comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dere hunc uł illum signis¬
⁊ docet omĩa suꝑflua essere¬
secanda ut lib̾e possint audi¬
re ⁊ uidere legem dei ¶Co¬
rona monstrat cłicos spałr
ẽẽ regnũ dei. ¶ Qd̾ manus
sacerdotũ ungunt᷑ oleo sigͥ¬
ficat eos h̾re sp̃m scm̃ ⁊ uir
debent ẽẽ porrigibiles ad lar¬
giendũ ⁊ nõ aride ⁊ curue
signa non sunt ip̃e uirtutes
s uirtutũ nisignia quib
tanꝙͣ scͥpturis docent ute¬
tes qͣles ẽẽ debeant ¶ ħ sacͤ¬
menta intelligant p̾lati ec¬
cc̃e qui caprarii st̃ ⁊ dispen¬
satores sacramentoꝵ dĩ a
deoꝵ portantes nũstĩa que
nec uident nec intlłigunt
tm̃ in de hĩturi qͣnt̃ capiũt
iumenta q̃ portant panes

Expanded text:
dere nunc vel illum signifi, docet omnia superflua esse resecanda, ut libere possint audire et videre legem Dei. Corona monstrat clericos specialiter esse regnum Dei. Quod manus sacerdotum ungantur oleo, significat eos habere per Spirdebent esse porrigibiles ad largiendum, et non aridae et curvae signa non sunt ipsae virtutes, sed virtutum insignia, quibus tanquam scripturis docentur utentes quales esse debeant. Haec sacramenta intelligant praelati Ecclesiae qui capsarii sunt et dispensatodeorum portantes mysteria quae non vident nec intelligunt, tantum inde habituri quantum capiunt jumenta quae portant panes
Abbreviated transcription (Latin):
crificiũ pac placat dm̃ ⁊ imi¬
supos. ¶Nam qui nos emũ¬
dat muner augmentat su
nomina patr̃. ¶ S ut hẽ
humerale bis recenset no¬
mina. ħ uixͣ printipium
canonis. ¶Et ĩ hac ꝑte
tropologi  fert longion ꝙ p᷑tꝰ
⁊ suꝑhumerale ꝙ humeros
tegebat dũ mores rationa¬
biles patr̃ muitat᷑ ⁊ oꝑa. ¶De¬
inde dicit ꝙ deus ꝑ xp̃m hec

Expanded text:
crificium placat Deum et imcrificium placat Deum et imsuper nos. Nam, cum nos emundat, numerum augmentat supnomina Patrum. Sed ut habe et superhumerale, bis recenset nomina. Hoc juxta principium Canonis et in hac parte tropologice fert logion pectus et superhumerale quod humeros tegebat, dum mores rationabiles imitatur et opera. Deinde dicit quod Deus per C
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfertur in illis u̾bis dm̃ in
cena prolatis. q̃ sacerdos sub¬
iungit. S ea dicturus sic pͥ¬
us incipit. Qͥ pͥdie ꝙͣ pat̾et᷑¬
⁊ ini hiis suĩt ab ab altari pa¬
nem adhuc ꝯmunẽ ⁊ eleua¬
tum bñdicit ⁊ signũ cͣcis ĩ pͥ¬
mit. ⁊ pͥusqͣ deponat repre
tollit calicem ⁊ signat ⁊ re¬
accipite ⁊ bibite ex ħ om̃es
Hic fit rᵈ insigne miracłm
In hiis u̾bis cib carnis fit
fit caro ⁊ uinũ sangius uͫ
quib tanta dat᷑ gła sacer¬
dos tollit alte ntr̃q sigͥficãs
hunc cibum ⁊ hũc potũ ex¬
cellentiorẽ cetis. ¶ Suppli¬
ces te rogamus usq oremꝰ
p̾ceptis pontifex ut lex iube¬
⁊ ext̾ius sacrũ sangume pa¬
cifico ⁊ x ͨ totiens asꝑgit pa¬
trem sanguine quetiens eñ
platat. ꝑ carnem assumpt̃a
aram asꝑgit ꝙͣ diu mim̾um
restaurat angłoꝵ. Eet̾ius
sacrũ asꝑgit. dũ homines
dum sanat ⁊ patri reꝯcili¬
at que in terris sunt ¶Sa¬

Expanded text:
confertur in illis verbis Domini in confertur in illis verbis Domini in coena prolatis, quae sacerdos subjungit. Sed ea dicturus sic prius incipit: Qui pridie quam pateretur. In his verbis sumit ab altari panem adhuc communem, et elevatum benedicit et signum crucis imprimit, et priusquam deponat repraetollit calicem et signat, et reAccipite et bibite ex hoc omnes. Hic fit illud insigne miraculum. In his verbis cibus carnis fit fit caro, et vinum sanguis. Unde quibus tanta gratia datur, sacerdos tollit alte utrumque, significans hunc cibum et hunc potum excellentiorem caeteris. Supplices te rogamus usque Oremus. Praeceptis. Pontifex, ut lex jubeet exterius sacrum sanguine pacificotrem sanguine, quoties eum placat per carnem assumptam. Aram aspergit quandiu numerum restaurat angelorum. Exterius sacrum aspergit, dum homines signat, et Patri reconciliat quae in terris sunt. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊ extra coruscans mo¬
rib qd̾ siguificat longion
⁊ suꝑhum̾ale. ¶hanc igit᷑
usq supplices pontifex lega¬
ł orans fumo thimamatiᷤᷤ
obumbrabat᷑. ⁊ tegebatur
ne parerz alicubi. dũ crema¬
trem int̾plłat ꝓ nob̾ ange¬
loꝵ transit intuitũ. qr ĩ tel¬
ligi nõ pot̃ qͣnt̃ p̾sentia sũp¬
te carnis impetrat apud pa¬
trem pro nob̾. ¶It sac̾dos
modo tegit᷑ ⁊ la tet qr nec co¬
gitari nec ennarrari iͣ potest
qͣnta uirtus ⁊ potencia sit ĩ¬
qr la tet hoĩes ⁊ angłos quo¬
modo u̾ba mistita signa cru¬
tis prouehant dona oblata¬
¶ Dũ enim rogat dñm ut
placatus oblatione accipiat
⁊ quibdam aliis int̾põĩtis
rogat ut dignet᷑ fat̾e̾ obla¬
tionẽ benedcãm. hec ÷ upro¬
moueat in melius. ¶ascp¬
tam hec est sͥ ꝓpriã. ¶ Ratã
hoc est ut susficiens sit ad sa¬
lutẽ. ¶Rationabilem ⁊ ac¬
ceptabilem. hoc est ut ipse
recte diuidat. ⁊ dñi placare
possit rogat. ¶ Et hoc totũ

Expanded text:
re et extra coruscans moribus: quod significant logion et superhumerale. Hanc igitur usque Supplices. Pontifex legalis orans fumo thymiamatis obumbrabatur et tegebatur, ne pateret alicui dum crematrem interpellat pro nobis, angelorum transit intuitum, quia intelligi non potest quantum praesentia sumptae carnis impetret apud Deum Patrem pro nobis. Item sacerdos, modo tegitur et latet, quia nec cogitari nec enarrari potest quanta virtus et potentia sit quia latet homines et angelos quomodo verba et mystica signa crucis provehant dona oblata. Dum enim rogat Dominum ut placatus oblationem accipiat et quibusdam aliis interpositis rogat, ut dignetur facere oblationem benedictam, hoc est ut promoveat in melius ascriptam, hoc est sibi propriam, ratam, hoc est ut sufficiens sit ad salutem, rationabilem et acceptabilem, hoc est ut ipse recte dividat et Dominum placare possit, rogat. Et hoc totum
Abbreviated transcription (Latin):
q significat dũ tantã rebus
ꝯfert gr̃am ut homo qͥ ꝑcipͭ
scificet᷑. ¶ uiuificat ut qui
digne sumnt uiuficet᷑. Bñ¬
dic̃ ut qui participat ⁊̾ ꝑcipi¬
tis. Pontifex legał reu̾sus ad
ppłm lauabat uestes ⁊ ĩmũ¬
dꝰ tũ erat usq ad uesperam
redit ad ectãm ꝯpatiendo et
auxiliando ⁊ lauat uestes
suas .i. scõs mundificat. ¶¬

Expanded text:
mque significat, dum tantam rebus confert gratiam, ut homo qui percipit sanctificetur, vivificat, ut qui digne sumit vivificetur, benedicit, ut qui participat aeternam accipiti. Pontifex legalis, regressus ad populum, lavabat vestes, et immundus tamen erat usque ad vesperam. redit ad Ecclesiam compatiendo et auxiliando, et lavat vestes suas, id est sanctos mundificat,
Abbreviated transcription (Latin):
f. Mansi onẽ aũ istã hoc ordiue fa¬
ciuĩt. fiudam̃tũ iacuit᷑. bases dis¬
pont̃. Colũpuas erigũt. Capitalia
suꝑ ponũt. Ea pecella ꝑficiũt.
parietes ꝓducũt. senestras ordinãt.

Expanded text:
» Mansionem autem istam hoc ordine faciunt. Fundamentum jaciunt, bases disponunt, columnas erigunt, epistylia supponunt, capitella praeficiunt, parietes producunt, fenestras ordinant,
Abbreviated transcription (Latin):
excelsis. ¶ Ad quid opponis
dyabolite quid meditaris so¬
phi᷑ hic Cur argumenta h
q̃ris ħ est pulu̾ẽ in astris
nõ ascendit. respice enĩ et
di ymagiatio scd̾am. Ratõ
tertiam in qua dyaͫ tua didi¬
c̃ ludere. Suprahanc fides
na ratio nõ p̾bet experimẽ¬
tũ. Maxime cum de fidetri¬
nitatis. ł de corpore diũ ut
hic sermo ꝯtexit᷑. ¶Intelle¬
ctus uero fidem transcẽdit

Expanded text:
excelsis. Ad quid opponis dialectice? quid hic meditaris, sophista? cur argumenta hic quaeris? hoc est pulverem in astra non ascendit. Respice enim et di, imaginatio secundam, ratio tertiam, in qua dialectica tua didicit ludere. Supra hanc fides na ratio non praebet experimentum, maxime cum de fide Trinitatis, vel de corpore Domini ut hic sermo contexitur. Intellectum vero fides transcendit
Abbreviated transcription (Latin):
dñs carnem suã sũ a fidelib
ut ꝑ cibum carnis inuitar
ad gustũ diuinitatis ⁊ ꝙ hic
tp̃ralit̾ gemimis. etͥ nis gau¬
diis conseqͣmur. ut hic sit in
medicina ⁊ ibi in deliciis ¶U¬
tr̃q sumi uoluit ut corpus
pauescerz ut qñ orante bea¬
to gregorio digitus auricu¬
laris cruentatus sane ĩ cali¬
ce nuentꝰ ac ostensus est.¬
¶ sub sacͣmento ⁊ nõ sub ꝓpͥa
Sub tali aut̃ satramento
sũt᷑ .i. sub spetie panis ⁊ ui¬
ui ꝓpt̾ hanc siłitudinẽ quia
panis confirmat ⁊ uinũ le¬
tificat cor homis ⁊ xp̾c u̾tus

Expanded text:
s carnem suam sumi a fidelibus ut percibum carnis invitaret ad gustum divinitatis, et quod hic temporaliter gerimus aeternis gaudiis consequamur, ut hic sit in medicina, et ibi in deliciis. Utrumque sumi voluit, ut corpuspavesceret, ut quando, orante beato Gregorio, digitus auricularis cruentatus sanguine in calice inventus ac ostensus est. Sub sacramento et non sub propria Sub tali autem sacramento sumitur, id est sub specie panis et vini, propter hanc similitudinem quia panis confirmat, et vinum laetificat cor hominis , et Christus
Abbreviated transcription (Latin):
cłia significãt qr sicut unꝰ
panis ex multis granis ⁊
uinũ ex multis acinis. ita
ex mltis ꝑsonis adunatur:
to altario. in sp̃e patuis ⁊ iimi
uerum corpus ⁊ uerus sanz¬
guis xp̃i. sb̾ utraq s̃petio ne¬
tioneui. ¶ licet ergoutruq
sit sub qualib specie illarum
sub utraq tñ sumit᷑ ad signi¬
ficand̾ ut diximnus dupplicẽ
esfcm̃ nec it̾atõ sacramenti
sumat᷑. Qd̾ ã nõ debeat dari
intinctũ ex decretis hẽmũs

Expanded text:
clesia, significant: quia sicut unus panis ex multis granis, et vinum ex multis racemis, ita ex multis personis adunatur. to altaris, in specie panis et vini verum corpus et verus sanguis ejus sub utraque specie vetionem sumitur. Licet ergo utrumque sit sub utraque specierum illarum, sub utraque tamen sumitur ad significandum ut diximus duplicem effectum. Nec est iteratio sacramenti sumatur. Quod autem non debeat dari intinctum, ex decretis habemus.
Abbreviated transcription (Latin):
sumat᷑ tñ in utraq sił sũitͤ
ad significand̾ ꝙ dupᵈ est ef¬
fectus hiꝰ sacramenti. ¶ Est
eĩ redemptõ corporis ⁊ aĩme.
qd̃ significaret᷑ si in una tm̃
specie sumeret᷑. qr licet ĩ utͣq
utr̃q significat᷑. s spes pa¬
nis corpus. ⁊ spẽs uini san¬

Expanded text:
sumatur tamen in utraque sumitur, ad significandum quod duplex est effectus hujus sacramenti. Est enim redemptio corporis et animae quod non significaretur, si in una tantum specie sumeretur, quod licet in utraque utrumque significetur. Sed species panis corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ł si frequent̃. hec oĩa cͥmen exa¬
n̾eł delictũ alleuiet. ile pec̃em
excuset. pudoreñ ꝯfessionis
ꝑs ẽ nõ modica satis factienis
diã inimicis suis obtakit. ex

Expanded text:
 si perseveranter. Haec omnia crimen exane vel delictum alleviet, vel peccatum excuset; pudor enim confessionis pars est non modica satisfactionis, quam inimicis suis optabat ex
Abbreviated transcription (Latin):
ores. Et exteriores. sliꝑiores ho¬
stes s̃ demones maligcates Infe¬
riores s̾ domones aduersantes. In¬
teriores s̾ ꝯcupisc̾e carnał. Exte¬
nores s̃ illecebre scłes.desipio

Expanded text:
ores et exteriores. Superiores sunt daemones malignantes, inferiores sunt homines adversantes; interiores sunt concupiscentiae carnales, exteriores sunt illecebrae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊õ.e. hec triplex stola lauat̾ uuillo
tͥplice lauaero. S potius ille lauat̾
qui stolis in diuẽ penĩe. qͣlibet tñsto¬
la la uat̾ insangulne agni. S ẽ san¬
guis culpe sanguis pene ⁊ sanguis

Expanded text:
XV. » Haec triplex stola lavatur in illo triplici lavacro, sed potius ille lavatur, qui stolis induitur; quaelibet tamen stola lavatur in sanguine Agni. Sed est sanguis culpae, sanguis poenae, et sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
Sd̾ ĩ apłos suos tam sincera s ami¬
citia copulauit ꝙ suoꝵ. eos fec̃
ꝯseios secretoꝵ. Iam inquit non
dicam uos setuos s amicos. qr ser¬
uus nescit quid faciat. do. si uos

Expanded text:
stolos suos tam sincera sibi amicitia copulavit, quod suorum eos fecit conscios secretorum. « Jam, inquit, non dicam vos servos, sed amicos, quia servus nescit quid faciat dominus
Abbreviated transcription (Latin):
lacume ꝙ oro pudor ẽ ꝯfiteri.
Cum qñto putatis rubore comĩ
altero ꝯfitetur. ꝙ quis absq
mag̾ pudore nͦ uitra se medita¬
tur. s amplius debuit erube¬
scere com̃ deo ciuicta cernente¬
cũta nefandas turpiti dines e¬
uorẽe. quã corã hoĩc quodam
audicte pactas turpitudies
reuolaro. Uerrond̾ ẽ aũ atq cauẽ¬

Expanded text:
lachrymae, quod ore pudor est confiteri. » Cum quanto putatis rubore coram altero confitetur, quod quisque absque magno pudore nec intra se meditatur, sed amplius debuit erubescere coram Deo cuncta cernente, nefandas turpitudiues exercere, quam coram homine quodam audiente peractas turpitudines revelare. Verendum est autem atque cave
Abbreviated transcription (Latin):
Atideo sũt in stum̃ta puuenda⁊
iͥhulanenẽ istam tras hostes iu¬
argũt M indus. caro. diabolus.
Mundus uel deserena dulcis naui¬
gautes subimõt. Caro tanquã da¬

Expanded text:
i, Deo sint instrumenta puniendi. Tribulatio nem istam tres hostes infligunt, mundus, caro, diabolus. Mundus velut sirena dulcis navigantes submergit; caro tanquam Da
Abbreviated transcription (Latin):
aiocriter bonoꝵ. ⁊ int̾ mediũ ⁊ infi¬
mũ alt̃ qui ẽ medioerit̾ maloꝵ. Sup¬
p̾mus quiẽ sũme bonoꝵ. est ceł inqͦ
sũt beati. Infimus quie̾ sĩune maloꝵ
ẽ in feruiꝰ in quo s̃ dãpnati. Medius ꝗẽ
ꝯuosut uisti ⁊ pecc̃ores. etint̾ sufp̃¬
mũ ⁊ mediũ quiẽ medioerit̾ bonoꝵ.
ẽ ꝑadisus in quo s̃ enoch. ⁊ elias. iu
ui qd̾ s adhuc morituri. et int̾ ine¬
aiũ ⁊ infimũ quiẽ mediccrit̾ maloꝵ.¬
ẽ purgatoriũ in quo priniunt qui

Expanded text:
 inter medium et infimum alter, qui est mediocriter malorum. Supremus, qui est summe bonorum, est coelum, in quo sunt beati. Infimus, qui est summe malorum, est infernus, in quo sunt damnati. Medius, quo justi et peccatores. Et inter supremum et medium, qui est mediocriter bonorum, est paradisus; in quo sunt Henoch et Elias, vivi quidem, sed adhuc morituri. Et inter medium et infimum, qui est mediocriter malorum, in quo puniuntur qui
Abbreviated transcription (Latin):
Uix enĩ aut raro aut nũquã dapna¬
n erigunt aĩum ad cogitatidũ dedo̾
s illuc dirigunt in petũ cogitatioĩs
uͥ sentiunt uim doloris. In hac fora
nalib ã suppliciis tͥa sũt p̾cipue ꝙu¬

Expanded text:
uam damnati erigent animum ad cogitandum de Deo: sed illuc dirigent impetum cogitationis, ubi sentient vim doloris. In hac fornanalibus autem suppliciis tria sunt praecipue praevi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. Iustus ⁊ metuendus suꝑ om̃s
cun̾ar a semita rectitudinis
duia regia ꝑ mcedens. nullũ
malũ deserit inpunitũ nullũ
bonũ in remunatũ reluquit.

Expanded text:
 justus et metuendus super omndio declinat a semita rectitudinis: sed via regia semper incedens, nullum malum deserit impunitum, nullum bonum irremuneratum relinquit.
Abbreviated transcription (Latin):
ro quemunt. Fuit enĩ homo na srẽ¬
do. Uitulus moriendo. Leo resur¬
gendo. Aquila iscendendo. hii sũt
phison. Gyon. Tigris. Et eufrates.
phison iutp̃roris mutatio ꝑ q̃
significat᷑. Ioħs qui mutat hos
cũ de cliuinitate adhumanita¬
tẽ deseend̾. ł de humanitate
ad dunuutatẽ asccudꝰ. Uñ cũ

Expanded text:
conveniunt. Fuit enim homo nascendo, vitulus moriendo, leo resurgendo, aquila ascendendo. Hi sunt Phison et Geon, Tigris et Euphrates. Phison interpretatur oris mutatio; per quem significatur Joannes, qui mutat os, cum de divinitate ad humanitatem descendit, vel de humanitate ad divinitatem ascendit. Unde cum
Abbreviated transcription (Latin):
s quispiã. ꝑlus. mare quã ut uera
dei uemier appłsetur amicus. Si enĩ ho¬
norisi cũ reputatur uit̾ amicos tre¬
ni regi ascribi qñto plus debet hono¬
rabiliꝰ reputari celestis dẽ regie ami¬
cum. Inter familiares aũ amieos
debet ẽẽ cõitas eũetium ⁊ ꝯmuniea¬
t̾o secretoꝵ. ⁊ ꝯmuicatio uolunta¬

Expanded text:
set quispiam honorari, quam ut veri Dei veraciter appelletur amicus? Si enim honorificum reputatur et inter amicos terreni regis adscribi, quanto plus debet honorabile reputari coelestis esse regis amicum? Inter familiares autem amicos debet esse communitas eventuum, communicatio secretorum, et communicatio volunta
Abbreviated transcription (Latin):
cet ꝑtineant adexercitũ dei. ꝑ se tñ
exercitus nõ ꝑficiũt cũ sint duo.
Meduis aũ execitus hodie reddet
laudes ꝓ exercitu ꝗ triũphat ĩ celo
Cras fund̾ p̾ces ꝓ exercitu qui iacet
inprgatorio. ꝓ illo reblit laudes qͥ
regnat ingłaᷤ. ꝓ isto fundit p̾ces ut
euadar apena. Oquã rationabił ꝗͣ
salubris ẽ huiꝰ obseruantie institu¬
tio. Quis eñi nõ libetur reddat lau
r. S ubi s̾ illi simus ⁊ nos. Quis
nõlibenter fundat p̾ces in diuidu¬
e tͥnitati ꝓmortius cũ ⁊ ip̃e sit mori¬
nitatis istius ꝑ quã d̾s głificat᷑ ĩ scĩs

Expanded text:
cet pertineant ad exercitum Dei, per se exercitum non perficiunt, cum sint duo. Medius autem exercitus hodie reddit laudes pro exercitu qui triumphat in coelo, cras fundens preces pro exercitu qui jacet in purgatorio; pro illo reddit laudes, qui regnat in gloria; pro isto fundit preces, ut evadat a poena. O quam rationabilis et salubris est hujus observantiae institutio. Quis enim non libenter reddat laudri, ut ubi sunt, illic simus et nos? Quis non libenter fundat preces individuae Trinitati pro mortuis, cum et ipse sit morinitatis istius, per quam Deus glorificatur in sanctis,
Abbreviated transcription (Latin):
rei. Inauro claritas. In ro tun¬
do designat̾ et̾uitas. qr rotun¬
diun initio caret ⁊ fine. Eie¬
gant̃ enĩ ꝑanulos aureos de
cantur duo euãgłiste qui doc¬

Expanded text:
ro namque claritas, in rotundo designatur aeternitas; quia rotundum et initio caret et fine. Eleganter enim per annulos aureos descantur duo evangelistae, qui doc
Abbreviated transcription (Latin):
Luiuus egrediebat᷑ deloco uolup
ad irrigandum ꝑadisum. quida
scaptura łr ꝑadisus. Suꝑior ⁊ in¬
ferior. Interior. ⁊ exterior.Su ꝑi¬
or ẽ celestis. Inferior ẽ t̾restris. dn¬
terior sp̃uał. exterior corꝑalis. se¬
lestis inpatͥa. t̾restis inuia. Sp̃uał¬

Expanded text:
luvius egrediebatur de loco voluptatis ad irrigandum paradisum. Qui diScriptura legitur paradisus. Superior et inferior, interior et exterior. Superior est coelestis, inferior est terrestris, interior spiritualis, exterior corporalis; coelestis in patria, terrestris in via, sp
Abbreviated transcription (Latin):
zant incautos ꝓpoñ mundꝰ. Assu¬
sũ caro. ꝯclud̃ diabolus. mũdus
ꝓxoiit scłaria blandimta. Caro
assum̃ illicita desidena. Diabolus
ꝯelud̃ sempit̾tiatorinta. Mundꝰ
uegnia minisirat. Caro scuitislam
supponit. Diabolus ignẽ accend̾.

Expanded text:
zant incautos. Proponit mundus, assumit caro, concludit diabolus; mundus proponit saecularia blandimenta, caro assumit illicita desideria, diabolus concludit sempiterna tormenta; mundus ligna ministrat, caro scintillam supponit, diabolus ignem accendit.
Abbreviated transcription (Latin):
liciã uit̾ quos inhac nita mortali
grandis ⁊ guiuus exercetur ꝯflic̾s.
ꝓsapĩa namꝙ puguat ⁊ expugnat
chorus uͥtutum. ꝓ malitia si pug¬
nat ⁊ expugnat exercitus uitioꝵ
Quia nõ ẽ ꝯuencio lucis adreneb̾as
neq xp̃i ad belial. sastia uͦ uiti

Expanded text:
I, » inter quas in hac vita mortali grandis et gravis exercetur conflictus. Pro sapientia namque pugnat et expugnat chorus virtutum: pro malitia vero pugnat et repugnat exercitus vitiorum; quia « non est conventio lucis ad tenebras, ne
Abbreviated transcription (Latin):
or. Luna lucet innocte. Aulpra in
dilucło. sol indie. Nor ẽ culꝑa. Dilu
in nocte culpe respiciat lunam. De¬
p̾oetur mariã ut ita ꝑfilium cor eis
ad conpunctionẽ illusret. Quis gͦ¬

Expanded text:
. Luna lucet in nocte, aurora in diluculo, sol in die; nox autem est culpa, dilucin nocte culpae, respiciat lunam, deprecetur Mariam, ut ipsa per Filium cor ejus ad compunctionem illustret. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
habebat ⁊ cõstas reticulate dis¬
positus ut ꝑ ocłos cua ticłe ignis
succensus ascend̾et ꝙ sacͥficiũ
suꝑ positũ adolecet. Excutiantꝰ
itaꝙ paleam ut colligamus fiu¬
mentũ. franganius cortioem u̾
ut mel degustemus.Ignis xͦ suo¬
consuͥs est doło ꝯpunctioĩs.Cm¬
ticła suꝑ posita est labor satis fac¬

Expanded text:
habebat et costas reticulate dispositas, ut per oculos craticulae ignis succensus ascenderet, qui sacrificium superpositum adoleret. Excutiamus ergo paleam, et colligamus frumentum: frangamus corticem, ut ut mel degustemus. Ignis ergo succensus, est dolor compunctionis, craticula superposita, est labor satisfac
Abbreviated transcription (Latin):
thodierne sollẽpintati plene si¬
mł ⁊ plane ꝯueniut. Ds enĩ tͥnus
citus. Unũ ꝗ tumphat incelo. ⁊¬
alt̾m qui pugnat in mundo. t̾ciũ
quiiacet inpurgatorio. Sehistͥb
exercitib inquit .a. Innoĩe ahu

Expanded text:
hodiernae solemnitati plene simul ac plane conveniunt. Deus enim trinus citus. Unum, qui triumphat in coelo; alterum, qui pugnat in mundo; tertium, qui jacet in purgatorio. De his tribus exercitibus inquit Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
m. Tues gͥ anroraꝯ surgens. ⁊i¬
nis uidł noctis. ⁊ origo diei. fi¬
uis dãpnationis ⁊ origo saliis
hũiai humidã designat humilita
qua uo dequa ꝓced̾ humidatas luue¬
da felix uirguntas quã oruat u̾gi
ntae. S longe felicior utraq fecũ¬
ledictionẽ illam incurrat. dequa

Expanded text:
» Tu es igitur aurora consurgens, finis videlicet noctis, et origo diei; finis damnationis, et origo salutis. initatem; quia humida, designat humilitatqua vero, de qua procedit humiditas, quda. Felix virginitas, quam ornavinitas. Sed longe felicior utraque fecunledictionem illam incurreret, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
craniełam głosus martir ⁊ leuita
lauretitius igoe crudeli ł potius ig¬
nita erudelitate crematꝰ ẽ. u̾in ar¬
debat ignis amoris int̾ius qui refri¬
gerabat exterius ignẽ ardoris. Agͥs
interior mitigabar ext̾iorẽ. Seo ig¬
nis extecior accendebat int̾iorem.
fortis ẽ enĩ ut mors dilectio ⁊ dura
sĩc̃ infems ẽ emulatio. aque młte¬
nopossunt extinguere caritatẽ¬

Expanded text:
craticulam gloriosus martyr et Levita Laurentius igne crudeli, vel potius, ignita crudelitate crematus est. Verum ardebat interius ignis amoris, qui refrigerabat exterius ignem ardoris, ignis interior mitigabat exteriorem: sed ignis exterior accendebat interiorem: « Fortis est enim ut mors dilectio: et dura sicut infernus aemulatio. Aquae non possunt exstinguere charitate
Abbreviated transcription (Latin):
mõis ꝓpoĩta uerba possunt expoi.
ystorialit ⁊ allegorice. momłr ⁊
anagogice. ystoriałr enĩ fans ꝗ¬
dam erupit demedio ꝑadisi ad ir¬
rigand herbas. ⁊ atbore padisi.
qui depadiso ꝓgrediens . iiiiͦi. Alle¬

Expanded text:
modis proposita verba possunt exponi; historialiter et allegorice, moraliter et anagogice. Historialiter enim fons quidam erumpit de medio paradisi ad irrigandum herbas et arbores paradisi. Qui de paradiso progrediens in
Abbreviated transcription (Latin):
uit icolonos eiecit. xp̃c ad infer¬
nũ desc̾end̾ ⁊ captuios eduxit.
nam ꝗ diabolus misit manũ
iure amisit illos in quib aliꝗd¬
diabolus iuderetur fraude de¬
ceptus cũ amo dr̃ captus. p̾misit.

Expanded text:
et colonos ejecit: et Christus ad infernum descendit, et captivos eduxit. Nam quia diabolus misit manum jure amisit illos, in quibus alidiabolus videretur fraude deceptus, cum hamo dicitur captus, praemisit:
Abbreviated transcription (Latin):
it nobis illa xp̃i p̾sentia in
carne olim qua mori poss
ita nctͣia est usq ad finem
mũdi eius p̾sentia comodo
quo panis uiuus qui de ce

Expanded text:
 nobis Christi praesentia in carne olim qua mori posset, ita necessaria est usque ad finem mundi ejus praesentia eo modo quo panis vivus qui de c
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dem̃ cruces tres ꝑ singłos
parietes ecc̾e de eod̾ oleo Icͥs¬
mat᷑ ⁊ sic ꝑacta ꝯsecratõne
altare albo uelamine oꝑitꝰ
ungm̃ in capite qd̃ des. in

Expanded text:
eps cruces tres per singulos parietes Ecclesiae de eodem oleo chrismantur, et sic peracta consecratione altare albo velamine operitunguentum in capite quod descen
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qͥni sp̃alit̾ exornauit. fides
spes. caritas. ¶Crux trumi¬
phał in mediõ ecc̃e ponitur
eo qd̾ medio cordis eccã redẽ¬
ptorem suũ dilig̾ qͥ media ca¬
¶ Et ut signũ uictoric uidẽ¬
tes dicant om̃s ⁊ dicant sin¬
głi. aue salus totius secli
arbor salutifera. ¶Et ne
tradatur unꝙͣ obluioni cu¬
ca nos dei dilectõ qui ut ser¬
uum redimer filiũ unicũ
tradidit. hoc signoarmat
se eccã in pectore ⁊ fronte¬
⁊ significant cruces misti¬
um corde credencium ⁊ ma¬
infeste ore confitentium.
Cuius in egypto figura pͥ¬
cessit. ¶Dum aut̃ signa¬
mus nos a fronte deorsum
Dem̃a sinistra ad dextam.
illud exprimimꝰ mistu̾mi
ꝙ deus inclinauit celos
⁊ descendit ut docerz pre¬
ferre et̾ na tp̃ralib Per hoc gͦ
signum ꝯfunditur ciitas

Expanded text:
itualiter exornant fides, spes, charitas. Crux triumphalis in medio Ecclesiae ponitur, eo quod in medio cordis Ecclesia Redemptorem suum diligit, qui media chaQuam ut signum victoriae videntes, dicant omnes et dicant singuli: Ave, salus totius saeculi, arbor saiutifera. Quare ne tradatur unquam oblivioni circa nos Dei dilectio, qui ut servum redimeret, Filium unicum tradidit; hoc signo armat se Ecclesia in pectore et fronte, significans crucis mysterium corde credendum et manifeste ore confitendum. Cujus in Aegypto figura praecessit. Dum autem signamus nos a fronte deorsum, deinde a sinistra ad dexteram, illud exprimimus mysterium, quod Deus inclinavit coelos et descendit, ut doceret praeferre aeterna temporalibus. Per hoc autem signum confunditur civitas
Abbreviated transcription (Latin):
lo descendit mandutari po¬
ssit. ¶ Igͣ qui tunc ex sola di¬
dilectione exhibuit se talẽ
ut lantea perforari posset
⁊ mͦ usq ad finẽ seculi seta¬
lem ex hib qͥ in sacͣmento
manducari possit. ¶ Hoc sa¬
cͣmentũ firmament est ꝯͣ¬
hostes. In ꝓpħia. parastim
sacrament iuaticũ ẽ ascen¬
dentium de exilio ad pat̾am
Hoc .n. significabat᷑ ꝑ man¬
na. Ild̾ enĩ post transit̃
maris rubri filus isrł dat̃
fuit uiatit᷑ ꝑ desertũ ad t̾¬
ram promissionis ¶Hoc
spiritale manna dnĩci cor¬
poris post baptism̃ datur
xp̃ianis qui hñt potestatẽ

Expanded text:
lo descendit manducari possit. Igitur qui tunc ex sola dilectione exhibuit se talem, ut lancea perforari posset, et nunc usque ad finem saeculi se talem exhibet, qui in sacramento manducari possit. Hoc sacramentum firmamentum est sia in Propheta. Parasti in sacramentum viaticum est ascendentium de exsilio ad patriam. Hoc enim significabatur per manna: illud enim post transitum maris Rubri filiis Israel datum fuit viaticum per desertum ad terram promissionis. Hoc spiritale manna Dominici corporis post baptismum datur Christianis, qui habent potestate
Abbreviated transcription (Latin):
a mũdiciã nidicat qr sicut
bisso uł lino candor qui nõ
mest ꝑ naturã ꝯtingit per
exerticium abluendi i tam̃
ciciũ bonoꝵ oꝑum corpus
materant ⁊ mũdificant

Expanded text:
a, munditiam indicat. Quia sicut bysso vel lino candor, qui non per naturam est, contingit per exercitium abluendi, ita mucitium bonorum operum corpus macerant et mundificant
Abbreviated transcription (Latin):
ge excellit doctrinã discipło¬
rum. ¶ Post Euͣngłm chorꝰ
cat respondent ⁊ milites se¬
quim᷑. ¶ Deinde sacerdos sa¬
lutat ppłm dicens. ¶Dñs
uobiscũ. ¶ Hec salutatio ab
antiqͦ usu sũpta est. Boo .i.
messores suos sic salutauit.
⁊ ꝓphã in paraliponee ñ asa
regem ⁊ eos qui c̃ eo erant
credo ⁊ fidem ꝙͣ ꝯfessus sũ
opere complebo. Uñ sacerdos
statin osfert dona ꝯsetra¬
da ⁊ de hinc mumn̾a sua pple

Expanded text:
ge excellit doctrinam apostolorum. Post Evangelium chorus cat, respondent milites: Sequimur. Deinde sacerdos salutat populum dicens: Dominus vobiscum. Haec salutatio ab antiquo sumpta est: Booz enim messores suos sic salutavit, et propheta in Paralipomene Asa regem et eos qui cum eo erant. Credo, et fidem quam confessus sum opere implebo. Unde sacerdos statim offert dona consecranda; et dehinc munera sua populus,
Abbreviated transcription (Latin):
tanto natiuitatieius legit᷑
de ead̾e natiuitate legatur ⁊
cantet᷑ res manifesta est.
de monst᷑tũ agnoscit᷑ ¶ pͥma
uero missa in nocte natalis
dĩ celebrata tempꝰ añ legẽ
moysi tipice figat ¶ Seqda
que aurora apparente telebͣ¬
tur tempꝰ scͥpture legis ⁊ pphͣ¬
rũ ad memoriam reuocat. qr
ꝑ legem ⁊ ꝓphãs lux de xp̃o¬
ruit. ¶ Tertia uero que ĩ me¬
dia diei claritate festiuius
celebratur ad tempꝰ refert᷑
gracie quo descendit lux nia¬
gua de celo q̃ illuminat oẽm
in singłis festis cadem decã

Expanded text:
tanto nativitati ejus legitur de eadem nativitate legatur et cantetur, res manifesta est. demonstrandum agnoscitur. Prima vero missa in nocte Natalis Domini celebrata, tempus ante legem Moysi typice designat. Secunda, quae aurora apparente celebratur, tempus scriptae legis et prophetarum ad memoriam revocat quia per legem et prophetas lux de ruit. Tertia vero, quae in media diei claritate festivius celebratur, ad tempus refertur gratiae, in quo descendit lux magna de coelo quae illuminat omnem in
Abbreviated transcription (Latin):
est tanti gaudii in dñicis di
ebus ⁊ festia ħ cantat ecc̃a¬
¶ S qr nund̃ sumus in illo
in pͥuatis ferus tacet. ¶ Ergo
ecc̃e. ¶ primũ culꝑami intulit
deleuit ꝑ iusticiam. s reser¬
uauit penam ¶ Quartum

Expanded text:
est tanti gaudii, in Dominicis et festis hoc cantat Ecclesia. Sed quia nondum sumus in illo in privatis feriis tacet. Ergo Ecclesiae. Primum culpam intulit, delevit per justitiam sed reservavit poena
Abbreviated transcription (Latin):
peiitentib aꝑimus. genua
nõ flectim᷑. ¶S ad quid hec
cerminus si mĩst̾iũ nõ intł¬
ligimus. ¶Gł̾a in excelsis
tunc canit᷑ qr resurrectioĩs
⁊ par plene dabit. duplex

Expanded text:
enitentibus aperimus, genua non flectimus sed ad quid hoc cernimus si mysterium non intelligimus? Gloria in excelsis tunc canitur, quia in resurrectione et pax plene dabitur. Duplex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ideo isti ante aduentũ eius
legunt᷑. qr clarius aduentũ
eus p̾dixerunt. ab aduẽ¬
tu dñi usq ad natale eius
legit᷑ y sayas qr qͣnto dexp̃o¬

Expanded text:
 imo isti ante adventum ejus leguntur, quia clarius adventum ejus praedixerunt. Ab Adventu Domini usque ad Natalem ejus, legitur Isaias quia, quanto de
Abbreviated transcription (Latin):
cha representat᷑ tp̾ ab adã
usq ad moy sen in qͦ mors
regnauit. Uñ q tũc culpa
qͣria uisticie cõmemoratur
Gła in excelsis deo silet᷑. qd̾
in testimoniũ pacis audit̃
reducit᷑ ¶ alła cantus letici¬
e tacet᷑. ¶ Ab aduentuusq
ad natale dñi a moy se us¬
q ad xp̃m tp̃c est in quo p̃¬
catum regnauit. ñ pp̃ igno¬
ranciam ut mors prius. s
pp̃ infirmitatẽ carnis ¶In

Expanded text:
cha repraesentat tempus ab Adam usque ad Moysen, in quo mors regnavit. Unde quia tunc culpa contraria justitiae commemoratur, Gloria in excelsis Deo siletur, quod in testimonium pacis auditumreducitur, Alleluia cantus laetitiae tacetur. Ab adventu usque ad Natalem Domini, a Moyse usque ad Christum tempus est in quo peccatum regnavit, non propter ignorantiam ut mors prius, sed propter infirmitatem carnis. In
Abbreviated transcription (Latin):
spes eius in firmatur. Glia
in extelsis deo nõ cotidie s
tñ in festis qr cotidie osfẽ¬
dit. s in fide tñ ⁊ ĩ die qm
ꝙ semꝑ infide nõ semꝑ iu
opib laudat. ¶ Qͣtum tp̃c¬
celsis cotidie canit᷑ ⁊ dup

Expanded text:
spes ejus firmatur. Gloria in excelsis Deo, non quotidie sed tantum in festis, quia quotidie offendit. Sed in fide tamen, id est  semper in fide, et non semper in operibus laudat. Quartum temcelsis quotidie canitur et dup
Abbreviated transcription (Latin):
ianua aꝑitur. qr nullius p̾¬
cati imꝓperiũ tt̃ erit. qr totũ¬
ab absortum erit a głia.
¶Stantes oramus qr tũc nõ
erit ꝓ quo flectant᷑ genua
s domus dei replebit᷑ głia
S quid est ꝙ nõ canimꝰ
in priuatis ferus Gła ĩ ex¬
celsis deo nec duo alła nisi

Expanded text:
anua aperitur, quia nullius peccati improperium tunc erit, quia totum absorptum erit a gloria. Stantes oramus, quia tunc non erit pro quo flectantur genua, sed domus Dei replebitur gloria. Sed quid est quod non canimus in privatis feriis, Gloria in excelsis Deo, nec duo Alleluia nisi
Abbreviated transcription (Latin):
telligenciã. ¶Delectatõm
uł gaudium. Aut si dicamus
n᷑alem iũ intelligendi. ¶a
mens applłat᷑. ex qua nasci¬
tur noticia ⁊ ex huis proce
muicem referunt᷑ nec tñ¬

Expanded text:
telligentiam, delectationem vel gaudium, aut si dicamus naturalem vim intelligendi quae mens appellatur, ex qua nascitur notitia, et ex his procedinvicem referuntur, nec t
Abbreviated transcription (Latin):
giũ tͥuitatis in ea reꝑir
⁊ idem per cam ꝯgnouit
ꝙ in se senciebat. ¶P tͣnsi¬
tum enĩ reꝵ ꝯgnouit dĩn
ẽẽ qr qui transit ab alio ht̃
initiũ. ¶ Per statum reꝵ
intellex̃ unũ ẽẽ qr ordina¬
te res sibi proueniũt ut
sũma infimis ⁊ pͥma postͤ¬
mis concordent iͣq ꝑ uni¬
tam ꝯcordiam nõ dubitat

Expanded text:
in ea reperiret: et ideo per eam cognovit quod in se sentiebat. Per transitum enim rerum cognovit Deum esse, quia qui transit ab alio habet initium. Per statum rerum intellexit unum esse, quia ordinatae res sibi proveniunt, ut summa infimis et prima postremis concordent. Itaque per unicam concordiam non dubitat
Abbreviated transcription (Latin):
eqͣlia sibi sunt qr a singłis
capiunt᷑ omĩa ⁊ tota. ¶Ex
se ꝯgnostens notitiã tãꝙͣ
ꝓlem g̾imi. ¶ Tertiꝰ ẽ amor
qui ab ip̃is ꝑ rocedens utͥus¬
q complexio est. ¶Anima
aut̃ ex hec qd̾ reꝑit in se ĩue¬
stigat supͣ se. ⁊ inueuit ĩ de¬
o potentiam. sapientiã et
gaudium. ¶S disferent̾
in aĩa enĩ sic sunt ꝙ tp̾re¬

Expanded text:
aequalia sibi sunt, quia a singulis capiuntur omnia et tota. Ex se cognoscens, notitiam tanquam prolem gignit. Tertius est amor, qui ab ipsis procedens utriusque complexio est. Anima autem ex hoc quod reperit in se, investigat supra se et invenit in Deo potentiam, sapientiam, gaudium, sed differenter. In anima enim sic sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinant᷑ tradit᷑ coder diuiã¬
ꝵ lectionũ ⁊ dr᷑ eis accipite
⁊ estote u̾bi dei relatores hĩ¬
turi si bñ impleu̾itis officiũ
ad hunc gradum ꝓmouebi᷑¬
lut̾aꝵ sciencia d splendere.
exhorcistaꝵ ut hẽant ĩ pumi
suꝑ demones eitiendos. hos
decet mũdũ sp̃m hr̾e qͥ debẽt
¶ Hic cũ ordinant᷑ actipiunt

Expanded text:
ordinantur, traditur codex divinarum lectionum, et dicitur eis: Accipite et estote verbi Dei relatores, habutiliter impleveritis officium, ad hunc gradum provehi scientia debet resplendere. exorcistarum, ut habeant imperium super daemones ejiciendos. Hos decet mundum spiritum habere qui debent . Hi, cum ordinantur accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶lector. ¶ Exhorcista ¶Aco¬
litus. ¶ Subdiatonus Di¬
aconus. ¶ Sacerdos ¶Orim
ꝑtinent resect̃e fidelit̾ custo¬
dire. uñ claues eccẽ eis red¬
dunt᷑ cũ ordinant᷑. postea ꝓ¬

Expanded text:
lector, exorcista, acolythus, subdiaconus, diaconus, sacerdos. Primus pertinet res ecclesiae fideliter custodire; unde claves ecclesiae eis traduntur, cum ordinantur. Postea
Abbreviated transcription (Latin):
pidi iacinto ⁊ eth̃is serenita¬
tem ĩnuttat᷑ scõs significat
cogitantes ⁊ imittantes ce¬
lestia. ¶ Et m̾i̾to ħ tunita ia¬
tintini est coloris qr sicut
lapis ille mutat colorem
cum aere. In sereno enĩ se
¶ Mitra pontifitis cornicu¬
lata pͥ duo p̾tendit test a¬
m̃ta quib impugnare d
les integra st̃ inferius. qr
nõ debent inihare t̾renis

Expanded text:
pidi hyacintho, qui aetheris serenitatem imitatur, sanctos significat cogitantes et imitantes coelestia. Et merito haec tunica hyacinthini est coloris, quia sicut lapis ille mutat colorem cum aere, in sereno enim aer. Mitra pontificis corniculata, duo praetendit Testamenta, quibus expugnare debet les, integra sunt inferius, quia non debent inhiare terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
hus hactenus in publico
ostensis. qiͣ in planis qual¬
lium hĩc transeamus ad
moutes mirre ⁊ ad colles

Expanded text:
his hactenus in publico ostensis quasi in planis convallium, hinc transeamus ad montem myrrhae et ad colles
Abbreviated transcription (Latin):
celo q̃re Tecũ ꝑ corporalẽ pre¬
senciam. ad tp̾t ẽẽ uoluit qñ
⁊ qͣndiu ncce fait. ¶ Ex hibu¬
it ad tempus corporalem pre¬
sentiam ut ꝑ illam ad sp̃ualẽ
inuemiendã exitarz ⁊ iuua¬
ret. ¶Ideo ad te corporaliter
uenit ut ꝑ corporalẽ p̾senci¬
am spũał inueniatur q̃ non
auferat᷑ uenit corporalit̾ ad

Expanded text:
coelo quaere. Tecum per corporalem praesentiam ad tempus esse voluit, quando et quandiu necesse fuit. Exhibuit ad tempus praesentiam, ut per illam ad spiritualem inveniendam excitaret et juvaret. Ideo ad te corporaliter venit, ut per corporalem praesentiam spiritualis inveniatur quae non auferatur. Venit ad te corporaliter,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sacrament corporalit̾ tec̃
eẽ inciperet. ⁊ ũde ñ discessit
qñ ad te uenit ¶ ꝓrudenter¬
itaq discerne quid in satra¬
mento altaris sensui exhĩt̃
sit. quid sp̃ui accomodatum
¶In hoc euim satramẽto tͥa

Expanded text:
sacramentum corporaliter tecum esse inciperet, et unde non discessit quando ad te venit. Itaque prudenter discerne quid in sacramento altaris sensui exhibitum sit, quid spiritui acommodatum. In hoc enim sacramento tria
Abbreviated transcription (Latin):
Res qͣnt ad sp̃es sub quib
sumit᷑. sacrament̃ alt̾ius rei
qr signum est illius gr̾e et
tũ s uirtus sacramenti ¶E¬
cce tͥa considãuimꝰ. ¶ pͥmũ

Expanded text:
res quantum ad species sub quibus sumitur. Sacramentum est alterius rei, quia signum est illius gratiae tum, sed virtus sacramenti. Ecce tria consideravimus. Primum
Abbreviated transcription (Latin):
crede ⁊ manducabis me. ñ
ut me mutes in te sic̃ tibũ
carnis tue. s ut tu mut̾is
in me. Completa gͦ sacͣniẽ¬
tali dispensatõne si corlem

Expanded text:
Crede et manducabis me, non ut me mutes in te sicut cibum carnis tuae, sed ut tu muteris in me. Completa ergo sacramentali dispensatione si corporalem
Abbreviated transcription (Latin):
tecum est. ¶Qendo ore susci
tattu in sapore corporaliter
tecum est. ⁊ qͣndui sensus tu¬
us corporalit̾ asficit᷑ eiꝰ p̾sen¬
cia nõ aufertur corporalis¬
¶ Postꝙͣ aut̃ sensus corporalis
ĩ ꝑcipiendo deficit. Deinceps
corporał xp̃i presencia ñ est
q̃renda s sp̃ualis retinenda
¶Dispensatio ꝯpleta est ꝑfcã
tus manz. xp̃c de ore ad cor
transit nõ est cib corporis s
ãnne. ¶Uenit ad te ꝑ corpo¬
ralem presentiã. ut comeda¬
tur ñ ut ꝯsumat᷑. ut gustet᷑

Expanded text:
tecum est. Quando ore suscip in visu, in tactu, in sapore corporaliter tecum est. Et quandiu sensus tuus corporaliter afficitur, ejus praesentia non aufertur corporalis. Postquam autem sensus corporalis in percipiendo deficit, deinceps corporalis Christi praesentia non est quaerenda, sed spiritualis retinenda. Dispensatio completa est, perfecta tus manet. Christus de ore ad cor transit, non cibus corporis, sed animae. Venit ad te per corporalem praesentiam, ut comedatur, non ut consumatur, ut gustetur,
Abbreviated transcription (Latin):
eligendo ꝙ appetit. pestimoris cla¬
uo tortitudanis debet̾ attigine
timidus ꝑꝑ aduersa succubat. Me¬
tus eñ dũ inpetro elauo fortitu¬
diuus ꝯfixus nõextitit ad uocem.

Expanded text:
eligendo quod appetit. Pes timoris, clavo fortitudinis debet configi, ne timidus propter adversa succumbat; metus enim dum in Petro clavo fortitudinis confixus non exstitit, ad vocem
Abbreviated transcription (Latin):
ne c̃nĩca tres ꝑtinentec aduttam
p̾sentẽ. ⁊ tres aduitũ futurã. Me¬
dia uo ꝑtinet ao utuãq. Porro coro¬
na laluti multo p̾cioli orẽ ⁊ digͥor qͣ¬
potiũ. uip̃i cũ dño inpassibił. Ab¬
dolore. securitas sine riinore. Reqͥ¬
sine nocre. Certe sine forte. forti

Expanded text:
ne Dominica, tres pertinentes ad vitam praesentem, et tres ad vitam futuram: media vero pertinens ad utramque. Porro corona salutis multo pretiosior est et dignior, quet ipsi cum Domino impassibiles. « Abdolore, securitas sine timore, requsine nocte, certe sine forte, jucund
Abbreviated transcription (Latin):
clauis clauo ꝯfigͥ cum timor foraitu¬
duns roborat̃. pes amoris clauo usti¬
cie debet ꝯfigi. ne cupidus euagetur
timdꝰ suocũbat neł cupidꝰ euaget̾.
Lauoca uero qualatus ẽ nulueratꝰ
ẽ caritas. De qua sponsa dic̃ inc̃atiõ
mus. qr ideo uulu̾and̾ ẽ ut effectus
exeat nõ soł ad amicos s ad iimicos.¬

Expanded text:
clavus clavo configitur, cum timor fortitudine roboratur; pes appetitus clavo justitiae debet configi, ne cupidus evagetur timidus succumbat, vel cupidus evagetur. Lancea vero qua latus est vulnerandum, est charitas, de qua sponsa dicit in Canticmus: quod ideo vulnerandum est, ut effectus exeat, non solum ad amicos, sed ad inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
ostendant se sp̃uałi mancipatos ad
ou sequiũ iħu xp̃i. In suppliciũ bõi
suspendunt̾ incruce. quẽ admod
iux̾ crueẽ iħu duo latrones crucisi
positus. Fuerãt ⁊ claui .iiiͦi. quib
manus ꝯfixe sũt ⁊ pedes affixi. fuit¬
⁊ lancea qualatus eiꝰ aꝑtũ ẽ. fuit
⁊ corona spinea capiti cͥcumpositi.

Expanded text:
ostendant se spiritualiter mancipatos ad obsequium crucifixi: in supplicium, et boni suspenduntur in cruces: quemadmodum juxta crucem Jesu duo latrones crucifixpositus. Fuerunt et clavi quatuor, quibus manus confixae sunt, et pedes affixi sunt, et lancea, qua latus apertum est. Fuit et corona spinea capiti circumposita.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sanitatẽ restituit. benedictio¬
nem iuꝑend̾. Sisccenit aꝑ fidis.
lib̾at apericulis. Hostes ex pellit.
uictores ꝯstriuit.Crux misteriũ fidei.
firmam̃tum spei. clauis scĩe. forma
iusticie. Magnificentia rog̾. gła
sacerdotũ.Inopũ sustentator. ce¬

Expanded text:
ergo sanitatem restituit, benedictionem impendit, discernit a perfidis, liberat a periculis: hostes expellit, victores constituit. Crux mysterium fidei, firmamentum spei, clavis scientiae, forma justitiae, magnificentia regum, gloria sacerdotum, inopum sustentatio,
Abbreviated transcription (Latin):
entie uirtutẽ. nõ ꝑ anganem ser¬
uitutẽ. ꝙ nõ placent deo coacta s¬
uitia. qui porius exigit cõ quã ma¬
muni. Uoluntatẽ quã aetu. Spon¬
taneus eñi culit crucem ihu. De

Expanded text:
entiae virtutem, non per angariae servitutem; quia non placent ei coacta servitia, qui potius exigit cor, quam manum; voluntatem, quam actionem. Spontaneus enim tulit crucem Jesus, de
Abbreviated transcription (Latin):
na s̃ cõꝵ. Una qua coronat̃ inuia.⁊ alt̾a
qua coronat̾ in patͥa. Una que datur
ad mĩtum. ⁊ altera que datur ad pre¬
miũ. Unauͥtutis ⁊ gre. Alc̾a salutis ⁊
głe. Una militantiũ. ⁊ altera tͥumphã¬
nũ. Corona uͥtutis ẽ a̾ gentea quã m̃o
centie c̾ad̾o illustrat. Corona salutis

Expanded text:
na sanctorum, una, qua coronantur in via; altera, qua coronantur in patria; una, quae datur ad meritum; et altera, quae datur ad praemium; una virtutis et gratiae, altera salutis et gloriae; una militantium, et altera triumphantium. Corona virtutis est argentea, quam gratiae candor illustrat; corona salutis
Abbreviated transcription (Latin):
Deueqͥs ignoret spẽ crucis eẽ colendau
Nue dnm portauit ouons rõne potẽti
Quãtuor ĩ de plagas qͣdrati collig᷑ orbis
ꝓplẽdidꝰ cuctoris de utute fulg eay
Ectiduo facre labũt᷑ sydere plante
Arcton dexera tenet mediũ leua erigᵗͭ axẽ¬

Expanded text:
eue quis ignoret speciem crucis esse colendam, Quae Dominum portauit ouans, ratione potenti Quattuor inde plagas quadrati colligat orbis. Splendidus auctoris de uertice fulget Eous,. Occiduo sacrae lambuntur sidere plantae, Arcton dextra tenet, medium laeua erigit axe
Abbreviated transcription (Latin):
.d. liͦ sup Gñ. adlra. Illũ ĩ ꝙͥ diuitẽ ĩ ardo̾e penaꝵ
et illũ pauꝑe ĩrefrige̾io gaudioꝵ ĩ tlłigẽdos esst
nõ dubito. ẜ quõ ĩ elligẽda sit illa flãmia ĩfermlle
smꝰ abrale. illa lĩgioa duutꝭ. ille digitꝰ pnuꝑis illa
sĩtis tormiẽti. illa stilla refrigery pix fortassẽ a mãsire¬

Expanded text:
ardore poenarum et illum pauperem in refrigerio gaudiorum intelligendos esse non dubito. Sed quomodo intelligenda sit illa flamma inferni, ille sinus Abrahae, illa lingua divitis, ille digitus pauperis, illa sitis tormenti, illa stilla refrigerii, vix fortasse a mansue
Abbreviated transcription (Latin):
est es ꝙ ĩ ipo die saluator. pas¬
cha cũ suis discipło fec̾it. ꝙ usq hodie sicut
est traditũ celebrat᷑. sc̃m q ĩeo crisma ꝯfici¬
tur. atq ĩ iciũ noui. et ualtͥ uet̾is testamẽ¬
ti cessacõ declarat᷑. eiuꝰ cone fculũ nouũ et

Expanded text:
est, eo quod in eo die Salvator pascha cum suis discipulis fecerit; quod et hodieque, sicut est traditum, celebratur, sanctumque in eo chrisma conficitur, atque initium novi et veteris testamenti cessa
Abbreviated transcription (Latin):
at. saxeũ .n. pectus lapidem cor
⁊ freum ht̃ animiũ aui pro se
nõ tã in corpore morituro qñã
in mente mortua gẽĩtus nõ pro¬
ducunt suspiria noi emittit

Expanded text:
. Saxeum enim pectus, lapideum cor, et ferreum habet is animum, qui pro se non tam in corpore morituro, quam in mente jam mortua, gemitus non producit, suspiria non emittit
Abbreviated transcription (Latin):
rantis a polipodis quicum aliꝙ
saxim porrectis cͥmbus applex¬
arur illius assumit colorẽ. młti¬
q pisces inprudent̾ alapsi uelud
ad petram simplicit̾ se tͣhentes
decipiuntur facilem sui captõ¬
nem maligno ꝓtinus exhibẽtes

Expanded text:
racisque polypodis, qui cum aliquod saxum porrectis crinibus amplexatur, illius assumit colorem, multique pisces illuc imprudentes allapsi, velut ad petram simpliciter se trahentes decipiuntur, facilem sui captionem maligno protinus exhibentes.
Abbreviated transcription (Latin):
ne dilc̃onis indicium ħo dm̃ con¬
tempnẽs a deo recessit. d̃s poĩem
diligens ad hoĩem uenit. dilerit
impium ut fac̾et pium. dilerit
inflemũ ut fac̾et sanũ. dilerit
ꝑ u̾sum ut fac̾et reccũ. ⁊dilexit
mortuum ut fac̾et inuũ sic e̾ ⁊¬

Expanded text:
nae dilectionis indicium. Homo Deum contemnens a Deo discessit, Deus hominem diligens ad homines venit. Dilexit impium, ut faceret justum; 554 dilexit infirmum, ut faceret sanum; dilexit perversum, ut faceret rectum; dilexit mortuum, ut faceret vivum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
o doris suauitas tanta. ex ñ
repsa est qnͣta ulłoꝵ hõmi etas
sensisse ut putarent se pͥsẽtes
in ameuitate ꝑadisi põĩtos ⁊ ĩ
ip̃a hora ad suauitatem odoris

Expanded text:
odoris suavitas tanta exinde respersa est, quantam nullorum etas sensisse, ut putarent se presentes in amenitate paradisi positos; et in ipsa hora de suavitate odoris
Abbreviated transcription (Latin):
se fecit ut plenitudine eius
accipiant uniu̾si. captiuuc
redemptõm. eg̾ curõm. tͥstis cõ¬
solatom̃. ꝑcõor ueniam iustus
non sit qui se abscondat acalo¬

Expanded text:
us accipiant universi, captivus redemptionem, aeger curationem, tristis consolationem, peccator veniam, justus on sit qui se abscondat a calo
Abbreviated transcription (Latin):
cumi uentrem inuen̾it ꝯͣns
humoribus ccupatũ. amplius
ledis mag̃ nocet. nullũ p̾stat
auxilium ita cibus spũalis
si qĩe inuen̾it malignitate
pollutum magis eũ ꝑdit nõ
sua natura sed accͥꝓiemis m̃¬

Expanded text:
cum uentrem inuenerit a diuersis humoribus occupatum amplius ledit, magis nocet et nullum prestat auxilium, ita cibus spiritualis, si aliquem reperit malignitate pollutum, magis eum perdit, non sui natura, sed accipientis
Abbreviated transcription (Latin):
tatis exemplum suꝑbie medicam̃¬
cum. auid gͦ ohomo in tumescis
opessis morticina quid excendis .o.
sanses feda auid inflaris pͥnceps
tuus hũilis est ⁊ tu suꝑbis capud¬

Expanded text:
tatis exemplum, superbiae medicamentum. Quid ergo intumescis, homo? O pellis morticina, quid tenderis? O sanies fetida, quid inflaris? Princeps tuus humilis, et tu superbus? Capu
Abbreviated transcription (Latin):
faciem suam unguento colli¬
gauit cỹticenos mirra ad desci¬
piend̾ illum sandalia eius ra¬
pu̾t oculos eius. pulcͥtudo eiꝰ
captinam fetit aminam eiꝰ.¬

Expanded text:
faciem suam unguento conligavit cincinnos suos mitra ad decipiendum illum sandalia eius rapuerunt oculos eius pulchritudo eius captivam fecit animam ei
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ ꝓculdubio ab imis eleua¬
riãt᷑. qr dũ mẽtis ĩ tẽrõ ad
Alta sesubleuat. oem ĩ se
fortitudie uite ext̾ioris
necat sc̃i etẽi uiri c̾rissime
sciũt. qr hẽre ĩ hac uitareqͥẽ
neqͣ ꝙͣ possũt. et idcͥco sꝯpẽ¬
diũ eligũt. qr nimiir deside¬
riat̾rena deẜẽtes. Ad alta
Animũ pollũt. Suspẽsi aũt
mortẽ sius ossibꝯ ĩferũt
qr amore suꝑne pat̾e ĩ uir¬
tutũstudiis accĩcti. ħ qd for¬
res pͥꝯ ĩ mũdo fu̾ãt. uinculo

Expanded text:
rocul dubio ab imis elevariantur, quia dum mentis intentio ad alta se sublevat, omnem in se fortitudinem vitae exterioris necat. Sancti etenim viri certissime sciunt quia habere in hac vita requiem nequaquam possunt; et idcirco suspendium eligunt, quia nimirum, desideria terrena deserentes, ad alta animum tollunt. Suspensi autem mortem suis ossibus inferunt, quia amore supernae patriae, in virtutum studiis accincti, hoc quod fortes prius in mundo fuerant, vinculo