comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Conueni enterigitur annaesterilitas commemoratur cuius partus celebrior
futuruserat adinstar priorum patrumiut maiusgaudium post longum
merorem deꝑcepta fecunditate parentum in sinuetur: sicut enim a brahã
putriarhae legitima uxor quam primitus dixit sa rauidelicet pri¬
mum sterdis fuit agaraegrptia generante filium & sicut ia cobseruiente
soterosuo prorachel uxorcipsa rachel stereliffuit sorore ciuslia libe¬
rosgigente dta et elchanie melior uxor quae propheam genuit
sterelis primum fuit postaut̃ perdñi gratiam foecunda S& ascende¬
bit uir ille deciuitate sua statitis diebus utadoraret & sacrisicaret Qnod
exercetum insilo & cetera So ciuita sest in tribu es fraimtin quo loco
areates tamenti man sit & tabernaculũ dñi atemporibus fosue fidudluro
postmn uonus cenait gentes quae terram repromissionis possiderant usq
ad tempora sa muelis Narraturenĩ in libro iesu naue quod p̃dictusdirx

Expanded text:
Convenienter igitur Annae sterilitas commemoratur, cujus partus celebrior futurus erat, instar priorum Patrum, ut majus gaudium post longum moerorem de percepta fecunditate parentum insinuetur. Sicut enim Abraham patriarchae legitima uxor, quam primitus duxit, Sara videlicet, primum sterilis fuit, Agar Aegyptia generante filium , et sicut, Jacob serviente socero suo pro Rachel uxore , ipsa Rachel sterilis fuit, sorore ejus Lia liberos gignente: ita et Elcanae melior uxor, quae prophetam genuit, sterilis primum fuit, post autem per Domini gratiam fecunda. « Et ascendebat vir ille de civitate sua statutis diebus, ut adoraret et sacrificaret Domino exercituum in Silo, » etc. Silo civitas est in tribu Ephraim, in quo loco arca testamenti mansit ac tabernaculum Domini a temporibus Josue filii Nun, postquam vicerat gentes quae terram promissionis possederant, usque ad tempora Samuelis. Narratur enim in libro Jesu Nave quod praedictus dux
Abbreviated transcription (Latin):
quintum adtrpicos ꝑtinet intellectos dicente a postolo: Hactomnia in
figura contingebant illis. Scripta sunt autem denobis. in quo fines
seulorũ deuenerunt : quidã grecorũ autumant suꝑ srnago gam
& etdesiam sentiendum et ad illud tempus cuncta referenda quan do
post crucem & resurrectionem tam in isrł quam ingentium populũ ue¬
fus salo mon id est pacificus regnare coeperit : Quodautem adultere &
meretrices sinagoga et ecclesia inscripturis dicantur. nulla dubitatio ẽ.
dhoc prima fronte uidetures seblas phemum : Ceterum sirecuramus ad
prophetas o seȩ uidelicet quiaccepit uxorem fornicaria & generat
ꝓlios fornicationis et deinde adultera. & adhezethiel qui hierusa¬
lem quasi meretricem arguet quod secuta sit amatores suos & diurica¬
uerit omnitranseunti pedes lupanarq in loco celebri exstruxerit:

Expanded text:
Quantum ad typicos pertinet intellectus, dicente Apostolo : « Haec omnia in Quantum ad typicos pertinet intellectus, dicente Apostolo : « Haec omnia in figura contingebant illis, scripta sunt autem de nobis, in quos fines saeculorum devenerunt, » quidam Graecorum autumant super Synagogam et Ecclesiam sentiendum, et ad illud tempus caetera referenda, quando post crucem et resurrectionem, tam in Israel quam in gentium populum, verus Salomon, id est pacificus, regnare coeperit. Quod autem adulterae et meretrices Synagoga et Ecclesia in Scripturis dicantur, nulla dubitatio est. Et hoc prima fronte videtur esse blasphemum. Caeterum si recurramus ad prophetas, Osee videlicet, qui accepit uxorem fornicariam, et generat filios fornicationis et deinde adulteram ; et ad Ezechiel, qui Jerusalem quasi meretricem arguit, quod secuta sit amatores suos, et divaricaverit omni transeunti pedes, lupanarque in loco celebri exstruxerit ;
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͣ subleuatã in men so munere exultat etiam temptatione pulsati
quid sit inueniat: sic helias etiusitatus de supersermone caclos aperiui:
& tamen probatus subito in firmus perde serta fugiens unã mulietren
ex pauit: Sic paulus ad tertium caclũ ducitur paradisi penetrans
secreta considerat : & tamen ad semet ipsum rediens contra cuins
bellum laborat : Legem aliam in membris sustinet cuius inrebellon
fatigari sp̃s legem dolet : & postdonationem ergo misneres Idor¬
co ds̃ hominem probat quia et conlato munere subleuat : & abstra¬
to paululum ipsũ sibi hominem demonstrat : quod eo usq prtul
dubio patimur quod etersa funditus labe peccati ad promisse nor¬
ruptionis substantiam reformemur: Quantum adsim plicem histo¬
riam pertinet perspicu&đ est quod puer annorum duo decim contra
a non fugerent quitam prudenter abscondita de prehendis set

Expanded text:
ut quae sublevata immenso munere exultat, etiam tentatione pulsata, ut quae sublevata immenso munere exultat, etiam tentatione pulsata, quid sit, inveniat. Sic Helias, et visitatus desuper, sermone coelos aperuit, et tamen probatus, subito infirmus per deserta fugiens, nimium mulierem expavit. Sic Paulus ad tertium coelum ducitur, paradisi penetrans secreta considerat, et tamen ad semetipsum rediens, contra carnis bellum laborat , legem aliam in membris sustinet, cujus in se rebellione fatigari, spco Deus hominem probat, quia collato munere sublevat, et, abstracto paululum, ipsum sibi hominem demonstrat. Quod eo usque procul dubio patimur, quo de terra funditus labe peccati ad promissae incorruptionis substantiam reformemur. Quantum ad simplicem historiam pertinet, perspicua est, quod puer annorum duodecim, contra a non fugerent, qui tam prudenter abscondita deprehendisset.
Abbreviated transcription (Latin):
rege & rełq. Nortandum quod post quam dñs erroris nr̃i tene¬
bras lucissue cognitionis in lustrat moxtemptationis aculeouisi¬
tando probat: quia accedendo corda nr̃a adiurtutes prouehit &
cedendo concuti temptatione permittit. Sienimpost uirtutum
munera nulla temptatione concutitur hociam se habere aninis
ex se ipso gloriatur : Otergo ea firmitatis dona habeat et infirmita¬
tem suã humiliter agnoscat : ꝑ accessum gratiae ad alta sustollitor
& perrecessum quid ex ipsosit probatur. Quodbene nobis ex hifta
rie sacre lectionss in nuitur quasa lomon et diuinitus accepisse sin¬
entiam & tamen postacceptam candem sapientiam meretrium
statim pulsatus questione memoratur : moxenim ut gratiam tant te
rseuelationis accepit : Certamentur pium mulierũ ꝑtulit quianimin
sepe cummentem nram concessis uirtutibus respectus intimȩ largita¬
tis inluminat : Hanc protinus etiam lubricȩ cogititiones turbant

Expanded text:
r. « Ubi notandum, quod postquam Dominus erroris nostri tenebras lucis suae cognitionis illustrat, mox tentationis aculeo, visitando probat, quia et accendendo corda nostra ad virtutes provehit et recedendo concuti tentatione permittit. Si enim post virtutum munera, nulla tentatione concuteretur, hoc se jam habere animus ex se ipso gloriaretur. Ut ergo ea firmitas dona habeat, et infirmitatem suam humiliter agnoscat, per accessum gratiae ad alta sustollitur et per recessum, quid ex se ipso sit, probatur. Quod bene nobis ex historia hujus sacrae lectionis innuitur. Quia Salomon, et divinitus accepisse sapientiam, et tamen post acceptam eamdem sapientiam, meretricum statim pulsatus quaestione memoratur. Mox enim, ut gratiam tantae revelationis accepit, certamen turpium mulierum pertulit: quia nimirum saepe cum mentem nostram concessis virtutibus respectus intimae claritatis illuminat, hanc protinus etiam lubricae cogitationes turbant,
Abbreviated transcription (Latin):
perit & haec & eramus simul nullusq alius indomo nobiscum excep¬
tis nobis duabus Mortuus e st autem filius mulieris huius nocte. dormiens
quppt oppressitcum s & consurgens intempesta nocte silentio Tulit filio

Expanded text:
perit et haec: et eramus simul, nullusque nobiscum in domo, excepperit et haec: et eramus simul, nullusque nobiscum in domo, exceptis nobis duabus. Mortuns est autem filius mulieris hujus nocte: dormiens quippe oppressit eum. Et consurgens intempestae noctis silentio, tulit fil
Abbreviated transcription (Latin):
uenturi inqua impii promercede poenam perpetuã. Iustiaute maeternam
beatitudinem percipient : Inpsenti quoq tempore patientiadi. sȩpebo¬
nos tribulari atq angustiari permitut: Ete contrario reprobos dilicustẽ¬
poralibus et prosperitate terrena uti concedit : Quibus utrisq tamen per
iudicem uiuorum et mortuorum premia certa in futuro restituet. quan¬
dohis quia ddexteram eius sunt dicturu serit. uenite benedicti patris mei
percipite regnum quod uobis paratum est ab origine mundi. Illis aute
quiad sinistram eius erant dicet. Discedite ame maledicti in ignem ae¬
ternum qui paratus est diabolo & angeliseius. & ibunt hii insupplici
mulieres mergtrices ad regem. steteruntq cora meo: quarumuna ait
Ob sec romidomine : Ego et mulier haec habitabamus indomo unaset pe¬
periapud eam incubiculo. Tertia uero die post quam ego peperi pe¬

Expanded text:
venturi, in qua impii pro mercede poenam perpetuam, justi autem aeternam venturi, in qua impii pro mercede poenam perpetuam, justi autem aeternam beatitudinem percipient? In praesenti quoque tempore, patientia Dei saepe bonos tribulari atque angustiari permittit, et econtrario reprobos deliciis temporalibus et prosperitate terrena uti concedit. Quibus tamen utrisque, per judicem vivorum et mortuorum praemia certa in futuro restituet, quando his qui ad dexteram ejus sunt, dicturus erit: « Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . » Illis autem qui ad sinistram ejus erunt, dicet: « Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus: et ibunt hi in supplmulieres meretrices ad regem, steteruntque coram eo, quarum una ait: Obsecro, mi domine: ego et mulier haec habitabamus in domo una, et peperi apud eam in cubiculo. Tertia autem die postquam ego peperi, pe
Abbreviated transcription (Latin):
eustipum ex pressit qui solum sedominari cumd ño arbitratus est : Sed
ecde populuscum uero salomone id est pacificonr̃o cuius ipse corpus est ꝑdi
unã ordinationem in regnum substituitur. dequomerito perfidiȩ maior
flius idest prior populus prȩcipitatus est : Hicergo adonias betͥsabex̧ in¬
terueniente quae interpretatur filia saturitatis. abisag suna miten cor¬
rumpere gestiuit : quia iudaicus populus perobseruantiam cerimoni¬
arum legis qua saturus et plenissimuserat uerã sapientiam spiritalis
sensus quȩ dauid nr̃o coniuncta est stuprare uolens non meruit eius con¬
sortium cuius uiolare apetiuit in maculatum thorum: Quod autem
duid salomoni filio suo precepit deiusta retributione eorum qui sibi solacio
fuerunt uel in iuste nocuerunt. licet ipse pacientissime eos regnans tole¬
raret : Quid melius significare potest quã furam retributionem iudicu

Expanded text:
, typum expressit, qui solum se dominare cum domino arbitratus est; sed , typum expressit, qui solum se dominare cum domino arbitratus est; sed Ecclesiae populus cum vero Salomone, id est pacifico nostro, cujus ipse corpus est, per divinam ordinationem in regnum substituitur. De quo merito perfidiae major filius, id est prior populus, praecipitatus est. Hic ergo Adonias, Bethsabee interveniente, quae interpretatur filia saturitatis, Abisac Sunamiten corrumpere gestivit: quia Judaicus populus per observantiam caeremoniarum legis, quia satus et plenissimus erat, veram sapientiam spiritalis sensus, quae David nostro conjuncta est, stuprare volens, non meruit ejus consortium, cujus violare appetivit immaculatum thronum. Quod autem David Salomoni filio suo praecepit de justa retributione eorum qui sibi solatio fuerunt, vel injuste nocuerunt, licet ipse patientissime eos regnans toleraret: quid melius significare potest, quam futuram retributionem judicii
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint recensiti. Hocaut̃ dabit om̃is quitransit ad nomen: dimi dium
sidi iux tamensuram templi. Siclus xx hab& obolos mediapars siudi
offer&ur dño quihab&ur innumero auigintiannis & supra dabit pu¬
um diues non add& ad mediumsidi. & pauper nihil minu&: suscepião
pecuniam quac conlata ẽ. afiliis is rael trades in usus tabernaculetesti¬
monui. ut sit moni mentũ eorũ corã dño & ꝓpitieturanimab: corum
ginta uiros qui ante cum currerent. & rełq. Quod autem adonias fi¬
bus dauid maior in regnum propatre succedere uoluit perfastum supbiȩ
non peruirtutem disciplinȩ : quid significat. nisi quodiudaicus populus. qui
qusi maior filius uidetur ee cumprior legem suscepit gentilem populum
qupergratiam dĩ posterior uocatus est spernens solumse cumdño aestimabat
renaturum : Vnde etbene nomen adoniȩ quidominator dns interptatur¬

Expanded text:
fuerint recensiti . » Hoc autem dabit omnis qui transit ad nomen dimidium fuerint recensiti . » Hoc autem dabit omnis qui transit ad nomen dimidium sicli, juxta mensuram templi. Siclus viginti habet obolos. Media pars sicli offeretur Domino, qui habetur in numero, a viginti annis et supra dabit pretium. Dives non addet ad medium sicli, pauper nihil minuet. Susceptamque pecuniam quae collata est a filiis Israel, trades in usus tabernaculi testimonii, ut sit monumentum eorum coram Domino, et propitietur animabus eorumginta viros, qui ante eum currerent, etc. » Quod autem Adonias filius David major in regnum pro patre succedere voluit per fastum superbiae, non per virtutem disciplinae, quid significat nisi quod Judaicus pquasi major natu filius videtur esse, cum prior legem suscepit, gentilem populum qui per gratiam Dei posterior vocatus est spernens, solum se cum Domino aestimabat regnaturum. Unde et bene nomen Adoniae, qui dominator dominus interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
rectitudinis & humilitatis ut sicreprehensibilia magistrorũ facta di
pliceant. quatenus subditorum mens. a seruanda magisteru rtue¬
rentia nontecedat. Dedi tergo io abnumerũ disscriptionis ꝑopuli
regi. & inuenta sunt deisrł oc toginta milia uirorum fortium qui edu¬
cerent gladium. & deiuda qui quaginta milia pugnatorum Notano
aut̃ quod in paralippomenon legitur. millemilia centũ milia deisrł &
deuda quad ringenta septua ginta milia. Quos quidem intellegendi
aioab numeratos eẽ sed summam eorũ noluis seostendere dauid nisi
tantum quantum insamuhelis libro scribit᷑. Percussit aut̃ cordauid¬
quia stulte eginimis & rełq In libro quoq ex odi it ascriptum ẽ. locitꝰ¬
dñs ad morsendicens quando tuleris summã filiorũ isrł uixtanumerã
dabunt singuli preciũ proanimabus suis dño & non erit plaga incis cũ

Expanded text:
rectitudinis, et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum facta directitudinis, et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum facta displiceant, quatenus subditorum mens a servanda magisterii reverentia non recedat. « Dedit ergo Joab numerum descriptionis populi regi. Et inventa sunt de Israel octingenta millia virorum fortium, qui educerent gladium, et de Juda quinquaginta millia pugnatorum. » Notandum autem quod in Paralipomenon legitur, « mille millia centum millia de Israel, et de Juda quadringenta et septuaginta millia . » Quod quidem intelligendum est a Joab numeratos esse, sed summam eorum noluisse ostendere David, nisi tantum, quantum in Samuelis libro scribitur « Percussit autem cor Daquia stulte egi nimis, » et reliqua. In libro quoque Exodi, praecepit Dominus Moysi, dicens: « Quando tuleritis summam filiorum Israel, juxta numerum dabunt singuli pretium pro animabus suis Domino, et non erit plaga in eis cum
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscimus eo illos quosre prȩhendere nitimur plus uidemus. singu
haec mala sunt. qua ea subditis sepe in prelatis. sepea pręlatis in subdu¬
tis comituntur. quia & om̃s subditos hu qui praesunt minus quam ipsis
sapientes arbitrantur. Etrursum qui subiecti sunt rectorũ suorum
actiones iudicant. & sipsos regimen tenere continger&. sepotuis seago
melius putant. Vndeplerumq: fit ut & rectiores minus prudent̃ eaqr
agenda sunt uideant quia eorum oculos. ipsa nebula elationis obscurit
& nonnum quã is qui subiectus ẽ hoccũ praelatus fuerit faciat. qđ dud
fieri subiectus arguebat. & pro eo quod illa quaeiudicauerat perp̃¬
trat. saltim quia iudicauit erubescat. Igitur sicut praclatis curandi
neeorum corda estimatione singularis sapientiae. locus superior e¬
tollat It a subiectis prouidendum ẽ nesibirectorũ facta displicean
Siaut̃ magistrorum uita iure reprehendit᷑. oport& ut eius subditi xu

Expanded text:
agnoscimus, eo illos, quos reprehendere nitimur, plus videmus. Signa haec mala sunt, quae a subditis saepe in praelatis, saepe a praelatis in subditis committuntur, quia et omnes subditos hi qui praesunt minus quam ipsi sunt sapientes arbitrantur; et rursum qui subjecti sunt, rectorum suorum actiones judicant; et si ipsos regimen tenere contingeret, se potuisse agere melius putant. Unde plerumque fit ut et rectores minus prudenter ea quae agenda sunt videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat; et nonnunquam is qui subjectus est hoc, cum praelatus fuerit, faciat quod dudum fieri subditus arguebat, et pro eo quod illa quae judicaverat perpetrat, saltem quia judicavit, erubescat. Igitur sicut praelatis curandum est ne eorum corda, aestimatione singularis sapientiae, locus superior extollat, ita subjectis providendum est ne sibi rectorum facta despiciant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
regnauit xxx tribus annis suꝑ omnẽ urł & iuidã. Querit᷑ curnon
soluitur modis dicunt enĩ qr dauid vi mensib: absa lon filiũ suũ fugerit
merito eosdem .vI. menses a summa regni illius esse exclusos. dicunt &iã alit̃
qđ ui. mensib: in hebrondauid quadã infirmitate corporis labora uerit.
& idcrco eosdem .vi. menses non subputari in regno ipsius. Ex eonãq tẽpr
illũ regnas sedicunt in hebron ex quodeuictis amalechitis. despoliis coꝵ
misitdona seniorib: uida. his qui erant in hebron. & his quierant in bethel
& reliquis quierant in his locis. inquib: cõmoratus fuerat dauid ipse & uiri
dñs nr̃t .xxx annorũ uenit ad baptismũ. & incipiebat euangeliũ regni
praedicare. ciuꝰ̃ regnũ regnũ sempit̃nũ. & potestaseiꝰ alteri ñ dabit᷑.
Quadragenarius enĩ numerus. qui ex quat̃ denis constat. plenitudinẽ
temporũ & rerũ ꝑfectionem significat.
tabiitrex & om̃s uiri quierant cũ eo inhierusalem adhiebu seũ habitatae

Expanded text:
riginta et tribus annis super omnem Israel et Judum. Quaeritur cur non solvitur modis. Dicunt enim quia David sex mensibus Absalom filium suum fugerit, merito eosdem sex menses a summa regni illius esse exclusos. Dicunt etiam aliter, quod sex mensibus in Hebron David quadam infirmitate corporis laboraverit, et idcirco eosdem sex menses non supputari in regno ejus. Ex eo namque tempore illum regnasse dicunt in Hebron, ex quo devictis Amalecitis, de spoliis eorum misit dona senioribus Juda, his qui erant in Hebron, et his qui erant in Bethel, et reliquis qui erant in his locis in quibus commoratus fuerat David ipse et viri nta annorum venit ad baptismum, et incipiebat Evangelium regni praedicare, cujus regnum, regnum sempiternum, et potestas ejus alteri non dabitur. Quadragenarius enim numerus, qui ex quater denis constat, plenitudinem temporum et rerum perfectionem significat. « Et abiit rex et omnes viri qui erant cum eo in Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
sed delinquens uitã ꝑ didit. quiadum infirmiquiq fortiũ facta
corripiunt ipsi auiuentium sortere probant᷑. Ali quando actiã
scr̃ uiri : quȩdam minimis condescendentes dicunt. quaedã uero
sum ma contem plantes ꝓferunt. dumq: uim ł condis censionis.
ł altitudinis nesciunt. audacit̃ haec stultirep̃hendunt. &
quid ẽ iustũ desua condiscensione . ł corrigere . nisi in dr̃natã
arcam suꝑ biarep̃hensionis manu leuare. Quid. ẽ iustũ de incog¬
nita locutione rephendere nisi motus eiꝰ fortitudinẽ erroris lapsũ
putare. sed ꝑdit uitã qui arcã dĩ tumide sub leuat. quia nequaquã
quis scõrũ corrigere rectap̃ sumer&. nisidese prius meli ora
sensiss&. Vnde & leuites isdẽ recte ora dicit᷑. quiuid elic& robustus.
dñi interp̃tat᷑. Quia p̃sumptores quiq: nisi audacimente robus¬
tos sein dño crederent. nequa quã meli orũ facta ł dicta uelud

Expanded text:
sed delinquens vitam perdidit: quia dum infirmi quique fortium facta sed delinquens vitam perdidit: quia dum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobantur. Aliquando etiam sancti viri quaedam minimis condescendentes dicunt, quaedam vero summa contemplantes, proferunt. Dumque vim vel condescensionis, vel altitudinis nesciunt, audaciter haec stulti reprehendunt. Et quid est justum de sua condescensione velle corrigere, nisi inclinatam arcam superba reprehensionis manu relevare? Quid est justum de incognita locutione reprehendere, nisi motus ejus fortitudinem, erroris lapsum putare? Sed perdit vitam qui arcam Dei tumide sublevat; quia nequaquam quis sanctorum corrigere recta praesumeret, nisi de se prius meliora sensisset. Unde et Levites idem recte Oza dicitur: quod videlicet robustus Domini interpretatur. Quia praesumptores quique, nisi audaci mente robustos se in Domino crederent, nequaquam meliorum facta vel dicta, velut
Abbreviated transcription (Latin):
ualent d&erioribus displicent ł facta ł dictam diorũ. sed eo abeis
nontemere rephendenda sunt. quo ad prehendi ueracit nequa quã
possunt. sepealiquid amaioribus dispensatoriae agitꝰ qđ aminori¬
dicant quia ignorant. qđ benebabus calcitrantib inclinata illa
arcatestam̃ti signauit. quã qr casurã credens leuites erigere uoluit
mox sententiã mortis accepit. Quid nãq: ẽ mens iusti. nisi uerca
testamenti. quaegestata bubus calcitrantib: inclinat᷑. Quia non¬
nũ quã aetiã quibene praeẽ dũ subiectorũ popularũ confessione
concutitur ad dispensationis condis censionẽ ex sola delectationo
ꝑ mou&ur. sed in hoc qđ dispensatoriae agitur. inlinatio ipsa
fortitudinis casus putatur imperitis. Vnde & non nulli subditi
contra hanc manũ rep̃hensionis mittunt. sed auit aꝓtinus ipsa sua
temeri tatedeficiunt. leuites ergo quasi adiunans manũ tetendit.

Expanded text:
valent, deterioribus displicent vel facta, vel dicta meliorum. Sed eo ab eis valent, deterioribus displicent vel facta, vel dicta meliorum. Sed eo ab eis non temere reprehendenda sunt, quo apprehendi veraciter nequaquam possunt. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agitur, quod a minorio infirmi dijudicant, quia ignorant. Quod bene bobus calcitrantibus inclinata illa testamenti arca significat. Quam quia casuram credens Levites erigere voluit, mox sententiam mortis accepit. Quid namque est mens justi, nisi arca testamenti quae gestata bobus calcitrantibus inclinatur? Quia nonnunquam etiam qui bene praeest, dum subjectorum populorum confessione concutitur, ad dispensationis condescensionem ex sola delectatione permovetur. Sed in hoc quod dispensatione agitur, inclinatio ipsa fortitudinis casus putatur imperitis. Unde et nonnulli subditi contra hanc manum reprehensionis mittunt, sed a vita protinus ipsa sua temeritate deficiunt. Levites ergo, quasi adjuvans, manum tetendit,
Abbreviated transcription (Latin):
datuitam huicmundo: & as saturã bubulae carnis unã illius scilus
uituli saginati. qui proreuertente ad patrem filio iunioremacta¬
tus & ignepassionis assatus e dicens. Ex aruit uelud testa uirtus mea
& simila frixam oleo carnẽ uidelic& apeccati labemundissimam
sedobhumane salutis causam: uberrimã delectati onib erucissasta¬
gine tostam & merito unapanis collirida una carnis assatura d
suaecarnes singuli lasciuiam castigantes a seruituti subicientes sc̃ĩ sp̃s
ignede quoquunt Nec non & fructus operũ bonorũ oleo misericor¬
diae pinguissimo. conpassione prox imi fruere faciunt. At contra
filiasauł frustracubi culũ regis ingressa . nullo conceptisem inis
fructus dat quia qui uerbũdi aur& enus ꝑcipiunt absq: bonioperis
prole diem ꝑ p&uae mortis exspectant. Sepe quia in telligi non

Expanded text:
dat vitam huic mundo: Et assaturam bubulae carnis unam, illius scilicet dat vitam huic mundo: Et assaturam bubulae carnis unam, illius scilicet vituli saginati, qui pro revertente ad patrem filio juniore mactatus et igne passionis assatus est, dicens: « Exaruit velut testa virtus mea . » « Et similam frixam oleo, » carnem videlicet a peccati labe mundissimam, sed ob humanae salutis causam uberrimam delectationibus crucis sartagine coctam. Et merito una panis collyrida, una carnis assatura da Christo, suae carnis singuli lasciviam castigantes, ac servituti subjicientes, sancti Spiritus igne decoquunt, nec non et fructus operum bonorum, oleo misericordiae pinguissimos, compassione proximi fervere faciunt. At contra filia Saul, frustra cubiculum regis ingressa, nullos concepti seminis fructus dat; quia qui verbum Dei aure tenus percipiunt, absque boni operis prole diem perpetuae mortis exspectant. Saepe quia intelligi non
Abbreviated transcription (Latin):
interflagella trium phantis ostendit. Terum cunctis ex ultantib
& ad arce celestis introitum hrmnos resonantibus. solamicholfilia
saul arcã ducentib: ab ẽ. quin actiã especulis dauid. humiliatum
despicit : quia credentib: in mundifine iuda eis erunt non nulli qui
qui ax p̃o fidetenus seruiunt non illius regno coronandi. sed ꝑsecuo¬
rũ eiꝰ quos imitauere sunt anathemate damnandi. uerũ praui sucats¬
seant humilitatẽ eccłae contẽpnant. nihi lominus arcadñi suum¬
locũ ingreditur : Sonitur in medio taber naculi quod teten derater dt
adutã pracordinauerat act̃ nã. Offert dauid holo causta & pacifica
dño fidem deuotioneq: ecđȩ commendat patrixp̃s. qui .ẽ. ad dexe¬
rãdĩ quia etiã in terpellat ꝓnobis. qui in ex emplum dauid fideles
humilesq benedicens salutari mrsterii pascit alimentis. Partitus
singulis colliridam pagis unã. illius utiq quidecȩlo descendit &

Expanded text:
inter flagella triumphantis ostendit. Verum cunctis exsultantibus inter flagella triumphantis ostendit. Verum cunctis exsultantibus et ad arcem coelestis introitus hymnos resonantibus sola Michol filia Saul ad arcam ducentibus abest, quinetiam spectaculis David humiliatum despicit: quia credentibus in mundi fine Judaeis, erunt nonnulli qui quia qui Christo fidetenus tantum serviunt, non illius regno coronandi, sed persecutorum ejus, quos imitati sunt, anathemate damnandi. Verum licet pravi succenseant, humilitatem Ecclesiae contemnant, nihilocum ingreditur. « Ponitur in medio tabernaculi quod tetenderat ei Davad vitam praeordinaverat aeternam. Offert David holocausta et pacifica fidem devotionemque Ecclesiae commendat Patri Christus, qui est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis. Qui in exemplum David, fideles humilesque benedicens, salutaris mysterii pascit alimentis. « Partitus singulis collyridam panis unam, » illius utique qui de coelo descendit et
Abbreviated transcription (Latin):
in caputgentium. Populus quẽ non cognoui seruiuit mihi. ubi & iude¬
orũ ab iectionẽ quasi ozemortẽ premittens ait. Fripies med e contra
dictionib: populi nomen quoq: urbis congruit. gethenĩ int̃ p̃tatur
torcular. significanscrucem in quauestis uera calcari. & ex primidig¬
nata ẽ A qua cunctus gentiũ populus merito getheus appellari cũ dic̃¬
adimpl&ur mensis. ita singulae uirtutes. suis quaeq: passibus ad persto¬
tionem ꝑueniunt hi menses quousq plenitudogentium intr&. curre
re nonces sant. Tandem rediens dauid artam inciuitatẽ dauid indu
& ouium eĩ ducatum gerunt. martrrii sanguine coronans. & ipse
quoq: suae incarnationis. & passionis exemplum. eatenus iudaeis non
creditum palam manifestans. Nocenĩ significat qđ & ipse dauid
accinctus erat ephotlineo. Namlinũ quod deterra ꝓcreatum
multi plicilabore ad candorẽ uestis ꝑuenit. ueritatẽ humane carn

Expanded text:
in caput gentium, populus quem non cognovi servivit mihi . Ubi et Judaein caput gentium, populus quem non cognovi servivit mihi . Ubi et Judaeorum abjectionem, quasi Ozae mortem, prdictionibus populi; nomen quoque urbis congruit: Geth enim interpretatur torcular, significans crucem, in qua vitis vera calcari et exprimi dignata est; a qua cunctus gentium populus merito Gethaeus appellari nim diebus adimpletur mensis, ita singulae virtutes suis quaeque passibus ad perfectionem perveniunt. Hi re non cessant. Tandem rediens David arcam in civitatem inducit, qet ovium ejus ducatum gerunt, martyrii sanguine coronans, et ipse quoque suae incarnationis et passionis exemplum eo usque Judaeis non creditum, palam manifestans: hoc enim significat quod et ipse David accinctus erat ephod lineo. Nam linum, quod de terra procreatum, multiplici labore ad candorem vestis pervenit, veritatem humanae carnis
Abbreviated transcription (Latin):
onem uictimasq spiritalit̃ interpr&ari. quos uelud errantes corri¬
gere temptabant. quidescendentes deidea docebant fr̃s. Quianisi
circũ cidamini scđm morem morsi: non potestis salui salui fieri
Etdequib ia cob: ad paulũ. uides inquit frat̃ quot milia st̃ in iudȩis qui
crediderunt & om̃s hi aemulatores st̃ legis. Ob causã ergo sacerdotis
occisi . dauid noluit deuertere ad se arcam dñi inciuitatẽ dauid. sed di¬
uertit eã indomo ob&dedom gethei. qui respuentib: uerbũ iudaeis. ne
amplius audita. & non suscepta praedicatio nocer&. apłi ab eis ablati
& ad gentes inbuendas sunt missi. Vnde etlocus areae nachon quȩgentiũ
fidem dñi gratiae prȩparatã demonstrat. percussio oza nuncupat᷑. uideli¬
c& quia illorũ delicto salus gentib:. ob&d edom nãq: quunt̃ pr&atur
seruiens homo. ille .ẽ. utiq: de quo dñs ad patrẽ constitues inquit me

Expanded text:
onem, victimasque spiritualiter interpretari. Quos velut errantes corrionem, victimasque spiritualiter interpretari. Quos velut errantes corrigere tentabant, qui descendentes de Judaea docebant fratres: Quia nisi circumcidamini secundum morem Moysi, non potestis salvi fieri . Et de quibus Jacobus ad Paulum: Vides, inquit, frater, quot millia sunt in Judaea, qui crediderunt, et omnes hi aemulatores sunt legis . Ob causam ergo sacerdotis occisi, David noluit divertere ad se arcam Domini in civitatem David, sed divertit eam in domum Obededom Gethaei, quia respuentibus verbum Judaeis, ne amplius audita et non suscepta praedicatio noceret, apostoli ab eis ablati, et ad gentes imbuendas sunt missi. Unde et locus areae Nachor, quae gentium fidem Domini gratiae praeparatam demonstrat, percussio Oza nuncupatur, videlicet quia illorum delicto salus est gentibus. Obededom namque qui interpretatur serviens homo, ille est utique de quo Dominus ad Patrem: Constitues, inquit, me
Abbreviated transcription (Latin):
tatis om̃s inuitat dicens Quimi hiministrat mesequat᷑. Alii dando per
sp̃m sermonem sapientiae. alii sermonẽ scientiae. alii genera lingua¬
rum. alii gratiam curationũ. &cet̃. Sed his atq: huiꝰ modi charis matũ
generibus: progrediente arca i:÷ crescente eccła primitiua. uentũ ẽ
ad areã nachon ÷÷ areã praeparatã. gentiũ uidelic& ecclesiã fidei
ueritate consecrandam. Dequa io hannes ait . & ꝑmundabit areã suã
ubis acerdos qui arcam in cautius quasi corrigendo tetigit. mox ad nõ ꝑ
cussus occubuit. Quia iudeorũ populus dũ gentib: inuid&. salutis se
munere priuat. dumlegẽ uult euangelio miscere utriusq: sibi gratiã
tollit. Eccetenuit inquit eã qm̃ calcitra bant boues. Boues quippe
calcitrare .ẽ. praedicatores euangelii liber ius circafidem agere.
Neq scđm consu&udinẽ legis ingredi. sed sabbata neo moenias circũcisi¬

Expanded text:
tatis omnes invitat dicens: Qui mihi ministrat, me sequatur : alii dando per tatis omnes invitat dicens: Qui mihi ministrat, me sequatur : alii dando per spiritum sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii genera linguarum, alii gratiam curationum, etc. Sed his atque hujusmodi charismatum generibus progrediente arca, id est, crescente Ecclesia primitiva, ventum est ad aream Nachor, id est, aream praeparatam, gentium videlicet Ecclesiam, fidei veritate consecrandam, de qua Joannes ait: Et permundabit aream suam . Ubi sacerdos, qui arcam incautius quasi corrigendo tetigit, mox a Domino percussus occubuit, quia Judaeorum populus dum gentibus invidet, salutis se munere privat, dum Legem vult Evangelio miscere utriusque sibi gratiam tollit. Et tenuit eam, inquit, quoniam calcitraverant boves . Boves quippe calcitrare est, praedicatores Evangelii liberius circa fidem agere, neque secundum consuetudinem Legis ingredi, sed Sabbata, neomenias, circumcisi
Abbreviated transcription (Latin):
derunt cordibus insere gaud&. Int̃ ponitur aũt arca plaustronouo.
ut nouitestamenti gratia renouatis inbaptismomentib: infundatur.
Vinũq: nouum nouis utribus conseruandũ mand& ur. Erat quidẽ prius
arca in domo aminadab. que erat ingabaa. quia edem quȩ nunc p̃di¬
catur eccłȩ fides & ante in carnationis dominicȩ tẽpus florebat in his
qui patriar charũ ꝓph&arũq: st deuotionẽ secuti. Am in a dab enĩ
qui int̃ pr&at᷑ paterm̃s sponta neus. ł abrahã patrẽ fidei ł morsen
legis latorẽ significat. quiut̃q: ingabaa custodit arcã qui a sublimi¬
uirtutis exemplo credentiũ pecto ramunit. Vnde& gabaa collis int̃ pre¬
uatur qui esdocus inciuitate cariathiarim. Elataergoforas arta lude¬
bat dauid & om̃is isrł coram dño diuersis musicorũ generib: qr mox incho¬
ante nouae gratiae prȩconio dñs ad exibendas dõpatri laudes humili¬

Expanded text:
derant, cordibus inserere gaudet. Imponitur autem arca plaustro novo, derant, cordibus inserere gaudet. Imponitur autem arca plaustro novo, ut novi testamenti gratia renovatis in baptismo mentibus infundatur, novumque vinum novis utribus conservandum mandetur. Erat quidem prius arca in domo Aminadab, qui erat in Gabaa, quia eadem quae nunc praedicatur Ecclesiae fides, et ante Incarnationis Dominicae tempus florebat, in his qui patriarcharum prophetarumque sunt devotionem secuti. Aminadab enim qui interpretatur pater meus spontaneus, vel Abraham patrem fidei, vel Moysen legislatorem significat; qui uterque in Gabaa custodit arcam, quia sublimvirtutis exemplo credentium pectora munit. Unde et Gabaa collis interpretatur, qui locus est in civitate Cariathiarim. Elata ergo foris arca ludebat David, et omnis Israel coram Domino diversis musicorum generibus, quia mox inchoante novae gratiae praeconio, Dominus ad exhibendas Deo Patri laudes humili
Abbreviated transcription (Latin):
Nonenĩ om̃s qui ex isrł hii sunt israhelitae sed filii promissionis depu¬
tate ꝑfecti. Tria enĩ ꝓpt̃ confessionem scãe trinitatis ad fidem ꝑtinent
decem propt̃ decalogũ legis adopera. mille ꝓpt̃ sui ꝑfectionẽ ad spen
uitae aeternae qua superius aliquid non .e. sicut numerus millena
non ipsum mille numerando transcendis sed uel ꝑse. ł perminores
numeros sepius ducendo multiplicas. Tria ergo ꝑ decẽ multiplica
nefides sineo peribus mortua sit. Itẽ xxx ꝑmille multiplica ut fides
quae ꝑ dilectionẽ operatur. non alibi quã in cȩlis r&ributionẽ sper&
Electiigitur ex isrł populos rectecredentes. operantes sperantes insi¬
nuent. Viriaut̃ iuda qui erant cũ dauid. ipsos apłos & doctores qui
lateri xp̃i quasi familiarius adherebant indicent. quo ut roq stipatus
exercitudñs arcam adducere ÷ ÷ ecclesiam dilatare . & in eorũ quicredi¬

Expanded text:
Non enim omnes qui ex Israel, hi sunt Israelitae, sed filii promissionis depuNon enim omnes qui ex Israel, hi sunt Israelitae, sed filii promissionis deputate perfecti. Tria enim propter confessionem sanctae Trinitatis ad fidem pertinent, decem propter Decalogum Legis ad opera, mille propter sui perfectionem ac spem vitae aeternae, qua superius aliquid non est, sicut numerus millenarnon ipsum mille numerando transcendes, sed vel per se vel per minores numeros saepius ducendo multiplicas. Tria ergo per decem multiplica, ne fides sine operibus mortua sit; item triginta per mille multiplica, ut fides quae per dilectionem operatur non alibi quam in coelis retributionem speret. Electi igitur ex Israel, populos recte credentes, operantes, sperantes, insinuent; viri autem Juda, qui erant cum David, ipsos apostolos et doctores qui lateri Christi quasi familiarius adhaerebant, indicent. Quo utroque stipatus exercitu Dominus, arcam adducere, id est, Ecclesiam dilatare, et in eorum qui non credi
Abbreviated transcription (Latin):
sterelitatis poenas luit. Sacerdos quoq: qui arcã in consideratatemeritate
tetigit ausus sui reatum in matura mortepur gauit. ubi in tueri necesse ẽ
quantum delinquat quiad corpus dñi reus accesserit. sid euotus illesacer¬
dos mortemultatur: quiarcã illã dominici corporis uidelic& figuram
minori quam debuit ueneratione corripuit. Uerũ uixta allegoriã . daud
xp̃m arca ecclesiam significat. quȩ siuit aũt dauid arcã inciuitatẽ suã
adducere. sed causa interueni ente contraria. ad tẽpus eã alibi deuert
Acsic deinceps quod multũ delectauerat ex pleuit. Quia dñs in carne ap¬
parens eu angelium filus isrł suae uidelic& genti prae dicauit. sed cȩci¬
tas ex parte contigit in isrł donec plenitudo gentiũ intrar&. & sic om̃is
isrł saluus fier& sed ut haec enucleatius pateant ꝑ singula uideamus
uam ex isrł instituit. Nonquidem omnẽ isrł sed electos quosq: sibi socians

Expanded text:
sterilitatis poenas luit. Sacerdos quoque, qui arcam inconsiderata temeritate tetigit, ausus sui reatum immatura morte purgavit. Ubi intueri necesse est, quantum delinquat, qui ad corpus Domini reus accesserit, si devotus ille sacerdos morte mulctatur, qui arcam illam, Dominici videlicet corporis figuram, minori quam debuit veneratione corripuit. Verum, juxta allegoriam, David Christum, arca Ecclesiam significat. Quaesivit autem David arcam in civitatem suam adducere; sed, causa interveniente contraria, ad tempus eam alibi divertit, ac sic deinceps, quod multum delectaverat explevit. Quia Dominus in carne apparens, Evangelium filiis Israel, suae videlicet genti praedicavit; « sed caecitas ex parte contigit in Israel, donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Sed ut haec enucleatius pateant, per singula videamus. vam ex Israel instituit, non quidem omnem Israel, sed electos quosque sibi consocians.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ ergo regidauid multa ꝓspera prouenis sent : cogitauit do facere
domũ tẽplum illud. scilic& excellentissime diffamatũ qđ aregesalo¬
mone filio eiꝰ postea fabricatũ ẽ. Hoc eo cogitante factũ ẽ uerbi
ad nathan ꝓph&am quod ꝑfer& ad regem : ubicũ dixiss& ds̃. qđ ñ ab ipso
dauid sibi aedificar &urdomus. neq ꝑ tantũ tempꝰ Eemandasse. cuiqu
inpopulo siuit sibi facer& domũ cedrinam : Etnunc inquid haccdices

Expanded text:
Cum ergo regi David multa prospera provenissent, cogitavit facere Cum ergo regi David multa prospera provenissent, cogitavit facere Domino domum: templum illud scilicet excellentissime diffamatum, quod a rege Salomone filio ejus postea fabricatum est. ad Nathan prophetam, quod perferret ad regem. Ubi cum dixisset Deus, quod non ab ipso Dauid sibi aedificaretur domus. neque per tantum tempus se mandasse cuiquam in populo suo, ut sibi fieret domus cedrina: Et nunc, inquit, haec dices
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinum ipse aedificabit mihidomum: Et nunc haecdies seruo mea
dauid. Haec dic̃ dñs exercituum. Egotetuli depascuis sequentem
gregem & post pauca feciq: tibi nomen grande. iuxͭ nomen magnos
&iacob & morsi &iosuae. quorũ nomina famo sissima in terra sunt
sEtponã locũ populo meo isrł & plantabo eum. & habitabit subco
Hoc in loco tempus salo monis sermo describit diuinis : quo filii is
pacem eent habituri ꝑ circuitum. & non. eẽnt affligendi & opprim̃di
sicut tempore iudicũ fuerunt obpressi & afflicti : Qui suniq: ali¬
quid gesserit. arguã eũ inuirgauirorũ. & in plagis filiorũ hominũ
Virgã uirorũ gaudiũ uocat inimicorũ. Plage uero filiorũ homini
sunt in commoditates corporũ humanorũ quib: propeccatis suis
possunt: C&erũ quid scđm allegoriam insinuant. altius ꝑscrutande

Expanded text:
sanguinum, ipse aedificabit mihi domum. « Et nunc haec dices servo meo sanguinum, ipse aedificabit mihi domum. « Et nunc haec dices servo meo David: Haec dicit Dominus exercituum: Ego tuli te de pascuis sequentem greges. » Et post pauca: « Fecique tibi nomen grande juxta nomen magnorum, et Jacob, et Moysi, et Josue quorum nomina famosissima sunt in terra. « Et ponam locum populo meo Israel, et plantabo eum, et habitabit sub eo. » Hoc in loco tempus Salomonis sermo describit divinus, quo filii Israel pacem essent habituri per circuitum, et non essent affligendi et opprimendi, sicut tempore Judicum fuerant oppressi et afflicti. « Qui si inique aliquid gesserit, arguam eum in virga virorum, et in plagis filiorum hominum. Virgam virorum, gladium vocat inimicorum. Plagae vero filiorum hominum sunt incommoditates corporum humanorum, quibus pro peccatis suis possunt. Caeterum quid secundum allegoriam insinuent, altius perscrutandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
uerã uitam . ex eius in habitatione construimur: Paulo ad testante
quiait. Templũ dĩ scm̃ ẽ. quod estis uos: sed uirsanguinũ tẽplũdi
aedificare prohib&ur. qui aqui adhucactibus carnalib: incubat a
necesse .e. ut instruere spiritalit̃ proximorũ mentes erubescat:
Percuncta in quitloca. quae transiui cum omnib: filiis isrł : Haecloca po
quae transis se dns dic̃: intellegenda sunt. silo galgala & nobe & cets
loca ubi tabernaculũ & artadñi collocata sunt INũ quid loquens
locutus sum alicui iudici de tribuisrł. cui praecepi. ut pascer& populi
meũ isrł. quare non aedificasti mihidomũ cedrinã: idcirco anullo
iudicum sibi aedificari domum cedrinamius sit. quia ab omnibus
contra hostes pugnatum fuit. & om̃s effusores fuerunt sanguinum
Filius tamentuus cui non instabunt bella hostium: & qui nonerit uir

Expanded text:
veram vitam ex ejus inhabitatione construimur, Paulo attestante veram vitam ex ejus inhabitatione construimur, Paulo attestante qui ait: « Templum Dei sanctum est, quod estis vos . » Sed vir sanguinum templum Dei aedificare prohibetur, quia qui adhuc actibus carnalibus incubat, necesse est ut instituere spiritualiter proximorum mentes erubescat. « Per cuncta, inquit loca, quae transivi cum omnibus filiis Israel. » Haec loca, per quae se transisse Dominus dicit, intelligenda sunt Sylo, Galgalo et Nobe, et caetera loca, ubi tabernaculum et arca Domini collocata sunt. « Nunquid loquens locutus sum alicui judici de tribubus Israel, cui praecepi ut pasceret populum meum Israel, dicens: Quare non aedificasti mihi domum cedrinam? » Idcirco a nullo judicum sibi aedificari domum cedrinam jussit, quia ab omnibus contra hostes pugnatum fuit, et omnes effusores fuerunt sanguinum. Filius tamen tuus cui non instabunt bella hostium et qui non erit vir
Abbreviated transcription (Latin):
dat & aliquando subtrait : proph& antiummentes: & eleuat in celsi¬
tudine. & custodit inhumilitate. ut & accipientes sp̃m: inueniant
desem& ipsis: IQđ aũt dauid ꝓhibitus ẽ. domũ dõ aedificare : qr uir
sanguinũ eoꝰ innuit᷑. Moralit̃ qđ mundus inse. eẽ. auitus deb&. quicurat
aliena corrigere: ut terrena non cogit&. ut desideriis infimis ñ sub
cũbat. Quatenus intanto ꝑspicatius. aliis fugienda uideat: quanto
haec ipseꝑscientiam. & uitã uerius declinat: Nequaquã pure macu¬
lã in membro considerat oculus. quẽ puluis grauat : & suꝑ iectas. sor¬
des tergere nonual&manus qͥs lutũ tenent, qđ iuxtaantiq trans¬
lationis seriegi: benead dauid erga et teriora bella laborantẽ ꝑ
significationẽ diuinauox innuit cũdic̃: Nontua edificabis mihitẽplũ¬
quiauir sanguinum es : di templum aedificat. qui corrigendis institutis
prox imorum mentib:uacat. Templum dĩ quip penos sumus. quia ad

Expanded text:
dat, et aliquando subtrahit, prophetantium mentes et elevat in celsitudine et custodit in humilitate, ut et accipientes Spiritum, inveniant de semetipsis. Quod autem David prohibitus est domum Deo aedificare quia vir sanguinum esset, innuit moraliter quod mundus in se esse a vitiis debet, qui curat aliena cocumbat, quatenus in tanto perspicacius aliis fugienda videat, quanto haec ipse per scientiam et vitam verius declinat. Nequaquam pure maculam in membro considerat oculus, quem pulvis gravat. Et superjectas sordes tergere non valent manus, quae lutum tenent. Quoad antiquae translationis seriem, bene ad David erga exteriora bella laborantem per significationem divina vox innuit cum dicit: « Non tu aedificabis mihi templuquia vir sanguinum es. » Dei templum aedificat, qui corrigendis institutis proximorum mentibus vacat. Templum Dei quippe nos sumus, quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
interius cogitant. quasi rigida ex terius. uenus tate palli ant̾. & sunt
non nulli qui uiles uideri ab hominib: app&unt⁊ atq: om neqđ sunt deieo¬
tos seexibend contẽpnunt. sed tam̃ apud se introrsus quas iex ipso meria
ostensa euilitatis intumescunt. & tanto magis: incorde elati st̃. quanto
amplius inspeciȩ elationẽ praemunt. Quaeutraq: unius elationis bella
magna dauid circũ spectione dep̃hendit. mirauirtute superauit. Quia
enĩ desem& ipso intus humilia sentiens. honore exterius nonquerit
nptduat i qualem meexterius disspiciens exibeo : talẽ meinterius adiendo.
Quidergo acturi sunt quos doctrina eleuauit sidauid ex carnesua uentu¬
ruredemptorem nouerat eiusq: gaudia proph&ando nuntiabat & tam̃
in sem& ipsum ceruicem cordis. ualida discr&ionis calce deprimebat

Expanded text:
interius cogitant, quasi rigida exterius venustate palliantur. Et sunt interius cogitant, quasi rigida exterius venustate palliantur. Et sunt nonnulli, qui viles videri ab hominibus appetunt, atque per omne quod sunt, dejectos se exhibenostensae vilitatis intumescunt, et tanto magis in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque unius elationis bella, magna David circumscriptione deprehendit, mira virtute superavit, quia enim de semetipso intus humilia sentiens, honorem exterius non quaerens, dicat: Qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt quos doctrina elevat? si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen, in semetipso cervicem cordis, valida discretionis calce deprimebat,
Abbreviated transcription (Latin):
honore praelatũ . c&eris anteciꝰ arcã. qui honorẽ dederat recognoscit. corã
dõ egit debilia uel exstrema. ut illa ex humilitate solidar& quȩ coram
hominib: ges serat fortia quid decius factis ab aliis sentiat᷑ ignoro
Ego dauid plus saltantẽ stupeo quã pugnantẽ. Pugnando quippehosiẽ
adhuctumore regio generis insana cũ humilitatẽ dispicer& dicens.
quam gloriosus fuithodierex isrł. disco operiens se ante ancillas serua
suorũ & nudatus ẽ quasi nud& ur unus descurris. protinus audiuit.
dicat uiles cerecorã hominib: app&o. qr seruare mihi corã dõ regnũ
ꝑhumilitatẽ quȩro. sunt uero non nulli qui desem & ipsis humilia senti¬
unt qui in honorib: positi nihilse eẽ nisi puluerẽ fauillãq ꝑ pendun
sed tamen corã hominib: uiles apparere refugiunt. & contra hoc qđ desi

Expanded text:
honore praelatum caeteris ante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit. Coram honore praelatum caeteris ante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit. Coram Deo egit debilia vel saltando reduceret, a Michol, filia Saul, uxore sua irrisus est, intueri libet hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro; ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostem aul, adhuc ex tumore regii generis insana, cum humiliatum despiceret, dicens: Quam gloriosus fuerit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas servorum suorum, et nudatus, quasi nudetur unus de scurris ; protinus audivit: dicat: Vilescere coram hominibus appeto, quia servare mihi coram Deo regnum per humilitatem quaero. Sunt ergo nonnulli qui de semetipsis humilia sentiunt; qui in honoribus positi nihil se esse nisi pulverem favillamque perpendunt, sed tamen coram hominibus viles apparere refugiunt, et contra hoc, quod de se