comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onginale peccati. Sed annis accedentibus eiugilante ratione
uenit mandatum. & reuuuscit peccatum. Quod aduersus
crescentẽ cumpugnare coeperit: tunc apparebit quid
in infante latuerit. Et aut uincit & dominabitur: aut
uincitur & sanabitur. Nontamen ideo malum hoc ni¬
hil nocuisset. &iam siprius quam illo apparere coepiss&
paruulus ha c exisset euita: quia reatus eiusdẽ mali non
quõ reus malum est sed quo reum facit inquo est. sicut ge¬
neratione contraitur . Ita nisi regeneratione non soluiturꝰ
o est ꝓpter quod paruuli baptitantur: ut non solum regni
pepi fruantur bono. uerum & malo rgni mortis eruantur
Ieque hoc fieri potest: nisi ꝑeum quipeccatum sua carne
dannauit: quod nascendo non sensit: quod moriendo cruci
fixit. ut incarne nrã eẽt uistificatio ꝑ grãm ubi erat ante
diabolus bonitate hominem creauit. sed hominẽ malig¬
nitate uiciauit: nec concupiscentiae malum nuptiarũ

Expanded text:
originale peccati: sed annis accedentibus, evigilante ratione, originale peccati: sed annis accedentibus, evigilante ratione, venit mandatum, et reviviscit peccatum: quod adversus crescentem cum pugnare coeperit, tunc apparebit quid in infante latuerit, et aut vincit, et damnabitur; aut vincitur, et sanabitur. Non tamen ideo malum hoc nihil nocuisset, etiamsi priusquam in illo apparere coepisset, parvulus hac exisset e vita: quia reatus ejusdem mali, non quo reum malum est, sed quo reum facit in quo est, sicut generatione contrahitur, ita nisi regeneratione non solvitur. Hoc est propter quod parvuli baptizantur, ut non solum regni Christi fruantur bono, verum et a malo regni mortis eruantur. Neque hoc fieri potest, nisi per eum, qui peccatum sua carne damnavit, quod nascendo non sensit, quod moriendo cfixit; ut in carne nostra esset justificatio per gratiam, ubi erat ante diabolus bonitate hominem creavit, sed hominem malignitate vitiavit: nec concupiscentiae malum nuptiarum
Abbreviated transcription (Latin):
iquid &iam sic generamur exdõ. ẽrgo & exdõ quia creat¬
& exhomine quia generat. & expeccato quia uiciat. Sed ds̃
qui genuit filium sibi coaeternum. quod inprincipio uerbũ
erat. ꝑ quod creauit om̃e quod nonerat: Etiam ipsum creauit
hominẽ sine uitio. Non exsemine hominis ꝑuirginem
natum: in quo regenerat hominẽ generatũ. sanat̃qu e ui¬
uatum areatu statim ab infirmitatẽ paulatim. Contra quam
regeneratus siiam ratione utitur illo spectante atque adu¬
uante uelud inagone confligit: quia uirtus in infirmitate
ꝓficitur: Dum contra hoc nrm quod aiustitia defecit. illo
nostro quod aiustitiam ꝓficit dimicatur. Ut uincente pro¬
fectu totum surgat inmelius: non uincente defectu totum
uergatur inpeius. Paruulus uero inquo adhuc rationis nul¬
lus est usus uoluntate quidem propria nec inbono est nec in
malo. quia nullo: in alterutro cogitatione uersatur. Sed utrũq
millo consopitum uacat: & bonum naturale rationis. & malũ

Expanded text:
quid etiam sic negamus ex Deo? Ergo et ex Deo, quia creat; et ex homine, quia generat; et ex peccato, quia vitiat. Sed Deus qui genuit Filium sibi coaeternum, quod in principio Verbum erat, per quod creavit omne quod non erat, etiam ipsum creavit hominem sine vitio, non ex semine hominis per virginem natum, in quo regenerat hominem generatum, sanatque vitiatum, a reatu statim, ab infirmitate paulatim. Contra quam regeneratus, si jam ratione utitur, illo spectante atque adjuvante velut in agone confligit: quia virtus in infirmitate perficitur , dum contra hoc nostrum quod a justitia deficit, illo nostro quod ad justitiam proficit dimicatur; ut vincente profectu totum surgat in melius, non vincente defectu totum vergat in pejus. Parvulus vero, in quo adhuc rationis nullus est usus, voluntate quidem propria nec in bono est, nec in malo; quia nullam in alterutrum cogitationem versat, sed utrumque in illo consopitum vacat, et bonum naturale rationis, et malum
Abbreviated transcription (Latin):
am uero quod ꝑ onginale peccatum sacro baptismatini¬
hil deroget. superiũs demonstraui. quando eius posui ues¬
ba : ubi dicit illum iustificari apec̾cato: cui ꝑbaptismu
peccata remittuntur omĩa: Iustum porro illedm̃ ubi
non prȩdicat Aut quis dehoc potest catholicus dubiti
Quintum illud restat: utrũ uideatur ambrosio. humano
capacem iustificationis & perfectionis eẽ naturam na
abac sententia ꝓpter ea reuocetur: quia sępe acmul¬
tis modis dicit omnem hominem subpeccato nasci:
esse ipsum ortum eius in uitio. Uerum & hoc iam
supra docui: ubi eum loco ipso PALopost dixisse me¬
meraui axp̃i carne damnatum eẽ peccatum. quodis¬
cendo non sensit. quod moriendo crucifixit. ut incam
nr̃a tẽt iustificatio ꝑ gram. ubi erat ante conluuo ꝑculpã.¬

Expanded text:
Jamvero quod per originale peccatum sacro Baptismati niJamvero quod per originale peccatum sacro Baptismati nihil deroget, superius demonstravi, quando ejus posui verba, ubi dicit, « illum justificari a peccato, cui per Baptismum peccata remittuntur omnia » . « Justum porro ille Deum ubi non praedicat, aut quis de hoc potest catholicus dubitare r? CAPUT VIII. 22. Quintum illud restat, utrum videatur Ambrosio humanam capacem justificationis et perfectionis esse naturam; nec ab hac sententia propterea revocetur, quia saepe ac multis modis dicit omnem hominem sub peccato nasci, et esse ipsum ortum ejus in vitio. Verum et hoc jam supra docui, ubi eum loco ipso paulo post dixisse memoravi, « a Christi carne damnatum esse peccatum, quodcendo non sensit, quod moriendo crucifixit, ut in carne nostra esset iustificatio per gratiam, ubi erat ante conluuio per culpa
Abbreviated transcription (Latin):
sideres. quia dõ uniuer sitatis est cura: inuenies plus pla¬
cere dño debiuis se idinquo eẽt. causa uniuersitatis. quã
conden nandum fuisse. illud: in quo esset causa peccati.
dc̃o quia exiuro solo non poterat humani esse generis
pro pagatio : ꝓnuntiauit dñs nones se bonũ solum homi¬
nem E Maluit enim ds̃ plures esse quossaluos facere
possõ. quibus donaret peccatum.: qu amunum solum adã
quiliber esset aculpa. Denique quia idem inquit utrius.
atictor est operis. uenit inhunc mundum ut salueis facera
peccatores: Postremo: nec cain parricidii reum priusqui
generaret filios passus est interire: Ergo inquit ꝓpter
generationem successionis humanȩ: debuit mulier
adici uiro.: Habes ecce ambro sium doctorẽ meũ. & atuo
memorabiliter predicatum: & opus dĩ esse omnem homine
at que hominis carnem: & bona esse nuptias inquantum
nuptiae. non solum fatentẽ. uerum &iam defendentem

Expanded text:
sideres, quia Deo universitatis est cura, invenies plus plasideres, quia Deo universitatis est cura, invenies plus placere Domino debuisse id in quo esset causa universitatis, quam condemnandum fuisse illud in quo esset causa peccati. Ideo quia ex viro solo non poterat humani esse generis propagatio, pronuntiavit Dominus, non esse bonum solum hominem esse . Maluit enim Deus plures esse, quos salvos facere posset, quibus donaret peccatum, quam unum solum Adam, qui liber esset a culpa. Denique quia idem, » inquit, « utriusque auctor est operis, venit in hunc mundum, ut salvos faceret peccatores. Postremo nec Cain parricidii reum priusquam generaret filios, passus est interire. Ergo, » inquit, « propter generationem successionis humanae debuit mulier adjici viro » 21. Habes ecce Ambrosium doctorem meum, et a tuo memorabiliter praedicatum, et opus Dei esse omnem hominem atque hominis carnem, et bonas esse nuptias in quantum sunt nuptiae, non modo fatentem, verum etiam defendentem.
Abbreviated transcription (Latin):
centiae decoloras: anille qui cum dicat nonsolũ licitum.
sed &iam bonum conuigim. scamque copulã. tamen
cessante libidinis uoluptate : tempora orandi ab apostolo
prescripta commemorat: At que ita non uult illi mor¬
bo ee deditos coniuges: unde traitur originale peccatum
t eos quihabent uxores secundum eundẽm apostolum. ita
esse uelit acsi non habentes: necuocare dubitat. & iã uxores
adulterum. intemperantẽ maritũ : omne conubii bonũ
pensans concupiditate carnis. sed fide potius castitatis. non
morbo passionis. sed foedere coniunctionis: non uolup tate
libidinis. sed uoluntate ꝓpaginis. Nam mulierẽ uiro. nonnisi
generandi causa ꝑhibet instiom. Vnde tamdui frustra.
quasi quis quam hoc nostrum negaret disputandum pu¬
tastis. Haec enim sunt dehac re.uerba eius in libro depa¬
radiso. Siigitur uiro inquit culpe auctor est mulier.
quem ad mõdum ꝓbono uidetur ad iecta: uerum sicon¬

Expanded text:
centiae decoloras: an ille, qui cum dicat, non solum licitum, centiae decoloras: an ille, qui cum dicat, non solum licitum, sed etiam bonum conjugium sanctamque copulam, tamen cessante libidinis voluptate, tempora orandi ab Apostolo praescripta commemorat; atque ita non vult illi morbo deditos esse conjuges, unde trahitur originale peccatum, ut eos qui habent uxores, secundum eumdem apostolum, ita esse velit, ac si non habentes; nec vocare dubitat etiam uxoris adulterum intemperantem maritum, omne connubii bonum pensans non cupiditate carnis, sed fide potius castitatis; non morbo passionis, sed foedere conjunctionis; non voluptate libidinis, sed voluntate propaginis? Nam mulierem viro nonnisi generandi causa perhibet institutam, unde tam diu frustra, quasi quisquam hoc nostrum negaret, disputandum putasti. Haec enim sunt de hac re verba ejus in libro de Paradiso: « Si igitur viro, » inquit, « culpae auctor est mulier, quemadmodum pro bono videtur adjecta? Verum si con
Abbreviated transcription (Latin):
b libidini licentiosissimum spatium prebuisti: Ne
fortasses offensa. de fensort̃ sibi aliũ praciuĩ deret. Nequl
enim quod ego com memoraui secundum ueniam coniu¬
gibis concedere apostolum. ubi ꝓcul dubio notatur & si
ĩgnoscitur culpa. saltem uerboͬtenus attingere uoliusti
Nt̃ quod ab illo opere utrationi uacent cessare conuiges
am monentur. Quodergo totum com mememoraui: ausus es
intua responsione refricare: Credo formidans. netua uide-¬
retur praeuaricata defensio si & te confitente apparȩret:
quod ꝑ libidinem cuite patrocinari non pudet. &iam
conuigum inpediretur oratio: Itacum mihi proilla res¬
pondẽre cu peres. sed apostolo resistere non au deres. neuin
aliam sententiam sicut soletis: ipsum ãpostolum testimo¬
nium detorquere. potius se somnino inde tacere maliusti:
uergo melius honoras nuptias. quarũ dignitatem tãquã
omnino in re prehensibili uoluptabro carnalis concupis¬

Expanded text:
ibus libidini licentiosissimum spatium praebuisti; ne ibus libidini licentiosissimum spatium praebuisti; ne fortassis offensa defensorem sibi alium provideret? Neque enim, quod ego commemoravi secundum veniam conjugibus concedere Apostolum ubi procul dubio notatur, etsi ignoscitur, culpa, saltem verbo tenus attingere voluisti; aut quod ab illo opere, ut orationi vacent, cessare conjuges admonentur , quod ego totum commemoravi, ausus es in tua responsione refricare: credo, formidans ne tua videretur praevaricata defensio, si et te confitente appareret, quod per libidinem, cui te patrocinari non pudet, etiam conjugum impediretur oratio. Ita cum mihi pro illa respondere cuperes, sed Apostolo resistere non auderes, nec in aliam sententiam, sicut soletis, ipsum apostolicum testimonium detorquere potuisses, omnino inde tacere maluisti. Tu ergo melius honoras nuptias, quarum dignitatem tanquam omnino irreprehensibili volutabro carnalis concupis
Abbreviated transcription (Latin):
M ater autem uiciorum om̃ium continentia. quae &iã
licita uertat inuitium Ideoque apostolus non solum
a fornicatione nosretrahit. uerum &iam in ipsis coniugi
modum quendam docet: & tempora praescribit oran¬
di In temperans enim inconuigio. quid aliud nisi
quidam adulter uxoris est: Cernĩs quem ad modum
uelit &iam interse ipsa uere honesta esse coniugi¬
U ides quem ad modum dicat incontinentia. etiam̃ licita
uertere inuitium: ubi & licitum demonstrat eẽ conu¬
bium: & in ipso non uult incontinentia foedãrẽ. quod
licitum est. Aduertis quo modo intellegere nobiscũ
debeas. in quo morbo desiderii noluent ãpostolus unũ¬
quemq uassuum possidere Sicut gentes quae ignor
dm̃. Tibi autem libido nonnisi praeter uxorẽ ũidȩt̾
esse culpabilis. Quid ergo deambrosio iudicabis: qui
intem perantem inconuĩgio. adul terum quendam
appellat uxoris : Tunẽ melius nuptias honoras inqu¬

Expanded text:
Mater autem vitiorum omnium incontinentia, quae etiam Mater autem vitiorum omnium incontinentia, quae etiam licita vertit in vitium. Ideoque Apostolus non solum a fornicatione nos retrahit, verum etiam in ipsis conjugiis modum quemdam docet, et tempora praescribit orandi » . « Intemperans enim in conjugio, quid aliud nisi quidam adulter uxoris est? » Cernis quemadmodum velit etiam inter se ipsa vere honesta esse conjugia? Vides quemadmodum dicat, incontinentiam etiam licita vertere in vitium, ubi et licitum demonstrat esse connubium, et in ipso non vult incontinentiam foedare quod licitum est? Advertis quomodo intelligere nobiscum debeas, in quo morbo desiderii noluerit Apostolus unumquemque vas suum possidere, sicut gentes quae ignorant Deum ? Tibi autem libido non nisi praeter uxorem videtur esse culpabilis. Quid ergo de Ambrosio judicabis, qui intemperantem in conjugio adulterum quemdam appellat uxoris? Tune melius nuptias honoras, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
naest quȩdĩ oꝑe uestiatur : Ecce nonsolum animam
quod & illi dicunt: uerum &iam corpus quod illi ne¬
gant: contra platonicos dĩ opus eẽ. defendit ambrosuis.
ut dicturus es quod nuptus ingerat crimen: quia & in¬
de quod nascitur concupiscentiae uoluptate : concrȩtũ
dicit subire contagium: delictorum. Audi ergo denuptus
ambrosu sententiam inapologea scĩ dauid Bonũ inquic
coniuiguim scã copula: Sed tamen qui habent uxores
itasint acsi non habentes. ipse est thorus in quo inqui natꝰ
tnemo alterum fraudare debet eonisi forte adtem pus
ut uacent orationi. tamen secundum apostolum nonuacat
orationi : quis eo tem̃porẽ quo usus corporeae illius con¬
uentionis exercet Audiẽt alterum̃ in libro dephilosophia
Bona inquit continentia: quaedam uelut crepido pietatis
namque in precipicus uitae huius labentium statiut
uestigia speculatrix sedulane qlsid obrepat inlicitum

Expanded text:
na est quae Dei opere vestiatur? » Ecce non solum animam, na est quae Dei opere vestiatur? » Ecce non solum animam, quod et illi dicunt, verum etiam corpus, quod illi negant, contra Platonicos Dei opus esse defendit Ambrosius. 20. An tu dicturus es, quod nuptiis ingerat crimen, quia et inde quod nascitur concupiscentiae voluptate concretum, dicit subire contagium delictorum? Audi ergo de nuptiis Ambrosii sententiam in Apologia sancti David. « Bonum, » inquit, « conjugium, sancta copula. Sed tamen qui habent uxores, ita sint ac si non habentes: ipse est thorus incoinquinatus; et nemo alterum fraudare debet eo, nisi forte ad tempus, ut vacent orationi . Tamen secundum Apostolum, non vacat orationi quis eo tempore, quo usum corporeae illius conventionis exercet » . Audi et alteram in libro de Philosophia: « Bona, » inquit, « continentia, quaedam velut crepido pietatis. Namque in praecipitiis vitae hujus labentium statuit vestigia; speculatrix sedula, ne quid obrepat illicitum.
Abbreviated transcription (Latin):
monibus ponit: ut cui uis satis eluceat. quid catholica ue¬
ntas soleat predicare: quid ꝓfana nouitas conaetur aeuertere.
nforte ipsum quoque ambrosium scisse acdocuisse dubitabis:
dm̃ẽe hominum conditorem & anime & corporis. Audi
ergo quid dicat in libro dephilosophĩa contra platonem
philosophum: qui hominum animas reuolui inbestias asse¬¬
uerat & animarum tantum modo dm̃ opinatur aucto¬
rem: corpora autem dusminoribus facienda decernit
Srgo sc̃s ambrosius: miror inquit tantum philõsophum.
quo modo animam cui potestatem conferende in mor¬
talitatis at tribuit. in noctius inludat aut ranulis : feritate
quo que induit bestiarum. cum intimaeo eam dĩ oprs
eẽ memorauerit inter in mortalia adõ factam: Corpus
autem non uideri opus summi dĩ asserit: quia natura
carͣ is humanȩ : nihil anatura corporis bestialis differt
iergo dignaest quaedĩ opus eẽ. credatur: quo modo dig¬

Expanded text:
monibus ponit, ut cuivis satis eluceat, quid catholica vemonibus ponit, ut cuivis satis eluceat, quid catholica veritas soleat praedicare, quid profana novitas conetur evertere. An forte ipsum quoque Ambrosium scisse ac docuisse dubitabis, Deum esse hominum conditorem, et animae et corporis? Audi ergo quid dicat in libro de Philosophia contra Platonem philosophum, qui hominum animas revolvi in bestias asseverat, et animarum tantummodo Deum opinatur auctorem, corpora autem diis minoribus facienda decernit. Ergo sanctus Ambrosius, « Miror, » inquit, « tantum philosophum, quomodo animam, cui potestatem conferendae immortalitatis attribuit, in noctuis includat, aut ranulis, feritate quoque induat bestiarum: cum in Timaeo eam Dei opus esse memoraverit, inter immortalia a Deo factam; corpus autem non videri opus summi Dei asserit, quia natura carnis humanae nihil a natura corporis bestialis differt. Si ergo digna est quae Dei opus esse credatur, quomodo indig
Abbreviated transcription (Latin):
negatis. Quia nihil eos quo expoliari debeant: habere con¬
teñditis. Nonenim eos fatemini mortuos inprepucio
carnis suae : quo pec catis significatur maxime qua
originaliter trahitur. Perhõe enimest corpus nostrun
corpus peccati : quod euacuare dicit apostolus percrus
nos: & haec di iuna ȩloquia fideliter & memorabiliter
tractauerunt : urgere teinstitui. Proinde. adepiscopu
ambrosium reuertamur. Quicum & homines: id est
& animas & corpora hominum opus dĩ eẽ non dubitet.¬
& nuptias honoret. & baptis mo xp̃i prȩdicet om̃ia pec¬
cata dimitti : & dm̃esse nouerit iustum & capacem
uirtutis. at que perfectionis perdĩ gram̃ humanam
non neget esse naturamq uestram quinque facitis ar¬
gumenta contendentes nullumistorum quinque
uerum esse posse: nisi falsum sit trahere nascentes origi¬
nale peccatum : Tamen hoc ipsum quod isquinq argũ¬
mentis auferre conamini: sic ille ubi opus est insuis sẽr¬

Expanded text:
negatis; quia nihil eos, quo exspoliari debeant, habere connegatis; quia nihil eos, quo exspoliari debeant, habere contenditis. Non enim eos fatemini mortuos in praeputio carnis suae, quo peccatum significatur, maxime quod originaliter trahitur: per hoc enim est corpus nostrum corpus peccati, quod evacuari dicit Apostolus per crucnos, et haec divina eloquia fideliter et memorabiliter tractaverunt, urgere te institui. Proinde ad episcopum Ambrosium revertamur: qui cum et homines, id est et animas et corpora hominum, opus Dei esse non dubitet, et nuptias honoret, et in Baptismo Christi praedicet omnia peccata dimitti, et Deum esse noverit justum; et capacem virtutis atque perfectionis per Dei gratiam humanam non neget esse naturam; quae vestra quinque facitis argumenta, contendentes nullum istorum quinque verum esse posse, nisi falsum sit trahere nascentes originale peccatum: tamen hoc ipsum, quod his quinque argumentis auferre conamini, sic ille ubi opus est, in suis ser
Abbreviated transcription (Latin):
cor poris nuditate non confundebantur ante peccatum.
Obsȩtro intellegite immouen permittite homines quoduo¬
biscum intellegunt intellegere: & nolite nos cogere de
pudendis paene inpudenter ducius disputare. Mento
idem beatus iohannes: &iam ipse sicut martir ciprianꝰ:
cutum cisionem carnis. insigno praecepta: commen¬
dantes sebaptis matis. Et uide quomodo iud eus inquid
cirtum cisionem non differt. propter comminationem
Quia om̃is anima quecumq non fuerit nonfi circũ cisa
inquit non manu factam circum cisionem differt: quȩ
in expoliatione carnis incorpore perficitur. ipsũ dnm̃
minationẽ comminationi. uir aecclesi astica doctrina
praeditus comparauit: Quod ergo est octauo die noncir¬
cumcidi : hoc est inxp̃o non baptitari. Et quod est perir
depupulo suo : hoc est non intrari inregnum cęlorum:
Et tamen uos inbaptis mate paruulorũm expoliationẽ
carnis. hoc est cucum cifionem non manu factã celebran

Expanded text:
corporis nuditate non confundebantur ante peccatum? corporis nuditate non confundebantur ante peccatum? Obsecro, intelligite; imo vero permittite homines, quod vobiscum intelligunt intelligere, et nolite nos cogere de pudendis pene impudenter diutius disputare. 18. Merito idem beatus Joannes, etiam ipse, sicut et martyr Cyprianus , circumcisionem carnis in signo praeceptam commendat esse Baptismatis. « Et vide quomodo Judaeus, » inquit, « circumcisionem non differt propter comminationem, quia omnis anima quaecumque non fuerit circumcisa inquit, « non manufactam circumcisionem differs, quae in exspoliatione carnis in corpore perficitur, ipsum Dominminationem comminationi vir ecclesiastica doctrina praeditus comparavit? Quod ergo est octavo die non circumcidi, hoc est in Christo non baptizari: et quod est perire de populo suo, hoc est non intrare in regnum coelorum. Et tamen vos in Baptismate parvulorum exspoliationem carnis, hoc est, circumcisionem non manufactam, celebrari
Abbreviated transcription (Latin):
quas uulgus &iam munituras uocat. Neq hoc illehomo
dĩ cuius tẽurgemus eloquio. tam quam obscurum esset
exposuit. Sẽd quod om̃s intellegebant: quid significaret
ostendit. In lumbis enim quibus p̾recingimur: aĩt quedam
semina generationis eẽ dicuntur : & ideo male ibi succintꝰ
adam foliis inutilibus. Quare male. sequitur & dicit: ubi
futurȩ generationis nonfructum futurum. sed quȩ dam
peccata signaret. habes neadista quod dicas : Ecce unde
illa confusio. ecce unde contextio & suc cincio foliorum.
ecce unde inposteris originale peccatum. Sc̃s uero iohannes
constantinopolitanus ẽpiscopis: quantum uerecundia
permit tere potuit : totum illud primorum hominum
erubescentium factum: duobus uerbis euidenter expres¬
sit dicens. Foluis autẽ ficus erant cooperti. tegentes speciẽ
peccati. Cui non apparet : quȩuel qualis peccati species
acon fusis tegenda fuent in regione lumborum: quidesui

Expanded text:
quas vulgus etiam munituras vocat? Neque hoc ille homo quas vulgus etiam munituras vocat? Neque hoc ille homo Dei, cujus te urgemus eloquio, tanquam obscurum esset exposuit: sed quod omnes intelligebant, quid significaret ostendit. « In lumbis enim quibus praecingimur, » ait, « quaedam semina generationis esse dicuntur; et ideo male ibi succinctus est Adam foliis inutilibus. » Quare male? Sequitur et dicit, « ubi futurae generationis, non fructum futurum, sed quaedam peccata signaret. » Habesne ad ista quod dicas? Ecce unde illa confusio, ecce unde contextio et succinctio foliorum, ecce unde in posteris originale peccatum. 17. Sanctus vero Joannes Constantinopolitanus episcopus, quantum verecundia permittere potuit, totum illud primorum hominum erubescentium factum duobus verbis evidenter expressit, dicens: « Foliis autem ficus erant cooperti, tegentes speciem peccati. » Cui non appareat, quae vel qualis peccati species a confusis tegenda fuerat in regione lumborum, qui de sui
Abbreviated transcription (Latin):
dare. Quid autem &iam deipso ficulneorum tegii¬
ne foliorum. inlibro depadiso idem ipse scripserit̃ dod
ad uerte. Quod igitur grauius est inquit: hac se ad am
inter pretationi succinxit eo loci. ubi fructumagis casti¬
tatis sesuccingere debuis set. In lumbis enim quĩbus pre¬
cingimur : quedam semina generationis esse dicuntur:
Etideo male ibi succintus ad am̃ folus mnutilibus ubi fu¬
turȩ generationis .: nonfructum futurum. sed que dam
peccata signaret. Hic certe frustrauit iste uirsc̃s: tamela¬¬
boratam disputationem tuam nimis que sollicitam:
nec post peccatum adam & eua oculis aꝑtis lumbosprę¬
cinxisse credantur. Ait enim tanta ibi loquacitate labo¬
rares: contra sensus ueniebas om̃ium : & eos multilo quos
trepitu perstringere cupiebas. Quid enim tam in prõtu
est quam suc cintoris uel precintoris. quae grece periromata
non cupantur : lumbos hominum contegi uel precingi.

Expanded text:
dare! 16. Quid autem etiam de ipso ficulneorum tegmidare! 16. Quid autem etiam de ipso ficulneorum tegmine foliorum in libro de Paradiso idem ipse scripserit doctor adverte. « Quod igitur gravius est, » inquit, « hac se Adam interpretatione succinxit eo loci, ubi fructu magis castitatis se succingere debuisset. In lumbis enim quibus praecingimur, quaedam semina generationis esse dicuntur: et ideo male ibi succinctus est Adam foliis inutilibus, ubi futurae generationis non fructum futurum, sed quaedam peccata signaret » . Hic certe frustravit iste vir sanctus tam elaboratam disputationem tuam nimisque sollicitam, ne post peccatum Adam et Eva oculis apertis lumbos praecinxisse credantur . Ut enim tanta ibi loquacitate laborares, contra sensus veniebas omnium, et eos multiloquii strepitu perstringere cupiebas. Quid enim tam in promptu est, quam succinctoriis, vel praecinctoriis, quae graece περιζώματα nuncupantur, lumbos hominum contegi vel praecingi,
Abbreviated transcription (Latin):
doctoris testimonio prȩdicatus : tam memorabilis
doctor ambrosius. Quod eaquisq concretus : ea
genitalibus uiscerib infusus. ea cõagulatus insan.¬
guine & inpannis : non utique laneis autlineis. aut
hius cemodi talibus qualibus iam nati obuoluuntur
infantes: sed pannis uitiate originis tamquã heredita¬
ris in uolutus. prus subeat contagium delictorum
quam uitalis huius aeris auram spirando ꝑcipiat: in
quem uelut inmensum fontem communis & nonde¬
sistentis alimenti. post occulta spiramenta uisceru
mater norum qui nascitur funditur inortu ploratu¬
rus reatum quem contraxit ante ortum. Ergone ex
huius concupiscentiae motuilli nonerubescerent homi¬
nis primi : quo & ipsi apparebant noxii. & eorum filii
peccati parentum prenuntiabantur obnoxii: Utind
sicut illi erubuerunt eas partes corporis. inquibus libi¬
dinis inoboedientiã senciębant nudas relinquere. ita
tufidei catholice obediens erubesceres crubescenda lau¬

Expanded text:
doctoris testimonio praedicatus, tam memorabilis doctoris testimonio praedicatus, tam memorabilis doctor Ambrosius: quod ea quisque concretus, ea genitalibus visceribus infusus, ea coagulatus in sanguine; et in pannis, non utique laneis, aut lineis, aut hujuscemodi talibus, qualibus jam nati obvolvuntur infantes, sed pannis vitiatae originis tanquam haereditariis involutus, prius subeat contagium delictorum, quam vitalis hujus aeris auram spirando percipiat: in quem velut immensum fontem communis et non desistentis alimenti, post occulta spiramenta viscerum maternorum, qui nascitur, funditur; in ortu ploraturus reatum, quem contraxit ante ortum. Ergone ex hujus concupiscentiae motu illi non erubescerent homines primi, quo et ipsi apparebant noxii, et eorum filii peccato parentum praenuntiabantur obnoxii? Utinam sicut illi erubuerunt eas partes corporis, in quibus libidinis inobedientiam sentiebant, nudas relinquere; ita tu fidei catholicae obediens erubesceres erubescenda lau
Abbreviated transcription (Latin):
referta sacramentis. inqua iuistus cibum diuine uoluptatis
epulatur. suauem gratiae potum bibens: siper petuorum
mentorum uberi posteritate laecetur. Hos filios generans
daud: partus illos corporeae com mixtionis horrebat.
& ideo mundi sacri fontis inriguo desiderabat: ut carna¬
cm acterrenam laben gratia spiritalis ablueret. Ecce inquid
ininquitatibus conceptus sum: & indelictis peperitme
mater mea. M ale eua parturiuit: ut partus relinque¬
ret mulieribus hereditatem: atque unus quisque con¬
cupiscentiae uoluptate concretus: & genitalibus uisceri¬
bis infusus. & coagulatus insanguinẽ: in pannis inuo¬
lutus prius subirẽt delictorum contagium: quamuifa¬
lis spiritus munus hauriret. Site non deseruit qualiscũ.¬
que saltem sensus humanuf. uides quid deconcupiscen¬
tiae uoluptate. hac ipsa cui prebes inpudentis simũ
patrocinium ꝓnontiauerit. tui quod sȩpȩ dicendũ esi

Expanded text:
referta sacrementis, in qua justus cibum divinae voluptatis referta sacrementis, in qua justus cibum divinae voluptatis epulatur, suavem gratiae potum bibens, si perpetuorum meritorum uberi posteritate laetetur. Hos filios generans David partus illos corporeae commixtionis horrebat, et ideo mundari saecri fontis irriguo desiderabat, ut carnalem ac terrenam labem gratia spiritualis ablueret. Ecce, inquit, in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea » . « Male Eva parturivit, ut partus relinqueret mulieribus haereditatem, atque unusquisqne concupiscentiae voluptate concretus, et genitabilus visceribus infusus, et coagulatus in sanguine, in pannis involutus, prius subiret delictorum contagium, quam vitalis spiritus munus hauriret. » Si te non deseruit qualiscumque saltem sensus humanus, vides quid de concupiscentiae voluptate, hac ipsa cui praebes impudentissimum patrocinium, pronuntiaverit, tui, quod saepe dicendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis. humanitatis. at que inte ipso ad uertende uẽritatis
apertinaci intentione reuocauerit: ostendas quantum
inmalis humanis ualeat eo quenquam fuisse ꝓgressũ
ubi manere nonlibeat. unde redire iampudeat. Sic
enim tecredo affici. cum ista legeris: sed sipax xpĩ intuo
corde iuncat. & bona penitentia demala uerecundia pal
ex ista lege peccati cuius motum mortalitas &iam conti¬
nentium cogitur ferre. cui modum castitas nuptiarum
laborat in ponere. ubi concupiscentia carnis uoluptas¬
que quam laudas contra ꝓpositum uoluntatis agit suos
impetus cum excitatur. &iam siactus non ꝑ agit confre¬
natur attende ergo paulisꝑ quomodo exhac lege pec¬
cati om̃em generari hominem. & ideo trahere originale
peccatum sc̃s eloquatur ambrosuis: in eo ipso desacra¬
mento regenerationis. siue dephilosophia libro suo. Est
inquid domus quamsapientia aedificat. & mensa celestib

Expanded text:
pietatis, humanitatis, atque in te ipso advertendae veritatis pietatis, humanitatis, atque in te ipso advertendae veritatis a pertinaci intentione revocaverit, ostendas quantum in malis humanis valeat, eo quemquam fuisse progressum, ubi manere non libeat, unde redire jam pudeat. Sic enim credo te affici, cum ista legeris. Sed o si pax Christi in tuo corde vincat, et bona poenitentia de mala verecundia palmex ista lege peccati, cujus motum mortalitas etiam continentium cogitur ferre, cui modum castitas nuptiarum laborat imponere, ubi concupiscentia carnis, voluptasque, quam laudas, contra propositum voluntatis agit suos impetus, cum excitatur, etiamsi actus non peragit, cum frenatur: attende ergo paulisper, quomodo ex hac lege peccati omnem generari hominem, et ideo trahere originale peccatum, sanctus eloquatur Ambrosius in eo ipso de Sacramento regenerationis, sive de Philosophia libro suo. « Est, » inquit, « domus quam sapientia aedificat, et mensa coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
que uoluptates resurgunt: Luc tandum nobis aduersi
carnem est: luc tatus est aduersus eam paulus: deniq
ait. Uideo autẽ aliam legem in menbris meis. repug¬
nantẽ legi mentis meae : & captiuantẽ me inlege pec¬
cati. Numquit tuinquit fortior paulo: nec t̾amqua
sedule carni tue confidas: & te ei credas cum apostolius
clamet. Scio enim quia habitat inme. ĩdest incarne ma
bonum. Nam uelle ad iacet mihi: ꝑficere autem bonu
non inuenio. Non enim quod uolo facio bonũ: sedqd
nolo malum hoc ago. Siautem quod nolo hoc ago iam
non ego operor illud. sed quod habitat in me p̾eccatum.
Quantã libet feraris animi obstinatione iuliane. quanta¬
libet ad uersus nos ꝑ uicatia ꝓpelagiano errore consistas.
tanta ꝑheatum ambrosium rerum circũ uallaris eui
dentia: Tanta uirtus ei manifestatione contunderis.
ut ꝓfecto si nul lateratio. cogitatio. consideratio religionis.

Expanded text:
que voluptates resurgunt. Luctandum nobis est adversus que voluptates resurgunt. Luctandum nobis est adversus carnem. Luctatus est adversus eam Paulus: denique ait, Video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati. Numquid tu, » inquit, « fortior Paulo? Nec tanquam sedulae carni tuae confidas, et te ei credas, cum Apostolus clamitet: Scio enim quia non habitat in me, id est in carne mea, bonum: nam velle adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio. Non enim quod volo facio bonum; sed quod nolo malum, hoc ago. Si autem quod nolo, hoc ago; jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum » . Quantalibet feraris animi obstinatione, Juliane, quantalibet adversus nos pervicacia pro Pelagiano errore consistas; tanta per beatum Ambrosium circumvallaris rerum evidentia, tanta verborum ejus manifestatione contunderis, ut profecto, si nulla te ratio, cogitatio, consideratio religionis,
Abbreviated transcription (Latin):
fine inquit ustificatur apeccato aliquis. Nonutique.
qm̃ quipeccator moritur inpeccato manet Ille autem
iustificatur apeccato. c̃u ꝑbaptismum peccata remit¬
tuntur om̃ia. Habes adista quod dicas. Uides nequem¬
ad modum expresserit uiruenerabilis inbaptismo fieri ho¬
minis mortem beatam. ubi remittuntur peccata omĩa.
sed ad tende aliud attende quod nonuis:Aduertimus
inquid cuius modisit mors mystica: nunc consideremus
cuius modi sepul tura esse debeat. Nonenim satis est ut
moriantur uicia: nisi marcescat corporis luxus. & om̃ium
carnalium compago soluatur. om̃is nodus corporei laxit᷑
usus. Nemo sibi bandiatur quod aliam figuram induerit.
mistica precepta acceperit. ad continentiae disci plinam
applicuerit animum. Non quod uolumus hoc agimus
sed quod hodio habemus hoc facimus. Multa operatur
in nobis peccatum: nobis reluctantibus. reduuue plerum¬

Expanded text:
fine, » inquit, « justificatur a peccato aliquis? Non utique: fine, » inquit, « justificatur a peccato aliquis? Non utique: quoniam qui peccator moritur, in peccato manet; ille autem justificatur a peccato, cui per Baptismum peccata omnia remittuntur. » Habesne ad ista quod dicas? Videsne quemadmodum expresserit vir venerabilis, in Baptismo fieri hominis mortem beatam, ubi remittuntur peccata omnia? Sed attende aliud, attende quod non vis. « Advertimus, » inquit, « cujusmodi sit mors mystica: nunc consideremus cujusmodi sepultura esse debeat. Non enim satis est ut moriantur vitia, nisi marcescat corporis luxus, et omnium vinculorum carnalium compago solvatur, omnis nodus corporei laxetur usus. Nemo sibi blandiatur, quod aliam figuram induerit, mystica praecepta acceperit, ad continentiae disciplinam applicuerit animum. Non quod volumus, hoc agimus; sed quod odio habemus, hoc facimus. Multa operatur in nobis peccatum. Nobis reluctantibus redivivae plerum
Abbreviated transcription (Latin):
& udet legem carnis suae repugnantem legi mentis
sue & captiuantem se inlege peccati. nec de conscientia
sua prȩsumit. sed ꝑ xp̃i grãtiam confidit seamortis cor¬
pore liberandum: Et tu quem quem opinarisscientem
non posse peccare: Paulus dicit. non enm quod uolo
facio bonum sed quo nolo malum hoc ago. & tu arbitra¬
ris homini prodesse scientiam que delicti augeat inui¬
diam: Itemque in ipso opere. idem ipse episcopus. ad om̃s
nos referens eloquium causam que com munem sedulo
agens : repugnat enim lex carnis inquit legi mentis. &
laborandum nobis est ac desud andum. uc castige mus corpꝰ
& seruituti redigamus : & que sunt spiritalia seminemus
Inalio quo que libro suo desacramento regenerationis. uel
de philosophia quemscripsit ita loquitur. Beata igitur
mors: quae nos peccato eripit. ut reformet dõ: qui ẽnim
mortuus est. iustificatus est apeccato. Num quid nature

Expanded text:
et videt legem carnis suae repugnantem legi mentis et videt legem carnis suae repugnantem legi mentis suae, et captivantem se in lege peccati; nec de conscientia sua praesumit, sed per Christi gratiam confidit se a mortis corpore liberandum: et tu quemquam opinaris scientem non posse peccare? Paulus dicit, Non enim quod volo facio bonum; sed quod nolo malum, hoc ago » : « et tu arbitraris homini prodesse scientiam, quae delicti augeat invidiam? » Itemque in ipso opere idem ipse episcopus ad omnes nos referens eloquium, causamque communem sedulo agens: « Repugnat enim lex carnis, » inquit, « legi mentis, et laborandum nobis est ac desudandum, ut castigemus corpus et servituti redigamus, et quae sunt spiritualia seminemus » . 14. In alio quoque libro suo, de Sacramento regenerationis, vel de Philosophia quem scripsit, ita loquitur: « Beata igitur mors quae nos peccato eripit, ut reformet Deo. Qui enim mortuus est, justificatus est a peccato » . « Numquid naturae
Abbreviated transcription (Latin):
legem in menbris repugnantẽ legi mentis meae . & capti¬
uantem me inlege pec̾cati. Haec est uoluptas illa sus¬
cepta tua : quam uis & ture prehendas eius excessum:
ubi qualissit plane fiteris: sed tantis uerborum ornamentis
eam moderatam defendis & laudas. quasi istum modũ
sibi sconstituerit : & non sp̃s qui aduersus eius impetum
concupiscit aduersus quem fortite stabat ille quicla¬
mabat. Uideo aliam legem in menbris meis: repug¬
nantem legi mentis meãe Iste repugnantis impetus
silaxetur. quae declinabit inmunda: in quae non
ꝑtrahet. & precipitabit abruta: Uerum nunc quod
pocius instat̃ : ecce non secundum uos qui cum quae
uideus. sed secundum beatissimum ambrosiumꝰ Dese
ipso paulus apostolus dicit. Uideo aliam legem in
menbris meis repugnantem legi mentis meae. & capti¬
uantem me inlege peccati. Rursum in eodem oꝑe
alio loco. dortor idem. Inpugnatur inquid paulus

Expanded text:
legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captilegem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati. Haec est voluptas illa suscepta tua, quamvis et tu reprehendas ejus excessum. Ubi qualis sit, plane fateris: sed tantis verborum ornamentis eam moderatam defendis et laudas, quasi istum modum sibi ipsa constituerit, et non spiritus qui adversus ejus impetum concupiscit. Adversus quem fortiter stabat ille, qui clamabat, Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae. Iste repugnantis impetus si laxetur, in quae declinabit immunda? in quae non pertrahet et praecipitabit abrupta? Verum nunc, quod potius instat, ecce non secundum vos quicumque Judaeus, sed secundum beatum Ambrosium de se ipso Paulus apostolus dicit, Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati. Rursus in eodem opere alio loco idem doctor: « Impugnatur, » inquit, « Paulus,
Abbreviated transcription (Latin):
libro quem scripsit deparadiso fortas se inquid ideo
dixit paulus: quia non licet hominiloqui quia erat
adhuc incorpore constitutus. Hoc est uidebat istius
corporis passiones: uidebat legẽ carnis suae repugnan
legi mentis suae. Item que in eodẽ: cumdicit inquid
sãpienciorẽ serpentẽ intellegis quẽ loquatur Id est
illum aduersarium nrm̃ quĩtamen habet huiussapi¬
entiam mundi. Sed & uoluptas atq delectatio bȩne
sapiens dicitur: quia & carniis appellatur sapientia
sicut habes: quia sapientia huius carnis inimica ẽ. do
Et ad exquirenda delectationum genera astuti sunt quad¬
petentes sunt uoluptatũ. Siue ẽrgo inquid delectationi
intellegas: quedam est diuino aduersa mandato es
in membris meis repugnantẽ legi mentis meae & capli¬
uantẽ me inlege peccati. uale uoluntatẽ dicat¬
hoc loco iste doctor. inpromtuest : quia ut intellegeremꝰ
adhibuit apostoli testimonium dicentis. Uideo aliam

Expanded text:
libro quem scripsit de Paradiso . « Fortasse, » inquit, « ideo libro quem scripsit de Paradiso . « Fortasse, » inquit, « ideo dixit Paulus, Quae non licet homini loqui » , « quia erat adhuc in corpore constitutus, hoc est, videbat istius corporis passiones, videbat legem carnis suae repugnantem legi mentis suae. » Itemque in eodem: « Cum dicit, » inquit, « sapientiorem serpentem, intelligis quem loquatur, id est, illum adversarium nostrum, qui tamen habet sapientiam hujus mundi. Sed et voluptas atque delectatio bene sapiens dicitur; quia et carnis appellatur sapiesicut habes quia sapientia huius carnis inimica est deo et ad exquirenda delectationum genera astuti sunt qui adpetentes sunt uoluptatum. siue ergo delectationem intellegas, quaedam est diuino aduersa mandato et m membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuantem me in lege peccati, si hoc loco iste doctor, in promptu est, quia ut intelligeremus, adhibuit Apostoli testimonium dicentis, Video aliam
Abbreviated transcription (Latin):
baptismate perierunt : annon fateberis quod reatus eoꝵ
perierit. infirmitas manserit : nonreatus. quod ipsa rea
fuerant: sed quo nos reos fẽcerant inmalis operibus quonos
traxerant. Nec ita eorum mansit infirmitas quasi aliquisui
animalia quae infirmantur : sed nra infirmitas ipsa sunt
Nec inhis equis malis iniquitatẽ nominasse putandus est
illã : quaedeletur inbaptismo. Illa nãque peccatorũ
quȩ fecimus fuit quecuncta remissa sunt. atque om̃mo
um nonsunt. Quorum reatus manebãt. quando
ipsa fiebant atque transibant. Istam uero lege̾ peccati
cuius manentis reatus insacro fonte remissus est ꝓpterea
uocauit imquitatẽ. quia inquũ est ut caro concupiscat
aduersus spm̃: quam uis ad sit in nrã renouatione uis¬
titia : quia uistũ est ut aduersus camẽ sp̃s concupiscat
ut sp̃i ambulemus: & concupiscencias carnis non ꝑficia¬
mus. Hanc quippe uistitiam nrãm interbonos equos
in uenimus nominatam. Audi ad huc quid dicat in

Expanded text:
Baptismate perierunt? An nondum fateberis, quod reatus eorum perierit, infirmitas manserit: non reatus quo ipsa rea fuerant, sed quo nos reos fecerant in malis operibus, quo nos traxerant? Nec ita eorum mansit infirmitas, quasi aliqua sint animalia quae infirmantur: sed nostra infirmitas ipsa sunt. Nec in his equis malis iniquitatem nominasse putandus est illam, quae deletur in Baptismo: illa namque peccatorum quae fecimus, fuit, quae cuncta remissa sunt, atque omnino jam non sunt, quorum reatus manebat quando ipsa fiebant atque transibant. Istam vero legem peccati, cujus manentis reatus in sacro fonte remissus est, propterea vocavit iniquitatem, quia iniquum est ut caro concupiscat adversus spiritum: quamvis adsit in nostra renovatione justitia; quia justum est ut adversus carnem spiritus concupiscat, ut spiritu ambulemus, et concupiscentias carnis non perficiamus. Hanc quippe justitiam nostram inter bonos equos invenimus nominatam. 13. Audi adhuc quid dicat in
Abbreviated transcription (Latin):
tiae requirebat : ut non insua uirtute confidens: sed sicut
cro: Ecce quomodo natura humana. capax iustificatio¬
is ostenditur: ecce quomodo uirtus in infirmitate ꝑficit᷑.¬

Expanded text:
tiae requirebat, ut non in sua virtute confidens, sed sicut tiae requirebat, ut non in sua virtute confidens, sed sicut caro? » Ecce quomodo natura humana capax justificationis ostenditur: ecce quomodo virtus in infirmitate perficit
Abbreviated transcription (Latin):
in libro desacramento regenerationis. Quis igitur est in¬
quit qui carne utitur ad operandum nisi anim̃a : ergo
princeps & domina carnis naturaliter anima est. quȩ̃ domare
carnem debet & regere.Ideoque sp̃s sc̃ĩ fulta presidio dicit
insco: nontimebo. quid faciat mihi caro. Ipsa eadem dicit in
paulo: sed castigo corpus meum & inseruitẽ redigo Castigat
ergo paulus quod ipsius est. non quod ipse est: aliud est enim
quodipsius ẽ: aliud quod ipse est. Castigat quod ipsius est
ut mortem inse lascuuae corporalis uistus operetur. Num¬
quit sc̃s ambrosius quando ista dicebat. non com uitus con¬
fligebat: Nonuiti a. uincebat: hon exercitum quendam
uanarum cupiditatum intra semet ipsum tam quam xp̃i
miles egregius debellabat: non corpus proprium castiga¬
batꝰ num quid nonsuperatis & oppugnatis diaboli oꝑib
opus dĩ cum opere dĩ.hoc est anima cum carne pacem iusti¬

Expanded text:
in libro de Sacramento regenerationis: « Quis igitur est, » inin libro de Sacramento regenerationis: « Quis igitur est, » inquit, « qui carne utitur ad operandum, nisi anima? Ergo princeps et domina carnis naturaliter anima est, quae domare carnem debet et regere. Ideoque Spiritus sancti fulta praesidio, dicit in Psalmo, Non timebo quid faciat mihi caro » . « Ipsa eadem dicit in Paulo, Sed castigo corpus meum, et servituti redigo » . « Castigat ergo Paulus quod ipsius est, non quod ipse est. Aliud enim quod ipsius, aliud quod ipse est. Castigat quod ipsius est, ut mortem in se lasciviae corporalis justus operetur. » Numquid sanctus Ambrosius quando ista dicebat, non cum vitiis confligebat? non vitia vincebat? non exercitum quemdam variarum cupiditatum intra semet ipsum, tanquam Christi miles egregius debellabat? non corpus proprium castigabat? Numquid non superatis et oppugnatis diaboli operibus, opus Dei cum opere Dei, hoc est, anima cum carne pacem justi
Abbreviated transcription (Latin):
quo eleuare mentem paramus: insertis in anibus
cogita tionibus. ad terrena plerumque deici mur
Haẽc siuos non patimini: ignoscite. nonuobis credimꝰ
& in his potius scĩ ambrosũ uerbis quoddam speculun
& hoc si proficimus cõmmunes humanae infirmitas
agnoscimus. V obis autem & iam sicredãmus. & dicu
orate ꝓnobis ut nec nos ista paciamurꝰ Ita uos inuenis
clatos. & alta sapientes. ut respondeatis nobis. non solum
ista uos non pati uerum aetiam in hominis esse potestate
neista paciatur. necesse causam cur adhoc dsposcatur
auxilium. Quanto ergo melius idemtidem audimus
ambrosium dĩ grãm confitentem. nec desua uirtute fidentẽ.
qui cum haec dixisset adiecit quis autem tambeatus
qui incorde suo semꝑ ascendat: Sed hoc sine auxilio
diuino qui fieri potest. nullo profecto modo: denique in¬
quit supra eadem scriptura dicit beatusuir cuius auxilium
cius abste dñẽ. ascensus in corde euis. Item que idem ipse

Expanded text:
quo eleuare mentem paramus insertis inanibus quo eleuare mentem paramus insertis inanibus cogitati» . Haec si vos non patimini; ignoscite, non vobis credimus, sed in his potius sancti Ambrosii verbis quoddam speculum, et hoc si proficimus, communis humanae infirmitatis agnoscimus. Vobis autem etiamsi credamus, et dicamus, Orate pro nobis, ut nec nos ista patiamur; ita vos invenimus elatos et alta sapientes ut respondeatis nobis, non solum ista vos non pati, verum etiam in hominis esse potestate, ne ista patiatur, nec esse causam cur ad hoc Dei poscatur auxilium. 24. Quanto ergo melius identidem audimus Ambrosium Dei gratiam confitentem, nec de sua virtute confidentem, qui cum haec dixisset adjecit: « Quis autem tam beatus, qui in corde suo semper ascendat? Sed hoc sine auxilio divino qui fieri potest? Nullo profecto modo. Denique, » inquit, « supra eadem Scriptura dicit: Beatus vir cujus est auxilium ejus abs te, Domine; ascensus in corde ejus » : « Itemque idem ipse
Abbreviated transcription (Latin):
misericordiam uobis necessariam non putatis. qͥm̃ exeo
numero estis de quibus in psalmo dictum est: qui con¬
fidunt in uirtute sua sed quanto melius audimus
ambrosium in libro defuga seculi dicentemꝰ Frequens
nobis defugiendo saecula isto sermo: atque utinam qua
facilis sermo. tam cautus & sollicitus affectus Sed quod
peius est. frequenter inrepit terrenarum inlecebra cupi
ditatum & uanitatum offusio mentem occupat. ut quod
studeas uitare hoc cogites animo quȩ uoluas: quͦd cauere
dif ficile est hominĩ. exuere autem. imposibile: denique
uoti magis eam esserem quam ãffectus testatur. ꝓpheta
dicendo: declina cormeum intestimonia tua : & non in
auaritiã. Nonenim in potestate nr̃a cornostrum et
nostrae cogitationes: quȩ in prouiso offusȩ mentem ani¬
quȩ confundunt at quae alio trahunt quantu ꝓposuens
ad secularia reuocant mundana inserunt uoluptaria
ingerunt Inlecebrosa intexunt: ipsoque intempore

Expanded text:
misericordiam, vobis necessariam non putatis; quoniam ex eo misericordiam, vobis necessariam non putatis; quoniam ex eo numero estis, de quibus in Psalmo dictum est, Qui confidunt in virtute sua . Sed quanto melius audimus Ambrosium in libro de Fuga saeculi dicentem: « Frequens nobis de effugiendo isto saeculo est sermo: atque utinam quam facilis sermo, tam cautus et sollicitus affectus. Sed quod pejus est, freditatum et uanitatum offusio mentem occupat, ut quod studeas uitare hoc cogites animoque uoluas. quod cauere difficile est homini, exuere autem inpossibile. denique uoti magis eam esse rem quam effectus testatur propheta dicendo: declinacormeumin testimonia tua et non in auaritiam. non enim in potestate nostra est cor nostrum et nostrae cogitationes, quae inprouiso offusae mentem animumque confundunt atque alio trahunt quam tu proposueris, ad saecularia reuocant, mundana inserunt, uoluptaria ingerunt, inlecebrosa intexunt, ipsoque in tempore