comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃e saluator hoĩs ab
ore. hostis antiqui supe¬
rantis adam. nr̃a clemẽ¬
ter dñe precamur: susci¬
pe uota.
Dulta fecisti meritis tu-¬
oꝵ dona uedasto ꝓpria de¬
disti. nos tui serui tua lar¬
ga xp̃e: corde rogamus.
erra francoꝵ tenebras
habebat. horridas dempsit
radio⁊ salutis. iuscera no¬
stra pietate patris xp̃e
refulge.
ultib cecis pietate
motus. lumina clara
dedit ip̃e sc̃s. lucida fecit
tenebrosa corda ignifer
ortifer ursus I ille.¬
timidus recessit uoce ue¬
dasti prohibentis ultra:
terminũ scriptũ pene¬
trare dirũ om̃e ꝑ euũ.
Debiles turbas solita
salute reddidit sanas po¬
pulo uidente. multa pre¬
clara dño fauente: for¬
titer egit.
uera aurib fudit ppłi
fidelis. auxerat inde nu¬
merum pioꝵ: sedib al
dians columpna. splen¬
dida celi comitata ple¬
be. sp̃m purũ dr̃o uocan¬
te: fine beato.¬
abulo uicto fide cũ
labore belliger miles pe

Expanded text:
e Salvator hominis ab ore Hostis antiqui superantis Adam, Nostra clementer, Domine, precamur, Suscipe vota. Multa fecisti meritis tuorum Dona, Vedasto propria dedisti, Nos tui servi tua larga, Christe, Corde rogamus. Terra Francorum tenebras habebat Horridas; dempsit radios salutis Viscera nostra pietate Patris, Christe, refulge. Vultibus caecis pietate motus Lumina clara dedit ipse sanctus, Lucida fecit tenebrosa corda Ignifer ortifer ursus timidus recessit, Voce Vedasti prohibentis, ultra Terminum scriptum penetrare dirum Omne per Debiles turbas, solita salute, Reddidit sanas populo vidente; Multa praeclara, Domino favente, Fortiter egit. vera Auribus fudit populi fidelis: Auxerat inde numerum piorum Sedibus altis. dians columna, Splendida coeli comitata plebe, Spiritum purum Domino vocante, Fine beato.abulo victo fide cum labore Belliger miles pe
Abbreviated transcription (Latin):
ant fratrib sui. In
dieb autem sollemp¬
nib usq ad missas
sustineant. Intrantes
finitis dñica om̃ium
genib prouoluant᷑
postulantes pro se ora¬
ri. Egrelientes autẽ
de septimana dicant
latus es me. Quo di¬
cto tercio: accipiat be¬
nedictõnem egrediẽs:
subsequatur autẽ in¬
grediens ⁊dicat. Neus
in adiutoriũ meũ in

Expanded text:
ant fratribus. In ant fratribus. In diebus autem solemnibus usque ad missas sustineant. Intrantes finitis Dominica omnium genibus provolvantur postulantes pro se orari. Egrediens autem de septimana dicat h, et consolatus es me. Quo dicto tertio, accepta benedictione egrediens, subsequatur ingrediens et dicat: Deus in adjutorium
Abbreviated transcription (Latin):
r̃es sibi inuicem ser¬
uiant. ⁊ nullus ex¬
cusetur a coquine officio:
nisi aut egritudine. aut
in causa grauis utilita¬
tis quis occupatus fu̾it:
qr ex inde maior merces
⁊ caritas acquiritus. In¬
becillib autẽ procurent᷑
solatia. ut non cũ tristi-¬
cia hoc faciant. s h̾eant
om̃s solatia scd̾m modũ
congregationis aut põi¬
tõem leci. Si maior con¬
gregatio fu̾it:cellerariꝰ
excusetur a coquina. uł
si qui ut diximus maio¬
rib utilitãtib occupant᷑.
uiant. Egressurus de sep¬
timana sabbõ mundicias
faciat. Lintea cum quib
sibi fr̃es manus aut pe¬
des tergunt lauet. Pedes
uero tam ip̃e qui egrecdit᷑
quam ille qui intraturꝰ
est om̃ib lauet. Uasa mi¬
nsterii sui munda et
sana cellerario recon¬
signent. Qui cellarius
iterum intranti ꝯsig¬
net. ut sciat quil dat
aut quid recipit. Sep¬
timanarii autẽ ante
unam horam refectio¬
nis accipiant. suꝑ sta¬
tutam annonam sin¬
gulos biberes. ⁊ panem:
ut hora refectionis sñ

Expanded text:
res sibi invicem serviant, ut nullus excusetur a coquinae officio, nisi aut aegritudine, aut in causa gravis utilitatis quis occupatus fuerit: quia exinde major merces et charitas acquiritur. Imbecillibus autem procurentur solatia, ut non cum tristitia hoc faciant, sed habeant omnes solatia secundum modum congregationis ac positionem loci. Si major fuerit congregatio, cellararius excusetur a coquina, vel si qui, ut diximus, majoribus utilitatibus occupantur: vicem serviant. Egressurus de septimana sabbato munditias faciat. Linteamina cum quibus sibi fratres manus aut pedes tergunt, lavet. Pedes vero tam ipse qui egreditur, tam ille qui intraturus est, omnibus lavent. Vasa ministerii sui munda et sana cellarario reconsignet. Qui cellararius item intranti consignet, ut sciat quod dat, aut quod recipit. Septimanarii autem ante unam horam refectionis accipiant super statutam annonam singulas biberes et panem, ut hora refectionis sine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊suꝑ omĩa adhibenda
est. ut sicut reuera xͦ
ita eis seruiatur qui¬
a ip̃e dixit. Infirmus
fui ⁊ iusitastis me. et
qd̃ fecistis uni de hiis
mĩmis meis: michi
fecistis. S ⁊ ip̃i infir¬
mi considerent ĩ hono¬
rem dei sibi seruiri: ⁊
ñ suꝑfluitate sua con¬
tristent fr̃es sibi serui¬
entes. Qui tñ patien¬
ter portandi sunt:qͥa
de talib copiosior mer¬
ces adquiritur. Ergo
cuca maxima sit. ab¬
bati: ne aliquam ne¬
gligenti am patiãt᷑.
Quib fratrib infir¬
mis sit cella ꝑ se deputa¬
ta: ⁊seruitor timens de¬
um ac diligens ⁊ sollici
Sanis autem maxime
iuuenib tardius conce¬
datur. S ⁊ carniũ esus
infirmis omĩs debilib¬
q pro reparatõe conce¬
datur. At ubi meliora¬
ti fuerint acarnib mo¬
re solito om̃s abstineãt.
Curam autẽ maximã
habeat abbas ne a celle¬
rariis aut a seruitorib
negligantur infirmi:
qr ad ip̃m respicit quicqͥd
a discipulis suis delinqͥ¬

Expanded text:
et super omnia adhibenda est: ut sicut revera Christo, ita eis serviatur, quia ipse dixit: Infirmus fui, et visitastis me. Et: quod fecistis uni de his minimis, mihi fecistis . Sed et ipsi infirmi considerent in honorem Dei sibi serviri; et non superfluitate sua contristent fratres suos servientes sibi. Qui tamen patienter portandi sunt, quia de talibus copiosior merces acquiritur. Ergo cura maxima sit abbati, ne aliquam negligentiam patiantur. Quibus fratribus infirmis sit cella super se deputata et servitor timens Deum, et diligens ac sollicitsanis autem, et maxime juvenibus tardius concedatur. Sed et carnium esus infirmis omnino debilibus pro reparatione concedatur; at ubi meliorati fuerint a carnibus more solito omnes abstineant. Curam autem maximam habeat abbas, ne a cellarariis aut servitoribus negligantur infirmi: quia ad ipsum respicit quidquid a discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
Sensus est facilis ⁊ aper¬
ta significatio quã litt̾a
prima fronte prefert.
Sententia ẽ profundior
intelligentia que nõ ex¬
poĩtione uel interpreta¬
tõne inuenitur.

Expanded text:
Sensus est facilis quaedam et aperta significatio, quam littera prima fronte praefert. Sententia est profundior intelligentia, quae nisi expositione vel interpretatione non invenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ saluii ⁊ amandi.
N aluius hanc aram mag¬
Implectuntur enĩ men¬
tib ambo piis.
Ambo florentes uirtuti¬
b ambo perhenni.
Celorum in regno cre¬
dimus ut maneant. In¬

Expanded text:
 Salvii et Amandi. Salvius hanc aram, magAmplectuntur enim mentibus ambobus Ambo florentes virtutibus, ambo perenni Coelorum regno, credimus, ut maneant.
Abbreviated transcription (Latin):
dem ei citius assentiatur.
Tñ si om̃o perstit̾it ĩ hac
supplicatõe sciat se cẽm
regule disciplinã serua¬
turũ. Nec aliquid ei re¬
laxabitur: ut sit sicut tñ¬
scriptũ est. Amice ad qd̃
uenisti. Concedatur ei tñ
post abbatem stare ⁊ bñdi¬
cere aut missas tenere:
si tñ iusserit abbas. Sin
alias: nullatenus presu¬
scipline regulari subdi¬
tum.⁊ magis hũilitatis
exempla om̃ib det. Et si
forte ordinatõnis aut ali¬
cuius rei causa fu̾it ĩ mo¬
nastĩo: illum locũ atten¬
dat qñ ingressus ẽ in
monast̾ium: ñ illum
qui ei pro reuerentia sa¬
cerdotii concessus ẽ. Eli̾¬
coꝵ aũt siquis eodem
desid̾io monast̾ĩo socia¬
ri uoluerit: loco medi¬
ocri collecetur: ⁊ ip̃e tñ
si promittit de obserua¬
tõne regule uł ꝓpria
stabilitate.

Expanded text:
tur. Tamen si omnino perstiterit in hac supplicatione, sciat se omnem Regulae disciplinam servaturum. Nec aliquid ei relaxabitur, ut sit sicut scriptum est: Amice, ad quid venisti ? Concedatur tamen ei post abbatem stare, et benedicere, et missas tenere, si tamen jusserit abbas: sin alias, nullatenus aliqusciplinae regulari subditum, et magis humilitatis exempla omnibus det. Et, si forte ordinationis, aut alicujus rei causa fuerit in monasterio, illum locum attendat, quando ingressus est monasterium; non illum qui pro reverentia sacerdotii concessus est. Clericorum autem si quis eodem desiderio monasterio voluerit sociari, loco mediocri collocetur; et ipse tamen si promittat de observatione Regulae, vel propria stabilitate.
Abbreviated transcription (Latin):
re credimus ad
refectõem cotidianã tã
sexte quam none oĩ
b dieb cocta duo pulm̃¬
firmitates: ut forte qͥ
ex uno ñ potuerit ed̾e:
ex alio reficiatur. Er
go duo pulmentaria
cocta om̃ib sufficiant.
Et si fuit unde de po¬
nus aut nascentible¬
guminũ addatur ⁊ t̾¬
ciũ. Panis libra una
pro pensa sufficiat in
die:siue una sit refee¬
tio siue prandii ⁊ cene.
Qd̃ si cenaturi sunt de
eadem libra tercia pars
a cellario reseruetur:
reddenda cenaturis. Qs
si labor forte maior fu¬
erit fcũs in arbitrio
⁊ potestate abbĩs erit.
remota pre oĩb crapu¬
la. Et ut nunquam
subripiat monacho ĩ¬
digeries: qr nichil sie
no quomͦ crapula: sic̾
ait dñs nr̃. Uidete ne
grauentur corda ur̃a
in crapula. Pueris uͦ
minoris etatis nõ ea¬
dem seruetur quanti¬
tas: s minor quam
maiorib. seruata in
om̃ib ꝑcitate. Carni¬
um uero quadrupedũ
oĩo ab om̃ib abstineat᷑
comestio:preter oĩno de¬
biles ⁊egrotos. De men¬

Expanded text:
e credimus ad refectionem quotidianam tam sextae, quam nonae omnibus mensibus cocta duo pulmefirmitates, ut forte qui ex uno non poterit edere, ex alio reficiatur. Ergo cocta duo pulmentaria fratribus omnibus sufficiant. Et si fuerit unde poma aut nascentia leguminum, addatur et tertium. Panis libra una propensa sufficiet in die, sive una sit refectio, sive prandii, et coenae. Quod si coenaturi sunt, de eadem libra tertia pars a Cellarario reservetur reddenda coenaturis. Quod si labor forte factus fuerit major, in arbitrio et potestate abbatis erit, remota prae omnibus crapula: et ut nunquam subripiat monacho indigeries: quia nihil sit no, quomodo crapula, sicut ait Dominus noster: Videte, ne graventur corda vestra in crapula . Pueris vero minori aetate non eadem servetur quantitas, sed minor, quam majoribus, servata in omnibus parcitate. Carnium vero quadrupedum omnino ab omnibus abstineatur comestio, praeter omnino debiles et aegrotos. §
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ꝓprium h̃t
donũ ex deo: alius sie: aliꝰ
ñ sic: ⁊ ideo cum aliqua
scrupulositate mensura
uictus alioꝵ constituit᷑.
Tamen infirmoꝵ contu¬
entes imbecillitatẽ cre¬
dimus eminã uini per
singulos sufficere ꝑ diẽ.
tolerantiam abstinen¬
tie ꝓpriam se habituros
mercedem sciant. Qd̃ si¬
aut loci nccĩtas. uł labor.
aut ardorestatis ampli
poposcerit: in arbitrio
prioris consistat. conside¬
rans in onuĩb ne subre¬
pat satietas aut ebrie¬
tas: licet legamus uinũ¬

Expanded text:
quisque proprium habet donum ex Deo, alius sic, alius vero sic. Et ideo cum aliqua scrupulositate a nobis mensura victus aliorum constituitur. Tamen infirmorum contuentes imbellicitatem, credimus heminam vini per singulos sufficere per diem. tolerantium abstinentiae, propriam se habituros mercedem sciant. aut loci necessitas, vel labor, aut ardor aestatis amplius poposcerit in arbitrio prioris consistat. Considerans in omnibus ne subrepat satietas aut ebrietas. Licet legamus vinu
Abbreviated transcription (Latin):
nachis ꝑsuaderi ñ põt:
saltem uł hoc consentia¬
mus ut ñ usq ad satietatẽ
bibamus. s partius: qr ui¬
num apostatare facit etiã
sapientes. Ubi autẽ nccĩ¬
tas loci exposcit. ut nec su¬
prascripta mensura inue¬
niri possit. s multo minꝰ
aut ex toto nichil benedi-¬
cant deum qui ibi habi¬
tant ⁊ non murmurent.
Hec ante oĩa ammonẽtes:
ut absq murmuratõib
sint.

Expanded text:
ariis persuaderi non potest, saltem et hoc consentiamus ut non usque ad satietatem bibant, sed parcius, quia vinum apostatare facit etiam sapientes. Ubi autem necessitas loci exposcit, ut nec suprascripta mensura inveniri posset, sed multo minus, aut ex toto nicant Deum, qui ibi habitant, et non murmurent. Hoc autem ante omnia admonentes ut absque murmurationibus sint.
Abbreviated transcription (Latin):
rat uecitetur. Est nãq
⁊ largitione fideliũ sub¬
limatus. ⁊ agmine mo¬
nachoꝵ ⁊ alioꝵ deo de¬
uotoꝵ grege refertꝰ u¬
bi incessanter cotidie
diuina celebrantur pre¬
conia.⁊frequent̾ celesti¬
a fcã sunt ⁊ fiunt mira¬
culoꝵ signa: que iã ma¬
gis cernentiũ ore nar¬
rantur. quã dictantis
stilo scribantur. Felix
equidem attrebatum
ciuitas tam excellenti
munita patrono. ⁊ si
muroꝵ ruinis iules¬
cat: illius tñ meritoꝵ
nobilitate clarescit. To¬
tus pro eius scĩtatis
intercessione gaudeat po¬
pulus. om̃ipotentiq deo
et̾nas referat laudes. qui
tam clarũ illis ꝑdonauit
doctorem. cuius predicati¬
one uiam agnouit u̾ta¬
tis. cuius precib si in fi¬
dei firmitate ⁊ uite scĩta¬
te consistit ab om̃i aduer¬
sitate secura ꝑmanebit.
⁊ usq ad ꝑfectam bĩtudi-¬
nis głiam ꝑueniet: pre¬

Expanded text:
rat, vocitetur. Est namque rat, vocitetur. Est namque et largitione fidelium sublimatus, et agmine monachorum, et aliorum Deo devotorum grege refertus: ubi incessanter quotidie divina celebrantur praeconia, et frequenter coelestia facta sunt et fiunt miraculorum signa, quae jam magis cernentium ore narrantur, quam dictantis stylo scribantur. Felix equidem Atrebatum civitas, tam excellenti munita patrono, etsi murorum ruinis vilescat, illius tamen meritorum nobilitate clarescit. Totusque pro ejus sanctitatis intercessione gaudeat populus, omnipotentique Deo aeternas referat laudes, qui tam clarum illi perdonavit doctorem, cujus praedicatione viam agnovit veritatis. Cujus precibus, si in fidei firmitate et vitae sanctitate consistit, ab omni adversitate secura permanebit, et usque ad perfectam beatitudinis gloriam perveniet, prae
Abbreviated transcription (Latin):
pari uoto ꝯmuniq cõ¬
silio cũ magno ppłoꝵ
gaudio qui undiq cõ¬
fluxerant: ad locũ desig¬
natum bĩssimũ trans¬
tulerũt uedastũ. In qua
translatõne ꝑhibetur
bs̃ audomarus lumen
recepisse oculoꝵ: s ilico
precib eandem quã ul¬
troneus ferebat reimpe¬
trasse cecitatẽ. Pariupẽ¬
debat quippe lumẽ car¬
naliũ cculoꝵ. qui lum̃
ciuium meruit suꝑno¬
rũ. Porro autẽ miracu¬
la que ⁊tune gesta per¬
hibentur. ⁊ que iam ꝑ
annos ferme centũ sexa¬
ginta ꝑ merita bĩ ue¬
dasti patrata sunt nul¬
lo sunt stilo memorie
tradita: excepto ꝙ ucci¬
b cantoꝵ huuis moli
canitur antipha. Hic
ẽ b̃s uedastus cui tem¬
plum fieri ab angelis iꝰ¬
sum ẽ hõib. Est autẽ
lecus ip̃e ñ longe ab ea¬
dem urbe. qui pro nobi¬
litate sui nobiliacus pͥ
mo ẽ appellatus: s pro¬
cedente temꝑe tam ĩsig¬
nis effcũs: ut urbis no¬
mine que iam ruinis
crebrioribz pene obsolue¬

Expanded text:
pari uoto communique conpari uoto communique consilio cum magno populorum gaudio qui undique confluxerant ad locum designatum beatissimum transtulerunt Vedastum. In qua translatione perhibetur beatus Audomarus lumen recepisse oculorum sed illico precibus eandem quam ultroneus ferebat reimpetrasse caecitatem. Parui pendebat quippe lumen carnalium oculorum qui lumen ciuium meruit supernorum. Porro autem miracula quae tunc et gesta perhibentur et quae iam per annos ferme centum sexaginta per merita beati Vedasti patrata sunt nullo sunt stilo memoriae tradita excepto quod uocibus cantorum huiusmodi canitur antiphona: «Hic est beatus Vedastus cui templum fieri ab angelis iussum est hominibus.» Est autem locus ipse non longe ab eadem urbe qui pro nobiliimo est appellatus: sed procedente tempore tam insignis effectus, ut urbis nomine, quae jam ruinis crebrioribus pene obsoleve
Abbreviated transcription (Latin):
relatõne cognouimus.
⁊ ut ĩnumerabiliũ homi¬
nũ ore u̾satur. ⁊ qd̃ oculis
etiam fcm̃ probamus. dũ
quadam die post hẏmnoᷤᷤ
matutinos ĩ menianis ꝯ¬
sistens rubente aurora o¬
rientem orsus intend̾et.
uidit eminus trans flu¬
uiolũ qui crientio uoca¬
tur uirum prefulgidũ
uirgam manu tenentẽ
basilice locũ metiri. Qd̾ il¬
le cernens reuelante deo:
uisionem cognouit ange¬
licam. ostensumq est illi
bm̃ illuc uedastum annu¬
ente xp̃o sine dubio trans¬
ferendũ. Qua reuelatõne
certior fcũs inuitauit ad
tantũ opus bm̃ audoma¬
rum: qui ea tempestate
taruuenne morinoꝵ ur¬
bis ep̃s: in dei rebus mag¬
nificus habebatur. Qui
licet iam senio pressus. ⁊
amissione luminũ uid̾et᷑
debilior fcũs: animũ tñ
ut arcum hñs spiritali stu¬
dio intentum. ilico prõp¬
tus xp̃o gressus regente:
festinus ad uenerabilem
ꝑuenit autbertũ. At il¬
le quul animo gereret
et quid sibi diuinitus
eẽt ostensum referens.

Expanded text:
relatione cognouimus et ut in innumerabilium homnum ore uersatur et quod oculis etiam factum probamus dum quadam die post hymnos matutinos in menianis consistens rubente aurora orientem uersus intenderet uidit eminus trans fluuiolum qui Crientio uocatur uirum praefulgidum uirgam manu tenentem basilicae locum metiri. Quod ille cernens reuelante Deo uisionem cognouit angelicam ostensumque illi est beatum illuc Vedastum annuente Christo sine dubio transferendum. Qua reuelatione certior factus, inuitauit ad tantum opus beatum Audomarum; qui ea tempestate Taruennae Morinorum urbis episcopus in Dei rebus magnificus habebatur. Qui licet iam senio pressus et amissione luminum uideretur debilior factus animum tamen ut arcum habens spiritali studio intentum ilico promptus Christo gressus regente festinus ad uenerabilem peruenit Autbertum sede At ille quid animo gereret et quid sibi diuinitus esset ostensum referens
Abbreviated transcription (Latin):
ra dicata tibi micat
hec baptista iohannes.
Laudib hanc dignis
semꝑ memor esto colend̾.
u dm̃ sacris meriu¬
sti tingere limphis.
felix precib nr̃as hie
ablue culpas. Ad arã¬

Expanded text:
ra dicata tibi micat haec, Baptista Joannes; Laudibus hanc dignis semper memor esto colendam. Qui Dominum sacris meruisti tingere in undis, O felix! precibus nostras hic ablue culpas.
Abbreviated transcription (Latin):
rentii. iohannis ⁊ pau¬
ꝑiter laurentius atq.
Conseruent aram:
hanc miserante deo.
Hic leuita fuit. illi s
sanguine fr̃es.

Expanded text:
rentii. Joannes, Pauiter, Laurentius atque Conservent aram hanc, miserante Deo. Hic levita fuit, illi sed sanguine fus
Abbreviated transcription (Latin):
Dec istis pariter ara
sacrata micat.
ilia cum rosis fulgẽt
inuertice quaꝵ.
Et lampas rutilat
sacrata triumphis.
n qua iam mundi
iuta salus patitur.
Martyris egregii cris¬
pini ⁊ crispiniani.
Nominib quorum
fulget ⁊ illa sacris.

Expanded text:
ec istis pariter ara sacrata micat. Lilia cum rosis fulgent in vertice quarum, Et lampas rutilat sacrata triumphis, In qua jam mundi vita salus patitur. Martyris egregii Crispini et Crispiniani, Nominibus quorum fulget et illa sacris.
Abbreviated transcription (Latin):
tius mox hunc u̾summ.
Suscipe me dñe scd̾me¬
loquium tuũ ⁊uiuam:
⁊ne confundas me ab
expectatõe mea. Quemi
u̾sum oĩs congregatio
t̾rio Rendeat adiungen¬
tes głia patri. Tune ip̃e
fr̃ nouitius ꝓst̾natur
singuloꝵ pedibz ut orent
pro eo.⁊iamexilla die ĩ
congregatõe reputetur.
Res si quas habet aut
eroget prius pauꝑibus.
aut fcã sollempnit̾ do¬
natõne conferat mona¬
sterio nichil sibi reser¬
uans ex oĩb: quirpe qͥ
ex illo die nec ꝓprii cor¬
ꝑis potestatemͣ se hĩtu¬
rum sciat. Mox ergo ĩ
oratorio exuatur rẽb ꝓ
⁊ induatur reb mona¬
sterii. Illa autẽ uestim̃¬
ta quib exutus ẽ: repo¬
nantur ĩ uestiario con¬
seruanda: ut si aliqñ
suadente dyabolo ꝯsen¬
serit ut egrediatur de
monasterio qd̃ absit:
tunc exutus reb mo¬
nasterii proiciatur. Illã
tñ petitionem eius quã
desuꝑ altari albas tulit
ñ recipiat: s in mona¬

Expanded text:
tius mox hunc versum: tius mox hunc versum: Suscipe me, Domine, secundum eloquium tuum, et vivam: et non confundas me ab exspectatione mea. Quem versum omnis congregatio respondeat, adjungentes, Gloria Patri. Tunc ipse frater novitius prosternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo. Et jam ex illa die in congregatione reputetur. Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemni donatione conferat monasterio, nihil sibi reservans ex omnibus: quippe qui ex illo die nec proprii corporis potestatem se habiturum sciat. Mox ergo in oratorio exuatur rebus induatur rebus monasterii. Illa autem vestimenta quibus exutus est reponantur in vestiario conservanda, ut si aliquando suadente diabolo consenserit, ut egrediatur de monasterio quod absit tunc exutus rebus monasterii projiciatur. Illam tamen petitionem, quam desuper altari abbas tulit, non recipiat, s
Abbreviated transcription (Latin):
uitioꝵ: ⁊ it̾m probetur ĩ
om̃i patientia. Et post
sex mensium circulum:
relegatur ei regula. ut
sciat ad qd̃ ingreditur. et
adhuc stat: post quatuor
menses it̾m relegatur ei
eadem regula. Et si hĩta
secum deliberatione ꝓmi¬
cta sibi imꝑata seruare.
tunc suscipiatur in con¬
gregatione. sciens selege
regule constitutũ. ꝙ ei
ex illa die ñ liceat egredi
de monasterio. nec collũ
excutere de subiugo re¬
gule: quẽ sub tam moro
ꝓmittat de stabilitate
sua ⁊ conu̾sione morũ¬
suoꝵ ⁊ obedientia corã
deo ⁊scĩs eius: ut si ali¬
qñ ałr fecerit. a dõ se dãp¬
nandum sciat quẽ irri¬
det. De qua promissio¬
ne sua faciat petitõem
ad nomen scõꝵ quoꝵ re¬
liquie ibi sunt.⁊ albẽ
presente. Quam petitõ¬
nẽ manu sua scribat.
aut certe siñ seit littͬas
alter ab eo rogatus scri¬
bat. Et ille nouitius
signũ faciat. ⁊ manu
sua eam suꝑ altare po¬
nat. Quam dum posu¬
erit: incipiat ip̃e noui¬

Expanded text:
vitiorum, et iterum probetur in vitiorum, et iterum probetur in omni patientia. Et post sex mensium circulum relegatur ei Regula, ut sciat ad quid ingreditur. Et si adhuc stat, post quatuor menses iteeadem regula. Et si, habita secum deliberatione, promicta sibi imperata servare, tunc suscipiatur in congregatiRegulae constitutum, quod ex illa die non liceat egredi de monasterio, nec collum excutere de sub jugo Regulae, quam sub tam morospromittat de stabilitate sua et conversione morum, et obedientia coram Domino et sanctis ejus; ut si aliquando aliter fecerit, a Deo se damnandum sciat quem irridet. De qua promissione sua faciat petitionem ad nomen sanctorum quorum reliquiae ibi sunt, et abbatis praesentis. Quam petitionem manu sua scribat, aut certe, si nescit litteras, alter ab eo rogatus scribat; et ille novitius signum faciat, et manu sua eam super altare ponat. Quam dum posuerit, incipiat ipse novi
Abbreviated transcription (Latin):
ad conu̾sionem nõ ei
facilis tribuatur ingressus
s sicut ait apłs. Probate
sp̃s si ex deo sunt. Ergo siue¬
niens ꝑseuerau̾it pulsans.
⁊ illatas sibi iniurias ⁊ dif¬
ficultatẽ ingressus post qͣ¬
tuor aut quinq dies uisꝰ
fu̾it patient̾ portare ⁊ per¬
sistere petitõni sue annu¬
atur ei ingressus ⁊ sit in
cella hospitum paucis di¬
eb. Postea autem sit ĩcel¬
la nouitioꝵ ubi meditet᷑
⁊manducet ⁊ dormiat. Et
senior ei talis deputetua
qui aptus sit ad lucrandas
aĩas: qui suꝑ eum curio
se intendat oĩo ⁊ sollicitꝰ¬
sit si reuera deũ querit: si
sollicitus est ad opus dei.
ad obedientiam. ad obpro¬
bria. Predicentur ei oĩa
dura ⁊ aspera ꝑ que itur
ad dm̃. Et si promiserit
de stabilitate sua ꝑseue¬
rantiam post duoꝵ men¬
sium circulum legatur
ei. Eccelex sub qua mi¬
litare uis. Si potes obser¬
uare ingredere: siuero ñ
potes.liber discede.Si ad¬
huc steterit: tunc ducat᷑
in supradictam cellã no¬

Expanded text:
ad conversionem, non ei facilis tribuatur ingressus, sed, sicut ait Apostolus, Probate spiritus, si ex Deo sunt . Ergo si veniens perseveraverit pulsans, et illatas sibi injurias et difficultatem ingressus post quatuor aut quinque dies visus fuerit patienter portare et persistere petitioni suae, annuatur ei ingressus; et sit in cella hospitum paucis diebus. Postea autem sit in cella novitiorum, ubi meditetur et manducet, et dormiat. Et senior ei talis deputetur, qui aptus sit ad lucrandas animas, qui super eum curiose omnino intendat; et sollicitus, si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obedientiam, ad opprobria. Praedicentur ei omnia dura et aspera, per quae itur ad Deum. Et, si promiserit de stabilitatis suae perseverantia, post duorum mensium circulum legatur ei: Ecce lex sub qua militare vis, si potes observare, ingredere; si vero non potes, liber discede. Si adhuc steterit, tunc ducatur in supra dictam cellam no
Abbreviated transcription (Latin):
rtifices si sunt rii.¬
in monast̾io cũ om̃i
humilitate faciant ip̃as
artes si ꝑmiserit albas.
Qd̾si aliquis ex eis extol¬
litur proscĩa artis sue: e
o ꝙ uideatur aliquid con¬
ferre monast̾io: hic talis
euellatur ab ip̃a arte. ⁊
denuo ꝑ eam ñ transeat:
nisi forte humiliato ei i¬
terum abbas iubeat. Si
quis uero ex oꝑib artifi¬
cum uenundandum ẽ:
uideant ip̃i per quoꝵ ma¬
nus tranfigenda sunt.
ne aliquam fraudem p̃¬
sumant inferre. Memo¬
rentur semꝑ ananie et
saphire: ne forte mortẽ
quam illi incorꝑe ꝑtule¬
runt. Hanc isti uł om̃s
qui aliquam fraudem
de reb monasterii fece¬
runt in aĩa patiantur.
In ipĩs autem preciis
ñ subripiat auaricie ma¬
lum: s semꝑ aliquantulũ
uilius detur quam ab aliis

Expanded text:
rtifices si sunt in monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si quid vero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quorum manus transigenda sunt, ne aliquam fraudem praesumant inferre. Memorentur semper Ananiae et Saphirae: ne forte mortem, quam illi in corpore pertulerunt, hanc isti, vel omnes qui aliquam fraudem de rebus monasterii fecerint, in anima patiantur. In ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum, sed semper aliquantulum vilius detur quam ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ gregorii ⁊ ieronimi.
Gregorius presul doctor¬
q ieronimus almus.
Ecclesie ille pater. iste
magister erat.
Nostra ferant precibus
ꝑiter qui uota tonanti.
t nos conseruet sem¬
per ubiq deus.

Expanded text:
s Gregorium et Hieronymum. Gregorius praesul, doctorque Hieronymus almus Ecclesiae ille pater, iste magister erat. Nostra ferant precibus pariter quoque vota Tonanti; Ut nos conservet semper ubique Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
Dee tibi sancta domꝰ
sc̃a est scĩssima uirgo.
Tirgo maria dei geni¬
trix intacta tonañtis.
P erpetuam mundoge¬
nuisti uirgo salutem.
Quappter mundus totꝰ
te laudat ubiq.
n ego quippe tuus fa¬
mulus te laudo cameni.
umͥ dulcis amor decꝰ
⁊ spes magna salutis.
Auxiliare tuũ seruũ
clarissima uirgo.
ox mea te lacrimis pul¬
sat mens ardet amore.
Necnon cunctoꝵ precib
hic annue fr̃m.
Adte qui clament uir
go gratia plena.
Der te conseruet semꝑ
nos gratia xp̃i.
iusq legas u̾sus die
xpiste tuere poetam. Ad¬
Nec quoqz mensa tuo sa¬
crata est noĩe uirgo.
Cu regina poli campi
flos lilia mundi.
Ortus conclusus ute
fons uena salutis.
Accipe clement̾ famu¬
Atq deo xp̃o humili ro¬
go redde precatu. Ad al
tare sancti martini.

Expanded text:
ec tibi sancta domus sancta est, sanctissima Virgo, Virgo Maria, Dei ac genitrix intacta Tonantis. Perpetuam mundo genuisti virgo salutem, Quapropter mundus totus te laudat ubique. En ego quippe tuus famulus te laudo Camoenis; Tu mihi dulcis amor, decus, et spes magna salutis. Auxiliare tuum servum, clarissima Virgo; Vox mea te lacrymis pulsat, mens ardet amore: Nec non cunctorum precibus hic annue fratrum, Ad te qui clamant: Virgo, tu gratia plena, Per te conservet semper nos gratia Christi. Quisque legas versus dic: Christe, tuere poetam, c quoque mensa tuo sacrata est nomine, Virgo, Tu regina poli, campi flos, lilia mundi, Hortus conclusus, vitae fons, vena salutis. Accipe clementer famuAtque Deo Christo humili rogo redde precatu. CLXXV Ad aram sancti Martini.
Abbreviated transcription (Latin):
uum. Femoralia hii qui
inuia diriguntur de ue¬
stiario accipiant. Qui re¬
u̾tentes loca ibi restituant.
quas exeuntes inuia acci¬
piant de uestiario: ⁊ reuer¬
tentes restituant. S̾tram̃¬
ta autem lectoꝵ sufficiant
matta sagum lana ⁊ capi¬
tale. Que tñ lecta frequent̾
ab abbẽ scrutanda sũt ꝓpt̾
opus peculiare ne inueni¬
atur. Et si cui inuentum
fu̾it qd̾ ab albate ñ accepe¬
rit: grauissime discipli¬
ne subiaceat. Et ut hoc
uitium peculiaris radi¬
citus amputetur. dentͦ
ab albate omĩa que ne
cessaria sunt. id est cueul¬
ge.brachile. cutellus. gra¬
phium. acus. mapula.
tabule. ut oĩs auferatur
nccĩtatis excusatõ. A quo
tñ abbate sꝑ consideretur
dabatur singulis prout
cuiq opus erat. Ita ergo
⁊ albas consideret infirmi¬
tates indigentiũ ñ ma¬
lam uoluntatẽ inuiden¬
tium. In om̃ib tñ iudi¬
ciis suis: dei retributõem
cogitet.

Expanded text:
um. Femoralia hi qui um. Femoralia hi qui in via diriguntur, de vestiario accipiant: quae revertentes lota ibi restituant. quas exeuntes in via accipiant de vestiario, et revertentes restituant. Stramenta autem lectorum sufficiant, matta, sagum, laena et capitale. Quae tamen lecta frequenter ab abbate scrutanda sunt propter opus peculiare, ne inveniatur. Et, si cui inventum fuerit, quod ab abbate non acceperit, gravissimae disciplinae subjaceat. Et ut hoc vitium peculiaris radicitus amputetur, dentur ab abbate omnia quae sunt necessaria, id est, tunicgae, bracile, cultellum, graphium, acus, mappula, tabulae, ut omnis auferatur necessitatis excusatio. A quo tamen abbate semper consideretur dabatur singulis prout cuique opus erat . Ita ergo et abbas consideret infirmitates indigentium, non malam voluntatem invidentium. In omnibus tamen judiciis suis Dei retributionem cogitet.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ib scd̾m locoꝵ qua¬
litatem ubi hĩtant. uel
aerisin temꝑiem dãnt᷑.
qr in frigidis regionib
amplius indigetur: in
calidis uero nimiꝰs. Hec
ergo consideratio ĩ abbẽ
ẽ. Nos tñ mediecrib lo¬
cis sufficere credimus mo¬
nachis ꝑ singulos cucul¬
lam ⁊ tunicam. Cueul¬
lam in hyeme. uillosã
in estate purã aut. ue¬
tustam. ⁊ scapulare ꝓpt̾
oꝑa. Indumenta pedum
pedules ⁊ caligas. De qua¬
rum rerũ oĩum colore aut
grossitudine ñ causentur
monachi. s quales ĩue¬
niri possunt in prouin-¬
tia qua habitant. aut
qd̃ iulius comꝑari põt.
Atbas autem ͤ ensura
preuideat inon sint cur¬
ta ip̃a uestiienta utentib
ea s mensirata. Accipien¬
te ᷤᷤ noua ueera sꝑ reddant.
in presenti xponenda ĩ ue¬
stiario ꝓpt̾ pauꝑes. Sufficit
eĩ monacho duas tunicas
⁊ duas cucullas hr̃e ꝓpter
noctes ⁊ ꝓpt̾ lauare ip̃as
amputari deb. Et pedules
⁊ qd̃cumq est uetustũ red¬
dant dum accipiunt no-¬

Expanded text:
ribus secundum locorum qualitatem ubi habitant, vel aerum temperiem dentur: quia in frigidis regionibus amplius indigetur; in calidis vero minus. Haec ergo consideratio penes abbatem est. Nos tamen mediocribus locis sufficere credimus monachis per singulos cucullam et tunicam: cucullam in hieme villosam, in aestate puram et vetustam; et scapulare propter opera. Indumenta pedum pedules et caligas. De quarum rerum omnium colore et grossitudine non causentur monachi, sed quales inveniri possunt in provincia qua habitant, aut quod vilius comparari potest. Abbas autem de mensura provideat, ut non sint curta ipsa vestimenta utentibus ea, sed mensurata. Accipientes nova, vetera semper reddant in praesenti reponenda in vestiario propter pauperes. Sufficit enim monacho duas tunicas et duas cucullas habere propter noctes et propter lavare ipsas amputari debet. Et pedules, et quodcunque est vetustum reddant, dum accipiunt nov
Abbreviated transcription (Latin):
iquis dum in labore
quo uis inooquina.
in cellario. in monast̾io.
in pristino. morto. in ar¬
te aliqua dum laborat
uł in quocumq loco aliꝙͥ
deliquerit aut fregerit qͥs¬
piam aut ꝑdiderit siue a¬
liquid qͥd excesserit ubi.
⁊nõ ueniens continuo ã¬
te albatem uł congrega¬
tõem ip̃e ultro satisfecerit¬
⁊ prodiderit delictum suũ.
dum ꝑ alium cognitum
fu̾it maiori subiaceat e
curare sua ⁊ aliena uul¬
nera non detegere ⁊pu¬
blicare.

Expanded text:
quis dum in labore quovis in coquina, in cellario, in ministerio, in pistrino, in horto, in arte aliqua dum laborat, el in quocunque loco, aliquid deliquerit, aut fregerit quippiam, aut perdiderit, vel aliud quid excesserit ubi ubi, non veniens continuo ante abbatem vel congregationem ipse ultro satisfecerit, et prodiderit delictum suum: dum per alium cognitum fuerit, majori subjaceat emcurare et sua et aliena vulnera, non detegere et publicare.
Abbreviated transcription (Latin):
Luxuria ẽ ex ĩmundis
descendens desidiis lubri¬
cata ⁊ effrenata mentis
prostitutio.
Luxuria est concupiscẽ¬
tia exꝑiende uoluptatis
nimiũ ꝯcubitus desid̾i¬
um supra modũ uł con¬
tra rõnem efferuens.

Expanded text:
Luxuria est ex immundis descendens desideriis lubrica et effrenata mentis prostitutio. Luxuria est concupiscentia explendae voluptatis nimia, vel concubitus desiderium supra modum, vel contra rationem effervens.
Abbreviated transcription (Latin):
Mansuetudo ẽ ꝑ quam
mansueti uel modesti
transquillitas animi
nullius improbitate
statũ quietis excedit.

Expanded text:
Mansuetudo est per quam mansueti vel modesti tranquillitas animi, nullius improbitate limitem suae quietis excedit.
Abbreviated transcription (Latin):
Meditatio ẽ assidua ac
sagax retractata cogita¬
tio aliquid ĩuolutũ ex¬
plicare nitens uł scru¬
tans penetrare occultũ.

Expanded text:
Meditatio est assidua ac sagax retractatio cogitationis, aliquid obscurum explicare nitens, vel scrutans penetrare occultum.
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia ẽ que suũ cuiq tͥ¬
buit. alienũ non uendi¬
cat. utilitatem propriam
negligit. ut ꝯmunem uti¬
litatem custodiat.

Expanded text:
justitiam, quae suum cuique tribuit, alienum non vindicat, utilitatem propriam negligit, ut communem aequitatem custodiat:
Abbreviated transcription (Latin):
Lex pccĩ est uiolentia
consuetudĩs qua trahi¬
tur ⁊ tenetur etiam in¬
uitus animus eo me¬
rito quo in illa uolens

Expanded text:
peccati est uiolentia consuetudinis, qua trahitur et tenetur etiam inuitus animus eo merito, quo in eam uolens
Abbreviated transcription (Latin):
Ira est animi tempestas
que dum inordinate se
rumpens cum omĩa ob
illicitas ĩiurias iundic¬
tam cogitatam adimple-¬
re desiderat.

Expanded text:
Ira est animi subita tempestas, que dum inordinate se rumpens, cum anima ob illatas sibi iniurias vindictam excogitatam adimplere desiderat.
Abbreviated transcription (Latin):
uno autem quid
in eodem epĩo post
eius excessum ui-¬
sum est dignum memorie
referatur. Suꝑueniente
igitur tempore: domũcu¬
la in qua deo lilectus die
obiit: flãmis arrepta ar¬
dere cepit. S uidente qua¬
dam religiosa femina abi¬
ta noĩe scũs adueniens ue¬
dastus flãmas a domo dis¬
cussit. ⁊ ita incolumis re¬
mansit cum lectulo ĩqua
uir dñi scãm ad celestia reg¬
na aĩam emisit: ut om̃s
agnoscerent quanta illiꝰ
eẽt bĩtudo in celis. cuius
lectuli domiciliũ in t̾ris
ardere ñ potuit.¬
De translatẽe corꝑis uiai¬

Expanded text:
unc autem, quid in eodem episcopo post ejus excessum visum est dignum memoriae, referatur. Superveniente igitur tempore, domuncula, in qua Deo dilectus diem obiit, flammis arrepta ardere coepit. Sed vidente quadam religiosa femina Abita nomine, sanctus adveniens Vedastus, flammas a domo discussit, et ita incolumis remansit cum lectulo, in quo vir Domini sanctam ad coelestia regna animam emisit: ut omnes agnoscerent quanta illius esset beatitudo in coelis, cujus lectuli domicilium in terris ardere non potuitV. Translatio corporis sa
Abbreviated transcription (Latin):
tatis auctoritas ⁊ dũ
diligent̾ discutitur de
se gign̾e qd̾ ip̃a est cog¬
noscitur. Sepe enĩ discus¬
sa uerã ꝯuenientiã pa¬
rit ꝙͣ manifestis sermo¬
nib abscondit. Et sepe
aꝑtis sermonib insinu¬
at. in quib nichil pret̾
qd̾ sonuit q̃rend̾ inuitat:
ut est qr abraham genuit
ysaac ysaac genuit iacob.¬
et iacob genuit uidam.
in quib sola tenenda eᷤᷤ
litt̾a. Quedã aut̃ sic con¬
mendat. ut ꝑiter litt̾am
et misticũ intellc̾m in¬
struat. ut in transitu
maris rubri. de magna
celesti. et taberna cło dei
atq archa testamenti.
ubi futuroꝵ figura bap¬

Expanded text:
ritatis auctoritas: et dum ritatis auctoritas: et dum diligenter discutitur, de se gignere quod ipsa est cognoscitur. Saepe enim discussa veram convenientiam parit, quam manifestis sermonibus abscondit; et saepe apertis sermonibus insinuat, in quibus nihil praeter id quod sonuit quaerendum invitat: ut est, quod Abraham genuit Isaac, Isaac genuit Jacob, Jacob genuit Judam in quibus sola tenenda est littera. Quaedam autem sic commendat, ut pariter litteram et mysticum intellectum insinuet: ut in transitu maris Rubri, et manna coelesti, et tabernaculo Dei, atque arca testamenti, ubi futurorum figura, Bap
Abbreviated transcription (Latin):
uia profundissi̾e
⁊ sua dignitate
altissime sum res¬
ponsurus q̃stioni. lecto¬
rem meum obsecro. ut
pro me interim precet᷑.
⁊si qua a me plenit̾ dc̃a
cognou̾it. bonis dei gra¬
tus existat. Si autẽ mi¬
nus. nr̃e ꝯpacietur hu¬
mlitati:qr licet minus
ꝓculdubio uolumus
De scĩssimo igit᷑ corpore
ppetue uirginis marie
eiusq sacre aĩe assũp¬
tione qnͣtum dñs dona¬
uerit loqui suscipien¬
tes hoc primũ dicimus
qd̾ in diuinis scripturis
pꝰt᷑ qm dñs in cruce ma¬
trem discipło ꝯmẽdauͭ.
ut castitas castis tuere¬
tur obsequiis: nichil
tis eisdem noĩatim dicẽs.
Hii om̃s erant ꝑseuerã¬
tes unanimit in or̃one
cum mulierib ⁊ mari¬
Hoc dicimus qr tanto q̃
magna sunt cautius
tractanda existunt: qnͣ¬
to sp̃alib auctoritatũ
testimoniis ñ possunt
ad liquidũ roborari. S
quia q̃dam scriptura
sca u̾is indagatõnum
studiis q̃renda reliquit.
ñ sunt suꝑflua estimã¬
da. dum uera indaga¬
tõne fu̾int pactefcã.

Expanded text:
uia profundissimae et sua dignitate altissimae sum reponsurus quaestioni, lectorem meum obsecro, ut pro me interprecetur, et si qua a me pleniter dicta cognoverit, donis Dei gratus existat: sin autem minus, nostrae compatiatur humilitati; quia licet minus procul dubio volumus. De sanctissimo igitur corpore perpetuae virginis Mariae, ejusque sacrae animae assumptione quantum Dominus donaverit loqui suscipientes, hoc primum dicimus, quod in divinis Scripturis postquam Dominus in cruce matrem discipulo commendavit , ut castis castitas tueretur obsequiis, nihil dtis eisdem nominatim, dicens: Hi omnes erant perseverantes unanimiter in oratione cum mulieribus, et MariHoc dicimus, quia tanto quae magna sunt, cautius tractanda existunt, quanto specialibus auctoritatum testimoniis non possunt ad liquidum roborari. Sed quia quaedam Scriptura sancta indagationum studiis quaerenda reliquit, non sunt superflua aestimanda, dum vera indagatione fuerint patefacta.
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑte cognoscimus. ⁊
debuisse credidi. Si igi
qd̾ pium est ac dignũ
uisum sentire ñ potiu.
Si gͦ dixi ut debui ap¬
proba xp̃e obsecro tu ⁊
tui: sinautẽ ut ñ de¬
bui. ignosce tu ⁊ tui: qͥ

Expanded text:
ex parte cognoscimus, et debuisse credidi. Si ergoquod pium est ac dignum visum sentire non potui. Si ergo dixi ut debui, approba, Christe, obsecro, tu et tui: sin autem ut non debui, ignosce tu et tui? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tate insolitus cet̾is. et
huic specialis occursus.
ria ꝯseruans hus cun¬
ctis altius ad fidem ro¬
borata pio corde ꝯfere¬
batin tantũ ut om̃ino
ñ mutabunda. s certa
de filii potestate tanꝙͣ
de dei uera uirtute: defi¬
ciente in nuptiis uino
dixerit qr ñ hñt:sciens
plane illum ħ potuisse
qd̃ eum mox ꝯtingit
diuino miraculo com¬
plesse. Ecce gͥ maria fi¬
⁊ deuota usq ad eius
mortem secutrix non
plus gressu qm imita¬
tõnis ut credend̾ ẽ affc̃u:
si bi ñ fu̾it ubi xp̃c su¬
os ministros uult ẽẽ
ubi ergo erit: ⁊ si ibi ñ¬
quid equali gr̃a: ⁊ si ñ¬
equali gr̃a. ubi equa
dei censura qui unicuiq
redlit scd̃m nu̾ta. Si me¬

Expanded text:
tate insolitus caeteris et tate insolitus caeteris et huic specialis occursus. ria conservans, his cunctis altius ad fidem roborata, pio corde conferebat: in tantum ut omnino non nutabunda, sed certa de filii potestate, tanquam de Dei vera virtute, deficiente in nuptiis vino dixerit, Vinum non habent : sciens plane hoc illum potuisse, quod eum mox contigit divino miraculo complevisse. Ecce igitur Maria fiet devota usque ad ejus mortem secutrix, non plus gressu quam imitationis, ut credendum est, affectu: si ibi non fuerit, ubi Christus ministros suos vult esse; ubi ergo erit? Et si ibi, numquid aequali gratia? Et si aequali gratia, ubi aequa Dei censura, qui unicuique reddit secundum sua me
Abbreviated transcription (Latin):
tia dñi: uerũ etiam ĩmi¬
tatõnuis affc̃u. maria gͦ
ministratrix xp̃i sp̃ali¬
um oꝑum qualitatib
sicut deuotissime extitit:
ita absq dubio religio¬
nis fide ⁊ uere creduuita¬
tis caritate secutrix fuit.
Non enim potuit eius d̾i¬
uitatis nisi ẽẽ credula
q̃ se not̾at hunc ñ iurili
semĩe scd̾m ordinẽ nate᷑ s
duuno spiramine nun¬
tiante archangło ꝯcepis¬
se. uidens semꝑ famulã¬
tiũ angłoꝵ ei adesse fre¬
quentiam ut ꝯcepturo
nato qñ uidelicet fcã e̾
cum angło multitudo
celestis ex̾c̾itus claman¬
tium ⁊ dicentiũ gła in
altissimiᷤᷤ deo ⁊ in t̾ra pax
hominib bone uolunta¬
tis. ⁊ in egyptum fugitu¬
ro atꝙ inde iteꝵ redito
quib liquido cognosc̾e̾
potuit. quia talia obse¬
quia ñ nisi d̾m decuer̃t.
unde ⁊stelle annuntia¬
tio ⁊ magoꝵ de longissi¬
nus ꝑtib inspirata ad¬
ductio q̃ maximũ illi
extitit indicium u̾ita¬
tis: similit̾ ⁊ symeonis
atq anne ꝓph̾ali digni¬

Expanded text:
am imitationis affectu. Maria ergo ministratrix Christi specialium operum qualitatibus sicut devotissima exstitit; ita absque dubio religionis fide et verae credulitatis charitate secutrix fuit. Non enim potuit divinitatis ejus nisi esse credula, quae se noverat hunc non virili semine secundum ordinem naturae, sed divino spiramine nuntiante Archangelo concepisse: videns semper famulantium Angelorum ei adesse frequentiam, ut concepto et nato, quando videlicet facta est cum Angelo multitudo coelestis exercitus clamantium et dicentium, Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis : et in Aegyptum fugituro, atque inde iterum redituro: quibus liquido cognoscere potuit, quia talia obsequia non nisi Deum decuerant. Unde et stellae annuntiatio, et Magorum de longissimis partibus insperata adductio, maximum illi exstitit indicium veritatis. Similiter et Simeonis et Annae prophetali digni
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa posse qui de se ipõ
ait. Data est mͥ omnis
potestas in celo ⁊ in t̾ra.¬
Si ergo uoluit integr̃a
matrem uirginitatis
seruare pudore cur nõ
incorruptam a putre¬
dinis uelit seruare feto¬
re:ditat qui cognouit
sensum dñi ⁊ qui ꝯsili¬
arius eius fuit: nunꝙͥ
ñ ꝑtinet ad benignita¬
tem dñi matris serua¬
re honorem: qui legem
nõ solu̾e̾ uenerat s ad¬
implere: lex enim sicut
honorem matris p̾cipit
ita in honorationem
dampnat. Qui enĩ in
uita pre cet̾is illam
grã sui ꝯceptus hono¬
singulari saluatõe eã
in morte ⁊ speciali grã
honorasse. Potuit enĩ
eam a putredine. ⁊ pul¬
uere alienam fac̾e̾ qui
ex ea nascens uirginẽ¬
poterat relinquere. Pu¬
tredo namq ⁊uermis
humane est obprobri¬
um ꝯditionis. a quo
obprobrio cum ihc sit
alienus:natura ma¬
rie excipitur. qmͣ ih̾c de
ea suscepisse ꝓbatur. Ca¬
ro enĩ ih̃u: caro marie
est: ⁊ multo specialiꝰ qmͣ

Expanded text:
omnia posse, qui de se ipso omnia posse, qui de se ipso ait, Data est mihi omnis potestas in coelo et in terSi ergo voluit integram matrem virginitatis servare pudore, cur non velit incorruptam a putredinis servare fetore? Dicat qui cognovit sensum Domini, et qui consiliarius ejus fuit, Numquid non pertinet ad benignitatem Domini, matris servare honorem, qui legem non solvere venerat, sed adimplere ? Lex enim sicut honorem matris praecipit, ita inhonorationem damnat. Qui enim in vita prae caeteris illam gratia sui conceptus honosingulari salvatione eam in morte et speciali gratia honorasse. Potuit enim eam a putredine et pulvere alienam facere, qui ex ea nascens potuit virginem relinquere. Putredo namque et vermis humanae est opprobrium conditionis, a quo opprobrio cum Jesus sit alienus, natura Mariae excipitur, quam Jesus de ea suscepisse probatur. Caro enim Jesu caro est Mariae, et multo specialius quam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m suscepit ⁊ uirginita¬
tis integritate manente
uirgo ꝑmansit. ꝙ̃ qr sine
pc̃ci colluuione ⁊sine ui¬
rilis amixtionis decrimẽ¬
to suscepit. sine dolore ge¬
nuit.⁊ sine integritatis
iolatione. Pudore uir¬
ginitatis integra ꝑman¬
sit. h oc enim potuit effice̾
de matre qr sic elegit na¬
sci d̾s de homine. Maria
ergo ⁊ si ꝯmunicat erũp¬
nis eue ñ ꝯmunicat ꝑ¬
turiendo cũ dolore. Pro¬
meruit enĩ ħ singula¬
ris scĩtas eius ⁊ singła¬
ris gr̃a qua susceptione¬
ne dei singularit̾ estuna¬
ta est digna. Non in meri¬
to ergo excipitur a qͥbdã
generalib uera estima¬
tumatione ꝙͣ tanta ser¬
uat grã. ⁊ attollit dig¬
nitatis p̾rogatiua. Qnͣ¬
tum enĩ xͥ potestas possit.
mundi ostendit uniu̾¬
sitas: qnͣtum gr̃a: ma¬
rie monstrat integritas.
q̃ sicut diu̾sa est a nata
ita diu̾sa et ab usu. Qd
gͦ in tanta diu̾sitate si
dixerimus humane sor¬
tis mortem subisse. nec
care: nũquid impium
erit. Scimus enim ih̾m

Expanded text:
pit, et virginitatis integritate manente virgo permansit. Quem quia sine peccati colluvione, et sine virilis admixtionis detrimento suscepit, sine dolore genuit, et sine integritatis violatione, pudore virginitatis integra permansit. Hoc enim potuit efficere de matre, quia sic Deus elegit nasci de homine. Maria ergo etsi communicat aerumnis Evae, non communicat parturiendo cum dolore. Promeruit enim hoc singularis sanctitas ejus et singularis gratia, qua susceptione Dei singulariter aestimata est digna. Non immerito ergo excipitur a quibusdam generalibus vera aestimatione, quam tanta servat gratia et attollit dignitatis praerogativa. Quantum enim Christi potestas possit, mundi ostendit universitas; quantum gratia, Mariae monstrat integritas: quae sicut diversa est a natura, ita diversa est ab usu. Quid ergo si in tanta diversitate eam dicimus humanae sortis mortem subiisse, neccare, numquid impium erit? Scimus enim Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ rogo tm̃. s ⁊ pro eis
qui credituri sunt ꝑ u̾bũ
eoꝵ in me ut om̃s unũ
sint sicut ⁊ tu pr̃in me ⁊
ego in te. hoc est ut ip̃i sĩt
ꝑ grãm qd̾ nos sumus
per diuinitatis naturã:
Hanc quippe gr̃e unira¬
credentib seruatur. si
marie nec minus sa¬
pientium estimatione
tollitur. qnͣto magis
cum gr̃e unitate ip̃a sp̃ã¬
litas nature unum ef¬
ficit mr̃em ⁊ filium. fi¬
lium ⁊ matrẽ. Uidend̾
⁊ est qd̃ de hiis quos se¬
cum ꝑ grãm unũ esse
uoluit ꝯseq̃nter ad iuin¬

Expanded text:
rogo tantum, sed et pro his qui credituri sunt per verbum eorum in me, ut omnes unum sint sicut et tu Pater in me, et ego in te: hoc est, ut ipsi sint per gratiam, quod nos sumus per divinitatis naturam. Haec quippe gratiae unitacredentibus servatur, si Mariae etiam minus sapientium aestimatione non tollitur: quanto magis cum gratiae unitate ipsa specialitas naturae unum efficit matrem et filium, filium et matrem? Videndum est etiam quid de his quos secum per gratiam unum esse voluit
Abbreviated transcription (Latin):
dedisti michi uolo ut u̾
uc uideant claritatem
meam qm dedisti michi.
O magnam ⁊ inestima¬
bilem bonitatem dei. qͥ
hab̾e secum suos ĩgłam
uuilt ut sua claritate fru¬
antur. qui hic sua fide
iuncti unũ cum eo eẽ
digni iudicantur. Si gͥ
eos secum hr̃e uult ac
ꝑ hoc pot̾ qui omĩa pot̾.¬

Expanded text:
ihi, volo ut ubi ut videant claritatem meam quam dedisti mihi . O magnam et inaestimabilem bonitatem Dei, qui habere secum suos in gloria vult, ut sua claritate fruantur, qui hic sua fide juncti, unum cum eo esse digni judicantur! Si igitur eos secum habere vult, ac per hoc potest qui omnia pot