comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuo ꝑui. ipso scilicet sedechia ce aliis capti¬
ius inspicientib Deinde oculos eruens sede¬
chie. eumq uinciens ꝑduxit in babyloniã.¬
In alia siquidem uniuersa consone a ꝓpħis
edicta sunt. quomodo &e ciuitas uastaretur.
&e ipse sedechias duceretur captiuuis in baby¬
loniam: discordauit autẽ in hoc hierechiel
dicens. quia sedechias babyloniam non uide¬
ret. cũ iheremias dixisset: quia uinctũ eũ
rex babylome illuc cduceret. Hȩc autem ꝓ¬
uenerunt ei quȩ ierennas ce ihezechiel ꝓpha¬
uerunt. qr comp̃hensus duceretur ad baby¬
loniũ regẽ: &e loqueret᷑ ei ore suo. & uideret
oculos regis. sicut iheremias dixit: cecatus
autẽ & ductus ad babylomam nonuidit
eam: sicut hperechiel p̃dixit. Porro babylo¬
nius misit pͥncipem miliciȩ suȩ. naburar¬
dam in ierosolimam ut expoliaret templũ
ce p̃cipiens ut illud incenderet. & regalia
pariter ce ciuitatem. ad paiumentumusq de¬

Expanded text:
nuo perimi, ipso scilicet Sedechia et aliis captinuo perimi, ipso scilicet Sedechia et aliis captivis inspicientibus. Deinde oculos eruens Sedechiae, eumque vinciens perduxit in Babyloniam. Alia siquidem universa, consona a prophetis edicta sunt: quo modo et civitas vastaretur, et ipse Sedechias duceretur captivus in Babyloniam. Discordavit autem in hoc Ezechiel dicens quia Sedechias Babyloniam non videret, cum Hieremias dixisset quia vinctum eum rex Babyloniae illuc duceret. Haec autem provenerunt ei, quae Hieremias et Ezechiel prophetaverunt, quia comprehensus duceretur ad Babylonium regem, et loqueretur ei ore suo, et videret oculos regis, sicut Hieremias dixit, caecatus autem et ductus in Babyloniam non vidit eam, sicut Ezechiel praedixit. Porro Babylonius rex misit principem militiae suae Nabuzardan in Hierosolymam, ut exspoliaret templum, praecipiens ut illud incenderet, et regalia pariter et civitatem ad pavimentum usque de
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ uiirastiages annis .xxxuiii. ab
edificatione uero templi anni cecc¬
xUI. Macedonum rexȩrophus. lidoꝵ a
liates. Igitur anno octauo astiagi iudei de hiero¬
solima captiuantur. a nabuchodonosor re¬
ge baby lonioꝵ Capta .ẽ. uero ciuitas unde¬
cimo anno sedechiȩ regis quarto mense die
nona. ceꝑuntq eam pͥncipes babylonioꝵ.
quib obsessio a rege nabucodonosor uidebat᷑
ẽẽ. commissa Ipse autem in arabata ciuitate
morabatur. Sedechias uero dum capetur.
ilico fuga lapsus: quem fugientẽ ꝑ desertũ
comprehendentes cũ uxorib atq filiis addu¬
xerunt addregem pͥncipes babylonii in ara¬
batha. Hunc ergo ad se uenientem. nabucho¬
donosor impium & infelicem uocare cepit.
ce iuris urandi inmemorem: quiadũ ab eo
ꝑcepisset imꝑium. qđ ab eiꝰ fr̃e tulerat: et
illi tribuerat. contra munificum largitorem
iudebatur hostiliter. ẽgisse. His igitur uerb̃
usus. filios eius iussit pariter &e amicos conti¬

Expanded text:
ages, annis 38. Ab aedificatione vero templi, anni 427, Macedonum rex Acropus, Lydorum Aliattes. Igitur anno octavo Astyagis, Judaei de Hierosolyma captivantur a Nabuchodonosor rege Babyloniorum. Capta est vero civitas undecimo anno Sedechiae regis, quarto mense, die nono: ceperuntque eam principes Babyloniorum, quibus obsessio a rege Nabuchodonosor videbatur esse commissa. Ipse autem in Arabatha civitate morabatur. Sedechias vero dum caperetur urbs, illico fuga elapsus est, quem fugientem per desertum comprehendentes cum uxoribus atque filiis, adduxerunt ad regem principes Babylonii in Arabatha. Hunc ergo ad se venientem Nabuchodonosor impium et infelicem vocare coepit, et jurisjurandi immemorem, quia dum ab eo percepisset imperium, quod ab ejus fratre tulerat, et illi tribuerat, contra munificum largitorem egisse videbatur hostiliter. His igitur verbis usus, filios ejus jussit pariter et amicos conti
Abbreviated transcription (Latin):
dos gignere. & quecũq in eisoriunt᷑. eosq
mundos modo dissolui. modo iterũ gigni ex¬
istimauit. ꝙͣta quisq etate sua manere po¬
tuerit. Agon nemeachus pͥmum ab argiuis
actus. post eum qui sub archemoro fuerat.

Expanded text:
es mundos gignere et quaecumque in eis oriuntur; eosque es mundos gignere et quaecumque in eis oriuntur; eosque mundos modo dissolui, modo iterum gigni existimauit, quanta quisque aetate sua manere potuerit; actus, post eum qui sub Archemoro fuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
stributus. summaq regis sollertia itaẽ. or¬
dinata res publica. ut omĩa patmonia. dig¬
nitates. ȩtates. artium officioꝵq discrimi¬
na. in tabłis referrentur: acsic maxima ci¬
uitas. minimȩ domus diligentia continere.¬
tur. Quib etiam dieb solis facta defectio
ẽ. cũ futuram eam tales ante dixisset. Quo
in temꝑe aliattes ce astiages dimicauerunt.
Tunc etiam anaximander milesius phisi¬
chus agnoscitur. cuius p̃ceptor tales milesiꝰ
fuit: qui rerum naturam scrutatus maxi
ris comp̃hensis defectus solis &e linȩ etiã¬
predicere potuit. qui tamen putauit ta¬
le rerum. ẽẽ. pͥncipium. & hinc omĩa elemen¬
ta mundi ipsumq mundũ &e quȩ in eo ui¬
cessit eius auditor anaximander. qui de na¬
tura rerũ mutauit magistri opinonem.
Non enim ex una re id. ẽ. ex humore sicut
tales. sed ex suis ꝓpriis pͥncipiis quasq res
nasci putauit. infinita rerum pͥncipia sin¬

Expanded text:
stributus est. Summaque regis solertia ita est orstributus est. Summaque regis solertia ita est ordinata respublica, ut omnia patrimonia, dignitates, aetates artium, officiorumque discrimina in tabulis referrentur, ac sic maxima civitas minimae domus diligentia contineretur. Quibus etiam diebus solis facta defectio est, cum futuram eam Thales antea dixisset. Quo in tempore Aliattes et Astyages dimicaverunt. Tunc etiam Anaximander Milesius physicus agnoscitur, cujus praeceptor Thales Milesius fuit, qui rerum ris comppraedicere potuit. Aquam tamen putavit rerum esse principium, et hinc omnia elementa mundi ipsumque mundum, et quae in eo gicessit ejus auditor Anaximander, qui de natura rerum mutavit magistri opinionem. Non enim ex una re, id est, ex humore sicut Thales, sed ex suis propriis principiis quasque res nasci putavit. Infinita rerum p
Abbreviated transcription (Latin):
tur: eodem temꝑe claruisse fertur. Namcũ
antea sapientes apellarentur. qui aliis pre¬
stare uidebantur: iste interrogatus quid ꝓ¬
fiteretur. philosophum se. ẽẽ. respondit. id
c̃ studiosum uel amatorem sapientiȩ. qm̃
sapientem ꝓfiteri arrogantissimum uide¬
batur. Pidem tempus. sapho mulier indi¬
uerso poemate claruit. ferechides hystori¬
arum. & benofanes phisichus traiediarũ
clari iuentores habentur. Romanoꝵ uero
seruius tullius gub̾nacula quo in tempore
inuadit. nec obscuritas inhibuit: ꝙͣuis ma¬
tre serua creatus. nam exumam indolem
uxor. tarquinii tanaquil liberalit̾ educaue¬
rat. & claram fore. uisa circacapd̃ flamina
ꝓmiserat. Ergo post tarquinii mortẽ ann¬
tente regina substitutus in locum regis qͣsi
ad tempus. regnum dolo partum sic egit
industrie. ut iure adeptus uideretur. Ab hoc
populus romanus relatus incensum. dige¬
stus in classem. indecuriis atq collegiis di¬

Expanded text:
itur, eodem tempore claruisse fertur. Nam cum itur, eodem tempore claruisse fertur. Nam cum antea sapientes appellarentur, qui aliis praestare videbantur, iste interrogatus quid profiteretur, philosophum se esse respondit, id est, studiosum vel amatorem sapientiae, quoniam sapientem profiteri arrogantissimum videbatur. Per idem tempus Sappho mulier in diverso poemate claruit. Ferechites historiarum et Xenohipnes physicus tragoediarum clam inventores habentur. Romanorum vero Servius Tullius gubernacula quo in tempore invadit, nec obscuritas inhibuit, quamvis matre serva creatus est. Nam eximiam indolem uxor Tarquinii Tanaquil liberaliter educaverat, et clarum fore visa circa caput flamma promiserat. Ergo post Tarquinii mortem adnitente regina substitutus in locum regis, quasi ad tempus regnum dolo partum sic egit industrie, ut jure adeptus videretur. Ab hoc populus Romanus relatus in censum, digestus in classem, inde curiis atque collegiis di
Abbreviated transcription (Latin):
bentur. Phitachus mitileneus qui de .uii.
sapientib fuit. cũ frenone athemensi elĩ
pionice congressus. eundem interfecit. So¬
lon. draconis leges antiquas. extra eas quȩ
ad sanguinem ꝑtinebant. nouo atheniensi¬
b quib p̃erat iuire constituit. Septẽ uero qͥs
antiquitas sapientes iactat. hii fuerunt.
Gales milesius. phitachus mitileneus. so¬
lon atheniensis. chilon lacedemonius. pen¬
andros chorintius. cle obolus lidius. biaspͥ¬
neus. Omnes hii .uii. apellati sunt sapien¬
tes. qui post theologos poetas claruerunt.
qm̃ non nulla honestiora p̃cepta moꝵ bie¬
uitate sententiarum complexi sunt. Nichil
autem monimentoꝵ qđ ad litteras adtinet
posteris reliquerunt. nisi qđ solon quas¬
dam leges athenensib ut p̃dixi dedit. Tales
uero phisicus fuit: ce suoꝵ dogniatum li¬
bros reliquit. Phitagoras autẽ samius a qͦ
etiam ferunt philosophiȩ nomen exortũ.
qui ce arithineticȩ artis inuentor fuisse fer¬

Expanded text:
bentur. Pythacus Mitileneus, qui de septem bentur. Pythacus Mitileneus, qui de septem sapientibus fuit, cum Phraenone Atheniensi, olim Phoenice, congressus, eumdem interfecit. Solon Draconis leges antiquas extra eas quae ad sanguinem pertinebant novo Atheniensibus, quibus praeerat, jure constituit. Septem vero quos antiquitas sapientes jactat, hi fuerunt: Thales Milesius, Pythacus Mitilenus, Soalon Atheniensis, Chion Lacedaemonius, Periandros Corinthius, Cleobolus Lydius, Bias Prieneus. Omnes hi septem appellati sunt sapientes, qui post poetas theologos claruerunt, quoniam nonnulla honestiora praecepta morum brevitate sententiarumque complexi sunt. Nihil autem monumentorum quod ad litteras attineat posteris reliquerunt, nisi quod Soalon quasdam leges Atheniensibus ut praedixi dedit, Thales vero physicus fuit, et suorum dogmatum libros reliquit. Pythagoras autem Samius, a quo etiam ferunt philosophiae nomen exortum, qui et arithmeticae artis inventor fuisse dic
Abbreviated transcription (Latin):
na̾sar namq transinigrans isrł̾itas. in eoꝵ
regione instituit gentem quȩ prius in in¬
teriore parce ꝑside ce medie morabatur: Tc̃
tamen pͥmum samaritȩ uocati sunt uoca¬
bulum ꝓuintie sumentes in qua habita¬
re uidebãtur. dum pͥuscuthei dicerentur.
a flumine iuita qđ habitabant. Babylo¬
nioꝵ uero rex cũ duas tribus captiuas du¬
xisset. neq gentem aliam in eoꝵ fecit ha¬
bitare ꝓuintia. ce ꝓpterea desolata omniꝰ
iudea ce hierosolima ce templũ annis lyx
ꝑmansit. Omne siquidem tempus a capti¬
uitate isrłitarum usq ad duarũ tribuum
migrationem fuit annoꝵ .c.xx. mensium
buchodonosor legimus. tunc temꝑis fuisse.
nemo fidelium dubitare potest: siue etiam
quȩ nabuchodonosor contigerunt: & a scõ
danihele sibi sunt p̃dicta. Quib temꝑib
in agone certantib tragus dabatur in p̃mo
Tid .ẽ. hyrtus: unde aiunt tragedios nuncu¬
patos. A loman ce stesicorus poet&. clari ha¬

Expanded text:
nasar namque transmigrans Israelitas, in eorum nasar namque transmigrans Israelitas, in eorum regione instituit gentem, quae prius in interiori parte Persidae et Mediae morabatur. Tunc tamen primum Sammaritae vocati sunt, vocabulum provinciae sumentes, in qua habitare videbantur, dum prius Euthaei dicerentur, a flumine juxta quod habitabant. Babyloniorum vero rex, cum duas tribus captivas duxisset, neque gentem aliam in eorum fecit habitare provincia, et propterea desolata omnis Judaea, et Hierosolyma et templum, annis 70 permansit. Omne siquidem tempus a captivitate Israelitarum usque ad duarum tribuum transmigrationem fuit annorum 130, mensium buchodonosor legimus, tunc temporis fuisse nemo fidelium dubitare potest, sive etiam quae Nabuchodonosor contigerunt, et a sancto Daniele sibi sunt praedicta. Quibus temporibus in agone certantibus tragus dabatur in praemio, id est, hircus, unde aiunt tragoedos nuncupatos. Alcman et Stesichorus poetae clari ha
Abbreviated transcription (Latin):
suffocatus extingueretur. Ille uero usq ad
guttur in luto depositus in his degebat an¬
gustiis. a quodam uero seruoꝵ regis honori¬
b decorato. qui genere erat ethiops liberatuᷤ
ẽ. Igitur dum in egipto consisteret. uibente
deo predinit populo egipti futuram capti¬
uitatem. & qͣliter in baby loniam captiui
ducerentur ce alii in ꝓpria regione ab illis H¬
trucidarentur. Q hȩc ita completa sunt.
quinto siquidẽ anno captiuitatis hieroso¬
limoꝵ. Cũq subdidisset ergo nabuchodo¬
nosor ammainitas & moabitas ꝑrexit ade¬
giptum eamq subuertit: & regem quidem
qui tunc erat occidit. aliumq in ea consti¬
tuens. denuo iudeos captiuos duxit in ba¬
bylomamEgitur ꝑ assyrios coeruit popu¬
lus x tͥbuum de samaria. cũ regnaret apđ̃
eos osias. deinde duarũ tͥbuum multitudo.
nabuchodonosor rege babylonioꝵ ce chal¬
deoꝵ. captis ierosolimis ẽ uastata. Salma¬

Expanded text:
suffocatus exstingueretur. Ille vero usque ad suffocatus exstingueretur. Ille vero usque ad guttur in luto depositus, in his degebat angustiis. A quodam vero servorum regis, honoribus decorato, qui genere erat Aethiops, liberatus est. Igitur dum in Aegypto consisteret, jubente Deo praedixit populo Aegypto futuram captivitatem, et qualiter in Babyloniam captivi ducerentur, et alii in propria regione ab illis trucidarentur. Et haec ita completa sunt: quinto siquidem anno captivitatis Hierosolymorum. Cumque subdidisset Nabuchodonosor Ammonitas et Moabitas, perrexit ad Aegyptum, eamque subvertit, et regem quidem, qui tunc erat, occidit; aliumque in ea constituens, denuo Judaeos captivos duxit in Babyloniam. Igitur per Assyrios corruit populus decem tribuum de Samaria, cum regnaret apud eos Osias. Deinde duarum tribuum multitudo a Nabuchodonosor rege Babyloniorum et Chaldaeorum captis Hierosolymis est vastata. Salma
Abbreviated transcription (Latin):
qui templum dñi succendit. eiꝰq uasa ce
cantarũ maximum a salomone factum.
una cũ populo a iherłm transmigrare fe¬
cit. ad regem babylonium. reliquias qͣsclã
populi in udea reliquit. ad excolendam t̃¬
ram tͥbutaq regi ꝑsoluenda. qͥb p̃fecit go¬
qui erat de regio semine interficitur. Gi¬
mentes uero babylonios iudei qui reman¬
serant ꝓpter necem godolihe qm̃a babylo¬
nus iudex fuerat constitutus. assumptum
heremiam ꝓpħam inuitum atq contradi¬
centem. cũ suo discipulo baruch ad egiptũ
descendentes secũ trahunt. Rex egiptioꝵ
uasfris tunc erat. Hieremias uero ꝓpħa a
tercio decimo anno regis iosiȩ ꝓphare orsus.
usque dum ciuitas uastaretur &e templũ.
pulo legendas dedit. Qua de re multa a iu¬
deis mala ꝑpessus est.: cęsus. uinculis asfuctꝰ
Principes etiam e carcere ꝓpħam educente.
rege sedechia ꝑmittente in quendam lacum
plenum ceno depofuerunt. ut morte ꝓpria

Expanded text:
qui templum Domini succendit, ejusque vasa et qui templum Domini succendit, ejusque vasa et cantharum maximum a Salomone factum, una cum populo a Hierusalem transmigrare fecit ad regem Babylonium, reliquias quasdam populi in Judaea reliquit ad excolendam terram, tributaque regi persolvenda, quibus praefecit Go ab Ismaele, qui erat de regio semine, interficitur. Timentes vero Babylonios Judaei, qui remanserant, propter necem Godoliae, quoniam a Babyloniis judex fuerat constitutus, assumptum Hieremiam prophetam invitum atque contradicentem, cum suo discipulo Baruch, ad Aegyptum descendentes secum trahunt. Rex Aegyptiorum Vafris tunc erat. Hieremias vero propheta, a tertio decimo anno regis Josiae prophetare orsus, usque dum civitas vastaretur et templum, pulo legendas dedit. Qua de re multa a Judaeis mala perpessus, caesus, vinculis afflictus Principes etiam e carcere prophetam educentes, rege Zedechia permittente in quemdam lacum plenum coeno deposuerunt, ut morte propria
Abbreviated transcription (Latin):
te pͥma capd̃ orbis. ẽ. effecta babylonia.
mansitq inconcussa usq ad sardana pal-¬
lum. quo interfecto amisit partẽ marimã
potentiȩ. tamen partem regni penes se re
tinuerunt chaldei. qͥ babyloniam sibi
aduersum medos uendicauerunt. quo
romuli fuit regnarecepit. quo historiȩ
latinoꝵ inchoantur: ab eo enim sementiuu
romȩ iactum quamuis nondum germen
appareret. baby lon uero nouissime eo tẽꝑe
a cyro rege subuersa: quo pͥmum roma a
tarqͥnioꝵ regũ dominatione lib̾ata. ẽ Si qͥ-¬
dem sub una eademq conuenientia temꝑm
illa in oriente cecidit. ista in occidente sur¬
rexit. Illa tunc moriens quasi dimisit here¬
ditatem. alienoꝵ ꝑpessa dominatũ. hec ue¬
ro pubescens se agnouit heredem. asꝑnata
etiam suoꝵ fastigium. Tunc orientis occidit.
ce ortum est occidentis imꝑium. Qua de re
ab apłõ roma iure babylon ñcũpat᷑ gitur na-¬
burardan pͥnceps miliciȩ nabuchodonosor

Expanded text:
te prima caput orbis est effecta Babylon, te prima caput orbis est effecta Babylon, mansitque inconcussa usque ad Sardanapalum. Quo interfecto, amisit partem maximam potentiae, tamen patinuere Chaldaei, qui Babylonam sibi aduersum Medos uindicaueRomuli fuit, regnare coepit, a quo historiae Latinorum inchoantur, ab eo sementum Romae jactum quamvis nondum germen appareret, Babylon vero novissime eo tempore a Cyro rege subversa, quo primum Roma a Tarquinio regum dominatione liberata est. Siquidem sub una eademque convenientia temporum illa in Oriente cecidit, ista in occidente surrexit. Illa tunc quasi moriens dimisit haereditatem alienorum perpessa dominatum, haec vero pubescens se agnovit haeredem, aspernata etiam suorum fastigium. Tunc orientis occidit, et ortum est occidentis imperium. Qua de re ab Apostolo Roma jure Babylon nuncupatur. Igitur Nabuzardan princeps militiae Nabuchodonosor,
Abbreviated transcription (Latin):
re uoluerit. recolat asiam a nino occupatã.
totumq orientẽ usq ad terminos indiȩ. ab
urore uero eius insuꝑ ethiopas. aliasq na¬
tiones regno assirioꝵ ẽe. subiectas. Ex quo
apparet discedente arbace ad medos. partẽ
regi marimam dignitatemq inuasisse. ac
penes se in media retinuisse. Chaldei uero.
baby loniam fibi aduersus medos uendica¬
uerunt. Ita quippe potestas babilonie apđ̃
medos. ꝓpͥetas uero regni apd̃ chaldȩos fuit.
Chaldei autẽ. ꝓpter antiquam dignitatẽ
regiȩ urbis. non suam dignitatem: secd il¬
lius uocare maluert̃. Unde factum est ut
nabuchodonosor cȩteriq post eum reges
usque ad cyrum &e darium qui chaldeoꝵ
regnum ciuitatemq babyloniam destru¬
xerunt. ꝙͣ uis chaldeoꝵ uirib potentes
nomine. tamen babilonie clari legant᷑.
nimuero non inmerito beatum apłm
petrũ romam in scͥptis suis babylomã
nominasse nunc recolo. qm̃ dũ in orien¬

Expanded text:
re voluerit, recolat Asiam a Nino occupatam, re voluerit, recolat Asiam a Nino occupatam, totumque Orientem usque ad terminos Indiae, ab uxore vero ejus, insuper Aethiopas, aliasque nationes regno Assyriorum esse subjectas. Ex quo apparet descendente Arbace ad Medos, partem regni maximam dignitatemque invasisse ac penes se in Media retinuisse. Chaldaei vero Babyloniam sibi adversus Medos vindicaverunt. Ita quippe potestas Babyloniae apud Medos, proprietas vero regni apud Chaldaeos fuit. Chaldaei autem propter antiquam dignitatem regiae urbis, non suam dignitatem, sed illius vocare maluerunt. Unde factum est ut Nabuchodonosor caeterique post eum reges, usque ad Cyrum et Darium, qui Chaldaeorum regnum civitatemque Babyloniam destruxerunt, quamvis Chaldaeorum viribus potentes, nomine tamen Babyloniae clari legantur. Enimvero non immerito beatum apostolum Petrum Romam in suis scriptis Babyloniam nominasse nunc recolo, quoniam tunc in Orien
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sciendum. quia dum. eẽnt. hȩc mag¬
nace niiis eximia. dieb sunt quindecim
consummata. Inistis uero regatib lapides
posuit. quoꝵ instar fimilis erat monti.
ce plantauit diuersas arbores. fecitq ortũ
qđ suspensibile dicebatur. Hoc ergo modo
diuersi huius regis fecere memoriam. Igit᷑
dum tam potentes atq famosi babyloni¬
Q existerent reges. querit᷑ quenam sit cau
sa cur non in numero & cardine illustͥũ
habentur regũ. Scimus enim qm̃ regnũ
assirioꝵ qđ a semiramide nini uxore est
in babylonia fundatum. diuturno temꝑe
in ea ce usq ad sardana pallũ ꝑ mansit. qͦ
interfecto a p̃fecto medoꝵ arbace regnum
assirioꝵ in medos. ẽẽ. translatũ. medoꝵq
reges in cardine &e numero ab hystorio¬
giasis tracduntur. donec ad ꝑsas trans latũ ẽ.
Eigo si trans latum est assirioꝵ regnũ ad me¬
dos &e cũ eis retentum sicut hystoriȩ declarant.
nunc babylonioꝵ regnum qđ sit si quis sci¬

Expanded text:
hoc sciendum, quia dum essent haec maghoc sciendum, quia dum essent haec magna et nimis eximia, diebus sunt quindecim consummata. In istis vero regalibus lapides posuit, quorum instar simile erat monti, et plantavit diversas arbores, fecitque ostium quod pensile dicebatur. Hoc ergo modo diversi hujus regis fecere memoriam. Igitur dum tam potentes atque famosi Babyloniorum existerent reges, quaeritur quaenam causa sit cur non in numero et cardine illustrium habeantur regum? Scimus enim quoniam regnum Assyriorum quod a Semiramide Nini uxore est in Babylonia fundatum, diuturno tempore in ea et usque ad Sardanapalum permansit. Quo interfecto, a praefecto Medorum Arbace regnum Assyriorum in Medos translatum est, Medorumque reges in cardine et numero ab historiographis traduntur, donec ad Persas translatum est. Ergo si translatum est Assyriorum regnum ad Medos, et cum eis retentum, sicut historiae declarant, nunc Babyloniorum regnum quod sit si quis sci
Abbreviated transcription (Latin):
succensum ẽ Ergo nabuchodonosor fuit
tante fortitudinis. ut etiam maiestems in
quarto indicoꝵ libro intatur approbare.
hunc regem fortitudine ce actuũ magnitu¬
dine herculem transcendisse. Dicit enim.
eum uastasse libie ciuitatẽ. ⁊x hiberiam. Por¬
ro diocles in scd̾o colomarum libro meminit
huius regis. &e filiostratus in indicis & pheni¬
cis hystoriis dicit. quia iste rex obsedit tyrũ
amus trib cũ illo tempore tyro regnaret io¬
athabula. Ipse uero cde mamibnꝰ hostiũ templũ
beli. & reliqua largissime nimis ornauit. c
antiquȩ ciuitati alia quoq contulit. & pͥsca
suꝑauit.⁊ ita ut nequaquam obsidentes uale¬
rent fluuiũ conuertere. & ciuitati aliqͦmͦ
preualere. Crexitq tres porticus intͥnsecus.
ce tres extͥnsecus de latere cocto: decenterq
muniens eas ce exornans ualde magnifice
Paternis qͦ regałib alia ꝓpxime regalia fa¬
bricatus quoꝵ spacia & reliquam pulcͥtu¬
dinem dicere credo suꝑuacuũ. Uerũtamen

Expanded text:
succensum est. Ergo Nabuchodonosor tantae fuit fortitudinis ut etiam Magestenis in quarto Indicorum libro nitatur approbare hunc regem fortitudine et octavum magnitudine Herculem transcendisse. Dicit enim eum vastasse Libyae civitates et Hiberiam. Porro Diocles in secundo Coloniarum libro meminit hujus regis, et Philostratus in Indicis et Phoenicis historiis dicit quia iste rex obsedit Tyrium annis tribus, cum illo tempore Tyro regnaret Joathabula. Ipse vero de manubiis hostium templum Beli et reliqua largissime nimis ornavit, et antiquae civitati alia quoque contulit, et prisca superavit, ita ut nequaquam obsidentes valerent fluvium convertere et civitati aliquo modo praevalere. Erexitque tres porticus intrinsecus, et tres extrinsecus, de latere cocto decenter muniens eas, et exornans valde magnifice. Paternis quoque regalibus alia proxima regalia fabricatus est, quorum spatia et reliquam pulchritudinem dicere credo supervacuum. Verumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
predicantib. stella duce. ac sacerdotib le¬
gumnq doctorib ꝓtestantib in bethleem
sudȩ celebrata . ẽ. anno uidelicet a reedifica¬
cione templi quȩ sub dario rege facta. ẽ. dͦ.
su israhelis ex egipto anno . ĩ.uͭiͦ. ab abra
ham &e regno uini & semiramidis anno
tur scͥpturam. & africani supputationem
amplius inueniuntur anni .c. xxuiiii. hanc
igitur aunoꝵ seriem a prothoplasto scili¬
cet usq ad dñt ad dnĩ aduentum in singu¬
lis ꝑut potuimus regnis ex celebriorib fac¬
tis enarrare curauinus. Nunc autẽ post
umensos pelagi fluctus. scilleos tandem
euasisse latratus. optata statione potiti. pꝰ
longeuas scłoꝵ tenebras ad lucẽ uenimus
ueram. qua reꝑ̾si. in diũ xp̃i aduentu libro¬

Expanded text:
praedicantibus, stella duce, ac sacerdotibus legumque doctoribus protestantibus, in Bethlehem Judae celebrata est, anno videlicet a reaedificatione templi, quae sub Dario rege facta est, su Israelis ex Aegypto, anni MDXVI Aliaham et regno Nini et Semiramidis anni tur scripturam, et Aphricam supputationem, amplius inveniuntur anni 128. Hanc igitur annorum seriem, a protoplasto scilicet usque ad Domini adventum, in singulis, prout potuimus, regnis ex celebrioribus factis enarrare curavimus. Nunc autem cum post immensos pelagi fluctus Scilleos tandem evasimus latratus, et, optata statione potiti, post longaevas saeculorum tenebras ad lucem venimus veram, qua respersi in Domini Christi adventu, libro
Abbreviated transcription (Latin):
his demptis nich̾. ẽ. hominũ qͦ sermo uolutet.
omĩa in his &e ab his st̃ omĩa siue negocii.
sue ocii qͥcꝗͣ. ẽ seu turbida siue quietis.
Alterutro pariter nonñꝙͣ sepe seorsis.
Absistunt studiis ut mores ingeniumq
et faciles uel difficiles contentio nacta. ẽ
S i consentit᷑ mora nulla int̾uenit est est
S in controuersũ contentio subiciet non.
hinc fora dissultant clamorib hinc furiosi.
Iurgia st̃ circi cuneati huic leta theat̾.
S edicioroe tales agitat qͦ euria lites.
Conuigia oe nati cũ patrib ista quietis.
Nerba serunt studiis salua pietate loqͦntis
hin etiã placidis scola consona disciplinis.
Dogiaticas agitat placido certamine lites
Hinc omniscertat dialetica tͥba sophoꝵ
Estne dies. ẽ. ergo dies conuenit istic.
Iã facib multis aut fulgorib qͦtiens lux
Est nocturna hominũ non÷ luxista diei.
Est & non igit᷑ qͦtiens lucẽ. eẽ. fatendum.
S ed non. ẽẽ. diem mille hinc certamina surgt̃

Expanded text:
 est, hominum quod sermo volutet. omnia in his et ab his sunt omnia, sive negoti sive oti quidquam est, seu turbida sive quieta, alterutro pariter nonnumquam, saepe seorsis obsistunt studiis, ut mores ingeniumque ut faciles vel difficiles contentio nancta est. si consentitur, mora nulla intervenit Est Est, sin controversum, dissensio subiciet Non. hinc fora dissultant clamoribus, hinc furiosi iurgia sunt circi, cuneati hinc lata theatri seditio, et tales agitat quoque curia lites. coniugia et nati cum patribus ista quietis verba serunt studiis salva pietate loquentes. hinc etiam placidis schola consona disciplinis dogmaticas agitat placido certamine lites, hinc omnis certat dialectica turba sophorum. estne dies? est ergo dies! non convenit istuc; nam facibus multis aut fulgeribus quotiens lux est nocturna homini, non est lux ista diei. est et Non igitur, quotiens lucem esse fatendum est, set non esse diem. mille hinc certamina surgunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Nero añ xiui petrꝰ & paulus
necantur¬
Uespasianus añ x hierosolima a
tito subuertitur. g.cc.lxIi.

Expanded text:
Nero, an. XIV. Petrus et Paulus necanturVespasianus, an. X. Hierosolyma a Tito subvertitur, VM.CCLXXVI.
Abbreviated transcription (Latin):
tigit ut uoluit. furorem quẽ corde cela¬
uerat. occidendo pueros behtleģiniticoᷤ
demonstrauit. Supra omnes enĩ barba¬
ros crudelissimo edicto omnes pueros
ab unius noctis etate usq ad spacium
duoꝵ udelicet aunoꝵ allidere iussit.

Expanded text:
tigit ut voluit, furorem quem corde celatigit ut voluit, furorem quem corde celaverat occidendo pueros Bethlehemiticos demonstravit. Supra enim omnes barbaros crudelissimo edicto omnes pueros ab unius noctis aetate usque ad spatium duorum videlicet annorum allidere jussit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hanc aut̃ seuiciam ꝓcesserat: ut na
eoꝵ quẽpiã humanitiis aspiceret. qͥ ae¬
cusatores ẽẽnt. uerũ amicis etiam inimi¬
cicissimũ se p̃beret. Eius nãq filii aleran¬
der &e aristobolus qͦs occiderat hanc ha¬
buerunt ꝓlem. filii alexandri ex glaphi¬
ra regis cappadociȩ archelai filia duo fu¬
erunt. tygrannes ce alexander aristobo¬
li uero. agͥppa. herodes. ce aristobolꝰ his
enu sibi genuit berencem salomis be¬
rodis sororis filia. ipsuis sobrina. Ipse aĩs
herodis preter quos necauerat. hos habe¬
bat filios. herodem. antipã. archelaum
herodẽ & philippũ. atq faselũ. filias uͦ
bosamen. & salomen. &e olimpiadẽ ac p̃¬
ter has alexandri ce aristobolisorores du¬
as. ex mariãm̃e uxore quã interfecerat.
Hanc ꝓlem ex diuersis uxorib quas
plures habebat genuit. feroran autem
ut fama fuit frẽm suum ueneno occidit.
Ergo post immensam necem domesticoꝵ
mor ad callida conuersus argumenta
extinguere curauit. Sed dum ñ hoc con¬

Expanded text:
anc autem saevitiam processerat, ut nec eorum quempiam humanitus aspiceret, qui accusatores essent; verum amicis etiam immitissimum se praebuisset. Ejus namque filii Alexander et Aristobolus, quos occiderat, hanc habuerunt prolem. Filii Alexandri ex Glaphira regis Cappadociae Archelai filia, duo fuerunt, Tigranes et Alexander. Aristoboli vero, Agrippa, Herodes et Aristobolus. Hos enim sibi genuit Beronice Salomis Herodis sororis filia, ipsius sobrina. Ipse autem Herodes, quos praeter necaverat, hos habebat filios, Herodem Antipam, Archelaum Herodem, et Philippum atque Phaselum, filias vero Bosamen et Salomen, et Olympiadem; ac praeter has, Alexandri, et Aristoboli sorores duas, ex Mariamne uxore, quam interfecerat. Hanc prolem, ex diversis uxoribus, quas plures habebat, genuit. Feroran autem ut fama fuit fratrem suum veneno occidit. Ergo post immensam necem domesticorum mox ad callida conversus argumenta, exstinguere curavit. Sed dum non hoc con
Abbreviated transcription (Latin):
erant. romanas ꝓuincias facit: ac deincep
uastata germania imꝑator appellatur si
ius ulius cognomento poliistor. illustrs
de captis paunoniis tͥumphauit. Augus¬
tus. filiam suã in adulterio dep̃hensam
exilio dampnauit. A arcus tullius tyn
ciceronis libertus. qui pͥmus Notas cõmen
senescit. Augustus gladiatoꝵ ludũ &e na¬
uale certamen exhibuit. Augustus tybe
galileus ad rebellandum iudeos cohorti¬
tur. asimꝰ. pollio orator. uir consularis
qui de dalinatis tumphauit. inuilla tus
ius filius a sinius gallus orator. qui diris a
tyberio suppliciis necatus . ẽ. cuius etiam
uirgilius meminit.

Expanded text:
erant Romanas provincias facit, ac deinceps erant Romanas provincias facit, ac deinceps vastata Germania imperator appellatur. G. Julius, cognomento Polyhistor, illustrisde captis Pannoniis triumphavit. Augustus filiam suam in adulterio deprehensam exsilio damnavit. Marcus Tullius Tyro, Ciceronis libertus, qui primus notas commentsenescit. Augustus gladiatorum ludum et navaie certamen exhibuit. Galileus ad rebellandum Judeos cohortatur; Asinius Pollio orator vir consularis, qui de Dalmatis triumphavit, in villa Tuscr. Cujus filius Asinius Gallus orator, qui diris a Tyberio suppliciis necatus est. Cujus etiam Virgilius meminit.
Abbreviated transcription (Latin):
augusto e urbe & italia. depulsus ẽ Au¬
gustus enim. gallos &e calabriam uecti¬
gales fecit. Marcus gnatius plaucius cice¬
qui cũ galliam comatam regeret. lug-¬
dunum condidit. Marcus lolius galaci¬
am. ꝓuinciam fecit. Quintilus cremo¬
nensis. uirgilii ce oratii amicus moritur.
Dyberus ab augusto missus. ab augus¬
occupauit armeniam. Uirgilius poeta.
brundisio moritur. saturnino &e cinua
lucentio consulib Ossa ens neapolim
translata in secđo ab urbe miliario sepe¬
luuitur titulo. huiusmodi suprascripto
quẽ moriens ipse dictauerat. Mantua ne
genuit. Kalabri rapuere tenet nunc Pͥu¬
tenope cecini. pascua rura duces. Uerrs
enim &r tucas uirgilii & orator ii contuber¬
nales poete habentur illustres. qui eneis
postea libros emendauerunt. sub ea lege
ut nicħ adderent. Emilus macer etiam
neronensis poeta in asia moritur. dugustis
agrippam adoptauit in filium. Tiberius
uuandelicos. & eos qui traciarũ confines

Expanded text:
Augusto urbe et Italia depulsus est. AuAugusto urbe et Italia depulsus est. Augustus etiam Gallos et Calabriam vectigales fecit. M. Gnatius Plautius CiceQui cum Galliam Comatam regeret, Lugdunum condidit. M. Lolius Galatiam provinciam fecit. Quintilius Cremonensis, Virgilii et Horatii amicus, moritur. Tiberius, ab Augusto missus, occupavit Armeniam. Virgilius poeta Brundusii moritur, Saturnino et Cinna Lucentio consulibus: ossa ejus Neapolim translata, in secundo ab urbe milliario sepeliuntur, titulo hujusmodi suprascripto, quem moriens ipse dictitaverat. Mantua me genuit, Calabri rapuere, tenet nunc Parthenope, cecini pascua, rura, duces. Verrius etiam et Tucax, Virgilii et Horatii contubernales, poetae habentur illustres, qui Aeneidos postea libros emendaverunt sub ea lege, ut nihil adderent. Emilius Macer etiam Veronensis poeta in Asia moritur. Augustus Agrippam adoptavit in filium. Tyberius Vindelicos et eos qui Thraciarum confines
Abbreviated transcription (Latin):
in aliis quidẽ omnib scda fortuna usus
est. in reb autẽ domesticis infelicissimuᷤ
fint. Augustus uero. herodis loco arche¬
laum constituit. eiꝰq frẽs quattuor tethrar¬
chas fecit.
UIBus dieb regnũ egiptioꝵ qđ
fuit in alexandria destructum. ẽ qđ usq
ad cleopatram annis cc xl stecerat. E gip¬
tus uero ꝓuinicia deinceps romanoꝵ fac¬
ta .ẽ. quã pͥmus coruelius gallus foro uli¬
enim terentius uarra philosophus. ꝓpe
nouagenarius moritur. Tunc incopolis
iuxta acciũ condita. &e agon acciꝰ conditꝰ
est. Arctoricꝰ medicus augusti. pꝰ acciacã
uictoriã naufragio ꝑut. Is namq octaui¬
anum monuit. ut e castris in campum
ꝙͣuis eger contra antonianos milites ꝓpa¬
ret.& hoc ei ꝑfuturum fore. in sominis
didicisse dixit. Quod ut augustus fecit.
discͥmen mortis euasit. Confestim quip¬
pe eius castra ab antomianis capta sunt.
Larisseus enim magus oe pitagoricus. ab

Expanded text:
in aliis quidem omnibus secunda fortuna usus in aliis quidem omnibus secunda fortuna usus est, in rebus autem domesticis infelicissimus fuit. Augustus vero Herodis loco Archelaum constituit, ejusque fratres quatuor tetrarchas fecit. uibus diebus regnum Aegyptiorum, quod fuit in Alexandria, destructum est, quod usque ad Cleopatram annis 240 steterat. Aegyptus vero provincia deinceps Romanorum facta est, quam primus Cornelius Gallus Forojulienim Terentius Varro philosophus, prope nonagenarius moritur. Tunc Nicopolis juxta Actium condita, et Agonactus constitutus est, Arctoricus medicus Augusti, post Actiacam victoriam naufragio periit. Is namque Octavianum monuit ut e castris in campum, quamvis aeger, contra Antonianos milites properaret, hoc ei profuturum fore in somnis didicisse dixit. Quod ut Augustus fecit, discrimen mortis evasit. Confestim quippe ejus castra ab Antonianis capta sunt. Larissaeus enim magus et Pythagoricus ab
Abbreviated transcription (Latin):
ce alexandro marito eiꝰ ad se uocatis ait.
Scio inquit mortẽ meã festis gaudiis ce¬
lebraturos. eẽ. udeos. uerũ ꝑ alios luge¬
ri potero. &e p̃clarissimos honores asseqͥ
sepulturȩ. si quȩ p̃cipio feceritis. Hos u¬
ros qui habentur in custodia. cũ animã
efflauero. statim militib circundatos
occidite. ut etiam inuita ominis michi
uidea. omnis domus in lacͥniet. Herodes
nã in edia tussisq parit̾ uiolentia disten¬
debatur. flatũ p̃uenire conatus.ẽ. sump¬
toq malo etiã cultellũ poposcit. sectũ
enim comedere consueuerat. Deinde cir¬
cũspecto ne quis arbiter impediret. tan¬
ꝙͣ se ꝑcussurum dexteram sustulit. Cũ
uero aciabrus consobrius eiꝰ accucur¬
risset. manumq continuisset. paululũ
morte ꝓtelata. corrigit testamentũ: &e
successorẽ quidem archelaũ natu maxi¬
mum antipatri frẽm scribit. tetrarchã
uero antipam. Morit᷑ itaq is herodes.

Expanded text:
et Alexa marito ejus ad se vocatis, ait: et Alexa marito ejus ad se vocatis, ait: Scio, inquit, mortem meam festis gaudiis celebraturos esse Judaeos, verum per alios lugeri potero, et praeclarissimos honores assequi sepulturae, si quae praecipio feceritis. Hos viros qui habentur in custodia, cum animam efflavero, statim militibus circumdatos occidite, ut etiam in vita, omnis mihi Judaea, omnis domus, illacrymet. Herodes quia inedia tussisque pariter violentia distendebatur, fatum praevenire conatus est, sumptoque malo, etiam cultellum poposcit. Sectum enim comedere consueverat. Deinde circumspecto ne quis arbiter impediret, tanquam se percussurus dexteram sustulit. Cum vero Aciabus consobrinus ejus accurrisset, manumque continuisset, paululum morte protelata, corrigit testamentum et successorem quidem Archelaum, natu maximum Antipatri fratrem, scribit, tetrarcham vero Antipam. Moritur itaque Herodes
Abbreviated transcription (Latin):
uis etiã sophistas . nͨ. in lege eruditissimoᷤ
cũ eoꝵ discipłis iiuos incendet. aliosq
eis consentientib trucidari iusserat.
qr aquilam in templo auream quam
contra leges instituerat. e fano eicere
decreuerant. S cͥbas quoq &e interp̾tes
diuinȩ legis occidit. quos suspicor in ne¬
ce paruuloꝵ cũ herode fuisse medita¬
tos. herodis quippe corpꝰ morbo occu¬
patũ. uarus dolorib differebatur. Nã
febris quidẽ non mediocͥs erat. pruri¬
go autẽ intolerabilis habebat omnem
corꝑis suꝑficiem. Assidius autẽ uexaba¬
tur colli tormentis. pedesq tanꝙͣ ex in¬
tercutis uicio tu merant. quin oe in fla-¬
cio uentͥcłi putredoq testicłoꝵ uer-¬
micłos generans. Hinc atra iam bili cor¬
rrptus & pene ipsi morti mrutabatur.
Igitur factum nefariũ excogitauit. Col¬
lectos enim cuiꝰq uici ex omni iudea no¬
biliores. in locũ cui nouien. ẽ yppodromꝰ
conludi p̃cepit. Deinde sorore salomȩ

Expanded text:
e eruditissimos duos cum eorum discipulis vivos incenderet, aliosque eis consentientibus trucidari jusserat, quia aquilam in templo auream, quam contra leges instituerat, a fano ejicere decreverant. Scribas quoque et interpretes divinae legis occidit, quos suspicor in nece parvulorum cum Herode fuisse meditatos. Herodis quippe corpus morbo occupatum variis doloribus differebatur. Nam febris quidem non mediocris erat, prurigo autem intolerabilis habebat omnem corporis superficiem. Assiduis autem vexabatur coli tormentis, pedesque tanquam ex intercutis vitio intumuerant, quin et inflatio ventriculi putredoque testiculorum vermiculos generans. Hinc atra jam bili correptus, et pene ipsi morti minitabatur. Igitur factum nefarium excogitavit. Collectos enim cujusque vici ex omni Judaea nobiliores in locum cui nomen est Hippodromo concludi praecepit. Deinde sorore Salome
Abbreviated transcription (Latin):
tumn afflixit. ac deuiun inter ficere iust
Uirum etiam salomȩ sororis suȩ inter¬
fecit. & cũ eam alii tradidisse t uxorem
etiam hunc interfecit. cũ oe socrũ suam
mariãmis matrem crudeliter uecasset.
Itaq regnum eius acerbissima iniquitate
repletum. ẽ. De quib uidelicet suspicis
fuisset. ilico trucidabat eos. Multi regis
iracundia cedis cupida contra aduersa¬
rios abutebantur. E mendatio quidem
confestim fides habebatur erant autẽ
ominationib ipsis uelociora supplicia

Expanded text:
tum afflixit, ac demum interficere jussit. tum afflixit, ac demum interficere jussit. Virum etiam Salomae sororis suae interfecit, et cum eam alii tradidisset uxorem, etiam hunc interfecit, cum et socrum suam Mariamnis matrem crudeliter necasset. Itaque regnum ejus acerbissima iniquitate repletum est. De quibus videlicet suspicio fuisset, illico trucidabat eos. Multi regis iracundia caedis cupida, contra adversarios abutebantur, et mendacio quidem confestim fides habebatur. Erant autem criminationibus ipsis velociora supplicia.
Abbreviated transcription (Latin):
tem poposcit. Imꝑator uero satisfactio¬
nem suscipiens ab alexandro. erat qͥp¬
pe acerriius indicendo. patͥ eos recon¬
ciliauit. p̃cipiens ut patͥ obȩdirent sin¬
cero amore ut domino. herodi uero dix̃
ut pat̾no affectu suos recognosceret fili¬
os. sic q reconciliatos remisit eos in reg¬
num. Herodes uero mox ut reuersus. ẽ
in uideam. insidiis antipatri qui regnũ
affectabat paternum captus. &e do¬
sis pͥoris uxoris quam in cubile mariã¬
mis occise introduxerat. armatur ite¬
rum in filios. Creuit enim ꝑ sugulos
dies odium & indignatio patris in fi¬
lios. quo adusq morti eos tracłet. Quib
interfectis antipater ñ impune lȩtatus
ẽ. qui auctor mortis extiterat fr̃m. Iusto
namq iudicio dei &e parricidȩ herodis
malo qui omnes suos semꝑ habebat anu¬
cos suspectos. antipatrũ quẽ apud cesa¬
rem regni successorẽ designauerat. necẽ
sui meditantem dep̃hendit &e dui uinc¬

Expanded text:
tem poposcit. Imperator vero satisfactiotem poposcit. Imperator vero satisfactionem suscipiens ab Alexandro, erat quippe acerrimus in dicendo, patri eos reconciliavit, praecipiens ut patri obedirent sincero amore, ut domino; Herodi vero dixit, ut paterno affectu suos recognosceret filios, sicque reconciliatos, remisit eos in regnum. Herodes vero mox ut reversus est in Judaeam, insidiis Antipatri, qui regnum affectabat paternum, captus, et Dosis prioris uxoris, quam in cubile Mariamnis occisae introduxerat, armatur iterum in filios. Crevit enim per singulos dies odium et indignatio patris in filios, quoadusque morti eos traderet. Quibus interfectis, Antipater non impune laetatus est, qui auctor mortis exstiterat fratrum. Justo namque judicio Dei, et parricidae Herodis malo, qui omnes suos semper habebat amicos suspectos, Antipatrum quem apud Caesarem regni successorem designaverat, necem sibi meditantem deprehendit et diu vinc
Abbreviated transcription (Latin):
bant. necare p̃cepit. Hii enim dolores at¬
ꝙ nobilitas sangunis excitauerant mu¬
lierem aduersus maritũ. amorq mariti
eximuis quẽ erga se nouerat. atq fecun¬
ditas ꝓlis addiderant fiduciam. Q enu¬
erat enim ei tres filios atq duas feminas.
quoꝵ unus uocabatur alexander. scds
aristobolꝰ t̾cus romȩ lib̾alib studiis tͣ¬
ditus. defunctus. ẽ. Hȩc igit᷑ mariãmes.
ꝓbro dabat herodi suoꝵ necem sororẽ¬
q̃: regis salomen oe frẽm feroram male¬
dictis atrociorib dehonestabat. Sed rex
quidem amore uxoris mutus erat. graui
autem indignatione mulieres seiuebant.
ce quo maxime commoueret᷑ herodes.
cͥmen adulterii p̃ter alia multa quȩ ue¬
ri similia fingerent᷑ obiciebant. Quo li¬
uore herodes instigatus. uterficere ius¬
sit uxorem. filios uero suos quos obne¬
cem materuam alexandrum oe aristo¬
bolum. quasi inclignantes or sibi uecẽ
meditantes. a cesare octauiano ad mor¬

Expanded text:
bant, necare praecepit. Hi enim dolores atbant, necare praecepit. Hi enim dolores atque nobilitas sanguinis excitaverant mulierem adversus maritum, amorque mariti eximius quem erga se noverat atque fecunditas prolis addiderant fiduciam. Genuerat enim ei tres filios atque duas feminas, quorum unus vocabatur Alexander, secundus Aristobolus, tertius Romae liberalibus studiis traditus defunctus est. Haec igitur Mariamnes probro dabat Herodi suorum necem, sororemque regis Salomen et fratrem Ferora maledictis atrocioribus dehonestabat. Sed rex quidem amore uxoris mutus erat; gravi autem indignatione mulieres saeviebant et quo maxime commoveretur Herodes, crimen adulterii praeter alia multa, quae similia fingerentur, objiciebant. Quo livore Herodes instigatus, interficere jussit uxorem: filios vero suos ob necem maternam Alexandrum et Aristobolum quasi indignantes, et sibi necem meditantes, a Caesare Octaviano ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
i diuersis ciuitatib ꝓpͥs sumꝑtib repa¬
rauit. Quin oe corꝑe usus . ẽ. qđ inagnitu¬
dini anii sui conueniret. Erat utiq ue¬
nator summꝰ bellator fortis. sagittarius
directissimus. & in reb labentib felicis¬
simus. sccłam cuius sꝑẽ fortunã. humi¬
liauit suꝑbia. Mox enim ut regni ad¬
eptus. ẽ potentiã. repudiauit coniugẽ
quã prius habuerat. quȩ dosis uocaba¬
tur: &e mariamem hircani neptã de re¬
gio semine alexandri filiam filii aristo¬
boli. sibi sociauit in comugio. a regalib
priore depulsa uxore. cũ filio antipatio
quẽ ex ea susceꝑat. Iyse uero inmenso a¬
more mariemen diligebat. a qͣ minime
dilectus sed magis exosus. ob hanc causã
qm̃ hircanum eius auum. postꝙͣ parthi
ab exilio eũ remiserant. dolo occiderat.
frẽmq uxoris ioathen. cui pontificatus
honorẽ contulerat inuidia stimulante
ꝓpter fauorẽ populi quẽ erga eum abe¬

Expanded text:
in diversis civitatibus propriis sumptibus repain diversis civitatibus propriis sumptibus reparavit. Quin et corpore usus est, quod magnitudini animi sui conveniret. Erat utique venator summus, bellator fortis, sagittarius directissimus, et in rebus labentibus felicissimus, secundam cujus fortunam humiliavit superbia. Mox e repudiavit conjugem, quam prius habuerat, quae Dosis vocabatur, et Mariamnem Hircani neptem, de regio semine Alexandri filiam filii Aristoboli, sibi sociavit in conjugio, a regalibus priore depulsa uxore, cum filio Antipatro, quem ex ea susceperat. Ipse vero immenso amore Mariamnem diligebat, a qua minime dilectus, sed magis exosus est, ob hanc causam, quoniam Hircanum ejus avum, postquam Parthi ab exsilio illum remiserant, dolo occiderat, fratremque uxoris Joathen, cui pontificatus honorem contulerat, invidia stimulante, propter favorem populi, quem erga eum habe
Abbreviated transcription (Latin):
magnis turrib interpositis. quarum
maxima atq pulcherrima. ex paren¬
te cesaris drusium cognominata. ẽ Cre¬
bri autẽ fornices ad deducenda quȩ por¬
tus haberet. ꝓ quȩ fornicib & circum
eos pila saxea &e lata que naues egredi¬
entes exciꝑet ambulatio. Aditus autẽ
septentͥonalis erat. Uentoꝵ enim ꝓ situ
loci placidissimus. ẽ boreas. Ad hosti¬
um uero statuȩ. siue colosi tres utͥmq
fulti columpnis. quantũ a leua quidẽ
intrantib stantes solida t᷑ris sustinet. dex¬
tera uero duo ꝓceri lapides iuncti. et
partis aduersȩ turris magnitudinem su¬
ꝑantes. domus autẽ portui conexe can¬
dido itidem lapide pariq mensura.
spacioꝵ ciitatis uice tendentes in por¬
tum. Contra hostium uero portus in
colle. cȩsaris templum magnitudine si¬
mul ce pulcͥtudine p̃cipuum. statuaq
obiuemoriã eternam edificauit. Ludos
uero olimpiaci certaminis & gy nuasia

Expanded text:
magnis turribus interpositis, quarum magnis turribus interpositis, quarum maxima atque pulcherrima ex parente Caesaris Drusium cognominata est. Crebri autem fornices ad deducenda quae portus haberet, proque fornicibus et circum eos pila saxea et lata, quae naves egredientes exciperet. Aditus autem Septentrionalis erat. Ventorum enim pro situ loci placidissimus est Boreas. Ad ostium vero statuae, sive Colossi, tres utrinque fulti columnis. Quarum a laeva quidem intrantibus stantes, solida turris sustinet; dextera vero duo proceri lapides juncti, et partis adversae turris magnitudinem superantes. Domus autem portui connexae, candido itidem lapide, parique mensura spatiorum civitatis vice tendentes in portum. Contra ostium vero portus in colle Caesaris templum, magnitudine simul et pulchritudine praecipuum, statuaqueob memoriam aeternam aedificavit. Ludos vero Olympiaci certaminis et gymnasia
Abbreviated transcription (Latin):
omnes in mari fluctuare cogerent᷑ mi¬
nas africi metuentes. qui ex phenice ad
egiptum nauigabant. cuiꝰ etiam medio¬
cͥs aura tantas undarũ moles ad scopu¬
los erigit. ut remeantis estu gurgitis ꝑ
aliquantũ spaciũ maris feritas augeat᷑
ded rex liberalitate ac sumptib de uic¬
ta natura loci. maiorem portũ fabrica¬
uit: & in eiꝰ penitrabilib alias nauib
staciones fecit altissimas. Et ꝙͣ ꝙͣ omnis
ei locus ad uersaretur. tamen ita cũ di¬
ficultate certauit. ut firmitas quidem
structurȩ neqͣꝙͣ mari cederet: pulcͥtudo
uero tanta. eẽt. qͦsi nulla res ardua p̃pe¬
disset ornatum. Metitus enim quantũ
dixinus portui spacium. ꝑ xx ulnas i
pfundum saxa demisit. quoꝵ plera ꝙ
fueriunt. Expleto autẽ spacio qđ undã
celabat. in cc pedes murum dilatauit.
ex quib c. repellendis erant fluctibus.
ante constructi. ceteri autem saxeo quo
portus cingitur. muro subiecti sunt.

Expanded text:
omnes in mari fluctuare cogerentur, miomnes in mari fluctuare cogerentur, minas Aphrici metuentes, qui ex Phoenice ad Aegyptum navigabant. Cujus etiam mediocris aura tantas undarum moles ad scopulos erigit, ut remeantis aestu gurgitis per aliquantum spatium maris feritas augeatur. Sed rex, liberalitate ac sumptibus devicta natura loci, majorem portum fabricavit, et in ejus penetralibus alias navibus stationes fecit altissimas. Et quanquam omnis ei locus adversaretur, tamen ita cum difficultate certavit, ut firmitas quidem structurae nequaquam mari cederet; pulchritudo vero tanta esset, quasi nulla res ardua praepedisset ornatum. Mensus enim quantum diximus portui spatium, per viginti ulnas in profundum saxa demisit, quorum pleraqufuerunt. Expleto autem spatio quod undam celabat, in ducentos pedes murum dilatavit. Ex quibus centum repellendis fluctibus ante constructi, caeteri autem saxeo, quo portus cingitur, muro subjecti sunt,