comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tunt erit deus omnia in omnib Hoc mͦ tredi¬
mus hot mͦ sꝑamus. Cum uen̾imus tenebimꝰ
⁊ iam uisio erit ñ fides. Cum uen̾imus tene¬
bimus ⁊ iam res erit ñ spes. Caritas quid:
Numquid ⁊ ip̃amͦ est et tunt ñ erit: Si amamiꝰ
credendo ⁊ ñ uidendo.⁊ quomͦ amabimus
uidendo et tenendo. Ergo caritas ñ tantum¬
erit. s perfecta erit. sicut ait apło fides. spes
caritas. tͥa ħ. maior autem horum caritas.¬
Hant habentes ⁊ in uob̃ nutrientes. seturi illo
adiuuante ꝑseu̾antes in eo ditamus. Quis noᷤ
separabit a caritate xp̃i. donet ip̃e misereat᷑.¬

Expanded text:
redimus, hoc modo speramus: cum venerimus, tenebimus; et jam visio erit, non fides: cum venerimus, tenebimus, et jam res erit, non spes. Charitas quid? numquid et ipsa modo est, et tunc non erit? Si amamus credendo et non videndo; quomodo amabimus videndo et tenendo? Ergo charitas erit, sed percaritas, tria haec maior autem horum caritasHanc habentes, et in nobis nutrientes, securi illo adjuvante perseverantes in eo, dicamus: Quis nos separabit a charitate Christi? donec ipse misereat
Abbreviated transcription (Latin):
guis distinctionib diximus eademobseꝵ¬
uanda sunt ⁊ in ambigus ꝓnuntiatio¬
nib. Nam et ip̃e qui lectoris nimia uintiẽt
inturia aut regulis fidei corrigunt᷑ aut
p̃cedentis ł consequentis connexione ser-¬
monis Aut sine utrum horum adhibetur
ad correptionem. inthilominus dubie rema-¬
nebunt. Ut quolibet mͦ lector ꝓnuntiau̾it
ñ sit in culpa. nͥ enim ⁊ fideᷤ reuotet qua
credidimus deum ñ accusaturum. adũsꝰ
electos suos ⁊ xp̃m ñ condempnaturum
electos suos. potest illud su ꝓnuntiari. Q
atꝰabit adu̾s electos di. Ut hant int̾roga-¬
tionem quasi responsio consequat᷑. Deusqͥ
nistifitat. Et item int̾roget᷑. Quis. ẽ. qui ꝯdẽp¬
quod credere qr dementissimum. ẽ ita pro¬
nuntiabit᷑ ut precedat ꝑtunctatio. seqͣt᷑
int̾rogatio. Int ꝑcunctationem aut̃ ⁊ int̾¬
rogaũonem. hot uet̾es int̾esse dix̾unt. quod
ad ꝑcunttationem multa respondi pꝰsũt.

Expanded text:
guis distinctionibus diximus, eadem observanda sunt et in ambiguis pronuntiationibus: nam et ipsae, nisi lectoris nimia vitientur incuria, aut regulis fidei corriguntur, aut praecedentis vel consequentis connexione sermonis, aut si neutrum horum adhibetur ad correctionem, nihilominus dubiae remanebunt, ut quolibet modo lector pronuntiaverit, non sit in culpa: nisi enim fides revocet qua credimus Dominum non accusaturum adversus electos suos, et Christum non condemnaturum electos suos, potest illud sic pronuntiari: Quis accusabit adversus electos Dei? ut hanc interrogationem quasi responsio consequatur: Deus qui justificat; et iterum interrogetur: Quis est qui condemQuod credere quia dementissimum est, ita pronuntiabitur, ut praecedat percunctatio, sequatur interrogatio. Inter percunctationem autem et interrogationem hoc veteres interesse dixerunt, quod ad percunctationem multa re
Abbreviated transcription (Latin):
nobis omnib tradidit illum. Si gͦ pat̾ filin̾m
tradidit ⁊ filius se ip̃m tradidit. iuidas qͥd
ferit: Pat᷑ tradendo filium ad mort̃ ꝓ nob̾
fetit lon enim quod nob̃ prestitum. ẽ de pas¬
sione xp̃i. maliue uide deputabit᷑. habe¬
bitille m̾cedem maliue xp̃c laudem głȩ.¬

Expanded text:
nibus tradidit illum . Si ergo Pater Filium tradidit, et Filius semetipsum tradidit; Judas quid fecit? Pater tradendo Filium ad mortem pro nobis, fecit male. Non enim quod nobis praestitum est de passione Christi, malitiae Judae deputabitur: habebit ille mercedem malitiae; Christus laudem g
Abbreviated transcription (Latin):
ficati dic̾e. ⁊ hoc t̾cium habere nos: ⁊ erit qͥsꝗͣ.
tornon sum. si audes hot dic̾e: otcurrit t ioħs.
Si dix̾imus inquit quia peicatum ñ habemꝰ.
habemus: nec fidem habemius. Si fidem
iam aliquid habemꝰ iꝰticie. Ip̃m aliquid uis
nosse quantũ sit: lustꝰ ex fide uiuit. Iustuᷤ
inquam ex fide uiuit: qui credit qd ñ uidet.
Grati simus ex eo quod habemꝰ. ut addat᷑ qͦ ñ
habemus.⁊ ñ ꝑdamꝰ qͦd habemꝰ. Crgo ⁊ hot
t̾ium iam agitur in nob. Iustifiati sumꝰ

Expanded text:
dicere, jam hoc tertium habere nos? Et erit quisquam tor non sum. Si audes hoc dicere, occurrit tibi Joannes: Si dixerimus quia peccatum non habemus, habemus, nec fidem habemus: si fidem njam aliquid habemus justitiae. Ipsum aliquid, vis nosse quantum sit? Justus ex fide vivit : justus, inquam, ex fide vivit; quia credit quod non videt. Grati simus ex eo quod habemus: ut addatur quod non habemus, et non perdamus quod habemus. Ergo et hoc tertium jam agitur in nobis. Justificati sumus:
Abbreviated transcription (Latin):
Si tantumm dixisset q̃ predico uob̃. neq sub¬
iuxisset. situt p̃dixi: nõ nͥ ad coditẽ p̃cedẽtiᷤ
lingne recurrendum eẽt ut cognost̾e mus
utrum in eo quo dix̃ p̃dito. ꝓducenda an
corripienda ẽe̾̃t sillaba media: nt̃ autẽ
manifestum.ẽ ꝑducendam. eẽ. Non enim
ait situt preditaui: s situt predixi. Nõ so¬
lum aut iste s etiam ille ambiguitates q̃ ñ

Expanded text:
 neque subjunxisset, sicut praedixi, non nisi ad codicem praecedentis linguae recurrendum esset, ut cognosceremus, utrum in eo quod dixit, praedico, producenda an corripienda esset syllaba media: nunc autem manifestum est producendam esse, non enim ait sicut praedicavi, sed, sicut praedixi. Non solum
Abbreviated transcription (Latin):
nemo usq ad mortẽ. sub diaboli potestatore.¬
manebit. Habent aliam causam boni qͣre s¬
temporalib affligant᷑ mał. qualem hũit:
iob. ut sibi ip̃e hũmanus animus. sit ꝓbatꝰ
⁊ cognitꝰ quanta uirtute pietatis dñm gͣcis
lib ⁊ piis ꝯͦ. eis ñ in bonum u̾t̾et᷑. Lisi forte
putandum. c̾ apłicam illam uatare sentẽ¬
tiam uͥ ait Stimus qm̃ diligentib dm̃ õĩa
cooperantur in bonum. Amiserunt omnia
q̃ habebant. numquid fide̾ numquid pie¬
tatem. numquid int̾ioris hominis bona. qͥ. ẽ
añ deum diues. hẽe sunt opes xͥanorum qͥb
opulentꝰ dicebat apłc. Est aut̃ questꝰ magnꝰ
pietas cum sufficientia. Nicħ enim intu

Expanded text:
nemo usque ad mortem sub diaboli potestate reDeinde habent aliam causam boni, quare temporalibus adfligantur malis, qualem habuit Iob: ut sibi ipse humanus animus sit probatus et cognitus, quanta uirtute pietatis gratis Deum libus et piis, quod eis non in bonum uerteretur, nisi forte putandum est apostolicam illam uacare sententiam, ubi ait: Scimus quia diligentibus Deum omnia cooperatur in bonum. Amiserunt omnia quae habebant Numquid fidem? numquid pietatem? numquid interioris hominis bona, qui est ante Deum diues? Hae sunt opes Christianorum, quibus opulentus dicebat apostolus: Est autem quaestus magnus pietas cum sufficientia.
Abbreviated transcription (Latin):
tifuatione. głifitatione. In his gͦ quattuor
rebeus consid̾are debemus quid iam hãmus
⁊ quid adhuc expectemꝰ. In his enim q̃ iam ha-¬
bemus laudamus deum largitorẽ: in his q̃
nondum habemus tenemus debitorem.
Debitor enim factꝰ ẽ. ñ aliquid a nob̃ accipiẽ¬
do. s quod ei platuit ꝓmittendo. Predestinati

Expanded text:
n his ergo quatuor rebus considerare debemus quid jam habeamus, et quid adhuc exspectemus. In his enim quae jam habemus, laudemus Deum largitorem: in his quae nondum habemus, teneamus debitorem. Debitor enim factus est, non aliquid a nobis accipiendo, sed quod ei placuit promittendo. Aliter
Abbreviated transcription (Latin):
semus. si deus ꝓ nob̃ quiscontra nos. Predes¬
tinatis a d̾o. uocatis. iustificatis. głifitatis.
qui uult adu̾sari paret se si potest bellare
adu̾sus deum. Ubi enim audimus si deus
ꝓ nob̾ quis contra nos: nͥ qui deum uintit
non dedit nos. Et quis. ẽ. qui uinnit omnipo¬
tentem: Quitumq reluctari uoluerit sibi
nocet. Hoc. ẽ quod ⁊ paulo adhuc saulo:
de celo xp̃c clammauit. Non tͥ expedit ꝯtͣ
stimulum caltitrare. Seiuat seiuat quan¬
tum potest. Qui ialces adu̾sus stimulum¬

Expanded text:
i Deus pro nobis, quis contra nos? Praedestinatis a Deo, vocatis, justificatis, glorificatis, qui vult adversari, paret se, si potest bellare adversus Deum. Ubi enim audivimus, Si Deus pro nobis, quis contra nos? nisi qui Deum vincit, non laedit nos. Et quis est qui vincit Omnipotentem? Quicumque reluctari voluerit, sibi nocet. Hoc est, quod et Paulo adhuc Saulo de coelo Christus clamavit: Non tibi expedit contra stimulum calcitrare . Saeviat, saeviat quantum potest; qui
Abbreviated transcription (Latin):
iumus. exortantem et confirmantem nos
tum dic̾et nob̃. si deus ꝓ nob̃ quis contͣ nos:
ꝑquib autem sit deus. suꝑius ostendit ubi
ait. Quos autem predestinauit illos ⁊ uo¬
caint Quos aut̃ uotauit: illos ⁊ iustifica-¬
uit. Quos aut̃ iustifuauit: illos ⁊ głificauĩ.
nob ut p̃destinaret nos. Deus ꝑ nob̾ut uo¬
caret nos. Deus ꝓ nob ut iustificaret nos.
Deus ꝓ nob̾ ut głifitaret nos. Sidens ꝓ nob̃ qͥs
contra nos: Predestinait añquam ẽẽmus.
Uorauit cum adũisi ẽemꝰ Iustificauit cũ pet

Expanded text:
imus exhortantem et confirmantem nos, cum diceret nobis: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Pro quibus autem sit Deus, superius ostendit, ubi ait: quos autem praedestinavit, illos et vocavit; quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justifinobis, ut praedestinaret nos; Deus pro nobis, ut vocaret nos; Deus pro nobis, ut justificaret nos; Deus pro nobis, ut glorificaret nos. Si Deus pro nobis, quis contra nos? Praedestinavit, antequam essemus; vocavit, cum aversi essemus; justificavit, cu
Abbreviated transcription (Latin):
prescientiam di. ⁊ p̃destinaitionem. quã mł̃te
oues foris. quam multi lupuntꝰ.⁊ quam mł̾te
oues intꝰ ⁊ multilupi foris. Quid ͦs dicemuᷤ¬
ꝓ nob̾ quis contra nos. fremebat mundꝰ adu̾sꝰ
eos. Populi meditabant᷑ inania. printipes
conueniebant in unum ⁊ cogitabant᷑ noui
crutiatꝰ.⁊ penas incredibiles inueniebat
ingeniosa trudelitas. Obruebantur oby¬
briis. faisis arguebantur triminib. Custo.¬
diis intolerabilib induebantur. ungulis
arabantur. ferro ꝑimebantur. bestiis sub¬
igebantur ignib cremebantur. Et dicebãt.¬

Expanded text:
praescientiam Dei et praedestinationem, quam multae oves foris et quam multi lupi intus, et quam multae oves intus et multi lupi foris! Quid est qupro nobis, quis contra nos? Fremebat mundus adversus eos, populi meditabantur inania, principes conveniebant in unum : excogitabantur novi cruciatus, et poenas incredibiles inveniebat ingeniosa crudelitas. Obruebantur opprobriis, falsis arguebantur criminibus, custodiis intolerabilibus includebantur, ungulis exarabantur, ferro perimebantur, bestiis subrigebantur, ignibus cremabantur, et dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
illo eligi merentur. Clestisunt itaq ante
mundi constiturionem ea p̃destinatione
in qua ds sua facta fut᷑a. pred̾tuit. Clec¬
ti sunt antẽ de mundo ea uotatione qua
deus id quod p̃destinauit impleuit. Qͦs
enu p̃destinauit: ip̃os ⁊ uoiauit illa¬

Expanded text:
nte mundi constitutionem ea prędestinatione, in qua Deus sua futura facta pręsciuit; electi autem de mundo ea uocatione, qua Deus id quod prędestinauit, impleuit. Quos enim prędestinauit, hos et uocauit
Abbreviated transcription (Latin):
.b. ii.t.ini. Bona etenim uoluntas d̃i precedit
bonam uoluntatem nr̃am  peccatores no¬
cet ad penitentiam. Et ip̃a sunt arma qͥb
expugnatur inimitꝰ. contra quem dicitur.
Quis aitusabit adu̾sus electosłi. et sids ꝑ nob̾¬
ñ peꝑcit s ꝓ nob̃ omnib trãdidit illum.
Si enim cum adhut inimiti eẽmꝰ xp̃c ꝓ nob̃¬

Expanded text:
 nos; bona enim voluntas Dei praecedit bonam voluntatem nostram, ut peccatores vocet in poenitentiam. Et ipsa sunt arma quibus expugnatur inimicus, contra quem dicitur: Quis accusabit adversus electos Dei? et, Si Deus pro nobnon pepercit; sed pro nobis omnibus tradidit illum. Si enim cum adhuc inimici essemus,
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nam beatamq tendimꝰ uitam. pͥmitus.
nr̃a peciata dampnando deinde bene iunuẽdo.
ut pꝰt uitam condempnatam maiam ⁊ gestã
bonam m̾eamur et̾nam. Scđm ꝓpositum
enim occultissimc iustine bonitatisq sue. ds
quos predestinauit illos ⁊ uotauit. Et quos
nocanit: ip̃os ⁊ iustifitauit. Quos aut̃ iusti

Expanded text:
aeternam beatamque tendimus vitam, primitus peccata nostra damnando, deinde bene vivendo, ut post condemnatam vitam malam gestamque bonam, mereamur aeternam. Secundum propositum enim occultissimae justitiae bonitatisque suae Deus, «quos praedestinavit, illos et vocavit; et quos vocavit, ipsos et justi
Abbreviated transcription (Latin):
bonum. Certus. ẽ gͦ di p̃scientia definitꝰ est
num̾us ⁊ multitudõ sc̃orum. quib diligentib
deum quod eis donauit ꝑdiffusum incordib
eorum sp̃m sc̃m omnia cooperantur in bonũ
his qui scđm ꝓpositum uocati sunt st̃i. qm
quos ante presuuit. ⁊ predestinauit ꝯformeᷤᷤ
fi̾ imaginis filii sui. ut sit ip̃e pͥmogenitu ᷤ
in multis trĩb. Quos aut̃ predestinauit. il¬
los ⁊ uocauit: bic subaudire debemꝰ scđm ꝓ
positum. sunt enum ⁊ alii uocati. s ñ electi.

Expanded text:
bonum. Certus est ergo Dei praescientiae definitus numerus, et multitudo sanctorum, quibus diligentibus Deum, quod eis donavit per diffusum in cordibus eorum Spiritum sanctum, omnia cooperantur in bonum, his qui secundum propositum vocati sunt. Quoniam quos anbonum. Certus est ergo Dei praescientiae definitus numerus, et multitudo sanctorum, quibus diligentibus in multis fratribus; quos autem praedestinauit, illos et uocauit. hic subaudire debemus \'secundum propositum\'. sunt enim et alii uocati sed non electi
Abbreviated transcription (Latin):
.c̃ gr̃e p̃paratio. que sine presciencia ñ pot̃
ẽẽ. Pocest aut̃. ẽẽ. sine predestinatione pre
scientia. Predestinauone quippe deus ea pre¬
sciuit. q̃ fuerat ip̃e facturus. Uñ dictũ. ẽ: fe¬
etiam que ipse ñ facit. siut quetumq pec-
cata. Quia et si sunt quedam. que ita peccata
sunt: ut pene sint etiam peccatoꝵ. Nñ dictõ
.ẽ. Tradidit illos deus in repbam mentem:
ut fatiant q̃ ñ conueniunt. ñ ibi peccatũ
dĩ. c̃ s iuditiũ. Quo tiria predestinatio dei

Expanded text:
 preparacio, que sine presciencia esse non potest. Potest autem sine predestinacione esse presciencia. Predestinacione quippe deus ea prescivit, que fuerat ipse facturus, id est eciacata; quia etsi sunt quaedam, quae ita peccata sunt ut poenae sint etiam peccatorum, unde dictum est: Tradidit illos Deus in reprobam mentem, ut faciant quae non conveniunt, non ibi peccatum Dei est, sed judicium. Quocirca praedestinatio Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes qui pꝰt enis et ꝑ eiꝰ primatum incłi grã¬
suadona quibuscumq donat deus. pcul
dubio se donaturum eẽ presciuit. ⁊ in sua
prescientia p̃parauit. quos ergo predesti¬
nauit. ip̃os ⁊ uocanit. Uocatione illa de qͣ
dictum ẽ. Sine penitentia sunt dona. ⁊ uo¬
tatio dĩ. Namq in sua q̃ falli.a mu¬
tariq ñ potest p̃scientia oꝑa lua fut᷑a diᷤ

Expanded text:
omnes qui post ejus et per ejus primatum in Dei graomnes qui post ejus et per ejus primatum in Dei grasua dona, quibuscunque Deus donat, procul dubio se daturum esse praescivit, et in sua praescientia praeparavit. Quos ergo praedestinavit, ipsos et vocavit, vocatione illa, de qua dictum est: Sine poenitentia sunt dona et vocatio Dei. Namque in sua, quae falli mutarique non pote
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite conformari huic scło: s reformamini
in nouitate mentis ur̃e. Uͥ gͦ reformam᷑ ne re¬
ꝯformennur huit scł̃o. ibi conformamur di fi¬
lio. Potest et sit accipi. Ut quemadmodum
nobis ille mortalitate. ita nos illi efficiam᷑
inmortautate. conformes. Quod quidem ⁊
ad ip̃a resurrectionem corꝑum ꝑtine. Quoᷤ
nata ẽ. caro euis in contumelia. resurrex ĩ gła.
talitatem conformamur in corꝑe. Etiã illud
agimus quod item ditit idem apł̃s. Sic̃
portauimus imaginem t̾reni: portãnmꝰ
imaginem eiꝰ qui de celo. ẽ Ut sułz qͥ scd̾m¬
adam mortales fuimus: scd̾m xp̃m nos
immortales futuros fide uera. ⁊ spe certa.¬
⁊ firma teneamus. Sic enim nunt eandẽ
imaginem portare pꝰsumus ñ dum in ui¬
sione s in fide. ñ dum in re s in spe. De cor¬
poris quippe resurrectione tunc loq̃bat᷑
apłe: cum hec dic̾et. cđm id quod uni¬
genitꝰ. ẽ. ñ ht̃ fratres Scđm id autem quod
primogenitꝰ. ẽ. fratres nocare dignatꝰ. ẽ

Expanded text:
ormari huic saeculo, sed reformamini in nouitate mentis uestrae; ubi ergo reformamur, ne conformemur huic saeculo, ibi conformamur Dei filio; potest et sic accipi, ut, quem ad modum nobis ille mortalitate, ita nos illi efficiamur inmortalitate conformes; quod quidem et ad ipsam resurrectionem corporum pertinet. Si nata est caro ejus in contumelia, resurrexit in gloimmortalitatem conformamur, in corpore etiam illud agimus, quod item dicit idem Apostolus. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est , Adam mortales fuimus, secundum Christum immortales nos futuros fide vera et spe certa firmaque teneamus. Sic enim nunc eamdem imaginem portare possumus nondum in visione, sed in fide; nondum in re, sed in spe. De corporis quippe resurrectione tunc loquebatur ad cum haec diceret. Secundum id quod unigenitus est non habet fratres, secundum id autem quod primogenitus est, fratres vocare dignatus est
Abbreviated transcription (Latin):
diñe. ut scripturas uigilanciꝰ perstrutem
unde ne ouili xp̃i noceant. eis possit occͣri
tamquam de somno ignauie nr̃a excitat᷑
industria. Ita ꝑmultiplicem gr̃am salua¬
toris. etiam qͦd inimitus in ꝑnitiem ma¬
thinat᷑. deus conu̾tit in adiutoriũ. Qm̃
diligentib dm̃ omnia cooꝑant᷑ ĩ bonũ¬

Expanded text:
dine ut Scrdine ut Scrunde, ne ouili Christi noceant, eis possit occurri, tamquam de somno ignauiae nostra excitatur industria. ita per multiplicem gratiam saluatoris. etiam quod inimicus in perniciem machinatur. deus conuertit in adiutorium. quoniam diligentibus eum omnia cooperantur in bonu
Abbreviated transcription (Latin):
lum illa. que appetuntur ut suauia. u̾um
etiam illa que ut molesta uitantur. Quando
alia su sumimus ne capiamur. alia su feri-¬
mus nec frangamur. ⁊ scđm precepta di¬
uina in omnib grͣam ei agimus: de qͦ dici¬
mus. Benedicam dñm in omni temꝑe .s.l.¬
uera si fallatis ꝓsꝑitatis. semꝑ hit tͣnqͥlli¬
tas arridet: anima humana portum illũ
u̾e c̾teq securitatis appet̾et. S ine dño¬
uł oꝑante. ut uelimus. uel cooꝑante cum
uolumus: ad bona pietatis oꝑa nicħ uale-¬
mus Deoꝑante illo ut nelimus dictum est.
Deus e enim qui oꝑatur in nob̃ ⁊ uelle. De
cooperante illo cumiam uolumꝰ. ⁊ uolendo
ag mus. scimus enim inquit qm diligen¬
tib dm̃ omnia cooperant᷑ in bonum. Ꝙ
.ẽ. omnia. nͥ ⁊ ip̃as t̾ribiles seuasq passione :
Sarcina quippe que infirmitati grauis. ẽ
leuis efficitur caritati. Ialib enim dñs
dix̃. ce suam sarcinam leuem. quał petrꝰ

Expanded text:
lum ergo illa, quae appetuntur ut suauia, uerum lum ergo illa, quae appetuntur ut suauia, uerum etiam illa, quae ut molesta uitantur, quando alia sic sumimus, ne capiamur, alia sic ferimus, ne frangamur, et secundum praecepta diuina in omnibus gratias agimus ei, de quo dicimus: Benedicam dominum in omni temuera, si fallacis prosperitatis semper hic tranquillitas adrideret, anima humana portum illum uerae certaeque securitatis appeteret, domina inuel operante, ut uelimus, uel. cooperante, cum uolumus, ad bona pietatis opera nihil ualemus. de operante illo, ut uelimus, dictum est: deus est enim, qui operatur in nobis et uelle; de cooperante illo, cum iam uolumus et uolendo facimus: scimus, inquit, quoniam diligentibus deum omnia cooperatur in bonum. quid est omniaSarcina quippe quae infirmitati gravis est, levis efficitur charitati. Talibus enim Dominus dixit esse suam sarcinam levem, qualis Petro
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli. ꝓfecto indiuiciis cupiditatẽ repre¬
hendit. ñ facultatẽ. De qua precipit alibi
dicens Preupe diuitib huius mundi ñ su¬
ꝑbe saꝑe neq sꝑare in incto diuitiarum.
s in deo uiuo qui prestat nob̾ omnia ha
bundant̾ ad fruendũ. Benefatiant. diui-¬
tes sint in oꝑib bonis. faule tribuant. com¬
municent. thesaurizent sibi fundam̃tũ
bonum in fut᷑um. ut app̃hendant ueram
ñ uoluntatẽ suã sequi dm̃ uolunt illũ
faciant p̃cedentẽ.⁊ se sequentes. Nõ aut
se precedentes ⁊ illum sequentẽ.⁊ in om̃ib
eum bonum inueniunt. siue e m̃dantẽ.
siue consolantem. siue ex̾centẽ siue coronãtẽ
sine purgantẽ siue illuminantẽ. sicut apłt
ait Scimus qm̃ diligentib dm̃ omnia coo
mala huius mundi tolerabilia duc̾e sꝑe fu¬
turi. Sic enu usu quodam bono ꝯu̾tunt᷑ in
bonum dum ñ augent nr̃am contupiscen¬
tiam. s ex̾cent patientiam. De qua re apłc
perantur in bonum̃. Omnia inquit. Nonso¬

Expanded text:
era, profecto in diuitiis cupiditatem reprehendit, non facultatem, quoniam praecepit alibi dicens: Praecipe diuitibus huius mundi non superbe sapere neque sperare in incerto diuitiarum, sed in Deo uiuo, quibundanter ad fruendum: benefaciant, diuites sint in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut a d prehendant ueram unt illum praecedentem, et se sequentes; non autem se praecedentes, et illum sequentem: et in omnibus eum bonum inveniunt, sive emendantem, sive consolantem, sive exercentem, sive coronantem, sive purgantem, sive illuminantem, sicut Apostolus ait, «Scimus quoniam diligentimala huius mundi tolerabilia ducere spe futuri. sic enim usu quodam bono conuertuntur in bonum, dum non augent nostram concupiscentiam, sed exercent patientiam. de qua re apostm omnia cooperatur in bonum. \'omnia\' inquit, non so
Abbreviated transcription (Latin):
re cecentur. uł maliua deprauent᷑. si accipũt
potestatẽ corporaut̾ affligendi. ex̾cent eiꝰ pati¬
enuam. Si tantummodo male senuendo ad¬
u̾santur. ex̾cent eiꝰ sapientiam ⁊ ut etiã inimi¬
ti diligantur. ex̾cent eiꝰ beniuolentiam. Qa

Expanded text:
re caecentur, vel malitia depraventur, si accipiant potestatem corporaliter affligendi, exercent ejus patientiam: si tantummodo male sentiendo adversantur, exercent ejus sapientiam: et ut etiam inimici diligantur, exercent ejus benevolentia
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitam iustam. s ꝑeatis inquit de uaiꝰta.
Quid oftendens. nͥ eos. et̃ commnonitos qui iam
ambulant in uia iꝰta. ut in timore deo s̾uiãt
idest ñ altum sapiant. s timeant. Ꝙ sigificat
ñ suꝑbiant. s humiles sint Unde alibidurit.
Nõ aita sapientes s humilib ꝯsenuentes.

Expanded text:
 pereatis, inquit, de via justa: quid ostendens, nisi eos esse commonitos, qui jam ambulant in via justa, ut in timore Deo serviant, id est, non altum sapiant, sed timeant ? quod significat, Non superbiant, sed humiles sint: unde et alibi dicit, Non alta sapientes, sed humili
Abbreviated transcription (Latin):
a dampnatu ⁊ cordib fidelium foras misꝰ
in quorum dampnatione atq infidelita¬
de licet dampnatꝰ. etiam ip̃e regnabat tm̃
ꝓconditione mortalitatis huĩ. adu̾sarisi-¬
nitur. quantum eis expedire nouit. De qͦ

Expanded text:
a dominatu et a cordibus fidelium foras missus, a dominatu et a cordibus fidelium foras missus, in quorum damnatione atque infidelitate licet damnatus etiam ipse regnabat, tantum pro conditione mortalitatis hujus adversari sinitur, quantum eis expedire novit, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
quando nrm nicħ̃ sit ut qͥ gliat᷑ in ãno gl̃iet᷑.
Ne ꝑeant de uia iͥta in qua iam ambulare ceꝑ¬
unt dum sibi hoc ipͣmassignant ͦꝙͦ. in ea sunt.
ur̃ãm ip̃oꝵq salutem oꝑamini.⁊ ostendens
quare cum timore ⁊ t̃more. deus ẽ enim inqͥt.
qui oꝑat᷑ in uob̃:. ⁊ uelle et oꝑari ꝓ bona uo¬
luntate. Quamius enim ⁊ ip̃a mors carnis¬
de peccato pͥmi hominis originalit̾ uenerit:
tamen bonus eiꝰ usus głiosissimos martyreᷤᷤ
res doloresq hominum. quamquam de pec¬
catoꝵ ⁊ maxime de peccati originał m̾itis ue.¬
niant. Uñ facta ẽ ⁊ ip̃a uita uintulo mortiᷤ
obst̾ͥcta. tamen et remissis peccatis reman̾e
debuerunt. cum quib homo ꝓ u̾itate o̾ta¬
testamentum nouum fidelurat int̾ mala
huiꝰ scłi nouo scło p̃pararet᷑ miseriam qͣm
m̾uit uita ista dampnata sapient̾ toł anᷤ
⁊ quia finetur prudent̾ gͣtulans. beatitu
.ẽ. fidelit̾ ⁊ patient̾ expectans. Diabolus uͦ

Expanded text:
quando nostrum nihil sit; ut qui gloriatur, in Domino glorietur : ne pereant de via justa, in qua jam ambulare coeperunt, dum sibi hoc ipsum assignant, quod in ea sunt. vestram ipsorum salutem operamini. Et ostendens quare cum timore et tremore: Deus est enim, inquit, qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona voluntate de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen bonus ejus usus gloriosissimos martyres res doloresque hominum, quanquam de peccatorum, et maxime de peccati originalis meritis veniant, unde facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen et remissis peccatis remanere debuerunt, cum quibus homo pro veritate certatestamentum novum, inter mala hujus saeculi novo saeculo praepararetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter gratulans; beatitudest, fideliter et patienter exspectans. Diabolus enim
Abbreviated transcription (Latin):
apparuerit uita ur̃a tunt et uos apparebitiᷤ
cum ip̃o in gła. Hondum factum. ẽ. Quamuiᷤ
⁊ illa duo idest uocauit ⁊ iustifuauit nõ in
omnib facta sint: de quib dictasunt. Ad¬
hui enim usq in finem scłi. multi uocan¬
di ⁊ iustificandi sunt. ⁊ tamen u̾ba p̃t̾iti
si fecerit deus. queiam ut fierent ex et̾ui-¬
tate disposuit. Ideo de illo ditit ⁊ ꝓpħa ysay¬
as. qͥ fecit q̃ futura sunt. Qtumq gͦ in dti
ꝓuidentissima dispositione p̃sciti p̃destina¬
ti. iustificati uocati. głiticati sunt ñ dico
iam filii ddi sunt. ⁊ omnino ꝑire ñ possunt.
Talib aut̃ deus diligentib eum omnia coo¬
ꝑat᷑ in bonum. Usqueadeo prsus omnia. uͭ etiã¬
si qui eorum deuiant ⁊ exorbitant. etiam boc
ip̃m fatiat eis ꝓfit̾e in bonum. quia humili¬
ores redeunt atq doctiores. Distunt enĩ ĩ ip̃a
uita iꝰta cum tremore. se exultare deb̃e. nõ
sibi arrogando tamquam de sua uirtute
fidutiam ꝑmanendi. nec dicendo in abun¬

Expanded text:
apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria , nondum factum est. Quamvis et illa duo, id est vocavit et justificavit, non in omnibus facta sint, de quibus dicta sunt: adhuc enim usque in finem saeculi multi vocandi et justificandi sunt: et tamen verba praeteriti uam jam fecerit Deus, quae jam ut fierent ex aeternitate disposuit. Ideo de illo dicit et propheta Isaias, Qui fecit quae futura sunt . Quicumque ergo in Dei providentissima dispositione praescitiicati sunt, non dico jam filii Dei sunt, et omnino perire non possunt. Talibus enim diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, usque adeo prorsus omnia, ut etiamsi qui eorum deviant et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum, quia humiliores redeunt atque doctiores. Discunt enim ipsa vita justa cum timore se exsultare debere, non sibi arrogando tanquam de sua virtute fiduciam permanendi, nec dicendo in abun
Abbreviated transcription (Latin):
Quid dabit eis quod p̃destinauit ad uitams¬
si tanta dedit etiam eis. quos p̃destinauit¬
etiam ad mortem. Que bona in illa beata
uita fatit eos sum̾e. ꝓ quib in hamisera u¬
nigenitum suum filium uoluit usq ad
mortem mala tanta ꝑferre: Qñ apłs de ip̃i ᷤ
in illud regnum p̃destinatis. loquens Qͥ
tradidit illum. Quomodo ñ ⁊ cum illo omnia
nob̾ donauit. Cum ħ ꝓmissio implebit᷑ qͥd eri¬
mus. quaies erimus. Que bona in illo regno
accepturi sumus. Quandoquid xp̃o moriente
ꝓ nob̾. Tale iampignus accepimus: Qualis
erit sp̃c in nob̾ hominis. nullum omnino ha¬
bens intium. nec sub quo iateat. nec tui cedat.
net contra quod saltem laudabilit̾ dimuet
paitatissima iurtute ꝑfectꝰ. Omnium re
rum ibi quanta quam spetiosa. qͣm c̾ta
stientia. sineerrore aliquo uel labore. ħ d̃i
sapientia de ip̃o fonte potabit᷑. tum sũma
felititate sinc difficultate: Quale erit corpꝰ
qͦd omnino sp̃u subditum. ⁊ eo sufficient᷑

Expanded text:
Quid dabit eis quos praedestinauit ad uitam,ui haec dedit etiam eis quos praedestinauitad mortem? Quae bona in illa beata uita faciet eos sumere, pro quibus in hac misera unigenitum suum filium uoluit usque ad mortem mala tanta perferre? Unde apostolus de ipsis in illud regnum praedestinatis loquens: Qui tradidit eum, quo modo non et cum illo omnia nobis donabit? Cum haec promissio conplebitur, quid erimus! quales erimus! Quae bona in illo regno accepturi sumus, quando quidem Christo moriente pro nobis tale iam pignus accepimus! Qualis erit spiritus hominis nullum omnino habens uitium, nec sub quo iaceat, nec cui cedat, nec contra quod saltem laudabiliter dimicet, pacatissima uirtute perfectus! Rerum ibi omnium quanta, quam speciosa, quam certa scientia, sine errore aliquo uel labore, ubi Dei sapientia de ipso suo fonte potabitur, cum summa felicitate, sine ulla difficultate!. Quale erit corpus, quod omni modo spiritui subditum et eo sufficienter
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Sustine dñm uirilit̾ age. ⁊ ꝯfortet᷑ cor
tuũ ⁊ sustine dñm. Mundieñ ꝑmissa sẽꝑ
fallunt. Dei uͦ ꝓmissa: numquam fallũt.S. qr
mundus quod pollicet᷑. hit uidetur dat᷑us id
est in hat uita morientum. in qua nc̃ sumꝰ.
Deus aut̃ quod pollicet᷑ in t̾ra uiuentium no¬
b̃ dat᷑us . ẽ. multi fatigantur expectare u̾atẽ.
⁊ ñ erubescunt amare fauatem. De talib
ditit stript᷑a. Ne his qui ꝑdiderunt sustinẽ¬
ciam ⁊ diuert̾unt in uias pͥuas. Cũ etiã iuri¬
lit̾ agentib ⁊ corde confortato dnm sustinẽ¬
tib filii sempit̾ne mortis insultare ñ cessãt
iactantes suas delitias temporales. q̃ ad tẽpꝰ
obdulcant facies eoꝵ. Postea uͦ amariores
felle inuenienteas. Dicunt enim nob̾. U
ẽ ꝙ uob̃ ꝓmittitur pꝰ hanc uitã. Quis huc
inde reu̾sus. ẽ ⁊ indicauit u̾a. eẽ. q̃ creditis:
Icce nos in nr̃arum uoluptatũ sauietate leta¬
mur quia qͦ uidemus sꝑamꝰ. Nos aut̃ ĩ la-¬

Expanded text:
r, Sustine Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Mundi enim promissa semper fallunt; Dei autem promissa nunquam fallunt. Sed quia mundus quod pollicetur, hic videtur daturus, id est, in hac terra morientium, in qua nunc sumus; Deus autem quod pollicetur, in terra viventium nobis daturus est: multi fatigantur exspectare veracem, et non erubescunt amare fallacem. De talibus dicit Scriptura: Vae his qui perdiderunt sustinentiam, et diverterunt in vias pravas . Cum etiam viriliter agentibus et corde confortato Deum sustinentibus, filii sempiternae mortis insultare non cessant jactantes suas delicias temporales, quae ad tempus obdulcant fauces eorum, postea vero amariores felle invenient eas. Dicunt s huc inde reversus est, et indicavit vera esse quae creditis? Ecce nos in nostrarum voluptatum satietate laetamur, quia quod videmus, speramus: vos autem in la
Abbreviated transcription (Latin):
cum dixisset srimus qm̃ diligentib dm̃
omnia cooꝑant᷑ in bonum. stiens ñ nullo ᷤ
dileg̾e dm̃ ⁊ in eo bono usq in finẽ nõ ꝑ¬
manere. mox addidit. his qui scđm ꝓposi
inde demant reu̾tunt᷑ ut usq intinem per-¬
ducant quod in bono. ẽẽ ceꝑunt. Ostendens
aut̃ quid sit scđm ppositũ uocari mox ad¬

Expanded text:
cum dixisset, Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperatur in bonum; sciens nonnullos diligere Deum, et in eo bono usque in finem non permanere, mox addidit, his qui secundum prinde deviant, revertuntur, ut usque in finem perducant, quod in bono esse coeperunt. Ostendens autem quid sit secundum propositum vocari, mox ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut existimemus sp̃m scm̃ dĩ qui in tͥnitate
.ẽ quippe int̾pellat ꝓ sc̃is quia int̾pellare
sc̃os facit S ituit dictum.ẽ. temptat uos dñs
deusur: ut sciat si diligatis eum. hoc . ẽ.
ut scire uos fauat. Int̾pellare itaq scos facit
gemitib mnenarrabilib inspirans eis etiã¬
desiqdium adhui incognite tante rei qͣm ꝑ
pauentiam expectamus. Quom enĩ narret᷑
quando desicdatur quod ignorat᷑: Nã utiq
si omni mͦ ignoraret᷑: ñ desid̾aret᷑. Et rursus
siuidet᷑ ñ desid̾art᷑ nec gemitib q̃reret᷑.

Expanded text:
ut aestimemus Spiritum sanctum qui in Trinitate sanctis, quia interpellare sanctos facit, sicut dictum est: Temptat uos dominus deus uester, ut sciat, si diligitis eum, hoc est ut scire uos faciat. interpellare itaque sanctos facit gemitibus inenarrabilibus inspirans eis desiderium etiam adhuc incognitae tantae rei, quam per patientiam expectamus. quo modo enim narretur, quando desideratur, quod ignoratur? nam utique, si omni modo ignoraretur, non desideraretur et rursus, si uideretur, non desideraretur nec gemitibus quaereretur.
Abbreviated transcription (Latin):
magni pendat si fuerit exauditꝰ. cum aliq
impatient̾ petit. quod ñ impetrare ꝓsit.
plus. Aut se abiciat ⁊ de thnia erga se misera¬
tione desꝑet. si ñ exaudit᷑ cũ forte Aliqͥd
petit quod actipiendo a ffligat᷑ attͦcius
uel ea ꝓsperitate corruptꝰ pẽnitꝰ eu̾tatur.

Expanded text:
magni pendat, si fuerit exauditus, cum aliquid magni pendat, si fuerit exauditus, cum aliquid inpatienter petit, quod non impetrare plus prosit, aut se abiciat et de diuina erga se miseratione desperet, si non exaudiatur, cum forte aliquid petit, quo accipiendo affligatur atrocius uel a p
Abbreviated transcription (Latin):
ut ium auferret ab eo utiq sicut oportet
nesciens quid oraret. Deniq di responsum
tur ñ fieret quod uir tantus orabat ⁊ qͣre
fieri ñ oport̾et audiuit. Suffuit tͥ gr̃a m̃a
nam urtus in infirmitate ꝑficitur. In hiᷤ
lesta. qr contra sensum nr̃e infirmitatiᷤᷤ
st̃ uniuersau humana uoluntate ut a
nob̾ ħ auferant᷑ oramus. S hoc deuotionis
debemus dño do̾ nrͣo. ut si ca ñ abstuleritñ
ideo nos ab eo negligi existimemus. s etiã
pia pauentia malorum bona sꝑemꝰ am¬
pliora. Sic onim uirtꝰ in infirmitate ꝑfuit᷑.
Non nuuis quippe in patientib dñs deus
quod petebant concessit iratꝰ: sũ ꝯtͣ apło
Dedit ⁊ regẽ petentib sc̃dm cor eorum sicͤ
stͥptum. ẽ. non scđm cor suum. Dedit etiam
ꝙ diabolus postulanit ut ꝓbandꝰ eiꝰ famulꝰ
temptaret᷑. exaudunt rogantes ⁊ immũdos
sp̃s ut in multos sues legio demonum mit¬
teret᷑. Hec stͥpta sunt ne forte se quisquam

Expanded text:
ut eum auferret ab eo, utique sicut oportet nesciens quid oraret. denique dei responsum, cur non fieret, quod uir tantus orabat, et quare fieri non expediret, audiuit: Sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. In his ergo lesta, quia contra sensum nostrae infirmitatis sunt, uniuersali humana uoluntate, ut a nobis haec auferantur, oramus. sed hoc deuotionis debemus domino deo nostro, ut, si ea non abstulerit, non ideo nos ab eo neglegi existimemus, sed potius pia patientia malorum bona speremus ampliora. sic enim uirtus in infirmitate perficitur. nonnullis quippe inpatientibus dominus deus, quod petebant, concessit iratus, sicut contradedit et regem petentibus secundum cor eorum, sicut scriptum est, non secundum cor suum. dedit etiam, quod diabolus postulauit, ut probandus eius famulus temptaretur. exaudiuit rogantes et inmundos spiritus, ut in multos sues legio daemonum mitteretur. haec scripta sunt, ne forte se quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filio. Sp̃c enim sanctꝰ deus situt dĩ filuᷤ
deus ⁊ pater deus. Ter dixi deus: s ñ dixi
tres deos. Magis enim ter: deus quam dii
tres. quia pater ⁊ filius ⁊ sp̃i sc̃s umus deuᷤ
Hoc obtime nostis. Nunc orgo sp̃s sc̃s in semet¬
ip̃o apud semet ip̃m in illa trinitate ĩ illa
beatitudine. in illa et̾nitate substanue ge¬
mit. S in nob̃ gemit: quia gem̾e nos fatit.
minuat enim nob̾ quia ꝑegnam᷑ ⁊ docet nos
in patͥam suspirare ⁊ ip̃o desidio gemimus
Tui bene. ẽ. in hoi scło inmo qui putat qͣd ei
bene sit. qui letitia rerum carnalium ⁊ a¬
bundantia temporalium.⁊ uana felitita¬
te exultat. ht̃ uocem corui Uox enim corui
tlamosa .ẽ. ñ gemebunda. qui aut̃ nouit¬

Expanded text:
 Deus, sicut Dei Filius Deus, et Pater Deus. Ter dixi Deus, sed non dixi tres deos: magis enim Deus ter, quam dii tres; quia Pater et Filius et Spiritus sanctus unus Deus: hoc optime nostis. Non ergo Spiritus sanctus in semetipso apud semetipsum in illa Trinitate, in illa beatitudine, in illa aeternitate substantiae gemit: sed in nobis gemit, quia gemere nos facit. gemere: insinuat enim nobis quia peregrinamur, et docet nos in patriam suspirare, et ipso desiderio gemimus. Cui bene est in hoc saeculo, imo qui putat quod ei bene sit, qui laetitia rerum carnalium, et abundantia temporalium, et vana felicitate exsultat, habet vocem corvi: vox enim corvi clamosa
Abbreviated transcription (Latin):
Siuit frigus pigrum ditimus. quia pagros
faut ⁊ diem tristem uelletum. qui tristes ł
letos fecͣit etiam de scripturis sc̃is comine¬
morau̾im uͥ eͣ deusdint ad abraham. nĩ
congnoni. Quod nithil aliud. ẽ quam ut

Expanded text:
sicut frigus pigrum dicimus, quia pigros sicut frigus pigrum dicimus, quia pigros facit; et diem tristem vel laetum, quia tristes vel laetos facit; etiam de Scripturis sanctis commemoraverim, ubi Deus dicit ad Abraham, Nunc cognovi ; quod nihil est aliud qua
Abbreviated transcription (Latin):
rum qua locucione sit dictum. ⁊ ip̃e sp̃s
int̾pellat gemitib menarrabilib ne cre¬
damus sp̃m sc̃m numquam . ẽe. se gemitib
posse. qͣm nullus dies nulla hora nullum
momentum temporis inuenit᷑ quo ñ a
sanctis orationes dõ uͥtumq fundantur.
Ab aliis hu. ab aliis aubi. Cumex orauonib
tamen sc̃orum. nullum sit tempꝰ immune
quando quidem dieb at noctib tum alii
tibo accepto reficiuntur. alii quodlibet
aluid agunt. alii dormiunt. ñ utiq de¬
sunt. quos desidium sc̃m orare ꝯpellat.
ta fit ut sp̃s sc̃s qui uͥq omnib adest. ali¬
quantulum cessare a gemitib ñ sinatur
q. ẽ extreme miserie tum ꝓ quitumq ora¬
tionib cogit᷑ gem̾e. nͥ gemitib menarra¬
bilib int̾pellare su intelligat᷑ ut dixi. idest
quia gemitib sc̃oꝵ desidioꝵ int̾pellare sc̃oᷤ
facit. quib affectum pium gr̃e sp̃italis
infundit. S cum similes loentionũ modoᷤᷤ
quando ꝑefficientem signifitat᷑ id qd efficit᷑

Expanded text:
rum, qua locutione sit dictum, Et ipse Spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus : ne credamus Spiritum sanctum nunquam esse sine gemitibus posse, quoniam nullus dies, nulla hora, nullum momentum temporis invenitur, quo non a sanctis orationes Deo ubicumque fundantur, ab aliis hic, ab aliis alibi. Cum tamen ab orationibus sanctorum nullum sit tempus immune, quandoquidem diebus et noctibus, cum alii cibo ac potu reficiuntur, alii quodlibet aliud agunt, alii dormiunt, non utique desunt quos desiderium sanctum orare compellat; ita fit ut Spiritus sanctus, qui ubique omnibus adest, aliquantulum cessare a gemitibus non sinatur, quod est extremae miseriae, cum pro quibuscumque orantibus cogitur gemere: nisi gemitibus inenarrabilibus interpellare sic intelligatur, ut dixi, id est, quia gemitibus sanctorum desideriorum interpellare sanctos facit, quibus affectum pium gratiae spiritualis infundit. Sed cum similes locutionum modos, quando per efficientem significatur id quod efficitur;
Abbreviated transcription (Latin):
Ierum ñ quod ego uolos. quod tuuis pat̾ Unde
m̾ito ñ ꝑ unius obedientiam ĩti ꝯstituent᷑
multi. Quisqͥs aut̃ unam illam petit a dño ⁊
hani requirit. c̃tꝰ et securꝰ petit. Nec timet ne
forte obsit cum acceꝑit. sine qua nicħ ꝓdest
quuquid aliud situt ñ oportet atteꝑit. Ip̃a
.ẽ. enim una u̾a ⁊ sola beata uita. ut ꝯtẽplem᷑
dñ dilectionẽ inet̾num immortales atq ĩ¬
corruptibiles corpore ⁊ spu Ucrumptamen¬
qm ip̃a ẽ. pax que p̃cellit omnem intellettũ
etiam ip̃am in orati. one poscendo. qͥd oremꝰ
cogitanti oicurrit: abitimus. respumꝰ. im¬
ꝓbamus. Non h. eẽ. quod q̃rimus. nouimu ᷤ.
quamuis illud ñdum quaie sit nou̾imus.
ist gͦ in nob̃ quedam ut ita ditam docta ig¬
norantia. S docta spͣu c̃i qui adiuuat in¬
firmitatt̃ nr̃am Namtum dixisset apłc.¬

Expanded text:
Verum non quod ego uolo, sed quod tu uis, pater. unde merito per unius oboedientiam iusti constituuntur multi. Quisquis autem unam illam petit a domino et hanc requirit, certus ac securus petit nec timet, ne forte obsit, cum acceperit, sine qua nihil prodest, quicquid aliud, sicut oportet, acceperit. ipsa est enim una uera et sola beata uita, ut contemplemur domini delectationem in aeternum inmortales atque incorruptibiles corpore et spiritum ipsa est pax, quae praecellit omnem intellectum, etiam ipsam in oratione poscendo, quid oremus cogitanti occurrerit, abicimus, respuimus, inprobamus, non hoc esse, quod quaerimus. nouimus. quamuis illud nondum. quale sit. nouerimus. Est ergo in nobis quaedam, ut ita dicam, docta ignorantia sed docta spiritu dei, qui adiuuat infirmitatem nostram. nam cum dixisset apo
Abbreviated transcription (Latin):
pistis sp̃m adoptionis filiorum in qͦ clama¬
mus abba pat̾. Ette hic ñ dix. quod ip̃e sp̃c
clamet orando. s in quo clamamus in qͥt
abba pat̾. Alio tamen loco ait Qm̃ filii cdĩ
estis. misit deus sp̃m filii sui in corda nr̃a
clamantem alba pat̾. Non hit ait in quo
clamamus. s ip̃m sp̃m clamantem dicere
maluit. quo effitit᷑ ut clamãmus. sic̃ sunt
consilio at fortitudine p̃ualet. nemo sei¬
ent̾ puis . ẽ ł pie sciens. Nemo tunore casto
deumtunet. nisi acceꝑit sp̃m sapientie⁊
intellectꝰ. consilii ⁊ fortitudinis suentie
⁊ pietatis ⁊ timoris di. Nec ht̃ quisquam
uirtutem u̾am. caritatem sinc̾am conti¬
nentiam religiosam nͥ ꝑ sp̃m uirtutis ⁊
caritatis ⁊ continenue. Ita sine spͣu ficłi
ñ. ẽ recte quispiam trediturꝰ. nec sine sp̃u
orationis salubrit̾ oraturꝰ. ñ quia tot stͣ sp̃c. s
omnia hec oꝑatur unus atq idem spiritꝰ
diuidens ꝓpͥa unicuiq ꝓ ut uult. quia sp̃s

Expanded text:
pistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: \'Abba pater\'. ecce hic non dixit, quod ipse spiritus clamet orando, sed \'in quo clamamus\', inquit, \'abba pater\'. alio tamen loco ait: Quoniam filii estis, misit deus spiritum filii sui in corda uestra clamantem: \'Abba pater\'. non hic ait in quo clamamus. sed ipsum spiritum clamantem dicere maluit, quo efficitur, ut clamemus, sicut sunt consilio ac fortitudine praeualet, nemo scienter pius est uel pie sciens, nemo timore casto deum timet, nisi acceperit spiritum sapientiae et intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis et timoris dei, nec habet quisquam nirtutem ueram, caritatem sinceram, continentiam religiosam nisi per spiritum uirtutis et caritatis et continentiae. ita sine spiritu fidei non est recte quispiam crediturus nec sine spiritu orationis salubriter oraturus, non quia tot sunt spiritus. sed omnia haec operatur unus atque idem spiritus diuidens propria unicuique, prout uult, quia spiritus,
Abbreviated transcription (Latin):
tet nestimus. Neq enim ullo mͦ credendũ
.ẽ. uel ip̃m. uel quib ista dicebat nescisse
dominitam oracionem. Cur gͦ putamus
hoc eum dixisse. quod nec temere potuit
nec mendaut̾ dicere. nͥ quia molestie tri¬
bulauonesq temporales plerumq ꝓst̃
ł ad sanandum tumores suꝑbie. uel ad
ꝓbandam ex̾cendamq pauentiam. cui
ꝓbate et ex̾ritate clarior mertes suꝑiorq
seruatur. ł ad quecumq flagellanda et
abolenda peccata. tamen nõs nesuientes
quid ista ꝓsint ab omni optamus tribu¬
lacione sib̃ari. Ab hacignoranua. nec se

Expanded text:
 enim ullo modo credendum est uel ipsum uel quibus ista dicebat dominicam nescisse orationem. cur ergo putamus hoc eum dixisse, quod nec temere potuit nec mendaciter dicere, nisi quia molestiae tribulationesque temporales plerumque prosunt uel ad sanandum tumorem superbiae uel ad probandam exercendamue patientiam, cui probatae et exercitatae clarior merces uberiorque seruatur, uel ad quaecumque flagellanda et abolenda peccata, tamen nos nescientes, quid ista prosint, ab omni optamus tribulatione liberari. ab hac ignorantia nec se
Abbreviated transcription (Latin):
potuit ignorare. Beata uita querenda. ẽ
ħa domino dõ petenda . ẽ. Quid sit beatũ
cẽ. a multis multa sunt disputata. Sed
nos ad multos ⁊ ad multa ut quid imus:
Breuiter inscriptura di u̾autq dictum. ẽ.
Beatꝰ populuscuius. ẽ dominus deus eiꝰ.
In ip̃o populo ut simus ad eum contemp¬
landum ⁊ cum eo sine fine uiuendum
ꝑuenire possimus. finis precepti .ẽ. ca¬
ritas decorde puro et conscientia bona et
fide ñ ficta. in eisdem trib ꝑ consuenua
bona spes posita.ẽ fides ergo ⁊ files ⁊ speᷤ
et caritas ad deum ꝑdiunt orantem. hoc
est redentem. sꝑantem desid̾antem.⁊ que
petat a domino in dominita oratione con¬

Expanded text:
tus est. beata uita quaerenda est, haec a domino deo petenda. quid sit beatum esse, a multis multa sunt disputata; sed nos ad multos et ad multa ut quid imus? breuiter in scriptura dei ueraciterque dictum est: Beatus populus, cuius est dominus deus ipsius. in ipso populo ut simus atque ad eum contemplandum et cum eo sine fine uiuendum peruenire possimus, finis praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. in eisdem tribus pro conscientia bona spes posita est. fides ergo et spes et caritas ad deum perducunt orantem, hoc est credentem, sperantem, desiderantem et, quae petat a domino in dominica oratione, con
Abbreviated transcription (Latin):
in quo clamamus abba pat̾. Exposuit qͥd
si clamantem alba pat̾: dicendo in quocla¬
mamus. Ac ꝑ ħ quid. ẽ clamantẽ. nͥ clama¬
re facientem: Do exemplum locunionis huiꝰ.
Quis boc negabit insanus: Iamenait apłe.
Nunt aut̃ cõgnosientes eum mmo cogniti
a dõ. si nunteis cognouit deus ñ eos nou̾at.
ñ eleg̾at ñ p̃destinau̾at. añ mundi consti¬
tutionem. s sic dixͣ. nun aũ cognosienteᷤ
dm̃ immo cogniti a dõ ut intellig̾ent de¬
um fecisse in eis cognicionẽ suam. Cognos¬
centes dm̃. Qd. ẽ cognoscentes dm̃: Nolite
uob̾ arrogare no lite suꝑbire. cogniti esti ᷤᷤ
a do. Quid ẽ cogniti estis a d̃o: Lognitores suo
deusnos fecit: deus nob̃ dedit ut tognoscamꝰ.

Expanded text:
In quo clamamus, Abba, Pater : exposuit quid In quo clamamus, Abba, Pater : exposuit quid sit, Clamantem, Abba, Pater; dicendo, In quo clamamus. Ac per hoc quid est, Clamantem, nisi, clamare facientem? Do exemplum locutionis hujus. Quis hoc negabit insanus? Tamen ait Apostolus, Nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo . Si nunc eos cognovit Deus, non eos nat ante mundi constitutionem. Sed sic dixit, Nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo; ut intelligerent Deum fecisse in eis cognitionem suam. Cognoscentes Deum. Quid est, Cognoscentes Deum? Nolite vobis arrogare, nolite superbire: Cogniti estis a Deo. Quid est, cogniti estis a Deo? Cognitores suos Deus vos fecit: Deus vobis dedit ut cognos
Abbreviated transcription (Latin):
gemit quasi qui indigeat. aut augͦtias
patiatur qui scdm deum int̾pellãt ꝓ st̃iᷤ
s quia ip̃e nos monet ad orandum cui ge¬
mimus. quod ip̃o mouente faumus ip̃e fat̾e
dictꝰ ẽ. Sunt dintur etiam illud. Temptat
uos dñs deus urͣ. ut sciat si diligatis eum. Nõ
enim ut suat ip̃c quem nicħ latet: s ut sure
nos faciat quantum in eius dilectione ꝓfe¬
t̾imus temptari nos ꝑmittit. Scd̾ m ip̃am
lorurionem dicit ⁊ dominꝰ nrͣ nestiree
diem ⁊ horam de fine scłi. Quid enim põt̃
etͣ quod ip̃e nestiret: s quia hot utilit̾
disupulis boctultabat nesuentẽ se. et̃ dixͣ.
quia illos nesuentes ocrultando fatiebat.
Seundum hanc figurã etiam patrẽ so¬
lum sure dixͣ ip̃m dixm. quia eundẽ fi¬
gemitib int̾pellat: ut intellig̾emꝰ gemitib
int̾pellare nos fatit. Adest enim nobis ⁊ in¬
fundendo caritatem nob̾. fatit nos int̾pel¬
lare gemitib. Deniq alio loco eum diit
apłc clamantem abba pat̾. Alio loto ditit

Expanded text:
gemit, quasi indigeat aut angustias patiatur, qui secundum Deum interpellat pro sanctis: sed quia ipse nos movet ad orandum cum gemimus, quod ipso movente nos facimus, ipse facere dictus est. Sic dicitur etiam illud: Tentat vos Dominus Deus vester, ut gemit, quasi indigeat aut angustias patiatur, qui secundum Deum interpellat pro sanctis: sed quia ipse nos movet ad orandum cum gemimus, quod ipso movente nos facimus, ipse facere dictus est. Sic dicitur etiam illud: Tentat iem vel horam finis saeculi . Quid enim potest esse quod ipse nesciret? Sed quia hoc utiliter discipulis occultabat, nescientem se esse dixit, quia illos nescientes occultando faciebat. Secundum hanc figuram et Patrem solum scire dixit ipsum diem, quia eumdem FiGemitibus interpellat; ut intelligeremus, Gemitibus interpellare nos facit. Adest enim nobis, et infundendo charitatem nobis, facit nos interpellare gemitibus. Denique alio loco cum dicit A
Abbreviated transcription (Latin):
congnoiit quando dixit nunt cognoui.¬
nis eruditus agnosc̾es de gemitib iłł qͥb
dictum. ẽ gemĩtib int̾pellare. sp̃m sc̃m:
ñ eum faieres miserum. Quid enim alud¬
ẽ semper gomens. quam semꝑ miser: Id̃o
nos gemimus. quia miseri sumus. ⁊ gr̃as
gem̾e: ꝓpt̾ quod dictus. ẽ. gem̾e. faut noᷤ
ilamare ꝓpt̾ quod dictus ẽ clamans. faut
nos agnosc̾e deum: ꝓpt̾ qͦd dictum. ẽ. immo

Expanded text:
cognoviinis eruditus agnosceres, de gemitibus illis quibus dictum est gemitibus interpellare Spiritum sanctum, non eum faceres miserum. Quid enim est aliud, semper gemens, quam semper miser? Ideo nos gemimus, quia miseri sumus. Et gratigemere, propter quod dictus est gemens. Facit nos clamare propter quod dictus est clamans. Facit nos cognoscere De