comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ol. W.G. t̾ sezã. fitenissoribꝰ. nͨ n allone d̾ par¬
delan.⁊ otilone d̾ ferralre eccłie auaitã sacͥsta.
et .P. d̃brol. capellano. et .B. frair. ⁊ dominico
dastila.⁊ o. d̾ mumol.⁊ .p. d̾ lonqͥl. ⁊ iortã de
garlencs.⁊ fortaner corier testibꝰ ⁊ młtis

Expanded text:
ejussoribus, nec non Oddone de Pardelan et Oddone de Ferraboc ecclesie Auxitane sacrista, et P. de Brol capellano et B. Frair, et Dominico d’Astilan, et G. de Mumol, et P. de Longuil, et Jordan de Garlencs, et Fortaner Correier testibus et multis
Abbreviated transcription (Latin):
il u t nris gesta tyribꝰ ꝑpetue u̾itatis iobur
obtineãt et uentine posfitatis memoriã
attingant: erigenti ꝯsilio ꝓuisũ ẽ et honesto.
ablata nob̾ micdit᷑ siue emptõe uł ꝓignore
retenta: ꝯmunit̾ ⁊ publica audientia reci¬
tare. ⁊ recitata memoria ĩ uiolabili roborare.
Cum gͥ młte eccłie et alie possessiones cͥea ẽeã¬
scĩ petͥ de inco q̃ illiꝰ iridictõ ñ subiacent
sint ꝯstrucce: intefinent̾ ħitatores eiꝰtem
ccł̃ie sermone et oꝑe ĩ sistentes: deas ecłias
et alia q̃ cũq possũt dee eccłie cupuit adima¬
re et stati inferioꝵ ac p̃sitentiũ in ead̾ ccłia
ministratiũ is reditibꝰ et aliis satagiit ani

Expanded text:
tris gesta temporibus perpetue veritatis robur obtineant et venture posteritatis memor jam attingant exigenti concilio provisum est et honesto, ablata nobis inciderit sive emptione vel pignore retenta, communiter etiam publica audientia recitare, et recitata memoria inviolabiliter roborare. Cum igitur multe ecclesie et alie possessiones circa ei Petri de Vico, que illius juridictioni non subjacent, sint constructe, indefinenter habitatores ejusdem ecclesie sermone et opere insistentes dictas ecclesias et alia quecumque possunt dicte ecclesie cupiunt adunare et statim inferiorum ac presidentium in eadem ecclesia ministr
Abbreviated transcription (Latin):
ligionis ĩ inenna sua ostitutis młta mala di¬
noscit᷑ intituł se. ad ultimũ diumne ultionis
manĩ se ñ posse cuatẽ recgnoscens aliqͣntdmn
ꝓtantis malest̾is cupiens em̃dare deo et sc̃o petͦ
de inco sex denarios qͦs ĩ ac uilla sr̃. ͦ. zaq̃d¬

Expanded text:
stitutis multa mala dignoscitur intulisse, sed ad ultimum divine ultionis manum se non posse evadere recognoscens, aliquandum pro tantis malefactis cupiens emendare, Deo et Sancto Petro de Vico sex denarios quos in ac villa fra
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ marcelã. suꝑ santiũ .G. d̾ podio. Possitet
⁊ q̃nda tram uiata ripa occe. subtꝰ garsiaba¬
sat. It̾m ħ eccłia possid decima tre q̃ ẽ ꝓpe dom̃
d̾ lalobera. ħ aut oia nue ħeditario possit: ħ¬
ecłia. Siqͣ t̾ñ omissa s̃. siue ĩ testibꝰ. siũi ĩ aliis:

Expanded text:
apud Marcelam super Santium G. de Podio. Possidet etiam quendam terram juxta ripam Occe subtus Garsiabasad. Item hec ecclesia possidet decimam terre que est prope domum de la Lobera. Hec autem omnia jure hereditario posside
Abbreviated transcription (Latin):
laboraũ. tant̾ diuine ultionis manũ se ñ pos¬
se euat̾e recõgnoscens ꝓ p̾titoꝵ delictoꝵ em̃¬
da eccł̃iam scĩ sulpicii d̾ cadelan ꝙͣ ap̃d pͣdne¬
ron iure heditario possidebat: deo et eccłie
sci pet̾ d̾ iico spontaneꝰ manumisit. In huc
mot̾ qd canonici dc̃e eccłie ĩ decessu erꝰ totũ
qs fuit necciĩ honeste et sic̃ milistis int̾est
habuer. P. G. de loit dei gra. in aurita¬
na sede archiep̃o p̾sidente. ⁊. a.B. ĩ fere¬
ciaco comite dnante. Ego petrꝰ de brol
istiꝰ eccłie capellanꝰ. ⁊ o. barba.⁊ ẜ. fram.
et dominieꝰ dastilan.⁊ .o. d̾ mumol. fra¬
ab ĩ carnatõe diii. anno. mͦ. cc.iͦ. iiͦ¬

Expanded text:
tandem divine ultionis manum se non posse evadere recognoscens, pro preteritorum delictorum emenda ecclesiam Sancti Sulpicii de Cadelan quem apud Pradneron jure hereditario possidebat, Deo et ecclesie Sancti Petri de Vico spontaneus manumisit, in hunc modum quod canonici dicte ecclesie in decessu ejus totum quod fuit necessarium honeste et sicut milistis interest habuerent. G. de Lord, Dei gratia, in Auxitana sede archiepiscopo presidente, et A. B. in Fezenciaco comite dominante. Ego Petrus de Brol istius ecclesia capellanus, et G. Barba, et B. Frair, et Dominicus d’Astilan, et G. de Mumol, fraab Incarnatione Domini, anno M°CC°XX°II
Abbreviated transcription (Latin):
curia. tũ ꝓpt̾ eoritae etatis breuitatẽ.
młta astatu suo decitisse. atq ideo multa
p̾lacuit innu̾̃sitati p̃sidentiũ ĩ eccłia b̾i pet̾
d̃ inco. ĩ scͥptore pigñum et ꝓͥetariarũ re¬
rũ fi. ut siq̃n habudante niqͥtate aliqͥs d̾

Expanded text:
curiam, tunc propter eorumdem etatis brevitatem, multa a statu suo decidisse atque ideo multa placuit universitati presidentium in ecclesia Beati Petri de Vico in scriptorem pignorum et proprietariarium reru
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ talasera ĩ pignore detiñent: ꝓ absolutione
ii nõĩatus. W̾. d̾ podio ĩ extremis sue inite ar¬
ticdis laborans et soror erꝰ duas ꝑtes ecclie
seĩ uncentii qͣm i eode tr̃itorio scil ap̃t tala¬
seran possitebãt: deo et sẽo petro d̾ uico possi¬
dentas ĩ ꝑpetiũ donauer. Ut̾m qͣmins ecc̃a
t̾ uico eccl̃iam sci ylarii d̾ mazeras ꝓ tueretoꝵ
solitoꝵ pignore possid̾et: canonici eiꝰdẽ eccłie.
Wͦs .B̾. et cassiasio filio eiꝰ ꝓ absolutione dc̃ẽ
occłie sc̃i ylarii decẽ soł tribuer̃. et ip̃i eam cu
om̃ibꝰ ꝑtinenciis sins deo et sc̃o petro d̾ inco
ꝓse et suis successoribꝰ absoluer. Nec ñ nõra

Expanded text:
de Talaseian in pignore detinerent, pro absolutione non nominatus Wilelmus de Podio in extremis sue vite articulis laborans et soror ejus duas partes ecclesie Sancti Vincentii quam in eodem territorio, scilicet aput Talaseian, possidebant, Deo et Sancto Petro de Vico possidendas in perpetuum donaverunt. Iam Sancti Ylarii de Mazeras pro trecentorum solidorum pignore possideret, canonici ejusdem ecclesie Wilelmo B. et Gassiasio filio ejus pro absolutione dicte ecclesie Sancti Ylarii decem solidos tribuerunt, et ipsi eam cum omnibus pertinenciis suis Deo et Sancto Petro de Vico pro se et suis success
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Eo demq mortuo comes. a. cognom̃to .ł. oã
ĩ bãmũ. Nemens at dõpnꝰ .Wꝰ archiep̃s aclar¬
montẽsi ocilio dedit comiti cauallii.c. soł. et
firmaũ comes donatoẽm illã. tali pacto. ut si
puer ille. a. uell ħre ꝑtem istã ĩferiorã.c. soł
morlañ moncte ꝑsolũet archiep̃o. Qd si obis¬

Expanded text:
est. Eodemque mortuo, comes A. cognomento F. omnia est. Eodemque mortuo, comes A. cognomento F. omnia in bannium. Veniens autem dompnus W. archiepiscopus a Clarmontensi concilio, dedit comiti cavallum, C solidos, et firmavit comes donationem illam, tali pacto, ut si puer ille A. vellet habere partem istam inferiorem, C solidos morlanorum monete persolveret archiepiscopo ; quod si obis
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ. ĩ eanoniẽ et ecłiam d̾ lugarano. ⁊ medie¬
tate eccłie d̾ castelpuliot. et culturã q̃ ẽ añ
fiontt ecc̾e sci pet̾ de big. sr eap̃t pontis. et
molendinũ.⁊ uineã q̃ ẽ añ cdaustrii t ali teno¬
re. ut si aliq̃no diaᷤ suadente qd absit. infans il¬
le suũ relinqͣt ꝓpositui. omña q̃ supliaimꝰ ex
in tegro possideat scã t infans ille alienꝰ sit.
apossessione honoris istiꝰ supͣdicti. In hora uͦ
mortis sue uuerpitões illas qͣs in uita fec̾at
moriens firmaũ adiciens ĩ sr̃ et dans deo et
sc̃o petro d̾big. medietatẽ illiꝰ leule ꝙͣ. sͥ ĩ inta
retim̃at. et medietatẽ censꝰ uille. Reliqͥd ⁊̃
qͥnoã filii suĩ noĩe arnaldui ĩ bailia dõpnoar¬
chiep̃o.W. c̃ parte illiꝰ honoris q̃ se otingebat
scił bagina guit. et cult᷑am de molmo. chalat.
et cultam de biuer.⁊ plant̾ sr̃ eccͣam. ⁊ frãche¬
tatẽ degiestar. ẽ aliis de ip̃a ulla ⁊ sic mortuꝰ

Expanded text:
 in canonicum et ecclesiam de Lugaiano, et medietatem ecclesie de Castelpuliot, et culturam que est ante frontem ecclesie Sancti Petri de Big, super caput pontis, et molendinum et vineam que est ante claustrum tali tenore, ut si aliquando, diabolo suadente, quod absit, infans ille suum relinquit propositum, omnia que supradiximus ex integro possideat Sancta Maria, et infans ille alienus sit a possessione honoris istius supradicti. In hora vero mortis sue vuerpitiones illas quas in vita fecerat, moriens firmavit, adjiciens insuper et dans Deo et Sancto Petro de Big, medietatem illius lerde quam sibi in vita retinuerat, et medietatem census ville, reliquid etiam quendam filium suum nomine Arnaldum in bailia dompno archiepiscopo W. cum parte illius honoris qui se contingebat, scilicet Bagmaguit, et culturam de molino Chamlong, et culturam de Biver, et plantam super ecclesiam, et franchetatem de Giestar cum aliis de ipsa villa, et sic mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ecũte satis arbitratꝰ ẽ eo q̃d fulta ee̾t ronbus
iusticie et eqͥtatis. ⁊ submiaa p̃sidio u̾itatis.
d notatio breis
de honore sci xetͥ de big. Sic̃ fama u̾ita¬
tis uulgante adnos ꝑuenit exrelatu qͦꝵdam.
eccͣam sei Petͥ de big. Iure heditare ĩ alalium
possid̾e intebat᷑ eccͣa sc̃ẽ mͦ d̾ aueris. S anen¬

Expanded text:
verecunde, satis arbitratus est eo quod fulta esset rationibus justicie et equitatis, et subnixa presidio veritatis.DNOTATIO BREVIS DE HONORE SANCTI PETRI DE BIG Sicut fama veritatis vulgante ad nos pervenit ex relatu quorumdam, ecclesiam Sancti Petri de Big, jure hereditario in alodium possidere videbatur ecclesia Sancte Mari
Abbreviated transcription (French):
ce prutens lector diligent᷑ et subtłr osit̾are
acqͥsitionis eccłia. auxiensis uillam et eccͣam
p̃sũpserit. anatema sit. absorbrat eos t̾ra fio ̾
absorbuit datã et abnon. Qd si allegare no¬
ne bearnẽsem te comite fezenciacesẽ mo¬
isse q̃relã et lite oͣ ħitatores sci petͥ tebig.

Expanded text:
 prudens lector, si diligenter et subtiliter considerare acquisitionis ecclesia Auxiensis villam et ecclesiam presumpserit anatema sit, absorbeat eos terra sicut absorbuit Datan et Abiron. Quod si allegare nonem Bearnensem tunc comitem Fezenciacensem movisse querelam e
Abbreviated transcription (Latin):
cium posteri. q̃d t̃p̃r domni. Ramũdi
archi ep̃i Biuerna de pͥssag ꝓ redẽptione
peccorum suoꝵ et ꝓsaluatione parentum
suor. deo et sc̃e marie ausciensi dedit ĩ
alodium decimas tr̃e que d̃r Barcas.
tali cõdicione ut ullus hõ uł ulla femi¬
na tã de ꝓpinquis quam de eatraneis
alienandi uł auferẽdi licentiã ñ haberet.
siqͥs tñ p̃sumeret. irã dĩ oĩpotentis et
penas et̾ne dãpnationis in curreret. Rꝰ.
soł a Petro lamb̾to de insula p̾scriptas
decimas. et in suꝑ ipsi Biuerne. xxx. soł
contulerunt. Huiꝰ rei testes fuerũt
Ramũdus. de podio. Arnaldꝰ demõt¬
pui. Odd̾o. arbeisañsis. Ds̃ adiuua.
sacͥsta. Uꝰ. de arbeisan. Postea tñ p̃si¬
dente dõno.Wͦ. archiep̃o Biuerna
minor bñficium matͥs sue ducere
uolẽs ĩ irritũ: inqͥetauit iñ canoni¬
cos. s tandẽ recognouit maliciã
suã. et ei dõnꝰ. Sꝰ. archiep̃s et
canonici.xx. soł cõtuler̃t. quos ip¬
samet de altari Bẽ alarie accipi¬

Expanded text:
di archiepiscopi, Biverna de Pissag, pro redemptione peccatorum suorum et pro salvatione parentum suorum, Deo et Sancte Marie Ausciensi, dedit in alodium decimas terre que dicitur Barcas, tali condicione, ut ullus homo vel ulla femina tam de propinquis quam de extraneis alienandi vel auferendi licentiam non haberet. Si quis tamen presumeret, iram Dei omnipotentis et penas eterne dampnationis incurreret. Raimusolidos a Petro Lamberto de Insula prescriptas decimas, et insuper ipsi Biverne XXX solidos contulerunt. Hujus rei testes fuerunt, Ramundus de Podio, Arnaldus de Montpin, Oddo Arbeisanensis, Deus Adjuva sacrista, Wus de Arbeisano. Postea tamen, presidente domino Wo archiepiscopo, Biverna minor, beneficium matris sue ducere volens in irritum inquietavit, inde canonicos ; sed tandem recognovit maliciam suam, et ei dominus Wus archiepiscopus et canonici XX solidos contulerunt, quos ipsamet de altari beate Marie accipi
Abbreviated transcription (Latin):
sedis cłici deneant habetnt.⁊
sine ulla contrapellatione cuiꝰcũq
mortalium possideant. E acta
donatio cessionis mee ista crã
multis testibꝰ: anno dominice
incarnationis millesimo. Lae¬
UIII.presidente in romana
sede. Urbano papa monarebia
regni francorum regente rege
e hiluppo in mense Decembrio.
ui. fr̃. Lua .xii. huius
rei destium uocabula subter
habent᷑ inserta. E go odgeriꝰ
qui cartam istam ꝓpria ma-¬
nu firmaui & firmare feci
oddo de peiru. ad euius inqui¬
sitionem hec facta s̃ interfint
E brardꝰ fr̃ eiꝰ. ⁊ arnaldꝰ fort de
berned. Et audeb̾tus dauls.⁊
oddo de Bassona. & arsifort mo.¬
red. Et garsia abbas de masca¬
ras. interfuerunt ⁊ alii młti

Expanded text:
sedis clerici, tenant, habeant, et sedis clerici, tenant, habeant, et sine ulla contrapellatione cujuscumque mortalium possideant. Facta donatio cessionis mee ista coram multis testibus, anno Dominice Incarnationis millesimo LXXXVIII, presidente in Romana sede Urbano papa, monarchiam regni Francorum regente rege Philippo, in mense decembris, VI feria, luna XII, hujus rei testium vocabula subter habentur inserta. Ego Odgerius, qui cartam istam propria manu firmavi et firmare feci, Oddo de Peiru, ad cujus inquisitionem hec facta sunt. Interfuit Ebrardus frater ejus, et Arnaldus Fort de Berned et Audebertus d’Auls et Oddo de Bassona et Arsifort Mored, et Garsia abbas de Mascaras interfuerunt et alii multi
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ amen. Notum sit omnibus
hominibꝰ in quorum manibus
hec donationis carta deuenerit¬
quod ego odgerius comes uocitat᷑
territorii pardiniacensis una cum
consensu ⁊ uoluntate filiorum
meorum his nominibꝰ uocitats̃
scilicet urseti arnaldi uuilelini¬
et amurici. ⁊ multorum aliorum
eccłie sedis auscie necnon et
domno uiulelmo eiusdem metro¬
polis eccłie archiep̃o eiusdemq
loci archidiacħo stpħo ⁊ om̃ibus
dicis eiusdem sedis deo seruientis
censi archidiaconatu sitam cum
om̃ibꝰ adiacenciis ad eandem
ełiam ꝑtinentibꝰ. cum consensu
et uoluntate eundem honorem
actenus retinentium dono inqͣm
et ꝑpetua cessione confirmo cum
ipsius archiep̃i. Wilmi anulo.
ꝑ am̃a mea ⁊ ꝓ am̃abus patris
mei ⁊ matris meę ⁊ om̃ium pa.¬
rentum meorum. Tali quidẽ
tenore ut ab hodierno die &
annuente nunc possidet et in
futuro adquisierit totum ab
integro sicut infra cruces de¬
signatum est metropolis ȩccłia
dc̃e Marie. uirginis auscis eidẽq

Expanded text:
i. Amen. Notum sit omnibus hominibus in quorum manibus hec donationis carta deveneritquod ego Odgerius comes vocitatus territorii Pardiniacensi, una cum consensu et voluntate filiorum meorum his nominibus vocitatis scilicet, Urseti Arnaldi, Vuilelmi, Aimerici, et multorum aliorum ecclesie sedis Auscie, necnon et domno Vuilelmo ejusdem metropolis ecclesie archiepiscopo, ejusdemque loci archidiachono Stephano et omnibus clericis ejusdem sedis Deo servientibucensi archidiachonatu sitam, cum omnibus adjacenciis ad eamdem ecclesiam pertinentibus, cum consensu et voluntate eumdem honorem actenus retinentium : dono, inquam, et perpetua cessione confirmo cum ipsius archiepiscopi Wuilelmi anulo, pro anima mea et pro animabus patris mei et matris mee et omnium parentum meorum. Tali quidem tenore ut ab hodierno die etannuente, nunc possidet et in futuro adquisierit, totum ab integro sicut infra cruces designatum est, metropolis ecclesia Sancte Marie Virginis Auscis ejusdemque
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alio garsia. ⁊ ceteris ełicis.
et presentibus militibus. Oddone
de montalt ⁊ fr̃e eius odgerio. ⁊
Bernardo decresteras.⁊ alus
multis. ꝑanc cartam fecit ber-¬
nardus monacus capellanus ar.¬
chiep̃i predicti. Residente in
romane sede. Gregorio xara.uii.
regnante. philippo rege francoꝵ.
Signum etiisancii auctoris huiꝰ
carte. De honore quem ego eziꝰ
sancius comparaui de rodgerio.
hanc insertam cartam que huic¬
est adiuncta feci.

Expanded text:
et alio Garsia, et ceteris clericis et alio Garsia, et ceteris clericis et presentibus militibus, Oddone de Montalt et fratre ejus Odgerio, et Bernardo de Cresteras et aliis multis. Hanc cartam fecit Bernardus monacus capellanus archiepiscopi predicti. Residente in Romane sede, Gregorio papa VII. Regnante Philippo rege Francorum. Signum Eziisancii auctoris hujus carte. De honore quem ego Ezius Sancius comparavi de Rodgerio hanc insertam cartam que est adjuncta feci.
Abbreviated transcription (Latin):
eicius sancius offero filium mĩn
guilelmum deo ⁊ bẽ marie in
presentia aomni .W. archiepi
⁊ canonicorum eius ut sit ꝑpe¬
tualiter clericus & canonieus
predicte głiose uirginis marie
et dono ei cum filio meo laudãte
& fauente uxore mea. Aziuella
matris iam dicti pueri honorẽ
quem ego comparaui de rodge¬
rio de chercorb consobrini uxoris
mee tciam partem ecclie de bar¬
rano. & t̾ciam partem honoris
quem uuilelmꝰdat tenuit et
possedit. Auus predicti Rodge¬
rii ⁊ dono sponsalitium qd̃ ꝓ
uore mea accepi uineam de
casarias. & casalum de busans
et uineam de mumulbad. et
casalum debedger. et campũ
quem comparaui de forto sãcio
despied. & usum & espletam
de bosco de healaued ad edifica¬
cionem ⁊ reparationem eccłie
de barrano. Hanc donationem
facio cum uxore mea aziuel¬
la ⁊ cum filio meo cerebruno
bẽ marie cum hac carta p̃senti
uiułmo archiep̃o et clicis eius.
pposito udelicet. arnaldo ai¬
merico. & Enardo. ⁊ Garsia.

Expanded text:
Eicius Sancius offero filium meum Guilelmum Deo et Beate Marie in presentia domni W. archiepiscopi et canonicorum ejus, ut sit perpetualiter clericus et canonicus predicte gloriose Virginis Marie, et dono ei cum filio meo, laudante et favente uxore mea Azivella matris jam dicti pueri, honorem quem ego comparavi de Rodgerio de Chercrob consobrino uxoris mee, terciam partem ecclesie de Barrano et terciam partem honoris quem Vuilelmus Dat tenuit et possedit avus predicti Rodgerii, et dono sponsalitium quod pro uxore mea accepi, vineam de Casarias et casalum de Busans et vineam de Mumulbad et casalum de Bedger et campum quem comparavi de Forto Sancio Despied et usum et espletam de bosco de Kalaved ad edificationem et reparationem ecclesie de Barrano. Hanc donationem facio cum uxore mea Azivella, et cum filio meo Cerebruno, Beate Marie, cum hac carta, presente Vuilelmo archiepiscopo et clericis ejus, preposito videlicet Arnaldo Aimerico et Enardo et Garsia,
Abbreviated transcription (Latin):
uindemiare. et ad dolia dñi uĩdemiã
comportare. Qd si uinea in campum
redacta fuñt: cãpi quoq curã et cul¬
turam. sic̃ moris ẽ. ad om̃a necessa¬
ria debẽt ger̃ẽ et ex̃cere. et tãdem
fructꝰ collectos in orreis dñicis recõ¬
de. Sũt p̾terea et alii casales ñ cẽsua¬
les in uilla illa: qui eodẽ mͦ rõne
p̃scͥpte donationis de iure s̃ auxciẽsis
eccłie. Tempore aut̃ ꝓcedẽte. cũ ꝓpt̃
in domabilẽ raptorũ maliciã. tota
tr̃a circum q tꝰbata ẽẽt atq uasta¬
ta: cõtigit qͦq p̃fatã uillã desacrotera
ad desolationẽ uenire. Cuiꝰ in colas
oĩ auxilio destitutos: domnꝰ . R. fe¬
licis memorie archiep̃s recep̃ et collo¬
cauit ĩ uilla de ĩsula uiata portã q̃
dr̃ auscitana. in f̾ra oclusionẽ muroꝵ
in tr̃a qͣm ipse acqͥsierat sͥ et
successoribꝰ siuis inppetuũ: A.Ge¬
raldo de arbeisano. qͥ pͥmus po¬
suit fundam̃ta illiꝰ uille. Ex eo itaq

Expanded text:
indemiare, et ad dolia domini vindemiam comportare ; quod si vinea in campum redacta fuerit campi quoque curam et culturam, sicut moris est, ad omnia necessaria debent gerere et exercere, et tandem fructus collectos in orreis dominicis recondere. Sunt preterea et alli casales non censuales in villa illa qui, eodem modo, racione prescripte donationis, de jure sunt Auxiensis ecclesie, Tempore autem procedente, cum propter indomabilem raptorum maliciam, tota terra circum quam turbata esset atque vastata, contigit quoque prefatam villam de Sacrotera ad desolationem venire, cujus incolas omni auxilio destitutos domnus R. felicis memorie archiepiscopus recepit et collocavit in villa de Insula juxta portam que dicitur Auscitana infra conclusionem murorum, in terra quam ipse acquisierat sibi et successoribus suis in perpetuum a Geraldo de Arbeisano, qui primus posuit fundamenta illius ville. Ex eo itaque
Abbreviated transcription (Latin):
xiensis eccłie contulit: ẽ tota uilla
de sacrotera. cum omnibꝰ appendi¬
ciis suis. qͣm iure patͥnionii habebat.
nulla nulla ꝓrsus excepta seu retẽ¬
ta parte alicui de gene suo. Sciẽdũ
aut̃ qͥa casales õs censuales: parẽ
faciũt sensum. Unusqͥsq casalis red¬
dit ãnuatĩ. octõ denarios morlanẽ¬
sis monete. octo cõcas frum̃ti. et
uigĩti qͣtuor de aiuada. ad cõcã
begarialem. Uineam etiã que qͦn¬
dam uinea abb̃is uocabatꝰ: bis ĩ
anno debẽt fodere. putare. et ĩ
oĩbꝰ necessariis oꝑibus excolere.¬

Expanded text:
xiensis ecclesie contulit : et tota villa xiensis ecclesie contulit : et tota villa de Sacrotera cum omnibus appendiciis suis quam jure patrimonii habebat, nulla prorsus excepta seu retenta parte alicui de genere suo. Sciendum autem quia casales omnes censuales parem faciunt sensum ; unusquisque casalis reddit annuatim octo denarios morlanensis monete, octo concas frumenti et viginti quatuor de civada, ad concam begarialem. Vineam etiam que quondam Vinea Abbatis vocabatur bis in anno debent fodere, putare et in omnibus necessariis operibus excolere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑciꝑe : ꝑ p̾ces et merita głose
uirginis. Nec fefellit eum
spes sua. Plenum namq
et obtatũ spei sue consequ¬
utus ẽ effectũ: ꝑ fecta et
desidata potitus sospitate: non
sine gaudio et admiratione mul-¬
torum. Post aliquot aut̃ annoꝵ spa¬
cia. facta sui penitens: resiliit ad
słm. uoti sui transgressor. sic̃ canis
reusus ad uomitũ: et sic̃ sus lota in
diuine ultionis ꝑsequta ẽ fugiẽtẽ.
Plane acus et gͣuius solito: iterũ
cepit eũ uerare inimicus humani
generis. et cep̃ ẽẽ nouissimus error
peior pͥore. Sic gͥ celesti ũb̃e seũiꝰ
ꝑcussus. et duriꝰ castigatꝰ miles
ille plibatꝰ: co actꝰ ẽ redire ad p̾no¬
minatã eccłiã. sese denuo in cano¬
nicum deuotiꝰ offerrẽs : et troãn
suã itãta donatione fideliꝰ gtͣdẽs
iure ꝑpetue possessionis. Tr̃a aut̃
qͣm ꝓ canonica sua. ꝓbnficia ad¬
epte sanitatis. ꝓ suorum remissio ẽ
pecc̃orum. deo. et beate marle Au¬

Expanded text:
percipere per preces et merita gloriose percipere per preces et merita gloriose Virginis. Hec fefellit eum spes sua. Plenum namque et obtatum spei sue consequutus est effectum perfecta et desiderata potitus sospitate, non sine gaudio et admiratione multorum. Post aliquot autem annorum spacia, facta sui penitens, resiliit ad seculum, voti sui transgressor, sicut canis reversus ad vomitum et sicut sus lota in Divine ultionis persequuta est fugientem. Plane acrius et gravius solito iterum cepit eum vexare inimicus humani generis, et cepit esse novissimus eror pejor priore. Sic igitur celesti verbere severius percussus et durius castigatus, miles ille prelibatus coactus est redire ad prenominatam ecclesiam, sese denuo in canonicum devotius offerens et terram suam in tanta donatione fidelius contendens jure perpetuo possessionis, terra autem quam pro canonica sua, pro beneficio adepte sanitatis, pro suorum remissione peccatorum, Deo et Beate Marie Au
Abbreviated transcription (Latin):
ntiquorum gesta tem¬
porum recensentes. et
que iam inueterata s.
quodãmͦ renouare querẽtes: scrip¬
ture testimonio fideł̃r tradere cu¬
ramus. quatenus memorie p̾sen¬
tium et sequentium tenacius in¬
here ualeant. Ut gͥ adrem acce¬
damus: sciendum q̃d de genere
baronum de sobaiano exiuit mi¬
les quidã nomine. Ar̃nfut. qui
qm̃ otra legem dĩ multiphariã
deliqrat. et en ormit̾ excesserat.
manifesta diuine uirtutis tactꝰ
uindicta. a demonio grauiter
uerabat᷑. ad effugãdam itaq
demonis uiolentã maliciã. de
consilio amicorum suorum. ad
sinum auxiensis eccłie sup¬
plex confugit. in canonicum.
se in ibi deuotus obtulit. por¬
dionem etiã t̾re sue que in
diuisione pat̾ne mat̾neq ħe¬
ditatis int̾ fr̃s suos ure ħedita¬
rio eum ꝯtingebat: p̃fate ełie
tulit in ꝑpetuũ possidendam
hoc totum faciẽs participato
consilio et habito assensu pa¬
rentum et cohere: dum suoꝵ.
Sꝑabat enim in ecłia illa.
ꝑ fecte curationis remedium

Expanded text:
ntiquorum gesta temporum recensentes, et que jam inveterata sunt quoddammodo renovare querentes, scripture testimonio fideliter tradere curamus, quatenus memorie presentium et sequentium tenacius inhibere valeant. Ut igitur ad rem accedamus, sciendum quod de genere baronum de Sobaiano exivit miles quidam nomine Arinfut, qui quum contra legem Dei multiphariam deliquerat et enormiter excesserat, manifesta divine virtutis tactus vindicta a demonio graviter vexabatur. Ad effugandam itaque demonis violentam maliciam, de concilio amicorum suorum, ad sinum Auxiensis ecclesie supplex confugit, in canonicum se inibi devotus obtulit, portionem etiam terre sue que in divisione paterne materneque hereditatis inter fratres suos jure hereditario eum contingebat, prefate ecclesie contulit in perpetuum possidendam ; hoc totum faciens participato consilio et habito assensu parentum et coheredum suorum. Sperabat enim in ecclesia illa perfecte curationis remedium
Abbreviated transcription (Latin):
et concorditi qumdiu uix̃. Migrante uͦ illo ex hac uita
ut credimus addñm. migrauit ⁊ pax. coruitq in par-¬
tibus nr̃is tota fere religio. tam cłicorum qu̾itm monacho¬
rum. nec non ⁊ laicorum. Nam seculares monachi qui eo
uiuente timore religionis illus & reuerentia simulabans
se saltim in habitu regulatres. nunc solutis abenis semi ha-
desidericiq cordis ex plere. Elicorum aut̃ prb̃rorumq
adeo ad nichilum redactus est ordo. quod puero uitgiente
in cunis fungitur prb̃r in t̾ueniente p̃cio altaris officio
et est ut dicitur sic̃ ppłs ita & sacerdos. Peccata uero
&e scelera ap̃ nõs sunt om̃ĩci uencilia. Silendum est de
laicis male conuigatis. qui quas habent dimitunt
leg demias. dncur d. non legalit txores alits. ac non nula¬

Expanded text:
et concordia quandiu vixit. Migrante vero illo ex hac vita et concordia quandiu vixit. Migrante vero illo ex hac vita ut credimus ad Dominum migravit et pax corruitque in partibus nostris tota fere religio tam clericorum quam monachorum nec non et laicorum. Nam seculares monachi qui, eo vivente, timore religionis illius et reverentia simulabant se saltim in habitu regulares, nunc solutis ab ejus semi habidesideriaque cordis explere. Clericorum autem presbiterorumque adeo ad nichilum redactus est ordo, quod puero vagiente in cunis fungitur presbiter interveniente precio altaris officio et est ut dicitur sicut populus ita et sacerdos. Peccata vero et scelera apud nos sunt omnia venalia. Silendum est de laicis male conjugatis, qui quas habent dimittunt legitimas ducuntque non legaliter uxores alias, ac nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
Leoni nono suꝑ ausciensi armep̃o. qui contra anti.¬
quam consuetudinẽ nouum cimit̾ium p̃sumebat
facr in eiuitate. Papa uͦ audita querimonia misit litteras
ꝑ eosdem montichos ausciensi ardep̃o. p̃cipiens ei apłica
auctorstate ne infra muros ciuitatis aut exetra p̾sumeret
ñouum cinut̾ium contra antiquam consuetudinẽ insti.¬
tuere. sed sic temporibꝰ ante cessorum fuerat suorũ. ita
yͥmaneret in słm. Quȩ lutere in p̃fato moncisterio con¬
serucntur loco reliquicirum. Uisis itaq literis papę.
cessauit acepta p̃sumtione. nec ausus fuit deinceps ibi
aliquem sepelire. Illo uͦ ꝓsimonia postea deposito. sue-¬
cessit archiep̃s austindus. qui nil tale agere temptauit.
ost illum aut̃ successit be memoriȩ Wilłmus archiep̃s. qui
acc&. annus oneste ⁊ religiosȩ ausciensem reã ȩccł̃iam
ac bĩ orientii monasterium. disponens utrumq in pace

Expanded text:
Leoni nono super Ausciensi archiepiscopo, qui contra antiLeoni nono super Ausciensi archiepiscopo, qui contra antiquam consuetudinem novum cimiterium presumebat facere in civitate. Papa vero, audita querimonia, misit litteras per eosdem monachos Ausciensi archiepiscopo, precipiens ei, apostolica auctoritate, ne infra muros civitatis aut extra presumeret novum cimiterium contra antiquam consuetudinem instituere, sed sicut temporibus antecessorum fuerat suorum, ita permaneret in seculum. Que littere in prefato monasterio conservantur loco reliquiarum. Visis itaque litteris pape, cessavit a cepta presumtione, nec ausus fuit deinceps ibi aliquem sepelire. Illo vero, pro simonia postea deposito, successit archiepiscopus Austindus, qui nil tale agere temptavit. Post illum autem successit bone memorie Wilelmus archiepiscopus qui XXX annis oneste et religiose Ausciensem rexit ecclesiam ac Beati Orientii monasterium, disponens utrumque in pace
Abbreviated transcription (Latin):
decedens a scło sepultus est in p̾fata ȩccł̃ia bĩ ioħ̃is bapt̃ et ȩuã.¬
geliste. H oc id circo dicimus. uolentes ostende ex quituta auc¬
toritate et antiquitate fuerit cimit̾um ap̃ bm̃ Orientium.
numquam uͦ inciuitate. Eł actenus uͦ ostendimus exauctorita.¬
te scorum patrum antiquitꝰ ita statutum ẽẽ. nunc aut̃ uoli¬
mus significitre qualit̃ nr̃is temporibꝰ mali ep̃i antiqua
scorum patrum zelo autiriciȩ et inuidie temptauer̃.statuta
uiolare. Quidam ncmq ep̃s in ausciensi sede simoniace fuit
sublimatꝰ. sic̃ postea inipsuis clarint depositione cognomento
R aimund copa. qui primus nouum cimit̾ium cep̃ instituere
in ciuitate. sepeliuitq ibi ad.x. usq hominum cadauera.
Uidentes aut̃ monachi bĩ Orientii destructionem loci si fide¬
lium oblattiones amuterent defunctorũ imminere.
adierunt romitm. facientes querimoniã scissimo pp̃

Expanded text:
decedens a seculo sepultus est in prefata ecclesia Beate Johannis Baptiste et Evandecedens a seculo sepultus est in prefata ecclesia Beate Johannis Baptiste et Evangeliste. Hoc id circo dicimus, volentes ostendere ex quanta auctoritate et antiquitate fuerit cimiterium apud Beatum Orientium, numquam vero in civitate. Hactenus vero ostendimus ex auctoritate sanctorum patrum antiquitus ita statutum esse ; nunc autem volumus significare qualiter, nostris temporibus, mali episcopi antiqua sanctorum patrum zelo avaricie et invidie temptaverunt statuta violare. Quidam namque episcopus in Ausciensi sede simoniace fuit sublimatus, sicut postea in ipsius claruit depositione, cognomento Raimundus Copa, qui primus novum cimiterium cepit instruere in civitate, sepilivitque ibi usque ad X hominum cadavera. Videntes autem monachi Beati Orientii destructionem loci, si fidelium oblationes amitterent defunctorum, imminere, adierunt Romam facientes querimoniam sanctissimo pape
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo mutabitur sedes. ⁊ qui altare ⁊ pignora bẽ o arie
hinc detulerit. me et illos hic non relinquat. quod ita fac¬
tum est. Procedente itaq longo tempore fticta ꝑsecutio.¬
ne i ianauuorum qui destruxcerunt ciuitates guasconie
⁊ ipsam ciuitatẽ elisonitm. translata ÷ sedes sic̃ scĩssimu
satnus ep̃s ꝓpħauerat inuillam claram quȩ nunc uo¬
caturꝰ auscia. a taurino ui fuit post.iiͦiͬ. p̃phatos. yͫ.
pontifex in auscia cuuite. Ipse nitmq transtulit auscis
altare bẽ oarie quod nunc cernitur. attulitq quatuor scis
uocatur ecłia scĩ Orientii. quos post multorum curicula anno.¬
rum Bernarđ prior ipsius loci postea archnẽps tholetanus esfec¬
tus. in p̃dicto loco honorifice tumulatos inuenit. Deinde tã
ep̃i quam elerici aliiq uiri ciuitatis. sepulturam ap̃ beatum
Omientium habuerunt. Ipse aut̃ beatus ortentius: decimus ens
bm̃ martinum turonensem epm sia scriptum repperitira.

Expanded text:
ex quo mutabitur sedes ; et qui altare et pignora Beate Marie ex quo mutabitur sedes ; et qui altare et pignora Beate Marie hinc detulerit, me et illos hic non relinquat ». Quod ita factum est. Procedente itaque longo tempore, facta persecutione Normanorum qui destruxerunt civitates Guasconie et ipsam civitatem Elisonam, translata est sedes, sicut sanctissimus Paternus prophetaverat, in Villam Claram que nunc vocatur Auscia, a Taurino qui fuit, post IIIIor prephatos, quintus pontifex in Auscia civitate. Ipse namque transtulit Auscis altare beate Marie quod nunc cernitur, attulitque qnatuor sancvocatur ecclesiae Sancti Orientii, quos post multorum curricula annorum Bernardus prior ipsius loci, postea archiepiscopus Tholetanus effectus, in predicto loco honorifice tumulatos invenit. Deinde tam episcopi quam clerici aliique viri civitatis sepulturam apud Beatum Orientium habuerunt. Ipse autem beatus Orientius decimus existbeatum Martinum Turonensem episcopum, sicut scriptum repperitur,
Abbreviated transcription (Latin):
De antiguitate emnter bem d rie ⁊⁊u
ponitm plurimi ignorant de cimiterio bĩ ORIENTII
unde altercatio non modica orta est int̾ ipsuis
loci montichos sedisq cłicos. quadit̃ antiquis temporibus
ascĩs patribꝰ statutum ẽ. nos ea quȩ ipsi sanxerunt scrip¬
tumq reuquerunt. nec non et ea quȩ nr̃is temporibus
facta sunt. ⁊ que oclis nr̃is uidimus. ne posteris fiat ob¬
luuoni seribere curairmus. Tempore itaq quo sedes
enat ap̃ elisonam cunttem. prius quam auscis transfer.¬
Gercii quȩ nunc uocatur ȩccłici scĩ Orientii. ad quam illi
qui habitabant in uilla clara quę tunc talit̃ uocibat᷑
ubi nunc est auscia ciuitas. parrochiali consuetudine
ueniebant ad diuinum officium et ad sepeliendũ. In
elisona igitur ciuitate fuerunt quatuor tantum ep̃i prius¬
quan auscis sedes transferretur. P at̃nus. Optates. Seruand
sompidi cimis. quorum pͥmus Patnus scilicet ꝓpħanit dũ iiue¬
ret his uerb dicens. Ego unus. tres ꝑostine. nilamplius

Expanded text:
DE ANTIQUITATE CIMITERII BEATI ORIENTII Quoniam plurimi ignorunt de cimiterio Beati Orientii, unde altercatio non modica orta est inter ipsius loci monachos sedisque clericos ; qualiter antiquis temporibus a sanctis patribus statutum est, nos ea que ipsi sanxerunt scriptumque reliquerunt, nec non et ea que nostris temporibus facta sunt, et que oculis nostris vidimus, ne posteris fiat oblivioni scribere curavimus. Tempore itaque quo sedes erat apud Elisonam civitatem priusquam Auscis transferGercii, que nunc vocatur ecclesia Sancti Orientii, ad quam illi qui habitabant in Villa Clara, que tunc taliter vocabatur ubi nunc est Auscian civitas, parrochiali consuetudine, veniebant ad divinum officium et ad sepeliendum. In Elisona igitur civitate fuerunt quatuor tantum episcopi priusquam Auscis sedes transferretur : Paternus, Optatus, Servandus, Pompidianus ; quorum primus Paternus scilicet prophetavit dum viveret his verbis dicens : « Ego unius, tres post me, nil amplius
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad transitum bĩ Orientii. ccc lxx uii. anni computantꝰ
Apassione uͦ dñi usq ad ordinaitionem bĩ orienti. computã¬
tur anni. ccͣe xoui. A transitu ergo br̃ Orientii usq ad
transitum bĩ martini. xl uii. anni computantur. E ec idõ
descripsimus. ut agnosci ualeat quitnte auctoritatis. qͣnteq
antiquitatis fuerit uir beatissimus Orientius

Expanded text:
usque ud transitum beati Orientii CCCLXIIII anni computantur. usque ud transitum beati Orientii CCCLXIIII anni computantur. A passione vero Domini usque ad ordinationem beati Orientii computantur anni CCCtiXXIII. A transitu ergo beati Orientii usque ad transitum beati Martini XLVII anni computantur. Hec ideo descripsimus, ut agnosci valeat quante auctoritatis quanteque antiquitatis fuerit vir beatissimus Orientius
Abbreviated transcription (Latin):
tantis trans actis temporibꝰ uidelicet deselis translatio¬
ne. de ep̃orum numero elisone sedis. de cimitio qͦd ante
& postea semꝑ fuit ap̃ eccłictm bĩ Orientii. numquam uͦ
incinitate. obliuioni posteris tradatur. Scripsimꝰ &iã
ꝓpt̾ eos qui sunt p̃cipites adiudicandum. quiq ante ui.¬
dicant quam audiant. scient̾q aueritatis tramite deui¬
antes. decernunt magis eoc in iusticia quam excȩquitate.
nolentes canonum sententiã quȩ ascĩs patribus de tricen-¬
nali possessione sanccita est sequi et imitari. Qm̃ si tri¬
cennał possessio scãm decreta canonum in conuulsa deboe
existere. habetq robur ac ius possidendi in ꝑpetuum.
multomagis possessio. dce. et eo amplius annorum. ut est
de bĩ orientu cimiterio firma et rata debet ꝑmitnere.
Atransitu uͦ bĩ orientu usq in p̃sentem annum. qui est annis
m̃ c̃.xiii. conputantur anni. dcͣc. xii. A passione gͦ dñi

Expanded text:
tantis transactis temporibus videlicet de sedis translatiotantis transactis temporibus videlicet de sedis translatione, de episcoporum numero Elisone sedis, de cimiterio quod ante et postea semper fuit apud ecclesiam Beati Orientii, numquam vero in civitate, oblivioni posteris tradatur. Scripsimus etiam propter eos qui sunt precipites ad judicandum, quique ante judicant quam audiant, scientesque a veritatis tramite deviantes, decernunt magis ex injusticia quam ex equitate, nolentes canonum sententiam que a sanctis patribus de tricennali possessione sanccita est, sequi et imitari. Quum si tricennalis possessio secundum decreta canonum inconvulsa debet existere, habetque robur ac jus possidendi in perpetuum, multo magis possessio ducentorum et eo amplius annorum, ut est de Beati Orientii cimiterium, firma et rata debet permanere. A transitu vero beati Orientii usque in presentem annum qui est annus M°C°VIII° computantur anni DCCtiXII. A passione ergo Domini
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq sexus cadauera. Nos igitur uidentes humana
defensione et illuis in quo maaine spem defensionis ha¬
bueramus nos destitutos. qui utrorumq potuisset & debuis¬
set sedare sedicionem. confugimus ad sp̃alium p̃sidium
armorum. uidelicet ad domni abbatis I ys onis senio¬
rumq climiicensium defensionem &e orationes. illorũq
ac domni abbatis orationibꝰ ⁊ litteris muniti. adiimus
papam Urbanum .n. illoq postea de functo. Paschalem
papam .ii. Qui p̃decessoris illorum Leonis p̃ noni seq̃n-¬
do sentenciam munierunt pͥuilegus suis sub ex comiu¬
nicatione & corporis xp̃i separatione moncisterium bĩ
orientii. ne ulterius quisquitmn p̾sumait facere sepul¬
turam in ciuitate. nec non et quidam qui erant ibi
sepulti. ꝑ p̃ceptum et ex cominunicationẽ legati Ricrdi
albam ep̃i cardinał fuerunt eox humati. Hȩc id circo
p̃sentibꝰ & futuris de signitre curauimus. neres gesta

Expanded text:
VII utriusque sexus cadavera. Nos igitur videntes humana VII utriusque sexus cadavera. Nos igitur videntes humana defensione et illius in quo maxime spem defensionis habueramus nos destitutos, qui utrorumque potuisset et debuisset sedare sedicionem, confugimus ad spiritualium presidium armorum, videlicet ad domini abbatis Hugonis seniorumque Clunaciensium defensionem et orationes, illorumque ac domini abbatis orationibus et litteris muniti adiimus papam Urbanum II, illoque postea defuncto, Paschalem papam II, qui predecessoris illorum Leonis pape noni sequendo sententiam munierunt privilegiis suis excommunicatione et corporis Christi separatione monasterium Beati Orientii, ne ulterius quisquam presumat facere sepulturam in civitate, necnon et quidam qui erant ibi sepulti per preceptum et excommunicationem legati Ricardi, Albani episcopi cardinalis, fuerunt exhumati. Hec idcirco presentibus et futuris designare curavimus, ne res gesta
Abbreviated transcription (Latin):
aibos ar̃is qutem magime uigent C ontra ieo ne n api
oscendat ex aduerso. nec pontit nurum ꝓ donio is da
Non e serant qui latret contra fures pdonesq ftsti sunt
scines muti ñ ucdlentes latrare. Ipsunt &riam aurum ob.¬
seuratum ẽ de domo dñi.mntatus est color o ptimns
dispsi sunt lcpides scũtrii in eapite om̃uim platearuim¬
tł ec onĩa mala post p̃fati antistitis crauiti plitras inpc¬
tibus. S acciderunt. Decedente uero illo ad anis e porc
seculo. successit archiep̃s R aimund̾ monachiis dimiia ces
nuitritꝰ bĩ orientii in sede ausciensi. Pro quo ut subiose¬
mcretur insede. laborauimꝰ omimodo. ⁊ in electione
et in consecratione. sꝑantes tutam̃ non modicit ⁊ solan
ab illo hab̾e. Uerum alit̃ nob accidit quami sxni solat
cumit̾um quod ab antiquis temporibꝰ asante. quã selis
ut p̃fatum est auscis trans ferretur habuimus auferre
inq tantum p̃ucduerunt. quod contra decretũ Leonis
ip̃ noni. & contra pͥuilegium Urbani pp̃ .ii. sepelier

Expanded text:
ostris quam maxime vigent. Contra hec non est qui ascendat ex ad verso, nec ponat murum pro domo Israel. Non est etiam qui latret contra fures predonesque, facti sunt canes muti non valentes latrare. Ipsum etiam aurum obscuratum est de domo Domini, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum. Hec omnia mala post prefati antistitis transitum nostris in partibus acciderunt. Decedente vero illo ad Dominum ex hoc seculo, successit archiepiscopus Raimundus, monachus Cluniacensis nutritus Beati Orientii, in sede Ausciensi. Pro quo ut sublimaretur in sede laboravimus omnimodo, et in electione et in consecratione sperantes tutamen non modicum et solamen ab illo habere. Verum aliter nobis accidit quam speravimus. cimiterium, quod ab antiquis temporibus et antequam sedes ut prefatum est Auscis transferretur habuimus, auferre : inque tantum prevaluerunt quod contra decretum Leonis pape noni, et contra privilegium Urbani pape II, sepelierunt
Abbreviated transcription (Latin):
Riscis tip̃ribꝰ cum Guasconia coꝵ¬
sulibꝰ cẽt orluta. et francigene timen¬
tes ꝑfidiam guasconũ consules de fran¬
cia addũctos intficere solitorũ. consu¬
latum respuerent: maxima pars no.¬
bilium uuiorũ guasconiȩ. ispaniam
ad sonsulẽ castellȩ ingressi sunt: po¬
stulantes ut unũ de filiis suis eis in
dñm daret. Hic aut̃ qͣmuis audita
ꝑfidia eorum. sibi ⁊ filiis suis ti.¬
meret. siqͥs ex ipsis uenire uellet:
coucessit. Tandem Sancius mitar.¬
ra minimꝰ filiorũ eiꝰ: cũ uiris illis
guasconia uenit. ibiq Consul factꝰ.
filiũ qͥ mitarra sanciꝰ uocatus est:
genuit. Hic mitarra sanciꝰ genute
Garsi am sanciũ curuum. qͥ tres
filios genuit. Sanciũ garsiã.⁊ Wi.¬
lelmũ garsiã. et arnaldũ garsiam.
quibꝰ Guasconiã diuisit. Sancio gar-¬
sie dedit maiorẽ guasconiã. Guill̃mo
garsiȩ dedit fidentiacũ. arnaldo
garsiȩ dedit astaracum. Saneiꝰ gar.¬
sias genuit duos filios manzeres.

Expanded text:
riscis temporibus cum Guasconia consulibus esset orbata, et francigene, timentes perfidiam Guasconum consules de Francia adductos interficere solitorum, consulatum respuerent, maxima pars nobilium virorum Guasconie Ispaniam ad consulem Castelle ingressi sunt, postulantes ut unum de filiis suis eis in dominum daret. Hic autem, quamvis audita perfidia eorum sibi et filiis suis timeret si quis ex ipsis venire vellet, concessit tandem. Sancius Mitarra minimus filiorum ejus cum viris illis Guasconiam venit, ibique consul factus. Filium qui Mitarra Sancius vocatus est genuit. Hic Mitarra Sancius genuit Garsiam Sancium Curvum qui tres filios genuit, Sancium Garsiam, et Wilelmum Garsiam, et Arnaldum Garsiam, quibus Guasconiam divisit. Sancio Garsie dedit majorem Guasconiam, Guilelmo Garsie dedit Fidenciacum, Arnaldo Garsie dedit Astaracum. Sancius Garsia genuit duos filios Manzeres,
Abbreviated transcription (Latin):
sit eistẽ et successoribꝰ eoꝵ. qnda extremitatẽ
culte sce̾ mͦ cit᷑ castiũ comitis. qͥ ẽ ꝯtigua t̾r̃e.
a. delcoz. ĩ ꝑpetuũ possidendã. Tali uidelic pac¬
to ut qͥ dca̾m fram tenuerit: tene t᷑ reddere
annuati.xii. denarioᷤᷤ morlañ cellerario auxi¬
tañ iͥ die assũptiois sce mͦ. Testes s̃ .G̃. officiał
auxit̾. F .G. notariꝰ. Magist᷑ Ioħes clicꝰ lactoreũ.¬

Expanded text:
it eisdem et successoribus eorum quamdam extremitatem culture Sancte Marie citra castrum comitis, que est contigua terre A. Delcoz in perpetuum possidendam, tali videlicet pacto, ut qui dictam terram tenuerit tenetur reddere annuatim XIIdecim denarios morlanorum cellerario Auxitano in die Assumptionis Sancte Marie. Testes sunt, G. officialis Auxitanus, F. G. notarius, magister Johannes clericus L
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃s pͥor ꝓ se et successoribꝰ suis qd ent bonꝰ gui¬
rens dce̾ d̾cime. si unꝙͣ ot̃dictor aliqͥs cõpare¬
ret. s eã possideat eccłia auxitana ĩ ꝑpetuũ paci¬
fice et qͥete. Testes ⁊ iusores huiꝰ uendicioius
sũt: Graldꝰ darcamont. F. del costau capellanꝰ
sc̃e qͣ de lauardengs. B. de molas. ugo d̾ cala¬
ued. ⁊ Ioħes de Bezuas tuc celłariꝰ auxituꝰ.
qͥ dẽam pecuniã ꝑsoluit. acti s̃ ħ ĩ pͥoratu de
Biuent .iiii. Nonas hulii. Anuo ab incar¬
natione dĩ: Mͦ. ceͦ. xlu.G. cõmite fencuen̾
et armaniaceñ.¬

Expanded text:
ctus prior pro se et successoribus suis, quod erit bonus guirens dicte decime si unquam contradictor aliquis compareret, sed eam possideat ecclesia Auxitana in perpetuum pacifice et quiete. Testes et visores hujus vendicionis sunt, Geraldus d’Arcamont, F. de la Costau capellanus Sancte Marie de Lavardengs, B. de Molas, Ugo de Calaved et Johannes de Bezuas tunc cellerarius Auxitanus, qui dictam pecuniam persolvit. Acta sunt hec in prioratu de Bivent IIII nonas julii, anno ab Incarnatione Domini M°CC°XLV°. B. comite Fenciacense et Armaniacen
Abbreviated transcription (Latin):
de Henos. anno dm̃. mͦ. c̾c.xxxͦxuiiͦi. iͥ craᷤ¬
tinũ. Natał dñi. p̾sentibꝰ deꝰ Capło .W .B. d̾ lagor¬
zano. B. darrapisac. W. d̾ bochoa. Testes sunt:
l. capellanꝰ eiꝰte loci .W. sapellanꝰ de silua. B.
neulad. Temporihꝰ dñi amaneui archiep̃i an¬
datn t Centulli somitis astaraceñ. De Poziano.
cieudum ẽ qd̃ .B. pͥor de Biuent de. as¬
sensu et uolu̾tate fim.⁊ soroꝵ sui poratꝰ.
uendidit octauã partẽ ꝙͣ habebat ĩ deciina
eccłie de coziano canoĩcis Sce̾ mͤ auxituͥ.
ꝓ.xxxxuii. solid̾ morlanoꝵ. tali pacto qd
nullꝰ successoꝵ suoꝵ possit ĩfringe siue con

Expanded text:
de Nenos, anno Domini M°CC°XXXVIII° in crastinum Natalis Domini, presentibus de capitulo, W. B. de Logorzano, B. d’Arrapasac, W. de Bochoa. Testes sunt, P. capellanus ejusdem loci, W. capellanus de Silva, B. Neulad, temporibus domini Amanevi archiepiscopi Auxitani et Centulli comitis Astaracensis.Sciendum est, quod B. prior de Bivent, de assensu et voluntate fratrum et sororum sui prioratus, vendidit octavam partem quam habebat in decima ecclesie de Coziano canonicis Sancte Marie Auxitane pro XXXVII solidos morlanorum, tali pacto, quod nullus successorum suorum possit infrin
Abbreviated transcription (Latin):
uiI & potñtia sua ab hõibꝰ censualibꝰ
Scẽ marie extorserat. Hanc portuii¬
culam dedit bẽ Mͦ. in ꝑpetuũ possi.¬
dendam ꝓ redẽptiõe am̃e sue.⁊ suor
qͣndo pͥmum fundauit ęcłiam istã in
honore eiꝰdem uirginis mͦ. Dedit ⁊̃
eodẽ tmp̃r: qͥcqͥd ap̃d prissianum.
suis. hoc donũ temerario ausu re-¬
uocare presumẽt : nullatenꝰ ei
liceret. s cũ datan ⁊ abiroi &
iuda scarioth : et̾nid erueiatibꝰ sub.¬
iaceret. Hoc donũ factũ fuit.⁊
hec carta. in manu domni austin¬
di archiep̃i : qui hãc ecłiam edi¬
ficauit.

Expanded text:
vi et potentia sua ab hominibus censualibus vi et potentia sua ab hominibus censualibus Sancte Marie extorserat ; hanc portiunculam dedit Beate Marie in perpetuum possidendam, pro redemptione anime sue et suorum, quando primum fundavit ecclesiam istam in honore ejusdem Virginis Marie. Dedit etiam, eodem tempore, quicquid apud Prissianum vsuis hoc donum, temerario ausu, revocare presumeret, nullatenus ei liceret, sed cum Datan et Abiron et Juda Scarioth, eternis cruciatibus subjaceret. Hoc donum factum fuit et hec carta in manu domini Austindi archiepiscopi, qui hanc ecclesiam edificavit.
Abbreviated transcription (Latin):
horrea debet recondi. Debet
etiam cellerariꝰ.ii. solidos ei
annuatim ꝑsoluere. ad emenda
signoꝵ cordas.
Noticia de cultura bẽ mͦ.
otum sit om̃ibꝰ tam p̾sentib
qͣm fut᷑is. qd̃ cultura scẽ marie
q̃ iuxeta castellum habet᷑: ex młtis
partibꝰ collecta fuit.⁊ a młtis pos¬
nazs in eadẽ cultura maximam
partem h̾editario uire possidebat.
qͣm licet francã ħeret.⁊ ñ censua.¬
lem: sub dño tam̃ canonicoꝵ ha¬
bebat. Hane partẽ iacob uideo uei.¬
didit. qͦ defuncto: canonici qͥa de
iure & Dñio eoꝵ descendebat : in
suam uendicauer̃. Dimilit̃ Sanciꝰde
fabrica.⁊ Wꝰ atq fortasi in p̾fata
cult᷑a tres particłas habebant. ꝓqͥbꝰ
canonici totã t̾rã qͣm in comalaga
possidebãt : eis cõmutauer̃. ⁊ p̃ter
solã decimã. lib̾am ⁊ frãca deder̃.
Comes &̃ Wastanoua. in p̃taxata
cultura porciuncdam qͣndã scilicet
usq ad tres cõcatas: possidebat. qͣm

Expanded text:
horrea debet recondi. Debet horrea debet recondi. Debet etiam cellerarius II solidos ei annuatim persolvere, ad emendas signorum cordas.NOTICIA DE CULTURA BEATE MARIE Notum sit omnibus tam presentibus quam futuris, quod cultura Sancte Marie que juxta castellum habetur, ex multis partibus collecta fuit, et a multis posnazs in eadem cultura maximam partem hereditario jure possidebat, quam licet francam haberet, et in censualem sub dominio tamen canonicorum habebat. Hanc partem Jacob judeo vendidit, quo defuncto, canonici quia de jure et dominio eorum descendebat, in suam vindicaverunt. Similiter Sancius de Fabrica, et Wus, atque Fortasi in prefata cultura tres particulas habebant, pro quibus canonici totam terram quam in Comalonga possidebant, eis commutaverunt, et propter solam decimam, liberam et francam dedermus Astanova in pretaxata cultura portiunculam quamdam, scilicet usque ad tres concatas, possidebat, quam