comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
haccintione haecbreuiter possumus dicere quod filius nec essitatis gran¬
les adiuir tutum stumulos suggeramus cũ illis denuncia uerimus p¬
mia futurorum &accinctos in bello docuerimus hoꝵ trium quid quid
id insacer dotalem gradum &atis plenitudinis xp̃i cũdauid dica mus.
nte dñe speraui non consundar in&num: Pastorenimbonus ponat
animam sua proouibus suis. Dehit abatha castra metatisunt in
ebrona quae inter pretatur transitus uel transitio.
it uerus transitor qui coti dieinge mescit & dicit : Hec re¬
cordatus sum & effudin me animã meã qm̃transibo in locum taber
naculis admira bis usqua addomũ dĩ Deniquae & apostolos dicit:
Preteruit enimfigura huius mundi: Egressidehebrona castra ma¬
tisunt inassiongaber quaȩ trans fertur in lignauiri uel dedolatio¬
nis hominis perquod seduli & diligendis magistri disciplina mons mons¬

Expanded text:
accinctione haec breviter possumus dicere: quod filios necessitatis granaccinctione haec breviter possumus dicere: quod filios necessitatis grandes ad virtutum stimulos suggeramus, cum illis denuntiaverimus prima, ac futurorum accinctus in bello docuerimus horum trium. Quicquid id est in sacerdotalem gradum, et aetatis plenitudinis Christi, cum David dicamus: In te Domine speravi, non confundar in aeternum. Pastor enim bonus ponat animam suam pro ovibus suis. De Hietabatha castrametati sunt in Ebrona, quae interpretatur transitus, vel transitio. Ad hanc venit verus transitor, qui quotidie ingemiscit; et dicit: Haec recordatus sum, et effudi in me animam meam, quoniam transibo in naculi admirabilis usque ad domum Dei. Denique et Paulus dicit: Praeteriit enim figura hujus mundi. Egressi de Ebrona castrametati sunt in Assion Gaber, quae transfertur in lingua viridi, vel de dubitatione hominis, per quod seduli et diligentis magistri doctrina mons
Abbreviated transcription (Latin):
ednosilios ari&um.. Quȩ est tanta necessitas qua e nolentibus in¬
ponitur: Si sciueris uincula ueritatis contendens cuma duer¬
aris ligabis & uinctos duces ad captiuitatem & intemplodi omni
dicent gloriam.: Porrocũ conuertimus filios stridoris ad illum
refert quodillum timores subplici u&eris lociubi est fl&us estri¬
lordentiu deserentes diaboli uincula xp̃ocredentiũ tur ba colla
submittunt. Profecti debane iacha castram&a tisunt in monte
galaat quȩ inter pretatur nuntius uel ancintio uelcerte consilio:
auta liter possumus magistri discipulorum adquae credentium
illos facere filios necessitatis nisi preceptores eorum fecerimus credi¬
lissimus inoccissionem non parcat manus nostrã armumaut extre¬
num auricule deore leonis extrahere. Vnde& dauid inmatutin¬
in quid inter ficiebam omnes peccatores terre. Denuntiatione &

Expanded text:
Domino filios arietum. Quae est tanta necessitas, quae nolentibus imDomino filios arietum. Quae est tanta necessitas, quae nolentibus imponitur, si scutis vincula veritatis contendens cum adversariis ligabis, et vinctos duces ad captivitatem, et in templo Domini omnes dicent gloriam. Porro cum convertimus filios stridoris, ad illum refert, quod illum timores supplicii veteris loci, ubi est fletus et stridor dentium, deserentes ex diaboli vinculis, Christo credentium turba colla submittit. Profecti de Bareiacha, castrametati sunt in monte Galaad, quod interpretatur nuntius, vel accinctus, vel concisio. Haud aliter possumus magistri discipulorum atque credentium, illos facere filios necessitatis, nisi praeceptores eorum fecerimus credulissimos. In occisionem non parcat manus nostra armum, aut extremum auriculae de ore leonis extrahere. Unde et David in matutino dicit, Interficiebam omnes peccatores terrae. De nuntiatione et
Abbreviated transcription (Latin):
ad lapsum facilis Profecti dethath uenerunt inthare: quam non nul¬
li uertunt in malitiam uel pasturam. quod bene ad propositos ec clesia¬
rum refertur uel custodiam animae: Si habueris pauorem sollici
us eris. Si sollicitus fueris leo incaulas ouiumtuarum non poterit ir¬
re castra m&ati sunt in m&cha quȩ uertitur indulcedinem timiuisti
uinam elisisti insidiatores dulcisti fructos protinos fructur labor
in sequitur ut merito dicas Quam dulcia faucibus meis &rł. Profec
it post quam dulces fructus laboris mes suerimus ut simus qui&ic
& infuturanos etendo mus. Profectideas mona castrameta¬
isunt in maseroth quȩ inter pretatur uinculum siuedis ciplina
ut festinogra dupergamur admagis tros & preceptauir tutum uin¬
cula putamus &erna De quibus esaias ait postteambu labunt uic
unanicis: De as mona castrametatisunt inbareia cha quȩ inter¬
pretatur silius necessitatis siuistridoris uercitur qui sunt filu
necessitatis psalmus iste nos doc&. Ad fertedño filii di adfer

Expanded text:
ad lapsum facilis. Profecti de Thath venerunt in Thare, quam nonnulli vertunt in malitiam vel pasturam: quod bene ad praepositos Ecclesiarum refertur, vel custodiam animae. Si habueris pavorem, sollicius eris: si sollicitus fueris, leo in caulas ovium tuarum non poterit ire castrametati sunt in Methica, quae vertitur in dulcedinem: Calcasti uvam, elisisti insidiatores, dulces fructus protinus laboris consequeris, ut merito dicas, Quam dulcia faucibus nostris, et reliq- ut postquam dulces fructus et in futura nos extendamus. Profecti de Asmona castrametati sunt in Maseroth, quae interpretatur vinculum sive disciplina: ut festino gradu pergamus ad magistros, et praecepta virtutum vincula putemus aeterna, de quibus Isaias dicit, Post te ambulant vincti manicis. De Maseroth castrametati sunt in Bareiacha, quae interpretatur filius necessitatis, sive stridoris, qui sunt filii necessitatis, psalmus iste nos docet: Afferte Domino filii Dei, afferte
Abbreviated transcription (Latin):
promb &tir intrare inecclesiam. quicnim de carnahconuersi
uone uel gentilitate uenit ad ecclesiam cuncrecipiendus est
cum precepta legis spiricaliter seruauerit: quo d significa¬
nur denarius numerus quo duero amanices & moabices
eniminquid hominem postunam & alteram coreptim de¬
itaSequitur Non abominuberis idumcunqo: frater
cuus est. Nec cgrptium peraegrpuum &dunum sigtur¬

Expanded text:
prohibetur intrare in Ecclesiam. Qui enim de carnali vita, prohibetur intrare in Ecclesiam. Qui enim de carnali vita, vel de gentilitate venit ad Ecclesiam, tunc recipiendus est, cum praecepta legis spiritualiter servaverit, quod significat denarius numerus. Quod vero Ammonites et Moabites autem, inquit, hominem post unam et alteram correptionem devita. Sequitur: Non abominaberis Idumaeum, quia frater tuus est, nec Aegyptium. Per Aegyptium et Idu
Abbreviated transcription (Latin):
ad ecclesiam r&rahuntur Et fores quos ante relinquerunt. festinent in¬
trare. Egressi decęlatha castra meati sunt in monte sepher. Sephi
inter pr&atur pulchritudo. Uide quid prosunt frena auitus nos tra¬
hunt introducunt ad uirtutum choros & in xp̃o monte nos habitare
aciunt. Iste iuxta danihel lapis excisus demonte sinȩ manib cre uit
in montem magnum. De monte sepher uenerunt inharada quȩ inter¬
praeatur miraculum: Quam pulcher ordo cum profectum post opus
teris infrenamur post frenus ecclesiam introducimur: post habita¬
tionem ecdesiam ad xp̃m montem ascendimus in quo positi miramur
a castra meatisunt in mace loth quȩ inter prȩtatur caethum
In hac enim consistit multitudo credentium unde possunt dicert. Eccequã

Expanded text:
ad Ecclesiam retrahantur, et fores quos ante reliquerunt, festinent inad Ecclesiam retrahantur, et fores quos ante reliquerunt, festinent intrare. Egressi de Celatha, castrametati sunt in monte Sepher. Sepher interpretatur pulchritudo. Vide quid prosunt frena, a vitiis nos trahunt, introducunt choros, et in Christo monte nos habitare faciunt. Iste juxta Danielem: Lapis excisus de monte sine manibus crevit in montem magnum. De monte Sepher venerunt in Arada, qui interpretatur miraculum. Quam pulcher ordo: cum profecti post opus lateris infrenamur, post frena in Ecclesiam introducimur, post habitationem Ecclesiae ad Christum montem ascendimus, in quo positi miramur da castrametati sunt in Maceloth, qui interpretatur coetus. In hac enim consistit multitudo credentium: unde potest dicere, Ecce quam
Abbreviated transcription (Latin):
iuissio quod alii malum granatum uocant quod aut ecclesiae gremii
significat quȩ omnem turbam credentium suo cortice tegit. Aut ua¬
ri&atem consonantium qui uirtutum unde scriptum. Multi tudinis
autem credentium erat corunum & anima una &rłq. Sicq diuisi sun
singuli gradus. ut omnes eadem conpage teneantur. Et profecti de remi¬
monphares uenerunt inlebna qua in laterem possumus uertere:
gimus agyptios in exodo lateres quas faciens populus ingemuit
Inde discimus it inere huius mundi nos nunc crescere Nunc decrescere &
st ordinem ecclesiasticum sȩpe ad laterum opus trans migrare: De le¬
na castramaati sunt in ressa. Ressa frenum inter pra&atur. Si enĩ post
ꝑfectum ad luti opera discendimus infrenandi sumus & cursus uagi atq
recipites scripturarum retinaculis dirigendi: De ressa castra m&at
sunt incȩlatha quȩ interprȩtatur ut uagi currentium gressus frenis

Expanded text:
divisio, quod alii malum granatum vocant. Hoc autem Ecclesiae gremium divisio, quod alii malum granatum vocant. Hoc autem Ecclesiae gremium significat, quae omnem turbam credentium suo cortice tegit; aut varietatem consonantiamque virtutum: unde scriptum est, multitudinis autem credentium erat cor unum, et anima una, et reliqua. Sicque divisi sunt singuli gradus, ut omnes eadem compage teneantur. Et profecti de Remmon Phares venerunt in Lephna, quam in laterem possumus vertere. Legimus Aegyptios in Exodo lateres, quos faciens populus ingemuit . unde discimus, itinere hujus mundi nos nunc crescere, nunc decrescere, et post ordinem ecclesiasticum saepe ad laterum opus transmigrare. De Lephna castrametati sunt in Ressa. Ressa frenum interpretatur, si enim post perfectum ad luti opera descendimus, infrenandi sumus, et cursus vagi atque praecipites Scripturarum retinaculis detinendi. De Ressa castrametati sunt in Celatha, quae interpretatur, ut vagi currentium gressus frenis
Abbreviated transcription (Latin):
tics sus pirauit rursum iacit. Aliud fundam̃tum & atrium id uestibu¬
lum uirtutis ostendens nobis. & illos quistant possecadere &qui cadant
os se resurgere. Numquid enim quicadit non resurgit: Et profectid
a seroth castra posuerunt inr&hina. hȩc est xii mansio & notandum quod
eliquȩ mansiones xvii quorum nunc breuiter catalogus describitur a
rethina us que as sion gaber. id est ad xxii mansiones sub pharam soli¬
tudinis nomine contineantur. R&hma inter pra&atur sonitus uel¬
aniperum. Ferunt enim lignum hoc multo tempore igne conseruare
ita ut si prunȩ ex illius cinere fuerint opertȩ usque ad annum perue¬
nient ex quo discimus post sepulchra concupis centiae & uestibula tran¬
re nos ad lignum quod multo tempore calorem ten& ut simus fer¬
uentes sp̃m &claro sonitu euangelia p̃dicemur. Profecti de r&hma
castra m&ati sunt inrem monphares quȩ inter pra&a tur mali punici

Expanded text:
gyptias suspiravit. Rursum jacit aliud fundamentum et atrium, id est, vestibugyptias suspiravit. Rursum jacit aliud fundamentum et atrium, id est, vestibulum virtutis: ostendens nobis et illos qui stant, posse cadere; et qui cadunt, posse resurgere. Numquid enim qui cadit non resurget? Et profecti Asseroth, castra posuerunt in Rethma: haec est duodecima mansio. Et notandum, quod reliquae mansiones XVII, quarum nunc breviter catalogus describitur. A Rethma usque Assion Gaber, id est ad XXII mansiones sub Pharan solitudinis nomine contineantur. Rethma interpretatur sonitus juniperi. Ferunt enim, lignum hoc multo tempore ignem conservare, ita quod si prunae ex illius cinere fuerint opertae, usque ad annum pervenient: ex quo discimus, post sepulcra concupiscentiae et vestibula transire ad lignum, quod multo tempore calorem tenet; aut simus ferventes spiritu, et claro sonitu Evangelia praedicemus. Profecti de Rethma castrametati sunt in Remmon Phares, quae interpretatur mali punici
Abbreviated transcription (Latin):
sidere in hac mansione legis latio &rełq Vsque ad finem exodi & quȩ con¬
tin& leuiticus & quȩ dam pars numeri describitur. Et profecti de solitu¬
dine sinai castra posuerunt insepulchris cum cupiscentiae ibi fastidiens cȩles
more ipsorum & iradĩ ascendit & rełq Vnde nominatus est locus sepulcra
concupiscentiae aequibus & docemur qui sapientiam dimisimus mundialẽ
Caegyptia solas contempsimus non debere murmurare contracae lestem
Alio quin si illa rursum uoluerimus appetere uorauimus usque ad nausia &
statim dñi igne ualde torquebimur: Desiderium nr̃m uertetur in tumu¬
os ut simus sepulchra de albata & rełq. Profecti de sepulchris concupi¬
centiae castram&ati sunt in aseroth quae uertitur in atrium & hoc pru¬
dens lector adtende quod post tot consumatam induo decim numero uir¬
utem quia superbit is rahel. Et in concupiscentiae sepulchris carnes e¬

Expanded text:
sidere. In hac mansione legislatio, et reliqua. Usque ad finem Exodi, et quae considere. In hac mansione legislatio, et reliqua. Usque ad finem Exodi, et quae continet Leviticus, et quaedam pars Numeri describitur. Et profecti de solitudine Synai, castrametati sunt in sepulcris concupiscentiae. Ibi fastidiens coelestin ore ipsorum, et ira Dei ascendit, et reliqua. Unde nominatus locus sepulcra concupiscentiae. E quibus edocemur, qui sapientiam dimisimus mundialem, et Aegyptias ollas contempsimus, non debere murmurare contra coelestem: alioquin si illa rursus voluerimus usque ad nauseam, et statim Domini igne valde torquebimur. Desiderium nostrum vertetur in tumulum, ut simus sepulcra dealbata, et reliqua. Profecti de sepulcris concupiscentiae, castrametati sunt in Aseroth, qui vertitur in atrium: et hoc prudens lector attende, quod post tot consummatam in duodecimo numero virtutem, quia superbit Israel, et in concupiscentiae sepulcris carnes Ae
Abbreviated transcription (Latin):
rina. Et profecti dealus castram &ati sunt in rafadim quȩ interptaturdis¬
solutio fortium uel sanitas fortium &ex eo quod in illa temptauit populus dñm
propter aquam contradictionis. Nomen temptationis locus accepit.
certedis solutio aut sanitas fortium. Refadim dicitur uel dis sipatus
ibi fuit a melechuel propter sanita tumis rahel. simulque notandũ quod post¬
nostemptamenta consigere: Profectique dera focdim castra posue
runt insolitudinemsinai. ad hunc locum xlmo septimo die peruenerun
dicentescriptura. Nensetertio egressionis siliorum isra hel exex
inuerticemontis sina i legem dacta. Vnde &pente coste celebratur sol¬
lempnitas & euangelu sacramentũ in sp̃s scĩ discensione completur
inai autem interptatur rubi non un ut supra in solitudine sin sed pluresi
principium sit hic perfectio. Aliud est enim unam aliud omnes gratics pos¬

Expanded text:
farina. Et profecti de Alus, castrametati sunt in Raphidim, qui interpretatur disfarina. Et profecti de Alus, castrametati sunt in Raphidim, qui interpretatur dissolutio fortium, vel sanitas fortium. Et ex eo quod illa tentavit Dominum propter aquam contradictionis, nomen locus tentationis accepit: ut certe dissolutionis aut sanitas fortium Raphidim dicitur, vel dissipatus, ubi fuit Amalech, vel propter sanitatem Israel. Simulque notanduaduersum nos temptamenta consrunt in solitudinem Synai. Ad hunc locum XLVII die pervenerunt, dicente Scriptura: Mense tertio egressionis filiorum Israel ex Aegypto, in vertice montis Synai legem datam, unde et Pentecostes celebratur solemnitas, et Evangelii sacramentum in Spiritus sancti descensione completur. Synai autem interpretatur rubi, non unus, ut supra in solitudine Sin, sed plures: ibi principium, sed hic perfectio. Aliud est enim unam, aliud omnes gratias pos
Abbreviated transcription (Latin):
procul aspicere. Haec mansio in exodo non hab&ur. sed scriptum est de ea
quod de mare rubro uenerunt ad de sertum sinquȩ est inter helim &s
& profecti de marerubro tastram&atisunt in desertum sint. Oc taua mansio
lic& iuxta ordine ex odi septima sit sed sciendum est quod omnes mansio us¬
que admontem sinai aeremum sinuoc&ur & extota prouincia locus un
mansionis nomen accepit. Sicut & moab quam urbis tam pro uinciae no¬
rimus ad eum locum dequo nobis sit dñs locuturus. grande odium mere¬
mur in imici. tunc uidemus ardere rubrum ecdesiȩ ꝑsecutionibus inflam¬
tra m&ati sunt indecha qui inter p̃tatur pulsatio iuxta quod dñs dicit.
Pulsate & aperi&ur uobis. & post ociauum numerum resurrectionis xp̃
incipimus sacramenta pulsare. Profecti sunt de depcha castram &atisunt
ialus. Alus inter p̃tatur fermentum quod tollens mulier miscuit in

Expanded text:
procul aspicere. Haec mansio in Exodo non habetur, sed scriptum est de ea, procul aspicere. Haec mansio in Exodo non habetur, sed scriptum est de ea, quod de mari Rubro venerunt ad desertum Sin, quae est inter Elim et Sina. Et profecto de mari rubro, castrametati sunt in desertum Sin. Octava mansio, licet juxta ordinem Exodi septima sit. Sed sciendum est, quod omnis mansio usque amansionis nomen acceperit, sicut et Moab tam urbis quam prouinciae norimus ad eum locum, de quo nobis sit dominus locuturus, grande odium mereamur inimici. tunc uidebimus ardere rubum et non comburi, inflamtrametati sunt in Daphelza, quae interpretatur pulsatio: juxta quod Dominus dicit, Pulsate et aperietur vobis. Et post octavum numerum resurrectionis Christi, incipimus sacramenta pulsare. Profecti de Daphelza, castrametati sunt in Alus. Alus autem interpretatur fermentum, quod tollens mulier, miscuit in
Abbreviated transcription (Latin):
bus ambulantes & aquam non inuenimus. uenerunt in mara quae exeo quod
aquam amaram habuit nomen accepit. Et profecti demara uenerunt in he¬
im quae in ari&es fortes uertitur. De amaritudine uenimus ad ari&es
robustos greges principes dequibus dicitur: Ad ferte dño filios ari&um.
Non occurrunt fontes pðrissimi nisi ubi magistrorum doctrina prorupit.
ro fecti sunt de helim castram &atisunt supermari rubrum. Quaeritur qu¬
modo post transitionem maris rubri & fortis mare & helim rursus ad mare
rubrum uenerunt. Nisi fortesinus quidam maris rubri pergentib: itinere
occurrit. Aliud est transire mare. aliud est in proximo figere taberna
ex quibus &icm monemur poste uangelicam disciplinam & crbos dulcis¬
simos trium phorum aperire nobis interdum mare & pr&erita discri¬
mina ante oculos poni quia multę differentiae est transire mare & mar

Expanded text:
bus ambulantes, et aquam non invenientes, venerunt in Mara, quae ex eo quod bus ambulantes, et aquam non invenientes, venerunt in Mara, quae ex eo quod aquam amaram habuit nomen accepit. Et profecti de Mara, venerunt in Helim, qui in arietis fortis vertitur, de amaritudine venimus ad arietes, et robustos greges, principes de quibus dicitur: Afferte Domino filios arietum. Non occurrunt fontes purissimi, nisi ubi magistrorum doctrina prorupit. Profecti sunt de Elim, et castrametati sunt super mare Rubrum. Quaeritur quomodo post transitionem maris Rubri, et fortis mare, et Elim, rursus ad mare Rubrum venerunt: nisi sinus quidam maris Rubri pergentibus, in itinere occurrit. Aliud est transire mare, aliud est in proximo agere tabernacula; ex quibus etiam monemur, post evangelicam disciplinam et cibos dulcissimos triumphorum, aperire nobis interdum mare, et praeterita discrimina ante oculos ponere, quia multae differentiae est transire mare, et mare
Abbreviated transcription (Latin):
agal magnitudo uel turris. Asumpta igitur fortitudine nobilite mur ino
& dñi. Aquilonis archana condempnemus illius que magnificentiam & tur¬
rem. Tamquam superbiam declinemus qui non ab austro est unde dñs uenit.
sed possessor aquilonis uenti frigidissimi. a quo ex cerdescunt mala super te¬
ram qui cum sit frigidis simus nomine dexter uocatur. fal sosibi a fumens uo¬
cabulum uirtutis. Pro fecti de achiroth transierunt permedium mare insolitu¬
dine & ambulantes uiam trium dierum ꝑ desertum. & ham castrama&atis
in mare quae interp̃tatur a maritudo post p̃dicationem euangelicam postta¬
bernacula trans migrantium. post a sumptam fortitudinem post confessionis
iobilitatem pericula rursus occurrunt. Vnde dedicimus cauendas semperi¬
sidics & dĩ miseri cordiam in uocandam. Unde & nobis inspiritali baptis mo
suffoc&ur pharao. Egressique mari rubro occurreremus sur inqua tribus die¬

Expanded text:
Magdal, magnitudo vel turris. Assumpta igitur fortitudine, nobilitemur in DoMagdal, magnitudo vel turris. Assumpta igitur fortitudine, nobilitemur in Domino, et domini aquilonis arcana condemnemus, illiusque magnificentiam, et turrem tanquam superbiam declinemus. Qui non ab austro est, unde Dominus venit, se possessor aquilonis venti frigidissimi, a quo exardescunt mala super terram: qui cum sit frigidissimus, nomine dexter vocatus, falso sibi assumens vocabulum virtutis. Profecti de Achiroth, transierunt per medium mare in solitudine, et ambulantes viam trium dierum per desertum Ethan, castrametati sunt in Mara, quae interpretatur amaritudo. Post praedicationem evangelicam, post tabernacula transmigrantium, post assumptam fortitudinem, post confessionis nobilitatem, pericula rursus occurrunt: unde scimus cavendas semper insidias, et Dei misericordiam invocandam esse: unde et nobis in spirituali baptismo suffocetur Pharao, egressique mari Rubro occurremur Sur, in qua diebus tri
Abbreviated transcription (Latin):
exirelo cus nomen accepit. Sochot quippe interpra&atur tabernaci
nitcs tabernaculorum est. Cum ergo exierimus figamus tabernacula¬
ientes ad adulteria pergendum & tunc defermento malitiae non com¬
medamus sed uestemus azimis sinceritatis & ueritatis Et pro fecti sunt¬
de sochot castram &atisunt in agham quae est in ex tremo solitudinis.
Tertio mansio est inquads̃ primum uid&ur in columna nubis perdiem &
in columna ignis ꝑ noctem. &ham in terp̃tatur fostitudo siue ꝑfectio.
randis fortitudo est aegyptum dimittere & inextrema solitudine cõn¬
rari. ex hoc in tellegimus sochot iuxta aegrptum fuis se. Etham int̃prae¬
tatur confinia e gẏpti &heremi. p̃ paremus ergo nobis fortitudinem ut
in luminati igne & eius auxilia obumbrati ad terram repromissionis po¬
simus per uenire. Profecti de &ham ingressi sunt ad parachirot qui¬
interpraxatur os nobilium. bel sephon autem interp̃tatur dñs aquilonis.

Expanded text:
ex re locus nomeex re locus nomenitas tabernaculorum est. cum ergo exierimus ex Aescientes ad ulteriora pergendum: et tunc de fermento malitiae non comedamus, sed vescamur azymis sinceritatis et veritatis. Et profecti de Soccoth, castrametati sunt in Ethan, quae est in extremo solitudinis. Tertia mansio est, in qua primum Deus videtur in columna nubis per diem, et columna ignis per noctem. Ethan interpretatur fortitudo, sive perfectio. Grandis fortitudo est, Aegyptum dimittere, et in extrema solitudine commorari; ex hoc intelligimus Soccoth juxta Aegyptum fuisse, Ethan intra confinia Aegypti et eremi. Praeparemus ergo nobis fortitudinem, ut illuminati igne, ejus et auxilio obumbrati, ad terram repromissionis possimus pervenire. Profecti de Ethan, ingressi sunt ad Phaaroth, quinterpretatur os nobilium. Beelsephon autem interpretatur dominus aquilonis.
Abbreviated transcription (Latin):
ccupant ac per hoc habitationem caelestis patriae non requirunt Sequi¬
ta decima die mensis primi alteradie paschȩ &rłq. Ramessa aquib:dam
iter p̃tatur commotio turbolenta uel amaritudo uel commotio cineȩ
nos uerius estimamus exprimi tonitrium gaudi ad hanc urbem in ex¬
tremis finibus aegypti populus congregatus est & tumulum huius mundi
dĩ in montem sinai audir&. Quod autem eloquia scripturarum in isti¬
s mundi rota appellaturtonitruum. ꝑsalmista clamat dicens. Voxtor¬
trui tui in rota. Cumque in mutati fuerimus ad euangelicam tubam & exci¬
tati toni truo ingacudia eximus in mense primo quando hiems prȩteriit
& habit sibi quando terra pariit & cuncta renouantur: Eximus quinto de¬
decimo diemensis in crastinum plenomensis lumine quando aegypti cir¬
cumdent & sepeliunt mortuos suos nec exeuntium inmitantur exei¬
plum & proficis centes numeras se castram &ati sunt in sochot. ii mansio
inquases atimos commedunt & primum tendunt. tabernaculum unde

Expanded text:
ccupant, ac per hoc habitationem coelestis patriae non requirunt. ta decima die mensis primi, altera die Paschae, et reliqua. Ramesse a quibusdam interpretatur commotio turbulenta, vel amaritudo, vel commotio tineae; nos verius existimamus exprimi tonitruum gaudii ad hanc urbem. In extremis finibus Aegypti populus congregatus est; et tumultum hujus mundiDei in monte Sinai audiret. Quod autem eloquia Scripturarum in istius mundi rota, appellant tonitruum, Psalmista clamat dicens: Vox tonitrui tui in rota. Cumque immutati fuerimus ad evangelicam tubam, exercitati tonitruo in gaudia eximus. In mense primo, quando hiems praeteriit, et abiit sibi, quando terra parturiit, et cuncta renovantur. Eximus quinto decimo die mensis, in crastino pleno mensis lumine, quando Aegyptii circumdant et sepeliunt mortuos suos, nec euntium imitantur exemplum, et proficiscentes ex Ramesse, castrametati sunt in Soccoth. Secunda mansio, in qua panes azymos comedunt, et primum tendunt tabernaculum, unde
Abbreviated transcription (Latin):
cum peccati. testes inuoco cacdum & terram iđ in auxilio bino terr& plebem iđ uerbo¬
nasua: Calum &terram acsidicer& testes uobis erunt cadum &terra quod si adoraio
deos alienos. caelum uocabis non plu& super terram & terra non germinauit fr
& dic&is quando ad orauerunt haec hisunt & testes quiinuocati sunt suꝑnos siadorauera
os alienos. Aliter calum & terram animarum & corpus significare possunt uel in carno
robustammanum contra ser extentum que brachium iđ inpugnis. Pertresciuitates quassi

Expanded text:
modum peccati. Testes invoco coelum et terram, id est in auxilio bino. Terret plebem, id emodum peccati. Testes invoco coelum et terram, id est in auxilio bino. Terret plebem, id ena sua coelum et terram; ac si diceret: Testes vocis erunt coelum et terra, quod si adoraveritis deos alienos, coelum vocabis, non pluet super terram, et terra non germinabit fructum suum. Et dicetis, Quando adoraverint hic? Hi sunt testes, qui invocati sunt super nos, si adoraverimus deos alienos. Aliter coelum et terra, animam et corpus significare possunt, vel incarnationem Robustam manum, brachiumque extentum, id est in pugnas. Per tres
Abbreviated transcription (Latin):
fillos quiante logem in lege fuerunt ut abraham isaac & iacob uelgentes que non ꝑ¬
runt adbabtis mum uel illos qui contra babtismum fiunt ueliud eorum populum qui
rediderunt xp̃o cumlege babtisii. Terram uero repromissam intrantes signifi
babtismum accipientes &inecdesiam manentes: r euersio autem illorum inqua faci
puena ante &r&ro demonstrat pugnam corporis & animae. Hiquoque fiunt in
lum adunitatem legis xp̃i nonenim transibis iordanem istum dualiter exsententia
ocdixit. Vocem uerborum illius audistis iđ legem uerhicpars prototo dr̃ & form.
tus tionuidistis. forsitan enim siuidissent formam fecissem imaginem non uidistis
aliquam similitu dinem magestatis dĩ illius d̃ semulatur iđ quando non excedimus

Expanded text:
ab, significat illos qui ante legem in lege fuerunt, ut Abraham, Isaac et Jacob; vel gentes quae perveab, significat illos qui ante legem in lege fuerunt, ut Abraham, Isaac et Jacob; vel gentes quae pervenerunt ad baptismum; vel illos qui contra baptismum fiunt, vel videt populum qui non crediderunt Christo, cum lege baptismi. Terram vero repromissam intrantes, significant baptismum accipientes, et in Ecclesia manentes. Reversio autem illorum, in qua facit pugna ante et retro: demonstrat pugnam corporis et animae. Hi quoque fiunt inter nientium ad unitatem legis Christi. Non enim transibis Jordanem istum. Dum aliter haec sententia hoc dixit. Vocem arborum illius audistis, id est legem; vel hic pars pro toto dicitur, et formam penitus non vidistis. Forsitan enim si vidissent formam, fecissent imaginem: non vidistis aliquam similitudinem majestatis Dei illius. Deus aemulator, id est quando non excedimus
Abbreviated transcription (Latin):
piam. &rłq Arbogmons est aroerciuitatis galaad. regio moab ab occidente bas
ciuitas demedio tribus mannasse cestam diuisionem hab& inter corpus & animam
er aitualem & contemplatiuam uitam. Interhistoriam & sensum regio & ciuitatis cunctas
ressum gessum fonsest & magnilocus iair & mair unus uirem usque ad medium id ÷
daes usque ad torrentem eboch id est usque ad occidentem usque adiordanen ad aqui¬
imcenerent adoccidentem &usque admare desesti ad occidentem sair daes montis pas
dd exteram pastem. Expediti p̃cedite usque hanc iumenta in ac sententia .sil oston¬
hoc dr̃ multos in aegypto uiderunt deos qui non potuerunt saluare plebem nisi
lud interra Imaginem bonis uiderunt In hocautem it inere plenitudo ostendit᷑
tenim interram repromissam uenerunt quod signĩf plenitudinc̃ legis quae popu
aest & inplenitudinemdum sensus defuerit. Aliterremanentes interramoab

Expanded text:
a. Arbog mons est. Aroer civitas, Galaad regio. Moab ab Occidente. Basan civitas de medio tribus Manasse, certam divisionem habet inter corpus et animam, inter actualem et contemplati vam vitam, inter historiam et sensum, regio et civitates et cuncta Basan. Gessum fons est, et Magati locus. Jayr et Machir unus vir est. Usque ad medium, id est sacerdos usque ad torrentem. Eboc, id est ad occidentem usque ad Jordanem. Ad aquilonem venerunt ad occidentem, et usque ad mare deserti. Ad occidentem Sairdas montis. Pascha ad dexteram partem. Expediri, usque hoc, jumenta. In hac sententia tria ostenoelo: ideo hoc dicit, quod multos in Aegypto viderunt deos, qui non potuerunt salvare plebem, nisi Dominus, velut in terra imaginem bovis viderunt. In hoc autem itinere plenitudo ostenditurPlenam enim in terram repromissam venerunt: quod significat plenitudinem legis, quae populo data est in plenitudinem, dum sensus defuerit. Aliter remanentes in terra Mo
Abbreviated transcription (Latin):
uidua mostuo diuboolo quadra genarius autẽ numer flageallorũ quo dem¬
delinquentes cecdim̃ si in hoc penitentiȩ tẽpore uulnerib flagellem᷑. Sin
tis rnurea frugestuus. qđ significut᷑ illud qđ a postol: ugit sinosuobi
uita unius cuiusq doctoris ex primit̃: ultergoscripturia doctorib
preparare carnalia aquib spiritalia consequent᷑ auditores.
ipsi sunt enĩ boues terentes & sepurantes in areu iđ in ecdesict palcu
frugesq seqͣ Siquando fr̃s hubicuuer̃ simul&imus exeis absq libe
mostuus fuerit &rł ⁊uidaliudinfigura demonstrut nisi qđ unus quaisq
euuangelii predicator itadeb& inecclesiu luborare ut de suncto frrati¬
uib&ur mulier expuere nons nesine signo hs opprobru. culcium̃ areñ

Expanded text:
bolo. CAPUT XXV. Quadragenarius autem numerus flagellorum, quo deldelinquente caedimus, si in hoc tempore poenitentiae vulneribus flagellemur. Si os bovi vita uniuscujusque doctoris exprimitur. Vult ergo Scriptura doctoris praeparari carnalia, a quibus spiritualia consequantur auditores. Ipsi sunt enim boves terentes et separantes in area, id est in Ecclesia, paleas frugesque. Sequitur: Quando fratres habitaverint simul, et unus ex eis absque libesceretur, quid aliud in figura praemonstrat, nisi quia unusquisque euangelii praedicator ita debet in ecclesia laborare, ut defuncto fratrn eius faciem iubetur expuere, non sane sine signo huius obprobrii, ut calciamento
Abbreviated transcription (Latin):
tis unus contra aliquẽ sedinore uorum uel trium testium stabitonine
uerbum. Lic&istorialiter hoc seriandum est tumen contra quos
nium uocare sensus quippenri ad astatio sine histestib: non hab& fidem

Expanded text:
timonium unius contra aliquem, sed in ore duorum vel trium testium stabit omne timonium unius contra aliquem, sed in ore duorum vel trium testium stabit omne verbum. Licetnium vocare. Sensus quippe nostri et attestatio sine his testibus non habent fidem
Abbreviated transcription (Latin):
uippe cumamieo imus quotiens adintuendu subdittrum de¬
ctu conuestimur & simpliciter cum delir quentium uitia
nun ntenuone resccamus: sed securis ma imfigit cuis
mere patio plus quam neces secst in aspertutem pertuhit.
ferrum que demu nubrio prosilit cum de correptione se¬
modurroi excedit & amicum pertutit quiaudico rei
suum prolata contumelia aspiricli dilecuone incerficit
rreptinum que mensi ud hodium proruit sihuerimo do¬
ratu inerepatio plus quam debult cibdigit porihisqͥmncaue
ligna pereutit & proximum extinguit. Ad tresnecesscesturbes fugiat
utinuna illorum defensus uiuat quasi ad penitentiae lamentu conuer¬
sus inunitate sacramenti si bspe fide & caritute abscondinr reus
p&rati homicidii non ten&ur quemex tincti proximus cum uener
non occidit: Quia cum districtus uidex uenerit qui se nobis perate
consortium uxit & ab illo proculdubio culpareatum nonex edieq
sub illius uenia spesfides caritus abscondit. sequitur non stahites¬

Expanded text:
ua. Ad silvam quippe cum amico imus, quoties ad intuenda subditorum delicta convertimur. Et simpliciter cum delinquentium vitia sua intentione referamus. Sed securis manus figit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit. Ferrum quoque de manubrio prosilit, cum de correctione sermo durior excedit. Et unicum percutit, qui auditorem suum prolata contumelia a spirituali dilectione interficit. Correpti namque mens ad odium proruit, si huic immoderata increpatio plusquam debuit addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si, ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe, fide ac charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur; eumque exstincti proximus et cum invenerit non occidit. Qconsortium junxit, ab illo procul dubio culpae reatum non expetet quem sub illius venia spes, fides, charitas, abscondit. Sequitur: Non stabit tes
Abbreviated transcription (Latin):
uero proph&e uel apłi intelleguntur. proiciuntur a prodio ⁊uidomi
nauam edificauerunt similiter quiuineam plantauerunt aut qui ix¬
ren desponderunt quinom possunt diui nemilitiae seruire quise ⁊nunt
enicus seculuribus. homo quoque formidolosus & pauicorde proici:
epigna nec uuere fuciat cordu fratrum suorum. Non potestenimarr¬
ta esciam nor pssunt bella proeliare. si quando accesiri ad expus¬
undum ciurtutem id estcorporis inquaciuitate her&ici ueluitio
offeres illi pacem idestxpm ad credendum sireceperit. osque postes
dest fidei uel pennto ae. & serui & tibi percuties idestinpenitentia
uernum dictu emi masculini iđ qui sunt superbi. absque mua¬
suogenere potest demonstrure cuius cedis reus ignorutur iđ ciubou
adł ominibas in pastebonu muiores nutu &iudices prop&be& a ph¬

Expanded text:
. Ejiciuntur ex praelio qui novam domum aedificaverunt, simul qui vineam plantaverunt, aut qui uxorem desponderunt, quia non potest divinae militiae servire, qui servit negotiis saecularibus. Homo quoque formidolosus et pavidus projicietur e pugna, ne pavere faciat corda fratrum suorum. Non potest arrTales enim non possunt bella praeliare. Si quando accesseris ad oppugnandam civitatem, id est corporis in aqua civitate haeretici, vel vitia. Offeres illi primum pacem, id est Christum ad credendum. Si receperit usque portas, id est fidei vel poenitentiae, et serviet tibi, percuties, id est in poenitentia vel vindicta. Generis masculini, id est qui sunt superbi. Absque mul Adam cum suo genere potest demonstrari; cujus caedis reus ignoratur, id est diabolus ab hominibus in parte bona. Majores natu et judices, et p
Abbreviated transcription (Latin):
pns q esc prentem diocu inuenitur apudgentile esi suobisst repertu
qpostecdeed primum auferre omnem superst conis uimiudetiss & per
A li minustudio ueritatis as sumere e ulletum a pudrendes supiatu est
cirmisaditiaaliqua uel superstione sit cmixta Si hgoueris moctues
in coires usque nom poterit fucerefilium dilecte aerđ Inho exp̃s eudui

Expanded text:
 sapienter dicta invenitur apud gentiles, quasi a nobis sit reperta. Oportet de ea primum auferre omnem superstitionis immunditiam, et sic illam in studio veritatis assumere. Nulla enim apud gentiles sapientia est, cui immunditia aliqua vel superstitio non sit admista. Si habuerit homo duas uxores, usque, non poterit facere filium dilectae, et reli
Abbreviated transcription (Latin):
a non sensum qua sicupra id est eccła & ceruo id esta postolorum
populo  sanguinemillorum non comedas sedeffundas in terrar
ꝑbioc indicaturnos nonopostere magno peret de meritis incerpre¬
ri sed iniudicium ecła effundere obscruabis mensem i desi
imnfidem mhil in uerbis infructuosis nihilaudientiac sccularis

Expanded text:
 non sensum. Quasi capra, id est Ecclesia; et cervo, id est apostolorum populo. Sanguinem illorum non comedas, sed effundas in terram. Per hoc indicatur nos oportere magnopere de meritis interpretari, sed in judicium Ecclesiae effundere. Observabis mensem, id estcam fidem nihil in verbis infructuosis, nihil audientiae saecularis
Abbreviated transcription (Latin):
sepelimur cũ xpo ꝑbaptis mumquasia mortuis trarns euntes ad uite noui¬
tatẽ quid inpente coste propter gratiamsp̃s sci & remissionẽ peccatoꝵ¬
niotius dẽm̃sis quando sigurantur tocbernacula propt̃ hanc uitoem non
diligendam eo quod sit breuis hoc enim significat. habitatio in taber na
& mors diuini. balim incuius nece error ꝑsidie percrucẽ int̾ imitur
sit que de madianitis prȩdediuisio exea animarum oblatio in tabernaculodi:
post haec filii ruben & gad & dimidia tribus manas se iumenta innumera
habentes circa iordanem possessionem uolunt & in terra repromissionis
hereditatem habere nolunt figurantes quos multa mundi implicamenta

Expanded text:
sepelimur cum Christo per baptismum, quasi a mortuis transeuntes ad vitae natisepelimur cum Christo per baptismum, quasi a mortuis transeuntes ad vitae nativitatem; quid in Pentecoste propter gratiam Spiritus sanctjejunio ejusdem mensis, quando figuntur tabernacula propter hanc vitam non diligendam, eo quod sit brevis; hoc enim significat, Habitatio in tabernacuet mors divini Balaam, in cujus nece error perfidiae perimitur; sed quae de Madianitis praedae divisio, et ex ea animarum oblatio in tabernaculo Dei. CAPUT XXXII. Post haec filii Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse, jumenta innumera habentes, citra Jordanem possessionem volunt, et in terra repromissionis haereditatem habere nolunt: figurantes, quod multos mundi implicamenta
Abbreviated transcription (Latin):
tum perim& tam pla cari dñm cum carnis uincitur desiderium.
Post haec numeratur rursus populus numerantur & leuitae & interfectis pri¬
mis carnibus nouus populus dĩcenseatur ut cęlestem hereditatem ꝑcipiat.
terram repromissionis ingressi. sic in euangelio scriptum est. Multi sunt uo¬
cati pauci uero electi. quod autem duo tantum ingrediuntur ostendit ex
troque populo caelestem uitam adipisci. uel propter ducs uites acci
& contem plationis. De hinc quinque filiae salphat dĩ iudicio hereditatem ac¬
cipiunt inter fratres suos quia nec legis plebs ab euangelii passione excludit
lp̾at quippe umbra fortitudinis inter praeatur quia in lege subum
moysi in monte succedit. Legi enim succedit euuangeliũ in quo pre cep¬
& qui inkalendis propter innouationem uitȩ & quid inpas cha quando con¬

Expanded text:
tum peremit; tum placatur Dominus, cum carnis vincitur desiderium. tum peremit; tum placatur Dominus, cum carnis vincitur desiderium. CAPUT XXVI. Post haec numeratur rursus populus, numerantur et Levitae: et interfectis primis carnibus, novus populus Dei censeatur, ut coelestem haereditatem percipiat. terram repromissionis ingressi; sic et in Evangelio scriptum est, Multi sunt vocati, pauci vero electi. Quod autem duo tantum ingrediuntur, ostendit ex utroque populo coelestem vitam adipisci: vel propter duas vitas, actionis et contemplationis. Dehinc quinque filiae Salphat, Dei judicio haereditatem accipiunt inter fratres suos, quia nec legis plebs ab Evangelii passione excluditur. CAPUT XXVII. Salphat quippe umbra fortitudinis interpretatur, quia in lege sub umbra XXX. Post haec Jesus Moysi in monte succedit, legi enim succedit Evangelium, in quo praecep; quid in kalendis 459 pro invocatione vitae; quid in pascha, quando con
Abbreviated transcription (Latin):
malo appositus est. Idumea uero id est sanguinea ecclesiam significat quȩ xp̃i
possessio est. Seir pilosus interpraatur diabolum significans cuius here
ens interp̃tatur diabolum significat labientem hominum peccata. Cuius
xtrema perdentur id est in aduentuxp̃i. cineus quoque diabalũ sign
uel populum totius mundi nidumtuum id est pompam tuam in suꝑbia elec¬
tus idest inpeccatis destirpe cah id dec̃medito. asur capiatte id est xp̃s spiri¬
iliter. Asur enim fortis uel uincens interpra&atur. Quod utrumqui
conuenit. Haec quoq: supradicta possunt conuenire. Infiguram gentium infi¬
dem ꝑuenientium quis uicturus est id utinam uiuus essem quando haec ue¬
iunt aliter quis uenturus est sic intellegendum est quasi dixiss& pa¬
ut dicitur. multi sunt uocati uel quis uicturus est id non de hominibus ihs
temporis ueniunt id est romani ueniunt de italia a facie solis id est sc̃iafa

Expanded text:
malo oppositus est. Idumaea vero, id est sanguinea, Ecclesiam significat, quae Christi malo oppositus est. Idumaea vero, id est sanguinea, Ecclesiam significat, quae Christi possessio est. Seyr, pilosus interpretatur, diabolum significat, cujus haereditas ens interpretatur, diabolum significat, lambentem hominum peccata; cujus extrema perdentur, hoc est in adventu Christi. Cyneus quoque diabolum significat, vel populum totius mundi. Nidum tuum, id est pompam tuam. In superbia ejectus, id est, in peccatis. De stirpe Cain, id est de commedio. Assur capiat te, id est Christus, spiritualiter. Assur enim fortis vel vincens interpretatur, quod utrumque Christo convenit. Haec quoque supra dicta possunt convenire in figuram gentium, in fidem pervenientium. Quis victurus est: sed utinam unus esset, quando haec veniunt. Aliter quis ut dictum est, Multi sunt vocati, vel quis victurus est, id est de hominibus Jesu tempore. Veniunt, id est, Romani veniunt de Italia: a facie solis, id est, sancti
Abbreviated transcription (Latin):
expersonam populi dicitur le enauero ex persona ec cła uel animae scãe.
lus audebit id est her&icorum nuntii autem quos dicit balach missis si
balam suggestiones diabolicas significat. stella ex idest maria stella enim in
cȩlos ita & exiuit claritas ab illa sic ex maria claritas idest xp̃s ortus est un
is rahel hoc dexp̃o profortitudine dicitur uirga caro xp̃i intellegitur
stellam quoque ex iacob exclesia axp̃o uel apopulo primitiuo potest significari
& per uirum populus xp̃ianus. haec quoque stella ex iacob animam ascõ signi¬
ficat. Vir quoq hoc intellectu sensum perfectum. duces moab id est duces
diaboli uel uitia &peccata. moab autem pater populi inter pranatur. filii
quoque sed qui appositus intellegitur filios diaboli in hoc significant loco qui

Expanded text:
ex persona populi dicitur; leaena vero, ex persona Ecclesiae, vel animae sanctae. ex persona populi dicitur; leaena vero, ex persona Ecclesiae, vel animae sanctae. Nullus audebat, id est haereticorum. Nuntii autem quos dicitur Balaac misisse ad Balaam, suggestiones diabolicas significant. Stella ex Jacob, id est Maria. Stella enim in coelo sita, et exit claritas ab illa; sic ex Maria claritas, id est Christus ortus est, unde Israel hoc de Christo pro fortitudine dicitur. Virga caro Christi intelligitur. Per stellam quoque ex Jacob, Ecclesia a Christo vel a populo primitivo potest significari; et per virgam populus Christianus. Haec quoque stella ex Jacob, animam a sancto significat; virga quoque haec intellectus sensum perfectum. Duces Moab, id est duces diaboli, vel vitia et peccata. Moab autem pater populi interpretatur. Filii quoque Seth, qui oppositus intelligitur, filios diaboli in hoc significant loco, qui
Abbreviated transcription (Latin):
hic historiter depopulo isrł locutus est horti enim ecclesiae demonstrat quod
dicit iuxta fluuios iuxta doctrinas apostolorum potest intellegi quasi cȩdri id ÷
procelsi tudine uirtutum pro pe aquas: intellegendum est sicut de fluuiis si
diximus. Aquaenim destella fluens doctrinam uel baptismum intellegitur.
uam xp̃s intellegitur cuius semen erit in aquas multas idest in multos cr¬
tes similis renoceroti hoc est bestiȩ unicornis qui promagni tudine uel fosti¬
tudine uel unitate comparatur qu&e &iam figuram pauli apostoli tenere dicit᷑
qui cum unalege fuit ante quam uenis s& innouum testamentum. filia inua
id est sapientia uel diuinitas honestas eius idest sc̃i angeli gentes uitia ueldȩ¬
s uel her&icos ostendit. Quod quȩ dicitur os saeorum opera uel exem
her&icorum ostenduntur. sagittis id testimoniis quando leo ex pate xp̃i uel

Expanded text:
quae historialiter de populo locutus est. Ortam enim Ecclesiam demonstrant, quod quae historialiter de populo locutus est. Ortam enim Ecclesiam demonstrant, quod dicit, Juxta fluvios; juxta doctrinas apostolorum potest intelligi, quasi cedri, id est sancti, pro celsitudine virtutum. Prope aquas, sic intelligendum est sicut de fluviis supra diximus, aqua enim de stilla fluens, doctrina vel baptismum intelligitur.baptismum intelligitur. Cujus semen erit in aquas multas, id est, in multos credentes. Similis rhinoceroti: haec est benedictio unicornis, quae pro magnitudine vel fortitudine unitati comparatur, quae etiam figuram Pauli apostoli tenere dicitur, qui cum una lege fuit, antequam venisset in Novum Testamentum. Filia in via, id est, sapientia, vel divinitas. Hostes ejus, id est sancti angeli, gentes, vitia vel daemones, vel haereticos ostendit. Quodque dicitur, Ossa eorum opera vel exercitia haereticorum ostenduntur. Sagittis, id est testimoniis; quando leo, ex parte Christi, vel
Abbreviated transcription (Latin):
confessionem fidei uere more her&icorum quae illis ess& inbenedictu
cam seruarent. quod autem in parabolam dicit filius beor dixit. Homo cuius
obduratus est oculus ostendit quod perspeculum nunc uidemus & exparte
proph&comnus uel ceste quod in extasi intellexit mysterium. quod ue
oculus hab& apertos hoc id est quod supra eo quod dicit fluit aqua destilla illius¬
ostendit quod de is rł multus populus crescer&. sequitur. illius erit in aquas multas.
uae uero multę populi sunt uel certe aquadoctrina euangelica quae de ap¬
lis fluit qui erant de semine iacob quod que sequitur toller&ur propter agag
rex eius proph&ia est desaul qui eo quod parcer& regiagag prouocauit inse iram
ii. Quod quedicit uidebo illum sed non modo &rełq. quamquã de populo
uenit dici eo quod futurum erat ut in regnodauid & salomonis nimis gloriosus

Expanded text:
confessionem fidei verae, more haereticorum, quae illis etiam in benedictconfessionem fidei verae, more haereticorum, quae illis etiam in benedictionem, si eam servarent. Quod autem in parabolam dicit: Filius Seor, homo cujus obduratus est oculus, ostendit quod per speculum nunc videmus, ex parte prophetamus; vel certe quod exstasi intellexit mysterium. Quod vero cadens oculos habet apertos, hoc idem est quod supra, et dicit, Fluit aqua de stilla illiusostendit quod ex Israel multus populus crescere. Sequitur: Illius erit in aquas multas. Aquae vero multi populi sunt, vel certe aqua, doctrina evangelica, quae de apostolis fluit, qui erant de semine Jacob. Quodque sequitur, Tolletur Agag rex ejus, prophetia est de Saul, qui eo quod parceret regi Agag, provocavit se iram Domini. Quodque dicitur, Videbo illum, sed non modo, et reliqua, quoque de populo convenit dici, eo quod futurum erat quod in regno David et Salomonis nimis gloriosus