comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad sidere eisque famulari et prouiri¬
bus opitulari et innullo a coniuga¬
listori fide deficere ita prorsus de¬
cet etxp̃anae professioni conguit
ut uiri candem uicem axoribus suis
rependant¬
sa fornicationis dimiserit et aliam
duxerit moechus sit et qui dimissam
duxerit similimodo moehus sit et supe¬
rius ex dñi sententia declaratum et in
hoc capitulo non ex super fluo est̃ repli¬
candum a postolus quoque ait. Quotl
sidiscesserit mulier manere innuptã
aut iuro suo reconciliari. hieronimus
&iam incommentarus matheii
euange listȩ quia potera inquit
ac cide re ut a liquis calummam
facere in nocente & obsecundam
copulam nuptia rum uettricri¬
men in pingeret. sic priorem di¬
mittere iubetur uxorem ut
secundam prima uiuen te non
habeat. Quod enim dicit tale
est Sinon propter libidinẽ
sed propter inuiriam dimitus
uxorem Quare ex pertus
infelices priores nuptias no¬
uarum te in mittis periculo.
Nec non qui a poterat eueni¬

Expanded text:
jugiter assidere, eisque famulari, et pro virijugiter assidere, eisque famulari, et pro viribus opitulari, et in nullo a conjugalis thori fide deficere; ita prorsus decet, et Christianae professioni congruit, ut viri eamdem vicem uxoribus suis rependantsa fornicationis, dimduxerit, moechus sit: et qui dimissam duxerit, simili modo moechus sit, et superius ex Domini sententia declaratum, et in hoc capitulo non ex superfluo est replicandum. Apostolus quoque ait: Quod si discesserit mulier, manere innuptam, aut viro suo reconciliari . Hieronymus etiam in Commentariis Matthaei evangelistae : « Quia poterat, inquit, accidere ut aliquis calumniam faceret innocenti, et ob secundam copulam nuptiarum veteri crimen impingeret; sic priorem dimittere jubetur uxorem, ut secundam prima vivente non habeat. Quod enim dicit, tale est: Si non propter libidinem, sed propter injuriam dimittis uxorem, quare expertus infelices priores nuptias, novarum te immittis periculo? Nec non quia poterat eveni
Abbreviated transcription (Latin):
scuerare Et paulo post Di¬
cunt eidiscipuli. Siita est causa
hominis cum uxore non ex pedit
nubert. Graue pondus est uxo¬
rum siex peepta causa fornicati¬
onis. eas non lict dimit tere.
quid enim sitemulenta suerit sura cun¬
da simalis moribus siluxortosa sigu¬
losa siuaga siuir gatrix. et maledica
istius modi tenenda eriti uolumus
nolumus sustinenda Et uidentissi¬
mis indiciis conprobatum est̃ uxores
nisi causã fornicationis inter ueniente.
penitus dimatinec posse nec debere
Sicut enim uirim ulla aduersitate
stacti nulla molestia corporistor¬
repti abux oribus scis se patiuntur
dimitti aut neglegi it anihil ominus
propter quasdam aduersitates et
bilanitates nisiut premis sum est
ciusa fortucationis iuriuxores sũas
dimit tere autneglegere sine peri¬
culo anime sue possunt. Et sicut pu¬
dicis et honestis feminis moris est ui¬
rorum suorum in firmantium et longa
egritudine tabescentium lectulus

Expanded text:
severare. » Et paulo post: « Diseverare. » Et paulo post: « Dicunt ei discipuli: Si ita est causa hominis cum uxore, non expedit nubere. Grave pondus est uxorum, si, excepta causa fornicationis, eas non licet dimittere. Quid enim si temulenta fuerit, si iracunda, si malis moribus, si luxuriosa, si gulosa, si vaga, si jurgatrix, et maledica; istiusmodi tenenda erit? velimus nolimus, sustinenda est. » Ex evidentissimis indiciis comprobatum est uxores, nisi causa fornicationis interveniente, penitus dimitti nec posse, nec debere. Sicut enim viri nulla adversitate fracti, nulla adversitate corporis corrupti, ab uxoribus suis se patiuntur dimitti, aut negligi; ita nihilominus propter quasdam adversitates et calamitates, nisi, ut praemissum est, causa fornicationis, viri uxores suas dimittere, aut negligere sine periculo animae suae non possunt. Et sicut pudicis et honestis feminis moris est, virorum suorum infirmantium, et longa aegritudine tabescentium lectulis
Abbreviated transcription (Latin):
uiri et femine. Hanc homo non po¬
test separare. nisi forsitands̃sol
Homosẽparat quando ꝓpt̃ desideriũ
secunde uxoris primam dimitcit
Osseparat qui et coniunxerat. quando
ex consensu ꝓpt̃ seruitemđi eo quod
tempus in artosit. sic habemus
uxores quasi non habentes Di¬
cunt illi quid ergomor ses man
dari libellum repudii. et dimit¬
tert : Aperiunt calum niam
quam para uerunt. & certe dñs
non ꝓpriam sententiam protule¬
rat. sed ueteris historiae & man¬
datorum fuerat recordatus dĩ.
ait illis. Qm moy ses adduri¬
tiam cordis uriper mis it uo¬
bis dimittere uxores uras.
ab initio autem non fuit sic
Quod dicit istius modiest.
Numquid potest ds̃ sibies se con¬
trarius ut aliud an ceiussert. et a¬
sententiam suam nouo fraengat impe¬
rio ÷ non ita sentiendum est Sed
morses cumuideret propt̃ desideriũ
secundarum coniugum quae uel diti
uitam ducere maluit incercideredis¬
cordiam quamodia et homicidia per¬

Expanded text:
viri et feminae, hanc homo non poviri et feminae, hanc homo non potest separare, nisi forsitan Deus solus. Homo separat, quando propter desiderium secundae uxoris primam dimittit. Deus separat, qui et conjunxerat, quando ex consensu propter servitutem Dei, eo quod tempus in arcto sit, sic habemus uxores quasi non habentes. Dicunt illi, Quid ergo mandavit Moyses dari libellum repudii, et dimittere ? Aperiunt calumniam quam paraverant. Et certe Dominus non propriam sententiam protulerat, sed veteris historiae, et mandatorum fuerat recordatus Dei: Ait illis: Quoniam Moyses ad duritiam cordis vestri permisit vobis dimittere uxores vestras; ab initio autem non fuit sic . Quod dicit istius modi est. Nunquid potest Dominus sibi esse contrarius, ut aliud ante jusserit, et sententiam suam novo frangat imperio? Non ita sentiendum est: sed Moyses cum videret propter desiderium secundarum conjugum, quae vel ditiovitam ducere: maluit intercedere discordiam, quam odia et homicidia per
Abbreviated transcription (Latin):
forte extiter int debet pro
rit que soluta est auiro. & paulo
post. Nihilenim iniquius. quam
fornicationis caus a dimittere
uxorem siet ipse conuincatur
fornicarioccurritenim illud
in quoenim alterum iudicas te¬
ipsum condempnas a eadem enim
magis quȩ uidi cas. qua propter
quod similiter etiam defemina
mendarus matheieuange listȩ
inuerrogatus inquit dñs dixit.
non legis qui a qui fecit abinicio
masculum & feminam fecittos.
hoc in ex ordio geneseos scriptũ
est. Dicendo autem masculũ
& feminam. ostendit. secun.¬
dauitanda coniugia. Non enĩ
ait mascula & feminas fecit qđ
expriorum repudio quȩ rebat᷑.
sedmasculum & feminam ut li¬
nius coniugis consorti onecte
militer ait et adherebit uxorisuae:
N on uxorib: et eruncduo in carneuna
priremium nuptiarũ eduabus unã car¬
nemfieri castitas iuncta spiritui
unus efficicur sp̃s. Quod ergo ds̃
coniunxit homo non separetDs̃
coniuxit unam faciendo carnem

Expanded text:
forte exstiterint, jubet pro forte exstiterint, jubet pro rit, quae soluta est a viro. » Et paulo post : « Nihil enim iniquius quam fornicationis causa dimittere uxorem, si et ipse convincatur forIn quo enim alterum judicas temetipsum condemnas, eadem enim agis, quae judicas. Quapropter Quod similiter etiam de femina mentariis Matthaei evangelistae : « Interrogatus Dominus dixit: Non legistis quia qui fecit, ab initio masculum et feminam fecit eos? Hoc in exordio Geneseos scriptum est. Dicendo autem masculum et feminam, ostendit secunda vitanda conjugia. Non enim ait masculum et feminas fecit, quod ex priorum repudio quaerebatur; sed masculum et feminam, ut unius conjugis consortio nectere . Similiter ait: Et adhaerebit uxori suae, non uxoribus. Et erunt duo in carne una. Praemium nuptiarum est e duabus unam carnem fieri. Castitas juncta spiritui, unus efficitur spiritus. Quod ergo Deus conjunxit, homo non separet. Deus conjunxit unam faciendo carnem
Abbreviated transcription (Latin):
que dimiserituxorem suam
detilli libellum repudii: haee
iusticiaminor est phariscorũ
cuinon est contrarium.
quod dicit dñs. ego autẽ
dico uobis quicũque di¬
miserituxorem suam
moechatur. & qui solu tam
auiroduxerit moecha tur
nonerim quipratcepit darilas¬
bellumre pudii hoc prȩcipit
utunos dimittature sed quidi¬
miserit in quit d& illi libellum
repudii utita cundiam teme¬
raria ꝓhibientis uxorem li¬
belli cogitatiouem pera ret: qui
ergo dimitten dimoram quȩ si¬
uit. significauit quantum potu¬
it duris hominibus senolledis¬
cidium. Et ideo ipsedñs alio
loco interrogatus itares pon¬
dit hoc morses propterduri¬
camuestram fecit. Quantum
enim durus esset qui uelletdi¬
mittere uxorem. Cum cogi¬
caret libello repudutatoiam
sine periculo eam posse alte¬
rinubere facile placaretur.
Dñs ergo ad illud confirman¬
dum ut non facile uxor dimit¬
tatur. solam caus am fornica
cionis excepit ceteras derou.¬
niuersas molestias. si que

Expanded text:
que dimiserit uxorem suam, que dimiserit uxorem suam, det illi libellum repudii . Haec justitia minor est Pharisaeorum, cui non est contrarium quod dicit Dominus: Ego autem dico vobis, quicunque dimiserit uxorem suam, moechari; et qui solutam a viro duxerit, moechatur. Non enim qui praecepit dari libellum repudii, hoc praecepit, ut uxor dimittatur: sed, Qui dimiserit, inquit, det illi libellum repudii; ut iracundiam temerariam projicientis uxorem libelli cogitatio temperaret. Qui ergo dimittendi moram quaesivit, significavit quantum potuit duris hominibus, se nolle discidium. Et ideo ipse Dominus alio loco de hoc interrogatus, ita respondit: Hoc Moyses propter duritiam vestram fecit . Quantumvis enim durus esset qui vellet dimittere uxorem, cum cogitaret libello repudii dato jam sine periculo eam posse nubere alteri, facile placaretur. Dominus ergo ad illud confirmandum ut non facile uxor dimittatur, sotionis excepit. Caeteras vero universas molestias, si quae
Abbreviated transcription (Latin):
facere non uerentur. quod quan¬
tum nefas sit & artligione
xp̃ianaremotum ea quae se¬
cuntur indicant. Scribitur
enim ingenesi: quam obrem
relinquet homo patremsuum
&matremsuameadherebit
uxorisuae & erunt duo in
carneuna: & in euangelio
quodds coniuncxit. ho¬
mo
non separet.
& a posto¬
lus: his
dutemin¬
quit qui
matrimo¬
mo comiuncti
sunt praecipiononego sed dns
uxorem auiro non discedere
quod sidis cesserit mane innup¬
cam aut uirosuore conciliari.:
& uirtixo rem non dimittat.
& paulo post: unum quem que
sicut uocauit ds ita ambulet. sicut
inomnibus ecdesus doceo. Cir¬
cum cisustuli quis uocatus est
non inducat prae putium: In p̃¬
putio aliquis uocatus est non
circumcidatur. Cit cum¬
cisionibilꝰ & praepucium
nibilest : sed ob seruatioman
datorum dr̃: unus quis que in
qua uocatione uocotus est: in ca
ꝑmaneat. Auguscinus in li¬
bro de sermone dñi in monte
Dictum est autem quicum¬

Expanded text:
facere non verentur. Quod quanfacere non verentur. Quod quantum nefas sit, et a religione Christiana remotum, ea quae sequuntur indicant. Scribitur enim in Genesi: Quamobrem relinquet homo patrem suum et matrem suam, et adhaerebit uxori suae: et erunt duo in carne una . Et in Evangelio: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et Apostolus: His autem, inquit, qui matrimonio juncti sunt, praecipio non ego, sed Dominus, uxorem a viro non discedere; quod si discesserit, manere innuptam, aut viro suo reconciliari; et vir uxorem non dimittat . Et paulo post: Unumquemque sicut vocavit Deus, ita ambulet: sicut in omnibus Ecclesiis doceo. Circumcisus aliquis vocatus est; non inducat praeputium. In praeputio aliquis vocatus est; non circumcidatur. Circumcisio nihil est, et praeputium nihil est, sed observatio vocatus mandatorum Dei. Unusquisque enim in qua vocatione vocatus est, in ea permaneat . Augustinus in libro de sermone Domini in monte : « Dictum est autem: Quicun
Abbreviated transcription (Latin):
in reuerenter ecclesiam in¬
ad sacro scm̃ alcare indiscre¬
te accedunt uerũ &iam cor¬
pus & sanguinem dñi in diffe¬
UIarias ob causas. quidam suas
dimittere solentuxores. Quattu¬
or quippesunt quibus feminȩ
uiris appetibiles fiunt : Senus
prudentix diuitiȩ & pulcritudo :
Duntnam que non nulli quidum
liberȩ conditionis sortitos se
putant esseuxores. si aliqua
occasione postea seruituti subiectȩ
fuerint ilico eas aiure coniugi
scindunt & hoc legemundi fa¬
ciunt non legexpi Suñ &iam
untur in coniugium si postea
autmente captae autaliqua
alia in commoditate corpo¬
ris correptȩ. aut earum
patrimonio prodiga effu¬
sione consumpto
in pauꝑtatẽ
fuerint
redactat
Inpuden¬
ter eas di¬
mittunt prũ¬
dentibus & pulchrioribus
acdicioribus de lectantes.
quodnefiat. dñi sententia
inhibentur dicentis in euange¬
lio quod quiuxorem suam excep¬
to causa fornicationis dimiserit.
que lai corum. qui huic senten¬
tice immo legi xp̃i resultanes
libitum carmssuae sibilegem

Expanded text:
irreverenter ecclesiam inad sacrosanctum altare indiscrete accedunt, verum etiam corpus et sanguinem Domini indiffeVarias ob causas quidam suas dimittere solent uxores. Quatuor quippe sunt, quibus feminae viris appetibiles fiunt, genus, prudentia, divitiae, et pulchritudo. Sunt namque nonnulli qui, dum liberae conditionis sortitos se putant esse uxores, si aliqua occasione postea servituti subactae fuerint, illico eas a jure conjugii scindunt: et hoc lege mundi faciunt, non lege Christi. Sunt etiam untur in conjugium, si postea aut mente captae, aut aliqua alia incommoditate corporis correptae, aut earum patrimonio prodiga effusione consumpto in paupertatem fuerint redactae, impudenter eas dimittunt, prudentibus, et pulchrioribus ac ditioribus delectantes. Quod ne fiat Domini sententia prohibetur, dicentis in Evangelio, quod qui uxorem suam, excepta causa fornicationis, dimiserit, que laicorum, qui huic sententiae, imo legi Christi resultantes, libitum carni suae sibi legem
Abbreviated transcription (Latin):
Vtrumque est una conuersatio
unagnetia una uirtes. unaditas
Ibi su ꝑ fenũ discumbent hoc ẽ mor¬
tificata operrcarnis .: quia om̃is carofe¬
num Ait proph&a hic superterramdis¬
cumbent id estoperater rena conculca¬
uerunt ibi quinquemilia sunt refecti
quinumerus ꝑtin& adiudaeos Nam
post ascen sio dñi loquentes cum p&ro
quinque milia baptizati hic quattu¬
ormilia hoc est de tota terra om̃s
gentes a quattuor cardinibus cȩli
ribus sed ipsius gnrtia sumus redemti
quia non ex quinque panibus. Id ẽ.
ex quinque librimor sised ex septẽ¬
formis grrtia sp̃s scĩ sumus repleci
Sicutbeatus isaias prophetauerat
dicens Sp̃s sapientiae & intellectus.
sp̃s consilu& fortitudinis. sp̃snotitiae
& pietati simplebit illum sp̃stimoris

Expanded text:
Utrinque una conversatio, Utrinque una conversatio, una gratia, una virtus, una Deitas. Ibi supra fenum discumbunt, hoc est mortificata opera carnis, quia omnis caro fenum, ait propheta ; hic supra terram discumbunt, id est opera terrena conculcant. Ibi quinque millia refecti, qui numerus pertinet ad Judaeos; nam post ascensionem Domini, loquente Petro, quinque millia sunt baptizati; hic autem quatuor millia, hoc est de tota terra omnes gentes a quatuor cardinibus coeli ribus, sed ipsa gratia sumus redempti; qui non ex quinque panibus, id est ex quinque libris Moysi, sed ex septiformi gratia Spiritus sancti sumus repleti, sicut beatus Isaias prophetaverat dicens: Spiritus sapientiae et intellectus, Spiritus consilii et fortitudinis, Spiritus scientiae et pieta
Abbreviated transcription (Latin):
locus & hora p̃teriit dimit teturbas ut
cunte sincastella ement si biescas. hic
penitus tacent discipuli sed ipse dñs
proeis ẽ sollicitus. Vid eamus quare
tacent quia necdũmis si fuerant p̃dica¬
regentibus sed potius ad oues ꝑdi¬
tas domus israd prior ergo illa
parabola ꝑtin& adiudaeos Istaue¬
ro ad gentes ibi quinque panes fuer̃
hoc est quinqueli brimorsi Hic sep
tẽ panes. qui sunt septem for mes
sp̃s dĩ Sicut ait sc̃s isaias prophe¬
ta Sp̃s sapientiae & intellectus sp̃s
& pietatis replebit illum sp̃stimoris
dñi. Ibi .xii. chophinipleni qui sunt¬
clesiȩ siue septẽ cande labra aurea
Ibiduo pisces qui sunt duo testamen¬
ta si ue unus laber omnium ꝓphetarũ
uł scĩio hannis p̃dicatio. hic indif¬
finitus numerus ponitur. quaes
dona gnrtiarũ: Sicut ait apłs¬
Alii sermo scientiae : Alii prophe
tia Alii genera linguarũ aliunt̃¬
p̃tatio sermonũ. Qm̃a uero haet
openrtur unus at queidem sp̃s. Ibi sup
fenumrecum bent & hic sũ ꝑt̃nr̃

Expanded text:
 hora praeteriit, dimitte turbas, et euntes in castella emant sibi escas . Hic penitus tacent discipuli; sed ipse Dominus pro eis sollicitus est. 672 Videamus quare tacent. Quia necdum missi fuerant praedicare gentibus, sed potius ad oves perditas domus Israel. Prior ergo illa parabola pertinet ad Judaeos; ista vero ad gentes. Ibi quinque panes fuerant, hoc est quinque libri Moysi; hic vero septem panes, qui sunt septiformis Spiritus dona, sicut ait S. Isaias propheta: Spiritus sapientiae et intellectus, Spiritus et pietatis; et replebit eum spiritus timoris Domini . Ibi duodecim cophini pleni Sclesiae, sive septem candelabra aurea. Ibi duo pisces, qui sunt duo Testamenta, sive unus liber omnium Prophetarum, vel sancti Joannis praedicatio: hic indefinitus numerus ponitur, quae sunt dona gratiarum, sicut ait Aposdatur sermo sapietia, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum: omnia haec operatur unus atque idem Spiritus Ibi super fenum recumbunt, et hic super terram.
Abbreviated transcription (Latin):
de dist Lacrimis rigauit pedes
meos & capillis suistersit. Oscu¬
lum mihi non de disti. Haec autẽ
ex quo in trr ui non cessauitos¬
cula re pedes meos oleo capud
meum non unxisti. Haec autem
unguento unxit pedeis meos.
ꝓpter qđ dico tibi remit tuntur
ei peccatamulta . quia dilexit mul¬
tũ Cun autem parum dimittit᷑

Expanded text:
em lacrymis rigavit pedes meos, et capillis suis tersit. Osculum mihi non dedisti: haec autem ex quo  intravi, non cessavit osculari pedes meos. Oleo caput meum non unxisti: haec autem unguento unxit pedes meos. Propter quod dico tibi:  Remittentur ei peccata multa, quia dilexit multum. C
Abbreviated transcription (Latin):
et cemulier quae erat inciuitate pec¬
catrixitaognouit quod accubuit indo¬
mum pharisȩi adtulit a labaustrum
ut genti & stans retro secus pedeseius
lacrimis coepit rigare pedes eius. & capl¬
lis capitis sui tergebat & osculabatur pe¬
deseius & unguento unguebat. Laudo

Expanded text:
e mulier quae erat in civitate peccatrix ut cognovit quod accubuit in domo Pharisaei adtulit alabastrum unguenti et stans retro secus pedes eius lacrimis coepit rigare pedes eius et capillis capitis sui tergebat et osculabatur pedes eius et unguento unguebat videns
Abbreviated transcription (Latin):
rit coram hominibus confitibor
et ego eum coram patremeo quiest
incaelis: Quiautem nega ueritme
coram hominibus Negabo e tego
eum coram patremeo qui est incae¬

Expanded text:
me coram hominibus confitebor et ego eum coram Patre meo qui est in caelis qui autem negaverit me coram hominibus negabo et ego eum coram Patre meo qui est in cae
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ingreditur sine macula.
ctoperatur iustitiam: Quilo¬
quitur ueritatem in cor desuo
qui non egit dolum in lingua sua.
Nec fecit proximo suo malum :
Et alibiait: Perambulabam
in innocentia cor dismei. in me¬
dio domustuȩ: Non proponebã
ante ocu los meos remma lam.
facientes preuancatione sodio¬
habui& Non ad hesit mihicor
Quiin greditur inȩquitatem
et iniustitia manus amouet
amuneribus grauat aurem ne
audiat iuditium sanguinis.
claudit oculos ut non uideat

Expanded text:
Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam, qui loquitur veritatem in corde suo, qui non egit dolum in lingua sua, nec fecit proximo suo malum,  ait: Perambulabo in simplicitate cordis mei, in medio domus meae, non proponebam ante oculos meos rem malam, facientes praeuaricationes odiui, non adhaesit mihi cor qui odit iniquitatem et iniustitiam, et manus abstinet a muneribus, grauat aures, ut non audiat iudicium sanguinis, eludit oculos, ut non uideat
Abbreviated transcription (Latin):
Mane autem facto reuer¬
tes inciuitatem esuri its
Et uidens arborem fici
secusuiam : uenit ad eam
etnihil inuenit in eanisi¬

Expanded text:
Mane autem revertens in civitatem esuriit; et videns fici arborem unam secus viam, venit ad eam, et nihil invenit in ea nisi
Abbreviated transcription (Latin):
inpositionem ab ep̃is tribuit᷑
a quibus dam congruenter : aqui¬
biisdamuero neglegenter ad peti¬
tur.: Sunt enuim quidam nobiles
quod est laudabile : Qui huiusce¬
modi donose insigniri ardenter
accelerant Sunt &iam quidam
quod emendatione dignum est
qui in longum id facere differunt:
Morroignobiles partim in curia par¬
Itim ignorantia intantum in hacre
neglegentes ex sistunt : ut &iam qui¬
dam illorum nonnisiiam indecrepita
ctate luius doni consetrationemper¬
cipiant Quod uero solius epĩsit ꝑman̾
rta docent a postolorum inquibus le¬
gitur÷ factum est autẽdũ apolloess&
chorinti ut paulusper agratis superi¬
oribus partibus ueniret ephesum : ibiqͥ
autem paulus: Iohannes baptita¬
uit baptismopaenitentiae populum
dicens In eum qui uenturus est
dissent. baptizatisunt in no¬
minedñi ihu Et cum inposu¬
is s& illis manum paulus. uetut
de quod postbaptis matis per¬
ceptionem ili coꝑ inpositionẽ
manuum abeato paulo aece
loco Cum audis sent apłi

Expanded text:
mpositionem ab episcopis tribuitur, a quibusdam congruenter, a quibusdam vero negligenter appetitur. Sunt enim quidam nobiles, quod est laudabile, qui hujuscemodi dono se suosque insigniri accelerant ardenter; sunt etiam quidam, quod emendatione dignum est, qui in longum id facere differunt. Porro ignobiles partim incuria, partim ignorantia, in tantum in hac re negligentes existunt, ut etiam quidam illorum, non nisi jam in decrepita aetate, hujus doni consecrationem percipiant. Quod vero solius episcopi sit p sanctum, Acta docent apostolorum, in quibus legitur: Factum est autem cum Apollo esset Corinthi, et Paulus, peragratis superioribus partibus, venisset Ephesum, ibique autem Paulus: Iohannes baptizauit baptismo paenidicens, in eum qui venturus est dissent, baptizati sunt in nomine Domini Jesu. Et cum imposuisset illis manum Paulus, venit de quod post baptismatis perceptionem, illico per impositionem manuum a beato Paulo acceploco: Cum audissent apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
fica hanc hostiam. ut nobis corpustuũ
& sanguistuus fiat. Supra que pro¬
pitiacsereno uultu . respicere digne¬
ris: hocdeprecamur ut pater sc̃s
supradona anbis offerta. pio &
blando uultu & daro digneturres¬
picere idestuidere . & accepta
habere. sicati accepta habere digna¬
tuses munera pueritui iustilibeł:
& sacrificiũ patriarchȩ nr̃i abra¬
hae & qđ tibi obtulit summussa¬
cerdostuus melchi sedech scm̃ sacri¬
ficium in maculatam hoscia Ac¬
ceptahabuit dñs muner abel.
quia quic quid optimum inuenit
obtulit dño. & nos iustamunera
& munda dõmundo corde offe¬
redebemus. abrahã filio suo i sa¬
ac non peꝑcit. sed oboediens ius¬
sione dñiofferre cumuoluit
Melchisedechprimos sacerdos. dño
panem &uinumobtulit & idco
scriptũ est in psalmo . Tuessacer
sedech panem & uimim. ita
& xp̃c in passione sua corpus
& sanguine suum obtu litdõ paq
pronobis & in pane & uino. passionis
suae misterium nosimitare uoluit

Expanded text:
fica hanc hostiam, ut nobis corpus tuum fica hanc hostiam, ut nobis corpus tuum et sanguis tuus fiat. Supra quae propitio ac sereno vultu respicere digneris. Hoc deprecamur, ut Pater sanctus supra bona a nobis oblata pio et blando vultu et claro dignetur respicere, id est, videre et accepta habere. Sicut accepta habere dignatus es munera pueri tui Abel, brahae, et quod tibi obtulit summus Sacerdos tuus Melchisedech, sanctum sacrificium, immaculatam Hostiam. Accepta habuit Dominus munera Abel, quia quicquid optimum invenit, optulit Domino, et nos justa munera et munda Deo mundo corde offerre debemus. Abraham filio suo Isaac non pepercit, sed obediens jussioni Domini offerre eum voluit. Melchisedech primus Sacerdos Domino panem et vinum optulit, et ideo scriptum est in psalmo: Tu es Sacersedech panem et vinum, ita et Christus in passione sua Corpus et Sanguinem suum optulit Deo Patri pro nobis, et in pane et vino passionis suae mysterium nos imitari voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad sumserat. lunc tudiuintatisine
ullius adiutorio ꝓpria malesta teporta¬
uit incelum. Ideo diximus sineullius ad
iutorio ut intellegitur quod non hominũ
nec angelorum nec ulliuscreaturre uehi¬
culum eumascendisse incaelum. Sed a pa¬
trismaies tacte elcuatus est. dequaipsedix̃
incuangelio. Ego & pater unum sumus:
Offerimus p̃clare maies tatituac detius
donis acdatis. hostiam puram hostiam
scm̃uitȩ a & nȩ. & calicem salutis ꝑpetae
Dñ cominium memore supradictarum
binitatũ tuarum offerimus tuaema¬
lestatic hostiam puram. hocest corde
puro. Quia purum est corpustuum.
qđ de hoc panefiericredimus. hostiam
scam̃ quratu scĩficasticor pustuum: quan¬
do hominem indm̃ ad sumsisti. & nanc
sdĩ fica hunc panem. ut corpustuum fiat
Hostiam in maculatam. quia tusinema¬
celo descendisti& corpustuum in hoc
pane atescĩficato nos accipere uoluis¬
ti & ꝑcalicem passionis tuae. nossan¬
guinemtuum sum ere uoliisti: Tuscĩ¬

Expanded text:
od assumpserat, junctum divinitati sine od assumpserat, junctum divinitati sine ullius adjutorio propria majestate portavit in coelum. Ideo diximus, sjutorio, ut intelligatur, quod non hominum, nec angelorum, nec ullius creaturae vehiculo eum ascendisse in coelum sed a Patre in majestate elevatus est, de qua ipse dixit in evangelio: ego et Pater unum sumus. Offerimus praeclare majestati tuae de tuis donis ac datis, Hostiam puram, Hostiam ternae, et calicem salutis perpetuae. Domine, omnium memores supradictarum bonitatum tuarum, offerimus tuae Majestati hostiam puram, hoc est, de corpore puro, quia purum est corpus tuum, quod de hoc pane fieri credimus. Hostiam sanctam, quia tu sanctificasti corpus tuum, quando hominem in Deum assumpsisti, et nunc sanctifica hunc panem, ut corpus tuum fiat. Hostiam immaculatam, quia tu sine macoelo descendisti, et corpus tuum in hoc pane a te sanctificato nos accipere voluisti, et per calicem passionis tuae nos sanguinem tuum sumere voluisti, tu sancti
Abbreviated transcription (Latin):
memori facietis ius sit nos illius
passionis memore sesse quan ta
ꝓnobis sustinuit omnitem p̃r me¬
mores esse debemus quando boc
sacramentum celebramus
& eius miscricor dide non nr̃ȩ
bonitate fidutiam date. Vnde &
memoressumus dñe nostui serui sed
Memores noseẽ sacer dotes ꝓfice¬
mur atque plebem memoresẽ tes
cerdotes fideliter memores eẽ debe
mus quia ipsimis samcelebrant & sacri¬
ficum offer̃ xp̃i exemplo instructi &
scire debent quid clebrant. Qui astul¬
ta postulatioest si postulans nescit quid pos¬
tulat. Plebs scã ideo memineredeb&.
qui ixp̃c non solum ꝓsacerdotibus pas¬
ta est. Modoindicat. unde memine¬
redebent. Id est tambeate passionis.
necnon& ab inferis resurrectionis.
sedet incȩlosgloriose ascensionis. xp̃i
filiidĩpassiones memore sc̃e debemus
qui a patidignatus est ꝓnobis. Resur¬
rectionis ab inferis me mores essede
gloriosȩ ascensionis eius memorare
debemus quia corpus humanum qđ¬

Expanded text:
memoriam facietis, jussit nos illius memoriam facietis, jussit nos illius passionis memores esse, quanta pro nobis sustinuit. Omni tempore memores esse debemus, quando hoc Sacramentum celebramus, et ejus misericordiae non nostrae bonitamemores sumus, Domine, nos tui servi, sed Memores nos esse sacerdotes profitemur, atque plebem memores esse testacnt, quia ipsi missam celebrant et sacrificium offerunt Christi exemplo instructi; et scire debent 376 quid celebrant, quia stulta postulatio est si postulans nescit quid postulat. Plebs tua sancta ideo memor est, quia Christus non solum pro sacerdotibus pasta est. Modo indicat unde memorare debent, id est, tam beatae passionis, necnon et ab inferis resurrectionis, necnon et in coelos gloriosae ascensionis. Christi Filii tui passionis memores esse debemus, quia pati dignatus est pro nobis. Resurrectionis ab inferis, per resurrectionem Gloriosae ascensionis ejus memorare debemus, quia corpus humanum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
effundetur in remissionamn pecca¬
torum. Haec quo tie scumque fece¬
ritis in meime moriam faci& is
Quod intermisimus qui pridie quã
pateretur. hoc est pridie quam
ipsepassus est pronobis. uoluit tra¬
dere discipulis suis corporis & san¬
guinis scumis terium. ut illitra¬
derent nobis. Quisum quert¬
der& qd̃ panis in carnemposũt
nisupse saluatordicer & qui
panem &uinum creauit : & om̃a exnihi¬
lostcit. facilius est aliquid ex aliquo
facere quamom̃a exnihiloerca¬
re ipse saluator uoluit corpus
humanum suscipere & hominem
dõ coniungere ut unus fier& medi
risibi & ab ipso diuinitus consecrari:
& fidelem populũ credere uerum
ce misteriũ qđ ipse tradidit dis¬
cipulis suis dicens. Accipite & man¬
ducate ex hoc om̃s. Si militerde
calicedix̃. Accipiit & bibite ex eo
om̃s: Et quando oculis ad caclum
care debemus qđ illetam magnũ
sacramentum ꝑmanus nrtcs ꝑfi¬
cere dignetur & cum dicer&.¬
hȩc quoties cũque feceritis inmei

Expanded text:
effundetur in remissionem peccatorum. Haec quotiescunque feceritis, in mei memoriam facietis. Quam intermisimus, qui pridie, quam pateretur, hoc est, pridie, quam ipse passus est pro nobis voluit tradere discipulis suis Corporis et Sanguinis sui mysterium, ut illi traderent nobis. Quis umquam crederet, quod panis in carnem potuisset nisi ipse Salvator diceret, qui panem et vinum creavit, et omnia ex nihilo fecit. Facilius est aliquid ex aliquo facere, quam omnia ex nihilo creare. Ipse Salvator voluit corpus humanum suscipere, et hominem Deo conjungere, ut unus fieret mediri sibi, et ab ipso divinitus consecrari, et fidelem populum credere, verum e mysterium quod ipse tradidit discipulis suis dicens: « Accipite et manducate ex eo omnes. » Similiter et de calice dixit: Accipite et bibite ex hoc omnes. Et quando oculos ad coelum care debemus, ut ille tam magnum sacramentum per manus nostras perficere dignetur. Et cum dicerhaec quotiescunque feceritis in mei
Abbreviated transcription (Latin):
resedar dorẽ suũ etiã i ne lignis qũ¬
dicit : pone seo sutclibai ũignis intẽ¬
pore uultustu clibanus nãquȩ
interim secus arget. ignis uero qui
abigne deuoietar abexteriore par¬
te incipiti cremare: Vt sacraeloqui¬
a ardere excerius en nteriusre ꝓhos
de monstraren eos et ab ignẽ deuora¬
riet sicut clibanũ ponites ant
dñi nius tioms ut clibanus ponui t̃
et abignede uorant᷑ quia ab paren¬
teuid ce cũuisame illius eorũmulii¬
ud epello et intus ꝑdesideriũ¬

Expanded text:
sed ardorem suum etiam sine lignis nundicitur: Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui . Clibanus namque intrinsecus ardet, is vero qui ab igne devoratur, ab exteriore parte incipit concremari: ut sacra eloquia ardere et exterius et interius reprobos demonstrent, eos et ab igne devorari, et sicut clibanus poni testantDomini injusti omnes ut clibanus ponuntur et ab igne devorantur, quia apparente judice cum visione illius eorum multitudo repellitur, et intus pe
Abbreviated transcription (Latin):
Epauendi ex amin s uel
turos ineuangelioper spicuede¬
monstratur: duorum scilicet
electorum et duorumre probo¬
rum. De quibus in homelia euan¬
geliobeda. Notandũ inquit
quod duo sint ordine selectorũ
in uidicio futurium iudicantiũ
cũ dño de quibus hoc locome me¬
ratur qui re liquerunt omnia.
et secuti sunt illũ. alius iudican¬
dus adñoqui non quidem omnia
sua pariter reliquerunt
sedde histamenquae habebant
quotidianas dare elemosynas
pauperibus xp̃i curabant.
Vnde audirisunt iniudicio. Ue¬
nite bene dictipa trismei per¬
cipiteregnũ quoduobis para¬
tum est a constitutiorẽ mudi
eccetera. Sed ecreproborũ
quoque duos ibi futuros or di¬
nes dñonarrante conperimus
Vnumcorum qui fidei xpiañe mysteris
initiati opera fides exercere contem¬
nunt. Quibus diceñdum iniudiciotestat᷑
Discediteame malecti in inem ȩter¬
num qui prae paratus est diabo lo

Expanded text:
in pavendi examinis die in pavendi examinis die futuros in Evangelio perspicue demonstratur: duorum scilicet electorum et duorum reproborum. De quibus in homilia Evangelii. « Notandum, inquit, quod duo sunt ordines electorum in judicio futuro, unus judicantium cum Domino, de quibus hoc loco memoratur, qui reliquerunt omnia et secuti sunt illum; alius judicandus a Domino, qui non quidem omnia sua pariter reliquerunt, sed de his tamen quae habebant quotidianas dare eleemosynas pauperibus Christi curabant. Unde audituri sumus in judicio: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis praeparatum est a constitutione mundi . Sed et reproborum quoque duos ibi futuros ordines, Domino narrante, comperimus: unum eorum qui fidei Christianae mysteriis initiati opera fidei exercere contemnunt, quibus dicendum in judicio testatur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
sitionieorum reclam hi
ae i exempla scõrum quifra¬
natem carnis incarne uincen¬
÷ quod fecerunt utique fieri
ẽdocuerunt. Maximeq
iec psipeccato sua uirtute.
erant atque in eum ut creaantur
ndit et credaitesinse nea pec¬
cata uincantur. Inuicta protec¬
tione defendit: Quider oa epon¬
Crisunt si cu dñi dicat  otiuiscis
uare non restististis desideris
catorum sinon potuistis
qui et eum contrapeccata non
a suist s̃ uulnerariuestrore¬
dium Y Nonne ad hae obmu¬
tescentes & enculexcuatio¬
nu referant non habents dicet
Ligate eos manibus et pedil u&
nittite intenebras exter o
osluerit fletus et tridir
aentium ubiuerms corum o
morictu et ignis corunno ex¬
ti paenitendi Nul in
iscenda restat utdum uiuis.u.
indulta tempora paenitentia
inuacuum non deducim is sed
dumpossumus et dnm ꝓpe
habemus aum a quo pecen¬
confugium faciamus quatenus
in co lem die eum iudicem mi¬
tis simum sentire mereamur:

Expanded text:
satione eorum reclamabunt omnium exempla sanctorum, qui fragilitatem carnis in carne viventestes, quod fecerunt, utique fieri posse docuerunt: maxime quia nec ipsi peccato sua virtute, erant, atque in eum ut credatur, ostendit; et credentes in se, ne a peccato vincantur, invicta protectione defendit. Quid ergo responsuri sunt, si eis Dominus dicat: Si potuistis, quare non restitistis desideriis peccatorum? Si non potuistis, quare meum contra peccata non hibuistis vulneri vestro remedium? Nonne ad haec obmutescentes, et quid excusationis referant non habentes, dicet: Ligate eos manibus et pedibus, et mittite in tenebras exteriores, ibi erit fletus et stridor dentium , ubi vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exduciae poenitendi, nullum poscenda: restat ut, dum vivimus, indulta tempora poenitentiae in vacuum non deducamus; sed dum possumus, et Dominum prope habemus, ad eum, a quo peccanconfugium faciamus; quatenus in eodem die eum judicem mitissimum sentire mereamur.
Abbreviated transcription (Latin):
Numqud nam semina arborum odo¬
rem uel sã porem habent quemipsẽ
post arbores insuis fructibus pro¬
ferunt si non potesresur rectionis
effectum ratione conpre hendere
perpende quam̃ multa sunt que
non intelligis quiliter sint. et ta¬
menes enondultas. Ne surrec¬
ti plane moicorum his et ali¬
is quam plurimis exemplis et
potis simum ipsius capitis nr̃i dñi
ficamur adstrui ueraciter
si leli cer que porest. Quidenĩ
ingiuentius sanaefi deiquidue
cre dibilisq amut menbra
pud se quantar quo illudigi¬
tur preces sit men bra sẽquan
neces seefi. Quod uero
÷es recuo aliis aduitam a¬
lus sic au poenam cestatur
da nihel propheta miltimaua¬
quodor miunt interra ulueie
uizilalunt alii inuitãe ternam&
alii nob probriũ. In libro secundo
iaha beorum Tu quidem lesti¬
sime. in presentiuita nosper Is.
rexmun dide funtos nos prosue
gibus ineternauite resurrectio.¬
ne sus citabit. itẽ. Potius est ab
hominibus mortidatus adõ spemex¬

Expanded text:
Nunquidnam semina arborum odoNunquidnam semina arborum odorem vel saporem habent quem ipsae post arbores in suis fructibus proferunt? Si non potes resurrectionis effectum ratione comprehendere, perpende quam multa sunt, quae non intelligis, qualiter sint, et tamen esse non dubitas. Resurrectio plane mortuorum his et aliis quamplurimis exemplis, et potissimum ipsius capitis nostri Domficamur, astrui veraciter fideliterque potest. Quid enim congruentius sanae fidei, quidve credibilius, quam ut membra caput sequantur? Quo illud igitur praecessit, membra sequantur necesse est. » Quod vero resurrectio aliis ad vitam, aliis sit ad poenam, testatur Daniel propheta: Multi, idormiunt in terrae pulvere, evigilabunt, alii in vitam aeternam, alii in opprobrium . In libro secundo Machabaeorum: Tu quidem, scelestissime, in praesenti vita nos perdis: sed rex mundi defunctos nos pro suis legibus in aeternae vitae resurrectione suscitabit . Item: Potius est ab hominibus morti datos spem ex
Abbreviated transcription (Latin):
exnullis exsistentibus rebus conuds
quã nipsum hominem exterrare:¬
ras se. Quid mirumest siossa ner¬
uos carnem capillos que ds̃ reducat
expuluere: quilignum fructus fo¬
lia: In magnamole arboris expar¬
uo quotadie seminae restaurat.
Cumer godubitans animus deresur¬
rectinis potertia rationem quaerti
Carun demrer an.ei quaesuones
inferendȩ sunt quae ⁊ incessanter
fiunt. Et taman ratione ex primi
ne quaquam pos sunt. Ut dũ non ua¬
let ex uisione reipenetrare quod
conspicit de promisione diuinȩ poa¬
tiae credat quod aualiuit. Se p
infidi homines dumpuluer.
putrescentis aspiciunt dicu
Vndeos saet me dullae unde
caro et capilli poterunt in
resurrectionemre para¬
ri a h.citaque require :c
parua semina ingemumat¬
borum uideant at quesi pos¬
sunt dicunt ubiineis latettanta moles.
roboris Tanta diuersitas rumorum
tanca multitudo acuiriditas foliorum
ca ita species florum tanta ubertas
÷ orumat que odor fructuum

Expanded text:
ex nullis existentibus condidisse, ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum hominem ex terra reparare. Quid mirum est si ossa, nervos, carnem capillosque Deus reducat ex pulvere, qui lignum, fructus, folia in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restauret? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerit, earumdem ei rerum quaestiones inferendae sunt, quae et incessanter fiunt, et tamen ratione exprimi nequaquam possunt; ut dum non valet ex visione rei penetrare quod conspicit, de promissione divinae potentiae credat quod audit. Saepe infidi homines dum pulverem putrescentis carnis aspiciunt, dicunt: Unde ossa et medullae, unde caro et capilli poterunt in resurrectione reparari? Haec itaque requirentes parva semina ingentium arborum videant, atque, si possunt, dicant ubi in eis latet tanta moles roboris, tanta diversitas ramorum, tanta multitudo ac viriditas foliorum, tanta species florum, tanta ubertas saporum atque odor fructuum?
Abbreviated transcription (Latin):
quanto felicita serit. Propter quod te¬
et si set alia dicta sunt cuprocul du¬
biocorpora sint futura non sp̃s.
sid sicut nunccor pus animale
dicitur. quod tamencor pus
non anima est itaunc sp̃itale
corpus tamen non sp̃serit.
Proinde quantum adtinet ad
corruptionẽ q: nunc ad grauat
animã ecuitia quibus caro adus
sp̃m̃ concupiscit Tunc nonerit caro
sed corpus: quia et caelestia cor¬
poraper hibeniur. Gregori:¬
us in moralibus. Sunt non nul¬
diquide resurrectione carnis
itertisunt. Et dum carnem in putre¬
dinemos saque in puluerem redigi
per sepul chraconspiciunt. repara
expuluere carnemetos sadif¬
fidunt sic que apud sequasira noci¬
nantes dicunt. quando expuluere
homore ducitur quando azitur
ut cinis animetur. Longeminus
est doreparare quod frit. quar.
creas sẽ quod non fuit: aut quidrirũ
si hominem expuluerere suscit
Quisimul omnia exnihilocreait
mirabilius est dõ caelũ acter

Expanded text:
quanta felicitas erit. Propter quod quanta felicitas erit. Propter quod et spiritalia dicta sunt, cum procul dubio corpora sint futura, non spiritus. Sed sicut tunc corpus animale dicitur, quod tamen corpus, non anima est; ita nunc spiritale corpus, tamen non spiritus erit. Proinde quantum attinet ad corruptionem, quae nunc aggravat animam, et vitia quibus caro adversus spiritum concupiscit, tunc non erit caro, sed corpus, quia et coelestia corpora perhibentur. » Gregorius in Moralibus: « Sunt nonnulli qui de resurrectione carnis incerti sunt, et dum carnem in putredinem ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt; sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando ex pulvere homo reducitur, quomodo agitur ut cinis animetur? Longe minus est Deo reparare quod fuit, quam creasse quod non fuerit. Aut quid mirum si hominem ex pulvere resuscitet, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius est Deo coelum ac terram
Abbreviated transcription (Latin):
centium singulorum. quia fu¬
erat diuersã uiuentium aut matri
cum eadem matiae aut pin uescume¬
adem pingue dinere uiuescent
Sedsi hoc est in consiliocreatoris.
ut in effigic suacuius que proprietas
et discernibilis similitudo seruetur
inceceris autem cor poribus bonis
ac qualia cunctareddantur. Itamo¬
dificabitur illa muno quoque mate¬
ries ut nec aliquidex eapereat et
quod a licui defurit ille suppleat.
quietiant fu hilo potuit quoduoluit
operari Siautem in corporibus
re surgentium rationabi lisinae¬
qualita serit. sicut uocum cumqui¬
bus implecur cantus hoc fit uni¬
cui que de materia cor poris sui.
quod et homine mreddat angeli¬
cis coctibus et nihil isueniens
eorum ingerȩ sensibus. Inde.¬
corum quippe aliquidibi nonerit.
sedquicquid futurum est hoc de¬
cebit quia nec futur um est
si non decebit. Resur gentigi¬
tur scõrumcorpora sine ullo
uitio sinc ulla defor mitate
it it sinc uila corruptione onere
dffic ltate inquib. tanta facilitas¬

Expanded text:
centium singulorum, quia fuerat diversa viventium, aut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consilio Creatoris, ut in effigie sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporibus bonis aequalia cuncta reddantur, ita mundificabitur in illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat, qui etiam de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut est vocum cum quibus impletur cantus: hoc fiet unicuique de materia corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibus. Indecorum quippe aliquid ibi non erit, sed quidquid futurum est, hoc decebit, quia nec futurum est, si non decebat. Resurgent ergo sanctorum corpora sine ullo vitio, sine ulla deformitate, sicut sine ulla corruptione, onere, difficultate. In quibus tanta facilitas
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est quinim credit. a udicatus
e tinet adscisci. ueraciter ꝑci¬
que ne be aper apostasi anipe¬
nitus oberret. quisquis uero
beo irnumero optat sene: ni
ła& ddiungat ns et sue eit
Scilicet ut nonsterilis sedli¬
beralis at que hilaris in omni¬
iaunarbus misericor diȩ sia:
cce qualiter aduobis or dimbis
reproborũ ualde me tuendis ec
pauendis omnis cãholicus diuina
misericor dia et precedente et
subsequerae̾ ex ꝑfleripͥor est
Restant duualter per fecio
immo paucorũ calter generalos¬
ter ceterordiustorum esti.
Quis quis autẽ adcul menper pec¬
tionis diuina ope suf fragatus as.¬
cende reualet. ut scilicet amore
a poste licȩ uitae omnia suare¬
linquat et pauper pauperem
xp̃m sequatur. hic proculdu¬
bio cum dño iniudiciononutiũdi¬
cetur sedeut e se debit
Iigitur qui a darcem specula¬
tiuae uitae conscendere nequid
si de tua liuita operibus miseri¬
cor diae deditus fuert. in eo¬
odem iudicudieare proborũ

Expanded text:
tum est: Qui non credit jam judicatus tum est: Qui non credit jam judicatus est , timet ascisci, veraciter percique ne ab ea per apostasiam penitus aberret. Quisquis vero ab eorum numero optat secerni qra adjungat necesse est, scilicet ut non sterilis, sed liberalis atque hilaris in omnibus operibus misericordiae fiat. Ecce qualiter a duobus ordinibus reproborum valde metuendis et pavendis omnis catholicus, divina misericordia praecedente et subsequente, expers fieri potest: restant duo, alter perfectorum, imo paucorum, alter generaliter caeterorum justorum. Quisquis autem ad culmen perfectionis divina ope suffragatus ascendere valet, ut scilicet amore apostolicae vitae omnia sua relinquat, et pauper pauperem Christum sequatur, hic procul dubio cum Deo in judicio non judicabitur, sed ut judicet, sedebit. Is igitur qui ad arcem speculativae vitae conscendere nequit, si in actuali vita operibus misericordiae deditus fuerit, in eodem judicii die a reproborum
Abbreviated transcription (Latin):
terum eorum qui fidem etmyser
in nomine uni geniti filueius.
uoluerunt. Nec uerba saltimcius
quibus coarguantur iniudicio meren¬
tur audire: ed adhoctantum ue¬
niunt inuidiciũ ut cumeis quiuidican¬
tur peccatoribus indampnationem
mitantur acternã. Hisi dorus in
libro sententiarum. Ouae sunt in¬
quit dif ferentiae uel or dines
hominum iniudicio. Hoc est elect¬
rum etreproborum. Qui tamen
diuiduntur in quattuor. He.¬
fectorũ or do unus est quicũ d
iudicat et alius quiiudicatur : Vtra¬
que tamenou ixporegnabunt. Si¬
miliceror dore proborum parti¬
tur in duobus. Dum hi quuntra ec¬
clesiam sunt maliiudicandi sũnt
ctdampnandi qui ue ro extra
eesiam inueritadisant nca
nani priuusigitut ordeco¬
i quiuidicantur & pere unt
rpr atcur illior dini bocorũ
Ae quo funt quiiudicantur t
gnant. Secundus or doeo¬
um quiñu dicantur et percunt
et regnant. hiquat tuor or
dines duo in etuendi & duo pro
uiribus sunt imitandi quis quis
in eorũ numero de quibus dic¬

Expanded text:
terum eorum qui fidem et mystein nomine unigeniti Filii ejus; voluerunt, nec verba saltem ejus, quibus coarguantur in judicio, merentur audire: sed ad hoc tantum venient in judicium, ut cum eis qui judicantur peccatoribus in damnationem mittantur aeternam. » Isidorus in libro Sententiarum : « Duae sunt, inquit, differentiae, vel ordines hominum in judicio, hoc est electorum et reproborum, qui tamen dividuntur in quatuor. Perfectorum ordo unus est, qui cum Domino judicat, et alius qui judicatur, utrique tamen cum Christo regnabunt. Similiter ordo reproborum partitur in duobus, dum hi qui intra Ecclesiam sunt mali, judicandi sunt et damnandi; qui vero extra Ecclesiam inveniendi sunt, non nandi. Primus igitur ordo eorum qui judicantur et pereunt opponitur illi ordini bonorum, de quo sunt qui judicantur et regnant. Secundus ordo eoim non judicantur et pereunt,et regnant, qui sudines, duo metuendi, et duo pro viribus sunt imitandi. Quisquis in eorum numero de quibus dic
Abbreviated transcription (Latin):
alia innumera documenta
dehoridie ulti mȩ
iugiter cogitanda
eante oculos ponenda
His igitur diligenter
ammꝰa duer sis dũ pos
dicere ualcatnus. In conspectuan¬
gelorũ psallam tibids̃ms. Siuero
tales extiterimus & in conspectuan¬
gelorum psallere dõ nr̃o digne pos¬
simus & in hacuita eorũ costodia
muniri etcũ ex hac migrauerimꝰ.
spractis inimicorũ nostrorum

Expanded text:
alia innumerabilia documenta alia innumerabilia documenta de hora diei ultimae jugiter cogitanda, et ante oculos ponenda. His igitur diligenter animadversis, dum posdicere valeamus: In conspectu angelorum psallam tibi, Deus meus . Si vero tales exstiterimus, ut in conspectu angelorum psallere Deo nostro digne possimus, et in hac vita eorum custodia muniri, et cum ex hac migraverimus, spretis inimicorum nostrorum