comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾gitur roma. sequitur. segregatus in euan.
.i. doctrina scribae ⁊ phariseoꝵ ⁊̃ ab ittero synago¬
ge. ubilocum doctoris habebat. ut pote phari¬
seus separatus ineuan. dei. predicandum. ⁊ hoc
dr̃ contia iudeos. a quoꝵ lege dissimulauir¬
cent nomen meura in gentib. Uñ ⁊ hic add̾.¬
enim est apłs gentib totius orbis p̃dicator.
at reliqui singulis puntiis fcĩsunt legati
⁊ p̃dicatores. est̃ enim euangłm bona annun¬
tiatio. eu enigre&. latine̾ bonum. angłs:
nuttius. Inde eiꝰ angłm bonum mutuum.
łbona anmuitiatiõ. ea u̾o est de hiis que ad
fidem catholicam i bonos mores ꝑtinẽt. euan

Expanded text:
ligitur Roma. Segregatus in Evangelium est a doctrina Scribarum et Pharisaeorum et ab utero Synagogae ubi locum doctoris habebat, utpote Pharisaeus separatus in Evangelio Dei, praedicandum. Et dicitur hoc contra Judaeos a quorum lege dissimulavicent nomen meum in gentibus. Unde et hic addus est Apostolus gentibus totius orbis praedicator, at reliqui, singulis provinciis facti sunt legati ac praedicatores. Est autem Evangelium, bona annuntiatio, εὖ enim Graece, Latine bonum, ἄγγελος nuntius, inde Evangelium, bonum nuntium, vel bona annuntiatio. Ea vero est de his quae ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
filii qui seruit. ñ uult offend̾e prẽm. Si ergo
id scd̃m humilitatis ⁊ amoris seruitutem. dc̃m
tate nobilior est seriitus xp̃i. dicendo ergo.
seruus nomen humilitatis ponit. ut ad eam
ꝓuocet supbos. quib scribebat ⁊ ne misera
seruitus uideatur. ñ simplicit̾ ait. seruus.
s addit. ih̃u .i. saluatoris. cui m̾to omnes ser¬
ute debent. ei ⁊ enim seruire regnare est. Ihe u̾o

Expanded text:
filii, qui servit, non vult offendere patrem. Si ergo id secundum humilitatis et amoris servitutem dictum tate nobilior est servitus Christi. Dicendo ergo servus, nomen humilitatis ponit, ut ad eam provocet superbos quibus scribebat. Et ne misera servitus videatur, non simpliciter ait servus, sed addit, Jesu, id est Salvatoris, cui merito omnes servire debent: ei etenim servire regnare est. Jesus vero
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ post ñ est infit. in fide. inftrmatur ille qui hesi
tem auferret. ⁊ seommpotoutẽ deũ omnul demõ¬
gͣlexerũt. ideo que mundo inpossibilia sut. deus fe¬
dit. ut qui pheo crederent. saluarentur. dei diũo mĩ¬
cipati atcendum estietiami ꝙy ñ pect̾ magne pei¬
figuram ssaac cͣ naturam gn̾atõis humane fuit¬

Expanded text:
s est in fide. Haimo. Infirmatur ille qui haesirem auferret, et se omnipotentem Deum omnium monglexerunt. Ideo quae mundo impossibilia sunt, fecit Deus, ut qui per haec crederent salvarentur, Dei dominio mancipati. Attendendum est etiam quod non praeter magnfiguram, Isaac contra n
Abbreviated transcription (Latin):
cerdodium xp̃ilrs¬
cum destituit. quo
destructo: necessar
etiam destruitur lx
qr sub illo data et¬
dinem melch̃. ⁊ hoc
sacerclotium p̾et le¬

Expanded text:
cerdotium Chriscum destruit, quo destructo necessario etiam destruitur lex, sub illo data dinem Melchisedech. Et hoc sacer
Abbreviated transcription (Latin):
moysi. alie fub lege moysi. alie intẽꝑe grẽ. Itẽ ĩ
priitina eccła quedam erant legitime. que m̾
nonsunt. ⁊ eaꝵ que modo legitime fũt.ł illegitiẽ.
quedam sunt plene legitime. q̃dam oĩo illegitiẽ
notũ ꝯtinentie. ł ordo. ł ꝯgnatio. ł dispar cuitus.¬
łꝯditio. ł nature frigiditas. omiõ a illegitĩẽ st̃.¬
ꝑ uotũ. ꝑ ordinẽ. ꝑ ꝯgnationẽ ꝑ disꝑem cultũ.
q̾eutix uero .i. nec omnino illegitime. nec ple
tales nescient̾ ꝯuĩdi fuiñt. ⁊ possunt ꝑmanere

Expanded text:
, aliae sub lege, aliae in tempore gratiae. Item in primitiva Ecclesia quaedam erant legitimae, quae modo non sunt. Earum vero quae modo legitimae sunt vel illegitimae, quaedam sunt plene legitimae, quaedam omnino illegitimae, votum continentiae, vel orditas. Omnino autem illegitimae per votum, per ordinem, per cognationem, per disparem cultum. Neutrae vero, id est nec omnino illegitimae, nec plenSi enim tales nescientes conjuncti fuerint, possunt permanere
Abbreviated transcription (Latin):
sinubat. mr̃imonii a esfitiẽs cã est ꝯsensus ma¬
citauis de psenti ꝑͣuetda expressus. scd̃ illud nico¬
larpape. Suffitiat solus scd̾m leges eõꝵ ꝯsensus.
de quor ꝯm̃stionib agitur. qui solus. si innupti¬
is defuent: det̾a etiam cum ip̃o coitu celebrata

Expanded text:
si nubat. Matrimonii autem efficiens causa est consensus maritalis de praesenti per verba expressus, secundum illud Nicolai papae: Sufficiat solus secundum legem eorum consensus, de quorum conjunctionibus agitur. Qui si solus in nuptiis defuerit, caetera etiam cum ipso coitu celebrata
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inta. ut qr unusadam peccanit in onũb.
uis ergo apłs hic de duob hominib disputat.
tus malis post̾i euis obligati sumꝰ. ⁊ de scdo̾ adã
quo soluente ꝓ nobis ꝙ nondebebat adeditis.
⁊ paternis ⁊ pprus liberati sumus. qr ergo p̃

Expanded text:
ia etiam unus Adam peccavit in omnibus, ius ergo Apostolus hic de duobus hominibus disputat, riis malis posteri ejus obligati sumus; et de secundo Adam, quo, solvente pro nobis quod non debebat, a debitis et paternis et p
Abbreviated transcription (Latin):
resurexit amortus. ⁊ ẽ
sius. sensus. Inde certu
cos saluare. qr mortu¬
us potuit iustificare.
quo fcõ mimici ex pec¬
ti.⁊ iamamicidei. ⁊¬
nota ꝙ idem hic dicit
ti dico salui erimꝰ.

Expanded text:
resurrexit a mortuis. Et est sensus: Inde certum cos salvare, quia mortus potuit justificare: quo facto inimici ex peciati. Nam amici Dei. nota quod idem hic dicit,ti. Dico, salvi crimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝑt autem homĩs inscripturis accipitur. ipã aĩa.
ꝓ ppĩus amie potentiarationalis. dedit enim
quasi ad hoc accepimus sp̃m ut ꝑ eum̃ scia. q̃ a d̾o¬
qr hoc scimus ꝙ utiq sare expedio qr sine hac
scientia nemo beatus est. mutti quippe hent do¬
na dei ⁊ nescientes aquo ħeant. iipiauanitate
nescireunde ħeas. Qui ergo nõ ht̃ .i. nescit unde

Expanded text:
s autem hominis in Scripturis accipitur ipsa anima, vel ipsius animae potentia rationalis. Dedit enim Quasi dquia hoc scimus quod utique scire expedit, quia sine hac scientia nemo beatus est. Multi quippe habent dona Dei, et nescientes a quo habeant, impia vanitate nescire unde habeas. Qui ergo non habet, id est nescit unde
Abbreviated transcription (Latin):
iungmis. ⁊ resurectionẽ.
Nicħ enim existimat: ÷¬
intra naturalis ordims metas. sp̃ rector ñ ꝯtuiet.
eo ꝙ ip̃e deo se regend̾ nõ supicit. amini uero sen¬
sudicitur ammalis qui de deo nixta corpũfanta¬

Expanded text:
inis, et resurrectionem. Nil enim aestimat intra naturalis ordinis metas spiritus rector non continet, eo quod ipse Deo se regendum non subjicit. Animi vero sensu dicitur animalis, qui de Deo juxta corporum phanta
Abbreviated transcription (Latin):
maximo ordinatiom
lum pp̃iram principis.
tum a d̾o diligendo li
diũ iserui. ihumsmodi. differentia tñ est ĩ cõ¬
uersationẽ mortali. ⁊ eius ordinem in huiue
uite itinere. seruandum dẽ. apłi p̃cipiunt. alia
sunt enim queseruamus. inimitate fidei. sñ
ulla distantia. ⁊ alia mordine ite hurus. tã
iectiones. p̃stanis tributa. ꝙ est signum subiet¬
tionis. non ait soluitis. s pstatis. qiͣ reddit¬

Expanded text:
sariae ordinationi, lum propter iram principis, tum a Deo diligendo, liet hujusmodi; differentia tamen est in conversatione mortali, et ejus ordinem in hujus vitae itinere servandum esse apostoli praecipiunt. Alia sunt enim quae servamus in unitate fidei sine ulla distantia; alia in ordine hujus vitae jectionem, praestatis tributa, quod est signum subjectionis. Non ait, solvitis, sed praestatis, quasi reddi
Abbreviated transcription (Latin):
dei in bapusmo non requitit gemitum ut plãt¬
tum. ut opus aliquot. nisi sołam fidem.⁊ ordis
Stritionem. ⁊ omina gratis condonat. hoc ĩdeo
dicit. neputent illos nõ posse accipe miãm qr
eos dolere non uident.
cut .N. hic ostendit

Expanded text:
Dei in baptismo non requirit gemitum, vel planctum, vel opus aliquod, nisi solam fidem et cordis contritionem; et omnia gratis condonat. Haec ideo dicit, ne putent illos non posse accipere misericordiam, quia eos dolere non vident. Sicut enim. Hic ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
onuenientib ⁊c̃.
hic redarguit eos deh̾¬
ꝙ corpus dñicũ ñeo
ordine sumebãt. quo¬
sumi oportebatinter
prandia .ti. ł post pͥn¬

Expanded text:
onvenientibus, etc. Hic redarguit eos ded corpus Dominicum non eo ordine sumebant quoumi oportebat. Inter prandia enim vel post p
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. ñ ex opi. sic̃ ostẽ¬
minori. dit ñ ꝑm̾itis p̃cedentib illudn fuisse
nisi apposita grã ł subtracta. s ex uocante. ł uoca¬
małor psitiunt. dũ coꝵ patĩa exercentur. ł ad lite¬
ram hoc etiam aliter potest dici. qr ydumei qui
de esau descenderũt. qͥ ⁊ edõ. dr̃. subditi fuerũt fi
icut scriptũ ẽ. n

Expanded text:
sicut ostendit: non pro meritis praecedentibus illud fuisse nisi apposita gratia, vel subtracta, sed ex vocante, malorum proficiunt, dum eorum patientia exercetur. Vel ad litteram, hoc etiam aliter potest dici, quia Idumaei qui de Esau descenderunt, qui etiam Edom dicitur, subditi fuerunt fi45 scriptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
dieitur. que magis pprie ind̾etur dicenda mĩã
ditur iusticiader dicitur. Iusticia esum est qr ex¬
ã uisticia dc̃i est i. s̃ istificatio qua iustificamur
imperat. Sicut aut̃ istafides xpĩ est deã. nõ qua cre¬
lege estis ñ smelege manifesta. Quom enim ꝑle¬
gem testificata. si sine manfestata S iusticia d̾i
ad utorio legis .i. ñ adiutus iege: s ñ sñ iege ostendit
quia ꝑ legem ostendit homim intumitatem suam.¬
tet legem .s. qua ros ostendat suꝑbos. miscdiam u̾o
qua istificet humiliatos. ergo iusticia ẽ ꝑ fidem

Expanded text:
dicitur quae magis proprie videretur dicenda miseriditur justitia Dei dicitur. Justitia enim est, quia exi est, id est haec justificatio qua justificamur imperat. Sicut autem ista fides Christi est dicta, non qua crelege est, sed non sine lege manifesta. Quomodo enim per legem testificata, si sine lege manifestata? sed justitia Dei adjutorio legis, id est non adjutis lege, sed non sine lege ostendit, quia per legem ostendit homini infirmitatem suamtet: legem, qua reos ostendat superbos; misericordiam vero, qua justificet humiliatos. Ergo justitia est per fid
Abbreviated transcription (Latin):
tupiscentia aliquan¬
actus ina̾ioris quiẽ
etiam ĩ peimo motu
quidicitur ppassio.⁊¬
tie deo. in scd̾o qui dr̃ delectatio. ⁊ m tetriõ.¬
er qui dicitut ꝯsensus. Nu̾o ñ phibet¬

Expanded text:
cupiscentia aliquanactus interioris, qui est etiam in primo motu, qui dicitur propassio, et in secundo qui dicitur delectatio, et in tertio qui dicitur consensus. Hic non p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniat. ꝙ ꝓhibet .s. ut menteñ delecteris ⁊
S̾sentias pareaconcupistentie carnis. q̃ ex lã¬
guoreueniens: rebellat adu̾sus te. languor
aut̃ iste tprantuis est. qui monet mala desi¬
deria. est ergo in nob̃ mala concupiscentia.
q̃ ñ ẽ ꝑmittenda regnare. sũt ⁊ eis desideria
q̃ sũt actuales ꝯcupiscentie. q̃ sũt armadia¬
d̾o accepta potestate aludat. ⁊ mortificet. si gͦ uis
eẽ iustor t̾yranni. ⁊ inimitũ metmẽ inuenire. ⁊ sic
tibi suftic̾e ñ obedias ꝯcupiscentie male oꝑando.
nec etiã ꝯcupiscatis delectando. ł ꝯsentiendo.s
potins. exhite .i. habiles facite uos d̾o. uos dico:
qr prius mortui eratis in pecẽo. ⁊ si impłe ñ potestis

Expanded text:
et, scilicet ut mente non delecteris, vel consentias concupiscentiae carnis, quae ex languore veniens rebellat adversum te. Languor autem iste tyrannus est qui movet mala desideria. Est ergo in nobis mala concupiscentia quae non est permittenda regnare. Sunt etiam ejus desideria quae sunt actuales concupiscentiae, quae sunt arma diaDeo accepta potestate illudat et mortificet. Si vis ergo esse victor tyranni et inimicum inermem invenire, et sic tibi subjicere, non obedias concupiscentiae male operando, nec etiam concupiscatis delectando vel consentiendo. Sed potius exhibete, id est habiles facite vos Deo; vos, dico,quia prius mortui eratis in peccatis, etsi implere non potestis
Abbreviated transcription (Latin):
atur iusticia. sicut enim pecc̃õarma exhibemus.
menibra mãtũ male agumus ut uerbi grã. si sur¬
mim ad peutiendum ita⁊ iusticie aͣma damꝰ. ẽ rec
de uersamut. menbra nra custodientes ab omni
turpitudine. sequitur. P¬

Expanded text:
atur justitia. Sicut enim peccato arma praebemus membra nostra cum male agimus, ut verbi gratia, si surmanus ad percutiendum, ita et justitiae arma damus cum recte conversamur, membra vestra custodientes ab omni turpitudine. Peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
lamcumiq in hat u̾ita de retanta ẽẽ potest puenit̃
s de p̃dẽis. que fidem imores edificant .ẜ. ut linguis
ꝓpħia p̃ponatur. ut illa non ꝑturbate agantur.
tã crint m eccła. uit omima honeste.i scemo ordiñe
fiant. coħcet ergo ⁊ ad pacificũ ordinẽ reuocat in¬
quictos. tanto ad seditionem faciliores. quanto ͥ
s eoꝵ inĩprobatio hoc uerbo insinuata est.

Expanded text:
 re tanta esse potest, perveniunt, sed de praedictis quae fidem et mores aedificant, scilicet ut linguis prophetia praeponatur, ut illa non perturbate agantur. taceant in Ecclesia, ut omnia honeste et secundum ordinem fiant. Coercet ergo et ad pacificum ordinem revocat inquietos, tanto ad seditionem faciliores, quanto sised eorum improbatio hoc verbo insinuata est.
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibilio argento ł auo redemptiestis. s p̃¬
cid sanguine unigeniti fiuiidei. fiempe ut iustifi¬
carentur hoiẽs diuimna grã. ueritas de maria nata
est. ut poss ꝑ illis uistificandis offerte sacͥfitiũ
esasonꝑ ⁊ irucis misi enim anobis sumeret car
dette ꝑnatur suertus. s nrĩs delictis auenati si¬

Expanded text:
corruptibilibus argento, vel auro, redempti estis, sed pretioso sanguine unigeniti Filii Dei . Nempe ut justificarentur homines divina gratia, Veritas de Maria nata est, ut posset pro illis justificandis offerre sacrificium passionis et crucis. Nisi enim a nobis sumeret carnante per naturam fueramus, sed nostris delictis alienati
Abbreviated transcription (Latin):
dei. illi enmusti qui p̃desseruntt xp̃iaduentũ
ininftcno tenebartur. usq ad xp̃i passionem.
ubi nec penis opprimebantur. nec cai deum
uidebant. ꝙ erat eis pena. ħ̃ aut̃ erat eis po
pecẽo primi hoĩs fiue ꝓ pecc̃õ originali. pp̃
ꝙ obclusus erat aditus regni cesoꝵ. qui ꝑ
ꝓpĩ passionem est reseratus. Uñ ⁊ acharias
tp ipoq insanguine tesfamenti tui entsi¬
sti ipnctostuos delacu in quo ñ est aqua

Expanded text:
Dei. Illi enim justi qui praecesserunt Christi adventum in inferno tenebantur, usque ad Christi passionem, ubi nec poenis opprimebantur, nec tamen Deum videbant, quod erat eis poena. Hoc autem erat eis pro peccato primi hominis, sive pro peccato originali, propter quod occlusus erat aditus regni coelorum, qui per Christi passionem est reseratus. Unde Zacharias: Tu quoque in sanguine testamenti tui emisisti vinctos tuos de lacu, in quo non est aqua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ pumentetũc sustentatio enim dei est: ubi
peccõr ñ statim puntur ut peccat. s ꝓpatiãm
⁊ in sangu̾inis sia effusionem. ut ꝑ hoc ostendat¬
suam iusticiam. dũ eis remitt̾et precedentia delie¬
ta. que pessimis tyranns setuuiendo contraxe¬
rant. eo tempore quo sustinebat.⁊ patiebatar
nis nonimus ꝑuiditium fiuss ad quid autem
tunc patentur ⁊ sustiu̾et: ostendit subdens.¬
qua iustificat deus credentes inxp̃m. uł ip̃e xpc̃
eratur delicta: ut ostenderet in hoc tempore
xp̃i suam uisticiam que iistos facit .s. ꝙ ipse

Expanded text:
et non puniente tunc. Sustentatio enim Dei est, ubi peccator non statim punitur ut peccat, sed per patientiam D et sanguinis sui effusionem, ut per hoc ostenderet justitiam suam dum eis remitteret praecedentia delicta quae pessimis tyrannis serviendo contraxerant, eo tempore quo sustinebat, et patiebatunis hominis per judicium fuisset. Ad quid autem tunc pateretur, et sustineret, ostendit subdensqua justificat Deus credentes in Christum. Vel ipseebatur delicta ut ostenderet in hoc tempore Christi suam justitiam quae justos facit, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ peccõ ade mnctim inferno tenebant
psutererut Solet aũqueri utr̃ antiquis
rartis quinifernotenebantur. pecc̃a eẽnt
se constãt. ⁊ si remissaerant oĩa qua decau¬
sa apud inferos detinebantur. ad ꝙ dnĩs. ꝙ¬

Expanded text:
n inferno tenebantur, resurrexerunt. Solet autem quaeri utrum antiquis justis qui in inferno tenebantur peccata essent rbuisse constat; et si remissa erant omnia, qua de causa apud inferos detinebantur. Ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
manib meis. ut ita
uos exalte. amorte ad
uitam. remotis apredi
s suptus debitos ñ accipit.
paruam eus se expendisse
significat. c̾ enim dicit.
expoli. multa excepta. ⁊
data significat. expoli¬
aui dico: accipie̾ns stipẽ¬
administeri¬

Expanded text:
manibus meis, ut ita vos exaltemini a morte ad vitam, remotis a praeds sumptus debitos non accepit.parva in eis se expendisse significat. Cum enim dicit, exspoliavi, multa accepta et data significat. Exspoliavi dico, accipiens stipministeri
Abbreviated transcription (Latin):
scĩa. qr seio quicquid
eloquentes. s ad peudo.
qui componebant uer¬
baquos preferebant. cor¬
tucchii. causa accurati

Expanded text:
quia scio quidquid eloquentes, sed ad pseudo qui componebant verba quos praeferebant Corinthii causa accurati
Abbreviated transcription (Latin):
geretur in me.
in regionibus
datur.: iramento firmat. dans testem deũ
suionectionis quam hebat erga eos qi non
cdo nolebantꝰ acciꝑe. qr non illos diligebat.
s ideo magis qr eos amabat. unde subdit.¬

Expanded text:
tur. In me in regionibus edatur juramento firmat, dans testem Deum suae dilectionis quam habebat erga eos, quia non ideo nolebat accipere, quia non illos diligebat, sed ideo magis, quia eos amabat. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
cures: ut eas ecełe a
limoniis sustentan
as. in hac suscipi ꝓfes¬
sioire. lubrice enime .⁊.¬
dat facile credi ñd.¬

Expanded text:
cures ut eas Ecclesiae alimoniis sustentandas in hac suscipi professione: lubricae enim aetati facile credi n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculosũ erat. faciamꝰ
hoc inuicẽ humiles. ꝙ
humilet̾ fecit excels
magna ẽ in hoc com¬
mendat̾a humilitatis.
⁊ fatiunt. ⁊ hoc sibi in¬
nuñ fatiũt: corde fa

Expanded text:
iculosum erat. Faciamus hoc invicem humiles, quod humiliter fecit Excelsus. Magna est in hoc commendatio humilitatis. Et faciunt hoc sibi innu non faciunt, corde fa
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatõnẽ. quiq ẽ ilte. etiam sicarue¬
de inquiunt petcum lacerat. cui supra ĩ fa¬
tiem se resticisse scripsit. ꝙ nł recto pede in¬
cesserit ad euangłi ueritatẽ. s nec ꝑaulꝰ
tam peaci maledicto. de eccłe principe loqre¬
tur. nec pecrus dignus nt portaret uiditiũ
eccłe ꝯturbate. ex quo arbitrandum est. de
uei de usdeis uenerat. uł ex phariseic tren¬
derat. ł etis. magnus sit apd̾ galathas esti
nerandus est. ita ⁊ qui rectum incedentẽ
ier Electit indeuum. dampnationẽ ꝯseqͣ.¬

Expanded text:
damnationem, quicunque est ille; etiam si caronymus Occulte, inquiunt, Petrum lacerat, cui supra in faciem se restitisse scripsit, quod non recto pede incesserit ad Evangelii veritatem; sed nec Paulus tam procaci maledicto de Ecclesiae principe loqueretur, nec Petrus dignus erat ut portaret judicium Ecclesiae conturbatae, ex quo arbitrandum est deel de Judaea venerat, vel ex Pharisaeis crediderat, vel certe magnus sit apud Galatas aestimnerandus est, ita et qui rectum incedentem iter flectit in devium, damnationem conseq
Abbreviated transcription (Latin):
putetis hoc ur̃o ingi¬
moposse discutere.⁊
ꝙ sit illud nist̾iumꝙ
non uult eos ignorã
ex parte ñenim om̃c
excecati sũt sontigit᷑

Expanded text:
putetis vos hoc vestro ingenio posse discutere. Et quod sit illud mysterium quod non vult eos ignorareex parte. Non enim omnes excaecati sunt. Contigit d
Abbreviated transcription (Latin):
paradiso. Qũoꝵ ergo fides corrumpitur. a pa¬
radiso eicrantur. qr p̃ponunt mendatiũ neri¬
tati. Qu ergomendatium edificant in hõib
fidem. intrat putredo de ueneno seppeittis. i nas¬
bolumn ungilantia. tũc enim cogebat. nẽ codet
tũc ingerebat iuolentias. nũe inlidiasande¬
batur tuĩc fremens. nũe lubritus ⁊ oberiats
corde. Modo ergo asauirgitatẽ tuã serua
est in rlio paradiso. hoc gecttur m ecelegesm̃
io igitirr uot seduicat abisto paradiso eclesie¬
lide spei. sincere caritatis uirgosũt: qr a praui¬
tate trroris.⁊ ab oꝑe malo incotaminati. ca

Expanded text:
paradiso. Quorum ergo fides corrumpitur, a paradiso ejiciuntur, quia praeponunt mendacium veritati. Qui ergo mendacium aedificant in hominibfidem, intrat putredo de veneno serpentis, et nasconem vigilantia. Tunc enim cogebat, nunc docet. Tunc ingerebat violentias, nunc insidias. Videbatur tunc fremens, nunc lubricus et oberransam gestat in corde. Modo ergo anima virginitatem tuam servaest in illo paradiso, hoc geritur in Ecclesia. Nemo igitur vos seducat ab isto paradiso Ecclesilidae spei, sincerae charitatis: Virgo sunt, quia a pravitate erroris et ab opere malo incontaminati, ca
Abbreviated transcription (Latin):
ca. que sũt ultra uos
nec tñ sumus hentẽs
ri maliqua aliena regu
hec uliqui ultra eos
sunt. de alieno regimi¬
ne sut. deude exponit
quid dixerit. in aliena

Expanded text:
ca quae sunt ultra vos, non tamen sumus habentes ri in aliqua aliena regula. Nec illi qui ultra eos sunt, de alieno regimine sunt. Deinde exponit quid dixerit in aliena
Abbreviated transcription (Latin):
honorem dei. nõ me¬
um. non ⁊ elo sponsã
dei michis deo. ami¬
cusenum sponsi sum.
Sponisus sibi zelat spõ¬
sam. amicus uero spõ¬
si. ñ sibi s sponso. et

Expanded text:
norem Dei, non mum, non zelo sponsam Dei mei, sed Deo. Amenim sponsi sum. Sponsus igitur zelat sposam; amicus vero sponsi non sibi, sed sponso. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nis laboribus.
Spemaũ hen¬
tes crescentis
bis. magnifi¬
cari scdm re¬
gulam nt̃am.
inhabundan¬
tia etiam in
illa queustra
uos sunt enã¬
gelitare non ĩ
aliena regla.
in hiis que p̃¬
parata sunt

Expanded text:
nis laboribus, spem autem habentes crescentis bis magnificari secundum regulam nostram in abundantia, etiam in illa quae ultra vos sunt evangelizare, non in aliena regula in his quae praeparata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diuitias ñ amisit.¬
uitus diues. foris pauꝑ.
latens deus in diuitus.
ptate. ut in opi il. uos¬
tem: abicimus panuos iniquitatis. ut indue
temur stola in mortalititis. dnĩs ergo diuites
sã sunt. in ꝑauꝑem xꝑm credentes. fiemo igit᷑
se contep̃nat pauꝑ in cella. dines in ꝯscientia
Sicurior dormit in terra. quã auro diues ĩ pur¬
pura. n õ ergo expauescas cum tua mendaci¬
tate ad illum accedere. qui indutus ẽ nr̃a pan¬
ꝑtate. ubi se pauꝑauit. nos ditauit. ⁊ in hoc¬

Expanded text:
 divitias non amisintus dives, foris pauper; latens Deus in divitiis, in paupertate. Ut inopia iltem abjicicimus pannos iniquitatis, ut indues facti sunt, in pauperem Christum credentes. Nemo ergo se contemnat pauper in cella, dives in conscientia. Securior dormit in terra, quam auro dives in purpura. Non ergo expavescas cum-tua mendicitate ad illum accedere qui indutus nostra paupertate, ubi se pauperavit, nos ditavit.
Abbreviated transcription (Latin):
fectionem. s uenio¬
pucet. post lapsum
tertio posse renoua
sibile est inquã eo ᷤᷤ
qui semel sũt illu¬
minati per sidem.

Expanded text:
ctionem, sed nemopost lapsum tertio posse renovarsibile est, inquam, eos qui semel sunt illminati, per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
mei exempli forma
tmmanitate scelis.
it illi quid.n fatit
amico qui ħ fecit maitnico t¬
ditĩ sũt dico: tẽdentes iiu. et̃

Expanded text:
mei exempli forma immanitate sceleris it illi. Quid enim faciet amico, qui hoc fecit inimico? Credituri sunt dico, tendentes in vitam
Abbreviated transcription (Latin):
cam monet. ꝓ eis orare. lt̃ quietã agat uitã.
Inpace .ti. principũ: quies. ⁊ regĩ seruatur
eccłaꝵ. nam in bellis tranqͥllitas dissipatur.
thepescit pietas. districtio soruitur. qua soluta
infirmoꝵ castitas iuolatur. in pace babylorus.
est. dum int̾ babylomios tenem᷑ captiui. qui¬
b. ⁊ seriuire iubemur. ⁊ tributa reddere. sic̃ filii
isrł.sub babylome regib.seruiebant. pax a

Expanded text:
monet pro eis orare ut quietam vitam agant. In pace enim principum quies et regimen servatur Ecclesiarum. Nam in bellis tranquillitas dissipatur, tepescit pietas, districtio solvitur: qua soluta, infirmorum castitas violatur. In pace Babylonis pest, dum inter Babylonios tenemur captivi, quibus et servire jubemur et tributa reddere, sicut filii Israel sub Babyloniae regibus serviebant. Pax a
Abbreviated transcription (Latin):
exati semꝑ hic erat. qui dixit. celũ ⁊ terrã egi
impleo. ergo ⁊ ĩmimdo erat. ⁊ uenit. hic erat
ꝑ diumã maiestatẽ. uonit ꝑ humanã infir¬
mitatẽ. quare uenit: pec̃tores saluos facere.
ñ eũ de celo ad t̾rãm̃ita nr̃a s pecc̃a trax̾unti¬
tiet po. su. Unde . a peccĩs eoꝵ. Numquid ad
istum ppłm ꝑtinẽt ꝑuuli ꝰ ꝑtinẽt plane. sic cre¬
dito eumista fide ꝑiuilos ad grãm xꝑi portate.
qui medicie. samiis ẽ. ñ ht uitiũ. quare c̃ illo cͣ¬
ris ad mediẽsi ñ ht uitiũ. si sanꝰ eẽt ñclama¬
ret ssx. sintite paruulos uenire adme. qui

Expanded text:
erat semper hic erat, qui dixit: Coelum et terram ego impleo . Ergo et in mundo erat et venit. Hic erat per divinam majestatem, venit per humanam infirmitatem. Quare venit? peccatores salvos facere. Non eubit populum suum . Unde? a peccatis eorum . Nunquid ad istum populum pertinent parvuli? pertinent plane. Sic credite cum ista fide parvulos ad gratiam Christi portare. Quid mihi dicis: sanus est; non habet vitium; quare cum illo curris ad medicum, si non habet vitium? Si sanus esset non clamaret Jesus: Sinite parvulos venire ad me , qu
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ꝯsuetudinẽ docen¬
dooꝑe. ꝙ predicas
ore. qui bñ potes ħ¬
facere. tu dico: hens
ne docens erubescat
male uite ꝯscius. e¬
rubescibłe .Ni. ẽ. aliud
agẽ.⁊ aliud p̃dicare.

Expanded text:
suetudinem docenquod praedicas ore, qui bene potes facere. Tu dico, habens ne docens erubescat malae vitae conscius. Erubescibile enim est aliud agere, et aliud praedicare.
Abbreviated transcription (Latin):
ca. ⁊ nota ꝙ ait. tradidi sathane. qr illo ad
correptionẽ hominũ udebatur. ip̃a potestas
apłica. p̃uaricatores. N. angłi. c̃ principe suo
diabolo recte dñt ꝓcuratores. ł rector esaucto¬
res dunne ꝓuidentie.⁊ diabolus magistratus
huiꝰ mundi dẽ. s magistratus subtanto ĩ ꝑa¬
tore ñ facit. il qͥtumꝰ illi ꝑmcititur. ⁊ ꝓcurato¬
thanas ñ ꝑmissus. qui uerat sibi datos tanteã : ł
cedentes a fide solo uibo trad̾et diabolo Et raditio

Expanded text:
ica. Et nota quod ait tradidi Satanae, quia illo ad corruptionem hominum utebatur illa potestas apostolica. Praevaricatores enim angeli cum principe suo diabolo recte dicuntur procuratores vel actores divinae providentiae. Et diabolus magistratus hujus mundi dicitur, sed magistratus sub tanto imperatore non facit, nisi quantum illi permittitur; et procuratotanas, nisi permissus qui vexat sibi datos. Tantae autem cedentes a fide solo verbo traderet diabolo. Traditio
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾it. ꝑ tuoysen .i. dicit dñs sacerdotib. Inuocabit
nom̃ meũ suꝑ filios isrł. ⁊ ego bndicã eis. ł postu¬
latõnes st̃ͥ q̃n . q. ex debito aliquid postulatur.
ut ꝙ hic g̾itur: in et̾na uita ꝑficiatur. gr̃aꝵ
actio ẽ: de ꝑactis. q̃ totũ ꝯcludit. qĩtotũ sit ad̾o
ut b̃ndicamꝰ dño. ł obsecratõnes sũt ꝓreb dif¬

Expanded text:
rdotibus: Invocabitis nomen meum super filios Israel, et ego benedicam eis . Vel postulationes sunt, quando quasi debito aliquid postulatur, ut quod hic geritur in aeterna vita perficiatur. Gratiarum actio est de peractis, quae totum concludit quasi totum sit a Deo, ut: Benedicamus Domino. Vel obsecrationes su
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex eo ꝙ renouatur. ulła cã ueniendi fuit
tolle uuln̾a. ⁊ nlła c̃ est medicine. siuenit de
celo magnus medicꝰ. magnꝰ ꝑ totũ orbẽ t̾re.
iacebat egrotus. ip̃e egrotus genꝰ humanũ
est. ꝙ totum ꝑierat. ex quo pecoauit unꝰ ĩ qͦ¬

Expanded text:
n eo quod renovatur. Nulla causa veniendi fuit tolle vulnera, et nulla causa est medicinae. Si venit de coelo magnus medicus, magnus per totum orbem terrae jacebat aegrotus. Ipse aegrotus genus humanum est, quod totum perierat, ex quo peccavit unus, in q
Abbreviated transcription (Latin):
s adimplentur. scut in matho ostenditur.
filius. ⁊ iõ data fuit ei lex. ꝑ quam illud intellige
honuuũ. que erant ĩ illo ppło. s ñ ꝓ omnibis.
erant enim in illo tria generahominũ .s. duti. in¬
cipientes. ⁊ ꝑfecti. his omnib data est lex. s ꝓro
omnib data est duris in flagellum. Incipienti¬
b in pedagogum Iustis in fignũ. s non ꝓ ustis
data est. ut eiuim alibi ait apłs ꝓ iustolex po¬
auter hic accipimus. scd̃m legalia legalia u̾o
dicimus: que in lege istituta sũt. ⁊ c̃ iege ter¬
minata. lex autem data est ad domandum suꝑ¬
bũ. ⁊ ad flagellandũ durum. ad instruendũ in
mum grẽ. ⁊ futureꝵ significatõe. sequitur.¬
bi autẽ habun

Expanded text:
 adimplentur, sicut in Matthaeo ostenditur. Filius, et ideo data fuit ei lex, per quam illud intelligerhominum qui erant in illo populo, sed non pro omnibus. Erant enim in illo populo tria genera hominum, scilicet duri, insipientes et perfecti. His omnibus data est lex, sed non pro omnibus data est, duris in flagellum, insipientibus in paedagogum, justis in signum. Sed non pro justis data est lex. Ut enim alibi ait Apostolus: Justo lex poautem hic accipimus secundum legalia. Legalia vero dicimus, quae in lege instituta sunt, et cum lege terminata. Lex autem data est ad domandum superbum, ad flagellandum durum, ad instituendum innium gratiae, et futurorum significationem. Ubi autem h
Abbreviated transcription (Latin):
scã⁊ mandatum scm̃. ⁊ iustum ⁊ bonũ. ⁊
adimplere ut̃ ergo hec sicut iutentur ñ esse
uersas legis acceptiones. cumenim dẽ dedieis¬
gendum est hoc de preceptis legauum cerimo¬
malium. q̃ dicintur non bon̾a. ñ qr mala
et̃tit. s qi nonbotios fatiebant. obseruantes

Expanded text:
 bonum . Et adimplere . Ut haec ergo sicut videntur non esse dum diversas legis acceptiones. Cum enim dicigendum est hoc de praeceptis legalium caeremoniarum, quae dicuntur non bona, non quia mala essent, sed quia bonos non faciebant observantes
Abbreviated transcription (Latin):
grande uitium sicergo habundauit pecc̃m qr
concupiscentia ex phibitione ardentior est fr̃a⁊
peceantib contrasegem p̃uaricationis crimen
accessit. consiliumaut̃ dei quolegem dedit. iu¬
deos nece̾sse. satis significauit. isto uerbo. lex
quid ꝓuenit data lege. ĩ quid fec̾to lex. data¬
enim etat lex inadtutorim humane nat᷑e.
ut quia ipsinature quodam modo ĩsa ta sũt
iusticie semina adderetur let cruus auctori¬
tate.⁊ magist̾ioigemum naturale ꝑfic̾et.
ad fructum usticiẽ fatiendum. Sicut᷑ enim
natiuitas mt̃t mũ nutrimenta hẽat quib
fota adolẽscat. ita ⁊ naturale iusticie ingeni¬
um. nisi heat ꝙ respiciat. ⁊ ueneretur non
facile ꝓficit s egrotat. ⁊ suꝑuenientib cedit
pectat᷑is. consuetudineenm deliuquendi
p̃mitur. necescat instuctũ ⁊ ꝑ hoc extinguit᷑.
puident ergo ⁊ ad uomimdata est lẽc. s ppis ue¬
peretrusim sequens: multiplicaint peccata.
ho mnimusu plus cepit peccare. ꝙͣ ante pec¬

Expanded text:
grande vitium. Sic ergo abundavit peccatum, quia et concupiscentia ex prohibitione ardentior facta est, et peccantibus contra legem praevaricationis crimen accessit. Consilium autem Dei quo legem dedit, Judaeos nescisse, satis significavit isto verbo, lex quid provenerit data lege, nunquid fecerit lex? Data erat lex in adjutorium naturae, ut quia ipsi naturae quodammodo sunt inserta justitiae semina, adderetur lex, cujus auctoritate et magisterio ingenium naturale proficeret ad fructum justitiae faciendum: sicut enim nativitas interit nisi nutrimenta habeat, quibus fota adolescat, ita et naturale justitiae ingenium, nisi habeat quod respiciat et veneretur, non facile proficit, sed aegrotat, et supervenientibus cedit peccatis: consuetudine enim delinquendi premitur, ne cresProvidenter ergo, et ad bonum data est lex, sed populus veterem usum sequens multiplicavit peccata. Ipso enim usu plus coepit peccare quam ante pec
Abbreviated transcription (Latin):
st̃s etiam p̃uaricator. liberatoiẽ saluatorẽ ꝙp̃ ie¬
quiteret. atq ita eũ humilem fcm̃ timorle¬
gistamꝙͣ pedagogus ad fidem gramq ꝑduc̾et
tem. ⁊ legis insusfitientiam. pecc̃m ñ ꝯsunttie in¬
telligentes humiliarentur. ⁊ ad subuementem
curreret̃ grãm. Natis enim in pect̃is. ⁊ uirib su¬
is muttrmm assignantib datur lex ado. adco¬
mandam suꝑbiam quadicebant. ñ deest q tmn¬
pleat. s deest qui ureat. hor ergo supbiam no¬
lens domare deus legemdedit. quasi dicens hoĩ¬
b. ecce douobis p̾cepta. ne putetis dresse uiten¬
tem. ñ de est qui iubeat. s de est qui impleat. ꝙ
lex data est. ut crescente pecõo humiliarent᷑ suꝑ¬
bii humiliati ꝯficerentur. ⁊ ꝯfessi sanarentur
si crudeliter hoe fecit deus s ꝯsilio mediciae. au.ꝑ¬
crescit molestia. quentur medicus ⁊ totum ła¬
tiatur corpus. Magnum ergo dei consiliũ fuit. ut
ꝑlegem habundared delictum. ut in aust̾itate

Expanded text:
st etiam praevaricator, liberatorem salvatoremque requireret, atque eum ita humilem factum timor legis, tanquam paedagogus, ad fidem gratiamque perduceret. tem, et legis insufficientiam peccatum non consumentis intelligentes humiliarentur, et ad subvenientem currerent gratiam. Natis enim in peccatis, et viribus suis multum assignantibus, datur lex a Deo ad domandam superbiam, qua dicebant: Non deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Eorum igitur superbiam domare volens Deus, legem dedit, quasi dicens hominibus: Ecce do vobis praecepta, ne putetis deesse jubentem, non deesse qui jubeat; sed deest qui impleat, quia lex data est ut crescente peccato humiliarentur superbi, et humiliati confiterentur, et confessi sanarentur. Non crudeliter hoc fecit Deus, sed consilio medicinae. Aliqcrescit molestia, quaeritur medicus, et totum sanatur corpus. Magnum ergo Dei consilium fuit, ut per legem abundaret delictum, ut in austeritate
Abbreviated transcription (Latin):
satoꝵr ⁊ preuaricatioms crimen. homo agno¬
uiti ut qui insordib erati p̃uaricando mag̃.
auctor est boni. demonstranda enim fuerat᷑
homiir fiditas langnoris sui. ut uid̾et ñ modo
toctorem sibi cẽnecessarium. ũm edam adiu¬
torem. Preterea data fuit lex ut mediotris pe¬
atim: ⁊ cuppło data sit. ⁊ quare illi. ⁊ non alii.
⁊ quib. ⁊ pͥquib. de iloppło sit data. postremo
quib decausis data sit. summatim dicendũ ẽ
leraliquando dicitur tota scriptura ue. teffi.
alicurus mandati. sicut in eadem lege sepe di
neloquentes dissentare atq qͣaria dre udent᷑.
dit enum diss perechielem. dedi eis p̃cepta nõ
tona. ⁊ ipstificationes ñ bonas. in quib nõ
uiuat᷑. sui ꝯcordat apłs dicens. let neminem

Expanded text:
catorum, et praevaricationis crimen homo agnovit, ut qui in sordibus erat praevaricando, magisauctor est boni. Demonstranda enim fuerat homini feditas languoris sui, ut videret non modo doctorem sibi esse necessarium, verum etiam adjutorem. Praeterea data fuit lex, ut mediocris paeatur, et cui populo data sit, et quare illi, et non alii; et quibus, et pro quibus de illo populo data sit, postremo quibus de causis data sit, summatim dicendum est. Lex ergo aliquando dicitur tota scriptura Veteris Tesalicujus mandati, sicut in eadem lege saepe diria loquentes dissentire atque contraria dicere videntur. Ait enim Dominus per Ezechielem: Dedi eis praecepta non bona, et justificationes non bonas, in quibus non vivent . Cui concordat Apostolus dicens: Lex n
Abbreviated transcription (Latin):
bñcepta monet iuos. ꝑmanere in patientia.
xhortatio .N. hic contea p̾eudo apłos uidet᷑
inciꝑe ꝯmemorans
deinde de sua. int̾ eos
prudenti ꝯu̾satõe. qrͣ.¬

Expanded text:
epta monet illos permanere in patientia. Exhortatio enim. Hic contra pseudoapostolos videtur incipere, commemorans . Haimo. Deinde de sua inter eos prudenti conversatione. Q
Abbreviated transcription (Latin):
in uob̃. uos dico: añqͣ¬
ad uos ueniremus.
antequam ueniremꝰ
pp̃spñi phitonẽ. q̃m a puella eiecerat. uel it.
qui u̾bũ dei ñ timeat. manis .N. est iue. qui
t̾rore p̃senti formidinẽ patitur p̃dicandi. nõ
fuit manis dico: s licet᷑ aũ. eẽmꝰ passi. et ꝯtu¬

Expanded text:
in vobis. Nos dico, aad vos veniremus pantequam veniremus piritum pythonem quem a puella dejecerat. Vel ita: qui verbum Dei timeat. Inanis enim est ille qui terrore praesenti, formidinem patitur praedicandi. Non fuit inanis, dico, sed, licet ante, essemus passi et
Abbreviated transcription (Latin):
placentes. s¬
deo qui ꝓbat
corda nostra.¬
.i. ꝓbata facit. ut sibi ñ hominib placeanus.
ꝗͣ nisi ip̃e oꝑetur. in nobis uitare nequimus.

Expanded text:
placentes Deo, quod probat corda nostra,robata facit, ut sibi non hominibus placeamus, quod nisi ipse operetur in nobis, vitare nequimus.
Abbreviated transcription (Latin):
faciti qui remissionẽ ꝙͣ ip̃e sp̃e facit: asscnbu
catnalib obseruantus ł qui enm male iu¬
uendo a seabicit. ł conculcat ille xp̃m qui
ducit. si ad eo miradatus. ad uomittũ re¬
dit. ⁊ penitere negligit spũi ẽ inntiꝰ. qui
eius benefitium grate non fuscipii
cimus .N. illũ

Expanded text:
emissionem quam ipse Spiritus facit, ascribit carnalibus observantiis, vel qui eum male vivendo a se abjicit. Vel conculcat ille Christum, qui ducit, si ab eo mundatus ad vomitum redit et poenitere negligit. Spiritui est injurius qui ejus beneficium grate non suscipit. cimus enim illu
Abbreviated transcription (Latin):
iabandur timendil¬
erat. cri enim sat
cadere potest. ⁊qi nl¬
lus ad eo ꝑfectus est¬
quuicrescere ñ posit
eos ad ulteriora roml¬
tui. ⁊ sie recedant al

Expanded text:
labantur timenderat. Qui enim stat cadere potest, et quia nullus adeo perfectus estqui crescere non eos ad ulteriora hortatur; et ne recedant a
Abbreviated transcription (Latin):
in ydolo diapolus colitur. qui peior ẽ ydolo. ⁊̃ qr¬
ab ỹdolatria philebat. Uñ iocus iste supsit exor¬
diũ neputarent ido̾ ñ nocers. si de sacrifitiis ede¬
raant ꝙ dolor. qr pdolum nicħ est. ꝯfirmauit⁊
ydolum nicħ eẽ. ⁊ senõ phibere ifta ido̾ ꝙ ydolũ
aliqud sit. S qr demomis ⁊ ñ do̾ ĩmolantur. nõ
tiñ ydola colerent. sicut eos ñ adiuarent: ita ilł
nicħ notuerũt. qr nec ydola nec eius imolata

Expanded text:
in idolo diabolus colitur, qui est pejor idolo. Et qab idololatria prohibebat, unde locus iste sumpsit exordium, ne putarent ideo non nocere, si de sacrificiis ederent idolorum; quia idolum nihil est, confirmavit et idolum nihil esse, et se non prohibere ista, ideo quod idolum aliquid sit, sed quia daemoniis, et non Deo immolantur. Non tantum idola colerent, sicut eos non adjuvarent, ita illis nihil nocerent, quia nec idola, nec eis immolata
Abbreviated transcription (Latin):
ratio.ł intelligẽtia¬
bulo ꝯmodius appł¬
latur. ymago dei est.
qua preest hõ cet̾is¬
animalib. q̃ creata
ĩ agnitione dei post¬
quam pecc̃o desipu

Expanded text:
ratio, vel intelligentiabulo commodius applatur. Imago Dei est qua praeest homo caanimalibus, quae creata in agnitione Dei, poquam peccato desipu
Abbreviated transcription (Latin):
tuserat leui inlumbis abrahe. qñ decimatus
mirabilit̾. ñ naturaliter fiunt. ut ꝙ de osse ui¬
ri dormientis mulier feã est.⁊ in locum coste.
biliter fcã sũt.in deo sunt. que ministiãtib
angłis. ftã eẽ credunt᷑. unde subdit. ut inno¬

Expanded text:
tus erat Leutus erat Leumirabiliter non naturaliter fiunt, ut quod de osse viri dormientis mulier facta est, et in locum costae biliter facta sunt in Deo quae administrantibus angelis facta esse creduntur. Unde subdit: Ut inno
Abbreviated transcription (Latin):
solum uarias multa uarietate distincta. u̾i
de amus quomodo sit muitiformis inmensus ẽ
angelis laudatur in celo. hxrodes ꝑsequitur. s
magi adorant. ignorant pharisei. s stella de¬
monstrat. baptratur. a seruo: s uox tonãtis
prĩs aucditur. s tiͣmet ꝑati. s sponde ad passio¬
nem uenit. uult transferri calicem.s petrũ
qui calicem timebat. accusat. quid hac ueri¬
tate distinctius: multiformis ergo dicitur
dei sapientia. quasi multiplex. multas speties
⁊ formas hẽns: quam principes ⁊ potestates
ꝑ eccl̃am agnouerunt. ł ita. que sit dis. sa. ħ¬
se ip̃o absconditas quoꝵdam frõr cãs. quas re¬
b ꝯditism̃ inseruit. easq implet. s̃ illo oꝑe ꝓ
uideritie. quo naturas substituit. ut sunt. i eo
quo illas administrat. ut uolu̾it. quas ut uo¬
luit ꝯdidit. ibi est.⁊ grã ꝑ quam salui fiunt
pecc̃ores. nõ enim ꝑ naturam uicio depeauatã.
s ꝑ dei grãm homo restauretur. pp̃ea mist̾ium¬

Expanded text:
solum varia, sed multa varietate distincta. Hieron. Videamus quomodo sit multiformis. Immensus esangelis laudatur in coelo; Herodes persequitur, sed magi adorant; ignorant Pharisaei, sed stella demonstrat; baptizatur a servo, sed vox tonantis Patris auditur; timet pati, sed sponte ad passionem venit; vult transferri calicem, sed Petrum qui calicem timebat accusat. Quid hac veritate districtius? Multiformis ergo dicitur Dei sapientia, quasi multiplex multas species et formas 168 habens, quam principes et potestates per Ecclesiam agnoverunt. Vel ita: quae sit dispensatbsconditas quorumdam factorum causas, quas rebus conditis non inseruit, easque implet, non illo opere providentiae, quo naturas substituit ut sint, sed eo quo illas administrat ut voluerit, quas, ut voluit, condidit. Ibi est et gratia per quam salvi fiunt peccatores. Non enim per naturam vitio depravatam, sed per Dei gratiam homo restauratur. VERS. 10.-- U
Abbreviated transcription (Latin):
qr eis bonum est deo assistere. ut eum de infe¬
riorib ꝯsulant. ⁊ iussis eius obediant. ñ latu
tione liberti: eor oetui coniungamur. sic ergo
fuit. quo. post tesurectionem ⁊ ista ebcła con¬
geganda est. ut simus equales angłis dei.
scłis. qr cum eiscepit. filius u̾o ante scła. ꝑ ꝙ̃ frã
uit me. additur. ꝑ eccłam multifor: ⁊ est ordo

Expanded text:
 eis bonum est Deo assistere ut eum de inferioribus consulant, et jussis ejus obediant. Non latuitione liberati eorum coetui conjungamur. Sic ergo fuit: quo post resurrectionem et ista Ecclesia congreganda est, ut simus aequales angelis Dei. saeculis, quia cum eis coepit. Filius vero ante saecula, per vit me . Additur: Per Ecclesiam multiformis, et est ordo
Abbreviated transcription (Latin):
est. multifor. non in sui natura. s scd̾m p̃fi
dcĩs sm̃is. sacre pagine doctores. ita pot̾ deter¬
minari. ꝙ dem̃ est.ut̾ illis qui maioris digni¬
tatis sũt.⁊ ꝑ quoꝵ ministeriũ illa nunciata
sũt. ꝯgnita fũint ex parte. ut pote familia¬
rib ⁊ nuntiis. ilł ueroqui inmoris dignita¬
tis sunt inꝯgnita eẽnt ꝙͣ prefinitionẽ fecit

Expanded text:
est multiformis, non in sui natura, sed secundum piis sacrae paginae doctores, ita potest determinari quod dictum est, ut illis qui majoris dignitatis sunt, et per quorum mysterium illa nuntiata sunt, cognita fuerint ex parte, utpote familiaribus nuntiis, illis vero qui minoris dignitatis sunt, incognita essent. Quam praefinitionem fecit
Abbreviated transcription (Latin):
gotiis. hoc iõ dicit apłs
scribẽs thimotheo. n̾e
forte c̾ indig̾et thimo¬
theus. ⁊ nollet uictu
cotidiano ab eis sustẽ¬

Expanded text:
gotiis. Hoc ideo dicit Apostolus scribens Timotheo, ne forte cum indigeret Timotheus, et nollet victu quotidiano ab eis suste
Abbreviated transcription (Latin):
agonẽ impedire possict. abstineat. ⁊ qli se que¬
reret uñ ergo uiuã : c̃ fode ñ possim. ⁊ nia cut¬
ꝯfundar. subd̾. Laboran. agri. a ⁊ si n unpi
ces te negotus: ẽ taus

Expanded text:
onem impedire possunt abstineat. Et quasi ille quaereret: Unde ergo vivam, cum fodere non possim, et mendicare confundar? subdit: Laborantem agricolam. Quasi ces te negotiis, est tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit sacerdotiũ eẽ trãs¬
latum ex tribu ⁊¬
latam. S qr forte
ad transferende le¬
gis demonstratio¬
ficere. supponit ħ¬
satisfacit. si cãm rer
illud ded̾ia.⁊ no
illud fuit infirm̃.
le. hocautem ꝑficit
ꝙ ualet ad laudẽ¬
noru sacerdotis.
it.

Expanded text:
Ostendit sacerdotium esslatum ex tribu elatam. Sed quia forte ad transferendae legis demonstratioficeresatisfacit, si causam alillud dederit, et llud fuit infirmum, le. Hoc autem perficit quod valet ad laudenovi sacerdotis. it
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ i̾itis redditur. uUñ datur intelligrut obdura¬
tionis dei sit noue misereri. ut ñ ab illo ntoge¬
tur autuid. quo sit homodet̾ior. s tr̃aquo sit
ñ est uolentis neq cur. s obdurantis dei. qr nõ
scd̃ia. ⁊ irillus dãpniatur. nisi equusima usti¬
ius. non abeterno. repbatio uero ẽ alia ab ẽtno¬

Expanded text:
itis redditur. Unde datur intelligi ut obduratio Dei sit, nolle misereri, ut non ab illo irrogetur aliquid quo sit homo deterior, sed tantum quo sit non est volentis neque currentis, sed obdurantis Dei, Augustsericordia, et nullus damnatur nisi aequissima justiliter, non ab aeterno. Reprobatio vero alia ab aet
Abbreviated transcription (Latin):
ta. contumeliam debitã cm nult reddit dei iuisti¬
cia. honorem indebitũ donaitaniuat deigiã nõ
metitoꝵ progatiua ñ fatali necc̃itate. ñ tenita¬
to fortune. ħ clausa altitudiẽ sapiẽ. ⁊ scie sue.¬
nem uiditioꝵ dei cogitare conantes infabulat
uanitatis abietunt. dicentes. qr aie sursũ ĩcelo
hii tales post cogitationes suas ⁊̃ uolentes dis¬
putare de deiꝑfundo: metsi sũt in ꝑfundũdicẽ¬
hoc autema respuit etthotioa fices. pp̃ euidentẽ apsi
sententiam quaait cã ñdũnatieẽait. aut aliꝙ
boniant mali egissec. melior ẽ ergo fideł ignoran¬
tia quam tanerariascientia. ergo cuꝰ u̾st mni
rectissima. ¶ Quis porro tam ipie dissipiat.
ut dicat. deuim malas hominum uoluntates
quas uoluerit. ⁊ qũ uoluerit. ⁊ ubi uoliũt. in po¬
nũ non posse ꝯuertere. cum uoluntati aus nich¬

Expanded text:
ta, contumeliam debitam, cui vult reddit Dei justita, contumeliam debitam, cui vult reddit Dei justitia; honorem indebitum donat cui vult Dei gratia, non meritorum praerogativa, non fatali necessitate, non temeritate fortunae, sed clausa altitudine sapientiae enem judiciorum Dei cogitare conantes, in fabulas vanitatis abierunt, dicentes quod animae sursum in coelo hi tales post cogitationes suas, et volentes disputare de Dei profundo, versi sunt in profundum; dicenHoc autem respuit Catholica fides propter evidentem Apostoli sententiam qua ait: Cum nondum nati essent, aut aliquid boni vel mali egissent. Melior ergo est fidelis ignorantia, quam temeraria scientia. Ergo cujus vult mirectissima. ut dicat Deum malas hominum voluntates quas voluerit, quando voluerit, ubi voluerit, in bonum non posse convertere? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
mansi. receptus ab es
osteroit se nullo mo¬
dodissentire abalus ꝙ¬
płis. ut susurrabant¬
sui entuli. aliũ ã apo.¬

Expanded text:
mansi, receptus ab eo it se nullo modissentire ab aliis apostolis, ut susurrabantsui aemuli. Alium autem apo
Abbreviated transcription (Latin):
iaco. frẽm do. hic est
lacob minor. qui dõs
est frater donrinyideo
qr hic iatob filius f¬
it ioseph qui pat̾ iħ
dc̃s est. s nõ estħra
tum. cumiosephur¬
go frusse creditur abi
aergo causa q̃renda ẽ.¬

Expanded text:
atrem Domini. Hic est Jacobus minor, qui dictus est frater Domini, ideo quia hic Jacobus filius fuit Joseph, qui pater Jesu dictus est; sed non est hoc ratum, cum Joseph virgo fuisse credatur. ergo causa quaerenda e
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ ẽẽ ꝙ dei ist. ait .ai.
dis dicatis prẽm int̾ra.
sdo dixit. ut hoc nom̃ cecis toulatur. s ne
grã der qͣ. i et̾nam uitam generamurnature ue
potestati. łetiam sc̃tati cinisꝙͣ homĩs tribuatur.
appstantur quidẽ ⁊ alii prẽs. s ñ sicut d̾s pater

Expanded text:
retur esse quod Dei est. Ait enim bis dicatis patrem in terra, ideo dixit, ut hoc nomen caeteris tollatur, sed ne gratia Dei qua in aeternam vitam generamur naturae vel potestati, vel etiam sanctitati cujusquam hominis tribuatur. Appellantur quidem et alii patres, sed non sicut Deus Pater
Abbreviated transcription (Latin):
iiuebant fatiendo legem ⁊ nocat hic usticiam le¬
gis. opailla legana. unde ⁊ in moyse itałetur qͥ
fec̾it ea. iuuetin itt Timebunt utiq siñ ea fecis¬
sent. paterentur lapidationẽ. ł aliquid hunisim.
luuet ergom ea .i. habebit hoc premtum ne ista
morte pumatur. ñ est ergo magna insticta ti¬
mere. necħt m̃itum apud deũ. aliud est igitur¬
ñ iustificari apuddeum. auudñ oĩo iustificari. qͥ
oĩo ñ iustificatur. nec illa seruant. que tempale
hent p̾mium. necula queet̾nũ quiuero seꝑib¬

Expanded text:
stitiam legis opera illa legalia. Unde et in Mose ita habetur: Qui fecerit ea, vivet in illis . Timebant utique ne si non ea fecissent, paterentur lapidationem, vel aliquid hujusmodi. Vivet ergo in ea, id est habebit hoc praemium ne ista morte puniatur. Non est ergo magna justitia timere, nec habet meritum apud Deum. Aliud est ergo non justificari apud Deum, aliud non omnino justificari. Qui omnino non justificatur, nec illa servat quae temporale habent praemium, nec illa quae aeternum; qui vero i