comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ip̃o iure mundicie int hoĩes¬
dii uocentur. Unde et ad mo¬
ysen dr̃. Ecce constituite dm̃
pharaonis. Quo ergo isti ni¬
s int̾ numeros dñationum
curtunt: Et sunt nõ nulli.
auidum sibimet ip̃is ugilã¬
ti cura dñant᷑ dũ se sollicita ĩ¬
tentione discutumt diumo ti¬
mori semꝑ inherentes hoc in
munere iuitutis accipiunt ait
udicare recte et alios possint.
Quorũ profecto metib dum
diuna contemplatio p̾sto est.
ibus uelut inthrono suo do¬
minis presidens aliorum fa
EAeraminat. et cuncta mira¬
bilter de sua sede dispensat. Qs
eigo isti. n throni sui cõditoris
sunt: uel quo nisi ad super¬
narum sedium numerum
ascribuntur: ꝑ quos dum
sc̃a eccłia regitur: plerũq de
quibdã suis infirmis actib
etiam electi iudicantur. Et
sunt ñ nulli. qui tanta dei et
proximi dilectione plem sũt:
ut cherubin iure nominen¬
tur. Quia enim ut prefati
sumꝰ cherubin plenitudo sci¬
entie dicitur. et paulo docen¬

Expanded text:
ut ipso jurmunditiae dii inter hominesut ipso jurmunditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce constitui te Deum Pharaonis : quo ergo isti, nisi inter numeros dominatuum, currunt? Et sunt nonnulli qui, dum sibi metipsis vigilanti cura dominantur, dum se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt ut judicare recte et alios possint: quorum profecto mentibus dum divina contemplatio praesto est, in his, velut in throno suo, Dominus praesidens, aliorum faexaminat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Quid igitur isti, nisi throni sui Conditoris sunt, vel quo, nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli, qui tanta Dei et proximi dilectione pleni sunt, ut cherubin jure nominentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubin plenitudo scientiae dicitur, et, Paulo dicen
Abbreviated transcription (Latin):
agminu ordinib congruiñ
utꝰ in eoru sorte ꝑ cõuersatio¬
nis similitudine deputent᷑.
Nam sunt pleric qui patin
capiunt. sed tamen hec eade
parua pie annuntiareftili
numeru currurit. Et suntu
nulli quidiuine largitati mu¬
nere repleti. secretorum & a¬
tium sũma et capere ualent
inter archangłorũ numeiis
deputantur. Et sunt alii dil¬
ra faciunt. signa ualẽt᷑ oꝑais
Quo igitur isti nisi ad suꝑna
uirtutũ sortem et numerun
cõgniunt. Et sunt ñ nulliq
etiam de obsessis corporib ma¬
lignos sp̃c fugant eoscꝑ untu¬
te orationis et ui accepte po¬
testatis eiciunt. Quo itacp
tiuntur. Et sunt ñ nulli. qͥ
acceptis uirtutib etiã electoꝵ
hominũ merita tͣnscendunt.
Cũq et bonis meliores sunt:
electis quoq fr̃ib principant᷑.
Quoergo isti sortem suam.nͥ
int̾ principatuũ numeros ac¬
ceperunt. Et sunt ñ nulli
qui sic insemet ip̃is cũctis in¬
ciis om̃ibq desideriis dñant᷑.

Expanded text:
agminum ordinibus congruunt agminum ordinibus congruunt et in eorum sortem per conversationis similitudinem deputantur. Nam sunt pleriqucapiunt, sed tamen haec eadem parva pie annuntiare fratrnumerum currunt. Et sunt nonnulli qui, divinae largitatis munere refecti, secretorum coelestium summa et capere praevalinter archangelorum numerum deputantur? Et sunt qui mira faciunt, signa valenter operantur: quo igitur isti, nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis et vi acceptae potestatis ejiciunt: quo itaquetiuntur? Et sunt nonnulli qui acceptis virtutibus etiam electorum hominum merita trans cendunt; cumque et bonis meliores sunt, electis quo que fratribus principantur: quo ergo isti sortem suam, nisi inter principatuum numerum, acceperunt? Et sunt nonnulli qui sic in semetipsis cunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur,
Abbreviated transcription (Latin):
um nulli alii sp̃c int̾sint: tã¬
tomagis ardent. quanto hũc
uicinnus uident. Quoꝵ ꝓfec¬
to flama amor est.Quia quo
subtilius claritatem diuini¬
tatis enis aspiciunt: eo ualidiꝰ
in eiꝰamore flãmascunt. Sẽd
quid prodest nobis de angłicis
sp̃ib ista perftringere: si ño
studeamꝰ hec etiã ad nr̃os
ꝓfectus congrua confideratio¬
ne deriuare: Quia enim suꝑ¬
na illa ciuitas exanglis et ho¬
minib cõstat. ad qua taritum
credimus humanũ genus ascẽ¬
dere qũatos illic cõtigit elestos
anglos remansisse. sicut scͥp¬
tum est. statuit t̾minos gen¬
tium scdm numerũ angłoꝵ
dei. debemius et nos aliquidex
illis distinctionib supernorũ
ciuium adusum nr̃e cõuersati¬
onis there nos q ipos ad incre¬
menta uirtutum bonis studi
ta illuc ascensura multitudo
hominũ. quanta multitudo
remansit. angłorum: suꝑ¬
est ut ip̃i quoq homines qui
ad celestem patriam redeũt
exeisag minib aliquid il¬

Expanded text:
um nulli alii spiritus intersint, tanum nulli alii spiritus intersint, tanto magis ardent, quanto hunc vicinius vident. Quorum profecto flamma amor est, quia quo subtilius claritatem divinitatis ejus aspiciunt, eo validius in ejus amore flammescunt. 11. Sed quid prodest nos de angelicis spiritibus ista perstringere, si non studeamus haec etiam ad nostros profectus congrua consideratione derivare? Quia enim superna illa civitas ex angelis et hominibus constat, ad tantum credimus humanum genus ascendere, quantos illic contingit electos angelos remansisse, sicut scriptum est: «Statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei», debemus et nos aliquid ex illis distincionibus supernorum civium ad usum nostre conversationis trahere, nos ipsos ad incrementa virtutum bonis studiita illic ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit angelorum, superest, ut ipsi quoque homines, qui ad celestem patriam redeunt, ex eis agminibus aliquid il
Abbreviated transcription (Latin):
am subiectos q̃sos possidere. Ea
ergo angłorũ agmina que mi¬
ra potentia p̾minent proeo qd̃
eis cet̾a ad obediendũ subiẽcta
sunt: dominationes uocantur.
Throni quoq illa agmina sũt
Quia enim thronos latino elo¬
quio secles dicimus. throni d̾i
dicti sunt hii qui tanta diui¬
nitatis gr̃a replentur. ut in eis
dominus sedeat. et pereos sua
iudicia decernat. Undeet
per psalmistam dicitur. Sẽdes
suꝑthronum. qui iudicas eqͥta¬
tem. Cherubin quoq plenitu¬
do scientie dicitur. Et sullimi¬
ora illa agnima iccirco cheru¬
bin uocata sunt quia tanto ꝑ¬
fectiore scientia plena sunt:
quanto claritatem deiuiciniꝰ
cõtemplantur. Ut scd̾m creat᷑e
modum eo plene om̃ia sciant:
quo uisioni conditoris sui per
meritum dignitatis appropin-¬
quant. Seraphim etiam uocã
conditoris sui incõparabili ar¬
dent amore. Seraphin nãs ar¬
dentes uel incendentes uo¬
cantur. Que quia ita deo cõ¬
iuncta sunt. ut int̾ hec et de¬

Expanded text:
am subjectos quosque possidere. Ea am subjectos quosque possidere. Ea ergo angelorum agmina, quae mira potentia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendum subjecta sunt, dominationes vocantur. Throni quoque illa agmina sunt Quia enim thronos Latino eloquio sedes dicimus, throni Dei dicti sunt hi qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat. Unde et per Psalmistam dicitur: Sedes super thronum, qui judicas aequitatem . Cherubim quoque plenitudo scientiae dicitur. Et sublimiora illa agmina idcirco cherubim vocata sunt, quia tanto perfectiori scientia plena sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; ut, secundum creaturae modum, eo plene omnia sciant, quo visione conditoris sui per meritum dignitatis appropinquant. 1606 Seraphim etiam vocantconditoris sui incomparabili ardent amore. Seraphim namque ardentes vel incendentes vocantur. Quae, quia ita Deo conjuncta sunt ut inter haec et De
Abbreviated transcription (Latin):
tudlinem ñciandus erat. qui
uirtutu dñs et potens in prel¬
o cõtia pptestates aerias ad bel¬
git: cecitatis eius tenebras t̾sit.
Qui ergo adcurandum miti¬
tur. dignum uidelicet fuit. ut
dei medicina uoca ⁊ retur.
Sed quia angło rum no-¬
mina interpre tando ꝑstrĩ¬
ximus. nunc superest. ut ip̃a
officiorum uocabula breuiter
exequamur. Uircutes et enim
uocantur. illi nimirũ sp̃c: per
quos signa et miracula freqũe¬
cer fiunt. Potestates etiam uo¬
cantur hii qui hoc potentius cet̾is
in suo ordine percipiunt: ut e¬
orum dicioni potestates adu̾se
subiecte sint. Quorum potesta¬
te refrenantur. ut corda homi¬
nũ tantũ tẽptare preualeant.
quatum uolunt. Principatus eti-
is dum q̃q sũt agenda disponũt.
eis ad explenda diuina ministe¬
nia principantur. Dominationes
autem uocantur: qui etiam po¬
testates principatuũ dissmilitu-¬
dine alta transcendunt. Nam
uincipari est. inter reliquos ma¬
iorem existere. Dñari uero est eci¬

Expanded text:
tudinem nuntiandus erat, qui virtutum Dominus, et potens in praelio, contra potestates aereas ad beligit , caecitatis ejus tenebras tersit. Qui ergo ad curandum mittitur, dignum videlicet fuit ut Dei medicina vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest ut ipsa officiorum vocabula breviter exsequamur. 10. Virtutes etenim vocantur illi nimirum spiritus, per quos signa et miracula frequentius fiunt. Potestates etiam vocantur hi qui hoc potentius caeteris in suo ordine perceperunt, ut eorum ditioni virtutes adversae subjectae sint, quorum potestate refrenantur, ne corda hominum tantum tentare praevaleant quantum volunt. Principatus etiamis dum quaeque sunt agenda disponunt, eis ad explenda divina ministeria principantur. Dominationes autem vocantur qui etiam potestates principatum dissimilitudine alta transcendunt. Nam principari est inter reliquos priorem existere, dominari vero est eti
Abbreviated transcription (Latin):
alii sp̃c alios mittunt. gacha¬
ria scilicet ꝓph̃a testante qui
ait. Ecce angłs qui loquebat᷑
mme egrẽdiebatur. et aliusã
gelus egrẽdiebatur in occursũ
eius. et dixit ad eum. Curre ⁊
loquere ad puerũ istum dicẽs.
absq muro habitabitur iheru
salem.Dum enim angłs ad
angelum dicit. curce et loque¬
re: dubium nõ est. quia alius
alium mittit. Minora uero st̃
qui mittuntur. maiora que
mittunt. Sed et hoc quoq de
ip̃is agniiib que mittuntur
certum tenemus: quia et cũ
ad nos ueniunt. sic exterius
explent ministerium. ut ta¬
men ñꝙͣ desint interius per
contemplationẽ. Et mittun¬
tur igitur et assistunt: qͥa
et si circũ scriptus est angłi¬
quia quolibet missi ueniã.
intͣ ip̃m currunt. Sciendum

Expanded text:
alii spiritus alios mittunt, alii spiritus alios mittunt, ria scilicet propheta testante, qui ait: « Ecce angelus qui loquebatur in me, gradiebatur, et alius gelus egrediebatur in occursum eius et dixit ad eum: Curre et loquere ad puerum istum dicens: Absque muro habitabitur Ihesalem . Dum enim angelus ad angelum dicit Curre et loquere, dubium non est quia alius alium mittit. Minora vero sunt quae mittuntur, majora quae mittunt. Sed hoc quoque de ipsis agminibus quae mittuntur certum tenemus, quia et cum ad nos veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur, et assistunt, quia etsi circumscriptus est angeliquia quolibet missi veniant, intra ipsum currunt. 14. Sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
ligi: quia hii sp̃c qui mittun¬
tur corum uocabulum ꝑcipi¬
unt quoꝵ officium gerunt.
Quia enim ut pec̾ca locutio¬
nis incendat. de altari angłs¬
carbonem portat: seraphin uo¬
catur. qd̾ incendium dicitur.
Nuic autem sensui et illud
creditur ñ inconuenienter o¬
pitulari. qd̃ ꝑdanielem dicit᷑
Milia milium ministrabat
ei. et decies milias centena mi¬
lia assistebant ei. Aliud nãq
est ministrare: aliud assistere
Qua ministrant deo: qui et
ad nos nunciando exeunt.
Assistunt uero: quisic con¬
templatione intima ꝑfruũ¬
tur. ut ad explenda foris oꝑa
minime mittantur. Sed qr
inquibdam scͥpture locis que¬
dam ꝑcherubin. q̃dam uero
ꝑseraphim agi didicimus: u¬
trum ꝑse hec faciant an ꝑsub¬
iesta agmina agatur. que sic̃
dicitur in eo qd̾ a maioribus
ueniunt maiorĩi uocabula
sortiuntur: nos affirmare no¬
limus qd̾ aꝑtis testimoniis ñ
approbamus. Hoc tamen cer¬
tissime scimus: quia ad explẽ¬
dum desuꝑnis ministerum

Expanded text:
ligi, quia hi spiritus qui mittuntur, eorum vocabula percipiunt, quorum officium gerunt. Qui enim, ut peccata locutionis incendat, de altari angcarbonem portat, seraphim vocatur, quod incendium dicitur. Huic autem sensui et illud creditur non inconvenienter opitulari, quod per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Aliud namque est ministrare, aliud assistere, quia hi administrant Deo, qui et ad nos nuntiando exeunt; assistunt vero qui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opera minime mittantur. 13. Sed quia in quibusdam Scripturae locis quaedam per cherubim, quaedam vero per seraphim agi didicimus, utrum per se haec faciant, an per subjecta agmina agantur, quae, sicut dicitur, in eo quod a majoribus veniunt majorum vocabula sortiuntur, nos affirmare nolumus quod apertis testimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia ad explendum de supernis ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
b angłoꝵ agminib foral al
explendũ ministerium ul
uisibilit uel inuisibilte il¬
tcuntur. Scilicet quia ad hl¬
mana solãtia aut angl̾ials
archangłi ueniunt. Haml
ꝑiora illa septem agmina d
intimis nunꝙͣ recedunt A
en que preminent. usums
terioris ministerii nequas
habent. Cui rei illud indetis
eẽ contrarium: qd̾ ysaias al
Et uolauit ad me unus del
raphim. et in mani eius cal

Expanded text:
 angelorum agminibus foras ad explendum ministerium vel visibiliter vel invisibiliter mittuntur, scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris ministerii nequaquam habent. Cui rei illud videtur esse contrarium quod Isaias dicit: Et volavit ad me unus de seraphim, et in manu ejus cal
Abbreviated transcription (Latin):
tes funt iam superius dicte. q̃
tanto suꝑne sapientie iuxta st̾.
.quanto ei ꝑgr̃am cõtinue ui¬
sionis appropinquant: Sed ĩ¬
terhec nequaqũa relinquere
neglegenter debemus. cur ista
mulier ꝑqua dei sapientia fĩ-¬
guratur. decẽ draginas habuis¬
se perhibetur. exquib unam
ꝑdicdit ꝙͣ sũ quereret inuenit.
Angłoꝵ ciuippe et hominũ na¬
turam ad cognoscendum se do¬
minus cõdidit. Quã dũ consiste¬
read et̾nitatem uoluit: eam
proculdubio ad suam similitu¬
dinem creauit. Decẽ uero drag¬
mas habuit mulier: quia no¬
uem sunt ordines angłorum.
Sed ut compleretur electorum
numerus. hõ decimus est creatꝰ
Qui a conlitore suo nec postcul¬
pamperiit: quia hunc et̾naso¬
pientia per carnem miracul
choruscans ex lumine testere¬
parauit. Nouem uero angłor
ordines diximus: quia indel¬
cet eẽ. testante sacro eloqurole
nius. angłas. archanglo̾s uii¬
tutes. potestates. principatus.

Expanded text:
am superius dictae? Quae tanto supernae sapientiae juxta sunt, quanto ei per gratiam continuae visionis appropinquant. Sed inter haec nequaquam relinquere negligenter debemus cur ista mulier, per quam Dei sapientia figuratur, decem drachmas habuisse perhibetur, ex quibus unam perdidit, quam cum quaereret invenit. Angelorum quippe et hominum naturam ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero drachmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum. Sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus est creatus, qui a conditore suo nec post culpam periit, quia hunc aeterna sapientia per carnem miraculis coruscans ex lumine testae reparavit. 7. Novem vero angelorum ordines diximus, quia videlicet esse, testante sacro eloquio, scimus angelos, archangelos, virtutes, potestates, pr
Abbreviated transcription (Latin):
monte testamenti in laderib
acͥlonis. ascendam super alti¬
cudinem nubium. similis e¬
ro altissimo. dũ infine mũdi
insua uirtute relinquitur
extremo supplicio ꝑimendus
cũ michaele archangelo pe¬
liatut᷑ ẽẽ ꝑhibetur: sicut per
iohannem dr. factum est i¬

Expanded text:
ribus aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero altissimo», dum in fine mundi in sua virtute relinquetur extremo supplitio perimendus, cum Michaele archangelo preliaturus esse perhibetur, sicut per Iohan<n>em dicitur: «Factum est p
Abbreviated transcription (Latin):
sionis tribulatione roborauit.
Accẽsa autẽ lucerna eu̾̃tit do¬
tas percarnẽ claruit. om̃isse
nr̃a conscientia cõcrissit. Do¬
mus nanq eu̾titur: cũ consi¬
deratione reatꝰ sui humana cõ¬
scientia ꝑturbaretur. Qui euer¬
sionis sermo non discrepatab
eo ad̃ ialiis codicib legitur.e¬
mũdat. Quia nmirum praua
mens si ñ prius ꝑtimorem euer¬
titur: ab asiuetis uitiis ñ em̃ũ¬
datur. Eu̾sa ergo domo inueni¬
tur dragia: quia dũ perturba¬
tur cõscientia hominis reparatꝰ
in hoĩe similitudo cõclitoris. Et
cũ inuenetit. cõuocat amicas
et uicinas dicens. Congratula

Expanded text:
sionis tribulatione roboravit. sionis tribulatione roboravit. Accensa autem lucerna evertit dotas per carnem claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Domus namque evertitur cum consideratione reatus sui humana conscientia perturbatur. Qui eversionis sermo non discrepat ab eo quod in aliis codicibus legitur, emundat, quia nimirum prava mens si non prius per timorem evertitur, ab assuetis vitiis non emundatur. Eversa ergo domo invenitur drachma, quia dum perturbatur conscientia hominis, reparatur in homine similitudo conditoris. Et cum invenerit, convocat amicas et vicinas suas, dicens: Cong
Abbreviated transcription (Latin):
ore perseuerant: Hinc ergo col
aigedum est quãtum deo gau¬
Dium faciat quando humilit
plangit iustus: si facit in celo
gaudiũ ꝙ̃ do hoc qd̾ male gessit
penitentiã dannat iniustus.
bens dragias decẽ. si ꝑdidenit
dit lucernam et euertit do¬
mum. et querit diligenter
donec mueniat dragnia qm
perdiderat: Qui signatur per
pastorem: ip̃e et per mulierẽ.
Ip̃e enim deus. ip̃e et dei sapiẽ¬
tia. Et quia imago exprimit᷑
indragma: mulier dragm̃a
ꝑdidit. quando homo qui con¬
ditus ad imaginen dei fuerat
peccando a similitudine suicre¬
atoris recessit. Sed accendit mu¬
lier lucernam. qiia dei sapiẽ¬
tia apparuit inhumanitate.
lucerna qͥꝑpe. lum̃ in testa est.
lum̃ uero intesta ẽ: diumitas
in carne. De qua udelicet testa
sui corporis dicit ip̃a sapientia.
Exaruit uelud testa uirtus
mea. Quia enim testa in igne
solidatur: eius uirtꝰ sic̃ testa
exaruit. quia assũptã carnem
ad resurrectionis głam ex pas¬

Expanded text:
opere perseveopere perseveligendum est quantum Deo gaudium faciat, quando humiliter plangit justus, si facit in coelo gaudium, quando hoc quod male gessit per poenitentiam damnat injustus. bens drachmas decem, si perdiderit dit lucernam, et evertit domum, et quaerit diligenter donec inveniat drachmam quam perdiderat? Qui signatur per pastorem, ipse et per mulierem. Ipse etenim Deus, ipse et Dei sapientia. Et quia imago exprimitur in drachma, mulier drachmam perdidit, quando homo, qui conditus ad imaginem Dei fuerat, peccando a similitudine sui conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam, quia Dei sapientia apparuit in humanitate. Lucerna quippe lumen in testa est: lumen vero in testa, est divinitas in carne. De qua videlicet testa sui corporis dicit ipsa Sapientia: Exaruit velut testa virtus mea . Quia enim testa in igne solidatur, ejus virtus sicut testa exaruit, quia assumptam carnem ad resurrectionis gloriam ex pas
Abbreviated transcription (Latin):
gat. ad mariam quoq gabe¬
hel mittitur qͥ dei fortitudo no¬
minatur. Illũ quippe nũcas
ueniebat. qui ad debellanda
aerias potestates humilisa

Expanded text:
gat. Ad Mariam quoque Gabriel mittitur, quia Dei fortitudo nominatur: illum quippe nuntiare veniebat, qui ad debellandas aereas potestates humi
Abbreviated transcription (Latin):
teatur. Hisi hoc qd̾ ip̃i ꝑcotidi¬
anum uisionis exꝑimentũ
nouimus. quia plerũcs hi cͥt
nullis se oppressos peccatoꝵ.
molib sciunt. stant quidem
in ina iusticie. mula illicita
ppetrant. sed tamen ad cele¬
stem patriam anxie ñ anhe¬
lant. Cantoq sibi in reb li¬
citis usum p̾bent: quanto
ceꝑpetrasie nulla illicita me¬
ininetunt. Et plerũq pigri
remanent. ad exectenda bona
precipua: quia ualde sibi
securi sunt. qd̾ nulla cõmise¬
rint mala grauiora. At contͣ
non nũquam hii qui fealiqͣ
illicita egisse memineriuit:
ex ip̃o suo dolore cõpunctien¬
Ardescunt ad amorẽ dei. seseis
in magnis uirtutib exercent.
Suncta difficilia sc̃i certamniis
aipetunt. omĩa mundi deroi¬
quunt. honores fugiunt accep¬
tis cõtumeliis letantur flages
desidetio ad celestem patriamn
anhelant. Et quia se errassen
deo cõsiderant: dana p̾cedeal
luctis sequentib recõpenã
Maius gͣ depeccatore conce
soꝙͣ de stante iusto fit gardail¬

Expanded text:
teatur, nisi hoc quod ipsi per quotidianum visionis experimentum novimus, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse nulla illicita meminerunt. Et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde sibi securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt in amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent, cuncta difficilia sancti certaminis appetunt, omnia mundi derelinquunt, honores fugiunt, acceptis contumeliis laetantur, flagrant desiderio, ad coelestem patriam anhelant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris sequentibus recompensant. Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo gaud
Abbreviated transcription (Latin):
dñationes. siue principatus.
siue potestates. Dñationes uco
pancipatus atos potestites il
ad ephesios loquens descripsert.
Sed ea quoq colosensib dicturus
p̃misit thronos. de quib nec dum
Dum ergo illis . iiiͦi. queadephe¬
sios dixit. id est principatib. pote¬
statib. uirtutib ato dominatio¬
nib. cõiunguntur throni: qͥnq
sunt ordines qui specialiter expͥ¬
muntur. Quib dum angli et
archangli. cherubin atq seraphi
adiuncta sunt. ꝓculdubio nouẽ

Expanded text:
ipatus, sive Potestates. Dominationes vero, principatus ac potestates jam ad Ephesios loquens descripserat, sed ea quoque Colossensibus dicturus praemisit thronos, de quibus nec dum Dum ergo illis quatuor, quae ad Ephesios dixit, id est, principatibus et potestatibus, virtutibus atque dominationibus, conjunguntur throni, quinque sunt ordines, qui specialiter exprimuntur; quibus dum angeli et archangeli, cherubim atque seraphim adjuncta sunt, procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Qui eos quos semper habet
sp̃c. etiam cũ uoluerit angłos
facit. Hii autem qui minima
ñciant angli. qui uero fũma ñ¬
ciant archangłi uocantur. Hĩc
est enim. qd̾ ad mariã uirgiñe
ñ quililet angłs sed gabrihelar¬
cangelus mittitur. Ad hoc qͥppe
ministeriũ sũmum angłm ue¬
nire dignum fuerat. qui sumũ
om̃ium ñciabat. Qui iccirco
etiam priuatis nominibus
censentur ut signetur ꝑuo
cabula. etiam in operatione
quid ualeant. Neq enim mil¬
la sc̃a ciuitate quam de uisio¬
ne om̃ipotentis dei plena sciẽ¬
ta ꝑfecit. iccirco ꝓpria nomina
lorciuntur: neeorum ꝑsone
sine nominib sciri ñ possint
Sed cũ adnos aliqͥd ministratu¬
ti ueniunt apud nos etiam no¬
mina a ministeriis trahunt.
Micha hel nãq quis ut deus.
gabrihel aũt fortitudo dei. ra¬
phahel uͦ dicitur medicina
dei. Et quociens mire uirtu¬
tis aliquid agitur. michahel
mitti perhibetur. Ut ex ip̃oas
luis potest facere. qd̾ facere pre¬

Expanded text:
cat: qui eos, quos semper habet, cat: qui eos, quos semper habet, spiritus, etiam, cum voluerit, angelos facit. Hi autem, qui minima nuntiant, angeli, qui vero summa annuntiant, archangeli vocantur. Hinc est enim, quod ad Mariam virginenon quilibet angelus, sed Gabriel archangelus, mittitur . Ad hoc quippe ministerium summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per vocabula etiam in operatione quid valeant. Neque enim in illa sancta civitate, quam de visione omnipotentis Dei plena scientia perficit, idcirco propria nomina sortiuntur, ne eorum personae sine nominibus sciri non possint; sed cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. 9. Michael namque, quis ut Deus; Gabriel autem, fortitudo Dei; Raphael vero dicitur medicina Dei. Et quoties mirae virtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipso aclus potest facere quod facere prae
Abbreviated transcription (Latin):
lum similitudinis plems sa¬
pientia et ꝑfectus detore in deli¬
cĩs paradisi dei fuisti. Qui notã
ctus. sed signaculum similitu¬
dinis dr̃. ut quo meo subtilior ẽ
nata. eo in illo imago dei sub¬
cilius insimnuet᷑ inp̾sia. Quo in
loco mox subditur. Om̃is lapis
p̃cosus oꝑimentũ tuũ. Sardius.
serillus. saphirꝰ. carbunculiis. ⁊
magragd̾. Et ce nou̾e dixit no¬
mina lapidũ: qͥa ꝓfecto nouem
sunt ordines angłioꝵ. Q uib n¬
mirũ ordinib ille primus an¬
gelus ideo ornatus et oꝑtus ex¬
titit. quia dũ cunctis angeloꝵ
agminib prelatus est: exeoꝵ
cõparatione clarior fuit. Sed
cur istos ꝑsistentium angłoꝵ
choros enumerando ꝑstrinximꝰ.
si ñ eorũ quoq ministexia sub¬
tilit̾ exprimamus: Greca et¬
enim lingua angłi. noncii. ar¬
changłi uero sũmi ñcii uocan¬
tur.Eciendum uero qd angłoꝵ
uocabulum nom̃ est officii nõ
nat᷑e. Nã sci illi celestis patrie sp̃c
cũ ꝑeos aliqua ñciantur. Unde

Expanded text:
lum similitudinis, plenus sapientia et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti. Quo notandctus, sed signaculum similitudinis dicitur, ut quo subtilior est natura, eo in illo imago similius insinuetur expressa. Quo in loco mox subditur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum, sardius, berillus, saphirus, carbunculus, et smaragdus. Ecce novem dixit nomina lapidum, quia profecto novem sunt ordines angelorum. Quibus nimirum ordinibus ille primus angelus, ideo ornatus et coopertus exstitit, quia dum cunctis agminibus angelorum praelatus est, ex eorum comparatione clarior fuit. cur istos persistentium angelorum choros enumerando perstrinximus, si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Graeca etenim lingua angeli nuntii, archangeli vero summi nuntii, vocantur. Sciendum quoque quod angelorum vocabulum, nomen est officii, non a. Nam sancti illi celestis patrie spiricum per eos aliqua nuntiantur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃os. At cõtra hiqrin de fala
iusticia suꝑbire solent: ccu
quosq despiciurt. nulla
firmantib miscłia cõdesca¬
dunt. Et quo se peceator es ẽ
ñ credũt. eꝯ deterius peccatꝰ¬
res tuit. De quorũ pofecdi
numero pharisei extiteram
qui diuiditantes dñm ad pe¬
catores susciperet. ardente
corde ip̃m fontẽ miscłie re¬
phendebant. ded quia egrie¬
rant ita ut egros se ẽe nesc¬
rent. quatimus cd erantag¬
nolcerit celestis eos medicis
bandis fomentis curat. Be¬
ignum paradigia obicit.
et ineorũ cordib t̾umorem
Quis ex uobis homo qui habet
centũ oues. Et si percdiderit

Expanded text:
a hi qui de falsa justitia superbire solent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum fontem misericordiae reprehendebant 3. Sed quia aegri erant ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si per
Abbreviated transcription (Latin):
falsa nisticia delignationẽ.
Quam uis et iusti soleant re¬
cte peccatorib inlignari. Sẽd
aliud est qd agitur typo suꝑ¬
bie. aliud qd̃ relo discipline.
Dedignantur et enim. sedñ
dedignates. Despiciunt. sedñ
despicientes. persecutionem
cõmouent sed amantes.La
et si foris increpationes per
disciptinam exagerant. intͦ
tamen dulceliñe per caritat̃
seruant. Poponunt sibi en
animo. ip̃os plerũq quos¬

Expanded text:
falsa justitia dedignationem, falsa justitia dedignationem, quamvis et justi soleant recte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos pleru
Abbreviated transcription (Latin):
stiuum tempus quod
corpori meo ualle con¬
trarium est. loqui me de ex¬
positione eungelii longa mo¬
ra interuemente ꝓhibuit.
Sed nunquid qͥalingua ta¬
cuit arclere cessauit caritas:
Hoc et enim clico. qd apud se
ut̾m unus quisc recognoseit.
pleruner caritas qͥbdam oc¬
cupationib ppedita et integͣ
tagrat in corde: et tamen ñ
monstratur in oꝑe. Quia et
lol cũ nube tegitur ñ iudetur
in t̾ra. et tamen ardet in celo.
gic lic ẽẽ occupata karitasso¬
let. Et intus ini sui amoris exe¬
rit. et foris flamas oꝑis ñ os¬
tendit. Sed quia ñc ad loqũe¬
dum tempus rediit: ur̃a me
stuclia accencdunt. ut mͥtato
amplius loqui libeat qũato
hoc ute mentes desiderabiliꝰ
expectant. Auclistis nacs in
lectione eũngłica fĩs mei. qͥa
peccatores et publicani acces¬
serunt ad redemptore nr̃m .
ñ solũ ad loquendum sed etiã
ad conuescencłũ recepti sunt.
Qd uidentes pharisei decligna¬
tisunt. Ex qua re colligite qr
uera iusticia cõpassionẽ habi

Expanded text:
stivum tempus quod corpori meo valde contrarium est, loqui me de expositione Evangelii longa mora interveniente prohibuit. Sed nunquid quia lingua tacuit, ardere charitas cessavit? Hoc etenim dico, quod apud se vestrum unusquisque recognoscit. Plerumque charitas quibusdam occupationibus praepedita, et in tegra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere, quia et sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo. Sic sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exerit, et foris flammas operis non ostendit. Sed quia nunc ad loquendum tempus rediit, vestra me studia accendunt, ut mihi tanto amplius loqui libeat, quanto hoc vestrae mentes desiderabilius exspectant. 2. Audistis in lectione evangelica, fratres mei, quia peccatores et publicani accesserunt ad redemptorem nostrum; et non solum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recepti sunt. Quod videntes Pharisaei, dedignati sunt. Ex qua re colligite quia vera justitia compassionem habet ,
Abbreviated transcription (Latin):
to. alius dicit in montib ut si¬
gnificet in excelsis. Quia mini¬
rum oues q̃ ñ perierant insulli¬
mib stabant. Et cũ inuenerit
imponit inhumeros suos gau¬
dens. Ouem in humeros suos
imposuit: qͥa humana natit¬
ram suscipiens. pecc̃a nr̃a ip̃e
portauit. Et ueniens domum.

Expanded text:
to, alius dicit in montibus, ut sito, alius dicit in montibus, ut significet in excelsis , quia nimirum oves quae non perierant in sublimibus stabant. Et cum invenerit ovem, imponit in humeros suos gaudens. Ovem in humeris suis imposuit, quia humanam naturam suscipiens peccata nostra ipse portavit. Et ven
Abbreviated transcription (Latin):
rierat: Etce mira dispensati¬
one pietatis similitudinem
ueritas declit. qrĩa et inseip̃o
homo recognosceret: et tam̃
hec specialiter ad ip̃m auctore
hominũ pertinneret. Quia
enim centenariꝰ ꝑfectus est
numerus: ip̃e centũ oues ha¬
buit. cũ angłorum substanti¬
am et hominũ creauit. Sed
una ouis tunc ꝑiit. quando
peccando homo pascua intẽde¬
reliquit. Dimisit autẽ nona¬
ginta noue oues indeserto: qr
illos sũmos angłoꝵ choros re¬
liqͥt. incelo. Curautem celum
desertum uocatur. nͥ qd̾ deser-¬
tũ dicitur derelictum. Tunc
autem celũ deseruit hõ cum
peccauit. Indeserto autem
nonaginta nouẽ oues rem̃a¬
serant. quando in t̾radñs uñã
oũe querebat: qͥa rationalis
creature mimeriis angłorũ
inidelicet et hommu. qui adui¬
dendum deum cõditus fuerat
pereũte homine erat imminu¬
tus. Et ut perfecta summa oui¬
um integraretur incelo: homo
ꝑditus querebatur int̾ra. Nam
qd̃ hic eungłista dicit indeser¬

Expanded text:
etc. Ecce mira dispensatione pietatis similitudinem Veritas dedit, quam et in se ipso homo recognosceret, et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius numerus est perfectus, ipse centum oves habuit cum angelorum substantiam et hominum creavit, sed una ovis tunc periit, quando peccando homo pascua vitae dereliquit. Dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum. Tunc autem coelum homo deseruit, cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in terra Dominus unam quaerebat, quia rationabilis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum 1602 condita fuerat, pereunte homine erat imminutus, et ut perfecta summa ovium integraretur in coelo, homo perditus quaerebatur in terra. Nam quod hic evangelista dicit in deser
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Congratulamini mͥ. quia¬
i inueni oũe q̃ perierat. Inuenta
tor nr reparato hoĩe ad regnũ
celeste rediit. Ibi amicos et ui¬
cinos inuenit. illos uidelicet
angłorũ choros qui amici eius
sunt: qͥa uoluntatem. eius cõ¬
tinue in sua stabilitate custodi¬
unt. Uicini quoq eius sunt
quia claritate uisionis illius
sua assiduitate ꝑfruuntur.
Et notancdum qd̾ ñ dicit. cõ¬
michi. Quia indelicet eius¬

Expanded text:
is: Congratulamini mihi quia inveni ovem meam quae perierat. Inventa noster, reparato homine ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros. Qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt. Vicini quoque ejus sunt, quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur. Et notandum quod non dicat, ConMihi, quia videlicet ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nem hommnẽ nõ hostem respi¬
cit. sed parentem. Martires ma¬
tres tulerunt quicqͥd et ango¬
ris extitit et doloris. Et ideo ñ
carebunt martiris gaudio mar¬
tyrii lacrimas que fuderunt.
Hoc loco attendat auditor. atre¬
dat ut intelligat. martyrium
non consistere per meritum
sed uenire ꝑgr̃am. In paruuls
que uoluntas. qd̃ arbitriuma
captiua fuit et ip̃a nat᷑a: Hem̃r¬
tyrio ergo debemus totũ deo:
nichil nob̾. Uincece diabolum
corpus tradere. contennere uis¬
cera. tormenta expendete.lal¬
sare tortorem. caꝑe de iniurtis
głam. de morte uitam ñ uitu¬
tis humane: sed muneris est

Expanded text:
nem hominem non hostem respinem hominem non hostem respicit, sed parentem. Matres, matres tulerunt quidquid angoris exstitit et doloris, et ideo non carebunt martyrum gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natura? De martyrio ergo demus totum Deo, nihil nobis. Vincere diabolum, corpus tradere, contemnere vitia, tormenta expendere, lassare tortorem, capere de injuriis gloriam, de morte vitam, non virtutis humanae, sed muneris est
Abbreviated transcription (Latin):
anteqͣm menbris. Quos uolu¬
it uirtutib uitia preterire.
ante celum possidere qͣm t̾ram.
premisit ergo xp̃c suos mili¬
tes non amisit. Recepit suas
acies nõ reliquit. Beati quos na¬
tos martyrio uidemus ẽẽ non
scło. Beati qui labores in reqͥem.
in refrigerium dolores. mero¬
res in gaudium cõmutarũt.
ati uentres. qui portauerunt
tales. Beata ubera. que se tali¬
b infuderũc. Beate lacrime q̃
pro talib fuse. fletib grãm bap¬
tismatis contulerunt. Nam
diu̾so modo. dono uno: in la¬
crimis sins martyres suo san¬
gume baptizantur.In marty¬
rio filiorũ matres passe sunt.
Nam gladius filiorum ꝑtran¬
siens mẽbra ad matrũ corda de¬
uenit. Et necesse est ut sint p̾¬
miis cõsortez. que fuerunt socie
passionis. Arridebat paruulus
occisori. gladio a iocabatur in¬
fantulus. nutricis loco atcen¬
debat lactans ꝑcussoris horco¬
rem. nescia lucis etas moritu¬
ra gaudebat. Infans filus om¬

Expanded text:
antequam membris quos voluantequam membris quos voluit virtutibus vitia praeterire, ante coelum possidere quam terram. Praemisit ergo Christus suos milites, non amisit. Recepit suas acies, non reliquit. Beati quos natos martyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. ati ventres qui portaverunt tales. Beata ubera quae se talibus infuderunt. Beatae lacrymae quae pro talibus fusae fletibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam diverso modo, dono uno, in lacrymis suis martyres suo sanguine baptizantur, in martyrio filiorum matres passae sunt. Nam gladius filiorum pertransiens membra, ad matrum corda devenit, et ideo necesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt sociae passionis. Arridebat parvulus occisori, gladio advocabatur infantulus. Nutricis loco attendebat lactens percussoris horrorem, nescia aetas lucis moritura gaudebat, infans filius om
Abbreviated transcription (Latin):
litate rimatur. Successorem
timens. incessie in auctor̃e. Pre¬
mit innocentes uolens innoce¬
tiam deriꝑe. Innocentis causã.
facit nocentiũ crimen. Munus
nati natoꝵ u̾tit in pen̾a. Aucto¬
ris ortũ. orientium mandat oc-¬
casum. Negotium salũatis: sal¬
uandorũ uibet ẽẽ discrimen. Qͦ¬
rũ lingua tacuit. ocłi nichil ui¬
derunt. nichil audierunt aures.
manꝰ nil fecerũt. Et quib actus
nullus est net deculpe sũpserũt
mortẽ. qui uiuere nescierũt: Q¬
b apud herodem solum qd̃ iusti
sunt. hoc fuit crimen. Quid xp̃c
tator. Quare deserunit quos sciebat
rat occidendos: Natus rex et rex
celestis. quare neglexit milites
innocentie sue: Coctanermni fi¬
bi. qͣre cõtempsit exercitũ: Qua¬
recunabulis suis deputatas ex¬
cubias sic reliqͥt. ut regem solũ
quesiturus hostis. totũ grassa¬
despexit suos milites sed ꝓuex..
quam uiuere. Quos facit ca¬
pere sine concertatione uic¬
toriam. Quos donauit coronis

Expanded text:
litate rimatur: successorem litate rimatur: successorem timens, incessit in auctorem. Premit innocentes, volens innocentiam deperire, innocentis causam facit nocentium crimen. Munus nati natorum vertit in poenam. Auctoris ortum orientium mandat occasum. Negotium salvantis salvandorum jubet esse discrimen. Quorum lingua tacuit, oculi nihil viderunt, nihil audierunt aures, manus nihil fecerunt, et quibus actus nullus est, unde culpae sumpserunt mortem, qui vivere nescierunt? Quibus apud Herodem solum quod nati sunt, hoc fuit crimen. Quid? Chritator, quare deseruit quos sciebat r se noverat occidendos? Natus Rex, et Rex coelestis, quare neglexit milites innocentiae suae? Coaetaneum sibi quare contempsit exercitum? Quare cunabulis suis deputatas excubias sic reliquit, ut regem solum quaesiturus hostis, totum grassas non despexit suos milites, sed provexit, quam vivere, quos fecit capere sine concertatione victoriam, quos donavit coronis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib suis peior. pessimussͥ.
sed ne inderetur aufugit. In
altum tendens. cadit ab alto.
Celum pulsans. intrat ꝓfũdũ.
in se uadit. cũ uadit in deum.
Se occidit. qui uitam conatur
occidere. quia capere non potest
ꝑditionem salus. ocusionem
uita et̾nitas fincoi. O ambicio
ꝙ̃ ceca semꝑ. o qͣ p̃sumptic pessi¬
ma. oqͣ ꝑdit concessa qui incon¬
cessa captat. Herodes obsidens
t̾renum regnum impugnat
celeste. Terrenis in hians irruit
indiuina. ipsam q pietatem sec-¬
tatur. Audierat natum regem.
destinatꝰ ad scelus. Ad piaculum
promptus. paratꝰ ad crimen. Cau-¬
sas innocentie ñ requirit. Ius
abnegat. cũfundit fasq nefas cs
Cui nequitia est sodalis. cui odio¬
sa est equitas. miquicas est sẽꝑ
amica. Qui cedib uruit. qui se
munit sangune qui crudeli¬
tatib seuit. Cui de rirore stat
totum. de amore ni hil cõstat.
Herodes tũc cetꝰ sic xp̃m gla aans
querit. inuestigat cruore. crude¬

Expanded text:
omnibus, suis pejor, pessimuomnibus, suis pejor, pessimused ne videretur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum. Se occidit, qui vitam conatur occidere: quia capere non potest perditionem salus, occisionem vita, aeternitas finem. O ambitio quam caeca semper! o quam praesumptio pessima! o quam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste. Terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil constat. Herodes tunc caecus sic Christum gladiis quaerit, investigat cruore, crude
Abbreviated transcription (Latin):
quo tendat. quo ꝓsiliat
liuor inuidia feratur. hero¬
diana hodie patefecit ĩmani-¬
tas. Que dum tẽporalis regui
emulatur angustias: et̾ui re¬
gis ortum molit᷑ extinguere
Tunc herodes in qͥt uidens qi
illusus eẽt a magis. misit in
bethleem et occidit omnes pu¬
eros qui erant in ea et in otñi¬
b finib eiꝰ. Uidens qr illusus
est a magis. Bolet impietas se¬
ẽẽ illusam. dilatans secrude
colliditur. Herodes stridet. e¬
dens ip̃e in laqueum que teñ¬
dit Hinc iniquitatem quam
condiderat euaginat. de fideꝑ
fidie sumit arma. Terrenoque¬
rit furore. qũẽ natum celitus
ñ credit. Adsinum matrũ mili¬
tũ cogit castra. int̾ ubera arce
pietatis oppugnat. Inteners
uberib ferrũ durat. lac fundit
anteꝙ̃ sanguem. dat ante
mortem sentire qũa uitam.
tenebras ingerit intr̃atib lu¬
cem. Sic agit magister mall.
magister doli. Ire artifex. mnũs¬
tor sceleris. Impietatis aucter
pietatis predo Iͥminicus inno¬
tentie. hostis nature. malus

Expanded text:
quo tendat, quo prosiliat livor, invidia quo feratur, Herodiana hodie patefecit immanitas. Quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere. Tunc Herodes, inquit, videns quia illusus est a magis, misit ad Bethlehem, et occidit omnes pueros qui erant in ea, et in omnibus finibus ejus . Videns quia illusus esset a magis. Dolet impietas se illusam, dilatam se crudelcolliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit: hinc iniquitatem quam condiderat evaginat: de fide perfidiae sumit arma; terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit; ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat, in teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem. Sic ait magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, malus
Abbreviated transcription (Latin):
uer̾e pedum ur̃oꝵ excutite in
testimoniũ supra illos. Puluis
exuttitur de pedib intestimo¬
sũpti qd ing̾ssi sint inciuita¬
tem et p̾dicatio apostolica et¬
ad illos usq ꝑuenerit. Snie
sroutitur puluis: ut nichil ac
cipiant. nec adiuctũ qdem ne¬
cessarium. ab eis qui eungli¬
um sp̃uerĩt. Allegorice aũt
qui uerbo humiliter inten¬
dunt. si qͥb ut homities t̾rene
leuitatis neuns obscurãtur. ꝑ
ea mox q̃ recipiunt euͣngeli¬
ce p̃dicationis uestigia: pur¬
gantur. Qui uero ꝑfidia uel
neglig̾etia uel etiã studio cõ¬
tempnunt: hoꝵ uitãda cõmu¬
nio fugienda synagoga cẽset᷑
excuciendu puluis negestis ĩ¬
anib et pulueri cõparandis
m̃tis caste uestigiũt polluat᷑.
Egressi aũt circuibant ꝑ cas¬
tella eungłizantes et curan¬
tes ubiq. Qd eingeligarẽt uł
quomodo curarẽt apłi: mar¬
cus exponit pleniꝰ. Predicabãt
inqͥt ut penitentiam age¬
rent. et ungiebant oleo mł¬

Expanded text:
verem pedum vestrorum excutite in verem pedum vestrorum excutite in testimonium supra illos. » Pulvis excutitur de pedibus in testimoquod ingressi sunt in civitatem, et praedicatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur pulvis, ut nihil ab eis accipiant, nec ad victum quidem necessarium, qui Evangelium spreverint. Allegorice autem qui verbo humiliter intendunt, si quibus ut homines terrenae levitatis naevis obscurantur, per ea mox quae recipiunt evangelicae praedicationis vestigia, purgantur; qui vero perfidia vel negligentia vel etiam studio contemnunt, horum vitanda communio, fugienda synagoga censetur. Excutiendus pedum pulvis, ne gestis inanibus et pulveri comparandis mentis castae vestigium polluatur. Egressi autem circumibant per castella, evangelizantes et curantes ubique. Quid evangelizarent, vel quomodo curarent Apostoli, Marcus exponit plenius. Praedicabant, inquit, ut poenitentiam agerent, et ungebant oleo mu
Abbreviated transcription (Latin):
uirge noie significata est. ei¬
amque ñ portantur ñ deent
Hoc et de duab tunicis inta¬
ligendum est. neqͥsqm eorũ
p̃ter eam qua indu tus ẽẽt ali¬
am portandam putaret solli¬
citꝰ ne opus ẽẽt. cũ ex illa potes¬
tate posset acciꝑe. Qd̃ uero se¬
cũdũ marcũ non portari uel
haberi duas tuncas. s exp̃siꝰ
indui ꝓhibet dicens. et ne in¬
duerentur duab tunicis: qͥd
eos monet. nisi nõ dupliciter
sed simplicit̃ ambulare: Alĩ
In duab tunicis udetur mi¬
chi duplex ostendere uestm̃¬
tum. Non qd̃ in locis scythieet
ligamus. ne alio uestiti aliud
Dat constantie gn̾als manda¬
tum. ut hospitalis necessitutli¬
nis iura custodiant. alienũ
ẽẽ a predicatore regni celestis
astruens cursitare ꝑdomos:⁊
inuiolabilis hospitii iura mu¬
tare. Nec ociose scd̃m matheũ
domus qͣm ingrediant᷑ apli
legẽda decernitur: ut mutan¬
di hospitii necessitudinis q ui¬
olande causa ñ suppectat. Et qͥ¬
cũq non receperit uos. exeun¬

Expanded text:
irgae nomine significavit, etiam quae non portantur non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ut ne quisquam eorum praeter eam qua esset indutus, aliam portandam putaret, sollicitus ne opus esset, cum ex illa potestate posset accipere. Quod vero secundum Marcum non portari vel haberi duas tunicas, sed expressius indui prohibet, dicens: « Et ne induerentur duabus tunicis, » quid eos monet, nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulare? Aliter: In duabus tunicis videtur mihi duplex ostendere vestimentum, non quod in locis Scythiae em intelligamus, ne alio vestiti, aliud » Dat constantiae generale mandatum, ut hospitalis necessitudinis jura custodiant. Alienum namque a praedicatore regni coelestis astruit, cursitare per domos, et inviolabilis hospitii jura mutare. Nec otiose secundum Matthaeum domus, quam ingrediantur apostoli, eligenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non superet. « Et quicunque non receperint vos, exeun
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ: misit predicare regnum
dei. ut ꝓmissorum magnitu¬
dini aitestaretur etiam mag¬
nitudo factorum fidemq uer¬
bis daret iuittꝰ ostensa. et noua
lacerent. qui noua preclicarat.
Unde nunc quoq cũ fideliũ
numerositas excreuit. intra

Expanded text:
norum, misit eos praedicare regnum Dei, ut promissorum magnitudinem attestaretur etiam magnitudo factorum, fidemque verbis daret virtus ostensa: et nova facerent, qui nova praedicarent. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit intra
Abbreviated transcription (Latin):
cdesie more ẽẽ cõtraditũ. ut p̃¬
ti ficali benedictione cõsecrata
olco ꝑungantur egroti. Predi¬
cabant aũt ut penitentiam
agerent. Et supra. Misit illos
inauit eungeligare regnum
dei. Quia uidelicet utrumq
ixta ioh̾is baptiste. uel ip̃ius
saluatoris exẽplum p̃dicabãt.
penitentiam agite. appropin¬
quauit eñi regnum celorum.
Regni em̃ celorũ i anuis ꝓpin¬
quare est. dehis quibcũq ab
eo discesserat: penitere..F¬

Expanded text:
clesiae morem esse contraditum, ut pontificali benedictione consecrato oleo, perungantur aegroti. Praedicabant autem, ut poenitentiam agerent; et supra, Misit illos, inquit, evangelizare regnum Dei . Quia videlicet utrumque, juxta Joannis Baptistae, vel ipsius Salvatoris exemplum praedicabant: Poenitentiam agite, appropinquavit enim regnum coelorum . Regni enim coelorum januis propinquare est, de his quinque, quibus ab eo discesserat, poenitere.