comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
DUS. Mundum. dilecto¬
resmundi dicit. Nec mintendũ
quia qui amant mundũ. fux trem
amundi amore separatum & cae¬
lestibus tantũ desideriis intentũ:¬
amare non possint. Abominatio est
enim peccatori religio. ut scriptur
testatur. NOSSCIMUS QUIA
TRANSLATISUMUS OC
MORTE ADUITA QM DI¬
LIGIMUS FR̃S. Nemose
deuistutibus falso ex tollat. nemo
suarũ uiriũ paupestatem ultirx
modum m&uat. Apertumdat
tione plenus ẽ. quia ad sostemelec¬
torũ ꝑtin&. quia postionẽ habere
interrauiuentiũ meruit. QUI
NON DILIGIT. MANET
IN MORTE. Mostemanimȩ
dicit. Anima enĩ quae peccauerit
ipsamori&ur. Vita quippecar¬
nis. anima. Uita animaeds est
Mors corporis amittere spm̃.
mors animae amitteredm. Vn¬
de constat quod inanima mostui
omnes in hacluce nascimur. tux¬
hentes exadam originale peccatũ.
sed xp̃ignrtia fidelibus regeneran¬
doagitur. ut in anima uiuere
possint. Uerum baptis matis &
fideimrsteriũ illis solum prodest.

Expanded text:
ua. Mundum, dilectores mundi dicit. Nec mirandum quia qui amant mundum, fratrem a mundi amore separatum et coelestibus tantum desideriis intentuamare non possint. Abominatio est enim peccatori religio, ut Scriptura testatur. « Nos scimus quia translati sumus de morte ad vitam, quoniam diligimus fratres. » Nemo se de virtutibus falso extollat, nemo suarum virium paupertatem ultra modum metuat. Apertum dat tione plenus est, quia ad sortem electorum pertinet, quia portionem habere in terra viventium meruit. Qui non diligit fratrem, manet in morte. Mortem animae dicit. Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur . Vita quippe carnis, anima, vita animae Deus est. Mors corporis, amittere animam, mors animae, amittere Deum. Unde constat, quod in anima mortui omnes in hac luce nascimur, trahentes ex Adam originale peccatum, sed Christi gratia fidelibus regenerando agitur ut in anima vivere possint. Verbum baptismatis, et fidei mysterium, illis solis prodest,
Abbreviated transcription (Latin):
homoquidam erat diues. & pro¬
tinus subiungitur. & erat quidam
mendicus nomine lazarus. Cer¬
te in populo plus solent nomina
diuitum. quam pauperũ sciri.
Quid est ergo quod dñs depaupere
& diuite uerbum faciens. nomen
pauperis dicit & nomendiuitis Ñ
dicit : Nisi quod ds humiles nouit
atq: ad probat. & superbos igno¬
nrt. Vnde & quibus dam demi¬
iixculorum uistute suꝑbientibus
infinedicturus ẽ: Nesciuos unde
sitis. Discedite a me: omnes ope¬
ncrii iniquitatis. At contror
morsidicitur. Nouite ex nomine
Ait ergo dediuite. homo quidam.
Ait depaupere. egenus nomine:
lazaruis. Ac siapeste dicat
Pauperem humilemscio. suꝑbũ
diuitẽ nescio. Illum cognitũ per
ad probationẽ habea. hunc periu¬
dicium reprobationis ignoro

Expanded text:
Homo quidam erat dives; et proHomo quidam erat dives; et protinus subinfertur; Et erat quidam mendicus nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus, de paupere et divite verbum faciens, nomen pauperis dicit, et nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit atque approbat, et superbos ignorat? Unde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis: discedite a me omnes operarii iniquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro
Abbreviated transcription (Latin):
henditur. sed propria non dedisse.
Nec dicitur quia unum quempiam
oppressit. sed quia in acceptis rebus
seextulit. Hinc ergo hinc sum mopi¬
re colligendum est. qua poenã mul¬
tandussit qui aliena diripit. si in in¬
ferni dampnatione ꝑcutitur qui ꝓ¬
pria non largitur: Et sunt non¬
nulli qui cultum subtilium prr&io¬
sarumq uestium nonputant esse
peccatũ. Quod si uidelic& culpa
non ess& nequaquam sermo dĩ
tamuigilanter exprimer&. quod
diues quitor qu&ur apud inferos.
bisso & purpur indutus fuiss&
Nemo quippe uestimenta praeci¬
pua. nisiad in anẽ gloriam quaerit.
uidelic&. ut honorebilior c&eris. eẽ.
uideatur. Quam culpam possu¬
mus melius &iamex diuerso colli¬
gere . quia si abiectiouilis indum̃ti
uistus noness&. euangelista de io¬
erat indutus pilis camelorum
Sed notandũ nobis magnopere est
in ore ueritatis de superbo diuite &
dehumili paupere. quantus sit or¬
do narrationis. Ecce enĩ dicitur.

Expanded text:
henditur, sed phenditur, sed pnec dicitur, quia vi unumquempiam oppressit: sed quia in acceptis rebus, se extulit. Hinc ergo hinc summopere colligendum est: qua poena multandus sit, qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur, qui propria non largitur. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret, quod dives qui torquetur apud inferos, bysso et purpura indutus fuisset, nemo quippe vestimenta praecipua, nisi ad inanem gloriam quaerit. Videlicet ut honorabilior caeteris esse videatur, quam culpam possumus melius etiam ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, Evangelista de JoErat indutus pilis camelorum. Sed notandum nobis magnopere est, in ore veritatis de superbo divite, et de humili paupere, quantus sit ordo narrati
Abbreviated transcription (Latin):
P DIDE. Purpunrm regiiha¬
bitus eẽ colorem. marinis conculis
tinctam nemofere qui dubit&.
Nam concilia ferro circum cisaa¬
crimas purpurei coloris. quibus qđ¬
lana tinguatur emittunt: Bissũ
uero genus est quoddam lini nimi¬
um candidi & mollissimi. quod
Ammonuenrt ergo dñs supix face¬
re amicos de mammona iniquita¬
tis. quicum ab hac uita defecerimꝰ:
recipiant nos in a&erna taber nacu¬
la: Quod autem audientes pha¬
risaei. deridebant. Uerum ille
quae proposuenrt exemplis astruens:
ostendit ideo diuitem purpurtũ
in remediabi liter apud inferos tor¬
tum. quia pauperemlazarũ aquo
inuitae tabernacula recipiposs&
amicum sibi facere neglex enrt
Non nulli autem putant purecepta
u& eris testamenti districtionx esse
quam noui. sed hinimirũ in proui¬
da considenrtione falluntur. IN
illo enim non tenatia. sed uxpina mul¬
tatur. Ibi res iniuste sublata resti¬
tutione quadrupli punitur. hic aũĩ
diues iste non abstulisse aliena repre¬

Expanded text:
 etc. Purpuram regii habitus esse colorem marinis e conchyliis tinctam, nemo fere est qui dubitet. Nam conchylia ferro circumcisa lacrymas purpurei coloris quibus lana tingatur emittunt. Byssum vero genus est quoddam lini, nimium candidi et mollissimi, quod Admonuerat ergo Dominus supra facere amicos de mammona iniquitatis, qui cum ab hac vita defecerimus, recipiant nos in aeterna tabernacula: quod audientes Pharisaei deridebant. Verum ille quae proposuerat, exemplis astruens ostendit, ideo divitem purpuratum irremediabiliter apud inferos tortum, quia pauperem Lazarum a quo in vitae tabernacula recipi posset, amicum sibi facere neglexerat. Nonnulli autem putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi. Sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur, ibi res injuste sublata restitutione quadrupli punitur. Hic autem dives iste, non abstulisse aliena repre
Abbreviated transcription (Latin):
& mihi. de me enimille scripsit
Impl&ur ergo quod ꝑabuxhae
responsionem dicitur. ex mor¬
tuis enĩ dñs resurrexit. sediudai¬
cus populus quia morsi credere
noluit. ei&iam quiresurrex it ex
mostuis credere contempsit
Cumq morsi uerba spĩtaliter
intellegere rennuit. ad eũ de quo
mor ses locutus fuerat non ꝑuenit:¬

Expanded text:
et mihi; de me enim ille scripsit . et mihi; de me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus populus, quia Mosi credere noluit, ei etiam, qui resurrexit ex mortuis, credere contempsit. Cumque Mosi verba spiritaliter intelligere renuit, ad Deum de quo Moses locutus fuerat, non pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
memento fili Ecceenĩ abiachani
filium uocat. quem tamen a tormen¬
tonon libenrt. Qnm̃ huius infi¬
delis populi pixecedentes patres fi¬
deles. quia multos a sua fide deui¬
asse considerant. eos nulla compas¬
sione atormentis eripiunt. quos
tamen ꝑ carnem filios recognoscunT.
Intormentis autem diues positus.
quinq fr̃s habere seꝑhib&. quia
superbus isdemiudaicus populus.
qui ex magna iam paste dampnatus
est. sequaces suos quos super terrã
reliquid. quinq sensibus corporis
deditos nouit: Quinario ergonume¬
ro fr̃s quos reliquerat exprimit.
quia eos ad spĩtalẽ intellegentiam
non ad surgere in inferno positos
gemit. P&it utad eos lazarus
mittatur. cui quia mosen & pro¬
ph&as habeant dicitur. Sedait
quia non credunt nisiquis ex mor¬
tuis resurrexerit:. Cui protinus
respond&ur. simorsen & pro¬
ph&as non audiunt. nec siquis ex
mostuis resurrexerit credent ei
Cestedemorse ueritas dicit: Si
creder&is morsi creder&is utiq

Expanded text:
Memento, fili. Ecce enim Abraham Memento, fili. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedentes patres fideles, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus, quinque se fratres habere perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna jam parte damnatus est. Sequaces suos quos super terram reliquit, quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres quos reliquerat exprimit, quia eos ad spiritalem intelligentiam non assurgere, in inferno positus gemit. Petit ut ad eos Lazarus mittatur, cui quod Mosen et prophetas habeant dicitur. Sed ait: Quia non credunt, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Mosen et prophetas non audiunt, nec si quis ex mortuis resurrexerit, credent ei. Certe de Mose veritas dicit: Si crederetis Mosi, crederetis utique
Abbreviated transcription (Latin):
in requiẽ ad tendunt. quorũ post
gaudia contẽplari nullatenus pos¬
sunt. Longe uero est quod cor¬
spiciunt. quia illuc permeritum
non adtingunt. In lingua autem am¬
plius ardere ostenditur. cum dicit:
mittelatarũ ut intinguat extre¬
mum digiti sui in aquã & refriger&
linguam meam. quia crucior in hac
flãma. Infidelis populus uerba
legis in ore tenuit. qua eo pereser¬
uare contempsit. Ibiergo ampli¬
us ardebat. ubi se ostendit scire qđ
facere noluit. Ab extremo digito
se tangi desiderat. quia a&ernis sup¬
plicus datus. optat operatione iusto¬
rum uel ultima pasticipari. Cui
respond&ur quod in hac uitabonare¬
ceperit. quia omne suum gaudium
felicitatẽ trxisitoriã putauit habere:
nec tamen haec recipere in recompen¬
satione. quiadum meliorr idest a&̃¬
na app&unt. eorum iudicio quaeli¬
b& bona ad fuerint cum scĩs deside¬
riis aestuant. bona minime uident᷑
Interhaec notandum est quod ei dr̃.

Expanded text:
in requie attendunt, quorum post in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flalegis in ore tenuit, quae opere contempsit servare. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia aeternis suppliciis datus, optat operatione justorum, vel ultima participari. Cui respondetur, quod in hac vita bona receperit, quia omne suum gaudium, felicitatem transitoriam putavit habere. ecipere, nec tamen haec recipere in recompensatione, quia dum meliora, id est, aeterna appetunt, eorum judicio, quae licet bona adfuerant, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Inter haec notandum est, quod ei dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
in confessione peccati nr̃i nos in¬
struunt. quasi uulnus mentis ꝑ
linguam tangunt. Et quia nos
loquendo a peccatis eripiunt. qua¬
si tangendo uulnenx ad salutem
reducunt. Vnde & benelaza¬
rus adiutus interp̃tat᷑. Quia ipsi
hunc adereptionẽ iuuant. qui ei
uulnenx per linguae correptionẽ
cunrnt. Contigit uero. ut ut̃q
morer&ur. diues qui induebat᷑
purpir &bysso sepultus ẽ in in¬
ferno in sinũ abirhae latarus ab
angelis ductus est. Quid abiix hae
sinus. nisi secr&am requiem signi¬
ficat patris : Dequa ueritas
SMulti inquit ueniunt. aboriente¬
& ab occidente. & recumbent cum
abitrham. & isaac. & ia cob. in reg¬
no caelorum. Filii autem regni
huius. eicientur inteneburs exteri¬
ores. Qui enim purpurtr indutis
dicitur. recte filius regniuocatur.
Qui de longinquo aduidendum
latarũ oculos leuat. quia dumꝑ
dampnationis suae supplicia infi¬
deles inimosunt. fideles quosq an¬
tediem ex tremi iudicii superse

Expanded text:
in confessione peccati nostri nos inin confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt, et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt, unde bene Lazarus adjutus interpretatur, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, qui ejus vulnera per linguae correptionem curant. Contigit vero ut uterque moreretur: dives qui induebatur purpura et bysso sepultus est in infernum; in sinum vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahae sinus nisi secretam requiem significat patris, de qua veritas: multi inquit, uenient ab oriente et occidente et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum. filii ahujus ejicientur in tenebras exteriores . Qui enim purpura indutus dicitur, recte filius regni vocatur. Qui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi judicii, super se
Abbreviated transcription (Latin):
habuit. qui acceptaelegis delicus
ad nitorem usus est. non adutilita¬
tem. Quem autem lazarus ulce¬
ribus plenus. nisi gentilem populũ
figunr lit̃ exprimit: quidum con¬
uersus ad dm̃ peccata sua non eru¬
buit confiteri. huic uulnus incute
fuit. Incutis quippe uulnere: ui¬
rus auisceribus trchitur. & foras
erumpit. Quid est ergo peccato¬
rum confessio. nisi quaedam uulne¬
rum ruptio: Quia peccatiuirus
salubriter aperitur in confessione:
quod pestifere latebat inmente
Sed lazarus uulnenrtus cupiebat
satuneri demicis quaecadebant
bat. Quidum doctrinam legis
non ad caritatẽ habuit. sed adelati¬
onem. qua side acceptis opibus tu¬
muit. Et quia ei uerba de flue¬
bant descientia. quasi micae cade¬
bantdemensa. At conturiacen¬
tis pauperis uulnenx lingebant
canes. Nonnumquam solent
insacro eloquio ꝑcanes. prredica¬
tores intelligi. Canũ & enim
lingua. uulnus dum lingit cu¬
rat. Quia & doctores sc̃ĩ dum

Expanded text:
habuit, qui acceptae legis deliciis habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem? Quem autem Lazarus ulceribus plenus, nisi gentilem populum figuraliter exprimit? qui dum, conversus ad Deum, peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere, virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de miculi Judaici qui, dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit, et quia ei verba defluebant de scientia quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes: nonnunquam solent in sacro eloquio, per canes praedicatores intelligi. Canum etenim lingua, vulnus dum lingit curat, quia et doctores sancti dum
Abbreviated transcription (Latin):
corditer euaserunt. Tantoq maio
p&i siessent neglecti potuerunt:
Quia qui creatoris sui claritatem
uident. nihil increatunx agitur.
quoduidere non possint. Et
AIT ILLI ABRAHAM HA¬
BENT MOYSEN ET PRO¬
PHETAS. AUDIANT ILLOS
Sed qui uerba dĩ despexerat. haec
audire non posse suos sequaces esti¬
mabat. Vnde respondit diues
NON PATERABRA HAM.
SEDSIQUIS EX MORTUIS
IERIT ADEOS. POEMIE¬
TIAMACENT. Cuimoxue.¬
urci sententia dicitur. SIMox¬
SEN ET PROPHETAS NON
AUDIUNT. NEQ SIQUIS
EX MORTUIS RESURRE¬
XERII CREDENT Quia
nimirum qui uerba legis despici¬
unt. redemptoris prrecepta qui
ex mostuis surrexit. quanto subli¬
mionr sunt. tantohaec difficilius im¬
plebunt. Et nimirum constat
quia cuius implere dictarennuunt.
proculdubio credere recusant
Quem uero iuxta allegoriam diues
iste qui induebatur purpunx &brs¬
so & aepulabatur cotidie splendi¬
de. nisi iudaicum populũ signifi¬
cat : qui cultum uitae ex terius

Expanded text:
corditer evaserunt, tantoque majocorditer evaserunt, tantoque majod ipsi perpeti, si essent neglecti, potuerunt. Quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. Et ait illi Abraham: Habent Moysen et prophetas, audiant illos. Sed qui verba Dei despexerat, haec audire non posse suos sequaces, aestimabat. Unde et respondit dives: Non, pater Abraham, sed si quis ex mortuis ierit ad eos, poenitentiam agent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent. Quia nimirum qui verba legis despiciunt, redemptoris praecepta, qui ex mortuis surrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt, et nimirum constat, quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Quem vero juxta allegoriam dives iste, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius
Abbreviated transcription (Latin):
PATRIS MEI. HABEO
ENI QUINQ FR̃S. UTTES¬
TETUR ILLIS. NEETIP¬
SIUENIANT IN LOCUM
HUNC TOR MENTORŨ
Qua in re notandum est arden¬
tidiuiti quanta ad supplicium
cumulantur. ad poenam namq
suamei& cognitio seruatur &me¬
moria. Cognoscit enim laza¬
rũ. quem despexit. Tuxtrum
quoq meminit. quos reliquid
Perfecta quippe ei ultio depaupe¬
re non e&. si hunc in r&ributione
non cognoscer&. Et perfecta poe¬
na in igne non eẽ. si non hoc quod
ipse patitur. &iam suis timer&. Vt
ergo peccatores amplius insupplicio
puniantur. & eorum uident glori¬
am quos contempserunt. & de illo¬
rum &iam poena torquentur. quos
inutiliter a mauerunt. Creden¬
dum uero est quod anter&ributio¬
nemex tremi iudicii. in iusti in re¬
quie quosdam iustos conspiciunt.
ut eo suidentes ingaudio. non solum
desuo supplicio. sed &iam deillorũ
bono crucientur. Iustiuero intor¬
mentis semꝑ intuentur in iustos:
ut hinc eorum gaudiũ crescat. quia
malum conspiciunt. quod miseri¬

Expanded text:
patris mei, habeo patris mei, habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum. Qua in re notandum est ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam, ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit, quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non cognosceret. Et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur etiam suis timeret. Ut ergo peccatores amplius in supplicio puniantur, et corum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est quod ante retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod miseri
Abbreviated transcription (Latin):
in beatitudinis soste suscepti sunt.
quo pacto dicitur. quia tirensire
ad eos qui in inferno sunt uolunt :
Sed sicut ttrnsire reprit. adelec¬
toscupiunt. id est a suppliciorũ
suorum afflictione mignrre.
ita ad afflictos atq: in tormentis
positos tiaensire iustorum est.
mente ire per misericordiam eos¬
q uelle liberare. Sed qui uoluñ
debeatorum sede ad afflictos at¬
q: intormentis positos tunsire
non possunt. Quia istorum ani¬
mae quamuis insuae natunre.
bonitate misericordiam habeant.
iam tunc auctoris suae iustitiae
coniunctae tanta rectitudine
constringuntur. ut nulla adrȩp¬
bos compassione moueantur.
Sed postquam ardentidiuiti de
se spes tollitur. eius animus ad
propinquos. quos reliquerat recur¬
rit. Quia reproborum mentem
poena fua quandoq inutiliter
erudit ad caritatem. ut iam tunc
&iam suos spĩtaliter diligant.
qui hic dum peccata diligerent
nec se amabant. unde nunc sub¬
ditur. ETAIT. ROCO
MITTAS EU IN DOMOUM

Expanded text:
in beatitudinis sorte suscepti sunt, in beatitudinis sorte suscepti sunt, quo pacto dicitur, quia transire ad eos qui in inferno cruciantur, volunt. Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est, mente ire per misericordiam, eosque velle liberare. Sed qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, quia justorum animae quamvis in suae naturae bonitate misericordiam habeant, jam tunc auctoris sui justitiae conjunctae, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur, sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat praecurrit, quia reproborum mentem poena sua, quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic dum peccata diligerent nec se amabant, unde nunc sequitur, et ait: Rogo mittas eum in domum
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. apud inferos grruius iN
lingua ardere perhib&ur. Sed¬
cum grrui ualde pauore. pensan¬
dum est quod sequitur. Et di¬
XIT ILLIABRAHAM
FILI RECORDARE QuIA
RECEPISTI BONA INUI¬
TATUA. ET LATARUS
SIMLITER MALA. NUNC
AUTE HIC CONSOLATUR.
TUUERO CRUTIARIS
Ecce enimdicitur recepistibona
inuita tua. indicatur & diues iste
bonialiquid habuisse. ex quo in
hacuita bona reciper&. Rursũ¬
q dum dela zaro dicitur quia rece¬
pitmala. profecto monsturtur
&x lazarum habuisse malũ aliqđ
quod purgar&ur. Sed mala lata¬
ripurgauit ignis in opiae:. & bona
diuitis remunenruit felicitas dirus¬
euntis uitae: ETINHISOM¬
NIBUS INTERUOS ET
NOS CHAUS MACNUM
FIRMATŨEST. UT HI
QUI UOLUNI HINCTRAN¬
SIREADUOS NONPOSSINT. NEQ
IN DE HUC TRANS MOEA¬
RE Qua in re ualde quaeren¬
dumest. quomodo dicatur hiqui
uolunt aduos trnsire non posst̃:
Quia enimhi qui in infernos unT
adbeatorũ sostem ire cupiunt.
dubium non est. Qui uero iam

Expanded text:
dicitur, apud inferos gravius in dicitur, apud inferos gravius in lingua ardere perhibcum gravi valde pavore pensandum est quod sequitur: Et dixit illi Abraham: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala, nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ecce enim cum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste, et boni aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur, quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarum habuisse malum aliquod quod purgaretur, sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas traeuntis vitae. Et in his omnibus inter vos et nos chaos magnum firmatum est, ut hi qui volunt hinc transire ad vos, non possint, neque inde huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est, quomodo dicatur, hi qui volunt ad vos transire non possunt, quia enim hi qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est: qui vero jam
Abbreviated transcription (Latin):
TARU UT INTIN QUAI
EXTREMĨ DIGITI SUI
INA QUA. ETREFRICE¬
RET LIN QUA MEÃ. quia
CRUTIOR IN HAC FLACO¬
Ma. Oquanta est sublimitas
iudiciorumdi: oquam districte agi¬
tur bonorum actuum malorumq
r&ributio. Ceste superius dictum ÷
quia in hac uita lazarus cadentes mi¬
cas demensa diuitis quaerebat. & ne¬
mo illi dabat. Nunc desupplicio
diuitis dicitur quia deextremo di¬
gitila tari distillari inore suo aquã
concupiscit. Qui ergo mensae suae
uel minima dare noluit. in infer¬
no positus usq adminima quae¬
renda ꝑuenit. Sed notandum
ualde est quid sit quod diues inig¬
nepositus. linguam suam refrige¬
urrip&it. Mos quippeest sacri
eloquii: ut aliquando aliud dicat
sed ex eodem dictu aliud innuat:
Superius autem hunc superbumdi¬
uitem dñs nonloquacitate uãcantẽ
dixenrt. sed supẽrflue conuiuan¬
tem: neq hunc deloquacitate nar¬
rauit. sed cumelatione & tenatio
de aedacitate peccasse. Sed quia
abundare in conuiui is loquacitas
sol&. is qui hic male conuiuatus

Expanded text:
rum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei, o quam districte agitur bonorum actuum, malorumque retributio! Certe superius dictum est, quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur, quia de extremo digiti Lazari distillari aquam in os suum concupiscit. Qui ergo mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Sed notandum valde est quid sit quod dives in igne positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitati vacantem dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed cum elatione, et tenacia, de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas solet, is qui hic male convivatus
Abbreviated transcription (Latin):
per uidebat procedentem diuitem
obsequentibus cuneis fulciri. & se
in infirmitate & inopia anullo ui¬
sitari. Namquia nemo ei ad uisi¬
tandum aderat. testantur canes
qui licenter uulnera lingebant
Ex una ergore omni potens ds̃.
duo iudicia ex hibuit. Dumlata¬
rum pauperem ante ianuam diui¬
tis iacere permisit. ut & diuesim¬
pius dampnationis sibi auger&
ultionem. & temptatus pauper
crescer& adremunerationem.
FACTUM ESTAUTEM
UT MORERETURMEN¬
DICUS. ET PORTARETUR
ABANGELIS INSINUA
BRAHE MORTUUS Ẽ
AUT EM EI DIUES. ETSE¬
PulTUS Ẽ. IN INFERNO
Sinus abrxham. requies est beato¬
rum pauperũ. quorum est regnũ
caelorum. quo post hancuitam
recipiuntur. Sepultuux inferni:
poenarum profunditas. quae super¬
bos & in miseri cordes post hancuitã
uonit. ELEUANS AUTEOO
oculos suos cum essei
IN TOR MENTIS. UI DII
ABRAHAM ALONGE ET
LATARUIN SINUEIUS.¬

Expanded text:
per videbat procedentem divitem, per videbat procedentem divitem, obsequentibus cuneis fulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter vulnera lingebant. Ex una ergo re, omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Factum est autem ut moreretur mendicus et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Sinus Abraham requies est beatorum pauperum, quorum est regnum coelorum, quo post hanc vitam recipiuntur. Sepultura inferni, poenarum profunditas, quae superbos et immisericordes post hanc vitam vorat. Elevans autem oculos suos cum esset in tormentis, videbat Abraham a longe, et Lazaru
Abbreviated transcription (Latin):
VUS. CUPIENS SATU¬
RARIDEMICIS QuaC
CADEBANT DE MENSA
DIUITIS SEO ET CA¬
NES UENTEBANT. ET
LIN GEBANTULCERA
EIUS. Plenus ulceribus men¬
dicus latarus ante ianuas diuitis
iac&. quadere una dñs duo iu¬
dicia expleuit. Habuiss& enĩ
fostasse aliquam excusationem
diues. silatarus pauper &ulce¬
rosus ante ianuam eiꝰ non iacuis¬
s&. si re motus fuiss&. si ei mopia
non ẽ& oculis inpostuna. Rur¬
sus silonge ess& diues ab oculis
ulcerosi pauperis. minorem tole¬
urss& temptationem pauꝑ in ani¬
mo. Seddum aegenũ &ulcenx¬
tũ ante ianuã diuitis & delicus
affluentẽ posuit. in una eademq
re & uisione pauperis non mise¬
renti diuiti: cumulũ dampnatio¬
nis intulit. & rursus ex uisione
diuitis temptatũ cotidie pauperẽ
probauit. Cui ceste poterat ad
poenam sufficere paupestas. &iã
si sanus fuiss&. Rursum suf¬
feciss& aegritudo. &iam si subsidiũ
ade&. Sedut probar&ur ampli¬
us pauper. simulhunc & pauꝑtas
& aegritudo tabefecit. atq insu¬

Expanded text:
iens saturari de micis quae cadebant de mensa divitis; sed et canes veniebant et lingebant ulcera ejus. Plenus ulceribus mendicus Lazarus, ante januas divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisse enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus, ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursus si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset tentationem pauper in animo. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis, tentatum quotidie pauperem probavit. Cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiam si sanus fuisset. Rursum suffecisset aegritudo, etiam si subsidium adesset. Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit, atque insu
Abbreviated transcription (Latin):
Per illud uero quodest aequalis patri
numquam recessit a patre. sed cum il¬
lo est ubiq totus per diuinitatem.
quam nullus contin& locus.Ag¬
noscamus geminam substantiam
xp̃i. diuinam scilic& qua aequalis
est patri. humanam qua maior est
pater. Utrumq autem simul non
duo. sed unus xp̃e. nesit quatertiitas
sed trinitas ds̃: Sicut enimunus ẽ.
homo anima nrtionalis & caro. sic

Expanded text:
Per illud vero, quod est aequalis Patri, Per illud vero, quod est aequalis Patri, nunquam recessit a Patre, sed cum illo est ubique totus per divinitatem quam nullus continet locus. Agnoscamus geminam substantiam Christi, divinam scilicet, qua aequalis est Patri, humanam qua major est Pater. Utrumque autem simul non duo, sed unus est Christus, ne sit quaternitas sed trinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima rationalis et caro; sic
Abbreviated transcription (Latin):
qualemille habuit cum seipso. qui nul¬
lum habuit inseipso peccatum. Nox
QUOMODO HICMUNDUS
DAT. EGO DOuOBIS. Idest
pesibi insua malitia concordant. sed
quomodo qui sibi inscĩtate concor¬
dant. & inxp̃i se caritate coniunguns¬
NONTURBETUR CORuES¬
IRU NEQ FORMIOCT
AUDISTIS UIA EGODIXI
UOBIS. UADO ET UEMO
AO uos. Hinc turbari& for¬
midari poterrt cor illorum quod
ibat ab eis. quamuis uenturus eẽ adeos
neforsitan gregem lupus hoc inter¬
uallo inuader& pastore absente. sed
a quibus homo abscedebat. ds̃ non re.¬
linquebat. Et idem ipse xp̃s & ho
discedit ab eorum cordibus. qui eum
relinquunt inoribus non pedibus. &
uenit ad illos qui conuestuntur ad eũ
non facie sed fide. & accedunt ad eũ
non carne sed caritate. Sidil i¬
GERETISME GAUDCRE¬
TIS UTIQ: quiauado ad
PATRE Quiapater mar¬
oreest Perquodigitur
filius non est aequalis patri. per hoc
enrt iturus ad patrem. in quouentu¬
rus est uiuos iudicaturus & mostuos

Expanded text:
qualem ille habuit cum seipso qui nulqualem ille habuit cum seipso qui nullum habuit in seipso peccatum. Non quomodo mundus dat, ego do vobis. Id est, pe sibi in sua malitia concordant, sed quomodo qui sibi in sanctitate concordant, et in Christi se charitate conjungunNon turbetur cor vestrum neque formidet. Audistis quia dixi vobis: Vado et venio ad vos. Hinc turbari et formidare poterat cor illorum quod ibat ab iis, quamvis venturus esset ad eos, ne forsitan gregem lupus hoc intervallo invaderet pastore absente. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non relinquebat: et idem ipse Christus ediscedit ab eorum cordibus, qui eum relinquunt moribus non pedibus, et veniet ad illos qui convertuntur ad eum non facie sed fide, et accedunt ad eum non carne sed charitate. Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego ad Patrem vado, quia Pater major me est. Per quod igitur Filius non est aequalis Patri, per hoc erat iturus ad Patrem, in quo venturus est vivos judicaturus et mortuos.
Abbreviated transcription (Latin):
omnia. Quia nisi isdem sp̃s cordi
ad sit audientis. ociosus est sermo doc¬
toris. Nemoenim docenti homini
tribuat. quod ex ore docentis intellis¬
git. Quia nisi intus sit quidoceat.
doctoris lingua exterius inuacuum la¬
bonrt. Aliter itaq puxedicantẽ
xp̃m audierunt iudaei. aliter a posto¬
li Illia diudicium. istiad salutem
Quia hos sp̃s inanimo docuit. quod fo¬
relinquo uos. in pace inueniam uos
Hicrelinquo. illicdo. Sequentibis
relinquo. prxesentibus do. Pacem¬
suam reliquid nobis in hoc saeculo. pa¬
cem suam dabit nobis infuturo saeculo
Pacem suam reliquid nobis. ut nos in¬
uicem diligamus. Pacen suam da¬
bit nobis. ubi num quam inuicem dis¬
sentire possimus. Quid est quoddicit
pacem meam douobis. & non dixit
pacem meam relinquo uobis: fostas¬
sis quia aliter nunc. aliter tunc pax
erit. Hic uerobella cumuitus habe¬
mus. ideo non addidit meam. Illic
uero in a&erna pace. a&erna erit
turn quillitas & concordia. & talis pax

Expanded text:
omnia, « quia nisi idem Spiritus cordi omnia, « quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, otiosus est sermo doctoris. Nemo enim docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. » Aliter itaque praedicantem Christum audierunt Judaei, aliter apostoli. Illi ad judicium, isti ad salutem: quia hos spiritus in animo docuit, quod forelinquo vos, in pace veniam ad vos. Hic relinquo, illic do. Sequentibus relinquo, pervenientibus do. « Pacem relinquit nobis in hoc saeculo, pacem suam dabit nobis in futuro saeculo. Pacem relinquit nobis, ut nos invicem diligamus: pacem suam dabit nobis, ubi nunquam invicem dissentire possimus. » Quid est quod dicit: Pacem meam do vobis, et non dixit: Pacem meam relinquo vobis? Fortassis quia aliter nunc, aliter tunc pax erit; hic vero bella cum vitiis habemus, ideo non addidit meam: illic vero in aeterna pace, aeterna erit tranquillitas et concordia, et talis pax,
Abbreviated transcription (Latin):
illi est in differenter aequalis . HAEC
UOS MANENS. Illa mansio de
qua superius dixi spĩtalis est. quaeso¬
lis scĩs datur. haec uero dequa nunc
dicit corponrlis est. Desua puresen¬
tia corponrli tantum mododixit. quã
utrumq & iusti & impii uidere potu¬
erunt. Illa in axernum beatificit
liberxtos. haec intempore: uisitat libe¬
nrndos. Haec inquit locutus sum
uobis. apud uos manens. Vtiq pne¬
sentia corponrli un icum illis uisibili¬
bus loquebatur. PARACLY¬
TUS AUTẼ SP̃S SC̃S QUECO
MITI EI PATER IN NOMOI¬
NCINEO. ILLEUOS DOCE¬
BIT OCONIA ET SUEGERIT
UOBIS OCONIA. quaecũque
DIXERO UOBIS Multa dix̃
audientibus infidelibus. quae in eorũ
corde locum non inuenerunt. quia
sp̃s sc̃s intus eos nondocebat. Multa
dicit cotidie ꝑscõs piredicatores. qua
audientes ex terius non recipiunt.
quia sp̃s sc̃s non suggerit eis interius.
quae audierunt exterius. De quo
recte promitutur. ipseuos docebit.

Expanded text:
illi est indifferenter aequalis. VERS. illi est indifferenter aequalis. VERS. vobis apud vos manens. Illa mansio, de qua superius dixit, spiritalis est, quae solis sanctis datur: haec vero de qua nunc dicit, corporalis est. De sua praesentia corporali tantummodo dixit, quam utrique, et justi et impii videre potuerunt. » « Illa in aeternum beatificat liberatos, haec in tempore visitat liberandos. Haec, inquit, locutus sum vobis, apud vos manens. Utique praesentia corporali, qua cum illis visibiliter loquebatur. » Paraclitus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia, quaecunque dixero vobis. Multa dixit audientibus infidelibus, quae in eorum cordibus locum non invenerunt, quia Spiritus sanctus intus eos non docebat. Multa dicit quotidie per sanctos praedicatores, quae audientes interius non recipiunt, quia Spiritus sanctus non suggerit eis interius, quae audierunt exterius. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit
Abbreviated transcription (Latin):
habitare indomo. Inqua domo facit
pater & filius mansionem. qui donant
ipsam dilectionem. quibus donant
infine &iam suam manifestationẽ:
Dequa manifestatione discipulus in¬
terrogauit. & audiuit adhanc ma¬
nifestationem perdilectionẽ ueni¬
endum esse. QUINONDILI¬
IIIME. SERMONES MEOS
NONSERUAT. Hisunt quipa
filium autem non ut beneficentur.
sed ut iudicentur ad modicum uident.
Nec ipsum in forma dĩ ubi est cũ patre
& spũscõ pariter in uisibilis. sed infor
patiendo contemptibilis. iudicando
erribilis. EISERMONECO
QUEM AUDISTIS Ñ EST COE¬
US. SEDEIUS QUIMISIT
MEPATRIS Quid est quod
prius pluralinumero sermones dix̃
nunc autem singulari sermo: fostas
r&. hic uero seipsum qui est uerbum
patris. Et ideo dixit non suum.
quia a seipso non est sed a patre. sicut nec
sua ẽ imago sed patris. necsius filius sed iatris
Recteigit᷑ auctori tribuit quic quid facit
aequalis a quo hab& hoc ipsum quod

Expanded text:
habitare in domo. In qua domo facit habitare in domo. In qua domo facit Pater et Filius mansionem: qui donant et ipsam dilectionem, quibus donent in fine etiam suam manifestationem. » De qua manifestatione discipulus interrogavit, et audivit ad hanc manifestationem per dilectionem veniendum esse. Qui non diligit me, sermones meos non servat. « Hi sunt qui PaFilium autem, non ut beatificentur, sed ut judicentur, ad modicum vident: nec ipsum in forma Dei, ubi est cum Patre et Spiritu sancto pariter invisibilis: sed in forpatiendo contemptibilis, judicando terribilis. » Et sermo quem audistis, non est meus; sed ejus qui misit me, Patris. Quid est quod prius plurali numero sermones dixit, nunc autem singulari sermonem? Fortret; hic vero seipsum, qui est Verbum Patris. Et ideo dixit non suum, quia a seipso non est, sed a Patre: sicut nec sua est imago, sed Patris; nec suus Filius, sed Patris. « Recte igitur auctori tribuit quidquid facit aequalis, a quo habet hoc ipsum quod
Abbreviated transcription (Latin):
quIS DILACITME¬
SERMONẼMEUM
SERUABIT. ETPA¬
TER MEUS DILIGE
EUM. ETADEUM UENIC¬
MuS. ETMANSIONEM
Apud Eum Facremus
Probatio ergo dilectionis. exhib¬
tio est operis. Hinc in epistola
suaisdem iohannes dicit. Quidiot
quia diligo dm̃ & mandata eius non
custodit. mendax est. Uere & enĩ
diligimus dm̃. simandata eius obser¬
uamus. & anris nos uoluptatibus
ad mandata eius coartamur. Et
patermeus dilig& eum. Quia ope¬
ni quae pater facit. haec & similiter
filius facit Et quidiligit filium.
diligit & patrem. & qui diligitur
ifilio. diligitur a patre. Et ad
Omi ueniemus. & mansionemapud
faciemus. Qui enim ueredm̃ dili
gia nec temptationis tempore re¬
cedit ab amore dĩ. Adhunc ueni¬
unt pater & filius spĩtali accessione.
& mansionem apud eum habent.
Ille enimuere amat. cuius uidelic&
mentem delectatio purua ex consen
su non superart. Nam tanto quisq
a superno amore disiungitur. quanto
inferius delectatur. Dilectios cõsdis¬
cernit amundo. quae facit un ianimes

Expanded text:
it mesermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum, veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Probatio ergo dilectionis, exhibitio est operis. Hinc in Epistola sua idem Joannes dicit: Qui dicit, quia diligo Deum et mandata ejus non custodit, mendax est . Vere diligimus Deum si mandata ejus observamus et a nostris nos voluptatibus ad mandata illius coarctamus. Et Pater meus diligit eum. Quia opera quae Pater facit haec et similiter Filius facit, et qui diligit Filium diligit et Patrem, et qui diligitur a Filio, diligitueum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Qui enim vere diligit Deum, nec tentationis tempore recedit ab amore Dei, ad hunc veniunt Pater et Filius spiritali accessione, et mansionem apud eum habent. Ille enim vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu suo non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. « Dilectio sanctos discernit a mundo, quae facit unanimes
Abbreviated transcription (Latin):
MUNDUS QUIADILIGOPA¬
TREM. ET SICIIT MANDA¬
TUM DEDIT MIH PATER
discumbens enim discũbentibus loq¬
batur: Eamus autem dixit. quo
nisi ad illũ locũ unde fuerat uaden¬
dus: Est mostitraditus : quinullã
habebat meritũ mostis. sed habebat
ut morer&ur mandatũ patris

Expanded text:
mundus, quia diligo pamundus, quia diligo patrem, et sicut mandatum dedit mihi pater Discumbens enim discumbentibus loquebatur; eamus autem dixit, quo nisi ad illum locum, unde fuerat tradendus? Est morti traditus, qui nullum habebat meritum mortis, sed habebat ut moreretur mandatum patris
Abbreviated transcription (Latin):
subuestitur. prx&er homines par¬
tis illius qui propria uoluntate.
non necessitate aliqua se subiciunt
diabolo. Vnde & apostolus ait:
Non est nobis conluctatio aduer¬
sus carnem & sanguine. id est ad¬
uersus homines. sed aduersus po¬
testates & rectores tenebrarũ harũ.
idest peccatorum qui in tenebris
manent iniquitatis. Quos recto¬
res angelos. eẽ. desestores designat.
Sed sunt qui pergnrtiam di. non ꝓ¬
priis meritis indeeruuntur. De
quibus ait apostolus. Fuistis aliquan¬
do tenebure. nunc autem lux indño
ut filu lucis ambulate: Sed gntus
dõ quieruit nos sicut idem dicit apłs
depotestate teneburrum. & turnstu¬
lit in regnum filii caritatis suae. it
teneburrum harum non habebat
quicquam. Quia neq cum peccato
ds̃ uenent. nec eius carnem de pecca¬
ti propagine uirgo peperenrt. & tã¬
quam ei dicer&ur. Curergomori¬
eris sinon habes peccatũ. cui debebat᷑
mostis supplicium. Continuo sub¬
iecit. SEDUT COGNOSCAT

Expanded text:
subvertitur, praeter homines parsubvertitur, praeter homines partis illius qui propria voluntate, non necessitate aliqua se subjiciunt diabolo. Unde et Apostolus ait: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, id est, adversus homines, sed adversus potestates, et rectores tenebrarum harum , id est, peccatorum, qui in tenebris manent iniquitatis. Quos rectores, angelos 603 esse desertores designat. Sed sunt qui per gratiam Dei non propriis meritis inde eruuntur, de quibus ait Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino, ut filii lucis ambulate . Sed gratias Deo qui eruit nos, sicut idem dicit Apostolus, de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum claritatis Filii tenebrarum harum, non habebat quidquam, quia neque cum peccato Deus venerat, nec ejus carnem de peccati propagine virgo pepererat, et tanquam ei diceretur: Cur ergo morieris, si non habes peccatum cui debebatur mortis supplicium, continuo subjecit: Sed ut cognoscat
Abbreviated transcription (Latin):
UI CŨFACIŨFUERIT CRE¬
OATIS. Illud utiq dicit. quod
factum fuerit. quod eum postmor¬
tem uisuri eitent uiuentem. & ad
patrem ascendentem. Poterani
enim dubitare sifilius dĩ e&. cum
eũ uiderent moriturũ. sed cum ui¬
derunt eũ resurrexisse. credebant
in quo ante dubitabant. & confir¬
mata est fides incordibus eorum
quam illis prredixenrt. qui& ore ꝓ¬
mi sit quid facturus enrt. & opere cõ¬
pleuit quod antep̃dixit. Deindequid
dicit IAMNONMuLTA LO¬
quAR UOBISCII. UENIT EÑ
Quis nisidiabolus : & in me non ha¬
b& quic quam. Nullum scilic& om¬
nino peccatum. Hic enim ostendit
diabalum principem esse peccatorũ
hominum. non creatunrrum dĩ.
ostendit nisi mundi istius amatores
& nondĩ. Absit enim ut credam:
principem eẽ. caeli & terrae & crea¬
tunxrũ omnium quae genenrliter
q mundus seruit suo creatori. non
deceptori. Redemptori. non in¬
teremptori. & regitur dispensa¬
tione diuina. non inimici uersutia

Expanded text:
ut cum factum fuerit creut cum factum fuerit credatis. Illud utique dicit, quod factum fuerit, quod eum post mortem visuri erant viventem, et ad patrem ascendentem. Poterant enim dubitare si filius Dei esset, cum eum viderunt moriturum, sed cum viderunt eum resurrexisse credebant, in quo ante dubitabant, et confirmata est fides in cordibus equam illis praedixerat, qui et ore promisit quod facturus erat, et opere complevit quod ante praedixit. Deinde quid dicit: Jam non multa loquar vobiscum, venit enim « Quis, nisi diabolus? Et in me non habet quidquam; nullum scilicet omnino peccatum. Hic enim  Aug., Sic enim ostendit, diabolum principem esse peccatorum hominum, non creaturarum Dei. ostendit nisi mundi istius amatores, et non Dei. Absit enim ut credamus principem esse coeli et terrae, et creaturarum omnium quae generaliter que mundus servit suo creatori, non deceptori; redemptori, non interemptori: » et regitur dispensatione divina, non inimici versutia
Abbreviated transcription (Latin):
Xpm̃ in his omnibus . xp̃m insingu¬
lis confitemur. Qui s estergoper
quem factus est mundus: xp̃c ihs̃.
sed informadi. Quis est subpon¬
tio pilato crucifixus : xp̃c ihs. sed
informa serui. Item desingulis.
quibus homoconstat. Quisnoni
sed manima sola. Quis resurrectu¬
rus triduo iacuit insepulchro. ihs̃
xp̃c. sed insola carne. Dicitur
ergo & in his singulis xp̃c. Uerũ
haec omnia non duo ueltres. sed u¬
nus ẽ xpc̃. Ideo ergo dicit. sidili¬
ger&is me gauder&is utiq quia uado
ad patrem. Qnm̃ natunre huma¬
nae giatulandum est. eo quod assũ
ta a uerbo unigenito. ut in mostalis
constituer&ur incaelo. Hoc enim
modo seiturum dixit ad patrem.
non profecto adillum ibat qui cum
illo enrt. sed hocerat ire adillum
& recipere anobis. mutare atq: iN¬
mostale facere. quod mostalesusce¬
pit ex nobis. & addex terarm consti¬
tuere patris. ꝑ quod fuit interia ꝓ
nobis. Deinde ipsedñs ihs sub¬
iunxit: ETNIINE DIXIUO¬
BIS PRIUS QuAMOFIAT

Expanded text:
m in his omnibus, Christum in singulis confitemur. Quis est ergo per quem factus est mundus? Christus Jesus, sed in forma Dei. Quis est sub Pontio Pilato crucifixus? Christus Jesus, sed in forma servi. Item de singuquibus homo constat. Quis non esus, sed in anima sola. Quis est resurrecturus et triduo jacuit in sepulcro? Christus Jesus, sed in sola carne. Dicitur ergo et in his singulis Christus; verum haec omnia non duo vel tres, sed unus est Christus; ideo ergo dicit: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad patrem. Quoniam naturae humanae gratulandum est, eo quod assumpta sit a verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo, hoc enim modo se iturum dixit ad patrem. Non profecto ad illum ibat, qui cum illo erat, sed hoc erat ire ad illum, et recedere a nobis, mutare atque immortale facere, quod mortale suscepit, ex nobis, et ad dexteram constituere patris, per quod fuit in terra pro nobis. Deinde ipse Dominus Jesus subjunxit. Et nunc dixi vobis priusquam fiat,
Abbreviated transcription (Latin):
stabulario. quia tunc aperuit illis
sensum. ut intellegerent scriptu¬
nrs. Altenx die stabularius de¬
narios quorum pr&io uulnentũ
cunrr& accepit. quia sp̃s sc̃s adue¬
niens docuit a postolos omnemue¬
ritatem. quogentibus erudiendis
instare atq euangelium pucedi¬
care sufficerent. Ei quod cũq
SUPER EROGAUERIS. EGO
CUM REDIERO REODAC
TIBI Super erogat stabula¬
rius quod induob: denariis noni
accepit. cum dicit a postolus
Deuirginibus autem prieceptũ
dñi non habeo. consilium autem
do Itemq Et dñs ordinauit
his qui euangelium adnuntiant.
de euangelio uiuere. sed non usi
sumus hac potestate. nequẽ urm
giocuaremus. Cui rediens quod
promisenat debitor redd&. quia
ueniens in iudicio dñs dicit. Quia
suꝑpauca fuisti fidelis. suꝑ multa
te constituam. intur ingaudium

Expanded text:
stabulario, quia tunc aperuit illis stabulario, quia tunc aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas. Altera die stabularius denarios, quorum pretio vulneratum curaret, accepit, quia Spiritus sanctus adveniens docuit apostolos omnem veritatem, quo gentibus erudiendis instare atque Evangelium praedicare sufficerent. Et quodcunque supererogaveris, ego cum rediero reddam tibi. Supererogat stabularius quod in duobus denariis non accepit, cum dicit Apostolus: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consilium autem do. Itemque et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant de Evangelio vivere; sed non usi sumus hac potestate, ne quem vestrum gravare mus. Cui rediens quod promiserat debitor reddet, quia veniens in judicio Dominus dicit: Quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam: i