comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tollat. cũ moyse calciam̃ta de pedibus su
is. idł exempla mortuoꝵ. oꝑm de affectib.
⁊ qͥ olim respexisti in insanias falsas. nẽ
ꝑcipe prudentiã. ut scias un cecideris. ⁊
inquid. seł aquanto bono ad quantã nui¬
seriam sis redactus. Tu eñi qui priꝰ in bo¬
no conditꝰ es. ⁊ in beatitudine locatꝰ. in ue¬
terasti miseria. inueterasti culpa. fẽs m̃¬
brũ uet̾is hominis ⁊ post gr̃a noui hõis
reꝑatus. ac reconciliatus: cotidie cadis.
nec sic tñ gr̃a auxiliatrix te deserit. In¬
ueterasti gͦ in t̃ra aliena. id÷ in pecc̃is
in t̾renis: amando tr̃ena que transeunt.
ħ ẽ t̾ra aliena. quia ñ est in his patria

Expanded text:
tollat cum Moyse calceamenta de pedibus suis , » id est exempla mortuorum operum de affectibus suis: et qui olim respexisti ad insanias falsas, nunc percipe prudentiam, ut scias unde cecideris, et in quid; scilicet, a quanto bono ad quam miseriam sis redactus. Tu enim, qui prius in bono conditus, in beatitudine locatus, inveterasti miseria, inveterasti culpa, factus membrum veteris hominis, et postea gratia novi hominis reparatus, ac reconciliatus, quotidie cadis, nec sic tamen gratia auxiliatrix te deserit. Inveterasti ergo in terra aliena, id est in peccatis et in terrenis, amando terrena quae transeunt. Haec est terra aliena, quia non est hic patria
Abbreviated transcription (Latin):
quis enutriuit. Ego destituta & sola.
& isti ubi erant:: His uerbis muratur
scã eccłia. que ante sterilitatis subiace¬
nit. ⁊ de seir ortus est. nob̾. ⁊ indext̾a
eiꝰ ignea lex. Habet ip̃e dexteram ⁊ sinis
sinistra temꝑalia. Uñ in canticis sponsa
ait. Leua eiꝰ sub capite meo: ⁊ dexta eius
amplex abit᷑ me. Et alibi. In dext̾a eius
anni uite. in sinistra diuitie et honor.
S multi hec alt̾nant. pouentes dexterã
ꝓ sinistra. ⁊ sinistrã ꝓ dext̾a: ut illi qui
dixert̃ beatũ ppłm cui hec sunt. In sinis¬
tra gͦ lex mortis. lex carnis. lex m̃broꝵ:
⁊ repbi. in discrimine futuri uidicii.
in dext̾a oues ⁊ agni. id÷ simplices & bo¬
ni. qui scd̾m ꝓpositum uocati sunt scĩ.
in qua sic̃ dm̃ sine fine laudabunt. ita
eum toto corde amabunt. In qua nos
sedere faciat miserieors dñs añ.
Negyptum descendit ppłs meus.
in principio ut colonꝰ eẽt ibi. ⁊ assur
absq ulla causa calumpniatus ẽ eum

Expanded text:
quis enutrivit? Ego destituta et sola: Et isti ubi erant? . His verbis miratur Ecclesia, quae ante sterilitatis subjacenit, et de Seir ortus est nobis, et in dextera ejus ignea lex. Habet ipse dexteram et sinistsinistra, temporalia. Unde in Canticis sponsa ait: « Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . » Et alibi: « In dextera ejus, anni vitae; in sinistra, divitiae et honor ; » sed multi haec alternant, ponentes dexteram pro sinistra, et sinistram pro dextera, ut illi qui dixerunt: Beatus populus cui haec sunt. In sinistra ergo lex mortis, lex carnis, lex membroruet reprobi in discrimine futuri judicii. In dextera, oves et agni, id est simplices et boni, qui secundum propositum vocati sunt sancti, in qua sicut Deum sine fine laudabunt, id est cum toto corde amabunt. In qua nos sedere faciat misericors Deus.egyptum descendit populus meus in principio, ut colonus esset ibi, et Assur absque causa calumniatus est eum
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s ẽ. sine d̾o anima quasi cadauer est. fi¬
des enim ⁊ spes uite unmortał. ẽ uita m-¬
te mortalis. siẽ e conu̾so mors ẽ infidelitas
bi. Qui crediderit in me. transibit a ma¬
te ad uitam. a morte scł infidelitatis ad
uitam fidei. Qui gͦ cum mortuis inqui¬
namur cũ his qui in inferno sunt de¬
libro uiuentium: ⁊ tum iustis ñ scri¬
bantur. Terribilis ac trem̃da sententia¬
ẽ. in peccantes data. quia nͥ ꝑ penitentiã
resurgant. in inferno deputent᷑. Ecce qͥs
finis praui oꝑis. que turpis militie mer¬
nulla utilis confessio. scd̃m illud. ñ ẽ
in morte qui memor sit tui. in infer¬
no aut̃ quis confitebit᷑ tͥ: horrenda is¬
ta comminatio. ñ ẽ ibi locꝰ penitentie.
uł confessionis utilis. s recompensati¬
onis m̾itoꝵ. Post hanc uitã recipimꝰ que
hic ꝓmerem. quia nemo meret᷑ nͥ dũ

Expanded text:
t. Fides enim ut spes vitae immortalis, est vita vitae mortalis. Sicut e converso mors est infidelitas, bi: « Qui crediderit in me, transibit de morte ad vitam , » a morte scilicet infidelitatis ad vitam fidei. Qui ergo cum mortuis coinquinatur, cum his qui in inferno sunt delibro viventium, et cum justis 773 non scribantur . » Terribilis ac tremenda sententia in peccantes data, quia nisi per poenitentiam surgant, in inferno deputantur. Ecce qui finis pravi operis, quae temporalis militiae mernulla utilis confessio, secundum illud: « Non est in morte qui memor sit tui, in inferno autem quis confitebitur tibi? » Horrenda est ista comminatio; non est ibi locus poenitentiae, vel confessionis utilis, sed recompensationis meritorum. Post hanc vitam recipimus quod hic promeremur, quia nemo meretur, nisi dum
Abbreviated transcription (Latin):
humane. que ante peccatum. sp̃m ñ im¬
pediebat. ad bonum. nec impellebat ad
alienam. id÷ in regionẽ dissimilitudinis
abscesserat: honorata appellatione reuo¬
cat ad prudentiã dicens. Oisrł scł geis cõ¬
ditione scł mea. gr̃e largitione mea. scl

Expanded text:
humanae, quae ante peccatum spiritum non impediebat ad bonum, nec impellebat ad alienam, id est in regionem dissimilitudinis abscesserat, honorata appellatione revocat ad prudentiam, dicens: O Israel, scilicet, conditione mea, gratiae largitione, mea scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
uitabant. Uñ pecẽm eis ñ ꝑsuaderet᷑. nisi
qd̵ amabant ñ amissuri. s fecellit eos dia¬
bolus. ꝑ mandatũ ⁊ ꝑ illud occiditi q̃n ha¬
mum uoluptatis. sagenã elationis. rete
cupiditatis misit. quib hõ irretitꝰ in egyp¬
tum descendit. ibiq inueterauit fẽs ibi

Expanded text:
vitabant. Unde peccatum ejus non persuaderetur, nisi vitabant. Unde peccatum ejus non persuaderetur, nisi od amabant amissuri. Sed fefellit eos diabolus per mandatum, et per illud occidit, quando hamum voluptatis, sagenam elationis, rete cupiditatis misit, quibus homo irretitus in Aegyptum descendit; ibique inveteravit, f
Abbreviated transcription (Latin):
tiam mali malũ scit᷑ ⁊ sentitur: bonũ
scitur ⁊ amutit᷑. Quid enĩ amiserit.
sentit: cui amisso bono. male erit. hõ gͥ
lapsus. cogitauit dies antiquos. ⁊ annos
et̃nos in mente habuit: qr ꝑ exꝑientiã
dep̃hendit. bona que ꝑdidit. ⁊ mala que
inuenit. Quantũ distarent antiqui
rabiles. qui mĩto pecc̃i sc̃ ei positi. scd̃m
illud. Uet̾es ⁊ m̃surabiles posiusti dieg
meos ab annis et̃nis. Quoꝵ dulcedi nẽ
iã p̃libauerat. pleniꝰ instaret. fruiturꝰ
incellexit. ab animali uita in sp̃ualem
transferendꝰ. Uñ ñ imm̾ito dicta ẽ arbor. illa¬
scĩe boni ⁊ mali. quia hõ tangendo ueti¬
tum discretutus erat bonum a malo. ꝑ ex¬
ꝑim̃tum. Ex contrariis enim contraria
noscunt᷑. ut ex plenitudine inanitas. ex
silentio auditus uidicatur: Ita ex uita
que pͥmis parencib in etat cognosei potu¬
it eiꝰdem uice pͥuatio que ñc mors uocat᷑.
uita aut̃ illa dulcis erat. qũa amitt̾e̾ de¬

Expanded text:
tiam mali malum scitur et sentitur bonum, scitur et amittitur; quod enim amiserit, sentit, cui amisso bono male erit. Homo igitur lapsus cogitavit dies antiquos, et annos aeternos in mente habuit, quia per experientiam deprehendit bona quae perdidit, et mala quae invenit, quantum distarent dies antiqui, rabiles, qui merito peccati sunt ei positi, secundum illud: Veteres et mensurabiles posuisti dies meos ab annis aeternis, quorum dulcedinem jam praelibaverat, plenius si staret fruiturus intellexit, ab animali vita in spiritualem transferendus. Unde non immerito dicta est illa arbor scientiae boni et mali quia homo tangendo vetitum, discreturus erat bonum a malo per experimentum. Ex contrariis enim contraria noscuntur, ut ex plenitudine inanitas, et ex silentio auditus; ita ex vita, quae primis parentibus inerat, cognosci potuit ejusdem vitae privatio, quae nunc mors vocatur. Vita autem illa dulcis erat, quam amittere de
Abbreviated transcription (Latin):
t̃renis. ut manꝰ in scã extollamus. ñ
ad tr̾ena curuemius. qr leuante moy¬
se manꝰ suꝑ lapid̾e aduitorii. uincebat¬
manꝰ. uincebatur ppłs dĩ. Leuemiꝰ gͦ
corda nr̃a tum manib ad dm̃ in celũ.¬
⁊ ita suꝑabimꝰ amalech. id: demones.
sanguinẽ mencis nr̃e sitientes. pare¬
mus nos ip̃os templũ ⁊ domũ dño.¬
ne de nob̾ dicatur. qd ꝑ aggeum pro¬
phet̃a dñs impꝑat relinquenti ppło.

Expanded text:
renis, ut manus in sancta extollamus, et non ad terrena curvemus: quia levante Moyse manus super lapidem adjutorii, vincebatincebatur . Levemus ergo corda nostra cum manibus ad Dominum in coelum, et superabimus Amalech, id est daemones, sanguinem mortis nostrae sitientes. Paremus nos ipsos templum, et domum Domino, ne nobis dicatur quod per Aggaeum prophetam Dominus improperat delinquenti po
Abbreviated transcription (Latin):
m̃dico tͣnseunti. Illi ĩd÷ m̃ñdico das. qr
ñ petenti: qr scͥptũ ẽ. Beatꝰ qui intellig̃
suꝑ egenũ ⁊ pauꝑem. Et alibi. Beatus
qui p̃occupat uocem petituri. Omnib
pue consortib nr̃e ꝓfessionis. ⁊ inter
illos maxime p̃dicatorib qui ꝓ xͦ fcĩ¬
sunt serui hominũ. u̾bo u̾itatis. ce u̾bo
sc̃e conu̾sationis alios instruentes. Scͥp¬
tum ẽ enim in lege. Non alligab os bo¬
ui trituranti. Et in eugłio. digñ est
em̃ oꝑariꝰ merrede sua. Utroq gladro
mĩe insinuatus est. Muniat᷑ gͥ or̃o nr̃a.
penitentia. Que ẽ digna penitentia: Illa
que pecẽm abolet. que scelus corrigit. Illa
uero scelus corrigit. que odiũ ꝯmissi cri¬
minis ⁊ ꝯmittendi cũ desiderio satiffacien¬
di affert. Penitentia ẽ enimomissa mala
plang̾e̾: ⁊ plangenda nolle ult̾ius com¬
mitt̾e̾. Non ẽ enin digna petutentia de p̃¬
teritis dolere: nͥ a futuris caueat᷑. peccatis.

Expanded text:
mendico transeunti. Illi, id est mendico, das, quia mendico transeunti. Illi, id est mendico, das, quia non petenti, quia scriptum est: « Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . » Et alibi: « Beatus qui praeoccupat vocem petituri . » Omnipue consortibus nostrae professionis, et inter illos maxime praedicatoribus, qui pro Csunt servi hominum, verbo veritatis et forma sanctae conversationis alios instruentes. Scriptum est enim in lege: « Non alligabis os bovi trituranti ; » et in Evangelio: « Dignus est operarius mercede sua . » Utroque gladio iae insinuatus est. Muniatur ergo oratio poenitentia. Quae est digna poenitentia? Illa quae peccatum abolet, quae scelus corrigit. Illa vero scelus corrigit, quae odium 328 commissi criminis et committendi cum desiderio satisfaciendi affert. Poenitentia enim est commissa mala plangere, et plangenda nolle ulterius committere. Non est enim digna poenitentia, de peccatis dolere, nisi a futuris caveatur peccatis.
Abbreviated transcription (Latin):
osam tenã. ⁊ hoc eoꝵ uiciũ alibi re¬
darguit ysaias dicens. Ue qui poten¬
tes estis ad bibendum uinum: ⁊ uiri
fortes ad miscendam ebrietatẽ. Supra
in eis redarguit duo.feł quia tempus
preuemunt mane surgendo.⁊ qd ebri¬
etatem sectant᷑. Hic aut̃ ñ de temꝑis
anticipatione eos accusat. s de uicio
erapule ⁊ ebrietatis. quia temꝑe ie¬
uinii luxũ commessationis ñ uitantes
distantiã faciunt intemꝑe. ñ incrum¬
ne. Tale iuninũ ñ ẽ continentie s lux¬
qr sic̃ aqua igñe. ita elemosina extin¬
guit pecẽm. que debet desudare in ma¬
nu tua. donec inuenias pauꝑem eui
des. Cum enim debeamus oꝑari bonũ
ad õs sicut hortatur apłs. maxime tñ
ad domesticos fid̾i. id ad illos qui nob̃
in fide fr̃s st̃. p̃cipue uͦ bob criturantibꝰ
id÷ p̃dicatorib &e doctorib u̾tatis.: alit̃
eñi faciendũ ẽ. boui trituranti: alicer

Expanded text:
osam coenam. Et hoc eorum vitium alibi reosam coenam. Et hoc eorum vitium alibi redarguit Isaias dicens: « Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . » Supra in eis redarguit duo, scilicet quod tempus praeveniunt mane surgendo, et quod ebrietatem sectentur. Hic autem non de temporis anticipatione eos accusat, sed de vitio crapulae et ebrietatis, quia tempore jejunii luxum commessationis non vitantes, distantiam habent in tempore, non in crimine. Tale jejunium non est continentiae, sed luxquia sicut aqua ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum. Quae debet desudare in manu tua, donec invenias pauperem cui des illam. Cum enim debeamus operari bonum ad omnes, sicut hortatur Apostolus, maxime tamen ad domesticos fidei, id est ad illos qui nobis in fide fratres sunt, praecipue vero bobus triturantibus, id est praedicatoribus et doctoribus veritatis. Aliter enim faciendum est bovi trituranti, aliter
Abbreviated transcription (Latin):
do. orando. In uitulis enim oꝑa. in labus
orõ deuota sig̾̃cat᷑. quia nec ieninium.
sine elemosina ualet. nec elemosina
penecrat celũ nͥ duas habeat alas. ieui
in nob̾ mortificamꝰ. elemosina alioꝵ in¬
digentias releuamus. Quid eñi ꝑficit
ieninio tͥ aliquid subtrahere:: nisi quod
subtrahis. alii ñ habenti impenderis.:
alioquin ieiunas ut augeas marsu
reficias esuriem pauperum. frustra
expandis in oroe manꝰ ad dm̃. testante
sapĩa: si eas ꝓposse ad rogantẽ ñ extẽ
in ieiuniis affluentiã cyboꝵ potuumq
ñ uitant. s diutiꝰ solito gulositatis sue
impetum sustinentes. horã prandii so¬
lũmͦ uariant. ꝯsueti mane surgere.
ad ebrietatẽ sectandam. sic̃ eis imꝑꝑat.
ysaias. Ue qui consurgitis mane ad eb̾¬
etatẽ sectandam. & potandũ usq ad ues¬
peram: ut uino estuetis. Mutant gͦ isti
in ieuinio tempꝰ. s ñ mutant iuitiũ.
mutant hora. s ñ mutant culp̃a. Re¬
seruant em̃ uentrem.ad luxuri¬

Expanded text:
s ora significantur, quia nec jejunium sine eleemosyna valet, nec oratio coelum penetrat, nisi duas habeat alas, jejunin nobis mortificantur, eleemosyna aliorum indigentias relevamus. Quid enim proficit jejunio tibi aliquid subtrahere, nisi quod tibi subtrahis alii non habenti impenderis? Alioquin, jejunas, ut augeas marsupreficias esurientem pauperem. Frustra expandis in oratione manus ad Deum, testante Sapientia, si eas pro posse ad rogantem pauperem in jejuniis affluentiam ciborum potuumque non vitent, sed diutius solito gulositatis suae impetum non sustinentes, horam prandii solummodo variant, consueti mane surgere 327 ad ebrietatem satiandam. Sicut eis improperat Isaias: « Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, ut vino aestuetis . » Mutant ergo isti in jejunio tempus, sed non mutant vitium; mutant horam, sed non vitant culpam; reservant enim ventrem suum ad luxuri
Abbreviated transcription (Latin):
tas de sp̃uali babylonia hꝰ scłi ad celestem
ierłm reu̾tendi. redennt eñi nos sacerdos
nr̃ p̃cio sanguinis immaculati de potesta¬
te assyrii. Uñ abacuc. ueniens ueniet et ñ
tabdabit. qui mordeat eũ. ⁊ qui incredulꝰ
ẽ ñ ẽ recta anima eiꝰ cũ ip̃o. Et ysaias. Nũ¬
quid tollet᷑ a forti preda: ⁊ qd̾ captũ fuerit
ens fortẽ diabolum alligauit. ⁊ fuso eius
sanguine in remissionẽ pec̃coꝵ de manu
robusti liberata ẽ captiuitas. s in m̃te ñ¬
in carne. Expectamꝰ eñi redemptor̃ẽ corꝑis
nr̃i. nec in aĩa toto facta ẽ liberatio: qr est

Expanded text:
tas de Babylonia hujus saeculi ad coelestem Jerusalem revertendi. Redemit enim nos sacerdos noster pretio sanguinis immaculati, de potestate Assyrii. Unde Habacuc: » Veniens vemet, et non tardabit, » qui mordet eum, et « qui incredulus est, non erit recta anima ejus » cum ipso . Et Isaias: « Nunquid tolletur a forti praeda, et quod captum fuerit ens fortem diabolum alligagavit, et fuso ejus sanguine in remissionem peccatorum, de manu robusti liberata est captivitas; sed in mente, non carne, exspectamus redemptionem corporis nostri, nec in anima ex to
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inanis gła. his trib hominẽ traxit dia¬
bolus in regionẽ dissimilitudinis. qͥ d̾i si¬
militudinẽ in qua conditꝰ fuerat. trib
aliis tenebat. memoria. intellectu. dilec¬
tione. Tria gͦ temptator ꝓposuit. ut ho¬
minem̃ qui trib uirtutib d̾o coherebat.
trib uitiis a d̾o elongaret ut qui ꝑ tri¬
nitatẽ trinitati erat simił. ꝑ trinitate¬
que trib illis uerb̃. nocat᷑. comederitis.¬
⁊ eritis sic̃ dii. scientes bonũ ⁊ malũ. de gu¬
la siquid̾e temptauit dicens. quac̃q die
Hac ĩndaci ⁊ fraudulenta ꝓmissione. qͣi¬
telo triformi humanum genꝰ in ꝓthoplas¬
to uulnerauit: in quo õs peccauer̃t ut
ait apłs. hanc triplicẽ decipłam uiru¬
lenti serpentis abacuc ꝓpħa ñ sine dolo¬
re. ac gemitu notat dicens. Totũ in ha¬
mo subleuauit. traxit illud in sagena
sua. ⁊ congregauit in rete suũ. Suꝑ
hoc letabitur. et exultabit. Letatur em̃

Expanded text:
 inanis gloria. His 770 tribus traxit diabolus hominem in regionem dissimilitudinis, qui Dei similitudinem, in qua conditus fuerat, tribus aliis tenebat, scilicet memoria, intellectu, dilectione. Tria ergo tentator proposuit, ut hominem, qui tribus virtutibus Deo adhaerebat, tribus a Deo elongaret, ut qui per Trinitatem Trinitati erat similis, per trinitatquae tribus verbis illis notatur « comederitis, eritis sicut dii, scientes bonum et malum. » De gula siquidem tentavit, dicens: Quacunque die Hac mendaci, hac fraudulenta promissione, quasi triformi jaculo, humanum genus in protoplaste vulneravit, in quo omnes peccaverunt, ut ait Apostolus. Hanc triplicem decipulam virulenti serpentis Habacuc propheta non sine dolore ac gemitu notat, dum ait: « Totum in hamo sublevavit; traxit illud in sagena sua et congregavit in rete suum; super hoc
Abbreviated transcription (Latin):
transmigratione factus ẽ colonus egẏpti.
habitator mundi cuus babylonis. qui fue¬
rat in cola paradisi. sociꝰ angłi. speculator
d̾i. Huiꝰ aut̃ transiigrationis causa fuit.
u̾bum pͥmiᷤ parentib dictum a serpente
in paradiso. Quac̃q scł die comed̾ifis: eri¬
tis sicut dii scientes bonum ⁊ malum.
sic̃ u̾bum dictũ in aula nabuchodonosor
ext̃minii uideoꝵ causa fuit. ubi cũ dice¬
ret᷑ qd̾ õs g̃s deberent ei subici. adiectũ ẽ
qd̃ soli uidei. rebellarent. unde ꝯmotꝰ as
sur collect.o exercitu contra ierłm uenit.
eaq eu̾sa. ppłm d̾i captiuauit. Sic̃ gͦ illiꝰ
captiuitatis figurał causa fuit p̃dictũ uer¬
bum in aula nabuchodonosor ꝓlatum. ita
sp̃uał nr̃e captiuitatis causa fuit u̾bum
rie pollititationi. acquieuit hõ. Uñ periit
in egẏptum descendens. Triplici deceptio¬
ne hominẽ serpens seduxiti eumq tan¬
qũa triplici fune ligauit omnia que in

Expanded text:
transmigratione factus est colonus Aegypti transmigratione factus est colonus Aegypti habitator mundi, civis Babylonis, qui fuerat incola paradisi, socius angeli, speculator Dei. Hujus autem transmigrationis causa fuit verbum primis parentibus dictum in parcet die comederitis, eritis scientes bonum et malum , » sicut verbum dictum in aula Nabuchodonosor, exterminii Judaeorum causa fuit, ubi cum diceretur quod omnes gentes deberent ei subjici, adjectum est, quod soli Judaei rebellarent. Unde commotus Asm venit, eaque eversa, populum Dei captivavit. Sicut ergo illius captivitatis figuralis causa fuit praedictum verbum in aula Nabuchodonosor prolatum, ita spiritualis nostrae captivitatis causa fuit verbum riae pollicitationi acquievit homo; unde periit in Aegyptum descendens. Triplici deceptione hominem serpens seduxit, eumque tanquam triplici fune alligavit, et omnia quae in
Abbreviated transcription (Latin):
post̾itate obligauit. graue enim onꝰ suꝑ
filios adam. ⁊ ꝑ hoc factus ẽ tanquam
ariolus ⁊ ydolatra. Teste enim samuele
ligno ꝑadisi comede: de ligno aut̃ scĩe bo¬
ni ⁊ mali ne comedas. Duo p̃cepit. unũ
in oꝑe alcerum in custõdia. Ad opus ꝑti¬
nebat uc de aliis omnib uesceretur. ad
custodiam ne lignum scĩe boni ⁊ mali
tangẽt. S quia p̃termisit ⁊ neglexit id
exequi. ad qd̾ in ꝑadiso positus fuit. id ÷
quia oblitus fuit comed̾e panẽ suum:
inde transinigrauit ⁊ factus ẽ captiuus.
Mala ẽ ista transinigratio ⁊ horrenda. Hec
transmigratio ñ ẽ reuelatio. s obtenebra¬
tio. non ẽ galilea. ad quam p̃cessit xp̃c
discipłos dicens. p̃cedam uos in galileã.
p̃cessit adam posto̾s. Ip̃e ẽ eñi origo. nos
miserie ꝓpago sumus. Huiꝰ noxie transim¬
iam exponit dñs dicens. In egyptũ des¬
cendet ppłs m̃s. ut colonꝰ ẽẽt ibi. Hac enĩ

Expanded text:
posteritatem obligavit. Grave enim onus super posteritatem obligavit. Grave enim onus super filios Adam, et per hoc factus est tanquam ariolus 769 idololatra. Teste enim Samuele,ligno paradisi comede, de ligno autem scientiae boni et mali ne comedas . » Duo praecepit, unum in opere, alterum in custodia. Ad opus pertinebat, ut de omnibus aliis vesceretur: Ad custodiam, ne lignum scientiae boni et mali tangeret. Sed, quia praetermisit, atque neglexit id consequi ad quod in paradiso positus fuit, id est quia oblitus fuit comedere panem suum; inde transmigravit, et factus est captivus, Mala est ista transmigratio et horrenda; haec transmigratio non e est Galilaea, ad quam praecessit Christus discipulos dicens,: « Praecedam vos in Galilaeam ; praecessit posteros. Ipse enim est origo, nos miseriae propago sumus. Hujus noxiae transmiiam exprimit Dominus, dicens: In Aegyptum desc
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudinis scientie uirtutis ⁊ gr̃e eni¬
nuit. ⁊ id̾o filiꝰ honorabił. ⁊ puer delicatus
extitit. honore quippe similitudinis d̾i. ⁊
signacło imaginis p̃dictus in deliciis pa¬
radisi enucritus quid̾e fuit. ⁊ ĩo delicatus
puer dr. s cũ in honore eẽt ⁊ abundantia
ñ incellexit. dix̃ enim ñ mouebor in et̃nũ.
er delicatus transinigrauit a d̾̃i imagi¬
ne ⁊ similitudine in qua condicus erat.
in dissimilicudinis regionẽ qͣi de ierłm
que ẽ uisio pacis. in babylomiã confusiõis.
⁊ in egẏptum tenebrarum ac tribulatiõis.
Int̾pretatur enim babylonia confusio. e¬
gyptus uero tenebre uł tribulatio. Ex ad¬
ipe gͥ ꝓthoplasti ꝓdiit iniquitas. Unde:
Sicut crassitudo t̾re eructuata suꝑ t̃ram.
quia sic̃ crassa t̾ra. ob pinguediis ub̃tatẽ
luxurians spinas ac tribulos g̾minat. iea
adam p̃diuitiis liberi arbitrii ⁊ abundan¬
tia boni. spinas p̃uaricationis ac tribulos
maledictionis g̾minauit. quib uniu̾sã

Expanded text:
plenitudinis et scientiae virtutis et gratiae eminuit, et ideo filius honorabilis, et puer delicatus exstitit. Honore quippe similitudinis Dei, et signaculo imaginis ejus praeditus, in deliciis paradisi enutritus quidem fuit, et ideo delicatus puer dicitur. Sed, cum in honore esset et in abundantia, non intellexit. Dixit enim: « Non movebor in aeternum  Ephraim, puer delicatus, transmigravit ab imagine et similitudine Dei, in qua conditus erat, in dissimilitudinis regionem, quasi de Jerusalem, quae est visio pacis, in Babyloniam confusionis, et in Aegyptum tenebrarum, et tribulationis. Interpretatur enim Babynia, confusio; Aegyptus vero tenebrae, vel tribulatio. Ex adipe igitur protoplasti prodiit iniquitas, unde sicut crassitudo terrae erupta est super terram; quia, sicut crassa terra ob pinguedinis ubertatem luxurians, spinas et tribulos germinat, ita Adam praeditus libero arbitrio, et abundantia boni spinas praevaricationis, et tribulos maledictionis germinavit, quibus universam
Abbreviated transcription (Latin):
torliret. scł. ut ꝓficeret. ⁊ ñ deficẽt. Oꝑat᷑
enim qui ꝓficit: eustodit qui ñ deficit.
Oꝑat᷑ qui agit bonum qd̃ p̃cipitur. custo¬
dit. cauit malum qd̵ ꝓhibetur. Quia gͦ
bona que iubent᷑ ꝓdẽẽ nequeunt. nisi
mala caueant᷑ que in hibent᷑: magna dis-¬
pensatione dictum ẽ. ut oꝑaret᷑ ⁊ custo¬
diret. Fit em̃ õe qd̃ agitur: nͥ solluite.
custodiatur. Non custodit uͦ bonũ qd̃
oꝑat᷑: cui subrepit malum. qd̃ ꝓhibet᷑.
Uestis namq discolor: celesti sponso non
placet. Oportet gͥ nos semꝑ bona agere.
et in ip̃is nos custodire caute. quia ⁊ in
boms mala subrepunt. cũ eadem bona
uero occubuit. quia sunt nonnulli qui
bona quide agunt. s in ipsis suꝑbien¬
do deficiunt. quia in benefactis surrepit
suꝑbia. Hec ẽ bestiola que plus consũp¬
sit exercitum absalonis qũã gladius.

Expanded text:
ret  f. proficeret, et non deficeret. Operatur enim qui proficit, custodit qui non deficit; operatur qui agit bonum quod praecipitur; custodit qui cavet malum quod prohibetur. Quia ergo bona quae jubentur prodesse nequeunt, 768 nisi mala caveantur quae inhibentur, magna dispensatione dictum est, ut operaretur et custodiret; perit enim omne quod agitur, nisi sollicite custodiatur. Non custodit bonum quod operatur, nisi subrepat malum quod prohibetur. Vestis namque discolor coelesti sponso non placet. Oportet igitur nos semper bona agere, et in ipsis nos caute custodire, quia in bonis mala subrepunt, cum eadem bona  sub ipso vero occubuit, qui sunt nonnulli qui bona quidem agunt, sed in ipsis superbiendo deficiunt; quia et in benefactis subrepit superbia. Haec est bestiola quae plus consumpsit exercitum Absalonis, quam gladius.
Abbreviated transcription (Latin):
merito dicuntur: qui regi regum qũe
stella demonstrat adherent. quib pro¬
phata ait. Et nunc reges intelligite:
erudimini qui udieatis t̾ran. de si
diceret. uiri celestes qui iam regnatis
in spe ⁊ regnaturi estis in futuro in re.¬
qñ fulgebitis sicut sol in regno patris.
qui iuidicatis t̃ram. id: accusatis &
damnatis in nob̾ t̾rena. intelligite illũ
scł qũe stella declarat. quia magi estis

Expanded text:
merito dicuntur, qui Regi regum, quem stella demonstrat, adhaerent, quibus Propheta dicit: « Et nunc, reges, intelligite; erudimini, qui judicatis terram . » Ac si dicat: Viri coelestes, qui jam regnatis in spe, et regnaturi estis in re futura, quando fulgebitis ut sol in regno Patris, qui judicatis terram, id est accusatis et damnatis in nobis terrena, intelligite illum, scilicet quem stella declarat, qui Magi estis
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm terłm quotiens uolur congrega¬
re filios tuos quemadmodum galli¬
na congregat pullos suos sub alas¬
suas ⁊ noluisti. Quam magna multi¬
tudo dulcedinis clem̃tissimi patris. his
uerb̃ insinuatur quib ommipotentis
uoluntas. beneplacens ⁊ ꝑfecta. ñ in anis
⁊ in expleta. ꝑhibetur dicens. nãq uolui
congregare filios tuos et noluisti. neqͣ¬
qui oĩa quec̃q uoluit fecit in celo et
in t̾ra. s affectui mancipatũ t̾rena li

Expanded text:
quoties 767 volui congregare filios tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti? » Quam multitudo dulcedinis clementissimi Patris his verbis insinuatur, quibus Omnipotentis voluntas beneplacens et perfecta, non inanis et inexpleta perhibetur; dicens namque: Volui congregare filios tuos, et noluisti, neququi omnia quaecunque voluit, fecit in coelo et in terra, sed ef
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi hominis casum. totiusq in eo poste¬
ritatis ruinam ꝓpħico eiulatu pat̾ mi-¬
sericordiarum. ⁊ d̃s totiꝰ consolatronis.
more plangentis ⁊ conquerentis. in si¬
nuat dicens. In egyptum descendit po-¬
ille qui uidens ciuitate fleuit suꝑ illã

Expanded text:
mi hominis casum, totiusque in eo posteritatis ruinam prophetico ejulatu Pater misericordiarum, et Deus totius consolationis more plangentis et conquerentis insinuat, dicens: In Aegyptum descendit poille, qui « videns c
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitate babylonia ⁊ nos in hꝰ scłi exi-¬
lio. qͣi intra aliena captiui cenemur toto
septenario uite hꝰ. sedentes ⁊ flentes suꝑ
flumina babylonis ñ eantantes ibi can¬
titum nouum. Uñ ⁊ in hac septuagesima
qũa obseruat eccłia leticie ⁊ exultatioĩs
ex qͦ ⁊ cepert̃ redire: completis uͦ septuagĩ¬
ta annis. sub iħr sacerdote magno plenit
de babylonia in ierłm redierunt. ita ⁊
nob̾ ante finẽ feptuagesime nr̃e. id: hꝰ¬

Expanded text:
captivitate Babylonica: et nos in hujus saeculi exsilio, quasi in aliena terra captivi tenemur toto septenario hujus vitae sedentes, et flentes super flumina Babylonis, non cantantes ibi canticum novum. Unde in hac Septuagesima, quam observat Ecclesia, laetitiae et exsultationis ex quo coeperunt redire; completis vero septuaginta annis sub Jesu sacerdote magno, pleniter de Babylonia in Jerusalem redierunt: ita et nobis ante finem Septuagesimae nostrae, id
Abbreviated transcription (Latin):
lacus. quia in maiestate cũ moyse &
helya apparens in monte. trib disciplł̃is
głam sue ⁊ nr̃e redemptionis ostendit.
Ip̃e etiam cernentib apłis. in nube luci¬
da eleuatus ẽ in celum. scdm illũd aba¬
cue. Eleuatus est sol in celum: ⁊ luna

Expanded text:
latus, qui in majestate cum Moyse et Elia apparens in monte, tribus discipulis gloriam suae et nostrae resurrectionis ostendit. Ipse etiam coenantibus discipulis in nube lucida elevatus est in coelum, secundum illud Habacuc: « Elevatus est sol in coelum, et luna
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ñ sua uirtus. s nr̃a pec̃ca fort̃ẽ fe¬
cerunt. et alligauit eũ compescendo.
a seductione fidelium. Et diripuit ua¬
sa eiꝰ. quia quos ille iniquus possidebat.
eo retrorsum conu̾so sibi adiunxit. ⁊
qui pͥus erant uasa iniquitatis filii ire.
filiĩ diffidentie. facti sunt uasa iusticie
in scĩficatione uite. filii gr̃e. filii d̾i. Mu¬
tata sunt nomina. qua uariata sunt
merita: scd̾m illud. Nec memor ero no¬
minum eoꝵ ꝑ labia mea. S quis hec
fecit: dominꝰ fortis ⁊ potens in p̃lio. qũe
pͥnceps mundi huiꝰ contremiscens am
sẏna uenit. ⁊ de seir ortus ẽ nob̾. & de
monte pharan apparuit. Quia pbarã
int̃pretatur frugifer. recte ꝑ montem
pharam eugłice gr̃e doctrinam intelli¬
gitur:. qũa in monte dominꝰ discipłis
tradidit. qñ aꝑiens os suum tanquam
thesaurum desiderabilẽ quasi puteum
aquarũ uiuentium. quasi paradisum

Expanded text:
quem non sua virtus, sed peccata nostra fortem fequem non sua virtus, sed peccata nostra fortem fecerunt; et alligavit eum, compescendo a seductione fidelium, et diripuit vasa ejus, quia quos ille iniquus possidebat, eos retrorsum conversos sibi adjunxit, ut qui prius erant vasa iniquitatis, filii irae, filii diffidentiae, facti sunt vasa justitiae in sanctificationem vitae, filii gratiae, filii Dei. Mutata sunt nomina, quia variata sunt merita, secundum illud: « Nec memor ero nominum eorum per labia mea . » Sed quis hoc fecit? Dominus fortis et potens in praelio, quem princeps mundi hujus contremiscens, adSina venit, et de Seir ortus est nobis, de monte Pharan apparuit, quia Pharan interpretatur frugifer; recte per montem Pharan evangelicae doctrinae gratia intelligitur, quam in monte Dominus discipulis tradidit, quando aperiens os suum tanquam thesaurum desiderabilem, quasi puteum aquarum viventium, quasi paradisum
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ in testa. siue in cera. id: in serui¬
li forma. scd̃m illud. Lucerna pedib
meis uerbũ tuum: ⁊ lum̃ semitis meis.
Cera amoto igne. lucem generat. tene¬
bras fugat. ita ⁊ humana natura uer¬
bo d̾i unita. qui est ignis consumens
d̾s eñi nr̃ ut ait apls. ignis consumeis
est. cecitatis nr̃e ac uitioꝵ tenebras
effugauit. ac uere cognitionis lumen
tis manib gestsmꝰ. quia ñ uenit lucer¬
na ut ponatur sub modio. s suꝑ can¬
delabrum. ut luceat omnib qui in do¬
mo sunt. Repleamus templũ sedentis.
suꝑ thronum. nos qui subeo sumꝰ. uir¬
tucib. oꝑib. exemplis. miracłis. ut
omnia que intra nos sunt. benedican
sedenti suꝑ soliũ excelsum. ⁊ que foris
tab̾nacłi ammirabił. qd̾ utiq ex eo pos¬
sumus. quia domus eccłie plena ẽ a
maiestate eiꝰ. ⁊ t̃ra illuminata ẽ a gła
angłi exclamantis in fortitudine ceci¬
dit cecidit babylon. quia in uirtute
sua ciuitatem confusionis euertit.q̃n
intrauit in domum fortis. id: diaboli.

Expanded text:
lumen in testa, sive in cera, id est in servili forma, secundum illud: « Lucerna pedibus meis verbum tuum, et lumen semitis meis . » Cera admoto igne lucem generat, et tenebras fugat, ita et humana natura Verbo Dei unita, qui est ignis consumensmens est , » caecitatis nostrae et vitiorum tenebras fugavit, ac verae cognitionis lumen  gestemus, quia non venit lucerna ut ponatur sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt. Repleamus templum sedentis super thronum, nos qui sub eo sumus virtutibus, operibus, exemplis, miraculis, ut omnia quae intra nos sunt, benedicant sedenti super 518 solium excelsum; et qui tabernaculi admirabilis, quod utique ex eo possumus, quia domus Ecclesiae plena est a majestate ejus, et « terra illuminata est a gloria angeli exclamantis in fortitudine: Cecidit Babylon , » quia in virtute sua civitatem confusionis evertit, quando intravit in domum fortis, id est diaboli,
Abbreviated transcription (Latin):
rum nurnerositatẽ atq facilitatẽ con¬
Nunquid parturiet t̃ra in die una: aut
parturietur gens tota simul: quia par¬
turiuit & peꝑit syon filios suos. Cum
ministrabant ei. & deciez centena milia

Expanded text:
cilitatem Nunquid parturiet terra in die una, aut parietur gens tota, simulque parturivit et peperit Sion filios suos . » Cum ministrabant illi, et decies centena millia
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ ꝓ pecc̃o. cũ de malis ꝑpetratis gemi¬
mus. son gͦ sine causa. ñ sine ratione
celebris mist̾ii. uoluit dñs uenire de
sẏna. id÷ de lege. de qua multiplicit̃
eũ uenisse supra assignatũ ẽ. quia ẽũ
uenturũ lex p̃dixit u̾bo. p̃figurauit
sacram̃to. suiq inbecillitate. ad eũ ho
mines misit. qui legalia in se suscipiens
legem impleuit. uitãq nr̃am figuris
misticis insticuit. de seir quoq ortꝰ est
ligitur. qui hispidꝰ uł pilosus int̃preta¬
tur. quia ꝓpħe delinq̃ntẽ ppłm. asꝑa
increpatione redarguebant. ⁊ que uẽ¬
mine denuntiabant. scłm illud. tene
testam̃ti. priꝰ luce doctrine illuminatos
texit caligo ⁊ obscuritas. quia nubib
figuratum. atq incegum̃tis uerboꝵ
erant in uoluta uaticinia eoꝵ scd̾m il¬
lud moysi. celi caligabant rore celoo.
quia ⁊ in rore celoꝵ. id: indoctrina
ꝓpħarum caligo ẽ. ⁊ tam̃ de caligine

Expanded text:
alter pro peccato, cum de malis perpetratis gemialter pro peccato, cum de malis perpetratis gemimus. Haud ergo sine causa, sine ratione celebris mysterii, voluit Dominus venire de Sina, id est de lege, de qua multipliciter eum venisse supra assignatum est; quia eum venturum lex praedixit verbo, praefiguravit sacramento, suique imbecillitate, homines ad eum misit, qui legalia in se suspiciens, legem implevit, vitamque nostram figuris mysticis instituit. De Seir quoque ortus esligitur, qui hispidus vel pilosus interpretatur, quia prophetae delinquentem populum aspera increpatione redarguebant, et quae vemine denuntiabant, secundum illud: « TenTestamenti prius luce doctrinae illuminatos, texit caligo et obscuritas, quia nubibus figurarum, atque integumentorum verborum erant involuta vaticinia eorum, secundum illud Moysi: « Coeli caligabunt rore ; » quia in rore calor, id est in doctrina prophetarum caligo est, et cum de caligine
Abbreviated transcription (Latin):
omnia facta sunt. de pauꝑib parenti¬
b ⁊ in humili loco natus. pannis inuo¬
lutus. in uili presepio repositus. ñ hñs
litatis docum̃tum. atꝙ scłi contemptũ
ꝑ ominia docuit. ẜeo gͥ consulte utraq
auis oblata est. scł turtur & columba.
ut nr̃e conu̾sationis speciem modũq
infinuaret. Turtur enim quia ꝑdito
gratum sacrificium offerat d̾o. Ille eñi
columbã offert. qui se innocentẽ custo¬
dit usq infinẽ. ut nec sibi nec aliis no-¬
ceat. Turturem offert. qui curã carnis
in desideriis ñ facit. Et quia utraq a
uis gemitum ht̃ ꝓ cantui: merito lacri¬
mosa ꝯpunctio sig̃cat᷑ St̃ aut̃ duoge¬
nera compunctionis. ꝓ irriguo scł suꝑio¬
ri ⁊ inferiori. dũi uł maloꝵ recolentes
supplicia timemꝰ. uł desiderio celestium
feruentes. de dilatione gemimꝰ. Id̾oꝙ
duo pulli offerii iubent᷑. unꝰ in holocaus¬
tum. qñ amore celestiũ inflaminam᷑.

Expanded text:
omnia facta sunt, de pauperibus parentiomnia facta sunt, de pauperibus parenti in humili loco natus, vilibus pannis involutus, in vili praesepio repositus, in mundolitatis documentum, et saeculi contemptum per omnia docuit. Pro eo ergo consulte utraque avis oblata est, scilicet turtur et columba, ut conversationis nostrae speciem, modumque insinuaret. Turtur enim, quae perdito gratum sacrificium offerant Deo. Ille enim columbam offert, qui innocentiam custodit usque in finem, ut nec sibi, nec aliis noceat. Turturem offert qui curam carnis in desideriis non facit; et quia utraque avis gemitum habet pro cantu, merito lacrymosa compunctio significatur. Sunt et duo genera compunctionis, pro irriguo scilicet superiori et inferiori, dum vel malorum recolentes supplicia, timemus; vel desiderio coelestium ferventes, de dilatione gemimus. Ideoque duo pulli offerri jubentur, unus in holocaustum, quando amore coelestium inflammamur;
Abbreviated transcription (Latin):
sisterent eũ dño. ⁊ ut darent hostiam
scd̾m qd̾ dictũ est in lege dm̃. par tur¬
turum aut duos pullos columbarũ.
Scͥptum erat. in lege. ut mulier que
suscepto semme masculum pepisset.
hostiis offerebat. Offerebat aut̃ agnũ
si poterat. simul ⁊ turtutẽ. et colum¬
bam. Qui uero ñ sufficiebat agnum
offerre. duos turtures. uł duos pullos
columbarum offerebat. Xp̃e gͦ qui ñ ue¬
nit legẽ soluere. s ad implere. sic̃ octa¬
quia nec mat̾ nec filius hostiis purga-¬
ri indigebat. Sic̃ gͦ ad baptismũ ioħ̃is
uenit. ñ ut inde referret. s ut ibi no-¬
bis ꝯferret. ñ ut sibi ꝓficeret. s ut no¬
bis consuleret. ita cũ hostiis presentatꝰ
intemplum. uit̃a nr̃am informauit.
humilitatis namq simul. ⁊ pauꝑta¬
tis founã nob̃ ꝓponens. ñ diuitũ s pau¬
perum hostiam ꝓ se offerri uoluit. scb
par turturum. uł duos pullos colum¬
barum in figura nr̃i. filius eñi surami-
regis. diues ds apud dm̃ patr̃e. ꝑ qũe

Expanded text:
rent hostiam, secundum quod dictum est in lege Domini, par turturum, aut duos 513 pullos columbarum . » Scriptum erat in lege, ut mulier, quae suscepto semine, masculum peperisset, hostiis offerebat . Offerebat autem agnum, si poterat, simul et turturem, et columbam. Qui vero non sufficiebat agnum offerre, duos turtures aut duos pullos columbarum offerebat. Christus ergo qui non venit legem solvere, sed implere, sicut octaquia nec mater, nec filius hostiis purgari indigebat. Sicut ergo ad baptismum Joannis venit, non ut inde referret, sed ut nobis conferret; non ut sibi proficeret, sed ut nobis consuleret: ita cum hostiis praesentatus in templum, vitam nostram informavit. Humilitatis enim simul et paupertatis formam nobis proponens, non divitum, sed pauperum hostiam pro se offerri voluit, scilicet par turturum, aut duos pullos columbarum, in figura nostri. Filius enim summi Regis, dives, Deus apud Deum Patrem, per quem
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia que recepto u̾bi semine. facit fruc¬
tum tricesimum. sexagesirnum. cente¬
id: regnantem. non modo in homini¬
tum. scł in angłis. in quib sedet. ⁊ ꝑ
quos sua iudicia decernit. Qui multo
celsiores sunt hominib. suꝑ eos eleua¬
ti eminentia dignitatis. Et plena erat
domꝰ eiꝰ ĩd÷ eccłia. hec ẽ domus qũa sa¬
piens mulier edificat. insipiens dissi¬
pat. a maiestate eiꝰ. id÷ lumine gr̃e
eiꝰ. Ip̃e ẽ enim lux uera. que illuminat
omnem hominẽ uenience in hunc

Expanded text:
esia, quae, recepto semine, facit fructum tricesimum, sexagesimum, centeet regnantem, non modo in omnitum, scilicet in angelis, in quibus sedet, et per quos judicia sua decernit, qui multo celsiores sunt hominibus, super eos elevati eminentia dignitatis. Et plena erat domus ejus, id est Ecclesia. Haec est domus quam sapiens mulier aedificat, insipiens dissipat a majestate ejus, id est lumine gratiae ejus. Ipse enim est lux vera quae illuminat omnem hominem veni
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ. dimittis ut ñ uideã mort̾ẽ ꝑpetuã.
quia uid̾o uita et̃nam. In pace gͦ dimit¬
tis. quia uider̃t ocłi mĩ salutare tuum
qd̾ parasti ante faciẽ omniũ populoꝵ.¬
scł lum̃ ad reuelationẽ omniũ gentiũ.

Expanded text:
am, dimittis ut non videam mortem perpetuam, quia video vitam aeternam. « In pace ergo dimittis, quia viderunt oculi mei salutare tuum, quod parasti ante faciem omnium populorum, lumen ad revelationem
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ. ad hesit um ciuium regioĩs illius.
idł diabolo. & pascebat porcos. quia
immundis & lutulentis ac̾tib oblee¬
tabatur. S stella matutina eiꝰ cordi¬
illucescente. renocato in memoriam pa¬
tre sp̃uum quẽ reliquerat cepit exi¬
re de sabba. id÷ de miseria diabolice
captiuitatis. ⁊ uane conuersationis.
& ꝓpare ad patr̃e qũe reliquerat. id÷
prioris ignominie de babylonia con
lia ⁊ uide. ⁊ inelma aur̃e tuã ⁊ obli¬
uiscere ppłm tuum & domũ patris

Expanded text:
corum, adhaesit uni civium regionis illius, corum, adhaesit uni civium regionis illius, id est diabolo et pascebat porcos, quia immundis et lutulentis actibus oblectabatur. Sed stella matutina illucescente, revocato in memoriam Patre spirituum, quem reliquit, coepit exire de Saba, id est de miseria diabolicae captivitatis, et vanae conversationis, et properare ad Patrem quem reliquerat, id epriori ignominia, de Babylonia conflia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et concupis
Abbreviated transcription (Latin):
que ñ ẽ ponenda sub modio humani
timoris. s suꝑ candelabrũ sc̃e confessio¬
nis. quia sicut creditur corde ad iusti¬
ciam. ita ore confessio fit ad salutem.
hec ẽ splendor ortus in quo reges am¬
bularunt. quia ortũ in effabilem no¬
ui regis declarauit eis. quib insinua-¬
uit utramq uerbi generationem. de
qua ysaras. Generationẽ eiꝰ quis enar¬
rabit᷑ Hic ẽ splendor de quo ꝓpħa ait.
Et sit splendor dm̃ d̾i nr̃i suꝑ nos. Et
alibi. Signatum ẽ suꝑ nos lum̃ uul¬
tus tui domine. Illiꝰ enim uultum in
specie declarat. cuiꝰ ortũ demonstrat.
quia sicut illiꝰ facies ẽ inuisibilis. ita
illiꝰ ortus ẽ in effabilis. In hoc gͥ lumi-¬
tur. s ñ frangunt᷑. ambulant ad xꝑmo
de sabba uenientes.⁊ aurum thus
diabolo mundꝰ captiuus tenebatur.
⁊ uane conu̾sationis uetustas qua
filiꝰ ꝓdigus in regionẽ dissimilitudinis
dissipauit subam suã uiuendo luxu¬
riose. ⁊ tupiens saturari de siliquis por¬

Expanded text:
ubmodio humani timoris, sed super candelabrum sanctae confessionis, quia sicut corde creditur ad justitiam, ita ore confessio fit ad salutem. Hic est splendor ortus in quo reges ambulaverunt, quia ortum ineffabilem novi regis declaravit eis, quibus insinuavit utramque Verbi generationem, de qua Isaias: « Generationem ejus quis enarrabit? . » Hic est splendor, de quo Propheta ait: « Et sit splendor Domini Dei nostalibi: « Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . » Illius enim vultum, id est speciem, declarat cujus ortum demonstrat, quia sicut facies illius est invisibilis, ita illius ortus est ineffabilis. In hoc igitur lumitur, sed non franguntur, ambulant ad Christum. De Saba venientes, aurum, thus diabolo mundus captivus tenebatur, et vanae conversationis vetustas, qua filius prodigus in regione dissimilitudinis dissipavit substantiam suam, vivendo luxuriose, et cupiens saturari de reliquis por
Abbreviated transcription (Latin):
tur ei ꝑ eundem ꝓpb̃am dicens. respex¬
sistis ad ampliꝰ. ⁊ ecce fc̃m ẽ minꝰ. intu¬
listis in domum. et exsufflaui illud.
quasi cerã dic̃ dñs. Quia domus mea
deserta ẽ. & uos festinastis unusqͥsq
in domum suam. attendite fĩs dili¬
gent̃ quã grauit̃ ꝑcellunt᷑ a domino.
qui domũ eiꝰ desertã faciunt. festinã¬
tes in ꝓprias domus. Domos suas edi¬
ficant. ñ di. qui tumore m̃tis inflati.
de m̃tis suis p̃sumunt. gr̃am abitien¬
tes. ꝑ qũa fiunt alieni a domo d̾i. De¬
seritur eñi ad̾o mens ⁊ conscientia
eoꝵ ut iam ñ templũ d̾i ñ domꝰ ora¬
tionis. s spelunca latronum nomine¬
tur. uͥ ñ ht̃ locũ dominator dñs. qui
ꝑ ẏsaiam ait ad qũe respiciam. nisi
ad pauꝑculum. & contͥtum sp̃u. & tre¬
mentẽ sermones meos: Humilia eñi
respicit dñs. ⁊ in humilib habitat.
alta uero de longe cognoscit. id⁊ suꝑ¬
bos quos uidet ꝑ noticiam. s ñ respic̃¬

Expanded text:
tur per eumdem, dicens: « Respexisti ad amplius, et ecce factum est minus, et intulistis in domum, et exsufflasti illud, quam ob causam dicit Dominus, quia domus mea deserta est, et vos festinastis unusquisque in domum suam . » Attendite, fratres, diligenter quam graviter percelluntur a Domino, qui domum suam desertam faciunt, festinantes in proprias domos. Domos suas aedificant, qui tumore mentis inflati, de suis meritis praesumunt, gratiam abjicientes, per quod fiunt alieni a domo Dei; deserentur enim a Deo mens et conscientia eorum, ut jam non templum Dei, non orationis domus, sed spelunca latronum nominetur; ubi non habet locum Dominator Dominus, qui per Isaiam ait: « Ad quem respiciam, nisi ad pauperculum, et contritum spiritu, et trementem sermones meos . » Humilia enim respicit Deus, et in humilibus habitat; alta vero de longe cognoscit, id est superbos, quos videt per notitiam, sed non respic
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ ẽ. quia unago patris filiꝰ ẽ. ubi pͥ¬
ma similitudo est.⁊ pͥma equalitas
unde ip̃e ait. Qui uidet me uidet &
patr̃e meum. Ante hanc gͦ faciem. idr
ante ostensionẽ filii. misit d̾s angłm
p̃parare uiã faciei. id᷑ ioh̾em baptistã
qui d̾r angłs. ñ nature societate. ut qͥ¬
dam autumarunt. s officii participa¬
tione. Angłs eñi grece. latine d̾r nuntiꝰ¬

Expanded text:
Filius est, quia imago Patris Filius est, prima similitudo est, et prima aequalitas; unde ipse ait: « Qui videt me, videt et Patrem meum . » Ante hanc ergo faciem, id est ante ostensionem Filii, misit Dominus angelum praeparare viam faciei, id est Joannem Baptistam, qui dicitur angelus, non naturae societate, ut quidam autumaverunt, sed officii participatione. Angelus enim Graece dicitur nunti
Abbreviated transcription (Latin):
redemptio. denuntiauert̃ quoq int̾
alia huiꝰ sollemnitatis sacram̃tũ. scł
rep̃sentationẽ dñi intemplũ. ñ tanqũa
in enigiate. s euidenti atq exp̃ssa at¬
testatione. sicut malachias. ꝑ quẽ d̾s pa¬
ter de lumine ac luc̾na. scł de u̾bo & eiꝰ¬

Expanded text:
redemptio . » Denuntiaverunt quoque hujus solemnitatis sacramentum, scilicet repraesentationem Domini in templo, non tanquam in aenigmate, sed evidenti atque expressa attestatione, sicut Malachias, per quem Deus Pater de lumine ac lucerna, id est de
Abbreviated transcription (Latin):
dire aurib audiendi: quib audiamus.
quid sp̃e dicat. Uñ ioħs in apocalipsim.
Qui ht̃ aures audiendi audiat. qͥd sp̃e di¬
cat eccłis. his aurib interiorib audiebat
ꝓpħa qui ait. Audiã quid loquat᷑ in me

Expanded text:
iamus quid Spiritus dicat. Unde Joannes in Apocalypsi: « Qui habet aures audiendi audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis . » His auribus interioribus audiebat Propheta, qui ait: « Audiam quid loquatur in me
Abbreviated transcription (Latin):
sponse. copłam significans.⁊ in conuer¬
sione aque in unium. mutationẽ le¬
galis obseruantie. in sp̃ualem eugłu
intelligentiã insinuans. Ip̃e gͦ ad ioħis
baptismũ uenit. ñ peccatis mundari
indigens. s uim regeneratiuã aquis
pulo baptismum receperit. ꝑ qũe ñ
fiebat pecc̃oꝵ remissio. s hominũ ad
baptismũ xp̃i assuefactio ⁊ preꝑatio.

Expanded text:
sponsae significans, et in conversponsae significans, et in conversione aquae in vinum, mutationem legalis observaintelligentiam insinuans. Ipse enim ad Joannis baptismum venit, non peccatis mundandis indigens, sed vim regenerativam aquis pulo baptismum recepit, per quem non fiebat peccatorum remissio, sed hominum ad baptismum Christi assuefactio et praeparatio.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi filii nuida. ⁊ filii istł. ascendent de
tr̃a. id÷ de tr̃enis et carnalib desideriis
ascensiones in cordib suis ponentes. sci¬
licet gradꝰ uirtutum. quid ascendant
ꝓficiendo. de uirtute in uircutẽ. usq
ad uidendũ dm̃ d̾oꝵ in syon. ⁊ hec oĩa
facta sunt ꝑ iezrahel. euiꝰ dies magnꝰ
est. magnus inquit ẽ dies ietrahel.
id÷ seminis d̾i. Iezrabel quippe semen
d̃i ẽ. int̃pretatur. hic ẽ d̃ĩ filius patri
hõ usion. qui de pacre etnalit̃ egressus
assumptione carnis semen abrahe est
factus. in quo benedicent᷑ õs gentes.
quarũ ip̃e fuit expectatio. Dies gͦ eius
ñ umnmerito. d̾r: ñ solũ quo de uirgine
nasci. s etiã quo stella duce. t̃tio decimo
die sue natiuitatis gentib noluit reue¬
p̃rogatiua. Sic̃ eñi t̃cio decuno die sue
natiuitatis ꝑ stellam magis innotuit.
sic & tricesimo sue etatis anno utomnẽ
int̃fuit architriclinꝰ. aquã in uinum
mutauit. mistice in nuptiis sponsi ⁊

Expanded text:
s filii Juda et filii Israel ascendent de terra, id est, de terrenis et carnalibus desideriis, ascensiones in cordibus suis disponentes, scilicet gradus virtutum, quibus ascendunt proficiendo de virtute in virtutem usque ad videndum Deum deorum in Sion. Et haec omnia facta sunt per Jezrael, cujus dies magnus est. Magnus, in quit, est dies Jezrael, id est seminis Dei; Jezrael quippe semen Dei interpretatur. Hic est Dei Filius Patri omousion, qui de Patre aeternaliter egressus, assumptione carnis semen Abrahae factus est, in quo benedicentur omnes gentes, quarum ipse fuit exspectatio. Dies ergo ejus non immerito dicitur, non solum quo de Virgine nasci, sed etiam quo stella duce tertio decimo die suae nativitatis gentibus voluit revepraerogativa. Sic enim tertio decimo die suae nativitatis per stellam magis innotuit; sic et trigesimo suae aetatis anno, ut omnem interfuit architriclinus, aquam in vinum mutavit, mystice in nuptiis sponsi et