comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõis ca cessiss usũfructũ sibi rete¬
ta decessiss ꝓprietas ad eam recłiz
Igitur si res singlas yrdes lucũ
titu uendicẽtꝰ doli nõ ĩutilit᷑ ꝓpo
fuus ticu restituͣta incurrebat he¬
sitatõ nõ extorꝙͣde donatõis que
nõ dũ inꝑsonã filioꝵ miͣtiũ ac

Expanded text:
isset, usum fructum sibi receta decessisset, proprietas ad eam rediretigitur si res singulas heredes Lucii Titii vindicent, doli non inutiliter opponfiliis Titii restituturam. incurrebat haesitatio non extorquendae donationis, quae nondum in personam filiorum initium ac
Abbreviated transcription (Latin):
ego sufice̾credo si adult̾u se
actuuũ denũciau̾it q̃uid ergo
si nõ quid nũciau̾it ũn libel¬
los accusatorios dedit añ qmͣ
nũberet. eaq tũ id agnouiss
eret s nõ addidit qr̃arũ recte
nupsige indatir. s melius est
itid seꝗut eius denũciatõ inde
igitur si fecit adult̾u crimĩs
ꝯmemoratõm in denũtiatiẽ
est.⁊ si iudicem nõ mostramt᷑
magis putamꝰ nuilierẽ qiͣ de¬
nũciatõ pretesẜit posse accusa

Expanded text:
em, sufficere credo, si adulterii se acturum denuntiauerit.Quid ergo, si non quidem denuntiauit, uerum libellos accusatorios dedit, antequam nuberet, eaque, cum id cognouisset, eret, sed non addidit, quare, num recte nupsisse uideatur? sed melius est illud sequi, ut eius denuntiatio uideaigitur si fecit adulterii criminis commemorationem in denuntiatione, etsi iudicem non monstrauit, magis putamus mulierem, quasi denuntiationem praecesserit, posse accusar
Abbreviated transcription (Latin):
Alut.i peculiũ fuo legatũ sit
quissus ẽ alu dare .x. ⁊ sic lib eẽ. et
ħrs eũ prohu̾it dare. deinde man¬
umissus peculiũ petat ex cã legati
an pertoli exteptõm eam silmam
quã daturus esset t̾dduc̾e possit. ut ip¬
si prosit nõ mauiũsso qu ea peciũa
qui ꝯtͣ uolũtatẽ defũcti fecit eam
libtas ei ꝯpetit inũdiosũ est hrdẽ
fraudari. ¶De illo querit᷑. si inui¬
tohrte det. aut nestienteau faciat
nũmos accipiẽtis .⁊ iuł. uere existi¬
mat exhac causa ꝯcessã iutri sta¬
tu libris auenatõm numoꝵ et̃ in¬
petũiam qd sibrdi dare uissus ẽ .x.
leam sũmanihrs debeat ẜuosi ue¬
lit ẜnus eam petiñam ꝯpͥensare e¬
rit lib. ¶I s ͥcui ẜuus petiu̾am dare
uissus ẽ. slib eẽ decessit sabinus six
huisset ꝑata librũ fore. qr nõstet ꝑ
eũ quo munus daret. Hł. aut̃ ait

Expanded text:
i peculium seruo legatum sit, qui iussus est alii dare decem et sic liber esse, et heres eum prohibuerit dare, deinde manumissus peculium petat ex causa legati, an per doli exceptionem eam summam, quam daturus esset, deducere heres possit, ut ipsi prosit, non manumisso, quod ea qui contra voluntatem defuncti fecit, eam libertas ei competit, invidiosum est heredem fraudari. De illo quaeritur, si invito herede det aut nesciente, an faciat nummos accipientis. et Iulianus vere existimat ex hac causa concessam videri statuliberis alienationem nummorum etiam inpecuniam. Quod si heredi dare iussus est decem et eam summam heres debeat seruo: si uelit seruus eam pecuniam compensare, erit liber. Is, cui seruus pecuniam dare iussus est ut liber esset, decessit. Sabinus, si decem habuisset parata, liberum fore, quia non staret per eum, quo minus daret. Iulianus autem ait
Abbreviated transcription (Latin):
ub esto ꝯstat. hoc modo lib̾tatẽ uti¬
ut̾ dar posse. na. lalienus ẜuire ẜuꝰ
nob pot̃. sicͤũti lib. lmlto mag̾ oꝑaᷤ
dare nͥ testator ẜ uitutis appllone:¬
dĩũ magis ꝙͣ oꝑam intlłrit. scap¬
si prohitet hrs ticio ẜuire ꝑueĩt ad

Expanded text:
 constat hoc modo libertatem utter dari posse: nam et alienus seruus nobis potest, sicuti liber, et multo magis dare: nisi testator seruitutis appellatnium magis quam operam intellexit. isi prohibet heres Titio seruire
Abbreviated transcription (Latin):
si ẜaus ꝗ amnia bima trima digrꝰ¬
sus est dena dare. tota simil offerat
⁊ nius est eũ in libtatẽ puẽire cũ ut̾us
maturius inlibtatẽ ꝑuesat. ⁊ hrdis
quatinus dilone int̾empta illico ac¬

Expanded text:
s, qui annua bima trima die iussus est dena dare, tota simul offerat nius est eum in libertatem pervenire, cum utriusque maturius in libertatem perveniat, et heredis, quatenus dilatione interempta ilico ac
Abbreviated transcription (Latin):
neꝯcipet statĩ librã futurã eẽ. ꝗd eĩ ex¬
pectamꝰ Idemq i si egiss ħis ut abor¬
tũ fac̾et. qr uno ut̾o pot̾it tres edere
Item si hrcli ẜuire iussũ statu librũ
hrs uendidrit i tͣclidit credostati adͦ¬

Expanded text:
im liberam futuram esse: quid enim exspectamus? idemque et si egisset heres, ut abortum faceret, quia et uno utero potuit tres edere. Item si heredi servire iussum statuliberum heres vendidit et tradidit, credo statim ad
Abbreviated transcription (Latin):
retin̾a sratĩ lib ent hret. ul expectai
eũ debe donec redeat is cui dare deb
quo sbsecuto statĩ ad libtatẽ ꝑue̾nit
¶Nõ est statulib cui libtas in tam
longũ tp̃c collata est ut eo tꝑr is qui
maniussus est iuu̾e nõ possit. aut si
nẽ adiecit. ut aliunde ei libtas optĩ¬
isset. aut cũ moreret᷑ librũ eẽ iussisset
sic eĩ lib̾tas ĩutilit̾ datur. lita uil. scͥ¬
bit. quia nec aĩmus dante libtati ¬

Expanded text:
ecuniam statuliber haberet: uel exspectari eum debere, donec redeat is cui dare debetbsecuto statim ad libertatem peruenit. Non est statuliber, cui libertas in tam longum tempus collata est, ut eo tempore is qui manumissus est uiuere non possit: aut si em adiecerit, ut aliunde ea libertas optinisset aut cum moreretur, liberum esse iussisset: sic enim libertas inutiliter datur, et ita Iulianus scribit, quia nec animus dandae libertati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsanus Qelndem rem
apud duos parit deposu u¬
triusq fidem in solidũ setu¬
tus. ul eandemrem duob
silit̾ ꝯmodaui fuĩt duo rei
tractib uluti emptõne. uẽ¬
depoĩto. ꝯmodato. testamẽ¬
to. ut puta si płib brdibu
insticutis testator dixit. tͥi¬
cius ⁊̃ mneuius sempronio
tetem datos siquis in de¬
ponẽto penes duos pacis¬
tatur.ut ab alt̾o culpa qͦ
praretur uerius ẽ nõ eẽd¬
uos reos a quib inpar su¬
scepta ẽ obligato/ nõ ro pro¬
band ẽ cũ duo q̃uoꝙ reicł¬
pam pronisissent. si alceri
postea pacto culpa remissa
sit. quia post̾ior ꝯuentio q̃
i alt̾ius ꝑsona int̾cessit.
statũ et naturam obliga

Expanded text:
num. Eandem rem apud duos pariter deposui utriusque fidem in solidum secutus, uel eandem rem duobus similiter commodaui: fiunt duo rei tractibus, ueluti emptione uendeposito, commodato testamento, ut puta si pluribus heredibus institutis testator dixit: 'Titius et Maeuius Sempronio decem dato'. Sed si quis in deponendo penes duos paciscatur, ut ab altero culpa quoque praestaretur, uerius est non esse duos reos, a quibus inpar suscepta est obligatio. non idem probandum est, cum duo quoque culpam promisissent, si alteri postea pacto culpa remissa sit, quia posterior conuentio, quae in alterius persona intercessit, statum et naturam obliga
Abbreviated transcription (Latin):
a quam dnc̾e uelit. hoc int̃dictũ
lccũ bre pot̾ĩꝓpt̾ea labeo scribit.
⁊ si quid chuctus a quaruĩ nõ sint
fłindi q a quocũ ꝙ aucipossint.
tũ ad hec int̾dictũ ꝑtin̾e. ¶Idem
la̾bo scribit. ⁊ si pretor hoc int̾dit¬
to da quis frigidis senciat. tñ d¬

Expanded text:
aquam ducere uelit, hoc interdictum locum habere potest. Praeterea Labeo scribit, etsi quidam ductus aquarum non sit fundi, quia quocumque duci possint, tamen ad hoc interdictum pertinere. Idem Labeo scribit, etiamsi praetor hoc interdicto de aquis frigidis sentiat, t
Abbreviated transcription (Latin):
HHec int̾cdicta de qua. Itẽ de fõte
adeam aquã ꝑtiñe uident᷑ que
a capite ducit᷑ ndͣ aliunde. harũ
ip̃e fons ⁊ si ex fliu̾e ul lacu pͥma
in cilia. ul pͥncipia fossarũ qbus
aque ex fluĩe l lacu ĩprimũ riuũ
ꝯpelli solent. ¶Plane si aqua su¬
dorib manando in aliꝙ primũ
locũ esfluere atq ibi apparere in¬
cipit enis ħ caꝑd dicemus ubi pͥ¬
mũ emergit ⁊ qualit̾ sit ꝯstitut᷑
ns aque dicend est hoc int̾dict̃
lccũ hre. s si uire aqua nõ debret̃
alicui. si tñuire duc̾e se putaũ
cũ nõ in uire s in fco errauit di¬
tend est eoq iure utimurut ĩ¬
terlicto nti possit. Snfficit eĩ siu
re duc̾e se putauit. nec ii. nec
clam. nec p̾cino cluxit. ¶ uud q̃¬

Expanded text:
Haec interdicta de aqua, item de fonte ad eam aquam pertinere uidentur, quae a capite ducitur, non aliunde: harum ipse fons: si ex flumine uel lacu, prima incilia uel principia fossarum, quibus ‹a›quae ex flumine uel ex lacu in primum riuum compelli solent. plane si aqua sudoribus manando in aliquem primum locum effluere atque ibi apparere incipit, eius hoc caput dicemus, ubi primum emergit. Et qualiter sit constitutum ius aquae, dicendum est hoc interdictum locum habere. Sed etsi iure aqua non debetur alicui, si tamen iure ducere se putauit, cum non in iure, sed in facto errauit, dicendum est eoque iure utimur, ut interdicto hoc uti possit: sufficit enim, si iure se ducere putauit nec ui nec clam nec precario duxit. Illud q
Abbreviated transcription (Latin):
res qui inius defuncti sucte¬
et ¶ De illõ quent᷑ si ẜuus
mens ancillam quam srip¬
uit ꝓlibtate sua michi dedit
an ꝑtum apd̾ me xceptum
usucape possum. sabinus et
cassius nõ putant. quia pos¬
sessio quã ẜuus niciose nactꝰ
sit d̃no nocet. ⁊ hoc u̾m est.¬
Set ⁊ si ut ẜuum meũ man¬
umitt̾em alius michi furti
eumꝰ usucape qd̾ si nescient po¬
sse quod sicum iam usucip¬
eret cognouit aliena esse. in¬
icuĩ usucapionis intucri de¬
benius sicut inemptis rebir
placͥuit. ¶Lana ouium fur¬
tiuarũ siquit̾ apd̾ furem de¬
tonsa est usucapi nõ pot̃. Si¬
api possit. set statĩ emptoris
fit. Idem in agnis dicend̃ est
si consũpti sunt qd̾ ũm est.¬
¶ Sĩexlana furtiua uestim̃
¶ Sirempignori datam de
bit. quia in pt̃atem om̃ uidet᷑
puenisse quipignori dederit.
qmͣuis cum eo fuiti ãgi pot̃.

Expanded text:
res, qui in ius defuncti succeet.De illo quaeritur, si seruus meus ancillam, quam subripuit, pro libertate sua mihi dederit, an partum apud me conceptum usucapere possim.Sabinus et Cassius non putant, quia possessio, quam seruus uitiose nanctus sit, domino noceret, et hoc uerum est.Sed et si, ut seruum meum manumitterem, alius mihi furtiueum usucapere: quod si nescierit, posse. quod si, cum iam usucaperet, cognouerit alienam esse, initium usucapionis intueri debemus, sicut in emptis rebus placuit.Lana ouium furtiuarum si quidem apud furem detonsa est, usucapi non potesapi debet, sed statim emptoris fit. idem in agnis dicendum, si consumpti sint, quod uerum est.Si ex lana furtiua uestiment.Si rem pignori datam debbit, quia in potestate‹m› domini uidetur peruenisse, qui pignori dederit, quamuis cum eo furti agi pot
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ buic seruo dos pronuitat᷑.
orum ticu ⁊ menui hoĩem qͥd̃
ticu erat stipulatus fu̾at. ei
soli adquint cuius nõ fuit¬
¶ Set si stipulatus sit sticum
sic et memo iticio dare spon¬
des totum eum menio adqu¬
irit. qd enim alten er dñis
atquirere nõ potest. id ad eũ
qͥd̃ ad obligatõnem adiit¬
titur pertinet ¶ Et sicu̾t d¬
duos dominos seruus hãbet
stipu latus fuerit. illi aut il¬
li tominis suis quesitũ est
an sic ꝯsistat stipulatõ tas¬
suig̾mutilem stipulatõnẽ
scripsit. et iul. cassui senten¬

Expanded text:
 huic seruo dos promittatur.orum Titii et Maeuii hominem, qui Titii erat, stipulatus fuerit, ei soli adquirit, cuius non fuit. sed si stipulatus sit Stichum sibi et "Maevio et Titio dari spondes?", totum eum Maevio adquirit: quod enim alteri ex dominis adquirere non potest, id ad eum, qui ad obligationem admittitur, pertinet. Si, cum duos dominos servus haberet, stipulatus fuerit illi aut illi dominis suis, quaesitum est, an consistat stipulatio. Cassius inutilem esse stipulationem scripsit et Iulianus Cassii senten
Abbreviated transcription (Latin):
nõ in omnẽ dductõm decre¬
uit fidenissores iusuragͤn
teneri s quicquid exbortis
fuiss reclactũ. prius ĩilsuras
ncedere ieliquũ in sortem et¬
itam io ꝙ cefuisset fidenis¬
sores ꝯueĩendos. exemplo.
pͥignoꝵ a creditore distrac¬
torũ. ¶Nõ possũt uem̃ fider᷑¬
mine tenebr. Itẽhrs eius qr
cũ eo obtutelam no ex fitei¬
bere aduersus reum prom¬
ittendi dixi. heret illis in n¬
traq cansa ad huc issius de¬
biti persetutio. sam eis so¬
iutione liberabit reum pro¬
mttendi obligatõne in qͣ
pro eo fideuisserat. ĩ nͣtitulꝰ¬

Expanded text:
non in omnem conductionem, decreuit fideiussores in usuras non teneri, sed quidquid ex bonis fuisset redactum, prius in usuras cedere, reliquuita in id quod defuisset fideiussores conveniendos exemplo pignorum a creditore distractorum. Non possunt conveniri fideiumine tenebitur, item heres eius, quia cum eo ob tutelam, non ex fideibere adversus reum promittendi dixi. haeret enim in utraque causa adhuc illius debiti persecutio, nam eius solutione liberavit reum promittendi obligatione, in quam pro eo fideiusserat, et n
Abbreviated transcription (Latin):
no tͤaũ amplius exasio ꝯmitti nõ
pot᷑. ¶Nũc indeamꝰ qual defensio
exigatur. ne cõmittatur stipło.⁊ qͣꝵ¬
in defensionẽ quis succedat palam
ẽrecterem defendi. necͤ conutti sti¬
puloni si uo extͥnsetus ꝑson̾a tefen¬
soris int̾nesat eque sciplo nõ mit¬
uiti arbitratu defente. hoc ẽ satis¬
dare. sic eĩuidet᷑ defende si sat̾det¬
¶ Cet̾m si sim̾ phict᷑ ꝑatus sit int̾u¬

Expanded text:
no casu, amplius ex alio committi non potest.Nunc uideamus, qualis defensio exigatur, ne committatur stipin defensionem quis succedat, palam est recte rem defendi nec committi stipulationem. si uero exstrinsecus persona defensoris interueniat, aeque stipulatio uiri arbitratu defendere, hoc est satisdare: sic enim uidetur defendere, si satisdet: ceterum si simpliciter paratus sit interu
Abbreviated transcription (Latin):
accipiemꝰ furiose. ul furiosi. It̃ pͦu¬
pilui pupille ne cet̾oꝵ quoꝙ curat¬
ores ut puta a tolescentes. in si al¬
t̾ius cͥuiꝰ curator sit. cõmicti. puto
gionis alicuiꝰ ul ꝓuĩcie uł reru
italiarũ ꝯseqũs enit dice̾ stipul¬
atom̃ ita demũ cõmutti. sẽt ex ea
cansa cõmuti egĩt que ad ãmĩst̃
tõm c̾aꝵ ꝑtinebat. ¶ Si reu̾s post¬
quã iudicatũ solui promisit ab¬
seus scũs sit. anstiplo mittatur
obrem nõ defensam. quent᷑⁊ ma¬
gis est ut cõmitat᷑ stipłosi nemo
existẽ qui defendat. ¶si plures fu¬
ent̃ fidenissores postea quã cũ uno
lis ꝯtestat᷑a est ex clausula obrem
nõ defensam. ip̾e reus potĩt suscipe

Expanded text:
iosae, item pupilli pupillae, ceterorum quoque curatores, puta adulescentis: uel si alterius cuius curator sit, committi puto gionis alicuius uel prouinciae uel rerum Italicarum, consequens erit dicere, stipulationem ita demum committi, si ex ea cam pertinebat. Si reus, postquam iudicatum solvi promisit, demens factus sit, an stipulatio committatur ob rem non defensam, quaeritur: magisque est, ut committatur, si nemo existere qui defendat. Si plures fuerint fideiussores, posteaquam cum uno lis contestata est ex clausula ob rem non defensam, ipse reus potest suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
dare ꝓcuratorẽ. ne defensio p̃ plres
scissa incõmodo aliquo afficiat a Et¬
orem aliud est inhrdib actoris qbꝰ
nccitas nõ inponit᷑ ut ꝑ unũ lifigẽt

Expanded text:
procuratorem, ne defensio per plures scissa incommodo aliquo adficiat actorem. aliud est in heredibus actoris, quibus necessitas non imponitur, ut per unum litigent
Abbreviated transcription (Latin):
erm ul cũ satisdatõne ul sũ sat̃¬
stiplonis istius nullam ꝑtem cõ¬
mitti. quia sibi inputare dͥe̾let ꝗ
talem defensionẽ admisit.s Si ex
fitenissorib qui iudicatũ solui ca¬
uerant existat defensor. placuit
hoc tractatur an hu qui fiteuisse¬
rant si cefensionẽ omiẜint. man¬
dati iudicio teneant᷑ihoc ẽ u̾uiᷤ

Expanded text:
l cum satisdatione uel sine satistipulationis istius nullam partem committi, quia sibi imputar‹e› debet, qui talem defensorem admisit.Si ex fideiussoribus, qui iudicatum solui cauerant, existat defensor, placuit hoc tractatur, an hi qui fideiusserint, si defensionem omiserint, mandati iudicio teneantur. et est uerius
Abbreviated transcription (Latin):
lul ¶ Naipulone iudicatũ sol¬
u post tem iudicitam statĩ dies
ce̾dit. Seractõ in t̃t reoprĩcipali in
sit. ideo ꝯstat fidenissores ex stipul
iturus asͣpulatus est iudicatũ
solui. ⁊ egit apdalt̾um nõ ꝯmuti

Expanded text:
one iudicatum solui post rem iudicatam statim dies sed exactio in tempus reo principali indsit, ideo constat fideiussores ex stipulaiturus stipulatus est iudicatum solui et agit apud alterum, non commi
Abbreviated transcription (Latin):
ũb aut̃ qu̾dciẽs nõ manꝰ infert᷑¬
aut in torpꝰ infr̾i. aũ ad dignit¬
atẽ. aut ad infamiã ꝑtin̾e In co¬
rpus fit cũ quis pulsat: ad dign¬
itatẽ cũ comes matrone ab du¬
cit᷑ ¶ ad infamiã cũ pidicitia eiꝰ¬
accẽptat It̃ aut ꝑ semet ip̃m ali¬
cui fit ĩiuria. au̾t ꝑalias ꝑsonas¬
ꝑsemet ip̃m cũ directo ip̃i prĩ fa.¬
ad nos ĩur̾ia que in hiis at. qui¬
ul potestati nr̃e. ul affectui sbi̾ti

Expanded text:
 autem, quotiens non manus inferaut in corpus inferri aut ad dignatem aut ad infamiam pertinere: in corpus fit, cum quis pulsatur: ad dignitatem, cum comes matronae abducitur: ad infamiam, cum pudicitia adtemptatur. Item aut per semet ipsum alicui fit iniuria aut per alias perssemet, cum directo ipsi cui paad nos iniuria, quae in his fit, quil potestati nostrae uel affectui subiecti
Abbreviated transcription (Latin):
isc̾rimĩe. ⁊ freqñt̾ hus oppressis.
Nml uiris ⁊ uirib res .p. destitua¬
tur¶Si duo filu in prĩs potestate
sũt eod̾ tp̃rmunera eorũ pr̃ sustin¬
ere nõ ꝯͣpellit ¶ Si ĩs qui duos fili¬
os relinquebat. nicħ de expedien¬
dis munerib alt̾ius filu ex cõi
primonio supp̾mis sius cauit pro¬
prus sũptib isinumera ⁊ bonorer
qui ei inungent᷑ suscipe debet ꝙͣ̃¬
ius pro alc̃o uuns pr̃ enismoĩ ho¬

Expanded text:
iscrimine et frequenter isdem oppre‹s›sis simul uiris et uiribus res publicae destituantur. Si duo filii in patris potestate sint, eodem tempore munera eorum pater sustinere non compellitur. Si is, qui duos filios relinqu‹e›bat, nihil de expediendis muneribus alterius filii ex communi patrimonio supremis suis cauit, propriis sumptibus is et munera et honores, qui ei iniungentur, suscipere debet, quamuis pro altero uiuus pater eiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
iudetur s nerat̃. iudend̾ eẽ ait. an
hsnñia cũ distĩctt̃e n̾a sit. ut si hac m̃¬
te ei declerit nũmos debitor ut eo
creditori ꝑfeitet. ꝓturator aut̃ eoᷤ
inc̾cipiat uera sicͣ na et manent
numi cebitoris cũ ꝓcurator eos ñ
cius noĩe accepit cũ eos debitor fi
torut mĩmi ꝓruratoris fiat. uuo̾
modo eũ furtũ face̾ ait uolẽte dnõ
eos accipiendoss: sus qui indebitũ
actpiebat delegau̾it sosuend̾ nõ
ent fuiti actõ. si eo ab sente solut̃
sit cet̾m si p̾sente alia cã ẽ. ⁊ furtũ
fa̾cit ¶Siquis nich ĩ psona sua mẽ¬
titus est. s u̾b fraudẽ adhibuit fal¬
lar est mag̾ qmͣ furtũ facitat pu¬
ta sidit̃ selccupletẽ si ĩm̾cẽ se collo¬
caturũ q. accepit. si fidenissores y¬
toneos daturul pecĩam ꝯfestim
se soluturũ. Nam bus om̃ib ma¬
gis decepit ꝙͣ aurtũ fetituo fuiti¬

Expanded text:
uidetur. sed Neratius uidendum esse ait, an haec sententia cum distinctione uera sit, ut, si hac mente ei dederit nummos debitor, ut eos creditori perferret, procurator autem eos intercipiat, uera sit: nam et manent nummi debitoris, cum procurator eos non eius nomine accepit, cuius eos debitor fieri tor, ut nummi procuratoris fiant, nullo modo eum furtum facere ait voluntate domini eos accipiendo. Si is, qui indebitum accipiebat, delegaverit solvendum, non erit furti actio, si eo absente solutum sit: ceterum si praesente, alia causa est et furtum fecit. Si quis nihil in persona sua mentitus est, sed verbis fraudem adhibuit, fallax est magis quam furtum facit: ut puta si dixit se locupletem, si in mercem se collocaturum quod accepit, si fideiussores idoneos daturum vel pecuniam confestim se soluturum: nam ex his omnibus magis decepit quam furtum fecit, et
Abbreviated transcription (Latin):
Lontra uero si mich sb ꝯdi¬
tõne at ticio pure. mnutilis
enit tota stipulonisi in meã
quia nisi quid ame u̾ĩ acc

Expanded text:
contra uero si mihi sub condicione aut Titio pure, inutilis erit tota stipulatio, nisi in meam quia, nisi quod ad me uim acc
Abbreviated transcription (Latin):
tõne est que lege tribuitir
¶Qui iudicãti bona aucͣte¬
siła distraxit fuiti acc̃one ⁊¬
ui bonorum raptorũ tenet̃¬
¶ udicati actio ppetua est
lrei ꝑsetutõm continet. IE¬
lius .l. ad eoictũ./ ¶Ntr

Expanded text:
ne est, quae e lege tribuitur. Qui iudicati bona auctsua distraxit, furti actione vi bonorum raptorum eIudicati actio perpetua est et rei persecutionem continet: iaius
Abbreviated transcription (Latin):
licum fuiss uenũ accesisse
nec tamen cum in peli¬
ager qui trans mam allu¬
uioni relictus ess maiͣtu fi¬
eret. nam ip̃a quoq uia fũ

Expanded text:
licum fuisset, nemini accessisset. nec tamen impediager, qui trans uiam alluuion‹e› relictus est, Attii fieret: nam ipsa quoque uia fu
Abbreviated transcription (Latin):
samiam inlibtatẽ ẽẽ nissi. directa
nbtatẽ ire militari accepisse placũ
testo fcõ si bona ueitura sĩt. alicꝗn u¬
acãtib fisco m̃dicatis nõ hr̾e ꝯstõne¬
une tautõm ydoneã ꝯferre nõ miriꝰ
ꝙͣ cetõs defũcti libtos aut extrͣios
declar᷑auit. qd bñficiũ mĩorib ãnis
hrdibꝰ scꝑtis auxiliũ boĩs p̾stitũ mo¬

Expanded text:
Samiam in libertate esse iussi' directam libertatem iure militiae cepisse placuittestamento facto, si bona uenitura sint: alioquin uacantibus fisco uindicatis non habere coniure cautionem idoneam offerre, non minus quam ceteros defuncti libertos aut extrarios declarauit: quod beneficium, minoribus annis heredibus scriptis auxilium bonis praestitutum mo
Abbreviated transcription (Latin):
lone te michi debe flo eristim¬
abas tradidisti michi si scissẽ
michi nicħ debri usu eũ nõ
capiam. Quar si nescio ueria
est ut usucapiam. quia ip̃a tͣ¬
dicõ ex causa quam uera eẽ¬

Expanded text:
one te mihi debere falso existimabas, tradidisti mihi: si scissem mihi nihil debere, usu eum non capiam: qu‹od› si nescio, uerius est, ut usucapiam, quia ipsa traditio ex causa, quam ueram e
Abbreviated transcription (Latin):
est cũ mariti bona fide mancip¬
ia in dotem accepta. ut dotali
amltis amus possiderũt. an ea¬
usucepisse uidant᷑. si hu qui
accipiebãt dantis ẽẽ credidisr¬
ent R. nich ꝓpomi cur nõ usuce

Expanded text:
est, cum mariti bona fide mancipia in dotem accepta ut dotalia multis annis poss‹e›derunt, an usucepisse uideantur, si qui accipiebant, dantis credidissent
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ id agi.uil.ait. ut statĩ res eͤiᷤᷤ
fiant.⁊ si aliene sint usucapi
possĩt ¶Que snĩa michi ꝓba¬
bil uidetur añ nupcias aut̾ ñ
ꝑ tote usucapit. s pr̾o suo.¬
¶Constante mat̾moio ꝑ dote

Expanded text:
e id agi Iulianus ait, ut statim res eius fiant et, si alienae sint, usucapi possint: quae sententia mihi probabilis uidetur. ante nuptias autem non pro dote usucapit, sed pro suo.Con
Abbreviated transcription (Latin):
dicto pot̾it. ⁊ gn̾alit ex om̃ib ca¬
usis que instar hnt uenlitõis
ul alt̾ius xͣtus. dicend est huic
interdcolccũ fore. ¶it pretor
quoitin̾e. actuꝙ hoc annonõ in
nõ clam. nõ p̾cario ab alio usus eꝰ
quominus iditer actũꝙ ut tibi
iũs est reficias. uuii fieri ueto.¬
¶ Qui hoc int̾lictouti uolet is
adu̾sario dampni infecti qd per
erus uitiũ datũ sit. caneatuti¬
litas suasit. hoc quoꝙ int̾dictu
ppͥon̾e. Namq consequẽs erit ei
qui itin̾eutit᷑ int̾dictũ ꝓponere
ut reficuit̾ possit. quẽrom eĩ ali¬
as uti pot̾ itin̾e ul actu comode
qua si refec̾it. ¶ Corrupto eĩ iti¬
nere minus comode fiui aut a¬
gi pot̾it ¶ Hoc aut̾ asuꝑiore dist¬
at qd illo quid int̾dicto om̃s uti
possuĩt qui hec anno usi sũt᷑. ħ aut̃¬

Expanded text:
mnibus causis, quae instar habent uenditionis ‹uel› alterius contractus, dicendum est hoc interdicto locum fore.Ait praetor: 'Qu‹o› itinere actuque hoc anno non ui non clam non precario ab alio usus e‹s›, quo minus id iter actumque, ut tibi ius esset, reficias, uim fieri ueto. qui hoc interdicto uti uolet, is aduersario damni infecti, quod per eius uitium datum sit, caueat'.Utilitas suasit hoc quoque interdictum proponere: namque consequens erat eum qui itinere utitur interdictum proponere, ut refici iter possit: quemadmodum enim alias uti potest itinere uel actu commode, quam si refecerit? corrupto enim itinere minus commode frui aut agi potest.Hoc autem a superiori distat, quod illo quidem interdicto omnes uti possunt, qui hoc anno usi sunt: hoc aut
Abbreviated transcription (Latin):
utitur. duas res debet doc̃e ⁊ ħ an
no usum se. ⁊ ei suitutẽ ꝯͦpet̾e. Ce¬
terũ. si desit alterũ deficit int̾clict̾
nec inm̾uto. qeĩ nult ire agere
noui facit.nod ei in alieno per¬
mitti id moliri nisi uere hat ser¬
uitutẽ. ¶ Fieri aut̃ pot̾ ut qiis
eundi hat iagendi reficiencli iꝰ
nõ hat. quia in ẜuitute constit¬
uenda cautũ sit ne ei reficiẽdi
nis sit. aut sic ut si uelit reficere
usꝙ adtertũ modũ reficiendi iꝰ
sit. merito ergo. ad refectõm se p̃¬
tor retulit. ut tibi in quid ius ẽ
reficias. uti ius est. hoc est sicuti ꝑ
ẜuitutẽ impositã licet refitere
sic accipimꝰ ad pristiua formam
iper.⁊ actũ recluc̾e. hoc est ne quis
dĩlatet aut p̃ducat aut de prim¬
at aut exaͥgg̾et. alo est eĩ refice̾ i
longe aliud fac̾e ¶ apudlabonẽ
quent᷑sipontem quis nouu
uelit fac̾e ue mũiende causa ã

Expanded text:
utitur, duas res debet docere, et hoc anno se usum et ei seruitutem competere: ceterum si des‹i›t alterutrum, deficit interdictum, nec immerito. qui enim uult ire agere,noui facit neque debet ei in alieno permitti id moliri, nisi uere habet seruitutem.Fieri autem potest, ut qui ius eundi habeat et agendi, reficiendi ius non habeat, quia in seruitute constituenda cautum sit, ne ei reficiendi ius sit, aut sic, ut, si uelit reficere, usque ad certum modum reficiendi ius sit: merito ergo ad refectionem se praetor rettulit: 'ut tibi', inquit, 'ius est, reficias'. 'uti ius est' hoc est sic uti per seruitutem impositam licet.Reficere sic accipimus ad pristinam formam iter et actum reducere, hoc est ne quis dilatet aut producat aut deprimat aut exagger‹et›: aliud est enim reficere, longe aliud facere.Apud Labeonem quaeritur, si pontem quis nouum lit facere uiae muniendae causa,
Abbreviated transcription (Latin):
torte prohuit. licet clam iudea¬
ris ab eo uti. Ilam ꝗ prohitus uti¬
tur. clam utit᷑. tñ int̾dictũ tibi cõ¬
pet̾e intͣ añnũ. quia ħ anno nõ ui
nõclam nõ pretario usus ¶tem¬
sciend est nõtm̃ eũ clam uia uti
pquẽ quis id rus retinebat. Si co
phito ꝑ quẽ retinebat ntatur.
¶Plane sugnoraui prohitũ ⁊ per¬
seuero uti. nicħ micħ noce dicẽd
est. rẽ ¶Siquis ab anctore mẽo
ui aut clam. aut p̾cario usus ÷
recte amentuma prohibetur.
Iintdictũ eimutile est. quia am̃
iiteturui uł clam. ul precario
possidre. quia ab auctore meoui¬
ciose possidet. Naur i peclius scrib
si ii aut clam aut precario ab eo
sit osus incuiꝰ locũ in hrditate
ulemptõne alio ue quo iure
successi. id esse dicent. Cum enĩ
successimꝰ in lccum corũ equin
uersus eum nõ nocuit in cinꝰ

Expanded text:
tor te prohibuit: licet clam uidearis a‹b› eo uti nam qui prohibitus utitur, clam utitur, tamen interdictum tibi competere intra annum, quia hoc anno non ui non clam non precario usus esper quem quis id ius retinebat, si eo prohibito, per quem retinebat, utatur. plane si ignoraui prohibitum et perseuero uti, nihil mihi nocere dicendum est.Si quis ab auctore meo ui aut clam aut precario usus est, recte a me uia uti prohibetur et interdictum ei inutile est, quia a me uidetur ui uel clam uel precario possidere, qui ab auctore meo uitiose possidet. nam et Pedius scribit, si ui aut clam aut precario ab eo sit usus, in cuius locum hereditate uel emptione alioue quo iure successi, idem esse dicendum: cum enim successerit quis in locum eorum, aequum aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ierit. utile interdictum de
itinere nõ hre. ⁊ siue forte ab exͣt¬
neo fructuarius ꝓhibeat᷑. siue ĩ
a d̾no s ⁊ si dñs aftuctuario ꝯpe¬
tet. Nam ⁊ si quil prohibeat ire.s

Expanded text:
dum ierit, utile interdictum de itinere nos habere: et siue forte ab extraneo fructuarius prohibeatur, siue etiam a domino, sed et si dominus a fructuario, competet: nam et si quilibe
Abbreviated transcription (Latin):
let ¶ Pret̾ea scienꝰd est si delacõne
data roũsario futurũ est. ut can¬
sa int̾dictimei detĩor fiat. equissi¬
mũ eẽ repetita die reddi mͣtͣqctu¬
¶ Sitibi fintd precario xessero an
ma debebatur deinde tua dnõ fũ¬
di p̾cano rogu̾is ut hac uia ad
eũ fur᷑d ntaris. an noceit tibi ex¬
ceptõ si adñsus eũ uel int̾clicere
a quo precario mam rogastieti
magis est ut noceat idq colligi
pot̾ er eo qd ulianꝰ scibt̾ in srẽ:
huiꝰ. querit eĩ si egotibi fu: prec¬
ario dedero cuima d bebic itu:
rogaĩus precariont e iuia itarͣ
ẽẽ. quia sicuti mep̃cariũ reimee
nõ tene̾t. ita ⁊̃ nec ꝑte p̾cnt pos¬
sidre intlłigor. Qucciens. eĩ col¬
onus mens. aut is cui p̾cano
fund deli. ma utit̾ur. ego ire
intlłigor. ꝓp quod lrecte dito iti¬
nere me usum. Que ratio inꝙͥ
efficit ut ⁊ si egouiam p̾cario ro¬
garo ⁊ tibi fund p̾cano dedro. ꝙͣͣ¬
uis hac mẽteieris qłͣ fundo meo

Expanded text:
let.Praeterea sciendum est, si dilatione data aduersario futurum est, ut causa interdicti mei deterior fiat, aequissimum esse repetita die reddi interdictum.Si tibi fundum precario concessero, cui uia debebatur, deinde tu a domino fundi precario rogaueris, ut ea uia ad eum fundum utaris: an noceat tibi exceptio, si aduersus eum uelis interdicere, a quo precario uiam rogasti? et magis est, ut noceat, idque colligi potest ex eo, quod Iulianus scribit in specie huiusmodi. quaerit enim, si ego tibi fundum precario dedero, cui uia debebatur, et tu rogaueris precario, ut ea uia utaris: esse, quia, sicuti me precarium rei meae non tenet, ita nec per te precario possidere intellegor: quotiens enim colonus meus aut is, cui precario fundum dedi, uia utitur, ego ire intellegor, propter quod et recte dico me itinere usum. quae ratio, inquit, efficit, ut et, si ego uiam precario rogauero et tibi fundum precario dedero, quamuis hac mente ieris, quasi fundo meo
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuant᷑. hic q̃uoq ẜuabunt᷑ ¶Qd̃
ait prẽtor.si alia actio de supfici¬
e postulabr cansa cognita dabo.
sic intllud est ut si ad tp̃c quis
suꝑficiem ꝯdur̾it. negetũr ei in
rem actio. ⁊ sane causa cognita
ficiem uirem acto ꝯpecit ¶Is aut̃
in criꝰ solo suꝑficies est.utiq ñ
incliget utili actõne. s ht m̃nꝰ rẽ
qualem ht de solo. ¶Plane si
adũsus suꝑficiariũ uelit uẽdi¬
care. dicend est exteptõne eum¬

Expanded text:
uantur, hic quoque seruabuntur.Quod ait praetor 'si actio de superficie postulabitur, causa cognita dabo', sic intellegendum est, ut, si ad tempus quis superficiem conduxerit, negetur ei in rem actio. et sane causa cognita erficiem, in rem actio competet.Is autem, in cuius solo superficies est, utique non indiget utili actione, sed habet in rem, qualem habet de solo. plane si aduersus superficiarium uelit uindicare, dicendum est exceptione u
Abbreviated transcription (Latin):
Lũ¶t pretor u̾tiex lege locatis
nec ii. nec clam. nec precario al¬
ter ab alto fruumri quominꝰ
fiuamũ ium fieri ueto ᷤ. si qua
alia actio de supficie postulabr
causa cognita incliciũ dabo ¶S
suꝑficie in alieno solo ħt. curli
actõne sonĩrus est. Nam si xlus

Expanded text:
t praetor: "Vti ex lege locationnec vi nec clam nec precario alter ab altero fruemini, quo minus fruamini, vim fieri veto. si qua alia actio de superficie postulabitur, causa cognita dabo". Qui superficiem in alieno solo habet, civili actione
Abbreviated transcription (Latin):
ctõm polliceri ¶ Ipon̾it᷑ aut̃ inter¬
dictũ duplr. eremplo int̾dicti
uti possidetis tuetur itaq p̾tor
eũ qui supficiem pẽtit. ulutint
possidtis int̾cico. n erig̾ ab eo qͣ¬
lem causam possidendi ħt. unũ
tm̃ requirit. nũ forte uiclaͣm p̃

Expanded text:
ctionem polliceri.Proponitur autem interdictum duplex exemplo interdicti uti possidetis. tuetur itaque praetor eum, qui superficiem petit, ueluti ‹uti› possidetis interdicto, neque exigit ab eo, quam causam possidendi habeat: unum tantum requirit, num for
Abbreviated transcription (Latin):
cepiq in adoptõm se declerit. res
ip̃a a tonatore rẽpetit᷑. nec huic
silis est is qui rem qmͣ mortis cã
acceꝑat. alii porro dederit. nani
donator hinc no rẽ s p̾ciũ eius cõ¬

Expanded text:
et, in adoptionem se dederit, res ipsa a donatore repetitur. nec huic similis est is, qui rem, quam mortis causa acceperat, alii porro dederit: nam donator huic non rem, sed pretium eius co
Abbreviated transcription (Latin):
donacor delcon̾e. aut in fcm̃ acti¬
one debitoris obligõm dũ taxat
recipet. ¶Dici᷑a cỹrographa debi¬
torũ suorũ septicu ⁊ menu donaᷤᷤ
uia ticie filia ħrs extitit. ageria
aut̃ ut rogata erat cyrographa
septitio ⁊ menio supͣ scptis delit
Querit̾ si menia hes sũmã que de¬
bebat᷑ ex cyirggraphis supͣ scptis pe¬
tat. uł ip̃a ꝙy rographa an excepti¬
one excludi possit . R. meniã. uel¬

Expanded text:
donator, condictione aut in factum actione debitoris obligationem dumtaxat reciperet. Titia chirographa debitorum suorum Septicii et Maevii donaturvia Titiae filia heres extitit: Ageria autem, ut rogata erat, chirographa Septicio et Maevio supra scriptis dedit. quaeritur, si Maevia heres summam, quae debebatur ex chirographis supra scriptis, petat vel ipsa chirographa, an exceptione excludi possit? respondit
Abbreviated transcription (Latin):
uendent nomẽ ut pignora.
corpalia solent. ⁊ necesse ẽ ut
qd̾ esꝰ facilius uideat᷑ ad rem
exsequenda. hee faciant ¶ Set
isi pecunia penos argentaros
sit. cque capi solet. hoc ampliꝰ
¶Dret̾e⁊ petũiam quo dep¬
ositam noĩe ꝯdempnati. uel
marcam reclusam solent ca¬
pere ut iuditato satisfiat. lxx
ampliꝰ ⁊ si pupillaris petiña
in aitam reposita sic ad predi¬
orũ compatõm i citram pini¬
ssũp̃retoris ab eo qui excquit̃

Expanded text:
vendent nomen, ut pignora corporalia solent? et necesse est, ut quod eis facilius videatur ad rem exsequendam, hoc faciant. Sed et si pecunia penes argentarios sit, aeque capi solet. hoc ampliuseterea pecuniam quoque depositam nomine condemnati vel in arcam reclusam solent capere, ut iudicato satisfiat. hoc amplius et si pupillaris pecunia in arcam reposita sit ad praediorum comparationem, et citra permis
Abbreviated transcription (Latin):
tetur det̾ior ꝯditõ crelitoris
fieri suũ ꝯsetuturi. nec priuͦ
ius pignoris dimissuri quã
si ei fu̾it satisfcm̃ ¶ Sipost̾ ad¬
dictum pignus aliqua contͦ.¬
uersia emꝑtori moueat᷑an
sic cogiitio enisd̃ iudicis q ͦ
sinam ex secutꝰ fu̾it uitend
est. ⁊ cũ senil emptio ꝑfecta sit
eiisq qui cõpauit piculum
uersetur nõ putolccum ẽe̾
cognitõi certe postea quant
inductus emptor in possõ¬
tũ ¶ Idmͦꝙ ⁊ si ip̃i cuiquis
urdicatus ẽ resfu̾it aͨdͣdicta¬
¶ Eet si emptor tin pignora
sũt aglicta exsequẽte iudiceꝰ
p̾ciũ nõ soluat. utrũ adu̾sus
bebũt ⁊quid si neget se emi¬
sse aut ei soluisse contẽdat.
meliꝰ igit̾ erit si nõ se inter¬
ponãt. maxĩe cum nẽc hant

Expanded text:
etur deterior condicio creditoris fieri suum consecuturi nec prius ius pignoris dimissuri, quam si ei fuerit satisfactum. Si post addictum pignus aliqua controversia emptori moveatur, an sit cognitio eiusdem iudicis, qui sententiam exsecutus fuerit, videndum est. et cum semel emptio perfecta sit eiusque qui comparavit periculum vertatur, non puto locum esse cognitioni: certe posteaquam inductus est emptor in possesum? idemque et si ipsi, cui quis iudicatus est, res fuerit addicta.Sed si emptor, cui pignora sunt addicta exsequente iudice, pretium non soluat, utrum aduersusbebunt? et quid si neget se emisse aut exsoluisse contendat? melius igitur erit, si non se interponant, maxime cum nec habeat
Abbreviated transcription (Latin):
¶re pͥtum est nõ posse cuni ampli¬
qͣuamꝰ sibi tebet᷑ pet̾e. qr ułut
pacto tñsegisse de c̾etõ iudet̃
qui contentus fuit pignora
sposside. nec posse eum in qnͣt¬
itatem certam pignora tene
que pignoris iure capte st̃
ꝯtrouersia fla̾t ꝯstitutũ ẽ ab
impatore nĩo ip̃os quirem iu¬
dicatã exsecunt᷑ cognosc̾e debe
de ꝓprietate. ⁊ si cognou̾int eiꝯ
fuisse qui ꝯdempnatus ẽ. rez
iudicat᷑a exsecunt᷑. ¶Orscien
dũ ẽ su̾matĩ eos cognosc̾e debi
nec sũiam e oꝵ posse debitori
p̾ułdicare.si forte bu dimittẽ¬
cuius noie capta ẽ net eu
cui restituta ẽ statĩ he ꝑ sũia¬
res peti. sic euenit ut om̃ib
integns tantũ usu capioni
res iudicata pͣficiat ¶ Set et̾¬
ilt̾o debet dici ubi controuẽ¬
rsia ẽ de pignore id dunttĩ
debe. ⁊ capialiud siqual ẽ sũ
controu̾si. ¶ Quari si res sit
pͥignorata que pignori cap¬
ta ẽ. uidend̾ ẽ an sic distrabi
rem qmͣ pignori. iccepit dis¬

Expanded text:
t non posse eum quod amplius sibi debetur petere, quia velut pacto transegisse de credito videtur, qui contentus fuit pignora possidere, nec posse eum in quantitatem certam pignora tenere quae pignoris iure captae sunt, controversia fiat, constitutum est ab imperatore nostro ipsos, qui rem iudicatam exsequuntur, cognoscere debere de proprietate: et si cognoverint eius fuisse qui condemnatus est, rem iudidum est summatim eos cognoscere debere nec sententiam eorum posse debitori praeiudicare, si forte hi dimittencuius nomine capta est: nec eum, cui restituta est, statim hares peti. sic evenit, ut omnibus integris tantum capioni res iudicata proficiat. sed illud debet dici, ubi controversia est de pignore, id dimitti debere et capi aliud, si quod est sine controversia. Quod si res sit pignerata, quae pignori capta est, videndum est, an sic distrahi rem, quam pignori accepit, dis
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ facienda pͥmo quid̾ res mo¬
biles ⁊ nalia pignori capi iub¬
entur ͣ mor distrahi quarum
ĩtium si suffec̾it. bene estisino
suffecit et soli pignora capi ui¬
bent ⁊ diccrahi ¶Qd̾si nlla
mõuencia sint ꝗ pĩgnorib
soli iitium faciunt. sic den¬
iq interloqui solent si mou¬
encia nõ sint ut soli quoq ei¬
pueniet᷑ etiam ad uira ex se¬
qunt᷑ icaꝙ rem iudicatam
presides isto modo ¶ Sipig¬
nora que ea  sũt emptorem
nõ inueĩant ixptũ est abim¬
patore nro. ⁊ diuo prẽ eius ut
adoicant᷑ ip̃i cui quis cõtẽp

Expanded text:
faciendo" primo quidem res mobiles et animales pignori capi iubent, mox distrahi: quarum pretium si suffecerit, bene est, si non suffecerit, etiam soli pignora capi iubent et distrahi. quod si nulla moventia sint, a pignoribus soli initium faciunt: sic denique interloqui solent, si moventia non sint, ut soli quoque capervenietur etiam ad iura. exsequuntur itaque rem iudicatam praesides isto modo. Si pignora, quae capta sunt, emptorem non inveniant, rescriptum est ab imperatore nostro et divo patre eius, ut addicant
Abbreviated transcription (Latin):
tis sint. ut intllem capiant. Si
qũ res fc̃ĩ infumari iurecuuli
nõ pot̃ ¶ Sẽt quid attinet dice̾
nõ possite mlierẽ cũ maritꝰ ubi
uoluit posside ꝓtinus amisent¬

Expanded text:
tis sint, ut intellectum capiant.Si quoniam res facti infirmari iure ciuili non potest: et quid attinet dicere non possidere mulierem, cum maritus, ubi noluit possidere, protinus amise
Abbreviated transcription (Latin):
pũt. ⁊yrtes si brditarius ẜuus
emat. ¶Set ⁊ ꝑ eum quẽ bona a¬
de possitemus ꝙͣuis alienus sit
uł libr possõm acquirimus ¶q
simala fite eũ possideamus non

Expanded text:
t heres, si hereditarius seruus emat.Sed et per eum, quem bona fide possidemus, quamuis alienus sit uel liber, possessionem adquiremus. si mala fide eum possideamus, non
Abbreviated transcription (Latin):
cum bona tibi fide ẜuiret. rem
emiss traditiq ei eẽt. ꝓculꝰ nec
meam fieri qr ẜuũ nõ possiden

Expanded text:
 bona fide seruiret ‹et› rem emisset traditaque ei esset, Proculus nec meam fieri, quia seruum non possideam,
Abbreviated transcription (Latin):
est legatarius stichũ eni̾e ⁊ mam¬
nuttẽ fãlridia int̾ueĩt.⁊ mĩoris emi
ẜuus nõ pot̃. ꝗtiã pͥutãt dodrantem
accipe delere legatariũ. nec emere
ꝯpellend̃ ¶ Idem putat᷑ et̃ si suum
suũ rogatus sit manũittẽ. ⁊ dodrã¬

Expanded text:
est legatarius Stichum emere et manumittere: Falcidia intervenit et minoris emi servus non potest: quidam putant dodrantem accipere debere legatarium nec emere compellendum. idem putant etiam si suum servum rogatus sit manumittere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fitenissore hns ab uno ex
fidenssorib accepta petiña
prestat actiones potit quid
dicinlias eẽ iam cũ sum per¬
ceꝑit iꝑ exceptõm om̃s libr¬
ati sunt s no ita est. nõ eĩ m

Expanded text:
 fideiussores habens ab uno ex fideiussoribus accepta pecunia praestat actiones, poterit quidem dici nullas iam esse, cum suum perceperit et perceptione omnes liberati sunt. sed non ita est: no
Abbreviated transcription (Latin):
nis uicio nõ carebat nec silis
est ei qui emptois quid̾ tp̃r ꝑ¬
utat fund uendentis eẽ. set
cũ traditurscit alienũ cẽ Cũ
eĩ semel amissa fuit possõ mic¬
ium nirsus recuꝑate possõnis
spectare oportet ar̃ si eo tp̃r red¬
iteatur homo quo emprorstic

Expanded text:
nis vitio non carebit, nec similis est ei, qui emptionis quidem tempore putat fundum vendentis esse, sed cum traditur, scit alienum esse: cum enim semel amissa fuerit possessio, initium rursus reciperatae possessionis spectari oportet. quare si eo tempore redhibeatur homo, quo e
Abbreviated transcription (Latin):
. Iul .Ia reo sub ꝯditone
fuero stipulatus potero fideiu¬
ssorem ⁊ mbanc ⁊ in aliam d¬
itõm obligare. si modo eas con¬
uingam misi eĩ utraꝙ extit̾it ñ
tenẽb. cum reus ex una xitõne
t̾eneati os si cas disiungam d¬
uior fit xlitio fiteuissoris. nec ob¬
obid obligatur. quippe siue cõr
utriuisq conditio extit̾it. siue al¬
t̾utra uideatur aĩprerendi cñm
rens non aliter teneatur quaz
si comuius ertitit. aut igitur
nullo moo tenebr fideuissor. ani
quas magis est ita tenebr. si pri¬
us extit̾it comiis Sub diuer¬
sis quoꝙ alitonibꝰsi fũunt int̾ro¬
gati. int̾est utra earum prior er¬
tit̾it. si reo inu̾icta tenebr et fide¬
uissor cum xlitio eius extit̾it ta

Expanded text:
. Si a reo sub condicione fuero stipulatus, potero fideiussorem et in hanc et in aliam condicionem obligare, si modo eas coniungam: nisi enim utraque exstiterit, non tenebitur, cum reus ex una condicione teneatur. quod si eas disiungam, durior fit condicio fideiussoris nec ob id obligatur: quippe siue communis utriusque condicio extiterit siue alterutra, uideatur adprehendi, cum reus non aliter teneatur, quam si communis exstiterit: aut igitur nullo modo tenebitur fideiussor, aut, quod magis est, tenebitur, si prius extiterit communis. Sub diuersis quoque condicionibus si fuerint interrogati, interest, utra eorum prior extiterit. si reo iniuncta, tenebitur etiam fideiussor, cum condicio eius exstiterit, ta
Abbreviated transcription (Latin):
que tractari possũt siquis sñ cã:
ab aliquo fu̾it stiplatus. deind
exͣstiplone exꝑiatur. exceptio u.¬
tiq doli mali ei nccebit. licet eĩ
eo tpr̃ quo stiplabat᷑. nicħ dolo ⁊¬

Expanded text:
quae tractari possunt. si quis sine causa ab aliquo fuerit stipulatus, deinde ex ea stipulatione experiatur, exceptio utique doli mali ei nocebit: licet enim eo tempore, quo stipulabatur, nihil dolo
Abbreviated transcription (Latin):
applłom int̾poñe debẽt. ⁊ ꝗ tp̃ra pre¬
furita in ordiẽ eiusmoĩ appllom
ꝑagendo nõ ẜuai̾int. merito pre¬
scupͣtõne repellunt᷑. ¶ Qui extus.¬
atõne aliqua utunt᷑. queciensc̃
cãti fi̾unt. ⁊ si iam a ab soluti sũt
ꝑ calũpniam ⁊ sepius it̃ adu̾sa¬
rius uexandi eiꝰ grã quẽ scit ꝑ¬
petua uacattẽ sb̾nrxũ nt fac᷑er
ꝓbatus erit sũptus litis exemplo
detretoꝵ pͥncipaliũ prestare iube¬
atur ei quẽ sũ cã sepius in qui et¬
abaciqui in frau̾dẽ ordĩs in ho¬
norib gerendis cũ unt̾ eos ad pͥ¬
mos honores cãre possit̃ ꝗ inciui

Expanded text:
m interponere debent: et qui tempora praefinita in ordin‹e› eiusmodi appellationum peragendo non seruauerint, merito praescriptione repelluntur. Qui excusatione aliqua utuntur, quotienscumque creati fuerint, etsi iam ante absoluti sunt, r calumniam et saepius idem aduersarius uexandi gratia eius, quem scit perpetua uacatione subnixum, id facere probatus erit, sumptus litis exemplo decretorum principalium praestare iubeatur ei, quem sine causa saepius inquietauit. Qui in fraudem ordinis in honoribus gerendis, cum inter eos ad primos honores creari possint
Abbreviated transcription (Latin):
Inl.i quis tolo fecerit
ut bona eius uenirẽt in soli¬
dum. tenetur. ¶ Si quis cͥ¬
ditorem missum ĩpossõm¬
reiẜuande causa nõ adnuse

Expanded text:
i quis dolo fecerit, ut bona eius uenirent, in solidum tenetur. Si quis creditorem missum in possruandae causa non admise
Abbreviated transcription (Latin):
infecto argente alieni argẽ¬
ti actlid̃ris nõ ee  tuu totum
argentum fatend̃  aut ccͣ si
cuum ciphum alieno plũbo
plumbaius alienoue argen¬
to ferruminasus nõ lubita¬
tur sciphum tͦnum tui esse. et
a te recte uenclicari ubi siml
plura ꝯtribuunt᷑ ex quibus
nnũ medicanitu fit. aut cc̃c¬
tis odoribꝰ miguenta facimꝰ
nich hic suu esse dic̾e potest

Expanded text:
infecto argento alieni argenti addideris, non esse tuum totum argentum fatendum est: at contra si tuum scyphum alieno plumbo plumbaueris alienoue argento ferruminaueris, non dubitatur scyphum tuum esse et a te recte uindicari. Ubi simul plura contribuuntur, ex quibus unum medicamentum fit, aut coctis odoribus unguenta facimus, nihil hic suum uere dicere potest
Abbreviated transcription (Latin):
uitute. ul quia putant inpositã
ri .i. ex eo receptaculo qd aquã
publicã suscipit. castellũ accire
si ex castello ꝑmissũ est. s si ex al¬
t̾dictũ permittit᷑ at̃ aquã ul ex
castello uł ex riuo. ul ex quo ali¬
oloco publico cluc̾e. Itq a prĩti
dande ⁊ datur interdũ predus¬
int̾dũ ꝑsonis. Qd predus dat̃

Expanded text:
uitute uel quia putant impositam:id est ex eo receptaculo, quod aquam publicam suscipit. castellum accipe. Si ex castello permissum est, dactum: Permittitur autem aquam ex castello uel ex riuo uel ex quo alio loco publico ducere. Idque a principe dandae. Et datur interdum praedi
Abbreviated transcription (Latin):
Alpianus.Ntra quatuor anoᷤ
uaccã cũ bonorũ delãtor. fc̃a deñ¬
ciatõne destitit. post quãtuor ã¬
prior nũciatõ quominus prescͥpͣ¬
tõne tp̃ris sb̾moueat᷑ nõ prodit
nisi prioris preuancatõ detegat᷑
quo decłato prescͥptio s ⁊ negccu¬

Expanded text:
orum. Intra quattuor annos uacantium bonorum delator facta denuntiatione destitit: post quattuor anprior nuntiatio, quo minus praescriptione temporis summoueatur, non proderit, nisi prioris praeuaricatio detegetur: quo declarato praescriptio, sed et neg
Abbreviated transcription (Latin):
Fricanus. SIduob eand rem
sepatimuendidrimi. ea posso inter
utramq uenditõm pretesserit
soli priori emꝑtori cuius tradica
sit proficit. ¶ Deniq ⁊ si quam

Expanded text:
ionum. Si duobus eandem rem separatim uendiderim, ea possessio, quae utramque uenditionem praecesserit, soli priori emptori, cui et tradita sit, proficit. denique et si, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cora expastius uil ex armẽtis sb̃¬
trabũt.⁊ quodãmõ dep̾̃dantur
⁊ abigendi studiũ qiͣ aitẽ ert̃¬
cent. og̃r. equos de gregib ul bo¬
ues de armẽtis abducẽtes. cete¬
rũ siquis bouẽ abertãtẽ. ul cqno
ĩ solitudĩe relictos abclux̾it. nõ÷
abigeis s fur pocius ¶S et q porc̃
ul taprã. ul ueruetẽ abͥclur non
tã granit̾ ꝙͣ qui maiora aĩalia¬
moilendi aĩs ordie sane qui cũ¬

Expanded text:
cora ex pascuis uel ex armentis subtrahunt et quodammodo depraedantur, et abigendi studium quasi artem exercent, equos de gregibus uel boues de armentis abducentes. ceterum si quis bouem aberrantem uel equos in solitudine relictos abduxerit, non est abigeus, sed fur potius. Sed et qui porcam uel capram uel ueruicem abduxit, non tam grauitmovendi ordine. sane qui cu
Abbreviated transcription (Latin):
ant. ¶Deturiones quidã di¬
ctos auint ex eã. quia inmnitõ
cũ colonie ceduc̾ent᷑. detlimna
ps eoꝵ qui duc̾ent᷑ ꝯsili pub¬
lici gra scribi solita sit. ¶ urb̾
ab urbo appllata. urbare est
aratro difluure. ⁊ uarus ait
urbũ applłari curuatũ arat̾¬

Expanded text:
quidam dictos aiunt ex eo, quod initio, cum coloniae deducerentur, decima pars eorum qui ducerentur consilii publici gratia conscribi solita sit. 'Urbs' ab urbo appellata est: urbare est aratro definire. et Uarus ait urbum appellari curuaturam arat
Abbreviated transcription (Latin):
Qmp. ͭ Pnpiius est quic̃
mpures est desut in prĩs po¬
testate eẽ. aut morte aut e¬
ex eo fluxit qd imꝑatores:
nr̃i taptiuos uendere. ac ꝑ
hoc ẜuare. nec eccidere solẽt.
¶Incͥola est. qui in aliqua

Expanded text:
 "Pupillus" est, qui, cum impubes est, desiit in patris potestate esse aut morte aut eex eo fluxit, quod imperatores nostri captivos vendere ac per hoc servare nec occidere solent. "Incola" est, qui ali