comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plicio. non a uerbo. Hȩc fecisti. & tacui.
Et quia tacuit ds̃ id ẽ non uindicauit.
quid sibi dixit in corde suo peccator:
Audi. Suspicatus es inquit iniquitatẽ
quod ero tibi similis. Id est. parũ ẽ quia
tu talis eras. & me talẽ putasti. Et cũ
ostendisset illi tempꝰ miscdiȩ. terruit
de tempore iudicii. Arguã te &. statuã
ante faciem tuam. Cu te ponis post te.
ego te ponam ante te. Omnis enim qui
non uult uidere peccata sua. post dor¬
sum se ponit. Et alioꝵ peccata acute at¬
tendit. non ꝑ diligentiam: sed ꝑ inui¬
dentiam. ñ uolens sanare. sed accusare.
se autẽ obluuscitur. Unde talib dñs
dicit. Stipulam in oculo frĩs tui uides.
trabẽ in tuo ñ uides: Quia gͦ misccłia
& uidicium cantatur nob̃: &. nos facien¬
tes nuscdiam. securi expectemꝰ iudiciũ.
ꝙ simus in corpore ipsius. &. nos cantemꝰ
ea. Cantat enum hoc xp̃c. Si solũ caput

Expanded text:
plicio, non a verbo. «Haec fecisti, et tacui.» plicio, non a verbo. «Haec fecisti, et tacui.» Et quia tacuit Deus, id est, non vindicavit: quid sibi dixit in corde peccator? Audi: «Suspicatus es,» inquit, «iniquitatem, quod ero tibi similis.» Id est, parum est quia tu talis eras; et me talem putasti. Et cum ostendisset illi tempus misericordiae, terruit de tempore judicii: «Arguam te, et statuam te ante faciem tuam» . Tu te ponis post te, ego te ponam ante te. Omnis enim qui non vult videre peccata sua, post dorsum se ponit, et aliorum peccata acute attendit, non per diligentiam, sed per invidentiam; non volens sanare, sed accusare: se autem obliviscitur. Unde talibus Dominus dicit, «Stipulam in oculo fratris tui vides, et trabem in oculo tuo non vides» . Quia ergo misericordia et judicium cantatur nobis, et nos facientes misericordiam securi exspectemus judicium: et simus in corpore ipsius, et nos cantemus ea. Cantat enim hoc Christus: si solum caput
Abbreviated transcription (Latin):
parcit ds. Ecre feci heri. peꝑcit ds. facio
& hodie. &. parcit ds. Faciam &. cras: qͥa
parcit ds̃. Attendis ad miscdiam. & ñ
times iudicium. Si uis cantare miscdĩã
& iudiciũ: intellige quia ideo parcit ut
corrigaris. non ut in malignitate ꝑma¬
neas. Noli tibi thesauritare iram in
die irȩ & reuelationis iusti iudicii dei.
quia tempore miscdiȩ in alio psalmo dr̃.
peccatori autẽ dicit ds Ut quid tu enar¬
ras iusticias meas. & assumis testamentũ
meũ ꝑos tuũ : Tu uͦ odisti disciplinam
& abiecisti semones meos post te. Si ui¬
debas furem currebas cũ eo.o. cũ me¬
chis portionẽ tuã ponebas. Sedens ad¬
uersus frẽm tuũ detrahebas.ꝙ. aduer¬
sus filiũ matris tuȩ ponebas scandalum.
Hec fecisti.& tacui. Uide tempꝰ miscłiȩ.
Quid ẽ tacui: Nũquio ñ corripui:
Sed non uidicaui. Quomͦ enim tacet.
qui cotidie clamat in scripturis. in ȩuan¬
gelio. in p̾dicatorib suis: Cacui a sup¬

Expanded text:
parcit Deus. Ecce feci heri, pepercit Deus; facio parcit Deus. Ecce feci heri, pepercit Deus; facio et hodie, et parcit Deus; faciam et cras, quia parcit Deus. Attendis ad misericordiam, et non times judicium. Si vis cantare misericordiam et judicium, intellige quia ideo parcit, ut corrigaris, non ut in malignitate permaneas. Noli tibi thesaurizare iram in die irae et revelationis justi judicii Dei. Quia in tempore misericordiae in alio psalmo dicitur: «Peccatori auteicationes meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et abjecisti sermones meos post te: si videbas furem, concurrebas ei, et cum moechis portionem tuam ponebas; sedens adversus fratrem tuum detrahebas, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum. Haec fecisti, et tacui.» Vide tempus misericordiae. Quid est, «tacui?» Numquid, Non corripui? Sed, Non judicavi. Quomodo enim tacet qui quotidie clamat in Scripturis, in Evangelio, in praedicatoribus suis? Tacui a sup
Abbreviated transcription (Latin):
cantabo tibi dñe. Sed donando delic̃¬
ta. fecit se coronȩ debitorẽ. Ibi mise¬
ricordiam consecutus sũ. Aisericors
gͦ dñs primo. Hic autẽ reddet mͥ co-¬
ronam iusticiȩ. Unde reddet: Quia
Quia bonũ certamen certaui. cursũ
consũmaui. fidem seruaui. Idõ iustꝰ
non potest nisi coronare ista. Inuenit
enĩ ista quȩ coronaret. Antea uero
quid inuenerat: Qui priꝰ fui blasphemus
& ꝑsecutor. Ista donauit. illa coronauit.
Donauit hȩc tempore miscłiȩ coronabit
illa tempore iudicii. Quia miscd̾iam &
iudiciũ cantabo tibi dñẽ. Sed nũquid so-¬
lus paulus id meruit: Hoc enĩ dixeram.
Quomꝰ in illo testimonio terruit. sic in
isto erexit Cũ dixisset reddet mͥ dñs in
illa die iustus uidex: non solũ mͥ inqͥt.
sed omnib qui diligunt manifestatio¬
nem & regnũ eius. Ergo fr̃s qm̃ habemꝰ
tempus miscdiȩ: non nobis blandiamur.
non nos dimittamus. ñ dicamꝰ. semper

Expanded text:
cantabo tibi, Domine.» Sed donando deliccantabo tibi, Domine.» Sed donando delicta, fecit se coronae debitorem: ibi «misericordiam consecutus sum.» Misericors ergo Dominus primo, hic autem «reddet mihi» coronam «justitiae.» Unde reddet? Quia Quia «bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi.» Ideo justus non potest nisi coronare ista. Invenit enim ista quae coronaret: antea vero quid invenerat? «Qui prius fui blasphemus et persecutor.» Ista donavit, illa coronabit; donavit haec tempore misericordiae, coronabit illa tempore judicii: quia, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Sed numquid solus Paulus id meruit? Hoc enim dixeram, quomodo in illo testimonio terruit, sic in isto erexit. Cum dixisset, «Reddet mihi Dominus in illo die justus judex: non solum mihi,» inquit, «sed omnibus qui diligunt manifestationem et retempus misericordiae, non nobis blandiamur, non nos dimittamus, non dicamus: Semper
Abbreviated transcription (Latin):
& alios. Ubi: In tempore miscctiȩ.
Audi in tempore iudicii quid dicat.
de bonis. Iterum dicens de se & de aliis.
primo miscdiam consecutus ẽ. Quare:
Quia fuit blaspbemus & ꝑsecutor &.
iniuriosus. Uenit dñs ut donaret
paulo. non ut redderet. Nam si red¬
dere uellet. quid inueniret qđ redde¬
ret peccatori. nisi pęnã &. supplicium:
Noluit reddere pęnam. sed donauit
grãm. Nudi quia ille cui donauit
tenet dnm etiam debitorẽ. Inuenit
eũ donatorẽ tempore inisccđiȩ. tenet
debitorẽ tẽpore iudicii. Quomͦ hoc
dicit uidete. Ego enĩ iã immolor di-¬
xit. &. tempus resolutionis meȩ ꝓxi¬
mũ ẽ: bonum certamen certaui. cur-¬
sum consũmaui. fidem seruaui. Hoc¬
tempore miscdiȩ. fudi de udicio. Be
etero suꝑ est mͥ corona iusticiȩ. quam
reddet mͥ dñs in illa die iustus uidex.
Non dixit donat. sed reddet. Qͣndo
donabat misericors erat quando redd&
udex erit. Quia miscłiam ꝙ. uidiciũ

Expanded text:
 alios. Ubi? In tempore misericordiae.  alios. Ubi? In tempore misericordiae. Audi in tempore judicii quid dicat de bonis, iterum dicens de se et de aliis. Primo misericordiam consecutus est. Quare? Quia fuit blasphemus, et persecutor, et injuriosus. Venit Dominus ut donaret Paulo, non ut redderet. Nam si reddere vellet, quid inveniret quod redderet peccatori, nisi poenam et supplicium? Noluit reddere poenam, sed donavit gratiam. Audi quia ille cui donavit, tenet Dominum etiam debitorem. Invenit eum donatorem tempore misericordiae, tenet debitorem tempore judicii. Quomodo hoc dicit, videte. «Ego enim jam immolor,» dixit, «et tempus resolutionis meae proximum est. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem sere, audi de judicio. «De caetero superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex.» Non dixit, donat; sed, «reddet.» Quando donabat, misericors erat; quando reddet, judex erit: quia, «Misericordiam et judicium
Abbreviated transcription (Latin):
nitens thesaurizas tibi irã in die irȩ
ꝙ reuelationis iusti udicii dei: qui
reddet unicuiq scd̃m oꝑa sua. Ecce
miscdiam & iudiciũ cantabo tͥ dñẽ.
Sed minatus ẽ de iudicio. Nũquid
ideo iudicium dei tantũmͦ formidan-¬
dũ ẽ. & ñ amandũ: Formidandum
coronã. Quia ergo terruit malos apls
in hoc cestimonio qđ cõmemoraui:
audi ubi bonis dat spem de iudicio.
Se ipsũ ponit. & dicit .ꝙ. ostendit¬
& ipse in se tempus miscdiȩ. quia nisi
ꝙ. ipse inuenir& tempꝰ misccłiȩ. qualẽ
illum inuenir& in iuticio Blaspbe¬
mĩs ꝑsecutorẽ. inuiriosũ. Sic enĩ dic̃.
ꝙ. cõmendat tempus miscdiȩ in quo
mͦ sumus. Qui prius inquit fui blas¬
phenus & ꝑsecutor & iniuriosus. sed
miscłiam consecutus sũ. Sed forte
ipse solus consecutus ẽ miscđ̃iam:
tem ad informationẽ eoꝵ qui credituri
sunt illi in uitã eternã. Quid ẽ ut in
me ostenderet longanunitate: Ut
se desperaret. Ecce ostendit se: erexit¬

Expanded text:
tens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua» . Ecce, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Sed minatus est de judicio: numquid ideo judicium Dei tantummodo formidandum est, et non amandum? Formidandum pter coronam. Quia ergo terruit malos Apostolus in hoc testimonio quod commemoravi, audi ubi spem dat bonis de judicio. Seipsum ponit, et dicit, et ostendit et ipse in se tempus misericordiae. Quia nisi et ipse inveniret tempus misericordiae, qualem illum inveniret judicium? Blasphemum, persecutorem, injuriosum. Sic enim dicit, et commendat tempus misericordiae, in quo modo sumus: «Qui prius,» inquit, «fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum.» Sed forte ipse solus consecutus est misericordiam? tem, ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Quid est, «in me ostenderet longanimitatem?» Use desperaret. Ecce ostendit se, erexit et
Abbreviated transcription (Latin):
dissimilis e̾ẽt malignus. & uias mea
nollet imitari. nollet sic uiuere malig¬
nus quomͦ me illi ꝓposui ad imitationẽ:
non cognoscebã. Quid ẽ non cognoscebã:
Non quia nesciebam. sed quia ñ ap
culte. hunc ꝑsequebar. Ecce ꝑsecutor
bonus. non hominis sed peccati. Suꝑ¬
bo oculo &. insatiabili corde. huic non
conuescebar. Quid ẽ non conuescebar:
Non cũ illo manducabã. Attendat.
caritas ur̃a. quia mirũ aliquid audi-¬
turi estis. Si non conuescebatur. cum
illo non manducabat. Uesci enĩ mandu¬
care ẽ. Cur ergo ipsum primo añm u
uenimus manducare cũ suꝑbo.ꝙ. non
cũ publicanis illis & peccatorib Nam
ipsi bumiles erant. Cognoscebant enim
languorem suũ & medicũ requirebant
Cũ ipsis suꝑbis phariseis inuenimꝰ illũ
manducasse. Nam suꝑb quidã in ui¬
tauerat eũ. Ipse ẽ cui displicuit quia
mulier peccatrix quȩ erat in ciuitate
famosa accessit ad pedes dñi .&. ait in

Expanded text:
dissimilis esset malignus, et vias meas dissimilis esset malignus, et vias meas nollet imitari, nollet sic vivere malignus, quomodo me illi proposui ad imitationem; «non cognoscebam.» Quid est, «non cognoscebam?» Non quia nesciebam, sed quia non apculte, hunc persequebar.» Ecce persecutor bonus, non hominis, sed peccati. «Superbo oculo et insatiabili corde, huic non convescebar.» Quid est, «non convescebar?» Non cum illo manducabam. Attendat Charitas vestra; quia mirum aliquid audituri estis. Si non convescebatur cum illo, non manducabat; vesci enim, manducare est: cur ergo ipsum primo Dominum invenimus manducasse cum superbis? Non cum publicanis illis et peccatoribus, nam ipsi humiles erant: cognoscebant enim languorem suum, et medicum requirebant. Cum ipsis superbis Pharisaeis invenimus illum manducasse. Nam superbus quidam invitaverat illum: ipse est cui displicuit quia mulier peccatrix, quae erat in civitate famosa, accessit ad pedes Domini; et ait in
Abbreviated transcription (Latin):
ducauimus &. bibimus. Et dic̃ã illis.
Discedite a me oꝑarii iniquitatis. ñ
noui uos. Ille ñ nouit aliquẽ: Sed
quid ẽ non noui uos: In regula mea
non uos agnosco: Noui enĩ regulam
iusticiȩ meȩ. Non illi congruitis. De¬
clinastis ab illa. distorti estis. Ideo &.
hic dixit. non cognoscebam. Quid ẽ ñ¬
malignus. non cognoscebam. Quid est
ñ cognoscebam: Numquid forte quia
malignus quando obuiam fit usto in
uico angusto dicit sibi quod scriptũ ẽ¬
in sapientia salomonis. grauis ẽ nob̃
etiam ad uidendũ & mutat uiã ne
uideat quẽ non uult: Sed quã mul-¬
ti sunt maligni quos uidemus &. qͥ
nos uident . &. non solũ non a nobis
declinant. sed currunt ad nos & ali¬
quando iniquitates suas ꝑ nos ĩple¬
ri cuprunt. Plerũq nob̾ contingit
Quomͦ ergo declinant: Declinat a te:
qui dissimilis est tibi. Quid ẽ declinat
a te: Non te sequitur. Quid ẽ non te
sequitur: Non te imitatur. Ergo cũ
declinaret a me malignus. id ẽ cum mͥ

Expanded text:
illis, Discedite a me, operarii iniquitatis; non novi vos» . Ille non novit aliquem? Sed quid est, «Non novi vos?» In regula mea non vos agnosco. Novi enim regulam justitiae meae: non illi congruitis, declinastis ab illa, distorti estis. Ideo et hic dixit, «Non cognoscebam. Cum malignus, non cognoscebam.» Quid est, «non cognoscebam?» Numquid forte quia malignus quando obviam fit justo in vico angusto, dicit sibi quod est scriptum in Sapientia Salomonis, «Gravis est nobis etiam ad videndum» ; et mutat viam ne videat quem non vult? Sed quam multi sunt maligni quos videmus, et qui nos vident, et non solum non a nobis declinant, sed currunt ad nos, et aliquando iniquitates suas per nos impleri cupiunt? Plerumque nobis contingit. Quomodo ergo declinant? Declinat a te, qui dissimilis est tibi. Quid est, declinat a te? non te sequitur. Quid est, non te sequitur? Non te imitatur. Ergo, «Cum delinaret a me malignus,» id est, cum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Te ipsũ. Quando enim dicis quid tibi
feci: iustũ te putas. Sed respondeat
tibi ds. Uerum dicis. nichil mͥ fecisti.
Omnia enĩ tibi fecisti. Si enĩ mͥ ali¬
quid fecisses. bonũ fecisses. Quicquid
enim bene fit mͥ fit: quia ex p̃cepto
meo fit. Quicquid autẽ mali fit. tibi
fit non mͥ: quia ñ facit malus aliqͥd
nisi sibi. quia hoc ego ñ ubeo. Tales
quando uideritis fr̃s. corripite. ar-¬
guite. corrigite: & si non potestis cor¬
ripere aut corrigere. nolite consentire.
ut possitis dicere. Non adhesit mͥ
cor prauũ. Cum declinaret a me
malignus. non cognoscebã. Quid ẽ
ñ cognoscebam: Non approbabam.
non laudabã. non mͥ placebat. Cog¬
noscere enĩ inuenimus aliquando
cere nob̾. Quid enĩ latet dm̃ fr̃s:
Numquid nouit iustos .&. ñ nouit
iniustos: Quid cogitas quod ille nesci¬
ebat: Non dico quid facias. sed quio
cogitas quod ille nesciebat: Non dico
quid cogitas sed quid cogitaturus es.

Expanded text:
Teipsum. Quando enim dicis, Quid tibi Teipsum. Quando enim dicis, Quid tibi feci; justum te putas. Sed respondeat tibi Deus: Verum dicis, mihi nihil fecisti; omnia enim tibi fecisti. Si enim mihi aliquid fecisses, bonum fecisses. Quidquid enim bene fit, mihi fit; quia ex praecepto meo fit: quidquid autem mali fit, tibi fit, non mihi fit; quia non facit malus aliquid nisi sibi, quia hoc non ego jubeo. Tales quando videritis, fratres, corripite, arguite, corrigite: et si non potestis corripere aut corrigere, nolite consentire; ut possitis dicere. «Non adhaesit mihi cor pravum.» 7. «Cum declinaret a me malignus, non cognoscebam.» Quid est, «non cognoscebam?» Non approbabam, non laudabam, non mihi placebat. Cognoscere enim invenimus in Scriptucere nobis. Quid enim latet Deum, fratres? Numquid novit justos, et non novit injustos? Quid cogitas quod ille nesciat? Non dico, quid facis; sed, quid cogitas quod ille nesciat? Non dico, quid cogitas; sed, quid cogitaturus es
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ paulus uentura morte.ꝙ. dñs tristis
iste futurũ se esse lȩtatur. Sed quio
erat uox illa nisi sonus infirmitatis
nr̃e : Multi adhuc infirmi contris¬
tantur futura morte. Sed habeant
rectum cor. uitent mortem quantum
possunt. Sed si non possunt. dicant
quod ipse dñs non ꝓpt̾ se sed ꝓpter
nos dixit. Quid enim dixit: Pater.
si fieri potest: transeat a me calix iste.
Ecce habes uoluntatẽ humanam ex¬
pressam. uide iam rectũ cor. Uerũ ñ
quod ego uolo. sed quod tu uis pater.
Si ergo rectum cor sequitur dm̃. pra¬
uũ cor resistit deo. Aliquid illi contin¬
gat aduersũ: clamat: Ds. qͥd tͥ feci:
Quid cõmisi: Quid peccaui: Se iustũ
uult uideri. dm̃ iniustũ. Quid tam
prauũ: Prauũ ẽ quia tortus ẽ: et
toetam regulã putat. Ce corrige. &
inuenis rectum a quo te depͣuasti.
Iue iuste. tu miuste. Et ideo ꝑuersus
es: quia hominẽ uistũ dicis. & d̃m in¬
iustum. Quẽ hominẽ iustũ dixi:

Expanded text:
est Paulus ventura morte, et Dominus tristis est Paulus ventura morte, et Dominus tristis iste futurum se esse laetatur? Sed quid erat illa vox, nisi sonus infirmitatis nostrae? Multi adhuc infirmi contristantur futura morte: sed habeant rectum cor; vitent mortem, quantum possunt; sed si non possunt, dicant quod ipse Dominus non propter se, sed propter nos dixit. Quid enim dixit? «Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste.» Ecce habes voluntatem humanam expressam; vide jam rectum cor: «Verum, non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater» . Si ergo rectum cor sequitur Deum, pravum cor resistit Deo. Aliquid illi contingat adversum, clamat: Deus, quid tibi feci? quid commisi? quid peccavi? Se justum vult videri, Deum injustum. Quid tam pravum? Parum est quia tortus est; et tortam regulam putat. Corrige te, et invenis rectum a quo te depravasti. Ille juste, tu injuste: et ideo perversus es, quia hominem justum dicis, et Deum injustum. Quem hominem justum dicis?
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽ cor rectũ. & ibi inuenis qd̵ est
cor non rectũ. Rectũ cor dr̃ hominis.
ipse uult. Intendite. Orat aliquis ut
nescio quid ñ ͤueniat. orat & ñ ꝓbi¬
betur. Petat quantũ potest. sed contͣ
uoluntatẽ ipsius euenit aliquid.¬
Subungat se uoluntati dei ñ resistat
in se quando passurus erat. & ait. Cristiᷤ
ẽ anima mea usq ad mortẽ. Non enĩ
uere ille timebat mortẽ. qui in potes¬
tate habebat ponendi animã suam.
& potestatem habebat iterũ sum̃di eã
Et paulus apłs miles ipsuis. seruus ipsiꝰ
clamat. Bonũ certamen certaui. cur¬
sum consũmaui. fidem seruaui: de cȩ¬
tero reposita ẽ mͥ corona iusticiȩ. quã
reddet mͥ dñs in illa die iustus uidex.
Exultat quia moriturus ẽ .&. dñs euis
& imꝑator eiꝰ tristis ẽ quia moriturꝰ ẽ:
Ergo melior seruus quã dñs: Et ubi
ẽ quod ait ipse dñs sufficit seruo ut
sit sicut dñs eius. sufficit discipulo
ut sit sicut magister euis: Eoce. fortis

Expanded text:
nvenis quod est cor non rectum. Rectum cor dicitur hominis, non vult. Intendite. Orat aliquis ut nescio quid non eveniat; orat, et non prohibetur. Petat quantum potest: sed contra voluntatem ipsius evenit aliquidsubjungat se voluntati Dei, non resistat in se, quando passurus erat, ait, «Tristis est anima mea usque ad mortem.» Non enim vere ille timebat mortem, qui potestatem habebat ponendi animam suam, et potestatem habebat iterum sumendi eam . Et Paulus apostolus miles ipsius, servus ipsius clamat: «Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi; de caetero reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illo die justus judex.» Exsultat quia moriturus est; et Dominus ejus et Imperator ejus tristis est, quia moriturus est? Ergo melior servus quam Dominus? Et ubi est quod ait ipse Dominus: «Sufficit servo ut sit sicut dominus ejus; sufficit discipulo ut sit sicut magister ejus» ? Ecce fortis
Abbreviated transcription (Latin):
tamen uiuere: nichil mali sibi contin¬
gere. &. putabat aut dormire deum
aut res humanas ñ attendere. aut
facta hominũ mala. Collit istã cogi¬
tationem de corde. sed bene intelligen¬
tib Quid gͦ ait: Existimas õ homo
qui uidicas eos qui talia agunt &. faciᷤ
ea. qm tu effugies udicium dĩ: Et
quasi dicer&. quare facio tanta mala
cotidie . &. nichil mali mͥ contingit.
secutus ostendit illi tempꝰ miscdie
An diuitias benignitatis &. patientiȩ
& longammitatis eiꝰ contempnis:
Et uere quia hoc contẽpnebat. sed fe
adducit: Ecce tempꝰ miscdiȩ. Ne
aut̃ ille hoc semꝑ putaret futurũ
quomͦ secutus eũ terruit: Tu autẽ
iam tempꝰ iudicii audisti. audisti tẽ.¬

Expanded text:
tamen vivere, nihil mali sibi contingere; et putabat aut dormire Deum, aut res humanas non attendere, aut amare facta hominum mala. Tollit istam cogitationem de corde, sed bene intelligentibus. Quid ergo ait? «Existimas, o homo» «qui judicas eos qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies judicium Dei?» Et quasi diceret, Quare facio tanta mala quotidie, et nihil mali mihi contingit? secutus ostendit illi tempus misericordiae: «An divitias benignitatis, et patientiae, et longanimitatis ejus contemnis?» Et vere quia hoc contemnebat; sed fecadducit» Ecce tempus misericordiae. Ne autem hoc ille semper putaret futurum, quomodo secutus eum terruit? «Tu autem» jam tempus judicii audi; audisti tem
Abbreviated transcription (Latin):
uaricator uidete quia duo nomina ha¬
bet. homo ꝯ p̃uaricator. Hominẽ ds
fecit. p̃uaricatorẽ ipse homo fecit.
Ama in illo quod d̃s fecit. ꝑ sequere in
illo quod ipse sibi fecit. Cum enĩ ꝑse-¬
cutus fueris p̃uaricationẽ eius. occides
quod homo fecit. & liberatur qđ d̃s
fecit. facientes p̃uaricationẽ odio ha¬
bui. Non adhesit mͥ cor prauũ. Quio
ẽ cor prauũ: Cor tortũ. Quid ẽ cor toetũ:¬

Expanded text:
varicator, videte quia duo nomina havaricator, videte quia duo nomina habet, homo, et praevaricator: hominem Deus fecit, praevaricatorem ipse se fecit; ama in illo quod Deus fecit, persequere in illo quod ipse sibi fecit. Cum enim persecutus fueris praevaricationem ejus, occidis quod homo fecit, et liberatur quod Deus fecit. «Facientes praevaricationem odio habui.» 6. «Non adhaesit mihi cor pravum.» Quod est cor pravum? Cor tortum. Quod e
Abbreviated transcription (Latin):
malã. Quid ẽ non ꝓponebã ante ocu¬
Solet enĩ dici quod nostis de homine
qui ab aliqͦ diligitur. ante oculos illũ
habet: &. ille qui contẽpnit᷑. sic solet
queri non me habet ante oculos. Qdͥ
ẽ ergo ante oculos habere: Diligere
Quid ẽ non diligere: Non ibi corde
habitare. Dixit ergo. ñ ꝓponebam
ante oculos meos rẽ malam: ñ diligebã
rẽ malã. Et exponit ipsam rẽ malam.
facientes p̃uaricationẽ odio habui. In¬
tendite fr̃s mei. Si deambulatis cum
xp̃o in medio domus eiꝰ. id ẽ si uel in cor¬
de ut̃o bene requiescitis. uel in ipsa ȩccła
bonũ iter capitis in uia ĩmaculata: ñ
eos tantũ qui foris sunt odisse debetis
p̃uaricatores. sed & quoscũq intꝰ uiue¬
neritis. Qui sunt ỹuaricatores: Qui
oderunt legem dei. Qui audiunt illã
& non faciunt: p̃uaricatores dicunt᷑.
facientes p̃uaricationẽ odio habe. re¬
pelle illos ate. Sed odisse debes p̃uari.¬
catores. ñ homines. Unus homo pre-¬

Expanded text:
malam.» Quid est, «Non proponebam ante ocuSolet enim dici, quod nostis, de homine qui ab aliquo diligitur, Ante oculos illum habet: et ille qui contemnitur, sic solet queri, Non me habet ante oculos. Quid ergo est, ante oculos habere? Diligere. Quid est, non diligere? Non ibi corde habitare. Dixit ergo, «Non proponebam ante oculos meos rem malam:» non diligebam rem malam. Et exponit ipsam rem malam: «Facientes praevaricationem» «odio habui.» Intendite, fratres mei. Si deambulatis cum Christo in medio domus ejus, id est, si vel in corde vestro bene requiescitis, vel in ipsa Ecclesia bonum iter carpitis in via immaculata; non eos tantum qui foris sunt odisse debetis praevaricatores, sed et quoscumque intus inveneritis. Qui sunt praevaricatores? Qui oderunt legem Dei; qui audiunt illam, et non faciunt, praevaricatores dicuntur. Facientes praevaricationem odio habe, repelle illos a te. Sed odisse debes praevaricatores, non homines. Unus homo prae
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs xp̃c uerbũ dei ẽ ꝑ qd facta st̃ oĩa.
Hoc uerbum ut nos redimeret caro fac¬
tum ẽ .&. habitauit in nobis. Factus est
homo ds suꝑ omnia. filius dei ȩqualis pa¬
tri. Ad hoc factus ẽ: ut ds homo media¬
tor esset inter homines &. dm̃ .& reconcili¬
aret longe positos. & coniungeret sepa¬
ratos. & reuocaret alienatos. &. reducer&.
peregrinos. Na hoc factus ẽ bomo. factꝰ
ẽ ergo caput ȩccłȩ. habet &. corpus &. m̃¬
bra. Quȩre mẽbra ipsius. Modo gemunt
ꝑ uniuersũ orbem terrarũ. cunc letabun¬
tur in fine in corona iusticiȩ. de qͣ dicit
paulus. Quã reddet mͥ dñs in illo die
iustus iudex. Et mͦ gͦ cantemꝰ in spe.
om̃s in unũ collecti. Xpm enĩ induti.
brahȩ semen estis. scdm ꝓmissione in
nobis dicit. Ergo semen abrahȩ estis.
Manifestũ quia ad xp̃m ꝑtinemu.
Et quia m̃bra & corpus eius sumꝰ: cum
capite nr̃o unus homo sumꝰ. Cante nrꝰ

Expanded text:
s Verbum Dei est, per quod facta sunt omnia. Hoc Verbum ut redimeret nos, caro factum est, et habitavit in nobis : factus est homo Deus super omnia, Filius Dei aequalis Patri; ad hoc homo factus est, ut Deus homo mediator esset inter homines et Deum, et reconciliaret longe positos, et conjungeret separatos, et revocaret alienatos, et reduceret peregrinos; ad hoc factus est homo. Factus est ergo caput Ecclesiae, habet et corpus et membra. Quaere membra ipsius, modo gemunt per universum orbem terrarum: tunc laetabuntur in fine, in corona justitiae, de qua dicit Paulus, «Quam reddet mihi Dominus in illo die justus judex.» Et modo ergo cantemus in spe, omnes in unum collecti. Christum enim induti brahae semen estis, secundum promissionem Christus .» Et nobis dicit, «Ergo semen Abrahae estis.» Manifestum quia ad Christum pertinemus; et quia membra ejus et corpus ejus sumus, cum capite nostro unus homo sumus. C
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nondũ iudicii. Nisi enim primo d̾s
ꝑ miscd̃iam parceret. ñ inuenir&. quos
ꝑ udiciũ coronar&. Ergo ẽ miscdĩȩ
tempus quando pacientia dei ad peni-¬
tentiam adducit peccantes. Audi apł̃m
iudicas eos qui faciunt ea & eadem
agis. qm̃ tu effugies uidiciũ di: In¬
tenctite. Uidebat enim se. Sed cui hoc¬

Expanded text:
est, nondum judicii. Nisi enim primo Deus est, nondum judicii. Nisi enim primo Deus per misericordiam parceret, non inveniret quos per judicium coronaret. Est ergo misericordiae tempus, quando patientia Dei ad poenitentiam adducit peccantes. 2. Audi Apojudicas eos qui faciunt ea, et eadem agis, quoniam tu effugies judicium Dei?» Intendite. Videbat enim se , vi
Abbreviated transcription (Latin):
miscłiam. Ds̃ autẽ nec in bonitate mi-¬
sericordiȩ ꝑdit iudicii seueritatẽ. nec
in iudicando cũ seueritate amittit
miscłiȩ bonitatẽ. Ecce si temporibus
distinguamus hec duo. miscd̃iã .ꝙ. iu¬
sericordiȩ: Primo in deo considera.
ut & tu quantũ tibi ipse donauit
imiteris patrẽ. Neq enĩ arrogant̃
dicimus patrem nr̃m nos debere uns¬
tari. quandõ quidẽ ipse dñs unicus
dei filius ad hoc nos hortat᷑ dicens.
Estote sicut pater ur̃ celestis. Cũ dice¬
ret diligite inimicos uros. orate ꝓ eis
qui uos ꝑsequunt᷑: ut sitis inquit fi¬
lii patris ur̃i qui in celis ẽ. qui solẽ su¬
pluit suꝑ iustos &. iniustos. Ecce miscdia
Quando uides iustos & iniquos eund̃e
solem intueri. eandem lucẽ capere
eosdem fontes bibere. eadem pluuia
saginari. hisdẽ fructib t̾rȩ repleri.
similicer aerem istũ ducere. habere
ȩqualiter bona mundi: noli putare
inuistũ esse dm̃ qui dat ista ȩqualit̾.
& iustis & iniustis. Miscdiȩ tempꝰ

Expanded text:
iam. Deus autem nec in bonitate misericordiae perdit judicii severitatem, nec in judicando cum severitate amittit misericordiae bonitatem. Ecce si temporibus distinguamus haec duo, misericordiam et jusericordiae? Primo in Deo considera, ut et tu quantum ipse tibi donaverit, imiteris Patrem. Neque enim arroganter dicimus, Patrem nostrum nos debere imitari; quandoquidem Dominus ipse unicus Dei Filius ad hoc nos hortatur, dicens: «Estote sicut Pater vester coelestis.» Cum diceret, «Diligite inimicos vestros, orate pro eis qui vos persequuntur: ut sitis,» inquit, «filii Patris vestri qui in coelis est; qui solem supluit super justos et injustos» . Ecce misericordia. Quando vides justos et injustos eumdem solem intueri, eamdem lucem capere, eosdem fontes bibere, eadem pluvia saginari, iisdem fructibus terrae repleri, similiter aerem istum ducere, habere aequaliter bona mundi; noli putare injustum esse Deum, qui dat ista aequaliter et justis et injustis. Misericordiae tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ne .&. de his quȩ foris sunt circa corpus
delectantur. Quietẽ in nugis. in spec¬
taculis. in luxuriis . in omnib malis
quȩrt̃. Quare foris sibi uolunt bene e̾ẽ:
Quia non ẽ illis intus bene. unde bene¬
gaudeant in conscientia sua. Ido dñs
cũ sanasset paraliticũ. ait. Colle gra¬
batũ tuũ. & uade in domũ tuã. faciat
illud anima. quȩ quasi paralisi disso
stringatur. ut bene operet᷑. Collat
grabatũ suũ. &. regat corpus suuen.
Iam eat in domũ suã. intret in consci¬
entiam suã. lam latã inueniet ubi
deambulet . &. psallat & intelligat.

Expanded text:
ne, et de his quae foris sunt circa corpus ne, et de his quae foris sunt circa corpus delectantur; quietem in nugis, in spectaculis, in luxuriis, in omnibus malis quaerunt. Quare foris sibi volunt esse bene? Quia non est illis intus bene, unde gaudeant in conscientia. Ideo Dominus cum sanasset paralyticum, ait: «Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam» . Faciat illud anima quae quasi paralysi dissolonstringatur, ut bene operetur, tollat grabatum suum, regat corpus suum; jam eat in domum suam, intret in conscientiam suam: jam latam inveniet, ubi deambulet, et psallat, et intelligat.
Abbreviated transcription (Latin):
centiȩ redigitur. qui aut̃ diligit ini¬
quitatẽ odit animã suã. Quando a¬
mabat intquitatẽ. putabat qd̃ aliis
nocebat. Sed uide si aliis nocebat.
Qui diligit inquit iniquitatẽ. odit a¬
nimã suã. Sibi ergo prius noc&. qui
uult aliis nocere: nec deambulat. qͥa
non ẽ ubi. Angustias enum patitur
om̃is malitia. sola innocentia lata ẽ:
ubi deambulatur. Deambulabã in
innocentia cordis mei. in medio domꝰ¬
mus suȩ: aut ipsam ȩcclam dicit.
Xp̾c enim eã semꝑ deambulat. aut cor
suũ. Domus enĩ nr̃ã interior. cor nrm
ẽ: ut hoc exposuerit quod suꝑiꝰ diyxit.
in innocentia cordis mei. Quȩ ẽ in¬
nocentia cordis sui: Mediũ domus
suȩ. Hanc domũ quisquis habet
malã. pellitur ab illa foras. Quisquis
enĩ in corde p̾mitur conscientia mala.
quomͦ quisq a stillicidio exit de domo
sua. aut a fumo ñ ibi se patit᷑ habitare.
foras exeunt a se ipsis animi intentio¬

Expanded text:
centiae redigitur. «Qui autem diligit inicentiae redigitur. «Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam» . Quando amabat iniquitatem, putabat quod aliis nocebat. Sed vide si aliis nocebat: «Qui diligit,» inquit, «iniquitatem, odit animam suam.» Sibi ergo prius nocet qui vult aliis nocere; nec deambulat, quia non est ubi. Angustias enim patitur omnis malitia: sola innocentia lata est, ubi deambuletur. «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus suae, aut ipsam Ecclesiam dicit; Christus enim in ea deambulat: aut cor suum; domus enim nostra interior, cor nostrum est: ut hoc exposuerit quod superius dixit, «In innocentia cordis mei.» Quae est innocentia cordis sui? Medium domus suae. Hanc domum quisquis habet malam, pellitur ab illa foras. Quisquis enim in corde premitur mala conscientia, quomodo quisque ab stillicidio exit de domo sua, aut a fumo, non ibi se patitur habitare: foras exeunt a seipsis animi intentio
Abbreviated transcription (Latin):
beat quomͦ p̃stet contẽpnit. despicit.
alienat cor suũ. Quod si iam omnino
talis ẽẽt. ut non opus haber&. aliqua
miscdia. suꝑb esset si desereret miserũ.
Adhuc in tribulatione carnis consti¬
tutus ẽ nesciens quid sibi cras possit
accidere.ꝙ. despicit lacrimas miseroꝵ.¬
innocens non ẽ. Sed quis ẽ innocens:
Qui cũ alii ñ nocet. nec sibi nocet.
Qui enĩ ꝙ. sibi nocet. non ẽ innocens.
Ait aliquis. Ecce non tuli alicui. ñ pssi
aliquẽ. de re mea. de iusto labore meo
bene inͥ faciam. conuiuiũ apparatum
habere uolo. erogare uolo.quantum
me delectat. bibere cũ quib uolo qͦn¬
tũ me delectat. Cui aliquio culi:
Quem p̃ssi: Quis de me quȩstus est:
Innocens uidetur. sed se ipsũ corrũpit:
si templũ dei in se euercit. Quid ex¬
spectas ut in alio faciat miscdĩam .&.
parcat miseris: Qui in se ipsũ est cru-¬
delis. e̾ẽ in aliũ potest misericors:
Tota gͦ iusticia ad unũ uerbũ inno¬

Expanded text:
beat quomodo praestet, contemnit, despicit, beat quomodo praestet, contemnit, despicit, alienat cor suum. Quod si jam omnino talis esset, ut non opus haberet aliqua misericordia; superbus esset, si desereret miserum: adhuc in tribulatione carnis constitutus est, nesciens quid sibi possit cras accidere, et despicit lacrymas miserorum; non est innocens. Sed quis est innocens? Qui cum alii non nocet, nec sibi nocet. Qui enim et sibi nocet, non est innocens. Ait aliquis: Ecce non tuli alicui, nec pressi aliquem: de re mea, de justo labore meo bene mihi faciam, convivium apparatum habere volo, erogare volo quantum me delectat, bibere cum quibus volo quantum me delectat; cui aliquid tuli? quem pressi? quis de me questus est? Innocens videtur. Sed si seipsum corrumpit, si templum Dei in se evertit, quid exspectas, ut in alios faciat misericordiam, et parcat miseris? Qui in seipsum crudelis est, esse in alium miserigo justitia ad unum verbum inno
Abbreviated transcription (Latin):
anẽ. Psallam & intelligam in uia ĩma¬
culata. quando uesnes ad me. Nisi in
uia inmaculata non potes psallere
nec intelligere. Si uis intelligere: in
uia ĩmaculata psalle. id est in hilarita¬
te operare deo tuo. Quȩ ẽ uia ĩmacula¬
ta: Fudi sequentia. Deambulabã in
innocentia cordis mei in medio domꝰ meȩ.
Hȩc iua ĩmaculata ab innocentia cepit.
in ipsa etiam ꝑuenitur. Quid quęris
multa uerba: Iimnocens esto .ꝙ. ꝑfecisti
iusticiam. Sed quid ẽ esse innocentem:
Duob enĩ modis noc& homo quantũ
in ipso ẽ: aut faciendo miserũ. aut de-¬
serendo miserũ quia & tu non uis ab
alio miser fieri. & ñ uis deseri. ab alio
si miser fueris. Quis ẽ qui facit mise¬
ros: Qui infert uolentias uel insidias.
rapit res alienas. opprimit pauperes.
furatur. conuigia aliena sollicitat.
calũpmosus ẽ: uult inferre hominib
quod doleant studio maliuolentie
Quis ẽ qui deserit miseros: Qui uid&.
inopẽ aliquo auxilio egentẽ .&. cũ ha¬

Expanded text:
 Psallam, et intelligam in via immaculata, quando venies ad me.» Nisi in via immaculata, non potes psallere, nec intelligere. Si vis intelligire, in via immaculata psalle, id est, operare in hilaritate Deo tuo. Quae est via immaculata? Audi sequentia: «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae.» Haec via immaculata ab innocentia coepit, in ipsa etiam pervenitur. Quid quaeris multa verba? Innocens esto, et perfecisti justitiam. Sed quid est esse innocentem? Duobus enim modis nocet homo, quantum in ipso est; aut faciendo miserum, aut deserendo miserum: quia et tu non vis ab alio fieri miser, et non vis deseri ab alio, si miser fueris. Quis est qui facit miseros? Qui infert violentias vel insidias, rapit res alienas, opprimit pauperes, furatur, conjugia aliena sollicitat, calumniosus est, vult inferre hominibus quo doleant, studio malevolentiae. Quis est qui deserit miseros? Qui videt inopem aliquo auxilio egentem, et cum ha
Abbreviated transcription (Latin):
iste centesimus quod
hab&. in primo uersu.
Hoc in toto eius cor¬
pore quȩrere debemus.
ciũ cantabo tͥ
dne. Nemo
sibi ad impuni
cõmutatus exhorreat iudiciũ dĩ. quia
p̃cedit miscłia. Homines enĩ qͣndo
uidicant. aliquando uicti miscłia fa¬
ciunt contra iusticiã.& uidet᷑ in eis

Expanded text:
iste centesimus quod habe in primo versu, hoc in toto ejus corpore quaerere debemus. cium cantabo tibi, Domine.» Nemo sibi ad impunitcommutatus exhorreat judicium Dei; quia praecedit misericordia. Homines enim quando judicant, aliquando victi misericordia, faciu
Abbreviated transcription (Latin):
in acdiitorio altissimi: & in ꝓtectione
aei celi commorantur. Sed illi ex¬
pulsi sunt de manu qui dominũ
xpp̃m de manu eus expulsum esse
crediderunt: quia eũ int̃ iniquos
deputatum occidere potuert. Posu
erunt me inquit in lacu inferiore.
Uel pocuis in lacu infimo: sic enun
ẽ in greco. Quid ẽ enim lacus in¬
fimus: nisi ꝓfundissima miseria.
qua non sit ꝓfundior: Unde ali¬
bi ddr̃. Cluxisti me de lacu miseriȩ
In tenebrosis ꝙ umbra mortis posu¬
erunt me. Utiq id existimantes
quando quod faciebant nesciebant¬
& ignorabant eum quẽ nemo prin¬
cipum huius scłi cognouit. Umbra
enĩ mortis nescio utrũ mors corꝑis
hic intelligenda sit. s illa potius
de qua scriptũ ẽ. qui sedebant in
tenebris & in umbra mortis lux or¬
ta est eis. Quia credendo in lucem
& in uitã. ex tenebris & morte i¬
pietati seducti sunt. Talẽ ergo illi
qui nesciebant quod faciebant. do¬

Expanded text:
in adjutorio Altissimi, et in protectione in adjutorio Altissimi, et in protectione Dei coeli commorantur . Sed illi expulsi sunt de manu Dei, qui Dominum Christum de manu ejus expulsum esse crediderunt, quia eum inter iniquos deputatum occidere potuerunt. 6. «vers. 7. Posuerunt me,» inquit, «in lacu inferiore;» vel potius, «in lacu infimo:» sic enim est in graeco. Quid est autem lacus infimus, nisi profundissima miseria, qua non sit profundior? Unde alibi dicitur, «Eduxisti me de lacu miseriae» . «In tenebrosis et in umbra mortis:» posuerunt utique id existimantes, quando quid faciebant nesciebant ignorabant eum quem nemo principum hujus saeculi cognovit . Umbra enim mortis, nescio utrum mors corporis hic intelligenda sit: an illa potius de qua scriptum est, «Qui sedebant in tenebris et umbra mortis,» «lux orta est eis» ; quia credendo in lucem et in vitam, ex tenebris et morte impietatis educti sunt. Talem ergo illi qui nesciebant quid faciebant, Do
Abbreviated transcription (Latin):
obliuisei. quando ñ facit. Nã neq
obliunio caddit in d̃m̃. quia nullomͦ
mutatur: neq recordatio. quia ñ
obliuiscitur. Factus ergo sũ ab eis
nescientib quod faciebant: tanquã
homo sine adiutorio. Cũ essẽ incer
mortuos liber:. factus sũ ab eis nes¬
cientib quod faciebant uelut uul¬
nerati dormientes in sepulchro. Et
ipsi expulsi sunt de manu tua. la
est. Cũ hec ab eis factus sum: ipsi ex¬
pulsi sunt de manu cua. Ipsi adiu¬
torio manus tuȩ pͥuati sunt: qͥ me
sine adiutorio esse putauert. Fode¬
runt enim sicut dicit in alio psal¬
mo ante faciem meã foueã & in¬
ciderunt in eam. M elius enĩ sic in¬
telligendum existimo. quã ut id qd
dictũ ẽ & ipsi expulsi sunt de ma¬
iui tua ad illos referatur dormientes
in sepulchro quoꝵ ñ memunt adhue.
Cum sint in eis uisti quoꝵ lico ñ
meminerit ut adhuc resurgant.
de his tamen dictũ ẽ. Iustoꝵ animȩ
in manu dei sunt. Hoc ẽz habitant.

Expanded text:
oblivisci, quando non facit: nam neque oblivisci, quando non facit: nam neque oblivio cadit in Deum, quia nullo modo mutatur; neque recordatio, quia non obliviscitur. «Factus sum» ergo, ab eis nescientibus quid faciebant, «tanquam homo sine adjutorio;» cum essem «inter mortuos liber:» factus sum ab eis nescientibus quod faciebant, «velut vulnerati dormientes in sepulcro. Et ipsi expulsi sunt de manu tua:» id est, cum haec ab eis factus sum, «ipsi expulsi sunt de manu tua;» ipsi adjutorio manus tuae privati sunt, qui me sine adjutorio esse putaverunt. «Foderunt» enim, sicut dicit in alio psalmo, «ante faciem meam foveam, et inciderunt in eam» . Melius enim sic intelligendum existimo, quam ut id quod dictum est, «Et ipsi expulsi sunt de manu tua,» ad illos referatur dormientes in sepulcro, quorum non meminit adhuc: cum sint in eis justi, quorum licet non meminerit adhuc ut resurgant; de his tamen dictum est, «Justorum animae in manu Dei sunt» , hoc est, habitant
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerati dormientes in sepulchro.
S addit: quoꝵ ñ meministi adhuc.
Ubi est dñi xp̃i a cȩteris mortuis
animad uertenda discretio. Nam &
ipse uulneratus ẽ: & mortius positꝰ
in sepulchro. S illi qui nesciebant
quod faciebant quis ess utiq uescien¬
ces. similem illũ putauerunt alus
uulnere occisis & dormientib in se¬
pulchro quoꝵ as adhuc ñ memunt.
id est quorum nondũ resurgendi¬
tempiis aduenit. Ideo namq mortu¬
os consueuit scriptura dicere dormi¬
entes: quia euigilaturos id ẽ resur¬
recturos uult intelligi. S hic uul¬
neratus & aormiens in sepulchro
die tercio euigilauit: & factus est
sicut passer singularis in tecto. id ẽ
ad dexteram patris in celo Ilec iam
moritur: & mors ei ultra non domi¬
nabitur Unde longe distat ab eis:
quoꝵ ad talem resurrectionẽ deus
ñ meminit adhuc. Quod enĩ p̃ce¬
dere oportebat in capite: corpori
seruatur in finem. Tunc aut̃ dicit᷑
as meminisse. quando facit: tunc

Expanded text:
vulnerati dormientes in sepulcro.» Sed addit, «quorum non meministi adhuc:» ubi est Domini Christi a caeteris mortuis animadvertenda discretio. Nam et ipse vulneratus est, et mortuus positus in sepulcro : sed illi qui nesciebant quid faciebant, quis esset utique nescientes, similem illum putaverunt aliis vulnere occisis et dormientibus in sepulcro, quorum Deus adhuc non meminit, id est, quorum nondum tempus resurgendi advenit. Ideo namque mortuos consuevit Scriptura dicere dormientes, quia evigilaturos, id est, resurrecturos vult intelligi. Sed hic vulneratus et dormiens in sepulcro, die tertio evigilavit, et factus est sicut passer singularis in tecto , id est, ad dexteram Patris in coelo; nec jam moritur, et mors ei ultra non dominabitur . Unde longe distat ab eis quorum ad talem resurrectionem Deus non meminit adhuc: quod enim praecedere oportebat in capite, corpori servatur in fine. Tunc autem dicitur Deus meminisse, quando facit; tunc
Abbreviated transcription (Latin):
subditũ. atq illa necessitate deuictum.
Lacum enĩ dixit. uel miseriȩ uel in¬
ferni ꝓfunditatẽ. Factus sum inquit
sicut homo sine aduitorio int̾ mortu¬
os liber. In his uerbis maxiue ꝑsona
añi appar&. Quis enim alius inter
mortuos liber. nisi in similitudine
carnis peccati int̾ peccatores solus si¬
ne peccato: Unde illis qui se insipi-¬
enter liberos putabant. omnis ait.
qui facit peccatũ seruus ẽ peccati.
Et quia ꝑ eum qui non habebat pec¬
catum oportebat liberari a peccatis.
si uos inquit filius liberauerit. tunc
uere liberi eritis. Hic ergo int̾ mor¬
tuos liber qui in potestate habebat
ponere animam suã & iterũ sume¬
re eam. Aquo eã nemo tollebat: s eã ipse uoluntate p
qui etiam carnem suã tanqͣ solutũ ab
eis templũ. resuscitare poterat cum
uolebat. Quem passurũ cum omẽs
deseruissent. solus non remansit qͥa
pater eum non deseruit sicut ipse

Expanded text:
subditum atque illa necessitate devictum. subditum atque illa necessitate devictum. «Lacum» enim dixit, vel miseriae vel inferni profunditatem. 5. «Factus sum,» inquit, «sicut homo sine adjutorio, inter mortuos liber.» In his verbis maxime persona Domini apparet. Quis enim alius inter mortuos liber, nisi in similitudine carnis peccati inter peccatores solus sine peccato? Unde illis qui se insipienter liberos putabant, «Omnis,» ait, «qui facit peccacatum, servus est peccati.» Et quia per eum qui non habebat peccatum, oportebat liberari a peccatis: «Si vos,» inquit, «Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis» . Hic ergo «inter mortuos liber,» qui in potestate habebat ponere animam suam, et iterum sumere eam; a quo eam nemo tollebat, sed eam ipse voluntate ponebat ; qui etiam carnem suam tanquam solutum ab eis templum, resuscitare poterat, cum volebat ; quem passurum cum omnes deseruissent, solus non remansit, quia Pater eum non deseruit, sicut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tationes contristari & dolere contui¬
ger&. non ideo se ab eius grã puta¬
r& alienum: ꝙ non esse ista pecrata
s humane infirmitatis indicia. tan¬
quã uoci prȩmissȩ concinens chorus:
ita corpus eius ex ipso suo capite ad¬
discer&. In hoc quippe corpore prȩ¬
cipuũ membrũ apłm paulũ legi¬
mus . &. audimꝰ conficentẽ talibus
malis repletã animã suã. cũ dicit
tristiciam sibi esse magnã & conti¬
nuũ dolorem cordi suo. ꝓ frĩb suis
scãm carnem qui sunt israhelite:
ꝓ quib si contristatum dicamus &.
dnm: cum eius passio ꝓpinqͣroe. in qͦ
illi se unmanissimo scelere fuerant
obligaturi. ñ in congrue nos dicere
dixit. pat̾ ignosce illis quia nesciũt
quid faciunt: etiam in isto psalmo
deinceps dicitur. Deputatus sũ cũ
descendentib in lacum. Utiq ã
nescientib quid facerent. qui eũ
sic mori putauerunt. ut moruin¬
tur homines cȩteri: tanquã necessitati

Expanded text:
tationes contristari et dolere contintationes contristari et dolere contingeret, non ideo se ab ejus gratia putaret alienum; et non esse ista peccata, sed humanae infirmitatis indicia, tanquam voci praemissae concinens chorus, ita corpus ejus ex ipso suo capite addisceret. In hoc quippe corpore praecipuum membrorum apostolum Paulum legimus et audimus confitentem talibus malis repletam animam suam, cum dicit tristitiam sibi esse magnam, et continuum dolorem cordi suo pro fratribus suis secundum carnem, qui sunt Israelitae . Pro quibus si contristatum dicamus et Dominum, cum ejus passio propinquaret, in qua illi se immanissimo scelere fuerant obligaturi, non incongrue nos dicere dixit, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» ; etiam in isto psalmo deinceps dicitur, «Deputatus sum cum descendentibus in lacum:» utique a nescientibus quid facerent, qui eum sic mori putaverunt, ut moriuntur homines caeteri, tanquam necessitati
Abbreviated transcription (Latin):
tro & duob filiis debedei epit con¬
tristari & mestus esse. et ip̃se dñs
de se ipso tunc ait illis. tristis est
anima mea usq ad mortẽ: Hȩc
futura p̃uidens ꝓpħa. psalmi huiꝰce
conscriptor. inducens eum loquentẽ:
qm̃ repleta ẽ inquit malis anima mea.
& uita mea in inferno apꝓpinqͥuit.
Nam ipsam omnino sententiam uer
bis aliis explicauit. qua dictum ẽ
Tristis est anima mea: usq ad mortẽ
Quod enim ait. cristis ẽ anima mea
hoc dictum ẽ repleta est malis ani¬
ma mea: & quod sequitur usq ad
mortem. Hoc dictum ẽ &. iuta me¬
a in inferno ad ꝓpinquauit. Hos
autẽ humanȩ infirmitatis affectus.
sicut ipsam carnẽ infirmitatis hu-¬
manȩ ad mortẽ carnis humanȩ dñs
iħe non conditionis necessitate sed
miserationis uoluntate suscepit: ut
trans figurar& in se corpus suũ qđ
ẽ ȩccła. cui caput esse dignatus est
hoc ẽ membra sua inscĩs & fidelib
suis: ut sicui eoꝵ int̾ humanas tẽp¬

Expanded text:
tro et duobus filiis Zebedaei, coepit contro et duobus filiis Zebedaei, coepit contristari et nuestus esse;» et ipse Dominus de seipso tunc ait illis, «Tristis est anima mea usque ad mortem» . Haec futura praevidens Propheta, psalmi hujusce consQuoniam repleta est, inquit, malis anima mea, et vita mea in inferno appropinquavit. Nam ipsam omnino sententiam vebis aliis explicavit, qua dictum est, «Tristis est anima mea usque ad mortem.» Quod enim ait, «Tristis est anima mea;» hoc dictum est, «Repleta est malis anima mea:» et quod sequitur, «usque ad mortem;» hoc dictum est, «et vita mea in inferno appropinquavit.» Hos autem humanae infirmitatis affectus, sicut ipsam carnem infirmitatis humanae, ac mortem carnis humanae Dominus Jesus, non conditionis necessitate, sed miserationis voluntate suscepit, ut transfiguraret in se corpus suum, quod est Ecclesia, cui caput esse dignatus est, hoc est membra sua in sanctis et fidelibus suis: ut si cui eorum inter humanas ten
Abbreviated transcription (Latin):
repletã malis.: cũ illa passionis afflic¬
tio in carne ualuerit quicquio ualu¬
it: Unde & ipse suos ad tolerantiã
passionis accendens. & tanquam ad
respondendum ex hortans chorũ su¬
um: nolite iuquit timere eos qui
possunt occidere. An occidi a ꝑse¬
cutorib anima non potest: malis
autẽ repleri potest: Quod si ita ẽ.
querendum quib Non em̃ uitiis ꝑ
quȩ homini dominatur iniquitas
animã illam repletã possumus dicere.
sed forte dolorib quib anima suȩ
carni in eius cõpassione cõpatitur.
Non enim uel ipse qui dicitur cor¬
poris dolor potest esse sine anima.
quẽ ineuitabilit̾ unminentẽ p̃cedit
tristicia. qui solius animȩ dolor est.
Bolere ergo anima etiam non do¬
lente corpore potest: dolere autem
corpus sine anima non potest. Cur
itaq non dicamus ñ humanis pec¬
catis s tamen humanis malis re¬
pletã fuisse animã xp̃i. de qͦ alius
ꝓpheta dicit. quod ꝓ nob̾ doluerit.
& ȩuuangelista assumpto inquit pẽ¬

Expanded text:
repletam malis, cum illa passionis afflictio in carne valuerit, quidquid valuit? Unde et ipse suos ad tolerantiam passionis accendens, et tanquam ad respondendum exhortans chorum suum: «Nolite,» inquit, «timere eos qui possunt occidere» . An occidi a persecutoribus anima non potest, malis autem repleri potest? Quod si ita est, quaerendum quibus. Non enim vitiis, per quae homini dominatur iniquitas, animam illam repletam possumus dicere; sed forte doloribus, quibus anima suae carni in ejus passione compatitur. Non enim vel ipse qui dicitur corporis dolor, potest esse sine anima, quem inevitabiliter imminentem praecedit tristitia, quae solius animae dolor est. Dolere ergo anima, etiam non dolente corpore, potest; dolere autem corpus sine anima non potest. Cur itaque non dicamus non humanis peccatis, sed tamen humanis malis repletam fuisse animam Christi? De quo alius propheta dicit quod pro nobis doluerit : et evangelista, «Assumpto,» inquit, «Pe