comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
netui. qua ro t̃ lex peccatores a sa¬
rlotio remo et.
Consideret se umisq uq
nore auam onere & aliorum locũ qui dig¬
ni sunt ion ambiat occunare. Qui enim
in erudiendi atq ⁊ struen is de uirtute
enim̾ alium de peccatis arguit. ipse aper¬
cato debet esse alienus. Nam qua fronte
subiectos arguere poterit. cum illi staum
possit correpius ingerere. ante doce te
que recta sunt ep̃e. Qua propter qui
negligit recta facere. desinat recta do¬
cere. Prius quippe semet ipsũ corrigere

Expanded text:
netur. Quapropter quia lex peccatores a sardotio removet, consideret se unusquisqnore quam onere, et aliorum qui digni sunt, locum non ambiat occupare. Qui enim in erudiendis atque instruendis de virtute enim alium de peccatis arguit, ipse a peccato debet esse alienus. Nam qua fronte subjectos arguere poterit, cum illi statim possit correptus ingerere? Ante doce te quae recta sunt, episcope. Quapropter qui negligit recta facere, desinat recta docere. Prius quippe semetipsum corrigere
Abbreviated transcription (Latin):
llud quoq congruentissime & rationabilit. tenendĩ esse
censumus. ut in singulis locis ĩ quib socialit̃ canonice dño
militat᷑. panẽ & pulmentũ. & elemosinarũ partes equa¬
liter canonici accipiant: E quãquã decentissimũ foret ut
similit̃ eque potũ acciperent: ñ tam̃ id ęqualit̾ in om̃ib
locis. nec eccłarum diuersissimȩ facultates. nec terrarũ quali-¬
tates. nec euentuũ sinunt fieri posse uarietates. Unde
netessariũ dixximus. ut in hoc negotio modũ discretionis
tenendũ describeremus Quapropt̃ cõmuni uoto. cõmu¬
niq consensu saero comientui statuere placun: ut in
om̃ib locis maiorib scilicet & minorib. accipiant sin¬
guli canonici ꝑ singulos dies quariuor libras panis: in
locis uͦ ubi maiores facultates st̃ ȩccłȩ. uerbigrã tria
aut quaituor. aud certe octo. & eo amplius milia mansi.
Si eadẽ regio ummiferax fuerit accipiant ꝑ singulos dies

Expanded text:
llud quoque congruentissime et rationabiliter tenendum esse censuimus, ut in singulis locis in quibus socialiter canonice Domino militatur, panem, et pulmentum, et eleemosynarum partes aequaliter canonici accipiant. Et quanquam decentissimum foret ut similiter aeque potum acciperent, non tamen id aequaliter in omnibus locis, nec ecclesiarum diversissimae facultates, nec terrarum qualitates, nec eventuum sinunt fieri posse varietates. Unde necessarium duximus ut in hoc negotio modum discretionis tenendum describeremus. Quapropter communi voto, communique consensu, sacro conventui statuere placuit ut in omnibus locis, majoribus scilice et minoribus, accipiant singuli canonici per singulos dies quatuor libras vini. In locis vero ubi majores facultates sunt ecclesiae, verbi gratia, tria aut quatuor, aut certe octo, et eo amplius millia mansi, si eadem regio vini ferax fuerit, accipiant per singul
Abbreviated transcription (Latin):
egit᷑ postea linteo & hoc de ueteri testamento assuptũ ẽ: sic enĩ seriptũ
ẽ in ȩxodo. filios quoq illius qui in aaron applicabis & indues tunicis binteis
cingesq balteo aaron scilicet & libieros ci. & impones cis mittas. lã p̃ceptã grãm
sacri baptimatis non se confidat uirib suis. sed sẽꝑ deprecet᷑ ut ꝓtectus sit dm̃¬
a celesti auxilio ꝓtectione dñi predara. Uolumus intelligere ꝑ linteũ quo
capiit tegitur
De indumento

Expanded text:
egitur postea linteo. Et hoc de Veteri Testamento assumptum est; sic enim scriptum est in Exodo: Filios quoque illius, scilicet Aaron, applicabis et indues tunicis lineis, cingesque balteo, Aaron scilicet et liberos ejus, et impones eis mitram . Jam percepta gratia sacri baptismatis non reconfidat viribus suis, sed semper deprecetur ut protectus sit coelesti auxilio. Protectionem Domini praeclaram volumus intelligere per linteum quo caput tegitur. De indumento
Abbreviated transcription (Latin):
bemus ergo enthecã. propt̾ naufragiũ: Ergo hoc
uitando feci. non dominando Nemo ibi me lau¬
det: sed nemo & uituperet: plane quando donaui
filio. qđ iratꝰ pater moriens abstulit: bene feci
Caudent qui uolunt: parcant qui laudare nolunt:
Quid plurib fr̃s mei : quicũq uult ex heredato

Expanded text:
bemus ergo enthecam. Propter naufragium ergo, hoc vitando feci, non donando. Nemo ibi me laudet, sed nemo etiam vituperet. Plane quando donavi filio, quod iratus pater moriens abstulit, bene feci. Laudent qui volunt, parcant qui laudare nolunt. Quid plura, fratres mei? Quicumque vult exhaeredato
Abbreviated transcription (Latin):
filio heredem facere ȩccłam: querat alterũ qui suscipiat.
non augustinũ: Immo dõ ꝓpitio neminẽ inueniat: Quã
laudabile factũ scĩ & uenerandi ep̃i aurelii cartaginen

Expanded text:
filio heredem facere ecclesiam, quaerat alterum, qui suscipiat, non Augustinum: imo, Deo propitio, nullum inveniet. Quam laudabile factum sancti et venerandi episcopi Aurelii Carthaginen
Abbreviated transcription (Latin):
michi libenter obediant. nec inuenturus sũ aliquos habere
aliquid. nisi aliqua necessitate religionis. non occasione
cupiditatis. Quod ergo egero post epiphaniã caritati
urȩ̃ in dñi uoluntate nuntiaho: & quomodo litem
finero inter duos fr̃s filios prb̃i ianuariami non uobis
tacebo Multa locutus sũ: date ueniam loquaci se¬
nectuti : sed timidȩ infirmitati Ego sicut uidetis per
ȩtatẽ modo senui: ꝑ infirmitatẽ corporis olim sum¬
senex. Lamen si dõ placet qđ dixi modo. ipse dat
iures. non uos desero: orate prome. ut quantũ in ani¬
ma in hoc corpore. & qualescũq uires suppetunt.
in uerbo dĩ seruiani uobis

Expanded text:
o enim bona, quod omnes mihi libenter obediant, nec inventurus sum aliquos habere aliquid, nisi aliqua necessitate religionis, non occasione cupiditatis. Quod ergo egero, post epiphaniam charitati vestrae in Domini voluntate nuntiabo. Et quomodo litem finiero inter duos fratres, filios presbyteri Januarii, non vobis tacebo. Multa locutus sum, date veniam loquaci senectuti, sed timidae infirmitati. Ego, sicut videtis, per aetatem modo senui: sed per infirmitatem corporis, olim senex fui, tamen si Deo placet quod dixi, modo ipse det vires, non vos desero. Orate pro me, ut quantum inest anima in hoc corpore, et qualescunque vires suppetunt, in verbo Dei serviam vobis
Abbreviated transcription (Latin):
tudeant sũmopere canonici p̾dictas horas uigilan¬
tissima cura custodire: & in his diuinũ officiũ humilit̾
ac deuote ꝑsoluere: Mox enĩ ut datũ fuerit signũ. festinato
om̃s ad ȩccłam conueniant: Quam non põpatice. aut
in honeste uelꝰ composite. sed cũ reuerenta & dĩ timore ĩgre-¬
diant᷑: nec cũ baculis in choro excepris debilib sed religiosis¬
sime illis standũ & psallendũ ẽ: Sunt & enĩ quidã dericoꝵ
qui in scłarib negotiis & disceptationib pene totũ infanga¬
biliter diducunt diem : & mox ut ȩccłam ad diuinũ officiũ
ꝑagendũ intrauerint. ita fatigati uidentur. ut nec orationi

Expanded text:
tudeant summopere canonici praedictas horas vigilantissima cura custodire, et in his divinum officium humiliter ac devote persolvere; mox enim ut auditum fuerit signum, omnes ad ecclesiam conveniant, quam non pompatice, aut inhoneste, vel incomposite, sed cum reverentia et Dei timore ingrediantur. Nec cum baculis in choro, exceptis debilibus, sed religiosissime illis standum et psallendum est. Sunt etenim quidam clericorum, qui in saecularibus negotiis et disceptationibus pene totum infatigabiliter deducunt diem, et mox ut ecclesiam ad divinum officium peragendum intraverint, ita fatigati videntur, ut nec orationi
Abbreviated transcription (Latin):
concessa. Otio torpeant: sed magis in ꝑsoluendis diuinis
laudib ꝓp̃tiores ac deuotion̾is existant: ut ꝑ hanc qui-¬
etẽ bene operantes. ad eã quȩ fine caret. ꝑuenire ualeant:
Qui uero has horas frequentare. & in his ut dignũ ẽ cȩ-¬
leste neglexerit officiũ ꝑsoluere: digna inuectione corri¬
piatur : ut & ipst emendet᷑. & ceteri timorẽ habentes. huiꝰ
cemodi negligentiã caueant: Sed qm̃ aliud ẽ extoto
omittere. aliud pigre occurrere: qui segnit aut tarde
ad matutinũ. aut aliud qđ libet officiuͥ diuinũ obse-¬
quiũ ꝑagendũ occurrerit: dignũ ut ñ cũ aliis in choro.
sed om̃iam ultimus. aut certe ut erubescere discat. In
loco huiuscemodi negligentib aprelatis constituto stet.:
Foris uero nullatenꝰ remanere p̾sumat: nec oto & fabulis ua¬
cet. & a dĩ laudib penitꝰ alienꝰ existat Custodes p̃terea
excłȩ harum horarũ distinctiones bene norant: ut scilicet

Expanded text:
concessa, otio torpeant: sed magis in persolvendis divinis concessa, otio torpeant: sed magis in persolvendis divinis laudibus promptiores ac devotiores existant: ut per hanc quietem bene operantes, ad eam quae fine caret, pervenire valeant. Qui vero has horas frequentare, et in his, ut dignum est, coeleste neglexerit officium persolvere, digna invectione corripiaturscemodi negligentiam caveant. Sed quoniam aliud est ex toto omittere, aliud pigre occurrere; qui segniter aut tarde ad matutinum, aut aliud quodlibet divinum obsequium peragendum occurrerit, dignum, ut non cum aliis in choro, sed omnium ultimus, aut certe, ut erubescere discat, in loco hujuscemodi negligentibus a praelatis constituto stet: foris vero nullatenus remanere praesumat, ne otio et fabulis vacet, et a Dei laudibus penitus alienus existat. Custodes praeterea ecclesiae harum horarum distinctiones bene norint, ut scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
uacare nec ad psallendũ stare queant: sed potius sedentes
non diuinis sed uanis solent instare loquelis. & ad scłaria uer¬
ba. & qđ dictu nefas ẽ. turpia & obscena iucẽ ꝓferunt:
O portet namq ut abhis quid faciunt. & ab illis qui eos forte.
imitari uolunt. iste execrabilis usus radicitꝰ euellatur:¬
da ẽ: Om̃s igit᷑ ab otiosis sermocinationib auditum
pariter castigent. & linguã : & in ȩccła cum timore & ue¬
neranone stantes. aut orent. aut cantent. aut legant.
aut audiant:erba uͦ turpia & liuida & scłaria. nec
ipsi ꝓferant. nec alios ꝓferre sinant: quinimmo laudes dõ
om̃ium ab his fieri obsecrationes. orationes: postulationes.
gr̃arum actiones: pro om̃ib hominib ꝓ regib & om̃ib
qui in sublimitate st̃ constituti: ut quietã & tranquillã
uitã agamus in om̃i pietate & castitate: Hoc enĩ inquit
apł̃s. bonum ẽ & acceptũ corã saluatore nr̃o dõ: Caueant
etiã ne ꝓ requie sibi in locis diumno cultui mancipatis

Expanded text:
acare, nec ad psallendum stare queant, sed potius sedentes, non divinis, sed vanis solent instare loquelis, et saecularia verba, et quod dictu nefas est turpia et obscena invicem proferunt. Oportet namque ut ab his qui id faciunt, et ab illis qui eos forte imitari volunt, iste exsecrabilis usus radicitus evellatur,da est . Omnes igitur ab otiosis sermocinationibus auditum pariter castigent, et lin guam, et in ecclesia cum timore et veneratione stan tes, aut orent, aut cantent, aut legant, aut audiant. Verba vero turpia, et livida, ac saecularia nec ipsi proferant, nec alios proferre sinant. Quinimo laudes Deo omnium ab his fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus, pro regibus et omnibus qui icastitate. Hoc enim, inquit Apostolus, bonum est et acceptum coram salvatore nostro Deo. Caveant etiam, ne pro requie sibi in locis divino cultui mancipatis
Abbreviated transcription (Latin):
i qui in clero sunt prb̃i & diaconi & a carnib
abstinent: placuit eas quidẽ contingere. & ita
si uoluerint continere. Quod si in tantũ eas abhomi¬
nantur : ut nec holera que cum eis cocuntur existi¬
ment comedenda. tamquã non consentientes regule
ab ordine cessare debebunt.
de

Expanded text:
i qui in clero sunt presbyteri, et diaconi, et a carnibus abstinent, placuit eas quidem contingere, et ita, si voluerint, continere. Quod si in tantum eas abominantur, ut nec olera, quae cum eis coquuntur, existiment comedenda, tanquam non consentientes regulae, ab ordine cessare debebunt. De
Abbreviated transcription (Latin):
bsecro te Km̃ẽ: ut multitudines hominũ. &
officia & salutationes & conuiuia. ueluti quas¬
dam catenas fgias uoluptatũ: Sit tibi uilis uesꝑ¬
tinus cibus. holera & legumina: interdũq pisci¬
culos. pro sumiis ducas delitiis: Qui xp̃m desiderat.
& illo pane uescitur: non querat magnopere quã de pre¬
tiosis cibis stercus conficiat Quicquid post gulã non
sentitur: idem tibi sit quod panis & legumina: Semꝑ
in manu tua saera sit lectio: frequenter orandũ: & flexo
corpore mens erigenda ad dnm̃ Crebrȩ uigiliȩ: &
uentte uacuo sepius dormiendũ Rumusculos &
gloriolas. & palpantes adulatores: quasi hostes de¬
uita: Pauperib & fr̃ib refrigeria sumptuũ manu
propria distribue : humilitatẽ uestiũ. tumenti animo
non appetas: Secularium & maxime potentiũ con¬
sortiũ deuita: Habeto simplicitatẽ columbȩ. nee
cuiquã machineris dolos: & serpentis astutiã. ne
alioꝵ supplanteris insidus Non multũ distat in uito.

Expanded text:
bsecro te, charissime, ut multitudines hominum, et officia, et salutationes, et convivia, veluti quasdam catenas fugias voluptatum. Sit vilis tibi et vespertinus cibus. Olera et legumina, interdumque pisciculos, pro summis ducas deliciis. Qui Christum desiderat, et illo pane vescitur, non quaerit magnopere, de quam pretiosis cibis stercus conficiat. Quidquid post gulam non sentitur, idem tibi sit quod panis et legumina. Semper in manu tua sacra lectio sit. Frequenter orandum, et flexo corpore mens erigenda ad Dominum. Crebrae vigiliae, et ventre vacuo saepius dormiendum. Rumusculos et gloriolas, et palpantes adulatores quasi hostes fuge. Pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu propria distribue. Humilitatem vestium tumenti animo non appetas. Saecularium et maxime potentium consortium devita. Habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machineris dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris insidiis. Non multum distat in vitio,
Abbreviated transcription (Latin):
ũ multȩ suꝑ incontinentia ordinis clericoꝵ hastenus
emanauerint sententiȩ patrũ. & nullatenus ipsoꝵ for¬
mari quiuerit correptio morũ. usq ad id sententia
iudicantiũ ꝑtraxere cõmissa culparũ. ut non tantũ
ferret᷑ ultio in actores scelerũ. uerũ & in ꝓgeniem
dapnatorũ Ideo quilib& ab ep̃o usq ad subdiacot̃
deinceps uł ex ancillȩ uł ex ingenuȩ detestando co¬
nubio. in honore constituti filios ꝓcreauerint. illi
quidẽ ex quib geniti ꝓbabunt᷑. canonica censura
esampnentur. Proles autẽ de tali nata pollutione. non
solũ parentũ hereditatẽ nũquã accipiet. sed etiã in
seruitute ȩccłȩ de cuius sacerdotis uł ministri igno¬
minia nati sunt. iure ꝑenni manebunt.

Expanded text:
um multae super incontinentia ordinis clericorum hactenus emanaverint sententiae Patrum, et nullatenus ipsorum firmari quiverit correptio morum, usque adeo sententiam judicantium protraxere commissa culparum, ut non tantum feriretur ultio in actoribus scelerum, verum etiam in progenie damnatorum, ideoque quilibet ab edeinceps vel ex ancillae vel ex ingenuae detestando connubio in honore constituti filios procreaverint, illi quidem ex quibus geniti probabuntur canonica censura damnentur; proles autem tali nata pollutione non solum parentum haereditatem nunquam accipiet, sed etiam in servitute ejus ecclesiae de cujus sacerdotis vel ministris ignominia nati sunt jure perenni manebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut si prb̃i diacom uel quicũq clerici consortia
Lex tranearũ feminarũ uel ancillarũ familiaritatẽ ꝑ sacer¬
dotis sui ammonitionẽ a se minus remouerint. scł̃i iu¬
dices easdẽ mulieres cũ uoluntate & ꝑmissu ep̃i con¬
prehensas in suis lucris usurpent. ut uitiũ hoc dũ
sacerdos inhibere non preualet: potestas iudicialis
coherceat. dato tamen ab eisdẽ iudicib sacramento
ep̃o. ut eas clericis nulla arte restituant. Quod si res
tituerint: ipsi iudices sententia ex cõmunicationis feri¬
ant᷑. Mulierib uero illis iuxta priores canones a
sacerdotis ꝑmissione distractis preuũ earũ indigen¬
tib dispensetur.¬

Expanded text:
lacuit, ut si presbyteres, diacones vel clerici consortia extranearum feminarum vel ancillarum familiaritatem per sacerdotis sui admonitionem a se minus removerint, in secundis judices easdem mulieres cum voluntate et permissu episcopi comprehensas in suis lucris usurpent, ut vitium hoc, dum sacerdos inhibere non praevalet, potestas judicialis coerceat; dato tamen a judicibus sacramento episcopis ut eas clericis nulla arte resttituerint, ipsi judices sententia excommunicationis feriantur. Mulieribus vero illis juxta priores canones a sacerdote distractis, pretium earum indigentibus dispensetur
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce in conspectu dĩ & ur̃o. muto consiliũ: Qui uo¬
lunt habere aliquid propriũ. quib non sufficit
ds̃ & ȩccła eius. maneant ubi uolunt. & ubi possunt.
non eis aufero clericatũ: nolo habere inpocritas: Malũ

Expanded text:
Ecce in conspectu Dei et vestro, muto consilium. Qui voEcce in conspectu Dei et vestro, muto consilium. Qui volunt habere aliquid proprium, quibus non sufficit Deus et Ecclesia ejus, maneant ubi volunt, et ubi possunt, non eis aufero clericatum. Nolo habere hypocritas. Malu
Abbreviated transcription (Latin):
retento sibi usu fructu donauit ȩccłȩ: Nati sunt illi
filii : & reddidit ep̃s nec opinianti. quȩ illi donauerat:
npotestate habebat ep̃s non reddere: sed iure fori non
iure cęli: Sane etiam hoc nouerit caritas ur̃a. di¬
xisse me fr̃ib meis qui mecũ manent: ut quicũq ha
illud faciat: Eccłam habet ꝑ quam nos ds̃ pascit.¬
& dedi dilationẽ usq ad epiphaniam. propt̃ eos qui
uel cũ fr̃ib sius non diuiserunt. & dimiserunt quod ha¬
bent apud fr̃s suos: uel nondũ de re sua aliquid ege¬
runt. qui expectabatur ȩtas legittima: faciant inde
quod uolunt: dum tam̃ sint pauperes mecũ: simul expec¬
temus miscdĩam dĩ: Si autẽ nolunt. qui forte nolunt.
certe ego sũ. qͥ statuerã sicut nostis. nullũ ordinare
dericum. nisi qui mecũ uellet manere : ut si uellet dis-¬
cere apposito. recte illi tollerẽ dericatũ: quia dese¬
reret scȩ̃ societatis promissũ. cȩptũq consortium:

Expanded text:
onavit Ecclesiae. Nati sunt illi filii, et reddidit episcopus nec opinanti, quae illi donaverat. In potestate habebat episcopus non reddere: sed jure fori, non jure coeli. Sane etiam hoc noverit charitas vestra, dixisse me fratribus meis, qui mecum manent, ut quicunque haillud faciat. Ecclesiam habet, per quam nos Deus pascit. Et dedi dilationem usque ad epiphaniam, propter eos qui vel cum fratribus suis non diviserunt, et dimiserunt quod habent apud fratres suos: vel nondum de re sua aliquid egerunt, quia exspectabatur aetas legitima. Faciant inde quod volunt, dum tamen sint pauperes mecum, simul exspectemus misericordiam Dei. Si autem nolunt, qui forte nolunt, certe ego sum, qui statueram, sicut nostis, nullum ordinare clericum, nisi qui mecum vellet manere, ut si vellet disdere a proposito, recte illi tollerem clericatum, quia desereret sanctae societatis promissum, coeptumque consortium.
Abbreviated transcription (Latin):
ut subditoꝵ mentes scãrũ scripturarũ lectionibus
assidue muniant: ne lupus inuisibilis aditum inueniat.
quo ouile dñi ingredi. & aliquã ouiũ subripere ualeat:
Ꝙ quãquã abhis hoc instantissime spũalit̃ fieri oporteat.
necesse ẽ tam̃ ut claustra qđ clero sibi cõmisso canonice

Expanded text:
ut subditorum mentes sanctarum Scripturarum lectionibus assidue muniant, ne lupus invisibilis aditum inveniat, quo ovile Domini ingredi et aliquam ovium subripere valeat. Et quanquam ab his hoc instantissime spiritaliter fieri oporteat, necesse est tamen, ut claustra in quibus clero sibi commisso canonice
Abbreviated transcription (Latin):
uamius cannonicis ꝓprias licitũ sit habere mansio¬
ti qiaui nel  debet tam̃ a p̾lato mansio infirmoꝵ & senũ
intrai claustra canonieoꝵ fieri: ut qui suã forte non
nhabenti in eadẽ suã possint apiissime tolerare inbe¬
cillitatẽ: quarinꝰ ibidẽ & subsidis ȩccłasticis quib in¬
digent & frm̃ amminiculis misericordit̃ sustentent᷑:
Erga quos oportet. ut ceteri fr̃s magnã exhibeant cari¬
tatẽ: scilicet ut tis conpatiendo subueniant. & assiduis
uisitationib & scripturarũ scãrũ consolationib. nec ñ
& ꝓpriarũ rerũ facultatib adminicula necessaria pre¬
beant: ut impleat᷑ in eis illud euuangelicũ. infirmus fui
& iusitastis me.¬

Expanded text:
uamvis canonicis proprias licitum sit habere mansiones, debet tamen a praelato mansio infirmorum et senum intra claustra canonicorum fieri; ut qui suam forte non habent, in eadem suam aptissime possit tolerare imbecillitatem, quatenus ibidem et subsidiis ecclesiasticis quibus indigent, et fratrum adminiculis misericorditer sustententur. Erga quos oportet ut caeteri fratres magnam exhibeant charitatem; scilicet ut eis compatiendo subveniant, et assiduis visitationibus, et Scripturarum sanctarum consolationibus, nec non et propriam rerum facultatibus, adminicula necessaria praebeant, ut impleatur in eis illud evangelicum: Infirmus fui et visitastis me
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendũ ẽ. Firmis undiq circũdent munitionib: ut
nulli om̃ino intrandi aut exeundi. nͥ ꝑ portã pateat.
aditus: Sunt etiã interuis dermitoria. refectoria cellaria &
ceterȩ habitationes. usib frm̃ in una societate uiuentium
necessariȩ: Qui uero hȩc quȩ premissa st̃. uxta qđ possibi¬
litas suppetit. agere renuerit: impar minꝰq idoneus ad
cȩtera ȩccłastica officia ꝑagenda habendus ẽ: E quã quã
diuina ultione sit dignus. sinodali tam̃ ẽ sententia feri¬
endus.

Expanded text:
ivendum est, firmis undique circumdent munitionibus, ut nulli omnino intrandi, aut exeundi, nisi per portam, pateat aditus. Sint etiam interius dormitoria, refectoria, cellaria, et caeterae habitationes usibus frnecessariae. Qui vero haec quae praemissa sunt, juxta quod possibilitas suppetit, agere renuerit, impar minusque idoneus ad caetera ecclesiastica officia peragenda habendus est. Et quanquam divina ultione sit dignus, synodali tamen est sententia feriendus.
Abbreviated transcription (Latin):
rerum latentium futurorũq notitia. Siue uacatio ab
siue quod his probatur esse ꝑfectus ipsa uisio dĩ. non
uideo quod impedimenti scĩs sacerdotib possit offerri.
quo minus ad hec quattuor quȩ commemoraui ꝑueni¬
ant. Duo enim primũ & ultimũ. id ẽ rerum latentiũ
futurarũq notitia & ipsa uisio dĩ in comparabiliter
prestantiora erunt in illa uita beata quam in ista¬
diuersis errorib implicata. quando quidẽ tã rerum
omium notitia quam ipsa dĩ substantia plena ac
ꝑfecte uidebitur. Duo autẽ media uacationẽ uide¬
licet ab om̃ib occupationib mundi. & diuinarum
studiũ litterarũ. etiam hic possunt habere pontifices.
sed illi qui se ab om̃ib implicare mentis negotio¬
rum scłarium remouentes non torpent otio. sed in¬
sistunt ꝑfectionis suȩ negotio. & ab stultitia sapien¬
tiȩ scłaris auersis. uerbo dĩ infatigabiliter uacant.
sapientes ueraciter fiunt. cȩlestia sapiunt. terrena

Expanded text:
rerum latentium futurarumque notitia, sive vacatio ab um litterarum, sive, quod his probatur esse perfectius, ipsa visio Dei; non video quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri quominus ad haec quatuor quae commemoravi perveniant. Duo enim, primum et ultimum, id est, rerum latentium futurarumque notitia, et ipsa visio Dei, incomparabiliter prdiversis erroribus implicata. Quandoquidem tam rerum omnium notitia, quam ipsa Dei substantia, plene ac perfecte videbitur. Duo autem media, vacationem videlicet ab omnibus occupationibus mundi, et divinarum studium litterarum, etiam hic possunt habere pontifices. Sed illi qui se ab omnibus implicamentis negotiorum saecularium removentes, non torpent otio, sed insistunt perfectionis suae negotio, et ab stultitia sapientiae saecularis aversi, verbo Dei infatigabiliter vacant, sapientes veraciter fiunt, coelestia sapiunt, terrena
Abbreviated transcription (Latin):
derat. & sufficienter instructus intelligit: quan¬
do & ubi possit euis ꝑfectio conprehendi non dubi¬
tabit eccłarum principes uitȩ contemplatiuę posse
& debere fieri sectatores quia siue scđ̃m opinionẽ
quorũdam nichil aliud st uta contemplatiua quã¬

Expanded text:
derat, et, sufficienter, instructus intelligit quando et ubi possit ejus perfectio comprehendi, non dubitabit Ecclesiarum principes vitae contemplativae posse et debere fieri sectatores: quia sive secundum opinionem quorumdam nihil aliud sit vita contemplativa qua
Abbreviated transcription (Latin):
seruientes. sub dominis constituti flagitiosis. Qui & subiecti
sunt illiscorpore: prelati tamen sunt mente.

Expanded text:
servientes sub dominis constituti flagitiosis, qui, etsi subjecti sunt illis corpore, praelati tamen sunt mente.
Abbreviated transcription (Latin):
ropter peccatũ primi hominis humano generi pęna
diuinitus illata ẽ seruitutis: ita ut quib
aspicit
non congruere lib̾tatẽ. his misericordius irroget seruitutẽ:
discreuit hominꝰ uitã. alios seruos constituens. alios
dominos : ut licentia male agendi seruoꝵ. potestate
dominantiũ restringa tur: Nam si om̃s sine metu fuissent:
quis esset qui a malis quempiã prohiberet: Inde &
in gentib reges principesq electi sunt. ut terrore suo
populos a malo coercerent: atq ad recte uiuendũ legib
subderent: Quantũ attinet ad rationẽ. non ẽ ꝑsonarũ
acceptio apud dm̃: qui mundi elegit ignobilia & con¬
temptibilia. & quȩ non sunt. ut ea quȩ sunt destrueret.
ne glorietur omĩs caro. hoc ẽ carnalis potentia corã
sultũ. & seruis Melior ẽ subiecta seruitus: quam
elata lib̾tas Multi enim inueniuntur dõ libere

Expanded text:
ropter peccatum, inquit, primi hominis, humano generi poena divinitus illata est servitutis, ita ut quibus aspicit non congruere libertatem, his misericorditer irroget servitutem; discrevit hominibus vitam, alios servos constituens, alios dominos, ut licdominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, quis esset qui a malis quempiam prohiberet? Inde et in gentibus reges principesque electi sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent atque ad recte vivendum legibus subderent. Quantum attinet ad rationem, non est personarum acceptio apud Deum; qui mundi elegit ignobilia et contemptibilia, et quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret, ne glorietur omnis caro, hoc est, carnalis potentia coram sultum, et servis. Melior est subjecta servitus quam elata libertas. Multi enim inveniuntur Deo libere
Abbreviated transcription (Latin):
tica accipere debeant stipendia.c xx.¬
uia scoꝵ patrũ supͣ notatȩ sententiȩ docent cle-¬
ricos ñ diuitiarũ sectatores esse. nec res ȩxcłarũ
in officiose accipere debere: ñ abre putauim non¬
nulla capitula libri prosperi ad mediũ exempli
causa deducere: in quib ita legit᷑ Qui ȩccłȩ ser-¬
uiunt. & ea quib opus ñ habent. aut libenter
accipiunt aut exigunt: nimis carnaliter sapiunt: Itẽ ibi:
Satis quippeꝰ

Expanded text:
tica accipere debeant stipendia. Quia sanctorum Patrum supra notatae sententiae docent, clericos non divitiarum sectatores esse, nec res ecclesiarum inofficiose accipere debere, non abs re putavimus nonnulla capitula libri Prosperi ad medium et exempli causa deducere, in quibus ita legitur: « Qui ecclesiae serviunt, et ea quibus opus non habent, aut libenter accipiunt, aut exigunt, nimis carnaliter sapiunt, » Item ibi: « Satis quippe
Abbreviated transcription (Latin):
exercent quod uitare noscuntur. Intrauit enim ad cor
& ibi consulunt qđ uelit occulta uoluntas dĩ. seseq
subditos debere esse. summis ordinationib cognoscen¬
tes. humiliant ceruicẽ cordis iugo diuinȩ dispensationis.

Expanded text:
exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei: seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensationis.
Abbreviated transcription (Latin):
ir ȩccłasticus & crucifigi mundo ꝑ mortificati¬
onẽ propriȩ carnis debet. & dispensationẽ ȩccłastici
ordinis si ex dĩ uoluntate prouenerit nolens quidem
sed humiles gub̃nandam suscipiat. Multis intercipit
satanas fraudib eos qui uitȩ & sensus utilitate prestan¬
tes preesse & prodesse alus nolunt: & dum eis regimen ani¬
marũ imponitur reniunt. consultius arbitrantes otiosã
uitã degere quã lucris ammarũ isistere. Quod tamen
decepti agunt. ꝑ argumentũ diaboli fallentis eos per
spetiem boni: ut dura illos a pastorali officio retraluit.
nequaquã proficiant qui eoꝵ uerbis atq exemplis
instrui poterant. Sc̃i uiri nequaquam occupationũ se¬
culariũ curas appetunt: sed occulto ordine sibi suꝑ im¬
positas gemunt. & quamius illas ꝑ meliorẽ intentione
fugiant. tamen per subditam mentẽ portant. Quas
quidẽ summopereᷤ liceat : uitare festinant: sed timen¬
tes occultã dispensationẽ dĩ suscipiunt quod fugiunt.

Expanded text:
 etc. et crucifigi mundo per mortificationem propriae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis, gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes praeesse et prodesse aliis nolunt: et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam degere quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli, fallentis eos per speciem boni; ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant qui eorum verbis et exemplis instrui poterant. Viri sancti nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant: sed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Nolebat quippe in presenti laboris sui fructũ. sed in fu¬
turo recipere: Si ergo ille qui nichil habebat noluit de
euuangelio ubi laborabat. sed suis manib uiuere. ne glam
sue mercedis ammitteret: Quid nos. qui & propria nolu¬
mus amore possidendi non uiuendi necessitate relui¬
quere. & accipere insuꝑ uolumus non unde uiuamus. sed
unde censum nrm̃ merementis dampnabilib augeamus:¬

Expanded text:
nolebat quippe in praesenti laboris sui fructum, sed in funolebat quippe in praesenti laboris sui fructum, sed in futuro recipere. Si ergo ille qui nihil habebat, noluit de Evangelio ubi laborabat, sed suis manibus vivere, ne gloriam suae mercedis amitteret; quid nos, qui et propria nolumus amore possidendi, non vivendi necessitate, relinquere, et accipere insuper volumus, non unde vivamus, sed unde censum nostrum incrementis damnabilibus augeamus
Abbreviated transcription (Latin):
e talib dicere uidetur apł̃s qui in sacrario operantur.
Quȩ de sacrario sunt ecdunt: Q qui altari deseruiunt
cum altari participantur: Qui nisi hoc de contẽptorib
facultatũ suarũ uellet intelligi: num quã secutus adiun¬
geret. ita & qs ordinauit his qui euuangeliũ annun¬
tiant de euuangelio uiuere: Ne euuangelio iuuunt.
qui nichil habere propriũ uolunt: qui nec habent nec ha¬
bere aliquid concupiscunt. non suoꝵ sed communiũ pos-¬
sessores: Quid ẽ aliud de enuangelio uiuere: nisi la¬
borantẽ inde ubi lahorat necessaria uitȩ ꝑcipere.:
apłs tamen qui sic euuangeliũ precdicauit. ut nec de
euuangelio uiueret. sed necessaria sibi suis manib minis¬
traret. de se confidenter eloquitur: Ego autẽ nullo hoꝵ
usus sũ: & quare hoc dixerit secutus aperuit dicens.
Expedit michi mori. magis quam ut głam meã quis
euacuet Cuacuari dicit głam suã: si ab eis quib pre¬
dicabat uoluisset accipere uitȩ temporalis expensam:

Expanded text:
ere videtur Apostolus: « Qui in sacrario operantur, quae de sacrario sunt, edunt, et qui altari deserviunt cum altari participant . » Qui, nisi hoc de contemptoribus facultatum suarum vellet intelligere, nunquam secutus adjungeret: « ita et Dominus ordinavit his, qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere . De Evangelio vivunt qui nihil proprium habere volunt, qui nec habent, nec habere aliquid concupiscunt; non suorum, sed communium possessores. Quid est aliud de Evangelio vivere, nisi laborantem inde ubi laborat necessaria vitae percipere? Apostolus tamen, qui sic Evangelium praedicavit, ut nec de Evangelio viveret, sed necessaria sibi suis manibus ministraret, de se confidenter eloquitur: Ego autem nullo horum usus sum. Et quare hoc dixerit, secutus aperuit dicens: Expedit mihi magis mori quam ut gloriam meam quis evacuet . Evacuari dicit gloriam suam, si ab eis quibus praedicabat voluisset accipere vitae corporalis expensam;
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. Non plus admittant clericos. quã ratio suit. &
facultas ȩccłȩ suppetit. Ne si indiscrete & extra ordina¬
riȩ plures aggregaueruit. nec ipsos gub̃nare. nec cete¬
ris ȩccłȩ necessitatib ut oporter ualeant amminiculari:
Sunt namq nonnulli uanã głam ab om̃ib captan¬
tes. qͥ numerosã cleri congregationẽ uolunt habere.
cui nec animȩ neccorporis curant solatia exlubere:
Hi nãq aggregati dũ a prelatis stipendia neressaria ñ
accipiunt : neq canonicã seruant ordinẽ. nec dinis
officus insistunt: Claustra societatẽq ceteroꝵ reliquen¬
tes. efficient̾ uagi & lasciui: gulȩ & ebrietati. & ce¬
teris suis uoluptatib dediti. quicquid sibi libitũ est
licitũ faciunt: Proinde p̃positis sollert̃ ꝓuidendũ ẽ.
ut in hoc negotio modũ discretionis teneant: scilicet
ut nec plus quam oportet. & possibilitas ȩccłȩ suppetit

Expanded text:
sis non plures admittant clericos quam ratio sinit et facultas ecclesiae suppetit: ne si indiscrete et extraordinarie plures aggregaverint, nec ipsos gubernare, nec caeteris ecclesiae necessitatibus, ut oportet, valeant adminiculari. Sunt namque nonnulli vanam gloriam ab hominibus captantes, qui numerosam cleri congregationem volunt habere, cui nec animae, nec corporis curant solatia exhibere. Hi namque taliter aggregati, dum a praelatis stipendia necessaria non accipiunt, neque canonicum servant ordinem, nec divinis officiis insistunt: claustra societatemque caeterorum relinquentes, efficiuntur vagi et lascivi, gulae et ebrietati et caeteris suis voluptatibus dediti; quidquid sibi libitum est, licitum faciunt. Proinde praepositis solerter providendum est ut in hoc negotio modum discretionis teneant, scilicet, ut nec plus quam oportet, et possibilitas Ecclesiae suppetit
Abbreviated transcription (Latin):
icut iniqui & percatores ministerium sacerdotale
assequi prohibentur: ita indocti & imperiti a tali
officio redirahuntur. Illi enim exemplis sius uitã bano¬
rum corrumpunt. isti sua ignauia iniquos corrigere¬
nesciunt. Quid enim docere poterunt: quod ipsi non
didicerunt.
Hesimnat locum docendi suscipere: qui
congruit subiectorum. Cȩcus enim si cȩco ducatũ prebe¬
at. I ambo in foueam cadunt. Sacerdotes indoctos ꝑ
isaiam. prophetam ita dñs improbat. Ipsi quoq pasto¬
res ignorauerunt intelligentiã. & iterum. Specula¬
tores om̃s cȩxi om̃s. idest imperiti epi. Nescierunt inquit.
uniuersi canes muti non ualentes latrare. Hoc ẽ ple¬
bes commissas non ualentes resistendo malis prouerbiũ
doctrinȩ defendere.

Expanded text:
icut iniqui et peccatores ministerium sacerdotale assequi prohibentur, ita indocti et imperiti a tali officio retrahuntur, Illi enim exemplis suis vitam bonorum corrumpunt, isti sua ignanesciunt. Qui Quid enim docere poterunt, quod ipsi non didicerunt? Desinat locum ducendi suscipere, qui congruit subjectorum. Caecus enim si caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Sacerdotes indoctos per Isaiam prophetam ita Dominus improbat: Ipsi, inquit, pastores ignoraverunt intelligentiam . Et iterum: Speculatores ejus caeci omnes, id, est, imperiti episcopi. Nescierunt, inquit, universi canes muti, non valentes latrare: hoc est, plebes commissas non valentes, resistendo malis, per verbum doctrinae defendere.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ꝓpositũ uoluerit assumere: E quia huiuscemodi
usus nulla auctoritate approbatur. sed potius abhis qui sa¬
nũ sapiunt merito rep̾henditur & repudiat᷑: oportet
ut abhinc ne fiat penitꝰ inhibitũ sit.

Expanded text:
etiam propositum voluerit assumere. Et quia hujuscemodi etiam propositum voluerit assumere. Et quia hujuscemodi usus nulla autoritate approbatur, sed potius ab his qui sanum sapiunt merito reprehenditur et repudiatur, oportet ut ab hinc, ne fiat, penitus inhibitum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ datiane dignũ apud plerosq canonicos inoleuis¬
se comperimus usũ : eoqđ contra morẽ ȩccłasticũ cucul¬
las quib solis monachis utendũ ẽ induant: cũ utiq il¬
loꝵ habitũ penitus usurpare ñ debeant. a quoꝵ propo¬
sito quodãmodo distant: quia sic̃ indecens ẽ ut arma
militaria more laicoꝵ gestent. Ita nimirũ inhonestũ
& ualde in decorũ ẽ. ut alterius ꝓpositi indumenta sibi
imponant: Habitus nãq singuloꝵ ordinũ. idcirco in
ȩccła ab inuicẽ disereti st̃: ut his uisis cuius ꝓpositis ges¬
tans uel inqua ꝓfessione dño militet liquido cognoscat᷑:
lam & dñi lege uir mulie̾rẽ & mulier iurilẽ ꝓhibet᷑ indu¬
ere uestẽ: scilicet ut uterq sexiis sibi conuenienti ueste in¬
dutus incedat: Sicut enim turpe ẽ uirũ uestẽ muliebrẽ.
& mulierẽ uestẽ uirilẽ induere: ita ualde indecorũ ẽ
canonicũ ueste monasticã induere: nisi tamen cũ ueste

Expanded text:
ensibilem apud plerosque canonicos inolevisse comperimus usum, eo quod contra morem ecclesiasticum cucullas, quibus solis monachis utendum est, induant, cum utique illorum habitum penitus usurpare non debent, a quorum proposito quodammodo distant, quia sicut indecens est ut arma militaria more laicorum gestent, ita nimirum inhonestum et valde indecorosum est ut alterius propositi indumenta sibi imponant. Habitus namque singulorum ordinum idcirco in Ecclesia ab invicem discreti sunt, ut his visis cujus propositi sit gestans, vel in qua professione Domino militet, liquide cognoscatur; nam et Domini lege vir muliebrem, et mulier virilem, prohibetur induere vestem, scilicet ut uterque sexus sibi conveniente veste indutus incedat; sicut enim turpe est virum vestem muliebrem, et mulierem vestem virilem induere, ita valde indecorum est canonicum vestem monasticam induere, nisi tamen cum veste
Abbreviated transcription (Latin):
n nomine patris & filii & sp̃s scĩ. Karolus serenissimꝰ augustus a dõ
coronatus magnus & pacificus imperator romanoꝵ gub̾nans imperiũ
qui & ꝑ miscdiam dĩ rex francoꝵ & langobardoꝵ a malchero uene
legis tuis familiare colloquium de utilitate scȩ̃ diꝰ ȩccłȩ habere uo¬
luissemus. si absq molestia corporali id efficere potiusset. Sed quauis
lamus. atq comoneamus: ut magis ac magis in scã dĩ ȩccła studi¬
ose ac ugilanti cura laborare studeas in predicatione sc̃ã & doc¬
trina salubri. quatinus ꝑ tuã deuotissimã sollertiã uerbũ uitȩ ȩt̾nȩ¬
crescat. & currat & multiplicet numerus populi xp̃iani. in lau
te ipsũ uolumus qualit̃ tu & suffraganei tui doceatis & in¬
struatis sacerdotes dĩ & plebẽ uobis cõmissã de baptismatis
sacramento. id ẽ cur primo infans caticuminꝰ efficit᷑ uł qͥd
sit caticuminus. Deinde ꝑ ordinẽ omĩa quȩ agunt᷑ de scrutinio.

Expanded text:
n nomine patris et filii et spiritus sancti. Karolus serenissimus augustus a deo coronatus magnus pacificus imperator Romanum gubernans imperium, qui et per misericordiam dei rex Francorum et Langobardorum. Si pelegis tuis, familiare colloquium de utilitate sanctae Dei Ecclesiae habere voluissemus, si absque molestia corporali id efficere potuisses. Sed quamvislamus, atque commoneamus, ut magis ac magis in sancta Dei Ecclesia studiose ac vigilanti cura laborare studeas in praedicatione sancta et doctrina salutari: quatenus per tuam devotissimam solertiam verbum vitae aetecrescat et currat, et multiplicetur numerus populi Christiani in laudete ipsum volumus, qualiter tu et suffraganei tui doceatis et instruatis sacerdotes Dei et plebem vobis commissam de baptismi sacramento, id est, cur primo infans catechuminus efficitur; vel quid sit catechuminus? Deinde per ordinem omnia quae aguntur. De scrutinio,
Abbreviated transcription (Latin):
aut qͥd sit abrenuntiatio uł quȩ opera diaboli & põrȩ. cur ȩxsufflat᷑ ueb¬
cur exoreratur. & cur caricuminus accepit salẽ. Q uare tangunt᷑ nares & pec¬
tus unguat᷑ oleo. cur scapulȩ signentur. &uare pectus & scapulȩ linianiuir.
cur albis induitur uestimentis. cur socro chrismate caput ꝑunguit᷑. &
mistico tegitur uelamine. łcur corpore & sanguine dominco confirmet᷑.

Expanded text:
uid sit abrenuntiatio, vel quae opera diaboli et pompae? Cur exsufflatucur exorcizatur. Cur catechumenus accipit salem. Quare tangantur nares, pectus ungatur oleo; cur scapulae signantur, et quare pectus et scapulae lavantur. Cur albis induitur vestimentis; cur sacro chrismate caput perungitur; et mystico tegitur velamine, et cur corpore et sanguine dominico confirmatur.
Abbreviated transcription (Latin):
displicet & quod doleo. eius particeps ero: Hoc uolui
non latere caritatẽ uram filia ipsius. in monasterio fe¬
minarũ ẽ: filius ipsius. in monasterio uirorũ ẽ ambos
exhereditauit. illã cũ laude: istũ cũ elogio idẽ cum
uituperatione: Commendauit aute ȩccłȩ: ut non acci

Expanded text:
displicet et quod doleo, ejus particeps ero. Hoc volui non latere Charitatem vestram. Filia ipsius in monasterio feminarum est: filius ipsius in monasterio virorum est. Ambos exhaeredavit: illam cum laude, istum cum elogio, id est, cum vituperati
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit nos iterũ necesse purgare: respondebo malã dicis: respon¬
debo doctorib respondebo incredulis. Non nob̃ credentib

Expanded text:
ut sit iterum necesse nos purgare, respondebo maledicis, respondebo detractoribus, respondebo incredulis, non nobis credentib
Abbreviated transcription (Latin):
statuere dignetur ut siquis cunis libet honoris leri¬
cus iudicio epõrum quocumq crimine fuerit dampna¬
tus non liceat eum siue ab ȩccłis quib prefuit. siue
quolibet homine defensari. interposita pęna dap̃ni pe¬
cuniȩ atq honoris. quo nec ȩtatẽ. nec sexũ excusandũ
esse prȩcipiant.¬

Expanded text:
statuere dignentur, ut si quis cuiuslibet honoris clericus iudicio episcoporum quocunque crimine fuerit damnatus, non liceat eum sive ab ecclesiis, quibus prefuit, sive a quolibet homine defensari, interposita poena damni pecuniae atque honoris, quo nec aetatem nec sexum excusandum esse precipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
tem placuit umuerso concilio: ut qui excommunica¬
tus fuerit prosuo neglectu. siue ep̃s. siue quiliber cle
rici ex tempore ͤ communicationis suȩ ante audientiã
communionẽ presumpserit. ipse inse dampnationis u¬
dicetur protulisse sententiã¬

Expanded text:
tem placuit universo concilio, ut qui excommunicatus fuerit pro suo neglectu, sive episcopus quilibet, sive clericus, et tempore excommunicationis suae ante audientiam communicare praesumpserit, ipse in se damnationis judicetur protulisse sententia
Abbreviated transcription (Latin):
narib trahis sẽꝑ te rememento. & dicere possis cũ paulo apło. xp̃i bonus
odor sumus dõ. & tterum dirat aurib aures iste dõ miserante sc̃ꝑ apte sunt
ad intelligenda uerba disciplinȩ dĩ. & dicere possit in obauditu auris cbe¬
dunt tibi.
De unctione scapularũ & pectorum.

Expanded text:
naribus trahis, semper tenere memento, ut dicere possis cum Paulo apnaribus trahis, semper tenere memento, ut dicere possis cum Paulo apodor sumus . Et iterum dicat auribus: Aures istae, Deo miserante, semper apertae sint ad intelligenda verba disciplinae Dei; ut dicere possit: In obauditu auris obedivi tibi . De unctione scapulae et pectoris.
Abbreviated transcription (Latin):
x sufflatur itaq qui tali dignus ẽ ignominia desertor antiquus. In
ipso scrutinio benedictum sale  inponimꝰ post primã orationẽ quadr̃.¬
postꝗ instructus fuerit a magistro ȩccłastico. recognoscat uerba sua
condita debere eẽ sal sapientiȩ sicut paulus apłs scribit ad colosenses.
sermo ur̃ in grã sale sit conditus: ut sciatis quomodo oporteat unieuiq
respondere. Quando fit nouissimum serutiniũ. & istud scrutiniũ sunt᷑
sabbato scõ ante pascha ipso die facimus scrutiniũ septoniũ. Sicut in
romano ordine inuenimus scriptũ & legimus suꝑ illos. Necte latet
Effeta qd ẽ adaperire in odorẽ suanitatis. MNares tangimꝰ ut ammoneant᷑
quam diu spm̃ uitȩ huius narib trahunt. semꝑ inhis ꝑseuerent quȩ tã
didicerunt & adhuc discunt ab ore catholieoꝵ uiroꝵ. Q ideo sputo prb̃i
tangunt᷑. similit̃ dicimus de aurib quasi dicat prb̃t fidẽ quã ab isto
ore didicisti. & quȩ ꝑ aures intrauit ad ammã. quamdiu spm̃ uite huius

Expanded text:
xsufflatur itaque, quia tali dignus est ignominia desertor antiquus. De sale. In ipso scrutinio benedictum salem ori imponimus post primam orationem, quapostquam instructus fuerit a magistro ecclesiastico, recognoscat verba sua condita debere esse sale sapientiae, sicut Paulus apostolus scribit ad Colossenses: Sermo vester in gratia sale sit conditus, ut sciatis, quomodo oporteat vos unicuique respondere . Quomodo fiat novissimum scrutinium. Et illud scrutinium finitur sabbato ante Pascha. Ipso die facimus septimum scrutinium, sicut in Romano Ordine invenimus scriptum, et legimus super illos: Nec te latet Epheta, in odorem suavitatis. Nares tangimus, ut admoneantur, quandiu spiritum hujus vitae trahunt, semper in his perseverent, quae jam didicerunt et adhuc discunt ab ore catholicorum virorum; et ideo sputo presbyteri tanguntur. Similiter dicimus de auribus, quasi dicat presbyter: fidem, quam ab isto ore didicisti, et quae per aures intravit ad animam, quandiu spiritum vitae hujus
Abbreviated transcription (Latin):
oportet. ut pueri & adolescentes qui in congregati¬
one sibi commissa nutriunt᷑. uł erudiunt᷑. ita iugib
excłasticis disciplinis constringant᷑: ut eoꝵ lasciua
ȩtas. & ad peccandũ ualde ꝓclius nullũ possit reppe-¬
rire locũ quo in peccati facinus ꝓruat: Qua propt̃
huiuscemodi custodiendis. & spũalit̾ erudiendis ta¬
lis a p̃latis constituendus ẽ uitȩ ꝓbabilis fr̃: qͥeoꝵ curã
sũma gerat industria. eosq ita artissime constringat.
qualit̃ eccłasticis doctrinis imbuti & armis sp̃ualib
inditi. & ęccłȩ utilitatib decenter parere. & ad gradus
ȩccłasticos quandoq digne possint ꝓmouere Libuit
p̃terea ob ȩdificationẽ congruã & instructionẽ ne.¬
gotu de quo agit᷑. quãdã scõꝵ patrũ sententiam

Expanded text:
oportet, ut pueri et adolescentes, qui in congregatione sibi commissa nutriuntur vel erudiuntur, ita jugibus ecclesiasticis disciplinis constringantur, ut eorum lasciva aetas, et ad peccandum valde proclivis, nullum possit reperire locum, quo in peccati facinus proruat. Quapropter in hujuscemodi custodiendis, et spiraliter erudiendis, talis a praelatis constituendus est vitae probabilis frater, qui eorum curam summa gerat industria, eosque ita arctissime constringat, qualiter ecclesiasticis doctrinis imbuti, et armis spiritalibus induti, et ecclesiae utilitatibus decenter parere, et ad gradus ecclesiasticos quandoque digne possint promoveri. Libuit praeterea, ob aedificationem congruam, et instructionem negotii de quo
Abbreviated transcription (Latin):
hiuc operi inserere. quȩ ita se habet: Proni ẽ omĩs ȩtas ab
adolescentia in malũ: nichil incertuis quam uita adolescen¬
tium Obhoc constituendũ oportuit ut si quis in clero puer
ẽ. aut adolescentes existumt. om̃s in ino conclaui atru
commorent᷑. ut lubricȩ ȩtatis annos non in luxuria sed
in disciplinis eccłasticis agant. deputati ꝓbatissimo seniori.
quẽ & magistrũ doctrinȩ & testr̃ uitȩ habeant. & çȩtera
His ita pͥmissis oportet ut ꝓbatissimo seniori pueri ad custo¬
diendũ licet ab alio erudiant᷑. deputent᷑: fr̃ uero cuihȩc
cura commnittit᷑. si eoꝵ curã paruipenderit. & alud quã
oportet docuerit. aut eis in aliquo cuꝰ libet lesionis ma¬
culam ingesserit : seuerissime correptus ab officio amoue¬
at᷑: & frĩ alio id comitat᷑. qͥ eos & in nocentis uitȩ exem¬
plis informet: & ad opus bonũ ꝑagendũ excitet.

Expanded text:
ic operi inserere, quae ita se habet: Prona est omnis aetas ab adolescentia in malum. Nihil incertius quam vita adolescentium . Ob hoc constituendum oportuit, ut si quis in clero puer est, aut adolescentes existunt, omnes in uno conclavi atrii commorentur, ut lubricae aetatis annos, non in luxuria, sed in disciplinis ecclesiasticis agant, deputati probatissimo seniori, quem et magistrum doctrinae, et testem vitae habeant, etc. His ita praemissis: oportet ut probatissimo seniori pueri ad custodiendum, licet ab alio erudiantur, deputentur. Frater vero, cui haec cura committitur, si eorum curam parvipenderit, et aliud quam oportet docuerit, aut eis in aliquo cujuslibet laesionis maculam ingesserit, severissime correptus ab officio amoveatur, et fratri alii id committatur, qui eos et innocentis vitae exemplis informet, et ad opus bonum peragendum excitet.