comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ens quippe .o.e. ⁊ c. que non poterat dicere. ego dormio. et cor
gistri uigilantes quidẽ scientia. s uita dormientes. auditores su¬
negligunt. ꝑ sominum torporis occidunt. et negligendia opprimunt.
quos alere uerboꝵ lacte uidebantur. Uñ plerumq. dum ipsĩ reprehẽ¬
sibiliter uiuunt. et habere discipłos uita laudabiles nequeunt. ali¬
enos sibi attrahere conantur. ut dum bonos se habere sequaces os¬
cendunt : apud hominum iudicia. excusant mala que agunt. et
quasi subditoꝵ uita: mortiferam tegant negligentiam. Uñ muli-
matrem salomonis gladius inuenit. quia uidt̃ cuius fructus iu-¬
uat. uel cuius intereat. extremo examine ira districti uicticis ue¬
monstrabit. ¶ Relege totam apłi ad galathas epłam. et a¬
numaduertes quomodo filios eccłie: suos facere festinet sinago

Expanded text:
ens, quae non poterat dicere: Ego dormio, et cor gistri nimirum vigilantes quidem scientia, sed vita dormientes, auditores sunegligunt, per somnum temporis occidunt, et negligendo opprimunt quos alere verborum lacte videbantur. Unde plerumque dum ipsi reprehensibiliter vivunt et habere discipulos vitae laudabiles nequeunt, alienos sibi attrahere conantur, quatenus dum bonos se habere sequaces ostendunt, apud judicia hominum excusent mala quae agunt: et quasi subditorum vita mortiferam tegant negligentiam. Unde et ilmatrem Salomonis gladius invenit, quia videlicet, cujus fructus vivat, vel cujus intereat, extremo examine, ira districti judicis denu. » Relege totam Apostoli ad Galatas Epistolam, et animadvertes quomodo filios Ecclesiae suos facere festinet Synago
Abbreviated transcription (Latin):
dei ppło scriptum. nouum uͦ nobis. qui post incarnationem dñicã
ad fidem uenimus. Et scd̃o parieti id÷ septemtrionali recte cõ¬
paramur. quibus post frigora. ac tenebras idolatrie lucem uerita¬
tis cognoscere datum ÷. Uersas habent facies cherubim ad exteriorẽ
domum. quia nr̃i gr̃a qui adhuc foris stamus. neq re ipsa s spe sal¬
ui facti sumus: aiuini sunt libri conditi. quoꝵ scriptores iam c̃ dño
ꝓq nr̃is erratibus apud eus pietatem interpellant. ¶ Cherubin¬

Expanded text:
Dei populo scriptum est, Novum vero nobis, qui post Incarnationem dominicam Dei populo scriptum est, Novum vero nobis, qui post Incarnationem dominicam ad fidem venimus: et secundo parieti, id est, septentrionali recte coparamur, quibus, post frigora ac tenebras idololatriae, lucem veritatis cognoscere datum est. Versas habent facies cherubim ad exteriorem domum, quia nostri gratia, qui adhuc foris stamus, neque re ipsa, sed « spe salvi facti sumus » , divini sunt libri conditi, quia scriptores eorum jam reproque nostris erratibus apud ejus pietatem interpellant. « Et omn
Abbreviated transcription (Latin):
eque ut ꝓsꝑa indefesso ꝓposito semꝑ ad celestia tetendisse. ac ꝑue-¬
nisse declarant. qui hoc idem suis auditoribus faciendum eẽ. de
tium rerum uarietate sancti uniuersos sui corꝑis sensus in ob¬
sequium sui conditoris extendunt. Et opus unum erat ĩ .d.c.
ritatis deuotione deo seruiunt. una et consona dm̃ uoce ac fi¬
significant. quibus ad celestia semꝑ uolare. et in his conuersa¬
strant eoꝵ. qua semꝑ in ce lestibus in misterio sui ꝑsistunt
auctoris. Uł quia leuitate sp̃alis nature ita sunt prediti. ut
ubicunq uoluerint. stanm quasi uolando ꝑueniant. et hic
cũ alis figurati. et ꝓpħis cum alis sunt ostensi. Ale cherubin
interiores suꝑ archam se inuicem cõtingebant. quia testamenta pa¬
ri de dño atcestacione consentiunt. Item alis exterioribus iste imũ
parietem. ille alterum contingebat. quia uetus .t. ꝓprie antiquo

Expanded text:
aeque ut prospera indefesso proposito semper ad coelestia tetendisse ac pervaeque ut prospera indefesso proposito semper ad coelestia tetendisse ac pervenisse declarant, qui hoc idem suis auditoribus faciendum esse demtium rerum varietate sancti universos sui corporis sensus in obsequium sui conditoris extendunt. Et opus unum erat in duobusritatis devotione Deo serviunt, una et consona Deum voce ac fisignificant eorum, quibus ad coelestia semper volare, atque in his conversarum, qua semper in coelestibus in ministerio sui persistunt Auctoris? Vel certe quia levitate spiritualis naturae sunt praediti, ita ut ubicumque voluerint, statim quasi volando perveniant; et hic cum alis figurati, et prophetae cum alis sunt ostensi. Beneinteriores super arcam se invicem contingebant, quia utraque Testamenta pari de Domino attestatione consentiunt. Item alis exterioribus iste unum parietem, ille alterum contingebant, quia Vetus Testamentum proprie antiquo
Abbreviated transcription (Latin):
ante templum. quia patres ueteris .t. deo ꝑ caritatem placuerũt.
deauratum ÷ ipsum templum. quia eadem ipsa caritas dei diffu
÷ domus interior. quia in suꝑna patria sola caritas regnat. s ibi
eou̾ius et securius. quo presens ipse ds̃ qui÷ caritas uidetur.
ibi eo certius quo ipse mediator dei et hominum qui solus pa¬
ternoꝵ conscius ÷ secretoꝵ. uelut archa cestamenti semꝑ aspicit᷑.¬
tamenta figurari. qui in oraculo sunt facti. quia in consilio di
scła dispositum ÷. quando et qualiter quibusue auctoribus sa¬
cra scriptura conderetur. de lignis oliuarũ. s. f. quia lucem nobis
scientie tribuunt. uiuante flamna caritatis que ꝑ sp̃m sanctũ
diffunditur. in cordibus nr̃is. decem cubitis sunit alti. quia ꝑ ob-¬
seruantiam decalogi legis deo seruiendum predicant. atq fideli¬
ter seruientes denario remunerandos. eẽ. regni ꝑpetis ostendunt.
gemina s habent alas. quia testamenti sui conditores ꝑ aspera

Expanded text:
ante templum, quia patres Veteris Testamenti Deo per charitatem placuerunt. Deauratum est ipsum templum, quia eadem ipsa « charitas Dei difest domus interior, quia in superna patria sola charitas regnat; sed ibi eo verius et securius, quo praesens ipse Deus, qui est charitas, videtur ; ibi eo certius, quo ipse mediator Dei et hominum, qui solus paternorum est conscius secretorum, velut arca testamenti, semper aspicittamenta figurari; qui nimirum cherurubin in oraculo sunt facti, quia in consilio divsaecula dispositum est, quando, et qualiter, quibusve auctoribus sacra Scriptura conderetur. De lignis olivarum sunt scientiae tribuunt, juvante flamma charitatis Dei, quae per Spiritum diffunditur in cordibus nostris. Decem cubitorum. Decem cubservantiam decalogi legis Deo serviendum praedicant, quia Deo fideliter servientes denario remunerandos esse regni perpetis ostendunt. Geminas habent alas, quia testamenti sui conditores per aspera
Abbreviated transcription (Latin):
uua to prefiguratus.x. cubitoꝵ. decem namq preceptis ulege
dñs omuia que facere debeanus expressit. deuario eque mercedem
benetactoꝵ signauit. cum hunc in uinea laborantibus dandum eẽ
cutur Rotuncluin erat in circuitu. ut orbis unuiersus ingiro laua¬
aio uite a sorde peccatoꝵ deuĩgnaretur ẽẽ mundandus. de quo bene

Expanded text:
ium perhibetur. Decem namque praeceptis in lege Dominus omnia quae facere debeamus expressit; denario aeque mercedem bene factorum significavit, cum hunc in vincula laborantibus dandum esseerat in circuitu, ut orbis universus in gyro lavacro vitae a sorde peccatorum designaretur esse mundandus. De quo bene
Abbreviated transcription (Latin):
quando eam sanguine suo mundauit. et sp̃c sancti gr̃a sanc¬
tificauit. ac diuersis uirtutum donis multiplicauit. Hanc de¬
dicant et filii isrł secum. quando unusquisq fidelium scd̃m do-¬
num sibi collatum a deo uerbo predicationis. et uirtutum oꝑibꝰ
ꝓximos suos quoscunq ualet ad meliora. et ꝑfectiora. conuertere
satagit. Templum enim ct̃i ait apłs. sanctum ÷ guod estis uos. S
hanc sanctificationem rex et ppłs. caput. et menbra non equalit̾
aliquid. neq qui rigat. s qui incrementum dat ds̃. Si quantum
et qui rigat unum sunt. Unusquisq autẽ ꝓpriam mercedem ac¬
cipiet: scđm suum laborem.  Dei enim sumus acdiutores. d̃i agri-¬
cultura estis. dei edificatio estis. Igitur ipse suum sanctificat tẽ
plum. quasi d̃s. et dñs inhabitando. Nos autẽ digne habitacioni
sacrificia omnia que in altari typico ueteris testamenti non potu
guia holocausta. et sacrificia acceptabilia cotidie sp̃aliter deo of¬

Expanded text:
quando eam sanguine suo mundavit, et Spiritus sancti gratia sanctificavit, ac diversis virtutum donis multiplicavit. Hanc dedicant et filii Israel secum, quando unusquisque fidelium secundum donum sibi collatum a Deo verbo praedicationis et virtutum operibus proximos suos, quoscunque valet, ad meliora et perfectiora convertere satagit. « Templum enim Dei, ait Apostolus, sanctum est, quod estis vos . » Sed hanc sanctificationem rex et populus, caput et membra non aequaliter aliquid, neque qui rigat: sed, qui incrementum dat, Deus . Sed quantum et qui rigat, unum sunt. Unusquisque autem propriam mercedem accipiet secundum suum laborem. Dei enim sumus adjutores. Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis . Igitur ipse sanctificavit suum templum, quasi Deus et Dominus inhabitando, nos autem digne habitationi sacrificia in altari Veteris Testamenti non potueguia holocausta et sacrificia acceptabilia quotidie spiritaliter Deo of
Abbreviated transcription (Latin):
Apte simili uocabulo ambe censebantur columine. cum una
fumitas. altera in robore dicta ÷ ut una fidei et oꝑis fortitu¬
do cunctis mẽẽ doctoribus monstraretur. nriq temꝑis iuertia p̃¬
latoꝵ tacite notaretur. ubi se non nulli doctores sacerdotes. et
columuas domtis dĩ uidei atq appellari uolunt. Cum nichil ui
se prsus fit me fiei ad contempnendas scłi pompas. ad desiderã¬
da uona intnsibislia. ni habeat roboris ad corrrigendes. nil mausfe
saitem ad intelligendos eoꝵ quibus prelati sunt ei rores. derterami

Expanded text:
apte simili vocabulo ambae censebantur columnae, cum una, firmitas, altera, in robore, dicta est, ut una fidei et operis fortitudo cunctis inesse doctoribus monstraretur, nostrique temporis inertia tacite notaretur, ubi se nonnulli doctores, sacerdotes et columnas domus Dei videri atque appellari volunt, cum nil in se prorsus firmae fidei ad contemnendas saeculi pompas, ac desideranda bona invisibilia, nil habeant roboris ad corrigendos, nil industriae saltem ad intelligendos eorum quibus praelati sunt errores. « Feci
Abbreviated transcription (Latin):
cubitos. ale simul.x. cubitos complent. cum in gemina carita¬
cis exhibitionẽ angelide condicoris sui presentia lecantur. mẽ¬
sura ꝑari. unuifmensie. et oꝑis. erant duo cherubi. quia
disparilitas uoluntatum. siue cogitacionum in suꝑna patua
nulla ⁊nubi. una omnes eadenq dei presentis uisione et gła

Expanded text:
ul alae decem cubitos complent, cum in gemina charitatis exhibitione angeli de conditoris sui praesentia laetantur. surae et operis erant duo cherubim, quia disparilitas voluntatum sive cogitatuum in superna patria nulla est, ubi una omnes eademque Dei praesentis visione et gloria
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt in regno moab. Uñ ⁊ ariel. uł leones nuncupantur. Ari¬
hel enĩ interpretatur leo dei. quos duos fortes. quasi leones. dum
ꝓuocatus eẽt ab illis: suꝑatus interfectisH Iec pretereundum qd̾¬
hebreus ille leonem hunc quem banaias iuterfecit: ioab intelli¬
gi oportere putat. qui in medio cisterne .i. indomo dñi. ubi cornua
tenebat altaris. occisus ÷. Gͣ altare cisterna dicitur. quia sicut a qͣ
cisterne mundiciam affert. ita &ẽ nichilominꝰ hec cisterna .i. sanc¬
tuarium dñi peccata expiabat. uirum egiꝑtium. Uir iste egiptiꝰ¬
yses interfecit in heremo: imitatus fuit. Ille enĩ blasphemauit

Expanded text:
fuerunt in regno Moab: unde Ariel vel leones nuncupantur. Arifuerunt in regno Moab: unde Ariel vel leones nuncupantur. Ariel enim interpretantur praelia Dei. Quos Banaias, dum provocatus esset ab illis, suHebraeus ille leonem hunc, quem Banaias interfecit, Joab intelligi oportere putat, qui in medio cisternae, id est, in domo Domini, ubi cornua altaris tenebat, occisus est . Ergo altare cisterna dicitur, quia sicut aqua cisternae munditiam affert, ita etiam nihilominus haec cisterna, id est sanctuarium Domini, peccata expiabat. « In diebus nivis, » quiDomino, interfecit in eremo imitatus fuit. Ille enim blasphemavit
Abbreviated transcription (Latin):
entia daiid humilitatem ⁊ forcitudinem exprimit .i. sapientiam
in sapientissimo. in exemplo uermiculi humilitatem. in int̾fec¬
tione octingentoꝵ: fortitudinem eius maximam. Desiderauit
leem. s nasciturum in eadem bethleem ex uirgine xꝑm in sp̃u pre¬
gunem xꝑi. uñ non bibit oblatam aquam. si dño fudit. significas
sitire se sacrificium: non nature. fluentum. Illud inquam sacrifici¬
um. in quo ÷ omnium remissio peccatoꝵ. Illum sitire fontem eter-¬
num qui non ꝑiculis quentur alienis es qui ꝑicula deleret aliena.¬
noluit. s eam dño libauit: exemplum prebuit militib suis for¬
titudinis ⁊ constantie. Uicit gͦ naturam ut siciens non biberet.
quatinus suo exenplo omnis exercitus tolerare sitim disceret. mag¬
interpretatur congregatio dei. Magister enĩ erat de congregatione
dei .i. cerethi. ⁊ phelthi. qui interpretantur occidentes. ⁊ uuifican¬
paralipomenon duos ariel moab nominat. Uiri gͦ fortissimi isti

Expanded text:
entiam David; humilitatem et fortitudinem; hoc est, sapientiam in sapientissimo, in exemplo vermiculi humilitatem, in interfectione octingentorum fortitudinem ejus maximam. « Postlehem, sed oriundum in eadem Bethlehem ex Virgine Christum in spiritu praeguinem Christi. Unde non bibit oblatam aquam, sed Domino fudit, significans sitire se Christi sacrificium, non naturae fluentum; illud sacrificium, in quo est remissio peccatorum; illum sitire fontem aeternum, qui non periculis quaeritur alienis, sed pericula alienanoluit, sed Domino eam libavit, exemplum praebuit militibus suis fortitudinis et constantiae. Vicit ergo naturam, ut sitiens non biberet, quo suo exemplo omnis exercitus tolerare sitim disceret. interpretatur congregatio Dei. Magister enim erat de congregatione Dei, id est, Cerethi et Phelethi, qui interpretantur occidentes et vivificanParalipomenon duos Ariel Moab nominat . Viri ergo fortissimi isti
Abbreviated transcription (Latin):
plet. ut nicħ aliud uisus nr. nicħ auditus. nicħ odoratus. nicħ
gustus. nicħ tactus. dulce habeat. nisi diligere dm̃ ex coto cor
ipsos. Et oꝑuit domum .l.c. Hoc tabulatum quo domus :¬
resurrectionis gła uiros. et singulari sanctitate ad ipsum ur
re uis. audi quid patri ipsius angls ait. Et ipse precedet añ
dñm in sp̃u et uirtute helie. Igͣ edificauit salomon. non ei¬

Expanded text:
plet, ut nihil aliud visus noster, nihil auditus, nihil olfactus, nihil plet, ut nihil aliud visus noster, nihil auditus, nihil olfactus, nihil gustus, nihil tactus dulce habeat, nisi diligere Dominum Deum nosipsos . « Et operuit domum lresurrectionis gloria viros, et sinre vis, audi quid Patri ipsius angelus ait: « Et ipse praecedet ante Dominum in Spiritu et virtute Eliae . » « Et aedificavit parietes do
Abbreviated transcription (Latin):
arbor ÷ nature inputubilis. odoris iocundi. aspectus nitidi. serpentes
accensa odore fugans. ac ꝑimens. que uniuersa ꝑfectis ꝯuibusq cõ¬
ueniunt. quoꝵ insuꝑabilis ÷ pacientia. fama urtutum eximia. p̃¬
sentia cunctis gratissima. bonis auctoritas. ad reuincendos. et con¬
futandos eos qui ueritati resistunt. constantissima. qui et in
hac uita. et in futura singulari pre ceteris sanctis fulgent e
minentia. et edificauit tabulatum. ⁊c̃. Lunculas significãt.¬
que in suppremo domus tecto. ꝑ circuitum erant facte. nequis
ad altiora ꝑueniens. repente laberetur ad ima. quod in omni
domo quam quisq edificaret. moy ses fieri precipit. Cum edi¬
ficaueris inquiens domum nouam facies murum tecti ꝑ cir-
cuitum. ne effiuidatur sanguis in domo tua. et sis reus labẽ¬
te alio. et in preceps ruente. Bene aut̃ in hoc supremo tabula-
to in tecto domus dñi .u. cubitis altitudo eẽ memoratur. qr
nimirum ita nos in illa patria diuine presentie claritas adim¬

Expanded text:
o naturae, odoris jucundi, aspectus nitidi, serpentes accensa nidore fugans ac perimens. Quae perfectis quibusque conveniunt, quorum insuperabilis est patientia, fama virtutum eximia, praesentia cunctis gratissima bonis, auctoritas ad revincendos confutandosque eos qui veritati resistunt constantissima, qui et in hac vita et in futura singulari prae caeteris sanctis eminentia fulgent. Et aedificavit tabulatum suquae in supremo domus tecto per circuitum erant factae, ne quis ad altiora perveniens, repente laberetur ad ima: quod in omni domo quam quisque aedificaret Moyses fieri praecepit: « Cum aedificaveris inquiens, domum novam, fcuitum, ne effundatur sanguis in domo tua; et sis reus labente aliquo et in preceps ruente; item to, in tecto domus Domini, quinque cubitos altum esse memoratur, quia nimirum ita nos in illa patria divinae praesentia claritatis adim
Abbreviated transcription (Latin):
tempus. hec omnia sunt referenda. quando post crucem et resur¬
rectionem. tam in isrł. quam in gentium ppło. uerus salo¬
mon .i. pacificus: regnare ceꝑit. due mulieres. de pietate cer
tantes. in una quarum dilectio ardebat. in altera simulatio
eñ de gentibus que non habebat prius legem. et ꝓpħas: peꝑit
in domo sinagoge. nec egressa ÷ de cubiculo. s ingressa. Uñ. In¬
troduxit me rex ui .c. s. It̾m. Introducam te in domum matris
Mundus ego sum a sanguine iusti huius. Si centurionem añ
patibulum confitentem. uere hic erat filius dei. si eos qui ante
passionem ꝑphilippum dñm uidere desiderant. Haut ambigiꝰ
minus precabatur. pater ignosce illis: nesciunt enĩ quid facũt.

Expanded text:
tempus cuncta referenda, quando post crucem et resurrectionem tam in Israhel quam in gentium populo uerus Salomon, id est \'pacificus\', regnare coeperit. quod autantes. Quarum in una dilectio ardebat, in altera simulatio enim de gentibus, quae non habebat prius legem et prophetas, peperit in domo Synagogae, nec egressa est de cubiculo, sed ingressa. Unde rnentem assumens: « Introducam te in domum matris « Mundus ego sum a sanguine justi istius ; si centurionem ante patibulum confitentem: Vere hic erat Filius Dei ; » si eos qui ante passionem, per Philippum, Dominum videre desiderant : haud ambigeseorum, pro quo Dominus precabatur: « Pater, ignosce illis, quid enim faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
tabulata habebant in circuitũ latera .i. lurculas. ne facile quiᷤᷤ
incongrue cotidiana diune ꝓtectionis erga nos munimina de¬
tabulatum ceteris erat angustius. medi̾im supremo latius. s
erat uumo fartum angustius. Quia nimirũ altior uirtutis ꝓ¬
domo. ⁊c̃. Quid ꝑtrabes domus que cabulata portabant nisi p̃¬
dicatores sancti t ypice sunt designati: Quidum ipsi sublunem
atq honorabilem in eccłia d̃i locum tenent. infirmiores quoq ac
fragiles siuis predicationibus ab infimoꝵ appetitu sustollunt. atq
edificaretur. ⁊c̾. Hec ad illam eccłie partem que post huius scł̃i
labores. et certamina ad eterna premia meruit introduci: ꝓprie ꝑti-
coiquinatum faciens abominationem. et mendatium. s qui in-¬

Expanded text:
tabulata habebant in circuitu latera, id est loriculas, ne facile quis iincongrue quotidiana divinae protectionis erga nos munimina detabulatum erat caeteris angustius, medium superno latius, sed infirmo erat factum angustius. Quia nimirum altior prod itaque per trabes domus, quae tabulata portabant, nisi praedicatores sancti sunt typice designati? qui dum ipsi sublimem atque honorabilem in Ecclesia Dei locum tenent, infirmiores quosque ac fragiles, suis praedicationibus ab infirmorum appetitu sustollunt, atqueedificaretur. Haec ad illam Ecclesiae partem quae post hujus saeculi labores et certamina ad aeterna praemia meruit introduci, proprie coinquinatum faciet, vel abominationem et mendacium, sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
spicit. Ostium namq lateris medii in parte uerat domus dextre.
quia defuncto in cruce dño. unus militum lancea ꝓut eccl̃ia cre¬
deretur. Uñ continuo exiuit sanguis ⁊ aqua. aqua .s. qua ablui¬
mur in baptismo. et sanguis quo consecramur in calice sanc to.
ꝑhoc quippe ostium nobis ÷ ascensus in medium cenaculun. et
a medio in tercium. quia ꝑ fidem. et misteria nt̃i redemptoris de
presenti eccłie conuersatione ad requiem animaꝵ post mortem
ascendimus. Rursumq de requie animarũ adueniente die ui-¬
dicii ad inmortalitatem quoq corꝑm. quasi in tercium cenaculũ
sub limiore ꝓfectu penetrabimus. Ubi magna uictł corꝑis. et ani

Expanded text:
spicit. Ostium namque lateris medii in parte erat domus dextrae, quia, defuncto in cruce Dt: Et continuo exivit sanguis et aqua. Aqua scilicet, qua abluimur in baptismo, et sanguis quo consecramur in calice sancto. Per hoc namque ostium nobis est ascensus in medium coenaculum, et a medio in tertium; quia per fidem et mysteria nostri Redemptoris, de praesenti ecclesiae conversatione, ad requiem animarum post mortem ascendimus, rursumque de requie animarum adveniente die judicii ad immortalitatem quoque corporum quasi in tertium coenaculum sublimio
Abbreviated transcription (Latin):
rite ordinet. quibus mensibus singuli ad oꝑandum exeant. quib
denuo ad currandum domum suam redeant. cum dñs ⁊ salua
informat. ad difcernendum quando oporteat edificandi eccl̃iã
opus mire predicando. uł alia piecatis officia prestando. et qñ
rursus conueniat. ad suam ipsoꝵ conscientiam examinandam.
quałi ad inspiciendam domum suam reuerti. et hanc oracionibꝰ
et ieiuniis. suꝑno inspectore. ac uisitatore dignam reddere. seꝑtu
aginta milia. ꝓpter sabbatissimum animarum. septimus enim
dies in sabbatum .i. requiem consecratus ÷. Octoginta milia lato

Expanded text:
rite ordinetur, quibus mensibus singuli ad operandum exeant, quibus rite ordinetur, quibus mensibus singuli ad operandum exeant, quibus denuo ad curinformat, ad discernendum, quando oporteat, aedificandi Ecclesiam opus inire: praedicando, vel alia pietatis officia praestando, et quando rursum conveniat ad suam ipsorum conscientiam examinandam, quasi ad inspiciendam domum suam, reverti, et hanc orationibus, ac jejuniis superno inspectore, ac visitatore dignam reddere. » Fuaginta videlicet propter sabbatismum animarum: septimus enim dies in sabbatum, id est, requiem consecratus est. Octoginta pro
Abbreviated transcription (Latin):
lia. quia ꝯuicunq doctores. atq insipientium eruditores sunt
ordinandi . .x. precepta legis ꝑ omnia. et ipsi obseruare. et auditoribꝰ
sius debent obseruanda monstrare. Si et premia in celis futura.
que denario solent figurari. et ipsi sꝑare. et auditoribus suis spe¬
duntur omnia que ad dilectionem ꝓximi explendam beniuole
in fratres. oꝑamur. ꝑ oracionem: omuia quibus ꝑ internam con-¬
punctionem nr̃o conditori coniungimur. ⁊ ieiuuum: omnia
quibus nos acontagione uitioꝵ. et illecebris scl̃i obseruamus.
ut libera menta. et corꝑe casto dilectioni ualeamus inherere sẽꝑ
nr̃i conditoris et ꝓxuni. Isti quidem sunt tres menses oꝑariorum
templi. Nam quia mensis plenitudine dierum lunaris circuli
ꝑficitur: recte ꝑ illum plenitudo uirtutis cuiusq sp̃alis ostẽ¬
ditur. In qua mens fidelium a dño cotidinia illustracione. qua-¬
si luna a sole respicitur. adon iram erat. qui latine dicitur dñs

Expanded text:
 quia quicunque doctores atque insipientium eruditores sunt ordinandi, decem praecepta legis per omnia et ipsi observare, et auditoribus suis debent observanda monstrare, sed et praemia in coelis futura, quae denario solent figurari, et ipsi sperare, et auditoribus suis speduntur omnia quae ad dilectionem proximi explendam benevole in fratres operamur. Per orationem omnia quibus per internam compunctionem nostro Conditori conjungimur. Per jejunium omnia quibus nos a contagione vitiorum et illecebris saeculi observamus, ut libera mente, et corpore casto dilectioni valeamus inhaerere semper nostri Conditoris et proximi. Et isti sunt tres menses operariorum templi. Nam quia mensis plenitudine dierum lunaris circuli perficitur, recte per illum plenitudo virtutis cujusque spiritualis ostenditur, in qua mens fidelium a Domino quotidiana illustratione, quasi luna a sole, respicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmptu÷ quia nimirum certus apłi uerbum euugłii. quod a
dño presentes audiere noueruit. s gentiles ab erroue ꝯuersi.
atq ad ueritatem euugłii tranfformati. melius ipsos gentium
errores nouerant. et quo certius noueruit. eo arcificiosius eos eu¬
hyram et serui salomonis erant. ac pariter memorato oꝑi instabãt.
Quia primi doctores exgentibus neceẽ habebant. ipsoꝵ apłoꝵ. qui
a dño didicerant. eruditione in uerbo fidei instrui. nesi ab̾q ma-¬
gistris docere inciꝑent magistri erroris existerent. serui i ei.
tas misit ad dñm uiros. quondã in scło claros. s securi dñice in¬
crepationis de monte suꝑbie iam deiectos. et humiliatos. qui ad

Expanded text:
t, quia nimirum apostoli certius verbum Evangelii, quod a Domino audiere, noverunt. Sed gentiles ab errore conversi atque ad veritatem Evangelii transformati, melius ipsos gentium errores noverant, et quo certius noverunt, eo artificiosius hoc exerant et servi Salomonis, ac pariter memorato instabant operi; quia primi doctores ex gentibus necesse habebant ipsorum apostolorum, qui a Domino didicerant, eruditione in verbo fidei instituti: ne si absque magistris docere inciperent, magistri existerent erroris, tas misit ad Dominum viros, quondam ad saeculum claros, sed securi Dominicae increpationis de monte suae superbiae jam dejectos et humiliatos; qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
 nos tẽplũ dĩ ꝑ inhabitantẽ sp̃m eiꝰ in nob̾ efficim᷑.¬
manitatem factus ÷ ꝰ constatutiq quia figuram omniũ nos¬
tium. et ipsius uidł dñi. et inembroꝵ eius que nos sumus. tẽ¬
plum illud materiale tenuit. s ipsius tanquam lapidis an¬
gularis singulariter electi et preciosi. in fundamento fundati.
Nri autẽ tanquam lapidum uiuoꝵ suꝑedificatoꝵ. suꝑ funda¬
uis tius. ⁊c̾. Seriu quippe hiram qui precidebant salomoni
cedros de libano. doctores sunt electi de gentibus. quoꝵ officũ
÷ eos qui in hoc mundo rebus et gła letabantur. a suꝑbie fastu

Expanded text:
 nos templum Dei per inhabitantem Spiritum ejus in nobis efficimur, constat utique quia figuram omnium nostrum, et ipsius videlicet Domini, et membrorum ejus, quae nos sumus, templum illud materiale tenuit; sed ipsius tanquam lapidis angularis singulariter electi et pretiosi, in fundamento fundati: nostri autem tanquam lapidum vivorum superaedificatorum, super fundavis tuis. » Servi quippe Hiram qui praecidebant Salomoni cedros de Libano, doctores sunt electi de gentibus, quorum officii est eos qui in hoc mundo rebus et gloria laetabantur, a superbiae fastu
Abbreviated transcription (Latin):
simo regni sui statu illum significet. de quo dixit hysaias.
regaliq potentia salomonem in edificio domus dñi uiua¬
bat. conuersos ad fidem reges. rerumq temꝑalium dños
typice denuntiat. quoꝵ ope constat eccłiam sepuis ad ui¬
tam ac multipliciter augnientatam. et contra hereticos. scis¬
maticos. et paganos. principalibus erectam ẽẽ decretis. S Le¬
tiit salomon ini oꝑe templi auxilium ab hyram. quia cum ue¬
uiens in carne dñs. dilectam sibi domum. uidl̃ eccl̃iam edi-¬
aduitores oꝑis elegit. Nam de utrosppło ministros sermonis
edificauit rex salomon in iherłm. in figuram facta ÷ sancte
uniuersalis eccłie. que a primo electo usq ad ultimum ue¬
ri salomonis. gr̃a edificatur. que partimꝰ huic ꝑegriuatur ab illo
in terris: partim euasis ꝑegrinationis erumpnis. cum illo iã
regnat in celis. ubi ꝑacto ultimo uiditio tota÷ regnatura cũ

Expanded text:
simo regni sui statu illum significet, de quo dixit Isaias: «regalique potentia Salomonem in aedificio domus Domini juvabat, conversos ad fidem earum rerum dominos typice denuntiet, quorum ope constat Ecclesiam saepius adjutam ac nobiliter augmentatam, et contra haereticos, schismaticos et paganos principalibus erectam esse decretis. Petiit ergo Salomon in opere templi auxilium ab Hiram, quia cum veniens in carne Dominus dilectam sibi domum, videlicet Ecclesiam, aedientibus adjutores operis elegit: nam de utroque populo ministros sermonisaedificavit rex Salomon in Jerusalem, in figuram facta est sanctae universalis Ecclesiae: quae a primo electo usque ad ultimumredemptoris aedificatur: quae partim adhuc peregrinatur ab illo in terris, partim, evasis peregrinandi aerumnis, cum illo jam regnat in coelis; ubi, peracto ultimo judicio, tota est regnatura cum
Abbreviated transcription (Latin):
s. et loquendo laborat ut mensa dĩ habundet in copia libroꝵ. et
decentem pastum inde habeant quiq fidelium. Dedit ꝙͦ ds̃ sapĩam
ultra omnes homines. et omnem creaturam rõnabilem dedit. de quo
ioħes. Quem enĩ misit ds uerba d̃i loquitur. Non enĩ ad mensuram
dat ãs sp̃m. Pater enĩ diligit filium. et omnia dedit in manii eius. Et
alibi. Ueritas ipsa dicit. Sicut enĩ pater habet uitam in seniet ipso:¬

Expanded text:
 et loquendo laborat, ut mensa Domini abundet in copia librorum, et decentem pastum inde habeant quique fidelium. « Dedit quoque Deus ultra omnes homines, et omnem creaturam rationabilem. De quouem enim misit Deus, verba Dei loquitur. Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum. Pater diligit Filium, et omnia dedit in manu ejus . » Et alibi Veritas ipsa dicit: « Sicut enim Pater habet vitam in semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
debitum fidei sue ministerium ꝓpter nebulam ꝑdiderunt. qui-¬
bus et tunc in nebula doctrine sue uocem dñs ꝑtulit. cum de
&̃ aꝑta narrauit. Quid ÷ enim aꝑtius quam ego et pater unũ
sumus: Quid aꝑtius quam ante abraham ego sum: S quia
auditoꝵ mentes infidelitatis caligo compleuerat. quasi emissũ
solis radium. nebula interiacens absondebat. oracionem. pro¬

Expanded text:
debitum fidei suae ministerium, propter nebulam perdiderunt. Quidebitum fidei suae ministerium, propter nebulam perdiderunt. Quibus et tunc in nebula doctrinae suae, vocem Dominus protulit, cum de se etiam aperta narravit. Quid est enim apertius quam « Ego et Pater unum sumus ? » Quid apertius quam « Ante Abraham ego sum ? » Sed quia auditorum mentes infidelitatis caligo compleverat, quasi emissum solis radium nebula interjacens abscondebat. « Et
Abbreviated transcription (Latin):
minerent uectes. Quia ꝑfectioribus quibusq atq ocłm sui cor-¬
dis tota intentione purificantibus diuina gr̃a aliquid extremũ
de suꝑnoꝵ cuirum gaudio contemplandum donat. que ni mir̃
contemplatio his qui paulo longius recesserint. minime concedit᷑.
quia quanto exteruis mente uaga remanent. tanto minus que
&ẽ. nunc ꝑfecti quiq electi. qui nos precesserunt de mundo in ab¬
dito uultus di a conturbatione hominum. due tabule lapidee.
bos iudeoꝵ pontifices. ac doctores insinuat. qui dum natiuitatis
xp̃i sacramenta inuestigare despiciunt. debitum fidei sur minis¬
terium. ꝑ erroris nebulam ꝑdiderunt. Ita eoꝵ mentes infidelita¬
tis caligo repleuit. ut exigentibus ꝓpriis meritis. non agnoscant
cultum credulitatis. Nebula gͦ sinagogam .i. domum dñi imple-¬
uit. et sacerdotes ꝓpter nebulam ministrare non poterant. quia
dum in testamento ueteri sensus misticos littere uelamine cooꝑ-¬
tos inter obscuras allegoriarum caligines inuestigare despiciunt.

Expanded text:
isuntur, cum perfectioribus quibusque, atque oculum sui cordis tota intentione purificantibus, divina gratia aliquid extremum de supernorum civium gaudio contemplandum donaverit, quae nimirum contemplatio his qui paulo longius recesserint minime conceditur, quia quanto exterius mente vaga remanent, tanto minus quae etiam nunc perfecti quique electi, qui nos praecesserunt de mundo « in abdito vultus Dei, a conturbatione hominum . » Quorum tamen bos Judaeorum pontifices ac doctores insinuat, qui dum nativitatis Christi sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt. Ita eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis non agnoscant cultum credulitatis. Nebula ergo Synagogam, id est domum Domini implevit, et sacerdotes propter nebulam ministrare non poterant, quia dum in Testamento Veteri sensus mysticos litterae velamine coopertos, inter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ter cum quem non genuit. occidi non metuit. quia airogantes magis¬
tri. et caritatis ignari. si plenissimum nomen laudis ex alienis disci
pulis consequi nequeunt. eoꝵ uitam crudeliter insecuiitur. Inuidie
enĩ facibus succensi: nolunt eos aliis uiuere quos se conspiciunt non

Expanded text:
ter, eum, quem non genuit, occidi non metuit; quia arrogantes magister, eum, quem non genuit, occidi non metuit; quia arrogantes magistri, et caritatis ignari, si plenissimum nomen laudis ex alienis discipulis consequi nequeunt, eorum vitam crudeliter insequuntur. Invidiae enim facibus succensi nolunt aliis vivere, quod se conspiciunt non
Abbreviated transcription (Latin):
Quos enims arrogantes magistri ad głam temporalem obseqͥ¬
ra aut̃ mater satagit ut eius filius saltem apud extraneam sit.
et uiuat. quia concedunt ueracis magistri discipuli. ut ex eoꝵ
discipulis alii quidẽ magistri laudem habeant. si tñ integritatem
postulat de quo dixerat. Holite putare quod uenerim pacem mit¬
nifeste saluator accipitur. iuxta psalmum septuagesimum primũ
qui titulo salomonis inscribitur. simulat ignorantiam. et humanꝰ
ꝓ dispensatione carnis mentitur affectus. Uñ alibi. huic simile.
ubi posiustis lazarum. et ad mulierem fuentem sanguine. quis
ture dñs. uultq scđ̃m utriusq uoluntatem uiuentem filium. qͣsi¬
arguendam calumpniam sinagoge. hoc uelle se fingit. ¶ Illud¬
& sollerter ÷ intuendum. quod uiuens filius prius diuidi precipitur.
ut soli post modũ matri reddatur. quia in hac uita quasi partiri ui-
cum. alter uͦ apud homines laudem habere ꝑmiitatur. Si falsa ma¬

Expanded text:
 ad gloriam temporalem, eos alra autem mater satagit ut ejus filius saltem apud extraneam sit et vivat: quia concedunt veracis magistri discipuli ut ex eorum discipulis alii quidem magisterii laudem habeant, sed integritatem postulat — de quo dixerat: nolite putare, quod uenerim pacem mitnifeste saluator accipitur secundum psalmum septuagesimum primum, qui titulo Salomonis inscribitur; pro dispensatione carnis, mentitur affectus. Sicuti et in alio loco. « Ubi posuistis Lazarum? » Et ad mulierem fluentem sanguine: « Quis turae dominus uultque secundum utriusque uoluntatem uiuentem filium arguendam calumniam synagogae hoc uelle se dicat. illest solerter intuendum, quod vivens filius prius dividi praecipitur, ut soli postmodum matri reddatur: quia in hac vita quasi partiri conctum, alter vero apud homines laudem habere permittitur. Sed falsa ma
Abbreviated transcription (Latin):
meo dum adhuc pueri ẽẽnt. sacerdotes. ⁊ gabaonitas. in nobe
occiderunt: hi sunt armoni ⁊ miphibosenth. quos peꝑit ei res¬
pha filia achia.⁊ .u. filii michol filie saul. quos genuerat ad¬
rieli filio. berzellei qui fuit demolathi. Quinq filios michol¬
quos.g. a.f.b. ⁊c̃. Queritur cur filii michol dicantur. cum nõ
michol: s eius soror merab uxor fuerit adriheli filio berzellai.
quod ita soluitur. Merab quippe naturaliter eos genuit. ⁊ mi¬
chol uxor dauid. que ⁊ egla dicitur. eos in loco filioꝵ nutrunt.
⁊ sibi in filios adoptauit. ideoq eius filii dicuntur. Tollens aũ¬
sollicitudo sanctoꝵ talibus succurrens. rigore ieiunii. atq instã¬
tiã pretum incubuit. donec miscd̃iam dei impetret suꝑ eos de
celo compescens. uidł prauos homines. necnon ⁊ malignos sp̃c
prauis suggestionibus eoꝵ uitam: ulterius corrumꝑe. respha in¬

Expanded text:
maeo dum adhuc pueri essent, sacerdotes et Gabaonitas in Nobe occiderunt, hi sunt: Armoni et Miphiboseth, quos peperit ei Respha, filia Aia, et quinque filii Michol filiae Saul, quos genuerat Adrieli filio Berzellai, qui fuit de Molathi. Quaeritur, cur filii Michol dicantur, cum non Michol, sed ejus soror Merab uxor fuerit Adrieli filio Berzellai? Quod ita solvitur: Merab quippe eos naturaliter genuit, et Michol uxor David, quae et Aegla dicitur, eos in loco filiorum nutrivit: et sibi in filios adoptavit; idcirco ejus filii dicuntur. « Filii qusollicitudo sanctorum talibus succurrens, rigore jejunii atque instantiae precum incumbit, donec misericordiam Dei impetret super eos de coelo, compescens videlicet pravos homines nec non et malignos spiritus pravis suggestionibus eorum vitam ulterius corrumpere.
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ uirtutes &iã. et oꝑa iusticie. quoꝵ merito ad regnum celes-
te ꝑuenitur. recte ꝑ ostia ꝑ que in sancta sanctoꝵ ingrediebatur.
consumatio incorruptionis ÷. Incorruptio aut̃ facit ẽẽ ꝓximum
deo. Concupiscentia itaq sapientie deducet ad regnum ꝑperu¬
um. Quibus omnibus apte congruit quod eadet ostiola de lignis
fiunt oliuarum. Quia nimirum. Et angł̃i et homines ꝑfecti frac¬
tu miscd̃ie. et opibus lucis sese in domo dei głosos exhibent. Imio
omues electi ꝑ arma lucis et pietatis aditum sibi patrie celestis. aꝑr.¬
unt. Duo sunt aut̃ ostiola. quia dm̃ et ꝓrimos. et angłi. et ho ÷¬
et gentilis. eade uite ianua reseratur. Postes habent angłoꝵ .u.
rat ingressus oraculi. s idem ingressus auobus ostiis claude¬
batur. Rursumq reseratis eisdem aꝑiebatur. sicut cẽ tem¬
rii unum non amplius habebant introitum. Quia unus do¬
minus. una fides. unum baptisina.u.d. Unus in eccłiam presẽ¬

Expanded text:
eliminant. Sed et opera justitiae quorum merito ad regnum coeleste pervenitur, recte per ostia, per quae in Sancta sanctorum ingrediebatur, consummatio incorruptionis, incorruptio autem facit proximum Deo. Concupiscentia autem sapientiae deducit ad regnum perpetuum . Quibus omnibus apte congruit quod eadem ostiola de lignis fiunt olivarum, quia nimirum et angeli et homines perfecti, fructu misericordiae, et operibus lucis sese in domo Dei gloriosos exhibent; imo omnes electi per arma lucis et pietatis aditum sibi patriae coelestis aperiunt. Duo sunt autem ostiola, sive quia Deum et proximos diligunt et i scilicet et gentilis, eadem vitae janua reseratur. « Postes habent angulorum qrat ingressus oraculi, sed idem ingressus duobus ostiis claudebatur. Rursumque reseratis eisdem aperiebatur, sicut et temunum non amplius habebant introitum; certi utique causa mysterii, quia unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus, unus in Ecclesiam praesen
Abbreviated transcription (Latin):
¶lla que nolebat eccł̃ie filiumi in gr̃a uiuere. nec ꝑ baptismum liberari.
libenter habet diuidi puerum. non ut possideat: s ut interficiat.
Eccłia quem scit sium ẽẽ libenter concedit emule. dũ uiuat saltẽ
apud aduersarium. ne inter legem diuisus et gr̃am. saluatoris mu¬
Sola totum reciꝑe meruit. que quasi cotum concessit. Quia fideles p̃¬
positi ꝓ eo quod ex bonis discipulis suis. non solum aliis laudem
et integros. et uiuentes filios recipiunt. qñ in supremo eramine ex
et capti sunt errore hereticoꝵ. non nunꝗͣ merentur ex semetipsis ge¬
mentem recognoscere eccłiam matrem. Uñ satis conuenienterq ap¬
paret hanc mulierem hereticoꝵ uł sinagoge figurasse impietatem.
qui et suos nequiter nutriendo interimunt. et alienos quousq ꝑ

Expanded text:
lla, quae nolebat ecclesiae filium in gratia uiuere nec per baptismum liberari, libenter habet diuidi puerum, non ut possideat, sed ut interficiat; ecclesia, quem scit suum esse, libenter concedit aemulae, dum uiuat saltem apud aduersariam, ne inter legem diuisus et gratiam saluatoris musola totum recipere meruit, quae quasi totum cessit. Quia fideles praepositi, pro eo quod ex bonis discipulis suis, non solum aliis laudem et integros et viventes filios recipiunt, quando in supremo examine ex et capti sunt errore haereticorum, nonnunquam merentur pro semetipsis gementem recognoscere Ecclesiam matrem. Unde satis convenienterque apparet hanc mulierem haereticorum, vel Synagogae figurasse impietatem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝑpetrauit. et equanimiter ꝑtulit quod audiuit. Et ꝯtume¬
liosa uerba. non tam ꝯuicia. quam credidit adiutoria. quibus se
purgari sibiq misereriposse iudicauit. Tunc eiũ illata ouitia bene
toleranius: cũ in secreto mentis ad male ꝑpetrata recurrimus. Lene
quipre uidetur. quod iniuria ꝑcutimur. dũ in actione nr̃a ospicimꝰ.
quia peius: quod meremur. Sicq fit ut otumeliis gr̃a magis quã
ira debeatur. quaꝵ interuentum deo uidice pena grauior declina¬

Expanded text:
quod perpetravit, et aequanimiter pertulit, quod audivit, et contumequod perpetravit, et aequanimiter pertulit, quod audivit, et contumeliosa verba non tam convicia quam adjutoria credidit, quibus se purgari, sibique misereri posse judicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad male perpetrata recurrimus. Leve quippe videbitur, quod injuria percutimur, dum in actione nostra conspicimus quia pejus est quod meremur. Sicque fit ut contumeliis gratia magis quam ira debeatur, qua rum interventu, Deo judice, poena gravior declina
Abbreviated transcription (Latin):
iccuco deposiusse dicuntur: ut ab abiathar sacerdote consule¬
retur. quo uersus dauid ire deberet. Et descendit abiathar
Ascendisse dicitur abiathar .i. orasse. et quia oraculum diuiũ
non habet dimitate ut maledicat: si tm̃ maledicat. Abysai solus¬
dixerat uadam &e ambutabo caput eius. et dauid ad abysai. et ad¬
ioab responduit dicens. Quid mͥ & uobis filii sa̾riue: ac si dicẽt.
Nunquid uultis hunc interficere. sicut interfecistis abner:¬
¶Quisquis fidebum diuine gr̃e illustracione ꝯ ponitur. sc̃õ
desiderio de iis ad summa uehi suꝑne ꝯtemplationis penna
cendo ꝓficiat. et quod in presenti titillat ex uicio. uł preteritoꝵ ma¬
loꝵ memoria reprimat. ł donoꝵ precedentium. consolatione re¬
lius. ¶ Quisqus uerboꝵ ꝯtumeliis pressus cũ uirtute pa-¬
cientiẽ seruare non sufficit. dauid factum ad memoriam reclucat.
Quem cũ semei tot ꝯuiciis urgeret: et armati ꝓceres ultisci ꝯtende¬
exurgentem contra se filium fugiens. reduxit ad animum malũ

Expanded text:
eposuisse dicuntur, ut Dominus ab Abiathar sacerdote consuleretur, quo versus David ire deberet. Ascendisse autem Abiathar dicitur: id est, orasse. Et quia oraculum divinum non habet, « dimittite ut maledicat, » sed tantum « maledicat. dixerat: Vado, et amputabo caput ejus: et David ad Abisai, et Joab respondit dicens: Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Ac si diceret: Numquid vultis interficere istum, sicut interfecistis AbnerQuisquis fidelium divinae gratiae illustratione compungitur, sancto desiderio de imis ad summa evehi, supernae contemplationis penna cendo proficiat, et quod in praesenti titillat ex vitio, vel praeteritorum malorum memoria reprimat, vel donorum praecedentium consolatione religat, quisquis verborum contumeliis pressus, cum virtutem patientiae servare non sufficit, David factum ad memoriam reducat, quem cum Semei tot conviciis urgeret, et armati proceres ulcisci contendeexsurgentem contra se filium fugiens, reduxit ad animum malum
Abbreviated transcription (Latin):
Quod anno quarto regis salomonis edificari cepta :÷ domus dñi. po¬
test eo referti mistice. quod post expletam dispensationem dñice ĩcar¬
nationis. que in quatuor euugłis libris scripta ÷. missõ de celo sp̃u sc̃o
nem gentium referri. Que scclo loco post isrł edificationem suscepe
runt siu inse creatoris. Uñ et scds mensis in lege concessus : ad faci¬
endum pascha. his qui inmunddi suꝑ animam. uł inuia ꝓcus positi
ad faciendum in primo mense pascha: occurrere nequirent. Ubi
nos aptissime designati sumus. qui inmundi suꝑ morte anime
nr̃e. et ꝓcul adhuc positi a ppło dei non potuimus primum pascha
facere. quod in carne et in sanguine agrii fiebat. Celebramus aũ
hodie pascha. scłm quod in corpe et sanguine nr̃i redemptoris a quo
netur. quotus annoꝵ numeriis inter edificationem utriusq

Expanded text:
quarto anno regis Salomonis aedificari coepta est domus Domini, potest eo referri mystice, quod post expletam dispensationem Dominicae incarnationis, quae in quatuor Evangelii libris scripta est, misso de coelo Spiritu nem gentium referri, quae secundo loco post Israel aedificationem in se sui suscepere creatoris. Unde et secundus mensis in lege concessus est ad faciendum Pascha his, qui « immundi super animam, vel in via procul positi , » ad faciendum in primo mense Pascha occurrere nequirent. Ubi nos apertissime designati sumus, qui immundi super morte animae nostrae et procul adhuc positi a populo Dei, non potuimus primum Pascha facere, quod in carne et sanguine agni fiebat. Celebramus autem hodie Pascha secundum, quod in corpore et sanguine Redemptoris nostri, a quo ector quot annorum tempus inter aedificationem utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
raliter intelligimus saluatorem. qui iuxta ium sui nominis. ipse edi¬
it. scriptura ꝓpria significatione posuit dicens. Et edificauit dñs d̃s
costam quam tulerat de adam in mulierem. Et paulus eam ꝯstrui
iudicemsium. Uñ magna cautela subditis ꝓuidendum ÷. ne te¬
mere uitam uidicent regentium. Neq enĩ frustra ꝑsemet ipsum
dñs es nũmulanoꝵ fudit. ⁊ cathedras uendentium columbas e¬
uertit. nimium significans. quia ꝑ magistros quidem uitam ui¬
dicat plebium. s ꝑ semet ipsum facta examinat magistroꝵ. Quam¬
care. ł nequeunt eius ꝓcul dubio uidicio reseruantur. G̃ dum sal¬
ua fide res agitur. uirtutis ÷ merito. si quicgiud prioris ÷ coleratur.
debet tñ humiliter suggeri. sĩ fortasse ualeat quod displicet emen-¬
non legitur. Mille milia. centum milia de isrł. ⁊ de uida: quadrĩ¬
genta septuaginta milia. Quos quidẽ intelligendum : a ioab nu
tum in samuhelis libro scribitur. ¶ In libro qͦ exodi ita scriptũ

Expanded text:
raliter intelligimus Salvatorem, qui, juxta vim nominis sui, ipse aediit, Scriptura propria significatione posuit, dicens: « Et aedificavit Dominus Deus costam, quam tulerat de Adam, in mujudicem suum, magna cautela subditorum est, non temere vitam judicare regentium, neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum effudit, et cathedras vendentium columbas evertit, nimirum significans quia per magistros quidem vita judicatur plebeium. sed per semetipsum facta examinat magistrorum; quamdubio judicio reservantur. Igitur dum salva fide res agitur, virtutis est merito, si quidquid prioris est toleratur. Debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat quod displicet emennon vero legitur, Mille millia, centum millia de Israel, et de Juda quadrigenta septuaginta millia . Quos quidem intelligendum est, a Joab numtum in Samuelis Libro scribitur. Immisitque
Abbreviated transcription (Latin):
lo detinentur. ut ad se ꝯuertantur uocat. et cu qui eum unitari de¬
absalon transmi grauit. hereticoᷤᷤ significat. qui recedentes a trami¬
te ueritatis hosti se sociant antiquo. et subseguntur errorem. Int̾¬
pretatur enĩ achitofel fr̃ meus cadens. gilonites uͦ transmigratus.
seruissius. discipulis. Surgite ⁊ fugiamꝰ. ne.e .ii.e.a.s.a. ⁊c̃. Opor¬
tet quidem ꝯsiderari sc̃m allegoriam. quid illud significet. quod
parricida filius absalon patrem insequitur. Primo pater eus decli¬
nans fugit eius ante faciem. securus de uictoria. quia sciebat impi¬
um ꝑire. quem &ẽ fleuit. magno luctu. et deplorauit exitum parrici-¬
de. Scribitur enĩ fugisse dauid afacie bellantis. aduersum se filii. et
taui. ipsi aut̃ spreuerunt me. Euis gͦ filius impius tropice iudaicꝰ
aẽ et ipsa pax interpretatur. a cuius facie xp̃c fugit. qñ uideos dese¬

Expanded text:
ivi detinentur, ut ad se convertantur, vocat. Et tu, qui eum imitari deivi detinentur, ut ad se convertantur, vocat. Et tu, qui eum imitari deAbsalom transmigravit, haereticos significat, qui, recedentes a tramite veritatis, se sociant hosti antiquo, et subsequuntur errorem. Interpretatur autem Achitophel frater meus cadens; Gilonites vero, transmigravit, cum utique Absalom, interfecto Amnon, in Gessur apud Tholmai reegoriam considerari oportet quid illud significet quod parricida filius Absalom patrem insequitur. Primo pater ejus declinans fugit ante faciem ejus, securus de victoria, quia sciebat impium perire, quem etiam flevit ille magno luctu, et deploravit exitum parricidae. Scribitur enim fugisse David a facie bellantis adversum se filii. Et tavi; ipsi autem spreverunt me . » Filius ergo ejus impius tropice accipi quae etiam et ipsa pax interpretatur, a cujus facie Christus fugit, quando pat