comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
impossibilia st̃ apud
homines: possibilia
sũt apud deũ. Ecce
enĩ camelus deposito
gilbi sarchina per fo¬
ramen acus transit
Hoc est diues et pu¬
blicanus relicto on̾e
diuiciarũ. contẽpto
censu fraudiũ augu¬
stã portã artãq mã
que ducit ad uitam
ascendit. R Oquam

Expanded text:
impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Ecce enim camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit , hoc est, dives et Publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
Uecte festa ecclesie
colũt qui se ecclesie fi
esse cognoscũt Hec
enũ oimi credenciũ mr
est: que natos ad mor¬
tem regenerat ad sa-¬
Het est post sinago¬
gã quidem uocatã:
sed ante sinagogam
promissa. Hec enĩ iã
in pͥmo hoĩe prefigu¬
rata est. Nã sicut ex
iade latere fabricata
est eua: ita ex xp̃i cor¬
pore et nuluere redep̃ta
redemit ecclesia. iiĩ¬
Het intra archain
diliuuo exundãte ser¬
uata crucis bñficium
et baptismatis miste¬
riũ presignauit. Hãc
sa ra sterilis et despe¬
rata in senectute unico
pignore fecunda pre¬

Expanded text:
ecte festa Ecclesiae colunt, qui se Ecclesiae filios esse recognoscunt. Haec enim omnium credentium mater est, quae natos ad mortem, regenerat ad saaec est post Synagogam quidem vocata; sed ante Synagogam promissa. Haec enim jam in primo homine praefigurata est. Nam sicut ex Adae latere fabricata est Eva; ita ex Christi corpore et vulnere redempta crevit Ecclesia. Haec intra arcam diluvio exundante servata, crucis beneficium et Baptismatis mysterium praesignavit. Hanc Sara sterilis et desperata in senectute unico pignore fecunda pr
Abbreviated transcription (Latin):
kim altaris uel
templi festiuitatem
colinꝰ si fideliter ac
diligenter attendimꝰ
et sc̃e ac iuste uiuimꝰ
quitqͥt in templis ma¬
nufactis agitur. totũ
nobis spirituali edifi

Expanded text:
i, altaris vel templi festivitatem colimus, si fideliter ac diligenter attendimus, et sancte ac juste vivimus, quidquid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
b hoc enĩ quedã
siue sub patris
siue sb̃ filii sine sub
sp̃c sc̃i apellatione pro¬
mũtur ut cõfessio fi¬
deliũ in t̾nitate non

Expanded text:
b hoc enim quaedam sive sub Patris, sive sub Filii, sive sub Spiritus sancti appellatione 302 promuntur, ut confessio fidelium in Trinitate non
Abbreviated transcription (Latin):
Bene ergo ista lc u¬
dificultas loquendi
cor nrm ad intelligẽ¬
ciã trahit et ꝑ ĩfirmi-¬
tatẽ nr̃ãm celestis doc¬
trina nos adiuuat.

Expanded text:
Bene ergo ipsa difficultas loquendi cor nostrum 396 ad intelligentiam trahit, et per infirmitatem nostram coelestis doctrina nos adjuvat:
Abbreviated transcription (Latin):
Rex enĩ erit suꝑ nos
Et eruꝰ nos quoq
sicut om̃s gentes. et
iuidicabit nos rex nr̃.
et egredietur ante noꝰ
et pugnabit bella no¬
stra pro nobis. Et au¬
dunt samuel omĩa
uerba ppłi et locutus
est ea in aurib dñ
Dixit autẽ dñs sa
mueli. Audi uocẽ eoꝵ
et cõstitue suꝑ cos
regẽ. Et ait samuel
ad uiros israel. Uadat

Expanded text:
rex enim erit super nos et erimus nos quoque sicut omnes gentes et iudicabit nos rex noster et egredietur ante nos et pugnabit bella nostra pro nobis et audivit Samuhel omnia verba populi et locutus est ea in auribus Domini dixit autem Dominus ad Samuhel audi vocem eorum et constitue super eos regem et ait Samuhel ad viro
Abbreviated transcription (Latin):
rit tinmient ambe ãu¬
res eius. In die illa su¬
scitabo adu̾sũ heli oĩa
q̃ locutus sũ suꝑ domũ
eiꝰ. incipiã et conplebo.
Predixi enĩ ei ꝙ iudi¬
caturus essem domũ¬
ciꝰ in eternũ pp̃ iniͥ¬
tatẽ eo ꝙ nouerat ĩ¬
digne agere filios su¬
os et nõ corripuit eos
Idcirco iuraui domui
heli. ꝙ nõ expedietur
iniqͥtas donius eius
uictimis et nun̾ib
usq in eternũ. iiĩ¬
Dormit autẽ sa
muel usq mane. ape¬
ruitq hostia domus
diũ. Et samuel tune¬
bat indicare uisionẽ
Uocauit ergo heli
samuelẽ. et dixit sa¬
muel fili mi. Qui res¬
pondens ait presto
sũ. Et interrogauit
eũ. Quis est sermo
quẽ locutus est ad te

Expanded text:
ambae aures eius in die illo suscitabo adversum Heli omnia quae locutus sum super domum eius incipiam et conplebo praedixi enim ei quod iudicaturus essem domuius in aeternum propter iniquitatem eo quod noverat indigne agere filios suos et non corripuit eos idcirco iuravi domui Heli quod non expietur iniquitas domus eius victimis et muneribus usque in aeternum dormivit autem Samuel usque mane, aperuitque ostia domus Domini. Et Samuel timebat indicare visionem Vocavit ergo Heli Samuelem, et dixit: Samuel, fili mi. Qui respondens, ait: Praesto sum. Et interrogavit eum: Quis est sermo, quem locutus est ad t
Abbreviated transcription (Latin):
gis qui reguaturus ẽ
suꝑ eos. Pixit itaq sa¬
muel omĩa uerba dñi
ad ppłm qui petierãt
a se regẽ et ait Hoc
erit ius regis qui im¬
peraturus est uobis.
filios urõs tollet. et
ponet in turribz suis.
Facietq sibi equites
et precursores quadri¬
garũ suarũ. et cõsti¬
tuet sibi tribunos et
centuriones et arato¬
res agroꝵ suoꝵ et
messores segetũ. et fa¬
bros armoꝵ et curriũ
suoꝵ. Nilias quoq ue¬
stras faciet sibi unguẽ¬
tarias et focarias et
panificas Agros qͦq
uestros et uinecis et
oliueta optima tollet
et dabit seruis suis.

Expanded text:
is, qui regnaturus est super eos. Dixit itaque Samuel omnia verba Domini ad populum, qui petierat a se regem, et ait: Hoc erit jus regis, qui imperaturus est vobis: Filios vestros tollet, et ponet in curribus suis, facietque sibi equites et praecursores quadrigarum suarum, et constituet sibi tribunos, et centuriones, et aratores agrorum suorum, et messores segetum, et fabros armorum et curruum suorum. Filias quoque vestras faciet sibi unguentarias, et focarias, et panificas. Agros quoque vestros, et vineas, et oliveta optima tollet, et dabit servis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
men de muliere hac
pro fenore qd̃ cõmoda¬
sti dño. Et abierunt
Uisitauit ergo dñs
annã et cõcepit et pe¬
perit tres filios et duaᷤᷤ
filias: et magnificatꝰ
est puer saiuel ante¬
Heli autẽ erat senex
ualde et audiuit oĩa
q̃ faciebãt filii sui in¬
uniu̾so israeli. et quo¬
modo dormiebãt cũ
mulierib q̃ obserua¬
bant ad hostiũ taber¬
naculi. et dixit eis.
ego audio ut trasgre
Si peccauit uir ĩ ui¬
rũ placari ei potest ds̃.
Si autẽ indeũ pectaue
rit: quis orabit pro
eo: Et nõ audierunt
uocẽ prĩs sui: qr uoluit
Puer autẽ samuel
proficiebat atqz cresce-¬
ad eũ. Hec dicit dñs
Nũquid nõ aꝑte re¬
uelatus sũ domui pa¬
tris tui cũ esset ĩ egyp¬
to ĩ domo pharaonis
et elegi eũ. ex oĩb tri¬
bub ifrael in sacerdo¬
tẽ ut ascendet ad al¬
tare meũ. et adoleret
mͥ uicensũ et portaret
ephot corã me.

Expanded text:
men de muliere hac, pro fenore quod commodasti Domino. Et abierunt Visitavit ergo Dominus Annam et concepit, et peperit tres filios, et duas filias, et magnificatus est puer Samuel apuHeli autem erat senex valde, et audivit omnia quae faciebant filii sui universo Israeli: et quomodo dormiebant cum mulieribus, quae observabant ad ostium tabernaculi, et dixit eis: ego audio, res peSi peccaverit vir in virum, placari ei potest Deus: si autem in Dominum peccaverit vir, quis orabit pro eo? Et non audierunt vocem patris sui: quia voluit Puer autem Samuel proficiebat, atque crescead eum: Haec dicit Dominus: Numquid non aperte revelatus sum domui patris tui, cum essent in Aegypto in doet elegi eum ex omnibus tribubus Israel mihi in sacerdotem, ut ascenderet ad altare meum, et adoleret mihi incensum, et portaret ephod coram me:
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ. Congregati
ergo uniu̾si maiores
natu israel uenerũt
ad samuelẽ in rama¬
tha. dixerũtq ei.:
Ecce tu senusti. et
filii tui nõ ambulãt
ĩ uiis tius cõstitue
nobis regẽ ut uidicet

Expanded text:
III. « Congregati ergo universi majores natu Israel, venerunt ad Samuelem in Ramatha, dixeruntque ei: Ecce tu senuisti, et filii tui non ambulant in viis tuis, constitue nobis regem, ut judicet
Abbreviated transcription (Latin):
est autẽ cũ senu¬
isset sainuel posuit
filios suos iudices is
hel. et nomẽ scd̃i abia
uidicũ bersabee.
Et nõ ambulauer̃t
filii eiꝰ in uiis eius: s
declinauerũt post a

Expanded text:
est autem cum senuisset Samuhel posuit filios suos iudices Isrhel et nomen secundi Abia iudicum in Bersabee et non ambulaverunt filii illius in viis eius sed declinaverunt post
Abbreviated transcription (Latin):
corã hely. et sermo
diũ erat preciosus.
Indieb illis nõ erat
uisio manifesta. Fac¬
tũ est ergo indie qͣdã
heli iacebat in lecto
suo et oclĩ eiꝰ calliga¬
uerãt. ne poterat uid̾e
lucernã dei antequã
extingueret᷑. Samuel
autẽ dormiebat in
templũ diũ ubi erat
archa dei. Et nocauit
dñs samuelẽ. Qui res¬
pondens ecte ait ego.
Et cucurrit ad heli.⁊
dixit Ette ego: uocasti¬
enĩme. Qui dixit. nõ
uit Et adiecit dñs rur¬
sũ uocare samuel.
Consurgẽs qz samuel
abiit ad heli. et dixit
Ette ego qr uocasti me.¬

Expanded text:
coram Heli et sermo Domini erat pretiosus in diebus illis non erat visio manifesta factum est ergo in die quadam Heli iacebat in loco suo et oculi eius caligaverant nec poterat videre lucerna Dei antequam extingueretur Samuhel autem dormiebat in templo Domini ubi erat arca Dei et vocavit Dominus Samupondit: Ecce ego. Et cucurrit ad Heli, et dixit: Ecce ego, quem vocasti me. Qui dixit: Non vit. Et adjecit Dominus vocare rursum, Samuel. Consurgensque Samuel, abiit ad Heli, et dixit: Ecce ego
Abbreviated transcription (Latin):
samuel ad saul. Sine
me et indicabo tibi
que locitus est ad me
dñs nocte. Dixit q ei
loq̃re. Et ait samuel
Nonne cũ ꝑuulus
esses in ocłis tuis cap̃t
Uuxitq te dñs ĩ regẽ
suꝑ israel. et misit te
dñs inuia et ait. Ua¬
de et interfice pctores
amalech. et paignabiᷤ
contra eos. usq ad ĩ¬
ternitionẽ eoꝵ. Qͣre
ergo nõ audistic uo¬
predã et fecisti malũ
in ocłis dnũi: Et ait
saul ad sainuelẽ.
ymo audiui uocem
diũ. et ambulaui ĩ
uia ꝑ ꝙͣ misit me
dũs. et adduxi agag
regẽ amalech. et a¬
malech interfeci.
Tulit autẽ ppls de
preda oues et boues
ut ĩmolaret dño deo
suo ui galgalis.¬

Expanded text:
 ad Saul: Sine me, et indicabo tibi quae locutus sit ad me Dominus nocte. Dixitque ei: Loquere. Et ait Samuel: Nonne cum parvulus esses in oculis tuis, caput unxitque te Dominus in regem super Israel, et misit te Dominus in viam, et ait: Vade, et interfice peccatores Amalec, et pugnabis contra eos usque ad internecionem eorum. Quare ergo non audisti vopraedam es, et fecisti malun oculis Domini et ait Saul ad Samuhelem immo audivi vocem Domini et ambulavi in via per quam misit me Dominus et adduxi Agag regem Amalech et Amalech interfeci tulit autem populus de praeda oves et boves ut immolet Domino Deo suo in Galgalis
Abbreviated transcription (Latin):
dũn regũ qui afflige¬
Tos autẽ piecistis
deũ ur̃m qui solus sal¬
uauit uos de uniu̾sis
malis et tribulatioĩb
ur̃ĩs. et dixistis. Neqͣ¬
ꝙͣ. s regẽ constitue sr̃¬
Nũt ergo state co¬
ram dño ꝑ trib ue
stras et familias.
Et applicuit samuel
om̃s tribz israel. et ce¬
cidit sors suꝑ tribũ
Et applicuit tribũ
beniamin et cogna¬
tiones eiꝰ. Et cecidit
uenit usq ad saul
filiũ cis. Quesierũt
ergo eũ et nõ est in¬
Et cõsuluerũt post
hec dnm. utrũ nã
uenturus esset illuc
Responditq dñs. ecce
absconditus est domi.
Cucurrerũt itaq. et
tulerũt eũ inde.
E tetitq in medio
ppli. et altior fuit u¬
ro et sursũ. Et ait
samuel ad omnẽ po

Expanded text:
gum qui adfligehodie proiecistis Deum vestrum qui solus salvavit vos de universis malis et tribulationibus vestris et dixistis nequaquam sed regem constitue snunc ergo state coram Domino per tribustras, et familias. Et applicavit Samuel omnes tribus Israel, et cecidit sors tribui Et applicavit tribum Benjamin et cognationes ejus, et cecidit ervenit usque ad Saul filium Cis. Quaesierunt ergo eum et non est inet consuluerunt post haec Dominum utrumnam venturus esset illuc responditque Dominus ecce absconditus est domi cucurrerunt itaque et tulerunt eum inde stetitque in medio populi et altior fuit uro et sursum. Et ait Samuel ad omnem pop
Abbreviated transcription (Latin):
ad samuelẽ dicens.
Penitet me ꝙ cõsti¬
tuerim saul regẽ. qr
reliquit me. et u̾ba
mea oꝑe nõ impleuit
Contristatusqz est sa¬
muel. et clamauit ad
dnĩn tota nocte. Cũq
de nocte surrexisset
samuel ut iret ad sa¬
ul mane. nũciatũ est
samueli eo ꝙ uenisset
saul carmelũ. et ere¬
xit ibi forncẽ triũpha¬
lẽ. et cũ reusus trasisset
descendit ingalgala¬

Expanded text:
ad Samuel, dicens: Poenitet me quod constituerim Saul regem: quia dereliquit me, et verba mea opere non implevit. Contristatusque est Samuel, et clamavit ad Dominum tota nocte. Cumque de nocte surrexisset Samuel, ut iret ad Saul mane, nuntiatum est Samueli, eo quod venisset Saul in Carmelum, et erexisset sibi fornicem triumphalem, et reversus transisset, descendi
Abbreviated transcription (Latin):
surgẽs abiit ad heli.¬
et dixit Ecte ego qr
uocasti me. Intellexit
igit᷑ heli qr dñs uocaret
puerũ. et ait ad samu¬
elẽ. Uade et dormi et
si deinceps uocauit te:
dices. loquere dñe. qr
audit seruus tuus.
Abiit ergo samuel et
dormiuit iu loco suo.

Expanded text:
ens, abiit ad Heli,et ait: Ecce ego, quia vocasti me. Intellexit igitur Heli quia Dominus vocaret puerum, et ait ad Samuelem: Vade, dormi, et si deinceps vocaverit te, dices: Loquere, Domine, quia audit servus tuus. Abiit ergo Samuel, et dormivit in loco suo.
Abbreviated transcription (Latin):
U̾ Ego sũ qui peccaui ego
obsecro furor tuus applõ¬
um redeunte tp̃e
ascenderẽt in templũ
dii. et sic prouocabat
eã. Porro illa flebat
et nõ capiebat cibum
Dixit q ei elchana iuir
suus. Anna tur fles
et qͣre nõ cõmedis. et
quãobrẽ affligitur
cor tuũ: Nũquit nõ
ego melior sũ tibi ꝙͣ

Expanded text:
 Ego sum qui peccaui, ego obsecro, furor tuus a poum redeunte tempore ascenderunt templum Domini, et sic provocabat eam. Porro illa flebat, et non capiebat cibum. Dixit ergo ei Elcana vir suus: Anna, cur fles? et quare non comedis? et quam ob rem affligitur cor tuum? Numquid non ego melior sum tibi quam
Abbreviated transcription (Latin):
sacramento et re sa¬
forma panis opertã
ĩ sacramẽto accepimꝰ.
et sanguis eiꝰ ꝙͣ sub
uini specie at saipore
Iteratur cotidie hec¬
oblacio licet xp̃c se¬
mel passus incarne
ꝑ unã eamdẽq mor¬
tis passionẽ semel
saluauit mũdũ ex
qua morte idẽ resur¬
gens ad uitã mors
illi ultra nõ dñabit᷑.
Qd̾ profecto sapĩa
dei patris necessariũ
pro młtis causis pro¬
iudit. Primo qͥdem
qr cotidie peccamus
saltẽ in pctis sine qͥb
mortalis in firmitas
iuu̾e nõ potest. qr licz
sint ĩ baptismo ĩ fir

Expanded text:
sacramentum et res saforma panis opertam in sacramento accipimus, et sanguis ejus quem sub vini specie ac sapore Iteratur autem quotidie haecoblatio, licet Christus semel passus in carne, per unam eamdemque mortis passionem semel salvaverit mundum, ex qua morte idem resurgens ad vitam, mors ei ultra non dominabitur: quia profecto sapientia Dei Patris necessarium pro multis causis hoc providit; primo siquidem quia quotidie peccamus, saltem peccatis sine quibus mortalis infirmitas vivere non potest, quia licet sint in ba
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph̾ite bñdictioĩs nu¬
meramus grãm. Qd̃
si tm̃ ualuit huma¬
na bñdictio ut natu¬
rã cõuerteret: quid
dicemꝰ de ipsa conse¬
cratio diuina ubi ip̃a
uba dñi saluatoris
Nam sacramentũ
istud qd̃ accipitis xp̃i

Expanded text:
pheticae benedictionis numeramus gratiam? Quod si tantum valuit humana benedictio, ut naturam converteret ; quid dicimus de ipsa consecratione divina, ubi verba ipsa Domini Salvatoris Nam sacramentum istud quod accipi
Abbreviated transcription (Latin):
et uinũ in msterio u̾e
carnẽ suã et sanguinẽ¬
suũ consetracione sp̃t
scĩ potencialit̾ creari
et cotidie pro mũdi
uita mistice ĩmolari.
Tt sicut de uirgine
sine coitu creatur:
ita ꝑ eundẽ ex sb̃a pa
nuis et uiui mistice
idem corpus xp̃i cõse¬

Expanded text:
vinum in mysterio vere carnem suam et sanguinem consecratione Spiritus sancti potentialiter creari et quotidie pro mundi vita mystice immolari, ut sicut de Virgine sine coitu creatur, ita per eumdem ex substantia panis et vini mystice idem corpus Christi conse
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes ut nõ esuriãt neq¬
siciant: hoc uere non
prestat nisi iste cibus
et potus qui eos a qͥbz
siuitur ĩmortales et
ĩcorruptibiles facit.
idest societas ipsoꝵ scoꝵz
ubi pax erit et unitas
plena atq ꝑfecta. R¬

Expanded text:
homines, ut non esuriant, neqsitiant; hoc veraciter non praestat nisi iste cibus et potus, qui eos a quibus sumitur, immortales et incorruptibiles facit, id est societas ipsa sanctorum, ubi pax erit et unitas plena atque perfecta.
Abbreviated transcription (Latin):
dia anni reduxit¬
refulsit in discipulos
Ignis uibrante liũe
lingue figurã detulit
u̾bis ut essent proflui
et caritate feruidi.
Isinguis locuntur
oun turbe pauẽt gẽ¬
tiliũ musto madere
deputãt quos sp̃c re¬
pleuerat. Patrata
st̃ hec miftice pasce-
ꝑticto tp̃e sacro dierũ
munero quo lege fit
remissio. Ti e nunc
deus piissime uultu
p̃caniur cernuo illap¬
sa nobis celitus lar¬
gire dona sp̃c: Du¬
dũ sacrata pectora
tua replesti gracia

Expanded text:
dia Anni reduxitEffulsit in Discipulos. Ignis, vibrante lumine, Linguae figuram detulit; Verbis ut essent proflui, Et charitate fervidi. Linguis loquuntur omnium: Turbae pavent Gentilium: Musto madere deputant, Quos Spiritus repleverat. Patrata sunt haec mystice, Paschae peracto tempore; Sacro dierum numero, Quo lege fit remissio. Te nunc Deus piissime, Vultu precamur cernui, Inlapsa nobis caelitus Largire dona Spiritus. Dudum sacrata pectora Tua re
Abbreviated transcription (Latin):
Unde scis qr mortuꝰ
est saul et ionathã
filiꝰ eiꝰ: Et ait adole¬
scens qui narrabat
ei. Casu ueui ĩ montẽ
gelboe. et saul incon¬
bebait suꝑ hastã. Porro
currus et equites ap¬
propinquabãt ei. Et
conu̾sus post tergũ
suũ: uidensq me uo¬
cauit. Cũqz respon¬
dissẽ assũ. dixit mͥ.

Expanded text:
 mortuus est Saul, et Jonathan filius ejus? Et ait adolescens, qui narrabat ei. Casu veni in montem Gelboe, et Saul incumbebat super hastam suam, porro currus et equites appropinquabant ei, et conversus post tergum suum, vidensque me vocavit. Cui cum respondiss
Abbreviated transcription (Latin):
partitus est uniu̾se
młtitudini israel tam
uiro ꝙͣ mulieri sĩguli
colliridã panis unam
et assaturã bubulle
carnis unã. et similinã
fritã oleo. et abiit oĩs
ppls̃ uusquisq ĩ domũ
domui sue. Et egressa¬
est michol filia saul ĩ
occursũ dauid et ait
Quã glõsus fuit hodie
rex israel discoperiens
se ante ancillas seruoꝵ
suoꝵ. et nudatus est
quasi si uideretur unꝰ
de scurris. Dixitq dauid
eligit me pocius quã
patrẽ tuũ. et ꝙͣ omnẽ
domũ eiꝰ: et p̃cepit mͥ
lior fiam et plusꝙͣ factus
sũ. et ero huilis in ocłis
meis. et cũ ancillis de qͥb
locuta es glõsior apparẽ¬
bo. Igr̃ michol filia saul
nõ est natus filiꝰ usq ĩ
diem mortis sue.

Expanded text:
partitus est universe multitudini Israel, tam viro quam mulieri, singulis colliridam panis unam et assaturam bubule carnis unam et similam frixam oleo. Et abiit omnis populus, unusquisque in domum domui suae, et egressa Michol filia Saul in occursum David, ait: Quam gloriosus fuit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas servorum suorum, et nudatus est, quasi si nudetur unus de scurris. Dixitque David elegit me potius quam patrem tuum, et quam omnem domum ejus, et lior fiam plus quam factus sum, et ero humilis in oculis meis, et cum ancillis de quibus locuta es, gloriosior apparebo. Igitur Michol filiae Saul non est natus filius usque ad diem mortis suae .
Abbreviated transcription (Latin):
Ecte ego magnus effes¬
tus suni: et p̾recessi sa¬
piencia om̃s qui fue¬
rũt añ me ĩ ihrłm et
mens mea cõtempla¬
ta est mlt̾a sapient᷑
et didicit. lcõ .uiͣ.
ĩ hiis quoq esset la¬
bor et afflictio spũs.
eo ꝙ in multa sapiẽ¬
sit indignatio. et qui
addit scienciã addit
ixi ergo ĩ corde
meo. Uadã et
affluã deliciis: et fru¬
ar bonis. et iudi qd̃
hoc esset uanitas
Risũ reputaui erro¬
rem. et gaudio dixi
Qͥd frustra deceꝑis:¬
Cogitaui in corde meo
abstrahere a uino car¬
nẽ meã. ut animum
meũ trafferrẽ ad sa-¬
pienciã. deuitarẽq
stulticiã. donec iuuiderẽ
qͥd esset utile filiis ho¬
muui. Quo facto opꝰ
est sub sole numero
gnificaui oꝑa met
edificaui michi domoᷤ
plantaui iuinetis. Feci
ortos et pomeria. et cõ¬
sueui ea cũcti gen̾is ar¬
borib. Extruxi mͥ pi¬
scinas aquaꝵ ut irri¬
garẽ siluã lignorum
germinanciũ. Posse¬
di seruos et ancillas.
multã familiã habui
armenta quoq et ag¬

Expanded text:
ecce magnus effectus sum, et praecessi sapientia omnes qui fuerunt ante me in Hierusalem, et mens mea contemplata est multa sapienter, et didicit. Legimus his quoque esset labor et adflictio spiritus eo quod in multa sapiensit indignatio et qui addit scientiam addat ixi ego in corde meo vadam et affluam deliciis et fruar bonis et vidi quod hoc quoque esset vanitas risum reputavi errorem et gaudio dixi quid frustra deciCogitavi in corde meo abstrahere a vino carnem meam, ut animum meum transferrem ad sapientiam, devitaremque stultitiam, donec viderem quid esset utile filiis hominum: quo facto opus est sub sole numero gnificavi opera mea, aedificavi mihi domos, plantavi vineas, feci hortos et pomeria, et consepsi ea cuncti generis arboribus. Exstruxi mihi piscinas aquarum, ut irrigarent silvam lignorum germinantium. Possedi servos et ancillas, multamque familiam habui. Armenta quoque et mag
Abbreviated transcription (Latin):
et consolabatur eos.
Duudebatq unicuiq
prout pot᷑at de faculta¬
tib suis. Esurientes
alebat. nudis uestimẽ¬
ta prebebat. et mortuiᷤ
atq occisis sepulturã
sollicitus exhibebat/.
Peuiq cũ reu̾sus esset
rex senuacherib fugiẽs
a iudea. plagã cirta eũ¬
occidẽt ex filiis israel
thobias sepeliebat corpo¬
ra eoꝵ. At ubi nũciatũ
est regi. iussit eñ occidi.
et tulit omnẽ sb̾stã¬
ciã eius. Thobias u̾o
ens.nudus latuit qr
multi diligebãt eum
Post dies uero qua¬
draginta quĩq occider̃t
regem filii ipsius et
reu̾sus est thobias ĩ
domũ suã. omĩsq fa¬
cultas eiꝰ restituta est
ei. Post hec u̾o cũ dieᷤ
festus esset dñi. et fc̃m
esset prandiũ bonũ
ĩ domo thobie: dixit
filio suo. Uade et adduc
aliquos de tribu nr̃a
tunentes deũ ut epu¬
lent nobiscũ. Cunq

Expanded text:
eos, dividebatque unicuique, prout poterat, de facultatibus suis: esurientes alebat, nudisque vestimenta praebebat, et mortuis atque occisis sepulturam sollicitus exhibebat. Denique cum reversus esset rex Sennacherib, fugiens a Judaea plagam, quam circa euoccideret ex filiis Israel, Tobias sepeliebat corpora eorum. At ubi nuntiatum est regi, jussit eum occidi, et tulit omnem substantiam ejus. Tobias vero ens nudus latuit quia multi diligebant eum post dies vero quadraginta et quinque occiderunt regem filii ipsius et reversus est Tobias ad domum suam omnisque facultas eius restituta est ei post haec vero cum esset dies festus Domini et factum esset prandium bonum in domo Tobis dixit filio suo vade et adduc aliquos ex tribu nostra timentes Deum et epulentur nobiscum cumque
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor angulos domꝰ
q̃ corruens opressit libe¬
ros tuos et mortui st̃.
et efugi ego solus ut
nũciarẽ tibi. Tũt sur¬
rexit iob et scidit tu¬
nicã suã et tonso cã¬
pite corruẽs in t̾ram
adorauit et dixit.
Nudus egressus sum
de utero matris moe
nudus reu̾tar illuc.
Dñs dedit dñs abstu¬

Expanded text:
quatuor angulos domus, quae corruens oppressit liberos tuos, et mortui sunt, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. Tunc surrexit Job, et scidit tunicam suam, et tonso capite corruens in terram adoravit, et dixit: Nudus egressus sum de utero matris meae, nudus et revertar illuc. Dominus dedit, Dominus abstu
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite zelari mortẽ
cit. nec letat᷑ in ꝑditi¬
Creauit enĩ deus ut
essent omia et sana¬
biles fecit nationes
orbis t̾rarũ. et nõ est
in illis medicamentũ
exterminii. nec ĩferoꝵ

Expanded text:
nolite selari mortem cit nec laetatur in perditiCreavit enim ut essent omnia et sanabiles esse voluit nationes orbis terrarum. Non est in illis medicamentum exterminii, nec inferoru
Abbreviated transcription (Latin):
uit mecũ. et q̃ desidera¬
uerũt ocli mei nõ ne¬
gaui eis. Nec ꝓhibui
cor meũ quin omni
uolũtate frueretur et
sum ꝑtem meã: si ute¬
rer labore meo. Eũq
cõuertissẽ me ad uni¬
raut manus mee. et¬
ad labores ĩ quib fru¬
stra sudauerã: iudi ĩ
oĩb uanitatẽ et afflic¬
tionẽ animi et nichil

Expanded text:
it mecum. Et omnia quae desideraverunt oculi mei, non ungavi eis: nec prohibui cor meum quin omni voluptate frueretur, etsum partem meam, si uterer labore meo. Cumque me convertissem ad uniraad labores quibus frustra sudaveram, vidi in omnibus vanitatem et afflictionem animi, et nichil
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Ne des alienis ho¬
norẽ tuũ: et annos tuoꝰ
crudeli. ne forte ĩpleã¬
tur extranei uiribus
tuis: et labores tui sĩt
in domo aliena. et
gemas in nouissinus.
qũ consupseris carneᷤ
et corpus tuũ et dicaᷤ
Cur detestatus sum
disciplinã: et increpa

Expanded text:
it? Ne des alienis honorem tuum, et annos tuos crudeli, ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena, et gemas in novissimis quando consumpseris carnes et corpus tuum, et dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et incr
Abbreviated transcription (Latin):
cõstringitur. Ipse mo¬
rietur qr nõ habuit
disciplinã. et ĩ multitu¬
dine discipline sue de¬
cipietur. fili mi si spo¬
ponderis pro amico
tuo. difixisti apud ex¬
traneũ manũ tuã.
illaqueatus es ubis
oris tui: et captus ꝓ
priis sermonib.¬
ac ergo qd̃ dito
fili mi. et temetipsũ
libã. qui incidisti in
manus ꝓximi. Dis-¬
curre. festina. suscita
amicũ tuũ. Uade o¬
considera uias eius:
sibi et congregat in
messe qd̃ comedat
Osq̃z piger dormis:
qñ cõsurges de sõpno
tuo: Paululũ dormi¬
es paululũ dormita¬
bis: paulũ conseres
egestas et pauperies
quasi uir armatus.
Si u̾o impiger fueri
ueniet ut fons messi ᷤ
tua: et egestas longe
fugiet a te. Sapiẽcia¬

Expanded text:
constringitur. Ipse morietur, quia non habuit disciplinam, et multitudine stultitiae suae decipitur. Fili mi, si spopotuo, defixisti apud extraneum manum tuam, illaqueatus es verbis oris sui, et captus es propriis sermonibac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera, quia incidisti in manum proximi. Discurre, festina, suscita amicum tuum. Ne considera vias eius esibi et congregat in messe quod comedat. Usquequo piger dormies? Quando consurges e somno tuo? Paulum dormies, paululum dormitabis, paulum conseres si viator egestas et pauperies quasi vir armatus. Si vero impiger fueris, veniet ut fons messis tua et egestas longe fugiet a te». Dici
Abbreviated transcription (Latin):
mee: qñ secreto erat ĩ¬
op̃s mecũ et ĩ cirtuitu
meo pueri mei. qñ la¬
uabã pedes butuo. et
petra fundebat mͥ ri¬
Quãdo procedebã ad
portã ciuitatis. et in
platea preꝑabant ca¬
thedrã michi. Uidebãt
me iuuenes et abscõ¬
debant. et senes absur¬
gentes stabãt. Prin¬
cipes cessabãt loqui.
et digitũ supponebãt
ori suo. Uocem suam
cohibebãt duces: et li¬
gua eoꝵ gutturi suo
uris audiens le¬
tificabat me. et
oculus uidẽs testimoni¬
um reddebat mͥ. ꝙ libe¬
ralsem pauperẽ uoci¬
ferantẽ. et pupillũ cui
nõ erat adiutor. Bene
ui me sicut uestunẽto
et diademate iuidicio
meo. Oculus fui ceco
et pes claudo. pat̾ erã
paupeꝵ. et causã quã

Expanded text:
o erat ens mecum, et in circuitu meo pueri mei? Quando lavabam pedes meos butyro, et petra fundebat mihi riQuando procedebam ad portam civitatis, et in platea parabant cathedram mihi? Videbant me juvenes, et abscondebantur, et senes assurgentes stabant. Principes cessabant loqui, et digitum superponebant ori suo. Vocem suam cohibebant duces, et ligua eorum gutturi suo uris audiens beatificabat me et oculus uidens testimonium reddebat mihi, quod liberassem pauperem uociferantem et pupillum, cui non esset adiutor. benedui me sicut uestimento et diademate iudicio meo. oculus fui caeco et pes claudo. pater eram pauperum: et
Abbreviated transcription (Latin):
mas et ĩuaserũt ca¬
melos et tulerũt eos
necnõ et pueras ꝑcus¬
serũt gladio. et effugi
ego solus ut nũciarẽ
tibi. Ad huc loquebat᷑¬
ille. et ece alius iutra¬
uit et dixit. Ffiliis tuis
et filiab uescẽtib in¬

Expanded text:
runt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros percusserunt gladio, et ego fugi solus, ut nuntiarem tibi. Adhuc loquebatuille, et ecce alius intravit, et dixit: Filiis tuis et filiabus vescentib
Abbreviated transcription (Latin):
In noĩe patris et filis
ꝑcutite. Sed cũ om̃s
ꝑ girũ rastris effode
agnus stabat locũ¬
cõtingerẽt: accepto
breui sarculo sc̃s cle¬
mens leui ictu sub pe¬
de agni ꝑcuciẽs. fontẽ
affluentib uenis ortũ
aperuit. qui subito
impetu euomens flu¬

Expanded text:
nomine Patris, et Filii, percutite. Sed cum omnes per gyrum rastris effoderagnus stabat contingerent, accepto brevi surculo S. Clemens levi ictu locum sub pede agni percutiens, fontem affluentibus venis ornatum aperuit. Qui subito impetu evomens flu
Abbreviated transcription (Latin):
iubet. Cui cũ diceret.
Accipe prefecture digni¬
tatem: sume eciã con¬
sulatũ gen̾is tui. deos¬
nus dixit. Unũ deum
mente adoro. colo corde
sinceris actib ueneror

Expanded text:
um. Cui cum diceret: Accipe praefecturae dignitatem, sume etiam consulatum generis tui, tnus respondit: Unum Deum mente adoro, corde colo, sinceris actibus veneror
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pͥmũ sc̃s dei apud
condatensem ut dixi¬
mus uicũ egrotare ce¬
pisset: puctaui ppli ad
eius transitũ sicut
turonici conuenerũt
Quo migrante grã¬
dis altercio inter u¬
trũq surrexit ppłm
D icebãt enĩ pictaui
Noster est monacus.
nobis abbas extitit.
conuiuio firmati fu¬
istis benedictionibus
insuꝑ et uirtutibus
iocundati. Sufficiãt
bis liceat auferre uł
cadauer exanume.¬

Expanded text:
cum primitus sanctus Dei apud Condatensem, ut diximus, vicum aegrotare coepisset, Pictavi populi ad ejus transitum sicut Turonici convenerunt. Quo migrante, grandis altercatio in utrumque surrexit populum. Dicebant enim Pictavi: Noster est monachus; nobis abba exstitit; convivio, firmati fuistis benedictionibus, insuper et virtutibus jocundati. Sufficiant nobis liceat auferre vel cadaver 35 exanim
Abbreviated transcription (Latin):
mis R Ceciliã intra cu¬
biculũ orantẽ inuenit ⁊
dm̃i. Quẽ uidẽs ualeria¬
nus nimio terrore correp¬
tus est. u̾ Angłs dñi de¬
scendit de celo et lumen
refulsit in hĩtaculo Quẽ.¬

Expanded text:
sp. Caeciliam intra cubiculum orantem invenit, et Domini, quem videns Valerianus nimio terrore correptus est. Vers. Angelus Domini descendit de coelo, et lumen refulsit in habitaculo. Que
Abbreviated transcription (Latin):
rchadii uero et
honorii scdõ impe¬
rii anno sc̃s martinus
turonoꝵ ep̃c plenus
uirtutib et sc̃itate pre¬
bens infirmis multa
heneficia octogesimo pͣ.
etatis sue amno episco¬
patus autẽ incesimo
sexto apud condatensẽ
diocesis sue uicũ exte¬
dens a sclõ feliciter
Trãsiuit autẽ media

Expanded text:
rcadii vero et Honorii secundo imperii anno, sanctus Martinus Turonorum episcopus, plenus virtutibus et sanctitate, praebens infirmis multa beneficia, octogesimo et primo aetatis suae anno, episcopatus autem vigesimo sexto apud Condatensem dioecesis suae vicum excedens a saeculo feliciter Transiit autem media
Abbreviated transcription (Latin):
in discipulos dicebat
uestrũ est regnũ celoꝵ.
Et si gen̾aliter om̃ib
loquitur specialius tñ
oculos saluator ĩ disci¬
pules leuat. ut hiis qͥ
uerbũ intenta cordis
aure ꝑcipĩt: lacius
saporis iutum lumen
Cui sinule est qd̃ ma¬
theus ait Et cũ sedisset
accesserũt ad eũ discipli
eius et aperiẽs os suũ:
docebat eos dicẽs Stĩ
os iumonte sedẽs ape¬
ruit. ut magna subli¬
miter audiant: in eos
oclõs stãs in campo di¬
rigit: ut audita patẽ¬
ter intelligant . lc. ixͣ¬
Eti itaq pauꝑes: nõ
utiq om̃s. sed illi tantũ¬
tam et si in altũ uideat᷑
pro nichilo culmen du

Expanded text:
dicebat, vestrum est regnum Dei. Et si generaliter omnibus loquitur, specialius tamen oculos Salvator in discipulos levat, ut his qui verbum intenta cordis aure percipiunt latius saporis intimi lumen Cui simile est quod Matthaeus ait: Et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, et apdocebat eos, dicens: Beati os in monte sedens aperit, ut magna sublimiter audiant, in eos oculos stans in campo dirigit, ut audita patenter intelligant. Beati itaque pauperes, non utique omnes, sed illi tantumtametsi altum videatur, pro nihilo culmen duc
Abbreviated transcription (Latin):
lacionis intimasset di.¬
dicit ab eis. ꝙ a sexto
niliario aꝙͣ sibi suis¬
humeris deportarent
Tunc sc̃s clemens dix
Oremus dnm ihm
xp̃ui: ut cõfessoribus
sius fontis in loco isto

Expanded text:
ba intimasset, didicit ab eis quod a sexto milliario aquam sibi humeris apportarent. Tunc S. Clemens dixit: Oremus Dominum Jesum, ut confessoribus suis fontis in isto loco
Abbreviated transcription (Latin):
dies ait ad eũ brictius ad¬
iuro te ꝑ deũ ut si ego te
generaui corã cuctis edi¬
cas. Ñ Respondẽs autẽ in¬
dixit nõ es tu inquit pr̃
meus. A Sanctus brictiꝰ
satifaciẽs ppło prunas ar¬
dentes ab urbe in biro suo
deferẽs et añ sepulcrũ bĩ
martini corã pplõ proitiẽs
uestimentũ eiꝰ inustum

Expanded text:
t ad eum Briccius: Adjuro te per Deum, et si ego te generavi coram cunctis edicas. Ant. Respondens autem indixit: Non es tu, inquit, Pater meus. Ant. Sanctus Briccius satisfaciens populo prunas ardentes ab urbe in birro suo deferens, et ante sepulcrum beati Martini coram populo projiciens, vestimentum ejus inustum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid eciam in pago
eduoꝵ gestũ sit referã
ubi dum templũ ibidẽ
eũteret furẽs gentiliũ
rusticoꝵ ĩ eũ uenit ml¬
titudo. Cunq unus au¬
dacior cetis stricto eñ
gladio pet̾et reiecto
pallio nudã ceruicem
cũctatus est ferue gẽ¬
tilis. s cũ dexterã al¬
cius extulisset: resupi¬
nus ruit cõsternatuᷤ¬
q diuino nutu ueniã
Dec dissinule fuit
huic illud. Cũ eum
ydola destruentẽ cultro
quidã ferire uoluisset:
in ipso ictu ferrũ ei de
manib excussũ non
cõparuit. Plerũq aut̾
contradicentib sibi
rusticus ne eoꝵ fama
destrueret. ita p̃dicati¬
one sc̃a gentiliũ aiõs
mitigauit. ut luce eis
iutatis ostensa: ipsi
sua templa destruerẽt

Expanded text:
Quid etiam in pago Aeduorum gestum sit, referam. ubi dum templum itidem euerteret, furens gentilium rusticorum in eum inruit multitudo. cumque unus audacior ceteris stricto eum gladio peteret, reiecto pallio nudam ceruicem cunctatus ferire gentilis, sed cum dexteram altius extulisset, resupinus ruit, consternatusque diuino metu ueniam nec dissimile huic fuit illud. cum eum idola destruentem cultro quidam ferire uoluisset, in ipso ictu ferrum ei de manibus excussum non conparuit. plerumque autem contra dicentibus sibi rusticis, ne eorum fana destrueret, ita praedicatione sancta gentiles animos mitigabat, ut luce eis ueritatis ostensa ipsi sua templa subuert
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃atũ succedit. At uero
hic brictius cũ esset pri¬
meue etatis iuuenis¬
uenti incorpore multaᷤ
ferebat insidias. pro eo
adhuc diaconũ in pla¬
Cui brictius. Si inquit
delirũ illũ queris pro¬
spice eminus ecce celũ
solite sicut amens res
trasset: britiũ diaconũ
ti delirus tibi iudeoꝵ:¬
se se negaret: ait sc̃s̃

Expanded text:
episcopatum succedit. At vero hic Brictius, cum esset primaevae aetatis iuveniventi in corpore multas tendebat insidias, pro eo adhuc diaconum in plaCui Brictius: 'Si', inquid, 'delerum illum quaeris, prospice eminus; ecce! caelum solite sicut amens resptrasset, Brictionem diaconem tise se negaret, ait sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝙͣ in estimabile
illud regnũ metu mor¬
tis alienũ. qd̃ nullus
numerus admittitur
nullus felix excludit᷑
In quo dñs uirtutũ et
rex glẽ singularis pulcri¬
tudo. quo nil pulcrius
suminũq bonũ. quo
nil melius in cõparabilr
sc̃s. ineffabilit̾ sc̃s inhĩtat
totãq illius regni ame¬
nitatẽ liũe sui splẽdoris

Expanded text:
 inestimabile illud regnum metu mortis alienum, quo nullus miser admittitur, nullus felix excluditur! In quo Dominus virtutum et rex gloriae singularis, pulchritudo, qua nihil pulchrius, summumque bonum, quo nihil melius, incomparabiliter sanctus, ineffabiliter magnus inhabitat totamque illius patriae amoenitatem lumine sui splendoris
Abbreviated transcription (Latin):
uir bt̃issimus nõ
in gloriã est elatus hu¬
manã. s bonitatẽ dei
in suo oꝑe cognoscens
cũ esset annoꝵ duo de¬
uiginti ad baptismũ
conuolauit. nec statĩ
nulicie renũciauit.
sui tp̃e: renũciaturũ
se seculo policebatur

Expanded text:
beatissimus non in gloriam est elatus humanam, sed bonitatem Dei in suo opere cognoscens, cum esset annorum duodeuiginti, ad baptismum conuolauit. nec tamen statim militiae renuntiauit, sui tempore renuntiaturum se saeculo pollicebatur
Abbreviated transcription (Latin):
aictũ est autẽ ut
lecta. ꝓphetica lectione
lectionẽ bĩ pauli pro¬
ferret. bt̃s antistes am¬
brosius suꝑ sanctũ al¬
tare obdormiret. ii¬
Quod uidentes młti
cũ nullus eñ penitus
excitare p̃sumeret:
trãsactis fere duarũ
aut triũ horaꝵ spacii.
excitauerũt eũ dicẽteᷤ
Iam hora preterit iu¬
beat dñs lectori lectio¬
nẽ lege. Expectat enĩ
ppl̃s ualde iã lapsus.
Respondẽs autẽ bt̾s
ambrosius. Nolite in¬
quit turbari multũ
enĩ mͥ ualet sic obdor¬
misse. cui tale nuracu¬
lũ dñs ostendẽ digna¬
tus est. Nam none¬
ritis fratrẽ meũ mar¬
tinũ sacerdotẽ egressũ
de corpore fuisse. me
autẽ eiꝰ funeri obse¬
quiũ prebuisse. Per¬
actoq ex more seruicio
capitellũ tm uobis ex¬
cctantib nõ expleui.
Tũc illi stupefacti et
admirantes diẽ et tp̃s
notãt sollicite ĩqͥrente ᷤᷤ
Qui ipsa die tp̃s repe¬
rerũt. quo bt̃s cõfessor
dixerat se eiꝰ obsequii

Expanded text:
actum est autem ut prophetica lectione lectionem beati Pauli proferret, beatissimus antistes Ambrosius super sanctum altare obdormiret. Quod videntes multi, cum nullus eum penitus excitare praesumeret, transactis fere duarum aut trium horarum spatiis, excitaverunt eum, 1007 dicentes: Jam hora praeterit. Jubeat domnus lectori lectionem legere; exspectat enim populus valde jam lassus. Respondens autem beatus Ambrosius: Nolite, inquit, turbari. Multum enim mihi valet sic obdormisse, cui tale miraculum Dominus ostendere dignatus est. Nam noveritis fratrem meum Martinum sacerdotem egressum fuisse de corpore, me autem eius funere obsequium praebuisse, peractoque ex more servitio, capitellum tantum, vobis excitantibus, non explevi'. Tunc illi stupefacti pariter et admirantes, diem et tempus notant, sollicite requirentes. Qui ipsa die tempusque repperiunt, quod beatus confessor dixerat, se eius exsequiis
Abbreviated transcription (Latin):
Arrepto itaq ferro qͦ
acinctus erat mediam
diuidit. partẽqz eius pau¬
peri tribuit. reliqua rur¬
sus induitur. Nocte igr

Expanded text:
Arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam dividit, partemque ejus pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. Interea de
Abbreviated transcription (Latin):
martini ep̃i bs̃ bric¬
tiũs cathedrã epalem su¬
scepit. ã Tricesimo ordi¬
nationis sue anno orit᷑
contra eũ lamentabile cri¬
men. nam quedã mulier
q̃ cubiculariis uestimenta
abluebat concepit et pe

Expanded text:
s Briccius cathedram episcopalem suscepit. Antiph. Trigesimo ordinationis suae anno oritur contra eum lamentabile crimen. Nam quaedam mulier quae cubiculariis vestimenta abluebat, concepit et pe
Abbreviated transcription (Latin):
se fuisse obscelera ꝑcus¬
sum uulgi errore cele¬
bratũ. sibi nichil cũ mar¬
tiribz esse cõmune cum
illos glã se pena retineat
Mirũ in modũ uocem
loquẽtis qͥ aderãt audi¬
ebant. ꝑsonã tñ non
iudebant. Tũc martinꝰ
quid uidisset exposuit.
iussitq ex eo loco altare
qd̃ ibi fuerat submou̾i
atq ita ppłm suꝑsticio¬
nis illius absoluit erro¬

Expanded text:
se fuisse, ob scelera percusse fuisse, ob scelera percussum, vulgi errore celebratum; sibi nihil cum martyribus esse commune, cum illos gloria, se poena retineret. Mirum in modum vocem loquentis qui aderant audiebant, personam tamen non uidebant. tum Martinus quid uidisset exposuit iussitque ex eo loco altare, quod ibi fuerat, submoueri, adque ita populum superstitionis illius absoluit erro
Abbreviated transcription (Latin):
t ut reliqͣs urtutes
ĩ ep̃atuͣ egit aggrediar
Era haut longe ab opi¬
Do proxunꝰ monasterii
locus. quẽ falsa hom̃
opinio uelud consepul¬
tis ibi martirib sacra¬
uerat. Nã et altare-
ibi a suꝑiorib epĩs ton¬
stitutũ habebatur. iĩ¬
Sed martinus non
bens fidẽ ab hiis qui
maiores natu erant
pb̃as uel clericis flagi¬
tabat nomẽ sc̃ĩ mar¬
tiris tp̃a passionis ostẽ¬
di. grandi se scrupulo
promoueri qd̃ nichil
certi constans sibi ma-¬
iorũ memoria tradidis¬
A set
Cũ aliꝙͣdiu ergo a
loco illo se abstinuis¬
set: nec derogãs religiꝰ¬
oni qr intertus. net au¬
ctoritatẽ suã uulgo
accomodans: ne suꝑsti¬
cio cõualesceret. quodã
die paucis secũ adhibi¬
tis fr̃ib ad locũ ꝑgit.
Deinde suꝑ sepulcrũ
ipsũ astans: orauit ad
dñm. ut quis esset uel
ad leuã uidet ꝓpe assist̾e
umbrã sordidã trutẽ.
Imperat nomẽ meritũ¬
q ut loqueretur. lr iĩ¬
Nomen edicit. de cri¬
mine cõfitet᷑ latronẽ

Expanded text:
 ut reliquas uirtutes in episcopatu egit, adgrediar, erat haut longe ab oppido proximus monasterio locus, quem falsa hominum opinio, uelut consepultis ibi martyribus, sacrauerat: nam et altare ibi a superioribus episcopis constitutum habebatur. sed Martinus non rtis fidem, ab his, qui maiores natu erant, presbyteris uel clericis flagitabat nomen sibi martyris, tempus passionis ostendi: grandi se scrupulo permoueri, quod nihil certi constans sibi maiorum memoria tradidisset. cum aliquandiu ergo a loco illo se abstinuisset, nec derogans religioni, quia incertus erat, nec auctoritatem suam uulgo adcommodans, ne superstitio conualesceret, quodam die paucis secum adhibitis fratribus ad locum pergit. dehinc super sepulchrum ipsum adstans orauit ad Dominum, ut quis esset uel ad laevam vidit prope assistere umbram sordidam, trucem. Imperat, nomen meritumque ut loqueretur. Nomen edicit, de crimine confitetur: latronem
Abbreviated transcription (Latin):
rienniũ fere ante
baptisia in armis fu¬
it Integer tñ ab hiis
uiciis quib illud hom̃ni
genus implicari solet

Expanded text:
riennium fere ante baptisma in armis fuit, integer tamen ab iis vitiis, quibus illud hominum genus implicari solet
Abbreviated transcription (Latin):
scopatu mlta adu̾sa
passurũ Brictius hec
audiens irridebat eũ¬
dicens. Nonne uerũ
dixi istũ delira u̾ba

Expanded text:
scopatu te multa aduersa passurum». Britius hoc audiens irridebat dicens: «Nonne uerum dixi istum delira uerba
Abbreviated transcription (Latin):
quã leto suui de p̃lio
stis excipit. et de hoste
prostrato tropheũ fe¬
rentib occurrit cum
triũphantib uiris. et
femine ueniũt. q̃ cũ
seculo sexũ uicerunt.
et geminata gloriose
nes cũ pueris uenĩt.
teneros annos uirtuti¬
bus trauseũtes. qͣ¬
Sec et cet̾a fidelium
turba aule ꝑpetue re¬
giã intrant. qͥ since¬
ritatẽ fidei inconcussis
preceptoꝵ celestiũ di¬

Expanded text:
quam laxo sinu de praelio stis excipit, de hoste prostrato trophaea ferentibus occurrit. Cum triumphantibus viris et feminae veniunt, qui cum saeculo sexum quoque vicerunt, et, geminata gloria nes cum pueris, teneros annos virtutibus transeuntes; sed et caetera fidelium turba aulae perpetuae regiam intravit, qui sinceritatem fidei inconcussis praeceptorum coelestium di
Abbreviated transcription (Latin):
bãt cũ sentirẽt magis ẽẽ
gaudendũ si racionẽ ius
ĩuirt̃. ã Exequie marti¬
ni nõ dicant᷑ funeris sed
triũphi greges suos qui
ductu eius mũdũ uicerãt
agebat añ se pastor extin¬
ctus qͥ corpus ad sepulcrũ
ferentes psallebãt et fle

Expanded text:
ant, cum sentirent magis esse gaudendum, si rationem vis t. X. Exsequiae Martini non dicantur funeris, sed triumphi: nam greges suos qui ductu ejus mundum vicerant agebat ante se pastor exstinctus, qui corpus ad sepulcrum sequentes psallebant
Abbreviated transcription (Latin):
Quodã itaq tp̃e cum
iam nichil preter arma
et simplicẽ mulicie uestẽ
habẽt medio hyeme q̃
soli cito asperior in hor¬
ruerat a deo ut plerosq
nix algoris extingueret.
obuiũ habet in porta
ambianensiũ ciuitatis
pauperẽ nudũ. Qui cũ

Expanded text:
Quodam itaque tempore, cum jam nihil praeter arma et simplicem militiae vestem haberet, media hieme quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque vis algoris exstingueret obvium habet in porta Ambianensium civitatis pauperem nudum: qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
pse armatã miliciam
in adolesencia secutus
inter scolares alas sub
rege constancio. deinde
sub iuliano cesare mili¬
tauit. Non tñ sponte.
quia apͥmis fere annis
diuinã pocius seruitutẽ
sacra illustris pueri in¬
spirauit infancia. R¬

Expanded text:
pse armatam militiam m adulescentia secutus inter scolares alas sub rege Constantio, deinde sub Iuliano Caesare militauit: non tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia.
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙ hucusq certaui. et
quoausq iusseris militabo
ac si ꝑtis etati bonũ est mͥ
hos quib tumeo ipse custo¬
tus febre fatiscentes spiri¬
tui seruire cogebat stra¬
tu q suo illo nobili cilicio
recubãs nec terrã uidere
iã dignatus celo totus
Sinite me inquit celũ
uid̾e ut sp̃c dirigat᷑ ad

Expanded text:
est, quod hucusque certaui, sed quoad ipse iusseris militabo: ac si parcis ætati, bonum est mihi, hos quibus timeo, ipse custotus febre fatiscentes, spiritui seruire cogebat, stratuque suo illo nobili cilicio recubans, nec terram videre iam dignatus, cœlo totus Sinite me, inquit, cœlum videre, vt spiritus dirigatur ad
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ipsi consolabunt᷑.
luctus hic dilectissimi
cui consolacio eterna
pronittitur nõ est cũ
cõmunis. nec beatum
menta q̃ tocius huma
ni deploratione fundũt.
Alia racione scõꝵ gemi¬
tuũ. alia scõꝵ causa la¬
crimarũ. Religiosa u̾o¬

Expanded text:
am ipsi consolabuntur . Luctus hic, dilectissimi, cui consolatio aeterna promittitur, non est cum communis; nec beatum menta quae totius humani generis deploratione funduntur. Alia ratio est sanctorum gemituum, alia beatarum causa lacrymaru
Abbreviated transcription (Latin):
Btã igitur illa pauꝑ¬
tas. que rerũ tp̃alium
amore nõ capitur: nec
nũdi oꝑib augeri ap¬
petit: sed celestib bonis
ditescers cõcupiscit.

Expanded text:
ta igitur illa paupertas, quae rerum temporalium amore non capitur, nec mundi opibus augeri appetit, sed coelestibus bonis ditescere concupiscit.
Abbreviated transcription (Latin):
ihrłm inqua scripti su¬
mus. et ciues decreti.
Non sumꝰ enĩ hospi¬
tes sz ciues scõꝵ et do¬
mestici dei. et illius he¬
redes coheredes autem
xp̃i. Huiꝰ nobis urbis
ianuas aꝑiat fortitudo
et siducia latũ prebeat

Expanded text:
m, in qua scripti sumus et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domestici Dei ; etiam illius haeredes, cohaeredes autem Christi. Hujus nobis urbis januas aperiet fortitudo, et fiducia latum praebebit
Abbreviated transcription (Latin):
ptaui et datus ẽ
mͥ sensus et inuo¬
caui. et uenit in me
sp̃c sapiẽtie. et p̃posui
illã regnis et sedib. et
diuicias nchil esse dixi
in cõpatione illius. hꝰ¬

Expanded text:
ptaui, et datus est mihi sensus; et inuocaui, et uenit in me spiritus sapientię; et pręposui illam regnis et sedibus, et diuitias nihil esse dixi in comparatione illius.
Abbreviated transcription (Latin):
nisius qui sedis
aplice priuilegio. tradẽ
te bto clemẽte petri a¬
postoli sucessore uerbi
diuini semina galliciᷤ
gentib eroganda susce¬
ꝑat bĩssimi prĩcipis a¬
postoloꝵ et magistri
sui ĩformatus exemplo
tatis feruere cognouit
diũ in uniu̾sis gentib p̃¬
dicacio p̃futura sucessit
ita ut crescente fide ml̾ti
mererent fieri confessores
Quos catholica postinodũ
gaudet ecclã promeruisse
nante didicerat repleti spũ¬

Expanded text:
nysius, qui sedis apostolicae privilegio, tradente sibi beato Clemente Petri apostoli successore, verbi divini semina gentibus Gallicis eroganda susceperat, beatissimi principis apostolorum et Magistri sui informatus exemplo,tatis fervere cognovit Domini in universis gentibus praedicatio profutura successit; ita ut fide crescente multi mererentur fieri confessores, quos catholica postmodum gaudet Ecclesia meruisse nante didicerant, repleti Sp
Abbreviated transcription (Latin):
angelũ gabrielẽ prenũ¬
ciatur natutas nomẽ
et meritũ. Hic est qui
iudicio celestis sentẽtie
cũctis mortalib ante¬
fertur. dicente dño.
Non surrexit inter
natos mulierũ nou¬

Expanded text:
angelum Gabrielem praenuntiatur nativitas, et nomen, et meritum. Hic est etiam, qui judicio coelestis sententiae cunctis mortalibus antefertur, dicente Domino: Non surrexit inter natos mulier