comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
priuilegium recte seruabatur: ut
ad scrutanda uerbi incorruptibilis
sacram̃ta. incorrupto ipse non solũ
corde. sed & corpore proderet. De
cuius dictorũ ueritate quã sit nemi¬
ni ambigendum: ipse quoq euraũ
ostendere. Qui cum dixisset hic ẽ
discipłs ille qui testimonium ꝑhi¬
bet de his. & scripsit hȩe: continu¬
o subiecit & ait. Et scimus quia
uerum est testimonium eius. Quia
gͦ & nos cum ceteris fidelib scimꝰ
uerum ẽẽ testimonium eius: cure-¬
mus ꝑ om̃ia. recta fide intelligendo.
recta oꝑatione exercendo qͤ docuit.
ad dona sempit̾na ꝗͣ ꝓmisit ꝑuenire

Expanded text:
privilegium recte servabatur, ut privilegium recte servabatur, ut ad scrutanda Verbi incorruptibilis sacramenta incorrupto ipse non solum corde sed et corpore proderet. De cujus dictorum veritate quam sit nemini ambigendum ipse quoque curavit ostendere, qui cum dixisset, Hic est discipulus qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec, continuo subjecit, et ait: Et scimus quia verum est testimonium ejus. Quia ergo et nos cum caeteris fidelibus scimus verum esse testimonium ejus, curemus per omnia recta fide intelligendo, recta operatione exercendo quae docuit, ad dona sempiterna quae promisit pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
tionib de coȩterna patri diuini¬
tate xp̃i altius facere sermonẽ:
eo quod intrium euangłistarũ
scriptis. mathei uidelicet. marci.
& lucȩ de humanitate enis ac
de his quȩ ꝑ hominẽ gessit: suf¬
ficiens sibi uiderentur habere
testimonium. Quod ille se non
aliter facturum respondit. nisi in
dicto ieinio om̃s in commnune
dnm̃ dep̃carentur: ut ille digna
scribere possec. Et hoc ita patrato.
instructus reuelatione. ac scĩ sp̃s
b̾ras pate facta subito ueritatis lu¬
cc dispulit. Inprincipio erat inqͥ
ens uerbum: & uerbum erat apud
dm̃: & ds̃ erat uerbum. Similem¬
q initiis totum sui sermonis cursũ
temporalit factum: ita etiam uerũ
dm uere ex dõ patre ȩternalit̾ na¬
tum. uere cum patre & eum sp̃u
scõ semꝑ existentem clarissima as¬
sertione ꝑdocuit. mmo omĩa diui¬
nȩ ueritatis. & uere diuinitatis qͣn¬
tum alteri mortalium nulli licuit
archana reseraurt. Et hoc uirgini

Expanded text:
tionibus de coaeterna Patri divinitionibus de coaeterna Patri divinitate Christi altius facere sermonem, eo quod in trium evangelistarum scriptis, Matthaei videlicet, Marci et Lucae, de humanitate ejus ac de his quae per hominem gessit, sufficiens sibi viderentur habere testimonium. Quod ille se non alitdicto jejunio, omnes in commune Dominum precarentur, ut illa digna scribere posset. Et hoc ita patrato, instructus revelatione, a sancti Spirbras patefecit, et subita veritatis luce dispulit: In principio, inquiens, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Similemque initiis totum sui sermonis cursum temporaliter factum, ita etiam verum Deum, vere ex Deo Patre aeternaliter natum, vere cum Patre, et cum Spiritu sancto semper existentem clarissima assertione perdocuit, imo omnia divinae veritatis et verae divinitatis, quantum alteri mortalium nulli licuit, arcana reseravit. Et hoc virgini
Abbreviated transcription (Latin):
tat ex uocabulo. Non autẽ pre¬
tereunter intuendum quod dici-¬
tur: qui testimonium ꝑhibet
de his & scripsit hec Perhi¬
buit quippe testimonium uerbo
di predicando. ꝑhibuit scriben¬
do. ꝑhibuit denuo eadem qͥscri¬
pserat docendo: ꝑhibet etiam nẽ
euangłm qđ descripsit ȩccłus le¬
gendum pandendo. Siquidem
a tempore dominicȩ passionis. re-¬
surrectionis. & ascensionis in cęlũ:
usq ad ultima domitiani princi¬
pis tempora ꝑ annos circiter se¬
xaginta & quinq. absq ullo
seribendi amminiculo uerbũ
predicabat. At ubi adomitiano
qui scds post neronem. xp̃ianoꝵ
persecutor extitit. exilio missus
est: irrumpentes in ȩccłiam he¬
retici quasi in destituta pastore
bant: simplicitatẽ fidi euange-¬
liecȩ ꝑuersa maculauere doctri¬
na. Sed dum ipse post occisionẽ
domitiani ꝑmittente pio prin¬
cipe nerua rediret ephesum: cõ-¬
pulsus ẽ abom̃ib pene tunc asiȩ
epĩs. et multarũ ȩccłiarum lega¬

Expanded text:
tat ex vocabulo. Non autem praetereunter intuendum quod dicitur, Qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Perhibuit quippe testimonium verbo Dei praedicando, perhibuit scribendo, perhibuit denuo eadem quae scripserat docendo: perhibet etiam nunc Evangelium, quod descripsit Ecclesiis legendum, pandendo. Siquidem a tempore Dominicae passionis, resurrectionis et ascensionis in coelum usque ad ultima Domitiani principis tempora, per annos circiter sexaginta quinque, absque ullo scribendi adminiculo verbum Dei praedicabat. At ubi a Domitiano, qui secundus post Neronem Christianorum persecutor exstitit, in exsilium missus est, irrumpentes in Ecclesiam haeretici, quasi in destituta pastore bant, simplicitatem fidei evangelicae perversa maculavere doctrina. Sed dum ipse, post occisionem Domitiani, permittente pio principe Nerva, rediret Ephesum, compulsus est ab omnibus pene tunc Asiae episcopis, et multarum Ecclesiarum lega
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi multũq
suꝑ eminet humani
eloquii facultatẽ: di¬
uini oꝑis magnitu¬
do. Et inde oritur difficultas
fandi. unde ad est ratio non ta-¬
cendi: quia in iħu xp̃o filio dei
non solum ad diuinam essentiã.
sed etiam ad humanam spectat
naturam quod dictum . ẽ. ꝑ pro¬
phetam. Generationẽ eius quis
enarrabit: Utramq enim sub¬
stantiam in unam conuenisse ꝑ¬
sonam nisi fides credat. sermo
non explicat. Et ideo nunquam
materia deficit laudis. quia ñꝗͣ
sufficit copia laudatoris. Gau¬
deamus igitur quod ad eloquen¬
dum tantȩ miscd̃iȩ sacramentum
impares sumus. & cum salutis
bonum esse quod uincim᷑. Nemo
enim ad cognitionem ueritatis
magis ꝓpinquat. quam qui in¬
telligit in rebus diuinis etiam si
multum proficiat: semꝑ sibi su¬
perc̾e quod querat. Nam qui se
ad quod tendit ꝑuenisse presu¬
mit. non quęsita repperit. s in
quisitione deficit. Ne audem infir¬
mitatis nr̃ȩ ꝑturbemur angusti
mur & docemur: ut nobis nati

Expanded text:
dilectissimi, multumque supereminet humani eloquii facultatem divini operis magnitudo, et inde oritur difffandi, unde adest ratio non tacendi: quia in Christo Jesu Filio Dei non solum ad divinam essentiam, sed etiam ad humanam spectat naturam, quod dictum est per prophetam: Generationem ejus quis enarrabit ? Utramque enim substantiam in unam convenisse personam, nisi fides credat, sermo non explicat; et ideo numquam materia deficit laudis, quia numquam sufficit copia laudatoris. Gaudeamus igitur quod ad eloquendum tantum misericordiae sacramentum impares sumus, et cum salutis bonum esse quod vincimur. Nemo enim ad cognitionem veritatis magis propinquat, quam qui intelligit in rebus divinis, etiamsi multum proficiat, semper sibi superesse quod quaerat. Nam qui sed ad id in quod tendit pervenisse praesumit, non quaesita reperit, sed in inquisitione defecit. Ne autem infirmitatis nostrae perturbemur angustiimur et docemur, ut nobis Nativ
Abbreviated transcription (Latin):
torum tempoꝵ dieb electus. ẽ.
licet dispensatio actionum cor¬
poralium sicut ȩterno consilio
fuerat preordinata transierit. to¬
taq redemptoris humilitas in
głam paternȩ maiestatis euec¬
ta sit. ut in nomine iħu omne
genu flectatur cȩlestium terres¬
trium & infernoꝵ. & omnis lin¬
gua confiteatur. qm̃ iħc in gła¬
dĩ patris. ẽ: indesinent̃ tamen
ipsum partum salutifere uir-¬
ginis adoramus. & illam u̾bi &
carnis in dissolubilem copulam.
non minus suscipiamꝰ in presepi
lacentem: quam inthrono pater¬
nȩ altitudinis considentẽ. Immu¬
tabilis enim deitas quamuis intͣ
semet ipsam & claritatem suam

Expanded text:
torum temporum diebus electus est, torum temporum diebus electus est, licet dispensatio actionum corporalium, sicut aeterno consilio fuerat praeordinata, transierit, totaque Redemptoris humilitas in gloriam paternae majestatis evecta sit, ut in nomine Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium, et infernorum, et omnis lingua confiteatur, qi Patris , indesinenter tamen ipsum partum salutiferae Virginis adoramus, et illam Verbi et carnis indissolubilem copulam non minus suspicimus in praesepe jacentem, quam in throno paternae altitudinis considentem. Immutabilis enim Deitas, quamvis intra semetipsam et claritatem suam
Abbreviated transcription (Latin):
est xp̃c dñs in ciuitate dauid.
Cuius predicationis summitati ex¬
ultatio innumerabiliũ iungit᷑
angłoꝵ. ut excellentius fieret testi¬
monium cum militiȩ cęlestis mul¬
titudo conciner& in honorem dĩ.
una benedictione dicentium. gla
in altissimis dõ. & in terra pax
hominib bonȩ uoluntatis. Dei
ergo est gła ex matre uirgine
xp̃i nascentis infantia. & repara¬
tio humani generis. quȩ merito
in laudem sui refertur auctoris:
quia & ipsi beatȩ mariȩ missus
adeo gabrihel angłs dixerat.¬
sp̃c sc̃s suꝑueniet inte. & uirtꝰ
altissimi obumbrabit tͥ. ideoq
et quod nascet᷑ ex te scm. uocabit᷑
filius dĩ. In terra autem illa pax
conditur. quȩ homines bonȩ uo¬
luntatis efficit. Quo enim sp̃u
de intemeratȩ matris uisceribus
renascit᷑ xp̃ianus. cui uera pax.ẽ.
in dĩ uoluntate non diuidi. & his
solis quȩ ds̃ diligit delectari.
N atalem igit᷑ dilectissimi diẽ dñi
celebrantes. qui ex om̃ib preteri¬

Expanded text:
s Dominus, in civitate David . Cujus praedicationis summitati exsultatio innumerabilium jungitur angelorum ut excellentius fieret testimonium, cui militiae coelestis multitudo concineret in honorem Dei una benedictione dicentium: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Dei ergo gloria est ex matre Virgine Christi nascentis infantia, et reparatio humani generis merito in laudem sui refertur auctoris: quia et ipse beatae Mariae missus a Deo Gabriel angelus dixerateniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi; ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . In terra autem illa pax conceditur, quae homines efficit bonae voluntatis. Quo enim Spiritu de intemeratae matris visceribus renascitur Christianus, cui vera pax est, a Dei voluntate non dividi, et in his solis quae Deus diligit delectari. CAP. II. Natalem igitur, dilectissimi, diem Domini celebrantes, qui ex omnibus praeteri
Abbreviated transcription (Latin):
et uetustatem humanam ad no¬
lum principium sua natiuitate
reuocaret: regnaret mors ab adã
usq ad finem. & suꝑ omnes ho¬
mines condempnatio in solubiliᷤ
ꝑmaneret. cum de sola conditio¬
ne nascendi. una cunctis ẽẽt cau¬
sa pereundi. Solus itaq inter
filios hominũ dñs iħc innocens
natꝰ. quia solus sine carnalis con¬
cupiscentiȩ pollutione conceptꝰ.
factus. ẽ. homo nr̃i generis: ut
nos diuinȩ naturȩ possimꝰ esse
consortes. Originem quam sump¬
sit in utero uirginis. posuit in
fonte baptismatis: dedit aquȩ.
quod dedit matri. Uirtꝰ enim
altissum & obumbratio sp̃e scĩ.
quȩ fecit ut maria pareret sal¬
uatorem: eadem facit ut regene¬
ret unda credentẽ. Quid autẽ
sanandis egris. illuminandis cȩ¬
cis. uiuificandis mortuis aptius
fuit : quam ut suꝑbiȩ uulnera
humilitatis remediis curarent᷑:
Adam precepta dĩ negligens pecca¬
ti induxit dominationem: iħc fac¬
tus sub lege. reddidit iusticiȩ li-¬

Expanded text:
et vetustatem humanam ad noet vetustatem humanam ad novum principium sua nativitate revocaret, regnaret mors ab Adam usque in finem, et super omnes homines condemnatio insolubilis permaneret, cum de sola conditione nascendi, una cunctis esset causa pereundi. Solus itaque inter filios hominum Dominus Jesus innocens natus est, quia solus sine carnalis concupiscentiae pollutione conceptus. Factus est homo nostri generis, ut nos divinae naturae possimus esse consortes. Originem quam sumpsit in utero virginis, posuit in fonte baptismatis; dedit aquae, quod dedit matri; virtus enim Altissimi et obumbratio Spiritus sancti , quae fecit ut Maria pareret Salvatorem, eadem facit ut regeneret unda credentem. Quid autem sanandis aegris, illuminandis caecis, vivificandis mortuis aptius fuit, quam ut superbiae vulnera humilitatis remediis curarentur? Adam praecepta Dei negligens, peccati induxit damnationem; Jesus factus sub lege reddidit justitiae li
Abbreviated transcription (Latin):
manitas: & creatoris ad creaturã
descensio. credentium . ẽ. ad et̃ na
subuectio. Nam quia sicut ait
apłs insapientia dĩ non cognoũ¬
hic mundus ꝑ sapientiam dm̃:
placuit dõ ꝑ stulticiam predi¬
cationis saluos facere credentes.
Mundo ergo. id.ẽ prudentib mũ¬
di sapientia sua cȩcitas facta. ẽ.
nec potuerunt ꝑ illam cognos¬
cere dm̃: ad cuius noticiam non
nisi in sapientia eius acceditur.
et ideo quia mundus de uanita¬
te suoꝵ dogmatum suꝑbiebat.
in eo constituit dñs saluandoꝵ
fidem quod & indignum uide¬
retur & stultum. ut deficientibꝰ
omnib opinionum presumptio¬
nib sola dĩ gr̃a reuelaret. quod
comprehendere humana intelli¬
gentia non ualeret. Agnoscat
igitur catholica fides in humili¬
tate dñ głam suam. & de salutis
suȩ sacramentis gaudeat ȩccłia
quȩ corpus est xp̃i. quia nisi u̾¬
bum dĩ caro fieret & habitaret
in nobis. nisi in communionem
creaturȩ creator ipse descender&s.

Expanded text:
manitas; et Creatoris ad creaturam manitas; et Creatoris ad creaturam descensio, credentium est ad aeterna provectio. Nam quia, sicut ait Apostolus, in sapientia Dei non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stul itiam praedicationis salvos facere credentes . Mundo ergo, id est prudentibus mundi, sapientia sua caecitas facta est, nec potuerunt per illam cognoscere Deum, ad 86 cujus notitiam non nisi in sapientia ejus acceditur. Et ideo quia mundus de vanitate suorum dogmatum superbiebat, in eo constituit Dominus salvandorum fidem, quod et indignum videretur et stultum, ut deficientibus omnibus opinionum praesumptionibus, sola Dei gratia revelaret quod comprehendere humana intelligentia non valeret. CAP. V. Agnoscat igitur catholica fides in humilitate Domini gloriam suam, et de salutis suae sacramentis gaudeat Ecclesia, quae corpus est Christi: quia nisi Verbum Dei caro fieret et habitaret in nobis, nisi in communionem creaturae Creator ipse descenderet,
Abbreviated transcription (Latin):
Uamuis dilectissimi
ineffabilis sit nati
uestiuit. audeo tamen non de¬
mea facultate fidere. sed de ip¬
sius inspiratione presumere:
ut in die qui in sacramento hu¬
mane resticutionis electus est.
aliquid a nobis quod audien¬
tes possit edificare. Promatur.
Non enim quia maior pars ȩccłiȩ
dĩ quod credit intelligit. ideo
necessarium non . ẽ. etiam quȩ
dicta sunt dicere. cum utiq mul¬
entib oris nr̃i officium debea-¬
ere. factum sub lege. Quid uero
hoc. ẽ. nisi uerbum carnem fieri
conditorem mundi. ꝑ uterũ ir¬
ginis nasci: dñm maiestatis hu-¬
manis se coaptare primordiis: Et
licet conceptui spiritali nulla sint
terreni seminis mixta contagia:
ad suscipiendam tamen uerȩ car-¬
nis substantiam. solam sumpsit
de matre naturam. Hac naturȩ¬
missione qua ds̃ unus. ẽ. hominis
filius. impar est patri. non in
hoc quod . ẽ. ex patre. sed in eo qͦd
est factus ex homine. Equalita¬
tem enim quam in uiolabilẽ ha¬
bet deitas. non corrumpit hu¬

Expanded text:
uamvis, dilectissimi, ineffabilis sit nativvestivit: audeo tamen non de facultate mea fidere, sed de ipsius inspiratione praesumere, ut in die qui in sacramentum humanae restitutionis electus est, aliquid a nobis quod audientes possit aedificare promatur. Non enim quia major pars Ecclesiae Dei quod credit intelligit, ideo necessarium non est etiam quae dicta sunt dicere, cum utiquentibus oris nostri officium debeaere, factum sub lege . Quid vero hoc est, nisi Verbum carnem fieri, Conditorem mundi per uterum Virginis nasci, Dominum majestatis humanis se coaptare primordiis, et licet conceptui spiritali nulla sint terreni seminis mixta contagia, ad suscipiendam tamen verae carnis substantiam solam sumere de matre naturam? Hac missione, qua Deus unitus est homini, Filius impar est Patri, non in eo quod ex Patre, sed in eo quod est factus ex homine. Aequalitatem enim, quam inviolabilem habet Deitas, non corrupit hu
Abbreviated transcription (Latin):
rediuiuũ iuuenis corpus reme¬
ante anima reparauit. Bibens
letiferum haustum. non solum
euasit ꝑiculum: sed eodem pro¬
stratos poculo in uitȩ reparaũ
statum. Hic autem anno sexage¬
simo septimo post passionẽ doꝰ¬
mini saluatoris. subtraiano pͥn¬
cipe longeuȩ uetustatis semo
fessus. cum diem transinigratio¬
nis suȩ imminere sibi sentiret:
ississe fertur effodi sibi sepul¬
chrum. atq inde uale dicens fra¬
tribus facta oratione. uiuens
tumulum introiuit: de inde in
eo tamquam in lectulo requieũ.
Unde accidit ut quidam eum ui¬
uere asserant. nec mortuum in
sepulchro. sed dormientẽ iacere
contendunt: maxime ꝓ eo quod
illic terra sensim ab imo scaturi¬
ens. ad suꝑficiem sepulchri con¬
scendat. & quasi flatu quiescentiᷤ.
deorsum ad suꝑiora puluis ebul¬
liat.

Expanded text:
redivivum juvenis corpus revoredivivum juvenis corpus revocata anima reparavit. Bibens lethiferum haustum, non solum evasit periculum, sed eodem prostratos noculo in vitae reparavit statum. 129. Hic anno sexagesimo septimo post passionem Domini Salvatoris sub Trajano principe longo jam vetustatis senio fessus, cum diem transmigrationis suae imminere sibi sentiret, jussisse fertur effodi sibi sepulcrum, atque inde vale dicens fratribus, facta oratione vivens tumulum introivit, deo tanquam in lectulo requievit. Unde accidit, ut quidam eum vivere asserant, nec mortuum in sepulcro, sed dormientem jacere contendant, maxime pro eo quod illic terra sensim ab imo scaturiens, ad superficiem sepulcri conscendat, et quasi flatu quiescentis deorsum, ad superiora pulvis ebulliat.
Abbreviated transcription (Latin):
filius zebedei fr̃ iacobi uir¬
go est electus a dño. atq in¬
ter cȩteros magis dilectus:
qui etiam suꝑ pectus ma-¬
gistri recumbens. euange¬
lii sui fluenta de ipso sacro
dominici pectoris fonte po¬
tauit: & quasi unus de parady¬
si fluminib uerbi dĩ grãm in¬
toto terrarum orbe diffudit:
successit. dum suscipiens matrẽ
ctus. ẽ. filius. Hic dum euange¬
lium xp̃i in asiam predicar&.
a domitiano cesare in pathmnos
insula metallo relsgatur.: ubi
etiam positus apocalypsim scͥp¬
sit. Interfecto autem a senatu
domiciano. exilio resolutus re-¬
cessit ephesum: ibiq ob hereti¬
corum refutandas u̾sutias. ef¬
flagitatus ab asyȩ ep̃is. euange¬
lium nouissimus edidit. Cuius
quidem inder alias uirtutes: mag¬
n itudo signoꝵ hȩc fuit. Muta¬
uit in aurum siluestres frondi¬
um uirgas. littoreaq saxa in gem¬
mas: idem geminarum fragmi¬
na. in propriam reformauit na¬
turam. Uiduam quoq precep
to precepto popłi suscitauit: &

Expanded text:
r Jacobi, virgo electus a Domino, atque inter caeteros magis dilectus, qui etiam super pectus Magistri recumbens, et Evangelii fluenta de ipso sacro dominici pectoris fonte potavit, et quasi unus de paradisi fluminibus, verbi Dei gratiatoto terrarum orbe diffudit. successit, dum suscipiens matrem ctus est filius. 127. Hic, dum Evangelium Christi in Asia praedicaret, a Domitiano Caesare in Pathmos insulam metallo relegatur, ubi etiam positus Apocalypsim scripsit. Interfecto autem a senatu Domitiano, exsilio resolutus, recessit Ephesum, ibique ob haereticorum refutandas versutias, efflagitatus ab Asiae episcopis Evangelium novissimus edidit. 128. Cujus quidem inter alias virtutes, magnitudo signorum 184 haec fuit. Mutavit in aurum sylvestres frondium virgas littoreaque saxa in gemmas. Item gemmarum fragmina in propriam reformavit naturam, viduam quoque ad precem populi suscitavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
modo ꝑueniret ad te quod erat
in me. Adtendi te: cuius linguȩ
esses. Inueni te latinũ: latine tͥ
proferendum . ẽ. uerbum. Si
autem grecus esses: grece t loqͥ
ro illi sonum tanquam uehicu¬
lum unde ꝑueniat adte. quod
quod erat incorde meo. iam est
et in ur̃o. Et in meo est.: & in ur̃o
est. Et uos habere cȩpistis: & ego
non amisi. Sicut ergo u̾bum me¬
um assumpsit sonum ꝑ quẽ au¬
diret᷑. sic uerbum dĩ assumpsit
carnem ꝑ quam uideret᷑. Quan¬
tum potui dixi. Et quid dixi:
Quantum dixi: homo loqui uo¬
est. ut nec loqui eum possimus:
nec eum tacere debeamus. Sed¬
poris fuerit turpis. quod si etiã¬
aliquid ibi fuisset immunditiȩ.
sua presentia dñs purificaret:
sordib. ineloacis. in locis etiam

Expanded text:
omodo veniret ad te quod erat in me. Attendi cujus linguae esses. Inveni te Latinum. Latine tibi proferendum est verbum. Si autem Graecus esses, Graece tibi loqui ro illi sonum, quasi vehiculum, unde perveniat ad te, quod quod erat in corde meo jam est et in vestro. Et in meo est, et in vestro est. Et vos habere coepistis, et ego non perdidi. Sicut verbum meum assumpsit sonum, per quem audiretur: sic Verbum Dei assumpsit carnem, per quam videretur. Quantum potui, dixi. Et quid dixi? Quoniam quis dixi? Homo loqui voest, ut nec eum loqui possimus, nec eum tacere debeamus. poris fuerit turpis. Quod si aliquid ibi fuisset immunditiae, sua praesentia Dominus purificaret. sordibus, in cloacis, in locis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit nobis: quia sc̃a maria
semꝑ uirgo fuerit. uirgo per¬
manserit. uirgo ante partum.¬
tum. Concepit: & uirgo est. Ge¬
nerat: & uirgo est. Lactat: &
ter e̾e potuit: mulier e̾e ñ po¬
tuit. Intumescunt ubera uirginᷤ:
et intacta manent genitalia ma-¬
tris. Utiq corrumpi non potuit:
quȩ integritatẽ genuit. Mag¬
num meritum. magnum donũ:
magna gr̃a. Ancilla peperit do¬
minum: creatura peperit creato¬
rem. filia peperit patrem: filia
diuinitatis. mater humanitatis:¬
quia uerbum caro factum. ẽ. et
habitauit in nobis.
ltem sermo

Expanded text:
ostendit nobis quia sancta Maria ostendit nobis quia sancta Maria semper virgo fuerit, virgo permanserit, virgo ante partum,tum; concepit et virgo est, generat et virgo est, lactat et ter esse potuit, mulier esse non potuit. Intumescunt ubera virginis, et intacta manent genitalia matris. Utrique corrumpi non potuit quae integritatem genuit. Magnum meritum, magnum donum, magna gratia. Ancilla peperit Dominum, creatura peperit creatorem, filia peperit patrem; filia divinitatis, mater humanitatis. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . EJUSDEM SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
dium suum incloacis. Cloaca¬
tice. Anima tua impia. infideli.
et tenebrosa quȩ ista sibi confin¬
git. credens spiritib erroris:¬
quid tantum in capite: In ma-
nibꝰ: In oculis: & non etiã in
intestinis tuis: Ubi sunt sterco¬
non coinquinatur ab stercore tuo:
et ds̃ inquinari potuit ab opere
suo: Sunt etiam qui dicunt. qr
sc̃a maria habuerit filios ex io¬
seph post partum dñi: quod
nefas est credere. His breuiter
respondemꝰ. Genitalia ex quib
in mundum ꝓgredim᷑: portȩ di¬
cuntur. Non tantum dicuntur:
sed etiam scribuntur. Sẽs enim
iob sic dicit de die natiuitatis
tris matris meȩ: ne me pareret.
Iam uidete fr̃s quomodo porta
ꝑ quam ingressus. ẽ. dñs semꝑ
fuerit clausa. Sic dicit iherechi¬
el ꝓpħa. Conuerti me inquit ad
uiam portȩ sc̃uarii exterioris
quȩ respiciebat ad orientem: et
hȩc erat clausa. Et dixit dñs ad
me. Porta hȩc quam uides clau¬
sa erit: & non apietur. Uir non
erit clausa. Ecce ubi euidenter

Expanded text:
cainis? Anima tua impia, anima infidelis et tenebrosa, quae ista sibi confingit, attendens spiritibus errorquid tantum in capite? Nunquid tantum in oculis, et non etiam in intestinis tuis, ubi sunt sterconon inquinatur a stercore tuo, et Jesus inquinari potuit ab opere suo? Sunt etiam qui dicunt quia sancta Maria habuerit filios ex Joseph post partum Domini, quod nefas est dici. His breviter respondemus. Genitalia ex qui bus in mundum procedimus, portae dicuntur; et non solum dicitur, sed etiam scribitur. Sanctus enim Job sic dicit de die nativitatis tris matris meae, ne me pareret . Jam videte, fratres, quomodo porta per quam ingressus est Dominus, semper fuerit clausa. Sic enim ait Ezechiexit. Converti me, inquit, ad viam portae sanctuarii exterioris, quae respicit ad orientem, et haec erat clausa; et dixit Dominus ad me: porta quam vides, clausa erit, et non aperietur, et vir non erit clausa . Ecce ubi evidenter
Abbreviated transcription (Latin):
dite. Si autem nec hoc comp̃hen¬
dere potestis: uidete inde quan
tum longe sitis. Auint quidam.¬
carnem accepit. De uirgine na¬
tus est: & a patre non recessit.

Expanded text:
um. Si autem nec hoc comprehendere poteritis, videte ab illo quam longe sitis. Certe miramcarnem accepit, de virgine natus est, et a Patre no
Abbreviated transcription (Latin):
Maria autem conseruabat omnia
uerba hȩc: conferens in corde suo.
Quid uult hoc quod dicit confereis:
debuit dicere considerabat in cor¬
de suo. & dicit conferens in cor¬
turas legerat. & sciebat ꝓpħias.

Expanded text:
Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo. Quid vult hoc quod dicit, conferens? e, considerabat in corde suo, et conservabat in corturas legerat, et sciebat p
Abbreviated transcription (Latin):
dis & manifesta fidelium discipli¬
na. Immortalis mortalem edifi¬
cat. parit immortalem mortalis
incorporalis. terra concluditur:
homo efficit᷑: & redibetur deus.
Et hoc totum ꝑ adam committit᷑.
et lauatur ꝑ mariam. Ergo felix
eua ꝑ quam data est occasio: im¬
mo felix maria. ꝑ quam tributa
lior. immo & głosȩ utrȩq: quia
non beatificasiet mariam xp̃c.
nisi euam prius de qua nata. ẽ.
ipsa maria definxisset. nec uenis¬
set ad popłm. insi prius illa de¬
liquisset in scło. Hȩc mater hu¬
mani generis dicitur: illa saluti.
Eua nos educauit: roborauit et
maria. ꝑꝰ euam crescuus: per
mariam regnamus. Per euam
seducti ad terram: ad cȩlum ele¬
uati ꝑ mariam. Et ut totum
breuiter legis patefaciã sacra¬
mentum. & duas in unã fuisse
sicuti omnes esse ostendam: in
eua iam tunc & maria inerat.
ꝑ mariam postea releuata est
ceri uos non necesse. ẽ: qui pre¬
uenitis deuotione doctrinam.

Expanded text:
dis, et manifestam fidelibus disciplidis, et manifestam fidelibus disciplinam! Immortalis mortalem aedificat, parit immortalem: incorporalis terra concluditur, homo efficitur, sed exhibetur Deus; et hoc totum per Adam committitur, et lavatur per Mariam. Ergo felix Eva, per quam data est occasio: immo felix Maria, per quam tributa lior, immo et gloriosae utraeque; quia non laetificasset Mariam Christus, nisi Evam priorem, de qua nata est ipsa Maria, definxisset: nec venisset ad populum, nisi prius illa deliquisset in saeculo. Haec mater humani generis dicitur, illa salutis: Eva nos edocuit, roboravit et Maria. 5. Per Evam crescimus, per Mariam regnamus: per Evam seducti ad terram, per Mariam elevati ad coelum; et ut totum breviter legis patefaciam sacramentum, et duas in unam fuisse, sicuti omnes esse ostendam: in Eva tunc Maria inerat, per Mariam postea revelata est ceri nos non necesse est; qui praevenitis devotione docti. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
iacebat erexit. Primus peccando
mortis pęnam protulit: scđs pa¬
tiendo indulgentiam contulit.
Primus ꝓ culpa de paradyso elec¬
affixus. Ergo malum ꝑ feminã.
imino ꝑ feminam bonum: quia si¬
ꝑ euam cecidimus. ꝑ mariã sta¬
mus. Per euam ꝓstrati: erecti ꝑ
mariam. Per euam seruituti ad¬
dicti: ꝑ mariam liberi effecti. Fua
nobis sustulit diuturnitatẽ. per
in ligno pependit. ut fructus.
uit arbor indulgentiȩ foliis. Ar¬
bor peccatoꝵ incussit ardorem:
refrigerium delictoꝵ uestibus
preparauit arbor. In scientiȩ ar¬
bor spinas & tribulos genuit:
spen et salutem arbor sapientiȩ
peperit. Arbor sudorem attu¬
contulit arbor. Arbor mundi
insinuauit astutiam: diuina ar-¬
bor demonstrauit prudentiam.
Malum arbor: bonum arbor osten¬
deam: & deo aunuente quod sen¬
tire conceditur dicam. Adam nͥ
corporalit̃ cecidisset: xp̃c nos in
ista uita spiritalit̾ suscitare desis¬
set. O sacramentoꝵ ut dixi in ma¬
ria mysteriũ. O conclusa in ꝑfi¬

Expanded text:
acebat, erexit: primus peccando mortis poenam protulit, secundus patiendo indulgentiam contulit: primus pro culpa de paradiso ejecaffixus. 2. Ergo malum per feminam, immo per feminam bonum; quia per Evam cecidimus, per Mariam stamus: per Evam prostrati, erecti per Mariam: per Evam servituti addicti, per Mariam liberi effecti. Eva nobis sustulit diuturnitatem, Mariin ligno pependit, ut fructus. it, arbor indulgentiae foliis vestivit: arbor peccatorum incussit ardorem, refrigerium delictorum vestibus praeparavit arbor scientiae: arbor spinas et tribulos genuit, spem et salutem arbor scientiae peperit: arbor sudorem attucontulit pacem insinuavit astutiam, divinam arbor demonstravit prudentiam: malum arbor, bonum arbor ostendeam, et Deo annuente, quod sentire conceditur dicam: Adam nisi corporaliter cecidisset, Christus nos in ista vita non spiritaliter suscitare debuisset. 4. O sacramentoruriae mysterium, o conclusam perfi
Abbreviated transcription (Latin):
rissimi legis mysteriũ. Primus
homo de terra & cȩlo: scđ̾s de cȩ¬
lo & terra. hic ex dõ & maria
ex incorrupta: ille ex intacta. Nul
lo enim adhuc semine. nec uome¬
re fuerat sauciata nec imbre. Per
primum uita amissa: ꝑ scdm red¬
dita. Primus acceptam a deo per¬
didit grãm: scds cum uita tribu¬
it grãm. Primus suasu uirginiꝰ
cecidit: scds partu uirginis q̃d¬

Expanded text:
st legis myserium. Primus homo de terra et coelo; secundus de coelo et terra: hic ex Deo et Maria, ex incorrupta, ille ex intacta; 450 quia nullo adhuc semine, nec vomere fuerat sauciata nec imbre. Per primum vita amissa, per secundum reddita. Primus acceptam perdidit gratiam, secundus cum vita tribuit gratiam: primus suasu virginis cecidit, secundus partu virginis, q
Abbreviated transcription (Latin):
tum: cȩpit uerbi formari concep¬
tio. Colligitur in homine ds̃. et
eum sustinet uenter eui paruus
fuerat mundus: & intra breue
uirginei corporis spacium ꝓ no¬
bis incarnata maiestas. fecunda
uiscera uerbo auctore tendunt᷑:
completisq mensib uenter cȩ¬
lestem hominem fudit. natumq

Expanded text:
tu coepit Verbum formari, conceptione colligitur in homine Deus, et eum sustinet venter cui parvus fuerat mundus, et intra breve virginei corporis spatium pro nobis est incarnata majestas; fecunda viscera Verbo auctore tenduntur; completisque novem mensibus venter coelestem hominem fudit: natum
Abbreviated transcription (Latin):
lorum. Bene quoq subiunxit.
memoratꝰ miscdiȩ suȩ quia qͦd ds̃
hominem ut redimer& assump¬
sit. non humanȩ meritum condi¬
tionis. sed diuinȩ donũ pietatis
extitit. Quid enim post culpã
preuaricationis: nisi iustã con¬

Expanded text:
lorum . Bene quoque subjunxit, lorum . Bene quoque subjunxit, Memorari misericordiae suae, quia quod Deus hominem ut redimeret, assumpsit, non humanae meritum conditionis, sed divinae donum pietatis exstitit. Quid enim post culpam praevaricationis, nisi justam Con
Abbreviated transcription (Latin):
Unde bene post generalem diui¬
nȩ pietatis & iusticiȩ comme¬
morationem. ad specialem nouȩ
incarnationis dispensationem.
qua mundum redimere ds̃ dig¬
natus. ẽ: confessionis suȩ u̾ba
conuertit dicens. Suscepit isrł
puerum suum: memoratus mise¬
ricordiȩ suȩ. Isrł quippe uin
uidens dm̃ interp̃tat᷑. Quo no¬
mine om̃is redemptorum
hominũ cetus designat᷑. ꝓpter
quos ut dm̃ uidere ualeant ipse
ds̃ homo uisibilis int̾ homines
apparuit. Qui suscepit israhel
quasi medicꝰ egrum quem cura¬
ret: quasi rex popłm quem ab
hostium incursione defenderet.
immo hoste ꝓstrato liberum
redderet: ac secum ꝑpetuo reg¬
nare donaret. Et bene addidit
puerum suum. uidelic& humi¬
lem obȩdientemq significans.
quia non nisi ꝑ uircutem humi¬
litatis quis ad sortem potest re¬
demptionis attingere. Unde &
dominus ait. Nisi conuersi fue¬
ritis & efficiamini sicut paruu¬
li: non intrabitis in regnum cȩ¬

Expanded text:
Unde bene post generalem diviUnde bene post generalem divinae pietatis et justitiae commemorationem, ad specialem novae incarnationis dispensationem, qua mundum redimere dignatus est, confessionis suae verba convertit, dicens: Suscepit Israel puerum suum, memorari misericordiae suae. Israel quippe vir videns Deum interpretatur. Quo nomine omnis redemptorum hominum coetus designatur, propter quos ut Deum videre valeant, ipse Deus homo visibilis inter homines apparuit. Qui suscepit Israel quasi medicus aegrum quem curaret, quasi rex populum, quem ab hostium incursione defenderet, imo hoste prostrato liberum redderet, ac secum perpetuo regnare donaret. Et bene addidit, Puerum suum, videlicet humilem obedientemque significans, quia non nisi per virtutem humilitatis quis ad sortem potest redemptionis attingere. Unde et Dominus ait: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coe
Abbreviated transcription (Latin):
desistunt: satiabuntur utiq cũ
sui redemptoris gła quam desi-¬
derabant apparuerit. At qui¬
cumq cęlestib diuitus derre¬
nas preponere gaudent: hii
nimirum tempore ultimȩ dis¬
trictionis inanes totius beatitu¬
dinis dimittuntur a dño: idõq
cũ diabolo ꝑhennis miseriȩ pena plectun¬
t᷑. Qd etiã in hac uita ex parte ñ minima
cotidie uidimꝰ ĩpleri. ne & humiles uidelicet
suꝑnȩ bonitatis alimoniis repleant᷑. uirtutũ¬
q cȩlestiũ largitate ditescant: & qͥ ł de t̾renis
diuitiis głantes suꝑbiunt. uel
de opib se bonoꝵ oꝑum quasi
per se hȩc habeant extollunt:
intus a lumine ueritatis inanes-¬
cunt. Singulis autem his uersi¬
culis quos de diu̾so suꝑborum
atq humilium statu beata maria
protulit. ad iungendum. ẽ. quod
premisit inprogenies & ꝓgenies:
quia nimirum ꝑ omne labentis
seculi tempus creator iustus ac
misericors & suꝑbis resistere. &
humilib dare gr̃am consueuit.

Expanded text:
desistunt, satiabuntur utique cum desistunt, satiabuntur utique cum sui Redemptoris gloria, quam desiderabant, apparuerit. At quicunque coelestibus divitiis terrenas praeponere gaudent, hi nimirum tempore ultimae discretionis inanes totius beatitudinis dimittuntur a Domino, ideoque cum diabolo perennis miseriae poena plectuntur. Quod etiam in hac vita ex parte non minima videmus impleri, ut et humiles videlicet supernae bonitatis alimoniis repleantur, virtutumque coelestium largitate ditescant: et qui vel de terrenis divitiis gloriantes superbiunt, vel de opibus se bonorum operum quasi haec per se habeant, extollunt, intus a lumine veritatis inanescunt. Singulis autem his versiculis, quos de diverso superborum atque humilium statu beata Maria protulit, adjungendum est quod praemisit, A progenie in progenies, quia nimirum per omne labentis saeculi tempus Creator justus ac misericors et superbis resistere, et humilibus dare gratiam consuevit.
Abbreviated transcription (Latin):
onis extollunt. Potentes autẽ.
non quia uere potentes sunt:
sed quia confidentes in uirtu¬
te sua conditoris adiutorium
querere detrectant. Illi autẽ
sumus in eo qui nos confor-¬
bus scriptum .ẽ. Ds potentes
non abicit: cum ipse sit poteis.
Deposuit ergo potentes de sede.
et exaltauit humiles: quia
omnis qui se exaltat humilia¬
bitur. & qui se humiliat exal¬
tabitur: quamuis ȩtiam ita
recte possit intelligi quod ñ¬
nunquam illi ipsi qui merito
suȩ elationis a dño fuerant de-¬
iecti. denuo miserante illo ad
humilitatis grãm redeant: sic¬
q merito deuotȩ humilitatis
erigantur ad głam. Deniq
saulus ob suꝑbiam de sede
doctrinȩ legalis depositus. ẽ:
sed mox ob humilitatis subie¬
ctionem ad euangelizandam
xp̃i fidem leuatꝰ. Esurientes
impleuit bonis: & diuites dimi¬
sit manes. Qui ȩterna bona ꝑ¬
fecte nunc esuriunt. atq ad hȩc
appetenda infatigabili oꝑum iu-¬
storum instantia certare non

Expanded text:
onis extollunt; potentes autem, onis extollunt; potentes autem, non quia vere potentes sunt, sed quia confidentes in virtute sua, conditoris adjutorium quaerere detrectant. Illi autem ssumus in eo qui nos conforbus scriptum est: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Deposuit ergo potentes de sede, et exaltavit humiles, quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Quamvis etiam ita recte possit intelligi, quod nnunquam illi ipsi, qui merito suae elationis a Domino fuerant dejecti, denuo miserante illo ad humilitatis gratiam redeant, sicque merito devotae humilitatis erigantur ad gloriam. Denique Saulus ad superbiam de sede doctrinae legalis depositus est, sed mox ob humilitatis subjectionem ad evangelizandam Christi fidem levatus. Esurientes implevit bonis, et divites dimisit inanes. Qui aeterna perfecte nunc esuriunt, atque ad haec appetenda infatigabili operum justorum instantia certare non
Abbreviated transcription (Latin):
suo: disꝑsit suꝑbos mente cor¬
dis sui. In brachio suo inditio¬
nẽ ꝓpriȩ uirtutis significat:
non enim alieno adoperandũ
indiget auxilio: cui sicut scrip¬
tum est. sub est cum uoluerit
posse. Quod ad distinctionem
nr̃ȩ bonȩ oꝑationis dicit: qui
non in nr̃ȩ uirib libertatis. s
in dõ facimus uirtutem. Et sic̃
alias scriptum .ẽ. & brachium
eoꝵ non saluauit eos: sed dex¬
tera tua & brachium tuum. &
illuminatio uultꝰ tui. Disꝑsit
autem superbos mente cordis
sui: quia initium omnis peccati
suꝑbia: ob cuius meritum dñs
genus humanũ astabili habita¬
tione patriȩ cę̧lestis eiciens:
in huius ꝑegrinationẽ exilii
longe lateq dispulit: sed et
his qui in peccatis ꝑdurare ñ
timent. grauiorem futurȩ dis¬
ꝑsionis uindictã reseruauit.
Deposuit potentes de sede. Eos¬
dem potentes appellat: quos
ante dixerat suꝑbos. Qui idõ
nimirum suꝑbi uocant᷑: quia
supra mensuram se suȩ conditi-¬

Expanded text:
suo, dispersit superbos mente corsuo, dispersit superbos mente cordis sui. In brachio suo, in ditione propriae virtutis significat. Non enim alieno ad operandum indiget auxilio, cui, sicut scriptum est, subest cum voluerit posse. Quod ad distinctionem nostrae bonae operationis dicit, qui non in nostrae juribus libertatis, sed in Deo facimus virtutem, et sicut alias scriptum est: Et brachium eorum non salvavit eos, sed dextra tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui . Dispersit autem superbos mente cordis sui, quia initium omnis peccati superbia, ob cujus meritum Dominus genus humanum a stabili habitatione patriae coelestis ejiciens, in hujus peregrinationem exsilii longe lateque dispulit: sed et his qui in peccatis perdurare non timent, graviorem futurae dispersionis vindictam reservavit. Deposuit potentes de sede. Eosdem potentes appellat quos ante dixerat superbos. Qui ideo nimirum superbi vocantur, quia supra mensuram se suae conditi
Abbreviated transcription (Latin):
portauit: et ubera quȩ suxisti.
At ille testimoniũ ueritati pro¬
latum libenter accipiens. conti¬
nuo respondit: beati qui audi¬
unt uerbum dĩ & custodiuñ
illud: ut ipsa quoq mulier
immo uniuersi qui audie-¬
bant se beatos fore confide-¬
rent: si diuinis uellent obtẽ¬
perare mandatis. Ac si aꝑte
dicat. Quamuis singulare
priuilegium beatitudinis ha¬
beat quȩ filium dĩ incarna-¬
tum uirgo in utero ge¬
stare parere ac nutrire dig¬
na facta est: precipuũ tam̃
in eadem uita ꝑpetua beati¬
tudinis locum & ipsi sunt
habituri. qui eius fidem ac
dilectionem casto in corpore
concipiunt: qui sedula in m̃te
preceptoꝵ eius memoriã por-¬
tant: qui hanc & in mente ꝓ¬
ximorum sollerti exhortatione
nutrire satagunt. Uerum quia
uenerabilis dĩ genitrix miscđi¬
am eius om̃ib ꝑ orbem qui
eum timerent ad futuram ẽe
ꝑdocuit: restat ut ȩtiam suꝑ¬
bi & contempnentes monita ue-¬
ritatis quid mereantur insinu¬
et. Fecit potentiam in brachio

Expanded text:
portavit, et ubera quae suxisti . At ille testimonium veritatis prolatum libenter accipiens, continuo respondit: Beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud, ut ipsa quoque mulier, imo universi qui audiebant, se beatos fore confiderent, si divinis vellent obtemperare mandatis. Ac si aperte dicat: Quamvis singulare privilegium beatitudinis habeat, quae Filium Dei incarnatum virgo in utero gestare, parere, ac nutrire digna exstitit, praecipuum tamen in eadem vita perpetuae beatitudinis locum et ipsi sunt habituri qui ejus fidem ac dilectionem casto in corde concipiunt, qui sedula in mente praeceptorum ejus memoriam portant, qui hanc et in mente proximorum solerti exhortatione nutrire satagunt. Verum quia venerabilis Dei genitrix misericordiam ejus omnibus per orbem qui eum timerent adfuturam esse per docuit, restat ut etiam superbi et contemnentes monita veritatis, quid mereantur, insinuet. Fecit, inquit, potentiam in brachio
Abbreviated transcription (Latin):
Xhuius nobis
lectionis u̾bis
Qui cum tan¬
dȩ uirtutis
esset ut xp̃e credi potuisset:
elegit solide subsistere in se: ne
humana opinione rapetur in a¬
niter suꝑ se. Nam confessus est:
et non negauit. Confessus est:
quia non sum ego xp̃c. S quia
dixit non sum: negauit plane
quod non erat. s non negauit
quod erat: ut ueritatem lo qͣns

Expanded text:
hujus nobis lectionis verbisqui cum tantae virtutis esset ut Christus credi potuisset, elegit solide subsistere in se, ne humana opinione raperetur inaniter super se. Nam confessus est, et non negavit, et confessus est: Quia non sum ego Christus. Sed quia dixit Non sum, negavit plane quod non erat, sed non negavit quod erat, ut veritatem loquens
Abbreviated transcription (Latin):
modia uesꝑtinȩ laudis ab om-¬
nibus canatur: quatinus ex hoc
animos fidelium & frequentior
dominicȩ incarnationis memo¬
ria ad effectum deuotionis ac¬
cendat: & recogitata sepiꝰ exem¬
pla genitricis illius in uirtu¬
tum soliditate confirment.
Et hoc oportune ad uesperos
fieri complacuit: ut uidelicet
fatigata ꝑ diem ac distenta di-¬
uersis cogitationib mens nr̃a
incumbente tempore quietis.
ad unionem se suȩ consideratio¬
nis colliger&: iamq salubrit
admonita. quicquid suꝑfluum
uel nociuum diurna uagatio¬
ne contraxisset: totum hoc noc¬
turnis denuo precib ac lacri-¬
mis ex tempore mundar&. Ue¬
rum nos quia in longum du-¬
ximus sermonem. iam conu̾si
ad dñm clementiam ipsius pos¬
tulemus: ut & memoriam bea¬
tȩ mariȩ congrius uenerem᷑
officns: & ad celebranda dñicȩ
natiuitatis sollempnia purio¬
ribus animis uenire meream᷑.
Adiuu& ipse ad facienda opera
spiritalia ad ꝑcipienda dona

Expanded text:
modia vespertinae laudis ab ommodia vespertinae laudis ab omnibus canatur, quatenus ex hoc animos fidelium et frequentior dominicae incarnationis memoria ad affectum devotionis accendat, et recogitata saepius exempla genitricis illius in virtutum soliditate confirment. Et hoc opportune ad vesperas fieri complacuit, ut videlicet fatigata per diem et distenta diversis cogitationibus mens nostra, incumbente tempore quietis, ad unionem se suae considerationis colligeret; jamque salubriter admonita quidquid superfluum vel nocivum diurna negatione contraxisset, totum hoc nocturnis precibus denuo ac lacrymis ex tempore mundaret. Verum nos quia in longum duximus sermonem, jam conversi ad Dominum clementiam ipsius postulemus, ut et memoriam beatae Mariae congruis veneremur officiis, et ad celebranda dominicae nativitatis solemnia purioribus animis venire mereamur, adjuvante ipso ad facienda opera spiritualia, et ad percipienda dona
Abbreviated transcription (Latin):
tuo sublimari. Studeamus solli¬
cite ne nos indebite laudantium
fauor extollat: cum illam uidea¬
mus int̾ uerba uerȩ laudationiꝰ
in concussam humilitatis tenuis
se constantiam. Si immoderatꝰ
temporalium rerum nos appeti¬
tus delectat: reminiscamur qͥa
iudex nͣr diuites dimittoꝵ in a¬
nes. Si temporalis afflictio men¬
tem conturbat: recogitemus.
quia & humiles exaltat. Nunꝗͣ.
de impetranda admissorum ue¬
nia desperemus: quia miscdia
eius a progenie inꝓgenies tim̃¬
tibus eum. Nulli int̾ mala quȩ
fecit grauior in pęnitendi cul¬
pa subrepat quia ds̃ suꝑbis
resistit. eosq a beatoꝵ sorte se¬
cernens ꝑ uaria pęnarum loca
pro peccatoꝵ uarietate disꝑ¬
git. ꝑ it autem largiente dño
ut si beatȩ mariȩ semꝑ actus
et dicta recolamus: semꝑ in
nobis & obseruantia castitatis
et uirtutis oꝑa ꝑseuerent. Nã
et optimus ac saluberrimus
in sc̃a ęccłia mos inoleuit: ut
hymnus ipsius cotidie cũ psal¬

Expanded text:
tuo sublimari gaudio. Studeamus sollituo sublimari gaudio. Studeamus sollicite ne nos indebite laudantium favor extollat, cum illam videamus inter verba verae laudationis inconcussam humilitse constantiam. Si immoderatus temporalium rerum nos appetitus delectat, reminiscamur quia judex noster divites dimittit inanes: si temporalis afflictio forte mentem conturbat, recogitemus quia et humiles exaltat. Nunquam de impetranda admissorum venia desperemus, quia misericordia ejus a progenie in progenies timentibus eum. Nulli inter mala quae fecit gravior impoenitendi culpa surripiat, quia Deus superbis resistit, eosque a beatorum sorte secernens, per varia poenarum loca pro peccatorum varietate dispergit. Fit autem, largiente Domino, ut si beatae Mariae semper actus et dicta recolamus, semper in nobis et observantia eastitatis et virtutis opera perseverent. Nam et optimus ac saluberrimus in sancta Ecclesia mos inolevit, ut hymnus ipsius quotidie cum psal
Abbreviated transcription (Latin):
lamur: a quib prosapiȩ carna¬
lis origine longe segregamur.
Et nos enim semen ac filui sumꝰ
abrahȩ : cum sacram̃tis nostri
redemptoris qui de genere abra¬
hȩ carnem assumpsit renascimͣ.
Nos sumꝰ filii abrahȩ. cũ illũ uidere sollerti
in conclusione subiungitur in
scła: quia nimirũ prefata ꝓmis¬
sio suꝑnȩ hereditatis nullo um¬
quam fine claudet᷑. Nam & usq
in finem scłi huiꝰ non deerunt
qui in xp̃o credendo semen fiaĩ
abrahȩ: et futurȩ beatitudinis
eidem semini manebit gła ꝑ-
hennis. Unde nos necesse est fr̃s
ꝓmittitur: indefesso nisu m̃tis
pro eius ꝑceptione luctari.
portet enim ut pro obtinendo
bono quod sine fine cupimus
habere: sine ulla int̾missione
donec accipiamus certare eu¬
remus. Uerba igitur euangeli¬
cȩ lectionis frequenti medita¬
tione reuoluamꝰ: exempla bea
retineamus: ut in conspectu
dĩ humiles inuenti. & ꝓximis
mereamur una cum ipsa ꝑpe¬

Expanded text:
lamur, a quibus prosapiae carnalamur, a quibus prosapiae carnalis origine longe segregamur. Et nos enim semen ac filii sumus Abrahae, cum sacramentis nostri Redemptoris, qui de genere Abrahae carnem assumpsit, renascimur. Nos sumus filii Abrahae, cum illum videre solerti in conclusione subjungitur, In saecula, quia nimirum praefata promissio supernae haereditatis nullo unquam fine claudetur. Nam et usque in finem saeculi hujus non deerunt, qui in Christum credendo semen fiant Abrahae, et futurae beatitudinis eidem semini manebit gloria perennis. Unde nos necesse est, fratpromittitur, indefesso nisu mentis pro ejus perceptione luctari. Oportet enim ut pro obtinendo bono, quod sine fine cupimus habere, sine ulla intermissione donec accipiamus, certare curemus. Verba igitur evangelicae lectionis frequenti meditatione revolvamus, exempla beatretineamus, ut et in conspectu Dei humiles inventi, et proximis mereamur una cum ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris iram meruimꝰ: Unde
restat ut quot quot ad salutem
uitamq recuperamur ȩternam.
non hoc nobis sed eius gratiȩ
tribuamus: cui dictum . ẽ. in
ira miscđiȩ memor eris. Sicut¬
÷ locutus est ad patres nr̃os:
abraham & semini eiꝰ in scła.
Patrum memoriam faciens bea-¬
ta maria. recte abraham nomi¬
natim exprimit: quia & si mul¬
ti patres ac scĩ dominicȩ incar¬
nationi testimoniũ mistice ꝓtuler̃t̃.
ipsi tamen primo manifestȩ
sunt eiusdem incarnationis ac
nr̃ȩ redemptionis archana p̃¬
dicta: ipsi specialit̃ dictum. ẽ.
atq in te benedicent᷑ uniu̾sȩ
cognationes terrȩ. Quod ad
dominũ saluatorem ꝑtinere
nullus fidelium dubitat: qui
ad dandam nobis benedictio¬
nem ꝑ petuam de stirpe abra-¬
hȩ ad nos uenire dignatꝰ est.
Semen autem abrahȩ non illos
tantum dicit electos qui ex a¬
brahȩ ꝓgenie sunt corporalit̃
editi: uerum ȩtiam nos qui de
gentib ad xp̃m congregati il¬
lis fidei societate patrib copu¬

Expanded text:
ditoris iram meruimus? Unde restat ut quotquot ad salutem vitamque recuperamur aeternam, non hoc nobis, sed ejus gratiae tribuamus, cui dictum est: In ira misericordiae memor eris . Sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semini ejus in saecula. Patrum memoriam faciens beata Maria, recte Abraham nominatim exprimit, quia etsi multi Patres ac sancti dominicae incarnationi testimonium mystice protulerunt, ipsi tamen primo manifeste sunt ejusdem incarnationis, ac nostrae redemptionis arcana praedicta: ipsi specialiter dictum est: Atque in te benedicentur universae cognationes terrae : Quod ad Dominum Salvatorem pertinere nullus fidelium dubitat, qui ad dandam nobis benedictionem perpetuam, de stirpe Abrahae ad nos venire dignatus est. Semen autem Abrahae non illos tantum dicit electos, qui ex Abrahae progenie sunt corporaliter editi, verum etiam nos qui de gentibus ad Christum congregati, illis fidei societate patribus copu