comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ablatione pecume subiectis. ẜ
fidei oblatione signatis p̾cepit.
euntes inqͥens in mundũ uni¬
u̾sum p̾dicate eungłium om̃i
creature. Qui crediderit et bap¬
tigatus fuerit: saluus erit. Hec
descͥptio. prima facta est a p̾si¬
de syrie cyrino. Et ibant om̃s
ut ꝓfiterentur singłi in suam
ciuitatem. Hunc cirini tempo¬
rib habitũ censum. etiam io¬
sephus illustris hebreoꝵ hystorio¬
graphus moctauo decimo anti¬
quitatũ libro hoc mͦ cõmemorat.
Ciriuꝰ aũt uir unꝰ excõsessu curie
romane ꝑsingulos magistratꝰ
usq ad gͣdum cõsulatus ascendẽs.
ꝑcet̾a quoq honorabilis: cũ pau¬
cis syriam uenit a cesare iusda¬
re gentib missus. et censor si¬
mul patrimonioꝵ futurus.I¬
taq qd̾ ait. Hec descriptio prima
tõa est ap̾side syrie cyrino: sig¬
nisicat hanc descriptionem ut
primam ẽẽ earum que totum
orbem cõcluserunt. qr plereq ĩa
partes t̾rarũ sepe leguntur fuis¬

Expanded text:
ablatione pecuniae subjectos, sed ablatione pecuniae subjectos, sed fidei oblatione signare praecipit. Euntes, inquiens, in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. Qui crediderit et baptizatus fuerit, sdescriptio prima facta est a praeside Syriae Cyrino. Et ibant omnes, ut profiterentur singuli in suam civitatem. Hunc Cyrini temporibus habitum censum etiam Josephus illustris Hebraeorum historiographus, in octavo decimo Antiquitatum libro hoc modo memorat: Cyrinus autem vir unus ex consensu curiae Romanae per singulos magistratus usque ad gradum consulatus ascendens, per caetera quoque honorabilis, cum paucis Syriam venit, a Caesare jus dare gentibus missus, et censor simul patrimoniorum futurus. Itaque quod ait: Haec descriptio prima facta est a praeside Syriae Cyrino, significat hanc descriptionem, vel primam esse earum quae totum orbem concluserint, quia pleraeque jam partes terrarum saepe leguntur fuis
Abbreviated transcription (Latin):
ces. Non leuabit gens cõtra gen¬
tem gladiũ nec exercebuntur.
ult᷑ ad prelium. Homꝰ iacob ue¬
nite et ambulemꝰ in lumine do¬
mini. Non solũ aũt hec noua
mundi descriptio illiꝰ sũmir¬
gis aduentui testimonium ꝑ¬
hibebat. qui cõgregatos a m̃ũdi
plagis om̃ib electos suos. et̾ne
beatitudinis albo cõscͥberet: ut̾¬
etiam etiã eiusdem regis duces
qͥeta sui moderaminis pace iu¬
uabat. Quia nimirum cõp̃ssis
a p̾lioꝵ tbine gentib uniuersie.
p̾dicaturos orbi xp̃i discpłos. quo¬
libet ꝓpt̾ uerbum ire uellent. ab
ingruentiũ feruore seditionũ
tremenda id tẽporis ut ita dixẽn
romani nominis unbra ꝓtege¬
bat. Exit ergo edictũ a cesare au¬
gusto ut cẽsum ꝓfiterentur uns¬
usus orbis. qr ĩminebat edictũ
regis xp̃i quo salutem conseq̃¬
retur uniu̾sus orbis. qui uoca¬
bulum augusti ꝑfectissime cõ¬
plens. ut pote suos et augescere
desiderans et ip̃e augere suffici-¬
ens:cẽsorib sue ꝓfessionis nõ

Expanded text:
abit gens contra gentem gladium, nec exercebuntur ultra ad praelium. Domus Jacob venite, et ambulemus in lumine Domini . Non solum autem haec nova mundi descriptio illius summi regis adventui testimonium perhibebat, qui congregatos a mundi plagis omnibus electos suos aeternae beatitudinis albo conscriberet, verum etiam ejusdem regni duces, quieta sui moderaminis pace juvabat, quia nimirum, compressis a praeliorum turbine gentibus universis, praedicaturos orbi Christi discipulos, quolibet propter verbum ire vellent, ab ingruentium fervore seditionum, tremenda id temporis ut ita dixerim Romani nominis umbra protegebat. Exiit ergo edictum a Caesare Augusto, ut censum profiteretur universus orbis, quia imminebat edictum Regis Christi, quo salutem consequeretur universus orbis. Qui vocabulum Augusti perfectissime complens, utpote suos et augescere desiderans, et ipse augere sufficiens, censoribus suae profectionis, non
Abbreviated transcription (Latin):
titit. ut tã forinsecis ꝙͣ tiilib bel¬
p̾sagium etiam ad litteram ui¬
deatur implesse. Qui indelicet
ꝓpha cũ mystica dispensatiõem
xp̃i uoce p̾cinei̾t dicens. et erit
in nouissimis dieb p̾paratus
mons domꝰ dñ mu̾tice monti¬
um. et eleuabitur suꝑ colles ⁊
fluent ad eũ omnes: post pau

Expanded text:
it, ut tam forinsecis quam civilibus belit, ut tam forinsecis quam civilibus belophetae praesagium etiam ad litteram videatur implesse. Qui videlicet propheta cum mystica dispensationem Christi voce praecineret dicens: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium, et elevabitur super colles, et fluent ad
Abbreviated transcription (Latin):
in carne dei filius. sicut
parentes sͥ quos uoluit. et lo-¬
cum natiuitatis quem uolu¬
it elegit. eosq ad ip̃m locum
priusqͣm nasceretur quomodo
uoluitadiuxit: ita etiã tempo¬
re quo uoluit. ĩmo quo ip̃e u¬
na cũ patre et sp̃u scõ a scl̃is dis¬
posuerat. ꝑque ora ꝓph̃arum
p̾dixerat: mundum ut salua¬
ret intͣuit. Quomodo enim de
uirgine matre natꝰ nirginita¬
tis sibi głam et angłicum testi¬
monium decus docuit ẽẽ gra-¬
tissimũ sic quoq pacatissimo
scłi tẽpore procreatus qr pacem
magnoꝑe quereret atq ama¬
ret edocuit. quia pacis caritatis¬
q sectatores semper inuisece
dignaretur indicauit iuxta ꝙ
ip̃e fidelib ꝓmittens ait. Ubĩ
Quod enim maius regni quie¬
tissimi et pulcherrime quantũ
ad homines potuit ẽe pacis indi¬
cium. qͣmgiura totum orbem de¬
scriptione cõcludi. eodem cunc¬
tos longe lateq mundi fines
census nomismate cõprehendi:
Cuius actor ac moderator augus¬
tus ante iuxta fidem hystorie ex¬

Expanded text:
in carne Dei Filius sicut parentes sibi quos voluit, et locum nativitatis quem voluit, elegit, eosque ad ipsum locum priusquam nasceretur quomodo voluit advexit, ita etiam tempore quo voluit, imo quo ipse una cum Patre et Spiritu sancto a saeculis disposuerat, perque ora prophetarum praedixerat, mundum ut salvaret intravit. Quomodo enim de virgine matre natus, virginitatis sibi gloriam et angelicum castimoniae decus ostendit esse gratissimum, sic quoque pacatissimo saeculi tempore procreatus, quia pacem magnopere quaereret atque amaret edocuit, quia pacis charitatisque sectatores semper invisere dignaretur, indicavit. Juxta quod ipse fidelibus promittens ait: Ubi eQuod enim majus regni quietissimi, et pulcherrimae, quantum ad homines, potuit esse pacis indicium, quam una totum orbem descriptione concludi, eodem cunctos longe lateque mundi fines census numismate comprehendi? Cujus auctor ac moderator Augustus, tanta, juxta fidem histori
Abbreviated transcription (Latin):
cente psalmifta. Et anmin¬
tiabunt celi iusticiã eiuspo¬
pło qui nascetur. Qd̃ est aꝑe¬
dicere. Anñtiabunt excelłi
mente uoce accione doctores
iusticiam eius ppło. qui ad file
ueniendo nuꝑ in illo nascide¬
siderat. Qsqͥs igitur consola¬
tionem foris in mũdi rebus
inqͥrit: hic diume cõsolatio¬
nis munere intꝰ reformariñ
ualet. Quisqͥs infimis delec
iitati subditum cernit. Solos¬
q eos quos mandata ueritatis
ꝑdiletionem opari cõspicit.
aduentus suiluce reficit. Un¬
debene cũ diceret.quem mun¬
dus nõ potest ñ podest accipere
mox addidit dicens. Quia nõ
uidet eũ nec scit eum. Nos aũt
cognoscetis eũ: qͥa apud uos
manebit et inuobis erit. Bo¬
minum nanq saluatorem
et infideles ante passionem ĩ
curne uiderut. sed qͥa dei filiꝰ
ẽt. qͥa paraclytus adeo missus
inmundũ. non nisi fideles sci
nio ualebant cognoscere. qͥ e
ñ indutꝰ humanitate discpłis
apparuit. sed ita ad eos uenire.
ita apud ec: maliit manere:

Expanded text:
cente Psalmista: Et annuntiabunt coeli justitiam ejus populo qui nascetur , quod est dicere: Et annuntiabunt excelsi mente, voce, actione, doctores justitiam ejus populo, qui ad fidem veniendo nuper in illo nasci desiderat. Quisquis igitur consolationem foris in mundi rebus inquirit, hic divinae consolationis munere intus reformari non valet. Quisquis infimis delectnitati subditum cernit, solosque hos quos mandata veritatis per dilectionem operari conspicit, adventus sui luce reficit. Unde bene cum diceret, Quem mundus non potest accipere, mox addidit dicens: Quia non vidit eum, nec scit eum. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Dominum namque Salvatorem, et infideles ante passionem in carne viderunt, sed quia Dei Filius esset, quia Paracletus a Deo missus in mundum, non nisi fideles scirimo valebant cognoscere, quia non indutus humanitate discipulis apparuit, sed ita ad eos venire, ita apud eos maluit manere,
Abbreviated transcription (Latin):
iex eis gr̃am sue cognitio¬
nis echibec. Ion relinquam
uos orphanos. ueniam aduos.
uidebatur infidelib. qͥa mori¬
ens in cruce dñs discpłos relin¬
queret orphanos. Sed ñ reliqͥe
orphanos. quib et p̾buit se¬
ip̃m uiuum post passionẽ suã
in multis argumentis perdi-¬
es quadraginta. et post dies
decem assumptionis sue. hoc
est hodierna die. sp̃c scĩ illos de
celo carismate donaie. ubi
ip̃m xp̃m ad eos uenisse nuttꝰ
ambigit qui inseparabilem
scẽ trinitatis nataͦm. uictutẽ.
et oꝑationem. ẽt̃ cognouit.
Qd ip̃m latius exequens qͣntũ

Expanded text:
s gratiam suae cognitionis exhibet. Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Videbatur infidelibus, quia moriens in cruce, ut Dominus discipulos relinqueret orphanos, sed non reliquit orphanos, quibus et praebuit seipsum vivum post passionem suam in multis argumentis per dies quadraginta, edecem assumptionis suae, hoc est hodierna die, Spiritus sancti illos de coelo charismate donavit. Ubi ipsum Christum ad eos venisse nullus ambigit, qui inseparabilem sanctae Trinitatis naturam, virtutem et operationem esse cognovit. Quod ipsum latius exsequens, quantu
Abbreviated transcription (Latin):
cõtumeliis et ꝑsecutionib gu¬
dere. et cũ aplo dicete posse. Et
głam᷑ in spe głe filiorum dei.
Non solum autẽ sed glamur ĩ
tribulationib. Namqui in mu
danarum rerum delectationi¬
bzet opulentia se requiescere pos¬
se confidit: fallitꝰ. Et enim et
creberrimis eiusdem mundi
ꝑturbationib et ip̃o fine cõũi¬
citur. qr suꝑ arenã fundamẽ¬
tũ sue qͥetis posuerit. At quicũ
illud dñice dilectionis iugum
suꝑse leuauerĩt. atq exemplo
illuis mittes ẽẽ et humiles cor¬
de didicerint: ñ nulla etiam
in presenti future qͥetis imagi¬
ne fruuntur. dũ a cõturbatiõe
hominũ scl̃ariũ tota mente se¬
creti uultũ sui conditoris remi¬
nisci gaudent. atq ad ꝑfectam
eius cõtemplationem ꝑtingere
liciunt. dicentes sibi cũ apło io
hanne. Scimus quia cũ apparu¬
erit. similes ei erimus. et iude¬
bimus eũ ficuti est. Ad cuius p̃¬
mium uisionis siꝑuenire de.

Expanded text:
contumeliis et persecutionibus gaucontumeliis et persecutionibus gaudere, et cum Apostolo dicere posse: Et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei; non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus. Nam qui in rerum mundanarum delectationibus et opulentia se requiescere posse confidit, fallitur, etenim et creberrimis ejusdem mundi perturbationibus, et ipso fine convincitur quia super arenam fundamentum suae quietis posuerit. At quicunqillud Dominicae dilectionis jugum super se levaverint, atque exemplo illius mites esse et humiles corde didicerint, nonnulla etiam in praesenti futurae quietis imagine fruuntur, dum a conturbatione hominum saecularium tota mente secreti, vultum sui conditoris semper reminisci gaudent, atque ad perfectam ejus contemplationem pertingere sitiunt, dicentes sibi cum apostolo Joanne: Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ad cujus praemium visionis s
Abbreviated transcription (Latin):
deum possit oftenli. Nobis aũt
magnitudo ꝑheniis. quia dũ
ip̃e corda que implet appetitu
inuisibilium infl̾amat: eadẽ
bona inuisibilia ꝙͣ sint precla¬
ra. qͣm t̾renis om̃ib. p̾ferenda
manifestat. Unde bene eius¬
dem sp̃c gr̃a septiformis a ꝓpħ̃a
descbitur: qͥa nimirũ et ꝑeiꝰ
inspirationem ad requiem ꝑ¬
uenitur. et in eius plena ꝑcep¬
tione ac uisione requies uera pos¬
sidetur. Porro ip̃e dies uel annus
qͥnquagesimus qui septem sep¬
timanis suꝑ est et maiore p̾cete¬
ris erat sollenitate uenerabilis.
tempus future resutrectionis
indicat. inqua illa requies qͣ
anime fruuntur electorũ cor
Ubi sollicitiꝰ intuendum est. fs̃
ximam iustis qͥetem tribuit.
cum eoꝵ mentes celestis igne
caritatis accendit. Dicit namo
marum. diuina dilectione re¬
pleri. spe suꝑne retributionil
ꝓsꝑa mundi simul et adu̾sa ĩ¬
tempnere. t̾rena desideria fun¬
ditus extirpare. cõcupiscentiis

Expanded text:
Deum possit ostendi: Nobis autemDeum possit ostendi: Nobis autemmagnitudo perennis, quia dum ipse corda quae implet appetitu invisibilium inflammat, eadem bona invisibilia quam sint praeclara, quam terrenis omnibus praeferenda, manifestat. Unde bene ejusdem Spiritus gratia septiformis a propheta describitur, quia nimirum et per ejus inspirationem ad requiem pervenitur, et in ejus plena perceptione ac visione requies vera possidetur. Porro ipse dies vel annus quinquagesimus, qui septem septimanis superest, et majore prae caeteris erat solemnitate venerabilis, tempus futurae resurrectionis indicat, in quo illa requies qua nunc animae fruuntur electorum, corUbi sollicitius induendum est, fratximam justis quietem tribuit, cum eorum mentes coelesti igne charitas accendit. Dicit namquemarum, divina dilectione repleri, spe supernae retributionis prospera mundi simul et adversa contemnere, terrena a se desideria funditus exstirpare, concupiscentiis
Abbreviated transcription (Latin):
signaret dari decebat. Neq hoc
p̃tereundũ. qd̾ ideo qͥnquagena
rius mimerus significationi
int̾ne quietis aptatur. quia ex
septem septimanis et monade
ꝑficitur. Sex quippe dieb in le¬
ge ppłs oꝑari septima quiesce¬
re. sex annisarare et metere sep¬
timo iussus est.cessare. qr et d̾s
sex dieb mundi ornatum per¬
fecerit. septimo ab oꝑe suo ces¬
sauerit. Quib om̃ib mystice
admonemur: qd̾ hii qui in hoc
scło qd̾ sex etatib cõstat bonis oꝑi¬
et᷑nam ꝙ aũ sept̾ẽ dies uelãni septi¬
es dicũt᷑. multiplicẽ eiꝰde recͥiei abũd̃a¬
dã designãt ĩ qͣ premiũ illud sul¬
lime datur electis. de quo apl̃s
ait. Qd̾ oełs ñ uidit. nec auris
audiuit. nec in cor hominis as-¬
cendit: q̃ preparauit deus dili¬
gentib se. Cuius p̾mii cogniti¬
onem quia in corhõis. id esthu¬
mana adhuc sapientis ascen¬
dere ñ posse testatur: aꝑit sub¬
sequent̾ unde hec diligentib

Expanded text:
signaret, dari decebat. Neque hoc signaret, dari decebat. Neque hoc praetereundum quod ideo numerus quinquagenarius significationi internae quietis aptatur, quia ex septem septimanis et monade perficitur. Sex quippe diebus in lege populus operari, septima quiescere; sex annis arare et metere, septimo jussus est cessare, quia et Dominus sex diebus mundi ornatum perfecerit, septimo ab opere suo cessaverit. Quibus omnibus mystice admonemur quod hi qui in hoc saeculo, quod sex aetatibus constat, bonis operiem septem dies vel anni septies ducuntur, multiplicem ejusdem requiei abundantiam designant, in qua praemium illud sublime datur electis, de quo Apostolus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Cujus praemii cognitionem quia in cor hominis, id est, humana adhuc sapientis, ascendere non posse testatur, aperit subsequenter unde hoc diligentibus
Abbreviated transcription (Latin):
uemã ꝓfecto requiem tẽdunt. Ea
enim qͥnquagesimus annꝰ in le¬
ge iubeleus id est dimittens siue
mutatus appellari iussus est.
in quo ppłs ab om̃i oꝑatione qͥ¬
esceret. om̃ium debita laxaren¬
tur. serui liberi redirent. annus
p̃e maiorib solenns ac laudi¬
b diuiis eminentior cetetis
existeret: merito ꝑhunc mu¬
merum illa summe pacistͣn¬
quillitas indicatur. quando sic̃
apls ait. canente nouissima tu¬
ba mortui resurgent et nos ĩ¬
mutabimur in głam. ubi cessã¬
tib huius scl̃i laborib et erĩmis.
dimissis om̃ium culparũ debi¬
tis in sola diuine uisionis con¬
templationt cunctꝰ electorum
ppłs in et̾num gaudebit. imple¬
to illi desiderabili dñi acsalua¬
toris nr̃i mandato uacate et
uidete qm̃ ego sũ deus. Ad qͣm
ꝓfecto uacãtionem et uisionem
u incõmittabilis ueritatis. quia
non nisi ꝑobseruantiam p̃cep¬
toꝵ celestiũ et sp̃c sc̃i donum per¬
tingitur: recte et legem decalo
tum numero qui requiem de¬

Expanded text:
veram profecto requiem tendunt. Quia enim quinquagesimus annus in lege Jubilaeus, id est, dimittens sive mutatus appellari jussus est, in quo populus ab omni operatione quieceret, omnium debita laxarentur, servi liberi redirent, annus ipse majoribus solemniis ac laudibus divinis eminentior caeteris existeret, merito per hunc numerum illa summae pacis tranquillitas indicatur, quando, sicut Apostolus ait: Canente novissima tuba mortui resurgent, et nos immutabimur in gloriam ; ubi cessantibus hujus saeculi laboribus et aerumnis, dimissis omnium culparum debitis, in sola divinae visionis contemplatione cunctus electorum populus in aeternum gaudebit, impleto illo desiderabili Domini ac Salvatoris nostri mandato, Vacate et videte quoniam ego sum Deus. Ad quam profecto incommutabilis Veritatis, quia non nisi per observantiam praeceptorum coelestium ac Spiritus sancti donum pertingitur, recte et legem decalogo dierum numero qui requiem de
Abbreviated transcription (Latin):
plet. totũ illustrat et possidet.
Huius itaq unigeniti deidi¬
citur hec mater uirgo ma¬
ria. digna digni. in macu¬
lata sc̃i. una umꝰ. unica uni¬
ci. Nec enim alt̾ unigenitus
suꝑ t̾ram uenit. aut alia uir¬
go uingenitum genuie. In
his omnib que dicta sunt:
desponsata legit᷑ mat̾ eius
maria. Et ait. Inuenta est in
ut̾o habens. Cui inuenta. aut
aquo inuenta est: Primo ab
angłis custodientib eam pro¬
tegentib eam. conseruanti¬
b eam. uel eius beatissimã
animam ad honorem illius
qui ab ip̃a generãdus erat.
De hinc inuenta non in¬
congrue putatur ab ip̃o be

Expanded text:
plet, totum illustrat et possidet. plet, totum illustrat et possidet. Hujus itaque unigeniti Dei dicitur haec mater virgo Maria, digna digni, immaculata sancti, una unius, unica unici; nec enim alter unigenitus super terram venit, aut alia virgo unigenitum genuit. In his omnibus quae dicta sunt, desponsata legitur mater ejus Maria. Et ait: Inventa est in utero habens. Cui inventa, aut a a quo inventa est? Primo ab angelis custodientibus eam, protegentibus eam, conservantibus eam, vel ejus beatissimam animam ad honorem illius qui ab ipsa generandus erat. Dehinc inventa non incongrue putabatur ab ipso be
Abbreviated transcription (Latin):
ergo iste et indiuisus deus
in humano aduenit uel ge¬
nitus est corpore. quics deus
e dñs figuram serui suscepit.
Nem̃ pars unigeniti uenit ĩ
corpore. nec se ip̃e diuifit. ut
dimidius apud patrem et
dimidius eẽt in uirgine. sed
totus apud patrem et totus
in uirgine. Totus in sinu patͥs.
totus in humano corpore. Nũ
relinquens suꝑiora. uenit que¬
rere t̾rena. que in celis sunt
ce seruans: et que in t̾ra sũt
saluans. ubiq om̃ps. inscissus.
n diuisus. hic sc̃s unigenitus
deus Sil enim hoc u̾bum hu¬
manum et corporale ĩmissum
in aurib plurimorum non
diuiditur ꝑsingulos. ut pars
in alio. et pars sit iterum in
alio sed in om̃ib integrum
et plenum habetur. ut in u¬
no quoq totũ sit: quanto
magis u̾bum dei unigenitꝰ
ubiq totus est et in celo et
in t̾ra. et apud patrem et in
uirgine: Et non diuiditur
ut dcctum est neq scinditꝰ
neq in partes efficitur. sed to¬
tus totum tenet. totum im¬

Expanded text:
ergo iste et indivisus Deus ergo iste et indivisus Deus in humano adveniens vel genitus est corpore, quique Deus et Dominus figuram servi suscepit. Non enim pars unigeniti venit in corpore, nec se ipse divisit, ut dimidius esset apud Patrem, et dimidius esset in Virgine, sed totus apud Patrem, et totus in Virgine, totus in sinu Patris et totus in humano corpore: non relinquens superna, venit quaerere terrena, quae in coelis sunt conservans, et quae in terris sunt salvans. Ubique omnipotens, inscissus, indivisus, hic sanctus unigenitus Deus. Si enim hoc verbum humanum et corporale immissum in auribus plurimorum, non dividitur per singulos, ut pars in alio, et pars sit iterum in alio, sed in omnibus integrum et plenum habetur, ut in unoquoque totum sit, quanto magis Verbum Dei unigenitus ubique totus est, et in coelo, et in terra, et apud Patrem, et in Virgine? Et non dividitur, ut dictum est, neque scinditur, neque in partes efficitur, sed totus totum tenet, totum im
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ancilla plasmatio esus. ip̃a
que genuit. Quis ista unqͣm
audiuit. quis indit talia. qͥs
hoc cogitare potuit. ut mat̾
uirgo eẽt intacta generaret
que et uirgo ꝑmansit et ge¬
nuit:: Sicut enĩ quondam
rub fõburi indebatur. et ig¬
nis eum nõtangebat. et sic̃
tres pueri in camino inclu¬
si habebantur. et tamen eos
non ledebat incendium. nes
odor fumi erat in eis. uł que.
leonum incluso. claustris
non aꝑtis allatum est ei pr̃a¬
dium ab abacuc: ita et hec
scã uirgo genuit dominũ
sed intacta permansit. Ma¬
ter effecta est. sed uirginit¬
tem nõ amisit. Genuit in¬
fantem. et ut dictum est uir¬
go ꝑmansit. Uirgo ergo ge¬
nuit. et uirgo ꝑmansit. Ma¬
ter filii facta est: et castitatis
sigillum ñ ꝑdidit. Quare:
Quia nõ homo iste tantum
qui uidebatur: sed unigeni¬
tus erat d̃s qͥ in carne adue¬
nerat. Nec subito carnaliter
genitus est: sed ꝑfecta dei¬
tas in corpore uenit̾. Integer

Expanded text:
ejus ancilla, plasmatio ejus ipsa ejus ancilla, plasmatio ejus ipsa quae genuit. Quis unquam ista audivit? quis vidit talia? quis hoc excogitare potuit, ut mater virgo esset, et intacta generaret, quae et virgo permansit et genuit? Sicut enim quondam rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec odor fumi erat in eis: vel quemi, intra lacum leonum incluso, claustris non apertis, allatum est ei prandium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum, sed intacta permansit. Mater effecta est, sed virginitatem non amisit. Genuit infantem, et ut dictum est virgo permansit. Virgo ergo genuit, et virgo permansit. Mater filii facta est, et castitatis sigillum non perdidit. Quare? Quia non homo iste tantum qui videbatur, sed unigenitus erat Deus qui in carnem advenerat. Nec subito carnaliter genitus est, sed perfecta deitas in corpore venit. Integer
Abbreviated transcription (Latin):
ue fuit necessitas. lce.¬
ut desponsata eẽt ma¬
ria ioseph: nisi ꝓpt̾ea qͣtinꝰ
hoc sacramentum diabolo
celaretur. et ille malignus
fraudis cõmenta ad u̾fus des¬
ponsatam uirginem, nulla
penitus inuenisset: Uel ideo
fuerat desponsata ioseph: ut
nato infanti uel ip̃i matri
curam uderetur gerere io-¬
seph: siue in egyptum iens
uel inde denuo rediens. Ideo
desponsata fuit ioseph: nõ
tamen in concupiscentia m̃¬
cta. Mat̾ inquid eius. Mater
mmaculata mater incorrup¬
ta. mat̾ intacta. Mat̾ eius.
Cunius eius: Mat̾ dei unige¬
inti. domini et regis om̃iũ.
plasmatoris et creatoris cũc-¬
torum. Illiꝰ qͥ in excelsis sine
matre. et in t̾ra est sine patre.
Ipius qui in celis scd̃m derta¬
tem in sinu est patris et ĩt̾ris
scđ̃m corporis susceptionem
in simi est matris. Omagne
ad mirationĩs gr̃a o in enacta¬
bilis suauitas. ꝯ meffabile
magnumq sacramentum.
Ipa eadem uirgo. ip̃a et ma¬
ter domini. Ip̃a genitrix. ip̃a

Expanded text:
uerit necessitas ut desponsata esset Maria Joseph, nisi propterea quatenus hoc sacramentum diabolo celaretur, et ille malignus fraudis commenta adversus desponsatam virginem nulla penitus invenisset? Vel ideo fuerat desponsata Joseph, ut nato infanti, vel ipsi Mariae curam videretur gerere Joseph, sive in Aegyptum iens, vel inde denuo veniens: ideo desponsata fuit Joseph, non tamen in concupiscentia juncta. Mater, inquit, ejus. Mater immaculata, mater incorrupta, mater intacta. Mater ejus: cujus ejus? Mater Dei unigeniti, Domini et regis omnium, plasmatoris et creatoris cunctorum: illius qui in coelis est sine matre, et in terris est sine patre; ipsius qui in coelis secundum deitatem in sinu est Patris, et in terris, secundum corporis susceptionem, in sinu est matris. O magnae admirationis gratia! o inenarrabilis suavitas! o ineffabile magnumque sacramentum! Ipsa eademque virgo, ipsa et mater Domini, ipsa et genitrix, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Ractus longa molesti¬
a stomachus. diuine
caritati ur̃e dilectionis euͣn¬
glice loqui expositione ꝓhi
buit. uox enim ip̃a aclamo¬
ris uirtute subcũbit. Et qr
a multis audiri non ualeo
loqui fateor int̾ multos eru¬
besco. sed hanc in me uerecũ-¬
diam ipse reprehendo. Qd em̃:
Nunqͥd si multis prodesse nẽ¬
queo. nec paucis curabo: Et
si ex messe portare mampłos
multos non possum: nũqͥd¬
nam debeo ad acrͣam uacuus
redire: Quamuis enim qͣn¬
tos debeo ferre non ualeo: cer¬
te uel paucos. certe uel cluos.
certe uel unum feram. Habet
nanq ip̃a infirmitatis intẽ¬
tio mercedis sue certitudinẽ.
Quia suꝑuꝰ arbiter noster
et si põduscõsiderat in recri-¬
butrone: tamen uires pen¬
sat in pondere. Lectio sc̃i enͣn¬
głii ꝙͣ modo fr̃es aulistis ual¬
de in suꝑficie hystorie est aꝑ¬
ta. sed ens no au bis sunt

Expanded text:
ractus longa molestia stomachus diu me charitati vestrae de lectionis evangelicae expositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus no
Abbreviated transcription (Latin):
transmigrat eo maiore sp̃uali¬
um abũdat flore ac germine
ris posuisset exemplũ neq̃qͣm
diceret ꝑꝓphas sed simpliciter
ꝑꝓpham. Iunc aut̾e pluralit̾
ꝓphetas uocans. ostendit se ñ
uerba de scͥpturis sũpsisse s
sensum. Nazareus enim. sc̃s
interpreatur. Sc̃m aũt dñm
futurur⁊ om̃is scͥptura cõme¬
morat possumꝰ et aliter dicere

Expanded text:
transmigrat, eo majore spiritualitransmigrat, eo majore spiritualium abundat flore ac germine ris posuisset exemplum, nunquam diceret per prophetas, sed simpliciter, per prophetam. Nunc autem pluraliter prophetas vocans, ostendit se non verba de scripturis sumpsisse, sed sensum. Nazaraeus enim sanctus interpretatur. Sanctum autem Dominum futurum omnis Scriptura commemorat. Possumus et aliter dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
est. frater archelai. que et ip¬
sum tyberiueᷤ cesar lugdimũ
q̃ galliarũ ẽ ciuitas relegauit
o stẽm enis herodem successo¬
tan regni fecit. Qd dannato
herode ioseph timore archela-
IInideam ire formidans an¬
gelo monente in nagzareth ga¬
bilee secessit ultima presentis
ecł̃ie tempora designat. qͣndo
gentes illius cecgate q̃ xp̃ianos.
in quantum ualet ꝑsequi ñ
desistit acrior inqͥb dant an¬
tixp̃i ꝑsecutio cũ furget pars
igitur iudee in qua regnaba
archelaus qͥ interpecaturag¬
noscens leo. de quo apłs ait ad¬
leo rugiens circiit querens
quem deuoret. ꝑfidos antixp̃i
sequaces ostendit. Et ad moni¬
tus in sõnis: secessit in partes
galilee. Et ueniens habitauit
galilee quo dñs tranffertur.
partem gentis enisdem que t̃c̃
temporis fidem xp̃i est suscep¬
tura designat. Unde benegali¬
Quia nimitũ sc̃a eccłia quo ar¬
dentiore desiderio abhis q̃ in t̾¬
ris uidet ad celestia ꝓmerenda

Expanded text:
est frater Archelai, quem et ipest frater Archelai, quem et ipsum Tiberius Caesar Lugdunum, quae Galliarum est civitas, relegavit, fratremque ejus Herodem, successorem regni fecit. Quod dum nato Herode, Joseph timore Archelai in Judaeam ire formidans, angelo monente, in Nazareth Galilaeae secessit, ultima praesentis Ecclesiae tempora designat, quando mentis illius caecitate, Christianos in quantum valet persequi non desistit, sed acrior in eis Antichristi persecutio consurgit. Pars igitur Judaeae in qua regnabat Archelaus, qui interpretatur agnoscens leo, de quo Apostolus ait: Ader circuit quaerens quem devoret, perfidos Antichristi sequaces ostendit. Et admonitus in somnis secessit in partes Galilaeae, et veniens habitavit Galilaeae, quo Dominus transfertur, partem gentis ejusdem quae tunc temporis fidem Christi est susceptura, designat. Unde bene GaliQuia nimirum sancta Ecclesia, quo ardentiore desiderio, ab his qui in terris vidit ad coelestia promerenda
Abbreviated transcription (Latin):
sentes. Qd igitur defuncto her¬
de redit ad t̾ram isrł iħs: finem
scbi demuntiat. qͣndo enoch et
helya p̾dicantib: uidei sopita
moderne inuidie flama fide
ueritatis accipient. Et bene
cũ iudeam deserit fugere et
hoc in nocte dicit᷑. cum uero re¬
uertitur nulla ñ solum fuge
sed nec noctis sit mentio. Quia
nmirũ quos obpeccatorum.
tenebras olim ꝑsecutores reliqͥt
ipsos oblucem fidei tantum se.
auerentes reuisit. Defuncti sũt
eñĩ qui querebant animam pu-¬
eri. Exhoc loco intelligimꝰ ñ so¬
lum herodem. sed et sacerdotes
et scribas eo tẽpore necem dñi
fuisse meditatos. Qui confurgẽs
accepit puerũ et matrẽm eis
et uenit in t̾ram isrł. ħ dixit ac¬
cepit filium suũ et uxor̃e suam
s puerum et matrem euis. q̃ci
nutricꝰ non maritꝰ. Audiens
uudea ꝓherode patre suo: timu¬
it illo ire. Archelaus agnoscẽs
leo interpretatur. Herodes pel¬
linis siue pellis głã. Herodes il¬
le qui cũ pilato post ea amici¬
am fecit. huius herodis filius

Expanded text:
nt. Quod autem defuncto Herode redit ad terram Israel Jesus, finem saeculi denuntiat, quando Enoch et Elia praedicantibus, Judaei, sopita modernae invidiae flamma, fidem veritatis accipient. Et bene cum Judaeam deserit, fugere, et hoc in nocte dicitur, cum vero revertitur, nulla non solum fugae, sed ne noctis fit mentio, quia nimirum quos ob peccatorum tenebras olim persecutores reliquit, ipsos ob lucem fidei tandem se quaerentes revisit. Defuncti enim sunt, qui quaerebant animam pueri. Ex hoc loco intelligimus, non solum Herodem, sed et sacerdotes, et scribas, eo tempore necem Dfuisse meditatos. Qui surgens accepit puerum et matrem ejus, et venit in terram Israel. Non dixit, accepit filium suum, et uxorem suam, sed puerum, et matrem ejus, quasi nutritius, non maritus. Audiens Judaea, pro Herode patre suo, timuit illuc ire. Archelaus, agnoscens leo interpretatur, Herodes pellicius sive pellis gloria , Herodes ille, qui cum Pilato postea amicitiam fecit, hujus Herodis filius,
Abbreviated transcription (Latin):
uaritoris consortio inuenis¬
se solatium. deum quoq iꝰ¬
te seueritatis exigẽre ratio¬
ne erga hominem que tãto
honore condiderat antiqͣm
mutasse sententiam. opus
fuit dilectissimi secreta dis¬
pensatione consilii. ut inc̃o¬
mutabilis deus cuius uolũ
tas non potest sua benigni¬
tate priuari: primam pieca¬
tis sue dispositionẽ sacram̃¬
to occultiore compleret. et
homo diabolice iniquitatis
uerfucia actꝰ in culpam. cõ¬
tra dei ꝓpositum ñ ꝑiret.
Ingreditur ergo hunis mũ¬
di infima filius dei de cele¬
sti sede descendens. et a pa¬
t̾na gła ñ recedẽs. nouo or¬
dine noua natiuitate ge-¬
neratus houo ordine: quia
inuisibilis in suis insibił
est factus in nr̃is. In comp̃¬
hensibilis. uoluit comp̃hen-¬
di.Ante tempora manens
ẽẽ cepit extẽpore. Umu̾sita¬
tis dominus serulem formã
obumbrata maiestatis sue
dignitate suscepit. Impassi

Expanded text:
aevaricatoris consortio invenisaevaricatoris consortio invenisse solatium; 68 Deum quoque, justae severitatis exigente ratione, erga hominem, quem in tanto honore condiderat, antiquam mutasse sententiam: opus fuit, dilectissimi, secreti dispensatione consilii, ut incommutabtas non potest sua benignitate privari, primam erga nos pietatis suae dispensationem sacramento occultiore compleret: et homo, diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam, contra Dei propositum non periret. Ingreditur ergo haec mundi infima Filius Dei, de coelesti sede descendens, et a paterna gloria non recedens: novo ordine, nova nativitate generatus. Novo ordine, quia invisibilis in est factus in nostris; incomprehensibilis voluit comprehendi; ante tempora manens, esse coepit ex tempore. Universitatis Dominus, servilem formam obumbrata majestatis suae immensitate suscep
Abbreviated transcription (Latin):
xultemus in domino
dilectissimi et sp̃uali io¬
cunditate letemur. quia illu
xit dies redemptionis noue
reparationis antiq feliciatis
et̾ne. Reparatur enim nobis
salutis nr̃e annua reuoluti¬
one sacramentum. abinitio
ꝓmissum. in fine redditũ. si¬
ne fine mansurum. Inquo
dignum est nos surlum ent¬
tis cordib. diuinum adora¬
re myst̾ium. ut qd̾ magno
dei munere agitur: magnis
eccł̃ie gaudiis celebretur. ¶s
enim omp̃s et clemens. cuiꝰ
statim ut nos diabolica ma¬
lignitas ueneno suemorti¬
ficauit ininidie p̃parata re¬
nouandis mortalib pietapᷤᷤ¬
sue remecdia int̾ ip̃a mũdi pͥ¬
mordia p̾signauit. denũtiãs
serpenti fiturum semen.
mulieris ꝙ noxii capitis ela
qui natꝰ ex uirgine uiolatore
humane ꝓpaginis incorru¬
pta natiuitate dampnaret.
ham quia głabatur diabo¬
lus hominem sua fraude
deceptum diuinis caruisse
munerib. et ĩ mortalitatis
dote nudatum duram mor¬
tis subisse sententiam. seq
in malis suis qd̃dam dep̃¬

Expanded text:
xsultemus in Domino, dilectissimi, et spiritali jucunditate laetemur, quia illuxit 67 nobis dies redemptionis novae, praeparationis antiquae, felicitatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum est nos erectis sursum cordibus divinum adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cujusordia est, statim ut nos diabolica malignitas veneno suae mortificavit invidiae, praeparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noxii capitis elatqui natus ex Virgine violatorem humanae propaginis incorrupta nativitate damnaret. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiisse sententiam, seque in malis suis quoddam de pr
Abbreviated transcription (Latin):
natura hominis factus est¬
mortalis in nobis. ꝓ nob̾ de
nobis manens qd̾ erat. susci¬
piens qd̵ on erat. ut libera¬
ret qd̾ fi erat. Hec est ergodo¬
minise natiuitatis magna
solenuitas. hec est diei huius
noua et głosa festiuitas. ad¬
uentus dei fĩs ad homines.
Itaq dies istepro eo qd̾ in eo.
xp̃c natus est: natalis dicitur
Quemq ideo obseruare ꝑ reuo¬
lutum anni circulum festa
solennitate debemus: ut in
memoriam reuocetur qd̾ na¬

Expanded text:
natura hominis factus natura hominis factus mortalis 393 in nobis pro nobis, de nobis, manens quod erat, suscipiens quod non erat, ut liberaret quod fecerat. 3. Haec est ergo dominicae Nativitatis magna solemnitas, haec est diei hujus nova et gloriosa festivitas, adventus Dei factus ad homines. Itaque dies iste, pro eo quod in eo Christus natus est, Natalis dicitur; quemque ideo observare per revolutum circulum anni festa solemnitate solemus, ut in memoriam revocetur quo
Abbreviated transcription (Latin):
domini dies en de causa
a patrib uotiue sollẽnitatis
institutꝰ est: quia in eo xp̃c ꝓ
redemptione mundi nasci
corporaliter uoluit: ꝓdiens
ex mat̾s utero. qui erat in pa¬
tris imꝑio. Cuius suscepte car¬
nis causa hec est. Post quam
inuidia draboli. primus ille
parens spe seductus in ani
cecidit: confrstim exul et ꝑdi¬
tus in om̃i gen̾e suo radicem
malicie et pec̾ti tͣnsduxit. Cres¬
cebatq in malum uehemen¬
tius om̃e genus mortalium
minare peccatum. consului t
u̾bo lege. ꝓphetis. signis. plagis
ꝓdigiis. Sed cũ nec sic quide
errores suos ad monitus agnos¬
ceret mundus: misit deus
filium suum ut carnem in¬
dueret et hominib appareret
et peccatores saluaret. Qui sdeo
inhomine uenit: quia ꝑse
ip̃m ab hominib cognosciñ
potuit. Ut autem usderetur
u̾bũ caro fc̃m est. assumendo
carnem. ñ mutatum in car¬
nem. Assumpsit enim huma¬
nitatem. ñ amisit diuinita¬
tem. Ita idem deus et idemhõ
in natura dei equalis patri. ĩ

Expanded text:
Domini dies ea de causa a Patribus votivae solemnitatis institutus est, quia in eo Christus pro redemptione mundi nasci corporaliter voluit, prodiens ex virginis utero, qui erat in Patris imperio. Cujus susceptae carnis causa haec est. Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul, et perditus in omni genere suo radicem malitiae et peccati transduxit, crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium minare peccatum, consuluit verbo, lege, prophetis, signis, plagis et prodigiis. Sed cum nec sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus Filium suum, ut carne indueretur, et hominibus appareret, et peccatores sanaret. Qui ideo in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Ut autem videretur, Verbum caro factum est, assumendo carnem, non mutatum in carnem. Assumpsit enim humanitatem, non amisit divinitatem. Ita idem Deus et idem homo, in natura Dei aequalis Patri, in
Abbreviated transcription (Latin):
te: qͥa in uiolata uirginitaᷤᷤ
concupiscentiam nesciuit
substantiam ministrauit.
Assumpta est de matre do¬
mini nat᷑a ñ culpa. creata est
forma serui sine condicione
seruili. Et nouus homo sic
cõtẽꝑatus est uet̾i: ut uerita¬
tem susciꝑet generis. et uiti¬
um excluderet utustatis. Ue¬
rax nanq miscłia dei cum
ad reparandum humanum
genꝰ ineffabiliter ei multa
suppeterent hanc potistimum
destruendũ opus dei. ñ uirtu¬
te uteret᷑ potentie sed ratione
iusticie. Nam suꝑbia hostis

Expanded text:
t. Inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre Domini, natura, non culpa. Creata est forma servi sine conditione servili, quia novus homo sic contemperatus est veteri, ut et veritatem susciperet generis, et vitium excluderet vetustatis. rax namque misericordia Dei, cum ad reparandum humanum genus ineffabiliter ei multa suppeterent, hanc potissimum destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed ratione justitiae. Nam superbia hostis
Abbreviated transcription (Latin):
gazam cnitatem phylisti¬
noꝵ fui et ingressus: phy¬
listei ingressum eius ꝓti¬
repente obsidionib circũ¬
dederunt custodes depu¬
tauerunt et sanson fortis¬
simum se iam compreh̃e¬
disse gauisi sunt. Sed qͥd
sanson fecit agnounmus.
Mledia nocte portas ciuita¬
tis abstulit. et montis u̾ti¬
cem ascendit. Lectio . iii.

Expanded text:
Gazam civitatem Philistinorum fuisset ingressus, Philistaei ingressum ejus cogrepente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas civitatis abstulit, et montis verticem ascendit. Quem hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
creatoris ac reꝑatoris digni¬
tate metiris. Habet cau¬
sas. quib se ip̃e homo con¬
fundat. Cur in lignis do¬
minis uicto corde subdat᷑
cui gła et̾na ꝓmittitur:
Ac sic gemino priuilegio
ne participatione uideba¬
ris honoratus. efficeris eti¬
am cõmercii nobilitate p̃¬
ciosus. Unde qͣm fortis ẽẽ.
possis contͣ hostem tuum
int̾roga statũ tuum. quo
tibi dominus ad debellan¬
dum in menbris tuis mũ¬
di principem ac sp̃uales
nequitias suꝑanclas. libe¬
ram contulit facultatem.
Ac sic impossibile non pu¬
tes ut tranfferri obtineas
in angłicas beatitudines.
cum in hoc scło angłicas
deuiceris potestates. Iongͦ
te degenerẽ ac despectum
faciat uita que uel factu¬
ra probatur illustrem pro¬
tulisse uł gr̃a. sed cursum
fideles xp̃i ad suꝑna fidu¬
cialiter extollant. Nam qͥ
se celesti precio uident re¬
demptos: ad celestia nõ
dubitent p̾paratos. Supra¬

Expanded text:
creatoris et reparatoris dignitate metiris. Habet causas, quibus se ipse confundat, cur indignis dominis, victo corde, subdatur, cui gloria aeterna promittitur, ac si gemino privilegio, nis participatione videbaris honoratus, efficeris etiam commercii nobilitate pretiosus; unde tuam fortis esse possis contra hostem tuum, interroga statum tuum, quod tibi Dominus ad debellandum in membris tuis mundi principem, ac spiritales nequitias superandas, liberam contulit facultatem; ac sic impossibile non putes, ut transferri obtineas in angelicas beatitudines, cum in hoc saeculo angelicas deviceris potestates. Non ergo te degenerem ac despectum faciat vita, quem vel factura probatur illustrem protulisse, vel gratia, sed cursum fideles Christi ad superna fiducialiter extollant; nam qui se coelesti pretio vident redemptos, ad coelestia non dubitent praeparatos.
Abbreviated transcription (Latin):
dire est. Ip̃a est enim uera domꝰ
que homine prima suscepit
ñ iure amissa sed fraude tandẽ¬
q restituta ꝑ eũ qui fraudulẽ¬
to hosti nichil debuit. Alit̃. Sa¬
nꝰ qui languebat lectum repoe¬
tat domum: cũ anima pecca¬
torum remissione accepta ad
int̾nam sui custodiam. cũ ip̃o
se corpore refert. ne post ueni¬
am quid unde iterũ ĩte feri¬
atur amittat. Et cũ festim sur
potentie uirtus. ubi nulla int̾
toris salus festina comitatur
Merito qui affuerãt dãnatis
blasphemie iaculis. ad laud̃e
tante maiestatis stupentia cor-¬

Expanded text:
dire. Ipsa est enim vera domus quae hominem prima suscipit, non jure amissa, sed fraude, tandemque restituta per eum qui fraudulento hosti nihil debuit. Aliter: Sanus qui languebat, lectum reportat domum, cum anima peccatorum remissione accepta, ad internam sui custodiam cum ipso se corpore refert, ne post veniam quid, unde iterum juste feriatur, admittat. Per lectum enim in potentiae virtus, ubi nulla tempo Salvatoris salus festina comitatur! Ideoque merito qui affuerant, damnatis blasphemiae jaculis, ad laudem tantae majestatis stupentia cor
Abbreviated transcription (Latin):
pennatis piscib. nisi electe
anime figurantur: Que ꝓ¬
fecto sole incelestis ecclie cor¬
pus tͣnseunt: quemͦ uirtu¬
tum pennulis fulte. saltus
dare ꝑceleste  desiderium ici¬
unt. ut suꝑna ꝑcotemplati¬
onem appetant. qiuam uris ĩ
seip̃is iterũ ĩmortali carne
relabantur. di ergoiam bo
ocłos mulier curua. et arbor
infructuosa. Reminiscam᷑
maloꝵ que fecimꝰ. mittamꝰ
ad radicem cordis cophy¬
num st̾coris. Ut tunc in
retributionis fructu pm¬
guescat: qd nobis hic per
penitentiam fecebat. Et
si uirtutũ summa oꝑari
ñ possumus. ip̃o d̾s nr̃o gau¬
det lamento. Ex ip̃a ei ius¬
ticie inchoatione placebr¬
mus. qͥ miusta q̃ fecimus
punimus. Nec mora erit
infletib qr t̾gent citius
transeuntes lacrimas ga¬

Expanded text:
pennatis piscibus nisi electae pennatis piscibus nisi electae animae figurantur? Quae profecto solae in coelestis Ecclesiae corpus transeunt, quae, modo virtutum pennulis fultae, saltus dare per coeleste desiderium sciunt, ut superna per contemplationem appetant, quamvis in seipsis iterum ex mortali carne relabantur. Si ergo jam booculos mulier curva, et arbor infructuosa. Reminiscamur malorum quae fecimus, mittamus ad radicem cordis cophinum stercoris, ut tunc in retributionis fructu pinguescat quod nobis hic per poenitentiam fetebat. Et si virtutum summa operari non possumus, ipse Deus nostro gaudet lamento. Ex ipsa enim justitiae inhoatione ei placebimus, qui injusta quae fecimus punimus. Nec mora erit in fletibus, quia tergent citius transeuntes lacrymas
Abbreviated transcription (Latin):
incuruare ut tͣnseamus
quia si ip̃a se adima appetẽ¬
da non deicit. contͣ hanc illo-¬
rum ꝑuersitas nulla con¬
ualescit. Et transire per eã
nequeunt: quam contra se
rigidam insuꝑna intentio¬
lignis sp̃ib damus. cũ t̾rena
concupiscimus. cũ ad tem¬
poralia appetenda curuam᷑.
pudeat ergo t̾rena concupis¬
cere. et dorsa mentium ascẽ
ram semꝑ intuetur: qui
curuus est. Et quo premio
sit redemptus non memi¬
nit: qui ima querit. Hinc
etiam ꝑmoysen dr. ut qui
dempti sumus menbra eius¬
dem sumini sacerdotis effici¬
mur Unde nobis et ꝑ petrũ
dicitur. uos autem genuᷤ
electum: regale sacerdotiũ
Sed qui gibbum tolerat:⁊
ma semper intuecur. A sa¬
cerdotio ergo repellit᷑. quia
quisquis solis t̾renis intent᷑
est. ip̃e sibi testis est: qd mĩe¬
brum sũmi sacerdotis nonẽ
Hinc rursus pisces. qui p̃e¬
nulas non habent. ab esufi¬
delis ppłi ꝓhibentur. Pisces
qui pennulas sqiuam arũ
suꝑ aquas solent. Quid gͦ

Expanded text:
Incurvare ut transeamus, Incurvare ut transeamus, quia si ipsa se ad ima appetenda non dejicit, contra hanc illorum perversitas nullatenus convalescit; et transire per eam nequeunt, quam contra se rigidam in superna intentiolignis spiritibus damus, cum terrena concupiscimus, cum ad temporalia appetenda curvamur. Pudeat ergo terrena concupiscere, et dorsa mentium adversram semper intuetur, qui curvus est; et quo prsit redemptus non meminit qui ima quaerit. Hinc etiam per Moysen dicitur, ut qui e redempti sumus, membra ejusdem summi sacerdotis 1586 efficimur. Unde et nobis per Petrum dicitur: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Sed qui gibbum tolerat, ima semper intuetur. A sacerdotio ergo repellitur, quia quisquis solis terrenis intentus est, ipse sibi testis est quod membrum summi sacerdotis non est. Hinc rursus pisces qui pennulas non habent, ab esu fidelis populi prohibentur . Pisces quippe qui pennulas squamarum super aquas solent. Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
endam homo conditus fu-¬
erat. sed pecc̃is exigentib
foras missus m̃tis sue tene¬
bras portat. suꝑna ñ appetit¬
mninfimis tendit. celestia
nequaqͣm desiderat.trena
desuo gen̾e doluit. inseip̃o
exclamauit dũ dr. Incur¬
uatus sũ et humiliatus sũ
usq̃quaq. Contemplatio¬
nem nanq celestiũ ꝑdens
si sola carnis necessaria ho
cogitaret. incuruatus et
humiliatus eẽt. sed tamẽ
usq̃quaq non ẽẽt. Quem
ergo a suꝑnis cogitationi¬
b non solum necessitas de¬
icit. sed etiam uoluptas
illitita sternit: ñ solum ĩ¬
curuatus. sed usq quaq in¬
curuatus est. Hinc alius
ꝓpħa de immũdis sp̾ibus
dicit. Qui dixerunt anime
tue. Incuruare ut tnseamꝰ:
Resta quippe stat anima
cũ suꝑna defiderat. et ne¬
quaqm flectitur ad ima.
Sed maligni sp̃c cũhanc
in sua rectitudine stare cõ-¬
spiciunt: ꝑeam transire
non possunt. Transire nã¬
q eoꝵ est ĩmunda illi desi¬
deria spargere. Dicunt gͦ

Expanded text:
endam homo conditus fuendam homo conditus fuerat; sed, peccatis exigentibus, foras missus mentis suae tenebras portat, superna non appetit, infimis intendit, coelestia non desiderat, terrena o exclamavit, dicens: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque. Contemplationem namque coelestium perdens, si sola carnis necessaria homo cogitaret, incurvatus et humiliatus esset, sed tamen usquequaque non esset. Quem ergo a supernis cogitationibus non solum necessitas dejicit, sed etiam voluptas illicita sternit, non solum incurvatus, sed usquequaque incurvatus est. Hinc alius propheta de immundis spiritibus dicit: Qui dixerunt animae tuae, Incurvare ut transeamus . Recta quippe stat anima cum superna desiderat, et nequaquam flectitur ad ima. Sed maligni spiritus cum hanc in sua rectitudine stare conspiciunt, per eam transire non possunt. Transire namque eorum est immunda illi desideria spargere. Dicunt ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ad se et dixit illi. Mulier di¬
missa es ab infirmitate tua.
Et imposuit illi manum.
et confestim erecta est. uo¬
cauit et erexit. quia illumi¬
nauit et adiuuit. uocat b̾
ñ erigit. quando qui demꝑ
eius grãm illuminam᷑. sed
exigentib nr̃is meritis ad¬
iuuari non possumus. Plerũ¬
q enim uidemus que agen¬
da sunt: sed hec oꝑe non ĩ¬
plemus. Nitim᷑. et infirma¬
mur. Mentis iudicium re¬
ctitudinẽ conspicit sed ad
hanc oꝑis fortitudo succũ¬
bit. Quia nimirũ iã de pe¬
cati pena est: ut ex dono qͥ¬
dem possit bonũ conspici.
sed abeo qd conspicitur cõ¬
tingat. ꝑ meritũ repelli. Usi¬
tatã et enim culpa obligat
mentem. ut nequaꝙͣ surge¬
re possit ad rectitudiñẽ. Co¬
natur et labitur. quia ubi
sponte diu ꝑstitit: ibi et cũ
noluerit coacta cadit. Bene
dehac nr̃a incuruatione:
ex typo humani genis per
psalmistam dicitur. Incur¬
uatus sũ et humiliatus sũ
usqueqͣq. Contẽplatus qͥppe

Expanded text:
ad se, et ait illi: Mulier, diad se, et ait illi: Mulier, dimissa es ab infirmitate tua. Et imposuit illi manum, et confestim erecta est. Vocavit et erexit, quia illuminavit et adjuvit. Vocat, sed non erigit, quando quidem per ejus gratiam illuminamur, sed, exigentibus nostris meritis, adjuvari non possumus. Plerumque enim videmus quae agenda sunt, sed hoc opere non implemus. Nitimur, et infirmamur. Mentis judicium rectitudinem conspicit, sed ad hanc operis fortitudo succumbit, quia nimirum jam de poena peccati est ut ex dono quidem possit bonum conspici, sed tamen ab eo quod aspicitur contingat per meritum repelli. Usitata etenim culpa obligat mentem, ut nequaquam surgere possit ad rectitudinem. Conatur, et labitur, quia ubi sponte diu perstitit, ibi et cum noluerit coacta cadit. Bene de hac nostra incurvatione ex typo humani generis per Psalmistam dicitur: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque . Contemplatus namque