comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mnibꝰ fidelibꝰ ranis p̾sentibꝰ et futuris notũ fi¬
eri duximꝰ. qd̾ cũ ꝑetiꝰ Baron hr̃et nõ multũ
tr̃e inculte in uilla scĩ iucholai de roiano que ar berna¬
zac quã acceperat cũ filia orsaudi que data fuerat
in ꝯuigiũ ei. et uolens hospitare ibi hominẽ ad ma¬
nendũ. uenit ante priorẽ seĩ nicholai. aimonẽ eum
arnaudo de castelars. et.Wͦ. auruzon fr̃ibꝰ uacoris sue.
istanter rogantes pͥorẽ ut uellet hr̃e habitationẽ in
p̃dc̃a tr̃a. quia de feodo seĩ iicholai erat. Haimo uͦ pͥ¬
or habito ꝯsilio. et auiuens petitioni eoꝵ: ꝯcessit ha¬
bitatorẽ ibi eẽ. Retrũ de baina nomine. T̃ ali uͦ pacto
ut retentis anuatĩ sex denariis. Petro baroni alia om¬
ma ẽẽnt de iure. pͥoris scĩ nicholai. uidelicet iusticia.
et duo boisselli auene aunuatĩ. ⁊ alie ꝯsuetudines qͣs
faciunt homines illiꝰ uille. testes huiꝰ rei sunt. de mo¬
nachis. ip̃e aymo pͥor. Raimundꝰ de blazinae. ⁊ bo¬

Expanded text:
mnibus fidelibus christianis presentibus et futuris notum fieri duximus quod cum Petrus Baron haberet non multum terre inculte in villa Sancti Nicholai de Roiano que dicitur Bernazac quam acceperat cum filia Orsandi que data fuerat in coniugium ei et volens hospitare ibi hominem ad manendum, venit ante priorem Sancti Nicholai Aimonem cum Arnaudo de Castelars et Willelmo Aurazon, fratribus uxoris suae instanter rogantes priorem ut vellet habere habitatorem in predicta terra que de feodo Sancti Nicholai erat. Aimo vero prior, habito consilio et annuens peticioni eorum, concessit habitatorem ibi esse Petrum de Beraina nomine, tali vero pacto ut, retentis annuatim sex denariis Petro Baroni, alia omnia essent de iure prioris Sancti Nicholai, videlicet iusticia et duo boisselli avene annuatim et alie consuetudines quas faciunt homines illius ville. Testes huius rei sunt de monachis ipse Aimo prior, Raimundus de Blazinac et Bo
Abbreviated transcription (Latin):
ter memorie mandamꝰ. hoc scilic qd̾ austenciꝰ tr̃a¬
ger ⁊ alii qͣmplures emerunt culturã de tusca a
Seraldo aũmeo pore scĩ nicholai de. roiano ⁊ a gom¬
baldo de mornae ad uineas plantandas de quibꝰ qͣr¬
tam ꝑtem red̾dent pͥori ⁊ gombaldo. teli uero pac¬
to ut illiꝰ qͣrte partis medietatẽ uindenue portabũt
pori in uasis suis. ⁊ G̃ombaldo de mornac simiłr ĩ uasis
suis. Cũ aut̃ uinee deficient hi qͥ tenebant uineas. ꝑ
lnas messes sacionales tr̃ani ex̃cent. ⁊ post illas duas
messes iterũ plantabũt uineas. Si aut̃ plantare uolu
eruit. ip̃is qͥ uendidert̃ scilic pͥori ⁊ gombaldo reũtetꝰ
tra. sic̃ autea. hoc ꝯcessert p̃dictꝰ pͥor ⁊ gombaldꝰ de
mornac. Concessit ⁊̃ Gifardꝰ de didonia ⁊ heł filiꝰ eiꝰ.
de quoꝵ helemosina erat pars monachoꝵ. Fem̃ ẽ hoc
audientibꝰ ⁊ uidentibꝰ. brunello ⁊ austencio ⁊ mar¬

Expanded text:
ter memorie mandamus hoc scilicet quod Austencius Terrater memorie mandamus hoc scilicet quod Austencius Terrager et alii quamplures emerunt culturam de Tusca a Geraldo Aimerico priore Sancti Nicholai de Roiano et a Gombaldo de Mornac ad vineas plantandas de quibus quartam partem reddent priori et Gumbaldo, tali vero pacto ut illius quarte partis, medietatem vindemie portabunt priori in vasis suis et Gumbaldo de Mornac similiter in vasis suis. Cum autem vineae deficient, hi qui tenebant vineas per duas messes factonales terram exercent et post duas illas messes iterum plantavendiderunt scilicet priori et Gumbaldo revertetur terra sicut antea. Hoc concesserunt predictus prior et Gumbaldus de Mornac. Concessit etiam Gifardus de Didonia et Helias filius eius, de quorum helemosina erat pars monachorum. Factum est hoc, audientibus et videntibus Brunello et Austencio et Mar
Abbreviated transcription (Latin):
uo dĩ clementio ꝓ redẽptione pagris uł matris atq
sue aĩe. capellã scĩ muicentii mris ãnuente. Ran¬
milto cantonensi ep̃o. nnon amblardo arediaco¬
no cum uinea ato tr̃ã que cireñ est uallata. Si qͥs
ianii capellanꝰ offerendã supdẽe capelle ui abstulit.
set pͦea totã offerendã uellet nollet ex uitegro ser¬
no dei reaidit. ⁊ estes huiꝰ rei ⁊ huiꝰ donationis. sũt
laicus. auaricie stimulis agitatꝰ huc dono assurg̃e
tẽptaũit. et ꝓpͥis usibꝰ iniuste uendicare uoluerit.
si nõ correctiis cessanerit: iuerone beatoꝵ apłoꝵ Retͥ¬
netur. Supͣdictꝰ helias ⁊ uxor eiꝰ. et filii eiꝰ gif᷑ar dͦ
et helias. ded̃erũt ⁊ ꝯcesserũt clem̃tio et successo¬
ribꝰ suis totã ꝯsuetudinẽ i foro et in mereato sanc¬
Iti uincentii. De Olerone¬
uii ꝑ teluporis plongationẽ. ⁊ rerĩ tẽpiliũ
brenitatem multa obliuioni tridantur: oꝑdet uos
prescribere pauea que in memoria deneant᷑. Quaxp¬

Expanded text:
patris vel matris atque sue animae, capellam Sancti Vincentii martyris, annuente Ramnulfo Sanctonensi episcopo necnon Amblardo archidiacono, cum vinea atque terra que circum est vallata. Si quis iani capellanus offerendam supradicte capelle vi abstulit set postea totam offerendam vellet, nollet ex integro servo Dei reddidit. Testes huius rei et huius donationis sunt laicus, avariciae stimuli agitatus, huic dono assurgere temptaverit et propriis usibus iniuste vendicare voluerit, si non correctus cessaverit, mucrone beatorum apostnetur. Supradictus Helias et uxor eius et filii eius Gifardus et Helias dederunt et concesserunt Clementio et successoribus suis totam consuetudinem in foro et in mercato Sancti Vincentii.um, pro temporis prolongationem et rerum temporalium brevitatem multa oblivioni tradantur, oportet nos prescribere pauca que in memoria teneantur. Quaprop
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ aliꝰ in ip̃o castello. nͨ in domibꝰ ad ip̃m ꝑtinẽti¬
bus. ⁊ una mansurã i alio loco in ip̃o castello. Damꝰ
etiam apud siluã que uocat᷑ castellars unũ hospitẽ
nomine iulianũ eũ nepotibꝰ suis. ⁊ mansuras eoꝵ
et curte sic̃ solent deñ̾e. Concediniꝰ qͣ partẽ ip̃ius
silue cũ hospitibꝰ habitantibꝰ ui ea qua dedit gom¬
balidꝰ adelardi ip̃i eccłe silue maioris. ⁊ uineas quas
ip̃e similit̾ decit. Donamꝰ etiami apud castellars
eulturis nr̃as ꝯͥcqͥs arabilis tre ibi habebaniꝰ. et ad
deo ⁊ eccłe scẽ marie silue maioris dederat. Et post
nulta placita uenit gorrianꝰ in domo seĩ andree
d nomine aiĩ.i gurpunt ip̃m molendinũ scibi¬
cet qͥequid in eo calumin abat᷑ in manu .s. quar.¬
ti abbis ⁊ de manu sua ꝓpa in manu eius pospiti
Bruno pbr de castelar. ⁊ Raimudꝰ auãuini. Pexi

Expanded text:
bitur alius in ipso castello nec in domibus ad ipsum pertinentibitur alius in ipso castello nec in domibus ad ipsum pertinentibus, et unam mansuram in alio loco in ipso castello. Damus etiam apud silvam que vocatur Castellars unum hospitem nomine Iulianum cum nepotibus suis et mansuras eorum et curtem sicut solent tenere. Concedimus quoque partem ipsius silve cum hospitibus habitantibus in ea quam dedit Gunbaldus Adelardi ipsi ecclesiae Silve Maioris et vineas quas ipse similiter dedit. Donamus etiam apud Castellars culturas nostras quicquid arabilis terre ibi habebamus. Et adDeo et ecclesiae Sancte Mariae Silve Maioris dederat. Et post multa placita, venit Gorrianus in domo Sancti Andreae de Nomine Domini et gerpivit ipsum molendinum scilicet quicquid in eo calumpniabatur, in manu G. quarti abbatis et, de manu sua propria in manu eius posuit. Bruno presbiter de Castelar et Raimundus Auduini, Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
possidet. non potest ẽẽ mĩs discipulꝰ. Qua auetori nas¬
tate suffultus eggo leodegariꝰ do scẽ marie silue ma¬
ioris: iuneam de campalonas. ⁊ cellariũ ⁊ omĩa uasa
e locasal garsendis uxoris arualdi guilłi. Codem uͦ
do ⁊ concedo tr̃am ⁊ uineã quã eni. de raunũdo ui¬
cario. ⁊ guilło de maruezi. ⁊ de garsende uxore rot¬
berti. et hoc donũ qdͣ facio ꝯcedit fr̃ meus aiquelinꝰ. ⁊
soror mea.⁊ cet̾i mei parendes. uidente aicardo capella¬
no seẽ genouefe. ⁊ G̃irardo scĩ germani.⁊ guilło de beliac
In nomine dñi ego helias de d̾idona eũ De insula
Iuxcore mea nomie auicia. ⁊ filiis Galtero gifardo
⁊ helia. ꝓ salute aĩarũ nr̃arũ ac parentũ nr̃oꝵ doy¬
mus de nr̃o lib̾o allodio eecłe sc̃ẽ marie qͦ est in insu¬
la maiore. Donaniꝰ itaq apud castellũ nomine ru¬
gianũ locũ ubi faciat᷑ monachi eccłam et offici¬
nas et ortum uł uineã ⁊ furnũ. p̃ter quẽ nõ habe¬

Expanded text:
possidet non potest esse meus discipulus », qua auctoritate suffultus, ego Leodegarius do Sancte Mariae Silve Maioris vineam de Campalonas et cellarium et omnia vasa uxoris Arnaldi Guillelmi. Eodem modo do et concedo terram et vineam quam emi de Raimundo Vicario et Guillelmo de Maruezi et de Garsende uxore Rotberti. Et hoc donum quod facio concedit frater meus Aiquelmus et soror mea et ceteri mei parentes, vidente Aicardo capellano Sancte Genovefe et Girardo Sancti Germani et Guillelmo de BeliacIn nomine Domini. Ego Helias de Didonia cum uxore mea nomine Anicia et filiis Gualtero Gifardo et Helia, pro salute animarum nostrarum ac parentum nostrorum, donamus de nostro libero allodio ecclesiae Sanctae Mariae que est in Silva Maiore, donamus itaque apud castellum nomine Rugianum locum ubi faciant monachi ecclesiam et officinas et ortum vel vineam et furnum preter quem non habe
Abbreviated transcription (Latin):
a rannũdo scĩ sẏuieonis qͣndã tr̃am qͦ ẽ in fur¬
co. qͥuq soł. d̾ando. ad ictũ et ad mensam señiioni¬
alium in eccła scĩ laurentii habitaueiũ et ãc serui¬
entiũ. Eost mortẽ u ip̃iꝰ pacti sumꝰ sece denarios sue¬
cessori eiꝰ dare. ita tam̃ qd̾ nec ip̃e a nob̾ uł a successo¬
ribꝰ nr̃is fidenissores q̃reret. uͥ inde illi aliquã iusticiã
facemꝰ ñ generi eiꝰ. Post hec uͭ ip̃e ãuoeit nos cũ pon¬
cio nepote suo ad indendã tr̃am illam. ⁊ p̃cepto illiui
uitalis cramallii. ⁊ ato. posuerũt ibi metas. inidentilꝰ
et astantibꝰ ransiido saẽdote de talancia. et brimo¬
ostea uenit raunudꝰ de scõ sẏmeone. ⁊ petiuut
a nob fiducias nos uͦ attrahentes cartam in te¬
itimoniũ nou dare illi fiducias. conuetꝰ et ꝯpbatꝰ car¬
tula ⁊ publico iundicio. concessit et it̃um ꝯfirmauit
nob̾ tr̃am supͣdc̃am. ante hugonẽ ⁊ bonifaeniꝰ ⁊ an¬
dronem de arrelana canomeũ sc̃i andree. ⁊ niuum ca¬

Expanded text:
ndo Sancti Simeonis quandam terram quae est in Furco quinque sol., dando ad victum et ad mensam sanctimonialium in ecclesia Sancti Laurentii habitancium et Deo serviencium. Post mortem vero ipsius, pacti sumus sex denarios successori eius dare ita tamen quod nec ipse a nobis vel a successoribus nostris fideiussores quereret nec inde illi aliquam iusticiam faceremus nec generi eius. Post hec vero, ipse duxit nos cum Poncio nepote suo ad videndam terram aliam et, precepto illius Vitalis Cramallii et Ato, posuerunt ibi metas, videntibus et astantibus Raimundo sacerdote de Talancia et Brunoostea venit Raimundus de Sancto Simeone et petivit a nobis fiducias. Nos vero, attrahentes cartam in testimonium non dare illi fiducias convictus et comprobatus cartula et publico iudicio, concessit et iterum confirmavit nobis terram supradictam ante Hugonem et Bonifacium et Andronem de Arrelana canonicum Sancti Andree et Ninum ca
Abbreviated transcription (Latin):
aecdit nouem saziones tre ĩ alloaio. iaomiole
lude sel laurentii deseuris. et monacbis poribꝰ. ic due¬
celsori et usuꝑ mansum trẽ apus sem semiriuti an¬
te Aouiũ decani. sine q̃rimonia ulloꝵ n erntuur qͥ
mauso ꝯstituit s̃ dari eccłe sc̃iꝰ laiẽtii .xxii. deũ ui

Expanded text:
s terre in allodio et hoc ncti Laurencii de Scuris et monachis prioribus ac successoribus et insuper mansum terre apud Sanctum Severinum, ante domum decani, sine querimonia ullorum parentum. De quo manso constituit sibi dari ecclesie Sancti Laurencii XVIII denari
Abbreviated transcription (Latin):
silue maioris ꝑpetuo celebraretur. Huic aut̃ scripto
fidem p̃stant. ⁊ sigillũ dñi. W. et testes quos subiimu¬
gunꝰ. Ip̃i filii p̃noiati. scilicet. Git᷑. heł. de didonia.
Ricardus cłicus. heł de fort. Ioħs prior de grauia
monachi clumaceñ. Monachi silue maioris. Petrus
de laubese. W. aicarai. amaneuꝰ de blancafort. Bonel¬
lus. Constabulus. Magister Iteriꝰ sa cerdos. Ioħs uiue¬
re uult. laici. Rigaudus de corleis miles. Petrus go¬
friu posieis de Roiano. Rotbertus de seusa. ⁊ alii
quam plures.

Expanded text:
Silve Maioris perpetuo celebraretur. Huic autem scripto Silve Maioris perpetuo celebraretur. Huic autem scripto fidem prestant et sigillum domini Willelmi et testes quos sub iungimus ipsi filii prenominati scilicet Gifer Helias de Didonia, Ricardus clericus, Helias de Fort, Iohannes prior de Gravia, monachi Cluniacenses; monachi Silve Maioris Petrus de Laubesc, Willelmus Aicardi, Amaneuvus de Blancafort, Bonellus constabulus, magister Iterius sacerdos, Iohannes Viverevult; laici Rigaudus de Corleis miles, Petrus Gofran prepositus de Roiano, Rotbertus de Seusa et alii quam plures.
Abbreviated transcription (Latin):
castelars. Petens itaq ueniã sepedictus .W. dñs de di¬
douia de iualeficiis preteritis. predc̃am lib̾tatẽ tam ip¬
se qͣni filii eiꝰ õit᷑. de didonia. ⁊ helias iussu illiꝰ. n̾uõ
et spontanea deuotione ꝯcesserũt ĩ manu iaindẽi ab¬
batis silue maioris. ⁊ ꝓmiserũt se ĩ ꝑpetuum firiuit̃
rendes fraternitatẽ ⁊ participationẽ or̃onum eccłe
silue maioris tam in inta qͣm ĩ morte in recompen¬
sationẽ malefactoꝵ dederũt ⁊ ꝯcesserunt in ꝑpetuũ
dõ et eccłe silue maioris auo frustra de balena qͣlia
ip̃i recipnuit in portu de roiano. approbantibꝰ ⁊ con¬
cedentibus ⁊ subseribentibꝰ p̃fatis filiis. G. de didonia
helia de didonia. R. cłico. Quoꝵ deuotionẽ atdendens
antedictꝰ abbas cũ fribꝰ coasistentibꝰ ꝯcessit iaidc̃o
Wͦ. ⁊ arsendi uxcori eiꝰ qd̃ post eoꝵ obitum anniũsa¬
rium utriusq inscriptum redigeretur. et in eccła

Expanded text:
Castelars. Petens itaque vernam sepedictus Willelmus de DiCastelars. Petens itaque vernam sepedictus Willelmus de Didonia de maleficiis preteritis, predictam libertatem tam ipse quam filii eius Gifer de Didonia et Helias, iussu illius necnon et spontanea devocione concesserunt in manu iamdicti abbatis Silve Maioris et promiserunt se in perpetuum firmiter rentes fraternitatem et participacionem orationum ecclesie Silve Maioris tam in vita quam in morte, in recompensationem malefactorum dederunt et concesserunt in perpetuum Deo et ecclesie Silve Maioris duo frustra de balena qualia ipsi recipiunt in portu de Roiano, approbantibus et concedentibus et subscribentibus prefatis filiis G. de Didonia, Helias de Didonia, R. clerico. Quorum devotionem attendens, antedictus abbas cum fratribus coassistentibus concessit iamdicto Willelmo et Arsendi uxori eius quod post eorum obitum anniversarium utriusque inscriptum redigeretur et in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsuetudines qͣs faciunt homines illiꝰ uille. ⁊ ad mã¬
datũ poris ueniat. qͦcienscũq pͥor mandaũit. Si uͦ pͥor
defuerit. ad mandatu fr̃m sc̃i icholai ueniat. Huiꝰ
pei destes sunt ip̃e pͥor. Ioħs de tempore. Ouitbertus
ostendi monachi ⁊ socii esꝰ: ⁊ arpinꝰ. NRamaudus
guiscard. ⁊ Gaucelinꝰ guase fr̃s domꝰ. et piedictus
helias. et b ruuetus. et ilures ali. De Roiano¬
De pro deuipoꝵ eursu que aigna sunt
memoria obliuioni traddantur. septo ꝯmenda¬
rĩ płacuit. qd̾ cum .R. abbas silue ꝯaioris et ꝯuen¬
tus eiusdẽ eccłe conq̃rerent᷑ de ano didone nomine
iano. et nõĩatĩ de carnagio. de auena. de talliis ho
caus audientibꝰ filiis suis ⁊ multis aliis. tr̃am bi meh¬
lai de roiano ĩmunẽ eẽ in omibꝰ. ⁊ a cuiussib tã ip̃iꝰ
dñi tre quã p̃positi ac ministroꝵ suoꝵ grauamine
et exactione penitꝰ liberã. excepto dinudio sextari¬
o frum̃ti. qd̾ daut ip̃i anõ de mestiua. homines de

Expanded text:
s faciunt homines illius ville et ad mandatum prioris veniat quocienscumque prior mandaverit. Si vero prior defuerit, ad mandatum fratrum Sancti Nicholai veniat. Huius rei testes sunt ipse prior, Iohannes de Tempore, Guitbertus Ostendi monachi et socii eius et Arpinus et Rainaudus Guiscard et Gaucellmus Guasc fratres domus et predictus Helias et Brunetus et plures aliie pro temporum cursu que digna sunt memoria oblivioni tradantur, scripto commendari placuit quod cum R. abbas Silve Maioris, et conventus eiusdem ecclesie conquerentur de domino Didonie nomine iano et nominatim de carn agio, de avena, de talliis homcans audientibus filiis suis et multis aliis, terram beati Nicholay de Roiano inmunem esse in omnibus et a cuiuslibet tam ipsius domini terrae quam prepositi ac ministrorum suorum gravamine et exactione penitus liberam, excepto dimidio sextario frumenti quod dant ipsi domino de mestiva homines de
Abbreviated transcription (Latin):
est derciã ꝑtem in manu capellan sui pet de po¬
nareta. presente gulło monacho nepote ip̃iꝰ Ne
e easali quod ẽ uxeta oratoriũ dedit portio Casali¬
nem suam G̃iralda filia aichelnu guilłi des po
concedente uitali matre sua. ⁊ arualdo de castes mie¬
trico suo in manu domui pet .uiii. abbis. ⁊̃ estibꝰ pes᷑
de pomareta capellano. ⁊ bnardo de segur. ⁊ multis
parrochianis. De casab
etrus qͦ: de tiuag. dedit totam porcionem su¬
am de eodem ossali coram supdicto abbate. si¬
per altare scẽ marie. i estibꝰ Ramiũdo de benauges
presbit᷑o. ⁊ Petro de pomareta.⁊ multis aliis. Delo¬
Ceruardꝰ escoler de lopiag. ⁊ arualdus gui ꝓiac¬
Clelmi fr̃ eiꝰ dederunt totam tr̃am suam ecclesiẽ
scẽ marie silue maioris. ⁊ estibꝰ. Retͦ de pomareta. et
L di frater euis dederunt pro sorore sua pairxeil¬
lum tr̃e uixta uineam b̾uardi escoler. pepignore. ⁊¬

Expanded text:
est terciam partem in manu capellani sui Petri de Poest terciam partem in manu capellani sui Petri de Pomareda, presente Guillelmo monacho, nepote ipsius. De casali qui est iuxta oratorium, dedit porcionem suam Guiralda, filia Aichelmi Guillelmi del Poi, concedente Vitali matre sua et Arnaldo de Casted vitrico suo, in manu domni Petri VIII abbatis. Testibus P. de Pomerata capellano et Bernardo de Segur et multis parrochianis. Petrus quoque de Tinag dedit totam porcionem suam de eodem casali coram supradicto abbate, super altare Sancte Marie. Testibus Raimundo de Benauges presbitero et Petro de Pomareta et multis aliis.Bernardus Escoler de Lupiac et Arnaldus Guillelmi frater eius dederunt totam terram suam ecclesie Sancte Marie Silve Maioris. Testibus Petro de Pomareta et ndi frater eius dederunt pro sorore sua pauxillum terre iuxta vineam Bernardi Escoler. Ar
Abbreviated transcription (Latin):
Det scẽ miarie silue maioris ꝓ salute sua ⁊ parentũ
orutorium seĩ romani ꝓpe eccłam de Iopiags. ubi facent
monachi cellam. id ꝯmauendũ. curtẽ. ⁊ ortum. De¬
dit etiam decimam que ẽ de uire loci illiꝰ. dichelmo
quoq de lopiag.⁊ armanuo fr̃i eiꝰ omutanit tr̃im
eis placitam. ꝓ tr̃ã quȩ est uixta oratornii. ubi edifi¬
cuca ẽ domꝰ. Dedit etiã scauã uuã in graua sua. de qua
uullatenꝰ respond̾ent ei. neq successoriꝰ sum de aliqͣ
exactione.tam ip̃i monachi qͣm illi qͥ eũ eis hab̾ent
eam. Hoc donũ fec̃ apud lopiag in manu pet̾.xiii.
abbis p̃sente ⁊ ꝯcedente guicardo fr̃e eiꝰ et filiis siuis.
coram testibꝰ btͣnno de mazarolas. giułło raimundi
on multo post blanca uxor Ramñidi. De t̃ra¬
de tornenes infirmitate unde mortua ẽ blãche¬
ꝯcedente marito. ⁊ filio ⁊ filia. dedit de trã cõmui¬
tata ꝓ ea in qua domꝰ edificata ẽ. portionẽ suam id

Expanded text:
parentum oratorium Sancti Romani prope ecclesiam de Lupiag ubi facerant monachi cellam ad commanendum curtem et ortum. Dedit etiam decimam que est de iure loci illius Aychelmo quoque de Lupiag et Armanno fratri eius commutavit terram eis placitam pro terra que est iuxta oratorium ubi edificata est domus. Dedit etiam scavam unam in grava sua dnullatenus responderent ei neque successoribus suis de aliqua exactione tam ipsi monachi quam illi qui cum eis haberent eam. Hoc donum fecit apud Lupiac in manu Petri VIIII abbatis, presente et concedente Guicardo fratre eius et filiis suis coram testibus Bertranno de Mazarolos, Guillelmo Raimundo Non multo post, Blanca, uxor Raimundi de Tornencs, in infirmitate unde mortua est, concedente marito et filio et filia, dedit de terra commutata pro ea in qua domus edificata est, porcionem suam id
Abbreviated transcription (Latin):
genorem paludis aichelim alpharonis sac̃dotis
sei laurentii dõ et seruitoribꝰ eccłe seĩ laurentii. a can¬
po usq ad matrẽ siue ulla retenta p̃ter ingressũ ⁊ re¬
gressũ. ad ligna ferenda rogatu archiep̃i. ⁊ p̃positi. et
hosonis de intriis. desbe eodem archiẽpo ⁊ p̃posito
et bosouo de intrinis. Postea uͦ qd̾ dederat auferre uo¬
luit. Set ꝯnctꝰ iudicio. nõ potuit. unuio eccłe p̃dicte
seĩ laurentii et seruitoribꝰ eiꝰ. nͨ non et ei seruituris eõ¬
cessit. tali pacto ut successori eiꝰ. deuariꝰ daret᷑. huiꝰ rei
destes sunt boso ⁊ ioħ̾s. ⁊ aichardus de far. arualeꝰ al¬

Expanded text:
nis sacerdotis Sancti Laurencii Deo et servientibus ecclesie Sancti Laurencii a campo usque ad matrem, sine ulla retenta preter ingressum et regressum ad ligna ferenda, rogatu archiepiscopi et prepositi et Bosonis de Vitrinis, teste eodem archiepiscopo et preposito et Bosono de Vitrinis. Postea vero quod dederat auferre voluit, sicut convictus iudicio non potuit immo ecclesie predicte Sancti Laurencii et servitoribus eius necnon et ei servituris concessit tali pacto ut successori eius denarius daretur. Huius rei testes sunt Boso et Iohannes et Aichardus de Far, Arnaldus Ai
Abbreviated transcription (Latin):
Rainuindꝰ de benaugas pͥus impignorauit
b̾antrido timc sub pori qͦndã rustieũ nomine guilłm
del castanes cum filiis et omnibꝰ ꝑtinen ciis suus i bos¬
co ⁊ in plauo ꝓ qͥn quaguita soł. burdegaleñ. inone¬
ce. in manu pet̾ octam abbis. Ita qd̃ muniqͣni soluet
nt alibi impignoret. nͥ ad propriã uensam ħã rete¬
nuerit. Postea aut̾ hiũt ipe. axa sol ab. Arñ. de sauer¬
nus tune subp̾ore suꝑ idem pignus et pleuiuit ire prir¬
nonguis qͥ saluaret ⁊ gariret. Hiiꝰ pignonis testes

Expanded text:
de Benauges prius inpignoravit Gaufrido tunc subpriori quendam rusticum nomine Willelmum del Caste net cum filiis et omnibus pertinentiis suis in bosco et in plano pro quinquaginta sol. burdegalensis monete, in manu Petri octavi abbatis, ita quod numquam solvet ut alibi inpignoret nisi ad propriam mensam suam retinuerit. Postea autem habuit ipse XXXta sol. ab Arnaldo de Lavernia, tunc subpriore, super idem pignus et plevivit ipse pigBenauges qui salvaret et guarrire
Abbreviated transcription (Latin):
otũ st tam presentibꝰ quã futuris. qd̃ helias
de castelars miles dedit neptẽ suã in ꝯiuguĩ
cuidam homini bruneto nomine. cũ quadã partẽ
tre sue. que erat de feodo scĩ nicholai de roiano. apud
castelars ĩ uilla scĩ nicholai de Roiano. qͤ uocat᷑ bena¬
zac. et uolens poñe supͣdem brumetũ in trã illa ad
habitandũ. uenit cũ bruneto ante pͥorẽ scĩ mcho¬
lai de roiano uoĩe Rob̃̾to. rogans eũ. ut uellet p̾dic¬
tum brunetũ habitaret ĩ tr̃a illa. quã delerat ei
cũ nepte sua. Rotbertꝰ uͦ pͥor ꝯcessit ei tali pacto.
ut deiceps ẽẽt censuał pͥori scĩ nicholai. ⁊ succes¬
soribꝰ eiꝰ. sic̃ alii homĩes. de uilla illa. seilicet ĩ iusti¬

Expanded text:
otum sit tam presentibus quam futuris quod Helias de Castelars, miles, dedit neptem suam in coniugium cuidam homini Bruneto nomine cum quadam parte terrae suae que erat de feodo Sancti Nicholai de Roiano apud Castelars in villa Sancti Nicholai de Roiano que vocatur Benazac et volens ponere supradictum Brunetum in terra illa ad habitandum, venit cum Bruneto ante priorem Sancti Nicholai de Roiano nomine Roberto, rogans eum ut vellet predictum Brunetum habitare in terra illa quam dederat ei cum nepte sua. Rotbertus vero prior concessit ei tali pacto ut deinceps esset censualis priori Sancti Nicholai et successoribus eius sicut alii homines de villa illa s
Abbreviated transcription (Latin):
dedit se in uionachuii deo et scẽ marie silue
maioris. Dedit etiam de tr̃a sua unam sextariatã
in monte de mont choia. ñ longe a domo quam
hũt monachi de roiauo apd̾ castelars. hoc donũ cõ¬
cessit. Retrꝰ de medis tr̃ eiꝰ in manu pet̾ de didona pͥoris.
uniliter qͥdam clericus ouitbertꝰ de uinea d̾ uileria

Expanded text:
dedit se in monachum Deo et Sancte Mariae Silve Maioris. Dedit etiam de terra sua unam sextariatam in monte de Montchoie non longe a domo quam habent monachi de Roiano apud Chastelars. Hoc donum concessit Petrus de Medis frater eius in manu Petri de Didona prioris. Similiter quidam clericus Guitb
Abbreviated transcription (Latin):
bant apud scĩ nicholaũ de rugiano. de Roian¬
ꝯꝑauerut ab eina de lulmada tr̃am qͥ ẽ iuxeta eccłam
scĩ Ret̾ de Rugiano. Hanc ẽptionẽ ꝯcessit Petiꝰ rai¬
iũdi de castellars de cuiꝰ feuo erat. multo tẽpore. Post
in hac tr̃a uoluit Rotħtꝰ pͥor scĩ nicolai hospites po¬
nere. hominibꝰ in tra illa habitaturis: deait Gifardus
⁊ guilłmꝰ de montãdre talẽ lib̾tatẽ ut nunq̃m faciant
hostẽ ñ caualgad̃am. si bianũ. nͨ aliqͣm ꝯsuetudina¬
riam exaetionẽ. hoc ip̃m ꝯcessert̃ õuitb̾tꝰ de didonia
et retrus fr̃ ei identibꝰ Retro rauba. Guicb̾t bos. An¬
drone de mornae. Aione ⁊ arnaldo andione fr̃e eius.
r ostendo de nallibꝰ. ⁊ andẽ lib̾tatẽ ãonauit tam gifar¬
dus qͣmi guitbt de icdona. et petiꝰ fr̃ eiꝰ: honinutꝰ qͥ
babitant ĩ alta tm̃ scĩ ncholai qͦ est uixta burgũ seĩ

Expanded text:
bant apud Sanctum Nicholaum de Rugiano comparaverunt ab Erna de Lulmada terram que est iuxta aecclesiam Sancti Petri de Rugiano. Hanc emptionem concessit Petrus Raimundi de Castellars de cuius fevo erat. Multo tempore post, in hac terra voluit Rotbertus prior Sancti Nicholai hospites ponere. Hominibus in terra illa habitaturis dedit Gifardus et Guillelmi de Montrandra talem libertatem ut nunquam faciant hostem nec chalvagadam nec bianum nec aliquam consuetudinariam exactionem. Hoc ipsum concesserunt Guitbertus de Didonia et Petrus frater eius, videntibus Petro Rauba, Guibert Bos, Androne de Mornac, Aimone et Arnaldo Androne fratre eius et Ostendo de Vallibus. Eandem libertatem donavit tam Gifardus quam Guitbertus de Didona et Petrus frater eius hominibus que habitant in altera terra Sancti Nicholai que est iuxt
Abbreviated transcription (Latin):
habeat ꝑpetuo uire possessionis. actum ẽ hoc auno
ab ĩcarnatione dĩ nullesimo. xͦc.ii. Indictione.xi.
e pactis. .xx. Concurrentibꝰ.iiii. in ip̃o rugiano ca¬
stello p̃sente domno stepħo abbe. ⁊ heremica de
cordano insula. ⁊ herlegio pͥore silue maioris cũ
aliis monachis. S̾ helie de didonia. E. S Galterii
gifardi filii eiꝰ. R. S̾ Auicie uxoris eius. E. s he¬
lie alteriꝰ filii. E. ⁊ estes sunt guitbtꝰ de didonia
filiaster rotberti de ponte qui hoc donũ ꝯcessit. Et
haino de challones. et gulłmꝰ aldranni. de eod̾ ap̃ ua¬
onamꝰ etiam apud ualerias que habe lerias
baniꝰ in añiũ omĩa scilicet tr̃as ⁊ nineas
Pret̾ea gifardꝰ donat apd̃ castelar fenũ sombaldi
rainaldi. sic̃ ip̃e tenuit iͥn uita sua. ⁊ mete maicant
cõcedente helia patre suo. coram his testibꝰ Socelinus
uepos helie. Petrus de thalemunidis. Guilelmꝰ aildramiiꝰ
Iachilmꝰ miles. Gninbaldꝰ adelardꝰ. Giisleb̾tꝰ famulꝰ

Expanded text:
petuo iure possessionis. Actum est hoc anno ab Incarnatione Domini millesimo XCmo II, indictione XV, epactis XX, concurrentibus IIII, in ipso Rugiano castello, presente domno Stephano abbate et heremita de Cordano Insula et Herlegio priore Silve Maioris cum aliis monachis. S. Heliae de Didonia. S. Gualterii Gifradi filii eius. S. Anicie uxoris eius. S. Heliae alterius filii. Testes sunt Guitbertus de Didonia filiaster Rotberti de Ponte qui hoc donum concessit et Haimo de Challones et Guillelmus Aldranni. Donamus etiam apud Valerias que habebamus in dominium omnia scilicet terras et vineas. Preterea Gifardus donat apud Castelar fevum Gumbaldi Rainaldi sicut ipse tenuit in vita sua et mete indicant, concedente Helia patre suo. Coram his testibus Gocelmus nepos Heliae, Petrus de Thalemundis, Guilelmus Aldrannus, lachilmus miles, Gumbaldus Adelardus, Gillebertus famulus
Abbreviated transcription (Latin):
uo ego guilłiuꝰ helie mecũ maulta qͣs dedit. Aꝰ¬
solimiinodo posse suffic̃ẽ. necessariũ iñ anx̃ ab aliqͥbꝰ
fidelibꝰ auꝯeibũ ad am̃ ex pet̾e. Et quia cognoui ad¬
sibiq sermentibꝰ ꝯcede. huiꝰ gͦ rei gr̃a frs meos eõ¬
neni. et eoꝵ ꝯsilio ĩalinas que int̃ bruã et mur¬
nac site sunt lib̾as ab alicuiꝰ inqͥetudine. dõ ĩ iuo¬
nastio scẽ marie maioris silue. sermentibꝰ in p̃sẽtia
domni Geraldi pͥmi ip̃iꝰ loci abbis ꝯcessi. Ad ꝯfͤir¬
mandã aut̃ hanc conationẽ testes sunt wido de
Moisedau. Achardꝰ filiꝰ arnalt caualler. De eccłia¬

Expanded text:
um ego, Guillelmus Helie, mecum multa pesolummodo posse sufficere necessarium mihi duxi ab aliquibus fidelibus auxilium ad Deum expetere, et quia cognovi adsibique servientibus concedere. Huius ergo rei gratia fratres meos conveni et eorum consilio salinas que inter Bruam et Murnac sitae sunt liberas ab alicuius inquietudine Deo in monasterio Sancte Mariae Maioris Silve servientibus in presentia domni Geraldi primi ipsius loci abbatis concessi. Ad confirmandam autem hanc donationem, testes sunt Wido de Moisedam, Achardus filius Arnalt Cavaller.
Abbreviated transcription (Latin):
eĩmo in acilio scõnenti recuꝑauimꝰ. Recitatis enĩ his
supra sc̃ptis astante helia cum filiis suis et hoc con
ricoꝵ. uidicio dico collaudato et ꝯfirmato in manu
domini amati scẽ romane eccłe legati. burdegalensit
qͦ dĩ gr̃a archiep̃i dimisit. et collandantibꝰ omiubꝰ
in eodem loco supradictꝰ legatꝰ nos reuestiuit. Ac

Expanded text:
elmo in concilio Sanctonensi recuperavimus. Recitatis enim his suprascriptis, astante Helia cum filiis suis et hoc confborum clericorum, iudicio dico collaudato et confirmato in manu domini Amati, Sancte Romane ecclesiae legati, Burdegalensis quoque Dei gratia archiepiscopi, dimisit et conlaudantibus omnibus in
Abbreviated transcription (Latin):
añicis in pͣsenti uita necessariũ ẽ obedire. ut
in futuro mereant᷑ et̾ua p̃iia ꝑciꝑe. Unde memores
euangelice iussionis. qua dñs fac̃e uosi amicos de
mãmona uuqͥtatis ut accipiant nos in etria tab̾na¬
eula p̃crpit: multi scẽ eccłe fidelit̾ obseq̃utes. aant
tẽꝑalia. ut post obitũ celestis regni pandant iauua.
huiꝰ obtate fidei rectitudinẽ tenens qͥdã canonicꝰ.
Betrus uitalis p̃ nomine. cũ ꝑetro guib̾to. atq eũ

Expanded text:
nicis in presenti vita necessarium est obedire ut nicis in presenti vita necessarium est obedire ut in futuro mercantur eterna premia precipere. Unde, memores evangelicae iussionis qua Dominus facere nos amicos de mamona iniquitatis ut accipiant nos in eterna tabernacula precipitur, multi sancte ecclesiae fideliter obsequentes dant temporalia ut post obitum celestis regni pandat ianua. Huius obtate fidim rectitudinem tenens, quidam canonicus Petrus Vitalis prenomine cum Petro
Abbreviated transcription (Latin):
d memoriã posteroꝵ scptis p̃sentibꝰ mastat ap̃ infulo¬
uolumꝰ ãnotare qd̾ fulco de mastat uir nobił
pedit dõ et eccłe silue maioris et fribꝰ dõ ⁊ scẽ marie
pces uͥ p̃dẽi fulconis. helias eudran de cuiꝰ feuo erat.
et Alaraꝰ de maruol ad quẽ indebat᷑ spectare here¬
ditas. aederũt in allodiũ p̃dc̃am tr̃am. ⁊ ꝯcesserũt
mosacbis̃ lib̾e ⁊ qete in ꝑpetuo possidẽdã. Hec do¬
numi fec fuleo p̃dẽs in marͣui gumbaldi pͥoris silue
o moris. p̃sentibꝰ monachis geraudo pͥore de insula.
et segͥno refectorario. ⁊ ẜ̾trannio descasafort. huiꝰ
Retiꝰ aicarãi. Bͣndietꝰ ros. Hec donatio fc̃a fuit ante
portam int̾ioris cast̾. ixta mare in festo scẽꝵ marti¬
rum s̾eruasii et protasii. Urbano papa . iͦii. sedente.
ꝑhilippo rege francoꝵ regnante. Ricardo eomite
Dictauens. existente. Ademaro xantoneñ. ep̃o eathe¬
minbꝰ in ap̃o recte credentibꝰ p̃ceptis he remice¬

Expanded text:
d memoriam posterorum scriptis presentibus volumus annotare quod Fulco de Mastar, vir nobilis, dedit Deo et ecclesie Silve Maioris et fratribus Deo et Sancte Marie preces vero predicti Fulchi, Helias Cudino de cuius feodo erat, et Alardus de Marvol ad quem videbatur spectare hereditas, dederunt in allodium predictam terram et concesserunt monachis libere et quiete in perpetuo possidendam. Hoc donum fecit Fulco predictus in manu Gumbaudi prioris Silve Maioris, presentibus monachis Geraudo priore de Insula et Seguino refectorario et Bertrando Descasafort. Huiusp. Aicardi, Benedictus Ros. Hec donatio facta fuit ante portam interioris castri iuxta mare, in festo sanctorum martyrum Gervasii et Protasii, Urbano papa IIIo sedente, Philippo rege Francorum regnante, Ricardo comite Pictavensis existente, Ademaro Xanctonensi episcopo cathein Christo recte credentibus preceptis domi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑret̾ea tribuimꝰ ip̃i eccłe decem qͣr carios terre ad
xor inea habebat in am̃o suo unũ qͣrtariũ ⁊ dimii¬
aiũ uinee: quã siłr donat ip̃i eccłe. de molẽdinis
sunt apd̾ mescheriũ. Et apud brianel mã salinã
et terciam ꝑtẽ de alia. Et in ĩsula qͦ uocat᷑ olearon.
tr̃am qͦ uocat᷑ dadocira. Et tr̃am quã ibi uaeor mea
in suo dñio tenet ⁊ uineas. adonat ip̃a pꝰ decessũ su¬

Expanded text:
Preterea tribuimus ipsi ecclesie decem cartarios terre ad xor mea habebat in dominio suo unum cartarium et dimidium vinee quam similiter donat ipsi ecclesie. Damus sunt apud Mescherium et terciam partem de alia, et in insula que vocatur Olearon terram que appellatur Dadoeira et terram quam ibi uxor mea in suo dominio tenet et vineas donat ipsa post decessum su
Abbreviated transcription (Latin):
zentii. Ip̃e fec̃ unũ nodũ. Andro uicariꝰ de burgo de
quo ille tenebat ꝯcessit hoc donũ. ⁊ fec̃ aliũ nodũ.
guilłmꝰ ostendi de mauriag fec̃ t̾cium. De molẽdi¬
otum fieri uolumꝰ posteritati no sito ĩ palude
bat apud fronzac ad sue uite t̾minum mona i¬
chicum suscipiens hĩtum aedit dõ ⁊ sc̃ẽ mͦ silue ora¬
ioris seruitoribꝰ molendinare qd̾lam qd̾ erat sitũ
in palude seĩ germani. nbi ⁊ ip̃e molendinũ andea
fecerat et qͥcqͥd ad molendinũ fieret necessarium
tã in nemore quã i petra. ⁊̃ enebat aut̃ p̃dẽs petrꝰ
de la roca hoc molendinare de Raimundo año de frou¬
zac feualiter. set eum nob dimuitt̃et ans fec̃ allodiũ.
Qd̃ donũ ꝯfirmauit R aunundꝰ ferran filiꝰ eiꝰ. ⁊ pe¬
trus de lugon pb̃r. qͥ tuẽ illud de petͦ feualit̾ dene¬
bat. Huiꝰ ̾om testes sunt airmꝰ. Arnaldꝰ guilłi de cub¬
sag. bnardꝰ amaluiui. Nodatores. Raimuindꝰ de fron¬
zag. arnaldus de saia. Rotb̾tꝰ dabzag. De dono¬

Expanded text:
zentii. Ipse fecit unum nodum, Andro vicarius de Burgo de quo ille tenebat concessit hoc donum et fecit alium nodum, Guillelmus Ostendi de Mauriag fecit tercium.otum fieri volumus posteritati nostrae bat apud Fronzac, ad suae vitae terminum monachicum suscipiens habitum, dedit Deo et Sancte Mariae Silve Maioris servitoribus molendinare quoddam quod erat situm in palude Sancti Germani ubi et ipse molendinum antea fecerat, et quicquid ad molendinum fieret necessarium tam in nemore quam in petra. Tenebat autem predictus Petrus de Laroca hoc molendinare de Raimundo domino de Fronzag fevaliter sed cum nobis dimitteret, dominus fecit allodium. Quod donum confirmavit Raimundus Ferran filius eius et Petrus de Lugon presbiter qui tunc illud de Petro fevaliter tenebat. Huius doni testes sunt Airinus, Arnaldus Guillelmi de Cubsag, Bernardus Amalvini; nodatores, Raimundus de Fronzag, Arnaldus de Saia, Rotbertus d'Abzag.
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. Hoc aut̃ donũ qd̃ dederunt: tr̃a ẽ quã habe¬
bat ini loco qui aurei denuarii uocatur et alia tr̃am¬
que in loco est. qui angentarias nuncupatur. huius
rei testes sunt herardꝰ et raterus. Concessit etiam hoc
donum anno ip̃iꝰ aimonis filiꝰ. post patrẽ suũ heredi¬
tarus filiis noũce sue alinodis noĩe siłr ꝯcedentibus.
sit et fecit aliũ. Gulłmꝰ b̾nardi de podenzag fec̃ t̃ciũ
de hac uiuea semꝑ reddet᷑ qͣrta pars eccłe silue maioris.

Expanded text:
tibus. Hoc autem donum quod dederunt terra est quam habetibus. Hoc autem donum quod dederunt terra est quam habebat in loco qui Aurei denarii vocatur et aliam terram in loco qui Argentarias nuncupatur. Huius rei testes sunt Berardus et Raterus. Concessit etiam hoc donum Aimo ipsius Haimonis filius post patrem suum hereditarius, filiis noverce sue Almodis nomine similiter concedentibus.sit et fecit alium, Guillelmus Bernardi de Podenzag fecit tercium. De hac vinea semper reddetur quarta pars aecclesie Silve Maioris.
Abbreviated transcription (Latin):
laria de curthon dedit tram sẽẽ marie ad caai¬
lac iuaeta portũ. ui qua x seminari inus medi¬
alis. hoc donũ fec̃ cũ corrigia in qua fec̃ mediũ no¬
aum. Rameriꝰ de ciran aliũ. Ranniniduis de ciran
tereium. De piscari arualt dot de cadilac. De scaua¬
curam gerunt qd̃ quidam miles noie ar lac.¬
ualdus de lengon donaiit eccłe sc̃e marie silue maio¬
ris terciariã umniꝰ scane in garone fluiio ad cadi¬
lac. Hoc autẽ fem est in silua maiore: domno G̃e¬
raldo presente pͥmo ip̃iꝰ loci abbate. Nod̾atores aut̃
istius donatõis sunt. Quiueriꝰ de turre.⁊ Petrꝰ de ri¬
cedinit᷑ ne aliqͣndo subrepat obliuio: ilico deis¬
notari peipio. Ca pͥti enun sanm ꝑ p lurrinia nõ
panea uacillare: quia ea nenio pͥmũ curauit deneta¬
re. unde uobis istĩ indetur. notum fac̃e cunctis
seẽ aĩ eccłe eiiã gerentibꝰ: quia qͥdam homo nõie
aimo de bruil et uoor sua almodis de allodiis suis
pardem dederunt fr̃sbꝰ in silua maiore deo seruien¬

Expanded text:
laria de Curthon dedit terram Sancte Marie ad Cadilac iuxta portum in qua potest seminari unus medialis. Hoc donum fecit cum corrigia in qua fecit medium nodum, Rainerius de Ciran alium, Raimundus de Ciran tercium.ei aecclesie curam gerunt quod quidam miles nomine Arnaldus de Lengon donavit aecclesie Sancte Marie Silve Maioris terciariam unius scave in Garone fluvio ad Cadillac. Hoc autem factum est in Silva Maiore domno Geraldo presente primo ipsius loci abbate. Nodatores autem istius donationis sunt Oliverius de Turre et Petrus de Riceduntur ne aliquando subrepat oblivio illico denotari precipio. Experti enim sumus per plurima nec pauca vacillare quia ea nemo primum curavit denotare. Un de nobis iustum videtur notum facere cunctis Sancte Dei ecclesie curam gerentibus quod quidam homo nomine Haimo Debruil et uxor sua Almodis de alodiis suis partem dederunt fratribus in Silva Maiore Deo servien
Abbreviated transcription (Latin):
fieri uolũit: in monastĩũ recipiatur. et si faciatas
ei defuerit. oĩa ad monachandũ necessaria illi a fr̃i¬
bus p̃parentur. Qd̃ ei a fr̃ibus benigne ꝯcessum est.
Fca ẽ aut̃ hec ꝯpositio int̾ fr̃s et bnardũ de riun¬
tio apud siluã pre foribꝰ domꝰ abb̃is. astantibꝰ coramt
cestibus. de inonachis .W. amaneui. ub. de portu. Retͦ
b̾inlłi. btraimo de camarsag. Berͣtndo deschasa fort
timc cellerario. Retͦ rosel. Am̃nco de lusigs. Geraldo et
r de senon. De burgensibꝰ uͦ Arnaldo helie. Aldoiuo.
Geralts bruet. b̾nanio begen:. Petꝰ helie . ⁊. aliis qͣmplu¬
ribis. statimq sepedietꝰ b̾uanluis de xiuntio ĩ monaste¬

Expanded text:
fieri voluerit, in monasterium recipiatur et si facultas fieri voluerit, in monasterium recipiatur et si facultas ei defuerit, omnia ad monachandum necessaria illi a fratribus preparentur. Quod ei a fratribus benigne concessum est. Facta est autem hec composicio inter fratres et Bernardum de Riontio apud Silvam preforibus domus abbatis, astantibus eoram testibus de monachis W. Amanevi, W. de Portu, Petro Willelmi, Bertranno de Camarsag, Bernardo Deschasafort tunc cellarario, Petro Rosel, Aimerico de Iusigs, Geraldo et W. de Senon; de burgensibus vero Arnaldo Helie, Aldoino, Geraldo Bruet, Bernardo Begeir, Petro Helie et aliis quampluribus. Statimque sepedictus Bern
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ b̾nardus de riincio posiit in pignore rad.¬
inẽ tr̃am de roered ⁊ uemꝰ qd habebat apud grangiã
de mal forad abb̾i et fr̃ibꝰ silne maioris ꝓ .ce. soł burde¬
galeñ. monete. Dedit etiam tũc idem b̾nandꝰ de rion¬
tio locũ ad molendinũ ꝯstruendũ in eadẽ tr̃a de roe¬
red qͣntũ ad eũ ꝑtinebat abħi et fr̃ibꝰ p̾diete silue ma¬
ioris eccłe. ł ostea uͦ p̃fatus b̾narlꝰ de riuutio ad siluã
ueniens. rogauit fĩs ut medietatẽ agrerie p̃nomina¬
te tr̃e de roered qͦad uũet ei darent. et ut piguꝰ.ce. soł.
ꝓ L .x. soł ei relararent. hoc pacto qd̾ si ip̃e b̾napalis.
uxciem auc̃et et erc ea filios legituos ꝓcrearearet me¬
dietas p̃dicte tr̃ eis ad soluenaũ ꝓ Lxx. soł daret᷑. aliã
uͦ meddietatẽ ip̃e in allodio dõ et scẽ marie ꝓ salute
aĩe sue in ꝑpetuũ daret. reliqua uͦ medietas si absq
libis decedet: illodiũ eccłe simiłr eẽt. si ño monachꝰ

Expanded text:
d Bernardus de Rioncio posuit in pignore omnem terram de Roered et nemus quod habebat apud grangiam de Malforad abbati et fratribus Silve Maioris pro CC sol. burdegalensis monete. Dedit etiam tunc idem Bernardus de Riontio locum ad molendinum construendum in eadem terram de Roered quantum ad eum pertinebat abbati et fratribus predicte Silve Maioris ecclesie. Postea vero prefatus Bernardus de Riontio ad Silvam veniens, rogavit fratres ut medietatem agrerie prenominate terre de Roered quoad viveret ei darent et ut pignus CC sol. pro LX sol. ei relaxarent. Hoc pacto quod si ipse Bernardus uxorem duceret et ex ea filios legitimos procrearet, medietas predicte terre eis ad solvendum pro LX sol. daretur, aliam vero medietatem ipse in allodio Deo et Sancte Marie, pro salute anime sue, in perpetuum daret; reliqua vero medietas si absque liberis decederet allodium ecclesie similiter esset. Si vero monachus
Abbreviated transcription (Latin):
bunassa. De dono buardi Maurini
maurini nõie tandẽ eũ multiplices iniuriat
et̃ grauamina irrogasset eccłe et fr̃ibꝰ silue maio¬
ris. unde ⁊ ip̃i fr̃s graues adũsus eũ deponebant
q̃pimonias. accidit ut in iulla silue matoris ulti¬
mum exalaret sp̃m. Qͥ cũ ind̾et se in edtrerus po̾¬
sitũ et uellet satisfac̃e monachis sr̃ iniuriis quibꝰ
eos ain molestanat totã tr̃um suã ubicũq eẽt. de¬
ait ꝑ salute aĩe sue dõ et fr̃ibꝰ silue maioris ĩ ꝑpe¬
tuum possidendã. Sane pꝰ mortem eiꝰ fc̃a ẽ nõ mo¬
dica alterratio super ip̃a tr̃ int̾ monachos. ⁊ arñ.
maurini frẽm ip̃iꝰ defuncti. eo qd̾ ip̃e ar. eis hãc
auferre moliretur iniuste. t̃andẽ ãiuino ãmonitꝰ
instinctu idem arnaldꝰ uenit ad monastiũ silue
maioris. ibiq tradidit seip̃m i fidelẽ et deuotũ ⁊
obed̾ientẽ ip̃i eccłe et fr̃ibꝰ. et ciñs ħeditates ⁊ pos

Expanded text:
De dono Bernardi Maurini.Maurini nomine tandem cum multiplices iniurias et gravamina irrogasset ecclesie et fratribus Silve Maioris unde et ipsi fratres graves adversus eum deponebant querimonias, accidit ut in villa Silve Maioris ultimum exalaret spiritum. Qui, cum videret se in extremis positum et vellet satisfacere monachis super iniuriis quibus eos diu molestaverat, totam terram suam ubicumque esset dedit pro salute anime sue Deo et fratribus Silve Maioris in perpetuum possidendam. Sane post mortem eius, facta est non modica altercatio super ipsa terra inter monachos et A. Maurini fratrem ipsius defuncti eo quod ipse Arnaldus eis hanc auferre moliretur iniuste. Tandem, divino ammonitus instinctu, idem Arnaldus venit ad monasterium Silve Maioris ibique tradidit se ipsum in fidelem et devotum et obedientem ipsi ecclesie et fatribus et omnes hereditates et po
Abbreviated transcription (Latin):
nidom mr nomine rotigeriꝰ des eupiar dedit sc̃e
qĩ geuit̾ei marie domnoq Gerlldo silue maioris
abbati de suo hibo allodio. ꝓ suo uidelicet pareutũꝙ. aĩa¬
rĩ remeaio. & st aut̃ hoc donatũ allodiũ in territorio
qd alturuũ dx̃. nbi seilicet fonticulus oritur. He al¬
gat dõ grãs qͥsquis audit t̃alia. qualit̾̃ curno¬
uos aduenas gñi xp̃i pasert. donat nob uiueas.
ortos. prata. predia. einietaq necessitas postuiat arcilia
Aizo richardi de scupiano uenit ad aomiĩ geral¬
aimi priunim s ilue maioris abbatem qm scẽ mrarie
a cifribꝰ sue possessionis dedit partẽ. in bñficiis loci
cupiens hĩe portionẽ. Est aut̃ hec possessio i tr̃iconio
alturno nomine. non longe se posita a gerunda

Expanded text:
idam vir nomine Rotgerius de Scupian dedit Sancte Dei genitricis Marie domnoque Geraldo Silve Maioris abbati de suo libero allodio pro sue videlicet parentumque animarum remedio. Est autem hoc donatum allodium in territorio quod Alturnum dicitur ubi scilicet fonticulis oritur.gat Deo gratias quisquis audit talia qualiter nos advenas Christi pascit gratia donat nobis vineas, ortos, prata, predia cuncta que necessitas postulat utilia. Aizo Richardi de Scupiano venit ad domnum Geraldum primum Silve Maioris abbatem qui Sancte Marie ac fratribus sue possessionis dedit partem in beneficiis loci cupiens habere porcionem. Est autem hec possessio in territorio Alturno nomine non longe se posita a Gerunda
Abbreviated transcription (Latin):
tuno herede deced̾et. dedit ⁊ ꝯcessit eidẽ eccłe post
mortem suã ꝑpetuo iupe poss̾idendã. ita tñ ut qͣm¬
aui uiũet ir̃e et heres suꝰ post eũ: deñent ip̃as he¬
reditates de eccła ista. Q uod si non habituiꝰ eẽt he¬
redem. in lib̾am possessionẽ huiꝰ eccłe ut dͥc̃m est
reũterent᷑. Nemiꝰ uͦ suũ quod uecatur lapradera. et
attingit a capite luci de banals usq ad estratã mile¬
ti sic̃ erit in longum et latũ dedit tam ĩ uita qͣm
post mortẽ suã huic eccłe ĩ per petuũ absq ĩ pedim̃

Expanded text:
dedit et concessit eidem ecclesie post mortem suam perpetuo iure possidendam ita tamen ut quamdiu viveret, ipse et heres suus post eum tenerent ipsas hereditates de ecclesia ista. Quod si non habiturus esset heredem, in liberam possessionem huius ecclesie, ut dictum est, reverterentur. Nemus vero suum quod vocatur La Pradera et attingit a capite luci de Banals usque ad estratam Mileti sicut erat in longum et latum dedit tam in vita quam post mortem suam huic ecc
Abbreviated transcription (French):
calũat᷑ e bellus fr eus set acceptis ai. soł frerei
a mouacho bonifacio dotũ dõ et scẽ marie gurpre¬
antidibe. Reste R de Besola monacho et arualdo ne

Expanded text:
atus est Bellus frater eius sed, acceptis XV solidis a monacho Bonifacio, totum Deo et Sancte Mariae gurpivit libere. Teste P. de Besola monacho et Arnaldo ne
Abbreviated transcription (Latin):
ne inqͣm ꝓueniat aĩ eccłe ꝑ nos uł posteris nr̃is tur¬
batio. in omnibꝰ que nob̾ nr̃is tẽꝑibꝰ ꝯcediuit᷑ uob̾.
statuiniꝰ ut cito fiat in cartulis notatio. Qued un eni
mulier milia nõie absolutione frĩs sin olmari de uil¬
lars de allodio suo dedit partẽ scẽ dĩ eccłe silue maio¬
ris m honoꝵe soe̾ dĩ genitricis astitute. hec aut̃ tr̃a
mansus pet̾ uocitata. illodialit̾ in ꝑpetuũ eidem eccłe
tp̃o Geraldi ip̃iꝰ loci abb̃is pͥmi licentia dandi et uendẽ¬
di est tributa. Et ut hec donatio auetoriet᷑. sic̃ istius pa¬
gi ꝯsuetudo exposeit: ip̃a q̃ donauit eũ fr̃e suo oliuari

Expanded text:
ne umquam proveniat Dei ecclesie per nos vel posteris nostris turne umquam proveniat Dei ecclesie per nos vel posteris nostris turbatio in omnibus que nostris temporibus conceduntur, statuimus ut cito fiat in cartulis notatio. Quedam enim mulier Milia nomine, absolutione fratris sui Olivari de Villars, de allodio suo dedit partem Sancte Dei aecclesie Silve Maioris in honore sancte Dei genitricis constitute. Hec autem Mansus terra Petri vocitata allodialiter in perpetuum eidem aecclesie tempore Geraldi ipsius loci abbatis primi licentia dandi et vendendi est tributa. Et ut hec donatio auctorizaretur sicut istius pagi consuetudo exposcit, ipsa que donavit cum fratre suo Olivari
Abbreviated transcription (Latin):
tuos mira disporis elementia. quibꝰ hic euẽta
donas netesaria ⁊ ii futuro eterna paras p̃mia. Set
nos plus eunetis tsbi rei erimꝰ. si a laudibꝰ tus inqͣm
cessau̾̃imꝰ. quos licet aduenas tautis in breui replesti
muñibꝰ Que uem nob̾ ꝓ tui amore ab hominibꝰ dan¬
tur. Mon cartis memorieq mandant᷑. Ie nos posteri
negligẽtes ꝯq̃rantur. Qͥdam uir uoĩe. oliuariꝰ de
uillari uenit ad doninum Geraldũ abbatẽ in siliiã
Seait preterea maioꝵ decimarũ panis sesli dei¬
cet et nini inedietate quas possidebat scđni regio¬
allodio auait. ac omni lib̾tate donanit. quã ip̃s eir¬
cuineundo misltis indentibꝰ disterminauit. aliꝰ qͦ uir
nõie arnaldus suilłi in eodem tr̃itorio dedit nob̾ ter
tes uel qui sunt futuri: qd̾ nos eis pellabat᷑ apd¬
puidemus seribendo quia aiu nõ uicturi. Ui uellam¬
demus enĩ seripta ꝯseruare cõmendata: et for xallẽ¬
titer resistere contra cuncta iniumci machinam̃ta. Et

Expanded text:
tuos mira disponis clementia quibus hic cuncta donas necessaria et in futuro aeterna paras premia. Sed nos plus cunctis tibi rei erimus si a laudibus tuis umquam cessaverimus quos licet advenas tantis in brevi replesti numeribus. Que vero nobis pro tui amore ab hominibus dantur mox cartis memorieque mandantur ne nos posteri negligentes conquerantur. Quidam vir nomine Olivarius de Vilari venit ad domnum Geraldum abbatem in Silvam M Dedit preterea maiorum decimarum panis scilicet et vini medietatem quas possidebat secundum regioallodio auxit ac omni libertate donavit quam ipse circumeundo, multis videntibus, disterminavit. Alius quoque vir nomine Arnaldtes vel qui sunt futuri quod nos eis providemus scribendo quia diu non victuri. Videmus enim scripta conservare commendata et fortiter resistere contra cuncta inimici machinamenta. Et
Abbreviated transcription (Latin):
manoris. ⁊ eseius uͭ fr̃ Arualdꝰ de ilars dedit ĩ eodem
mopso de ⁊ sẽt oz arie filue maioris terciam partẽ eiꝰdẽ
eũ imuslidi surer altare. et  a stetio pͥcoe. Bernardo

Expanded text:
Maioris. Tercius vero frater Arnaldus de Vilars dedit in eodem Maioris. Tercius vero frater Arnaldus de Vilars dedit in eodem capitulo Deo et Sancte Marie Silve Maioris terciam partem eiusdem cum missali super altare,