comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: & ds̃ erat uerbum. Gaudeat sponsa:
amata adõ. Quando amata: Cum ad huc
foedã. Om̃s enim peccauerunt ait apłs: &
impiis mortuus est. Amata est foeda: ne
remaner& foeda. Non enĩ uere foeda amata
est: quia non foeditas amata est. Nam si hoc
amar&: hoc seruar&. Euertit foeditatem.
formauit pulchritudinem. Adqualem
uenit. & qualẽ fecit. Ueniat iam ipse in
uerbis propheticis. Ecce ipse sponsus pro¬
cedat nobis amemus illũ: autsinuenerimus
ieo aliquid foedi non amemus. Ecce ipse
inuenit multa foeda: & amauit nos. Si aliquid
foede inuenerimus in eo: non amemus. Quia
& hoc ipsum quod camẽ indutus est ut de illo
etiam diceretur : uidimus eum & non habebat
spetiem neque decorem. Si consideres miscdam
qua factũ est: & ibi pulcher est. Sed iudeoꝵ
personã gerebat propheta cum dicer&: uidimꝰ
eũ & non habebat speciem neque decorem.
Quare: Quia noninintelectũ. In in tellegenti¬

Expanded text:
Deum, et Deus erat Verbum . Gaudeat sponsa Deum, et Deus erat Verbum . Gaudeat sponsa amata a Deo. Quando amata? Dum adhuc foeda. Omnes enim peccaverunt, ait Apostolimpiis mortuus est . Amata est foeda, ne remaneret foeda. Non enim vere foeda amata est, quia non foeditas amata est: nam si hoc amaret, hoc servaret: evertit foeditatem, formavit pulchritudinem. Ad qualem venit, et qualem fecit? Veniat jam ipse in verbis propheticis; ecce ipse sponsus procedat nobis: amemus illum; aut si invenerimus in eo aliquid foedi, non amemus. Ecce ipse invenit multa foeda, et amavit nos: si aliquid foedi invenerimus in eo, non amemus. Quia et hoc ipsum quod carnem indutus est, ut de illo etiam diceretur. Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem ; si consideres misericordiam qua factus est, et ibi pulcher est. Sed Judaeorum personam gerebat propheta, cum diceret: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem. Quare? Quia non in intellectum. Intelligenti
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃ głae erucifixissent. Ad hunc intellec¬
lectũ alios oculos ipse querebat cumdicer&e.
quime uid& uid& & patrem. Son& eum
iam psalmus gaudeamus innuptiis: & nos
erimus cũ his quifunt nuptiae. qui inuitant᷑
adnuptias. & ipsi inuitati sponsa est. Et¬
enim sponsa eccła est: sponsus xp̃c. Solent
dici abscolasticis carmina quedam uxores
ducentibus & nubentibus: quae uocãtur
epithalamia. Quicquid ibi cantatur: ad
honorẽ cantatur sponsi &sponsae. An forte
& innuptus istis quo inuitati sumus thalam
non est: Et unde dicit alius psalmus. insole
posuit tabernaculum suũ. & ipse tamquam
sponsus procedit dethalamo suo: Coniune¬
tio nuptialis: uerbum & caro. Huius conuine¬
tionis thalamus: uirginis uterus. Et enun
caro ipsa.: uerbo coniucta. Vnde etiam dicit᷑.
iam non duo. sed una caro. Assumpta est ec¬
cła exgenere humano ut caput ess& eccłae.
Namius uidere quis uenerit adnuptias: In
principio erat uerbum. & uerbũ erat apud

Expanded text:
ae crucifixissent . Ad hunc intellectum oculos alios quaerebat ipse, cum diceret: Qui me videt, videt et Patrem . Sonet eum jam Psalmus: gaudeamus in nuptiis, et nos crimus cum iis qui fiunt nuptiae qui invitantur ad nuptias; et ipsi invitati sponsa est. Etenim sponsa Ecclesia est, sponsus Christus. Solent dici ab scholasticis carmina quaedam uxores ducentibus et nubentibus, quae vocantur epithalamia; quidquid ibi cantatur, ad honorem cantatur sponsi et sponsae: an forte et in nuptiis istis, quo invitati sumus, thalamus non est? Et unde dicit alius psalmus: In sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo ? Conjunctio nuptialis, Verbum et caro: hujus conjunctionis thalamus, virginis uterus. Etenim caro ipsa Verbo est conjuncta: unde etiam dicitur, Jam non duo, sed una caro . Assumpta est Ecclesia ex genere humano, ut caput esset EcclesiNam vis videre quis venerit ad nuptias? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud
Abbreviated transcription (Latin):
SALMUS IST S. ammonet
nos ex ultare inchio: inscribit᷑
autem ipsi dauid. Quiergo ꝑ¬
tinent ad sacratissimũ semen
daurd: audiant uocem suam. & dicant uocẽ
siuam &exultent indño. Sic autem incipit.

Expanded text:
salmus iste admonet nos exsultare in Domino. Inscribitur autem, Ipsi David. Qui ergo pertinent ad sacratissimum semem David, audiant vocem suam, et dicant vocem suam, et exsultent in Domino. Sic autem incipit:
Abbreviated transcription (Latin):
Non
est ubi lateant insidiae hereticorũ: non ha¬
bent in qua sẽ umbra falsitatis abscondant: nec
enim est qui se abscondat acalore eius. Qui
terram uocauit: totam terram uocauit.
Quiterram uocauit: tantam uocauit quantã¬
fibricauit. Quidmihi exsurgunt pseudo¬
xp̃i & pseudo prophetȩ : quid es ł quodme
uerbis captiosis in laqueare moliuntur. dicen¬
tes ecce hic est xp̃c ecce illic est: Non audio
ostendentes partes dĩ deoꝵ. totummihi osten¬
dit. Quiuocauit terram asolis ortuusque ad occa¬
sum: totum redemit. partes autem calumpnian¬
tes condempnauit. Sed audierimus asolisortu
usq ad occasum uocatam terram. Unde coepit
uocare qui uocauit: Et hoc audite. Exsion
speties decoris eius. Certe concordat psalm̃
ȩuangelio dicenti per om̃s gentes: incipienti¬
bus abhierusalem. Audi per om̃s gentes.
uocauit terram a solis ortu usq ad occasum.

Expanded text:
Non est ubi lateant insidiae haereticorum, non habent in qua se umbra falsitatis abscondant: nec enim est qui se abscondat a calore ejus . Qui terram vocavit, et totam terram vocavit: qui terram vocafabricavit. Quid mihi exsurgunt pseudochristi et pseudoprophetae? Quid est quod me verbis captiosis illaqueare moliuntur dicentes: Ecce hic est Christus, ecce illic? Non audio ostendentes partes. Deus Deorum totum mihi ostendit, qui vocavit terram a solis ortu usque ad occasum, totum redemit, partes autem calumniantes condemnavit. usque ad occasum vocatam terram: unde coepit vocare qui vocavit? Et hoc audite: Ex Sion species decoris ejus. Certe concordat Psalmus Evangelio dicenti: Per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem. Audi, Per omnes gentes: Vocavit terram a solis ortu usque ad occasum.
Abbreviated transcription (Latin):
tis nrae tribulationẽ. nullas praessuras an¬
gustiasq pateremur. nondiceremus nisi
ista essesũma bona quae praestat ds̃ seruis
suis. & maiora ab illo nondesideraremus.
Ideo autẽ huic uitae male dulci misc&¬
amaritudines tribulationũ. ut alia quae
salubriter dulcis est requiratur. Hoc
est mintellectũ filiis chore. Deniq audiam
psalmũ: &ibi põtius hoc uideamus.

Expanded text:
tis nostrae tribulationem, nullas pressuras antis nostrae tribulationem, nullas pressuras angustiasque pateremur; non diceremus nisi ista esse summa bona quae praestat Deus servis suis, et majora ab illo non desideraremus. Ideo autem huic vitae male dulci miscamaritudines tribulationum, ut alia quae salubriter dulcis est, requiratur; hoc est, In intellectum filiis Core. Denique audiamus Psalmum, et ibi potius hoc videamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc
& mnillo psalmo est. cuius primũ uersũ
enim nos in id quod dicebat: & in corpus suũ
quia & nossumus corpus eius ille caput nr̃m.
uocẽ decruce nondixit suam sed nrãm.
N onenim umquam eũ dereliquit ds̃: nec ipse
apatre umquã recessit. sed propternos
Nam sequitur ibi: longe asalute mea uerba
delictoꝵ meoꝵ. Et ostendit ex quãro
persona hoc dixerit: non enĩ inipso delic¬
tum potuit inueniri. Clamabo inquit
in ipso psalmo perdiem: & non exaudies.
& nocte. Subauditur utique: & non exau¬
dies. Sed addidit & non ad insipientiam
quod non ex audies non ad insipientiam mͥ.
sed ad intellectũ. Quid est ad intellectũ
non exaudies. Ideo me non exaudies ad
temporalia: ut intellegam ate desideran¬
da sempiterna. Non ergo relinquit ds̃: &
cũ uidetur relinquere. tollit quod male
desiderasti. ut docet quoͥd debeas bene
desiderare. Sienĩ semper ds̃ mistis prospe¬
ritatibus fauer& nobis. ut om̃ia nobis ab un¬
darent: nullamq in tempore isto mortalita¬

Expanded text:
Hoc et in illo psalmo est, cujus primum versum enim nos in id quod dicebat, et in corpus suum quia et nos sumus corpus ejus, ille caput nostrum, vocem de cruce non dixit suam, sed nostram. Non enim unquam eum dereliquit Deus, nec ipse a Patre unquam recessit; sed propter nosNam sequitur ibi: Longe a salute mea verba delictorum meorum. Et ostendit ex quorum persona hoc dixerit; non enim in ipso delictum potuit inveniri. Clamabo ad te, inquit in ipso psalmo, per diem, et non exaudies; et nocte, subauditur utique, et non exaudies; sed addidit: et non ad insipientiam quod non exaudies, non ad insipientiam mihi, sed ad intellectum. Quid est, ad intellectum non exaudies? id est, me non exaudies ad temporalia, ut intelligam a te desideranda sempiterna. Non ergo relinquit Deus, et cum videtur relinquere, tollit quod male desiderasti, et docet quid debeas bene desiderare. Si enim semper Deus in istis prosperitatibus faveret nobis, ut omnia nobis abundarent, nullamque in tempore isto mortalita
Abbreviated transcription (Latin):
ri inxp̃o accipiendum est scđ̃m illud qm̃
iuderunt oculi mei salutare tuũ. Etideo iN¬
tellegitur in illo posuisse. quod ad miseriam
inopũ auferendam: & consolandũ gemitum
pauperum pertin&.
F iducialiter agam in eo.

Expanded text:
risto accipiendum est, secundum illud, Quoniam viderunt oculi mei salutare tuum : et ideo intelligitur in illo posuisse quod ad miseriam inopum auferendam et consolandum gemitum pauperum pertinet. Fiducialiter agam in eo
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & nautȩ dicunt uentũ suum. quo utunt᷑
adbene nauigandum. Sedisti suꝑ thronũ.
qui udicas aequitatem. Siue filius patri
dicat. qui etiam illud dixit. Non haberes
mme potestatem. nisi tibi data fuiss& desuꝑ
Idipsum ad aequitatem patris & adocculta sua
referens. quodiudex hominũ acdbutilitatem
hominũ iudicatus est. Siue homo dicit dõ
sedisti suꝑ thronum qui uidicas aequitatem.
animam suam thronum eius appellans. ut
corpussit fortasse terra quae scabellũ pedum
eius dicta est. Ds̃ enim erat in xpo. mundũ
reconcilians sibi. Siue anima aeccłae iam

Expanded text:
sicut et nautae dicunt ventum suum, quo utuntur ad bene navigandum. 6. Sedisti super thronum, qui judicas aequitatem. Sive Filius Patri dicat, qui etiam illud dixit, Non haberes in me potestatem, nisi tibi datum fuisset desuper , idipsum ad aequitatem Patris et ad occulta sua referens, quod judex hominum ad utilitatem hominum judicatus est: sive homo dicat Deo, Sedisti super thronum, qui judicas aequitatem, animam suam thronum ejus appellans, ut corpus sit fortasse terra, quae scabellum pedum ejus dicta est ; Deus enim erat in Christo mundum reconcilians sibi : sive anima Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tam perfecta orat haec anima utei dici
possit. adhuc loquente tedicam ei ecce adsum.
Simul ut etiam illud agnoscat. quanta poena
impus preparetur. qui se nolunt conuertere
addmñ. sitantam difficultatẽ conuertentes
patiuntur. sicut alio loco scriptum est.
Siiustus uir saluus erit. peccator & impius ubi
apparebunt.¬

Expanded text:
enim tam perfecte orat haec anima, ut ei dici possit: Adhuc loquente te dicam, Ecce adsum . Simul ut etiam illud agnoscat, quanta poena impiis praeparatur, qui se nolunt convertere ad Deum, si tantam difficultatem convertentes patiuntur; sicut alio loco scriptum est: Si justus vix salvus erit, peccator et impius ubi parebunt
Abbreviated transcription (Latin):
tiu enimiestisi. Etnetimeres: uita ur̃a abscon¬
dita est ait cum xp̃o indõ. Ecce ubi est ra¬
dix nrã. Quando autem apparebit honor
noster tamquam infolus & fructibus: sequitur
nam modo non est mane. Tumeant modo suꝑ¬
bi & diuites huius scłi : impu bonis insultent
infideles fidelibus & dicant. Quid uobis prodẽ
quia credidistis: Quid plus habetis quia xp̃m
habetis: Respondeant fideles: siuere fideles
sunt. Noxest: nondum uidetur quod tenem
non quiescat manus in bonis operibus. Vnde
alibi dicitur. Indie tribulationis meae dm̃
ex quisiui manibus meis: nocte coram eo & non
sum deceptus. Apparebit labornostermane:
& erit fructus mane. ut illi qui modo laborant
postea dominentur. & illi qui modo se iactant¬
& superbiunt. postea subiciantur. Quid enĩ
sequitur : Sicut oues in inferno positae. mors
pustor est eis
Et dominabuntur eis recti
manie

Expanded text:
tui enim estis: et ne timeres, Vita vestra abscontui enim estis: et ne timeres, Vita vestra abscondita est, ait, cum Christo in Deo. Ecce ubi est radix nostra. Quando autem apparebit honor noster tanquam in foliis et fructibus, sequitur Nam modo non est mane. Tumeant modo superbi et divites hujus saeculi, impii bonis insultent, infideles fidelibus, et dicant: Quid vobis prodest quia credidistis? quid plus habetis, quia Christum habetis? Respondeant fideles, si vere fideles sunt: Nox est, nondum videtur quod tenemus. Non quiescant manus in bonis operibus. Unde alibi dicitur: In die tribulationis meae Deum exquisivi manibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus . Apparebit labor noster mane, et erit fructus mane: ut illi qui modo laborant, postea dominentur; et illi qui modo se jactant et superbiunt, postea subjiciantur. Quid enim sequitur? Sicut oves in inferno positae, mors pastor est eis. Et dominabuntur eis recti mane
Abbreviated transcription (Latin):
laborare. Sed quare: Quia nox est adhuc.
Quid est noxest: Non apparent merita iustoꝵ.
et quasi nominatur felicitas impiorum. Tam¬
diu uidetur herba letior quã arbor: quam diu
hyemps est. Herba enim perhyemẽ uig&:
arbor per hyemem quasi arida est. Cum sol
exierit feruentior tempore estatis: arbor quae
per hyemẽ arida uidebatur. expletur folus. pro¬
fert fructus. herba autem arescit. Uidebis ho¬
norem arboris: herba arida est. Sic &modo
usti laborant: antequã ueniat estas. Est uita
in radice: non dum apar& in ramis. Radix
autem nr̃a: caritas est. Etquid aitapostolus.
Ut sursum debeamus habere radicem: utuita sit
pastornr̃. Quia habitatio nostra non deb&
recedere decaelo: quia hac interra debemus
sicut mortui ambulare. ut supra uiuentes in¬
fra mortui simus. non ut supra mortui. infra
uiuamus. Quia ergo non deb& rẽcedere uita
nr̃a & cornr̃m desuper. quid ait apłs: Mor¬

Expanded text:
laborare: sed quare? Quia nox est adhuc. laborare: sed quare? Quia nox est adhuc. Quid est, nox est? Non apparent merita justorum, et quasi nominatur felicitas impiorum. Tamdiu videtur herba laetior quam arbor, quamdiu hiems est. Herba enim per hiemem viget, arbor per hiemem quasi arida est: cum sol exierit ferventior tempore aestatis, arbor quae per hiemem arida videbatur, expletur foliis, profert fructus; herba autem arescit: videbis honorem arboris, herba arida est. Sic et modo justi laborant, antequam veniat aestas. Est vita in radice, nondum apparet in ramis. Radix autem nostra charitas est. Et quid ait Apostolus? Ut sursum debeamus habere radicem, ut vita sit pastor noster, quia habitatio nostra non debet recedere de coelo, quia in hac terra debemus sicut mortui ambulare: ut supra viventes, infra mortui simus; non ut supra mortui, infra vivamus. Quia ergo non debet recedere vita nostra et cor nostrum desuper, quid ait Apostolus? Mor
Abbreviated transcription (Latin):
anima acorpore. ipsum habent auctorem. qui
primo persuperbiam cadens inuidit stanti.
& morte iuisibili deiecit stantem: ut etiã mor¬
tem uisibilem pander&. Ad eum pertinen¬
tes. pastorem mortẽ habent. Nos autẽ qui
defutura in mortalitate cogitamus. & non
sine causa infronte signum crucis xp̃i por¬
tamus: non habemus pastorem nisi uitam.¬
pastor uita est. Quid igitur iam incȩlo
sumus: Incelo scłm fidem. Sienim non
incelo ubi sursum cor. si non incȩlo: Vnde apłs
paulus dicit. Nostra autem conuersatio incelis
est. Corpore ambulamus interra: corde habi¬
tamus incaelo. habitamus ibi: si illuc aliquid
mittimus. quod ibi nos teneat. Nemo enim ha¬
bitat corde. nisi unde cogitat. Inde autẽ cogi¬
tat: ubi thesauritat. Thesauritauit interrã:
coripsius a terra non recedit. Thesauritauit
incaelo: coripsius decaelo non descendit.
Dno aperte dicente. Ubi est thesaurus tuus:
pastor est: uidentur florere atempus. & iusti

Expanded text:
anima a corpore, ipsum habent auctorem qui anima a corpore, ipsum habent auctorem qui primo per superbiam cadens invidit stanti, et morte invisibili dejecit stantem, ut etiam mortem visibilem penderet . Ad eum pertinentes, pastorem mortem habent: nos autem qui de futura immortalitate cogitamus, et non sine causa in fronte signum crucis Christi portamus, non habemus pastorem nisi vitam.pastor mors est, sumus? In coelo secundum fidem. Si ergo in coelo, ubi, Sursum cor? Si non in coelo, unde apostolus Paulus dicit, Nostra enim conversatio in coelis est ? Corpore ambulamus in terra, corde habitamus in coelo. Habitamus ibi, si illuc aliquid mittimus quod ibi nos teneat. Nemo enim inhabitat corde, nisi unde cogitat: inde autem cogitat, ubi thesaurizat. Thesaurizavit in terra, cor ipsius a terra non recedit, thesaurizavit in coelo, cor ipsius de coelo non descendit: Domino aperte dicente, Ubi est thesaurus tuus, pastor est, videntur florere ad tempus, et justi
Abbreviated transcription (Latin):
Quibus illis: Quoꝵ
uia scandalum ipsis. Quibus illis: Qui prae¬
sentia soli attendunt: dum futura non cogitant
Illis qui uitam non putant.: nisi istam quae mnors
dicenda est Nonigitur inmerito tamquam
oues uinfernũ mortem habent pastorem.
Quid est mortem habent pastorem: mors enim
aliqua res est. aut aliqua potestas est. Mors
nempe: aut separatio estanimi acorpore. &
eni quidem quam timent homines. separatio
estanima acorpore. Mors autem uera quam
non timent homines: separatio est animae
adõ. Et plerumq cum timent homines istam
quae separat animam acorpore. incidunt in
illam ubi anima separatur adõ. haec estergo
mors. Quomodo autẽ mors pastor est istis:
Siuita xp̃c est: mors diabolus. Habemus autem
multis locis inscriptura quia uita est xp̃c:
mors autem est diabolus. Non quia ipse mors
est: sed quia perillum mors. Siue enim illa
inquam lapsus est adam ipsius persuasione
homini propinata est: siue ista inqua separat᷑

Expanded text:
Quibus? Illis quorum via scandalum ipsis. Quibus? Illis qui praesentia sola attendunt, dum futura non cogitant; illis qui vitam non putant nisi istam, quae mors dicenda est. Non igitur immerito tanquam oves in inferno, mortem habent pastorem. Quid est, mortem habent pastorem? Mors enim aliqua res est, aut aliqua potestas est? Mors nempe aut separatio est animae a corpore: et ea quidem quam timent homines, separatio est animae a corpore: mors autem vera quam non timent homines, separatio est animae a Deo. Et plerumque cum timent homines istam quae separat animam a corpore, incidunt in illam ubi anima separatur a Deo. Haec est ergo mors. Quomodo autem mors pastor est illis? Si vita Christus est, mors diabolus. Habemus autem multis locis in Scriptura, quia vita est Christus. Mors autem diabolus est; non quia ipse mors est, sed quia per illum mors. Sive enim illa in qua lapsus est Adam, ipsius persuasione homini propinata est, sive ista in qua separatur
Abbreviated transcription (Latin):
est. tamen hodie quia presentiã significat.
atq in aet̾nitate nec preteritũ quicquã est
quasi esse desierit. nec futurũ quasi non¬
dũ sit. sed presens tantũ. quia quic quid
aet̾nũ est sẽper. ẽ. diuinitus accipitur
scđm iddictũ. hodie genuite. quo sẽpiter¬
nam generationẽ uirtutis & sapientie dĩ qui
est unigenitus filius. fides sincerissima &
catholica prelicat.

Expanded text:
est; tamen hodie quia praesentiam significat, atque in aeternitate nec praeteritum quidquam est, quasi esse desierit; nec futurum, quasi nondum sit; sed praesens tantum, quia quidquid aeternum est, semper est; divinitus accipitur secundum id dictum, Ego hodie genui te, quo sempiternam generationem virtutis et sapientiae Dei, qui est unigenitus Filius, fides sincerissima et catholica praedicat.
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Narrat omĩa mirabilia dĩ. qui ea non
solũ incorporib palam. sed inanimis inuisi¬
biliter quidẽ. sedlonge sublimiuis. & excellen¬
tius fieri uid&. Nam terreni homines. &
oculis dediti. magis mirantur resurrexisse
incorpore mortuũ latarũ. quã resurrexisse
inanima persecutorẽ paulũ. Sedqm̃ uisibile
miraculũ adinluminationẽ animam uocat.
inuisibile autem. eam quae uocata uenit iN¬
luminat. omiã narrat mirabilia dĩ. qui credens
uisibilibus. ad intellegenda inuisibilia transitũ
facit

Expanded text:
tua. Narrat omnia mirabilia Die, qui ea non solum in corporibus palam, sed in animis invisibiliter quidem, sed longe sublimius et excellentius fieri videt. Nam terreni homines et occultis dediti, magis mirantur resurrexisse in corpore mortuum Lazarum, quam resurrexisse in anima persecutorem Paulum. Sed quoniam visibile miraculum ad illuminationem animam vocat, invisibile autem eam quae vocata venit illuminat; omnia narrat mirabilia Dei, qui credens visibilibus ad intelligenda invisibilia transitum facit
Abbreviated transcription (Latin):
merito abinimicis meis inanis. Iurare uidetur
per exetrationẽ. quod est grauissimũ iuris¬
iurandi genus. cum homõ dicit. Si ilud feci.
illud patiar. Sed aliud est iuratio more
iurintis: aliud in significatione ꝓphetantis.
Hinc enum dicit. quid uere contingat hominib
qui reddunt retribuentibus mala. non quid
sibi aut alicui quasi iure iurando inprecetur.

Expanded text:
ergo ab inimicis meis inanis. Jurare videtur ergo ab inimicis meis inanis. Jurare videtur per exsecrationem, quod est gravissimum jurisjurandi genus, cum homo dicit: Si illud feci, illud patiar. Sed aliud est juratio in ore jurantis, aliud in significatione prophetantis: hic enim dicit quid vere contingat hominibus qui reddunt retribuentibus mala; non quod sibi, aut alicui, quasi jurejurando imprecetur.
Abbreviated transcription (Latin):
manis. Etbene non ait. sireddidi tribuentib
mihi mala. sedretribuentibus. Qui enim retri¬
buit. iam aliquid acceperat. Maioris autem
patientiae est. nec ei mala rependere. qui acceptis
benefitus reddidit mala probonis. quam si nullo
ante accepto beneficio nocere uoluiss&. Siergo
reddidi inquit retribuentibus mihi mala. Id est.
sinonte imitatussum in illo silentio hoc est
pacientia tua quam ꝑme. operatus es. decidã
abinimicis meis inanis. In aniter enĩ se iactat.
quicum & ipse homo sit. cupit se de homine
Uindicare. Et cum superare hominẽ palam
quaerit. occulte adiabolo superatur. In anis
effectus. uana & suꝑba laetitia. quod quasi
uinci non potuit. Intellegit ergo iste ubi
maior fiat uictoria. & ubi pater reddat qui
uid& in occulto. Ne itique reddat retribuen¬
tibus mala. iram potius quam hominẽ uincit.
Illis etum litteris eruditus in quibus scriptum. ẽ.
Meliorest qui iuncit iram. quam qui capit ciuitatẽ.
Si reddidi retribuentibus mihi mala. decidã

Expanded text:
anis. Et bene non ait, Si reddidi tribuentibus mihi mala, sed, retribuentibus: qui enim retribuit, jam aliquid acceperat; majoris autem patientiae est, nec ei mala rependere qui acceptis beneficiis reddit mala pro bonis, quam si nullo ante accepto beneficio nocere voluisset, Si reddidi ergo, inquit, retribuentibus mihi mala, id est, si te non imitatus sum in illo silentio, hoc est patientia tua quam pro me operatus es, decidam ab inimicis meis inanis. Inaniter enim se jactat, qui cum et ipse homo sit, cupit se de homine vindicare: et cum superare hominem palam quaerit, occulte a diabolo superatur, inanis effectus vana et superba laetitia, quod quasi vinci non potuit. Intelligit ergo iste ubi major fiat victoria, et ubi Pater reddat qui videt in occulto. Ne reddat itaque retribuentibus mala, iram potius quam hominem vincit, illis etiam litteris eruditus, in quibus scriptum est: Melior est qui vincit iram, quam qui capit civitatem . Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam
Abbreviated transcription (Latin):
uero quam excucurrit inde & recurrendo remea¬
uit. misit spm scmñ. Uisȩ sunt illis suꝑ quos
uenit lingue diuisȩ uelut ignis. sicut ignis uenit
spĩ scs. faenum carnis consumpturus: aurum
cocturus & purgaturꝰ. Sicut ignis uenit. &ideo
sequitur
Etnonest quise abscondat a ca¬

Expanded text:
ero quam excurrit inde, et recurrendo remeavit, misit Spiritum suum. Visae sunt illis super quos venit, linguae divisae velut ignis . Sicut ignis venit Spiritus sanctus, foenum carnis consumpturus, aurum cocturus et purgaturus; sicut ignis venit, et ideo sequitur, Et non est qui se abscondat a ca
Abbreviated transcription (Latin):
dit illum. Lacum aperire est. interrenis rebus.
idest tamquam in terra fruidem parare. quo alius
cidit quem uult decipere iniustus. Aperitur
autẽ hic lacus. cum con sentitur malae suggestioni
terrenarũ cupiditatũ. Effoditur uero: cum
post con sensionem operationi fraudis instatur.
Sed undefieri potest utiniquitas prius laedat
hominẽ iustũ inquẽ ꝓcedit. quã cor iniustum
unde ꝓcedit: Itaq fraudator pecuniae uerbi
grã. dum cupit alium dampno lacerare. ipse
auaritiae uulnere sauciatur. Quis autem uł
clemens nonuideat quantũ inter hos dist&. cũ
ille paciatur damnũ pecuniȩ. ille innocentiae.:
Incidit ergo infoueam quam fecit. Quod
malio psalmo dicitur. Cognoscetur dnĩs iuditia

Expanded text:
dit illum. Lacum aperire, est in terrenis rebus, id est, tanquam in terra fraudem parare, quo alius cadat quem vult decipere injustus: aperitur autem hic lacus, cum consentitur malae suggestioni terrenarum cupiditatum; effoditur vero, cum post consensionem operationi fraudis instatur. Sed unde fieri potest, ut iniquitas prius laedat hominem justum in quem procedit, quam cor injustum unde procedit? Itaque fraudator pecuniae, verbi gratia, dum cupit alium damno lacerare, ipse avaritiae vulnere sauciatur: quis autem vel demens non videat quantum inter hos distet, cum ille patiatur damnum pecuniae, ille innocentiae? Incidet ergo in foveam quam fecit; quod in alio psalmo dicitur: Cognoscitur Dominus judicia
Abbreviated transcription (Latin):
Conuertetur labor eius
incaput eius.
s. & iniquitas eius inuerticẽ
eius descend&. Non enim uoluit ipsum
peccatum euadere: sed factus est sub peccato
tamquã seruus. dicente dñõ. Omis qui peccat.
seruus est. Erit ergo eius iniquitas suꝑ ipsum.
cum ipse iniquitati suae subditur. quia non
potuit dicere dnẽ. quod innocentes & iusti dicunt.
Gta mea. & exaltans caput meum. Ita ergo ipse in¬
ferior erit. ut eius iniquitas sit superior. & millũ
descendat quia grauat illũ & onerait. & ad requiẽ
scõꝵ reuocare nõn sinit. Hoc fit cum in homine
peruerso seruit ratio. & libido dominatur.

Expanded text:
Convertetur labor ejus in caput ejus, et iniquitas ejus in verticem ejus descendet. Non enim voluit ipse peccatum evadere; sed factus est sub peccato tanquam servus, dicente Domino: Omnis qui peccat, servus est . Erit ergo iniquitas ejus super ipsum, cum ipse iniquitati suae subditur: quia non potuit dicere Domino, quod innocentes et recti dicunt: Gloria mea et exaltans caput meum . Ita ergo ipse inferior erit, ut ejus iniquitas sit superior, et in illum descendat; quia gravat illum, et onerat, et ad requiem sanctorum revolare non sinit. Hoc fit, cum in homine perverso servit ratio, et libido dominatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mea est confiteri te. seddefecit indolore cum
dixiss& inimicus. torqueantur donec negent.
Et anni mei ingemitibus.

Expanded text:
mea est confiteri te, sed defecit in dolore, cum dixisset inimicus: Torqueantur donec negent. Et anni mei in gemitibus
Abbreviated transcription (Latin):
Quare autem irasceris quia non habuistifidem
homini mendaci: Quomodo ds̃ irascitur
cũ tu fidem non habeas ipsi ueritati: Qui
tibi ꝓmisit: daturus est. Non fallit. quia
ueritas est quiꝓmisit. Sed times neforte
non habeat quodd&: omĩpotens est.
Noli timere nenonsit quid&. in mortalis. ẽ.
Nontimeas nesuccedatur ei: perpetuus est
securus esto. Siuis inte praesumere totadie
operarium tuũ: crede & tu dõ tota uita tua.
quia uita tua momentũ temporis est ad
dm̃. Et eri quid: Filii autẽ hominũ
subtegmine alarii tuarũ sperabunt.

Expanded text:
Quare autem irasceris? Quia non habuit fidem homini mendaci. Quomodo Deus non irascetur, cum tu fidem non habeas ipsi veritati? Quod tibi promisit, daturus est: non fallit, quia veritas est qui promisit. Sed times ne forte non habeat quod det? Omnipotens est. Noli timere, ne non sit qui det; immortalis est. Non timeas, ne succedatur ei; perpetuus est: securus esto. Si vis in te praesumere tota die operarium tuum, crede et tu Deo tota vita tua; quia vita tua momentum temporis est ad Deum. Et eris, quid? Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Iam regnante aeccła. inimici nominis xp̃iani
confuisione percussisunt & siue maledica
uerba corũ. siue principatus inirritũ ducti.
Credite ergo homines:
Quod dñi est salus.
& tu dñẽ. sit suꝑ populum tuum bene¬

Expanded text:
am regnante Ecclesia, inimici nominis christiani confusione percussi sunt, et sive maledica verba eorum, sive principatus, in irritum deducti. Credite ergo, hoquod Domini est salus, et, o Domine, super populum tuum bene
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Et cum deproximo uidebis. tueris ad
dexteram. illi.. Uide ad sinistram. Hoc
adfidei oculos pertin&. Quosfidei
oculos quinon habent: delectant felicitatẽ
impiorum & putant se sine causa esse istos
quia uident hic florere impios. Qui autẽ
hab& oculum illum fidei. quiddicit
uidi
impium suꝑ exaltari & eleuari suꝑcae¬
dros libani

Expanded text:
bis. Et quam de proximo videbis: tu eris ad dexteram, illi ad sinistram. Hoc autem ad fidei oculos pertinet. Quos fidei oculos qui non habent, dolent felicitatem impiorum, et putant se sine causa esse justos, quia vident hic florere impios. Qui autem habet oculum illum fidei, quid dicit? Vidi impium superexaltari et elevari super cedros Libani
Abbreviated transcription (Latin):
passionis. Quae autem uidetur obtare ini¬
micis. non mali uolentiȩ uotũ est: sed enuntia¬
tio poene illorũ. sicut in euangelio ciuitatib
inquibus miracula cumfeciss&. neque credi¬
dissent ei. nonmali uolentiae optat quaedicit.
sed quid eis immineat predicit.¬

Expanded text:
passionis. Quae autem videtur optare inimicis, non malevolentiae votum est, sed enuntiatio poenae illorum: sicut in Evangelio civitatibus in quibus miracula cum fecisset, neque credidissent ei, non malevolentia optat quae dicit, sed quid eis immineat praedicit
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo non aperusti ostuũ.
quia dĩ est quifecit te. Mirum os enim
tibi dĩ nonfecit ad loquendũ: Quiplan¬
tauit aurem. nonaudit: Qui finxit oculũ
nonuid& : Os tibi ad loquendum dedit
& dicis obsurdur & non aperui osmeum
qm̃ tues quifecistime: Anqm tues
qui fecistime. ad posteriorem uersum per¬
tin&. quod tues qui fecistime. amoueame
flagella tua qm̃ tues qui fecistime: Noli
exterminare me : tantum cede ut ꝓficiam.
non ut deficiam. Tatum tunde utpro¬
ducar: nonut comminuar. Qm̃ tues qui
in argutionibus.

Expanded text:
Ideo non aperuisti os tuum, quia Deus est qui fecit te? Mirum est. Os enim tibi Deus non fecit ad loquendum? Qui plantavit aurem, non audit? qui finxit oculum, non videt ? Os tibi Deus ad loquendum dedi dicis, Obsurdui, et non aperui os meum: quoniam tu es qui fecisti me? An Quoniam tu es qui fecisti me, posteriorem versum pertinet? Quoniam tu es qui fecisti me, amove a me flagella tua. Quoniam tu es qui fecisti me, noli exterminare me: tantum caede ut proficiam, non ut deficiam: tantum tunde ut producar, non ut comminuar. Quoniam tu esin argutionibus
Abbreviated transcription (Latin):
Tempora quae
ego in hoc scło non mihi morte auferuntur.
sed manent atque ingemitibus sunt. In fir¬
Infir¬
mata est inegestate uigor ms. Ergo

Expanded text:
tempora quae ago in hoc saeculo, non mihi morte auferuntur, sed manent, atque in gemitibus sunt. Infirmatus est in egestate vigor meus: eg
Abbreviated transcription (Latin):
SALMU SGRAE
dĩ &iustificationis nrae
nullis precedentibus
meritis nris. sed prȩue.¬
ueniente nos miscđa
maxime ore apostolico. sicut
praecedens hunc psalmum leccio omnibus
intimauit: a nr̃a tenuitate susceptus est cum
ur̃a caritate tractandus. Vnde primũ infir¬
mitatem meã orationibus ur̃is commendo sicut
dicit apłs: ut detur mihi sermo mapertione
orismei. sic loqui uobis. quem admodum
& mihi dicere periculosum nonsit. & uobis
audire salutare sit. Anceps enim animus hu¬
manus & fluctuans inter confessionẽ infirmitatis
& audaciam prae sumptionis: plerũq hinc atq¬
inde contunditur. &ita inpellitur ut ei inquamlib&

Expanded text:
salmus gratiae Dei et justificationis nostrae nullis praecedentibus meritis nostris, sed praeveniente nos misericmaxime ore apostolico, sicut praecedens hunc psalmum lectio omnibus intimavit, a nostra tenuitate susceptus est cum Vestra Charitate tractandus. Unde primum infirmitatem meam orationibus vestris commendo, sicut dicit Apostolus, ut detur mihi sermo in apertione oris mei , sic loqui vobis, quemadmodum et mihi dicere periculosum non sit, et vobis audire salutare sit. Anceps enim animus humanus, et fluctuans inter confessionem infirmitatis et audaciam praesumptionis, plerumque hinc atqinde contunditur, et ita impellitur ut ei in quamlib
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui precedunt. Non superbiant: nonse
exaltent. non decipiant sequentes. Quo¬
modo possunt decipere sequentes. Pro¬
mittendo illis inse salutẽ. Quid ergo
debent illi qui secuntur : Uidebunt
iusti & timebunt. & sperabunt indnm
Non ineo aquibus preceduntur : sed ad ten¬
dendo precedentesse sequuntur quidem.
&imitantur. Sed quia coqitant. a quo
acciperent illi ut precedant: & in eũ spera¬
bunt. Quam uis ergo istos imitentur:
spem suam tamen in illo ponunt. aquo
& isti acceperunt unde talessunt. Cide
& magnos eccłae spiritales uiros: magnos
soliditate. non tumore. Peripsos nobis
scriptura omĩs dispensata est. Prophetȩ
sunt euangelistȩ sunt. doctores bonisunt:
illuc leuaui oculos meos in montes. unde auxiliũ¬
ueni& mihi. Etne humanũ putares auxi¬
lium: sequitur & dicit. Auxilium meũ
uias malas. uias latas: eligant uiã angustã.
ubi iam supra petram quorundam diree¬
tisunt gressus. quid facere debent audiant
modo.

Expanded text:
illi qui praecedunt? Non superbiant, non se illi qui praecedunt? Non superbiant, non se exaltent, non decipiant sequentes. Quomodo possunt decipere sequentes? Promittendo illis in se salutem. Quid ergo debent illi qui sequuntur? Videbunt justi, et timebunt, et sperabunt in Dominum: non in eos a quibus praeceduntur: sed attendendo praecedentes se, sequuntur quidem et imitantur, sed quia cogitant a quo acceperint illi ut praecedant, et in eum sperant. Quamvis ergo istos imitentur, spem suam tamen in illo ponunt, a quo et isti acceperunt unde tales sunt. Videet magnos Ecclesiae spirituales viros, magnos soliditate, non tumore. Per ipsos nobis Scriptura omnis dispensata est; Prophetae sunt, Evangelistae sunt, doctores boni sunt: illuc levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Et ne humanum putares auxilium, sequitur, et dicit: Auxilium meum vias malas, vias latas; eligant viam angustam, ubi jam supra petram quorumdam directi sunt gressus: quid facere debeant, audiant modo.
Abbreviated transcription (Latin):
dicere uiatores. ad tendentes alios cum
presumptione ambulantes inuia. ipsi ad¬
huc incerti uiȩ & quasi fluctuantes quaeant.
dicut sibi. Non frustra illi hac eunt
quando illi eunt quonos ire uolumus.
& cũ magna fidutia hac eunt nisi quia illac
ire pernitiosum est. Uibunt ergo iusti
& timebunt. Angustim uiam uident:
ac lactam uiam uident. Illa hac uident
paucos: illa multos. Sed siiustus es: noli
numerarĩ sed appende statera. affer aequam
non dolosam. quia iustus appellatus es.
U idebunt iusti & timebunt. dictum est dete
Noli ergo numerari turbas hominũ incedentes
latas uias: inplentes crastinum circa ciuitatis
natalem. clamando celebrantes. ciuitatem
ipsam male uiuendo turbantes. Noli ergo
illos ad tendere : multi sunt. Et quis nume¬
rat. Pauci autem. peruiam angustam.
Profer inquam stateram: appende. uide contra
pauea grana quantũ paleam leues. Hoc
agant fideles iusti quisequuntur: quod

Expanded text:
dicere viatores, attendentes alios cum dicere viatores, attendentes alios cum praesumptione ambulantes in via, ipsi adhuc incerti viae, et quasi fluctuantes qua eant, dicunt sibi: Non frustra illi hac eunt, quando illo eunt quo nos ire volumus; et quare cum magna fiducia hac eunt, nisi quia illac ire perniciosum est? Videbunt ergo justi, et timebunt. Angustam viam vident hac, latam viam vident illac: hac vident paucos, illac multos . Sed si justus es, noli numerare, sed appende; stateram affer aequam, non dolosam, quia justus appellatus es: Videbunt justi, et timebunt, dictum est de te. Noli ergo numerare turbas hominum incedentes latas vias, implentes crastinum circum, civitatis Natalem clamando celebrantes, civitatem ipsam male vivendo turpantes. Noli ergo illos attendere; multi sunt, et quis numerat? Pauci autem per viam angustam. Profer, inquam, stateram, appende: vide contra pauca grana quantam paleam leves. Hoc agant fideles justi qui sequuntur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Uidebunt iusti.
Quiiusti: Fideles. quia iustus exfide uiuit.
Et enim in eccła iste ordo est: alii precedunt.
alii sequuntur. Et qui precedunt exem¬
plo sẽ prebent sequentibus.: & qui sequunt᷑
imitantur precedentes. Sed & illi qui se
exemplo prebent sequentibus. num quid
neminem sequntur: Sineminẽ sequunt᷑.
errabunt. Sequuntur ergo & illi aliquẽ.
ipsum iam xp̃m meliores quique in ecc ła.
quibus non remansit iam homo quem
imitentur. quia omnes ꝓficiendo suꝑa¬
runt. Ipse xp̃c eis reman& quẽ usque
infinẽ sequantur : & caritas ordinat hos
gradus. per paulum apłin dicentem. Imi¬
tatores mei estote: sicut &ego xp̃i. Ergo
qui iam directos gressus habent inpetra.
forma sint fidelibus. Sed forma esto in
quit fidelibus. Ipsi fideles sunt iusti: quia¬
tendentes eos quise in bono precedunt imi¬
tando sequuntur. Quomodo sequunt᷑:
bunt sequi uias malas cum uident quosq
meliores. iam elegisse uias bonas: & dicunt
inanimo suo quem admodum solent

Expanded text:
idebunt justi. Qui justi? Fideles: quia justus ex fide vivit . Etenim in Ecclesia iste ordo est: alii praecedunt, alii sequuntur: et qui praecedunt, exemplo se praebent sequentibus; et qui sequuntur, imitantur praecedentes. Sed et illi qui se exemplo praebent sequentibus, numquid neminem sequuntur? Si neminem sequuntur, errabunt. Sequuntur ergo et illi aliquem, ipsum Christum. Meliores quique in Ecclesia, quibus non remansit jam homo quem imitentur, quia omnes proficiendo superaverunt, ipse Christus eis remanet, quem usque in finem sequantur. Et cernitis ordinatos gradus per Paulum apostolum dicentem: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Ergo qui jam directos gressus habent in petra, forma sint fidelibus: Sed forma, inquit, esto fidelibus . Ipsi fideles sunt justi, qui attendentes eos qui se in bono praecedunt, imitando sequuntur. Quomodo sequuntur?bunt sequi vias malas, cum vident quosque meliores jam elegisse vias bonas; et dicunt in animo suo, quemadmodum solent
Abbreviated transcription (Latin):
Totadie: sine intermissione.
hoc dicit totadie. tota uita. Sedexquo cog¬
nouit. Ex quo sabbatum recordare coepit.
Quam diu enim recordatur quod nondum
hab&. nonuis ut contristatus incedat.
& non est sanitas incarne mea

Expanded text:
Tota die, sine intermissione. Hoc dicit tota die, tota vita. Sed ex quo cognovit? Ex quo sabbatum recordari coepit. Quamdiu enim recordatur quod nondum habet, non vis ut contristatus incedat? et non est sanitas in carne mea
Abbreviated transcription (Latin):
Putate fr̃s. quia ego dico.
putate quia dauid dicit. putate quia apłs dicit.
audite illum ꝑnos. Docere enim uult ille
humilis: ille tẏmpanitans. ille affectans. docere
nos uult. Et quid dicit: Uenite filiuudite
me.: timorẽ dñi docebo uos. Doceat ergo:
prebeamus aurem. prebeamus cor. Non aperia¬
mus aures carnis. & cordis claudamus: sed sicut
ipse dicit in ȩuangelio. qui hab& aures audiendi.
audiat. Quis nouit audire docentẽ xpm̃ ꝑ¬
ꝓphetam. quis est homo qui uult uitam . & diligit
uidere dies bonos: In terroga: nonne omnes
inuobis : Respondit ego. An quisquam est
in nob̾ qui non diligit uitam. Id est qui non
uult uitam & non diligit uidere dies bonos:
Nonne cotidie hoc murmuratis & hoc dicitis.
quã diu ista patimur. cotidie peiora & peiora.
Apud parentes nrõs fuerunt dies laetiores.
fuerunt dies meliores. O sunterrogares ipsos
parentes tuos: similiter tibi dediebus suis
murmurarent. Beati patres nr̃i: nos miseri
sumus. malos dies habemus. Dominatus est

Expanded text:
atres, quia ego dico: putate quia David dicit, putate quia Apostolus dicit: audite illum per nos: docere enim vult ille humilis, ille tympanizans, ille affectans, docere nos vult. Et quid dicit? Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Doceat ergo, praebeamus aurem, praebeamus cor. Non aperiamus aures carnis, et cordis claudamus; sed sicut ipse dixit in Evangelio, Qui habet aures audiendi, audiat . Quis nolit audire docentem  Quis est homo qui vult vitam, et diligit dies videre bonos? Interrogat. Nonne omnis in vobis respondet, Ego? An quisquam est in vobis qui non diligit vitam, id est, qui non vult vitam, et non diligit dies videre bonos? Nonne quotidie hoc murmuratis, et hoc dicitis: Quamdiu ista patimur? Quotidie pejora et pejora: apud parentes nostros fuerunt dies laetiores, fuerunt dies meliores. O si interrogares ipsos parentes tuos, similiter tibi de diebus suis murmurarent. Puerunt beati patres nostri, nos miseri sumus, malos dies habemus: dominatus est
Abbreviated transcription (Latin):
Numquid enĩ
quando fugiebant xp̃iani persequenti¬
bus inimicis idolatri s. fiebant congre¬
gationes. & iubilationes dõ. Num̃ qͥd
concinebantur hẏmn deeclesus dĩ qui so¬
lent in pace concinere. dulciq conuentu
fraternitatis dĩ auribus personare. Et
ñ fuit multitudo in iubilationibus eorum.

Expanded text:
Numquid enim quando fugiebant Christiani persequentibus inimicis idololatris, fiebant congregationes et jubilationes Deo? Numquid concinebantur hymni de ecclesiis Dei, qui solent in pace concini, dulcique concentu fraternitatis Dei auribus personari? Et non fuit multitudo in jubilationibus eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
& uideat quid ibi teneat. Sicredimus futurũ
udicium fr̃s. benc̾ uiuamus. tempus miscdae
nunc est tempus iudicu tunc erit. Nemo
dicit. reuocame ad priores annos: paenitebit¬
& tunc sed frustra paenitebit. Modo pae¬
niteat cum fructus est paenitendi: modo
adhibeatur adradices arboris cophinus ster¬
coris: cordis luctus & lacrimarum. neueniat¬
& eradicet. Cum enim eradicauerit: iam
ignis expectatur. Modo & si fracti sunt
rami: possunt rursus inseri. Tuncomĩs arbor
quae non facit fructũ bonum: excidetur

Expanded text:
et videat quid ibi fides teneat. Si credimus futurum et videat quid ibi fides teneat. Si credimus futurum udicium, fratres, bene vivamus. Tempus misericordiae nunc est, tempus judicii tunc erit. Nemo dicet. Revoca me ad priores annos. Poenitebit et tunc, sed frustra poenitebit: modo poeniteat, cum fructus est poenitendi; modo adhibeatur ad radices arboris cophinus stercoris, cordis luctus et lacrymarum, ne veniat et eradicet . Cum enim eradicaverit, jam ignis exspectatur. Modo etsi fracti sunt rami, possunt rursus inseri: tunc omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur,
Abbreviated transcription (Latin):
contremisce quod minatur. Ueni& dulcedo
presentiae: non mutaris. non excitaris. non
suspiras. non desideras. amplexaris peccata
tua: & delicias carnis tuae. Stipulam ad te
congeris: ueni& ignis. Ignis in conspectu eius
ardebit. Nonerit iste ignis ut focus tuus.
Quotamen simanum mittere cogeris: facies
quid quid uoluerit qui hoc minatur. Si tibi
dicat scribe contra caput patris tui: scribe
contra capita filioꝵ tuoꝵ. nammnanũ tuam
sinon feceris. mitto in focum tuum: facies ne
ardeat manus tua. neardeat ad tempus mem¬
brum tuum. non semꝑ indolore futurum :
Minatur ergo inimicus tam leue malum:
& facismalum. Minatur ds̃ aeternũ malũ:
& non facis bonum. Admalum faciendum
nec minȩte compellere deberent: abono facien¬
do necminete deterrere deberent. Minis autẽ
dĩ: minis aeterni ignis prohiberis amalo.
inuitaris ad bonũ. Unde pig&. nisi quia non
credis: Excutiat ergo unusquisq cor suũ

Expanded text:
contremisce quod minatur. Veniet dulcedo contremisce quod minatur. Veniet dulcedo praesentiae; non mutaris, non excitaris, non suspiras, non desideras: amplexaris peccata tua et delicias carnis tuae, stipulam ad te congeris, veniet ignis. Ignis in conspectu ejus ardebit. Non erit iste ignis sicut focus tuus; quo tamen si manum mittere cogaris, facies quidquid voluerit qui hoc minatur. Si tibi dicat, Scribe contra caput patris tui, scribe contra capita filiorum tuorum; nam si non feceris, manum tuam mitto in focum tuum: facies ne ardeat manus tua, ne ardeat ad tempus membrum tuum, non semper in dolore futurum. Minatur ergo inimicus tam leve malum, et facis malum: minatur Deus aeternum malum, et non facis bonum! Ad malum faciendum nec minae te compellere deberent: a bono faciendo nec minae te deterrere deberent. Minis autem Dei, minis aeterni ignis prohiberis a malo, invitaris ad bonum. Unde piget, nisi quia non credis? Excutiat ergo unusquisque cor suum,
Abbreviated transcription (Latin):
Timemus.
mutemur. & non timebimus. Ignem palea
timeat. auro quid facit: Est autem nunc
inpotestate quid facias: neillud quod & te
nolente uenturum est. non correctus expe¬
riaris. Sienim possemus facere fr̃s ut dies
iudicii non uenir&: puto quia nec sie erat
male uiuendum. si non uenir& ignis die
uidicu & sola peccatoribus imminer&
separatio a facie dĩ. inqualib& essent afflu¬
entia deliciarum. non uidentes a quo creatisunt.
& separati ab illoc dulcedine meffabilis uultꝰ
eius. inqualib& aeternitate &inpunitate pec¬
cati plangere sẽ deberent. Sed quid loquar.
aut quibus loquar : haecamantibus poena
est: non contempnentibus. Quidulcedinẽ
sapientiae & ueritatis utcumq sentire coe¬
perunt: nouerunt quod dico. quanta poe¬
na sit tantum modo adĩ facie separari. Qui
autẽ illã dulcedinem non dum gestauerunt:
sinondũ desiderant dĩ faciem timeant uel
ignem. Supplicia terreant: quẽ praemia
non inuitant. Uile tibi est quod ds̃ pollicetur:

Expanded text:
Timemus? Mutemur, et non timebimus. Ignem palea timeat: auro quid facit? Est autem nunc in potestate quid facias, ne illud quod et te nolente venturum est, non correctus experiaris. Si enim possemus facere, fratres, ut dies judicii non veniret, puto quia nec sic erat male vivendum. Si non veniret ignis die judicii, et sola peccatoribus immineret separatio a facie Dei, in qualibet essent affluentia deliciarum, non videntes a quo creati sunt, et separati ab illa dulcedine ineffabilis vultus ejus, in qualibet aeternitate et impunitate peccati, plangere se deberent. Sed quid loquar, aut quibus loquar? Haec amantibus poena est, non contemnentibus. Qui dulcedinem sapientiae et veritatis utcumque sentire coeperunt, noverunt quod dico, quanta poena sit tantummodo a facie Dei separari: qui autem illam dulcedinem non gustaverunt, si nondum desiderant Dei faciem, timeant vel ignem; supplicia terreant quem praemia non invitant. Vile tibi est quod Deus pollicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
Adulantiũ linguę. alligant animas inpeccatis.
Delectat enim ea facere. in quibus non solum non
metuitur reprehensor. sed etiam laudator audit᷑.
Etqui iniqua gerit benedicitur

Expanded text:
Adulantium linguae alligant animas in peccatis: delectat enim ea facere, in quibus non solum non metuitur reprehensor, sed etiam laudator auditur. Et qui iniqua gerit, benedicitur
Abbreviated transcription (Latin):
TTULUS
osa lm⁊ est
PEA QUAEHE¬
REDITATEM
ACCEDIT
Intellegitur ergo
aecclesia. quae accepit
beata sit secundũ illud. Beati mites. qm̃ ipsi
hereditate possidebunt terram. Quam t̾ram.
nisi dequa dicitur. spesmea estu. portio mea
in terra uiuentium: Et illud manifestius.
Dñs pars hereditatis meae. & calicis mei. Dicit᷑
& hereditas dĩ uicissim aeccta. secundum illud.
Postula ame. & dabo tibi gentes hereditatem
tuam. Eggo hereditas nr̃a dĩ dicitur. quia
ipse nos pascit & contin&. & hereditas dĩ
dicuntur. quia ipse nos amministrat & regit
Qua propt̃ uox aecclesiae est. in hoc psalmõ.
uocatȩ adhereditatem. ut & ipsa fiat heredi¬

Expanded text:
tulus Psalmi est: Pro ea quae haereditatem accipit. Intelligitur ergo Ecclesia, quae accipit beata sit secundum illud: Beati mites, quia ipsi haereditate possidebunt terram ; quam terram? nisi de qua dicitur: Spes mea es tu, portio mea in terra viventium ; et illud manifestius: Dominus pars haereditatis meae et calicis mei . Dicitur et haereditas Dei vicissim Ecclesia secundum illud: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Ergo haereditas nostra Deus dicitur, quia ipse nos pascit et continet: et haereditas Dei dicimur, quia ipse nos administrat et regit. Quapropter vox Ecclesiae est in hoc psalmo vocatae ad haereditatem, ut et ipsa fiat haeredi