comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recte uidices uocantur Sed cũ iis qui pre¬
ẽ subiectorũ uitã nequa quã sollicite dis¬
cucit. Nec quẽ qualiter corrigat agnos¬
eit. Instuporẽ uidex deductus ẽ. quia qui ui¬
dicare malȩ acta debuit: nequa quã ea q̃
regere sciunt. Non in merito reges uocantur.
sed cũ deipsa continentia elatione mens tan¬
git᷑ : Plerũq. omp̃s deus eius suꝑbiã deserens.
hanc ininmunditiã operis cãdere ꝑmittit
R gũ itaq balteũ dissoluit. quando inhis qui
bene regere sua menbra uidebantur ꝓpter
elationis culpã castitatis  cingulũ des¬
truit: Quid uõ infune accipitur. nisi per¬
catũ. Sicut ꝓsalomonem dicitur Iniquita¬
tes suae: capiunt impiũ Et funibus pec¬
catorũ suorũ constringitur Et quia
inrenibus carnis delectatio principatur:
districtus conscientiarũ uidex qui regũ
balteũ dissoluit. fune precingit renes
eorũ : quatinus dissoluto castitatis cin¬
gulo. scilicet eorũ menbris delectatio

Expanded text:
s vocantur. Sed cum is qui praeest, subjectorum vitam nequaquam sollicite discutit, nec quem qualiter corrigat agnoscit, in stuporem judex deductus est, quia qui judicare male acta debuit, nequaquam ea quae regere sciunt, non immerito reges vocantur. Sed cum de ipsa continentia elatione mens tangitur, plerumque omnipotens Deus ejus superbiam deserens, hanc in immunditiam operis cadere permittit. Regum itaque balteum dissolvit, quando in his qui bene regere sua membra videbantur, propter elationis culpam, castitatis in eis cingulum destruit. Quid vero in fune accipitur, nisi peccatum? Sicut per Salomonem dicitur: Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur . Et quia in renibus carnis delectatio principatur, districtus conscientiarum judex, qui regum balteum dissolvit, fune praecingit renes eorum, quatenus dissoluto castitatis cingulo, scilicet eorum membris delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
& suscitare mortuos: & tamen eẽ morta¬
lẽ: Quis non crederet deũ. quẽ conspicie
bant suscitare mortuũ : sed rursũ cũ hunc
mortalẽ conspicerent: despitiebant cre¬
dere hunc eẽ inmortalẽ deũ : ꝑhoc ergo
quod omp̃s deus talem se eorũ oculis ex hi¬
buit. qui possit & diuina ostendere ethu¬
mana pati:. errare eos quasi ebrios fecit
Uteorũ suꝑbia quae in carnationis eius mrs¬
teriũ despicere maluit quã sequi. Et con¬
tra humanitatẽ eiusse extolleret: et in¬
ter lucentẽ diuinitatis eiꝰ potentiã mira¬
retur: Quae cuncta qu ia beati iob ocu

Expanded text:
et suscitare mortuos, et tamen esse mortaet suscitare mortuos, et tamen esse mortalem. Quis non crederet Deum, quem conspibant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciebant credere hunc immortalem esse Deum. Per hoc ergo quod omnipotens Deus talem se eorum oculis exhibuit, qui possit et divina ostendere et humana pati, errare eos quasi ebrios facit, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et contra humanitatem ejus se extolleret, inter lucentem divinitatis ejus potentiam miraretur. Quae cuncta qui
Abbreviated transcription (Latin):
respopuli suo consilio conabant᷑ obsistere. quẽ
pͥus uenturũ eẽ p̃dicabant: Cũq eiꝰ nom̃ ꝑse¬
quendo molirent᷑ extinguere : decepti sua
malitia. incedere ꝑ inuiũ frustra cõnabant.¬
Quia crudelitati eorũ patere uia non poce¬
rat. contra auctorẽ omniũ: Miracula cer¬
nebant. uir tutib terrebant̾: sed crede¬
re re nuentes. adhuc signa requirebant:
cũ dicerent: Quodergo tufacis signũ ut
uideamus et credamus tibi quod operaris. be¬
ne itaq dr̃: Palpabunt quasi intenebris ẽt non
in luce: Q ui enĩ inter cot a ꝑta miracula tre¬
pidat . quasi in tenebris palpat: quia quod
tangit non uidet Omnis uõ qͥerrat. nunc
huc nuncilluc ducitur: Et quia aliquando
ostendebantur credere cum dicerent: nonne
hic ẽ fabri filius. nonne matereius dicit᷑ ma¬
ria. et fratreseius iacob et ioseph & simon
et uidas. et sororeseius non ne omnes apud
nos sunt: Pecte subiungitur: Et errare eos

Expanded text:
res populi illi suo consilio conabantur obsistere, quem res populi illi suo consilio conabantur obsistere, quem prius venturum esse praedicabant. Cumque ejus nomen persequendo molirentur exstinguere, decepti sua malitia incedere per invicem frustra conabantquia crudelitati eorum patere via non poterat contra auctorem omnium, miracula cernebant, virtute terrebantur; sed, credere renuentes, adhuc signa quaerebant, cum dicerent: Quod ergo 378 tu facis signum, ut videamus et credamus tibi? quid operaris ? Bene itaque dicitur: Palpabunt quasi in tenebris, et non in luce. Qui enim inter tot aperta miracula trepidat, quasi in tenebris palpat, quia quod tangit non videt. Omnis vero qui errat, nunc huc, nunc illuc ducitur. Et quia aliquando ostendebantur credere, cum dicehic est fabri filius? nonne mater ejus dicitur Maria, et fratres ejus Jacobus, et Joseph, et Simon, et Judas, et sorores ejus nonne omnes apud nos sunt ? recte subjungitur: Et errare eos
Abbreviated transcription (Latin):
s pu dtsituet: Intelligi fortasse ualet. quonũy
genets dñs multiplieat & ꝑcdit: quia nascunt᷑
cocidie et moriuntur: Et subuersas in integrũ
restitut : quia resurgunt qui fuerint mor¬
tu : Quod tamen melius accipimus si boc qͣ¬
literꝰ incarũ mente agit᷑ sentiam: Multipli¬
cat enĩ gentes et ꝑ dit. quia eas & ꝑfecundi¬
tatẽ sabolis extendit: et tamen in ꝓpria in¬
fidelitate derelinquit: Sed subuersas in in¬
tegrũ resticuit. quia quas in infidelitatis
causa reliquerat: quandoq ad fidei statũ
reducet Quib uidelicet inmentis integri¬
tate restitutis : antiquus ille populus qui fide¬
lis ẽẽ uidebatur deo. reꝓbatus corde repulsus
est: ut sua ꝑfidia deceptus. contra ipsũ post
immutat cor principũ populi terrȩ. & decipͥt
eos. ut frustra incedant ꝑ inuiũ Palpabunt
quasi in tenebris & non in luce: & errare eos fa¬
cit quasi ebrios: Corenĩ pͥncipũ terrȩ immu¬
tacũ ẽ : cũ in iudȩa sũ misacerdotes. & senio¬

Expanded text:
surgunt. --Intelligi fortasse valet quoniam gentes Dominus multiplicat et perdit, quia nascuntur quotidie morituri; et subversas in integrum restituit, quia resurgent qui fuerint mortui. Quod tamen melius accipimus si hoc qualiter in earum mente agitur sentiamus. Multiplicat enim gentes et perdit, quia eas et per fecunditatem sobolis extendit, et tamen in propria infidelitate derelinquit. Sed subversas in integrum restituit, quia quas in infidelitatis casu reliquerat quandoque ad fidei statum reducit. Quibus videlicet in mentis integritate restitutis, antiquus ille populus, qui fidelis Deo esse videbatur, reprobatus, corde repulsus est, ut sua perfidia deceptus contra ipsum post immutat cor principum populi terrae, et decipit eos, ut frustra incedant per invium. Palpabunt quasi in tenebrisicem. - Cor enim principum terrae immutatum est, cum in Judaea summi sacerdotes et senio
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ & iam bonũ quodlibet non bona inten¬
tione fatiunt: sed adtem poralis muneris
retributionem tendunt: Si enĩ ipse sum¬
mipatris unigenitus quia ꝑ hoc quod
factus ẽ homo aeterna nuntiauit: Alag¬
ni consilii angelus ẽ uocatus: Pecte con¬
siliarios praedicatores accȩpimus: qui su¬
is auditorib consilium uitae praebe nt
Sed cũ praedicator quisq. ideo acter¬
na p̃dicat ut temporalia lucra conse¬
quatur: ꝓfecto in stultũ finẽ deducitur:
quia illo ꝑlaborẽ tendit Unde ꝑ men¬
cis recticudinẽ fugere debuit Bęne autẽ¬

Expanded text:
cum etiam bonum quodlibet non bona intencum etiam bonum quodlibet non bona intentione faciunt, sed ad temporalis muneris retributionem tendunt. Si enim ipse summi Patris Unigenitus, quia per hoc quod factus est homo aeterna nuntiavit, magni consilii angelus est vocatus, recte consiliarios praedicatores accipimus, qui suis auditoribus consilium vitae praebent. Sed cum praedicator quisque ideo aeterna praedicat, ut temporalia lucra consequatur, profecto in stultum finem 374 deducitur, quia illo per laborem tendit, unde per mentis rectitudinem fugere debuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsehanc non agat: quã actã ab aluisdã¬
nat Et fit plerũq ut non nulli in sidis
uacantes: alienȩ uitae ꝑ uersitactis suae
la queos tendant Et cum quis nesciens
eisdẽ laqueis capi conspicitur. utrũ haet
diuinitus uideatur : fortasse dubitatur:
cur fieri ꝑmittat. sed ipse nouit deci pien¬
tẽ: et eum qui decipitur: Niouit et enim
decipientẽ quia plerũq. anteriora ma¬
la conspicit & hunc uisto uiditio cãdere
& iã inalia peccata ꝑmittit: Nouit a¬
cipientẽ quia in mãnu suorũ operus
dimisũ bunc: ut ad peiora ꝓruat deserit:
Sicus scriptũ ẽ: Qui nocet̾ noceat ad huc et
qu in sordib c̃ sordescat adhuc. Nouit
quoq & cũ qui decipit᷑: quia sacpe com¬
qutunt homines mala quaȩ sciunt:.
&id arco ꝑmittuntur decipi:ut cadant
eiã inmala quae nesciunt. Quod tamen
deeptis. aliquando ad purgationẽ. ali¬
Adducit autẽ consiliarios instultũ finem

Expanded text:
ipse hanc non agat quam actam ab aliis damipse hanc non agat quam actam ab aliis damnat. Et fit plerumque ut nonnulli insidiis vacantes alienae vitae perversitatis suae laqueos tendant; et cum quis nesciens eisdem laqueis capi conspicitur, utrum haec divinitus videantur fortasse dubitatur; cur fieri permittat; sed ipse novit decipientem et eum qui decipitur. Novit etenim decipientem, quia plerumque anteriora ejus mala conspicit, et hunc justo judicio cadere etiam in alia peccata permittit. Novit decipientem, quia in manu suorum operum dimissum hunc ut ad pejora proruat deserit, sicut scriptum est: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Novit quoque et eum qui decipitur, quia saepe committunt homines mala quae sciunt; et idcirco permittuntur decipi, ut cadant etiam in mala quae nesciunt. Quod tamen deceptis aliquando ad purgationem, ali--Adducit autem consiliarios in stultum finem,
Abbreviated transcription (Latin):
occultis dispositionib facta mortaliũ
non desistit: Ad hoc quod agitur redit̾
tũ finẽ & iudices instuporẽ: Cum omnisꝗͥ¬
ꝓximũ decipere conat᷑: iniquus sit. Et in qͥs
ueritas dicat Niumquã nouiuos. discedite
a me om̃s qui operamini ini quitatẽ : qualiter
hoc in loco dicitur. quia dñs decipientem
nouit : sed quia scire dei aliquando cognose¬
redicitur. Ali quando ap ꝓbare. & scit
iniquũ. quia cognoscendo iuidicat Neq
enĩ iniquũ quempiã iudicasset. sine qua¬
quã cognosceret Et tamen iniquũ nescit:
quia eius facta non aꝓbat Et nouiter¬
go quia deprehendit. et non nouit: quia
hunc in suae sapientiae spetie non recog¬
noscit. sicut deueraci quolibet uiro dicitur
quia falsitatẽ nesciat. non quia cũ uel ab
aliis falsũ dicit᷑ hoc rep̃hendere igno¬
rat: sed eandẽ ipsã fallatiã. et scit exa¬
mine. et nescit inamore. At uidelicet

Expanded text:
occultis dispositionibus facta mortalium occultis dispositionibus facta mortalium non desistit, ad hoc quod nunc agitur rediturtum finem et judices in stuporem. 18. Deusm decipere conatur iniquus sit, et iniquis Veritas dicat: Nunquam novi vos, discedite a me omnes qui operamini iniquitatem , qualiter hoc in loco dicitur quia Dominus decipientem novit? Sed quia scire Dei aliquando cognoscere dicitur, aliquando approbare, et scit iniquum quia cognoscendo dijudicat neque enim iniquum quempiam judicasset, si nequaquam cognosceret, et tamen iniquum nescit, quia ejus facta non approbat. Et novit ergo quia deprehendit; et non novit, quia hunc in suae sapientiae specie non recognoscit: sicut de veraci quolibet viro dicitur quia falsitatem nesciat, non quia cum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
pus mansuetudinis doctrinã ꝓtulit: et
postmodũ in iuditio quantae sit fortitu¬
dinis ostendet Recte superius sapientia
ante fortitudinẽ memoratur : cũ depatris
unigenito dicit᷑. Apud ipsũ ẽ sapientia
et fortitudo Quia uero adiudicandũ
ueniens in terrore suae uirtutis appare¬
bit: et repulsis rȩꝓbis eleccis sius in regno
ꝑpetuo qualiter sit sapientia patris in¬
dicabit: Recte in subsequenti sententia
apud ipsum se prius forcitudo. et post
sapientia dicitur : In uerbis itaq prioribus
quib ait. apud ipsum ẽ sapientia et for¬
titudo: aꝑte indicat. quia hoc quod man¬
suetus edocuit: qualiter credendũ
fuerit inuirtute iuditi terribilis osten¬
dit: Inuerbisuõ subsequentib quib ait
Apudipsũ ẽ fortitudo et sapientia. luce
clarius demonstrat: quod prius inuidi¬
tio ꝑuirtutẽ reꝓbos destruet. & post¬
modũ electorũ mentib aeterni regni
ꝑ fecto lumine in fulgit Sed quiã an¬
te extremi diẽ iuditu iuidicare cotidie

Expanded text:
prius mansuetudinis doctrinam protulit, et postmodum in judicio quantae sit fortitudinis ostendit, recte superius sapientia ante fortitudinem memoratur, cum de Patris Unigenito 373 dicitur: Apud ipsum est sapientia et fortitudo. Quia vero ad judicandum veniens in terrore suae virtutis apparebit, et repulsis reprobis, electis suis in regno perpetuo, qualiter sit sapientia Patris indicabit, recte in subsequenti sententia apud ipsum esse prius fortitudo, et post sapientia dicitur. In verbis itaque prioribus, quibus ait: Apud ipsum est sapientia et fortitudo, aperte indicat, quia hoc quod mansuetus edocuit qualiter credendum fuerit, in judicii virtute terribilis ostendet. In verbis vero subsequentibus, quibus ait: Apud ipsum est fortitudo et sapientia, luce clarius demonstrat, quod prius in judicio per virtutem reprobos destruit, et postmodum electorum mentibus aeterni regni perfecto lumine infulget. Sed quia ante extremi diem judicii judicare quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
itus solũ uidit inmundo hominẽ deingnun¬
dosemine non eẽ conceptũ: qui sic in mundũ
uenit ex uirgine. ut nil haberet deinmun¬
da conceptione: Neq enĩ exiuro et femi¬
na : sed ex scõspũ & maria uirgine ꝓces¬
sit. Solus ergo incarnesua uere mund
exticit: qui delectatione carnis tangi
nori potuit : quia nec per carnalem
huc delectationẽ ueit

Expanded text:
itus, solum vidit in mundo hominem de immunitus, solum vidit in mundo hominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virgine, ut nihil haberet de immunda conceptione. Neque enim ex viro et femina, sed ex sancto Spiritu et Maria virgine processit. Solus ergo in carne sua vere mundus exstitit, qui delectatione carnis tangi non potuit, quia nec per carnalem huc delectationem venit
Abbreviated transcription (Latin):
imunditia ẽ Onde et psalmista ait Ecce
enĩ in iniquitatib conceptussũ: & indelic¬
itis peperit me matermea: Hinc ẽ ergo
quod plerumq temptatur et nolens : Hinc
ciẽ: quod inmunda qua ed ã inmente non¬
patitur. quã uis ex iuditio reluctetur: qͥu
conceptus de inmunditia dũ ad munditiã
tendit: hoc conatur uincere quodẽ: Quis¬
quis a utẽ occultͦ ̃ temptationũ motus
atq inmunditiã cogitationis euicerit.
nequaquã sibi suã munditiã tribuat.
Quia de in mundo concepto semine. nullufa¬
cere mundum potes ł: nisi is quimundus
ꝑsemet ipsũ solus est Qui ergo iam
ad locũ munditiae mente ꝑuenit: con¬
ceptionissuae uiamrespitiat ꝑ quã ue¬
nit: atq inde colligat. Nuia ex sua uir¬
tute non habet munditiã uiuendi: Cui
de inmunditia factũ ẽ initiũ subsisten¬
di Potest uõ hoc in loco intelligi. qͥa bea¬
tus iob incarnationẽ redemptoris intu¬

Expanded text:
munditia est: unde et Psalmista ait: Ecce munditia est: unde et Psalmista ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Hinc est ergo quod plerumque tentatur et nolens; hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis et judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evicerit, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est. Qui ergo jam ad locum munditiae mente pervenit, conceptionis suae viam respiciat, per quam venit, atque inde colligat quia ex sua virtute non habet munditiam vivendi, cui de immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem Redemptoris intu
Abbreviated transcription (Latin):
cis dei potentiã : & infirmitatẽ suã: Dedux̃
ante oculosse. & deũ: pensauit. quiscũ quo
aduiditiuĩ ueniat. uidit hinchominẽ inde
conditorẽ. ides ł puluerẽ & deũ . ẽtrec¬
te ait. et dignũ ducis suꝑ huiusce modi ape:¬
rire oculos tuos Omni potentideo ocu¬
los aperire ẽ : uiditia ex serere. quae feri¬
at uidere: Nã clausis oculis nonuult as¬
picere : quod non uult ferire: Unde
adducere eũ tecũ iniudiciũ: Sed quia con¬
tẽplatus ẽ ad iuditiũ uenientẽ deũ . rursũ
considerat infirmitatẽ suã Videt quia
mundus ꝑsemetipsũ eẽ non possit. qui
ut esseͥ posset: deimmunditia ꝓcessit : atq
de inmundo conceptũ semine. non ne tu
quisolus es. Is quiꝑse solus ẽ mundus inun¬
dare p̃ualet immunda: Homoenim in cor¬
ruptibilȩ carne uiuens habet tempta¬
tionu mimiditias non praessas insemetipso: qla
nimirũ eastraxit aborigine: Ipsa quppe
ꝓpter delectationẽ carnis eius conceptio. im¬

Expanded text:
iam, et infirmitatem suam; deduxit ante oculos se et Deum, pensavit quis cum quo ad judicium veniat. Vidit hinc hominem, inde conditorem, id est pulverem, et Deum; et recte ait: Et dignum ducis super hujuscemodi aperire oculos tuos? Omnipotenti Deo oculos aperire 392 est judicia exercere, quem feriat videre. Nam quasi clausis oculis non vult aspicere quem non vult ferire. Unde adducere eum tecum in judicium? Sed quia contemplatus est ad judicium venientem Deum, rursum considerat infirmitatem suam. Videt quia mundus per semetipsum esse non possit, qui ut esse possit, de immunditia processit, atque de immundo conceptum semine? Nonne tu qui solus es? Ipse,- qui per se solus est mundus, mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio im
Abbreviated transcription (Latin):
fugitiua sequens. hereditari cupiens: benedic¬
tione rȩꝓbatus ẽ. Noninuenit e̾nĩ paeniten¬
tiae locũ: quã quã cum lacrimis in quisisset cã
Quia uidelicet fructũ non habent lamenta.
quae student cũ gemitu desiderare pertara.
A perire itaq isa ac nec filio potuit: quaẽ deus
omp̃s iusto iuditio insuae malitiae carcerem

Expanded text:
fugitiva sequens, haereditare cupiens benedicfugitiva sequens, haereditare cupiens benedictionem, reprobatus est. Non enim invenit poenitentiae locum, quanquam cum lacrymis inquisissetquia videlicet fructum non habent lamenta quae strident cum gemitu desiderare peritura. Aperire itaque Isaac nec filio potuit, quem Deus omnipotens justo judicio in suae malitiae carcere
Abbreviated transcription (Latin):
Fitq. modo miserabili. ut quod exitũ putant:
hoc inclusionẽ inueniant Sic uidelicet re¬
ꝓb uidas. cũ mortẽ sibi contra peccatũ in¬
tulit: ad aeternȩ mortis supplitia ꝑuenit:
Et peuis depeccato paenituit: quã peccauit:
Dicat᷑ ergo : Sunduserit hominẽ nullus ẽ qͥ
aperiat: quia sicut nemo obsistit largi¬
tati uocantis. ita nullus obiuat iustitiae
relin quentis Indudere itaq deiẽ: clau¬
sis non aperire . Vnde & admorsendicit᷑
defarao: ego obdurabocor eiꝰ Obdurare
quit Quasi enim aperire hanc inclusio¬
nẽ isa ac primo genito filio uolut : cũ hunc
fratri praeponendo benedicendo conatus ẽ:
Sed filiũ quẽ pater uoluit: dñs reꝓbauit:
Et quẽ dñs uoluit: pater eiam nolendo be¬
nedixit. Ut qͥa iã primo genita fratri
ꝓaesca uendiderat. primo genitorũ bene¬
dictionẽ non acciperet. quã excupidine
gulae reliquerat: Qui terrena ambiens.

Expanded text:
fitque modo miserabili, ut quod exitum putant fitque modo miserabili, ut quod exitum putant hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas, cum mortem sibi contra peccatum intulit , ad aeternae mortis supplicia pervenit, et pejus de peccato poenituit, quam peccavit. Dicatur ergo: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat, quia sicut nemo obsistit largitati vocantis, ita nullus obviat justitiae relinquentis. Includere itaque Dei est clausis non aperire. Unde et ad Moysen dicitur de Pharaone: Ego obdurabo cor ejus . Obdurare t.  Vet. VI.  Quasi enim aperire hanc inclusionem Isaac primogenito filio voluit, cum hunc fratri praeponere benedicendo conatus est . Sed filium quem pater voluit Dominus reprobavit, et quem Dominus voluit pater etiam nolendo benedixit , ut qui jam primogenita fratri pro esca vendiderat primogenitorum benedictionem non acciperet, quam ex cupidine gulae reliquisset: qui terrena ambiens,
Abbreviated transcription (Latin):
me audiatur. dũ non nũ quam ipse quoq
dñs in his quae loquitur: resistentiũ mori¬
bus mnpugnatur : Hinc ẽ enim quod cain
& diuina uoce ammoneri potuit. et mu¬
tari non potuit : quia exigente culpa ma¬
litiae. iã intus deus reliquerat: aufo¬
ris ad testimoniũ uerba fatiebat Bene
autẽ subditur : Si incluserit hominẽ: nullus
ẽ qui aperiat: Qua omnis homo ꝑid qđ:
male agit. quid sibi aliud. quam consci¬
entiae suae carcerẽ facit: Ut hunc ani¬
mi reatus praemat. & iã si nemo exterius¬
a ccuset: Qui cum uidi cante deo inmalitiae
suȩ cecitate relinquitur: quasi intrasemetip¬
sũ dauditur: ne euadendi locũ inueniat: quẽ
inuenire minime meretur: Niã sae pe non¬
nulli exire a prauis actib cupiuint : sed quia
eorundẽ actium pondere praemuntur.
in malȩ consuetudinis carcere incł uisi asem&¬
ipsis exire non possunt Et quidã culpas ꝓpͥ¬
as punire cupientes. hoc quod recte seage¬

Expanded text:
me auditur, dum nonnunquam ipse quoque me auditur, dum nonnunquam ipse quoque Dominus in his quae loquitur resistentium moribus impugnatur. Hinc est enim quod Cain et divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia exigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciebat. Bene autem subditur: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Quia omnis homo per id quod male agit, quid sibi aliud quam conscientiae suae carcerem facit, ut hunc animi reatus premat, etiaaccuset? Qui cum judicante Deo in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semetipsum clauditur, ne evadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe nonnulli exire a pravis actibus cupiunt: sed, quia eorumdem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt; et quidem culpas proprias punire cupientes, hoc quod recte se age
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutit: non iniquorũ culpa non conspicitur.
sedut damnationis eorũ sententia quaȩ ꝓ
agenda paenitentia differtur: quasi tar¬
de ex consilio ꝓdere iudeatur: Quodergo
quandoq foras a ꝑta sententia indicat. ho
apud omni potentẽ deũ ante sȩcula in con¬
aperiat: Omp̃s deus humanũ cordestru.¬
et . cũ relinquit: aedi ficat : dum replet. Neq
enĩ humanã mentẽ debellando destruit.
sed recedendo. quia ad ꝑdicionẽ suã suffi¬
cit sibi dimissa : Unde plerũq fit. ut cũ
audientis cor exigentib: culpis omnipo¬
tentis dei gratia non repletur: in cassum
exterius a praedicatore moneatur: Quia
mutũ ẽ os omne quod loquitur : sulle in¬
terius in corde nonclamet. qui aspirat
uerba quae audiuntur: Hinc ꝓpheta
ait Nissi dñs aedificauerit domũ: in ua¬
nũ laborant qͥ aedificant eã Hinc salo¬
mon dicit: Considera opera dei. quod ne¬
mo possit corrigere : quẽ ille despexerit
Niec mirũ si a corde rȩꝓbo praedicator mini¬

Expanded text:
cutit, non quia iniquorum culpa non conspicitur, sed ut damnationis eorum sententia quae pro agenda poenitentia differtur, quasi tarde et consilio prodire jubeatur. Quod ergo quandoque foris aperta sententia judicat, hoc apud omnipotentem Deum ante saecula in conpotens Deus humanum cor destruit cum relinquit, aedificat dum replet. Neque enim humanam mentem debellando destruit, sed recedendo, quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissa. Unde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aspirat verba quae audiuntur. Hinc Propheta ait: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . Hinc Salomon dicit: Considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit . Nec mirum si a corde reprobo praedicator mini
Abbreviated transcription (Latin):
Panis nãq subcineritius suꝑ se cinerẽ por¬
tat: partẽ mundiorẽ deorsũ praemit.
Partẽq superiorẽ tanto sordidiorẽ hab&:
quanto in ea cinerẽ tolerat: Mens itaq
quae terrena cogitat. quid suꝑse aliud
quã cineris mlẽ portat: sed si reuersa¬
riuoluerit: mundã fatiẽ quã deorsum
praesserat superius reducit Cũ cin erem
quẽ portabat excusserit: Sugit᷑ terrena¬
rũ cogitationũ cinerẽ amente excutimus :
quasi panẽ subcineritiũ reuersamꝰ. Ut illa
nrã intentio iam post poni debeat: quam
prius cogitationis in fimae cinis praeme¬
bat: Et munda faties ad superiora ueniat :
utrecta nrã intentio mole iã terreni de¬
si derinon praematur: Quod nequaꝗ¬
agere possumus: nisi scĩps gratia ꝑ fun¬
damux.: Quia uidelicet om̃ps deus si aqͥs

Expanded text:
s namque subcinericius super se cinerem portans, partem mundiorem deorsum premit, partemque superiorem tanto sordidiorem habet, quanto in ea cinerem tolerat. Mens itaque quae terrena cogitat quid super se aliud quam cineris molem portat? Sed si reversari voluerit, mundam faciem quam deorsum presserat superius reducit, cum cinerem quem portabat excusserit. Si igitur terrenarum cogitationum cinerem a mente excutimus, quasi panem subcinericium reversamus, ut illa nostra intentio jam postponi debeat, quam prius cogitationis infimae cinis premebat; et munda facies ad superiora veniat, ut recta nostra intentio mole jam terreni desiderii non prematur. Quod nequaagere possumus, nisi sancti Spiritus gratia perfundamur, quia vi
Abbreviated transcription (Latin):
ea quae secutura erant uidebat asistentia.
cui nec futura ueniunt: nec praeterita
discedunt: sed cuncta simul ante eiusocu¬
los adsistunt: Et quia ea ipsa quae uen¬
tura erant. alia eẽ uidit in operib Alia
indictis: Recte subiungitur: Etuidit
utilitatẽ dicta non habent: si intellectu carent:
letus nontributtur: ꝓphetia minime est :
Vidit nãq pharao ꝑsomniũ quae erant de¬
S peo uentura. sed quia ne quiuit incelli¬
gere quo diuidit: ꝓpheta non fuit Aspex̃
balta sar rex articulũ manus scribentis in pa¬
riece. sed ꝓpheta non fuit: quia intellec¬
cũ rei quã uderat non accepit: Vtigit᷑ꝰ
beatus iob ꝓphetiae sp̃m se habere. testa¬
ret᷑ non solũ uidisse et audise: sed & ĩam

Expanded text:
 quae secutura erant videbat assistentia, cui nec futura veniunt, nec praeterita discedunt, sed cuncta simul ante ejus oculos assistunt. Et quia ea ipsa quae ventura erant, alia esse vidit in operibus, alia in dictis, recte subjungitur,--IBID.:-utilitatem dicta non habent, si intellectu carent. lectus non tribuitur, prophetia minime est. Vidit namque Pharao per somnium quae erant Aegypto ventura ; sed quia nequivit intelligere quod vidit, propheta non fuit. Aspexit Balthasar rex articulos manus scribentis in pariete ; sed propheta non fuit, quia intellectum rei quam viderat non accepit. Ut igitur beatus Job prophetiae spiritum se habere testetur, non solum vidisse se et audisse sed
Abbreviated transcription (Latin):
prius animalium multitudo describitur: & fami¬
lu meetremo memoratur. nisi quodad cogauti¬
o&ẽ fidei prius stulta mundi collecta sunt : ut
post ea&iam astuta uocarea itur ꝓaulo attestaa¬
nem non multi poteates Nox multi nobiles
sed quae stulta mundi suat elegit deus: ut con¬
cipia litterarum ꝑhibentur ignara : ut uidelicet
cunctis in praedicatoribus suis redemptor osten¬
deret quod a dutam credentes populos NoN
sermo sed causa sua deret. Sequitur. E rat que¬
: uirille magnus inter omnes orientales : Quod
redemptor nr̃ oriens dicitur ꝓpheta testani
ꝑhibetur¬
tẽ quiait. Ecce uir orieas Nomenieiꝰ: Omaes
ergo qui in hunc orientem fide consistunt. recte
orientales uocantur. Sed quia omnes homiaes
tantũ modo homines ipse autemorieais. deus et
homorecte dicitur : Crat magnus interomaes
orientales. Acsi a perte diceretur Omnes qui
infide deo nascuntur. superat. Quia noxut
caeteros adoptio : sed natura s illum diuiautatis

Expanded text:
prius animalium multitudo describitur, et familia in extremo memoratur: nisi quod ad cognitionem fidei prius stulta mundi collecta sunt, ut post ejus etiam astuta vocarentur, Paulo attestanem, non multi potentes, non multi nobiles; sed quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut concipia, litterarum perhibentur ignara, ut videlicet, cunctis in praedicatoribus suis Redemptor ostenderet quod ad vitam credentes populos non sermo, sed causa suaderet. Sequitur: CAPUT  vir ille magnus inter omnes Orientales . Quod Redemptor noster Oriens dicitur, Propheta testante perhibetur, qui ait: Ecce vir Oriens nomen ejus . Omnes ergo, qui in hoc oriente fide consistunt, recte Orientales vocantur; sed quia omnes 766 homines tantummodo homines; ipse autem Oriens Deus et homo, recte dicitur: Erat magnus inter omnes Orientales. Ac si aperte diceretur: Omnes, qui in fide Deo nascuntur, superat, quia non, ut caeteros adoptio, sed natura illum divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo designatum credatus osten dimus:
Nunccorpuseiꝰ quod nossumus. quo modo ex¬
primatur indicemus : Et quia audiuimus ex
historia quod miremur cognouimus excapite
quod credamus: Consideremus nunc ex corpore
quodudendo teneamus: in nobis m& ipsis nam¬
que debemus transformare quod legimus
ut tum ꝑauditum se animus excitat : adoperan¬
dum quod audierit . uita concurrat:

Expanded text:
quomodo designatum credatur, ostendimus, quomodo designatum credatur, ostendimus, nunc corpus ejus, quod nos sumus, quomodo exprimatur, indicemus; ut quia audivimus ex historia quod miremur, cognovimus ex capite quod credamus; consideremus nunc ex corpore quod vivendo teneamus. In nobismetipsis namque debemus transformare quod legimus; ut cum per auditum se animus excitat, ad operandum quod audierit vita concurrat
Abbreviated transcription (Latin):
si edes putas inueniet fidem interra: Exple¬
tis ergo coniuis sicrificiu ꝓfilus iob offerens¬
i dicebat. Ne forte peccauerint filii mei & be
s nedixerint deo in cordibus suis : Quia redemp¬
tor nr post quã praedicatores suos a malis iai¬
pugnantibus diluit : &iam interbona quae ae¬
gerant: ac temptaciorubus defendit Sequicur:
sorifitum offerre noncessat: qua siare lter¬
msiorie ꝓnobis holo caustum redemptor u¬
mola. qusia iecesitionit patrisiuam pnebis¬
in carnationem demonstrat: Ipsa quippe
eius incarnatio : nr̃ae emendationes obla¬
tio est : Cũq se hominẽ ostendit : delicta
hominis int̾ueniens diluit. &humanitatis
suae misterio ꝑhenne sacrifitiũ immolat
uia & haec sunt &erna : quȩ mundat :¬
gitur quia in ipso expositionis exordio sic
ꝑ sonã beatiiob nuntiare dñm diximus : ut
de signaroͥ ꝑ illum caput & corpus idest xp̃m
& ecclesiam diceremus : Post quã caput nr̃m

Expanded text:
niens, putas, inveniet fidem super terram? Expleniens, putas, inveniet fidem super terram? Expletis ergo conviviis, sacrificium Job pro filiis offerens dicebat: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis; quia Redemptor noster postquam praedicatores suos a malis impugnantibus diluit, etiam inter bona quae egerant a tentationibus defendit. Sequitur:sacrificium offerre non cessat; quia sine intermissione pro nobis holocaustum Redemptor immolat, qui sine cessatione Patri suam pincarnationem demonstrat. Ipsa quippe ejus incarnatio nostrae emundationis oblatio est; cumque se hominem ostendit, delicta hominis interveniens diluit. Et humanitatis suae mysterio perenne sacrificium immolat, quia et haec sunt aeterna quae mundatgitur quia in ipso expositionis exordio sic persona beati Job nuntiari Dominum diximus, ut designari per illum caput et corpus, id est, Christum et Ecclesiam diceremus; postquam caput nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
noluotetuedocius munete sibiglenam praebere
Inde rest secs a postolis post prredie ationem des
pdes lauit : it indelicet a perte monstiraret
qcu plerumq & inbono opere petcati pulus
aontroihitur. & in de in quinantur uestigia
loquentium: unde audientium cordimundaa¬
tur iam sepat non nulli dum ex orꝰtacionus
uerba faciunt : quamlibet tenuiter sese iai¬
trinsecꝰ quia ꝑeos purgatiorus gracia deriua¬
tur excolluas Cumq uerbo aliena opera di¬
luunt quasi exbono itinere puluerem malȩ
cogitacionus sumuat. Quid ergo fuit post
praedicationł pedes discipulorum lauare. Nu¬
si post praedicationis gloriam cogitacionium
puluerem tergere: Gressusq cordis ab interna
elatione mundare : Nec obstat ab omni moda
medatoris scientia: quod dicitur. ne forte. Nã
cuncta sciens sedinlo quutione sua ignoran¬
tiam nostram suscipiens. atq dum suscipit do¬
cens: non numquam quasi ex nrã dubitatio¬
I Meloquitur. Sicut dicit. Filius hominis uedu¬

Expanded text:
st de ejus munere sibi gloriam praebere. Unde recte sanctis apostolis post praedicationem Dominus pedes lavit ; ut videlicet aperte monstraret quia plerumque et in bono opere peccati pulvis contrahitur, et inde inquinantur vestigia loquentium, unde audientium corda mundantur. Nam saepe nonnulli dum exhortationis verba faciunt, quamlibet tenuiter, sese intrinsecus, quia per eos purgationis gratia derivatur, extollunt; cumque verbo aliena opera diluunt, quasi ex bono itinere pulverem malae cogitationis sumunt. Quid ergo fuit post praedicationem pedes discipulorum lavare, nisi post praedicationis gloriam, cogitationum pulverem tergere, gressusque cordis ab interna elatione mundare? Nec obstat ab omnimoda Mediatoris scientia quod dicitur: Ne forte. Nam cuncta sciens, sed in locutione sua ignorantiam nostram suscipiens, 28 atque dum suscipit docens, nonnunquam quasi ex nostra dubitatione loquitur, sicut dicit: Filius hominis ve
Abbreviated transcription (Latin):
Vente adme omnes. qui laboratis & oneratiestis:
& egouos reficiam : Tollite iuigum meum suꝑ
uos& discite ame. quia mitissum & humilis cor¬
de Quodergo inaeuangelio bene laborantib
requies ꝓmittitur : hocẽ quod hic iugaboum
quingenta memorantur. Quia qui redemp¬
toris domiauo colla subiciunt: quo nisi ad requi
quiem ꝑuenire desiderit: cuncta mandatorũ
onera: libenter por tant. Vnde bexe quod
hanc requiem populus gentilis appeteret :
iacobfilios alloquens ꝓphetica hoc studuit
uoce signare diceas. Psachar asiauis fortis
accubans in termiaios : uidit requiem quod
ẽẽt bona. & terram quodoptima: & suppo¬
nos namq accubare ẽ: praestolato mundi
fuae nrequiescere:. Nichilque dehis quae
nunc in medio inmẽdio uersantur querere.
sedultima desiderare : & fortis asinus requi¬
em ac terram optimam udit: cum simplex
gentilitas. Edcireo seadrobur boni operiserigt

Expanded text:
nerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Quod ergo in Evangelio bene laborantibus requies promittitur, hoc est quod hic juga boum quingenta memorantur: quia qui Redemptoris dominio colla subjiciunt quo, nisi ad requiequiem pervenire desiderant, cuncta mandatorum onera libenter portant. Unde bene, quod hanc requiem populus gentilis appeteret, Jacob filios alloquens, prophetica hoc studuit voce signare, dicens: Isachar asinus fortis, accubans inter terminos, vidit requiem quod esset bona, et terram quod optima, et supponos namque accubare, est praestolato mundi fine requiescere, nihilque de his quae nunc in medio versantur quaerere, sed ultima desiderare. Fortisque asinus requiem ac terram optimam videt, cum simplex gentilitas idcirco se ad robur boni operis erigit,
Abbreviated transcription (Latin):
demptor ex orauit: Bene autem mittendo
scĩficare dicit᷑ : qua dum scm̃ sp̃m qui ex
se ꝓcedit. discipulorum cordibus tribuit: quic¬
quid culpȩ inesse potuit emundauit. Recteq
adofferenda holo causta diluculo consurgere
ꝑhibetur : quia perhoc quod y nobis intercessio¬
nus suae peticionẽ obtulit. discussa erroris noc¬
te humanae meatis tenebras iͥ lustrauic. Neqͦ
peccati contagio exipsa pracdicationis gracia
mens in occulco polluatur: nesibi quae agit
tribuat. ne sibi tribuendo: quae agebat a
smitat : Vnde recte subiungitur : Dicebat enũ¬

Expanded text:
demptor exoravit. Bene autem mittendo demptor exoravit. Bene autem mittendo sanctificare dicitur; quia dum sanctum Spiritum, qui a se procedit, discipulorum cordibus tribuit, quidquid culpae inesse potuit, emundavit. Recteque ad offerenda holocausta diluculo consurgere perhibetur; quia per hoc quod pro nobis intercessionis suae petitionem obtulit, discussa erroris nocte, humanae mentis tenebras illustravit; ne quo peccati contagio, ex ipsa praedicationis gratia, mens in occulto polluatur; ne sibi quae agit tribuat; ne sibi tribuendo quae agebat, amittat. Unde recte subjungitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Ngus uitae suae studium deserit: iam nec flueai¬
tu historiae ex qurit. Et occultu mandata
quirȩꝓbanti se uidici conquirentes dicunt : Mani¬
ducauimus & bibimus coramte : Quodaꝑte ex¬
ponendo subiungunt. & in plateis nris dociusti:
quia ergo sacra eloquia in locis obscurioribus ex¬
ponendo frangunt᷑ in locis uero a pertioribus
itaut iniuenta fuerint postantur : dicatur re¬
site Mittentes uocabant tressororessuas: ut co¬
medereat & biberent cumeis. Acsi a perte diceredur
sil nfirmos quosq blanda adse ꝑsuasione deduce¬
bant: quatinus eorum mentes & magna per
contemplationem disserentes pascereat : et
parua ꝑhistoriam tradentes nutrireN
gensq diluculo: offerebat holocausta ꝑ singu¬
los: In orbem dies conuiuii transeunt: cum praedi
cationum misteria ꝑaguntur. Peractisq con¬
uiis holo caustum iob ꝓfiliis obtulit : quia ꝓapos¬
tolis de praedicatione redeuntibus patrem re¬

Expanded text:
gus vitae suae studium deserit, jam nec fluengus vitae suae studium deserit, jam nec fluenta historiae exquirit. Et occulta sacri elqui reprobanti se judici conquerentes dicunt: Manducavimus et bibimus coram te . Quod aperte exponendo subjungunt: Et in plateis nostris docuisti . Quia ergo sacra eloquia in locis obscurioribus exponendo franguntur, in locis vero apertioribus ita, ut inventa fuerint, potantur, dicatur recte: Mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. Ac si aperte diceretur: infirmos quosque blanda ad se persuasione deducebant, quatenus eorum mentes, et magna per contemplationem disserentes pascerent, et parva per historiam tradentes nutrirent. gensque diluculo offerebat holocausta per singulos. cationum ministeria peraguntur. Peractisque conviviis, holocaustum Job pro filiis obtulit; quia pro apostolis de praedicatione redeuntibus, Patrem Re
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Id est in firmi quiq scripturae sacrae ualeta
tiores sententias petier exponendo commi¬
nui: sed qui exponere debeat. nonualet iN¬
ueniri potum uidit scripturam sacram ꝓphe¬
ita : cum diceret. Omnes sicientes uenute ad
isaquas. Siportus aperta mandata non esset:
ꝑ semetipsam ueritas nonclamareo. Siquis
sitit ueniat ad me & bibat. Quasi cibum ac
i ret. Nobiles eius interier̃ fame : & mulcitudo
eius siti exaruit: Paucorũ quippeẽ forꝰtia & occul¬
tacognoscere: multorum uero historiae
a perta sentire. It id circo uideae nobiles: Non
siti sed fame interisse asserit. quia ii qui pre¬
esse uidebantur . dum totos se exteriori intelli¬
gentia e dederant.: quod de intimis discutiea ido¬
manderent: non habebant. Quiu uero
sublimioribus ab interdio intellectu cadexitib
paruulorũ intelligentia in exteriorib ex¬
iccatur : recte illic adiungitur. Mulcitudo
eiussiti ex aruit. Acsiaꝑte diceret. Dum uul¬

Expanded text:
eis : id eeis : id etiores sententias petierunt sibi exponendo comminui, sed qui exponere studeat non valet inveniri. Potum vidit, Scripturam sacram propheta cum diceret: « Omnes sitientes, venite ad aquas . » Si potus aperti mundo non essent, per semetipsam Veritas non clamaret: « Si quis sitit, veniat ad me et bibat . » Quasi cibum et ret: « Nobiles ejus interierunt fame, et multitudo ejus siti exaruit . » Paucorum quippe est fortia et occulta cognoscere, multorum vero historiae aperta sentire; idcirco Judaeae nobiles non siti, sed fame interisse asserit, quia hi qui pracesse videbantur, dum totos se in exteriori intelligentiae dederant, quod de intimis minimis discutiemanderent non habebant. Quia vero sublimioribus ab interno intellectu cadentibus, parvulorum intelligentia et in exterioribus exsiccatur, recte illic adjungitur: Multitudo ejus siti exaruit. Ac si aperte diceret: dum vul
Abbreviated transcription (Latin):
praedicator iuxta menisurã iͥ luminatȩ intel¬
ligentiae mentes audientium ȩpulis ueritatis
pascit. Indiae suo paulus coniuuium fecerat : cũ¬
ammonebat cogitare. cum diceret : Vnus quisq :
niasuo sensu habund st Sequitur. Et mittentesuo
si cabant tressorores suas : ut comederent & biberenc
cumeis. Sorores filii ad conuuium uocant: quia
infirmis auditoribus sci apostoli refectionis
suꝑnae gaudia praedicant: eorumq mentes
quas aueritatis pabulo ieiunas aspiciunt. Auin
eloquii aepulis pascunt Bene autem dicitur:
N Vt comederent & biberent cum eis S criptura eaũ
sacra. aliquando Nobis cibus ẽ : aliquando potus.
Orbus ẽ in locis obscuriorib quasi : quia ex ponedi¬
do frangitur. & mandendo glutitur. Potus uero
est in locis a pertioribus: quia ita sorbitur. sicut
inuenit᷑. Erbum uidit ꝓpheta scripturam
sacrami quae exponendo frangeretur : cũ dicer&.
NParuuli petieruat panẽ & nonerat qui frangeret

Expanded text:
praedicator juxta mensuram illuminatae intelpraedicator juxta mensuram illuminatae intelligentiae mentes audientium epulis veritatis pascit. In die suo Paulus fecerat cadmonebat cogitare cum diceret: « Unusquisque in suo sensu abundet . » Sequitur: « Et mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. » Sorores filii ad convivium vocant, quia infirmis auditoribus sancti apostoli refectionis supernae gaudia praedicant; eorumque mentes, quia veritatis pabulo jejunas aspiciunt, divini eloquii opulis pascunt. Bene autem dicitur: « Ut comederent et biberent cum eis. » Scriptura enim sacra aliquando nobis cibus est, aliqCibus est in locis obscurioribus, quia quasi exponendo frangitur, et mandendo glutitur. Potus vero est in locis apertioribus, quia ita sorbetur sicut invenitur. Cibum vidit propheta Scripturam sacram, qui exponendo frangeretur, cum diceret: Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdomus ibant : cum praedicatores a postoli indiuer¬
sis mundi regionibus uirꝰtutum aepula s audieni¬
tibus quasi edentibus ministrabant. Vnde &cis¬
dem filis. deesurientibus plebibus dicitur. date
uos illis manducare: & rursum. Dimittert eosieui¬
y nos noloe defitiant inuia. Id est in predicatio ne
urã uerbum consolationus accipiant: ne auerita¬
tis pabulo ieiuni remanextes. in huiuis uitae la¬
bore succumbant. Hinc rur sum eisdẽ filiis dicit᷑
operamiau non cibum qui perit : sed qui ꝑmanet
siriuitamꝰ ac ternam. Quae coniuuia quomodo
exhibereatur adiungitur : cum ꝓtinus subiN¬
curitas sine dubitacio Me nox cordis ẽ. intellect᷑o¬
is non inmerito dies uocatur. Vnde & perpaulũ
Ssdicitur. Alius uidicat diem interdiem: & alius
s uidicat omnemdiem Acsi aperte dicat. Alius
quaedam non nullis intermissis intelligit:
Alius uero omĩa ad intellectum possibilia . itaut
sunt uidenda cognoscit. Vnus quisq ergo filius
in die suo conuiuium exhibet: quia sc̃s quis que

Expanded text:
per domos ibant, cum praedicatores apostoli in diversis mundi regionibus, virtutum epulas audientibus, quasi edentibus ministrabant. Unde et eisdem filiis de esurientibus plebibus dicitur: Date illis vos manducare . Et rursum: Dimittere eos jejunos nolo, ne deficiant in via. Id est, in praedicatione vestra verbum consolationis accipiant, ne a veritatis pabulo jejuni remanentes, in hujus vitae labore succumbant. Hinc rursum eisdem filiis dicitur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . Quae convivia quomodo exhiberentur, adjungitur, cum protinus subincuritas sine dubitatione nox cordis est, sic intellectus non immerito dies appellatur. Unde et per Paulum dicitur: Alius judicat diem inter diem, alius judicat omnem diem. Ac si aperte dicat: Alius quaedam nonnullis intermissis intelligit, alius vero omnia ad intellectum possibilia ita ut sunt videnda cognoscit. Unusquisque ergo filius in die suo convivium exhibet, quia sanctus quisque
Abbreviated transcription (Latin):
cussionibus murmuraret: Sed quid deꝑ
cussore suo sentiat indicat: qui sicut iam
diximus quem ferientem tolerat. scm̃ uo
Ss cat: Sequitur Quae est enim fortitudo
 mea ut sustineam. aut quis finis meusue
iustorum: atq alia est foraitudo reꝓbo¬
rũ Iustorum quippe forticudo est car¬
nem iuncere ꝓpriis uoluptatibus contra ire.
delectationem utȩ praesentis extinguere
huius mundi aspera ꝓaeternis praemi is
amare. ꝓsperitatis blandimentic contemp¬
nere:aduers antem inimicum in corde su¬
perare: Reꝓborum uero forcitudo est.
transitoria sine cessatione diligere. cori
tra flagella conditoris insensibiliter per¬
durare : Aba more rerum temporalium
nec ex aduersitate quiescere. ad inanem
gloriam & iam uite detrimento ꝓuenire.
malitiae augmenta ex quirere. bonorũ
uitam non solum uerbis ac morib: sed & iã
gladiis inpugnare : In semetipsis spempo¬
nere: iniquitatem cottidiae sine ullo deside¬

Expanded text:
ercussionibus murmuraret. Sed quid de ercussionibus murmuraret. Sed quid de percussore suo sentiat, indicat, qui sicut jam diximus quem ferientem tolerat, sanctum vocat. Seq mea ut sustineam? aut quis finis meus ut  quod alia justorum, atque alia est fortitudo reproborum. Justorum quippe fortitudo est, carnem vincere, propriis voluptatibus contraire, delectationem vitae praesentis exstinguere, hujus mundi aspera pro aeternis praemiis amare, prosperitatis blandimenta contemnere, adversitatis metum in corde exstinguere. Reproborum vero fortitudo est transittra flagella conditoris insensibiliter perdurare, ab amore rerum temporalium nec ex adversitate quiescere, ad inanem gloriam etiam cum vitae detrimento pervenire, malitiae augmenta exquirere, bonorum vitam non solum verbis ac moribus, sed etiam gladiis impugnare, in semetipsis spem ponere, iniquitatem quotidie sine ullo deside
Abbreviated transcription (Latin):
sinstris agitacti suspitionibus laborant:
ne in aeternum gratia deserat. quos in¬
praesenti uita. mali sui retributio. nulla
custodit. timent ne ultioquȩ suspendit᷑:
grauor in fine seruetur: feriri paterna
corretione desiderant: et dolorem uulne¬
ris medicamina salutis putant: Rectae
ergonunc dicitur: Haec misit consolacio: ⁊¬
ua ffligens me dolore non parat: Ac
saꝓte diccretur : Qui ideo hic quibus¬
dam parcit: ut eos in ꝑpetuum feriat :
ieohic meferiat non partendout in per¬
becuum parcat: ex afflictione enim con¬
solor quia corrupcionis humanȩ putre¬
dinẽ sciens. ad spem salutis exmunere certus
reddõ: quod quia non tumente. sed humili men¬
te ȩdidit: sub ungendo ut prae diximus pate¬
sci s plerumq ad nos uerba dei non sunt
dictorum sonitus : sed effectus operatio¬
nũ: In eo enim nobis loquitur : quoderga
nos tacitus operatur: Beatus igitur iob
sermonibus dei contradiceret: si deeuis ꝑ¬

Expanded text:
sinistris agitati suspicionibus laborant; sinistris agitati suspicionibus laborant; ne in aeternum se Dei gratia deserpraesenti vita mali sui retributio nulla custodit; timent ne ultio quae suspenditur gravior in fine servetur; feriri paterna correptione desiderant, et dolorem vulneris medicamina salutis putant. Recte ergo nunc dicitur: Haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore non parcat. Ac si aperte diceretur: Qui ideo hic quibusdam parcit, ut eos in perpetuum feriat; ideo hic me feriat, ut non parcendo, in perpetuum parcat. Ex afflictione enim me consolor, quia corruptionis humanae putredinem sciens, ad spem salutis ex vulnere certus reddor. Quod quia non tumenti sed humili mente edidit, subjungendo, ut praediximus, pates. --Plerumque ad nos verba Dei non sunt dictorum sonitus, sed effectus operationum. In eo enim nobis loquitur quod erga nos tacitus operatur. Beatus igitur Job sermonibus Dei contradiceret, si de ejus p