comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis deb amor ui̾tatis: quã in il¬
lis potuit amor uanitatis. Ampꝰ ali¬
quidnos in hiis posse oꝑtebit quo si¬
des dirigit. spes trahit. caritas implłit.
⁊ uera sunt de deo cred̾e s satagamꝰ
ut dcm̃ ẽ que credimꝰ intellige̾. Nitam᷑
semꝑ in quantũ fas ẽ uł fi̾ põt ꝯpre
hendẽ ratione. ꝙ tenemꝰ ex fide s cͥo
mirum si ad duuitatis archana m̃s
nrã caligat ⁊ om̃i pene momento
tͥrenaꝵ cogitationũ pulu̾e̾ sordescat:
Excut̾e p̾ulu̾e nͥgo filia syon. si filii
sumꝰ syon: sublimẽ illã contẽplationis
scalam erigamꝰ assuumamꝰ pennas ut
aquile in quib nos possimus a terre¬
nis suspend̾e ⁊ ad celestia leuare. Sa¬
piamus que celestia sunt non que
Seqiuamur quo paulus precessit. qui
usq ad terci celi secreta uolauit. u
audunt aigana illa que ñ licet hoĩ
loqui. Ascendamꝰ post capuo nostm̃i
nã ad hoc ascendit incelum ut ꝓuoca¬
ret ⁊ post se retrahẽt desideriũ nr̃m¬

Expanded text:
in nobis amor veritatis quam in illis potuit amor vanitatis, amplius aliquid nos in his posse oportebit, quos fides dirigit, spes trahit, charitas impellit. et vera sunt de Deo credere; sed satagamus, ut dictum est, quae credimus intelligere. Nitamur semper, in quantum fas est vel fieri potehendere ratione quod tenemus ex fide. Sed quid mirum, si ad divinitatis arcana mens nostra caligat, cum omni pene momento terrenarum cogitationum pulvere sordescat? Excutere de pulvere virgo filia Sion. Si filii sumus Sion, sublimem illam contemplationis scalam erigamus, assumamus pennas ut aquilae, in quibus nos possimus a terrenis suspendere, et ad coelestia levare. Sapiamus quae coelestia sunt, non quasequamur quo Paulus praecessit, qui usque ad tertii coeli secreta volavit, ubi audivit arcana illa quae non licet homini loqui. Ascendamus post caput nostrum. Nam ad hoc ascendit in coelum ut provocaret, et post se traheret desiderium nost
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ de primo ad secundũ. de secũdo
ad terañ. Contemplatione ascendẽ¬
tib de insiblib ad inuisibilia. decoi¬
poralib ad spualia. Pruuo occurrit
considãtio ĩmortalitatis. secundo cõ¬
siteratio incorrup᷑ ᷤᷤ. tercio considera¬
tio eternitatis. Ecte triplex regio Ini
sui uiris hereditatẽ possidet quã uullo
tempore nsła diut̾uitate imꝑpetuũ a¬
mitẽ ualet. Nami semꝑ oportz eum
uel uiue̾ in gła uel durare in pena
hic itaq sp̃ẽ ciuociens terrenis ⁊ tnͣ¬
sitoriis actualit̾ in cubit: qͣsi sem¬
ip̃m deserit ⁊ sub semetipõ descẽdit.
Nil aliud gͦ ei est ad primũ celũ astc̃¬
dere: quam ad semetip̃m redire ⁊ q̃
immortalitatis sunt ⁊ se ip̃o digna pen¬
sare ⁊ agere. Incorruptibilitas gͦ longe
quidẽ supia ip̃m ẽ quã intim posside̾ ni
põt. s quod intim non habet uirtutum
comꝑare. hanc utiq angłitus sp̃c qͣl¬

Expanded text:
itur de primo ad secundum, de secundo ad tertium. Contemplatione ascendentibus de visibilibus ad invisibilia, de corporalibus ad spiritualia. Primo occurrit consideratio immortalitatis. Secundo consideratio incorruptibilitatis. Tertio consideratio aeternitatis. Ecce triplex regio, immsui juris haereditatem possidet, quam nullo tempore, nulla diuturnitate in perpetuum amittere potest. Nam eum semper oportet vel vivere in gloria, vel durare in poena. Hic itaque spiritus quoties terrenis, et transitoriis actualiter incumbit, quasi semetipsum deserit, et sub semetipsum descendit. Nil aliud ergo ei est ad primum coelum ascendere, quam ad semetipsum redire, et quae immortalitatis sunt, et seipso digna pensare et agere. Incorruptibilitas autem longe quidem supra ipsum est, quam interim possidere non potest. Sed quod interim non habet, virtutum comparare. Hanc utique angelicus sp
Abbreviated transcription (Latin):
mine uyores ex quib oritur gn̾oso
les ⁊ regni celestis heredes. Ex rõe ors
consilia recta. ex affectõe desid̾ia san
Ex illa spũales sensus. ex ista ordia
affectus. Ex ista deinq oñis uirtꝰ e¬

Expanded text:
minae uxores, ex quibus oritur generosa proles, et regni coelestis haeredes. Ex ratione oriuntur consilia recta; ex affectione, desideria sancta. Ex illa, spirituales sensus; ex ista, ordinati affectus. Ex ista denique, omnis virt
Abbreviated transcription (Latin):
libet adhuc de hiis duab ux¬
bus iacob diligenciꝰ in quirere ⁊ qͥcqu
iade animꝰ suggerit manifestiꝰ apur
data est ab illo patre luminũ a quo
Una est rõ alt̾a affectõ. Rat̾o qua di

Expanded text:
libet adhuc de his duabus uxoribus Jacob diligentius inquirere, et quidquid inde animus suggerit manifestius aperdata est ab illo Patre luminum, a quo Una est ratio, altera est affectio: ratio, qua di
Abbreviated transcription (Latin):
fectõ tũc u̾acit̾ incipit lya eẽ qũ se
git se ip̃am ad normã iusticie ꝯponi
Et rato rachel ẽẽ indubitant᷑ asser
qndo illius sũme ⁊ uere sapĩe luce il¬
trat᷑. S quis ignorat qmͣ sit illud l¬
riosũ qmͣ sit istud iocãdũ. Utiq ñ su
magno labore anii affectõ a libit
ad licita restͥngit᷑ ⁊ rectiꝰ talis uxor he
ħ est laboriosa uocat᷑. Quid u̾o dulciu

Expanded text:
incipit Lia esse, quando satagit seipsam ad normam justitiae componere. Et ratio Rachel esse indubitanter asseritur, quando illius summae et verae sapientiae luce illustratur. Sed quis ignorat quam sit illud laboriosum, quam sit istud jucundum? Utique non sine labore magno animi affectio ab illicitis ad licita restringitur; et recte talis uxor Lia hoc est laboriosa  vocatur. Quid vero dulcius,
Abbreviated transcription (Latin):
am ponses. si bonitatem si beatitu¬
te reꝑies. Si gͥ dei filius recte dictꝰ
est ymago prĩs pro ratione exͥsse
ui eo similitudims. cux non etiam
spiritus s ymago prĩs recte dicanir
cum utq siłis ⁊ coequalis inueniat᷑
S hiuꝰ questionis modum ut credo
citius sclumꝰ s ad piopͥetatũ ꝯsid̾a¬
tionẽ recurtimꝰ. Eumune ẽ omnib
ut suꝑuis iam dix om̃ plenitudinẽ

Expanded text:
am penses, si bonitatem, si beatitute reperies. Si igitur Dei Filius recte dictus est imago Patris, pro ratione expressae in eo similitudinis, cur non etiam Spiritus sanctus imago Patris recte dicatur cum utrique similis et coaequalis inveniatur? Sed hujus quaestionis nodum, ut credo, citius solvimus si ad proprietatum considerationem recurrimus. Commune est omnibus, ut superius jam diximus, omnem plenitudin
Abbreviated transcription (Latin):
dam piopuetatum uomina cĩ
nulla ratione possunt ꝯuenure
nͥ uni soli ꝑsone. hinc est ꝙ solus ꝑ¬
nus dẽs ẽ pͣr solus unus dc̃s est fisi
sicut superius iam satis det̾m ostũ¬
dimus. hinc est ꝙ solus dei filius
ymago patris dicitur. hinic itẽ
ꝙ solus ip̃e uerbum dei nomuat᷑.
fides eatholica fatetur. ⁊ ratio mł

Expanded text:
etatum nomina quae nulla ratione possunt convenire nisi uni soli personae. Hinc est quod solus unus dictus est Pater, solus unus dictus est Filius, sicut superius jam satis ostendimus. Hinc est quod solus Dei Filius imago Patris dicitur, hinc item quod solus ipse Verbum denominatur. Fides cath
Abbreviated transcription (Latin):
nec dare alicui. In hoc g solus filiꝰ
exp̃ssam inse patris similitudinem
pbenitud̾is largitio manat ⁊ de alio.
nec minus alierud nec alio modo ac¬
cipit sp̃c sc̃s ab uno ꝙͣ abalio nulla
aũt̃ persona omĩo aspũ sc̃o plenitu¬
dinem diuinitatis accipit. ⁊ idcirco
ymagniem pris inse ipo non expri¬
mit. Ecce hes cur ymago pr̃is dica
hue erpressint nel ut sic ditam ꝓͥsi
loquamiur ꝓmago iuxta asuieosi¬
trinsecam. Nam si interiora statu
gites non tam similitudinem ꝙͥ
liłitudinem inuenies. ut gͥ deil
personaꝵ trintate aliquid locu¬
tuir uxta humanũ modum ẽi
trinseçus cuiq est ꝙ ẽ apud semet¬
sum qͣi uo̾ extrinsecus est hĩtuto

Expanded text:
 dare. In hoc igitur solus Filius expressam in se Patris similitudinem plenitudinis largitio manat de alio. Nec minus aliquid nec alio modo accipit Spiritus sanctus ab uno quam ab alio. Nulla autem persona omnino a Spiritu sancto plenitudinem divinitatis accipit, et idcirco imaginem Patris in seipso non exprimit. Ecce habes cur imago Patris dicathuc expressius, vel, ut si dicam, grossius loquamur. Imago juxta consuetudiextrinsecam. Nam si interiora statuae cogites, non tam similitudinem quam dissimilitudinem invenies. Ut igitur de illa personarum Trinitate aliquid loquamur juxta humanum modum, quasi intrinsecus cuique est quod est apud semetipsum, quasi vero extrinsecus est habitudo
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs sui ñ segnes quid̾ ad auxi¬
lia fenda. neptalim intus cũ dan m̃
cimũ pace ꝯponenda. aser ext̃iꝰ cũ
gad in molencia hostiũ expugnã¬
da. Gad itaq ⁊ aser uigilant ꝯt᷑ hos¬
tes.dan ⁊ neꝑtalim sollicit sũt ct̃
ciues. hinc gͦ dan minat᷑. illinc nep¬
talini blandit᷑. Dan t̾ret minis. nep¬
talim fouet ꝓmissis. Ille punit ma¬
los. iste remun̾at bonos. Unꝰ t̾rore

Expanded text:
tres sui, non segnes quidem ad auxilia ferenda, Nephtalim intus cum Dan in civium pace componenda, Aser exterius cum Gad in violentia hostium expugnanda. Gad itaque et Aser vigilant contra hostes; Dan et Nephtalim solliciti sunt circa cives. Hinc ergo Dan minatur; illinc Nephtalim blanditur. Dan terret minis, Nephtalim fovet promissis. Ille punit malos, iste remunerat bonos. Unus
Abbreviated transcription (Latin):
nũt q ambo çiuitatẽ ꝯͣ hostiũ nicurs
hic latus imũ ꝓtegit ille alt̾m defers
Sad certat in dextro a serdimicat i se¬
tço. Gad insidiat mũdi hꝰ prospitas aꝰ
uo̾ ꝓseqͥtur mũdana adu̾sitas. S as
hosti suo facile illudit dũ ꝑtem q̃ tuo
de tuto statiomis loco hostos suos tam
maniter ꝙͣ ab imo reluctantes den
ac despicit. Uñ fit ut eñ hostes sui su
di assidue mat̾iam m̾strent. hĩc es
ꝙspretis suis ĩpugnatorib imũdan
res carnales. scil delectatões totus is¬
fertur ⁊ eos magra aiadu̾sione pse¬
quit᷑. Q̃antus eni t̾ror ĩpugnatores
gad subito ĩasit. cũ ei se aser ĩ p̾lis
sui certamine adm̃git. ut om̃s abso
mora ad fugam se ꝯu̾tant. cũ nec ad h¬
ram quidẽ uicissim sͥ fr̃ib auxiliũ fi¬
rentib resistere audcant. eri itaq iꝰ
hostes carnales sũt delectatr̃es. S ꝙͥ
queso locus prane delectatõni inter
tormenta relinquit᷑. que iste nr̃ aser

Expanded text:
ntque ambo civitatem contra hostium incursum. Hic latus unum protegit, ille alterum defendit. Gad certat in dextro, Aser dimicat in sinistro. Gad insidiatur, mundi hujus prosperitas; Aser vero persequitur, mundana adversitas. Sed Aser hosti suo facile illudit, dum partem tuetit, et idcirco de tuto stationis loco hostes suos tam inaniter quam ab imo reluctantes deridet ac despicit. Unde fit ut eum hostes sui sua andi assidue materiam ministrent. Hinc est quod, spretis suis impugnatoribus mundanis res carnales scilicet delectationes totus effertur, et eos magna animadversione persequitur. Tantus autem terror impugnatores Gad subito invadit, cum ei se Aser in praelii sui certamine adjungit, ut omnes absque mora ad fugam se convertant, cum nec ad horam quidem, vicissim sibi fratribus auxilium ferentibus, resistere audeant. Veri utique animae hostes carnales sunt delectationes. Sed quis, quaeso, locus pravae delectationi inter tormenta relinquitur, quae iste noster Aser
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ueraciter sc̃s ẽ tunc ueracit᷑
sc̃s dici p̃t: qñ pietate impellitur
impietatis: detestatur. ⁊ odium
hic utico pietatis affectus hic sane
spẽ qñ spirat demultoꝵ cordib fa¬
cit in multis cor unum ⁊ ammã
unam ad huiꝰ itaq sp̃r similitu¬
le qui in peribnaꝵ truntate proce¬
dit ex duab. Quis enim dubiter
uisi summa insania ductus. ⁊id̾¬
idem in patre ⁊ filio sit pietatis af¬
fectus. ⁊ amor ueracũ idem ⁊ unus:
hic ꝙͥ amoi qui commnunius est¬
apatre ⁊ filio scõꝵ cordib inspirat᷑.
Iste per qũe scĩficant᷑ ut sciẽe me¬
reantur sic̃ spc̃ humanus iuta ẽ
corporum sic sp̃c iste diuinus inita
espũum. Ille uita ẽ sensificans.
iste uita ẽ sanctificans. Mĩto gͦ
patris sit dictus.

Expanded text:
tunc veraciter sanctus est, tunc veraciter sanctus dici potest, quando pietate impellitur,impietatis detestatur et odit, hic utique pietatis affectus. Hic sane spiritus quando spirat, de multorum cordibus facit in multis cor unum et animam unam. Ad hujus itaque spiritus similitule qui in Trinitate personarum procedit ex duobus. Quis enim dubitet, nisi summa insania ductus, quod in Patre et Filio sit idem pietatis affectus, et amor veraciter idem et unus? Hic a Patre et Filio sanctorum cordibus inspiratur, iste per quem sanctificantur, ut sancti esse mereantur. Sicut spiritus humanus vita est corporum, sic Spiritus iste divinus vita est spirituum. Ille vita est sensificans, iste vita est sanctificans. Merito erPatris sit dictus.
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑt̾ rationem expumende cuius¬
cumꝙ ꝓprietatis. Si noͥ siłe quid h̃i
diuine pro puetatis sp̃t ille sp̃c illec̃
de humano corpore procedit ⁊ est cor¬
poralis cur nõ muitomãg spus ille
qui de spũ humano procedit ⁊ est
spũalis.: Quis estxmm sp̃s ille in
corpore huinano in aliis leuius. in
aliis uehementius spirat. In hiis
impulsus: hinc ẽ ꝙ illiquidẽ dm̃r¬

Expanded text:
cujuscunque proprietatis. Si vero simile quid habet divinae proprietatis spiritus ille qui de humano corpore procedit et est corporalis, cur non multo magis spiritus ille qui de spiritu humano procedit et est spiritualis? Quis est enim spiritus ille qui de corde humano in aliis levius, in aliis vehementius spirat? In his impulsus? Hinc est quod illi quidem d
Abbreviated transcription (Latin):
d eoꝵ utiq notitiam de qłuib
recte dĩ nob̾. si non creoid̾itis:
nou intelli getis. Oportet cruidẽ per
fidem intrare. nec tñ in ip̃o statim in¬
tromu subsiste̾. sed semper ad int̾iora
⁊piofundioia intelligentie ꝓpare.
⁊ cũ om̃i studio ⁊ sũma diligentia ĩ¬
siste̾. ut ad eoꝵ intelligentiam que ꝑ
fidem teuemus cotidianis incremẽtis
ꝓfice̾ ualeamꝰ. In hoꝵ plena noticia
⁊ ꝑ ecã intelligentia luta obtinet᷑ et̾na
In hac sane adqͥsitione. sũma utili¬
tas. In eoꝵ contẽplatione sũma iocũ¬
ditas. hec sunt sume diuitie hee sẽpi¬
terne delicie. In hoꝵ gustu intima
dulceto. in eoꝵ fruitõe infuuta delectõ
De illis itaq proposnmꝰ age̾ in ħoꝑe.
que iubeni᷑ ex catholice fidei regula. ñ
de quibrcunq s de et̾nis cred̾e. Naide
retemptionis nr̃e. sacramentis ex tꝑr
ħ oꝑe intendimꝰ. Nam agendi modus.

Expanded text:
d eorum itaque notitiam de quibus recte dicitur nobis, si non credideritis non intelligetis, oportet quidem per fidem intrare nec tamen in ipso statim introitu subsistere, sed semper ad interiora et profundiora intelligentiae properare, et cum omni studio, et summa diligentia insistere, ut ad eorum intelligentiam quae per fidem tenemus quotidianis incrementis proficere valeamus. In horum plena notitia et perfecta intelligentia vita obtinetur aeterna. In hac sane acquisitione summa utilitas, in eorum contemplatione, summa jucunditas. Hae sunt summae divitiae, hae sempiternae deliciae, in horum gustu ultima dulcedo, in horum fruitione infinita delectatio. De illis itaque proposuimus agere in hoc opere, quae jubemur ex catholicae fidei regula, non de quibuscunque, sed de aeternis credere. Nam de redemptionis nostrae sacramentis ex tempore hoc opere intendimus. Nam agendi modus a
Abbreviated transcription (Latin):
ad alta ꝯscend̾e uolumus scala qui
uti solemus. nos qui hoĩes siunu
⁊ uolare non possumus. Rerum
uuisibilium similitudine pro sa
utamur. ut que in semetip̃is ꝑ sp̃
uide̾ nõ ualemus ⁊ ex eiusm᷑ specs
⁊ uelud per speculum uide̾ merea

Expanded text:
 ascendere volumus, scala quidem uti solemus, nos qui homines sumus et volare non possumus. Rerum ergo visibilium similitudine pro scala utamur, ut quae in semetipsis per speciem videre non valemus, ex ejusmodi specula, et velut per speculum videre merea
Abbreviated transcription (Latin):
ia quĩa superius int̾nitatis indagatõ¬
ne posuiꝰ ratiocinatione diuncit᷑.
qbi uamiq manifesta ratione pro¬
bat̾ ĩmo multiplici demoustratione
ꝯuincit᷑. ꝙ sic̃ perfc̃o unus ẽ causa al¬
teruis: sic sane perftĩo genune causa
est t̾cie in t̾uitate persone. sic̃ perfc̃õ
unius requirit ꝯdignũ sic certe ꝑ¬
sc̃ utruisq exigit condilcũm. s qm̃¬
ħ superuis dil igent̾ execuri simꝰ non
oppitet eade̾ ħ loco iterũ pou̾e ꝯpossit
quisq ꝯ uoluerit ex illo loco repetere
ailud aũt certissimũ ẽẽ debet ⁊ hoc
est ꝙ de t̾cia persona firmiter retiue̾
oportet. qm̃i aquib ẽ ei existendi cã
ab ip̃is ⁊ txistentia. Ecce iã ex ratione
modi existentia ꝯmunicabilis sitã
uero incõmumcabilis. nec dum ra¬
tõcinando tenemus:¬

Expanded text:
nitatis indagatione posuimus, ratiocinatione convincitur. Ibi namque manifesta ratione probatur, imo multiplici demonstratione convincitur quod, sicut perfectio unius est causa alterius, sic sane perfectio geminae causa est tertiae in Trinitate personae. Sicut perfectio unius requirit condignum, sic certe perfectio utriusque exigit condilectum. Sed q superius diligenter exsecuti sumus, non oportet eadem hoc loco iterum ponere, cum possit quisque cum voluerit ex illo loco repetere. Illud autem certissimum esse debet, et hoc est, quod de tertia persona firmiter retinere oportet, quoniam a quibus est ei existendi causa, ab ipsis est et existentia. Ecce jam ex ratione smodi existentia communicabilis sit, an vero incommunicabilis, necdum ratiocinando tenemus
Abbreviated transcription (Latin):
diitaq oportet ꝙ nec iocunclissus
personaꝵ germanitas p̃t deẽe in si¬
ma felicitate. nec ordinatissima
etatum uarietas instimma pinc
ne inuestigetur:¬

Expanded text:
Credi itaque oportet quod nec jucundissima personarum germanitas potest deesse in summa felicitate, nec ordinatissima proprietatum varietas in summa pulchone investigetur
Abbreviated transcription (Latin):
desit qd magis iocunclũ aguoscitur:
illud insit ꝙ ninus iocundũ nulla¬
tenus dubitat᷑. Si itaq unac̃ per¬
sona aseip̃a ẽẽ dĩ. talis itaco plurali¬
tas nulla sibi affinitate ꝯuingitir
nulla mutuo germanitate copula¬
tur. Quis aũt cred̾e possit nł affirma¬
re audebit ꝙ illa summe uiutatis
pluralitas tam sit ex uno ꝯiuncta.
ex alio tamen longuniͣ et adĩncem
uelud omĩo ꝑegrina ut ex ea ꝑte qͣ
nuũ sunt sit suuima indifferentia.
Ex ea uero parte qua inplures sec̾¬
int᷑ ab om̃i sit ꝯuinctione aliena:
uarietate distinguit᷑. ⁊ decentissĩo
quodã ꝓportionalitatũ mͦ ꝯtexitur

Expanded text:
desit quod magis jucundum agnoscitur, illud insit quod minus jucundum nullatenus dubitatur? Si itaque unaquaeque persona a seipsa esse dicitur, talis utique pluralitas nulla sibi affinitate conjungitur, nulla mutuo germanitate copulatur. Quis autem credere possit, vel affirmare ausit, quod illa summae unitatis pluralitas, tam sit ex uno conjuncta, ex alio tam longinqua, et ad invicem velut omnino peregrina, ut ex ea parte qua unum sunt, sit summa indifferentia, ex ea vero parte qua in plures secernitur, ab omni sit conjunctione aliena? varietate distinguitur, et decentissimo quodam proportionalitatum modo
Abbreviated transcription (Latin):
dimnctatis singnlarite suꝑi-¬
ns iam diximus. eccequam multis
modis piobare possumus ꝙ non sit
deus nisi imus. unus increatus. u¬
singła probant atq comũcunt: ꝙ
non sit deus insi unus. Si bene at¬
tendis idẽ probare poti̾s ex consid̾a¬
tione bonitatis. Nam siquis dicat
plures deos ẽẽ: ꝯuĩci poa̾t ex hac
ꝯsideratione. unumq̃nilib ab alt̾o
ciuolib ẽe. quoꝵ singłis sit propriũ
non nisi asem ip̃is existe̾. S qm̃ ħ¬

Expanded text:
initatis singularitate superius jam diximus, ecce quam multis modis probare possumus quod non sit Deus nisi unus. Unus increatus, usingula probant atque convincunt quod non sit Deus nisi unus. Si bene attendis idem probare poteris ex consideratione unitatis Nam, si quis dicat plures deos esse, convinci poterit ex hac consideratione unum quemlibet ab altero quolibet esse, quorum singulis sit proprium, nonnisi a semetipsis existere. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Quicquid eium ex tẽꝑe ẽẽ cepit fuit
qñ nicħ fuit s quãdi nicħ fuit:
tuit. Nec sibi gͦ nec altĩ dedit ut
esset. uel aliquid posset. alioquin
dedit ꝙ nõ hũit ⁊ fecit ꝙ nõ potuit.
Hinc gͦ collige qiuã sit impossibile
ut aliquid oĩno sit a semecip̃o ꝙ ñ
diximus. manistesta ratioue colli¬
gimus. qi omne ẽe triplici distingͤ
ratione.
est ab eterno. ex¬

Expanded text:
id enim ex tempore esse coepit, fuit quando nihil fuit: sed quandiu nihil fuit, tuit; nec sibi ergo, nec alteri dedit, ut esset, vel aliquid posset. Alioqui dedit quod non habuit, et fecit quod non potuit: hinc ergo collige, quam sit impossibile ut aliquid omnino sit a semetipsa, quoddiximus manifesta ratione colligimus, quia omne esse triplici distinguitur ratione. es
Abbreviated transcription (Latin):
t gͥ plane ⁊ prospicue ueri¬
tatis solido ⁊ uelut mimobi¬
li fundam̃to insistat ñ ratõcinati¬
ouis nr̃e ordo untiũ sumat. Unde
nemo dubitare ualeat uel resilire

Expanded text:
tur plane et perspicue veritatis solido, et velut immobili fundamento insistat, unde ratiocinationis nostrae ordo initium sumat, unde nemo dubitare valeat, vel resilere
Abbreviated transcription (Latin):
st aũt nupossibile plures
onũipotentes ẽẽ. qui eium
uere om̃ipotens fui̾t: facile effice̾
potit: ut cetõꝵ qͥlib nicħ possit.
alioqum uere oĩpotens non erit.
ecte quales om̃ipotentes qui de fa¬
ali fĩ possunt uulli potẽtes. ecce
quã facile ꝯuincitur ꝙ nõ nisi u¬
num om̃ipotentẽ ẽẽ ip̃a rei nͣ non
patitur. Deum aũt onũpotentem
ẽẽ ꝑ spicua ratione tollegimꝰ ⁊ iam
inde dubitate non possumus. qͣm
ecce de diuinitatis unitate multa
iam diximus superẽ uẽre ut de ne̾̃
ip̃iꝰ sugłaritate aliqua dicamius.

Expanded text:
st autem impossibile plures omnipotentes esse. Qui enim vere omnipotens fuerit, facile efficere poterit ut caeterorum quilibet nihil possit, alioqui vere omnipotens non erit. Ecce quales omnipotentes, qui de facili fieri possunt nulli potentes. Ecce quam facile convincitur quod nonnisi unum omnipotentem esse ipsa rerum natura non patitur. Deum autem omnipotentem esse perspicua ratione collegimus, et jam inde dubitare non possumus. QuamEcce de divinitatis unitate multa jam diximus, superest nunc ut de naturae ipsius singularitate aliqua dicamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uorem ref̾ri debeat nõ iideo. Cũ
gͦ artũligata. curata fota legamꝰ
cogin̾ ut singula ħ ad plagã refe¬
ramꝰ Ut aut̾ ad p̾missa ⁊̃ duo sin¬
gła referri queant nil obstat cũ
hoc nec lict̾a pro hibeat nec sin̾e rõ
obsistat. Intelligimꝰ aut̃ ligamẽ¬
ta in mandatis. curam̃ta in m̾iciis
fomenta in ꝓmissis

Expanded text:
vorem referri debeat, non video. Cum vorem referri debeat, non video. Cum ergo circumligata, curata, fota legamus, cogimur ut singula haec ad plagam referamus. Ut autem ad praemissa etiam duo singula referri queant, nil obstat, cum hoc nec littera prohibeat, nec sententiae ratio obsistat. Intelligimus autem ligamenta in mandatis, curamenta in minis, fomenta in promissis
Abbreviated transcription (Latin):
Dhuc ad angmentũ medio.
mali ⁊ illud accedit ꝙ hec que
mortalia sũt nlła pene arte milla
sagacitate ad plenũ uitari possũt
Quis queso se cum tanta cautela cũ
tanta uigilancia custodiat ut nũꝙ̃
morsus tristicie. nũ ꝙͣ morsus ĩuidie
uł nacundie senciat. S si ħ tauta
mala plene uitare nõ possumꝰ cur
saltem remedia ꝯtẽpnimꝰ. Reme¬
dioꝵ sane ꝯtemptus oñdit᷑ in eo ꝙ
dicit᷑. Wlnꝰ ⁊ liuor ⁊ plaga tumens
nõ est circũligata n curata medica¬
mine n fota oleo. Tria sũt mala que
Ulnus ⁊ liuor ⁊ plaga tumeus
Ecce triplex malũ cui subiũgitir
triplex remediũ. in ligamentis
curamentis ⁊ fomentis. Et forte
cu uidebitur singilla singuł de¬
bere aꝑtari. ⁊ ligamenta ad uuluꝰ
curatões ad liuorem. fomenta ad
plagam tumentẽ deberc referri
S ne hant u̾ boꝵ distinctõem sequa
ponitur nõ hoc ad uulnꝰ singłarit᷑
debere referri ꝓbatur. Siłr curata
nõ curatus lego qũo solũmͦ ad li¬

Expanded text:
dhuc ad augmentum mali et illud accedit quod haec quae mortalia sunt, nulla pene arte, nulla sagacitate ad plenum vitari possunt. Quis, quaeso, se cum tanta cautela, cum tanta vigilantia custodiat, ut nunquam morsus tristitiae, nunquam morsus invidiae vel iracundiae sentiat? Sed si haec tanta mala plene vitare non possumus, cur saltem remedia contemnimus? Remediorum sane contemptus ostenditur in eo quod dicitur: Vulnus, et livor, et plaga tumens non est circumligata, neque curata medicamine, neque fota oleo. Tria sunt mala quae vulnus, et livor, et plaga tumens. Ecce triplex malum, cui subjungitur triplex remedium, in ligamentis, curamentis et fomentis. Et forte cui videbitur singula singulis debere aptari, et ligamenta ad vulnus, curationes ad livorem, fomenta ad plagam tumentem debere referri. Sed ne hanc verborum distinctionem sequamponitur, non hoc ad vulnus singulariter debere referri probatur. Similiter cum curata non curatus lego quomodo solummodo ad li
Abbreviated transcription (Latin):
mentis restͥng̾e. assuescat ĩ intims
suis ĩmorari. ext̾iora oĩa obliuisci qͥ do
celestiũ ꝯtẽplatõem anhelat. qͥ ĩ dĩnoꝵ
noticiã suspirat. faciat eccłiam ñ sol
desid̾ioꝵ. uerñ ĩ cogitatõnũ. ut disci
uerũ bonũ solũ amare. ⁊ ip̃m solũ nd

Expanded text:
tis restringere, assuescat in intimis suis immorari, exteriora omnia oblivisci, qui ad coelestium contemplationem anhelat, qui in divinorum notitiam suspirat. Faciat ecclesiam non solum desideriorum, verum etiam cognitionum, ut discat verum bonum, solum amare, et ipsum solum ind
Abbreviated transcription (Latin):
senẜis desid̾ia tua ccͣ ext̾iores delectatrẽs
affici ⁊ cogitatões tuas meis iugit̾ oc¬
cupari. cũ magna sollicitudĩe ꝯpelle
intrare. ut possis saltem ex eis int̾im sy¬
nagogã fac̾e. Quocies eĩ euagatres mẽ¬
tis in unũ colligimꝰ ⁊ ões cordis motꝰ ĩ
ne allecta. ad nutũ roĩs sponte occ᷑rere
⁊ iintimis fixa stare didic̾it. Eccłie
utiq noĩe ult̾ius digne censeri pot̾it
discamꝰ gͦ sola int̾iora bona amare. dis¬
camꝰ sola illa freq̃ncius cogitare ⁊ qͣles
beniamin dilig̾e scimꝰ ꝓculdubio ecc̃as
efficimꝰ.¬

Expanded text:
seris desideria tua circa exteriores delectationes affici, et cogitationes tuas, in eis jugiter occupari, cum magna sollicitudine compelle intrare, ut possis saltem ex eis interim Synagogam facere. Quoties enim evagationes mentis, in unum colligimus, et omnes cordis motus inne allecta, ad nutum rationis, sponte occurrere, et in intimis fixa stare didicerit, Ecclesiae utique nomine, ulterius digna censeri poterit. Discamus ergo sola interiora bona amare, discamus sola illa frequentius cogitare, et quales Benjamin diligere scimus, procul dubio ecclesias efficim
Abbreviated transcription (Latin):
reprehensibiles ẽẽ m̃ime ignoramꝰ. S
mĩquid eque om̃s rep̾hensione digno
se c̃e iudicant qñ aliquid mutile uł m¬
tate. Pauci sũt qui se ip̃os diiudicẽt
de mordinata cogitatr̃e. S qi ꝑfecti ui¬
ri hoc faciũt ⁊ fac̾e eos oportet qͥ ꝑftĩ¬

Expanded text:
ignoramus. Sed ignoramus. Sed nunquid aeque omnes reprehensione dignos se esse judicant, quando aliquid inutile vel iva voluntate; pauci sunt qui seipsos dijudicent de inordinata cogitatione. Sed, quia perfecti viri hoc faciunt, et facere eos oportet qui
Abbreviated transcription (Latin):
se acogitatõib que sut sñ intellectu
Repe fit ut in or̃one ꝯstituti q̃sdã cogi¬
tatõnũ fantasias cũ importunitate
magna se ing̾entes corde tołemꝰ. s mĩ¬
qͣmͣ eas sine nr̃a rep̾sensione negli¬
g̾e debemꝰ. Nõne magis eas oportet a¬
crit̾ arguere ⁊ ut dc̃m est ꝑ rep̾senta¬
tcẽm pene repͥmere irritatõem culpe¬
⁊cogitatr̃es cogitatõib castigare. Uñ
scͥptũ est. Qan iudicabit ppłmi suũ sic̃
alia trĩb in ifrł. Ad filios quippe zel¬
phe ꝑtinet disciplina operũ. ad filiõs
he dispositõ uolũtatum. ad filios ra¬
hel sentencia assertõnũ. ad filios uo̾
bale mod̾atõ cogitatõnũ. Quel gͦ cog¬
natõ q̃ĩ in sua tribu iudicat᷑ qnͣdo om̃e
erratũ ꝑ sũ sumle corrigit qñ uolu̾¬
tas uolũtate emendat᷑. qnͣdo opus oꝑe
castigat᷑ assercio assertr̃e corrigitur
Quociens gͦ fłm aliquid sentimꝰ. quo¬
ciens ĩuistum aliqͥd uolumꝰ. quociẽs

Expanded text:
se ab his etiam quae sunt sine intellectu? Saepe fit ut in oratione constituti, quasdam cogitationum phantasias cum importunitate se magna ingerentes corde toleremus. Sed nunquid eas sine nostra reprehensione negligere debemus? Nonne magis eas oportet acriter arguere, et, ut dictum est, per repraesentationem poenae reprimere irritationem culpae et cogitationibus castigare? Unde scriptum est: Dan judicabit populum suum sicut alia tribus in Israel . Ad filios quippe Zelphae pertinet disciplina operum, ad filios Liae dispositio voluntatum: ad filios Rachel sententia assertionum, ad filios vero Balae moderatio cogitationum. Quaelibet ergo cogitatio quasi in sua tribu judicatur, quando omne erratum per suum simile corrigitur, quando voluntas voluntate emendatur, quando opus opere castigatur, assertio assertione corrigitur. Quoties ergo falsum aliquid sentimus, quoties injustum aliquid volumus, quoties
Abbreviated transcription (Latin):
utilior. Sã ⁊ em̃ uiri quociẽs se seu¬
unt tarpib cogitatõib pulsari
illicitam delectatc̃em incitari. tociꝰ
solent in ip̃o ⁊̃ temptatõis aditu f¬
tinguere. hoc gͥ mͦ in se statim ꝑꝯl
illece brosas cogitatt̾es dep̾hendimꝰ
argnimꝰ dampnamꝰ castiganiꝰ. recte eũ
dan idr iudiciũ uocamꝰ. S quid hoc de

Expanded text:
utilior: sancti etenim viri quoties se sentiunt turpibus cogitationibus pulsari, et ad illicitam delectationem incitari, toties solent in ipso etiam tentationis aditu fexstinguere. Hoc igitur modo in se statim, perillecebrosae cogitationes deprehendimus, arguimus, damnamus, castigamus, recte eum Dan, id est judicium, vocamus. Sed, qui
Abbreviated transcription (Latin):
porticus ex predictis donic̾e possu¬
mus. Porta nãq int̾ior ut legimꝰ
tredecim cubitos altitudĩs hũit.
quib si illos duos cubitos adiũgiñ
lami. id est a pauimento ceuacłi.
usq ad tectũ porte fuerũt ut legit᷑
sup̃ tectũ ip̾ius porte qͣi ad ꝓpugna
bitos consurg̾e. uidet u̾o ab ext̾iori
ꝑte duo cenacła. unũ aut̃ ab int̾iori
ꝑte hr̃e ⁊ de t̾cio ⁊ intimo thalamo

Expanded text:
porticus ex praedictis conjicere possuporticus ex praedictis conjicere possumus. Porta namque interior, ut legimus, tredecim cubitos altitudinis habuit, quibus si illos duos cubitos adjungimus, lami, id est, a pavimento coenaculi usque ad tectum portae fuerunt, ut legitur, supra tectum ipsius portae quasi ad propugnacbitos consurgere. Videtur vero ab exteriori parte duo coenacula, unum autem ab interiori parte habere, et de tertio et intimo thala
Abbreviated transcription (Latin):
et eis cathetũ.idest lineam ortogo¬
nalit̾ erectam applicaũĩs cinꝰcũq n
magnitudinis triangulos effec̾is. tͥs
adbasim sesquiqͣrta.⁊ basis ad cathe¬
tui sesquit̾cia. Ab ext̾iori itaq lat̾e
orientał porte usq ad frontẽ uestibłi
templi. altitudo montis. ct .x. cubitiᷤ
extreuit. si enisdem mõtis arduitas ĩ
usq int̾ius latus .lx. cubitos tenebat
rat. Septem aut̃ uł octo ascentõnis
gradus de quib suꝑius legimꝰ solam
ita ut ad singłos pedes gradus sit ⁊
de australi porticu ex t̾iori legit. Et in
gradib .uii. ascendebat᷑ ad cam. Et itẽ
de anstrali int̾iori. Et octo gradus e
rant quib ascendebat᷑ ꝑ eam. Nũquid¬
exͣ cam erant in quib ascendebatur
ꝑeam. ita ut latitudo qͥnquagnita cu¬
⁊peam quos muri latitudo tenebat
In ip̃is ascendebat᷑ ꝑeam. qr murus
de ip̃a erat ⁊ in ip̃is ascendebat᷑ ad eã.
qr ꝑip̃os ad eius int̾iora aditus erat.
Canic itaq qnͣta sit altitudo unius

Expanded text:
otraxeris, et eis cathetum, id est, lineam orthogonaliter erectam applicaveris, cujuscunque magnitudinis triangulos effeceris, tread basim sexquiquarta, et basis ad cathetum sexquitertia. Ab exteriori itaque latere orientalis portae usque ad frontem vestibuli templi altitudo montis ducentis decem cubitis excrevit, si ejusdem montis arduitas in usque ad interius latus sexaginta cubitos tenebat,rat. Septem autem, vel octo ascensionis gradus, de quibus superius legimus, solam ita ut ad singulos pedes gradus sit, et de australi porticu exteriori legitur: Et in gradibus septem ascendebatur ad eam; et item de austrin quibus ascendebatur ad eam et intra eam erant in quibus ascendebatur per eam, ita ut latitudo quinquaginta cuet per eam quos muri latitudo tenebat. In ipsis ascendebatur per eam, quia murus de ipsa erat, et in ipsis ascendebatur ad eam, quia per ipsos ad ejus interiora aditus erat. Nunc itaque quanta sit altitudo unius
Abbreviated transcription (Latin):
cam ꝑtem centũ cubitos sr̃ficie¬
tenus hr̃e. Eleuant᷑ itaq a gei¬
mino lat̾e. aquilonare ⁊ australe
pauimentũ. ẜm orientale quid̃
una parte eleuabat᷑ facile ħ ⁊ absq
scrupulo a geomettice discipline
perito dep̾henditur. Absq dubio
⁊ centũ i suꝑficie .lx. cubitis excel¬
sius fuit in emiuenciori ꝑte hut᷑
rei certissimas regłas tradere possu¬
mꝰ. s simpliciorib honerosi eẽ tune¬
mꝰ. Sabimꝰ int̾ini huiꝰ rei aliqd̾ do¬

Expanded text:
ubitos superficietenus habere. Elevantur itaque a gemino latere aquilonare, et australe pavimentum, sed orientale quidemuna parte elevabatur, facile hoc et absque scrupulo a geometricae disciplinae perito deprehenditur. Absque dubio et centum in superficie sexaginta cubitis excelsius fuit in eminentiori parte. Hujus rei certissimas regulas tradere possumus, sed simplicioribus onerosi esse timemus. Dabimus interim hujus rei aliquod do
Abbreviated transcription (Latin):
Ed qm̃ ea q̃ de edificioꝵ situ ĩ¬
t̾im dicenda uidebant ex plemi¬
niꝰ locus postulat ut ea q̃ ad suꝑioꝵ
expletc̃em addenda ꝓmisimꝰ modo ł
ex ꝑte loquam̃. ⁊ sic ad expositĩem lr̃e
cubitos nit̾ius atriũ ab oriente iu

Expanded text:
ea quae de aedificiorum situ interim dicenda videbantur explevimus, locus postulat ut ea quae ad superiorum expletionem addenda promisimus modo vel ex parte loquamur, et sic ad expositionem littcubitos interius atrium ab Oriente in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfid̾atrem acciꝑe oportet. Qm̃ ergo
aquilonares porticus seu ⁊̃ austra¬
les orientalib porticib in mensura
⁊ qualitate ꝑomña sim̾les fuere
ut dãu est habu̾it. Scd̾m aliam uero
dimensionẽ centũ cubitos ⁊̃ ẜm
plami consid̾atoẽm fuit. Nam hec
duo pauimenta ab una eademq
linea qua ⁊ int̾iuis atriũ indeutur
inciꝑe ab oriente qͥnq tñ cũbitis ul¬
tia eius t̾minũ uident᷑ se extendẽ
aboccidente qd̃ ex suꝑiorib euidẽ¬
tissimũ est intellig̾e. Ad siłitudi

Expanded text:
ionem accipere oportet. Quoniam ergo aquilonares porticus, seu etiam australes orientalibus porticibus in mensura et qualitate per omnia similes fuere, ut dictum est, habuerit, secundum aliam vero dimensionem centum cubitos, etiamplani considerationem fuit. Nam haec duo pavimenta ab una et eadem linea qua et interius atrium videntur incipere ab Oriente, quinque tamen cubitis, ultra ejus terminum videntur se extendere ab Occidente, quod ex superioribus evidentissimum est intelligere.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsm planũ centũ cubitos ħ atriũ ĩ¬
dudebat ducentos ant̾ cubitos hĩc
iducentos inde. Oue porticus cũ in¬
t̾iecto atrio cenebant ⁊ in hñc mod̾
abuna extremitate in alam qͥngẽ¬
ti cubiti erant. ꝓpt̾ eandẽ aut̃ siłitu¬
diuic ⁊ qntitatem porticuũ aĩadu̾timꝰ
⁊ orientales porticus cũ int̾iecto a¬
trio ducentos eque cubitos ẜ planũ
occupare ⁊ usq ad centenariũ me¬
diũ se extend̾e. Om̃s gͦ int̾iores por¬
ticus iuxta unã sisitudine̾ illi medi
sura in utroq lat̾e .xx. cubiti de illo.
medio centenaria sr̾erant. S suꝑiꝰ
docuimꝰ gazophilacia scũarii duobꝰ
porticib int̾ioris atrii aquilouari
indel ⁊ australi ĩmediate adħere. ⁊
atrii nt̾ioris latus occidentale li¬
mitare. Uñ constat atriũ init̾ius ab
re.S si orientalis ina ab ext̾iori por¬
ta usq ad templi sitũ unformit̾
ascendit ꝓfecto pauim̃tũ qd̃ int̾
duas porticus centũ cubitoꝵ iaciit

Expanded text:
m planum centum cubitos hoc atrium includebat. Ducentos autem cubitos hinc, et ducentos inde, duae porticus cum interjecto atrio tenebant, et in hunc modum ab una extremitate in aliam quingenti cubiti erant. Propter eamdem autem similitudinem, et quantitatem porticuum animadvertimus, et orientales porticus cum interjecto atrio ducentos aeque cubitos secundum planum occupare, et usque ad centenarium medium se extendere. Omnes ergo interiores porticus juxta unam similitudinem illi mediosura in utroque latere viginti cubiti de illo medio centenario supererant. Sed superius docuimus gazophylacia sanctuarii duobus porticibus interioris atrii, aquilonari videlicet et australi, immediate adhaerere, et atrii interioris latus occidentale limitare. Unde constat atrium interius ab re. Sed si orientalis via ab exteriori porta usque ad templi situm uniformiter ascendit, profecto pavimentum quod inter duas porticus centum cubitorum jacuit,
Abbreviated transcription (Latin):
nes singuł litt̾is insignĩta. Sit q
erigat᷑ ita ut in nullam ꝑtem ꝓm¬
or melinetur. s hint inde rectos ⁊
ad inuicem pares angłos efficiat.¬
singulas singłis equales ꝯtineat
Sit q linea suꝑ.e. erecta. e.g. h. k pro¬
trahatur adhuc t̾cia linea de a.mi.R
oblique eleuata. hoc itaq fc̃o accep¬
to cirtino si pͥmam ⁊ t̾ciãm liueam .i.
nr̃e fidem ꝓprio exꝑimento tenebi
cubitoꝵ centũ ⁊ a .k. eius uidelicet
equał. idest t̾cia linea erit totidẽ clbi¬
toꝵ. lica u̾o erecta. idost.e.k hebit

Expanded text:
nes singulis litteris insignita. Sitque erigatur, ita ut in nullam partem pronior inclinetur, sed hinc inde rectos, et adinvicem pares angulos efficiat, etsingulis aequales contineat. Sitque linea super E erecta E G H K. Protrahatur adhuc tertia linea de A in K oblique elevata. Hoc itaque facto accepto circino, si primam et tertiam lineam, id nostrae fidem proprio experimento tenebis. cubitorum centum, et A K ejus videlicet aequalis, id est, tertia linea erit totidem cubitorum. Linea vero erecta, id est, E K, habebit
Abbreviated transcription (Latin):
ria oblectam̃ta q̃rere ⁊ qiͣ de loco ad
cũ transire ⁊ postqͣm saciatus fu̾it al
taua redire qd̾ nec aq̃ pot̾ nec appeni
m id ip̃m redit. Uñ ⁊ sałon dici. A
locũ iuide exeunt flumina reu̾tũt᷑
it̾m fluant. Appetitus carnis ẽ abis
illa magna unde exeunt tot flim¬
iudeamꝰ qua currũt uideamꝰ quan
runt. Locus unde carnał appetitꝰ
fluuium exit: ncc̃itas. locus quen¬
dit sacietas: uia qua tnͣsit uolupti
uia qua redit cupiditas. Locus u
excurrit est defectus nr̃i detrimen
Tocus ꝑ quẽ decurrit oblectamens
recurrit desid̾iũ. post młtũ sanes¬
cietatis sue fastidiũ it̾ m ex magi¬

Expanded text:
varia oblectamenta quaerere, et quasi de loco ad varia oblectamenta quaerere, et quasi de loco ad locum transire, et postquam satiatus fuerit, alia ntana redire, quod nec aqua potest, nec appetitus n idipsum redit, unde et Salomon dicit: Ad locum unde exeunt flumina revertuntur ut iterum fluant . Appetitus carnis est abyssus illa magna unde exeunt tot flumiVideamus qua currunt, videamus qua recurrunt. Locus unde carnalis appetitus profluvium exit, necessitas; locus quo tendit, satietas; via qua transit, voluptas; via qua redit, cupiditas. Locus unde excurrit, est defectus nostri detrimentum; locus per quem decurrit, oblectamentum; per quem recurrit, desiderium. Post multum sane satietatis suae fastidium, iterum ex mag
Abbreviated transcription (Latin):
c sane ⁊ appetitꝰ carnał semꝑ ĩ tꝰ
motu semꝑ in tnͣsitu est ⁊ nũꝙͣ
i eodem statu ꝑman̾e pot̃. Accedit¬
⁊ recedit crescit atq decrescit. ⁊ sic sẽꝑ
recedit atq decrescit. ut itm redcat
⁊ crescat. ⁊ sic semꝑ redit ⁊ crescit. ut
it̾m recedat atq decrescat. U̾mptũ
nõ eodem discursu uł pari ĩpulsu ap¬
petitus quo ⁊ affectus animũ exagi¬
tat uł inquietat. Neq em̃ ad uen¬
toꝵ siłitudinẽ cotidiana ꝑmutatĩe
ꝑ młtiplices discarsus uariat᷑ nec
alt̾ius uicib in contraria ꝯͣriis fla¬
tib agitatur. s fluminis more ĩpe¬
tus sui tractũ seguit᷑ donec desid̾ii ef¬
fectũ cousequat. Non eñi mom̃ta¬
neis alt̾natõib consuetudĩs suc al¬
ueum ꝯmutat ut succedengũ desi¬
d̾ioꝵ succedent̾ peniteat. ⁊̃ priꝰqm id
flatũ sub imo seꝑe mom̃to i ꝯͣria
flectit. dũ amorẽ sum̾ sũb mira qua
cełitate in odiũ uertit. Iliud ẽ eĩ u

Expanded text:
sane et appetitus carnis semper in motu, semper in transitu est, et nunquam in eodem statu permanere potest. Accedit et recedit, crescit atque decrescit, et sic semper recedit atque decrescit ut iterum redeat et crescat; et sic semper redit et crescit ut iterum recedat atque decrescat. Verumtamen non eodem discursu vel pari impulsu appetitus quo et affectus animum exagitat vel inquietat. Neque enim ad ventorum similitudinem quotidiana permutatione per multiplices discursus variatur, nec alternis vicibus in contraria contrariis flatibus agitatur, sed fluminis more impetus sui tractum sequitur, donec desiderii effectum consequatur. Non enim momentaneis alter nationibus consuetudinis suae alveum commutat, ut succedentium desideriorum succedenter poeniteat etiam priusquam id flatum sub uno saepe momento in contraria flectit, dum amorem suum sub mira quandoque celeritate in odium vertit. Aliud est enim,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑgad nõ solũ illam que incibo ⁊ po¬
tu est abstinenciam ntellig̾e debemꝰ
Imo ꝑ gad ⁊ aser intelligimꝰ omisi
suꝑfluc delectatõis cuiussibet corꝑał
affuctõnis abstinenciam ł pacĩam ĩ

Expanded text:
 Gad non solam illam quae in cibo et potu est abstinentiam intelligere debemus; imo per Gad et Aser intelligimus omnis superfluae delectationis, aut cujuslibet corporalis afflictionis abstinentiam vel patientiam, in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex reuclatr̃e dñce inspiratõis
hiis trib comitib sͥ adiunctis iñ¬
tas in nob̾ ꝓficit. ⁊ in alta se attol¬
lit ⁊ eousq se ꝑ cotidiana increm̾ta
exaltat donec predicti montis u̾ti¬
cem tangat. O qm̃ młtos hodie iude¬
mus studiosos in lectõe desidiosos ĩ
oꝑe tepidos m or̃one. p̾sumentes tã
montis hꝰ cacumina posse apphend̾e
duceni nõ hñt. Neq em̃ ducit eos xͨ¬

Expanded text:
 ex revelatione divinae inspirationis. His tribus comitibus sibi adjunctis, veritas in nobis proficit, et in alta se attollit, et eousque se per quotidiana incrementa exaltat, donec praedicti montis verticem tangat. O quam multos hodie videmus, studiosos in lectione, desidiosos in opere, tepidos in oratione, praesumentes tamen montis hujus cacumina posse apprehendere. ducem non habent? Neque enim ducit eos
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur ꝙ in procedendo p̾ͥncipailẽ
cessionem per omnia oportz intel¬
lige̾. pro modo ⁊ dignitate tante
excellentie ⁊ proprietate superemi¬
uentis nature. Si gͥ queris quis
ꝓculdubio qui est ip̃i om̃ipoten¬
tia. Idem erit de se alium prodi¬
cẽ ꝙ ex ordinatissima cã id ip̃m
ulłe. ex principaliori aũt cã id uel¬
le: idem erit ꝙ gn̾are. Nam cum
uterq procedendi modus constat
un uoluntate: differunt tameu
cause alt̾itate. unde ⁊ in causa i¬
cipalior constat principalior mos
procedendi. uultis suꝑ hiis quco
suis iam diximꝰ audire u̾bum ꝓs¬
detur ꝙ gign̾e alumi tam geui
idem uidetur ꝙ produce̾ spm̃ si¬

Expanded text:
videtur quod in procedendo principalem rocessionem per omnia oportet intelligere, pro modo et dignitate tantae excellentiae et proprietatis supereminentis naturae. Si igitur quaeris quis procul dubio qui est ipsa omnipotentia, idem erit de se alium producere, quod ex ordinatissima causa idipsum velle. Ex principaliori autem causa id velle, idem erit quod generare. Nam, cum uterque procedendi modus constet in voluntate, differunt tamen pro causae alietate, unde et in causa principaliori, constat principalior modus procedendi. Vultis super his, quae diffusius jam diximus, audire verbum abvidetur quod gignere Filium. Tam genitum idem videtur quod producere S
Abbreviated transcription (Latin):
eristit ⁊ tamen ut̾q eius filius dici
non p̃t. qm̃ utriusq productio uni¬
cipalior non fuisset. Ꝙ aũt una pͥn¬
cipalior alt̾a sit: superiõ. disputati¬
o inuenit. Scimus aũt qm̃ in propa
nitatis gradus sicut superius iani
diximus. Nam alius est procetẽ¬
di modus filii de patre suo ⁊ alius
nepotis ab ano alius aũt pro ne¬
potis aꝓano. Ꝙ aũt dico de istis
ꝓcedendi modos constat primum
locum tene ⁊ cerĩs principaliorem
eẽ illum procedendi modum qui
ẽ filii de pr̃e. Nam ubi iste non p̾¬
cesserit cetõs nullus existendi loc̃
om̃io hẽbit. Qñ aut transsumũ¬
tur nomuina de bumanis ad di¬
uina constat utiq ħ fieri similtui¬
dinis grã uixͣ id ꝙ in apło legitur.¬

Expanded text:
existit. Et tamen uterque ejus Filius dici non potest, quoniam utriusque productio unicipalior non fuisset. Quod autem una principalior altera sit, superior disputatio invenit. Scimus autem quoniam in propagnitatis gradus, sicut superius jam diximus. Nam alius est procedendi modus filii de patre suo, alius nepotis ab avo, alius autem pronepotis a proavo. Quod vero dico de istis, procedendi modos constat primum locum tenere, et caeteris principaliorem esse illum procedendi modum qui est Filii de Patre. Nam ubi iste non praecesserit, caeterorum nullus existendi locum omnino habebit. Quando autem transumuntur nomina de humanis ad divina, constat utique hoc fieri similitudinis gratia, juxta id quod in Apost
Abbreviated transcription (Latin):
uantum ad humanam lia.
sibi de se ip̃o produc̾e idem uidetur
ẽe ex prolem gign̾e ꝙ filium gn̾are.
In natura autem diuma si bñ ꝑpẽ¬
ditur multo alit̾ inuenit᷑. pi si qui¬
dem tam filium qm spm scm̃ dese¬

Expanded text:
uantum ad humanam naturam sibi de seipso producere, item videtur esse quod prolem gignere, quod filium generare. In natura autem divina, si bene perpenditur, multo aliter invenitur. Pater siquidem tam Filium quam Spiritum s
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ. Nonnie de eo ħ illa iacob manifeste
u̾ba lotũt᷑ si recte itelligant uͥ dicit᷑
Ruleu pͥmogentꝰ meꝰ tu fortitudo
mer pͥncipiũ doloris mei pͥmꝰ indom̃
maior impio ubi ⁊ illud sequit᷑ de q᷑
aliqua iam dixmiꝰ Effusus es sicut
aqua ñ crescas. Quõ aut̃ iste ruten
sit pͥmogenitꝰ uł qu̾o sit pͥncipiũ do¬
loris ex supius iam dictis sat utar¬
bntor manifestũ est. Qũo ã sit ei for¬
titudo ⁊ cct̾a q̃ de eo dicũt᷑ facile ondi
illo umꝙ̃ prelio inctor exittit ubi spt̃
ad u̾sus carnẽ. cato adu̾sus sp̃m ꝯcu¬
piscit quis inqͣm tam mim̃osũ ꝯ cu¬
piscenciaꝵ suaꝵ ex̾citũ debellauit. si
sine timore pugnauit. Recte gͦ pͥmo¬
genitꝰ qr a timore dñi om̃e bonũ ĩ cho¬
pͥncipiũ doloris sui qr timorẽ dñi utĩ¬
lis dolor comitat. Ut eĩ dolor aĩ cuiq.
suus sit ⁊ sͥ utił ex istat nc̃te ẽ ut eũ

Expanded text:
amus. Nonne de eo hoc illa verba Jacob manifeste loquuntur, si recte intelligantur ubi dicitur: Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, principium doloris mei, primus in donis, major imperio . Ubi et illud sequitur, de quo aliqua jam diximus: Effusus es sicut aqua, non crescas. Quomodo autem iste Ruben sit primogenitus, vel quomodo sit principium doloris ex superius jam dictis satis, ut arbitror, manifestum est; quomodo autem sit ejus fortitudo, et caetera quae de eo dicuntur, facile ostendi illo unquam praelio victor exstitit, ubi spiritus adversus carnem, caro adversus spiritum concupiscit? Quis, inquam, tam numerosum concupiscentiarum suarum exercitum debellavit, si sine timore pugnavit? Recte ergo primogenitus, quia a timore Domini omne bonum inchoprincipium doloris sui, quia timorem Domini utilis dolor comitatur. Ut enim animi dolor cuique suus sit, et sibi utilis existat, necesse est ut eum
Abbreviated transcription (Latin):
cpile donũ bona uolũtas eẽ cog̾scit᷑
ꝑ qͣm in nob̾ dĩne siłitudinis ymago
reꝑatur. Qcquid hõ agat bonũ eẽ ñ
pot̾ nisi ex bona uolũtate ꝓcedat Qt¬
quid ex bona uolũtate fit malũ ẽẽ ñ
pot̾it. Sine bona uolũtate oĩo salua
potes O donũ mirabile o donũ sĩgu¬
lare. hoc est illud pͥmũ uł pͥncipale
domũ. qd̾ pͥmoge̾ito ruben tͥbuit. qꝑ
absq dubio ꝑ tinorẽ dñ uolũtas

Expanded text:
tas esse cognoscitur, per quam in nobis divinae similitudinis imago reparatur. Quidquid homo agat, bonum esse non potest, nisi ex bona voluntate procedat. Quidquid ex bona voluntate fit, malum esse non poterit. Sine bona voluntate omnino salvo perire non potes. O donum mirabile! o donum singulare! Hoc est illud primum, vel principale donum quod primogenito Ruben tribuitur, quia absque dubio per timorem Domini voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾e ⁊ eiꝰ descͥptc̃cm explanare
Iste aut̾̃ inquit mensure altaris
in cubito iussimo qui hebat cubitũ
⁊ palurũ. De hoc cũbito iã suꝑiꝰ do¬
cuimꝰ ⁊ eadẽ replicare ñ debemꝰ. In si¬
nu eiꝰ erat cubitus. ⁊ cubitus ilati¬
tudine ⁊ definicio usq ad labiũ eiꝰ. ĩ

Expanded text:
dicere, et ejus descriptionem explanare. Istae autem, inquit, mensurae altaris in cubito verissimo qui habebat cubitum et palmum. . De hoc cubito jam superius docuimus et eadem replicare non debemus. In sinu ejus erat cubitus, et cubitus in latitudin
Abbreviated transcription (Latin):
mlongitudo eiꝰ ab it̾iori ꝑte sub bas
altaris iciꝑo ⁊usq post tergũ alta¬
ria se extende̾ ita ut sangͥnẽ qni ad ba
nos pat̾et. Sequit Et a crepidine.
oraiori usq ad corpidinẽ imore. im

Expanded text:
longitudo ejus ab anteriori parte sub basi altaris incipere, et usque post tergum altaris se extendere, ita ut sanguinem qui ad baseres pateret. Sequitur: Et a crepidine majori usque ad crepidinem minorem