comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis prodest: utrumq non xp̃o
N ampreciso palmite: potest de uiua
radice alius pullulare. Iui autem
precisus est sine radice: non potest ui¬
uere. Deniq ad iungit et dicit. Sicut
palmes non potest ferre fructum a semet¬
ipso. nisi manserit in uitȩ: sic nec uos
nisi in me manseritis. Magna gratia¬
et commendatio fr̃s mei : cordã iN¬
struit humilium. ora obstruit super.¬
borum. Ecce cui si audent responde.¬
ant. qui ignorantes dĩ iusticiam. et
suam uolentes constiture. iusticiae di
ponsunt subiecti: ecce cui respondeant
sibi placentes: & ad bona opera facien¬
da adm̃sibi neces sarium non putantes.
Nonne huic resistunt ueritteti homines
mente corrupti reꝓbi circa fidem:
Qui respondent & locuntur iniquitatem
dicentes: a dõ habenus quod homines
sumus. a nobis ipsis autem quod iusti
sumus: Quid dicitis qui uos ipsos deci¬
pitis. non assertores sed prȩcipitatores
uberu arbitru exalto elationis ꝑ inania

Expanded text:
discipulis prodest utrumque, non Christo. discipulis prodest utrumque, non Christo. Nam praeciso palmite, potest de viva radice alius pullulare; qui autem praecisus est, sine radice non potest vivere. 2. Denique adjungit et dicit: Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisinisi in me manseritis . » Magna gratiae commendatio, fratres mei: corda instruit humilium, ora obstruit superborum. Ecce cui si audent respondeant, qui « ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . » Ecce cui respondeant sibi placentes, et ad bona opera facienda Deum sibi necessarium non putantes. Nonne huic resistunt veritati homines mente corrupti, et reprobi circa fidem, qui respondent, et loquuntur iniquitatem, dicentes: A Deo habemus quod homines sumus, a nobis ipsis autem quod justi sumus? Quid dicitis, qui vos ipsos decipitis, non assertores, sed praecipitatores liberi arbitrii, ex alto elationis per inania
Abbreviated transcription (Latin):
uitis. cum patre agricola: dilexit
aeccłam et seipsum tradidit ꝓ ea.
Lege apłm: et uide quid adiungat
Ut̃ eam scificaret inquit e mundans
eam lauacro aquȩ in uerbo. Muida¬
tio igitur: nequaquam fluxul isrico
&e labia tribtieretur elementõ: iun ad¬
deretur eeuerbo. Hoc uerbum fida
tantum ualet in aec desia dĩ: ut per
ipsam credentem. offerentem benedicen¬
tem. tingentem. etiam tantillum mun¬
det infantem. quamuis nondum ua¬
lentem corde credere adiusticiam: &
ore confiteri ad salutem: Iotum hoc
fit peruerbum: dequo dñs ait. lam uos
mundi estis: ꝓpter uerbum quod locu¬
tus sum uobis. Manete inquit inme
et ego in uobis. Non eo modo illi in
ipso. sicut ipse in illis. utrumq enim
ꝓdest non ipsi sed illis. Ita sunt quippe
in uite palmites. ut uiti non conferant.
sed inde accipiant. unde uiuant. Ita
uero uitis est in palmitibus: ut uitale
alimentum subministret eis: non
sumat ab eis. Acper hoc et manentem

Expanded text:
vitis, cum Patre agricola, dilexit vitis, cum Patre agricola, dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea. Lege Apostolum, et vide quid adjungat, Ut eam sanctificaret, inquit, mundans eam lavacro aquae in verbo . Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elemento, nisi adderetur in verbo. Hoc verbum fidei tantum valet in Ecclesia Dei, ut per ipsum credentem, offerentem, benedicentem, tinguentem, etiam tantillum mundet infantem: quamvis nondum valentem corde credere ad justitiam, et ore confiteri ad salutem. Totum hoc fit per verbum, de quo Dominus ait, Jam vos mundi estis, propter verbum quod locutur: Manete, inquit, in me, et ego in vobis. Non eo modo illi in ipso, sicut ipse in illis. Utrumque autem prodest non ipsi, sed illis. Ita quippe in vite sunt palmites, ut viti non conferant, sed inde accipiant unde vivant: ita vero vitis est in palmitibus, ut vitale alimentum subministret eis, non sumat ab eis. Ac per hoc et manentem
Abbreviated transcription (Latin):
Accedit uerbum ad elementum: et fit
sacramentum: etiam ipsum tamquam
uisibile uerbum. Nan de hoc utiq di¬
xerat: quando pedes discipulis lauit.
Iui lotus est. non indiget ut
tantec uirtus aquȩ. ut corpus tangat
et cor abluat. Nisi faciente uerbõ.
non quia dicitur. sed quia creditur.ꝰ
Nam et in ipso uerbo aliud est sonus
transiens: aliud uirtus manens. Hoc
est uerbum fidei quod predicamus.
Ait apostolus. quia si confessufueris
in ore tuo. quia dñs est ihc. et credide¬
ris incorde tuo quia dĩ illum suscita¬
uit amortus: saluus eris. Corde
enim creditur ad ustitiam : ore aut̾ẽ
confessio fit ad salutem. Unde et in
actib apostolorum legitur. lide
mundans. corda eorum. Et in epła
sua beatus petrus. Sic et uos inquit
baptisma saluos facit. non carnis depo¬
sitio sordium: sed conscientiae bona
interrogatio. Hoc est uerbum
fidei quod predicamus : quo sinedu¬
bio ut mundare possit consecratur et
baptismus. Ap̃c quippe nobis cum

Expanded text:
Accedit verbum ad elementum, et fit Accedit verbum ad elementum, et fit sacramentum etiam ipsum tanquam visibile verbum. Nam de hoc utique dixerat, quando pedes discipulis lavit, Qui lotus est, non indiget nistanta virtus aquae, ut corpus tangat, et cor abluat, nisi faciente verbo? non quia dicitur, sed quia creditur. Nam et in ipso verbo aliud est sonus transiens, aliud virtus manens. Hoc est verbum fidei, quod praedivamus, ait Apostolus: quia si confessus fueris in ore tuo quia Dominus est Jesus, et credideris in corde tuo quia Dvit a mortuis, salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Unde et in Actibus apostolorum legitur, Fide mundans corda eorum . Et in Epistola sua beatus Petrus, Sic et vos, inquit, baptisma salvos facit, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio . Hoc est verbum fidei quod praedicamus: quo sine dubio ut mundare possit consecratur et baptismus. Christus quippe nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatem: lamuos mundi estis. Mun¬
di scilicet: atq mundandi. Neq enim
nisi mundi essent: fructum ferre
potuissent. Et tamen omnem qui fert
fructum purgat agricola: ut fruc¬
tum plus afferat. Fert fructum.
quia mundus est: atq ut plus afferat
purgatur adhuc. Quis enim est in hac
uitte sic mundus. ut nonsit magis
magisq mundandus: Ubi si dixerimꝰ
quia peccatum non habemus: nosip¬
sos seducimus. et ueritas in nobis non
est. Si autem confessi fuerimus pecca
tet nr̃a : fidelis est et iustus qui dimit¬
tet nobis peccata. et mundet nos ab
omni iniquitate. Mundet utiq mun¬
dos. hoc est fructuosos : ut tanto sint
fructuosiores. quanto fuerint mundi.¬
ores. lam uos mundi estis: ꝓpter uerbũ
quod locutus sum uobis. Quare non
ait mundi estis ꝓpter baptismum
quod abluti estis. sed ait. ꝓpter uerbum
quod locutus sum uobis: Nisi quiac
et in aqua uerbum mundat: Detrahe
uerbum: et quid est aquac. nisi aquac:

Expanded text:
Trinitatem. Jam vos mundi estis, munTrinitatem. Jam vos mundi estis, mundi scilicet atque mundandi. Neque enim nisi mundi essent, fructum ferre potuissent: et tamen omnem qui fert fructum, purgat agricola, ut fructum plus afferat. Fert fructum, quia mundus est; atque ut plus afferat, purgatur adhuc. Quis enim est in hac vita sic mundus, ut non sit magis magisque mundandus? Ubi « si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est: si autem confessita nostra, fidelis est et justus, qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate . Mundet utique mundos, hoc est fructuosos, ut tanto sint fructuosiores, quanto fuerint mundiores. Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum vobis. Quare non ait, Mundi estis propter baptismum quo abluti estis, sed ait: Propter verbum quod locutus sum vobis? nisi quia et in aqua verbum mundat. Detrahe verbum, et quid est aqua, nisi aqua?
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c : quia ds̃ erat uerbum unde eo¬
ipse pater unum sunt. Et si uerbum
caro factum est quod non erat manet
quod erat. Deniq cum de patre tam¬
quam deagricola dixisset. quod
fructum: continũo etiam scipsum
mandatorem palmitum ostendens.
lamuos inquit mundi estis. ꝓpter
sermonen quem locutus sumuobis
łcce ctipse mundator palmitum est
quo d est agricolȩ non uitis officium
Quietiam palmites: operarios suos
fecute iamecsi nondant in crementien
impendunt tamen aliquo d adiumen¬
tum sed non de suo: quia sine me
etiam ipsos confitentes. Quid autem
est apollo. quid autem paulus.
Ainistri per quos credidistis. et uni¬
cuiq sicut dñs dedit Ego plantaui
appollo rigauit ł thõc ergo scust
unicuiq: dñs dedit Nonitaq
de suo. lam uero quod sequitur: sed ds̃
incrementum dedit: nonper illos sed
per seipsum facit. Excedit hoc huma¬
nam humilitatem: excedit angelicam
omnino pertinet: nisi ad agricolam

Expanded text:
, quia Deus erat Verbum: unde , quia Deus erat Verbum: unde ipse et Pater unum sunt: et si Verbum caro factum est quod non erat, manet autem quod erat. Denique cum de Patre tanquam de agricola dixisset, quod fructum, continuo etiam seipsum mundatorem palmitum ostendit. Jam vos, inquit, mundi estis, propter sermonem quem locutus sum vobis . Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum; sed non de suo, quia sine me, etiam ipsos confitentes. Quid autem est Apollo? Quid autem Paulus? Ministri per quos credidistis, et unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigavit. Et hoc ergo sicut unicuique Dominus dedit: non itaque de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit ; non per illos, sed per seipsum facit: excedit hoc humanam humilitatem, excedit angelicam omnino pertinet nisi ad agricolam
Abbreviated transcription (Latin):
Su locuscuuangelicus fr̃s ubi se
dicit dns uitem̃. et discipulos suos
palmites: secundum hoc dicus
quod est caput aecclesiae nosq
naturae sunt: uitis et palmites.
Propter quod cum esset ds cuius
Naturae non sumus: factus est homo
ut in illo esset uitis humana natura.
ciuius et nos homines palmites esse
possemus. Quid ergo est ego sumt
cui dicitur. Quomodo conuersa es
in a maritudinem uitis alienae:
Nam quo pacto est uitis uera. quae
expectatee est ut faceret uuam. fecit
autem spinas : Ego sum inquit
uitis uera: et pater meus agricola
est. Om̃em palmitem in me non
ferentem fructum: tollet eum
Et om̃em qui fert fructum. purga¬
Uit eum: ut fructum plus affẽrat
Nunquid unum sunt agricola et
quod ait. pater maior me est. Scđm
id autem quod ait. ego & pater
unum sumus. et ipse agricola est
Nec tales quales sunt qũi extrinsecus
operando exhibent ministerium:
sed calis ut det etiam intrinsecus
incrementum. Nam neq qui plantat
et aliquid neq qui rigat: sed qui

Expanded text:
 locus evangelicus, fratres, ubi se dicit Dominus vitem, et discipulos suos palmites: secundum hoc dicit quod est caput Ecclesiae, nosqunaturae sunt vitis et palmites: propter quod cum esset Deus , cujus naturae non sumus, factus est homo, ut in illo esset vitis humana natura, cujus et nos homines palmites esse possemus. Quid ergo est, Ego sum cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudinem, vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata est ut faceret uvam, fecit autem spinas? Ego sum, inquit, vitis vera. Et Pater meus agricola est. Omnem palmitem non ferentem fructum, tollet eum: et omnem qui fert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat. Nunquid unum sunt agricola et quod ait: Pater major me est. Secundum id autem quod ait: Ego et Pater unum sumus, et ipse agricola est. Nec talis quales sunt qui extrinsecus operando exhibent ministerium, sed talis, ut det etiam intrinsecus incrementum. Nam neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
quod alibi p̾̃cipitur: Omni custodia
procedit. Si ergo corpiis t̃uũ lucidũ
fuerit: non habens aliquam partem
aenebrarum: erit lucidum totum
& sicut lucerna fulgõris in lumina¬
bitte: Totum corpus nr̃mm: emnia
nra opera dicit. quia et apło mem¬
bra nr̃a nuncupat: quaedam opera
quae improbat E emortificanda:
praecipit dicens. Mortificate ergo
membra ur̃a quaesunt suꝑ terram. for¬
nicationem. inmunditiam. libidinem.
et cetera talia. Sugitur ipse bonum
bona intentione patraueris. non ha¬
bens intua conscientia aliquam partẽ
tenebrose cogitationis: etiam siconti¬
gerit aliquem proximorum tua bo¬
na actione noceri: uerbi grã aut
de peccunia qua ate indigens & pe¬
tens acceperat. facere uelpati aliquit
mali aut de uerbo exhortationis
quo errantem corrigere uolebas forte
pernitiosius errare : tutamen protuo
simplici educido corde. hic et infutu¬
ro lucis grã donaberis. Haec contra
hypocrisin pharisaeorum: subdole

Expanded text:
quod alibi praecipitur: Omni custodia quod alibi praecipitur: Omni custodia procedit . Si ergo corpus tuum totum lucidum fuerit, non habens aliquam partem tenebrarum, erit lucidum totum, et sicut lucerna fulgoris illuminabit te. Totum corpus nostrum omnia nostra opera dicit, quia et Apostolus membra nostra nuncupat quaedam opera, quae improbat, et mortificanda praecipit dicens: Mortificate ergo membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem , et caetera talia. Si igitur ipse bonum bona intentione patraveris, non habens in tua conscientia aliquam partem tenebrosae cogitationis, etiamsi contigerit aliquem proximorum tua bona actione noceri, verbi gratia, aut de pecunia quam a te indigens et petens acceperat, facere vel pati aliquid mali, aut de verbo exhortationis quo errantem corrigere volebas, forte perniciosius errare, tu tamen pro tuo simplici et lucido corde et hic et in futuro, lucis gratia donaberis. Haec contra hypocrisin Pharisaeorum subdole
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. Tucerna corporis tui: est
oculus tuus Corpus quippe dicit
opera: quae palam cunctis apparens
Oculum uero ipsam mentis intenti¬
onem quae operatur: & decuius merito.
eadem opera. lucis antenebrarum sint
opera discernuntur. sicut ipse conse¬
quenter exposuit dicens. Sioculus tuus
fuerit simplex: totum corpus tuum
lucidum erit. Siadtem nequam fuerit.
etiam corpus tuum tenebrosum erit.
Sunquit pura rectaq intentione.¬
ea quaepotes agere bona studueris:
lucis profecto sunt opera quaefacis.
etiam sicoram hominib inperfectio¬
nis aliquid habere uideantur: qm̃
diligentib dm̃ omnia cooperantur
inbonum. his qui scđm propositum
uocati sunt sc̃i. Siautẽ peruersa est
intentio quae pritedit: prauum est
omne opus quod sequitur: quãuis
rectum eẽ uideatur. Uide ergo.
ne lumen quod inteest tenebrae sint
Hocest ncipsa cordis intentioq lum
est. animac uitiorũ caligine fuscet᷑.
sedula discretione perpende iurta

Expanded text:
sequitur: Lucerna corporis tui est sequitur: Lucerna corporis tui est oculus tuus. Corpus quippe dicit opera quae palam cunctis apparent, oculus vero ipsam mentis intentionem operatur, et de cujus merito eadem opera, lucis an tenebrarum sint opera, discernuntur, sicut ipse consequenter exposuit, dicens: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit. Si autem nequam fuerit, etiam corpus tuum tenebrosum erit. Si, inquit, pura rectaque intentione quae potes agere bona studueris, lucis profecto sunt opera quae facis, etiamsi coram hominibus imperfectionis aliquid habere videantur. Quoniam diligentibus Deum, omnia cooperantur in bonum, hivocati sunt sancti . Si autem perversa est intentio quae praecedit, pravum est omne opus quod sequitur, quamvis rectum esse videatur. Vide ergo ne lumen quod in te est tenebrae sint. Hoc est, ne ipsa cordis intentio quae lumen est animae, vitiorum caligine fuscetur, sedula discretione perpende. Juxta
Abbreviated transcription (Latin):
eseipso dñs haec loquitur.
ostendens & si supra dixerit
nullum generationi nequam
nisi signum ionae dandum. nequa¬
quam tamen lucis suac claritatem
fidelib occultandam. Ipse quippe
lucernam accendit: qui testam hu¬
manae naturae flamma suae diu¬
nitatis impleuit. Quam profecto
lucernam nec credentib ab scondere
nec modio subponere: hocest sub
mensura legis indudere. uelintra
unius iudeae gentis terminos uoluit
cohibere. Sedsuꝑ candelabrum in¬
quit: utqui in grediuntur lumen
uideant. Candel abrum ȩccl̃am dic̃
cui lucernam suꝑ posuit: quia nr̃is
infrontib fidem suȩ incarnationis affi¬
xit. utqui aeccłam fideliter in gredi
uoluerint: lumen ueritatis p̃alam
queant intueri. Qua sententia: iu¬
daeorum quoq proceres condempnat
qui signa quaerentes exterius. apertã
lucis ianuã noluerint intrare creden¬
do Deniq praecipit: nec opera tan¬
tum modo. sedut cogitationes et
ipsas etiam cordis intentiones mun¬
dare. et castigare meminerint. Nam

Expanded text:
seipso Dominus haec loquitur, ostendens etsi supra dixerit nullum generationi nequam nisi signum Jonae dandum, nequaquam tamen lucis suae claritatem fidelibus occultandam. Ipse quippe lucernam accendit, qui testam humanae naturae flamma suae divinitatis implevit. Quam profecto lucernam nec credentibus abscondere, nec modio supponere, hoc est sub mensura legis includere, vel intra unius Judaeae gentis terminos voluit cohibere. Sed supra candelabrum, inquit, ut qui ingrediuntur, lumen videant. Candelabrum Ecclesiam dicit, cui lucernam superposuit, quia nostris in frontibus fidem suae incarnationis affixit, ut qui Ecclesiam fideliter ingredi voluerint, lumen veritatis palam queant intueri. Qua sententia Judaeorum quoque proceres condemnat, qui signa quaerentes exterius, apertam lucis januam noluerint intrare credendo. Denique praecipit ne opera tantummodo, sed et cogitationes et ipsas etiam cordis intentiones mundare et castigare meminerint; nam
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc autem: poena Datiano. corona
uero manet uiNCENLIO. Deniq his p̃¬
missis. futurae uidelicet recributionis
finibus: &iam in hoc mundo martĩ¬
rum głam demonstremus. Suae hodie
regiõ. quaeue ꝓuincia ulla: quousq
uel romanũ imperium uel xp̃ianum
nomen extenditur. Natalem nongau¬
det caelebrare VINCEIIII diaconi: uis
autem hodie Datiani uel nomen audis¬
set. Nisi uincentu passionem legisset:
Quod uero tanta cura seruauit dñs mar¬
tyris corpus. quid aliud demonstra
uit nisi se gubernasse uiuentem
quem non reliquit exanimem: Uicit
gͦ datianum uiues uctarũos.: uicit
& mortuus. Uiuens tormente calcauit.
mortuus maria transacauit: Ded ipse
interundas gubnauit cadauer extincꝰ¬
tũ : qui int̃ungulas animũ donauit in¬
uictum. Nonflex flamma tortous cor eiꝰ.:
Non mersit aqua maris corpꝰ eiꝰ. Sed in his &¬
huimodi om̃ib nihil est aliud: nisi p̃cio¬

Expanded text:
Nunc autem poena Daciano, corona Nunc autem poena Daciano, corona vero manet Vincentio. Denique his praemissis futurae videlicet retributionis finibus, etiam in hoc mundo martyrum gloriam demonstremus. Quae hodie regio, quaeve provincia ulla, quo usque vel Romanum imperium, vel christianum nomen extenditur, natalem non gaudet celebrare Vincentii? Quis autem hodie Daciani vel nomen audisset, nisi Vincentii passionem legisset? Quod vero tanta cura servavit Dominus Martyris corpus, quid aliud demouit, nisi se gubernasse uiuentem, quem non dereliquit exanimem? uicit ergo Datianum uiuens Uincentius, uincit et mortuus. uiuens tormenta calcauit, mortuus maria transnatauit. sed ipse inter undas gubernauit cadauer extinctum, qui inter ungulas animum deo donauit inuictum. non flexit flamma tortoris cor eius, non mersit aqua maris corpus eius, sed in his omnibus nihil est aliud nisi quo
Abbreviated transcription (Latin):
urit ignis tuuꝰ carnem meam: quia ex¬
aruit sicut testa uirtus mea. & qm̃ ue¬
raciter scriptum est uasa figuli probat
fornax & homines iustos temptatio
tribulationis: ꝓbatus atq decoctus
illo igne GINCENTIUS. Datianus uero
arsit & crepuit. Si enim Non ardebat.
unde cremabat: Nuid enim erant uer¬
ba irascentis. nisi fumus ardentis:
Ergo martrriniro refrigerium incorde
habenti. flammas extrinsecus ad moue¬
bat. sed ipse facibus furoris accensus
tamquam lrbanꝰ int̾ ardebat. & habi¬
tatorem suum diabolum concrema¬
bat. Per furiosas enim datiani uo¬
ces. per truces oculos & minaces uul¬
tus & totius corporis motꝰ: ille habi¬
tator eiꝰ interior mouebatur Et per
haec signa uisibilia : tamquã per
sui uasculi quod impleuerat crepan¬
tes rimulas ꝓdebatur. Non tantum
martyrem cruciabant plurima:
quantum illum uastubat insania.
Sed & iam fr̃s. illa omĩa transierunt.¬
& ira datiani. & poena VINCENTII

Expanded text:
curat ignes tuos caro mea, quia excurat ignes tuos caro mea, quia exaruit sicut testa uirtus mea. et quoniam ueraciter scriptum est: uasa figuli probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis, probatus est atque decoctus est illo igne Uincentius, Datianus uero arsit et increpuit. si enim non ardebat, unde fumabat? quid erant uerba irascentis nisi fumus ardentis? ergo martyri nostro refrigerium in corde habenti flammas extrinsecus admouebat, sed ipse facibus furoris accensus tamquam clibanus intus ardebat et habitatorem suum diabolum concremabat. per furiosas enim Datiani uoces, per truces oculos, minaces uultus et totius corporis motus ille habitator eius interior se mouebat et per haec signa uisibilia tamquam per sui uasculi, quod inpleuerat, crepantes rimulas prodebatur. non tantum martyrem cruciabat flamma, quantum illum uastabat insania. Sed iam, fratres, illa omnia transierunt, et ira Datiani
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscatur diuina: desinit esse
mirabilis Ianta grassabatur crude¬
litas in martyris cõrpore. & tanta tran¬
quillitas proferebatur in uoce : tantaq
poenarum asperitas saeuiebat in men¬
bris. & tanta securitas sonabat inuer¬
bis: ut miro in modo putaremus Vinceni¬
queri. Quere fratres Rmi: ita erat
Prorsus ita erat: alius loquebatur. Promi¬
sit enim & hoc testibus suis xp̃c in eu
premeditari: quomodo aut quid
loquamini. Non enim uos estis qui
loquimini: sed sp̃s patris ur̃i qui
loquitur in uobis. Caro ergo pa¬
ciebatur : & sp̃s loquebatur O
loquente spũ: non solum conunceba¬
tur impietas. sed eciam confortarbat᷑
infirmitas. Cariorem nobis marcr̃¬
rem tormenta faciebant. Multiplici¬
enim uulnerum uarietate confossus.
Non deserebat pugnam: sed acrius
iterabat. Putures quod eum duraret
flamma non urer&. & tamquam
figuli fornax lutum molle suscipi
eñs: duram redderet testam. Poterat
martrr nr̃ dicere datiano. Iam non

Expanded text:
agnoscatur diuina potentia, desinit esse agnoscatur diuina potentia, desinit esse mirabilis. tanta grassabatur crudelitas in martyris corpore et tanta tranquillitas proferebatur in uoce, tanta poenarum asperitas saeuiebat in membris et tanta securitas sonabat in uerbis, ut miro modo putaretur Uincentorqueri. Et uere, fratres carissimi, ita erat, prorsus ita erat. alius loquebatur. promisit enim et hoc testibus suis Christus. spraemeditari, quomodo aut quid loquamini. non enim uos estis, qui loquimini, sed spiritus patris uestri, qui loquitur in uobis. caro ergo patiebatur et spiritus loquebatur et loquente spiritu non solum conuincebatur impietas, sed etiam confortabatur infirmitas. clariorem nobis martyrem tormenta faciebant. multiplici uulnerum uarietate confossus non deserebat pugnam, sed acrius iterabat. putares, quod eum duraret flamma, non exureret et tamquam figuli fornax lutum suscipiens molle duram redderet testam. poterat martyr noster dicere Datiano: iam non
Abbreviated transcription (Latin):
uiribus confidat quando suffert
temptationem. Iuia ut & bona pru¬
denter loquamur ab illo est non nr̃a
sapientia. & ut mala fortiter ꝑ feramꝰ
ab illo eł non nr̃a pacientia. Recolite
pulos ammonentem. Recolite mardi¬
rum regem cohortes suas armis sp̃iri¬
talib instruentem. bella monstrantẽ.
ad uitoria ministrantem: premia polli¬
centem. Qui cum dixisset discipłis sus
in hoc mundo pressuram habebitis.
mox unde corterritum consolaretur
ad iunxit dicers Sed confidite : quia¬
uictus est mundus. In quͦoͤ inquit
mundo pressuram habebitis Et si pre¬
mit: non opprimat. Si obpugnat:
ꝓducit : contra milites xp̃i. Ad uertite
fr̃s. duplicem dixi aciem ꝓducit muni¬
dus contra milites xp̃i. Blanditur enĩ
ut decipiat: terret ut frangat. Nonnos
teneat uoluntas ꝓpria: Nonnos te¬
neat crudelitas aliena. & uictus est
mundus. Ad utrosq aditus occurrit
sideretur in ista passione humana pa¬
cientia: incipit esse incredibilis. Si

Expanded text:
viribus confidat, quando suffert viribus confidat, quando suffert tentationem: quia et ut bona prudenter loquamur, ab illo est nostra sapientia; et ut mala fortiter perferamus, ab illo est nostra patientia. Recolite pulos admonentem: recolite martyrum Regem cohortes suas armis spiritualibus instruentem, bella monstrantem, adjutoria ministrantem, praemia pollicentem: qui cum dixisset discipulis suis, In hoc mundo pressuram habebitis; mox unde territi consolarentur, adjunxit dicens, Sed confidite, victus est mundus? In hoc, inquit, mundo pressuram habebitis: ut si premit, non opprimat; si oppugnat, producit contra milites Christi. Advertite, fratres. Duplicem, dixi, aciem producit mundus contra milites Christi. Blanditur enim, ut decipiat; terret, ut frangat. Non nos teneat voluptas propria, non nos terreat crudelitas aliena; et victus est mundus. Ad utrosque aditus occurrit sideretur in ista passione humana patientia, incipit esse incre
Abbreviated transcription (Latin):
NPASSIONT DUT NODIS HODIE RECIPATAEST
fratres Rm̃i: euidenter ostenditur iudex
ferox. tortor cruentus: martyr in uictus.
Incuius corpore poenis uariis ex arato
iam tormenta defecerant: & ad huc
menbra durabant: Iot conuicta miraculis
persistebat impietas: tot uexata suppli¬
cus noncedebat infirmitas. Agnoscat᷑ cͦ
operata diuinitas. Sm enim corrup¬
tibilis puluis contra tam immania tormexi¬
ta duraret. Nisi in eo xp̃c habitaret:
In his enim om̃ibus ille agnoscendus.
ille glorificandus. ille laudandus:
qui & in prima uocatione dedit fidẽ
& insuprema passione uirtutem. UL¬
tis nosse quia utrumq donatum est:
Audite apłm paulum. Uobis inquit
donatum est ꝓ xp̃o. Nonsolum ut cre¬
datis in cum. uerum etiam ut paciami¬
ni ꝓ eo Acceperat haec utraq beatus¬
bat. Si enim non accepisset. quid ha
beret: Habebat in sermone fidutiã.
habebat inpassione tolerantiam. Ne¬
mo ergo de suo corde prȩsumat quan¬
do ꝓfert sermonem. Nemo de suis

Expanded text:
passione, quae nobis hodie recitata est, fratres carissimi, euidenter ostenditur iudex ferox, tortor cruentus, martyr inuictus. in cuius corpore poenis uariis exarato iam tormenta defecerant et adhuc membra durabant. tot conuicta miraculis persistebat impietas, tot uexata suppliciis non cedebat infirmitas. cognoscatur ergo operata diuinitas. quomodo enim corruptibilis puluis contra tam inmania tormenta duraret, nisi in eo Christus habitaret? in his enim omnibus ille agnoscendus, ille glorificandus, ille laudandus est, qui et in prima uocatione dedit fidem et in postrema passione uirtutem. uultis nosse, quia utrumque donatum est, audite apostolum Paulum: uobis indonatum est a Christo, non solum ut credatis in eum, verum etiam ut patiamini pro eo . Acceperat haec utraque Vinbat. Si enim non accipberet? Habebat in sermone fiduciam, habebat in passione tolerantiam. Nemo ergo de suo corde praesumat, quando profert sermonem; nemo de suis
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ uitam. itã p̃ciosȩ mortis gra decora¬
uit: ut qđ uiuendo docuit. moriendo con¬
sttenter astruxerit. Eratq consequeis quatinꝰ
adeiꝰ uisionẽ ꝑ mortẽ actinger&: quemꝓbabi¬
lis uitae conuersatione semper attestatꝰ fu¬
iss& Sciens quod de contemptu p̃sentis uitȩ
gła surgit beatitudinis acternȩ: p̃staente dño

Expanded text:
virtutum vitam ita pretiosae mortis gratia decoravirtutum vitam ita pretiosae mortis gratia decoravit, ut quod vivendo docuit, moriendo constanter astruxerit: eratque consequens quatenus ad ejus visionem per mortem attingeret, quem probabilis vitae conversatione semper attestatus fuisset, sciens quod de contemptu praesentis vitae gloria surgit beatitudinis aeternae; praestante Do
Abbreviated transcription (Latin):
Nec erubescit uelle se adhuc ferox ꝑ dere:
quẽ mansue factoc bestialis feritus satagebat
dẽ ñ iã secretũ sed ꝓfundũ elegit. credeis
sibi ad delitiscendã eiꝰgłam. ñ claustra fide
re radiata micuissent. Dat᷑ nautis mergendũ
corpꝰ influctib ut ad auxiliũ saltẽ aequora
ꝓficerent: cui ad uincendum xp̃i militem
t̾ra defeciss&. En auigatis itaq ex magna par.¬
te freti gurgitibus. ꝓiectum int̾ sorbences
undas: p̃potens ÷ dĩ dextera consecutto. & quȩ
sp̃m intulerat incęlum: corpꝰ mox retulit ad
sepulchrum. Sic p̃dicator ueritatis km̃i. Nec
tormentorũ uincit᷑ pęnis. Nec tenebrosi carceris
superat᷑ angustus: Nonbestiis ꝓiectꝰ dilaniat᷑.
Non ꝓfundo cęlat᷑ sed littori redditur. p̃co¬
nio diffamatur. Ut qui uere confessus fuerat
nomen ditatis: inueritate sibi adee experi¬
ret᷑ diuinae suffragia bonitatis. Cuiꝰ głosam

Expanded text:
nec erubescit velle se adhuc ferox perdere, nec erubescit velle se adhuc ferox perdere, quem mansuefacta bestialis feritas satagebat dem non jam secretum, sed profundum elegit; credens sibi ad delitescendam ejus gloriam non claustra fidem re radiata micuissent. Datur nautis mergendum corpus in fluctibus; ut ad auxilium saltem aequora proficerent, cui ad vincendum Christi militem terra defecisset. Enavigatis itaque magna ex parte freti gurgitibus, projectum inter sorbentes undas praepotens est Dei dextera consecuta; et quae spiritum intulerat in coelum, corpus mox retulit ad sepulcrum. Sic praedicator veritatis, charissimi, nec tormentorum vincitur poenis, nec tenebrosi carceris superatur angustiis. Non bestiis projectus dilaniatur, non profundo celatur; sed littori redditur, praeconio diffamatur: ut qui vere confessus fuerat nomen deitatis, in veritate sibi adesse experiretur divinae suffragia bonitatis. Cujus gloriosam
Abbreviated transcription (Latin):
obsequia helias quondã impias achab uel
iezabelis manꝰ caute declinans: indeserto cor¬
uis ministrantib pascitur. Assertor autẽ ue¬
ritatis VINCENIUꝰ datiani rabiȩ ꝑemptꝰ. feris
exponit᷑ consumendꝰ. sed coruo famulante
seruat᷑ illȩsꝰ. Obtinuit gͦ helias diuino nutu
coruis p̃stuntib qͦ aleret᷑: p̃stitũ .ẽ. VINCETIO
obsequente quoq coruo ne comederet᷑ Qui
ut cęlitꝰ se custodem de signatũ ostender&.
aduentuntes reliquas aues eminꝰ non segni im¬
petu ꝓturbabat. Interquas immanẽ quoq
lupu ꝓpiuꝰ accedentẽ: ueluti qͥ commissum
thesaurum sacrilega audatia attuminare
p̃sumer&: pennis & alis diuerberans ꝓcul
ab egit. Sed ille qđ nonta ad inferendã ue¬
niss& iniuriã: quã ad augendã miracul
pompa: quadã sui habitũdine stupidꝰ indi¬
cabat. Oimpudens furor. & stulta uesania.
Coruus obseqͥtur. lupꝰ uenerat᷑: Datianꝰ ꝑsequitur

Expanded text:
obsequia. Elias quondam impias Achab vel obsequia. Elias quondam impias Achab vel Jezabelis manus caute declinans, in deserto corvis ministrantibus pascitur: assertor autem veritatis Vincentius Daciani rabie peremptus, feris exponitur consumendus, sed corvo famulante servatur illaesus. Obtinuit ergo Elias divino nutu, corvis praestantibus, quo aleretur ; praestitum est Vincentio, obsequente quoque corvo, ne comederetur. Qui ut coelitus se custodem designatum ostenderet, adventantes reliquas aves eminus non segni impetu perturbabat; inter quas immanem quoque lupum propius accedentem, veluti qui commissum thesaurum sacrilega audacia attaminare praesumeret, pennis et alis diverberans procul abegit. Sed ille quod non tam ad inferendam venisset injuriam, quam ad augendam miraculi pompam, quadam sui habitudine stupidus indicabat. O impudens furor, et stulta vesania! Corvus obsequitur, lupus veneratur; Dacianus persequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
leniori strati fulera substitui. acblandiori
eũ requie confoueri. Scilic& ut si amoto pau¬
lulũ carnifice animã qͥetꝰ ex alar&: dicert᷑
Nonesse occisus sed mortuuꝰ: quasi eum poe¬
na peremerit. cum quo & poena simul pe
aula suscipit. acbeatae felicitatis mune¬
re donat. Ad euiꝰ ingressũ angłici lȩcunt᷑
sp̃s. omsq simul conciues graculant᷑ sci
tuo digna consortio. quae ꝑtinax tulit
supplicium mendax fugit obsequium.
&e quae fuit contẽpte ꝑsecutor quod fuer&¬
dcrueris expostione uindictã. cuiꝰ gemit
ex uirtute uictoriã. Feris namq & canib coep¬
ta furoris suꝑbia absumendũ ꝓiet man¬
dat lictorib : ut tuli pastu corũ impler&
uentrẽ. quorũ ipse gerebat mentem. Sed ut
uictoriȩ VINCENIO gr̃a conferretur. mittit᷑
coruu auis in imica cadauerib expositas cor¬
poris dupes seruatura ieuma. Hinc fr̃s dilec¬
tissimi. hinc ad uertite distincta meritorum

Expanded text:
lenioris strati fulcra substitui, ac blandiori lenioris strati fulcra substitui, ac blandiori eum requie confoveri; scilicet ut si amoto paululum carnifice animam quietus exhalaret, diceretur non esse occisus, sed mortuus: quasi non eum poena peremerit, cum quo et poena simul peraula suscipit, ac beatae felicitatis munere donat. Ad cujus ingressum angelici laetantur spiritus, omnesque simul concives gratulantur santuo digna consortio, quae pertinax tulit supplicium, mendax fugit obsequium: et quae fuit contenta daveris expositione vindictam, cujus gemit ex virtute victoriam. Feris namque et canibus coepta furoris superbia absumendum projici mandat lictoribus: ut tali pastu eorum impleret ventrem, quorum ipse gerebat mentem. 6. Corvvictoriae Vincentio gratia conferatur, mittitur corvus, avis inimica cadaveribus, expositas corporis dapes servatura jejuna. Hinc, fratres dilectissimi, hinc advertite distincta meritorum
Abbreviated transcription (Latin):
arcꝰ medica dĩ manꝰ. & uenustiori pristinȩ
sanitati augmento. fossilateris dampna
supplebat. In solita igitur huiꝰ luminis dao¬
ritate ꝑculsi obstupuere custodes: quin &
uocem angłis hrmnum dõ concinentib.
mens pallidi ianitoris expauit. Currit ex¬
animis minister adp̃sidem: quem grauuiꝰ
relatio nuntu. quam ictꝰ erat ꝑ cussura gla¬
du. Et cum nom poss& ex magnitudine rei
tucere qđ uiderat: tremor iudicem occupat
dolor lacerat. furor inflaminat: Et ne in pȩ¬
nisuincens VINCENTIUS martrru gł̃am obti¬
ner&: cicius inquit Datianꝰ ꝓducutur ecarce¬
re nedum insistimꝰ rebelem punire. uideam
cum potiuꝰ uictoria coronare Profertur itaq
ex illo tetri curceris baratro. celesti quidẽ
gr̃a pulchrior. & si adhuc eẽt passurꝰ robustior
Sed ubi desiderium ad regniuocationem
tendentis. Nullo pȩnarũ uł mortis genere
frangendum intelligit: iubet in uidit mers

Expanded text:
artus medica Dei manus, et venustiori pristinae artus medica Dei manus, et venustiori pristinae sanitatis augmento fossi lateris damna supplebat. Insolita igitur hujus luminis claritate perculsi obstupuere custodes: quin et vocem, Angelis hymnum Deo concinentibus, mens pallidi janitoris expavit. Currit exanimis minister ad praesidem, quem gravius relatio nuntii, quam ictus erat percussura gladii: et cum non posset ex magnitudine rei tacere quod viderat, tremor judicem occupat, dolor lacerat, furor inflammat. Et ne in poenis vincens Vincentius gloriam martyrii obtineret, Citius, inquit Dacianus, producatur e carcere; ne dum insistimus rebellem punire, videamur eum potius victoria coronare. Profertur itaque ex illo tetri carceris barathro, coelesti quidem gratia pulchrior, et si adhuc esset passurus, robustior. Sed ubi desiderium ad regni vocationem tendentis nullo poenarum vel mortis genere frangendum intelligit, jubet invida mens
Abbreviated transcription (Latin):
uexatꝰ homine p̃focabat᷑: Contẽpni gͥ se uiders
seuiebat: nec inquẽ iã uindictũ inferr& in¬
ueniebat. Videbat namq de seuientiũ manꝰ
carnificũ plus in eo inuenire uulneris quã
corporis.: solumq uigentẽ sp̃m eo stulticiã
exꝓbure suã. quo ꝓuocubat ueritutis Nior¬
ma. Qua ꝓpt̃ credens qđ causã c̃fusionis¬
auerter&: si ꝑsonã quȩ se spreuerat absenti¬
r&: minꝰq datianꝰ erubescer& si uincentiũ
popłs ñ uider&. iussit eũ apublico remoue¬
ri. Sedne sic quidẽ carer& supplicio. c̃tusa
qͦ iaceat testtc substernitur.: ut uis acumi¬
nis concisã molẽ suꝑiecti corporis plus dis¬
cinder&. atq reddita tormentis menbra
quae secarent. obuia susciperent fragmina
delitus: Nam diuina bonitus dilectũ suu
ampliuꝰ inc̃fessione comituta infert nouã
tenebris luce. & tub̃naculũ splendidũ obs¬
curũ redlit ergustulũ. Fouebat laceros

Expanded text:
vexatus homine praefocabatur. Contemni se videns vexatus homine praefocabatur. Contemni se videns saeviebat, nec in quem jam vindictam inferret inveniebat. Videbat namque desaevientium manus carnificum plus in eo in venire vulneris quam corporis, solumque vigentem spiritum eo stultitiam exprobrare suam, quo provocabat veritatis norma. Quapropter credens q quae se spreverat, absentaret, minusque Dacianus erubesceret, si Vincentium populus non videret, jussit eum a publico removeri. Sed ne sic quidem careret supplicio, contusa quo jacebat testa substernitur; ut vis acuminis concisam molem superjecti corporis plus discinderet, atque reddita tormentis membra quae secarent, obvia susciperent fragmina.delitas. Nam divina bonitas dilectum suum amplius in confessione comitata infert novam tenebris lucem, et tabernaculum splendidum obscurum reddit ergastulum. Fovebat laceros
Abbreviated transcription (Latin):
Nec dolor scissorũ menbrorũ. Non focifra¬
gor & strepentis inpatentib uiscerib salis
in iectio: Datiani quiuer̃ aliquatenꝰ sub¬
dere iussioni. Sed dum intantũ eiꝰ uecor¬
diȩ tumor excrescer&. ut tuntis passionũ
subactũ dolorib aut uicisse aut intere.¬
misse se letubund extoller&: suscepta
sp̃e frustratꝰ unde uictor. uisuꝰ. ẽ. appa¬
rere. inde uictꝰ cõpulsus ÷ erubescere
Qm̃ quo dĩ martyr duriori urguebat᷑
pęna: eo ampliori confessionis exultubat
constantia. Unde ipsuiꝰ passionis uel ulti¬
ma ꝑuidere seu memorati fr̃s euidentius
placet: quatinꝰ animaduertut scitas ura
tũ iste extrinsecꝰ multiplici pęnarũ genere
c̃tritꝰ artubat᷑: tantũ intrinsecꝰ exultante in te¬
riori homine dilatabatur. Suantũq ille ex¬
teriuꝰ iactantia tẽporalis potentiȩ in flabat᷑:
tantũ interiuꝰ despici se ꝑpendeaSinteriori

Expanded text:
nec dolor scissorum membrorum, non foci franec dolor scissorum membrorum, non foci fragor et strepentis in patentibus visceribus salis injectio, Daciani quiverunt aliquatenus subdere jussioni. Sed dum in tantum ejus vecordiae tumor excresceret, ut tantis passionum subactum doloribus aut vicisse aut interemisse se laetabundus extolleret, suscepta spe frustratus, unde victor visus est apparere, inde victus compulsus est erubescere: quoniam quo Dei martyr duriori urgebatur poena, eo ampliori confessionis exsultabat constantia. Unde ipsius passionis vel ultima pervidere, seu memorari, fratres, evidentius placet; quatenus animadvertat sanctitas vestra tum iste extrinsecus multiplici poenarum genere contritus arctabatur, tantum intrinsecus exsultante interiori homine dilatabatur; quantumque ille exterius jactantia temporalis potentiae inflabatur, tantum interius despici se perpendens, interiori
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ &iam peregrina mirantur: quatinꝰ
eis se largiorẽ exhibeat in beneficus. quib
se amabiliorem cognoscet in gaudus.
Fiatq meiꝰ sollẽpnitate uberior leticiȩ am¬
bitꝰ. de quo fidei creuit effectꝰ Huiꝰ deniq
cri ministerii fultꝰ officio. qͥ filiũ dĩ dnm
nr̃m secuturꝰ eẽt inpassione. eiꝰdẽ xp̃i cali¬
cẽ credentib pͥuꝰ ministrar& in salutem.
Cuiꝰ haustu felicit̾ mente debriatꝰ. rabidi
hostis atq in xp̃m seuientis insaniã int̾ritꝰ
adiit: modestꝰ sustinuit. securꝰ irrisit.
sciens paratꝰ ce̾. ut resister&. nesciens elatꝰ
eẽ quod uincer&. Quia cuiꝰ amore sp̃italib
armis p̃munitꝰ resistebat: eiꝰ ad iutorio
quicqͥd poenarũ in illum furentis ira ex¬
cogitabat: in superabilis fortit̾ paciendo
uincebat. Ideo hunc non lamine igni¬
tae sartaginis. non equulei. non ungulȩ
ferreȩq manꝰ non uires pauendȩ cedentiũ.

Expanded text:
quem etiam peregrina mirantur: quatenus quem etiam peregrina mirantur: quatenus eis se largiorem exhibeat in beneficiis, quibus se amabiliorem cognoscit in gaudiis, fiatque in ejus solemnitate uberior laetitiae ambitus, de quo fidei crevit effectus. CAP. II. Hcri mini terii fultus officio, qui Filium Dei Dominum nostrum secuturus esset in passione, ejusdem Christi calicem credentibus prius ministraret in salutem. Cujus haustu feliciter mente ebriatus, rabidi hostis atque in Christum saevientis insaniam interritus adiit, modestus sustinuit, securus irrisit, sciens paratus esse 428 ut resisteret, nesciens elatus esse quo vinceret: quia cujus amore spiritalibus armis praemunitus resistebat. ejus adjutorio quidquid poenarum in illum furentis ira excogitabat, insuperabilis fortiter patiendo vincebat. Ideo hunc non laminae ignitae sartaginis, non equulei, non ungulae ferreaeque manus, non vires pavendae caedentium.
Abbreviated transcription (Latin):
UNCTORUM LICeT dilectissimi glo¬
riosas martrrum passiones quos
distincta regionib loca meruer̃. una fi¬
des faciat om̃ib in discreto honore ue¬
nerabiles: propͥam tamen sibi in hoc ue¬
nerationis obsequio illi uindicant dig¬
nitatem : qui acccłam dĩ & documeñ¬
tis p̃ceteris erexer̃. & patrociniis adiu¬
uer̃ Int̾ quos iuste beatũ leuitã ViNCEN¬
tium. cuiꝰ confessione & morte xp̃m in¬
credulis p̃dicatũ in cunctanter agnosci¬
mꝰ catholicis studuis cȩlebramꝰ. Qui ut
fidelium deuocionem dõ studiosius cõ¬
mendar& : altiori karitatis flammescers
affectu. morti sese tandem fideliter ob¬
tulit. Quo uidelicet robur fidei insoli¬
dissima petra xp̃o fundatum sequacib
imitandum daretur. Necnon & semen
aplicae p̃dicationis ꝑ eum plurib dis¬
seminatũ. ope suae intercessionis tutũ
ac ꝑfectę consummationis fruge refer¬
tum. in caelestib demum horreis con¬
deretur. hunc gͦ ampluiꝰ ꝓpͥa uenerent᷑

Expanded text:
unctorum licet, dilectissimi, gloriosas martyrum passiones, quos distincta regionibus loca meruerunt, una fides faciat omnibus indiscreto honore venerabiles, propriam tamen sibi in hoc venerationis obsequio illi vindicant dignitatem, qui Ecclesiam Dei et documentis prae caeteris erexerunt, et patrociniis adjuverunt. Inter quos juste beatum levitam Vincentium, cujus confessione et morte Christum incredulis praedicatum incunctanter agnoscimus, catholicis studiis celebramus. Qui ut fidelium devotionem Deo studiosius commendaret, altiori charitatis flammescens affectu, morti sese tandem fideliter obtulit, quo videlicet robur fidei in solidissima petra Christo fundatum sequacibus imitandum daretur; necnon et semen apostolicae praedicationis per cum pluribus disseminatum, ope suae intercessionis tutum, ac perfectae consummationis fruge refertum in coelestibus demum horreis conderetur. Hunc ergo amelius propria venerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
bantur me. locutisunt labis et
mouer̃ caput: Omnes: demalis
tantum suscipiendum est: Nam si
misceas fideles: non potest stare sen¬
tentia: quae figura grecae dicitur
srnec doche. Latine atoto partem:
Aspernabantur ergy iudciei dñm
saluatorem: quando dicebant alios
posuit: labus eos fuisse locutos
Tales enim ore non corde fabulantur:
quib non prouenit firma delibe¬
ratione sententia Quid tamen isti
labiis loquaebantur: si filius di est:
tantum labia personare Nam
ut per iracundiam non per rationeno
probares dictum: adiecit. mouerunt
caput: Quod minantes faciunt: non
iudicantes:
aiuidatis quae grecae dicitur ironia.
latine irrisio. aliud quam conatur
ostendens Uerba siquidem ista.
specialiter cuu angelii sunt: dicebars
ergo iudaei: quando pendebat in
cruce Sperauit in dño liberet nunc
siuult eum: O caelestis integritas.
nonne uidemur hic euuangelium
recensere. quam psalmum quando
tanta ueritate completasunt: ut
non futura sed trans acta esse ui¬

Expanded text:
bantur me; locuti sunt labiis, et moverunt caput. Omnes, de malis tantum suscipiendum est; nam si misceas fideles, non potest stare sententia. Quae figura Graece dicitur synecdoche, Latine a toto pars. Aspernabantur ergo Judaei Dominum Salvatorem, quando dicebant: Aliosposuit labiis eos fuisse locutos. Tales enim ore, non corde fabulantur, quibus non provenit firma, deliberatione sententia. Quid tamen isti labiis loquebantur? Si Filius Dei est,tantum labia personare. Nam ut per iracundiam, non per rationem probares dictum, adjecit, moverunt caput, quod minantes faciunt, non judicantes. a Judaeis, quae Graece dicitur ironia, Latine irrisio, aliud quam conatur ostendens. Verba siquidem ista specialiter Evangelii sunt; dicebant enim Judaei, quando pendebat in cruce: Speravit in Domino, liberet nunc, si vult, eum . O coelestis integritas! Nonne videmur hic potius Evangelium recensere quam psalmum, quando tanta veritate completa sunt, ut non futura, sed transacta esse vi
Abbreviated transcription (Latin):
nire de xp̃o euidentibus signatur
oraculis: Nec posse diuinȩ fruccum
potenticie ad salomonis grãm diriuari.
qui dauid filius fuit.: Cuius finis haud
dubie cognoscitur: finis enum fuit regni
salomonis & pacis: ut regnorum lecti¬
onibus demonstratur: Unus est xp̃c :
cuius regnum non bab& finem:
Deinde. nullis scilomon gentibus imꝑauit:
Xp̃c̃ uero : goclesiam degentib congregauit :
Postremo uiuente dauid & natus est
scilomon. & regnum consecutus .⁊
Hic cuit̃ qui ꝓmittitur. post mortem
dauid suscitandus eẽ monstratur sicut
habes. Qui cum conpleti fuerint dies
tui & dormieris cum patribus tuis.
egredietur de utero tuo: & firma bo
regnum eius Ipse cedificabit domũ¬
num regnauit salomoꝵi:. Qui annis
tantum modo quadraginta regnauit.o
Ego inquit ei ero in patrem: & ille
michi infilium: Quis est ille nisi¬
ꝓprius di filius. Cuidictum est.
Filius m̃s estu ego hodie genui te.
Et miscdiam meam non disꝑgã abeo:
& fidelem eum seruabo indomo mea.

Expanded text:
nire de Christo euidentibus signatur oraculis. nec posse diuinae fructum potentiae ad Salomonis gratiam deriuari, qui Dauid filius fuit, cuius finis haud dubie cognoscitur; finis enim fuit regni Salomonis et pacis, ut Regnorum lectionibus demonstratur. unus est Christus, cuius regnum non habet finem. deinde nullis Salomon gentibus imperauit, Christus uero ecclesiam de nationibus congregauit. postremo uiuente Dauid et natus est Salomon et regnum est consecutus, hic autem qui promittitur post mortem Dauid surrecturus esse monstratur, sicut habes quia cum conpleti fuerint dies tui et dormieris cum patribus tuis, eabit domulum regnauit Salomon, qui annis tantummodo quadraginta regnauit? ego ero inquit ei in patrem et ille mihi in filium — quis est ille proprius dei filius nisi cui dictum est: filius meus es tu, ego hodie genui te? — et misericordiam meam non dispergam ab eo et fidelem eum seruabo in domo mea
Abbreviated transcription (Latin):
iosepħh sedex aiauia uigine natũ xp̃m:
appellat. nisi quia uirum MaRiaE eum
recte incelligimus. sine conmixtione
ccrnis ipsa copulatione coniugii: & ob
hoc & iam xp̃i pcitrem multo coniunc¬
tius. quiex eius coniuge natus sit: quã
si ei eẽt aliunde adoptatus: Ac perhoc¬
& itm si demonstrare aliquis poss&
MARIAM exdaiuid. nullam conscingu¬
nitatis originem ducere. satis erat
scđm istam rationẽ accipere xp̃m
filium daiuid Quti ratione etiã
ioseph pater eius recte appellatus ÷.
Qucnto magis cum euidenter
dicat cipłi PAULUS ex semine daiud
oARIA destirpe dauid aliquam
consanguit᷑atẽ: duxisse dubitare utiq
non debemus. Nonergo putemus¬
cuanceigłm ꝓphetȩ eẽ contrariun.
ut quod ille inpossibilȩ dixit affaitu.
hic nccrrare incipiat. Quia ibi de
generatione diuinitatis. hic de iai¬
ectrnatione dictum est: Ac crnalib¬

Expanded text:
Ioseph, sed ex . Maria uirgine natum Ioseph, sed ex . Maria uirgine natum appellat, nisi quia et uirum Mariae recte intellegimus sine commixtione carnis ipsa copulatione coniugii et ob hoc etiam Christi patrem multo coniunctius, qui ex eius coniuge natus sit, quam si ei esset aliunde adoptatus? undeetiamsi demonstrare aliquis posset Mariam ex Dauid nullam consanguinitatis originem ducere, sat erat secundum istam rationem accipere Christum filium Dauid, qua ratione etiam Ioseph pater eius recte appellatus est: quanto magis, quia, cum euidenter dicat apostolus Paulus ex semine Dauid Mariam de stirpe Dauid aliquam consanguinitatem duxisse dubitare utique non debemus! euangelium prophetae esse contrarium, ut quod ille impossibile dixit, effatu hic narrare incipiat, quia ibi de generatione diuinitatis, hic de incarnatione dictum est. Ca