comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
us s̾uat᷑. Contigit eñi illo subtpĩe. erumnolo. ut
lupicinꝰ dux romanoꝵ fri̾ig̾num gochoꝵ regłm
inconiuirũ iniritaret. dolũq eut pͥ exitꝰ do¬
cuit moliret᷑. S fritig̾nius doli nesc̾i cũ pau¬
coꝵ comicatu ad conilu iũ uteniens. dũ iniꝰ i
p̃torio epłaret᷑ clamoiẽ miseroꝵ morienciũ udiss
Nam inalia parte socios eiꝰ inclusosdũ milites
ducis suiꝰ uslu trucidare conant᷑. & uox mor¬
ientium clurit̾ einissa rã suspectis atuirib into¬
uasset. ilico aꝑte dolum cognoscens fritig̾nus
ẽ ꝯuiuio nelocitate q eg̾dit᷑. Suͦsq socios ab
iuminenti morte ereptos. ad necẽ romauoꝵ
instigat. A nocti occasionẽ uotiuã. eleg̾unt
uiri fortissum inbello magis ꝙͣ tnfame defic̾e.
Et ilico indii cũ lupicim maxiniq armant᷑.
occasionẽ. Illa namq dies gothoꝵ famem. ro¬
possessorib imperare. totasq partes leptemt̃onalᷤᷤ
usq addanubiũ suo ure cen̾e. Qd̃ comꝑiens in

Expanded text:
rus servatur. Contigit enim illo sub tempore aerumnoso, ut Lupicinus ductor Romanorum Fridigernum Gothorum regulum ad convivium invitaret, dolumque ei, ut post exitus docuit, moliretur. Sed Fridigernus doli nescius, cum pau comitatu ad convivium veniens, dum intus in preturio aepularetur, clamorem miserorum morientium audiret: nam in alia parte socios eius reclausos dum milites ducis sui iussu trucidare conarentur et vox morientium duriter emissa iam suspectis auribus intonaret, ilico aperto dolo cognoscens Fritigernuse velocitateque egreditur suosque socios ab imminenti morte ereptos ad necem Romanorum instigat. Qui nancti occasione votiva elegerunt viri fortissimi in bello magis quam in fame deficere, et ilico in ducum Lupicini et Maximi armantur occisione. Illa namque dies Gothorum famem Ropossessoribus imperare, totasque partes septentrionales usque ad Danubium suo jure tenere. Quod comperiens in
Abbreviated transcription (Latin):
sue defunct᷑t. Ciuꝰ mors occasionc̃ dedithu¬
nis p̃ualẽ ingothis ilł qͦs dix̃ amꝰ orient ali
plaga sed̃e ce ostrogothas ñ occupare. Uese¬
goche .i. illi alii eoꝵ socũ. &e occidiĩ soli metu¬
cultores parentũ exc̾citi: qͥ nam d̾ se ꝓpgẽtẽ¬

Expanded text:
suae defunctus est. Cuius mortis occasio dedit Hunnis praevalere in Gothis illis, quos dixeramus orientali plaga sedere et Ostrogothas nuncupari. Vesegothae, id est illi alii eorum socii et occidui soli cultores, metu parentum exterriti, quidnam de se propte
Abbreviated transcription (Latin):
necias tadens pai mula naingat. Ab occi¬
dente u̾ ht̃ paludes ꝑ quas uno ang̾tissi¬
mo introitii ut porta relicta: Aseptẽt᷑
Quem italie soti fluinoꝵ regẽ dicit eigno¬
m̃to hioanꝰ. Ab angusto imperatore latis¬
sima fossa dimissuꝰ qͥ.uui. sui alnei parte
ꝑmediam influit ciuitatẽ. Ad ostia sua
horcus ostendit᷑ arborib plenu. uerum de
qͥb ñ pendeant uela s poma. Trino siqͥd̾
urbs ipsa uocabło głat᷑. t̾ gemina q posici¬
orie exultat .i. pͥma rauenna. ultima clas¬
sis media cesarea. Inter urbem & mare plana
mollicies harenaq minuta. uectacionib
rum applicuisset exereitꝰ. ad honoriũ imꝑ¬
atorẽ quiintꝰ residebat: legationẽ mittunt.
quatinus siꝑmitteret uͦ gothi pacati micalia
resicłent. sic eos cumi romanoꝵ popło uniẽ ⁊
una gens utͣq credi posset. Sin ã alit̃ bellando
b̾abat. Cui ad postrenũ sentencia sodit. q̃ taiꝰ

Expanded text:
netias radens palmula navigat. Ab occinetias radens palmula navigat. Ab occidente vero habet paludes, per quas uno angustissimo introitu ut porta relicta est. A septquem Italiae soli fluviorum regem dicunt, cognomento Eridanus, ab Augusto imperatore latissima fossa demissus, qui septima sui alvei parte per mediam influit civitatem, ad ostia sua ortus ostendit arboribus plenus, verum de quibus non pendeant vela, sed poma. Trino si quidem urbs ipsa vocabulo gloriatur trigeminaque positione exultat, id est prima Ravenna, ultima Classis, media Caesarea inter urbem et mare, plena mollitiae harenaque minuta vectationibus rum applicuisset exercitus, et ad Honorium imperatorem, qui intus residebat, legationem misisset, quatenus si permitteret ut Gothi pacati in Italia residerent, sic eos cum Romanorum populo vivere, ut una gens utraque credi posset; sin autem aliter, bellando berabat. Cui ad postremum sententia sedit, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
P. luxunole iuuentel a dnichilare. aipeili¬
arusq suis .i. gothis consueta dona sub¬
t̾here. mox got his fastidiũ eoꝵ intreuit.
uerentesq ne longa pace eoꝵ se somueret
fomanido. ordinato suꝑ se nege balarico.
cmi erar pͦ amalos. ũ nobilitas baltor q exgũe
orgomirifica. qui dudũ obandaciã ntutĩ
batha .i. audax nom̃ int̃ suos acceperat.
clelib̾ans fuasit eos suo labor q̃rere regna
ꝙͣalienis ꝑ ociũ subiacẽ. Et sumpo ȩcercitu
quasi uiris nacuã intrauit italiati. Nhulloq
penitꝰ obsistente ad pontem applicautteandi¬
ciani qͥ in miliario aburbe aberat rauen¬
nate. Que ubͥi int̾ paludes eꝰ pagos int̃q
lauo abiles dicebant᷑. hoc in sinu regniro¬
mani suꝑ mareloniũ constituta mniodũ
insule influentũ aqͣrum redundd̃ne conchi¬
dit᷑. Habet aboriente mare. Ad ꝙͣ auirt¬
co eufu de corcira atq bellade partib
naiugat. Sextro latt̃ pͥmũ epiros. dehmc
dalmatiã. liburtuã. histriãq &r sic ue¬

Expanded text:
 luxuriose viventes adnihilare auxiliariisque suis, id est Gothis, consueta dona subtrahere, mox Gothis fastidium eorum increvit, verentesque, ne longa pace eorum resolveretur fortitudo, ordinato super se rege Halarico, cui erat post Amalos secunda nobilitas Balthorumque ex genere origo mirifica, qui dudum ob audacia virtutis Baltha, id est audax, nomen inter suos acceperat. deliberans suasit eos suo labore quaerere regna quam alienis per otium subiacere, et sumpto exercitu quasi viris vacuam intravit Italiam nulloque penitus obsistente ad pontem applicavit Candidiani, qui tertio miliario ab urbe aberat regia Ravennate. Quae urbs inter paludes et pelago interque laudabiles, dicebantur. Haec in sino regni Romani super mare Ionio constituta ut in modum insulae influentium aquarum redundatione concluditur. Habet ab oriente mare, ad quam qui recto cursu de Corcyra atque Hellade partibus navigatur, dextrum latus primum Epiros, dehinc Dalmatiam Liburniam Histriamque et sic Ve
Abbreviated transcription (Latin):
tat. rosomonoꝵ gens infida. q̃ cẽ ilł int̾
alias famulatũ exibebat. talieũ tanciseit᷑
cecasione decipẽ. Dic̃ eñĩ qͣndã muluẽ su¬
nilda nomine exgente memorata ꝓ mari¬
ti fraudulento dis cessu rex ficrore cõmotꝰ.
eqͥfocib inligatam incitatisq c̃sib ꝑdi.
uersa diuelli p̃cepisset. frẽs eiꝰ. sarns &ã
mĩ g̾mane obitũ undi cantes. hmaua¬
uici latus ferro pecierunt. Quo uul¬
n̾e sauciatꝰ. egͣm tutã corporis inbecilli¬
tate contrat̃. Qnã aduersã eiꝰ ualitu¬
dinem captans balamb̾ rex hunoꝵ in
ostrogothoꝵ partẽ mouit ꝓcinetũ. Aqr¬

Expanded text:
tat, Rosomonorum gens infida, quae tunc inter alias illi famulatum exhibebat, tali eum nanciscitur occasione decipere. Dum enim quandam mulierem Sunilda nomine ex gente memorata pro mariti fraudulento discessu rex furore commotus equis ferocibus inligatam incitatisque cursibus per diversa divelli praecipisset, fratres eius Sarus et Ammius, germanae obitum vindicantes, Hermanarici latus ferro petierunt; quo vulnere saucius egram vitam corporis inbecillitate contraxit. Quam adversam eius valitudinem captans Balamber rex Hunnorum in Ostrogotharum parte movit procinctum, a
Abbreviated transcription (Latin):
danu biũ me antes. daciam ripensẽ mesiã t̃cias¬
q ꝑmisu pͥncipis insed̾nt᷑. Qͥb euenic uͤ assole
egenti uec cluni loco bñfundatis peniria fami.
p̃erãt .i. fritifhis. alathẽ ⁊ safrac. exerenꝰ ino¬
pie ẽdolẽ. negociacionẽ q: alupino maximoq
tomanoꝵ ducib expete. Serum quid ñ auri
sac᷑ faniel compellat adqͥesce̾. coꝑunt duces
auaricia cõpellente ñ solũ ouit̃ boũq car
liõs eoꝵ aid m̃cator uictos nscessicate exporẽ.

Expanded text:
ansmeantes Daciam ripensem, Moesiam Thraciasque permisso principis insederunt. Quibus evenit, ut adsolet genti, necdum bene loco fundatis, penuria famis, est Fritigernus, Alatheus et Safrac, exercitus inopiam condolere negotiationemque a Lupicino Maximoque Romanorum ducum expetere. Verum quid non auri sacra fames compellit adquiescere? Coeperunt duces avaritia lios eorum avarus mercator victus necessitate  al.
Abbreviated transcription (Latin):
hominum adbellum nimis expeditum. qͥ
sepe fuere romanis infesti. Quos tñ pꝰ hoc
imꝑante diocleciano ⁊ maxuniano. gałius
His gͦ addens gothos ⁊ peuemos ab insula pali¬
cis q̃ int̾ hostia damibii ponto m̃gencia iacet.
argaitũ ⁊ gundĩcum. nobilissimos sue

Expanded text:
hominum ad bella nimis expeditum, qui hominum ad bella nimis expeditum, qui saepe fuere Romanis infesti; quos tamen post haec imperante Dioclitiano et Maximiano Galerius habens Gothos et Peucenos, ab insula Peuce, quae ostio Danubii Ponto mergenti adjacet, Argaitum et Gunthericum nobilissimos suae
Abbreviated transcription (Latin):
ni fastigiuim uso uenisse. Cet̾um causa
exigit. adid unde digressi sumus ordine
redeamꝰ. Nam gens ista nirum inmodũ
inea parte qua u̾sabat᷑ .i. inponti lictore
seithic soli enituit. sine dubio tanta spa¬
cia tenens t̾rarũ. toc sinis maris. tocflu¬
minum cursꝰ sub cuiꝰ sepe dext̃a gandalũ
iacr. stent sub p̃cio marro manm̃ue
quadorum pͥncipes inseruitute redacti sũc.
Philippo namiq antedicto regnante romanis.
annum expleuit. gothi ut assolet subtcta
sͥ stipendia sua egre ferentes. de amicis fuit̃
tẽ ostrogotha eñ suis damibium: inesiam t᷑¬
cias q uastauit. Ao quẽ debelland̃ deci̾sena¬
tor : aphilippo dirigit᷑. Qui ueniens dimi go¬
chis nicħ p̃talet: nulites ꝓͥos exemptos ami¬
licia. fec̃ uita pͥuata dege̾. quasi eoꝵ negli¬
gentia gothi danubiũ cransfretassent. Facta
adbellum. ad hibitis sͥ caifał & astringis ñ¬
nulł s ⁊ corporam tͥb mili ib Renus hoc¬

Expanded text:
ani fastigium usque venisse. Ceterum causa ani fastigium usque venisse. Ceterum causa exegit, ad id, unde digressimus, ordine redeamus. Nam gens ista mirum in modum in ea parte, qua versabatur, id est Ponti in litore Scythiae soli, enituit, sine dubio tanta spatia tenens terrarum, tot sinos maris, tot fluminum cursus, sub cuius saepe dextera Vandalus iacuit, stetit sub praetio Marcomannus, Quadorum principes in servitute redacti sunt. Philippo namque ante dicto regnante Romanis, annum explevit, Gothi, ut adsolet, subtracta sibi stipendia sua aegre ferentes, de amicis effecti sunt tunc Ostrogotha cum suis Danubio Moesiam Thraciasque vastavit. Ad quem rebellandum Decius senator a Philippo dirigitur. Qui veniens dum Getis nihil praevalet, milites proprios exemptos a militia fecit vitae privatae degi, quasi eorum neglectu Gothi Danubium transfretassent, factaqad bellum adhibitis sibi Taifalis et Astringis nonnullis, sed et Carporum trea milia, genus
Abbreviated transcription (Latin):
Ita seuerꝰ exequo desiliens recentissimos mi¬
lentissimos ituenes ad t̾ram elisit. ita ut
antea nichil ꝑint̾ualla respinaret. solusq
acesare & argenteis p̃miis. et aureo torque.
donatꝰ: uissis. deiñ int̾ stipatores degere cor¬
pons pͥncipał. Post ħ subantouio caracalla
ordinel dux̃. acsepe factis famã extendens.
plures muilicie gͣois. centiriã q strenuitat᷑
ingresso. recus auic miliciã penet̾entuo. tͥ¬
bunatꝰq hñs honorẽ. ñ ꝙͣ se ocsis macrimi
obtulit indignum ducens eius imꝑcum
quod ꝑpetto facinore fuerat adquisicum.
Ad eliogabalum dehine quasi ad antomii fi¬
lium reu̾tens. tͥbunatum suũ adiit. Ec pͦ hõ
nucauit. Eoq magonciaco militari tumul¬
cu occiso. ip̃e exercitꝰ electione absq senatꝰ
consultu effectꝰ est imꝑator. Qui cunetabo¬
na sua inpersecutione xp̃ianon malo uoto
fedauit. Oocisus q aquileie apupieno.
regnitm reliq̃t philippo. Qd̃ nos ic cireo
tem uñ agimus ostend̾emus ad romani reg¬

Expanded text:
Ita Severus, ex equo desiliens, recentissimos milentissimos iuvenes ad terram elisit, ita ut antea nihil per intervalla respiraret, solusque a Caesare et argenteis praemiis et aureo torque donatus est; iussus deinde inter stipatores degere corporis principalis. Post haec sub Antonino Caracalla ordines duxit ac saepe famam factis extendens plures militiae grados centuriatumque strenuitatis ingresso recusavit militiam pene triennio, tribunatusque habens honore numquam se oculis Macrini optulit, indignum ducens eius imperium, qui perpetrato facinus fuerat adquisitum. Ad Eliogabalum dehinc quasi ad Antonini filium revertens tribunatum suum adiit et post hunmicavit. Eoque Mogontiaco militari tumulto occiso ipse exercitus electione absque senatus consultu effectus est imperator, qui cuncta bona sua in persecutione Christianorum malo voto foedavit, occisusque Aquileia a Puppione, regnum reliquid Philippo. Quod nos tem, unde agimus, ostenderemus ad regni Rom
Abbreviated transcription (Latin):
ator acre uc ft̾ur edificauit. eo qd marcie soro¬
ris sue puella dũ lauaret in tlamine illo qͥ
mine lĩpiditatis soporisq optum inmedia ur¬
be ont᷑ pocomica cognom̃to exinde q aquã
uellet haurire. casu nas aureum qd̾ febat
inꝑtundum decidit me talipond̾e ꝓgͣuatum.
longe q p imis em̃isit. Qd eat ñ erac usitatũ.
ant uacuum sorb̾i. aut certe semel uoracũ.
undis respuencib enatare. hif tianus sub
ãmiracione cõꝑtis. fonti q miminis qͥdã in¬
et̃ tredens. condicã ciuitatẽ g̾mane nõie ap

Expanded text:
eo quod Marciae sororis suae puella, dum lavat in flumine illo qui nimii limpiditatis saporisque in media urbe oritur Potami cognomento, exindeque vellit aquam haurire, casu vas aureum quod ferebat in profundum decidit, metalli pondere praegravatum longeque post ab imis emersit; quod certe non erat usitatum aut vacuum sorberi aut certe semel voratum undis respuentibus enatare. His Traianus sub admiratione conpertis fontique numinis quoddam inesse credens conditam c
Abbreviated transcription (Latin):
q uirginẽ & intactã alab hac llite ũocaũ.
Hi gͦ istilico ad polectapbeluitatẽ thaspi¬
b conarum locatã dolise. accedenẜ Ncħq
mali suspicuenteb. gochił ad nctẽmix̾ciꝰ¬
Quem ex inpiusu gochi c̃nentes pͥmũ ꝑt̾¬
ritisunt. S mox recollectis animis. & uͦ
solebant ortatib excitati. omnẽ pene ex¬
ercitũ istiliconis tafugam conu̾sum. uͭq
ad internecionẽ eiciunt. furibundo q
ammo arreptum it᷑ desunt. ⁊ inliguiã
p̾se unde iam transierant iũtunt᷑. Eã¬
q p̃dis spolul q potiu. & emiliã pari teno¬
re cleuastant. flarainieq aggerẽ int̾
ingressi: a larito iubãnte. spoliaunit cũ
ũ an̾cera tit solant gentes ignem sup¬
s̃porrant. Nec locis scoꝵ inaliqͦ peiuit̾ in¬
iutiam irrogͥate paciunt᷑. Ex indeq gͥs¬
si ꝑ campatã & lucaniã smili clade
uit ꝑacta. uricios accesse̾riuit. uͥ d̾iiresi¬
deates. sitiliatũ Etexinde ad africe t̾ras¬
iie delib̾ant. Britior siqiudꝰ ñõ in extie¬

Expanded text:
 virginem et intactam deus ab hac luce vocavit — hic ergo Stilico ad Polentiam civitatem in Alpes Cottiarum locatam dolose accedens, nihilque male suspicantibus Gothis ad necem totiuQuem ex inproviso Gothi cernentes primum perterriti sunt, sed mox recollectis animis et, ut solebant, hortatibus excitati omnem pene exercitum Stiliconis in fuga conversum usque ad internicionem deiciunt furibundoque animo arreptum iter deserunt et in Liguria post se, unde iam transierant, revertuntur; eamque praedis spoliisque potiti Emiliam pari tenore devastant Flamminiaeque aggeingressi, Alarico jubente spoliant tantum; non autem, ut solent gentes, ignem supponunt, nec locis sanctorum in aliquo penitus injuriam irrogari patiuntur. Exindeque egressi, per Campaniam et Lucaniam simili clade peracta, Brutios accesserunt; ubi diu residentes, ad Siciliam, exinde ad Africam transire deliberant. Brutiorum siquidem regio in extre
Abbreviated transcription (Latin):
uołte q pelag uͥel ut liuga porrecta a
urtit᷑ ragata. Ibigͣ ueniens alarieꝰ rex
inpbam diripnerant et ex inde ut dit¬
tum est. ꝑsiciliam cẽ africã quietami
Datam transire disponit. suiꝰ qr ñ est
suer̃es. tretum illud honorabi le ali¬
turbauit¬
Qua adu̾sitate depulsus halaricꝰ. dum sec̃
quid ageret cleliberat. supito inmat᷑a
morre p̃uentꝰ. reb humanis excessit.
Quẽ ni mia sui dilectione lugentes bosento
de alueo suo diriuato. nam hic fluuiꝰa
pede montis iuxta urbem di lapsus fluit.
unda salutifera. hcuꝰ gͦ inmedio aluei col¬
lecta captiuoꝵ agmina sepulture locũ
esfodiunt. Inciuꝰ fonee gremio. halaricũ
cũ multis opib obruunt. Rursumq aqͣs
insuum alueum teducentes ne aqꝙͣ qͣna¬

Expanded text:
 pelagus velut lingua porrecta a sortitus regina. Ibi ergo veniens Alaricus rex in praeda diripuerat, et exinde, ut dictum est, per Siciliam ad Africam quietam patriam transire disponens. Cuius, quia non est suerit, fretus ille horribilis alinturbavitqua adversitate depulsus Halaricus, dum secum, quid ageret, deliberaret, subito inmatura morte praeventus rebus humanis excessit. quem nimia sui dilde alveo suo derivant. Nam hic fluvius a pede montis juxta urbem dilapsus, fluit unda salutifera. Hujus ergo in medio alveo, collecto captivorum agmine, sepulturae locum effodiunt, in cujus foveae gremio Alaricum cum multis opibus obruunt; rursusque aquas in suum alveum reducentes, ne a q
Abbreviated transcription (Latin):
undis uomris. Nonne pacẽ pat̾e¬
tãꝙͣ mortiferũ serpentẽ odiens. ciuiliaꝙ¬
bella. et crebras predas iniuste sitiens.
anue tue celestes portas ꝑacis ac refri¬
gerisredudis: Relictꝰ queso iam sobꝰ

Expanded text:
undis? Nonne pacem patriae mortiferum ceu serpentem odiens, civiliaqbella et crebras injuste praedas sitiens, animae tuae coelestis porta pacis ac refrigerii praecludis? Relictus, quaeso, jam so
Abbreviated transcription (Latin):
Puarias artes ducis hñc pͣcdencia cepit
Qcũ delabens irecia funicłosa
Recibꝰ innexo cuncto c̃pondẽ ferri¬
lle maris m̃siis mnsic si adusq ꝓfundũ

Expanded text:
arias artes ducis hunc prudentia coepit, Qui cum delabens in retia funiculosa Retibus innexo cuncto cum pondere ferri, Ille maris mersus mersis, sed adusque profundu
Abbreviated transcription (Latin):
I ili ꝓmittunt urbis qͦs ip̃e petebat
In gressus ñ ꝙͣ iusd mi chacle negandos
Cornintinũ sonitu. atc̃datꝰ atq tubar̃
⁊ plect᷑s. qͥse michaeiẽ finxerat ẽẽ.

Expanded text:
i promittunt urbis quos ipse petebat Ingressus, nunquam viso Michaele negandos. Cornicinum sonitu circumdatus atque tubarum Et plectris, qui se Michaelem finxerat e
Abbreviated transcription (Latin):
P ars qͦ turchoꝵ cũ grecis int̾io ingaos
Captꝰ i armoꝵ uariꝰ nitor ẽ ⁊ eqͦrũ
C aptaq sunt datiaũ diu̾si signa decoris¬
U ix cqͥces degente ducis pocuere ꝑ ẽpti
P̃ ualuisse sͥ. cui nec par copia gentil
Nec pat cemꝰ erat discedit sauciꝰ ipẽ
Cogit᷑ ⁊ lac̾mans ingłoriꝰ ille reũti ami.¬
G̾ła cui fuerat friot sꝑata t̾ũphi  : e¬
U xor ihoc belio tob̾ti donte lagida  n¬
Dirachii: ꝓceres amisit grã multos
Q uoꝵ ꝑ campos inhumata caclat̾ia tabẽt
D ux malexinis remorati tpr̃e castͥs
Ñ multo ꝑꝑ putrefacta cacdau̾a cͤat¬
I ios ii uissis gens ficla uenetica seruat
Srbem dura chii. dux hac digressis ab urbe
Puenit ad qͣndã cui nom̃ ditał amnẽ
Hic sͥ castelã fabricans ioca se corttatos
P dui̾sa tocat: qͣbꝰ incõẽnte prirmna¬

Expanded text:
 Turcorum cum Graecis interit ingens, Captus et armorum varius nitor est et equorum. Captaque sunt Danaum diversi signa decoris: Vix equites de gente ducis potuere perempti Praevaluisse sibi, cui nec par copia gentis, Nec par census erat; discedit saucius ipse. Cogitur et lacrymans inglorius ille reverti, Gloria cui fuerat frustra sperata triumphi. Uxor in hoc bello Roberti forte sagirachii proceres amisit Graecia multos, Quorum per campos inhumata cadavera tabent. Dux in Alexinis remorari tempore castris Non multo propter putrefacta cadavera curat. Imperii jussis gens fida Venetica servat Urbem Dyrrachii; dux hac digressus ab urbe Pervenit ad quemdam, cui nomen Divalus, amnem: Hic sibi castellum fabricans loca se comitatos Per di
Abbreviated transcription (Latin):
Pcecdunt portis sicłi ñ stare ferences
E gressioi foras auclacim̃te repugnat᷑
is erũ nor mannos neq̃unt tołare feroces
Culctores &ͥ uum gens agarena resistit
ñ ꝑferre ualet fugiunt. nr̃iq sequnt᷑
mn ulcos ꝓst̾nunt gladiis ⁊ cͦpicte mulcol
M enibꝰ esũmis nolat undiq missile telũ
Iucde pat nom̃ĩses affros accire laborant
Auxslio: qͦrũ s uirib associatis
Ađ ñ sũt ausi t̾ra cõmictẽ bellũ¬
m

Expanded text:
cedunt portis Siculi non stare ferentes, Egressique foras audaci mente repugnant: Verum Normannos nequeunt tolerare feroces Cultores Christi, dum gens Agarena resistit, Non perferre valet; fugiunt, nostrique sequuntur Multos prosternunt gladiis, et cuspide multos, Moenibus e summis; volat undique missile telum.Inde Panormenses Afros accire laborant Auxilio, quorum sibi viribus associatis, uod non sunt ausi terra committere bellum
Abbreviated transcription (Latin):
M out᷑ uariis conacibꝰ ut capiatur.
Muniri pedices fundis fac̃ atq sagittis
Armacos eq̃tes sec̃ ꝓcedẽ iussit
Accedunt muro pedices: ⁊ menia saxis
Accelis quptunt: egre sscis iniqus ab urbe
Obstat eis ppłs. quẽ ñ ꝑferre ualentes
Diffugiunt pedices: qͦs dux ut ced̾e uidit

Expanded text:
Molitur variis conatibus ut capiatur. Muniri pedites fundis facit atque sagitt. Armatos equites secum procedere jussit. Accedunt muro pedites, et moenia saxis Ac telis quatiunt; egressus iniquus ab urbe Obstat eis populus, quem non perferre valentes Diffugiunt pedites, quos dux ut cedere vidit
Abbreviated transcription (Latin):
tib. om̃s q coloni cũ p̃positis eccłie. cũ
sacdotib do popło mucnibꝰ undiq micantibi
ac flaminis crepitantib simul solo st̃ne¬
rentur. Et mirabił uisu in medio pla¬
derar̃ .i. parit̾ una tͦriũ edito cardine
altaria. cadau̾ũ frusta. crustis ac si¬
migilantib spurei cruoris tecta. uell
in quodã horrendo corcłari mixta ui¬

Expanded text:
loni cum praepositis ecclesiae, cum sacerdotibus ac populo, mucronibus undique micantibus ac flammis crepitantibus, simul solo sternerentur, et miserabili visu, in medio platearum, una turrium edito cardine altaria, cadaverum frusta, crustis ac gelantibus purpurei cruoris tecta, velut in quodam horrendo torculari mixta vi
Abbreviated transcription (Latin):
lent. ⁊ p̾cipue ꝙ ⁊ nc̃ qͦ in ea tociꝰ boni
suis. amorq m̃datii. õ suis faboatorib.
susceptio mali ꝓbono. uen̾atõ neqͥtie ꝓ
benignitate: cupido tenebrar̾ ꝓsole. ex¬
ceptĩo satane ꝓ ngło lucis. Ingebant᷑¬
existe̾nt. ⁊ paulo pͦ abuctorib ñ ꝓ ueri
examinatione tͣcidabãt᷑ ialiis electis tͣtio¬

Expanded text:
oni suis, amor mendacii cum suis fabricatoribus, susceptio mali pro bono, veneratio nequitiae pro benignitate, cupido tenebrarum pro sole, exceptio Satanae pro angelo lucis . Ungebantexstarent; et paulo post ab unctoribus non pro veri examinatione trucidabantur, aliis electis trucio
Abbreviated transcription (Latin):
ad int̾nitionem usqqͣq dclerentur. Duce¬
itaq ambrosio aureliano uiro modesto.
anita bonitate degñãuit. u̾ires capesct̃.
uictores ꝓnocantes adp̃liũ. Qͥbꝰ ictoria
dno amiuente ex noto cessit. Ner eo tꝑ̃e¬

Expanded text:
ad internecionem ita usquequaque delerentur, duce Ambrosio Aureliano viro modesto avita bonitate degeneravit vires capessunt, victores provocantes ad praelium, queis victoria, Deo annuente, ex voto cessit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
uastaret. Euectus g pͥmũ in orientali
parte insule iubente infansto tiranno.
terribiles infix̃ imques. qł ꝓ patͥa pugna¬
tastã. q ratib aduect̾a adunatur rũ ma¬
nipularib spuriis. Inde g̃men imqͥtatis
radix amaritudinis. uipulenta plantõ.
nr̃is condigna m̃itis. in nr̃o cespite ferocib
palmitis pampmisq pulullabat. G. intͦ¬
missi in insulã barbari: ueluti militib
nes de industͥa colorãtes. ⁊ nͥ eis pfusior
munzficentia cumłaretur: teffantur se
cũnctͥas in sule ꝑtes rupto fed̾e depopła¬
turos. Hec mora: minas effect̾ib ꝑse-¬

Expanded text:
astaret. Evectus primo in orientali parte insulae, jubente tyranno, terribiles infixit ungues, quasi pro patria pugnatastam, quae ratibus advecta adunatur cum manipularibus spuriis. Inde germen iniquitatis, radix amaritudinis, virulenta plantatio nostris condigna meritis, in nostro cespite, ferocibus palmitibus pampinisque pullulabat. Igitur intromissi in insulam barbari, veluti militibusnes de industria colorantes; et nisi profusior eis munificentia cumularetur, testantur se cuncta insulae rupto foedere depopulaturos. Nec mora, minas effectibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illum dr̃is fec̾it paulatim excrere: ante.
incipient u̾ba defic̾e. ꝗͣ ile aliqͥd uale at
explicare. Illo gͥ ep̃o constituto: frm̃ est
pecc̃is urgentib urbem illam qͦndã nobi¬
lissimam atq falmosam. ut qͥnto decimo
regni sui anno geiserioꝰ caꝑet romam. ⁊ si.¬
mul exinde regum multoꝵ diuicias cũ
num atting̾it litꝰ. diuidentes Wandali
ꝓ mauri ingentem ppłi qͣntitatẽ. ut mo¬
ris ẽ barbaris: mariti ab uxorib. lib̾i ã
parentib separabant᷑. Statun sat egit
uir do plonꝰ ⁊ carus uniu̾sa uasa min¬
st̾u aurtis uł argenita clistraħe ⁊ lib̾ta¬
tim de feruitute barbarica lib̾are. ⁊ t
conuugia fedata ꝑman̾ent ⁊ pignora go¬
nitorib redderent᷑. Et quia loca nulla
luss iciebant ad capessendam mltit udine
ratams basilcas duas nominatat. ⁊ am¬
plas fausti  neuani: cum lectulis atqa
frarrinib depntauit. decͥnens ꝑ singtodi¬

Expanded text:
per illum dominus fecerit paulatim excurrere, ante per illum dominus fecerit paulatim excurrere, ante incipient uerba deficere, quam ille aliquid ualeat explicare. Illo igitur episcopo constituto factum est peccatis urguentibus, ut urbem illam quondam nobilissimam atque famosam quinto decimo regni sui anno Geisericus caperet Romam; et simul exinde regum multorum diuitias cunum attingeret litus, diuidentes Uuandali et Mauri ingentem populi quantitatem, ut moris est barbaris, mariti ab uxoribus, liberi a parentibus separabantur. Statim sategit uir deo plenus et carus uniuersa uasa ministerii aurea uel argentea distrahere et libertatem de seruitute barbarica liberare, ut et coniugia foederata manerent et pignera genitoribus redderentur; Et quia loca nulla sufficiebant ad capessendam multitudinem tantam, basilicas duas nominatas et amplas Fausti et Nouarum cum lectulis atque straminibus deputauit, decernens per sing
Abbreviated transcription (Latin):
ut pioꝵ nomen talib insidis int̾cret.
Quadere płimos sacdotum tiue nouimꝰ
relegatos. Sicut Urbanum girbensem.
crescentem metropolitanum aquitane
eiuitatis. qui . exx. preerat ep̃is. Abetle¬
Um loucdalensem. Eustracium. Sufita¬
num. ⁊ tripolitanos duos. uioissabtate¬
nũ. ⁊ sresconium uticeniem ⁊ abrame.¬
tine ciuitatis flicem op̃m ob ꝙ suscepiᷤ¬
sy quendam Ioħemi monachũ eñsmari¬
nuis s abos multos quos longum est
martate. Qbꝰ tam̃ in exilio positis. dũ
obitus obueniss : ñ licebat alios coꝵ er¬
uitatib ordinari. Int̾ ħ tamen di ppłs
in fide ꝯsistrris. ut examina apum ce¬
reas ordlifioans matisiones orescrado
tnelleis fidoi calculis firmabatꝰ : ut impe¬
ret᷑ ilia sentencia. quanto eos affligebant
Ualeminiano Nogͦto carthaginensi eccłt
pꝰ longum silentiũ desolationis ep̃m ordi¬
nani nõĩe deogr̾as. cꝰ si nitat᷑ quisquam q̃

Expanded text:
ut piorum nomen talibus insidiis interiret. ut piorum nomen talibus insidiis interiret. Qua de re plurimos sacerdotum tunc nouimus relegatos: sicut Urbanum Girbensem, Crescentem metropolitanum Aquitanae ciuitatis, qui cxx praeerat episcopis, Habetdeum Teudalensem, Eustratium Sufetanum, et Tripolitanos duos Uicis Sabratenum et Cresconium Oeensem, et Adrumetinae ciuitatis Felicem episcopset quemdam Johannem monachum transmarinum; sed et alios multos, quos longum est et enarrare. Quibus tamen in exsilio positis dum obitus obuenisset, non licebat alios eorum ciuitatibus ordinari. Inter haec tamen dei populus in fide consistens, ut examina apum cereas aedificans mansiones, crescendo melleis fidei calculis firmabatur, ut impleretur illa sententia: quanto eos affligebant,Ualentiniano Augusto, Carthaginiensi ecclesiae post longum silentium desolationis episcopum ordinari nomine Deogratias; cuius si nitatur quisquam quae
Abbreviated transcription (Latin):
go ꝑ officia sacramentoꝵ di
di. S fiat si ueł ut ip̃e ꝓpono. Iste
panis ꝯfringat᷑ in sinstra. madidetur
aqua. ⁊ it̾um consꝑgat᷑ : mitiat᷑ in fur¬
num. si melior exierit: fanam q̃ her¬
taris. E uam ꝓposionem beiseriꝰ. cũ
gaix bi deui aderant cum audiss: ita li¬
Sad eitt e foluere ommitio ñ poss. Euẽ¬
alio gñis argumento posta bellico sim
uirum ocoidit. Et ut ad iã relleuonue
unde digͥsi sumtꝰ: t̾ret p̃ceptas stralib
it in metdio Wandaloꝵ nẽi ncłateniꝰ respti¬
rent. nͦ usquam orandi aut immolandi as
dum nomini nuio. Nam ⁊ diu̾se calump¬
me ñ deerant cotidie etiam ilt saãdotib
qͥ in his regionib usabant᷑. que regiones
palatio tributa pendebant. ut si forsttas
quispiam ut moris ẽ. dum ppłm di ãmo¬
neret.pharaonem. Nabucodonosor. holo¬
fernem. aut aliquem similem nc ĩ assto:
obiciebat᷑ illi qd̾ in ꝑsona regis ista cdixis¬
iis genus agebat᷑ ħ aꝑte. alibi occulte:

Expanded text:
go per officia sacramentorum dcendi. Sed fiat, si velis, quod ipse propono. Iste panis confringatur in frusta, madidetur aqua, et iterum conspergatur, mittaturque in furnum: si melior exierit, faciam quod hortaris. Quam propositionem Geisericus cum omnibus qui aderant cum audisset, ita ligatus est, ut se solvere omnino non posselicosum virum occidit. VII. Et ut ad id redeamus, unde digressi sumus, terret praeceptis feralibus, ut in medio Wandalorum nostri nullatenus respirarent neque usquam orandi aut immolandi conndum nomini tuo. Nam et diuersae calumniae non deerant cotidie etiam illis sacerdotibus, qui in his regionibus uersabantur, quae regiones palatio tributa pendebant. Ut si forsitan quispiam, ut moris est, dum dei populum ammoneret, Pharaonem, Nabuchodonoaor, Holofernem aut aliquem similem nominasset, obiciebatur illi, quod in persona regis ista dixissecutionis genus agebatur hic aperte, alibi occulte,
Abbreviated transcription (Latin):
S: ñ instantes suffrree diuciꝰ illos
Exaluit. peciit q fugam uictꝰq recossit
Urbẽ thossalie suꝑatꝰ iuarte sodo
Qaudens auclaci maonis aginne q̃minu̾oso
Exultans capti buamundꝰ honoie euusi
Obsidet insgngła rissã noĩe clarã
P eiit hac auctor tͦiane dadis achilles
Obsioione sua t᷑taitꝰ alexiꝰ urbis
Inium̃a cit̃ gente uenit pugnãq ililẽ

Expanded text:
 illis, Sed non instantes sufferre diutius illos Evaluit, petiitque fugam victusque recessit. Urbem Thessaliae superatus Marte secundo Gaudens audaci magis agmine quam numeroso Exsultans capti Boamundus honore Civisci Obsidet insigni Larissam nomine claram, Prodiit hac auctor Trojanae cladis Achilles. Obsidione suae turbatus Alexius urbis Innumera cum gente venit, pugnamque virilem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ torrere uiri magis obsidione solutã
U rdẽ conq̃rit᷑. iã uictã iãq sub actã
M arce fatigatos iã nox admota qͥ eti

Expanded text:
rterrere viri, magis obsidione solutam Urbem conqueritur jam victam, jamque subactam. Marte fatigatos jam nox admota quieti
Abbreviated transcription (Latin):
Passa rapmarũ uictus alm̃ta negabat
I nuꝑ capits fuerant sua ꝑoita castͤs
M ilite diuiso uite buamundꝰ adusus
T̃rit obollone loca. castoree q brienꝰ
Dimissa magna sarlonifri parte suoꝵ
A dpͥe secẽ remeaut alexiꝰ urbis
Acͨonstantino q̃ sũpsit condita nom̃
Sens reoit int̾ ea urenetũ ratibꝰ repratis
Atq reqͥsitam nillis phibentilꝰ meͣnt
Urbẽ dirachi qͣ ratꝰ mmurbe manebat
Cuoᷤ egestagis difꝑserat undiq ciues
In souce cas remorans t̾oinq diebꝰ¬
S ons studet utiłib uaeuare ueneticara
D irachiã s p̃sidiis munitia tuta
Auuce uimissis castelli iuira negauit
H ñ posse capi pꝰꝙͣ uidere receount
Audico reoditu geniti ducis aduenientis
A ngressiq caces cõmiut̃ eoire multas
E texere cͦbas iparue fit modꝰ urbis¬
: ast᷑ cõposito de lignis omĩia clasis¬

Expanded text:
Passa rapinarum, victus alimenta negabat, Et nuper captis fuerant sua perdita castris; Milite diviso vitae Boamundus ad usus Quaerit Ebellonae loca, Castoreaeque Brienus: Dimissa magna Salonicae parte suorum Ad propriae sedem remeavit Alexius urbis, A Constantino quae sumpsit condita nomen. Gens redit interea Venetum ratibus reparatis, Atque requisitam nullis prohibentibus intrant Urbem Dyrrachii, quia rarus in urbe manebat Civis, egestatis disperserat undique cives Insolitae casus; remorans ter quinque diebus Gens studet utilibus vacuare Venetica rebus Dyrrachium, sed praesidiis munitio tuta A duce dimissis, castelli jura negavit. Hoc non posse capi postquam videre, recedunt. Audito reditu geniti ducis advenientis Ingressique rates communiter aequore multas Erexere trabes, et parvae fit modus urbis:
Abbreviated transcription (Latin):
Curas. infectũ ul dimissutꝰ habebat
ẜ pt̾ ea latio ñ ip̃e redire uolebat¬
S ordatus pͥm ceps ꝑt̾ricꝰ ad uenientis
Henrici fana tĩ armis obiuat itu
U t se se fines q suos tucet᷑ ab illo
S: firme secũ cõponens fed̾a pacis
Ilii se sudigit genitꝰ concedit᷑ obses
Dux huiꝰ t̾ras ferro popłat᷑ ugni
I nde nepos petiit pacẽ recipitq poti¬
Q regorio pape sedatis oĩbꝰ aues

Expanded text:
infectum nil dimissurus, habebat, Propterea Latio non ipse redire volebat, Jordanis princeps perterritus advenientis Henrici fama, non armis obviat illi Ut sese finesque suos tutetur ab illo, Sed firmae secum componens foedera pacis Illi se subigit; genitus conceditur obses, Dux hujus terras ferro populatur et igni Inde nepos petiit pacem, recipitque petitam Gregorio papae, sedatis omnibus ante
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ nec matres aderant. nͨ aliqua ma¬
tͦnarũ: cremantes graui suspendio.
atq ingentia pondera pelib conli¬
gantes. laminas q ferri ignita. dor¬
so. uentri. mamillis ⁊ lateribꝰ ad po¬
nebant. quibꝰ inter supplicia dice¬
batur. Dicite qm̃ ep̃i uobiscum ꝯ¬
cumbunt. ⁊ cłici ur̃i. Quarum acͥ¬
bitate penarum płimas tunc scimꝰ
extinctas. alie q̃ remanserunt cu¬
tibus arescentibꝰ fc̃e sunt cͦue. Ni¬
tebatur enim semitam inuenire:
per cꝰ aditum publicam si c̃ fecit

Expanded text:
ubi nec matres aderant nec aliqua maubi nec matres aderant nec aliqua matronarum. Cremantes graui suspendio atque ingentia pondera pedibus conligantes, lamminasque ferri ignitas dorso, uentri, mamillis et lateribus adponebant. Quibus inter supplicia dicebatur: dicite quoniam episcopi uobiscum concumbunt et clerici uestri\'. Quarum acerbitate poenarum plurimas tunc scimus extinctas; aliae, quae remanserunt, cutibus arescentibus factae sunt curuae. Nitebatur enim semitam inuenire, per cuius aditum publicam, sicut fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ultra  senset pͥmo tiranniꝰ iussio¬
ne terribili. ut nemo in eiꝰ palacio
milicarit. neq publicas ageret
actiones: nͥ se arrianum feciss Quoꝵ
ingens numerus uigore inuictus ne
fidem perdit. miliciam temporalẽ
abiecit. Quos pꝰea domib eiectos. oi¬
q sub̾a expoliatos: in insulas. Sardi¬
niam ⁊ siciliciam relegauit. Quo¬
dam tempore statuere per totam a¬
fricam festinauit. et air̃orum ep̃oꝵ
de func torum fiscus. sibi subam uin¬
dicass. Q autem defuncto succed̾e
poterat: ñ añ ordinaretur. ñ fiseo re-¬
gali quingentos solidos optulisset:
S hoc edificium uͥ construere nisꝰ ẽ
diabolus: statim illud destruere dig¬
natus est xp̃c. SUgerunt ei dome¬
cie ⁊ alus regionib constituti. pe¬
iora incipient pati. P recepit dem̃
sacras uͥgines congregari. dirigens
uuandalos cum sue gentis obstetrici¬
bꝰ ad inspicienda ⁊ contrectanda cont᷑
iura uecundie u̾etundia pudoris.

Expanded text:
ultra ? Censet primo tyrannus iussioultra ? Censet primo tyrannus iussione terribili, ut nemo in eius palatio militaret neque publicas ageret actiones, nisi sese Arrianum fecisset. Quorum ingens numerus, uigore inuicti, ne fidem perderet, militiam temporalem abiecit; quos postea domibus proiectos omnique substantia expoliatos in insulis Sicilia et Sardinia relegauit. Quodam tempore statuere per totam Africam festinauit, ut nostrorum episcoporum defunctorum fiscus sibi substantiam uindicasset; qui autem defuncto succedere poterat, non ante ordinaretur, nisi fisco regali quingentos solidos obtulisset. Sed hoc aedificium ubi construere nisus est diabolus, statim illud destruere dignatus est Christus. Suggerunt ei domeciae et aliis regionibus constituti peiora incipient pati\'. Praecepit deinde sacras uirgines congregari, dirigens Uuandalos cum suae gentis obstetricibus ad inspicienda et contrectanda contra iura uerecundiae uerecunda pudoris,
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis Paulus ep̃c arborem us¬
q ad celos ramis florentib extensũ:
que etiam dilatione sua omnẽ pe¬
ne africam opdeabat. Et cum uni¬
u̾si eius magnitudini ⁊ speciositati
ꝯgaud̾ent ÷ ecce subito inquit uenit
ynus asinꝰ uiolentus. qui defricais
c̾uicem suam sr̃ robur radicum eiꝰ.
impulsu suo cum ingenti sonitu il¬
lam mirabilem arborem elisit ad t̾
de quo conspiciebat g̾gem innuma¬
bilium ouium suarum ⁊ in medi¬
o gregis due erant olle nimium
bullientes. Aderant autem ouiũ
occisores: quarum carnes olliᷤbul¬
lientib demergebant. Et cum i¬
ta fieret: omnis illa magnitudo
consumpta est gregis. Reor gͦ il¬
las duas ollas sicca uentria.et la¬
rib. duas esse ciuitates. in quib
multitudo pͥma fuerat congregata.
e quil incendium inicium sump¬
at: aut hunericum regemi ⁊ ey¬
rillam ep̃m eiꝰ. S de muitis uisio¬
nib quia breuitati consulendum
fuit : hec dixisse sufficiat. Quid

Expanded text:
uenerabilis Paulus episcopus arborem usuenerabilis Paulus episcopus arborem usque ad caelos ramis florentibus extensam, quae etiam dilatatione sua omnem paene Africam opacabat. Et cum uniuersi eius magnitudini et speciositati gauderent, ecce subito, inquit, uenit unus asinus uiolentus, qui defricans ceruicem suam super robur radicum eius, inpulsu suo cum ingenti sonitu illam mirabilem arborem elisit ad terde quo conspiciebat gregem innumerabilium ouium suarum, et in medio gregis duae erant ollae nimium bullientes. Aderant autem ouium occisores, quarum carnes ollis bullientibus demergebant; et cum ita fieret, omnis illa magnitudo consumpta est gregis. Reor ergo illas duas ollas Sicca Ueneria et Laribus duas esse ciuitates, in quibus multitudo prima fuerat congregata, e quibus incendium initium sumpsit, aut Huniricum regem et Cyrilam episcopum eius. Sed de multis uisionibus, quia breuitati consulendum fuit, haec dixisse sufficiat. II, 7 Quid
Abbreviated transcription (Latin):
nentib granis. Post hec uenit qͥdã
ꝓcerus sp̃lendido uultu. habitu q
nitido fulgens: ⁊ cepit gna uacua.
macilenta. atq similagini repba.
purgando proice. Que diu exa.¬
minans. uix magnitudinẽ uliꝰ mas¬
se licet probate. ad aceruum tamen
ꝑduxit unum. exiguum. Item ali a¬
it. Stabat quidam p̃celsus sr̃ mon¬
tem. qui ⁊iquensis d̾r. ⁊ clamabat
dextra leuaq: migrate. migte. Ai iꝰ
conspicit rugiente celo atq turbato
sulphureas nubes. que ingente.
perunt lapides iaculari. Ꝙ lapidẽ
dum cecidissent in t̾ram. plus accẽ¬
debant᷑: ⁊ maiorib flammis arb̾bãt:
atq intrantes in penetralia domo¬
rum. quos inuenerant incendebãt.
Qͥ autem uidit ait. cum se in qͦ¬
dam cubiculo abscondiss. misatiõe
diuina ad eum flamina ñ potuit ꝑ¬
uenire: reor ut illud ꝓpħicum com¬
plerit᷑. Claude ostium tuum ⁊ ab¬
sconde te pusillum aliquantulum:
donec pertranseat ira d̾i.Uidit ⁊

Expanded text:
nentibus granis. Post haec uenit quidam nentibus granis. Post haec uenit quidam procerus splendido uultu habituque nitido fulgens, et coepit grana uacua macilenta atque simulagini reproba purgando proicere. Quae diu examinans uix magnitudinem illius massae, licet probatae, ad aceruum tamen perduxit exiguum. Item alius ait: Stabat quidam praecelsus super montem, qui Ziquensis dicitur, et clamabat dextra laeuaque: migrate, migrate. Alius conspicit rugiente caelo atque turbato sulphureas nubes, quae ingentes coeperunt lapidesiaculari: qui lapides dum cecidissent in terram, plus accendebantur et maioribus flammis ardebant, atque intrantes in penetralio domorum quos inuenerant incendebant. Qui autem uidit, ait, cum se in quodam cubiculo abscondisset, miseratione diuina ad eum flamma non potuit peruenire; reor ut illud propheticum conpleretur: claude ostium tuum et absconde te pusillum aliquantulum, donec transeat ira dei. Uidit et
Abbreviated transcription (Latin):
añ biennium quam fieret: uidit
qͥdam fausti eccłam insolito orna¬
tanti fulgoris candore: cereis qͦq¬
fulgentib. palliis q uelaminuo.
ait. luminis illiꝰ concupiscibilis
extinctus est fulgur. ac tenebris
succedentibꝰ adu̾sariꝰ narib natũ
est fetor. Omnisq uia beatorũ tͦ¬
ba expellentib quibꝰdam ethio¬
pib minata est foras: ob ħ iugi¬
ter lamentantum. qd eam in cla
ritate pͥstina neqͦquam uiderit
it̾um restitutam. Nam uisionẽ istam
nobis p̾sentibꝰ: sc̃o retulit Eugenio.
Uidit ⁊ quidam pbr ipsam fausti re¬
fertam turbis innumerabilium po¬
płoꝵ ⁊ pꝰ paululum euacuatam ⁊
repletam porcoꝵ multitudine atq
caprarum. Item aliꝰ uidit areã tri¬
ticeam uentilationi paratam: gniᷤᷤ
adhuc uentilatoris iudicio nͥ dũ
a palea separatis. Et dum ingentiᷤ
statis. soni uago flatu cepit aduen¬
tum suum surgente puluere de¬
monstrare. Cuiꝰ impulsu palea il¬
la omnis omnino uolauit: rema¬

Expanded text:
ante biennium quam fieret, uidit quidam Fausti ecclesiam solito in ornatanti fulgoris candore, sfulgentibus palliisque velaminum ait, luminis illius concupiscibilis extinctus est fulgor ac tenebris succedentibus adversarius naribus natus est foetor: omnisque illa beatorum turba expellentibus quibusdam Aethiopibus minata est foras, ob hoc iugiter lamentantum, qritate pristina nequaquam uiderit iterum restitutam. Nam uisionem istam nobis praesentibus sancto rettulit Eugenio. Uidit et quidam presbyter ipsam Fausti refertam turbis innumerabilium populorum et post paululum euacuatam et repletam porcorum multitudine atque caprarum. Item alius uidit aream triticeam uentilationi paratam, granis adbuc uentilatoris iudicio necdum a palea separatis. Et dum ingentis statis soniuago flatu coepit aduentum suum surgente puluere demonstrare; cuius impetu palea illa omnis omnino uolauit rema
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sas. uł tociꝰ cleri nominis supͣdci. qͥb¬
cumq t̾ris ⁊ regionibꝰ ꝯstitutas. que
ꝓpicia diuinitate imꝑũ nr̃i regimĩe
possidentur. una cũ rebꝰ que ad easd̾
ꝑtinent: ħ decreto statuimus deb̾e ꝑ¬
fictre. ñ dubitantes qd̾ plus alimonie
inopum ꝓficere. qd̾ sacro scĩs pontifici¬
bꝰ iuste ⁊ collatum. Hanc gͦ legt̃ fon¬
te iusticie ꝓflutim. cunctis p̃cipi¬
mꝰ innotesc̾t: quatinus nullus sibi
ignotum et̃ quod p̾ceptum est possit
obtindere. Optamus uos bñ ualere.
Data sub die ui kł Martias
Gartagine:

Expanded text:
minis supradicti quibuscumque terris et regionibus constitutas, quae propitia diuinitate imperii nostri regimine possidentur, una cum rebus quae ad easdem pertinent, hoc decreto statuimus debere proficere, non dubitantes quod plus alimoniae inopum proficere, quod sacrosanctis pontificibus iuste conlatum est. Hanc ergo legem fonte iustitiae profluentem cunctis praecipimus innotescere, quatenus nullus sibi ignotum esse, quod praeceptum est, possit obtendere. Optamus uos bene ualere Data sub die vi. Kl. Mart. Carthagine
Abbreviated transcription (Latin):
cipe aliquid forciꝰ. Sic enim Paulus in
ꝓphauerint. intret aut̃ aliquis fideli̾
aut ydiota. conuincit᷑ ab omnibꝰ. exa¬
minatur ab omnibꝰ. occulta quoq cor¬
dis eiꝰ manifesta sunt. Et tunc cadens
in faciem ad orabit dm̃. pronuncians
to magis fidelib expedit. ut uolun¬
tarie ⁊ ex affectu adorent sp̃m sc̃o e̾
Adoratur autem sp̃c sc̃s. ñ quasi separa¬
tim more gentilium. sicut nͨ filiꝰ sepa¬
ratim adorat᷑ quia in dext̾a patͥs est:
s cum adoramus patrim. credunus
⁊ cum filium inuocamꝰ. patrem nos
credimus inuocare. ⁊ cum prẽm ro¬
gamus: a filio nos exaudiri confidi¬
mus. sicut ipse dominus cdixit. Qͥo¬
quid petieritis patrem in nomine

Expanded text:
cipe hac aliquid fortius. Sic enim Paulus inscipe hac aliquid fortius. Sic enim Paulus insprophetauerint, intret autem aliquis infiqulis aut idiota, conuincitur ab omnibus, examinatur ab omnibus, occulta quoque cordis eius manifesta sunt; et tunc cadens in faciem adorabit deum, pronuntians to magis fidelibus expedit, ut uoluntarie et ex adfectu adorent spiritum sanctum Adoratur autem spiritus sanctus non quasi separatim more gentilium. sicut nec filius separatim adoratur, quia in dextera patris est: sed cum adoramus patrem, credimus et cum filium inuocamus, patrem nos credimus inuocare, et cum patrem rogamus, a filio nos exaudiri confidimus, sicut ijpae dominus dixit: quidquid petieritis patrem in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
festet. Ñ utiq alienum esse a patͥs ⁊ fi¬
lĩ maiestate. qui ñ est ab oꝑe uͥtutũ
alienus : frustra illi nomen diuini¬
tatis negatur: cꝰ potestas tĩ potest ab¬
negari. Frustra ꝓhibeor eum cum
patre ⁊ filio uenerari: quem exigor
cum patre ⁊ filio confiteri. Si ille oͥ
cum patre ⁊ filio confert remissionẽ
pect̃orum. confert scĩficonem ⁊ uitã ꝑ.¬
petuam: ingratus sum nimis ⁊ impiꝰ
si ei cum patre ⁊ filio ñ refero głao.
Aut si ñ ẽ cum patre ⁊ filio colenduᷤᷤ.
traditionem apłoꝵ: ne semiplena sit
fides. Quis me poterit ab eiꝰ uultu ꝓ¬
hibere  In quem enim cred̾e iube¬
or: ei etiam deuote supplicabo. Ado¬
rabo gͦ patrem. adorabo ⁊ filiũ. ad¬
orabo ⁊ sp̃m sc̃m: una eademq ue¬
neratione. Quod si quis durum ħ
putat: audiat quomodo dauid ad
culturam di fideles hortatur. Ado¬
Quod si ħ tanta ⁊ talia ñ inclinant a¬
nimum ad uen̾andum sp̃m sc̃m: ac¬

Expanded text:
festet: non utique alienum esse a patris et fifestet: non utique alienum esse a patris et filii maiestate, qui non est ab opere uirtutum alienus. Frustra ilti nomen diuinitatis negatur, cuius potestas non potest abnegari; frustra prohibeor eum cum patre et filio uenerari, quem exigor cum patre et filio confiteri. Si ille mihi cum patre et filio confert remissionem peccatorum, confert sanctificationem et uitam. perpetuam, ingratus sum nimis et impius, si ei cum patre et filio non refero gloriam. Aut si non est cum patre et filio colendus, etraditionem apostolorum, ne semiplena sit fides, quis me poterit ab eius cultu prohibere ? in quem enim credere iubeor, ei etiam debite supplicabo. Adorabo ergo patrem, adorabo et filium, adorabo et spiritum sanctum una eademque ueneratione. Quod Si quis dnrum hoc putat, audiat quomodo Dauid ad culturam dei fideles hortatur: adoQuodsi haec tanta et talis non inclinant animam ad uenerandum spiritum sanctum, ac
Abbreviated transcription (Latin):
se quoq paraclitum manifestat. S ne¬
q pater hon nomen paracliti alienuim
ht̃. Beneticientie eim nomen ẽ : non
nature. Deniq ad corinthios Paulus
ita scͥbit. Denedictꝰ d̾s ⁊ p̾r dñi nr̃i iħx¬
xͥ. pater miscd̾iarum ⁊ d̾s omnis ꝯsola¬
tionis qui nos ꝯsolatur. Et cum ꝯsola¬
tor dr pater. consolator d̾r filiꝰ. ꝯsola¬
tor etiam sp̃c sc̃s: una tam̃ nob̾ conso¬
iatio a tͥnitate prestatur: sicut ⁊ u
te. Abluti inquit estis ⁊ iustificati.
sc̃ificati estis in nomine dñi nr̃i iħu¬
de diuinis scͥpturis proferre testimo¬
nia. que iuxta baptismi sacramen¬
tum tͥnitatem uniꝰ głe. operationis.
ac potencie manifestant. S quia ex
his plenus ẽ sapientib intellectꝰ mł¬
ta p̃teriuimus studio breuitatis. Fa
si liberat. si dominus ẽ: ⁊ sc̃ificat. si
oseat cum pr̃e ⁊ filio. si uiuificat. si
p̃sc̃iam et̃. cum patre ⁊ filio. si uq
est ⁊ implet omn ͦ
gi
operum magnitudine qd̾ ẽ ipse mani¬

Expanded text:
se quoque Paraclitum manifestat. Sed neque a Patre hoc nomen Paracliti alienum est. Beneficentiae enim nomen est, non naturae. Denique ad Corinthios Paulus ita scribit: Benedictus Deus Pater Domini  pater misericordiarum et deus omnis consolationis, qui nos consolatur. Et cum consolator dicitur pater, consolator dicitur filius, consolator etiam spiritus sanctus, una tamen nobis consolatio a trinitate praestatur, sicut et unadfirmante: abluti, inquit, estis et iustificati, et sanctificati estis in nomine domini de diuinis scripturis proferre testimonia, quae iuxta baptismi sacramentum trinitatem unius gloriae, operationis ac potentiae manifestant; sed quia ei his plenus est sapientibus intellectus, multa praeteriuimus studio breuitatis. IIsi liberat, si dominus est et sanctificat, si creat cum patre et filio et si uiuificat, si praescientiam habet cum patre et filio, si ubique est et implet omnia, si operum magnitudine, quod est, ipse mani
Abbreviated transcription (Latin):
Quis autem illam dignitatem sp̃o scĩ
dicens. Ego aut̃ dico uob̾. Noui auteo
ꝓphe quid clamabant. Sic ait agab
propħa in actibꝰ apłorum. ħ dic̃ sp̃c¬
sẽs. Et paulus ad limatbeumdi sr
inquit manifeste dicit. Que uox om¬
nino demonstrat in differentiam tri¬
nitatis. Dicit se Paulus a d̾o patre
quod ab sp̃u sẽo sit segregatus ⁊ mistꝰ
pus quod uocaui eos. Et paulo post
Ipsi inquit missi ab sp̃u sc̃o descend̃¬
runt Seleuciam. It̃ in eoblbro. Ad¬
tendite uob̾ ⁊ uniu̾so gregi. in quo
uos sp̃o sc̃s constituit ep̃os. Ne quis

Expanded text:
Quis autem illam dignitatem Spiritus sancti dicens: Et ego dico vobis. Novi autem prophetae quid clamant? sicut Agabus props, et Paulus ad Timotheum: spiritus, inquit, manifeste dicit: quae uox omnino demonstrat indifferentiam trinitatis. Dicit se Paulus a deo patre quod ab spiritu sancto sit segregatus et missupus quo uocaui eos. Et paulo post: ipsi, inquit, missi ab spiritu sancto descenderunt Seleuciam. Item in eodem libro: adtendite uobis et uniuerso gregi, in quo uos spiritus sanctus constituit epis