comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quas uidelicet necessitates cupiebat euade : qui dicebat
De necessitatibus meis eripeme: Sciebat enim plerumq
uoluptatum culpas. ex necessitatũ: occasione ꝓrumꝑe:
& nequid sponte sllicitum admitteret. h oc ipsum satage¬
bat euelli: quod nolens ex radice tolerabat: At contra
prau gaudent inhis corruptionis suę necessitatibus.
quia minirum eas ad usum uoluptatum retorquent
Cum enim: reficiend is cibo corporibus naturȩ sermũt
ꝑ delectationẽ gule. in uoluptati s in gluuiȩ disten
duntur: Cum tegendis nembris uestimenta quert̃:
non solum que tegunt. s ętiam que extollant expe¬
tunt: et contra torporem frigoris. non solum que
ꝓpinguedinem muniant ÷ s etiam que ꝑmolliciem
delectent: non solum que ꝑ molliciem tac tum mul¬
ceant÷ s etiam que ꝑ colorem ocłos seducant: Neceᷤᷤ¬
sitatis igitur causam. in usum uoluptatis uertere :⁊
quid ẽ. aliud. quam calamitatis sue squalorem mi¬

Expanded text:
quas videlicet necessitates cupiebat evadere, qui dicebat: quas videlicet necessitates cupiebat evadere, qui dicebat: De necessitatibus meis eripe me . Sciebat enim plerumque voluptatum culpas ex necessitatum occasione prorumpere, et, ne quid sponte illicitum admitteret, hoc ipsum satagebat evelli quod nolens ex radice tolerabat. At contra pravi gaudent in his corruptionis suae necessitatibus, quia nimirum eas ad usum voluptatum retorquent. Cum enim reficiendis cibo corporibus naturae serviunt, per delectationem gulae in voluptatis ingluvie distenduntur: cum tegendis membris vestimenta quaerunt, non solum quae tegant, sed etiam quae extollant, expetunt, et contra torporem frigoris non solum, quae per pinguedinem muniant, sed etiam quae per mollitiem delectent: non solum quae per mollitiei tactum mulceant, sed etiam, quae per colorem oculos seducant. Necessitatis igiquid est aliud quam calamitati suae squalorem mi
Abbreviated transcription (Latin):
uicium agatur: Crebro enim occasione seductionis imiẽ¬
ta. dum necessitati debita reddimus uoluntatis uicio de¬
seruimus : et infirmitatis uelamine. ante discretonis ocłos
excusatio nr̃a se palliat: acquasi sub patrocimo explẽde
dere: ac uiciorum squalorem ex eadem miserra multiplica¬
re Uñ sc̃i uiri moniem quod agant. studiosissimam in¬
tentione discertunt. nequid plus ab eis naturȩ suȩ infirim¬
tas. quam sib debetur exigat: ne sub necessitatis tegmme:
in eis uidicium uoluptatis excrescat. Aliud enim exinfir¬
mitate: aliud extemptationis suggestione sustinent: & qͣsi
quidam rectissimi arbitres. inter necessitatem uoluntatẽq¬
frenant: Wñ fit. ut ⁊ si infirmitatis suȩ calamitatem to¬
lerant tamen ad squalorem misẽrie ꝑnegligentiã nõ descẽ¬
dant: Hoc enim ipsum eẽ in calamitate est: necessitates
nature ex caris ad huc corruptibilis infirmitate sustm̾e

Expanded text:
vitium agatur. Crebro enim, occasione seductionis invenvitium agatur. Crebro enim, occasione seductionis inventa, dum necessitati debita reddimus, voluptatis vitio deservimus, et infirmitatis velamine ante discretionis oculos excusatio nostra se palliat, ac quasi sub patrocinio explendae dere, ac vitiorum squalorem ex eadem miseria multiplicare. Unde sancti viri in omne quod agunt, studiosissima intentione discernunt ne quid plus ab eis naturae suae infirmitas quam sibi debetur exigat, ne sub necessitatis tegmine in eis vitium voluptatis excrescat. Aliud enim ex infirmitate, aliud ex tentationis suggestione sustinent; et quasi quidam rectissimi arbitres, inter necessitatem voluptatemqfrenant. Unde fit ut et infirmitatis suae calamitatem tolerent, et tamen ad squalorem miseriae per negligentiam non descendant. Hoc ipsum enim esse in calamitate est, necessitates naturae ex carnis adhuc corruptibilis infirmitate sustinere;
Abbreviated transcription (Latin):
culpis usq adbonorum quoq ꝑicła ac de trimenta ꝑuemi¬
se. & dicat: qui tedebant in solituãme: Acsi aꝑte conque¬
ratur dicens. Aliena ȩtiam uuolenter rapiendo non roderẽt.
erplicat dicens: squalentes calamitate et miseria Egri
namq cato. si studiose curan negligit᷑. squalore suꝑducto
infirmitate detĩus grauatur & dum calamitate egti
tolerat᷑: Natura gͥ humana bene condita. s ad infirmitatẽ
uicio ꝓpriȩ uoluntatis lapsa. incalamitatem cecidit: qui
p̃ssa innimieris necessitatibus nichil inhac uita msi unde af¬
flgeretur inuenit: S cum eisdem naturȩ m̃e necessitatibus
plerumq plusquam ea pedit deseruinus mentisq curam
negligimus: ex miseria negligentiȩ. infirmiati mẽ addimus
squalorem culpe Necessitates namq naturales. hoc hab̾e
ualde ꝑiculosum solent: quod sepe meis minime discerm¬
tur. quid cirta illas ꝑ utilitatis studium. et quid ꝑnoluntat

Expanded text:
culpis usque ad bonorum quoque pericula ac detrimenta perveniculpis usque ad bonorum quoque pericula ac detrimenta pervenisse, et dicat: Qui rodebant in solitudine. Ac si aperte conqueratur, dicens: Aliena etiam violenter rapiendo non roderent, explicat, dicens: Squalentes calamitate et miseria. Aegra namque caro si studiose curari negligitur, squalore desuper ducto in infirmittoleratur. Natura igitur humana bene condita, sed ad infirmitatem vitio propriae voluntatis lapsa, in calamitatem cecidit, quia pressa innumeris necessitatibus, nihil in hac vita nisi unde affligeretur invenit; sed cum eisdem naturae nostrae necessitatibus plerumque, plusquam expedit, deseruimus, mentisque curam negligimus, ex miseria negligentiae infirmitati nostrae addimus squalorem culpae. Necessitates namque naturales hoc habere valde periculosum solent, quod saepe in eis minime discernitur quid circa illas per utilitatis studium, et quid per voluptatis
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rã lingunt: Quia terrena queq que uirtute nequeũt:
auferre molliciȩ lingue moliuntur. Quero in hoc mũ¬
do aliqua potestate suffulti sunt et concupiscente̾ alie¬
na. blandir quidem exfraude despitut. quia ȩtiam
iniusto rebore possunt implere quod uolunt. ⁊ hi hoc qͦd
appetunt non lambunt. s rodunt: qm̃ ꝓpmquorum nitã
fortitudine uigum. uelut anisu dentium de molunt᷑
Conspiciat itaq scã eccła ueras diuitias ȩt̃nȩ patrię.:⁊
conspiciat frequentiam suꝑnorum eium ⁊⁊ conspitiat
melectis sins cultum memis. ⁊ imimerabilium bona
uirtutum: atq ab eis ad prauorum uitam omin bono desti¬
tutam mentis ołm reuocet Ex illorum comparatione
uideat. qualiter ista cunctis untutibus uacua. quia suꝑna
deseruit. infima concupiuit ⁊ iudeat quomodo plerũq
id quod appent. si fortasse preualet. etiam molenter rapit
uideat teles se quasi intra positos dui tolerasse: atq ex eoꝵ

Expanded text:
terram lingunt? quia terena quaeque, quae virtute nequeunt terram lingunt? quia terena quaeque, quae virtute nequeunt auferre, mollitie linguae moliuntur. Qui vero in hoc mundo aliqua potestate suffulti sunt, et concupiscentes aliena, blandiri quidem ex fraude despiciunt; quia etiam injusto robore possunt implere quod volunt, hi hoc quod appetunt non lambunt, sed rodunt, quoniam propinquorum vitam fortitudine virium velut adnisu dentium demoliuntur. Conspiciat itaque sancta Ecclesia veras divitias aeternae patriae; conspiciat frequentiam supernorum civium; conspiciat in electis suis cultum mentis, et innumerabilium bona virtutum, atque ab eis ad pravorum vitam omni bono destitutam, mentis oculum revocet; et ex illorum comparatione videat qualiter ista cunctis virtutibus sit vacua, quia superna deseruit, et infima concupivit. Videat quomodo plerumque id quod appetit, si fortasse praevalet, etiam violenter rapit. Videat tales quasi intra se positos diu tolerasse, atque ex eorum
Abbreviated transcription (Latin):
num ⁊ dicat: Qui rodelant insolitudine. squalentes cala¬
mitate. et miseria: Sicut in prima huius oꝑis parte p̃fat
sum: ꝓuirtute contemplationis noniumquam solet intelli¬
gi solitudo mentis: S hoc in loco cum solitudo ꝑ obuirga.¬
Uñ ⁊ sub iudce typo: iherenias peccatoris ammam de
intueri hoc ȩtiam quod ꝑ psalmistam dictum ẽ Inmci
enis t̾ram lingent. Duo quippe sunt genera hominum
ambitioni suȩ serurentium unum uidelicet. quod semꝑ
ad auariciam. blandimentis utitur lingue: aliud uͦ
quo aꝑta ui intendit rapine: Nam rodinns: cum aliqͥd
externs forti amisu aiterimus Lãbitat enim quãdo
hoc quod edi facile non potest. impressa lingae lenitate
gustatur: Ommes gͥ etim sub spetiȩ ficte prare inuentes.
qui alrena appetim̃t. s. ea que appetunt. raꝑe nequaqͣm
possunt. blandis autem sermonibus ⁊ quasi mollicie
dulcetims concupita abstrahere conantur. qͥd aliud quã

Expanded text:
nium, et dicat: Qui rodebant in solitudine, squalentes calanium, et dicat: Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria. Sicut in prima hujus operis parte praefatus sum, per virtutem contemplationis nonnunquam solet intelligi solitudo mentis. Sed hoc in loco cum solitudo per objurgaUnde et sub Judaeae typo Jeremias peccatoris animam depintueri, hoc etiam quod per Psalmistam dictum est: « Inimici ejus terram lingent . » Duo quippe sunt genera hominum ambitioni suae servientium, unum videlicet quod semper ad avaritiam blandimenquod aperta vi intendit rapinae. Nam rodimus, cum aliquid exterius forti adnisu atterimus; lambitur enim, quando hoc quod edi facile non potest, impressa linguae lenitate gustatur. Omnes igitur etiam sub specie fidei prave viventes, qui aliena appetunt, sed ea, quae appetunt, rapere nequaquam possunt; blandis autem sermonibus, et quasi mollitia dulcedinis concupita abstrahere conantur, qui aliud quam
Abbreviated transcription (Latin):
qui fuerunt. etroium magestr. filii gͥ dncuntur. non
ꝑuersi. stult fucrunt ꝑignorantiam: uuendo nequiter ig¬
nobiles ꝑactionem: qui redemptori nõ milla saprentiȩ. nul¬
filii stultorum ⁊ ignobilium eẽ memorantur: Rec te autẽ
sub iungitur et interra penittis non parentes.: quia dum
hic uideri aliquid appetunt ⁊ imrum a t̾ra uinentium
exortes funt. S. hoc quod inhereticorum tẏpo diximus
omnino inchil obstat si etiam de ꝑuersis atq carnalibus
quam uis inrecta fide positis: sentiamus: Neq emm scã
electorum ȩccłia solos sib adurersarios de piat. qui ab eiꝰ
fide positi eatra dissentiunt: s eos quoq qui uitam illiꝰ
male uinendo interius premunt: Contempletur igitur
erumpna uruentis aduersitatis afflicta. quomodo ꝓsꝑ¬
tatis suȩ tempore iniicorum ⁊ intra seũentium prai¬
tate granata sit: contempletur quod exigentibus me¬
ritis quorundam non iniuste in illa uta turbata sit om¬

Expanded text:
ntur, non perversa, stulti fuerunt per ignorantiam; vivendo nequiter, ignobiles per actionem. Qui Redemptori nostro nulla sapientiae, nulfilii stultorum et ignobilium esse memorantur. Recte autem subjungitur: Et in terra penitus non parentes, quia dum hic videri aliquid appetunt, nimirum a terra viventium exsortes fiunt. 26. omnino nil obstat si etiam de perversis atque carnalibus, quamvis in recta fide positis, sentiamus. Neque enim sancta electorum Ecclesia solos sibi adversarios deputat qui ab ejus fide positi extra dissentiunt, sed eos quoque qui vitam illius male vivendo interius premunt. Contempletur igitur aerumna irruentis adversitatis afflicta, quomodo prosperitatis suae tempore iniquorum et intra se viventium pravitate gravata sit. Contempletur quod exigentibus meritis quorumdam, non injuste in illa vita turbata sit om
Abbreviated transcription (Latin):
suaue sapiens ad refectionem interioris utȩ bene uacan¬
tib̾ͥdesuꝑ data : & qutid pollas earmum s insi carnalia
opa uix tribulationum laboribus quasi ignibus ex quo¬
quend̾a: Quid pͥpͥone ᷤᷤ⁊ msi terrene dulcedmes: & uid ꝑ
porros accepas ex primitur. quȩ plerumq qui comedunt
lacrimas enittunt. nisi disficulias uite presentis ⁊ qn̾ę
adilec torib sius ⁊ non sine luctu agitur. et tamen cum
lacrmis amatur: Mama gͥ deserenes cum pepombus ac

Expanded text:
suave sapiens, ad refectionem interioris vitae bene vacansuave sapiens, ad refectionem interioris vitae bene vacantibus desuper data? Et quid per ollas carnium nisi carnalia opera, vix tribulationum laboribus quasi ignibus excoquenda? Quid per pepones, nisi terrenae dulcedines? Quid per porros ac caepas exprimitur, quae plerumque, qui comedunt, lacrymas emittunt, nisi difficultas praesentis vitae, quae a dilectoribus suis et non sine luctu agitur, et tamen cum lacrymis amatur? Manna igitur deserentes, cum peponibus ac
Abbreviated transcription (Latin):
qui laboratis. et honerati estis: et ego uos reficiam
Tollite uigum meum suꝑ uos: et discite ame. quia mi¬
tis sum. ⁊ humił corde. Quid enim est domino mitẽ
se inmagisterio atq humlem dicere: ni s relictis
exercende elationis difficultatibus plana quedam
bene uuendi itinera de monstrare: S quia prauorũ
mentes. plus ꝑasꝑa elationis. quam ꝑblanda himibi¬
mollia ac delectabilia ferre parati sunt : dum in hac uita¬
rerum culinna app̾hendere conantur Cessationem dñs
amund laboribus imꝑat : sc̃e qui etis dulcedinem ꝑ¬
suadet : et tamen uesana iniquorum mens. plus se asse¬
qui asꝑa carnaliter. quam tenere blanda spiritalite
gaudet: plus acerbitate fatigationis. quam quietis
dulcedine pascit᷑: Quod aꝑte msemetipso nobis ifraheli¬
cus ppłs ostendit: quidum refectiorem manne desice
ꝑciꝑet :÷ ab egipto ollas carmum pepones. porros. cepas¬
q concupiuit᷑. Quid enim signatur inmanna.:⁊ isi esca gr̾

Expanded text:
reficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Quid est enim Domino mitem se in magisterio atque humilem dicere, nisi relictis exercendae elationis difficultatibus plana quaedam bene vivendi itinera demonstrare? Sed quia pravorum mentes plus per aspera elationis quam per blanda humimollia ac delectabilia ferre parati sunt, dum in hac rerum culmina apprehendere conantur. Cessationem Dominus a mundi laboribus imperat, sanctae quietis dulcedinem persuadet, et tamen vesana iniquorum mens plus se assequi aspera carnaliter quam tenere blanda spiritaliter gaudet; plus acerbitate fatigationis quam quietis dulcedine pascitur: quod aperte in semetipso nobis Israeliticus populus ostendit, qui dum refectionem mannae desuper acceperit, ab Aegypto ollas carnium, pepones, porros caepasque concupivit. Quid enim signatur in manna nisi esca gratiae,
Abbreviated transcription (Latin):
humanum igitur genus. recto dei iudicio innoluptatib
suis sibi dimifsim. atq ꝑ easdem uoluptates fpontaneis
tribulationibus traditum. absintio est hebrium: quia
& amara sunt que pro huius uitȩ amore tolerat  et tam̃ eãdẽ
amantudinem cecitate cupiditatis. quasi in sensibilitate
hebretatis ignorat: Mund enm glam sitiens. dum
multas ꝓ eo tribulationes repꝑit: amarum ẽ. quodbibit
submittunt: Q uod bene sub ephiam spetiȩ osex ꝓpħante
describitur: qui ait: Ephram uittila docta: diligere
trituram: Uitula enim. triture laboribus assueta. relaxa¬
ta plerumq ad eundem laboris usum ȩtiam non compulsa
ta. ⁊ rerum temporalium fatigationibus assueta : ętiã
si sibi libere uacare liceat. sub eẽ tamen tam̃ t̃renis sudo¬
ribus festiat: et usu misere conuersationis trituram la¬
boris querit.: ⁊ a iugo mundane seruitutis cessare no⁊
uob̾ ne forte grauentur corda ur̃a in crapula. et he¬

Expanded text:
Humanum igitur genus recto Dei judicio in voluptatibus Humanum igitur genus recto Dei judicio in voluptatibus suis sibi dimissum, atque per easdem voluptates spontaneis tribulationibus traditum, absynthio est ebrium, quia et amara sunt quae pro hujus vitae amoamaritudinem caecitate cupiditatis quasi insensibilitate ebrietatis ignorat. Mundi enim gloriam sitiens, dum multas pro ea tribulationes reperit, amarum est quod bibit: sudescribitur, qui ait: Ephraim vitula docta diligere trituram . Vitula enim triturae laboribus assueta, relaxata plerumque, ad ejusdem laboris usum etiam non compulsa ita et rerum temporalium fatigationibus assueta, etiam cum sibi libere vacare liceat, subesse tamen terrenis sudoribus festinat et usu miserae conversationis trituram laboris quaerit, ita ut a jugo mundanae servitutis cessare non  ne forte grauentur corda uestra in e
Abbreviated transcription (Latin):
inigunt: s easdem punctiones ipso rerum temporali¬
um uicti amore non sentiunt: Unde et recte nunc dr̃.¬
et ecce nnc dr̃. ⁊ eẽ sabsentibus delicias computabãt:
quia peccatorum delectatiomibus pressi. ex affectu
uite presentis quam sint asꝑa que patiuntur ignorant:
poralibus guident: s tamen dum dispenfare sine tri¬
bulatione eadem temporalia non ualent: ex cura pun¬
guntat miseri qua premuintur: Manent subsentibus.
ea presentis uite amore tolerant ⁊ et tamen affecto mime
citpiditatis obligati. laborem eiusdem tolecantie uolupta.¬
tem putant. Unde recte iheremias totiꝰ inse humane cõ¬
uerfationis speciem sumens. ꝑlamentum queritur. dicens
In ebriauit me alisintio Ut enim insuꝑiori iam parte. p̃di¬
ocimus: liebnus quisq quod partitur nescit: Q in uero
absintid debriatur. ⁊ hoc quod sumpsit amarum est: &
tamen non intelligit eandem amaritudinem qua replet̾

Expanded text:
pungunt, sed easdem punctiones ipso rerum temporalipungunt, sed easdem punctiones ipso rerum temporalium victi amore non sentiunt. Unde et recte nunc dicitur: Et esse sub sentibus delicias computabant, quia peccatorum delectationibus pressi, ex affectu vitae praesentis quam sint aspera quae patiuntur ignorant. poralibus gaudent, sed tamen dum dispensare sine tribulatione eadem temporalia non valent, ea cura punguntur miseri qua premuntur. Manent sub sentibus, ex praesentis vitae amore tolerant, et tamen affectu nimiae cupiditatis obligati, laborem ejusdem tolerantiae voluptatem putant. Unde recte Jeremias totius in se humanae conversationis speciem sumens, per lamentum queritur, dicens: Inebriavit me absynthio . Ut enim in superiori jam parte praediximus , ebrius quisque quod patitur nescit. Qui vero absynthio debriatur, et hoc quod sumpsit amarum est, et tamen non intelligit eamdem amaritudinem qua repletur.
Abbreviated transcription (Latin):
Inter huuiscemod letantur: quia mmirum attendũt
transitoria que ꝑcipiint: et intueri negligunt ꝑmanẽ¬
cia bona que ꝑdunt: Cumq amore temporalium flagͣnt:
ueram leticiam uolentes ignorant: Q uam si ftudiose cog¬
noscere quererent: quam flenda sint gaudia quȩ appe¬
tunt uiderent: S. dum meliora scire contempnunt: sola
sibi uelut sĩa eligt̃. q̃ uisibilit̾ ocłis fugati seductioẽ
blãduit᷑ Uisibilia scilicet seq̃ntẽ cor fugiũt: ⁊ tãto eatrĩsecus
gandent. quanto recordationem sui intruisetus ñ hñt:
onscentur tam̃ eorum gaudiis plerumq tribulationeᷤ.
atq ex rebus ipsis ex quibus suꝑbunt flagellantur:
quesita serure: inter equales p̃stantiorem glam eacpe¬
te.⁊ amiuoribus reuerentiam plusquam oportet exigen
& mimis quam debent eandem maioribus eahibere
plerumq potentiam ꝑ iiusticiam oftende. ⁊ semper
praua agere: et tamen ne opinionem prauitatis habeãt
rmidolose custodire. Hec profecto omma. miseros

Expanded text:
Inter hujuscemodi laetantur, quia nimirum attendunt transitoria quae percipiunt, et intueri negligunt permanentia bona quae perdunt. Cumque amore temporalium flagrant, veram laetitiam volentes ignorant. Quam si studiose cognoscere quaererent, quam flenda sint gaudia quae appetunt viderent. Sed dum meliora scire contemnunt, sola sibi velut summa eligunt, quae visibiliter oculis fugaci seductione blandiuntur. Visibilia scilicet sequentes cor figunt; et tanto extrinsecus 654 gaudent, quanto recordationem sui intrinsecus non habent. Miscentur tamen eorum gaudiis plerumque tribulationes, atque ex rebus ipsis ex quibus superbiunt flagellantur. quaesita servare, inter aequales praestantiorem gloriam appetere, a minoribus reverentiam plus quam oportet exigere, et minus quam debent eamdem majoribus exhibere; plerumque potentiam per impotentiam ostendere; semper prava agere, et tamen ne opinionem pravitatis habeant, formidolose custodire. Haec profecto omnia miseros
Abbreviated transcription (Latin):
errore generati: Scã gͦ eccłia cum canibus gregis sui
hereticorum patres ponere dedigantir : quia inurentores
errorum diuidicando respuit. ⁊ eosq inter ueros patre
nimerare contempnit: Qui ⁊ si quosdam uisisunt agenti¬
litatis errore reuocasse. quorundam mores ad honesta agẽ¬
da docuisse: ÷ ꝓ eo tam̃ quod non recta de dño senserunt
eos cum canibus gregis stii non ponit: quia cum rectis p̃di¬

Expanded text:
errore generati. Sancta ergo Ecclesia cum canibus gregis sui errore generati. Sancta ergo Ecclesia cum canibus gregis sui haereticorum patres ponere dedignatur, quia inventores errorum dijudicando respuit, eosque inter veros patres numerare contemnit. Qui etsi quosdam visi sunt a gentilitatis errore revocasse, quorumdam mores ad honesta agenda docuisse, pro eo tamen quod de Deo recta non sensereos cum canibus gregis sui non ponet, quia eos cum rectis p
Abbreviated transcription (Latin):
biscum: Iumores gͦ tp̃re scãm eccłiam irrident cinn hii qͥ
ab ea egressi sunt. doctrine eius uerba despiciunt: De
quibus adhuc subditur: Oxorum non dignabar patrẽ
ponere cum camibus gregis mei & nis est grex scẽ eccłiae. ⁊¬
nisi multitudo fidelium: el qui ali huius grogis canes
uocantur:⁊ nisi doctores sc̃i. qui eoruidem fidelium
custodes eatiterunt : Qui dum ꝓ dño suo diurnis noc¬
turnisq uigiliis intent clamauerunt: magnoᷤᷤ ut ita
dixerim latratus predicationis dederunt: De quibus eidẽ
sunt predicatores dei. Eingna canum ȩccłiȩ eax mimicis
prodiit: quia conuersũs gentiles dñs etiam predicatores
fecit: Unde iudeorum tarditas. qui ꝑro deo loqui nolue¬
rant. in crepante ꝓpħa reprehenditur: qui ait Caneᷤ muti
uidelicet quos heresiarchas uocamus : de quorum ꝑuersa
p̃ticatione. id ẽ locutionis semine. sequentes sunt ppłi in

Expanded text:
biscum . Juniores ergo tempore sanctam Ecclesiam irrident, cum hi qui biscum . Juniores ergo tempore sanctam Ecclesiam irrident, cum hi qui ab ea egressi sunt doctrinae ejus verba despiciunt, de quibus adhuc subditur: IBID.---Quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei. Quis est grex sanctae Ecclesiae, nisi multitudo fidelium? Vel qui alii hujus gregis canes vocantur, 643 nisi doctores sancti, qui eorumdem fidelium custodes exstiterunt? Qui dum pro Domino suo diurnis nocturnisque vigiliis intenti clama verunt, magnos, ut ita dixerim, latratus praedicationis dederunt. De quibus eidem sunt praedicatores Dei. Lingua ergo canum Ecclesiae ex inimicis prodit, quia conversos gentiles Dominus etiam praedicatores facit. Unde Judaeorum tarditas, qui pro Deo loqui noluerunt, increpante propheta, reprehenditur, qui ait: Canes muti, videlicet quos haeresiarchas vocamus; de quorum perversa praedicatione, id est locutionis semine, sequentes sunt populi in
Abbreviated transcription (Latin):
gentem ꝓppło: quia uidit quid suꝑ ppłm acturꝰ eẽt ip¬
se ꝓ dño: In regimine gͦ ppł utrumq moyses mscuit:
quasi rex circumstante exercitu. eram tamen merentiũ
consolator: Sed̾e quippe circumstante exercitu. ugor ẽ
ac disciplina regiminis: mełentium uero corda consolar
ministerium pietatis S quia uit̾ hec ne cesse ẽ. ut ex¬
positionis sermo ad spiritalem intelligentiam recurrat:
scã ȩccłia abadu̾sariis suis extremis temporibus pressa
reminiscitur transact uira regiminis ⁊ reminiscitur et qͣn.¬
ta afflictis exhibuerit beneficia pietatis: cuuis uidelicet
disciplini et miscd̾ia tunc alenibus irridetur: Uñ ⁊ subdit᷑:¬
Unc autem derident ine. iumores tp̃r: Onmnes heretici¬
b etati umuersał ȩcełiȩ comprctati.⁊ iuniores tp̃re congrue
uocantur: quia ipsi ab ea. non autem ipsã egressã ẽ ab illis.
ex nobis: Nam sĩ fuissent ex nobis: ꝑmansissent utiq no¬

Expanded text:
gentem pro populo, quia vidit quid super populum acturus esset ipgentem pro populo, quia vidit quid super populum acturus esset ipse pro Deo. In regimine ergo populi utrumque Moyses miscuit, quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu, vigor est ac disciplina regiminis; moerentium vero corda consolari, ministerium pietatis. Sed quia inter haec necesse est ut expositionis sermo ad spiritalem intelligentiam recurrat, sancta Ecclesia, ab adversariis suis extremis temporibus pressa, reminiscitur transacti jura regiminis; reminiscitur et quanta afflictis exhibuerit beneficia pietatis. Cujus videlicet disciplina et misericordia tunc a levibus irridetur. Unde et subdittempore. - Omnes haeretici universali Ecclesiae comparati, juniores tempore congrue vocantur, quia ipsi ab ea, non autem ipsa egressa est ab illis. Uex nobis; nam si fuissent ex nobis, permansissent utique no
Abbreviated transcription (Latin):
quibus uisceribus eundem ppłm amauit : ꝓcuius uita delib¬
tringiti: contra enis culpas pensemus quanto zelo rec¬
uit: Ponat uir gladium suꝑ femur suum. ⁊ ite et redite de
porta usq ad portam ꝑmedium castrorum: & occidit imis¬
quisq frẽm ⁊ amicum. et proximum suum: Cecidimq
indie illo quasi uiginti tria milia. hominum: Scce qui
uitam omnium ętiam cum sua morte peciit: paucorum
uitam gladio ext̾nxit: Intus arsit ignibus amoris: foras
accensus est zelo se ueritatis: Tanta fuit pietas. ut se ꝓ
illis coram dño morti offerre non dubitaret tanta se
eiꝰ nec sib parceret: et tam̃ delinquentes. sic ꝑsecutu
ẽ. quos amauit. ut eos ȩtiam dño parcente ꝓsterneret
titit. ⁊ foris seinens. culpam feriendo consumpsit: succur
rit omnibus citius ostensa morte paucorum: & idcnco
ommip̃s ds fidlem famulum suum citias exx audint a¬

Expanded text:
quibus visceribus eumdem populum amavit, pro cujus vita de libquibus visceribus eumdem populum amavit, pro cujus vita de libtringitur, contra ejus culpas pensemus quanto zelo recait: Ponat vir gladium suum super femur suum, ite et redite de porta quisque ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem et amicum et proximum suum. Cecideruntque in die illa quasi viginti tria millia hominum. Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit ignibus amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta seeis nec sibi parceret; et tamen delinquentes sic persecutus est quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret: titit, foris saeviens culpam feriendo corit citius omnibus, ostensa morte paucorum. Et idcirco omnipotens Deus fidelem famulum suum citius exaudivit a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dñtrictio uirge que fenat: sit & consolatio bacul
que sustentet: Sit itaq amor. s non emolliens: sit
iugor. s non ecrasꝑans: Sit zelus. s ñ immodate se.¬
uiens: sit pietas. s non plusquam expediat parcens:
Intueri lib& in moy s pectore miscđ̾iam cum seueritate
sociatam: iudeamus amantem piȩ et districte seuentẽ:
Certe cumi istaheliticus ppłs ante dei ocłos pene mnirema.¬
bilem contraxisset offensam. ita ut eius rector audiret
descende peccauit pͦpłs tuus: acsi ei diuma uox diceret. ⁊¬
qui intal peccato lapsus est iam meus non ẽ. atq subum¬
geret. dimitte me. ut irascatur furor m̃s contra eos. ⁊ deleã
eos. faciamq te in gentem magnam: ille semel et it̃m
ꝓ spło cui pre erat. obicem se ad impetum dĩ irascentis op.¬
ponens. ait: Aut dimitte eis hanc noxam: aut si non fa.¬
cis. dele me de libro tuo quem scripsisti: Pensemus ergo

Expanded text:
est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae susrigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens. Intueri libet in Moysi pectore misericordiam cum severitate sociatam. Videamus amantem pie et districte saevientem. § 1. Certe quum Israeliticus populus ante Dei oculos paene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit populus tuus, ac si ei divina vox diceret: qui in tali peccato lapsus est, jam meus non est, atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur juror meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam, ille semel et iterum pro populo, cui praeerat, obicem se ad impetum Dei irascentis opponens ait: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de libro tuo, quem scripsisti. Pensemus ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
seuiens disciplina Hinc ẽ. quod semiuiui illiꝰ uułn̾ibus
qui a samantano instabulum duc tusi ẽ. et unum adhibet᷑.
& oleum. ⁊ ut ꝑuinum mordeantur uuln̾a. ꝑoleum foueãt᷑:
quatinus unusquisq qui sanandis uuln̾ibus pre ẽ. inumo
morsum districtionis adhibeat: moleo molliciem pietatis:
Finum mundentur pinrida: ꝑ oleum sananda foueant᷑:
Miscenda gͦ est lenitas cum seueritate: fatrendum qͦd¬
dam ex utroq temꝑamientum: ut neq multa asꝑitate ex¬
ulcerentur subdit: neq minia benignitate soluantur:
Hoc inmirum illa tabnacłi archa significat. in qua cũ
tabulis uirga simul ⁊ manna ẽ: quia cum scripture sa¬
crȩ scientia inboni rectoris pectore. si ẽ uirga districci.¬
oñis: sit ⁊ manna dulcedinis Hinc &iam dauid age
Uirga tua et baculus tuus: ipsame consolata sunt:
Uirga enim ꝑcutimur: ⁊ baculo sustentamr Sigͦ

Expanded text:
corrigens disciplina. Hinc est quod semivivi illius vulneribus, corrigens disciplina. Hinc est quod semivivi illius vulneribus, qui a Samaritano in stabulum ductus est, et vinum adhibetur et oleum: ut per vinum mordeantur vulnera, per oleum foveantur; quatenus unusquisque qui sanandis vulneribus praeest in vino morsum districtionis adhibeat, in oleo mollitiem pietatis, ut per vinum mundentur putrida, Miscenda est ergo lenitas cum severitate, faciendumque quoddam, ex utraque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Hoc nimirum illa tabernaculi arca signifitabulis virga simul et manna est; quia cum Scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga 24 districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc David ait: Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam sium ab intercessione ꝑhibet dicens Non assumas
ꝓ eis laudem ⁊ orationem: quia non exxaudiam intẽpore
clamoris eorum ad me. in tp̃re afflictionis ⁊ quia si stet̾itł
coram me moy ses et samuel: nõ ẽ anima nrea ao stelm
benigntate subleuat. ⁊ de uidicis distnctione ꝑturbat: qͣti.¬
nus in p̃dicatione sua dum bene utrumq ꝑmiscet. elect eiꝰ
nec de se exchibita iusticia presumant: nec de p̃terita iniqͥ¬
tate desꝑent . S. hoc quod ait. cuniq sederem quasi rex circũ¬
stante exercitu. eram tamen merentium consolator: sciẽdũ
test: si ꝑpendat quomodo bonis rectoribus mixta sit et re¬
gendi auctoritas. et benignitas consolandi Ait enm: Cũ¬
q sederem quasi rex enrum stante exercitu ÷ ecce auctoritaiᷤᷤ
regimimis: eram tamen merentium consolator : ecce minr
tuitur. ⁊ si una sine alt̾a teneatur: S enta subditos suos
in esse rectoribus deb&. ⁊ uste consulens miscd̾ia: et piȩ

Expanded text:
am suum ab intercessione prohibet, dicens: Non assumas pro eis laudem et orationem, quia non exaudiam in tempore clamoris eorum ad me in tempore afflictionis, quia si steterint coram me Moyses et Samuel, non est anima mea ad populum benignitate sublevat, et de judicii districtione perturbat, quatenus in praedicatione sua dum bene utrumque permiscet electi ejus nec de exhibita justitia praesumant, nec de praeterita iniquitate desperent. 14. stante exercitu, eram tamen moerentium consolator; sciendum test, si perpendat quomodo bonis rectoribus permista sit et regendi auctoritas, et benignitas consolandi. Ait enim: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, ecce auctoritas regiminis: Eram tamen moerentium consolator; ecce ministtuitur, si una sine altera teneatur. Sed circa subditos suos inesse rectoribus debet, et juste consulens misericordia, et pie
Abbreviated transcription (Latin):
subleuan debuerant opprimantur: Lux quippe ipsa corpo¬
rea. que ocłos sanos madiat: infirmos obscinat: & dum
lipprentibus ocłis clantati solis intenditur: plerumq eis
cecitas ex luce generatur: Scã itaq ęccłia opp̾ssa ꝑsecu¬
cionis tp̃re. memor aurem pretitȩ discretionis suȩ dicat
lux uultus mei non cadebat interram: S quia ex eius ca¬
pite hȩc uerba intelligere cepimus: inipso ad huc quod
sequitur ex sequamur: Nam subditur:
reproborum priori loco ac tiones carnis sunt. ⁊ posterio
ri actiones amme: in eorum ꝓculdubio cognationibus xp̃c
non primus. s ultimus sed&: S elect quiq quia p̃ om̃ibꝰ
quȩ ȩt̾na sunt cogitant ⁊ posterior cura ac minima siqua
sunt temporalia disponunt. quibus ⁊ magistra uoce uen¬

Expanded text:
sublevari debuerant opprimantur. Lux quippe ipsa corposublevari debuerant opprimantur. Lux quippe ipsa corporea, quae oculos sanos irradiat, infirmos obscurat; et dum lippientibus oculis claritati solis intenditur, plerumque eis caecitas ex luce generatur. Sancta itaque Ecclesia oppressa persecutionis tempore, memor autem praeteritae discretionis suae, dicat: Lux vullus mei non cadebat in terram. Sed quia ex ejus capite haec verba intelligere coepimus, in ipso adhuc quod sequitur exsequamur. Nam subditur: reproborum priori loco actiones carnis sunt, et pori actiones animae, in eorum procul dubio cogitationibus Christus non primus, sed ultimus sedet. Sed electi quique, quia ea prae omnibus quae aeterna sunt cogitant, posteriori cura minima si quae sunt temporalia disponunt, quibus et magistra voce Ve
Abbreviated transcription (Latin):
nec dum tam̃ credidit ꝑ secuntatem Nam quia bene hȩc
uerba redemptoris nr̃i uocibus congruunt: ęciam sub¬
ucta testantur. cum dr̃: ⁊lux uultus mei non cadebat int̃
ram: Quid namq terra isi peccator uocatur. ⁊ cin prima sen¬
tentia dictum est terra es. ⁊ iterram ibis: Lux gͦ uultꝰ
domini in terram nequaquam cadit: quia uisionis eius
claritas non peccatoribus apparet: Scriptum naniq est:
Tollatur ipius: ne uideat głam deis Quasi enim lux
in terram caderet: si in extremo iudicib uenrens claritatẽ
maiestatis suȩ peccatoribus aꝑiret: Q uod si hȩc uerba ex
scẽ eccłiȩ uoce suscipimus. non incongrue in telligere po-¬
ternnus lucem uultus eius in t̾ram non cađe : quia occii.¬
patis interrenis actionibus urtat suima contemplations
sue misteria predicare: Dici enim infirmis fortia ꝓhibet:¬
nedum incapabilia audiunt. predicationis uerbis quibus

Expanded text:
et necdum tamen credit per securitatem. Nam quia bene haec et necdum tamen credit per securitatem. Nam quia bene haec verba Redemptoris nostri vocibus congruunt, etiam subjuncta testantur, cum dicitur: Et lux vultus mei Quid namque terra, nisi peccator vocatur? cui prima sententia dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » Lux ergo vultus Domini in terra nequaquam cadit, quia visionis ejus claritas peccatoribus non apparet. Scriptum namque est: « Tollatur impius, ne videat gloriam Dei. » Quasi enim lux in terram caderet, si in extremo judicio veniens claritatem majestatis suae peccatoribus aperiret. Quod si haec verba ex sanctae Ecclesiae voce suscipimus, non incongrue intelligere poterimus lucem vultus ejus in terram non cadere, quia, occupatis in terrenis actibus, vitat summa contemplationis suae mysteria praedicare. Dici enim infirmis fortia ne dum incapabilia audiunt, praedicationis verbis quibus
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ gaudium spei ⁊ temptationis metum confidunt et ti¬
ment:. Confortant᷑. et titubant: et certiorantur. ⁊ suspect
dr̃. siquando ridebam ad eos non credebant. quia redemp¬
tori nr̃t quasi arridenti non gedimus dum mults iam do¬
nis testantibꝰ et grãm fauoris enis accipimus ⁊ et tames
ad huc subeuis iuditio de nr̃a infirmitate titulimus:¬
Uideamus qualiter panlo ⁊ arrdetur iam ꝑsuꝑnam gra¬
ciam et ipse adhuc quasi non credit ꝑ suspectionis metũ:
Iam ecelo illi dñs loquens. eiusq interius ocłos aꝑiens.
extenus daudens. potentiam suȩ maiestatis offenderat:
iam de eo ananiȩ dixerat. uas elechonis michi est: Iam
ductus archana uerba que dicere non possee audierat
et tanen adhuc timiduis dicit: Castigo corpus meum. et
iseruitutem redigo: ne forte aliis predicans. ipse reꝓbus
efficiar: Ecce aindenti sibi diume gr̃ẽ ⁊iam credit ꝑ spẽ.

Expanded text:
inter gaudium spei, et tentationis metum, confidunt, et tiinter gaudium spei, et tentationis metum, confidunt, et timent; confortantur, et titubant; certiorantur, et suspectstri capitis dicitur: Si quando ridebam ad eos, non credebant, quia Redemptori nostro quasi arridenti non nis testantibus, et gratiam favoris ejus accipimus, et tamen adhuc sub ejus judicio de nostra infirmitate titubamusVideamus qualiter Paulo et arridetur jam per supernam gratiam, et ipse adhuc quasi non credit per suspicionis metum. Jam e coelo illi Dominus loquens, ejusque interius oculos aperiens, exterius claudens, potentiam suae majestatis ostenderat: jam de eo Ananiae dixerat, Vas electionis est mihi : jam ductus arcana verba quae dicere non posset audierat; et tamen adhuc timidus dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce arridenti sibi divinae gratiae et jam credit per spem,
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ille cebras premens Ne gͥ nocturmas timor id est
occulta et repentina temptho subrepat: semꝑ necessẽ ẽ
ut femur nr̃m suꝑposiits custodiȩ ensis premat Scĩ &
enm unz sic de spe certi sunt. ut tamen semp sint de
temptatione suspect ⁊ quippe quib dr̃. seruite dño int¬
more. et exultate ei cuni tremore: ut et de spe exulta¬
tio :⁊ et de suspectione nascatur tremor: Quorum uoce
men tuum: Qui notandum quod nonait. lecetur ut securũ
sit: slecetur ut timeat: Meminerunt namq quam uis eoꝵ
ac tio ꝓspetur. quia ad huc in hac untti sunt: de qua ꝑeim¬
dem iob dr̃: Temptatio est uita humana suꝑ t̾ram: Memi¬
nerunt re rursum: quod scriptum ẽ: Corpus quod corrũ¬
pitur aggrauat animam: et de primit t̾rena in habitatio
sensum multa cognantem: meminerunt ⁊ metuunt. et
ceraitudiem sib ise ꝓmittere non presumunt: s posit

Expanded text:
carnis illecebras premens. Ne ergo nocturnus timor, id est carnis illecebras premens. Ne ergo nocturnus timor, id est occulta et repentina tentatio subrepat, semper necesse est ut lemur nostrum superpositus custodiae ensis premat. Vet. IV. Sancti etenim viri sic de spe certi sunt, ut tamen semper sint de tentatione suspecti; quippe quibus dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore , ut et de spe exsultatio, et de suspicione nascatur tremor. Quorum voce men tuum . Qua in re notandum quod non ait: Laetetur ut securum sit, sed, Laetetur ut timeat. Meminerunt namque, quamvis eorum actio prosperetur, quia adhuc in hac vita sunt; de qua per eumdem Job dicitur: Tentatio est vita humana super terram . Meminerunt rursum quod scriptum est: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Meminerunt et metuunt, et certitudinem sibi in se promittere non praesumunt; sed positi
Abbreviated transcription (Latin):
ones cessant: uel sola grautter suspectione tarbantur.
llam sepe multis griue ꝑiculum in cauta securitas fuit
nue sollicita numquam relaxetur intentione suꝑna
&. laboriosa deseriuens in cogitationbus fluxis quasi
in quibusdam mollibus stram̃tis iacens. uenienti cor¬
ruptori diabolo. mens se resoluta ꝓstituat: Semꝑ ũ
est ad certamen ad uersarii erigendus animus : semi
contra occultas insidias cautela proindenda Hinc̃
& emm abacuc propha ait Semꝑ custodiam meam
stabo. Hinc rursum seriptum est Statue tͥ speculam:
pone tib amaritudmes : qui euangelizas sy on hmc ꝑ
salomonem dr̃ Bs inr. qui semꝑ est panidus: Qui aut̃
mrentis est dure: corriret minalum Hic it̃m dicit Un¬
quisq ensis suꝑ femir suum. ꝓpt̃ timores noc turnos
Nocturni quippe timores sunt : insidiȩ temptationes
occulte. Ensis autem suꝑ femur est. custodia ingilans.

Expanded text:
one cessante, vel sola graviter suspicione turbantur. one cessante, vel sola graviter suspicione turbantur. Nam saepe multis grave periculum incauta securitas fuit,nue sollicita nunquam relaxetur intentione superna, ne laboriosa deserens, in cogitationibus fluxis, quasi in quibusdam mollibus stramentis jacens, venienti corruptori diabolo mens se resoluta prostituat. Semper vero est ad certamen adversarii erigendus animus; semper contra occultas insidias cautela providenda. Hinc etenim Habacuc propheta ait: Super custodiam meam stabo . Hinc rursum scriptum est: Statue tibi speculam; pone tibi amaritudines, qui evangelizas Sion . Hinc per Salomomentis est durae, corruet in malum . Hinc iterum dicit: Uniuscujusque ensis super femur suum, propter timores nocturnos . Nocturni quippe timores sunt insidiae tentationis occultae. Ensis autem super femur est custodia vigilans,
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ sapientis in capite eius sunt . dum redemptoris sui sẽꝑ
oꝑa que mutari debeat contemplatur Lux gͦ uultĩ
eius in terram non cecidit: quia ea que terrena sunt ꝑ
concupiscentiam non aspexit. S quia suꝑficiem hysto
riȩ sulbreuitate discussimus : quid in his de intellectu
inystico lateat ꝑpendamiis. Unam eẽ ꝑsonam apm &¬
eccł̃iam plerumq iam diximus. & sepe uax cipiris ad
uocẽ corporĩ.sepe uox corporiᷤ ad uocẽ capitĩ t̾nsit Qenĩ
sunt in carne ima: nil obstat ut coniemant ȩtiam inuoce
ima: Dicat gͦ exuoce capitis de electis suis. dicat ȩccłia
si quando ridelam ad eos non credebant: Ridere ⁊ enĩ
ita domini aboms achombus infirmari: sic̃ scriptum ẽ
Nequando trascatur dñs. et ꝑeatis de ina uista. s igͥ
irasci dominus ꝑhibetur. cum uiã iusticiȩ homines ꝑdũt
siit. securitatis sibi confidentiam non promittunt:
Horis emm onmibus contra temptamenta suspecti: oc¬
cult hostis insidias metuint: Q uisi etiam temptati¬

Expanded text:
 sapientis ergo in capite ejus sunt, dum Redemptoris sui semper opera, quae imitari debeat, contemplatur. Lux ergo vultus hujus in terram non cecidit, quia quae terrena sunt per concupiscentiam non aspexit. Sed quia saepe voriae sub brevitate discussimus, quid in his de intellectu mystico lateat perpendamus. Unam esse personam vox capitis ad vocem corporis, saepe vox corporis ad vocem capitis transit. Qui enim sunt in carne una nihil obstat ut conveniant etiam in voce una. Dicat ergo ex voce capitis de electis suis, dicat Ecclesia: Si quando ridebam ad eos, non credebant. Ridere enim  bonis actionibus infirmari, sicut scriptum est: Ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via justa . Si igitur irasci Dominus perhibetur, cum viam justitiae homines perdunt, sunt, securitatis sibi confidentiam non promittunt. Horis enim omnibus contra tentamenta suspecti, occulti hostis insidias metuunt, qui etiam tentati
Abbreviated transcription (Latin):
s plerumq uist tribulatione de pr̃ehensi. tardam ma¬
num subnementis estimant : cum  ꝑsequentiunt mima¬
nitas paulo longuis angustat: & concita quidem sunt
creptoris remedia: s hoc quod ab erectore citiꝰ agitur. do.¬
lori tardum uidetur: Cumq ad eẽ postulanonꝰ auxili
quentur: si nocem non statim sequitur. quia de sit esti¬
tiam ꝓtectoris: de ẽẽ tam̃ creditur. quantum ad concita

Expanded text:
Sed plerumque justi tribulatione deprehensi, tardam maSed plerumque justi tribulatione deprehensi, tardam manum subvenientis aestimant, cum se persequentium immanitas paulo longius angustat. Et concita quidem sunt ereptoris remedia, sed hoc quod ab ereptore citius agitur, dolenti tardum videtur. Cumque adesse postulationi auxilium quaeritur, si vocem non statim sequitur, quia desit aestintiam 662 protectoris, deesse tamen creditur quantum ad concita
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ Qui stultus ẽ: seruret saprenti: & tam̃ sepe conspi¬
cims saprentes sub eẽ: stultos uͭ arcem dominii tenere
spiented serilter obseui: stultos ty ramnca elatione
sapienti stultus seruit. ⁊ dum plerumq hẽ iure tẽporalis
dominii comprimit : S sciendum ẽ quia conia sapiẽt
uitam dum stultus premimens. terrorem potestatis exer¬
cet. ÷ dum hũc laborib fatigat contumelus lacerat. ꝓ
fecto hũc ab omni uiciorum rubigine urẽdo pigat᷑:
Stultꝰ gͦ sapienti ȩtiam damirãdo seruit: quẽ ad meliorẽ
statum pre mendõ ꝓuehit: Sic non ninqͣm pupillis dñss
ad aaiscipline magisteriũ serui pre sunt. t̾rẽt p̃munt ⁊ fe¬
łiunt.⁊ et tamen ẽẽ serui nullomodo desistant: qr ad hoc
ipsum ordinati sunt. ut proficientibus dñis ętiam feriẽdo
famulaentur: Qnia gͥ mala reproborum bonos dum crucũt
purgant: utilitati iustorum militat etiam potesta imqꝵ

Expanded text:
onem dicitur: Qui stultus est, serviet sapienti . Et tamen saepe conspionem dicitur: Qui stultus est, serviet sapienti . Et tamen saepe conspicimus sapientes subesse, stultos vero arcem dominii tenere; sapientes serviliter obsequi, stultos tyrannica elatione e sententiae sapienti stultus servit, dum plerumque hunc jure temporalis dominii comprimit? Sed sciendum est quia contra sapientis vitam, dum stultus praeeminens terrorem potestatis exercet, dum hunc laboribus frofecto hunc ab omni vitiorum rubigine urendo purgat. Stultus ergo sapienti etiam dominando servit, quem ad meliorem statum premendo provehit; sic nonnunquam pupillis dominis ad disciplinae magisterium servi praesunt, terrent, premunt, feriunt, et tamen esse servi nullo modo desistunt, quia ad hoc ipsum ordinati sunt, ut proficientibus dominis etiam feriendo famulentur. Quia igitur mala reproborum bonos, dum cruciant, purgant, utilitati justorum militat etiam potestas iniquorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dico dereliqui te: ⁊ mmiserationibus magnis congrega¬
bo te: In momento indignationis abscondĩ fatrem meam
parumꝑ a te: et inmisericordia sempiterna misertus sim
tui. Hmc etiam psalmista de precatur: dicens Nõ me
derelinquas usqueq̃q. Derelinqui gͥ sese ad modicum pos¬
se utiliter nouerat : qui ne usquequaq derelinqueretur.
petebat: Scõs ⁊ enim suos dñs uenrendo adiuuat: dere¬
liquendo probat ⁊ doms firmat: tribulationibꝰ. tẽptat
Uñ recte quoq ꝑquendam saprentẽ dr̃: In primis elegit
eum : timorem et metum. & ꝓbationem inducit super
eum ⁊ et cruciauit illum. in tribulatione doctrinȩ suȩ
donec temptet eum incogitationibus illiꝰs: Iusti quippi¬
d̾s electorum suorum aduersarios temꝑalit̃ ꝑmitat ex¬
crescere: ut ꝑ malorum seuiciam purgetur uita bonorũ:
quantum prod essent uideret: sam dum iniust seuiunt
nsti purgantur: & utilitati innocentium militat uita
prauorum: dum hanc ⁊ premendo humiliat: et humili¬

Expanded text:
dico dereliqui te: et in miserationibus magnis congregabo te. In momento indignationis mee abscondam faciem meam parumper a te: et in misericordia sempiterna misertus sum tui . Hinc etiam Psalmista deprecabatur, dicens: Non me derelinquas usquequaque . Derelinqui igitur sese ad modicum posse utiliter noverat, qui ne usquequaque relinqueretur petebat. Sanctos etenim suos Dominus veniendo adjuvat, relinquendo probat; donis firmat, tribulationibus tentat. Unde recte quoque per quemdam sapientem dicitur: In primis eleeum timorem et metum et adprobationem inducet super illum et cruciabit idonec tentet eum in cogitationibus suis etc. Sis electorum suorum adversarios temporaliter permittit excrescere, ut per malorum saevitiam purgetur vita bonorum. quantum prodessent videret. Nam dum injusti saeviunt, justi purgantur, et utilitati innocentium militat vita pravorum, dum hanc et premendo humiliat, et humili
Abbreviated transcription (Latin):
pressã dicat . p̃harettam enim sitam aꝑuit: et asfixit
me: Q ue aditersanorim uoces insolentes sustmen dũ
cerint quod enis predicatio non adntit̾᷑. q̃norundam duri¬
ciam deserens predicationis sȩ urrba moderditur: Epẽ¬
dens ⁊ enim ꝑ secitores ad exhortationis suȩ uocẽ de¬
teriores existere: magis cligit tacere. Cumq in dignos
qui audiant conspicit: predicationem suam obducło silẽ¬
tio astringit: Uñ appte subiungit:

Expanded text:
pressa dicat: Pharetram enim suam aperuit, et afflixit pressa dicat: Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me. Quae adversariorum voces insolentes sustinens, dum cernit quod ejus praedicatio non admittitur, quorumdam duritiam deserens, praedicationis suae verba moderatur. Perpendens etenim persecutores suos ad exhortationis suae vocem deteriores existere, magis eligit tacere. Cumque indignos qui audiant conspicit, praedicationem suam obducto silentio astringit. Unde apte subjungit: