comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stum. tustis infirmus molectus
et comparatur. uñ hec sublestia.
stie .i. tustia muolestia infirmitas
s. bracariũ. uel sub ligar uocatur
quodl ligamen uel ligula caliga¬
rum uel fascia qua ligantur in¬
guia pͥatomimoꝵ ne soluerent᷑

Expanded text:
-um, tristis, infirmus, molestus, et comparatur; unde hec sublestia, tristitia, molestia, infirmitas, et bracarium; vel subligar vocatur quodlibet ligamen vel ligula caligarum vel fascia qua ligabantur inguina pantomimorum ne solverentur
Abbreviated transcription (Latin):
hec suberies.ei. arbor ex qua cor¬
ter uatatorius extrabitur qui su¬
ber dicitur. et dr̃ subenes quasi sub¬
edies quia eius fructus sues edãt
et sepe eadem arbor suber dr̃. et ut¬

Expanded text:
hec suberies, arbor ex qua cortex natatorius extrahitur, qui suber dicitur, et dicitur suberies quasi subedies, quia eius fructus sues edant, et sepe eadem arbor suber dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
componitur hic subdecanus .in.
qui est sub decano. et designat dig̾ta¬
dem in ect̃a. Unde hec subdecania aue
ubdyaconus. com. componitur
cũ sub uel ypos quod est sub et d̃
ce. subdyaconus latiue quod ideo
sic applłantur quia subiacent
preceptis et officus dyacomi. obło¬

Expanded text:
componitur subdecanus, qui est sub decano et designat dignitatem in ecclesia, unde subdecania eius diaconi; et componitur cum sub vel ypos quod est sub et dicce, subdiaconus latine, qui ideo sic appellatur quia subiacet preceptis et officiis diaconi. Oblatio
Abbreviated transcription (Latin):
.i. altus. cũ eũ sublimia aspicimꝰ
oculos quodã mõ distorquemiꝰ et
diminiumꝰ. uel subliuus a limo
terre qr a linio subeleuat. et compã¬
sublimmor. ssimꝰ uñ sublimiter. Itẽ¬

Expanded text:
altus: cum enim sublimia aspicimus oculos quodammodo distorquemus et diminuimus; vel sublimis a limo terre, quasi a limo sublevatus; et comparatur -mior -simus; unde sublimiter
Abbreviated transcription (Latin):
salso dr̃ hoc salmentũ uł hoc salsa¬
mentum in eodem sensu. uel salm̃¬
tum proprie dr̃ piscis confectio. et dr̃
a salmo. mois pisce quod dr̃ a sale¬
quod or̃. asale quia inde fit salsam̃¬
cum uel qr hẽat saporeui salis. s
salmentũ omĩs res salsa ut piscis
et huiꝰ et inde hoc salsum.
fruĩs est senuo dĩ ad mediceus nul¬
tum sanguĩem effudisti et płiuia
bella bellacti non poteris edificare
ne coram me. filius qui nascetur
tibi erit mai uir quietissimꝰ. faciã
enĩ eum quiescere ab omĩb inum¬
cis suis ꝑ curuitũ et obhanc cãmi
pacificus uocabẽ et pacemi et ocium
dabo in israel cunctis dieb suis ip̃e
edificabit domũ uoĩ meo. Item dcũs¬
nator quia ad ppłmi loqueretur. uide¬

Expanded text:
 hoc salmentum -ti et hoc salsamentum in eodem sensu, vel salmentum proprie dicitur piscis confectio, et dicitur a salmo -nis pisce, quod dicitur a sale, quia inde fit salsamentum, vel quia habeat saporem salis; sed salsamentum omnis res salsa, ut piscis et huiusmodi; idem et hoc salsum. factus est sermo Domini ad me dicens: Multum sanguinem effudisti, et plurima bella bellasti: non poteris aedificare ne coram me. Filius qui nascetur tibi erit vir quietissimus; faciam enim eum requiescere ab omnibus inimicis suis per circuitum: et ob hanc causam Pacificus vocabitur: et pacem et otium dabo in Israel cunctis diebus ejus. Ipse aedificabit domum nomini meo, et ipsnator, quod ad populum loqueretur.
Abbreviated transcription (Latin):
L saac ex risu nomen accepit. riẜat em̃ pater
inter p̾tatur m̃ces. ys. quippe dicitur est acar m̃¬
ces. Et ħ ideo q mandragoꝵ filii ruben introi¬
tũ uiri qui racheli debebatur ad se emĩat lya. uñ
et dum natus est dixit lỹa dedit dñs mñcedẽ mes̃¬

Expanded text:
Isaac, ex risu nomen accepit. Riserat enim pattur ‘est merces’: ‘is’ quippe dictus est, ‘achar’ merces, et hoc ideo quia mandragoris filii Ruben introitum viri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia, unde et dum natus est dixit Lia: ‘dedit michi
Abbreviated transcription (Latin):
itus eni sb̃tile dei iudicium aspiciunt et mala
foras exsurgencia quia maledcõ debrat fem cog̃¬
scant et eꝯ in maledcõ non pectant quo ab ĩtia
idicio nou discordant. huic est ꝙ petrus mot¬
ferentem sibi petumam symonem smñam ma¬
letcõmis intorsit dicens pecuma tua tetũ sit in
perdicione qui emm non arit est sed fit nõ indica¬
cio sed optatiuo modo se hoc dixisse sigͣmit. hine
helias duob quinq̃genariis adse nementibus
dixit si hõ sũ destendat ignis de celo et cõsumnat
ualint terminus eẽ miuistrauit nami et symo
ab eterna ꝓdicione it̾nt et duos quĩnq̃genl¬
os te super uemet fiama cõsinpfit uirtus ergi
sbo sequens testificatur qua mente malertõis sĩ
a bono et intimo udice in rerum sentencia sĩꝑ¬
ta iaculatur

Expanded text:
Intus enim subtile Dei iforas exsurgentia, quia maledicto alligscunt, et eo in maledicto non peccant, quod ab interno judicio non discordant. Hinc est quod Petrus in offerentem sibi pecunias Simonem sententiam maledictionis intorsit dicens : Pecunia tua tecum sit in perditionem; qui enim non ait est, sed sit, non indicativo, sed optativo modo se hoc dixisse significavit: hinc Helias duobus quinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, descendat ignis de coelo, et consumat onvaluit, terminus causae monstravit. Nam et Simon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sab uno et intimo judice in reum sententia sumpta jaculatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria uir rediret luctabatur cũ eo usq mane
qui cum inderet ꝙ eum fr̃are non poss tetigit
ueruũ femoris eius et statim emartuit. ita dicit
mine alñ sr̃iorem se alũ u̾o eum cum quo ꝯten¬
dit inf̾iorem iuuenit. designat ergo angelus dm̃
et ia cob qui cũ angelo contendit unuscuisq¬

Expanded text:
 vir luctabatur cum eo usque mane qui cum videret quod eum superare non posset tetigit nervum femoris eius et statim emarcuit dixitmine, aliquando superiorem se, aliquando vero eum cum quo contenderit inferiorem invenit. Designat ergo angelus Dominum, et Jacob qui cum angelo contendit uniuscujusq
Abbreviated transcription (Latin):
itrũ. tn quedam spẽs terre ninuicosa
bulo siłis cui si aqua infiuiditur fini¬
gat ex quo medicine fuuit et sordes uesi¬
un et corpoꝵ lauantur. uñ et dr̃ a uiteo¬
uł anitendo quia res nitidas fucit. ueldr̃
enĩ uirtutẽ salis et siłr oritur in littorib

Expanded text:
-tri, quedam species terre similis minuto sabulo cui si aqua infunditur fumigat, ex quo medicine fiunt et sordes vestium et corporum lavantur; unde et dicitur a nitendo quia res nitidas facit, vel dicitur enim virtutem salis et similiter oritur litoribus
Abbreviated transcription (Latin):
hũtes in proxuo diem xpĩ et lunĩ ecc̃e
et uichil uidentes aperiunt os .q. scientes
ouña acuti ad uana hebetes ad etema
et longe disputatiomis aufractu piodẽtes
in suc proprie cecitatem itaq dum cupiũe
uaius uolitare sermonib qiͣ noctue i

Expanded text:
habentes in proximo diem Christi et lumen ecclesiae et nihil uidentes aperiunt os quasi scientes omnia, acuti ad uana, hebetes ad aeterna et longae disputationis anfractu prodentes scientiae propriae caecitatem. itaque dum cupiunt subtilibus uolitare sermonibus, quasi noctuae in
Abbreviated transcription (Latin):
quartã .s. ormi et nmꝙͣ ori. et habet
duplex supmũ.s. ortum. tu. uñ ortus
ta. tũ. et oritum. tu. Unde oriturus .in.
uel unta orm uel iuadere aggiedi
sicut puen et monstra facĩt qui an¬
te tempus debitũ nascintur uel con¬
tra natinam nascuntur. unde abortus

Expanded text:
t oriri et numquam ori; et habet duplex supinum: ortum -tu, unde ortus -a -um, et oritum -tu, unde oriturus -a vel iuxta oriri, vel invadere, aggredi; sicut pueri et monstra faciunt qui ante tempus nascendi nascuntur vel que contra naturam nascuntur; unde abortus
Abbreviated transcription (Latin):
filius solus sapiens uel magis sapiẽs
et spũs scũs solus bonus uel magͣ bo¬
nus. una ergo est potencia sapĩa boni¬
q sicut dr̃ filius omousios .i. cousub
roprius.na. nim .i. mens uel nõ
contra regulant. et dr̃ a prope quia ꝙ
propͥum est ꝓpe est. et compatur p sup¬
plecõem proprius magis ꝓprius ppri¬
issimus. uñ proprie propͥissime aduer
et hec ꝓpuetas. tatis. et componitur
ĩpprius. a .iiiii. et compatur siłr ꝑ sup¬

Expanded text:
Filius solus sapiens vel magis sapiens, et Spiritus sanctus solus bonus vel magis bonus. Una est ergo potentia, sapientia, boniqroprius -a -um, meus vel non contra regulam, et dicitur a prope quia quod proprium est iuxta est; et comparatur per suppletionem: proprius, magis proprius, -issimus; unde proprie -sime adverbium et hec proprietas -tis; et componitur improprius
Abbreviated transcription (Latin):
bus est. uñ hũana conscĩa ad deum pro
ngore et crudelitate accedere metuit
Idco scriptura temperauit sermonem
siuim spiũ bonũ nommans ne cru¬
delis putaretur qui mitis erat. Spẽ

Expanded text:
s. Unde humana conscientia ad Deum pro rigore et crudelitate accedere metuit. Ideoque Scriptura temperavit sermonem suum, Spiritum bonum nominans, ne crudelis putaretur qui mitis erat; non
Abbreviated transcription (Latin):
hec ꝓporcio. ouis .i. similitudo hĩtudo
le. uñ ꝓporcionaliter et hec ꝓporciona¬
litas ec disfert a proporcione quia pro¬
porcio est hĩctudo uinus ad aliud .s. pro¬
porcioualitas płium hĩtudiuũ inter¬

Expanded text:
hec proportio -nis, idest similitudo, habitudo, le, proportionaliter, et hec proportionalitas -tis, et differt a proportione quia proportio est habitudo unius ad aliud et proportionalitas plurium habitudinum
Abbreviated transcription (Latin):
ropudium. dii .i. scurilis locus et
et componitur. a pro et pudor quisi ab
eo pudicicia et pudor procul sunt. uñ¬
propudio. dias inhoneste se continere
uel repellere uel muniari uel scurran
et ꝓpudiosus. sa. sum. iguoĩosus ĩu¬
dus ĩpudens irreuereus et froutuo¬
sus. uñ ꝓpudiose. et hec ꝓpudiositas

Expanded text:
ropudium, idest scurrilis iocus, et componitur a pro et pudor, quia ab eo pudicitia et pudor procul sunt; unpropudio -as, inhoneste se continere vel repellere vel iniuriari vel scurrari, et propudiosus -a -um, ignominiosus, iniudus, impudens, inreverens, infrontuosus, unde propudiose et hec propudiositas
Abbreviated transcription (Latin):
cium. bonus benignus misericors¬
mitis prosp placatus. uñ propicior
ropina. propina grece fames dr̃
et componitur cũ pro uel cũ procul
et dicitur hec propina. ue.s. locus
iuxta balnea publica ubi post laua¬
cium a fame et siti reficiuntur ho
mines. et dr̃ sic quasi propellens
famem quia hic locus ẜamein pel¬
corrupte dicimꝰ propina pro tali loc
quelz quia fameni pellat. uñ hec pro¬

Expanded text:
-um, bonus et benignus, misericors, prosper, placatus; unde propitior P 90 PINA grece fames dicitur, et componitur cum pro vel procul et dicitur hec propina -e, scilicet locus iuxta balnea publica ubi post lavacrum a fame et siti reficiuntur, et dicitur sic quasi propellens famem, quia hic locus famem pelcorrupte dicimus propina pro tali locoquelibet quia famem pellat. Unde pro
Abbreviated transcription (Latin):
rere. ¶ Id ergo sacui eloquii pruden¬
cia facere curauit ne dei ĩmensitatẽ
silitudinẽ creature ncurenur. dixe¬
rat enĩ scriptura sacra ꝙ deus pater
est et quia deus filius est. et audi¬
uit ħ homo qui hoĩem patrem bide¬
rat. deum patreu nou uiderat et co¬
gitare cepit ita esse in creatore. ut bide¬
rat ⁊̾ in creaturis a quib hec noĩa trãs¬
lata sunt ad creatorem in quib ꝑa¬
ter est prior filio. filius est posterior pa¬
in patre defectus ex posteritate infilio
ĩpfectio sensus. solet notan pp̃.s. iu¬

Expanded text:
r. Id ergo sacri eloquii prudentia facere curavit, ne Dei immensitatem similitudine creaturae metiremur. Dixerat enim Scriptura sacra, quia Deus Pater est, et quod Deus Filius est; et audivit hoc homo qui hominem patrem viderat, Deum Patrem non viderat; cogitare coepit ita esse in Creatore ut viderat esse in creaturis, a quibus haec nomina translata sunt ad Creatorem, in quibus pater est prior filio, filius est posterior pain patre defectus, ex posteritate in filio imperfectio sensus solet notari. I
Abbreviated transcription (Latin):
eo que uera sunt audiũt et senecipõs
quia falsa dixerunt reprehendũt
Natan et eiĩ ꝓph̾am scm̃m unũ fuisse
quis nesciat qui dauid regeni de cul¬
pa apte reprehendit et que ei pro cul¬
pa eadem eẽnt uentura nũciauit.
quem cũ dũ idem dauid quia templũ
deo uellet constru̾e roquississet illũ.
Rũdit. omẽ quod est in corde tuo uade
et fac quia dũs tecum est. de quo illic
stati subditur. factũ est autẽ in noc¬
te illa et ecce sermo diũ ad uathan
dicens. uade et loquere ad seruũ me¬
um dauid hec dicit dũs deus. nũꝙͣ
tu edificabis unchi domũ adhĩtan

Expanded text:
eo quae vera sunt audiunt, et semetipsos quia falsa dixerint reprehendunt. Nathan etenim prophetam sanctum virum fuisse quis nesciat? Qui David regem et de culpa aperte reprehendit, et quae ei pro culpa eadem essent ventura nuntiavit; 1181 quem tamen dum idem David, quia templum Deo vellet construere, requisisset, illico respondit: Omne quod est in corde tuo, vade et fac, quia Dominus tecum est . De quo illic statim subditur: Factum est autem in nocte illa, et ecce sermo Domini ad Nathan, dicens: Vade et loquere ad servum meum David. Haec dicit Dominus Deus: Nunquid tu aed
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc mũdo homĩb fuĩt abs ouñpo¬
tentis dei occulto consilio ueniũt
nam cuncta deus secutura presciẽs
aute secula decreuit qualiter per se¬
cula disponantur statutũ. quippe
feriat. ne electos eius aut ñuodera¬
ta prospitas eleuet aut mimia ad¬
uersitas grauet. Statutũ quoq est
quantũ in ip̃ã uita morli tempaliter
uiuat. nam et si anuos .xu. ezechie
regi ad uitam addidit omp̃c deus
enĩ tempore a morte distulit ꝙ ante
secula ipẽ prescunt. uec ꝓpha gͥ fallax
quia ternumꝰ mortis ninotuit quo
uir ille merebatur mori nec diũca
statuta conuulsa sunt quia ex lar¬
gitate dei aun uite crescerent hoc qͦ¬
uite ꝙ ĩ opinate foras est aoditũ sine
augnento prescĩe fuit intus statutũ¬

Expanded text:
in hoc mundo hominibus fiunt absque omnipotentis Dei occulto consilio veniunt. Nam cuncta Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe feriat, ne electos ejus ut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivat; nam etsi annos quindecim Ezechiae regi ad vitam addidit omnipotens Deus, rdiae, illo eum tempore a morte distulit, quo ante saecula ipse praescivit: nec propheta igitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur, nec dominica instituta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc qvitae quod inopinate foris est aditum, sine augmento praescientiae fuit intus statutu
Abbreviated transcription (Latin):
eiũ spũs ꝓphĩe ex pũti cangit aũmn
ꝓphantis et ex futuro neꝙͣ tangit
tantis ex futuro tangit et ex pũti
non taugit aliqũ ꝓph̾antis aũu ex
pũti pauter et ex futuro tangit. alñ
autem ex preterito et ex pũc acqr ex
futuro. ꝑiter aĩmus tangitur pro¬
phetantis. alũ uero ꝓphĩe spũs ex¬

Expanded text:
tangit animum prophetantis, et ex futuro nequaquam tangit;  ex futuro tangit, et ex praesenti non tangit. Aliquando vero ex praesenti et ex futuro tangit; aliquando autem ex praeterito, et ex praesenti, atque ex futuro pariter tangitur animus prophetantis. Aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
fien nõ posse denũcians et regis cõ¬
silus et sius sermonibus contradi¬
xit. quia qd ex suo spũ dixerat flm
fuisse reprehendit. qua i re inter
ꝓph̃as ueros et fłos multa distãcia

Expanded text:
fieri non posse denuntians, et regis consiliis et suis sermonibus contradixit, quia quod ex suo spiritu dixerat, falsum fuisse deprehendit. 17. Qua in re inter prophetas veros ac falsos ista dist
Abbreviated transcription (Latin):
ciusdem longituonus et latitudinis
cuius et archa ut archam tegere su¬
ficeret. de spissitudine uero eius nõ
legitur. hoc dicebatur oraculũ dĩnũ
nũ quia orantib datur. dicebatur
⁊̃ ꝓpiciatoriũ quia ex inde loquẽs dñs
ꝓpiciabatur ppło. uel quia die ꝓpicia¬
tionis dicebant gliam diũ sempibi
descendere ex utraqz uero ꝑte oracu
li .s. in duobus angulis anteriorib
poĩti sunt duo cherubui aurei et pro¬

Expanded text:
ejusdem longitudinis et latitudinis, cujus et area; ut arcam tegere sufficeret . De spissitudine ejus non legitur. Hoc idem dicebatur oraculum, itur; quia orantibus datur. Dicebatur etiam propitiatorium; quia exinde loquens Dominus propitiabatur populo: vel quia die propitiationis dicebant gloriam Domini semper ibi descendere. Ex utraque vero parte oraculi, scilicet in duobus angulis anterioribus, positi sunt duo cherubin aurei, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
ronus. no nas componitur cũ pr
et dr̃ pronus . na. nuim .i. in anterio¬
ua a natinitate qui capit in anten¬
orem ꝑtem niclinat et posteriora
eleuat pronus. et dicitur obsequẽs
et promptus. et comparatur. uñ pro¬
ne. mꝰ.me. aduerbiũ et hec pronitas
tatis.

Expanded text:
ur cum pro et dicitur pronus -a -um, idest in anteriora a natante, qui caput in anteriorem partem inclinat et posteriora elevat; pronus etiam dicitur obsequens et promptus; et comparatur; unde prone -ius -me adverbium, et hec pronitas -tis.
Abbreviated transcription (Latin):
iosapbat in futuus requneret et. ꝓphĩe
ei spũs deeẽt salcem fecit applican
ut. ꝓphĩe adhuc spũs plaudem ꝓsal¬
modie desceuderet atq eius ammũ
de futuris repleret uor et euĩ psaluo¬
die cũ ꝑ intencõem cordis agitur ꝑ
hanc omĩpotenti. ad cor iter paratur
ut intente menti uel prophecie iuiste¬
ua uel compũctionis gr̃am infudat
uñ scriptũ est. Sacuficiũ laudis hono

Expanded text:
Josaphat de futuris requireret, et prophetiae ei spiritus deesset, psaltem fecit applicari, ut prophetiae ad hunc spiritus per laudem psalmodiae descenderet, atque ejus animum de venturis repleret . Vox enim psalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti Domino ad cor iter paratur, ut intentae menti vel prophetiae mysteria, vel compunctionis gratiam infundat. Unde scriptum est: Sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphĩc spũs ꝓphis deest uec semꝑ eoꝵ
mentib presto est quatiꝰ cũ hũc
nou hũc se hr̃e cognoscant ex douo
hr̃e cũ hũt. uñ heliseus cũflentem
suuauntem młrem a sius pedibus
ꝑgirei puerũ auelli prohiberet. diat
diuntte illam aĩa eius ĩ amantudĩe
est. et dũs celauit me et non indica¬

Expanded text:
piritus prophetis deest, nec semper eorum mentibus praesto est, quatenus cum hunc non habent, se hunc agnoscant ex dono habere cum habent. Unde Elisaeus cum flentem Sunamitem mulierem a suis pedibus per Giezi puerum avelli prohiberet, dixit: Dimitte illam, anima enim ejus in amaritudine est, et Dominus celavit a me, et non indica
Abbreviated transcription (Latin):
se natus est uel aliquã uictoriã
obtiunt dictus est angustus. Ro¬
sita sunt a nũo quodistabant a
principio antiqui auui .i. a marcio
et abħ noĩe yͥmber ut septeiuber
a sepcemi et ymber. october ab octo

Expanded text:
natus est vel aliquam victoriam obtinuit, dictus est augustus. Nosita sunt a numero quo distabant a principio antiqui anni, id est a martio, et ab hoc nomine imber, ut september a septem et imber, octuber ab octo
Abbreviated transcription (Latin):
et auguctus oliui dicebantur qͥnti¬
lis et sextilis a nũo quo dictabant
a pncipio anni .i. a marcio. Antiqui
ciĩ annũ incipiebãt. a marcio usq
ad tempus mume põpilii qui adoit
iauuariũ et februariũ. et apposuit
illos in pͥncipio anni. s distiuxit illos
menses ẜu limationes sicut et õs
alii erant distincci. et ita annus re¬
mansit uicorrectus. usq ad tempꝰ
iuln cesaris qui cũ moraretur in
egipto cũ cleopatra annũ correxit
et distuicerit ẜin cursũ solis ad idẽ
punctũ in fine anni redeũtis. ẜm ergo
consuetudinẽ antiquoꝵ quiannũ
incipiebant a maitio oĩs mẽses
dictisũt a nũo quo distabant a pu¬
qu̾tilis qu̾tus a marcio. s postea ad

Expanded text:
et Augustus olim dicebantur Quintilis et Sextilis a numero quo distabant a principio anni, idest a Martio. Antiqui enim annum incipiebant a Martio usque ad tempus Nume Pompilii, qui addidit Februarium et Ianuarium et apposuit illos in principio anni, sed distinxit illos menses secundum lunationes, sicut et omnes alii erant distincti, et ita annus remansit incorrectus usque ad tempus Iulii Cesaris, qui, cum moraretur in Egipto cum Cleopatra, annum cet distinxit secundum cursum solis ad idem punctum in fine anni redeuntis. Secundum ergo consuetudinem antiquorum qui annum incipiebant a martio, omnes menses dicti sunt a numero quo distabant a prquintilis quintus a martio, sed post
Abbreviated transcription (Latin):
quia hastatus semꝑ incedebat ul
quia hasta eius post mortẽ in
auentino mõ te suadicitur flo¬
cuus rõnus quia romani arenne¬
lo. uel rõui dicti sũt qiurites qͣsia¬
stati et fortes uũ ec qũ generalitet
quirites dũr milites qui hastas
secũ deferiuit. Et prodiic quins. tis¬

Expanded text:
quia semper hastatus incedebat, vel quia hasta eius post mortem in Aventino monte fixa dicitur flocivis romanus, quia Romani a Romulo, vel Romani dicti sunt Quirites quasi hastati et fortes, unde et quandoque generaliter quirites dicuntur milites quia hastas secum deferunt; et hinc quiri
Abbreviated transcription (Latin):
componitur cum. xuos quod est frucoy
et dicitur hic xirofagus .gi. plt. coꝵ.¬
et hec xwofaga.ge. et mobiliter xno¬
fagus.ga. gum .i. qui uel que uelꝙ
ponitur cũ xiros quod est fructus et
dicitur xirormirũ fructus mirre uel
aroma seu mxtura mure et aloes

Expanded text:
componitur fagin cum xiros, quod est fructus, et dicitur hic xirofagus et hec xirofaga et mobiliter xirofagus -a -um idest qui vel que vel ponitur cum xiros, quod est fructus, et dicitur xiromirrum, fructus mirre vel aroma et mixtura mirre et aloes,
Abbreviated transcription (Latin):
tria sua uxore in longĩquam abies
regionem aliam ducat. deinde pe¬
intencia ductus eam dimitterone¬
lit asserens se aliam huĩsse que
uiuat nec ecc̃a ꝑmictat que quod
ille asserit ignoiat. An in hac copu
Sane dici potest nõ esse coniugium
et mulierẽ de crimĩe excusari. per
admisisse. s ex quo ad p̾mani uolẽs
redie nec ualeus cogitur eccẽ disci¬
pliua hanc tenere incipit excusari
pobĩam et timorẽ. de hoc ꝙ poscenti
mulien debitũ redoit ad quã ipẽ mi¬
quant poscere debet et sic de alus¬

Expanded text:
tria sua uxore in longinquam abiens regionem aliam ducat uxorem, deinde poenitentia ductus eam dimittere velit, asserens se aliam habuisse quae vivit, nec Ecclesia permittat, quae quod ille asserit ignorat, quaeritune dici potest non esse conjugium, et mulierem de crimine excusari per admisisse. Sed ex quo ad primam redire volens nec valens cogitur Ecclesiae disciplina hanc tenere, incipit excusari, per obedientiam et timorem, de hoc quod poscenti mulieri debitum reddit, a qua ipse nunquam poscere debet; et sic de al
Abbreviated transcription (Latin):
et gretis quia grecũ nomẽ est. hec em̃
scriptura xp̃e greca est. ex grece sunt
c. repũtat apud eos .S. et uocatur. sima.
Iste ergo figure repñtant in hoc noĩe
xp̃c. illa elementa que apud grecos hũt
illoꝵ elemuentoꝵ apud grecos. s si quis
abhorre scit noĩa greca abhorreat pre¬
dictam scripturam et scribat illud no
rando proferat latina noĩa illoꝵ ele¬
mentoꝵ que repũtant ibi ille figure

Expanded text:
et grecis, quia grecum est. Hec enim scriptura Xpc greca est et grece sunt c representat apud eos s et vocatur sima. Iste ergo figure representant in hoc nomine Xpc illa elementa que apud Grecos habenillorum elementorum apud Grecos. Sed siquis abhorreat greca nomina, abhorreat et predictam scripturam et scribat illud nomrando proferat latina nomina illorum elementorum que ibi representant ille figure
Abbreviated transcription (Latin):
.i. cibus siccus sicca comestio uel ab¬
stiuencia ciboꝵ humenciũ. uñ et qdã
genus ieiunoꝵ sicdicitur quiaqui¬
busdam siccis escis homines tuue
utantur.

Expanded text:
siccus cibus, sicca comestio vel abstinentia ciborum humentium, unde et quoddam genus ieiuniorum sic dicitur quia quibusdam siccis escis tunc utantur.
Abbreviated transcription (Latin):
et dicitur hec ueropellima. ne .i. uestis
siue pellis uetus. et precisa decreta
et xeropellinus .na. nuim .i. uetus
siccus precisus decietus. In xexopel¬
lina.¬

Expanded text:
et dicitur hec xerapellina -ne, idest pellis sive vestis vetus et precisa et detrita, et xerapellinus -a -um, idest vetus, siccus, precisus, detritus: Iuvenalina
Abbreviated transcription (Latin):
concepcõis quia duplex sit b utinq
se in duas ꝑtes diuidit que in diuer¬
sum diffuse ac replexe circũplicantur
ueldicitur uterus quia interius imi¬
pleatur fetu. uide in ueuter et coꝵ .ii.¬

Expanded text:
conceptionis, quia duplex sit et ab utraque se in duas dividat partes, que in diversum diffuse ac replexe circumplicantur, vel dicitur uterus quia interius impleatur fetu. Unde hic uter -tris, v
Abbreviated transcription (Latin):
Littera usq ad temi¬
pus auguctim in
usu nou erat apud
latinos. et digne
hoc tempore assũp¬
ta est quo xp̃i no¬
men innotuit quia infigina crucis

Expanded text:
littera usque ad tempus Augusti in usu non erat apud Latinos et digne hoc tempore assumpta est, que Xristi nomen innotuit, quia in figura crucis
Abbreviated transcription (Latin):
uersio compo cũ uenos quod est per¬
egrinũ et dicitur hoc xenotroplnũ¬
phii locus uenerabilis uel .s. hospi¬
tale ubi peregrin hospitantur uel¬
conu̾santur. et inde hic et hec xeuo¬
tiophita.te. qui uel que custodit xe¬
notrophuim.

Expanded text:
mponitur cum xenos, quod est peregrinum, et dicitur hoc xenotrophium, locus venerabilis, scilicet hospitale, ubi peregrini conversantur, uconversantur, unde hic et hec xenotrophita -te, qui vel que custodit xenotrophium;
Abbreviated transcription (Latin):
uranus . ni .i. celum quia igneuin ẽ
uñ uranicus .ca. cum .i. celestis et ura¬
nius . uia. nium ineodem sensu. et
hec uiauia. me quedam musa quasi
celestis que et urauie. nies dr̃.¬
pin quod est est intendere uel speculari
et dicitur hic uranuscopꝰ .pi. plt. coꝵ

Expanded text:
uranus -ni, idest celum, quia igneum est, unde uranicus -a -um, idest celestis, et uranius -a -um in eodem sensu; et hec Urania -e, quedam musa quasi celestis, que et Uranie -es dipin, quod est intendere vel speculari, et dici
Abbreviated transcription (Latin):
et aquile eciam ultra mana cada¬
uera seuciunt alcius quaippe uolã¬
tes multa que ex moncium obsc̃i¬
tate celantur ex alto illi conspiciũt
ultia a uolatu tardo nominatus
eat cdiultauas idulgere concubitui
et coniugali quodam usu niꝑcialis¬
qz copule sorte misceu atq ita sie
ullo masculoꝵ concipere senime et
sine conuĩctione generare natos q
exhus in multam etatem longeuite
procedere. ut usq ad. s. annos u̾ite eor
seues producatur. nec facile cos an¬
gusti em fins excipiat. Quid autem
qui solent nra ridere mistena cũ au¬
nupte cuius pudorem nulla uni cõ¬
suetudo temerasse extimant partum
ĩpo ᷝ ͤ putatur in dei matre quod in
uultiuib possibile non negatur. auis
sinc masculo parit et nullus refẽlit
et quia desponsata ungo mana pepe¬
tus. tiui. quia per eum aiuimi uolun¬
tas ostenditur. secundũ enĩ uolunta¬
tem anmi in uanos motus mutat᷑
accipitur de uniuscũ naturali aspec¬

Expanded text:
et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt; altius quippe volantes multa quae montium obscuritate celantur ex alto illae conspiciuntultur a volatu tardo nominatus ntur vultures indulgere concubitui et conjugali quodam usu nuptialisque copulae sorte misceri, atque ita sine ullo masculorum concipi semine et sine conjunctione generare, natosque ex his in multam aetatem longae vitae procedere, ut usque ad centum annos vitae eorum series producatur, nec facile eos angusti aevi finis excipiat. Quid aiunt qui solent nostra ridere mysteria, cum aunuptae, cujus pudorem nulla viri consuetudo temerasset, existimant partum? Impossibile putatur in Dei matre, quod in vulturibus possibile non negatur. Alius sine masculo parit, et nullus refellit, et quia desponsata viro Maria pepe-tus, quia per eum animi voluntas ostenditur, secundum voluntatem enim in varios motus mutaturaccipitur de uniuscuiusque naturali aspec
Abbreviated transcription (Latin):
sa nisidians licet ut scriptura ait
est enĩ plena frandis fera. tũ infert᷑
informes utero partus edere s natos
lingua ungere atq in spẽm sui siłitu¬
naturã expriunt. si uisa igitur partus
suos ad suam effingit simlitudĩem
tu filios tuos instituere siłes tui nõ

Expanded text:
sa insidians licet, ut scriptura ait - est enim plena fraudis fera —, tamen fertur informes utero partus edere, sed natos lingua fingere atque in speciem sui similitutas exprimit? Ursa igitur partus suos ad sui effingit similitudinem, tu filios tuos instituere similes tui non
Abbreviated transcription (Latin):
uror. quasi uuxior antiquitus enĩ
nubentes puelle inungebantur cͥs¬
mate uel beniebant ad lunen ma¬
riti et postes auteꝙͣ ingrederentur
oruabant laneis uitis. et oleo ungue¬
bant et inde dicte sunt uxores quã¬

Expanded text:
uxor, quasi unxior: antiquitus enim nubentes puelle inunguebantur crismate vel veniebant ad limen mariti et postes antequam ingrederentur ornabant laneis vitis et oleo unguebant; et inde dicte sunt uxores, qua
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ab os oris quia ore suo for̃t
fetus quasi orsus nam auunt eos
ĩformes generare fetus uel pactus
parere quam mater lambendo in
membra compouit. et sic postea ui

Expanded text:
us ab os oris, quia ore suos formet fetus, quasi orsus: nam dicunt eos informes generare fetus vel partus, uam mater lambendo in membra componi
Abbreviated transcription (Latin):
gi. plebs passim inhĩtans multitu¬
do sic dictũ quia quis faciat qued
uult. uñ uulgosus. sa. sum uulgo
hũudans et comparatur. et ut dicit
presẽ uulgus tam ma. ꝙͣ neutri. ge

Expanded text:
-gi, plebs passim inhabitans, multitudo, sic dictum quia quisque faciat quod vult, unde vulgosus -a -um, vulgo abundans, et comparatur, et vulgaris -re
Abbreviated transcription (Latin):
ua. uue. quasi humida ab humco
humes quia iutnsecus humore sit
plena et succo et pinguedine. et est
uua ipm totũ cũ racenis. una eciã¬
quia pendet ad modũ uue et sẽper ẽ

Expanded text:
UVA -ve, quasi humida ab humeo -es, quia intrinsecus humore sit plena et succo et pinguedine, et est uva ipsum totum cum racemis et acipendet ad modum u
Abbreviated transcription (Latin):
per quam uerbum profertur in medi¬
um uox sonus est uider cogitacõis uer¬
bum uero ip̃a cogitacõ sicut eiũ qñ uer¬
bum incorde concipimus uccͣia est uor
quasi ꝙdam uehiculum uerbi et ꝙl
uerbũ ipm̃ per oris sonũ ad aliũ trãsfe¬
ramus. tũ id integium eciam intra uos
idem clausum a loquente trausfertur
ut tamen in sua sede teneantur. Iter
eciam omp̃c pater inuotescere nobis
uoleus sapĩam et uerbũ illud ꝙ iu
pu̾cipio erat deus apud deum sicut
ip̃e testatur. Eructauit cor meum uer¬
bum bonũ beatũ iohẽm quasi uocem
per quam ad uos uerbũ suũ proferret
assumpsit. quodquid̃ uerbũ de illa se¬
de ita ad nos descendit ut in simi .i. in
profundo paterui pectoris ꝑmaneret
terrena uisitans et celestia non relin¬
queus.
fnuo. auis est spurcissima cristis extẽ¬
sis galeata semp in sepulcris et hũa¬
no stercore cõmorans et coꝵ plt̾. uñ¬

Expanded text:
per quam verbum profertur in medium. Vox, sonus est index cogitationis; verbum vero ipsa cogitatio. Sicut enim quando verbum corde concipimus, necessaria est vox quasi quoddam vehiculum verbi; et quamlibet verbum ipsum per oris sonum ad alium transferamus, tamen illud integrum etiam intra nos, id est, clausum a loquente transfertur, ut tamen in sua sede teneatur: ita et omnipotens Pater innotescere nobis volens, Sapientiam et Verbum illud quod in principio erat Deus apud Deum , sicut ipse testatur, Eructavit cor meum verbum bonum , beatum Joannem, quasi vocem per quam ad nos verbum suum proferret, assumpsit. Quod quidem verbum de illa sede ita ad nos descendit, ut in sinu, id est, in profundo Paterni pectoris permaneret, terrena visitans, et coelestia non relinquens.fimo. Avis est spurcissima, cristis exstantibus galeata, semper in sepulcris, et humano stercore commorans. Un
Abbreviated transcription (Latin):
orbis ab orbe .i. a rotunditate quia
olim urbes rotunde fien solebant et
fuint adhuc et sola roma per excellen¬
ciam urbs dicitur et cetera opida.
uel cũ admũcto urbs bononia urbs
ianua oppidũ adbĩtatores pertinet
cuuitus ad leges urbs ad utrũq et for¬

Expanded text:
orbs ab orbe, idest rotunditate, quia olim urbes rotunde solebant fieri et fiunt adhuc. Et sola Roma per excellentiam Urbs dicitur, cetera oppida, vel cum adiuncto, urbs Bononia, urbs Parma: oppidum ad habitatores pertinet, civitas ad leges, urbs ad utrumque;
Abbreviated transcription (Latin):
Sono. nas. uii. antum. unde hic
sonitus. tus. ip̃a actio sonandi
uel screpitus et sonus. et propͥe
confuse uocis. et hic sonus som
quiꝙͣ aure auditur uel auditu
iissons. nãs .i. concordare uel as¬
sentire. uel uixta ponere souare
uel consonare uel contra sona¬
tei sonare. absono. nas .i. discor¬
dare. unde absonanter discordã¬
ter. et hec absonancia .i. discor
dissidens et discordans uel non
sonans sicut absonancia .i. discor¬
dancia sepe poritur pro non so¬
nancia. cousono. uas .i. simul
souare uel concordare. Unde con¬
sonanter. et hec consonancia. cie
et est consonus. na.niiiii. dissouo

Expanded text:
SONO -as -ui -tum, unde hic sonitus -tus, ipsa actio sonandi vel strepitus et sonus et proprie confuse vocis, et hic sonus -ni, quicquid aure auditur vel auditu assono -as, idest concordare vel assentire vel iuxta sonare vel consonare vel contra sonantem sonare; absono -as, idest discordare, unde absonanter, discordanter, et hec absonantia -e, idest ddissidens et discordans vel non sonans, sicut absonantia sepe ponitur pro non sonantia; consono, idest simul sonare vel concordare, unde consonanter, et hec consonantia -e, et
Abbreviated transcription (Latin):
S inter dei mĩstros fit disceptacõ
ueant ne fuga oĩ et qui eoꝵ
fugiant ne morte oĩi desidei de¬
detur qui maneant et qui fugi¬
aut sorce legende sunt. et in pͥmo¬
bundaret aliꝙͣ quod oporteret dari¬
ei quod nõ hrẽt nec duob dar nõ
potuiss. si sibi occuerent duoqꝵ
neuter aliũ uel indigeñ uel erga
te aliqua ucc̃itate suꝑaret nchil
iustius faceres ꝙͣut sorte legens
cuidandũ esset quod dau utriq nõ
nantur rustici qui seruant tem¬
pa ad seminandũ et adarbores
iucidendas uel similia que cextã
circa medicinas dandas et minu¬
tiones faciendas et silia de quib¬

Expanded text:
si inter Dei ministros inde sit disceptatio, neant, ne fuga omnium, et qui eorum fugiant, ne morte omnium dedetur, qui maneant et qui fugiant, sorte legendi sunt. Qui bundaret aliquid, quod dari oporteret ei qui non haberet, nec duobus dari posset, si tibi occurrerent duo, quorum neuter alium vel indigentia, vel erga te aliqua necessitudine superaret; nihil justius faceres quam ut sorte legeres, cui dandum esset quod dari utrique non nantur hic rustici qui servant tempora ad seminandum vel arbores incidendas et similia, que certam circa medicinas dandas et minutiones faciendas et similia. I
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua cõpulsi deum putant
sortib ecẽplo apłoꝵ esse consulẽ¬
dum uideant hoc ipõs apłos nõ
nisi collectio fintrum cetu et pre¬
cibus ad deũ fusis egisse. Tercõ¬

Expanded text:
aliqua compulsi Deum putant sortibus exemplo Apostolorum esse consulendum, videant hoc ipsos Apostolos non nisi collecto fratrum coetu, et precibus ad Deum fusis egisse. De
Abbreviated transcription (Latin):
autem ꝑ admonitionẽ alicuius
grli uel sacerdotis deus nobis de¬
nuĩciat ꝙ sit euienturũ et ꝙͥ nou et
te mediante denuĩciatũ est ioseph
inpũti ut enemet i futuro. et
istuo appellatur uisio. aliĩ deus fu¬
turũ denũciat uel psimile uel ꝑ
contranũ ꝑ siuile ut petro uolen
intellerit gentiles. ꝑmactare mor¬
tificationem uicõꝵ ꝑ manducare
incorpationẽ fidei. ꝑ contrariũ uero
ut de iosepl qui maculante uacce
fletus in somnio significat ꝯnu¬

Expanded text:
er ammonitionem alicuius geli vel sacerdotis, Deus nobis denuntiat quid sit eventurum et quid non, et gelo mediante, denuntiatum est Ioseph in presenti ut eveniet in futurum, et istud appellatur visio. Aliquando Deus futurum denuntiat vel per simile vel per contrarium. Per simile, ut Petro nolentintellexit gentiles, per mactare mortificationem vitiorum, per manducare incorporationem fidei. Per contrarium, ut de Ioseph cui macilente vacce fletus in somnio significat gau
Abbreviated transcription (Latin):
lusione procederent uir sapieus
ut ablato puero inegiptũ fugeret
Bursimm nisi alũ sompiua cogita¬
tioue suul et reuesone procede¬
rent neqͣꝙ damel propha nabu¬
godonosor uisionem disseiens a
indice cogitationis inchoasset di¬
ceus. tu rex excogitare cepiti in
statu tuo quod eẽt futiuũ poit u
et qui reuelas nustena oũoit tibi
que uentura sunt paulo post uide¬
bas. et ecce quasi statua una quau¬
dis statuta illa magna et stacuta
subliuus stabat contua te. etc. Dan¬
iel itaq dũ souiũ ad implendũ
reuerteut̃ insinuat. et ex qua octũ
sit cogitatione ⁊ uauifestat patẽt
nuuucu cũ sounina tot reꝵ qua¬
litatib alcernent cauto eis credi
difficilius debet ꝙͣto ex quo ĩpulsu
ueruant facilus nou enicer scĩ
aũt uui iuter illusiones atq re¬
ueloues ipãs in sõnũ uoces aut
u̾magines quodam intimo sapore
discernũt ut scĩat uel quid abono
spũ ꝑcipiant uel quid ab illusioue
paciantur. Nam sierga hoc mens

Expanded text:
illusione procederent, Salomon ae sponsum, ut ablato puero in Aegyptum fugeret, . Rursum nisi aliquando somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu, rex, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendit tibi quae ventura sunt . Et paulo post: Videbas, et ecce quasi statua una grandis, statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te , etc. Daniel itaque dum somnium adimplendum reverenter insinuat, et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant, facilius non elucet. Sancti autem viri inter illusiones atque revelationes ipsas visionum voces aut imagines quodam intimo sapore discernunt, ut sciant vel quid a bono spiritu percipiant, vel quid ab illusione patiantur. Nam si erga haec mens
Abbreviated transcription (Latin):
somipiu̾ũ. Est enĩ sominũ quociẽs
ex aliqua cogitatione et cura pre¬
cedente nascitur aliquoo sorm¬
uni. et componitur ab in et somp¬
no quia tm̃ est in sorupino et pit
euolat et uauesat cũ sonnio.S ce¬
tem que aliꝙͥ significant ⁊ post
subsistũt in sua significacõe fan¬
tasma sine uisinũea cũ aliquis ĩ
pucipio somun uidet fornias diuer¬
sas et uaras et alienas a natun
reti hoc genere continetut epyͣ¬

Expanded text:
somnium. Et est insomnium quotiens ex aliqua cogitatione et cura precedente nascitur aliquod somnium, et componitur ab in et somno, quia tantum est in somno et pariter abvolat et vanescit cum somno, sed cetera que aliquid significantsubsistunt in sua significatione. Fantasma sive visum est cum aliquis in principio somnii videt formas diversas et varias et alienas a natura rerum: in hoc genere continetur ephy
Abbreviated transcription (Latin):
liugua sonat. et faciunt preten¬
tum in .ui. diuisas et supinũ iu
atum. licet iuueniatur qũ face̾
preteritũ in. aui. et sup̃ in. atum
Item nõ ꝙ ⁊̃ sono . uis. inuenit̾¬
oreth incerpiecatur durcta. ge¬
nus est uitis optime que utiles siuc¬
tus facit sorech et est nomen cuius¬
cis .i. ius quia semꝑ sorciatur mor¬
tem uel cedem. uel sorex dicitur
a serra et rodo quia rodat et in mod̾
duni. ubi sorices hũndant et coꝵ

Expanded text:
licet so- et faciunt preteritum in -ui divisas et supinum in -itum, licet inveniatur quandoque facere preteritum in -avi et supinum in -atum. Item nota quod etiam sono -is invenitOROC interpretatur dilecta: genus est vitis optime que uberes fructus facit; Soroc etiam est nomen cis, quia semper sortiatur mortem et cedem, vel sorex dicitur a serra et rodo, quia rodat et in modum  ubi sorices abundant. Item
Abbreviated transcription (Latin):
ia quasi soli patcat. uñ hoc solũ iu¬
ferior pars pedis quia eo terre ue¬
stigia ĩprimm et quia terra fir¬
ma est ad sustiuendũ ideo et solũ
dr̃ quicꝙͣ sustinet aliꝙͣ ut aqua
est solũ nauium et pisciũ. aer est
soluui auiũ. celũ est solũ deoꝵ et

Expanded text:
ra, quia soli pateat; unde hoc solum, inferior pars pedis, quia eo terre vestigia imprimimus; et quia terra firma est ad sustinendum, ideo et solum dicitur quicquid sustinet aliquid, ut aqua est solum navium et piscium, aer est solum avium, celum est solum deorum et
Abbreviated transcription (Latin):
Solido a solum dr̃ solido. das fir¬
mare incegrare. uñ hoc solidamẽ
et hoc solidam̃tũ. et solidus. da. dũ
et compatur. unde solidius. me.
adu̾biĩ et hec soliditas. tatis et
et comparatur. Item a solido. das
hic solidus. di ꝙdam pondus. et
dr̃ solidus quia illi nicħ decere
uidetur. solidũ eiũ iutegrũ et to¬
tũ ueteres dicebant ip̃m quoq
nũuusia. a numo uocatur uel
nouissima quia noĩb pn̾cipunt
et efsigiis siguetur. ab micio uero
unũ nmsma unus argenteus
erat. solidus apud latiuos alio
nomue sexilla dr̃ quia uncia com¬
pleatur sex solidis. hũc uulgus
aureũ solidũ uocat cuius terciam
ꝑtem dixerũt tremissam quia so¬
lidum faciat trenussus. et uota¬
ꝙ tremissus pro illo pondere dicẽ¬
dum est solidus et nõ soldus insi
sincopetur in silła. uñ solidanus
na.nium. ad solidũ ꝑtineus uel
solidos accipiens uel pro solidis
sermens. Solido componitur con¬
sido. das. resolido. das. et est actũn

Expanded text:
Item a solum solido -as, firmare, integrare, unde solidamen, et solidamentum, et solidus -a -um, et comparatur, unde solide -ius -me adverbium, et hec soliditas -tis; et et comparatur. Item a solido -as hic solidus -di, quoddam pondus, et dicitur solidus quia nichil ei deesse videtur: solidum enim integrum et totum veteres dicebant; ipse quoque numisma a nummo vocatur, vel nomisma quia nominibus principum et effigiis signetur. Ab initio vero unum numisma unus argenteus erat; solidus apud Latinos alio nomine sextula dicitur, quia uncia compleatur VI solidis: hunc vulgus aureum solidum vocat, cuius tertiam partem dixerunt tremissem, quia solidum faciat ter missus. Et nota quod pro illo pondere dicendum est solidus et non soldus, nisi sincopetur in sillaba; unde solidarius -a -um, ad solidum pertinens vel solidos accipiens vel pro solidis serviens. Solido componitur consolido -as, resolido -as, et est activum
Abbreviated transcription (Latin):
mos et consuetudo soloecensumi
cũ enĩ soloecenses in confinio gre¬
sie et barbarie sic eẽnt partun bar¬
baioꝵ more ꝑtim grecoꝵ loquẽtes
linguam habebant confusam.
cũ enĩ utramq uellent sibi defen¬
dere utraniq corrũpebant. unde¬
ueuirent ut liguami latinaui. ad¬
discerent eaui maxime corrũpebãt
unde moleuit consuetudo ut ꝙl
uiciũ in or̃one diceretur soloecisiꝰ
quasi mos et consuetudo soloescẽ¬

Expanded text:
mos et consuetudo Soloecensium. Cum enim Soloecenses in confinio Grecie et Barbarie siti essent, partim Barbarorum more, partim Grecorum loquentes, linguam habebant confusam; cum enim utramque sibi vellent defendere, utramque corrumpebant. venirent ut linguam latinam addiscerent, eam maxime corrumpebant, unde inolevit consuetudo ut quodlibet vitium in oratione diceretur soloecismus, quasi mos et consuetudo Soloecen
Abbreviated transcription (Latin):
et hec sambuca .ce. quoddam genus
symphonie musicũ quia fit᷑ de illa
arbore. et hic sambuciuanus .iii.
qui caint cum samubuca. et hec sai¬
bustia. stie. que cauit cũ tali instru¬
mento et hic sambuculus .li. salta¬
cor ad uocẽ sambuce. et coꝵ .cu.¬
uasa fictilia crduntur. uñ et talia

Expanded text:
et hec sambuca -ce, quoddam genus simphonie musicum, quia fit de illa arbore, unde hic sambucinarius, qui canit cum sambuca, et hec sambustria -e, que canit cum tali instrumento, et hic sambuculus, saltator ad vocem sambuce. S 28 Sus fictilia vasa creduntur, unde et talia
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ populus .li. est eiũ ipłs hũane
multitudinis cetus uuis consensu
et concordi coĩone sociatur. uel ppls
est collectio tam nobiliũ ꝙͣ ignobi¬
lium eiuidem cantatis. s plebs est
collectio tĩ ignobiliũ. et dr̃ a plĩali¬
tate quia plr̃es sunt ignobiles ꝙͣ no¬
biles. uel a pleo. ples. quia plebs re¬
plet. uulgus est passim iuhabitaus
sic dicte quia in principio romai
In senatores milites et plebem que
tũ trbus multiplicate pristinũ re¬
tinent noren. et a populus. popu¬

Expanded text:
hic populus -li. Est enim populus humane multitudinis cetus iuris consensu et concordi communione sociatus, vel populus est collectio tam nobilium quam ignobilium eiusdem civitatis, sed plebs est collectio tantum ignobilium, et dicitur a pluralitate quia plures sunt ignobiles quam nobiles, vel a pleo quia plebs replet; vulgus est passim inhabitans sic dicte quia in principio Romaniin senatores, milites et plebem, que tamen tribus multiplicate pristinum retinent nomen. Et a populus
Abbreviated transcription (Latin):
porto. tas .i. simul portare uel suffez¬
deorsum uel de uno loco ad alium
dis uel in diuersas partes portare
et ponũtur. ista duo uerba sepe pro ui¬
dr̃ importo. tas intro uel ualde porta¬

Expanded text:
porto -as, simul portare vel suffedeorsum vel de uno loco ad alium dis vel in diversas partes portare; et ponuntur ista duo verba sepe pro vi importo
Abbreviated transcription (Latin):
mnatis .i. apertio. uñ ec illiũacio sens
dr̃ porisma. et eciani regule quas gro¬
metre ponũt ad aliquid oũdendum uo¬
cautur porisiuata quia aperiant et il¬
lummnent mentem lectoris. porisma¬

Expanded text:
ma -tis, idest apertio, unde et illuminatio sensus dicitur porisma, et etiam regule quas geometre supponunt ad aliquid ostendendum dicuntur porismata, quia aperiant et illuminent mentem lectoris,
Abbreviated transcription (Latin):
portentum. ti .i. monstrum. unde por¬
tentuosus. sa. sum .i. moustruosus.
et comparatur. Et nondum ꝙ porten¬
tum non est contra naturam natũ
ut nauo dicit. Nam nichil contra
uolunitatem dei que nat᷑a ẽ oĩn re¬
rum potest fieri. s est portentũ non
coritra naturam s contra quod est
natura. portentum prodigium mõ¬
strum ostentum drũt. Nam portẽtũ¬
dr̃ quia aliquid potest oñdi. prodigi¬
um quia porro dicat .i. futura predi¬
cet. uel portentũ interra. prodigium
in celo quod procul adigito uel por¬
tentum quia porro futurũ sigͣt. pro¬
digium quia deuastacõem sig̃t. mõ¬
strum quia statim monstrat et appet
ostentum ꝙ aliquid futurũ deurr̃at
et hec ꝓprietas est. s abusiue autoꝵ
płiu corrumpitur. Item drĩa est int̾
portentum et portentuosũ. quia por¬
tenta sunt que trausfigurantur sic̃
fertur in libia mulier peperisse ser¬
pentem portentuosa uero leuem su¬
nunt mutationem ut natus cum

Expanded text:
portentum, idest monstrum, unde portentuosus -a -um, monstruosus, et comparatur; et notandum quod portentum non est contra naturam natum, ut Varro dicit, nam nichil contra voluntatem Dei, que natura est omnium rerum, potest fieri, sed est portentum non contra naturam, sed contra quam est nota natura. Portentum, prodigium, monstrum, ostentum differunt: portentum quia aliquid preostendit, prodigium quia porro dicat, idest futura predicat, vel portentum in terra, prodigium in celo, quasi procul a digito, vel portentum quod porro futurum significat, prodigium quod devastationem significat; monstrum quod statim monstrat quod apparet, ostentum quod aliquid futurum demonstrat; et hoc proprietatis est, sed abusione autorum plerumque corrumpitur. Item differentia est inter portentum et portentuosum, quia portenta sunt que transfigurantur, sicut fertur in Libia mulier peperisse serpentem; portentuosa vero levem sumunt mutationem ut nati cum
Abbreviated transcription (Latin):
hn angeli qui hoc potencius ceteris
in suo ordine ꝑceperunt ut eorum
dictioni iurtutes aduerse subiecte
sunt quoꝵ potestate refreuantur ne
corda homimũ temptare preualeãt
quautum uolunt.

Expanded text:
ur qui hoc potentius caeteris in suo ordine perceperunt, ut eorum ditioni virtutes adversae subjectae sint, quorum potestate refrenantur, ne corda hominum tantum tentare praevaleant, quantum volunt.