comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsesreprobos intra natantia retia. ꝓpt̾ malos occultos intelligi uolunt: quia
tllos nescuint piscatores : sic istos nesciunt sacerdotes : Cur ent̃ non dicamus
no spalea manifestisunt mali. quia in aperto eã uident trituratores. sed
li non possunt ante litris exitũ separari : sic nec illa potest ante finẽ debitũ
etilim: Custodt autẽ deus in nocentiã scõrũ et fideliũ suorũ. sicut pisciũ bonorũ.
it pinguiũ frum̃torũ : ut intra ista retia. non eis noceant permixta genera re¬
uindi. etinista area non eis noceit pernixta palea uentilanda: Quia sicut ipsi dixo¬
et relegerunt. subscripserunt. nec causae causi. nec personae potert praeiudicare.
esui: hat uerba senegoent. stete dixisse nisi sua possent. sabsc nptione aomnuinci:¬
Ecce quĩ diligenter actũ c̃ pro silute uestra. ut uerbis nostris sub sorlam

Expanded text:
qui pisces reprobos intra natantia retia propterea malos occultos intellegi uolunt, quia, qui pisces reprobos intra natantia retia propterea malos occultos intellegi uolunt, quia, sicut illos nesciunt piscatores, sic istos nesciunt sacerdotes. cur enim non dicamus: \'sic ergo et palea manifesti sunt mali, quia in aperto eam uident trituratores\'? sed sicut illi non possunt ante litoris exitum separari, sic nec illa potest ante finem debitum uentilari. custodit autem deus innocentiam sanctorum et fidelium suorum sicut piscium bonorum, sicut pinguium frumentorum, ut intra ista retia non eis noceant permixta genera reprobanda et in ista area non eis noceat permixta palea uentilanda, quia, sicut ipsi dixerunt relegerunt suscripserunt, nec causae causa nec personae poterit praeiudicare persona. Haec uerba se negarent forte dixisse, nisi sua possent suscriptione conuinciecce quam diligenter actum est pro salute uestra, ut uerbis nostris suscriberemus,
Abbreviated transcription (Latin):
ulis iomparauit. quia non manifestos. sed latentes in ea malos intelligi uoluit. quos
binudent sacerdotes quem ad modũ pisces intra retia subfluctibus nonuident
itores num quid et areae suba qua uel sub terra trituratur : Aut certe noctur
loris : non insole conteritur: Aut in ea rusticus caecus operatur: Quanto er
qnelius se ipsos corrigunt. quam euangelia. scã peruertunt et aduanũ sue men
roreꝰ doquia diuĩca detorquere conantur: aut enĩ et illa piscium similitudo
nppt̃ eccultos sed tantũ ꝓ pt̃ mixtos in ecclesia malos. ad diõ posita c̃ aut certe
plis rebus ꝓpriac similitudines dite sunt de piscibus ꝓpt̃ occultos. dearea ꝓpt̃ꝰ
difestos malos: quod sicut illi ante litus. sic isti ante uentilabrũ bonis inecclesia nisce¬
tor Ipsi enĩ nos admonent ut in area palea manifestos in etdesia malos intelligam

Expanded text:
retibus conparauit, quia non manifestos, sed latentes in ea malos intellegi uoluit, quos retibus conparauit, quia non manifestos, sed latentes in ea malos intellegi uoluit, quos ita non uident sacerdotes, quemadmodum pisces intra retia sub fluctibus non uident piscatores, numquid et area sub aqua uel sub terra trituratur aut certe nocturnis horis, non in sole conteritur aut in ea rusticus caecus operatur? quanto ergo melius se ipsos corrigunt quam euangelia sancta peruertunt et ad uanum suae mentis errorem eloquia dominica detorquere conantur! aut enim et illa piscium similitudo non propter occultos, sed tantum propter mixtos in ecclesia malos a domino posita est aut certe singulis rebus propriae similitudines datae sunt, de piscibus propter occultos, de area propter manifestos malos, quod, sicut illi ante litus, sic isti ante uentilabrum bonis in ecclesia misceantur. ipsi enim nos admonent, ut in area paleam manifestos in ecclesia malos intellegamus,
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse. quid paleis adtriticum: Quodideo dixit. quia similia non sunt: nonqua
mixta esse non possunt : quia in horreo nonsimuł erunt : non quia inarea pn
nontriturantur Quam quã hieremiaf cũ hoc diceret non agebat depopulod
selde sommiis hominum et iuisionibus ꝓphetarũ: Quia haec duo nulla sinls
Nopirndi sunt : sicut plenitudini tritici. inanitas paleae non potest comparari: Tem¬
Int sinc qpiscopiuestri. negare scriptũ in euangelio. quod areae sit ecelesia comparata
rnt occultos malos significatos non manifestos. dequibus scriptũ ẽ: lieni et fe¬
s uenalabrum in manusua: et mundabit areã suã: Frumentare condet in hor¬
um paloas autem comburet igni in extingiubili : uos itaq uidicate. aperite
uls aures intendite ueritati Si propterea sicut ipsi dixerunt. dñs ecclesiã

Expanded text:
dixisse: quid paleis ad triticum? quod ideo dixit, quia similia non sunt, non quia dixisse: quid paleis ad triticum? quod ideo dixit, quia similia non sunt, non quia permixta esse non possunt, quia in horreo non simul erunt, non quia in area pariter non triturantur. quamquam Hieremias, cum hoc diceret, non agebat de populo dei, sed de somniis hominum et uisionibus prophetarum, quia haec duo nulla similitudine conparanda sunt, sicut plenitudini tritici inanitas paleae non potest conparari.- Temptauerunt sane episcopi uestri negare scriptum in euangelio, quod areae sit ecclesia conparata, iam ibi dicerent occultos malos significatos, non manifestos, de quibus scriptum est: ueniet ferens uentilabrum in manu sua et mundabit aream suam, frumenta recondet in horreo, paleas autem conburet igni inextinguibili. uos itaque iudicate, aperite oculos, aures intendite ueritati. si propterea, sicut ipsi dixerunt, dominus ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
uellent attendere. adiabolo utique seminatos : Hoc ipsum & iã quod sibi acutũ in es
uidebantur contra se potius ꝓferebant: Si enĩ dominus ꝓpterea. retib: bonosen
pisces paçȩter congregantibus ecclesiã comparauit . quia malos in ecclesia noms¬
festos. sed latentes intelligi uoluit. quos ita nesciunt sacerdotes. quem ad medis
fluctibus quid ceperint retia. nesciunt piscatores: ꝓpterea ergo et areae compntia
ut &im manifesti mali. bonis in ea permixci prae nuntiarentur futuri: Neque in
palea quae inarea est permixta fũmentis. &iam ipsa subfluctibus latet quo
omnium occulis est conspicua. ut potius occulta sint in ei frumenta. cum sit ipsin¬
festa: De hac autem arene similitudine. quia et ipsã interceteras ex euangelus
sueramus : nihil inliteris. contra nos scribere poruerunt. nisi hieromium ꝓpies

Expanded text:
uellent adtendere a diabolo utique seminatos. Hoc ipsum etiam, quod sibi acutum inuenisse uellent adtendere a diabolo utique seminatos. Hoc ipsum etiam, quod sibi acutum inuenisse uidebantur, contra se potius proferebant. si enim dominus propterea retibus bonos et malos pisces pariter congregantibus ecclesiam conparauit, quia malos in ecclesia non manifestos, sed latentes intellegi uoluit, quos ita nesciunt sacerdotes, quemadmodum sub fluctibus quid ceperint retia nesciunt piscatores, propterea ergo et areae conparata est, ut etiam manifesti mali bonis in ea permixti praenuntiarentur futuri. neque enim palea, quae in area est permixta frumentis, etiam ipsa sub fluctibus latet, quae sic omnium oculis est conspicua, ut potius occulta sint in ea frumenta, cum sit ipsa manifesta. de hac autem areae similitudine, quia et ipsam inter ceteras ex euangelio posueramus, nihil in litteris suis contra nos scribere potuerunt nisi Hieremian prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
tia uertatis que suos nonin carne. sed incorde torquet im micos. ut ei confieto
non cuĩ nunc esse talem. qualis post resurrationem futum est. nunc malos labent pese
tunc omnino non habituram : adillam eius puritatem. non adhuis temporis pemia
lla diuna testimonia pertinere. quibus eã deus praedixit ab omni malerũ peramtca
penitus alienã Ecce &iã ipsi ueritate euangelica. non aliud coactis unt confitenor
los accultos nunc ei permixtos esse dixerunt : Ece nunc transit perillam lea adi
perte transire incircumcisus et immundus: Nunc ergo transeunt uł occulti: Nons
hoc ipsum quod aͥte non aditiet ultra: ostendit eos prius solere transire. sedudmns
transituros: et a nobis inuidiose requirebant : quomodo potuerit in ecclesia xp̃i l
seminare tizama. cumipsi faterentur in aclesia malos. saltẽ occultos esse permits

Expanded text:
tia ueritatis. quae suos non in carne, sed in corde torquet inimicos, ut eam confiteatia ueritatis. quae suos non in carne, sed in corde torquet inimicos, ut eam confiteanon eam nunc esse talem, qualis post resurrectionem futura est; nunc malos habere permixtos, tunc omnino non habituram; ad illam eius puritatem. non ad huius temporis permixtionem illa diuina testimonia pertinere, quibus eam deus praedixit ab omni malorum permixtione penitus alienam. ecce etiam ipsi ueritate euangelica non aliud coacti sunt confiteri, qui malos occultos nunc ei permixtos esse dixerunt. ecce nunc transit per illam licet oper te transire incircumcisus et inmundus.nunc ergo transeunt uel occulti. nam et hoc ipsum, quod ait non adiciet ultra\', ostendit eos prius solere transire, sed ultra non transituros. et a nobis inuidiose requirebant, quomodo potuerit in ecclesia Christi diabolus seminare zizania, cum ipsi faterentur in ecclesia malos saltem occultos esse permixtos nec
Abbreviated transcription (Latin):
morauimus. quod et boni et mali pisces. quousque in litore. hoc ẽ infine seculi
pirntur. intra eadem permixti retia continentur. aucti eiudentia ueritatis:
ulos ineccelesia usque in finem saetuli permixtos esse confessisunt. sed eos
pltos esse dixerunt: quõ sic a sacerdotibus. ignorantur . quem ad modum
us intra retia cum ad huc inmarisunt. apiscatoribus intra retia non ui¬
tur: Quomodo ergo testimonium ꝓpheticum quod insua responsioe po¬
peuit quo ecclesiae dictũ ẽ. non aditiet ultra perte transire in circum cisus
nmundus. ad hoc tempus pertinere intelligitur. quando ecclesia retibus
panti est quibus inmari. adhuc positis. pisces malos bonis permixtos uł
ualos esse confessisunt: Vnde mara festum ẽ non nisi infuturo sȩculo
s uadeiũ nullũ indircũ cisdam et imundũ ꝑeclesiã transiturũ: Ouiolen¬

Expanded text:
memorauimus, quod et boni et mali pisces, quousque in litore, hoc est in fine saeculi, memorauimus, quod et boni et mali pisces, quousque in litore, hoc est in fine saeculi, separentur, intra eadem permixti retia continentur, uicti euidentia ueritatis malos in ecclesia usque in finem saeculi permixtos esse. confessi sunt, sed eos occultos esse dixerunt, quoniam sic a sacerdotibus ignorantur, quemadmodum pisces intra retia, cum adhuc in mari sunt, a piscatoribus intra retia non uidentur. quomodo ergo testimonium propheticum, quod in sua responsione posuerunt, quo ecclesiae dictum est: non adiciet ultra per te transire incircumcisus et inmundus, ad hoc tempus pertinere intellegitur, quando ecclesia retibus comparata est, quibus in mari adhuc positis pisces malos bonis permixtos uel occultos esse confessi sunt? unde manifestum est non nisi in futuro saeculo post iudicium nullum incircumcisum et inmundum per ecclesiam transiturum. o uiolen
Abbreviated transcription (Latin):
dcc esse mnagro. illud futurum inhorreo: Denique et ipsi qui dic contenderunt
intes tizama quae cum tritico simul crescere usque ad messem permissa sua
nix ecclesia. sed in mundo esse: contra intellectũ mareiris crpriam. quidixt
suidentur in ecclesia esse ti tania. non tameni impediri debet. aut fides.
cuntas nostra. ut qm̃ zizania. esse mnecclesia cernimus. ipsi de ecclesia
talimus: Etnolentes consentire mundi nomine ecclesum posse significari:
atn uerba a postoli qui dixit: Deus erat in xp̃o. mundum reconcilians sibi.
untra ipsius uerba dnĩ. qui dixit: Nonuenit filius hominis ut iudicet mun¬
n sedut saluetur mundus peri sum: Neque enĩ reconciliari deo. et salua
peripsum mundus potest. nisi mundi nomine intelligatur ecclesia : quae sola
ptum deo reconciluta saluatur. tam̃ mnilla similitudine quã ex euangelio cõ¬

Expanded text:
sed hoc esse in agro, illud futurum in horreo. denique et ipsi, qui diu contenderunt sed hoc esse in agro, illud futurum in horreo. denique et ipsi, qui diu contenderunt dicentes zizania, quae cum tritico simul crescere usque ad messem permissa sunt, non in ecclesia, sed in mundo esse contra intellectum martyris Cypriani, qui dixit: etsi uidentur in ecclesia esse zizania: non tamen icharitas nostra, ut quoniam zizania esse in Ecclesia cernimus, ipsi de Ecclesiarecedamus, et nolentes consentire mundi nomine ecclesiam posse significari contra uerba apostoli, qui dixit: deus erat in Christo mundum reconcilians sibi et contra ipsius uerba domini, qui dixit: non uenit filius hominis ut iudicet mundum, sed ut saluetur mundus per ipsum — neque enim reconciliari deo et saluari per ipsum mundus potest. nisi mundi nomine intellegatur ecclesia, quae sola per eum deo reconciliata saluatiir —, tamen in illa similitudine, quam ex euangelio com
Abbreviated transcription (Latin):
non qualis nunc est illis testimonus prȩnuntiabatur sedd qualis post lo
mortalitatẽ inuita aeterna futura est Et quȩcumque testimonia scriptie
posuerunt defiliis quos merita parentũ imitando malitiam unam cũ cso
habere uoluerunt : quod non intelligentes diuina testimonia secum pus¬
re cogebant: necutrasque uocesdei prodiuersitatt temporũ. causa
personarũq distinguentes : in contordium uredi gebant: sed sicut conti
nos ipsi . ite &iam nolebant inter ĩpsa sẽ diuina docum̃ta pugnare: No
mirum si pacem scripturae dei non intelligebant : qui pacem cũ eius i
io babebant: Nos autem utraque accipientes testimonia demonstrabamus
lorimque concorduam : Nam et illud accipiebamus. quod insuis litteris com¬
oriuerunt ecclesiae ditũ esse. necadiciet ultra perte transire incircũ cisus
iimundus & illud quod scriptũ est. sinite utraque crescere usque ad messem:

Expanded text:
non qualis nunc est illis testimoniis praenuntiabatur, sed qualis post istam non qualis nunc est illis testimoniis praenuntiabatur, sed qualis post istam mortalitatem in uita aeterna futura est; et quaecumque testimonia scripturarum posuerunt de filiis, quos merito parentum, non imitando malitiam, unam cum eis causam habere uoluerunt, quod non intellegentes diuina testimonia secum pugnare cogebant nec utrasque uoces dei pro diuersitate temporum, causarum personarumque distinguentes in concordiam redigebant, sed sicut contra nos ipsi, ita etiam uolebant inter se ipsa diuina documenta pugnare. nec mirum si pacem scripturae dei non intellegebant, qui pacem cum eius ecclesia non habebant. Nos autem utraque accipientes testimonia demonstrabamus utrorumque concordiam. nam et illud accipiebamus, quod in suis litteris commemorauerunt, ecclesiae dictum esse: nec adiciet ultra per te transire incircumcisus et inmundus et illud, quod scriptum est: sinite utraque crescere usque ad messem,
Abbreviated transcription (Latin):
utique nontdbi e eneiliet. ñ si eeclesiam: Siue ergo exeort melio s uen es
uel i gnorentur. ud uidentir : hoc agit miseri cordia et iusticra de slasbo
mala non consentientibus bonis mals non ebsuit. sedutriqlo: pprin so
pertent : & ne filius aciput peuati patris nist eũ fuert in milsimae
icato patriꝰ sedanima quae peccauert ipsamoriatur : Cum ergo quis quȩ malis conserto¬
sone ac percũ foc simul pereunt. simulque damnantur: ciusa sui ep
sona sua cuique prȩiudicat . non aliena : Cum uero bom Nȩmali: idemua
dei simul audiunt. et simul sacramenta dei percipiunt : ec tamen dissious
habent actuum suorũ causas et dissimiles gert̃ uoluntatis diuer stat
sonas cundem cibũ scm̃. alus manducantibus digne. alus indigne: no
causa causae. prȩiudicat nec ꝑsona personȩ : Acperhoc quecuq testimo
diuinarum scripturirũ epis copi uestri commemorare potuerunt qui
a bomini malorum hominũ permixtione pura praenuntiabatur : ecdosi

Expanded text:
utique non sibi reconciliat nisi ecclesiam —, siue ergo exeant mali siue intus uel ignorentur uel uideantur, hoc agit misericordia et iustitia dei, ut sibi ad mala non consentientibus bonis mali non obsint, sed utrique proportent, et nec filius accipiat peccata patris, nisi eum fuerit in malis imitatus, sed anima quae peccauerit ipsa moriatur. Cum ergo quisque malis consenti persona, ac per hoc, cum simul pereunt simulque damnantur, causa sua et persona sua cuique praeiudicat, non aliena; cum uero boni et mali idem uerbum dei simul audiunt et simul dei sacramenta percipiunt et tamen dissimiles habent actuum suorum causas et dissimiles gerunt uoluntatis diuersitate personas, eundem cibum sanctum aliis manducantibus digne aliis indigne, nec causa causae praeiudicat nec persona personae. Ac per hoc, quaecumque testimonia diuinarum scripturarum episcopi uestri commemorare potuerunt, quibus ab omni malorum hominum permixtione pura praenuntiabatur ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
sabsdutũ atque purgaeum ipsi quoque multa contra se ipsos legendo
narunt : et tamenliberum ecamen arbitrium sibi imperatatẽ concessum
iutant: uicti atque confusi id sibi &iam nunc flagratibant debere concedi
umaiores eorum cactiliano : non concedebant quemsic apadimperato
accusarunt quemalis accusationibus abimpoeratore damnetum sei
duno prius tribueretur: Si hace. nor homini iudior permittenda. sel
o potius dimittenda sunt: atilianus prius apud imperatorem prius
muccusatur: Experge scimini aliquando. nongartareus obliget somnus

Expanded text:
esse absolutum atque purgatum ipsi quoque multa contra se ipsos legendo esse absolutum atque purgatum ipsi quoque multa contra se ipsos legendo firmarunt. et tamen liberum arbitrium sibi ab imperatore concessum esse iactant. uicti atque confusi id sibi etiam nunc flagitabant debere concedi, quod maiores eorum Caeciliano non concedebant, quem sic apud imperatorem accusarunt, quem illis accusantibus ab imperatore damnatum isti , Caeciliano prius tribueretur; si haec non homini iudici permittenda, sed deo potius dimittenda sunt, Caecilianus apud imperatorem prius non accusaretur. Expergiscimini aliquando; non uos tartareus obliget somnus
Abbreviated transcription (Latin):
sipcommuniono partis donati. nec pro err&e sacrilegi schi smatis : sed ꝓapertis¬
es ficinoribus et sceleribus suis. quae more latronum inmani furore et crude¬
tte cmmitunt: cł parte autẽ donati uix aliquid talepatuntur quale caecilia¬
imdmatont in stante passum essedixerunt : Aut ergo persecutio non omnis ix
dic aut non ÷ persecutio dicenda. cum iusta ÷: Qua ꝓpter. aut persetutionẽ
nsdonati patitur iusta aut persetutionem non patitur quia patitur iuste:
naitem uiste passus est caecilianus. qla in nocens ꝓbatus: et ab solutus est :¬
id qudem illi ne gauerunt : et potuis ab imparatore damnatũ esse diterunt:
slo maiores suos maximsae quedonatum asetanta praedicatione laudatum
ulunos persecutionem fecisse confessisunt: Illum autem conuictum atque
niatum ꝓbare minime potuerunt. immo &tam quod nos dicebamus eum

Expanded text:
non pro communione partis Donati nec pro errore sacrilegi schismatis, sed pro apertisnon pro communione partis Donati nec pro errore sacrilegi schismatis, sed pro apertissimis facinoribus et sceleribus suis, quae more latronum inmani furore et crudelitate committunt. pro parte autem Donati uix aliquid tale patiuntur, quale Caecilianum Donato instante passum esse dixerunt. Aut ergo persecutio non omnis iniusta est aut non est persecutio dicenda cum iusta est. quapropter aut persecutionem pars Donati patitur iustam aut persecutionem non patitur, quia patitur iuste. non autem iuste passus est Caecilianus, quia innocens probatus et absolutus est. quod quidem illi negauerunt et potius ab imperatore damnatum esse dixerunt, et ideo maiores suos maximeque Donatum a se tanta praedicatione laudatum Caeciliano persecutionem fecisse confessi sunt. illum autem conuictum atque damnatum probare minime potuerunt, immo etiam, quod nos dicebamus, eum
Abbreviated transcription (Latin):
beati qui persetutionem patiuntur. non inde seuatent. haeretiai : ad ddtꝓ
tusticũ: Nam quanta mala nostris fecerint furiosissimi derici etarim¬
lones partis donati nostis etuos Encensae sunt ec desiae musi nflant
codices sc̃i: incensȩ &iam priuate domus raptibomines desedibus sus
omnibus quae einerant ablatis ut perditis ipsi cesi lamati excetati na as
micidio potuit tem perari : quaius sit mitius huic luci morientem: qun
ulam austrre uuenti : uentum est adhominos nonuo retenti aliquo ducentur:
uotim ut ista paterentur: Nec tantum nostros ideo iustificamus. quia ista per
iam subtc̃ multis. subtã seueris legibus. et subtante ecclesiae catholicae
ndomnis eĩ tribut potestate quid tule patiunt᷑: Siquando enim morte mul¬
bur aut ipsi Sctidunt. aut eorum cruente uiolentiae dum resistitur occiduntur:

Expanded text:
beati qui persecutionem patiuntur, ne inde se iactent haeretici, addidit: pbeati qui persecutionem patiuntur, ne inde se iactent haeretici, addidit: propter iustitiam. nam quanta mala nostris fecerint furiosissimi clerici et circumcelliones partis Donati, nostis et uos. incensae sunt ecclesiae, missi in flammas codices sancti, incensae etiam priuatae domus, rapti homines de sedibus suis, et omnibus quae inerant ablatis aut perditis ipsi caesi laniati excaecati. nec ab homicidio potuit - temperari, quamuis sit mitius huic luci morientem quam istam lucem auferre uiuenti. uentum est ad homines. non ut retenti aliquo ducerentur, sed tantum ut ista paterentur. nec tamen nostros ideo iustificamus. quia ista perpilli autem sub tam multis. sub tam seueris legibus et sub tanta ecclesiae catholicae quam dominus ei tribuit potestate quid tale patiuntur? si quando enim morte multantur, aut ipsi se occidunt aut eorum cruentae uiolentiae dum resistitur occiduntur,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eifesfe faciendum negare nom possumus: ut si ne effusiotae sanguins. qui a
non emendantur: aliqua mittissima poena legum cormpiantur inquieto łs
te imperator permotus. mentis sacrilegȩ pertinatiam grauiore supplitio stau
esse platendam mitius agant uidices: quibus semper licuit lenire : at qsendi
tiam: Interim ergo. quamiuis non possit ostendi caccilianum ab impeneoe o
tmo esse damnatum. a uobis tamea error ille sublatus ẽ quo patabats ens
caccilianus & s̃ ptrsecutionem patitur pars donati patitur cũilla &unp
maximiant quam et ipsi xpĩ eclesiam nonesse confrrmant: Ac perhi
fuere perseuitionem non ÷ iniquitatis inditiũ quia etboni faciunt nls
et mali borus et pati persecutionem non est iusticiae documentum quid
non soliboni. ꝓpieccte. sed mali ꝓini quatette patiuntur : Cumem̃ dic set li¬

Expanded text:
qui hoc eis esse faciendum negare non possumus, ut sine effusione sanguinis, qui uerbis qui hoc eis esse faciendum negare non possumus, ut sine effusione sanguinis, qui uerbis non emendantur, aliqua mitissima poena legum corripiantur inquieti; et si forte imperator permotus mentis sacrilegae pertinaciam grauiore supplicio statuit esse plectendam, mitius agant iudices, quibus semper licuit lenire atque emollire sententiam. interim ergo, quamuis non possit ostendi Caecilianum ab imperatore Constantino esse damnatum, a uobis tamen error ille sublatus est, quo putabatis eam Caecilianus. et si persecutionem patitur pars Donati, patitur cum illa etiam pars Maximiani. quam et ipsi Christi ecclesiam non esse confirmant. ac per hoc et facere persecutionem non est iniquitatis indicium, quia et boni faciunt malis et mali bonis, et pati persecutionem non est iustitiae documentum, quia eam non soli boni pro pietate, sed et mali pro iniquitate patiuntur. Rest
Abbreviated transcription (Latin):
sdignatus ÷ falsitatẽ quȩ nobis offundebatur deus confutire dignatus ÷: Tanto
nsbenefitio quare adhuc estis in grati: hocẽ nempe quod uobis sepȩ dicebunt.
ude ardis uestri occulos astutti fallatia. caligabant. et ad huc &ram conulti
ae se uactant inde nos lacerant. quia nos facimus persetutionem ipsi patiuntur:
hoc es remaist omni ex parte superatis unde adhuac nebulas faciat rpres
Nonuos eng adhuc fallant. hoc eis facimus. quod maiores suos et ipsimnqn
Conuitus cȩcilianus: ut illius uiditio damnaret᷑: hoc et nos ȩgimus ut istion
similia paterentur. simale fect. quare hoo ille donatus fatieb at: Siauten
fert quare hoc catholica parti donati nonfaciat: Inmo rette fiera nec illi diles
qui hoc maiores suos quos multũ laudant fecisse loriantur: Nec nos dibitaons

Expanded text:
dignatus est, falsitatem. quae uobis offundebatur, deus confutare dignatus est; tanto dignatus est, falsitatem. quae uobis offundebatur, deus confutare dignatus est; tanto eius beneficio quare adhuc estis ingrati? hoc est nempe, quod uobis saepe dicebant, unde cordis uestri oculos astuta fallacia caligabant, et adhuc etiam conuicti inde se iactant, inde nos lacerant, quia nos facimus persecutionem, ipsi patiuntur. hoc eis remansit omni ex parte superatis, unde adhuc nebulas faciant imperitis,  facit. non uos ergo adhuc fallant; hoc eis facimus., quod maiores suos et ipsum queud imperatorem, conuictus Caecilianus ut illius iudicio damnaretur: hoc et nos egimus, ut isti conuicti similia paterentur. si male fecit, quare hoc illi Donatus faciebat? si autem recte fecit, quare hoc catholica parti Donati non faciat? immo recte fieri nec illi dubitant. qui hoc maiores suos, quos multum laudant, fecisse gloriantur, nec nos dubitamus,
Abbreviated transcription (Latin):
u dannatum autẽ non constitit. immo &iam. constitit absolutũ: Sed tamen
luos uidete quantũ adiuuerint causam nostrã episcopi uestri. qui de illa uoluer̃
i filsitate gloriari : Si enĩ donatus ille uir gloriae martiralis apud imperatoris
ogntionem reũ asseruit caecilianum : et illo uiro glorae martiralis accusante et
stnte cietilianus ab imperatore: damnatus ẽ respondeant uobis. quando hiec age¬
iutur quis erat martir utrum donatus qui hominem apud imperatorẽ ꝑ seque¬
iti : ancecilianus qui illo persequente ab imperatore damnabitur: Uibr ẽ nunc
li defintuia regula ipsorum communionem donati esse ecclesiã ueritatis
pe persecutionem̃ patitur. non quae facit: Ecce patitur caccilianus. donatus
fut quis corũ es uir gloriae martiralis. attendite. aduertite. nolite inerrorem
hemitiosum adusque seduci. ueritatem quae uobis occultabatur. deus apperi

Expanded text:
num, damnatum autem non constitit, immo etiam constitit absolutum. sed tamen num, damnatum autem non constitit, immo etiam constitit absolutum. sed tamen uel uos uidete, quantum adiuuerint causam nostram episcopi uestri, qui de illa uoluerunt etiam falsitate gloriari. si enim Donatus ille uir gloriae martyralis apud imperatoris cognitionem reum asseruit Caecilianum et illo uiro gloriae martyralis accusante et instante Caecilianus ab imperatore damnatus est, respondeant uobis, quando haec agebantur, quis erat martyr, utrum Donatus, qui hominem apud imperatorem persequebatur, an Caecilianus, qui illo persequente ab imperatore damnabatur? ubi est nunc illa definitiua regula ipsorum communionem Donati esse ecclesiam ueritatis quae persecutionem patitur, non quae facit? ecce patitur Caecilianus, Donatus facit: quis eorum est uir gloriae martyralis? Adtendite, aduertite, nolite in errorem perniciosum adhuc usque seduci. ueritatem, quae uobis occultabatur, deus aperire
Abbreviated transcription (Latin):
Vaut̃. honitũ illũ qulm conatũ quemi dixer etdesuc cartchanis ornamentum
aitialis gloriae uirum: sic cominendare uoluer̃ ut diceren quod apud imperatoris
lutim cognitionem ipse reũ et asseruerit et conuicerit caetilianũ Ille ergo. uir
at martiralis apud imperatoris cognitionem reũ constituit et asseruit cae¬
uinum illamque cognitionem. cȩciliam damnatio consecuta ẽ Illo uiro gloriae
ustinlis accusante et instante : caecilianus abimperatore damnatus ÷: Quod qui¬
in nofesse falsũ concucimus: qui eiusdem imperatoris litteras quibusse inter
uts audisse et uidicasse testatur: ubi caetiliano absoluto atq purgato. illorũ
uiminias detestitus ÷ ꝓlates de archiuo pubplico recitauimus: Contra quasom¬
nuo quidres ponderent. nichil inuenire potuerunt : & adeas cofirmandas contra seipsos
liꝓtulerunt: ꝑ inde amaioribus eorũ aput imperatorẽ accusatũ constitit cȩcilia¬

Expanded text:
atum illum, illum, inquam, Donatum, quem dixerunt ecclesiae Carthaginis ornamentum et martyralis gloriae uirum, sic commendare uoluerunt, ut dicerent, quod apud imperatoris Constantini cognitionem ipse reum et asseruerit et conuicerit Caecilianum. ille ergo uir gloriae martyralis apud imperatoris cognitionem reum constituit et asseruit Caecilianum illamque cognitionem Caeciliani damnatio consecuta est, illo uiro gloriae martyralis accusante et instante Caecilianus ab imperatore damnatus est. quod quidem nos falsum esse conuicimus. qui eiusdem imperatoris litteras, quibus se inter partes audisse et iudicasse testatur, ubi Caeciliano absoluto atque purgato illorum calumnias detestatus est, prolatas de archiuo publico recitauimus. contra quas omnino quid responderent nihil inuenire potuerunt et ad eas confirmandas contra se ipsos alia protulerunt. proinde a maioribus eorum apud imperatorem accusatum constitit Caecilia
Abbreviated transcription (Latin):
EX DIEB: CONSUMAUIT DS OMIA OPA SUA.C
& scptimo requieuit. Sex aetutib humanũ genus in hoc sđo
ꝑsuccessiones temporũ dĩ oꝑa insinuant. Quarum pͥma c̃. ab ad am
usq ad noc. Scda anoc. usq ad abraham. Tertia. ab abrahamusq
addauid: Quarta. ad dauid usq ad transmigrationc̃ babilonis:
quae ñc̃ agitur. donec excelsus ueniat adiudicium. Septima uero
intelligitur in requic sc̃orũ. non in hac uita sed inalia. Ubiñfit
imaginẽ suam. & sexta actute scłi. manifestatur reformatio nrã.
mienti coniunx delatere. fit xpõmorienti aeccłia de sacramento
sanguinis. qui de latere mortui ꝓfluxit: Uocatur eua uita. mat̾
uiuorũ quac deuiri sui latere facta ẽ. Et dic̃ dñs ineuangłio. Siqͥs
ñ manducauerit carnc̃ meã & biberit sanguinẽ meũ. ñ habebit in se
uitam. Et omĩa quae illic intelliguntur enucleate minututimq
tractanda xp̃m & aeccłiã praelocunt᷑. siue inbonis xpiãnis siue in

Expanded text:
ex diebus consummavit Deus omnia opera sua, et septimo requievit. Sex aetatibus humanum genus in hoc saeculo, per successiones temporum Dei opera insinuant, quarum prima est ab Adam usque ad Noe, secunda a Noe usque ad Abraham, tertia ab Abraham usque ad David, quarta a David usque ad transmigrationem Babyloniae, quae intellegitur in requie sanctorum non in hac uita, sed in alia, ubi uidiimaginem dei: sexta aetate saeculi manifestatur reformatio nostra inmienti coniunx de latere: fit Christo morienti ecclesia de sacramento sanguinis, qui de latere mortui profluxit. uocatur Eua uita, mater uiuorum, quae de uiri sui latere facta est: et dicit dominus in euangelio: si quis non manducauerit carnem meam et biberit sanguinem meum, non habebit in se uitam. et omnia, quae illic intelleguntur, enucleate minutatimque tractanda Christum et ecclesiam praeloquuntur siue in bonis christianis siue in
Abbreviated transcription (Latin):
exinauit. formã serui accipiens. Reliquisse &iam matrem syna¬
gogam iudcorũ. ueteri testam̃to carnalit̃ inherentẽ. & ad hesisse
uaou suac scãc acccłiac ũt pace noui testumti. essent duo incarne
una. Quia cusit dsapud patrem. ꝑquẽ facti sumus factus est
ꝑcarnem particeps nr. ut illius capitis corpus ẽẽ. possemus

Expanded text:
 synagogam Iudaeorum ueteri testamento carnaliter inhaerentem, et adhaesisse uxori suae sanctae ecclesiae, ut pace noui testamenti essent duo in carne una? quia cum sit deus apud patrem, per quem facti sumus, factus est per carnem particeps noster, ut illius capitis corpus esse possimus
Abbreviated transcription (Latin):
noenoncum illis qui no uerunt caecilianum nonueris sed ealum niosis criminib: app&itũ:
muosam sententiam suam mortifero piadore non deserune. sedcum ulis quib: dicimus:
uisimnali fuissent propter quos inaecdaesia non estis uos tamen eos ferendo quos emer
usgraģare minune poteratis. in decdesia permanere debuistis: Quidam uero
di sciplinam: quandã ꝑuersis simam securitatẽ p̃positis tribuentes ut adeos nonꝑanuaet
nisi dicere quid cauendum. quid ue faciendum sit: qđ liba& autẽ quisq facut ianamat
Nos uero ad sanam docerinam ꝑtinere arbitramꝰ. exutrisq testimoniis uitam sentarꝙ
moderari: ut& canes naecedesia propter paiẽ aecclsiae toleremꝰ & canib: scm un ẽ pa
aecdesiac tuta nondemꝰ: Cũ ergo siue ꝓmeelegentiã p̃positorum siue ꝑaliquam usi
plina corrigere aut coercere non possumꝰ : tunc nẽ ascendat incornr̃m impra & ꝑmcusi

Expanded text:
non cum illis, qui nouerunt Caecilianum non ueris, sed calumniosis criminibus adpetitum, et perniciosam sententiam suam mortifero pudore non deserunt, sed cumillis, quibus dicimus: etiamsi mali fuissent, propter quos in ecclesia non estis, uos tamen eos ferendo, quos emendare aut segregare minime poteratis, in ecclesia permanere debuistis. quidam uero disciplinam, quandam peruersissimam securitatem praepositis tribuentes, ut ad eos non pertineat nisi dicere, quid cauendum quidue faciendum sit, quodlibet autem quisque faciat non curare. Nos uero ad sanam doctrinam pertinere arbitramur ex utrisque testimoniis uitam sententiamque moderari, ut et canes in ecclesia propter pacem ecclesiae toleremus et canibus sanctum, ubi est pax ecclesiae tuta, non demus. cum ergo siue per neglegentiam praepositorum siue per aliquam edisciplina corrigere aut cohercere non possumus, tunc, ne ascendat in cor nostrum inpia et perni
Abbreviated transcription (Latin):
n qubusdam uerohumanitatis solatium: Filiorum quippȩ ꝓcreationi operã
Are non canino more perusum ꝓmiscuum feminarum : sel honesto or dine
onugali. non est in homino in ꝓbandus affectus : & iam ipsum tam̃ lauda¬
blus transcendit. & uincit caelestia cogitans animus . xpĩanus: Sed quõ

Expanded text:
in quibusdam uero humanitatis solacium. filiorum quippe procreationi operam in quibusdam uero humanitatis solacium. filiorum quippe procreationi operam dare non canino more per usum promiscuum feminarum, sed honesto ordine coniugali non est in homine inprobandus affectus; etiam ipsum tamen laudabilius transcendit et uincit caelestia cogitans animus Christianus. Sed quo
Abbreviated transcription (Latin):
occasionem dare aduersario. maledictigratia: Iamenimꝰ quaedã conuer¬
sae sunt retro post satanan: At hic uerbis eius intelligamus eas quas
nubere uoluit. melius potiusse continere. quam nubere u sed melius
nubere quam retro ire post satanan: idest ab excellenti illo uirgina¬
lis uel uidualis castitatis ꝓposito. in posteriora res pitiendo cadere et
interire : Pinde quae senancontinent nubant: ante quam continen¬
tiam ꝓfiteantur. ante quã deo uoueant. quod tusireddant. iure dimnant
&lio qui ppeloco : detalibus dicit: Cum enimindelitus egerint inx põ nul¬
bere uolunt. habentes damnationem quoniam primamꝰ fidẽ irrtu
fecerunt. Id est uoluntate adubtias. aꝓposito cantinentiae defluxer
lrritam quippe fecer̃ fidem quam prius uouertont: quod ꝑ seuerdatl
nplere noluerunt : Nultia rumigitur bonum. semper est quidem bonam sed
npopulo deifut aliquando legis obsequium. nunc est infirmitatis remedium

Expanded text:
occasionem dare aduersario maledicti gratia; iam enim quaedam conueroccasionem dare aduersario maledicti gratia; iam enim quaedam conuersae sunt retro post satanan, ut his uerbis eius intellegamus eas, quas nubere uoluit, melius potuisse continere quam nubere, sed melius nubere quam retro ire post satanan, id est ab excellenti illo uirginalis uel uidualis castitatis proposito in posteriora respiciendo cadere et interire. proinde quae se non continent, nubant, antequam continentiam profiteantur, antequam deo uoueant: quod nisi reddant, iure damnantur. alio quippe loco de talibus dicit: cum enim in deliciis egerint in Christo, nubere uolunt, habentes damnationem, quoniam primam fidem inritam fecerunt, id est uoluntatem ad nuptias a proposito continentiae deflexerunt. irritam quippe fecerunt fidem, qua prius uouerant quod perseuerantia inplere noluerunt. nuptiarum igitur bonum semper est quidem bonum; sed in populo dei fuit aliquando legis obsequium, nunc est infirmitatis remedium,
Abbreviated transcription (Latin):
quõ peperisti quodesse noliusti & uirginitas ꝓlis tuae conpensaut dispeonr¬
dium uirginitatis tuae. Nam diligenter interrogata doctrina x p̃iana
& primas nubtias iam isto tempore. nisi incontinentia sit impedimento
contemnendas esse respond& Qui enu dixit si se non continent nubuit
potut dicere .si filios non habent nubant: Si postre surrectionẽ p̃di
tionẽq xp̃i quando iam exomnibus gentib: fliorum spiritaliter gigrea¬
dorum tanta suppetit copia tale offitium esset̃ excarne fllios ꝓpaga¬
re. quale prunis temporib fuit: & quod alibi dicit. uolo igitur iumores
nubere filios ꝓcreare: matres familias essenubtiarum bonũ a postli¬
ca sobriaetate & auctoritate conmendat: Non ꝓ creandi offitum
&iam eis quae continentiae bonum capiunt tã ꝗͣ ad obsequelam legis
inponit. Denique curhoc dixerit i pandit. cum adiungit & dicit Nullã

Expanded text:
quoniam peperisti quod esse noluisti et uirginitas prolis tuae conpensauit dispenquoniam peperisti quod esse noluisti et uirginitas prolis tuae conpensauit dispendium uirginitatis tuae; nam diligenter interrogata doctrina christiana et primas nuptias iam isto tempore, nisi incontinentia sit inpedimento, contemnendas esse respondet. qui enim dixit: si se non continent, nubant, potuit dicere: si filios non habent, nubant, si post resurrectionem praedicationemque Christi, quando iam ex omnibus gentibus filiorum spiritaliter gignendorum tanta suppetit copia, tale officium esset ex carne filios propagare, quale primis temporibus fuit. et quod alibi dicit: uolo igitur iuniores nubere, filios procreare. matres familias esse, nuptiarum bonum apostolica sobrietate et auctoritate commendat, non procreandi officium etiam eis, quae continentiae bonum capiunt, tamquam ad obsequellam legis inponit. denique cur hoc dixerit, pandit, cum adiungit et dicit: nullam
Abbreviated transcription (Latin):
& huic scientiae nubendo ex hibuit ministerium. non audeo iam dicere beatio¬
rem fuisse annae uidutatem quam illius fecunditatem: Tuautem quae &
filios habes: et eo saeculi fine uius quoiam tempus ẽ non mittendi lapides
sed colligendi. non am plettendi sed continendi abam plexu. cum clam&
a postolus. Hoc autem dico ff̃ tempus breue est reliquũ est. ut & quibabent
uxores tãꝗ non habentes sint. ꝓfecto si secundas nubtias anpetisses. nullũ
ꝓphetiae uellegis obsequium nullum ꝓlis saltem carnale desiderium sed
solius in continentiae fuiss&e inditum: Fecis ses enim quod ait a postolus cum
dxisset bonũ esse illis sisicpermanserint sic ut & ego. continuo quppe¬
addidit: Quodsi se non continent : nubant : M alo emꝰ  bere cos quamun:
Hoc enim dixit. ut effrenatae libidis malum non p̃cipitaret᷑ inturpit¬
dinem flagitiorũ cum exciperet᷑ honestate nubtiarũ. Gratias autẽ drc̃o

Expanded text:
habiturus, et huic scientiae nubendo exhibuit ministerium, non audeo iam dicere beatiorem fuisse Annae uiduitatem quam illius fecunditatem. Tu autem, quae et filios habes et eo saeculi fine uiuis, quo iam tempus est non mittendi lapides, sed colligendi, non amplectendi, sed continendi ab amplexu — cum clamet apostolus: hoc autem dico, fratres: tempus breue est; reliquum est, ut et qui habent uxores, tamquam non habentes sint — profecto, si secundas nuptias adpetisses, nullum prophetiae uel legis obsequium, nullum prolis saltem carnale desiderium, sed solius incontinentiae fuisset indicium. fecisses enim, quod ait apostolus, cum dixisset: bonum esse illis, si sic permanserint sicut et ego; continuo quipaddidit: quodsi se non continent, nubant; malo enim nubere eas quam uri. hoc enim dixit, ut effrenatae libidinis malum non praecipitaretur in turpitudinem flagitiorum, cum exciperetur honestate nuptiarum. gratias autem domino,
Abbreviated transcription (Latin):
pllianũ humiliter accusantẽ delicte sua. sed timeo tibi pharis eũ superbe iac¬
at merta sua: Nondico esto qualis illa dequadictum est. dimittuntur ei peccata
dea quomam dilex it multũ sed metuo necum tibi modicum dimati putas. modicũ
lgos &ł etuo inquam tibi uehementer. necũ te agnũ quocũ que ierit secuturã esse
turis cũ pmȩ tim&e sep erbue sequi per angusta non possis bonum tibi est. oam

Expanded text:
publicanum humiliter accusantem delicta sua, sed timeo tibi pharisaeum superbe iacpublicanum humiliter accusantem delicta sua, sed timeo tibi pharisaeum superbe iactantem merita sua. non dico: esto qualis illa, de qua dictum est: dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum, sed metuo, ne, cum tibi modicum dimitti putas, modicum diligas. Metuo, inquam, tibi uehementer, ne, cum te agnum quocumque ierit secuturam esse gloriaris, eum prae tumore superbiae sequi per angusta non possis. bonum tibi est o anima
Abbreviated transcription (Latin):
tintia menbra terrena incaeli consuetudinem suspendisti : Non egõ ut dis¬
ssumilitatẽ. ad publicanos & peccatores mĩto. qui tam̃ in regnũ cuelorũ ꝑrae
superbos: : Nonte adhos mato indigni sunt enim glsi ab in mundiue uo¬
an liberiti sunt. ut ad eos initandos mittat᷑ inlibata uirginitus: Adregem
adtemtto. ad eũ ꝑquem creati sunt homines sadspetiosũ forma p̃filsishominũ¬
orden noniniqutas sedcaritas fecit: Cartas quae non aemulatur. noninflatur
nuerit que suia sant. quia et xp̃s nonsibi placuit sed sicut serpͥtũ deillo ẽ oꝑ pro¬
uata p robrantium caeciderunt superm e: uade uemadillũ. & disce quõ mittis
s. ghumilis corde : Non ibis ad eũ qui occulos ad caelum. leuare non audebat omere
uidtatis. sedadeũ quidetelo descendit pondere caritatis : Nonibis ad ȩã quae diũ
updes lacrimis rigauit. quaerens indulgentiã grauiꝰ peccatorũ: lauit pedes

Expanded text:
ntia membra terrena in caeli consuetudinem suspendisti: non ego te, ut discas humilitatem, ad publicanos et peccatores mitto, qui tamen in regnum caelorum praecedunt superbos, non te ad hos mitto; indigni sunt enim, qui ab inmunditiae uoragine liberati sunt, ut ad eos imitandos mittatur inlibata uirginitas: ad regem caeli te mitto, ad eum, per quem creati sunt homines et qui creatus est inthumilem non iniquitas, sed caritas fecit, caritas, quae non aemulatur, non inflatur, non quaerit quae sua sunt, quia et Christus non sibi placuit, sed sicut scriptum de illo est: obprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me. uade, ueni ad illum et disce, quoniam mitis est et humilis corde. non ibis ad eum, qui oculos ad caelum leuare non audebat onere iniquitatis, sed ad eum, qui de caelo descendit pondere caritatis; non ibis ad eam, quae domini sui pedes lacrimis rigauit quaerens indulgentiam grauium peccatorum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
subiectã ĩterrenis omnibus gentib: sic sacramentũ nubtiarũ sigularũ nostri
temporis significat cunitatem omniũ nostrorum subiectã deo fucuram

Expanded text:
subiectam in terrenis omnibus gentibus, sic sacramentum nuptiarum singularum nostri subiectam in terrenis omnibus gentibus, sic sacramentum nuptiarum singularum nostri temporis significat unitatem omnium nostr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter sacramenti autem sanetitatem. sicut femina & iam sicathecumina
fuert uitiata . non potest post baptismum interdei uirgines consecrari : ita nas
absurde uisum est eum qui excessit uxorũ numerum singularem non peccatum
aliquod commississe. sed normam quamdã sacramenti amisisse non aduitae
bonae meritum. sed ad ordinationis et clesiastice signa c̃uidum necessarum:
ACperhoc sicut plures uxores antiquorũ patrũ si gnifi cauerunt futurais
nostras exomnibus gentib: ecclesias : uniuiro sub ditas : xp̃o s quaetun ꝑ¬
fitietur cũ reuelauerit occulta tenebrarum & manifestauerit occulta
cordis ut tunc laus set unicuiq adõ: Nunc autem mani festae sunt latentes
dissensiones &iamsalua caritate inter eos qui unum &inuno futuri sunt
qua tunt utique nullae erunt : Sicut ergo sacramentum pluralum
nubtiarũ illius tẽporis significauit futuram : multitudinem deo

Expanded text:
propter sacramenti autem sanctitatem sicut femina, etiam si catechumena propter sacramenti autem sanctitatem sicut femina, etiam si catechumena fuerit uitiata, non potest post baptismum inter dei uirgines consecrari, ita non absurde uisum est eum qui excessit uxorum numerum singularem non peccatum aliquod commisisse, sed normam quandam sacramenti amisisse, non ad uitae bonae meritum, sed ad ordinationis ecclesiasticae signaculum necessarium. ac per hoc, sicut plures antiquorum patrum uxores significauerunt futuras nostras ex omnibus gentibus ecclesias uni uiro subditas Christo, erficietur, cum reuelauerit occulta tenebrarum et manifestauerit occulta cordis, ut tunc laus sit unicuique a deo. nunc autem sunt manifestae, sunt latentes dissensiones etiam salua caritate inter eos, qui unum et in uno futuri sunt: quae tunc utique nullae erunt. sicut ergo sacramentum pluralium nuptiarum illius temporis significauit futuram multitudinem deo
Abbreviated transcription (Latin):
potest Haec est principiorum uis: sicut multae animȩ uni deo recte subdũn¬
tur: Ideoq non est uerus deus animarum nisi unus: una uero anima permultos
silos deos fornicari potest. non fecundari. Sed quoniã ex multis animis una
ciuitas futura est habentium animam unam & cor unum in dm̃. quae unita¬
as mĩẽ perfectio post hano pere grinationem futura ẽ ubi omnium cogita¬
tiones nec latebunt in uicem nec interse maliquo repugnabunt: ꝓ pterea sac¬
mentum nubtiarum temporis nostri. sic adunum uirũ & unam uxorem relie¬
tum est : ut ecclesiae dis pensatorem nonliceat ordinari. nisi unius uxoris urus
Quod accutius intellexerunt . quineo eum qui catheruminus uel paganis
habuerit alteram. ordinandum esse censuerunt : Desa cramento em̃mnagt
non depeccato: Nam in baptis mo peccata omnia dimittuntur: sed quidret
si acceperis uxorem non pec casti. & sinubserit uirgo nonpeccat. & quo duult
faciat: non peccat: sinubat. satis declarauit nubtias nullum esse peccatm

Expanded text:
potest - haec est principiorum uis - sicut multae animae uni deo recte subduntur. ideoque non est uerus deus animarum nisi unus, una uero anima per multos falsos deos fornicari potest, non fecundari. Sed quoniam ex multis animis una ciuitas futura est habentium animam unam et cor unum in deum — quae unitatis nostrae perfectio post hanc peregrinationem futura est, ubi omnium cogitationes nec latebunt inuicem nec inter se in aliquo repugnabunt — propterea sacramentum nuptiarum temporis nostri sic ad unum uirum et unam uxorem redactum est, ut ecclesiae dispensatorem non liceat ordinari nisi unius uxoris uirum. quod acutius intellexerunt, qui nec eum, qui catechumenus uel paganus habuerit alteram, ordinandum esse censuerunt. de sacramento enim agitur, non de peccato. nam in baptismo peccata omnia dimitsi acceperis uxorem, non peccasti, et si nupserit uirgo, non peccat, et: quod uult faciat; non peccat; . nubat, satis declarauit nuptias nullum esse peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
nobis daretur cotidiana mundatio scaẽ orationis: A elemosinae et oratio¬
nes mundant peccata. tantum ne & alia commitantur ¶unde necessest
separari uos a pane cotidiano: Vitantes debita : quibus debetur certa et
seuera dam natio Nolite uos iustodicere quasi non habeatis unde dicatis di¬
mitte nobis debita nr̃a. sicut & nos dimittinius debitoribus nostris. Absti¬
tes ab homicidus. ab adulterus. & fornicationibus a furtis & rapinis a fal sis
testimoniis: & si qua forte alia. nondico Exitiales exitus habent unde necesse sit
praecidi ab altari. & ligari interra : quod soluatur: caelo. ualde periculose a

Expanded text:
nobis daretur quotidiana mundatio sanctae orationis. Eleemosynae et orationes mundant peccata; tantum ne talia committantur, unde necesse sit separari nos a pane quotidiano; vitantes debita, quibus debetur certa et severa damnatio. Nolite vos justos dicere, quasi non habeatis unde dicatis, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Abstites ab homicidiis, ab adulteriis et fornicationibus, a furtis et rapinis, a falsis testimoniis; et si qua forte alia, non dico quae exiriales exitus habent, unde necesse sit praecidi ab altari, et ligari in terra ut ligetur in coelo, valde periculose
Abbreviated transcription (Latin):
creiusse auaritiam. Nam sicut in ipsis sensib: corporis acutius audiunt qui
non uident: & tangendo multa discernunt. nec tanta uiuacitate tangunt
qui oculis utuntur. ubi intelligitur ex uno aditu. id est luminũ repressa iN¬
tentione sentiendi eam se inalias sensus promptiorem dinoscendi acumine
exerere: tã quã exaltero conetur implere quod negat᷑ in altero: ita & iam

Expanded text:
creuisse auaritiam. nam sicut in ipsis sensibus corporis acutius audiunt qui creuisse auaritiam. nam sicut in ipsis sensibus corporis acutius audiunt qui non uident et tangendo multa discernunt nec tanta uiuacitate tangunt, qui oculis utuntur — ubi intellegitur ex uno aditu, id est luminum repressa intentione sentiendi eam se in alios sensus promptiorem dinoscendi acumine exerere, tamquam ex altero conetur inplere, quod negatur in altero — ita etiam