comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũr officos uei auis cortoribu s
exartones uel concussiones ite¬
tuissifirmentur exceptis iceli¬
cet hiis qui armata milicia pre¬
oiti sunt nel anis qui sp̃aui bñst¬
cio principali sẽse defeudant ĩͣ
tñ ut si cui ex mititaribo uiris
curie nom̃ uel coartalis officis
euis noĩe tam ad sedem tut mag¬
ad competent̾e referat põtatem
ut hnq uelut debici postulentur

Expanded text:
ur officiis vel aliis corporibus erexactiones vel concussiones perpetrasse firmentur: exceptis videlicet his qui armata militia praediti sunt, vel aliis qui speciali beneficio principali sese defendant, ita tamen ut, cui ex militaribus viris curiae nomen vel cohortalis officii eius nomine tam ad sedem tuae magad competentem referat potestatem, ut hi, qui velut debiti postulent
Abbreviated transcription (Latin):
liter incerclutum ẽ. cũ et ẽrren¬
ditor uel alt̾ alienator non alia
lege suũ ius tñs ferre toitus est
nisi tali fretus ⁊uentõne quo se
rend̾ est anqm capcom expar i m¬
a pacri eum int̾ pͥtacõne:¬
mpr. Lege uendicois eeporta¬
to mancipia sb̃denũciaͣcõnẽ
tatem ab emptore cadus uene¬
uel quisuccessit ĩlic̃ at. ra¬

Expanded text:
liter interdictum est. Cum etenim venditor vel aliter alienator non alia lege suum ius transferre passus est nisi tali fretus conventione, quomodo ferendum est aliquam captionem ex varia pati eum interpretatione. Lege venditionis exportata mancipia sub denuntiatione tatem ab emptore, vel qui successit in locum
Abbreviated transcription (Latin):
coꝑr Equis ita paciscitur iue¬
dicõnis uel alienatõnis ceur ut
nouo dño ut nuno mõdo liceat
in loco uerdito uel ano modo et¬
bi concesso monum̃tũ exsruere
uel aliouio ẜ umano iurt eumer¬
dubitabatur talepattum erni

Expanded text:
. Si quis ita paciscatur in venditionis vel alienationis contractu, ut novo domino nullo modo liceat in loco vendito vel alio modo sibi concesso monumentum extruere vel alio modo humani iuris eum exdubitabatur, tale pact
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. Nsi cilla que exportda
u̾enit ncc exportata est. s ab
emptore meadem ciuitate m¬
drante inqua empta et manu¬
missa est ad u̾sus legem uendi¬
cionis lib̾a fi̾ non potuit io a¬
ditusa te ꝓcurator meus ꝑtib
suis fungetur.

Expanded text:
. Ancilla, quae exportanda venit nec exportata est, sed ab emptore in eadem civitate morante empta et manumissa est, adversus legem venditionis libera fieri non potuit: et ideo aditus a te procurator meus partibus suis fungetur.
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Ex ccͣcu qui cessiõm tr̾ añ¬
cessit dͥebitorem ec̃ iuris tonẽ
conueniens cum eum eꝗtas
auxilio excepcõis minuat. tuc̃
demicm iteratam possis desioer¬
are conuencoĩncum tũipost ea

Expanded text:
. Ex contractu, qui cessionem rerum antecessit, debitorem contra iuris rationem conveniens, cum eum aequitas auxilio exceptionis muniat ac tunc demum iteratam possis desiderare conventionem, cum tantum postea
Abbreviated transcription (Latin):
Si qui autem contra p̃sup̃¬
scuint eis restandi de rebus
suis interrdittimus faculta¬
tem. ut uieo punianͣtur in
q deliuquerint alias sunt ꝓ¬
ut culpe qualitas exegerir᷑¬

Expanded text:
Si qui autem contra presumpserint, eis de rebus suis testandi interdicimus facultatem, ut in eo puniantur, in quo deliquerunt, alias prout culpe qualitas exegeri
Abbreviated transcription (Latin):
ad missa successit. ac tibi pr̾istui
q̃ ita hr̃ditͥas est ad ire p̾sidem ꝓ¬
uuicie debes ac tutorem eiꝰ dẽ
soxem inrestari cunli uel bo¬
norariꝰ iure ñ debẽ c̾tissimu ẽ¬

Expanded text:
admissa successit ac tibi patris tui quaesita hereditas est, adire praesidem provinciae debes ac tutorem eius de tsionem intestati civili vel honorario iure non deberi certissimum e
Abbreviated transcription (Latin):
torum artõm quecum penassia toꝵ¬
recrahit ablata pocius ad mobilia r¬
mouencia que qmͣ ad fiuidos ꝑ im¬
piciam occupatos spectare explora
acnicis arcipuit .ui. bonorum mpto¬
rum auõne intra atnum quidem
quo exꝑundi pot̾tis fuit inqͣdrup¬
lumspostannum insiiplũ intend̾e

Expanded text:
torum actionem, quae cum poena sua retrahit ablata, potius ad mobilia moventiaque quam ad fundos per iniuriam occupatos spectare exploraatricis abripuit, vi bonorum raptorum actionem intra annum quidem, quo experiundi potestas fuit, in quadruplum, post annum in simplum intende
Abbreviated transcription (Latin):
sciente dño ui rapuisse licis infra
cunum inqͣdruplum in ronorum
raptorum et post simplum dnm̃ eł
noxali actõne apͥꝯpetentem iudioe̾
conuonire potes.¬

Expanded text:
sciente domino vi rapuisse dicis, infra annum in quadruplum vi bonorum raptorum et post in simplum dominus eius noxali actione apud competentem iudicem conveniri potes
Abbreviated transcription (Latin):
o exceptis adult̾n criminibus
it᷑ fbandan census accusi combus
etrimine maiestats ꝙ adsarer
dicatur sinam formare nondebe¬
antitu si auis quor prosonib fideᷤᷤ
uentatis muestigetur p̾scrꝑdois

Expanded text:
 exceptis adulterii criminibus, item fraudati census accusationibus, et crimine majestatis, quod ad salutem dicaturi sententiam formare non debeant, tamen, si aliis quoque probationibus fides veritatis investigetur, praescriptionis
Abbreviated transcription (Latin):
termulitarem manum correctua¬
cutati sine dampno atq lesion¬
ẽ cumislibet legibꝰ offentur it
conuicti penis sb̾eant comperen¬
tes / non ignego iidice r siaduer¬
ausam p̾t̾ lacionum uelaliorum
necentium iuestigacõm milica¬
re anxilium rossutam̾t aurdispen¬
diis afficii ꝓuinciales concefsent
ꝯmotõne seuerissima ꝓ ut tuicel¬
situdo idica̾ut ferietur. ¶ tribu¬
ni qͥ seu prmiates num̾orum q
mlocis sunt admoniti ꝑlrãs iudidᷤᷤ
si adminiculum militare p̾bere no¬
lu̾int aut slabip̾is militib damp¬
na ꝓuincialib inflicta su̾int etda¬
mpna et lesiones restitrrio et
tenma condempnicõne. parbitrio
lirorum ulustrunti mag̾crorũ
miitum ferientur. ¶ Dm̃̾q̃ pdi

Expanded text:
er militarem manum correpti accusati sine damno atque laesione cuiuslibet legibus offerantur et convicti poenas subeant competentes: non ignaro iudice, quod, si advercausam praeter latronum vel aliorum nocentium investigationem militare auxilium postulaverit aut dispendiis adfici provinciales concesserit, commotione severissima, prout tua celsitudo iudicaverit, ferietur. Tribuni etiam seu primates numerorum, qui in locis sunt, admoniti per litteras iudicis si adminiculum militare praebere noluerint, aut si ab ipsis militibus damna provincialibus inflicta fuerint, et damna et laesiones restituent et acerrima condemnatione pro arbitrio virorum illustrium magistrorum militum ferientur. Domini eti
Abbreviated transcription (Latin):
Suei mililam ceꝑit qͥsttis dignita¬
tib nõ pociatur uel s ad officia
uetita sb̾reꝑẜit. his penitus repe¬
uitur. uel sinagoga̾ extripx̾it cõ¬
pn̾dio satholice eccͣe nou̾it se la¬
borasses ci am ad bonores o sdigni¬
tates irrepserit u̾atur ut an̾oa cõ¬
dicõis extreme et si ad hongran¬
am illicite ꝓmeri̾it dignitafe et
qui si nagoge fabricam ceꝑit non
na u̾it ꝑ ulsa doctrina.

Expanded text:
el infulas ceperit, quaesitis dignitatibus non potiatur, vel si ad officia vetita subrepserit, his penitus repelletur, vel si synagogam extruxerit, compendio catholicae ecclesiae noverit se laborasse: et qui ad honores et dignitates inrepserit, habeatur, ut antea, condicionis extremae, etsi honorariam illicite promeruerit dignitatem: et qui synagogae fabricam coeperit non gnavit perversa doctrina.
Abbreviated transcription (Latin):
mus ordinand̾ ut uidices quo
cognoscendi et ꝓmĩciandi ne¬
cessitas tenet non sb̾itas s et
delib̾acõne hita post negoci¬
um sinas ponderatas sibi aut̃
formarent et em̃datas statim
inlibestum secirea fidelitare:
feuent scriptas q exlibello
putib legerent. ¶ Sr non
sit cis post ħ copia corngendi
uel mucandis excepͣtis tam iu¬
ris eminentissimis p̃fcle pre

Expanded text:
mus ordinandum, ut iudices, quos cognoscendi et pronuntiandi necessitas teneret, non subitas, sed deliberatione habita post negotium sententias ponderatas sibi ante formarent et emendatas statim in libellum secuta fidelitate conferrent scriptasque ex libello partibus legerent, sed ne sit eis posthac copia corrigendi vel mutandi. Exceptis tam viris eminentis
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Si hͥn quos ẜuos tuos eg̃
dicis ub̾i eẽ. ad ũ sa parte dicũt᷑
de statu eorum more solito q̃r
pprierate eorum ꝓmĩciatum
est opponicãe liberali pocest.

Expanded text:
. Si hi, quos servos tuos esse dicis, liberi esse a diversa parte dicuntur, de statu eorum more solito quaeproprietate eorum pronuntiatum est, opponi causae liberali potest.
Abbreviated transcription (Latin):
rem suam gerere non ambi¬
gitur ꝙ militib meis noni¬
int̾ctici non modo absurdu̾
u̾m et iniquum est.

Expanded text:
rem suam gerere non ambigitur. quod militibus meis interdici non modo absurdum, verum etiam iniquum est.
Abbreviated transcription (Latin):
alienam ues iocum. uit ergast̾i
uoi̾e conductõis accepit. ilti qui
post eum dini uoluntate. id cã¬
dem condiutom. ictessit. litem ĩ¬
ferre qͣiͣ rem illicitam. uit agen¬
ti dumpnosam temptauenit. si
pat̾e facultatem dnis domos sius
uel et gast̾ia uel loca cu uolitnt¬

Expanded text:
alienam vel locum aut ergasterium nomine conductionis accepit, alteri, qui post eum domini voluntate ad eandem conductionem accessit, litem inferre, quasi rem illicitam aut agenti damnosam temptaverit, sed patere facultatem dominis domos suas vel ergasteria vel loca cui vol
Abbreviated transcription (Latin):
tib potiri togam illustris¬
sime ꝑiliric᷑ p̾fecture qui¬
br fruitur togaporientem
p̾coriane sedit exceise dec̃¬
nimus.

Expanded text:
tibus potiri togam illustrissimae per Illyricum praefecturae, quibus fruitur toga per Orientem praetorianae sedis excelsae, decernimus.
Abbreviated transcription (Latin):
siunt debitorib detractantibus
Solom. bona fide deberis et solep̾
ꝙ si quid deerit non pbibemi
nĩ d cet̾a bona iurc conuenconis

Expanded text:
sunt, debitoribus detractantibus solutionem bona fide debetis et sollemnest. Quod si quid deerit, non prohibemini etiam cetera bona iure conventionis
Abbreviated transcription (Latin):
sñ script̾is. hĩtis ꝓ ficiscunt᷑.
ut lib̾ti eorum aiure patrona¬
tus lib̾entur antiqua iat̾ore¬
tacõne se mota non dubitz
qi patronatus ius ex soia tali
eẽ remittend nec succesiorib¬
eorũ que ab intestato de ceno

Expanded text:
sine scriptis habitis proficiscuntur, ut liberti eorum a iure patronatus liberentur, antiqua interpretatione semota non dubitet etiam patronatus ius ex sola tali esse remittendum nec successionibus quae ab intestato descen
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ exͣ ordim̾em p̾bortur ei
apr̃onis rursus ss impio doce¬
q sua mirtatut et si iniudiciũ
uei apud peclanẽos rudices pa¬
trom que rela ex orta ingͣtum

Expanded text:
es a patronis rursus sub imperia dicionemque mittatur, si in iudicio vel apud pedaneos iudices patroni querella exserta ingratum
Abbreviated transcription (Latin):
quis sins nums emptus
ac manumissus sic ab emp¬
tore.an clño suo data ptcinna
m̾catur ub̾tatem priore eiũ
admntipronum non plateͤt
atus retiiet. ¶ Et io cum sa¬
biniam pacromi suu aui ple¬
mimͣ is huit᷑ ut ostis pub¬
lici bona fisco ucnditata ilt
erunt et nos stcutisumus in

Expanded text:
quis suis nummis emptus ac manumissus sit ab emptore, an a domino suo data pecunia mereatur libertatem. priore enim admitti patronum non placet, atus retinet. Et ideo cum Sabiniani patroni filii, qui plenum ius habuit, ut hostis publici bona fisco vindicata sunterunt et nos secuti sumus, in
Abbreviated transcription (Latin):
cebetur etrurc q adũsus in¬
gratos lib̾tos patronis cõmpe¬
bis inductum mod̾ ius pacto¬
natus fu̾it amifsui. cũcĩ ħ in¬
genuitatis p̾mio tollũtur q̃¬

Expanded text:
ebetur, et iure, quod adversus ingratos libertos patronis compebis inductum modum ius patronatus fuerit amissum, cum etiam haec ingenuitatis praemio tolluntur, q
Abbreviated transcription (Latin):
icta libatus est post coħcionem
depenitencia dignũ se p̾stitent
ut ei ciuitãs roma reddaturũ
prius fruetur bñ ficõ lib̾taris
amͣ si s̾ pationũs eius oblatis

Expanded text:
dicta liberatus est, post coercitionem ex paenitentia dignum se praestiterit, ut ei civitas Romana reddatur, non prius fruetur beneficio libertatis, quam si hoc patronus eius oblatis
Abbreviated transcription (Latin):
torum consuetum obsegum
munus non inm̃ito uident᷑.
ip̃i ad ũ sus seꝓuocare  seu̾itare.¬
D̾. Li b̾tos siue lib̾tas ⁊ max¬
ime quib inposrte opeuon
sunt consuetum. pocius obssq¬
missorib exibere debere. n uĩ¬
cula ppetinon est opimonis

Expanded text:
torum consuetum obsequiumunus, non immerito videntur ipsi adversus se provocare severitate. Libertos sive libertas, maxime quibus impositae operae non sunt, consuetum potius obseqmissoribus exhibere debere neque vincula perpeti non est opinionis
Abbreviated transcription (Latin):
fecit pͥses ꝓiicie qͣ tinus co¬
hertere eius modi tem̾ario
licenciam dereat estima̾bit.¬
¶ lam siqua tibi petuna debe¬
batur s il de reb ad ũsur pr̾o¬
nũ deceptaco fuerat nõ ꝓtiͦnꝰ
ad litigund̾ curcere tebutras

Expanded text:
fecit, praeses provinciae, quatenus coercere eiusmodi temerariam licentiam debeat, aestimabit. Nam si qua tibi pecunia debebatur sive de rebus adversus patronum disceptatio fuerat, non protinus ad litigandum currere de
Abbreviated transcription (Latin):
geua sit constituta. S in spebus
est fĩ et si pure constituta peccuni¬
a ccͣta uileret. Ehac apptissima
lege diffimmus ut liceat oĩb canbꝰ¬
ꝯstitũe. non solum res que pond̾e

Expanded text:
eva sit constituta, sed in speciebus est fieri et si pure constituta pecunia contracta valeret, hac apertissima lege definimus, ut liceat omnibus constituere non solum res quae ponder
Abbreviated transcription (Latin):
beire peteͬte non ꝓhibetur. cu ult̃
cam porcõm q̃ succeisit peticõ ñ
confundatur. ¶Nam adu̾sus ad¬
ultam tuã restindi postulas cer¬
tumentum. Si quidem coh̾rdes
eius ad euntes hr̃ditatem se cĩ ob¬
ligant et si no soluendo constitu¬
ti ꝓuantur postislata sepaco̾ne n¬
uilũ ei dampnũ fs paciatur.

Expanded text:
besse petere non prohibetur, cum ultra eam portionem qua successit petitio non confundatur. nam adversus adultam tuam rescindi postulas testamentum, si quidem coheredes eius adeuntes hereditatem se etiam obligant et, si non solvendo constituti probentur, postulata separatio nullum ei damnum fieri patietur.
Abbreviated transcription (Latin):
D. Eum ꝓponis ficeiussariã
ub̃tatem ita tibi datam si urori
cestatoris placruss. liczẜa nõ ad¬
euute urditatem ad finiũ ron¬
da hrditas ꝑtiu̾e cepit nõre¬
frangante tũ urore testato¬
ris pot es petere liu̾tatem.

Expanded text:
. Cum proponas fideicommissariam libertatem ita tibi datam, si uxori testatoris placuisset, licet non adeunte hereditatem ad filium solida hereditas pertinere coepit, non refragante tamen uxore testatoris potes petere libertatem.
Abbreviated transcription (Latin):
c̾bum senciat. ¶Sin uero nõ
om̃s li ẜ̾catesad impłe ponici¬
tus fu̾it s sertum nimieni
euorum ex hiis qui ad lib̾tatẽ
uenire ꝑussi st̃. Melius est siqd̾
res r̾rditarie suffitiunt. ad im
dure lib̾capem et si ẜ̾ non poni¬
citus est. ¶ Siurant̾ de est ins¬
oluendis creditorib huma¬
niuis est ut saltem pauci ueni¬
aut ad rib̾tatem. ¶ S ħquid̾ au¬
tiqi us dubitacõnib remediũ
inuent᷑mus uellissi mam at̾ re¬
piocĩom p̾fate constituconi do¬
nantes. sc̃imꝰ si non uns ue¬
mat hr diratis petitor. S pies
ampliores. oĩb detur licentia
cõiter br̃ditatem adire prius
satis dacone ab oĩbdanda ut eͤ¬
ditorib  lib̾tatib satis faci¬

Expanded text:
bum, sentiant. Sin vero non omnes libertates adimplere pollicitus fuerit, sed certum numerum servorum ex his, qui ad libertatem venire iussi sunt, melius est, si quidem res hereditariae sufficiunt ad imdare libertatem, etsi hoc non pollicitus est. si autem deest in exsolvendis creditoribus, humanius est, ut saltim pauci veniant ad libertatem. Sed hoc quidem antiquis dubitationibus remedium invenimus. bellissimam autem repletionem praefatae constitutioni donantes sancimus: si non unus veniat hereditatis petitor, sed plures, ampliores, omnibus detur licentia communiter hereditatem adire, prius satisdatione ab omnibus danda, ut creditoribus et lib
Abbreviated transcription (Latin):
ubtum in distincte ualerecẽ¬
se mus lege fusia curuna de ce¬
cero cessante. Nec impediente
cestancium ꝓ slus ẜius clemẽ¬
tes disposicõnes effectui man

Expanded text:
tum indistincte valere censemus, lege Fufia Caninia de cetero cessante nec impediente testantium pro suis servis clementes dispositiones effectui man
Abbreviated transcription (Latin):
eum indeatur et si nonsuum
aprumi. s auenum suũ condi¬
cõm eius iciens tutorem ascri
functum sensise ꝓpreat prie¬
gdentib ꝑlacuit.

Expanded text:
eum videatur. Et si non suum proprium, sed alienum servum condicionem eius sciens tutorem adscrifunctum sensisse appareat, prudentibus placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
non int̾ c icłitl h̾rdem intrap̃¬
stitutaneratem decessisse xpo¬
nas tempore quigpe quo sũu¬
ueret p̃ finitam etatem ĩmi¬
pleturus foret. spem lib̾tatis
non int̾cidere uetus placitu¬

Expanded text:
non intercidit, licet heredem intra praestitutam aetatem decessisse proponas: tempore quippe, quo, si viveret, praefinitam aetatem impleturus foret, spem libertatis non intercidere vetus placitu
Abbreviated transcription (Latin):
non so inus no qui l b̾tate do¬
uatus est. s q̃ el cui milla lib̾¬
tas ei relicta est ut aliquid ue¬
nustũ ueniat ut peum cuili¬
G̾tas reluta non est alus lib̾taᷤ
inponatur. s si quid̃ ante qmͣ
lib̾tutes pouicentibꝰ fĩ locum
sensemus. ¶Sm. iutem uin
rebꝰ s uo qui primus reciit rr¬
ditatem datis ci lib̾tatib.ab eo
ꝗbodam sins hrditariis impo̾itis
quidan anus suns pr̃dicarius
uel quilib extraneus ñ fucere
trare ei b̾ maiorib poncita coi¬
cipere. s prior in lib̾ratem peti¬
tormaneat ucer res abco abstra
prior retitor rudicem adient

Expanded text:
non solum servo, qui libertate donatus est, sed etiam ei, cui nulla libertas relicta est, ut aliquid venustum eveniat, ut per eum, cui libertas relicta non est, aliis libertas imponatur. Sed si quidem, antequam libertates pollicentibus fieri locum censemus. Sin autem iam rebus servo, qui primus petiit hereditatem, datis et libertatibus ab eo quibusdam servis hereditariis impositis quidam alius servus hereditarius vel liber extraneus hoc facere trare et sub maioribus pollicitationicipere: sed prior in libertate petitor maneat, licet res ab eo abstrahprior petitor iudicem adierit.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ponitur uolentito et eĩ cre¬
ditorib admisti talem retico¬
nem nuillo ⁊ cedimus mͦ. ¶ Sin
nero quid̃ exẜuis lib̾tatem. ami¬
plexi fuerint. au aut̃ cetifuenĩt
eẽ respuendam ⁊ luhur casu
extendenda est dim marti or̃o
et ꝓculdubio et inhac sye̾. audi

Expanded text:
 creditoribus admitti talem petitionem nullo concedimus modo. Si vero quidam ex servis libertatem amplexi fuerint, alii autem censuerint esse respuendam, et in hunc casum extendenda est divi Marci oratio et procul dubio et in hac specie audi
Abbreviated transcription (Latin):
liccat ꝓ sb̃scapone uel de rosicõne
estimacõnis loci auiad auamꝑ
sonam tñsfertur accipele. ¶ Sin
autem nouĩi emphiceotamuł ep̃¬
torem melior acõis succipe nini¬
nic duĩs malint et acestacone scã
intraduos ñ ses s face sup sedt¬
rit licere emphiteote et nõ con¬
sencientib diũs ad auos suum
nus uel ẽponemata tñsfent.
ssm autem aliter fu̾it il satus
qmͣ nra constinic̃o disposuit iur̾¬
ter empbiteotico fudat᷑¬

Expanded text:
at pro subscriptione vel depositione aestimationis loci, qui ad aliam personam transfertur, accipere. Sin autem novum emphyteutam vel emptorem meliorationis suscipere minime dominus maluerit et attestatione facta intra duos menses hoc facere supersederit, licere emphyteutae et non consentientibus dominis ad alios ius suum vel emponemata transferre. Sin autem aliter fuerit versatus, quam nostra constitutio disposuit, iure emphyteutico cadat
Abbreviated transcription (Latin):
eum dñs siuolu̾it repellend̾ n pre¬
tentense ꝙ non est sł ħ cã̾ inquie:¬
tatus cͣum neminem oporret con¬
uencõm uel ad monicõnem expecta¬
re. S ultro se se osfene et debitum
diũs facultas oriatur emphitheo
meuene suscipere ut ex hiuus ma¬
chinacõne trieiio el apso suo
iure is qui emppiteosim suscepit
cadat licenciã ei concedimꝰ. itesta

Expanded text:
dominus voluerit, repellendo neque praetendente, quod non est super hac causa inquietatus, cum neminem oportet conventionem vel admonitionem expectare, sed ultro sese offerre et debitum dominis facultas oriatur emphyteutas ime velle suscipere, ut ex huiusmodi machinatione triennio elapso suo iure is qui emphyteusin suscepit cadat, licentiam ei concedimus attesta
Abbreviated transcription (Latin):
amictant exmilictib pugani ex
decoratis infames constituti sĩt
et ꝙ post hims conductonem qnͣ
pemtus int̾dicimꝰ apublico susce¬
pint et b̃ sine iliqua mora uel
ꝓcͣrastinacõne reclere compel¬
lantur. ¶ Scituris et ip̃is qui su¬
as fucultates post anclegem eir
ad conductõm ꝑmiserint nrãle¬
ge eorũ conamine uiolata ꝙ n
ulla est eis exactõ ccͣ eos concedã¬
ut qui aueni appetens constitu¬
tus militem ꝓcuratorem eieg̾it
et asius cudat rectlitib ¶Pato¬
at aut̾ oĩb huius copia apud
competentes uidices accusacõis¬
ut qui inbac cã delator ex istat. la
p̾ceptorũ contemptores et ip̃os¬
qui eis conductõnis reꝵ ad se ꝑ¬
tinencium ꝑmiserint staitiumꝰ¬
infuturis cũis optinente:¬

Expanded text:
amittant, ex militibus pagani, ex amittant, ex militibus pagani, ex decoratis infames constituti: et quod post huiusmodi conductionem, quam penitus interdiximus, a publico susceperint, et hoc sine aliqua mora vel procrastinatione reddere compellantur. Scituris et ipsis, qui suas facultates post hanc legem eis ad conductionem permiserint nostra lege eorum conamine violata, quod nulla eis exactio contra eos concedaut, qui alieni appetens constitutus militem procuratorem elegerit, et suis cadat reditibus. Pateat autem omnibus huiusmodi copia apud competentes iudices accusatiut, qui in hac causa delator existat, lapraeceptorum contemptores et ipqui eis conductionem rerum ad se pertinentium permiserint, statuiin futuris causis obtinente
Abbreviated transcription (Latin):
seu alienam cuurlilet rei rosis¬
nem p̾cano detinetes seu hrdes
dorum si non eam diu̾s recuꝑare¬
uoluuit uolẽtib restituennt. s
exetranernt. non solum iem lo

Expanded text:
seu alienam cuiuslibet rei possessionem precario detinentes seu heredes eorum, si non eam dominis recuperare volentibus restituerint, sed expectaverint, non
Abbreviated transcription (Latin):
medio ad cum᷑ ꝑueniãt ẜ suo
beros et non .s. ius antiquimi
idem suus remaneat et iillu
respiciat dominũ ¶ Illud̾ quo¬
qi hinc legi ad icimus ut er¬
liceat parentib tam feis ꝙͣ
mascuł fuis fiuab suie insa¬
cris constitucis sũ em̃cipatis cu¬
inscum gradus mandatum ĩ¬
ronere qnͣtũ suos inlibtatem
pou̾tant siuc ap̃ iudicem siue
maacris eccłus siue saliũ qm

Expanded text:
medio ad eum perveniant, haec suo beros et non secundum ius antiquum idem servus remaneat et nullum respiciat dominum. Illud quoque huic legi adicimus, ut exliceat parentibus tam feminis quam masculis filiis filiabus sive in sacris constitutis sive emancipatis cuiuscumque gradus mandatum imponere, quatenus servos in libertatem producant sive apud iudicem sive in sacris ecc
Abbreviated transcription (Latin):
Sm uero grãs. igendo unuifruc¬
tuarius cum ab usufructu li¬
maneat siquid̾ Suus ꝓprieta¬
rio suo annexris. s non ncͣci¬
tas ei imponatur donec uruit
usufrutuanus nei usust̃ con¬
stare potest obꝰuare. ꝓprieca¬
rium quedam mĩst̾ia ei ad in¬
plere. s indices nñ eum in

Expanded text:
agendo usufructuarius eum ab usu fructu limaneat quidem servus proprietario suo adnexus, sed non necessitas ei imponatur, donec vivit usufructuarius vel usus fructus constare potest, observare proprietarium et quaedam ministeria ei adimple
Abbreviated transcription (Latin):
tes iniquirat. S sitam ꝓprietanꝰ¬
ei consencientes impofuerunt p¬
leno inre lib̾um eum effici. et
siquid postoi sibi.agunsient
ħ̾ in bonis suis hr̃e. ¶ Sin auter
ꝓprietanus solus lib̾tatem inpo¬
suetint uslifructiurio m̾ime⁊

Expanded text:
tes adquirat: sed si tam proprietariei consentientes imposuerant, pleno iure liberum eum effici et, si quid postea sibi adquisierit, hoc in bonis suis habere. Sin autem proprietarius solus libertatem imposuerit usufructuario minime
Abbreviated transcription (Latin):
Cum te non solum cau¬
isse u̾m oi sol uiis e pecuniam
conaitearis quarõne ut nim
passus rescitu ꝙ matum eit p̃¬
tules. ꝑspici non posest. qaen¬
do u̾isise non sit ad solucõnem
passum dicas.

Expanded text:
Cum te non solum cavisse, verum etiam solvisse pecuniam confitearis, qua ratione ut vim passus restitui quod illatum est postules, perspici non potest, quando verisimile non sit ad solutionem passum dicis.
Abbreviated transcription (Latin):
dens ei res eius ating̃t lici ret
bñ ad eo geste sint. ¶Oridẽ¬
em̃ si clnis asper̾it ab ad mũ̃stia¬
core multas expensas utilit᷑
fcas et tuns dolo sa adssłacõe
b̾ita cum prohibũt. ut neq
aut̾iores ex pensas pi̾ct. q mu

Expanded text:
dens ei res eius attingere, licet res bene ab eo gestae sint. Quid enim, si dominus adspexerit ab administratore multas expensas utiliter factas et tunc dolosa adsimulatione habita eum prohibuerit, ut neque anteriores expensas praestet? qu
Abbreviated transcription (Latin):
actom̃ ꝙͣ quibdam pouicenti¬
b dicectam uei utilem. slus
negantib in quib .s. ci sal¬
unur uilianus fuit n̾ decitentt̾
sanctius si ccͣdir̾it dom̃us et
eum res suas ad mĩstrat pro¬

Expanded text:
am quibusdam pollicentibus directam vel utilem, aliis negantibus, in quibus et Salvius Iulianus fuit, haec decidentes sancimus, si contradixerit dominus et eum res suas administrare pro
Abbreviated transcription (Latin):
ni subi aute indistretepaupes tty¬
ti sunt hĩdes ibi xenoͣnt eii cl i¬
tatis omnimodo hrditatem nãstis¬
ci et ꝑ xenodochiũ inegrotantes
fieri patrimonii disposicc̃em ⁊d̾it

Expanded text:
 Ubi autem indistincte pauperes scripti sunt haeredes, ibi xenonem ejus civitatis omnimodo haereditatem nancisci, et per xenodochum in aegrotantes fieri patrimonii distribut
Abbreviated transcription (Latin):
tate muniti solitariam intã ꝑti¬
cĩpĩesdã licencia nõ denegeti cu̾
Ruis suis ad monast̾ioril cultinm
mi gnͣdi tribuennt scicultatem
in meodem monacorũ pi̾tu du¬
alioqu si relunta forte urcasoli¬
taria ad abã sese condicõm tnͣstu¬
lerunt c̾tum est eos ad xuiuitis
iugũ ꝙ monastice ꝓfessionis cubte̾
euaserant reuersuros.

Expanded text:
ti, solitariam vitam participandi licentia non denegetur, dum servis suis ad monasteriorum cultum migrandi tribuerint facultatem, in eodem monachorum habitu dualioquin si relicta forte vita solitaria ad aliam se condicionem transtulerint, certum est eos ad servitutis iugum, quam monachicae professionis cultu evaserant, reversuros.
Abbreviated transcription (Latin):
ouere et debita exig̾e ut incapti¬
uos et megrotantes ꝯsumantur.
mus stĩ falcidie tñ legis emolu¬
m̃to ncc̃e ẽ eos ⁊ debipa exigere
am pliorer inciurtate xenoness
cuaꝵ dacõ itunc exenomi uel

Expanded text:
 ut in captivos vel in aegrotantes consumantur. mus, sine Falcidiae tamen legis emolumento, necesse est eos debita exigere,ampliores in civitate xenones vcuniarum datio, tunc ei xenoni vel
Abbreviated transcription (Latin):
memorati uiri ptinentes ł post¬
mod̃ quolib modo ad eius solli¬
citudinem uel eorñ qui post eum
ad ciusdem orphanotrophi curã
uoccti fu̾int ꝑuenturas ad instar
maioris uen̾abilis ecc̃e huiꝰ meli¬
te urbis oĩb prmiliis quemimie
eadem scũ ecc̃a nel nuine adipisci

Expanded text:
memorati viri pertinentes vel postmodum quolibet modo ad eius sollicitudinem vel qui post eum ad eiusdem orphanotrophii curam vocati fuerint perventuras ad instar maioris venerabilis ecclesiae huius inclitae urbis omnibus privilegiis, quae eadem sancta ecclesia vel nunc a
Abbreviated transcription (Latin):
ccͣ. se agencii excipiant accõnes
ib quib religiosos iros attur
sacro scĩs altarib ob setũdent insu¬
is latib domiciliis q constitutu
Inbat aut̾ regiaurbe sicmũ cuius¬

Expanded text:
 se agentium suscipiant actiones, ibus, quibus religiosos viros a turbsacrosanctis altaribus obsecundent in suis laribus et domiciliis constituti. In hac autem regia urbe si quando cuius
Abbreviated transcription (Latin):
tima ꝓtinus aĩadũ sione plecten¬
dis. ¶ Irmlne sune sngulis qb¬
cumi sacto stĩs eccͣns orthodore fi¬
sac̾dotes aut cłicos cuus curq
gradus sunt aut monacos aut
pi hotbios aut xenodochos ortho¬
doxe fideideputatos exͣ ordinariᷤᷤ
et enĩ sarcinas hoñit quas pler¬
isq ꝑsonis diu̾sa to̾ne d̾ mittimꝰ
impom bissimis niris uro secu¬
lo inconuemens eẽ iudicanius.
p̾t̾ea necui tem̾tas sualucrati¬
ua concedatur. s nt inprudens
calitpiuanciu refrenetur au¬
dacia¶In bemꝰ auociens yn qui sa¬
c̾dotes seu clicos ac monachos ee¬
intue magnitudinis ex omme łĩ
ꝓuinciali iudico ꝓpoita occõne ⁊
lsasse om̃s cirlegntias expensaᷤ
sumptusq quos ab exordio cepte
contron̾sie iporñ uicio collerasse
eos constitent redib̾ẽ rogantur
ut hac saltim censure iustissime
bis assiduc conflicta cõmunioni

Expanded text:
tima protinus animadversione plectendis. Privilegiis sane singulis quibuscumque sacrosanctis ecclesiis orthodoxae fisacerdotes aut clericos cuiuslibet gradus aut monachos vel ptochos aut xenodochos orthodoxae fidei deputatos extraordinariis  enim sarcinas oneris, quas plerisque personis diversa ratione remittimus, imponi beatissimis viris nostro saeculo inconveniens esse iudicamus. Praeterea ne cui temeritas sua lucrativa concedatur et ut impudens calumniantium refrenetur audacia, iubemus, quotiens ii, qui sacerdotes seu clericos seu monachos cein tuae magnitudinis examine vel in provinciali iudilsasse, omnes eis legitimas expensas sumptusque, quos ab exordio coeptae controversiae ipsorum vitio tolerasse eos constiterit, redhibere cogantur, ut hac saltem censurae iustissimae probis adsidu
Abbreviated transcription (Latin):
agnifica item appantor tue mag¬
intudinis uno areo sportularũ
grã aꝓnincialib cłicis conteritꝰ
nt quantelib sũme quicounentꝰ
fu̾it exponatur ob noxius secotoe

Expanded text:
agnifica idem apparitor tuae magnitudinis uno aureo sportularum gratia a provincialibus clericis contentus sit, quantaelibet summae qui conventus fuerit exponatur obnoxius. Praete
Abbreviated transcription (Latin):
crediderit. ꝙ iniudicõ actõ fu̾it
cõmslum apud eum qui de appe¬
llacõne cognostit᷑ p sequatlit᷑ c
uo̾tũ gerentib nob̾ alnud nicħ
in iudicus qmͣ iustitiam locum
hr̃e d̃ebere uccͣia res forte tnͣcm᷑¬
isa non ex cludenda indeatur.

Expanded text:
crediderit, quod in iudicio acto fuerit omissum, apud eum qui de appellatione cognoscit persequatur, cum votum gerentibus nobis aliud nihil in iudiciis quam iustitiam locum habere debere necessaria res forte transmissa non excludenda videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui malanilitem fuñit ꝑse¬
petenti iudice sustine. ¶Sina
uocare eodemdie ał alt̾o libel¬
los appellatorios offerre debe¬
bit. Iẜ uero quinegociũ tuetur
aliemim supradc̾a condicõne
tente appellatore sinealiqua.

Expanded text:
eum, qui malam litem fuerit persepetenti iudice sustinere. Sin vocare, eodem die vel altero libellos appellatorios offerre debebit. is vero, qui negotium tuetur alienum, supra dicta condicione tente a
Abbreviated transcription (Latin):
tum debent optinere ut post ꝓ¬
uocacõm incustodia si fideri¬
soris ydonei copiam non bant
ꝑ seuerent.

Expanded text:
tum debent obtinere, ut post provocationem in custodia, si fideiussoris idonei copiam non habeant, perseverent.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗb gestaꝵ reꝵ fides manifes¬
ta relacõne pendatur ut m̾itis
eorum consideratis ꝓ fortima siͣ¬
gulorũ sm̃a ꝓferatur. ¶ Netem̾e
facultas p̾bea tur arbitramur

Expanded text:
 gestarum rerum fides manifesta relatione pandatur, ut meritis eorum consideratis pro fortuna singulorum sententia proferatur. Ne temere facultas praeberetur, arbitramur
Abbreviated transcription (Latin):
tus ꝙͣ ꝓcuratorsuus litigando
det̾iorem talculũ reportau̾it
ram tre amͣ curator. id ꝓuoca¬
tionis.auꝑitiũ possunt ꝑue¬
nire. ¶Eurator uo̾ solus ꝓuo¬

Expanded text:
 procurator suus litigando deteriorem calculum reportaverit, tam ipse quam curator ad provocationis auxilium possunt pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
pałone cognostet u̾itacem pos¬
sigostende qm extiauit occł¬
tus piisdem et faciendi itineris
expedicom p̾be̾ debebit. cũ id su¬
sticia ipã ꝓsuadeat ab eo ħ reco¬
gnosciqm eugcandi ꝑsonas su¬
us intee ciediderit. ¶ Suꝑ piis
uero amincapita lib cõas con¬
scituti appellauerint quos tñ ⁊
ipos nel qui ꝓ ipis biis ꝓuocub̾
non tisi audita õica̾ atq discꝰ¬

Expanded text:
ognoscet veritatem possit ostendere, quam existimabit occutus isdem ad faciendi itineris expeditionem praebere debebit, cum id iustitia ipsa persuadeat ab eo haec recognosci, qui evocandi personas sua interesse crediderit. Super his vero, qui in capitalibus causis constituti appellaverint  quos tamen et ipsos vel qui pro his provocabunt non nisi audita omni causa atque disc
Abbreviated transcription (Latin):
tate diem fiuicto eo qui gos per¬
scent ac iudicabunt ita iudi¬
cumisuũ p̾b̾e̾ conueniet ut in¬
telligant. Ꝙ cum appelło post de¬
non exbac occone aliqua remit
legit constitute ad id speclareui¬
deatur ut post sinq̾m ab eo qui
deappessone cognoscit recursꝰ
sĩ non possit ad iudicem aquo
dilitigqtores ad ꝓunicias semo¬
tamoconem᷑ atq exclusam pe¬
nitus intelligant cumsr̃ õica¬

Expanded text:
tate, diem functo eo qui eos perscent ac iudicabunt, ita iudicium suum praebere convenient, ut intellegant, quod, cum appellatio post denon ex occasione aliqua remittlegis constitutae ad id spectare videatur, ut post sententiam ab eo qui de appellatione cognoscit recursus fieri non possit ad iudicem, a quo di litigatores ad provincias remotam occasionem atque exclusam penitus intellegant, cum
Abbreviated transcription (Latin):
x. slacõnes ucariorum sian̾
uius actuli̾t adnram mansuetu¬
dinem tererantur ¶ Relacones
enĩ iudicun libenter audumuᷤ
ne ad m̃istratorũ de c̾st̾e indeatur
autoritas. si eorum consutta nel¬
a beo decreta conuemet aut sũ ĩ
integrũ restitucõ refenda ᷑ ꝓba¬
tis dum tarat cai̾s ab eodem. cĩ in¬
t̾ponatur decretum seu tintoris
dandi seu ordinandi curatoris im¬
pleatur ad eo int̾põ detretorum
ꝯuipe cum apud eum quoq ad¬
ipuri debeat patronoram iudicõ
sedulas uitus lib̾tatem nec sune
debita finorũ nocis prm nota ce¬
sfbunt ut pacente copialiboe
intenigant hus obsequis pius
dolere ⁊ quib sememinint. nin

Expanded text:
Relationes vicariorum, si quando usus attulerit, ad nostram mansuetudinem referantur. relationes enim iudicum libenter audimus, ne administratorum decrescere videatur auctoritas, si eorum consulta velab eo decreta conveniet, ut, sive in integrum restitutio deferenda est, probatis dumtaxat causis ab eodem etiam interponatur decretum, seu tutoris dandi seu ordinandi curatoris, impleatur ab eo interpositio decretorum: quippe cum apud eum quoque adipisci debeat patronorum iudicio sedula servitus libertatem. nec sane debita filiorum votis patrum vota cessabunt, ut patente copia liberos intellegant his obsequii plus debere, a quibus sese meminerunt vin
Abbreviated transcription (Latin):
Nonilib cais itanios comigibo
militum conuenit ante fem mini
licuibꝰ negociis comites uiraras
ante iom quocien scu societas in
indicando contig̾it priore loco i¬
rarius ponderetur comes aduũt᷑

Expanded text:
ilibus causis vicarios comitibus militum convenit anteferri, in militaribus negotiis comites vicariis anteponi, quotiensque societas in iudicando contigcarius ponderetur, comes adiunctus
Abbreviated transcription (Latin):
D. Multis roibꝰ natalibuᷤ
igenuis fr̾ib natis post de¬
uitis nel taib int̾nementibꝰ
sugulorum cãestatus seꝑat᷑
atres tuos asseueras inẜuitu¬
tem uendicare sũretin̾e. gͥad¬

Expanded text:
. Multis rationibus natalibus ingenuis fratribus natis, post delictis vel casibus intervenientibus singulorum causae status separanatres tuos adseveras, in servitutem vindicare sive retinere.
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo conita cuus successores
postulas fcã tibilocacõ non sus¬
ficit. nec tñ ħ solum ad ẜ uitu¬
tis uinculum argim̃tum est
ydoneum.

Expanded text:
ab eo, contra cuius successores postulas, facta tibi locatio non sufficit, nec tamen hoc solum ad servitutis vinculum argumentum est idoneum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponis manifeste ꝓbare po¬
tes non int̾cessisse. illegacõ¬
nes tuas ledi non oportẽ is
qui st̃ nego deceptaturus est
non ignorabit.

Expanded text:
ponis, manifeste probare potes non intercessisse, adlegationes tuas laedi non oportere is, qui super negotio disceptaturus est, non ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
tͥculi penitu aboleatur msi¬
a licençia ei danda gradum
sim̃ uendicare nec it̾m iuris
diccertiqsnis togntis ens dẽ
redis assut̾e ꝑ fruantur. Igit᷑
aduocati enisdemi sb̃limmita
tarte ꝓporias qmuis tesalari¬
um ꝑ cepiste neges: tã placi¬
tis acceste. Los em qui cñm f¬
sus fistuui plitidcuuu pͣrare¬
mpi. Potes auitorib nob̾
catus fueras. forte troctasti.

Expanded text:
tricula penitus aboleatur: nulla licentia ei danda gradum suum vindicare nec iterum viris disertissimis togatis eiusdem sedis adsistere. perfruantur igitur advocati eiusdem sublimitattasse proponas, quamvis te salarium percepisse neges, tamen placitis adquiesce. eos enim, qui causam fsus fiscui. Potes auctoribus nobis cum fisci advocatus fueras, forte tractasti,
Abbreviated transcription (Latin):
men ccͣ eam inchoatmm ẽ. ꝓni¬
cim excessit qͥ abstutem intrare¬
õs recipi posse explorati iuris est.
qmͣ crimine adult̾i accusaretur. ꝓ¬
uinciam excessit n absens accu¬
san pot̾ n in eam ꝓunciam in
qua stipendrum facis trͣsmicti
iure deposcitur sane cum ꝑ occu¬
pacõnes mititares non licuit.
acensure eam sollempnit᷑ pot̾i ᷤ
nec el tempus quomninenbus
militirib occupitis iundictat

Expanded text:
men contra eam inchoatum est provincia excessit, etiam absentem inter reos recipi posse explorati iuris est. quam crimine adulterii peteretur, provincia excessit, neque absens accusari potest neque in eam provinciam in qua stipendium facis transmitti iure deposcitur. Sane cum per occupationes militares licuerit, accusare eam sollemniter poteris: nec enim tempus, quo muneribus militaribus occuparis, vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
cepit itusitor iustus non ẽ noͣ
lure manti cͥmen exc̃cere ñ pot̾
nͥ puelli uiolata sponsa eius fue¬
fit. s si ip̃a iniirias suas assistẽ¬
tib curatoribo ꝑ quos q̃ nego¬
cra eius gͥenda sunt ꝑseqͣtur p̃¬

Expanded text:
epit accusator iustus non est et ideo iure mariti crimen exercere non potest, nisi puella violata sponsa eius fuerit. Sed si ipsa iniurias suas adsistentibus curatoribus, per quos etiam negotia eius gerenda sunt, pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuenit lege uilia depndiciscia dñ¬
ꝑnatam inpenis lin̾s pscutrare
Q iautem adult̾ii dimpnata
s ⁊ quocum modo penam capita¬
lem euasent sciens duxit urorẽ
uel redurit eadem lege ertã iene¬

Expanded text:
ulia de pudicitia damnatam in poenis legitimis perseverare. qui autem adulterii damnatam, si quocumque modo poenam capitalem evaserit, sciens duxit uxorem vel reduxit, eadem lege ex causa leno
Abbreviated transcription (Latin):
epti ad iudicium tue celsitu¬
dinis destinandi angeri portus
incegros uł partes suis domib¬
ałr inchuserunt seu portichus
usurparunt ꝓculdubio iura
pͥstina sacratissune rectłe ciuita

Expanded text:
pti ad iudicium tuae celsitudinis destinandi angiportus integros vel partes suis domibus incluserint seu porticus usurparint, procul dubio iura pristina sacratissimae reddere civita
Abbreviated transcription (Latin):
d. Sicã coguita ꝓlata sens¬
tençia sic̾ iuretͣlitum est ap¬
pesłonis uel integrum restitu¬
cionis soliempnitate suspen¬
sa non est suꝑ nidicato fru¬
stra tñsigi non est oꝑimo¬
nis inc̾tesp inde et sinonas¬
quiliana stipłone et accep¬
tiłone nibisecuta cornͣ peten¬

Expanded text:
. Si causa cognita prolata sententia, sicut iure traditum est, appellationis vel in integrum restitutionis sollemnitate suspensa non est, super iudicato frustra transigi non est opinionis incertae. proinde si non Aquiliana stipulatione et acceptilatione subsecuta competen
Abbreviated transcription (Latin):
dium cc̾is finib ub̃m dari
tĩsactõnis cã placuit nec co
tem pore minor amus. ⁊ro.
batum instaurari decisam
litem ꝓhibent iura/ exstip¬
ułone sane si placita ẜ uari
secuta ẽ uel sinon int̾cessit
p̾scriptis u̾b̾ ictõne cuili
sb̾dita apud rectorem ꝓuin¬
cie agere porost si tñ ip̃as

Expanded text:
aedium certis finibus liberum dari transactionis causa placuit, nec eo tempore minor annis vigin probatum, instaurari decisam litem prohibent iura. Ex stipulatione sane, si placita servari secuta est, vel, si non intercessit, praescriptis verbis actione civili subdita apud rectorem provinciae agere potes. S
Abbreviated transcription (Latin):
cp̾r.Claru post̾icati facien res
sciuiꝰ omumodo debẽ etagentibus
ma et pen̾sa facere minores liteni¬
q iu̾ferre ue ex sua impicia uel in¬
uenili calore. iliquid uel dicant

Expanded text:
Clarum posteritati facientes sancimus omnimodo debere et agentibus ma et responsa facere minores et litem inferre, ne ex sua imperitia vel iuvenali calore aliquid vel dicant
Abbreviated transcription (Latin):
ciones non est. mibi guintris.
familia constitutis actõnes yͦrdi¬
tatias nẽgͥari non ambigitur.
nis offeres. ¶ Qum̃ aute tr̃es
tui durantes infamilia pr̃is pe¬
cułium si ħ̾ n castrẽnse n reue

Expanded text:
tiones non est ambigui iuris.familia constitutis, actiones hereditarias negari non ambigitur. nis, offers. Quin autem fratres tui durantes in familia patris peculium, si hoc neque castrense neque
Abbreviated transcription (Latin):
renes te retimusse. ꝑtem uero ĩ
cum ꝙ̃ inporãte ẜͥes donacõis titu¬
so contulisse cõmemores non est
inc̾̃ti uitis meum qui inraicris sa¬
milie tue reman et destinacõri
mag̃ paterne uoluntaris siam̃ ꝙͣ
ꝑ fcctam donacom ꝑ ucnisse¶ Dele

Expanded text:
enes te retinuisse, partem vero in eum quem in potestate habes donationis titulo contulisse commemores, non est incerti iuris in eum, qui in sacris familiae tuae remanet, destinationem magis paternae voluntatis factam, quam perfectam donationem pervenisse. Dele
Abbreviated transcription (Latin):
lo ponidet. s tocius niris si iccesso¬
ris honus est. ¶ Sutaq nemini
obligata p̾dia ꝑdonacom conse¬
cta es suꝑ uacuam genis som¬
citudinem̃ neuelyrdes donatri¬
cis uel eis creditores de insepor¬
sunt conuenire.

Expanded text:
lo possidet, sed totius iuris successoris onus est. Si itaque nemini obligata praedia pro donatione consecuta es, supervacuam geris sollicitudinem, ne vel heredes donatricis vel eius creditores te iure possint convenire.
Abbreviated transcription (Latin):
nim negociacõis nõ mi noris ꝙͣ
int̾ se itatuerint uenuuident᷑.
Edificorũ quoq artifices uel er¬
galabi aliorũ q diuersorũ oꝑ¬
umꝓ fessores etbalneatores pe¬
intus arceantur pacta int̾ se
ponete ut nequis ꝙ alt̾i cõmissũ
sit opus impleat ut in uito alt̾o
sollicitudinem alt̾ incipicit da¬
ta licencia uitiq ab alt̾o in¬
cho atum et derelutum opus ꝑ
alt̾um sine aliquo timore dupen
mĩciandi sine ulla formidine ⁊
sine iudicians sũptib. ¶ Sigt
aut̾ mono poliũ. ausus Rint exc̃¬
cere bonis ꝓprirs et spoliotus p̃pe¬
tuitate damo netur ex hilii/cete¬
raꝵ p̾t̾ca ꝓfessionũ primates s
in postetum aut sciꝑtaxandis re
isese pactĩ contrung̾e .xi. libͣ¬
do si inproprbitis mono polis
et int̾clictis corpororũ pactoĩb
onuissas forte si h̾ euenent salu¬
cion es. uenalitute int̾clũ. aut dis

Expanded text:
m negotiationis non minoris, quam inter se statuerint, venumdentur. Aedificiorum quoque artifices vel ergolabi aliorumque diversorum operum professores et balneatores penitus arceantur pacta inter se componere, ut ne quis quod alteri commissum sit opus impleat aut iniunctam alteri sollicitudinem alter intercapiat : data licentia unicuique ab altero inchoatum et derelictum opus per alterum sine aliquo timore dispendora denuntiandi sine ulla formidine et sine iudiciariis sumptibus. Si quis autem monopolium ausus fuerit exercere, bonis propriis spoliatus perpetuitate damnetur exilii. Ceterarum praeterea professionum primates si in posterum aut super taxandis rersmodi sese pactis constringere, do, si in prohibitis monopoliis et interdictis corporum pactionibus commissas forte, si hoc evenerit, salutiones venalitate interdum aut dis
Abbreviated transcription (Latin):
paralut ut aidisplicũit inemp¬
tum erit idut pote sbo dicone
uendicum resolui et rediditori¬
am adusus uenditore̾ competere
palam est. ¶ Idem obsuatur et
si pestibilis fundꝰ idẽ pestibulas
et ħbam leciferm hns ignorã¬
te emptore distractus sit.¶Nam
cꝯ pr. Sabito semel bone ficei
ccͣtu mancipio q suscepto et p̾cõ
soluto ⁊ta demũ repetendi p̃mi po¬
testas est ei qui mancipnĩpaue¬

Expanded text:
icuerit, inemptum erit, id utpote sub condicione venditum resolvi et redhibitoriam adversus venditorem competere palam est. Idem observatur et si pestibilis fundus, id est pestibulas vel herbas letiferas habens, ignorante emptore distractus sit : namrbi. Habito semel bonae fidei contractu mancipioque suscepto et pretio dissoluto ita demum repetendi pretii potestas est ei qui mancipiu
Abbreviated transcription (Latin):
cop̃r. Sp̃uellam ea lege uen¬
didisti uti i anumicteretur et
si manimissa nd eẽt cent̾ aurers¬
starentur non ẜ uata fice nichoꝰ
cam raptam erestigio ẜuititis
ad lib̾tatem quepstari potuit om¬
tit nec pecunĩa qĩ iupta fide sus¬

Expanded text:
 puellam ea lege vendidisti, ut manumitteretur et, si manumissa non esset, centum aurei praestarentur, non servata fide nihilo minus eam raptam e vestigio servitutis ad libertatem, quae praestari potuit, constitit, nec pec
Abbreviated transcription (Latin):
ti pociantur ut nutiu inm̾tati¬
b acq nũdinis ex negociatoꝵ
ciis aut locorum tpr̃ali qstu ⁊
ꝯmodo priuata ex acto̾ne secteᷤᷤ¬
tur. uel sub p̾textu priuati de¬
biti aliꝙͦ ibidem concurrentib
molestiam possint ĩ ferre.duetuis

Expanded text:
ti potiantur, ut nullum in mercatibus atque nundinis ex negotiatorum ciis aut locorum temporali quaestu et commodo privata exactione sectentur, vel sub praetextu privati debiti aliquam ibidem concurrentibus molestiam possint inferre. DE
Abbreviated transcription (Latin):
ut statuto tempore telib̾tati dona¬
ret moram te ꝓmisse lib̾tati pati¬
manifestum est ex quo cum possit
dan lib̾tas non eit pͥscta et id ex te
natos ingenuos uiden ꝓxreatos

Expanded text:
ut statuto tempore te libertate donaret, moram repromissae libertati praestimanifestum est, ex quo, cum posset dari libertas, non est praestita. et ideo ex te natos ingenuos videri procreatos
Abbreviated transcription (Latin):
nequis cusoq uestis coaboratos
ant echun uel cunis lib alt̾ius illie
aduittum uel ad aũeꝙͣ usum per¬
tinentes sp̃ei uel ciuslib materi
e ꝓsua auctoritate uel sacro iam
elicito aut inposterum eliciendo
t̃pto ant pͣgmaticham scłonem
uel sacrani nr̃e pietatis ad nota¬
cos monopo liu audeat exc̾cere
conuen cõnb coniuret aut pas

Expanded text:
s aut echini vel cuiuslibet alterius ad uictum vel ad quemcumque usum pertinentis speciei vel cuiuslibet materiae pro sua auctoritate, vel sacro iam elicito aut in posterum eliciendo rescripto aut pragmatica sanctione vel sacra nostrae pietatis adnotatione, monopolium audeat exercere, conventionibus coniuraret aut p
Abbreviated transcription (Latin):
topr. S apͥ pͥoremctum fugis¬
se mandipũi non deceatur suga
pon uendicom int̾ueniens addo¬
p̃num emptoris ꝑtinet Sinã
uenditor non uicõsũ cĩ inpostet¬

Expanded text:
o. Si apud priorem dominum fugisse mancipium non doceatur, fuga post venditionem interveniens ad damnum emptoris pertinet. Sin autem venditor non vitiosum etiam in poste
Abbreviated transcription (Latin):
diuorũ marci et com modi insem
to uicesimo ꝗnto an nofma liba
fcã est nec obest ei ꝙuicesimo
uiͦi. anno manumissa est qͥ lam
ex constitucõne lib̾a eint etsi is

Expanded text:
orum Marci et Commodi locus to vicensimo quinto anno firma libera facta est nec obest ei, quod vicensimo septimo anno manumissa est, quae iam ex constitutione libera erat : et is
Abbreviated transcription (Latin):
i patioclus postea qmͣ te ermi tat¬
e conaconis cũ dedit lege dcaͥ
ut ciuiis romanus eẽs tpr ꝑ acto si
modo patrodus non ccͣie uolũta¬
tis puerit aut si iam de cessãt ad li¬
losũ. iduenditos s ĩ addonatos
ea legem ut in ꝯnumit̾etit᷑ ꝑ
tinere nec tͣe pͣtint semel tnͣs la

Expanded text:
i Patroclius, posteaquam te Hermiae donationis causa dedit lege dictaut civis Romanus esses, tempore peracto, si modo Patroclius non contrariae voluntatis fuerit aut si iam decesserit, ad lisolum ad venditos, sed etiam ad donatos eam legem, ut manumitterentur, pertinere, nec te potuit semel transla