comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
au̾̃t institutio duplex ẽ. Una ante
pcc̃m ad offm̃ facta ẽ in ꝑadiso. ut
ẽẽt thorus in maculatꝰ. ⁊ nuptie
honorabiles. ex ꝗbo sine ardore con¬
ciꝑent: sine dolore parerent. Altera
post pcco adremedium facta ẽ extͣ
ꝑadisum. p̃p illicitum motũ deui¬

Expanded text:
ante peccatum ad officium facta est in paradiso, ubi esset thorus immaculatus, et nuptiae honorabiles, ex quibus sine ardore conciperent, sine dolore parerent; altera post peccatum ad remedium facta extra paradisum, propter illicitum motum devi
Abbreviated transcription (Latin):
cẽdebat lib̾e ꝑsuad̾et. ⁊ malũ qd̾
mulier timuit negando remouit.
sio citius recipet᷑. ꝓmissione dup¬
licaiit. Una namq comestione
suadẽs. duo ĩ p̾mio ꝓposuit. Sini¬
ilitudine d̾i. Scienciamq bomi ⁊

Expanded text:
intendebat libere persuaderet, et malum quod mulier timuit negando removit, sio citius reciperetur, promissionem duplicavit. Unam nempe comestionem suadens, duo in praemio proposuit similitudinem D
Abbreviated transcription (Latin):
diciEx ad optõe eĩ hõ ẽ filius d̾i ñ
genitꝰ aũ d̾s nõ fuit aliqñ. nõ fi¬
lius. nec fuit aliꝗd añ ꝗͣ filius. nͨ
quicꝗͣ ip̃e. nͥ filius. atq ita ꝗ est
sẽꝑ filius nascibilitatis petate ac
u̾itate. filio eiꝰ ẽ solius. ꝗ genuit.¬

Expanded text:
dici. Ex adoptione enim homo factus filius Dei, non genitus autem Deus nec fuit aliquando non Filius, nec fuit aliquid antequam Filius, nec quidquam ipse nisi Filius. Atque ita qui semper est Filius, nascibilitatis proprietate ac veritate Filius est solius qui genuit
Abbreviated transcription (Latin):
rius m. li.ix. de tri. donãte aucto¬
ritate pr maior ẽ. ñqͥd ꝑ doni cõses¬
si onem filius minor est: Maior
itaq donans ẽ. s inmor iam nõ
cit uũ ẽẽ donatur. Ait eĩ. ego

Expanded text:
rius in. lib. 9 de Trin., donantis auctoritate Pater major est, numquid per doni confessionem Filius minor est? Major itaque donans est, sed minor jam non est cui unum esse donatur, ait enim, Jo
Abbreviated transcription (Latin):
adsit memoria p̾cedñ cui
maloꝵ. sic̃ bonoꝵ. Quedam auc¬
toritates utoñr tuid̾e. bonos nõ
uõs. ⁊ terram nouam. ⁊ nõ erũt
ĩ memoria pͥora. ⁊ nouascũdẽt sr̾¬

Expanded text:
adsit memoria praecedentium malorum, sicut bonorum. Quaedam auctoritates videntur tradere bonos non novos, et terram novam; et non erunt in memoria priora, et non asc
Abbreviated transcription (Latin):
oblunomi tradite sunt angusti¬
e pͥores. ⁊ abscondite ab occulis no¬
stris. Que d̾futuro expoñs. Ler̃
ait. Obłiuioni dentur priora ma¬
la. qr forsitan infuturo pͥstine
u̾satõis memoria oĩo delebitur.
succedũtib boĩs et̾ius. nesit ꝑs
malor. prioris angustie memora¬
ri. S ħ ⁊ his sumilia pꝰ sunt ac¬
cipi sic. ut nõ ercludatur memio¬
ria p̾cedñtiu maloꝵ. s ex ea mo¬
lestiaz ⁊lesionez ãmoueant. Hõ
eoꝵ bãtitudinẽ obfuscabit. s gra¬
ciores d̾o reddet. ¶Un suꝑ ꝑsłm
ĩet̾nu canit: qͥ miẜie nõ meim¬
nit: quo at pleñ beatitudo. si me¬
moria reatꝰ mẽte tangit. S sepe
leti tͥstiu meminimꝰ. ⁊ sam dolo¬
rum memimmꝰ sine dolore ⁊ in¬
de amplius leti ⁊ gͣti sumꝰ. Ex his
apparet. ꝙ si pͥoꝵ maloꝵ memoria¬
sci sancti habebunt in futuro. nõ
onem. s ad gĩaꝵ actõem. Suiͦ qrͣ¬

Expanded text:
Oblivioni traditae sunt angustiae priores, et absconditae ab oculis nostris. Quae de futuro exponens Hieron. ait: Oblivioni tradentur priora mala, quia forsitan in futuro pristinae conversationis memoria omnino delebitur, succedentibus bonis aeternis, ne sit pars malorum, prioris angustiae memorari. Sed haec et his similia possunt accipi sic, ut non excludant memoriam praecedentium malorum, sed ex ea molestiam et laesionem amoveant. Non eorum beatitudinem obfuscabit, sed gratiores Deo reddet. Unde super ini canit, qui miseriae non meminit? Quomodo autem plena beatitudo, si memoria reatus mentem tangit? Sed saepe laeti tristium meminimus, et sani dolorum meminimus sine dolore; et inde amplius laeti et grati sumus. Ex his apparet quod si priorum malorum memoriam sancti habebunt in futuro, non onem, sed ad gratiarum actionem. Si
Abbreviated transcription (Latin):
bil. una secũ cum filio ĩuisibili eũ¬
tetur. ita mussꝰ apatie ĩ elligetur
filius ut tm̃ missꝰ. nõ ⁊̃ cum pr̃e
mittens ĩueniret᷑. Cum gͦ sic ac¬
cepta ẽ forma sui. ut maneret in¬
ꝯmutabił forma di: manifestũ ẽ¬

Expanded text:
bilis una cum filio secum inuisibili eunrteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum e
Abbreviated transcription (Latin):
geĩ. tũ ñꝗͣ inuenio. ñ legi. nõ au¬
diui. Cuiꝯ gͦ mutabilitatis sũt
hões hiꝯ mͦi. ut nos dicant ea usu¬
rpare q̃ uõ sunt scͥpta. c̃ ea q̃ sunt
scͥpta dicamꝰ.⁊ ip̃i obiciant ꝙ scͥp¬
tum nõ sit. nõ ne ip̃i sibi adu̾san¬
tur. ⁊ auctoritate calumpnie ⁊
ꝑtet ꝓpt̾ calumpniãcium ĩ sidias. q̃¬
a catholicis ac piis letorib secure
credi possunt. Sũt ⁊ eĩ q̃dam q̃ ñ
tante st̃ religioĩs ⁊ auccoritatis. ũ
eis nos oꝑteat semꝑ confitendo
ac recipiendo ĩẜuire. u̾m silñcio pre

Expanded text:
genitus nusquam invenio, non legi, non audivi. Cujus ergo mutabilitatis sunt homines hujusmodi, ut nos dicant ea usurpare quae non sunt scripta, cum ea quae sunt scripta dicamus, et ipsi objiciant quod scriptum non sit? Nonne ipsi sibi adversantur, et auctoritate calumniae portet propter calumniantium insidias, quae catholicis ac piis lectoribus secure credi possunt. Sunt etenim quaedam quae non tantae sunt religionis et auctoritatis, ut eis non oporteat semper confitendo a
Abbreviated transcription (Latin):
ambigue loquit᷑. M oũet nos in¬
qͥt: si pͥmi homines ñ peccassent.
utꝵ filios ẽẽnt tales habituri. qͥ
gua ꝑͥs corporis sit costa. ñ tñ pp̃
hoc pinilã iro cõiugẽ fecit. Unde
⁊ eiꝰ filios pot̾at oĩpotñcia c̾atoris
mor natos grãdes fac̾e. S ut hoc
tis aĩalib p̾stitit. quoꝵ pulli qͣuis
sint ꝑuuli. tñ mox ut nascuntur
currt ⁊ matres secunt᷑ ¶Econtra
hoĩ ^ nato nͨad ĩcessũ pedes idonei¬
sũt. nec manus salte ad seilpẽdũ
scẽces mag̾ possunt esuriẽtes fle¬
re. ꝗͣ sugge. ¶ Nropͥeq ĩ firmitati
m̃tis congruit. hec ĩfirmitas car¬
nis. his u̾b̾ ud̾tur ĩ sinuari qd̾
filii ⁊̃ ꝑuuli officiis m̃broꝵ preua¬
lerent uti Qͥli d¬

Expanded text:
. Movet nos, inuit, si primi homines non peccassent, utrum tales filios essent habituri, qui gua pars corporis sit costa, non tamen propter hoc parvulam viro conjugem fecit, unde et ejus filios poterat omnipotentia Creatoris mox editos grandes facere; sed ut hoc tis animalibus praestitit, quorum pulli, quamvis sint parvuli, tamen, mox ut nascuntur, currunt, et matres sequuntur: contra homini nato nec ad incessum pedes sunt idonei, nec manus saltem ad carpendum scentes magis possunt esurientes flere quam sugere, proprieque infirmitati mentis congruit haec infirmitas carnis. His verbis videtur insinuari quod filii etiam parvuli officiis membrorum valerent uti. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ in occło coci ĩ nocte uicium cecita¬
tis ẽ. s ñ apparet. nͨ disc̾nit᷑ int̾ ui¬
dentẽ ⁊ cecum nͥ luce ueniente. sic
ĩ puo unciũ eẽ ñ apparet. donec eta¬
tis ꝓuectioris tempus occurrat.
Exͣhis dat᷑ ĩtelligi. ꝙ sit originale

Expanded text:
o caeci, in nocte vitium caecitatis est, sed non apparet, nec discernitur inter videntem et caecum, nisi luce veniente; sic in puero vitium esse non apparet, donec aetatis provectioris tempus occurrat. §. Ex his datur intelligi quid sit originale
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ĩdignus ẽ comed̾e. Et sic̾
u̾bo dix̃. ita oꝑe exibuit. Emisit
congruum. sic̾ plimmiq malus. iã
int̾ bonos unũe ceꝑit. si ĩ meltus
mutari uoluit. de bonoꝵ cõggaci¬
one pellit᷑. pond̾e pͣue cõsuetudi¬
nis pressꝰ. De flãmeo gladio aũb
para disum posito.

Expanded text:
tiam indignus est comedere. Et sicut verbo dixit, ita opere exhibuit. Emisit congruum; sicut plerumque malus cum inter bonos vivere coeperit, si in melius mutari noluerit, de bonorum congregatione pellitur, pondere pravae consuetudinis pressus. 5. De flammeo gladio ante paradisum posito.
Abbreviated transcription (Latin):
lus debite gͣuioris pene accipit ue¬
niam. nͥ qualemcũq. ⁊ si loge mino¬
rem ꝙͣ debeat solu̾it pena. Ita em
uł ppli. ⁊ in g̾diatur eccłiam. de qua
ꝑꝑ pcc̃a fu̾at eg̾ssus. ⁊ dormiat ĩ sac¬
co.ut p̾t̾itas delicias. ꝑ quas deum
offenderat. uite austeritate ꝯpẽser
his aliisq auctoritatib intuntur
asserere. siũ confessione uocis ⁊ ali¬
qua solutõe pene. neminez apõco¬

Expanded text:
enae accipit veniam, nisi qualemcumque, etsi longe minorem quam debeat, solverit poenam. Ita enim vel populi, et ingrediatur ecclesiam, de qua propter peccata fuerat egressus; et dormiat in sacco, ut praeteritas delicias per quas Deum offenderat, vitae austeritate compenset. His aliisque auctoritatibus nituntur asserere sine confessione vocis et aliqua solutione poenae neminem a pec
Abbreviated transcription (Latin):
añ confessus ¶Iem. Confessio an
mã amorte lib̾at. confessio aꝑit pa¬
indisum. confessio spem salutis tri¬
buit. qr nõ m̾etur nistificari. qͥ ĩ uitͣ
sio nos lib̾at. q̃ fit cum penitũcia
Penitencia u̾a ẽ dolor cordis. ⁊ ama¬

Expanded text:
 confessus. Idem dicit: Confessio a morte animam liberat, confessio aperit paradisum, confessio spem salutis tribuit, quia non meretur justificari, qui in vita sio nos liberat, quae fit cum poenitentia. Poenitentia vera est dolor cordis, et ama
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑alit̾ hũiss. nũꝙͥ eẽt ĩ eo defectus
saue dñis. ilia nõ fuisse defectꝰ ł penͣs.
si nat᷑alit̾ hoĩ infuissent. ac̾ nõ fuit
hoĩ añ põcm nõdum gr̃am ad epto:
post amisit. simulq ꝑficiendi fa¬
cultate ꝑdidit. ¶ De fectꝰ fuit ei

Expanded text:
eo defectus sane dicimus illa non fuisse defectus vel poenas, si naturaliter homini infuissent; sicut non fuit homini ante peccatum nondum gratiam adepto dpost amisit, simulque proficiendi facultatem perdidit, defectus fuit ei
Abbreviated transcription (Latin):
Quoc eĩ defectꝰ hu̾it. uł ad ostẽsio¬
uem u̾e humanitatis. ũ timorem.
cristiciam.ł adimpletõem oꝑis ad
ꝙ uen̾at. ut passibilitatẽ. ⁊ mortali¬
tatẽ. uł ab ĩmortalitatis despatõe
spem nr̃am erigendam ut morte
suscipet. ¶Hos at defectꝰ nõ con¬
dicõis sue necc̾itate. s miseratõnis
uolũtate suscepit. ueros quid̾ ha¬
mus. sic apłs ĩ sinuat dicẽs. Corp¬

Expanded text:
ectus habuit, vel ad ostensionem verae humanitatis, ut timorem et tristitiam; vel ad impletionem operis ad quod venerat, ut passibilitatem et mortalitatem; vel ab immortalitatis desperatione spem nostram erigendam, ut mortem, suscepit. Hos autem defectus non conditionis suae necessitate, sed miserationis voluntate suscepit. Veros quidem hamus, sicut Apostolus insinuat dicens, Ro
Abbreviated transcription (Latin):
formã. s id̾o ñ absurde ĩ formem
appllari posse dñis. qr ĩconfusione
⁊ ꝑnxtioẽ q̃dam subsistñs: nõdũ
pulciã aꝑtamiq ⁊ distinctam rece¬
ꝑat forma. qͣlem mͦ c̾niius. fac¬
ta ẽ gͦ illa mat̾ia ĩ forma cõfusio¬
nis añ formã dispõnis. In forma cõ¬
fusioĩs pͥꝯ om̃ia corporalia mat̾ia¬
lit̾ siml ⁊ semł st̃ cata. Nost mod̾
ĩforma dispositõis sex dieb sũt or¬
dinata. Ecce absolutum ẽ. ꝙ pͥmo
ĩdiscutõe ꝓpositũ fuit .s. qrͣ illa¬

Expanded text:
formam; sed ideo non absurde informem appellari posse dicimus, quia in confusione et permixtione quadam subsistens, nondum pulchram apertamque, et distinctam receperat formam, qualem modo cernimus. Facta est ergo illa materia in forma confusionis ante formam dispositionis. In forma confusionis prius omnia corporalia materialiter simul et semel sunt creata; postmodum in forma dispositionis sex diebus sunt ordinata. Ecce absolutum est quod primo in discussione propositum fuit, scil
Abbreviated transcription (Latin):
na furatur ut pauꝑib tribuat: nõ
ꝓ bono uͭ aiũt furat᷑. ¶ Non eĩ uõ¬
num ẽ: aliena pauꝑibs dare. Qe
ait auctoritas. idem facit ac si fili¬
uni ĩ ꝯspectu mat̾s unctimet. ł sacͥ¬
ficium carnis d̾o offerit. ¶ Ab homi¬
nabił nẽpe ẽ do: imꝑioꝵ oblatio.i
nire. malũ ẽẽ dñt. Et si eĩ bonu

Expanded text:
r ut pauperibus tribuat, non pro bono, ut aiunt, furatur. Non enim bonum est aliena pauperibus erogare. Qui ait auctoritas, Eccl. 34, ac si filium in conspectu patris victimet, vel sacrificium carnis Deo offerat. Abominabilis nempe Deo est impiorum oblatio. n
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ apłi. ñ ꝙ sufficientes simus
cogitare aliqͥd ex nob̾ qiͣ er nob̾. At¬
tendant in quit hic. ⁊ u̾ba ista ꝑ¬
pendant: ꝗ putant ex nob̾ ẽẽ fid̾i
ceptum. ⁊ ex do̾ eẽ fid̾i supplemen¬
tu. ¶Commẽdãs eĩ ista gr̃am. q̃
ñ datur ẜm aliqͣ m̾ita. s esficit oĩa¬

Expanded text:
 Non quod sufficientes simus cogitare aliquid quasi ex nobis. Attendant, inquit, hic, et verba ista perpendant, qui putant ex nobis esse fidei coeptum, et ex Deo esse fidei supplementum. Commendans enim istam gratiam quae non datur
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ ep̃o a quo requisitꝰ fu̾at.
quõ ta gn̾atõe debeant copulari.
rescribit sic. Quedam lex roma
rum soroꝵ filius ⁊ filia misceant᷑.
S exꝑun̾to didicimus. ex tali cõ¬
delium licũtꝰ sibi cõ iungantur. ⁊

Expanded text:
opo, a quo requisitus fuerat, si quarta generatione debeant copulari, rescribit sic: « Quaedam lex Romanrum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didicimus ex tali condelium licenter s
Abbreviated transcription (Latin):
pinquitas eẽ desierit: tc̃ primum
lex in matrimonii uincłm eã recipi
cõstituta est. ut sic̾ .ui. etatibus¬
mundi gn̾atõ. ⁊ hoĩs statꝰ finitur.
ita ꝓpinqͥtas gn̾is. tot gͣdib t̾mi¬
netur. In his .ui. gͣdib om̃ia ꝓpin¬
quitatum noĩa cõtinẽtur. Ultra
quos nͨ affinitas ĩueniri. nec suc¬
cessio pot̾ ampliꝯ p̾rogari. Sed̾m
alios .uii. gͣdus ido ꝯputantur. ut
ita post .uii. gͣdus sponsꝯ sponse
iũgatur: sic̾ post hanc uita que¬

Expanded text:
pinquitas esse desierit, tunc primum lex in matrimonii vinculum recipietuconstituta est, ut sicutmundi, generatio et hominis status finitur, ita propinquitas generis tot gradibus terminetur. » In his vero gradibus omnia propinquitatis nomina continentur, ultra quos nec affinitas inveniri, nec successio potest amplius praerogari. Secundum alios septem gradus ideo computantur, ut ita post septem gradus sponsus sponsae jungatur, sicut post hanc vitam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Patrem u̾o in primo gͣdu ponit¬
modo ꝯputat zacharias pp̃. ĩqui¬
ens. ¶Parentele gradus taliter
ꝯputamus. Ego ⁊ fr̾ meus una
gen̾atõ sumus. primu gdum
efficimus. Rursum filius meus

Expanded text:
patrem ponunt in primo, qui dicitmodo computat Zacharias papa inquiens: « Parentelae gradus taliter computantur. Ego et frater meus una generatio sumus, primumque gradum efficimus. Rursumque filius meus
Abbreviated transcription (Latin):
dorus. qr truncũ int̾gradus ꝯpu¬
tant. Uarie namq ꝯputantur gͣ¬
dus cognatõis. Alii enĩ patreni ĩ
primo gͣdu. filios ĩ scdo ponunt
alii primũ gradum filios appellãt
negantes gradum cognatõis int̾
patrem ⁊ filium eẽ. cum una caro
sint pat̾ ⁊ filius. Auctoritates gͦ
que consangumitatis cautelam
usq in .uii. gͣdum ꝓhibent. patrẽ
ponũt ĩ primo gͣdu. Ille u̾o que
usq ad .uii. gͣdum ꝓhibẽt. primũ
gradum filios appellant. atq heedẽ

Expanded text:
dus computant. Varie namque computantur gradus consanguinitatis. Alii enim patrem in primo gradu, filios in secundo ponunt; alii primum gradum filios appellant, negantes gradum cognationis in patrem et filium esse, cum una caro sint pater et filius. Auctoritates ergo quae consanguinitatis cautelam usque in septimum gradum prohibent, patrem ponunt in primo gradu. Illi vero qui usque ad sextum gradum prohibent, primum gradum filios appellant.
Abbreviated transcription (Latin):
utꝵ augõ scripẜit. ut angłoru
qrͣta generatoe contcͣta matrimo¬
nia nõ solu̾entur. int̾ cet̾a tale
redoidit ratõe. Ꝙ scripsi augõ¬
q̃ nꝑ ad fidem uenat. nẽ abono
ꝙ ceꝑat metuendo aust̾iora rece¬
deret. spũalit ⁊ nõ generaliter

Expanded text:
Anglorum quarta generatione contracta matrimonia non solverentur, inter caetera talem reddit rationem: « Quod scripsi Auquae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo de justitia recederet, specialiter non generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ̃ diu se agnoscunt asfinitate ꝓpĩ¬
quos. ad coniugale copłam acced̾e̾
de negamus. ꝙ si fec̾nit. sep arentur
¶Item nicholaus ppͣ. Dẽ co̾sangͥnita¬
tẽ sua millus uxore ducat. usque
gͣdum uxores ducant his aucto¬
ritatib aliisq płib cõsangͥneoꝵ
sangͥnitatis cõputandi sint: ysio¬
dorus ostñdit sic. ¶ Series ꝯsangͥ¬
uitatis .uii. gͣdib dirimitur. Hoc
ip̃e truncus ilł se orsum se mĩctis.
exradice illius trunci eg̾ diunt᷑
isti rmũculi. n epos. ⁊ neptis pri¬
mus ꝓnepos. ⁊ ꝓneptis scd̾s. ab¬
nepos ⁊ abneptis. t̾ciꝰ. Iat nepos ⁊
at neptis. qrͣtꝰ / tͥnepos ⁊ tͥneptis.

Expanded text:
diu se agnoscunt affinitate propinquos, conjugalem copulam contrahere denegamus. Quod si fecerint, separentur. Item Nicolaus papa, ibid.: De consanguinitate sua nullus uxorem ducat usque  septimum gradum uxores ducant. His auctoritatibus aliisque pluribus, consanguineorum sanguinitatis gradus computandi sunt, Isidorus ostendit sic: « Series consanguinitatis sex gradibus dirimitur hoc ipse truncus; illis seorsum sejunctis ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi: nepos, neptis: primus; pronepos, proneptis: secundus; abnepos, abneptis: tertius; atnepos, atneptis: quartus; trinepos, trineptis:
Abbreviated transcription (Latin):
fideles uocantꝰ. ꝗ afideli consortio nõ
separintur. Cum orat eccła
ꝓfidelib defunctis. Fideles gͦ sunt
nõ ꝓp̃ uirtutem. s ꝑꝑ fidi saciamẽtũ.
uĩ ag̃. Parũulum ⁊ si nõdum fides

Expanded text:
fideles dicuntur, qui a fidelium consortio non separantur, cum orat Ecclesia pro fidelibus defunctis. Fideles ergo sunt non propter virtutem, sed fidei sacramentum. Unde Aug.: Parvulorum etsi nondum fides
Abbreviated transcription (Latin):
lis nõ affuit. S quib ĩ usibił affuit.
ꝓfuit. nec tñi ualet fidos aliena par¬
uulo. qnͣtum ꝓpͥa adulto. ꝑuisł erĩ
nõ sufficit fidos occłie sine sacramẽ¬
to. Qͥ si absq baptismo fu̾nt defũc
sufficiat. auo. Firmissime tene¬

Expanded text:
lis non affuit; sed quibus invisibilis affuit, profuit; nec tantum valet fides aliena parvulo, quantum propria adulto. Parvulis enim non sufficit fides Ecclesiae sine sacramento, quia, si absque baptismo fuerint defuncti, sufficiat. Aug. ait, lib. de
Abbreviated transcription (Latin):
Cmisia ẽ. Nam si ñ fuiss poc̃m. nlła
oẽt miẜia. Beati q ñ ꝙ̃ fuerũt illi
ꝗ ceciderũt. qr sui euentꝰ ignari
re uoluerunt. s nõ potuerũt. ⁊ ita
erant miẜi. aut potuerũt. s nolu¬
ert̃.⁊ ita erãt stulti. ⁊ maligni. Iõ¬
sui. nec eis data ẽ cog̾tõ eoꝵ que
futa erant sr̃ eos. Boni u̾o ⁊ qui
ꝑstiterũt. forte sue b̾atitudĩs p̾scn
fuerunt. uñ as̃. suꝑ genͥ. ¶ Qũo

Expanded text:
. Nam si non fuisset peccatum, nulla esset miseria. Beati quoque nunquam fuerunt illi qui ceciderunt, quia sui eventus ignari re voluerunt, sed non potuerunt, et ita erant miseri; aut potuerunt, sed noluerunt, et ita erant stulti et maligni. Idesui, nec eis data est cognitio eorum quae futura erant super eos. Boni vero et qui perstiterunt, forte beatitudinis praescii fuer
Abbreviated transcription (Latin):
casꝯ. idoq b̾ati ñ fuerunt. ⁊ ꝙ ãgłi
qui ꝑstiterũt batitudĩe sibi asfu¬
turam p̾scierunt. atq de ea c̾ti.
spe ex titerunt. Unde quoda mͦ.
iam bati ex tit̾ant. Et reu̾a. suta
isse beatos. alios u̾o ñ. qui nesciert̃
euentũ suũ

Expanded text:
beati non fuerunt. Et quod angeli qui perstiterunt beatitudinem sibi affuturam praesciverunt, atque de ea certi in spe extiterunt, unde quodammodo jam beati erant. Et revera si ita isse beatos, alios vero non, qui nesciverunt eventum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
to canactere xͥ. rebaptigandi nõ sunt.
s tm̃manus in positõe reconciliandi.
ut sp̃m . s. accipiant.⁊ insignũ detesta¬
tõis heticoꝵ. S st̾ tñ nõ nulli doctor
ut ciprianus ⁊ alii quidam: ꝗ dicunt¬

Expanded text:
to charactere Christi, rebaptizandi non sunt; sed tantum impositione manus reconciliandi, ut Spiritum sanctum accipiant, et in signum detestationis haereticorum. Sunt tamen nonnulli doctorum, ut Cyprianus et alii quidam, qui dic
Abbreviated transcription (Latin):
stituta fuit. ¶ Hoc eĩ ꝑcelestes pͨta¬
tes ĩ ꝑadiso uisibili: fcm̃ ẽẽ c̾dendũ
ẽ. ut ꝑ anglicũ ministiu ibi eet q̃¬
dam ignea custodia nõ tam̃ frus¬
tra. s qr aliꝙͥ sigͥcat de ꝑadiso spũa¬
li. Cherubi eiꝰ int̾p̾tatur plem¬
tudo sciencie. ħ ẽ caritas. qr pleni¬
tudo legis ẽ diłctõ. Gladius at flã

Expanded text:
 coelestes potestates in paradiso visibili factum esse credendum est, ut per angelicum ministerium ibi esset quaedam ignea custodia; non tamen frustra, sed quia aliquid significat de paradiso spirituali. Cherubin enim interpretatur plenitudo scientiae: haec est charitas, quia plenitudo legis est dilectio . Gladius autem fla
Abbreviated transcription (Latin):
eis post resuriectõeni. p̾cipiens eis de
uocatõe gentium. quos ante passioẽ¬
binos ⁊binos miserat ad p̾dicandu
ĩ uideã.⁊ ad baptizandum. dicens. In
⁊ p̾dicnbant.
De forma inqͣ baptizau̾¬

Expanded text:
eis post resurrectionem, praecipiens eis de vocatione gentium, quos ante passionem binos miserat ad praedicandum in Judaea et ad baptizandum, dicens, Matet praedicabant. 7. De forma in qua baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ ꝑpenitenciam.⁊ sanguinem. uñ¬
de auctoritas dic̾. Id̾o apłm płalit̾ di¬
onẽ xisse fundamentũ. baptismũ. qr est
baptismus in aqͣ. in sanguine. ⁊ peĩ¬
Itencia. hoc aũt id̾o ñ dicit: ꝙ baptis¬

Expanded text:
 poenitentiam et sanguinem. Unde auctoritas dicit, ideo Apostolum pluraliter dixisse fundamentum baptismatum, quia est baptismus in aqua, in sanguine, in poenitentia. Hoc autem non ideo dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
tꝯ. iuc̾tum est. Costat gͥ sine bap¬
tismo aliquos iustificari. ⁊ saluari
unĩ amb̾iꝵ. de ualentimano. uẽtrẽ
meum doleo ut ꝓpħico utar eloquio
qr quem regen̾at᷑ꝰ eram. amisi. ille

Expanded text:
tus, incertum est. Constat ergo sine Baptismo aliquos justificari et salvari; unde Amb. de Valentiniano: Ventrem meum doleo, ut prophetico utar eloquio, quia quem regeneraturus eram, amisi; ve
Abbreviated transcription (Latin):
comu̾sio cordis ad dm̃. cũ d̾i sacramẽ¬
tum contempnitur. Ecce ħ hs. non
solum passionem. s ⁊̃ fidem ⁊ contͥ¬
tõem ⁊ ferre remissionem. uͥ nͨ ꝯtemp¬
nitur sac̾mentu. ut ĩ latrone illo
ostenditur. qui nõ ꝑpassionem. set
ꝑfide saluatꝰ est sm̃ baptismo. set

Expanded text:
m, cum Dei sacramentum contemnitur. Ecce hic habes non solum passionem, sed etiam fidem et contritionem conferre remissionem, ubi non contemnitur sacramentum, ut in latrone illo ostenditur, qui non per passionem, sed per fidem salvatus est sine Baptismo. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ sufficit fides ad ultis uolentib̾
s nõ ualentib baptiari. uñ ac. Ge¬
ris quid sit maiꝰ: fidesã aq̃ . nõ du¬
bito quin respondeam. fidem. Siergo
cred̾e. ł earitate habe̾.sine baptismo.
nͥ sangͥnem fundat ꝓ domino. subdi¬
Exͣ illo temꝑe quo saluator dixit. nͥ
q sac̾mẽto baptismi. p̃t̾ eos qui in
eccłia sangumne fundunt. aliquis
uitam eternam acciꝑe nõ potest. Ir̃
Nullum cathecuinu ꝙͣuis ĩ boĩs
oꝑibꝰ defunctum. uitam et̾nam hr̃e
c̃dimus. excepto martirio. uͥ bapt̾i
lis supͣpositis suppleuit fuõ ħ sic ĩ¬

Expanded text:
magis sufficit fides adultis volentibus, sed non valentibus baptizari; unde Aug.: Quaeris quid sit majus, fides an aqua? non dubito quin respondeam, fides. Si ergo re vel charitatem habere sine baptismo, nisi sanguinem fundat pro Domino, subdiEx illo tempore quo Salvator dixit: Nisi que sacramento Baptismi, praeter ejus qui in Ecclesia sanguinem fundunt, aliquis vitam aeternam accipere non potest. Item: Nullum catechumenum quamvis in bonis operibus defunctum, vitam aeternam habere credimus, excepto martyrio, ubi lis supra positis supplevit. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit d̾s. fiat lur. ⁊ facta ẽ lux.
⁊ diuisit lucem atenebris. appłla¬
uit q lucem diem. ⁊ tenebͣs noc¬
tem. Et factum ẽ uesꝑe ⁊ mane
dies umis. Congrue mundi orna¬
tꝯ aluce ĩcepit. uñ cet̾a q̃ c̾anda
erant uid̾entꝰ. Quał fu̾it lux illa
corporalis an sp̃ualis.

Expanded text:
Dixit Deus: FIAT LUX, et facta est lux: et divisit lucem a tenebris, appellavitque lucem diem, et tenebras noctem. Et factum est vespere et mane dies unus. Congrue mundi ornatus a luce coepit, unde caetera quae creanda erant viderentur. 2. Qualis fuerit lux illa, corporalis an spiritualis.
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ꝑticularitatis noĩa. q̃ rebus
transtulit. ag u̾o maiorẽ uidens
dissiłitudĩe ꝗͣ siłitudĩe int̾ res
p̾dictas. ab excellencia trinitatis
p̾dictã noĩa remouit.
.Ex quo sñs.¬
Uod aũ dix̾it ꝑsonas differre

Expanded text:
ticularitatis nomina, quae rebus transtulit, Aug. vero majorem videns dissimilitudinem quam similitudinem inter res praedictas, ab excellentia Trinitatis praedicta nomina removit. 15. Ex quo sensu dixerit personas differre
Abbreviated transcription (Latin):
de fractõe ⁊ particione. que ilni uidet᷑
tur. S eꝯͣ.cum ip̃m corpus ĩ corrup¬
tibile sit. qr ĩ mortale ⁊ in ꝑassibile
redarguit carnalem sensum discipu¬
in ꝑtib dundendam.⁊ morsibus
dilac̾andam. Ido ꝗbdam placet. ꝙ
nõ sit ibi frctõ. sic̾ uid̾r. s dicitur ⁊¬
frmgi. qr ud̾ frangi. Quib obicit᷑
ꝙ ait amb̾r ¶ Nichil falsi putandũ
est ĩsacrificio ilitatis. ł sic̾ fit ĩ mago
ꝵ p̾stigiis. uͥ delusione quadã fallũ¬
ꝙ illi dicũt. nõ fallit nos uisꝯ. nect
fallitur. ꝙ eẽr. si ita credetur frangi
cerent. Ialii u̾o dicunt ꝙ sic̾ ibi sp̃es
panis est . ⁊ nõ ẽ ibi res cuiꝯ łmqua
sit illa sp̃es ata ẽ ibi fraccõ q̃ nõ fit
ĩaliq̃ re. qr nicħ ibi frangitur. Gx mi¬
rabilit̾ di potentia fĩ dicunt. ut ibi¬

Expanded text:
de fractione et partitione quae ibi videtur tra, cum ipsum corpus incorruptibile sit quia immortale et impassibilehristus redarguit carnalem sensum discipuin partes dividendam, et morsibus dilacerandam. Ideo quibusdam placet quod non sit ibi fractio sicut videtur; sed dicitur frangi, quia videtur frangi. Quibus objicitur quod ait Ambros.: Nihil falsi putandum est in sacrificio veritatis; vel sicut fit in magorum praestigiis, ubi delusione quadam fallun Sed dicunt: non fallit nos visus nec fallitur. Quod esset si crederetur sic frangi . Alii vero dicunt quod sicut ibi species panis est, et non est ibi res cujus vel in qua sit illa species; ita est ibi fractio quae non fit in aliqua re, quia nihil ibi frangitur; quod mirabiliter Dei potentia fi
Abbreviated transcription (Latin):
tat u̾mi. qr qnͣtũ in ip̃o ẽ. nõ fallit
ip̃e s fallit᷑. Hoti gͥ mẽdacii argu¬
endꝰ ẽ. qui falsa in cautiꝰ credit.
ac ꝓueris ħt. potiꝯ q ecõtuario. ille
mẽtit᷑. qͥ dicit u̾m. ꝙ putat᷑ falsu.
Qnͣtũ eĩ ad aĩum eiꝯdem attinet.

Expanded text:
uia quantum in ipso est, non fallit ipse, sed fallitur. Non ergo mendacii arguendus est qui falsa incautus credit ac pro veris habet. Potiusque, e contrario, ille mentitur qui dicit verum quod putat falsum. Quantum enim ad animum ejus attinet,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ pc̃cm. qr ħ debet loqui hõ. qd aĩo
g̾iti siue illd u̾m sit siue putetur.
⁊ nõ sit ¶ Uba eĩ ido st̃ ĩstituta. nõ
ut ꝑea homines ĩ uicẽ fallant. s ꝓ
ea malt̾iꝰ noticiam suas cognitões
ferant. u̾b̾ uti ad fallaciam. nõ ad

Expanded text:
i homo quod animo gerit, sive illud verum sit, sive putetur et non sit. Verba enim ideo sunt instituta, non ut per ea homines invicem fallant, sed per ea in alterius notitiam suas cogitationes ferant. Verbis ergo uti ad fallaciam, non ad
Abbreviated transcription (Latin):
ͣhit̾. licet duo diu̾sa ilł ꝓhibeant᷑
sic̾ econuiso duo sunt mãdata ca¬
ritatis qͥb duo pͥcipiunt᷑ diligi. unͣ
tam̃ meis nob̾ ꝯmĩdat᷑ caritas. Si
pcc̾m ab aliquo admissum ĩ eo sit

Expanded text:
 licet duo diversa illis prohibeantur. Sicut e converso duo sunt mandata charitatis, quibus duo praecipiuntur diligi; una tamen in eis nobis commendatur charitas. 4. Si peccatum ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
Tem ⁊ adhuc q̃oi instant dicentes.
legis mandatoꝵ p̾uaricatões sunt.
¶Alio eĩ mandato legis ꝓhibetur ac
tui. Cum at̾ ħ duo diu̾sa mandata
sint quibꝰ illa duo ꝓhibent᷑. Patet
illa duo diu̾sas eẽ preuaricatõos. di

Expanded text:
tem et adhuc quaestioni instant, dicentes legis mandatorum praevaricationes sunt. Alio enim mandato legis prohibetur acttui. Cum autem haec duo diversa mandata sint quibus illa duo prohibentur, patet illa duo diversas esse praevaricationes; di
Abbreviated transcription (Latin):
obuiare ꝙ ait.ier. in expõne aba¬
cuc. ab sũrdum ẽ inqͥt ad hoc de¬
duc̾e d̾i maiestatem.ut sciat per
monita sĩgła. qtͦ culices nascant᷑.
qͦt ue moriant᷑. qͦta pulicũ ⁊ mus¬
caꝵ sit multitudo. quot ue ꝑisoes
natẽt ĩ aquis.⁊ siłia. ¶ Non sumꝰ¬
mus tam fatin adulatores d̾i: ut

Expanded text:
obviare quod ait Hieron. in Expositione Abacuc.: Absurdum est, inquit, ad hoc deducere Dei majestatem, ut sciat per momenta singula quot culices nascantur, quotve moriantur, quota pulicum et muscarum sit multitudo, quotve pisces natent in aquis, et similia. Non simus tam fatui adulatores Dei, ut
Abbreviated transcription (Latin):
peꝑ hoc ⁊̃ ꝗdam ꝓbare uolunt.⁊
ẽ. Indulgentia alia ẽ concessionis.
alia ꝑmissionis. Eg̾at apłs deni¬
ptiis. ⁊ d̾ carnali coitu. ad utr̃q
retulit illud. hoc aũt dico ẜm in¬
dulgentiam. Indulgent᷑ eĩ im ipti

Expanded text:
Per hoc etiam quidam probare volunt est, indulgentia alia est concessionis, alia permissionis. Egerat Apostolus de nuptiis, et de carnali coitu; et ad utrumque retulit illud: Hoc autem dico secundum indulgentiam. Indulgentur enim nupti
Abbreviated transcription (Latin):
piscentie. agͥ: ut in pleatur. fecꝯ.
suo nuptie bone st̃. qr fidem thori
suant. ⁊pł. suscipiende cã utrque
serum ꝯmiscẽt ⁊ inpietate seꝑa¬
tõis horrent. Scĩtati ⁊ cõnigii. nͣ
ꝓdest infideli. ut apłs docet. ¶Ex
his ostñditur. ꝙ comuges ꝗ causa
debituni redount. defendit apc̃co
scĩtas coniugii. bonumq nuptia¬
le. Si eĩ absq pcc̃o nõ posset fieri ꝯ¬
post diluuiu copulari.dicñs. Ere¬

Expanded text:
piscentiae, agitur ut impleatur foetus suo nuptiae bonae sunt, quia fidem thori servant, et prolis suscipiendae causa utrumque sexum commiscent et impietatem separationis horrent . Sanctitati etiam conjugii nec prodest infideli, ut Apostolus docet. Ex his ostenditur quod conjuges qui causa debitum reddunt, defendit a peccato sanctitas conjugii, bonumque nuptiale. Si enim absque peccato non posset fieri cpost diluvium eos copulari
Abbreviated transcription (Latin):
Idem. Conc̃ubitꝰ. ꝗ nõ fit cã ꝓlis.
nuptie nõ cogũt fĩ. s inpetrant ig¬
nosci. si tñ ita sit nimiout ĩpediat
ip̃a q̃ orationi debentur. nͨ ĩmittet᷑
eñ usum. ꝗ ẽ contra naturam. Cõ¬
cubitꝰ ei necessartus causa gene¬
randi. inculpabił ⁊ solus ip̃e nup¬
tiał ẽ. Ille uero ꝗultͣ necͣcitatem ꝓ¬

Expanded text:
 Concubitum qui non fit causa prolis, nuptiae non cogunt fieri, sed impetrant ignosci; si tamen non ita sit nimius, ut impediat tempora quae orationi debentur, nec immutetur in eum usum qui est contra naturam. Concubitus enim necessarius causa generandi inculpabilis, et solus ille nuptialis est. Ille vero qui ultra necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
mus eĩ iatõe ñ nũꝙͣ. qͣ utiles sint in¬
stificatões d̾i. s ĩfirmitate p̃pediti
aliq̃n ñ desideramus. p̾uolat gͦ ĩ¬
tellctꝰ. sequit᷑ tardꝰ aut nullus
effectꝰ. ¶Scimus bonũ. nec dełctat
ag̾e̾: ⁊ cupimus. ut delecet. Sic
iste olim desidare cõcupiscebati que
bona ẽẽ c̾nebat.cupiens eoꝵ hre
delctatõe. quoꝵ potuit uide ratõ¬
nem ostũdit itaq qͥb qiͣ gradib

Expanded text:
mus enim ratione nonnunquam quam utiles sunt justificationes Dei: sed infirmitate praepediti aliquando desideramus. Praevolat ergo intellectus, sequitur tardus aut nullus effectus. Scimus bonum, nec delectat agere; et cupimus ut delectet. Sic iste olim desiderare concupiscebat, quae bona esse cernebat, cupiens eorum habere delectationem, quorum potuit videre rationem. O
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑmutatõe aliꝗͣ. an patres in
aliquo statu uite mau̾ent. ligno
uite utẽtes. donec filii ad eunde
statũ ꝑueĩrẽt.⁊ sic impleto mĩo
õs simł ad meliora trafferẽtur.

Expanded text:
 mutationem; an patres in aliquo statu vitae remanerent, ligno vitae utentes, donec filii ad eumdem statum pervenirent, et sic impleto numero omnes simul ad meliora transferantur,
Abbreviated transcription (Latin):
aĩalia corpora ĩ aliã qͣlitatẽ trãsirẽt.
ĩ qͣ oĩo regẽti spiũ deẜuirẽt. ⁊ solo
spũ uinficãte. sine corporeis alim̃¬
tis iuiu̾ent ł potuert̃ parẽtes fili¬
is ced̾e. ut ꝑ successiones nũs im¬
pleret᷑. Qui genitis filiis. ꝑ fecta¬
q huãi officii iusticia. ad meliora

Expanded text:
alium corpora in aliam qualitatem transirent; in qua omnino regenti spiritui deservirent, et solo spiritu vivificante sine corporeis alimentis viverent. Vel potuerunt parentes filiis cedere, ut per successionem numerus impleretur; qui, genitis filiis perfectaque humani officii justitia, ad meliora
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ iustituta st̃. solum signa st̃.⁊ nõ
sacramẽta. sic fuerũt sacrificia car¬
nalia. ⁊ obẜuãtie ceriioniales uet̾is
legis.q̃ nũꝙͣ pot̾ant iustos fac̾e̾ offe¬
rentes. qr ut ait apłs sang̾s hircoꝵ
⁊ tauroꝵ ⁊ cinis uttule asꝑsus ĩ qui¬
natos scĩficabat ademẽdatõe caruiᷤ.
ño anime. Nam ĩꝗnatõ illa erat cõ¬

Expanded text:
tum instituta sunt, solum signa sunt, et non sacramenta; sicut fuerunt sacrificia carnalia, et observantiae caeremoniales veteris legis, quae nunquam poterant justos facere offerentes, quia, ut ait et taurorum et cinis vitulae aspersus, inquinatos sanctificabat ad emundationem carnis, non animae. Nam inquinatio illa erat con
Abbreviated transcription (Latin):
bił forma signũ u̾o ÷ res p̾ter spẽm
ꝙͣ iug̾it sensib. aliud aliquid ex se
faciens ĩcognitõe̾ uenire /signoꝵ u̾o
alia data. ⁊ eoꝵ q̃ data sunt. q̃dãm st̃
signũ. s nõ eꝯu̾so. Sac̾mẽtũ eiꝰ rei

Expanded text:
is forma. Signum vero est res praeter speciem quam ingerit sensibus, aliquid aliud ex se faciens in cogitationem venire. Signorum vealia data. Et eorum quae data sunt quaedam sunt signum, sed no
Abbreviated transcription (Latin):
um de fuisse.qr si gignenti ẽ infi¬
intum gignere.⁊ nascenti ⁊̃ ẽ in¬
finitum nasci. Medium eĩ quid
int̾ natiuitate filii d̾i ⁊ genera¬
cione d̾i pr̃is.: ut sensus ad mit

Expanded text:
um defuisse; quia si gignenti est infinitum gignere, et nascenti etiam infinitum nasci est. Medium enim quid inter nativitatem Dei Filii et generationem Dei Patris, nec sensus admit
Abbreviated transcription (Latin):
lis fac̾. pecort. nõ qr illd̃ facit. s qr
nõ eo mͦ illd̾ fac̾. quo deb. nõ ti refe¬
rens ad debitum finem. Q legiti

Expanded text:
lis facit, peccat, non quia illud facit, sed quia non eo modo illud facit quo debet, non referens ad debitum finem. 9. Quod legiti
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sic xp̃m. d̾i filium .i. unam ex
trinitate ꝑsonam. dñ u̾ũ ẽde. ut di¬
iuinitatem eiꝰ de natira patris na¬
tam ẽẽ nõ dubites. hic audetur dice̾
ꝙ nꝰ filii sit nata de nͦ. patris. Idem¬
de consilio. ⁊ uolutas. deuolũtate. sic̃¬

Expanded text:
ait: Sic Christum Dei Filium, id est unam ex Trinitate personam, Deum verum crede, ut divinitatem ejus de natura Patris natam esse non dubites. Hic videtur dicere quod natura Filii sit nata de natura Patris. Idemus consilium
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uestigari oꝑtet q̃ grãm uł potẽ¬
ciam huĩt homo ante casum et
auxiliũ ⁊ collata potñcia. ꝑ quã
pot̾at stare .i. nõ d̾clinare ab eoꝙ
ut ꝑ gr̃am cãtõis sine alia. mere¬
ri salute ualeret. pot̾at ꝗ ꝑilld̃¬

Expanded text:
investigari oportet quam gratiam vel potentiam habuerit homo ante casum; etauxilium, et collata est potentia per quam poterat stare, id est, non declinare ab eo quod ut per gratiam creationis sine alia mereri salutem valeret. Poterat quid
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aliꝗd maiꝯ. Ea gͥ magͥtudĩe ma¬
gnus ẽ q̃ ip̃e ẽ. Ideoq nõ tres mag¬
nitudines dñis s unã magnitu¬
dinez. nͨ cres magnos s unu mag¬
num. qr nõ ꝑticipatõe magnitu¬
dinis deus magnus ẽ. s se ip̃o ma¬
gno: magnus ẽ. qr ip̃e sua mag¬
nitudo. Ita ⁊ debonitate ⁊ et̾nita¬
te. ⁊ oĩpotẽtia dĩ dicend̾ ẽ. ⁊ de oĩbꝰ¬

Expanded text:
go magnitudine magnus est, qua ipse est. Ideoque nec tres magnitudines dicimus, sed unam magnitudinem; nec tres magnos, sed unum magnum, quia non participatione magnitudinis Deus magnus est, sed seipso magno magnus est, quia ipse est sua magnitudo. Ita et de bonitate, et aeternitate, et omnipotentia Dei dicendum est, et de o
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ł ꝑ potũciam . qr cuncta loca
sunt eiont p̃sencia. ⁊ q̃ ĩ eis
oꝑari cessat. Nam up̃a loci ⁊
quicqd ĩ eis ẽ. nisi ip̃e conseruet:
man̾e nõ possunt. In eis gͦ ꝓ sb̾ã¬

Expanded text:
 per potentiam, quia cuncta loca sunt ei praesentia, et quae in eis operari cessat. Nam et ipsa loca, et quidquid in eis est, nisi ipse conservet, manere non possunt. In eis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯputet bona oꝑa sua añ finẽ ita
eĩ mͥ uident̾ ẽẽ. ut magne uires et
ualde attendas quid hõ fac̾. s quid
c̃ facit. attendat. quo lac̾tos optĩe
gubnatõis dirigat. His testimo¬
mis insinuariuidet᷑ ex asfcũ ⁊ fine
oꝑa ẽẽ bonͣ ł mala. quib consonat

Expanded text:
computet bona opera sua ante fidem. Ita enim videntur mihi esse ut magnae vires, et valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit attendat, quo lacertos optimae gubernationis dirigat. His testimoniis insinuari videtur ex affectu et fine opera bona esse vel mala. Quibus consonat
Abbreviated transcription (Latin):
ħ descriptõ spei ꝯuei̾at. sane dici pͣ
utrumlibet. Si a̾dicatꝰ ꝯuenire
st̃ ⁊ alia plura quib differũt fides
⁊ spes s nõ iꝓbe dicipt̾ soli fid̾i
ꝯuenire. nõ spei. qr fĩdes sola funda¬
mẽtũ dr. nõ qr fides uirtꝯ possit
eẽ siñ spe ⁊ curitate. ¶Un as ¶ Fide
pt̾ ẽẽ. nec amor sine spe. nec sine a¬
more spes. nͥ utrumq sine fide. ⁊ fi¬
des sine amore nicħ ꝓdest. Pot̾
tamẽ credi aliqͥd ꝙ nõ sꝑat᷑. nicħ ã¬

Expanded text:
 descriptio spei conveniat, sane concedi potest utrumlibet. Si autem dicatur convenire, sunt et alia plura quibus differunt fides et spes; sed non improbe dici potest soli fidei convenire, non spei, quia fides sola fundamentum dicitur, non quia fides virtus possit esse sine spe et charitate. Undenon potest, nec amor sine spe, nec sine amore spes, nec utrumque sine fide; et fides sine amore nihil prodest; potest tamen credi aliquid, quod non speratur; nihil a
Abbreviated transcription (Latin):
unu̾sis ex cellentiꝰ. caritatis mu¬
nꝰ cognosces. q̃ ił oleum ñ ꝑt̾ p̾mi
ĩ imo. s suꝑ excellit. ¶ Non gͦ eiꝯ
causa uł fundamẽtum fides est.
lem amore atingit᷑. ¶ Nonemi
caritas fidem. s fides caritatem pre¬
cedit. qr nẽo pt amare. ꝙ nõ cre¬
did̾it. sic̾ nͨ spare ¶ S ħ accipi pt̾ dic¬

Expanded text:
tis munus cognosces; quae, ut oleum, non potest premi in imo, sed superexilit. Non ergo ejus causa vel fundamentum fides est. lem amorem attingitur. Non enim charitas fidem, sed fides charitatem praecedit, quia nemo potest amare quod non crediderit, sicut nec sperare. Sed hoc accipi p
Abbreviated transcription (Latin):
dam cõcedunt de ip̃a uirtute fidi.
ut nat᷑ałr p̾cedat spem nõ tp̃r. uñ.
Irecte ea sola di fũdamẽtum oĩum
uirtutu ⁊ bonoꝵ oꝑum. Non at̃
fũdam̃tũ ẽ caritatis. qr nõ ip̃a ca¬
ritatis. s critas ip̃ius uirtutis⁊

Expanded text:
quidam concedunt de ipsa virtute fidei, ut naturaliter praecedat spem, non tempore. Unde et recte ea sola dicitur fundamentum omnium virtutum et bonorum operum, non autem fundamentum est charitatis, quia non ipsa charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
domo patris educitur. ut corru¬
pta ĩuxorẽ ħatur. siue ꝓuelie srũ
parentib uis illata ꝯstitit. ħ morte
mulctatur. S si ad eccłiam cũ rap¬
ta confugit: priuslegio eocłie mor¬
tis inpumtate m̾etur. Atten¬
dendũ ẽ ⁊̃ illud alexandri. ꝙ ait.
¶Q aũt fr̾. soror ue uroris tue cog¬
nati dñr. equiuocatõis une fit. ⁊
necͣcitate uulgaris appellatõis potio

Expanded text:
domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur; sed si ad Ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio Ecclesiae mortis impunitatem meretur. Addendum est etiam illud Alexandri, qui ait: Quod frater sororve uxoris tuae cognati dicuntur, aequivocationis jure fit, et necessitate vulg
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ẽ formeitõ. aliud stuprum.
aliud adult̾ium.aliud in cesto. ali¬
ud mptꝰ. formertõ licet sit genꝰ
om̃is illiciti coitꝰ ꝗ fit ex̾ uxore
tñ spũalit̾ intellig̾ ĩusu udua¬
rum .ł metricũ.ł cõcubinarum.
Stũprum quippe uirginũ illicita
defloratio. Adult̾ium est alien
thori uiolatio. uñ adult̾ium dicit᷑
altius thori accessio ¶ Incestꝰ est

Expanded text:
aliud est fornicatio, aliud stuprum, aliud adulterium, aliud incestus, aliud raptus. Fornicatio, licet sit genus omnis illiciti coitus qui fit extra uxorem, tamen specialiter intelligitur in usu viduarum, vel meretricum, vel concubinarum. Stuprum proprie est virginum illicita defloratio. Adulterium est alieni thori violatio, unde adulterium dicitur quasi alterius thori accessio. Incestus est
Abbreviated transcription (Latin):
st̃i c̾ quis uolũtate mali pͥus cõcepta
ẽ.nͥ ꝓ quo añ opꝰ reꝯ erat. cum ad¬
huc in sola uoluntate poc̃m cõsis
sum accõe. quam pͥus admissũ erat
uolũtate. Non gͥ ꝓ aliquo alio iste
fit dampnabił actu pecrando: qm̃
añ fu̾at. cũ sola uolũtate delinquebat.
sint pc̃em: p aliquo tm̃ reꝯ fc̃s ẽ ac¬
tu peccando. qͣ pͥus erat sola uolun¬

Expanded text:
 cum quis voluntate mala prius concepta est, nisi pro quo ante opus reus erat, cum adhuc in sola voluntate peccatum consistsum actione, quam prius admissum erat voluntate. Non ergo pro aliquo alio iste fit damnabilis actu peccando, quam ante fuerat, cum sola voluntate delinquebat. sint peccatum, pro alio tamen reus factus est actu peccando, qu
Abbreviated transcription (Latin):
b scͥptum ẽ. firmissime tene pri¬
mos hoĩes bonos ⁊ rectos eẽ cãtos.
cũ lib̾o arbito. quo possent si uel¬
lent ꝓpͥa uolũtate peccare. eosq
nõ neccͣitate. s ꝓpͥa uolũtate pec

Expanded text:
 scriptum est: Firmissime tene primos homines bonos et rectos esse creatos cum libero arbitrio, quod possent si vellent propria voluntate peccare, eosque non necessitate, sed propria voluntate pec
Abbreviated transcription (Latin):
qͣprimus baptizasse legͥ s ĩ aq̃ nõ in
spũ. sic̾ ip̃e ait. Egõ baptio uos aq̃
inpentenciam. Sola enim corpora
abluebat. a pcc̃is u̾o nõ mũdabat.
Baptm̃ ioħis erat ĩpenitẽcia. nõ in

Expanded text:
qui primus baptizasse legitur, sed in aqua, non in Spiritu, sicut ipse ait: Ego baptizo vos in aqua, in poenitentiam. Sola enim corpora abluebat, a peccatis vero non mundabat. Baptismus Joannis erat in poenitentiam, non in
Abbreviated transcription (Latin):
erechielem. ¶Tria gnͣalia delicta
sũt. quib humanu subiacet genꝰ
Aut eĩ cogitatõe. aut smone. aut
ope peccamus. his aliqñ ⁊̃ quartus
ĩqͣtriduano lagaro s̃igͥficatum ẽ¬
¶D ꝙͣ hõ ꝑeccare in dm̃. inse. ⁊ ĩ pro¬
rimum. In dm̃: cum de do̾ male sẽ.¬
tit. ut heticus. uł q̃ d̾i st̃ usurpare
p̾sumt. ĩn digne ꝑticipando sacͣ¬
mẽtis. ł qñ nomẽ di pectando con¬
temptibile facit. Inꝓrim̃ peocat.
cum ꝓximũ iniuste ledit. Inse. uͦ
cum sibi nõ alii nocet. Q differũt
delictum ⁊ peccatum.

Expanded text:
Ezech.: Tria generalia delicta sunt, quibus humanum subjacet genus. Aut enim cogitatione, aut sermone, aut opere peccamus. His aliquando etiam ad quatriduano Lazaro significatum eproximum. In Deum, cum de Deo male sentit, ut haereticus; vel quae Dei sunt usurpare praesumit indigne, participando sacramentis; vel quando nomen Dei pejerando contemptibile facit. In proximum peccat, cum proximum injuste laedit, in se vero, cum sibi et non alii nocet. 7. Quomodo differant deli
Abbreviated transcription (Latin):
locũ ꝑsm̃i ¶ Incensa igui ⁊ suffossa.
his eĩ duob: dicit oĩa pacrͣ morta-¬
lia includi. ⁊ ĩ censa ea dicit. que ex
cuꝑiditate male incendẽte oriunt᷑.
Suffossa u̾o. q̃ ex timore ⁊ male
cupit nõ cupienda. ł timet nõ ti¬

Expanded text:
locum psal. 79: Incensa igni et suffossa. His enim duobus modis dicit omnia peccata mortalia includi. Et incensa igni ea dicit quae ex cupiditate male incendente oriuntur: suffossa vero, quae ex timore male cupit non cupienda, vel timet non ti
Abbreviated transcription (Latin):
one p̾m̾ent᷑. si cog̾ent᷑ ab ip̃o inicio
gen̾is humani oĩum p̾cedẽcium pa¬
rentũ suoꝵ originalit̾ pcc̾m cõtra¬
h̾e. ⁊ penas ꝓ eis debitas pend̾e. ¶ Au
aliquid aliud de re tanta scͥpturis
scĩs diligentius ꝑscrutatis ac tracta¬
tis. ualeat uł nõ ualeat reꝑiri tenie¬

Expanded text:
initio generis humani omnium praecedentium parentum suorum originaliter peccata contrahere, et poenas pro eis debitas pendere. An aliquid de re tanta, Scripturis sanctis diligentius perscrutatis ac tractatis, valeat vel non valeat reperiri, teme
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ĩ om̃s homines ꝑtrãsiit. aꝙ tam
magnũ ẽ ut eo mutaret᷑ huma
sunt mutare natãm. reatu obligãt
filios. nͥ gr̃a dĩ subueĩat. ¶S de
pcc̃is alioꝵ pentũ quib ab ip̃o adã
usq ad prem suũ ꝓgeneratõibus¬

Expanded text:
quod in omnes homines pertransiit, atque tam magnum est ut eo mutaretur in n non ita possunt mutare naturam, reatu obligant filios, nisi gratia Dei subveniat . Sed de peccatis aliorum parentum, quibus ab ipso Adam usque ad patrem suum
Abbreviated transcription (Latin):
de c̾atõe sp̃uał. nature ĩforinis. r¬
Postea de formatõe enisdem Ra¬
tos fuisse malos. ¶Non emĩ potu¬
it c̾itor optimꝰ auctor mali esse.
⁊ ĩo totum bonũ erat ꝙ ex ip̃o illĩ
erat. ⁊ totũ boñ erat. qm̃ ex ip̃o tot̾

Expanded text:
de creatione spiritualis naturae informis, postea de formatione ejusdem. Ratos fuisse malos. Non enim potuit Creator optimus auctor mali esse, et ideo totum bonum erat quod ex ipso illis erat; et totum bonum erat, quoniam ex ipso totum
Abbreviated transcription (Latin):
castificatã. ¶Tui collata ẽ potñcia
nouo more gn̾andi. ut sine mitu
uiri. sine libidine cõcipientis. ĩ uto
uirginis celebraret᷑ ꝯceptꝰ d̾i ⁊ homi¬
nis ¶ Illa eĩ caro ꝗͣ d̾s exuirgine s̃
unire dignatꝰ ẽ: sine uitio concep¬
ta sine pcc̃o nata ẽ: hauc tamẽ car¬
nẽ nõ celestis. nõ aerie. nõ alt̾ius

Expanded text:
castificatam. Cui collata est potentia novo more generandi, ut sine coitu viri, sine libidine concipientis in utero Virginis celebraretur conceptus Dei et hominis. Illa enim caro quam Deus de Virgine sibi unire dignatus est, sine vitio concepta, sine peccato nata est. Hanc tamen carnem non coelestis, non aeriae, non alterius
Abbreviated transcription (Latin):
m̾uit q̃ ꝯstat nuillum habuisse
pcc̃m. Hac gͦ uirgine excepta. si õs
pcc̃m nõ habemnus. nos ip̃os seduci¬
mus. Illa at̃ uirgo. singłan grã p̃¬
uenta ẽ atq repleta. ut ip̃m hrẽt ⁊
uentris sun fructũ. q̃ exiicio ht u

Expanded text:
eruit quem constat nullum habuisse peccatum. Hac ergo Virgine excepta, si omnes peccatum non habemus, nos ipsos seducimus? Illa autem Virgo singulari gratia praeventa est atque repleta, ut ipsum haberet ventris sui fructum, quem ex initio habu
Abbreviated transcription (Latin):
uũ euit ꝙ mulier fca ẽ de latere
uiri dormientis. Nõ habuit pͥm̃
reꝵ ꝯditõ. ut femina sic fieret. s
sic fĩ poss. ne contͣ causas q̃s d̾s uo¬
lũtarie ĩ stituit: mutabili uolũta¬
te aliꝗd fac̾e putaret᷑. De aĩa mu¬
lieris ꝙ nõ ẽ. ex aĩa uiri ut quidam

Expanded text:
 quod mulier facta est de latere viri dormientis. Non habuit prima rerum conditio ut femina sic fieret, sed ut fieri posset; ne contra causas quas Deus voluntarie instituit, mutabili voluntate aliquid facere putaretur 8. De anima mulieris, quod non est ex anima viri, ut quidam
Abbreviated transcription (Latin):
s diu̾sis temporib utraq fecisse.
¶si eĩ bonus foret. qñ boñ fecit. nõ
seminasse dic̾etur int̾ra bona. Des¬
cia de ulł mał habita uiuifi eantꝰ. ⁊
fundamentũ penitũcie ab oꝑibus.
mortis. oꝑã mortua nominans
erant mortua. qr hi peccando. pͥora
bona irrita fec̾unt. ħ sic̾ peccãdo
fiũt irrita: ita ꝑ penitenciam reui¬
cipiunt. Similitꝰ ⁊lld̾. bonũ amłt

Expanded text:
sed diversis temporibus utraque fecisse. Nisi enim bonus foret quando bona fecit, non seminasse diceretur in terra bona. Destia de illis malis habita vivificantur et fundamentum poenitentiae ab operibus mortuis; opera mortua nominans,  peccatum erant mortua, quia hi peccando priora bona irrita fecerunt. Haec sicut peccando fiunt irrita, ita per poenitentiam revicipiunt. Similiter et illud bonum amat