comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di ut quo operatores simꝰ ueritatis. Quã obrẽ nc̃dicit᷑ qđ
hii qui ascendebant ad ȩdificandũ domũ dñi ad iuuari debe¬
rent largitione pecuniarũ ab amicissius ubicũq habitarent
id ÷ siue inchaldea seu aliis in locis inquae obm&ũ ꝓfugissent.
chaldeoꝵ Excepto inquid qđ uoluntarie offer̃ tẽ plodĩ qđ
÷ in hierus alẽ. Quia oport& eos quitẽ poralg̃b: habundant
diuitiis ñ solũ ex his pauperib: xp̃i necessaria ministrare
horũ merito uelud oblationes spontaneae ⁊ ipsi intẽplodĩ
paucis dixisse sufficiat. Neq aliquis ãbig& eiꝰ uerba sp̃talib
redundare sacram̃tis cũ p̃dictũ sit qđ ds̃ suscita uerit sp̃m eius.
uthȩc scribenda siue imperanda eẽ intelliger & cũ adimplenda
ꝓph&arũ uerba hec eũ popłis mandasse ipse ꝓph&a heszras ad¬
monuerit. Quo modo enĩfier & ut archanacęlestia scribe¬
reñ poss& rex diuino ad monit̾ instinctu quidm̃ cognouisse

Expanded text:
ores simus veritatis. Quamobrem nunc dicitur, quod hi, qui ascendebant ad aedificandam domum Domini, adjuvari deberent largitione pecuniarum ab amicis suis ubicunque habitarent, id est, sive in Chaldaea, sive aliis in locis in quae ob metum profugissent Chaldaeorum: excepto, inquit, quod voluntarie offerunt templo Dei, quod est in Jerusalem; quia oportet eos qui temporalibus abundant divitiis, non solum ex his pauperibus Christi necessaria ministrare, horum merito velut oblationis spontaneae, et ipsi in templo paucis dixisse sufficiat. Neque aliquis ambiget, ejus verba spiritualibus redundare sacramentis: cum praedictum sit, quod Deus suscitaverit Spiritum ejus, ut haec scribenda sive imperanda esse intelligeret; cum ad implenda prophetarum verba, haec eum populis mandasse, ipse propheta Esdras admonuerit. Quomodo enim fieret, ut arcana coelestia scribere non posset rex divino admonitus instinctu, qui Deum cognovisse,
Abbreviated transcription (Latin):
fectoꝵ solũ modo ÷ in hedificationẽ eiꝰdẽ ecđȩ. &iã aliis p̃dican¬
do laborare. Vnde tales p̃c&eris fidelib: duplicihonore ab apło
quasisplendor firmam̃ti : ⁊ qͥ adiustitiã herudiunt multos
quasistellȩ in ꝑp&ius a&nitates. Quinimirũ herudiuto
resmultoꝵ quo magissuos auditores ad celestia que renda
ac diligenda instituunt : Cominꝰ ipsi ꝓt̃renis ad qͥrendis si ue
psidendis curã ger̃ : Immo &iã sepissime quȩq: tẽporalia ad¬
quisi ere : cuncta ꝓspe a & noꝵ relinqunt: Unde necesse ÷ eoꝵ
in opiaȩ ut ad p̃dicandũ subsistant ditioꝵ qͥ p̃dicarenequeunt.
largitate subueniri ut &iã ipsi diuites p̃dicationes eidẽ possint
cẽ consortes ex quoꝵ ꝑsonadic̃ Saio ioħs ꝓ nomine enĩ pfeftis

Expanded text:
in aedificationem ejusdem Ecclesiae etiam aliis praedicando laborare. Unde tales prae caeteris fidelibus, duplici honore ab Apostquasi splendor firmamenti; et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae ires multorum, quo magis suos auditores ad caelestia quac diligenda instituunt, eo minus ipsi pro terrenis acquirendis sive possidendis curam gerunt, imo etiam saepissime, quaecunque temporalia acquisiere, cuncta pro spe aeternorum relinquunt. Unde necesse est eorum inopiae, ut ad praedicandum subsistant, ditiorum, qui praedicare nequeunt, largitate subveniri, ut etiam ipsi divites praedicationis ejusdem possint esse consortes. Ex quorum persona dicit Gaio Joannes: Pro nomine enim ejus
Abbreviated transcription (Latin):
inhierus alẽ. Notanda distinctio uerboꝵ q õnib solutis ab
in iuria captiuitatis dedit faccultatẽrex ut qͥcũq uell& adnae¬
dificandũ tẽplũ dño duce ascender &. Nontam̃ illuc om̃s as¬
cendere ius sit siqͥ enĩ eent de eodẽ popło dĩ: quos plus aliis qͥb:¬
q: in locis libertate donata utidelectar& : hos ascendentib: au¬
xilio ẽẽ desuoquẽq loco p̃cepit. Data scilic& illis in necessitatẽ
tã longi itineris pecunia siue petorib Sed ⁊ alia illis dona cos
dare ⁊ cõm̃dare desiderard : Queilli p̃uenientes intẽplũ dnũ
ꝓmemoria m&entiũ offerre deberent. Om̃s ergo decaptiui
tate babilonialiberatis. Om̃s pi&atis actib s̃dediti Sed ꝑfec¬
tiores ad hedificandũ dño tẽplũ ascender̃. C&erieos quias cen¬
derant adiuuar̃ : Quia isi om̃s eletti de potestate tenebrarũ

Expanded text:
in Hierusalem . Notanda distinctio verborum, quia omnibus solutis ab injuria captivitatis dedit facultatem rex, ut quicunque vellet ad aedificandum templum Domino duce ascenderet, non tamen omnes illuc ascendere jussit. Qui enim essent de eodem populo Dei, quos plus aliis quibusque in locis libertate donata uti delectaret, hoc ascendentibus auxilio esse de suo quoque loco praecepit, data scilicet illis in necessitatem tam longi itineris pecunia sive pecoribus. Sed et alia illis dona eos dare et commendare desideravit, quae illo pervenientes in templum Domini pro memoria mittentium afferre deia liberati sunt, omnes pietatis actibus sunt dediti, sed perfectiores ad aedificandum Domino templum ascenderunt, caeteri eos qui ascenderant adjuvarunt, quia etsi omnes ejecti de potestate tenebrarum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliũ paraclitũ. hoc ÷ c̃solatorẽ dabituob. aq aedificandã ciui¬
tatẽ dĩ scam̃ uidelic& eccłam simul ⁊ c̃solandos eẽ melentes
ostendit psalmistacũ dicebat. Aedificans hieru sał dns ⁊ disꝑs
gura neemie ⁊ scis p̃dicatorib: quoꝵ ministeriosuꝑna nob̵ con¬
solatio p̃stat᷑ : Dũ post lapsũ peccati spẽ uenie acꝓpiciationis di¬
uinepenitentib: pollicentes quasi deruta ab ostib: hiero solimoꝵ
maenia murosq restaurent. Mensis aut̃ casleu ipse : quẽ nos
decĩbrẽ uocamꝰ ẽq aput aebreos nonꝰ apud nos anni m̃sis ul¬
Primũ nãq: bone actionis fundam̃tũ ÷ spẽnos habere in dubiũ
nat ÷ Pulcherrime nob̵ suo nomine longe ante p̃figurans qđ
bitneemias fuisse se in susis castro cũ uenirentiuro qͥ nuntia¬
rent dehicro solimis. Susa ÷ maro połregniꝑsarũ itinester
histori alegimꝰ. Quã ñ solũ neemias sed idanihel ꝓph&acas¬
trũ uocat. Non qͦ castrũ sit urbs ut diximꝰ m&ro poł ac poten¬

Expanded text:
dabit vobis . A quo aedificandam civitatem Dei, sanctam videlicet Ecclesiam, simul et consolandos esse moerentes, ostendit Psalmista cum dicebat: Aedificans Jerusalem Dominus, et gura Nehemiae et sanctis praedicatoribus, quorum ministerio superna nobis consolatio praestatur, dum, post lapsum peccati, spem veniae ac propitiationis divinae poenitentibus pollicentes, quasi diruta ab hostibus Jerosolymorum moenia murosque restaurant. Mensis autem Casleu ipse est quem nos Decembrem vocamus, estque apud Hebraeos nonus, apud nos anni mensis ulPrimum namque bonae actionis fundamentum est, spem nos habere indubiam dnatus est, pulcherrime nobis suo nomine longe ante praefigurans, quod bit Nehemias, fuisse se in Susis castro cum venirent viri qui nuntiarent de Jerosolymis. Susa est metropolis regni Persarum, ut in Esther historia legimus ; quam non solum Nehemias, sed et Daniel propheta castrum vocat ; non quod castrum sit urbs, ut diximus, metropolis ac poten
Abbreviated transcription (Latin):
Pats ꝓfesto quia ꝑuu m̃isescontinuos nonũ uidelicae decinũ
undecimũ & duo de ormũ huicsa cratissime deuotioni ope¬
rt dibat : tep expectans oportunãi in qͦ suũ posse deside¬
nũ reguntimare : & quidẽ princeps uinarius erat regi
poculũ porrigdat : officiũ lx ioȩ foris a gebat sed ipse inte¬
rius grauitristicia p̃mabatur: Qđ scam ciuitatẽ dirutã¬

Expanded text:
a per quatuor menses continuos, nonum videlicet, decimum, undecimum, et duodecimum, huic sacratissimae devotioni operam dabat, tempus exspectans opportunum, in quo suum posset desiderium regi intimare. Et quidem princeps vinarius erat, regi poculum porrigebat, officium laetitiae foris agebat, sed ipse interius gravi tristitia premebatur, quod sanc am civitatem diruta
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ luxuriȩ suꝑbiȩ c̃tentiones inuidiȩ c& eruxuȩ
quȩ hostis malignus ingereresol& : uitioꝵ in endio peri¬
re : qđ uero nob ad hȩc fieriuidetur agendũ sit ostendi¬
tur cũ protinꝰ adiungitur: Cũq audis sẽ uerbahuius¬

Expanded text:
tiae, luxuriae, superbiae, contentionis, invidiae, caeterorumve tiae, luxuriae, superbiae, contentionis, invidiae, caeterorumve quae hostis malignus ingerere solet, vitiorum incendio perire. Quid vero nobis ad haec fieri videtur, quidve agendum sit, ostenditur cum protinus adjungitur: Cumque audisse
Abbreviated transcription (Latin):
Pata& litterȩ sensus qx quirem anserant decaptiuitate ⁊ si in pace
uersari uidebant᷑ amico eis existente regeꝑsarũ qͥb: &iã non mul¬
to ante ez rã scribã cũ epłis miserat qͥ haber& potestatẽ in õnire¬
gione trans flum̃ : In ad flictione tam̃ maxima erantm̃tis qđ
ex ꝓbrarenteis hostes ciuitatẽ scãm adhucremansis se destructã
gunt᷑ qͥresi piscentes ipsi a p̃teritis sceberib: ꝓximos adhuc suos
uitus subracere c̃siderant : iraut ꝑ neglegentiã eoꝵ qͥ correcti
multis ꝓdesse poterant quasi ꝑmuros urb̵ dissipate diaboł
liberũ in eccłam habeat in tõitũ. Qđ eom agis dolendũ sit
necesse : si ⁊ ipsi quialiis doctrinał ex ẽplo ꝓdessedebuerant:
ecemplũ untͤri us sesecernentib: corrupte uiuendo p̃mons¬
trant : Hocẽ enĩportas hierłm flamis ostib: ec̃ꝑhustas
eos quibeneiuiuendo ħ ac docendo dignos inc& ũ elȩcto
introducerȩ : Indignosuero arcere dubuerant auari¬

Expanded text:
Patet litterae sensus, quia qui remanserant de captivitate, etsi in pace versari videbantur, amico ejus existente rege Persarum, quibus etiam in multo ante Esdram scribam cum epistolis miserat, qui haberet potestatem in omni regione trans flumen; in afflictione tamen maxima erant mentis, quod exprobrarent eis hostes civitatem sanctam adhuc remansisse destructam. guntur, qui resipiscentes ipsi a praeteritis sceleribus, proximos adhuc suos vitiis subjacere considerant, ita ut per negligentiam eorum qui correctis multis prodesse poterant, quasi per muros urbis dissipatae diabolus liberum in Ecclesiam habeat introitum. Quod eo magis dolendum sit necesse est, si et ipsi qui aliis doctrina vel exemplo prodesse debuerant, exemplum interitus sese cernentibus corrupte vivendo praemonstrant. Hoc est enim portas Jerusalem flammis hostilibus esse perustas, eos qui bene vivendo ac docendo dignos in coetum electorum introducere, indignos vero arcere debuerant, avari
Abbreviated transcription (Latin):
cepitꝰ futura inceł mercede carebit. Atsita ł auctor operis m̃tẽ
ad meliorit c̃uertens ꝓcelestir& ributione facere ceperit quȩ pina¬
nis app&itul auđ faciebat quasi sobolẽ suã tã ⁊sundigne editam
dño consecrans ciuẽ hiero solimitanã fac̃ e op male incoatũ cor

Expanded text:
cepit, futura in coelis mercede carebit. At si talis auctor operis, mentem cepit, futura in coelis mercede carebit. At si talis auctor operis, mentem ad meliora convertens, pro coelesti retributione facere coeperit quae pro inanis appetitu laudis faciebat, quasi sobolem suam, tametsi indigne editam, Domino consecrans, civem Jerosolymitanam facit, quia opus male inchoatum corr
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres alienige ne pepertrant : Illa fuerit causa qđ eos abreñti¬
aremat̃ne infidelitate docuer̃. & c̃secratos dnõ ꝑ circũcis ionẽ
⁊hostiã salutarẽ suefidei ⁊ castitatis consortes eẽfecer̃: Cuius ꝓfec¬
toreiin pmtu eẽmisteriũ constat q bona opera que intuitũ tẽ¬
porał cõmodi ł fauoris ł delectationis agimꝰ. Aut int̃malas
opera reputanda : aut abinfima intentione secernenda : ꝓceles¬
tis solũ r&ributione s̃ facienda. Quienĩ uerbi gratia ieiunat
orat elemosi nãdat illa intentione utiudeat᷑ ⁊ laud & ab homi¬
nib: tales mirũ ꝓles boneactionis quasi de inmunda genetricȩ
natã ÷ conscuentie sordidantes. Ideoq trans migrantiũ in co&u
qͥ debabilone hiero solimã ascender̃ partẽ habere ñ potest : qr nimi¬
rũ iustitia ł potius simulatio iustitiȩ qͥ in p̃senti mercedẽ suã re¬

Expanded text:
mulieres alienigenae pepererant, illa fuerit causa, quod eos abrenuntimulieres alienigenae pepererant, illa fuerit causa, quod eos abrenuntiare maternae infidelitati docuerunt, et consecratos Domino per circumcisionem et hostiam salutarem suae fidei et castitatis consortes esse fecerunt. Cujus profecto rei in promptu esse mysterium constat, quia bona opera, quae intuitu temporalis commodi, vel favoris, vel delectationis agimus, aut inter mala sunt opera reputanda, aut infima intentione secernenda, et pro coelesti solum retributione sunt facienda. Qui enim, verbi gratia, jejunat, orat, eleemosynam dat illa intentione, ut videatur et laudetur ab hominibus, talis nimirum proles bonae actionis quasi de immunda genitrice nqui de Babylone Jerosolymam ascenderunt, partem habere non potest, quia nimirum justitia, vel potius simulatio justitiae, quae in praesenti mercedem suam re
Abbreviated transcription (Latin):
a brenuntiauerant in lecebris mundi ultra seruirȩ ꝓhibuit¬
& eiecit filios taliũ genetricũ deco& u trans migrationis nefor¬
te adulti ꝑfidiã potiusearũ ꝗfidẽ sequerent᷑ patrũ : Quia ope¬
ranrã &iã quȩ hominib: bona uident᷑ si carnalib: sint delec¬
tationib ꝑmixta si originẽ decontagio humani fauoris sũp¬
serint repbas sedocuit neq illoꝵ c̃sorciodigna qͥ mundi ꝑfecte
relinquentes totam̃te adcelestia transcunt . Quiñ blandim̃tis ener¬
uari tẽ poralib: sed aduersitatib magis exerceri : atq ad reqͥem sẽ¬
pic̃ nagaudent p̃parari. Qđ siquis obicere uoluerit non eẽ scrip¬
tũ qđ filios adulterarũ sed tantũ ipsas mulieres eiecerint QQuã uis
tũ. Surrex̃ exras ⁊ adiurauit popłm principes sa c̃dotũ ⁊ leuita¬
rũ ⁊ omnẽ isrħlit facerent ut facerent scđm uerbũ hoc iiurauer̃
Intellegat q sinpieter̃ fili trans migrationis liberos quos sibi

Expanded text:
abrenuntiaverant, illecebris mundi ultra servire prohibuit. Ejecit et filios talium genitricum de coetu transmigrationis, ne forte adulti perfidiam potius earum quam fidem sequerentur patrum, quia opera nostra etiam quae hominibus bona videntur, si carnalibus sint delectationibus permista, si originem de contagio humani favoris sumpserint, reprobasse docuit, neque illorum consortio digna, qui, mundum perfecte relinquentes, tota mente ad coelestia transeunt; qui non blandimentis enervari temporalibus, sed adversitatibus magis exerceri, atque ad requiem sempiternam gaudent praeparari. Quod si quis objicere voluerit, non esse scriptum quod filios adulterarum, sed tantum ipsas mulieres ejecerint, quamvis tum: Surrexit ergo Ezras, adjuravit principes sacerdotum et Levitarnt hos filii transmigrationis liberos, quos sibi
Abbreviated transcription (Latin):
H ic locus respond& ad hoc qđ supͣdictũ ÷ : & surrex̃ erras antedomũ
dĩ ⁊ habit ad cubi culũ iohannan filii eliasip. ⁊ ingressus ÷ illuc ⁊
panẽ ñ comedit ⁊ aꝗ ñ bibit̃ iugebatenĩ : Obinotanda deuotio pon¬
tificis quilugens oranf acieiunans ꝓtrans gressione popłi ꝑtri¬
dũi in atriis tẽpli ꝑmanebat : Necprius domũ suã uolebatintrare
ꝗ accepta c̃sensi one popłi extota illũ corde penitentẽ conuersũq ad
dnm uider& : Cuiꝰ deuotionis &iã reliqͥ principes fuis se c̃sortes
uident᷑ cũ dicunt᷑ : ⁊ ipsi finita sy nodo habissent indomopatrũ suoꝵ:
Nã siñ hoc uoluit acsententia sacrescriptor historie significar e qͥd
opus fuit scribere qđ ex pl&o conloqͥo etras ⁊ principes fami¬
liarũ indomo patrũ suoꝵ d& ẽplis septis exeuntes habi rentcũ
eos hoc facturos &iã si scriptura ñ dixiss& nemonescir& qͥdopus
tales eos uoluit intelligi : quoꝵ nomina ⁊ actꝰ merito in memoria

Expanded text:
Hic locus respondet ad hoc quod supra dictum est: Et surrexit Ezras ante domum Dei, et abiit ad cubiculum Johanan filii Eliasib, et ingressus est illuc, panem non comedit, et aquam non bibit; lugebat enim. Ubi notanda devotio pontificis, qui lugens, orans, ac jejunans pro transgressione populi, per triduum in atriis templi permanebat; nec prius domum suam volebat intrare, quam, accepta consensione populi ex toto illum corde poenitentem conversumque ad Dominum videret. Cujus devotionis etiam reliqui principes fuisse consortes videntur, cum dicuntur et ipsi finita synodo abiisse in domos patrum suorum. Nam si non voluit hoc hac sententia sacrae scriptor historiae significare, quid opus fuit scribere quod, expleto colloquio, Ezras et principes familiarum in domos patrum suorum de templi septis exeuntes abierint, cum eos hoc facturos, etiam si Scriptura non dixisset, nemo non sciret? Quid opustales eos voluit intelligi quorum nomina et actus merito in memoria
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ mitra aplerisq dr̃ : In hacuolunt intelligisa c̃doti dignitatẽ q̃đ ab¬
luti sordib: peccatoꝵ mundũ habuerit sac̃dotiũ : sed intuendũ qđ ñs cri
Noc facinore dicat eẽpollutos qͣuis iculpafilioꝵ ad patr t respiciat. nec ꝑ¬
fecte possit eẽ iustus qͥfilios delinquentes dũ potuit corriger eneglex̃ :
Vnde aiunt qͥdã p̃fatã de iħu ꝓph&iã ñ ad filiũ iosedech: sed ad dnm̃ salua¬
torẽ eẽ referendã quicũ sit splendorgłe ⁊ figura substantiedĩ sordida
ad tẽpus uestim̃ta acceperit exc̃passione nr̃ȩ fragilitatis dicente qssaia
Ipseaut̃ uulnerat ÷̃ ꝓpt̃ in iqͥ tates nr̃as ÷⁊ infirmatꝰ ÷ ꝓpt̃ peccata nr̃a :
Cui satan stabat ad extris ut aduersar & ei querens seꝑdextris eiꝰ ⁊ uir¬
tutib: c̃traire : Vt sacra eugłi refert historia & apłs : in qđ ꝑ om̃a ꝓ¬

Expanded text:
tra a plerisque dicitur; in hac volunt intelligi sacerdotii dignitatem, quod, ablutis sordibus peccatorum, mundum habuerit sacerdotium. Sed intuendum, quod non scribbus ejus hoc facinore dicit esse pollutos. Quamvis et culpa filiorum ad patrem respiciat, nec perfecte possit esse justus qui filios delinquentes, dum potuit, corrigere neglexit. Unde aiunt quidam praefatam de Jesu prophetiam non ad filium Josedec, sed ad Dominum Salvatorem esse referendam. Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae Dei, sordida ad tempus vestimenta acceperit, ex compassione nostrae fragilitatis, dicente Isaia: Ipse autem vulneratus est propter iniquitates nostras, et infirmatus est propter peccata nostra ; cui Satan stabat a dextris, ut adversaretur ei, quaerens semper dextris ejus, et virtutibus contraire, ut sacra Evangelii refert historia. Et apostolus: Est,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥunt stabat satan ad extris illius ⁊ adinis¬
tris ut aduersar& eiꝰ q ueraerat accusatio eo qđ ipse cũ c&eris alienige¬
nã accepiss& uxorẽ : Qđ aut̃ dicit᷑ qr iħ serat indut̃ uestib sordidis:
Triplicit᷑ intp̃tant᷑: ł ob c̃iugiũ inlicitũ ł obpeccata popłi łꝓpt̃ s qualo¬
rẽ captiuitatis angłs aut̃ antecuiꝰ faciẽ stabat ibs p̃cepit c&ȩeris angłis
ex ꝑsonadñ ut austrłeit ab eo sordida uestim̃ta deqͥl dixpmus qͥcũ
p̃ceptũ opere complessent rursus idẽ angłs loqͥt᷑ a diħm: ecce abstuliate
iniqͥ tatẽtuã : hecs sordida uestim̃ta ⁊ indiute mutatoriis : hoc ÷ is rahe

Expanded text:
unt, stabat Satan a dextris illius et a sinistris, ut adversaretur ei, quia vera erat accusatio, eo quod et ipse cum caeteris alienigenam accepisset uxorem. Quod autem dicitur, quia Jesus erat indutus vestibus sordidis, tripliciter interpretatur, vel ob conjugium illicitum, vel ob peccata popul captivitatis. Angelus autem, ante cujus faciem stabat Jesus, praecepit caeteris angelis ex persona Domini ut auferant ab eo sordida vestimenta, de quibus diximus. Qui cum praeceptum opere complessent, rursus idem angelus loquitur ad Jesum: Ecce abstuli a te iniquitatem tuam; haec sunt sordida vestimenta; et indui te mutator
Abbreviated transcription (Latin):
uł niuiũ aceruis : uł ardo resiccititis uł& iã gitio homi¬
nũ. si ueani maliũ desuꝑ ingrauescente : atq: ipso uidice ꝑ
aperta indicia uĩ suꝑ̧ ire minitante : Nil ominino decorreo¬
cione moꝵ qua uidicẽ placent plagãq impendentẽ euadias
inquir sed tantũ sȩduli ꝑtractant qua arte ad uersa quꝑ
& terius propt̃ peccata deseuiunt aut eiuient aut
superant: Sedit aut̃ płs inplatea dom̃dĩ. hocẽ cir caatriũ
sacerdotũ quo ipsa domꝰdĩ undiq uersũ erat circũdata. ut
supradociumꝰ habens circase &xomni parte ꝑ quadrum
e&̃ stare poterat inihil hominꝰ caq̃ intẽpliianius gerebat᷑ ł circa
tẽpli uidere habebantꝰ nãq interiores pari &es iuxta trã in co¬
lũpnas fact&s exteriores solidos. & surrex̃ exras sa c̃dos & dix̃¬

Expanded text:
vel nivium acervis, vel ardore siccitatis, vel etiam exitio homivel nivium acervis, vel ardore siccitatis, vel etiam exitio hominum, sive animalium, desuper ingravescente, atque ipso jndice per aperta indicia vim suae irae minitante, nihil omnino de correctione morum, qua judicem placent, plagamque impendentem evadant, inquirunt; sed tantum seduli pertractant qua arte adversa quae exterius propter peccata desaeviunt, aut evitent aut superent. Sedit autem populus in platea domus Dei, hoc est circa atrium sacerdotum, quo ipsa domus Dei undiqueversum erat circumdata, ut supra docuimus; habens circa se ex omni parte per quadrum esset, stare poterat, et nihilominus ea quae in templi januis gerebantur, vel circa templum, videre. Habebant namque interiores parietes juxta terram in columnis factos, exteriores solidos. Et surrexit Ezras sacerdos, et dix
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uenis se manifeste pat& qx hiqui alienarũ uxorũ conubio pol¬
lutis : Deprima trans migratione fuerant quedehis tribub: erat:
diximus: Ipseẽ m̃sis nouus uicesi modiem̃sis ⁊ sedit om̃is płs¬
ipse ẽ quiab hȩbreis caslȩu tromanis uocatur dȩcym¬
ber quẽ in medio hiemis uenirȩ: ⁊ es se pluuialẽ actẽpes¬
tiuum : mirũ quis nescut undeligentius notandũ quia
cũ in medio. hieme populus c̃uenerit tremere a peccatis
& pluuus memoratur : Cũ enĩ pluuias ipso &iã tẽporeplu¬
uiarũ ultra solitũ cadȩre cernerent: Reuersiad constiN¬
entiã intelleexer hoc obsua scȩlera factũ irãq suꝑuen¬
turã celestẽ & ipsa a ereꝑturbatione ã moniti timu¬
er̃ : Ideoque ñ in priuatis domib: sua negotia agerȩ
p̃sũpserant sed in plateadomdñi as sũpta pȩnitentiȩ &
humilitatis habituc̃seder̃: hoc ꝓpt̾eos quiturbatis lice
elem̃tis ⁊ uł uentoꝵ frago re uł in unduntia pluiuarũ

Expanded text:
enisse, manifeste patet quia hi qui alienigenarum uxorum connubio polluti sunt de prima transmigratione fuerant, quae de his tribubus eratdiximus. Ipse est mensis novus, vicesimo die mensis, etc. Nonus ipse est qui ab Hebraeis Casleu, a Romanis vocatus December, quem in medio hiemis venire et esse pluvialem ac tempestivum, mirum quis nesciat. Unde diligentius notandum quia cum in medio hieme populus convenerit, tremere a peccato et pluviis memoratur. Cum enim pluvias ipso etiam tempore pluviarum ultra solitum cadere cernerent, reversi ad conscientiam, intellexerunt hoc ob sua scelera factum, iramque superventuram coelestem, ex ipsa aeris perturbatione admoniti timuerunt. Ideoque non in privatis domibus sua negotia agere praesumpserant, sed in platea domus Domini, assumpto poenitentiae et humilitatis habitu, consederunt. Hoc propter eos qui, turbatis licet elementis, et vel ventorum fragore, vel inundantia pluviarum,
Abbreviated transcription (Latin):
decimo uidelic& undecimo ⁊ duo decimo castigant᷑ abuxorib alienige¬
i caritas : Tert̃ĩ tpr̃ scłi ueniens in mundũ dns gratiã nob̵ eugłi contulit:
Pronũnãq tẽpꝰ ante legẽ in patri archis : scđm in ꝓph&is sublegẽ p̃misit :
aberrorib suis hiero solimã c̃uener̃ ⁊ intribi m̃sib ipsi castigandiopꝰ¬
m̃ sẽ primũ inqͦerat pascha faciendũ mundi in trarent : mundi pascha¬
instantib: solẽpnis dominicȩ resurrectionis. mundemꝰ nos ab õninqͥ¬
nam̃ tocarnis ⁊ sps quo ⁊ ipsi participes resurrectionis eẽ ualeam:¬

Expanded text:
decimo videlicet, undecimo, et duodecimo, castigantur ab uxoribus alieniges, spes, et charitas. Tertio tempore saeculi veniens in mundum Dominus, gratiam nobis Evangelii contulit. Primum namque tempus ante legem in patriarchis, secundum in prophetis sub lege praemisit, ab erroribus suis Jerosolymam convenerunt, et in tribus mensibus ipsi castigandi opumensem primum in quo erat pascha faciendum, mundi intrarent, mundi paschainstantibus solemniis dominicae Resurrectionis, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, quo et ipsi participes resurrectionis esse valeam
Abbreviated transcription (Latin):
uende reliceat huiꝰ modi cõmertiauendant : Cũ huncsius cogitatonib
deuiota dõ anima modũ in ponit : Vt tpr̃ qͥdẽ orationis a transcuntiũ rerũ
curis abstineant. Nec tam̃ aliis tẽporib ubi oportunitas dicta uerit abis
que aduictũ ⁊ indum̃ tũꝑtinent ꝓrsũs intuitũ auertant. Sed hec ubinetes¬
sitis exigit c̃gruo moderamine dispensent &trri huabit auer̃ prea uinse¬

Expanded text:
vendere liceat, hujusmodi commercia vendant, cum hunc suis cogitationibus vendere liceat, hujusmodi commercia vendant, cum hunc suis cogitationibus devota Deo anima modum imponit, ut tempore quidem orationis a transeuntium rerum curis abstineant. Nec tamen aliis temporibus, ubi opportunitas dictaverit, ab his quae ad victum et indumentum pertinent, prorsus industriam avertant; sed haec, ubi necessitas exigit, congruo moderamine dispensent. Et Tyrii habitaverunt in ea infe
Abbreviated transcription (Latin):
pamꝰ. Porros abbatissimũ orationũ acdeuotionis nre in qͦuacamꝰ atẽporalib
agendis ut a&nitatis ģaudia dultius gustare mertam᷑ . Recte dieiseptomo
adsignat᷑. Quia future qͥ& ẽ iite acbeate laudationis imitat᷑. Sed hidiẽ
sabbati alienigene quer̃ ꝓfanare : cũ terrene cogitationis intpr̃ nos nrẽ
orationis inportune c̃t᷑bant ⁊ memoria siue delectatione tẽporaliũ rerũ
ab amore intimonitunt᷑ &x trahere : In ponunt. asinis. umũ uuas ⁊ ficus. ⁊om¬
nehonus ⁊ infer̃ in hiersał cũ oblectam̃tis carnalib stultos animinr̃
mot honerantes ꝑ her i huiꝰ modi tẽptam̃ta qͥ & ẽnr̃ĩ cordis dõdeditã iuola¬
re conant᷑. Sed his iipbarũ cogitationũ tumultib nes abbatũ nr̃m inqͥ¬
&ent c̃ tradic̃ neemias cũ districta solertia iuuantehõ outiles decorde
nr̃õ atq ineptas fantas i as tepr̃ orationis excludimꝰ: c̃testat᷑ eos utindie qua

Expanded text:
pamur. Porro sabbatismus orationum ac devotionis nostrae, in qua vacamus a temporalibus agendis, ut aeternitatis gaudia dulcius gustare mereamur, recte diei septimo assignatur; quia futurae quietem vitae ac beatae laudationis imitatur; sed diem sabbati alienigenae quaerunt profanare, cum terrenae cogitationes in tempore nostrae orationis importune nos conturbant, et memoria sive delectatione temporalium rerum, ab amore intimo nituntur extrahere. Imponunt asinis vinum, uvas et ficus, et omne opus, et inferunt in Hierusalem, cum oblectamentis carnalibus stultos animi nostri motus onerantes, per haec et hujusmodi tentamenta quietem nostri cordis Deo deditam violare conantur. Sed his improbarum cogitationum tumultibus, ne sabbatum nostrum inquietent, contradicit Nehemias, cum districta solertia, juvante Domino, inutiles de corde nostro atque ineptas phantasias tempore orationis excludimus. Contestatur eos, ut in die qua
Abbreviated transcription (Latin):
opora q̃ necessarias septimo iubemꝰ reqͥescere cui mandati clar& genera
de laborare. indie aut̃ futura quasi indieseptono¬
sperare ꝑpalia. Sed iuxta trophologiã idẽ
electie&eiã in hacuta agunt sabbatũ dbiõsa era
mundicuris adtẽpseparatioratiomisuacintioa lestiũrerã conte¬

Expanded text:
operari quae necessaria sunt, septimo jubemur quiescere; cujus mandati claret generaquie laborare; in die autem futura, quasi in die septsperare perpetuam. Sed et juxta tropologiam, id electi etiam in hac vita agunt sabbatum Domino sacraus mundi curis ad tempus separati, orationi vacant, et coelestium rerum conte
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ÷ illa ipsa corda paulo anteuas a erroris fuerant ꝑculpã denuouasa
dñi fiant ꝑcorrectionẽ ibiq sacrificiũ boneo perationis ⁊thuspureora¬
tionis ubi pridẽ speluncaerat latronũ inueniat᷑. Sed ⁊ illiua sa tobie
amanitis degazophilatia tẽpliciciunt ibiq uas adomꝰ dnĩ. ⁊ sacrificiũ ⁊
thus refer̃ qͥ ex cõmunicatis siue ana thematizatis. her&icis aut falsis
inc&eris siuis actib: ita ⁊ in hoc trpũ ueric̃solatoris. acmundatoris diꝑtulit

Expanded text:
fuerant per culpam, denuo vasa Domini fiant per correctionem; ibique sacrificium bonae operationis, et thus purae orationis, ubi pridem spelunca erat latronum, inveniatur. Sed et illi vasa Tobiae Ammonitis de gazophylacio templi ejiciunt, ibique vasa domus Dei, et sacrificium et thus referunt, qui excommunicatis sive anathematizatis haereticis aut falsis in caeteris suis actibus, ita et in hoc typum veri consolatoris ac mundatoris Dei pertulit
Abbreviated transcription (Latin):
opus hoc : Qui antestructores sc̃ȩ ciuitatis trereq̃ re¬
bant uotcos ab operandore&ardarent : Nunc cõpl&ucidẽ
ciuititis consbructione: timent ipsi atq animo c̃cidunt
nr̃m potius uictoriã ꝑficit. Qđ ⁊ deher&icis eq ac fulsis ca¬
tholicis accipi potest. Qui c̃stantibonoꝵ fide ꝑdilectionẽ o¬
perante aut corrigunt᷑ em̃dati aut manifestati cauent᷑¬

Expanded text:
 etc. Qui ante structores sanctae civitatis terrere quaerebant, ut eos ab operando retardarent, nunc completa ejusdem civitatis constructione timent ipsi, atque animo concidunt,nostram potius victoriam proficit. Quod et de haereticis aeque ac falsis catholicis accipi potest; qui constanti bonorum fide per dilectionem operante aut corriguntur emendati, aut manifestati cavent
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ congregrat ÷ Sexta quippedies inlege operandi septima ÷ re¬
qui escendi & hoc ÷ postbonũ opus nrm̃dilectissima atq acceptissi¬
mad nõ reqͥes nra it abstinentes abopere seruili. hoc ÷ peccatu au¬
diendis diligentius atq implendis ei mandatis operã demꝰ. Vnde ion
principio eidẽ m̃sis septimi statuta erat solẽnitas tu¬
barũ quarũ cantupłs int̃ orationes nostias arden

Expanded text:
legem congregatus est; sexta quippe dies in lege operandi, septima est relegem congregatus est; sexta quippe dies in lege operandi, septima est requiescendi. Et haec est post bonum opus nostrum dilectissima atque acceptissima Domino quies nostra, ut abstinentes ab opere servili, hoc est peccato, audiendis diligentius atque implendis ejus mandatis operam demus. Unde et principio ejusdem mensis septimi statuta erat solemnitas tubarum, quarum cantu populus inter orationes et hostias arden
Abbreviated transcription (Latin):
is raheli. Querentẽ ne emia ꝓuidere acdisponere qͥ in cuitate ꝗ
hedificauerant habitare deberent : Suꝑuenit m̃sis septimꝰ nã longȩ
aberant cũ enĩ murus e& uicesimo quinto die sextimĩsis cõplais
Nanplus ad exordiũ septim̃ sis quã quinq dies suꝑer. Quiuidelicam̃¬
sis septimꝰ a prima siudie usq aducesimã scđam totꝰ legitimꝰ cerimo¬
nus erat consecrat᷑ qͥb rite celebratis. sic deinde ad disponendos
c̃dite urbi mansores cũ principib: iplebereuersus ÷ : Vbi notanda
deuotiosimul⁊ c̃cordia popłi qui quasi uirunꝰ hoc ÷ una eadẽq fide
acdilectione ad tẽplũ dñĩ conuenit. Rogauer̃q: ipss pontificẽsuũ :
ut ad lato libro mandata sibi legisq a geredeberent replicarent.
Vtcũ ciuitate aedificata operis qͦq dõplacttstructura c̃surger& :
Nesic̃ antea ꝓpt̃ neglegentiã religionis ciuitatis ⁊ iã ruina sequer& :
&bene sex tom̃ seciuitas hc̃ structa septimo in eã popłs ad audiendam

Expanded text:
 etc. Quaerente Nehemia providere ac disponere qui in civitate quam aedificaverant habitare deberent, supervenit mensis septimus; nam longe aberant. Cum enim murus esset vicesimo quinto die sexti mensis completus, non plus ad exordium septimi mensis quam quinque dies supererant. Qui videlicet mensis septimus a prima sua die usque ad vicesimam secundam totus legitimus caeremoniis erat consecratus; quibus rite celebratis, sic deinde ad disponendos conditae urbis mansores, cum principibus et plebe reversus est. Ubi notanda devotio simul et concordia populi, qui quasi vir unus, hoc est una eademque fide ac dilectione ad templum Domini convenit; rogaveruntque ipsi pontificem suum, ut allato libro, mandata sibi legis, quae agere debeant, replicaret, ut cum civitate aedificata, operis quoque placiti Deo structura consurgeret, ne sicut antea propter negligentiam religionis, civitatis etiam ruina sequeretur. Et bene sexto mense civitas exstructa, septimo in eam populus ad audiendam
Abbreviated transcription (Latin):
ut co ortẽ fideliũ ꝑturbaturus sub intr&. aude ipsoꝵ nu¬
mero fideliũ quẽ piã ꝑditurus rapiat s a parente aut̃
sole usticie & clarescente luce future beatitudinis : iuã
non opͥerat claustris c̃tinentiȩ : qr nec aduersari is ultra
dabit᷑ facultas inpugnandi siue tẽ tandifideles ut pote sẽp̃i¬
t̃na cũ suo principe ultione dãnatis : Vnde in apocalip¬
si suai iohannes defutura eiꝰ dẽ scȩ̃ ciuitatis gloria dic̃ & por¬

Expanded text:
aut cohortem fidelium perturbaturus subintret, aut de ipsorum nuaut cohortem fidelium perturbaturus subintret, aut de ipsorum numero fidelium quempiam perditurus rapiat. Apparente autem Sole justitiae, et clarescente luce futurae beatitudinis, jam non opus erit claustris continentiae; quia nec adversariis ultra dabitur facultas impugnandi sive tentandi fideles, ut pote sempiterna cum suo principe ultione damnatis. Unde in Apocalypsi sua Joannes de futura ejusdem sanctae civitatis gloria dicit: Et por
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad fidẽ nob̵ popłis ł correctis his qͥerrauerant a edificates
suerit moxponendes ualii ȩ disciplinȩ regularis. ne antiqus
hostis qͥquasi leorugiens. circũitusꝗ in ouilefideliũ ualeat
in rũpere. Recen sendisi anitores. cantores ⁊ leuite qͥ easdẽ
dos abin gressusu ꝑ nȩciuitatis arceant dicendo Non ÷ tibi pars
neq sorsinsermone hoc: cor enĩtuũ non ÷ rectũ corã dõ
Cantores s̃ q dulcedinẽ ei dẽ patriȩ celestis auditorib: suis pia
uoce p̃difant. Leuitȩs̃ qerga obseqͥũ diuinicultus sep̃o
ugilant. Precepit aut̃ neemiasite aperiant᷑ porte huersal
usq ad calor ẽ soł hoc ÷ tototpr̃ nocts neui delic&d¬
icat aut obtectis tenebris hostis inrũpat. autcerte aliqͥs ciui ũ¬
in cautꝰ exiens ab oste captꝰ pereat qđ &iã in huius
seculi nocte totacto des animarũ debent solerter age¬
re : non ob seruantia piȩ c̃uersacionis neglecta diabolus

Expanded text:
tis ad fidem novis populis, vel correctis his qui erraverant, aedificatus fuerit, mox ponendae sunt valvae disciplinae regularis, ne antiquus hostis, qui quasi leo rugiens circuit , usquam in ovile fidelium valeat irrumpere. Recensendi sunt janitores, cantores, et Levitae, qui easdem dos ab ingressu supernae civitatis arceant, dicendo: Non est tibi pars neque sors in sermone hoc; cor enim tuum non est rectum coram Deo . Cantores sunt, qui dulcedinem ejusdem patriae coelestis auditoribus suis pia voce praedicant. Levitae sunt, qui erga obsequium divini cultus semper invigilant. Praecepit autem Nehemias, ne aperiantur portae Jerusalem usque ad calorem solis, hoc est toto tempore noctis, ne videlicet aut obtectis tenebris hostis irrumpat, aut certe aliquis civiuincautus exiens, ab hoste captus pereat. Quod etiam in hujus saeculi nocte tota custodes animarum debent solerter agere, ne observantia piae conversationis neglecta, diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
tituunt ad corpus a & ni regis acsac̃dotis. hoc ÷
dñi ⁊saluatoris nr̃ĩ ꝑtinent. Vnde ⁊ ipsi auctores
operis deutraq: tribu. iħ suidelic& desac̃dotali zo¬
robabel uero deregia originẽ duxere : Fundato
igit᷑ acem̃ tariis tẽplodnĩ steter̃ sac̃ dotes inorna¬

Expanded text:
tituunt, ad corpus aeterni regis ac sacerdotis, hoc est tituunt, ad corpus aeterni regis ac sacerdotis, hoc est Domini et Salvatoris nostri, pertinent. Unde et ipsi auctores operis de utraque tribu, Jesus videlicet de sacerdotali, Zorobabel vero de regia, originem duxerigitur a caementariis templo Domini, steterunt sacerdotes in orna
Abbreviated transcription (Latin):
eruti : tanta om̃s intẽ fiatione. quantũ nũquam ante
acelestib: obsequus operam dare probantur: Sed
h& odie multis qui inpace ȩđe neglegenter iuexe¬
raNt subito errasse & inflagitia aliqua cecidis sepro¬
fuit dũ postcasũ poenitendo erectus uigilantius
dño seruire coepert & quipigri. acdefides in in no¬
centia stare uidebant᷑ ꝑ haccidentem sibiruinã ad¬
monitis solertius ergasui custadiã contra om̃s an¬
tiqui hostis insidias ac cingi. Ita ut quinec ꝓpriã uitã
curando offenderant : post modũ &iã frat̃nȩ sa¬
lutis cũ sua erectione curã gerant. Omis igit᷑
popłs reuertentiũ debabilone in hies usalem
curã tẽplirestaurandi. sed maxime leuitae ⁊ fi¬
li uida habuere: uidelic& ꝓpt̃ sac̃ dotalẽ simul
⁊ regiã sc̃ȩ ecđȩ dignitatẽꝰ regał enĩ p̃cipue.
⁊s acerdo talis trib: tẽplũ aedificant : qr om̃s nimi¬
rũ qͥ corda fideliũ ł docendo ł bene uiuendo ins¬

Expanded text:
eruti tanta omnes intentione, quanta nunquam antea coelestibus obsequiis operam dare probantur. Sed et hodie multis qui in pace Ecclesiae negligenter vixerant, subito errasse, et in flagitia aliqua cecidisse profuit, dum post casum poenitendo erecti, vigilantius Domino servire coeperunt; et qui pigri ad desides in innocentia stare videbantur, per accidentem sibi ruinam admoniti sunt solertius erga sui custodiam contra omnes antiqui hostis insidias accingi; ita ut qui nec propriam vitam curando offenderant, postmodum etiam fraternae salutis cum sua erectione curam gerant. Omnis igitur populus revertentium de Babylone in Jerusalem, curam templi restaurandi, sed maxime Levitae, et filii Juda habuere, videlicet propter sacerdotalem simul et regiam sanctae Ecclesiae dignitatem. Regalis enim praecipue et sacerdotalis tribus templum aedificant; quia omnes nimirum, qui corda fidelium vel docendo vel bene vivendo ins
Abbreviated transcription (Latin):
rant tẽplũ prius fundatẽ ⁊ hoc tẽ plocorã ocułsu
is partĩ fl&us pastĩ gaudio uoces emit tebant.
Gaudii qͥdẽ qe tẽplũ dñi qđ destructũ fuerat. iãres¬
taurari coepiss&. Fl&us uero qr do lebant cernen¬
tes ꝗtũ pauperies coept̃ illius tẽporis amagnificentis¬
sima quondã salomonis potentia qua prius tẽplũ
fundatũ ÷ distar& L& abant᷑ multũ qr solutia cap¬
tiuitate tẽplũ reaedificandi faccultatẽ acceperant:
Sed flebant uoce magna : q prius tẽplũ obsua scelera
nouerant eẽ dirutũ. Cui nec magnitudinẽ ipsi nec
decorẽ ulla tenꝰ xqͥperare ualebant. Nã qr ꝓph&a di¬
cebat MMagna eritgła domꝰ istius nouissime plus ꝗ¬
prime : Ñ ad magnitu dinẽ łornatũ domꝰ : sed ad rẽ ip¬
sãꝑtin& qr maioris miraculi ⁊ euidentioris erat diui¬
nȩ uirtutis qđ paucȩ captiuoꝵ reliqͥȩ inimicis iresis¬
tentib: tantũ opꝰ ꝑficere ualuer̃ quã qđ rex opulentis¬

Expanded text:
rant templum prius fundatum, et hoc templum coram oculis suis, partim fletus, partim gaudii voces emittebant. Gaudii quidem, quia templum Domini, quod destructum fuerat, jam restaurari coepisset. Fletus vero, quia dolebant, cernentes quantum paries coeptus illius temporis a magnificentissima quondam Salomonis potentia, qua prius templum fundatum est, distaret. Laetabantur multum, quia soluti a captivitate, templum reaedificandi facultatem acceperant. Sed flebant voce magna, quia prius templum ob sua scelera noverant esse dirutum, cujus nec magnitudinem ipsi, nec decorem ullatenus aequiparare valebant Nam quia propheta dicebat: Magna erit gloria domus Domini istius ris, non ad magnitudinem vel ornatum domus, sed ad rem ipsam pertinet; quia majoris miraculi, et evidentioris erat divinae virtutis, quod paucae captivorum reliquiae inimicis etiam resistentibus tantum opus perficere valueru
Abbreviated transcription (Latin):
ut laudent dm̃ in cr̃bał cũ &iã scđi hordinis mi¬
nistri ad informationẽ neophitarũ piis actib
suo c̃ditoris deseruiunt ⁊ hoc in mutue dulcedi¬
ne caritatis. Cymba lanãq: quȩ se inuicẽ tangunt.
ut resonent: aptissime opera caritatis exprimunt
qͥb alterutrũ sescĩ ad laudẽ sui excitant auctoris.
Laudent &iã illũ ꝑmanũ đđ regis isrhł cũ ipsius dñi
is aluatoris eaq ꝑ carnẽ gessit orm opera diligent̃
c̃siderare ⁊ inquantũ sufficiunt imitarisa tagunt.
i seniores qͥ uiderant tẽplũ prius cũ funda tũ e&̃

Expanded text:
ut laudent Deum in cymbalis, cum etiam secundi ordinis miut laudent Deum in cymbalis, cum etiam secundi ordinis ministri ad informationem neophytarum piis actibus suo Conditori deserviunt, et hoc in mutuae dulcedine charitatis. Cymbala namque, quae se invicem tangunt ut resonent, aptissime opera charitatis exprimunt, quibus alterutrum se sancti ad laudem sui excitant auctoris. Laudant etiam illum per manum David regis Israel, cum ipsius Domini et Salvatoris ea quae per carnem gessit opera diligenter considerare, et in quantum sufficiunt imitari satagunt. . Qui viderant templum prius fundat
Abbreviated transcription (Latin):
popłi ad suauitatẽ suꝑne laudis accendentes. Leui¬
tȩ aut̃ in cybał bene sonant s. hymnos dño conern¬
nantes. Popłs uero clamore cõmuni affectũ sui corđ
in laudando dnm ostendens: Laudabant aut̃ dnm le¬
uitȩ ꝑmanꝰ đđ stue in organis quȩ ipse fec̃ stue psalmos
quos ipse instituit concinnentes siue qui ađđ in col¬
⁊ hoc in locã cũ filii as aph laudarent ⁊ c̃fiterent᷑ dñõ¬
ꝑmanꝰ dđ hocꝰ uxta dispositionẽ er hoc fecisse intel¬
ligendis luxta misticũ uero sensũ : Fundato acem̃¬
tariis tẽplodnĩ stant sac̃dotes in ornatusuo cum
tub̵ : cũ c̃uersis aberrore peccatorib: ⁊ fundata
incorde illoꝵ fide acdilectionexpĩ c̃gaudent
om̃s qͥaudient ecclesi arũ magistri. seq: ipsos soller¬
teł operib: bonis ornantes tub doctrinisa lutaris
insonant quatenꝰ ⁊ exẽplo uistutũ. ⁊ os tam̃to ser¬
poenitendo ad gratiã xp̃ĩ c̃uenire ł nuꝑ alios
ad gratiã xp̃i docendo c̃uestere: Stant i leuitae

Expanded text:
supernae laudis accendentes: Levitae autem in cymbalis bene sonantibus hymnos Domino concinentes; populus vero clamore communi affectum sui cordis in laudando Dominum ostendens. Laudabant autem us David, sive in organis, quae ipse fecit; sive psalmos, quos ipse instituit, concinentes, sive quia David in colet hoc in loco, cum filii Asaph laudarent et confiterentur Doispositionem ejus hoc fecisse intelligendi sunt. Juxta mysticum vero sensum, fundato a caementariis templo Domini, stant sacerdotes in ornatu suo cum tubis, cum conversis ab errore peccatoribus, et fundata in corde illorum fide ac dilectione Christi, congaudent omnes qui audiunt Ecclesiarum magistri; seque ipsos solertius operibus bonis ornantes, tubis doctrinae salutaris insonant, quatenus et exemplo virtutum, et hortamento serpoenitendo ad gratiam Christi convenire, vel nuper alios ad gratiam Christi docendo convertere. Stant et Levitae,
Abbreviated transcription (Latin):
temalũ ingerendo scõs ledereconent᷑ recte subiungit᷑
ficarent tẽplũ dñodõ isrhł ⁊ accedentes ad rorobabel
iad principes patrũ dixer̃cis. aedificemꝰ uobcũ qritaut
uos querimꝰ dñm ur̃m. ec cenos inmolauimꝰ uictimas ex
dieb asor ad danregis asur quiedux̃ nos huc. Nota ÷ his¬
toria qr hostes iudȩ ⁊ beniamin simaritas dic̃ quos capti¬
uatis decẽ tribub: rex assyrioꝵ dediuersis gentiũ populis
inciuitatescoꝵ ⁊ tras transtulitꝰ qͥpostmodũ accepta dĩ
lege ⁊ hancex parte seruabant: inihil hominꝰ cidẽ qͥb an¬
tea simula criseruiebant: hiergo qr ueros dĩ cultores
ab ominabant̃ : pollicitis eis auxiliũ operis ut in soci&a¬
tẽ recepti possent inferre dispendiũ. Facile aut̃ ciuis pa¬
t& qctales popłi falsos frs̃ hoc ÷ her&icos ⁊malos catho¬
licos figuralit̃ ex primunt : qͥ hostes s iudȩ hoc ÷ c̃fessio

Expanded text:
erte malum ingerendo, sanctos laedere conentur, recte subjungitur: erte malum ingerendo, sanctos laedere conentur, recte subjungitur: ficarent templum Domino Deo Israel; et accedentes ad Zorobabel et ad principes patrum, dixerunt eis: Aedificemus vobiscum quia ita ut vos, quaerimus Deum vestrum: ecce nos immolamus victimas a diebus Asor-Addan regis Assur, qui adduxit nos huc. Et ditoria; quia hostes Judae et Benjamin Samaritas dicit, quos captivitatis decem tribubus rex Assyriorum de diversis gentium populis in civitates eorum et terras transtulit. Qui postmodum accepta Dei lege, et hanc ex parte servabant, et nihilominus eisdem quibus antea simulacris serviebant. Hi ergo, quia veros Dei cultores abominabantur, polliciti sunt eis auxilium operis, ut in societatem recepti possent inferre dispendium. Facile autem cuivis patet quia tales populi falsos fratres, hoc est haereticos et malos catholicos fig
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicabant . In scđa aut̃ xp̃s iapłi gratiã nouitestam̃ti¬
a cregnicȩlestis eugłitabant introitũ. Sed iin rehaedifi¬
catione templi sp̃italis fletus simul & letitia principib:
nascit᷑. C audent namq: doctor es sc̃i insalutepenitentiũ :
lugent qͥ aũ quã penitenda cõmiserint & nõ semꝑ in auc¬
toris sui uoluntate ꝑsteterint: ex ultent ipsidesua salu¬
te qͥ ꝑpenitentiã amorte animȩ sur rexerunt:. Lu¬
gent seũ quã peccando uitam animȩ ꝑdidisse. Le¬
tantur & ne ophiti gratia sui re demptoris se eẽ collectos
Dolent secũ toto genere humano in primo parente peris¬
se & quasi corrupto ab hostib: templodĩ statu uidelic&
corporis & anintȩ in mortalis in babilone id ẽ confusi¬
one p̃sentis exilii sefuisse transmi gratos. Uerũ qui a
crescentib: bonorũ ꝑꝓfectib crescit parit̃ inuidia ma¬
loꝵ neq uinquã int̃ auomentapioꝵ deerunt tempta¬
menta prauorũ qui uel lonũ ficte ostendendo uł aꝑ¬

Expanded text:
i gratiam Novi Testamac regni coelestis evangelizabant introitum. Sed et in reaedificatione templi spiritualis fletus et laetitia simul principibus nascitur. Gaudent namque doctores sancti in salute poenitentium; lugent, quia unquam poenitenda commiserint, et non semper in Auctoris sui voluntate perstiterint. Exsultant ipsi de sua salute qui per poenitentiam a morte animae surrexerunt; lugent se unquam peccando vitam animae perdidisse. Laetantur et neophyti gratia sui Redemptoris se esse collectos; dolent se cum toto genere humano in primo parente perisse, et quasi corrupto ab hostibus templo Dei, statu videlicet corporis et animae immortalis, in Babylonem, id est, confusionem praesentis exsilii se fuisse transmigratos. Verum quia, crescentibus bonorum profectibus, crescit pariter invidia malorum, neque unquam inter augmenta piorum deerunt tentamenta pravorum, qui vel bonum ficte ostentando, vel ap
Abbreviated transcription (Latin):
tuliibiuas idom̃dĩ ⁊ sacrificiũ ithus. Ectu quicqͥd int̃fideles infidelita¬
tis i munditiȩ repperis c̃tinuo pice foras ut mundatis credentiũ cordib:

Expanded text:
domus Tobiae foras, etc. Et tu quidquid inter fideles infidelitatis et immunditiae reperis, continuo projice foras, ut immundatis credentium cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
Indomate dic̃intecto domoꝵ. Nã in palestina ñ habent cubnina
in domib: sed aquales s domoꝵ õniũ sumitate suꝑpositis trabib
martis icidat. Itaq unꝰ qͥsq nrm̃ egressus facit tabnaculamn
cendens affect̃ei noxia sedula suꝑ nȩlucis ac libtatis meditatio¬
necalcauerit. Qđ ipsũ ⁊ in atrus nr̃is facimꝰ cũm̃ te ad celestia
flagrante quasi extramundũ consistimꝰ: Cuius mansionẽ
totã nrẽ cogitationis memoriã sedẽq clocam᷑ : Facimꝰ iinpla¬
te aportea quarũ cũdilatato cordẽ nrõ inuiamandatorũ dĩ
Sic̃ ceruus desiderat ad fontes aqͥrũ ita desiderat anim anrã ad
dm̃uiuũ. Facimꝰ uin platea porte effraĩ. hoc ÷ frugiferisiue
crescentis ꝗ̃do in eadẽ amplitudine liberi cordđ ita ꝓficimꝰ uitpa¬
tefacta nob̵ adõ porta iusta iustitiȩ sẽꝑ in illo crescamꝰ insalute:
acmaiorib ꝑdies boneactionis frugib: habunda remeream̃

Expanded text:
In domate dicit, in tecto domorum. Nam in Palaestina non habent culmina in domibus, sed aequales sunt domorum omnium summitates, superpositis trabibusmortis incidat . Ita unusquisque nostrum egressus facit tabernacula cendens, affectus ejus noxios sedula supernae lucis ac libertatis meditatione calcaverit. Quod ipsum et in atriis nostris facimus, cum mente ad coelestia flagrante, quasi extra mundum consistimus, cujus mansionem totam nostrae cogitationis memoriam sedemque collocamus. Facimus et in platea portae aquarum, cum dilatato corde nostro in via mandatorum Dei, sicut servus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima nostra ad Deum vivum . Facimus et in platea portae Ephraim, hoc est, frugiferi sive crescentis, quando in eadem amplitudine liberi cordis ita proficimus, ut, patefacta nobis a Domino porta justitiae, semper in illo crescamus in salutem, ac majoribus per dies bonae actionis frugibus abundare mereamur.
Abbreviated transcription (Latin):
agisolebat iđ axum̃sis septimi luna usq: aduicesimã primã
Deinde octauadie hoc ÷ uicesi ma scđa m̃sisdenuo collecta popłi
a gebat᷑ inaiorifestiuitate insignis. Scriptũ nãq ÷ in leuitico
aquinta de cimodiem̃ sis septimi ꝗdo c̃gregaueritis om̃s fructꝰt̃¬
rȩurp̃ celebrabitis fer̃dũ septẽ dieb: dieprimo ⁊ dieoctaua ẽ¬
rit sabbatũ iđ reqͥes sum &isq uob die pͥmo fructꝰ arboris pul¬
cherrime ⁊c&̃. Legitergo et ras septẽ dieb: scenophegi epopło
in libro legisdi q nimirã haec ÷ uera nra inacuita solẽ pnita s m̃

Expanded text:
ima die mensis septimi lunae, usque ad vicesimam primam. Deinde octava die, hoc est vicesima secunda mensis, denuo collecta populi agebatur majori festivitate insignis. Scriptum namque est in Levitico: A quinto decimo die mensis septimi, quando congregaveritis omnes fructDie primo et die octavo erit sabbatum, id est, requies. Sumetisque vobis die primo fructus arboris pulcherrimae, etc. Legit ergo Ezras septem diebus Scenopegiorum populo in libro legis Dei; quia nimirum haec est vera nostra in hac vita solemnitas m