comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s om̃iũ taliũ uicioꝵ sola medicina. Hascebatur inqͣm homo nullũ
habens. nullũ habiturus om̃ino peccatũ. ꝑ quẽ renascerent᷑ liberandi
apeccato. qͥ nasci ñ possent sine peccato. Quã uis enĩ carnali cõcupis¬
centia quȩ in ẽ genitalibꝰ m̃bris bene utat᷑ castitas cõ iugalis. habet
tam̃ motꝰ ñ uolũtarioᷤ. quibꝰ ostendit uł nullã in paradiso ante pec¬
catũ ẽẽ potusse. uł ñ talẽ fuisse si fuit ut aliqͣndo resisteret uolũtati.
Nc̃ aut̃ illã talẽ eẽ sentunꝰ. ut repugnas legi m̃tis. etiã si nulla ẽ causa
generandi. stimulo̾ ingerat coeuiidi. Ubi siei cedit᷑. peccando saciet᷑.
Siñ cedit᷑ discernendo frenet᷑. Quȩ duo aliena fuisse aparadiso ante
peccatũ dubitare qͥs possit. nã neq illa honestas facrebat aliqͥd in decoꝵ
neq illa felicitas paciebat᷑ aliqͥd in pacatũ. O portebat itaq ut ista

Expanded text:
sed omnium talium vitiorum sola medicina. Nascebatur homo, inquam, nullum sed omnium talium vitiorum sola medicina. Nascebatur homo, inquam, nullum habens, nullum habiturus omnino peccatum, per quem renascerentur liberandi a peccato, qui nasci non possent sine peccato. Quamvis enim carnali concupiscentia, quae inest genitalibus membris, bene utatur castitas conjugalis; habet tamen motus non voluntarios, quibus ostendit vel nullam se in paradiso ante peccatum esse potuisse, vel non taNunc autem illam talem esse sentimus, ut repugnans legi mentis, etiam si nulla est causa generandi, stimulos ingerat coeundi: ubi si ei ceditur, peccando satietur; si non ceditur, dissentiendo frenetur: quae duo aliena fuisse a paradiso ante peccatum, dubitare quis possit? Nam neque illa honestas faciebat aliquid indecorum, nec illa felicitas patiebatur aliquid impacatum. Oportebat itaque ut ista
Abbreviated transcription (Latin):
orer at enĩ utiq ds̃ hominẽ aliunde susciꝑe. in qͦ eẽt media¬
tor dĩ ⁊ hominũ. ñ degenere illiꝰ adã qͥ peccato suo genus obliga¬
uit humanũ. sic̃ ipsũ quẽ pͥmũ ceauit ñ degenere creauit alicu
Poterat gͦ uł sic uł alio qͦlibet mͦ ereare unũ aliunde qͦ uinceretur
uictor prioris. S meliꝰ uidicauit ⁊ ut deipso q iuinctũ fuerat
genere assumeret hominẽ ds̃. ꝑ quẽ generis humani uinceret
inimicũ. Et tam̃ ex uirgine cuĩ cõ ceptũ sps ñ caro. fide ñ libido
p̃uenit. Nec int̾ fuit carnis cõcupiscentia ꝑquã seminantur ⁊ cõci¬
piunt᷑ ceteri qui trahunt originale peccatũ. S ea penitꝰ remotissima
credendo ñ cõcumbendo scã ẽ fecundata uirginitas. ut illud qͥ nas¬
cebat᷑ ea ꝓpagine pͥmi hominis tantũ mͦ generis. ñ ⁊ criminis originẽ
duceret. Mascebat᷑ nãq ñ trans gressionuis cõtagione uiciata natura.

Expanded text:
oterat enim utique Deus hominem aliunde suscipere, in quo esset mediator Dei et hominum, non de genere illius Adam, qui peccato suo genus obligavit humanum; sicut ipsum quem primum creavit, non de genere creavit alicujus. Poterat ergo vel sic, vel alio quo vellet modo creare unum alium de quo vinceretur victor prioris: sed melius judicavit, et de ipso quod victum fuerat genere assumere hominem Deus, per quem generis humani vinceret inimicum; et tamen ex virgine, cujus conceptum spiritus, non caro: fides, non libido praevenit . Nec interfuit carnis concupiscentia, per quam seminantur et concipiuntur caeteri, qui trahunt originale peccatum: sed ea penitus remotissima, credendo, non concumbendo sancta est fecundata virginitas; ut illud quod nascebatur ex propagine primi hominis, tantummodo generis, non etiam criminis originem duceret. Nascebatur namque non transgressionis contagione vitiata natura,
Abbreviated transcription (Latin):
oportebat exhib̾etꝰ. Si enĩ unus ex angłis erat. qͥs facile affirma¬
re possit utrũ ei filii ꝑsona nuncianda inposita fuerit. ansps̃
scĩ andĩ patris. an ipsiꝰ om̃uio trinitatis qui ẽ unus ⁊ solus ds̃.
ut diceret. ego sũ ds̃ abrahã. ⁊ ds̃ ysaac.⁊ ds̃ iacob neq enĩ possu¬

Expanded text:
oportebat, exhiberetur? Si enim unus ex Angelis erat, quis facile affirmaoportebat, exhiberetur? Si enim unus ex Angelis erat, quis facile affirmare possit utrum ei Filii persona nuntianda imposita fuerit, an Spiritus sancti, an Dei Patris, an ipsius omnino Trinitatis, qui est unus et solus Deus, ut diceret, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et
Abbreviated transcription (Latin):
oyses aut̃ quando ad ppłin isrł exegipto educendũ missu ẽ. sic ꝑigñ¬
eĩ dr̃n apparuisse seriptũ ẽ. Pascebat inqͥt oues ietro soceri sui sacer ĩr¬
dotis madian. ⁊ egit oues indesertũ ⁊ uenit in montẽ dĩ oreb. appabo.a¬
ruit aut̃ illi angłs dñi in flama igius derubo.⁊ uidit quia in rubo
ardaet ignis rubus uͦ ñ cõburebat᷑. Et ait moyses. Ibo ⁊ uidebo uisũ
istud q tam̾ magnũ uidi.qm̃ ñ cõburit᷑ rubus. Cũ gͦ uidit dñs qͥa uenit
uidẽ. clamauitꝰ eũ dñs derubo dicens. Ego sũ ds̃ patris tui. ds̃ abra¬
⁊ds̃ acob.S cur prius angłs dni dictꝰ ẽ cũ derubo in flãma igniꝰ
apparuit: Ytrũ quia unus e& multis angłs erat. s ꝑ dispensationẽ
ꝑ sonã diũ sui gerebat. an assup̃tũ erat aliqͥd creaturȩ. q ad p̃sens
negociũ uisibilit̾ appareret. ⁊ unde uoces sensibilit̃ ederentꝰ. quibꝰ
p̃sentia dñi ꝑ subiectã ereaturã. corporeis etiã sensibꝰ hominis sicẽ

Expanded text:
oyses autem quando ad populum Israel ex Aegypto educendum missus est, sic ei Dominum apparuisse scriptum est: Pascebat, inquit, oves Jethro soceri sui sacerdotis Madian, et egit oves in desertum, et venit in montem Dei Horeb. Apparuit autem illi angelus Domini in flamma ignis de rubo. Et vidit quia in rubo arderet ignis, rubus vero non comburebatur. Et ait Moyses: Ibo, et videbo visum istud, quod tam magnum vidi, quoniam non comburitur rubus. Cum ergo vidit Dominus quia venit videre, clamavit eum Dominus de rubo dicens: Ego sum Deus patris tui, Deus Abraet Deus Jacob. Sed cur prius angelus Domini dictus est, cum de rubo in flamma ignis apparuit? utrum quia unus ex multis Angelis erat, sed per dispensationem personam Domini sui gerebat; an assumptum erat aliquid creaturae, quod ad praesens negotium visibiliter appareret, et unde voces sensibiliter ederentur, quibus praesentia Domini per subjectam creaturam corporeis etiam sensibus hominis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
quia nõ aliquid aliqͣndo uolumus qd antea ñ uolebamꝰ. qͣsi
ñ ꝓpt̾ ista mutabilis intelligatur nr̃a natura. q ab sit ut
in dõ eẽ eredamꝰ. Neq. enĩ ob aliud scriptũ ẽ. multȩ cogita¬
tiones in corde uiri. cõ siliũ aut̃ dñi manet in ȩternũ. nfi
ut intelligamꝰ siue eredamꝰ sic̃ et̃nũ d̾m̃.ita ęt̃nũ eiꝰ cõsiliũ

Expanded text:
quid aliquando volumus, quod antea non volebamus; quasi non propter ista mutabilis intelligatur nostra natura, quod absit ut in Deo esse credamus. Neque enim ob aliud scriptum est: Multae cogitationes in corde viri, consilium autem Domini manet in aeternum . Nisi ut intell
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ sacram̃tũ nisi oꝑante in iusibilit̾ spũ di cũ hȩc omia quȩ
ꝑ corporales motus. iillo oꝑe fuit̃. ds̃ oꝑet᷑. mouens primitꝰ inui¬
sibilia ministroꝵ siue am̃as hominũ. siue occultoꝵ spũũ. siue sibi
subditas seruitutes: Cuid mirũ si etiã in creat᷑a cęli ⁊ q̃e. maris ⁊
xris fac̃ ds̃ quȩ uult sensibilia. atq uisibilia ad seipsũ ineis sic̃
oportere ipse nouit significandũ ⁊ demõstrandũ. ñ ipsa sua qua ẽ
app̾arente substantia quȩ om̃ino ĩ comutabilis ẽ. om̃ibꝰq. spibꝰ qͦs

Expanded text:
itu Dei, cum haec omnia quae per corporales motus in illo opere fiunt, Deus operetur, movens primitus invisibilia ministrorum, sive animas hominum, sive occultorum spirituum sibi subditas servitutes: quid mirum si etiam in creatura coeli et terrae, maris et aeris, facit Deus quae vult sensibilia atque visibilia, ad se ipsum in eis, sicut oportere ipse novit, significandum et demonstrandum, non ipsa sua qua est apparente substantia, quae omnino incommutabilis est, omnibusque s
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝑfecte dõ subditoᷤᷤ. sit pͥncipatꝰ ⁊ regim̃ rerũ humanarũ.
S hoc qͥa ñdũ ẽ.oportet enĩ nos in hac pegrinatione priꝰ mor¬
talit̃ exerceri. ⁊ ꝑuires mansuetudiniᷤᷤ ⁊ patientię in flagelli ᷤ
erudiri:¬

Expanded text:
ac perfecte Deo subditos sit principatus, et regimen rerum humanarum. ac perfecte Deo subditos sit principatus, et regimen rerum humanarum. Sed hoc quia nondum est oportet enim nos in hac peregrinatione prius mortaliter exerceri, et per vires mansuetudinis et patientiae in flagellis erudiri
Abbreviated transcription (Latin):
am̃atis siue in am̃is quecũq mouerent᷑. attererent᷑. repararentur.
exterminarent᷑. reformarent᷑. alio atq alio mͦ lociꝰ ⁊ tp̃ribꝰ affecta mu¬
tarent᷑. Nũ alia eẽt istoꝵ om̃iũ uisibiliũ ⁊ mutabiliũ factoꝵ causa.
nisi illa inuisibili̾ ⁊ ĩ comutabilis uolunta dĩ ꝑ am̃ã iustã. sic̃ sedẽ
sapientiȩ cunctis utens ⁊ malis. ⁊ in racionabilibꝰ am̃is : ⁊ postre¬
mo corporibꝰ sure quȩ illis inspirarent᷑ ⁊ am̃arent᷑. siue om̃i sensu
carentibꝰ. cũ pͥmitꝰ uteretꝰ ipsa bona am̃a ⁊ scã. quã sibi adpiũ ⁊
religiosũ obsequiũ subdidisset. Qd gͦ deuno saprente qͣmuis adhuc
corpus mortale gestante. qͣm uis ex parte uidente posiumꝰ exem¬
pli gr̃a. hoc dealiqua domo ubi alicoꝵ taliũ societa e. Hoc deciui¬
tate uł etiã deorbe tr̃aꝵ licet cogitare. si penes sapieites scẽq

Expanded text:
animatis sive inanimatis, quaecumque moverentur, attererentur, repararentur, animatis sive inanimatis, quaecumque moverentur, attererentur, repararentur, exterminarentur, reformarentur, alio atque alio modo locis et temporibus affecta mutarentur: num alia esset istorum omnium visibilium et mutabilium factorum causa, nisi illa invisibilis et incommutabilis voluntas Dei per animam justam, sicut sedem Sapientiae, cunctis utens, et malis et irrationalibus animis, et postremo corporibus, sive quae illis inspirarentur et animarentur, sive omni sensu carentibus, cum primitus uteretur ipsa bona anima et sancta, quam s de uno sapiente, quamvis adhuc mortale corpus gestante, quamvis ex parte vidente, posuimus exempli gratia; hoc de aliqua domo, ubi aliquorum talium societas est, hoc de civitate vel etiam de orbe terrarum licet cogitare, si penes sapientes sancteque
Abbreviated transcription (Latin):
causa pͥma illiꝰ egritudinis ueracissime reppiet᷑. Iã uͦ ii illo labore
officioso ⁊ pio adhibuisset ille sapiens ministroᷤ cõ laborantes secũ
in oꝑe bono. nec tam̃ eadẽ uolũtate dõ seruientes. s ad carnaliũ
cupiditatũ suaꝵ mercedẽ ꝑuenire cupientes uł ĩ comoda carnalia
deuitantes adhibiusset etiã uim̃ta. si hoc exigeret illiꝰ opis implen¬
di ꝓcuratio. quȩ utiq uim̃ta in racionabilia eẽnt am̃antia. nec
idõ mouerent membra sub sarciuᷤᷤ q aliqͥd deillo bono oꝑe cogitaret̃.
s naturali appetitu suȩ uoluntatis ⁊ deuitatione molestię. postremo
adhibiusset ipsa etiã corpora oni sensu carentia. quȩ illi oꝑi ẽẽnt
necessaria. frum̃tũ scilicet. uinũ. ⁊ oleũ. uestẽ. numũ. codicẽ. ⁊ siqͣ
huiꝰ modi. In his certe om̃ibꝰ in illo oꝑe uersantibꝰ corporibꝰ. siue

Expanded text:
causa prima illius aegritudinis veracissime reperiretur. Jam vero si in labore causa prima illius aegritudinis veracissime reperiretur. Jam vero si in labore officioso et pio adhibuisset ille sapiens ministros collaborantes secum in opere bono, nec tamen eadem voluntate Deo servientes, sed ad carnalium cupiditatum suarum mercedem pervenire cupientes, vel incommoda carnalia devitantes; adhibuisset etiam jumenta, si hoc exigeret illius operis implendi procuratio, quae utique jumenta irrationalia essent animantia, nec ideo moverent membra sub sarcinis, quod aliquid de illo bono opere cogitarent, sed naturali appetitu suae voluptatis et devitatione molestiae; postremo adhibuisset etiam ipsa corpora omni sensu carentia, quae illi operi essent necessaria, frumentum scilicet, et vinum, et oleum, vestem, nummum, codicem, et si qua hujusmodi; in his certe omnibus in illo opere versantibus corporibus, sive
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ talẽ sapientẽ. cuiꝰ am̃a rationalis iã sit particebs in comuta¬
bilis ȩtneq ueritatis. quã de om̃ibꝰ suis actionibꝰ cõsulat. nec
aliquid omĩno faciat. q ñ inea cognouerit eẽ faciendũ. ut ei
sub ditꝰ eiq. obteꝑans recte facrat. Iste sicõsulta sũma ratione
duinȩ iusticiȩ quã insecreto audiret auie cordis sui. eaq sibi
eẽ corporis siccitatẽ. ab alio aut̃ humori in moderationẽ. unꝰ
coꝵ uerã causã diceret. alt̃ eiraret. Uterq. tam̃ deꝓximiᷤ cau¬
sis. idẽ corporalibꝰ ꝓnunciaret. at si illiꝰ siccitatis causa quereret᷑
⁊ in ueniret᷑ uoluntariꝰ labor. iã uentũ ẽẽt ad suꝑiore causã¬
quȩ ab am̃a ꝓficeretꝰ. ad efficiendũ corpꝰ qd regit. s nec ipsa pͥ¬
ma eẽt. Illa enĩ ꝓcul dubio suꝑior erat in ipsaĩ comutabili
sapientia. cui homini sapientis. aiña incaritate seruiens ⁊ ĩ effabi¬
lit̾ ubenti obediens uolũtariũ labore susceꝑat. ita ñ nisi dĩ uoluntas

Expanded text:
a rationalis jam sit particeps incommutabilis aeternaeque veritatis, quam de omnibus suis actionibus consulat, nec aliquid omnino faciat, quod non in ea cognoverit esse faciendum, ut ei subditus eique obtemperans recte faciat. Iste si consulta summa ratione divinae justitiae, quam in secreto audiret aure cordis sui, eaque sibi esse corporis siccitatem, ab alio autem humoris immoderationem: unus eorum veram causam diceret, alter erraret, uterque tamen de proximis causis, id est, corporalibus pronuntiaret. At si illius siccitatis causa quaereretur, et inveniretur voluntarius labor; jam ventum esset ad superiorem causa ab anima proficisceretur ad afficiendum corpus quod regit: sed nec ipsa prima esset; illa enim procul dubio superior erat in ipsa incommutabili Sapientia, cui hominis sapientis anima in charitate serviens, et ineffabiliter jubenti obediens, voluntarium laborem susceperat: ita nonnisi Dei voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
humano. quedã moles carnis. ⁊ forme species. ⁊ ordo. distine iii.¬
tioq mẽbroꝵ.⁊ temꝑatio ualitudinis. hoc corpꝰ in spirata am̃a
regit. eadẽq racionalis. Etidõ qͣmuiꝰ mutabiliᷤ. tam̃ quȩ possit
illiꝰ incomutabilis sapientię particebs eẽ. ut sit participatio
eiꝰ idipsũ. sic̃ inpsalmo scriptũ ẽ de omĩbꝰ scĩs. ex quibꝰ tãꝗͣ
lapidibꝰ uiuiꝰ edificat᷑ illa iħrłm mat̾ nr̃a ęterna incęlis. Ita

Expanded text:
humano quaedam moles carnis, et formae species, et ordo distinctioque membrorum, et temperatio valetudinis: hoc corpus inspirata anima regit, eademque rationalis; et ideo quamvis mutabilis, tamen quae possit illius incommutabilis sapientiae particeps esse, ut sit participatio ejus in idipsum, sicut in Psalmo scriptum est de omnibus sanctis, ex quibus tanquam lapidibus vivis
Abbreviated transcription (Latin):
rebit in iudicio. ñ tantũ iustis.s ⁊ impus. Et hiuꝰ formȩ uisio.¬
ñ erit inbonũ eis qui male agut̃. Est aut̃ uisio formȩ meȩ in qͣ cũ
ẽẽm ñ rapina arbitratꝰ sũ ẽẽ equaliꝰ dõ. s ut hanc acciꝑẽ meip

Expanded text:
rebit in judicio, non tantum justis, sed et impiis; et hujus formae visio norebit in judicio, non tantum justis, sed et impiis; et hujus formae visio non erit in bonum eis qui male agunt. Est autem visio formae meae, in qua cum essem, non rapinam arbitratus sum esse aequalis Deo, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
ifrł recti corde. Quãdo aut̃ uidicẽ udebiit mali. ñ eiꝰ udebit᷑ bonꝰ.
qͥ a ñ adeũ gaudebut corde. s tc̃ se plangent om̃s tribꝰ q̃x in numero
utiq maloꝵ hominũ ⁊ in fideliũ ꝓpt̃ hoc etiã.⁊ ille qͥ eũ diaerat
magistrũ bonũ. querens ab eo cõsiliũ. cõ sequedȩ uitȩ ȩĩnȩ. Respđit ei
Cuid me inqͥt interroga debono. nemo bonꝰ nisi soluꝰ ds̃. cũ ⁊ hominẽ¬
alio loco dicat bonũ ipse dñs. bonus homo inqͥt debono thesauro cor¬
dis sui ꝓfert bona. ⁊ malus homo demalo thesauro cordi sui ꝓfert
mala. S qͥa ille uitã ȩt̾na querebat. uita aut̃ ȩt̾̃na ẽ in illa cõtẽ¬
intelligebat cũ quo loquebat᷑. quia tantũ mͦ eũ filiũ hominiꝰ arbi¬
trabatur. qͥd me interrogas inquit debono. idẽ istã formã ꝗͣ uides.
quid interrogas debono ⁊ uocas me scđ̾m q udes magestrũ bonũ.
hec forma filii homini ẽ.Hȩc forma accepta ẽ. hȩc forma appa¬

Expanded text:
ctis corde . Quando autem judicem videbunt mali, non eis videbitur bonus, quia non ad eum gaudebunt corde, sed tunc se plangent omnes tribus terrae , in numero utique malorum hominum et infidelium. Propter hoc etiam illi qui eum dixerat magistrum bonum, quaerens ab eo consilium consequendae vitae aeternae, respondit: Quid interrogas de bono? Nemo bonus nisi alio loco dicat bonum ipse Dominus: Bonus homo, inquit, de bono thesauro cordis sui profert bona, et malus homo de malo thesauro cordis sui profert mala . Sed quia ille vitaintelligebat cum quo loquebatur, qui tantummodo eum filium hominis arbitrabatur: Quid me interrogas, inquit, de bono? id est, Istam formam quam vides, quid interrogas de bono, et vocas me secundum quod vides magistrum bonum? Haec forma filii hominis est, haec forma accepta est, haec forma appa
Abbreviated transcription (Latin):
mundi cordes. qm̃ ipsi dm̃ uidebiit. ⁊ si qͣ alia deista uisione dic¬
ta s̃. quȩ copiosiffime sparsa ꝑ om̃s scripturaᷤ inuenit qͥsqͥs adeã
querendã ocłm amoris intendit. sola ẽ sũmũ bonũ nr̃m cuiꝰ
adipiscendi causa p̃cipim᷑ agere. quicqͥd recte agimꝰ. Uisio uera
illa filii homini quȩ p̃nunciata ẽ. cũ cõ gregabunt᷑ ante eũ
om̃s gentes ⁊ dicent ei. dnẽ qͣndo te uidimꝰ esurientẽ ⁊ sitientẽ
⁊cet̾a. nec bonũ erit impiis qͥ mittent᷑ in ignẽ ȩc̃nũ. nec sũmũ
bonũ erit iustis. Ad huc enĩ uocat co ad regnũ q eis paratũ est
ab incio mundi. Sic̃ enĩ illis dicet. ite in ignẽ ȩtnũ. sic ⁊isti dicet
uenite benedica patris mĩ. ꝑcipite paratũ uob̾ regnũ. & sic̃¬

Expanded text:
dicta sunt, quae copiosissime sparsa per omnes Scripturas invenit quisquis ad eam quaerendam oculum amoris intendit: sola est summum bonum nostrum, cujus adipiscendi causa praecipimur agere quidquid recte agimus. Visio vero illa filii hominis quae praenuntiata est, cum congregabuntur ante eum omnes gentes, et dicent ei, Domine, quando te vidimus esurientem et sitientem? et caetera, nec bonum erit impiis qui mittentur in ignem aeternum, nec summum bonum erit justis. Adhuc enim vocat eos ad regnum, quod eis paratum est ab initio mundi. Sicut enim illis dicet, Ite in ignem aeternum; ita istis, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum . Et sic
Abbreviated transcription (Latin):
traccatoribꝰ demostratã. tanꝗͣ canonicã regulã. qͦ mͦ intelligat᷑ di si¬
luis ⁊ equał patri scđm dĩ formã inꝗͣ ẽ. ⁊ minor patre scđ̃m serui
formã ꝗͣ accepit. Inqua forma ñ solũ patre. s etiã spũ sco. neq. hoc
tantũ. s etiã seipso minor inuentꝰ ẽ. ñ seipso qͥẽ fuit. s seipso qui ẽ
qͥ a forma serui accepta formã dĩ ñ amisit. sic̃ seriptitraꝵ quȩ ĩ su¬
ꝑion libro cõmemorauiniꝰ testimonia docuer. Sut̃ tam̃ quedã ĩ
diuinis eloquuiꝰ ita posita ut ambiguũ sit. ad qͣm pociꝰ regulã refe¬
rant᷑. utrũ ad eã deqͣ intelligimꝰ minorẽ filiũ in assũpta creatura.¬

Expanded text:
ntelligatur Dei Filius et aequalis Patri secundum Dei formam in qua est, et minor Patre secundum servi formam quam accepit ; in qua forma non solum Patre, sed etiam Spiritu sancto, neque hoc tantum, sed etiam se ipso minor inventus est, non se ipso qui fuit, sed se ipso qui est; quia forma servi accepta, formam Dei non amisit, sicut Scripturarum, quae in superiore libro commemoravimus, testimonia docuerunt: sunt tamen quaedam in divinis eloquiis ita posita, ut ambiguum sit ad quam potius regulam referant
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ nasci depatre. ꝗͣ uidẽ patrẽ. Aut aliud uide̾ oꝑantẽ. quã parit̃
oꝑari. s idõ ũ a se quia n ẽ a se.⁊ idõ qd iudit patre quia depatre ẽ.¬
Heq enĩ alia similit̾. sic̃ pictor alia tabula pingit quẽ ad modũ alia
ab alio pictaᷤ uidet. Nec eadẽ disfimilit̾ sic̃ corpꝰ easdẽ littera̾ expri¬
mit. qͣs am̃s cogitauit. s quecũq inqͥt pat̃ fac̃. hȩc eadẽ fac̃ ⁊ filiꝰ si

Expanded text:
id est nasci de Patre, quam videre Patrem; aut aliud videre operantem, quam pariter id est nasci de Patre, quam videre Patrem; aut aliud videre operantem, quam pariter operari: sed ideo non a se, quia non est a se. Neque enim alia similiter, sicut pictor alias tabulas pingit, quemadmodum alias ab alio pictas videt; nec eadem dissimiliter, sicut corpus easdem litteras exprimit, quas animus cogitavit: sed quaecumque, inquit, Pater fa
Abbreviated transcription (Latin):
dit filio. Hã paulopꝰ cõsequent̃ ait.⁊ potestatẽ dedit ei ⁊ iudiciũ
facere. qͥa filiꝰ homini̾ ẽ. Quedã porro ita ut nec minor nec equał tẽ
ostendat᷑ s tantũ qd depatre sit intimet᷑. ut ẽ illud. sic̃ habet pat̾ iu¬
tã ui semetipso. sic dedit filio uitã hab̾e in semetipso. ⁊ illud. Neq
dictũ acceꝑimꝰ. qͥa informa accepta excreat᷑a minor ẽ filiꝰ. cõ se¬
quens erit ut prior pat̾ suꝑ aquã ambulauerit. aut alicuiꝰ al¬
teriꝰ ceci nati desputo ⁊luto ocłos aꝑuerit. ⁊ cet̾a quȩ filiꝰ in car¬
ne apparens int̾ homines fec̃. ut posset ea facere qui dix̃. ñ posse
seutiat .: Restat gͦ ut hȩc idõ dicta sint. qͥa ĩcomutabił ẽ uita filii
sic̃ patris. ⁊ tam̃ depatre ẽ. ⁊ in separabilis ẽ oꝑatio patri ⁊ filii . s
tam̃ ita oꝑari filio deillo ẽ deqͦ ipse ẽ. idẽ depatre. Q ita uidet filiꝰ
patrẽ. ut q cũ uidet. hoc ipso sit filiꝰ. Nõ enĩ aliud illi ẽ eẽ depatre.

Expanded text:
. Nam paulo post consequenter ait, Et potestatem dedit ei et judicium facere, quoniam Filius hominis est. Quaedam porro ita, ut nec minor nec aequalis tunc ostendatur, sed tantum quod de Patre sit intimetur, ut est illud, Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio vitam habere in semetipso; et illacceperimus, quia in forma accepta ex creatura minor est Filius, consequens erit ut prior Pater super aquas ambulaverit, aut alicujus alterius caeci nati de sputo et luto oculos aperuerit, et caetera quae Filius in carne apparens inter homines fecit , ut posset ea facere qui dixit non posse Felirus ita sentiat? Restat ergo ut haec ideo dicta sint, quia incommutabilis est vita Filii sicut Patris, et tamen de Patre est; et inseparabilis est operatio Patris et Filii, sed tamen ita operari Filio de illo est, de quo ipse est, id est de Patre; et ita videt Filius Patrem, ut quo eum videt hoc ipso sit Filius. Non enim aliud illi est esse de Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
uit omĩa. quę nouit pat̾. s ei nosse depatre ẽ sic̃ eẽ. Hofse
enĩ ⁊ ec̃. ibi unũ ẽ. & idõ patris sicuti ñ eẽ ẽ afilio. ita nec
nosse. ꝓ inde tanquã seipsũ dicens pat̃ genuit uerbũ sibi
equale ꝑ om̃ia. Nõ enĩ scipsũ integre ꝑ fecceq dirisset. sialiqͥ
minus aut amplius eẽt in eiꝰ uerbo quã in ipso. Ib summo
õ enĩ potest filius ase facere quicqͣm.nͥ ꝗ uidit patre fa

Expanded text:
um, quae novit Pater; sed ei nosse de Patre est, sicut esse; nosse enim et esse ibi unum est. Et ideo Patri sicut esse non est a Filio, ita nec nosse. Proinde tanquam seipsum dicens Pater genuit Verbum sibi aequale per omnia. Non enim se ipsum integre perfecteque dixisset, si aliquid minus aut amplius esset in ejus Verbo quam in ipso. Ibi summe Non enim potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit
Abbreviated transcription (Latin):
imilit̾ nouit ⁊ filius omĩa. in se scilieet tãquã ea quȩ nota
sunt dehis quȩ pat̃ nouit in seipso. In patre aut̃ tanquã
ea dequibꝰ nata s̃ qux ipse filius nouit in seipso. Sciunt gͦ
in uicẽ pat̾ ⁊ fili. s ille gignendo. ille nascendo. & om̃ia
quȩ sunt in eoꝵ scientia. ineoꝵ sapientia. in eoꝵ ẽentia.
unus qͥsq eoꝵ simul uidet. Hõ particulatĩ. aut singillatĩ.
ułut alternante cõspectu hinc illuc. ⁊ inde hũc. ⁊ rurfus
inde uł inde in aliud atq aliud ut aliqua uide ñ possit. nͥ
ñ uidens alia. S ut dixi. simul om̃ia uident quoꝵ nullũ
neq cogitationẽ soni. s eiꝰ rei quã uidendo intus dicimus.
⁊ idõ nulliꝰ linguȩ ẽ. atq inde ẽ. ut cũq simile ẽ in hoceng
quẽ ad modũ ⁊ illud descientia patris natũ ẽ. nr̃m gͦ tale
uerbũ q inuenimꝰ eẽ ut cũq illi simile quantũ sit etiã dis¬
simile siẽ a nob̾ dici potuerit. ñ pigeat intueri. bil¬

Expanded text:
imiliter novit et Filius, in se scilicet, tanquam ea quae nata sunt de iis quae Pater novit in se ipso: in Patre autem, tanquam ea de quibus nata sunt, quae ipse Filius novit in se ipso. Sciunt ergo invicem Pater et Filius: sed ille gignendo, iste nascendo. Et omnia quae sunt in eorum scientia, in eorum sapientia, in eorum essentia, unusquisque eorum simul videt; non particulatim aut singillatim, velut alternante conspectu hinc illuc, et inde huc, et rursus inde vel inde in aliud atque aliud, ut aliqua videre non possit nisi non videns alia: sed, ut dixi, simul omnia videt, quorum nulluneque cogitationem soni, sed ejus rei quam videndo intus dicimus, et ideo nullius linguae est; atque iquemadmodum et illud de scientia Patris natum est: nostrum ergo tale verbum, quod invenimus esse utcumque illi simile, quantum sit etiam dissimile sicut a nobis dici potuerit, non pigeat intueri.
Abbreviated transcription (Latin):
na dictũ ẽ. uir quidẽ ñ debet uelare caput. cũ sit imago ⁊
gła dĩ. Quȩ natura in rebꝰ creatis ex cellentissima cũ a suo
crratore ab impietate iustificat᷑ adeformi forma. ad formosã
trans format᷑ in formã. Est quippe ⁊ in ipsa impretate. qͣnto
magis dampnabile uiciũ. tanto certius natura laudabilis.

Expanded text:
na dictum est, Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et na dictum est, Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei. Quae natura in rebus creatis excellentissima, cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a deformi forma formosam transfertur in formam. Est quippe et in ipsa impietatmagis damnabile vitium, tanto certius natura laudabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã adñi spũ. Speculantes diã. ꝑspeculũ uidentes. ñ despe¬
cula ꝓfpicientes. ⁊ qͣ in greca lingua ñ ẽ ambiguũ. unde uilati
nã linguã trans latȩ sunt apłicȩ lutȩ. Ib quippe speculũ ubap¬
parentꝰ imagines rerũ abspecula decui altitudine longiuꝰ aliqͥd
in tuemꝰ. eiã sono uerbi distat om̃ino. Satisq apparet apłm
abspeculo ñ abspecula dixisse. głam dñi speculante ᷤ. Qđ uͦ ait
in eandẽ imaginẽ trans formam᷑. utiq. imaginẽ dĩ uult ĩ¬
telligi. candẽ dicens istã ipsã scilicet idẽ qͣm speculam᷑ qͥa eadẽ
cũ sit unago ⁊ gła dĩ. Dequibꝰ uerbis iã in libro .xii. disseruimꝰ.
rans formam᷑ gͦ dix̃. deforma informã. mutam᷑ atq transi¬
mus deforma obscura informã luerdã. qͥa ⁊ ipsa obscura ima¬
go dĩ ẽ. Et si imago. ꝓfecto etiã gła. in qua homines creati
fumꝰ. p̃stantiores ceteris anĩalibꝰ. deipsa quippe natura huma¬

Expanded text:
tanquam a Domini Spiritu . Speculantes dixit, per speculum videntes, non de specula prospicientes. Quod in graeca lingua non est ambiguum, unde in latinam translatae sunt apostolicae Litterae. Ibi quippe speculum ubi apparent imagines rerum, a specula de cujus altitudine longius aliquid intuemur, etiam sono verbi distat omnino; satisque apparet Apostolum a speculo, non a specula dixisse, gloriam Domini speculantes. Quod vero ait, In eamdem imaginem transformamur: utique imaginem Dei vult intelcum sit imago et gloria Dei : de quibus verbis jam in libro duodecimo disseruimus. Transformamur ergo dicit, de forma in formam mutamur, atque transimus de forma obscura in formam lucidam; quia et ipsa obscura, imago Dei est; et si imago, profecto etiam gloria, in qua homines creati sumus, praestantes caeteris animalibus. De ipsa quippe natura huma
Abbreviated transcription (Latin):
set eẽnt ꝓfecto. ⁊ si easdẽ sententias habentes. multo tam̃ eno¬
datiores atq planiores qͣntũ rerũ tantaꝵ explicandaꝵ diffi¬
cultas. ⁊ facultas nr̃a pateretꝰ. Sunt aut̃ qui primoᷤ quatuor
uł pocius qͥnq etiã sine ꝓemiis habent. & duodecimũ sine
ertrema parte ũ parua. S si eis hȩc editio potuerit in no¬
tescere. omĩa si uoluerint ⁊ ualuerint emendabũt. Peto san
ut hanc epłam seorsũ quidẽ. s tam̃ ad caput eoꝵ de libroꝵ
iubeas ante pomi.ORA PRO NO BIS. EXPIICIT¬

Expanded text:
set, essent profecto etsi easdem sententias habentes multo tamen enoset, essent profecto etsi easdem sententias habentes multo tamen enodatiores atque planiores, quantum rerum tantarum explicandarum difficultas et facultas nostra pateretur. sunt autem, qui primos quattuor uel potius quinque etiam sine prooemiis habent et duodecimum sine extrema parte non parua. sed si eis haec editio potuerit innotescere, omnia, si uoluerint et ualuerint, emendabunt. peto sane, ut hanc epistulam seorsum quidem sed tamen ad caput eorundem librorum iubeas anteponi. ora pro me. C
Abbreviated transcription (Latin):
rus ẽ libros iuuenis in coaui. senea edidi.
mͥ eẽ. siue subrectos.ante quã eos ab soluerẽ
⁊ regractatos ut mã dispositio fuerat expo¬
lirẽ. Nõ enĩ singillatim s om̃s simul edere
ca ratione decreuerã. qm̃ p̃cedentibꝰ cõ sequentes in qͥ fitione
ꝓficiente nectunt᷑. Cũ gͦ ꝑ cos homines qui priꝰ quã uellẽ ad
quosdã illoꝵ ꝑuenire p̾otuer̃. dispositio mã nequiuisset im¬
pleri. in truptã dietationẽ reliquerã. Cogitans hoc ipsũ in
aliquibꝰ seriptis nũs cõ queri ut scrrent quiꝰ possent ñ ame fu¬
isse eosdẽ libros editos. s sublatos prius quã mͥ editionema
digni uiderent᷑. Uerũ multoꝵ fr̃m ueh em̃tifsima postula¬
tione ⁊ inaxenne tua uissione cõpulsus. opꝰ tã laboriosũ ad¬
iuuante dno terminare curaui. eosq. eiñdatos ñ ut uolui
s ut potui ne ab illis qͥ subrepti iã in manus hominũ exie¬
doᷤᷤ. legendosq ꝑmisi. In quibꝰ si seruari dispositio mã potuis¬

Expanded text:
rus est, libros iuuenis inchoaui, senex edidi. aereptos mihi esse siue subreptos, antequam eos absoluerem et retractatos, ut mea dispositio fuerat, expolirem. non enim singillatim sed omnes simul edere ea ratione decreueram, quoniam praecedentibus consequentes inquisitione proficiente nectuntur. cum ergo per eos homines, qui, priusquam uellem, ad quosdam illorum peruenire potuerunt, dispositio mea nequiuisset impleri, interruptam dictationem reliqueram cogitans hoc ipsum in aliquibus scriptis meis conqueri, ut scirent, qui possent, non a me fuisse eosdem libros editos sed ablatos, priusquam mihi editione mea digni uiderentur. uerum multorum fratrum uehementissima postulatione et maxi-\' me tua iussione compulsus opus tam laboriosum adiuuante domino terminare curaui eosque emendatos, non ut uolui, sed ut potui, ne ab illis, qui subrepti iam in manus hominum exieendosque permisi. in quibus si seruari mea dispositio potuis
Abbreviated transcription (Latin):
substantia qua sub heremus in telligibili atq in comutabili ue¬
ritate traductũ. ⁊ in ferioribꝰ tractandis gubernandisq
deputatũ ẽ. Si c̃ enĩ in om̃ibꝰ peccoribꝰ ñ uiuentũ ẽ uiro ad¬
uitoriũ simile illi. nisi deillo detractũ in cõ iugiũ formaret
ita m̃tis nĩe qua suꝑnã ⁊ internã cõsulimꝰ ueritatẽ.nullũ ẽ
ad usũ rerũ corporaliũ qͣntũ naturȩ hominis satis ẽ simile ad¬

Expanded text:
mente qua subhaeremus intelligibili et incommutabili Veritati, tanquam ductum, et inferioribus tractandis gubernandisque deputatum est. Sicut enim in omnibus pecoribus non est inventum viro adjutorium simile sibi, nisi de illo detractum in conjugium formaretur; ita menti nostrae qua supernam consulimus Veritatem, nullum est ad usu
Abbreviated transcription (Latin):
cendit. Et tam̃ se demonibꝰ eẽ meliores ñ dubitant crede. eosq.
ipsũ exilla parte mutabile uerbũ di ꝑ inferioris tam̃ naturȩ
susceptionẽ aliquid inferiꝰ pati posset. qd in mundus demon. qͥ a
trenũ corpꝰ ñ habet pati ñ possit. sicũ sint ipsi demonibꝰ inelio¬
res. tam̃ quia carnẽ portant mori sic possunt. quẽ ad modũ
mori demones qui eã ñ portant ñ utiq possut. ee cũ deritibꝰ
sacrificioꝵ suoꝵ multũ p̃sumant. quȩ se fallacibꝰ suꝑbisq spĩ

Expanded text:
cendit: et tamen se daemonibus esse meliores non dubitant credere, eosque cendit: et tamen se daemonibus esse meliores non dubitant credere, eosque ipsum ex ulla parte mutabile Dei Verbum, per inferioris tamen naturae susceptionem aliquid inferius pati posset, quod immundus daemon, quia terrenum corpus non habet, pati non possit. Sic cum sunt ipsi daemonibus meliores, tamen quia carnem portant, mori sic possunt, quemadmodum mori daemones, qui non eam portant, non utique possunt. Et cum de mortibus sacrificiorum su
Abbreviated transcription (Latin):
remanser̃ agnoscentibꝰ gentibꝰ ⁊ pia humilitate uiuẽtibꝰ
p̃ciũ suũ eiꝰq fiducia deserentibꝰ hostẽ suũ. ⁊ cõ currentibꝰ ad
redemptorẽ suũ. Nescit enĩ diabolus qͦmͦ illo ⁊ in sidiante ⁊
furente utatur ad salutẽ fideliũ suoꝵ excelfissima sapientiadi.
a fine suꝑiore qd ẽ iniciũ sp̃ualis creature. usq ad finẽ suꝑiorẽ
qd ẽ mors corporis ꝑtendens fortit̾ ⁊ disponens omĩa suauit. At¬
tingit eni ubiq ꝓpt̾ suã mundiciã.⁊ nichil in ea inquinatũ ĩ¬
cuirit. Amorte aut̃ carnis alieno diabolo unde nimiũ suꝑbꝰ in¬
cedit. mors alterus generis p̃parat᷑. uigne ęt̾̃no thartari. qͦ
ñ solũ cũ t̾renis. s etiã cũ aeriis corporibꝰ ex cruciari sp̃s possit.
uꝑbi aut̃ homines quibꝰ xp̃s quia mortuus ẽ uiluit ubi nõ tã
magno enut. ⁊ istã mortẽ reddut̃ cũ hominibꝰ cõditioni erũp¬

Expanded text:
remanserunt, agnoscentibus gentibus et pia humilitate bibentibus remanserunt, agnoscentibus gentibus et pia humilitate bibentibus pretium suum, ejusque fiducia deserentibus hostem suum, et concurrentibus ad redemptorem suum. Nescit enim diabolus quomodo illo et insidiantia Dei, a fine superiore, quod est initium spiritalis creaturae, usque ad finem inferiorem, quod est mors corporis, pertendens fortiter et disponens omnia suaviter. Attingit enim ubique propter suam munditiam, et nihil inquinatum in eam incurrit. A morte autem carnis alieno diabolo, unde nimium sucedit, mors alterius generis praeparatur; in aeterno igne tartari. Quo non solum cum terrenis, sed etiam cum aeriis corporibus excruciari spiritus possint.nos tam magno emit , et istam mortem reddunt cum hominibus conditioni aerum
Abbreviated transcription (Latin):
mendo meliorẽ se nob̾ atq maiorẽ putabat inimicꝰ. Dic̃ enĩre¬
demptor nr̃. Maiorẽ dilectionẽ nemo habet. qͣm ut am̃a suã
quis ponat ꝓamicis suis. Quo circa etiã ipso dño se credebat
diabolus suꝑiorẽ. in quantũ illi dñs in passionibꝰ cessit. quia ⁊
deipso intellectũ ẽ qd inpsalmis legitur. miniusti eũ paulomi¬
nus ab angłis. ut ab iniquo ułut equo uire ad uersus no a gẽte.
beraret acaptiuitate ꝓpt̃ peccatũ iusta suo iusto sanguine iniuste
effuso mortis etrographũ delens. ⁊ iustificando redimens pecca¬
tores. Hic̃ etiã diaboluꝰ adhuc suoᷤᷤ inludit quibꝰ se ꝑsua sacra
uł ut purgandis uł pocuiᷤᷤ implicandis atq mergendis falsu
mediator opponit. q suꝑbis facillime ꝑsuadet uridere atq cõ¬
tempnere mortẽ xp̃i. A qua ipse quanto ẽ alienior. tato ab
eis credit᷑ sanctior. atq diuinior. Qui tam̃ apud eũ paucissimi

Expanded text:
niendo meliorem se nobis atque majorem putabat inimicus. Dicit enim Reniendo meliorem se nobis atque majorem putabat inimicus. Dicit enim Redemptor noster: Majorem dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Quocirca etiam ipso Domino se credebat diabolus superiorem, in quantum illi Dominus in passionibus cessit; quia et de ipso intellectum est quod in Psalmo legitur, Minuisti eum paulo minus ab Angelis : ut ab iniquo velut aequo jure adversum nos agente, beraret a captivitate propter peccatum justa, suo justo sanguine injuste fuso mortis chirographum delens, et justificandos redimens peccatores. 18. Hinc etiam diabolus adhuc suos illudit, quibus se per sua sacra velut purgandis, et potius implicandis atque mergendis, falsus mediator opponit, quod superbis facillime persuadet irridere atque contemnere mortem Christi, a qua ipse quanto est alienior, tanto ab eis creditur sanctior atque divinior. Qui tamen apud eum paucissimi
Abbreviated transcription (Latin):
fiducialit̃ triumphans eas in semetipso. morte sua qͥppe uno ue¬
rissimo sacrificio ꝓ nob̾ oblato quicquid culpar erat unde nos
principatꝰ ⁊ potestates ad luenda supplicia iure detiuebant. pur¬
gauit. ab oleuit extinã.⁊ sua resurrectione in nouã uitã nõ p̃¬
destinatos uorauit. uocatõ iustificauit. iustificatoᷤ głificauit. ita
diabolus hominẽ quẽ ꝑ cõ sentionẽ seductũ. tãquã iure integro
possidebat. ⁊ ipsa nulla corruptione carnis ⁊ sanguinis septus.
ꝑistã corporis mortalis fragilitatẽ nims egeno ⁊ in firmo. tãto
suꝑbior qͣnto ułut ditior ⁊ fortior. quasi pannoso ⁊ erumpnoso
dñabat᷑ ipsa morte carnus amisit. Quo enĩ cadentẽ ñ secutꝰ inpu¬
lit peccatorẽ. illuc descendentẽ ꝑ secutꝰ ñ cõpulit redemptorẽ.
Sic in mortis cõsortio filius dĩ nob̾ fieri dignatꝰ ẽ amicus qͦñ ꝑue¬

Expanded text:
fiducialiter triumphans eas in semetipso . Morte sua quippe uno vefiducialiter triumphans eas in semetipso . Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum erat unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, purgavit, abolevit, exstinxit; et sua resurrectione in novam vitam nos praedestinatos vocavit, vocatos justificavit, justificatos glorificavit . Ita diabolus hominem, quem per consensionem seductum, tanquam jure integro possidebat, et ipse nulla corruptione carnis et sanguinis septus, per istam corporis mortalis fragilitatem, nimis egeno et infirmo, tanto superbior, quanto velut ditior et fortior, quasi pannoso et aerumnoso dominabatur, in ipsa morte carnis amisit. Quo enim cadentem non secutus impulit peccatorem, illuc descendentem persecutus compulit Redemptorem. Sic in mortis consortio Filius Dei nobis fieri dignatus est amicus, quo non perve
Abbreviated transcription (Latin):
secus s forinsecus obpugnaret. nec tam̃ ex pugnaret. cui seipse
quoq temptandũ p̃buit. ut adsuꝑandas etiã tep̃tationes eiꝰ me¬
diator eẽt. ñ solũ ꝑ ad uitoriũ. uerũ etiã ꝑ exemplũ. Atille ꝑ¬
emptor ubi ꝑ om̃s aditus ad interiora moliens in repere expuls
ẽ pꝰ baptismũ in heremo cõ pleta omi temptatione in lecebrosa
ẽ in illud qd ex nob̾ mortale uiuus mediator acceꝑat. ⁊ ubi po¬
tuit aliqͥd facere. ibi ex om̃i parte deuictꝰ ẽ. Et unde accepit
multoꝵ in multis mortibꝰ ꝑ unius unã mortẽ qͣm peccatũ nul¬
lũ p̃cesserat soluerent᷑. quã ꝓpterea dñs ꝓ nob̾ in debitã reddidit.
ut nob̾ debita ñ noceret. Heq. enĩ cuiusquã uire potestatiᷤᷤ ex ut
ẽ carne. s ipse se exuit. Nã qui ñ posset mori si nollet. ꝓculdubio
quia uoluit mortiuis ẽ. & idõ principatꝰ ⁊ potestates exem plauit

Expanded text:
secus, sed forinsecus oppugnaret, nec tamen expugnaret. Cui se ipse secus, sed forinsecus oppugnaret, nec tamen expugnaret. Cui se ipse quoque tentandum praebuit, ut ad superandas etiam tentationes ejus mediator esset, non solum per adjutorium, verum etiam per exemplum. At ille primitus ubi per omnes aditus ad interiora moliens irrepere, expulsus est, post baptisma in eremo completa omni tentatione illecebrosa est in illud quod ex nobis mortale vivus Mediator acceperat. Et ubi potuit aliquid facere, ibi ex omni parte devictus est; et unde accepit atorum multorum in multis mortibus, per unius unam mortem quam peccatum nullum praecesserat, solverentur. Quam propterea Dominus pro nobis indebitam reddidit, ut nobis debita non noceret. Neque enim jure cujusquam potestatis exutus est carne, sed ipse se exuit. Nam qui posset non mori si nollet, procul dubio quia voluit mortuus est: et ideo principatus et potestates exemplavit,
Abbreviated transcription (Latin):
xime mirati s̃. sic̃ eugłm loquit᷑ qui p̃sentes erant. cũ pꝰ illã uocẽ
in qua figurã peccatiꝰ nr̃i edidit. cõtinuo tradidit sp̃m. Longaeni
morte eruciabantꝰ ligno suspensi. unde latronibꝰ ut iã morerent᷑¬
⁊ deligno ante sabbatũ deponerent᷑. crura cõfracta sut̃. Ille aũ
quia mortuꝰ inuentus ẽ. miraculo fuit. hoc etiã pilatũ legimꝰ
fuisse miratũ. cũ ab illo sepeliendũ corpus dñi peteretꝰ. Ille itaq
deceptor qui fuit mediator homini ad mortẽ.falsoq se opponit
aduitã nomine purgationis ꝑsaera ⁊ sacrificia sacrilega. quib
suꝑbi seducunt᷑ quia nec participationẽ inortis nr̃ȩ habere po¬
tuit. nec resurrectionẽ sp̃s simplã quidẽ suã mortẽ ad duplam
plũ ñ utiq. potuit. Ille ꝓuide qui spũ uiuus carnẽ suã mortuã
resuscitauit uerus uitȩ mediator illũ sp̃m mortuũ ⁊ morti me¬
diatorẽ ab sp̃ibꝰ in se credentiũ foras isit. ut ñ regnaret intrĩ¬

Expanded text:
 sicut Evangelium loquitur, qui praesentes erant, cum post illam vocem, in qua figuram peccati nostri edidit, continuo tradidit spiritum. Longa enim morte cruciabantur ligno suspensi. Unde latronibus, ut jam morerentur, et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura confracta sunt. Ille autem quia mortuus inventus est, miraculo fuit. Hoc etiam Pilatum legimus fuisse miratum, cum ab ipso sepeliendum corpus Domini peteretur . 17. Ille itaque deceptor, qui fuit homini mediator ad mortem, falsoque se opponit ad vitam nomine purgationis per sacra et sacrificia sacrilega, quibus superbi seducuntur, quia nec participationem mortis nostrae habere potuit, nec resurrectionem suae, simplam quidem suam mortem ad duplam plum, non utique potuit. Ille proinde qui spiritu vivus carnem suam mortuam resuscitavit, verus vitae Mediator, illum spiritu mortuum et mortis mediatorem a spiritibus in se credentium foras misit, ut non regnaret intrin
Abbreviated transcription (Latin):
mors aut̃ corporis abspũ deseri. eaq sit pęna in morte cor¬
poris. ut quia sp̃s uolens deseruit dm̃. deserat corpꝰ inuitus.
ut cũ sp̃s dñ deseruit quia uoluit. deserat corpꝰ etiã si noluerit
nec deserat cũ uoluerit nisi aliqͣm sibi ium qua ipsũ corpꝰ ꝑimat᷑
intulerit. demostrauit sp̃is mediatoris quã nulla pena peccati usq
ad mortẽ caruus accesserit quia ñ eã deseruit inuitꝰ. s quia uoluit

Expanded text:
mors autem corporis a spiritu deseri; eaque sit poena in morte corporis, ut spiritus quia volens deseruit Deum, deserat corpus invitus; ut cum spiritus Deum deseruerit quia voluit, deserat corpus etiamsi noluerit; nec deserat cum voluerit, nisi aliquam sibi vim, qua ipsum corpus perimatur, intulerit: demonstravit spiritus Mediatoris, quam nulla poena peccati usque ad mortem carnis accesserit, quia non eam deseruit invitus, sed quia voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
ouit enĩ ait uerbũ eiꝰ pat̾ ur̃ qͥd uob̾ necessariũ sit priꝰ quã
petatis ab eo. Nec ista ex aliqͦ tp̃re cognouit ut nosset. s fu¬
tura omĩa tpr̃alia atq in eis etiã qͥd ⁊ qͣndo ab illo petitur
ẽẽt sine inicio ante p̃sciuit. Uniuersas aut̃ creatura suas¬
⁊ spales ⁊ corporales nõ quia sunt idõ nouit. s idõ sunt quia
nouit. Nõ enĩ nesciuit quȩ fuerat creaturiis. Quia gͦ sciuit.
qrauit. ñ quia creauit sciuit. Nec alit̃ ea sciit cirata qͣm ere¬
anda. Nõ enĩ eiꝰ sapientiȩ aliqͥd accessit exeis. s illis existentibꝰ
fic̃ oportebat. ⁊ qͣndo oportebat. ille mansit ut erat. Ita ⁊ scrip¬
tũ ẽ in libro eccłastico. ante quã crearent᷑ omĩa nota s̃ illi. sic
⁊ pꝰ quã cõfumata s̃. sic in qͥt ñ alit̃. ⁊ ante quã qearent᷑.⁊ pꝰ¬

Expanded text:
ouit, inquit, Verbum eius, quid nobis necessarium sit, priusquam petatis ab eo. Nec ita ex aliquo tempore cognouit, ut nosset, sed futura omnia temporalia atque in eis etiam quid et quando ab illo petituri esset, sine initio ante praescivit. Universas autem creaturas et spirituales et corporales, non quia sunt ideo novit, sed ideo sunt quia novit; non enim nescivit quae fuerat creaturus; quia ergo scivit, creavit; non quia creavit, scivit, nec aliter scivit creata quam creanda: non enim ejus sapientiae aliquid accessit ex eis; sed illis existentibus sicut oportebat, et quando oportebat, illa mansit ut erat. Ita et scriptum est in libro Ecclesiastico: Antequam crearentur, omnia nota sunt illi; sic et postquam consummata sunt . Sic, inquit, non aliter, et antequam
Abbreviated transcription (Latin):
ỹ oꝰ bona uolũtate ad interiora ac suꝑiora ꝑciprenda corpꝰhatur:
quȩ nõ priuatĩ s comunit̾ ab om̃ibꝰ qui talia diligunt. sine
ulla angustia uł in uidia casto possident᷑ amplexu. uł sibi uł
aliis cõsulit.⁊ si fallat᷑ in aliqͦ ꝑ ignorantiã tẽporaliũ qͥa ⁊ hoc
tp̃ralit̾ gerit.⁊ modũ agendi ñteneat quẽ debebat. humana
tep̃tatioꝰ ẽ. Et magnũ ẽ hanc uitã degere. quã ułut uiã redę¬
untes carpimꝰ. ut temptatio nos ñ apphendat nͥ humana. hoc
enĩ peccatũ extra corpus ẽ. nec fornicationi deputat᷑. ⁊ ꝓptẽa
facillime ignoscit᷑. Cũ uero ꝓpt̾ adipiscenda ea quȩ ꝑ corpꝰ sentiũt᷑
fine boni sui ponat aliqͥd agit. quicqͥd agat turpit̾ agit. Et for¬
nicat᷑ in corpus ꝓpriũ peccans. idẽ corposeaꝵ rerũ fallacia simu¬
lacra introrsũ rapiens. ⁊ uana meditatione cõponens ut ei nec
diuinũ aliqͥd nͥ tale uideat᷑. Pruatĩ auara fȩtat᷑ erroribꝰ. ⁊

Expanded text:
o bona voluntate ad interiora et superiora percipienda, quae non privatim, sed communiter ab omnibus qui talia diligunt, sine ulla angustia vel invidia casto possidentur amplexu, vel sibi vel aliis consulit; et si fallatur in aliquo per ignorantiam temporalium, quia et hoc temporaliter gerit, et modum agendi non teneat quem debebat, humana tentatio est. Et magnum est hanc vitam sic degere, quam velut viam redeuntes carpimus, ut tentatio nos non apprehendat nisi humana . Hoc enim peccatum extra corpus est, nec fornicationi deputatur, et propterea facillime ignoscitur. Cum vero propter adipiscenda ea quae per corpus sentiunfinem boni sui ponat, aliquid agit, quidquid agit, turpiter agit; et fornicatur in corpus proprium peccans , et corporearum rerum fallacia simulacra introrsus rapiens et vana meditatione componens, ut ei nec divinum aliquid nisi tale, videatur, privatim avara fetatur erroribus, et
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ se in cernendo cõuertit ad corpꝰ acies oculoꝵ. ꝓpt̃ea duas in
hoc genere trinitates uolui com̃dare. unã cũ uisio sentientis
format᷑ excorpore. aliã cũ uisio cogitantis format᷑ ex memoria.
edia uͦ nolui. quia ñ ibi solet usio dici. cũ meinoriȩ comenda¬
tur forma quȩ fit in sensu ceruentis. Ubiq tam̃ uolũtas ñ appa¬
ret nisi copulatria quasi parentis ⁊ ꝓlis. & idõ unde cũq ꝓce¬
dat nec parens nec ꝓles dici potest.

Expanded text:
sicut se in cernendo convertit ad corpus acies oculorum. Propterea duas in sicut se in cernendo convertit ad corpus acies oculorum. Propterea duas in hoc genere trinitates volui commendare: unam, cum visio sentientis formatur ex corpore; aliam, cum visio cogitantis formatur ex memoria. Mediam vero nolui, quia ibi non solet visio dici, cum memoriae commendatur forma, quae fit in sensu cernentis. Ubique tamen voluntas non apparet, nisi copulatrix quasi parentis et prolis. Et ideo undecumque procedat, nec parens nec proles dici potest.
Abbreviated transcription (Latin):
incipimus abspecie corporis ⁊ ꝑuenimꝰ usq ad speciẽ quȩ fit
in cõtuitu cogitantis quatuor species repꝑiunt᷑. quasi gradatĩ
nate altera ex altera. scda deprima. tercia descđa. quarta
detercia. abspecie quippe corporis q cernit᷑. ex oritur ea quȩ fit
in sensu cernentis. ⁊ ab hac ea quȩ fit in memoria. ⁊ ab hac ca
quȩ fit in acie cogitantis. Qua ꝓpt̃ uoluntas quasi parentẽcũ
ꝓle ter copulat. Primo speciẽ corporis. cũ ea quã gignit in cor¬
poris sensu. ⁊ ipsã rursus cũ ea quȩ exilla fit in memoria. atq
istã quoq tercio cũ ea quȩ exilla parit᷑ in cogitantis intuitu.
 inedia copula quȩ scda ẽ. cũ sit uicinior ñ tã similis ẽ pͥmȩ̨
quã terciȩ. Uisiones enĩ due s̃. una sentientis. altera cogitãti
at aut̃ possit eẽ uisio cogitantis. idõ fit in memoria deuisione sen¬
tientis simile aliqͥd quo se ita cõuertat in cogitaudo acies amĩ

Expanded text:
incipimus a specie corporis, et pervenimus usque ad speciem quae fit in contuitu cogitantis, quatuor species reperiuntur quasi gradatim natae altera ex altera: secunda, de prima; tertia, de secunda; quarta, de tertia. A specie quippe corporis quod cernitur, exoritur ea quae fit in sensu cernentis; et ab hac, ea quae fit in memoria; et ab hac, ea quae fit in acie cogitantis. Quapropter voluntas quasi parentem cum prole ter copulat: primo speciem corporis cum ea quam gignit in corporis sensu; et ipsam rursus cum ea quae fit ex illa in memoria; atque istam quoque tertio cum ea quae ex illa paritur in cogitantis intuitu. Sed media copula quae secunda est, cum sit vicinior, non tam similis est primae quam tertia. Visiones enim duae sunt; una, sentientis; altera, cogitantis: ut autem possit esse visio cogitantis, ideo fit in memoria de visione sentientis simile aliquid, quo se ita convertat in cogitando acies animi,
Abbreviated transcription (Latin):
sub sisterent uita. nͥ ꝑ eũ qͥ uiuificat omĩa: Si. gͦ comissio peccatoꝵ
ꝑ irã dĩ iustã hominẽ sub didit diabolo. ꝓfecto remissio petcatoꝵ

Expanded text:
subsisterent vita, nisi per eum qui vivificat omnia? Si ergo commissio peccatorum subsisterent vita, nisi per eum qui vivificat omnia? Si ergo commissio peccatorum per iram Dei justam hom