comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arbor quae non facit fructum. et ñ tantũ
fructum sed et fructum bonum. Multȩ
quidem arbores fructũ ferunt sed malũ
et inutilem fructum. sic et multi homi¬
nes malũ in religiositatis et infidelitatis.
et ꝑuersitatis fructum ad ferunt.
obhoc clare demonstrauit dñs. quia omis
arbor quae non facit fructũ bonũ exci-¬
detur. et in ignem mittetur. O mĩs arbor:
id est om̃is homo. Nulli parcitur. nulli
honor defertur: s om̃ĩs arbor infructr̃¬
fera ñ ferens fructum. excidetur et in-
ignem mittetur: non ideo ut ligni more
ardeat et defitiat s in ignẽ mittet᷑. illuĩ
dequo ait dñs: ite maledicti in ignem aet̃nũ.
qui paratus. ẽ. diabolo et angelis eius. Non

Expanded text:
arbor quae non facit fructum, et non tantum fructum, sed et bonum fructum: multae quidem arbores fructum ferunt, sed malum et inutilem fructum; sic et multi homines malum irreligiositatis, et infidelitatis, et perversitatis fructum afferunt. Ob hoc clare demonstravit Dominus quia omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur. Omnis arbor, id est omnis homo: nulli parcitur, nulli honor defertur, sed omnis arbor infructifera non ferens fructum excidetur, et in ignem mittetur: non ideo ut ligni more ardeat et deficiat, sed in ignem mittetur illum de quo ait Dominus: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus
Abbreviated transcription (Latin):
sus dño tangente mundatur. et bic om̃is
turba quae eum tangere potuit: sp̃s illiꝰ
untute sanatur. Tactus saluatous opꝰ ẽ.
salutis. quem tangere. ẽ. fideliter ineũ cre¬
dere: aquo tangi est eiꝰ munere firmari.
Sed unusquisq: in suo sensu abundat Turbae
quae delonge ad audiendũ confluunt: des¬
cendentes in campũ dñi curantur attactir
Discipłi qͥ in minorib iã funt insticuti: in
montis cacumine ad maiora ꝓuehuntur.
e quib etiã eliguntur qui eũ transfiguratũ
secreto in monte speculantur : unus p̃ om̃ib
quasi sublimioris sapientiae fonte ebriandꝰ.
magistri recubit in pectore. Raro uspiam
ut̃ turbas dnm̃ ad altiora sequi: uł quẽ piam
debilẽ inuenies in monte curari. Sed extinc¬
ta febre libidinũ accensiq sententiae luce.¬

Expanded text:
rosus Domino tangente mundatur, et hic omnis rosus Domino tangente mundatur, et hic omnis turba quae eum tangere potuit spiritus illius virtute sanatur. Tactus ergo Salvatoris, opus est salutis. Quem tangere, est fideliter in eum credere. A quo tangi est ejus munere firmari. Sed unusquisque in suo sensu abundat. Turbae quae de longe ad audiendum confluunt, descendentis in campum Domini curantur attactu. Discipuli qui in minoribus jam sunt instituti, in montis cacumine ad majora provehuntur. E quibus etiam eliguntur, qui eum transfiguratum secreto in monte speculentur. Unus prae omnibus quasi sublimioris sapientiae fonte inebriandus, magistri recumbit in pectore. Raroque uspiam vel turbas Dominum ad altiora sequi, vel quempiam debilem invenies in monte curari, sed exstincta febre libidinum, accensaque scientiae luce
Abbreviated transcription (Latin):
sed amari magno reor et̃. cognominaa
in qua etiã tyrus. & sydon. cõp̃hendi pote¬
rant. U erum ꝗa gentiũ ciuitates funt.
uidaeis quidem sorte date. sed non abeis pos.¬
sessie. eo quod hostes exterminare nequi-¬
rent: consulte nominatim ponuntur. ut
quanta fit fama uirtusq saluatoris intime.¬
tur. quac & terras etiam ad sanitatem doc¬
trinãq capessendam ciuitates arcessit. Vbi
misertus sit: unde & puerũ centurionis &
chananeae filiam approbata petentũ fide
curauit: non tamen eoꝵ ciuitates intrasse
repperitur. ne uidelicet occasionẽ quaerelae
iudicis calũmantib suggera&: sed ꝑfectã
potius salutẽ gentium. passionis & resurree¬
tionis suae t̾empore reseruar& : Quo im¬
minente tẽpore: gentilib eũ uidere quęren¬
tib ait Nisi gr̃anũ frum̃ti cadens in ter¬
rã mortuũ fuerit. ipsũ solũ man&. Et om̃is
turbi querebat eum tangere. quia uirtus
de ilło exibat. & sanabat om̃s. Et supͣ leꝓ¬

Expanded text:
gnominatam, in qua etiam Tyrus et Sidon comprehendi poterant. Verum quia gentium civitates sunt Judaeis quidem sorte data, sed non ab eis possessae, eo quod hostes exterminare nequirent, consulte nominatim ponuntur, ut quanta sit fama virtusque Salvatoris, intimetur, quae exteras etiam ad sanitatem doctrinamque capessendam civitates accersat. Ubi misertus sit, unde et puerum centurionis et Chananaeae filiam , approbata petentum fide, curavit, non tamen eorum civitates intrasse reperitur, ne, videlicet, occasionem querelae Judaeis calumniantibus suggereret, sed perfectam potius salutem gentium passionis et resurrectionis suae tempori reservaret. Quo imminente tempore gentilibus eum videre quaerentibus ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fturba quaerebat eum tangere, quia virtus de illo exibat, et sanabat omnes. Et supra lep
Abbreviated transcription (Latin):
indum̃ti genera colorum quidem eorũdẽ
sea sublimioribus gr̃a dignitacis & auro
inter lucente corusca. et patriarcharũ atq
ipsi dñi nomine redimita gestare. quae
ꝑ singula uł exponere. uł solum ꝓponere
ꝓprii industriam spectat corporis

Expanded text:
indumenti genera, colorum quidem eorumdem, indumenti genera, colorum quidem eorumdem, sed sublimioris gratia dignitatis, et auro interlucente corusca, et patriarcharum atque ipsius domini nomine redimita gestare. Quae per singula vel exponere, vel solum proponere, proprii industriam spectat operis
Abbreviated transcription (Latin):
generalis interim ꝑfectionis sunt beati¬
tudine ꝑfouendi. quatenus abonis paula¬
tim ad meliora ꝓgressi: dũ consistentem
in planitie dnm libenter auscultant.
ad hunc quandoq in monte sedentẽ subli¬
miter ascendant. Nã quoꝵ adhuc edo-¬
mandis instruendisq cordibus isistit.
hos quasi stans quisitus. ẽ. laborantis affa¬
tur. Quos uero longo studii spĩtalis
exercitio promptos iam̃q ac dociles
inuenit. his libertate ae dignitate ma-¬
gistri quasi quietus saluator residens
mystica quȩque de suꝑnis intimat.
Quae sp̃italiũ differentia ꝓfectuũ. isra¬
heliticae plebis.ẽ. habitu pulcherrimis
expressa figuris. Ubi uulgus omẽ qui-¬
bus lib& uestibus utens in quatuor an-¬
gulis palliorum iacinethinas sibi fun¬
brias .ẽ. facere p̃ceptum. Sac̃dotes qua¬
tuor habere uestes. tot idem misticis co-¬
loribus mira uarietate distinctas. Pon-¬
tifices & ea quae sac̃dotes & alia quatuor

Expanded text:
generalis interim perfectionis sunt beatigeneralis interim perfectionis sunt beatitudine perfovendi. Quatenus a bonis paulatim ad meliora progressi, dum consistenti in planitie Domino libenter auscultant, ad hunc quandoque in monte sedentem sublimiter ascendant. Nam quorum adhuc edomandis instruendisque cordibus insistit, hos quasi stans, qui situs est laborantis, affatur. Quos vero longo studii spiritalis exercitio promptos jam ac dociles invenit, his libertate ac dignitate magistri, quasi quietus Salvator residens, mystica quaeque de supernis intimat. Quae spiritalium differentia profectuum, in Israeliticae plebis est habitu pulcherrimis expressa figuris. Ubi vulgus omne quibuslibet vestibus utens, in quatuor angulis palliorum hyacinthinas sibi fimbrias est facere praeceptum. Sacerdotes quatuor habere vestes, totidem mysticis coloribus mira varietate distinctas. Pontifices et ea quae sacerdotes et alia quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetis patres eorum. B ene exemplo ad¬
hortatus est. quia uera dicentes solent
ꝑsecutionem pati. Nec tam̃ idõ ꝓpłae an.¬
tiqui: timore ꝑsecutionis aueritatis p̃dica¬
tione defecerunt. Notandum sane quia
sic̃ matheus ꝑ octo quas posuit beatitudines.
octauĩ spei nrãe ꝑfectionem qua resurrec¬
tionis nrae gła dedicatur insinuat. Ita
lucas ꝑ quãtuor urtutes amplectitur
cardiñales. Beati enim pauꝑes qui per
temꝑantiam amundi refrenantur ille¬
cebris. Beati esurientes. qui sua fame
cõmoniti esurientib eẽ. miserendum.
& ipsi ꝑ iustitiam miserentur ut ualent.
sed sua reddimus. iusticiam recte dici.
Nemini quicꝗ debentes. nisi ut in iicem
diligamus. B eati qͥ ꝑ prudentiã interbo¬
num dinoscentes & malum. occidua flere.
& ad aeterna uolunt anhelare Deati qͥ per
fortitudinem fidei om̃a ualent molesta
colerare. Igitur qui necdum consuma.¬
tae uirtutẽs arcẽ conscendere ualent:

Expanded text:
prophetis patres eorum. Bene exemplo adprophetis patres eorum. Bene exemplo adhortatus est, quia vera dicentes solent persecutionem pati. Nec tamen ideo prophetae antiqui timore persecutionis, a veritatis praedicatione defecerunt. Notandum sane quia sicut Matthaeus per octo quas posuit beatitudines octavam spei nostrae perfectionem quae resurrectionis gloria dedicatur insinuat, ita Lucas per quatuor virtutes amplectitur cardinales. Beati enim pauperes, qui per temperantiam a mundi refrenantur illecebris. Beati esurientes, qui sua fame commoniti esurientibus esse miserendum, et ipsi per justitiam miserentur ut valent. sed sua reddimus, justitiam recte dici nemini quidquam debentes, nisi ut invicem diligamus. Beati qui per prudentiam inter bonum dignoscentes et malum, occidua flere, et ad aeterna norunt anhelare. Beati qui per fortitudinem fidei omnia valent molesta tolerare. Igitur, qui necdum consummatae virtutis arcem conscendere valent,
Abbreviated transcription (Latin):
Non hoc aquo lib& pacient̃ sead abeo qui sugnȩ
cantũ mercedis intuitu patitur. p̃ceptũ
potest impleri. ut scilic& inter odia cor-¬
dium. inter ꝓbra linguarum. inter ipsas
ꝑsequentium manus. aequali immo laetiori
adhuc corde uexetur. ñ adhuc nr̃i similes
ualent. sed eorum qui ibant gaudentes a cons.¬
pectu concilu. qm̃ digni habiti sunt ꝓ no-¬
mine iłi contumeliam pati. Qui gͦ multa
interris ꝓ xp̃o sustin& aduersa multa in
cielis a ip̃o recipi& dona. Caeterum quan-¬
ta inhelia uerborum iacula falsi sustinuere
ꝓpłiie. quos deridens aiebat. Clamate uoce
maiori. Ds enim. ẽ. baal. & forsitan loqͥtur.
aut indiũsorio est. aut in itinere. aut cer-¬
te dormit ut excitetur. Quantã dedere
stragẽ. qui octingenti simul & quinqua¬
ginta st̃ interempti. U erum quia baal
& ñ xp̃s in causa erat nec irrisi gadebant.
nec occisi palmã sed poenam meruere
ꝑennem. Scđm haec enim fatiebant

Expanded text:
Non hoc a quolibet patiente, sed ab eo qui supernae Non hoc a quolibet patiente, sed ab eo qui supernae tantum mercedis intuitu patitur, praeceptum potest impleri, ut scilicet inter odia cordium, inter probra linguarum, inter ipsas rsequentium manus, aequali, imo laetiori adhuc corde versetur, non ad hoc nostri similes valeant, sed eorum qui ibant gaudentes a conspectu consilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Qui ergo multa in terris pro Christo sustinet adversa, multa in coelis a Christo recipiet dona. Caeterum quanta ab Elia verborum jacula falsi sustinuere prophetae, quos deridens aiebat: Clamate voce majore: Deus enim est Baal, et forsitan loquitur, aut in diversorio est, aut in itinere, aut certe dormit, ut excitetur . Quantam dedere stragem qui octingenti simul et quinquageni sunt interempti? Verum quia Baal et non Christus in causa erat, nec irrisi gaudebant, nec occisi palmam, sed poenam meruere perennem. Secundum haec enim faciebant
Abbreviated transcription (Latin):
riẽ. pauꝑtatemq desiderat. beatus est.
Multo autẽ beatior qui has inter aduersa
uirtutes seruare non trepidat. quia odiant.
licet homines corde nefando. dilectũ cor xp̃o
ledere nequeunt. Separent. & synagoga
depellaͬt. xp̃c inuenit ut confirina: exp̃brent
nom̃ crucifixi. ipse cõmortuos sibi conre¬
suscitat. & consedere faẽ in caelestib Et
hominis. Nom̃ ur̃m qđ dicit. nom̃ xp̃ĩa¬
norũ significat. qđ agentib iudaeisque
sepissime quãtum ad ipsos memoriae abra-¬
sũ & ab om̃ib ẽ eiectum. Nulla iam exis¬
tente causa odii nisi ꝓpter. filiũ homĩnis.
quia uidelicet nom̃ xp̃i credentes suum
uoluerit facere cognomen. Atq idõ nomi¬
nis sũmi ꝑsecutores. hominũ non in me¬
rito nõe notantur. B eati inquit eritis
cũ uos oderint homines. docens eos ab
hominibus insectandos. sed ultͣ homines
eẽ. beandos Eaudete in illa die et ȩxultate.
ecce enim merces ur̃a multa. ẽ. in caelo.

Expanded text:
riem paupertatemque pati desiderat, beatus est. riem paupertatemque pati desiderat, beatus est. Multo autem beatior, qui has inter adversa virtutes servare non trepidat: quia, odiant licet homines corde nefando, dilectum cor Christo laedere nequeunt; separent, et synagoga depellant, Christus invenit et confirmat; exprobrent nomen crucifixi, ipse commortuos sibi conresuscitat, et consedere facit in coelestibus. Et hominis. Nomen vestrum quod dicit, nomen Christianorum significat, quod a gentibus Judaeisque saepissime quantum ad ipsos memoriae abrasum, et ab hominibus est ejectum, nulla jam existente causa odii, nisi propter filium hominis, quia videlicet, nomen Christi, credentes suum voluerint facere cognomen; atque ideo nominis summi persecutores, hominum non immerito nomine notantur. Beati inquit eritis, cum vos oderint homines, docens eos ab hominibus insectandos, sed ultra homines esse beandos. Gaudete in illa die, et exsultate. Ecce enim merces vestra multa in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
apłos dñs in montana subiit.
turbas uero docturꝰ. ad campẽstria
reditt: qͥa ñ nisi in bumilitate ap̃m turbae
uidere sufficiunt. Nam haec est norma:
quã secutus apłs ait. Non potui uob̾ loqui qͣsi
sp̃italib. sed quasi carnalibus: tamꝗ paruu¬
lis inxp̃o. lac uobis potum dedi non aescam:
Nondum enĩ poteratis: sed nec nunc quidem
toris ore docti. ẽẽ narrantur. Vbi si qͥs di¬
ligentius utrumq uelit euangelistim per.
scrutari: potest intelligi cum in monte
duodecĩ discipłos elegit epluribus quos &
apłos nominauit. q̃uod matheus p̃termi¬
sit. tunc illum habuisse sermonem. quem
macheus interposuit. & lucas tacuit. hoc
est in monte: ac deinde cum descendissa&
in loco campestri. habuisse alterũ similem:
de quo matheus tac&. lucas non tac&: et
utrumq sermonem eodem modo. eẽ. con-¬
clusum. Ab om̃i iudaea & hierusalem. et
maritima. & tẏri. & sidonis: & ciẽtera.
Al aritimã multitudinẽ non aꝓximo mari

Expanded text:
Dominus in montana subiit, turbas vero docturus ad campestria redit, quia nonnisi in humili Christum turbae videre sufficiunt. Nam haec est norma qua secutus Apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Tamquam parvulis in Christo, lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis: sed nec nunc quidem toris ore docti esse narrantur. . Ubi si qui diligentius utrumque evangelistam velit perscrutari, potest intelligi cum in monte duodecim discipulos elegit, e pluribus, quos et apostolos nominavit, quod Matthaeus praetermisit, tunc illum habuisse sermonem, quem Matthaeus interposuit, et Lucas tacuit, hoc est, in monte, ac deinde cum descendisset, in loco campestri habuisse alterum similem, de quo Matthaeus tacet, Lucas non tacet, et utrumque sermonem eodem modo esse conclusum. Ab omni Judaea et Hierusalem, et maritima, et Tyri et Sidonis, etc. Maritimam multitudinem non
Abbreviated transcription (Latin):
S ed in destructa ciuitate suꝑ lapidẽ lapis
non relinqͥtur: qͥa cũ adultionẽ suam
anima ducitur. om̃is ab illa cogitationũ
suarũ constructio dissipat᷑. Que cur hoc
paciatur : adiungitur.: Eo qđ ñ cognouerif
tẽpus insitationis tuȩ. Prauã namq ani-
mã : omp̃s ds̃ modis multis insitare
consueuit. Nã assidue hanc uisitat
p̃cepto. aliquando aut̃ flagello. aliquands
uͦ miraculo: e ut et uera quȩ nescidat
audiat. et tamen adhuc suꝑbiens atq
contẽpnens: aut dolore conpuncta redeat.
aut beneficiis deuicta. malũ qđ fecit eru-¬
bescat. S ed qͥa uisitationis suȩ tẽpus mi¬
nime cognos cit: illis in extremo uite
inimicis tradetur. cum quibus inȩt̃no
iuditio dãpnationis ꝑpetuae sotietate
conligatur. sicut scriptum. ẽ: Cum

Expanded text:
Sed in destructa civitate super lapidem lapis Sed in destructa civitate super lapidem lapis non relinquitur, quia cum ad ultionem suam anima ducitur, omnis ab illa cogitationum suarum constructio dissipatur. 5. Quae cur hoc patiatur adjungitur: Eo quod non cognoveris tmam omnipotens Deus modis multis visitare consuevit. Nam assidue hanc visitat praecepto, aliquando autem flagello, aliquando vero miraculo, ut et vera qui nesciebat, audiat, et tum adhuc superbiens atque contemnens, aut dolore compuncta redeat, aut beneficiis devicta, malum quod fecit erubescat. Sed quia visitationis suae tempus minime cognoscit, illis in extremo vitae inimicis traditur, cum quibus in aeterno judicio damnationis suae societate colligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
diq animã angustant. quando ei ñ solu
oꝑis. uerũ etiam locutionis. atq insup
cogitationis iniqͥtates replicant. ut quȩ
prius se ꝑmulta dilatauit inscelere.
Ad extremĩ de om̃ib angustet᷑ in retri¬
bucione. Sequitur. Et ad terrã const̃¬
nent te: et filios tuos qui inte sunt.
Tunc anima ꝑ̃ cogitationẽ. reatus sui ad
terram consternitur: cũ caro quã uitã
suĩ credidit. redire adpuluerẽ urget᷑.
Tẽ in mortem filui eiꝰ cadunt. cũ cogitãtio¬
nes illicite quȩ mͦ exilla ꝓdeunt. in extre¬
ma uitȩ ultione dissipantur: sic̃ scriptũ ẽ.
In illa die: ꝑibt̃ om̃s cogitationes eoꝵ
Quȩ scilicet durȩ cogitationes: intelligi
etiã ꝑlapidum significationem ualent.
N ã seqͥtur. Et non relinquent inte lapidẽ:
suꝑ lapidem. Peruersa et enim mens cũ
ꝑuersae cogitationi adhuc ꝑu̾siorẽ adicit.
quid aliud quã lapidẽ suꝑ lapidẽ ponit:

Expanded text:
dique animam angustant, quando ei non solum dique animam angustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis atque insuper cogitationis iniquitates replicant, ut quae prius se per multa dilatavit in scelere, ad extremum de omnibus angustetur in retributione. Sequitur: Et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro quam vitam suam credidit redire ad pulverem urgetur. Tunc in mortem filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur, sicut scriptum est: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Quae scilicet durae cogitationes intelligi etiam per lapidum significationem valent. Nam sequitur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Perversa etenim mens cum perversae cogitationi adhuc perversiorem adjicit, quid aliud quam lapidem super lapidem ponit?
Abbreviated transcription (Latin):
nãq scriptum. ẽ: Deatꝰ homo qͥ seꝑ ẽ. paui.¬
dꝰ: qui uͦ m̃tis .ẽ. durȩ. corruet in malum.
Sequentis eñ ira uidicii tanto nẽ distrie¬
tior poitabitur: quanto nc̃ et inter culpas
minime timetur. S eqͥtur. Qina uenient
dies inte : et circũdabt̃ inmiei tui uallo.
Qui umquam st̃ humanȩ animae maiores
in imici. quã maligni sp̃s: qui hanc acor¬
pore exeuntem obsident. quã in carnis
amore positam. de ceptoris delectationi-¬
h. fouent. Qui uallo cirtũclant. qaͥ ante
m̃tis eiꝰ oculos reductis inqͥtatib qͣs ꝑpe¬
trauit. hanc ad societatẽ suȩ dãpnationis
trahentes coartant: ut in ipsa iam extre-¬
mitate uitȩ dep̃hensa. et aquib hostib¬
cirtumclausa. sit. uideat. et tam̃ eua:¬
dendi aditum inuenire ñ possit: quia
oꝑari iam bona ñ licet. quȩ cũ licuit age¬
intelligi ualet. C ircũdabt̃ ce. et coangus¬
tabt̃ te undiq Maligni quippe sp̃s un¬

Expanded text:
namque scriptum est: « Beatus homo qui semper est pavidnamque scriptum est: « Beatus homo qui semper est pavidus; qui vero mentis est durae, corruet in malum . » Sequentis enim ira judicii tanto tunc districtior portabitur, quanto nunc et inter culpas minime timetur. Sequitur: « Quia venient dies in te et circumdabunt te inimici tui vallo. Qui umquam sunt humanae animae maiores inimici quam maligni spiritus, qui hanc a corpore exeuntem / obsident, quam in carnis amore positam deceptoriis delectationibus fovent? Quam vallo circumdant, quia ante mentis eius oculos reductis iniquitatibus, quas perpetravit, hanc ad societatem suae damnationis trahentes coartant, ut in ipsa iam extremitate vitę deprehensa, et a quibus hostibcircumclausa sit, videat, et tamen evadendi aditum invenirernon possit, quia operari iam bona non licet, quę, cum licuit, ageintelligi valet: Circumdabunt te, et coangustabunt te undique. Maligni quippe spiritus un
Abbreviated transcription (Latin):
dĩpnationẽ quã patit᷑ non expauit. cur aꝓs¬
piciendis malis sequentib oculos m̃tis
clausit. Unde ei dicitur. N unc aut̃ abs¬
condita st̃ ah oculis tuis. Peruersa quippe
anima reb p̃sentib dedita. in terrenis uo¬
luptatib resoluta. abscondit sibi mala
sequentia: quia p̃uidere futura refu¬
git. quȩ p̃sentem lecitiã ꝑturbent. dũq
inp̃sentis uitȩ oblectatione se deserit. qͥd
aliud quã claudis oculis ad ignem uadit:
Unde bene scriptum. ẽ. In die bonoꝵ: ne
immemor sis maloꝵ. Et unde ꝑ paulũ dicit᷑.
Qui gaudent. tãꝗ non gaudentes sint. quia
et si qua. ẽ. aliqua p̾sentis temporis. itaẽ.
agenda lȩcitia ut numquã amaritudo se-¬
quentis uidicii recedat amemoria: qua¬
tenꝰ dũ mens pauida extremae ultionis
timore transfigitur. quantũ nẽ p̃sens lȩ¬
titia. tantũ pꝰ ira subsequens tẽperet᷑. Huic

Expanded text:
damnationem quae patitur non expavit, cur a prosdamnationem quae patitur non expavit, cur a prospiciendis malis sequentibus oculos mentis clausit? Unde et dicitur: « Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. » Perversa quippe anima rebus praesentibus dedita, in terrenis voluptatibus resoluta, abscondit sibi mala sequentia, quia videre futura refugit, quae praesentem laetitiam perturbant; dumque in praesentis vitae oblectatione se deserit, quid aliud quam clausis oculis ad ignem vadit? Unde bene scriptum est: « In die bonorum ne immemor sis malorum . » Et unde per Paulum dicitur: « Qui gaudent tanquam non gaudentes sint , » quia et si qua est praesentis temporis, ita est agenda laetitia, ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria, quatenus dum mens pavida extremae ultionis timore transfigitur, quantum nunc praesens laetitia, tantum post ira subsequens temperetur. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Plangit enĩ eos qui nesciunt cur plan-¬
gant᷑. qͥ iuta salomonis uerba letantur
cũ male fȩcerint  exultant in rebus pessi¬
mis: qui si dãpnationẽ suã quȩ eis immi-¬
net agnouissent: semet ipsos cum lacri-¬
mis electoꝵ plangerent. Bene aut̃ peri¬
ture animȩ sententia quȩ subditur. con-¬
uenit. Et quidẽ in hac die tua quȩ ad
pacẽ tibi: nẽ aut̃ abscondita st̃ ab oculis
tuis. Suam hic diem habet anima ꝑuer¬
sa quȩ transitorio gaudet intẽpore: eui
ea quae ad sunt ad pacem. quia dum ex
reb tẽporalib lȩtatur. dũ honoribus
extollit᷑. dũ in carnis uoluptate resolui¬
t᷑. dũ nulla uenturȩ pęne formidine
terretur. pacẽ habet in die sua: quę
graue dãpnationis suȩ scandalũ indie
habet aliena. Ibi enĩ affligenda. ẽ. ubi iuis¬
ti lȩtabunt᷑: et cuncta quȩ ei modo
ad pacẽ funt. tẽ in amaritudine ruȩ
uertentur. quia rixari secum incipit. cur

Expanded text:
Plangit enim eos qui nesciunt cur planPlangit enim eos qui nesciunt cur plangantur, quia, juxta Salomonis verba: Laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Qui si damnationem suam quae eis imminet agnovissent, semetipsos cum lacrymis electorum plangerent. Bene autem periturae animae sententia quae subditur convenit: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi, nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Suam hic diem habet anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore. Cui ea quae adsunt ad pacem sunt, quia dum ex rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extollitur dum in carnis voluptate resolvitur, dum nulla venturae poenae formidine terretur, pacem habet in die sua, quae grave damnationis suae scandalum in die habebit aliena. Ibi enim affligenda est, ubi justi laetabuntur; et cuncta quae ad pacem sunt, tunc in amaritudinem rixae vertentur, quia rixari secum incipit: Cur
Abbreviated transcription (Latin):
monstraret. qaͥ quis qͥs nẽ bona oꝑa in dr¬
gentib exhibet. ei hȩc specialiter impen.¬
dit. cuiꝰ hec amore exhibuit: Et tanto plus
quisq maiorem mercedem recipit. quanto
nec eum despicit. qͥ amplius despiciendus
udetur. Quid enĩ in humana carne sub:¬
Et qͥd in humana carne abiectuis carne
lȩpsi quae tumescentib uulnerib sein¬
ditur exalantib foctoribus impletur:
S ed ecce inspetie lȩpsi apparuit isqͥ ẽ.
reuerendꝰ suꝑ oma. uideri despectus
insta omã dedignatꝰ non est. Cur hoc.
nisi ut nos sensu tardiores ammoneret.
quatenꝰ qͥsqͥs ei qͥ incȩlo ẽ. festinat assiste.¬
re humiliari in terra. et cõpati etiam
abiectis et despicabilibus fr̃ibus ñ recu¬
set: Loqͥ caritati urãe sub breuitate
decreueram: s ꝗͥa ñ ẽst in homine uia
eiꝰ decurrens sermo retineri ñ potest.
quẽ disponit ipse dequo loqͥmur.
qui uiuit et regnat cũ patre in unitate

Expanded text:
monstraret quia quisquis nunc bona opera indimonstraret quia quisquis nunc bona opera indigentibus exhibet, ei haec specialiter impendit cujus haec amore exhibuerit. Et tanto plus que majorem mercedem recipit, quanto nec eum despicit qui amplius despiciendus videtur. Quid enim in humana carne subEt quid in humana carne abjectius carne leprosi, quae tumescentibus vulneribus scinditur, et exhalantibus fetoribus impletur? Sed ecce in specie leprosi apparuit; et is qui est reverendus super omnia, videri despectus infra omnia dedignatus non est. Cur hoc, nisi ut sensu nos tardiores admoneret, quatenus quisquis ei qui in coelo est festinat assistere, humiliari in terra et compati etiam abjectis et despicabilibus fratribus non recuset? Loqui charitati vestrae sub brevitate decreveram; sed quia non est in homine via ejus , decurrens sermo retineri non potest, quem disponit ipse de quo loquimur, qui vivit et regnat cum Patre in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
portabas. Cui ille respondit dicens. E go
si sciisem qͥs. eẽ : pedes illiꝰ tenuissem. Tc̃
idem martirius narrabat. qͥͥ cũ eũ portas¬
set: pondꝰ eiꝰ minime semisset. Nec mirũ:
Quomͦ enĩ pondꝰ sentire poterat. qͥ portantẽ
portabat: Qua in re pensandũ. ẽ. nob̾. quantũ
fr̃na cõpassio ualeat: quantũ nos omĩpotenti
dõ miscdiae uiscera coniungant. Inde enĩ
ei qͥ ẽ. suꝑ om̃a ꝓpinqͣmꝰ: unde nos ꝑ cõpassio¬
nem ꝓximi. etiam sub nosmet ipsos deponr¬
mꝰ. In rebus corporalib nemo alta tangit
nisi qͥ tenditur : in rebus uͦ spĩtalib certum
.ẽi quia quanto plus ꝑcõpassionem attra-¬
him᷑ canto altius uerius ꝓpinqͣmus. E cce
autẽ redẽptori generis humani ad aedif¬
ficationem nr̃am minime sufficit quod
in extremo uiditio dicturũ se. eẽ. ꝑhibuit.
mͥ fecistis. nisi et ante iuditium hoc inse
ostenderet qđ dixisset ut uidelicet de¬

Expanded text:
portabas? Cui ille respondit, dicens: Ego portabas? Cui ille respondit, dicens: Ego si scivissem quis esset, pedes illius tenuissem. Tunc idem Martyrius narrabat quia cum eum portasset, pondus ejus minime sensisset. Nec mirum quomodo enim pondus sentire poterat, qui portantem portabat? Qua in re pensandum est nobis quantum fraterna compassio valeat, quantum nos omnipotenti Deo misericordiae viscera conjungant. Inde enim ei qui est super omnia propinquamus, unde nos per compassionem proximi etiam sub nosmetipsos deponimus. In rebus corporalibus nemo alta tangit, nisi qui tenditur; in rebus vero spiritalibus certum est quia quanto plus per compassionem attrahimur, tanto altis verius appropinquamus. Ecce autem Redeficationem nostram minime sufficit quod in extremo judicio dicturum se esse perhibuit: hi fecistis , nisi et ante judicium hoc in se ostenderet quod dixisset; ut videlicet de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibebat hospicium: quo isdẽ mar.¬
tiruis monachus ire festinebat. U ir
aut̃ dĩ eiꝰdẽ lȩpsi lassitudinem miseratꝰ
palliũ quo uestiebatur int̾ram ꝓtinus
ꝓiecit. et expandit. ac desuiꝑ leprosũ
posuit: eumq suo pallio undiq constric
tũ suꝑ humerũ lenauit. secũq reũ¬
tens deculit. Cũq iam monasteru
forib ꝓpinquaret spĩtalis pat̾ eiusdẽ
monasterii magnis clamare uocibus
coepit. Currite. ianuas monasterii citi¬
us aꝑite: qa fr̃ martirius uenit. anm̃
portans. Statim uͦ ut martirius ad mo¬
nasterii aditũ ꝑuenit. is qͥ lȩꝓsus. eẽ.
putabatur de collo eiꝰ exiliens et in ea
spetie apparens qua recognosci ab ho-
ciente rediit: eiq ascendens dixit. Aaar¬
tiri. tu me ñ erubuisti suꝑ terram. ego
te non erubescam suꝑ cȩlos. Qui sc̃s uir mox
ut ẽ. monasteriũ ingressus: ei pater monas¬
teru dyxt. Fr̃ martiri. ubi . ẽ. quem tu¬

Expanded text:
perhibebat hospitium quo idem Marperhibebat hospitium quo idem Martyrius monachus ire festinabat. Vir autem Dei ejusdem leprosi lassitudinem misertus, pallium quo vestiebatur in terram protinus projecit et expandit, ac desuper leprosum posuit, eumque suo pallio undique constrictum 1651 super humerum levavit, secumque revertens detulit. Cumque jam monasterii foribus pmonasterii magnis clamare vocibus coepit. Currite, currite, januas monasterii citius aperite, quia frater Martyrius venit Dominum portans. Statim vero ut Martyrius ad monasterii aditum pervenit, is qui leprosus esse putabatur, de collo ejus exsiliens, et in ea specie apparens qua recognosci ab homiciente rediit, eique ascendens dixit: Martyri, tu me non erubuisti super terram, ego te non erubescam super coelos. Qui sanctus vir mox ut est monasterium ingressus, ei pater monasterii dixit: Frater Martyri, ubi est quem
Abbreviated transcription (Latin):
aa ala quȩ fecimꝰ ꝑ cotidiana lacm̃ta dilu.¬
aniꝰ: trausactas nr̃as nequitias surgentia
ab amore di et ꝓximi recta oꝑa suꝑent.
Nulla quȩ possumꝰ fratrib impendere bo
bra efficimꝰ : nisi in herendo dõ. et cõpati¬¬
endo ꝓximo. Sed qͥa adamorẽ dĩ et ꝓxi¬
mi plerumq corda audientiũ plus exẽ¬
pla quã uerba excitant: caritati urãe
indicare studeo. quod is qͥ presto. ẽ.
filiꝰ m̃s epifanius diaconꝰ isauria ꝓui.¬
tia exortus : in uicina factũ terrę
licaoniae solet narrare miraculum.
Ait enĩ quod in ea quidã martirius
nomine uitae ualde uenerabilis mona¬
chuis fuit. qͥ ex suo monasterio uisita¬
tionis grã ad aliuil monasteriũ ten-¬
debat. cui sp̃italis pater p̾erat.
Pergens itaq leꝓsum quendã quem den-¬
sis uulnerib elefantius morb ꝑ m̃bra
fedauerat inuenit in uia uolentẽ ad
suũ hospitiũ redire: et prȩ lassitudine
ñ ualentẽ. Ipso uero itinere se habere

Expanded text:
Mala quae fecimus per quotidiana lamenta diluamus, transactas nostras nequitias surgentia ab amore Dei et proximi recta opera superent, nulla quae possumus fratribus impendere bonbra efficimur, nisi inhaerendo Deo, et compatiendo proximo. 10. Sed quia ad amorem Dei et proximi plerumque corda audientium plus exempla quam verba excitant, charitati vestrae indicare studeo quod is qui praesto est filius meus Epiphanius diaconus, Isauria provincia exortus, in vicina factum terra Lycaoniae solet narrare miraculum. Ait enim quod in ea quidam, Martyrius nomine, vitae valde venerabilis monachus fuit, qui ex suo monasterio visitationis gratia ad aliud monasterium tendebat, cui spiritualis pater praeerat. Pergens itaque, leprosum quemdam, quem densis vulneribus elephantinus morbus per membra foedaverat, invenit in via, volentem ad suum hospitium redire, sed prae lassitudine non valentem. In ipso vero itinere se habere
Abbreviated transcription (Latin):
euangłu. breui si possum uolo sermo¬
ne ꝑcurrere. ut illis in ea ꝓlixor detͣ
intentio. qui sciunt expaucis multa cogita.¬
re. Quod flente dño. illa hierosolimorum
subuersio describitur quae auespasiano et
tito romanis principib facta est: nullus
qui historiã eũsionis eiꝰdem legit ignorat.
Romani enim principes denuntiantur cũ
decitur. qͥa uenient dies inte. et circũ dabt̃
te inimici tui uallo. et circũdabt̃ te. et
nent te. et filias tuos qͥ inte st̃. Hoc quoq
qd additur. et ñ relinquent inte lapidem
suꝑ lapidem: etiã ipsa eiꝰdem ciuitatis
transmigratio testatur. quia dũ nẽ in eo
loco constructa ẽ. ubi extra portã fuerat
añs crucifixus: prior illa hierusalẽ. ut dicit᷑
funditꝰ ẽ. euersa. Cui ex qua culpa euer¬
sionis suae poena fuerit illata: subiungit᷑.
eo quod ñ cognoueris tempꝰ uisitationis tuae.
Creator quippe omĩum ꝑ incarnationis suȩ
mysteriũ. hanc uisitare dignatꝰ. ẽ: s ipsa

Expanded text:
Evangelii, brevi, si possum, volo sermone percurrere, ut illis in ea prolixior detur intentio qui sciunt ex paucis multa cogitare. Quod flente Domino illa Jerosolymerum subversio describatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est, nullus qui historiam eversionis ejusdem legit ignorat. Romani enim principes denuntiantur, cum dicitur: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo; et circumdabunt te, et rnent te, et filios tuos qui in te sunt. Hoc quoque quod additur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam fuerat Dominus crucifixus, prior illa Jerusalem, ut dicitur, funditus est eversa. Cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata subjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Creator quippe omnium per incarnationis suae mysterium 1645 hanc visitare dignatus est, sed ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
uit inditiũ dnĩ. S querendũ prius ẽ. qͥđ
sit quod dicit᷑. uidens iħc ciuitatem fleuit
suꝑ illã dicens: qͥaͥ si cognousses et tu:
Fleuit et enim pus redẽptor ruinã perfidȩ
ciuitatis: quã ipsa sibi ciuitas non cognos.¬
cebat. eẽ. uenturdm. Cui aflente dño
recte dicitur. quia si cognouisses et tii.
sub audis fleueras: quae modo qͥa nescis
qđ imminet exultas. Unde et subdit᷑. Et
quidẽ in hac die tua: quae ad pacẽ tibi:
Cũ enim carnis se uoluptatib daret. et
uentura mala ñ ꝓspiceret: in die sua quȩ
ad pacen ei. eẽ. poterant habebat. Cur uͦ
bona p̃sentia adpacem habuerit:¬
manifestatur cũ subditur. Nc̃ aut̃ abs.
condita st̃ ab oculis tuis. Si enĩ acordis eiꝰ ocir¬
lis mala quae unminerent abscondita ñ
essent: laeta inp̃sentib ꝓsꝑis ñ fuisset.¬

Expanded text:
erendum prius est quid sit quod dicitur: Videns civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Flevit etenim prius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur: Quia si cognovisses, et tu, subaudi, fleres, quae modo quia nescis quod imminet, exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, et ventura mala non prospiceret, in die sua quae ad pacem esse ei poterant habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit,manifestatur cum dicitur: Nunc autem 1646 abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prospe
Abbreviated transcription (Latin):
exarserit: Si portari non pocest cum
nos ꝑtenuissimam nubem ferit. in irae
eiꝰ p̃sentia quae caro subsistit: Si uen¬
cum mouit & terram subriuit. concita¬
uit aera & cot aediffitia strauit: Hanc
districtionẽ uenturi uidicis: paulus con¬
siderans ait. H orrendũ ẽ. incidere in
manus dĩ uiuentis. N inc psalmista ex¬
pͥmit dicens. Ds̃ manifestus ueniet.
ds̃ nr̃ & non silebit. Ignis in conspectu
eiꝰ ardebit: & in circuitu eiꝰ tempestas
ualicda. Districtionẽ quippe tantae
iusticiae tempestas ignisq cõmitant᷑
quia tempestas examinat. quos ignis
creditur. in eiꝰ comparatione lenigatur.
De illo & enĩ die: ꝑ propħam dicitur. Iuxta
.ẽ. dies dm̃i magnus: uixta & uelox nimis:
ciox diei dñi amara: tribulabitur ibi for-
cis. Dies ill&. dies irae. dies tribulationis
& angustiae. dies calamitatis & miseriȩ.
dies tenebrarũ & caliginis: dies nebule &
turbinis. dies tubae & clangoris. De hac¬

Expanded text:
exarserit, si portari non potest cum exarserit, si portari non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia quae caro subsistet, si ventum movit, et terram subruit, concitavit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tevalida . Districtionem quippe tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur. Quia tempestas examinat quos ignis creditur, in ejus comparatione levigetur. De illo enim die per prophetam dicitur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini amait: Dies illa, dies irae, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . Pensa
Abbreviated transcription (Latin):
robustus fuit. salute corporum uiridis
opulentia rerum pinguis. At nc̃ ipsa
sua senectute deprimitur: & quasi
ad uicinam mortem molestuis crescentib
urgetur. N olite gͦ fr̃s mei diligere.
quem uidetis diu stare non posse. Pre¬
cepta apostolica in animo ponite: quib
nos amonet dicens. Nolite diligere
mundũ. neq ea quae in mundo sunt:
qa si qͥs diligit mundũ: ñ ẽo caritas pa¬
tris in eo. Nudius c̃tius fr̃s agnouis¬
cis. qđ subito turbine annosã arbus¬
ta eruta: destructae domus atq aeccłiȩ
a fundam̃tis eũsae sunt. Quanti ad
uespum sam atq incolumes acturos
se in crastinũ aliqd putabant. & cam̃
nocte eadem repentina morte defunc¬
da inuisibilis uidex uenti tenuissimi
sp̃m mouit. unius ꝓcellã nubis exer¬
tauit. & t̾ram subruit: casura cot ȩdif¬
ficiorũ fundam̃ta concussit. Quid gͦ
iuidex iste facturꝰ. ẽ. cũ ꝑsemet ipsũ
ueniens in ultionẽ peccatorum ira eiꝰ

Expanded text:
robustus fuit, salute corporum viridis, robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus urgetur. Nolite ergo, fratres mei, diligere quem videtis diu stare non posse. Praecepta apostolica in animo ponite, quibus nos admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt, quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nudius tertius, fratres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta eruta, destructae domus, atque Ecclesiae a fundamentis eversae sunt. Quanti ad vesperum sani atque incolumes acturos se in crastinum aliquid putabant, et tamen nocte eadem repentina morte defuncda invisibilis judex venti tenuissimi spiritum movit, unius procellam nubis excitavit, et terram subruit, casura tot aedificiorum fundamenta concussit. Quid ergo judex iste facturus est, cum per semetipsum venerit, et in ultionem peccatorum ira ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uos durabile. ẽ. & sine mutatione. du¬
rabile ad aetĩtatẽ ñ est. Et ome qđ
apud me transire cernitur fixũ &
sine transitu tenetur: qͥa sine mutabi¬
litate manentes sententias exprimit
m̃s sermo qui transit. Ec ecce fr̃s
mei iam cernimꝰ : qđ audiebamꝰ No¬
uis cotidie & crebrescentibus malis:
mundus urgetur. Exilla plebe innu-¬
mera quanti remanseritis aspicitis.
& tam̃ adhuc cotidie flagella urgent.
repentini casus obprimunt : nouae
nos & inꝑiusae clades affligunt. Sic̃
enim in iuuentute iuget corpus: forte
& in colume man& pectus corosa cer-¬
uyc. plena st̃ brachia: in annis aut̃ seni-¬
libus statura curuatur. c eruix exsic¬
cata deponitur. frequentibus suspiriis
pectus urgetur: uirtus deficit. loquentis
uerba anhelitus int̾cidit. nam si & lan¬
guor desit. plerumq senibus ipsa sua
salus egritudo est: ita mundus in an-¬
nis prioribus uelut in uiuentute iuguit.
ad ꝓpagandam humani generis ꝓlem

Expanded text:
vos durabile est, sine immutatione duvos durabile est, sine immutatione durabile ad aeternitatem non est; et omne quod apud me transire cernitur, fixum et sine transitu tenetur, quia sine mutabilitate manentes sententias exprimit meus sermo qui transit. 5. Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis; et tamen adhuc quotidie flagella urgent repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, 1439 torosa cervix, plena sunt bronchia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercidit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem
Abbreviated transcription (Latin):
du arborum uicina aestas agnoscitur.
ita ex ruma mundi ꝓpe. eẽ. cognoscitur
regnum dĩ. Quib ꝓfecto ũbĩs ostenditur
quia fructus mundi ruina .ẽ. Adhoc enĩ
crescit ut cadat. ad hoc germinat. ut
quaequae germinauerit cladibus consir¬
mat. B ene aut̃ regnũ dĩ aestati cõpa.¬
ratur. qa tunc mẽroris nr̃i nubila tran-¬
seunt: & uitae dies aet̾̃ni solis claritate
fulgescunt. Quae om̃ã sub magna
certitudine confirmantur. cum̃ sub-¬
dico uob̃. qͥͥ non p̃teribit generatio
hȩc: donec omã fiant. Caelum & t̾ra
Itransibunt: uerba aut̃ mea non tran-¬
sient. Nichil enim in rerum corporaliũ
natura caelo & terra durabilius: & nichil
in rerũ natura tam uelocit̾ quam sermo
transit. U erba enim quousq in ꝑfecta
sunt: uerba ñ sunt. Cum uͦ ꝑfec ta
fuerint. omino iam ñ sunt: qͥa nec ꝑfici
nisi transeundo possunt. Ait gͦ. Celũ
& t̾ra transibunt: uerba aut̃ mea ñ ttan¬
sient. Ac si aꝑte dicat. Om̃e qđ apud

Expanded text:
tu arborum ventura aestas agnoscitur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei, quibus profecto verbis ostenditur, quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit ut cadat, ad hoc germinat ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt, quae omnia cum magna certitudine confirmantur, cum sedico vobis, quia non praeteribit generahaec, donec omnia fiant. Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Nihil enim in rerum corporalium natura coelo et terra durabilius, et nihil in rerum natura tam velociter quam sermo transit. Verba enim quousque imperfecta sunt, verba non sunt; cum vero perfecta fuerint, omnino jam non sunt, quia nec perfici nisi transeundo possunt. Ait ergo: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Ac si aperte dicat: Omne quod apud
Abbreviated transcription (Latin):
micus dĩ constituetur. Qui aut̃ appro¬
pinquante mundi fine non gaud&.
amicũ se illiꝰ. eẽ. testatur: atq ꝑ hoc im¬
micꝰ dĩ. ẽẽ. conuincitur. S ed absit hoc
a fideliũ cordibus: absit abhis qͥ &: eẽ.
aliã uitã ꝑ fidem credunt. & eam ꝑ
oꝑationem diligunt. E xmundi em̃
destructione lugere eorum. ẽ: qui radices
cordis in eiꝰ amore plantauer̃. Qui sequen¬
tẽ uitam ñ quaerunt: qui illam neq eẽ.
suspicantur. Nos autẽ qui caelestis pa-¬
triae gaudia aet̾ña cognouims. festina¬
re adea quantotius debemꝰ. Aptandũ nob̃
.ẽ. eitius ꝑgere. atq ad illam uitã uia bre-¬
urgetur: Quae nos tristitia. quȩ adũsi.¬
tas ñ angustat : Quid. ẽ. uita mortalis
nisi uiaꝰ Et quale sit fr̃s mei ꝑpendite.
in labore uiae lacescere. & tam̃ eandẽ uitã

Expanded text:
imicus Dei constituitur . Qui ergo approimicus Dei constituitur . Qui ergo appropinquante mundi fine non gaudet, amicum se illius esse testatur, atque per hoc inimicus Dei esse convincitur. Sed absit hoc a fidelium cordibus, absit ab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi enim destructione lugere eorum est qui radices cordis in ejus amore plantaverunt, qui sequentem vitam non quaerunt, qui illam neque esse suspicantur. Nos autem qui coelestis patriae gaudia aeterna cognovimus, festinare ad ea quantocius debemus. Optandum nobis est citius pergere, atque ad illam breviore via peurgetur? Quae nos tristitia, quae adversitas non angustat? Quid est vita mortalis, nisi via? Et quale sit, fratres mei, perpendite, in labore viae lassescere, et tandem eamdem viam
Abbreviated transcription (Latin):
consolationem ũba uertuntur. Nã sub-¬
ditur. his autẽ fieri incipientibus. res¬
quat redẽptio ur̃a. Ac si aꝑte ueritas
electos suos ammoneat dicens. Cũ pla.¬
gae mundi crebrescunt. cum terror
udicii uirtutib cõmotis ostenditur.
leuate capita. id est ex hilaritate᷑ corda.
qͥa dũ finitur mundus cui amici ñ estis.
ꝓpe fit redẽptio quã quaesistis. In
scriptura etenĩ sacra: sepe caput ꝓ
m̃te ponitur. Quia sic̃ capittꝰ m̃bra¬
reguntur: ita cogitationes m̃te dispo¬
nuntur. Leuare itaq ẽ. capita: m̃tes
nr̃as ad gaudia patriae caelestis erige-
re. Quĩ gͦ dm̃ diligunt. ex mundĩ
fine gaudere. atq hilarescere iubent᷑.
qͥa uĩdelicet. eum quẽ amant inueni¬
unt. dũ transit is quem ñ amauer̃.
Absit enĩ ut fidelis quisq qͥ dm̃ uidere
desiderat: de mundi ꝑcussionib luge¬
at. quẽ finiri eisdem suis ꝑcussionib
ñ ignorat. S criptum namq est. Qui¬

Expanded text:
consolationem verba vertuntur, nam subconsolationem verba vertuntur, nam subditur: His autem fieri incipientibus, resquat redemptio vestra. Ac si aperte Veritas electos suos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scrmente ponitur: quia sicut capite reguntur membra, ita cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita, est mentes nostras ad gaure. Qui ergo 1438 Deum diligunt ex mundi fine gaudere atque hilarescere jubentur, quia videlicet eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque qui Deum videre desiderat de mundi percussionibus lugeat, quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namque est: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ eas & timor sollicita in bono oꝑe.¬
& sollicitudo confirm&. pensantes
hoc: qđ redemptoris nr̃i uoce subiun-¬
gitur. Arescentib hominib p̃timore
& exspectatione: quae suꝑuenient unr¬
ũso orbi. N am uirtutes caelorũ. moue¬
buntur. Qͥd enĩ dñs uirtutes caeloꝵ.
nisi angłos. archangłos. thronos. domi¬
nationes pͥncipatꝰ & potestates appellatꝰ
Quae in aduentu districti uidicis. nr̃is
tẽ oculis insibilit̾ apparent. ut districtȩ
tunc anobis exigant. hoc qđ nos mͦ in¬
uisibilis conditor aequanimit̃ portat.
Ubi & subditur. Et tẽ uidebt̃ filii
hominis uenientẽ in nubib cũ potestate
magna & maiestite. Ac si aꝑte dice
retur. In potestite & maiestate uisuri
sunt. quẽ in humilitate positũ audire
noluer. Ut uirtutẽ eiꝰ tanto tc̃ districti¬
us sentiant: quanto nuñc ceruicẽ cordis
ad eiꝰ patientiã non inclinant. S ed qͥa
haec cont᷑ reprobos dicta st̃: mox ad elec

Expanded text:
semper eas et timor sollicitet, et in bono opersemper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient universo orbi. Nam virtutes coelorum movebuntur. Quid etenim Dominus virtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum potestate magna te et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum