comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in spera illiꝰ. intendendo
ualet conspicere. qͥa tensi
oculi
reuerberantur: sed sole il¬
lustratos montes aspicimꝰ.
solem iusticie in se ipso uidere non
possumus. illustratos montes
caritate illiꝰ uideamꝰ. scõs.
indelicet apłos qui uirtutibus
emicant miraculis coruscant:
quos nati solis claritas perfudit.
⁊ cũ inse ipso sit in uisibilis. ꝑ eos
nobis quasi ꝑ illustratos montes
se uisibilẽ p̾buit. Hirtꝰ enĩ diui¬
nitatis inse: quasi sol incęlo. est.
Uirtꝰ enĩ diuinitatis in homi-¬
nibꝰ: sol interra. Solem gͦ iusti¬
cie intueamur intͬra. quem ui-¬
dere non possumꝰ incȩlo: ut dũ
inoffenso pede oꝑis ꝑ hunc in
terra gradim᷑. ad intuendũ illũ
quandoq oculos incęlũ leuemꝰ
Sed in offenso pede itͣ nrm int̾ra
agitur : si d̾s ac ꝓximꝰ integra
mente diligatur. Nec ds enm
uere sine ꝓximo: nec ꝓ ximus
uere diligit᷑ sine dõ. Hinc est
quod sicutꝰ in alio sermone iã

Expanded text:
in sphaeram illius intendendo, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis coruscant, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffagitur, si Deus et proximus integra mente diligatur. Nec Deus enim vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod sicut in alio sermone jam
Abbreviated transcription (Latin):
sit hodierna sollempnitas de
ad uentu sp̃s sc̃ĩ. Sicut enim
illa:. ita quoq & hec est hono¬
nes in morte nolumtis. Hunc
dicat fortasse carnali cogitatione¬
apud se aliqͥs. quomͦ diligere ua¬
leo quem ignoro: Hec nos conce¬
dimus. qͥa mens uisibilib intenta
uidere nescit inuisibilem. Nul¬
la enĩ nͥ uisibilia cogitat: eaq
& cũ non agit. eoꝵ imagines
introrsus trahit. Dũq inima¬
ginibꝰsorporeis iacetꝰ surgere
ad incorporea non ualet Uncle-
fit ut tanto deteriꝰ creatorem
nesciat. quanto incogitatione
sua familiariꝰ corporeã creatu-¬
ram portat. Sed cũ dm̃ uidẽ
non possumꝰ : habemꝰ aliquid
quod agamꝰ unde itͣ fiat.
quo ad eũ nr̃ȩ̃ incelligentie
oculus ueniat. Certe quẽ
inse uidere nullo mͦ ualemꝰ:
huc inseruis suis idere
iam possumus. Quos dũ mi¬
ra conspicimus agere: certũ
nobis sit in eorum mentibꝰ¬
om̃ in habitare. In re aut̃
incorporea. atebꝰ corporali¬
bus usum trabamus. Ne

Expanded text:
sit hodierna solemnitas de sit hodierna solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honoes in morte nolumus, hunc, dicat fortasse carnali cogitationeapud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nem
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit. mox ut tetigerit mentẽ
docet Solũq tetigisse. docuisse est.
Nam humanum animũ. si subito
illustrat: immutat Obnegat hunc
repente quod erat: exhibet repente
quod non erat. Pensemus scõs p̃di¬
catores nr̃os quales hodierna die
repperit: quales fecit. Certe qui
in uno conclaui ꝓ iudeoꝵ metu
residebant. natiuitatis sue singuli
linguam nouerunt: & tamen nec
ipsa lingua quam nouerant aꝑte
xp̃i loqͥ p̾sumebant Uenit sp̃s
& in ore eos diuersitatẽ linguarũ
docuit: in mente autem exau¬
cloritate roborauit Ceꝑunt
ꝙ in aliena lingua xpm̃ eloqui.
Qui de illo prius & insua lingua
loqͥ metuebant: In flammata¬
tor menta
corporis: que ante metuebant.
Nicit uim carnalis formidinis
p̃ amore condicoris: & qͥ prius
suis aduersariis sub cumbebat
formidine: eis iam Peraͣt au¬
ctoritate Qgͦ intante eos celsi¬
tudinis tulmen erexit: qͥd ali¬
ud dixerim. nͥ quod mentes ter¬
tenoꝵ hominum celũ fecit:

Expanded text:
voluerit. Mox ut tetigerit mentem, voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant ape loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente autem ex auctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammattormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coelos fecit?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ illi qͥdem ibant gaudentes
acons pectu concilii: qmͣ digni
habitisunt ꝓ nomine iħu contu¬
melias pati. P ete gaudet petrꝰ
in uerberibꝰ: qͥ ante in uerbis time¬
bat. . qui pͥus ancille uocẽ reqͥsitus
timuit post aduentum sci sp̃s ui-
res pͥncipum cesus pͣmit. Libet orłos
fidĩ in uirtute opificis huiꝰ attol¬
lere: at que sparsim patres testamͣti
noui ac ueteris. considerare Ecce
aptis eisdem fidĩ agcłis. dauid. amos.
danielem. petrũ. paulũ. matheum.
intueor: li sc̃s iste sp̃s qualis sit
artiphex considerare uolo. sed in
ipsa mea consideratione defitio.
inplet namq cytharizantẽ pue¬
rum: & psal mistã facit. Implet
pastorem armentarium. siccomo¬
ris uellicante̾ : & ꝓpħam facit. Im¬
qr iudicem senũ facit. Implet piscatorẽ.
& p̃dicatorem facit. Implet ꝑ secutorem.
& doctorem gentium facit. Implet
publicanum: & euuangelistam faciti
O qualis est artifex iste sp̃s: nulla adi.¬
scendum mora agit᷑ in omne quod

Expanded text:
dem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit . Imet judicem senum facit. Implet piscatorem, et praedicatorem facit. Implet persecutorem, et doctorem gentium facit. Implet publicanum, et evangelistam facit . O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
deret. & peccata que dĩ ꝑ man¬
suetudinem parceret ipsiinse
ꝑpenitentiã punirent. Nec ipsi
qͥppe esse poterant sine peccato.
qͥ ad herebant celesti magiste¬
rio: iohe ad testante qͥ ait.
Si dixerimus qm̃ peccatum non
habemus: nos met ipsos seduci

Expanded text:
deret, et peccata, quibus Deus per manderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus quia peccatum non h
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitas sine rectitudine: ͥa gͦ
& rectitudinem docet iste sp̃s ⁊sim¬
plicitatẽ. & in igne mon̾strari de¬
buit & incolumba: quatinꝰ ome cor.
quod eiꝰ gr̃a tangit᷑ & mansuetudi¬
nis lenitate tranqͥllum & zelo iusti¬
ciȩ accensũ fiat. Ad extremũ uero
querendũ est cur in ipso redemptore
lumbam apparuit indiscipulis uͦ
ꝑ ignem. Certe unigenitꝰ filiꝰ iu¬
dex est generis humani: qͥs eius
iusticiam ferret si pͥusquã nos ꝑ
mansuetudinem colligeret. culpas
nrãs ꝑ zelũ rectitudinis exami¬
nare uoluisset Homo gͦ ꝓhomini¬
bus factus mitem se hominibus
pͣbuit: noluit peccatores ferire¬
ferire
sed colligere Pus uoluit mansuete
colligere: ut haberet quos post
ꝑ zelum ꝑcuteret. sed ad buc
ꝑ mansuetudinem toleraret. At
contra suꝑ discipulos in igne de¬
buit sp̃s sc̃s demonstiari: ut hi
qui erant simpliciter homines.
at que idõ peccatores: eos contra se¬
met ipsos spiritalis feruor accen¬

Expanded text:
simplicitas sine rectitudine? Quia ergo simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. 6. Ad extremum vero quaerendum est cur in ipso Redemptore lumbam apparuit, in discipulis vero per ignem? Certe unigenitus Dei Filius judex est generis humani. Sed quis ejus justitiam ferret, si priusquam nos per mansuetudinem colligeret culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus, mitem se hominibus praebuit. Noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit mansuete corripere, ut haberet quos postmper zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter homines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis servos accen
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Dextera aut̃ dĩ. appellantur
electi. Index tera gͦ dĩ ignea lex est.
qͥa electi mandata cȩlestia nequa¬
quam frigido corde audiunt sed
ad hȩc amoris intimi facibꝰ in arde
scunt. Sermo ad aurem ducitur:
& mens eoꝵ sibimet irata. ex int̾¬
ne dulcedinis flamma concremat᷑
rit. simplices & ardentes facit. Sim¬
plicitate: hinc ipsa ueritas dicit.
Estote prudentes ficut serpentes¬
columbe. Qua in re notandũ est.
quod discipulos suos. nec de co¬
lumba sine serpente nec de ser¬
pente sine columba uoluit dñs
am monere: quatinꝰ & columbe¬
simplicitatẽ astutia serpentis
⁊ serpentis astutiã columbȩ
simplicitas temperaret. Hinc pau-¬
lus ait. Holite pueri effici sensib
Ecce prudentia sepentis audiuimꝰ.
nunc desimplicitate columbȩ
moneam : sed malitia paruuli
estote. Hinc debeato iob dicit᷑ Erat
uir simplex & rectus. Que ẽ autem
rectitudo sine simplicitate aut quȩ

Expanded text:
sunt, dextera vero Dei appellantur sunt, dextera vero Dei appellantur electi. In dextera igitur Dei lex est ignea, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amoris intimi facibus inarscunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum sibimet irata ex internae dulcedinis flamma concrematur. rit simplices et ardentes facit. Simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentecolumbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere; quatenus columbsimplicitatem astutia serpen serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitate, aut quae
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitũ filiũ confitet᷑.
certe in linguis igneis apparu.¬
it sp̃s: qͥa omt̃ quos repleue-¬
rit ardentes parit̾ & loquentes
facit. Linguas igneas doctore ᷤ
habent: quia dũ dm̃ amando
p̾dicant. corda audientium in¬
flammant Nã ociosus ser.
mo docentis est: si p̾bere non
ualet incendiũ amoris. Hoc
doctrine incendium ab ipsoᷤ.
ueritatis conceperant: qui
dicebant. Non ne cor nostrũ
ardens erat in nobis. cũ lo¬
ret nobis scripturas: Ex̾au-¬
dito quippe sermone in arde-¬
scit animus: torporis frigus
recedit. Fit mens in suꝑno
desiderio anxia: aconcupi.¬
scentiis terrenis aliena. U¬
mor uerus qui hanc repleue¬¬
tali ardore cruciatibꝰ pͥascit᷑
stia. &. quot manda tis instru¬
itur. quasi tot facibꝰ inflam-¬
matur. & que torpebat prius
ꝑ desidiam: ardet post modũ¬
ꝑ uerba. Unde bene ꝑ moy sẽ
dicit᷑. In dextera eiꝰ ignea lex. Insini¬
stra qͥppe reꝓbi: ꝗͥ ĩsinistra ponendi

Expanded text:
unigenitum Filium confitetur;unigenitum Filium confitetur;certe in linguis igneis apparuit Spiritus, quia omnes quos repleverit ardentes pariter et loquentes facit. Linguas igneas doctores habent, quia, dum Deum amandum praedicant, corda audientium inflammant. Nam et otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc replevetali ardore cruciatur, ipsis suistia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodu verba. Unde bene per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi qui ad sinistram ponendi
Abbreviated transcription (Latin):
rubigo consumit᷑. De hoc igne
ueritas dicit. Ignem ueni mittere
in terrã. . qͥd uolo nͥ ut arde¬
at: Terra enĩ uocata sunt
corda terrena dum semꝑ infi¬
mas in se cogitationes ingert̃.
amalignis spiritibus concul¬
cantun. Sed ignẽ dñs in ter-¬
ram misit: cum aflatu sci
sp̃s cor carnaliũ incendit.
Et terra ardet cũ corcarna-¬
le insuis priꝰ uoluptatibus
frigͥdũ reliqͥt concupiscen¬
tias p̾sentis scłi: ⁊ incendit᷑
ad amorem dĩ. Bene gͦ in igne
apparuit sp̃s : quia ab omni
corde quod replet torporem
frigoris excutit & hoc inde¬
siderio sue etͣnitatis accen¬
dit. In igneis aut̃ linguis
monstratus est. qͥa isdem
sp̃s coet᷑nus est filio. ⁊ habet
cognitionem maximam
lingua cum uerbo. Herbũ
qͥppe patris est filiꝰ Et qͥa
una est sp̃s ⁊ uerbi sub¬
stantia isq̾em sp̃s monstrari
debuit ꝑ linguã. Uel certe
qͥa ꝑ linguã ꝓcedit uerbũ
in linguis igneis apparuit
sp̃s: quia quisquis sco spũ
tangit᷑. dĩ uerbũ id est

Expanded text:
hominum intulit. De hoc igne Veritas dicit: « Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat? » Terra enim vocata sunt corda terrena, quae dum semper infirmas in se cogitationes congerunt, a malignis spiritibus conculcantur. Sed ignem Dominus in terram misit, cum afflatu sancti Spiritus cor carnalium incendit; et terra ardet cum cor carnale, in suis pravis voluntatibus frigidum, relinquit concupiscentias praesentis saeculi, et incenditur ad amorem Dei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, quia ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderium suae aeternitatis accendit. In igneis autem linguis monstratus est, quia idem Spiritus coaeternus est Filio, et habet cognationem maximam lingua cum verbo. Verbum quippe Patris est Filius. Et quia una est Spiritus et Verbi substantia, idem Spiritus monstrari debuit in lingua. Vel certe  linguam procedit verbum, in linguis apparuit Spiritus, quia quisquis sancto Spiritu tangitur, Dei Verbum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ꝑpetrum dicitus.
Uos autem genus electũ. regale
Sed qui gybbum tolerat ima semꝑ
in tuet᷑ a sacerdotio gͦ repellit᷑. quia
quis qͥs solis terrenis intentus est:
ipse sibi testis est. quod menbrũ
summi sacerdotis non est. Hino rur¬
suf Pisces qͥ pennulas non habent.
ab esu fidelis populi ꝓhibentun.
pennatis piscibꝰ. nisi electe anime
modo uirtutũ pennulis fulte
saltus dare ꝑ celeste desiderium
sciunt. ut suꝑnam contemplati¬
onem appetant quã uis inse¬
ipsis iterũ ex mortali carna re
niscam᷑ maloꝵ que fecimꝰ: mitta-¬
mus ad radicẽ cordis cophinum
stercoris.tunc in retributionis
fructu pinguescat. quod nobis
hic ꝑ penitentiã fetet. Et si uir-¬
tutum sũma oꝑari non possumꝰ:
ipso ds nr̃o gaudẽt lamẽta Ex ipsa
iusticiae ei incͥoͥatione placebimꝰ:
qui in iusta que fecimꝰ punimꝰ
Nec mora erit infletibꝰ: quia ter¬
gent citiꝰ transeuntes lacrimas¬

Expanded text:
rum dicitur: Vos autem genus electum, regale Sed qui gibbum tolerat, ima semper intuetur. A sacerdotio ergo repellitur, quia quisquis solis terrenis intentus est, ipse sibi testis est quod membrum summi sacerdotis non est. Hinc rursus pisces qui pennulas non habent, ab esu fidelis populi prohibenturpennatis piscibus nisi electae animamodo virtutum pennulis fultae, saltus dare per coeleste desiderium sciunt, ut superna per contemplationem appetant, quamvis in seipsis iterum ex mortali carne relniscamur malorum quae fecimus, mittamus ad radicem cordis cophinum stercoris, ut tunc in retributionis fructu pinguescat quod nobis hic per poenitentiam fetebat. Et si virtutum summa operari non possumus, ipse Deus nostro gaudet lamento. Ex ipsa enim justitiae inhoatione ei placebimus, qui injusta quae fecimus punimus. Nec mora erit in fletibus, quia tergent citius transeuntes lacrymas
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc rursus scriptum est.
Uerbo dñi cęli firmati sunt:
Sed eos dem cȩlos uidelicet scos
apłos. ut tota simul trinitas
ostendat᷑ oꝑata: repente de scĩ
sp̃s diumitate ad iungitua.
& spũ oris eiꝰ omnis uirtus
sumpta est. qͥã mundi huius
potestatib contra are non p̾su¬
merent. nisi eos sc̃i sp̃s fortitu.¬
do solidasset. Quales namq
doctores scę ȩcclẽ ante aduen-¬
tum huiꝰ sp̃s fuerint scimus:
& post aduentum illiꝰ cuius
fortitudinis sint facti conspicimꝰ.
Certe iste pastor eccłe ad cus sacra¬
tissimum corpꝰ sedemꝰ. quante debi¬
litatis. quante formidinis ante ad¬
uentum sp̃s fuerit: ancilla hostia¬
ria. reqͥsita dicat. Una enĩ mulie¬
ris uoce ꝑcussus: dũ mori timuit.
uitam negauit. U. tunc petrus ne¬
gauit interra: cum latro confi¬
teret᷑ incruce. Sed uir iste tante̾
formidinis: qualis post ad uentum
sp̃s existat audiamꝰ. Fit conuentus
magistratꝰ atque semoꝵ: cesis de¬
nuntiatur apłis ne in nomine ihu

Expanded text:
um est: Verbo Domini coeli firmati sunt Sed eosdem coelos, videlicet sanctos apostolos, ut tota simul sancta Trinitas ostendatur operata, repente de sancti Spiritus divinitate adjungitur: Et spiritu oris ejus omnis virtus sumpta est, quia mundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum hujus Spiritus fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sint conspicimus. 8. Certe iste ipse pastor Ecclesiae, ad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negavit . Et tunc Petrus negavit in terra, 1580 cum latro confiteretur in cruce . Sed vir iste tantae formidinis qualis post adventum Spiritus existat audiamus. Fit conventus magistratus atque seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
in hominibꝰ non agnoscit Ecce ire
non uult filiꝰ dĩ adfilium reguli
et tamen uenire paratus est.
adsalutẽ serui. Certe sinos cuius¬
piam seruus rogaret ut ad eũ
ire deberemus: ꝓtinꝰ nobis nostra
suꝑbia incogitatione tacita res¬
sponderet dicens. Non eas qͥa te¬
met ipsũ degeneras: honor tuus
despicitur. locus ulescit. Ecce de
terram non despicit: &. tam̃ humi¬
liari in terra contempnimiss. qui
deterra sumus. Quid uero aput
quã seruare honorẽ apuo homi¬
nes. ꝓ interni testis occulos non

Expanded text:
in hominibus non agnoscit. Ecce ire in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet, dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de currere non despicit; et tamen humiliari in terra contemnimus, qui de terra sumus. Quid vero apud quam servare honorem apud homines, et interni testis oculos non
Abbreviated transcription (Latin):
torquet᷑. Cui aihu protinus
respondetur. Ego ueniam:
et curabo eũ. Quid est quod
tatur. & tamen se corporalit̃
ire pollicet᷑: Reguli filio
ꝑ corporalem p̾sentiã. non
dignatur ad esse centurionis
serto non dedignatur occur¬
rere. Ed est hoc nisi quod suꝑ¬
bia nr̃a retunditur. qui in
hominibꝰ non naturã qua ad.
imaginem dĩ facti sunt.
sed honores et diuitias uene¬
neramur: Cunq pensamus
que circa eos sunt: profecto
interiora minimȩ Puidemus.
Dũ ea consideramus que in
corporibꝰ despecta sunt negli¬
gimus pensare quod sunt.
Redemptor nr̃ ut ostenderet
quia que alta sunt homi-¬
num despicienda sunt scis. et
quȩ d specta sunt Hõminũ
despitienda non sunt: ad fi-¬
lium
reguli ire nolu¬
it. ad seruum centurionis
ire paratus fuit. Increpata-
est gͦ suꝑbia nr̃a. quȩ nescit
pensare homines ꝓpt̾ homi¬
nes: sola ut diximus que
circunstant hominibꝰ pensat.
naturam non aspicit honorem dĩ

Expanded text:
torquetur. Cui a Jesu protinus torquetur. Cui a Jesu protinus respondetur: Ego veniam et curabo eum . Quid est quod tatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, centurionis servo non dedignatur occurrere. Quid est hoc, nisi quod superbia nostra retunditur, 1567 qui in hominibus non naturam qua ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias veneramur? Cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime providemus, dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quod sunt. Redemptor vero noster ut ostenderet quia quae alta sunt hominum despicienda sunt, et quae despecta sunt hominum sanctis despicienda non sunt, ad filium reguli ire noluit, ad servum centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines. Sola, ut diximus, quae circumstant hominibus pensat, naturam non aspicit, honorem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
non crederit saluatorem. Quare
gͦ dicit᷑ nisi signa & ꝓdigia ui-¬
deritis. non creditis. qui ante cre-¬
didit quã signa uideret: Sed
mementote quid petiit: & aꝑte cogno¬
scetis. quia infide dubitauit.
Poposcit namque. utdescende¬
ret: ꝙ sanaret filium eius.
Corporalem gͦ dñi pͣsentia
de erat. Minus itaq in ilio
credidit. quem non puta¬
uit posse salutem dare. nͥ
pͣsens esset corpore. Si enim
ꝑfecte credidisset procul
non dedit maiestati. sed
presentiȩ corporali. Et salu¬
tem itaq filio petit & tam̃
infide dubitauit. quia eũ
ad quem uenerat. & potentẽ
ad curandũ credidit. ⁊ tam̃
morienti filio esse ab sentem
putauit. Sed dñs qui rogat᷑
ut uadat: quia non desit
ubi inuitatur indicat. Solo
iussu salutem reddidit qui
uoluntate omã creauit. qua
inre hoc est nobis sollerter
intuendum: quia sicut euuan-¬
gelista alio testante didicimꝰ.
centurio ad dnm̃ uenit di-¬
cens. Dñe puer ms iacet pa-¬
raliticus indomo: et male

Expanded text:
rem. Quare ergo dicitur: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis, qui ante credidit quam signum videret? Sed mementote quid petiit, et aperte cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet, et sanaret filium ejus. Corporalem ergo praesentiadeerat. Minus itaque in illo credidit, quem non putavit posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, proculnon dedit majestati, sed praesentiae corporali: et salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat, et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit. Sed Dominus, qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit qui voluntate omnia creavit. 2. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quod, sicut evangelista alio testante didicimus, centurio ad Dominum venit dicens: Domine, puer meus jacet paralyticus in domo mea, et male
Abbreviated transcription (Latin):
tet pat̾ in nomine meo: ille
uos docebit oma. ꝓ suggeret
uobis omã quecũq dixero
uobis. Nostis plurimi fr̃s mei:
quod greta locutione para¬
lẏtus. latina aduocatus dr
tium apud iusticiam patris
interuenit. qui uniꝰ substan¬
tiȩ cũ patre & filio exorare
pro delinquentib ꝑ hibetun:
qͥa eos quos repleuerit. ex¬
orantes facit. Unde et pau¬

Expanded text:
tet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis . Nostis, plurimi fratres mei, quod Graeca locutione paracletus, Latina advocatus dictium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit exorantes facit. De quo pa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ enĩ corda uenit & mansionẽ
non facit: quia ꝑ conpunctionem
qͥdem dĩ respectum ꝑcipͥunt. sed
temptationis tempore. hoc ipsum qͦi
cõpuucti fuerant obliuis cuntuR.
minime planxissent. Qgͦ uere dm̃
diligit. qͥ eiꝰ man data custodit.
in eiꝰ corde dñs uenit. & mansionem
facit: quia sic eum diuinitatis amor
penetrat. ut ab hoc amore tempta¬
tionis tempore non recedat Ile ͤue.
re amat: cuiꝰ uidelicet mentẽ de¬
lectatio praua ex consensu non su-¬
ꝑat. Nam tamto qͥsq asuꝑno amo¬
re dis iungit᷑: quanto inferiꝰ dele¬
ctatur Unde & ad huc subditur.
introrsus redite : si dm uere ama-¬
tis ex qͥrite Nec tamen sibi aliqͥs
creoit: qͥc qͥd sibi animꝰ sine oꝑis
ad testatione respondeat. Dgͥldile¬
ctione conditoris: lingua. mens.

Expanded text:
venit, et mansionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subdituintrorsus redite; si Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, ling
Abbreviated transcription (Latin):
terribilis redit. Et quicqͥd nobis
cum mansuretudine p̾cepit. hoc-
anobis cũ districtione exigit.
Nemo gͦ indulte penitentiȩ tem¬
pora parui pendat. nemo curã
sui dũ ualet agere negligat:
Quia redemptor nr̃ tanto
tunc in iuditio districtior ue¬
nit quanto nobis ante iudi¬
tium magnã patientiamt
p̃rogauit. Hȩc itaq uobiscũ
fr̃s agite hȩc inmente sedu¬
la cogitatione uersate: quã¬
uis ad huc rerũ ꝑturbatio¬
nibus animus fluctuet iam
tamen spei ur̃ȩ anchoram
in eternã patriã figite. in¬
tentionem mentis in uera
luce solidate: Ecce adcelũ
hoc gͦ seruemus ĩme ditatio¬
nem quod credimus. Et si
ad huc hic tenemur infir¬
mitatem corporis . sequam
tam̃ eũ passibus amoris.
Non autẽ deserit deside¬
rium nr̃m: ipse qui dedit

Expanded text:
terribilis redibit, et quidquid nobis terribilis redibit, et quidquid nobis cum mansuetudine praecepit, hoc a nobis cum districtione exiget. Nemo ergo indulta poenitentiae tempora parvipendat, nemo curam sui dum valet agere, negligat, quia Redemptor noster tanto tunc in judicium districtior veniet, quanto nobis ante judicium magnam patientiam praerogavit. Haec itaque nobiscum, fratres, agite, hac in mente sedula cogitatione versate, quamvis adhuc rivum perturbationibus animus fluctuet, jam tamen spei nostrae anchoram in aeterna patria figite, intentionem mentis in vera luce solidate. Ecce ad coelum hoc ergo servemus in meditatione quod credimus; etsi adhuc hic tenemur infirmitate corporis, sequamur tamen eum passibus amoris. Non autem deserit desiderium nostrum ipse qui dedit
Abbreviated transcription (Latin):
in auctoritate p̃dicationis ex creuit.
Hinc eiusiem ȩccłȩ uoce ꝑsalomonẽ
dicit᷑. Ecce iste uenit saliens in mon¬
tibꝰ transiliens colles. Considerauit
namq tantoꝵ oꝑum culmina:
& ait. Ecce iste uenit saliens in
montibus. Ueniendo quippe ad
redemptionem nr̃am : quos dam
ut ita dixerĩ saltus dedit Hultis
fr̃s ħ̾mĩ ip̃sos eiꝰ saltꝰ agnoscere:
Decȩlo uenit inuterũ. deutero
uenit imp̃sepe. de p̾sepe. uenit in-¬
incrucem. decrucȩ. uenit in sepul¬
chrũ. Desepulchro. rediit incȩlũ.
Cer ut nos post se currere faceret.
quos ꝓ nobis saltus manifestata
ꝑ carnẽ ueritas dedit: qͥ et exul¬
tauit ut gigas adcurrendã uiã.
ut nos ei excorde diceremꝰ.
traheme post te. curremꝰ inodore
oportet ut illuc sequam᷑ corde:
ubi eũ corpore ascendisse creclimꝰ.¬
Desideria terrena fugiamus: ni¬
chil nos iam delectet in infimis.
qͥ patrẽ habemus incelis. Et
hoc nobis magnopere ꝑpenden¬
dũ est. qͥa is qͥ placidꝰ ascendit.

Expanded text:
xcrevit. Hinc ejusdem Ecclesiae voce per Salomonem dicitur: Ecce iste venit saliens in montibus, et transiliens colles . Consideravit namque tantorum operum culmina, et ait: Ecce iste venit saliens in montibus. Veniendo quippe ad redemptionem nostram, quosdam, ut ita dixerim, saltus dedit. Vultis ipsos ejus saltus agnoscere. De coelo venit in uterum, de utero venit in praesepium, de praesepio venit in crucem, de cruce venit in sepulcrum, de sepulcro rediit in coelum. Ecce ut nos post se currere faceret, quosdam pro nobis saltus manifestata per carnem Veritas dedit: Quia exsultavit ut gigas ad currendam viam suam , ut nos ei ex corde diceremus: Trahe me post te, curremus in odorem oportet ut illuc sequamur corde ubi cum corpore ascendisse credimDesideria terrena fugiamus, nihil jam nos delectet in infimis, qui Patrem habemus in coelis. Et hoc nobis est magnopere perpendendum, quia is qui placidus ascendit,
Abbreviated transcription (Latin):
lit dicens. semitã ignorauit
auis. Auis enĩ recte appei-¬
latuscdñs: quia corpꝰ carneu̾
ad ȩthera librauit. Cuiꝰ¬
sse ͦ non tredidit. De hac sollempnitate
ꝑ psal mistã dicit᷑. Eleuata est ma-¬
gnificentia tua suꝑ cȩlos. De hac
rursus ait Ascendit ds̃ in iubila¬
tione: & dñs in uoce tube De hac
iterũ dicit. Ascendens in altum
captuiam duxit captiuitatem:
dedit dona hominibꝰ. Ascendens
in altũ captiuã duxit.
captiuitatem. quia corru-¬
ptionem nram uirtut᷑ suȩ in¬
corruptionis ab sorbuit. Bedit do
na hominibꝰ. quia misso desuꝑ
spũ. alii sermoͥ ͤ sapientiȩ. alii sermonẽ
scientiȩ alii graͣm uirtutũ. alii grãm
curationũ. alii genera lingaarũ.

Expanded text:
lit, dicens: Semitam ignoravit lit, dicens: Semitam ignoravit avis ; avis enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cusse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Ascendens quippe in altum captivam duxit captivitatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit vero dona hominibus, quia, misso desuper Spiritu, alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii gratiam virtutum, alii gratiam curation
Abbreviated transcription (Latin):
aboculis eoꝵ. Cumq intue¬
rentur in celũ euntem illũ:
ecce duo uiri astiterunt iu¬
xta illos inuestibꝰ abbis In
albis autem uestibꝰ. gaudiũ
⁊ sollempnitas mentis attẽdit᷑.
Qd est gͦ quod nato h̃o non
tas. angelis facta ẽ. cũ cȩlũ
ds homo penetrauit: Sina na-¬
scente dñõ uidebat᷑ diuinitas
humiliata: ascendente uͦ dño
enĩ uestes: exaltationi magis
congruunt quã humiliationi.
In assumptione gͦ eius angeli
in albis uestib uideri debu-¬
erunt: quia qui in natiui-¬
tate sua apparuit dt̃ humi-¬
lis. An ascensione sua ostensuᷤ
est homo sublimis. Sed hoc
in hac sollempnitate pen¬
sandum est: quia deletũ ẽ
hodierna die cyrographum
dampnationis nr̃ȩ. muta¬
ta est sententia corruptio¬
nis nr̃ȩ: hua enĩ natura
cui dictũ est. terra es et
carnis nr̃e subleuatione:
ꝑfigurã beatꝰ iob dnm auẽ
uocat. Quia enĩ ascensionis
eius mysterium. iudeã non
intelligere conpexit . de infi¬
delitate eiꝰ sententia ꝓtu-¬

Expanded text:
is eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri astiterunt juxta illos in vestibus albis . In albis autem vestibus gaudium et solemnitas mentis attenditur. Quid est quod nato Domino non tas angelis facta est, cum coelum Deus homo penetravit: quia nascente Domino videbatur divinitas humiliata, ascendente vero Domenim vestes exaltationi magis congruunt quam humiliationi. In assumptione ergo ejus angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in Ascensione sua ostensus est homo sublimis. 10. Sed hoc in hac solemnitate pensandum est, quia deletum est hodierna die chirographum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis nostrae. Illa enim natura cui dictum est: Terra es, et carnis nostrae sublevatione, per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protu
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit ista sollempnitas habere in
cordis hospitio ad uentũ dĩ. Cer¬
te si domũ ur̃am quisqͣmdiues
ac pͣpotens amicus intraret:
omni festinatione domus tota
mundaret᷑. neqͥd fortasse esset
quod ocłos amici intrantis
offenderet. Tergat gͦ sordes pra-¬
tis. Sed uidete quid ueritas di¬

Expanded text:
ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pratis. Sed videte quid Veritas di
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ discipulos uenit men-¬
tesq carnaliũ in sui amo¬
re ꝑ mutauit. Et foris appa.¬
rentibꝰ lingnis igneis. intus
facta sunt corda flamman-¬
tia.Quia dũ dm̃ in ignis
uisione suscipiunt. ꝑ amorẽ
suauit arserunt. Ipse nãq¬

Expanded text:
 discipulos venit , mentesque carnalium in sui amorem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namq
Abbreviated transcription (Latin):
ad considerationem suã mentiˢ
occłos reducat. & siseruat
post baptismũ quod ante ba¬
ptismũ spopondit. certꝰ iam
qͥa fide lis est gaudeat Seel
ecce quod ꝓ misit minime
seruauit ad exertenda pra¬
ua oꝑa. ad con cupiscendas
mundi ponpas dilapsus est.
uideam si iam scit plangere
quod errauit Aputd mise¬
ricordem namq iudicem.
nec ille fallax habebit. qui
adueritatem reuertit᷑: et iam
post quã mentit᷑ qͥa omp̃s¬

Expanded text:
ad considerationem suam mentis ad considerationem suam mentis oculos reducat; et si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis est gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, sed ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas dilapsus est: videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque Judicem, nec ille fallax habebitur qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia om
Abbreviated transcription (Latin):
sum mundũ. tanta fidelium
messis exurgeret: si de manu
dñi suꝑ rationalem terrã
illa electa grana p̾dicanti¬
um non uenissent. Seqͥtya.
Qui crediderit & baptizatus
fuerit: saluus erit. Quero
non crediderit: condẽpnabit᷑.
Fortasse unusquisq apud
semet ipsũ dicat. Ego iam
credidi: saluus ero. Uerum
dicit: si fidem oꝑibꝰ teneat.
Uera enĩ fides est: que in
hoc quod uerbis dicit. mo-¬
ribꝰ non contradicit. Hinc ẽ
enim quod dequibus dam
falsis fidelibꝰ paulus dicit.
Qͥ confitent᷑ se nosse deum.
factis aut̃ negant. Hinc
iohes ait. Quidicit se nos¬
se dm̃. ⁊ mandata eiꝰ non
custodit mendax est. Qd
cum itasit: fidĩ nr̃ȩ uerita¬
tem. uitȩ nr̃ȩ consideratione
debemus agnoscere. Tunc enĩ
ueracit᷑ fideles sumus. si quod
uerbis ꝓmittimꝰ oꝑibꝰ imple¬
mus. Indie quilpe baptisma¬
tis . omnibꝰ nos antiqui ho¬
stis oꝑibꝰ. at.que omnibus
pompis. ab renuntiare ꝓmisi¬
mus. Itaq unusquisq urm̃

Expanded text:
rso mundo tanta fidelium rso mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. Sequitur: 3. Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit, qui vero non creFortasse unusquisque apud semetipsum dicit: Ego jam credidi, salvus ero: verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod verbum dicit, moribus non contradicit. Hinc est enim, quod de quibusdam falsis fidelibus Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Quod cum ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus implemus. In die quippe baptismatis omnibus nos antiqui hostis operibus atque omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisque vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
& paulus dicit. Insipiens tu quod se¬
minas non IHuificat᷑ nisi prius mori¬
atur Uiuit gͦ quod moritur ut ui¬
uificetur. Lapides itaq sunt: sed
sed nonsentiunt. Oruta uero anima¬
lia sunt: uiuunt. senciunt. sed non
discernunt. Angeli & enĩsunt. ui-¬
uunt. sentrunt. et asscer nunt.
Omnis autem creaturȩ habet ali¬
quid homo. Habet namq cõmu¬
ne esse cum lapi dibꝰ. uiue¬
re cum arboribꝰ : sentire cum ani-¬
malib intelligere cum angelis.
Si gͥ commune habet aliqͥd cũ omĩ
soli homini pͣdicatur. Quia et ille
non sunt. Potest etiã omĩs crea-¬
turȩ nominȩ: õmĩs natio gentiũ
designari. Ante ⁊ enim
dictum fuerat in uiã gentium
tunc nobis in ad iutorium fieret.
cum hanc illa ad dampnationis
suȩ testimoniũ suꝑba repulisset.
Sed cum discipulos adp̃dicandũ
ueritas mittit ꝗͥd aliud in
mundo facit nͥ grana seminis
spargit: Et pauca grana mit.¬
tit insemine: ut multarum
messiũ fruges recipiat exnr̃a
fide. Neque & enĩ inuniu̾¬

Expanded text:
 Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, 1570 nisi prius moriatur . Vivit ergo quod moritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sedsed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si ergo commune habet aliquid cum omni soli homini praedicatur, quia ille non sunt. Potest etiam omnis creaturae nomine, omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in unive
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ incrementa tempoꝵ uirtus
castitatis ex cresceret. In ip̃sa qͦ
quidem uxorem ⁊ filios habuit.
helias uero neque uxorem.
neq filios legit᷑ habuisse Pensate
gͦ quomͦ ꝑ incrementa creuerit
munditia sc̃itatis: quod et ꝑ trans¬
latos famulos. ⁊ ꝑ ascendentis dĩ
ꝑsonã patent̃ ostendit᷑. Trans latꝰ
namq est enoch ⁊ ꝑ coitũ gene¬

Expanded text:
per incrementa temporum virtus per incrementa temporum virtus castitatis excresceret. In ipsa quoququidem uxorem et filios habuit, Elias vero neque uxorem neque filios legitur habuisse. Pensate ergo quomodo per incrementa creverit munditia castitatis, quod et per translatos famulos, et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch, per coitum gen
Abbreviated transcription (Latin):
turę suȩ in firmitas gra-¬
uabat. Redemptor. autem
nrͣ non curru non angelis
sub leuatꝰ credit᷑ qͥa is qui-
redibat. ubi remanebat:
quia cũ ꝑ humanitatem ascencłet
incȩlũ. ꝑ diuinitatẽ sua et terrã
parit̾ continebat ⁊ cęlũ. Sicut aut̃
ioseph afr̃ibꝰ uenditus uenditionẽ
redemptoris nri figurauit sic e¬
noch translatꝰ. at que adcȩlum
helias subleuatꝰ ascensionem
dominicã designauit Ascensioniᷤᷤ¬
gͦ suȩ dñs pͣnuntios et testes
habuit. unum ante legẽ. alium
sub lege: ut quandoq ueniret
ipse qͥ ueracit᷑ cȩlos penetrare
potuisset. Unde ⁊ ipse ordo in
eoꝵ quoq utroꝵq sub leuati¬
one. ꝑ quedã incrementa distin¬
guitur Ilam enoch trans latus.
helias uero ad cȩlum sub leuatus
esse memorat᷑: ut ueniret post¬
modii qui nec translatus nec
sub uectus. cȩlũ etherrii sua
uirtute penetraret. Q nobis
inse credentibꝰ carnis quoq
munditiam largiretur: ⁊ sub eo

Expanded text:
turae suae infirmitas graturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster, non curru, non angelis sublevatus legitur, quia is qui fredibat ubi remanebat: quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per divinitatem, et terram pariter continebat Joseph a fratribus venditus venditionem Redemptoris nostri figuravit, sic Enoch translatus atque ad coelum aereum Elias sublevatus, ascensionem Dominicam designaverunt. Ascensionis suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse, qui veraciter coelos penetrare potuisset, unde et ipse ordo in eorum quoque utraque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus, Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur, ut veniret postmodum qui, nec translatus nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret; qui nobis in se credentibus carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo
Abbreviated transcription (Latin):
amare signa. quȩ possunt
sed hȩc que modo diximus
caritatis atq pietatis mira¬
cula amate: quȩ tanto se¬
curiora sunt. quanto et
occulta. & deqͥbꝰ apucl dnm
eo maior fit retributio. quo
apud homines minor est
aliud est cȩlum aereũ. aliud
ethereum. Cȩlũ quippe ae¬
reum t̾re est ꝓximũ: unde
et aues cęli dicimus. qͥa eas
uolitare inaere uidemus.¬
In cęlũ itaq aereum heliaᷤᷤ
sub leuatus est. ut insecre¬
ta quadã terre regione re¬
pente duceret᷑: ubi in mag.¬
na iam carnis ⁊ sp̃s quiete
uiueret. quo usq adfinẽ mun-¬
di ueniat et mortis debitum
autem nr̃ quia non distulit
suꝑauit. eamq resurgendo
con sumpsit. & resurrectionis
sue głam ascendendo decla¬
rauit. Notandum quoq
est quod helias incurtu le-¬
aꝑte demonstraret᷑ quo d-
homo purus ad iutorio in¬
digebat alieno. ꝑ angłos qͥp¬
pe illa facta &. ostensa sunt
adiumenta: quia nec ad cȩ¬
lum quidem aereũ ꝑse a-
scendere poterat. quem na-¬

Expanded text:
amare signa quae possunt sed haec quae modo diximus charitatis atque pietatis miracula amate, quae tanto securiora sunt, quanto et occulta, et de quibus apud Dominum eo major sit retributio, quo apud homines minor est aliud est coelum aereum, aliud aethereum: coelum quippe aereum terrae est proximum, unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus.In coelum itaque aereum Helias sublevatus est, ut in secreta quadam terrae regione repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortis debitum autem noster, quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam, ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in curru ascenaperte monstraretur, quia homo purus adjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem na
Abbreviated transcription (Latin):
in uenisse con queritur quia
quoꝵ dam prauoꝵ mentes, nec
inspirata lex naturalis corrigit
nec p̃ cepta erudiunt. nec incar¬
nationis eiꝰ miracłã conuertunt
Quid uͦ ꝑ cultorem uinee: nisi
p̃positoꝵ ordo expͥmit᷑ Ꝙdum
p̃sunt ecclȩ̃: nimirũ dominice
uinee curã gerunt. Huiꝰ enim
uinee pͥmꝰ cultor petrus apłs¬
apłs extitit. Hunc nos in digni
sequim᷑. inquantũ ꝓ eruditione
urã. docendo. dep̾cando. increpan¬
do. laboramꝰ. Sed cũ ĩam magno
timore audiendũ est qͦd cultori
umee quod enfructuosa arbore
dicit᷑. Succide eã : ut qͥd etiã tͣrã
occupat. Unꝰ qͥsq iuxta modũ
suum. inquantũ locũ uitȩ p̾sen¬
tis tenet si fructũ bone oꝑatio¬
nis non exhibet. uel infruc̃tuosa
arbor. tram occupat qͥa in eo loco
in quo ipse ẽ. ⁊ aliis oꝑanda occasi¬
onem negat Sed in hoc scło po¬
tens qͥ libet si fructũ non habet¬
bone operationis. etiã inpedim̃tũ

Expanded text:
invenisse conqueritur, quia invenisse conqueritur, quia quorumdam pravorum mentes nec inspirata lex naturalis corrigit, nec praecepta erudiunt, nec incarnationis ejus miracula convertunt. Quid vero per cultorem vineae, nisi praepositorum ordo exprimitur? Qui dum praesunt Ecclesiae, nimirum dominicae vineae curam gerunt. Hujus enim vineae primus cultor Petrus apostolus exstitit. Hunc nos indigni sequimur, in quantum pro eruditione vestra, docendo, deprecando, increpando, laboramus. 4. Sed cum magno jam timore audiendum est quod cultori vineae de infructuosa arbore dicitur: Succide illam; ut quid etiam terram occupat? Unusquisque juxta modum suum, in quantum locum vitae praesentis tenet, si fructum bonae operationis non exhibet, velut infructuosa arbor terram occupat, quia in eo loco in quo ipse est, et aliis operandi occasionem negat. Sed in hoc saeculo potens quilibet, si fructum non habet operationis bonae, etiam impedimentum
Abbreviated transcription (Latin):
denuntiat: Que &. bene plan¬
tata est sicut ficuis. & bene cre-¬
ata sicut mulier: Sed in
culpã ꝓpͥam sponte lapsa.
neq fructum seruat oꝑati¬
onis. neq statum rectitu¬
dinis amifit Ad peccatũ
quippe ex uoluntate corru¬
ens. qͥa fructum obedien¬
tientie ferre noluit: statũ
rectitudinis amisit. que
ad dĩ similitudinem condi¬
ta. dum insua dignitate
non ꝑstitit quod planta¬
ta uel creata fuerat: ser¬
uare contempsit. Tertio dñs
uineȩ ad ficul neam uenit.
quia naturam generis hu¬
mani. ante legẽ. sub lege.
sub grã. ex pectando. amno¬
autem ad cultorem uinȩ̃ȩ.
E cce anni tres sunt ex quo
culnea hac: & non inuenio.
Uenit ante legem: quia
ꝑ naturalem in tellectum
qͥd unus qͥsq exemplo
sui qualit᷑ erga proximũ
agere debuisset in notu¬
it. Uenit in lege: quia
p̃cipiendo dociit. Uenit post legẽ
ꝑ gr̃am: qͥa pictatis suȩ p̾sentiam
exhibendo monstrauit. Sed tamen
intribus annis fructum se non

Expanded text:
denuntiat? Quae et bene plandenuntiat? Quae et bene plantata est sicut ficus, et bene ta sicut mulier; sed in culpam propria sponte lapsa, neque fructum servat operationis, neque statum rectitudinis. Ad peccatum quippe ex voluntate corruens, quia fructum obedientiae ferre noluit, statum rectitudinis amisit. Quae ad Dei similitudinem condita, dum in sua dignitate non perstitit, quod plantata vel creata fuerat, servare contempsit. Tertio dominus vineae ad ficulneam venit, quia naturam generis humani ante legem, sub lege, sub gratia, exspectando, admoltorem vineae: Ecce anni tres sunt ex quo culnea hac, 1583 et non invenio. Venit ante legem, quia per naturalem intellectum quid unusquisque exemplo sui qualiter erga proximum agere debuisset innotuit. Venit in lege, quia praecipiendo docuit. Venit post legem per gratiam, quia pietatis suae praesentiam exhibendo monstravit. Sed tamen in tribus annis fructum se non