comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. Quis ad illam accedere. q̃s ad
illam uenire aignaret᷑: s latebat ii
stergiu linio margarita dei. Scerqui¬
linium fr̃s hanc ipam corruptibili¬
tateni corporis appello: Scerquili¬
iuuit: abiectionem pauꝑtatis nomino.
Wblumpta .ẽ. gͦ margarita que iaebat in
sterquilinio: & posita in celestis regis or¬
namento. Iam int̾ suꝑnos ciues ennei.
ian uit̾ ignitos illos lapides et̾m diade¬
matis coruscat. Ouos qui in hoc mundo
diuites aut. ẽẽ. creditis aut estis: confer¬
te si potestis falsas diuitias urãs ueris
diuitiis romule. uos in huiꝰ munduia
omia. amssuri possidetis: illa nichil que¬
sunt inttinere. & omĩa iuenit in per¬
uentione. Uosletani uitam ducitis.
tristem inortem timetis: ista tͥsteni
uitam ꝑtulit. ad letam mortem ꝑ¬
uenit. Uos ad tempiis queritis obsoqͥ¬
um hoñim: illa despecta ab homiib
iuuenit socios choros angłoꝵ. Disci¬
te gͥ fr̾i temporalia cuncta ⁊espicẽ.

Expanded text:
batur. Quis ad illam accedere, quis batur. Quis ad illam accedere, quis illam videre dignaretur? Sed latebat in sterquilinio margarita Dei. Sterquilinium, fratres, hanc ipsam corruptibilitatem corporis appello, sterquilinium abjectionem paupertatis nomino. Assumpta est ergo margarita quae jacebat in sterquilinio, et posita in coelestis Regis ornamento, jam inter supernos cives emicat, jam inter ignitos illos lapides aeterni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut esse creditis, aut estis, conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divitiis Romulae. Vos in hujus mundi via omnia amissuri possidetis; illa nihil quaesivit in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam vitam ducitis, tristem mortem timetis; illa tristem vitam pertulit, ad laetam mortem pervenit. Vos ad tempus quaeritis obsequium hominum, illa despecta ab hominibus invenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere,
Abbreviated transcription (Latin):
re mater ⁊slon moxior mͦ. Cumq hoc
crebro diceret: paulatim lux que fue¬
rit emissa subtracta .ẽ. s is qui sub se¬
cutur ẽ. &do remansit. Sicq dies scd̾s
⁊ terei transiit: ut asꝑsa fragrantia odo¬
ris mineret. Pocte gͥ quarta: eandem
magistiam fuam iterum uocaut ua
ueniente uiaticum petiit ⁊ accepit.
Nicdum ũ eadem redempta. uelalia eius
discipula a lectulo iacentis abscesserant:
& icce subito in platea ante eiusd̃e cellit¬
le ostium duo chori psallentium con¬
stiterunt. Et sient se dicebant serus
ex uocib discreuisse: psalinodie cantus
dicebant uiri. & femine respondebant.
Cumq ante fores celle exiberent᷑ cele¬
stes exequie: sc̃a illa aĩa carue soluta ÷.
Qua ad celum ducta: qͣnto chori psal¬
lentium alti ꝯscendebant tanto cepit
psalmodia lenuis audiri. quonsq eiꝰ
den psalmodie sonit. & &loris suauitã
in corpore. quis illam haberet ĩ honor̃e:
indigna cuuctisõibus despecta uide¬

Expanded text:
re, mater, non morior modo. Cumque hoc re, mater, non morior modo. Cumque hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersi fragrantia odoris remaneret. Nocte ergo quarta eamdem magistram suam iterum vocavit. Qua veniente Necdum vero eadem Redempta, vel illa alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas diu vixit in corpore, quis illam haberet in honore? Indigna cunctis, despecta omnibus vide
Abbreviated transcription (Latin):
rent: subito celit̾ lux emissa omne
ilsiꝰ cellule spatium impleuit. Et
splendor tante claritatis emicuit: nt
corda assistentium mnestimabili pa-¬
uore ꝑstringeret. atq ut pest ip̃e
referebant. ouĩe in eis corpus obriges¬
ceret: & in stupore remanerent. Ee¬
pit nãq qͣsi cinusdam magne mul¬
titudinis ingredientis sonitꝰ audiri:
ostiun cellule conciti. ac si ingred̾i¬
entium curba premeret᷑. Ntq ut
dicebant intrantium mnultitudinẽ
sentiebant. s nimietate timoris &
luminis uidere nil poterant: qi eax
oculos & pauor deprebenserat. & ⁊p̃ã
tanti luminis claritas reu̾berabat.
Quam lucem protinꝰ miri odous :
fraglantia subsccuta: ĩta ut carimi
aũun qͥa liit emnissa. terruerat. odo¬
ris suauitas refoueret. S cũ uim
claritatis illius ferre ñ possent: cepit
eadem rouula assistentem & trem̃¬
tem redemptam suoꝵ mox magist᷑m
blandauoce consolari dicens. Nou tim̾e¬

Expanded text:
rent, subito coelitus lux emissa omne rent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostium cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli time
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fecte scuipentes si gilla conspicimꝰ.
etiam qͣsi ꝑfecta laudamꝰ. que ad¬
huc artifex considerat & limat. lau¬
dareͥ iam audgͥt. & camen ea tunde̾
meliorando ñ desinit. hec quam p̃¬
dirimus ro mnula. qͣm greco uocabu¬
lo medici paralisim uocant. molestia
corporali ꝑcussa.ẽ. Multisq annis
in lectulo decubans. pene õi iacebat
membroꝵ officio destituta: nͥ tñ
hec eadẽ eiꝰ mentem ad impatienti¬
am flagella ꝑreiant. Nan ip̃aei
detͥmenta niembroꝵ facta nuiunt
increnienta uircutum: qr cͣnto sol¬
licitiꝰ ad usum orationis succreuerat.
qͣnto ⁊ aliud qd̾libet agere neqͣqͣm ua¬
lebat. Nocte gͥ quadam eandẽ re¬
demyc̃am qͣm prefatus sum. que utͣsq¬
discipulai suas filiaꝵ loco nutcbat.
uocauit diceus. Miter ueni. mater
ueni. Que mox c̃ alia eiꝰ discipuli
surrexit: sicut utͥsq referentib &
multis reseadem claruit: & ego qͦq¬
in eedem tempore agnoui. Cumiq
uoctis medio lectulo iacentis assiste¬

Expanded text:
fecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans pene omnium jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis succreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte ergo quadam eamdem Redemptam, quam praefatus sum, quae utrasqdiscipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assiste
Abbreviated transcription (Latin):
sticiam ex iusticie auctoritate uin¬
dicamꝰ. Qd̃ qͥa mercennariꝰ si facit: ẽ
uenientem lupum uid̾it fugit.S
est aliꝰ lupꝰ: qͥ sine cessatone ootidie non
corpora s mentes dilaniat. Malignꝰ
uidelicet sp̃o: qui caulas fideltum
insidians circuit. & mortes aĩaꝵ qͦ¬
rit. De quo lupo mox subdr̾. Et
lupͦ rapit& disꝑgit oues. lu pꝰ uenit.
x m̾cennariꝰ fugit: quia malignꝰ sp̃c
curam sollicitũdinis ñ habet. Ani¬
me ꝑeunt: & ip̃e de t̾renis cõmo¬
dis lecat᷑. Lupiis rapit & dnꝑgit
oues c̃alium ad luxitriam ꝑtrabit.
alium in auarieiam accendit. aliũ
ii suꝑbiam erigit: alium ꝑ irac̃di¬
am diuidit. Hunc inuidia stimu¬
lat: illum fallatia sub plantat. Quasi
gͦ gregem litpꝰ dissipat : c̃ fidelunu
popłm diabolus ꝑ tẽptatones necit.
S contͣ hec mercenniariꝰ nullorelo¬

Expanded text:
stitiam ex justitiae auctoritate vindicamus. Quod quia mercenarius non facit, cum venientem lupum viderit, fugit. Sed est alius lupus, qui sine cessatione quotidie non corpora, sed mentes dilaniat, malignus videlicet spiritus, qui caulas fidelium insidians, circuit et mortes animarum quaerit. De quo lupo mox subditur: « Et lupus rapit et dispergit oves. » Lupus venit et mercenarius fugit: quia malignus spircuram sollicitudinis non habet, animae pereunt, et ipse de terrenis commodis laetatur. « Lupus rapit et dispergit oves, » cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam accendit: alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit: hunc invidia stimulat, illum in fallacia supplantat. Quasi ergo lupus gregem dissipat, cum fidelium populum diabolus per tentationes necat. Sed contra haec mercen
Abbreviated transcription (Latin):
ter: ⁊ eoo agnosco patrẽ: & aĩam meã
pono ꝓotib meis. Ac si aꝑte dicat.
In hoc constat qͥa & cognoico pat̾m.
& cognoscor a patre. qͥdͥ aĩam ineã
gam ostendo. Quia uͦ ñ solũ iudeã
s cẽ gentilitatẽ redim̾e uen̾at adĩti¬
git. & aliasoues habeo q̃ ñ sunt ex hoc¬
otuli: & illas oportet me adduõe &
uooem meam audient. Et siet umũ
ouile: & imꝰ pastor. Redempt̾onem
mãm qui ex gentili ppło uenimus
añsaspex̾at: ⁊ se addic̃e & alias ouesdi¬
cebat. Hoc cotidie fieri fr̾s aspicitis.
hoc reconciliatis gentib fc̃m hodie
uidetis. Quasi ex dnob gregib imnũ
tilem in sua fide congiuneat. Paulo
attestante qͥ ait. Ip̃ẽ: pax nr̃a: qͥ fecit
utͣq unũ. Dum .ix. ad et̾nam uitam
ex utͣo natione simplices elegit: ad

Expanded text:
ter, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis. Ac si aperte dicat: In hoc constat quia et cognosco Patrem et cognoscor a Patre, quia animam meam gam ostendo. Quia vero non solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat, adjungit: Et alias oves habeo qovili; et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor. Redemptionem nostram qui ex gentili populo venimus, Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis, hoc reconciliatis gentibus, factum hodie videtis quasi ex duobus gregibus unum populum in sua fide conjungit, Paulo attestante qui ait: Ipse est pax nostra qui fecit utraque unum. Dum enim ad aeternam vitam e
Abbreviated transcription (Latin):
&e pascua inueniet. Ingrediet᷑ ͣpe ad
fidem: egrediet᷑ a fide ad spẽni. a cre¬
dulitate ad concẽplat̾onẽ. Iuicu a
aut̃ inuemet: in et̾na refecłone.
Oues eͦ eiꝰ pascua inuenient: qͥa qͥs¬
quis uuum corde simplici sequitur.
et̾ne uiriditatis pa bnlo nutritur.
Que aut̃ sunt illax ouiumi pascua.
nisi et̾na gaudia sempit̾ne uirentiᷤ
paradicũ: pascua natiq electoꝵ sunt:
uultꝰ p̃sentu dei. Qui duni sine defec-

Expanded text:
et pascua inveniet . Ingredietur quippe ad fidem, egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem, pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua inveniunt, quia quisquaeternae viriditatis pabulo nutritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi aeterna gaudia sempiterne virentis paradisi? Pascua namque electorum sunt vultus praesentis Dei, qui dum sine defec
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa: t̾ciadies ÷ hodie qd̾ hec facta sunti
S e mulieres quedã ex nostris terru¬
erunt nos: que ante lucem fuerunt
ad monumentũ. Etñ inuento cor¬
pore eius uenerunt dicentes se etiam

Expanded text:
ia tertia dies hodie quod haec facta sunt sed et mulieres quaedam ex nostris terruerunt nos quae ante lucem fuerunt ad monumentum et non invento corpore eius venerunt dicentes se et
Abbreviated transcription (Latin):
ficit ꝓfessionis: qͣm defendit a uere¬
cundia ꝓfessio generalitatis. Est tñ
ubi se qͥsq int̾roget. ut in confessione
cit:. si plena uirtute mentis humanũ
pudorẽ subdidit. Certe enĩ ꝑsecit̾o¬
nis dempore erubesoe̾ pot̾ant fideles
substantiis nudari. de dignitatibus
deici: aerb̾ib affligi. Pacis aut̃ tẽpore
qr hec a nr̃is ꝑ secutonib desunt. est
aliud ubi ostendam᷑ nobis. uerem᷑
sepea ꝑximis despici: dedignam᷑ iniu¬
rias u̾bi tolerare. Si contingat iur¬
gium fortasse õ pxiuio: erubescimꝰ
hinꝰ uite głam querit: humilitatẽ
facta ueritatis: ut uideamꝰ qͦ iaceant

Expanded text:
ficit, quem defendit a verecundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione cit, si plenae virtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi: pacis autem tempore, quia haec a nostris persecutoribus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis: veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem facta Veritatis ut videamus quo jaceant
Abbreviated transcription (Latin):
gun᷑. canqͣm deo exortante ꝑ nos:
So secramiꝰ ꝓ ip̃o reconciliamm deo.
Ecce int̾ nos & dñi discoediam peccan¬
do fecunꝰ: & tam̃ ad nos de̾ suos legatos
pͥor misit. ut nos ip̃i qui peccauimꝰ. ad
pacẽ dei rogati ueniamꝰ. Erubescat eͦ
humana suꝑbia. Confundat᷑ qͥsꝙ si non
satisfaciat pͥor ꝑximo: qͣndo pꝰ culpã
nrãm ite ei reconciliari debeamꝰ. a ip̃e
qͥ offensus: legatu int̾uemientib ob¬

Expanded text:
gimur, tanquam Deo exhortante per nos. Obsecramus pro Christo: reconciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam nostram, ut ei reconciliari debeamus et ipse qui offensus est legatis intervenientibus ob
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ paulus cruõe suam talerat. qͥ di¬
cebat. Cattigo corpꝰ meũ & in serui¬
tutẽ redigo: ne forte aliis predicans
ip̃e repbus efficiar. Ecce in afflic¬
tione corporis audiuimꝰ crucem
firmat᷑ & ego ñ infirmor: Qusscan¬
p̃dicator. ⁊t exemplum daret absti¬
nentie: crucẽ portabat in corpore.
Et qr ip̃e trahebat damina infirmi¬
tatis aliene: crucẽ portabat in corde.

Expanded text:
t, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem firmatur, et ego non infirmor? quis scanpraedicator, ut exemplum daret abstinentiae, crucem portabat in corpore; et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde.
Abbreviated transcription (Latin):
ut dĩ in otfenso pede oꝑis. ꝑ hẽ ĩ t̾ra
graduñ. ad intuendũ illũ qͣndo ꝙ
ocłos & in celum leuemꝰ. S in of¬
deusac ꝑximus integrã mente diliga¬
tur. Nec deꝰ enĩ uere sine ꝓximo. nͣ
ꝓpanius uere diligit᷑ sine deo. Huio
ẽ. qd̾ sicut in alio sermone ũ dixinꝰ
priꝰ adño in t̾ra de gente. postmo¬
dum a dũo celo p̃sidente. In t̾ra
ut diligaturdeꝰ. S cur priꝰ m t̾ra.

Expanded text:
so pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inofr, si Deus ac proximus integra mente diligatur. Nec enim Deus vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod sicut in alio sermone jam diximuprius a Domino in terra degente, postmodum a Domino coelo praesidente. In terra ut diligatur Deus. Sed cu
Abbreviated transcription (Latin):
ta nos ⁊. ut ꝑuenire ualeamus
ad anorem il liꝰ qͥ suꝑ nos .t̃. Meditet᷑
mens in ꝑximo qd̾ exhibeat deo. it
ꝑfecte mereat᷑ in dño gaudere cũ
ꝓximo. Tunc ad illam suꝑue fie¬
quentie leticiam ꝑ ueniiuꝰ. de ꝗͣ

Expanded text:
ta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
surg̾e ad incorporea ñ ualet.
Unde fit ut tanto det̾ius creatorem
nesciat: qͣnto in cogitatõne sua fa¬
miliariꝰ corpoream creaturã poctat.
S c̃ dm̃ uidere ñ possumus: habemꝰ
aliqͥd qd̾ agamͦ. unde iter flat quo
ad eum nr̃e intelligentie oculus ue¬
uiat. Certe quẽ in se uidere nullo
mͦi ualẽm᷑: hunc in seruis suis indere
ĩa possumꝰ. Quosdũ mira conspicimꝰ
ag̾e. nob̾ certũ sit in eoꝵ mentib dm̃
hãbitare¬
habitar. In reaut̃ incorporea a rebus
corꝑalib usum trahainꝰ. Nlemo ꝙ̃ . ii.
nrm orientem clare solem inspera
illiꝰ nitendendo ualet conspic̾e: qr ten¬
si in e̾iꝰ radiis oculi reuerberant᷑. S
sole illustratos montes aspicim᷑. & ꝙr
ĩa sol octus. ⁊̃ uidemꝰ. Qagͦ solem iusti¬
cie in se ip̃o uidere ñ possumꝰ: illustra¬
tos montes claritate illius uideamꝰ.
scõs uidelicet apłos qͥ iurtittib emi¬
cant. miracłis coruscant. Quos nati

Expanded text:
surgere ad incorporea non valet. surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis coruscant, quos nati
Abbreviated transcription (Latin):
docuit: in men̾te aut̃ ex auctoritate
eloqui: q de illo priꝰce in sua lingua
loqui metuebant. Iniflammatum &¬
erã cor despexit cormenta corporis:
que ante metuebat. Uicit uĩ carnał
formidinis: pre amore conditoris.
Et qui ͥus sius adu̾sariis succumbe¬
bant formidine: eis ĩa p̃erant auctori¬
tate. Qui gͦ in tante eos celsitudini
culmine erexit. qͥd aliud dixerĩ. nͥ qd̾
mentes derrenoꝵ hõmum celum
erna solemnitas de aduentu sp̃s scĩ.
Sicut enĩ illa : ita quoq & hec ÷¬
nͦ rabilis. In illa qͥppe deus rn se cre¬
ando suscepit hominẽ: in ista uͦ ho¬
dm̃. In illa deꝰ naturalit̾ factus: hõ:
in ista hoĩes facti sunt ꝑ adoptio¬
nem dũ. Si gͦ remanere carnales
cogitatõne aput se aliqͥs. Quomͦ de¬
lig̾e̾ ualeo quẽ ignoro. Hec & nos¬
concedimꝰ: qr mensiuisibilibus intẽ¬
ta udere nescit inuisibilem. Nlła
enĩ nͥ uisibilia cogitat: eaq & ẽnon
agit. eox imagines introesus t̾hit.
Dũq in imaginib corporeis iacet.

Expanded text:
 in mente autem ex auctoritate eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coelos erna solemnitas de Adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, sic et ista quoque est honorabilis; ibi enim Deus in se creando suscepit hominem; hic homines deDeum; in illa Deus naturaliter factus est homo, in ista vero homines facti sunt per adoptionem dii. Si ergo remanere carnales cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Sed bilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet,
Abbreviated transcription (Latin):
mentem docet. Solumq detigisse
docusse. ẽ. Nam humanũ ãium ut¬
gat hic repente qd̾ erat: exhibet
repente qd̾ ñ erat. Pensemus scõsp̃¬
dicttores nr̃os: quales hodiernadie
resperit. quales fecit. Certe in uno con¬
clau p udeoꝵ metu residebant. na¬
& e tam̃ nͦ ea ip̃a lingua qͣm nouerant.¬

Expanded text:
mentem docet, solumque tetigisse mentem docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subgat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, na, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant
Abbreviated transcription (Latin):
diuimꝰ non loqui. Et illi qͥdẽ ibant
gaudentes a conspectu coneilii qm̃
digr habiti sunt ꝓ noĩe ihũ con¬
tumeliam pati. Eoce gaudet pe¬
ti in uerberib qͥante n u̾bis ti¬
mebat. Et qͥ priꝰ ancille uoce reqͥsi¬
tꝰ cimuit: post aduentũ sc̃ĩ sp̃ciu
res pͥncipũ. cesus p̃mit. libet ocu¬
los fidei. in iurtutẽ opificis huius
atcollere: atq sparsim patres te¬
stamenti noui ac uet̾is consid̾are.
Soce aꝑtisende ocłis fidei. dauid.
fex consid̾are uolo. s in ip̃a mea consi¬
deratione deficio. Implet uainq eycha¬
redum puerui. & psalmistam facit.
Implet pastorem armentarium sico¬
moros uellicantem : & ꝓpħam facit.
Implet abstinentem ꝓuerun: & iu¬
dicem seuum facit. Implet piscatorẽ:
& predicatorem facit. Implet ꝑsecu-¬
torẽ: & doctorem gentium facit.
Implet ꝑ ublicanum: & euangłistã
facit. Oqualis .ẽ. artifex tste sp̃c.
Nulla ad discendum mora agitur in
om̃e qd̾ uoluerit. Mor ut tetig̾it

Expanded text:
i quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, fex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam faImplet abstinentem puerum, et judicem senum facit. Implet piscatorem, et praedicatorem facit. Implet persecutorem, et doctorem gentium facit. Implet publicanum, et evangelistam facit. O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit; mox ut tetigerit
Abbreviated transcription (Latin):
met irata. ex int̾ne dulcedins flã¬
ma concremat᷑. In colũba uͦ sp̃e
qͦs repleu̾it. simplices & ardentes
facit. Simplices puritate: aiden
telus sine simplicitate potest.
Hiuc ip̃a ueritas dicit. Estote pru¬
dentes si cut serpentes: & simplices
fieut columbe. Qua in renotandũ::

Expanded text:
met irata ex internae dulcedinis flammet irata ex internae dulcedinis flamma concrematur. In columba vequos repleverit simplices et ardentes facit. Simplices puritate, ardentudinis, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut c
Abbreviated transcription (Latin):
bent: qr dũ dm̃ amando predicantu
coraã audientiũ inflaminant.Nam
ociosus sermo docentis. ẽ. si preb̾e
n ualet nicendiũ amoris. Hoc dec¬
trine incendiũ ab ip̃o ueritatis ore
conceꝑant: qͥ dicebant. Nonne corno¬
strũ ardens erat in nob̾ ẽ loqueret᷑ nob̾
in uia. & aperiret nobis scͥptuias. Ei
audito qͥppe sermone inardeseit animꝰ.¬
et toeporis frigus recẽdit. fit mens in suꝑ¬
no desid̾io auxia: a concupiscentiis
t̾renis aliena. Amor uerͦ qͥ hauc reple¬
u̾t: in fletib cruciat. S dũ taliar¬
dore cruciat᷑: ipĩs sus cruciatib pas¬
ctt᷑. Audire ei libet precepta celestia.
& quomandatis instruit᷑. qͣsi tot fa¬
cib inflaminat᷑. Et que torpebat
yriꝰ ꝑ t̾renadesid̾ia: aidet postinodũ ꝑ
Dext̾a aut̃ dei appellant᷑ electi. In
dert̾a aut̃ dei lexignea ÷: qr electi
mandata celestia neqͣqͣm frigido
corde audiunt. s ad hec amorisin¬
timi facib iardescurit. Sermo
ad aur̃ẽ ducit᷑: & mens eoꝵ sibi¬

Expanded text:
edicant, corda audientium inflammant. Nam otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per dextera autem Dei appellantur electi. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
discipłos in igneis linguis apparuit:
õium q linguaꝵ scientiã dedit qͥd
scilicet hoc miracło designans. nͥ qd̾
sc̃a eccłia eodẽ spũ repleta. õium gen¬
tium erat uoce locutura : qui uͦ
contͣdm̃ turrẽ edi ficare cona¬
ti sunt: cõmunio nẽ uniꝰ lingͥ
ꝑdiderunt. In his aut̃ qͥ dm̃ hu¬
milit̾ metuebant: lingue omnes
unite sunt. hic gͦ humilitas uir¬
tittẽ meruit: illic suꝑbia confusi
ruit: cͣ in igne simul & lingius.
cur aliqͣndo in columba. aliqͣndo
uͦ in igne monstrat᷑ . cͦ suꝑ unigeni¬
tum filiũ apparuit in columbe
spetie. & suꝑ discipulos in igne.
ita ut neq suꝑ dnĩn ueniret in
igne. neq suꝑ dĩm discipłos mõ¬
strat᷑ in coluniba. ꝑ quatuor
itaq hec que ꝓposiimiꝰ. soluem¬
do redeamꝰ. Patri tiãq & filio

Expanded text:
discipulos in igneis linguis apparuit, omniumque linguarum scientiam dedit. Quid scilicet hoc miraculo designans, nisi quod sancta Ecclesia, eodem Spiritu repleta, omnium gentium erat voce locutura? Qui vero contra Deum turrim aedificare conati sunt communionem unius linguae perdiderunt , in his autem qui Deum humiliter metuebant linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas virtutem meruit, illic superbia confusioruit, cur in igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstratur, cur super unigenitum Filium apparuit in columbae specie, et super discipulita ut neque super Dominum veniret in igne, neque super discipulos monstraretur in columba? Per quatuor itaque haec quae proposuimus solvendo redeam
Abbreviated transcription (Latin):
minoris. S qr sug̾g̾e aliqͣndo dici¬
ab imo inferat. s ab occulto. Nacẽ
relinquo uobis: pacẽ meam do uob̾.
hic relinquo: illicdo. Sequentibus
relinquo: ꝑuenieñtib do. Ecce frat᷑s¬

Expanded text:
minoris esse, quia suggerere aliquando diciab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hic relinquo, illic do. Sequentibus relinquo, pervenientibus do. 4. Ecce, frat
Abbreviated transcription (Latin):
corda uenit & mansionẽ ñ facit: qr
ꝑ compunctonẽ qͥdẽ dei respectum
ꝑcipiunt. s temptatonis demꝑe hoc
ipm̃ qd̾ compuncti fuerant obliiuis¬
cunt᷑. Sicq ad petr̃ãda pecc̃a redeũt:
ac si hecminime plamissent. Qui g uere
dm̃ diligit. qͥ eiꝰ mandata custodit: in
eiꝰ corde dñs & uenitae mansionem
facit. qr ñc eũ diuinitatu p enecrat.
ut ab hoc amore temptat̾ onis dem¬
pore ñ recedat. Ille d̾ ui amat: cuuis
uidelicet mentem delectat̾o praita
ex consensu ñ suꝑat. Nam tanto qͥsos
a suꝑno amore disiungit᷑. qͣnto in¬
feriꝰ delectat᷑. Unde & ad huc subdit᷑.
Qui non diugit me: sermones meos

Expanded text:
nsionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subditur: Qui non diligit m
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ñ instruit᷑. qͣndo mens ꝑ spm̃ ñ ungit᷑.
S cͤ ista de doctrina hõinũ loquim᷑. qͣn¬
do & rp̃e conditor. ñ ad eruditionẽ hõis
loquit᷑. si eidẽ hõi. ꝑ unct̾onẽ sp̃s ñ loqͣ¬
tur: certe cain pͥusqͣm fr̃icidiũ opere
ꝑpetratet: audiuit peccasti: Quiesce.
S qr culpis suis exigentib uocet ammo

Expanded text:
go non instruitur, quando mens per spiritum non ungitur. Sed cur ista de doctrina hominum loquimur quando et ipse conditor non ad eruditionem homini loquitur, si eidem homini per unctionem spiritus non loquatur? Certe Cain priusquam fratricidium opere perpetraret, audivit: « Peccasti, quiesce . » Sed quia culpis suis exigentibus vocem a
Abbreviated transcription (Latin):
dieb usq ad consũmatonẽ scłi . s
u̾bũ incarnatũ & manet & rece¬
dte. Recedit corpore: manet diui
presens erat. corporali iã uistone
recedebat. Paraclit᷑ aut̃ sp̃s sẽs qũe¬
mittee pat̾ in neĩe meo: ille uos
docebit oĩa. & suggeret uobis oĩa
quec̃c tiraro uobis. Nostis plu¬
riiui fr̃s mei. qd̾ greca locutone para¬
clit᷑. latina aduocat᷑ dr᷑. uł conso lator.
Qui idcirco ad uocat᷑ dr. qr ꝓ errore de

Expanded text:
diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinpraesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus autem Spiritus mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro e
Abbreviated transcription (Latin):
requisita dicat. Una.i. mulieris
uoce ꝑcussus: dũ mori timuit. ui¬
tam negauit. Et tẽ petr᷑ negauit
in t̾ra: ẽ latro confit̾et in cruce.
S uir iste tante for dinis qͣlis
pꝰ aduentum sp̃c existat audiamꝰ.
fit conuentꝰ magistrat᷑ senioꝵ Re

Expanded text:
at. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negavit . Et tunc Petrus negavit in terra, 1580 cum latro confiteretur in cruce . Sed vir iste tantae formidinis qualis post adventum Spiritus existat audiamus. Fit conventus magistratus atque
Abbreviated transcription (Latin):
nãq sp̃c sc̃s repentino sonitu suꝑ discipłoᷤ
uenit: mentesq carnalium in sui amo¬
rẽ ꝑmiitauit. Et foris apparentib lingͥs
igneis. int̾ facta sunt corda flamman¬
tia : qr dũ dm̃ in ignis uisione suscipiunt.
ꝑ amorẽ suauit̾ arserunt. Ip̃e nãq sp̃s¬

Expanded text:
 sanctus repentino sonitu super discipulos venit , mentesque carnalium in sui amorem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namque Sp
Abbreviated transcription (Latin):
in igne debuit sp̃c sc̃s demonstrari.
ut hũ qͥerant simplicit̾ hoĩes. atq
id̾o pecc̃ores. eos contͣsemet ipõs
sp̃italis feruor accend̾et: & peccata
que deꝰ ꝑ mansuetͭ d inẽ parcẽt. ip̃i
in se ꝑ penitentiam punirent.
Nlec ip̃i qͥipe. ẽẽ. pote rant sine pecc̃o.
qͥ ad herebant celesti magittio: iohẽ
at testante quiait. Si dixerimꝰ quia
pecẽm ñ habemꝰ: nosip̃õs seducimus.¬
nit in hõib: in columba uͦ apparu¬
it in dño. qr pecc̃a nr̃a que pie dñs
ꝑ mansuetudinẽ tolerat: nos ꝑ
delum rectitudinis debemꝰ caute
conspice. & ardore semꝑ penitentie
cremare. Igit᷑ ꝑ colum bã sp̃e tu re-
demptore monttratꝰ.ẽ. ꝑ ignẽ uͦ in
hõib : qr qͣnto nob̾ nr̃i uidicis facta
.ẽ. seueritas demꝑata. tanto ergase
debet fieri nĩa infirmitas accensa.
Quatuor itaq pposit̾onum expleta
ratone: ad dona eiusdẽ sp̃c contẽplau¬

Expanded text:
in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter nomines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata quae Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent: neque ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus, quia peccatum non habemnit in homines, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplan
Abbreviated transcription (Latin):
amͦ. S malitia pariuili estote. hnc
de beato iob dr. Erat uir simplex &
rectus. Que .ẽ. aut̃ rectitudo sine sin¬
plicitate. aut que simplicitas siue
rectitudine: quia gͦ & rectitudinẽ
docet iste sp̃c. & simplicitatẽ: & ĩ ie¬
ne monstrari debuit. & in columlu.
quatinꝰ om̃e cor qd̾ eiꝰ gr̃a tangit᷑. et
mansuecudinis lenitate tranqͥllum.
& delo iusticie accensum fiat᷑. Etrẽ¬
num uͦ querendum. ẽ. cͦ in ip̃o re¬
demptore nr̃o mediatore dei& hõi¬
nũ ꝑ columbam apparuit. ĩ disci¬
płu uͦ ꝑ ignem. Certe unigenit᷑
uisticiam ferret. si pͥusqͣm nos ꝑ
mansuetudinẽ collig̾et. culpas
irãs ꝑ delũ rectitudinis examina¬
re uoluisset: honio gͦ ꝓ honunb
factus: mi dẽ se hõib prebuit.
Noluit pecõnes ferire: s collig̾e̾. Priꝰ
uoluit mansuete corrig̾e: ut hrẽt
qͦs postmodũ iniuidicio saluaret. In
columba gͦ apparere suꝑ eñ debuit
sp̃c̃: qͥ ñ ueniebat ut peccã ꝑ delum¬

Expanded text:
amur: sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangmansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. Ad extremum vero quaerendum est, cur in ipso Redemptore nostro Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem. Certe unigenitus justitiam ferret, si priusquam nos per mansuetudinem colligeret, culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus, mitem se hominibus praebuit. Noluit peccatores ferire, sed colligere; prius voluit mansuete colligere, ut haberet quos postmodum in judicio salvaret. In columba ergo apparere super eum debuit Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetͣtione merentib dũ spem uenie
preparat: ab afflict̾one tͥsticie iuen¬
tem leuat. De quo recte ꝓmittiturr
Ip̃e uos docebit oĩa. Quia nͥ idẽ sp̃s cor¬
di aͤate ͭ audientis: ociosus: sermo dec

Expanded text:
perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo
Abbreviated transcription (Latin):
blanda uoce consolari dicens. Noli tim̾e¬
re mater ⁊ lon moxior mͦ. Cumq hoc
ciebro diceret: paulatim lux que fue¬
rit emissa suberacta .ẽ. s is qui sub se¬
cuturẽ. &do remansit. Sicq dies scd̾s
ris mineret. Nocte gͥ quarta: eandem
magittiam fuam iterum uocauttua
ueniente uiaticum petiit ⁊ accepit.
Nicdum ũi eaden redempta. uelalia eius
discipula a lectulo iacentis abscesserant.
& ecce subito in platea ante eiusdẽ sellut¬
le ostium duo chori psallentium con¬
stiterunt. Et sicrit se dicebant serus
ex nocib discreuisse: psalinodie cantus
dicebant uiri. & femine respondebant.
Cumq ante fores celle exiberent᷑ ce le¬
stes exequie: sc̃a illa aĩa carue soluta
Qua ad celum ducta: qͣnto choti psal¬
lentium altꝰi. ꝯscendebant tanto cepit
psalmodia lenuis audiri. quousq eiꝰ
deni psilmodie sonit᷑. & &loris suauitã
in corpore. quis illam haberet ĩ honorẽ
nidigna cunctisõibus despecta uide¬
uatur. Quis ad illam accedere. qͥs ad

Expanded text:
blanda voce consolari, dicens: Noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc crebro diceret, paulatim lux quae fuerat emissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus ntia remaneret. Nocte igitur quarta eamdem magistram suam iterum vocavit; qua veniente, viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta, vel illa alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas diu vixit in corpore, quis illam haberet in honore? Indigna cunctis, despecta omnibus videbatur. Quis ad illam accedere, quis
Abbreviated transcription (Latin):
moꝑe colligendum ÷: qua pena mul¬
tandus sit qͥ aliena dixipit si inferni
dampnatone ꝑcutit᷑ qui ꝓpͥa ñ laretf.
llenis ita securum sẽ existimet di¬
cens. Ecoe niena ñ rapio. s concessis
licite reb fruor. Quia diues iste ñ iocir¬
co punit᷑. ẽ. qm̃ aliena abstulit: s qr
acceptis reb semet ip̾m male dereli¬
quit. hoc q fuit qd̾ hunc inferno tͣdi¬
dit. qr in sua felicitate timidꝰ ñ fuit:
qr ꝑcepta dona ad usum arrogantie
intlexit. qr uiscera pietatis ignorauit.
qr peccã sua redimere etiã c̃ sibi habun¬
taret precium nolutt. Et sunt ñ nul¬
li: qui cultum subtilium preciosarũ¬
q uestium ñ putant. ẽe. pecẽm. Qd̾
si uidelicet culpa ñ eẽt: neqͣqͣm sermo
dei tam uigilant̾ expͥmeret. qt̾ di¬
ues qͥ corquet᷑ aput inferos purpira
& bisso indittꝰ fuisset. Nemo qͥrpe ue¬
stimenta precipua. nͥ ad inanẽ głani
querit: uidelicet ut honorabi lior

Expanded text:
opere colligendum est qua poena mulopere colligendum est qua poena multandus sit qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Nemo ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum male dereliquit. Hoc quoque fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redimere etiam cum sibi abundaret pretium noluit. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquetur apud inferos bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honorabilior
Abbreviated transcription (Latin):
ñ audiunt: neq si quis ex mortuis re¬
suryererit credent ei. Certe de moyse
ueritas dicit. Si credetis moysi: cre¬
d̾etis utiq ⁊mͥ. de me enĩ ille scripsit.
Implec᷑ gͦ qd̾ ꝑ abrahe responsionem dr̃.
Ex mortius enĩ dñs resurrexit: s uda¬
icus popłs qr moysi crede̾ noluit. ei eti¬
am qui resurrexit ex mortuis crede̾
contempsit. Cumq moysi u̾ba sp̃i¬
tałr intellig̾e̾ contempsit : ad euni
ciat nc̃ ad intucudam latius rei
geste moralitatẽ auimꝰ recurrat.
Homo qͥdam erat diuez qui iudue¬
bat᷑ purpura ⁊ bisso: & epulabatur
cotidie splendide. Et erat qͥdam meu¬
dicus uoĩe latarus: qͥ iacebat aute
ianuam diuitis ulcerib plenus.
Non nulli putant precepta uet̾is
testamenti districtiora esse: qͣui no¬
iii.En hii nimirũ ĩ ꝓuda conside.¬
tatione fallunt᷑. In illo em̃ ñitena¬
citas s rapina multat᷑ Ioi res iniuste
sublata restitutone quadrupli pu
tisre se exculit. Hinc gͦ hiunic siumm¬

Expanded text:
n audiunt nec si quis ex mortuis resurrexerit credent ei. Certe de Moyse Veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi, de me enim ille scripsit. Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur, ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaille populus, quia Moysi credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum ciat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ante januam divitis, ulceribus plenus. Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi; sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur . Ibi res injuste sublata 1655 restitutione quadrupli puntis rebus se extulit. Hinc ergo summ
Abbreviated transcription (Latin):
lata adiilantium lingua signari.
Adulantib ⁊ eñ uuluera nr̃a ling̾eẽ.
qd̾ plerumq solent etiam ip̃i mala que
nos in nobis reprehendimus imꝓbo
fauore laudare. Contigitir: ut uterq
moreret᷑. Diues qui induebat᷑ purp̃a
⁊ bisso sepultus uifernoͬ in sinu uͦa
brahe lazariis ab angłis ductus. ẽ.
Qud ab rahe sinus. nisi secretã reqͥẽ
significat pat̾s: De quaueritas.
Multi inquit uenient ab oriente &
occidente: & recumbent cum abra-

Expanded text:
lata adulantium lingua signari. lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendimus improbo favore laudare. Contigit vero ut uterque moreretur. Dives, qui induebatur purpura et bysso, sepultus est in inferno; in sinum vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahae sinus nisi secretam requiem significat patrum? De qua Veritas dicit: Multi, inquit, venient ab Oriente et Occidente, et recu
Abbreviated transcription (Latin):
liei. Cium i enĩ lingua uulnꝰ dum
luigit curat: qr ⁊ doctores scĩ in confes¬
sione pecc̃i nr̃i dũ instruunt. qͣsi uul¬
nus mentis ꝑ linguam tangunt. Et qi
uos loquendo a pecc̃is eripiunt: quasi
tangendo uiilnera ad salittẽ reducn̾̃t
Quia enim canum noĩe predicatorum
ligua signatur: dño ꝑ psalinistam dr̾.
Lingua canum tuoꝵ ex inimicis ab ip̃o.
E uideis qͥpe infidelib scĩ predicatores
electi sunt: qui in assertione ueritatis
contͣ fures la tronesq uenientes. magnoꝰ
ꝓ dũo ut ita dicam latratus dederunt.
Quocontͣ de quordam reꝓbatione dĩ Ca-
ues muti non ualentes latrare. Quiagͥ
predicatores sci pecẽa damiiant. confes¬
sionem uͦ pecc̃oꝵ approbant dicentes.
confitemini alterutrum pecc̃a irr̃a.
x orate ꝓinuicem ut saluemini: ulce¬
ra latari canes lingunt. Sc̃i & enini
doctores dum gentilium confessionẽ
accipiunt: mentium uulnera saluti
lingue correptionein curant. Ib¬
test etiam ꝑ linctionem canum

Expanded text:
m lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, Domino per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso . Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum
Abbreviated transcription (Latin):
ralitatem: nos qui actore deo iã fideli¬
b loquim᷑. ñ ab re credimꝰ si ipm̃ loqñ¬
di ordinẽ postponamꝰ: quatenꝰ qͥ firmã
ĩa fidẽtenetis. priꝰ de allegoria aliod
breuit̾ audire debeatis. & qd̾ uobisde
mor alitate hiftorie ualde.ẽ. neccã¬
rium. hoc in eipositionis nr̃e ordine
seruetͤ extremuni. qr ea plerumq solũt
meliꝰ recoli. que contingit postinodum
audiri. Sensus gͦ allegoricos sub breui¬
tate tͣnscurrimꝰ: ut ad inoralitatis lati¬
tudinem citiꝰ uentre ualeamus. Homo
quidam erat diues qͥ induebat᷑ prirp̾a
& bisso: & epulabat᷑ cotidie splendide.

Expanded text:
fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus. Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide.
Abbreviated transcription (Latin):
quia et̾nis suppliciis datu. optat oꝑa¬
tione iuttoꝵ uł ultima participari.
Cui respondet᷑ qd̾ in hac uita bona re¬
ceꝑat: qr omne suum gaudium. feli¬
citatem transicoriam putauit. Hr̃e
hic & enĩ possunt uitti bona. nͨ cũ
hec in recompensatione reciꝑe..
qr dum meliora id÷ et̾na appetunt.
eoꝵ iudicio quelibet bona affuerint.
cum scĩs desidiis estuant. bonami¬
iume uident᷑. Unde dauid ꝓpb̃a. qui
regni diuitiis multisq honorib ful¬
ciebat᷑:. qͣmuis & hec ad necessitatem
rit̾ bono inhiant̾ estuabat dicens.
to fili. Ecce enĩ abraham filium
uecat. quẽ tam̃ a corm̃to ñ liberat:
qm̃ huiꝰ infidelis ppłl precedentes
patres fideles q multos a sua fide de¬
uiasse cousiderant. eos nulla compas¬
sione a tormentis eripiunt: qͦs tam̃
ꝑ caruem filio recognoscurit. In tor¬
mentis aut̃ diues positu. qͥnq frẽs¬

Expanded text:
quia aeternis suppliciis datus optat operaquia aeternis suppliciis datus optat operatione justorum vel ultima participari. Cui respondetur quod in hac vita bona receperit, quia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim possunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est aeterna, appetunt, eorum judicio quaelibet bona adfuerint, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Unde David propheta, qui regni divitiis multisque obsequiis fulciebatur, quamvis et haec ad necessitatem riter bono inhianter aestuabat, dicens:to, fili. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedenpatres fideles quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus quinque fra
Abbreviated transcription (Latin):
Arecte regnł Rilius tocat᷑. Quide lon¬
ginquo ad uidendum latarum ocło
leuat: qr dimiᷤͭ damnationis sue supplicia
infideles in imo sunt. fideles quoq an¬
te diem extremi iudicii suꝑ se in re¬
quie attendunt. quoꝵ post gaudia
contemp lari nullatenus possunt.
Longe uͦ. ẽ. qd conspitiunt: qr illuc
ꝑ meritum non attingunt. In lingnia
autẽ amplius ardere ostendit᷑: ẽ dicit.
Mitte latarum ut intinguat extre¬
mumdigiti sui in aquam: & refrige-¬
ret liuguam meam. qr cruciorin hac
flamina. Infidelis populus uerba le¬
gis in ore tenuit: que oꝑe seruare cõ¬
tempsit. Ibi gͦ amplius aidebit: ubi
se ostendit seire. qd̾ facere noluit.
Qua ppt̾ bene de doctis &e negligentib
ꝑ salomonẽ dr. Omĩs labor hõis in
ore eus: s aĩa illiꝰ ñ implebit᷑. Quia
quisqͥs hoc solunim laborat. ut sciat
.Id̾ loqui debeat: ab ip̃a refectione sue
scientie mente uacua iciunat. Ab
ertremo digiti se tangi desiderat:

Expanded text:
egni filius vocatur. Qui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi judicii super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, 1654 quia crucior in hac flamma . Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Quapropter bene de doctis et negligentibus per Salomonem dicitur: Omnis labor hominis in ore ejus, sed anima illius non implebitur , quia quisquis hoc solummodo laborat, ut sciat quid loqui debeat, ab ipsa refectione suae scientiae mente vacua jejunat. Ab extremo digiti se tangi desiderat,