comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate occupata ẽ. Nam ꝑs sola. pĩt¬
dictum aufẽtur. ¶nd est tenẽ¬
dũ. siũ a te. siũ ab eo unmꝰ locũ suc¬
tatem. siũ in rẽ sit successum. ¶ P¬
test aũt possidere. quociens uolun¬
tate eiꝰ ad ꝙ̃ ea res ꝑtinz possiden
ceptum est. S ⁊ si postea uolũtas
accessit eiꝰ ad quem ea res ꝑtinebat
tñi ꝓdẽe possessori debe̾. ũn siquis
cepit qd̾ ex uoluntate eiꝰ ad cr̃ ea
res ꝑtinebat possit̾e. pꝰea uo uolũ¬
tas non ꝑseu̾at. nicħ nec qr semł
possidi cepit ex nolinitate. ¶ Si
non. ei qui uoluit int̾clictũ ꝯpet
ei qui uoluit ñ ꝯpet̾e palãẽ. ¶
ait p̾cor nͥ satis dc̃msit acciie dete¬
mus si ꝑseueret sacisdatum .s. ut¬
Isi non ꝑsen̾et. cautum mittãtur
in possoem legatoꝵ ẜuandoꝵ cã.¬
Satisdatũ sic arbitror. si sic datum
sit. ut legatario uł ip̃o iure adꝗsi¬
ta sit ydonea cauco uł ꝑmanditi

Expanded text:
cupata est: nam pars sola per interdictum auferetur.Illud tenendum, siue a te siue ab eo, in cuius locum suctatem siue in rem ‹sit› successum.Prodest autem possedisse, quotiens uoluntate eius, ad quem ea res pertinet, possideri coeptum est: sed et si postea uoluntas accessit eius, ad quem ea res pertinebat, tamen prodesse possessori debere. unde si quis coepit quidem ex uoluntate eius, ad quem ea res pertinet, possidere, postea uero uoluntas non pepossideri coepit ex uoluntate.Si altnon, ei, qui ‹n›oluit, interdictum competet: ei, qui uoluit, non competere palam est.Quod ait praetor 'nisi satisdatum sit', accipere debemus 'si perseueret satisdatum', si non perseueret cautum, mittatur in possessionem legatorum seruandorum causa.Satisdatum sic arbitror, si sic satisdatum sit, ut legatario uel ipso iure adquisita sit idonea cautio uel per mandati
Abbreviated transcription (Latin):
siquis dolo malo fec̾it qͦ
minꝰ qs ꝑmissu meo eiꝰ uec̾
fit ineum infc̾m iudicium qͣnti
ea res fuit. ob qͣm in possc̾em miᷤ¬
ma ꝓuid̾ncia p̾tor ꝓposuit frustͣ¬

Expanded text:
Si quis dolo malo fecerit, quo minus quis permissu meo eiusue, csit, in eum in factum iudicium, quanti ea res fuit, ob quam in possessionem misma prouidentia praetor proposuit: frust
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbuit. ut sũt messores optimo ua¬
litudĩaru medici capͦsaru. ⁊ arti¬
fices ⁊ qui fossã faciũt uet̾ana.¬
ri archicectꝰ. gubnatores nau¬
pegn. balistͣtu. spetłarui. fabri. sa¬
gutarii. errarii. buctularũ. stͣctoes

Expanded text:
buit, ut sunt mensores, optio valetudinarii, medici, capsarii, et artifices et qui fossam faciunt, veterinarii, architectus, gubernatores, naupegi, ballistrarii, specularii, fabri, sagittarii, aerarii, bucularum structores
Abbreviated transcription (Latin):
in ciuitate positas cuuu nou
ẽẽ itq trebasius ⁊ pegasus da¬
re tñ oꝑam pretorem oport̾e.
ut deamente in publico posit̃
est. nõlic̾et priuato anferre nͦ
ei qui posũit tuendi. ergo cu¬
es erunt. iaduersus petent̾ẽ

Expanded text:
in civitate positas civium non esse, idque Trebatius et Pegasus: dare tamen operam praetorem oportere, ut, quod ea mente in publico positum est, ne liceret privato auferre nec ei qui posuerit. tuendi ergo cives erunt et adversus petente
Abbreviated transcription (Latin):
accipiendo. soli ei adquirit.¬
ditõm accipiendo se accipere
adquiret. in ꝓte nichãgit.¬
¶Fructuarlus ẜuns si dixent
rem tradere isq hac mente:
accepit. ut rem faceret ticu ni¬
chagẽturnam ⁊ si ꝓcuratori
meo rem tradidris ut meam
faceres. uishac mente accepit
ut suam fat̾et. nich agetũs q̃
si suus coĩs hac mente accep

Expanded text:
accipiendo soli ei adquirit.ditionem accipiendo se accipere adquiret, in parte nihil agit.Fructuarius seruus si dixerit rem tradere isque hac mente acciperet, ut rem Titii faceret, nihil agetur: nam et si procuratori meo rem tradideri‹s›, ut meam facere‹s›, is hac mente acceperit, ut suam faceret, nihil agetur. quod si seruus communis hac mente
Abbreviated transcription (Latin):
dum habebat m uiam pub¬
licam ultra uiam aumen e¬
rit. lager liicu ticuͣ fluitͣ flu¬
men paulatim prmun onin¬
em agrum qui interuiam
sustulit postea rursus muui¬
tatim recessit. ⁊ an alluiuonͥ
mantiquum locum redut. .x.¬

Expanded text:
dum habebat secundum uiam publicam: ultra uiam flumen erat et ager Lucii Titii: fluit flumen paulatim primum omnium agrum, qui inter uiam et sustulit, postea rursus minutatim recessit et alluuione in antiquum locum rediit.
Abbreviated transcription (Latin):
postea filio hrditas obueũ
qua adita decessit. quero c̃
pretor ĩ ip̃m pupillũ. ꝙͣiis
postea brditas obuenissetͣ
daret. an insostitutũ credito¬
rib prĩs danda sit accio. Cũ
ex bonis prnis que. scl. adł¬

Expanded text:
postea filio hereditas obuenit, qua adita decessit. quaero, cum praetor in ipsum pupillum, quamuis postea hereditas obuenisset, daret, an in substitutum creditoribus patris danda sit actio, cum ex bonis paternis, quae scil
Abbreviated transcription (Latin):
filio qui prna hrditate se abs¬
tinuit pr̃at ne bonis prĩs eius
uenditis in eum actio detur
tam᷑ isi postea ei hicditas obu¬
citur ut pocius prĩs quam
eius bona ueneãt.Itaꝙ in
id ꝙ postea ei obueiat actio
creditorib tenegatur.qr
idꝰex aduenticio adquisitũ
ẽ. nd p p̃rem ad eũ puenit
at cũustitutus filii hrclitaꝰ ag¬
tem adit. postquam pupillꝰ
se prne miscũit hrditati. tc̃

Expanded text:
filio, qui a paterna hereditate se abstinet, praestat, ne bonis patris eius uenditis in eum actio detur, tametsi postea ei hereditas obucitur, ut potius patris quam eius bona ueneant, itaque in id, quod postea ei obuenit, actio creditoribus denegatur, quia id ex aduenticio adquisitum est, non per patrem ad eum peruenit. at cum substitutus filio hereditatem adiit, postquam pupillus se p
Abbreviated transcription (Latin):
Nem. Plicio ita stipulatꝰ
sum. si qua michi nupsit detẽ
totis eius noĩe dare spondes.
querebatur an ꝯsistat talis sti
dos itã promissa: quãcumꝙ
uxorẽ duxero dotis eius noiẽ
c̃ quare ea petũia ꝯditõne ex¬
pleta nõ debeaturnam cum
oditõ et̃ ex inc̾te psone facto
parere obligõm possit uluti
siquis incapitoliũ ascendit
e s atur rõ reddi nõ pot̾ ¶Nulla
ꝓmissio pot̾ ꝯsistere qiłe ex uo

Expanded text:
 Titio ita stipulatus sum: 'si qua mihi nupserit, decem dotis eius nomine dare spondes?' quaerebatur, an consistat talis stipdos ita promissa est: 'quamcumque uxorem duxero, dotis eius nomine est, quare ea pecunia condicione expleta non debeatur: nam cum condicio etiam ex incertae personae facto parere obligationem possit, ueluti 'si quis in Capitolium ascenderit, ondeatur, ratio reddi non potest.Nulla promissio potest consistere, quae ex uo
Abbreviated transcription (Latin):
lo malo sbĩcͥitur clausaͥlas opus aut̃.¬
alt̾in tementũ fu̾it positũ. set si ꝓpo¬
natur instar quocłoã ꝯͣꝑis ⁊ qiͣ faci¬
es quedam fc̃i oꝑis sũ aut̃ res ũdi¬
cetur. sũ res nõ defendatur stͥiplo ĩ
id omutitur ut res bom uiri arbit᷑¬
tu restituatur. qd si ita restitucũ
nõ ent qnͣti eares ent tantã petũ¬
niam dabit. is si hoc pet̾itori plã¬
cũit. ¶Quesitũ est si plures dñi
edificẽt. an onĩs cau̾e debcant/i a¬
it labeo unũquẽq caue debere. qr
restitutõ oꝑis fieri pro ꝑte nõ possit.¬
Idem ait. ⁊si plures nuncient tur¬
and̾essent uni caueatur. s int̾ eos
mueiat. ¶ Plane si nõ ꝯuei̾a̾t. ⁊ su¬
gulis erit cauend Idem dicit adi¬

Expanded text:
ausula.Opus autalterum cementum fuit impositum, sed si proponatur instar quoddam operis et quasi facies quaedam facta operis.Siue autem res iudicetur siue res non defendatur, stipulatio in id committitur, ut res uiri boni arbitratu restituatur: quod si ita restitutum non erit, quanti ea res erit, tantam pecuniam dabit, si hoc petitori placuerit.Quaesitum est, si plures domini aedificent, an omnes cauere debeant. et ait Labeo unum cauere debere, quia restitutio operis fieri pro parte non possit.Idem ait et si plures nuntient, curandum esse, ut uni caueatur, si inter eos conueniat: plane si non conueniat, et singulis erit cauendum.Idem dicit adi
Abbreviated transcription (Latin):
remcti debeat. ¶cc̃ lut̾dictu
ppetuo datur ⁊ brdi cet̾isq sucrͥess¬
oribo ꝯpetit. adu̾sus ip̃m quoq ꝙ
opus fec̾it. ul fcm̃ ratũ hũit inter¬
dicto locus erit. ¶Plane si q̃rat᷑
an in hrdem eius ꝗ opus fetit in¬
terclictũ hoc ꝯpetat. sciend ẽ labe¬
onẽ existimasse mid qd ad eũ pͦ¬
uenit. dũ taxat dari oporte̾ ul si
quid tolo malo ip̃ius factũ sit. qͦ

Expanded text:
ti debeat.Hoc interdictum perpetuo datur et heredi ceterisque successoribus competit.Aduersus ipsum quoque, qui opus fecit uel factum ratum habuit, interdicto locus erit.Plane si quaeratur, an in heredem eius, qui opus fecit, interdictum hoc competat, sciendum est Labeonem existimasse in id quod ad eum peruenit dumtaxat dari oportere uel si quid dolo malo ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ad detus urbiũ edificia nõ delĩqui¬
net quicꝙͣ int̾est uire quis edific
an nõ iuire edificet tũ sit seturus
is qui opus nonũ nũciauit post¬
ea qmͣ ei cautũ est ¶ Hccͥ autez
int̾dicͥtũ ꝯpetit ei ꝗ satisdeditã
dicitur ⁊ illud aut si ꝑte stat quo
minus sat̾detius ꝓmde si satisdat̃
nõ est. set repromissũ int̾dtohuic
locus nõ erit. neq eĩ ꝑmittend̾ fu¬
it in publico heclificare priusqmͣ
appareat quo iure quis eclificet.¬
Set si sat̾̃datũ sit cantũ tñ nõ pͥ¬
seu̾et int̾clictũ cessatssi aliqñ ste¬
tit ꝑ nũdatorẽ quo minus satis

Expanded text:
urbium aedificia non derelinqui.Nec quicquam interest, iure quis aedificet an non iure aedificet, cum sit securus is qui opus nouum nuntiauit, posteaquam ei cautum est.Hoc autem interdictum competit ei qui satisdedit: adicitur et illud 'aut per te stat, quo minus satisdetur'. proinde si satisdatum non est, sed repromissum, interdicto huic locus non erit: neque enim permittendum fuit in publico aedificare, priusquam appareat, quo iure quis aedificet.Et si satisdatum sit, cautum tamen non perseueret, interdictum cessat.Si aliquando stetit
Abbreviated transcription (Latin):
de oꝑis noni nũciatõe int̾pomi sol
quctiens uic̾iuis dicit ius sibi eẽ
prohibe. iicinũ opus nouũ inuito
sẽ fate ¶Sĩ quis aut uult post opꝰ
nouũ raĩciatũ inpune hedificare¬
cͤofferre debet satis nũciatori qd si fe¬
terit utͥq ꝯsultũ est tam eiqui nũ¬

Expanded text:
de operis noui nuntiatione interponi solet, quotiens uicinus dicit ius sibi esse prohibere uicinum opus nouum inuito se facere.Si quis autem uult post opus nouum nuntiatum impune aedificare, offerre debet satis nuntiatori: quod si fecerit, utrique consultum est tam ei qui nu
Abbreviated transcription (Latin):
quid oꝑis noui fieret qua de re
tiatio remissa fiẽret. aut in ea¬
causa e̾et ut remicti debet. fcm̃
id restituas. ¶Int̾clictũ hce ꝓpo᷑¬
nitur ex huiꝰ modi can̾sa edicto
eẽpressũ est. nepost oꝑis noui ñ¬
ul nũciatõ remissa fiat. ul in
posita qui igitur fu̾it facit. et¬
ĩo ħ destruere cogitur ¶ Siue at̾
uatius locus sit. ubi nũciatũ
ẽ. sũ edific᷑atus eque huic int̃¬
dictolc̃tus erit ¶Sit pretor

Expanded text:
fieret, qua de re tiatio missa fieret aut in easset, ut remitti deberet, factum est, id restituas'.Interdictum hoc proponitur ex huiusmodi causis, edicto expressum est, ne post operis noui nuel nuntiatio missa fiat uel uicposita. qui igitur facit, ehoc destruere cogitur.Siue autem uacuus locus sit, ubi nuntiatum est, siue aedificatus, aeque hoc interdicto locus erit.Ait praetor
Abbreviated transcription (Latin):
iatur at qd̾ tonũ fu̾it. id mu
significant᷑ in ꝑsona magrãtu¬
um. inpul In psona liboru
brĩa potestas In psona ẜui tͥo¬
minũ at cũ agimꝰ de noxe¬

Expanded text:
iatur, at quod donum fuerit, id munsignificantur: in persona magistratuum imperium: in persona liberorum patria potestas: in persona servi dominium. at cu
Abbreviated transcription (Latin):
debeat presentes sit̃ riis liber¬
lulatitẽt. ꝑinde is cui fidei ꝯunissa¬
na libtas relicta ẽ liberit. at si.
soli qui adessẽt. ⁊ ꝗ ex uista cã aleẽt
rgati eẽnt. ꝓs ergolatitãtiũ hus

Expanded text:
debeant, praesentes sint, alilatitent, perinde is cui fideicommissaria libertas relicta est liber erit, atque si soli, qui adessent et qui ex iusta causa abessent, rogati essent: pars ergo latitantis his
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. ¶is q pro possore possitet
pretano dñm rogau̾it. ut sibi re¬
tin̾e reniliceat.uilis qui auena
rem enͥuq dum rogau̾it. apparet
eos precario possite. nec existiman¬
tere. Nan ⁊ si id qd possideas alisi
p̾cario rogai̾us uidri te desiñe ex¬
prima cã possit̾e̾ ⁊ incipe exͥ p̾cario
hre. Et᷑.ccͣ. si possõrem precario rog¬
au̾̃it is qui rem auocare ei poss¬

Expanded text:
 is, qui pro possessore possideret, precario dominum rogaverit, ut sibi retinere rem liceret, vel is, qui alienam rem emisset, dominum rogaverit: apparet eos precario possie: nam et si id quod possideas alium precario rogaueris, uideri te desinereprima causa possidere et incipere ex precario habere: et contra si possessorem precario rogauerit qui rem auocare ei poss
Abbreviated transcription (Latin):
li res mortis cã ab eo donata d
am cũ lgata ex testõ eius qui
soluento nõ fuit omim̃o ĩuti¬
lia sũt. possũt uidri et tonatões¬

Expanded text:
li res mortis causa ab eo donata debet, nam cum legata ex testamento eius, qui soluendo non fuit, omnimodo inutilia sint, possunt uideri etiam donationes
Abbreviated transcription (Latin):
Nem. ¶Si mͦlier uẽtris no Dlu
nune ꝑ calũpniam ut ĩpossõm
nucti desidret. petiñam accepit
forte dũ sb̾stituto pr̃ceiat᷑. ut ĩ¬
sticutũ aliq̃ rõne excludat mor¬
tis cã eam cape uil sepius scͥbit

Expanded text:
num.Si mulier, uentris nomine per calumniam ut in possessionem mitti desideret, pecuniam accepit, forte dum substituto patrocinatur, ut institutum aliqua ratione excludat, mortis causa eam capere Iulianus saepius scribit
Abbreviated transcription (Latin):
ant titio fuero stipulatus dari.
demde petam. ampliusticio solui
nõ pot᷑. qmͣus ante litem ꝯtesta¬
tam posset.

Expanded text:
aut Titio stipulatus fuero dari, deinde petam, amplius Titio solvi non potest, quamvis ante litem contestatam posset.
Abbreviated transcription (Latin):
ribratur quẽadm nõ alienantur
nũmi qui sic dantur. ut recipiãt
udetur soluere¬
in melle. solui quid̾ mel pot̃ añqͣ
ex stiplatu agatur. s et si semel
accũ sit. ⁊ petita .r. fu̾nt. ampluiᷤ
mel solui nõ pot̾. ¶ Item si mith̾¬

Expanded text:
iberatur, quemadmodum non alienantur nummi, qui sic dantur, ut recipiantuuidetur soluerein melle', solui quidem mel potest, antequam ex stipulatu agatur: sed si semel actum sit et petita decem fuerint, amplius mel solui non potest. Item si mih
Abbreviated transcription (Latin):
nati qͣ uis ex ead cã pluribo eis i¬
appllonib opus est ¶ Siquis cũ
una actõne ag̾e̾turque plures
sp̃es in se ht plib sũmis sit ꝯdẽp¬
natus quarũ singule notõm pr¬
incipis nõ faciũt. om̃s ant̾ ꝯiũc¬

Expanded text:
nati, quamuis ex eadem causa, pluribus eis appellationibus opus est.Si quis, cum una actione ageretur, quae plures species in se habeat, pluribus summis sit condemnatus, quarum singulae notionem principis non faciunt, omnes autem coniunc
Abbreviated transcription (Latin):
ul ut preses prouĩcie aut ꝓtura¬
tor cesans ita tñ ut ĩ ea causa
appellonis iectiende. de ħ solum
uare pot᷑ qual est qui ꝑ procura¬
torẽ expertus uictũs est. nec pro¬
curator fuo noie appellet ¶Itẽ si
emptor de ꝓprietate uictus est
eo ce ante auctoreius appella s
repot̾it^ aut si actor eg̾it inictꝰ
sit uõ est deneganda emptori¬

Expanded text:
praeses prouinciae aut procurator Caesaris: ita tamen, ut in causis appellationis reddendis hoc solum llare potest. Qualis est, qui per procuratorem expertus uictus est nec procurator suo nomine appellet. Item si emptor de proprietate uictus est, eo cessante auctor eius appellare poterit: aut si auctor egerit et uictus sit, non est deneganda emptori
Abbreviated transcription (Latin):
appellasset. nec ex fide tãmᷤ defẽ¬
det. Queꝯstitõ ita accipienda
est. si int̾uesente creditore debi¬
tor depignore uictus ꝓuocau̾it
nã ab senti crelitori nltm preiu¬
diciũ debitor facit. itq statut᷑
est ¶ Siturator qui iudiciom
terfuit uictus sit. an spẽ quoq
ꝑ procuratorẽ appllare possit. ui¬
deamus quia ꝯstat ꝓcuratorẽ
aliũ ꝓcuratorẽ face̾ nõ posso Set

Expanded text:
set nec ex fide causam defenderet. quae constitutio ita accipienda est, si interueniente creditore debitor de pignore uictus prouocauerit: nam absenti creditori nullum praeiudicium debitor facit, idque statutum est.Si procurator, qui iudicio interfuit, uictus sit, an ipse quoque per procuratorem appellare possit, uideamus, quia constat procuratorem alium procurator
Abbreviated transcription (Latin):
hensa quordã nõ. hnͥ soli appell¬
asse uidebut᷑ quoꝵ noĩa ĩ libelt
sũt ꝯprehensa Quid ergo si cãz
appellandi certã dix̾it. an licea
ei discede abhat. laliam cãm a¬
llegare. an u̾o qiͣ forma quadã
obstrictus sit. puto tñ eũ semel

Expanded text:
hensa, quorundam non, hi soli appellasse uidebuntur, quorum nomina libellis sunt comprehensa.Quid ergo, si causam appellandi certam dixerit, an liceat ei discedere ab hac et aliam causam allegare? an uero quasi forma quadam obstrictus sit? puto tamen, cum semel
Abbreviated transcription (Latin):
uocatõ Si quis ergo ul pãrem.
ul maiorẽ iudicẽ appllau̾it. ali¬
um tñ pro alio in ea cã est. ut er¬
ror ei nõ ncceat. s si mĩorẽ noceb¬
¶ Libelli qui dãnt᷑ appellacorn¬
ita sũt xcipiendi. ut hant sc̃ꝑtũ.
⁊ a quodati sũt. ħ ẽ qui appell¬

Expanded text:
ocatio". si quis ergo vel parem vel maiorem iudicem appellaverit, alimen pro alio, in ea causa est, ut err ei non noceat: sed si minorem, noceb. Libelli qui dantur appellatorita sunt concipiendi, ut habeant t a quo dati sint, hoc est qui appell
Abbreviated transcription (Latin):
osus quam sit freques. quamz
uctͣius nemo est qui nesciat. qu¬
ippe cũ iiq̾uitatẽ inditantiũ
ul imꝑiciam rei cõrrigat ucet
nõ nũquã bene latas siñas in
peius reformet Neꝙ eĩ utiq me¬
lius ꝓnũciat q nouissiinꝯ sñia
laturus est ¶Quesitũ ẽan ad¬
uersus reptũ ꝑncipis ꝓuocar pos¬
sit forte si preses prouicie. ul qui

Expanded text:
usus quam sit frequens quamque necessarius, nemo est qui nesciat, quippe cum iniquitatem iudicantium uel imperitiam recorrigat: licet nonnumquam bene latas sententias in peius reformet, neque enim utique melius pronuntiat qui nouissimus sententiam laturus est.Quaesitum est, an aduersus rescriptum principis prouocari possit, forte si praeses prouinciae uel quis
Abbreviated transcription (Latin):
ait.¶ Sentertia int̾ alios dc̃a
appllari nõ pot̃. nisi ex iusta can¬
sa ueluti siquis intoħrdũ preui¬
diciũ se xlẽpnari patiturail sile
huic cãm ꝙͣuis ⁊ sine appellone
tutus ẽ coħrs. Itẽ fidei̾ussores pro
eo ꝓ quo int̾̃uenerũ tigitur iuẽ¬
ditoris fidenissor ẽptore uicto
appellabit. licet emptor acquies
tus uictus funit ab eo qu offõ
elsonis agese posseᷤ et et si in fr¬
audẽ suam tnͣsactõm fc̃am ab
eoͣ qui appellasset dic̾erẽt. Idem
quis ip̃o die int̾acta uoce appel¬
lau̾t hoc ei sufficłt Si aut̃ ħ nõ

Expanded text:
bus.A sententia inter alios dicta appellari non potest nisi ex iusta causa, ueluti si quis in coheredum praeiudicium se condemnari patitur uel similem huic causam quamuis et sine appellatione tutus est coheres: item fideiussores pro eo pro quo interuenerunt. igitur et uenditoris fideiussor emptore uicto appellabit, licet emptor et uenditus uictus fuerit ab eo, qui ellationis agere posse.Sed et si in fraudem suam transactionem factam ab eo qui appellasset dicerent, idem dquis ipso die inter acta uoce appellauit, hoc ei sufficit: sin autem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sturatorionoic ogens iuictus
appeslau̾s. tem̃ inuusta appllo tu¬
a fu̾t ꝓmũciata. pot̾ dubitari. nũ
sodie appellare debeas qr cũ de tua
appllone iniusta ꝓnũciatũ sit:
tua int̾fuͣise indetur s rectius
dicetur. tercia die appellare te po
ris sssi alius qua qui udicio ex¬
ptus e appellet qual ẽciuns it̾e.¬

Expanded text:
is et uictus appellaueris, deinde iniusta appellatio tua fuerit pronuntiata, potest dubitari, num secundo die appellare debeas, quia, cum de tua appellatione iniusta pronuntiatum sit, tua interfuisse uidetur. sed rectius dicetur tertia die appellare te posris. Sed si alius, quam qui iudicio expertus est, appellet, qualis e
Abbreviated transcription (Latin):
appllo sit interponẽda ⁊ magis
ẽut tũc sit applland cũ ordo decit¬
uit. magis eĩ ꝯsiliũ dediste preses
uidetur. quis sit creandus qͣuã
ip̃e ꝯstituͣisse. deniq ipẽ erit appel¬
landus. nõ ab eo ꝓuccand. s si pre¬
ses iñ ordine fu̾it. ut fĩ assolet c̃

Expanded text:
 magis est, ut tunc sit appellandum, cum ordo dect: magis enim consilium dedisse praeses uidetur, quis sit creandus, quam ipse constituisse: denique ipse erit appellandus, non ab eo prouocandum. Sed et si praeses in ordine fuerit ut fieri adsolet, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliquẽ silo noĩe ꝑtinet qr̃ ꝓcur¬
acornisi in suãrem datus ẽ. ccuĩͣ
diem hebit in suã aut̾rem datus
magis ẽut alt̾am diem obẜuet ͥ
ãt si in ꝑtemꝓprio noĩe. in ꝑtem e¬
pro alieno litigrt ambigi potest. i¬

Expanded text:
ad aliquem suo nomine pertinet. Quare procurator, nisi in suam rem datus est, tertium diem habebit: in suam autem rem datus magis est ut alteram diem obseruet. at si in partem proprio nomine, in partem pro alieno litigat, ambigi potest,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi primũ copiam eius hu̾it po¬
aut̃ facultatẽ sempaccipimus si ĩ
accessetit. ⁊ult̾ius qd ad uillã sub¬
iubanã magis ꝙ est ut nõ tebeat
imput anQuare si in pub lico cis
adeundi facultas nõ fnt meluiᷤ¬
dicetur facultatẽ nõ fuiste adeũ¬
di ¶Siquis ip̃ius quid a quo ap¬
pellau̾it ateundi facultatẽ non
huit eius quẽ appellauit ht copiã¬

Expanded text:
ubi primum copiam eius hautem facultatem semper accipimus, si inaccesserit, et ulterius quod ad uillam suburbanam? magisque est, ut non debeat imputari. quare si in publico eius adeundi facultas non fuit, melidicetur facultatem non fuisse adeundi. Si quis ipsius quidem, a quo appellabit, adeundi facultatem non habuit, eius
Abbreviated transcription (Latin):
Tutores itẽ cefensores rerũ pub¬
licarũ.⁊ curatores adolescenciũ
ul funosi terciũ diem hre debent
Itcnto quia alieno noĩe appellãt.
exhec appeͭ tertio die ꝓuccandũ
defensor.Si modo qiͣdefensorcã
eg̾it᷑ nõ suo noĩe cũ optentu ali¬
eni noĩs suami cam age̾t tertio
die appellare possit ¶Siquis suspec¬
tũ tutorẽ faciẽs nõ obtinu̾it a¬
ppellare eũ intͣdiem criduũ tere

Expanded text:
Tutores, item defensores rerum publicarum et curatores adulescentium uel furiosi, tertium diem habere debent, idcirco quia alieno nomine appellant. ex hoc apparet tertio die prouocandum defensori, si modo quasi defensor causam egit, non suo nomine, cum optentu alieni nominis suam causam agens tertio die appellare possit. Si quis suspectum tutorem faciens non optinuerit, appellare eum intra triduum debe
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝓuccare. hoc eĩ dinus martꝰ¬
nsacõm allogandã ħt.⁊ si fu̾rit
repulsa tũc demũ appellare deb¬
ebit. cet̾m fiͣstra añ appellatur¬
¶ Alia cã est eoꝵ qui ad aliquocł
munus ul honorẽ uocant᷑. cum
dicãt sehre extusatõm. nã non
alit̾ allegare possũt cãs ĩminii

Expanded text:
im diuus Marcusationem allegandam habet et, si fuerit repulsa, tunc demum appellare debebit: ceterum ante frustra appellatur. Alia causa est eorum, qui ad aliquod munus uel honorem uocantur, cum dicant se habere excusationem: nam non aliter allegare possunt causas i
Abbreviated transcription (Latin):
bertinitate iningennitatẽ se te¬
fendebat uictus appllare omiẜit
an pr̃ eius appllare possit. maxĩe
si dicat eñ in potestate sua eẽ. que¬
a cã appllare debet ¶Si pr̃o eo qui
appellet. an t̾cia die audiri possit.
paul dubitat. set dicend e hanc

Expanded text:
bertinitate in ingenuitatem se defendebat, uictus appellare omiserit, an pater eius appellare possit, maxime si dicat eum in potestate sua esse, quaeausa, appellare debet. Si pro eo, quiia persona appellet, an tertia die audiri possit, Paulus dubitat. sed dicendum est hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ñ a dño ad tormẽta offeratiu
nic̾rogand est. ane quoiens
t̾rogͣandi sint. prius de corun
dnio oportet inquiri. ¶ Togni
turũ nehu quidefentendi sũt

Expanded text:
feratur, interrogandus est. Sane quotiens terrogandi sint, prius de eorum dominio oportet inquiri. Cogniturturum, ne hi, qui defendendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
oquoꝵdã. nec om̃ĩ ad eñ eos ne
qmi soluerũt ꝑtibit.ita ut ĩ por¬
cõnesua pristinũ ns retiieat
ut in ꝑte cet᷑arũ. is qui redemit
succecdat. ¶Siateicõmissariali¬
brtas debita captino fu̾it rẽlẽ¬
ptus. nõ dũ eã pet̾e̾ pot̾it nisue¬
tẽptori satisfec̾it ¶ Si deporratũ
ab insula hostes ceperũt. redleui¬
ꝑtus quib casib redit ĩ eam
cãm ueset ĩ qua futurꝰ eet si
captus nõ siuss deport. ibrigit᷑.
S si in captiuo ẜuo tal p̾cesserat
cã que enis ul ad tẽpus. ul impe¬
tuũ ubrtatẽ inpecliret. nec rede¬
mptoe ab hostib nutib. uluti
sim legẽ faiiã ꝯmisisse eũ cõ¬
ne manũitte̾t᷑. rebit at int̾im
sñ pͥena sua qui redemit erga de
metͥallo captus redẽptus ĩpen¬
am suam reu̾tetur. nec tñ ut tnͣ¬
fuga met. allo piu̾endus ent.
set relẽptor a fisco p̾ciũ retipiet
q et̃ ꝯstitutũ ẽ ab impatore nr̃o
⁊ diuo senero ¶sinatũ ex pam¬

Expanded text:
orundam nec omnium, ad eum eosue qui soluerunt pertinebit, ita ut in portione sua pristinum ius optineant et in parte ceterorum ei qui redemit succedant. Si fideicommissa libertas debita captiuo fuerit, redemptus nondum eam petere poterit, nisi redemptori satisfecerit. Si deportatum ab insula hostes ceperunt, redemptus quibus casibus redit, in eam causam ueniet, in qua futurus esset, si captus non fuisset: deportabitur igitur. Sed si in captiuo seruo talis praecesserat causa, quae eius uel ad tempus uel in perpetuum libertatem impediret, nec redemptione ab hostibus mutabitur: ueluti si in legem Fauiam commisisse eum cone manumitteretur: habebit autem interim sine poena sua qui redemit. Ergo de metallo captus redemptus in poenam suam reuertetur, nec tamen ut transfuga metalli puniendus erit, sed redemptor a fisco pretium recipiet. quod etiam constitutum est ab imperatore nostro et diuo Seuero. Si natum ex Pam
Abbreviated transcription (Latin):
rũ boc nd mltũ honerat presẽtẽ¬
inspẽctõm. qr yostiũ iure man¬
nõ potuit. at is de quo querit᷑
possit librtatẽ assequi tractani
quid eĩ si nũꝙͣ ille itui eius of¬
ferat. si nec ꝯueiendi eius sit ⁊

Expanded text:
um hoc non multum onerat praesenteinspectationem, quia hostium iure mannon potuit, at is de quo quaeritupossit libertatem adsequi, tractamus. quid enim, si numquam ille pretium eius offerat? si nec conuen
Abbreviated transcription (Latin):
mit ht. nũqo uice sllius sit ꝙ
apd̾ bostes quesisissutiq si ex
re illius. aut ex opis sius quesi
tũ est ex alia aut̃ cã pano retu¬
lio pot᷑ dare. itant i ꝯtcõi benĩg

Expanded text:
t, numquid uice illius sit, apud hostes quaesisset? utique, re illius aut ex operis suis tum est: ex alia autem causa partlio potest dare, ita ut condicioni benig
Abbreviated transcription (Latin):
isset nich ex cõstõne dnõ suꝑeẽ
recte dicetuu naninttẽdo at̃ u¬
eẽ ⁊ relictus ab eo ẜuus in ius pͥ¬
oris dñi recdit. an etlibrũ enin
facit. ne prestatõ librtatis dñu
fiat tnͣslatõ certe apud hostes
nactus dñs ip̃ius intͣuetꝰ intͣ
presidianrã fuisset ꝙͣuis non¬
setutũ res nr̃as. s dũ eo ꝯscilio
tinet iure postliminu ꝙ. ĩ libri
alit̾ erat. nõ eĩ postlimo reũt᷑e
batur.nisi qui hor aĩo ad suos¬
ueniss ut eoꝵ res sequeretur¬
illos relĩqueret a quib ab ia

Expanded text:
no superesse recte dicetur. Manumittendo ase et relictus ab eo seruus in ius poris domini redit? an et liberum eum facit, ne praestatio libertatis dominii fiat translatio? certe apud hostes ipsius uetus intra praesidia nostra fuisset, quamuis nonsecutum res nostras, sed dum eo consilio eret iure postliminii. quod in liberis aliter erat: non enim postliminio batur, nisi qui hoc animo ad suosuenisset, ut eorum res sequeretosque relinqueret, a quib
Abbreviated transcription (Latin):
brs ei quodã modo ĩuito cũ nu¬
ptus nõ ꝯsenẜit. nõ mirũ qr illiꝰ
tpris ꝯdcio necessitas ꝙ faciebt̃
i publica nupciaꝵ ntilitas ex¬
igebat set captim uxortam⁊¬
si maxiẽuesit. ⁊ in domo eius sit
nõtiũ in mrimoiõ est Ccdici

Expanded text:
quodammodo inuito, cum nuptiis non conse‹n›serit. non mirum, quia illius temporis condicio necessitasque faciebat et publica nuptiarum utilitas exigebat. Sed captiui uxor, tametsi maxime uelit et in domo eius sit, non tamen in matrimonio est. Codici
Abbreviated transcription (Latin):
atq si qnͣto mat̾ ẽ empta sims
⁊ ꝑtus ueniss ¶ Quod si ianinꝰ¬
atũ apudrostes qͥ. eo tpr quo ca¬
piebatur nto gerebat cũ mrre
redimaturab eodẽ ino precio
oblato tanto qnͣtũ ex pretio ꝙ
prontioq uꝰnũdatũ ẽ estima¬

Expanded text:
to mater est empta, simul et partus uenisset. quod si iam natum apud hostes, quod eo tempore quo capiebatur utero gerebat, cum matre redimatur ab eodem uno pretio: oblato tanto, quantum ex pretio, quod pro utroque unum datum est, aestima
Abbreviated transcription (Latin):
ul alio aliquomodo ꝓuide nec li¬
berã mortis facultatẽ ceclendi¬
nis ip̃i presides hñt᷑. mlto mͤagiꝰ
nec ueneno necandi diui tñ:
fr̃es repserũt ꝓmutentes literã
mortis facultatẽ hostes ant̃. It̃

Expanded text:
uo alio modo. proinde nec liberam mortis facultatem concedendi ius praesides habent. multo enim uel ueneno necandi. diui tamen fratres rescripserunt permittentes liberam mortis facultatem. Hostes autem, item
Abbreviated transcription (Latin):
eĩtm̃ distãt acet̾is qd insticuũ¬
tur Menacores aut punͣtarii.
aut auã quã uolũptatẽ gesti¬
tulandi. qut alic̃ se mouendi
grã ¶ Seruos in metallũ. iu ĩop̾
metalli. Itẽ in iudũ uenatoriũ
dari sole nlla dubitatõ ẽ⁊ si fu¬
ent̃ dati ẜni pene efficuĩt᷑ nec
adeũ ꝑtinebĩt cuius fu̾nt añ¬

Expanded text:
ceteris, quod instituuntur uenatores aut pyr richarii aut aliam quam uoluptatem gesticulandi uel aliter se mouendi gratia. Seruos in metallum uel in opus metalli, item in ludum uenatorium dari solere nulla dubitatio est: et si fuerint dati, serui poenae efficiuntur nec ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis aliqͣ depositõmi aut
alicu actus prohibitõm ¶ Wit
adimitur ut puta si dãpnetur
aliquidut gladio n eũ aĩduer¬
tatur. saiadũti gsadio oportet
nõ secũri. ul telo. ul fucte uil laqͥo¬

Expanded text:
dignitatis aliquam depositionem aut alicuius actus prohibitionem. Uita adimitur, ut puta si damnatur aliquis, ut gladio in eum animaduertatur. sed animaduerti gladio oportet, non securi uel telo uel fusti uel laq
Abbreviated transcription (Latin):
rib uĩcul premũt᷑. qui in opus¬
metalli lemorib quid qͣ ꝙ re¬
dant᷑. ex metallo gra̾iuus tobr¬
dãpnatus refugit. duplicato¬
tor damłipnari solet. s duplicare.

Expanded text:
ribus uinculis premuntur, qui in opusmetalli, leuioribus, quodque redantur, ex metallo grauius coerdamnatus refugit, duplicat damnari solet: sed duplicare
Abbreviated transcription (Latin):
possit᷑eamꝰ donec reu̾tentes
no aliꝗs repellat/ aut no ita
aĩo desinamus posside qd sus¬
picemur repelli no posse. ab

Expanded text:
possideamus, donec reuertentes no‹s› aliquis repellat aut nos ita animo desinamus possidere, quod suspicemur repelli nos posse ab
Abbreviated transcription (Latin):
Cet̾m siquis siu uiris anfilius
fam̃. sit maritus nilius int̾esse
aplisq dicͥtũ e̾ ¶ Illo in utrap
ex sentencia legis querit᷑ an pa¬
trimagrãtũ cecide liceat stemsi
Dfilia ignominiosa sit auturor
ꝯtͣ leges nupta anidus nicho

Expanded text:
ius familias sit maritus, nihil inter‹esse› a plerisque dictum est. Illud in utroque ex sententia legis quaeritur, an patri magistratum occidere liceat? item si filia ignominiosa sit aut uxor contra leges nupta, an id ius nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
aliam tomũ in qua nõ hitãt de¬
prehensã illofiliã ubi nõ hitat ec.¬
cite ᷑ pot̾it. ¶ Quod  at lex uilia¬
Stinenti filiã occidat. sic erit. ac¬
cipiend. ne ccciso hodie adult̾o
res uet. ⁊ post dies filiã occidat.s
ctͣ debet eĩ ipe uno ictu. ⁊ uno in¬

Expanded text:
 in qua non habitet, deprehensam illo filiam, ubi non habitat, occidere non poterit. Quod ait lex 'in continenti filiam occidat', sic erit accipiendum, ne occiso hodie adultero reseruet et post dies filiam occidat, ra: debet enim prope uno ictu et uno im
Abbreviated transcription (Latin):
dicet᷑ quo minꝰ exhus boĩs adi
brtem aliquid ꝑueĩret in euni
intͣ ainũ utiler dupli iudiciũ
datur ¶Haut̾ actõ nt lab̾o scꝑsit
naturalẽ pocius in sequã cuulẽ
ht equicatẽ. siquid cuul defic̃¬
actõ s natura equũ ẽ nõ eẽ mis

Expanded text:
dicetur, quo minus ex his bonis ad edem aliquid perveniret: in eum intra annum utilem dupli iudicium Haec autem actio, ut Labeo scripsit, naturalem potius in se quam civilem tatem, si quidem civilis deficactio: sed natura aequum
Abbreviated transcription (Latin):
dand apd quẽ rõponatur. Set
et hec ixptũ ad rom ponenda
ꝑtinet actus ꝙ suus admĩstͣ¬
uno adeat᷑ brditas. Nam ubił̾
nuus adut ꝯpetit librtas ¶Si ꝑu¬
pillushrs sit institutꝰ. ⁊ a sbͣsti¬
tuto eius lib̾rtas data  medi¬
oq tp̃r quedã admitant. ¶Si
quid unuo pupillo quid fuit:
stm̃ locũ nõ eẽ huc actõni sin

Expanded text:
o ponatur: sed hoc rescriptum ad rationem ponendam pertinet actus, quem servus administruno adeatur hereditas": nam ubi vel unus adit, competit libertas. Si pupillus heres institutus sit et a substituto eius libertas data medioque tempore quaedam admittantur: si quidem vivo pupillo quid fuerit factum, locum non esse huic actioni: sin
Abbreviated transcription (Latin):
accepit librtatẽ. ecce mnõ dũ
lib̾r est. s ut ẜnus pot̃ coħrceri.
idcuto dicend est cessare hanc
ꝯtinuo dicend̾ ẽẽ ẽ posse⁊ debẽ
hac̃ actõm dar aduersꝰ eũ qui
pueĩt ad librtatẽ ¶ Si ẜius pu¬
relegatus añ aditã yrditatẽ

Expanded text:
accepit libertatem? ecce nondum liber est: sed ut servus potest coerceri: idcirco dicendum est cessare hanc continuo, dicendum est posse et debere hanc actionem dari adversus eum, qui pervenit ad libertatem. Si servus pure legatus a
Abbreviated transcription (Latin):
potuit sb̃stitiusso. In sũma ꝓbat᷑
hac̃ actõmi ⁊ in reb pignoratis.
⁊ in reb alienis bona fide posses¬
sis locũ hre ¶tẽ ide re ꝯmodata tes¬
tatori¶Itẽ si fructus post mortẽ

Expanded text:
potuit, substituisse. et in summa probatur hanc actionem et in rebus pigneratis et in rebus alienis bona fide possessis locum habere: idem et de re commodata testatori. Item si fructus post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
duob libtas data si isulam edifi¬
faciente sacisstm uolũtati indeat᷑
Idoꝙ ad libtatẽ ꝑueĩat qd magis ẽ
nͥ ałd expressit testator faciendo. m̃¬
sibi ꝯdc̃om ĩpleuit. alt̾i nõ. qu ĩmo
extĩguit᷑ ei ꝯdc̃ĩo nõ eĩ amplius pa¬
trere ꝯdcõi pot̃. cũ seml expleta sit.
Ildẽ queri pot̃. ⁊ si fabris duobl ꝑic¬
torib si mẽbrũ depmeissent. uł si
fabricassẽt nauẽ quid adscptum
sit. siam uolũtatis erit qõ. nũ al¬
teri alt̾ius fcĩ ꝯũctõm iux̾it q̃res¬

Expanded text:
duobus libertas data, si insulam aedififaciente satisfactum voluntati videatur ideoque ad libertatem perveniat: quod magis est, nisi aliud expressit testatorm implevit, alteri non: quin immo extinguitur ei condicio: nec enim amplius parere condicioni potest, cum semel expleta sit. Idem quaeri potest et si fabris duobus vel pictoribus, si membrum depinxissent vel si fabricassent navem, quid adscriptum sit: nam voluntatis erit quaestio, num alteri alterius facti condicionem iunxerit: q
Abbreviated transcription (Latin):
Reos ne qita creatus creati ue ẽent.
acͥrã fc̃a. gestaqo sunt. rata hebnͣntur.
seĩs ꝙo accos.⁊ in eos utiles ꝯpetiuitꝰ.
¶Et si q̃ curatores mitrent ad agẽ¬
du. uil defendendum un us ẽẽ solet
nec ab eos. atis. neqo de ratoͣ. neq ui
dicatum solui. nomine ei ꝯ cuius boz¬
na ueneant exigetur. s nomine I¬
ip̃iꝰ cur toris. qui eum misir. ¶ Si
płes aut ꝯstituantur curatores. cel¬
sus air insolidum eos agere et con¬
uenir. non ꝓportõnibꝰ.¶Qd si
p regiones fiunt constituti curato¬
res unus forte rei italice. alius in ꝓ
neminem inuitum cogendum fil
bonoꝵ curatorem. ꝙ u̾iꝯ est. uolu̾¬
tarius itaq querendus.¶Nisi
ex magna nectitãte.⁊ impatoris
arbitno ħ ꝓcedit. ut et inuitꝰ crea¬
ietur. ¶ Nec om̃imͦ creditorẽ esse
oꝑter eum qcurator ꝯstituitur. s
possunt et non creclitores. ¶ Si tͤs
curatores fu̾nt. ⁊ uius ex his m¬
chil attigerit. an in enm qui nicħ
exegit acrõ danda est. ⁊ cassius ex¬

Expanded text:
e, qui ita creatus creatiue essent, acta facta gestaque sunt, rata habebuntur: eisque actiones et in eos utiles competunt: et si quem curatores mitterent ad agendum uel defendendum, uti ius esset: nec ab eo satis, neque de rato neque iudicatum solui, nomine eius cuius bona ueneant exigetur, sed nomine ipsius curatoris qui eum misit. Si plures autem constituantur curatores, Celsus ait in solidum eos et agere et conueniri, non pro portionibus. quod si per regiones fuerint constituti curatores, unus forte rei Italicae, alius in pneminem inuitum cogendum fieri bonorum curatorem, quod uerius est. uoluntarius itaque quaerendus est, nisi et magna necessitate et imperatoris arbitrio hoc procedat, ut et inuitus crearetur. Nec omnimodo creditorem esse oportet eum, qui curator constituitur, sed possunt et non creditores. Si tres curatores fuerint et unus ex his nihil attigerit, an in eum, qui nihil tetigit, actio danda est? et Cassius ex
Abbreviated transcription (Latin):
insiclias dluctus hostib ue procli¬
tus erit factũ ue dolo malo cuius
ro. ueniant cuius ue oꝑa dolo
malo hostes ipli .io. comeatu arm¬
is telis equis petiũa alia ue. qua
re aduiti erũt ut ne ex amicis
rostes ppli.ro. fiant. cuiꝰ ue colo¬
malo opa fcm̃ erit. quominus

Expanded text:
insidias deductus hostibusue proditus erit: factumue dolo malo cuius uli Romani ueniant: cuiusue opera dolo malo hostes populi Romani commeatu armis telis equis pecunia aliaue qua re adiuti erunt: utue ex amicis hostes populi Romani fiant: cuiusue dolomalo factum erit,
Abbreviated transcription (Latin):
patcris repbatas ⁊ flau̾it
iestatis qni statuas cesaris uetꝰ¬
tate cormuptas re̾ficit nec qͥ la¬
pite iactato incerto fortitur
catuam atting̾it crimen cõmi¬

Expanded text:
peratoris reprobatas conflaveritiestatis, qui statuas Caesaris vetustate corruptas reficit. Nec qui lapide iactato incerto fortuito statuam attigerit, crimen m
Abbreviated transcription (Latin):
pulone dampni infecti accidere
pot̃. ut is qui stipulatus sit sbind̾
agͣat. cauͥet eĩ siquis sibi ruet scĩ¬
detur. fodietur. hedificabr. finge
eĩ souite dampnũ dari nõerit d¬
dubiũ quĩ agi possit. nam si toto
dampno ꝯputato. tũc agendũ ẽ
ꝓpe modũ. nõ ante aget quã dies
stiplonis pret̾ierit intͣ quem si dã¬
pnum datum sit stiplo in cautũ
ator cauet. ratam reni dñn hitu¬
rur Id continet᷑ qd intersit stip¬
uloris. Idemq uuris ẽin flausu

Expanded text:
ione damni infecti accidere potest, ut is qui stipulatus sit subinde agat: cavet enim "si quid ibi ruet scindetur fodietur aedificabitur". finge ergo subinde damnum dari: non erit dubium, quin agere possit: nam si toto damno computato tunc agendum est, propemodum non ante aget, quam dies stipulationis praeterierit, intra quem si damnum datum sit, stipulatione cautum ator cauet ratam rem dominum habiturum, id continetur, quod intersit stipulatoris. idemque iuris est in clausu
Abbreviated transcription (Latin):
nis donum fortune cͥedit᷑ scil
ut pars que iuentori celit
solius dñi prectu sit. u̾m an a¬
liquid erͣparte alia ferat aliꝰ
sccius uidendũ est ⁊numquid

Expanded text:
s donum fortunae creditur, scilicet ut pars, quae inuentori cedit, solius domini praedii sit: uerum an aliquid ex parte ferat alter socius, uidendum est, et numquid
Abbreviated transcription (Latin):
Di¶ca ẜuus tuus ignorã¬
te te iĩ possidet. id tu nõ possidos
s iustam pot̾ adquire sic̃ obid
corporalit̾ a ẜuo tenetur. id ĩ
peculio ẜu est. ipetuliũ q siꝰ¬

Expanded text:
d seruus tuus ignorante te ui possidet, id tu non possides,sed iustam potest adquirere: sicut id, corporaliter a seruo tenetur, id in peculio serui est et peculium,
Abbreviated transcription (Latin):
emit quamꝙ id bona fide faci¬
at ego alienã rem eẽ sciam nsu
me no capturil. ¶ Etsi quod nõ
bona fide ẜuus meus em̾it in
paccomi ubtatis michi dedrit.

Expanded text:
emit, quamquam id bona fide faciat, ego alienam rem esse sciam, usu me non capturum. Et si quod non bona fide servus meus emerit, in pactionem libertatis mihi dederit
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝙ qui ex actone quã man¬
dato dñi fecit emit. pliꝙ put¬
ut utilitatis ca pro emptore
eand utilitatẽ ¶ Siͦ ẜuus tuꝰ
petuliari noĩe eniat rem. quã
scit alienã licet tu ignores ali¬
enã eẽ. tñ usu nõ capies ¶Cel¬
sus scubit. si ẜuus meus peculi¬
ari noĩe adipiscatur possõnez¬

Expanded text:
que, qui ex auctione, quam mandatu domini facit, emerit, plerique putant utilitatis causa pro emptore eandem utilitatem. Si servus tuus peculiari nomine emat rem, quam scit alienaenam esse, tamen usu non capies.Celsus scribit, si seruus meus peculiari nomine apiscatur posse
Abbreviated transcription (Latin):
ait. qd si peculiari tũc mente
sui querendã ⁊ si ẜuus mala fi¬
de possideat. camq dnis nactus
sit. ut suo noiẽ possideat. ad ẽpto

Expanded text:
ait: quod si peculiari, tunc mentem servi quaerendam. et si servus mala fide possideat eaque dominus nanctus sit, ut suo nomine possideat, adempto p
Abbreviated transcription (Latin):
Ncolonus ancillam inter¬
in fund pignoris noiẽ cc̃o¬
clur̾it.⁊ eam uendidrit qd.¬
apud emptorem. ex ea natũ est. e¬
ius appendendi grã. utile int̾dict̃
redli oportet. ¶ Si colonus res in
sus extraneos. saliiano recte in¬
tenlco expientur int̾ ipõs u̾osir¬

Expanded text:
s ancillam in fundo pignoris nomine duxerit et eam uendiderit,apud emptorem ex ea natum est, eius adprehendendi gratia utile interdictum reddi oportet.Si colonus res in rsus extraneum Saluiano interdicto recte experientur: inter ipsos uero si r
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ isi forte quis sic ꝯꝑau̾it suis
nũnus ne eũ manintat. benigna.
ẽ opĩo dicẽciũ x ad libtatẽ p᷑ueĩre.
cũ ei nomĩ ẽptõis ymagĩanus iste
emptor accomod: pret̾ea nich ei. b¬
sit ¶liͣch aut̃ int̾est a quo quis su¬
is sũ nũmis emat᷑ a fisto ula ciui¬
tate. ul a puaco cuiꝰq sit sexusis
ꝗemit. s et si minor sit .xx. annis¬
quendidrit int̾ueiet ꝯstitõ/nec¬
pantis d etas spectat᷑. Nam ⁊ si pupi¬
llus emat eqũ est eũ fidẽ implere¬
cũ siñ dãpno eius ħ futurũ. Idẽ isi
t̾etur. ¶ Suis aut̃ nũnus reclẽpt᷑¬
⁊ si totũ i̾tiũ nõ m̃anit. ex oꝑib¬

Expanded text:
t si forte quis sic comparauerit suis nummis, ne eum manumittat, benigna est opinio dicentium hunc ad libertatem peruenire, cum et nomen emptionis imaginarius iste emptor accommodet et praeterea nihil ei absit.Nihil autem interest, a quo quis is nummis ematur, a fisco uel ciutate uel a priuato, cuiusque sit sexus is qui emit. sed et si minor sit uigintiuendidit, interueniet constitutio. necantis quidem aetas spectatur: nam et si pupillus emat, aequum est eum fidem implercum sine damno eius hoc sit futurum. idem et numitteretur.Suis autem nummis redemptetsi totum pretium non numerauit, ex o
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ ĩ caupona ul ĩnanires put ex
etlto pretoris obligat᷑ ex̾titorna¬
ns ul caupd itant ĩ poͣtestate
sit eius cui res sb̃repta ẽ. utr̃ ma¬
llet cũ er̃titore honorario iure.
an cũ fure iuire cuuli exꝑui .q̃
si recepit saluũ fore caupo. uel

Expanded text:
enim in caupona uel in naui res perit, ex edicto praetoris obligatur exercitor nauis uel caupo ita, ut in potestate sit eius, cui res subrepta sit, utrum mallet cum exercitore honorario iure an cum fure iure ciuili experiri. Quod si receperit saluum fore caupo uel
Abbreviated transcription (Latin):
dare spondes finẽ dandi alt̾i
fore quo ad iuditium acci¬
petur. ⁊ io gcu̾pantis fore ac
si lucius ticius añ .Rł. maias
in italia nõ uen̾it.x. dare spõ¬
des nõ ante peti quicquam
possit quã exploratũ sit aute
eam diem in ytaliuam ueĩ¬
re ticiũ nõ poͣsse. neꝙ uenis¬
se. sũ inuossi mortuo id acci
uerso. ab hostib uidet᷑ acquis

Expanded text:
dare spondes?", finem dandi alteri fore, quoad iudicium acciperetur, et ideo occupantis fore act"si Lucius Titius ante kalendas Maias in Italiam non uenerit, decem dare spondes?' non ante peti quicquam possit, quam exploratum sit ante eam diem in Italiam uenire Titium non posse neque uenisse, siue uiuo siue mortuo id acciduerso ab hostibus uidetur adquis
Abbreviated transcription (Latin):
Omp̃.l ita stiplatus es¬
sem abs te domũ hedificari.
ul si hrdem meum dampna¬
uero insulam hedificare. cel¬
so placet. nõ añ agiposse ex
ca ciusa quam tempus pre¬
tĩsset quo insula hedificari
possit nec fitenissores dati

Expanded text:
Si ita stipulatus essem abs te 'domum aedificari?' uel heredem meum damnauero insulam aedificare, Celso placet non ante agi posse ex ea causa, quam tempus praeterisset, quo insula aedificari posset: nec fideiussores
Abbreviated transcription (Latin):
ulone si kalendis stichum
nõ dedris .x. dare srondes mo¬
ituo homme quentur an st¬
acĩante. kł. agi possit sab̾. ⁊
ꝓtulus expectand diem̃ acto
intra.kl. digito celũ nõ te.¬
tig̾it agi protinus pot̾. et ħ¬

Expanded text:
one: "si kalendis Stichum non dederis, decem dare spondes?" mortuo homine quaeritur, an statim ante kalendas agi possit. Sabinus Proculus exspectandum diem actorintra kalendas digito caelum non tetigerit", agi protinus pote
Abbreviated transcription (Latin):
lu p̃. ł ̃prto inde et si quatu¬
or forte dominos habuennt.
et duorum iussu stipulatus:
sit hus solis atquiret qui ius¬
serunt. magisq est. ut nõ eqͣ¬
liter set pro portõne domini¬
cã totũ eis adquirat᷑ Idemꝑ
puto ⁊ si noiatim eis stipula
tus proponatur nani et si o¬
omniũ iussu stipulatus sĩt
ul omnibs noĩati nõ dub¬
itaremus omnibus proto¬
nuxicis eum portõnib nõ
Conirilibus atquirere. ¶Sĩ
seruus cõmunis ab ino eł so¬
cus stipulatus sit. siquit no¬
minatim alt̾i scrio ei soli deb¬
etur ꝯm autem sine ulla

Expanded text:
um.Proinde et si quattuor forte dominos habuerit et duorum iussu stipulatus sit, his solis adquiret qui iusserunt, magisque est, ut non aequaliter, sed pro portione dominica totum eis adquiratur. idem puto et si nominatim eis stipulatus esse proponatur: nam et si omnium iussu stipulatus sit uel omnibus nominatim, non dubitaremus omnibus pro dominicis eum portionibus, non pro uirilibus adquirere.Si seruus communis ab uno ex sociis stipulatus sit, si quidem nominatim alteri socio, ei soli debetur:
Abbreviated transcription (Latin):
nũqm̃ aliena rem inuito dio
sb̾traxerit. nũqmͣ alienam in¬
atrem famil corruꝑit. si mõ
eius mẽtis sit ut cccasione
data id ꝯmissurus sit. tñ opt¬
itere eadem ħ cͥmina assum¬
pto actu incllĩgi. ⁊id̾o fugiti¬
uũ quoq lerronẽ. nõ ẜm ꝓpo¬

Expanded text:
uam alienam rem inuito domino subtraxerit, numquam alienam matrem familias corruperit, si modo eius mentis sit, ut occasione data id commissurus sit, tamen oportere eadem haec crimina adsumpto actu intellegi. et ideo fugitiuum quoque et erronem non
Abbreviated transcription (Latin):
Etuue nose nõ solũ nũata pe¬
ciũa s om̃s res tam soli quan
mobiles. ⁊ tami corpora quam
¶ ami̾cos appllare debemus ñ
lem not̾icia ꝯiĩctos. s quibus
fu̾int uira tũ prẽ famił. lones¬
tis familiantatis quesita roibꝰ¬

Expanded text:
e" nomine non solum numerata pecunia, sed omnes res tam soli quam mobiles et tam corpora quam . "Amicos "appellare debemus non levi notitia coniunctos, sed quibus fuerint in iura cum patre familias honestis familiaritatis quaesita ration
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ hedificatũ ess agetur ius
uicino nõ ẽẽ edes alciuis tollere
net res ab eo tefendretur. parteᷤᷤ
uidicis nõ al. futuras fuisse. cassiꝰ¬
ait. quã ut eñ cũ quo ag̾e̾tur ca¬
¶uere uibet. nõ prius se hedificatu¬
rũ quã ultro egisset ius sibi ẽẽ
aduersario alcius tolle eo non
defentente. silr inquid officio
lurdicis ꝯtinebr. ut tau̾e aduer¬
sanoũ iubet. nec opus nouũ se

Expanded text:
quam aedificatum esset, ageretur ius uicino non esse aedes altius tollere nec res ab eo defenderetur, partes iudicis non alias futuras fuisse ait, quam ut eum, cum quo ageretur, cauere iuberet non prius se aedificaturum, quam ultro egisset ius sibi esse aduersario altius tollere, eo non defendente similiter, inquit, officio iudicis continebitur, ut cauere aduersarium iuberet nec opus nouum se