe deo canen-¬
do quid illa ꝑorbem ẽẽt ac-¬
tura. pͥores ipsi de cel̃ admo-¬
nebant. Recte gͥ natiuitas
celebrat᷑ illiꝰ: qͥ tał potentia ma¬
gnitudinis dñicis ꝓpinqua-¬
bat oꝑib. Recte ortꝰ illiꝰ solẽ¬
nitas colit᷑: cuꝰ tanta ẽ iite
sullimitas. ut quicquid ulo
sullimiꝰ ẽ. iã hoc hominis na¬
t᷑am tͣnscendere dubium ñ
sit:. diquidẽ dñs cũ maiorẽ
eo neramẽ in natis mulierũ
ẽẽ dixisse: mox subdidit di-¬
cens. Qui aũt minor ẽ in reg

Expanded text:
qui hymnum gloriae Deo canendo quid illa per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat operibus. Recte ortus illius solemnitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit. Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicen
Abbreviated transcription (Latin):
rit simplex: totũ corpꝰ tuũ lucidũ
erit. Si aut̃ neqͣm fuerit: etiam
corpꝰ tuũ tenebrosũ erit. Simqͥt
pura rectaq intentione que po-¬
tes ag̾e bona studueris: lucis pro-¬
fecto sunt oꝑa q̃ facis. etiã si co-¬
ram hominib imꝑfectionis ali-¬
quid hab̾e uideantur: qm̃ diligen¬
tib dm̃ omnia cooꝑantur inbo-¬

Expanded text:
implex, totum corpus tuum lucidum erit; si vero nequam fuerit, etiam corpus tuum tenebrosum erit. Si, inquit, pura rectaque intentione quae potes agere bona studueris, lucis profecto sunt opera quae facis, etiamsi coram hominibus imperfectionis aliquid habere videantur, quoniam diligentibus D
Abbreviated transcription (Latin):
nitur: cũ nichil ꝓ illa in hac uita
humilib recompensat᷑. S patien¬
tia pauꝑum infinẽ ñꝑibit: qr¬
tc̃ eius gła ꝑcipit᷑. cũ simul oĩa
laboriosa t̾minant᷑. Seruate gͦ
fr̃s in m̃te patientiã. eãq cũ res
exigit exercete in oꝑatione. Nul¬
lũ ur̃m ad odiũ ꝓximi contume¬
liosa u̾ba ꝑmoueant. nulla ꝑi-¬
turaꝵ rerum dãna ꝑturbent.
Si eñi fixa m̃te mansura dãna
ꝑtimescitis: dãna rerũ trauseñ¬
tiũ grauia ñ putatis. Si ẽtne re-¬
tributionis głam conspicitis:
de tempr̃ali iniuria ñ doletis.
Tolerare gͦ adu̾sarios ur̃os. sut
fr̃s diligite qͦs tołatis. Et̾na p̃mia

Expanded text:
nitur, cum nihil pro illa in hac vita nitur, cum nihil pro illa in hac vita humilibus recompensatur. Sed patientia pauperum in finem non peribit, qia percipitur, cum simul omnia laboriosa terminantur. Servate ergo, fratres, in mente patientiam, eamque, cum res exigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna praemia
Abbreviated transcription (Latin):
contumelias. ab antiqͦ aut̃ ad-¬
u̾sario temptam̃ta. a deo aut̃
flagella toleramꝰ. S inomnib¬
us trib modis. uigilanti ocło
semet ipsã debet mens circums-¬
picere. Ne contͣ mala ꝓxuni per-¬
trahat᷑ ad retributionẽ mali. Ne
contͣ temptam̃ta adu̾sarii. se¬
ducat᷑ ad delectationẽ uel consẽ¬
sũ delicti. He contͣ flagella opifi-¬
cis. ad excessũ ꝓruat m᷑muratio¬
nis. ꝑfecte eñi adu̾sariꝰ uicitur:
qͣnͣdo mens nr̃a & int̾ tempta-¬
lias ꝓximi custodit᷑ ab odio. &
int̾ flagella dei compescit᷑ a mͣ¬
muratione. Nec hec agentes. re-¬
tribui nob̾ p̃sentia bona reqͥramꝰ.
Nã ꝓlabore patientie.bonasꝑã¬
da st̃ sequentis uite ut tc̃pre¬
miũ nr̃i laboris incipiat: qnͣdo
omnis iã labor funditꝰ cessat. Uñ
ce ꝑpsalmistã dr̃. Non infinem
obliuio erit pauꝑis. patientia
pauꝑum ñ ꝑibit infinẽ. Quasi
eñi ꝑisse patientia pauꝑum cer-¬

Expanded text:
contumelias; ab antiquo vero advcontumelias; ab antiquo vero adversario tentamenta; a Deo autem flagella toleramus. Sed in his omnibus tribus msemetipsam debet mens circumspicere; ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali; ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem, vel consensum delicti; ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur, quando mens nostra et inter tentamlias proximi custoditur ab odio; et inter flagella Dei compescitur a murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis praesentia bona requiramus. Nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis jam labor funditus cessat. Unde et per Psalmistam dicitur: Non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem . Quasi enim perisse patientia pauperum cer
Abbreviated transcription (Latin):
potuisset. Et hu gͦ qui uicsant.
& u qͥ omnino nichil uidant.
uno omnes timore ꝑculsi cȩ
lo moriente potuit. Pensate
gratꝰ & remunerans uenit.
Aut qualit̾ timeri potest cũ ui¬
deri potuerit: sisic m̃tes p̃sen¬
tiũ strauit & quando inderiñ
la ineccłastica pace patientia.
ad qͣntũ hunc retributionis
culm̃ euex̃. Qd huic suus con¬
ditor intꝰ dedit. de quo nob
tantã głam indie eiꝰ exitus ꝙ
foris innotuit: Quib hunc cre¬
quẽ attestantibꝰ corporeis qͦ
oculis a beatis sp̃ib constat
ẽẽ susceptũ: Nullo iste gladio
ꝑcussus occubuit. & tam̃ co-¬
ronã patientie qmͣ inĩnte te¬
nuit. ineg̾ssione ꝑcepit. ꝓb̃amꝰ
plena. habet inpace lilia. inbel¬
lo rosas.Sciendum p̃terea ẽ. qd̃
trib modis uirtꝰ patientie exer-¬
ceri solet. Alia nanq st̃ q̃ adeo.
alia q̃ ab antiquo adu̾sario. alia
q̃ aꝓximo sustinemꝰ. Aꝓximo
nanq ꝑsecutiones. damna et

Expanded text:
potuisset. Et hi ergo qui viderant, potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi etlo moriente potuit. Pensate gratus et remunerans venit; aut qualiter timeri potest cum videri potuerit, si sic mentes praesentium stravit et quando videri non la in Ecclesiastica pace patientia, ad quantum hunc retributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc crequem, attestantibus corporeis quoque oculis, a beatis spiritibus constat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressione percepit. Probamus loribus plena, habet in pace lilia, in bello rosas. 9. Sciendum praeterea est quod tribus modis virtus patientiae exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, damna et
Abbreviated transcription (Latin):
tientie uirtute singłaris. ꝙ
uel uitã uł obitũ narrant. Prat
aut̃ huiꝰ lingua rustica. s do¬
cta uita. hic ꝓamore celestis
patrie cuncta despexerat.
possidere aliqͥd in hoc mun¬
do fugiebat. Tumultꝰ deuita¬
bat hominũ. crebris ac ꝓlixis
orationib intentꝰ erat. Uitꝰ
tam̃ patientie in eo uehem̃t
excreuerat. ita ut eũ sibi ami¬
cũ credet: qͥ sibi molestie aliqo
irro gasset. Recdlebat contume¬
lii grãs. Si qͦd mipsa sua mapa¬
et damnũ fuisset illatũ: hoc mna¬
ximũ lucrũ putabat. Omnes
suos adu̾sarios. nichil aliud
qmͣ aduitores estimabat. hẽ
cũ dies mortis eiꝰ egredi e corꝑe
recedenti suas animas com¬
m̃darent. Eũq circa lectum
illiꝰ i qͥ conuenerant omnes
assisterent: ali corꝑeis oclis
ingredientes angłos uidert̃.
ẜ dicere aliqͥd nullo mͦ potuet̃.
ali omnino nichil uider̃t̃. Sed
omnes qͥ ad erant ita uehem̃tis¬
simꝰ timor ꝑculit: ut nullꝰ egre¬
diente illa sc̃a anima illic stare

Expanded text:
tiae singularis. Et vel vitam vel obitum narrant. Erat autem hujus lingua rustica, sed docta vita. Hic pro amore coelestis patriae cuncta despexerat, possidere aliquid in hoc mundo fugiebat; tumultus devitabat hominum, crebris ac prolixioribus orationibus intentus erat. Virtus tamen patientiae in eo vehementer excreverat, ita ut eum sibi amicum crederet, qui sibi molestiae aliquid irrogasset; reddebat contumeliis gratias; si quod in ipsa sua inopia damnum ei fuisset illatum, hoc maximum lucrum putabat; omnes suos adversarios nihil aliud quam adjutores aestimabat. Hunc cum dies mortis egredi de corpore hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque circa lectum illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii corporeis oculis ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare
Abbreviated transcription (Latin):
de. Pimpatientie aũ uiciũ. ip̃a
uirtutũ nutrix doctͥna dissipa-¬
tur. Scͥptum namq est. Doctri¬
na uiri. ꝑ patientiam noscitur.
Tanto gͦ quisq minꝰ ostenditur
patiens. Heq em̃i potest ueraci¬
ter bona docendo impende: si
mine uirtꝰ pacientie polleat.¬
rursũ salomon indicat diceis.
Melior est patiens uiro forti.
& qui dominat᷑ animo suo ex¬
pugnatore urbiũ. Mmor est¬
gͦ uictoria urbes expugnare.
qr extͣ sunt q̃ uincuntua. ¶el¬
qr ipse ase animꝰ suꝑat᷑. Et se¬
met ip̃m sibimet ip̃si subicit.
quando eũ patientia inhum¬
litatẽ tolerantie sternit. Sci¬
endũ uero ẽ. qd̾ plerunq eue¬
nire patientib solet. ut enͥ
dem tempore qͦ adu̾sa patin¬
tur. uel contumelias aud̃rat
nullo dole pulsent᷑. Et siep¬
tientiã exhibeant: ut custo¬
dire etiã cordis innocentiam
curent. S cũ pꝰ paululũ hec
ipsa q̃ ꝑtulerint admemoriã
reuocant: igne uehem̃tissim
dołis instigant᷑. argum̃ta ul¬

Expanded text:
e impatientiae vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur patiens. Neque enim potest veracitemine virtus patientiae polleat, Salomon indicat, dicens: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium . Minor est victoria urbes expugnare, quia extra sunt quae vincuntur. quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia in humilitate tolerantiae sternit. Sciendum vero est quod plerumque evenire patientibus solet, ut eo quidem tempore quo adversa patiuntur vel contumelias audiunt nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam curent. Sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint ad memoriam revocant, igne vehementissimi doloris instigantur, argumenta ul
Abbreviated transcription (Latin):
entia uero ẽ: aliena mala equa-¬
nimit̾ ꝑpeti. contͣ eũ qͦ qͥ mala
irrogat᷑ nullo dolore morderi.
Nã qui sic ꝓximi mala portat.
ut tam̃ tacitꝰ doleat. & tempus
digne retributionis q̃rat: pa¬
tientiã ñ exhibet s ostendit.
ens est benigna est. Paciens nã¬
q est: ut aliena mala toleret.
benigna uͦ est: ut ipsos etiam
quos portat amet. Hinc nãq
ꝑsemet ip̃am ũitas dic̃. Diligite
mimicos ur̃os. bñfacite iis qui¬
uos odert̃. orate ꝓ ꝑsequentib

Expanded text:
 aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam qui sic proximi mala portat ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. gna est, patiens est . Patiens namque est, ut aliena mala toleret, benigna vero est, ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos. Orate pro persequ
Abbreviated transcription (Latin):
ull. & qͥ edebat panes meos am¬
pliauit adu̾sum me supplan-¬
tationẽ. Acsi de tͣditore suo a-¬
ꝑtis uocib dicat. Transgͤssionẽ
eiꝰ tanto gͣuiꝰ ꝑtuli. qͣnto hanc
abeo qͥ m̃s ẽẽ uidebat᷑ sensi. Os
gͦ electi qr sũmi capitis m̃bra
sunt: caput qͦ suũ in passioni¬
bus sequunt᷑. Ut ipsos au̾sos
in sua morte sentiant: de qͦꝵ
uita p̾sumebant. Et tarto eis
crescat merces oꝑis: qͣnto eis
uirtutis lucrũ ꝓficit exaliene
dãno caritatis. S qr dura st̃¬

Expanded text:
qui edebat panes meos, ampliavit adversum me supplantationem . Ac si de traditore suo apertis vocibus dicat: Transgressionem ejus tanto gravius pertuli, quanto hanc ab eo qui meus esse videbatur sensi. Omnes ergo electi, quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant, de quorum vita praesumebant: et tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae damno charitatis. Et erit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte dicat. Priꝰ corda hominũ &
pꝰ elem̃ta turbant᷑. ut cũ rerũ
ordo confundit᷑. ex qͦ etiã retri¬
butione ueniat demonstret᷑.
Nã quãuis finis mundi ex ip̃o
suo ordine pendeat: ꝑu̾siores
tam̃ qͦsq inueniens qr digne
ruinis illiꝰ oppͥmantur innote ᷤ¬
ꝑsequenlo mortes infer aut
uidentdo ñ imitant᷑. oes qͥp¬
est. malis in testimoniũ. It
inde pu̾si sine excusationepe¬
ant: unde electi exẽplũ capi.¬
ant ut uiuant. Sz auditis
tot trorib turbari poterant
infirmoꝵ corda. & ideo conso¬
latio adiungit᷑ cũ ꝓtinꝰ subi¬
fert᷑. Ponite gͦ incordib ũm

Expanded text:
Prius corda hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat demonstretur. 1614 Nam quamvis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inveniens, qui digne ruinis illius opprimantur innoteso mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quipest, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. Sed, auditis tot terroribus, turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur, cum protinus subinfertur: Ponite
Abbreviated transcription (Latin):
Quia hoc solũ ds̃ sacrificium
accipit: qd̃ ante eiꝰ oculos in al¬
tari boni oꝑis flãma caritatis
retribuere mala ñ possumꝰ. S qͥ
itcirco malũ ñ retribuit qr neqͣ¬
quã ualet: ꝓculdubio ut p̃di¬
ximꝰ patiens ñ est. qr patientia¬

Expanded text:
quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis retribuere mala non possumus; sed qui idcirco malum non retribuit, quia nequaquam valet, procul dubio, ut diximus, patiens n
Abbreviated transcription (Latin):
defecerunt. Notandum sane. q
beatitudines. octauã spei m̃t
ꝑfectionẽ q̃ resurrectionis gla
dedicat᷑ indicat: ita lucas pe¬
iiii. qrtuor uirtutes ampleti¬
tur cardinales. Beati eñi par¬
refrenant᷑ illecebris. Beati esuriente.
qͥ a sua fame cõmoniti esurientib
eẽ miserendũ: & ipsi ꝑ iusticiam
miserent᷑ ut ualent. Nam elemo-¬
redͥdimus: iusticiã recte dici te¬
statur psalmista qͥ ait. Disꝑsit.
dedit pauꝑib. iusticia eiꝰ manet
inscłm scłi. Tusticia ẽ em̃ qͥ sua cu¬
iq tribuimꝰ. nemini quicqͣm de¬
bentes nͥ ut inuicẽ diligamꝰ. Be-¬
ati qͥ ꝑ prudentiã int boñ dino¬
centes & malũ. occidua flere &
ad et̾na norunt anhelare. Igi
tutis arcẽ conscende ualent:
gñalis interĩ ꝑfectionis sunt
beatitudine ꝑfouendi. Qua¬
tinꝰ a bonis paulatĩ ad melio¬
ra ꝓgressi. dũ consistentẽ in
planicie dñm libent auscul-¬
tant: adhuc qnͣdoq inionte
sedentẽ sullimit ascendant.

Expanded text:
defecerunt. Notandum sane quidefecerunt. Notandum sane quibeatitudines, octavam spei nostrae perfectionem, quae resurrectionis gloria dedicatur, insinuat, ita Lucas per quatuor virtutes amplectitur cardinales. Beati enim paurefrenantur illecebris. Beati esurientes, qui, sua fame commoniti, esurientibus esse miserandum, et ipsi per justitiam miserentur ut valent. Nam eleemoreddimus, justitiam recte dici testatur Psalmista, qui ait: Dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus maneti . Justitia est enim, qua sua cuique tribuimus, nemini quidquam debentes, nisi ut invicem diligamus. Beati qui per prudentiam inter bonum dignoscentes et malum, occidua flere, et ad aeterna norunt anhelare. Beattutis arcem conscendere valent, generalis interim perfectionis sunt beatitudine perfovendi. Quatenus a bonis paulatim ad meliora progressi, dum consistenti in planitie Domino libenter auscultant, ad hunc quandoque in monte sedentem sublimiter ascendant.
Abbreviated transcription (Latin):
impleri. ut scilicet int̾ odia cor¬
dium. int̾ ꝓbra linguaꝵ. int ip¬
sas ꝑsequentiũ manus. equali ĩ¬
mo letiori adhuc m̃te seruetur.
lon adhoc nr̃i similes ualent.
s eoꝵ qui ibant gaudentes a cors¬
pectu concilii. qm̃ digni habiti
st̃ ꝓnomine ihu contumeliã pui
Qui gͦ multa int̾ris ꝓrp̃o sustin¬
adusa: multa incelis a xp̃o reu¬
piet dona. Cet̾um qͣnta ab he-¬
lia u̾borum iacula falsi sustin¬
ere ꝓpħe. quos deridens auebat
Clamate uoce maiore. Is̃ eñi
est baal & forsitan loquit᷑ aut
indiu̾sorio est. aut initinere.
aut certe dormit. ut excitet᷑.
Quantã dedere stragẽ. qͥ octin
causa erat: nec irrisi gaudebãt
nec occisi palmã s penã meru¬
ere ꝑennem. Scđm hec eñ. fac¬
ebant ꝓph̃is patres eoꝵ. Bene ex¬
emplo ad ortatꝰ est. qr uera diẽ¬
tes solent ꝑsecutionẽ pati. nltl
tam̃ ideo ꝓpħe antiqui timore
ꝑsecutionis a uĩtatis p̃dicatione

Expanded text:
impleri, ut scilicet inter odia corimpleri, ut scilicet inter odia cordium, inter probra linguarum, inter ipsas persequentium manus, aequali, imo laetiori adhuc corde versetur, non ad hoc nostri similes valeant, sed eorum qui ibant gaudentes a conspectu consilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Qui ergo multa in teradversa, multa in coelis a Christo recipiet dona. Caeterum quanta ab Elia verborum jacula falsi sustinuere prophetae, quos deridens aiebat: Clamate voce majore, deus enim est Baal, et forsitan loquitur, aut in diversorio est, aut in itinere, aut certe dormit, ut excitetur ! Quantam dedere stragem qui octingcausa erat, nec irrisi gaudebant, nec occisi palmam, sed poenam meruere perennem. Secundum haec enim faciebant prophetis patres eorum. Bene exemplo adhortatus est, quia vera dicentes, solent persecutionem pati. Nec tamen ideo prophetae antiqui timore persecutionis a veritatis praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
sicdat: beatus est. Multo aũ
beatior: qui has int̾ adu̾sa uir¬
tutes seruare ñ trepidat. Qͥa
odiant licet homines corde
nefando: dilectũ xp̃o cor lede¬
re nequeunt. Separent et
asinagoga depellant: xp̃c
inuenit &e confirmat. Expro¬
brent nom̃ crucifixi: ipse cũ¬
mortuos sͥ conresuscitat & considẽ
fac̃ in celestibꝰ. Et eiecerent nom̃
ur̃m tanqͣm malũ. ꝓpt̾ filium ho
ipsos memoria abrasum. & ab ho-¬
minibꝰ est abiectũ. nulla iã existen¬
te causa odu nisi ꝓpt̾ filiũ homi¬
nis. q uidelicet nom̃ xp̃i creden¬
tes suũ uoluerint facere cogno¬
men. Atq ideo nominis summi
ꝑsecutores. hominũ ñ inmerito
nomine notant᷑ Beati inquite
ritis cum uos od̾int homines.
docens eos ab hominibꝰ insectan¬
dos. s ultͣ homines eẽ beandos.
Gaudete in illa die & exultate.
ecce eñi m̾ces ur̃a multa incelo.
Non hoc aquolibet paciente. s
ab eo qui suꝑne tantũ m̃cedis
intuitu patitur p̃ceptũ potest

Expanded text:
siderat, beatus est. Multo autem beatior, qui has inter adversa virtutes servare non trepidat: quia, odiant licet homines corde nefando, dilectum cor Christo laedere nequeunt; separent, et synagoga depellant, Christus invenit et confirmat; exprobrent nomen crucifixi, ipse commortuos sibi conresuscitat, et consedere facit in coelestibus. Et ejecerint nomen vestrum tanquam malum pipsos memoriae abrasum, et ab hominibus est ejectum, nulla jam existente causa odii, nisi propter filium hominis, quia videlicet, nomen Christi, credentes suum voluerint facere cognomen; atque ideo nominis summi persecutores, hominum non immerito nomine notantur. Beati inquit eritis, cum vos oderint homines, docens eos ab hominibus insectandos, sed ultra homines esse beandos. Gaudete in illa die, et exsultate. Ecce enim merces vestra multa in coelo. Non hoc a quolibet patiente, sed ab eo qui supernae tantum mercedis intuitu patitur, praeceptum potest
Abbreviated transcription (Latin):
mã multitudinẽ ñ a ꝓximo
mari galilee. neq enim hos
miraculi loco poueret᷑. sei a
mari magno reor eẽ cogno¬
miuatã. in qua etiã tyruse
sydon comp̃hendi poterans
Uerũ qr gentiũ crmitates st̃.
udeis quidẽ sorte date. hl̃
ab eis possesse eo qd̃ hostes.
extminare neqͥuerant: consul¬
te nominatĩ ponunt᷑. ut qͣnta
ut fama uirtusq saluatoris in¬
timet᷑. qi etiã exteras ad sanita.¬
tẽ doctrinãq capessendã accer-¬
dñs & si uenientib ad se genti-¬
libꝰ misertꝰ sit. unde & puerum
centurionis &e chananee filiã
approbata petentiũ fide cura-¬
uit: ñ tam̃ eoꝵ ciuitates intͣs¬
se repperit᷑. ne uidelicet occa¬
sionem q̃rele iudeis calumni-¬
antibꝰ suggereret. s ꝓfectam
potiꝰ salutem gentuna. passio¬
nis & resurrectionis sue tem-¬
pori reseruaret. Quo ĩminen¬
te tempore. gentilib eũ uide
q̃rentibꝰ ait. Nisi granũ frum̃¬
ti cadens in t̾ram mortuũ fue-¬
rit: ip̃m solũ manet. Si aut̾̃

Expanded text:
mam multitudinem non a proximo mari Galilaeae neque enim hoc miraculi loco poneret, sed a mari magno reor esse cognominatam, in qua etiam Tyrus et Sidon comprehendi poterant. Verum, quia gentium civitates sunt, Judaeis quidem sorte datae, sed non ab eis possessae, eo quod hostes exterminari nequirent, consulte nominatim ponuntur, ut quanta sit fama virtusque Salvatoris intimetur, quae exteras etiam ad sanitatem doctrinamque capessendam civitDominus etsi venientibus ad se gentilibus misertus sit, unde et puerum centurionis et Chananaeae filiam approbata petentium fide curavit, non tamen eorum civitates intrasse reperitur, ne videlicet occasionem querelae Judaeis calumniantibus suggereret, sed perfectam potius salutem gentium passionis et resurrectionis suae tempori reservaret. Quo imminente tempore gentilibus eum videre quaerentibus ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solu
Abbreviated transcription (Latin):
dens. ad regendũ uulgꝰ in cam¬
po donec redirent. aaron ordi¬
nauit & uai. Laron quippe qui
int̾pretat᷑ mons fortitudinis.
singularẽ dñice in carnationis
excellentiã. ua uͦ qͥ ignis dicit᷑.
donũ scĩ sp̃s insinuat. Quia
plures eccłe paruuli & si comi¬
tari magistros ad penetran-¬
da sũme diuinitatis archana
ta cordis aure ꝑcipiunt. latiiᷤᷤ
saporis intimi lum̃ aꝑiat. Qui
simile ẽ qd̃ matħs ait. Et cũ
sedisset: accessert̃ ad eũ discpłi
eiꝰ. Et aꝑiens os suũ. docebat
eos dicens. Beati pauꝑes sp̃u.
lã quib os in monte sedens
aꝑit. ut magna sullimĩt au¬
diant: ineos oculos stans in
campo dirigit. ut audita pa-¬
tent intelli gant. beati itaq
pauꝑes. ñutiq om̃s: s illi tan¬
tũ modo. qͥ omne p̃sentis scli
tamce si altũ uideat᷑. ꝓrrc hilo
culm̃ ducunt. Qui merito re-¬
gni celestis ꝑhibent᷑ munere
digni: qͥa delectationis hum¬
ne ꝓbant᷑ cupiditate nudat

Expanded text:
dens, ad regendum vulgus in camdens, ad regendum vulgus in campo, donec redirent Aaron ordinavit et Hur . Aaron quippe qui interpretatur mons fortitudinis, singularem Dominicae incarnationis excellentiam. Hur vero qui ignis dicitur, donum sancti Spiritus insinuat. Quia plures in Ecclesia parvuli, et si comitari magistros ad penetranda summae Divinitatis arcana ta cordis aure percipiunt latius saporis intimi lumen aperiat. Cui simile est quod Matthaeus ait: Et cum sediejus, et aperiens os suum docebat eos dicens: Beati pauperes spiritu . Nam quibus os in monte sedens aperit, ut magna sublimiter audiant, in eos oculos stans in campo dirigit, ut audita patenter intelligant. Beati itaque pauperes. Non utique omnes, sed illi tantummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis perhibentur munere digni, quia delectationis humanae probantur cupiditate nudati.
Abbreviated transcription (Latin):
affert. Et omnis turba que¬
rebat eũ tangere. qr uirtus
de illo exibat & sanabat om̃s.
Et supͣ lepsus dño tangente
mundat᷑. & hic omnis turba
q̃ eũ tangere potuit. sp̃s illiꝰ
uirtute sanatur. Cactus gͦ sal¬
uatoris. opꝰ est salutis. Quẽ tan¬
gere ẽ: fidelit̾ in eũ credere. Aqͦ
tangi est: eiꝰ munere firmari. S¬
& unusquisq in suo sensuabiin¬
dat. Curbe que delonge adaudi-¬
endũ ueniunt: descendentis in
campũ dñi curant᷑ attactu. Dis¬
cipuli qr inminorib iã sunt in¬
stituti: inmontis cacumine ad
maiora ꝓuehunt᷑. E quib etiã
eliguntur. qui eũ tranffiguratũ
secreto inmonte speculent᷑. Inꝰ
fonte debriandꝰ. magistri recum¬
bit in pectore. Raroq uspiam
dñm̃ sequi. uel quẽpiam debilẽ
inmonte curari. s extincta febri
libidinum accensaq scientie
luce pedȩ temptĩ unũ quenq
ad culm̃ subire uirtutum. Nam
& inueteri testamento moyses
solus cũ iosue montẽ d ei ascen-¬

Expanded text:
. Et omnis turba quaerebat eum tangere, quia virtus de illo exibat, et sanabat omnes. Et supra leprosus, Domino tangente, mundatur ; et hic omnis turba quae eum tangere potuit spiritus illius virtute sanatur. Tactus ergo Salvatoris, opus est salutis, quem tangere est fideliter in eum credere, a quo tangi est ejus munere firmari. Sed unusquisque in suo sensu abundat. Turbae quae de longe ad audiendum confluunt discedentis in campum Domini curantur attactu. Discipuli qui in minoribus jam sunt instituti, in montis cacumine ad majora provehuntur: e quibus etiam eliguntur, qui eum transfiguratum secreto in monte speculentur . Unfonte inebriandus Magistri recumbit in pectore . Raroque uspiam  sequi, vel quempiam debilem invenies in monte curari; sed exstincta febre libidinum, accensaque scientiae luce, pedetentim quemque ad culmen subire virtutum. Nam et in veteri testamento Moyses solus cum Josue montem Dei ascen
Abbreviated transcription (Latin):
mandis uͦ apłis et ad omnẽ scientiã
ꝓuehenctis: alia quoq uu illo inira¬
cło accessit instructio. Moyses enĩ
et helias lex scilicet ⁊ ⁊ꝓphe apparuer
cum dño loq̃ntes. ut uerissime in
illa qͥnq uiroꝵ pͣsentia compleret᷑
qd̾ dictum est. In duob łtr ib testib
stabit omne u̾bum. Quud hoc stabi¬
lĩ. qͥd firmiꝰ u̾bo. incuiꝰ p̃dicatiõe
ueteris ac noui testam̃ti concinit
tuba. & cum eiuingłica doctr ma
antiquoꝵ ꝓtestationũ instrum̃¬
ta concurrunt: Astipulant᷑ enĩ
sibi inuic̃ẽ utriꝰq fecderis pagine.
et que subuelamine myster ioꝵ
p̃cedentia signa ꝓmiserant: ma¬
nifestum atqi ꝑs̾picũm p̾sentis
gle splendor ostendit. Qunia sic̃
ait beatus ioħs lex ꝑ moysen data
est. grã autẽ & ueritas ꝑih̾m xp̃m

Expanded text:
mandis vero apostolis et ad omnem scientiam provehendis, alia quoque in illo miraculo accessit instructio. Moses enim et Elias, lex scilicet et prophetae, apparuerunt cum Domino loquentes: ut verissime in illa quinque virorum praesentia compleretur quod dictum est: In duobus vel tribus testibus stat omne verbum . Quid hoc stabilius, quid firmius verbo, in cujus praedicatione veteris et novi Testamenti concinit tuba, et cum evangelica doctrina, antiquarum protestationum instrumenta concurrunt? Astipulantur enim sibi invicem utriusque foederis paginae; et quem sub velamine mysteriorum praecedentia signa promiserant, manifestum atque perspicuum praesentis gloriae splendor ostendit: quia, sicut ait beatus Joannes, lex per Mosen data est, gratia autem et veritas per
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ predicatione manifestor cuius
humilitate clarificor:. incunc tant᷑
audite. qi ipse est ueritas. iuita.
ip̃e uir t̃ mea. atq sapientia. Ip̃m
audite. qͥ mundum sangͥne suo rede
mit. qͥ diabolum ligauit: nasa e us
raputt. qͥ peccaticyrographũ &. p̃ria¬
ricationis pacta dirupit. Ip̃m audite.
qͥ uiã aꝑit adcelum. & ꝑcrucis suppli¬
cium gradꝰ uob̾ ascensionis parat ad
regnũ. Qͥd trepidatis redimi. qͥd pa¬
uetis liberari. Fiat qͦd me uolente
uult xp̃c. Abicite carnalẽ formidi¬
nẽ: ⁊ fideli uos ar mate constantia.
trib apłic uiu̾̃sa eccłia didicit.
ideo qͥsꝗͣ. aut pati ꝓ iusticia time¬
at. aut de ꝓmissorũ retributiõe
diffidat: qr ꝑ laborẽ ad reqͥuiem.
& ꝑ mortẽ transit᷑ ad uitam. cum
omnẽ humilitatis nr̃e pf ta¬
tis ur̃e uifirmitatẽille susceꝑit.
iiqͦ si inconfessione & dilectione
ipsius ꝑmanemꝰ. &. qͣd iẽ uincmiꝰ.

Expanded text:
cujus praedicatione manifestor, cujus humilitate clarificor, incunctanter audite: quia ipse est veritas et vita, ipse virtus mea atque sapientia. Ipsum audite, qui sanguine suo mundum redimit, qui diabolum ligat, et vasa ejus rapit, qui peccati chirographum et praevaricationis pacta dirumpit. Ipsum audite, qui viam aperit ad coelum, et per crucis supplicium gradus vobis ascensionis parat ad regnum. Quid trepidatis redimi? quid pavetis saucii liberari? Fiat quod me volente vult Christus. Abjicite carnalem formidinem, et fideli vos armate constantia: tribus apostolis universa Ecclesia didicit ideo quisquam aut pati pro justitia timeat, aut de promissorum retributione diffidat, quia per laborem ad requiem, et per mortem transitur ad vitam: cum omnem humilitatis nostrae infirmitatem ille susceperit, in quo si in confessione et in dilectione i
Abbreviated transcription (Latin):
ab Aita locoꝵ. ñ parietũ septa se cludãt¬
nec solum eracta & cogitata uierum &
agenda & cogitanda sint cognita. Ista
gͦ icientia summi iucdicis. iste ẽ. trem̃¬
dus aspectꝰ cui ꝑuiũ ẽ om̃e solidũ & aꝑ¬
tum omne secretum. Cui obscura cla¬
rent. muta respondent. silentiũi con¬
fitet᷑. & sine uocemens loquit᷑. Nemo
patientiã bonitatis dei de peccatoꝵ
suorum impunitate conteminat. llec
idõ illũ estimet noffensũ: qr nec dimi
est exꝑtꝰ iratum. Non sunt longe uite
mortał iuducie. nec diutur na est li¬
centia insipientiũ uoluntatũ iet̾naꝵ
dolorem transitura penarũ sidum

Expanded text:
abdita locorum, non parietum septa secludantabdita locorum, non parietum septa secludantnec solum ei acta et cogitata, verum et agenda et cogitanda sint cognita. Ista ergo scientia summi judicis, iste est tremendus aspectus, cui pervium est omne solidum, et apertum omne secretum; cui obscura clarent, muta respondent; silentium confitetur, et sine voce mens loquitur. Nemo patientiam bonitatis Dei de peccatorum suorum impunitate contemnat: nec ideo illum aestimet non offensum, quia necdum est expertus iratum. Non sunt longae mortalis vitae induciae, nec diuturna est licentia insipientium voluptatum in aeternarum dolorem transitura poenarum, si dum
Abbreviated transcription (Latin):
pͣpłi renatorũ: utilit̾ & necessar io
p̃sictium sibi huiꝰ sc̃ificationis assu¬
munt. Illi ut que nundũ habent
accipiant. isti ut accepta custodiadit.
Dicente nãq apło. qͥstat uideat neca¬
dat. nemo tanta est fir mitate suffultꝰ.
ut de stabilitate sua debeat ẽẽ. secuiꝰ
uenerabilib institutis & solliciciorͤ cura
cordis nr̃i piacła t̾g amꝰ. Qͣntũ libet
enĩcaste & sobrie mortal hec uita du¬
cat᷑: qͦdam tam̃ puluere t̾r ene con¬
u̾sationis asꝑgitur. Q nntorm̃tiuͣ ad
di imaginẽ c̃ditarũ. ñ ita fumo tociꝰ
uanitatis alienꝰ est. ut nulla possit
sorde fuscari. & ñ semꝑ incligeat ex¬
poliR. Qd̾ sisorte cautissimiꝰ animis
uecessarium ẽ: qͣnto illis amplius :
expe tendũ. qͥ tota fere anni spatia
aut securiꝰ aut neglegentꝰ transier unt:
Qͦs caritaze debita cõmonem: ut non
id̾õ sibimet blandiant᷑ qr nob̃ consci¬
entie singłoꝵ patere ñpossunt. cũ
ocłos cłi simul unin̾sa cernentis. non

Expanded text:
populi renatorum utiliter sibi et necessarie praesidium hujus sanctificationis assumunt: illi, ut quae nondum habent accipiant; isti, ut accepta custodiant: dicente Apostolo, Qui stat, videat ne cadat . Nemo tanta est firmitate suffultus, ut de stabilitate sua debeat esse securus.venerabilibus institutis, et sollicitiore cura cordis nostri specula tergamus. Quantumlibet enim caste et sobrie mortalis haec vita ducatur, quodam tamen pulvere terrenae conversationis aspergitur: et nitor mentium ad Dei imaginem conditarum non ita a fumo totius vanitatis alienus est, ut nulla possit sorde fuscari, et non semper indigeat expoliri. Quod si etiam cautissimis animis necessarium est, quanto illis amplius est expetendum, qui tota forte anni spatia aut securius aut negligentius transegerunt? Quos charitate debita commonemus, ut non ideo sibimet blandiantur, quia nobis conscientiae singulorum patere non possunt: cum oculos Dei simul universa cernentis non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. sine temꝑe est: qr nec genitor
gento por ne gentus ẽ genuter
posterior. Hic est filĩm̃s. dilectꝰ quẽ
a me ñ separat clitas. ñ diuidit po¬
testas. ñ dicer int et̾nitas. Hic est
aliunde creatus. s ex me genitus.
nec de allanatura mͥ factꝰ com¬
parabilis. s de mea essentia natꝰ
eqͣlis. Hic ẽ. fili ñs. ꝑ quem omĩa
facla st̃: ⁊ sine qͦ factum ẽ. nichil.
qr omĩa que facio similit̃ facit.
et quiequid oꝑor inse parabilit̾
mecum atq in differenter oꝑat᷑.
in patre enim est filuis: iinfilio pat̾.
nec unqͣ unitas nr̃a diuidit᷑. &
cũ aliꝰegostm qͥgenui. aliꝰ ille quẽ
genui: ũ aliud tam̃ de illo uob̾ cogita¬
re fas est. ꝙͣ de me seutire possibile ẽ.
Hic ÷ filiꝰ ms̃. qͥeam qͣm mecũ habet
equalitatem ũ rapila appetiit.
nec usur patione p̾sumpsit. s maneis
in formagłe mee. ut ad reparandũ
genꝰ humanũ exequeret᷑ cominune

Expanded text:
esse, sine tempore est? Quia nec Genitor esse, sine tempore est? Quia nec Genitor Genito prior, nec Genitus est Genitore posterior. Hic est Filius meus, quem a me non separat Deitas, non dividit potestas, non discernit aeternitas. Hic est aliunde creatus, sed ex me genitus; nec de alia natura mihi factus comparabilis, sed de mea essentia mihi natus aequalis. Hic est Filius meus, per quem omnia facta sunt, et sine quo factum est nihil : quia omnia quae facio similiter facit, et quidquid operor, inseparabiliter mecum atque indifferenter operatur. In Patre enim est Filius, et in Filio Pater , nec umquam unitas nostra dividitur. Et cum alius ego sim qui genui, alius ille quem genui, non aliud tamen de illo vobis cogitare fas est, quam de me sentire possibile est. Hic est Filius meus, qui eam quam mecum habet aequalitatem non rapina appetiit , nec usurpatione praesumpsit; sed manens in forma gloriae meae, ut ad reparandum genus humanum exsequeretur commune
Abbreviated transcription (Latin):
di. Adhuc itaq loquente en: ecce
nubes lucida obumbrauit eos.
& ecce uox de nube dicens. Hic:
filiꝰ m̃s dilectꝰ. in qͦmͥ bene compla¬
cin ipsum audite. Pre sens quiclẽ
erat in filio pat̾. et milla dñi claritate
ꝙͣ ad discipłoꝵ temꝑauit aspectũ.
ñ separabat᷑ ab unigenito genitori
essentia. S ad cõmodandã ꝓprie¬
tatẽ utr iusq ꝑsone. sic̃ uisui signi¬
ficauit filium splendor ex corꝑe:
sic auditui patrẽ uox nuntiauit
ex nube. Qua uo &e accepta discipłi.
qd̾ in faciem ceciderunt ⁊ timuer̃
ualde.: ñ de patris tantũ s idefilii
maiestate tremuerunt. Altiore
enim sensu unam utrĩq intellexe¬
re ditatẽ & qr in fide nerat hesi¬
tatio: ñ fint intimore dicretio. Latũ
gͦ illud. ⁊ mmultiplex testimoniũ fuit.
uocis auditũ est. Dicente enĩ pat᷑.
hic est filus nĩs cdilectus in qͦ michi
bene complacui ipsum auchite. R¬
ne euident̾ auditum est hic est
filius nĩs cdilectꝰ cui ex me imecũ

Expanded text:
andi. CAP. VI. Adhuc itaque eo loquente ecce nubes lucida obumbravit eos, et ecce vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite . Praesens quidem erat in Filio Pater, et in illa Domini claritate, quam ad discipulorum temperarat aspectum, non separabatur ab Unigenito Genitoris essentia; sed ad commendandam proprietatem utriusque personae, sicut visui significavit Filium splendor ex corpore, sic auditui Patrem vox nuntiavit ex nube. Qua voce accepta, discipuli quod in faciem ceciderunt et timuerunt valde, non de Patris tantum, sed et de Filii majestate tremuerunt: altiori enim sensu unam utriusque intellexerunt Deitatem: et quia in fide non erat haesitatio, non fuit in timore discretio. Latum ergo illud et multiplex testimonium fuit, te enim Patre: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite; nonne evidenter auditum est: Hic est Filius meus, cui ex me et mecum