comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uxoribus sentiant : a ꝓprio dols
intelligant dolorenidĩ : Quintn
iratus est dñf ut ne quaquam pas¬
at delinquentes: quod & apłs ap
manos scribens: mystico sermone
testatur: Dicentes enim se esse s¬
pientes. stulti facti sunt : et mutau¬
runt gloriam incorruptibilis dii
similitudinem imaginis corrupa¬
bilis hominis: & uolucrum & qui¬
rupedum & serpenti um : & ꝗ
cum idolis fuerant fornicati ta
feriuntur sententia: ꝓpter quol
tradidit illos ds̃ indesideria cad
eorũ ininmunditiam : ut contun¬
lus afficiant corporasua in sene¬
ipsis qui cominutauerunt uertat
dĩ inmendacium: & coluerunt

Expanded text:
uxoribus sentiant, et ex proprio dolore uxoribus sentiant, et ex proprio dolore intelligant dolorem Dei, qui intantum iratus est, ut nequaquam percutiat delinquentes. Quod et Apostolus ad Romanos scribens, mystico sermone testatur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt, et mutaverunt gloriam incorrsimilitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentum . Et quia cum idolis fuerant fornicati, tali feriuntur sententia: Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis, qui commutaverunt veritatem Dei in mendacium, et coluer
Abbreviated transcription (Latin):
eius & confregit simulachrũ
dron. Ex celsa autẽ non abstulit :
Ueruntamen cor asa ꝑfectum
erat cumdõ cunctis diebus gieb
Sciendum autem: qđ inp̃senti
id est sacerdotes priapo mancipa¬
tas uocet : in alis autẽ locis iuras
exectos libidinem: cadesimi le¬
dommabuntur eorum: ꝓ quo
in ebraeo scriptum est : & cade¬
sim dominabuntur eorum:
Quod nos in effeminatos uer¬
timus: Aquila auteni ẽ naĩ¬
p̃tans id est mutatos. hoc osten¬
dere uoluit: quod suam natu¬
ram mutauerint: & de uiris
factae sint fenunae: symma¬
ratos: quisibi uidebantur auul¬
go aliquid plus habere : Deuer¬
bo breuiter disseruimus: nunc
ad sensum capitulire uertatur:
Grandis offensa est: postquam
peccaueris iram dñi non me¬
reri: fornicatus fuerat isrł a
abductus : Ideo fornicantur &¬
filiae eius& sponsae: & absꝗ ul¬
la uindicta : suo sceleri relinqunt᷑:¬
Vt quod filu a uxor iuiro parentiseg¬
rant & merito: hoc in liberis sis

Expanded text:
ejus, et confregit simulacrum ejus, et confregit simulacrum dron. Excelsa autem non abstulit: verumtamen cor Asa perfectum erat coram Deo cunctis diebus suis . Sciendum autem quod in praesenti id est, sacerdotes, Priapo mancipatas vocet. In aliis autem locis viros exsectos libidine, CADESIM   ledominabuntur eorum, pro quo in Hebraeo scriptum est: Et CADESIM dominabuntur eorum, quod nos in effeminatos vertimus. Aquila autem ἐνηpretans, id est, mutatos, 42 hoc ostendere voluit, quod suam naturam mutaverint, et de viris facti sint feminae. Symmaratos, qui sibi videbantur a vulgo aliquid plus habere. De verbo breviter disseruimus, nunc ad sensum capituli revertamur. Grandis offensa est postquam peccaveris, iram Domini non mereri. Fornicatuedens, ideo fornicabantur filiae ejus et sponsae absque ulla vindicta, suo sceleri relinquuntut quod filii et uxor vero parenti fecerant et marito, hoc in liberis suis et
Abbreviated transcription (Latin):
nos in effeminatos uertimus : ut sen¬
sum uerbi nrõrum auribus pande¬
remus: hisunt: quos hodie romȩ
matri non deorum. seddoe monum
eruientes gallos uocant : eo qđ de
hacgente romanitruncatos libidi¬
ne : in honorem martis quem eunu¬
chum dea mere crix fecerat : sacer¬
dotes illius manciparint : ꝓpterea
autem gallorum gentis homines
effeminantur : ut qui urbem
rognam caperant: hac feriant᷑
ignominia istius modi idolatria
erat inisrł: Colentib maxinie
feminis be el phegor obsceni
magnitudinem : quẽ nos priapum
posumus appellare : Vnde &
asa rex tulit excelso de populo.
& huiuscaemodi sacerdotes &
matrem de augusto de posuit
imperio: sicut scriptura testatur
dicens: Et fecit asa rectum ante
conspectum dni.: sicut dauid
pater eius: & abstulit effe¬
minatos de terra: purgauitq
om̃s sordes idolorum quae
fecerant patres eius: Insuper
& maacham matrem suani
amouit: ne essec in sacris pri¬
api. & in lo̾co eius quem conse¬
crauerat : subłertit ꝗ specum

Expanded text:
nos effeminatos vertimus, ut sensum verbi nostrorum auribus panderemus. Hi sunt quos hodie Romae, matri, non deorum, sed daemoniorum servientes, Gallos vocant, eo quod de hac gente Romani truncatos libidine, in honorem Atys quem eunuchum dea meretrix fecerat sacerdotes illius manciparint. Propterea autem Gallorum gentis homines effeminantur, ut qui urbem Romanam ceperant, hac feriantur ignominia. Istiusmodi idololatria erat in Israel, colentibus maxime feminis Beelphegor ob obscoeni magnitudinem, quem nos Priapum possumus appellare. Unde et Asa rex tulit excelsa de populo, et hujuscemodi sacerdotes, et matrem de augusto deposuit imperio, sicut Scriptura testatur, dicens: Et fecit Asa rectum ante conspectum Domini, sicut David pater ejus, et abstulit effeminatos de terra, purgavitque omnes sordes idolorum, quae fecerant patres ejus. Insuper et Maacham matrem suam amovit, ne esset princeps in sacris Priapi, et in luco ejus quem consecraverat: subvertitque specum
Abbreviated transcription (Latin):
tumul tũ uel conturbationem:
& stimulũ transtulerunt :
tandũ. qđ tinea referatira
Quomodo igitur tinea uestim
consumit & putredo uel cres
ligna qđ utrũq fit longo tẽpn¬

Expanded text:
tumultum, vel conturbationem, et stimulum transtulerunt. Et notandum quod tinea referatur ad Quomodo igitur tinea vestimenta consumit, et putredo vel caries ligna: quod utrumque longo
Abbreviated transcription (Latin):
ulagamus regumi & parali po¬
ne non libros & inueniemus sib
neno s ha cece qui regnaba ⁊ de¬
gñ tribubus: uenisse theglath¬
dalassar regem asẜriorũ &
nagnã partẽ ꝓopuli sa maria in
Ortios t ranstulisse: Quo tempo¬
t apud grȩcos secundus annus
prie olrmpiadis fuit : & apud
lainos: nec dũ roma condita: Al¬
be iucesimo anno amulius impe¬
rabat: quẽ postea romulus regno
repulit: haeretici suspicantur qđ
isacrificiorũ multitudine placent
in: et ecclesi astici: qđ faciendo
helemosinas redimant peccata:
In quibus ꝑmanent : cũ omine sacri¬
ficiũ praeterita scelera doleat non
p̃sentia : Ideo non inueniunt dnm:
quia aufert atalibus & ꝓculre¬
indnm: & alienos filios non xp̃osed
diabolo ꝓcrearunt: Ideo omnitem¬
pore maledicti sunt opera eorum:
& cuncta quae faciunt cruenti co¬
loris rubigo populatur: quia san¬
guini & inter fectioni ꝓxima sunt:
Nubigo autẽ ꝓpriae descendere
dicitur in nocturnorort ã
latantia in spicis frumenta

Expanded text:
Legamus Regum et Paralipomenon libros, et inveniemus sub rege Phasee, qui regnabat decem tribubus, venisse Teglathphalasar regem Assyriorum, et magnam partem populi Samariae in Assyrios transtulisse, quo tempore apud Graecos secundus annus primae Olympiadis fuit; et apud Latinos nec dum Roma condita Albae vicesimo anno Amulius imperabat, quem postea Romulus regno pepulit. Haeretici suspicantur quod in sacrificiorum 52 multitudine placent Deum; et ecclesiastici, quod faciendo eleemosynas, redimant peccata, in quibus permanent: cum omne sacrificium praeterita scelera deleat, non praesentia; ideo non inveniunt Dominum, qui aufertur a talibus, et procul rein Deum, et alienos filios non Christo, sed diabolo procrearunt: ideo omni tempore maledicta sunt opera eorum, et cuncta quae faciunt, cruenti coloris rubigo populatur, quia sanguini et interfectioni proxima sunt. Rubigo autem proprie descendere dicitur in rore nocturno, ac lactantia in spicis frumenta
Abbreviated transcription (Latin):
net ecclesi asticos uiros negꝰ¬
u rauoru sedpotius tinneant
ea isifi angantur. Et imalio
beo son uror: alioquin supta
espricipes qui maliorũ mise¬
is gboriantur & id circo se sta¬
⁊ pitant. si alu corruant: effun
tĩ mnnstulerunt : et putant
qudã ꝓbene dictione accipien¬
dũ iuxta illud qđ alibilegimus:
Fliminis impetus laetificat cuuita¬
tomdi: sed rettius ut om̃s p̃ter.¬

Expanded text:
cet ecclesiasticos viros, ne glum ramorum, sed potius timeant ne et ipsi frangantur . Et in alio ego non uror ? Alioquin super tales principes qui in aliorum miseriis gloriantur, et idcirco se stare putant, si alii corruant, effundtum transtulerunt; et putant quidam pro benedictione accipiendum, juxta illud quod alibi legimus: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Sed rectius ut omnes pr
Abbreviated transcription (Latin):
fornicantes cũ idolis: non dõ filias pa
hoc significari: qđ in e tra matapet
tempore dicitur: quando uxoresaie¬
genas assupserunt creantes exesi
beros & postea eas repudiare cop
sunt: Sed hic melius est alie nos fu
accipere : qui midolorum errarea
neratisunt: siue quos ducentes pgis
idolis consetrarunt : Quia igitir
non annorũ spatus infinitis. & uts¬
litus erã prius longe post futura ps
sessionib: quas indiuisione terral
mensuram funiculi susceperunt:

Expanded text:
fornicantes cum idolis, non Deo filios genhoc significari quod in Esdra multo post tempore dicitur, quando uxores alienigenas assumpserunt, creantes ex eis liberos, et postea repudiare compulsi sunt. Sed hic melius est alienos filios accipere, qui in idolorum errore generati sunt, sive quos ducentes per ignem, idolis consecrarunt. Quia igitur non annorum spatiis infinitis, et ut solitus eram prius, longe post futura prapossessionibus quas in divisione terrae ad mensuram funiculi susceperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
reptione di: qm̃ oninis eorum cul¬
tus fornicatio est: & turpes turpi¬
bus cominiscentur: & ꝓpter ea
uapulabunt: ut aliquando per pla¬
gas intelligant queni reliquert̃
dm̃: quando uideris peccatorem
diuitus affluere. lactare se po¬
tentia sanitate gaudere. delec¬
tare coniuge. corona circunida¬
rilberorum & impleri illud qđ
comminationem ꝓphȩcae esse
completam: Non insitabo suꝑ
filias ur̃as cum fuerint forni¬
catae. & suꝑsponsas ur̃as cum
Nadulterauerint: Siformcaris

Expanded text:
reptione Dei: quoniam omnis eorum culreptione Dei: quoniam omnis eorum cultus fornicatio est, et turpes turpibus commiscentur, et propterea vapulabunt, ut aliquando per plagas intelligant quem requirant Deum. Quando videris peccatorem divitiis affluere, jactare se potentia, sanitate gaudere, delectari conjuge, corona circumdari liberorum, et impleri illud  Acomminationem Prophetae esse completam: Non visitabo super filias vestras cum fuerint fornicatae, et super sponsas vestras cum adulteraverin
Abbreviated transcription (Latin):
quam creatori : qui est bene dictu
inscła amen Vt autẽ sciamus uis¬
tationẽ quasi uulneratorũ.. &lan¬
guentium ideo inferi adõ : ut uelo
cauterio & amarissimis potionbis
recipiant sanitatem & morliscas¬
ant: ꝑ ꝓphetam loquentem audand
dm̃: Visitabo inuirga iniquitates
eorum & inuerberibus peccatu
cnisȩ ricordiã autem meam non ds¬
cam abeo: Qui igitur amatur:
Sorripitur: qui neglegitur:
suis pectatis dinutitur: Tantusꝗ
fut rniumerus fornicantium in arł.
ut aesset ultio : de sperans emenda¬
tionem: Quid enim turpius quam
iuros meretricum cultui copula¬
re : & cũ effeminatis immolare
hostias libidinis suae : quod autem
bit meretrici: hoc significat quođ
uapuletur incaptiuitatem & di¬
uersis adficiantur plagis: ut ꝑdo
loreni retipiat disciplinã: Dehae¬
reticis facilis intelle gentia est.
qđ filiae corum fornicentur: & spon
sie animae quas in errore genue¬
runt : & suis dogmatibus de spon¬
sarunt: istius modi indignisunt cor¬

Expanded text:
creatori, qui est benedictus in saecula. Amen. Ut autem sciamus, visitationem quasi vulneratorum et languentium ideo inferri a Deo, ut veluti cauterio et amarissimis potionibus recipiant sanitatem, et morbis careant, per prophetam loquentem audiamus Dominum: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in verberibus peccata eorum: misericordiam autem meam non dispergam ab eo . Qui igitur amatur, corripitur: qui negligitur, suis peccatis dimittitur. Tantusque fuit numerus fornicatorum Israel, ut cesset ultio, desperans emendationem. 43 Quid enim turpius quam viros meretricum cultui copulari, et cum effeminatis immolare hostias libidinis suae? Quod autem gens adhaerebat meretrici, hoc significat quod vapulet in captivitate, et diversis afficiatur plagis, ut per dolorem recipiat disciplinam. De haereticis facilis intelligentia est, quod filii eorum fornicentur, et sponsae, id est, animae quas in errore genuerunt, et suis dogmatibus desponsarunt. Istiusmodi indigni sunt cor
Abbreviated transcription (Latin):
populus hac magistri pariter
corruent Iudas quoq qui uide¬
tur eẽ in domo dĩ & inecclaesia
non mente sed corpore cõmo¬
ratur : & eandem habet cũ
hera icis inertore sententiã
srustra nomen et de siasticiati
repmittit : quia & ipse cũ here¬
ticis puniendus ẽ: Manifesta trans¬
currimus : ut in obscurioribus lmo¬
remur: s Ingregibus sius & in ar¬
mentis suis uadent ad querendũ
dñm & non inuenient ablatus
quia filios alienos genuerunt :
Nunc de uorabit eos menfis cum
participibus sius : lxx: Cũ ouibus
& uitulis ibunt ut quae rant dnm̃ :
& non inuenient eum: dedina¬
uit ab illis: quia dnm reliquerunt:
quia filios alienos genuerunt
sibi : Nunc de uorabit eos rubigo:
a cleros eorum: Non solũ ist ł
&ephram ibunt cũ gregibus
& armentis ad dnmn requiren¬
dum. sedeciã iudas de quo supra
scriptũ est : Ru& etiã iudascũ
eis: Hoc habentes omne certa¬
men: ut quẽ p̃uaricationibus of¬
fenderant: hostiis placare nitan¬

Expanded text:
populus ac magistri pariter populus ac magistri pariter corruent: Judas quoque qui videtur esse in domo Dei, et in Ecclesia, non mente 50 sed corpore commoratur: et eamdem habet cum haereticis in errore sententiam; frustra nomen ecclesiasticum repromittit, quia et ipse cum haereticis puniendus est. Manifesta transcurrimus, ut in obscurioribus immoremur. In gregibus suis et in armentis suis vadent ad quaerendum Dominum, et non invenient: ablatus ia filios alienos genuerunt, nunc devorabit eos mensis cum partibus suis. LXX: Cum ovibus et vitulis ibunt et quaerent Dominum, et non invenient eum, declinavit ab illis, quia Dominum reliquerunt: quia filios alienos genuerunt sibi, nunc devorabit eos rubigo, et cleros eorum. Non solum Israel et Ephraim ibunt cum gregibus et armentis ad Dominum requirendum, sed etiam Judas, de quo supra scriptum est: Ruet etiam Judas cum eis, hoc habentes omnes certamen, ut quem praevaricationibus offenderant, hostiis placare nitan
Abbreviated transcription (Latin):
hraim ruent inmiquitate sua:
rue enĩ ludas cũ eis. lxx & humilia¬
bitur iniuria isrł infaciem eiꝰ ce
ssrł & ephraim infirmabuntur ini¬
nquitatibus suis: Infirmabitur uidas
aquila a theodotio suꝑbiã: Quic quid
igtur fecit isrł uel suꝑbae agens
contra dnĩ. uel miniuriam cre¬
atoris idola uenerans. responde¬
bit infaciem euis: ut non habea¬
tur inpunitus sed humilietur
eius amitumelia: & populus &
reges ininiquitate sua pariter
corruant siue infirmentur :
Vt qui fortes erant inscelere : in¬
firmi ad dnm redire cogantur :
Et hoc non solũ eueniec isrł &
ephramm idest decem tribubus
& regilnus earũ ut ducantur
incaptiuitatẽ: sed etiam iudas
idest duae tribus quae regnabant
in hierusalem: sequentur uesti¬
gia captiuorun: Vt quorum
imitantur scelera imitentur
& poenam: hata ic matre
habent iniquitatis suae suꝑbiã:
dũ semꝑ altiora scite se iactitant.
& inecclaesiae contumeliam
dibac chantur: sed infirma¬
bitur arrogantia eorum: &

Expanded text:
iquitate sua, ruet etiam Juda cum eis. LXX: Et humiliabitur injuria Israel in faciem ejus: et Israel et Ephraim infirmabuntur in iniquitatibus suis, infirmabitur etiam Aquila et Theodotion superbiam. Quidquid igitur fecit Israel, vel superbe agens contra Dominum, vel in injuriam Creatoris idola venerans, respondebit in facie ejus ut non abeat impunitus, sed humilietur ejus contumelia, et populus et reges in iniquitate sua pariter corruant, sive infirmentur, ut qui fortes erant in scelere, infirmi ad Dominum redire cogantur. Et hoc non solum eveniet Israeli et Ephraim, id est, decem tribubus et regibus earum, ut ducantur in captivitatem; sed etiam Judas, id est, duae tribus quae regnabant in Jerusalem, sequentur vestigia captivorum, ut quorum imitantur scelera, imitentur et poenam. Haeretici matrem habent iniquitatis suae superbiam, dum semper altiora scire se jactitant, et in Ecclesiae contumeliam debacchantur. Sed infirmabitur arrogantia eorum et
Abbreviated transcription (Latin):
esfeminatis sacrificabant: a po¬
plis non intellegens uapulabit lxx:
pter ea fornicabuntur filiae urãe ⁊
sponsie ur̃ae moe chabuntur & non
unstabo suꝑfilias ur̃as cum fuerint for¬
nicitae: & suꝑ sponsas uras cum adul¬
terauerint : quia & ipsi cũ meritri¬

Expanded text:
effeminatis sacrificabant, et populus non intelligens vapulabit. LXX: Propterea fornicabuntur filiae vestrae, et sponsae vestrae moechabuntur, et non visitabo 41 super filias vestras cum fuerint fornicatae, et super sponsas vestras cum adulteraverint
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ non dix̃ pereat: sed aĩetaaiã¬
Ncẽi: idẽ aget poenitentiam : suiq
cam poenitebit erroris : qđ dulcissi¬
nũ dm̃ inamaritudinẽ uerterit:
Ita: ut bellatores eius ingladio pe¬
reant: peruuli & lactantes elidant᷑
ad cerram: & foete eius atq pregnan¬
tes. disrunpantur inmortem: Quae

Expanded text:
autem non dixit pereat, sed μεταμελήσει id est, aget poenitentiam, suique eam poenitebit erroris, quod dulcissimum Deum in amaritudinem verterit, ita ut bellatores ejus in gladio pereant, parvuli et lactentes elidantur ad terram, et fetae ejus atque praegnantes disrumpantur in mortem. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
ebꝰ inqͥbꝰ factꝰ ẽ. mundꝰ tͣnscensis atq p̾teri¬
tis festinant ad septimũ diẽ id ad sabbatũ
in quo uera ẽ reqͥe ᷤᷤ De his solemnitatibꝰ
credenteᷤ paulꝰ apłs instruebat dicenꝰ. Um¬
brã enĩ habens lex futupors̃ bonorũ. Et
iterũ. Neqͥs gͦ uos iudicet in cibo aut ia¬
potu aut in parte diei festi. aut neome

Expanded text:
ebus in quibus factus est mundus, transcensis atque praeteriebus in quibus factus est mundus, transcensis atque praeteritis, festinant ad septimum diem, id est, sabbatum, in quo vera est requies. De his solemnitatibus credentes Paulus apostolus instruebat, dicens: Umbram enim habens lex futurorum bonorum . Et iterum: Ne quis ergo vos judicet in cibo, aut potu, aut in parte diei festi, aut ne
Abbreviated transcription (Latin):
ba⁊ elacta ut sol admirabiliͤ Auint
pbisici ⁊ quorũ cura ẽ. de celestibꝰ dispu¬
bra t̾re obscurat᷑. Qͦd ⁊ poeta uno u̾siclo
demonstrauit. Nec fñs radũs obnexia
sirgere luna. Si hoc uerũ est ⁊ no̾tro¬
polie logice possumꝰ dicere. ȩccł̃iam quȩ
per ⁊ psequutionisꝰ crescit atq decresit¬
⁊ oppressa temptetionũ tenebris rursum
p̾stinũ lum̃ assumit. habere splendorẽ a so¬
le uisticie ⁊ hoo eẽ qͦd dicit᷑ splendebit luna
qͣsi sol: habitatorẽ q eiꝰ iustoᷤ fulgere qͣsi sol
in regno patriꝰ sui. ⁊ ꝑ hoᷤ m̃ses sem̃ dñi qͥd
instauratũ ẽ. in ȩt̾nũ uenire ad solẽnitateᷤ
suas q̃s sõs mistico ore sonabat dicenꝰ. Annoᷤᷤ
et̾nos in m̃te habuui. ⁊ meditatꝰ sũ. De sab¬
bato aut̃ qͦd significat requiẽ pleno ser¬
mone tctauimꝰ in eunuchorũ atq adue
narũ ꝓpħia. Et nc̃ breuit̃ ẽ. dicendũ eos
uenire in neominũs ⁊ in sabbatis. qͥ sex di¬

Expanded text:
unt Physici, et quorum curae est de coelestibus dispubra terrae obscuratur: quod et poeta uno versiculo demonstravit : Nec fratris radiis obnoxia surgere luna. Si hoc verum est, et nos tropologice possumus dicere, Ecclesiam quae pace et persecutionibus crescit atque decrescit, et oppressa tentationum tenebris rursum pristinum lumen assumit, habere splendorem a sole justitiae, et hoc esse quod dicitur: Splendebit luna quasi sol ; habitatoresque ejus justos fulgere quasi solem in regno patris sui. Et per hos menses semen Domini, quod instauratum est in aeternum, venire ad solemnitates suas, quas sanctus mystico ore resonabat, dicens: Annos aeternos in mente habui, et meditatus sum . De sabbato autem, quod significat requiem, pleno sermone tractavimus , in eunuchorum advenarum prophetia. Et nunc breviter est dicendum, eos venire in neomeniis et in sabbatis, qui sex di
Abbreviated transcription (Latin):
et nouit qͣm. qͣmͦ. aut qͣm diu debeat iudi¬
care. Solitm q dicamꝰ. qł humane ꝯuenit
fragilitati. Dñe ne in furore tuo arguas
me neq in ua tua conipias me. Et sieut
Qraboli. ⁊ om̃iũ negatoꝵ Ateꝵ impioꝵ qut di¬
xeuiant in corde suo. nõ est deus crediũ
etua toriñta sic peccõ atq impioꝵ et tã
xp̃ianorum quorum oꝑa igne ꝓbanda
sunt atq purganda: moderatam arbi¬
tramur ⁊ mirtam clementiȩ sententi

Expanded text:
et novit quem, quomodo, aut quamdiu debeat judicare. Solumque dicamus, quod humanae convenit fragilitati: Domine, ne in furore tuo arguas me: neque in ira tua corripias me . Et sicut diaboli et omnium negatorum atque impiorum, qui dixerunt in corde suo: Non est Deus , credimus aeterna tormenta: sic peccatorum atque impiorum et tamen Christianorum, quorum opera in igne probanda sunt atque purganda, moderatam arbitramur et mixtam clementiae sententi
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnstulert̃. Et ubi posuerunt. lxxͨ. cũ ũbracliᷤᷤ
quȩ noᷤᷤ dormitoria int̾p̃tari possumꝰ uł baᷤᷤ¬
ternas: alũ uoce consona tͣnstulerunt fo¬
rios. quȩ nos uarũ generis int̾p̃tam᷑ uehi¬
crenasta posuit qͦd ⁊ ipsũ lecticas oꝑtaᷤ pel¬
libꝰ significat. Hoc de uarietace tͣnslationẽi
de quibꝰ alibi ad dm̃ dicit᷑ Ascende suꝑ equoꝰ
tuoᷤᷤ ⁊ eqͥtatio tua salꝰ Iis equis. curribꝰ qͣdri¬
gis helias raptꝰ ad cȩlũ est. ⁊ beliseus circũ¬
dari se acq seruari nescienti puero demoꝰ¬
trauit. Et ⁊achariaᷤ uidit in nocte ⁊ ecce
uir ascendenꝰ suꝑ equũ rufũ ⁊ stabat iN

Expanded text:
transtulerunt. Et ubi posuere Septuaginta, cum umbraculis, quae nos dormitoria interpretari possumus, vel basternas, alii voce consona transtulerunt φορεῖα quae nos varii generis interpretamur vehiσκεπαστὰ posuit, quod et ipsum lecticas opertas pellibus significat. Hoc de varietate translationum de quibus alibi ad Deum dicitur: Ascende super equos tuos, et equitatio tua salus . His equis, curribus et quadrigis Elias raptus ad coelum est, et Eliseus circumdari se atque servari, nescienti puero demonstravit . Et Zacharias vidit in nocte: Ecce vir ascendens super equum rufum: et iste stabat in
Abbreviated transcription (Latin):
mlsis gstibꝰ unã part in se crẽntitt
eccłiam facere Deniq in uicesimo o ccauo
psalmo ubi noꝰ legimꝰ. uox dñi concutien¬
tis desertũ: in hebreo scriptũ. ẽ. uox dñi
parere faciat desertũ. ut deserta pͥꝰ ȩccł̃ia
generet ⁊ ꝑficiant᷑ cerui aꝑtiᷤᷤsaltibꝰ acꝙ
contricis. Porro iuxta lx xͣ. hic sensꝰ ẽ. qͦdu
no tẽpore ad p̃dicationẽ eu᷑ngłiorũ una
gñs totiꝰ orbis oriat᷑ Per multoᷤ ꝓpħa sepe¬

Expanded text:
sis gentibus unam partem in se credentium Ecclesiam facere. Denique in vicesimo octavo psalmo, ubi nos legimus: Vox Domini concutientis desertum , in Hebraeo scriptum est: Vox Domini parere faciens desertum , ut deserta prius Ecclesia generet, et perficiantur cervi apertis saltibus atque contritis. Porro juxta LXX hic sensus est, quod uno tempore ad praedicationem Evangeliorum, una gens totius orbis oriatur. Per multos p
Abbreviated transcription (Latin):
exeludenteᷤᷤ blasphemiam. ea lo qͣm᷑ quȩ bora
sunt acq dicamꝰ. Os meũ annunciabit laudẽ¬
iuisticiã cuã dñe totadie salutare tuũ. Et rur¬
sũ. Non abscondi in aorde meo ueritatẽ tuam.
⁊ salutare tuti diri. Lutha in lingua nr̃au¬

Expanded text:
excludentes blasphemiam, ea loquamur quae bona sunt, atque dicamus: Os meum annuntiabit justitiam tuam, Domine: tota die salutare tuum . Et rursum: Non abscondi in corde meo veritatem tuam, et salutare tuum dixi . Lud
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dic̃ de apłis ⁊ apłicis uiris qͥ pͥncipeͤ
fuerunt ȩccłiȩ ex popło uideorũ:
s de numeratis gnͣtibꝰ supͣ. de mari.
de affrica. delibia. de capadotia de ita¬
lia. de grecia. de cunctis insulis qͣrsĩ
habitatoreᷤᷤ pͥmũ ñ audierant ilum̃
nec uiderant głiam eiꝰ ⁊ pꝰ ea u̾tent᷑¬
in sacer dote ᷑ ut q̃ fuerant caibas

Expanded text:
apostolicis viris, qui principes fuerunt Ecclesiae ex populo Judaeorum, sed de enumeratis supra gentibus, de mari, de Africa, de Libya, de Cappadocia, de Italia, de Graecia, de cunctis insulis, quarum habitatores primum non audierant Dominum, nec viderant gloriam ejus, et postea vertentuin sacerdote
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ u̾bis. Om̃s gente ᷤ quas fecisti uenient
⁊ adorabunt in c̃speccu tuo. ⁊ głificabunt
nom̃ tuũ dñe. Mensis ex m̃se ⁊ sabbatũ ex
sabbato. in quibꝰ ueniet omĩs caro ut ado¬
nos dicere possumꝰ miliarios. ut q̃ in ui¬
cino sunt omni sabbato ueniant ierłm.¬

Expanded text:
cisti, venient et adorabunt in conspectu tuo, et glorificabunt nomen tuum, Domine . Mensem ex mense, et sabbatum ex sabbato, in quibus veniet omnis caro, ut adonos dicere possumus Milliarios: ut qui in vicino sunt, omni sabbato veniant i
Abbreviated transcription (Latin):
cruccor tẽpli. in oracione sua ad dnin ꝓli¬
xiꝰ confitet᷑ Ac ne arbierem᷑ celo q. ⁊ t̾ra
dĩ magnitudinẽ metiendã: in alio loco
de eo legimꝰ. Q tenet eetũ palmo. n t̾ram
claudit ac palmo. qͥ ñ solũ ꝯeli ⁊ t̾rȩ s
in isibiliũ creator. ẽ angłorũ ⁊ archã¬
głorũ. dn̾acionũ potestatũ. cunccorũ

Expanded text:
ione sua ad Dominum prolixius confitetur . Ac ne arbitremur coelo quoque et terra Dei magnitudinem metiendam, in alio loco de eo legimus: Qui tenet coelum palmo, et terram cludit ac palmo. Qui non solum coeli et terrae, sed et invisibilium creator est Angelorum, et Archangelorum, Dominationum, Potesta
Abbreviated transcription (Latin):
inte resurrettionẽ pendulo suꝑ ma¬
reamibilauit incessu. ⁊ hoc ipsũ Apło
pͥbuit patro. ut qͥ fide ambulabat inłi¬
dnlitate pꝰ eamergeret᷑ cui diccũ ẽ Qre
dibitasti modice fidei: Ignis ꝙͦ uixta
d̾ Actipiendꝰ ẽ. qd̵̃ ⁊ u̾mis qͥtã diũ succen¬
dit qͣmdui habeat materiam qua uorax
sina pascat᷑. Si qͥs gͥ habet in conscien¬
ta sua zizania que inimicꝰ hõ dormi¬
ente patrefamiliaᷤᷤ suꝑseminauit: hec
gniscruret hec uorabit incendiũ. et
habunt᷑ qͥ ꝓ auro ⁊ argñto ⁊ lapide p̃¬

Expanded text:
o super mare ambulavit incessu, et hoc ipsun apostolo praebuit Petro, ut qui fide ambulabat, infidelitate postea mergeretur ; cui dictum est: Quare dubitasti, modicae fidei? Ignis quoque juxta id accipiendus, quod et vermis, qui tandiu succenditur quandiu habeat materiam qua vorax flamma pascatur. Si quis igitur habet in conscientia sua zizania, quae inimicus homo, dormiente patrefamilias, superseminavit, haec ignis exuret, haec vorabit incendium. Et rabuntur, qui pro auro, et argento, et lapide pr
Abbreviated transcription (Latin):
iitĩ cis antiqua feritate deposta
de qͥnceps erri. ⁊ qͥ ercisꝰ de monte sine
anpꝰ ereuit in montẽ magnũ. ⁊ ĩple¬
inũ qͥ sib noi ẽ xp̃iano adhuc paleaᷤᷤ
onenit scͥpturarũ. quȩ uentilabro dm̃
batitudo sit estimanda. ut in mille an
pagni leoneᷤ ⁊ boueᷤᷤ serpenteᷤ⁊ homineᷤᷤ
montẽ fuerint occidendo ᷤᷤ. Qudabit᷑ gͦ lu¬
pis leonibꝰ. ursis. pardis atq secpentibꝰ. ⁊
egiptie uastitaᷤᷤ solitudinis que uenena

Expanded text:
ii erunt, antiqua feritate depositaest princeps Tyri, et qui excisus de monte sine manibus, crevit in montem magnum, et implenes qui sub nomine Christiano adhuc paleas comedunt Scripturarum, quae ventilabro Domini beatitudo sit aestimanda, ut in mille annet agni, leones et boves, serpentes et homines montem fuerint, occidendos. Nudabitur ergo lupis, leonibus, ursis, pardis atque serpentibus, et Aegyptiae vastitas solitudinis, quae ve
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ murẽ. qͥ scificant᷑ in ortiᷤᷤ alt̃ pꝰ alcerũ:
s eos qͥlustrant᷑ u̾sari cũ eis qͥ comedunt
quȩ ꝓhibita st̃. Arguit aut̃ sermo diui¬
nꝰ popłos indeorũ ĩmo scribas ⁊ phariseo.
quos ⁊ dñs arguebat dicens. Uos estis qͥ
iusticatis uosmetipsoᷤ corã hominibꝰ. dñs

Expanded text:
ificantur in hortis alter post alterum; sed eos qui lustrantur versari cum eis, qui comedunt quae prohibita sunt. Arguit autem sermo divinus populos Judaeorum, immo Scribas et Pharisaeos, quos et Dominus arguebat, dicens: Vos estis qui justificatis vosmetipsos coram hominibus: Deus
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ptanteᷤ Qd si accipiat᷑: capadocas sig-¬
nificat quor ũ metropoliꝰ maraca que pꝰea
a cesare angusto cesarea nom̃ accepit
Qui nescio qͥd uolente ᷤ etiã in genesi filiũ
ultimũ arã id est sirorũ da masci qͥ appel¬
lat᷑ mes int̾ptatist̾ mosoeh ꝓ quo no̾ rec¬
e menas tnsferimꝰ. Tubal au̾t siuetho¬
bel aut italia nntp̃tat᷑ aut hiberia ho c
rhispania ab hibero flumine. Unde
hodiein paniarĩ regio appellatꝰ etibe¬
rea Se qnibꝰ p ulchre sucanꝰ. Galloru cel¬
cha misannte nom̃ hyberis. quõ nõ pos¬
sumꝰ galioꝰ hyspanoᷤ dicere. Greci aut̃

Expanded text:
interpretantes. Quod si accipiatur, Cappadocas significat: quorum metropolis Mazaca, quae postea a Caesare Augusto, Caesarea nomen accepit. Qui nescio quid volentes, etiam in Genesi ultimum filium Aram, id est, Syrorum Damasci, qui appellatur Mes, inttius Moeonas transferimus. Thubal autem sive Thobel, aut Italia interpretatur, aut Iberia, hoc est, Hispania, ab Ibero flumine, unde et hodie Hispaniarum regio appellatur Celtiberia. De quibus pulchre Lucanus : Gallorum Celtae miscentes nomen Iberis: quos nos possumus Ga
Abbreviated transcription (Latin):
quo omĩa uenena suꝑent᷑. Si hoc uerũ
ẽ. rectꝰ affectꝰ dĩ in suas creaturas aqͥlis
cõꝑatꝰ sit. qͥ omĩ cꝰtodia ꝓtegit liberoᷤ suoᷤᷤ.
ne dracho ⁊ coluber antiquus diabolus
⁊ sathanas obrepat in nouelliᷤᷤ fecibꝰ. ut
ad nom̃ lapidis qͥ ponit᷑ in fundam̃tiꝰ sy¬
on om̃s adu̾sariorũ frangant᷑ insidiȩ.
Hec aut̃ ierłm in qua consolabunt᷑ a
matre filũ. ⁊ in genibꝰ palpabunt᷑: ula
ẽ. dequa scͥbit apłs. Quȩ aut̃ sursũ est
Cuiꝰ consolacionis lacte saturatꝰ consola¬
bat᷑ ceteroᷤᷤ qͥ eiꝰ sermonibꝰ indigebant.
consolationis. qͥ consolat᷑ noꝰ in omni tri¬
bulatione. ut ⁊ noᷤᷤ possimꝰ consolari eos
qͥ in omni cribulatione st̾: ꝑ consolatio¬
nẽ qͦ ipsi consolam᷑ a dño Qui pꝰqͣm fu¬
eruit consolati: dicet᷑ ad eo. Et uidebitiᷤ
⁊ gaudebit cor tir̃m. ⁊ ossa ur̃a qͣsi h ba
germinabunt siue orient᷑: aut uxta
sy machĩ fior ebunt Uidebunt aĩt haud

Expanded text:
quo omnia venena superentur. Si hoc verum est, recte affectus Dei in suas creaturas aquilis comparatus est, qui omni custodia protegit liberos suos, ne draco et coluber antiquus, diabolus et Satanas obrepat novellis fetibus, ut ad nomen lapidis, qui ponitur in fundamentis Sion, omnes adversariorum frangantur insidiae. Haec autem Jerusalem, in qua consolabuntur a matre filii, et in genibus palpabuntur, illa est, de qua scribit Apostolus: Quae autem sursum est Cujus consolationis lacte saturatus, consolabatur caeteros, qui ejus sermonibus indigebant, consolationis, qui consolatur nos in omni tribulatiqui in omni sunt tribulatione, per consolationem, qua ipsi consolamur a Deo . Qui postquam fuerint consolati, dicetur ad eos: Et videbitis, et gaudebit cor vestrum, et ossa vestra quasi herba germinabunt, sive orientur, aut juxta Symmachum, florebunt . Videbunt autem, haud
Abbreviated transcription (Latin):
nũ Pnilgm̃ er ponã qd si gnificet enume¬
ntogñtiũ plurimarũ: breuit̃ de int̾p̾ta¬
tonis uarietate dicendĩ ẽ. Tharsis lingna
i licec iosep hus sitcera cõmutata tharsũ
putiet nũcupari. ꝓ tharsis urbe cyliciȩ. ad
qid̃ ionas de io ppe fugienꝰ ire cupiebat fũch
aĩt sine ful. libieᷤ om̃isq ałfrica. usq ad ma¬
dit᷑ ⁊ cuncta circa eũ rogio fitensis appel¬
lat Luch aut̃ lidoᷤ uocant. quorũ colom
etrusci qͥ nc̃ thusci appellant᷑. quondã
mutendarũ sagittarũ ꝑitissimi. ⁊ nc̃ di¬
cuntꝰ cendenteᷤ sagittã. ꝓ quo in heb̾ico

Expanded text:
uam exponam quid significet enumeratio gentium plurimarum, breviter de interpretationis varietate dicendum est. Tharsis lingua : licet Josephus, littera commutata, Tarsum putet nuncupari pro Tharsis, urbem Ciliciae, ad quam Jonas de Joppe fugiens, ire cupiebat . Phud autem, sive Phul, Libyes, omnisque Africa usque ad mahud dicitur, et cuncta circa eum regio Phutensis appellatur. Lud autem Lydos vocant, quorum coloni Hetrusci, qui nunc Thusci appellantur, quondam mittendarum sagittarum peritissimi, et nunc dicuntur tendentes sagittam. Pro quo in Hebraico
Abbreviated transcription (Latin):
aturis suis ut ñ potentia s iudicũ ueri¬
tate. uideat᷑ ferre sententiam. iuxta ilid̾
qͦd ⁊ in michea ꝓlixiꝰ ⁊ in qͥnqͣgesimo psal
quo omnis caro ẽ uidicanda. ille accipi
te. Nisi conu̾si fueritiᷤᷤ gladiũ suũ tubra¬
bit. Hunc gladiũ punitorem carniꝰ pec¬
catricis omniũq uiciorũ. in manupha
raonis isrłitȩ datũ querunt᷑ dicuntq
moysi ⁊ aaron. Uideat uoꝰ dñs ⁊ uidicet.
q ab homiliabilem fecistis odorem nrm̃
corã pharaone ut daret᷑ gladiꝰ inmanꝰ eiꝰ
⁊ intficeret noᷤ. Et deho dadio in amos
scripdũ ẽ. Gladio interibunt om̃s pecca¬
cores popłi. eũ utiq ⁊ alia sint genera
lat᷑ Quo gladio uulneraburt᷑ siue intfi¬
cient᷑ qͥ di uñ fecerint uoluntatẽ ⁊ omis

Expanded text:
tia, sed judicii veritate videatur ferre sententiam juxta illud quod in Michaea prolixius, et in quinquagesimo psalm Gladius autem quo omnis caro est judicanda, ille accipiete: Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit . Hunc gladium punitorem carnis peccatricis omniumque vitiorum, Israelita dicuntque Moysi et Aaron: Videat Deus vos et judicet: quia abominabilem fecistis odorem nostrum coram Pharaone: ut daretur gladius in manu ejus, et interficeret nos . De hoc gladio et in Amos scriptum est: Gladio interibunt omnes peccatores populi : cum utique et alia sint genera latur, quo gladio vulnerabuntur sive interficientur, qui Dei non fecerint volun
Abbreviated transcription (Latin):
loquebat᷑ Beati mundo corde qm̃ ipsi dm̃
uidebunt. Cuiꝰ uisio ꝑfectũ ẽ gaudiũ. qͦd in
plene fidei corde u̾sat᷑. Et ofsuũ germina
Meliꝰ ẽ. enĩ illũ scͥpta relegere qͣm noᷤ dic¬
ta replicare. Et nota inqͥt erit manꝰ dnĩ ser¬
uis eiꝰ uł tim̃tibꝰ eũ. ⁊ cõminabit᷑ immicis
siue incredulis suis. Manꝰ aut̃ uł ꝓpoten¬
tia accipit᷑ qd̵ possit ds̃ omĩa facere q̃ ꝓmit¬
tit iuxta ilid̾ qd̾ ex ꝑsona dñi moyses loqͥt᷑

Expanded text:
loquebatur: Beati mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt . Cujus visio perfectum est gaudium, quod in plenae fidei corde versatur: et ossium germinatMelius est enim illum scripta relegere, quam nos dicta replicare. Et nota, inquit, erit manus Domini servis ejus, vel timentibus eum, et comminabitur inimicis, sive incredulis suis. Manus autem vel pro potentia accipitur, quod possit Deus omnia facere, quae promittit, juxta illud quod ex persona
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ ut cõminatione det̾titi. ⁊ ipsi ad dñi
tͣnseant seruitute. Eia eccȩ dñs in
igne ueniet. ⁊ qͣsi turbo quadragȩ eiꝰ re¬
ddere in indignationẽ furorẽ suũ ⁊ incre¬
pationẽ suam in flamma ignis. E in ig

Expanded text:
iti, et ipsi ad Domini transeant servitutem. Quia ecce Dominus in igne veniet: et quasi turbo quadrigae ejus, reddere in indignatione furorem suum, et increpationem suam in flamma ignis. Quia in
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudete gaudio om̃s qͥlugetiꝰ suꝑ eã.
ut sugatis ⁊ impleamini de ubere con¬
solationis eiꝰ. ut pꝰqͣm suxeritiᷤᷤ. delecte
⁊ eã que corruit plangñtibꝰ atꝙ lugũtibꝰ
⁊ mã que resurrectura est om̃ĩ desidio p̃stolã¬
tibꝰ. ut gaudeant cũ ea ⁊ in ea quȩ edificata
sit uiuuis lapidibꝰ qͥ uoluunt᷑ suꝑ t̾rã. ⁊ in
rotarũ cherubin similitudine sequunt᷑
spm̃ p̃oedentẽ ñ us qͥ in et̾noᷤ cinereᷤᷤ disso¬
luti sc̾ de qͥbꝰ dñs loquebat᷑ am̃ am̃ dico uo¬
bis ñ ꝑmanebit lapis suꝑ lapidẽ. donec cõ¬
ribꝰ consolationis eiꝰ. Qeq enĩ poterat fieri.
ut que genuit mascłm ⁊ erat puerꝑa
careret lactis abundantia. in educatio¬
dnẽ eiꝰ gñtis ⁊ paruulorũ qͥ simulnatifu¬
erant. ut p̾beret eisduo ubera neqͣqͣm
ut pͥꝰ in egipto fracta ⁊ iacentia. s in te¬
gra ⁊ uirginali decore stantia ueteriꝰ
ac noui instrum̃ti ad pbendũ rationa¬

Expanded text:
omnes qui lugetis super eam, ut sugatis et impleamini ab ubere consolationis ejus, ut postquam suxeritis, delectemet eam quae corruit plangentibus atque lugentibus, et illam quae surrectura est omni desiderio praestolantibus, ut gaudeant cum ea et in ea, quae aedificata sit vivis lapidibus, qui volvuntur super terram, et in rotarum Cherubim similion in his qui in aeternos cineres dissoluti sunt. De quibus Dominus loquebatur: Amen, amen dico vobis, non permanebit lapis super lapidem, donec comribus consolationis ejus. Neque enim poterat fieri, ut quae genuit masculum, et erat puerpera, careret lactis abundantia in educationem ejus gentis et parvulorum, qui simul nati fuerant, ut praeberet eis duo ubera, nequaquam ut prius in Aegypto, fracta et jacentia, sed integra et virginali decore stantia, veteris ac novi Instrumenti, ad praebendum rationa
Abbreviated transcription (Latin):
suotale qͥd resonat. Sic̃ aqͥla ꝓtegio ni¬
dũ suũ ⁊pulloᷤ suoᷤ desidauit expandenᷤ
alas suas. suscepit eos: ⁊ portauit in hu¬
meris suis. Aiunt qͥ de animantiũ scͥp¬
sere naturis. omniũ quidẽ bestiarũ ec
pulloq suoᷤ affectũ s maximũ eẽ amorẽ

Expanded text:
la protegit nidum suum, et pullos suos desideravit: expandens alas, suscepit eos, et portavit in humeris suis . Aiunt qui de animantium scripsere naturis, omnium quidem bestiarum, et pullosque suos affectum, sed m
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ regẽ dm̃ susciꝑe noluert̃ recipientibꝰ
ꝓ ĩpiecate sua atq blasphemũs ȩt̾na sup¬
plicia: eccłia in noĩe dñi congregata de
qua in psalmo dicit᷑. homo natꝰ ẽ in ea.
⁊ ipse fundauto eã altissimꝰ anteqͣm par¬
turiret peperit. anteqͣm ueniret partꝰ

Expanded text:
 regem suscipere noluerunt, recipientibus pro impietate sua atque blasphemiis aeterna supplicia, Ecclesia in nomine Domini congregata, de qua in psalmo dicitur: Homo natus in ea: et ipse fundavit eam altissimus , antequam parturiret, peperit, ant
Abbreviated transcription (Latin):
dit cur t̾diti sint phariseiᷤ ⁊ scribiᷤ illuso¬
ribꝰ suis de qͥbꝰ pͥmꝰ psalmꝰ iuita hebreoᷤᷤ
canit ⁊ in cathedra illusorũ ñ sedit. qͦs
appollant . lxxͣ. pestilenteᷤqͣleᷤ fuerunt
inqͥt uocaui ⁊ ñ erat qͥ responderet
in ocłis meis. ⁊ quȩ nolui elegert̃. Quoᷤ
dicit᷑. Qumerabo uoᷤ in gladio. ⁊ om̃s in
cede corruetis. q uocaui ⁊ñ respondistiᷤᷤ.
⁊ cetã similit̃. Qͦs testimoniũ qͦ sensuac¬
cipi debeat ibi diccũ ẽ.udite u̾bũ

Expanded text:
cur traditi sint Scribis et Pharisaeis illusoribus suis, de quibus primus psalmus, juxta Hebraeos canit: Et in cathedra illusorum non sedit, quos appellant LXX pestilentes, quales fuerunt nderet: in oculis meis: et quae nolui, elegerunt. Quos dicitur: Numerabo vos in gladio, et omnes in caede corruetis: quia vocavi, et non respondistis , et caetera similiter. Quod testimonium, quo sensu accipi debeat, ibi dictum est. Audite verbum
Abbreviated transcription (Latin):
in hoĩe nͥ spc̃ hominis qͥ ẽ in eo. Unde ⁊
ꝑ ieremiã loqͥt᷑ ds̃. Ego ds̃ apppinquanᷤ
⁊ ñ delonge dic̃ dñs. Nũqͥd abscondet se
in abscondito hõ. ⁊ ego ignorabo: Deniq
dicit᷑ ad scribaᷤᷤ ⁊ phariseoᷤ. Uos estiꝰ qͥ iusti¬
ficati uosinec ipsoᷤ ceram hominibꝰ. ds aut̃
cognoscit corda ur̃a. In quo consid̾andũ
qͦd ñ direrit pat̃ uxta hereticorũ blas¬
phemias ne filiũ uid̾et᷑ excludere s ds̃
qͦd patri filioͭ cõmune ẽ. In pͥncipio enĩ
erat u̾bũ. ⁊ u̾bũ erat ap̃ dm̃. ⁊ds erat
u̾bũ. Hoc erat in pͥncipio ap̃ dm̃. De quo
idẽ ioħes scbit. Ipse aut̃ iħc ñ credebat se
eis. Sciebat enĩ omt̾s. ⁊ ñ habebat necesse.
ut aliqͥs testimoniũ daret ei de homine.

Expanded text:
i spiritus hominis qui est in eo . Unde et per Jeremiam loquitur Deus: Ego Deus appropinquans, et non de longe, dicit Dominus: nunquid abscondit se in absconditis homo, et ego ignorabo? . Denique dicitur et ad Pharisaeos: Vos estis qui justificatis vosmetipsos coram hominibus: Deus autem cognoscit corda vestra . In quo considerandum, quod non dixerit, Pater, juxta haereticorum blasphemias, ne Filium videretur excludere, sed Deus: quod Patri Filioque commune est. In principio enim erat Verbum, et Verbum erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum . De quo idem Joannes scribit: Ipse autem Jesus non credebat se eis, quia sciebat omnes, et non habebat necesse ut aliquis testimonium daret ei de homine;
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sis gñcibꝰ. uł ipsoᷤᷤ qͥ idolatrie errore contẽ¬
co. ueri dĩ noticiã st̾ sequuti. uł qͥ de coto
orbe ex isrł popło credidunt. ad quoᷤ scͥbit
n apłs petrꝰ. Adducent aut̃ eos in equis ⁊m
qͣdrigis. ⁊ in lecticis ⁊ in carrucis. Pro carrucis

Expanded text:
ersis gentibus: vel ipsos qui idololatriae errore contempto, veri Dei notitiam sunt secuti, vel qui de toto orbe ex Israel populo crediderunt. Ad quos scribit et apostolus Petrus . Adducent autem in equis, et in quadrigis, et in lecticis, et in mulis, et in carrucis
Abbreviated transcription (Latin):
uimei inhabitabunt ibi. Eo crunt cã¬
pestria in caulaᷤ gregũ ⁊ uallis achor
in cubile ariũtorũ popło meo qͥ reqͥsie
habitabunt ibi. ⁊ ert̃ in saltu ouilia
eorũ ⁊ uallis achor in reqͥe arm̃torũ.
popło meo qͥreqsiert me. Quẽ sup uoca¬
ut granũ botri sine acinũ. uł ut¬
lat scm̃ iacob ⁊ uuid̾a. qͥ possideat monte
siue montẽ eiꝰ Serã iacob ⁊ uda pleriq rp̃m
intelligunt de quo in genesi dicit᷑. Iuda ce
laudabunt fr̃s tui. ⁊ cecera. Nulli en ĩdubi¬
ũ qͥn saluator de ide stirpe generatꝰ sit A

Expanded text:
unt ibi, et erunt campestria in caulas gregum, et vallis Achor in cubile armentorum populo meo qui quaesierhabitabunt ibi, et erunt in saltu ovilia gregum, et vallis Achor in requie armentorum populo meo qui requiesierunt me. Quem supra vocavit granum botri, sive acinulat semen Jacob et Juda, qui possideat montes, sive montem ejus. Semen Jacob et Juda plerique Christum intelligunt, de quo in Genesi dicitur: Juda, te laudabunt fratres tui , et caetera. Nulli enim dubium quin Salvator de Judae stirpe genera
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista testat᷑ dicens. Uidi inqͥtatẽ
⁊ contditionẽ in ciuitate q̃ circũdedit
in encumerario relinquetu&
¶naq̃m parturitet peperto anccq̃m¬
S uen iret partꝰ eiꝰ peꝑit mascłm. Quis audi¬

Expanded text:
mista testatur, dicens: Vidi iniquitatem et contradictionem in civitate , quae circumdedit in cucumerario relinquetur . Antequam parturiret, peperit: antequam veniret partus ejus, peperit masculum. Quis audi
Abbreviated transcription (Latin):
cadenꝰ pͥmũ habet ub̾rimȩ frugis nuia¬
rũ centenariũ. Deniq ⁊ isaac unasaũta
iaciens fidei. hoc numero laboris siuꝙꝑl
multiplicata suscepit. In illo gͥ cẽpu.e¬
similit̃ resurrectione ꝑfecti: nec ul
erit. qͦd in corrupto corpore penas pla

Expanded text:
cadens, primum habet uberrimae frugis numerum centenarium. Denique et Isaac unam sementem jaciens fidei, hoc numero laboris sui opera multiplicata suscepit. In illo igitusimili resurrectione perfecti, nec inter erit, quod incorrupto corpore poenas pa
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗͥt in corde cuo longe ẽ: ds̃ enĩ in celosur¬
Et psalmista. Quo ibo a spu tuo ⁊ qͥ ñ facie
tua fugiam: Si ascendero incelũ cu illic
es. si ad infernũ descendero: ades. Cui et
ieremiaᷤ ex psona congruit dicens. Ds̃
apppinquanꝰ ego. ⁊ ñ ds̃ delonge. Qũqͥd
iatero qͥs poterit in absconditis. ⁊ ego t̃ ui¬
debo eit ᷑ Nonne cȩlũ ⁊ t̾rã ego impleo:
In ipso enĩ om̃s sumꝰ ⁊ mouem᷑. Hoc aũt dic᷑
ut uidaicũ conuicat errorẽ qͥ putãt
inuisibilẽ ⁊ incorporalẽ ⁊ incõphensibilẽ

Expanded text:
orde tuo, Longe est: Deus enim in coelo surEt Psalmista: Quo ibo a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, illic es: si ad inferna descendero, ades . Cui et Jeremias ex persona Dei congruit, dicens: Deus appropinquans ego: et non de longe Deus. Numquid latere quis poterit in absconditis, et ego non videbo eum? Nonne coelum et terram ego impleo ? In ipso enim omnes sumus et movemur . Hoc autem dicit, ut Judaicum convincat errorem, qui putant invisibilem, et incorpo
Abbreviated transcription (Latin):
ces intrinsecꝰ cont᷑ cuiẽ dimicanꝰ. Co cẽ¬
pore ⁊ in urbe ⁊i tẽplo tã sacdotũ qͣm
lenitarũ ⁊ uulgiignobilis. mulierũꝙ
ac puerorũ ulailatꝰ anditꝰ ẽ: qͣndo red¬
didit dñs recributionẽ mimicis suiꝰᷤ
implens cõminationẽ qua di xerat re¬

Expanded text:
intrinsecus contra cives dimicans. Eo tempore et in urbe, et in Templo, tam sacerdotum et Levitarum, quam vulgi ignobilis, mulierumque ac puerorum ululatus auditus est, quando reddidit Dominus retributionem inimicis suis, implens comminationem qua dixerat: Re
Abbreviated transcription (Latin):
uetꝰ religio cesset in nouo. qͥd respondebũt
qͥ credenteᷤ ex uideiꝰ arbitrant᷑ absꝙ nera
sui posse carnalit̃ offerre sacficiũ.¶ Hȩc
Somĩa elegert̃ in uiis suis ⁊ in abhomiua¬
cionibꝰ aĩa eorũ delectata e. Unde ⁊ ego

Expanded text:
 religio cesset in nube: quid respondebunt, qui credentes ex Judaeis arbitrantur absque noxa sui posse carnaliter offerre sacrificia? Haec omnia elegerunt in viis suis, et in abominationibus suis anima eorum delectat
Abbreviated transcription (Latin):
simi ⁊ quondã ad scł̃m potenteᷤ qͥti¬
de labiis meretricis: s uilitatẽ paes
seqͣnt᷑ historis. donec multo labareasi
dustria mereant᷑ ad frum̃tũ sensiñ
nire. Do qͥb̾ paleiꝰ ⁊ frum̃to ierem ual ᷤ¬

Expanded text:
simi, et quondam apud saeculum potentes, Scride labiis meretricis, sed vilitatem et paleas sequantur historiae, donec multo labore atque industria mereantur ad frumentum sensuum pervenire. De quibus paleis et frumento Jeremias
Abbreviated transcription (Latin):
rant᷑ filũ eiꝰ ⁊ m̃dicent. eiciant᷑ de domibꝰ
sus. Genationis enꝰĩ malȩ finis ẽ. pessimꝰ.
Qͥ concipiunt dolorẽ. ⁊ pariunt iniqͥtatẽ.
iniꝰticiã. concepio dolorẽ ⁊ peperit iniqͥ¬
tatẽ. Si hoc de ĩpiĩs dicit᷑ qͥmͦ samuel uit

Expanded text:
dicent, ejiciantur de domibus suis . Generationis enim malae finis est pessimus. Qui concipiunt dolorem, et pariunt iniquitatem.injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Si autem hoc de impiis dicitur, quomodo Samuel, vi
Abbreviated transcription (Latin):
id electorũ dĩ ⁊ in chesauriᷤᷤ eorũ recondan¬
t᷑ Multi enĩ uocati. ⁊ panci electi Isti ñ
laborabunt frustra. ut quondã laboraue¬
runt uidei. s labore ᷤᷤ manuũ suarũ mã¬
ducabunt. neq generabunt incont̾bati¬
one siuie in maledictione. ⁊ ut in hebico
sp̃machꝰ ⁊ theodotion festinationẽ inc̾p̃ta¬
ti sunt. ut neqͣqͣm festinent absq ratione
credere s imittent᷑ nachatia el qͥ uoce dñi
laudatꝰ ẽ. Earx uere ispłita in quo dołꝰ ñe. qͥ
cupiebat agnoscere dicen᷑ Do nararetb
potest aliqͥ boni eẽ Et est senisus. Quo mͥ
messiam adducitis de galilea ⁊ nazareth.
de sc̃pturiᷤ sciꝰ instruant. ut imitent᷑ ma¬
ledictionẽ iudeorũ scũ ꝓrba dicant. a ai¬
more tuo dne in utero concepimꝰ. ⁊ parau¬
riumꝰ ⁊peperimꝰ. De iis enĩ diccũ erat.
Benedicta ꝓgenieᷤ uteri tui. Tale st̾ filũ
abͭham qͥ faciunt oꝑa eiꝰ. ⁊in ueteri historia

Expanded text:
 electorum Dei, et in thesauris eorum recondantur. Multi enim vocati, et pauci electi . Isti non laborabunt frustra, ut quondam laboravere Judaei; sed labores manuum suarum manducabunt. Neque generabunt in conturbatione, sive in maledictione, et ut in Hebraico Symmachus, et Theodotio festinationem interpretati sunt: ut nequaquam festinent absque ratione credere: sed imitentur Nathanael, qui Domini voce laudatus est: Ecce vere Israelita, in quo dolus ncupiebat agnoscere dicens: De Nazareth potest aliquid boni esse? Et est sensus: Quomodo mihi Messiam adducitis de Galilaea, et Nazaretde Scripturis sanctis instruant, ut non imitentur maledictionem Judaeorum, sed cum Propheta dicant: A timore tuo, Domine, in utero concepimus, et parturivimus et peperimus . De his enim dictum erat: Benedicta progenies uteri tui . Tales sunt filii Abraham, qui faciunt opera ejus: et in veteri historia
Abbreviated transcription (Latin):
usationis pͥstinȩ memoria deleat᷑ ne hoc
psũ parꝰ malorũ sit pͥoriᷤᷤ angꝰtiȩ recordatio.
bilũ aut̃ nouũ ⁊ t̾rã nouã. qͥ putant omia
interire que cernimꝰ: euͣngłũ int̾p̃tant᷑
itstimonio. Cȩlũ ⁊ t̾ra tͣnsibunt. Et pauli
apl̃i. Quȩ enĩ uident᷑ tẽporalia st̃: quȩ
aut̃ ñ uident᷑ ȩt̾na. Porro qͥ nouitatẽ cõ¬
mutationẽ in meliꝰ. ⁊ ñ elem̃torũ arbi

Expanded text:
hoc ipsum pars malorum sit, prioris angustiae recordari. Coelum autem novum et terram novam, qui putant omnia interire quae cernimus, Evangelii interpretantur testimonio: Coelum et terra transibunt . Et Pauli apostoli: Quae enim videntur, temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna . Porro qui novitatem, commutat