comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gini liberatus abbas cũ fratrib.ui. a
rege honorico. carcere. cathenis. igni.
honoricus rex in ecclesiã dei grauius
efferatus. omnes affrice ep̃os quasi ad
sinodũ conuocat. & fugatis & exiliatis.
ccce.xl .iiii.episcopis catholicis. ȩcclesias clau¬
sit. aut arrianis dedit: plebẽq uariis supplicuᷤ
afflixit. Iinnumerã multitudinẽ catholicã ꝓ
fide ueritatis peremit. Innimeris etiã ma¬
mus abscidens. & ut catholicȩ confessionis
loquelã auferret. linguas quoq prescidẽs:
pene totã affricã in catholica ueritate ꝑlene
fundatã. unam quodãmodo marcyrẽ fecit.
Letũ ep̃m incendio concremauit: eugeni¬
um uero karchaginis ep̃m cum clericis su

Expanded text:
gine Liberatus abbas cum fratribus sex a rege Honorico carcere, catenis, igni orum in aecclesiam Dei gravius solito efferatus, omnes Africae episcopos quasi ad sinodum convocat, et fugatis et exiliatis 444 episcopis catholicis, aecclesias clausit aut Arianis dedit, plebemque variis suppliciis uppliciis, innumeram multitudinem catholicam pro fide veritatis peremit, innumeris manus abscindens, et ut catholicae confessionis loquelam auferret, linguas quoque praescindens, pene totam Africam in catholica veritate plene fundatam, unum quodammodo martyrem feepiscopum incendio concremavit; Eugenium quoque Carthaginis episcopum cum clericis sui
Abbreviated transcription (Latin):
cari. Si quidẽ & mortuos suscitauit: unu̾
quando aurelianis tͣnsiens a sancto aniano
mortuũ iam elatũ obiuã habuit. Quẽ mox
uirtute precis uitȩ pristinȩ reformauit.
Alterũ uero: cum aꝑud italiã prefecti fili¬
um. que uis febrium ext̾inxerat. reuocauit
nõie. quid ag̃et. an secũ adhuc militare cuꝑet.
requisiuit. Mox uitali resumꝑto sp̃u defuc¬
tus residet: cunctaq sͥ ostare suauia. ac se nol¬
le huc ulteriꝰ reuocari respondet. Tum sc̃o an¬
nuente u qͥescẽt: ille capite deposito rursob

Expanded text:
. Siquidem tres mortuos suscitauit, unum quando Aurelianum transiens, a sancto Aniano mortuum iam elatum obuiam habuit, quem mox uirtute precis uite pristine reformauit; alterum uero cum apud Ytaliam prefecti filium quem uis febrium extinxerat reuocauit nomine quid ageret, an secum militare adhuc cuperet requisiuit. Mox uitali resumpto spiritu defunctus residet cunctaque sibi constare suauia ac se nolle huc ulterius reuocari respondet. Tunc sancto annuente ut quiesceret ille capite deposito rursum
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑsecutionẽ in xp̃ianos excitauit: quã per
.xx. annos grauit᷑ exercuit. Porro theodosiꝰ
qͣmuis sepe feliciter ꝑ sas uicisset: pacẽ tam᷑
amplecti uoluit. ut ꝑsecutio a xp̃ianis cessa¬
crisostomi in exilio defuncti tandẽ constã¬
tinopolim refertur. instancia ꝓcli ep̃i. & ius¬
su theodosii augusti. cum lacrimis orantis
ut ueniam daret archadio patri suo. & eu¬
doxiȩ Matri qui eũ exiliauert᷑. & ꝑ hoc
finita est dissensio quȩ adhuc erat in eccłia
pro eiusdẽ iohannis damꝑnacione. Constan¬
tinopoli ꝑ qͣtuor menses terrȩ motu t̾ra fluc¬
tuante. quidã corã om̃ib orantib a diuina¬
uina uoce: ut factis letaniis canerent omnes.
Sc̃s ds̃. Sc̃s fortis. Sc̃s immortalis. miserẽ
nobis. nichil aliud apponentes. Quo facto.
cessauit terre motus. Romani duce litto¬
rio. cum Wisigothis pugnant miserabilit᷑.¬

Expanded text:
secutionem in christianos excitavit, quam per 30 annos graviter exercuit. Porro Theodosius quamvis saepe feliciter Persas vicisset, pacem tamen amplecti voluit, ut persecutio cessaCrisostomi in exilio defuncti tandem Constantinopolim refertur, instantia Procli episcopi et jussu Theodosii imperatoris cum lacrimis orantis, ut veniam daret Archadio patri suo et Eudoxiae matri, qui eum exiliaverunt; et per hoc finita est dissensio, quae adhuc erat in aecclesia pro ejusdem Johannis damnatione. Constantinopoli per 4 menses terremotu terra fluctuante, quidam coram omnibus orantibumonitus est a divina voce, ut factis letaniis canerent omnes Sanctus Deus, Sanctus fortis, Sanctus immortalis, miserere nobis, nihil aliud apponentes; quo facto cessavit terraemotus. Romani duce Litorio cum Wisigothis pugnant miserabilit
Abbreviated transcription (Latin):
hostili nece ext̾inctos. alios effugatos. ec
accolis dissipatas. accreuit deniq eius me¬
bẽ. cui pontifex preerat. barbari obsedere.
S ecce tercio obsidionis mense febͥ¬
b decubuit. sibiq .unͭ. penitenciales psal¬
mos scribi iussit. ipsosq quat̾niones ia¬
cens in loco contͣ parietẽ positos diebus
& ubertim ac iugiter flebat. Et ne a qͦ¬
medici ad inspiciendũ ingrediebantur.
uel cum ei refectio offerretur. Obsidioniᷤᷤ
demũ mense .xiiii. corã positis fratribus
migrauit ad dñm: anno ȩtatis suȩ seꝑtu¬
agesimo .uł: clericatus uero uel episcopa¬
tus sui ꝯeͤl. Hic sapientiȩ lumen prefulgi¬
dũ. ꝑropugnaculũ ueritatis. errorũ exci¬
diũ. fidei tutamentũ. om̃s eccłiȩ doctores
tã ingenio qͣm scĩa uicit. incõparabilit̃ flo¬
rens. tam exemplis uirtutũ. qͣm affluen¬
tia doctrinarũ. Et enĩ tanta scripsit. ut nõ
solum ab aliquo toto uite suȩ tempore scͥ¬

Expanded text:
hostili nece exstinctos, alios effugatos atquaccolis dissipatas. Accreuit etiam eius do ecclesiam cui pontifex preerat barbari obsedere. Sed ecce tertio obsidionis mense febribus decubuit, sibique septem penitentiales psalmos scribi iussit ipsosque quaterniones iacens in lecto contra paretem positos diebus  ubertim ac iugiter flebat; et ne a qumedici ad inspiciendum ingrediebantur uel cum ei refectio offerretur. Obsidionis demum mense tertio decimo coram positis fratribus migrauit ad dominum, anno etatis sue septuagesimo sexto, clericatus uel episcopatus; sapientie lumen prefulgidum, propugnaculum veritatis et fidei tutamentum; omnes ecclesie doctores, tam ingenio quam scientia vicit incomparabiliter, florens tam exemplis virtutum quam affluentia doctrinarum. Etenim tanta scripsit, ut non solum ab aliquo toto vite sue tempore scr
Abbreviated transcription (Latin):
cum pelagianis: confirmant fidẽ. uerbo
ueritatis. simul & miraculorũ signis.
S & bellũ saxonũ pictorũq aduersus
brittones eo tempore iunctis uiribus sus¬
ceptũ diuina uirtute retundunt: cum g̃¬
manus ipse dux belli factus. non tube
clangore. s clamore alleluia. tocius exer¬
citiis uoce ad sydera leuata. hostes in
fugã ueitit immanes. Compressa itaqꝙ
qui ꝑ tot annos expositi fuerant. predȩ
& hostiũ ludibrio: anglos inuitant a
germania. Angli britanniã ueniunt.
eamq ab hostib tutã esse faciunt. Nõ
multo post eã sibi uendicant. Ambrosiũ
aureliũ sͥ britanni regem statuunt: eiꝰq
ductu ꝑ annos .xliiii. uario belli ȩuen¬
tu contra anglos confligunt. Anno the¬
xp̃o tormentati in spelunca se clause¬
rant. & facta oracione ibi obdormierãt.
post annos sue dormitionis circiter .c. xe¬
.II. ore splelunce. quod imperator decius
obstruxerat patefacto. diuinitus a som¬
no surgunt: & asserta fide nr̃ȩ resurrecti¬

Expanded text:
 fidem verbo veritatis simul et miraculorum signis; sed et bellum Saxonum Pictorumque adversus Britones eo tempore junctis viribus susceptum, divina virtute retundunt, cum Germanus ipse dux belli factus, non tubae clangore, sed clamore alleluia, totius exercitus voce ad sidera levata, hostes in fugam vertit immanes. Compressa itaque qui per tot annos expositi fuerant predae et hostium ludibrio, Anglos invitant a Germania. Angli Britanniam veniunt, eamque ab hostibus tutam faciunt esse; non multo post eam sibi vindicant. Ambrosium Aurelianum sibi Britanni regem statuunt, ejusque ductu per annos 45 vario belli eventu contra Anglos confligunt. 447. Christo tormentati, in spelunca se clauserunt, et facta oratione ibi obdormierunt; et post annos suae dormitionis circiter 192 ore speluncae, quod imperator Decius obstruxerat, patefacto divinitus, a somno surgunt, et asserta fide nostrae resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
Meroueus filius clodii suꝑ francos reg¬
nat annis .x: a quo nimis utili rege cog¬
nominati sunt meroiungi. Bledȩ hunoꝵ
regi cum fratre attila ꝑuaganti orientale.
imꝑiũ. dat theodosius ꝑro recessu: Ui
librarũ: pollicitꝰ ei annuũ .m. libraru̾
fraude fr̃ĩs sui attilȩ perimit᷑. eiq succedẽs
ipse atcila. totus in excidiũ orbis animo fer¬
mniguis remensis nascit᷑. prenunciatus ex
nomine ꝑ montanũ monachũ. Quo nato:
idem montanus quia cecus erat. de lacꝰ¬
te ciliniȩ matris eius oculos suos liniens
illuminatus est. Eodẽ anno beatissimꝰ¬
Germanys cũ seuero treuerensi episcopo
terũ missus in britanniã transfretat: ibiq

Expanded text:
Merovecus filius Clodii super Francos regnat annis 10, a quo nimis utili rege Franci cognominati sunt Merovingi. 449. 22. regi cum fratre Attila pervaganti orientale imperium, dat Theodosius pro recessu sex milia librarum, pollicitus ei annuum mille librarum ens ipse Attila totus in excidium orbis animo fermigius Remensis nascitur, prenuntiatus ex nomine per Montanum monachum. Quo nato idem Montanus, quia caecus erat, de lacte Ciliniae matris ejus oculos suos liniens, illuminatus est. Germanus Autisiodorensis cum Severo Trevirensi episcopo iterum ad Britanni
Abbreviated transcription (Latin):
nam ꝑuersitatẽ in locis suis late populos
occupasse: & quã primũ fidei catholice de¬
bere succurri. Ob quã causã synodus nu¬
merosa collecta est: omniũq iudicio duo
preclara religionis lumina uniũsoꝵ p̾cib
ambiunt᷑. Germanus ac lupus apostolici
sacerdotes: terrã corporib celũ meritis po̾¬

Expanded text:
nam perversitatem in locis suis late populos nam perversitatem in locis suis late populos occupasse, et quam primum fidei catholicae debere succurri. Ob quam causam synodus numerosa collecta est, omniumque judicio duo praeclara religionis lumina universorum precibus ambiuntur, Germanus ac Lupus, apostolici sacerdotes, terram corporibus, coelum meritis pos
Abbreviated transcription (Latin):
Horũ rex seuissimus gensericus dolo kartha¬
gine̾ ceꝑit: & omnẽ affricã sibi subiciens.
lacrimabili clade potenciã romani regnide¬
iecit. Hic nichil ꝑ ii neq sancti habens.
& infestus cunctis. maxime nobilitati &̾ re¬
ligioni. omnia diuina & humana exina
ecclesiȩ expulit. loca sancta aut suorũ ha¬
bitacula fecit. aut arrianis contradidit: &
catholicos ubiq persequi tussit. Clodius¬
rex francorũ missis exploratorib de dis¬
pargo castello usq ad urbẽ cameracũ. tͣn¬
siit renũ. & protͥto multo romanorũ ꝑopu¬
lo çirca renũ usq ligerim fluiiũ habitan¬
tiũ. carboniã siluã ingressus urbẽ tornacũ
obtinuit: & mñ usq ad urbẽ cameracũ ꝑ¬
perauit. Ubi pauco tempore residens. roma¬
nos siquos ibi inuenit ꝑemit: & ex inde uqͣ
somenã fluuiũ ꝑueniens. omnia occupauit.
Theodericus rex wisigothorũ hyspanias occu¬
pat. Hoc temꝑe ex britanniis directa lega¬
tio. gallicanis episcopis nunciauit. pelagia¬

Expanded text:
hristianis. Gensericus dolo Carthaginem coepit, et omnem Africam sibi subjiciens, lacrimabili clade potentiam Romani regni dejecit. Hic nichil pensi neque sancti habens, et infestus cunctis, maxime nobilitati et religioni, omnia divina et humana exinan Carthaginiensis expulit, loca sancta aut suorum habitacula fecit, aut Arrianis contradidit, et catholicos ubique persequi jussit. rex Francorum missis exploratoribus de Dispargo castello usque ad urbem Cameracum, transiit Rhenum; et protrito multo Romanorum populo citra Rhenum usque Ligerim fluvium habitantium, Carboniam silvam ingressus, urbem Tornacum optinuit, et inde usque ad urbem Cameracum properavit. Ubi pauco tempore residens, Romanos, si quos ibi invenit, peremit; et exinde usque ad Summam fluvium perveniens, omnia occupavit. Theodoricus rex Wisigothorum Hispanias occu. Eodem tempore ex Britanniis directa legatio Gallicanis episcopis nuntiavit Pelagia
Abbreviated transcription (Latin):
simus. in canone ad didit misse. scm sacrifi¬
ciũ. immaculatã hostiã. Hic quotienscũq
rogabatur ab aliquib. ut eis aliquorũ apło¬
rum uel martyrũ reliquias daret: consue fe¬
cit ad corpora uel memorias apłorũ uel mar¬
tyrũ. quorũ reliquie petebant᷑. missas cȩle¬
brare in honore ipsorũ. & sic brandeum al¬
taris. quo consecratũ corpus xp̃i inuoluerat.
particulatĩ diuidebat: & pro reliquiis apło¬
rũ uel martyrũ dabat. Unde si ab aliqui¬
b dubitabat᷑. cultello ꝑannos illos punges.
sanguinẽ eliciebat. sic palã cunctis fa¬
ciens. quod in consecracione mysteriorũ xͥ.
sanguis apostolorũ uel martyrũ qui pro il¬
lo effusus est. intret per diuinã uirtutẽ in pã¬
nos illos: & ideo merito illos dari ꝓ reliqͥ¬
is sanctorũ. in quorũ honore ꝯsẽcrati sunt.
siũ turpitudines & dampnare fecit & pro¬
dere: incensis eorũ codicib. quorũ mlagne

Expanded text:
Hic in canone missae addidit, Sanctum sacrificium, immaculatam hostiam. Hic quoties rogabatur ab aliquibus, ut eis aliquorum apostolorum vel martirum reliquias daret, consuefecit ad corpora vel memorias apostolorum vel martirum, quorum reliquiae petebantur, missa celebrare in honore ipsorum, et sic brandeum altaris, quo consecratum corpus Domini involverat, particulatim dividebat et pro reliquiis apostolorum vel martyrum dabat. Unde si ab aliquibus dubitabatur, cultello pannos illos pungens, sanguinem eliciebat; sic palam cunctis faciens, quod in consecratione mysteriorum Christi, sanguis apostolorum vel martyrum, qui pro illo effusus est, intret per divinam virtutem in pannos illos; et ideo merito illos dari pro reliquiis sanctorum, in quorum honore consecrati sunt.sui turpitudines et damnare fecit et prodere; incensis eorum codicibus, quorum magnae
Abbreviated transcription (Latin):
di notauit. Apud ꝑsas xp̃ianitas hoc tem¬
pore dilatata est. Nam maruthas ep̃c lega¬
cione ad eos functus. filiũ sdigerdis regiꝰ
orando a demonio liberauit. ꝑ qđ maior
quidẽ gloria ficdei accreuit: at contra ab
iunicis dei grauior in xp̃ianos ꝑsecutio
exarsit. Eudoxia augusta theodosii iuni¬
uoto properauit. & inde reliquias ꝓtho¬
martyris stephani. & duas cathenas qͥs
angelus de manu petͥ apł̃i disiecit. dei nu¬
tii attulit. eisq adiuncta cathena. qua ȩti¬
am rome petrus uinctus fuit. triadẽ fecit.
& inde consilio romani presulis sollemp¬
nitatẽ sancti petri quȩ dicitur ad uincu¬
la romȩ instituit hł augusti. ideo maxi¬
me ut populũ reuocaret a gentili suꝑsti¬
cionis pomꝑa. qd adhuc sollempnizabat
in hac die ciuitas ex ritu gentili. ꝑro uic¬
toria octouiano augusto de antonio &
cleopatra collata in kalendis augusti.
deis apparuit. & promittens se in terrã repro¬
missionis eos reducturũ. ad mare trans¬

Expanded text:
 2. Apud Persas christianitas hoc tempore dilatata est. Nam Maruthas episcopus legatione ad eos functus, filium Sdigerdis regis orando a daemonio liberavit; per quod major quidem gloria accrevit, at contra ab inimicis Dei gravior in christianos persecutio exarsit. Eudoxia augusta, uxor Thevoto properavit, et inde reliquias prothomartiris Stephani et duas catenas, quas angelus de manibus Petri apostoli disjecit, Dei nutu attulit; eisque adjuncta catena, qua etiam Romae Petrus vinctus fuit, triadem fecit, et inde cum consilio Romani presulis solemnitatem S. Petri, quae dicitur Ad vincula, Romae instituit Kal. Aug., ideo maxime, ut populum revocaret a gentili superstitionis pompa, quod adhuc sollemnizabat in hac die civitas ex ritu gentili pro victoria Octaviano Augusto de Antonio et Cleopatra collata in Kal. Augusti. Diabt, et promittens se in terram repromissionis eos reducturum, ad mare trans
Abbreviated transcription (Latin):
Wandalos odio insectans. etiam in affrica
eos ꝑ sequi disponit. s morte preuentus o¬
but: eiq in regnũ theodericus successit.
am uniuersã deuastant. rapinis. cede.
incendiis: nulli sexui. nulli parcentes e¬
tionis beatissimꝰ augustinꝰ amarissimam¬

Expanded text:
Wandalos odio insectans etiam in Affrica eos persequi disponit, sed morte preuentus obiit eique in regnum Theodericus successit. am uniuersam deuastant rapinis, cede, incendiis nulli sexui parcentes otione beatus Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
det annis .uiii. hic a basso criminat᷑. &̾ iussu
ualentiniani imꝑatoris rome congregata sy¬
nodo coram. lyi. episcoꝑis synodico iudicio
purgatur: bassus uero dampnatꝰ ꝓscribitur.
& non multo post a deo ꝑcussus. ipsius six¬
ti manib honorifice sepelitur. Romani ĩ¬

Expanded text:
iminatur, et jussu Valentiniani imperatoris Romae congregata sinodo coram 56 episcopis sinodico judicio purgatur; Bassus vero damnatus proscribitur; et non multo post a Deo percussus, ipsius Sixti manibus honorifice sepelitur. 436.
Abbreviated transcription (Latin):
xpisti personã. In hispaniis .ax̃. ferme mili¬
tũ contra Wandalos ꝑugnantiũ cesa. Gense¬
ricus odia gothorũ ueritus. & simul a bonefa¬
tio inuitatus. cũ wandalis & omnib eorum
familiis ad affricã transfretauit: eamq inua¬
dens & dilacerans. multã multo tempore cala¬
mitatẽ romanis intulit. In gallia cũ suꝑthar
rex huorũ burgundiones nimis oppͥmẽt: illi
in deo xp̃ianoꝵ. spẽ suã ponentes se baptira¬
ri petierunt. & statĩ hunis congressi pauci
multa milia ꝑeremerunt: & sic rabiẽ ipsorũ re

Expanded text:
Christi personam. In Hispaniis 20 milia ferme miliChristi personam. In Hispaniis 20 milia ferme militum contra Wandalos pugnantium caesa. Gensericus odia Gothorum veritus, et simul a Bonefacio invitatus, cum Wandalis et omnibus eorum familiis ad Africam transfretavit, eamque invadens et dilacerans, multam multo tempore calamitatem Romanis intulit. In Gallia cum Suptar rex Hunorum Burgundiones nimis opprimeret, illi in Deo christianorum spem suam ponentes, se baptizari petierunt; et satim Hunis congressi, pauci multa milia eorum peremerunt, et sic rabiem ipsorum re
Abbreviated transcription (Latin):
lestinus paꝑa ad scotos in xpistũ creden¬
tes. ꝑ alla diũ pͥmũ misit ep̃m. post quẽ
ad eosdẽ ab eodẽ cȩlestino missus est sanctꝰ
patricius genere brito. filius conches soro¬
ris sancti martini turonensis. qui in bap¬
tismo quidẽ dictus est suchat. a sancto ger¬
mano magonius. a celestino uero patricbꝰ
a quo archiep̃c scotoꝵ ordinatiis ꝑ .lxͫ. an¬
nos signis. sanctitate. doctrina excellens. to¬
tam insulã hyberniã conuertit ad xpistũ.
Mestorus constantinopolis episcopꝰ factꝰ.
fit auctor heresis separantis in xꝑisto homi¬
uem a deo: olicens purũ hominẽ non dm̃
de maria natũ. & a iudeis crucifixũ. Ua¬
dalos qui olim timore athanulfi excesse¬
rant a galliis: Wallia rex gothorũ expellẽ
uinuersalis ephesina pͥma .cc. episcoporum
iussu theodosu iunioris augusti edita est: q̃
nestoriũ duas ꝑsonas in xpisto asserenteco
iusto anathemate condempnauit: ostendẽs
manere in duab naturis unã dñi nr̃i iħ̾u

Expanded text:
s papa ad Scottos in Christum credentes, Palladium primum mittit episcopum. Post quem ad eosdem ab eodem Caelestino missus est S. Patricius, genere Britto, filius Conches sororis S. Martini Turonensis, qui in baptismo quidem dictus est Suchat, a S. Germano Magonius, a Caelestino vero Patritius, a quo archiepiscopus Scottorum ordinatus, per 60 annos signis, sanctitate, doctrina excellens, totam insulam Hyberniam convertit ad Christum. Nestorius Constantinopolis episcopus factus, fit auctor heresis separantis in Christo hominem a Deo, dicens purum hominem, non Deum de Maria natum et a Judeis crucifixum. Wandalos, qui olim timore Atauulfi excesserant a Galliis, Wallia rex Gothorum expellere universalis, Ephesina prima, 200 episcoporum jussu Theodosii junioris augusti edita est; quae Nestorium duas personas in Christo asserentem justo anathemate condemnavit, ostendens manere in duas naturas unam Domini nostri Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
tiam a romanis recipit᷑. Rugila rex hu¬
norum federatus romanorũ morit᷑: eiq ble¬
da succedit. Gallia cyteriore a batone pͥn¬
cipe in rebellionẽ commota: consꝑirauere
in bagauda᷑ .i. omnia pene gallorũ serui¬
cia. Eyrillus alexandrinus ep̃c ab anno the¬

Expanded text:
tiam recipitur. Rugila rex Hunorum foederatus Romanorum moritur, eique Bleda succedit. 437. cipe in rebellionem commota, conspiravere in Baugaudam omnia paene Gallorum servitia. Cirillus Alexandrinus episcopus ab h
Abbreviated transcription (Latin):
sol sereno celo obscurat᷑. ꝑ fenestras ueto domoꝵ
radios quasi sanguineos emittebat. ¶ons ubi
postea imperator henricus sepultus est : flã¬
mas multis in locis euomebat. Hõis cuius¬
dã sinistra manꝰ ferro amputata. post annũ¬

Expanded text:
Sol sereno caelo obscuratur; per fenestras vero domorum radios quasi sanguineos emittebat. Mons, ubi postea rex Henricus sepultus est, flammas multis in locis evomebat. Hominis cujusdam sinistra manus ferro amputata, post annu
Abbreviated transcription (Latin):
His dieb inger rex russorũ sciens excercitus
grecorũ esse ductos contͣ saracenos. & ad in¬
sularũ custodias disꝑsos. ad expugnandã cõ¬
stantinopolĩ cũ mille & eo ampluis nauibus
uenit: adeo de uictoria iã securꝰ. ut grecos
non occidi. s capi preciꝑet. Quib imꝑator
romanꝰ cũ paucis uirilit̃ occurrens. circũ¬
circa greco igni iniecto. pene omnes cũ na¬
uib exussit. ꝑaucis euadentib: omnesq

Expanded text:
itur. Inger rex Russorum, sciens exercitus Grecorum esse ductos contra Saracenos et ad insularum custodias dispersos, ad expugnandam Constantinopolim cum mille et eo amplius navibus venit, adeo de victoria jam securus, ut Grecos non occidi, sed capi preciperet. Quibus imperator Romanus cum paucis viriliter occurrens, circumcirca Greco igni injecto pene omnes cum navibus exussit, paucis evadentibus, omnesque
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo in genuensi urbe fons sanguinis largis¬
sime effluxit: portendens forte urbis ipsius
inminentẽ ruinã: quȩ eodẽ anno ab affricanis
cũ classe illuc uenientib capta. cunctis cuubꝰ
exceptis paruulis. & mulierib captis aut oc¬
cisis. etiam thesauris suis est euacuata. Porro¬

Expanded text:
 In Genuensi urbe fons sanguinis largissime effluxit, portendens forte urbis ipsius imminentem ruinam, quae eodem anno ab Africanis, cum classe illuc venientibus, capta, cunctis civibus exceptis parvulis et mulieribus captis aut occisis, etiam thesauris suis est evacuata. R
Abbreviated transcription (Latin):
spirantes rebellant. & regnũ eius gͣuit᷑ infeᷤ¬
tant. & uicinas gentes ad rebellandũ animãt :
s a ducib regis bernardo & thiet maro gͣui
bello uicti. omnes pene perimunt᷑. aut fugi
entes in mari uicino demergunt᷑: & hoc facto
uicine gentes a rebellione deterrent᷑. Isdẽ¬

Expanded text:
regem rebellant, et regnum ejus graviter infestant, et vicinas gentes ad rebellandum animant, sed a ducibus regis Bernardo et Thiaetmaro gravi bello victi omnes pentes in mari vicino demerguntur; et hoc facto vicinae gentes a rebellione deterrentur.
Abbreviated transcription (Latin):
terea tributũ a saxonib repetentes. ab exer¬
citu eiuisdẽ henrici occidunt᷑. aut capiuntur:
eisq ad internicionẽ delecis. tributũ qđ re¬
contra grecos bel lũ agentes: quotqͦt gre¬
corũ caꝑiebant eunuchirabant.  ome post¬

Expanded text:
ri tributum a Saxonibus repetentes, ab exercitu Henrici regis occiduntur aut capiuntur; eisque ad internecionem deletis, tributum quod recontra Grecos bellum agentes, quotquot Grecorum capiebant, eunuchizabant. 934.
Abbreviated transcription (Latin):
incendt᷑. Symeon qͦꝙ bulgar qͥ ex phylosopho
monachus. ex monacho miles factus. dñaba¬
tur bulgarib. grecos grauit̃ atterit: s roma¬
nus grecorũ imꝑator eius insaniã facto fede
lobiensis uirͣ nunie simplicitatis. s exꝑientia
liberaliũ artiũ nominatꝰ. cũ hilduino qui ĩ
lotharingia episcopatũ leodicensẽ olim am¬
bierat. in ithaliã ad hugonẽ regẽ ꝑfectus.
uerone ep̃c ab hugone constituit᷑. hildumo
mediolani archiep̃o ordinato. Post hec isdẽ¬
ratheriꝰ ab hugone episcopatu pulsus. quia
baioariis fauerat. papie exiliatur: ubi & li¬
brũ de suis erũpnis luculent᷑ edidit. Scͥpsit
& alia multa legentib utilia. Demũ in pͥs¬

Expanded text:
is 2. Symeon Bulgar, qui ex philosopho monachus, ex monacho miles factus dominabatur Bulgaribus, Grecos graviter atterit; sed Romanus Grecorum imperator ejus insaniam facto foedere s, vir nimiae simplicitatis, sed experientia liberalium artium nominatus, cum Hilduino, qui in Lotharingia episcopatum Leodicensem olim ambierat, in Italiam ad Hugonem regem profectus, Veronae episcopus ab Hugone constituitur, Hilduino Mediolani archiepiscopo ordinato. Rex Henri ab Hugone episcopatu pulsus, quia Bajoariis faverat, Papiae exsiliatur: ubi et librum de suis aerumnis luculenter edidit. Scripsit et alia multa legentibus utilia. 933.
Abbreviated transcription (Latin):
pape. & ꝑ auxiliũ romani grecorũ imꝑato¬
ris conserta cum eis pugna ita atteruntur.
ut ne unꝰ quidẽ suꝑ fuerit. qui non aut tru¬
cidaret᷑ aut caperet᷑. multis testantib apłos

Expanded text:
papae et per auxilium Romani Grecorum imperatopapae et per auxilium Romani Grecorum imperatoris conserta cum eis pugna ita atteruntur, ut ne unus quidem superfuerit, qui non aut trucidaretur aut caperetur; multis testantibus, apos
Abbreviated transcription (Latin):
tori subesse. Tunc quidã lotharingus no¬
mine xp̃ianꝰ simulata infirmitate. gisle¬
bertũ ducẽ ad se dolo euocatũ ceꝑit. re¬
giq misit: ut per eũ lotharingiã sibi su¬
biceret. At henricꝰ rex inspecta indust̾a
&᷑ potencia gisleberti. filiã suã gerbercã
ei despondet: ꝙ eũ iterũ lotharingiȩ p̃¬
lotharingiȩ sc̃s Wibertus. qui gemblacẽ¬
se cȩnobiũ fundauit: qui diuicuis. nobili¬
tate. & potencia clarus. cingulũ munda.¬
nȩ miliciȩ deponens. cingulo sc̃e religioĩs
in monachico habitu se accixit᷑. Tiptineꝰ
dux boemiȩ ad fidẽ xͥ conuersus. iuste &¬
religiose in boemia principabat᷑. & post
eum uatirlaus filiꝰ eiꝰ. post uuatilaũ ypẽ¬
cezlaus filiꝰ eius iusticia & sc̾itate preclarꝰ.:
cui frater suus bolulaus nimis adu̾sabat᷑¬
fixi uenit in angiã: forte ille sanguis. qui
affricani qui ꝑ municionẽ gareliani monteᷤ
totã italiam lamabant. ꝑ miliciã iohamnus

Expanded text:
egi subesse, quidam Lotharingus nomine Cristianus simulata infirmitate Gislebertum ducem ad se dolo evocatum cepit regique misit, ut per eum Lotharingiam sibi subiceret. At rex inspecta industria et potentia Gisleberti, filiam suam Gerbergam ei despondet, et eum iterum Lotharingiae prLotharingiae S. Wibertus, qui Gemmelacense coenobium fundavit; qui divitiis, nobilitate ac potentia clarus, cingulum mundanae militiae deponens, cingulo sanctae religionis in monachico habitu se accinxit. Ziptineus dux Boemiae ad fidem Christi conversus, juste religiose in Boemia principabatur, et post eum Watizlaus filius ejus; post Watizlaum Wencezlaus filius ejus, justitia et sanctitate preclarus, cui frater suus Bolizlaus nimis adversabatfixi venit in Augiam; forte ille sanguis, qui Africani, qui per munitionem Gareliani montis totam Italiam laniabant, per militiam Johannis
Abbreviated transcription (Latin):
brennaburch cepit.: & uictis sclauis tͥbutũ
imposuit. Sane isdẽ henricꝰ agrarios mi¬
lites recens. ins edixit. ut octo eorũ in agͥs
nonꝰ uero in urbe moraret᷑. ut octo sibi &
nono in agris laborarent: nonus uero in
urbe terciã partẽ omniũ frugũ illorũ reser¬
uaret in edib a se ad hoc exstructis. ut in
bello nichil alicui eorũ deesset: urbesq re¬
bus & uiris plene essent. Anno eiusdem¬
henrici .ii. robertus dux frat᷑ odonis regis.
appetens regnũ francorũ. contͣ karolum¬
inftinctu omnes pene pͥmores franciȩ ad¬

Expanded text:
Brennaburch capit, et victis Sclavis tributum imponit. Rex Henricus agrarios milites recensens, edixit ut octo eorum in agris, nonus vero in urbe moraretur; ut octo et sibi et nono in agris laborarent, nonus vero in urbe tertiam partem omnium frugum illorum reservaret in edibus a se ad hoc extructis; ut in bello nihil alicui eorum deesset, urbesque rebus et viris plenae essent. Bereexit. Robertus dux frater Odonis regis, appetens regnum Francorum contra Caroluinstinctu omnes pene primores Franciae ad
Abbreviated transcription (Latin):
todiam trusus. ceruicali super os eius po¬
sito pessime strangulatꝰ est: in cuiꝰ loco al¬
ter iohs subrogatus est. frat᷑ alberici romã
expulso hugone regentis. Alibi legit᷑ hoc
loco leo papa presedisse: qui .yii. tantũ men¬

Expanded text:
odiam trusus, cervicali super os ejus posito pessime strangulatus est. In cujus loco alter Johannes subrogatus est, frater Alberici, Romam expulso Hugone regentis. Alibi legitur hoc in loco Leo papa presedisse. Vence
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hos dies a fraxineto & gareliano monte
exeuntes. calabriã. apuliã. beneuentũ. roma¬
norũ quoq urbes ita occuꝑant. ũ unã qͣmꝙ me¬
diam romanimediã saraceni tenerent: & gra¬
uissime italiã premebant. E ome pꝰ sergium

Expanded text:
i a Fraxineto et Gareliano monte exeuntes, Calabriam, Apuliam, Beneventum, Romanorum quoque urbes ita occupant, ut unamquamque mediam Romani, mediam Saraceni tenerent: et gravissime Italiam premebant. 917. 5. 18. 12.
Abbreviated transcription (Latin):
baioaria. burchardus de sueuia. eurardꝰ
de francia. Gisleberthus de lotharingia.
& his omnib precellentior henricus dux
de saxonia. & thuringia. rebellionẽ meditati
sunt: s tam sapientia qͣm fortitudine eiꝰdem
arnoldus ad hungaros cum uxore &e filiis fu¬
giens. usq ad mortẽ regis ibi mansit. Phos¬

Expanded text:
Bajoaria, Burchardus de Suevia, Everardus de Francia, Gisilbertus de Lotharingia, et horum omnium praecellentior Heinricus dux de Sngia, tam sapientia quam fortitudine regis ad Arnoldus ad Ungarios cum uxore et filiis fugiens, usque ad mortem regis ibi mansit.
Abbreviated transcription (Latin):
calabriã & gallos uectigales facit. Mu¬
natius plancus ciceronis discipulus ora¬
tor habetur insignis: Qui cum galliã co¬
matã regeret. lugdimũ condidit. Lolliꝰ
berus ab augusto missus occuꝑat arme
niã. Herodes apud ierosolimã multas
& magnas edes construit. Uirgilius
brundusii moritur. Ossa eius neapolion
translata. in sccło ab urbe miliario sepe¬
nunc partenope: cecini pascua. rura.
des samariã olim iã in cinerib seden¬
tẽ. a fundam̃tis suscitans. in honore au¬
gusti. augustã id est sebastẽ appellauit.¬

Expanded text:
Calabriam et Gallos vectigales facit. Munacius Plancus, Ciceronis discipulus, orator habetur insignis, qui cum Galliam Comatam regeret, Lugdunum condidit. Marcus Lollius berius ab Augusto missus occupavit Armeniam. 24. 14. Herodes apud Hierosolimam multas et magnas aedes construxit. 25. 15. Virgilius Brundusii moritur, et Neapolim translata in secundo ab urbe milliario sepenunc Parthenope, cecini pascua, rura, des Samariam olim jam in cineribus sedentem, a fundamentis suscitans, in honorem Augusti Augustam, id est, Sebasten appellavit
Abbreviated transcription (Latin):
tes erant reges iudeorũ qui imperare cepe¬
runt.a.lxͫ. .u. olimꝑiade. q ab instauratione
medio transactis: quos daniel quoq signifi
cat dicens. Et scies & intelliges ab untio ser¬
monis. restaurandi & edificandi ierusalẽ usq
ad xpisti principatũ ebdomades yuͭ. q ebdo¬
mades. Lx̃ .ii. Quȩ ebdomades .lxͣ.ix. facuit¬
cerdotes per unctionẽ consecrati. regnauert᷑
usq: ad hẏrchanũ. Quo extremo omniũ
a parthis capto. herodes antipat᷑ aschalo¬
cepit. filiiq eius post eũ regnauerunt usq
ad nouissimã iherosolimorũ captiuitatẽ. ne¬
quaqͣm ex successione sacerdotalis genĩs
pontificib constitutis. neq perpetuitate uite
sclm̃ legẽ moysi seruientib deo. Ignobiles
uero quidã & alio tempore alii. & non nł¬
li unius anm siue modico amplius. a ro¬

Expanded text:
tis, erant reg. Iudaeorum, qui imperare coepetis, erant reg. Iudaeorum, qui imperare coeperunt 265. olimpiade; et ab instauracione mcavit dicens: Et scies et intelliges, ab initio sermonis respondendi et aedificandi Jerusalem, usque ad Christi principatum hebdomades septem, et hebdomades LXII . Quae hebdomades LXIX icerdotes, per unctionem consecrati regnaverunt, usque ad Hircanum, quo extremo omnium a Parthis capto Herodes Antipatris filcepit, filiique ejus post eum regnaverunt usque ad novissimam Hierosolymorum captivitatem, nequaquam ex successiopontificibus constitutis, neque perpetuitate vitae secundum legem Moysi servientibus Deo. Ignobiles vero quidem, et alio tempore alii, et nonnulli unius anni sive modico amplius, et a Ro
Abbreviated transcription (Latin):
dius tribunus piebis legem tulit: ne quis plꝰ
testamento ligaret. ꝙͣ uͥ qͣrta pars heredib
suꝑesset. Curcius salassus in insula arado cũ¬
quatuor cohortib uiuus combustus est.: qđ
ria trans tyberim oleũ terra erupit: fluxitq
tota die sine intermissione. significans xp̃i
cum eo regreditur. Antigonus contra iudeos
dimicans. tandẽ occiditur: a quo usq in pre¬
sens tempus iherosolimorũ regnũ destructũ
est. Siquidẽ herodes post eum a romanis
constitutus est. princeps alienigena. & nicħ
omnino pertinens ad iudeã. Cuius tempore
xp̃i natiuitate uicina regnũ & sacerdociũ
iudeȩ. quod prius per successiones maiorũ
tenebatur. destructũ ẽ. completa p rophecia
quȩ ita ꝑ moysen loquitur. Non deficiet
princeps ex iuda. neq dux de femorib eiꝰ:
donec ueniat cui repositum est. & iꝑse est ex¬
pectacio gentiũ. In hoc etiã loco xpistus q̃m
danihelis scriptura significat accepit finẽ.
Nam usq ad herodem. xpisti idest sacerdo¬

Expanded text:
dius tribunus plebs legem tribuit, ne quis plus testamentum ligaret, quam ut quarta pars heredibus superesse. Trquatuor cohortibus vivus combustus est, quod ria trans Tiberim, oleum terra erupit, fluxitque toto die sine intermissione, significans Christi ocia moritur. 10 Antigonus contra Judaeos dimicans, tandem occiditur, a quo usque in praesens tempus Jerosolymitarum regnum destructum est. Siquidem Herodes post eum a Romanis constitutus est princeps alienigena, et nihil omnino pertinens ad Judaeam. HerodeChristi nativitate vicina regnum et sacerdotium Judaeae, quod prius per successiones annorum tenebatur, destructum est; completa prophetia, quae ita per Moysen loquitur: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat cui repositum est. Et ipse erit expectatio gentium. In hoc loco etiam Christus, quem Danihelis scriptura praefatur, accepit finem. Nam usque ad Herodem christi, id est sacerdo
Abbreviated transcription (French):
sahel frater ioab.
elas de felthi
Hira filiꝰ achis de the
Abierer de anathot.
obonnai de usachi
anai aufratonites
edai de torrente gͣa¬
bialbon arbathiteᷤ
smauech de berois
liaba de salboni.
tofel gilonites.
srai de carmelo
aras de aradi.
gaal filiꝰ nathan ole
bonni de gaddi.
Selech de ammoni.
Iaharai berothites

Expanded text:
sahel frater Ioab iHelas de Felthi Hira filius Aces de Thecua Abiezer de Anathoth Mobonnai de Usathi Banahi Aufrathonites Heddai de torrente Gaas Abialbon Arbathites Azmaveth de Beromi Eliaba de Salboni tophel Gilonites, Hesrai de Carmelo, Pharai de Arbi, Igaal filius Nathan de Soba, Bonni de Gaddi, Selec de Ammoni, Naharai Berothites
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsequem᷑. sumꝑto initio a paradiso. Paradi¬
sus est locus in orientis partib ꝯstitutꝰ: eu¬
iuis uocabulũ ex greco in latinũ uertitur
gua deliciȩ int̾preta t᷑: qđ utrũq iunctũ
facit ortum deliciarũ. Est enim om̃i gen̾e
ligni & pomiferarũ arborũ consitꝰ. hñs etiã¬
& lignum uite. Non ibi frigꝰ. non estus: s¬
ꝑpetua aeris temꝑies. E cuiꝰ medio fons ꝓ¬
rumpens totũ nemꝰ irrigat: duuditurq in

Expanded text:
ediam, sumpto initio a Paradiso. Paradisus est locus in orientis partibus constitutus, cuius vocabulum ex Graeco in Latinum vertitur gua deliciae interpretatur. Quod utrumque iunctum ant ortum deliciarum: est enim omni genere ligni et pomiferarum arborum consitus, habens etiam lignum vite; non ibi frigus, non estus, sperpetua aeris temperies. E cujus medio fons prorumpens totum nemus irrigat, dividiturque in
Abbreviated transcription (Latin):
lionẽ in aquitania meditantẽ. aquitaniam
petit. omnesq aquitanos & wascones in de¬
dicionẽ accipit: hunaldũ qui ad lupũ was¬
conum ducem fugerat. a luꝑo sibi cum uxo¬
re remissũ abducit: & sic aquitanicũ bellũ
finit. Hunaldus deinde romam quasi ibi ꝑ
seueraturus uenit. qui ad longobardos fu¬
giens apostatauit: ibiq non multo post la¬
ꝑidib obrutus. male periit. Porro karlo.¬
mannus rex regis karoli frater cum bien¬
nio regnasset obit. pars regni eius partibus
Karoli se unit: uxor eius cum filiis & aucha¬
rio franco ad desideriũ regem italie confu¬
cedenti anno sub obtentu orandi romam
ingressus fuerat: & aliquos nobiliũ roma¬

Expanded text:
lionem in Aquitania meditante, Karolus Aquitaniam petit, omnesque Aquitanos et Wascones in deditionem accipit. Hunaldum, qui ad Lupum Wasconum ducem fugerat, a Lupo sibi cum uxore remissum abducit; et sic Aquitanicum bellum finerseveraturus, venit; qui ad Langobardos fugiens apostatavit, ibique non multo post lapidibus obrutus male periit. Constamannus rex, regis Karoli frater, obit; pars regni ejus partibus Karoli se unit; uxor ejus cum filiis et Authario Franco ad Desiderium regem Italiae confudorum sub obtentu orandi Romam ingressus, aliquos nobilium Roma
Abbreviated transcription (Latin):
um frẽm eudonis. patruũ scilicet waiferi.
qui a syaifero ad se. & a se ad yxaiferũ tͣnᷤ¬
fugerat. captum a suis in bello. suspendit
atterit. sconas capit: ibiq Waiferi matrẽ
sorores &̾ neꝑtes captas secum abducit.
Paiferus quoq a suis malorũ ꝑtesis. in
graciam pipini perimitur: & nõn multo
post pipinus obit apud parisius. & in¬

Expanded text:
um fratrem Eudonis, patruum scilicet Waiferi, qui a Waifero ad se et a se ad Waiferum transfugerat, captum a suis in bello suspendit atterit, Sanctonas capit, ibique Waiferi matrem, sorores et neptes captas secum abducit.Waiferus a suis malorum pertaesis in gratiam Pipini perimitur; et non multo post Pipinus moritur. Karolus, fi
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Rarolys romam rediit. synodũ consti¬
tuit cum adriano papa. aliisq centũ .b.iui.¬
religiosis episcopis. & abbatib: in qua adͥ¬
anus papa cum uniũsa synodo dedit ei
ius eligendi pontificẽ. & ordinandi apos¬
tolicam sedem. dignitatẽ quoq patriciatꝰ.
insuꝑ archiepos & episcopos ꝑ singusas ꝓ¬
iuntias ab eo inuestiturã. accipere dĩffi¬
muit. & ut nisi a rege laudetur & inuesti¬
atur ep̃c a nemine consecretur: om̃sq hu¬
ic decreto rebelles anathematirauit. & nͥ
resipiscerent bona eorũ publicari. Uerũ¬
bato riuo bibere. duos clericos romã mi¬
sit. ut autenticũ cantũ a romanis disc̾ent:
ce gallos docerent: & ꝑ hos primo metẽ¬
sis ecclesia. & ꝑ illam omnis gallia ad auc¬
toritatẽ romani cantus reuocata est. Eid̾¬
tempꝰ constantinus imꝑator contrã bul¬
gares nauali ꝑrelio pugnaturus:. naui¬
bus suis fere . ĩi. impetu aquilonis con¬
tritis. totum pene amisit exercitũ. Post¬

Expanded text:
terumque Romam rediens synodum constituit cum Adriano papa, aliisque centum quinquaginta tribus episcopis et abbatibus. In qua Adrianus papa cum universa synodo dedit ei jus eligendi pontificem, et ordinandi apostolicam sedem, dignitatem quoque patriciatus. Insuper archiepiscopos et episcopos per singulas provintias ab eo investituram accipere diffinivit, et ut, nisi a rege laudetur et investiatur episcopus, a nemine consecretur. Omnesque huic decreto rebelles anathematizavit, et nisi resipiscerent, bona eorum publicari. bato rivo bibere, duos clericos Romam misit, ut autenticum cantum a Romanis discerent et Gallos docerent. Et per hos primo Mettensis aecclesia, et per illam omnis Gallia ad auctoritatem Romani cantus revocata est. It. Constantinus imperator contra Bulgares navali prelio pugnaturus, navibus suis fere duabus milibus impetu aquilonis contritis, totum paene amisit exercitum.
Abbreviated transcription (Latin):
sula corsica. deinde in surriano. ddeinde
in monte bardonis. id est in uerceto. de¬
inde in parma. deinde in regio. & ex¬
inde in mantua. atq in monte silicis.
simulq & uniuersũ exarcatũ rauenne
sicut antiquitus erat. atq prouincias
uenetiarũ & istrie : nec non & cunctum
ducatũ spolentinũ. seu beneuentinũ. Pos¬
tas urbes ultra padum comprehendit.
int̾ quas ueronã capit: in qua auchariꝰ
francus cum uxore karlomanu ł
filiis eius latens. se cum eis regi dedit.
Adelgisus uero desiderii regis filius
qui illuc fugerat. inde elapsus ꝯstanti¬
nopolim fugit. Obsidionẽ deniq papien¬
sium pestilentia mortalitatis aggrauante.
ciuitas regi karolo aperitur. desiderius
rex cum uxore & filia. & cunctis ꝑ rincipi¬
b capitur: & ꝑpetuo exilio ad gallias a¬
gilfrido leodicensiũ ep̃o dirigitur. Reg¬

Expanded text:
sula Corsica, deinde in Suriano, deinde in monte Burdone, inde in Berceto, deinde in Parma, deinde in Regio, et exinde in Mantua atque in Montesilicis, simulque universum exarchatum Ravennantium sicut antiquitus erat, atque provincias Venetiarum et Istriam, necnon cunctum ducatum Spoletinum sive Beneventanum. tas urbes ultra Padum comprehendit; inter quas Veronam capit, in qua Autkarius Francus cum uxore Karlomanni et filiis ejus latens, se cum eis regi dedit; Adelgisus vero Desiderii regis filius, qui illuc fugerat, inde elapsus Constantinopolim fugit. Obsidionem Papiensium pestilentia mortalitatis aggravante, civitas regi Karolo aperitur. Desiderius rex cum uxore et filia et cunctis principibus capitur, et perpetuo exilio ad Gallias Agilfredo Leodiensium episcopo dirigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
& ab eo obtinuit. ut decedentib singulis
qui tunc res ȩcclesiasticas obtinebant. pau¬
res ꝓspere cessit: ut fere intra bienniũ nul¬
lus pene eorũ restit̃it. quib predia ecclesi¬
astica contra licitũ deseruiebant. Sub hoc¬

Expanded text:
 et ut, decedentibus singulis qui tunc res ecclesiasticas obtinebant, paures prospere cessit, ut fere intra biennium nullus pene eorum restiterit, quibus praedia ecclesiastica contra licitum deserviebant: ea
Abbreviated transcription (Latin):
mũ intendit. heresburch castrũ saxonum
capit. hormensul fanũ destruit: ibiq siti
laborante exercitui. subito in torrente lar¬
gissimȩ aque effuse sunt diuino nutu: uo¬
tiq compos karolus. obsides pacis accep̃
non quȩunt incendere. quã sanctus bo¬
nefatius benedixit. eamq nũꝙͣ cremã¬
lus. saxoniã repetens. triꝑtito exercitu ꝯ.¬
curnt saxonib : eiq uictoria ꝓuenit it q̃¬

Expanded text:
imum intendit, Heresburch castrum Saxonum capit, Hormensul fanum destruit; ibique siti laborante exercitu, subito in torrente largissimae aquae effusae sunt divino nutu; votique compos Karolus obsides pacis accepit non queunt incendere quam sanctus Bonifacius benedixit, eamque nunquam cremanlus Saxoniam repetens, tripertito exercitu concurrit Saxonibus, eique victoria provenit in
Abbreviated transcription (Latin):
mendã rabiẽ hereticorũ. imagines dei scõꝵ¬
q: execrantiũ nimis laborauit. & libro
aduersus eos edito multis scripturarũ
inductionib roborato. errores eorũ infir¬
mauit: fidemq rectam solidauit. Hic in
offercoriis. & offertoriorũ uersib qđ ge¬

Expanded text:
mendam rabiem hereticorum imagines Dei sanctorumque execrantium nimis laboravit; et libro adversus eos edito multis scripturarum inductionibus roborato, errores eorum infirmavit, fidemque rectam solidavit. Hic in offertoriis et offertoriorum versibus, quod ge
Abbreviated transcription (Latin):
stantinꝰ imꝑator omnino a deo aũsus. uirũ
sc̃m stephanũ ꝑ xcl. annos inclusũ. etiã genti¬
lib reuerendũ. amara morte martyritauit. õs
sibi subiectos iurare coegit. suꝑ sc̃e crucis lig¬
num. ne aliqͣm cłi scõruniꝙ eius imaginem
uenerarentur: eos qui genitricẽ di inuocabãt.
eos qui ugilias deo agebant. eos qui ȩcclesiis
assueti religiose uiuebant. eos qui a iuram̃tis
& inmunditiis abstinebant. eos qui reliqͥas
sanctorũ penes se habebant. hos & huiꝰmodi
dampnans ꝑatͥmoniis priuabat. & omnibus
modis cruciabat: qui reuerentiores erant. eoꝵ
barbis cera & ꝑice illitis eos amburebat. mo¬
nachos ut uxores. monachas ut uiros duce¬
rent cogebat. Qd multi uitantes. meruert¬
martyriũ: nec sub alicuiꝰ gentilis ꝑ secutio¬
ne plures ꝙͣ sub hoc martyritati sunt. Au¬

Expanded text:
stantinus imperator omnino a Deo aversus, virum sanctum Stephanum per 60 annos inclusum, etiam gentilibus reverendum, amara morte martyrizavit. Omnes sibi subjectos jurare coegit super sanctae crucis lignum, ne aliquam Dei sanctorumque ejus imaginem venerarentur. Eos qui Dei genitricem invocabant, eos qui vigilias Deo agebant, eos qui aecclesiis assueti religiose vivebant, eos qui a juramentis et immunditiis abstinebant, eos qui reliquias sanctorum penes se habebant, hos et hujusmodi damnans, patrimoniis privabat et omnibus modis cruciabat; qui reverentiores erant, eorum barbis cera et pice illitis, eos amburebat; monachos ut uxores, monachas ut rent, cogebat. Quod multi vitantes, martyrizati sunt; nec sub alicujus gentilis persecutione plures quam sub hoc martyrium passi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
reo sarcophago ipsius apłi petri manu sculꝑ¬
tum legebatur. Auree petronille dilectis¬
sime filiȩ. Walbertus abbas in italia. sc̃s¬
gengulfus clarebant in burgundia: qͦꝵ¬
gengulfus. etiã marcyrii claruit gloria.
P hos dies pipinus rex fortiter saxonũ
municiones irrũꝑit. & ꝑost multã stͣgẽ
eos sub tributo redigit. Demde arũnicũ¬
pagũ depopulando premit. & multa cas¬
tella ipsamq urbẽ atuernis capit. & blã¬
dinũ urbis comitẽ cum multis abducit. Bi¬

Expanded text:
reo sarcofago ipsius apostoli Petri manu sculptum legebatur: Aureae Petronillae dilectissimae filiae. Walpertus abbas in Italia, CGengulfus claret in Burgundia, qui etiam martyrii claruit gloria.s 21. Pipinus fortiter Saxonum munitiones irrumpit, et post multam stragem eos sub tributo redigit. 758. pagum depopulatur, et multa castella, ipsamque urbem Arumnis capit, et Blandinum urbis comitem cum multis abducit.
Abbreviated transcription (Latin):
gore detinebant᷑. om̃s sanabant᷑. Unde
tandẽ iudei comꝑuncti. ad adeodatũ
ciuitatis ep̃m omnes cucurrert᷑: eiq re
enarrata. i maginẽ cum sanguine eide
derunt. Quibus baptiratis eỹc sanguinẽ
ꝑ ampullas diuisũ. longe lateq dirigens.
predicabat magnalia dei: obtestatus om̃
ut singulis annis .xͣ. idus nouembris cęle¬
breturꝰ passio dominicȩ ymaginis His¬
dieb constantinus imꝑator. & habdallas
amiras saracenorũ. pari uesania in ortho¬
doxos deseuiunt: multosq eorũ ꝑ xpisto
perimunt. Constantinꝰ insuꝑer egre ferẽs
gloriã scõrũ miraculis choruscantiũ etiã
lipsana eorũ ubiq iubet effodi. & iactari

Expanded text:
guore detinebantur, omnes sanabantur. Unde guore detinebantur, omnes sanabantur. Unde Judaei tandem compuncti, ad Adeodatum civitatis episcopum omnes cucurrerunt, eique re enarrata, imaginem cum sanguine ei derunt. Quibus baptizatis, episcopus sanguinem per ampullas divisum longe lateque dirigens, predicabat magnalia Dei; obtestatus omnes, ut singulis annis 5. Idus Novembris celebretur passio dominicae imaginis  Constantinus imperator et Habdallas amiras pari vesania in orthodoxos deseviunt, multosque eorum pro Christo perimunt. Constantinus insuper aegre ferens gloriam sanctorum miraculis coruscantium, etiam lipsana eorum ubique jubet effodi et jactari
Abbreviated transcription (Latin):
da sorore nepos. corpora martyrũ. Gor¬
gonii. naboris. natarii. roma ad gallias
transtulit: & gorgomũ quidẽ in gortia.
naborẽ uero in hyliriaco cȩnobio. nara¬
riũ autẽ reposuit incenobio lorishã. qđ
canthuir comes illustris a se fundatũ me¬
tensi ȩccłiȩ priori anno tradiderat. Tem¬
pore constantini imꝑatoris & hẏrene
uxoris eius in syria. ciuitate beritho. q̃
subiacet antiochiȩ. iudei ymaginẽ iħũ
saluatoris nostri inuenientes in domo cu¬
iusdam uidei ibi relictã a quodã ano.
qui ibi manserat. eam inuiriose deposu
ludentes ei. in faciẽ conspuentes. eamq¬
ꝑcutientes. criminose conuiciantes. ma¬
nus & pedes clauis configentes. acetũ
& fel ei porrigentes: tandẽ lancea lat̾e
eius aꝑto. exiuit de eo sanguis & aqua.
qđ illi supposita ampulla suscipientes.
ad exꝑmientũ utrũ fuerint uera mira¬
cula. quȩ ih̃m fecisse audierant. omnes
infirmos in synagoga sua collectos hoc
sanguine aspergebant: & a quocumꝙ lã¬

Expanded text:
scopus corpora martyrum Gorgonii, Naboris et Nazarii Roma ad Gallias transtulit, et Gorgonium quidem in Gorzia, Naborem vero in Hyliriaco coenobio, Nazarium autem reposuit in coenobio Lorisham, quod Canthuyr comes illustris a se fundatum, Metensi aecclesiae priori anno tradiderat. pore Constantini imperatoris et Hyrenae uxoris ejus, in Syria civitate Beritho, quae subjacet Anthiochiae, Judaei imaginem Jesu salvatoris nostri invenientes in domo cujusdam Judaei, ibi relictam a quodam christiano, qui ibi manserat, eam injuriose deposueant, illudentes ei, in faciem conspuentes, eam percutientes, criminose convitiantes, manus et pedes ejus clavis configentes, acetum et fel ei porrigentes; tandem lancea latere ejus aperto, exivit de eo sanguis et aqua. Quod illi supposita ampulla suscipientes, ad experimentum, utrum fuerint vera miracula, quae Jesum fecisse audierunt, omnes infirmos in synagoga sua collectos hoc sanguine aspergebant; et a quocumque lan