comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plex rapina uocat᷑. simplex. & sacͥlegium. Cum dicit uos
depasti estis uineam meam .i. eccłiam meam . tangit illos
qui ȩccłiȩ opibus abutunt᷑ in delitias publicasq stipe
quȩ ad sustentationem pauꝑum date sunt uł sibi reser¬
uant. uł ꝓpinquis distribuunt. & aliorum in opiam suas
suorumq faciunt esse diuitias: & hoc est sacͥlegium. Cum
dicit rapina pauꝑum: in domo ur̃a. notat rapinam illam
atteritis popłm ineumꝰ Refert ad pͥncipes. qui subiectam
de adulationibus. de doł. de ꝑuiriis. de transgͥssione fid̃i
de aliis peccatis. Omnia ista sunt retͥbutiones. quas ꝓbene¬
fitiis domino soluitis. Uos igit᷑ increpat mox ses: cum
feceit. & uosica ingͥti finistis. & mala ꝓbonis ꝑsoluitie..
Quid dicitis: Uenietis cum eo ad causam: Certe non÷

Expanded text:
plex natura, duplex sacrilegium. Cum dicit: « Depasti estis vineam » id est Ecclesiam meam, tangit illos qui Ecclesiae opibus abutuntur in deliciis corporis, quae ad sustentationem pauperum datae sunt, vel sibi reservant, vel propinquis distribuunt, et aliorum inopiam, suas suorumque faciunt esse divitias; et hoc sacrilegium. Cum dicit: « Rapina pauperum est in domo vestra, » notat rapinam illam, atteritis populum meum? » refert ad principes, qui substantiade adulatione, de dolis, de perjuriis, de transgressionibus fidei, et de aliis peccatis: omnia ista sunt retributiones, quas pro beneficiis Deo solvitis. Vos igitur increpet Moyses, cum fecerit, et vos ita ingrati fueritis, et mala pro bonis resolveritis, quid dicetis? Venietis cum eo ad causam? Certe non est
Abbreviated transcription (Latin):
do indigent ea. Hȩc ÷ ultima medicina. hoc est ultimum re¬
medium peccatorum. Hȩc est turris ad quam om̃s oppressi

Expanded text:
do indigent ea. Haec est ultima medicina, hoc ultimum peccatoribus remedium. Haec est turris, ad quam omnes oppress
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓte. Si quid autem tibi boni feci non obmeritum tuũ.
neq parentum tuorum. quia pat̾ tuus pͥmus peccauit.
bemus responde. C ogitet gͦ unus quisque: quid respondeat.
Ego uͦ non uideo quio tanto bene factori responde possimus.
Si placet audiamus beneficia. saltem partem. quia erino

Expanded text:
quia si quid antea boni feci tibi, non ob meritum tuum, quia si quid antea boni feci tibi, non ob meritum tuum, neque parentum tuorum id feci; quia pater tuus primus peccavit, beremus, respondere. Cogitet ergo unusquisque quomodo respondeat, ego vero non video quid tanto benefactori respondere possimus. Si placeat, audiamus beneficia, saltem parce, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
Redu: me in memoriam. ut iudicem᷑ simul.Narra si quid
habes ut iustificeris. Pat̃ tuus pͥmus peccauit.⁊ inter pretes
distulit penam. inuitans nos ad pęnitentiam. Cum autem ui-¬
deat frustra se expectare. nec suos corrigi uelle. inuitat nos
ad causam querens nob̃ ꝑ micheam ꝓpħam. Popule meus
quid feci tibiꝰ Cur me derelinquis: Cur mͥ non obedie:
Responde causam. quare negligis meam obedientiam.
uichil mali feci tibi. nec etiam molestus fui. & si aliqua
feci. ad correptionem feci: non ad ꝑnitiem. Mala nulla sunt.
bona uͦ multa quȩ feci. quia eduxite de t̾ra ȩgypti .i. de
terra tenebrarum. Libauite de domo seruitutis diaboli
riam. si quid habes quod iuste conqueraris. libent̃ reci¬
piam: ut iudicenur simul. & arguas me non fecisse: qđ
facẽ debui. Narra gͦ si quid habes. ut iustificeris: quasi .d.
Ego non loquor pͥor contͣ te. ne opp̃sum te dicas multi¬
plicatione sermonum. s tu si quid habes iuste: loquere

Expanded text:
l. Narra, si quid habes, ut justificeris. Pater tuus primus peccavit, et interpretes distulit poenam, invitans nos ad poenitentiam. Cum autem videat se frustra exspectare, nec suos corrigi velle, invitat nos ad causam, quaerens per prophetam Michaeam: Popule meus, quid feci tibi? Cur me derelinquis? Cur mihi non obedis? Responde causam, quare negligis meam obedientiam? Nihil mali feci tibi, nec etiam molestus fui; et si aliquid feci, ad correctionem, non ad perniciem feci. Mala nulla sunt, bona vero multa, quae feci. Quia eduxi te de terra Aegypti, id est de terra tenebrarum; liberavi te de terra servitutis diaboli, riam, si quid habes quod juste respondeas. Libenter recipiam ut judicemur simul, et arguas me non fecisse quod facere debui. Narra ergo si quid habes ut justificeris, quod dicitur: Ego non loquor prior contra te, ne oppressum te dicas multiplicatione sermonum. Sed tu, si quid habes pro te, ipse loquere,
Abbreviated transcription (Latin):
Mons testamenti sunt. quia in eis est altitudo scientiȩ utusq
testamenti. S uos qui estis filii ȩccłiȩ. defendite ȩccłiam. Nemo
seducat uos. in anibus u̾b. Adulterari non potest sponsa xͥ. incor-¬
rupta pudica. Non ꝑtinet ad p̃mia xͥ. qui relinquit sponsam xp̃i.
siam d̃i deserit. nec afamilia d̃ĩ discedit. Sere ut ait dominus.
Cognosẽt eum oues. Omnibus quoq clamat. Quiñ ÷ mecum:
contͣ me ÷. & qui non colligit mecum. disꝑgit. Triacum non
rapit uentus. nec arborem solida radice fundatam ꝓcella
subu̾tit. Inanes palee tempestate iactant᷑ inualide arbores.
turbinis incursione u̾tunt᷑ Appareant filii dĩ ut eos stantes
in fide. cȩlestis pat̾ remuneret. ut in cȩł unus dominus &

Expanded text:
Mons testamenti sunt, quia in eis est altitudo scientiae utriusque Mons testamenti sunt, quia in eis est altitudo scientiae utriusque Testamenti, sed vos qui estis filii Ecclesiae defendite Ecclesiam. Nemo seducat vos inanibus verbis ; adulterari non potest sponsa Christi, incorrupta, pudica est. Non pertinet ad praemia Christi qui relinquit sponsam Christi, siam Dei deserit, nec a familia Dei discedit. Verae, ut ait Dominus, cognoscunt eum oves, omnibusque clamat: « Qui non est mecum, contra me est; qui non colligit mecum, dispergit . » Triticum non reperit ventus, nec arborem secura radice fundatam procella subvertit. Inanes paleae tempestate jactantur; invalidae arbores turbinis incursione evertuntur. Appareant filii Dei, ut eos stantes in fide coelestis Pater remuneret, ut in coelis, ubi unus Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
altissimo. Isti enim qui sac̾dotes domini inquietant in cȩ¬
lum ascendunt. suꝑ astra dĩ uolunt seđe. suꝑ montem tes¬
tamenti sedem ponẽ. suꝑ nubes ascendẽ. Quasi dicat super
epõs uolũ t regnare. Ep̃i enim sunt cęli. astra dĩ. mone
testamenti. nub cęli. latea aquilonis. Cęli: quia continent
archana dei. Unde dauid. Cęli enarrant głiam dĩ. ⁊ cetera
Astra: quia de his dominꝰ ait. Uos estis lux huiꝰ mundi.
nubes: quia p̃dicationis rore mentes fidelium compluunt.
de quibus dicit᷑. Qui sunt isti qui ut nubes uolant. & cũ¬
latera aquilonis. quia finitum sunt peccatoribus. qͥa frigidi
in peccatis eos ꝑsecunt᷑. Uel latã prebent ad patiendum aqui¬
loni .i. diabolo. qui frigus infert hominibus pecc̃i. de quo
in canticis. Surge aquilo ꝑfla ortum meum .i. tempta ec¬
clesiam meam. ut ex uictoria de te habita accipiat głiam.

Expanded text:
Altissimo . Isti enim qui sacerdotes Dei inquietant, in coeAltissimo . Isti enim qui sacerdotes Dei inquietant, in coelum ascendunt, super astra Dei volunt sedere, super montem testamenti sedem ponere, super nubes ascendere, quasi dicas: Super episcopos volunt regnare; episcopi enim sunt coeli, astra Dei, mons testamenti, nubes coeli, latera aquilonis. Coeli, quia continent arcana Dei, unde David: 452 Coeli enarrant gloriam , etc. Astra, quia de eis ait Dominus: Vos estis lux mundi . Nubes, quia rore praedicationis mentes fidelium compluunt, de quibus dicitur: Qui sunt isti qui ut nubes volant . Latera aquilonis, quia finitimi sunt peccatoribus qui frigidi in peccatis eos persequuntur, vel latera praebent ad patiendum aquiloni, id est diabolo, qui frigus infert hominibus peccati, de quo in Canticis: Surge, aquilo, et fla hortum meum , id est, tenta Ecclesiam meam, ut ex victoria de te habita accipiat gloriam.
Abbreviated transcription (Latin):
ora sunt bella intestina aquibus ñ cauet᷑ qͣ foris sequa:
quȩ ꝓuident᷑. Int̾ inuia mundi abel iustum fr᷑ occidit
Iacob fugientem ꝓsecutus est esau fr̃ eiꝰ. Ioseph uenundat᷑
ignominia pati afr̃ibus qđ passus ÷ x̃ps. nec ilł głia ⁊ facẽ
quod fecit udas. Conuitia eorum quibus se & uitã suam
cotidie lacerant. non timeamus. Fustes & lapides & gla-¬
dios quos u̾b̃ parricidalibus iactitant non ꝑorrescamus.
moriendum sit. illa tm odio & u̾b̃ & delictis suis nos cotidie peri¬
munt. Nec id̃o nos ꝓposuit iustitie dimouebim᷑. quia ꝓpt̾ timorem ec-¬
clesiastica disciplina ñ ÷ relinquenda: nec sac̾dotał censura soluen-¬
da. Si. miles sunt diabolo pat̾ suo. qui statim qđ creatus est
in creatorem suum erectus ait. In cȩlum ascendam. suꝑ astra
dei ponam sedem meam. Sedebo in monte testam̃ti: in latibus
aquilonis. Ascendam suꝑ altitudinem nubium. & ero simił

Expanded text:
ora sunt bella intestina a quibus non cavetur, quam forinseca ora sunt bella intestina a quibus non cavetur, quam forinseca quae praevidentur. Initio mundi Abel justum frater occidit, Jacob fugientem persecutus est Esau frater ejus, Joseph venundatus ignominia pati a fratribus quod passus est Christus, nec entem? conuicia eorum quibus se et uitam suam cotidie lacerant non timemus, fustes et lapides et gladios quos uerbis parricidalibus iactitant non perhorrescimus. moriendum sit, illi tamen odio, et verbis, et delictis suis nos quotidie perimunt; nec ideo nos a proposito justitiae dimovebimur, quia propter timorem ecclesiastica disciplina non est relinquenda, nec sacerdotalis censura solvenda. Similes sunt diabolo patri suo, qui statim postquam creatus est, in Creatorem suum erectus ait: Super astra Dei ponam sedem meam, sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis, ascendam super altitudinem nubium et ero similis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ terram c̃. Et tu conu̾sus: confirma frẽs tuos. Petrus
est fundamentum. cui innitit᷑ eccłia. fidei enim illiꝰ debent
omnia alia membra ȩccłiȩ adherere. Magist᷑ enim &
pͥnceps apłorum ido factus est & pastor fidelium. quia in
fide p̃ualuit. Cum enim dñs de fide suorum inuestiga¬
ret dicens. Uos autem quẽ me ẽẽ dicitisꝰ Respondit
petrus sicut robustior in fide. ait. Iues xp̃s filius dĩ uiui. Ec
audita fid̃i eius fortitudine. dominus dedit ei ut ẽec funda
dominus. ut ñ deficet᷑ fides eius. Q uia gͥ frs magist᷑ n̾r ÷
petrus. dominus nã ÷ uicarius eius. idõ oportet nos adire
possimus sine ꝑiculo gubnare. Insurgunt enim cotidie
tempestates in ȩccłia dĩ qui uellent unitatem eius dissi¬
pare. & discordias seminando unionem pacis extinguere
Agrediuntur cotidie pastores ȩccłiȩ caput ferientesut
membra commoueantꝰ t̾rore. Non solum enim ab extͣneis
patit᷑ eccłia. s ad domesticis etiam & a frĩbus suis. & pei¬

Expanded text:
tu, aliquando conversus, confirma fratres tuos . » Petrus ergo est fundamentum cui unitur Ecclesia; fide enim illius omnia membra Ecclesiae adhaerent. Magister enim et princeps apostolorum idem factus est, et pastor fidelium, quia in fide praevaluit. Cum enim Dominus de fide suorum investigaret, dicens: « Vos autem quem me esse dicitis? » respondit Petrus sicut robustior in fide: « Tu es Christus Filius Dei vivi ; » et audita fidei ejus fortitudine, Dominus dedit ei ut esset fundaut non deficeret fides ejus . Quia igitur magister noster est Petrus, dominus noster est vicarius ejus: ideo oportet nos adire possumus sine periculo gubernare; insurgunt enim quotidie tempestates in Ecclesia Dei qui vellent unitatem ejus dissipare, et discordias seminando unionem pacis exstinguere. Aggrediuntur pastores Ecclesiae, ut caput ferientes, membra commoveantur terrore; nec solum enim ab extraneis patitur Ecclesia, sed et a domesticis et a fratribus suis; et pej
Abbreviated transcription (Latin):
enim in est in dilectione. quod non ÷ mał commune.⁊ non
alit̃ ex dilectione. accipietis. nisi inunicos dilexeritis. Quia
ut ait dominus si amicos diligitis. quam mercedem hab̾etis.
Hoc similit̃ faciunt ethuici. ⁊ publicani. Adducite gͦ animũ.
dimiserits hominibus peccata eorum. nec pat̾ uã dimuttet¬
ur̃ cęlestis. Concludi gͥ potest. quia ꝓnichilo a domino
catis pęnitẽ potestis. quia de nulł uob̾ uenia daret. nisi
uos babete quia frẽs estis: quia ueniam uot ãdeo queritis Re¬
ducite ad memoriam quia hodie inimicum osculatus ÷. uo¬

Expanded text:
m in dilectione, quod non est malis commune, et non aliter ex dilectione praemium accipietis, nisi inimicos dilexeritis; quia, ut ait Dominus: « Si amicos diligitis, quam mercedem habebitis? Hoc similiter faciunt ethnici et publicani . » Adjicite ergo animum, remiseritis hominibus peccata eorum, nec Pater vesteata vestra . » Concludi igitur poterit, quia pro nihilo a Domino catis poenitere poteritis, quia de nullis venia daretur vobis, nisi vos habete, quia fratres estis, quia veniam vobis a Domino quaeritis. Reducite in memoriam, quia hodie Dominus inimicum osculatus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓueniunt ex dilectione remissio peccatorum p̃latio in ȩccłia
uita ȩt̃na. Quid enim dictum est de mariaꝰ Dimittunt᷑
ei peccata multaꝰ qm̃ dilex̃ multum. Quid dictum est
petroꝰ Petre amas meꝰ eciam domine. Ergo pasce oues
pacem hab̾e. s ex enim custodia ÷ omnium uirtutum. paceni
nuntiauit angłs cum ait. Głla in excelsis .d.⁊ .x.t .p. homi

Expanded text:
eniunt, velut remissio peccatorum, praelatio in Ecclesia, vita aeterna. Quod enim dictum est de Maria: « Dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum . » Quod dictum est Petro: « Petre, amas me? Etiam Domine: Pasce oves pacem habere; 755 pax enim custodia omnis virtutis dicitur. Pacem nuntiavit angelus, cum dixit: « Gloria in excelsis Deo, et i
Abbreviated transcription (Latin):
a .a. lauare pedes. Exemplum enim dedi uob. ut quemadino¬
dum ego feci uob̾. ita & uos faciatis. Ecce patet quia ꝓse non
rent facere qđ dominus omnium uoluit ipse p̾monstrare
p̃misso fomite dilectionis securius ad gredit᷑ sermonem di¬
lectionis dicens. Quo ego uado: uos non potestis uenire. &¬
Tado parare uob locum. Nondum uia ꝑata erat. ñ dum mu¬
rus factus: de quo septum est. & in dõ meo: transgrediar mu¬
eiusdem dicentis. Itm̃ uenio. & accipiam uos ad me ipsum. ut
ubi sum ego: ⁊ uos sitis. Sed interim dominus discedens
uoluit pacem ⁊ concordiam in familiam ponẽ. ut ex dilecti-¬
one se consolarent᷑. qui de absentia am̃ desolabant᷑. Ait gͦ.¬

Expanded text:
 lavare pedes Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vobis, ita et vos faciatis . » Ecce patet quia pro se nrent facere quod Dominus in se voluit monstrare. Praemisso fomite dilectionis, 754 secutus aggreditur, dicens: « Quo ego vado vos non potestis venire Vado parare vobis locum . » Nondum via aperta erat, nondum murus fractus, de quo scriptum est: « Et in Deo meo transgrediar muerum veniam, et accipiam vos ad me ipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis . » Sed iterum Dominus discedens, voluit pacem et concordiam in familia sua ponere, ut ex dilectione se consolarentur, qui de absentia diu desolarentur; et
Abbreviated transcription (Latin):
lectio habet duos ramos. icił dilectionem d̃i ⁊ ꝓximi. Hȩc uirtꝰ¬
est radix omnium uirtutum. Uirtutes sine dilectione nichil
ualent: ut ait apłs. Si distribuero om̃s facultates meas in ci-¬
bos pauꝑum. & si tradido corpiis meum. ita ut ardeam. cari
tatem autem non habuero: nichil mͥ ꝓdest. Qui autem habet
dilectionem. h̃t ceteras uirtutes: quia in hac pendet lex⁊ ꝓphȩ.
hȩc est illa uirtus quȩ dirigit palmites suos usq ad inimicos
nem. latum mandatum tuum nimis. Quia dilectio ÷ t̾minꝰ.
uetĩ enim lege p̾cipiebat᷑ odio in micus habi. diliges ꝓri

Expanded text:
lectio habet duos ramos, scilicet, dilectionem Dei et proximi. Haec virtus, radix omnium virtutum. Aliae virtutes sine dilectione nihil valent, ut ait Apostolus: « Si distribuero omnes facultates meas in cibos pauperum, et si tratatem autem non habeam, nihil mihi prodest . » Qui habet dilectionem, habet caeteras virtutes, quia in hoc pendent lex et prophetae. Haec est illa virtus quae dirigit palmites suos usque ad inimicos;nem, latum mandatum tuum nimis , » quia dilectio est terminus eri enim lege praecipiebatur odio haberi inimicos: « Diliges, i
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitis. quȩ uob̾ a domino p̃cipiunt᷑. quia cotidie inaudientia
ur̃a leguntur:. Non oportet uos doceri: sed ammoneri. Lamen
offitium ur̃m est ut quod intelligitis. ad memoriam reducamus
uob̾. Scitis quanta discordia erat culpa nr̃a int̾ nos ⁊ dm̃i. s pius
& misericors dominus uoluit reconciliare patri suo humanum¬

Expanded text:
intelligitis quae a Domino nobis praecipiuntur, quia quotidie in audientia vestra legitur. Non oportet vos doceri, sed admoneri. Tamen officium est nostrum, ut quod intelligitis, in memoriam reducamus vobis. Scitis quanta discordia erat culpa nostra inter nos et Deum; sed pius et misericors Dominus voluit Patri suo recon
Abbreviated transcription (Latin):
prius homines int̾ se reconciliarent᷑. Itaq pͥdie antequam
pateret᷑. u̾bo ⁊ facto suos in amore colligauit. Modo uidea-¬
mus factum. pꝰea u̾bum. Tidebat dominus quia seruitiũ &
humilitas sunt fomes. ⁊ forma dilectionis. Uoluit gͦ dñs
uerbo facilius seminaret in eis dilectionis amorem. Hoc
autem seruitium fuit humilitatis. qđ dominus assumpsit
ꝑsonam seruientis. Ait enim euuangelista. Dñs surgit¬

Expanded text:
prius inter se reconciliarentur. Itaque pridie quam pateretur, verbo et facto suos in amore colligavit. Modo videamus factum et postea verbum. Videbat Dominus quod servitium et humilitas sint fomes et forma dilectionis. Voluit ergo Dominus em  f. sementem verbi facilius seminaret in eis dilectionis amorem. Hoc autem servitium humilitatis fuit, quo Dominus assumpsit personam servientis. Ait enim evangelista d
Abbreviated transcription (Latin):
fortamini. Eece ds̃ uã ueniet. & saluabit uos. Tẽ
aꝑient᷑ oculi cȩcoꝵ & aures surdorũ patebunt. et
saliet ncut ceruus claudus. ⁊ aꝑta erit lingua mutorum. Ante
qd̃ neq dm̃ cognosce bant. neq uerba eius audire uolebant. neqͥ
bene oꝑabant᷑. neq peccata sua confitebant᷑. Cumq multis aĩe
infir nitatibus detinerent᷑. placuit sũmo medico nos uisitar
et sus medicinis nos releuaẽ. Sed notat ysaias ꝓpħa in  magni

Expanded text:
fortamini. Ecce Deus noster veniet, et salvabit nos. Tunc aperientur oculi caecorum et aures surdorum patebunt et saliet sicut cervus claudus, et aperta erit lingua mutorum . » Ante quod nec Deum cognoscebant, neque verba ejus audire volebant, neque bene operabantur, neque peccata sua confitebantur. Cumque multis animae infirmitatibus detinerentur, placuit summo medico eos visitare, et suis medicinis eos relevare. Sed notat Isaias propheta in
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit ille. Non sum. Ecce una uoce mulieris ꝑcussus. dum
mori timuit. iitam negauit. Tunc petrus negauit in
t̾ra. quem in eadem passione latro in cruce confessus est.
Itaq fortior fuit latro. quam signifer: fortior seditiosus ꝙ
apostolus. Sed pꝰ resurrectionem ut ait psalmista. Uerbo
domini cęli firmati sunt. ⁊ spu oris eius omnis uirtus eoꝵ
Uerbum dñi filiꝰ ÷ patͥs: sicut scͥptum ÷. In pͥncipio erat¬

Expanded text:
Dixit ille: « Non sum . » Ecce una voce mulieris percussus, dum mori timuit, vitam negavit. Tunc Petrus negavit in terra, quem in eadem passione latro in cruce confessus est. Itaque fortior fuit latro quam signifer, fortior seditiosus quam Apostolus. Sed post resurrectionem, ut ait Psalmista: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Verbum Domini Filius est
Abbreviated transcription (Latin):
atione lib̃ factus est homo. s pꝰea uendidit ᷑ diabolo: quanti se uendi¬
dit. audite quanti. Ait dñs pꝰea ꝑ ysaiam. Gratis uenundati estis.
ꝓtali moneta. Unde apłs. in ꝑsona peccatoris. Ego carnalis sũ. uenun¬
datus sub peccato. Becepit autem diabolus hominẽ ꝓmittendo
quod ñ soluit dicens ita. & eritis sicut dii scientes bonum & ma¬
lum. Obediuit homo comedit fructum. nec tñ aliud recepit
agamus uͦinculis. Cum homo peccat. addit unum peccatũ alio
peccato.⁊ deinde alud.⁊ iterum aliud. Sicut ille qui int̾ficit

Expanded text:
atione, liber factus est homo, sed postea vendidit se diabolo, et quanti se vendidit? Audite quanti. Ait Dominus postea per Isaiam: Gratis venundati estis. didit homo se ei pro tali moneta. Unde Apostolus in persona peccatoris: « Ego carnalis sum venundatus sub peccato . » Decepit autem diabolus hominem, promittendo quod non solvit, dicens: « Eritis sicut dii, scientes bonum et malum . » Obedivit homo, comedit fructum, nec tamen aliud recepit Agamus ergo de vinculis: Cum homo peccat, addit unum peccatum alteri peccato, et in eodem aliud et aliud: sicut ille qui ut faci
Abbreviated transcription (Latin):
uant enim animã peccati. gͣuant: temꝑalia. Qii autem gͥuat
demergit᷑. ⁊ dum honerat᷑. frust᷑ sugere conat᷑. Proiciat ergo
honusait surgat. Unde lapis: plumbũ peccatores uocantun.
plumbi sedet iniquitas. Moy ses uͦ ait de peccatoribꝰ abissi
oꝑeuerunt eos. descender̃ in ꝓfundum quasi lapis. & itẽum.
Sub si sunt quasi plumbũ in aquis uehem̃tibꝰ. Inde dd.
dubitationis erat in fide. Unde adño audiuit. Modice fidei quare du¬
bitasti. Item dñs ait in euuangelio. Uenite ad me om̃s qui laboratis
& honerati estis. ⁊ ego reficiam uos. ⁊ cetã. Item dñs ait in hoc loco.¬

Expanded text:
t temporalia. Quod autem gravatur, demergitur, et dum oneratum est, frustra surgere conatur. Projiciat ergo onus ut surgat. Unde lapis et plumbum vocantur peccatores, plumbi sedet iniquitas . » Moyses vero ait de peccatoribus: « Abyssi operuerunt eos, descenderunt in profundum quasi lapis . » Et iterum: « Submersi sunt quasi plumbudubitationis erat in ejus fide. Unde audivit a Domino: « Modicae fidei, quare dubitasti? » Item Dominus ait in Evangelio: « Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos .
Abbreviated transcription (Latin):
consurge. sede ihrłm. solue uincla colli tui cap¬
tiua tilia syon. quia ħ dicit dominus. Gratif uenundati estiꝰ.
pat̃ hortat᷑ ad salutem filiam. Illa in puluẽ diu iacuit. & in
captiuitate ligata diu excubauit. Modo ammonet ut de
pulue surgat. uincła soluat. de captiuitate exeat. Puluis ÷
humana carnalitas. fragił mulla solidata uirtute: de qua ait
dđ. Humiliata᷑ in puluẽ anima nra. adhesit in t̾ra uenter
aicudinem uec inueniunt. sufflant ibi laborando:⁊ pulius

Expanded text:
e vincula colli tui, captiva filia Sion; quia haec dicit Dominus: Gratis venumdati estis, Pater ad salutem hortatur filiam. Illa in pulvere jacuit, et in captivitate ligata diu excubavit. Modo admonet ut de pulvere surgat, vincula solvat, de captivitate exeat. Pulvis est humana carnalitas, fragilis, nulla solidata virtute, de qua ait David: « Humiliata est in pulvere anima mea, adhaesit in terra venter titudinem, nec inveniunt; sufflant ibi laborando, et pulvis
Abbreviated transcription (Latin):
attendens quanta penitenti puniendũ sit: facinꝰ
illud uel flagitium qd̃ uidiant iudices scłi morte
ł m̃broꝵ mutilationẽ mutindũ. hanc enĩ rõnẽ
romani pontifices in assertine decretoꝵ suoꝵ fre

Expanded text:
attendens quanta poenitentia puniendum sit facinus attendens quanta poenitentia puniendum sit facinus illud vel flagitium, quod judicant judices saeculi, morte vel membrorum mutilatione multandum. Hanc enim rationem Romani pontifices
Abbreviated transcription (Latin):
lual. n ꝑ sonales appellantuꝵ quȩ nec ad ȩtemplũ
dahuantur qm̃ nec hoc princeps uult. Iam qd aliciu
s b eneria indusit ł sicu penam irrogauit. ⁊ si cui
sine eremplo subuent ꝑsonam non transgeditur
¶Passenus de huiusmodi plimas rõnes. płima exem¬
pla colligẽ s prudenti lecori e ei qui nouit de pau¬
cis plura intelligẽ debent picta suffic̃e. Quod tũ iã
monumus itm̃ monemus. it siquis qd̾ legerit de
sanctionib siue dispensationb eccl̃iasticis ad carita¬
tem quȩ ẽ plenitudo legis referat. non errabit. ñ
peccabit. &e quando aliqui ꝓbabili rõne a sũmo
rigore declinabit. caritas cicusabit: si tñ contra euã¬
gelium nicħ contra apłos surpauerit. Siquȩ uero
sententiȩ deforensib legib nserte suntꝰ iudicium
sanguinis contineãt. ñ ad hc inseite st̃ ut eccłasti¬
cus uidex ꝑ eas aliqũe debit condempnare s ut
ex eis assertionẽ canonicoꝵ aciat decretorũ. Hinc

Expanded text:
uae personales appellantur, quae nec ad exemplum trahuntur, quoniam nec hoc princeps vult. Nam quod alicui ob merita indulsit, vel si cui poenam irrogavit, vel si cui sine exemplum subvenit, personam non transgreditur. Possemus de hujusmodi plurimas rationes, plurima exempla colligere, sed prudenti lectori, et ei qui novit de paucis plurima intelligere, debent praedicta sufficere. Quod tamen jam monuimus, iterum monemus, ut si quis quod legerit de sanctionibus sive dispensationibus ecclesiasticis, ad charitatem, quae est plenitudo legis, referat, non errabit, non peccabit; et quando aliqua probabili ratione a summo rigore declinabit, charitas excusabit; si tamen nihil contra Evangelium, nihil contra apostolos usurpaverit. Si quae vero sententiae de forensibus legibus insertae sunt, quae judicium sanguinis contineant, non ad hoc insertae sunt, ut ecclesiasticus judex per eas aliquem debeat condemnare; sed ut ex eis assertionem canonicorum faciat decretorum. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
canonicis:
t gerio ferranice conggationis uenerabili p̃po¬
sito scõq eius conuentui & omnib in canonico or¬
nitidam ꝑ seueranter obseruare puritatẽ. Scõ sp̃iu
grãs agimus cuius instinctu circa canonicum ordinẽ
uos fr̃s. km̃i feruorẽ & studium hab̃e cognoscimus:
Decet enim ut quanto ẽ sanctior ordo tanto militan¬
tib in hac grã sit maior deuocio & sollicitudo. Dig¬
nitas quippe huius ordinis udt canoniei &e sac̃do¬
tał uetibꝰoe nouis multiplicit demonstrat᷑ figuris
atq exemplis. hunc commendat sp̃t sõs in psalmo
dicens. Morses &e aaron in sac̾dotib euis. Inuoca¬
bant dñm oe ipse exautliebat eos. & it̾m deduxisti

Expanded text:
canonicum. OTGERIO Ferranicae congregationis venerabili praeposito, sanctoque ejus conventui, et omnibus in canonico ornitidam perseveranter observare puritatem. Sancto Spiritui gratias agimus, cujus instinctu circa canonicum ordinem vos fratres fervorem et studium habere cognoscimus. Decet enim ut quanto sanctior ordo, tanto militantibus in hac gratia sit major devotio et sollicitudo. Dignitas quippe hujus ordinis, videlicet canonici et sacerdotalis, veteribus et novis multipliciter demonstratur figuris atque exemplis. Hanc commendat Spiritus sanctus in psalmo dicens: Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus invocabant Dominum et ipse exaudiebat
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sit pascha agnouimꝰ nc̃ a qualib edi debeat agnoscamꝰ. Seqr.
Sic autẽ comedetis illũ. Renes ur̃os accingetis. Qͥd in renib nͥ dele¬
ctato carnis accipit᷑: U psalmista postulat dicens. Ur̃e rene
meos. Si enĩ uolũtatẽ libidnis ii renib esse nesciret: eos uri inu¬
me petisset. Uñ qͥa potestas diabołi in humano gen̾o maxime ꝑ tiss¬

Expanded text:
t pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat agnoscamus. Sequitur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis . Quid in renibus nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat, dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxu
Abbreviated transcription (Latin):
s. & in ceł hñt potestatem uniu̾salit̃ ligandi ⁊ soluendi
ce scđm ieremiam euellendi & plantandi. &e ꝓp̃t hoc &
nos ciusdem potestate principis apłorum petri utentes
cam om̃i eccłia nr̃a mandamus uob̃ & scĩssimis fr̃ib nr̃is pa¬
in communionẽ reciꝑe. Itẽ. Recipite eum sine excusatiõe
nullus excuset ꝓsrnodis contra eum. ꝑ actis nullus scõꝵ
Pdecessorum meorum nicholai. oe ad driani sententias
contra eum causetur. De ipso enim surreptum ẽ illis.
nillis contra eum subscriptisies uãs occasionẽ scismatis
suntcon eum mmanib pͥncis apłorum ponimus et ꝑ¬

Expanded text:
 solvendi, et secundum Jeremiam, evellendi et plantandi . Et propter hoc et nos ejusdem potestate principis apostolorum Petri utentes, cum omni Ecclesia nostra mandamus vobis, et sanctissimis fratribus nostris pain communionem recipere. » Item: « Recipite eum sine excusatione; nullus excuset pro synodis contra eum peractis, nullus sanctorum praedecessorum meorum Nicolai et Adriani sententias contra eum causetur. De ipso enim subreptum est illis, nullus contra eum subscriptiones vestras occasionem schismatis sunt contra eum
Abbreviated transcription (Latin):
quem caritas ur̃a crisostonium nocat & flauranum a ss¬
nodo plenaria sequestiati ab alia srnodo recipiuntur: & in
cathalogo sac̃dotum habentur. ne eccłia diminutionẽ ut
diuisionem patiat quanto magis orthoxe fidei uiros ce
immaculatȩ uite non oportet contempn̾e s ad pristinũ
honorẽ reuocare: Sicut enim apłca sedes hec semel accipi¬
ens claues regni celorum a pͥmo & magno pontifice iħux
ꝑ principem apłorum petrum dicente ad eum tibi dabo.c.r.¬

Expanded text:
quae charitas vestra Chrysostomum vocat, et Flavianum, a syquae charitas vestra Chrysostomum vocat, et Flavianum, a synodo plenaria sequestrati, ab alia synodo recipiuntur, et in catalogo sacerdotum habentur, ne Ecclesia diminutionem vel divisionem patiatur; quanto magis orthodoxae fidei viros, et immaculatae vitae non oportet contemnere, sed ad pristinum honorem revocare? Sicut enim apostolica sedes haec, semel accipiens claves regni coelorum, a primo et magno pontifice Jesu per principem apostolorum Petrum, dicente ad eum: Tibi dabo c
Abbreviated transcription (Latin):
Et sc̃issimus p̃p. leo in eodẽ spũ. p̃cipit dicens. ubi neces¬
sitas non ẽ. nullom uiolent̃ scorũ patrũ statuta. ubiuͦ
necessitas fuerit adutilitatem eccl̃e qui potentẽ ht̃
ea dispenset. Ex necessitate enim fi mutatio legis. &
felix papa contemplari oportet qiod ubi occurrent
necessitas sepe constitutiones patrun transgredimur. &
cartaginensis srnodus. xxtu. capło dĩ. Precipimus ut cle¬
rici rursus in eccłiam recipiantur. qumn pͥmũ in synodo
ꝓmoti sunt abonoso heretico recipianur itm ne scandala
in eccł̃ia pullulent. Non solum aut ꝓheresi depositis
aplica sedes hec pati eccłiastice studeis adiutorii ma¬
num porrex. s orthodoxis sacdotibꝰ & patriarcbis ad eã
confugientib sic̃ ce nunc pħ. fec̃ uisitata miseratione sub¬
uenit. Nostis enim qd̃ magnum athanasũ alexandrinũ
ep̃m oe cirillum. & policroniũ ierosolimitanos & ioħm

Expanded text:
Et sanctissimus papa Leo in eodem spiritu praecepit dicens: Ubi necesEt sanctissimus papa Leo in eodem spiritu praecepit dicens: Ubi necessitas non est, nullo modo violentur sanctorum Patrum statuta. Ubi vero necessitas fuerit, ad utilitatem Ecclesiae qui potestatem habet, ea dispenset. Ex necesFelix papa: Contemplari oportet, inquit, quod ubi occurrit necessitas, saepe constitutiones Patrum transgredimur. Et Carthaginensis synodus XXXV capitulo dicit: Praecipimus ut clerici rursus in Ecclesiam recipiantur, quamvis primum in synodo lo dicit: Qui promoti sunt a Bonoso haeretico, recipiantur iterum, ne scandala in Ecclesia pullulent. Non solum autem pro haeresi depositis apostolica sedes haec paci ecclesiasticae studens, adjutorii manum porrexit; sed et orthodoxis sacerdotibus et patriarchis ad eam confugientibus, sicut et nunc Photio fecit, usitata miseratione subvenit. Nostis enim quod magnum Athanasium Alexandrinum episcopum, et Cyrillum, et Polycronium Hierosolymitanos, et Joannem,
Abbreviated transcription (Latin):
reptionib subiacent recipiamus paciq & unanimita¬
patriarchatꝰ restituamus: ne diuitius eccłia dĩ ut scis¬
mate & scandalo conturbata ꝑmaneat. Nos ergo pe¬
ticionem uram ut iustam &e dõ placentẽ amplexi. &
oportunum tempus qd diu desidanͣius nos inuenisse
.gauisi: misimus apocrisiarios nr̃os uoluntatẽ urãm
complẽ. & quanuis pietas ur̃a ante quam aduenirẽt
impium uirũ p̃occu pauerit uiolent̃ restituere. Qd tñ
&e nos lib̾nt̾ recipimus. quanuis hoc faciendi potesta¬
tẽ habentes non tñ ex potestate nra eum restituere
uolumus s ex apłicis decretis &e paternis constitutionib
testimonia. ꝓfermꝰ. non leges eccłie antiquitus da¬
tas soluentes s in quib grãrum diligentia inconu̾ti¬
bilit̾ obseruatas: eccłie corpus euellit ce dissipat ad
sitate siue alio quolib mͦ transgͥdi contingit homines ecclia
non ẽ inconu̾tibilia maneant scõium patrum decreta.

Expanded text:
reptionibus subjacent, recipiamus, pacique et unanimitareptionibus subjacent, recipiamus, pacique et unanimitapatriarchatus restituamus, ne diutius Ecclesia Dei ut schismate et scandalo conturbata permaneat. Nos ergo petitionem vestram, ut justam et Deo placentem amplexi et opportunum tempus quod diu desideravimus, nos invenisse gavisi, misimus apocrisiarios nostros voluntatem vestram implere: quamvis pietas vestra antequam advenirent, ipsum virum praeoccupaverit violenter restituere. Quod tamen et nos libenter recipimus. Et quamvis hoc faciendi potestatem habentes, non tamen ex potestate nostra eum restituere volumus, sed ex apostolicis decretis et paternis constitutionibus testimonia proferimus, non leges Ecclesiae antiquitus datas solventes; sed in quibus gratiarum diligentia inconvertibiliter observata, Ecclesiae corpus evellit ac dsitate, sive alio quolibet modo transgredi contingit homines ecclesinon est, inconvertibilia maneant sanctorum Patrum decreta.
Abbreviated transcription (Latin):
ierosolimitanus ep̃s depositus fuit. postea reconciliatus ẽ
eccłiȩ sue. ¶ Simili modo & policronium eiusdẽ eccł̃ie.
ierosolimitane pontificẽ papa xp̃c dampnauit & itum
s ipse postea eum in ꝓpͥum locum restituit eccłie sue.
Misenum ep̃m a felice papa dampnatũ gelasius papa¬
successor illiꝰ & commnunicauit & eccł̃ie sue resticuit.
¶Leontius dum ẽẽt prb̃r. depositꝰ fuit s postea in antiochia.
eccłie signine consecrauit ep̃m s sbas namq ep̃c diui¬
¶ Rotardum uero ep̃m scẽ suessionis eccł̃ie as modo cui ca¬
rolus int̾fitit rex comdempnauit. & sofrenum placenti¬
num ep̃m merito reprobatum nicholaus pp̃ ambos.
reconciliauit. s Sic ioħes pp̃. uiii. fotium neophitum
leonis. abexandri. in patriarchatu constantino politano
restituut. scribens p̾dictis augustis in hec ũba. Scripsi¬
stis nobis dilectissimi fili ut apłiea. &e compassioris
uscera apientes omnes qui in eccłia quȩ ap̃ nos ẽ cor¬

Expanded text:
Hierosolymitanus depositus fuit, postea reconciliatus est ecclesiae suae. Simili modo Polychronium ejusdem ecclesiae Hierosolymitanae pontificem Sixtus Papa damnavit et iterum um damnavit, sed postea eum in proprium locum restituit ecclesiae suae. Misenum epsuccessor illius et communicavit, et Ecclesiae suae restituit. Leontius dum esset presbyter, depositus fuit; sed postea in Antiochia Ecclesiae Signinae consecravit episcopum. Ybas quoque epiRhotadum vero episcopum sanctae Suessionis Ecclesiae a synodo, cui Carolus interfuit rex, condemnatum, et Sofrenum Placentinum episcopum merito reprobatum, Nicolaus papa ambos reconciliavit. Sic Johannes papa VIII Photium Neophytum, Leonis, Alexandri, in patriarchatu Constantinopolitano restituit, scribens praedictis Augustis in haec verba: « Scripsistis nobis, dilectissimi filii, ut apostolica et compassionis viscera aperientes, omnes qui in Ecclesia quae apud vos est cor
Abbreviated transcription (Latin):
paulus cum ꝑ corinthios se transiturum ꝓmisisset in mace¬
doniam & p̃sensisset hoc eis minime ꝓfuturũ mutauit
dispositionẽ suã ñ tñ sententiã. Uñ se ita excusat diceis:¬
Cum gͦ hoc uolussem numquid leuitate usus sum. aut
qd̾ cogito scłm carnẽ cogito. ut sit apud me ẽ. & ñ

Expanded text:
Paulus, cum per Corinthios se transiturum promisisset in MacePaulus, cum per Corinthios se transiturum promisisset in Macedoniam , et praesensisset hoc eis minime profuturum, 3 mutavit dispositionem suam, non tamen sententiam. Unde se ita excusat dicens:Cum ergo hoc voluissem, nunquid levitate usus sum? aut quod cogito, secundum carnem cogito ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
contioilsie corum finis ẽ uiramentum. &t i dẽ apłt iurant
quirit᷑ ł in quib neglectis mors indubitata conseqͥ¬
tur. nulla ẽ admittenda dispensatio s ita sunt omnia
mandata ł interdista seruanda sic̃ st̃ ȩt̃na lege sanceita.
In his uero que ꝓpt̃ rigorem. discipline uł muniendã
salutem posteriorum sanx diligentia. si honesta. ł utił
sequatur compensatio. pot̃ p̃cedẽ auctoritate p̃se den-¬
tium diligent̃ de lib̾ata dispensatio. Multa enim talia
in euangelica. hystoria in actib aploꝵ. in gestis concilio¬
rum. ce contigisse legimus. & pꝰmodum apłicoꝵ uiroꝵ¬
auctoritate roborata cognouimis Assumamus itaq
pͥmum exemplum de euangelio. dominus quippe mitẽs
instante temꝑe passionis sue. & petram recldit ce sacu¬
lum in se ipso pͥmo dans exemplum qd̃ in huiusmodi
traditionib necessitati temꝑis sit cedendum. ¶Simiłr

Expanded text:
controversiae eorum finis est juramentum . Et idem Apostolus jurans controversiae eorum finis est juramentum . Et idem Apostolus jurans quiritur vel in quibus neglectis mors indubitata consequitur, nulla est admittenda dispensatio; sed ita sunt omnia mandata, vel interdicta servanda, sicut sunt aeterna lege sancita. In his vero quae propter rigorem disciplinae, vel muniendam salutem, posteriorum sanxit diligentia, si honesta vel utilis sequatur compensatio, potest praecedere auctoritate praesidentium diligenter deliberata dispensatio. Multa enim talia in evangelica historia, in Actibus apostolorum, in Gestis conciliorum et contigisse legimus, et postmodum apostolicoauctoritate roborata cognovimus. Assumamus itaque primum testimonium de Evangelio. Dominus quippe mittens instante tempore passionis suae et peram reddit et sacculum : in seipso primo dans exemplum, quod in hujusmodi traditionibus necessitati temporis sit cedendum. Similiter
Abbreviated transcription (Latin):
creuit. ut &x p̃sentib non obeẽt. oe concupiscendis
maiorib mał t cauendis caritas sincera ꝓuidet.s Qua¬
le est illud post audtam de crimine dampnabili peni¬
tendiam. clericꝰ non maneat. ł clericatum non aece¬
eccliastici animus intumescens suꝑbe ageret penitentiã
seuerissime placuit ut post actam pemitentiã nemo
cua putanda diligentia. qui ubi saluti nicħ dethebat᷑
humilitate aliquid addid̾unt quo salus tucius muniretur eeꝑti
ceredo aliquorum fictas penitentias ꝑaffectatas honoꝵ po¬
tentias. Cogunt enim multas inueniri medicinas. multoꝵ
expimentã morborum. Tale ẽ illud &e in tuangelio. Sit
s uirare cogentis. Non qd̾ malum sit in contractib hu¬
manis ex necessitate urare s qd̾ longius sit ã ꝑiuirio qui
numquam uirat. quã ille quiqualic̃q occasione uirat.
Nam &e de dño dr̃. Iurauit dominus. oe apłs dic̃. Omnis

Expanded text:
crevit, ut et praesentibus non obesset, et compescendis crevit, ut et praesentibus non obesset, et compescendis majoribus malis vel cavendis, charitas sincera providelericus post actam de crimine damnabili poenitentiam, clericus non maneat, vel ad clericatum non acceecclesiastici animus intumesceret, et superbe ageret poenitentiam, severissime placuit ut post actam poenitentiam nemo cua putanda est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti, credo, aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. cogunt enim multas inuexperimenta morborum. Tale est et illud in Evangelio: Sit  non jurantis, sed jurare cogentis. Non quod malum sit in contractibus humanis ex necessitate jurare; sed quod longius sit a perjurio, qui nunquam jurat, quam ille qui qualicunque occasione jurat. Nam et de Domino dicitur: Juravit Dominus . Et Apostolus dicit: Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit. non adsalutẽ pͥncipalit̃ obtinendam. s ad eã
totius muniendam. Qualȩ ẽ illud apł̃i hereticum
hominem post pͥmã oe scdam correptionẽ deuita:
non qd̃ eorum colloquium ꝑse saluti ob eẽt. s qd̾ fre¬
quentatum ex obliquo quorumdã simplicitatẽ corrũꝑe.
possec. Et uilta repꝑies in canonicis institutionib in
hunc modum. ¶ Simiłr immobiles ꝓ hibitiones st̃
que adu̾sus uitia loquuntur. qualia sunt non occi¬
cides. non mechabis. & cȩt̾a hec sunt illa minima p̃cep¬
ta. de quib dominus dic̃. qͥa qui ea solũit ce sic docue¬
rit in regno cȩlorum minimꝰ erit. Qui uero obseruaue¬
rit ñ statim regno dĩ. dignꝰ erit. quia in choantia sunt
hec non ꝑficientia. unt alia int̾ilicta. in quibꝰ non
fiussent. nec mors oꝑaretur. nec salus ꝑiclitaretur. S
ad hoc ea scõrum patrum auctoritas reuerenda ita de¬

Expanded text:
invenit non ad salutem principaliter obtinendam, sed ad eam invenit non ad salutem principaliter obtinendam, sed ad eam tutius muniendam: Quale est illud Apostoli: Haereticum hominem post primam et secundam correptionem devita : non quod eorum colloquium per se saluti obesset; sed quod frequentatum ex obliquo quorumdam simplicitatem corrumpere posset. Et multa reperies in canonicis institutionibus in hunc modum. Similiter immobiles prohibitiones sunt, quae adversus vitia loquuntur; qualia sunt: Non occides; Non moechaberis : et caetera. Haec sunt illa minima praecepta, de quibus Dominus dicit: Quia qui ea solverit, et sic docuerit, in regno coelorum minimus erit . Qui vero observaverit, non statim regno Dei dignus erit, quia inchoantia sunt haec, non perficientia. Sunt alia interdicta, in quibus si interdicta non fuissent, nec mors operaretur, nec salus periclitaretur. Sed ad hoc ea sanctorum Patrum auctoritas reverenda ita de
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse ꝑhibetur. ¶ Iti itaq duo status. unus suꝑior
alt̃ inferior. quia non uotũ sunt uoluntarii. post
uotum uero necessarii. Hñt modos in stitutiones
suas quȩ obseruate. sicut iam dictum ẽ. aliis reme¬
dium. aliis ac quirunt p̃mium: Non obseruate uͦ
et̃num merentur supplicium. In his itaq ante sus¬
ceptionẽ ẽ delib̾andum: post susceptionẽ uero ꝑ¬
seuerandũ. his ita breuit̃ p̃libatis. de p̃ceptione
& ꝓhibitione aliqua. nob̃ dicenda sunt s P recep¬
diones itaq &e ꝓhibitiones aliȩ sunt mobiles. alie
iminobiles. I ꝑceptiones immobiles sunt. qͣs
lex etna saur̃ quȩ obseruate salutẽ conferunt
non obseruate eandem auferunt. Qualia sunt diliges
dominũ dm̃ tuum ex toto corde tuo. & ꝓximum tuum
sic̃ te ipsum. & honora patrẽ tuum oe matrẽ tuam. &¬
siqua sunt his similia. ¶Mobiles uero sunt quas lex
et̃na non sanx̃ s posterioꝵ diligentia. rõne ualitatis

Expanded text:
fecisse perhibetur. Isti itaque duo status, unus superior, fecisse perhibetur. Isti itaque duo status, unus superior, alter inferior, qui ante votum sunt voluntarii, post votum vero necessarii habent modos et institutiones suas, quae observatae, sicut jam dictum est, aliis remedium, aliis acquirunt praemium, non observatae vero aeternum merentur supplicium. In his itaque ante susceptionem est deliberandum, post susceptionem vero perseverandum. His ita breviter praelibatis, de praeceptione et prohibitione aliqua nobis dicenda sunt. Praeceptiones itaque et prohibitiones, aliae sunt mobiles, aliae immobiles. Praeceptiones immobiles sunt, quas lex aeterna sanxit: quae observatae salutem conferunt; non observatae, eamdem auferunt: QualDominum Deum tuum ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut te ipsum. Honora patrem tuum, et matrem tuam. si qua sunt his similia. Mobiles vero sunt, quas lex aeterna non sanxit, sed posteriorum diligentia ratione utilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dicabit ds̃. Et hic gradus sic̃ de admonitione dixi¬
mꝰ nullum cogit nisi eum qui se ei pͥmitꝰ alligau̾it.
Uoluntarius enim ẽ. non necessatiꝰ. Alioquin trans¬
gressor eẽ qui cum uxorem non duceret Postquam
uero se alligau̾it audiat apłm dicentẽ. Auligatus es
urori nolo querere solutionẽ. Idem quoq apłs cũ de
nuptũs loqueretur: non dix̃ mulier si nupserit
p̃mum meretur. s tantum dix̃ non peccat si nubat
¶Ita quoq siquis aliqũe ad cotidiana ieiunia inuitet:
rem quidem remuneratione dignani. ac quiescenti
&e ꝑseueranti. suadet. S qui non ac quieuerit. non
fit de ipso melior. s licit manea. t fatiete inferior
ipso inferior & peior. Si uero infra metas sobrietatis
ce m̃se frugał. se cohibuerit. summoꝵ p̃mia nonas¬
sequitur s si inde ad comessationes &e ebrietates ꝓ¬
lapsus fuerit rem rep̃hensione e confusione dignã.

Expanded text:
dicabit Dominus Deus . Et hic gradus, sicut de admonitione dixidicabit Dominus Deus . Et hic gradus, sicut de admonitione diximus, nullum cogit, nisi eum qui se primitus alligaverit: voluntarius enim est, non necessarius, alioquin transgressor esset quicunque uxorem non duceret. Postquam vero se alligaverit, audiat Apostolum dicentem: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem . Idem quoque Apostolus cum de nuptiis loqueretur, non dixit, mulier si nupserit, praemium meretur; sed tantum dixit, non peccat, si nubat . Ita quoque si quis aliquem ad quotidiana jejunia invitet, rem quidem remuneratione dignam acquiescenti et perseveranti suadet; sed qui non acquieverit, non fit seipso melior: sed licet maneat faciente inferior,ipso inferior et pejor. Si vero intra metas sobrietatis et mensae frugalis se cohibuerit, summorum praemia non assequitur; sed si ad comessationes et ebrietates prolapsus fuerit, rem reprehensione et confusione dignam
Abbreviated transcription (Latin):
ista euangelica in uoluntate hominis ꝑfectionẽ
ponens. non cogit. non minas. intentat. sic̃ nec illa
quȩ spadones laudans qui se castrau̾erunt ꝓpt̃
regnum celorum sub infert. Qui pot̾ caꝑe capiat. Cat¬
tamen cum ad ꝑfectionem uoto se quis astrinxerit. ⁊
gradum quẽ nullus absq continentie untute
ascende deboe ascendĩt. iam fit necessanum
& penale si non teneatur qd̃ ante hanc ascensionem
fuerat uoluntarium. Uñ &e dominus dic̃. Nemo
mittens manum ad aratrum & retro aspiciens.
aptus ẽ regno dĩ. Potat enim ante ascensionẽ eẽ infe
sionem uero inferior ẽ: ae det̾ior. ħ de admonitione
Indulgentia uero quantum nob̃ uidetur quia me¬
liora non eligit remedium quidẽ ht̃ non p̃mium.
s ab hoc siquis declinau̾it. meretur exiciale udiciũ.
ꝓpt̃ uitandam fornicationem indultũ ẽẽ coniugi¬
um cuius iuolator meretur ȩt̃num eodẽ apło testan¬

Expanded text:
ista evangelica in voluntate hominis perfectionem ista evangelica in voluntate hominis perfectionem ponens non cogit, non minas intentat; sicut nec illa quae spadones laudans, qui se castraverunt propter regnum coelorum, subinfert: Qui potest capere, capiat . Attamen cum ad perfectionem voto se quis astrinxerit, vel gradum, quem nullus absque continentiae virtute ascendere debet, ascenderit, jam sit necessarium et poenale, si non teneatur, quod ante hanc ascensionem fuerat voluntarium. Unde et Dominus dicit: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et retro aspiciens, aptus est regno Dei . Poterat enim ante Ascensionem esse infersionem vero, inferior et deterior. Haec de admonitione. Indulgentia vero, quantum nobis videtur, quia meliora non elegit, remedium quidem habet, non praemium; sed ab hoc si quis declinaverit, meretur exitiale judicium.propter vitandam fornicationem, indultum esse conjugium, cujus violator meretur aeternum eodem Apostolo testan
Abbreviated transcription (Latin):
sis qd̃ portant indulgentie malagina suꝑ ponunt.
Nlã qui indulgent maiorib morbis a mouendis ꝓ¬
uare. qui autẽ sumina suadent salutẽ student
augere. Hoc artendens diligens lector. intelliget unã
faciem eẽ eloquiorum sacroꝵ cum distincte consida¬
bit. sQ uid sit admonitio.  Quid sit p̃ceptum scd
phibitio s Quid remissio. oe hec nec se inuicem impus¬
nare nec a se ipsis diftare s omnib sanitatis remediũ
ꝓ sua modãtione dispensare. S hec singła quid põ¬
deris hãt quib ue conueniant: quȩ sint remissibi¬
lia que in remissibilia. & quando ł quib de causis
sint remitenda. paulo latius ẽ distinguendum.
Et pͥma quidem admonitio penam non intentat.
siqus postea non eat s p̃mium fibi ac quiescentib
pollicet᷑. Uñ domintis dic̃ in euangelio. Siuis eẽ
ꝑfectus. uade & uende omnia. quȩ habes. & da
pauꝑib &e habeb̾ thesaurum in celo. Eoce lectio

Expanded text:
sis quod portant, indulgentiae malagma superponunt. sis quod portant, indulgentiae malagma superponunt. Nam qui indulgent, majoribus morbis amovendis pvare; qui autem summa suadent, salutem student augere. Hoc attendens diligens lector intelliget unam faciem esse eloquiorum sacrorum, cum distincte considerabit quid sit admonitio, quid sit praeceptum, quid prohibitio, quid remissio; et haec, nec se invicem impugnare, nec a seipsis distare, sed in omnibus sanitatis remedium pro sua moderatione dispensare. Sed haec singula quid ponderis habeant, quibusve conveniant, quae sint remissibilia, quae irremissibilia, et quando, vel quibus de causis sint remittenda, paulo latius est distinguendum. Et prima quidem admonitio poenam non intentat, si quis post eam non eat, sed preamium sibi acquiescentibus pollicetur. Unde Dominus dicit in 2 Evangelio: Si vis esse perfectus, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo . Ecce lectio