comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oima que sunt in domo tua
et que condiderunt patres tui
usq in diem hanc in babylouẽ
non remanebit quicqmͣ ait
domiuiris sed de filiis tus qui
egre dientur ex te quos genera¬
bis tollentur et erunt ennuichi
in palcicio regis babylonis.
¶ In superficie quid̃ historie
Iecundum hebreos auctore
Iheromimo ueritas liquet cum
anamas azarias imsaet cum
damele captiuati sunt in babỹ¬
louem ibiqz castrati ut in re¬
gis palcicio secundum morem
gencium ministrarent insi
modo thesauri regis uide in
babylomiam trauslati sunt. sz
magna pars uasorum tem¬
pli domini in Ihrlm asportata
legatur et prophanata ele¬
ganter dominus tamen cum
domnins regi miraiculum
indulsisset babylomi᷑ dicuntur
mincii. cum muneribus acces¬
sisse quia tunc p̾cipne quis
sollicitatur a nunciis confu¬
sionis quado per aidmirai¬
bilem clemenciam dei uirtus¬
eius cdarius iinotescit. sed
turic imprudentis est exultare
quia hii nou modo suspecti ha¬
bendi surit red quasi hostes ꝑ¬

Expanded text:
omnia quae sunt in omnia quae sunt in et quae condiderunt patres tui, usque in diem hanc, in Babylonem. Non remanebit quidquam, ait Dominus. Sed de filiis tuis qui egredientur de te, quos generabis, tollentur, et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis . In superficie quidem historiae secundum Hebraeos, auctore Hieronymo, veritas liquet cum Ananias, Azarias, Misael, cum Daniele captivati sunt in Babylonem, ibique castrati, ut in regis palatio, secundum morem gentium, ministrarent: nisi od non modo thesauri regis Judae in Babyloniam translati sunt, sed magna pars vasorum templi Domini in Hierusalem asportata legatur, et profanata. Eleganter tamen cum Dominus regi miraculum indulsisset, Babyloniorum dicuntur nuntii cum muneribus accessisse. Quia tunc praecipue quis sollicitatur a nuntiis confusionis, quando per admirabilem clementiam Dei virtus clarius innotescit. Sed tunc imprudentis est exsultare, quia hi non modo suspecti habendi sunt, sed quasi hostes p
Abbreviated transcription (Latin):
et salutis a douno accepisset
umbra orologii retrorsum cedente
decem grãdibus quod nature ui¬
decur aduersum cum uiubra
procedere soleat non redire misit
baradach baladam filius balada
rer babyloui᷑ lr̃as et inuuera
adezechiam audierat enum ꝙ
egrotasset ezechias. letatus est
autem in aduentu eorum ezech¬
as et ostendit eis douium aro¬
matumi et aurum et argentũ
et piginenta uaria unguenta
quoqz et donnini uasorum suor
et omiia que habere poterat ii
thesauris suis. ¶ Non fuit
quicꝙͣ quod non monstraret eis
erechias in donio sua et in omni
potestate sua. ueuit autem ysay¬
as ꝓpha ad regemi et dixit ei.
Quid dixerunt uiri Isti. aut
unde uenerunt adte. Cui rex.
de terra loguiqua uenerunt de
babylone. At ille respondit. Quid
uiderunt in domo tua. Ait ezechi
as. Omnia que suut in domo
mea uiderunt. nichil est quod
nou monstrauerim eis in the¬
sauris meis. dixit itaq ysara⁊¬
czechie. Audi sermouem donnu
Ecce dies ueuient et auferentur

Expanded text:
et salutis a Domino accepisset, et salutis a Domino accepisset, umbra horologii retrorsum cedente decem gradibus, quod naturae videtur adversum, cum umbra procedere soleat, non redire; misit Berodach Baladam filius Baladam rex Babyloniorum litteras et munera ad Ezechiam: audierat enim quod aegrotasset Ezechias. Laetatus est autem in adventu eorum Ezechias, et ostendit eis domum aromatum, et aurum, et argentum, et pigmenta varia: unguenta quoque, et domum vasorum suorum, et omnia quae habere poterat in thesauris suis. Non fuit quidquam quod non monstraret eis Ezechias in domo sua, et in omni potestate sua. Venit autem Isaias propheta ad regem, et dixit ei: Quid dixerunt viri isti, aut unde venerunt ad te? Cui ait rex: De terra longinqua venerunt, de Babylone. At ille respondit: Quid viderunt in domo tua? Ait Ezecas omnia quae sunt in domo mea viderunt nihil est quod non monstraverim eis in thesauris meis dixit itaque EsaEzechiae audi sermonem Domini ecce dies venient et auferentur
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. ¶ Nituitur tamen phi¬
riseorum exemplo locu tenere
primunt¬
ifficilimm
aut impossibile asseruui sapiẽ¬
tes in presenti gaudere cuni
nuindo. et in eternum exultare
cumi xp̃o. et plane miserrũ
est torqueri cum mundo et in
eteruum cum dyabolo flagella¬
ri. Si ergo in hac uita tantum
sperantes sut ypocrite tristes
qui exterinuaut facies suas
ut probi honunibus appareant
et quasi precinentibus tubis iu¬
sticie sue opera precouantur, a
donuuo frustra retribucionem
erpectant/ quoniam in p̾senti
receperunt mercẽdem suam-
¶De his enim qui uerbo et
lbitu tenus honorant dniñ
er seutencia eius constat. qui
ipse elougatur ab eis/ eo ꝙ cor
eorum ab eo est elonguatum
sed ei ipsa opera eorum dispen¬
dum salutis afferunt et ba¬
byloniorum principi sathane sa¬
nulantur. omnia eium que ob¬
stentacioiuis gracia siuut prosi¬
ciscuntur in mortem. ¶ Regum
narrat hystoria ꝙ cum ezechias
rex ihrłm per manui ysaye
silii amos siguum incolumitatis

Expanded text:
dunt. Nituntur tamen Phadunt. Nituntur tamen Pharisaeorum exemplo locum tenere primuifficillimum, aut impossibile asserunt sapientes, in praesenti gaudere cum mundo, et in aeternum exsultare cum Christo: et plane miserrimum est torqueri cum mundo, et in aeternum cum diabolo flagellari. Si ergo et in hac vita tantum sperantes sunt hypocritae tristes, qui exterminant facies suas ut probi hominibus appareant, et quasi praecinentibus tubis, justitiae suae opera praeconantur, a Domino frustra retributionem exspectant, quoniam in praesenti receperunt mercedem suam . De his enim qui verbo et habitu tenus honorant Dominum, ex sententia ejus constat, quoniam ipse elongatur ab eis; eo quod cor eorum ab eo elongatum est; sed et ipsa opera eorum dispendium salutis afferunt, et Babyloniorum principi Satanae famulantur. Omnia enim quae ostentationis gratia fiunt, proficiscuntur in mortem. Regum narrat historia, quod cum Ezechias rex Hierusalem per manum Isaiae filii Amos signum incolumitatis
Abbreviated transcription (Latin):
lates eorum egrediuntur hu¬
nuliter et in eis fideliter uer¬
santur, et si nou securiorem
plane utiliorem exercent. Et
uitam maximam lande digni
et reuerencia nequaꝙͣ ad epi¬
cureorum uel ypocritarum fac¬
tionem accedunt / neuu ypocͥtas
epycureis rectissune a gͥgabis
qui phiam prositentur et ꝓprie
seruiunt uolunitati cun lites io¬
ueant priuilegiis abutantur
seriuent cupiditati caritatis os¬
les ueuciantur/ merito expet¬
tantes interitum carius parti¬
cipes futuri gehenne illius qui
intumescens altissimo consor¬
mari uoluit aut preserri deieu
aut precipitatus est in laciun
dampnaciois eterue. Mane
inscini iunt qui hac uia incedat
Ei miserabiliores omnibus qẽ¬
ubus qui et preseutis uite bous
priuantur et eterne. maxune
se exhibuit publicanis et mere¬
tricibus cumi ypocritis pacem hr̃e
nequinerit. qui non indigebant
iusticia eius/ quod planum est
hiis qui alteraciones quas cum
phis eis crercuit diligenter acten¬

Expanded text:
 necessitates eorum egrediuntur hu necessitates eorum egrediuntur humiliter, et in eis fideliter versantur, et si non securiorem, plane utiliorem exercent; et vitam, maxima laude digni et reverentia, nequaquam ad Epicureorum vel hypocritarum factionem accedunt. Nam hypocritas Epicureis rectissime aggregabis, qui philosophiam profitentur, et propriae serviunt voluntati. Cum lites foveant, privilegiis abutantur, serviant cupiditati, charitatis ofles mentiantur; merito exspectantes interitum carnis, participes futuri gehennae illius, cuintumescens, Altissimo conformari voluit aut praeferri, dejectus et praecipitatus est in lacum damnationis aeternae? Sane insani sunt, qui hac via incedunt, et miserabiliores omnibus gentibus, qui et praesentis vitae bonis privantur, et aeternae, maxime se exhibuit publicanis, et meretricibus, cum hypocritis pacem habere nequiverit, qui non indigebant justitia ejus. Quod planum est his, qui altercationes, quas cum Pharisaeis exercuit, diligenter atten
Abbreviated transcription (Latin):
in omni subiectione et reuereu¬
cia nec appetentes sub obe dĩe
nomine dominatum, aut
fradandi aut uagandi cui
ociandi licenciam uasa sua
possidentes in sanctifitacione
et honore prestolantẽs / in si¬
lencio et paciencia salutare dei
a de trãctione et murimurc
alieu excipientes abore domim
in quie ie berbiun quod saluare
pt aminas suas gratas iri¬
scentes curi deo tolloquia/ et
qua si terrestres augeli sunt
tocius mundane perturbacoĩs
Ignari si quid autem est quod
eos contristare uidcatur ad ca¬
ritatem fraternam referendum
est qua et in celis augeli no¬
stris quodam modo lapsibus
compaciuntur, et super uno
peccatore ꝑmiam a gente con¬
gandent. Cum uero phos
imuitari nr̃o tempore quo uir¬
tus exinanita est et astrc̃a re¬
lutis hominibus cid celos cou¬
scet redusse sit arduum uita
claustralium uirtutem phor
incomparabiliter anteredit.
aut quod melius crediderim re
ctissune et tutissune phatur

Expanded text:
in omni subjectione et reverenin omni subjectione et reverentia, nec appetentes sub obedientiae nomine dominatum, aut fraudandi, aut vagandi, aut otiandi licentiam, vasa sua possidentes in sanctificatione et honore, praestolantes in silentio et patientia salutare Dei, a detractione et murmure alieni, excipientes ab ore Domini in quiete verbum, quod salvare potest animas suas, grata miscentes cum Deo colloquia, et quasi terrestres angeli, sunt totius mundanae perturbationis ignari. Si quid autem est, quod eos contristare videatur, ad charitatem fraternam referendum est, quia et in coelis angeli nostris quodammodo lapsibus compatiuntur, et super uno peccatore, poenitentiam agente, congaudent. Cum vero philosophos imitari nostro tempore, quo virtus exinanita est, et Astream relictis hominibus ad coelos constet rediisse, sit arduum, vita claustralium virtutem philosophorum incomparabiliter antecedit, aut quod melius crediderim, rectissime et tutissime philoso
Abbreviated transcription (Latin):
gelium nouum adusterantes
uerbum dei quod animiciat
non ad graciaui sedad precĩ
uiuentes ad uoluptatem non
ad ueritatem. Et tandem cum
inlatibilis sero conueniunt
die de uirtuti loquuti aune
agirant errore et l abore no¬
cturuo si sic Itur ad xp̃m fal¬
lax et uaua est docrina priu
que artam et arduam mon¬
strauit uiam homini tendenti
ad uitam / cum uero istis eccłia
iudiguetur iuilli omnino equi¬
us comoueretur ꝙͣ uiri uere
religiosi in quorum iniuriam
hec omnia refundinitur succẽ¬
set populus sed religiose pro¬
fessiones aduersus hanc ypocri¬
sis labem iustius amaricant᷑¬
¶ Non eium hoc fecisse dicuu¬
tur yparite sed cistercienses aut
cluiuacenses aut alii quorum
hii uentiloqui et uentiloqui ha¬
bitum iuduluit et uitam men¬
ciuntur. Nam claustrales qui
plaue uere religiosi sunt. dum
professionibus seruiunt ab
hac malicia Iuimunes sunt
nulla uita fidelior nulla suũ¬
plicior nulla felicior qũi coꝵ
qui in laustris humiliter de

Expanded text:
gelium novum, adulterantes verbum Dei, quod annutiant non ad gratiam, sed ad pretium, viventes ad voluptatem non ad veritatem: et tandem cum in latibulis sero conveniunt, die de virtute locuti, clunem agitant errore et labore nocturno. Si sic itur ad Christum, fallax et vana est doctrina Patrum, quae arctam et arduam monstravit viam, homini tendenti ad vitam. Cum vero istis ecclesia indignetur, nulli omnino aequius commoventur, quam viri vere, religiosi, in quorum injuriam haec omnia refunduntur. Succenset populus; sed religiosae professiones adversus hanc hypocrisis labem justius amaricantur. Non enim hoc fecisse dicuntur hypocritae, sed Cistercienses, aut Cluniacenses, aut alii, quorum hi ventiloqui, aut ventriloqui habitum induunt, et vitam mentiuntur. Nam claustrales, qui plane vere religiosi sunt, dum professionibus serviunt, ab hac malitia immunes sunt. Nulla vita fidelior, nulla simplicior, nulla felicior, quam eorum, qui in claustris fideliter deg
Abbreviated transcription (Latin):
secte, iuiidie, honucidia ebrie¬
tates/ conuressaciones et silia
que qui commictunt reguii
dei nou possidebunt. ¶Diue
ergo ad finem iuinuuidicie uel
luxurie sine ad in auis glorie
uel auaricie exitum operci re¬
ferantur, qui a priuantur fine
suo mortem uicurrunt unde
Idem apostolus non efficiam᷑
inquit in auis glorie cupidi
iuiucem prouocantes / inuicẽ
irrideutes sane uicia quibus
falsa iusticia inuotescit pru¬
denter. Et eleganter expressit
cum arrogancie tumor facile
prouocet unde sͥ prouenire uic¬
toriam opiuatur et liuot illis
iuideat quos superiores putat
tudinem abiecerunt. Quis
eum compaciatur eis qui a
felle malicie malut eẽ mise¬
ri ꝙͣ beati. ¶ Patribus si qui¬
den pridem placint beatitudiez
consistere in uirtute et uillam
sine caritate posse ẽe uirtutem

Expanded text:
homicidia, ebrietas, comessationes, et similia. Quae qui committunt, regnum Dei non possidebunt. Sive ergo ad finem immunditiae et luxuriae, sive ad inanis gloriae vel avaritiae exitum, opera referantur, quia privantur fine suo, mortem incurrunt. Unde idem Apostolus: Non efficiamini, inquit, inanis gloriae cupidi, invicem provocantes, invicem invidentes . Sane vitia quibus falsa justitia innotescit, prudenter et eleganter expressit, cum arrogantiae tumor facile provocet, unde sibi provenire victoriam opinatur, et livor illis invideat, quos superiores putat tudinem abjecerunt. Quis enim compatiatur eis, qui a felle malitiae malunt esse miseri, quam beati? Patribus siquidem pridem placuit beatitudinem consistere in virtute, et nullam sine charitate posse esse virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
rentur ut desideria carnis i¬
plerent que adrer sus spin
concupiscit multa sustumerunt
in faine et siti in frigore et
iuiditate et suuilibus quibz
xp̃i preciosum emi poterat
margaritum. ¶Non eim
in sola nunirndicia uel gula
consistunt opera caruis cum
apostolus ad galathas loquens
Ea in multis uiciis manifesta
ee conuiricat/ ut sunt foruico ͦ
Iumundicia. auaricia/ Impn¬
dicia luxuria p̾dolorum seruitꝰ
ueneficia Inimicicie/ contencoes¬

Expanded text:
rentur. Ut desideria carnis irentur. Ut desideria carnis implerent, quae adversus spiritum concupiscit, multa sustinuerunt in fame et siti, in frigore et nuditate, et similibus, quibus Christi pretiosum emi poterat margaritam. Non enim in sola immunditia, vel gula consistunt opera carnis, cum Apostolus ad Galatas loquens, ea in multis vitiis manifesta esse convincat, ut sunt fornicatio, immunditia, avaritia, impudicitia, luxuria, idolorum servitus, veneficia, inimicitiae, conten
Abbreviated transcription (Latin):
canien regulai ueritatis qua
mchi coustat. quia religio
inunda et immaculata ap̃d̃
ouni est Et ueue cum Istis agi¬
tur si eam fideliter seruant.
¶Porro in sacro acio dei dege¬
cium regulam in se propheta
exp̾iit / diceus prouide bam
dominium in conspectu meo sꝑ
quouiam a dextris est michi
ne commonear, propter hoc
letatum est cor ineuii et maria
exempta a turbis et in euuã¬
gelio. Sedenis secus pedes doͭ
ut audiret uerbum eus at
ut de ypocritis sermo claudatur.
Quid beatus Iob de hiis ꝓnun¬
ciet proferatur in medium
hoc inquit scio a principio ex
quo positus est houo super ter¬
ram ꝙ laus impiorum breuis
sit gaudun ypocrite adiustar
puiiti si ascenderit usq in
celum superbia eius et caput
eius iuibes tetigerit quasi ster¬
quiluium in fine perdetur.
cro testante eloquio perdentur
ui sterquilumum quo nichil
iuimuidius est. ¶ Itrustra
ergo affectauerunt umbrau
bonorum operum, nam si boua
eeut reuera nequaqmi per de¬

Expanded text:
tamen regulam veritatis, qua tamen regulam veritatis, qua mihi constat, quia religio munda et immaculata apud Domnium est: et bene cum istis agitur, si eam fideliter servant. Porro in sacro otio Dei degentium, regulam in se Propheta exprimit, dicens: Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris est mihi ne commovear; propter hoc laetatum est cor meum . Et Maria exempta a turbis, et in Evangelio, sedens secus pedes Domini ut audiret verbum ejus. At ut de hypocritis sermo claudatur, quid beatus Job de his pronuntiet proferatur in medium. Hoc, inquit, scio a principio, ex quo positus est homo super terram, quod laus impiorum brevis sit, et gaudium hypocritae adinstar puncti. Si ascenderit usque in coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur .cro testante eloquio, perdentur ut sterquilinium, quo nihil immundius est. Frustra ergo affectaverunt umbram bonorum operum, nam si bona essent, revera nequaquam perde
Abbreviated transcription (Latin):
let non absqz lineo amictu ince¬
dere sed precium linecirum ue¬
stium non habere laudabile est¬
¶ Et maniseste uidetur expri¬
niere sectam temporis nostri
regulam proficentur, quos an
ex uerbis euis possit a guoscere¬
Audi quĩd in continenti subiũ¬
gat, alioquin in quid rudicu¬
lum et pleuuin de decoris est
referto marsupio quod sudariũ
et orarium nou habeas gloria¬
ri. ¶ Sunt qui pauperibus
parum tribuunt aut amplius
accipiant, et sub pretextu ele¬
mosine querunt diuicias, que
magis uenacio appellanda est
ꝙͣ elemosinra. sic bestie sic aues
sic capuntur et pisces modica
esca in hanio pouitur ut in
eo matrouarum saculi pro¬
trahantur. ¶ Eit utiq melius
non habere quod tribuas ꝙͣ
ut tribuas petere impudenter
non habent fratres hospitales
uel alii. quid hic de me que¬
rantur, qui euni hec loquitur
doctor ecclesie est, et forte adeos
Iheromiius nou respexit. Ipĩ
licet ego non nouerun noue¬
runt regulam suam. ¶ Nomi

Expanded text:
let. Nam absque lineo amictu incelet. Nam absque lineo amictu incedere, sed pretium linearum vestium non habere, laudabile est. Et manifeste videtur exprimere sectam temporis nostri,regulam profitentur, quos an ex verbis ejus possis agnoscereaudi quid incontinenti subjungat. Alioquin, inquit, ridiculum et plenum dedecoris est, referto marsupio quod sudarium et orarium non habeas gloriari. Sunt qui pauperibus parum tribuunt, ut amplius accipiant, et sub praetextu elemosynae quaerunt diuitias: quae magis uenatio appellanda est quam elemosyna. sic bestiae, sic aues, sic capesca in hamo ponitur, ut in eo matronarum sacculi protrahantur. Est utique melius non habere quod tribuas, quam ut tribuas petere impudenter. Non habent fratres hospitales, vel alii quod hic de me querantur. Qui enim haec loquitur, doctor Ecclesiae est, et forte ad eos Hieronymus non respexit. Ipsi, licet ego noverim, noverunt regulam suam. Novi
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥs legem obseruet si uosine
hus quispia obseruet legemi eũ
neq̃qm̃ dixerim seculareui.
¶Ucrumptamen geranuus
morem religionis sint singula¬
res interun, quos uestis pulla
ab aliis nou disc̾nt. nulla enm
iactura nominis insi secularis
sit et uita indignantur aliqui
ꝙ de religiosis ego habitu se¬
cularis et conuer sacione pccor
ista prouiuicio et dum comnẽ¬
do cenobitas, me aliis detrahere
criminantur, aduersus hos no
cesarem sed benedictum appello
qui sicut gironagos et sarabai¬
tas arguit. sic manifeste com¬
mendat cenobitas/ Auctor mͥ
iheronimus est licet enim nõ¬
nulli monachorum minus
benigue audiauit eo ꝙ clericos
ad aͥd uisus est pretulisse aue¬
tor est inqmͣ ꝙ uestis nequa¬
ꝙͣ religionis dram faciar. sz
in omni habitu qui timet deũ
Et operatur iusticiam acceptꝰ
est illi. ¶Idem quoqz ait ue¬
stes pullas eque uita ut cau¬
didas ornatus ut sordes pari
modo fugienda quia alterum
delicias alterum gloriam redo¬

Expanded text:
si quis legem observet. Si vero sine his quispiam observat legem, eum nequaquam dixerim saecularem. Verumtamen geramus morem religiosis, sint saeculares interim, quos vestis pulla ab aliis non discernit. Nulla enim jactura nominis, nisi saecularis sit et vita. Indignantur aliqui quod de religiosis ego habitu saecularis, et conversationis peccator ista pronuntio, et dum commendo coenobitas, me aliis detrahere criminantur. Adversus hos non Caesarem, sed Benedictum appello, qui sicut Gyrovagos et Sarabaitas arguit, sic manifeste commendat coenobitas. Auctor mihi Hieronymus est, licet eum nonnulli monachorum minus benigne audiant, eo quod clericos ad aliquid visus est praetulisse; auctor est, inquam, quod vestis nequaquam religionis differentiam faciat, sed in omni habitu qui timet Deum, et operatur justitiam, acceptus est illi. Idem quoque ait: Vestes pullas aeque vita ut candidas. Ornatus ut sordes pari modo fugienda, quia alterum delicias, alterum gloriam redo
Abbreviated transcription (Latin):
eos biros sanguinum dicam
qui peue soli iuter homines
legituua gerunt bella. que
sanguinem nocenter effudit
ut enum cauouibus cautum
est laicis ꝙͣuis religiosis nulla
de rebus ecc̃ãsticis legitur at¬
tributa facultas. ¶ Esset utiq
uere religionis iudicium si ab
Illius rei dispõe temperarent
quau sibi domuo ꝓhibente
tractare nou licet sed uec de
rapinis non dico eccliarum
sed nec quorumcumq fide¬
lium numus hospitalitatis im¬
plendum arbitror quia pauẽ
sacrilegum odit deus/ et asper¬
uatur oblaciones que offetun¬
tur ex sanguine, et quociens
inuocatur a talibus caudit
aures suas ut uon pateaut ad
preces eorum de hiis que in frau¬
dem iusticie dei commictuntur
a talibus ad presens uc quaꝙͣ
sermo est institutus licet om¬
nino ini quu sit quod amore
peccume Illecti eccłias quas
epi clauserunt aperunt di¬
uina suspensis celebrant ie¬
peliunt mor tuos / quos reicit
ecclia et semel in anno facuit

Expanded text:
eos viros sanguinum dicam, eos viros sanguinum dicam, qui pene soli inter homines legitima gerunt bella, cum sanguinem innocenter effudit. Ut enim in canonibus cautum est, laicis quamvis religiosis, nulla de rebus ecclesiasticis legitur attributa facultas. Esset utique verae religionis indicium, si ab illius rei dispositione temperarent, quam sibi, Domino prohibente, tractare non licet. Sed nec de rapinis, non dico ecclesiarum, sed nec quorumcunque fidelium, munus hospitalitatis implendum arbitror, quia panem sacrilegum odit Dominus, et aspernatur oblationes quae offeruntur ex sanguine: et quoties invocatur a talibus, claudit aures suas, ut non pateant ad preces eorum. De his quae in fraudem justitiae Dei committuntur a talibus, ad praesens nequaquam sermo est institutus: licet omnino iniquum sit, quod amore pecuniae illecti, ecclesias, quas episcopi clauserunt, aperiunt. Divina suspensi celebrant, sepeliunt mortuos, quos rejicit Ecclesia, et semel in anno faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nbus, que ueccessitate cessan¬
te et frigescente caritate po¬
cius auaricie ꝙͣ religionis in¬
strumenta creduntur. Ecce
emm quia ouines hii primle¬
giati que sua sunt querunt
et Ihũs qui predicatur in pu¬
blico aui omnino abest aut
in abditis latei Iude est ꝙ
cum ad Iniquiun compeu¬
dium auaricie priulegia tra¬
hi conspiceretꝰ ueatus adria¬
mus nolens ea omiino reuo¬
care licenciam eorum hac mo¬
deracione compescuit ut que
de laboribus usurpant cieca
noualia dum taxat int̾pre¬
tetur si enun gandere pore¬
runt primlegiis sine gram
dispendio uiris alien. ¶ Duũ
tamnen est quod tantus pater
ui cumiq sustinuit et quia
patrum canonibus refragatur
mirabile est in occulis nostris¬
¶ Milites nauiqz templi sui
fauore eccliarum disposicoem
uendiccuit / occupant persona¬
tus. Et quod̾ modo sanguiem
xp̃i fidelibus inuustrare pre¬
suuiunt quorum iure profes¬
sio est humanum sanguinem
fundere. ¶ Non equidem ꝙ

Expanded text:
nibus, quae necessitate cessannibus, quae necessitate cessante, et frigescente charitate, potius avaritiae, quam religionis instrumenta creduntur. Ecce enim quia omnes hi privilegiati, quae sua sunt quaerunt, et Jesus, qui praedicatur in publico, aut omnino abest, aut in abditis latet. Inde est, quod cum ad iniquum compendium avaritiae privilegia trahi conspiceret B. Adrianus, volens ea omnino revocare, licentiam eorum hac moderatione compescuit, ut quae de laboribus usurpant, circa novalia duntaxat interpretetur. Sic enim gaudere poterunt privilegiis, sine gravi dispendio juris alieni. Unum tamen est quod tantus Pater utcunque sustinuit: et quia Patrum canonibus refragatur, mirabile est in oculis nostris. Milites namque Templi, sui favore ecclesiarum dispositionem vindicant, occupant personatus, et quodammodo sanguinem Christi fidelibus ministrare praesumunt, quorum fere professio est humanum sanguinem fundere. Non equidem quod
Abbreviated transcription (Latin):
debebantur sed in particione
iequa dum diuisiom aliquid
subtrahit peccatum conuctit
acceptantur pre illo nunera eiꝰ
qui fetus animalium cum dño
partitur ¶Et sorte de aima¬
libus reddintur rectius quia
sine cultura et cura nr̃a ꝓue¬
niunt plus emm laboris est
in srugibus serendum et me¬
tendum non coguntur dare
desuis Quis enum de la boribz
alienis redditurus est racoem
quid multa multis et longis
alle gaciomibus uidentur astru¬
ere quomam alios decunas dare
non prohibent dum Ip̃i ab eis
dandis minuenes suit qr adco
religiosi sunt quod in ea parte
derogare pñt constitucioni di¬
uine. Et in eo licenter minus
grati suut gracie dei quo ea
amplioribus beneficiis experui¬
tur. ¶Que enu ex sola grã
proueniunt, ut sunt fena et
sponte nascencia non ceusen¬
tur obnoxia religiom pͥmo
quidem dum religio pauper¬
tate gaudebat, et in aliorum
neccessitates aut uisus essun¬
debat uiscera in opie sue indul¬
ta sunt priuilegia prosessio¬

Expanded text:
debebantur, sed in partitione debebantur, sed in partitione iniqua, dum divisioni aliquid subtrahit, peccatum committit. Acceptantur prae illo munera ejus, qui fetus animalium cum Domino partitur. Et forte de animalibus redduntur rectius, quia sine cultura et cura nostra proveniunt. Plus enim laboris est in frugibus serendis et metendis. Non coguntur dare de suis. Quis enim de laboribus alienis redditurus est rationem? Quid multa? Multis et longis allegationibus videntur astruere quoniam alios decimas dare non prohibent, dum ipsi ab eis dandis immunes sint, quia adeo religiosi sunt, quod in ea parte derogare possunt constitutioni divinae, et in eo licenter minus grati sunt gratiae Dei, quo eam amplioribus beneficiis experiuntur. Quae enim ex sola gratia proveniunt, ut sunt fena, et sponte nascentia, non censentur obnoxia religioni. Primo quidem dum religio paupertate gaudebat, et in aliorum necessitates aut usus effundebat viscera inopiae suae, indulta sunt privilegia professio
Abbreviated transcription (Latin):
nec ego apostolice maiestatis
et regie arbitror reluctandum
iuiror tanen ut fidelium pace
loquar / quid uau sit ꝙ decinias
et iura alieua usur pare nou
erubescunt, inquient forte, re¬
ligiosi sumus. plane decimas
soluere religionis pars est. et
eas ad eo populus dum taxat
religiosus exigitur at qui eas
exigunt irreligiosi sunt. uos
autem quis constituit iudices¬
super eos aut qui estis ut excea¬
tis iudicium in seruos alienos
unus quisq suo douirio stcit aut
cadit. stabit autem sumus in¬
quiunt tuti apostolico pͥulegio
cuius benedictio de nutrunentis
ammalium et laboribus nr̃is
decunas retinemus ¶ Nempe
apostolis omnia licent / sed our̃ĩa
ab apostolicis ficri nequaꝙͣ ex¬
pedit. Esto ꝙ Illi uobis ħ licenter
concesseruit, uos an recte pacieri¬
tis uideatis/ nempe qui petu Id
quod dehet nou faciat iusticie
spontaneus nou obedit mĩꝙͣ
de nutrimentis abel dominiun
non respexit chaun sruges ob¬
tulit recte quidem qr domino

Expanded text:
Nec ego apostolicae majestati, Nec ego apostolicae majestati, et regiae arbitror reluctandum. Miror tamen, ut fidelium pace loquar, quidnam sit, quod decimas, et jura aliena usurpare non erubescunt? Inquient forte, religiosi sumus. Plane decimas solvere religionis pars est, et eas a Deo populus duntaxat religiosus exigitur. At qui eas exigunt, irreligiosi sunt. Vos autem quis constituit judicessuper eos? Aut qui estis ut exerceatis judicium in servos alienos? Unusquisque suo domino stat, aut cadit. Stabunt autem. Sumus, inquiunt, tuti apostolico privilegio, cujus beneficio de nutrimentis animalium et laboribus nostris decimas retinemus. Nempe apostolis omnia licent; sed omnia ab apostolicis fieri nequaquam expedit. Esto quod illi vobis hoc licenter concesserint; vos an recte petieritis, videatis. Nempe qui petit, ut quod debet, non faciat, justitiae spontaneus non obedit. Nunquid de nutrimentis Abel Dominum non respexit? Cain fruges obtulit; recte quidem, quia Domino
Abbreviated transcription (Latin):
in palacio quid ui foro quid
in agris expediat. quid in ca¬
stris soli crediuitur nosse, qui
uiuuersa hec preceteris biden¬
tur curare. qui istis iugiter
inmiscentur si conuemiant
patres in curia. cues in foro
milites in expedicione. si deuiqz
consilium aut sp̃nodus conuoce¬
tur precipuam sedium parte
pre occupabit uiubratilis Ista
religio caustrorum fracta
credas repagula/ ex hausta to¬
chia uel xeuodochia/ Et a locis
euolasse, ad eo quidem se religio¬
nis species turbis et pub ͭ  aspec¬
tibus ingerit/ pͥmuas cathedras
recubitus pͥmos pͥmas saluta¬
ciones, usur pant, Et si eas nõ¬
deferas uehementissime iudin¬
uantur. ¶Si eis eloqueris te¬
ligioiis Inimicus et ueritatis
diceris impngnator/ feras Itaq
pacienter. si iuiuria et damp¬
ua intulerint. qui liceuaiaui
omni apostolica et regia au¬
ctoritate obtiuuisse uidentur
uaui et hoc meritis eoruut debe¬
ri creditur saue qui refistit po¬
testati dei ordinacioui resistit

Expanded text:
in palatio, quid in foro, quid in palatio, quid in foro, quid in agris expediat, quid in castris, soli creduntur nosse, quia universa haec prae caeteris videntur curare, qui istis jugiter immiscentur. Si conveniant patres in curia, cives in foro, milites in expeditione, si denique concilium, aut synodus convocetur, praecipuam sedium partem praeoccupabit umbratilis ista religio. Claustrorum fracta credas repagula, exhausta ptochia, vel xenodochia, et a locis entium evolasse. Adeo quidem se religionis species turbis, et publicis aspectibus ingerit. Primas cathedras, recubitus primos, primas salutationes usurpant, et si eas differas, vehementissime indignantur. Si eis obloqueris, religionis inimicus et veritatis diceris impugnator. Feras itaque patienter, si injurias et damna intulerint, qui licentiam omnium, apostolica et regia auctoritate obtinuisse videntur. Nam et hoc meritis eorum deberi creditur. Sane qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit.
Abbreviated transcription (Latin):
fauore uł incede recepta raciliexs¬
nerãt ⁊ pct̾is alieĩs huiu̾os sb̾ponẽ¬
tes uibet abire ĩtuĩcas. et uestes
pullas qͥcqͥd Iui se ouusi sse de ploruãt
¶Amplisicant miam domini
qui neminem uult perire/ ꝙͣ
sunt apertam et patentei pe¬
uitentibus sic solis desperanti¬
bus precdusam ee puunciant
Iudulgent interim hiis qui cri¬
miuibus ardencius et tenacius
uiuoluiuitur peccare in spe
duu tamen sibi in redempcõez
eorum aliquid prerogent./ Et
audacter ꝓmictunt ueniam
eo ꝙ sicut aqua ĩguem ita ele¬
mosuna peccatum extinguit.
sera est si tamien uera couien¬
ciunt, ergo tmoribus iiqͥs
et ꝓplarem prouocantes assec¬
tiouem absentaciomibus obtu¬
rant aures honn ne increpacaz
audiant prelatorum/ ad hec
rimiusculos inquirunt / tumul¬
tibus gaudent dissidencium
secreta explorant, et cadem
nunc ad amicos perferunt ad
lostes utrisqz grati. utrisqz
perfidi magu is tamen ad
ita uidentur pdonei quia
ab ymagiue religionis ũiꝰ
habentur suspecti ¶ Quid

Expanded text:
cede recepta, facilius exonerant, et peccatis alienis humeros supponentes, jubent abire in tunicas et vestes pullas, quidquid illi se commisisse deplorant. Amplificant misericordiam Domini, qui neminem vult perire, quam sicut apertam et patentem poenitentibus, sic solis desperantibus praeclusam esse, pronuntiant. Indulgent interim his, qui criminibus ardentius, et tenacius involvuntur, peccare in spe, dum tamen sibi in redemptionem eorum, aliquid praerogent; et audacter promittunt veniam, eo quod sicut aqua ignem, ita eleemosyna peccatum exstinguit. sera est, si tamen vera. Consentiunt ergo moribus iniquis, et popularem provocantes affectionem, assentationibus obturant aures hominum, ne increpationes audiant praelatorum. Ad haec rumusculos inquirunt, tumultibus gaudent, dissidentium secreta explorant, et eadem nunc ad amicos perferunt, nunc ad hostes, utrisque grati, utrisque perfidi, magis tamen ad ista videntur idonei, quia ab imagine religionis minus habentur suspecti. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
uumꝙͣ dedit cuit taro et hoc
ex iusta ca sobrietatis lunites
non excedat , cautam pouat si¬
leucii custodiam ori suo. Et
diuruos excessus delecu satissa¬
tione cotidicna. Et quod pre¬
cipitur incunctanter et sine
mora expleat / et non modo uer¬
borum sed et u̾borum acrimo¬
uiam sufferat pacienter, ut
coram toudente se obmntescat
quis non eum quasi uirtutis
egregie et singularis meriti
honinem admiretur et cum
reuerencia preconetur tauꝙͣ
reuera apostolicum uirum
et expressum xp̃i iuntatorem
hec autem etiam iguaui ex nec¬
cessitate tamen faciunt ceno¬
bite. ¶Nam in eo a studiosis
differunt ꝙ iui ex dilectione
exercent ca/ ad que isti sti¬
mulo neccessitatis urgentur
et sepe inuiti sunt tamen in

Expanded text:
nunquam desit, aut raro, et hoc nunquam desit, aut raro, et hoc ex justa causa, sobrietatis limites non excedat, cautam ponat silentii custodiam ori suo, et diurnos excessus deleat satisfactione quotidiana, et quod praecipitur incunctanter, et sine mora expleat, et non modo verborum, sed et verberum acrimoniam sufferat patienter, ut coram tondente se obmutescat; quis non eum quasi virtutis egregiae, et singularis meriti hominem admiretur, et cum reverentia praeconetur, tanquam revera apostolicum virum, et expressum Christi imitatorem? Haec autem etiam ignavi, ex necessitate tamen, faciunt coenobitae. Nam in eo a studiosis differunt, quod illi ex dilectione exercent ea, ad quae isti stimulo necessitatis urgentur, et saepe inviti. Sunt tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
suggilla ͤ aliorum in suis ꝓ¬
sessionibus recte incedencum
protuli sancti sunt utiqz cist̃¬
cieuses saucti clumiacenses
daucti monachi et cauonici
regulares, et in his sicut stella
astella dissert̃ in claritate
sur alii aliis sanctiores. et
ꝙͣuis prosessionem professio
antecedat, in qͣiuis earum for te
reperientur qui possint scĩs
superioribus adequari. ¶ Ila¬
ne uirginum p̾mus gradus
et singularis glorie titulus
est in continentibus tamen
et coniugatis forte sunt aqui
multis uirginibz preferendi
consessoribz martyres p̾sen̾dos
catholica cõfitetur ecc̃a et tñ
nõnullos ꝯfessores aliquibus
martirib forte quo ad aliquid
non uerebitur corq̃re. ¶ Nec ẽ¬
lium iam dictis ꝓfessionibz
confercu qr uix ẽ ut quispiant¬
alis uel ignauo cenobite possut
eqͣri si quis cuim in nobis a
septembris Idib usq ad pas¬
cha ieimet oĩ die nocturnis
assit uigiliis iuctiter abstiẽat
ab esu caruui om̃ez hen̾is in¬
inuidiciã nesciat horis ꝯpetẽtib

Expanded text:
suggillationem aliorum, in professionibus suis recte incedentium, protuli. Sancti sunt utique Cistercienses, Cluniacenses sancti; sancti monachi et canonici regulares, et in his, sicut stella a stella differt in claritate, sunt alii aliis sanctiores, et quamvis professionem professio antecedat, in quavis earum forte reperientur, qui possint sanctis superioribus adaequari. Plane virginum primus gradus et singularis gloriae titulus est: in continentibus tamen, et conjugatis, forte sunt aliqui multis virginibus praeferendi. Confessoribus martyres praeferendos catholica confitetur Ecclesia, et tamen nonnullos confessores, aliquibus martyribus forte quoad aliquid, non verebitur coaequare. Nec esdictis professionibus conferat, quia vix est ut quispiam talis vel ignavo coenobitae possit aequari. Si quis enim in nobis, a Septembris Idibus usque ad Pascha, jejunet omni die, nocturnis adsit vigiliis, jugiter abstineat ab esu carnium, omnem Veneris immunditiam nesciat, horis competentibus
Abbreviated transcription (Latin):
offertur douino absq fermẽto
fiet, nec quicꝙͣ fermenti ac
mellis adolebr in sacrificio dõͥ
superbie namqz fermentum
offertur. ¶Et mellis cum
quis ueglecta humuilitate et
amaritudine iuaudatorum
quippiam offert ad iuitum
proprie uoluntatis. ¶ Qui
uero mandatis legituis pro¬
priam subicit uoluntatem
quicquid offerat tumiorem
fermenti et mellis a sacrificio
prohibitam .s. excludit dulce¬
diuem isti itaq proprii uo ͭ ͥ
iuuuemores querentes iugit
quomodo placeant ei cui se pro¬
bauerunt. laudem que ab ho¬
minibus est contempnentes
uec habentes, nec uolentes ha¬
bere diuicias ꝙͣ dicendi sunt
habere cum ypocritis porcione
ascendet, et post ea conu̾sꝰ re¬
trors qͥd q̃sierit apũ testimoͦ
declarasse at ille iudice suũ¬
ut sauctissune ꝓfessiois glam
aut talis qͥ uullo decoloret actu
magistrum habent Ihesum¬

Expanded text:
Domino, absque fermento fiet, nec quidquam ferment; ac mellis adolebitur in sacrificio Domini . Superbiae namque fermentum offertur et mellis, cum quis neglecta humilitate et amaritudine mandatorum, quidpiam offert ad nutum propriae voluntatis. Qui vero mandatis legitimis propriam subjicit voluntatem, quidquid offerat, tumorem fermenti et mellis, a sacrificio prohibitam scilicet excludit dulcedinem. Isti itaque propriae voluntatis immemores, quaerentes jugiter quomodo placeant ei, cui se probaverunt, laudem, quae ab hominibus est, contemnentes; nec habentes, nec volentes habere divitias, quam dicendi sunt habere cum hypocritis portionemascenderet, et postea conversus retrorsum, quid quaesierit operum testimonio declarasse. At ille judicem suuut sanctissimae professionis gloriam ur, aut talis, qui nullo decoloret actu magistrum habent Dom
Abbreviated transcription (Latin):
uterqz famelicus est sed ꝑnicio¬
sus esurit auarus qui semper
indiget et saciari nou p̃t. ¶ Ma¬
ior euuni est hiatus mentis ꝙͣ
corporis Et iusi se ipsum deus
infuudat ouinino nequit impleri
uam cum uatura spiritualis uir¬
tute propria sic corporalia com¬
preheudat ut nuilla quautitate
discendatur uec res uua loco p̾oc¬
cupato alterius impedimento sit
quominus illa comprehendatur
et quo plura concipunitur eo
pluribus locus est luce clarus est
quia res corporalis aminam
que spiritus est implere non pot
cotus eim inuidus angustus
est ad anime quantitatem. ¶Ex
quo patz ꝙ in eo toto aĩa nõ qͥescit
insi forte in angusto clausum
ergasculo spinis suppõitis incu¬
bantẽ epicurus quiesce̾ mollit̾
oppiuatur.

Expanded text:
uterque famelicus est; sed perniciouterque famelicus est; sed perniciosius esurit avarus, qui semper indiget, et satiari non potest. Major enim est hiatus mentis, quam corporis: et nisi se ipsum Deus infundat, omnino nequit impleri. Nam cum natura spiritualis virtute propria sic corporalia comprehendat, ut nulla quantitate distendatur, nec res una loco praeoccupato, alterius impedimento sit, quo minus illa comprehendatur, et quo plura concipiuntur, eo pluribus locus est, luce clarius est, quod res corporalis animam, quae spiritus est, implere non potest. Totus enim mundus angustus est ad animae quantitatem. Ex quo patet, quod in eo toto anima non quiescit, nisi forte in angusto clausum ergastulo, spinis suppositis incubantem, Epicurus quiescere molliter opinatur.
Abbreviated transcription (Latin):
que usui subtrahuntur. ¶Ea uõ
que suie usu possessoribz ela¬
biuitur iutilia sͥ ee quis du¬
bitat auariciam uel ex eo non
modo fugiendamt sed detestandã
constat quod a celestibus ꝓcul
sectatores suos a consorcio diui¬
uitatis et usu celestis beatitudis
remouet et elonguat. Omma
si quidem quod celestibus uiciuio¬
ra sunt inuius cupunt et con¬
gregant pauciora. ¶Uolatilia
celi neqz serunt neqz metunt
ueqz uent neqz congregant in
horreis nec penum construunt
sed oniem exludunt sollicitu ͤ
crastim. ¶ Eꝯͣ mures et reptilia
congerunt in futurum et genera¬
ciones perhibentur ee quibz terra
est in cibum et eed̾ parce uiuunt
tuneutes ne quandoeis terra def¬
ficiat in quam tamien ipse pro¬
culdubio resoluentur. ¶ Senciat
unus quisq quod uuli ego aua¬
rum posse fieri compotem uoti
non credo nͥ forte et epicurus
famelicum et siti aridum et lan¬
gueutem plene uoluptatis io¬
cunditate frui consenciat si quidẽ

Expanded text:
quae usui subtrahuntur. Ea vero quae usui subtrahuntur. Ea vero quae sine usu possessoribus elabuntur, inutilia sibi esse quis dubitat? Avaritiam vel ex eo non modo fugiendam, sed detestandam constat, quod a coelestibus procul sectatores suos, a consortio divinitatis, et usu coelestis beatitudinis removet, et elongat. Omnia siquidem quae coelestibus viciniora sunt, minus cupiunt, et congregant pauciora. Volatilia coeli neque serunt, neque metunt, neque nent, neque congregant in horreis, nec penum: construunt, sed omnem excludunt sollicitudinem crastini. Econtra mures et reptilia congerunt in futurum. Et generationes perhibentur esse, quibus terra est in cibum, et eaedem parce vivunt, timentes ne quando eis terra deficiat, in quam tamen ipsae procul dubio resolventur. Sentiat unusquisque quod vult, ego avarum posse fieri compotem voti non credo, nisi forte et Epicurus famelicum, et siti aridum, et languentem, plenae voluptatis jucunditate frui consentiat. Siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
abusus est alieno si houesta fi¬
iuuntur officia parasiti partes
non erubescit explere uel ninm
Que ius indigua pacietur au¬
teꝙͣ exeat apud iurronem tre¬
bium cogites discumbentem
uam et huic Idem ꝓpositum et
semper eadei meus est ui lpa
sumina putet aliena uiuere
lis galba tulisset Cmumera¬
biles uie sunt quibus palant
aut d anculo properatur ad que¬
stuin et quem nou subigit amor
peccume interdum superat cu¬
piditas sperum Equos uestes
aues armatos uenaticos canes
numerosos greges armentoꝵ
et pecorum et uariam inundi
suppellectilem quouiam per sui¬
gulas currere uires humanas
excedit pleriqz peccuiue p̾ferunt
et tocius honuius uires exhau¬
riunt in adquirendis hiis aut te¬
uendis. ¶Nam in hiis duob
articulis furor tocius auaricie
coustat ꝙ tiumoderacius appetit
alieua aut sua tenacius seruat
Et quidem imnoderacius appe¬
tit quisquis quod de est legemi
ueccessitatis excedens et usus
exposcit teuentur quoqz auidiuis

Expanded text:
abusus est alieno. Si honesta fiabusus est alieno. Si honesta finiuntur officia, parasiti partes non erubescit explere, vel mimi. Quaevis indigna patietur antequam exeat. Apud Varronem Trebrium cogites discumbentem. Nam et huic idem propositum, et semper eadem mens est, Ut bona summa putet, aliena vivere lis Galba tulisset. Innumerabiles viae sunt, quibus palam aut clanculo properatur ad quaestum: et quem non subigit amor pecuniae, interdum superat cupiditas specierum. Equos, vestes, aves armatas, venaticos canes, numerosos greges armentorum, et pecorum, et variam mundi supellectilem quoniam per singula currere vires humanas excedit plerique pecuniae praeferunt, et totius hominis vires exhauriunt, in acquirendis his aut tenendis. Nam in his duobus articulis furor totius avaritiae constat, quod immoderatius appetit aliena, aut sua tenacius servat. Et quidem immoderatius appetit, quisquis quod deest, legem necessitatis excedens, et usus, exposcit. Tenentur quoque avidius
Abbreviated transcription (Latin):
nride estum maior auaricie Ignis
ex superatuude est ꝙ hic mutat
merces surgente a sole adenin
quo uespertina tepet regio hic
toto impetu fertur in hostem
concurritur or hore momento
cita mors uenit aut uictõ leta
¶Aiis superbis gandet apside
luminibus ut ex samiliaritate
maiorum facilius ad opes q̃ de¬
siderantur accedat si p̃t uer satur
in aliquo inmuisterio sin autem
suificiu uel in matricula curia¬
lium ẽẽ conscriptum sola si quid̃
couscripcio questuosa est ut
nunimim locum parsimoiue fa¬
cit qua uullum uectigal utilius
suis eium commodis sune parcit
quem locusi exibent alieui. ¶ Mĩ¬
litatur in curia usq ad canos uno
et Illos consumt curia uix est
ut quem curia perduxit ad cauos
domum redeat uel exclusus si mi¬
grauerint fame pereunt, quia
ut ait sydonius eos nou tam
bouus pascit ꝙͣ panis alienus
suauior emm est et quiddam ab
alieuo inuate dulcedinis habet¬
¶ Mescit uti suo qui semper

Expanded text:
ridae aestum, major avaritiae ignis ridae aestum, major avaritiae ignis exsuperat. Inde est quod hic « mutat merces, surgente a sole, ad eum quo vespertina tepet regio. » Hic toto impetu fertur in hostem, . . . concurritur, horae Momento aut cita mors venit, aut victoria laeta. Alius superbis gaudet assidere liminibus, ut ex familiaritate majorum facilius ad opes, quae desiderantur, accedat. Si potest, versatur in aliquo ministerio; sin autem, sufficit vel in matricula curialium esse conscriptum. Sola siquidem conscriptio quaestuosa est. Ut minimum, locum parcimoniae facit, qua nullum vectigal utilius. Suis enim commodissime parcit, quem loculi exhibent alieni. Militatur in curia usque ad canos, imo et illos consumit curia. Vix est, ut quem curia perduxit ad canos, domum redeat vel exclusus. Si migraverint, fame pereunt, quia ut ait Sidonius, eos non tam bonus pascit, quam panis alienus. Suavior enim est, et quiddam ab alieno innatae dulcedinis habet. Nescit uti suo, qui semper
Abbreviated transcription (Latin):
rere curant nichil in uita po¬
cuis credi uolunt uici quam
ceteris pretulerunt ut eius indi¬
gencia expleatur diueria proban¬
tur a diuersis. ¶ Nullum gͣue
periculum eit si spes dolosi mumi¬
ii resulgeant ipaui fere natura
uincit cenior peccume et res peue
impossibiles ad possibileui redi¬
giut facultatem. ¶Aucro uichil
uile iudetur aui sordidum et
sibilante populo se ip̃in consola¬
tur fuimio et s applandit suuul
ac iimos contemplatur in ar¬
ca petrouianum Illud ingestũ
Iournibus credas. ¶ Quisquis
ħr iumilnos secura nauiget au¬
nra fortunam q suo temperet
iarbitrio uxorem ducat denaen
ipuq licebit accisium iubeat
ntcedete quod aanacm carinina
compount de elamet concreper
moutires Et pagat causas sit qz
carone prior. Iucis consultus
parei non paret habeto atq esto
quicquid seruius et labeo multa
loquor quid. uis: nunus pũtib
optii et ueniet clausum possidet
narcha ioueni dum. Itaqz q̃stum
saciati miella pars mundi uide¬
tur miaccessibilis. Et ipiũs tor¬

Expanded text:
rere curant, nihil in vita potius credi volunt via, quam caeteris praetulerunt. Ut eis indigentia expleatur, diversa probantur a diversis. Nullum grave periculum est, si spes dolosi nummi refulgeat. Ipsam fere naturam vincit amor pecuniae, et res pene impossibiles ad possibilem redigit facultatem. Avaro nihil vile videtur, aut sordidum, et sibilante populo, se ipsum consolatur, imo et sibi applaudit, simul ac nummos contemplatur in arca. Petronianum illud ingestum omnibus credas: Quisquis habet nummos, secura naviget aura, Fortunamque suo temperet arbitrio. Uxorem ducat Danaen, ipsumque licebit Acrisium jubeat credere quod Danaen. Carmina componat, declamet, concrepet omnes Et peragat causas, sitque Calone prior. Jurisconsultus paret, non paret, habeto Atque esto quidquid Servius et Labeo. Multa loquor, quidvis nummis praesentibus opta, Et veniet; clausum possidet arca Jovem. Dum itaque quaestum faciat, nulla pars mundi videtur inaccessibilis, et ipsius tor
Abbreviated transcription (Latin):
crede exꝑto hoc etiam michi
sepissune adiecit ꝙ cum de
gradu in gradum a claustra¬
li clerico per omiia officia
in pontificem simumum ascen¬
derit ml umꝙͣ felicitatis aut
trausquille quietis uite p̾ori
adiectiuu est ab ascensu ¶Et
ut uerbis eius utar nichil enĩ
cum pus sum sui gracia uult
apud se abscouditum ee ab
occulis meis in incrde inquit
et malleo semper dilatauit
me domuius sed nunc oueri
quod insirmitati mee imposuit
si placet supponat dexteram
quouiam michi importabile
est noune ergo miseria dig¬
iussiuius est qui pro tanta
pugnat miseria sic sane di¬
tissimius qui eligitur sequenti
die pauper erit et infunitis
fere creditoribus tene uitur obli¬
gatus quid ergo erit ei quem
nulla uocat electio sed repug¬
nante in membris xp̃o ambi¬
cio ceca et cruenta non sine
sanguine frateruo intrudit¬
¶ Hoc quidem est ronuilo sui¬
cedere in parricidiis non pe¬
tro in commissi dispensacione
ouilis

Expanded text:
crede experto. Hoc etiam mihi crede experto. Hoc etiam mihi saepissime adjecit, quod, cum de gradu in gradum a claustrali clerico per omnia officia in pontificem summum ascenderit, nihil unquam felicitatis, aut tranquillae quietis, vitae priori adjectum est ab ascensu. Et, ut verbis ejus utar, nihil enim, cum praesens sum, sui gratia vult apud se absconditum esse ab oculis meis: In incude, inquit, et malleo semper dilatavit me Dominus; sed nunc oneri, quod infirmitati meae imposuit, si placet, supponat dexteram, quoniam mihi importabile est. Nonne ergo miseria dignissimus est, qui pro tanta pugnat miseria? Sit sane ditissimus qui eligitur, sequenti die pauper erit, et infinitis fere creditoribus tenebitur obligatus. Quid ergo erit ei, quem nulla vocat electio, sed repugnante in membris Christo, ambitio caeca et cruenta non sine sanguine fraterno intrudit? Hoc quidem est Romulo succedere in parricidiis, non Petro in commissi dispensatione ovilis