comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ad pueꝵ suũ. Quo abi¬
stis: Qui responderunt.
Querere asinas. Quas
cũ nõ repperissemꝰ. uenimꝰ
ad samuele̾. Et dixit ei pa¬
truus suus. Indica michi
quid dixit tibi samuel
t ait saul ad patruũ
suũ. Indicauit nobis
ꝙ ĩuente ẽent asine. De
seruioue ãt regui ũ indi¬
cauit ei: quẽ locutus ei fue

Expanded text:
Quo abistis? Qui responderunt: Quaerere asinas quas cum non reperissemus, venimus ad Samuelem. Et dixit ei patruus suus: Indica mihi quid dixerit tibi Samuel. Et ait Saul ad patruum suum: Indicavit nobis quia inventae essent asinae. De sermone autem regni non indic
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec uemes ĩcollem
dm̃ ubi est statio phili¬
stinoꝵ. et cum ĩgressus fius
ibi urtem obuiũ hẽbis gre¬
gem ꝓphaꝵ descendentiun
de excelso. et aute eos psal¬
terium. et tymyauũ et ty¬
biam. et cycharan. ip̃os q
ꝓplytantes: et insiliet ĩ te
et mucab̾is ĩ uirinu alium.
uando ãt cueuerĩt sig¬
na hec oĩa tibi: fac que¬
cũq ĩueuerit manus tua.
quia dũs tecũ est. et descen¬
des aute me ĩ galgala Ego
quippe descendã ad te: ut of¬
feras obłoneui. et ĩmoles

Expanded text:
ost haec venies in collem Dei, ubi est statio Philistinorum: et cum ingressus fueris ibi urbem, obvium habebis gregem prophetarum descendentium de excelso, et ante eos psalterium et tympanum, et tibiam, et citharam, ipsosque prophetantes. Et insiliet in te et mutaberis in virum alium. uando ergo venerint signa haec omnia tibi, fac quaecumque invenerit manus tua, quia Dominus tecum est. Et descendes ante me in Galgala ego quippe descendam ad te, ut offeras oblati
Abbreviated transcription (Latin):
isrl hec dicit dñs deus
isrł. Ego eduxi isrs de egip¬
to: et erui uos de manu
egiptioꝵ. et de manu om̃i re¬
gum qui affligebant nos
o autẽ hodie ꝓuecistis
deum ur̃m qui solus
saluauit uos de uiuu̾sis ma¬
lis et de tribulationib ur̃ĩs.
Et dixistis. Nequaqmͣ. s re¬

Expanded text:
Haec dicit Dominus Deus Israel: Ego eduxi Israel de Aegypto, et erui vos de manu Aegyptiorum, et de manu omnium regum qui affligebant vos. Vos autem hodie projecistis Deum vestrum, qui solus salvavit vos de universis malis et tribulationibus vestris: et dixistis: Nequaq
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ nã uenturus ẽet illuc.
sudit qz dñs. Ecce ab scon¬
ditus est domi. ¶lcõ.¬
ucurber̃t itaq et tule¬
tunt eũ inde: stetit qr ĩ
medio ppłi et altior fuit oĩ
pło ab humiero et sursum.
Et ait sanuiel ad omnen
ppłm. Certe uidetis quem
elegit dũs: qũ nõ sit siłis¬
illi ⁊̃ om̃i pło. Et clama¬
uit oĩs ppłs et ait. Diuat
ocutus est aũt ¶ iex.¬

Expanded text:
us esset illuc responditque Dominus ecce absconditus est domi cucurrerunt itaque et tulerunt eum inde stetitque in medio populi et altior fuit universo populo ab umero et sursum et ait Samuhel ad omnem populum certe videtis quem elegit Dominus quoniam non sit similis ei in omni populo et clamavit cunctus populus et ait vivat rex locutus est au
Abbreviated transcription (Latin):
gulos ĩ domũ suã ĩ gabach
et abiit cum eo pars ex̾citꝰ
quoꝵ tetigent deus corda.
ilii uero belial dixerũt.
saul. Et despexer̃t eũ: et non
attuler̃t ei iuu̾a. Ille uero
dissinuilabat se audur. As¬
ceudit ãt uaas ãmouithes
et pugnare cepit adu̾sus
iabes galaad. Dixerunt q

Expanded text:
abiit in domum suam in Gabaa: et abiit cum eo pars exercitus, quorum tetigerat Deus corda. Filii vero Belial dixerunt: iste? Et despexerunt eum, et non attulerunt ei munera: ille vero dissimulabat se audire. Ascendit autem Naas Ammonites, et pugnare coepit adversus Jabes Galaad. Dixeruntq
Abbreviated transcription (Latin):
blasphenuã suã. et watus
multos occid̾et ex filiis isrł:
thobias sepeliebat corpora eoꝵ.
At ubi nũciatũ est regi. ius¬
sit eum occidi et tulit ouiuẽ
cũ filio suo et cũ uxore fugiẽs
nudus latuit. quia multi
diligebant eũ. Połt quadra¬

Expanded text:
am suam et iratus multos occideret ex filiis Israhel Tobias sepeliebat corpora eorum at ubi nuntiatum est regi iussit eum occidi et tulit ei omne vero cum filio suo et cum uxore fugiens nudus latuit quia multi diligebant eum post d
Abbreviated transcription (Latin):
cre uenio cito tene qd̃
habes ut neno accipi¬
at coronam tuam. Qui
uicerit faciam illum colũ¬
puam ĩtemplo der mei. et
foras non egredietur am¬
plius: et scribam suꝑ eum
nomen dei mei. et nõmen
ui habet aures audiat:
quid spiritus dicat
eccl̃iis. Et angelo laodicie
eccł̾ie scribe. Hec dicit amẽ
testis fidelis et uerus: qui
est principium creature dei.
Scio opera tua. quia neq
frigidus es neq calidus.
Utinani frigidus esses:¬
aut calidus
ed quia tepidus es et
nec frigidus uec cali¬
dus ĩcipiam te euomere
ex ore meo quia dicis qd̃
diues sum et locupletatus
et nullius egeo. et nescis
quia tu es miser et mise¬
rabilis et pauper et cecus

Expanded text:
cce venio cito: tene quod habes, ut nemo accipiat coronam tuam. Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei, et foras non egredietur amplius: et scribam super eum nomen Dei mei, et nomen cui habet aurem, audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis. Et angelo Laodiciae Ecclesiae scribe: Haec dicit: Amen, testis fidelis, et verus, qui est principium creaturae Dei. Scio opera tua, quia neque frigidus es, neque calidus: utinam frigidus esses,aut calidus: sed quia tepidus es, et nec frigidus, nec calidus, incipiam te evomere ex ore meo. Quia dicis: Quod dives sum, et locupletatus, et nullius egeo: et nescis quia tu es miser, et miserabilis, et pauper, et caecus,
Abbreviated transcription (Latin):
de terui egipti saluans.
ꝑdidit. Anglos uero qui
non seruauer̃t suũ princi¬
patum. s d̾eliquer̃t suũ do¬
micilium. et iudicium dei
magni uinculis eterius
sub caligine iudicio reser

Expanded text:
de terra Aegypti salvans, perdidit. Angelos vero, qui non servaverunt suum principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in judicium Dei magni vinculis aeternis sub caligine reser
Abbreviated transcription (Latin):
pud homines autem
ꝓcul dubio miuor erat
quando ĩ uidea tantũmo¬
do deus notus erat. nec dũ
a solis ortu usz ad oorasin
laudabant pueri noũ dñi.
hoc aũt quia per eunͣgłum
xp̃i factum est: ut per filium
pater ĩnotesceret gentibus
ꝓfecto patrem clarificauit
et filius. Si autem tantum¬
modo mortuus fuiss filius
nec resurrexiss: procul du¬
bio uec a patre clarificutus
ẽet. uec patrẽ clarificass .iii.¬
unc autem resurixitio¬
ne clarificatus a pr̃e.
resurrectionis sue p̾dicatio¬
ue clarificat patrem. Hoc
quippe apperit ordo ip̃e uer
loꝵ. Clarifica inquit filiũ
tuũ: ut filius tuus clari¬
ficet te. Tanquͣi dic̾et. resusci¬
ta mue: ut ĩuotescas toto or¬
biper me. Deinde magis
magisq pandens quomo¬
do clarificet patreni filius.
sicut dedisti ei ĩquit potesta¬
tem oĩs carnus. ut omne¬

Expanded text:
pud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus erat : nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini . Hoc autem quia per Evangelium Christi factum est, ut per Filium Pater innotesceret gentibus; profecto Patrem clarificavit et Filius. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset: nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrectionis suae praedicatione clarificat Patrem. Hoc quippe apborum. Clarifica, inquit, Filium tuum ut Filius tuus clarificet te, tanquam diceret: Resuscita me, ut innotescas toti orbi per me. Deinde magis magisque pandens, quomodo clarificet Patrem Filius: Sicut dedisti, inquit, ei potestatem omnis carnis
Abbreviated transcription (Latin):
a patre filium scd̾m for¬
mani serui quẽ pat̾ susci¬
tauit a mortus et ad suã
dexterã collocauit: ues ip̃a
indicat et nullus ambi¬
git xp̃iauus. S quĩ non
tantũ dixit. pater clarifica
filium tuũ. s addidit etiã
ut filius tuus clarificet
te. Merito queritur quomͦ
patrẽ clarificauerit filius
cũ sempit̾ua claritas prĩs
nec duniuta fuerit ĩ for

Expanded text:
ilium secundum formam servi, quam Pater suscitavit a mortuis, et ad suam dexteram collocavit, res ipsa indicat, et nullus ambigit christianus. Sed quoniam non tantum dixit, Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam, ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in fo
Abbreviated transcription (Latin):
l xp̃e nostrum gaudi¬
uui mane̾s olimpo p̾¬
ditum mundi regis qui
fabricã mũdana uiucens
gaudia. Huic te p̾cantes
et corda sursũ sublena ad
te sr̃ua gr̃a. Ut cũ rubẽte
ceperis clarere nube iudicis
peuas reppellas debitas red¬
das coronas perditas gu¬

Expanded text:
riste nostrum gaudium, Manens Olympo praeditum Mundi regis qui fabricam, Mundana vincens gaudia. Hinc te precantes Et corda sursum subleva Ad te superna gratia. Ut cum rubente coeperis Clarere nube Judicis, Poenas repellas debitas, Reddas coronas perditas
Abbreviated transcription (Latin):
delitatis duricia ĩcrepasse
discipłos memorat. Qua ĩ
re quid aliud considerand̾
est iusi qd̃ idciroo dũs tunc
discipulos ĩcrepauit cũ corꝑa¬
liter reliquit. ut uerba que
recedẽs dicẽt ĩcorde audien¬
tium arcius ĩpssa remane¬
rent: Increpata igitur eoꝵ
duricia quid admouẽdo di¬
cat audiamus. Euntes ĩ
eiiigeliũ ouui creature.

Expanded text:
tatis duritia increpasse discipulos memorat. Qua in re quid considerandum est, nisi quod idcirco Dominus tunc discipulos increpavit, cum eos corporaliter reliquit, ut verba quae recedens diceret in corde audientium arctius impressa remanerent? Increpata igitur eorum duritia, quid admonendo dicat, audiamus: Euntes in Evangelium omni creatur
Abbreviated transcription (Latin):
Nter parabolas a duo di¬
itas solet querẽtes mnulcũ
excere ista que de decẽ uurgĩb
posita est. Et multi quidem
hiic multu seuser̃t que ñ st̾
preter fidẽ. Sed quomodo ꝑ¬
tib euis oũbz conueniat
expositio id elaboraud̃ est.

Expanded text:
nter parabolas a domino dictas solet quaerentes multum exercere ista quae de decem uirginibus posita est. et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sint praeter fidem; sed quomodo partibus eius omnibus conueniat expositio, id elaborandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
dũo de tẽplo: oĩa legis edi¬
ficia et ꝯpositio mandatoꝵ
ita destruttu est. ut nchil
capite sublato: uiiuersa
ĩter se m̾bra ꝯpugnant.
t quia fundata ¶ uͣm¬
ĩ gentib fide et eccł̃ia
xp̃i iudea dignas sue per¬
fidie penas euit luitura.
apte dũs post laudatam
ĩ pauꝑe uidua deuotionẽ
ecõe egredietur de templo.
ruinãq eius futum̃ atq
edificia tũc aduuranda. ũ
multo post ꝯplananda
esse predixit. ¶ łc .ixͣ.¬

Expanded text:
de templo, omnia legis aedificia et compositio mandatorum ita destructa est, ut nihil capite sublato, universa inter se membra compuguant. Et quia fundata in gentibus fide, et Ecclesia Christi, Judaea dignas suae perfidiae poenas erat luitura, apte Dominus post laudatam in paupere vidua devotionem Ecclesiae, egreditur de templo, ruinamque ejus futuram atque aedificia tunc admiranda non multo post complananda esse praedixit. Di
Abbreviated transcription (Latin):
uero plene sunt mũdicia
co quod ĩ mueusa altaris
sacroscã ip̃i corpons et san¬
gunius imisteria celebrãtes
ĩ sui cordis penetralib ho¬
stiam uuã deo q placen¬
teui. id est semet ip̃os siue
macula ao aduuxtiore
praui operis offerre nõ de¬

Expanded text:
 munditiae, eo quod in mensa altaris sacrosancta corporis et sanguinis mysteria celebrantes, et in sui cordis penetralibus hostiam vivam Deoque placentem, id est, semetipsos sine macula atque admistione pravi operis offerre non de
Abbreviated transcription (Latin):
uͥi quiuq uirgĩes siguifica¬
re quinq partitã ⁊tinẽtiẽ
a carius illecebris. Conti¬
uendus est eui auuni ap¬
petitus auoluptate oculoꝵ
a uoluptate auriũ. a uolu¬
ptate olofaciẽdi. gustandi¬
siue tangendi. Sed quia
ista continẽtia partimm corã
deo fit ut illi placeatur ĩ
capiatur quinq dicuntur
at. Lamipades ãt sunt quia
manib portant᷑ opera: que
scd̾i istã contiueciã fiunt.
Dictũ est ãt. Iuceaut opeui

Expanded text:
i quinque uirgines significare quinquepertitam continentiam a carnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur intcapiatur, quinque dicuntur at. lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera
Abbreviated transcription (Latin):
hereni loca ĩspeluncis et
exignis cellaꝵ tugurus
modico ꝯtenti pabulo de
speruẽtes delicias luxus se¬
culi calcãtes. laudẽ tp̃ralẽ
ñ amãtes. uisus hõi fu¬

Expanded text:
eremi loca in speluncis et exiguis cellarum tuguriis modico contenti pabulo demspernentes delicias, luxus saeculi calcantes, laudem temporalem non amantes, visum hominum fu
Abbreviated transcription (Latin):
euugeliũ uegni et diu̾sos
per uiiuersã galilea m
curaute lauguores ĩ oui
nem siriam se uirtutũ eiꝰ
faina diffuderat. et młte
ex uniuersa idea turbe
ad celestem medicũ con¬
fluebant. Quia cĩ tarda
cie ad credenda que ñ ui¬
det. et speuinda que uescit:
oportebat duiua erudi¬
tione firmandos. corporeis
beneficiis et iusibilunis
nuraculis ĩcitari. ut cuiꝰ
tam beniguã exꝑiebant᷑
potentiã non ambig̾ent
salutarem ẽẽ doctriuam
Ut ergo exteriores mede¬
las donnus ad remedia
ĩteriora trausferret. et post
sauitates corpoꝵ curatio¬
ues operairetur aĩaꝵ. se¬
gregatus a cutũstanto
turbis secessũ uicini mõ¬
tis ascendit Aduocatis
stitut. sab edito nustice
sedis ĩbueret. ut adim

Expanded text:
egni, et diversos per totam Galilaeam curante languores, in omnem se Syriam virtutum ejus fama diffuderat; et multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam. Ut ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregatus a circumstantibus turbis, secessum vicini montis ascendit, advocatis stitutis ab edito mysticae, sedis imbuere
Abbreviated transcription (Latin):
cos flante deo perisse et sp̃u ire¬
L eus esse consinuitos. ¶le.¬
ugitus leouis et uox
leene et dentes catuloꝵ
leonũ contritist. Tygris pe¬
riit eo qd̃ nõ heret p̾daui: et
catuli leoiis dissipati st̃. Por¬
ro ad me dictũ est u̾bũ abscõ¬
ditũ et quasi furtine susoepit
auris mea ueuas susurciieiꝰ
N horrore uisiois noctͣue
qnͣdo solet sopor occupare
homĩes pauor tenuit me et
tremor: et oĩa ossa mea ꝑter¬
rita st̃. Et cũ sp̃s me p̾sente
transiret: ⁊̃ horruer̃t pili car¬
uis mee.

Expanded text:
os, Flante Deo, perisse, et spiritu irae ejus esse consumptos: Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum contriti sunt. Tigris periit, eo quod non haberet praedam, et catuli leonis dissipati sunt. Porro ad me dictum est verbum absconditum, et quasi furtive suscepit auris mea venas susurri ejus. In horrore visionis nocturnae, quando solet sopor occupare homines; Pavor tenuit me, et tremor, et omnia ossa mea perterrita sunt: Et cum spiritus, me praesente, transiret, inhorruerunt pili carnis meae.
Abbreviated transcription (Latin):
luuiꝰ st̾ gle qui tantor fili¬
oꝵ sapiae et deuotione le¬
tatur. In xp̃o enĩ ihu per
eungłium ip̃e nes genu¬
it. Quicquid eiũ in hac
sc̃ã plebe potest ẽẽ uirtutis
et gĩr. de hoc quasi quodã
fonte lucidissĩo oĩu ri¬
uuloꝵ puritas emanauit.
castitatis pollebat ui¬
gore. quia abstiuentie
głabatur angustiis ⁊ bus¬
dimẽtis erat p̾ditus iem¬
tatis oĩmi cuuũ in deum
ꝓuoauit affectũ. Quia uo

Expanded text:
unt gloriæ, qui tantorū siliorum sapientia & deuotione lætatur? In Christo enim Iesu per Euangelium nos genuit. Quicquid igitur in hac sancta plebe potest esse virtutis & gratiæ, de hoc quasi quodam fonte lucidissimo, omnium riuulorū puritas emanauit. castitatis pollebat vigore, quia abstinentiæ gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat præditus lenitatis, omnium ciuium in Deum prouocauit affec
Abbreviated transcription (Latin):
ditur genus. Terre ei nõie
humana natura significat᷑
salis uero uerbi sapiencia
Qd̃ autẽ apłos suos celesti
dit futuos ẽe indicandos qui
terreua tm̃ sapĩt. qui temi¬
poralium bonoꝵ uel copiã
sectantes uel ĩopiamn me¬
iuentes auutturit eterua q̃

Expanded text:
ur genus: terrae enim nomine humana natura significatur. In salis vero verbi sapientia: quod autem apostolos suos coelesti dit fatuos esse judicandos, qui terrena tantum sapiunt, qui temporalium bonorum velut copiam sectantes, vel inopiam metuentes, amittunt aete
Abbreviated transcription (Latin):
Sed supͣ candelabrum ĩ¬
quit ut qui ĩgrediũtur
lumẽ uideant. Candela¬
brum ecõam dicit. cui lu¬
ceruani supposuit qr nr̃is
ĩ frontib fidem sue ĩcarna¬
tioius affixit. ut qui eccle¬
siam fideliter ĩgredi uolue¬
rint lumẽ ueritatis palã
queant ĩtueri. ¶¬
ac seutẽcia indeorum
qui sigua querẽtes exteriꝰ

Expanded text:
Sed supra candelabrum, inquit, ut qui ingrediuntur, lumen videant. Candelabrum Ecclesiam dicit, cui lucernam superposuit, quia nostris in frontibus fidem suae incarnationis affixit, ut qui Ecclesiam fideliter ingredi voluerint, lumen veritatis palam queant intueri. Qua sententia Judaeorum qui signa quaerente
Abbreviated transcription (Latin):
hundet etiã qd̃ paruulus
suggat. sor est enĩ sinił et
lactens potue quo teneui
fideliũ nutriatur ĩfuntia.
et solidus cib quo rubusta
perfectoꝵ inuẽtus sp̃ualia
sc̃ẽ uirtutis accipat incre¬
menta. sbi prorsus ad salu-¬
tem consulitur uniuersis
quos dñs saluare dignat᷑
Ibi est qd̃ onini etati ꝯgru-
at qd. omni ꝓfessioni cõnue¬
uiat. Ibi audiuimꝰ p̾cepta
que faciamus ibi oognosci¬
mus p̾mia que speremus.
ibi est iussio que nos per liste¬
uaui doceat et ĩstruat ad saẽ¬
ciam. ibi ꝓpuisdo quo pe
gr̃an trahat et perducat
eruoꝵ igitur quos ppło
suo ĩposuit dũs specia¬
liter uoleus officiũ deiuou¬
stuur ait qd̃ de euͣnglio mo¬
do audinus. Quis pu¬
tas est fidelis dispensator ⁊¬
puidẽs quẽ constituit dñs
su pͣ familiã suã ut det uł

Expanded text:
et etiam quod parvulus sugat. Ibi est enim simul et lacteus potus, quo tenera fidelium nutriatur infantia, et solidus cibus, quo robusta perfectorum juventus spiritalia sanctae virtutis accipiat incrementa. Ibi prorsus ad salutem consulitur universis quos Dominus salvare dignatur; ibi est quod omni aetati congruat, ibi quod omni professioni conveniat; ibi audimus praecepta quae faciamus, ibi cognoscimus praemia quae speremus; ibi est jussio quae nos per litteram doceat et instruat ad scientiam; ibi promissio quae per gratiam trahat et perducat orum igitur, quos populo suo praeposuit, Dominus speciale volens officium demonstrare, ait, quod ex Evangelio modo audivimus: Quis putas est fidelis dispensator prudens, quem constituit Dominus supra familiam suam, u
Abbreviated transcription (Latin):
et beuediciuis. Sũ et eñ.
Que est etia huius dñi
fauulia: siuutũ illa est
quͣi ip̃e dãs de manu mi¬
mici redemut et suo dĩno
mancipanit. Hec frmibia
scũ est ecc̃a catholica que
ꝑ orbẽ terre copiosa fertili¬
tate diffũditur et redẽptã
I auius hodie festu celebra¬
mus laudes attigisse ali¬
quid decerpisse est cum si¬
quide̾ uirtutũ eius gr̃a nõ
ẜmouib exponẽde sit. sed
oꝑib ⁊ protanda. Cũ enĩ
dicat scriptum gła patris¬

Expanded text:
bene dicitis: sum etenim . Quae est etiam hujus Domini familia; nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec familia sancta est Ecclesia catholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam i, cujus hodie festa celebramus, laudes addidisse aliquid, decerpsisse est. Cum siquidem virtutum ejus gratia non sermonibus exponenda sit, sed operibus comprobanda. Cum enim dicat Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
p. de .c.lc. Derspicue osteu
dit quare supͣdixerit. de
scire aplis. ut pendule ex¬
pectationis ĩcerto semper
eũ credant ẽẽ uenturum
que ignorant. qũ uentu¬
rus sit. Et ñ dixit nescinꝰ¬
patrisfamilias exẽplo:
cur retioeat diem ꝯsũ ma¬
tionis scł̃i manifestius
docet diceus. Digila te gͦ
Nescitis enĩ qñ dũs douiꝰ
ueniat. Sero an media
uocte: an galli cantu. an ma¬
ne. Ne cũ uenerit repente ĩ¬
ueniat uos doruuentes.
Homo aũt qui peregre ꝓfe¬
ctus reliquit doniũ suam.
haud dubiũ quiu xp̃s sit
qui ad patrẽ post resurrectio¬
neui suã uictor ascendens
ecũm corporalit̾ ueliquit .ixͣ.¬

Expanded text:
 etc. Perspicue ostendit Dominus quare dixerit: De scire apostolis, ut pendulae exspectationis incerto semper eum credant esse venturum, quem ignorant quando venturus sit. Et non dixit,patrisfamilias exemplo, cur reticeat consummationis diem, manifestius docet, dicens: Vigilate ergo, nescitis enim quando dominus domus veniat, sero, an media nocte, an galli cantu, an mane, ne cum venerit, repente inveniat vos dormientes. Homo autem qui peregre profectus, reliquit domum suam, haud dubium quoniam Christus sit, qui, ad Patrem post resurrectionem victor ascendens, Ecclesiam corporaliter reliquit, q
Abbreviated transcription (Latin):
su sacerdotii successores.
Beue et congrue ĩ hac die
quͣ nobis beati patris nr̃i
Ni. ad paradisũ tuansitus
exultabilẽ reddit. p̾sentis
psalini uersiculum decur¬
tabunus in memoria et̃¬
ua erit iustus. Digne eĩ
ĩ menioria uertitur hõĩ
qui ad gaudim trmsiit
icit sermo duuus
Ne laudaueris hoĩrm

Expanded text:
sui sacerdotii successores. Bene et congrue in hac die, quam nobis beati Patris nostri hujus ad paradisum transitus exsultabilem reddit, praesentis psalmi versiculum decantavimus: In memoria aeterna erit justus . Digne enim in memoriam vertitur hominum, qui ad gaudium transiit icit sermo divinus: Ne laud
Abbreviated transcription (Latin):
tum clamoris et dix. Qͥs
ẽ hic souitus tu multus
huiꝰ. at ille festiuauit ⁊ ue
uit. et auuũciauit heli.
heli ãt erat nonagĩta et
octo annoꝵ. et ocłi eius a¬
ligauer̃t et uid̾e ñ poterat.
t dixit ad heli. Ego sũ
qui ueni de p̾lio ⁊ ego
qui de acie fugi hodie. Cui
philistiim: et ruma maxi¬
ma fcã est ĩ ppło. Iu sr̃ et
duo filii tui mortui sunt
ophin et phinees: et archa
dei capta est. ¶loõ.i
trorsũ iuxta hostiũ ⁊ fui
ttis ceruicib mortuus ẽ.
Senex eui erat uir ⁊ grau¬
deuus: et ip̃e iudicauit isrl
quad᷑aĩta auius. Nurus
aũt eius uxor phuiees p̾¬
guaus erat. Dicina qr
partui et audito nũcio ꝙ
capta ẽẽt archa dei et mor¬
se et peperit irruerãt eui
ĩ eã dolores subiti. ¶ Lcõ.¬
N ip̃o ãt mom̃ito mortis
eius. Dixer̃t ei qui stabãt
cura eã. Ne tuueas qr filiũ
peperisti. Que ñ rudit eis:
nec aĩaduertit. Et uocauͭ

Expanded text:
tum clamoris dixitque quis tum clamoris dixitque quis est hic sonitus tumultus huius atnit, et annuntiavit Heli. Heli autem erat nonaginta et octo annorum, et oculi ejus caligaverant, et videre non poterat. Et dixit ad Heli; Ego sum qui veni de praelio, et ego qui de acie fugi hodie. Cui listiim et ruina magna facta est in populo. Insuper et duo filii tui mortui sunt, Ofni et Phinees, et arca dei capta est. Cumque trorsum iuxta osttis cervicibus mortuus est senex enim erat vir et grandevus et ipse iudicavit Israhel quadraginta annis nurus autem eius uxor Finees praegnans erat vicinaque partui et audito nuntio quod capta esset arca Dei et morse et peperit inruerant enim in eam dolores subiti in ipso autem momento mortis eius dixerunt ei quae stabant circa eam ne timeas quia filium peperisti quae non respondit eis neque animadvertit e
Abbreviated transcription (Latin):
de archani federis diũ exci¬
tuum sedẽtis sr̃ cherubiu.
uant aũt duo filii he¬
li cũ archa federis dñi
ophui et phinees. Cumq
sonuit terra et audierũt
philistiim uocẽ clamoris.
uox est clamoris magni ĩ
castris hebreorum: ¶łe.¬
t coguouer̃t ꝙ archa
nuerunt q philistiim di
tio heri et iuidius tercius.
De uobis quis nos serua¬
deorum istorum. ¶lcõ.
ii sunc dii qui ꝑcusse¬
runt egiptum omni
plaga ⁊ deserto. Conforta¬
nuum et estote iuri philisti¬
un ue seruiatis hebreis
sicut illi seruuerunt nobis
Confortanum et bellate.
Pugnauer̃t ergo philisti¬
iui et cesus est iscl̾. et fu
filis hely mortui sunt
ophin et phinees. Curiẽs
aũt uir de bẽian ex acie
uenit ĩ silo ĩ die illo scissa
ueste et conspersus pulu̾e
caput. Qũqz ille ueuisset.
heli sedebat sr̃ sellã coutra
uiã s̾pectans. erat eĩ cor eiꝰ
ir autẽ ille postquͣ in¬
gressus est nũciauit
urbi. et ululauit oĩs ciui¬
tas. Et audunt heli sont¬

Expanded text:
ris Domini exercituum sedentis super Cherubim: erantque duo filii Heli cum arca foederis Domini, Ophni, et Phinees. Cumqueersonuit terra. Et audierunt Philistim vocem clamoris, est vox clamoris magni in castris Hebraeorum? Et cognoverunt quod arca mueruntque Philistiim, ditio heri, et nudiustertius: vae nobis. Quis nos servaDeorum istorum sublimium? hi sunt Dii qui percusserunt Aegyptum omni plaga, in deserto. Confortamini, et estote viri, Philisthim: ne serviatis Hebraeis, sicut illi servierunt vobis: confortamini, et bellate. Pugnaverunt ergo Philisthim, et caesus est Israel, et fugfilii Heli mortui sunt, Ophni et Phinees. Currens autem vir de Beniamin ex acie venit in Silo in die illo scissa veste et conspersus pulvere caput cumque ille venisset Heli sedebat super sellam contra viam aspectans erat enim cor eius ir autem ille postquam ingressus est nuntiavit urbi et ululavit omnis civitas et audivit Heli soni
Abbreviated transcription (Latin):
offerret holocaustũ philisteos
iuire p̾lium conti isrl.
magno ⁊̃ die illa sũper
Egressiq filii iscł de maffach
runt eos usq ad locũ qui
erat subter bethahebur ¶łc.
ulit ãt saruel lapidẽ
uuũ et posuit euui iit̾
adiutorii. Dixit qz huc¬
usq auxiliatus est nobis
dũs. Et hũiliati st̃ philisti¬
im. nec apposuer̃t ultra ut
uenrẽt ĩ terminos isił.

Expanded text:
Philisthaeos iniere praelium contra Israel: magno in die illa super PEgressique viri Israel de Maspha, runt eos, usque ad locum, qui erat subter Beth-Char. Tulit autem Samuel lapidem unum, et posuit eum inter Adjutorii. Dixitque: Hucusque auxiliatus est nobis Dominus. Et humiliati sunt Philisthim, nec apposuerunt ultra, ut venirent in terminos Is
Abbreviated transcription (Latin):
uocauer̃t philistiini sacer¬
dotes et diuinos dicentes.
Quid faciemus de archa
dei. Indicate nob̾: quoio¬
do remittemꝰ eã ĩ locũ suũ.¬
xerunt. Si remittitis
archa̾ dei isrł᷑ nolite diuit¬
te̾ eã uacuã. s qd debetis¬
ei reddite ꝓ pecr̃o. et tunc
curabinim: et scietis qͣre
nõ recedat manus eis a
uobis. Qui dixer̃t. Quid
illi uixta mimerum
anos auiros facietis. et
quinqz mures aureos. qr
plaga una fuit omnib
uobis et satrapis urĩs
fucietis siłitudinẽ anorũ
qui demoliti st̃ termi. et
dabitis deo isrł głaui. si for

Expanded text:
caverunt Philisthim sacerdotes et divinos dicentes quid faciemus de arca Dei indicate nobis quomodo remittemus eam in locum suuxerunt si remittitis arcam Dei Israhel nolite dimittere eam vacuam sed quod debetis reddite ei pro peccato et tunc curabimini et scietis quare non recedat manus eius a vobis qui dixerunt quid illi: Juxta numerum anos aureos facietis, et quinque mures aureos: quia plaga una fuit omnibus vobis, et satrapis vestris. Facietisque similitudinem anorum qui demoliti sunt terram. Et dabitis
Abbreviated transcription (Latin):
ad te assume ĩ corde tuo: et
ade ĩgrede̾ ad tra simgͣ¬
tionẽ ad filios ppłi tui.
et lequeris ad eos et dices
eis. Hec dicit dñs deus:si
forte audiant et quiescant.
Et assũysit me sp̃s: et aude¬
ui post ne uocẽ ⁊motio us¬

Expanded text:
ad te, assume in corde tuo, et ade, ingredere ad transmigrationem, ad filios populi tui, et loqueris ad eos, et dices eis: Haec dicit Dominus Deus: si forte audiant, et quiescant. Et assumpsit me spiritus. et audivi post me voce
Abbreviated transcription (Latin):
actum est autẽ cum
appollo ẽet cornithi et
paulus peragratis superio¬
rib partib ueniret ephe¬
sum. et ĩueniret quosdam
discipulos dixit ad eos. si
sp̃ui sanctũ accepistis credẽ¬
tes. at illi dixerunt ad eũ.
s neqz si sp̃r sauctus est au

Expanded text:
actum est autem cum Apollo esset Corinthi, et Paulus, peragratis superioribus partibus, venisset Ephesum, et invenisset quosdam discipulos, dixit ad eos: Si Spiritum sanctum accepistis credentes? At illi dixerunt ad eum: Sed neque si Spiritus sanctus est au
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e sulleuatione ꝑ fi¬
guram beatus iob dominũ
auem nocat. qr asceusioii ᷤ
eius nusteriũ uideã nõ in¬
tellige conspexit: de ĩ fideli¬
tute eius sentẽtiã ꝓtulit
diceus. Senutam ignora¬
uit ains. Auis enĩ recte ap¬
pellatus est dñs: qr corpus

Expanded text:
nostrae sublevatione, per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protulit, dicens: Semitam ignoravit avis ; avis enim recte appellatus
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis p̾mia deleauius¬
quinqua gesimã ab
ip̃o diu̾̃ce resurrectionis die
ĩ choare. et gaudiis pocius
laudibzqz diuinis. quaui
ieumiis uoluer̃t ẽẽ celebrẽ.
quatinus aunuis eius fe¬
stis dulcius ad mon̾enur.
desideriũ ur̃m ad optiuẽda
festu que nõ st̾ amina sed
continua. nõ tecrena s̾ ce¬
lestia semꝑ ascend̾e. fixũq¬

Expanded text:
is praemia debeamusQuinquagesimam ab ipso Dominicae resurrectionis die inchoare, et gaudiis potius laudibusque divinis, quam jejuniis voluerunt esse celebrem, quatenus annuis ejus festis dulcius admoneremur, desiderium nostrum ad obtinenda festa, quae non sunt annua sed continua, non terrena sed coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
ligui ẽe patibulum. s uite
uirtutisq ꝓpositũ. Tota
igitur uita xp̃iani honũs
si scd̃m enͣngłium uiuat:
crux est atqr mrͣium. Sed
hoc est qd̃ in nob̾ difficile
reperitur: ut om̃s actus
nr̃t scd̃m euͣigłium diriga¬
tur atq ideo quotienscũq
uoluptatibus reluctamur
cruceᷤ saluatoris anuttimꝰ.
xp̃s euĩ est caritas. pax¬
ueritas mansuetudo Mo¬
modo igitur potest cast¬
tati testimoniũ ꝑhibere
corruptus: Aut quomou
potest pacẽ predicare cuiꝰ
animus semper ĩ liteꝰ est
Quo pacto etian uerita¬
mansuetudine qualiter
seruabit ĩconstans.

Expanded text:
i esse patibulum, sed vitae virtutisque propositum. Tota igitur vita Christiani hominis, si secundum Evangelium vivat, crux est atque martyrium. Sed hoc est, quod in nobis difficile reperitur, ut omnes actus nostri secundum Evangelium dirigantur; atque ideo, quotiescunque voluptatibus volutamur, crucem Salvatoris amittimus. Christus enim est castitas, paxveritas, mansuetudo. Quomodo ergo potest castitati testimonium perhibere corruptus? Aut quomodo potest pacem praedicare, cujus animus semper in lite est? Quo pacto etiam veritamansuetudinem qualiter servabit inconstans
Abbreviated transcription (Latin):
ufficere nobis deb̾ent
ad ꝓfectum salucis no¬
stre nurͣm exempla sauctoꝵ
qui pp̃ adipisceudã celestẽ
coronã. omũb se mãdatis
dm̃cis subdider̃t. et ita deuĩ
saluatoris. ut pp̃ aute actã
uitã mererentur ad hanc
mrͣii gł̾am ꝑuenire. Non
eũ illo ĩ tem̃pore. cantum
fecer̃t p̾ceptum dñi quo cõ¬
fessionis supplicium ꝑtule
runt. sed neccesse est illos
prius scd̾m eunͣgłiũ uixis¬
tirentur. Neccesse etũ est ĩ¬
quã ut iuicia bona fuerĩt:
quoꝵ fiuis est optinus sb̃¬
secutus. Et urres eos non
solumi fuisse cũ passi sunt.
sed etiã mrͣes xp̃i fuisse cũ¬
artir eui latine testis
dicitur. Quotiẽscũq
bonis actib maudatũ xp̃i
facimus tocieus xp̃o teste¬
moniũ perhibenius. Unde
et crux dĩi nõ illa tantũ
dicitur que passiouis tp̃re
ligui aftixione ꝯstruitur.
sed illa que tocius uite
curriculo ciuitaꝵ disci¬
pliuuaꝵ uirtutib coapta¬
tur. De qua michi uudetͤ
saluator dic̾e. Qui uult

Expanded text:
ufficere nobis debent ad profectum salutis nostrae martyrum exempla sanctorum, qui propter adipiscendam coelestem coronam, omnibus se mandatis dominicis subdiderunt, et ita cunctis Salvatoris, ut propter ante actam vitam mererentur ad hanc martyrii gloriam pervenire. Non enim illo in tempore tantum perfecerunt praeceptum Domini, quo confessionis supprunt; sed necesse est illos prius secundum Evangelium vixistirentur. Necesse est enim, ut initia bona fuerint, quorum finis est optimus subsecutus; et martyres eos non solum fuisse cum passi sunt, 265 sed etiam martyres Christi fuisse cuMartyr enim Latine testis dicitur; ac quotiescunque bonis actibus mandatum Christi facimus, toties Christo testimonium perhibemus. Unde et crux Domini non illa tantum dicitur quae passionis tempore ligni affixione construitur, sed et illa quae totius vitae curriculo cunctarum disciplinarum virtutibus cooptatur; de qua mihi videtur Salvator dicere. Qui vult
Abbreviated transcription (Latin):
¶bi dũs sedens docuerit
qñ scribis et ph̾iseis ⁊ sede̾¬
tib paraliticũ curauit.
lucas bremandi gũa pre¬
teriit: sed maths et mar¬
cus qui narrant questio¬
nem face̾ uidẽtur. Quͣi qui¬
dem math̃s ĩ ciuitate sua
marcus ĩ carphanaũ hoc
eũ fecisse testatur. Que dif¬
ficilius solueretur: si ma¬
theus eciã nazareth nomi¬
lilea ĩ qua euit naza¬
reth ĩtelligenda est xp̃i ci
iutas ad distiuitionẽ ui¬
delicet regionis transma¬
rine gera senoꝵ de qͣ trans¬
fretaudo sicut matheus
scribit ueu̾at galileã. uel
certe ip̃a carphanaũ xp̃i ci
do s uictutib illustuindo

Expanded text:
inus sedens docuerit quando scribis et pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi gratia praeterit, sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur. Quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum hoc eum fecisse testantur. Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nomililaea in qua erat Nazareth, intelligenda estisti, ad distinctionem videlicet regionis transmarinae Gerasenorum, de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, venerat Galilaeam. Vel certe ipsa Capharnaum civitas do, s
Abbreviated transcription (Latin):
cuit despectis cet̾is singularit᷑
uideri appetunt here qd ã hñt.
iste iactancie peste labo¬
rasse comp̾heuditur: qui
iccuto de templo absq iusti¬
ficatione descendit. quia bo¬
noꝵ opeꝵ merita sibi quasi
singularit᷑ tribuẽs. oranti
publicano se p̾tulit dicens.
ieuinobis ĩ salbõ: decimas
do oũn que possideo. Ezechi¬
el ꝓpheta de ostensis sibi celi
aĩalib scribit. Et totũ corpꝰ
pleuũ oculis ĩcuruitu ip̃oꝵ
quatuor. Corpora quippe a
ab omni parte circũspecta est
bona desiderabilit̾ ꝓuidens:
mala sollerter caueus. ¶Sr̃

Expanded text:
espectis caeteris singulariter videri appetunt habere quod habent, istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit: Et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsarum , quatuor corpora quippe anab omni parte circumspecta est bona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
indignaxi. ¶ lcõ .uiii.
ed aliud est qd̃ agitur
typo superbie: aliud qd̃
zelo discipline. Dedignant᷑
et enĩ. sed ñ dedignantes.
Persecutionẽ ꝯmouẽt. sed
amantes. quia et si foris
ĩcrepationes ꝑ disciplinam
exaggerant: ĩtus tamen
dulcedinẽ ꝑ caritatem ser¬
uant. Pre ponũt sibi ĩ aĩo
ip̃s plerũq quos corrigũt.
Meliores cxistimãt: eos quo¬

Expanded text:
. Sed aliud est quod agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existima
Abbreviated transcription (Latin):
abscondunt ĩpericiam suã
sed prosũma pericia ꝓferũt
ĩ lucem. et iaccantiam ser¬
moius ostendunt. Nulla por¬
rofalsa doctrina est. que nõ
aliqua uera ĩternusceat.
Dem ergo falsis ĩ ordinate
ꝑuuxta: ⁊̃ uua disputatione
uel narratione hoĩs. tanꝙͣ
ĩ uiuꝰ corꝑis colore appirẽcia

Expanded text:
abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostendunt. Nulla porro falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permista, in una disputatione vel narratione hominis tanquam in unius corporis colore apparenti
Abbreviated transcription (Latin):
se oralat. Deus gracias
ago tibi. quia sĩ sum sicut ce¬
teri hoĩm ruptores. ĩuisti. ad¬
ulteri. uelut etiã hic publi¬
canus. Quatuor st̾ specles qͥ¬
b oĩs tumor arrogantuum
demonstratur. Cum bonumi
aut a semet ip̃is se habere
estunant. aut sibi datũ desr̃
credũt ꝓsus ãt se hoc accepis¬
se meritis putant. aut cecte

Expanded text:
ratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus. Quatuor sunt species, quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnuttit᷑. De gene aũt ciboꝵ
quia possunt bono auimo
et simplici corde sine uicio
ꝯcupiscentie quicũq hina¬
in cibi ĩdifferent̾ sumi pro
cariub uescebant᷑ et uinũ
bibebant: ab hiis qui se ab
bant. Qui manducat ĩqͥt
ñ manducantẽ nõ sꝑuat.
Et qui ñ manducat: man¬
ducantẽ nõ iudicet Głi .ixͣ.

Expanded text:
tis? de genere autem ciborum, quia possunt bono animo et simplici corde sine uitio concupiscentiae quicumque humani cibi indifferenter sumi, procarnibus uescebantur et uinum bibebant ab eis qui se ab bant: qui manducat, inquit, non manducantem non spernat, et qui non manducat, mand
Abbreviated transcription (Latin):
pidẽ. etiã ip̃a eiusdẽ ciuita¬
tis transinigratio testatur.
quia dũ nũc ĩeo loco ꝯstru¬
cta est: ubi extra portã fue¬
rat dũs crucifixus: prior
illa iecłm ut dicitur fundi¬
tus est eu̾sa. Cui ex qua
culpa euersiois sue pena
fuerit illata: sb̃iungit᷑. Eo
tationis sue. Creator quippe
oĩm ꝑ ĩcarnationis sue iỹ¬
sterium hauc uisitare digna¬
tus est sed illa timoris et a¬
moris illius recordata ñ est.

Expanded text:
ec etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, qui dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam fuerat dominus crucifixus, prior illa Hierusalem, ut dicitur, funditus est eversa, cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata subjungitur. Eo etc. Creator quippe omnium per incarnationis suae mysterium hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris et amoris illius recordata non est.
Abbreviated transcription (Latin):
Dublicanus humilit orãs
ad illa p̾fate uidue hoc ẽ ecc̃e
iu̾bra pertinet. de quib sup̃
dicitur. Deus ãt nõ fuciet
uiudutã electoꝵ suoꝵ cdamã¬
tium ad se. Ph̾iseus autẽ
merita iattãs ad ea de quib
terribilis ĩconclusione sentẽ¬
cia subditur. Derũptamen

Expanded text:
ublicanus humiliter orans, ad illa praefatae viduae, hoc est, Ecclesiae membra pertinet, de quibus supra dicitur: Deus autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se. Pharisaeus autem merita jactans ad ea de quibus terribilis in conclusione sententia subditur. Verumt
Abbreviated transcription (Latin):
quit sc̃ turlũ: quia ecce iam
triduo sustinent me. nec ha¬
bent qd̃ manducẽt. et si di¬
musero eos ieuios ĩ domũ
suã deficient ĩ uia. Quare
triduo turba dñm sustuu̾nt.
matheus exponit plemus
qui ait. Et ascendẽs ĩ mon¬
tem sedebat ibi. Et accesser̃t
ad euui turbe multe hẽntes
secũ mutos. claudos. cecos.¬

Expanded text:
quit, super turbam, quia ecce jam quit, super turbam, quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent. Et si dimisero suam, deficient in via. Quare triduo turba Dominum sustinuerit, Matthaeus exponit plenius, qui ait: Et ascendens in montem, sedebat ibi. Et accesserunt ad eum turbae multae habentes secum mutos, caecos, c
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcoluiues transire uequimꝰ
uisi nos gr̃a redẽptoris nr̃i
alimento sui uerbi reficiat.
Hoc uero typice ĩ ter hanc re¬
fectionem et illã quiuq pa¬
num et duoꝵ pisciũ distat
qd̃ ibi littera ueteris uest¬
menti sp̃nali gr̃a plena ẽẽ
signata est: hic autẽ uoui
ueritas ac gr̃a testamenti
fidelib ministranda mõstra¬
ta est. Sane utraq refectio
ĩ monte celebrata est. ut ali¬
oꝵ eunͣgłistaꝵ uarratio de¬
clarat. quia utriusq scrip¬
tura testamenti recte ĩtelle¬
cta altitudiuẽ nobis celesti
um p̾ceptoꝵ mandat et p̾¬
mioꝵ. utrãq altitudinem
xp̃i qui est mons domꝰ dñi
ĩ uertice montiũ: cousona
ui enĩ edificatan sr̃ se
ciuitatem siue donuini
domini id est ecc̃am ĩ alta
bouoꝵ extollit opeꝵ et cũctis
manifestã gentib exhibet
ip̃e hanc abinfinus delecta¬
tionib abstractã pane celi re¬
ficit atq ad appetitũ superne
suauitatis dato pngnore cibi
sp̃nalis accendit. Misereor ĩ¬

Expanded text:
incolumes transire nequimus, nisi nos gratia redemptoris nostri alimento sui verbi reficiat. Hoc vero typice inter hanc refectionem et illam quinque panum ac duorum piscium distat, quod ibi littera Veteris Testamenti spirituali gratia plena esse signata est, hic autem Novi veritas ac gratia Testamenti, fidelibus ministranda monstrata est. Sane utraque refectio in monte celebrata est, ut aliorum Evangelistarum narratio declarat, quia utriusque scriptura testamenti recte intellecta, altitudinem nobis coelestium et praeceptorum mandat, et praemiorum, utraque altitudinem Christi, qui est mons domus domini in vertice montium consona Qui enim aedificatam super se civitatem sive domum Domini, id est, Ecclesiam in altum bonorum extollit operum, et cunctis manifestam gentibus exhibet, ipse hanc ab infimis delectationibus abstractam pane coeli reficit, atque ad appetitum supernae suavitatis dato pignore cibi spiritalis accendit. Misereor, in
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝑsecuti st̃. sicut ierenuã
et mcheã aliosq multos.
falsi ꝓphe et falsi xp̃iani
aliquandosi detur copia etiã
gladiis sine ĩtermussione ãt
suis prauis moribz et exem¬
plis. Iccirro om̃s p̾ueniens
dñs ad hortatur dicẽs. Atten-¬
dite a falsis ꝓphĩs. Attẽdite
diligentius. obseruate cau¬
tius ut non seducanun. ut
nõ ꝯuenianini. ut ñ falla¬
num. Attendite ergo hoc est
considerate quia ñ st̃ ones
sed lupi ĩ uestunento ouiũ.
Quia ũ st̾ religiosi. sed irre¬
ligiosi ĩ figura religiositatis.
Quia ñ sunt xp̃iani sed ue¬
ritate uacii ꝓp̃ianoꝵ persecu¬

Expanded text:
cuti sunt, sicut Jeremiam et Michaeam, aliosque multos. falsi prophetae et falsi Christiani aliquando, si detur copia, etiam gladiis, sine intermissione autem suis pravis moribus et exemplis. Idcirco omnes praeveniens Dominus adhortatus est, dicens: Attendite a falsis prophetis; attendite diligentius, observate cautius, ut non seducamini, ut non circumveniamini, ut non fallamini. Attendite ergo, id est, considerate quia non sunt oves, sed lupi in vestimento ovium; quia non sunt religiosi sed irreligiosi in figura religiositatis: quod non sunt Christiani, sed veritate vacui Christianorum persecu
Abbreviated transcription (Latin):
unt ad uos ĩuestimentis oui
lupi rapaces. ipõs et beatus
apl̾s ad ephesios loquẽs: de¬
signabat dicens. Scio enĩ
quia post discessũ meum ĩ¬
lupi rapaces. Lupi uero gui¬
ues noĩantur om̃s ĩfideles
heretici. qui grauit̃ sanctã
ecõam opprimũt et persecũ¬
tur. uel molestare frequẽtãt.
qui sine mĩa rapere et coa¬
ceruare ñ desinũt. Aliqnͣdo
pecune irruũt aliene. ali¬
multomagis etiã satagũt

Expanded text:
ui cutores. Ipsos et beatus Apostolus ad Ephesios loquens designabat, dicens: Scio enim quia post discessum meum inlupi rapaces . Lupi vero graves nominantur omnes infideles haeretici, qui graviter sanctam Ecclesiam opprimunt et persequuntur, vel molestare frequentant, qui sine misericordia rapere et coacervare non desinunt. Aliquando pecuniae irruunt alienae, aliMulto magi
Abbreviated transcription (Latin):
aliene pocius rei dispeusa¬
tores ẽẽ putandos. Qui si
iuxta hiius serui exẽplum
sedulo finuẽte iullicatioiis
ac rationis reddende tp̃s p̾¬
uiderint facile terirnoꝵ
oĩm delectatione simul et
dilectione nudati plus sibi
de amucis conquirendis iu
futurũ. quã de diuiciis u
p̾senti colligendis ꝓspcere
curabũt. Qui multa secũ
auxius ꝑtractando. quid
faciã uiquit: sfod̾e ñ ualco.
mendicare erubesco. ¶ Sĩ S̾.¬

Expanded text:
alienae potius rei dispensaalienae potius rei dispensatores esse putandos. Qui si juxta hujus servi exemplum sedulo finiendae villicationis ac rationis reddendae tempus praeviderint, facile terrenorum omnium delectatione simul et dilectione nudati, plus sibi de amicis conquerendis in futuro, quam divitiis in praesenti colligendis prospicere curabunt. Qui multa secum anxius pertractando, Quid faciam? inquit, fodere non valeo, mendicare erubesco. Ablat
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. qd̃ ĩ futurũ sibi ꝓspexerit
ñ oĩa debemꝰ ad iutandũ
suiu̾e. Nõ enĩ aut dño ur̃o fa¬
cienda est ĩ aliquo frans ut
de ip̃a fraude elemosinas fa¬
ciamus: aut eos a quibz ue¬
cipi uolumꝰ itaberuacu la
eterua tanquͣ debitores dei
et duũ nr̃i. fas est ĩtelligi
Iusti eĩ et sc̃i significantur
boc loco: qui eos ĩtroducũt
ĩ tabernacła eterua. qui ue¬
cessitatib sius terrena bo¬
e hiis etiã dicit qd̃ si
quis alicui eoꝵ calicẽ
aque frigide dederit tiũ u
uoĩe discipłi: ũ ꝑ det mierredẽ
suã. s etiã econtrario dicũt᷑
iste sis̾itudĩes: ut ĩtelligan᷑
si laudari potuit ille a dño
cui fraude faciebat: quanto
amplius placeaut dño deo
qui scd̃m eius p̾ceptũ iusta
opera faciũt. sicut etiaui de
uidice ũquitatis qui ĩter¬
pellabatur a uidua. ꝯpara¬
tionei duxit aduidicem
deũ. cui nuilla ex parte iudex
illici sane uocabulo dĩ¬
cunus eos qui peciiuas
habent. nõ iã dños sue sed

Expanded text:
it, non omnia debemus ad imitandum sumere. non enim aut domino nostro facienda est in aliquo fraus, ut de ipsa fraude elemosynas faciamus, aut eos a quibus recipi uolumus in tabernacula aeterna tamquam debitores dei et domini nostri fas est intellegi, cum iusti et sancti significentur hoc loco, qui eos introducant in tabernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bobus etiam dicit: quod si quis alicui eorum calicem aquae frigidae dederit tantum in nomine discipuli, non perdet mercedem suam. sed etiam e contrarioistae similitudines, ut intelligamus, si laudari potuit ille a domino, cui fraudem faciebat, quanto amplius placeant Domino Deo qui secundum eius praeceptum illa opera faciunt; sicut etiam de iudice iniquitatis, qui interpellabatur a uidua, comparationem duxit ad iudicem deum, cui nulla ex parte iudex illici sane vocabulo discimus eos, qui pecunias habent, non jam dominos suae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dũs qui sunt eius. eoꝵ q
cor afluttib scli huiuus ad
future uite tranquillitatẽ
quasi ad soliditate li toris
uidendo. hoc est nuscd̃iter ui¬
sitando prouehit. ¶sc .ixͣ.¬
iscatores aũt descende¬
rant et lauabant re¬
thia. Piscatores sunt ecc̃e
doctores qui nos rethe fider
ꝯp̾hensos et de ꝓfundo ad lu¬
men elatos quasi pisces li¬
ttori sic terre uiuentium
aduehunt. Quasi ei que¬
dam rethia piscantiũ sunt
ꝯplexe p̾dicantiũ ditiones
que eos quos ceperint ĩ fide
nõ amittant. Uude et rechi¬
a quasi retinẽcia st̃ uocata.
S hec rethia modo laxantͤ
ĩ capturã. modo lota plicantͤ
quia ñ om̃e tp̃s habile do¬
ttrine. s nũc excenda lĩgna
doctoris nũc siuiuet cura

Expanded text:
us qui sunt ejus, eorumque corda fluctibus saeculi hujus ad futurae vitae tranquillitatem, quasi ad soliditatem littoris videndo, hoc est, misericorditer visitando provehit. Piscatores autem descenderant, et lavabant retia. Piscatores sunt ecclesiae doctores, qui nos rete fidei comprehensos, et de profundo ad lumen elatos, quasi pisces littori, sic terrae viventium advehunt. Quasi enim quaedam retia piscantium sunt complexae praedicantium dictiones, quae eos quos ceperint, in fide non amittant. Unde et retia, quasi retinentia sunt vocata, sed haec retia modo laxantur in capturam, modo lota plicantur, quia non omne tempus est habile doctrinae, sed nunc exerenda lingua doctoris, nunc suimet cura
Abbreviated transcription (Latin):
Quod paulo suꝑuis spacio¬
sain et latã uiam uoĩauit:
hoc uũc apercius falsos pro¬
phetas ostendit ꝑ quos mł¬
ti ĩ ꝑditionem ab hominabi¬
lem abier̃t. Qui primo ĩ
uidea multi apparuer̃t: et
modo perfidia totũ repleue¬
runt mũdum. Sed illi qui
prius falsi ꝓphẽ fuer̃t: uerissi

Expanded text:
quod paulo superius spatiosam et latam viam nominavit, hoc nunc apertius falsos prophetas ostendit, per quos multi in perditionem abominabilem abierunt. Quia primo in Judaea multi apparuerunt, et modo in perfidia totum repleverunt mundum. Sed illi prius falsi prophetae fuerunt, verissi