comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cohors. multitudo ruaicorum. castra multitudo
multum. cohors maior continet. quingentos
cohors. minor trecentos. Itemcohors dicĩtur quod¬
dam genus inuncionis. a coartando nel coercendo
qua coerceat quita interiora a. concludat uel¬

Expanded text:
cohors multitudo rusticorum, castra, multitudo militum; cohors maior continet quingentos, cohors minor continet trecentos. Item cohors dicitur quoddam genus munitionis a cohortando vel a cohercendo, quia coherceat cuncta interiora, idest concludat
Abbreviated transcription (Latin):
aluce uentatis exnsi. quasi umbras. quasdam
deueritatis. inquisicione tenere. concti. siit.
bride coccitou fluuium. aurere aput inferos.
putauunt .ui delicet de signautes. q. hii. qne di¬
gua doloribe. opera faciunt in inf̾eru. ad
luctũctũs decuunt. sed nos despiciamus umbrã¬

Expanded text:
luce veritatis exclusi, quasi umbras quasdam veritatis inquisitione tenere conati sunt. Unde Cocytum fluvium currere apud inferos putaverunt, videlicet designantes quod hi qui digna doloribus opera faciunt, in infernum ad luctum decurrunt. Sed nos despiciamus umbra
Abbreviated transcription (Latin):
per translacionem. acodex uel caudex diciturhic
coder.liber. quidam. in quo continentur diuersa
precepta. insticie sicut incodice tumco. continent᷑
diuerũ rami. Et appellacio ista modo aplicata¬
ampliata est ait eciam. quil liber. dicatim codex
drñt tamen codex et liber. quia codex. est ꝓprie
tm. extra. cuitatem. uel in peregunaaone que

Expanded text:
per translationem a codex vel a caudex dicitur hic Codex, liber quidam in quo continentur diversa precepta iustitie, sicut in codice trunco continentur diversi rami, et appellatio ista modo ampliata est ut etiam quilibet liber dicatur codex; differunt tamen codex et liber, quia codex proprie esttui extra civitatem vel in peregrinatione, que
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius lr̃aturatu omina composita. a claudo uł
cludo redolent. Componitur. clando uel cludo. cõ¬
cludo .dis. conluã. sum. Item discludo. dis. apire
clansuram. aufferre. Item decludo. dis .a. ualde
nel dorsum. clandere. nel discludere. Item eecludo¬
precludo. dis. ante clandere. uel aufferre. Item¬
ocludo. dis .l.contra claudere. Item recludo. dis.¬

Expanded text:
mposita a claudo vel cludo redolent. Componitur enim claudo vel cludo concludo -dis -sum; discludo -dis, aperire, clausuram auferre; decludo -dis, idest valde vel deorsum claudere vel discludere; excludoprecludo -dis, ante claudere vel auferre; occludo -dis, idest contra claudere; recludo -dis,
Abbreviated transcription (Latin):
esse u̾bale. a clargo. gas .a. clangacionem. aicere
i. cãsbelli. exponere. Et est. sumptum. a romana
consuetudine. Cum enm romami hostib. bessum
indicere uolebant pater partus. ad fiues hostu
profiscidebatur. et cłͥara noce exponebat. quib
de cansis bellum indiceret. Que cansarum expõ
iudicabat. pugne principium.

Expanded text:
esse verbale a clarigo -as, idest clarigationem facere, idest causas belli exponere, et est sumptum de romana consuetudine; cum enim Romani bellum hostibus indicere volebant, pater patratus ad fines hostium proficiscebatur et clara voce exponebat quibus de causis bellum indiceret, que causarum exposiindicabat pugne principium.
Abbreviated transcription (Latin):
clemens ppͣ administem spũale eligendi. st̾
cleuci. qui digne possint dñica sacranẽnta tracta¬
re. Meluis est enum domimi sacerdoti. pancos hr̃e
niniaros. qui poslint digne opus deĩ. exercere ꝙͣ
multos mutiles qui ordinatori omis grane iudu¬
ter. Ideo. se sanctum. Pntet. si iuuchil. noint nec
pitus et elo quens inligua extinet sc̃tatem
multoq melius est duobus. imperfectis. mtici¬
tateni. hre sanctam quam eloquiciam pectatri

Expanded text:
em ad ministerium spirituale eligendi sunt clerici, qui digne possint dominica sacramenta tractare. Melius est enim episcopo paucos habere ministros qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles, qui ordinatori grave onus induter ideo se sanctum putet si nihil noverit, nec peritus et eloquens lingua aestimet sanctitatem: multoque melius est e duobus imperfectis rusticitatem habere sanctam quam eloquentiam peccatri
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃e .i. docillus. ꝯmiobdit foramen. dolii. quia. ꝑer
illum. qnis furatur liquoreni. et uidetur esse cõ¬
positum. aclepo. pis. ysidor. quod est aqua
sine liquore uͥnde et quidam. dicunt deꝑsidra
penult᷑ prod̾. et per .i. quasi dipeus ydor sed poriꝰ¬
sine composicio. dicendum est cdeꝑsedra. penultĩa
corr̾ et per .e. sm. hug̃. Item clepłedra dicitur
quoddam instriuuentum ꝙ imittitur indolium
per foramen. suꝑius causa furandi. uimum.
Item clepsedra diatim illud instrumentum.
per quod hore collignutur .s. horologium.uñ
nasa perforata que hẽbant phĩ ad dimecienda
quantitatem. onde maralis insua astrologia
monsratum est ommia signa papita spacia con¬
nere multiplici. appõne deꝑsedrarim

Expanded text:
-dre, idest docillus qui obdit foramen dolii, quia per illud quis furatur liquorem, et videtur esse compositum a clepo et idor, quod est aqua sive liquor, unde et quidam dicunt clepsidra, penultima producta et per i, quasi clepens idor, sed potisive compositio, dicendum est clepsedra penultima correpta et per e. Item clepsedra dicitur quoddam instrumentum quod immittitur in dolium per foramen superius causa furandi vinum. Item clepsedra dicitur illud instrumentum per quod hore colliguntur, scilicet horologium, undvasa perforata que habebant philosophi ad dimetiendam quantitatem, unde Martianus in sua Astrologia 8, 847: ‘monstratum est omnia signa paria spatia continere multiplici appositione clepsedrarum
Abbreviated transcription (Latin):
aduerbuni. citate. et citatim .i. ato mobiliter agi¬
liter sumliter aduerbium.
¶Ithera rethorica. liugna pectus. dicitur. unde hec
cthara. re. dicta. sic. quia micio creditur fuisse. simlis
humano ut siait apectore. Ita er ip̃a cantus edereus
sed postea paulatimi. fi̾nuit plures species eius. Et¬

Expanded text:
adverbium et citatim, idest cito, mobiliter, agiliter, similiter adverbium.ITHARA -e dorica lingua pectus dicitur; unde hec cithara dicta sic quia in initio creditur fuisse similis humano pectori, ut sicut e pectore ita ex ipsa cantus ederetur, sed postea paulatim fuerunt plures eius spe
Abbreviated transcription (Latin):
capitis et eumencia mentis. demudacio capitis. ẽ
renelacio mentis. cicus enim secretorim dei non
suraui. tondentur enim capilli. ucq ad reuelacio¬
nem. sensuum .s. oculorum et annum ut uicia m
corde et opere pululancia docearitim ꝑrecedenda

Expanded text:
capitis est eminentia mentis. Denudatio capitis est revelatio mentis. Clericus enim secretorum Dei non Tondentur etiam capilli usque ad revelationem sensuum, scilicet, oculorum et aurium, ut vitia in corde et opere pullulantia doceantur praecidenda,
Abbreviated transcription (Latin):
assicum .i. cormi. uł tuba uel aliud instimen¬
tum causa conuorandi. factum dassicum eciam
signum bellicu. nel sonis. tube. uel altenus in¬
strumenti. bellici. ꝓprie tamen clasicum. est concen¬
tus. et concordiaͣ oũn manmientorum isimul
sonancium. sine sint. tube et coruua in bello. siue sit¬
tube campane. sine eciam homines et corr̾. pemult¬
cassis.ssis. quia deligno fit et est ꝓprie dasis.
multitudo nammu. dicitur tamen. et classis.
quandoque classes. quandaꝵ eciam tam milites
quam ꝑlebei. dicuntim. classes. cum enim romulꝰ
classem. appellanit. aquibz darri. dassias. quiatam
iai. quam illi simum flasicum .a. sinim. signum
hebant. Sed illi. s. nobiles dicebantur ꝓrima
classis. ignobiles secunda clasis.
darioꝵ nel truncus. Oracius obiectos. ualeat con

Expanded text:
nstrumentum causa convocandi factum; classicum etiam dicitur signum bellicum vel sonus tube vel alterius instrumenti bellici; proprie tamen classicum est concentus et concordia omnium instrumentorum insimul sonantium, sive sint tube et cornua in bello sive sint campane, sive etiam homines, et quia alclassis quia de ligno fiat, et est proprie classis multitudo navium; dicitur tamen etiam classis quandoque classes, quandoque etiam tam milites quam plebei dicuntur classes. Cum enim Romulusclassem appellavit a quibusdam classicis, quia tam isti quam illi suum classicum, idest suum signum habebant, sed illi scilicet nobiles dicebantur prima classis, ignobiles secunda classis, ridariorum, vel truncus; Oratius: ‘obiectos valeat si
Abbreviated transcription (Latin):
a cogmphus et singraphus sepe accipintur
iudifferenter. differunt amm secundum pprietatẽ
quia cirographus dictur. consarpcio. mauimm
s. caucio que fit ꝓpria mann. debitoris et con¬
nuttitur creditori. Siugraphus dicitur consaip¬
cio .i. duorumi simul. scriptio. antiquitus enim creditor
sumam. pecumie et in medio ħ. nomen singraphus
capitalib. litt̾is et per medium. diuidebant ꝓoaea
si creditor plus exigeret quam deberet. uel si debitor
denegaret depositum uterq. afferebat. partem ꝙͣ
habebat. antium duo partes conuenirent. Et illud
ꝓprie. est singrap hum. singraplus. eciam diatur
uota aliquã uel scptura ire aliqua confinnanda
facta sicut cartis. puplicis. ubi nou unus saibit tnũ
sed plures ad contirmacionem carte. et hin sĩgra¬
epho. phas. siugraphum. tacere

Expanded text:
cyrographus et singraphus sepe accipiuntur indifferenter; differunt tamen secundum proprietatem, quia cyrographus dicitur conscriptio manuum, scilicet cautio que fit propria manu debitoris et committitur creditori, singraphus dicitur conscripidest duorum simul scriptio: antiquitus enim creditor ummam pecunie et, in medio, hoc verbum SINGRAPHUS capitalibus litteris, et per medium dividebant; postea, si creditor plus exigeret quam deberet, vel si debitor denegaret depositum, uterque afferebat partem quam habebat, utrum due partes convenirent, et illud proprie est singraphum. Singraphus et dicitur nota aliqua, vel scriptura in re aliqua confirmanda facta, sicut in cartis publicis, ubi non unus tantum scribit, sed plures, ad confirmationem carte, et hinc singrapho -as, singraphum facere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlinib de canais ut per obedienciam mandati.
abraham placere deo. cui per preuaricionem
adam displicuerat. data eciam fuit insignum
inagnie fidei. abrahe qui credit se hĩturum filium
in quo fieret benedictionem omnium. deiide ut

Expanded text:
licet, ut per obedientiam mandati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat: data etiam fuit in signum magnae fidei Abrahae, qui credidit se habiturum filium in quo fieret benedictio omnium. Deinde, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cionis anxilium. cutumcisio inlege. contra ori¬
ginalis pccĩ miliis. agebat. quod baptisimuis.
pore eccepto. ꝙ iegmi. celestis iannam nec dum
intrare poterant. tamen insimi abrahe post
mortem. boata reqie consolati. suꝑne pacis.¬

Expanded text:
ionis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus praebebat, quod baptismus  excepto quod regni coelestis januam, necdum intrare poterant, tantum in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati supernae pacis
Abbreviated transcription (Latin):
ca. a uice. dicitm hec. uiaa .ae. quodda
genus. leguinimis. quia bice painis. ea
utuntiur in quibdã locis. uel. iusia. quasi.
uiauosa. quia. mala. est nel. uicia. diatur
a uictoria. quam autiqui. uiciam dicebãt
In de uicia quali. bictorialis. quia uictores

Expanded text:
 quoddam genus leguminis, quia vice panis ea utantur in quibusdam locis, vel vicia quasi vitiosa, quia mala est; vel vicia dicitur a victoria, quam antiqui viciam dicebant, inde vicia quasi victorialis, quia victores
Abbreviated transcription (Latin):
let qr non inuꝙͣ in untutib proficere
conamur et quedã doua ꝑcpimius a qͥb¬
daui uero repulsum in unis lacenius
nenio enim eet quitiũ oritutis. appreli¬
dat quantũ desiderat quia onuĩpotens.
int̾entatus uolebat. Ded quia onũĩpo¬
tens deus t̾uus coustituit honumi. qui
preturi. non potun̾t et eleuauit hñc ad
cognoscendã sublinua et redurit ad mar
mĩa tolieranda. ut in odi. sii. mensuras ac¬
cpieus. dũ secinitatem. ⁊prehendere cona¬
retir et nõ posset. ne ꝑ elacionem extra
se iret et per humilitatẽ. cogeretum inter

Expanded text:
let, quia nonnunquam in virtutibus proficere conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi in imis jacemus. Nemo enim est qui tantum virtutis apprehendat quantum desiderat, quia omnipotens intentatus non valebat . Sed quia omnipotens Deus terminos constituit homini, qui praeteriri non poteruntcognoscendum sublimia, et reduxit iterum ad infirma toleranda, ut modi sui mensuras aspiciens dum securitatem comprehendere conaretur et non posset, ne per elationem extra se iret, per humilitatem cogeretur intr
Abbreviated transcription (Latin):
ẜui. iurã et ideo. si calia fuuit ꝑ usura
ercorta. puta denam. tntiaĩ dinum. ant
aliquid nus nõ des. homio. ad rectitu.¬
est. acquisitum. non est fructus huiꝰ i
sed iniane iuduatrie. insi forte per dre¬
auuttendo. aliquid de sius uonis tunc enu
tenetur ad recõpensacionẽ. sin nociuiti
sicus donius. ager et alia hui s moĩ enõ
si quis. doniiu. altius. aut aguuu
usuram extorsisset nõ solum. teneretu.
restitũe domũ agri. s eciani. frcus.
uide ꝑceptos quia siuuis finctus. renu.
quaꝵ alius. est est dñs et ideo. ea deuut:¬

Expanded text:
m secundum iura. Et ideo si talia fuerint per usuram extorta, puta denarii, triticum, vinum, aut aliquid huius, non tenetur homo ad restituest acquisitum non est fructus huius rei, sed humane industrie; nisi forte per deteamittendo aliquid de bonis suis, tunc enim tenetur ad recompensationem nocumenti. sicut domus et ager, et alia huius. Et ideo si quis domum alterius vel agrum per usuram retorsisset, non solum teneretur restituere domum vel agrum, sed etiam fructus inde perceptos, quia sunt fructus rerum quarum alius est dominus; et ideo ei de
Abbreviated transcription (Latin):
ad msse̾. S ex quo aprimã redire. uolens
nec ualeus. qr cogitiu ecc̃e. discipluia. hãc
tenere incipit. excusar. ꝑ obedienciã. et
tuuorẽ dehoc. ꝙ poscenti. mulieri. debitum
reddit a quo ip̃e nũꝙͣ posc̾e debet. A¬

Expanded text:
admisisse. Sed ex quo ad primam redire volens nec valens cogitur Ecclesiae disciplina hanc tenere, incipit excusari, per obedientiam et timorem, de hoc quod poscenti mulieri debitum reddit, a qua ipse nunquam poscere debet;
Abbreviated transcription (Latin):
smptura ait est enm. plena siandis. Era
tũ nfertur. informes. enĩ ꝑtus edere. E
uatos lungna lingn̾e atq młpẽm. sui simi¬
litudinem. qr formare nõ mireris fera
tam .pii. oris. officia auus pietas. naturã
exp̾mit si ursa igitur. partus suos. ad suã
eftiugit. amlitudinẽ. tu filios tuos. re¬

Expanded text:
scriptura ait - est enim plena fraudis fera —, tamen fertur informes utero partus edere, sed natos lingua fingere atque in speciem sui similitudinemque formare. non miraris in fera tam pii oris officia, cuius pietas naturam exprimit ? ursa igitur partus suos ad sui effingit similitudinem, tu filios tuos in
Abbreviated transcription (Latin):
malus.⁊ n uelle .ii. mala malũ est sed
intellige ui memorare in ala malũ
uoͣ eit ꝙͦrnis coꝵ qͣmda eci aͣ̃. hos. actus.
malos esse intdũ nõ impbe. asserant menio¬
rat enĩ int̾dum. quis mala ut faciat et
querit intelligere uerum. et ut saat. impn¬

Expanded text:
Velle enim mala malum est, sed intelligere vel memorare mala malum non est. Quamvis eorum quidam etiam hos actus malos esse interdum non improbe asserant. Memorat enim interdum quis malum ut faciat, et quaerit intelligere verum ut sciat impu
Abbreviated transcription (Latin):
hõuu et aniũ. ouguła .le. alioꝵ animasim
ougere Itẽ nugula dr̃ guus. tormenti. quo
efftdiat Idem adicula. afides qr ħ̃ rei. toique¬
tim: in enuleo ut fides. inueniatim ⁊ tem ad
li geiuatus qr sic̾it nugula carm. Ite gẽma
onguo in prima. ꝑsorra h .n. post .g. et .
conuersa. in is debẽt ẜam ꝑsonã facere.¬

Expanded text:
ium, ungula aliorum animalium, ungere. Item ungula dicitur genus tormenti quia effodiat, idem et fidicula, quia hoc rei torquentur in eculeo, ut fides inveniatur. Item ab lus gemmatus, quia sicut ungula carni ita gemma unguo in prima persona habet u post g, et -o conversa in -is deberet facere
Abbreviated transcription (Latin):
talio metalio. quicꝙͣ iiusecus. con¬
tiues abscoditur. Inuitro ueio. quil
liquor qualis ꝯtinet᷑ ĩtius talis exti
demo̾stratur atq ut ita diret᷑ omĩs
liquor in nitreo uasculo alausus patet.
Oand ergo. aliud in auro uł iu uitio

Expanded text:
alio metallo quidquid intrinsecus continetur absconditur; in vitro vero quilibet liquor qualis continetur interius, talis exterius demonstratur, atque, ut ita dixerim, omnis liquor in vitreo vasculo clausus patet. Quid ergo aliud in auro vel vitro
Abbreviated transcription (Latin):
ta gandia pertingat ares. solum modo por¬
tas h uidelicet fideni. spem. caritatem. puã
ad orientem. aliaui. ad aquiloueni. tertia
ad merediem. portei quippe morlentem. est
porta. ad aquilonem. spes. qr onusquisq
porta ad merediẽ est caritas qui ui amoris.
ardet in merediana et eiũ ꝑte in alto duatꝰ¬

Expanded text:
ta gaudia pertingat, tres solummodo portas habet, videlicet fidem, spem atque charitatem: unam ad orientem, aliam ad aquilonem, tertiam ad meridiem. Porta quippe in oriente estPorta ad aquilonem spes: quia unusquisque Porta ad meridiem, charitas, quia in igne amoris ardet. In meridiana etenim porta sol in altum du
Abbreviated transcription (Latin):
nam ccepat dimmi uentꝰ eius ad pt̃ ig¬
nu̾it catuli. non expectantes. matiaus
nec solusonẽ corrosis eius. latenl o
enimput cnĩ matus. int̾itu. fertui anteͬ
ꝙ masclus oro nicto. inp̾e. semẽ eppuat
masculus dũ coĩt femĩa dñ ꝑtunt. Qͣ
fertur sine nulua esse ut masailus. sine
uirga. anles. eciã in liͦ. de mirabilibus¬

Expanded text:
nam, cum venter eius ad partum ingemuerit, catuli non expectantes maturam nature solutionem, corrosis eius lateribus, vi erumpunt cum matris interitu; fertur autem quod masculus ore inserto vipere semen expuat, masculus dum coit, femina dum parturit, que fertur esse sine vulva, sicut masculus sine virga.
Abbreviated transcription (Latin):
orbs ab orbe .i. a rotunditate. qr oliui ures
rotunde fĩ solebant. et fuuit ad huc. et sola
ronia per extelsenciã urbs dicitur. cetera.
op ida uel cum adũcto urbs. bonoma.
urbs. ianua opidũ ad hĩtatores pectiuet
ciuitas. ad leges urbs. ad utiũq. et for̾t

Expanded text:
orbs ab orbe, idest rotunditate, quia olim urbes rotunde solebant fieri et fiunt adhuc. Et sola Roma per excellentiam Urbs dicitur, cetera oppida, vel cum adiuncto, urbs Bononia, urbs Parma: oppidum ad habitatores pertinet, civitas ad leges, urbs ad utrumque; unde
Abbreviated transcription (Latin):
uuã esse ꝑsonam. et ite̾ absq preidicio
ꝑsonalis uuitates in sua. mu̾ositate man̾e
nec negauerĩ. hant. ad illud quo genus.
uintatis ꝑtinere qua. aĩa et caro onus n
est decuit. quippe familiaris filius. ꝙ auii.
homnus. conuenire. constitucõne qr pro
hoĩe ꝯatitutũ est sacramẽtũ. Decuit eciam
puitate ꝯgnie et quõ tres persone. una eeu
ita hic. quemientissĩa quada unitate tres.
een̾cie suit una ꝑsona. uides. ne pulcre int̾
utiuq ouitatẽ. hanc collocari. in eo utiq.
qui constitus. est mediator dei. hoĩm q ho

Expanded text:
icio personalis unitatatis in sua numerositate manere. Nec negaverim hanc ad illud quoque genus unitatis pertinere, qua anima, et caro unus est homo. Decuit quippe familiarius similiusque cum hominis convenire constitutione, quod pro homine constitutum est sacramentum. Decui ibi tres personae una essentia; ita hic convenientissima quadam contrarietate tres essentiae sint una persona. Videsne pulchre inter utramque unitatem hanc collocari; in eo utique qui constitutus est mediator Dei hominisque ho
Abbreviated transcription (Latin):
Nda ab eo is. dr̃ hec unda . de. et ẽ undã
suꝑior ꝑs aque suꝑior liquor qui sẽꝑ ĩ motu.
ẽ s a qua est statina et sine motu. equalis
undis. et comꝑat᷑: unde hec uudositas. tatis
Itẽ ab onda. undo. das. ꝙ nou est in usu. s¬
ab eo componitim abundo. das. exiuido. das.

Expanded text:
 ab eo hec unda -e, et est unda superior pars aque, superior liquor qui semper in motu est, sed aqua est stativa et sine motu equalis; undis et comparatur; et inde hec undositas -tis. Item ab unda undo -as quod non est in usu, sed componitur ab
Abbreviated transcription (Latin):
et est unitas. ꝯtitutĩa cm multa inba
unũ corpus uel multe partes unũq d aioꝵ
totum ꝯstitiuĩt est et giugatia quafitist
tas. potestatĩa ꝙͣ hõ. u̾tutis. nõ iaai s s
hoĩm est cor unũ et aĩa una ost es notia
cũ aĩa uotis. omib adheret deo ruuodoe¬

Expanded text:
Est et unitas constitutiva, cum multa membra unum corpus, vel multae partes unumquodcumque totum constituunt. Est et conjugativa, qua fit ut itas potestativa, qua homo virtutis non instabilis, hominum est cor unum, et anima una. Est et votiva, cum anima votis omnibus adhaerens Deo, u
Abbreviated transcription (Latin):
s. quia ciescit et decrescit. Trga plutonis qr
capit. homines detrib etatib .s. ꝓm̃cia. iuen¬
tute. et senectute. Quadriga solis. pp̃ quatuor
tempora. anm. que facit incinitate̾ nel. remo¬
cione sna .s. uer. estatem. antumpnum. hyemem

Expanded text:
 quia crescit et decrescit; triga Plutonis, quia rapit homines tribus etatibus: pueritia, iuventute, senectute; quadriga Solis, propter quatuor tempora anni, que facit vicinitate vel remotione sua, scilicet ver, estatem, autumnum et hyemem,
Abbreviated transcription (Latin):
et luigua. tulingis. gue qm duas neltres stu¬
guas nou̾ut ꝯiel quĩ dual nel tubus luignis
lomñtur Et per similitudnnem bilingues et
tulingnes dicnitim fallaces et duplices. qm
aliud hũt incorde et aliud in lingna ueit¬
stabiles. qm munt hñt ħ inlinquã ninc id¬
sedes aiel ex fellis comocione procedens smngu¬
cacio. Et poitur quandos pro ip̃o felle. et pro
quol ugio et malo humore quandoꝙ pro

Expanded text:
is -e, qui duas vel tres linguas noverunt, vel qui duabus vel tribus linguis loquuntur; et per similitudinem bilingues et trilingues dicuntur fallaces et duplices, qui aliud habent in corde et aliud in lingua, vel instabiles, qui nunc habent hoc in lingua nunc sedes, vel ex fellis commotione procedens amaricatio, et ponitur quandoque pro ipso felle et pro quolibet nigro et malo humore, quandoque pro
Abbreviated transcription (Latin):
casib datus est. Omppe nomimatinus quem
primum. natura protulit. ap̃e primum. sibi
locum deffendit. unde. uerbis quoq intransitĩe
iste quasi egreginus deberet. Genitinus secmd̾¬
generis possidet. Et uascitur a nomiuatino.
Teuerat antem omnes obliquos casus sequẽ¬
tes. Datimus qui magis anncis. conuenit.
cum gertiuo nel uinus. abiectione uel muta¬
cionẽ. lictere ab e. sit. Qui uero magis admi

Expanded text:
is eis datus est: quippe nominatiuus, quem primum natura protulit, ipse primum sibi locum defendit, unde uerbis quoque intransitiue iste quasi egregius adhaeret. genetiuus secet nascitur quidem a nominatiuo, generat autem omnes obliquos sequentes; datiuus, qui magis amicis conuenit, m genetiuo uel unius abiectione uel mutatione literae ab eo fit; qui uero magis ad i
Abbreviated transcription (Latin):
subdolus nel per. ex̾citacionem. arcis. insnictus¬
et sic calidus. non pro astuto. tm̃ sed pro astute
doctor dicitur hic et uersutus. dicitur qma am̃i
cito uertat. et facile ad quenilib frandem. ⁊ob¬
Et comparatur callidior. callidissimus. unde callde

Expanded text:
lus, vel per exercitationem artis instet sic callidus non pro astuto tantum, sed etiam pro astute docto dicitur, hic etiam versutus dicitur quia animum cito vertat et facile ad quamlibet fraudem; et comparatur -dior -simus, unde callide
Abbreviated transcription (Latin):
nemoriam maloruui. et ad iracundiam graus
et perseuerans est. demq si fu̾it paissus dm dissi¬
mulato dolore ami. reponit oportimum tempꝰ
illatam ꝓtuis impendit in innani. Sed ht̃ nul¬
la de marus beluis. imutatm. audita itaq ira¬
cundi. hommes. qui recordacõm dudiii. legio¬
nis. accepte pro uentate maxime. affcãtis. cui

Expanded text:
emoriam malorum; et ad iracundiam gravis, et perseverans est. Denique si fuerit percussus, diu dissimulato dolore, cum reperit opportunum tempus, illatam protinus reponit injuriam. Sed hunc nulla de marinis belluis imitatur. Audite igitur, iracundi homines, qui recordationem dudum laesionis acceptae pro virtute maxima affectatis, cui
Abbreviated transcription (Latin):
pner ĩgenius. qui cameram solet srequentare
huc quoꝵ ħ. camilla. sse. dicitnt. ꝑro puella inge¬
nua. Inuenutur eciam hee. due partes an alio
sensu .s. pro ꝑnens. sacerdotum.onde macrobius
de saturualib camillos. inquit. et camillas. ap
steriet canulla. quantum mninistra. unde et mer¬
curius inuenitur appellari. camuillus. quia mĩ¬
ster est deoꝵ.¬

Expanded text:
puer ingenuus qui cameram solet frequentare, hinc quoque hec camilla -le dicitur pro puella ingenua. Inveniuntur et hee due partes in alio sensu, scilicet pro pueris sacerdotum, unde Macrobius De Saturnalibus ‘camillos -inquit- et camillas appeister, et camilla quantum ministra, unde et Mercurius invenitur appellari camillus, quia minister est deo
Abbreviated transcription (Latin):
iii. ille qui facit cancellos. et cancellarius dr̃
in cancello .a. in mala palacii. Cum enm thau¬
rus. imparatoris. esset in custodia ip̃ns ip̃e mrͣ
thãmum manebat. qui erat repositus in cautello
nel dr̃ cancellarins. in cancello ẜm illam signa¬
cionem. ẜm quam cancellus dicitur int̾sticium
miralium et finit ħ. tractum a palestina pegione
nero intersticia que sunit inter propugnacula
dicuntur ꝓprie. cancelli. Qui nero. epistolas.
misat recctare. nolebat ppło. in regione palestina
antiquitus. ascendebat super rectum. et de can
cellam usitato nomine dicantur. unde h. cancel¬
lariam. tam pro illa que ht̃ iᵈ oftĩcium quam
pio uxore. cancellarii. et enis. dignitate.
dancellus. alla paslacii ꝓmm foramen. pane¬
tis intersticnm. int̾ pro pugnacula. minoꝵ
panetes siue tectura. licut qmi ctandit thori
et a. cancellus. cancelsoi. las .l. cancellos con¬

Expanded text:
ius, ille qui facit cancellos, et cancellarius diciin cancello, idest in ala palatii; cum enim thesauri imperatoris essent in custodia eius, ipse iuxta thesaurum manebat, qui erat repositus in cancello. Vel dicitur cancellarius a cancello secundum illam signcundum quam cancellus dicitur interstitium muralium, et fuit hoc tractum a Palestina regione,vero interstitia que sunt inter propugnacula dicuntur proprie cancelli. Qui vero missas epistolas recitare volebat populo in regione Palestina, antiquitus ascendebat super tectum et de cancecellarii usitato nomine dicantur; unde hec cancellaria tam pro illa que habet illud officium, quam pro uxore cancellarii et eius dignitate.cancellus ala palatii, parvum foramen parietis, interstitium inter propugnacula murorum, paries sine tectura, sicut qui claudit chorum; et a cancellus cancello -las, idest cancellum con
Abbreviated transcription (Latin):
ster. uel campestuis et ħ. campestre. adiectinum
gladiatorum qua tantu. genitalia teguntur.
dicta. sic. quia muenes dimi. iuidi. incampo. mar¬
cio gladiaturam ex̾cebant. illa. neste ꝑndenda. co¬
oꝑiẽbant. dicinitur eciam campestua. lumbana
lii. qui. incampo. contendunt. hiis genitalia

Expanded text:
ster vel campestris et hoc -stre adiectivum, gladiatorum qua tantum genitalia teguntur, dicta sic quia, cum iuvenes nudi in Campo Martio gladiaturam exercebant, illa veste pudenda cooii, qui in campo contendunt, genitalia
Abbreviated transcription (Latin):
cia. quia enis. usus primum. ibi repertus. est
onde campanula . le. et h. campanelia ambo.
dimunitina. Et hic campanarius qui facit cã¬
panas. unde .ħ. campanana eius. uror. nel que
campanas. facit. et ħ̃. campanile. lis. turris. in
qua morantur campane. Et producit. ꝑa.
quib sita est. dicitim. ħ̃ campania. pronincia
suius caput. est campana. uel dicitur capua. a
dicta est capna. uel a capacitate. quia eius. terra
ouiuem fnictum uite. capiat. unde campania
nel a camporum plan¬

Expanded text:
a, quia eius usus primum ibi repertus est, unde hec campanula et hec campanella ambo diminutiva, et hic campanarius qui facit campanas, unde hec campanaria eius uxor vel que campanas facit, et hoc campanile -lis, turris in qua morantur campane. Item a quibus sita est, unde et hec Campania, provincia cuius caput est Capua; vel dicitur Capua aitas Capua; vel a capacitate, quia eius terra omnem vite fructum capiat, unde Campania; vel a camporum pla
Abbreviated transcription (Latin):
ollibim .bii. diatur. a collibeo. bes. et dicit᷑
coilibium. ꝑ mini miniusculum uel fructus. ut
pomum. mices. ocer. furim. una. passa. quod et
acollibet. quia simul. ami aliis. placet. post car¬
tantum. unde collibussta. ste. dicitur. qui recipit
collibia et huius. mimiusca. pro ustta nel aliqͦ¬

Expanded text:
OLLIBIUM dicitur a Collibeo, es, et dicitur Collibium, parvum munusculum, vel fructus, ut pomum, nuces, cicer, frixum, uva passa, quod et a collibet quia simul cum aliis placet: post cartantum; unde et collibista -e dicitur qui recipit collibia et huiusmodi munuscula pro usura
Abbreviated transcription (Latin):
intestinum. acolon per composicionem. monocolos
dicolos. nel bicolos. tucolos. tetracolos. a mouos
ꝙ est uium. nel. dis. sine. bis. ꝙ est duo. uel tris
uel tres. uel quatuor metu uarietates. unde
iinemtur modis. oracii. hec. oda est monocotos.¬

Expanded text:
Item a colon per compositionem monocolos, dicolos vel bicolos, tricolos, tetracolos, a monos quod est unus, vel dis sive bis quod est duo, vel trisvel tres vel quatuor metri varietates; unde invenitur in odis Oratii: ‘hec oda est monocolos
Abbreviated transcription (Latin):
in sunmo sit. longna. nel quia ailmien. sustineat
unde ħ coluinila .li. dum. et hec. columuella
lle. dimi. Et per. abiectionem .ni. inuenitur.l̃.¬
tuor cobimelle. quadrangule. santes. Et a co¬
lumella per mutacionem .ain. in .u. innenitur si

Expanded text:
in summum longa sit vel quia culmen sustineat, unde hec columnula -e diminutivum et hec columnella -e diminutivum, et per abiectionem n invenitur hettuor columelle quadrangule stantes’; et a columella per mutationem m in b invenitur hec
Abbreviated transcription (Latin):
omunu. prouinaarum. et in medio erat yma¬
go. rome ceueus. pounum. aureum in maii.
statimn ymago rome obuertebat. dorsum illius
ꝓuincie imagi. uel ut dicumt. ymago allius.¬
tunc romam. ex inproniso. auttebant illud. ex̾ca¬
tum. et proninciam. illam sibi subiuigabant. Et
tali. arte romam. quasi totum. numidum sibi.¬
res. inmemoriam. aliaus mocturi. facta. ut tu¬
muli. et ymagines apud antiquos. et dicitur.¬

Expanded text:
omnium provinciarum, et in medio erat ymago Rome tenens pomum aureum in manu statim ymago Rome obvertebat dorsum illius provincie ymagini vel, ut dicunt, ymago illiustunc Romani ex improviso mittebant illuc exercitum et provinciam illam sibi subiugabant. Tali arte Romani totum mundum subires in memoria alicuius mortui facta, ut tumuli et ymagines apud antiquos. Et dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
lacibulum foramen obi indificant columbe. Co¬
limibar. eciam eaam. dicitur quoddam. genus. uni¬
culi. acosio. quia sit aptum sollo. dicitur ea am
columbatia. loca concanam. nam per que iemi
enulttinitur ꝯmasint similia. latibulis colmima¬

Expanded text:
latibulum, foramen ubi nidificant columbe; columbar etiam dicitur quoddam genus vinculi a collo quia sit aptum collo. Dicuntur etiam columbaria loca concava in navi per que remi emittuntur, quia sint similia latibulis colum
Abbreviated transcription (Latin):
colere. precolo. lis .i. pre aliis. colere. coculo. lis .i. ab¬
scondere. recolo. lis. rememorare. recordari. ad me¬
moriam reducere uel iterum. collere. Colo actimim
est in omni sua signacione ansi pro hĩtare. nel ara¬
re. tunc enim est uentium. Composita uero ab eo si.
redoleant alt̾utram predutarum. signacionum.¬
composita. ab eo. retinent. lr̃aturam. sin simpli¬
cis. nbiq preter. coculo .lis. Item omnia facumt
pretentum. ilm. et supinum. in cultum. Et ħ

Expanded text:
colere; precolo -lis, idest pre aliis colere; occulo -lis, idest abscondere; recolo -lis, idest rememorari, recordari, ad memoriam reducere vel iterum colere. Colo activum est in omni sua significatione, nisi pro habitare vel arare; tunc est neutrum. Composita vero ab eo si redoleant alterutram predictarum signcomposita ab eo retinent literaturam sui simplicis ubique preter occulo -lis. Item omnia faciunt preteritum in -lui et supinum in -cultum et hec
Abbreviated transcription (Latin):
dencior fiencius. in enmico. hoc nemo fint mi¬
nus ineptus pro prudencior. Est tñ qñ pro nõ
ad u̾bio ꝓonitur ut minus bonus pro malus.
Magis quoq adubium non solum pofituo
Sed eciam comꝑatiuo ingitur qũ. ipẽ com¬
paratinus. nel. ad se. nł. ad alium comparatar
paratinus autẽ gradus. ablatiuo casi lũgit

Expanded text:
dentior. Terentius in eunucho : «hoc nemo fuit / minus ineptus», pro prudentior. est tamen quando pro non aduerbio ponitur, ut minus bonus pro malus. magis quoque aduerbium non solum positiuo, sed etiam comparatiuo iungitur, quando ipse comparatiuus uel ad se uel ad alium comparatur,comparatiuus quidem gradus ablatiuo casui adiungitur
Abbreviated transcription (Latin):
alus auã in comparatuns iuenitur Et uidet
a pridem ad uerbio nasci ꝙ abiecta. demi. accipu
or. et. facit comparatinum. prior. Sed .i. cor¬
np̃nint. quia ul misso comparatino .i. antẽ.
or ꝓroduci. potest. In suppellatmo uero sua¬
unt. productionem. accepta mus. primus. ex
quo. aliud aduerbi. nascitur. primo ues
prime. onde terentius manda compositua
diri. a priie in uita. esse utile. Nuienitut et¬

Expanded text:
aliis nisi in comparatiuis inuenitur. et uidentur a pridem aduerbio nasci, quod abiecta dem accipit or et facit comparatiuum prior, sed i corripuit, quia in nullo comparatiuo i ante or produci potest; in superlatiuo uero seruauit productionem accepta mus primus, ex quo aliud aduerbium nascitur primo uel prime, unde Terentius in Andria compositum dixit: «adprime in uita esse utile». magnifice
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iuuenitur eciam a nequam quod est indec¬
uabile tuum genenm. tam comparatimm
quam suppellatim. ut nequam nequior ue¬
quior nequissimus. ¶ Ab adubus uero denua¬
ut posteñor autenor. ⁊pe nero ꝓpior .stiat et
detero fucit detenor.a. sepe aduerbio positumim
uł comparatimim non legi. Suppellatinum

Expanded text:
inuenitur etiam nequam, quod est indeclinabile trium generum, tam comparatiuum quam superlatiuum, ut nequam nequior nequissimus. ab aduerbiis uero deriuate posterior et anterior, prope uero propior facit et detero deterior. a saepe aduerbio positiuum uel comparatiuum nomen non legi, superlatiuum
Abbreviated transcription (Latin):
sculus meluisculus. Omina tũ hoc auentio com¬
paratuu. adiectione. culus. iuenio. sieu. utͣ
adubia. cum comparatino. et suppellatiuo adiau¬
tur. cm. duo. uł plures comparatim ue suppel¬
latim diuerse significaciones positi. inter se. eq¬
equantut.uł. idem geminantur ut tam. uistio
quani felicior eueãs. hectore. sumus autem¬

Expanded text:
sculus, meliusculus. omnia tamen haec a neutro comparatiui adiectione culus inuenio fieri: ut gaduerbia tum comparatiuo uel superlatiuo adiciuntur, cum duo uel plures comparatiui uel superlatiui diuersae significationis positi inter se aequantur uel idem geminantur, ut tam iustior quam felicior Aeneas Hectore. Cice
Abbreviated transcription (Latin):
contingere. hyatum intollerabilem fieri tab
uocalis iuctis pertres. sillabas. contune poĩ¬
tis. milla consonante media. s dicamus. prior
cia. Or̾ .iii.us. faciunt neutra. excepto uno quod
soluni cum. sit a positiuo quantum ad suau

Expanded text:
aratiui uel hiatum intolerabilem fieri tribus uocalibus per tres syllabas continue positis nulla consonante media, si dicamus piior, tia or in us faciunt neutrum excepto uno, quod solum cum sit a positiuo quantum ad suam
Abbreviated transcription (Latin):
ce. liber coisiponiti ab. aposlme de arganautis.
potiit ut comedie. terenm. dictu. eciaui argu¬
mentum pmim opus ꝓuissum in quo socci
mͣ subsequentis. opens prelibatur. Et diciter
orgnmentum. qualli argutn .i. caside nuen¬

Expanded text:
ia. uit, ut comedie Terentii: dicitur etiam argumentum parvum opus premissum, in quo tota materia subsequentis operis prelibatur, et tunc dicitur argumentum quasi argutumidest callidum inven
Abbreviated transcription (Latin):
spro illo signo celesti. Et interpremtur utsa la¬
tine. unde ałiicus dicitur tam polus inłractim
quam artulus mandens. illam qui et septer¬
tuonalis dicitur. suliter antaiticus. dicitur
tam polus opposĩtus. quam auulus opositur

Expanded text:
scilicet pro illo signo celesti, et interpretatur artus, ursa latine, unde articus dicitur tam polus iuxta Artum quam circulus includens illam, qui et septentrionalis dicitur; similiter antarticus dicitur tam polus oppositus quam circulus oppositus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
unde uirgilius. anes mactatur ad aras. uel
dictur. ab areos .i. amare.oude eciam ingrege
masculi. mares uocunitur. uel. dicitur. ab arẽs
li. diu. Et anetinus. na. numi. Es nota ꝙ
aues dicitut pro ueruete et pro ilo inaiumẽ¬

Expanded text:
in exemplum ‘aries mactatur ad aras’; vel dicitur ab areos idest a mare, unde et in grege masculi mares vocantur; vel dicitur ab ares qu-li diminutivum et arietinus -a -um. Et nota quod aries dicitur pro vervece et pro illo instrume
Abbreviated transcription (Latin):
ab arms. quia terre. Ereis. radicibus. ad heret
nel aibos dicitur ab herba eo ꝙ ad modiu
herbanii pͥnlulet. nascendo prius enuu iacto
semim herba. oritur. de huic. confota surie
marborem et in paruo tempore quam her¬
dam aideras. arbustum suspicis. ab amo .gͥ.¬

Expanded text:
b arvis, quia terre fixis radicibus adheret, vel arbor ab herbis, eo quod ad modum herbarum pullulet nascendo; prius enim, iacto semine, herba oritur, dehinc confota surgit in arborem, et in parvo tempore quam herbam videras, arbustum suspicis; et est
Abbreviated transcription (Latin):
architectus .ti. qui facit tecta. nel pociis prin¬
apalis artifex qui est edifficus. construendis
qui architector dicitum bnde architectura.te.
Et architector architectatis. tecta prinapaliter
omnia professionum. nomina apud latinos
n̾balia. et in or. desmunt. Nam gramaticus. et.¬
caułiuit. Itaq ex nomiib ip̃is hũt uͥba apuo
grecos. unde nos quoq philosofor architector
poetor. inusu. h̾emius

Expanded text:
architectus, qui tecta facit vel potius principalis artifex qui preest edificiis construendis, qui et architector dicitur, unde hec architectura, et architector -aris, tecta principaliter omnia professionum nomina apud Latinos uerbalia et in or desinunt; nam grammaticus etca sunt; itaque ex nominibus ipsis habent uerba apud Graecos, unde nos quoque philosophor, architector, poetor in usu habuimus
Abbreviated transcription (Latin):
m .e. facit ab hoc ganscipe et nominatis pła¬
lis. ii.a. desunt. Gansapa enim et nou gausa¬
amplustir. nominatimim tamen pluralem.
non solum ii.a. sed. ini .ia. terminat. et am¬
plustra. enim et ampluatia. antiqui. protulisse
inuenuitur. Cit̃ in arato. Nambus assimiptis
fluitancia querere amplustra Cesar in arato
fulgent. argoe stellis amplustria puppis ¶ ilĩa

Expanded text:
in e terminat, ab hoc gausape et nominatiuum pluralem in a definit: gausapa enim, non gausaaplustri, nominatiuum tamen pluralem non solum in a, sed etiam in ia terminat: et aplustra enim et aplustria antiqui protulisse inueniuntur. Cicero in Arato : «nauibus absumptis fluitantia quaerere aplustra». Caesar in Arato : «fulgent Argoae stellis aplustria puppis». alia
Abbreviated transcription (Latin):
uatis. lii. et. hee. uates ¶ Nentra nero ex ab¬
latiuo. singulari cacuult nominatinum plarẽ
ablatinus. correpta .I. et. addita.a. facit noun¬
uatinus pluralis. ut ab hoc uari. ħ.muana. ab
uel. uetere ꝙ uetera. et uon uetera. facit. Nec
non ab ħ. ludicti. ꝙ ludicia. et nouludicria. diũs¬

Expanded text:
uatis hi et hae uatēs. neutra uero ex ablatiuo singulari faciunt nominatiuum pluralem ablatiuus, correpta i et addita a fit nominatiuus pluralis, ut ab hoc mari haec maria, uel ueteri, quod uetera et non ueteria facit, nec non ab hoc ludicri, quod ludicra et non ludicria di
Abbreviated transcription (Latin):
latimꝰquia ea. marnue facuut. seusiuu que mo¬
rantui: a ito.tero. uerbo. uel. uti. rite. per recte.
quia uchil. tinditur itibus insi quod rectum
esse creditur a ꝯmuite quo decluadious noiuni¬
br composita .e. producunt predie hodie poai¬
die mendie quo pro aduerbio accipttur alau
sit nomen.

Expanded text:
sensum, quae morantur; a rito uero uerbo uel ritu rite pro recte, quia nihil traditur ritibus, nisi quod rectum esse credatur. a quintae quoque declinationis nominibus composita e producunt, pridiē, hodiē, postridiē; meridiē quoque pro aduerbio accipitur, cum sit nomen.
Abbreviated transcription (Latin):
qn uus tna inuenio passina nerus.
a nerm. pexus. apexin. tlexus. a flexin.
summbiter taciunt participia. amplector¬
comixus. ¶ Onpradictas formas ser¬
uant in participio preteriti. comninima es
deponencia que facile ex simili. teriminaaone
passiuoꝵ dignosa. possunt qño faciunt per
suguas comunctiones participia pretenti. tp̃is¬
careo casus quod et nomea est passus apateo.
tituto titubatus. placeo placitus qmesco quiet¬
soleo solitus aio factus. fidofisiis. ¶ Decuaissumi
usu nou sunit.¶ Pleramq tamen nentro r
secunde conngaioms in .ui. dmisas desmencia¬
in pretentꝰ defiaunt in supinis. ut hori. ru¬

Expanded text:
n xus tria inuenio passiua: nexus a nexui, pexus a pexui, flexus a flexi. similiter faciunt participia amplectorcomplexus. supra dictas formas seruant in participio praeteriti communia et deponentia, quae facile ex simili terminatione passiuorum dinosci possunt, quomodo faciant per singulas coniugationes participia praeteriti temporiscareo cassus, quod et nomen est, passus a pateo, titubo titubatus, placeo placitus, quiesco quietsoleo solitus, fio factus, fido fisus. uetustissimi ts. pleraque tamen neutrorum secundae coniugationis in ui diuisas desinentia praeterito deficiunt in supinis, ut horrui, ru
Abbreviated transcription (Latin):
nonem uel agint. dicatur quãis retustis¬
sini. nonus imptus protulisse ninemnutu
ademptus reder. redemptus. rapiu quo rap
questus. et pasanum pastor pastus. arui
alia enisdeni forme soleant.e s. abicere.
Nascor natus arascor. aratus obliniscor oblitꝰ

Expanded text:
risionem uel figuram dicatur, quamuis uetustissimi nouus nuptus protulisse inueniantuademptus, redemi redemptus. rapui quoque rquestus, et passiuum, pascor pastus, cum alia eiusdem formae soleant abicere s: nascor natus, irascor iratus, o
Abbreviated transcription (Latin):
locun ut cartagine. sũ tartagine nemo. cartagine
tiseo: Idem eciam semper in plralib unuienit᷑
ut athenis. siĩ. athenis. uenio. atheius transeo.¬
¶ Anueminitur tamen et cum pposicionibus uo¬
mitla cantatum. sepe prolata et marime apud

Expanded text:
locum, ut Carthagine sum, Carthagine uenio, Carthagine transeo, idem et in semper pluralibus inuenitur, ut Athenis sum, Athenis uenio, Athenis transeo. inueniuntur tamen et cum praepositionibus nomina ciuitatium saepe prolata, et maxime apud
Abbreviated transcription (Latin):
hut sano saue. fero. fere. Excipiuitur beue et male
a bono. et malo. in e. correptam desmencia¶ ¶Mr¬
dict pro ad uerbus accipuuitur. ut falso. consulto
postreiio sedulo. anspicato. augurato. manfesto
prinato precaro. uento. Et sepe corupnuit .o. cu¬

Expanded text:
; sano, sane; fero, fere. Excipiuntur bene et male, a bono et malo, in e brevem desinentia, qdativi pro adverbiis accipiuntur, ut falso, consulto, postremo, sedulo, auspicato, augurato, manifesto, privato, precario, merito, et saepe corripiunt o te
Abbreviated transcription (Latin):
terimuaciones. cum de supuus. tractabaũns. docue¬
mius cam hic. eciami. geueraliter comprehendere
nou icongtium nr̃ ese¶ ¶ Sunia igitur par¬
flerus ꝑlerus.
sertus desinunt omna que pretentum

Expanded text:
s tractabamus, docuimus, tamen hic etiam generaliter comprehendere non incongruum uidetur esse. omnia igitur parflexus, pexus. in tus desinunt omnia, quae praeteritum
Abbreviated transcription (Latin):
nos. unde huius nomina greca sñ nocha que
predictam composiconem. hũt in. sir. compo¬
licione possunt. scubi. et scribuntur indr̃enter
modo per.en. mõ. per ini. ut uicanstuu. et eucan¬
stum. enthimena et nichimenia. emplastiũ

Expanded text:
nos, unde huiusmodi nomina greca sive notha, que predictam prepositionem habent in sui compositione, possunt scribi et scribuntur indifferenter modo per en modo per in, ut encaustum et incaustum, entimema et intimema, enpulerim
Abbreviated transcription (Latin):
his apis dicebatuir caniu ini de iulo. solebeit exi¬
re et gesticulacione sui ꝓoris. predicere. futinte¬
ilo lebut qitem apis. ds.i .ͥ. Et nota ꝙ apes.
uascoitiar de putridis carmbr . boñ. sicut scabõnes
i sumo est apedib remotum est. Et aper qua
queli de lntera pitndoq dicitur apex. unde. m .ai ͤ¬
umis aper uon prendit dlege donec ounsa fiaut

Expanded text:
hic Apis dicebatur taurus qui de Nilo solebat exire et, gesticulatione sui corporis, predicere futura. Item Apis deus apium. Et nota quod apes nascuntur de putribus carnibus boum sicut crabrones in summo est, a pedibus remotum est; et apex quandquelibet littera quandoque dicitur apex, unde in Evangelio‘unus apex non preteribit a lege donec omnia fiant’
Abbreviated transcription (Latin):
tori soluenti. in quo creditor prositetut se dena
fessio dicitur. et securitas. qmia deuitorem redoa
secunimi. et dicitur ab apos ꝙ est re. et capioꝰ ꝓ¬
eit recepio. quia recipitur soluco debito. Et cdn¬
ponitur au. autỹ. ꝙ est contra. Et dicctur ħ̃ an
iquo deb.tdr notat se soluisse. tuĩ ex tali cansa
Et dictur sis. quia contra apocam datmr onde
uerius. apora soluenti datin. auti. suscipienti.¬
Apocalipsis. sis interpretatur renelacio. qma
ebi mamistata sunt que erant ab scondita. Et

Expanded text:
tori solventi, in quo creditor profitetur se accepfessio et securitas, quia debitorem reddat securum, et dicitur ab apo quod est re-, et capio, quasi recipio, quia recipitur soluto debito; et componitur cum anti, quod est contra et dicitur hec anquo debitor notat se solvisse tantum pro tali causa, et dicitur sic quia contra apocam datur, unde quidam ‘apoca solventi datur, anta- suscipientiAPOCALIPSIS interpretatur revelatio, quia ibi manifestata sunt que erant abscondita, et
Abbreviated transcription (Latin):
cosietudo oli ꝙ si alionis eẽt honada nel a¬
arter de fferiret snmami in colło .os. suum ad sie
diluri eenens. Sed quia hoc niuris erat conpro¬
orosnui. Iõ fecerut tortỹ rotundum. quem inde¬
oriiis deferebant indigitis. Et tunc nobiles ce¬
penisit illum facere amuu nel. argentu quod
magis bidebatur houori quam de decor. Et ex
emõs. et ideo dicunt quidam ꝙ anulus. dectus
est ab ano sune. ⁊ iln dicm.t ꝙͥ protheus. fertur
auumdedisse ferreniu cut lum digito lapide
anarto apollice digao. quia in eo. rena est que us
adtor ꝑtingit. quam uotandam et oruandam. a¬

Expanded text:
etudo quod, si aliquis esset homicida vel adulter, deferret simiam in collo, os suum ad culum simie tenens; sed quia hoc nimis erat obprobriosum, ideo fecerunt torquem rotundum quem in dedecus deferebant in digitis, et tunc nobiles ceperunt illum facere aureum vel argenteum, quod magis videbatur honori esse quam dedecori. Et ex nulos, et ideo dicunt quidam quod anulus dictus est ab ano simie. Alii dicunt quod Prometheus fertur circumdedisse ferreum circulum digito lapide  quarto digito a pollice, quia in eo vena est que usque ad cor pertingit, quam notandam et ornandam
Abbreviated transcription (Latin):
cit iuui. sotandum ꝙ a apede uel asedendu. cõ¬
posita per dis. uou per as. eccẽnuit. gentum
Ce. apede quidami composcta. G̾nant .e. a sedenoo
sidis. Ercrpitur hic apes. huius. apis. qͣnia hec
solum apede compositum ut quibusda. idetm
e. longuam. suaiit nec ulla. crent allaba in
sedula flores. Quod eciam. drn. octenoit.
apialla. quõ fiducula docet prmnti smn atim¬

Expanded text:
ue notandum, quod a pede uel a sedendo composita per dis, non per tis efferunt genetiuum. et a pede quidem composita seruant e, a sedendo sidis. excipitur haec apēs huius apis, quia hoc solum a pede compositum, ut quibusdam uidetur, e longam seruauit neque ulla creuit syllaba in sedula flores», quod etiam diminutiuum ostendit apicula, quomodo fidicula docet, primiti
Abbreviated transcription (Latin):
euudeui. patreni. Sed diuersas. matres
econtra. genuane. que. hũt. eaudem. ma¬
trem. sed diuersos. patres. quasi ab eadem.
matre manentes nel. dicitu. soror. asolus
quia sola. cum. frĩb in sorte. agnasionis
Sororcula. sororcule ¶ lari sorori.

Expanded text:
eundem patrem sed diversas matres; e contrario germane que habent eandem matrem sed diversos patres, quasi ab eadem genitrice manantes; vel soror dicitur a solus, quia sola cum fratribus in sorte agnationis ororcula