comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
culto iuditio nescitur: Ianus ac brachia. laceratus qri
sius dentib laniauit: atq ita ecorpore eaut. Quomor¬
tuo: om̃silli quosp̃dicerat. ex hac ꝓtinus luce subtrac¬
tisunt. Nullusq milla domo eadẽ tẽpestate defunctus
est. qui uoce illiuis denuntiatus non est. PRERUS.
Ualde terribileest: quitale donum ꝑcipere meruit: tali
iam post hoc poena plecteretur.

Expanded text:
culto judicio nescitur, manus ac brachia lacertosque suos dentibus labiavit, atque ita de corpore exivit. Quo mortuo, omnes illi quos praedixerat ex hac protinus luce subtracti sunt, nullusque in illa domo eadem tempestate defunctus est qui voce illius denuntiatus non est. PETR. Valde terribile est, ut qui tale donum percipere meruit, tali etiam post hoc poena plecteretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Oquia aliquando animȩ meritũ. non in ipso suo egres ra¬
su ostenditur: post moat̾ẽ uero certius delaratur.
Vnde & martires ab infidelib crudelia multa ꝑpessi
sunt: quitam̃ ut prediximus. ad ossa sua mortua signis
cotidie & miraculis clarescunt.

Expanded text:
quia aliquando animae meritum non in ipso suo egressu ostenditur, post mortem vero certius declaratur. Unde et sancti martyres ab infidelibus crudelia multa perpessi sunt, qui tamen, ut praediximus , ad ossa sua mortua signis quotidie et miraculis clarescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
orcos pauit. qͦs & manducare siliquas uideret. &esuriret.
Q ui tam̃ post nodũ cępit cogitare bona quȩ ꝑdidit Scriptũ
de illo ẽ Inse reuersus diẽ: Quanti mercennarii in domo pa¬
tris mei hal undant panibus: Si gͥ feca fuit.⁊ unde ad se redit:
H unc gͦ uenerabilẽ iurũ secũ habitare dixerĩ: qͥa insua sẽ nꝑ
custodia cireonspectus. ante oculos condiioris. se semꝑ aspiciens:
se semꝑ examinans: ex trase mentis sua oculũ non diuulgauit.

Expanded text:
porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret, qui tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non divulgavit.
Abbreviated transcription (Latin):
te ce iuxta ur̃os mores uobis patrẽ querite : qͥa me posthat ra
bere minime potestis: Iunc ad locũ dilectȩ solꝑ tudinis redir.
& solus in suꝑni inspectoris oculis habitauit secũ Qe ⁊ Rdos.
Minͦꝰ patent̃ intelligo: quidnã sit habitauit secũ GRESORIUS¬
i sc̃s̃ uir contra se unanimit᷑ conspirantes: suȩq conuersationi
longe dissimiles. coac tos dui subise tenere uoluisset: fortasse
sui uigoris usũ & modũ tranquillitatis excideret: Iatq a con¬
tẽplationis lumine m̃tis su oculũ declinasset Dũq cotidie
illorũ incorreptione fatigatꝰ.: minꝰ cura et sua: & se forsitan
derelinqueret: & illos ñ inueniret Nã nociens ꝑ cogntati¬
onis motũ nimie extra nos ducimꝰ & uos sum. & nobiscũ ñ sumꝰ.:
qͥa nosm& ipsos minime uidentes. ꝑ alia uagam᷑
Nillũ secũ fuisse dicimꝰ. qui in longinquã regionẽ abiit: ⁊ por¬
tionẽ quã acceperat consũpsit : uni in ea ciuiũ adhesit.

Expanded text:
osthac me habere minime potestis. Tuncque ad locum dilectae solitudinis rediit, et solus in superni spectatoris oculis habitavit secum. Petr. Minus patenter intelligo, quidnam sit, Habitavit secum. Gregor. Si sanctus vir contra se unanimiter conspirantes, suaeque conversationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea civium adhaesit,
Abbreviated transcription (Latin):
neritis: in modico cauate Ualet enĩ omp̃s ds̃ &iã in illo
montis cacumine aquã ꝓducere : ut uobis laborẽ tantiiti.¬
neris dignet᷑ auferre Qui euntes: rupẽ montis quã benȩ¬
dictus p̃dixerat: iã sudantẽ inuener̾ Cũq in ea concauũ
locũ fecissent: statĩ aqua repletꝰ ẽ : quȩ tã sufficient᷑ ema-¬
nauit: ut nc̃ usq ubertĩ defluat : atq ab illo montis cacu-¬
nine usq ad inferiora deriuet᷑¬

Expanded text:
neritis, in modico cavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo neritis, in modico cavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquam producere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montis quam Benedictus praedixerat, jam sudantem invenerunt. Cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacumine usque ad inferiora derivet
Abbreviated transcription (Latin):
hostis dominari ñ ausus ẽ in eiꝰ cogitatione. ac si ipse ꝑcussus
construxerat:ͥ tria sursũ in rupib montis erant. & ualde erat
fr̃ib laboriosũ semꝑ ad lacũ descendere: ut aquã haurire
debuissent: maxime qͥa ex deuexo montis latere. erat gra-¬
ue descendentib in timore periculũ: Tunc collecti frs̃ exeis¬
dẽ trib monasteriis: ad dĩ famulũ BENIEDIC TŨ uener̃
dicentes Laboriosũ nobis ẽ ꝓpt̾ aquã cotidie usq ad lacũ
descendere: & id circo necesse e ex eodẽ loco monasteria
mutari Quos blande consolatꝰ dimisit: & noc te eadẽ
cũ paruo puerulo nomine placido cuiꝰ superiuꝰ memoriã
feci : eiꝰdem montis ascendit rupẽ : ibiq diutius orauit:
Et oratione cõpleta: ł trespetras in loco eodẽ ꝓsigno posuit.
te & rupẽ illã in qua tres suꝑ inuicẽ inpositas petras inue¬

Expanded text:
hostis dominari non ausus est in ejus cogitatione, ac si ipse percussus hostis dominari non ausus est in ejus cogitatione, ac si ipse percussus construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis latere erat grave descendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum nobis est propter aquam quotidie usque ad lacum descendere, et idcirco necesse est ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas petras inve
Abbreviated transcription (Latin):
ñtiatũ fuisset: dix̃ Ego uenio: eũq & ꝑmetipsũ eñi do: Cũq
uir dĩ uenisset in eodẽ monasterio. & constituta hora exple¬
ta psalmodia : sese frs̃ in orationẽ dedissent : aspex̃ quod
eũdẽ monachũ qui manere. in oratione nͣ poterat. quidã
inger puerulus ꝑuestim̃ti fimbriã foras trahebat: Tunc
eidem patri monasterii ponpeiano nomine : & maupo dĩ
famulo. secreto dox̃ Nũqͥd ñ aspicitis quis ẽ qui istũ mo¬
nachũ foras trahit: Qui respondentes dixer̃ Non Quib
ait Oremꝰ : ut uos &iã uideatis: quẽ iste monachiis seqͥt᷑:
aut eiꝰdẽ monasterii pat̾ uidere ñ potuit: Die gͥ alia exple¬
ta oratione : uir dĩ oratoriũ egressus :ͥ stantẽ foris monachũ
repperit : quẽ ꝓcecitate cordissui uirga ꝑcussit. Qui ex
illodie nil ꝑsuasionis ulterius anigro iã puerulo ꝓtulit.
sed ad orationis studiũ in mobilis ꝑmansit Sicq antiquus

Expanded text:
sset, dixit: Ego venio, eumque per memetipsum emendo. Cumque vir Dei venisset ad idem monasterium, et constituta hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo secreto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulterius a nigro jam puerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis permansit: sicque antiquus
Abbreviated transcription (Latin):
teria cũ om̃ipotentis ihũ xp̃i dñi opitulatione constru¬
eret: in qͥb statutis patrib duodenos monachos deputauit.
paucos nͦ secũ retinuit: quos adhic in sua p̃sentia aptius
erudiri iudicauit: Cȩpere &iã tunc ad eũ romane urbis no¬
biles &e religiosi uiri concurrere: suosq ei filios omi potenti
añõ nutriendos dare Tunc quoq bonȩ spei suas soboles. Euicros
maurũ: tertullus uͦ patricius placidũ tradidit: E qͥb maurꝰ
inuenior eũ bonis polleret moribus: magistri adiutor cȩpit ex¬
sistere: Elacidus uͦ: puerilis adhuc indolis annos gerebat In¬
monachus erat. qui ad orationẽ stare ñ poterat: Sed mox ut se
frẽ adstudiũ orationis inclinassent. ipse egrediebat᷑ foras: et
mente uaga aliqua terrena & transitoria agebat: Cũq ab
abbate suo sepius fuisset ad monitꝰ: ad uirũ dĩ deduc tusẽ: Qui

Expanded text:
teria cum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construteria cum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc indolis gerebat anmonachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinassent, ipse egrediebatur foras, et mente vaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei deductus est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sus: in potusset euadere murũ funẽ. sportãq quesiuit. seq
lateni̾ deponi uoluit: Nũ qͥd nã panlũ mortẽ dicimꝰ timuisse.
uiã seipse ꝓihũ amore testat᷑ appetere: Sed cũ in eodẽ loco
minorẽ sib fructũ adẽe conspiceret: & grauẽ laborẽ: ad labo¬
rẽ se alibi cũ fructu seruauit: Foris & enĩ p̃liator dĩ. teneri in¬
tra claustra noluit: certaminis cãpũ quesiuit Unde dciemqͦq
uene rabilis  enedictus si libent᷑ audis. cicius agnoscis. qͥa
si illos ipse in dociles deseruit:ͥ quantos in locis aliis ab animȩ
morte suscitauit. PGT RUS Ita e̾e ut doces. & manifesta
ratio : & ꝓbatũ congruũ testimoniũ declarat Sed queso
ut de uita tanti patris ad narrationis ordinẽ redeas. GRe¬
GoRUS Cũ ses̃ uir diu meadẽ solitudine uirtutibus
signisq sub cresceret: multi ab eo in loco eodẽ ad om̃ĩpoten¬
tis dĩ st̃ seruitiũ congregati: ita ut illic duodecĩ monas¬

Expanded text:
 quaesivit, seque latenrer deponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam seipso pro Jesu amore testatur appetere? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret, et gravi labore ad laborem se alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praeliator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit. Unde idem quoque venerabilis Benedictus, si libenter audis, citius agnoscis, quia non tantos ipse indociles deseruit, quantos in locis aliis a morte animae suscitavit. Petr. Ita esse ut doces, et manifesta ratio, et prolatum congruum testimonium declarat. Sed quaeso ut de vita tanti Patris ad narrationis ordinem redeas. Gregor. Cum sanctus vir diu in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monas
Abbreviated transcription (Latin):
onlonge aũt monasteriũ fuit: cuiꝰ congregationis patꝰ
aefunctꝰ ẽ : om̃isq ex illo congregatio adeundẽ uenera¬
bilẽ ꝓe. NC NNC ⁊ uͣ uenit: & magnis p̃cib ut eis p̃ et de
beret periit Quidiu negando distulit: suis illorũ q frm̃ ino
sũ dedut: Cũq in eodem monasterio regularis uite custodiam
teneret: nulliq ut prius ꝑ actus illicitos indextrã leuãq partẽ
deflectere a conuersationis itinere liceret: suscepti frã in sane se¬
uentes: sema ipsos priu ccusate cȩper̃: qͥahiẽ sibi pesse popos¬
uerant: Quoa. scilicet toritudo: in norma eiꝰ rectitudinis osfen¬
debar Cũ q sibi subeo conspicerent ilicita ñ licere: & sedolerent
ad sueta relinquere. durũq c̾et qđ mmente ueteri cogebant᷑ noua
meditar: sicut prauis mord semꝑ grauis ẽ uita bonoꝵ: tractare
codẽ signo rupit Sicq confractũ ẽ: acsi in ilo uase mortis ꝓ
cruce lapidẽ dediset Intellex̃ ꝓtiiꝰ uirdĩ qͥa potũ mortis hã¬

Expanded text:
on longe autem monasterium fuit, cujus congregationis Pater defunctus est, omnisque ex illo congregatio ad eumdem venerabilem Benedictum venit, et magnis precibus ut eis praeesse deberet, petiit. Qui diu negando distulit, suis illorumque fratrum msum dedit. Cumque in eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scilicet tortitudo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, assueta relinquere, durumque esset quod in mente veteri cogebantur nova meditari, sicut pravis moribus semper gravis est vita bonorum, tractare eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis ha
Abbreviated transcription (Latin):
sc s̃ ꝓpt̃ quẽ custodie idũ staret:ͥ qui om̃s unanimitꝰ se ꝑsequen¬
tes cerneret: Et se pe agit᷑ in animo ꝑfectorũ: qđ silentio p̃te¬
reundũ ñ ẽ: qͥacũ laborẽ suũ sine fructu considerant e̾e: in
locũ aliũ ad laborẽ cũ fructu migrant: Unde qͦq ille egregnis
p̃dicator. qui dissolui cupit & cũ xp̃o e̾e : cui uiuere xpͣs est

Expanded text:
sanctus propter quem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequensanctus propter quem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequentes cerneret? Et saepe agitur in animo perfectorum quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse considerant, in locum alium ad laborem cum fructu migrant. Unde ille quoque egregius praedicator qui dissolvi cupit, et cum Christo esse, cui vivere Christus est,
Abbreviated transcription (Latin):
tiite fuerant lampades accense sunt. Arrianus uero
susest. atque alienis manib iam adͥsuum habitaculũ
reductus. Quã cum langobardi in eadẽ regione positi
om̃s agnoscerent: nequaquã ulterius presumpseruts
cat holica loca temerare. Miro & enim modo resgesta
est: utquia eiusdẽ arriani causa lampades inecdesia
beati pauli fuerunt eortinte. uno eodẽ quoque tem¬
pore & ipse lumen ꝑderae. & in ȩcła lumen redirae.¬

Expanded text:
tinctae fuerant lampades accensae sunt. Arrianus vero tinctae fuerant lampades accensae sunt. Arrianus vero sus est atque alienis iam manibus ad suum habitaculum reductus. Quod dum Lanomnes agnoscerent, nequaquam ulterius praesumpserunt catholica loca temerare. Miro enim modo res gesta est, ut quia ejusdem Ariani causa lampades in ecclesia beati Pauli fuerant exstinctae, uno eodemque tempore et ipse lumen perderet, et in ecclesiam lumen redire
Abbreviated transcription (Latin):
quadriennium cum langobardis fuit. adhuc antetri¬
duum agnoui. Cum apud spolitanã urbem langobar¬
dorũ episcopus scilic& arrianus ueniss&. & locumillie
ubi sollẽpnia sua agera& non haber&: coepit ab eius
ciuitatis episcopo aeccłam poeere. quamerrori suo de¬
dicar&. Quodcum ualde episcopus negar&e. hisdem
qui uenerat arrianus beati pauli apostoli illic ȩcle¬
siam cõminus sitam. sedie altera uiolent̃ intratu¬
rũ esse ꝓfessusest. Quodeiusdẽ aeccłȩ custos audiens.
festinus cucurrit. ȩccłam clausit. seris muniuit. P acta
autẽ uespere. lampades om̃s extincit. seque inuite¬
riorib abscondit. Impso autẽ subsequentis lucisere¬
pusculo. arrianus ep̃s collecta multitudine aduenit.
clausas eçcłȩ ianuas effringere paratus. Sed repente
cuncte simul regiȩ diuinitus concussae. abiectis longi¬
nis seris aꝑtae st̃. atque cũ magno souitu omiia ecłş
claustr& patuerunt. effuso desuꝑ lumine. õm̃squȩ ex¬

Expanded text:
quadriennium cum Langobardis fuit, adhuc ante triduum agnovi. Cum ad Spolitinam urbem Langobardorum episcopus, scilicet Arrianus, venisset et loco illic ubi sollempnia sua ageret non haberet, coepit ab eius civitatis episcopo ecclesiam petere, quam suo errori dedicaret. Quod dum valde episcopus negaret, isdem qui venerat Arrianus, beati Pauli apostoli illic ecclesiam cominus sitam se die altero violenter intraturum esse, professus est. Quod eiusdem ecclesiae custus audiens, festinus cucurrit, ecclesiam clausit, seris munivit. Facto autem vespere, lampades omnes extinxit seque in interioribus abscondit. In ipso autem subsequentis lucis crepusculo Arrianus episcopus collecta multitudine advenit, clausas ecclesiae ianuas effringere paratus. Sed repente cunctae simul regiae divinitus concussae, abiectis longius seris, apertae sunt, atque cum magno sonitu omnia ecclesiae claustra patuerunt; effuso desuper lumine, omnes quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
dicturaẽ. Ite ͣgnẽ a & ernum: qui p̃paratꝰ ẽ diabolo de an¬
głis eius. Sugitur diabolus eiusq angłi cumsint incor¬
porei. corporeosunt igne cruciandi. quid mirũ siani¬
me & antequã recipiant corpora possunt corporea
sentire tormenta: Pt ĩ. Patae ratio. nec deb& animꝰ
dehac ulterius questione dubitare.

Expanded text:
dictura est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et andictura est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Si igitur diabolus ejusque angeli, cum sint incorporei, corporeo sunt igne cruciandi, quid mirum si animae, et antequam recipiant corpora, possunt corporea sentire tormenta?--PETRUS. Patet ratio nec debet animus de hac ulterius quaestione dubitare.
Abbreviated transcription (Latin):
colligere dictiseuuangelicis possumus. quia incendiũ
anima non solũ uidendo. sedetiam experiendo pacia¬
tur. Ueritatis & enim uoce. diues mortiuis in inferno
dicitur sepultus. Cuius anima quia inigue teneatur:
Mitte lazarũ ut intinguat extremũ digiti siuina¬
quani: ut refrigerer linguã meã. quia crucior in hac
flãma. Dũ ergo peccatorẽ diuitẽ damnatũ ueritas iui
ignib ꝑib&. quisnã sapiens reꝓboꝵ animas tenere ignib
negie: PtIRE. Ecce ratione & testimonio ad creduli¬
tatẽ flectitur animus: sed dimissus iterum adrigorẽ
redut. Quomodo enini resincorporea. are corporea
teneri atq affligi possit: ignoro. GiRtuoRIUS.
corporeos anincorporeos suspicaris. PTIRUS.
Quis sanum sapiens. esse sp̃s corporeos diocerit. GRr&¬
E ehenne ignẽ e̾tͦ corporeũ. anincorporeũ fateris:¬
ꝑtĩ Ignẽ gehenne corporeũ esse ñ ambigo: in quo certũ est
corpora cruciari. GRE. Certe repbis. ueritas infine

Expanded text:
colligere dictis Evangelicis possumus quia incendium anima non solum videndo sed etiam experiendo patiatur. Veritatis etenim voce dives mortuus in inferno dicitur sepultus, cujus anima quia in igne teneatur,Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flignibus perhibet, quis jam sapiens reproborum animas teneri ignibus negat? Petrus: Ecce ratione et testimonio ad credulitatem flectitur animus: sed dimissus iterum ad rigorem redit. Quomodo enim res incorporea a re corperea teneri atque affligi possit, ignoro. CAP. 88.-- Dcorporeos an incorporeos esse suspicaris? Petrus: Quis sane sapiens esse spiritus corporeos dixerit? CAPehennae ignem esse incorporeum an corporeum fateris?--PETRUS. Ignem gehennae corporeum esse non ambigo, in quo certum est corpora cruciari.-- GREGORIUS. Certe reprobis Veritas in fine
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sileam: quod narrante uiro uenerabili uenantio
lunensi ep̃o. mȩ ante biduum contigit agnouisse
opinatis sunũ acunctis illic habitantib testatur memo¬
rari miraculum. quod auserit fluuius. qͥuia ta urbis
illius muros in fluebat: sepe inundatione facta. cursus
sui alueum egressus: ꝑ agros diffundi consueuerat. &
queq sata acplantata repperir&e. euerteroe. Cuique
hoc crebro fier&. et mnagna eiusdẽ loci incolas necessi¬
tas urger&: dato studio operis. eum ꝑloca alia deriua¬
ri conatisunt. Sed quãuis diutius laboratũ fuissoe.
apprio alueo deflecti non potuit: Tunc uir dñ frigdianꝰ
rastrum sibi paruulum fecit: ad alueũ fluminis acces¬
sit. & solus orationi incubuit. atque eidem flumini preci¬
piens ut se sequeretur. ꝑ loca quȩ ei uisasunt: rastrum
a qua secutaest̾ : ita ut funditus locum consueti cursus
deserer&. & ibi sibi alueum ubi tracto ꝑterrãrastro
uirdñĩ signum fecerat uaidicarae. et quȩq essent ali¬

Expanded text:
hoc sileam, quod narrante viro venerabili Venantio Lunensi episcopo me ante biduum contigit agnovisse. opinatissimum a cunctis illic habitantibus testatur memorari miraculum, quod Auseris fluvius, qui juxta illius urbis muros influebat, saepe inundatione facta cursus sui alveum egressus per agros diffundi consueverat, ut quaeque sata et plantata reperiret everteret. Cumque hoc crebro fieret, et magna ejusdem loci incolas necessitas urgeret, dato studio operis, eum per loca alia derivare conati sunt. Sed quamvis diutius laboratum fuisset, a proprio alveo deflecti non potuit. Tunc vir Domini Frigdianus rastrum sibi parvulum fecit, ad alveum fluminis accessit, et solus orationi incubuit; atque eidem flumini praecipiens ut se sequeretur, per loca quaeque ei visa sunt rastrum paqua secuta est, ita ut funditus locum consueti cursus desereret, et ibi sibi alveum, ubi tracto per terram rastro vir Domini signum fecerat, vindicaret, et quaeque essent ali
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ dẽ quo quine ae dificiũ consumeret᷑ ostendit Cũq iacien¬
do a quã. & ignẽ. quasi extinguendo ꝑstreperent: pulsatas
et dẽ tumuliu uir dñi aduenit: Qui eundẽ ignẽ in oculis
fratrũ eẽ. in suis uͦ ñ eẽ considerans: caput ꝓtinꝰ in ora¬
tionẽ flexit. & eos quos fantastico reꝑperit igne delu¬

Expanded text:
ejusdem coquinae aedificium consumeretur ostendit. Cumque jacienejusdem coquinae aedificium consumeretur ostendit. Cumque jaciendo aquam, et ignem quasi exstinguendo perstreperent, pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse considerans, caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne delu
Abbreviated transcription (Latin):
Uadã die dũ frs̃ habitacula eiusdẽ cellȩ construerent.
lapis in mediũ iacebat: quẽ in ȩdificiũ leuare decreuer:
Cũq eũ duo uł tres mouere ñ possent: plures ad¬
iuncti sunt: Sed ita immobilis mansit: acsi radicitꝰ in terra
teneret᷑: ut palã daret᷑ intellegi: qđ suꝑ eũ ipie ꝑse antiquus
hostis sederet: quẽ tantor uiroꝵ. manus mouere ñ possent:
Difficultate gͥ facta. aduirũ dĩ missũ ẽ ut ueniret: orando hostt̃
repelleret: ut lapidẽ leuare potuissent Qui mox uenit.
orationẽ faciens. benedictionẽ dedit: & tanta lapis celeri¬
tate leuatꝰ ẽ. acsi nullũ prius pondus habuisset Luno iri¬
consper tu inpid placuit: ut in loco eodẽ terrã foderent:
Quã dũ fodiendo altius penetrassent: aereũ illic idolũ fr̃s in¬
uener̃ Quo ad horã casuin quoquina ꝓiecto: exire ignis
repente uisus est: atq in cunc torũ monachorũ oculis. qͥ domẽ

Expanded text:
uadam die dum fratres habitacula ejusdem cellae construerent, lapis in medio jacebat quem in aedificium levare decreverant. Cumque eum duo vel tres movere non possent, plures adjuncti sunt, sed ita immobilis mansit, ac si radicitus in terra teneretur: ut palam daretur intelligi, quod super eum ipse per se antiquus hostis sederet, quem tantorum virorum manus movere non possent. Difficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veniret, et orando hostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tanta lapis celeritate levatus est, ac si nullum prius pondus habuisset. conspectu viri Dei placuit ut in eodem loco terram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, aereum illic idolum fratres invenerunt. Quo ad horam casu in coquinam projecto, exire ignis repente visus est, atque in cunctorum monachorum oculis quia omne
Abbreviated transcription (Latin):
s&e. totaq illic loca nutriendis hominib ꝓfutura aqua
eiusdẽ fluminis tenerae : uenerabilis uite sabinus ep̃s
respondit dicens. Vade. & dicei. Manda tibie p̃suete
conpescas: & adpprium alueum recͥdeas. Q uoddiaconus
eius audiens: d̾espexit & inrisit. Iunc uirdĩ accito notario.
dictauit dicens. Sabinus diũ iħu xp̃i seruus : cõmonita¬
ueo tuo in locis istis ulterius nonexeas. nec terras ec¬
cłȩ ledere p̃sumas. Atque eidem notario. subiunxit
dicens. Cade hoc scribe: & inaquã eiusdẽ flumuiis
ꝓice. Quofacto: scĩ uiri p̃ceptum suscipiens. statunse
a terris eccłe fluminis aqua conpescuit. atq adꝓpͥum
alueum reuersa. exire ulterius in loca eadẽ non p̃sũp¬
sit. Qua inre paere. quid aliud quã inob edientium
hominũ duritia confunditur. quando inuirtute iħu
&elementũ inrationabile scĩ uiri p̃ceptis ob ediuit.¬

Expanded text:
set, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura aqua ejusdem fluminis teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dictavit, dicens: Sabinus Domini Jesu Christi servus, commonitostri ut de alveo tuo in locis istis ulterius non exeas, nec terras Ecclesiae laedere praesumas. Atque eidem notario subjunxit, dicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejusdem fluminis projice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duritia confunditur, quando in virtute Jesu et elementum irrationabile sancti viri praeceptis obedivit
Abbreviated transcription (Latin):
uir quidam necessitate debiti conpulsus: unũ sibi fore
remedium credidit. siaddei uirũ ꝑ ger&e. & quȩeũ
urgerce. debiti necessitas indicaro Uenititaq ad
monasterium. oͣmipotentis dĩ famulũ repperit: quia

Expanded text:
vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipote
Abbreviated transcription (Latin):
quasiꝑignẽ: Quãuis hoc deigne tribulationis in hac
nobis uita adhibito possit intellegi:tam̃ siquis hȩc de
ignȩ futurȩ purgationuis accipiat. pensandũ sollicite ẽ.
quia illũdi&x̃ ꝑignẽ posse saluari. Nor quisuꝑ boc
fundamentũ ferrum. es uel plumbum edificat. id
est peccata maiora &r idcirco duriosa atq tune iam
in solubilia: sedligna fenũ. stipulã idẽ peccata nui¬
nima atq leuissima que ignis facile consumat. hoc
tamen selendu est: quia illic saltem deminunis i¬
hil quisq purgationis obtinebit. nisibonis hic ac

Expanded text:
ibid. Quamvis hoc de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, attamen si quis haec de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est quia illum dixit per ignem posse salvari, non qui super hoc fundamentum ferrum, aes, vel plumbum aedificat, id est, peccata majora, et idcirco duriora, atque tunc jam insolubilia; sed ligna, fenum, stipulam, id est, peccata minima, atque levissima, quae ignis facile consumat. Hoc tamen sciendum est, quia illic saltem de minimis nil quisque purgationis obtinebit, nisi bonis hoc ac
Abbreviated transcription (Latin):
es taliq uiro morente  ͤ magnũ quid ac delectabile seabeo
audire credider. Quib ipse afflictꝰ actremens: conpulsus
est ꝑdere cui hosti traditꝰ cogebat᷑ exire. Namdix̃. Quan¬
dome uobiscũ iriunare credebatis.: occulte comedebã
Et nunc ecce ad deuorandũ draconisum traditꝰ: qͥcauda
sua mea genua pedesq conligauit. Caput uerosuũ in¬
tia meũ dsinittens: sp̃m meũ ebibens abstrabit. Quib
dictis. statim defunctus est: atq ut poenitendo libera¬
re potuiss&: adracone quẽ uderat expectatꝰ nonẽ.
Quia nimirũ constat qđ adsolam hutulitatẽ audien¬
tiũ uiderqe: qui eũ hostẽ cuitraditus fuerat & inno

Expanded text:
t, viro moriente, magnum quid ac delectabile se ab eo audire crediderant. Quibus ipse afflictus et tremens compulsus est prodere cui hosti traditus cogebatur exire. Nam dixit: Quando me vobiscum credebatis jejunare, occulte comedebam, et ecce nunc ad devorandum draconi traditus sum, qui cauda sua mea genua pedesque colligavit, caput vero suum intra meum os mittens, spiritum meum ebibens extrahit. Quibus dictis statim defunctus est, atque ut poenitendo liberari potuisset, a dracone quem viderat exspectatus non est. Quod nimirum constat quia ad solam utilitatem audientium viderit, qui eum
Abbreviated transcription (Latin):
leuib culpis e̾ ante uditiũ. purgatorius ignisẽ cre
futuro. Inqua sententia datur intellegi quasdam
culpas in hoc scło: quasdã uero infuturo posse laxari.
Quodem̃ deuno negatur: consequens intellectꝰ patoe
quia deqͥb dam concedit᷑. Sed tam̃ ut p̃dixi hoc depar¬
uis minimisq peccatis. fieriposse credendũ est. Sicut. ẽ.
assiduus otiosus sermo: inmoderatꝰ risus uel peccatum
curȩ rei familiaris. que uix sine culpa uel abipsis agitur.
qͥ culpã qualit̃ declinare debeat sciuntͤ aut̃ non ingra¬
uib reb error ignoranti&: quȩ cuncta & iam post mor¬
tẽ grauant siadhuc ir hac uita positis minune fuerint

Expanded text:
levibus culpis ante judicium purgatorius ignis esse clo neque in futuro. In qua sententia datur intelligi, quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro posse laxari. Quod de uno negatur, consequens intellectus patet quia de quibusdam conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur qui culpam qualiter declinare debeant sciunt, aut non in gravibus rebus error ignorantiae. Quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis m
Abbreviated transcription (Latin):
eloquii satisfactione credidisti : oport& ut ꝑomnia
esse credas & iniquoꝵ animas in inferno: Quia exretri¬
butione cerne iustitiȩ exqua dumiusti gloriantur.
necesseest ꝑ om̃ia. ut & iniusti crucientur. Namsicut
electos beatitudo l& ificat: ita credi necesseest quod
adie exitussui ignis reprobus ecurat. PRRUS
Etqua ratione credendum est quia rem incorpoream

Expanded text:
eloquii satisfactione credidisti, oportet ut per omnia esse credas et iniquorum animas in inferno, quia ex retributione aeternae justitiae, ex qua justi jam gloriantur, necesse est per omnia ut et injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est quod a die exitus sui ignis reprobos exurat. PETR. Et qua ratione credendum est quia rem incorpoream
Abbreviated transcription (Latin):
nsecundo nãque huius operis libro iam fatussum: quod
uiruenerabilis benedictus. sicut afidelih eiusdiscipuilis
agnoui: longe acapuana urbe positus geriani eiꝰdẽ urbis
epĩ anima. nocte media inglobo igueo adcelum ferri
abangłis aspexit. Quieandẽ quaq as. endentẽ animã in¬
tuens: mentis laxato sinu. quasi subunsus radio
cunctũ in suis oculis mundũ collectũ uidit

Expanded text:
secundo namque hujus operis libro jam praefatus sum quod vir venerabilis Benedictus, sicut a fidelibus ejus discipulis agnovi, longe a Capuana urbe positus, Germani ejusdem urbis episcopi animam nocte media in globo igneo ad coelum ferri ab angtuens, mentis laxato sinu, quasi sub uno solis radio, cunctum in suis oculis mundum collectum vidit
Abbreviated transcription (Latin):
cat corpus. tolle enu qđ nonuidetur incorpore. &e
mox iu mobilia remanent cuncta quemoueriuide¬
bantur: uisibilia corpora metalloꝵ. Quaexre pen¬
sandũ est: quiaͣ hunc quoq mundũ uisibilẽ. nihil nisi
ꝑcreaturã inuisibilem disponi potest. Nãsicut om̃ps
ds aspirando uel implendo ea queratione subsistunt.
& iuuificat & mou& iniusibilia. Ita ipsa quoque inuisibi¬
liamplendo mouent. atq sensu uiuificant carnalia
corpora queuidentur PriRus. Istis fateor alle
ꝑsona suscipiens de inuisibilib dubitabã. Itaque pla¬
cent cuncta quedicis: sedtamen sicut uitã anime iicor¬
pore manentis ex motu corporis agnosco. ita uitã an¬
me post corpus aꝑtis quib dam reb ad testantib ag¬

Expanded text:
cat corpus? Tolle enim quod non videtur in corpore, et cat corpus? Tolle enim quod non videtur in corpore, et mox immobilia remanent cuncta quae moveri videbantur, visibilia corpora metallorum. Qua ex re pensandum est quia in hoc quoque mundo visibili nihil nisi per creaturam invisibilem disponi potest. Nam sicut omnipotens Deus aspirando vel implendo ea quae ratione subsistunt, et vivificat, et movet invisibilia; ita ipsa quoque invisibilia implendo movent atque vivificant carnalia corpora quae videntur. PETR. Istis, fateor, allepersonam suscipiens, de invisibilibus dubitabam. Itaque placent cuncta quae dicis; sed tamen sicut vitam animae in corpore manentis ex motu corporis agnosco, ita vitam animae post corpus, apertis quibusdam rebus attestantib
Abbreviated transcription (Latin):
tia rerum argumentũ non apparentiũ. hocueracit᷑
dicitur credi quod nonual& uideri. Namcredi iam ñ
potest. quoduideri potest. Vttamen breuit᷑ dicam
ante nulla uisibilia nisi ꝑ iuisibilia uident᷑. łcceciũ
cuncta corporea oculos tui corporis aspicit: nec tam̃
ipse corporeus oculus aliquid corporeũ uider&. ni¬
si hunc resincorporea aduidendũ acueret. łlã tolle
m̃tẽ que non uidetur: in cassum pacet oculus qͥui de¬
bat. Subtrahe animã corporu remanent pculdubio
oculi incorpore aꝑti. Sugitur ꝑse uidebat curde sce¬
dente anima niluident hinc ergo collige Quodipsa
quoque uisibilia. nonnisi ꝑ inuisibilia uidentur. Ponamꝰ
quoq ante oculos nĩtis edificar domũ: in mensas mo¬
les leuar. pendere magnas in machinis columnas:
Quis quesote hoc opus op̃eratur. corpus uisibile quod
illas moles manib trabit. aninuisibilis anima que uiuifi¬

Expanded text:
tia rerum, argumentum non apparentium , hoc veraciter tia rerum, argumentum non apparentium , hoc veraciter dicitur credi, quod non valet videri. Nam credi jam non potest quod videri potest. Ut tamen te breviter reducam ad te, nulla visibilia nisi per invisibilia videntur. Ecce enim cuncta corporea oculus tui corporis aspicit, nec tamen ipse corporeus oculus aliquid corporeum videret, nisi hunc res incorporea ad videndum acueret. Nam tolle mentem quae non videtur, et incassum patet oculus qui videbat. Subtrahe animam corpori, remanent procul dubio oculi in corpore aperti. Si igitur per se videbant, cur discedente anima nihil vident? Hinc ergo collige quia ipsa quoque visibilia non nisi per invisibilia videntur. Ponamus quoque ante oculos mentis aedificari domum, immensas moles levari, pendere magnas in machinis columnas; quis, quaeso te, hoc opus operatur, corpus visibile quod illas moles manibus trahit, an invisibilis anima quae vivifi
Abbreviated transcription (Latin):
onquidem similit̾. sed dissimilit̾ dico quia sicut uis
anine uiuificat & inoust corpus. sicinsdiuina im¬
pl& que creauit om̃ia. ł talia inspirando uiuificat.
alus uero tribuit ut uiuant. aliis autẽ hoc solũmodo
prestat ut sint: quia uerdesse nondubitas creantei
& regnantẽ: implentẽ & circum plectentẽ.transcen¬
dente & sustinentẽ. in circum scriptũ. atq inuisibilẽ
dm̃: ita dubitare nondebes hunc inuisibilia obsequia
habere. Debent quippe ea queministrant. ad eius sum¬
litudinẽ tendere cui munstrant: utque inuisibili ser¬
uiunt esse inuisibilia nondubitentur. Haec autẽ
ergo mocũ considerans corporis uitã anuȩ incorpori¬
manentis ꝑpendis animo. itauitã anime ex euntis acor.¬
pore ꝑpendere debes asummo: Quia potist inuisibilit
Necte totum dicitur. sedmens refugit  ⁊ manere. PrRe.¬
redere quodcorporeis oculis ñual& uideri. ł RtC̃
umpaulus dicat: est enim fides sperandðrũ substan¬

Expanded text:
liter dico, quia sicut vis animae vivificat et movet corpus, sic vis divina implet quae creavit omnia; et alia inspirando vivificat, aliis tribuit ut vivant, aliis vero hoc solummodo praestat ut sint. Quia vero esse non dubitas creantem et regentem, implentem et circumplectentem, transcendentem et sustinentem, incircumscriptum atque invisibilem Deum, ita dubitare non debes hunc invisibilia obsequia habere. Debent quippe ea quae ministrant ad ejus similitudinem tendere cui ministrant, ut quae invisibili serviunt, esse invisibilia non dubitentur. Haec autem ergo motum considerans corporis, vitam animae in corpormanentis perpendis ab imo, ita vitam animae exeuntis a corpore perpendere debes a summo, quia potest invisibiliteoris manere. PETR. Recte totum dicitur, sed mens refugit credere, quod corporeis oculis non valet videre. GREGOR. Cum Paulus dicat: Est enim fides sperandarum substan
Abbreviated transcription (Latin):
nobiscum suÑ. rem quãnarro testantur. quodiur
uite uenerabilis stephanus nomin: ualerie ꝓun¬
tie presbiter fuit: huius nr̃i bonefacii diaconi atque
dispensatoris eccłȩ cognatione ꝓacimus. Q uiquadã
die deitinere domũ regressus: mancipio suo neglȩ¬
gent̾e loquens p̃cepit dicens. Ueni diabole. discalcia
me. Ad cuius uocem. mox ceper̃ se caligarũ orrigi&
insumma uelocitate diss oluere: ut aꝑte constar&
quodei ipse quinominatus fuerat. ad extrahendas
miser. recede: non enim tibi. sed inancipio meo locu¬
naiam ex parte dusolutȩ corrigiȩ remanseruni. Qua
inre colligi potest antiquus hostis quitã presto est
factis corporalib: quã nimis insidus nr̃is cogitationib
insistat. PIRUS. Laboriosum ualde atque terribi¬
leest contra inunici uisidias semꝑ intendere: & conti¬
nue quasi in aciem starȩ PARECORIUS.
aboriosum nonerit: sici  diam nr̃am non nobis sed gr̃ȩ¬
i suꝑne tribuimus. Itatar: ut ipsi quantũ possumus

Expanded text:
nobiscum sunt, rem quam narro testantur. Quod vir vitae venerabilis Stephanus nomine, Valeriae provinciae presbyter fuit, hujus nostri Bonifacii diaconi, atque dispensatoris ecclesiae, cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens praecepit dicens: Veni, diabole, discalcia me. Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret, quod ei ipse qui nominatus fuit, ad extrahendas miser, recede: non enim tibi, sed mancipio meo locuna jam ex parte dissolutae, corrigiae remanserunt. Qua in re colligi potest, antiquus hostis, qui jam praesto est factis 328 corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationibus insistat. PETR. Laboriosum est valde atque terribile contra inimici insidias semper intendere, et continue quasi in acie stare. GREGOR. Laboriosum non erit, si custodiam nostram non nobis, sed gratiae supernae tribuimus; ita tamen, ut et ipsi, quantum possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
mundo ad uersarios diligentes cunctiscarnalib. desiderues
nunstertes. ꝑ hor quodse om̃ipotentidõ in corde mactiner
etalimepacis tempore martires fuerut̾. dumn nostris mnodo
cẽpomib uniles quosque & seculares uite ꝑsonas decuib. inhil¬

Expanded text:
mundo adversarios diligentes, cunctis carnalibus desideriis mundo adversarios diligentes, cunctis carnalibus desideriis resistentes, per hoc quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres fuerunt, dum nostris modo temporibus viles quoque et saecular
Abbreviated transcription (Latin):
prompta flagrat in animo. Quia enim esse possit & fine
aꝑta passionẽ martirium: testatur in euuangłio dñs. qui
⁊ ebedei filuis adhuc ꝓinfirmitate mentis maiora posses
sionis loca querentib dicit. Potestis bibere calicem quẽ ego
bibiturus sum: Cui uidelie& cũ responderent possumus: utrisꝙ¬
ait. Calicen quidẽ meũ bibetis: sedere autẽ addexteram.
neã uel adsinistrã nonest meũ dare uobis. Quid autẽ cal¬
cis nomine nisi passionis poculum signat : Et eũ nimirum
constat: quia iacob inpassione occubuit. iohauues uero
in pace eccłe qui euit: incunctanter colligitur esse & sine
aꝑta passione martiriũ. quando & ille calicẽ dm̃ bibere
dictus est: quiex ꝑsecutione mortius non est. Dehisaute s ali¬
bi canteisq uiris quorũ memoriã superius feci. eur dicames
quia siꝑsecutionis tempus eꝯxsisteret. martiresesse nou potu¬
isent : Quiocculti hostis insidias tolerantes. suosq in hoe

Expanded text:
prompta flagrat in animo. Quia enim esse possit et sine prompta flagrat in animo. Quia enim esse possit et sine aperta passione martyrium, testatur in Evangelio Dominus, qui Zebedaei filiis adhuc prae infirmitate mentis majora ses ionis loca quaerentibus dicit: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Cui videlicet cum responderent: Possumus; ait utrisque: Calicem quidem meum bibetis; sedere autem ad dexteram meam vel sinistram, non est meum dare vobis . Quid autem calicis nomen, nisi passionis poculum signat? Et cum nimirum constet quia Jacobus in passione occubuit, Joannes vero in pace Ecclesiae quievit, incunctanter colligitur, esse et sine aperta passione martyrium, quando et ille calicem Domini bibere dictus est, qui ex persecutione mortuus non est. De his autem talibus tantisque viris, quorum superius memoriam feci, cur dicamus quia si persecutionis tempus exstitisset, martyres esse potuissent, qui occulti hostis insidias tolerantes, suosque in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
par&e. fecit oblationes suas. easq inter aliorum oblationes
misit. ut eiusmunera saltẽ nesciendo suscipera&. Sedcum
corã eo fuissent oblationes omnium deportate: uir derta¬
citus sedit. singillatu om̃s considerare studuit. & omnes
alias eligens. atq seorsum ponens. Oblationes quasisdem
castorius transiniserat ꝑ spm̃ cognouit. spreuit. & adiecit
dicens. Ite & dicite ei. oblationẽ suã om̃ipotenti dño tulisti.
& milii tuas oblationes transmisisti: Ego tuam oblationem
non accipiam : quia suam abstulistideo. Qua exre actũ
est: ut presentes quoque magnus timor inuader&: cum
uir dñ tam scienter deabsentib iudicar&. PETRUS.
Lulzos horum suspicor martirium subire potuisse. sicos
temp̃us ꝑ secutionis inuenissa. GRERORIUS.
uosunt p&re martirii genera. Unum inocculto. al¬
derũ quoq inpublico. Nam & siꝑsecutio desit ex teruis.
martirii meritum in occulto est. cumiurasis ad passionẽ

Expanded text:
paret, fecit oblationes suas easque inter aliorum oblationes paret, fecit oblationes suas easque inter aliorum oblationes misit, ut eius munera saltem nesciendo susciperet. Sed cum coram eo fuissent oblationes omnium deportate, vir Dei tacitus sedit, singilatim considerare studuit, et omnes alias eligens atque seorsum ponens, oblationes quas isdem Carterius transmiserat per Spiritum cognovit, sprevit et abiecit dicens: 'Ite et dicite ei: Oblationem suam omnipotenti Domino tulisti, et michi oblationes tuas transmittis? Ego tuam oblationem non accipio, quia suam abstest ut praesentes quosque magnus timor invaderet, cum vir Domini tam scienter de absentibus judicaret. PETR. Multos horum suspicor martyrium subire potuisse, si eos tempus persecutionis invenisset. GREGOR. Duo sunt, Petre, martyrii genera, unum in occulto, alterum in publico. Nam etsi persecutio desit exterius, martyrii meritum in occulto est, cum virtus ad passionem
Abbreviated transcription (Latin):
nihil in hoc mundo habere. nihil querere: nisi¬
om̃s qui ad se caritatis causa ueniebant. adȩterne
uite desideria acc endera. Siquando autẽ quorũ¬
lib& culpas agnoscere: numquã ab increpatione
parcer&e: Sed amoris igne succensus: studebat in
eisuehement̾ ꝑ linguã seuire. Consuetudinẽ uero
uicir uellonge positi eiusdẽ loci accole fecerunt.
ut diel singulis ꝑebdomadã unus quisq ei oblatio¬
nes suas tansinitterent. ut ess&c quod ipse ad se ue¬
mentib offerre potuissae. Quodã uerotẽpore.
possessor quidã castorius nomine. inmundo spũ
deuictus: quandã scĩmonialẽ feminã rapuit. sibiꝗ̃
illicito matrimonio coniuncocit. Quodmox ut
uit dñi cognouit: ei ꝑ quos potuit quod fuerat dignꝰ
audire mandauit. Cumq ille sceleris sui consciuĩs
tuner&. atque ad uirui de iaccedere nequaquam presu¬
mer&. neforte hunc aspere utde linquentes solebat inere¬

Expanded text:
nihil in hoc mundo habere, nihil quaerere; nihil in hoc mundo habere, nihil quaerere; omnes qui ad se charitatis causa veniebant, ad aeternae vitae desideria accendere. Si quando autem quorumlibet culpas agnosceret, nunquam ab increpatione parcere, sed, amoris igne succensus, studebat in eis vehementer per linguam saevire. Consuetudinem vero vicini vel longe positi ejusdem loci accolae fecerant ut diebus singulis per hebdomadam unusquisque ei oblationes suas transmitteret, ut esset quod ipse ad se venientibus offerre potuisset. Quodam vero tempore possessor quidam, Carterius nomine, immundo desiderio devictus, quamdam sanctimonialem feminam illicito matrimonio coniunxit. Quod mox ut vir Domini cognovit, per quos potuit que fuerat dignus audire mandavit. Cumque ille sceleris sui conscius timeret atque ad virum Domini accedere nequaquam presumeret, ne forte hunc aspere, ut delinquentes solebat, incre
Abbreviated transcription (Latin):
uers in saninie ꝓuincia: quidã uenera dus uir moe¬
cognitus. ante hoc ferme est decenuium des uictus.
Decuius operis narratione unum auctorẽ noninfero.
quia poene tot mihi in eius uita testessunt. qr oͥsamnii
ꝓuntiã nouer. Flc itaq: nihil aduscm suum aliud:
nisi pauca apum uascula possidebat huic cumlan¬
popardus qͣuidam in eiusdem apib rapinã uoliussce
igerere. prius ab eodẽ uiro. uerbo correptus est.
& maxꝑmalignũ spm̃ ante eius uestigia uedrat᷑ est
Qua etre factum est. ut sicut apud̾ om̃s iucolas.
itaetiam apud eandẽ barbarã gentẽ eius celebre
nomen haberetur. Nullusque ultra p̃sumer& eiꝰ
cellulam : nisi humilis intrare. Sepe uero exiuci¬
na silua uenientes ursi: apes eius comedere cona¬
bantur. Q uosille dep̃hensos: ferula quã portare
manu consueuerat. cedebat. Ante cuuis uerbera.
in manissime bestie rugiebant & fugiebant. Et
quegladios formidare non poterant : ex eius ma¬
nu ictus ferule ꝑtimescebant: huius studiũ fuit.

Expanded text:
er in Samniae provinciae quidam venerandus vir Mem multis cognitus ante hoc fere est decennium defunctus. De cuius operis narratione unum auctorem non infero, quia paene tot mihi in eius vita testes sunt, quot Samnii provinciam noverunt. Hic itaque nihil ad usum suum aliud nisi pauca apium vascula possidebat. Huic cum Langobardus" quidam in eisdem apibus rapinam voluisset ingerere, prius ab eodem viro verbo correptus est et mox per malignum spiritum ante eius vestigia vexatus. Qua ex re factum eita etiam apud eamdem barbaram gentem ejus celebre nomen haberetur, nullusque ultra praesumeret ejus cellulam nisi humilis intrare. Saepe vero ex vicina silva venientes ursi, apes ejus comedere conabantur: quos ille deprehensos, ferula, quam portare manu consueverat, caedebat. Ante cujus verbera immanissimae bestiae rugiebant, et fugiebant; et quae gladios formidare vix poterant, ex ejus manu ictus ferulae pertimescebant. Hujus studium fuit