comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Vndesi ex illa benedictione tantamanat multitudo
quid putas excarnexp̃i : nũ quidefficax ẽ exsequitanta
fecit exnihilo & sicut panes auxit quantatate substan¬
tiȩ quã natura ñdederat : Nũ quidimpotens ẽ facere
ex aliquo qđ sine semine in utero creauerat n pullulat
ergo illa ubestascarnis xp̃i & man& integerxp̃r. Quia
naturamanente integra &iã increaturis ad iussũ eius
cuncta exuberant. Proptercalic& semel dixerit ger¬
minac terra herbã uerentẽ . ad huc hodiȩ ex eoquae p
singulos nascunt᷑ annos om̃a creant᷑ Sic itaq &in eo
qđ semel uoluit & de inceps carnẽ & ranguinem in hac
cõmemoratione iussit eẽ fit quodiub&ur. quaesiqͥs
ñ creditimpiod&erior est : Quia ille qđ ñ didicit
apꝓbareñ potest. iste qđ in multis cognouit contra
naturã fieri &iã in carnex p̃i ñ credit Propt̃ qđ ho¬

Expanded text:
. Unde si ex illa benedictione tanta manat multitudo, . Unde si ex illa benedictione tanta manat multitudo, quid putas ex carne Christi? nunquid inefficax est ex se, qui tanta fecit ex nihilo? et sicut panes auxit quantitate substantiae quam natura non dederat, nunquid impotens est facere ex aliquo quod sine semine in utero creaverat. Pullulat ergo illa ubertas carnis Christi, et manet integer Christus, quia natura manente integra, etiam in creaturis, adjustum ejus cuncta exuberant. 2. Propterea licet semel dixerit: Germinet terra herbam virentem , adhuc hodie ex eo, quae per singulos nascuntur annos omnia creantur; sic itaque et in eo quod semel voluit, et deinceps carnem et sanguinem in hac commemoratione jussit esse, fit quod jubetur; quae si quis non credit, impio deterior est; quia ille quod non didicit, approbare non potest; iste quod in multis cognovit contra naturam fieri, etiam in carne Christi non credit. Propter quod, ho
Abbreviated transcription (Latin):
ne& trans fundit᷑ sanguinẽ: Quis enĩ alius in utero ereare
poterit ut uerbũ caro fier& sic itaq in hoc misterio cre
& sanguis efficiat̾inuis ibili operatione. Vnde & rac̃dos
ubehaec ꝑferri ꝑmanus angelitui in sublime altare
tuũ inconspectu diuinaemaies tatis tuae: Ut quid
ꝑferenda illuc eadeposcit. nisiut intellegatur qđ
in cius sacerdotio ista fiant Ipse enĩ factus ẽ pontifex
in a& nũ scđ mordinẽ melchisedech. teste a pło adin¬
terpellandũ ꝓnobis offerens sem& ipsũ dõ patri
Ad hoc quippesemel introiuitinscã. ñ in sanguine
alieno sed ꝓprios anguine. Undeñ ab alio recteꝑci
Neq. ab alio caro cius creatur & sanguisnisi aquocre¬
ata ẽ inutero uirginis. ut uerbũ carofier&. Uerbo
enim patris dictũ ẽ. Crescite & multi plicamini.
x ecce ad huc hodie ex eocunetacreant᷑ animantia
non noua sed excodem semine Ita & carox p̃i eodẽ uerbo
fitcaro. qr uerbũ caro factumẽ & habitauit in nobis

Expanded text:
et transfundit vinum in sanguinem. Quis enim alius in utero creare potuerit, ut Verbum caro fieret? Sic itaque in hoc mysterio credet sanguis efficiatur invisibili operatione. Unde et sacerdos: Jube haec perferri per manus angeli tui in sublime altare tuum in conspectu divinae majestatis tuae; ut quid perferri illuc ea desposcit, nisi ut intelligatur quod in ejus sacerdotio ista fiant. Ipse enim factus est pontifex in aeternum secundum ordinem Melchisedech, teste Apostolo, ad interpellandum pro nobis, offerens semetipsum Deo Patri. Ad hoc quippe semel introivit in sancta, non in sanguine alieno, sed proprio sanguine; unde non ab alio recte perneque ab alio caro ejus creatur et sanguis, nisi a quo creata est in utero Virginis, ut Verbum caro fieret. Verbo enim Patris dictum est: Crescite et multiplicamini ; et ecce adhuc hodie ex eo cuncta creantur animantia, non nova, sed ex eodem semine. Ita et caro Christi eodem verbo fit caro, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Immo quãuis apud fornicariã mulierẽ donauiri legi¬
timire cognoscere. & uerbo ueritatis illã fornicatio¬
nem corrigere siualem᷑ quaȩ ꝓpriaẽ impudicȩmu¬
lieris. Non illadonaculpare quaȩ ꝓprias dñĩ mise¬
rantir: Quia &si sacram̃tũ gratiaedat dr̃ &iã ꝑmalos.
& si adhuc in tenebrissit : dũ & sacram̃tũ prestat᷑
ex officio & gratia ex pasticipatione & unitate
colũbȩ inqua fluit fons uitȩ & manat remissio
peccatorũ : Cuius sacerdos xp̃s & pontifexin&nũ
expiat & offest seipsũ ꝓnobis cottidie ante cans¬

Expanded text:
imo quamvis apud fornicariam mulierem dona viri legitimi recognoscere, et verbo veritatis illam fornicationem corrigere si valemus, quae propria est impudicae mulieris, non illa dona culpare quae propria sunt Domini miserantis, quia etsi sacramentum gratiae dat Deus etiam per malos, etsi adhuc in tenebris sit, dum et sacramentum praestatur ex officio et gratia, ex participatione et unitate columbae, in qua fluit fons vitae, et manat remissio peccatorum, cujus sacerdos Christus et pontifex in aeternum expiat, et offert seipsum pro nobis quotidie ante c
Abbreviated transcription (Latin):
mo legit᷑. non hereticus. non scismaticus. non falsus
aliquis x pͣianus. Quotquot enĩ aprimordio xp̃ta¬
anȩ eccłȩ aepͥiani nominis dignitate gloriati st᷑:¬
& si aliqui relicto ueritatis tramite ꝑde gnia
erroris incedere maluerunt: sede tam̃ beati
Petai apłi magnifice honora uerunt. nullãq ad ũ¬
sus ea huiꝰ modi blasphemiã uel dicere uel scribere
presspserunt. Quł indubitatũ hab& qui eoꝵ serip¬
tal legit quȩ diu̾sis teporib ac diusis decausis sedes
apliea abeis transmissa uel poerecta recepit.
dennus ipse dñs henorifice alloquit᷑ eã ineuan¬
gedisi suo dicens. Iues petruo & suꝑ hanc petra
aedsicabo ȩecłam mea. & pocte inferi non prȩ

Expanded text:
mo legitur, non hereticus, non scismaticus, non falsus mo legitur, non hereticus, non scismaticus, non falsus aliquis christianus. Quotquot enim a primordio christiane ecclesie christiani nominis dignitate gloriati sunt, etsi aliqui relicto ueritatis tramite per deuia erroris incedere maluerunt, sedem tamen beati Petri apostoli magnifice honorauerunt, nullamque aduersus eam huiusmodi blasphemiam uel dicere uel scribere presumpserunt. Quod indubitatum habet qui eorum scripta legit, que diuersis temporibus ac diuersis de causis sedes apostolica ab eis transmissa uel porrecta recepit. Denique ipse dominus honorifice alloquitur eam in euangelio dicens: Tu es Petrus et super hanc petram edificabo ecclesiam meam, et porte inferi
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝓcean. Multa quippe sunt inreb quei eru
partib conuenire non possunt.Nã cũ ipse dñs ihc
uerus dẽ sit & uerus homo. om̃isq homo conste
anima rationali &ecorpore. non tamꝰ anima ipsa
cam sed sedeͣ sathanȩ. Lar. Non deberes dicere
consentio inquit burgundus. sed consentio ego
Beringerius. Tua enĩ hȩc uerba fuerunt. Hec te
credere sem̃ concilium fefellisti. hec te ser¬
uaturum iure iurando fir masti. doene¬
rabilis humbertus quem quasi ex probra¬
do burgundus nominas. quani non possit.
habere ds̃ inburgundia seruos suos. niehil
aliud fecit: nisi quod scripturã ipsa prę¬
cipiente sy nodo manu in manum ł porie xit
Uerũ o infelix anima de heresi ad piuriũ pͥus tim¬
sisti nunc iterũ deꝑiurio adheresim remeasti Prop.¬
terea traditꝰ in repbũ sensũ sca̾m romana gccłani
uocais eccłam malignantiũ. conciliũ uanitatis. sedẽ
sathanȩ. Et hoc impio ore garristi: qđ garrisse ues¬

Expanded text:
non procedit. Multa quippe sunt in rebus que rerum non procedit. Multa quippe sunt in rebus que rerum partibus conuenire non possunt. Nam cum ipse dominus Iesus uerus deus sit et uerus homo, omnisque homo constet anima rationali et corpore, non tamen anima ipsa cam sed sedem Sathane. Lanfr.: Non deberes dicere: Consentio inquit burgundus; sed: Consentio ego Beringerius. Tua enim hec uerba fuerunt, hec te credere sanctum concilium fefellisti, hec te seruaturum iureiurando firmasti. Venerabilis Humbertus quem quasi exprobrando burgundum nominas, quasi non possit habere deus in Burgundia seruos suos, nihil aliud fecit nisi quod scripturam ipsam precipiente synodo manu in manum tibi porrexit. Verum o infelix anima de heresi ad periurium prius transisti, nunc iterum de periurio ad heresim remeasti. Propterea traditus in reprobum sensum sanctam romanam ecclesiam uocas ecclesiam malignantium, concilium uanitatis, sedem Sathane. Et hoc impio ore garristi, quod garrisse ne
Abbreviated transcription (Latin):
affixus lancea uulneratus. Utraq comestio neces¬
saria. utraq fructuosa Altera indig& alterius.
ut boni aliquid operet᷑. Nã prior si desit postia¬
rior non solũ peccata non purgat. sed & iã auga&
& prȩsũptores iudicat. Qui enĩ manducat & bi¬
bit indigne: iuditiũ sibi manducat & bibit
Porro posterior sine priore esse non potest aut
non deb&. Hinc nãq panis cotidianus adño dicit.
sicur abeato Ambrosio & sco cypriano exponitu
Et uenngelio legit᷑ Nisi manduca ueritis earmi
fiui hominis abiberitis eius sanguinẽ non bubt¬
bibes uotã muobis. Et saeri cinones iub eet lnor
babe ndos unten cotholicos qͥ sacram̃to corpor is
rpa non cõmunicut. Nisi forte poenitentiũ mo.¬
me st et iscotali uidicio ꝓcapitalib percitis abete¬
eanti trustra gͦ insers & dicis. Si semel passd est
ups iusemet ipso. semel etiã incorpore suo. eoquod
copꝰ suu nullo modo separari potest ase ipsor Quo d

Expanded text:
affixus, lancea uulneratus. Vtraque commestio necesaffixus, lancea uulneratus. Vtraque commestio necessaria, utraque fructuosa. Altera indiget alterius, ut boni aliquid operetur. Nam prior si desit posterior, non solum peccata non purgat, sed etiam auget et presumptores iudicat: Qui enim manducat et bibit indigne, iudicium sibi manducat et bibit. Porro posterior sine priore esse non potest aut non debet. Hinc namque panis cotidianus a domino dicitur, sicut a beato Ambrosio et sancto Cypriano exponitur, et in euangelio legitur: Nisi manducaueritis carnem filii hominis et biberitis eius sanguinem non habebihabendos inter catholicos qui sacramento corporis Christi non communicant, nisi forte poenitentium more, et episcopali judicio, pro capitalibus peccatis abstineant. Frustra ergo infers et dicis: « Si semel passus est Christus in semetipso, semel etiam in corpore suo, eo quod corpus suum nullo modo separari p
Abbreviated transcription (Latin):
efficace̾ eoruͣ uidelic& quos diuini consilii alti
tudo redimendos iudicauit. prȩsciuit. prȩdesti¬
nauit. uocauit. modis atq tẽporib quib id
fieri congruebat. Insacram̃to tam̃ qđ in huiꝰ
nei memoriã frequentat eccła caro dñi coti¬
die immolat᷑. diuidit᷑ comedit᷑. & sanguis eius
decalice fideliũ ore potat᷑. Utraq. uera utra qr
de uirgine sũpta dumit᷑ quidem caro ꝑse. desan¬
guis ese. non sine certi ratione mysterna ueuam¬
uis alio locutionis modo totus xp̃e manducane
dicat᷑ & eredat᷑ scilic& cũ uita aeterna quȩ upse
ett sp̃uali desiderio appetit᷑ cũ recordatio man¬
datorũ eiꝰ suꝑ mel & fauũ dulcior inmente habe¬
tarcũ fraterna caritas euiꝰ signũ hoc sac ram̃tu
gestat ꝓ xp̃i amore diligit᷑ cuͣ dulerte ato sa¬
luibriter in memoria recondit᷑ qđ ꝓsalute honsi¬
nũ contumelus sit affectus. cruce suspensus el auis

Expanded text:
efficacem, eorum videefficacem, eorum videtudo redimendos iudicauit, presciuit, predestinauit, uocauit, modis atque temporibus quibus id fieri congruebat. In sacramento tamen quod in huius rei memoriam frequentat ecclesia, caro domini quotidie immolatur, diuiditur, comeditur, et sanguis eius de calice fidelium ore potatur. Vtraque uera, utraque de uirgine sumpta. Sumitur quidem caro per se, et sanguis per se non sine certi misterii ratione. Quamuis alio locutionis modo totus Christus manducari dicatur et credatur, scilicet cum uita eterna que ipse est spirituali desiderio appetitur, cum recordatio mandatorum eius super mel et fauum dulcior in mente habetur, cum fraterna caritas cuius signum hoc sacramentum gestat pro Christi amore diligitur, cum dulciter atque salubriter in memoria reconditur quod pro salute hominum contumeliis sit affectus, cruce suspensus, clauis
Abbreviated transcription (Latin):
reperiri sẽꝑ necesse : Sicut in baptismo a fide.
Utrumq enĩ lauat. purgat. purificat. Illud car
nẽ. hoc mentẽ. Sicut gͦ cȩlestis panis quȩ uera
xp̃i caro ÷ suo modo uocat᷑ corpus cep̃i cure
uera sacram̃tũ corporis xp̃i. illius uidelic is. sit
qđ᷑ uisibile. palpabile. mortale. incruce est sus¬
pensũ. uocat᷑q ipsa carnis ipsius immolatio quȩ
sacerdotis minib fit xpͣi passio mors. erucifixio
ponnei ueritate sed significanti mysterio sic sa
pram̃tũ fidei qđ bap̃tisma intelligit fides est
insaeram̃to nonsolũ ꝑom̃s paschȩ sollennitates
sea om̃i die popłis immolat᷑. Lan Inseipso semi
inimolatust xpͣc. quia in manifestatione sui cor¬
peris in distinctione mẽbrorũ om̃ium uerus
dẽ & uerus homo semel tantũ incruce pepen¬
dit osferens seipsũ patri hostiã uiuã. passibi¬
lem. mortale̾. uiuorũ acmortuorũ redẽptionis

Expanded text:
reperiri semper necesse est, sicut in baptismo et fide. reperiri semper necesse est, sicut in baptismo et fide. Utrumque enim lavat, purgat, purifinem, hoc mentem. Sicut ergo celestis panis que uera Christi caro est suo modo uocatur corpus Christi cum re uera sit sacramentum corporis Christi, illius uidelicet quod uisibile, palpabile, mortale in cruce est suspensum, uocaturque ipsa carnis ipsius immolatio que sacerdotis manibus fit Christi passio, mors, crucifixio, non rei ueritate sed signcramentum fidei quod baptisma intelligit, fides est. in sacramento non solum per omnes Paschae solemnitates, sed et omni die populis immolatur. » LANFR. In seipso semel immolatus est Christus, quia in manifestatione sui corporis, in distinctione membrorum omnium verus Deus et verus homo semel tantum in cruce pependit, offerens seipsum Patri hostiam vivam, passibilem, mortalem, vivorum ac mortuorum redemptionis
Abbreviated transcription (Latin):
ausdẽ ner tim uso quaq eiusdẽ. Verus ngiadde
utrus homo. & fingens & ascendens. Cleruntamen
aliud ⁊ Egm̃tũ terreni itineris aliud incau nt¬
pntas ascendentis  ec aliquis ita desipuecel i u
prterti ab negare presumat fingente se longiuiꝰ
uttimenis significuit uerũ xpͥm as¬
censuru incelũ. Porro sacramentũ
idri in ipsa adbonifaciũ epła. bentꝰ augustinus
baptismũ uocat. Uerus autẽ baptismus conesta odu
tam sblutione corporis quã fide cordis quẽ aad modũ
apłicad doctrina tradit dicens Fide munaans cor¬
di corũ et alibi. dic auos saluos faeit bapt sint
non carnis depositio sordiũ. sed conserentie bone
M pabiutionẽ quȩ corpori extrinseeus ad hibret
purgatio animȩ expͥmit᷑. quã fides interior ope¬
ratur. Uocat᷑q baptismus fides. scđ̃m eã locutio¬
nis formã qua mysteriũ eius rei cuiꝰ mysteri
uͭ ÷ censeri nomine consueuit. Huius rei causa
similitudo ÷. quã insacram̃to & in resacram̃ti

Expanded text:
 usquequaque eiusdem. Verus namque deus et uerus homo et fingens et ascendens; uerumtamen aliud est figmentum terreni itineris, aliud in celum ueritas ascendentis. Nec aliquis ita desipuerit, ut propterea abnegare presumat fingentem se longius itineris significauit uerum Christum ascensurum in celum. Porro sacramentum fidei in ipsa ad Bonifacium epistola beatus Augustinus baptismum uocat. Verus autem baptismus constat non tam ablutione corporis quam fide cordis, quemadmodum apostolica doctrina tradit dicens: Fide mundans corda eorum et alibi: Sic et uos saluos facit baptisma, non carnis depositio sordi ablutionem quae corpori extrinsecus adhibetur, purgatio animae exprimitur, quam fides interior operatur. Vocaturque baptismus fides, secundum eam locutionis formam qua mysterium ejus rei, cujus mysterium est, censeri nomine consuevit. Hujus rei causa similitudo est quam in sacramento, et in re sacramenti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipientes cruda &cruenta horrerent. & ut ere¬
dentes fidei prȩmia ampliora ꝑciperent.ipso
tam dominico corpore existente incelestib addex¬
terã patris inmortali. in uiolato. integro. in eon¬
taminato. ileso. ut uere dici possit & ipsũ corpus
ꝗđ aeurgine sũptũ est nos sumerȩ. & tam̃ non
ipsuͣ. psũ quidẽ quantũ ad essentiã uereq na¬
pse ꝓ prietatẽ. tq uirtute̾. non ipsũ aute sspec¬
tes panis unq speciẽ. ex eraq superiui copre¬
hensa. Hanc fude̾ tenuit apriscis tẽporib & nunc
tenet ȩccła.quȩ ꝑtotũ diffusa orbe̾ catholica
nominat᷑. Unde sicut superius dictũ est. anͦs in
euangelio. Accipite & manducate. Hoc tͥ corpus
meũ qdđ ꝓuobis tradet᷑ & hic ẽ calre sanguinis¬
tur in remissione̾ peccatoꝵ. Beatꝰ ambrosius dis¬
cernens sacram̃tũ xpͣianoꝵ a sacram̃to iudȩ¬
oruͣ. insermone de mysteriis ad neophitos su
ait. Consudera nunc utrũ prestantior sit panis

Expanded text:
cipientes cruda et cruenta horrerent, et ut credentes fidei premia ampliora perciperent, ipso tamen dominico corpore existente in celestibus ad dexteram patris inmortali, inuiolato, integro, incontaminato, illeso, ut uere dici possit et ipsum corpus quod de uirgine sumptum est nos sumere, et tamen non ipsum. Ipsum quidem quantum ad essentiam uereque nature proprietatem atque uirtutem, non ipsum autem si spectes panis uinique speciem, ceteraque superius comprehensa. Hanc fidem tenuit a priscis temporibus et nunc tenet ecclesia que per totum diffusa orbem catholica nominatur. Vnde sicut superius dictum est dominus in euangelio: Accipite et manducate, hoc est corpus meum qtur in remissionem peccatorum. Beatus Ambrosius discernens sacramentum christianorum a sacramento iudeorum, in sermone de mysteriis ad neophitos sic ait: Considera nunc utrum prestantior sit panis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ apfica doctrina intota mundi latitailme
prȩdicandũ institunit. carne̾ scilic& aesanguremi
ani nr̃i iħu xpͥi. more corporis &ore cordis. hos
est corporalit ac sp̃ualitͣ manducari &bibi. Capo¬
rali siquide ore corporalit manducamus orbibi¬
mus. quotiens dealtari dominieo ipsũ domini¬
ort cordis seualit comedit᷑ ⁊ haurit᷑. quindo suaꝰ¬

Expanded text:
quod apostolica doctrina in tota mundi latitudine quod apostolica doctrina in tota mundi latitudine predicandum instituit. Carnem scilicet ac sanguinem risti, et ore corporis, et ore cordis, hoc est corporaliter ac spiritualiter manducari et bibi. Corporali siquidem ore corporaliter manducamus et bibimus, quotiens de altari Dominico ipsum Dominiore cordis spiritualiter comedit
Abbreviated transcription (Latin):
et sed sunodus definit hȩc caro alieuiꝰ aeuus¬
po hiorxinis nom iusti & sc̃ificati homin isi sul
ponus eui ipse unitꝰ id ÷ incarnato is sce
homunis. & đ uero ait benedictiones mysticas
sie dnetũ accipe quasi dicera sccretas o istens¬
um naq sicut beit᷑ iugustinus in libro decate¬
cizandis rudib dicit. ãsecreto nom accxpit.
Quid enĩ secrenius. quã panis uniq. specie con¬
spicere. sapor̾ gustare tactũ sentireeitam
mirabilit᷑ oferante do̾ uera carne uerũ q san¬
guie eridere. comedere. bibere ar us ehuiꝰ¬
modi se ipturas ꝑ totuꝰ fere deuinarĩ lt tet¬
piꝰ dupͦ sparsim disfusas. si a moto enanis ustan¬
r appentu ꝓ intentione uite aetͥnue huon¬
ut legeres si intͥ legendũ effusis addm pͥcib
impetrata diuina gra intelliger es si ta quate
muit terã accipi & ra quȩ sp̃ualit̾ opeti antes¬
ligi xe pͥiana cautela distingueres: ꝓeułi dubiꝰ
erederes qđ uniu̾sailis eccła credit. predicares

Expanded text:
ta synodus definit hec caro alicuius de uulgo hominis, non iusti et sanctificati hominis, sed potius cui ipse unitus id est incarnatus est dei et hominis. Quod uero ait benedictiones mysticas, sic dictum accipe quasi diceret secretas. Mysterium namque sicut beatus Augustinus in libro de catecizandis rudibus dicit, a secreto nomen accepit. Quid enim secretius quam panis uinique speciem conspicere, saporem gustare, tactum sentire, et tamen mirabiliter operante deo ueram carnem uerumque sanguinem credere, comedere, bibere? Has et huiusmodi scripturas per totum fere diuinarum litterarum corpus sparsim diffusas, si amoto inanis iactantie appetitu pro intentione uite eterne humiliter legeres, si inter legendum effusis ad dominum precibus impetrata diuina gratia intelligeres, si ea que ad litteram accipi et ea que spiritualiter oportet intelligi christiana cautela distingueres, procul dubio crederes quod uniuersalis ecclesia credit, predicares
Abbreviated transcription (Latin):
cepit tibi ds̃ illa cogita sẽꝑ. & in plurib operib
eius ne fueris curiosus. Non est eniͣ tibi necessa¬
riũ. ea quȩ ab condita sunt iudere oculis tuis
Diuna tam̃ potentia mirabilit operante fieri
posse concedit. Nec defuere quibusdã dubitanti¬
bus digna miracula. quib reruͣ
uisibiliũ
atq corruptibiliũ ablatis tegu¬
mentis
sicuti reuera est apparere& cor¬
poralib:
oculis caro xep̃i & sanguis om̃ipotente dõ mise¬
riȩoedit᷑ sanante infirmoꝵ imbecillitate᷑. & terri¬
bit᷑ dannante atq eu̾tente om̃ium hereticoꝵ de¬
testab ile. prauitatẽ. Quoꝵ officii inter est sim

Expanded text:
cipit tibi deus illa cogita semper, et in pluribus operibus cipit tibi deus illa cogita semper, et in pluribus operibus eius ne fueris curiosus. Non est enim tibi necessarium ea que abscondita sunt uidere oculis tuis. Diuina tamen potentia mirabiliter operante fieri posse concedit. Nec defuere quibusdam dubitantibus digna miracula quibus rerum uisibilium atque corruptibilium ablatis tegumentis, sicuti re uera est appareret corporalibus oculis caro Christi et sanguis, omnipotente deo misericorditer sanante infirmorum imbecillitatem, et terribiliter damnante atque euertente omnium hereticorum detestabilem prauitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
celoxeae qđeumq ligaueris suꝑ terrã erit ligatũ
oeincelis & qđeumq solueris suꝑ terraͣ erit solutu
esincelis Qe tam &si de pastorib sc̃ȩ eccłe dicta
osse credantur & a quib dã catholicis ex ponant᷑
fare cipur tam̃ deromaina ȩccła intelligenda esse
sacri eanones & pontificu decreta testant᷑ De &
fer posse concedat panȩ frangi in xp̃i corpare
quot post resurrectione tota iug& incoerupti¬
bilitate & usq intẽpora restitutionis omniũ
panis efficiat᷑ caro. uinũq conu̾tat᷑ insanguine
utriusq essentialit᷑ mutata natura: iustus qui
exfide uiuit. serutari argumtis aconc ipersteruis¬
tione non querit. Mauult enĩ celestib musterus
nunc fidẽ adhibere. ut ad fider prȩmia quandop
ualeat ꝑuenire: quã fide omissa uni conprehenden¬
dis hiis quȩ cõprehendi non possunt. suꝑuacse
laborare sciens scriptũ esse. Altiora te nequesie¬
ris. & fortiora tẽ ne serutatus fueris sed queupreb¬

Expanded text:
eris super terram, erit ligatum et in calis. Et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis . Quae tametsi de pastoribus sanctae Ecclesiae dicta esse credantur, et a quibusdam catholicis exponantur, praecipue tamen de Romana Ecclesia intelligenda esse sacri canones et pontificum decreta testantur. CAPfieri posse concedat, panem frangi in Christi corpore, quod post resurrectionem tota viget incorruptibilitate, et usque in tempora respanis efficiatur caro, uinumque conuertatur in sanguinem, utriusque essentialiter mutata natura, iustus qui ex fide uiuit, scrutari argumentis et concipere ratione non querit. Mauult enim celestibus misteriis nunc fidem adhibere, ut ad fidei premia quandoque ualeat peruenire, quam fide omissa in comprehendendis iis que comprehendi non possunt superuacue laborare, sciens scriptum esse: Altiora te ne quesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris, sed que pre
Abbreviated transcription (Latin):
lũ frangit᷑ & in popłi salutẽ aiuidr al ferũ uero
afisu decalice abore fideliũ sumit᷑ nors euis rat᷑
eruce & sangiunus eiꝰ delatere emaner oesigunrtẽr
utrumq beitus aReCORIS asollenterattoo¬
dit & en ucleate in quarto dialos suubitus. epos¬
nit dicens. Eius qui ppe caro ibi suotior eitis
sanguis non iã inmanus infideliũ sel moriho
seliũ funditur. Pensandũ ergo t. quale tet ilnos
sacrificiũ. qđ ꝓ absolutionȩ nr̃a morño penat :¬
uiti filii sẽꝑ imitat᷑. Imitat᷑ dixeit iurnie peroats

Expanded text:
dum frangitur, et in populi salutem dividitur; alterum vero dum frangitur, et in populi salutem dividitur; alterum vero effusum de calice ab ore fidelium sumitur, mors ejus in cruce, et sanguinis ejus de latere emanatio figuratur. Utrumque beatus Gregorius et solerter attendit, et enucleate in quarto Dialogi libro exponit dicens : « Ejus quippe caro ibi sumitur, ejus sanguis non jam in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Pensandum ergo est quale sit hoc sacrificium quod pro absolutione nostra mortem unigeniti Filii semper imi
Abbreviated transcription (Latin):
erandũ uͦ conũti inxp̃i carne̾ & sanguinẽ
quas utrasq res benedictio consecrau.
Quãuis beatꝰ augustinus in eo libro
non meagis loquebat᷑. de hoc sicram̃to qnȩ decxti¬
ris qu epiana censuetudine exerceri iubentis
casollẽpuit ex ercert. intruens diaconũ quen cram
cleeeteris oport&e instruere Be& Undt beatꝰ
aueutirus unepta adbonifaciũ Sic̃ inquit saera¬
mor est. saeramtũ sanguinis cep̃i scđm quendani
modũ sanguis rep̃i est: ita sacram̃tũ fidei fides
est spa d acram̃tũ corporis xp̃i quantĩ aas
ipͥ spcetat qđ incruce immolatus est ipse ap̃s
saerunto accipimus & sanguis eiꝰ quẽ sub uini
Spseoteua sapore potamꝰ. Caro uidelic& carnis
utroq inuisibili. intelligibili. sp̃uali. signitica¬
tur redẽptoris corpꝰ uisibile. palpabile. ma¬
nifeste plenũ gr̃a om̃iũ uirtutũ & di¬
uina maiestate. Quoꝵ alterũ quidem

Expanded text:
crandum uero conuerti in Christi carnem ac sanguinem crandum uero conuerti in Christi carnem ac sanguinem quas utrasque res benedictio consecrauit. Quamuis beatus Augustinus in eo libro non magis loquebatur de hoc sacramento quam de ceteris que christiana consuetudine exerceri iubentur, et solenniter exercentur, instruens diaconum quendam cahis et de ceteris oporteret instruere. Ber.: Vnde beatus Augustinus in epistola ad Bonifacium: Sicut inquit sacraChristi est, sacramentum sanguinis Christi secundum quendam modum sanguis Christi est; ita sacramentum fidei fides est. Lanfr.: Sacramentum corporis Christi quantum ad id spectat quod in cruce immolatus est ipse dominsacramento accipimus, et sanguis eius quem sub uini specie ac sapore potamus. Caro uidelicet 424 utroque inuisibili, intelligibili, spirituali, significatur redemptoris corpus uisibile, palpabile, manifeste plenum gratia omnium uirtutum et divina majestate. Quorum alterum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
habeat: s quia supra ressacras alicuiꝰ rei confirmatio. ł
abnegatio fiat: Undebeatꝰ eCERECΟRΙs in epis¬
tola adiustinuͣ. Adbeati inquit Petri sacratissimũ
corpꝰ districta eũ ex habundanti fecimꝰi sac samtio
prebere. dicit᷑ qͦq sacram̃tũ alieuiis ror saeretis
sicut argum̃tũ aubiȩ rei apꝓbatio fulc im̃ tũr casu¬
re t ei sustaentatio. Illud uͦ qđł exlibns de ratiecli¬
rindis rudib assũpsisti. asserens in tebi uisibilib
res inuisibiles honorandas. nec sic habendã Socerẽ
benedistione scificatã: quẽ ad moduͣ none simm¬
ten. quid tuȩ parti ꝓsit plane non uideo Imimo
magis uidetur tuã oppugnare sententsãdune
species ex quib consecrat᷑ dominicũ cors que¬
ad modũ ante consecrationẽ pendebamꝰ. eũ fidẽ¬
liter fateamꝰ ante consecrationẽ esse pane̾ uinũ¬
q. id est eas res quas natura formauit. int᷑ sa¬

Expanded text:
habeat, sed quia supra res sacras alicuius rei confirmatio uel habeat, sed quia supra res sacras alicuius rei confirmatio uel abnegatio fiat. Vnde beatus Gregorius in epistola ad Iustinum: Ad beati inquit Petri sacratissimum corpus districta eum ex abundanti fecimus sacramenta prebere. Dicitur quoque sacramentum alicuius rei sacratio, sicut argumentum dubie rei approbatio, fulcimentum casure rei sustentatio. Illud uero quod ex libro de catecizandis rudibus assumpsisti, asserens in rebus uisibilibus res inuisibiles honorandas, nec sic habendam speciem benedictione sanctificatam quemadmodum non sanctificatam, quid tue parti prosit plane non uideo. Immo magis uidetur tuam oppugnare sententiam, nostre species ex quibus consecratur dominicum corpus, quemadmodum ante consecrationem pendebamus cum fideliter fateamur ante consecrationem esse panem uinumque id est eas res quas natura formauit; inter sa
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino sacram̃ta non essent. Idem decatecitandis
rudib. Dignacula quidẽ rerũ diuinarũ st̃ uisibi¬
lia sed res inuisibiles in eis honorant᷑. nec sic haben¬
da ÷ species benedictione scaficata. quẽ admodũ
habei uusa qͦlib&. LaN. Hoc ignorare quisquã
uoquit. quacũq uel tenue̾ sacris litteris operam
impendit. Sacram̃ta enĩ illarũ rerũ quarũ sien¬
m̃ta stͫ seꝑ similitudinẽ gerunt. sicut isacram̃¬
to de qͦ hȩc quȩstio uentilat᷑. dũ frangit᷑ hostia.
dũ sanguis decalice in ora fideliũ fundit᷑. quid
Aliud quã dominici corponis incruce immolatio
eiꝰq sapiguinis delatere effusio designatua: Alio qui
sacramẽntum nonesset. sitam̃ sacram̃ti nomeneo
intelligatur mꝰ quonunc intelligim. & intelligi alet¬
torib seu auditorib estimamꝰ.: Dicitꝰ namq sacram̃tũ
aetiam us uraridum. non qđ rei ciuĩpiam similitudinẽ

Expanded text:
omnino sacramenta non essent. Idem de catecizandis omnino sacramenta non essent. Idem de catecizandis 423 rudibus: Signacula quidem rerum diuinarum sunt uisibilia, sed res inuisibiles in eis honorantur; nec sic habenda est species benedictione sanctificata, quemadmodum habetur in usu quolibet. Lanfr.: Hoc ignorare quisquam nequit, quicunque uel tenuem sacris litteris operam impendit. Sacramenta enim illarum rerum quarum sacramenta sunt semper similitudinem gerunt, sicut in sacramento de quo hec questio uentilatur, dum frangitur hostia, dum sanguis de calice in ora fidelium funditur, quid aliud quam dominici corporis in cruce immolatio eiusque sanguinis de latere effusio designatur? Alioquin sacramentum non esset si tamen sacramenti nomen eo intelligatur modo quo nunc intelligimus et intelligi a lectoribus seu auditoribus estimamus. Dicitur namque sacramentum etiam iusiurandum, non quod rei cuiuspiam similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
memoraui. latuꝰ paulo post commemoraturus. Ue¬
runtam̃ beatꝰ dugustinus in libro deciuitate di
non ita abrupte ut tu dicis. sacram̃tũ sacrũ esse¬
signũ diffiniuit. Nichil uͦ eo in loco decorpore
& sanguine dñi loquebat᷑ Sed tractans derixtu
udaicoꝵ sacrificioꝵ. qđ ꝑsacrificia quȩ uiderent᷑.
res in uisibiles ꝑquas humanȩ societati ad diligen¬
dũ dm̃ ꝓximũq consulit᷑ significarent᷑: paucis
approbatã sententiã conclusit dicens. Sacrificiũ
guisibile in uisibilis sacrificii sacramentũ idẽ
sacrũ signũ ẽ. Quid uͦ uisibile. quid in uisibile. sa¬
crificium uocauerit. post aliqua his uerbis ex¬
ponit. Non uult gͦ ds̃ sacrificium trucidati cor¬
pͤoris. sed uult sacrificium contriti cordis:
Et paulo post. Porro aut̃ miscđia uerũ sacri¬
ficium ẽ. Ber̃. Augustinus in epła ad bonifa¬
tium epm̃. Sisacramenta rerum quarum sacra¬
menta sunt similit udinem non haberent.

Expanded text:
memoraui, latius paulo post commemoraturus. Vememoraui, latius paulo post commemoraturus. Verumtamen beatus Augustinus in libro de ciuitate dei non ita abrupte ut tu dicis, sacramentum sacrum signum esse diffiniuit. Nichil uero eo in loco de corpore et sanguine Domini loquebatur, sed tractans de ritu iudaicorum sacrificiorum quod per sacrificia que uiderentur res inuisibiles per quas humane societati ad diligendum deum proximumque consulitur significarentur, paucis approbatam sententiam conclusit dicens: Sacrificium ergo uisibile inuisibilis sacrificii sacramentum id est sacrum signum est. Quid uero uisibile, quid inuisibile, sacrificium uocauerit, post aliqua his uerbis exponit: Non uult ergo deus sacrificium trucidati pecoris, sed uult sacrificium contriti cordis. Et paulo post: Porro autem misericordia uerum sacrificium est. Ber.: Augustinus in epistola ad Bonifacium episcopum: Si sacramenta rerum quarum sacramenta sunt similitudinem non haberent,
Abbreviated transcription (Latin):
cdieseis sud uxeerris degentẽ dñm in frusti essent
assc inuerib essent comese̾ri aut si hoc nollent. n
uessent usse eiꝰ discipłi Propterea elegerunt abir
su ampluis eũeo nonire Frocul auertit ads abecct
suo t alẽ sententiã. Sic nẽpe interris immolatũ
te p̃m manducamꝰ & bibimus: ut incȩlestib ad dex¬
tena patris integer semꝑ existat & uiuus. Det¬
nde peatꝰ augustinus in libro deciuitate dĩ
daeram̃tũ est sacrũ signũ Signũ diffinit in libro
uidortria xp̃riana Signũ est res pret̃ speciẽ quĩ
ingenot sensib aliud aliquid exse faciens in co¬
gutmone uenire. LaN Et nos sacram̃tũ de quo
aginus sacrũ esse signũ credimꝰ. & credendũ sua¬
de &uo signo prȩt specit̃ quȩ se oeulis intuen¬
tiũ ongerit longe aliud ualdeq diuersũ in cogi¬
tationẽ salubrit᷑ intelligentiũ uenit. Quid autẽ
illud sit. seu potuꝰ quȩ illa sint. breuit᷑ suꝑius com¬

Expanded text:
dicit, quod in terris degentem dominum in frusta essent dicit, quod in terris degentem dominum in frusta essent as in verubus essent comesturi: aut si hoc nollent, non possent ejus esse discipuli, propterea elegerunt abire, et jam amplius cum eo non ire. Procul avertat Deus ab Ecclesia sua talem sententiam! Sic nempe in terris immolatum Christum manducamus et bibimus, ut in coelestibus ad dexteram Patris integer semper existat et vivus. Vnde beatus Augustinus in libro de ciuitate dei: Sacramentum est sacrum signum. Signum difinit in libro de doctrina christiana: Signum est res preter speciem quam ingerit sensibus aliud aliquid ex se faciens in cogitationem uenire. Lanfr:. Et nos sacramentum de quo agimus sacrum esse signum credimus, et credendum suademus. Quo signo preter speciem que se oculis intuentium ingerit, longe aliud ualdeque diuersum in cogitationem salubriter intelligentium uenit. Quid autem illud sit, seu potius que illa sint, breuiter superius com
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c manducatur: uita manducatur: Nec quando
manducamus: partes de illo facimꝰ. Lat.Beatus
Augustinus in euangelio niehil dixit. quia aliquid
ineuangelio dixisse alique̾ nusquã legit᷑. pter
dñm & euangelistas. easq ꝑsonas quȩ ꝓqualitate
rerũ & euentu tẽporũ loqͥ ineuangelio ascripto¬
rib euangelii ꝑhibent᷑. Scripsit uͦ plixũ opus
suscipimis. & debita reuerentia honoram̃. quia ꝓ
nobis facit xueritati consonat. ubi ait. Qui man¬
ducat carne̾ meã &bibit sanguine̾ meñ: inme
man& & ego ineũ. Nec quando manducam. par¬
tes de illo facimꝰ. Absit enĩ ut sic intelligamus
manducari xpͣm quẽ ad modũ intellexer illi
qui cũ audirent dicentẽ dñm. Nisi manducaue¬
ritis carnẽ filii hominis & biberitis eiꝰ sangui¬
nẽ non habebitis uitã in uobis: continuo respon¬
derunt. Purus : hic sermo. Etquis potest eũ audire
Putauer̃ nãq sicut prefatus auctor multis inlocis

Expanded text:
Christus manducatur, uita manducatur. Nec quando Christus manducatur, uita manducatur. Nec quando manducamus, partes de illo facimus. Lanfr.: Beatus Augustinus in euangelio nihil dixit quia aliquid in euangelio dixisse aliquem nusquam legitur, preter dominum et euangelistas easque personas que pro qualitate rerum et euentu temporum loqui in euangelio a scriptoribus euangelii perhibentur. Scripsit uero prolixum opus suscipimus, et debita reuerentia honoramus, quia pro nobis facit et ueritati consonat ubi ait: Qui manducat carnem meam et bibit sanguinem meum in me manet et ego in eo. Nec quando manducamus partes de illo facimus. Absit enim, ut sic intelligamus manducari Christum quemadmodum intellexerunt illi, qui cum audirent dicentem dominum: Nisi manducaueritis carnem filii hominis et biberitis eius sanguinem non habebitis uitam in uobis, continuo responderunt: Durus est hic sermo, et quis potest eum audire? Putauerunt namque sicut prefatus auctor multis in locis
Abbreviated transcription (Latin):
ob confici duob constare. uisibili elemͣtoꝵ specie
& inuisibili dñi iħu xpͥi carne & sanguine. sacra¬
mento & resacram̃ti: quȩres ut uerbis tuis utar
constat & conficitur dõ & homine cũ ipse axp̃csit
uerus de oeuerus homo. quia om̃is res illarum
ronii naturã &ueritatẽ inse contin& ex quib
conficitur. Conficit᷑ enĩ te &e iam teste sacri
ficiũ accłę sacra m̃to . & resacramenti id est
mortius iã nonmoritur. mors illi ultra
non dominabit᷑. Sed sĩc dicit andreas apłs.
cũ uere int̾ris carnes eiꝰ sint comeste. &. ue¬
re sangius eiꝰ sit bibitꝰ: ipse tam̃ usq intem
pora restitutionis om̃iũ incȩlestib ad dex¬
terã patris integer ꝑ seuerat & uiuus. Si
queriis modũ quo id fieri possit breuit ad prȩ¬
sens respondeo. Mysteriũ ẽ fidĩ credi salu¬
briter potest. uestigari utilit̃ non potest:
PẽR. Vnde beatus augustinus ieuangelio. Quando

Expanded text:
obus confici, duobus constare, uisibili elementorum specie obus confici, duobus constare, uisibili elementorum specie et inuisibili domini Iesu Christi carne et sanguine, sacramento et re sacramenti, que res ut uerbis tuis utar constat et conficitur deo et homine, cum ipse Christus sit uerus deus et uerus homo, quia omnis res illarum rerum naturam et ueritatem in se continet ex quibus conficitur. Conficitur autem te epanis et uinum que in altari ponuntur sunt mortuis jam non moritur; mors illi ultra non dominabitur . Sed, sicut dicit Andreas apostolus, cum vere in terris carnes ejus sint comestae et vere sanguis ejus sit bibitus, ipse tamen usque in tepora restitutionis omnium in celestibus ad dexteram patris integer perseuerat et uiuus. Si queris modum quo id fieri possit, breuiter ad presens respondeo. Misterium est fidei credi salubriter potest, uestigari utiliter non potest. Ber.: Vnde beatus Augustinus in euangelio: Quando
Abbreviated transcription (Latin):
uerba reꝑitur. Sermo ergo xpͣi qui potuit exnichi¬
lo facere qđ non erat. non potest ea quȩ sunt inid mu¬
tare qđ non erant: BER. Sacrificiũq ȩccłȩ duob con¬
stat. duob confit. uisibili & in uisibili. sacramͣto &resa
uisibilis ess&. sed eleuata incȩlũ sedensq addexterã pa¬
tris. usq intẽpora restitutionis om̃iũ qđ seribit apłs
Petrus cȩlo deuocari non poterit sicut xp̃i ꝑsona
dõ constat & homine. Lan. Cayphas cũ ess& pontifex
anni illiuꝰ: uerũ de saluatore nesciens ꝓphetauit. di¬
cens expedire magis ꝓmundo mori unuͣ homine:
quã totius mundi perire omem hominẽ. Uerũ qͥdẽ
dixit. ueruntam quo eiꝰ uerbuꝰ uerger& ignoraũ. dic
& tu uolens loqui contra causã nraͣm. manifeste quã
defendendã suscepimus asseris partẽ nr̃am. Hoc ÷ naq
qđ dicimus hoc modis om̃ib contra te ac sequaces tuos
approbare contendimus. sacrificiũ scilic& eccłȩ du

Expanded text:
uerba reperitur: Sermo ergo Christi qui potuit ex nihiuerba reperitur: Sermo ergo Christi qui potuit ex nihilo facere quod non erat, non potest ea que sunt in id mutare quod non erant? Ber.: Sacrificiumque ecclesie duobus constat, duobus confit, uisibili et inuisibili, sacramento et reuisibilis esset sed eleuata in celum, sedensque ad dexteram patris usque in tempora restitutionis omnium quod scribit apostolus Petrus, celo deuocari non poterit, sicut Christi persona deo constat et homine. Lanfr.: Caiphas cum esset pontifex anni illius, uerum de saluatore nesciens prophetauit, dicens expedire magis pro mundo mori unum hominem, quam totius mundi perire omnem hominem. Verum quidem dixit, uerumtamen quo eius uerbum uergeret ignorauit. Sic et tu uolens loqui contra causam nostram manifeste quam defendendam suscepimus asseris partem nostram. Hoc est namque quod dicimus, hoc modis omnibus contra te ac sequaces tuos quam legit, uel relegere si fortasse iam legit. In qua re
Abbreviated transcription (Latin):
sine ulla euersione uel ꝑuersione in suo eas statu ma¬
nere ꝑmisit. In quarto uͦ de sacram̃tis sermone cũ pre¬
fatus doctor satager& approbare. non esse mirandũ
si ea quȩ sunt diuina potentia in aliud transeant. ꝓp¬
terea qđ ipsa qͦq iubente om̃ĩa ex nichilo facta sub¬
sistant : subiunxit. Si igitur tantauis est insermo¬
ne dñi iħu ut inciperent esse quȩ non erant. quan¬
tomagis oꝑatorius est ut sint quȩ erant. & in aliud
cõmutentur Esse quidẽ scđm interiorẽ essentiã
ante & post ipsem& exponit. diuersis quidẽ uerbis.
sed non diuersis sententuis. Atq hinc arbitror tẽ
assũpsisse qđ suꝑius intulisti. qđq tolerabilit̾ dictũ
intolerabilit᷑ exposuisti. Inquib dã tam̃ codicib
pͥfata sententia uerbis aliis inuenitur hoc modo.
ratura plurimũ insententia concordat cũ ea quȩ
in libro ab eodẽ de mysterus siue initiandis edito inhȩc

Expanded text:
sine ulla euersione uel peruersione in suo eas statu masine ulla euersione uel peruersione in suo eas statu manere permisit. In quarto uero de sacramentis sermone cum prefatus doctor satageret approbare non esse mirandum si ea que sunt diuina potentia in aliud transeant, propterea quod ipsa quoque iubente omnia ex nichilo facta subsistant, subiunxit: Si igitur tanta uis est in sermone domini Iesu ut inciperent esse que non erant, quanto magis operatorius est ut sint que erant et in aliud commutentur? Esse quidem secundum uisibilem speciem ante et post ipsemet exponit, diuersis quidem uerbis sed non diuersis sententiis. Atque hinc arbitror te assumpsisse quod superius intulisti, quodque tolerabiliter dictum intolerabiliter exposuisti. In quibusdam tamen codicibus prefata sententia uerbis aliis inuenitur hoc modo: ratura plurimum in sententia concordat cum ea que in libro ab eodem de mysteriis siue iniciandis edito, in hec
Abbreviated transcription (Latin):
possit ds̃ cuiuslib& rei mutare natura: occurrit
dicens. Quid hic quęris naturȩ ordinẽ inxpi cor¬
pore. cũ pret᷑ naturã sit ipse dñs iħc partus de uir¬
gine : Sextũ quoq de saeram̃tis librũ. in quo oꝑe
prefatũ mendatiũ eũ dixisse mendacit᷑ affirmasti:
sic incipit. Sicut uerus est dĩ filius dñs nrͣ iħc xpͣc¬
eiꝰ sanguis est quẽ potamus. Paucissima de multis me
dixisse sufficiat. ut lectores tuarũ atq mearum
sententiaruꝰ ꝑspicacit᷑ agnoscant qua fraude fin¬
gis non inuenta. qua astutia de prauas inuenta. qͣ
ꝑuicacia in aliud detorquere conaris quȩcũq ne¬
linquis illesa. Cui nequitiȩ nulla fere hereticorui
prauĩtas a tẽpore luciani & isicn similis extitit.
quoꝵ ut᷑q propheticas & euangelicas atq apłicas
seripturas adsuȩ causȩ cõmodũ deprauauit. Quȩq
heresis sacras quidẽ litteras male intellex̃. sed tam̃

Expanded text:
posset deus cuiuslibet rei mutare naturam, occurrit posset deus cuiuslibet rei mutare naturam, occurrit dicens: Quid hic queris nature ordinem in Christi corpore, cum preter naturam sit ipse dominus Iesus partus ex uirgine? Sextum quoque de sacramentis librum in quo opere prefatum mendacium eum dixisse mendaciter affirmasti, sic incipit: Sicut uerus est dei filius dominus eius sanguis quem potamus. Paucissima de multis me dixisse sufficiat, ut lectores tuarum atque mearum sententiarum perspicaciter agnoscant, qua fraude fingis non inuenta, qua astutia deprauas inuenta, qua peruicacia in aliud detorquere conaris quecumque relinquis illesa. Cui nequitie nulla fere hereticorum prauitas a tempore Luciani et Isicii similis extitit, quorum uterque propheticas et euangelicas atque apostolicas scripturas ad sue cause commodum deprauauit. Queque heresis sacras quidem litteras male intellexit, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
deui celonũ ne tantã elem̃toꝵ in tamtarum
rerũ conuersiont᷑ mens credere humana re¬
fugnuet : subiunxit dicens. Quantis igitur
uotimur exẽplis: ꝓbemus non hoc ẽt̃ qđ natura
fermiauit sed qđ benedictio consecrauit. maio¬
remq uim esse benedictionis quã nature qͥa
benedictione &iam natura ipsa mutatur
Pane̾ uinũq anatura formari nullus qui am¬
bigat nenio qui nesciat. Dequoꝵ uera in uerum
corpus dñi conuersione non oportere dubi¬
tani manifestis ostendit exẽplis congruis ꝑ
similia asserit argum̃tis. narrans in primuis
oooxsi uirgã inserpentẽ uersã. deinde serpen¬
tem inuirgã. Post hȩc aquas insanguinẽ muta¬
tas. dehinc sanguine̾ remeasse inaquas. Furaq
in hunc modũ. Adultimũ premisso illo magno
ae singulari miraculo departu uirginis: inqͥt.
Et hoc qđ conficimus. corpus ex uirgine est.
Et ne naturã potentiȩ diuinȩ p̾poneres. quasi non

Expanded text:
domini celorum, ne tantam elementorum in tantarum domini celorum, ne tantam elementorum in tantarum rerum conuersionem mens credere humana refugeret, subiunxit dicenutimur exemplis, ut probemus, non hoc esse, quod natura formavit, sed quod benedictio consecravit, majoremque vim esse benedictionis, quam naturae, quia benedictione etiam natura ipsa mutaturPanem uinumque a natura formari nullus qui ambigat, nemo qui nesciat. De quorum uera in uerum corpus domini conuersione non oportere dubitari manifestis ostendit exemplis, congruis per similia asserit argumentis, narrans imprimis Moysi uirgam in serpentem uersam, deinde serpentem in uirgam. Post hec aquas in sanguinem mutatas, dehinc sanguinem remeasse in aquas. Pluraque in hunc modum. Ad ultimum premisso illo magno ac singulari miraculo de partu uirginis, inquit: Et hoc quod conficimus corpus ex uirgine est. Et ne naturam potentie diuine preponeres, quasi non
Abbreviated transcription (Latin):
nũ altaris ꝑconsecrationẽ non desinunt esse quod
erant. sed cõmutantur maliud qđ non erant. Et
quidẽ si desacram̃tis seu cȩteris de quib ambrosiũ
scripsit om̃s reuoluas libros quos ȩccła in usu ncͣ
hab& : tale alquid ab ambrosio dictũ. taliterq ex¬
positũ nusquã reperire ualebis. Quod si dixiss& :
preclarissimȩ famȩ suȩ plurimuꝰ detraxiss&:
sibi ipsi contrarius extitiss&. rem incredibilem
credendã esse constituiss&. Quis enĩ cõpos sui
credat. reͣ aliquã conuerti in aliã. Nec tam̃ in ea
parte desinere esse qđ erat Sed ueritas ipsa
quȩ ds est ꝓcul sẽꝑ auertat. ut testis uerita¬
tis contra ueritatem testis existat. Accipe po¬
tius quid in libro de mysterus siue intiandis
dicat. Uolens enĩ discrepantiã ostendere intͣ
manna iudȩorũ & sacrificiu xpͣianorũ. ꝑ hoc
uidelic& quia illud umbra &figura erat.
hoc uero lux & ueritas. illud ecȩlo. hoc corpus

Expanded text:
num altaris per consecrationem non desinunt esse quod num altaris per consecrationem non desinunt esse quod erant, sed commutantur in aliud quod non erant. Et quidem si de sacramentis seu ceteris de quibus Ambrosius scripsit omnes reuoluas libros quos ecclesia in usu nunc habet, tale aliquid ab Ambrosio dictum, taliterque expositum nusquam repperire ualebis. Quod si dixisset, preclarissime fame sue plurimum detraxisset, sibi ipsi contrarius extitisset, rem incredibilem credendam esse constituisset. Quis enim compos sui credat rem aliquam conuerti in aliam, nec tamen in ea parte desinere esse quod erat? Sed ueritas ipsa que deus est, procul semper auertat ut testis ueritatis contra ueritatem testis existat. Accipe potius quid in libro de misteriis siue iniciandis dicat. Volens enim discrepantiam ostendere inter manna iudeorum et sacrificium christianorum, per hoc uidelicet quia illud umbra et figura 420 erat, hoc uero lux et ueritas, illud e celo, hoc corpus
Abbreviated transcription (Latin):
u apecsatis purgat. Bra. Dũ ita enuntiat. Pams ae¬
iuniõ qus in altari ponuntur post consecratione so
lũmodo suit uerũ xpi corpus & sangnss Tare
dunia. quiaẽ sp̃u dĩ plenus os qđ mentitur occidn
sormoi Hane timendam sententiã si timtres caldas
serruo dĩ calumniã non imponeres cecera nq lir
tluerdiũ solũ modo nequaquã posuit Xii quua igĩ¬
guirus⁊ mendatio tẽ mendaciter astruente ie& lo¬
instur quiqurd infertur. necessario totũ dispgut.
infirmatur cẽssatur. Dequo quia in anterioribus
um saus egi: plura hic dicere transiturus ad alia
sup sedi. dẽ. Per consecrationẽ altaris fiunt pa¬
nis & umũ sacramentũ religionis. non ut desinant
esse ouit erant. sed ut sint quȩ erant. & in aliud cõ¬
mutentur qđ dicit beatus dmbrosius inlibro de
saeramentis: LaN.Omentẽ amentẽ o hominem
impudenter mentientẽ. o puniendã temeritatem.
Ambrosiũ teste̾ acrire presumis. qđ panis & in¬

Expanded text:
et reuerteris in terram.Verumtamen ut dixi has senet reuerteris in terram.Verumtamen ut dixi has sententias nemo catholicus recipit christiana eas religio lummodo sunt uerum Christi corpus et sanguis. Lanfr.: Dixit quidam spiritu dei plenus: Os quod mentitur occidit animam. Hanc timendam sententiam si timeres, falsam seruo Dei calumniam non imponeres. Cetera namque dixit, aduerbium solummodo nequaquam posuit. Quicquid igitur ex mendacio te mendaciter astruente colligitur, quicquid infertur, necessario totum dispergitur, infirmatur, cassatur. De quo quia in anterioribus iam satis egi, plura hic dicere transiturus ad alia supersedi. 5 Ber.: Per consecrationem altaris fiunt panis et uinum sacramentum religionis non ut desinant esse que erant, sed ut sint que erant et in aliud commutentur, quod dicit beatus Ambrosius in libro de sacramentis. Lanfr.: O mentem amentem, o hominem impudenter mentientem, o puniendam temeritatem! Ambrosium testem accire presumis, quod panis et ui