comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ diuersos duces. uel suꝑati. uel repressi.
uel etiam obiecti maximoꝵ fluminũ rem
danubiiq seclusi sunt. Drusus in germa¬
na pͥmum susipetes. deinde chenteres ce
cattos ꝑdomuit marpomannos pene ad
int̾nicionẽ cicidit. postea fortissimas nati¬
ones. & quib natura uires. consuetudo ex¬
ꝑientiam uiriũ dabat. cheruscos. sueudꝰ.
&e sicambros. pariter uno bello sed etiam
susasꝑsos suꝑauit. Quoꝵ ex eo consicda¬
ri uirtus ac feritas potest. qđ mulieres.
quoq eoꝵ si quando p̃uentu romanoꝵ in¬
ter plaustra sua concludebantur. defici¬
entib telis uel qualibet re qua uelut te¬
lo uti furor possit. paruos filios collisos
humi. in hostium ora iaciebant. in singu¬
lis filioꝵ necib bis parricid .e. Dunc etilã
ꝑ affricam musulanos oe getulos latius
uagantes. cossus dux cesaris artatis fini¬
bus coercuit. atq romanis limitib absti¬
nere metu compulit. Et ut altius repe¬

Expanded text:
per diversos duces, vel superati, vel repressi, per diversos duces, vel superati, vel repressi, vel etiam objectu maximorum fluminum, Rheni, Danubiique, seclusi sunt. Drusus in Germania primo Usipetes, deinde Tencteros et Cattos perdomuit. Marcomannos pene ad internecionem caecidit. Postea fortissimas nationes, et quibus natura vires, consuetudo experientiam virium dabat, Cheruscos, Suevos et Sicambros pariter uno bello, sed etiam suis aspero, superavit. Quorum ex eo considerari virtus ac feritas potest, quod mulieres quoque eorum, si quando praeventu Romanorum inter plaustra sua concludebantur, deficientibus telis, vel qualibet re, qua velut telo uti furor possit, parvos filios collisos humi in hostium ora jaciebant, in singulis filiorum necibus bis parricidae. Tunc etiam in Africa Musolanos et Getulos latius vagantes Cossus, dux Caesaris, arctatis finibus coercuit, atqnere metu compulit. Et ut altius repe
Abbreviated transcription (Latin):
tone deducitur. hi ñ solum ꝓpͥam liberta¬
tem tueri parati. uerũ etiam finitunoꝵ
preriꝑe ausi. Quo cesar dũ sepus aggͦs¬
sus frustra ꝓpt̃ pirinei dificultatem. tan¬
dem ab aquitanico sinu ꝑ oceanũ incau¬
tis hostib ad moueri classem atq exponi
copias iubet. quos ita imꝓuisos debella¬
uit & cȩꝑit. Post uictoriam uero canta¬
briȩ atq galliciȩ. totiusq hispaniȩ. clau¬
dius drusus pͥuignus cesaris. galliam re¬
tiam q sortitus. maximas fortissimasq¬
gentes germanie armis subegit. Nã tunc
ueluti ad constitutum pacis diem festina¬
rent. ita omnes ad exꝑiciam belli decisi¬
ouem ue federis. fundatĩ gentes commo¬
uebantur. aut suscepturȩ condiciones pa¬
cis si uincerent᷑. aut usurȩ quieta liber¬
tate si uincerent. Norici. yllirici. panno¬
nii. dalmatȩ. męsi. traces. & daci. sarma¬
tȩ. plurimi q &e maximi germaniȩ popłi

Expanded text:
trione deducitur. Hi non solum propriam libertatrione deducitur. Hi non solum propriam libertatem tueri parati, verum etiam finitimorum praeripere ausi. Quos Caesar dum saepius aggressus frustra propter Pyrenaei difficultatem, tandem ab Aquitanico sinu per Oceanum, incautis hostibus, admoveri classem atque exponi copias jubet, quos ita improvisos debellavit et cepit. Post victoriam vero Cantabriae atque Galleciae, totiusque Hispaniae, Claudius Drusus, privignus Caesaris, Galliam, Rhetiamque sortitus, maximas fortissimasqgentes Germaniae, armis subegit. Nam tunc, veluti ad 446 constitutum pacis diem festinarent, ita omnes ad experientiam belli decisionemve foederis undatim gentes commovebantur: aut suscepturae conditiones pacis, si vincerentur, aut usurae quieta libertate si vincerent. Norici, Illyrii, Pannonii, Dalmatae, Moesi, Thraces, Daci, Sarmatae, plurimique et maximi Germaniae populi,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. deinde in asiam ad hiberna conceᷤ¬
sit. ac post ꝑ greciam brundisiũ ꝑuectꝰ¬
Edar uictor ab oriente rediens.
Sui idus ianuarias urbem tͥplici
trumpho ingressus. ẽ. ac tc̃ primum ip¬
se iani portas sopitis finitisq omnib bel¬
lis cuulib clausit. Hoc die pͥmũ augustꝰ
consalutatus. ẽ. qđ nomen cunctis ĩnui
ausum dominis tantũ orb̾ licite usur¬
patum apicẽ declarat. imꝑii. atq ex eo¬
dem die sumina rerũ ac potestatum pe¬
nes unum. ẽẽ. cepit. &e mansit. qđ greci
monarchiam uocant. Porro autẽ hunc
nos epiphaniã hoc . ẽ. apparicionem siue
manifestationẽ diũci sacramenti obserua¬
mus. Hinc uero cȩsar parum in hispania
ꝑ cc annos actum intelligens. aꝑuit iani
portas. atq in hispauias ipse eũ exercitu
ꝓfectus .ẽ. Cantabri & astures galliciȩ ꝓ¬
iuntiȩ porcio sunt. ꝗͦ extentũ pirinei ui¬
gum haut ꝓcul scdo oceano sub septen¬

Expanded text:
uenit, deinde in Asiam ad hiberna concesuenit, deinde in Asiam ad hiberna concessit ac post per Graeciam Brundisium peruectesar victor ab Oriente rediens, II Idus Januarias, Urbem triplici triumpho ingressus est; ac tunc primum ipse Jani portas, sopitis finitisque omnibus bellis civilibus, clausit. Hoc die primum Augustus consalutatus est. Quod nomen cunctis antea ausum dominis, tantum orbis licite usurpatum, apicem declarat imperii. Atque ex eodem die summa rerum ac potestatum penes unum esse coepit et mansit, quod Graeci monarchiam vocant. Porro autem hunc em quo nos Epiphaniam, hoc est, apparitionem sive manifestationem Dominici sacramenti observamus. Hinc vero Caesar parum in Hispania per ducentos annos actum intelligens, aperuit Jani portas, atque in Hispanias ipse cum exercitu profectus est. Cantabri et Astures Galleciae provinciae portio sunt, qua extentum Pyrenaei jugum haud procul secundo Oceano sub septen
Abbreviated transcription (Latin):
uariꝙ se tͥumpho cognouit: ineautiorẽ
uacta custodiam. in mausoleum se rece¬
pit regũ ibiq maximos ut solebat undul¬
ta cultus. inreferto odorib solio iuxta su¬
um se collocauit antonium. ad motis q
aduenas serpentib. sic morte quasi som¬
no soluta. ẽ. Cȩsar alexandria urbe omĩ¬
um longe opulentissima. ee maxima uic¬
tor potitus. ẽ. Nam &e roma in tantũ opi¬
b eius aucta .ẽ. ut ꝑpter habundauciam
peccumarũ dupplicia quã usq ad id fue¬
rant. possessionum aliarumq terũ uena¬
lium precia. statuerentur. Occisi sunt
iussu cesaris maior autonii filius. & publiꝰ
canidius infestissimus quidem semꝑ cesa¬
ri. sed antonio infidiis. & cassuis tormentiꝰ
ultima uiolati partis cesaris uictima. &
quintus ouinius ob eã maxime notã qđ
obscenissime lanificio textrinoq reginȩ
senator pͥmus romanis peẽ. erubuerat.
Dehinc cȩsar pedestͥb copus in siriam

Expanded text:
varique se triumpho cognovit, incautiorem varique se triumpho cognovit, incautiorem nacta custodiam in mausolaeum se regum recepit, ibique maximos, ut solebat, induta cultus, in referto odoribus solio juxta suum se collocavit Antonium, admotisque ad venas serpentibus, sic morte quasi somno soluta est. Caesar Alexandria urbe, omnium longe opulentissima et maxima, victor potitus est. Nam et Roma in tantum operibus ejus aucta est, ut, propter abundantiam pecuniarum, duplicia quam usque ad id fuerant, possessionum aliarumque rerum venalium pretia statuerentur. Occisi sunt jussu Caesaris major Antonii filius et P. Canidius, infestissimus quidem semper Caesari, sed ultima uiolati patris Caesaris uictima, et Q. Ouinius ob eam maxime notam, quod obscenissime lanificio textrinoque reginae senator populi Romani praeesse non erubuerat. dehinc Caesar pedestribus copiis in Syriam
Abbreviated transcription (Latin):
ipse orbis terrarum p̃sidia diuisis legioni¬
b composuit. Inde in siriam ꝑfectus. mox
pelusium adiit. ubi ab antonianis p̃sidis
ultͦ susceptus. ẽ. Interea corneliꝰ gallus p̃¬
missus a cesare .iiii. legiones quas antomꝰ
apd cirenas p̃sidii loco constituerat. susce
pit in fidem. atq inde parethoniũ pri¬
mam egipti a libiȩ parte ciuitatẽ uicto
rũ uicit. Antonius equestre aduersus
cesarẽ bellũ miit. In eo quoq miserabili¬
ter uictus aufugit. Ralendis sextilib pͥ¬
ma luce antomꝰ cũ ad instruendã classẽ
in portum descendet. subito uniuersȩ
naues ad cesarẽ transierunt. Cũq uinico
p̃sidio spoliatꝰ eẽt. trepidus se cũ paucis
recepit in regiam. Regina ad pedes augꝰ¬
ti ꝓuoluta. temptauit ocłos ducis fruᷤ¬
tra quidem. Nam pulchritudo intra
pudiciciam pͥncipis fuit. Nec illa de ui¬
ta qͥ auferebat᷑. sed de parte regni labo¬
rabat. Quod ubi desꝑauit. a prrucipe ser¬

Expanded text:
ibi orbis terrarum praesidia diuisis legioniibi orbis terrarum praesidia diuisis legionibus conposuit; inde in Syriam profectus, mox Pelusium adiit, ubi ab Antonianis praesidiis ultro susceptus est. interea Cornelius Gallus praemissus a Caesare quattuor legiones, quas Antonius apud Cyrenas praesidii loco constituerat, suspit in fidem; atque inde Parethonium prima Aegypti a Libyae parte civitatem, victo rum vicit. Antonius equestre adversus Caesarem bellum iniit, in eo quoque miserabiliter victus aufugit. Kalendis Sextilibus prima luce Antonius, cum ad instruendam classem in portum descenderet, subito universae naves ad Caesarem transierunt. Cumque unico praesidio spoliatus esset, trepidus se cum paucis recepit in regiam. Regina ad pedes Augusti provoluta, tentavit oculos ducis, frustra quidem. Nam pulchritudo intra pudicitiam principis fuit. Nec illa de vita quae auferebatur, sed de parte regni laborabat. Quod ubi desperavit a principe, ser
Abbreviated transcription (Latin):
c lix nauium fuit. quantũ numero cedenᷤ
tantũ magnitudine p̃cellens. Nã xx pedi
dum altitudine amari aberant. famosũ &
magnũ hoc bellum apd̃ accium fuit. ab
hora qͥnta usq in septrinam. incerta uin¬
cendi sꝑe grauissimȩ utrinq cedes actȩ st̃
Reliquum diei cũ sub seqͥnte nocte in uic¬
toriam cesaris declinauit. Prior regina cle¬
opatra. cũ. lx uelocissimis nauib fugit.
Antonius quoq detracto insigni p̃toriȩ
nauus. fugieutem secutus uxorẽ est. Illucs¬
cente iam die. uictoriã cesar consumimauit.
Ex uictis. xii milia cecidisse referuntur.ui
milia uulnerata sunt. ex quib mille inter
curandum defecerunt. Antonis &e cleo¬
patra. comunes liberoscũ parte regiȩ garȩ
ad rubrũ mare p̃ter mittendos censuert̃.
ipsis p̃sidiis circa duo egipti cornua pelu¬
sium parethoniumq dispositis. classem
ae copias instaurando bella parauerunt.
co licinio. crasso consul brundisium uenit

Expanded text:
ntum septuaginta nauium fuit, quantum numero cedens ntum septuaginta nauium fuit, quantum numero cedens tantum magnitudine praecellens, nam decem pedum altitudine a mari aberant. famosum et magnum hoc bellum apud Aotium fuit. ab hora quinta usque in horam septimam incerta uincendi spe grauissimae utrimque caedes aotae; reliquum diei cum subsequente nocte in uictoriam Caesaris declinauit. prior regina Cleopatra cum LX uelocissimis nauibus fugit; Antonius quoque detracto insigni praetoriae nauis fugientem secutus uxorem est. inlucescente iam die uictoriam Caesar consummauit. ex uictis duodecim milia cecidisse referuntur, sex milia uulnerata sunt, e quibus mille inter curandum defecerunt. Antonius et Cleopatra communes liberos carn parte regiae gazae ad Rubrum mare praemittendos consuerunt; ipsi praesidiis circa duo Aegypti cornua, Pelusium Parethoniumque, dispositis classem et copias instaurando bello parauerunt.  ipse cum M. Licinio Crasso consul Brundisium uenit;
Abbreviated transcription (Latin):
ciam partẽ remigum fame absumptam
offendisset. nichil motꝰ remi inquid mͦ
salui sint. nam remiges ñ deerunt qͦ ad
grecia homines habuerit. Cȩsar cc xxx
rostratis nauib abruudisio in epirũ pro¬
fectus. ẽ. Agrippa uero p̃mnissus a cęsare mul¬
tas onerarias naues. fruinento atq armis
graues. ab egipto siria asiaq ad subsidium
antonio cepit uenientes ꝑagratoq pelopo¬
nensiũ suromonam urbem ualidissimo
antoniano munitam presidio expugnauit.
inde corciram cepit. fugientes nauali p̃lio
ꝑsecutus ꝓfligauit. multisq reb fruentis¬
sime gestis. ad cesarem uenit. Antonius fa¬
maturare instituit: ac repente instructis
copiis. ad cesaris castra ꝓcessit &e uictus ẽ
Dercio post pugnam die. antonius cast᷑
ad actium transtulit. nauali p̃lio decerta
ues.& .xx sine rostͥs t̾remes uelocitate libur¬
nicis pares. & uiii legiones classi suꝑpositȩ
absq cohortib .u. pretoriis. Classis anto nii.

Expanded text:
tiam partem remigum fame absumptam tiam partem remigum fame absumptam offendisset, nihil motus remi, inquit, modo salui sint; nam remiges non deerunt, quoad Graecia homines habuerit. Caesar ducentis triginta rostratis nauibus a Brundisio. in Epirum profectus est. Agrippa nero praemissus a Caesare, multas onerarias naues frumento atque armis graues ab Aegypto Syria Asiaque ad subsidium Antonio uenientes cepit peragratoque Peloponnensium sinu Mothonam urbem ualidissimo Antoniano praesidio munitam expugnauit. inde Corcyram cepit; fugientes nauali proelio persecutus profligauit multisque rebus cruentissime gestis ad Caesarem uenit. Antonius dematurare instituit ac repente instructis copiis ad Caesaris castra processit et uictus est. tertio poet pugnam die Antonius castra ad Actium transtulit, nauali proelio decernues et triginta sine rostris, triremes uelocitate Liburnicis pares et octo legiones classi superpositae, absque cohortibus quinque praetoriis. classis Antonii ce
Abbreviated transcription (Latin):
impeditus. grauissima fame ad nefandos
cibos coactus. ẽ. Plurimi militũ sese hosti¬
b dediderunt. Inde in greciam transiit. uis¬
sit q pompeio qui uictus a cesare exercitũ
bellum q reparabat. cũ paucis ad se ueni¬
re. Pompeius fugiens a tito & furnio anto¬
nianis ducib sepe t̾restri naualiq bello
uictus &e captus. ac post paululũ interfec¬
tus est. Cȩsar illiricum. pannoniã. par¬
temꝙ italie bellis subegit oe domuit.x¬
Qitur antonius artabanẽ armenȩ regẽ
prodicione & dolo cȩpit. Quẽ argentea
catena uinctum. ad confessionem thesau¬
roꝵ regioꝵ coegit. Expugnatoq oppido
in quo conditos ẽẽ. ꝓdiderat. magnã uĩ
auri argenti q abstulit. Qua elatus pec¬
cunia. denuntiari bellũ cesari. atq octa¬
iuȩ sorori cesaris uxori suȩ repudium in¬
dici uissit. & cleo patram sibi ex alexandria
occurrere. impetrauit. Ipse accium ubi
classem constituerat ꝓfectus. cũ ꝓpe ter¬

Expanded text:
impeditus grauissima fame ad nefandos impeditus grauissima fame ad nefandos cibos coactus est; plurimi militum sese hostibus dediderunt. inde in Graeciam transiit iussitque Pompeium, qui uictus a Caesare exercitum bellumque reparabat, cum paucis ad se uenire. Pompeius fugiens a Titio et Furnio Antonianis ducibus saepe terrestri naualique bello uictus et captus ac post paululum interfectus est. Caesar Illyricum Pannoniam partemque Italiae bellis subegit ac domuit; Antonius Artabanen Armeniae- regem proditione et dolo cepit: quem argentea catena uiactum ad confessionem thesaurorum regiorum. coegit, expugnatoque oppido, in quo conditos esse prodiderat, magnam uim auri argentique abstulit. qua elatus pecunia denuntiari bellum Caesari atque Octauiae, sorori Caesaris , uxori suae, repudium indici iussit et Cleopatram sibi ex Alexandria occurrere imperauit. ipse Actium ubi classem constituerat profectus, cum prope ter
Abbreviated transcription (Latin):
deret. deposito paludamento assump¬
taq ueste pu lla. supplex cesari factus
uitam &e bona impetrauit. ꝓpetuo qui¬
dem emendatus exilio. Taurus cȩsaris
p̃fectus. totã pene siciliã ferro ꝑtemp
erant. Milites multitudine ferociores.
quoscdã ꝓ accipiendis agͥs tumultus exci¬
tauerunt. Sed cȩsar animo ingens. xx
milia militum exauctoritauit.a milia
seruoꝵ dominis restituit. ui. milia quoꝵ
domini ñ extabant in crucẽ egit. Ouans
urbem ingressus. ut imꝑpetuum tͥbuniciȩ
potestatis. ẽẽt. a senatu decretũ. est. his
dieb trans tyberĩ etaberna meritoria
fons olei terra exundauit ac ꝑtotum diẽ
largissimo ruo fluxit. Antonius uero po̾t¬
ꝙͣ araxim transmisit. omnib undiq malis
circumuentꝰ iux tandẽ anthiochiã cũ pau¬
cis rediit. Nã cũ multitudine equitũ &
sagittarioꝵ ab omnib preliis quȩ plura
temptauit uictus. semꝑ effugerit: tũ p̃¬
p̃terea incertis & ignotis regionum locis

Expanded text:
deret, deposito paludamento assumpderet, deposito paludamento assumptaque ueste pulla, supplex Caesari factus uitam et bona impetrauit, perpetuo quidem amendatus exilio. Taurus, Caesaris praefectus, totam paene Siciliam ferro pertempterant; milites, multitudine ferociores, quosdam pro accipiendis agris tumultus excitauerunt; sed Caesar, animo ingens, uiginti milia militum exauctorauit, triginta milia seruorum dominis restituit, sex milia, quorum domini non exstabant, in crucem egit. ouans Vrbem ingressus ut in perpetuum tribunioiae potestatis esset, a senatu decretum est. his diebus trans Tiberim e taberna meritoria fons olei terra exundauit ac per totum diem largissimo riuo fluxit. Antonius uero postquam Araxim transmisit, omnibus undique malis circumuentus, uix tandem Antiochiam cum paucis rediit. nam cum multitudine equitum et sagittarum ab omnibus proeliis, quae plura temptauit, uictus semper effugerit tum praeterea incertis et ignotis regionis locis
Abbreviated transcription (Latin):
Cesar interea tauromeniã traiecerat.
quẽ repentino impetu pompeius afflix̃.
Unde multis demer sis nauib siuis. ac
magna multitudine suoꝵ militum per¬
dita. in italiam cȩsar aufugit. nec inter¬
ueniente mora in siciliam rediit. ibiq
leppidum ex africa aduentantem obui¬
um habuit. suminas sibi partes. t̾rore.
minis. ac suꝑbia uendicantem. Post di¬
es paucos agrippa nissu cȩsaris a litore cũ
acie instructa ꝓspectantis atrocissimo na¬
uali p̃lio aduersus pompeium conflixit
legionum in solencia tumens. cũ messa¬
nam militib ꝑmissam diripuisset: ip¬
sum cesarem ad se uemientem semel atꝙ
iterum spreuit. ac potius telis appeti ius¬
sit. Quȩ ille collecta in leuum brachiun.
lacerna repellendo uitauit. Mox iminis¬
so equo ad suos reuersus. in suo exercitu
aduersus lepidum ueniens. plurnnas
legiones lepudi paucis interfectis transi¬
re in suam partem compulit. Lepidus
tandem intelligens qͦuanitas sua ten¬

Expanded text:
Caesar interea Tauromenium traiecerat: Caesar interea Tauromenium traiecerat: quem repentino impetn Pompeius adflixit: unde multis demersis nauibus suis ac magna. multitudine suorum militum perdita, in Italiam Caesar aufugit; nec interueniente mora in Siciliam rediit; ibique Lepidum ex Africa aduentantem obuium habuit, summas sibi partes terrore minis ac superbia uindicantem. post dies pauoos Agrippa iussu Caesaris a litore cum acie instructa prospectantis atrocissimo nauali proelio aduersus Pompeium conflixit legionum insolentia tumens cum Messanam militibus permissam diripuisset, ipsum Caesarem ad se uenientem semel atque iterum spreuit ac potius telis adpeti iussit. quae ille collecta in laeeuum bracchium lacerna repellendo uitauit; mox inmisso equo ad suos reuersus, instructo exercitu aduersus Lepidum ueniens, plurimas legiones Lepidi paucis interfectis transire in suam partem conpulit. Lepidus tandem intellegens, quo uanitas sua ten
Abbreviated transcription (Latin):
qua crassus a parthis fuerat occisus. An¬
comus uix uno castello expugnato. pa¬
cem cũ antiocho fecit: ut ipse tantam
rem consummasse uideretur. Uentidiũ
siriȩ prefecit. iussitq ut antigono bel¬
lum inferret. qui iudeos tunc forte de¬
bellauerat: captisq hierosolums tem¬
plum expoliauerat. regnumq herodi
dederat. quem continuo uictum in de¬
dicionem recepit. Olȩna libertus cũui
nauib ad pompenuim rediit. a quo cle¬
menter receptus cesaris classem incen¬
dit: ꝗͣ uis nuꝑ cęsar alteram scđ̃o nau¬
fragio ꝑdidisset. Idemq mȩna postea
ab agripa nauali prelio circũuentus.
cũ sextri remib ad cȩsarem transiit: sed
hunc cesar t̾cio transfugam. indulta
tantum uita insĩgnem reliquit. Dem¬
de agrippa inter milas &e li paras. ad¬
uersus democã & pompeium nauale
pͣlium gessit. & uicit: ibiq tunc naues
Nx aut demersit aut cepit. reliquis
lareratis. Pompenuis mesanam confugit.

Expanded text:
qua Crassus a Parthis fuerat occisus. Anqua Crassus a Parthis fuerat occisus. Antonius, vix uno castello expugnato, pacem cum Antiocho fecit, ut ipse tantam rem consummasse videretur. Ventidium Syriae praefecit, jussitque ut Antigono bellum inferret: qui Judaeos tunc forte debellaverat, captisque Hierosolymis, templum exspoliaverat, regnumque Herodi dederat dempserat, quem continuo victum in deditionem recepit. Mena libertus cum sex navibus ad Pompeium rediit, a quo clementer receptus, Caesaris classem incendit, quamvis nuper Caesar alteram secundo naufragio perdidisset. Idemque Mena, postea ab Agricum sex triremibus ad Caesarem transiit. sed hunc Caesar tertio transfugam, indulta tantum uita, segnem reliquit. deinde Agrippa inter Mylas et Liparas aduersus Democham et Pompeium nauale proelium gessit ac uicit ibique tunc naues triginta aut demersit aut cepit reliquis laceratis. Pompeius Messanam confugit.
Abbreviated transcription (Latin):
pompeius postꝙͣ se in ꝓscriptoꝵ nume¬
ro relatum comꝑit. conuersus in latro¬
cinia. omnem oram italiȩ cedib rapinis¬
q uastauit. Sicilia prerepta commeati¬
b q impeditis. romam faie affecit.
Mox cũ eo pacem tͥum uiri ut ñ dicã
tirauni. id. ẽ. lepidus. cȩsar. antoniusq
fecerunt. Sed continuo cũ contra pactum
pompeuis fugitiuos alligaret. ut hostis
habitus .ẽ. Mena libertus pompen. cũ
lx nauium classe ad cesarem defecit. ei¬
demq cdassi ipse iussu cesaris p̃fuit. idẽ¬
ꝙ continuo cũ statilio tauro aduersus
menam creatũ pompeianũ ducem na¬
uale bellum gessit. Deinde bellum ipse
cesar aduersus eosdem pompeianos cru¬
entissimum bellum nauale confecit. sed
continuo uictͥcem classem pene uniuer¬
sam apud sillaceũ naufragio amisit. Uen¬
tidius ꝑsas &e parthos in siriam irrumpen¬
tes. trib bellis maxinus fudit. regemq
eoꝵ pacoꝵ in acie interfecit. ea scilicet diȩ

Expanded text:
Pompeius postquam se in proscriptorum numePompeius postquam se in proscriptorum numerum relatum conperit, conuersus in latrocinia omnem oram Italiae caedibus rapinisque uastauit. Sicilia praerepta commeatibusque inpeditis Romam fame adfecit. mox cum eo pacem triumuiri, ut non dicam tyranni, id est Lepidus Caesar Antoniusque fecerunt. sed continuo cum contra pactum Pompeius fugitiuos allegeret, ut hostis habitus est. Mena libertus Pompei cum sexaginta nauium classe ad Caesarem defecit eidemque classi ipse iussu Caesaris praefuit. idemque continuo cum Statilio Tauro aduersus Menecraten Pompeianum ducem nauale bellum gessit. deinde ipse Caesar aduersus eosdem Pompeianos cruentissimum bellum nauale confecit; sed continuo uictricem classem paene uniuersam apud Scylaceum naufragio amisit. Ventidius Persas et Parthos in Stes tribus bellis maximis fudit, regemque eorum Pacorum in acie interfecit, ea scilicet die
Abbreviated transcription (Latin):
magnis belloꝵ apparatib ꝑsequuti. ad mor¬
tem compulerunt. quãuis manifestissi¬
me illa tunc pugna ñ uirtute partis an¬
tonii. sed cesaris felicitate confecta sit. Ce¬
sar enim tunc eger. cũ se in castris capien¬
de quietis causa tenere statuisset. horta¬
tu & p̃cib medici sui qui ꝑ somnium ad¬
monitũ sese fatebatur. ut ea die castris
cesarem salutis ipsius causa duceret. in
campum eger iuter copias egressus ẽ.
ac mox castra eius ab hostib capta st̃.
sedrursus cesariam milites cassii castra
ceꝑunt. Quare ad desꝑationẽ adacti
brutus &e cassius. immaturam sibi mor¬
tem ante belliterminũ coegerunt. Nã
iuitatis ꝑcussorib. cassius capd̃. brutꝰ
latus prebuit. At rome fuluia uxor an¬
tonii socrus cesaris. dominatũ ut muli¬
eragitabat. Nam & cesarem reuersum
apud brundisium contumneliis factio¬
nib insidiisq peciit. a quo ꝓpulsata. ad
antonium con cessit in greciam. Sextꝰ

Expanded text:
magnis bellorum apparatibus persecuti, ad mormagnis bellorum apparatibus persecuti, ad mortem compulerunt: quamvis manifestissime illa tunc pugna non virtute partis Antonii, sed Caesaris felicitate confecta sit. Caesar enim tunc aeger, cum se in castris capiendae quietis causa tenere statuisset, hortatu, et precibus medici sui, qui per somnium admonitum sese fatebatur, ut ea die castris Caesarem salutis ipsius causa educeret, in campum aegre inter copias egressus est, ac mox castra ejus ab hostibus capta sunt: sed rursus Caesariani milites Cassii castra ceperunt. Quare ad desperationem adacti Brutus et Cassius, immaturam sibi mortem ante belli terminum consciverunt: nam, invitatis percussoribus, Cassius caput, Brutus latus praebuit. At Romae Fulvia, uxor Antonii, socrus Caesaris, dominatum ut mulier agitabat: incapud Brundisium contumeliis factionibus insidiisque petiit. a quo propulsata ad Antonium concessit in Graeciam. Sex.
Abbreviated transcription (Latin):
interfectus. ẽ. aliiq complures trucida¬
dati st̃. Itaq ne latius atq effrenatius
in circuiscripta cedes ageretur. cxxx
sunt. pͥmum lepidi p̃cepto &r nõmine.
deinde antonii. tercio cesaris. Ibi antomi¬
um tullium ciceronem inimicũ suum.
ibi lucium cesarem auunculum suum
&e qđ exagerando sceleri accessit. uiuã
matrem ꝓscͥpserat. ibi lepidũ lucium
paulum frẽm suum in eundem ꝓscͥp¬
toꝵ gregem coniecerat. Adiecti sunt pꝰ¬
tes romani. Multe dui oe uariȩ cedes
actȩ: domus ꝓscriptoꝵ direptis omnib
dirute sunt. At dolobella in siria mul¬
ta cũ cassio bella gessit: a quo uictus. ip¬
se se interfecit. Brutus &e cassius magniᷤ
exercitib comparatis. apd̃ athenas con¬
uenerunt: totamq greciam depopulati
sunt. Rhodios cassius terra mariq ob¬
pugnatos ad dedicionem coegit. quib
preter uitam nichil reliquit. Igitur cȩ¬
sar &e antonius eosclem in macedoniam

Expanded text:
interfectus est aliique conplures truciinterfectus est aliique conplures trucidati sunt. itaque, ne latius atque effrenatius incircumscripta caedes ageretur, centusunt, primum Lepidi praecepto et nomine, deinde Antonii, tertio Caesaris. ibi Antonius Tullium Ciceronem inimicam suam, ibi L. Caesarem auunculum suum et — quod exaggerando sceleri accessit — uiua matre proscripserat ; ibi Lepidus L. Paulum fratrem suum in eundem proscriptorum gregem coniecerat. adiecti sunt pnta equites Romani, multae diu ac variae caedes actae, domus proscriptorum direptis omnibus dirutae sunt. At Dolobella in Sta cum Cassio bella gessit, a quo victus ipse se interfecit. Brutus et Cassius magnis exercitibus comparatis apud Athenas convenerunt, totamque Graeciam depopulati sunt. Rhodios Cassius terra marique oppugnatos ad deditionem coegit, quibus praeter vitam nihil reliquit. Igitur Caesar et Antonius eosdem in Macedoniam
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ab eodem uulnere interpositis dieb
ẽ mortuus Hyrcius auxiliũ college ferens.
magnas antonii copias uasta strage dele¬
uit. Cesar eatenus castra custodiuit. Scd̃a
aduersus antonium pugna. magnȩ utͥmq
strages actȩ st̃. Namq tunc ibi hircius
consul occisus . ẽ. Uictus fugit antonius:
cęsar uictoria potitus. ẽ. Cui decius brutꝰ
de conuiracione uilii cȩsaris confessus. p̃¬
ces penitentiȩ fudit. Dolobellã treboniũ¬
um unum ex interfectorib cȩsaris smir¬
ne interfecit. Dolobellam. senatus hostẽ
ꝑnumciauit. Consulum occisoꝵ uterq
exercitus cȩsari paruit. Postea decius bru¬
tus in gallia a sequanis captus or occisẽ.
antonium recepit in gr̃am. atq obsidem
reconciliatȩ gr̃ȩ. filiam eius matͥmonio
sortitus . ẽ. Inde cũ ad urbem accessissent.
ac rumor defutura ꝓscͥptione ortus esset.
gauis thoranius uir precorius. nichilta¬
le metuens. incursu militum domi suȩ

Expanded text:
tus, ab eodem vulnere interpositis diebus tus, ab eodem vulnere interpositis diebus est mortuus. Hircius, auxilium collegae ferens, magnas Antonii copias vasta strage delevit. Caesar eatenus castra custodivit. Secunda adversus Antonium pugna magnae utrinque strages actae sunt. Namque tunc ibi Hircius consul occisus est, victus fugit Antonius, Caesar victoria potitus est: cui Decius Brutus de conjuratione occisi Julii Caesaris confessus, preces poenitentiae fudit. Dolabella Trebonium, unum ex interfectoribus Caesaris, Smyrnae interfecit. Dolabellam senatus hostem pronuntiavit. Consulum occisorum uterque exercitus Caesari paruit. Postea Decius Brutus in Gallia a Sequanis captus et occisus est. Antonium recepit in gratiam, atque ob fidem reconciliatae gratiae filiam ejus matrimonio sortitus est. Inde cum ad Urbem accessissent, ac rumor de futura proscriptione ortus esset, C. Thoranius uir praetorius nihil tale metuens incursu militum domi suae
Abbreviated transcription (Latin):
quia cȩsar indigne ꝑemptus plures ha¬
bere posset ultores. Ergo octouianus
qui testamento ulis cesaris auuncili¬
hereditatẽ &e nomen assumpserat ⁊dẽ¬
q qui postea augustus ẽ. dictus. simul. ut
romam adolescens ex apollonia redut: in¬
dolem suã bellis cuulib uouit. Nã ut bre¬
uiter coaceruationem maloꝵ explicem.
bella ciuilia .U. gessit. mutinense. philip¬
pense. prusmũ. siculũ. acciacũ: e quibus
Nͨ. hoc .ẽ. pͥmũ &x nouissimũ aduersus mar¬
cum antonium. scđm aduersus brutum
oe cassiũ. terciũ aduersus lucium anto¬
num. quartũ aduersus sextum pompe¬
ium. gnei pompeii filiũ confecit. Anto¬
nius a senatu hostis ꝓnunciatus. ẽ. Deci¬
um brutum apud mutinam obsidione
concluserat. Consules hircius & parisa.
&e cũ his cȩsar ad lib̾andum brutum ex¬
pugnandumq antonium mnissi. pausa
primo ueniens exceptus insidiis inter su¬
oꝵ rlades ip̃sȩ qͦq pilo grauiter uulnera¬

Expanded text:
quia Caesar, indigne peremptus, plures haquia Caesar, indigne peremptus, plures habere posset ultores. Ergo Octavianus, qui testamento Julii Caesaris avunculaereditatem et nomen assumpserat, idemque qui postea Augustus est dictus, simul ut Romam adolescens, ex Apollonia rediens, venit, indolem suam bellis civilibus vovit. Nam ut breviter coacervationem malorum explicem, bella civilia qupense, Perusium, Siculum, Actiacum. E quibus duo, hoc est primum ac novissimum, adversus Marcum Antonium; secundum, adversus Brutum et Cassium; tertium, adversus Lucium Antonium; quartum, adversus Sextum Pompeium, Cneii Pompeii filiunius, a senatu hostis pronuntiatus, Decium Brutum apud Mutinam obsidione concluserat. Consules Hircius et Pansa, et cum his Caesar, ad liberandum Brutum expugnandumque Antonium missi. Pansa primo veniens, exceptus insidiis, inter suorum clades ipse quoque pilo graviter vulnera
Abbreviated transcription (Latin):
ce ut supͣ diximꝰ extab̾na meritoria. trans
tyberim oleum erupit. fluxit ꝙ tota die
sine intermissione. Inter cetera uero por¬
tenta quȩ tunc facta sunt toto orbe. bos
loquutus ẽ in suburbano rome. dicens
ad arantem frustra se urgeri. ñ frumen¬
ta sed homines in breui defuturos. O¬
uidius naso. in pelignis nascitur. Cornifi¬
cius uero poeta militib desertus interi¬
it: quos sepe fugientes. galeatos lepores
ẽe. dicebat. Huius enim soror fuit corni¬
ficia. cuius insigina extant epigrãmata.
Cornelus nepos scͥptor historicus clarꝰ
habetur. Salustius diem obit. quadri¬
ennio ante acciatũ bellum . xiii¬
OORi. dum iudeȩ res ita se agerent.
ut partim retulimus. ordo deposcit. ut
ad seriem rei geste romanoꝵ reuertam᷑.
Ergo uilio cȩsare in curia rome interfec¬
to. magna continuo maloꝵ incremen¬
ta sub secuntur. In eius uero cedẽ trahun¬
tur aginina conscioꝵ. Certũ enim erat

Expanded text:
ut supra diximus. Ex taberna meritoria trans ut supra diximus. Ex taberna meritoria trans Tiberim oleum erupit, fluxitque tota die sine intermissione. Inter caetera vero portenta quae tunc facta sunt toto orbe, bos locutus est in suburbano Romae, dicens ad arantem: Frustra se urgeri, non frumenta, sed homines in brevi defuturos. Ovidius Naso in Pelignis nascitur, Cornificius vero poeta a militibus desertus interiit, quos saepe fugientes galeatos lepores esse dicebat. Hujus enim soror fuit Cornificia, cujus insignia exstant epigrammata. Cornelius Nepos, scriptor historicus, clarus habetur. Salustius diem obiit, quadriennio ante Actiacum bellum. tur dum in Judaea res ita gererentur, ut partim retulimus, ordo deposcit ut ad seriem rei gestae Romanorum revertamur. Ergo Julio Caesare in curia Romae interfecto, magna continuo malorum incrementa subsequuntur. In ejus vero caedem trahuntur agmina consciorum. Certum enim erat
Abbreviated transcription (Latin):
bi xp̃i id. ẽ. sacerdotes ꝑunctionem consecͣ¬
ti regnauerunt. ab instauratione templi
sub dario usq ad hircanum in quo nouissi¬
mo crisma & sacerdocium defecit iudeoꝵ
Ergo regnante herode apd iudeam. &e augu¬
sto apud romanos. XP̃S dei filiꝰ natus. ẽ. qͥ
confirmauit ueri dei cultũ in multis. apłis
oe credentib. Qͥ cqͥd enim post dñi passio¬
nem in templo factum. ẽ. ñ fuit sacͥficium
dei sed cultus diaboli. cunctis in commune
clamantib sanguis eius suꝑ nos &e suꝑ filioᷤ
nr̃os. & ñ habemus regẽ nisi cȩsarem. Quod
aũt a ꝑfectione templi usq ad.xͫ augusti
imꝑatoris annum. quando interfecto hyr
ades qͥdriennio supputato. Quo in temꝑe¬
ungilius sumpta toga mediolanũ trans¬
greditur & post breue tempus romam
anno Caput eius cũ manu dextera ꝑ ros¬
tris positũ. ẽ. uxta coronatam publii mi¬
litis unaginem qui eum occiderat. Qui¬
h dieb tres rome simul soles exorti sunt
sed paulatim in eundem orbem coierunt.

Expanded text:
id est, sacerdotes per unctionem consecrati regnaverunt, ab instauratione templi sub Dario usque ad Hircanum, in quo novissimum chrisma et sacerdotium defecit Judaeorum. Ergo regnante Herode apud Judaeam, et Augusto apud Romanos, Christus Filius Dei natus est, qui confirmavit veri Dei cultum in multis apostolis et credentibus. Quidquid etiam post Domini passionem in templo factum est, non fuit sacrificium Dei, sed cultus diaboli, cunctis in commune clamantibus: Sanguis ejus super nos et super filios nostros. Et: Non habemus regem, nisi Caesarem. Quod autem a perfectione templi usque ad decimum Augusti imperatoris annum, quando interfecto Hircades, qVirgilius, sumpta toga, Mediolanum transgreditur, et post breve tempus Romam anno. Caput ejus cum manu dextera pro rostris positum est, juxta coronatam Publii militis imaginem, qui eum occiderat. Quibus diebus tres Romae simul soles exorti sunt, sed paulatim in eumdem orbem coierunt
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Bellouagi qui ceteris numero et
& urtute prestare uiderent᷑ habuere
indomita feritas p̃dicabatur: ut nũquã
in id temꝑis mercatores ad se ad miserint.
umna ceteraq uenelia deferre quib induc¬
ta iocunditas torporẽ uirtutis afferret.

Expanded text:
fuit. Bellouagui, qui ceteris numero et fuit. Bellouagui, qui ceteris numero et uirtute praestare uiderentur, habuere indomita feritas praedicabatur, ut numquam in id temporis mercatores ad se admiserint uina ceteraque uenalia deferre, quibus inducta iucunditas torporem uirtutis adferret,
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ multitudine ꝙ uirtute ꝑterritus¬
ꝑterritus pugnam decrectasset. Ario
bistus in germaniam arrepta nauicła
rhenum transuectus effugit. Uxores eiꝰ
duȩ totidemq filiȩ captȩ sunt. fueruit
autẽ in exercitu ariobisti. arudes. mas¬
comannestri. boci. uarigiones. nemeti
edures. & sueui. Pugna maxime graui
se falange germanoꝵ quã coacto inu¬
num agnine scutisq supͣ capita con¬
textis. ad irrumpendã romanoꝵ aciẽ
tuti undiq p̃struxerant. Sed postquã
aliqͥ romanoꝵ militum agilitate audatias
insignes. supͣ obductã saliere testudinẽ
scutisq singillatim uelut scamis reniul¬
sis. desuꝑ nudos dep̃hensoꝵ detractoꝵꝙ
humeros ꝑfodunt. t̾riti hostes nouo mo¬
nici potuit numerꝰ germanoꝵ. uel qͦͣnt
pugnȩ affuerit: uel qͣntus fuerit occi¬
soꝵ Post hȩc belgicarum gens quȩ ter¬
cia pars galliarũ . ẽ. aduersus cesarem
exarsit. quoꝵ distributi in copia hȩc

Expanded text:
norum multitudine et uirtute pernorum multitudine et uirtute perterritus pugnam detrectasset. statim Ariouistus in Germaniam, arrepta nauicula Rhenum transuectus, effugit, uxores eius duae totidemque filiae captae sunt. fuerunt autem in exercitu Ariouisti Arudes Marcomanes Triboci Vangiones Nemetes Eduses et Suebi. pugna maxime grauis ex phalange Germanorum fuit, quam coacto in unum agmine scutisque supra capita contextis ad inrumpendam Romanorum aciem tuti undique praestruxerant. sed postquam aliqui Romanorum militum agilitate audaciaque insignes supra obductam saliere testudinem scutisque singillatim uelut squamis reuulsis desuper nudos deprehensorum detectorumque humeros perfoderunt, territi hostes nouo monjici potuit numerus Germanorum, vel quantus pugnae adfuerit, vel quantus fuerit occisorum. Post haec Belgarum gens, quae tertia pars Galliarum est, aduersus Caesarem exarsit: quorum distributim copia haec
Abbreviated transcription (Latin):
manis bello altercabunt᷑. a quib reno
tantũ flumine dirimuntur. orgethorex
quidã pͥnceps gentis spe totas inuaden¬
di gallias. in arma accendat. Quẽ ceteri
obtimates correptũ. ꝙ ad mortẽ coactũ:
cohibere tamen semel animatas. in pre¬
dã plebes nequiuerunt. Qͥ conuratio¬
ne facta ac die dicta. exustis uicis ac do¬
mib suis. ne qđ desidium ex spe reuer¬
tendi foret. ꝓfecti sunt. Quos cũ apud
rodanũ flumen obiios cesar habuisset.
magno difficiliq bello bis uicit. uictos¬
q ad deditionem coegit. Hoꝵ fuit cũ
pͥmũ ꝓgressa. ẽ. omnis multitudo. elui¬
tioꝵ: tulingoꝵ. latobrogioꝵ. rauracoꝵ
num in bello ceriderunt. cetera in t̾ras
ꝓprias remissa sunt. Postea cȩsar contia
ariobistum regem excitantem. inue¬
hentemq secũ incredibiles germano
copias. quib nuꝑ unuiersos galliarũ
popłos se subegisse iactabat. apđ̃ sequa¬
nos uicit: cũ diu exercitus cesaris germa¬

Expanded text:
manis bello altercabantur, a quibus Rheno manis bello altercabantur, a quibus Rheno tantum flumine dirimuntur, Orgetorix quidam, princeps gentis, spe totas invadendi Gallias, in arma accenderat. Quo caeteri optimates correpto et ad mortem coacto, cohibere tamen semel animatas in praedam plebes nequiverunt. Qui, conjuratione facta ac die dicta, exustis vicis ac domibus suis, ne quod desiderium ex spe revertendi foret, profecti sunt. Quos cum apud Rhodanum flumen obvios Caesar habuisset, magno difficilique bello 387 bis vicit, victosque ad deditionem coegit. Horum fuit, cum primum progressa est, omnis multitudo Helvetiorum, Tulingorum, 388 Latobrogiorum, Rauracorum in bello ceciderunt, cetera in terras proprias remissa sunt. Postea Caesar contra Ariouistum regem excitantem inuehentemque secum incredibiles Germanorum copias, quibus nuper uniuersos Galliarum populos se subegisse iactabat, apud Sequanos uicit, cum diu exercitus Caesaris Germa
Abbreviated transcription (Latin):
ussimus hausisset. nec tamen ꝓpt̃ reme¬
dia quib uitalia sua aduersus noxios
sucos sepe abstuserat. nec ueneno confici
posset: gallum quendam militem iam
fracto muro discurrentẽ inuitauit. eiq
iugulum prebuit. Hunc exitũ uite mi¬
tͥdates habuit. Pompenis uamq occisi¬
si mitridatis nuncio. accepto. syriam celẽ
ꝙ fenicem bello aggressus. ithireos pͥmũ
arabasq ꝑdomuit. urbemq eoꝵ quam
petram nominant cepit. Hinc ut p̃mi¬
simus ad uideos ꝓ̃parauit. hierosolunãq
liquantos pͥncipes iudeoꝵ securi ꝑcussis¬
set. hyrcano sacerdocium restituit: aris¬
tobolũ captiuũ romam duxit. Hoc bellũ
pompeius ꝑ concione narrauit.iiii.¬
iuntiȩ cũ legionib uii. in qͥnquenmum
datȩ. gallia transalpina & cisalpina &
Ylliricus. galliam uero comatam post¬
ea senatus a diecit. Eluitioꝵ ergo animoᷤ
fortissimȩ galloꝵ omniũ gentis. ea uel
maxime causa qđ ꝑpetuo pene cũ ger

Expanded text:
vissimus hausisset, nec tamen, propter remevissimus hausisset, nec tamen, propter remedia quibus vitalia sua adversus noxios succos saepe obstruxerat, veneno confici posset, Gallum quemdam militem jam fracto muro discurrentem, invitavit, eique jugulum praebuit. Hunc exitum vitae Mitridates habuit. Pompeius namque, occisi Mitridatis nuntio accepto, Syriam Coelen et Phoenicem bello aggressus, Itureos primum Arabasque perdomuit, urbemque eorum, quam Petram nominant, cepit. Hinc, ut praemisimus, ad Judaeos properavit, Hierosolymam liquantos principes Judaeorum securi percussisset, Hyrcanum sacerdotio restituit, Aristobulum captivum Romam duxit. Hoc bellum Pompeius pro concione narravit. Ivinciae cum legionibus septem in quinquennium datae: Gallia Transalpina, et Cisalpina, et Illyricus. Galliam vero Comatam postea senatus adjecit. Elvitiorum ergo animos, fortissimae Gallorum omnium gentis, ea vel maxime causa quod perpetuo pene cum
Abbreviated transcription (Latin):
uis repente exortus ẽ. ut magna clades ex
eo urbium atq agroꝵ secuta narretur.
Codem temꝑe castor mnitridatis p̃fectus
qui panagorio preerat. interfectis amicis
regiis arcem occupauit: ꝙ inii mitridatis
filios. ad p̃sidia romana transmisit. Mitͥ¬
dates accensus ira in scelera exarsit. slaicũ
plures tunc amicos suos & exipodram fili¬
um suum interfecit. cũ ante iam alium
macharẽ parricidio trucidasset. Sarnaces¬
alter filius enis. exemplo fr̃m t̾ritus. exer¬
citum ad ꝑsequendum sese missum sibi
conciliauit. & mox aduersus patrẽ duxit
Mitridates dui ex altissimo muro filium fruᷤ¬
tra precatus. ubi inexorabilemuidit. mori¬
turus exclamasse fertur. Quoniam sar¬
neices inquid mori iubet. uos si estis dii
patͥi. precor ut quandocumq & ipse hanc
uocem a liberis suis audiat. Statimq des¬
cendens ad uxores pelices. ac filias suas.
uenenum omnib dedit. Qđ cũ ipse no¬

Expanded text:
uis repente exortus est, ut magna clades ex uis repente exortus est, ut magna clades ex eo urbium atque agrorum secuta narretur. eodem tempore Castor Mithridatis praefectus, qui Phanagorio praeerat , intregiis arcem occupavit, et quatuor Mithridatis filios ad praesidia Romana transmisit. Mithridates, accensus ira, in scelera exarsit. 381 Nam complures tunc amicos suos, et Exipodram filium suum interfecit, cum antea jam alium, Macharem alter filius ejus, exemplo fratrum territus, exercitum ad persequendum sese missum sibi conciliavit, et mox adversus patrem duxit. Mitridates diu ex altissimo muro filium frustra precatus, ubi inexorabilem vidit, moriturus exclamasse fertur: Quoniam Pharnaces, inquit, mori jubet: vos, si estis, dii patrii, precor, ut quandoque et ipse hanc vocem a liberis suis audiat. Statimque descendens ad uxores, pellices ac filias suas, venenum omnibus dedit. Quod cum ipse no
Abbreviated transcription (Latin):
sus. aduitus autem beneficio sublustris
noctis euasit. relictusq ab omnib amicis.
philosophis. scͥptorib rerum uel carmi¬
nim ac medicii. solus ꝑ deuia equũ manu
trahens. atq ad omnes strepitus trepidanᷤ.
in quodam castellum diuertit: atq inde
marmeniam ꝑrexit. Pompeius regem in¬
secuturus. inter duo flumina quȩ ab uno
monte diuersis specub exorruntur. hoc
ẽ. eufraten & araxem. urbem nichopolun
senib lixis & egris lentib condidit. Oranti
tygrano ueniam dedit. Exercitum hero¬
dis albanoꝵ regis prefectosq enis ter pre¬
lio uicit. postea epistolas herodis & mu
nera cũ albanis instauranda societate li¬
benter accepit. artacem regem tꝰ beriȩ bel¬
lo fudit. totamq hiberiam in deditionẽ
accepit Inde cũ armeniam. cholcos. capado¬
ciam & syriam ordinatis reb composiris¬
set: ꝓmouens deponto in partiam haeg¬
alia sacra celebrante. t̾remotus adeo gra¬

Expanded text:
sus, adiutus etiam beneficio sublustris sus, adiutus etiam beneficio sublustris noctis euasit, relictusque ab omnibus amicis philosophis scriptoribus rerum uel carminum ac medicis solus per deuia equum manu trahens atque ad omnes nocturnos strepitus trepidans, in quoddam castellum deuertit atque inde in Armeniam perrexit. Pompeius regem insecuturus inter duo flumina, quae ab uno monte diuersis specubus exoriuntur, hoc est Euphraten et Araxen, urbem Nicopolim senibus, lixis et aegris uolentibus condidit. oranti Tigrani ueniam dedit; exercitum Horodis Albanorum regis praefectosque eius ter proelio uicit; postea epistulas Horodis et munera pro pace cum Albanis instauranda libenter accepit; Artacem regem Hiberiae bello fudit totamque Hiberiam in deditionem accepit. inde, oum Armeniam Colchos Cappadociam et Syriam ordinatis rebus conposuisset, promouens de Ponto in Parthiam ad Ecalia sacra celebrante terrae motus adeo gra
Abbreviated transcription (Latin):
institutus. postmodum hyrcano cuidã
iudeoꝵ pontifici familiaris efficitur. ex
quo nascitur herodes hic. qui saluatoris
temꝑib fuit. Hȩc africanus.
Gitur eo temꝑe apd romanos hec age¬
bantur. Lucuiiꝰ postꝙͣ intridatem e ti¬
granem reges uicerat. maximamꝙ pa¬
tem &ientis romanȩ ditioni subegerat.
successarem habuit pompeium Ergo põ¬
peruis in minore armenia iuxta montem
dastracũ castra regis mitridatis obsidio¬
ne conclusit. Rex cũ omnib copiis erup¬
tione ꝑ noctem facta. insuꝑ etiam ꝑseqͣn¬
tem bello repellere statuit. Pompeus
fugientes ꝑsequi intendit. Itaq bellum
nocte commnissum ẽ. Luna tunc orta a
tergo romanis erat. Regni in longitudi¬
hostium rati. cuncta in irritum tela fu¬
derunt. Romam ueluti mermes postea
aggressi. sine labore uicerunt. Namq de
exercitu regio xl milia cesa. uel capta st̃.
romani uulnerati mille. uix autẽ xl int̃
fecti. Rex inter tumultus belli fuga lap¬

Expanded text:
institutus, postmodum Hircano cuidam institutus, postmodum Hircano cuidam Judaeorum pontifici familiaris efficitur. Ex quo nascitur Herodes hic qui Salvatoris temporibus fuit. Haec Africanus.gitur eo tempore apud Romanos haec agebantur. Lucullus postquam Mitridatem et Tigranem reges vicerat, maximamque partem Orientis Romanae ditioni subegerat, successorem habuit Pompeium. Ergo Pompeius in minore Armenia, juxta montem Dastracum castra regis Mitridatis obsidione conclusit. rex cum omnibus copiis eruptione per noctem facta, insuper etiam persequentem bello repellere statuit. Pompeius fugientes persequi intendit. itaque bellum nocte commissum est. luna tunc orta a tergo Romanis erat. regii longitudihostium rati cuncta in inritum tela fuderunt. Romani ueluti inermes postea adgressi sine labore uicerunt. namque de exercitu regio XL milia caesa uel capta sunt, Romani uulnerati mille, uix autem quadraginta interfecti. rex inter tumultus belli fuga lap
Abbreviated transcription (Latin):
cabula erant. Primus faselus sequens he¬
todes uocati tercius iosepphus. quartus
feroras & salomeȩ filia unica. Quicũ a¬
bii fauorem munerib atq obsequis mas¬
me ꝓmeruisset.: cassii etiam familiarita¬
tem adeptus: causa quippe tantoꝵ filoꝵ
uir egregius ẽ. factus. ad emerendam mi¬
nerib atq amicicia societatem poteneum
Preceteris uero regis sibi arabũ concili¬
uerat gram. quia de locis arabiȩ uiceis a¬
ceptȩ pretendebat necessitudinem Hec
de iosepphi excerpsimus dictis. Africanus
uero qui & ipse p̃cipuus in historio graphis
habetur. aiunt inquid qui de eo diligon¬
tius explorarunt. antipatrũ quendampi¬
trẽ ẽẽ. herodis ascalomitȩ. qui & ipse fue¬
rit herodis cuiusdã filius. templi apol¬
linis editui. Hic antipaterab imedumes
latronib captus ad modum puer ꝑman¬
sit cũ p̃donib ꝓ eo qđ pater enis reifams¬
liaris mopia filium redimere ñ ualeret
Uerum puer latronum uita & morib

Expanded text:
cabula erant: Primus Phaselus, sequens Hecabula erant: Primus Phaselus, sequens Herodes vocati, tertius Josephus, quartus Ferora, et Salome filia unica. Qui cum Gabini favorem muneribus atque obsequiis maxime promeruisset, Cassii etiam familiaritatem adeptus est. Causa quippe tantorum filiorum vir egregius est factus, ad emendam muneribus atque amicitia societatem potentum. Prae caeteris vero regis sibi Arabum conciliaverat gratiam, quia de locis Arabiae uxoris acceptae praetendebat necessitudinem. Haec de Josephi excerpsimus dictis. Africanus vero, qui et ipse praecipuus in historiographis habetur: Aiunt, inquit, qui de eo diligentius explorarunt, Antipatrum quemdam patrem esse Herodis Ascalonitae, qui et ipse fuerit Herodis cujusdam filius, templi Apollinis aeditui. Hic Antipater, ab Idumaeis latronibus captus admodum puer, permansit cum praedonibus, pro eo quod pater ejus familiaris inopia filium redimere non valeret. Verum puer latronum vita et moribus