comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rimum timidi Ac mesti. uire iurando firmant
quod ita se res haber& ut dixerant: & impossib¬
le omnino ee hoc quod uiber& Qđ uix ei ꝑ¬
suaderi potuit: sed annuente dĩ clementia
sicut coeperat ita ꝑ mansit Ab illis nanq qui
prius his fauerant. taliter uti mutatum ẽ
um eius ꝑ turbatum sensissent animum: ꝓxi¬
mius ad aurem accedentes. dixerunt o por¬
tere eos quia flecti & conuerti nequibant.
meliuscule tractari: nec tam succense obiur¬
gari. ne ut ingrati forte abscęderent: & in
est. placido calle ꝑuentum est: ubi puerulus
paruulus oculis captus aparentibus delatus
atq ante aram eccłat ẽ depositus : quo fuerat bra¬
issimus martyr iam locatus. Noctem illam
bidem sicut ante sem̃ fuerat eiectus: duxit in¬
sõnem. Mane uͦ illucescente. post missarum cor¬
summationem. cum sacerdotum manu & officio age¬
retur inuiam: ille egredientium tumubtum au¬
diens. cognouit scm̃ in de leuari llico in incertũ

Expanded text:
rimum timidi ac moesti jurejurando firmant, rimum timidi ac moesti jurejurando firmant, quod ita se res haberet ut dixerant, et impossibile omnino esse hoc quod juberet. Quod vix ei persuaderi potuit, sed, annuente Dei clementia, sicut coeperat ita permansit. Ab illis namque qui prius his faverant, taliter immutatum est. Cum ejus perturbatum sensissent animum, proximius ad aurem accedentes dixerunt, oportere eos quae flecti et converti nequiverant, meliuscule tractari, nec tam succense objurgari, ne ut ingrati forte abscederent, et est, placido calle perventum est, ubi puerulus parvulus oculis captus a parentibus delatus, atque ante aram ecclesiae est depositus, quo fuerat beatissimus martyr jam locatus. Noctem illam ibidem sicut ante sanctum fuerat ejectus, duxit insomnem. Mane vero illucescente post missarum consummationem cum sacerdotum manu et officio ageretur in viam, ille egredientium tumultum audiens, cognovit sanctum inde levari. Illico in incertum
Abbreviated transcription (Latin):
rogatus gratanter tulit. suꝑq eosdem mar¬
tyris atq pontificis sacratissimos artus iuris¬
iurandi sacramentum libenter exsoluit.
scilic& ut nulli unquam mortalium. quod
gestum erat ꝓderent aut publicarent: sed pen
silentio sepultum haberent hinc nr̃ates pia
fraude laud abiles. duplicato gaudio tacito
sub pectore magnanimes : scĩs inde sublatis
corporibus. nullo p̃pediti obstaculo. ad mo¬
nasterium ingoaldi transtulerunt XII.
NCRAST INUM Uero docnnus apłicus uis¬
sit eos sibi reexhiberi Neq enim adhuc licenti¬
am redeundi consecuti fuerant. sed tantum insua
scm̃ iam receperant. Quos mox interrogat quo¬
nam scm̃ haberent illi se nescire profitentur : ni¬
si tantum quod iam eum suas inpartes direxissen
uic quid illud ẽ inquit. utrum nesciatis annon:
Presentaliter eum huc referre curate. Neq enin
haec immutari sententia poterit : ut hinc uo¬
bis facultas redeundi aliter tribuatur Illi plu¬

Expanded text:
rogatus gratanter tulit, superque eosdem marrogatus gratanter tulit, superque eosdem martyris atque pontificis sacratissimos artus jurisjurandi sacramentum libenter exsolvit, scilicet ut nulli unquam mortalium quod gestum erat proderent aut publicarent, sed perenni silentio sepultum haberent. Hinc nostrates pia fraude laudabiles, duplicato gaudio tacito sub pectore magnanimes, sanctis inde sublatis corporibus nullo praepediti obstaculo ad monasterium Ingoaldi transtulerunt. CAPUT XVI. In crastinum vero domnus apostolicus jussit eos sibi reexhiberi; neque enim adhuc licentiam redeundi consecuti fuerant, sed tantum in sua sanctum jam receperant. Quos mox interrogat, quonam sanctum haberent illi se nescire profitentur, nisi tantum quod jam eum suas in partes direxissent. Quidquid illud est, inquit, utrum nesciatis an non, praesentaliter eum huc referre curate: neque haec immutari sententia poterit, ut hinc vobis facultas redeundi aliter tribuatur. Illi plu
Abbreviated transcription (Latin):
et Unde plurimi romanoꝵ malitia & iniuidia
concitati. domnum apłicum impetebant. crudelio¬
rem Teum omnibus p̃decessoribus inclamare ñ
ueriti qui talem ac tantum patronum. suis efini¬
bus expelli ꝑmitteret: quod nunquam alius con¬
aessit Vnde suadebant . ut solum brachium eisda¬
setur & reliquum decenter inibi. loco recomde¬
retur condigno Haec fraus. ingoaldum archy¬
mandritem latere non potuit. Qui statim nris
idipsum decexit Cauciusq simul rem exercen¬
tes: consilio habito. die illa siluerunt. ma
pigneribus affectu piȩ deuotionis animarat.
ob er atis affatim edituis quorum tunc erat
officii. scĩ petri seruare basilicam: sub nocte ea¬
dem beatissimi gregorii pape sacratissimum
ter gressus. corpus eius cum summa reue¬
rentia sublatum ac decenter compositum.
suꝑ altare beati petri ꝑlatum. urxta iam
dicti marcyris uenerabile corpus depositũ
est Dehinc fidei pactum rodoinus cum suis

Expanded text:
est. Unde plurimi Romanorum malitia et invidia est. Unde plurimi Romanorum malitia et invidia concitati domnum apostolicum impetebant, crudeliorem eum omnibus praedecessoribus inclamare non veriti, qui talem ac tantum patronum suis e finibus expelli permitteret, quod numquam alius concessit. Unde suadebant, ut solum brachium eis daretur et reliquum decenter inibi loco reconderetur condigno. Haec fraus Ingoaldum archimandritem latere non potuit: qui statim nostris idipsum detexit; cautiusque simul rem exercentes, consilio habito die illa siluerunt. CAPpignoribus affectu piae devotionis animarat, obaeratis affatim aedituis, quorum tunc erat officii sancti Petri servare basilicam, sub nocte eadem beatissimi Gregorii papae sacratissimumaggressus, corpus ejus cum summa reverentia sublatum ac decenter compositum super altare beati Petri perlatum juxta jam dicti martyris venerabile corpus depositum est. Dehinc fidei pactum Rodoinus cum suis
Abbreviated transcription (Latin):
re deb& de premio aeternat retributionis.
cum inuentum corpus diuini odoris plenum
brsso primum ac demum operosis palliss co¬
ponerent: dericum quendam aestu febrium
loctabiliter decubantem mirx uelocitate cu¬
rauit. Inuento itaq sacratissimi martyris cor¬
pore caelesti odore affatim ut diximus fra¬
glanti: ilico ad quirinum & teofilactum mi¬
sum est. quatinus ꝑ ioportune hoc domno ap¬
tolico condicerent. Qđ & factum. cum proy¬
ter in com moditatem sui illuc uenire nom po¬
s& uenerabili epõ iohanni mandauit. ut ip¬
mant acclat clericis atq plebeis ab ibanum
bens uerenter chorus. dulcium melodiarum
sonitum. longius precundo resꝑgebatu ida¬
titiȩ cantus. alii ꝓfunda suspiria. & amarans
querimonias dabant Taliter ad presentiam
Asq domni apłici illud deporcauere ceius ent
anulo consignaretur ex more. Quod diligent
post quam ab illo ꝑfeclam est in eccłam uroliu
pesti ꝑlatum. atqͣ ibidem die eodem depositi

Expanded text:
re debet de praemio aeternae retributionis. re debet de praemio aeternae retributionis. cum inventum corpus divini odoris plenum, bysso primum ac demum operosis palliis componerent, clericum quemdam aestu febrium lethaliter decubantem mira velocitate curavit. Invento itaque sacratissimi martyris corpore coelesti odore affatim, ut diximus, fragranti, illico ad Quirinum et Theophylactum missum est, quatenus peropportune hoc domno apostolico condicerent. Quod et factum cum propter incommoditatem sui illuc venire non posset, venerabili episcopo Joanni mandavit, ut ipomanae Ecclesiae clericis atque plebeiis abibant. Psallens verenter chorus dulcium melodiarum sonitum longius praeeundo respergebat. Hi laetitiae cantus, alii profunda suspiria et amaras querimonias dabant. Taliter ad praesentiam usque domni apostolici illud deportavere, ejus ut annulo consignaretur ex more. Quod diligenter postquam ab illo perfectum est, in ecclesiam beati Petri perlatum, atque ibidem die eodem depositum
Abbreviated transcription (Latin):
gerens. sordesq post terga uerrens : quousq ind
discessum est Estimabatur autem ipsa basilica
quantitate sui. basilicȩ scĩ dẏonisii ȩqualis : in
qua olim beatissimi apłi petrus & paulus tu¬
mulati fuerant. ubi & penes eoꝵ uestigia. is¬
dem martir uenerandus se sepeliri uisserat
nde constat dignissimis meritis scĩ eam fuisse in¬
dignam. & requietioni ipsius in congruam Igit᷑
ministri & officionaru eius quibus exempli gra¬
tia ista reddidimus agite ut nitidis obsequus
ei iugiter famulemini. Quanta ꝑ eum intẽpo¬
re consecuti estis ꝑpͣendite : quanta sine fine tem¬
poris sperare possitis recolite Certe qui hic su¬
is nos exequiis lic& indignos sic admittere cen¬
suit : ipse si digne contendimus audeo dice¬
re quia quos hic famulos. illic suae interuen¬
tionis aduitorio ꝑpetuos habiturus ẽ socios
Neminẽ nr̃m pigeat laborosae seruitutis inmodico
sinitiui temporis : quem nulla dubietas frange¬

Expanded text:
gerens, sordesque post terga verrens, quousque inde gerens, sordesque post terga verrens, quousque inde discessum est. Aestimabatur autem ipsa basilica quantitate sui basilicae sancti Dionysii aequalis: in qua olim beatissimi apostoli Petrus et Paulus tumulati fuerant, ubi et penes eorum vestigia idem martyr venerandus se sepeliri jusserat. Unde constat dignissimis meritis sancti eam fuisse indignam et requietioni ipsius incongruam. Igitur ministri et officionarii ejus, quibus exempli gratia ista reddidimus, agite ut nitidis obsequiis ei jugiter famulemini. Quanta per eum in tempore consecuti estis perpendite, quanta sine fine temporis sperare possitis recolite. Certe qui hic suis nos exsequiis licet indignos sic admittere censuit, ipse si digne contendimus, audeo dicere quia quos hic famulos, illic suae interventionis adjutorio perpetuos habiturus est socios. Neminem nostrum pigeat laboriosae servitutis in modico finitivi temporis, quem nulla dubietas frange
Abbreviated transcription (Latin):
approbamus non humane eum fuisse cõpositi¬
onis. sed caelestis graẽ. quae semꝑ inbeatissi¬
mo martyre fraglauerat. gratissimam diffi¬
sionem. Hoc ergo descõ dutius loco spiram
uapore. tota oblectabiliter illa resꝑsa est d¬
mus quae in introitu sui. cuiusdam cad auei
prope in humatum. ante decem dies seru¬
bat: ex cuius scaturiente sanie. fetor ex ecn¬
bilis ebulliens. introeuntes inficiebat. Sed¬
lo suꝑ habundante. noxius in nichilum uacuatus.
donec omnia descõ festiua celebritate consumma¬
rentur. subsidit: Apparuerat iam pridem bea¬
tissimus martyr in reuelationis archano cuidam
achi pres bitero: manifestans se abillo uelle mi¬
grare templo. ut reor illius corruptibilis cad aue¬
ris putorem ferre non ualens Uidebatur enim
ei ab absida uultu auerso ꝓcedere: & foras ue¬
luti indignans abire Illoq ab eunte. uestigia
cius puerulus ꝓsequebatur. scopam manibus

Expanded text:
approbamus, non humanae eum fuisse compositiapprobamus, non humanae eum fuisse compositionis, sed coelestis gratiae. quae semper in beatissimo fragraverat, gratissimam diffusionem. Hoc ergo de sancto diutius loco spirante vapore tota oblectabiliter illa respersa est domus, quae in introitu sui cujusdam cadaver prope inhumatum ante decem dies servabat, ex cujus scaturiente sanie fetor exsecrabilis ebulliens, introeuntes inficiebat. Slo superabundante noxius in nihilum vacuatus, donec omnia de sancto festiva celebritate consummarentur, subsidit. Apparuerat jampridem beatissimus martyr in revelationis arcano cuidam archipresbytero, manifestans se ad illo velle migrare templo, ut reor, illius corruptibilis se cadaveris putorem ferre non valens. Videbatur enim ei ab absida vultu averso procedere, et foras veluti indignans abire: illoque abeunte vestigia ejus puerulus prosequebatur, scopam manibus
Abbreviated transcription (Latin):
post habita ex hortatus est Oblationario itaq
uocato. cuiꝰ erat sortis ex romana consuetudi¬
ne aperire sepulchrum. cum ille du mul¬
tũq reniteret᷑. & hoc iniquissimum ee cau¬
saretur. nec uiro romano in remissibile facinꝰ
p̃sumendum. quo ꝑ posteras successiones sacri¬
legii noxa denotaretur. isdem iohannes
monitis firmatus diuinis. ferramentum ar¬
ripiens ꝓut uirium fuit. sarco fagum fre¬
quenti ictu usq quo lasescer& contudit. Ac con¬
tundendo ꝑ terebrauit. Quem cum citato fastigi
nrĩ deficere uiderent: ipso innuente acriorib
animis atq ualentioribis lacertis in mergentes
lic& cum magno labore monumento interrup¬
to quippe quod mollis erat ingentis & bitumi¬
aromaticum a preterito mortalibus insuetu
& incognitum: hauserunt odorem. Quem
tante suauitatis & delectationis fuisse retu¬
lerunt: ut nullus eo cum habundanter frue¬
retur. satiari ualer&. Exquo liquido

Expanded text:
post habita exhortatus est. Oblationario itaque post habita exhortatus est. Oblationario itaque vocato, cujus erat sortis ex Romana consuetudine aperire sepulcrum, cum ille diu multumque reniteretur, et hoc iniquissimum esse causaretur, nec viro Romano irremissibile facinus praesumendum, quo per posteras successiones sacrilegii noxa denotaretur; idem Joannes monitis firmatus divinis ferramentum arripiens, prout virium fuit, sarcophagum fquenti ictu usquequo lassesceret contudit, ac contundendo perterebravit. Quem cum citato fatigiri deficere viderent, ipso innuente acrioribus animis atque valentioribus lacertis immergentes, licet cum magno labore monumento interrupto, quippe quod molis erat ingentis et bitumiaromaticum a praeterito mortalibus insuetum et incognitum hauserit odorem: quem tantae suavitatis et delectationis fuisse retulerunt, ut nullus eo, cum abundanter frueretur, satiari valeret. Ex quo liquido
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmulta pericula. illuc usq contraxerat.
taq in laudibus spũalibus continuatim om¬
nem ducentes noctem: pallida diem repa¬
rante aurora. garrulos ab eccła secedere ro¬
manos. & famili are sibi secretum indulgeri
petunt łnimꝰ uero. cum hi inchorum sece¬
derent letaniam acturi: dep̃henduntur
declinandi locus non erit Deniq eadem ipsa
psona sibi dante dextera: illesus abducitur ul¬
tra Tunc ad accersiendum eum. fr̃ nomine uuil¬
harius ẽ directus Quem cum adhuc horrore
uisionis terribilis pauitatem blando ad tactu
euigilass& : intimauit exparte suoꝵ tempus
operandi misterii nec ullomodo utile ꝓcrasti¬
nandum . tosq iam dudum paratos demorari
ad marcyris tumulum. Qui statim surrexit.
atq sacerdotalibus redimitus infulis. summa
cum reuerentia ad locum festinus perrexit
oras patefacta reuelataone excus auit. & ut
secura spe ꝑcipiendi sacramenti cui tamtoci¬
ens sus pirauerant existerent: dubietate

Expanded text:
per multa pericula illuc usque contraxerat. per multa pericula illuc usque contraxerat. Itaque in laudibus spiritualibus continuatim omnem ducentes noctem, pallida diem reparante aurora, garrulos ab ecclesia secedere Romanos, et familiare sibi secretum indulgeri petunt. Enimvero cum hi in chorum secederent letaniam acturi, deprehenduntur dpersona sibi dante dexteram, illaesus abducitur ultra. Tunc ad accersiendum eum frater nomine Wilharius est directus: quem cum adhuc horrore visionis terribilis pavitantem blando attactu evigilasset, intimavit ex parte suorum tempus operandi mysterii, nec ullo modo procrastinandum, eosque jamdudum paratos demorari ad martyris tumulum. Qui statim surrexit atque sacerdotalibus redimitus infulis summa cum reverentia ad locum festinus perrexit. Moras patefacta revelatione excusavit, et ut secura spe percipiendi sacramenti, cui tantoties suspiraverant existerent, dubietate
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepisse ꝑuisum eundem beatissimum mar¬
tyrem. lucinȩ cuidam matronae. sepelirise
aduestigia apłoꝵ petri & pauli Quẽ conditũ
aromatibus: ꝓmpta quod iussa fuerat execu¬
ta est deuotione¬
die. iniunctum deuota mente frequen¬
tant ieiunium. cum presbiteris & dia combus ee¬
teroq clero: inter quos & ingo aldus archiman¬
drites cum suis pro uiribus ad uitor fidelissimꝰ.
eiunii obseruatione sollempniter consummat
ruente noctis erepusculo uigilias celebraturi
martyris in euocatione. ad eius nobilem tum¬
lum accedunt : omniq officio & obsequio in
opus suorum instaurant manu
Ubi cum
ymnoꝵ cantibus & psalmoꝵ melodus. cũ uig¬
bus timi amatum oooribus atq nebulosis qͥ¬
uersorum aromatum uaporibus ꝑ noctan¬
tes: dnm̃ rogabant ut tractandi pigneris
salutaris digni haberentur. nec sui contagi¬
one peccati ab hoc reicer&. quos desideriũ
fidele & amor impaciens: maximo labore

Expanded text:
praecepisse per visum eumdem beatissimum marpraecepisse per visum eumdem beatissimum martyrem Lucinae cuidam matronae sepeliri se ad vestigia apostolorum Petri et Pauli. Quem conditum aromatibus, prompta quod jussa fuerat exsecuta est devotionedie injunctum devota mente frequentant jejunium cum presbyteris et diaconibus caeteroque clero, inter quos et Ingoaldus archimandrites cum suis pro viribus adjutor fidelissimus. Jejunii observatione solemniter consummata, ruente noctis crepusculo vigilias celebraturi martyris in evocatione, ad ejus nobilem tumulum accedunt, omnique officio et obsequio in opus suorum instaurant manum, ubi cum hymnorum cantibus et psalmorum melodiis, cum jugibus thymiamatum odoribus, atque nebulosis diversorum aromatum vaporibus pernoctantes Dominum rogabant, ut tractandi pignoris salutaris digni haberentur, nec sui contagione peccati ab hoc rejiceret, quos desiderium fidele et amor impatiens maximo labore
Abbreviated transcription (Latin):
di potest mirati: talẽ petitionẽ. aut furen¬
tis. aut scĩ meritum nescientis. ee crediderunt
oc ita composito rursum reuocantur atq ante dom¬
num apłicum reducuntur. Et cum a circum stan¬
tibus ꝓpetitionis eorum obtentu dep̃caretur.
iliq procul uultibus interram demissis ꝓcum¬
perent: tandem miscđia flexus. lic& pauens
ac trepidus : scĩ annuit donari corpus Minis¬
ter huius largitionis aptissimus. iohannes con¬
dicitur ep̃s. Nam quia ut premisimud. languo¬
re afficiebatur nimio : hoc ꝑse explere nequi¬
bat. cum uelle plurimum non negar&. Qđ
ut postea patuit: dĩ dispensatione satis pro¬
fecit. Assumpto itiq iohanne quem eis or¬
dinarium prefecerat beniuolum papa ue¬
nerabilis: alacres simul uadunt ad locum
non iam ignotum Siguroem exserie passio¬
nis eius ascõ ambrosio luculenter editȩ. di¬
dicerant miliario tertio aburbe. loco qui
obstationem nauium catacumbas dicebatur

Expanded text:
di potest mirati, talem petitionem aut furendi potest mirati, talem petitionem aut furentis, aut sancti meritum nescientis esse reddideruntoc ita composito rursum revocantur, atque ante domnum apostolicum reducuntur. Et cum a circumstantibus pro petitionis eorum obtentu deprecaretur, illique procul vultibus in terram demissis procumberent, tandem misericordia flexus, licet pavens ac trepidus, sancti annuit donari corpus. Minister hujus largitionis aptissimus Joannes condicitur episcopus. Nam quia, ut praemisimus, languore afficiebatur nimio, hoc per se explere nequibat, cum velle plurimum non negaret: quod, ut postea patuit, Dei dispensatione satis profecit. Assumpto itaque Joanne, quem eis ordinarium praefecerat benevolum papa venerabilis, alacres simul vadunt ad locum non jam ignotum. Siquidem ex serie passionis ejus a sancto Ambrosio luculenter editae didicerant, milliario tertio ab Urbe, loco qui ob stationem navium Catacumbas dicebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
pisci. & graẽ dĩ incaclestibus. cum scõ ualeatis para¬
cipari. Si enim uerum ẽ quod uultus indicat men¬
tem : patenter nobis cognoscere datum t̃. quia
domnus papa. equanimiter ur& non fert missa¬
tica. Qua ꝓpter. quic quid illud est quod cera
inuestigare potestis: precamur ut ur̃ĩs fidelibus
absq dissimulatione priusquam abscedamus ma¬
nifestetis. & insuspectos reddatis. At illi ut pri¬
us. fidem dant inope: si tamen dĩ & marcy¬
ris ẽe poss& uoluntas Patriarchio educti : hos¬
pitio sese recolligunt
CO quia biceps cura. Sacruco Excru¬
ciabat antistitẽ. scĩ quidem absentia. & pre¬
cellentissimi abbus amicitia. cui aliquando
quaeq sui uiris eent. concessa fuerant: indic¬
to conuentu priuato. sacerdotum & eorum
qui a secretis erant. legationem ex posuit c̃uiꝰ
absolutionem ut sano pectore diffinirent pre¬
cepit. Iunc illi pariter turbati. & ultra quã cre¬

Expanded text:
pisci, et gratiae Dei in coelestibus cum sancto valeatis partpisci, et gratiae Dei in coelestibus cum sancto valeatis participari. Si enim verum est quod vultus indicat, mentem patenter nobis cognoscere datum est quia domnus papa aequanimiter nostra non fert missatica. Quapropter quidquid illud est, quod certe investigare potestis, precamur ut vestris fidelibus absque dissimulatione priusquam abscedamus manifestetis et insuspectos reddatis. At illi ut prius fidem dant in ope, si tamen Dei et martyris esse posset voluntas, patriarchio educti hospitio sese recolligunt. Sed quia biceps cura sacrum excruciabat antistitem, sancti quidem absentia, et praecellentissimi abbatis amicitia, cui aliquando quaeque sui juris essent concessa fuerant; indicto conventu privato sacerdotum et eorum qui a secretis erant, legationem exposuit, cujus absolutionem ut sano pectore definirent praecepit. Tunc illi pariter turbati et ultra quam cre
Abbreviated transcription (Latin):
laudibus. Quid animus uoluer&: pallentis
facies p̃tendebat. ło diu silente : suspensis ani¬
mis stabant. Et cum tandem resumpto spũ res¬
ponsionem dediss&: in ea spem omem ademit.¬
& supra se negotium ee asseruit. Uerum illi
quanta audebant supplicatione importune
insistebant: genuaq eius ac plantas ꝓfusis la¬
crimis exossdulabantur. Vnde spatium quo
hȩc meditaretur. & consilium cũ prudenti
romana senatu exquirer& sine cuiꝰ consultu
talia moliri non eebonum aiebat : presto¬
lari iussit. Rem sollicitius rodoinus consi¬
derans prae suis quem cura instigabat ampli¬
us. non illico abscessit: sed angulo domatis
memoratos uiros QuiRixon & Tteorhilac¬
Tum segregauit. & eos insententia manere
obnixe p̃cabatur dicens Nrĩ misereri
dignamini. qui spem totam urȩ̃ commi¬
simus celsitudini. & amiciti ae illius uri recordamini
qua & inp̃senti optimarum deliciarum questus adi¬

Expanded text:
laudibus. Quid animus volveret, pallentis laudibus. Quid animus volveret, pallentis facies praetendebat. Eo diu silente suspensis animis stabant: et cum tandem resumpto spiritu responsionem dedisset, in ea spem omnem ademit, et supra se negotium esse asseruit. Verum illi quanta audebant supplicatione importune insistebant, genuaque ejus ac plantas profusis lacrymis exosculabantur. Unde spatium quo haec meditaretur, et consilium cum prudenti Romano senatu exquireret, sine cujus consultu talia moliri non esse bonum aiebat, praestolari jussit. Rem sollicitius Rodoinus considerans prae suis quem cura instigabat amplius, non illico abscessit; sed angulo domatis memoratos viros Quirinum et Theophylactum segregavit, et eos in sententia manere obnixe precabatur dicens: Nostri misereri dignamini, qui spem totam vestrae commisimus celsitudini; et amicitiae illius vestri recordamini, qua et in praesenti optimarum deliciarum quaestus adi
Abbreviated transcription (Latin):
publicae primores quos illic uenerabilis pa¬
ter hildumnus fidissimos se habere monstra¬
uerat : exquirit & repperit Erant pomibus
ex his promptiores. & dignitati apłicȩ sedu¬
lo assistentes: quirinus suꝑ ista. theofilac¬
tus numen culator. & ingoaldus abba reur¬
rentissimus : qui tum fortuitu aberat Siqui¬
dem exp̃cepto imperatoris. iter adbeneuen¬
tanos arripuerat : episcopium albo curie des¬
cripturus. Sed concito insecutus. ueredario
amica euocatione interceptus: reflexit ad
urbem. Legatos hilari aspectu excepit. hu¬
mane egit: & s secundis ualer& successib
iam dictus pater hilduinus. ante omnia scis¬
citatur: ꝓspera deniq ualitudine hunc ha¬
beri ꝑcipiens. dõ ꝓhoc gras egit: & ut ꝓurc¬
diss&e: obstupuit. uocis confudit & organa tris¬
tis mens. scĩ non ferre ualens discrimina tantiqͥppe
quem post apłos quasi tertium magnificis ro¬
mana plebs frequentabat muneribus ac

Expanded text:
publicae primores, quos illic venerabilis Papublicae primores, quos illic venerabilis Pater Hilduinus fidissimos se habere monstraverat, exquirit et reperit. Erant prae omnibus ex his promptiores et dignitati apostolicae sedulo assistentes, Quirinus super ista, Theophylactus Numenculator, et Ingoaldus abbas reverentissimus, qui tum fortuitu aberat. Siquidem ex praecepto imperatoris iter ad Beneventanos arripuerat episcopium Albocuriae descripturus. Sed concito insecutus veredario, amica evocatione interceptus reflexit ad Urbem. Legatos hilari aspectu excepit, humane egit: et si secundis valeret successibus, jam dictus Pater Hilduinus ante omnia sciscitatur. Prospera denique valetudine hunc haberi percipiens, Deo pro hoc gratias egit, et ut prodisset, Obstupuit, vocis confudit et organa tristis Mens, sancti non ferre valens discrimina tanti. Quippe quem post apostolos, quasi tertium, magnificis Romana plebs frequentabat muneribus ac
Abbreviated transcription (Latin):
tate insistunt. Perfert uir spectabilis hildui¬
nus ad notitiam pii principis diuinȩ legatio¬
nis archanum: pandit salubrem de adipiscen¬
dis tantis marcyris pigneribus reuelationẽ
ub& augustus litterarx scemata sub obtentu
emeriti militis: multiplici referta prece
restaurare Dehinc ut prius nomine & anuli
sui impressione signatas: rodoino cum suis
recomsignat epłas. Illi ꝑdiuinam reuelati¬
onem salubrius aura spirante gratanter uia
relegentes. nihilq: de expletione nego cii
ulterius hesitantes: auream certatim expe¬
tunt romam.IUII.
imperu uero hludo uuici caesaris .xii.
rodoinus cum ingenti frequentia &
copioso apparatu romam intrat. impositę sibi
legationis sacramentum artifici in dustria in¬
formatum. prudenter ex soluit: elegantissimi¬
martyris sebastiani. magnarum uirtutum
& sanitatum uiuificos cineres. implorat & im¬
petrat. Sed antequam maiestatem apłi cam
adeat. quosdam ep̃oꝵ & abbatum seu rei¬

Expanded text:
tate insistunt. Perfert vir spectabilis Hilduitate insistunt. Perfert vir spectabilis Hilduinus ad notitiam pii principis divinae legationis arcanum, pandit salubrem de adipiscendis tanti martyris pignoribus revelationem. Jubet Augustus litterarum schemata sub obtentu emeriti militis multiplici referta prece instaurare. Dehinc ut prius nomine et annuli sui impressione signatas, Rodoino cum suis reconsignat epistolas. Illi per divinam revelationem salubrius aura spirante gratanter viam relegentes, nihilque de expletione negotii ulterius haesitantes, auream certatim expetunt Romam. imperii vero Ludovici Caesaris XIII, Rodoinus cum ingenti frequentia et copioso apparatu Romam intrat, impositae sibi legationis sacramentum artifici industria informatum prudenter exsolvit, martyris Sebastiani magnarum virtutum et sanitatum vivificos cineres implorat et impetrat. Sed antequam majestatem apostolicam adeat, quosdam episcoporum et abbatum seu rei
Abbreviated transcription (Latin):
onis attoniti. dõ late uulgaribus concentibus
grãs ꝑsonabant Tandem ipse diligenter ꝑ quis¬
tos repperit uiros Quos statim. designatis r¬
cognoscit indiciis. & quae s̃bi imperata fuerant.
intrepidus enarrat: seq in astipulationẽ dictoꝵ
ante signanum palam p̾b& At hi cum summa
reuerentia susceptis quae ab eatissimo martyre
beneficio sibi p̃stito: conserta laude magnifica
non cessant Exinde retrogradis passibũs itine¬
ra conuertentes: paulatim reflectere conant᷑
ad propria Auctoremq huius negotii uener¬
bilem patrem hilduinum expetentes. rem d¬
uinitus gestam ꝑ ordinem pandunt: & ut ꝑ
seipsum ad augusti notitiam idipsum ꝑferre
dignaretur. Anxie p̃cabantur Diplomata
quoq quae magni sil uestri presulis rogabant
pignera. demutari in expetitionem inelyti mar¬
tyris sebastiani obnixe deposcunt: & ne quod
coepti itineris infortunium incurrant. maturari
causam quamtocius. qua audent importuni¬

Expanded text:
onis attoniti, Deo late vulgaribus concentibus onis attoniti, Deo late vulgaribus concentibus gratias personabant. Tandem ipse diligenter perquisitos reperit viros: quos statim designatis recognoscit indiciis, et quae sibi imperata fuerant intrepidus enarrat, seque in astipulationem dictorum antesignanum palam praebet. At hi cum summa reverentia susceptis quae a beatissimo martyre ctum pro beneficio sibi praestito conserta laude magnificare non cessant. Exinde retrogradis passibus itinera convertentes, paulatim reflectere conantur ad propria; auctoremque hujus negotii venerabilem Patrem Hilduinum expetentes, rem divinitus gestam per ordinem pandunt, et ut per seipsum ad Augusti notitiam ad ipsum perferre dignaretur, anxie precantur. Diplomata quoque quae magni Silvestri praesulis rogabant pignora, demutari in expetitionem inclyti martyris Sebastiani obnixe deposcunt, et ne quid coepti itineris infortunium incurrant, maturari causam quantocius qua audent importuni
Abbreviated transcription (Latin):
deludere: suspicata fraude calumniabuntur
xperimentum huius rei si a me exigere cȩperint.
quale uibes dare responsum: Neq enim ut reor
aliter eis ꝑsuaderi poterit Tunc beatissimus mar¬
tyr. exerto contra eum brachio. manu potenti
statim ut eum attigit: sanitati reparauit Atq
ita ꝓsecutus sanus esto inquit Hocq tibi sit
signum ame collatum: qđ nulla ꝓrsus ambigrn¬
tate erit reiectibile. Somno. laetitia. metuq sug¬
to: sospitate integerrima uerissima ee omia quac
audierat approbauit Ita nanq apparebat sanss¬
simus: Ac si nullius aliquando infirmitatis ȩstu
fuiss& infestus Iunc ille ouanter uniuersam ꝑ¬
lustrans urbem & suburbana. iussos coepit quac¬
rere uiros: atq insese deifica ꝑsacratissimum mai¬
trem operata publicare remedia Hi qui eum
abheri & nudius tertius adlimina p̾dictat basi¬
licae seminecem iacere uiderant. hinc inde fan
facta concurrentes: stupore ignotę restaurati¬

Expanded text:
deludere, suspicata fraude calumniabuntur. deludere, suspicata fraude calumniabuntur. Experimentum hujus rei, si a me exigere coeperint, quale jubes dare responsum? neque enim, ut reor, aliter eis persuaderi poterit. Tunc beatissimus martyr, exserto contra eum brachio, manu potenti statim ut eum attigit, sanitati reparavit. Atque ita prosecutus: Sanus esto, inquit. Hocque tibi sit signum a me collatum, quod nulla prorsus ambiguitate erit rejectibile. Somno laetitia metuque fugato sospitate integerrima, verissima esse omnia quae audierat approbavit. Ita namque apparebat sanissimus, ac si nullius aliquando infirmitatis aestu fuisset infectus. Tunc ille ovanter universam perlustrans urbem et suburbana, jussos coepit quaerere viros, atque in sese deifica per sacratissimum martyrem operata publicare remedia. Hi qui eum ab heri et nudiustertius ad limina praedictae basilicae seminecem jacere viderant, hinc inde fama facti concurrentes stupore ignotae restaurati
Abbreviated transcription (Latin):
fidem excederent. nisi certum eet dnm̃xrm̃ iħm xp̃m
Causam reddit. in comdi tempus exprimit Ille rur¬
sum an pristinae sanitati uell& restitui: ꝑ quirit
ui & sibi suꝑ hoc ingens eẽ desderium. si aliquo modo
io sperare poss&: respondit Cui ille uirga quam
manu gestabat aurea. plagam locumq hospitu
designans : uade inquit insub urbium istud. & huiꝰ¬
modi quaesitos repperies uiros. romam ꝑgere dispo¬
nentes. Causam quã moliuntur diuinȩ non esse
p̃oestinationis mea ex parte in notesces. Ad quẽ
ille tremebundus & anxius. Onẽ quo te iubes
nomine monstrariEt ille Ego sum inquit
sione fustibus caesus occubui. qua & corpore ac¬
tenus sepultus iacui. Mea illis humana ad nõ ee
concessa. non eiꝰ pro quo uadunt nouerint. Adhȩc
ille. Preceptioni inquit tuae serenitudinis parere
non rennuens: quamlibenter ad eos quae ate mihi
uissa sunt ꝑferre satagam Illi forsitan me eos uelle

Expanded text:
fidem excederent, nisi certum esset Dominum nostrumfidem excederent, nisi certum esset Dominum nostrumCausam reddit incommodi, tempus exprimit. Ille rursum, an pristinae sanitati vellet restitui perquirit. Qui et sibi super hoc ingens esse desiderium, si aliquo modo id sperare posset, respondit. Cui ille virga quam manu gestabat aurea plagam locumque hospitii designans, Vade inquit, in suburbium istud, et hujusmodi quaesitos reperies viros Romam pergere disponentes: causam quam moliuntur divinae non esse praedestinationis, mea ex parte innotesces. Ad quem ille tremebundus et anxius: Domine, quo te jubes nomine monstrari? Et ille: Ego sum, inquit, sione fustibus caesus occubui, qua et corpore hactenus sepultus jacui. Mea illis humana a Domino esse concessa, non ejus pro quo vadunt, noverint. Ad haec ille: Praeceptioni, inquit, tuae serenitudinis parere non renuens, quam libenter ad eos quae a te mihi jussa sunt perferre satagam. Illi forsitan me eos velle
Abbreviated transcription (Latin):
uerentissimi caelicolȩ menti onem ingestis cȩsarum
be aroli magni & filii ipsius hludouuici faciens. int̾
alia quae annotino cursu dictabat. non mopero¬
sum duxit mortalia acta in mortali astipulatio¬
ne roborare: ita dicens. Dum haec aguntur : hil¬
duinus abba monasterii scĩ dionisu romam mittens.
annuente p̃cibus eius eugenio scãe sedis apłicae
tunc prȩsule. ossa beatissimi martyris xp̃i sebasti¬
ani accepit: & ea apud suessionensem ciuitatem
in basilicã scĩ medardi collogauit. Ubi dum in hu¬
mata in loculo in quo allata fuerant uixta tumu¬
lũ scĩ medardi iacerent: tanta signoꝵ Ac ꝓdigi¬
oꝵ multitudo claruit. tanta uirtutum uis in om̃i
genere sanitatum ꝑ diuinã gram̃ in nomine eiusdẽ
beatissimi martyris enituit: ut anullo mortalium
eorundem miraculoꝵ aut numerus cõp̃hendi. Aut
uarietas uerbis ualeat explicari. Quoꝵ quȩdam. tan¬
ti stuporis ee narrantur: ut humane imbecillitatis

Expanded text:
verentissimi coelicolae mentionem in gestis Caesarum verentissimi coelicolae mentionem in gestis Caesarum Caroli Magni et filii ipsius Ludovici faciens , inter alia quae annotivo cursu dictabat, non inoperosum duxit mortalia acta inmortali astipulatione roborare, ita dicens: « Dum haec aguntur, Hilduinus abbas monasterii sancti Dionysii Romam mittens, annuente precibus ejus Eugenio sanctae sedis apostolicae tunc praesule, ossa beatissimi martyris Christi Sebastiani accepit, et ea apud Suessionensem civitatem in basilicam sancti Medardi collocavit, ubi dum inhumata in loculo in quo allata fuerant, juxta tumulum sancti Medardi jacerent, tanta signorum ac prodigiorum multitudo claruit, tanta virtutum vis in omni genere sanitatum per divinam gratiam in nomine ejusdem beatissimi martyris enituit, ut a nullo mortalium eorumdem miraculorum aut numerus comprehendi, aut varietas verbis valeat explicari. Quorum quaedam tanti stuporis esse narrantur, ut humanae imbecillitatis
Abbreviated transcription (Latin):
us doctor ieronimus ait. tolerabilius est uera rus¬
ticc: quam falsa diserte ꝓferre. Sed mirari non
desino . quomodo tot emensa sy dera. tam ingen¬
tia as cunctis scłis ammiranda uirtutũ uinignia
que ꝑ hunc speciali priuilegio semꝑ honorandũ
excolendũ Ac uenerandũ martyre suum aepc̃ope¬
rari dignatus ẽ Inlaudabili silentio usq. adhane
subprimi quiuerint aetatẽ. maxime cum noturi
tia & faceta urbanitate semꝑ fuisse ꝓ fusos. nisi for¬
te id recipiamus. qđ & ita ee ratione ñ sꝑneuda so¬
ncitur : Quuna miticula ex assi duit at̃e uiluisse
Et dum hoc in loco continua signorum frequentia. ma¬
gis magisq frurrentur. & miris semꝑ miranda succe¬
derent: recentium copia delectati preterita quȩ
& numerum ipsum trans gredi dicebant. litteris alli¬
ge in officiosum & minus utile opinantes. torpenti
studio obinisere. Sed agenardus cognomento sa¬
piens. qui ea tẽpestate habebatur insignis. huius re¬

Expanded text:
us doctor Hieronymus ait: « Tolerabilius est vera rusus doctor Hieronymus ait: « Tolerabilius est vera rustice, quam falsa diserte proferre. » Sed mirari non desino, quomodo tot immensa sidera, tam ingentia et cunctis saeculis admiranda virtutum insignia, quae per hunc speciali privilegio semper honorandum, excolendum ac venerandum martyrem suum Christus operari dignatus est, in laudabili silentio usque ad hanc supprimi quiverint aetatem: maxime cum notum stia et faceta urbanitate semper fuisse profusos; nisi forte id recipiamus, quod et ita esse ratione non spernenda conjicitur, divina miracula ex assiduitate viluisse. Et dum hoc in loco continua signorum frequentia magis magisque fruerentur, et miris semper miranda succederent, recentium copia delectati, praeterita, quae et numerum ipsum transgredi dicebant, litteris alligare inofficiosum et minus utile opinantes, torpenti studio obmisere. Sed Agenardus, cognomento Sapiens, ea qui tempestate habebatur insignis, hujus re
Abbreviated transcription (Latin):
& grãmaticȩ dĩsciplinȩ omnimodis expers. qui
nec quidẽ ut ita dixerim. ipsos aiones adliqui
libus humeris imposuero: ante mihi sub fasce
ruendum erit. quam gressu aliquo libere ince
dendum. Oportuerat deniq me tantȩ reimagnitu¬
dine dni expendere. & siquid pulchritudinis huiusce
ateriti dignis sensibus concipere possem prius te¬
plorare: dehinc auxiliante dnõ si facultas ex plorats
uppeter& qđ in iungebatis arripere. Ast cum p̾sens
habeatur is qui italiam p̃ꝓperus haec que scriben¬
da sunt ꝑstrre debeat. & ur̃a instantia in ꝓcinetuma¬
turandum opus expostul&: librandũ est ure sanc¬
titati. ut si ꝑficert nequiurro qđ iubetis. ñ mibi im¬
putetis qui tantum opus subii: sed uobis qui subi¬
pt fecistis Neq meo uerborum faltra n elo quii
uenustatem attendatis Non enim qualiter. quan¬
tum ue uolui. sed feci qualiter quantum ue potui.
t lic& rustice: uera tamen edidi Ut enim egregi¬

Expanded text:
et grammaticae disciplinae omnimodis expers, qui et grammaticae disciplinae omnimodis expers, qui nec quidem, ut ita dixerim, ipsos aiones  sic inlibus humeris imposuero, ante mei sub fasce ruendum erit, quam gressu aliquo libere incedendum. Oportuerat denique me tantae rei magnitudinem diu expendere, et si quid pulchritudinis hujusce materiei dignis sensibus concipere possem, prius explorare; dehinc auxiliante Domino, si facultas explorata suppeteret, quod injungebatis arripere. Ast cum praesens habeatur is qui Italiam praeproperus haec quae scribenda sunt perferre debeat, et vestra instantia in procinctu maturandum opus expostulet, librandum est vestrae sanctitati, ut si perficere nequivero quod jubetis, non mihi imputetis qui tantum opus subii, sed vobis qui subire fecistis. Neque in eo verborum falcra, non eloquii venustatem attendatis; non enim qualiter quantumve volui, sed feci qualiter quantumve potui: et licet rustice, vera tamen edidi. Ut enim egregi
Abbreviated transcription (Latin):
ERITO MAEXIPICAE FIDEI REUEREA¬
do. omniq laudum p̃conio efferendo ingra
no. omnium sub norma coenobitalis discip¬
nae degentium peripsema. Suscepto pater¬
nitatis urãẽ minime sꝑnendo imperio: fat¬
or. stupens hereo Lic& enim monachile ei¬
gulum in agonia spũalis militiat ꝓfessussim. & ad
omĩa tam&si difficilia imponantur. paratum me e̾e
debere decretum sanciat regulare: ingenue tamen tes¬
tor adexequendum quod iniungitis nequaquam me
fore idoncum Exigitis enim. ut qualiter quoue ordi¬
ne a goniste fortissimi. domni scilic& ac piissimi ꝓ tec¬
toris nr̃i SEBΑSTIΑI uirtutiferum corpus ad nosusq
platum sit quaeue uirtutum insignia & miraculoꝵ
magnalia. cunctisq saeculis ammiranda geserit:
litteris festinato alligare satagam. Erande quidt̃
opus. & sui magnitudine ad co p̃stañs. ut humanȩ
imbecillitatis uires excedat: quod quidem nec ipse
si uulgo aiunt homerus emerger& explere poss&
quantominus ego tantillus sermone imperitus.

Expanded text:
erito magnificae fidei reverendo, omniumque laudum praeconio efferendo, Ingranno, Odilo omnium sub norma coenobitalis disciplinae degentium peripsema. Suscepto paternitatis vestrae minime spernendo imperio, fateor, stupens haereo. Licet enim monachile cingulum in agonia spiritualis militiae professus sim, et ad omnia, tametsi difficilia imponantur, paratum me esse debere decretum sentiat regulare; ingenue tamen testor ad exsequendum quid injungitis nequaquam me fore idoneum. Exigitis enim ut qualiter, quove ordine agonistae fortissimi, domni scilicet ac piissimi protectoris nostri Sebastiani, virtutiferum corpus ad nos usque perlatum sit, quaeve virtutum insignia et miraculorum magnalia cunctisque saeculis admiranda gesserit, litteris festinato alligare satagam. Grande quidem opus et sui magnitudine adeo praestans, ut humanae inbecillitatis vires excedat. Quod quidem nec ipse, si vulgo, ut aiunt, Homerus emergeret, explere posset: quanto minus ego tantillus sermone imperitus
Abbreviated transcription (Latin):
nar&ur. precabar enixius. Proxima ruente nocte. ill
ante dies rogauerã. noctur nouisu accipio : euidem
indiciis. ab eo cȩlitus ut reor mihi condonatũ. Et cun
ingruentium claudium ruia. nulla pateretur ratione
tas inibi duplicare moras. hinc digressus. discriminime.
cõmissis adõ populis. temptabam inpendere. & certa
si res exigiss& uiriliter exhibere hinc me ꝓficiscentẽ
situs huiꝰ almi collegu teutherus nomine ꝓsecutꝰ.
dẽ ꝓdolor ultimũ aspectum conuertens. intim
dis merore turbatus : suꝑ excrescentes ꝓfundȩ mest
fluctꝰ. inibere ultra ñ ualui Tristis & merens an
fundebã lacrimas. loetaliter conclusus: qͥd a gen
oꝑandi diem p̃fixũ uidebam Uitȩ ab eofinẽ ꝑcepi
cuiꝰ me trans gredi ñ licere metas sciebam Deno¬

Expanded text:
naretur precabar enixius. Proxima ruente nocte illud quod ante dies rogaveram, nocturno visu accipio evidentissimis indiciis ab eo coelitus, ut reor, mihi condonatum: et cum ingruentium cladium ruina nulla pateretur ratione optatas inibi duplicare moras, hinc digressus discrimine me pro commissis a Deo populis tentabam impendere, et certamini, si res exegisset, viriliter exhibere. Hinc me proficiscentem praepositus hujus almi collegii Teutherus nomine prosecutu in eumdem proh dolor! ultimum aspectum convertens, intimi cordis moerore turbatus, superexcrescentes profundae moestitiae fluctus inhibere ultra non valui. Tristis et moerens amaras fundebam lacrymas, lethaliter conclusus, quid agendoperandi diem praefixum videbam. Vitae ab eo finem perceperam, cujus me transgredi n
Abbreviated transcription (Latin):
aũ quaqu̾a augustius regni recuperato fastigio pristine
ignitatis ꝑfruerer gła. meoꝵ actamen ñ iminemor uotoꝵ
i pͥcationũ. qͥbus excellentissimũ martirẽ sebastianũ
ngauerã. & me incunctantiuͤr accepturum credebã: in¬
urgente rursus ꝑ duellio cum passim regni quietudo
ppugnaretur. & pacis tranquillitas confunderetur: ꝓhis
em̃ supplicaturus ad p̃dictum accessi locum. Et quia sȩpe¬
iumero. in huiuscemodi pruatis seu publicis eiꝰ p̃potens

Expanded text:
Verum quanquam augustius regni recuperato fastigio pristinae Verum quanquam augustius regni recuperato fastigio pristinae dignitatis perfruerer gloria, meorum attamen non immemor votorum ac precationum, quibus excellentissimum martyrem Sebastianum rogaveram, et me incunctanter accepturum credebam. Insurgente rursus perduellio cum passim regni quietudo propugnaretur, et pacis tranquillitas confunderetur, pro his sanctum supplicaturus, ad praedictum accessi locum. Et quia saepenumero in hujuscemodi privatis seu publicis ejus praepotens
Abbreviated transcription (Latin):
nere fidelitatis huiꝰ & ugiliarũ tuarũ illo in loco cõpetenti
numentario. quẽ turpiter amisisti. recolligt mucronem
um ipsadie. qͥdam frm̃ explorantes totius causȩ meę ueri¬
is tenorẽ: ꝑ hardinum qui cotidiano ministerio ante me
issas psallere consueuerat. scripto miserunt Cunq demore
oblationes dõ mactandas. maxime ꝓ coniugis meȩ absoluti¬
ie quã humanis exemptam reb eredebam offerrẽ. ille meã
nius stringens manũ. secus altare ẽ dixit. Post consũmatã
istiam. omnes cũ foras egressi fiussent substiti solus & sacello
paetam colligens rotulã. uiuere uoxorem. & nil infiliũ meũ
nstri oꝑatum cognoui. & ꝑplures iamq peniteri. qđi l
idem ruperint & ame discesserint. ferocibusq animuis certatĩ
astitutionẽ regni moliri. Qđ dõ fauente. resq in melius
uobtentũ sc̃oꝵ suoꝵ trans fundente. ad ꝑfectum deduxere.

Expanded text:
munere fidelitatis hujus et vigiliarum tuarum illo in loco competenti munere fidelitatis hujus et vigiliarum tuarum illo in loco competenti armamentorio quem turpiter amisisti recollige mucronem. Eadem ipsa die quidam fratrum explorantes, totius causae meae veritatis tenorem per Harduinum, qui quotidiano ministerio ante me missas psallere consueverat, scripto miserunt. Cumque de more ei oblationes Deo mactandas, maxime pro conjugis meae absolutione, quam humanis exemptam rebus credebam, offerrem; ille meam cautius stringens manum, secus altare esse dixit. Post consummatam hostiam, omnes cum foras egressi fuissent, substiti solus, et sacello projectam colligens rotulam, vivere uxorem, et nil in filium meum sinistri operatum cognovi, et perplures jamque poeniteri quod taliter fidem ruperint, et a me discesserint, ferocibusque animis certatim restitutionem regni moliri. Quod, Deo favente resque in melius per ostentum sanctorum suorum transfundente, ad perfectum deduxere.
Abbreviated transcription (Latin):
scalam concite quȩ ad accendendas faros angulo fueti
reposita subiens: funiculum otio torpentem. suꝑ alaqui¬
ribus solui. Cõminusq hastas quibus uexilla tẽpore le¬
niarum ferenda aptantur conspiciens: uni earum fi¬
culum cũ laqueo sub uexui. ꝑq eandẽ fenestram uecis
comp̃hensum arte muctonem sustuli: inq altas & sor¬
lentes feci iactari latrinas U ocatoq eius nomine. di
adeum: O custos ꝑuigil. tuorum spes fidissima ug
ne  At̾ille. Vigilo & bene uigilo. Cui iterum ego
quid struis  Et ille. Quid delnis inquit tibi: Runs
ego Si tibi forte repentina necessitas coger&. fors
dadius manu abeet Iulo ad caput brachia conũtente. & eũ huc
q queritante. si me dixi sic custo disses. hodie me nequaꝗ hic
huises. Quicqͥd inqͥt illud ẽ qđ demucrone actumẽ. satis suꝑq
e ussus sũ seruaui. & seruare curabo Et ego Uade ergo & in

Expanded text:
scalam concite quae ad accendendas faros angulo fuerat scalam concite quae ad accendendas faros angulo fuerat reposita subiens, funiculum otio torpentem super a laquearibus solvi: cominusque hastas quibus vexilla tempore litaniarum ferenda aptantur conspiciens, uni earum funiculum cum laqueo subnexui perque eamdem fenestram jeci. Hac comprehensum arte mucronem sustuli, inque altas et squalentes feci jactari latrinas, vocatoque ejus nomine, aio ad eum: O custos pervigil, tuorum spes fidissima, vigilasne? Ad haec ille: Vigilo, et bene vigilo. Cui iterum ego: Et quid struis? Et ille: Quid de his, inquit, tibi? Rursus ego: Si tibi forte repentina necessitas cogeret, forsitan gladius manu abesset. Illo ad caput brachia convertente et eum huc illucque quaeritante: Si me, dixi, sic custodisses, hodie me nequaquam hic habuisses. Quidquid, inquit, illud est quod de mucrone actum est, satis superque te ut jussus sum servavi, et servare curabo et ego. Vade ergo, et in
Abbreviated transcription (Latin):
uitbant ueluti futurorum p̃scii: ꝓximam pollicitati sunt a
potente mihi affuturam medelã: si tamen fidei sacra mentis
mum accõmod arem. Sic abeis bene confortatus. post orat
abillis deductus. notis ergastuli antris. ita demũ sũ restitim
quente noctis umbra. cogitatu sedulo luciromum deside
cernere sydus Ingressusq sc̃ȩ trinitatis ucinum carceris on¬
rĩ. post matutinalẽ expletionẽ solus inibi ꝑ noctans. cũ ꝑsi
tram extra intuitum dirigerem: quẽdã custodum ulta
res inmerito tamen milii infestum. sub imbrice cõminus
deo iacentem. & ne uel ꝑ modico maceriei foramine el abere
ipso statu seruare cupientem. Quem somno & merd sopu
dep̃hendens. inter alta cordis suspiria. ridiculũ mͥ omen
melius aspectans oboritur. Enĩ uero cũ ita diffusum solea
& eius ensem frequenti ceruicalis quo suꝑ fuerat expostus
repulsu. uiderem penes fund amina basilicȩ impexum

Expanded text:
viebant, veluti futurorum praescii proximam pollicitati sunt ab viebant, veluti futurorum praescii proximam pollicitati sunt ab Omnipotente adfuturam medelam, si tamen fidei sacramentis animum accommodarem. Sic ab eis bene confortatus post orationem ab illis deductus notis ergastuli antris, ita demum sum restitutus. Sequente noctis umbra cogitatu sedulo lucicomum desiderabam cernere sidus: ingressusque sanctae Trinitati vicinum carceris oratorium, post matutinalem expletionem solus inibi pernoctans, cum per fenestram extra intuitum dirigerem, quemdam custodum ultra vires immerito tamen mihi infestum, sub imbrice cominus video jacentem, et, ne vel permodico maceriei foramine elaberer, ipso statu servare cupientem. Quem somno et mero sopitum deprehendens, inter alta cordis suspiria ridiculum mihi omen melius aspectans oboritur. Enimvero cum ita diffusum solotenus et ejus ensem frequenti cervicalis, quo superfuerat expositus, repulsu viderem penes fundamina basilicae impexum,