comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
on erant isti uidei digni uidere Beda:¬
signum de çlo. s de ꝓfundo infern.
qͥuod significauit ionas in hoc quod
naufragus fuit. cetoq sorbente uoratꝰ
In eo uͦ qͦd de maris abysso ac mortis
fauee liberatus fuit. dedit signũ incar¬
nationis xp̃i a morte resuscitandi. Disci¬
pulis autem suis dedit dñs signũ de
celo.quando in monte transfiguratꝰ
est. Ex hac quippe similitudine ostendit
iudeos ad instar niniuitariun peccatis
grauib inuolutos. & subuersioni si ñ
penituerint ẽẽ ꝓximos. Qͦd si penitue¬
rint. indulgentiam consecuturos. Mah̃.¬
onas quidem fuit signum niniuitis.
qͦd sicut ipse liberatus fuit a morte
corporis de ceto. ita ipsi liberarentur
de morte animȩ penitendo. Filiꝰ qͦq
hominis signũ fuit generationi iide¬
orum. quia sicut ipse resurrexie a mor¬
te carnis. ita ipsi resurgerent ab ami¬
me morte si peniterent.

Expanded text:
on erant isti Judaei digni videre signum de coelo, sed de profundo inferni: quod significavit Jonas in hoc, quia naufragus fuit, cetoque sorbente voratus. In eo vero quod de maris abysso ac mortis fauce liberatus fuit, dedit signum incarnationis Christi a morte resuscitandi. Discipulis autem suis dedit Dominus signum de coelo, quando in monte transfiguratus est . Ex hac quippe similitudine ostendit, Judaeos ad instar Ninivitarum peccatis gravibus involutos, et subversioni si non poenituerint esse proximos. Quod si poenituerint, indulgentiam consecuturos. Jonas quidem signum fuit Ninivitis, quod sicut ipse liberatus fuit a morte corporis de ceto, ipsi liberarentur de morte animae poenitendo. Filius quoque hominis signum fuit generationi Judaeorum; quia, sicut ipse resurrexit a morte carnis, ita ipsi resurgerent a morte animae, si poeniterent.
Abbreviated transcription (Latin):
unc idest in tempore illo responde¬
runt ei. hoc est subiunxerurte
post uerba eiꝰ.¬
emptantes de cȩlo ut lucas scribit.
signum querunt. quasi quȩ ui¬
derant signa non fuerint. Uel ign̾e
de sublimi uenire cupiebant sicut
tempore helye duo quinquagenarii
in igne de cȩlo sunt ꝑempti. uł con¬
tra consuetudine̾ terr̾e illius estiuo
tempore mugire tonitrua. corusca¬
re fulgura ymbres ruere. sicut sub
samuele actum ẽ. quasi ñ possent &¬
illa calumniari & dicere ex occultis
& uariis aeris passionib accidisse.
At tu qui calumniaris ea quȩ ocu¬
lis uides. manu tenes. utilitate sen¬
tis: quid facies de his quȩ de cęlo ue¬
nerint: Utiq respondebis. & magos
in egypto multa signa fecisse de

Expanded text:
unc, id est in illo tempore, responderunt ei, hoc est, subjunxerunt post verba etantes, de coelo, ut Lucas scribit, signum quaerunt, quasi quae viderant, signa non fuerint. Vel ignem de sublimi venire cupiebant sicut tempore Eliae duo quinquagenarii in igne de coelo sunt perempti , vel contra consuetudinem terrae illius, aestivo tempore mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, sicut sub Samuele actum est , quasi non possent et illa calumniari, et dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid facies de his quae de coelo venerint? Utique respondebis, et magos in Aegypto multa signa fecisse de
Abbreviated transcription (Latin):
nas in uentre ceti trib dieb & trib
noctib. sic erit filius hominis in corde
terrȩ trib dieb & tribus noctib.
gregie dixit adultera. quia dimisso
intelligas. tribus dieb & trib noctib
idest iunfra tria spatia quȩ constant ex
trib dieb & trib noctib fuit fihꝰ ho

Expanded text:
tribus diebus et tribus noctibus, sic erit Filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. Egregie dixit, adultera: Quia dimisso o partem intelligas, tribus diebus et tribus noctibus, id est infra tria spatia, quae constant ex tribus diebus et tribus noctibus fuit F
Abbreviated transcription (Latin):
prohibitum qui dñs legis est. Tetigit
gͥ non quin sine tactu sanare posseo.
sed ut indicet se non sub lege ẽẽ. im
mo dnm legis. qui ñ timet contagiũ
cum alios potius liberet. Ex pietate a¬
it uolo. sanans eo genere quo fuerat
obsecratus. cum diceretur si us potes
me mundare. Imꝑando subiunxit.
mundare: in quo maiestatis aꝑitur
potentia. Nichil enim medium ẽ. urt̃
opus dei & p̃ceptum. quia int̾ p̃ceptũ
est opus. Dixtt enim & facta sunt.
candi in homine. Stant portitores.
quia non ualent sicut prius ad mor¬
tem trahere. Loqui ihu est. monita
salutis infundere. unde languidꝰ ad
uitam erigitur bonis actib. & sic
rclclitur matri ȩccłie. Timent oñs.
qr uniꝰ exemplo multi corrigunt᷑.L

Expanded text:
prohibitum, qui Dominus legis est. Tetigit prohibitum, qui Dominus legis est. Tetigit igitur non quod sine tactu sanare posset, sed ut indicet se non sub lege esse, imo Dominum legis qui non timet contagium, cum potius alios liberet. Ex pietate ait, volo, sanans eo genere quo fuerat obsecratus, cum diceretur: Si vis, potes me mundare, imperando subjunxit: « Mundare; » in quo majestatis aperitur potentia. Nihil enim medium est inter opus Dei et praeceptum, quia inter praeceptum est opus. Dixit enim, et facta sunt. candi in homine. Stant portitores, quia non valent sicut prius ad mortem trahere. Loqui Jesu, est monita salutis infundere: unde languidus ad vitam erigitur bonis actibus, et sic redditur matri Ecclesiae. Timent omnes, quia unius exemplo multi corriguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
be multȩ. Et ecce leprosus ueni¬
dicens. Dñe si uis: potes me mundare.
ecte post doctrinam fiunt miracu le¬
la: ut ꝑ uirtutem sermo firmaret᷑.¬
scđ̾m marcum genu flectens. ut lucas
ait in faciem procidit. quod humilita¬
tis est & pudoris. ut unusquisq de suȩ
uitȩ maculis erubescat. confessionem ue¬
recundia non reprimit. sed dececto uul¬
nere remedium querit. Uoluntati dñi
curationis potestatem leprosus tribuit.
nec quasi incredulus dubitat. s suȩ col¬
luuionis conscius. ñ p̾sumit dicere mun¬
da me dñe & muncdabor. Dum hice a
lege exclusus se dñi potestate curari po¬
stulat. supra legem eẽ grãm indicat. Si¬
cut enim potestatis auctoritas in dño.
ita in isto fidei constantia declaratur.
Et extendens manum. tetigit eum di
cens. Uolo. Mundare. Et confestim
muncdata est lepra eius. Extendens
ex humilitate. docens nos nullũ sꝑne¬
re ꝓ aliqua corporis maculatione᷑. Lex
tangi leprosos ꝓhibet. s de eo ñ erat

Expanded text:
. Et ecce leprosus venidicens: Domine, si vis, potes me mundare . » Recte post doctrinam fiunt miracula, ut per virtutem sermo firmaretm Marcum genu flectens, ut Lucas ait, in faciem procidit: quod humilitatis est et pudoris, ut unusquisque de suae vitae maculis erubescat, confessionem verecundia non reprimit, sed detecto vulnere remedium quaerit. Voluntati Domini curationis potestatem leprosus tribuit, nec quasi incredulus dubitat, sed suae colluvionis conscius, non praesumit dicere: Munda me, Domine, mundabor. Dum hic a lege exclusus, se Domini potestate curari postulat, supra regem esse gratiam indicat. Sicut enim potestatis auctoritas in Domino, ita in isto fidei constantia declaratur. Et extendens manum, tetigit eum Jesus, dicens: Volo mundare. Et confestim mundata est lepra ejus. Extendens ex humilitate docens nos nullum spernere pro aliqua corporis maculatione. Lex tangi leprosos prohibet. Sed de eo non erat
Abbreviated transcription (Latin):
D̾s potestatiue languores fuga
misit predicare regnum. dei. ut ꝓ¬
missoꝵ magnitudini attestaret᷑ magni¬
tudo factoꝵ. cum noua facerent qͥ no¬
ua p̃dicarent. Et ait ad illos. Nichil
tuleritis in uia.
anta p̾dicatori debet ẽẽ fidutia
in d̾o: ut p̾sentis uitȩ sumptꝰ ñ
ferat. Cui etiam scdm lucam neniinẽ
ꝑ uiam salutare conceditur. ut sub
quanta festinatione ad p̾dicationem
ꝑgere debeat ostendatur. Sciendum
quia salutans in uia ex occasione sa¬
lutat. non ex studio obtinendȩ salutis.
Qui gͥ ñ amore ȩternȩ patriȩ. s pre¬
mioꝵ ambitione salutem p̃dicat. qua¬
si in itinere salutat. NLXxxT
N uiam gentium ne abieritis. & in
ciuitates samaritanoꝵ ne intraueri¬

Expanded text:
s potestative languores fugabmisit praedicare regnum Dei, ut promissorum magnitudini attestatur magnitudo factorum, cum nova facerent, qui nova praedicarent. Et ait ad illos: Nihil tuleritis in via. Tanta praedicatori debet esse fiducia in Deo, ut praesentis vitae sumptus non ferat. Cui etiam secundum Lucam per viam neminem salutare conceditur, ut sub quanta festinatione ad praedicationem pergere debeat, ostendatur. Sciendum est quia salutans in via, ex occasione salutat, non ex studio obtinendae salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitione salutem praedicat, quasi in itinere salutat. M. 84X In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritano
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ fitturum ac melioris testam̃ti
fore ministrum. p̃cepit nichil excipi¬
ens. audiri eum ꝑ omĩa cũ dicereo.
Prophetam suscitabit uobis d̃s. ipsum
audite. De eodem ieremias. Eece dies
uenient dicit dñs. & consummabo suꝑ
domum isrł & suꝑ domum iuda cesta¬
mentum nouum: ñ scd̃m testam̃tũ
qd feci patrib eoꝵ. cum educerẽ eos

Expanded text:
tionem futurum, ac melioris testamenti tionem futurum, ac melioris testamenti fore ministrum, praecepit, nihil excipiens, audiri eum per omnia cum diceret: Prophetam suscitabit vobis Deus, ipsum audite . De eodem Jeremias: Ecce dies venient, dicit Dominus, et consummabo super domum Israel et super domum Juda testamentum novum, non secundum testamentum quod feci patribus eorum, cum educ
Abbreviated transcription (Latin):
frontib signum fidei solet affigi.
ut qui ęccłiam uoluerit ingredi.
lumen ueritatis palã queat intueri.
quȩ ꝓptͣ infirmitatem aucdi¬
intium antea imꝑfecta uł nmus
intellecta fuerant aꝑuit. Ad hoe re¬
spondet. qͦd ei posset dici. Nũ quid
dices qͦd contra legem sit Non in¬
qͥt. Non ueni soluere. idest destruere.
ota quia impleri legem a xp̃o.
fuit eam cessare. & oꝑa eiꝰ euacu¬
ari. Promissiones siquidem ꝓphetie
xp̃c cessare fecit. cum ꝓmissa obtislit.
Figuras qͦq legis nichilominus t̃mi¬
nauit. quando res figuratas succedere
iustituit. Inde est illud. Usq ad ioħem
lex & propħȩ. subaudis figurant & ꝓ¬
mittunt. s ex tunc in antea figurata
& ꝓmissa succedunt. Moralia etiã p̃¬
cẽpta cessant. scłm imꝑfectionẽ quam
prius habebant. cum additur qͦd ꝑfe¬
ctum est ut ibi. Ego autem ctico uõbis.
Diligite inimicos urõs. Uidens itaq
moyses xp̃m̃ legis finem & consũma¬

Expanded text:
frontibus signum fidei solet affigi, frontibus signum fidei solet affigi, ut qui Ecclesiam voluerit ingredi, lumen veritatis palam queat intueri. quae propter infirmitatem audientium antea imperfecta vel minus intellecta fuerant, aperuit. Ad hoc respondet quod ei posset dici: Nunquid dices quod contra legem sit? Non, inquit, non veni solvere, id est destruere. Nota quia impleri legem a Christo, fuit eam cessare, et opera ejus evacuari. Promissiones siquidem prophetiae Christus cessare fecit, cum promissa obtulit. Figuras quoque legis nihilominus terminavit, quando res figuratas succedere, instituit. Inde est illud: Usque ad Joannem lex et prophetae : subaudis, figurant et promittunt, sed ex tunc in antea figurata et promissa succedunt. Moralia etiam praecepta cessant secundum imperfectionem quam prius habebant, cum additur quod perfectum est, ut ubi: Ego autem dico vobis, diligite inimicos vestros . Videns itaque Moyses Christum legis finem et consumma
Abbreviated transcription (Latin):
asis nomine. uł lecti: cdesignat᷑
caro in qua anima quieseit.
Qͥ gͦ amore p̾sentis illecebre occul¬
tat uerbum dei. quasi sub lecto lu¬
cernam operit. quia ei concupiscen¬
tias carnis p̃ponit. In loco abscon¬
dito lucernam ponit. qui ueteris
legis umbram idest obseruantias. lu¬
ci euangelicȩ miscere laborat. Qi
autem metu carnal occultat uer¬
bum. ipsam carnem p̃ꝑonit mam¬
festationi ueritatis. & ita eã quasi
sub uase tegit. dum p̃dicare trepi¬
dat. Supra candelabrum ponit lu¬
cernam. qui corpus suũ ministerio
dei subicit. ut suꝑior sit p̃dicatio
ueritatis. & inferĩor seruitꝰ corꝑis.
U̾nde paulus. Castigo corpꝰ meũ
& seruituti subicio.
el suꝑ candelabrum. idest suꝑ
eccłiam in qua septiformis
gr̃ã sp̃c lucet lucernam ponere est.
incarnatum uerbum tanquã ȩccłiȩ
caput p̾dicare. ut luoeat non solum
uideis sub modio legis. s omnib
qui sunt in domo. idest in ęccłia
uł in mundo. Ideoq credentium

Expanded text:
asis nomine vel lecti, designatur caro in qua anima quiescit. Qui ergo amore praesentis illecebrae occultat verbum Dei, quasi sub lecto lucernam operit, quia ei concupiscentias carnis praeponit. In loco abscondito lucernam ponit, qui veteris legis umbram id est observantias luci evangelicae miscere laborat. Qui autem metu carnali occultat Verbum, ipsam carnem praeponit manifestationi veritatis, et ita eam quasi sub vase tegit, dum praedicare trepidat. Supra candelabrum ponit lucernam, qui corpus suum ministerio Dei subjicit, ut superior sit praedicatio veritatis, et inferior servitus corporis. Unde Paulus: Castigo corpus meum, et servituti subjicio . Vel supra candelabrum id est, super Ecclesiam, in qua septiformis gratia Spiritus lucet lucernam ponere, est incarnatum Verbum tanquam Ecclesiae caput praedicare, ut luceat non solum Judaeis sub modio legis, sed et omnibus qui sunt in domo, id est in Ecclesia vel in mundo. Ideoque credentium
Abbreviated transcription (Latin):
ut sequentia determinant. Hic humi¬
litas iohannis commendatur. qui dũ
infirmitatẽ suam studuit humilit̾ ag¬
noscere. dĩ celsitudinẽ meruit obtinere.

Expanded text:
ursorem, ut sequentia determinant. Hic humilitas Joannis commendatur, qui dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, Dei celsitudinem meruit obtinere.
Abbreviated transcription (Latin):
O salntationes in foro. Ne mise¬
pis ad qͥs phariseoꝵ uitia transis¬
rum: qui ꝑ breue curriculum ui¬
t sue quo peccata plangere debu¬
erant: ꝓ prioratu certare ñ metu¬
e uobis scribe & pharisei le¬
gisꝑiti hẏpocrite: quia tu¬
ustis clauem scientiȩ. & clauditis
regnum celoꝵ ante homines: uos
autem non intratis. nec introeun¬
tes sinitis intrare. Pegnũ cȩloꝵ¬
dicuntur scͥpture: ianua earũ in¬
tellectus. Claiugeri sunt saẽdotes.
clauis ẽ uerbum scientie: ad aꝑtio
ẽ. int̾pretio uera. Non dixit qͥ non
apitis: sed qui clauditis. Ergo scͥp¬
ture non sunt clause: s obscurȩ.
Unde petrus in epła sua. Non ficite
uoluit homo locutus ẽ sp̃c: s sicut
uoluit sp̃c locutus ẽ homo. Ratio
obscuritatis multiplex ẽ. Unde du¬
as dicimus causas: unam quia ds
uoluit ẽẽ alios doctores. alios disci¬
pulos. alteram ne contemneret᷑ scp¬
tura. si ab illis intelligeretur a quibꝰ
nec amatur nec custoditur. Claude¬

Expanded text:
tationes in foro. Vae miseris ad quos Pharisaeorum vitia transierunt, quia per breve curriculum vitae suae quo peccata plangere debuerant, pro prioratu certare non metue vobis, Scribae et Pharisaei legisperiti hypocritae, quia tulistis clavem scientiae, et clauditis regnum coelorum ante homines; vos autem non intratis, nec introeuntes sinitis intrare. Cdicuntur; janua earum, intellectus. Clavigeri sunt sacerdotes, clavis est verbum scientiae, adapertio est interpretatio vera. Non dixit, qui non aperitis, sed qui clauditis. Ergo Scripturae non sunt clausae, sed obscurae. Unde Petrus in Epistola sua: Non sicut voluit homo, locutus est spiritus, sed sicut voluit spiritus, locutus est homo . Ratio obscuritatis multiplex est. Unde duas dicimus causas unam, quia Deus voluit esse alios doctores, alios discipulos; alteram, ne contemneretur Scriptura, si ab illis intelligeretur, a quibus nec amatur nec custoditur. Claude
Abbreviated transcription (Latin):
ñ silebit. Stultum gͥ ẽ eum credi
ẽẽ in absconito: qui lum̃ ẽ totiꝰ
mundi. Pulchre lucas ait de sub cȩlo:
quia iuidicii discrimen erit in aere.
apło dicente. Simul rapiemur cum
illis in nubib obuiã xp̃o in aera.¬

Expanded text:
 BEDA. Stultum est ergo eum credere esse in abscondito, qui lumen est totius mundi. Pulchre Lucas ait, de sub coelo; quia judicii discrimen erit in aere, Apostolo dicente: Simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera
Abbreviated transcription (Latin):
corde fidelium regnat. Nolite inꝗͣ
ab oriente usq in occidentẽ in eccłiis
fulgeat. De ipso nãq in salomonis
figura ꝓpħatum est. Dñabitur a ma-¬
ri usq ad mare. & ã flumine usq
ad t̃minos terrȩ. A flumine scilicet
ubi baptizatus esti quia inde ceꝑit
eugłm p̾dicare. Et alibi. Om̃s gentes
quas fecisti: uenient fide. & ad orabunt
coram te dñe. De eodem sophonias.
Adorabunt eum unusqͥsq de loco suo:
etiam om̃s insule gentiũ. Nominis
fulguris siue fulgoris intellige mani¬
festationẽ solis siue alteriꝰ splendoris.
mundi tenebras fugantis: sicut ȩccle IIn om¬

Expanded text:
egnat. Nolite, inquam, ab oriente usque ad occidentem in Ecclesiis fulgeat. De ipso namque in Salomonis figura prophetatum est: Dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos terrae . A flumine scilicet ubi baptizatus est, quia inde coepit Evangelium praedicare. Et alibi: Omnes gentes quas fecisti venient fide, et adorabunt te, Domine . De eodem Sophonias: Adorabunt eum unusquisque de loco suo, etiam omnes insulae gentium . Nomine fulguris, seu fulgoris intellige manifestationem solis, sive alterius splendoris, mundi tenebras fugantis. sicut Ecclesiam Ch
Abbreviated transcription (Latin):
eccx in deserto ẽ. nolite exire: ecce
in penetrabilib: nolite credere.
In tixp̾e cerimonias legis tẽpta¬
bit restaurare : ut eugłm soluat.
Quȩ res udeos eum pro. xp̃o susci¬
pere suadebit. Igitur menibra eius
qui se efferet supra omĩe qͦd dictt᷑
ds aut qͦd colitur: p̃dicabunt se ha¬
bere xp̃m in deserto litterȩ legis.
xpm̃ morari᷑ in deserto gentilium
& phylosophoꝵ dogmate. aut in he¬
recicoꝵ penetralib. qui dĩ pollicent᷑
archana. nolite exire a fide ur̃a
ut illi credatis. Penetrabilia sunt
hice camere hereticoꝵ. Meclyi.

Expanded text:
Ecce in deserto est, nolite exire, ecce in penetralibus, nolite credere. Antichristus caeremonias legis tentabit restaurare, ut Evangelium solvat. Quae res Judaeos eum pro Christo suscipere suadebit. Igitur membra ejus qui se efferet supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur , praedicabunt se habere Christum in deserto litterae legis. rit vobis Christum morari in deserto gentilium et philosophorum dogmate, aut in haereticorum penetralibus, qui Dei pollicentur arcana, nolite exire a fide vestra, ut illi credatis. Penetralia sunt hic camerae haereticorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ eñĩ dicimꝰ hoc ꝓuisũ necesse ẽ
fieri: intelligimꝰ & uerũ ẽ. quia non
potest simul eẽ qͦd ꝓuisum sit. & ñ
fiat. Unde nullomodo sequit᷑: qͦd
necessario fiat. Sic qͦq dicimꝰ. me ui¬
dente te currere. necesse ẽ ut curras.
hoc est non potest simul fieri ut uide¬
am te currere. & non curras. Et ex
hoc nequaquã ꝓuenit: qͦd necessario
curras. Sic igitur exclusum ẽ sophys¬
ma. qd̾ multos in errorẽ duxit: ut
omĩa ex necessitate fieri putarent.
ec dixit ysaias. .A. cx¬
quando uidit głam eius: & lõcutꝰ
est de eo. Hȩc de excecatione iude¬
oꝵ p̃dixit: quando incarnationẽ
sicuti est: queadmodũ nec moyses.
nͥ forsan uiderint supͣ hominẽ rap¬
ti. ut paulꝰ. Unde iste iohes in epła
sua ait. Nondum apparuit qͥd eri¬
mꝰ: scimꝰ qr cum apparuerit sum¬
les ei erimꝰ. quia uidebimꝰ eũ ficu¬
ti ẽ. Ostendit gͦ se dñs ante incarna

Expanded text:
 hoc provisum necesse est fieri, intelligimus et verum est; quia non potest simul esse quod provisum sit et non fiat. Unde nullo modo sequitur quod necessario fiat. Sic quoque dicimus, me vidente te currere, necesse est ut curras, hoc est, non potest simul fieri, ut videam te currere, et non curras. Et ex hoc nequaquam provenit ut necessario curras. Sic igitur exclusum est sophisma, quod multos in errorem duxit, ut omnia ex necessitate fieri putarent.c dixit Isaias quando vidit gloriam ejus, et locutus est de eo. Haec de excaecatione Judaeorum praedixit, quando incarnationem as Deum sicuti est, quemadmodum nec Moyses, nisi forsitan viderint supra hominem rapti, ut Paulus . Unde iste Joannes in Epistola sua ait: Nondum apparuit quid erimus, scimus quia cum apparuerit similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est . Ostend
Abbreviated transcription (Latin):
quando etiam signoꝵ oꝑatio eos
qui tormenta ingerent comitabit᷑.
Unde apłs. Cuiꝰ est aduentus sed̃m
oꝑationem sathanȩ: in om̃i seducti¬
one signis & ꝓdigiis mendacii.
Predicitur gͥ electis ut p̾scii uigilent:
ne eoꝵ fides concutiatur. licet ꝑ se¬
cutor pietatis. sit oꝑator uirtutis.
forsan multi corruent: qͥ humano
iudicio uidentur electi. U ce ly

Expanded text:
quando etiam signorum operatio eos qui tormenta ingerent, comitabitur. Unde Apostolus: Cujus est adventus secundum operationem Satanae, in omni seductione, signis et prodigiis mendacii . Praedicitur ergo electis, ut praescii vigilent, ne eorum fides concutiatur, licet persecutor veritatis, sit operator virtutis. Forsitan multi corruent, qui humano judicio videntur elec
Abbreviated transcription (Latin):
huimane pacis uertimꝰ in uanã fecu¬
ntatem: ꝑegrinationẽ terrȩ ꝓ habita¬
tione diligimꝰ patriȩ: salutem corpoꝵ
redigimus in usum uitioꝵ. Uberta¬
tis abundantiam ñ ad necessitatem
earnis. s ad prauitatẽ sumimꝰ uolup¬
tatis: serenitatẽ aeris coginꝰ nobis
seruire ad amorem t̾renȩ delectatio¬
nis. Iure gͥ nos omĩa feriunt: ut qͦd
in mundo habuimus gaudia. tot
pꝰ modum sentiamꝰ torm̃ta. Nlcclu.
fuissent dies illi. ñ fieret salua
om̃is caro: s propt̃ electos breuia¬
buntur dies illi. Sensus ẽ. Nisi ds̃
qui dat uirtutem patiendi dispo¬
sitione sua breuiasset potentiam ꝑ-
sequendi: rarus uł nullꝰ fieret sal¬
uus. Non gͦ hoc dicit ut temꝑa mu¬
tentur scd̃m deliramenta quoꝵ dã
ñ attendentium qͦd scͥptum ẽ ordi¬
natione tua ꝑseuerat dies: s ne
malitiȩ mora. fides credentium con¬
cutiatur. Quanto enim tribulatio
temꝑe antixp̃i grauior est futura
ceteris: tanto ẽ moderatior futura

Expanded text:
vertimus in vanam securitatem, peregrinationem terrae pro habitatione diligimus patriae, salutem corporum redigimus in usum vitiorum, ubertatis abundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad pravitatem sumimus voluptatis; serenitatem aeris cogimus nobis servire ad amorem terrenae dilectionis. Jure igitur nos omnia feriunt, ut quot in mundo habuimus gaudia, tot postmodum sentiamus tormenta. M.fuissent dies illi non fieret salva omnis caro sed propter electos breviabuntur dies illi. Sensus est. Nisi Deus qui dat virtutem patiendi dispossequendi, rarus vel nullus fieret salvus. Non hoc ergo dicit, ut tempora mutentur secundum deliramenta quorumdam, non attendentium quod scriptum est: Ordinatione tua perseverat dies , sed ne malitiae mora, fides credentium concutiatur. Quanto enim tribulatio tempore Antichristi gravior est futura caeteris, tanto moderatior est futura
Abbreviated transcription (Latin):
une siquis uobis dixerit ecce hic
xp̃e aut illic: nolite credere.
onnulli extitere. qui curricula
Umputantes ȩtatum certum se cõ¬
summationis scħ annum diemq
ꝙ horã cuicerent inuenisse. contra
auctoritatem dñi dicentis. non est
ur̃m nosse tempora uł momenta.
Multi etiam heretiei uenturi sunt &
uenerunt: quoꝵ primus symon
magus fuit. extremus uͦ futurus
de tempore uenturi iudicii..
urgent enim pseudo xp̃i & pse¬
udo ꝓphe: & dabunt signa ma-

Expanded text:
unc si quis vobis dixerit: Ecce hic Christus aut illic, nolite credere. BEDA, Nonnulli exstitere, qui curricula computantes aetatum, certum se consummationis saeculi annum diemque et horam dicerent invenisse, contra auctoritatem Domini dicentis: Non est vestrum nosse tempora vel momenta . Multi etiam haeretici venturi sunt et venerunt, quorum primus Simon Magus fuit, extremus vero futurude tempore futuri judicii. urgent enim pseudochristi et pseudoprophe
Abbreviated transcription (Latin):
suum. & stellȩ cadent dẽ cęlo. & uir-¬
tutes cȩloꝵ cõmouebunt᷑: & tc̃ pare¬
bit signum filii hominis in cȩlo.
Signum intellige crucem: aut uexil¬
lum uictorie. Non diminutione lumi¬
nis. s comparatione uere lucis om̃a
erunt tenebrosa in die iudicii: de qͦ
ꝓpħauit ysaias dicens. Erubescet lu¬
na & confundet᷑. sol: cũ regnauerit
dñs exercituũ in monte sẏon ꝙ in
ierłm: & in conspectu senũ suoꝵ fue

Expanded text:
stellae cadent de coelo, et virtutes coelorum movebuntur, et tunc parebit signum Filii hominis in coelo. » Signum intellige crucem aut vexillum victoriae. Non diminutione luminis, sed comparatione verae lucis omnia erunt tenebrosa in die judicii, de quo prophetavit Isaias dicens: « Erubescet luna et confundetur sol, cum regnaverit Dominus exercituum in monte Sion et in Hierusalem et in conspe
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiaiit. Nullã siquidẽ necessi¬
tatẽ infert ꝓuidentia rerum euenti¬
b: s sicut᷑ se habent res ad utrũq.
uidelicet ad fieri & ñ fieri. sic se ꝓui¬
dent᷑ habere. Quȩ ꝓuidentia uel
qd̾ id̾e ẽ p̃scientia dĩ. ex sua sapi¬
entia p̃seientis omĩa anteꝗͣ sint.
om̃ino immittabilis ẽ. & nullo m
falli potest. Neq modo scit aliqͥsd
d̃s qͦd ab ȩt̃no nescierto: nec in furu¬
ro quiequam sciturus ẽ qͦd modo
nesciat. Uerbi gr̃a. Si scit hodie te le¬
gere: sciuit ab ȩterno te fore lectu¬
rum hodie: & in et̃num sciet te le¬
gisse hodie. Quia gͦ p̃scientia falli ñ
potest. omĩa ꝓuisa a dõ. necesse est
fieri. Et ita hõc ꝓuisum qͦd antixp̃e

Expanded text:
nuntiavit. Nullam siquidem necessitatem infert providentia rerum eventibus, sed sicut se habent res ad utrumque, videlicet ad fieri et non fieri, sic se providentur habere. Quae providentia vel quod idem est praescientia Dei, ex tua sapientia praescientis omnia antequam sint, omnino immutabilis est, et nullo modo falli potest. Neque modo scit aliquid Deus, quod ab aeterno nescierit nec in futuro quidquam sciturus est quod modo nesciat. Verbi gratia: si scit hodie te legere, scivit ab aeterno te lecturum hodie, et in aeternum sciet te legisse hodie. Quia ergo praescientia falli non potest, omnia provisa a Deo necesse est fieri. Et ita hoc provisum
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc generalit̾ adu̾sum om̃s ma¬
gistros dictum conuenit: qͥ grandia
iubent. & minora ñ faciunt. Hume¬
ri. digitꝰ. onera. uincula quib alligan¬
tur onera: spũalit̃ intelligenda st̃.
De oneribus alibi dã. Uenite ad me
qui laboratis & onerati estis: & ego
reficiam uos. fabulosis rationib cõ¬
mendabant onera legis: s ipsi nec di¬
gito. idest modico tactu implebant.
Tales sunt etiam nunc sac̾dotes: qui
ppło omñe iusticiã annuntiant. &¬
ipsi nec modicã seruant. Tales st̃ etiã
qui graue pondꝰ uenientib ad peni¬
tentiam imponunt: ipsi autẽ nec
minimam. faciunt. Sicut enim si su¬
ꝑ humeros adolescentis fascem posue¬
ris importabilem. necesse ẽ ut aut
illum reiciat. aut sub pondere con¬
fringat᷑. sic necesse ẽ. ut penitens su¬
pra uires oneratus aut penitentiã
reiciat. aut scandalizatꝰ de confracti¬
one amphus peccet. Deniq si erramꝰ
modicam penitentiã imponentes:
rationẽ. quã ꝓpͥter crudelitatem:

Expanded text:
Hoc generaliter adversum omnes magistros dictum convenit, qui grandia jubent, et minora non faciunt. Humeri, digitus, onera, vincula quibus alligantur onera, spiritualiter intelligenda sunt. De oneribus alibi dicitur: Venite ad me qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Fabulosis rationibus commendabant onera legis, sed ipsi nec digito, id est modico tactu implebant. Tales sunt etiam nunc sacerdotes, qui populo omnem justitiam annuntiant, et ipsi nec modicam servant. Tales sunt etiam qui grave pondus venientibus ad poenitentiam imponunt, ipsi autem nec minimam faciunt. Sicut enim si super humeros adolescentis fascem posueris importabilem, necesse est ut aut illum rejiciat, aut sub pondere constringatur; sic necesse est ut poenitens supra vires oneratus, aut poenitentiam rejiciat, aut scandalizatus de confractione amplius peccet. Denique si erramus modicam poenitentiam imponentes, rationem, quam propter crudelitatem?
Abbreviated transcription (Latin):
tate posuit: quia qͦd ꝓpħȩ a dño au¬
diert. & popło p̃dicau̾erunt. uix pau¬
ci uidei crediderunt. etiam dño in
carne p̾sente. ꝑ brachium intelligi¬
tur filiꝰ. qr ꝑ eũ omĩa facta st̃: sic̃
tu ꝑ brachiũm tuũ oꝑaris. Tale
brachiũ nec porrectũ extendit᷑ : nec
collectũ contrahitur. Ubiq enĩ totꝰ
ẽ filiꝰ: sicut pat᷑. Hic quidã musi¬
tant dicentes. Quȩ culꝑa iudeoꝵ
fuit: si necesse erat ut sermo ysaie

Expanded text:
no audierunt et populo praedicaverunt, vix pauci Judaei crediderunt, etiam Domino in carne praesente. Per brachium intelligitur Filius, quia per eum omnia facta sunt, sicut tu per brachium tuum operaris. Tale brachium nec porrectum extenditur, nec collectum contrahitur. Ubique enim totus est Filius sicut Pater. Hic quidam mussitant, dicentes: Quae culpa Judaeorum fuit, si neces
Abbreviated transcription (Latin):
idest se ipsam annuntiat. Intelli¬
gentib mentib sic loquit᷑ ueritas.
intus sine sono sicut dieit ei pat̾: B
ut erederent homines qͦd n̾dũ pos¬
sunt intelligere ex ore carnis u̾ba
sonuerunt. quę ꝓlata & litteris sig¬
nata. nos ad ipsam ueritatẽ aliqua¬
tenus erigunt. A cuiii.
Dec locitus ẽ ihc: & abit & abscon¬
dit se ab eis. Non ab ens se abscon¬
dit qui credere inceꝑant. s ab eis
qͥ eũ occidere cupiebant: consulendo
nr̃e infirmitati. non derogando suȩ
potestati. Cum aut̾ẽ tanta signa
fecisset coram eis. ñ credebant in eũ.
ut sermo ẏsaiȩ ꝓpħȩ impleret᷑ qu̾e¬

Expanded text:
id est, seipsam annuntiat. Intelliid est, seipsam annuntiat. Intelligentibus mentibus sic loquitur veritas intus sine sono, sicut dicit ei Pater; sed ut crederent homines quod nondum possunt intelligere, ex ore carnis verba sonuerunt: quae prolata et litteris signata, nos ad ipsam veritatem aliquatenus erigunt. A. 108X Haec locutus est Jesus, et abiit et abscondit se ab eis. Non ab eis se abscondit, qui credere incoeperant, sed ab eis qui eum occidere cupiebant, consulendo nostrae infirmitati, non derogando suae potestati. Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum, ut sermo Isaiae p
Abbreviated transcription (Latin):
mea. habet qui iudicet eum. Sermo
qu̾e locutꝰ sum ille iudicabit eum.
in nouissimo diȩ: quia ego ex me¬
ipso non sum locutus. Non loquit᷑
ex se: quia non ẽ ex se. Satis ma¬
nifestauit se iudicaturum: dicens.
sermo quem locutus sum. & cetera.
Alit̃ iudicabuntur qui ñ audiert̃.
alit̃ qui audierunt & contemꝑsert̃.
Qͥ enim sine lege peccauert̃ ait apłs
sine lege ꝑibunt: & qui ꝑ legẽ pec¬
cauerunt: ꝑ legẽ iudicabuntur.
Sed qui mĩsit me pat̾: ipse michi
mandatũ dedit. qͥd ddicã & qͥd lo¬
quar. Gignendo dedit pat᷑ quod
filiꝰ accepit nascendo: sicut & uitã.
Nam uita genuit uitam: idest pat̾
filium. Mandatum dedit non qͦd
filiꝰ non habebat: s quia in sapi¬
entia patris qͦd est uerbum patris.
omnia mandata sunt patris. Et
quasi ꝑ u̾ba locutꝰ sit pat̾ unico
uerbo. Quid ẽ gͦ sic loquor: Ita
ille dixit ut uerax: ita iste loquit᷑
ut ueritas. Dixit uerax ueritati. id t̃
genuit ueritatẽ.L.oquitur ueritas.

Expanded text:
judicet eum. Sermo quem locutus sum, ille judicabit eum in novissimo die, quia ego ex meipso non sum locutus. Non loquitur ex se, quia non est ex se. Satis manifestavit se judicaturum, dicens: Sermo quem locutus sum, et caetera. Aliter judicabuntur qui non audierunt, aliter qui audierunt et contempserunt.  enim sine lege peccaverunt, ait Apostolus, sine lege peribunt: et qui per legem peccaverunt, per legem judicabuntur . Sed qui misit me Pater, ipse mihi mandatum dedit, quid dicam et quid loquar. Gignendo dedit Pater, quod Filius accepit nascendo, sicut et vitam. Nam vita genuit vitam, id est Pater Filium. Mandatum dedit, non quod Filius non habebat, sed quia in sapientia Patris, quod est Verbum Patris, omnia mandata sunt Patris. Et quasi per verba locutus sit Pater unico Verbo. Quid ergo est, sic loquor? Ita ille dixit ut verax, ita iste loquitur ut Veritas. Dixit verax veritati, id est, genuit veritatem. Loquitur veritas,
Abbreviated transcription (Latin):
hc̃ autẽ clamauit & dixto. Qͥ cre¬
dit in me. ñ credit in me. s in eum
qͥ misit me. Simile iam dixerat.
Mea doctrina non ẽ mea: s eiꝰ qui
misit me. Nunc autem inquit ñ
credit in me: idest in hoc solum mͦ
qͦd uidet in me. s in patrẽ. Et qui
credit in patrem: necesse ẽ ut cre¬
dat eum habere filium. Et qͥ ui¬
det me: uidet eum qͥ misit me.
De putaretur sic uoluisse intelligi
istud. Quasi diceret. Usq adeo
nichil distat int̾ me & patrẽ: ut
qui me uidet. eum uideat. Acxii.
go lux in mundum ueni: ut
omnis qui credit in me. in tene¬
bris non maneat. Dixit dñs ali¬
bi discipulis. Uos estis lux mundi.
Lumina sunt om̃s scĩ: s ab eo illu¬
minantur : a qͦ recedens tenebrat᷑.
Cum dicit. in tenebris ñ maneat:
satis manifestat se in tenebris om̃s¬
inuenisse. Et siquis audierit
uerba mea ꝙ̃ non custocdiert: ego
ñ iudico eum. Non enim ueni inꝰ
iudicem mundum : s ut saluific̃e¬

Expanded text:
 autem clamavit et dixit: Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me. Simile jam dixerat: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit . Nunc autem, inquit, non credit in me, id est, in hoc solummodo quod videt in me, sed in Patrem. Et qui credit in Patrem, necesse est ut credat eum habere Filium Et qui videt me, videt eum qui misit me, Ne putaretur sic voluisse intelligi istud. Quasi diceret: Usque adeo nihil distat inter me et Patrem, ut, qui me videt, eum videat. A. 112X Ego lux in mundum veni, ut omnis qui credit in me, in tenebris non maneat. Dixit Dominus alibi discipulis: Vos estis lux mundi . Lumina ergo sunt omnes sancti, sed ab eo illuminantur, a quo recedentes tenebrantur. Cum dicit, in tenebris non maneat, satis manifestat se in tenebris ominvenisse. Et si quis audierit verba mea, et non custodierit ego non judico eum. Non enim veni ut judicem mundum, s
Abbreviated transcription (Latin):
principibus multi credidert᷑
in eũ: s ꝓpt̾ phariseos non confi¬
tebantur. ut de synagoga ñ eiceren¬
dũ est quia dñs crucem suam in
frontib credentium fixit. uͥ qͦdamͦ
sedes est uerecundiȩ: ut de nomine
eiꝰ fidelis non erubescat. & magis dĩ
głam ꝗͣ hominũ diligat. Cruce tem¬
pore suo nichil erat in carne into¬
lerabihꝰ : nunc nichil est in fronte
głosiꝰ. Ubi gͦ dñi crux honorata ẽ.
ñ ẽ modo crux inpenis reoꝵ: quia
putatum ẽ quod & reus honoraret᷑
si crucifigeret᷑. Icͦxi. Axc¬

Expanded text:
principibus multi crediderunt principibus multi crediderunt in eum, sed propter phariseos non confitebantur, ne de synagoga eiicerendum est quia Dominus crucem suam in frontibus credentium fixit, ubi quodammodo sedes est verecundiae, ut de nomine ejus fidelis non erubescat, et magis Dei gloriam quam hominum diligat. Cruce tempore suo nihil erat in carne intolerabilius, nunc nihil est in fronte gloriosius. Ubi ergo Domini crux honorata est, non est modo crux in poenis reorum, quia putatum est quod et reus honoraretur, si crucifigeretur. A
Abbreviated transcription (Latin):
secitti fuerint. aut accipit᷑ diripit
eos. aut longe euagantes pereunt.
sic dũo frequent̃ iudeos uocante.
qm̃ ñ secuti sunt eum. quasi acci¬
pit᷑ rex romanus partẽ eoꝵ comedit
fame & gladio: alii autẽ disꝑsi st̃
ut ꝑeant. Dico enim uobis: non
tis ipsum eẽ me de qͦ psalmista ce¬
cinit quia ueniet in nomine dñi¬
ñ uidebitis amodo. idest ab hoc tẽ¬
pore passionis faciem meã. Hec
autem confessio & hȩc uisio. biꝑtita
ẽ. Credituri namq iuidei postquã
plenitudo gentium intrauerit. uide¬
bunt a iudicio in antea in huma-
na xp̃i facie diuinam: quia priꝰ
ex fide & dilectione confitebuntur
om̃ipotentis filiũ in carne uenis¬
se benedictum. id ÷ ab om̃i peccato
immun̾e: ad głificandum nom̃
patris. Increduli uͦ solam huma¬
nitatem uidebunt in scd̃o aduen¬
tu: & tam̃ tunc certissime dicent.
conscientiis hoc atrestantib. quia
filiꝰ om̃ipotentis benedictus uenit
in nomine dñi.¬

Expanded text:
secuti fuerint, aut accipiter diripit secuti fuerint, aut accipiter diripit eos, aut longe vagantes pereunt, sic Domino frequenter Judaeos vocante, quoniam non secuti sunt eum, quasi accipiter rex Romanus partem eorum comedit fame et gladio, alii autem dispersi sunt ut pereant. Dico enim votis ipsum me esse, de quo Psalmista cecinit, quia veniret in nomine Domn videbitis amodo, id est, ab hoc tempore passionis, faciem meam. Haec autem confessio et haec visio bipartita est. Credituri namque Judaei, postquam plenitudo gentium intraverit, videbunt a judicio in antea in humana Christi facie divinam, quia prius ex fide et dilectione confitebuntur Omnipotentis Filium in carne venisse benedictum, id est, ab omni peccato immunem ad glorificandum nomen Patris. Increduli vero solam humanitatem videbunt in secundo adventu, et tamen tunc certissime dicent, conscientiis hoc testantibus, quia Filius Omnipotentis benedictus venit in nomine Domi
Abbreviated transcription (Latin):
si locuntur ad nos. Quos om̃s here¬
tici dum negligunt. & male inter¬
p̃tantur: quasi occidunt & lapidant
eos. Qui heretici. quotiens mouet᷑
certamen int̾ fideles & eos. & dñs¬
uult illos congregare sub ueritate
pennarum suarũ. idest duoꝵ testa-¬
m̃toꝵ: non quasi domestici pulli.
s quasi siluestres & sanguinarii
uulturis aut accipitris non solum
ad ueritatẽ uenire nolunt. s etiã
irruunt suꝑ gallinã. id est eccłiam.
& disꝑgunt pullos eiꝰ. Foce relmn¬
quetur uobis domus ur̃a deserta.
um gͦ fuero erucifixus scindet᷑
uelum templi. & secreta mysterii
scitatis eiꝰ publicabunt᷑. & recedet
ab eo sp̃c dĩ. Et sicut corpꝰ anima
recedente priꝰ frigescit. deinde pu¬
trescre & soluitur: sic templũ ur̃m
nib replebitur. deinde ruet. Sicut
enim ante mortẽ hominis insana¬
bilis p̃cedit infirmitas: sic ante rui¬
nam loci alicuiꝰ. mnemendabilia pͣ¬
cedunt peccata. Et sicut pulli fre¬
quent̾ a matre uocati cum ñ eã

Expanded text:
si loquuntur ad nos. Quos omnes haeretici dum negligunt et male interpretantur, quasi occidunt et lapidant eos. Qui haeretici quoties movetur certamen inter fideles et eos, et Dominus vult congregare illos sub veritate pennarum suarum, id est, duorum Testamentorum, non quasi domestici pulli, sed quasi silvestres et sanguinarii vulturis aut accipitris, non solum ad veritatem venire nolunt, sed etiam irruunt super gallinam, id est, Ecclesiam, et dispergunt pullos ejus. Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. Cum ego fuero crucifixus, scindetur velum templi, et secreta mysterii sanctitatis ejus publicabuntur, et recedet ab eo Spiritus Dei. Et sicut corpus anima recedente prius frigescit, deinde putrescit et solvitur, sic templum vestrnibus replebitur, deinde ruet. Sicut enim ante mortem hominis insanabilis praecedit infirmitas, sic ante ruinam loci alicujus inemendabilia praecedunt peccata. Et sicut pulli frequenter a matre vocati, cum non eam
Abbreviated transcription (Latin):
omnia auaritiȩ causa facientes:
impie arguuntur iniquitatis. Si
qͥs eñĩ in aliqua causa ambigua
ꝑ templum iurasset: & postea con¬
uictus eẽt mendacii. non tenebatur
crimine reus. Sin autem ꝑiurasset in
auro & pecuma quȩ sacerdotib in
templo offerebatur: dicebant quia
debet subaudis tenere uiram̃tum.
cogebat᷑ ex soluere. Rursũ si ꝑiuras¬
set in altari: non tenebatur r̾eus ꝑ¬
uirii. Sin autẽ ꝑuirasset in donõ
uł in oblationibus. hoc ẽ in hostia
& cet̾is quȩ offeruntur d̾o suꝑ alta¬
rec hȩc studiosissime repetebant.
plum & altare: ut homines õffer
Hoc faciunt adhuc insipientis epi¬
ani. Si aliqua enim fuerit causa.
modicum uidetur facere qui uust
maius aliquid iidet᷑ facere: quasi
ds̃ sc̃s sit ꝓpt scͥpturas. & ñ scͥptuo

Expanded text:
omnia avaritiae causa facientes, impii arguuntur iniquitatis. Si quis enim in aliqua causa ambigua per templum jurasset, et postea convictus esset mendacii, non tenebatur crimine reus. Si autem perjurasset in auro et pecunia quae sacerdotibus in templo offerebatur, dicebant quia debet, subaudis tenere juramentum, cogebatur exsolvere. Rursum, si perjurasset in altari, non tenebatur reus perjurii. Sin autem perjurasset in dono vel in oblationibus, hoc est, in hostia et caeteris quae offeruntur Deo super altare, haec studiosissime repetebant. plum et altare, ut homines offerreHoc faciunt adhuc insipientes Christiani. Si aliqua enim fuerit causa, modicum videtur facere qui jurat majus aliquid videtur facere, quasi D
Abbreviated transcription (Latin):
eo qui habitat in ipso. Et qͥ uirat
in celo: uirat in throno dĩ. & in eo
qui sedet suꝑ eum. Oyi urat in
altari sicut ex ipso deriuatur obla¬
toꝵ scĩficatio: ita etiam iuram̃tum
spectat ad dona quȩ suꝑ illud offe¬
runtur. Qui uͦ uirat in templo:
astringitur sacramento. & continen¬
tis & contenti. ꝙ sc̃ificantis & sc̃ifica¬
ti. Iurans autẽ in cęlo: ꝑ subiectã¬

Expanded text:
qui habitat in ipso. Et qui jurat in coelo, jurat in throno Dei et in eo qui sedet super eum. Qui jurat in altari sicut ex ipso derivatur oblatorum sanctificatio, ita etiam juramentum spectat ad dona quae super illud offeruntur. Qui vero jurat in templo, astringitur sacramento et continentis et contenti, et sanctificantis et sanctificati. Jurans autem in coelo, per subjecta
Abbreviated transcription (Latin):
cum egrederet᷑ ihe de tẽplo¬
accesserunt discipuli eiꝰ ut ostenderet
ei edificationes templi dicentes. Ma-¬
gister: aspice. quales lapides & qͣles
structurȩ. Post cõminationẽ dese¬
rendȩ urbis. tanquã cõmouendus
ambitione templi ẽẽt ut nũꝗͣ tale
opꝰ destrueret᷑: magnificentia ei extru-¬
ctionis ostenditur. S ait destruen
dignus fieri dõ habitaculũ. Non
discipulis suis: quia uł unus ꝓ om̃i¬
bus loquebatur. uł singularem nu¬
merum posuit pro plurari. Et re¬
spondens ih̃e ait. Uidetis has om̃s
magnas edificationes: Am̃ dico uo¬
bis: uenient dies in quib ñ relin¬
quetur hic lapis suꝑ lapidẽ qui ñ
destruatur. Iuxta hystoriã mani¬
festus ẽ sensus. Mystice autẽ rece¬
dente dño de templo. om̃is cõposi¬
tio mandatoꝵ sic est destructa. ut
iudei nichil impleant: & capite
sublato membra inter se pugnent.
leretur: ne quis adhuc paruulus
in fide laberetur ad iudaismum.
si iuderet ꝑmanere facta a ꝓpħis.

Expanded text:
cum egrederetur Jesus de temploaccesserunt discipuli ejus, ut ostenderent ei aedificationes templi, dicentes: Magister, aspice quales lapides et quales structurae. HILAR. Post comminationem deserendae urbis, tanquam commovendus ambitione templi esset, ut nunquam tale opus destrueretur, magnificentia ei exstructionis ostenditur. Sed ait destruenddignus fieri Deo habitaculum. Non discipulis suis, quia vel unus pro omnibus loquebatur, vel singularem numerum posuit pro plurali. Et respondens Jesus, ait: Videtis has omnes magnas aedificationes? Amen dico vobis, venient dies in quibus non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destruatur. Juxta historiam manifestus est sensus. Mystice autem, recedente Domino de templo, omnis compositio mandatorum sic est destructa, ut Judaei nihil impleant, et capite sublato, membra inter se pugnent. leretur, ne quis adhuc parvulus in fide laberetur ad Judaismum, si videret permanere facta a prophetis.
Abbreviated transcription (Latin):
in principio ducentesimi quadrage¬
suni sexti capł. Marcꝰ qͦq ide tan¬
git in fine centesimi xxx capłi.
ñ pͥmo discumbere uetat eos quib
hoc officii obdine competit: sea a fi¬
delibus docet illos ẽẽ cauendos. qui
hoc indebite amant. Dupliei ratioe
a uanȩ gle cupidis attendere iube¬
mur: ne uł simulatione seducamͣ.
estimantes ẽẽ bona quȩ faciunt. uł
emulatione inflam mem᷑ gaudentes
in bonis laudari quȩ simulant.
uocari rabbi. Unus est enĩ ma¬
gister ur̃. Om̃s autẽ uos frẽs estis

Expanded text:
in principio ducentesimi quadragein principio ducentesimi quadragesimi sexti capituli. Marcus quoque idem tangit in fine centesimi trigesimi cnon primo discumbere vetat eos quibus hoc officii ordine competit, sed a fidelibus illos docet esse cavendos qui hoc indebite amant. Duplici ratione a vanae gloriae cupidis attendere jubemur, ne vel simulatione seducamur, aestimantes esse bona quae faciunt, vel aemulatione inflammemur, gaudentes in bonis laudari quae simulant. vocari rabbi. Unus est enim magister vester, omnes aute
Abbreviated transcription (Latin):
ambulantes & sedentes int̾dũ pun-¬
gerent᷑: & quasi hac cõmonitione
retraherent᷑ ad officia dĩ. Pitaciola
gͦ illa decalogi. phylacteria uocabant:
qd̾ qͥcũq habuisset ea quasi ob custo¬
diã & munim̃tũ sui haberet. ñ intel¬
ligentib phariseis hȩc in corde par
tanda eẽ. Alioquin & armaria. &
archȩ habent libros. & dĩ noticiam
ñ habent. Istꝰ modi erat fimbria bre¬
uis ex lege p̃cepta: quam mulier
sangume fluens tetigit in ꝑallio dñi.
S ñ ẽ puncta suꝑstitiosis sentib
phariseoꝵ: immo sanata. In stolis
ambulare ẽ. in cultiorib uestim̃tis
ad publicũ ꝓ cedere: qͦd rep̃hendit᷑
in diuite. qͥ induebatur purpura &
bẏsso.U. R. L. Amant enĩ pͥmos
recubitus in cenis. & primas cathe¬
dras in synagogis: & salutationes
in foro. & uocari ab hominib rabbi.
L Et om̃is ppłs libent̃ aucdiebant
eum. Quod ppłs etiam in his li¬
bent᷑ eum audiuit: habes in luca.

Expanded text:
ambulantes et sedentes interdum punambulantes et sedentes interdum pungerentur, et quasi hac commonitione retraherentur ad officia Dei. Pittaciosa ergo illa Decalogi, phylacteria vocabant, quod quicunque habuisset ea, quasi ob custodiam et munimentum sui haberet, non intelligentibus Pharisaeis haec in corde suo portanda esse. Alioquin et armaria et arcae habent libros, et Dei notitiam non habent. Istiusmodi erat fimbria brevis ex lege praecepta, quam mulier sanguine fluens tetigit in pallio Domini . Sed non est puncta superstitiosis sentibus Pharisaeorum, imo sanata. In stolis ambulare, est in cultioribus vestimentis ad publicum procedere quod reprehenditur in divite, qui induebatur purpura et bysso . M. R. L. Amant enim primos recubitus in coenis, et primas cathedras in Synagogis, et salutationes in foro, et vocari ab hominibus rabbi. L. Et omnis populus libenter audiebat eum. Quod populus etiam in his libenter eum audivit habes in Luca
Abbreviated transcription (Latin):
in stolis. Oyicumq facit aliqͥd
ut uideatur ab hominib: scriba est
& phariseus. Dñs cum dedisser man¬
data legis ꝑ moysen: ad extremum
intulit. Ligabis ea in manu tua:
& erunt immota ante oculos tuos.
Et ẽ sensus. Precepta mea oꝑe com¬
pleantur: & mediteris in eis die ac
nocte. Hoc pharisei male int̃p̃tan¬
tes scribebant in mẽbranulis deca¬
logum moysi. idest decem u̾ba legis.
complicantes ea & ligantes in fron¬
te & quasi coronã capiti facientes:
ut semper ante oculos mouerent᷑
ciunt: & qui hoc habuerit quasi re-¬
ligiosus in ppłis udicat᷑. Iusserat
qͦq moyses ut in quatuor angulis
pallioꝵ iacinctinas fimbrias face-¬
rent. ad israhelis ppłm dinoscendũ:
ut qͦmͦ in corꝑib circumcisio sig¬
nũ uidaicȩ gentis daret: ita uestis
haberet aliꝗͣ differentiã. Unde suꝑ¬
sticiosi magistri captantes auram
popularẽ. atq ex mulierculis sectan¬
tes lucra. faciebant fimbrias. & acu¬
tissimas in eis spinas ligabant. ut

Expanded text:
IERON. Quicunque facit aliquid ut videatur ab hominibus, Scriba est et Pharisaeus. Dominus, cum dedisset mandata legis per Moysen, ad extremum intulit: Ligabis ea in manu tua, et erunt immota ante oculos tuos . Et est sensus: Praecepta mea opere compleantur, et mediteris in eis die ac nocte. Hoc Pharisaei male interpretantes, scribebant in melogum Moysi, id est decem verba Legis, complicantes ea, et ligantes in fronte, et quasi coronam capitis facientes, ut semper ante oculos moverenturciunt: et qui hoc habuerit, quasi relquoque Moyses, ut in quatuor angulis palliorum hyacinthinas fimbrias facerent , ad Israelis populum dignoscendum, ut quomodo in corporibus circumcisio signum Judaicae gentis daret, ita vestis haberet aliquam differentiam. Unde superstitiosi magistri, captantes auram popularem, atque ex mulierculis sectantes lucra, faciebant fimbrias, atque acutissimas in eis spinas ligabant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tudine desicderii licet nobis fingere
somina. quasi instet dies dñi. Sepe
etiam ꝓpt̾ hereticoꝵ importunita¬
tem dẽsiderauerunt fideles d̾nm̃ uł
una chre corꝑali uisione si fieri posset
redire ad terras. Et ñ iudebius in¬
quit. Sufficit enim qͦd semel euan¬
gelii lucem toti mundo exibuit:
&ͦ caritatis munere firmauit. ac

Expanded text:
tudine desiderii licet nobis fingere tudine desiderii licet nobis fingere somnia, quasi instet dies Domini. Saepe etiam propter haereticorum importunitatem desideraverunt fideles Dominum, vel una die corporali visione, si fieri posset, redire ad terras, et non videbitis, inquit: sufficit enim quod semel Evangelii lucem toti mundo exhibuit, et charitatis munere firmavit, ac