comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hẽo que ñ sunt ex hoc ouili : ⁊ illac oportet me
adoucere. ⁊ liocem meam audient: ⁊ siet unũ
ouile. ⁊ unus pastor. Quod in hoc qͦ mari typi¬
ce sigutalatur. Nam sub ditur. Uno nuliã batoᷤᷤ
tde ꝑfectõins sol pomi in scͥpturis: qr nimir̃
denarium iuunerum quadratum solidum fa¬
cit. Decem quippe decies ducta centum saciunt.
Q̾ uiteł figura iam quadrata. s ad huc plena ai.
uerum ut iu alticudinem surgat ⁊ solida efficiat᷑.
inultiplica centum ꝑ decem ⁊ siunt mille. Quo
tał iustoꝵ conscĩa designatur. Quoꝯ enĩ uert̾is
quadratum: stabit. Sio ⁊ auinia electoꝵ ub¬
quam ip̃i batum nominant. hñs modͥos tres.
Ip̃a est ⁊ oephi quã illi ⁊ epha nĩcupant: s oe
phi ad m̃suram ꝑtin uariarum fiugum tͥcicu

Expanded text:
n sunt ex hoc ovili; et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor : quod in hoc quoque mari typice figurabatur: nam subditur: Duo millia batos tione perfectionis solet poni in Scripturis, quia nimirum denarium numerum quadratum solidum facit. Decem quippe decies ducta centum faciunt. Quae videlicet figura jam quadrata, sed adhuc plana est. Verum ut in altitudinem surgat et solida efficiatur, multiplica centum per decem, et fiunt mille. Quo ta, justorum conscientia designatur. Quacunque enim verteris, quadrum stabit. Sic et animus electorum nulquam ipsi bath nominant, habens modios tres. Ipsa est et ephi, quod et illi epha nuncupant. Sed et ephi ad m
Abbreviated transcription (Latin):
genus humanũ post diluuiũ exꝓgenie tͥũ
filioꝵ noe latitudinẽ tociꝰ orb ipleuit. Sem
quippe ꝓ sapia.asiam. cham. posteri affrica:
Iaphet. soboles. europam. ⁊ insulas maris ob
tis erat natõnib ministrandum: aꝑte resti¬
cula tͥuguata cubitoꝵ: mate illud quo bapts¬
matis unda sigurabat᷑. cingebat. S ⁊ ħ dicẽ¬
ꝙ nr̃m baptisma sigurabat. tͥginta cubitoꝵ rẽ¬
tis circuibat: ut significaretur a domo illiꝰ

Expanded text:
genus humanum post diluvium de progenie trium filiorum Noe latitudinem totius orbis implevit. Sem quippe Japhet soboles Europam et insulas maris obttis erat nationibus ministrandum, apte resticula triginta cubitorum mare illud, in quo baptismatis unda figurabatquod nostrum baptisma figurabat, triginta cubitorum restis circuibat; ut significaretur a dono illius
Abbreviated transcription (Latin):
tuiss columiam dexteraur: uocauit eam no¬
mine iachim: firmitas. Siilit̃ scc̾am co¬
t̃a colunna ut supradiximus expͥmit si g᷑a
doctoꝵ: qui pͥmitiuam in ierosolums insti¬
nisse. ⁊ luudum suo sanguine redemust e te̾¬
cantur. Et apte uocabulo sidi amte dense¬
buntur colunne. cum ima firmitas. alt̾a in ro¬
tacite notarentur: ubi se sinulli doctores. saddo¬
tes a coliumas domus dei uideri atq appellar
uolunt: cum nichil in se ꝓrsus. firme fidei ad
comtenpnendas scłi poupas. ac desidanda bona
itiuisibilia: nichil hẽant roboris: sid corrigen¬
dos. nichil indust̾e saltem ad intelligendos eoꝵ
quib p̾lati sunt errores

Expanded text:
tuisset columnam dexteram, vocavit eam notuisset columnam dexteram, vocavit eam nomine Iachim, firmitas. Similiter erexit cotera columna, ut supra diximus, exprimit figuram doctorum qui primitivam in Hierosolymis instinisse, et mundum suo sanguine redemisse, testantur. Et apte vocabulo simili ambae censebantur columnae, cum una firmitas, alttacite notaretur: ubi se nonnulli doctores sacerdotes et columnas domus Dei videri atque appellari volunt, cum nil in se prorsus firmae fidei ad contemnendas saeculi pompas, ac desideranda bona invisibilia, nihil habeant roboris ad corrigendos, nil industriae saltem ad intelligendos eorum, quibus praelati sunt, errores
Abbreviated transcription (Latin):
tudiis figura poni cõsuenit. Duplicatur
aut̃ hic iumieris malogranatoꝵ in c̾cuitu
capitelli scd̾i: ut insimuietur nustice ꝙ utͥus
testarãti populus adimandus in ap̃o ad et̃ne
uite sit intͦducendus coronã. Cui figure cõ
cum post resurrectõem ip̃m in litore stantẽ
uiterent: si enĩ longe erant at̾ra s quasi cu¬
bitis dicentis. trahentes recte piscium. ꝑdu
centos ⁊ enĩ cubitos. rete plenum magnis pis¬
cib discipuli ad dñm tͣhunt. effectum sue r᷑¬
surrectõnis iam in lutora monstrantem: ꝯ
scĩ p̃dicatores ⁊ iudeis ⁊ gentib sibum fidei ꝯꝰ¬
tntitunt: atq ntͥusq popłi electos afluctił
scli p̃sentis extractos: ad future głam pacisa
inmortalitatis ꝑducunt. Circuitus gͦ capi¬
telli scd̃i ducentos ht̃ ordines malogranatoꝵ.
cum sublimitas regni celestis it̾us popłi elec¬
tos in una bãtitudinis arce collegit. Et statũ
duas colunas in porticum templi. Cum sta

Expanded text:
beatitudinis figura poni consuevit. Duplicatur autem hic numerus malorum granatorum in circuitu capitelli secundi, ut insinuetur mystice quod utriusque testamenti populus adunandus in Christo ad aeternae vitae sit introducendus coronam. Cui figurae conum est, cum ipsum in littore stantem viderunt: Non enim longe erant a terra, sed quasi cubitis ducentis, trahentes rete piscium . Per ducentos autem cubitos rete plenum magnis piscibus discipuli ad Dominum trahunt, effectum suae resurrectionis in littore monstrantem, cum sancti praedicatores et Judaeis et gentibus verbum fidei committunt, atque utriusque populi electos a fluctibus saeculi praesentis extractos, ad futurae gloriam pacis et immortalitatis perducunt. Circuitus ergo capitelli secundi ducentos habet ordines malogranatorum, cum sublimitas regni coelestis utriusque populi electos in una beatitudinis arce colligit. Et statuit duas columnas in porticum
Abbreviated transcription (Latin):
na quam duodecim cubitoꝵ restis ambielat.
quatuor cubitos hãbelat grossitudiuis. Oui¬
lus ⁊enim circulus qͣntum ht̃ spacii india¬
metro tantum ht̃ ter in gio. Deniq mare
eneum qr diaiuetrum hẽbat decem cubitoꝵ
ut in sequentib legitur: consequentes hẽbat
tͥnginta cubitos iugiro. ueruntasã qr dr᷑ o
pus lilii quatuor fuisse cutitoꝵ. siue lati¬
tͥudinem seu design altitudinem: ichilo¬
minus rõ sigure ꝑspicua est. qr n ñ nisi pe
uangelium ex optatissima illa murndo uox
insonuit. penitenciam agite. appiqͣuit̃ eñi
regnum celoꝵ. Quod si sequitur. ⁊ rursum
alia capitella in sũmitatem columar̃. de

Expanded text:
na, quam duodecim cubitorum restis ambiebat, na, quam duodecim cubitorum restis ambiebat, quatuor cubitos habebat grossitudinis. Omnis enim circulus quantum habet spatii in diametro, tantum habet ter in gyro. Denique mare aeneum, quia diametrum habebat decem cubitorum, ut in sequentibus legitur, consequenter habebat triginta cubitos in gyro. Verum quodpus lilii quatuor fuisse cubitorum, sive latitudinem, seu designet altitudinem, nihilominus ratio figurae perspicua est. Quia nonnisi per Evangelium exoptatissima illa mundo vox insonat. « Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum . » Quod vero sequitur: « Et rursum ali
Abbreviated transcription (Latin):
addita comitatuir. Et qm om̃ia uirtutum dõ¬
ta p̃sencium. ad et̃ue głam eremunat̃õnis.
que ꝑ euangłium est nob̃ ꝓmista.aut minis¬
trata: respiciunt: apte subiungitur. Capitel¬
la aut̃ que erant suꝑ capita colunnate qua¬
si oꝑe lilii fab̾cata erant in porticu quatuor
cubitoꝵ. Quid ꝑlilia isi suꝑne claritas patͥe:
atq ininortalitas florib redolens paradisi de¬
uangelicus sermo qui intitumi nob̾ et̃ne bãti¬
tudinis illuis ꝓmittit : ⁊ iter qͦ ad hanc ꝑue¬
niatur. ostendit : Cum gͦ sc̃ doctores ꝓmis¬
sa nob̃ limina regnis celestis. in quat᷑uor
sci enuangelii libris ostendunt: quasica¬
pita colimnar opus inse lilii quatuor
am. qr cum opus lilii incapitellis q̃ tuor
cubitoꝵ ẽẽ memoratur n adiditur lati¬
tud inis. aut altitudinis: lectoris utiq ui¬
dicio. litrum in altitudine an it latitudi¬
ne intelligi debãt derelictum est. Constat
aut̃ absq ulla ꝓrsus dubietate: qr colun

Expanded text:
mnia virtutum dona praesentium ad aeternae gloriam remunerationis, quae per Evangelium est nobis promissa ac ministrata, respiciunt, apte subjungitur: Capitella autem quae erant super capita columnarum, quasi opere lilii fabricata erant in porticu, quatuor cubitorum. Quid per lilia nisi supernae claritas patriae, atque immortalitatis floribus redolens, paradisi deevangelicus sermo, qui introitum nobis aeternae beatitudinis illius promittit, et iter, quo ad hanc perveniatur, ostendit? Cum ergo sancti doctores promissa nobis limina regni coelestis in quatuor sancti Evangelii libris ostendunt, quasi capita columnarum opus in se lilii quatuor eram, quia cum opus lilii in capitellis quatuor cubitorum esse memoratur, neque addidit latitudinis aut altitudinis, lectoris utique judicio, utrum in altitudine an in latitudine intelligi debeat, relictum est. Constat autem abs
Abbreviated transcription (Latin):
diuis. quante erat ⁊ coliina: cisi tam̃ alti¬
tudo quanta fuent: minime narretur. Hec
oꝵ uidentur ae apposita. Dẽ quoꝵ fc̃ura. s quid
inisticum inquirere delectat: illam ꝑennis
regni sublimitatem potest ñ incongrue de¬
signare. quani ne oculus uidit. ⁊ ceta us
diligentib se. Post lilia ⁊ eñ quatuor cu¬
bitoꝵ. alia sunt apposita capitella. quar̃ al¬
citudo quanta fu̾it. nĩ dr᷑ : qr multa quidẽ
de celesti bãtitudine in euuangelio legimꝰ.
ꝙ indeł ibi mundi corde deum uidebunt.
t̾re annumciabit eis ꝙ gaudium uisionis
lestis quo modo sese habeat: solis eis qui
hanc intrare meruerint: euus cuib p.
Unde bñ factura siue altitudo hoꝵ capi¬
telloꝵ supra lilium erant: ut inconp̃hen¬
sibilis et terrest̾b qualitas celestis hĩcatõis
insimuetur. Le qua tam̃ ħ minime latet. qr
om̃s ibi ꝯmunit felicieate diusne usionis fru¬
iitur: tanto quisq sublimꝰ quanto mundi¬
ores adiudendum eum ocłos cordis hũit. Qͥ

Expanded text:
dinis, quantae erat et columna, cujus tamen altitudo, quanta fuerit minime narratur. Haec orum videntur esse apposita. De quorum factura, si quid mysticum inquirere delectat, illam regni perennis sublimitatem potest non incongrue designare, quam nec oculus vidit, et caetera, usque diligentibus se. Post lilia etenim quatuor cubitorum, alia sunt apposita capitella, quorum altitudo quanta fuerit, non dicitur: quia multa quidem de coelesti beatitudine in Evangelio leicet ibi mundi corde Deum videbunt, tre annuntiabit eis, quod gaudium visionis lius patriae coelestis, quo modo sese habeat, solis eis qui hanc intrare meruerint, ejus civibus patet. Unde bene factura sive altitudo horum capitellorum supra lilium erant, ut incomprehensibilis esse terrestribus qualitas coelestis habitationis insinuetur. De qua tamen hoc minime latet, quod omnes ibi communi felicitate divinae visionis fruuntur, tanto quisque sublimius, quanto mundiores ad videndum eum oculos cordis habuerit; qui
Abbreviated transcription (Latin):
tes. p̃mia suꝑne recbutõnis secindum me¬
tita pie recipiunt oꝑatõnis. Esus reciacu¬
la qͦ fiunt cadem capitella: qr iuxta modũ
dilectõnis qua sib i ad inuicem ni hac uitat᷑¬
teruitas scã copulata est. suꝑnoꝵ qͥ cuuum

Expanded text:
tes, praemia supernae retributionis, secundum merita piae recipiunt operationis. Contra retiacula quoque fiunt eadem capitella, quia juxta modum dilectionis, qua sibi ad invicem in hac vita fraternitas sancta copulata est, supernorum
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ collegio. uarle sibim inuicem succedunt
suoꝵ gaudent fideliter adherere uestigiis: eoꝵ¬
q dictis: siue scͥptis ne forte in errorem la¬
bi possino. inuiti. Retiacula gͦ supͣ sĩintates
sunt malagiauatoꝵ apposita: cõ cordia carita¬
tis ꝑfectis fuerit suꝑadita oꝑib. Et cum utͦq

Expanded text:
torum collegio varie sibimet invicem succedunt suorum gaudent fideliter adhaerere vestigiis eorumque dictis sive scriptis, ne forte in errorem labi possint, inniti. Retiacula ergo super summitatem sunt malorum granatorum apposita, cum concordia charitatis perfectis fuerit superadjecta operibus. Et cum utroque
Abbreviated transcription (Latin):
natõemi ⁊ m̃da ciũ. sic̃ in apocalipsis scͥpsit ioħes:
ñ erit. Malleus. ⁊ securis.⁊ om̃e ferram̃tum
ñ audicur: qr hic tundimur a dũsitatib ⁊dis¬
cipliia ũitatis ex̃cemur. ut illic locis uixͣ me¬
pitum congrius disponamur: ⁊ castigatõe ces¬
sante᷑ solo am oris glutino adiuicem copu¬
lemur. uno inpleti spũ ꝑfundamur. Ceterũ

Expanded text:
um, sicut in Apocalypsi scripsit Joannes, « ubi malleus et securis et omne ferramentum non auditur , » quia hic tundimur adversitatibus, et disciplina veritatis exercemur, ut illic locis juxta meritum congruis disponamur, et castigatione cessante, solo amoris glutino quo ad invicem copulemur uno impleti spiritu perfundamur. «
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝙ intͦenintes statim ad altiora gradatĩ aĩ¬
tendebant. hũtes mã ascensũ ꝑ ip̃a parietis
int̃iora: donec tali itinere ad mediũ cenacła.
dentes creberrimas hẽbant ameredie fenes¬
tras. quar̃ luce certum ꝑ om̃ia ⁊ sine offeri¬
sione iter agerent: qui nimtr̃ locus ꝓpͥe ad
corpꝰ dr̃icum q de uirguie sũpsit respict.
Octium nam sateris medii in parce erat dex
cere : quia definicto in cruce dño: miꝰ mil ttñ
lancea latus eiꝰ aꝑuit. Et beue in ꝑte domꝰ
gelista. ut ñ diceret ꝑcussit latus eiꝰ aut uul
luq ita subunuxit.⁊ contunuo exiuit sangͥs
⁊ aqua. Aqua scił qua abluimur in baptis¬
moꝰ : ⁊ sanguis quo consecramur in calice ses̃.¬

Expanded text:
In quod introeuntes, statim ad altiora gradatim asIn quod introeuntes, statim ad altiora gradatim ascendebant, habentes viam ascensus per ipsa parietis interiora, donec tali itinere ad medium coenaculumicat, quia sic ascendentes creberrimas habebant a meridie fenestras, quarum luce certum per omnia et sine offensione iter agerent. Qui nimirum locus proprie ad corpus Dominicum, quod de virgine assumpsit, respicit. Ostium namque lateris medii in parte erat domus dexterae, quia defuncto in cruce Domino, unus militum lancea latus ejus aperuit. Et bene in parte domus gelista, ut non diceret, Percussit latus aut vulneravnique ita subjunxit: « Et continuo exivit sanguis et aqua , » aqua scilicet qua abluimur in baptismo, et sanguis, quo consecramur in calice s
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ uite uia est: incedere potẽst. Non est homo¬
tam̃ ꝑ quendam hiniꝰ temporis modũ ꝑfecti. ⁊
inmadãti in uiaocantur. qui cunc uere ꝑfici¬
untur. cum nexib corporib ab soluti. ad in¬
iuortasẽ illiꝰ domus dñi decorem ꝑuenerunt.
solũm᷑ ⁊ inmadãti. atq al om̃i labe miqͣuita¬
tis castigati ingredientes. Non enĩ intrabit ĩ
illam quitatẽ aliquid coniquinatũ. Ostũi la
t̃is medii in parte erat doimiis dexte: ⁊ ꝑ code¬
am ascendebant iumodiũ cenadm: ⁊ amedio
int̾̃tium. Quidam hunc locũ male intelligen¬
tes. putant ostiũ templi ameridie fuisse: sĩ at¬
tendentes. qͥa si hoc significare uoluiss scͥpt᷑a.
ñ im diceret. ostium lateris medii in parte e¬
rat donius dextere: sita poci simpliciter. ⁊ hẽbat
donnus hostiũ ad m̃ediem. Nunc aũt lonige ali¬
ud sigiuficat. Partem nam domus dexte latꝰ
templi meridianũ dr᷑. in cinꝰ parte orientali
hostium erat in ip̃o angulo factũ uxiͦ t̃ram:

Expanded text:
ncedere potest. Non est Sed secundum hujus temporis modum perfecti et immaculati vocantur, qui tunc vere perficiuntur, cum nexibus corporis absoluti ad immortalem domus Domini decorem pervenerint.solummodo, et immaculati atque ab omni labe iniquitatis castigati, ingrediuntur. Non enim intrat in illam civitatem aliquid coinquinatum, fateris medii in pariete erat domus dextrae, et per cochleas ascendebant in medium coenaculum, et a medio in tertium. » Quidam hunc locum male intelligentes, putant ostium templi a meridie fuisse, non attendentes, quia si hoc significare voluisset, Scriptura non ita diceret: « Ostium lateris medii in parte erat domus dexterae, sed ita potius simpliciter, et habebat domus ostium ad meridiem. Nunc autem longe aliud significat. Partem namque domus dexterae, latus templi meridianum dicit. In cujus parte orientali ostium erat in ipso angulo factum, juxta terram.
Abbreviated transcription (Latin):
capita que erant suꝑ sũmitatem inalog¬
natoꝵ: uidetur iuxta ordinem oꝑis ip̃ius
quia malogranata suint fac̃ta marcuitu
capitelloꝵ aꝑte inf̾i̾oꝵ. atq ex eisdem ma¬
logranatis orirentur reciacula. quib ex pate a¬
liqua tegerentur: patetq figura misterii.
que reciacula. quib capitella fũint malogra¬
natoꝵ amexa. que ad unam pene significatõ¬
em sen ꝑsouar̃. seu uirtutũ ꝑtinent spña¬
lium. Scimus enĩ uirtutes de uirtutib nascĩ q
⁊ scõs ambulare de uirtute inuirtutem douec
iudeatur deus dõꝵ in syon. Qua uirtute nulla¬

Expanded text:
capitella, quae erant super summitatem malogcapitella, quae erant super summitatem malogranatorum, videtur juxta ordinem operis ipsius quia malogranata fuerint facta in circuitu capitellorum a parte inferiori, atque ex eisdem malogranatis orirentur retiacula, quibus capitella ex parte aliqua tegerentur. Patetque figura mysterii, quare retiacula super summitatem fuerint malogranatorum adnexa, quae ad unam pene significationem sive personarum seu virtutum pertinent spiritalium. Scimus enim virtutes de virtutibus nasci, et sanctos ambulare « de virtute in virtutem, donec videatur Deus d
Abbreviated transcription (Latin):
um ad memoriam reuocare. eoꝵ q sinꝑ extipł⁊
actus suos ac sermones omi ex ꝑte cõmunire:
ne si aliter forte quam illoꝵ ht̃ ex regula u¬
rerint. aut docuerint: errent. Sicut gͦ reci¬
aculoꝵ admiranda conexio. unitatem designat
fitelium. q̃ est inuindo pacis: ita eciam malo¬
granata. eandem ip̃am typice insinuant uni¬
tatem. que ⁊ innum̃os ꝑ orbem popłos muna fi¬
dei catholice regula cohibet. Uel certe mirabil
reciaculoꝵ concathenatõ. manifestam õlum fide¬
liũ cõcordiam demonstras: malogninatoꝵ uͦ
positõ int̃uas animi uirtutes: que ab aln̾s ne¬
quaguam uderi possant. expͥmunt: paciam
⁊ cet̾a huiꝰmͦi. Et quasi pulchrima foris pomo¬
rum suꝑsicies apparet: suꝑ set indusa intus
granoꝵ copia ñ paret: cũ pia scõꝵ oꝑatõ palã.
cuntis ostenditur: s ea que intus fidei spei. Est¬
ac dilectõnis. cetõꝵq animi bonoꝵ gr̃a ñ c̃m
tur. Cum uͦ dcm̃ sit de reciaculis. ut tegerent

Expanded text:
um ad memoriam revocare, eorumque semper exemplis actus suos ac sermones omni ex parte communire; ne si aliter forte quam illorum habet regula vixerint aut docuerint, errent. Sicut ergo retiaculorum admiranda connexio unitatem designat fidelium, quae est in vinculo pacis, ita etiam malogranatum eamdem ipsam typice insinuat unitatem; quae et innumeros per orbem populos, in una fidei catholicae regula cohibet. Vel certe mirabilis retiaculorum concatenatio manifestam omnium fidelium concordiam demonstrat. Malogranatorum vero positio internas animi virtutes, quae ab aliis nequaquam videri queunt, expt caetera hujuscemodi. Et quasi pulcherrima foris pomorum superficies apparet, sed inclusa intus granorum copia non paret, cum pia sanctorum operatio palam cunctis ostenditur, sed ea quae intus est, fidei, spei act. Cum vero dictum sit de retiaculis ut tegerent
Abbreviated transcription (Latin):
uisionis ꝑ altitũdinem figuratur. Ꝙ aũ lon¬
gitũdo. ⁊ iatitũdo altaris uicenoꝵ erat cubitoꝵ
maguam utiq ꝑfcõnem designat. eiꝰdem inde¬
fesse longanimitas ac sincere dilectõnis: q̃ ꝑ u
triusq testamenti nob̃ obseruantiam tribuitur.
Quãt enim quin uicenarum numerum implent.
Quinq añ łibri sunt mosayce legis. qͣtuor eungłi¬
ce lib̾tatis. quia cũ ad intłłigentiam atq custo¬
fit q idem nũs uicenariꝰ ĩ longitudine. ⁊ latitu¬
dine altaris: ꝯ corda elcõꝵ docente utroq testa¬
mento ⁊ adiuuante ip̃o uno utͥusq testam̃ti
auctore. ⁊ ꝑseũantiã boni oꝑis ⁊̃ in ꝑsecutõib¬
seruant. ⁊ hylaritatem dilectõnis in eos gui ꝑse¬
quunt᷑ exibent. Denario aũ nũo spes celestiũ p̃¬
mioꝵ designari solet. dño asfirmante cũ eos
qui in uinea magni pr̃is familias laborabant:
denano remunerandos ẽẽ testatur. Et m̃ito
ꝑ hunc numerum merces et̃na figuratur.

Expanded text:
tur. Quod autem longitudo et latitudo altaris vicenorum erat cubitorum, magnam utique perfectionem designat ejusdem indefessae longanimitatis ac sincerae dilectionis, quae per utriusque Testamenti nobis observantiam tribuitur. Quater quini vicenarium numerum complent, quinque enim libri Mosaicae legis, quatuor evangelicae libertatis: cum ad intelligentiam atque custoFitque idem numerus vicenarius in longitudine et latitudine altaris, cum corda electorum, docente utroque Testamento, et adjuvante ipso uno utriusque Testamenti auctore, et perseverantiam boni operis etiam in persecutservant, et hilaritatem dilectionis in eos qui persequuntur exhibent. Denario autem numero spes coelestium praemiorum designari solet, Domino affirmante, cum eos qui in vinea magni patrisfamilias laborabant, denario remunerandos esse testatur . Et merito per hunc numerum merces aeterna figuratur,
Abbreviated transcription (Latin):
aureã. Altare anreũ corda significat ꝑ¬
festoꝵ uistoꝵ: iut̃ne caritatis ⁊ castitatis
luce choruicat. Qͦꝵ sub limitati significañ¬
de. etiam saus cõuenit eiꝰtem altaris. Egta¬
bat etuam añ hostiũ sci scõꝵ ut in factura
tab̃nacłi manifeste legimꝰ. In guo uidelicet al¬
tari ñ hostiarum sanguis. neq libamina. s thi¬
miamata tm̃. inceñdebant᷑. quoꝵ fumus ad su¬
piora ascendens. oꝑiebat art̾ham. adꝙ oracłm ⁊
odore suauitatis implebat. In quo fig̾am exp̃¬
mebat scõꝵ qui dum negligentes temꝑaliũ re¬
rum cup̃ĩditatib tota intentõne celestia q̃rt̃¬
ueld̾ intus in uicita oracł sunt positi. nec lõ¬
ge sunt remoti a uelo guo templũ ⁊ scã sc̃oꝵ
dirimunt᷑. qr corꝑałr terram incolunt ce¬
terũ scd̃m int̾iorem hominẽ totã hñt cõ¬
ũsatõnem in ceł. Ascendit q fumꝰ ab huiꝰ¬

Expanded text:
are aureum corda significat perfectorum justorum, internae charitatis et castitatis luce corusca, quorum sublimitati significandae etiam locus convenit ejusdem altaris. Stabat enim ante ostium Sancti sanctorum, ut in factura tabernaculi manifeste legimus. In quo videlicet altari non hostiarum sanguis neque libamina, sed thymiamata tantum incendebantur, quorum fumus ad superiora ascendens, operiebat arcam, atque oraculum odore suavitatis implebat. In quo figura exprimebatur sanctorum, qui dum neglectis temporalium rerum cupiditatibus, tota intentione coelestia quaerunt: in vicino oraculi sunt positi, nec longe sunt remoti a velo, quo templum et Sancta sanctorum dirimuntur, qui corpore terram incolunt, caeterum secundum interiorem hominem totam habent conversationem in coelis. Ascenditque ab hujus
Abbreviated transcription (Latin):
UII. s q ꝑ sẽpte ĩ unu̾sa dona ĩcelligũt᷑.
Qui gͦ sepcuagies septies p̃ cepit duuicti.
qͣsi uniu̾sa delieta uib condonari. Itaq cũ
filiũ dĩ ad optiuũ fieri ĩsinuare uelit. ñ
solũ nat᷑ales s & ad optiuuos. patres. ĩgu̾a

Expanded text:
iversa dona intelliguntur. Quod ergo septuagies septies praecipit dimitti, quasi universa delicta jubet condonari. Itaque cumFilium Dei adoptivum fieri insinuare velit, non solum naturales, sed etiam adoptivos
Abbreviated transcription (Latin):
exordia libro suo nom̃ ĩ posuit moiẽ
ebreoꝵ secutꝰ. qͦ libri ex pͥmordus ĩ titu¬
qr ĩ exordio de geuit᷑a nudi agit᷑. ⁊ sic̃ ex¬
odꝰ ĩ cuiꝰ pͥncipio de exitu filioꝵ isrł. de
egipto tͣctat᷑. Bũ ꝯgruit noũ cestamĩ¬

Expanded text:
morem Hebraeorum secutus, quorum libri ex primordiis intituquia in exordio de genitura mundi agitur, et sicut Exodus, in cujus principio de exitu filiorum Israel de Aegypto tractatur. Bene congruit Novum Testamen
Abbreviated transcription (Latin):
ruth .i. de festiuantia. Oport .n. seruũ
eẽ ꝓiptũ ñ pigrũ. s cͣrentẽ ne illũ ulla
caruał uoluptas detiueat. Seuir iesse .i.
ĩeñsũ. Si .i. seruimꝰ extunore. ⁊ auiore er¬
it deuocio ĩ corde q̃ ex igue ⁊ desidio cordis.

Expanded text:
Ruth, id est de festinantia. Oportet enim servum esse promptum, non pigrum, sed currentem, ne ulla carnalis voluptas detineat. Sequitur Jesse, id est incensum. Si enim servimus, ex timore et amore erit devotio in corde, quae ex igne
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i.⁊ spũales quiq ineccłia: quib m̃te exceden¬
tib d̾o. archana secretoꝵ celestium sp̃alius cet̾is
uideri conceditur. Quidum ea que in occulto
udent. publice fidelib pandunt: quasi suscepto
lumine solis. Fenestre cincta templi penetralia
replent. Unde bene eedem fenestre oblique idz
intus latiores fuisse ꝑhitentur: quia nnimirũ
nectẽ est. ut quisqͥs uilar suꝑne cõtemplatõis
liel ad mom̃tum ꝑceꝑit: mox imũ cordis ampliꝰ
castigando dilatet: atq ad maiora capessenda
sollerti exercitatõe s̃patet.

Expanded text:
ique in Ecclesia, quibus mente excedentibus, Deo arcana secretorum coelestium specialius caeteris videre conceditur. Qui, dum ea quae in occulto vident, publice fidelibus pandunt: quasi suscepto lumine solis, fenestrae juncta templi penetralia replent. Unde bene caedem fenestrae obliquae, id est intus latiores fuisse perhibentur: quia nimirum esse est, ut quisque jubar supernae contemplationis vel ad momentum perceperit, mox sinum cordis amplius castigando dilatet, atque ad majora capessenda solerti exercitatione praeparet.
Abbreviated transcription (Latin):
pulo iud̾oꝵ. ubi dũs corporaliter p̃sens docebat.
ullus uiroꝵ. qui tam docte pͥoss errores reuel¬
les: ⁊ exgentilib facti xp̃rani. Sidonii nam
⁊ tironii. qr gentiliũ suere populi. m̃to infĩgͣa
gencium accipiuntur
Capłm .iii. Quot oꝑarios

Expanded text:
pulo Judaeorum, ubi Dominus corporaliter praesens docebat, pulo Judaeorum, ubi Dominus corporaliter praesens docebat, ullus eorum qui tam docte nosset errores refelles, et ex gentibus facti Christiani. Sidonii namque et Tyrii, quia gentilium fuere populi, merito in figura gentium accipiuntur. CAPUT III. Quot operarios
Abbreviated transcription (Latin):
Salomoir seruos hiram cedere sibi uoluit lig¬
na de libano. qr doctores erant seruis suis adce¬
dendumi: s id circo eciam sernos suos simulad¬
ẽe uoluit. ut ostend̾ent cedentib. cuiꝰ m̃sure
ligna facere deb̾ent. Ciuꝰ rei figura in ꝓmptu
est. qr nimirum apłi certiꝰ sibum ebangelii
ꝙ ad nõ andͤte nou̾nt: s gentiles ab errore
comũsi. atq ad nitatẽ euingelii tranffor¬
mati. meluis ip̃os gencium errores nouerant
⁊ quod certuis nouerunt: eo artificiosiꝰ expug¬
nare atq euacuare didicerunt. Paulus qͥdẽ
saciam̃tum ecangelii quod ꝑreuelatõem didi¬
cerat melius uouit: s dionisiꝰ reuincere me¬
lius potat falsa athenarin dogmata: qͦꝵ ꝯ
errorib sillogismos a pũo.⁊ argur̃ta cuncta no¬
uerat. Cui sũsui cõueuit apte .ꝙ. seguitur.
Scis eni ꝙ ũ est inpopło meo uir. qui uoi̾it
ligna cedere. sicut sidonii. Non em̃ erat in po¬

Expanded text:
Salomon servos Hiram caedere sibi voluit ligSalomon servos Hiram caedere sibi voluit ligna de Libano, quia doctiores erant servis suis ad caedendum; sed idcirco etiam servos suos simul adesse voluit, ut ostenderent caedentibus cujus mensurae ligna fieri deberent. Cujus rei figura in promptu est, quia nimirum apostoli certius verbum Evangelii, qui a Domino audire noverunt, sed gentiles ab errore conversi, atque ad veritatem Evangelii tranmati, melius ipsos gentium errores noverant, et quo certius noverant, eo artificiosius hos expugnare, atque evacuare didicerunt. Paulus quidem sacramentum Evangelii, quod per revelationem didicerat, melius novit, sed Dionysius melius refellere poterat falsa Athenarum dogmata, quorum cum erroribus syllogismus a puero et argumenta cuncta noverat. Cui sensui convenit apte quod sequitur: Scis enim quod non est in populo meo vir qui noverit caedere ligna sicut Sidonii. Non enim erat in po
Abbreviated transcription (Latin):
dĩe ꝓ suo quisq m̃ito uel cempore coliocatent᷑.
Misit eciam arcifices: qr cõũsos ad uerã sapi¬
enciam philosophos. qui grã erudictõnis popu¬
lisqͦ regendis ire p̃poñentur. dño genilitas
obtulit. Qualis fut ^ ip̃is apłoꝵ temporib dio¬
uisi us ariopagita: qualis deinceps dector su¬
auissimꝰ ⁊ fortissimus martir cipͥanus: aliiq
tõnib gentilitas a dño tona expectat gr̃ẽ celes¬
reb eccłie.q. auxiliũ oꝑis scĩ flagitaus ait ad
hiram. salomon. p̃cipe gͥ ut p̃cidant mͥ cediroᷤ
de libano: ⁊ seruimei sint 9 seruis tuis. Serui
quippe hiram qui p̃ciderant cedros. Salomo¬
i de libano. doctores sunt electi de gentib qͦꝵ
officii est eos qui in hoc mundo reb ⁊ głi a le¬
tabantur asuꝑbie fastu corrigendo sternere:
atq ad ob sequium sui redemptoris coꝵ uota
tranft̾re. Cum quib iudeł serus erant ⁊ ser¬
ui salomonis. ac ꝑiter memorato instabant
inciꝑent: magñi exiffent ercoris. Idenco ⁊ enĩ

Expanded text:
quisque merito, vel tempore collocarentur. « Misit etiam artifices, quia conversos ad veram sapientiam philosophos, qui gratia eruditionis, populis quoque regendis jure proponerentur, Domino gentilitas obtulit, qualis ipsis apostolorum temporibus Dionysius Areopagita, qualis deinceps doctor suavissimus, et fortissimus martyr Cyprianus, aliique tionibus gentilitas a Domino dona exspectat gratiae coelesrebus Ecclesiae, quod auxilium operis sancti flagitans, ait ad Hiram Salomon: Praecipe igitur ut praecidant mihi cedros de Libano, et servi mei sint cum servis tuis. Servi quippe Hiram qui praecidebant cedros Salomoni de Libano, doctores sunt electi de gentibus, quorum officii est, eos qui in hoc mundo rebus et gloria laetabantur, a superbiae fastu corrigendo sternere, atque ad hoc secundum sui Redemptoris eorum vota transferre, cum quibus videlicet servis erant et servi Salomonis, ac pariter memorato instabant inciperent, magistri existerent erroris; idcirco etenim
Abbreviated transcription (Latin):
sp nos. Narrat regũ historia. quia salomone¬
dificatur douiũ dño. q̃sierit auxiliũ ab nrã re¬
ge tyroqui etat amicus dauid oñ tempore:
⁊ ꝯ ip̃o qͦ salomione postqͣ. regno potitus est
pacem habere iã ceꝑat. ꝓmptũq mox ad ad¬
ita lit artifices illi ⁊ ligua ⁊ aurũ ꝓut op̾ hẽ¬
bat ded̾it. Cinꝰ beneficũ gũa. Salomon ei ꝑ au
nos singulos. płimos tͥtici ⁊ olei choros in cibũ
domui dabat. Nulli aut dubiũ. ꝙ salomon qͥ
int̃p̃tatur patificus. ⁊ ip̃o nomĩe ⁊ serenissimo
regni sui statu illum significet. de qͦ dixit p̃¬
saias. mulaplicabitur eius imꝑuinꝰ ⁊ pacit ñ
erit sinis. Py ram si qui latine dicitur ui¬
ueris excelse. credentes ex gentib ⁊ uta simł
bat. conũsos ad fidem ipos rerũ dominos tỹpice
teniciet: qͦꝵ ope constat eccłiam sepiꝰ ad ui¬

Expanded text:
. Narrat Regum historia, quia Salomon aedificaturus domum Domino, quaesierit auxilium ab Hiram rege Tyri, qui erat amicus David omni tempore, et cum ipso quoque Salomone, postquam regno potitus est, pacem habere jam coeperat; promptumque mox ad adita ut artifices illi et ligna, et aurum, prout opus habebat, dederit. Cujus bnos singulos plurimos tritici et olei choros in cibum domui ejus dabat. Nulli autem dubium quin Salomon, qui interpretatur pacificus, et ipso nomine et serenissimo regni sui statu illum significet de quo dixit I7: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis. Hiram vero, qui latine dicitur vivens excelse, credentes ex gentibus, et vita simu bat, conversos ad fidem ipsos rerum Dominos typice denuntiet, quorum ope constat Ecclesiam saepe adju
Abbreviated transcription (Latin):
ere beatus ꝓthomatir abel. ⁊ sech. ⁊ enos: ce¬
t̃iq iusti nundi originalis. Ininamo aũt eiꝰ pe¬
netrali. ⁊ quasi ꝓpe mur̃ templi. misticũ abti¬
nuere locum parentes beati p̃cussoris dñi. sy¬
meon ⁊ auna ⁊ ceteri: qui ⁊ si natuitatem uide¬
bene porticus decem cubitis erat lata: quiata¬
les ⁊ si necdum uerba siue usteria eiuiange¬
lii que erant ꝑ dũm cradenda ceꝑunt: p̃cepta

Expanded text:
erunt beatus protomartyr Abel, et Seth, et Enos, caeerunt beatus protomartyr Abel, et Seth, et Enos, caeterique justi mundi originalis. In intimo autem penetrali et quasi prope murum templi mysticum, obtinuere locum parentes beati praecursoris Domini, Simeon et Anna, caeterique qui, etsi nativitatem ejus videbene porticus decem cubitis erat lata, quia tales etsi necdum verba sive mysteria Evangelii, quae erant per Dominum tradenda, receperunt, praecept
Abbreviated transcription (Latin):
cebat: ⁊ grãm dsũ saluatoris q̃ mundum erat
redemptusꝰ p̃dicabat. Factura gͦ portitꝰ tota. fide¬
les illi temporis signat: ostiũ si in porticu toctore
qui cet̾is lucẽ uite iauuams intrandi ad dñm
pandebant expͥmit. Et bene inũ hostiũ. pp̃ ꝯ
sonam in om̃ib scĩs fidem. ac dilectõem ũitti¬
tis. Que indeł porticus uxta laticudiliem tẽ¬
pli innginti cubitos longa erat: qr nimr̃
antiqui iusti. multa dui paciencie longaniii¬
tate expectabant. quanto apparens in carne
dtis nouam eimangelii grãm mundo affer¬
ret: ñ acceptis ip̃i ꝓmissionib. sa longe eas
aspicientes. ⁊ salutautes. Equabant g longi¬
tudme sua latitudinem templi: quia ꝑlon¬
dilatatõem eccłie. incaritate dei. que est iu
huc fuerint a sacram̃tis dñce in carnatõnis
separati : fide tam̃ ac p̃dicatõe fuere ꝓximi.
Inhuiꝰ sacͣm̃tissune porticut pͥma fronte. fu¬

Expanded text:
cebat, et gratiam Domini Salvatoris, qua mundum erat cebat, et gratiam Domini Salvatoris, qua mundum erat redempturus, praedicabat. Factura ergo porticus tota fideles illius temporis signat. Ostium vero in porticu doctores, qui caeteris lucem vitae, januamque intrandi ad Dominum pandebant, exprimit. Et bene unum ostium, propter consonam in omnibustis; quae videlicet porticus juxta latitudinem templi 20 cubitos longa erat, quia nimirum antiqui justi multa diu patientia et longanimitate exspectabant, quando apparens in carne Dominus novam Evangelii gratiam mundo afferret, non acceptis ipsis promissionibus, sed a longe eas aspicientes et salutantes. Aequabant ergo longitudine sua latitudinem templi, quia per londilatationem Ecclesiae in charitate Dei, quae est in huc fuerint a sacramentis Dominicae incarnationis separati, fide tamen ac praedicatione fuerunt proximi. In hujus sacratissimae porticus prima fronte fu
Abbreviated transcription (Latin):
cubitoꝵ uinginti. Patet gͦ. qr porticus ista ad
orientalem templi ꝑtem fcã est. Templũ na
erat conũsũ ad orientem. sicut ⁊ tab̾nacłiu: hẽ¬
batq hostium porticus ab oriente eiꝰ oftiũ templi.
iuxca ꝙ historitus uidõꝵ iosephus aꝑtissime do¬
cet. itaꝰ ut sol equmoctialis oriens. directis radi¬
⁊ oracub: archa testam̃ti ꝑfinidere posset. Qͥauͦ
templum scam̃ eccłi am designat. porticus q̃ erat
aute templum.⁊ pͥor liñ solis acciꝑe solebat:
quid aptis qͣm illam eiꝰ parcem que diũce in¬
carnatõnis tempora p̃cessit. tẏpice deuunciat:
siue p̃dicando. siue nascendo. sine eciam morien¬
do p̃buerunt. Ostium gͦ dempli dñs est: qr ne¬
mo uenit ad patrẽ nisi ꝑ ip̃m: ⁊ sic̃ alibi dicit. e¬
ꝗo sum ostisĩ ꝑ me siquis introierit saluabit᷑
Ostumi portias sermo ꝓpħicus est : qui qͣi rec¬
to calle: ingredientes ad ostium cempli ꝑ du¬

Expanded text:
cubitorum 20. Patet ergo quia porticus ista ad cubitorum 20. Patet ergo quia porticus ista ad orientalem templi partem facta est. Templum namque erat conversum ad orientem, sicut et tabernaculum, habebatque ostium juxta quod historicus Judaeorum Josephus apertissime docet: ita ut sol aequinoctialis oriens, directis radiet oraculi, arcam testamenti perfundere posset. Quia vero templum sanctam Ecclesiam designat, porticus quae erat ante templum et prior lumen solis accipere solebat, quid aptius quam illam ejus partem, quae Dominicae incarnationis tempora praecessit, typice denuntiat, sive praedicando, sive nascendo, seu etiam moriendo praebuerunt? Ostium ergo templi Dominus est, quia nemo venit ad Patrem, nisi per ipsum, et qui alibi dicit, Ego sum ostium; per me si quis introierit, salvabitur . Ostium porticus, sermo propheticus est, qui quasi recto calle ingredientes ad ostium templi perdu
Abbreviated transcription (Latin):
deus in cuiꝰ lusionẽ cncta spei nr̃e desid̾ia sus¬
dilectõem dei⁊ ꝓrimi: tria ꝑtinent ad spem di¬
uine uisionis. Singuli aut̃ nuñi recte ꝑ decẽ
multiplicantur : qr ñ insi ꝑfitem ⁊ custadiam de¬
calogi legis. uel pacĩa mt̃i salubͥter excercetur.
uel caritas utiliter ardescit. uł spes sublimiter
ad et̃na desid̾anda raptat᷑. Ubi notandaũ quod
tͥuginta cubiti altirudunis. ñ us ad centrũtẽ¬
pli: s us ad cenacłm inferiꝰ ꝑtingebant. Nam
in libꝰ paralipomenõ aꝑte scͥptũ est. ꝙ alaĩtudo
centum ningniti cubitoꝵ enit. De cuiꝰ rei sacͣm̃¬
tis apt̾i insequentib tractabitur: ubi ad mediũ
ticus erat ante templũ uinguiti cubitoꝵ longi¬
tudims iuxͣ m̃suram latitudiuis templi. ⁊ hẽ¬
bat decẽ cubitos latroud inisante fticiem tem¬
pli. De hac porticu n libro paralipomenon ita
scͥptum est. Porticũ uͦ aute frontem quotende¬
batur in longum: iuxͣ infurã latitudinis domus:

Expanded text:
Deus, in cujus visionem cuncta spei nostrae desideria susdilectionem Dei et proximi, tria pertinent ad spem divinae visionis. Singuli autem numeri recte per decem multiplicantur, quia non nisi per fidem et custodiam decalogi legis, vel patientia nostra salubriter exercetur, vel charitas utiliter ardescit, vel spes sublimiter ad aeterna desideria rapitur. Ubi notandum est quo 30 cubiti altitudinis non usque ad tectum templienim in Paralipomenis scriptum est quod altitudo centum viginti cubitorum erat, de cujus rei sacramentis aptius in sequenti tractabitur, ubi ad medium emplum 20 cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et habebat 10 cubitos latitudinis ante faciem templi. De hac porticu in libro Paralipomenon ita scriptum est: Porticum vero ante frontem quae tendebatur in longum juxta mensuram latitudinis domus,
Abbreviated transcription (Latin):
tem designãt scẽ eccłie. quia mexilio ꝑegͥna¬
tõnis huiꝰ pacienter adũsa queq colerat. donoc
ad pat̾am quam expectat. ꝑueniat. Latitudo
insinuat caritatem: qua dilatato simi m̃tis.
ue ad pacem snã cõnersis. seu funditus extuic
spem deminciat fucure retͥbutõnis: cuiꝰ intu¬
itu libeuter infima queq. siue q̃ demulcent.¬
siue q̃ aduersantur comtẽpuit : us dum utͥs
transcendig. sola mereatur uidere bona dñi
it̃ra uiuencium. Unde apte longitudo donnis.
seragenario cubitoꝵ m̃o cõphenditur. Tenarꝰ
nam mumetꝰ in qͦ mundus fcũs est ꝑfectõem
nis: ut ñnto bone oꝑatõnis. ꝓmissam patͥam ꝯ
apparsut ualeamus intrare. Latitudo uice¬
nario umm̃o det̃miuatur. pp̃ geminam eiꝰdem
caritatis qua teum ⁊ ꝓrimũ amanius distanciã:¬

Expanded text:
e, qua in exsilio peregrinationis hujus patienter adversa quaeque tolerat, donec ad patriam quam exspectat, perveniat. Latitudo insinuat charitatem, qua dilatato sinu mentis ve ad pacem suam conversis, seu funditus omnibusspem denuntiat futurae retributionis, cujus intuitu libeseu quae adversantur contemnit, usque dum utrisque transcensis, sola mereatur videre bona Domini in terra viventium. Unde apte longitudo domus sexagenario cubitorum numero comprehenditur; senarius namque numerus, in quo mundus factus est, perfectionem nis, ut merito bonae operationis, promissam patriam, cum apparuerit, valeamus intrare. Latitudo vicenario numero determinatur, propter geminam ejusdem charitatis, qua Deum et proximum amamus, distantia
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita posicis intelligere: qͦꝵ puritatẽ
dilectõns qua in socreto cordis coram dũo
refulgent. in spicere nequinus : acta tam̃
ex eis queloquendo uel agendo. uel paciendo.
foras ostend̾unt. aux iliũ nr̃e salutis ĩnem¬
mus.

Expanded text:
adhuc positis intelligere, quorum puritatem dilectionis qua in secreto cordis coram Domino refulgent, inspicere nequimus. Attamen ex eis quae loquendo, vel agendo, vel patiendo foras ostendunt, auxilium nostrae salutis invenimus.
Abbreviated transcription (Latin):
signat. Quod intus intemplo deainatum
fulgebat: claritatem illam qua in celesti
leste meruerunt intrare. Et tañ nos ꝯui
tam. passiones. doctͥnam scõꝵ ceruentes.
sine iscͥpturis legentes. ad benefaciendum
exemplis excitamur eoꝵ. qͣi in capitib: ⁊¬
bumi foris aᷤparentib at̾ra sublen amͣ: qͥ a

Expanded text:
potuit, designat. Quod intus in templo deauratum potuit, designat. Quod intus in templo deauratum fulgebat, claritatem illam qua in coelestileste meruerunt intrare. Et tamen nos cum vitam, passiones, doctrinam sanctorum cernentes, sive in Scripturis legentes, ad benefaciendum exemplo excitamur eorum, quasi in capitibus trabium foras apparentibus a terra sublevamur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ornabant. taute erant longitudiuis. ut capita
earum formsecus ꝓminerent: ⁊ ininfimo
quidem ordine cubitoꝵ septem. in medio
sex. in suꝑremo quin: atq in eisdemsca¬
pitib ear̃ tabulata componerentur. neqͣ¬
quam muris templi ins̃m. s iuxͣ mu¬
ros trabibus que de nuiris exieratut su¬
pposita. Quid itaq ꝑtrales domus q̃ tabła¬
ta portabant: nisi p̃dicatores sunt ꝙ pi¬
ce designati: Qui dum ip̃i subliment atq
horiorabilem in eccłia dei locum tenent. ã¬
firmiores qͦsq ac fragiles suis p̃dicat̃dib
ab infinioꝵ appetitu sustollunt atq ad ce¬
lestia defid̾anda. ac suspitanda suspendunt.
sius ⁊ int̾cessionib ut inceptis ꝑsistant. ad¬
iuuant. Legimus aũt in libro paralipome¬
non: ꝙ trabes templi ficut ⁊ cet᷑a eiꝰ itio¬
ra. firexint auro uestite. Q uod ita fuctii ẽẽ
foris parebant. hee minime de aurte. iꝑ¬
sam cedri spẽm formamq cunctis ostend̾ent.
inqͣ tam̃ imposita sibunet tabulata gestabãt

Expanded text:
ornabant, tantae erant longitudinis, ut capita earum forinsecus prominerent, in infimo quidem ordine cubitorum septem, in medio sex, in summo quinque, atque in eisdem capitibus earum tabulata componerentur, nequaquam muris templi infixa, sed juxta muros trabibus quae de muris exierant, superposita. Quid itaque per trabes domus, quae tabulata portabant, nisi praedicatores sancti sunt typice designati? Qui dum ipsi sublimem atque honorabilem in Ecclesia Dei locum tenent, infirmiores quosque ac fragiles suis praedicationibus ab infirmorum appetitu sustollunt, atque ad coelestia desideranda ac speranda suspendunt; suis etiam intercessionibus, ut in coeptis persistant, adjuvant. Legimus autem in Paralipomenon quod trabes templi, sicut et caetera ejus interiora, fuerint auro vestitae. Quod ita factum esse foris parebant, hae minime deauratae, ipsam cedri speciem formamque cunctis ostenderent, in qua tamen imposita sibimet tabulata gestabant.
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnsecus erat in capitis sũmitate: ⁊ ꝙ forĩ¬
secus apparelat. uniꝰ cubiti eint totũ rotund̾:
ꝑiterq hẽbat unũ cubitũ ⁊ dimidium. Os
suteris umꝰ erat cubiti. pp̃ unitatem cõfessi¬
onis ⁊ sidei: qr om̃s in ꝯfessionẽ patͬs ⁊ filir ⁊
Et ip̃m os in capitis erat sũmitate: ut ad
celestia nob̾ regia ꝑ laptisma iter ẽẽ pate¬
fcm̃. doceret. Ip̃ẽ uͦ luter mamplitudine cubi¬
tum hẽbat unũ ⁊ dimidium: pp̃ oꝑis niuiñ
ꝑfectõem ⁊ micium cõtemplatõis. Iuteger
etem̃ cubitus in lutere. ꝑfectõem bõne de sig¬
nat actõnis: quã abs ulla dubietate hẽbat
ille. de qͦ temptatoꝵ autiqͦ dñs aiebat. Nin¬
nlis int̃ra: hõ simplex ⁊ rectus: ac timens
deum. ac recedens amaloͤ. Est si alter cubitꝰ
diuine uisionis. qui ex ꝑte ñnulla etiã in hͣ
ad huc uita retentis fidelib. donare ꝯsueuit:
ut idem iob deincto adũsario ꝯ dño laquens
ait. auditu auris audiui te. Ut moysi dñs¬

Expanded text:
summitate, et quod forinsecus apparebat unius cubiti erat totum rotundum; pariterque habebat unum cubitum et dimidium. » Os luteris unius erat cubiti propter unitatem confessionis et fidei, qua omnes in confessione Patris et Filii et ater omnium . » Et ipsum os in capitis erat summitate, ut ad coelestia nobis regna per baptisma iter esse patefactum doceret. Ipse vero luter in amplitudine cubitum habebat unum et dimidium, per operis nimirum perfectionem et initium contemplationis. Integre etenim cubitus in lutere perfectionem bonae designat actionis, quam absque ulla dubietate habebat ille, de quo tentatori antiquo Dominus aiebat: « Nunin terra, simplex et rectus, ac timens Deum, ac recedens a malo ? Est vero alter cubitus divinae visionis, qui ex parte nonnulla etiam in hac adhuc vita retentis fidelibus donari consuevit, ut idem Job devicto adversario cum Domino loquens ait, Auditu auris audivi te : ut Moysi D
Abbreviated transcription (Latin):
e. nec dum ad sacrũ scĩ altaris ignem ꝑueñ¬
unt. At cũ missi illo petrus ⁊ iohes impone¬
bant baptizatis manꝰ. ⁊ accipiebant sp̃m sc̃m̃.
Loquebanturq linguis: iam ad ignem alta¬
rus̃ ꝑueñunt hostie: ut fierent holocaustũ.
que latͥne dicitur totum incensum: qr u
uino fecit amore feruescere. Quod uͦ ad por¬
tandos literes decem sunt bases facte. podit
ita mistice int̃p̃ctri: qr minstri lauach⁊
uitalis. ad et̃ue gandia beaatudinis que de

Expanded text:
e necdum ad sacrosancti altaris ignem pervenee necdum ad sacrosancti altaris ignem pervenerant; at cum missi illo Petrus et Joannes imponebant baptizatis manus, et accipiebant Spiritum sanctum, loquebanturque linguis, jam ad ignem altaris pervenerant hostiae, ut fierent holocaustum, quod Latine dicitur totum incensum, quia vino fecit amore fervescere. Quia vero ad portandos luteres decem sunt bases factae, poterat ita mystice interpretari, quod ministri lavacri vitalis ad aeternae gaudia beatitudinis, quae de
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ altitudinis ⁊ cͥum cubitoꝵ altitudinis. Mul¬
tifarie ⁊ multis mͦis una eadem nr̃e salutas sa¬
designantur eciam ꝑ bases que portandis e¬
tant luterib p̃parate: qͦ mͦ ip̃i luteres eiusdẽ
cuiꝰ ⁊ mare ty¬
pum gerebant.
nerba dierum nar rant: om̃e¬
eis que in holo caustum oblaturi erant: laua¬
bant. Holocaustũ aũt dñi gñaliter om̃is mł¬
titudo electoꝵ potest intelligi: que uixta uo¬
cem p̃cussoris. baptizata est al ip̃o in spũ sco
⁊ igni. Sicut gͦ sacdotes qui in mari lauabã¬
tur. formam expͥmunt eoꝵ qui ꝑ baptism᷑
efficiuntur. sũmi consortes sac̃dotis ꝙ est ĩ
nam in lutere hostia: cũ quis fidelium aqͣ
baptismi ꝑfunditur. Offertur uͦ in holocaus
sp̃c sc̃i accipit. P hilipus eiangelista cũ p̃¬
dicatet in samaria: quid uͥ in lutere cempli
hostias dñi lauabat.S qr nec dumi inꝙ̃ꝙͣ.¬
eoꝵ sp̃s scũs descend̾at. q haptizati erantꝰ:
tantum in noĩe dm̃ iħ̃n. uelut ab lute hosti¬

Expanded text:
udinis, et trium cubitorum altitudinis, etc. » Multifarie et multis modis una eademque nostrae salutis sadesignantur etiam per bases, quae portandis erant luteribus praeparatae: quomodo ipsi luteres ejusdem cujus et mare, typum gerebant. Verba Dierum narrant ,eis, quae in holocaustum oblaturi erant, lavabant. Holocaustum autem Domini generaliter omnis electorum multitudo potest intelligi, quae juxta vocem praecursoris baptizata est ab ipso in Spiritu sancto et igne . Sicut ergo sacerdotes qui in mari lavabantur, formam exprimunt eorum qui per baptisma efficiuntur summi consortes sacerdotii, quod esur: lavatur namque in lutere hostia, cum quis fidelium aqua baptismi perfunditur; offertur vero in holocaustum Spiritus sancti accipit. Philippus evangelista cum praedicaret in Samaria, quid nisi in lutere templi hostias Domini lavabat? Sed quia necdum in sanctus descenderat, sed baptizati erant tantum in nomine Domini Jesu, velut ablutae hostia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte. aut uidere. nulla rõne ualemꝰ. Rote
ꝙͦ uno ac dimidio cubito m̃surantur: qr sqͥ¬
tura lectõnis enuangelice qͣliter hi qui ꝑfec¬
ti ẽẽ uel int uiuere debeautt ostendit: spem¬
infucuro pandendam simul ⁊ donandam ẽẽ
ꝓiniitit. Bases ⁊ ipe unũ hẽbant cubitũ. ac
semissem amplitudiuis. uͥ insũmitate sui lu¬
teres reciꝑent: qr ip̃i doctores ac iniistͥ sũ¬
mi lauachri salutaris. oꝑe quirem ꝑfech ĩ
hac uita fulserunt: s luce cõtemplatõnis
ex ꝑce sunt fruiti. Unde ⁊ aiunt. Ex ꝑte e¬
uen̾it. ꝗ ꝑfectum et. euacuabitur ꝙ ex ꝑte
est. In hunc modum fecit decẽ bues sigura
uuã.⁊ m̃sura ima: scłpturaq ꝯsimili. fec̃
significatõe fcũm est. ꝙ equalia possĩt ẽẽ
enuangelii quo isttcuuntur. unũ sacͣm̃¬
tũ baptisini: qͦ au luuntur. unꝰ idẽq spłz.¬

Expanded text:
perfecto autem videre nulla ratione valemus. Rotae perfecto autem videre nulla ratione valemus. Rotae quoque uno ac dimidio cubito mensurantur, quia studium lectionis evangelicae, qualiter hi qui perfecti esse velint, vivere debeant, ostendit; spemin futuro nobis pandendam simul et donandam esse promittit. Bases etiam ipsae unum habebant cubitum ac semissem amplitudinis in summitate sui, ubi luteres reciperent, quia ipsi doctores summi ac ministri lavacri salutaris opere quidem perfecti in hac vita fulserunt, sed luce contemplationis ex parte sunt fruiti. Unde et aiunt: Ex parte euod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . » « In hunc modum fecit decem bases fusura una, et mensura sculpturaque consimili; fecit significatione factum est, quod aequalia possint esse Evangelii, quo instituuntur; unum est sacramentum baptismatis, quo abluuntur; unus idemq
Abbreviated transcription (Latin):
nificat fideles ꝑceptãem scĩ sp̃s. ad flagranciam¬
ueri solis caritate accendi. Feruor ⁊ essi m̃idi N¬
aui soł cousneuit in scͥpturis ardorem dilecto¬
nis.⁊ illusttatõem significare scĩ sp̃s: ꝑ quẽ ea¬

Expanded text:
nificat fideles per accepnificat fideles per accepsolere verae charitatis accendi. Fervor etenim meridiani solis consuevit in Scripturis ardorem dilectionis et illustrationem significare sancti Spiritus,