comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simi factũ ẽ ut ⁊ pat̾ mitt̾et filiũm. &e ipsi
lius susciperet hominem sanandum.
nime eruerentur a sarcinis pecẽoꝵ. T̃ti
dem hominẽ suscepit ille curandũ. s an¬
pliorem curã demonstrauit adhibemm
eẽ anime qm corꝑi. Nam cũ ipse salumu
inter cetera miracula q̃ presens faciebitiu
raliticũ antiqua ualitudine oppresũ mat¬
ret: prius enis animam censuit eẽ sanan¬
dam. tunc demũ etiã eiꝰ corꝑi dignatus ẽi
nare salutem. fili inqͥt confide: qm̃ remili
sunt tͥ pecc̃a tua. Magna salus: ñ ẽ contnis¬
nenda. hanc appetere debet: quisqͥs intiru
ce exterius saluus ẽẽ desiderat. Mundat
ait ipse dñs que intus sunt: ce que fius
losi dolose insidias p̃parabant: qñdo aili¬
runt dñm paralytico dicentẽ. dimissas̃ ll
peẽca tua: continuo susurratio illa agu¬
tionis pessime. ubi eos audiebat quianl
inspiciebat. quis ẽ iste inquiunt qu ptil
dimitat: blasphemat. Nemo enĩ potitid

Expanded text:
simi, factum est ut et Pater mitteret Filium, et ipse Filius susciperet hominem sanandum, animae eruerentur a sarcinis peccatorum. Totum quidem hominem suscepit ille curandum; sed ampliorem curam demonstravit adhibendam esse animae quam corpori. Namque cum ipse Salvator inter caetera miracula quae praesens faciebat, paralyticum antiqua valetudine oppressum videret, prius ejus animam censuit esse sanandam, tunc demum etiam ejus corpori dignatus est donare salutem. Fili, inquit, confide, quoniam remissa sunt tibi peccata tua. Magna salus non est contemnenda. Hanc appetere debet, quisquis interius et exterius salvus esse desiderat. Mundate, ait ipse Dominus, quae intus sunt; et quae foris dolosi dolose insidias praeparabant, quando audierunt Dominum paralytico dicentem, Dimissa sunt tibi peccata tua; continuo susurratio illa cogitationis pessimae, ubi eos audiebat qui corda inspiciebat, Quis est iste, inquiunt, qui peccata dimittit? Blasphemat: nemo enim potest d
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ autẽ rectam uerãq doctrinã quẽ¬
ad modũ ñ ẽ filiꝰ patre maior. quia filius
apparuit in homine. pat̃ in igne: sic ñ est
sp̃s sc̃s minor filio. qͥa in specie apparuit co¬
lumbe. Diuina illa substantia tͥnitatis.
manens in se ipsa sicuti ẽ: ut innouaret
ꝑdita. nr̃amq restauraret ruinã: ꝓ captu
hominũ. ce ꝓ congruentia sui cuiꝰq rei. se
iuisibilit̾ demonstrauit. Unitatẽ eqͣli¬
tatemq suã ñ amisit in igne ds̃: s ñ est
ignis in homine filiꝰ. S ñ hoc solũ qd̃ ui¬
debatur erat: erat & qd̃ latebat. Nam si
s ñ colũba erat sp̃s. Totũ hoc oho: facu¬

Expanded text:
cundum rectam autem veramque doctrinam, quemcundum rectam autem veramque doctrinam, quemadmodum non est Filius Patre major, quia Filius apparuit in homine, Pater in igne; sic non est Spiritus sanctus minor Filio, quia in specie apparuit columbae. Divina illa substantia Trinitatis manens in se ipsa sicuti est, ut innovaret perdita, nostramque restauraret ruinam, pro captu hominum, et pro congruentia cujuslibet rei se visibiliter demonstravit; unitatem, aequalitatemque suam non amisit. In igne Deus, sed non est ignis: in homine Filius, sed non hoc solum quod videbatur erat, erat et quod latebat. Nam si sed non columba erat Spiritus. 21. Totum hoc, homo, fac
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iste: fater ẽ an filiꝰ: Si dixeris pater ẽ: ui¬
sus ẽ gͦ pater in aliqua specie. Non autem
audes dicere filius ẽ: ne rursꝰ ipsius testimo¬
nio ipsius moysi obruaris. Tu es ds̃ solus:
& alium ñ nouimus absꝙ te. Ergo deo
patͥ assignabis. qd̾ apparuit in colũpna
ignis uel nubis: Si deo patͥ hoc assigna¬
bis. modo redi ad illam ratiõcinationẽ tuam
ce dic mͥ que sit melior natura ignis. nubis.
aut hominis: Si dixeris ignis uel nubis: ir¬
rideris ñ solum ab hominib qui certa ratio¬
ne sunt p̃diti. ñ qui ur̃a uana seductione
decepti: s etiam ab ipsis pecorib quib ce¬
si ñ ẽ rationalis intellectus. inest tñ natu¬
ralis sensus: qui ñ ẽ attͥbutus igni uelnu¬
bib. Si autẽ dixeris hominis ẽ melior. fi¬
lius a te demonstrat᷑ patre maior: quia
filiꝰ apparuit in homine. pat̃ apparuit in
igne. Hoc arriani scđ̾m uos dictũ sit: se¬

Expanded text:
est iste? Pater est, an Filius? Si dixeris, Pater est: viest iste? Pater est, an Filius? Si dixeris, Pater est: visus est ergo et Pater in aliqua specie. Non autem audes dicere, Filius est: ne rursus ipsius testimonio Moysi obruaris, Tu es Deus solus, et alium non novimus absque te . Ergo Deo Patri assignabis quod apparuit in columna ignis vel nubis. Si Deo Patri hoc assignabis, redi modo ad illam ratiocinationem tuam; et dic mihi quae sit melior natura, ignis, nubis, aut hominis. Et si dixeris, ignis, vel, nubis, irrideris non solum ab hominibus, qui certa ratione sunt praediti, non qui vestra vana seductione decepti; sed etiam ab ipsis pecoribus, quibus etsi non est rationalis intellectus, inest tamen naturalis sensus, qui non est attributus igni vel nubibus. Si autem dixeris, Hominis est melior: Filius a te demonstratur Patre major; quia Filius apparuit in homine, Pater apparuit in igne. Hoc, Ariani, secundum vos dictum sit: se
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ unitatẽ. S adhuc uanas tuas machi¬
nas diuersasꝙ comꝑationes de patͥs ce
filii ce spiritus sc̃i substantia. catholica do¬
ctrina suffodiat: ut edificium tuũ qͦd suꝑ
harenã ñ suꝑ petrã edificas. flatu uentoꝵ
diuinoꝵ scilicet eloquioꝵ ac pliuua gr̃e
descendente subuertat: subuersũꝙ stat
ruina magna. Qmius nos inuisibilem to¬
tam tͥnitatẽ nouerimus. credamus. tenea-¬
mus: dic tu heretice nobis. qui sit ille qui
apparuit moysi. in flamma ignis. in mon-¬
te sẏna: cuiꝰ posteriora uidit moyses. ipso
se dño demonstrante. Nam cũ ille querẽt
faciem dei uidere dicens. si anueni gr̃am
ante de. ostende michi faciem tuã: hoc ei
dñs respondit. ascende in coreb. ce sta su¬
ꝑ petram. & transiet claritas mea ante de:
ce posteriora mea uidebis. facies autẽ mea:
lus isrł. exeuntib ex egypto: Deus ait liber
exodi p̃ibat illos: die quidẽ in columpna
nubis. nocte autẽ in columna ignis. Quis

Expanded text:
s unitatem. 20. Sed adhuc vanas tuas machinas diversasque comparationes de Patris et Filii et Spiritus sancti substantia, catholica doctrina suffodiat; ut aedificium tuum, quod super arenam non super petram aedificas, flatu ventorum, divinorum scilicet eloquiorum, et pluvia gratiae descendente subvertat, subversumque fiat ruina magna. Quamvis nos invisibilem totam Trinitatem noverimus, credamus, teneamus: dic tu nobis, haeretice, quis sit ille qui apparuit Moysi in flamma ignis in monte Sina, cujus posteriora vidit Moyses ipso se Domino demonstrante. Nam cum ille quaereret faciem Dei videre, dicens, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi faciem tuam; hoc ei Dominus respondit: Ascende in Horeb, et sta super petram, et transiet claritas mea ante te, et posteriora mea videbis, facies autem mea nliis Israel exeuntibus de Aegypto? Deus, ait liber Exodi, praeibat illos, die quidem in columna nubis, nocte autem in columna ignis . Quis
Abbreviated transcription (Latin):
ra que infixistis. agnoscitis latus qͦd pui
p̃cio mei sanguinis: ñ estis mei. disceauti
a me in ignẽ eternũ: qui paratus ẽ diabo¬
loce angłis eiꝰ. s illoꝵ. mors: ꝓficiat adu
stram salutẽ. Si illi contempserunt. nos
timeamus eũ qui sic uenturus ẽ udialł.
festinet unusqͥsꝙ cũ uiuit. ut uiuat aił¬
rat ut eius p̃cioso sanguine redimat᷑ ncd̃
ñ suerit inuentus in numero redempt
in numero maneat ꝑditoꝵ. Hic hiolla
uiuitur: melior eligatur locus. hic ẽ als¬
pus fidei. Ceterũ in inferno ait ꝓpła qul
tur a uita. Qui uult ñ timere istũ uidical
iidicantem: ipsum nunc sͥ adhibeat desa¬
redimus ȩqualem pat̾ oe filio: quia simul
se mn patre &e in filio. Quomͦ ẽ in patre: fili¬
m audi. sp̃s inquit qui ꝓcedit a patre: ip.
aintroducet uos in omnẽ ueritatẽ. Quomͦ
& in filio: Ipse filiꝰ post resurrectionẽ mittens
sscipulos suos p̃dicare eugłm. insufflauit

Expanded text:
ra quae inflixistis, agnoscitis latus quod pupra quae inflixistis, agnoscitis latus quod puppretio mei sanguinis, non estis mei; discedite a me in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Sed illorum mors proficiat ad nostram salutem. Si illi contempserunt, nos timeamus eum qui sic venturus est judicare. Festinet unusquisque cum vivit, ut vivat; currat, ut ejus pretioso sanguine redimatur: ne cum non fuerit inventus in numero redemptorum, in numero maneat perditorum. Hic, hic dum vivitur, melior eligatur locus. Hic est tempus fidei. Caeterum, In inferno, ait prophetaperetur a vita. Qui non vult timere justum judicem judicantem, ipsum nunc sibi adhibeat deferedimus aequalem Patri et Filio, quia simul est et in Patre et in Filio. Quomodo est in Patre? Filium audi: Spiritus, inquit, qui procedit a Patre, ipse introducet vos in omnem veritatem . Quomodo est in Filio? Ipse Filius post resurrectionem mittens discipulos suos praedicare Evangelium, insufflavit
Abbreviated transcription (Latin):
cet: qui stetit sub iudice. Ueniet mea fom
in qua udicatus ẽ. ut uideant in quẽ p¬
gerunt. cognoscant iudei quẽ nec auerint si¬
uincat eos ille homo susceptus. &e ab eis aui¬
fixus. fortassis dilectissimi. q̃m ueritas eusl¬
ca ñ tacuit eũ cum cicatricib resurrȩxise i
posset si uellet de corꝑe suscitato ce clarsi¬
to omnẽ maculã cuiꝰsibet cicatricis abstn
s sciebat quare cicatrices in corꝑe suo ser¬
ret. ut uulnera dubitationis in cordib s¬
cipuloꝵ. sanaret: fortasse gͦ ut dixi. siuthe¬
monstrauit thome ñ credenti nisi tangar
ce uideret: ita etiam inimicis suis iuilnan
demonstrat᷑us ẽ sua. ꝓpter qd̃ dictum et p
propħam. uiderunt in quẽ pupugerunt
ñ ut eis dicat sicut thome. qͥa uidisti creai¬
disti: s ut conuincens eos ueritas dicait. fi¬
ce hominẽ quẽ crucifixistis: ecce deũ ⁊ hom¬
nem in quẽ credere noliuistis. Uidetis uilie¬

Expanded text:
cet qui stetit sub judice; veniet in ea forma cet qui stetit sub judice; veniet in ea forma in qua judicatus est, ut videant in quem pupugerunt. Cognoscant Judaei quem negaverunt: convincat eos ille homo susceptus, et ab eis crucifixus. Fortasse, dilectissimi, quoniam veritas evangelica non tacuit eum cum cicatricibus resurrexisse, qui posset si vellet de corpore suscitato et clarificato omnem maculam cujuslibet cicatricis abstergere sed sciebat quare cicatrices in corpore suo servaret, ut vulnera dubitationis in cordibus discipulorum sanaret: fortasse ergo, ut dixi, sicut demonstravit Thomae, non credenti nisi tangeret et videret, ita etiam inimicis suis vulnera demonstraturus est sua. Propter quod dictum est per prophetam, Videbunt in quem pupugerunt : non ut eis dicat, sicut Thomae, Quia vidisti, credidisti ; sed ut convincens eos Veritas dicat, Ecce hominem quem crucifixistis, ecce Deum et hominem in quem credere noluistis. Videtis vulne
Abbreviated transcription (Latin):
elzebub pͥncipe demonioꝵ. eiceret demonia.
Cum tanta tñ miracula faceret: contemp¬
tus ẽ. Non solũ digne habitus ñ ẽ: s insu¬
ꝑ occisus ẽ. Quare ñ tunc factũ ẽ. ut eiꝰ pre¬
sentia numerus ille colligeret᷑: nisi qͥa opor¬
tebat impleri omnia q̃ de eo erant scͥpta:
Etenĩ qͣndo illa agebantur. iam illi ab ip̃so
p̃parabant᷑: iam captiuitas eoꝵ capta erat.
Expectabat᷑ ut ascenderet saluator: ce dona¬
ret dona. Que dona: Dona q̃ acceꝑunt disci¬
puli. que accepit petrus. ut moreretur pro
absente: quem desꝑando negauerat p̃sentẽ.
endete quid idem petrus dicat. in epła sua:
quid effundat ex dono illo scĩ sp̃c. Credentes
inqͥt in eum quẽ ñ uidetis: gaudete inenar¬
rabili gaudio. Gaudeamus ce nos eredendo
in eũ quẽ ñ uidemus. ut securi illũ uideam
cum ad ipsũ ꝑuenerimus. Ueniet autẽ ms¬
uiuos ce mortuos iudicare. Ueniet ito ni¬

Expanded text:
elzebub principe daemoniorum ejiceret daemonia . elzebub principe daemoniorum ejiceret daemonia . Cum tanta tamen miracula faceret, contemptus est: non solum digne habitus non est, sed insuper occisus est. Quare non tunc factum est ut ejus praesentia numerus ille colligeretur, nisi quia oportebat impleri omnia quae de eo erant scripta? Etenim quando illa agebantur, jam illi ab ipso praeparabantur, jam captivitas eorum capta erat. Exspectabatur ut ascenderet Salvator, et donaret dona. Quae dona? Dona quae acceperunt discipuli; quae accepit Petrus, ut moreretur pro absente, quem desperando negaverat praesentem. Videte quid idem Petrus dicat in Epistola sua, quid effundat ex dono illo sancti Spiritus: Credentes, inquit, in eum quem non videtis, gaudete inenarrabili gaudio . Gaudeamus et nos credendo in eum quem non videmus; ut securi illum videamus, cum ad ipsum pervenerimus. Veniet autemvivos et mortuos judicare. Veniet autem ut judi
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis in altum regredere. suꝑ celos di¬
gnare ascendere. ut congregatio ppl fideł
congreget᷑ in unũ ꝑfidem: ut fides deducat
eos ad speciem. Ipsa ẽ uirtus omĩpotentie
tue. ut plus possis in ipsis fidelib qͣndo ab¬
sens ab eis in hoĩe illo suscepto sentiris:
ceterũ p̃sentia tue maiestatis de cordibus
fidelium tuoꝵ. nũqm discedis. Uidete
autẽ dilectissimi: quid donauerit iste qui
ascendit in altũ. Captiuã duxit captiuita¬
tem: dedit dona hominib. uidete qͥd do¬
nauerit. henit mirabilit̾. creuit mirabili¬
ter: exhibuit multa miracula q̃ suꝑius
cõmemorauimꝰ. Salus et̾na: multis p̃sti¬
tit salutẽ. Qui infirmitates nrãs susce¬
pit: multas uariasq infirmitates cu¬
rauit. Crcũdatus tunc fuit multitudine
ppłoꝵ: quos ad duxerat ñ fides. s curiosi¬
tas oculoꝵ. Deniq uisa miracula multi
laudabant: alii de trahebant. Nam inde ẽ
illud detractionis uerbũ: dicentiũ qͦd in be¬

Expanded text:
mortuis in altum regredere, super coelos dignare ascendere: ut congregatio populi fidelis congregetur in unum per fidem, ut fides deducat eos ad speciem. Ipsa est virtus omnipotentiae tuae, ut plus possis in ipsis fidelibus, quando absens ab eis in homine illo suscepto sentiris. Caeterum praesentia tuae majestatis de cordibus fidelium tuorum nunquam discedis. Videte autem, dilectissimi, quid donaverit iste qui ascendit in altum, captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus ; videte quid donaverit. Venit mirabiliter, crevit mirabiliter, exhibuit multa miracula, quae superius commemoravimus, salus aeterna multis praestitit salutem. Qui infirmitates nostras suscepit, multas variasque infirmitates curavit. Circumdatus etiam tunc fuit multitudine populorum, quos adduxerat non fides, sed curiositas oculorum. Denique visa miracula multi laudabant, alii detrahebant. Nam inde est illud detractionis verbum dicentium, quod in Be
Abbreviated transcription (Latin):
estis ab ea ꝑducti: manete in ea. Si quꝰ ͤ
e disciplinã uel quãlibet ammonitionẽ
spe tilit. ce iratus abscessit: agnoscat matrẽ
qeat ad eam libent̃. & hec suscipit q̃ reqͥrit.
sdudebit siliũ ꝑditum. fuisse ꝯuersũ. S li¬
osmultũ gaudeat filiũ ꝑditũ fuisse ꝯuer¬
sim:stabilitatis dignitatẽ ñ quiescit p̃dica¬

Expanded text:
estis ab ea perducti, manete in ea. Si quis ejus estis ab ea perducti, manete in ea. Si quis ejus vel disciplinam vel quamlibet admonitionem aspere tulit, et iratus abscessit, agnoscat matrem, redeat ad eam libenter: et haec suscipit quae requirit; gaudebitque filium perditum fuisse conversum. Sed licet multum gaudeat filium perditum fuisse conversum, stabilitatis dignitatem non quiescit praedica
Abbreviated transcription (Latin):
niam: statuam qͥd ꝑsingłos dies quispan
piat. O lupe male. o serpens inique. oste
nequissime. dñam calcas: uerã matremi¬
pugnas. Xp̃m exsufflas: catholicũ rebapi¬
zas. Et quod ẽ pessimũ artis tue. aliquos pe¬
tentia p̃mis ut ꝑdas: alios pecunia comiys
quos occidas. Ergone heretice ad hoc ueftims
ut expolies intus xp̃o uestitum: Ad haci
seis esurientẽ: ut anime auferas cibũ e
Ad hoc das pecuniam. ut sic tͥ isti uendar
xp̃m rebaptizandũ. quẽ admodum uids
iudeis uendidit crucifigendũ: Pecuman
a: tecum sit in ꝑditionẽ. Peiora heretce si¬
cis: qͣm que fecit iudeus. Ecce enĩ uideus
cesi precio comꝑauit xp̃m occidendum
semel latus eus in cruce pendentis pupl¬
git: s totum eius corpus integrũ reseruas
Tu uero ad eũ hoc cotidie comꝑas pecumia
ut sedentis in celo diuersa laceres membls¬
cͥios autẽ dilectissimi qui ab initio uben

Expanded text:
niam, statuam quid per singulos dies quisque niam, statuam quid per singulos dies quisque accipiat. O lupe male! o serpens inique! o serve nequissime! dominam calcas, veram matrem impugnas, Christum exsufflas, catholicum rebaptizas; et quod est pessimum artis tuae, alios potentia premis ut perdas, alios pecunia comparas quos occidas. Ergone, haeretice, ad hoc vestis nudum, ut exspolies intus Christo vestitum? Ad hoc pascis esurientem, ut animae auferas cibum coelestem? Ad hoc das pecuniam, ut sic tibi isti vendant Christum rebaptizandum, quemadmodum Judas Judaeis Christum crucifigendum? Pecunia tua tecum sit in perditionem . Pejora, haeretice, facis quam quae fecit Judaeus. Ecce enim Judaeus etsi praemio comparavit Christum occidendum, semel latus in cruce pendentis pupugit, sed totum ejus corpus integrum reservavit: tu vero ad hoc eum quotidie comparas pecunia, ut sedentis in coelo diversa laceres membra. Vos autem, dilectissimi, qui ab initio uberi
Abbreviated transcription (Latin):
nescire dicat quod scii ñ posse sciendũ est.
siam sꝑemus nos acciꝑe: quicqͥd magnio
pusillis dignatus fuerit ille donare. Se
auctoritas. mat̾ ce uirgo corꝑe casta. ꝓlefr¬
da sponsa xp̃i suꝑuis declarata. pie nin
filios: quos deo pat̾ dignos assignare o¬
dit. filii boni amate tantam matrẽ: flis
ni nolite deserere cotidie uos requiren
pendite uicem: amate amantẽ. T̃anta
lis ẽ. nobilis ẽ. regia ꝓle fecunda ẽ: ñ ea¬
tiamini aut filioꝵ. maloꝵ. aut pessimo
seruoꝵ iniuriis atꝙ insidiis macerani¬
te causas matͥs ur̃e: exerite eiꝰ amplissim
dignitatem. Seruus malus: ñ insulter sit
Hereticus arrianus: ñ insultet ȩccłe. Lips
ẽ: agnoscite. Serpens ẽ: eius capita auil¬
sate. Blandit᷑. s fallit. Multa ꝓmitat so
decipit. Uenite inqͥt: defendã. Si necesĩt
pascam. Si nuditas: uestiam. Dabo pau¬

Expanded text:
nescire discat quod sciri non posse sciendum est. nescire discat quod sciri non posse sciendum est. siam speremus nos accipere, quidquid magnis et pusillis dignatus fuerit ille donare. CAPauctoritas, mater et virgo, corpore casta, prole fecunda, sponsa Christi superius declarata, pie nutrit filios quos Deo Patri dignos assignare contendit. Filii boni amate tantam matrem, filii boni nolite deserere quotidie vos requirentem: rependite vicem, amate amantem. Tanta est, talis est, nobilis est, regia prole fecunda est. Non eam patiamini aut filiorum malorum, aut pessimorum servorum injuriis atque insidiis macerari: agite causas matris vestrae, exserite ejus amplissimam dignitatem. Servus malus non insultet dominae; haereticus arianus non insultet Ecclesiae. Lupus est, agnoscite: serpens est, ejus capita conquassate. Blanditur, sed fallit: multa promittit, sed decipit. Venite, inquit, defendam: si necessitas est, pascam; si nuditas, vestiam: dabo pecu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ clarificatum ñ dimittat: ut tam̃ clarita¬
tem quam habet cum patre anteqmͣ mun¬
dus fieret. ipsis iam fidelib demonstrare ñ
differat:. Possumꝰ explicare quẽ admodũ spon-¬
sa ȩccła que ex uiris &e feminis ꝯstat omĩs
conuertatur in uirũ ꝑfectum: atq ita di¬
gnitatem uirilem accipiat. ut tam̃ sponse
citata ex qua gła in quã głam tͣnseant: Pos¬
sumus explicare quo xp̃m sequant᷑ uirgi¬
nes. quo eũ sequi neq̃ant ñ uirgines. atq
illas nescio quo. ubi manens secũ ducat:
nec tñ eas que ñ sunt uirgines deserat:
Qͥs audet de his reb positus in hac mor¬
tali carne que aggrauat animã aliqͥd di¬
cere: cum paulus apłs hoc ñ ualuit expli¬
care. qui in isto positus corꝑe usq in terciũ
celum gr̃a oꝑante ualuit ascendere: Non
simus curiosi ad inuestigandũ: qͦd apłi ex¬
primere minime potuerunt. Certe ex me
nemo q̃rat qͦd me nescire scio: nisi forte ut

Expanded text:
que clarificatum non dimittat, ut tamen claritaque clarificatum non dimittat, ut tamen claritatem quam habet cum Patre antequam mundus fieret, ipsis jam fidelibus demonstrare non differat? Possumus explicare quemadmodum sponsa Ecclesia, quae ex viris et feminis constat, omnis convertatur in virum perfectum, atque ita dignitatem virilem accipiat, ut tamen sponsacitata, ex qua gloria in quam gloriam transeant? Possumus explicare quo Christum sequantur virgines, quo eum sequi nequeant non virgines, atque illas nescio quo ubique manens secum ducat, nec tamen eas quae non sunt virgines deserat? Quis audet de his rebus positus in hac mortali carne quae aggravat animam , aliquid dicere; cum Paulus apostolus hoc non valuit explicare, qui in isto positus corpore usque in tertium coelum gratia operante valuit ascendere ? Non simus curiosi ad investigandum quod Apostoli exprimere minime potuerunt. Certe ex me nemo scire quaerat quod me nescire scio, nisi forte ut
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. radiis diumnitatis sue illuminet oculos
nostros: ut uideant diunitatẽ. ȩqͣlitatemq
patͥs oe filii & sp̃c scĩ. Non ibi fatigabimur:
nobiscũ enĩ uirtus nr̃a. cui nunc dicimus.
Diligam te dñe uirtus mea. Non ibi dormi
nentẽ diem. Nulla ibi erit negotiatio. nulla
seruitus: nullũ opus. Et quid illic acturi su¬
mus: fortasse illud qd̾ scͥptum ẽ. Uacate ce
uidete q̃m ego sum ds̃. Uacuitas ipsa con¬
templationis. erit oꝑa nĩe actionis: ut contẽ¬
plantes delectemur. ce delectabilit̾ ꝯtemple¬
mur uidere. Quid uidere: Sona dñi. Que
bona: Possumus expͥmere illud quod nec o¬
culus uidit. nec auris audiuit. nec in corho¬
minis ascendit: Possumus explicare quo¬
modo erit ds̃ omĩa in om̃ib: Possumus ex¬
plicare quomͦ ipse filiꝰ cũ tradiderit regnũ
deo ce patͥ. idest scãm congregationẽ fide¬
lium. ita illum hominẽ susceptũ amplius¬

Expanded text:
tra, radiis divinitatis suae illuminat oculos tra, radiis divinitatis suae illuminat oculos nostros, ut videant divinitatem aequalitatemque Patris et Filii et Spiritus sancti. Non ibi fatigabimur: nobiscum enim erit virtus nostra, cui nunc dicimus, Diligam te, Domine, virtus mea . Non ibi dormienentem diem. Nulla ibi erit negotiatio, nulla servitus, nullum opus. Et quid illic acturi sumus? Fortasse illud quod Scriptum est: Vacate, et videte, quoniam ego sum Deus . Vacuitas ista contemplationis, erit opus nostrae actionis; ut contemplantes delectemur, et delectabiliter contemplemur videre. Quid videre? Bona Domini . Quae bona? Possumus exprimere illud quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ? Possumus explicare quomodo erit Deus omnia in omnibus? Possumus explicare quomodo ipse Filius cum tradiderit regnum Deo et Patri , id est, sanctam congregationem fidelium, ita illum hominem susceptum amplius
Abbreviated transcription (Latin):
s quẽ admodũ nobiscũ ñ resurgit nr̃a in
corruptio. neq infirmitas: ita nec ea q̃ s̃
necessaria nunc nr̃e infirmitati. Qualia
promittere dignatus ẽ equales angłis dĩ:
ut uiuamus cũ ipsis in et̾na uita. in una
in isto scõ symbolo: quod post resurrectio¬
nem carnis credamus. & in uita eternã.
Non nr̃i iam dñabitur corruptio. immor¬
taliter uiuentib: ce cum ipsa uita et̾na
manentib. Neq indigebimus illic ue¬
stimento: ubi erimus immortalitate ue¬
stiti. Nec cibus nob̾ deerit: qnͣdo ipse pa¬
nis uiuus qui ꝓpter nos de celo ad t̾ras
usꝙ descendit. sui p̃sentia nr̃as animas
saciabit. Nec potus nobis deerit p̃sente
fonte uite. saturabit enĩ nos ab ubertate
domus sue: ce torrente delitiaꝵ suarum
corda nr̃a rigabit. Estus illic ñ patiem᷑.
Illic ẽ enĩ refrigerium nr̃m: qui nos sub
umbra alarũ suarũ ꝓtexit ⁊ proteget.
frigus illic ñ patiemur: ẽ enĩ ibi sol ui¬
sticie. qui suo amore calefaciens corda¬

Expanded text:
Sed quemadmodum non nobiscum resurgit nostra corruptio, neque infirmitas; ita nec ea quae sunt necessaria nunc nostrae infirmitati. Qualia promittere dignatus est, aequales Angelis Dei ; ut vivamus cum ipsis in aeterna vita, in una in isto sancto Symbolo, quod post resurrectionem carnis credamus. Et in vitam aeternam. Non nostri jam dominabitur corruptio, immortaliter viventibus, et cum ipsa aeterna vita manentibus. Neque enim indigebimus illic vestimento, ubi erimus immortalitate vestiti: nec cibus nobis deerit, quando ipse panis vivus, qui propter nos de coelo ad terras usque descendit, sui praesentia nostras animas satiabit: nec potus nobis deerit, praesente fonte vitae. Saturabit enim nos ab ubertate domus suae, et torrente deliciarum suarum corda nostra rigabit. Aestus illic non patiemur: illic est enim refrigerium nostrum, qui nos sub umbra alarum suarum protexit et protegit . Frigus illic non patiemur: est enim ibi sol justitiae; qui suo amore calefaciens corda
Abbreviated transcription (Latin):
potñs pater: falsumq erit scđm ipsos is
ipse filius ait. ego in patre. &e patermil
est. absit autẽ. ut falsum sit qd̾ uerios
cit. Confundatur arrianus: qui uet sal¬
qa. t unc dñm suscepit: ut eẽt in ea qui fe¬
rad eã. Neꝙ enĩ dilectissimi credendum est
sillo iam p̃sente ac ꝓtegente poterat illi fe¬
ine dominari corruptio: in qua ñ erat ar-¬
uis libido. Nouerit tñ quẽ portauit: uirgo
at nouerit. Stupor abscedat: fides accedat.
ede quem portas nascit᷑: nũdum loquitur.
ꝯt̃otum ꝯcutit mundũ. Clamat celum:
noii syderis radians fulgore. Clamat t̾ra:
nebata ꝑ herodem. Ueniunt magi ammo¬
nai: inquirunt iudei turbati. Querunt ubi
et qui ubiq totus ẽ. Queritur in mundo:
sbeucator mundi. Ad hoc autẽ q̃rebatur. ñ
ragnosceretur. s ut occideretur: qͥa mun¬
iis ꝑ eum factus ẽ. &e mundus eũ ñ cogno¬

Expanded text:
potens Pater, falsumque erit secundum ipsos quod ipse Filius ait, Ego in Patre, et Pater in me est. Absit autem ut falsum sit quod Veritas dicit: confundatur arianus, qui veritaa, tunc Dominum suscepit, ut esset in ea qui fecerat eam. Neque enim, dilectissimi, credendum est, quod illo jam praesente ac protegente poterat illi feminae dominari corruptio, in qua non erat ardoris libido. 12. Noverit tamen quem portavit Virgo mater, noverit, stupor abscedat, fides accedat. Ecce quem portat nascitur; nondum loquitur, et totum concutit mundum. Clamat coelum, novi sideris radians fulgore: clamat terra, turbata per Herodem; veniunt Magi admoniti, inquirunt Judaei turbati; quaerunt ubi esset qui ubique totus est, quaeritur in mundo fabricator mundi. Ad hoc autem quaerebatur, non ut agnosceretur, sed ut occideretur : quia mundus per eum factus est, et mundus eum n
Abbreviated transcription (Latin):
piterna. Non enĩ illic deficiendo montuis
pater. ut filius crescendo ꝑueniat aom
tris dignitatem: aut sunt ibi tempi
per ipsum facta s̃ temꝑa. In quo tulii¬
In oꝑe: Omĩa ꝑ filiũ facta s̃. Dicit quli
scͥptura qͦd ds̃ fecerit mundũ: sicut scͥptu
ẽ in libro geneseos. In pͥncipio fecit ds ilo
ce terram. S nos audientes deũ: patiẽ ayn¬
eugłista dicat. In pͥncipio erat uerbũ. eni
bum erat apud deũ: &e ds̃ erat uerbum l
ꝑ ipsum factas: &e sine ipso factũ t̃ nicif
nichil: quid fecit pater qd̾ ñ fecit filius ll
quo dicit eugłista quod sine filio factimꝰ
nichil: Si autẽ sicut uera fides cathalial
bet in filio oꝑante constituas patiẽ e nil
tre oꝑante constituas filium. qm̃ filuol
patre ẽ ce pater in filio: omp̃c inuenitoꝰ¬

Expanded text:
piterna. Non enim illic deficiendo moritur Pater, ut Filius crescendo perveniat ad Patris dignitatem; aut sunt ibi tempora, quia per ipsum facta sunt tempora. CAPUT IVIn opere? Omnia per Filium facta sunt. Dicit quidem Scriptura, quod Deus fecerit mundum, sicut scriptum est in libro Geneseos, In principio fecit Deus coelum et terram : sed nos audientes Deum Patrem, cognoannes evangelista dicat: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . factum est nihil, quid fecit Pater quod non fecit Filius, de quo dicit Evangelista quod sine Filio factum est nihil? Si autem, sicut vera fides catholica habet, in Filio operante constituas Patrem, et in Patre operante constituas Filium, quoniam Filius in Patre est et Pater in Filio, omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
nstrare destiterit. Et si ñ sit caro cui uitã
dare ualeat: ip̃e quoꝙ eam protinus ñ ha¬
bet. Ideo nec et̾nitas irrationalib spiritib
datã est: nec aliquod eis iudicium p̃para¬
tur:. in quo eis uel beatitudo pro bonis. uł
dampnatio pro malis reddatur operib
Ideo autem in eis nulla discrecio oꝑum re¬
quiretur: quia nullam intelligendi fa¬
cultatem diuinitus acceperunt. Propt̾¬
ea gͥ eorum corꝑa resurrectura ñ sunt. nec
ip̃is animalib aut equitas aut iniqui¬
tas fuit. pro qua eis aut et̾na beatitu
lia p̾sentis seculi cursum aut ornatum.
scđm creatoris in comp̃hensibilem ꝑagũt.
uoluntatem. Que de suis factis nullam
racionem redditura sunt: quia racionabili¬
a ñ sunt. Nsum qͥd enim de bobus cura ẽ deo:

Expanded text:
nistrare destiterit; et si non sit caro cui vitam nistrare destiterit; et si non sit caro cui vitam dare valeat, ipse quoque eam protinus non habebit. Ideo nec aeternitas irrationalibus spiritibus data est, nec aliquod eis judicium praeparatur, in quo eis vel beatitudo pro bonis, vel damnatio pro malis reddatur operibus. Ideo autem in eis nulla operum discretio requiretur, quia nullam intelligendi facultatem divinitus acceperunt. Propterea ergo eorum corpora resurrectura non sipsis animabus eorum aut aequitas aut iniquitas fuit, pro qua eis aeterna vel beatitudlia praesentis ssecundum creatoris incomprehensibilem peragunt voluntatem, quae de suis factis nullam rationem redditura sunt, quia rationabilia non sunt. Numquid enim de bobus cura est Deo?
Abbreviated transcription (Latin):
ceptura ẽ in iudicio que ordinauit diuina
iusticia: & eiusdem retͥbutionis quo ñ etiã
licebit aut mutare oꝑa. aut remissionẽ
peccatorum suorum de diuina miscđia
utiliter postulare. Ceteri uero sp̃s omnium
animalium quib ñ est intellectus. quia
quidam eorum de terra. quidam de aqͥs
originem ducunt. de aquis enim sunt uo¬
latilia &e reptilia. de terra uero quedam q̃
reptant. quedam uero que gradiuntur ex¬
orta sunt: tam diu sp̃s sunt qͣm diu in cor¬
porib uiuunt. Anima quippe que ratio¬
nis capax diuinitus facta ñ est. cũ carne
sua incipit ce desinit uiuere: quia qͣndo¬
corꝑi uitam ñ tͥbuit. & ip̃a ñ uiuit. Atq
ita mro modo cum omi carni anima sit
causa uiuendi: sp̃s tamen irrationalis tã¬
diu uiuit qͣmdiu in carne manere potue¬
riti ce dum a carne sua separatur. extenuat᷑.
Ita fit ut cum ip̃e uita carnis sue sit: uiue¬
re ip̃e nequeat qnͣdo uitam carni submi¬

Expanded text:
ceptura est in judicio quod ordinavit divina ceptura est in judicio quod ordinavit divina justitia, et ejusdem retributionis tempus, quo non etiam licebit aut opera mutare, aut remissionem peccatorum suorum de divina misericordia utiliter postulare. Caeteri vero spiritus omnium animalium, quibus non est intellectus, quia quidam eorum de terra, quidam de aquis originem ducunt de aquis enim sunt reptilia et volatilia, de terra vero quaedam quae repunt, quaedam vero quae gradiuntur, exorta sunt; tamdiu spiritus sunt, quamdiu in corporibus vivunt. Anima quippe quae rationis capax divinitus facta non est, cum carne sua et incipit et desinit vivere; quia qcorpori vitam non tribuit, et ipsa non vivit: atque ita miro modo cum omni carni anima sit causa vivendi, spiritus tamen irrationalis tandiu vivit quandiu in carne manere potuerit, et dum a carne sua separatur, exstinguitur. Ita fit ut, cum ipse vita carnis suae sit, vivere tamen nequeat, quando vitam carni submi
Abbreviated transcription (Latin):
forte sit in aliquo ur̃m cor malum incredu-¬
litatis discedendi a deo unio: s adhortamini
uosmetipsos per singulos dies donec hodie
cognominatur: ut ñ obturetur quis ex uob̃
ñ ꝯuertitur desperans de indulgentia pecc̃oꝵ.
siue qui sic miscdiam dei sꝑat. ut usq in fi¬
nem p̃sentis uite in suorum criminum per¬
uersitate ꝑmaneat. Promde diligentes mise¬
acordiam dei metuentesq iusticiam. nec de
maneamus in peccatis: scientes quia illa oĩ-¬
lm hominum debita sit exactura equitas.
iustissimi iudicis. que ñ dimiserit miscdia
clementissimi redemptoris. Sicut enim mi¬
sericordia suscipit absoluitq conuersos: ita
iusticia repellet ce puniet obduratos. Nii
sunt qui peccantes in sp̃m sc̃m. neq in hoc
seculo neq in futuro remissionem accipi¬
deo autem hominis anima intellectualis
spiritus ẽ: ut querat. agnoscat. atq discer¬
nat. ⁊ tempus oꝑum suorum pro quib re¬

Expanded text:
forte sit in aliquo vestrum cor malum increduforte sit in aliquo vestrum cor malum incredulitatis discedendi a Deo vivo: sed adhortamini vosmetipsos per singulos dies, donec Hodie cognominatur, ut non obduretur quis ex vobis , sive qui non convertitur desperans de indulgentia peccatorum suorum, sive qui sic misericordiam Dei sperat, ut usque in finem vitae praesentis in suorum criminum perversitate remaneat. 41. Proinde diligentes misericordiam Dei, metuentesque justitiam, nec de maneamus in peccatis: scientes quia illa omnium hominum debita sit exactura aequitas justissimi judicis, quae non dimiserit misericordia clementissimi Redemptoris. Sicut enim misericordia suscipit absolvitque conversos, ita justitia repellet et puniet obduratos. Hi sunt qui peccantes in Spiritum sanctum, neque in hoc saeculo, neque in futuro remissionem accipitem hominis anima intellectualis spiritus est, ut quaerat, agnoscat, atque discernat et tempus operum suorum, pro quibus re
Abbreviated transcription (Latin):
: i celis: & que solueris suꝑ t̾ram erunt solu¬
a s in celis. In quacumq gͥ homo etate ue¬
tam pecc̃orum suorum penitentiam egerit.
euitam suam deo illuminante eorererit. ñ
priuabitur indulgentie munere. quia d̃s sicut
per propħam dicit. ñ uult mortem morientis.
quantum ut reuertatur a uia sua mala. & ui¬
srum tamen nullus hominum
tebet sub miscd̃ia dei in suis diutius remane¬
x peccatis: cum etiam in ip̃o corpore nemoue¬
it sub spe future salutis diutius egrotare. ẽa¬
ies enim qui ab iniquitatib suis recedere ne¬
ꝗligunt. & sͥ de deo indulgentiam repromit¬
tunt. ñnunqͣm ita p̃ueniuntur repentino dei
furore: ut nec conuersionis tempus. nec bene¬
sicium repromissionis inueniant: Ideo unũ¬
in temꝑe uin dicte disꝑdet te. Dicit enĩ bea-¬
atus dauid. Hodie si uocem eius audieritis:
nolite obdurare corda ur̃a. Cui beatus quoq
paulus concordat his uerbis. Uidete fr̃s ne

Expanded text:
et in coelis; et quae solveris super terram, erunt soluet in coelis; et quae solveris super terram, erunt soluta et in coelis . In quacumque igitur homo aetate veram peccatorum suorum poenitentiam egerit, et vitam suam Deo illuminante correxerit, non privabitur indulgentiae munere: quia Deus, sicut per prophetam dicit, non vult mortem morientis, quantum ut revertatur a via sua mala, et virumtamen nullus hominum debet sub spe misericordiae Dei, in suis diutius remanere peccatis; cum etiam in ipso corpore nemo velit sub spe futurae salutis diutius aegrotare. Tales enim qui ab iniquitatibus suis recedere negligunt, et sibi de Deo indulgentiam repromittunt, nonnunquam ita praeveniuntur repentino Dei furore, ut nec conversionis tempus, nec beneficium remissionis inveniant. Ideo unumin tempore vindictae disperdet te . Dicit etiam beatus David: Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra . Cui beatus quoque Paulus concordat his verbis: Videte fratres, ne
Abbreviated transcription (Latin):
a suo creatore eoq solo bono beata. uoluntan¬
a prorsus auersione discessit. equitatis supus
iudicio initium sue damnationis in ip̃a ad¬
uersione uoluntatis inuenit: ut ñ aliudẽt
ei incipere iam puniri. qͣm illius beatisicei
boni dilectione destitui. quam deus men
tiam ignem ei et̃num p̃pararet: in quo ille
om̃s preuaricatores angłi. nec mala umnqͥl
possint uoluntate carere. nec pena: s ꝑma¬
nente in eis miuste auersionis malo. ꝑma¬
neat etiam iuste retͥbutionis et̃na dani
princeps diabolus. pͥmos homines quia
ad peccati pͥncipium inuidus diat: nẽ
eis tantum s uniuerse ꝓpagini eorum eis
iucio peccati meritum mortis inseruit. d
sipiecana ñ ẽt remissio concedenda. S etiam
pententia peccatori tune prodest. si eam in
bela catholica gerat: cui deus in ꝑsona bead
petr ligandi soluendiq dͥouit potestatem di¬
cns. Que ligaueris suꝑ terram. erunt ligata

Expanded text:
a suo creatore Deo, quo solo bono beata fuit, voluntara suo creatore Deo, quo solo bono beata fuit, voluntaria prorsus aversione discessit, aequitatis supernae judicio, initium suae damnationis in ipsa aversione voluntatis invenit; ut non aliud ei esset incipere jam puniri, quam illius beatifici boni dilectione destitui: quam Deus in aetiam ignem ei aeternum pararet; in quo illi omnes praevaricatores angeli nec mala voluntate possint unquam carere, nec poena; sed permanente in eis injustae aversionis malo, permaneat etiam justae retributionis aeterna damnatio. princeps diabolus primos homines, quos ad peccati participium invidus duxit, non eis tantum, sed et universae propagini eorum cum vitio peccati meritum mortis inseruit. Deprecanti non esset remissio concedenda. Sed etiam poenitentia peccatori tunc prodest, si eam in Ecclesia catholica gerat: cui Deus in persona beati Petri ligandi solvendique tribuit potestatem, dicens, Quae alligaveris super terram, erunt ligata
Abbreviated transcription (Latin):
leret: ut illius eẽt sc̃ẽ cogitationis mitium gra-¬
tuite dono bonitatis. denuo reuocandis quib
uellet infundere. cuiꝰ fuit in ip̃o creature exords¬
o. nullis p̃cedentib meritis. cum sp̃c & corpua
locis atq affectionib pro eo ut ip̃e sapiens ii¬
luit congruis mirabiliter ordinauit. Angłi
gͦ atꝙ homines pro eo qͥa trationabiles sun
facti. et̾nitatis atq beatitudinis donum in se
natura sp̃ualis creature diuinitus acceꝑunt
ita scilicet ut si dilectioni creatoris sui iugiter
inhesissent: simul beati eterniq mansissent
summi creatoris imꝑium suam niterentur
facere uoluntatem: protinus a contumacds
beatitudo discederet. & ad supplicium eius ui¬
linqueretur et̾nitas misera. errorib deiceps
dolorib ꝙ crucianda. Et de angłis quidẽ die
posuit ce impleuit: ut si quis eorum bonitati
uoluntatis ꝑderet. numqͣm eam diuino mu¬
nere repararet. Pars itaꝙ angłorum que

Expanded text:
leret. Ut illius esset sanctae cogitationis initia graleret. Ut illius esset sanctae cogitationis initia gratuitae dono bonitatis denuo renovandis quibus vellet infundere, cujus fuit in ipso creationis exordio, nullis praecedentibus meritis, spiritus et corpora, locis atque affectionibus, prout ipse sapiens voluit, congruis mirabiliter ordinare. Angeli ergo atque homines, pro eo quod rationales facti sunt, aeternitatis ac beatitudinis donum in ipsa naturae spiritalis creatione divinitus acceperunt: ita scilicet, ut si dilectioni creatoris sui jugiter inhaesissent, simul aeterni beatique mansissent; summi Creatoris imperium suam niterentur facere voluntatem, protinus a contumacibus beatitudo discederet, et ad supplicium eis relinqueretur aeternitas misera, erroribus deinceps doloribusque crucianda. Et de angelis quidem hoc disposuit et implevit, ut si quis eorum bonitatem voluntatis perderet, nunquam eam divino munere repararet. 31. Pars itaque angelorum quae
Abbreviated transcription (Latin):
sent. Ut autem hec dilectio haberet iustam &
congruam laudem. uoluntatem quoq eis tri¬
buit libertatem: ut eẽt eis possibile siue ad eũ
qui supra ip̃os ẽ. intentionem sc̃ẽ dilectionis
erigere. siue ad se. uel ad ea que infra eos sunt.
praue cupiditatis semetipsos pondere declina
re. Non est gͥ natura que ineternum possit si¬
ue misere siue bene uiuendo subsistere. nͥ que
potest de deo ipsius munere cogitate. Hec au¬
tem natura intellectualis. in animab ẽ homi¬
num: & spiritb angelorum. Deus quippe cog¬
noscendi ac diligendi se ñ nisi angelis & hoĩb
indidit facultatem. Quib propter arbitrii
libertatem quam maxime decuit intellectuali
creature creatoris benignitate conferri. ita e¬
gnoscendi ac diligendi se facultatem uolun¬
tate donauit: ut eam unusquisq & habere
posset & ꝑdere. Si quis tam̃ eam sponte ꝑde
ret. sua eam deinceps arbitͥo resumere ñ ua¬

Expanded text:
sent. Ut autem haec dilectio haberet justam et sent. Ut autem haec dilectio haberet justam et congruam laudem, voluntatis quoque eis tribuit libertatem: ut esset eis possibile, sive ad eum qui supra eos est intentionem sanctae dilectionis erigere, sive ad se, vel ad ea quae infra eos sunt, pravae cupiditatis semetipsos pondere declinare. 30. Non est igitur natura, quae in aeternum possit, sive misere, sive beate vivendo subsistere, nisi quae potest de Deo ipsius Dei munere 514 cogitare. Haec autem natura intellectualis in animabus est hominum et spiritibus angelorum. Deus quippe cognoscendi ac diligendi se, non nisi angelis et hominibus indidit facultatem. Quibus propter arbitrii libertatem, quae maxime debuit intellectuali creaturae Creatoris benignitate conferri, ita cognoscendi ac diligendi se facultatem voluntatemque donavit, ut eam unusquisque et habere posset et perdere; si quis tamen sponte eam perderet, suo eam deinceps arbitrio resumere non va
Abbreviated transcription (Latin):
quo a se inuicem discernuntur. quia nullus
eorum est in alio: & cum uni eorum opus
quodlibet inungitur. alius quoq alteri o¬
peri implendo diuine potestatis deputa¬
tur arbitrio. Hec omnia ostendunt etiã scõs
angłos creaturam eẽ sc̃e tͥnitatis: cuiꝰ per
singulas res quas utiq sicut uoluit fecit.
apparet mirabilis & sapientia in dispositio¬
Iposdam gͥ spiritus sic deus uiu̾e potest.¬
creauit ut semꝑ eẽnt: quosdã uero ut eẽ sp̃s
quando desierent. Illos itaq defuturos. qͦs¬
dam ex aqua: quosdam quia sic uoluit omĩ¬
potens. produxit e terra. Suꝑos uͦ spiritus nul¬
lum cum corporeis elementis habere fecit na¬
turale ꝯsorium: quos & et̃nos creauit. & eis fa¬
cultatem & intelligentiam cogitande cognoscẽ¬
de diligendeꝙ diuinitatis inseruit: quos tamen
ita creauit. ut etiam pre se illum diligerent.
cuius se tales creatos oꝑe cognouissent: cum
eorum ut tales fierent nulla merita precessis¬

Expanded text:
quo a se invicem discernuntur, quia nullus quo a se invicem discernuntur, quia nullus eorum est in alio; et cum uni eorum opus quodlibet injungitur, alius quoque alteri operi implendo divinae potestatis deputatur arbitrio. Haec autem omnia ostendunt etiam sanctos angelos creaturam esse sanctae Trinitatis, cujus per singulas res, quas utique sicut voluit fecit, apparet mirabilis et sapientia in dispositioosdam igitur spiritus sic Deus creavit, ut semper essent; quosdam vero, ut esse spiritus quandoque desinerent. Illos itaque desituros quosdam ex aqua, quosdam, quia sic voluit Omnipotens, produxit ex terra. Superiores vero spiritus nullum cum corporeis elementis habere fecit naturale consortium; quos et aeternos creavit, et eis facultatem atque intelligentiam cogitandae, cognoscendae, diligendaeque divinitatis inseruit. Quos tamen ita creavit, ut etiam prae seipsis illum diligerent, cujus se tales creatos opere cognovissent, cum eorum ut tales fierent, nulla merita praecessis
Abbreviated transcription (Latin):
nesciunt. aliquid sciunt. modo uolunt. modo
nolunt: modo sapiunt. mͦ desipiunt: modo
miqui ex iustis. mͦ iustis̃ ex iiquis mͦ pieta¬
tis illustrantur lumine. mͦ deprauantur te-¬
nebroso impietatis errore Quod incorporati¬
corporum grauat nulla lutulenta materies.
idest angłicos sp̃s: quis ñ uideat ñ unius na-¬
ture ẽẽ cum deo. s factos ex nichilo: Quorũ
naturalis mutabilitas in eo cognoscitur:
quia eiusdem nature pars ẽ in deterius ꝑ.¬
dono. a quo cum ñ eẽnt facti sunt. indefessa
& in quantum creature angłice gratis datũ
est. ꝑfecta dilectione. contemplatione. atq
exultatione. multitudinem dulcedinis dñi
incessabiliter sumant. nec ab eo naturali con¬
ditione deficiant: & si inherentib deo nich
mest de uaritaate temporis. quia collatos
etñe incorruptionis atq incõmutabilitatis
munere. nichil in se sentiant mutationis: in¬
est tamen singulis terminus naturalis.

Expanded text:
nesciunt, modo sciunt; modo volunt, modo nesciunt, modo sciunt; modo volunt, modo nolunt; modo sapiunt, modo desipiunt; modo iniqui ex justis, modo justi sunt ex iniquis; modo pietatis illustrantur lumine, modo depravantur tenebroso impietatis errore. 29. Ilcorporum nulla gravat lutulenta materies, id est angelicos spiritus, quis non videat non unius naturae esse cum Deo, sed factos ex nihilo? Quorum naturalis mutabilitas in eo cognoscitur, quia ejusdem naturae pars est in deterius pericet, illius dono a quo cum non essent facti sunt, indefessa, et in quantum creaturae angelicae gratis datum est, perfecta dilectione, contemplatione atque exsultatione multitudinem dulcedinis Domini incessabiliter sumant, nec ab eo naturali conditione deficiant, etsi inhaerentibus Deo nihil inest de varietate temporis, quia collato sibi aeternae incorruptionis atque incommutabilitatis munere, nihil in se sentiunt mutationis; inest tamen singulis terminus naturalis,
Abbreviated transcription (Latin):
unius nature cũ deo s̃: quos lcet iuufican¬
tamen spiritib nullum intelligendi largitus
ẽ lumen. quo suum possent aut agnoscere
aut diligere creatorem. Quod corꝑati spiritus¬
nabiles atq intellectuales ẽẽ ñ dubium ẽ. qͥs
audet blasphemo sp̃u & ceco corde eiusdẽ na¬
ture cuiꝰ deus uel putare uel dicere: cum deus
utiq naturaliter incommutabilis sit omĩno
& inimensus: Qui cum in se diuersitatẽ ul¬
iam habere ñ possit: in eisdem spiritib quos
rationales atq intellectuales fecit diuersita¬
tem sue oꝑationis ostendit. In quibus dam
enĩ idest qui t̾renis ac mortalib sunt inserti
corporib. & si nullus eis ẽ localis motus. qͥa
per locorum corꝑalium partes cum ip̃i in cor-¬
porib sint ñ particulatim sunt. s sicut in to¬
tis corꝑib toti. sic in eorumdem corporũ par¬
tib toti sunt: tamen cogitationum uarias
diuersitates in eis cuiusdam demꝑalis moti¬
onis ac mutationis ostendit. dum mͦ aliqͥd

Expanded text:
unius naturae cum Deo sunt, quos licet vivificantamen spiritibus nullum intelligendi largitus est lumen, quo suum possent aut cognoscere aut diligere Creatorem. 29. Ipsnales atque intellectualaudeat blasphemo spiritu et caeco corde ejusdem naturae, cujus est Deus, vel putare, vel dicere, cum Deus utique naturaliter incommutabilis omnino sit et immensus? Qui cum in se diversitatem ullam habere non possit, in eisdem tamen spiritibus, quos rationales atque intellectuales fecit, diversitatem suae operationis ostendit. In quibusdam enim, id est qui terrenis ac mortalibus sunt inserti 513 corporibus, etsi nullus est localis motus, quia per locorum corporalium partes, cum ipsi in corporibus sint, non particulatim sunt, sed sicut in totis corporibus toti, sic in eorumdem corporum partibus toti sunt: tamen cogitationum varietas diversitatem in eis cujusdam temporalis motionis ac mutationis ostendit; dum modo aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
senit etiam tunc in manus meas qͥ¬
dam liber pelagii: ubi hommnis natu¬
iam contra dei grãm. qua iustificat᷑ impius
& qua xp̃iani sumus. qnͣta potuit argum̃¬
tatione defendit. Librũ qͦ huic respondi.
defendens grãm. ñ contra naturam. s ꝑ quã
natura liberatur ce regitur. de natura ce gͣ¬
tia nuncupaui. In quo uerba quedã que ue¬
lut syxti romani ep̃i & mr̃is pelagius po¬
suit. ita defendi tamqͣm reuera eiusdem
sia ẽent. id enĩ putauerã: s postea legi six
philosophi ẽẽ. ñ sixti xp̃iani. Hic liber sic

Expanded text:
enit etiam tunc in manus meas quidam liber Pelagi ubi hominis naturam contra dei gratiam, qua iustificatur inpius et qua Christiani sumus, quanta potuit argumentatione defendit. librum ergo, quo huic respondi defendens gratiam non contra naturam, sed per quam natura liberatur et regitur, De natura et gratia nuncupaui. in quo uerba quaedam, quae uelut Xysti Romani episcopi et martyris Pelagius posuit, ita defendi, tamquam re uerba eiusdem Xysti essent — id enim putaueram —, sed postea legi Sexti philosophi esse, non Xysti Christiani. Hic liber sic
Abbreviated transcription (Latin):
ad cibum uel potum ꝑtinet sicut papia au¬
ctore hireneus. & tertullianus. ce lactan ciꝰ
adquiescunt. neq ꝑ mille annos post resur¬
rectionem regnum xp̃i in terra futurum. ce
sicut nepos docuit. qui primã iustorum ce
as mortuorum resurrectiones. gentes igno
rantes deũ in angulis derrarum in carne
reseruandas. que post mille annos regni in
terra iustorum instigante diabolo mouen¬
de sunt ad pugnã. contra iustos regnantes.
ce dño pro iustis pugnante. imbre igneo cõ¬
pescendas. atq ita mortuas cum ceteris im
ĩpietate mortuis ad et̾na supplicia incorrup¬
tibili carne resuscitandas.

Expanded text:
ad cibum vel ad potum pertinet, sicut, Papia auad cibum vel ad potum pertinet, sicut, Papia auctore, Irenaeus, et Tertullianus, et Lactantius acquiescunt. Neque post mille annos post resurrectionem regnum Christi in terra futurum, et sicut Nepos docuit, qui primam justorum resas mortuorum resurrantes Deum in angulis terrarum in carne reservandas: quae post mille annos regni in terra justorum instigante diabolo movendae sunt ad pugnam contra justos regnantes et Domino pro justis pugnante, imbre igneo compescendas: atque ita mortuas cum caeteris in impietate mortuis ad terrena supplicia in corruptibili carne resuscitandas.