comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
es symon filiꝰ iohanna tu uocabĩs cephas.
qd̾ ẽ. petrus. ñ dix̃ ei. tu uocaris iã. s qd̾ fu¬
turũ erat nunciat ei. Incrastino uidit phi¬
lippum. ⁊ dixit ei. seq̃re me. ł hylippus in¬
uenit nathanaelẽ. ⁊ dix̃ ei. Inuenimꝰ mes¬
syam filium ioseph ãnazareth. Miratꝰ ã
nathanael. qd̾ de galylea surg̾et ꝓpheta.¬
⁊ presertim de nazarech qͥ erat uiculꝰ cum
narrat. factum ẽ ã cũ turbe irruerent ĩ eũ
ut audirent u̾bum dei.⁊ ipse stabat secus
stagnum. genesarech. ⁊ uidit duas naues
stantes ascendens ã ĩunã nauẽ q̃ erat symois¬
docebat turbas. Ut ã cessauit loqͥ dixit sy¬
moni. Duc in altũ ⁊ laxate retia ur̃a. in
captam ⁊ respondens symondix̃. Preceptor
ꝑ totam noctẽ laborantos nͥl cepimꝰ. ĩ u̾bo
ã tuo laxabo rete. Et ĩpleuenũt ambas nani¬
culas piscib. Strepente ã petro ait ih̾s. Noli
tim̾e. Ex hoc enim eris hoĩos capiens. et

Expanded text:
 Johanna, tu vocaberis Cephas, quod est Petrus. Non dixit ei, tu vocaris jam, sed quod futurum erat, nuntiat ei. In crastino die vidit Philippum, et dixit ei: Sequere me. Philippus invenit Nathanael, et dixit ei: Invenimus Messiam, filium Joseph a Nazareth. Miratus autem Nathanael quod de Galilaea surgeret propheta, praesertim de Nazareth, qui erat viculus, cum narrat: Factum est autem cum turbae irruerent in eum, ut audirent verbum Dei, et ipse stabat secus stagnum Genezareth, et vidit duas naves stantes: ascendens autem in unam navim, quae erat Simonisdocebat turbas. Ut autem cessavit loqui, dixit Simoni: Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam. Et respondens Simon, dixit: Praeceptor, per totam noctem laborantes nihil cepimus: in verbo autem tuo laxabo rete, et impleverunt ambas naves piscibus. Stupente autem Petro, ait Jesus: Noli timere, ex hoc enim eris capiens homines; et
Abbreviated transcription (Latin):
incantu. ita ip̃i intͥbulatione. ⁊ gem itu. Dr̃¬
g xp̃o. hic ẽ filiꝰ m̃s. qr fideles in baptisma-¬
te. filii oĩ efficiunt᷑. Unicuiq eni dr̃. hic qͥ
prius erat filiꝰ dia boli mͦ ẽ. filiꝰ m̃s qui priꝰ
inuisus. tħ ẽ dilectꝰ. Inquo mͥ priꝰ displiciu mͦ
ꝯplacui. hoc tũ sacramentum baptismatis.
inmultis aliis reb. qd̾ hic tandẽ ꝯpletũ ẽ.

Expanded text:
in cantu, ita ipsi in tribulatione et gemitu. Dicin cantu, ita ipsi in tribulatione et gemitu. Dicitur ergo: Hic est Filius meus: quia fideles in baptismate filii Dei efficiuntur. Unicuique enim dicitur: Hic, qui prius erat filius diaboli, modo est filius meus; qui prius invisus, modo dilectus. In quo mihi prius displicui, modo complacui. Hoc tantum sacramentum baptismatis min multis aliis rebus, quod hic tandem completum est.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. qm̃ in his omnib ostendit. qͥd imnꝰ¬
quisq fideł inbaptismate accipit. Ideo it
tota trinttas hic demonstrata ẽ. pat̾ uideł
inuoce. sp̃c incolũba filiꝰ in hoĩe. ut tota tri¬
nitas in singłis baptizatis gꝑari credatur
re ut ꝑspeciem qualitatẽ sui dom ĩ bapti¬
zatis denotaret. Confert it ĩbaptismate
designanir. hec ã innocentia confertur. cũ
remissio peccõrs oĩb atiribuit᷑. uoluit gͥ ꝓ qͣ¬
litate carismatis desiguanda. suꝑ xp̃m ba
ardorẽ uero p̃dicationis. ⁊ illuminationem
scĩe discipłis. claritatẽ uͦ corꝑis. qd̃ ẽ nubes aĩe
ra grana eligit.Alienos pullos nutrit. Nõ
lacerat rostro. felle caret. In cau̾nis petre nidi¬
rigant᷑. in habitant ut eoꝵ iunim̃to ĩcur-¬
sũ diaboli euadant. Meliora grana .i. melio
alienatos. qui diabohpull. idẽ. imitatores¬
eiꝰ fuerant. doctͥna sua nutͥunt. ⁊ exemplo.
ponunt. Pnidũ quippe refugiũ. ⁊ spes de¬
signatur. Colũbe enĩ adueniente ymbre

Expanded text:
voluit, quoniam in his omnibus ostendit quod unusquisque in baptismate accipit. Ideo enim tota Trinitas hic demonstrata est, Pater in voce, Spiritus in columba, Filius in homine, ut tota Trinitas in singulis baptizatis operari credaturre, ut perfectam speciem sui doni in baptizatos denotaret. Confert enim in baptismate designatur. Haec autem innocentia confertur, cum remissio peccatorum hominibus tribuitur. Voluit ergo pro qualitate charismatis designanda, super Christardorem vero praedicationis, et illuminationems et discipulis; claritatem vero corporis, quod est nubes animae, ra grana eligit. Alienos pullos nutrit. Non lacerat rostro, felle caret, in cavernis petrarum nidirigantur, inhabitant, ut eorum munimento incursum diaboli evadant. Meliora grana, id est, melior Deo alienatos, qui diaboli pulli, id est, imitatores fuerunt, doctrina sua nutriunt et exemplo. ponunt. Per nidum quippe refugium, et spes designatur. Columbae enim adveniente imbre,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͥa iõ columba suꝑ caput xp̃i sedit. ne ali
secuta ẽ. uox patris dicens. hic demonstrati¬
ue ad homines. in hac demonstratione faci¬
at certiores. ẽ filiꝰ m̃s. idẽ. mͥ ꝯsub stantialis.
ĩqͦ quantũ ad huãitatẽ mͥꝯplacui. Dictũ ẽ
adsimil itudinẽ pictoris qͥ sibiplacet dũ pictu
ram suam bonam ꝯsid̾at qͣi dieat. Adã fuit
filiꝰ diaboli. hic ms. In illo mͥ displicui quia
pentruit me fecisse eũ. in hoc nunqͣm. s mͥ ĩ oĩb
ꝯplacu. Ille mͥ in omnib inuisus ẽ. hic dilect᷑.
Querit᷑ cũ euangłiste dicant diu̾sa patrẽ ꝓ¬
muntiasse. Math̃s i ait. hic ẽ. filiꝰ ñs dilectꝰ.
inquomͦ mͥꝯplacui. Marchꝰ uero. tu es filius
dilectꝰ. inte cõplacui. Lucas uero inte ꝯpla¬
cuit mͥ. Querit᷑ inqmͣ quid hors pat̃ ꝓnumci¬

Expanded text:
o columba supra caput Christi sedit, ne aliqsecuta est vox patris, dicens: Hic. Demonstrative ad homines, ut hac demonstratione faciat certiores. Filius meus. Id est. Filius substantialis. In quo. Quantum ad humanitatem. Mihi complacui. Dictum est ad similitudinem pictoris, qui sibi placet, dum suam picturam bonam considerat. Quasi diceret: Adam fuit filius diaboli, hic meus: in illo mihi displicui, quia poenituit me fecisse eum; in hoc nunquam, sed mihi in omnibus complacui. Ille mihi invisus est, hic dilectus. Quaeritur, cum evangelistae diversa dicant Patrem nuntiasse, Matthaeus enim ait: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui. Marcus vero: Tu es Filius meus dilectus, in te complacui, Lucas vero: In te complacuit mihi; quaeritur, inquam, quid horum Pater di
Abbreviated transcription (Latin):
ibi latrones faciebant. Conueniensgͦ fuit. ut
ibi xp̃c diabolũ suꝑaret. ubi diabolꝰ hoĩem
dit statim in desertum. ducatu sp̃c. qr oĩs
fidelis post baptismũ debet post pone mun¬
dum. ⁊ aut petat corꝑalit̾ animũ. aut ua¬
cans ã tumultu scł faciat inm̃te desertum.

Expanded text:
 latrones. Conveniens ergo fuit ut ibi Christus diabolum superaret, ubi diabolus hominem dit statim in desertum, ductu Spiritus: quia omnis fidelis post baptismum debet postponere mundum, et aut petat corporaliter eremum, aut vacans a tumultu saeculi, faciat in mente desertum,
Abbreviated transcription (Latin):
dicat: descendisse. cũtotꝰ sit ubiq. Sciendũ
qr d̾s qui inuisibilis ẽ. in natura ꝑuarias
spẽs. ⁊ nouas se hoĩb ostendit. Sicut moysi
in sp̃e ignis. in rubo. sic̃ in angłis abrahe sub
humana specie. ⁊ in aliis multis sp̃eb q̃ ꝑactis
officiis desin ebant. eẽ. sic ista colũba uera fuit.

Expanded text:
totus sit ubique? Sciendum est, quia Deus qui invisibilis est natura, per varias species et novas se hominibus ostendit. Sicut Moysi in specie ignis in rubo. Sicut in angelis Abrahae sub humana specie, et in aliis multis speciebus, quae peractis officiis, vel negotiis, desinebant esse. Sic ista columba vera fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. incepit apparere paulatĩ quidui latuerat.
agalylea. iidelicet anazareth in iordanem.
Galylea transmigratio int̾pretat᷑. Iordanis
descensus. Quicunq gͦ uult baptizari. tnͣs¬
migret de uiciis aduirtutes.⁊ ueniendo ad
baptismiĩ se humiliet. Qd̃ int̃p̃tatione
ad seruũ suꝑior ad inferiorẽ. neqntũ lib po¬

Expanded text:
 Id est, incoepit apparere paulatim, qui diu latuerat.  Id est, incoepit apparere paulatim, qui diu latuerat. A Galilaea, scilicet a Nazareth, in Jordanem. Galilaea, transmigratio interpretatur: Jordanis, descensus. Quisquis ergo vult baptizari, migrare a vitiis ad virtutes, veniendo ad baptismum se humiliet, quod interpretatione ad servum, superior ad inferiorem, ne quantumlibet po
Abbreviated transcription (Latin):
tandẽ quidui latuerat hoĩb se manifesta¬
re uoluit. ⁊ priꝰ docuit hoĩes exemplo. qͣm
u̾bo. Accedit gͥ ad primũ sacram̃tũ nr̃e redẽp¬
tionis ñ tam̃ accepturus remissionẽ peccõꝵ.
qui mmunis erat apeccõ. s inuitatutꝰ erat
hoĩes ad baptismũ exemplo. Tricenariꝰ erat
cũ manifestauit se. Inquo ostendit nlłm
sac̃dotem uł p̃dicatorẽ debere institui n sit
ꝑfecte etatis. Ioseph tͥcenariꝰ regnũ egypti
suscepit. daiud regnũ in eadẽ etate in coauit.
accessit. Primout exemplo nos inuitaret. ne
aliquis forte ab iuferioribaptizari. uł in ꝯspec¬
tu hommũ denudari erubesceret. ⁊ ita ꝑfectio¬
nẽ totiꝰ iusticie. scilicet baptismiĩ deuitaret.
scd̾o ut baptismate suo. bapt̾m ioħis ꝯfirma¬
ret. Tercio. ut aqͣs scĩficaret. ⁊ qd̾ minꝰ erat
inbapt̾e ioh̃is .s. efficanã abluendi peccata
eis daret. Quarto ut oꝑationẽ tͥnitatis. ꝑ des¬
censũ colũbe. ꝑ uocem parris. ꝑ p̃sentiã sui.

Expanded text:
tandem: qui diu latuerat, hominibus se manifestare voluit. Et prius homines exemplo quam verbo. Accedit igitur ad primum sacramentum nostrae Redemptionis, non accepturus tamen remissionem peccatorum, qui immunis erat a peccato, sed invitaturus homines ad baptismum exemplo. Tricenarius erat cum se manifestavit, in quo ostendit nullum vel sacerdotem vel praedicatorem debere institui, nisi sit perfectae aetatis. Joseph tricenarius regnum Aegypti suscepit. David regnum ea aetate inchoavit. accessit. Primo, ut exemplo nos invitaret ne aliquis forte ab inferiori baptizari, vel in conspectu hominum denudari erubesceret, et ita perfectionem totius justitiae, scilicet baptismum, devitaret. Secundo, ut baptismate suo baptismum Joannis confirmaret. Tertio, ut aquas confirmaret, et quod minus erat in baptismate Joannis, efficaciam abluendi peccata eis daret. Quarto, ut operationem Trinitatis per descensum columbae, per vocem Patris, per praesentiam sui,
Abbreviated transcription (Latin):
ascendisse ih̃m. Qd̾ ascendit post baptismum
sig̾cat qr oĩs baptizatus debet deuircute in
iurtutẽ ascend̾e. sine dilatione. Et ecce aꝑti
missionis sacram̃tũ. uidelicet ut flãmeũ gla¬
dium ⁊ ignem gehennalem nobis extingue¬

Expanded text:
alem. Quod ascenditur post baptismum, significat quod omnis baptizatus debet de virtute in virtutem ascendere, sine dilatione. Et ecce apertremissionis sacramentum? Scilicet, ut flammeum gladium, id est, ignem gehennalem nobis exstingue
Abbreviated transcription (Latin):
obedientiã attendamꝰ. Obedire uolebat. S c̃ eũ
ĩmunẽ ã peccõ cognosc̾et: cãm uoluit scire
qͣredñs baptizari pꝰtularet. Itaq ad tp̃s ꝓhi¬
bebar eũ dicens. sgoatedebeo baptizari qͣi dicat.
debeo baptizari. Ego egeo. tii ñ eges qͣre ueniᷤ ad¬

Expanded text:
. Obedire volebat, sed cum eum immunem a peccato cognosceret, causam voluit scire quare Dominus baptizari postularet. Itaque ad tempus prohibebat eum dicens: Ego a te debeo baptizari. Quasi diceret: debeo baptizari. Ego egeo, et tu non eges. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
nos implẽ omnẽ iusticiã. Baptismꝰ ẽ con¬
sumatio oĩs iusticie. Qnͣtũ cunq .ii. fuĩt
iustꝰ. religiosus. elemosinariꝰ. i eiunator.
castꝰ. ⁊c. tam̃ si baptismatis gr̃a caret nil
qͦ dictũ ẽ. nisi quis renat᷑ fuerit exaqua.
Ad qmͣ dñs hoĩes uolens inuitare. ne ab infe¬
riori dedignent᷑ baptizari. inconspectu ho¬
minum denudari. ⁊ iõ uult exẽplo doc̃e quid
alios oporteat facẽ. ut nullus post eñ erubescat.
Ihoc ẽ. Sic .i. dũ ego suꝑior.⁊ ñ indigens a te¬

Expanded text:
nos implere omnem justitiam. Baptismus est consummatio omnis justitiae. Quantumcunque enim fuerit justus, religiosus, eleemosynarius, jejunator, castus, etc., tamen si baptismatis gratia caret, nihil quo dictum est: Nisi quis renatus fuerit ex aqua ad quam Dominus volens homines invitare, ne ab inferiori dedignentur baptizari, vel in conspectu hominum denudari, ideo vult exemplo docere quid alios oporteat facere, ut nullus post eum erubescat, et hoc est. Sic, id est, dum ego superior et non indigens bapt
Abbreviated transcription (Latin):
Dlures quidem fuerunt. apparationes qͦs
innirit paulus dicens. Uisus ẽ iacobo dem̃
uisus ẽ. plusqͣm qͥngentis fr̃ib simul. Sed
decem legimus in euangliis. quinq ĩ ipso
die resurrectionis. pͥmo apparuit marie
magd̾. flenti ad monum̃tũ. Dostea eidẽ ma-¬
rie. ⁊ alii marie regredientib nuntiare a¬
postolis. Tercio symonz. Quarto cleophe.
⁊ socio eiꝰ. Quinto: illis reu̾sis ⁊ narrantib
quomodo cognouerunt eũ infractione
panis. apparuit ianuis clausis. ⁊ thomas
aberat. Sexto. post dies octo. qñ cũ eis erat
thomas. Septimo piscantib ad mare
tẏb̃iadis. O ctauo inmontẽ galylee qͥ lõge
erat abierłm. Nono recunbentib undecĩ

Expanded text:
nt apparitiones, quod innuit Paulus dicens: Visus est Jacobo, deinde visus est plusquam quingentis fratribus simul . Sed decem legimus in Evangeliis, quinque in ipso die resurrectionis. Primo apparuit Mariae Magdalenae flenti ad monumentum. Postea eidem Mariae et alii Mariae, regredientibus nuntiare apostolis. Tertio Simoni. Quarto Cleophae et socio ejus. Quinto illis reversis et narrantibus quomodo cognoverunt eum in fractione panis, apparuit januis clausis, ubi Thomas aberat. Sexto post dies octo, quando cum eis erat Thomas. Septimo piscantibus ad mare Tyberiadis. Octavo in monte Galilaeae qui longe erat ab Jerusalem. Nono recumbentibus undecim
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Sux it sicut dix̃. oͣi diceret. Quia dixit
se resurrecturum: resurrexit. Impossi¬
bile ẽ enim ñ fieri qd̾ dixit. Sequitur
Uenite ⁊ uidete locũ. Qtͣ diceret. Siu̾bis
ñ creditis. uacuo sepulchro credatis. Et cito
euntes dicite discipłis eiꝰ qr surrexit. Mar¬

Expanded text:
xit, sicut dixit. Quasi dicat: quia dixit se resurrecturum, surrexit. Impossibile est enim non fieri quod dixit. Sequitur: Venite et videte locum. Quasi dicat: Si verbis non creditis, vacuo sepulcro credatis. Et cito euntes dicite discipulis, quia surrexit:
Abbreviated transcription (Latin):
ueniur facere. Et ecce p̃cedet uos inga.¬
lyleam. Qd̾ se uidendũ ingalylea ꝑ an¬
gelum discipłis. p̃dixit. mystice uir¬
tutem sue resurrectionis. ⁊ ꝓfectũ insi¬
nuat nr̃e uite spiritualis. Galylea qͥppe
int̃pretatur transinigratio. Transinignͣ¬
tib ergo detorruptione ad incorruptio¬
nem. demorte aduitam. resurrectiõis
sue uictoriam ꝓmitrit iudendam. llon

Expanded text:
uia surrexit: ecce praecedet vos in Galilaea, etc. Quod se videndum in Galilaea per angelum discipulis praedixit, mystice veritatem suae resurrectionis et profectum insinuat nostrae vitae spiritualis. Galilaea quippe interpretatur transmigratio. Transmigrantibus ergo de corruptione ad incorruptionem, de morte ad vitam, resurrectionis suae gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Recte igitur angłs qui aduentum
xp̃im mundo p̃dicauit. stans apparuit.
ut stando designaret qr is quẽ uenire
nuntiabat. ad debellandũ mundi pͥncipẽ
ueniret. p̃co aũt resurrectionis eiꝰ sedis¬
se memorat᷑. ut eciã significaret sedendo
eundẽ suꝑato mortis auctore. sedem regni
cipłis apparens ait. Data est michi oĩs pote¬
pidem sedebat. quo ostiũ monum̃ti claudeba¬
t̾ror timoris est. in niue blandimentũ can¬
doris. Et notandũ qd̃ marchꝰ ait. mulieres
potest mouere. nisi intelligamꝰ uł ma¬
trantes inmonum̃tum in aliqua septa ma¬
cerie debenius intelligere. qua t̾e locũ fuis¬
se. munttum. credibile ẽ. in aliquo. scilicet
spatio ante petram qua excisa locus factꝰ ẽ.
sepulture. ut ip̃m iuderint in eodẽ spatio ã
decͥs. quẽ dicit matħs sedere suꝑ lapidẽ.

Expanded text:
tis. Recte ergo angelus. qui adventum tis. Recte ergo angelus. qui adventum Christi mundo praedicavit stare apparuit, ut stando designaret, quia is quem venire nuntiabat ad debellandum mundi principem veniret. Recte praeco resurrectionis ejus sedisse memoratur, ut etiam sedendo figuraret eum superato mortis auctore, sedem regni cipulis apparens ait: Data est mihi omnis potepidem sedebat, quo ostium monumenti claudebaterror timoris, in nive blandimentum candoris. Et notandum, quod Marcus dicit: Mulieres potest movere, nisi intelligamus vel Matrantes in monumentum, in aliqua septa macerie debemus intelligere, qua tunc locum fuisse munitum credibile est, in aliquo scilicet spatio ante petram, qua excisa locus factus est sepulturae, ut ipsum viderint in eodem spatio a dextris, quem dicit Matthaeus sedere super lapidem.
Abbreviated transcription (Latin):
nõis cͦiꝰdẽ deuotionis ⁊ amoris femine. duas
designant plebes pari deuotione. xp̃i pas¬
sionẽ ⁊ resurrectionem amplectentes. Et ecce
t̾remotꝰ fc̃s est magnus. Qd̾ in resurrectiõe
sicut ⁊ inpassione fit t̾remotꝰ. significat
corda priꝰ t̾rena.⁊ acelesti spe deiecta. ꝑ pas¬
sionẽ ⁊ resurrectionẽ. adpenitentiã eẽ cõmo¬
⁊c̃. Ob sequium sue seruitutis qd̾ dño debu¬
it angłs ex soluit. qr accedens reuoluit lapi¬
dem. ñ ut ogressuro dño ianuã pand̾et. sed
ut egressus eiꝰ iam facti hoĩb indiciũ p̃staret.
Hec quidem lapidis reuolutio. mystice nob̾
insinuat reserationẽ. sacram̃toꝵ xp̃i que
inlapide scpta est. cuiꝰ ab lato tegmine osten¬
sa est gła resurrectionis dñice. Et sedebat
suꝑ eum. Notandum quare testis dñice
resurrectionis. angls sedens apparuit:
cum is qui natiuitatis eiꝰ gaudiũ mũdo
niuitiabat. uxta pastores stetisse legat᷑.
Stare quippe pugnantis est: sedere regnã¬

Expanded text:
nominis ejusdemque devotionis et amoris feminae, duas designant plebes pari devotione Christi passionem et resurrectionem amplectentes. Et ecce terraemotus factus est magnus, etc. Quod in resurrectione sicut in passione fit terrae motus, significat corda prius terrena, et coelesti spe dejecta, pnitentiam esse commotc. Obsequium suae servitutis, quod Domino debuit, angelus exsolvit: quia accedens revolvit lapidem, non ut egressuro Domino januam panderet, sed ut egressus ejus jam facti hominibus indicium praestaret. Haec quidem lapidis revolutio mystice nobis insinuat, reserationem sacramentorum Christi, in lapide, cujus ablato tegmine, ostensa est gloria resurrectionis Dominicae. Et sedebat super eum. Notandum, quia testis Dominicae resurrectionis sedens angelus apparuit cum his, qui nativitatis ejus gaudium mundo nuntiabant, juxta pastores stetisse legatur. Stare quippe pugnantis est, sedere regnan
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui cũ eo erant ⁊ c̃. Qmceti uidci. qui
nec tot miraculis credunt. dum centu¬
rionẽ credere conspieuint. Hył. Incen¬
turione fides eccłie designatur que uelo
celestiũ myst̾ioꝵ ꝑ mortẽ dñ reserato ihe¬
sum dĩ filium iacente sẏnagoga confir¬
mat. Et notandumq centurio ante
trucem in ipso scandalo passionis. uere
res multe a longe. que secute erant
suetudinis erat iudaice nec reputabat

Expanded text:
et qui cum eo erant, etc. Quam caeci Judaei, qui et qui cum eo erant, etc. Quam caeci Judaei, qui nec tot miraculis credunt, dum centurionem credere conspiciunt! In centurione fides Ecclesiae designatur, quae velo coelestium mysteriosum Dei Filium tacente Synagoga confirmat. Et notandum quod centurio ante crucem in ipso scandalo passionis vere Fae mulieres a longe, quae secutae erant suetudinis
Abbreviated transcription (Latin):
tre. ut indicarent duriciã iudeoꝵ qui
patiente xp̃o conpuncti non sunt. nec
emolliti. cum eciã lapides uiderentur
uiłuaticinia propharum. qui perre dicũ¬
tur a petra xp̃o. ut quicquid induro legis
uolumine clarsum erat. scissum genitib
uideretur. Scquitur. Et monumenta a¬
ꝑta sunt insignum scił fut᷑e resurrectio¬
nis. Et inulta scõꝵ corpora quidormierãt
geret ut ip̃e dñs eẽt primogentt᷑ ex mor¬
cultum uniꝰ dei. uł inierłm celestẽ qui
enim resurgente dño surrexerunt. te
stante eciam .b. cũ illo ascendente siłi
ascendisse credendi st̃. nec ulla ratione te.
meritati illoꝵ fides accomodanda est.
qui postea illos reu̾sos incin̾em dicunt
Qd uero dixit. ⁊ apparuerunt multis. o¬
stenditur non fuisse illa resurrectio ge¬
neralis. que omnib appareret si generał
eẽt. sed speciał fuit ad plurimos. ut hii
uiderent qui digni erant. Centurioaũ

Expanded text:
trae, ut indicarent duritiam Judaeorum, qui trae, ut indicarent duritiam Judaeorum, qui patiente Christo compuncti non sunt, nec emolliti, cum etiam lapides quodammodo viderentur ntilium vel vaticinia prophetarum, qui petrae dicuntur, a petra Christo, ut quidquid eis in duro legis velamine clausum erat, scissum gentibus pateret. Sequitur: Monumenta aperta sunt, in signum scilicet futurae resurrectionis. Et multa sanctorum corpora qui dormieruntgeret, ut ipse Dominus esset primogenitus ex morcultum unius Dei, vel in Jerusalem coelestem. Qui enim resurgente Domino resurrexerunt, Beda testante, etiam cum illo ascendente simul ascendisse credendi sunt. Nec ulla ratione illorum temeritati fides accommodanda est, qui postea illos reversos in cinerem dicunt. Quod vero dicitur: Et apparuerunt multis, ostenditur non fuisse illa resurrectio generalis, quae omnibus appareret, si generalis esset; sed specialis fuit ad plurimos, ut hi videant qui digni erant. Centurio autem
Abbreviated transcription (Latin):
s ego pono eam. ut rursus accipiam. Ecce
nelũ templi scissum ẽ. induas partes: a sũ¬
mousq deorsũ. Iosep ħꝰ refert angłicas uir¬
tutes quondã templi p̃sules conclamasse.
Transeamꝰ ab hissedib Iuxta anagogen.¬
uero uelum templi scindit᷑. ut archa te¬
stamenti. ⁊ oĩa legis sacramenta. que rrge¬
bantur appareant. atq ad ppłm nationũ
transeant: uelũ qd̾ dicebatur ext̾ius scis¬
sum ẽ quia nunc exparte iudemus. Cũ
induas partes. Ante enĩ dictũ fuerat. No¬
tꝰ inuidea d̾s: inisrł magnũ nom̃eiꝰ. Et in
euuangłio. In uiam gentium ne abieri
gentes. tã iudeos qmͣ gentiles. Induas eciã
mundi quando conditus est. homo: usq
ad consumationẽ scłi. Et t̾ra mota ẽ. ⁊ pe¬
tre scisse st̃. Omnia suũ creatorẽ crucifrcũ
demonstrant. Terra mouetur: dm̃ pendẽ¬
tem ferre ñ sustinens. Mystice corda t̾reuo¬
Detre scisse: quia duricia uidaica ex par¬
te erat emollienda. uł ideo scisse sunt pe¬

Expanded text:
piam . Et ecce velum templi scissum est in duas partes, a summo usque deorsum. Josephus refert angelicas virtutes quondam templo praesidentes conclamasse: Transeamus ab his sedibus. Juxta vero anagogem, velum templi scinditur, ut arca testamenti et omnia legis sacramenta quae tegebantur appareant, atque ad populum nationum transeant. Velum quod dicebatur exterius scissum est, quia nunc ex parte videmus; cum um in duas partes, ante enim dictum fuerat: Notus in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus . Et in Evangelio: In viam gentium ne abieritgentes , tam Judaeos quam gentiles. In duas etiammundi, quando est conditus homo, usque ad consummationem saeculi; et terra mota est, et petrae scissae sunt, omnia suum Creatorem crucifixum demonstrant. Terra movetur, Dominum pendentem ferre non sustinens. Mystice corda terrenopetrae scissae, quia duritia Judaica ex parte erat emollienda. Vel ideo scissae sunt pe
Abbreviated transcription (Latin):
spexit in monum̃tũ. ⁊ iudit duos angłos
unum ad capud. ⁊ unum ad pedes. seden¬
tes in albis ⁊ cet̾a. ⁊ dicunt ei. Mulier qͥd
plorase Que dixit. Quia tulerunt dñm
meũ ⁊ nescio ubi posuerunt eũ. Hic ĩtelli¬
gendi sunt angłi surrensse. ut ⁊ stantes ui¬
derentur sicut lucas ait. qui et cos dixisse
refert. quid q̃ritis uiuentẽ cũ mortius: ⁊ c̃.
Post hec conu̾sa ẽ. maria retro. ⁊ iudit iħin
stantem ut iohannes ait. ⁊ nesciebat qr
eum agnouit. Cui dixit nolime tang̾e.
Tunc egressa ẽ. de monum̃to. ⁊ de loco añ
lapidem effossum. ⁊ cũ ea alie qͣs ut mar¬
chus ait. timor inuaserat ⁊ nemini qͥc¬
quam dicebant. Tunc eciã scd̃ in matħm.
ecce iħc occurrit eis. dicens. Auete. At ille
accesser̃t ⁊ tenuerunt pedes eiꝰ. Sic colligimꝰ

Expanded text:
spexit in monumentum, et vidit duos angelos, spexit in monumentum, et vidit duos angelos, unum ad caput, et unum ad pedes, sedentes in albis, et dicunt ei: Mulier, quid ploras? Quae dixit: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum . Hic intelligendi sunt angeli surrexisse, ut et stantes viderentur, sicut Lucas ait, qui et eos dixisse refert: Quid quaeritis viventem cum mortuis? etc. Post haec conversa est Maria retro, et vidit Jesum stantem, ut Joannes ait, et nesciebat quod eum agnovit, cui dictum est: Noli me tangere. Tunc egressa est de monumento, id est, de loco ante lapidem effossum, et cum ea aliae, quas ut Marcus ait timor invaserat, et nemini quidquam dicebant. Tunc jam secundum Matthaeum: Ecce Jesus occurrit eis dice Avete. Et illae accesserunt et tenuerunt pedes
Abbreviated transcription (Latin):
dixit omnia .s̾. Et qͣnta merces pie ꝯu̾sa¬
tionis. qualepignus beatitudinis eciãm
gitur. qd̾ usq infinẽ scłi ñ st̃ defuti immũ¬
do qui diuina mansione. ⁊inhabitatione
tamina. manere cũ xp̃o. in regno qui constan
in sui cordis hospicio.
Rima salb̃i diluculo sicut om̃s ꝯsentiũt
uentum est admonum̃ttũ. et cã factum
luto lapide. ⁊ t̾ritis custodib uenit autẽ
maria magd̾. cet̾is freqñtior Unde iohãnes
de ea ꝯmemorat tacitis aliis que cũ ea fue¬
runt. uidensq lapidem sublatũ. anteꝙͣ
diligentiꝰ inspiteret. credens sublatũ corpꝰ
cucurrit nuntians petro.⁊ ioħi. qui eciã
cucurrerunt admonum̃tũ.⁊ ñ inuento
corpore. crediderunt qd̾ maria dixerat sub¬
latum. abieruitq. Maria aũt̃ stabat ad¬
fõris plorans. iu orto quo iam ingresse fue¬
rant. tẽuidert̃ angłm sedentẽ suꝑ lapidem
reuolutũ. de quo matħs. ⁊ marchus dicunt.
uerb̾a dũ. fleret maria. inelinauit se et pro¬

Expanded text:
dixit omnia. Et quanta merces piae conversationis, quale pignus beatitudinis futuraegitur, quod usque in finem saeculi non sunt defuturi in mundo, qui divina mansione et inhabitatione tamina manere cum Christo in regno, qui certantin sui cordis hospitio. Prima Sabbati. Diluculo sicut omnes consentiunt, ventum est ad monumentum et jam factum luto lapide, et territis custodibus. Venit autem Maria Magdalena. Caeteris ferventior. Unde Joannes de ea commemorat tacitis aliis quaecunque de ea fuerunt. Vidensque lapidem sublatum antequam diligentius inspiceret, credens sublatum corpus, cucurrit, nuntians Petro et Joanni, qui etiam cucurrerunt ad monumentum, et non invento corpore, crediderunt quod Maria dixerat, sublatum corpus, abieruntque. Maria autem stetit foris plorans. In horto quo jam egressae fuerant. Tunc viderunt angelum sedentem super lapidem revolutum, de quo Matthaeus et Marcus dicunt. verba: Maria dum fleret, inclinavit sese, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. siñpostea insistat bonis oꝑib. Dicit
itaq sic. Docete .i. primo infidẽ auctores ue¬
deo placere. et inscientia ueritatis cateziza¬
te ⁊ confirmate.⁊ postea baptizate. qr nisi
quis renat᷑ fũit exaqua ⁊ c̃. Baptizate di
parum aut nichil ualet sine oꝑib sub¬
dit. Docentes eos seruare oĩa queoq manda¬

Expanded text:
dicit, si non postea insistat bonis operibus. Dicit dicit, si non postea insistat bonis operibus. Dicit itaque sic: Docete, id est, primo in fide auditores vee, et in scientia veritatis catechizate et confirmate, et postea baptizate, quia nisi quis renatus fuerit, etc. Baptizate, dicparum aut nihil valet sine operibus, subdit: Docete eos servare qua
Abbreviated transcription (Latin):
ram uultib adorant. s inerat tam̃ m̃tibis
coꝵ quedam dubitas. qr se ñ corpꝰ inquo poꝰ¬
sus ẽ. resuscitatũ. s sp̃m quẽ finita passion
tradidit. solum putabant uid̾e. Unde sta¬
tĩ piꝰ magist̃ eos infine ꝯfortat. ⁊ ad fidei
gr̃am conuocat intimans ad quantamꝑ
uen̾it głe magnitudinẽ. humanitas pao
homine assumpta.⁊ ꝓ hoĩe morti data.
Unde subdit. Data ẽ. michi oĩs potestas ĩcelo
inanuum patris. omnia subiecta subpe
dib eiꝰ. Et nota qr angłice ꝑ uirtutes prus¬
qͣm eciam amorte resurgeret xp̃c. homin
dixit. Data ẽ mͥ oĩs potestas. Misit eciam
doctores qui ꝑtotũ orbem euangłium sue
fuit. ergo ite ⁊ docete. Et nota congruũ ordi¬
nẽ. pͥmo hic docendꝰ ẽ. auditor. deinde fi¬
dei sacram̃tis mbuendꝰ. tc̃ ad seruanda
mandata instruendus. qr scd̾m hylariũ
ñ potest fieri ut cor pꝰ baptismi recipiat sai¬
mentũ. nisi ante aĩa susceꝑit fidci ueritatẽ.
Nec ualet ad huc baptismo mundari. ut beda

Expanded text:
s eorum quaedam dubietas: quia se non corpus, in quo passus est, resuscitatum, sed spiritum, quem finita passione tradidit, solum putabant videre. Unde statim ius Magister eos in fide confortat, et ad fidei gratiam convocat intimans, ad quantam pervenerit gloriae magnitudinem humanitas pro homine assumpta, et pro homine morti data. Unde subdit: Data est mihi omnis potestas in coelo manuum Patris, omniaque subjecta sub peis. Et nota quia angelicae virtutes, priusquam etiam a morte resurgeret Christus, homini , ait: Data est mihi omnis potestas, etc. Misit etiam doctores qui per totum orbem Evangelium suae fuit, ergo ite et docete. Et nota congruum ordinem. Primo enim docendus est auditor, deinde fidei sacramentis imbuendus, tunc ad servanda mandata instituendus quod secundum Hilarium non potest fieri, ut corpus baptismi recipiat sacramentum, nisi antea anima accipiat fidei veritatem, nec valet adhuc baptismo mundari, ut Beda
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ingalylea post resurrectionẽ. uel
qd̃ in monte discipłis apparuit. Inmõ¬
corpꝰ qd̾ de cõmuni humani generis
t̾ra nascendo suscepat. resurgendo iã
resurrectionis eiꝰ cupiunt uid̾e. hic ab
infimis uoluptatib ad suꝑna studeãt
migrant. ibiq eum uidentes adorant. in
specie diuinitatis ꝯtẽplantes eui uision
ꝯgruit qd̾ galylea reuelatio int̾pretatur
Tunc enim reuelata facie głam dĩ ꝯtẽpla

Expanded text:
Dominus in Galilaea post resurrectionem, vel quod in monte discipulis apparuit, ucorpus quod de communi humani generis terra nascendo susceperat, resurgendo jam resurrectionis ejus cupiunt videre, hic ab infimis voluptatibus ad superna studeant migrant, ibique eum videntes adorant, in spem divinitatis contemplantes, cui visioni congruit, quod Galilaea revelatio interpretatur. Tunc enim revela
Abbreviated transcription (Latin):
principib sacerdotum oĩa. scł miracła¬
cirta sepulchrũ ut ea ip̃i milites qͥ custo¬
⁊ custodes. sepulchri. Et congregati cũ
senioꝵ accepto consilio pecuniã copio¬
sam detemplo acceptam sicut prius .xxx.
argenteos quos iude dedert militibus.
his que conferunt᷑ adusus eccłie abutunt᷑
maliis reb quib suam expleant uolun¬
tatem. similes sunt scribaꝵ ⁊ sacerdotũ
redimentiũ mendatiũ. ⁊ saluatoris sã
defecisti: Sigͥ dornriebant. qͦ in ui dere
potuerunt. Si nichil uiderunt qͦmͦ te¬
stes sunt. De fecisti in ip̃o defectu consilio¬
rũ ur̃oꝵ. ad illi accepta pectunia. ⁊ cet̾a.¬

Expanded text:
Miraccirca sepulcrum ut ea ipsi milites, qui custoet custodes sepulcri. Et congregati cum senioribus, accepto consilio, pecuniam copiosam de templo acceptam, sicut prius triginta argenteos, dederunt militibus, his quae conferuntur ad usus Ecclesiae, abutuntur in aliis rebus, quibus suam expleant voluntatem, similes sunt Scribarum et sacerdotum redimentium mendacium de Salvatoris sangdefecisti. Si vero dormiebant, quomodo videre poterant? Si nihil viderunt, quomodo testes sunt? Defecistis in ipso effectu consiliorum vestrorum. At illi, accepta pecunia,
Abbreviated transcription (Latin):
comꝓbes. Et quia tanta uisione tremebãt.
primumpellit᷑ timor. dũ ill dr̃ nolite tim̾e.
queadorant resuscitatum. S illa q̃ nesci¬
ebat adhucresurrexisse dĩ filiũ audit m̃i¬
to. Noli me tangere qi non dũ ascendi ad
patrẽ meũ. Ite nuitiate frĩb meis. ⁊ c̃.
O mira dñi benignitas. ante passionem
er inparadiso mortẽ uiro ꝓpinauit. a se¬
Et dicta uiuificatoris narrat q̃ mortifera
serpentis uba narrauerat acsi humano
generi dicet ñ ubis. sed reb ip̃is. dequa
manu uobis illatꝰ ẽ. potus mortis: de
ip̃a accipite modo pocłm uite et salutis.
Et notandũ eciam qd̃ dĩc ut eant ingalile¬
am. ⁊ ibi eum uidebunt. ñ ibi quidẽ solũ
noc ibi primum uisus est a discipłis. Lucas
emĩ ⁊ iohannes satis aꝑte dicunt ip̃o die

Expanded text:
esse comprobent. Et quia tanta visione timebant, esse comprobent. Et quia tanta visione timebant, primum pellitur timor, dum illis dicitur: Nolite timere, quae adorant resuscitatum. Sed illa quae nesciebat adhuc resurrexisse Dei Filium, audit merito: Noli me tangere, quia nondum ascendi ad Patrem meum. Ite, nuntiate fratribus meis, etc. O mira Dei benignitas! ante passionem er in paradiso mortem viro propinavit, a seet dicta vivificatoris narrat, quae mortifera serpentis verba narraverat. Ac si humano generi diceret, non verbis, sed rebus ipsis: De qua manu vobis illatum est poculum mortis, de ipsa suscipite modo poculum vitae et salutis. Et notandum est, quod dicit, ut eant in Galilaeam, et eum ibi videbunt. Non ibi quidem solum, nec ibi primum visus est a discipulis. Lucas enim et Joannes satis aperte dicunt, ipsa die
Abbreviated transcription (Latin):
Inuaserat enim eas tremor ⁊ pauor. ⁊ ne¬
mini quicquam dixerunt. S possumꝰ
loꝵ fuisse ausas aliquid dicere .i. respon¬
dere ad ea q̃ ab illis audierant. aut certe
custodib ibi iacentib. Illud uero gaudi¬
um quod matħs cõmemorat. timori
non repugnat. de quo tunore marchus
ait. Debemus enim utrumq ĩ animo
illarum fuissentelligere. Duplex uero
affectus. timoris scil ⁊ gaudiz. meites mi¬
lierum tenuit. Alit̾ de mira culi magni¬
tudine: alt̾ desid̾io resurgentis. Et ecce ihe
occurrit eis dicens. auete .s̾. Illis sic ĩten¬
te currentib discipłis nuntiare. iħc occur¬
ledictum mulierib intellig̾emꝰ. solutũ eẽ.
Ille aut̃ accesserunt. ⁊ tenuerunt pedes eiꝰ¬
Suꝑiꝰ dcm̃ ẽ. qr clauso surrexit monum̃to¬
⁊ exiit. Nc̃ aut̃ legit᷑ qr mulieres tenuer̃t
pedes eiꝰ. ⁊ adorauert̃ eum. Surrexit enĩ
clauso ostio monum̃ti ⁊ exiit. ut doceret
corpus suũ iam nmortale ẽẽ. factum.
hic uero pedes tenentur. ut ueram carnem

Expanded text:
timor et pavor, et nemini quidquam dixerunt . Sed possumus  fuisse ausas angelis aliquid dicere, id est respondere ad ea quae ab ipsis audierant, aut certe custodibus ibi jacentibus. Illud vero gaudium, quod Matthaeus commemorat, timori non repugnat. De quo timore Marcus narrat. Debemus enim utrumque in animo illarum fuisse intelligere. Duplex ergo affectus timoris simul et gaudii mentes mulierum tenuit. Alter de miraculi magnitudine; alter desiderio resurgentis. Ecce Jesus occurrit eis dicens: Avete. BEDA. Illis sic mente currentibus, discipulis nuntiare, Jesus occurledictum mulieris intelligamus solutum esse. Illae autem accesserunt et tenuerunt pedes eum est quia clauso surrexit monumento: nunc autem legitur quia mulieres tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Surrexit enim clauso ostio monumenti, corpus suum jam immortale esse factum. Hic vero tenentur pedes, ut veram carnem
Abbreviated transcription (Latin):
salute hominum incruce penderet quo die
agimꝰ uliberationẽ ppłi occidi iussus ẽ. ⁊ ĩ
ipsa sua morte diuide aud̾etur. int̾ lucẽ⁊
tenebras .i. int̾ fideles.⁊ infideles. ut impłet᷑
state tenebrar̃. ⁊ transtulit in regnũ dile¬
ctionis sue. Consentit eciã euangłista hiuc
sententie. qui dicit qd̃ iudei. ñ introierũt
inp̃torium. cũ pilato. ut ñ ꝯtaminarent᷑
s mundarent pascha. Et si aliquis dicat
quare gͦ dñs tunc ñ celebrauit pascha. sci¬
at qd̃ ipse ñ fuit. sub lege. ⁊ uoluit ante
discipłis suis trad̾e sacram̃tum corporis
sui. ⁊ sanguis sui. ⁊ postea ip̃m corpꝰ in mo¬
lari mara crucis. et ipsa est uera parasce-

Expanded text:
salute hominum in cruce penderet, qua die salute hominum in cruce penderet, qua die agnus in liberatione populi occidi jussus est, et ipsa sua morte dividere videretur inter lucem et tenebras, id est inter fideles et infideles, ut impleretstate tenebrarum, et transtulit in regnum dilecti Filii sui. Consentit etiam evangelista hententiae, qui dicit, quod Judaei non intraverunt in praetorium cum Pilato, ut non contaminarentur, sed ut manducarent pascha. Et si aliquis dicit, quare ergo Dominus tunc non celebravit pascha? sciat quod ille non fuit sub lege, et voluit ante discipulis suis tradere sacramentum corporis et sanguinis sui, et postea ipsum corpus immolari in ara cru
Abbreviated transcription (Latin):
rore ꝯsumitur. sed gaudio fute resurrec¬
tionis auget᷑. Dicunt etiam de illo. quẽ
dies sabbati sequebatur. furisse parasccue
pasce uideoꝵ. qd̾ ab eorde iã incipient a¬
rima. sed t̾n uerum pascha. qd̾ inpassio¬
dicunt haberi ab hora noctis nona inqͣ
dñs auideis occidendꝰ p̃parabatur. Parasce¬
ue enim ut diximus dr̃ p̃paratio. ab illa
gͥ hora noctis nona quaindomo auue.
⁊ cayphe fuit usq ad eiꝰ crucifixionẽ ho¬
ra parasceues sexta. scd̾m ioħm. ⁊ hora di¬
ei t̾cia. scdm marcum. ꝯuenient̾ intelli¬
gamus incepisse parascruen nr̃ i pasche¬
id est p̃parationis morus xp̃i.: Nos ergo di¬
ligent̃ ꝯpittatis annis ab initis mundius¬
q adpassionẽ dñi. inuenimus ip̃o anno
quo xp̃c crucifixus est iuxta lunares annos
Uiii. idus marcis fuisse neomeniã .i. noue
lune principium. ⁊ nixta hebreos ipsius
pascha hebreoꝵ fuisse. ut eo die agnꝰ dĩ pro

Expanded text:
rore consumitur, sed gaudium futurae resurrecrore consumitur, sed gaudium futurae resurrectionis augetur. Dicunt etiam de illa die, quam dies Sabbati sequebatur fuisse parasceve paschae Judaeorum, quod ab eodem jam inciperent azyma, sed tamen verum pascha, quod in passiodicunt haberi ab hora noctis nona, in qua Dominus a Judaeis occidendus praeparabatur. Parasceve enim, ut diximus, dicitur praeparatio. Ab illa ergo hora noctis, qua in domo Annae et Caiphae fuit, usque ad ejus crucifixionem, hora parasceve sexta, secundum Joannem, et hora diei tertia, secundum Marcum convenienter intelligimus, coepisse parasceve nostri paschid est praeparationem mortis Christi. Nos vero diligenter computatis annis ab illo mundi usque ad passionem Domini, invenimus in ipso anno, quo Dominus crucifixus est, juxta lunares annos, octavo Idus Martii fuisse Neomeniam, id est novae lunae principium, et juxta Hebraeos ipsius pascha Hebraeorum fuisse, ut eo die Agnus Dei pro
Abbreviated transcription (Latin):
cicbant. expectantes quod ꝓmiserat iħc. ⁊ id̾o
prime uiderunt resurrectionẽ. Mystice qͥ¬
dem scẽ mulieres die parasceue .i. p̃paratio¬
nis. id̾e faciuint cum aĩe humiles quo inaio¬
ris sibi conscie fragilitatis. eo maiore xpi a
more. feruentes. passionis eiꝰ uestigiis in¬
berent inhoc scło. Quo futura requies spe¬
randa est. diligent̃ obsequuntur: ⁊ si forte
ualeant imitari pia curiositate quo ordi¬
ne sit eadempassio complenda. ꝑpend̃t.
Altera autẽ die. que est post parasceuen.
Darasceue dr p̃paratio. Hoc noĩe uocatur
sexta salbi. inqua p̃parabant necessaria sa¬
lb̃o. ut ⁊ de manna dc̃m est .ui. die collige¬
matũ ẽ .i. sexto die ꝓ redemptione mundi
opus expletum est. Etiam in sabb̃o quie¬
uit. ⁊ insepulchro. ita ⁊ nosinhac sexta
etate ꝓ domino patidebemꝰ. ⁊ in .uii. que
est mortuoꝵ. in sexta pace quiescere. donec
ueniat octaua resur rectionis. Ingenesi

Expanded text:
ciebant, exspectantes quod promiserat Jesus; et ideo ciebant, exspectantes quod promiserat Jesus; et ideo primae viderunt resurrectionem. Mystice quidem sanctae mulieres die parasceve, id est praeparationis, idem faciunt, cum animae humiles, quo majoris sunt consciae fragilitatis, eo majori Christi amore ferventes, passionis ejus vestigiis inhaerentes in hoc saeculo, quo futura requies praeparanda est, diligenter obsequuntur; et si forte valeant imitari pia curiositate, quo ordine sit eadem passio completa perpendunt. Altera autem die, quae est post parasceve. Parasceve dicitur praeparatio.. Hoc nomine vocatur sexta Sabbati, in qua praeparabant necessaria Sabbato, ut et de manna dictum est: sexta die colligematum est. Et sexta die pro redemptione mundi opus expletum est, et in Sabbato quievit in sepulcro, ita et nos in hac sexta aetate pro Domino pati debemus: in septima, quae est mortuorum, in secreto paschae quiescere, donec veniat octava resurrectionis. In Genesi
Abbreviated transcription (Latin):
B̾. Ferunt qui monumentum ipsum ui
da. de subiacente rupe excisa. tante alti¬
tudinis. ut intro consistens homo uix ma¬
iui extenta culmen posset attingere que
habet introitum aboriente. cui lapis iste
magnus aduolutus est. Incuiꝰ monum̃tti
parte aquilonari. est sepulchrum ipsũ.
hocẽ locus dominici corporis depetra eadẽ¬
factꝰ .uii. habens pedens longitudinis tri¬
um uero palmar̃ mensura cet̾o pauim̃to
altius eminens qui scił locus ñ desuꝑ. sed
a latere meridiano. ꝑ dotum patulus ẽ u
de corpus inferebatur. Color autẽ eiꝰdem
Et aduoluit saxum magnũ ad hostiũ mo¬
numenti. Saxum magnũ ideo aduolutũ¬
ẽ. ut ñ absq consilio plurimoꝵ potuisset
reserari sepulchri ostium. Erant autẽ ibi
maria magdalene. ⁊altera maria. sedentes
contra sepulchrum. B̾. Notis ihu post de¬
posttum eꝰ ad sua remeantib so le mulieres
que artuisamabant. obsequium fum̾is inspi¬

Expanded text:
BEDA. Fuerunt qui monumentum ipsum corBEDA. Fuerunt qui monumentum ipsum corda, de subjecta rupe excisa, tantae altitudinis, ut intro consistens homo, vix manu extensa culmen possit attingere, quae habet introitum ab oriente, cui lapis ille magnus advolutus est, in cujus monumenti parte aquilonari sepulcrum ipsum, id est locus Dominici corporis de eadeest, septem habens pedes longitudinis, trium vero palmorum mensura caetero pavimento altius eminens. Qui videlicet locus non desuper, sed a latere meridiano per totum patulus est, unde corpus inferebatur. Color autem ejusdem Et advolvit saxum magnum ad ostium monumenti, etc. Saxum magnum ideo advolverunt, ut non absque auxilio plurimorum posset reserari sepulcri ostium. Erat autem ibi Maria Magdalene, et altera Maria, sedentes contra sepulcrum. BEDA. Notis Jesu post depositum corpus ad sua remeantibus, solae mulieres, quem arctius amabant, obsequium funeris inspi
Abbreviated transcription (Latin):
inimicitias deuiitare. Cunc pilatꝰ uissit
ieddi corpus. Eece hic notanir quante
dignitatis erat iosephad scłm. Sequitur.
qnͣti miti apud dm̃. Et nota in simplicise¬
pultura. dñi ambitionẽ diuitũ dãpnari.
qui nec intumulis secularib carere posst̃
diuitiis. Non enim fuit ibi aurũ ñeo gẽ¬
ma. ñ seritum. sed linttheamen purum et
mundum. hinc eciã eccł̃ia confueuit. ut
sacrificiũ altaris. ñ in serico neq in panno
tincto. sed in lino t̾reno celebret᷑. iuxta qd ĩ
gestis pontificalib a beato papa siluestro.
legimꝰ ẽẽ statiitũ. Mystice tunc syndone mũ¬
da iħm inuoluit. qui eũ pura mente susce¬
pit. Sequit᷑. Et posuit illud in monum̃to
suo nouo. Nouo ideo quia si in monuistto
ubi aliꝰ positꝰ ẽẽt. poneretur aliꝰ fortasse re
surrexisse fingeretur. Ideo inpetra. ne si ex
multis lapidib edificatuni ẽẽt suffossis
tumuli fundam̃tis ab latus furto diceref.

Expanded text:
inimicitias devitare. Tunc jussit Pilatus illi inimicitias devitare. Tunc jussit Pilatus illi reddi corpus, etc. Ecce hic notatur, quantae dquanti meriti apud Dominum. Et nota in simplici sepultura Domini, ambitionem divitum damnari, qui nec in tumulis carere possunt divitiis. Non enim fuit ibi aurum, nec gemma, nec sericum, sed linteamen purum et mundum. Hinc etiam Ecclesia consuevit, ut sacrificium altaris non in serico panno nec tincto, sed in lino terreno celebretur. Juxta quod in gestis pontificalibus a beato papa Sylvestro legimus esse statutum. Mystice tamen Jesum sindone munda involvit, qui eum pura mente suscipit. Sequitur: Et posuit illud in monumento suo novo, etc. Novo ideo, quia si in monumento, ubi alius esset positus, poneretur, alius fortassis surrexisse fingeretur. Ideo in petra, ne si ex multis lapidibus esset aedificatum, suffossis tumuli fundamentis, ablatus furto diceretur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Nunquid ñ habemus potestatem
quales mulieres comites habu̾it xp̃e. ma
S quomodo eadem maria magda lene a
in tanto int̾uallo erant. ut et uixta dici
possent. qr inconspectu eiꝰ p̃sto aderant.⁊
a longe incomparatione turbe ꝓpiꝰ stan¬
tis: possumus etiam dic̾e. qd̾ ille q̃ erant
cum maria matre dñi. postqͣm eam cõm̃¬
dauit discipło. abire iam ceꝑant. ut a den¬
sitate turbe se eruerent.⁊ que fiebant a
longe uderent. cum sero autẽ factũ ẽẽt.
helchane. ⁊ samuelis. in regione tͥamin¬
cen. iuxta diospolim. Et nota. quia iste io¬
ministrabat. Talem namq eẽ. decebat.
eũ qui dñi corpus sepeliret. qui ⁊ ꝑ iustici¬
bilitatẽ potentie scłaris facultatẽ mini¬
strandi haberet.Si enimquilibet paup
aut ignotus ẽẽt. ad p̃sidem ꝓpetendo corꝑe.
ñ auderet accedere. Et notam hoc et̾mo ob
sequio. corpori i ħu exhibendo minus cu¬
rasse deideis ꝯmͣuis primum occultus
xp̃idiscipłs. soleret in dño audiendo eoꝵ

Expanded text:
dicens: Nunquid non habemus potestatem quales mulieres, comites habuerit Christustis. Sed quomodo eadem Maria Magdalene a in tanto intervallo erant, ut et juxta dici possent: quia in conspectu ejus praesto aderant, et a longe in comparatione turbae prope stantis. Possumus etiam dicere, quod illae, quae erant cum Maria matre Domini postquam commendaverat eam discipulo, abire jam coeperant, ut a densitate turbae se eriperent, et quae fiebant, a longe viderent. Cum sero autem factum esset, Helcanae et Samuelis in regione Taurica, juxta Ospolim. Et nota, quia iste Jom. Talem namque esse decebat eum qui corpus Domini sepeliret, qui et per justitinobilitatem potentiae saecularis, facultatem ministrandi haberet. Si enim quilibet pauper aut ignotus esset, ad praesidem pro petendo corpore non auderet accedere. Et nota in hoc extremo servitio corpori Jesu exhibendo, minus curasse de Judaeis, quamvis prius occultus Christi discipulus soleret in Domino audiendo eorum
Abbreviated transcription (Latin):
impleretur. insiti mea potauerunt me
aceto. Et alibi. Sitio. Iudei erant acetũ
cor habentes uelud spongiã quodã mͦ
humilis herba. scił pectꝰ purgans hu¬
militatem xp̃i significat. Spongiã uero
hysopo circumponunt. quia humilitatẽ

Expanded text:
impleretur: In siti mea potaverunt me impleretur: In siti mea potaverunt me aceto , dixit: Sitio . Judaei erant acetum cor habentes velut spongiam quodammodohumilis herba, sed pectus purgans, humilitatem Christi significat. Spongiam vero hyssopo circumponunt, quia humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixꝰ ẽ. erat quasi hora sexta. Et cuca
horam nonam. clamauit iħc uoce ma¬
gna dicens. hely. Humana natura ꝓpo̾
pectã a deo fuerat derelicta. sed quia filiꝰ dĩ
factꝰ ẽ nr̃ aduocatꝰ. ⁊ causidicus. idco quoꝵ
cant quando sic flenit qui ñ peccauit.
Et nota qd̾ cũ in clinata ẽ dies ad uespe¬
ram.⁊ tepefactꝰ est sol a feruore. passio¬
nem consũmat. ostendens seꝓptꝰ peccã
nr̃amori. quib a diuina luce. ⁊ dilectio¬
neinhanc incidimꝰ noctẽ. Mane resur¬
rexit docens resuscitatos in anima. se esse
quos reor fuisse milites romanos. ñ intel¬
ligentes ꝓpriecatẽ hebraici sermonis. Siã
aliquos uideos intelligis bonum ẽ hoc
emm solito more faciunt. ut dñm inbe¬
cillem insinnent. qui helye auxilrum
dep̃cetur repitantes eum minorẽ heba.
Et continuo unꝰ exillis. ⁊c̃. Quare acetũ sit
datum. iohes ostendit dicens. Sciens ihe
qr omnia alia consũmata sunt. ut hoc

Expanded text:
 sexta. Et circa  sexta. Et circa horam nonam clamavit Jesus voce magna dicens: Eli, etc. Humana natura propter peccatum adeo fuerat derelicta, sed quia Filius Dei factus est noster advocatus et causidicus, ideo quorucant, quando sic flevit qui nunquam peccavit. Et nota quia cum inclinata est dies ad vesperam, et tepefactus est sol a fervore, passionem consumat, ostendens se propter peccata nostra mori, quibus a divina luce et dilectione in hanc incidimus noctem. Mane resurrexit, docens resuscitatos in anima, se esse quos reor milites fuisse Romanos, non intelligentes proprietatem Hebraici sermonis. Si autem aliquos Judaeos intelligis, bonum est et hoc: solito enim more agunt, ut Dominum imbecillitate infament, qui Eliae auxilium deprecetur, reputantes eum minorem Elia. Et continuo unus ex eis, etc. Quare acetum sit ei datum, Joannes ostendit dicens: Sciens Jesus quia jam omnia consummata sunt, ut hoc