comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Gomer ex quo galathȩ. id est galli magog.
a quo arbitrantur scitas et gotos traxisse ori¬
ginem. Madai. a quo medos existere putant.
iauan a quo iones qui et greci. Unde et mare
ionium. Tubal:a quo hiberi. qui et hispani.
licet quidam ex eo et italos suspicentur. Mo-¬
soe. ex quo cappadoces unde et urbs apudeos
usq hodie marleca dicitur. Tiras. ex quo tra¬
ces. quorum ñ satis inmutatum uocabulũ ẽ.
quasi tirares. Filii gomer nepotes iafeth: as¬
cener. a quo sarmate quos greci reginos uo-¬
cant. Rifan a quo paflagonas. togorma a
quo sunt friges. Filii iauan: elisa. a quo
greci elisei qui uocantur eolides. Unde et
lingua quinta grece eolis appellatur. Tar¬
sis a quocilices ut iosephus arbitratur:
unde et metropolis ciuitas eorum tharsis
dicitur. Cettim a quo cethei idest ciprii:
a quibus hodieq urbs scithia nominatur.
Dodanim: a quo rodii. he sunt gentes de stir¬

Expanded text:
tur: Gomer, ex quo Galatae, id est Galli. Magog, tur: Gomer, ex quo Galatae, id est Galli. Magog, a quo arbitrantur Scythas et Gothos traxisse originem. Madai, a quo Medos existere putant. Iavan, a quo Iones, qui et Graeci. Unde et mare Ionium. Thubal, a quo Iberi, qui et Hispani; licet quidam ex eo et Italos suspicentur. Mosoch, ex quo Cappadoces. Unde et urbs apud eos usque hodie Mazaca dicitur. Thiras, ex quo Thraces; quorum non satis inmutatum vocabulum est, quasi Tiraces. Filii Gomer, nepotes Iaphet. Aschanaz, a quo Sarmatae, quos Graeci Rheginos vocant. Riphath, a quo Paphlagones. Gotorna, a quo sunt Phryges. Filii Iavan Elisa, a quibus Graeci Elisaei, qui vocantur Aeolides. Unde et lingua quinta Graece Αἰολίς appellatur. Tharsis, a quo Cilices, ut Iosephus arbitratur. Unde et metropolis civitas eorum Tharsus dicitur. Cethim, a quo Citii, id est Cyprii, a quibus hodieque urbs Citium nominatur. Dodanim, a quo Rhodii. Haec sunt gentes de stir
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo chananeoru m decem gentes. quorum t̾rã
his expulsis uidei possederunt:. quoꝵ pͥmoge¬
nitus sidon. a quo sidones: unde et urbs eoꝵ
in fenice si don uocatur. Secundus ether a qͦ
et hei. tercius iebuseus: a quo iebusei. quoꝵ
fuit hierłm. Quartus amorreus: a quo amor¬
rei. Quintus gergeseus: a quo gergesei sex¬
tus eueus. a quo euei. Ipsi sunt gabaonite
a ciuitate gabaon: qui supplices uenerunt
ad ihesum. Septimꝰ aracheus. qui aras condidit.
opidum contra tripolim: in radicibus liba-¬
ni situm. Octauus asineus. a quo asinei. Nonꝰ
aradius : a quo aradii sunt. qui aradum in su¬
lam possederunt. angusto freto a fenicis littore
separatam. Decimus amareus. a quosiriȩ no-¬
bilis ciuitas quȩ uocatur coeles. Undecimus
amatheus: he sunt gentes de stirpe cam. quȩ
a sidone usq ad gaditanum fretum omnem
meridianam partem tenent. Item tribus
filiorum iafet h. Filii gͥ iafeth: septem nominan¬

Expanded text:
ex quo Chananaeorum decem gentes, quorum terram ex quo Chananaeorum decem gentes, quorum terram his expulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Unde et urbs eorum in Phoenice Sidon vocatur. Secundus Cheth, a quo Chetaei. Tertius Iebus, a quo Iebusaei, quorum fuit Hierusalem. Quartus Amorrhaeus, a quo Amorrhaei. Quintus Gergesaeus, a quo Gergesaei. Sextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaonitae, a civitate Gabaon, qui supplices venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm. Octavus Sinaeus, a quo Sinaei. Nonus Aradius, a quo Aradii sunt, qui Aradum insulam possiderunt angusto fretu a Phoenicis litore separatam. Decimus Samareus, a quo Syriae nobilis civitas, quae vocatur Coeles. Undecimus Amathaeus. Haec sunt gentes de stirpe Cham, quae a Sidone usque ad Gaditanum fretum omnem meridianam partem tenent. Item tribus filiorum Iafeth. Filii igitur Iaphet septem nominan
Abbreviated transcription (Latin):
Item ex nepotibus cham filii chus. nepotes
cam sex. Filii cus saba et eiula. sabata. rec¬
ma. saba. cura. Saba: a quo ꝓgeniti et appel
et getuli in parte remotioris africȩ heremo
coherentes. Sabata. a quo sabateni : qui nunc
astabari noncupantur. Remauero. et saba
et cura: paulatim antiqua uocabula ꝑdide¬
runt: et quȩ nunc a ueteribus habeant ig¬
norantur. filii rema saba et dadan. hic saba
ꝑ sin litteram scribitur in hebreo. ille autẽ
supior saba ꝑ sameche: a quo appellatos
sabeos. Int̃p̃tatur autem nunc saba: arabia.
Dadan aquo gens est ethiopiȩ. In occidenta¬
li plaga. filii mesran labin a quibus libii:
qui quondam futhei uocabantur. Cesliuim a
quo philistiim: quoᷤᷤ ueteres allophilos. nos
modo corrupte palestinos uocamus. Ceterȩ
sex gentes ignotȩ sunt quȩ a bello ethiopico
subuersȩ usq ad obliuionem p̃teritorum no-¬
minum ꝑuenerunt. Filii chanaan undecim.

Expanded text:
Item ex nepotibus Cham filii Chus, nepotes Item ex nepotibus Cham filii Chus, nepotes Cham sex. Filii Chus: Saba et Hevila, Sabatha, Rhegma, Seba, Cuza. Saba, a quo progeniti et appelluo Getuli in parte remotioris Africae heremo cohaerentes. Sabatha, a quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Rhegma vero et Seba et Cuza paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc a veteribus habeant ignorantur. Filii Rhegma, Saba et Dadan. Hic Saba per Sin litteram scribitur in Hebraeo; ille autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Philistiim, quos veteres Ἀλλοφύλους, nos modo corrupte Palaestinos vocamus. Ceterae sex gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenerunt. Filii Chanaam undecim,
Abbreviated transcription (Latin):
Posteritas arfaxat filii sem eber nepos arfax¬
ath. a quo hebrei. Lectan filius heber: a quo in-¬
dorum orta ẽ gens. Sale filius iectan: a quo
bactrian. licet eos alii exules seitharum sus
picentur. Ismael filius abraham a quo isma¬
helitȩ: qui nune corrupto nomine sarraceni
quasi a sara. et agarreni abagar. Nabeth
filius ismahel. a quo nabathei. qui ab eufra¬
te in mari rubro inhabitant. Moabet amon
filii loth: a quo moabite et ammonite. Edom
filius esau a quo idumei. Hȩ sunt gentes
que de sem stirpe descendunt: possidentes
terram orientalem ab ortu solis usq ad feni¬
ces. Filii cham quatuor. ex quibus orte sunt
gentes heȩ. Chus. a quo ethiopes ꝓgeniti.
Mesram: a quo egiptii ꝑhibentur exorti.
Futh a quo libii. unde et maurithanie flu¬
uius usq in presens futh dicitur: omnisq
cuta eum regio futhensis. Chanaan : aquo
afri et phenices. et chananeorum decẽ gentes.

Expanded text:
Posteritas Arphaxat, filii Sem, Heber nepos ArphaxPosteritas Arphaxat, filii Sem, Heber nepos Arphaxat, a quo Hebraei. JECTAM filius Heber, a quo Indorum gens orta est. Sale filius Jectam, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exsules suspicentur. 6. Ismael filius Abraham, a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Sarraceni, quasi a Sara, et Agareni, ab Agar. 7. Nabajoth filius Ismael, a quo Nabathei, qui ab Euphrata in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quo Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Haec sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis usque ad Phoenices. Filii Cham quattuor, ex quibus ortae sunt gentes haec: Chus, a quo Aethiopes progeniti; Mesraim, a quo Aegyptii perhibentur exorti. Phut, a quo Libyi. Unde et Mauretaniae fluvius usque in praesens Phut dicitur, omnisque circa eum regio Phuthensis. Chanaam, a quo Afri et Phoenices et Chananaeorum decem gentes.
Abbreviated transcription (Latin):
uno principio orta. siue ab alia natione
scđm ꝓpriam collectionem distincta. ut
greciȩasie hinc et gentilitas dicitur. Eens
autem appellata ꝓpter generationes fami¬
liarum: id est agignendo. sicut natio a nas¬
cendo. Rentes autem a quibus diuisa ẽ
terra : quindecim sunt. De iafeth: tri¬
ginta una. de cham iuginti. septem de sem:
as et insulas impleuerunt. filii sem quinq
sunigłarter. gentes singulas ꝓcreauerunt. qͦd̾
pͥmus elam. a quo elami̾tȩ principes ꝑsidis. Scds
assur: a quo assiriorum pullulauit imꝑium.
Tertius arfaxat: a quo gens chaldeorum ex¬
orta est. Quartus ludĩ: a quoludii. Quintꝰ.
aram. a quo sẏri: quorum metropolis fuit
damascus. Filii aram: a quosyri. quorum
metropolis fuit damascus. Flii aram nepo-¬
iubꝰ tes sem quatuor : hus.⁊ ul. et gethel. et mesa.¬
Us. traconitidis conditor. qui inter palesti¬
nam et choeles syriam tenuit principatum.
gether. a quo carmenii siue carie. Quartus
mesa aquo sunt hi qui uocantur meones.

Expanded text:
uno principio orta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graeciae, Asiae. Hinc et gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est a gignendo, sicut natio a nascendo. Gentes autem a quibus divisa est terra, quindecim sunt de Iaphet, triginta et una de Cham, viginti et septem de Sem, as et insulas inpleverunt. Filii Sem quinque singulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis: secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium: tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est: quartus Ludi, a quo Lydii: quintus Aram, a quo Syri, quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Semmetropolis fuit Damascus. 4. Filii Aram, nepotes Sem, quatuor: Hus, et Ul, et Gether, et Mes.us Traconitidis conditor, qui inter Palaestinam et Coelesyriam tenuit principatum, Gether, a quo Acarnanii, seu Curiae; quartus Mes, a quo sunt ii qui vocantur Moeones. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
cates reꝑta primum in sicilia iuxta flumen eiꝰ¬
dem nominis: postea plurimis in terris. Est
autem nigra habens in medio circulos nigros et albos.
iunctos et uariatos. similis ematiti. Magi suffatu
earum sicreditur tempestates auertunt. flumina
sistunt. Absictos nigra et ponderosa: distincta ue¬
nis rubentibus: hȩc excalefacta. Ignis septem diebꝰ
calorem tenet. Egiptilla nigra ẽ radice: cerulea fa¬
cie. ex egipto ubi inuenitur uocata. Media nigta
est. a medea illa fabulosa inuenta. Ha̾bet uenas
aerei coloris. sudorem reddit croci. saporem uini. Ue¬
gentana. italica gemia ẽ ab eis reꝑta: nigra facie.
albis int̃micantibus notis. Bariptos nigra ẽ: cum san¬
guineis et albis notis. Meromelas nigra uenas quo¬
libet colore secante ꝑ medias uenerii crinis nigerri¬
mi nitoris continens in se speciem rufi crinis. Tri¬
culuus ex africa nigra ẽ: sedtres sucos reddit. e ra¬
dice nigrum. e medio sanguineum esum mocro¬

Expanded text:
ates reperta primum in Sicilia iuxta flumen eiusdem nominis, postea plurimis in terris. Est autem nigra, habens in medio circulos nigros et albos iunctos et variatos, similis haematiti. Magi suffitu earum, si creditur, tempestatus avertunt, flumina sistunt. Apsyctos nigra et ponderosa, distincta venis rubentibus. Haec excalefacta igni septem diebus calorem tenet. Aegyptilla nigra est radice, caerulea facie, ex Aegypto, ubi invenitur, vocata. Media nigra est, a Media illa fabulosa inventa. Habet venas aerei coloris; sudorem reddit croci, saporem vini. Veientana Italica gemma est, Veis reperta, nigra facie, albis intermicantibus notis. Bariptos nigra est cum sanguineis et albis notis. Mesomelas nigra vena quemlibet colorem secante per medias. Veneris crines nigerrimi nitoris, continens in se speciem rufi crinis. Trichrus ex Africa nigra est, sed tres sucos reddit, ab radice nigrum, e medio sanguineum, e summo o
Abbreviated transcription (Latin):
et cetera. Paratisis ẽ cum quasi deponimus
aliquid imꝑfectum. apud memoriam iudi¬
cum repetituros nos dicentes: cum oportunũ
fuerit. Peusis idẽ. soliloquium. cum ad in¬
trogata ipsi nobis respondemus. Si nerosis ẽ
cum differimus aliquid petentes. ut aliud in¬

Expanded text:
et cetera. Parathesis est, cum quasi deponimus et cetera. Parathesis est, cum quasi deponimus aliquid inperfectum apud memoriam iudicum, repetituros nos dicentes, cum oportunum fuerit. Peusis, id est soliloquium, cum ad interrogata ipsi nobis respondemus. Synaeresis est, cum differimus aliquid, petentes ut aliud in
Abbreviated transcription (Latin):
ditos in unum locum coaceruat: et cum quadã
cam quirites uitamq omnium. usu. morum.
bona. fortunas coniuges. liberosq urõs. et ce¬
tera. Ironia. ẽ. cum ꝑsimulationem diuersũ
quam dicit intelligi cupit. Fit autem aut
cum laudamus eum quem uituperare uolu¬
mus. aut uitu peramus quem laudare uolu.¬
mus utriusq exemplum erit. si dicas ama¬
torem reipublice catilinam: hostem rei pub¬
lice scipionem. Diasismos ea quȩ magna
sunt uerbis minuit: aut minima extollit.
EfoN ẽ. quotiens in eodem sensu diutius
un moramur. Cuitandem pepcit: ou ius
amiciciȩ fidem custodiuit: cui bono inimioꝰ
ñ fuit : quando aut ñ accusauit aliquem.
aut uerberauit. aut ꝓdidit. E pangelia
ẽ ꝓmissio qua iudicem atrentum facimus.
pollicentes nos aliqua magna aut minima dic¬
turos. Prosopopeia ẽ. cum in animalium
et ꝑsona et sermo fingitur: Cicero in catili¬
na. Et enim si mecum patria mea que mͥ

Expanded text:
ditos in unum locum coacervant, et cum quadam ditos in unum locum coacervant, et cum quadam cam, Quirites, vitamque omnium vestrorum, bona, fortunas, coniuges, liberosque vestros', et cetera. Ironia est, cum per simulationem diversum quam dicit intellegi cupit. Fit autem aut cum laudamus eum quem vituperare volumus, aut vituperamus quem laudare volumus. Utriusque exemplum erit, si dicas amatorem reipublicae Catilinam, hostem reipublicae Scipionem. Diasyrmos ea, quae magna sunt, verbis minuit, aut minima extollit. † Efon† est, quotiens in eodem sensu diutius immoramur: 'Cui tandem pepercit? cuius amicitiae fidem custodivit? cui bono inimicus non fuit? quando non aut accusavit aliquem, aut verberavit, aut prodidit? Epangelia est promissio, qua iudicem adtentum facimus, pollicentes nos aliqua magna aut minima dicturos. Prosopopoeia est, cum inanimalium et persona et sermo fingitur. Cicero in Catilia: etenim si mecum patria, quae mihi
Abbreviated transcription (Latin):
uitates matronarum. trucidationes senũ.
Infuturũ autem anticipatio eorum quȩ
dicturus ẽ aduersarius. ut tullium pro
milone. cum mittit animos iudicum in eũ
rei publice statum qui futurꝰ ẽ: etiam si
occiso milone clodius uiueret. Aposi ope¬
sis ẽ cum id quod dicturi uidebamur. si¬
lentio intercipimus. Quos ego. sed motos
prestat componere fluctus. Epanalensis
est digressio. Tulit calor me dicendi. et
dignitas rerum paulo longius quam uole¬
bam. sed redeo ad causam. Anaminisis ẽ
cõmemoratio eius rei quam oblitos fuisse
nos fingimus.
parisis ẽ cum id quod in animos iudicũ
quasi deposueramus oportune reposcimꝰ.
Et hiologia ẽ cum ꝓponimus aliquid: eiusq
causam et rationem reddimus. Caracteris
mos descriptio figurȩ alicuiꝰ expressa. ut om
nia mercurio similis. uocemq coloremq et
crines flauos. et menbra decora iuuenta.¬
Litrismos cum plures sensus breuiter expe¬

Expanded text:
vitates matronarum, trucidationes senum'. vitates matronarum, trucidationes senum'. In futurum autem anticipatio eorum, quae dicturus est adversarius, ut Tullio pro Milone, cum mittit animos iudicum in eum reipublicae statum, qui futurus est, etiamsi occiso Milone Clodius viveret. Aposiopesis est, cum id, quod dicturi videbamur, silentio intercipimusVirg. Aen. 1, 135:  Quos ego, sed motos praestat conponere fluctus.   Epanalempsis est digressio: 'Tulit calor me dicendi et dignitas rerum paulo longius quam volebam, sed redeo ad causam'. Anamnesis est commemoratio eius rei, quod oblitos fuisse nos fingimus. †Aparisis† est, cum id, quod in animos iudicum quasi deposueramus, opportune reposcimus. Aetiologia est, cum proponimus aliquid, eiusque causam et ratimos est descriptio figure alicuius expressa. nia Mercurio similis, uocemque coloremque / et crines flauos et membra decora VeἈθροισμός, cum plures sensus breviter expe
Abbreviated transcription (Latin):
uos aduersarii. quid me facere conuenerit.
aut quid uos facturi fueritis. Para doxon. ẽ. cũ
dicimus in opinatum aliquid accidisse. ut flac
eius periculi deprecatorem ẽẽ factum.
pitrope id. ẽ. ꝑmissio. cum aliqua ipsis
iudicibus aut aduersariis ꝑmittim us
estimanda. ut caluus in uaticinio. ꝑfrica
frontem. et dic te digniorem qui prȩtor fieres
quam catonem. Parissia ẽ oratio libertatis.
et cetera. Qua figura caute utendũ est. ut
cicero. premisit enim factionem. Etopopeia ẽ.
cum sermonem ex aliena persona inducimus.
Ut ꝓ celio tullius facit. appium cȩcum cum
clodia loquentem. Energia ẽ rerum gestarũ
aut quasi gestarum sub oculis inductio. de
qua locuti iam sumus. Metatesis ẽ quȩ mit¬
tit animos iudicum in res preteritas aut futu¬
ras hoc modo. Reuocate mentes ad spectacu¬
lum expugnatȩ miserȩ ciuitatis. et uidere
uos credite incendia. cedes. rapinas. direp¬
tiones liberorum. corporum iniurias. capti¬

Expanded text:
vos adversarii, quid me facere convenerit, vos adversarii, quid me facere convenerit, aut quid vos facturi fuissetis'. Paradoxon est, cum dicimus inopinatum aliquid accidisse, ut Flacceius periculi deprecatorem esse factum'. Epitrope, id est permissio, cum aliqua ipsis iudicibus aut adversariis permittimus aestimanda, ut Calvus in Vaticinio: 'Perfrica frontem, et dic te digniorem qui praetor fieres quam Catonem'. Parrhesia est oratio libertatis eet cetera. Qua figura caute utendum est, ut Cicero: praemisit enim factionem. Ethopoeia est, cum sermonem ex aliena persona inducimus, ut pro Caelio Tullius facit Appium Caecum cum Clodia loquentem. Energia est rerum gestarum aut quasi gestarum sub oculis inductio, de qua locuti iam sumus. Metathesis est, quae mittit animos iudicum in res praeteritas aut futuras, hoc modo: 'Revocate mentis ad spectaculum expugnatae miserae civitatis, et videre vos credite incendia, caedes, rapinas, direptiones, liberorum corporum iniurias, capti
Abbreviated transcription (Latin):
uincere p̃stat: Aliȩ suꝑlatiue. quȩ cum aliqͦ
motu anuni et indignatione promuntur.
ignotas tẽptare uias: quid genus: unde domũ:
pacem ne huc fertis anarma: alie responsiue.
uentis: pete regna ꝑ undas. Quȩ tamen ne
non intellecta sit ꝑsuasio. ꝑmixta sunt aliqͣ
quȩ uͤtent latenter. ut uentis ꝑ undas. Aliȩ
tales uͥnam rogogentium sumus: Aliȩ ex¬
cum a contrario uitio peccatoq reducimus. St̃
tis. Quorum quot sunt figurȩ tot et in ꝓro¬
nuntiando uoces. Sunt et anfidoxe quarum
pars honesta ẽ. pars inhonesta. ut non est
tua tuta uoluntas. magna petis phiton.
unt et aliȩ ꝓ catalempsis. cum id quod
nobis obici poterat. ante p̃sumimus ad
qui adsunt forte mirantur. Sunt et aporie
dubitatio simulantis. nescire se quȩ scit.
aut quomodo dicatur. Quinonosis autẽ dicit᷑
cõmunicatio consilii cum iudicibus aut aduer¬
sariis. ut si dicas. uos consulo iudices. aut

Expanded text:
vincere praestat?   Aliae superlativae, quae cum aliquo vincere praestat?   Aliae superlativae, quae cum aliquo motu animi et indignatione promunturViignotas temptare vias? Quid genus, unde domum? Pacemne huc fertis, an arma?  Aliae responsivae, ventis, pete regna per undas.   Quae tamen ne non intellecta sit persuasio, permixta sunt aliqua quae vetent latenter, ut 'ventis', 'per undas'.  Aliae tales, ubinam gentium sumus? Aliae excum a contrario vitio peccatoque reducimus. Sunt tis ut. Quorum quot sunt figurae, tot et in pronuntiando voces. Sunt et Amphidoxae, quarum pars honesta est, pars inhonesta, utOvid, Met. 2, 53:  Non est tua tuta voluntas: magna petis, Phaëthon.  Sunt et aliae, procatalempsis, cum id, quod nobis obici puterat, ante praesumimus ad qui adsunt, forte mirantur'. Sunt et aporiae, dubitatio simulantis nescire se quae scit, aut quomodo dicatur. Koenono sis autem dicitur conmunicatio consilii cum iudicibus aut adversariis, ut si dicas: 'Vos consulo, iudices, aut
Abbreviated transcription (Latin):
respondente ñ expecto. immo peto inquit ut
expectes. Antimetabole ẽ conuersio uerboꝵ
quȩ ordine mutato contrarium efficit sensũ.
Si consul antonius. brutus hostis. si conserua¬
tor rei publice. brutus hostis. si conseruat an¬
quis ꝓduxit. appius. Nunc figuras senten¬
tiarum quas oꝑe pretium sit cognoscere per¬
sequemur.
ententia ẽ dictum imꝑsonale. Ut obsequiũ
amicos. ueritas odium parit. Huic si ꝑsona¬
fuerit adiecta: crian erit. ita. Offendit achil¬
les agamennonem uera dicendo. in etrofanes
ꝓmeruit grãm mitridatis obsequendo. Nam in¬
ter crian et sententiam hoc inter. ẽ. quod senten¬
quam dicitur. Unde si sententię ꝑsona adiciat᷑
fit crian. si detrahatur fit sententia.
ententiarũ species multȩ sunt. Aliȩ enĩ
sunt indicatiuȩ. aliȩ sunt ꝓnuntiatiue.
ut nusquam tuta fides. alie imꝑatiue. ut uade¬
age nate. uoca ⁊ ephiros. et labere pennis. Aliȩ

Expanded text:
respondente: 'non expecto, immo peto, inquit, ut respondente: 'non expecto, immo peto, inquit, ut expectes'. Antimetabole est conversio verborum, quae ordine mutato contrarium efficit sensum: ic. Phil. 4, 8: 'si consul Antonius, Brutus hostis: si conservator reipublicae Brutus, hostis AnQuis produxit? Appius'. Nunc figuras sententiarum, quas operae pretium sit cognoscere, persequamur. ententia est dictum impersonale, ut obsequium amicos, veritas odium parit. Huic si fuerit adiuncta, crian erit, ita: ‘offendit Achilles Agamennonem vera dicendo’, ‘Metrofanes promeruit gratiam Metridatis obsequendo’. Sic ergo inter crian et sententiam hoc interest, quod sentensona dicitur; unde, si sententie persona adiciatur, fit crian, si detrahatur, fit sententia. ententiarum species multe sunt, alie enim sunt indicative, alie pronunciative sunt; ut nusquam tuta fides; alie imperative, age, nate, voca Zephyros, et labere pinnis.   Al
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iniquitate. luxuria. ignauia. temerita¬
te : cum uitiis omnibꝰ. Postremo copia cũ
egestate. bona ratio cum ꝑdita. Mens sa¬
na cum amentia. Bona deniq spes cum om¬
nium rerum desꝑatione confligit. In huiꝰ¬
modi certamine ac p̃lio et huius modi locuti¬
onis ornam̃to liber excłasticus usus ẽ dicens.
Contra malum bonũ. et contra mortẽ uitã
sic contra pium peccator. et sic intuere
in omnia opera altissimibina et bina: unum
contra unum. Sinonima ẽ quotiens in conexa
oratione pluribus uerbis unam rem significa¬
ñ par fortasse eoꝵ quȩ sequebantur. Anta podo¬
sis. quotiens media primis et ultimis conue
conseripti ñ meum. ac pulcherrimum quidem
factum. uerum ut dixi non meũ sed ur̃m. Pa¬
appellas. ꝓ inconsiderato fortem: ꝓ inliberali
diligentem. Antanaclasis ẽ quȩ eodem uerbo
contrarium expͥmit sensum. Querebatur qui¬
dam de filio cum mortem suam expectaret

Expanded text:
cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritacum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate; bona ratio cum perdita; mens sana cum amentia; bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit'. In huiusmodi certamine ac praelio, huiusmodi locutionis ornamento liber Ecclesiasticus usus est, dicens33, 15: 'contra malum bonum, et contra mortem vita: sic contra pium peccator: et sic intuere in omnia opera altissimi, bina et bina, unum contra unum'. Synonymia est, quotiens in conexa oratione pluribus verbis unam rem significanon par fortasse eorum, quae sequebantur'. Antapodosis, quotiens media primis et ultimis convenconscripti, non meum, ac pulcherrimum quidem factum: verum, ut dixi, non meum, sed vestrum'. Paappellas, pro inconsiderato fortem, pro inliberali diligentem'. Antanaclasis est, quae eodem verbo contrarium exprimit sensum. Querebatur quidam de filio, cum mortem suam expectaret,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ hoo scema ñ solum in singłis uerbis. sed
etiam in contextione uerborum. ut apud grac¬
cum. Pueritia tua adolec̾entiȩ tuȩ in honesta¬
mentum fuit. ad olescentia senectutis dedeco¬
ramentum. senectus rei publicȩ flagitium. sic
et apud scipionem ui atq gratis coactus cũ
illo sponsionem feci. facta sponsione ad iudi¬
cem adduxi. adductum pͥmo cetu dãpnaui.
dampnatum ex uoluntate dimisi.
ititeta quȩ latine contͣposita appellan¬
tur. Quȩ dum ex aduerso ponuntur
sententiȩ pulchritudinem faciunt: et in or¬
natu locutionis decentissima existunt. ut ci
cero. Ex hac parte pudor pugnat. illinc pe¬
tulantia. hinc puditicia. illinc stuprum.
hinc fides. illino fraudatio hinc pietas: illinc
scelus. hinc constantia. illinc furor. hinc
honestas: illinc turpitudo hinc continentia
illinc libido. hinc deniq equitas. tẽꝑantia
fortitudo. prudentia. uirtutes om̃s certant

Expanded text:
autem hoc schema non solum in singulis verbis, sed autem hoc schema non solum in singulis verbis, sed etiam in contextione verborum, ut apud Gracchum: Pueritia tua adolescentiae tuae inhonestamentum fuit, adolescentia senectuti dedecoramentum, senectus reipublicae flagitium. 5. Sic et apud Scipionem: Vi atque ingratiis coactus cum illo sponsionem feci, facta sponsione ad judicem adduxi, adductum primo coetu damnavi, damnatum ex voluntate dimisi. 6. itheta latine contraposita appellantur, que dum ex adverso proponuntur, sententie pulchritudinem faciunt et in ornatu locutionis decentiseroCatil. 2, 25: 'ex hac parte pudor pugnat, illinc petulantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant
Abbreviated transcription (Latin):
enera gladiatorum plura: quorum primus
ludus equestrium. Duo enim equites preceden¬
tibus prius signis militaribus. unus a porta orien¬¬
tis. alter ab oceidentis procedebant. in equis albis:
cum aureis galeis minoribus et abilioribus armis.
sicq atroci ꝑseuerantia ꝓ uirtute sua iniebant pug¬
nam dimicantes quousq alter in alteriꝰ morte ꝓsili.¬
ret.
ut haberet qui caderet casum: głam qui ꝑimeret. Quȩ
armatura pugnabat martis duellii causa. Liii.¬
etiarius ab armaturȩ geneDe retiariis.
nantem ferebat occulte rete. quod iaculum appellat᷑.
ut aduersarium cuspide insistente operiret: impli-¬
citumq uiribus superaret. Quȩ armatura pugna¬
bat neptuno tridentis causa. LU. De sequutoribꝰ.
equutor ab insequendo retiarium dictus. Re¬
stabat enim euspidem. et massam plumbeam
qͣlie aduersarii iaculum impediret. ut antequam
ille feriret rete. iste exsuꝑaret. Hec armatura sa¬
crata erat uulcano. Ignis enim aquam semꝑ inse.¬

Expanded text:
enera gladiatorum plura, quorum primus ludus equestrium. Duo enim equites praecedentibus prius signis militaribus, unus a parte orientis, alter ab occidentis procedebant in equis albis cum aureis galeis minoribus et habilioribus armis; sicque atroci perseverantia pro virtute sua iniebant pugnam, dimicantes quousque alter in alterius morte prosiliret, ut haarmatura pugnabant Marti duelli causa. Retiarius ab armature genenantem ferebat occulte rete, quod iaculum appellatur, ut adversarium cuspide insistente operiret, inplicitumque viribus superaret. Quae armatura pugnabat Neptuno tridentis causa. § 55 De secutoribus. Secutor ab insequendo retiarium dictus. Gestabat enim cuspidem et massam plumbeam, quae adversarii iaculum inpediret, ut antequam ille feriret rete, iste exsuperaret. Haec armatura sacrata erat Vulcano. Ignis enim semper inse
Abbreviated transcription (Latin):
rator ẽ igitur uir bonus dicendi peritus.
Uir boniis consistit natura moribꝰ uita artibꝰ.
dicendi peritus consistit artificiosa eloquen-¬
tia. quȩ constat partibus quinq. inuentione.
officii. quod ẽ aliquid ꝑsuadere. Ipsa autem pe¬
ritia dicendi in tribus rebus consistit. natura
doctrina usu. Natura ingenio. doctrina sci¬
entia. usu assiduitate. Hec sunt enim quȩ non
solum in oratore: sed in uno quoq homine ar-¬
tifice expectantur ut aliquid efficiat. IIi
De tribus generibus causarum..

Expanded text:
rator autem est vir bonus, dicendi peritus. Vir bonus consistit natura, moribus, vita, artibus. Dicendi peritus consistit artificio et eloquentia, que constat partibus quinque, scilicet inofficii, quod est aliquid persuadere. Ipsa autem peritia dicendi in tribus rebus consistit, scilicet natura, doctrina, usu. Natura, ingenio; doctrina, scientia; usu, assiduitate. Hec sunt enim, que non solum in oratore, sed in unoquoque homine artifice expectantur, ut aliquid efficiat. § 4 De tribus generibus causarum.
Abbreviated transcription (Latin):
ol oriens diem facit. occidens solis.
noctem inducit. Nam dies ẽ. sol suꝑ
tras. Noxẽ solsubterras. Ex ipso enim st̃
horȩ. ex ipso dies cum ascenderit. ex ipso eti¬
am nox cum occidit. ex ipso menses et anni
enumerantur: ex ipso uicissitudines tẽpoꝵ
fiunt. Quando autem ꝑ meridiem currit.
uicinior t̃rȩ ẽ: quando uͦ uxta septentrionem:
sublimis attollitur: cui idõ ds̃ diuersts cur¬
sus instituit. loca et tẽpora nedum semper
in hisdem moraretur locis: cotidiano uapor
eius consumeret: Sedut clemensait cursus
diuersas accipit. quibus aeris temperies ꝓ ra-¬
tione tẽporum dispensatur. et ordo uicissitu¬
dinem ꝑmutationemq accipit. Nam dum
ad suꝑiora conscenderit. uer temperat: ubi ad
summũ uenerit. estiuos accendit calores. Deci¬
dens rursus autumno temperiem reddit. Ubi
uero ad inferiorem redit circulum ex glatia li
compage cȩli. rigorem nobis hibernifrigoris
derelinquit.
xxx. De itinere solis
ol oriens ꝑmeridiem iter habet. qui postquã

Expanded text:
ol oriens diem facit, occidens noctem inducit; nam dies est sol super terras, nox est sol sub terris. Ex ipso enim sunt horae; ex ipso dies, cum ascenderit; ex ipso etiam nox cum occiderit; ex ipso menses, et anni nufiunt. Quando autem per meridiem currit, vicinior terrae est; quando vero iuxta septentrionem, sublimis attollitur. Cui ideo Deus diversa cursus instituit loca et tempora, ne, dum semper in isdem moraretur locis, quotidianoo vapore eius consumeret; sed ut Clemens ait: 'Cursus diversos accipit, quibus aeris temperies pro ratione temporum dispensatur, et ordo vicissitudinum permutationumque servatur. Nam dum ad superiora conscenderit, ver temperat: ubi ad summum venerit, aestivos accendit calores: decedens rursus autumni temperiem reddit. Ubi vero ad inferiorem redit circulum, ex glaciali conpage caeli rigorem nobis hiberni frigoris derelinquit.' § 52 De itinere solis. Sol oriens per meridiem iter habet. Qui postquam
Abbreviated transcription (Latin):
ceat. aut punit. ut qui cedem fecerit. capite
metu humana coherceatur audatia. tutaq
sit inter imꝓbos innocentia: et in ipsis im¬
ꝓbis formidato supplitio refrenetur nocen¬
ueniens. necessaria.utilis. manifesta quoq.
ne aliquid ꝑ obscuritatem in captionem con¬
tineat. nullo pͥuato cõmodo. sed ꝓ cõmuni ci

Expanded text:
ceat, aut punit, ut qui cedem fecerit, capite ceat, aut punit, ut qui cedem fecerit, capite metu humana coerceatur audacia, tutaque sit inter improbos innocentia et in ipsis improbis, formidato supplicio, refrenetur nocenveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in captionem contineat, nullo privato commodo, sed pro communi ci
Abbreviated transcription (Latin):
ex est constitutio popłi: quam maiores
natu cum plebibus sanxerunt. Nam quod
rex uł imperator edicit. constitutio uł edi¬
ctum uocatur. Institutio equitatis duplex ẽ.
nunc in legibus nunc in moribꝰ. Inter legem
autẽ et morem hoc inter ẽ quod lex scripta est.
mos uero ẽ uetustate ꝓbata consuetudo. siue
lex ñ scripta. Nlam lex a legendo uocata quia
scripta ẽ. mos autem longa consuetudo ẽ. de
moribus tracta tantumdẽ. Consuetudo autẽ
ẽ iis quoddam moribus institutũ quod ꝓ lege
suscipitur. cum deficit lex nec differt an ra¬
tione scriptura consistat: quando et legem ra¬
tio commendat. Porro si ratione lex constat.
lex erit omne iam quod ratione constiterit
dum taxat quod religioni congruat. quod
discipline conueniat: quod saluti ꝓficiat.
Uocata autem consuetudo quia in cõmuni ẽ¬
usu. Omnis autẽ lex aut ꝑmittit aliquid
ut uir fortis petat p̃mium. aut uetat. ut sa¬
cram uirginem in nuptias nulli petere li¬

Expanded text:
ex est constitutio populi, quam majores natu cum plebibus sanxerunt. Nam quod rex aut imperator edicit, constitutio vel edictum vocatur. Institutio aequitatis duplex est, nunc in legibus, nunc in moribus. Inter legem autem et mores hoc interest, quod lex scripta est; mos vero est vetustate probata consuetudo, sive, lex non scripta; nam lex a legendo vocata, quia scripta est; mos autem longa consuetudo de moribus tracta. Consuetudo autem est ius quoddam moribus institutum, quod pro lege suscipitur cum deficit lex. Nec differt scriptura an ratione consistat, quando et legem ratio commendat. Porro si ratione lex constat, lex erit omne quod ratione constiterit, dumtaxat quod religioni congruat quod discipline conveniat, quod saluti proficiat. Vocata autem consuetudo, quia in communi eOmnis autem lex aut permittit aliquid, ut vir fortis petat premium, aut verat, ut sacrarum virginum nuptias nulli petere li
Abbreviated transcription (Latin):
ircus soli principalit̃ consecratus ẽ a paganis.
cuiꝰ edes medio spatio et effigies de fastigio edis
emicat: quod non putauerunt sub tecto consecran-¬
dum quem in aꝑto habent. Est autem circus omne
illud spacium quod cireuire equi solent. Hunc ro-¬
mani dictum putant a circuitu equorũ eoquod ibi
curũm etas equi currant. Greci uero a circe solis
filia. que patri suo hoc genus certaminis instituit
adserunt noncupatum : et ab ea circi appellatio¬
nem argumentantur: Fuit autem maga et uene-¬
fica et sacerdos demonum: in cuiꝰ habitu et oꝑe.
magicȩ artes et cultus idolatriȩ recognoscitur᷑.¬

Expanded text:
ircus Soli principaliter consecratus est a paganis, cuius aedis medio spatio et effigies de fastigio aedis emicat, quod non putaverint sub tecto consecrandum quem in aperto habent. Est autem circus omne illud spatium quod circuire equi solent. Hunc Romani dictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Graeci vero a Circe Solis filia, quae patri suo hoc genus certaminis instituit, adserunt nuncupatum, et ab ea circi appellationem argumentantur. Fuit autem maga et fica et sacerdos demonum, in cuius habitu et opere et magice artes et cultus idolatrie recognoscuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
te manant ꝑ auras. siue quia mites sunt
in manibus. contrario nomine hoc appellant᷑.
Apuleius autem ait eos cata antifrasiti dici
manes. Hoc ẽ mites ac modestos cum sint ter¬
ribiles et in manes: ut parcas et eumenidas.
Laruas ex hominibus factos demones aiunt.
qui meriti mali fuerint. quarum natura eẽ
dicitur terrere paruulos.: et in angulis gar¬
rire tenebrosis. Lamias quas fabulȩ tradũ
infantes corriꝑe ac lanare. solitas a laniando
specialiter dictas. Pilosi qui grece panite.
latine incubi appellantur. sue inuii ab in-¬
eundo passim cum animalibus. Unde et
incubi dicuntur ab incubando. hoc est stupͣn¬
do. Sepe enum improbi existunt etiam mu.¬
lieribus ⁊ earum ꝑagunt concubitum. Quo ᷤᷤ
demones galli dusios uocant: quia assidue
hanc ꝑ agunt inmunditiam. Quẽ autẽ
uulgo incubonem uocant. romani hunc
faunum ficarium dicunt. ad quem horatiꝰ
ꝑ meos fines et aprica rura lenis incedas.

Expanded text:
te manant per auras, sive quia mites sunt te manant per auras, sive quia mites sunt immanibus, contrario nomine hoc appellantur. Apuleius autem ait eos cata antiphrasin dici manes, hoc est, mites ac modestos, cum sint terribiles et immanes, ut Parcas, ut Eumenides. Larvas ex homiqui meriti mali fuerint. Quarum natura esse dicitur terrere parvulos et in angulis garrire tenebrosis. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. Pilosi, qui Graece Panitae, Latine Incubi appellantur, sive Inui ab ineundo passim cum animalibus. Unde et Incubi dicuntur ab incumbendo, hoc est stuprando. Saepe enim inprobi existunt etiam mulieribus, et earum peragunt concubitum: quos daemones Galli Dusios vocant, quia adsidue hanc peragunt inmunditiam. Quem autem vulgo Incubonem vocant, hunc Romani Faunum ficarium dicunt. Ad quem Horatiusper meos fines et aprica rura lenis incedas.
Abbreviated transcription (Latin):
ria sunt uocabula. Nimfas quippe mon¬
tium oreades dicunt. siluarum driades. fonti¬
um amadriades. camporum maides: maris
naides. Eroas dicunt a iinone traxisse nom̃.
Erece enim iuno era appellatur. et ideo
nescio quis filius eius seđm grecoꝵ fabulã
eros fuit noncupatus. Hoc uidelicet ue¬
lut misticum significante fabula quodaer
iunoni deputatur ubi uolunt eroas habita¬
re quo nomine appellant alicuiꝰ meriti ani¬
mas defunctorum quasi eroas. id est uiros
aerios : et cȩlo dignos ꝓpter sapientiam et
fortitudinem. Penates gentiles dicebant
om̃s deos quos domi colebant. et penates dicti
quod e̾e̾cit in penetrabilibus: id est in secretis.
Hi dii quomodo uocabant᷑. uł quȩ nomina ha¬
buerint ignoratur. Manes deos mortuorum
daicunt. quorum potestatem inter lunam et
terram asserunt. a quibus et mane dictum
existimant : quos putant habere qui manos
idest rarus est. Manes dictos siue quia la-¬

Expanded text:
ria sunt vocabula. Nymphas quippe monria sunt vocabula. Nymphas quippe montium Oreades dicunt, silvarum Dryades, fontium Hamadryades, camporum Naides, maris Nereides. Heroas dicunt a Iunone traxisse nomen. Graece enim Iuno Ἥρα appellatur. Et ideo nescio quis filius eius secundum Graecorum fabulam ἥρως fuit nuncupatus; hoc videlicet velut mysticum signJunoni deputetur, ubi volunt heroas habitare, quo nomine appellant alicujus meriti animas defunctorum, quasi aeroas, id est, viros aerios et coelo dignos propter sapientiam et fortitudinem. Penates gentiles dicebant omnes deos, quos domi colebant: et penates dicti, quod essent in penetralibus, id est, in secretis. Hi dii quomodo vocabantur, vel quae nomina habuerint, ignoratur. Manes deos mortuorum dicunt, quorum potestatem inter lunam et terram asserunt: a quibus et mane dictum existimant, quos putant ab aere, qui manus, id est, rarus est: manes dictos, sive quia la
Abbreviated transcription (Latin):
passim in quoslibet incurrens sine ullo
examine meritorũ et ad bonos et ad malos
puenit. Fãtum autem a fortuna separaNĩ.
et fortunam quasi sit in his quȩ fortuitu
ueniunt. nulla palam causa. fatum uero
appositum singłis. et statutum aiunt.
Aiunt et tres furias feminas crinitas ser¬
pentibus propt̃ tres effectus. qui in animis
hominum multas ꝑturbationes gignunt.
et interdum cogunt ita delinquere. ut
nec fame nec periculi sui respectum habere
ꝑmittant. Ira ꝗͦ uindictam cupit. cupi-¬
ditas quȩ desiderat opes: libido quȩ appe
tit uoluptates. Quȩ idõ furiȩ appellant᷑
quod stimulis suis mentem feriant. et
quietam ẽẽ non sinant. Nunfas deaᷤ a qua¬
rum putant. dictas a nubibus. nam ex nu-¬
bibus aquȩ. unde diriuatum ẽ. Nimfas
deas a quarum: quasi numina limpharum.
Ipsas autemdicunt et musas. quas et nim.¬
fas. Nec inmerito: nam aquȩ motus mu¬
sicen efficit. Nimfarum apud gentiles ua¬

Expanded text:
passim in quoslibet incurrens, sine ullo passim in quoslibet incurrens, sine ullo examine meritorum et ad bonos et ad malos pervenit. Fatum autem a fortuna separant et fortunam quasi sit in his que fortuitu accidunt, nulla palam causa: fatum vero appositum singulis et statutum aiunt. Aiunt et tres furias feminas crinitas serpentibus, propter tres effectus qui in animis hominum multas perturbationes gignunt et interdum cogunt ita delinquere, ut nec fame, nec periculi sui respectum habere permittant. Ira que vindictam cupit: cupiditas que destit voluptates. Quae ideo Furiae appellantur, quod stimulis suis mentem feriant et quietam esse non sinant. Nymphas deas aquarum putant, dictas a nubibus. Nam ex nubibus aquae, unde derivatum est. Nymphas deas aquarum, quasi numina lympharum. Ipsas autem dicunt et Musas quas et nymphas, nec inmerito. Nam aquae motus musicen efficit. Nympharum apud gentiles va
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. semel locutus ẽ. in telligitur
inmobiliter. hoc ẽ incõmutabiliter est
locutus. sicut nouit incõmutabiliter
omnia quȩ futura sunt. et quȩ ipse fa¬
cturus est. Tria autem fata fingunt in
colo et fuso. Digitisq fila ex lana torquen.¬
tibus. propter tria tempora. Preteritũ
quod in fuso iam netum atq in uolutum
est. Presens quod inter digitos neentis tra¬
hitur. Fũturum in lana quȩ colo impli¬
cita est. et quod ad huc ꝑ digitos neentis
ad fusum tamquam p̃sens ad preteritũ
traiciendum est. Parcas. cata antifra sin
appellatas. quod minime parcant : quas
tres ẽẽ uoluerunt. Unam quȩ uitam ho¬
minis ordiatur. alteram quȩ conterat.
terciam quȩ rumpat. Incipimus enim cũ
nascimur. sumus cum uiumus: de sumꝰ
eum interimus. Fortunam a fortuitis nom̃
habere dicunt. quasi deam quandam res
humanas uariis casibus et fortuitis in lu-¬
dentem. unde et cecam appellant. eo quod

Expanded text:
dictum est, 'semel locutus est,' intellegitur dictum est, 'semel locutus est,' intellegitur inmobiliter, hoc est incommutabiliter est locutus; sicut novit incommutabiliter omnia quae futura sunt, et quae ipse facturus est. Tria autem fata fingunt in colo et fuso digitisqtibus propter tria tempora: praeteritum, quod in fuso jam netum atque involutum est: praesens, quod inter digitos nentis trahitur: futurum in lana, quae colo implicata est, et quod adhuc per digitos nentis ad fusum, tanquam praesens ad praeteritum, trajiciendum est. Parcas dicunt cata antiphrasin appellatas, quod minime parcant, quas tres esse voluerunt: unam, quae vitam hominis ordiatur; alteram, quae contexat; tertiam, quae rumpat. Incipimus enim, cum nascimur: sumus, cum vivimus: desumus, cum interimus. habere dicunt, quasi deam quandam res humanas variis casibus et fortuitis illudentem unde et cecam appellant, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
Apparebat enĩ in m̃phis quẽ centum antistites
ꝓsequebantur: et repente uelut limphatici
precinebant. Huius capitis imaginemt
sibi in heremo udei fecerunt. Fauni a fando
nis ostendere uiderentur futura. In lucis
enim consulebantur apaganis. et responsa
illis ñ signis sed uocibus dabant. Ge¬
nium autem dicunt quod quasi uim ha¬
beat omnium rerum gignendarum. seu
agignendis liberis. unde et geniales lecti
dicebantur a gentibus. qui nouo marito ster¬
nebantur. hȩc et alia sunt gentilium fa¬
bulosa figm̃ta quȩ int̃pretata sic habent᷑.
ut ea ñ uitellecta damnabilit᷑ tamen adoreq̃.
Fatum autem dicunt ẽẽ quioquid dii fant᷑.
quicquid iupiter fatur. A fando igitur fa¬
tum dicunt. id est a loquendo. Quod nisi
hoc nomen iam in alia re soleret intelligi.
quo corda hominum nolumus inclinare.
rationabilit̃ possumus a fando fatum ap¬
pellare. Non enim abnuere possumus
esse scriptum in litteris scĩs. Semel locutꝰ

Expanded text:
Apparebat enim in Menphis. Quem centum antistites Apparebat enim in Menphis. Quem centum antistites prosequebantur et repente velut lymphatici praecanebant. Huius capitis imaginem sibi in eremo Iudaei fecerunt. Fauni a fando, nis ostendere viderentur futura. In lucis enim consulebantur a paganis, et responsa illis non signis, sed vocibus dabant. Genium autem dicunt, quod quasi vim habeat omnium rerum gignendarum, seu a gignendis liberis; unde et geniales lecti dicebantur a gentibus, qui novo marito sternebantur. Haec et alia sunt gentilium fabulosa figmenta, quae interpretata sic habentur, ut ea non intellecta damnabiliter tamen adorent. Fatum autem dicunt esse quidquid dii fantur, quidquid Iuppiter fatur. A fando igitur fatum dicunt, id est a loquendo. Quod nisi hoc nomen iam in alia re soleret intellegi, quo corda hominum nolumus inclinare, rationabiliter possumus a fando fatum appellare. Non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis Psalm. 61,
Abbreviated transcription (Latin):
habet ut soliditatẽ t̃rȩ ostendat. quem uo¬
lunt rerum et totius naturȩ dm̃. Unde.
pati quasi omnia dieunt. Ysis lingua e¬
giptiorum terra appellatur. quam ysiti
uolunt ẽẽ fuit autem ysis regina e.¬
giptiorum. in achi regis filia quę de gre¬
cia ueniens egiptios litteras docuit. et
terras colere instituit. ꝓpt̃ quod et tr̃am
eius nomine appellauerunt. Serapio
omnium maximus egiptiorum ds̃. ipse ẽ
apis rex argiorum. qui nauibus tͣns.¬
uectus in egiptum cum ibidem mortuus
fuisset. serapis appellatus est ꝓpt̾ea¬
quia archa in qua mortuus ponitur quam
sarcofagum uocant. saros dicitur grece.
et ibi eum uenerari sepultum ceperunt
prius quam templum eius esset instructỹ
de una littera commutata serapis dictus
est. Apis fuit apud egiptios taurus sera¬
pi consecratus. et ab eo ita cognominatus quẽ
egiptus instar numinis colebat. eoquod
de futuris daret quȩdam manifesta signa.

Expanded text:
habet, ut soliditatem terrae ostendat, quem vohabet, ut soliditatem terrae ostendat, quem volunt rerum et totius naturae deum; unde Pan quasi omnia dicunt. Isis lingua Aegyptiorum terra appellatur, quam Isin volunt esse. Fuit autem Isis regina Aegyptiorum, Inachis regis filia, quae de Graecia veniens Aegyptios litteras docuit, et terras colere instituit; propter quod et terram eius nomine appellaverunt. Serapis omnium maximus Aegyptiorum deus. Ipse est Apis rex Argivorum, qui navibus transvectus in Aegyptum, cum ibidem mortuus fuisset, Serapis appellatus est; propquia arca, in qua mortuus ponitur, quam sarcophagum vocant, σορὸς dicitur Graece, et ibi eum venerari sepultum coeperunt, priusquam templum eius esset instructum. de una littera commutata Serapis dictus est. Apis fuit apud Aegyptios taurus Serapi consecratus, et ab eo ita cognominatus, quem Aegyptus instar numinis colebat, eo quod de futuris daret quaedam manifesta signa.
Abbreviated transcription (Latin):
nichil oreatur. Cupidinem uocatum fert̃
ꝓpt̃ amorem. Est enim demon fornicatio¬
nis. qui idõ alatus pingitur. quia nichil
amantibus leuius. nichil mutabilius
inuenitur. Puer pingitur quia stultus est.
et in rationabilis amor. Sagittam et facem
tenere fingitur. sagitam. quia amor cor uul¬
nerat. facem: quia inflammat. Pan. dicunt
greci. latin siluanum dm̃ rusticorum: quem
in naturȩ similitudinem formauerunt.
Unde et pandictus ẽ. idest omne. Finguĩ
enĩ eum ex uniu̾sali elem̃torum specie. habet eni
cornua in similitudinem radiorum solis et
lunȩ. distinctam maculis habet pellem. ꝓpt̾
cȩli sidera. rubet eius facies ad similitudinem
etheris. fistulam septem calamorum gestat.
ꝓpter armoniam cęli in qua septem sunt
soni et .uii. discrimina uocum. uillosus ẽ
quia tellus conuestita est agitata uentis.
pars eius inferior feda est. propter arbores
et feras. et pecudes. Caprinas ungulas

Expanded text:
nihil creatur. Cupidinem vocatum ferunt nihil creatur. Cupidinem vocatum ferunt propter amorem. Est enim daemon fornicationis. Qui ideo alatus pingitur, quia nihil amantibus levius, nihil mutabilius invenitur. Puer pingitur, quia stultus est et inrationabilis amor. Sagittam et facem tenere fingitur. Sagittam, quia amor cor vulnerat; facem, quia inflammat. Pan dicunt Graeci, Latini Silvanum, deum rusticorum, quem in naturae similitudinem formaverunt; unde et Pan dictus est, id est omne. Fingunt enim eum ex universali elementorum specie. Habet enim cornua in similitudinem radiorum solis et lunae. Distinctam maculis habet pellem, propter caeli sidera. Rubet eius facies ad similitudinem aetheris. Fistulam septem calamorum gestat, propter harmoniam caeli, in qua septem sunt soni et septem discrimina vocum. Villosus est, quia tellus convestita est †agitventibus†. Pars eius inferior foeda est, propter arbores et feras ut pecudes. Caprinas ungulas