comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non dixẽ. ego sũ esuetudo. Itaq ueritate manifestata. cedat consue.¬
tudo ueritati. Ut et si in p̃t̾itũ qͥs ineccłia hereticos ñ baptirat᷑. nc̃
baptirare incipiat. Nic nichil ostende conatꝰ ẽ. qͦmͦ sit ueritas ma¬
nifestata. cui debe dic̃ consuetudinẽ cede. Plus tam̃ nos adiuuat
adũs istos qͥ se ab unitate diuiser̃. qđ illã fuisse consuetudinẽ confi¬
tet᷑ ꝙͣ qd eam ueritati qͣm ñ ostendit cedẽ deb̾e arbitrat᷑. Illa est enĩ¬
c̃ suetudo. ꝗͣ si sacrilegos ad altare dĩ sine baptismi purgatione admit.¬
tebat. & nullũ bonoꝵ in unitate polluebat. qͥcunq se ab eadẽ unita.¬
te in qͣ nulloꝵ maloꝵ c̃tagione pollui pot̾ant frustra separauer̃.:
manifestũ sacrilegiũ scismatis admiser̃. Si aut̃ ꝑ illã c̃suetudinem
om̃s polluti ꝑier̃. de qͣ cau̾na isti sine originali ueritate & cũ calu̾niȩ
calliditate ꝓcedt̃: Si uero recta fuerat consuetudo qͣ sic suscipiebant᷑

Expanded text:
Non dixit: Ego sum consuetudo. Itaque veritate manifestata, cedat consuetudo ueritati, ut etsi in praeteritum quis in ecclesia haereticos non baptixabat, nunc baptixarc incipiat. Hic nihil ostendere conatus est quomodo sit ueritas, cui debere dicit consuetudinem cedere. plus tamen nos adiuuat aduersus istos qui se ab unitate diuiserunt, quod illam fuisse consuetudinem confitetur, quam quod eam ueritati quam non ostendit cedere oportere arbitratur. illa est eniconsuetudo, quae si sacrilegos ad altare Christi sine baptismi purgatione admittebat et nullum bonorum in unitate polluebat, quicumque se ab eadem unitate, in qua nullorum malorum contagione pollui poterant, frustra separauerunt, manifestum sacrilegium schismatis admiserunt. si autem per illam consuetudinem omnes polluti perierunt, de qua cauerna isti sine originali ueritate et cum calumniae calliditate procedunt? si uero recta fuerat consuetudo qua sic suscipiebantur
Abbreviated transcription (Latin):
ħ sententia testis ẽ. ut heretici uenientes ad eccłiã cũ baptisinate qđ
habebant suscipent᷑. aut ħ recte fiebat. aut mali bonos inunitate ñ
maculant. Si recte fiebat. curorbẽ t̾rarũ qr sic recipiunt᷑ accusant.
Si aut̃ mali bonos munitate ñ maculant. qͦmͦ se acrimine sacrilegȩ se¬
parationis eacusant. E ucratius a thenis diãe. Fidẽ nr̃am et
baptismatis grãm et legis eccłiasticȩ regulã ds̃ et dñs nr̃ iħe aep̃e¬
quũ a nob̾ repellendũ ẽ. & oĩ c̃testacione refutandũ. de quoꝵ ore uirꝰ
ñ uita. nec grã cȩlestis s blasphemia trinitatis ex pͥmit᷑. & idõ uenien-¬
tes ad ȩccłiam hereticos integro & catholico baptismate haptirari de¬
be manifestũ.ẽ. ut a blasphemia ssuȩ p̾sũptionis purificati. possint
nomine c̃secrat᷑. hereticoꝵ deputet᷑. & iniquũ a nob̾ oĩ ẽtestatione re

Expanded text:
haec sententia testis est, ut haeretici uenientes ad ecclesiam cum baptismate quod haec sententia testis est, ut haeretici uenientes ad ecclesiam cum baptismate quod habebant susciperentur, aut hoc recte fiebat aut mali bonos in unitate non maculant. si recte fiebat, cur orbem terrarum, quia sic recipiuntur, accusant? si autem mali bonos in unitate non maculant, quomodo se a crimine sacrilegae separationis excusant? Eucratius a Thenis dixit: Fidem nostram et baptismatis gratiam et legis ecclesiasticae regulam deus et dominus nostequum a nobis pellendum est et omni detestatione refutandum, de quorum ore virus, non vita, nec gratia coelestis, sed blasphemia Trinitatis exprimitur. Et ideo venientes ad Ecclesiam haereticos integro et catholico Baptismate baptizari debere manifestum est, ut a blasphemia suae praesumptionis purificati possint Domi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ isti scło uerb̾ & ñ factis renunciantes si pꝰea corrigerent᷑ rursus
baptizarent᷑. s uno uitali baptis mate scĩficarent᷑. Qđ quidẽ incatho¬
lica.ẽ s ñ in sola. sic̃ nec in scis solis qͥ edificati s̃ suꝑ petrã. et ex quibꝰ
ritas reuelat᷑. aut circa dm̃ ingratꝰ.ẽ. cuiꝰ inspiratione ȩccłia eiꝰ instru-¬
it᷑. ste si c̃uinceret eos qui diu̾sa sentiebant. & ħ tenebant quod
ut c̃tẽnerent ueritatẽ. ħ u̾ba formidare deb̾emꝰ. Cũ uͦ illa c̃suetudo.¬
o.
&e a ueritate ꝓpagata. et ueritate roborata repiat᷑. nichil in hac sen¬
tentia ꝑtimescimꝰ. & tam̃ si illi circa fr̃s inuidi erant &x maligni. aut̃
circa dm̃ ingͣti. ecce qͣlibꝰ cõmunicabant. ecce qͣles diu̾sa sentientes si¬
ẽ eypͥanꝰ p̃dicꝰ auire cõmunionis ñ amouebant. ecce a qͥbꝰ ñ polluebant᷑
in c̃u̾satione unitatis. Ecce qͣntũ amandũ sit uincłm pacis. ecce quid

Expanded text:
igerentur, rursus baptizarentur; sed uno vitali Baptismate sanctificarentur. Quod quidem in Catholica est, sed non in sola; sicut nec in sanctis solis, qui aedificati sunt super petram, et ex quibus ritas reuelatur aut circa deum. ingratus est cuius inspiratione ecclesia eius instruitur. Iste si conuinceret eos qui diuersa sentiebant et hoc tenebant, quut contemnerent ueritatem, haec uerba formidare deberemus; cum uero illa consuetudo et a ueritate propagata et ueritate roborata repperiatur, nihil in hac sententia pertimescimus. et tamen si illi circa fratres inuidi erant et maligni aut circa deum ingrati, ecce qualibus communicabant, ecce quales diuersa sentientes, sicut Cyprianus praedixit, a iure communionis non amouebant, ecce a quibus non polluebantur in conseruatione unitatis, ecce quantum amandum sit uinculum pacis, ecce quid
Abbreviated transcription (Latin):
cuncti ȩccłiȩ adu̾sarui qr alienꝰ ẽẽ nͣ potest. nec duobꝰ popłis salutarẽ
aqͣm tribuere potest. ille qͥ uniꝰ gregis pastor.ẽ. Ꝙ idõ manifestũ est
nec hereticos nec scismaticos aliqͥd cęleste susciꝑe. qͥ a peccantibꝰ hõibꝰ
& ab ęccł̃ia extͣneis audent acciꝑe. Quando danti locꝰ ñ.ẽ. utiq nec
accipienti ꝓdest. Huic respondet᷑. scripturas diuinas nusꝗͣ p̃cepis¬
ẽ ut heretici apͣ hereticos baptizati denuo baptuent᷑. s multis locis
ostendisse alienos ẽẽ abȩccłia om̃s qͥ ñ s̃ in petͣ nec ad colũbȩ illiꝰ m̃bra
ꝑtinent. & tam̃ baptitare & baptuari. et hab̾e sine salute sacram̃tũ¬
salutis. Fons aut̃ nr̃ qͥ similis ẽ. fonti paradysi. qđ etiã sic̃ ille extra
paradssũ ꝓfluat. iã satis dictũ ẽ. & qđ duobꝰ popłis id.ẽ. suo et extra¬
neo salutarẽ aqͣm tribuere ñ potest. ille qͥ uniꝰ popłi pastor ẽ. concedo

Expanded text:
 populis salutarem aquam tribuere potest ille qui unius gregis pastor est. et ideo manifestum est nec haereticos nec schismaticos aliquid caeleste suscipere, qui a peccantibus hominibus et ab ecclesia extraneis audent accipere. quando danti locus non est, utique nec accipienti prodest. Huic respondetur scripturas diuinas nusquam praecepisse, ut haeretici aput haereticos baptizati denuo baptizentur, sed multis locis ostendisse alienos esse ab ecclesia omnes qui non sunt in petra nec ad columbae illius membra pertinent, et tamen baptizare et baptsalutis. Fons autem noster qui similis est fonti paradisi, quod etiam sicut ille extra paradisum profluat, jam satis dictum est : et quod duobus populis, id est, suo et extraneo, salutarem aquam tribuere non potest ille qui unius gregis pastor est, concedo
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. Qui hereticos potestatẽ bapti ⁊andi hab̾e dic̃. dicat priꝰ qͥs he¬
resim c̃did̾it. Si enĩ heresis adoẽ. hab̾e indulgentiã diuinã ꝑotest.
Si uͦ a dõ ñ .ẽ. qͦmͦ graͣm dĩ aut hab̾e aut ẽferre alicui potest: Huic
totidẽ ũb̃ ita respondi potest. Qui maluolos & inuidos potestatẽ
baptitandi hab̾e dic̃. dicat pͥus qͥs maliuolentiã inuidiã q ẽdid̃it. Si
enĩ maliuolentia & inuidia adõ ẽ. hab̾e indulgentiã diuinã potest.

Expanded text:
dixit: Qui haereticos potestatem baptizandi habere dicit, dicat prius quis haedixit: Qui haereticos potestatem baptizandi habere dicit, dicat prius quis haeresim condiderit. si enim haeresis a deo est, habere et indulgentiam diuinam potest; si uero a deo non est, quomodo gratiam dei aut habere aut conferre alicui potest % Huic totidem uerbis ita respondetur: \'Qui maliuolos et inuidos potestatem baptizandi habere dicit, dicat prius quis maliuolentiam inuidiamque condiderit. si enim maliuolentia
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ubiq eundẽ ẽe. nec hominũ quoꝵlibet et qͣlibet ꝑu̾sitate uiola¬
ri. Sane in ista qͦq sententia ñ negligent̃ omittendũ.ẽ. qđ hic
int̾posuit et ait. Quare oĩbꝰ pacificis qͥdem uiribꝰ nitendũ ẽ neqͥs
heretico errore infectꝰ. & cęt̾a. Respex̃ enĩ u̾ba illa beati cypͥanidi-¬
centis. Neminẽ uidicantes. aut auire cõmunionis aliquẽ si diu̾so
senserit amouentes. Ecce qͣntũ ualeat in bonis eccłiȩ filiis amor
unitatis & pacis. ut qͦs dicebant sacrilegos et ꝓphanos. sine bap¬¬
tismo ut arbitͣbant᷑ ad missos. si eos qͣntũ putabant corrigere ñ
uałent. eligerent potiꝰ tolerare ꝗͣ ꝓpt̾ eos scm̃ illud uinculũ rũꝑ
ne ꝓpt᷑ zitania eradicaret᷑ simul et triticũ. ꝑmittentes qͣntũ in
ipsis erat sic̃ in illo nobilissimo udicio salomonis infantile corpꝰ¬
ds̃ erat reuelaturꝰ si qͥd alit̾ sapiebant. Priuatianꝰ a sufetula

Expanded text:
tum, ubique eundem esse nec hominum quorumlibet et qualibet peruersitate uiolari. Sane in ista quoque sententia non neglegenter omittendum est quod hic interposuit et ait: quare omnibus pacificis quidem uiribus nitendum est, ne quis haeretico errore infectus et cetera. respexit enim uerba illa beati Cypriani dicentis: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. ecce quantum ualeat in bonis ecclesiae filiis amor unitatis et pacis, ut, quos dicebant sacrilegos et profanos sine baptismo ut arbitrabantur admissos, si eos quantum putabant corrigere non ualerent, eligerent potius tolerare quam propter eos sanctum illud uinculum rumpere, ne propter zizania eradicaretur simul et triticum, permittentes quantum in ipsis erat, sicdeus erat reuelaturus, si quid aliter sapiebant. Priuatianus a Sufetula
Abbreviated transcription (Latin):
li audeat eucharistiã fac̾e. Rut qͥ illis assistunt. dicant ħ̃ falsa eẽ
e hereticis. Ecce ad qͣlia cogit᷑ eccłia c̾sentire. & sine bapti
uenia delictoꝵ cõmunicare cõpellit᷑. Quã rẽ fr̃s fugere & uitare de-¬

Expanded text:
li audeat Eucharistiam facere. Aut qui illis adsistunt, dicant haec omnia fali audeat Eucharistiam facere. Aut qui illis adsistunt, dicant haec omnia falsa esse de haereticis. Ecce ad qualia cogitur Ecclesia consentire, et sine Baptismo et venia delictorum communicare compellitur. Quam rem, fr
Abbreviated transcription (Latin):
sediciosas calu̾nias ꝓturbantes atq euertentes. in nomine dñi nr̃i
studentes seruare unitatẽ sp̃s in uinło pacis. ꝑ quẽ etiã ait. si qͥd¬
culo unitatis & pacis. in qͦ retinendo eos qͣntũ ipse dñs ad uiuat imi¬
tam᷑. c̃sidandas & ꝑtractandas aggredimur.
Hic erit unũ. ubi spes uera ẽ & fides certa. Sic enĩ scriptũ e una
fides. una sꝑes. unũ haptisma. Non ap̃hereticos. ubi spes nulla est:¬
& fides falsa. ubi om̃a ꝑm̃daciũ agunt᷑. ubi excorrirat demoniac̾
saeram̃tũ int̾rogat cuiꝰ os & ũba cancer emit tunt. fidẽ dat infidelis.
ueniã ddelictoꝵ tribuit scelerat᷑. & in nomine ap̃i tinguit antia p̃e¬
bene dic̃ a dõ maledict᷑. uitã pollicet᷑ mortuus. pacẽ dat inpacificus.
dm̃ inuocat blasphemꝰ. sacerdociũ administrat ꝓphanꝰ. ponit alta¬
re sacrilegus. Ad hȩc om̃a accedit et illud malũ. ut antistes diabo¬

Expanded text:
seditiosas calumnias proturbantes adque euertentes, in nomine domini nosseditiosas calumnias proturbantes adque euertentes, in nomine domini nosstudentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, per quem etiam ait: si qculo unitatis et pacis, in quo retinendo eos, quantum ipse Dominus adjuvat, imitamur, considerandas et pertractandas aggredimur. Hic erit unum, ubi spes vera est et fides certa. Sic enim scriptum est: « Una fides, una spes, unum Baptisma » . Non apud haereticos, ubi spes nulla est et fides falsa, ubi omnia per mendacium aguntur, ubi exorcizat daemoniacus, Sacramentum interrogat cujus os et verba cancer emittunt, fidem dat infidelis, veniam delictorum tribuit sceleratus, et in nomine Christi tingit antibenedicit a Deo maledictus, vitam pollicetur mortuus, pacem dat impacificus, Deum invocat blasphemus, sacerdotium administrat profanus, ponit altare sacrilegus. Ad haec omnia accedit et illud malum, ut antistes diabo
Abbreviated transcription (Latin):
tenemꝰ. & paulopꝰ. Seruat᷑ inqͥt a nob̾ pacient̃ & lenit̃ caritas animi.
llegu honor. uinculũ fidĩ. concordia sacerdocui. Sic et in ep
trũ aliqͥd int̾eẽt. Qua in parte inqͥt nemini uerecundia & modes.¬
tia nr̃a p̃uidicat. qͦ minꝰ unꝰ qͥsq qd̃ putaũit sentiat. & qđ senserit
faciat. Quibꝰ enissermonibꝰ satis apparet. illo tp̃r ab eis. eẽ tracta.¬
ta. qͦ ñdũ declarata sine ãbagine hauriebant᷑. s adhuc clausa mag¬
no molimine querebant᷑. Nos gͦ de baptismi simplicitate ubiq
agnoscenda consuetudinẽ unu̾isȩ ecl̃iȩ etiã concilus uniũsalibꝰ
roboratã tenentes. accepta qͦq ex uerb̾ eypͥani maiore fiducia. ꝑ
q̃ m etiã tẽ liceret saluo iure cõmunionis diu̾sa sentire. unitate qui¬
dẽ p̃lata atq laudata. qͣlẽ beatꝰ eypͥanꝰ &x eiꝰ collegȩ qͥ cũ eo concili¬
ũ illud fecer̃ cũ diu̾sa sentientibꝰ tenuer᷑. hereticoꝵ & scismaticorum

Expanded text:
ruatur, inquit, a nobis patienter et leniter caritas animi, collegii honor, uinculum fidei, concordia sacerdotii. sic et in epitrum aliquid interesset: qua in parte, inquit, nemini uerecundia et modestia nostra praeiudicat quominus unusquisque quod putauerit sentiat et quod senserit faciat. quibus eius sermonibus satis apparet illo tempore ab eis ista esse tractata, quo nondum declarata sine ambagine hauriebantur, sed adhuc clausa magno molimine quaerebantur. nos ergo iam de baptismi simplicitate ubique agnoscenda consuetudinem uniuersae ecclesiae etiam conciliis uniuersalibus roboratam tenentes, accepta quoque ex uerbis Cypriani maiore fiducia, per quae mihi etiam tunc liceret saluo iure communionis dinersa sentire, unitate quidem praelata adque laudata, qualem beatus Cyprianus et eius collegae, quicum eo concilium illud fecerunt, cum diuersa sentientibus tenuerunt, haereticorum et schismaticorum
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽ mͦ dicta manifestissime falsa s̃. sic etiã illa. ꝗͣ ut c̃uincerent᷑ hȩc
dicta s̃. Baptitant enĩ maliuoli & inuidi sic̃ ẽcedit ipse eẏpͥanꝰ. quia
eos etiã intꝰ ẽẽ testat᷑. Sic gͦ posst̃ etiã heretici baptirare. Quia bap¬
tismꝰ sacram̃tũ xp̃i. ẽ. inuidia uͦ & heresis oꝑa diaboli. ꝗͣ qͥs qͥs habu¬
erit. nͣ hinc effic̃. ut si habet sacram̃tũ xp̃i. etiã ipsũ numeret᷑ inter
oꝑa diaboli: Priuatꝰ a sufibꝰ dix̃. Qui hereticoꝵ baptismũ ꝓbant.
qͥd aliud ꝗͣ hereticis cõmunicant: Quic respondet᷑. Non ẽ. baptis.
dic̃e. Qui iniquoꝵ baptismũ ꝓbant. qͥd aliud ꝗͣ iniqͥs eõmunieant.
Qđ ipsi catholice siqͥs obiecerit. respondet᷑ ei qđ huic mͦ responsũ. ẽ. Hor¬¬
tensianꝰ a laribꝰ dix̃. Uid̾int aut p̃sũptores aut fraudatores heretico-¬
rũ. Nos unũ baptisma qđ ñ nͥ in ȩccłia nouimꝰ. eccłiȩ undicamꝰ.¬

Expanded text:
lla, quae ut conuincerentur haec dicta sunt. baptizant enim maliuoli et inuidi, sicut concedit ipse Cyprianus, quia eos etiam intus esse testatur. sic ergo possunt etiam haeretici baptizare, quia baptismus sacramentum Christi est, inuidia uero et haeresis opera diaboli, quae quisquis habuerit non hinc efficit ut, si habet sacramentum Christi, etiam ipsum numeretur inter. opera diaboli. Priuatus a Sufibus dixit: Qui haereticorum baptismus probant quid aliud quam haereticis communicant? Huic respondetdicere: \'qui iniquorum baptismum probant quid aliud quam iniquis communicant?\' quod ipsi catholicae si quis obiceret, responderetur ei quod huic modo responsum est. Hortensianus a Laribus dixit: Uiderint aut praesumptores aut fautores haereticorum: nos unum baptisma quod n
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ adũsarios suos eẽ.  Onũbꝰ qͥppe iniqͥs dic̃. Non noui uos. recedite
mata duo eẽ ñ possint. qui hereticis baptisinũ c̃cedit. sibi tollit. Censeo
itaq flebiles et tabidos hereticos baptuandos ẽẽ cũ ad ȩcclia uenire cȩ¬
ꝑint o sacra et diuna lauatione lotos & lumine uitȩ illuminatos.ñ
hostes s pacificos. ñ alienos s fidĩ dnĩ domesticos. ñ adult̾os s dĩ filios.¬
ñ erroris s salictis effectos in eccłiã recipi. absq his qͥ de ȩccłia fideles
supplantati ad heresis tenebras tͣnsierant. S eos ꝑ manꝰ ĩpositionẽ resti¬
tuendos: P osset aliꝰ dic̃e. Cũ xp̃i baptismata duo ẽẽ ñ possint. qui
inqͥs baptismũ c̃cedit sibi tollit. S nob̾cũ etiã isti resisterent et dice¬
rent. Concedimꝰ iniqͥs baptisiũ. qͥ ñ ab ipsis in ipsis e. sic̃ iniqͥtas. seda
xe põ cuꝰ ẽ. eqͥtas. et cuiꝰ sacram̃tũ etiã ap̃ iniqͦs ñ.ẽ. iniquũ. Qđ̃ gͦ nob̾.¬

Expanded text:
iniquis dicit, Non novi vos; recedite mata duo esse non possint, qui haereticis Baptismum concedit, sibi tollit. Censeo itaque flebiles et tabidos haereticos baptizandos esse, cum ad ecclesiam uenire coeperint, et sacra et diuina lauatione lotos et in lumine uitae inluminatos non hostes sed pacificos, non alienos sed fidei Domini domesticos, non adultnon erroris sed salutis effectos in ecclesiam recipi, absque his qui de ecclesia fideles supplantati ad haeresis tenebras transierant, sed eos per manus inpositioncm restituendos. Posset alius dicere: cum Christi baptismata duo esse non possint, qui iniquis baptismum concedit sibi tollit.\' sed nobiscum etiam isti resisterent et dicerent: concedimus iniquis baptismum, qui non ab ipsis in ipsis est sicut iniquitas, sed a Christo cuius est aequitas et cuius sacramentum etiam aput iniquos non est iniquum.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dimiseritis hõibꝰ. neq pat̾ ur̃ dimittet uob̾. Hinc & petrus ait. qr
caritas coopit multitudinẽ peccatoꝵ. Quã utiq ñ habebant illi.
ac ꝑħ suꝑ arenã edificabant. de qͥbꝰ idẽ eypͥanꝰ dic̃. qđ int̾ in maliuo¬
la iniuidia etiã tẽporibꝰ apłicis sine caritate conu̾sabant᷑. & idõ intus
quidẽ eẽ uide bant᷑ s foris erant. qr in illa petͣ ꝑ qͣm significat᷑ eccłia
ñ erant. Sedatꝰ a tuborbo diã. In qͣntũ aqͣ sacerdotis p̃ce in eccła
scificata abluit delicta. in tantũ heretico sermone uelut cancere in¬
fecta cumulat peccata. Quare oĩbꝰ pacificis quidẽ uiribꝰ nitendũ .ẽ
ne qͥs heretico errore infectꝰ & tinctꝰ singularẽ & uerũ baptisiũ retrec.¬

Expanded text:
ter dimittet uobis. hinc et Iohannes ait: quia caritas cooperit multitudinem peccatorum, quam utique non habebant illi ac per hoc super harenam aedificabant, de quibus idem Cyprianus dicit quod intus in maliuola inuidia etiam temporibus apostolicis sine caritate conuersabantur. et ideo intus quidem esse uidebantur, sed foris erant, quia in illa petra per quam significatur ecclesia non erant. Sedatus a Tuburbo dixit: In quantum aqua sacerdotis prece in ecclesia sanctificata abluit delicta, in tantum hfecta cumulat peccata. Quare omnibus pacificis quidem viribus nitendum est ne quis haeretico errore infectus et tinctus singulare et verum Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
arenã. Si gͦ et in pet᷑ ẽ. ȩccła. illi qͥ suꝑ arenã st̃ qͥa eat᷑ petrã s̃. ꝓfecto eat᷑
eccłam s̃. Recordem᷑ itaq qͣmultos cõmemoret cypͥanꝰ uelut int̾
positos. qͥ edificant suꝑ arenam idẽ. audiunt uerba xp̃i & ñ faciunt. et
idõ qͥa suꝑ arenã st̃ extͣ᷑ petrã eẽ conuincunt᷑ qđ ẽ. eat᷑ eccłiã. Tam̃ et
qͣndiu ita st̃. et ñdũ uł nunꝗͣ in meliꝰ cõmutant᷑. baptirant et bapti¬
iant᷑. & baptismꝰ quẽ habent. illis ad dãnationẽ destinatis integer ma¬
lico sermone conscripta st̃. quẽ c̃cludens ait edificare suꝑ petrã qui
eadẽ uerba audirent & facerent. suꝑ arenã aut̃ qͥ audirent & ñ face¬
rent: Quia et si a quibꝰdã ñ implent᷑ oia. in eodẽ tam̃ sermone posu¬
it medicinã dicens. Dimittite . & dimittet᷑ uob̾. & pꝰ orationẽ dñicã
in eodẽ sermone cõmemoratã atq conscriptã. dico enĩ uob̾ inqͥt. Si di.

Expanded text:
a, illi qui super arenam sunt, quia extra petram sunt, profecto extra Ecclesiam sunt. Recordemur itaque quam multos commemoret Cyprianus velut intus positos qui aedificant super arenam, id est, audiunt verba Christi et non faciunt. Et ideo quia super arenam sunt, extra petram esse convincuntur, quod est extra Ecclesiam: tamen et quamdiu ita sunt, et nondum vel nunquam in melius commutantur, baptizant et baptizantur; et Baptismus quem habent, illis ad damnationem destinatis integer malico sermone conscripta sunt, quem concludens ait, aedificare super petram qui eadem verba audirent et facerent; super arenam autem qui audirent et non facerent? Quia et si a quibusdam non implentur omnia, in eodem tamen sermone posuit medicinam, dicens: Dimittite, et dimittetur vobis . Et post orationem dominicam in eodem ipso sermone commemoratam atq
Abbreviated transcription (Latin):
cũ baptirat malꝰ. ñ aliud dat ꝗͣ bonꝰ. Ergo & cũ baptirat peior. ñ aliud
dat ꝗͣ ille qͥ minꝰ ẽ. malꝰ. Anforte ñ ad hõĩs meritũ. s ad ipsiꝰ baptismi
sacram̃tũ ꝑtinet ut foris dari ñ possit : Si ħ ita eẽt. nec hab̾i foris pos¬
set & totiens necesse eẽt baptirari. quotiens recedens qͥsq ab ȩccłia
rursꝰ ad ȩccłiã remeasset. lã uͦ si diligentiꝰ q̃ramꝰ qͥd sit foris. marime
qr ipse cõmemorationẽ petri suꝑ quẽ edificat᷑ eccłia. ñ ne illi s̃ in ȩccłia

Expanded text:
aliud dat quam ille qui minus est malus. an forte non ad hominis meritum, sed ad ipsius baptismi sacramentum pertinet ut foris dari non possit? si hoc ita esset, nec haberi foris posset et totiens necesse esset baptizari, quotiens recedens quisque ab ecclesia rursus ad ecclesiam remeasset. Iam uero si diligentius quaeramus quid sit \'foris\', maxime quia ipse commemorationem fecit Petri super quem aedificatur ecclesia, nonne illi sunt in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
Curgꝰ foris isti baptuare ñ posst̃: Anqr peiores st̃ eo ipso qͦ foris sunt :
S nichil int̃ẽ. ad integritatẽ baptismi qͣnto peior id tͣdat. Neq enim

Expanded text:
cur ergo foris isti baptizare non possunt? an quia peiores sunt eo ipso quo foris sunt? cur ergo foris isti baptizare non possunt? an quia peiores sunt eo ipso quo foris sunt? sed nihil interest ad integritatem baptism
Abbreviated transcription (Latin):
dare. Si aut̃ spm scm̃ dare ñ posst̃. quia ñ habent spm̃ scm̃. nec
baptizare sp̃alit̃ posst̃. ꝓpt̾ea censemꝰ ab homicidis baptiratos. uł
homicidas baptizatos atq in meliꝰ ñ mutatos. cũ se correxcerint¬
baptirari. At ħ ñ ẽ. uerũ. Qui enĩ ocdit frẽm suũ. homicida ẽ. Et t̾a¬
les nouerat intꝰ cypͥanꝰ. qͥutiq baptirabant. Frustra gͦ talia debapti¬
randis hereticis dicta s̃. Fortunatꝰ a thuccabori dix̃. Iħe ap̃c dñs
resẽ. & potestatẽ baptirandi ep̃is dedit ñ hereticis. Quare qͥa eatra
posst. No ħ addidit foris. ut ei iã breuit̾ respondi ñ possit. Nã et
baptirandi ep̃is decdit ñ iniqͥs. Quare qr ñ ꝑtinent ad petrã suꝑ qͣm edi
ũba eiꝰ d&e ñ faciendo. ac ꝑ ħ suꝑ arenã edificando. oues eiꝰ &e gregẽ ꝑditoꝵ
moꝵ eacẽplo corrũpunt. baptirare ñ posst̃. Nunqͥd ñ posset ħ ueri sini¬
lit dici: Ꝙ tam̃ falsũ. ẽ. Baptitant qͥppe iniqͥ. qmͣ iniqͥ st̃ illi rapto

Expanded text:
sanctum dare non possunt, quia non habent spiritum sanctum, nec baptizare spiritaliter possunt. propterea censemus ab homicidis baptizatos uel homicidas baptizatos adque in melius non mutatos, cum se correxerintbaptizari.\' at hoc non est uerum. qui enim odit fratrem suum homicida est, et tales nouerat intus Cyprianus, qui utique baptizabant. frustra ergo talia de baptizandis haereticis dicta sunt. Fortunatus a Tuccabori dixit: Iesus Chrisresim: et potestatem baptizandi episcopis dedit, non haereticis. Quare qui extra possunt. 43. Ad hoc addidit, foris, ut ei jam breviter responderi non possit. Nam et baptizandi episcopis dedit, non iniquis. quare qui non pertinent ad petram, super quam uerba eius et non faciendo ac per hoc super harenam aedificando oues eius et gregem perditorum morum exemplo corrumpunt, baptizare non possunt.\' numquid non posset hoc uerisimilit
Abbreviated transcription (Latin):
caritate diu̾sa sentirent sollicita pietate tolerauer̃. studentes seruare
unitatẽ sp̃s in uincło pacis. donec alt̾is eoꝵ si qͥd altt saꝑent id quoq¬

Expanded text:
charitate diversa sentirent, sollicita pietate toleraverunt, studentes servare charitate diversa sentirent, sollicita pietate toleraverunt, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis , donec alteris eorum, si quid aliter sape
Abbreviated transcription (Latin):
Si ꝓpr̾ea uis eũ baptizari. qr ñ accepit remissi¬
onẽ peccatoꝵ. si intꝰ aliquẽ inueneris qͥ tenens odiũ adu̾ss frem sic bap¬
tiratꝰ sit cũ dñs m̃tiri ñ possit qͥ ait. si ñ dimiseritis ñ uob̾ dimittet᷑.
uibebis correctũ denuo baptirari: Non utiq. Sic gͦ nec hereticum.
Sane iste cur ñ breuit̃ dixerit. nos heretico ñ cõmunicamꝰ. s addidit
qͣntũ in nob ẽ. ñ ẽ. p̃tereundũ. Uidit enĩ plures huic sententiȩ c̃senti¬
re. a quoꝵ tam̃ consorcio ne uolaret᷑ unitas se isti separare ñ possent.
et addidit. qͣntũ in nob̾. ẽ. utiq demonstrans ñ uoluntate se cõmu.¬
nicare his qͦs arbit᷑bat᷑ baptismũ ñ hab̾e. s tam̃ oĩa bono pacis & uni-¬
tatis ẽẽ toleranda. Qđ & illi faciebant qͥ istos ñ recte fac̃e sentiebant.
& illud tenebant qđ pꝰea meliꝰ declarata ueritas docuit. & antiqͥor
ẽsuetudo c̃cibio pꝰeriore firmata robꝰtiꝰ ꝑsuafit. Inuicẽ se tam̃ salua

Expanded text:
Si propterea vis eum baptizari, quia non accepit remissionem peccatorum; si intus aliquem inveneris qui tenens odium adversus fratrem sic baptizatus sit, cum Dominus mentiri non possit, qui ait, Si non dimiseritis, non vobis dimittetur , jubebis correctum denuo baptizari? Non utique: sic ergo nec haereticum. Sane iste cur non breviter dixerit, Nos haeretico non communicamus; sed addidit, quantum in nobis est: non est praetereundum. Vidit enim plures huic sententiae consentire, a quorum tamen consortio, ne violaretur unitas, se isti separare non possent, et addidit, quantum in nobis est: utique demonstrans non voluntate se communicare his quos arbitrabatur Baptismum non habere, sed tamen omnia bono pacis et unitatis esse toleranda; quod et illi faciebant, qui istos non recte facere sentiebant, et illud tenebant quod postea melius declarata veritas docuit, et antiquior consuetudo concilio posteriore firmata robustius persuasit: invicem se tamen, cum salva
Abbreviated transcription (Latin):
rent agnosceret᷑ ineis ñ ĩꝓbaretur. & sc̃s cypͥanꝰ talibꝰ adũsꝰ cosdem
ethnicos utit᷑ testibꝰ. Nã cũ de magis loq̃ret᷑. quoꝵ tam̃ inqͥt p̃ci¬
puus ostanes et formã ueri dĩ negat conspici posse. et angłos ueros se¬
di eiꝰ dic̃ assistere. In qͦ et plato pari ratione c̃sentit. & unũ dm̃ seruans.
cȩt̃os angłos uł demonas dic̃. Hermes qͦq trimegistꝰ unũ dm̃ loqͥtur.
et eũ in cõphensibilẽ atq in estimabilẽ confitet᷑. Si gͦ isti uenissent
qͥd diuinũ inueniri recte q apꝓbari. qͦuis eis salꝰ adhuc a xp̃o pres¬
tanda sit. ñ oportet nos ita moueri etiã si peiores s̃ heretici. ut quod
in eis malũ ipsoꝵ .ẽ. uelimꝰ corrigere. & qđ in eis bonũ.ẽ xp̃i nolimus
agnosc̃e. S iã cęt̾as huiꝰ c̾cilu sententias ꝑtractandas ab alio suscipi-

Expanded text:
rent, agnosceretur in eis, non inprobaretur, et sanctus Cyprianus talibus aduersus eosdem rent, agnosceretur in eis, non inprobaretur, et sanctus Cyprianus talibus aduersus eosdem ethnicos utitur testibus. nam cum de magis loqueretur, quorum tamen, inquit, praecipuus Ostanes et formam ueri dei negat conspici posse et angelos ueros sedi eius dicit adsistere. in quod et Plato pari ratione consentit et unum deum seruans ceteros angelos uel daemonas dicit. Hermes quoque Trimegistus unum deum loquitur et eum inconprehensibilem adqquid divinum inveniri recteque approbari, quamvis eis salus adhuc a Christo praestanda sit; non oportet nos ita moveri etiamsi pejores sunt haeretici, ut quod in eis malum ipsorum est velimus corrigere, et quod in eis bonum est Christi nolimus agnoscere. Sed jam caeteras hujus concilii sententias pertractandas, ab alio suscipiemus
Abbreviated transcription (Latin):
diuina q̃ ap̃ udeos erant. talia erant qͣles ipsi erant. q̃ dñs qͦq ipse
ꝑceptt. et ad ea celebranda lepsos qͦs mundau̾at misit. & ea rachariȩ
ministranti angłs astitit. eũq in tẽplo sacrificantẽ ex auditũ eẽ
nunciauit. Hȩc eadẽ sacram̃ta et in bonis hõibꝰ illiꝰ tẽporis erant.
et in malis peioribꝰ ꝙͣ s̃ ethnici. qͣndoqͥdẽ in malicia sodomitis pͣlati
s. et tam̃ illa sacram̃ta erant in utrisq integͣ atq duuna. Nã et ipsi
gentiles si qͥd diuinũ et rectũ in doctrinis suis hab̾e potuer̃. ñ ĩpbaue¬
runt sc̃i nr̃i. ꝗͣuis illi ꝑsuas suꝑsticiones & idolatriã et suꝑbiã et cęt̾os
ꝑditos mores de testandi eẽnt. et nͥ corrigerent᷑ diuino uidicio pu-¬
niendi. Nã et paulꝰ apłs ap̃ athenienses cũ de dõ ꝗ̃dã dic̃et. ꝑhibuit
testimoniũ qđ qͥdã eoꝵ tale aliqͥd dixerint. qđ utiq si ad xp̃m ueni¬

Expanded text:
diuina, quae aput Iudaeos erant, talia erant quales ipsi erant, quae dominus quoque ipse suscepit et ad ea celebranda leprosos quos mundauerat misit et ea Zacchariae ministranti angelus adstitit eumque in templo sacrificantem exauditum esse nuntiauit? haec eadem sacramenta et in bonis hominibus illius temporis erant et in malis peioribus quam sunt ethnici, quandoquidem in malitia Sodomitis praelati sunt, et tamen illa sacramenta erant in utrisque integra adque diuina. Nam et ipsi gentiles si quid diuinum et rectum in doctrinis suis habere potuerunt, non inprobauerunt sancti nostri, quamuis illi per suas superstitiones et idolatriam et superbiam ceditos mores detestandi essent, et nisi corrigerentur, divino judicio puniendi. Nam et Paulus apostolus apud Athenienses cum de Deo quaedam diceret, perhibuit testimonium, quod quidam eorum tale aliquid dixerint, quod utique, si ad Christum ueni
Abbreviated transcription (Latin):
tio eiꝰ p̃t̾missa sit. Qđ siqͥsꝗͣ arbit᷑tur me aliqͥd noluisse in mediũ pro¬
ferre qđ in ea positũ.ẽ. p̃senti causȩ necessariũ. legat eã. & sciat uerũ
ẽẽ qđ dico. aut si aliud iruenerit redarguat. Prorss enĩ illa epistola.¬
ȩccłiã uenientes baptient᷑ eo qđ nullã foris ap̃ peccatores remissionẽ pec¬

Expanded text:
tio ejus praetermissa sit. Quod si quisquam arbitratur me aliquid noluisse in medium protio ejus praetermissa sit. Quod si quisquam arbitratur me aliquid noluisse in medium proferre, quod in ea positum est praesenti causae necessarium, legat eam et sciat verum esse quod dico: aut si aliud invenerit, redarguat. Prorsus enim illa epistolaEcclesiam venientes baptizentur; eo quod nullam foris apud peccatores remissionem pec
Abbreviated transcription (Latin):
cite foris habet᷑. & tam̃ habet᷑. Sic illicite foris dat᷑. s tam̃ dat᷑. Quod
aut̃ p̾stat᷑ redeunti qͥ intꝰ acceꝑat. ħ pͣstat᷑ uenienti qͥ foris acceꝑat.
id.ẽ. ut licite intꝰ habeat. qđ illicite foris habebat. S aliqͥs forsitan
querat qͥd de hac re habeat beati cẏpͥani epła ad stephanũ cuiꝰ in hac
sententia cõmemoratio facta.ẽ. cũ in eocordio c̃cilii nͣ sit cõmemorata.
Credo qͥa ñ putatũ ẽ. necessariũ. Nã et ipsã in isto coetu c̃sacerdotum
lectã eẽ dixxͣ. Qd factũ oĩno ñ dubito qͣntũ arbitror ut fieri solet.
qͦ possent iã c̃gregati ep̃i etiã de illa causa simul aliqͥd cognoscere quȩ
illa epła c̃tinet᷑. Nã ꝓrsꝰ ad qͣstionẽ pͣsentẽ ñ ꝑtinet. Q magis miror
cur eã iste cõmemorare uoluerit. ꝗͣ cur in exordio concilii cõmemora¬

Expanded text:
cite foris habetur, et tamen habetur: sic illicite foris datur, sed tamen datur. Quod cite foris habetur, et tamen habetur: sic illicite foris datur, sed tamen datur. Quod autem praestatur redeunti qui intus acceperat, hoc praestatur uenienti qui foris acceperat, id est ut licite intus habeat quod inlicite foris habebat. sed aliquis forsitan quaerat, quid de hac re habeat beati Cypriani epistula ad Stephanum, cuius in hac sententia commemoratio facta est, cum in exordio concilii non sit commemorata, credo quia non putatum est necessarium. nam et ipsam in isto coetu consacerdotum lectam esse dixit, quod factum omnino non dubito, quantum arbitror, ut fieri solet, quo possent iam congregati episcopi etiam de illa causa simul aliquid cognoscere quae illa epistula continetur. nam prorsus ad quaestionem praesentem non pertinet et mcur eam iste commemorare voluerit, quam cur in exordio concilii commemora
Abbreviated transcription (Latin):
s etiã qͥ tales ñ mutati baptizant᷑. ꝗͣuis adhuc purgationẽ debeant ut
tent᷑. ñ tam̃ ãpliꝰ cũ mutati fuerint baptirant᷑. lanta uis
sacram̃to simplicis baptismi. ut cũ fateam᷑ aliquẽ baptizatũ & ad huc
male uiuentẽ debe mundari. uetemꝰ tam ult̾iꝰ baptirari. Crescẽs
a cirta dix̃. In tanto coetu scĩssimoꝵ sacerdotũ lectis litt᷑is eypͥani dilec¬
tissimi nr̃i ad ubaianũ. itẽ q ad stephanũ. ꝗ̃ tantũ in se sci̾ssimoꝵ tes.
rint. excceptis his sane qͥ in eccłia catholica fuerint ante baptizati. Ita
tam̃. ꝑ manꝰ ĩpositionẽ in pęnttentiã ęccłiȩ rec̾cilient᷑. Hic admone¬
m᷑ iterũ querere. cur dixerit. exceptis his sane qͥ in ęccłia catholica fue¬
rint baptizati. Anqr ñ amiserant. qđ intꝰ acceꝑant: Ergo qđ hab̾e
foris pot̾ant. cur ñ et tͣde pot̾ant: An illicite foris tͣdit᷑  S neq li¬¬

Expanded text:
uc purgationem debeant ut mutentur, non tamen amplius cum mutati fuerint baptizantur. tanta uis est in sacramento simplicis baptismi, ut, cum fateamur aliquem baptizatum et adhuc male uiuentem debere mundari, uetemus tamen ulterius baptizari. Crescens a Cirta dixit: In tanto coetu sanctissimorum consacerdotum lectis litteris Cypriani dilectissimi nostri ad Iubaianum itemque ad Stephanum, rint; exceptis his sane qui in Ecclesia catholica fuerint ante baptizati, ita tamen ut per manus impositionem in poenitentiam Ecclesiae reconcilientur. 25. Hic admonemur iterum quaerere, cur dixerit, exceptis his sane qui in Ecclesia catholica fuerint ante baptizati. An quia non amiserant quod intus acceperant? Ergo quod habere foris poterant, cur non et tradere poterant? An illicite foris traditur? Sed neque li
Abbreviated transcription (Latin):
cantes. aut a uire cõmunionis aliquẽ si diu̾sũ senserit amouentes.
Qđ eũ ñ ꝓpt̾ea dixisse. ut cogitaciones tacitas collegarũ tanꝗͣ de ab¬
dito erutas tali securitate captaret. s qđ re uera pãcẽ unitatẽq dili-¬
eret. ex aliis similibꝰ uide facillimũ.ẽ ubi ad singulos scri
qđ putat faciat. habens arbitrii sui lib̾ã potestatẽ. & ne qͥsꝗͣ si hac¬

Expanded text:
cantes, aut a jure communionis aliquem, si diversum senserit, amoventes. cantes, aut a jure communionis aliquem, si diversum senserit, amoventes. Quod eum non propterea dixisse, ut cogitationes tacitas collegarum, tanquam de abdito erutas tali securitate captaret, sed quod revera pacem unitatemque diligeret, ex aliis similibus videre facillimum est, ubi ad singulos scriepiscoporum quod putat faciat, habens arbitrii sui liberam potestatem. Nos, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nico t̾rore ad obsequendi necessitatẽ collegas suos adigit. qͣndo habeat
om̃ĩs ep̃s ꝓ licencia lib̾tatis & potestatis suę arbitriũ ꝓpͥũ. tã q uidica-¬
riabalio ñ possit. ꝗͣ nec ipse potest alterũ iudicare. S expectemꝰ uniu̾̃¬
in eccłiȩ suȩ gub̾natione. & de actu nr̃o uidicandi. Iam satis qͣntũ
arbitror.ñ solũ ad epłam qͣm iubaiano scripsit. s etiam ad illã qͣm ad
qͥntũ dedit. & ad illã qͣm cũ qͥbꝰdã collegis ad qͦsdã collegas. & ad illam
qͣm ad põpeiũ. qͣntũ potuimꝰ ꝓ uniu̾sitate catholicȩ consensionis atq
c̃cilu. in cuiꝰ unitate isti tanꝗͣ. pia m̃bra manser̃. libris suꝑioribus
disputauimꝰ. Quaꝓpt̾ iã oportunũ uidet᷑. qͥd etiã cęt̾i singillatĩ censuerin
ẽsicd̾are. ea lib̾tate qͣm nob̾ etiã ipse ñ abrogauit dicens. Neminẽ uidi-¬

Expanded text:
nico terrore ad obsequendi necessitatem collegas suos adigit, quando habeat nico terrore ad obsequendi necessitatem collegas suos adigit, quando habeat omnis episcopus pro licentia libertatis et potestatis suae arbitrium proprium tamque iudicari ab alio non possit, quam nec ipse possit alterum iudicare. sed expectemus uniuerin ecclesiae suae gubernatione et de actu nostro iudicandi. Iam satis, quantum arbitror, non solum ad epistulam quam Iubaiano scripsit, sed etiam ad illam quam ad Quintum dedit et ad illam quam cum quibusdam collegis ad quosdam collegas et ad illam quam ad Pompeium, quantum potuimus, pro uniuersitate catholicae consensionis adque concilii, in cuius unitate isti tamquam pia membra manserunt, libris superioribus disputauimus. quapropter iam opportunum uidetur quid etiam ceteri singillatim censu Neminem judi
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ctare sententias. S qm̃ corde tardiores ñ putantes eẽ responsũ. si ali-¬
cui loco cuiꝰq sermonis ñ ibi s alibi respondeat᷑ qđ illuc etiã possit adhibu.
meliꝰ multũ legendo at terunt᷑ ut acuant᷑. q̃ parũ uitelligendo ẽ querun¬
⁊ ut redarguant᷑. P nioꝵ̃ gͦ ipsiꝰ eypͥani c̃sultacionẽ qua indieat᷑ aui
pacifica &e exundans ub̾e caritatis. unde conciliũ ipsũ incipit. iterũ consi¬
aandã cõmemoremꝰ. Rudis tis inqͥt collegȩ dilectissuni qͥd mͥ uiliuanꝰ
ticoꝵ baptisino. qͥdq ei rescripserĩ censens scilicet qđ semel atq iterũ et se¬
pe censuimꝰ. hereticos ad ęccłiam uenientes ȩccłiȩ baptismo baptitari et
scificari oport̾e. Itẽ lectȩ s̃ uob̃ & aliȩ iubaiani litt̃ȩ. quibꝰ ꝓ sua fincera
& religiosa deuotione ad epłam nram rescribens. ñ tantũ consensit. sed
ꝓferamꝰ. neminẽ uidicantes. aut auire cõmunionis aliquẽ si diu̾sũ sen-¬

Expanded text:
retractare sententias. sed quoniam corde tardiores non putant esse responsum, si alicui loco cuiusque sermonis non ibi sed alibi respondeatur quod illuc etiam possit adhiberi, melius multum legendo atteruntur ut acuantur, quam parum intellegendo conqueruntur ut redarguantur. Primum ergo ipsius Cypriani consultationem, qua indicatur anima pacifica et exundans ubere caritatis, unde concilium ipsum incipit, iterum considerandam commemoramus. Audistis, inquit, collegae dilectissimi, quid mihi Iubaianus ticorum baptismo quidque ego ei rescripserim, censens scilicet quod semel adque iterum et saepe censuimus haereticos ad ecclesiam uenientes ecclesiae baptismo baptizari et sanctificari oportere. item lectae sunt uobis et aliae Iubaiani litterae quibus pro sua sincera et religiosa deuotione ad epistulam nostram rescribens non tantum consensit, sed proferamus neminem iudicantes aut a iure communicationis aliquem si diuersum sen
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant. manducemꝰ et bibamꝰ cras enĩ moriem᷑. qͥ ñ credebant resur.¬
rectionẽ mor tuoꝵ: Qui ͦ istoꝵ colloquus malis corrũpebantur.
os seq̃bant᷑. ñne parit̾ cũ eis in foueã cadelunt: Q in eis
erant isti qͥbꝰ scribebat apłs iã baptizatis. nec tam̃ idõ sicorrigerent᷑
qͦs gemebat ipse cẏpͥanꝰ. Quid gͦ illi in unitate uiuenti oberant mor-¬
tui. Rut qͥs dicat. baptismũ axp̃i qđ tales hab̾ent uł darent. eoꝵ
iniqͥtatibꝰ fuisse iuolatũ: Pollianꝰ a mileu dix̃. lustũ . ẽ. hereti¬
ichil quidem breuiꝰ dici potuit. Sed
accepimꝰ. unũ baptismũ qđ .ẽ in eccłia scã credimꝰ. Potest et mea
ẽẽ sententia. Sic enĩ librata.ẽ. ut nichil habeat contra ueritatem.
nos unũ baptismũ qđ̃ ẽ in eccła sca credimꝰ. Si aut̃ dixis

Expanded text:
nducemus et bibamus, cras enim morimur? — non credebant resurrectionem mortuorum —: qui ergo istorum conloquiis malis corrumpebantur et eos sequebantur, nonne pariter cum eis in foueam cadebant? et in eis tamen erant isti quibus scribebat apostolus iam baptizatis, nec tamen . ideo si corrigerentur quos gemebat ipse Cyprianus. quid ergo illi in unitate uiuenti oberant monui, aut quis dicat baptismum Christi quod tales haberent uel darent eorum iniquitatibus fuisse uiolatum? Pollianus a Mileo dixihil quidem brevius dici potuit Sed accepimus unum baptismum quod est in ecclesia sancta credimus. Potest et mea esse sententia; sic enim librata est, ut nihil habeat contra ueritatem. nam et nos unum baptismum quod est in ecclesia sancta credimus. si autem dixis
Abbreviated transcription (Latin):
let. siue int̾ eẽ uideat᷑. igni destinata .ẽ. Si eͦ ꝓpt̾ea baptirandi sti
ad ȩccłiã uenientes heretici. ut ab amicis dĩ baptizent᷑. nunqͥd illi
auari. raptores. homicidȩ. amici dĩ s̃. aut qͦs baptizaĩunt denuo bap¬
tirandi st̃. Felia a baga diã. Sic̃ cecꝰ cecũ ducens simul info¬
ueã cadunt. ita hereticꝰ hereticũ baptitans simul in mortẽ cadunt.

Expanded text:
let siue intus esse uideatur, igni destinata est. si ergo propterea baptizandi sunt let siue intus esse uideatur, igni destinata est. si ergo propterea baptizandi sunt ad ecclesiam uenientes haeretici, ut ab amicis dei baptizentur, numquid illi auari, raptores, homicidae amici dei sunt aut quos baptizauerint denuo baptizandi sunt? Felix a Bagai dixit: Sicut caecveam cadunt , ita haereticus haereticum baptizans simul in mortem cadunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe africa.ẽ. uł illa orientis pars quȩ contigua .ẽ. africȩ. om̃ino
collimitanea S afer fuerit eyrenensis. Beatũ putas. qd angariat᷑
crucẽ tulit. Quanto meliꝰ forte diceret aliꝰ in arimathia reman.
sisse eccłiã xp̃i. qr ioseph ille diues ab arimathia. habens ante ocu¬
los regnũ dĩ. ñ angariatꝰ ñ coactꝰ uenit ad crucẽ dni.Cũ cȩti for.¬
midarent petit a pilato sepeliendũ corpꝰ dñi. de ligno deposu¬
It obsecut᷑ ẽ. funeri. in sepulchro condidit. laudatꝰ ẽ. in euange¬
lio. Quia gͦ de arimathia fuit iste pius egͥibens tantũ obsequi¬
u corpori dni. in arimathia remansit ȩccła. Nut si magis uos
delectat angariat᷑. id ẽ. qͥ cogit᷑ tollere crucẽ. recte eͦ faciunt
umꝑatores catholici. qͥ uos cogunt ad unitatẽ¬

Expanded text:
proprie Africa est, vel illa Orientis pars, quae contigua est Africae, et omnino proprie Africa est, vel illa Orientis pars, quae contigua est Africae, et omnino collimitanea. Sed Afer fuerit Cyrenensis. Beatum putas, quod angariatus crucem tulerit? Quanto melius forte diceret alius in Arimathaea remansisse Ecclesiam Christi? Quia Joseph ille dives ab Arimathaea, habens ante oculos regnum Dei, non angariatus, non coactus venit ad crucem Domini: cum caeteri formidarent, petiit a Pilato sepeliendum corpus Domini, de ligno deposuit, obsecutus est funeri, in sepulcro condidit, laudatus est in Evangelio . Quia ergo de Arimathaea fuit iste pius tantum exhibens obsequium corpori Domini, in Arimathaea remansit Ecclesia? Aut si magis vos delectat angariatus, id est, qui cogitur tollere crucem: recte ergo faciunt imperatores catholici, qui vos cogunt ad unitate
Abbreviated transcription (Latin):
cunt & aliud. Exreneus inqͥt qͥdã symon angariat᷑ .e ut tolle¬
ret crucẽ dñi. Legimꝰ. s quid te adiuuet uolo scire. Exreneus
inqͥt afer.ẽ. Quarẽ ipse angariatꝰ ẽ qui crucẽ tolleret. ⁊be
sit eyrene forte nescis. L ybiȩ pentipolis .ẽ. c̃tigua ẽ. africȩ ad
orientẽ magis ꝑtinet. Uel in distributione ꝓuinciarũ ĩꝑatoꝵ cog.¬
nosce. Imperator orientalis mittit iudicẽ ad cyrenen. Breuiter
respondeo. Ubi .ẽ. pars donati. non inuenit᷑ cẏrenẽ. Ubi. ẽ. cyrene
ñ inuenit᷑ pars donati. Manifesta ueritas conuincit errorẽ. Bet mͥ
cyrenen ubi ẽ. pars donati. det mͥ partẽ donati ubi ẽ. cẏrene. Mani.¬
festũ enĩ.ẽ. fr̃s in pentapoli eccłam eẽ catholicã. partẽ ibi donati
ñ eẽ S securi irrideamꝰ flendos. & fleamꝰ ridendos. Quid dicis.:
Meritũ cyrenensis huiꝰ magnũ cõmemoras qr tulit cruce̾ dñi. et
afrũ dicis. Orientalis. ẽ. Lybia enĩ duobꝰ modis dr̃. Uel ista quȩ

Expanded text:
gariatus est, ut tolleret crucem Domini . Legimus: sed quid te adjuvet, volo scire. Cyrenaeus, inquit, Afer est: quare ipse angariatus est qui crucem tolleret. Ubi sit Cyrene, forte nescis: Lybia est, Pentapolis est, contigua est Africae, ad Orientem magis pertinet. Vel in distributione provinciarum Imperatorum cognosce: Imperator orientalis mittit judicem ad Cyrenen. Breviter respondeo: Ubi est pars Donati, non invenitur Cyrene; ubi est Cyrene, non invenitur pars Donati. Manifesta veritas convincit errorem. Det mihi Cyrenen, ubi est pars Donati; det mihi partem Donati, ubi est Cyrene. Manifestum est enim, fratres, in Pentapoli Ecclesiam esse catholicam, partem Donati ibi non esse. Sed securi irrideamus flendos, et fleamus irridendos. Quid dicis? Meritum Cyrenensis hujus magnum commemoras, quia tulit crucem Domini, et Afrum dicis. Orientalis est. Lybia enim duobus modis dicitur, vel ista quae
Abbreviated transcription (Latin):
inala tẽpora ꝓpħa pͣdiceret. dixc̃. ego pascã oues meas. ñ habeo
cui cõmendẽ. Etiã cũ ipse petrus erat. et cũ ipsi adhuc apłi erant.
in hac carne & in hac uita. tc̃ ait ille unꝰ. in qͦ uno om̃s unum.
Habeo alias oues quȩ ñ st̃ de hoc ouili. Oportet me & eas adduceri
ut sit unꝰ grea & unꝰ pastor. Sint gͦ om̃s in pastore uno. et di
cant uocẽ paistoris unã. qͣm audiant oues et sequant᷑ pastorem
suũ. & ñ illũ aut illũ. s unũ. & om̃s in illo unã uocẽ dicant. diũ¬

Expanded text:
mala tempora Propheta praedicaret, dixit, Ego pascam oves meas, non habeo cui commendem. Etiam cum ipse Petrus erat, et cum adhuc ipsi Apostoli erant in hac carne, et in hac vita, tunc ait ille unus, in quo uno omnes unum: Habeo alias oves, quae non sunt de hoc ovili; oportet me et eas adducere, ut cant vocem pastoris unam, quam audiant oves, et sequantur pastorem suum, et non illum, aut illum, sed unum Et omnes in illo unam vocem dicant, dive
Abbreviated transcription (Latin):
dare audio hereticos in africa. abundare audio rebaptiratores in africa.
eẽ aut̃ ibi tuos ñ minꝰ audio. & illud et illud audio. S qͥ st̃ tui a te au

Expanded text:
dare audio haereticos in Africa, abundare audio rebaptizatores in Africa; dare audio haereticos in Africa, abundare audio rebaptizatores in Africa; esse autem ibi tuos non minus audio: et illud audio, et hoc audio; sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuiũ acceper̃. Sodales enĩ dicunt᷑. tanꝗͣ. uniꝰ conuiuii. latina
lingua sic dicti st̃ sodales. qͣsi simul edales. eo qđ̾ simul edant. Rudi
illũ in psalmo arguentẽ malos sodales. idẽ. uniꝰ conuiuii. Simimicꝰ¬
inqͥt exꝓbrasset mͥ. et suꝑ me magna locutꝰ fuisset. abscondisse me
utiq ab eo. Tu uͦ unanimis m̃s et notꝰ ms. duax ms. qͥ simul mecum
dulces capiebas cibos. Ergo multi sodales. ingrati m̃sȩ dnĩcȩ. Pocierunt
nere magis eẽ mundi meridiẽ partes egẏpti. & illas excustas sole regio¬
nes ubi pluuia ñ apparet. quia ipse .ẽ. meridies ubi feruet medius di-¬
es. ibi aut̃ heremꝰ plena milibꝰ seruoꝵ dĩ. unde si ad meridiẽ locoꝵ ueli¬
mꝰ aduertere. quare ñ ibi pascat ille magis & ibi requiescat. qͣndo an-¬
te p̾dictũ.ẽ. ubera er̃ deserta heremi. S ecce c̃sentio. meridies a
gante ad africã sollicita ne erret. inuocat sponsũ suũ & dic̃ ei. Abun¬

Expanded text:
convivium acceperunt. Sodales enim dicuntur, tanquam unius convivii. Latina lingua sic dicti sunt sodales, quasi simul edales, eo quod simul edant. Audi illum in Psalmo arguentem sodales malos, id est, unius convivii: Si inisset, abscondissem me utique ab eo: tu vero unanimis et notus meus, dux meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos . Ergo multi sodales ingrati mensae dominicae exierunt nere magis esse mundi meridiem partes Aegypti, et illas exustas sole regiones, ubi pluvia non apparet: quia ipse est meridies, ubi fervet medius dies. Ibi autem eremus plena millibus servorum Dei. Unde si ad meridiem locorum velimus advertere, quare non ibi pascat ille magis, et ibi requiescat, quando ante praedictum est, Ubera erunt deserta eremi ? Sed ecce consentio, meridies Afgante in Africam, sollicita ne erret, invocat sponsum suum, et dicit ei: Abun
Abbreviated transcription (Latin):
rã uniu̾so tuo coherentẽ. Iu mͥ dic quo eã. ne forte uelut oꝑta. idest
incognita fiã suꝑ greges sodaliũ tuoꝵ. incurrã ingreges hereticorũ.
conantes ponere lapidẽ suꝑ lapidẽ qͥ destruat᷑. ne irruã in rebap-¬
tiratores. Annuncia mͥ. & ille qͥ cõmendat unitatẽ pastoris.
qui in hac lectione dix̃. ego pascã. pastores aut̃ reꝓbat qͥ mul¬
ti eẽ uoluer̃ unitatẽ amiser̃. seuerissime ñ blande respon-¬
dens. s ꝓ magnitudine ꝑiculi. nͥ cognoueris inqͥt temet.¬
ipsã opulchia int̾ mulieres. Pulchra es int̾ mulieres.s
agnosce te. Ubi te agnoscis. In toto orbe t̾rarum. Si
enĩ pulchra. unitas. ẽ. in te. Ubi diuisio. foeditas.ẽ.
ñ pulchritudo. Nisi cognoueris temet ipsã. In me cre

Expanded text:
ne forte velut operta, id est, ignota fiam super greges sodalium tuorum, incurram in greges haereticorum, conantes ponere lapidem super lapidem qui destruatur, ne irruam in rebaptizatores, annuntia mihi. Et ille qui commendat unitatem pastoris, qui in hac lectione dixit, Ego pascam; pastores autem reprobat, qui multi esse voluerunt, unitatem amiserunt: severissime non blande respondens, sed pro magnitudine periculi, Nisi cognoveris, inquit, temetipsam, o pulchra inter mulieres. Pulchra es inter mulieres: sed agnosce te. Ubi te agnosces? In toto orbe terrarum. Si enim pulchra, unitas est in te: ubi divisio, foeditas est, non pulchritudo. Nisi cognoveris temetipsam. In me cre