comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
morte. quia conferat. mortem. u̾nde morbi¬
dus. da. dui .i. infirinus uel insanus. et
morbosus .sa. sum. plenus morbo. et assue¬
tus. nel quod sua. cormpcione. morbum.
intenit. unde porti. et capre. et huius moĩ
pende. aerem morbum. inferunt et utiũq
comparatur. uude. hec morositas. tatis. et

Expanded text:
quia conferat mortem; unde morbidus -a -um, infirmus vel insanus, et morbosus -a -um, plenus morbo et assuetus, vel quia sua corruptione morbum infert; unde porci et capre et huiusmodi pendo aerem morbum inferunt; et uterque comparatur; unde hec morbiditas et hec
Abbreviated transcription (Latin):
tes masterent. que ex nomine eirs. menia.
oppellata sunt ħ in solaria. dicuntur quia
patent. soli et inde molent. postea. consuetu¬
Dout memana domibus ad iacerent. unde
memanatus .ta.aum .i. qiemanis. ornatus

Expanded text:
tes insisterent, que ex nomine eius meniana appellata sunt: hec et solaria dicuntur quia patent soli; et inde inolevit postea consuetudo ut meniana domibus adicerent; unde menianatus -a -um, idest menianis ornatus
Abbreviated transcription (Latin):
fiatees mei. quia ista signa nõu facitis. iiii¬
mine. credictis. sed hec.uctiͣa in exordio. ecc̃e
fnuit ut enim ad fidem crescent. miraculu
fuerat mituenda quia et nos cum. arbusta
plantamus. tam. dui eis. aquam amdi¬
nius. q uousque ea initerra. conuenalius¬
se bideamus. quo nsq ea interra. conualius
se uideamus ac si semel. radicem. firerint.
migatio. cessabit huic. est et enim quod

Expanded text:
id quia ista signa non facimus, minime credimus? Sed haec necessaria in exordio Ecclesiae fuerunt. Ut enim ad fidem cresceret, miraculis fuerat nutrienda. Quia et nos cum arbusta plantamus, tandiu eis aquam fundimus, quousque ea in terra convaluisse videamus. At si se videamus. At si semel radicem fixerint, irrigatio cessabit. Hinc est etenim, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nulpiam. nascitim. hono .i. animal racio¬
uale et mortale. quamlibet mĩs in nsitate
sensibus gerat. formam corporis sen colo¬
reni sena motum. sen somim. seu. qualib
bi qualibet parte. qualibet qualitate nãn
ex illo. uuo protoplasto. originem ducere

Expanded text:
uspiam nascitur homo, id est animal rationale mortale, quamlibet nostris inusitatam sensibus gerat corporis formam seu colorem siue motum siue sonum sine qualibet ui, qualibet parte, qualibet qualitate naturam: ex illo uno protoplasto originem ducere
Abbreviated transcription (Latin):
mnuio. et uentio. ut duonuilia homines
duo uulia uiuilieres duounlia annnalia et
le. et sic constiuebatm. itulse homimumant t¬
modo mulle factum est. oiius. generis. et
plis. nunen. onde iuilia. contrahit. ab llo
quia funt. sim sugulare. ut composita.
a se construantir. intransitine. pro quolibet

Expanded text:
neutro, ut ‘duomilia homines’, ‘duomilia mulieres’, ‘duomilia animalia’. Et le et sic construebatur ‘mille hominum intermodo mille factum est omnis generis et pluralis numeri, unde milia contrahit ab eo, quia fuit suum singulare, ut composita a se construantur intransitive cum quolibet
Abbreviated transcription (Latin):
serameter. ubi sunt. Ce pedes. Item metami
dicitim legitimna prdnm. comicio. et smi he
metnum. quandõ dicitu nersus. quandoq
constat ex duobus iamois. Item iettum
diatur. quidquid mensura. siliabar. per¬

Expanded text:
itur ubi sunt VI pedes. Item metrum dicitur legitima pedum coniunctio et secundum hoc metrum quandoque dicitur versus, quandoque quod constat ex duobus iambis. Item metrum dicitur quicquid mensura sillabarum per
Abbreviated transcription (Latin):
in sinũ enus. uel dicitur. moile. a momo
qna moneat. cascitatem. mouet eutu
uidentes illam. esse marito copulatam
et amplius. non debere. ab alio tangi.
olum euuim uou solebant fem mollina insĩ
lis ꝯnibusdam. auixis et uariis. genuus
en mod um trrctire seppentis. pliq
et pͥmonile. omna. oruamenta iulier

Expanded text:
ius mittere; vel dicitur monile a moneo, quia moneat castitatem: monet enim videntes illam esse copulatam marito et amplius non debere ab alio tangi; olim enim non solebant ferre monilia nisi molis quibusdam aureis et variis gemmis in modum facture serpentis. Plerumque et per munile omnia o
Abbreviated transcription (Latin):
et sertantuumi. rxii anus. iuuen. causa
inide. tracta. est. quia in pricipis. deus. xxii.
opera feat. Nam prima die septeni opeta
plantania. Quarta. die. solem. lusrui et
stellas. Quinta die tra ꝑisces. et repti¬
ui diebus. ser. Et xxii. geueraao nẽs st̃
ab. adam.aisq a iacob. ex cuus sciencie. na

Expanded text:
t sextariorum XXII, cuius numeri causa inde tracta est, quia in principio Deus XXII opera fecit. Nam prima die VII opera feciplantaria; quarta die III: solem, lunam et stellas; quinta die tria: pisces et reptiin diebus VI, et XXII generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius semine na
Abbreviated transcription (Latin):
quedam mensura. uel. metron. grece. latine
dicitur. mensirra. Inde hec. metreca quedam
menana. Et est liquidorum. et licet et inua
et amphora. et quidqud. plus nel uuusͣ
capid iensura. sit unde dicet posset. metrate
tamen ideo hoc. specialiter. sibi hoc. nomeu as¬
sumpsit. quia sit mensura. perfecti. mueri.

Expanded text:
quedam mensura; vel metron grece, latine dicitur mensura, inde hec metreta, quedam mensura, et est liquidorum: et licet et urna et amphora et quicquid plus minusve capit mensura sit, unde et posset dici metreta, tamen ideo hec specialiter sibi hoc nomen assumpsit quia sit mensura perfecti numeri,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Etodica. a iuetodiis. quod est remed uli
ħ metodica metodice quedam species mediciẽ
que remedia sectatur et carnima oude
metodici. dicinitur hii qui nec. elementoꝵ
racioliem. obfuant. nec tempora. nec. etates
nec causas sed solas morborum substãcias

Expanded text:
 Et a methodus, quod est remedium, hec methodica -ce, quedam species medicine que remedia sectatur et curam, unde methodici dicuntur hii qui nec elementorum rationem observant, nec tempora, nec etates, nec causas, sed solas morborum substantias.
Abbreviated transcription (Latin):
sic. quasi. mere. edenda. quia tunc. purus
panis. datim de consuetudine. aiel. compo¬
nitur a meredies. et edendei. Inde merẽ¬
da quasi. post. merediem. edenda. Et inde
rendo . meradas. merendani. sumere. quasi
post merediem. edere. Et est gractum a
noua quo tempore romaii uocabantur.¬

Expanded text:
enda quasi mere edenda, quia purus panis tunc datur de consuetudine; vel componitur a meridies et edenda, inde merenda quasi post meridiem edenda; et inde rendo -as, merendam sumere, quasi post meridiem edere, et est tractum a nona, quo tempore Romani vocabantur
Abbreviated transcription (Latin):
in enstrua. sunt sũperstuus. sauguuus
muliers. dicta a crtuitu. inensis. uel
lime. quod solet. hoc prouenre. pro anmmm¬
ħ et muliebria. dicintim quia sola. mulier
amial menarale est cuius. cuoris.
scunt. grana si qui cãnes inde ederint in ra¬
biem. eftemtur. glutinumi. acuti. quod
menstinalis. et hoc. le. quod patitur men¬
stimim. uel pertinens. ad menstinum. et
menstiuo sũs. sa. suiiii. et menaruatus. ta.
tum .i. menstuus. pollutus uel uensia
paciens. Item a mensis. dicitur. mensumus

Expanded text:
us sanguis muliebris, dicta a circuitu mensis vel lune quo solet hoc evenire profluvium: hec muliebria dicuntur quia sola mulier animal menstruale est. Cuius cruoris scunt era; si qui canes inde ederint in rabiem efferuntur; glutinum asfalti, quod menstrualis -le, quod patitur menstruum vel pertinens ad menstruum, et menstruosus -a -um et menstruatus -a -um, menstruis pollutus vel menstrua pati
Abbreviated transcription (Latin):
sa pacuniti tunc. antem heemoth. huius
satellites. eciam cum peruersa infernt
mita fcĩm sunt. pensemus igitur ꝙ ent.
hum ane mentis alla temptãcio. quando
prius martu et corpus tormentis. subi¬
at et tamen. ante eius oculos. miracula
qui flagris. cuiciat sangnis signus coruscat

Expanded text:
sa patiuntur. Tunc autem Behemoth hujus satellites etiam cum adversa inferunt, mira facturi sunt. Pensemus ergo quae erit humanae mentis illa tentatio, quando pius martyr et corpus tormentis subjicit, et tamen ante ejus oculos miracula tqui flagris cruciat, signis coruscat
Abbreviated transcription (Latin):
sacio. eloqueo pro defectus ponitiu cariuis
quia duui in elistans. mõmentis decresat
de fectum ne mortalitatis. desigat
uel. tempore. cirimscupta. nel mensura
est quidquid. pondere. caꝑacitate. logitud ine
autem est corporis. aut temporis. corporis
nt hominum. lignorum. comunarum. et
sumlumi. longitudo. ut brenitas. temporis
ut horarum. dierum. annorum. ꝓprie an¬
tem menamei dicitur. qma ea meaau
aliquid. ut urua. amphora et a menstiua

Expanded text:
sacro eloquio pro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designatvel tempore circumscripta, vel mensura est quicquid pondere, capacitate, longitudine, autem corporis est aut temporis: corporis, ut hominum, lignorum, columnarum, et similium longitudo vel brevitas; temporis, ut horarum, dierum, annorum. Proprie autem mensura dicitur quia ea metiamur aliquid ut urna, amphora. Item nota
Abbreviated transcription (Latin):
aug oune mendacum. ideo. dicendiie
est esse ptiũ quia hoc debet honio dimi
qued animo. gent. siue illud aetan lit
que putetiu ẽt uon sit ueria. enim. ideo
suns. misti futa nonut. te per es hoi ndes
uoticia suas. agita scoree fesit uelterius

Expanded text:
 omne mendacium ideo dicendum est esse peccatum, quia hoc debet loqui homo quod animo gerit, sive illud verum sit, sive putetur et non sit. Verba enim ideo sunt instituta, non ut per ea homines notitiam suas cogita
Abbreviated transcription (Latin):
alius. qurore ter orientalis. unde menomꝰ
dite sunt in anes menonides hecartenatĩ
er egipto ad illium nolare. dicinitur. irpͣ
ineĩonis. sepulcum. Et inide eas alien¬
ses. mennonides. uocant quinto. autem.
anno ad ilium. ueniunt. et cum biduo cr¬
cuuolanemit. teccia die in emites. pugnã
incisim. se ongnibus et rostus dilaterant¬

Expanded text:
lius Aurore, rex orientalis; unde mennonidicte sunt mennonides; hee catervatim ex Egipto ad Ilium volare dicuntur iuxta Mennonis sepulcrum et inde eas Ilienses mennonides vocant; quinto autem anno ad Ilium veniunt et, cum biduo circumvolaverint, tertia die ineuntes pugnam vicissim se unguibus et rostris dilacerant
Abbreviated transcription (Latin):
Eudicus auanus. componitur. ami dico
toctoto. pauper. mandicus. quia mos. erat
antem dicitur mendicus. quasi. meuse dĩ¬
tis. cupidus aiel mendicus. quasi minus
degens. quia munis habet ande degat. echĩa¬

Expanded text:
s. Item manus componitur cum dico toto pauper, quasi mandicus, quia mos erat autem dicitur mendicus, idest mense divitis cupidus, vel mendicus quasi minus degens quia minus habet unde vitam degat, ethim
Abbreviated transcription (Latin):
habeat. Norem̃. in sinulitudinem. malorum
nel. dicitur. sic pmuca ligna. ex hac pro flu
lentus. suctus qm aloco amoiac p¬
Elopens.a melos. et poio. quod est aigi¬
cantus. nel. cautus. fictor

Expanded text:
habeat florem in similitudinem malorum, vel dicitur sic punica lingua: ex hac profluit lentus succus qui a loco ammoniacem a melos et poio, quod est fingcantus vel cantus fictor
Abbreviated transcription (Latin):
canda insi illa autiqui. hostis extreni¬
tas. dicitur cum. iunurinu. uas ꝓprimu
illum perditum. hominem. ingrediti qͥ
specialiter antexpũs nonunatur Quem
quia modo honoribe seculi. modo sauguis et ꝓ¬
digus. acte sanctatis in tunore potentie leua¬
n penuntitur recte uite duũica canda illus
sta. cetera in alium crescendo deserit ita timis
anterpũs muridi. gloriam. temporaliter
obtinens mensuras et hominum et honoĩs
iis. et signorum. potestate transcendi¬

Expanded text:
, nisi illa antiqui hostis extremitas dicitur? Cum nimirum vas proprium illum perditum hominem ingrediatur, qui specialiter Antichristus nuncupatur, quem quia modo honoribus saeculi, modo signis ex prodigiis fictae sanctitatis in timore potentiae elevare permittitur, recte voce Dominica cauda ista caetera in altum crescendo deserit, ita tunc Antichristus mundi gloriam temporaliter obtinens, mensuras hominum et honoris culmine, et signorum potestate transcend
Abbreviated transcription (Latin):
est et prodest. alian. ad enitandum. piailum
quod mlli. obest et ab hoc. prodest. ut ab.
nunundicia. coiporali. aliquem tueatiurnt
si uolenti. corrumpere. uiginem meuciatur
eam. esse conuigatam. In hiis auten ams

Expanded text:
est et prodest alicui ad evitandum periculum nulli obest et ad hoc prodest, ut ab immunditia corporali aliquem tueatur, ut si volenti corrumpere virginem, mentiatur quis eam esse coniugatam. In his autem tanto
Abbreviated transcription (Latin):
et hiñc manipulus. dicitur cocretaes eSueee¬
mampulos .i. facitulos stipule. uel. alicuus
herbe. sibi. pro signis faciebant aiel. mampulis
a manu. quia olim. bellum. manibus incipie¬
bant. Inuenitiz eciami. maupulus. per sẏnco

Expanded text:
Et hinc manipulus dicitur societas manipulos, idest fasciculos stipule vel alicuius herbe, sibi pro signis faciebant; vel manipulus a manu quia olim bellum manu incipiebant. Invenitur etiam maniplus, per sinco
Abbreviated transcription (Latin):
numi. mendacium.
mendaciu. est. falsa. signacio. nocis. aui
intencione. fallendi. ut ergo. mendaami
sit necce est ut flm proferatiu Et cu
intencio ue fallendi. hoc. enim inalum
est ꝓpriu mencientis. aliud. habere clai¬
sine non. Omins. igitur. qui loquitur. mell¬
dacum. mentitim quia loquitiu contra.

Expanded text:
quare. Mendacium August., falsa significatio vocis cum intentione fallendi; ut ergo mendacium sit, necesse est ut falsum proferatur et cum intentione fallendi. Hoc enim malum est proprium mentientis, aliud habere clausive non. Omnis ergo qui loquitur mendacium mentitur, quia loqui
Abbreviated transcription (Latin):
Elchisedech. interpretatur. rer iustus. rer.
qma imperant. salem. iustus. quia discemiens
sacramenta legis. et enangel. non pecu¬
dum. uictimas. sed oblaciouẽui. panus et ca¬
licis in sacuficium obtulit.
amel chisedech. quia melchisedech. sacerdoteru
dei. non hominem. finsse sed iurtutem. dei.
Elculum. melculi. dininu. paruum mel

Expanded text:
ELCHISEDECH interpretatur rex iustus: rex quia imperavit Salem, iustus quia discernens sacramenta legis et evangelii non pecudum victimas sed oblationem panis et calicis in sacrificium obtulit; Melchisedechiani quia Melchisedech sacerdotem Dei non hominem fuisse sed virtutem Dei esse EL
Abbreviated transcription (Latin):
moria. d̾matur. hic. et hec. memorialig¬
et hoc. le. quod est dignim. menioria.
nel. quod reduct. aliquid. ad memuoriam
uude hoc memorale. memoralis. quod daꝰ
uel. dicitur. uel. sit ut aliquid heatiur in

Expanded text:
morie, et hic et hec memorialis -le, quod est dignum memoria vel quod reducit aliquid ad memoriam, unde hoc memoriale, quod datur vel dicitur vel fit ut aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
cat. ¶ Medius. componitur. cum fidus. et
dicitur. mednssidius. adnerbium. nrandi.
i. permerturum. qui mediator est et adis.
interpres. deorimi. et homininu ut mediꝰ¬
fidius. componitur. a medius et fides. qrͣ
mediante. fĩde
dus. quasi melus. quia ex melle fit. sicut
calamitas. ꝓro cadamitas. Item et mulsũ
quasi mulsum. uel. a mulceo. sed mulsum
Ce aqua ciuida. nel. iniuo medus ex aqͣ cocts¬
inedulla. le. quia in medio. fit quod autẽ

Expanded text:
m. Item componitur cum fidus et dicitur mediusfidius, adverbium iurandi, idest per Mercurium, qui mediator est et fidus interpres deorum et hominum; vel mediusfidius componitur a medius et fides, quasi mediante fide, dus, quasi melus, quia ex melle fit, sicut calamitas pro cadamitas; idem et mulsum, quasi melsum, vel a mulceo: sed mulsum ex aqua cruda vel vino, medus ex aqua coctmedulla -le, quia in medio sit; quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
quoddam. auiual. sitarus. et dicitur sic qr¬
sit siuos petat et assidue melła. captet.
et dititur sic. a melon. quod es iotuudinu.
ꝯmia rotundiesnuo ineubro sit. Melo ccam.¬
oliu. dictus. est iuiliis et a iuelo. hicneloter
meiotis. et het. melota.te. quedaui uestis de pelle
illius. amnalis. facta. a collo. pendens usque ad
lumibos. qua monachi ntuntut. et iste. habitus¬
est nectessanus ꝓprie. ad opeus. exeracium. ea¬
dem. et pera. ut dicunt. uude. heb̾.xi. c̾ciuenint
in meloͥtis. et in pellibus caprens. quidam

Expanded text:
quoddam animal, scilicet taxus, et dicitur sic quia favos petat et assidue mella captet; vel dicitur sic a malon, quod est rotundum, quia rotundissimo membro sit; Melo etiam dictus est olim Nilus. Et a melota hec melotes -tis et hec melota -te, quedam vestis illius animalis facta, a collo pendens usque ad lumbos, qua monaci utuntur, et est iste habitus necessarius proprie ad operis exercitium: eadem et pera, ut dicunt; unde ‘circuierunt in melotis et in pellibus caprinis’. Item
Abbreviated transcription (Latin):
drĩa. non erat. nota. ominibus. Ideo. gra¬
matici. moderiores .cansa. drĩe. ad meroo.
pro dolere tacuerum. meteo. pro aquire
in presenti. et in omuib temporibus. que
sequntur. l̃aturam preserais. et mutane¬
runt allud. in nerbum. deponieus. et dederũt
in pretento. milla. erit concidencia. Raui
nieto pro dolere. caret pretento. et suplecio¬
ne pretenti. Non enmi. dicisnus mestus sũ
nomen. est et non partiapium. licet aigitur
merm. non sit. precentum. huius uerbi.
deponentis anereor. tamen. ad designandũ
quod suit pretentu allius. uerbi. quod.¬
senti. et in eius sequentibus. attribuendñ
antiquitati. Simibter. si niuematur.
gnaut passionem. sed. ad modum. accionis

Expanded text:
differentia non erat nota omnibus, ideo gramatici moderniores causa differentie ad mereo pro dolere tacuerunt mereo pro acquirere in presenti et in omnibus temporibus que sequuntur literaturam presentis et mutaverunt illud in verbum deponens et dederuntin preterito nulla erat concidentia. Nam mereo pro dolere carebat preterito et suppletione preteriti: non enim ibi dicitur mestus sum, nomen est et non participium. Licet ergo merui non sit preteritum huius verbi deponentis, mereor: tamen, ad designandum quod fuit preteritum illius verbi, quodsenti et in eius sequentibus, attribuendum est antiquitati; similiter si inveniatur mgnificant passionem, sed ad modum actionis.
Abbreviated transcription (Latin):
nentro comparatim adiectione. culus inuemo
formam et calorem. faba suiaca dicitut arbor
emui est magna fructum. ferens et comme¬
stibilem. et gustu dulcem. bude. et mella. dicta ẽ
de qua in laũde. sapiencie. dicitur et super mel¬

Expanded text:
neutro comparatiui adiectione culus inuenio formam et colorem faba siriaca dicitur: arbor enim est magnum fructum ferens commestibilem, gustu dulcem, unde et mella dicta est, de qua in Laude sapientie dicitur ‘et super mel
Abbreviated transcription (Latin):
sus media. lauea fint inuenta. in enis. edia¬
cacione et fuit. fañ medio lamini. agalsisͤ otĩ
illuc uemientib expulsis. indigens. unde hic¬
mia. ium. quod est inter medium. et ertre
terresties. uel inter aerios. et celestes. mediori¬
mi. sunt onde. plautus. in cistellaria. atque ita

Expanded text:
sus medio lanea fuit ibi inventa in eius edificatione, et fuit factum Mediolanum a Gallis olim illuc venientibus expulsis indigenis; und-a -um, quod est inter medium et extremuterrestres, vel inter aereos et celestes, medioximi sunt; unde Plautus in Cistellaria ‘ita
Abbreviated transcription (Latin):
et dicitur. l postheptimienens. alia spes
cesure qua produatur. sillaba uatura liter
brenis. postheptimenenm .i. in prmapio
quirti pedis. scit per heptimementi in pns¬
recolere morare. et est deffectiuuin u puti.¬
et formatur a pñti uisi quod in futuro.
iuparatim. iuuenitur memento et nemẽ¬
tote. sed pretentum. et que formatur a
et ounnia preterita imꝑerfectã. et omina
futura. preter futinum. subiunctim. forma¬
cionem uero et litteraturam preteriti.
sequinitur. omnia pretenta. perfecta et
plusquamperfecta. et futura subimictim.¬
in senłu pretentip lusquamperfecti. qñq
in seusu pretentumperfecti. bnde menu
quandor uuenitur. copulatum. cum ꝑñti
ut memineram. cum pretento nupecfecto
Et similiter. contingit. in tribus alus u̾bis
defectus uude uersus. bis duo sunt o di
sum presentis preteriti ꝙ. Que forman

Expanded text:
et dicitur postheptimemeris, alia species cesure, qua producitur sillaba naturaliter brevis post heptimemerim, idest in principio quinti pedis, sicut per heptimemerim in princrecolere, memorare, et est defectivum in preseet formatis a presenti, nisi quod in futuro imperativi invenitur memento et mementote, sed preteritum, et que formantur a , omnia preterita imperfecta et omnia futura preter futurum subiunctivi; item formationem et litteraturam preteriti sequuntur omnia preterita perfecta et plusquamperfecta et futurum subiunctiusquamperfecti, quandoque in sensu preteriti imperfecti; unde memini quandoque invenitur copulatum cum presenti et memineram cum preterito imperfecto, et similiter contingit in tribus aliis verbis defectivis. Unde quidam ‘bis duo sunt: odi, dum presentis preteritique’.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. dicit. Quid est omis. homo. mendar
omnus. homo. infirtis. onis. homo iui¬
ser. et impotens. qui nec se. nec. alium. sal¬
uare posat. sic. dicitur. fallar. erq equus. ad
salutem. non quod eqnus. aliquem. falłat
sed quia id. se ipm̃. falłit. qui n fortitudiue
eius conadit.sit omnis hommr homo.
diciti. inendar.. fragilis et mutabilis. a

Expanded text:
ax. Quid est, Omnis homo mendax? Omnis homo infirmus, omnis homo miser et impotens, qui nec se, nec alium possit salvare. Sicut dicitur: Fallax equus ad salutem , non quod equus aliquem fallat, sed quia is seipsum fallit, qui in fortitudine ejus confidit: sic omnis homo dicitur me
Abbreviated transcription (Latin):
genus leguminis. dicta. sit. qma a medis est¬
timslatã. ingreciam tempore. quo eam xetses
rex persariũ. inuasit .h. senel. seritur et dece̾
annis penuauet uel. tribus. et quater. uel. sexies
per anmumi. potest recidi. et hec. hecba. habuudat¬
ni iut nenecia et est tuum. foliorum. et semper
irescit quidam dicunt ꝙ fit illud. legumme
quod nulgo. dictur trisicum. Item medica ẽ
quedam arbor pͥm̃ asportata. a medis. unde
pleue est ponius partii. matius partim. acõ
parit ad huc. inflore positis. quod aualiis. arborib
uarum est. et dicunt ꝙ re uera. ħ arbor est citius

Expanded text:
genus leguminis, dicta sic quia a Medis translata est in Greciam tempore quo eam Xerses rex Persarum invasit. Hec semel seritur et decem annis permanet et ter vel quater vel sexies per annum potest recidi, et hec herba abundat in Venetia et est trium foliorum et semper virescit. Quidam dicunt quod sit illud legumen quod vulgo dicitur sargina quedam arbor primum asportata a Medis unde plena est pomis partim maturis, partim acerbis, partim adhuc in flore positis, quod in aliis arboribus rarum est, et dicunt quod re vera hec arbor est citrus,
Abbreviated transcription (Latin):
i̾tus iet quasi. ad manum. po situs. et prompt᷑
Nam manifeaus exponi. solet et non abscon¬
di. uude etiam. dicitar maindestus. quasi. mauẽs
unde mamfecte. stius. sune. aduerbium. et
maiifesto. stas. unde manifestarius. ria. na

Expanded text:
rtus et quasi in manu positus et promptus: nam festus exponi solet et non abscondi, unde et dicitur manifestus quasi manens unde manifeste -ius -me adverbium, et manifesto -as, unde manifestarius -a -um,
Abbreviated transcription (Latin):
nitus̾. quisq per rõm horo. per secuiaciu
mortificacionis sue uitulus per fortitudier
seturitatis leo per contemplacionem. uero
efficunt oquila rete pet ħ saucta. apunalia
signari unusquisq perfectus pot̃. ¶ It

Expanded text:
tus quisque per rationem homo, per sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem securitas leo, per contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus potest. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. hic meandrus.dri. uel meã¬
der dei .i. fleruositas cuiull. aunis
quod eciam generalitet. quandor pro qualib
las. agitas. quieta corda. Et inde eciam diatu
hic. meander. nel meaudrus. quidam. auuis.
asie fleruosus. sic dictus. quia sit. aeruo sus. sa.¬
et iumquam. curat. iectus.¬

Expanded text:
t hic meandrus -ri vel meander -ri, idest flexuositas cuiuslibet amnis, quod etiam generaliter quandoque pro qualibet s agitas quieta corda’; et inde etiam dicitur hic Meander vel Meandrus quidam amnis Asie flexuosus, sic dictus quia sit flexuosus et numquam rectus
Abbreviated transcription (Latin):
uñde hec. lucifuga. ge. dicitur quedam. auis
que semper. po tugit᷑ aspectũ diei. et corr̃ ai.
lucina . ne. dea partus. uel. uermo. nel pabas.
uel. diana. nel latona. et dicitur lutina. quĩa
nascetibus ꝓrebat. lucem. uel. quia presuit
in bice. nascentibus et eos recpit et fonet¬
dicitmr. hec. luna. et producit. lucina pemult̾

Expanded text:
nde hec lucifuga -ge, quedam avis que semper fugit aspectum diei, et hic et hec Lucina -e, dea partus, scilicet Iuno vel Pallas vel Diana vel Latona, et dicitur Lucina quia nascentibus prebeat lucem vel presit in lucem nascentibus et eos recipit et fovedicitur hec luna, quasi lucina
Abbreviated transcription (Latin):
scis. Et nota q. ẜm. predictam. signficacionẽ
maturare ponitur. pro discedere. ami tumc¬
quillitate et quiete ut ille maturatur hc
qnasi ami matuitate et tranquillitate et le¬
uitate facit. hoc. unde uirgilius. Maturate sugã
utiumq ħ dici te regi quasi cum transquillitate

Expanded text:
-is; et nota quod secundum predictam significationem maturare ponitur pro discedere cum tranquillitate et quiete, ut ‘ille maturat hoc’, quasi ‘cum maturitate et tranquillitate et lenitudine facit hoc’; unde Virgilius ‘maturate fugam vestroque hoc dicite regi’, quasi ‘cum tranquillitate
Abbreviated transcription (Latin):
ũbo dicitur et racione subfignus. ocalis ostendi¬
tur nel. dicitur. doctunalis. quia cuta posteno¬
ra. consiscit. quia ibi. sit. doctuna. de corporibus
per ea que cuta. corpora. sunt matenlatica
dat inincium. phisica pronectum. theologia
consuminat imperfectum.

Expanded text:
enditur; vel dicitur doctrinalis quia circa posteriora consistit, quia ibi fit doctrina de corporibus per ea que circa corpora sunt; unde mathematica dat initium, phisica provectum, theologia consummat imperfectum.
Abbreviated transcription (Latin):
constat et matio. as .i. matenam. constiuere
guanda. positus. unde et illud aiocabulum.
dicitur materialiter. positum ꝙ ponitim ad
desiguandam. matenam. suam .i. se ip̃m uel
qualitatem. si ip̃ĩns Item. a matena dr̃¬

Expanded text:
constat, et materio -as, idest materia construere,designanda positus; unde et illud vocabulum dicitur materialiter positum quod ponitur ad significandam materiam suam, idest se ipsum vel qualitatem sui ipsius. Mate
Abbreviated transcription (Latin):
Matusaleui intecpretatur mortuus ess. Eur¬
dens ethi est nominus. quidam enim. cum pr̃e
traulatum. suisse et dilumum. preterisse. pu¬
tonenuit. Et ob hoc. signantu transtitur
mortuus. et ut ostenderetur eum nori uissit¬
se pos dilimiui. sed meddeui catadisiuo siuc¬
se defunitum. Soli. enini. ato homimes in

Expanded text:
MATUSSALAM interpretatur mortuus est. Evidens ethimologia nominis: quidam enim cum patre eum translatum fuisse et diluvium preterisse putaverunt; ob hoc signanter transfertur mortuus est, ut ostenderetur eum non vixisse post diluvium sed in eodem cataclismo fuisse defunctum. Soli enim octo homines in
Abbreviated transcription (Latin):
Quociens. enii captus. componitur. uel
nugitur. cum dictione. designante mem¬
brum. semper. designat. carenciaui illius
membri ut menceps. mente. captu
Ouoples oculoceps. captus. oculis
marime. illa que solet esse inlibris. nũ¬
dum. emendatis. sed mendum in aliis. re¬
bus. Sod ponitur. quandoq. pro menda¬

Expanded text:
Quotiens enim captus componitur vel iungitur cum dictione designante membrum, semper designat carentiam illius membri, ut menceps captus mente, oculoceps captus oculismaxime illa que solet esse in libris nondum emendatis, sed mendacium in aliis rebus: sed ponitur quandoque pro menda
Abbreviated transcription (Latin):
quia manus. tegat. tantum. Ett enim. bre¬
nis aurictus onde et dicituꝵ mantus quasi
mani tegens et est ethia.¬
¶amm. aduerbium. aduirantis. apud g̾cos
uel. hebreos. quasi. quod signum. est. hoc

Expanded text:
quia manus tegat tantum: est enim brevis amictus; unde et dicitur mantus quasi manus tegens, et est ethimanu, adverbium admirantis apud Grecos vel Hebreos, quasi ‘quod signum est hoc?’,
Abbreviated transcription (Latin):
gendo ã marito quatuor expectatũ solent¬
li uirtus. genus pulcitudo. sapiencia. Ex
hiis sapͣ potencior. est ad amaris. affeccum
quam pulcitudo. querantur Nunc. autem
ille quenintur. quas diuicie. ant forma non
quas. probitas. uel. mos. commuendat. Item
tribus. cansis. ducitur.uxor. cansa prolis
causa adintorii. cã intiuencie. de prima cã
dicitur. in genesi. Crescite et mułtiplicami

Expanded text:
gendo marito quatuor exspectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapientia. Ex his sapientia potentior est. Ad amoris effectum quam pulcritudo querantur, nunc autem ille queruntur quas divitie aut forma non quas probitas morum commendat. Item tribus de causis ducitur uxor: causa prolis, causa adiutorii, causa incontinentie. De prima causa dicitur in Genesi ‘et crescite et multiplicami
Abbreviated transcription (Latin):
ediaratus .ta. tum .i. in medio statututus
ed artatus et est. compositum a medius et
git et uter aliquos. est medius. ut eos con¬
uiugat et pacificet. unde iħ̾s xpũs dicitur
mediator dei. et homuinu. quia inter deum.
honimes ad deum. perduceret. ¶ Et scias ꝙ

Expanded text:
ediarcitus -a -um, in medio statutus et artatus, et est compositum a medius etgit et inter aliquos est medius ut eos coniungat et pacificet; unde Iesus Christus dicitur mediator Dei et hominum quia inter Deum homines ad Deum perduceret, unde et illum
Abbreviated transcription (Latin):
Congregetur in quid aqua dictum est. et
congregata est. et frequenter. diatur ꝯgregetꝰ
post et nõ ꝯgregat᷑. Non mediocus pudor
est imperio dei insensibłia. elementa. parere
et homines non obedire quibus sensus ab

Expanded text:
Congregetur aqua dictum est, et congregata est; et frequenter dicitur, Congregetur populus, et non congregatur. Non mediocris pudor est imperio Dei insensibilia elementa parere, et homines non obedire, quibus sensus ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie uesiqua. que cta podicem marium.
er in nuo fucatu ex usu a gendi opus soddin¬
ticum. solet enctare. undẽ mirenalis. si podi¬
ce lemi scinduntur tumde medico ridente
marisce. Dicitur tamen. quandoq marisca

Expanded text:
est vescica que circa podicem marium ex nimio frictu et usu agendi opus sodomiticum solet eructare; unde Iuvenalis ‘sed podice levi scinduntur tumide medico ridente marisce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducta .i. aurora. nel dea que preest illi hore
que preest inter noiteni et diem. et inde. matu¬
tuis .na . mini. et hoc matutiuum. tam pro
ipõ officio. quam pro ip̃a. hora in qua canitur
uel pulsatm sed ꝑ luraliter. hii anatutum. tuior

Expanded text:
idest aurora, vel dea que preest illi hore que est inter noctem et diem; unde matutinus -a -um, et hoc matutinum, tam pro ipso officio quam pro hora in qua canitur vel pulsatur; sed pluraliter hii matutini -orum,
Abbreviated transcription (Latin):
na. geueracione. opit. une pro homanem ma¬
theus. quia .a. clãmore indeserto. recte. per
leonem̃. marcus. quia a sacrificio. recte. per
uolat. et mreuetsatis. oculis. solis andios.
intuetiu sic. iste. ceteris. ascendit. Qui diceus
In principio erat uerbum. et uerbum etat

Expanded text:
na generatione coepit, recte per hominem Matthaeus; quia a clamore in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus, bene per volat et reverberatis occulis solis radios intuetur, sic iste altius ascendit dicendo: In principio erat verbum, et sic dum in
Abbreviated transcription (Latin):
arte demeisa statim. resiliunt et quanuus
nehementer illisa statim exacummtur. hec
marum. quam inde maiganitam. aiunt
nocatam. quod n conchilus mauis ħ genus
lapidis uematur. Inest enm incaruie̾. con¬

Expanded text:
arte demersa, statim resiliunt; et quamvis vehementer illisa, confestim excutiuntur; sed gemmarum, quam inde margaritam aiunt vocatam, quod in conchulis maris hoc genus lapidum inveniatur. Inest enim in carne co
Abbreviated transcription (Latin):
qualis. de celo. cecidit. filiis. istł. et dicitur. a¬
siue. labore. omne delectamentum. nise hñtẽ
et omnis. saporis suanitatem sub stauciam
enim tuam. et dulcedineni. tuam. quam.
in filios. habes. ostendebas. et deseruiens

Expanded text:
qualis de celo cecidit filiis Israel, et dicitur sine labore, omne delectamentum in se habentem, et omnis saporis suavitatem. Substantia enim tua dulcedinem tuam, quam in filios habes ostendebat; et deserviens
Abbreviated transcription (Latin):
eciam. manors. matenale opimentum quaa
mas uel quasi. mars. Signum. enimi mari¬
tatis. dignitatis. et ptãtis. est caput in quo
est capũt eniu nuliens. uir est unde et suꝑ
caput mulieris. est ideui. et stola dicitur.

Expanded text:
etiam matronale operimentum, quasi mas vel quasi Mars, signum maritalis dignitatis et potestatis est in quo est: caput enim mulieris vir est, unde et super caput mulieris est; idem et stola dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
q. meare. quasi. quia sempet est in motu.
Et ẜm hoc mare potest dici aquari. gene¬
ralis. collcĩo omius enim aquarm. congre¬
gacio sine. salsa sit sue dulcis. abusine dicitur
dicitim. cuius aque. amare. sunt et diciti
sic. quasi amare ab amaritudine. nel. a i eo
meas. quia precipue super omnes. alias.¬
aquan aquas est in motu. Pdem dicitur equo
pelagus. fretum. pontus. oteanus ab ysfus

Expanded text:
, quasi meare, quia semper est in motu, et secundum hoc mare potest dici aquarum generalis collectio: omnis enim aquarum congregatio, sive salse sint sive dulces, abusive dicitur dicitur cuius aque amare sunt, et dicitur sic quasi amare ab amaritudine, vel a meo -as quia precipue super omnes alias aquas est in motu. Idem dicitur equor, pelagus, fretum, pontus, oceanus, abissus
Abbreviated transcription (Latin):
cio. unde hec. mante. mantes. illud. idem .s.
dimnacio. quasi. insio. positornui .a. premsoꝵ
a deo. et huic. filia. tiresie. dicta. est. mautos.
quasi. diumatur uel mantos. dicta est tam
diuinacio. quam alia tiresie a manes et
tneor quia. manes. tueatur.

Expanded text:
tio; unde hec mantice -es, illud idem, scilicet divinatio, quasi visio positorum, idest previsorum a Deo; et hinc filia Tiresie dicta est Mantos, quasi divinatrix. Vel mantos dicta est, tam divinatio quam filia Tiresie, a manes et tueor, quia manes tueatur.
Abbreviated transcription (Latin):
antiquitus enim. quotens. maminuttebant
eos alapa percussos. iniumnagebant ad
modum. monachorum. et liberos. conarma¬
iis manus. in. quia totus. torporis apa. sit
uimius. ipã enini cibum. ori ministrat. et
facit et dispensat. omina dat et accipit.

Expanded text:
Antiquitus enim quotiens manumittebant eos, alapa percussos circumagebant ad modum monachorum et liberos confirmaus -nui, quia totius corporis ipsa sit munus: ipsa enim cibum ori ministrat, facit et dispensat omnia, dat et accipt.
Abbreviated transcription (Latin):
Dango. maniis componitur cum. ago. et dr̃
hic. mango. mangonis .i. mercator et ꝓprie uen¬
ditor. equorum. quia manu. agat equos et eciã
quilib mercator. pot dici maugo quia res suas
uel. dictur. a maĩ. ꝙ est diuinare. quod est¬
alii. efficimitur. leti alii. tristes. alii. sutiosi.
Mania eciam. dicitur. quedam. furia infemal.¬

Expanded text:
Item manus componitur cum ago et dicitur hic mango -nis, idest mercator et proprie venditor equorum, quia manu agat equos, et etiam quilibet mercator potest dici mango quia res suas vel dicitur a manin quod est divinare: healii efficiuntur leti, alii tristes, alii furiosi. Mania etiam dicitur quedam furia infernal
Abbreviated transcription (Latin):
cr̾citum. in expedicione. es portat. aquam ad
opus exercitus. in castus.¬
dum. qui latis incedit passibus. ad modu
lixe.nel. lixabidus. similis. lixanti. et tunc
derinati: a lixo. lixas

Expanded text:
rcitum in expeditionibus et portat aquam ad opus exercitus in cast-um, qui latis incedit passibus ad modum lixe, vel lixabundus similis lixanti, et tunc derivatur a lixo -as
Abbreviated transcription (Latin):
ami. facio. et dicitur. ludificor. cirrs .i. ludendo.
dendere. et modeste. Et modeae. et est depouens
ginem. sed antiqm. dicebaut ludifico. cas. in
put et faciem ne cognoscerentur. quia sole.
embescere qui luꝑanar intranit.

Expanded text:
um facio et dicitur ludificor -aris, idest ludendo deridere, idest modeste, et est deponens;ginem’; sed antiqui dicebant ludifico -as in put et faciem ne cognoscerentur, quia solet erubescere qui lupanar intravit.
Abbreviated transcription (Latin):
hec. mampularis. et hoc. mampulare. et
pertiuens. uel. de mampulo. exũs ait maii¬
pulares milites. qui sunt. de mampulo
mampulares. eciam dicinius. eos. qui signa
ante. regeni. deportant et componitur com

Expanded text:
 et hec manipularis -re et pertinens vel de manipulo existens, ut manipulares milites, qui sunt de manipulo; manipulares eos etiam dicimus qui signa ante regem deportant. Et componitur com
Abbreviated transcription (Latin):
nel. auclla .q. astige. manãs. Item mastigia
ante sed ponitur. quandor pro flagello. unde
mastigio. as. mastigiam. ligare. ubare.¬
est. et ut dicitur. lentũci arbors. gutta. unde bͤ
mastiana.ne. quedam. uestis qma colorem

Expanded text:
stigia ante, sed ponitur quandoque pro flagello; unde mastigio -as, mastigia ligare vel verest et, ut dicunt, lentisci arboris gutta est; unde hec masticina, quedam vestis quia colorem
Abbreviated transcription (Latin):
cum. ad martem. pertineus. nel bellico¬
mensis. sic. dictus. pp̾ marcem. romane
gentis. auctorem. fuit enm pr̾ romuli.
et ideo. iomulus in honorem. prĩs pri
a marte qua in es est festum. marcis
et ei. consectus est mensis alle. ꝯma-
eo tempore. muicta. anmaucia ad mar¬
cem. agantur concibendi. no liuitate
et idem̃. dicitum mensis nouorum. qma
martus marat iiiim. ani. et nil

Expanded text:
-um, ad Martem pertinens vel bellicomensis sic dictus propter Martem Romane gentis auctorem: fuit enim pater Romuli et ideo Romulus in honorem patris prima Marte quia in eo est festum Martis et ei consecratus est mensis ille, quia eo tempore cuncta animantia ad Martem agantur concubandi voluntate, et idem dicitur mensis novorum quia Martius olim erat initium anni; et hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Manasses hebayce. dicitim. obliuio. unde dcũs
est mauasses. quasi oblunosus quia pr̾ eius
capio et dicitur. hic manceps. mancipis .i.¬
ẜuus et dicitur manceps quasi mam cap¬
tus quia maxime ilsi hoc nomine censebant
qui in bello. capiebantur. et in ẜntutem redi
in eodeu seusu. sed modo ampliata eit ap¬
pellallacio pellacio huiꝰ nomtis manceps
nel mancipium. ut dicatur filius. nel.filia
uidentur. mancipia. esse quando. capi nel doma¬

Expanded text:
MANASSES ebrayce dicitur oblivio, unde dictus est Manasses, quasi obliviosus, quia pater eius capio et dicitur hic manceps -is, idest servus, et dicitur manceps quasi manu captus, quia maxime illi hoc nomine censebantur qui in bello capiebantur et in servitutem rediminutivum; sed modo ampliata est appellatio istius nominis, manceps vel mancipium, ut dicatur filius vel filia videntur mancipia esse quando capi vel doma
Abbreviated transcription (Latin):
ħ martinum .iii. cuciatus martues uel locui
nel templum martuis quia in memoria.
martins sit constuictum. uel. quia sepulcra
ibu sunt. sanctornui mnartirum. Et hinc
martỹno martinas. et martirizo. u as
unum in mente. aᵈ in mente. simul. in
actione. Ita martires esse possimus enam¬
si nuillo feno ꝑtinencium. tincidemur
mori quippe a persequente martirium.
in apto opere est feire. ergo. contumelias
odientem diligere. martinum. est in octul¬
ta. cogitacione. zebedei. silii .i. iacobus. et
iohes non uterq. per martirum. ocubuit. et
tamen. quod uterque calicem. biberet.
suscepit in corpore. seruant in mentem
et nos. eigo. hoc exemplo. siue ferro. mł¬

Expanded text:
 martirium, cruciatus martiris, vel locus vel templum martiris, quia in memoriam martiris sit constructum, vel quia sepulcra ibi sint sanctorum martirum; et hinc martirio -as et martirizo -as, unum in mente, aliud in mente simul et actione. Esse itaque martyres possumus, etiamsi nullo ferro percutientium trucidemur. Mors quippe a persequente, martyrium in aperto opere est: ferre vero contumelias, odientem diligere, martyrium est in occulte. Et Zebedaei filii, id est Jacobus et Joannes, non uterque per martyrium occubuit, et tamen quod uterque calicem biberet aususcepit in corpore servavit in mente. Et nos ergo hoc exemplo sine ferro
Abbreviated transcription (Latin):
dicit auagi.olimi. stellarum interpretes dice
Quins artis. saencia. usq ad enuangelium.
er in de natinitatem. alicius. de ceco interpre¬
taretur Postea magi. eciam dicti. sunt qui
nilgo in cantatores et maleac. ob facinorum
magnitud mem mincupantur. hi elementa
concuciut. mentes aurbant. homimis et sine
illo neneni. hanstu molencia. tcñ cariumis¬
ꝙ orientales solent preualere i aite magi¬
ca bude quandor ommes orientales. dicintur
magi. et dunditim. ars magica in prestignĩ¬

Expanded text:
14 MAGI olim stellarum interpretes dicebcuius artis scientia usque ad evangelium exinde nativitatem alicuius de celo interpretaretur; postea etiam magi dicti sunt qui vulgo incantatores et malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur: hii et elementa concutiunt, mentes turbant hominum et sine ullo veneni haustu violentia tantum carmi orientales solent prevalere in arte magica, unde et quandoque omnes orientales dicuntur magi. Et dividitur ars magica in prestigi
Abbreviated transcription (Latin):
lucubrum.bria. modicum. lumen. uel. mõdicꝰ
ignis. qui solet. ex stupa. et cera. sien. Sed
liam. in ucte nocte uigilare. Item lucubrare
l parum. lucere. uude lncubracio. ons. et hinc
sirate. qus. ssime. aduerbium. Item. a lucubis

Expanded text:
lucubrum, idest modicum lumen vel modicus ignis qui solet ex stupa et cera fieri, sed rnam in nocte vigilare; item lucubrare est parum lucere; unde lucubratio et hinc brate -tius -sime
Abbreviated transcription (Latin):
logicus.ca. cumi .i. sinocinalis uel. racionalis
ynde hec. logica dicitur sinum quasi ẜmocina¬
lis. quia conłiait in ẜmomibus. et excellenter
medicine .i. racionalis. uude logici. dicuntur
quidam media. qui discussis. etatum.regio¬
num nel egretudinum qualitatibus actis
airam iacionabiliter. scrutantur. et a logica
ẜm qualibet eius significacionem. hic. et hec
logicalis. et. hoc. le. unde localiter. aduecbimi.¬

Expanded text:
logicus -a -um, idest sermocinalis vel rationalis; unde hec logica dicitur trivium quasi sermocinalis, quia consistit in sermonibus; et excellenter medicine, idest rationalis, unde logici dicuntur quidam medici qui, discussis etatum, regionum vel egritudinum qualitatibus, artis curam rationabiliter scrutantur. Et a logica secundum quamlibet eius significationem hic et hec logicalis -e, unde logicaliter adverbi
Abbreviated transcription (Latin):
ponu. sumilis prune poponi. odore. et sapo
lencia. in magnitudiue mali. maciam et
eam eciam. latini. nocant malum terte.
Ianc poete auroporeos appellant. quia
hanc radicem. formam homius snulantẽ
antro pos enim. grece. latine. homo dicitur
cuins. corter.omo. mixtus ad bibendum. da¬
tur.illis quorum. corpus p̃p catam secandũ
est ut soporati. dolorem senciant huius spẽs
due sunt seminina folus lactuce sumlibus
mala generans in similitudnen primor.¬

Expanded text:
pomi simile parve peponi odore et sapolentia in magnitudine mali matiani; unde et eam Latini vocant malum terre. Hanc poete antropomoreos appellant quia habeat radicem formam hominis similantem: antropos enim grece homo dicitur. Cuius cortex vino mixtus ad bibendum datur illis quorum corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant. Huius species due sunt: femina, foliis lactuce similibus mala generans in similitudine prunor
Abbreviated transcription (Latin):
credibiles aenim mutaciones.uideretur fieri.
ut terre cumulus oideatut. castium. lapillus
talentum seges cors. militum galeata. Ma¬
leficiui autem. cum geueraliter. posset dia
quolib malestum ħ specialiter. ulud dr̃¬

Expanded text:
mutationes videntur fieri, ut terre cumulus videatur castrum, lapillus talentum, seges coors militum galeata; maleficium cum generaliter posset dici quodlibet malefactum, hic specialiter illud d
Abbreviated transcription (Latin):
onne quod iugenio. paratim ut manualis
balista. et sinulia et ꝓprie illa que ad pugnã
parantur. licet et quelibet. artificiossi. compo¬
sicio. nel. constrnctio. dicatur. quandoque
machins. ius. et sunt machiues. iustiumẽ¬
ta. edificionim. dicta. sic. a machinis. quibus.

Expanded text:
omne quod ingenio paratur, ut muralis balista et similia, et proprie illa que ad pugnam parantur, licet et quelibet artificiosa compositio vel constructio dicatur quandoque machinis -nis, et sunt machines instrumenta edificiorum, dicta sic a machinis quibus
Abbreviated transcription (Latin):
alo granatum. maliui. componitur. cum
grannu. nel granatum. et dicitur hic malogra¬
natus. ti quedam atbor cuius stuctus. dicitur.
hoc malogranatum .ti. quia habeat quedan
grana interius. idem et malui. ꝑuuucum.

Expanded text:
levantur. Malum componitur cum granum vel granatum et dicitur hec malogranatus -ti, quedam arbor cuius fructus dicitur hoc malogranatum quia habeat quedam grana interius: idem et malum punicum;
Abbreviated transcription (Latin):
compouitur anibios ꝙ est uia. Et inde dcũs¬
est macrobius. quasi longua ma ut pote de celo
tarum. et motus. eormudem. usq ad terram.
deductus. Macrobi. eciam dicti. sunt. quidam in
uidia duodecim. pedu. staturam habentes.

Expanded text:
componitur cum bios, quod est via, et inde dictusest Macrobius, quasi longa via, utpote de celo tarum et motus eorundem usque ad terram deducitur. Macrobii etiam dicuntur quidam in India decem pedum stat
Abbreviated transcription (Latin):
h̾ pleuluniui. tempus. quando luua est
plena. hoc. nomiluniumu. itempus. quando
lima. est uona .i. cum. incipit. illiunan.
asole. ¶ Et nota. ꝙ linia corpus est obscũ¬
ꝙ luna. est quadra gesima. octaua pars. solis.

Expanded text:
hoc plenilunium, tempus quando luna est plena; hoc novilunium, tempus quando luna est nova, idest cum incipit illuminari a sole; et nota quod luna corpus est obscuquod luna est quadragesima VIII pars solis;
Abbreviated transcription (Latin):
est rotdum. qui rotunda. est. uel. mala. quãsi
mola. a molo mouis. nel. a mando. mandis
et est mala superior mandibula uero in fenor
ꝓprie male. sunt aut emẽntes. partes sub ocu¬
lis sic dicte ꝓp̃ rotnuditatem Item ⁊ malon.¬
hic. malus mali. quedam. artor. quia fauctus.
enis. oim pomorum. sit rotandissimus. onde
et illa sunt. uera. mala. que uehementer totũ¬
da sunt unde hoc malimu fructus illius. arbo
in suminitate habet instar mali. nel malus

Expanded text:
est maxilla, quia rotunda est, vel mala, quasi mola, a molo -is, vel a mando -is; et est mala superior, mandibula vero inferior; et proprie male sunt eminentes partes sub oculis sic dicte propter rotunditatem, ut hec malus -li, quedam arbor, quia fructus eius omnium pomorum sit rotundissimus, unde et illa sunt vera mala que vehementer rotunda sunt; unde hoc malum, fructus illius arboriin summitate habet instar mali; vel malus
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificare. quia mannani. a penculis. ma¬
tnuis. liberati .in. litore. solent .diis. manius.
lita̾e̾. Et inde litus.ductu est alitando. unde
ualere. quia prima. hunus nominis. litus
sepe sillaba. que produatut. in prinitio. corri¬
pitur indurinatiuo es econuerso . nel. dicitur
licto. a ligo. quia tenam. ligat. unde et diat᷑¬

Expanded text:
sacrificare, quia marinarii, a periculis marinis liberati, in litore solent deis marinis litare; et inde litus dictum est a litando, unde alere, quia prima sillaba huius nominis ‘litus’ sepe sillaba que producitur in primitivo corripitur in derivativo, et e contrario. Vel dicitur litus a ligo, quia liga
Abbreviated transcription (Latin):
et ita dicceit. a magnimitate quia illa consisti
in agressione hec inconsumacione. Cum g̾
magia us deficiat. incomparatiuo et esuppel¬
latmno. et magnificens positum. non sit.
in usu subit. magnificus. locum. hinus positĩ
et fit quedam. mixta comparacio.s. magnificꝰ¬

Expanded text:
et ita differt a magnanimitate quia illa consistit in aggressione, hec in consummatione. Cum ergo magnificus deficiat in comparativo et superlativo et magnificens positivum non sit in usu, subit magnificus locum huius positivi et fit quedam mixta comparatio, scilic