comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dalũ uenit. Sic̃ eñi necesse ẽ ignẽ całe
nuẽ uͦ frig̾e. ita ⁊̃ necesse e ut iniqui¬
tas mundi errorib pleni scandala pa
cogit humana corda ẽẽ mniqua. quȩ tñ
qr iniqͣ st̃ necessario scandala mouent:
id̾o ue illi cuiꝰ uicio ueniunt. Inqua
gnali sententia ꝑcutit᷑ uidas. Idoeni
maxie ait uenire scandala. qͥa ad sa¬
eramti reddendȩ nob̾ ȩtnitatis om̃is
in eo passionis humilitas eẽt ex plenda.
In hoc nanq ignorantia płimũ detinet᷑
humana. quod sub deformitate crucis

Expanded text:
dalum venit. Sicut necesse est ignem calere, nivem vero frigere, ita etiam necesse est, ut iniquitas mundi erroribus pleni, scandala parcogit humana corda esse iniqua, quae tamen quia iniqua sunt, necessario scandala movent, ideo vae illi cujus vitio veniunt. In qua generali sententia percutitur Judas. Ideo enim maxime ait venire scandala, quia ad sacramentum reddendae nobis aeternitatis omnis in eo passionis humilitas esset explenda. In hoc namque ignorantia plurimum detinetur humana, quod sub deformitate crucis,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus illũ n ẽe inqͣntũcũ illo ẽ. sic̃ iste qͥ
in hoc qͦd in nõie xͥ uirtutes faciebat
n erat cont᷑riꝰ discipłis: s in hoc quod
in societate eoꝵ ñerat. Undedñs dix̃
eis. nolite ꝓhib̾e eũ. Unitatẽ eccłe de¬
bebant ei suade. ñ illud in quo cũ illis
erat ꝓhib̾e: sic̃ catholica eccła ñ impro¬
bat inhetie is sacram̃ta cõmunia in
tia doctus dicit apłs Siue occasione
siue u̾itate xꝰ annuntiet᷑. in hoc gau¬

Expanded text:
um illo est, sicut iste qui in hoc quod in nomine Christi virtutes faciebat, non erat contrarius discipulis, sed in hoc, quod in societate eorum non erat. Unde Dominus dixit eis: Nolite prohibere eum. Unitatem Ecclesiae debebant ei suadere, non illud in quo cum illis erat, prohibere, sicut catholica Ecclesia non improbat in haereticis sacramenta communia, intia doctus dicit Apostolus: Sive occasione, sive veritate Christus annuntietur, in hoc gau
Abbreviated transcription (Latin):
Alit. Mole opꝰ labor ececitatis. Na clau¬
sis uim̃toꝵ ocuł agunt᷑ ingyrũ. Sub
asini quidẽ noĩe gentiłppłs freq̃nt in
scͥpturis nuncupat᷑. Hic alligatꝰ e ad
molã hoc ẽ adlapideos dos.circa quos
cȩcisocuł errorissui gyro ꝑtrahit᷑. ⁊ sic
cũ sua saclegamolademgit᷑ fluctibꝰut
ꝑcuiꝰ scandalũ fr̃ssui uł subditi sibi ꝑe¬
unt si paganꝰ eẽt: qr ñ tantã penã pa¬
gani patiuntur in inferno. quantã
Nespondens aũt¬

Expanded text:
 est labor caecitatis. Nam clausis jumentorum oculis aguntur in gyrum. Sub asini quidem nomine, gentilis populus frequenter in Scripturis nuncupatur. Hic alligatus est ad molam, hoc est, ad lapideos deos, circa quos caecis oculis erroris sui gyro pertrahitur, et sic cum sua sacrilega mola demergitur fluctibus us scandalum fratres sui vel subditi sibi pereunt, si paganus esset; quia non tantam poenam pagani patiuntur in inferno, quantam Respondens aut
Abbreviated transcription (Latin):
scandala ñ recipiunt. Recte gͥqͥ scandali¬
zari pot pusillus appellat᷑: quia magnꝰ
maioꝵ crumnũ ista apd̾ uet̾es udos pe¬
na fuit ut in ꝓfundũ ligato saxo ad eol¬
lum rei dem̾gerent᷑. ħ sententia gnalis
ẽtam adhomines quã adapłos. qͥsi de

Expanded text:
andala non recipiunt. Recte igitur qui scandalizari potest, pusillus appellatur. Quia magnus majorum criminum ista apud veteres Judaeos poena fuit, ut in profundum, ligato saxo ad collum, rei demergerentur. Haec sententia generalis est tam ad omnes quam ad apostolos, qui si de
Abbreviated transcription (Latin):
Errantẽ indomũ mat̾s ȩccłe reuoca. nudum
abono oꝑe uirtutib orna. infirmum
infide corrobora. intbulatiõe aliqua
seu carc̾e tͥsticie opp̃sso subueni: cõpa¬
tiendo uł consolando ũa dilectione.
unc respondebt ei iusti dientes.¬

Expanded text:
Errantem in domum matris Ecclesiae revoca; nudum Errantem in domum matris Ecclesiae revoca; nudum a bono opere, virtutibus orna; infirmum in fide corrobora. In tribulatione aliqua seu carcere tristitiae oppresso subveni, compatiendo vel consolando vera dilectione. Tunc respondebunt ei justi, di
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdis. ⁊ statuet quidẽ oues adextrissiuis
ȩdos aut asinistris. In dextͥs et̾ne bĩtu¬
dinis confirmabunt᷑ qui amauert etna.
in sinistrisu et̃ne miserie qui cupiere
psentia. Nam ⁊ iꝑa tͣnsitoria dĩ dona
illud. Cor sapientis indext̾a eiꝰ. ⁊ corstul¬
tun sinistͥs illiꝰ. Hedos uocat pecc̃or es qr
ꝓpecc̃o hedi offerebant᷑. Non dicit cap̃s
quȩ posst hre fetꝰ. s lasciuũ aĩal ⁊ pe¬
tulcir⁊ semꝑferuens ad coitũ ponit.
unc dic rex his qui adextͥseiꝰ erunt.
uenite bndictipatͥs mei possidete pa¬
ratũ uob̃ regnu a cõstitutioe mundi.
Rex regũ sine strepitu u̾boꝵ loquet᷑.
.i. manifestabit conscientias ⁊ m̃ita.
regnũ uite ꝓdestinatũ uob̃ a ꝯstitutio¬
ne mundi. Esuriui eñri dedistis
hospes eram ⁊ collegistis me. Nudus ⁊
cooꝑuistis me. Infirmꝰ ⁊ uisitastis me.
esuriente ⁊ sicientẽ iusticiã ꝑane u̾bi
di reficias. uł potu sapientie refrig̾es.

Expanded text:
edis, et statuet oves quidem a dextris suis, haedos autem a sinistris. In dextris aeternae beatitudinis confirmabuntur, qui amaverunt aeterna; in sinistris vero aeternae miseriae, qui cupierunt praesentia. Nam et ipsa transitoria Dei dona,illud: Cor sapientis in dextera ejus, et cor stulti in sinistris illius . Haedos vocat peccatores, quia pro peccato haedi offerebantur. Non dicit capras, quae possunt habere fetus, sed lascivum animal et petulcum, et semper fervens ad coitum, ponit. Tunc dicet rex his qui a dextris ejus erunt: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. Rex regum sine strepitu verborum loquetur, id est, manifestabit conscientias et merita. regnum vitae, praedestinatum vobis a constitutione mundi. Esurivi enim, et dedistis hospes eram, et collegistis me; nudus, et operuistis me; infirmus et visitastis me; esurientem et sitientem justitiam pane verbi Dei reficias, vel potu sapientiae refrigeres.
Abbreviated transcription (Latin):
ad consolatione n lucet: ⁊ tñ ut magis torq̃¬
at ad aliqͥd lucet. Nã reꝑbi seuisuri st̃ in
inferno ut magis doleant. q⁊ diues in si¬
nu abrahȩ lazarũ uidit. Ex libro ꝓnosti¬
coꝵ. Est ut ait bts aug̃. inferoꝵ suba in cor
ꝑalis ⁊ idõ m̾ito q̃rit᷑ uñ sub tris dñr ẽe infe¬
risi corꝑalia loca n st̃ aut uñ inferi appel¬
lant᷑ si sub t̾ris ñst̃. Et idem doctor dicit. Idõ
subtris dñr inferi uł c̾dunt᷑. qr congruen¬
ter inspũ ꝑ illas corꝑaliũ rerũ similitudi¬
nes sic demonstrant᷑. ut qm̃ defunctoꝵ aĩe
inferis digne carnis amore peccauert. ad
illas corꝑaliũ reꝵ similitudines ex hibean¬
tur. quib carne mortui solent subtra con¬
di. Nnulli ex hac sentñtia aug̃. sentiunt
quod ubic̃q pecc̃or fu̾it ibi elemta eruci¬
abt eir⁊ incorꝑe suo ⁊ ex locis adiacentib.
Est eni ꝓbabile ut aĩaque sua sponte su
mit acarne fom̃tũ peccandi. nolens ab ead̃

Expanded text:
ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat, ad aliquid lucet. Nam reprobi se visuri sunt in inferno, ut magis doleant; quia et dives in sinu Abrahae Lazarum vidit . » Ex libro Prognosticorum: « Est, ut ait beatus Augustinus, inferalis. Et ideo merito quaeritur, unde sub terris dicuntur esse inferi, si corporalia loca non sunt; aut unde inferi appellantur, si sub terris non sunt. » Sed idem doctor dicit: « Ideo sub terris dicuntur inferi vel creduntur, quia congruenter in spiritu per illas corporalium rerum similitudines sic demonstrantur. Ut quoniam defunctorum animae inferis dignae, carnis amore peccaverunt, ad illas corporalium rerum similitudines exhibeantur, quibus carne mortui solent sub terra condi. » Nonnulli ex hac sententia Augustini sentiunt quod ubicunque peccator fuerit, ibi elementa cruciabunt eum et in corpore suo, et ex locis adjacentibus. Est enim probabile utmit a carne fomentum peccandi, nolens ab eadem
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam inueniendi st dicit psalmista.
Non resurgunt impii in iudicio. ut uł
iudicent uł uidicent᷑. Gemina punitur
sentntia impiꝰ. dum aut hic ꝓsuis mitis
m̾tis cecitate ꝑcutit᷑ neu̾itatem uideat.
aut dum infͣine damnabit᷑ ut debitas
penas exsoluat. De igne aũt et̾ni suppli¬
cu qͥd sc̃ĩ patressenserint. in mediuꝓfe¬
ramꝰ Ex libro ꝓnosticoꝵ ex dictissciaug̃.¬
cruciat peccores Uniꝰ cuiꝰq ⁊eni qͣntũ
exigit culpa tm illic sentiet penã. Nã
sicut in hoc mundon om̃s eqͣlit sentiũt
ardore soł. ita illic in uno igne n unꝰ modꝰ
ẽ incendii. s dissimilit peccores exurit.

Expanded text:
Ecclesiam inveniendi sunt, dicit Psalmista: Non resurgunt impii in judicio , ut vel judicent, vel judicentur. Gemina punitur sententia impius, dum aut hic pro suis meritis mentis caecitate percutitur, ne veritatem videat; aut dum in fine damnabitur, ut debitas poenas exsolvat. De igne autem aeterni supplicii quid sancti Patres senserint, in medium proferamus. Ex libro prognosticorum de dictis Augcruciat peccatores. Uniuscujusque etenim quantum exigit culpa, tantum illic sentiet poenam. Nam sicut in hoc mundo non omnes aequaliter sentiunt ardorem solis, ita illic in uno igne non unus modus est incendii, sed dissimiliter peccatores exurit.
Abbreviated transcription (Latin):
pibꝰ s de his qui pauꝑesst̃ sp̃u. Dicit
eni alibi. frs mei st̃ qui faciunt uolun¬
tate patͥs mei. Tunc dic ⁊ his qͥ asi¬
nstris eiꝰ erũt. Discedite ame maledic¬
tiin ignẽ etnum. qui paratꝰ ẽ diabło
⁊ angłis eiꝰ. Cum mali ꝑmixti st bonis
uident᷑ eẽ cum dõ: s tande mittentur
inigne p̃ordinatũ sibi aconstitutione
mundi. nec uidebit impiꝰgłam dei.
pede calcat nne diẽ capt calcas me: de¬
mͦ gꝰ lingͣ ꝗͣ nemo tangit dicit calcasme.
ui ⁊ ñ dedistis mͥ manducare ⁊ c̃. Tẽ
respondebt ⁊ ip̃i dientes. Dne qnte ui¬
dimꝰ esurientẽ aut sicientẽ aut hospi¬
tem aut nudũ aut infirmũ aut incar¬
cere inministrauimꝰ tͥ: Ex eusari sa¬
tagt exconsuetudine qua solebant ho
respondebit ilł dicns. Amdico uobis
qͣdiun fecistis uni de minorib his. nec
mͥfecistis. & ibt̃ hi insuppliciũ sempi

Expanded text:
peribus, sed de his qui pauperes sunt spiritu. Dicit enim alibi: Fratres mei sunt, qui faciunt voluntatem Patris mei . Tunc dicet et his qui a sinistris erunt. Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Dum mali permisti sunt bonis, videntur esse cum Deo, sed tandem mittentur in ignem praeordinatum sibi a constitutione mundi, nec videbit impius gloriam Dei. pedem calcat, nonne dicit caput, calcas me? Quomodo ergo lingua quam nemo tangit, dicit, calcas me,vi, et non dedistis mihi manducare, etc. Tunc respondebunt et ipsi, dicentes: Domine aut hospitem, aut nudum, aut infirmum, vel in carcere, et non ministravimus tibi? Excusare satagent ex consuetudine, qua solebant homrespondebit illis, dicens: Amen dico vobis, quandiu non fecistis uni de minoribus his, nec mihi fecistis.
Abbreviated transcription (Latin):
Et alt uenit dicens. Dñe mna tua. fecit
fidi eũgłice gram conũtit. Et huicait.
Et tu esto supͣ.u. ciuitates. hoc ẽ fulgeto
exfide aiaꝵ qua imbiuisti eas ⁊de illoꝵ
egyptiloꝗntes ling̃ chanaan.i. lingua
nutata Et alt̃ uenit dicens. Dñe ecce
mna tua. quã hũi reposita insudario.
Timui eni qr homo austerꝰ es. tollis qd̃ n
posuisti:⁊ metis qdn seminasti. Tcuis
ẜuus ẽ illi qui pꝰ collectos iudos ad gc̃s
negligent utunt᷑ cõmisso officio pdico¬
nis. In sudario mna ligant. quia mollit̾
⁊ delicate uiuendo doct᷑nã cõmissã ener¬
uant. dĩs in sudario pecunia reponit
qui ad ꝓdicandũ idoneus. officrii p̃di¬
candi uł sus ciꝑe renuit uł susceptu

Expanded text:
Et alter venit, dicens: Domine, mna tua fecit fidei Evangelicae gratiam convertit. Et huic ait: Et tu esto super quinque civitates. Hoc est, fulgeto ex fide animarum qua imbuisti eas, et de illorum Aegypti loquentes lingua Chanaan , id est, lingua mutata. Et alter venit dicens: Domine, ecce mna tua quam habui repositam in sudario. Timui enim te, quia homo austerus es, tollis quod non posuisti, et metis quod non seminasti. Tertius servus sunt illi qui post collectos Judaeos et gentes negligenter utuntur commisso officio praedicationis. In sudario mnam ligant, qui molliter et delicate vivendo, doctrinam commissam enervant. Omnis in sudario pecuniam reponit, qui ad praedicandum idoneus, officium praedicandi vel suscipere renuit, vel susceptu
Abbreviated transcription (Latin):
inimicos meos illos qui noluert me
regnare suꝑse adducite huc. ⁊ intficite
audire. uł male intptando corrumꝑe
malunt. sig̾eat indie iudicii puniendã
ꝑduosẜ uosfidelesutͥusq ppłi doctores.¬

Expanded text:
inimicos meos illos qui noluerunt me regnare super se, adducite huc et interficite audire, vel male interpretando corrumpere malunt, significat in die judicii puniendam. Per duos servos fideles, utriusque populi doctores
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicõnẽ ꝓmptis paratisq fideliũ cordi¬
uꝰdigne do intimat. Uñ apłs.Siquis lo¬
quitꝰ qͣi sermones dĩ. Q aut ũbi pecuniã
addoctore emit c̃dendo. necẽe e. ut cũ usu¬
ris soluat oꝑando. Uł de accepto ũbi fe¬
nore usuras soluit. qͥ ex eo qd audit: ⁊alia
studet intellig̾e. Et astantibꝰ dix. au¬
intelligunt angłi ꝑ quos dñs malos pu¬
biendo regiũ crisma amisit. qd dauid

Expanded text:
ionem promptis paratisque fidelium cordibus digne Deo intimat. Unde Apostolus: Si quis loquitur quasi sermones Dei . Qui autem Verbi pecuniam a doctore emit credendo, necesse est ut cum usuris solvat operando. Vel de accepto Verbi fenore usuras solvit, qui ex eo quod audit, etiam alia studet intelligere. Et astantibus dixit: auintelliguntur angeli, per quos Dominus malos pubiendo regium chrisma amisit, quod David
Abbreviated transcription (Latin):
int̃positionẽuł ad inculcationẽ ablati¬
onis. Qui amorẽ ht u̾bi. dabit᷑ illi ⁊̃ sensꝰ
intelligñdi. Alioqͥn nulla u̾e sapiȩ dul¬
cedine gaudebit: ⁊ si uideat sibi callere
Hnti boniusũ indĩ muñe augebit᷑ gra.
ab eo aut qui indimuñe bonũ usũ ñ ht̃.¬
tis examen ⁊ nunc ex parte celebratur
ꝓpt̾gre mutationẽ quȩ uni dat᷑ ⁊ alt̾i au¬
fertur. s ingnali iudicio uniũsalit im¬
plebit᷑. Cotidie nanq conspicit statum
eccłȩ ⁊ pecuniã negoe iatorib cõmodat.
prudent̃q laborante ampliori gr̃a do¬
nat. ⁊ ocia sectante ab eo qd dedat pͥuat.

Expanded text:
interpositionem, vel ad inculcationem ablationis. Qui amorem habet Verbi, dabitur etiam ei sensus intelligendi. Alioquin nulla verae sapientiae dulcedine gaudebit, etiamsi videatur sibi callere Habenti bonum usum in Dei munere, augebitur gratia. Ab eo autem qui in Dei munere bonum usum non htis examen, etiam nunc ex parte celebratur propter gratiae mutationem, quae uni datur, et alteri aufertur; sed in generali judicio universaliter implebitur. Quotidie namque conspicit statum Ecclesiae, et pecuniam negotiatoribus commodat. Prudenterque laborantem ampliori gratia donat, et otia sectantem ab eo quod dederat privat.
Abbreviated transcription (Latin):
mali catholici. ꝑ messione ruris n semi¬
nati. ⁊ illi quos u̾bũ dĩ nec audire con¬
tigit ex pͥmuntur. his .u. ꝑsõĩs om̃e genꝰ
hoĩnũ in die uidicii discutiendũ desig¬
natur. cp̃.cli.m cclxxiii. Cum aut
uen̾it filius hoĩs in maiestate sua ⁊ oins
Sangłi cũ eo: tc sedebit suꝑ sedem maie¬
statis sue. hoc e regnabit suꝑ eccłam in
qua tc apparebit omipotentia eiꝰ. In ma¬
iestate diumitatis uidicaturꝰ adrieniet.
qui inhumilitate ẜui uidicandꝰ appa¬
ruit. Itaq tͣdendꝰ in pximo cruci. recte
ꝓmittit głam tͥumpͤhantis. In famula¬
tum eiꝰ uenient angłitanqͣ testes hu¬
manoꝵ actuũ. Et conggabuntur
ante eum oins gcs. ⁊ separabit eos ab
inuicem sicut pastor seg̃gat oues ab

Expanded text:
mali Catholici; per messionem ruris non seminati, etiam illi quos verbum Dei nec audire contigit, exprimuntur. His quinque personis omne genus hominum in die judicii discutiendi designatur. CAPUT CLI. M. 251X Cum autem venerit Filius hominis in majestate sua, et omnes angeliec audire conregnabit super Ecclesiam, in qua tunc apparebit omnipotentia ejus. In majestate divinitatis judicaturus adveniet, qui in humilitate servi judicandus apparuit. Itaque tradendus in proximo cruci, recte praemittit gloriam triumphantis. In famulatu ejus venient angeli tanquam testes humanorum actuum. Et congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eos ab invicem sicut pastor segregat oves
Abbreviated transcription (Latin):
naruis adlegẽ ꝑtinet ꝓpt̾ decalogũ.
U ocat itaq pat familias .x. ẜuos. qr
elegit discipłos ꝑlitt̃am legis imbutos.
Dat illis .x. mnas. quia legis dictaspu¬
alit intelligñda reuelat. Pꝰ resurrõnẽ qͥppe

Expanded text:
rus ad legem pertinet propter Decalogum, vocat itaque paterfamilias decem servos, quia elegit discipulos per litteram legis imbutos. Dat illis decem minas, quia legis dicta spiritualiter intelligenda revelat. Post passionem quippe
Abbreviated transcription (Latin):
cipite iuxta psalmistã. Sum̾ite inqͥt
ẜalmir idate tympanũ. ħẽ laudẽ pdi¬
catiois incorde pcipite: ⁊ deuotionem
oꝑis in carnis castigationẽ redigite.
Tympanui e pellis inligno extenta ⁊
sig̃cat carne nr̃am ad exemplũdnĩcȩ
crucis affligenda. Cuies aut eiꝰ ode¬
rant illũ ⁊ misert legatione pꝰ illũ di¬
centes. Nolumꝰ hc̃ regnare sr nos. Ci

Expanded text:
tam: Sumite, inquit, psalmum et date tympanum . Hoc est laudem praedicationis in corde percipite, et devotionem operis in carnis castigationem redigite. Tympanum est corium in ligno extentum, et significat, carnem nostram ad exemplum Dominicae crucis affligendam. Cives autem illius oderant illum, et miserunt legationem post illum, dicentes: Nolumus hunc regnare super nos.
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Et hoc e qi met̾e ubi ñseminauit.
eos⁊ impietatis reos teñe quibꝰ u̾bu le¬
gis aut eũgłii ñ ministrauit. Idem est
sensus. Intantũ tollis om̃ia ⁊ congregas.
ut ⁊̃ fructũbone uite ꝑ natura eoꝵ qui¬
bus ñ dedisti ꝑ̃dicatores recipias. Et si¬
cuti om̃ia bona recipis. ita om̃ia mala
punis. Q uod mͥ uidet᷑ magna duricia
⁊ fera aust̾itas. Timens gͦ grauiꝰ ꝑicłm
iudicii ñ p̃dicaui quod te donante in¬
tellexi. hic ẜuus quia stulte loquit᷑. de ore

Expanded text:
re. Et hoc est quasi metere ubi non seminavit, eos etiam impietatis reos tenere, quibus verbum legis aut Evangelii non ministravit. Idem est sensus: In tantum omnia tollis et congregas, ut etiam fructum bonae vitae per naturam eorum, quibus non dedisti praedicatores, recipias. Et sicut omnia bona recipis, ita omnia mala punis. Quod mihi videtur magna esse duritia et fera austeritas. Timens ergo gravius periculum judicii, non praedicavi quod te donante intellexi. Hic servus quia stulte loquitur, de ore
Abbreviated transcription (Latin):
bos pcing̃e abamore scłariũ. ⁊ luc̾nas
hab̾e. ut ħ ipũ faciant ⁊ doceant recta
tamꝰ. Luc̾nas au inmanib tenemꝰ. cũ
ꝑboñ oꝑa lucis exempla monstramus.
Redemptori ⁊eñi nr̃o unĩ neqͣꝗͣ placet
sine alt̾o. si aut is qͥbonͣ agit inquinainta
luxurie ñ deserit. aut is qui castitate p̃¬
minet ñ se ꝑboñ oꝑa excet. Et uossimi¬
les hominib expectantibꝰ dñm suĩ qn

Expanded text:
bos praecingere ab amore saecularium et lucernas habere, ut hoc ipsum faciant et doceant recta ctamus. Lucernas autem in manibus tenemus, cum per bona opera lucis exempla monstramus. Redemptori etenim nostro unum nequaquam placet sine altero, si aut is qui bona agit inquinamenta luxuriae non deserit; aut is qui castitate praeeminet non semper bona opera exercet. Et vos similes homini
Abbreviated transcription (Latin):
.i. in et̾na quiete refou̾i. Uñ alibi ip̃e
añsait. Recumbent cum abrahã ⁊ ysa¬
ac ⁊ iacob. Transiensministrabit. qr re¬
diens de iudicio ad regnũ pꝰ ipsũ iudi¬
suos felicit tͥnsire faciet. cum de specu¬
latione humanitatis ad contempla¬
tionẽ diuine claritatis eleuabit. Et
si ueñit in scd̾a uigłia. ⁊ siintcia uigi

Expanded text:
 in aeterna quiete refoveri. Unde alibi ipse Dominus dicit: Recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob . Transiens ministrabit, quia rediens de judicio ad regnum, post ipsum judisuos feliciter transire faciet, cum de speculatione humanitatis ad contemplationem divinae claritatis elevabit. Et si venerit in secunda vigilia, et si i
Abbreviated transcription (Latin):
płorat ita. Qm̃ laudat᷑ peccator
in desideriis aĩe suȩ.⁊ iniquus
benedicit᷑. Cui ñ minimã pene
pars est. ñ mͦ sua scelera ñ argui
s insuꝑ qiͣ bene gesta saudari. Ip¬
sa enĩpeccati nutͥx adulatio. sic in
culpa ardentib solet ãministrari.
fom̃tũ: sic̃ flaminis oleũ. Et qͦmͦ
pauperes esurientes ⁊ flentes ma¬
loꝵ imꝓbitate ꝓbant᷑: ita uaccã¬
tes diuitiis. ⁊ epulis ⁊ risui male
obsequentium clientela maiorẽ
ad penã fouent᷑. Scdm hȩc enĩ fa¬
ciebant ꝓpħis. patres eoꝵ. ꝑ sendo¬
propħas. significat captantes
uulgi fauorẽ. qiͣ futura p̃loquẽ¬
tes. Unde ierechiel. Ue propħis
insipientib qui sequunt᷑ spm̃ su¬

Expanded text:
laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur . Cui non minima poenae pars est, non modo sua scelera non argui, sed insuper quasi bene gesta laudari. Ipsa enim peccati nutrix adulatio, sic in culpa ardentibus solet administrare fomentum sicut flammis oleum. Et quomodo pauperes esurientes et flentes, malorum improbitate probantur, ita vacantes divitiis et epulis et risui male obsequentium clientela majorem ad poenam foventur. Secundum haec enim faciebant prophetis patres eorum. Pseudoprophetas significat, captantes vulgi favorem, quasi futura praeloquentes. Unde Ezechiel: Vae prophetis insipientibus, qui sequuntur sp
Abbreviated transcription (Latin):
duo era minuta. adiungens para¬
bolam de phariseo ⁊ publicano. cõtͣ
eos qui se extollunt.
De nichodemo qui uenit ad iħm nocte.
ꝓpt̃ orandi instantiã. De iudice duro

Expanded text:
era minuta, adjungens parabolam de Pharisaeo et publicano, et contra eos qui se extollunt. CXIX. De Nicodemo, qui venit ad Jesum nocte. propter orandi instantiam in judice duro
Abbreviated transcription (Latin):
bi pharisei interrogant iħm quando
structuram templi.
bi sedente iħu in montẽ oliueti inter¬
rogant eum discipuli qđ signũ erit
aduentus tui. uł eoꝵ quȩ dixisti. ⁊ p̃¬
dicat eis de euersione ierłm ⁊ signis
bi iħs diẽ iudicii aduersus tempora
noe ⁊ lot assimilauit.⁊ de fidele ⁊ pru¬
dente dispensatore.
sib regnũ ꝓficiscens deceminas
seruis suis dedit.
ũ uenerit filius hominis in sede ma¬
Capitula libri quarti.

Expanded text:
bi Pharisaei interrogant Jesum, quando structuram templi. CXLV. Ubi sedente Jesu in monte Oliveti, interrogant eum discipuli, Quod signum erit adventus tui, vel eorum quae dixisti? et praedicat eis de eversione Jerusalem et siUbi Jesus diem judicii adversus tempora Noae et Loth assimilavit, et de fideli et prudente dispensatore, sibi regnum proficiscens, decem mnas servis suis dedit. um venerit Filius hominis in majestaCAPITULA LIBR
Abbreviated transcription (Latin):
De saduceis qui dicunt ñ eẽ re sari.¬
maximum est in lege.
bi docente iħu intemplo miserunt
pharisei eum comprehendere.
bi iħs faciens lutum de sputo ponens
dit multa cum uideis.nobis.
bi introgat᷑ iħs a uideis si tu es xp̃s die¬

Expanded text:
De Sadducaeis qui dicunt non esse remaximum est in lege. CXXIX. Ubi docente Jesu in templo, miserunt pharisaei eum comprehendere.  CXXXII. Ubi Jesus faciens lutum de sputo, ponens dit multa cum Judaeis. CXXXIV. Ubi interrogatur Jesus a Judaeis: Si tu es Chri
Abbreviated transcription (Latin):
xcuii. De remittendo fr̃ibus ex corde.
reuuii Similitudo de rege. qui posuit ratio¬
nem cũ seruis suis.
xxix Ubi iħs int̾rogat᷑ a phariseis si liceat
uxorem dimittere qͣcumq ex causa.
bi iħs imposuit manũ infantib ⁊ pha¬
cit pilatꝰ. adungens similitudinẽ
arboris fici in iunea.
aridam ⁊ curuatã.
bi iħs ascendit ierosolunã in die fe
tristis abiit audiens uade uende
omnia que habes.
e uillico infideh.
e patre familias qͥ exiit primo mane
conducere operarios in uineã suam.
bi in domo pharisei sanat iħs ydro¬
pieum⁊⁊ instruit eos qͥ pͥmos accubi¬
tus in coniuuiis eligebant.
bi iħs decem leprosos mundauit.
bi iħs responsum dat dicenti sibi.
De ⁊acheo publicano.
bi iħs iterum duos cecos curauit.

Expanded text:
XCVIII. De remittendo fratribus ex corde. XCIX. Similitudo de rege qui posuit rationem cum servis suis. C. Ubi Jesus interrogatur a Pharisaeis, si liceat uxorem dimittere quacunque ex causa. CI. Ubi Jesus imposuit manum infantibus, et phacit Pilatus, adjungens similitudinem arboris fici in vinea. aridam et curvatam. CIV. Ubi Jesus ascendit Hierosolymam in festristis abiit, audiens verbum: Vade, vende omnia quae habes. De villico infideli. CIX. De patrefamilias, qui exiit primo mane conducere operarios in vineam suam. CX. Ubi in domo pharisaei sanat Jesus hydropicum, et instruit eos qui primos accubitus in conviviis eligebant. CXI. Ubi Jesus decem leprosos mundavit. Ubi Jesus responsum dat dicentibus sibi: De Zachaeo publicano. CXV. Ubi Jesus iterum duos caecos curavit.
Abbreviated transcription (Latin):
pondens ait. om̃is plantatio quã ñ plan¬
tauit pat̾ inscelestis eradicabit᷑. Phari¬
sei quoꝵ religio ẽ indiscnendis cibisscan¬
dalizatist .i. offensist. Scalon eñi seuscan¬
dalii nos offendicłm uł ruinã ⁊ inpacti¬
onẽ pedis. siue scrupulũ ut quidã uolt̃
possumꝰ dre. Plantationẽ dicit hic doc

Expanded text:
t: Omnis plantatio, quam non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur, Pharisaei quorum religio est in discernendis cibis, scandalizati sunt, id est offensi sunt. Scandalon enim seu scandalum, nos offendiculum vel ruinam et impactionem pedis sive scrupulum, ut quidam volunt, possumus dicere. Plant
Abbreviated transcription (Latin):
homine. Hec̾ sententia sitota de ore corꝑis
accipiat᷑ absurda ẽ. Neq eñi quẽ ninqui¬
nat cib. coiquinat uomitꝰ. Cibusqͥppe
inos intrat. uomitus ex ore ꝓcedit: s pro¬
ꝓcedit ex ore coinquinat. Si hoc uerum
est qͣre ydolotitis ñ uescimur: Apłs ait.
Non potestiscalicẽ dñi bib̾e.⁊ calice demo

Expanded text:
haec sententia si tota de ore corporis accipiatur absurda est. Neque enim quem non coinquinat cibus, coinquinat vomitus. Cibus quippe in os intrat, vomitus ex ore procedit; sed proed quod procedit ex ore, coinquinat. Sic hoc verum est, quare idolothytis non vescimur? Apostolus ait: Non potestis calicem Domini bibere et calice
Abbreviated transcription (Latin):
tio uł sua sententia condemuent᷑. Ait ilł ⁊
‸ip̃e. N ec ego dico uob̃. inqua potestate hec
faciã. Nondixit nec ego scio q̃d conseq̃ns
erat responsioĩ eoꝵ. qr intiri u̾itas ñ pot̃. si¬
cut illi mñtitist̃ dicentes se nescire. Nonuo
aut qr duas obcausas scĩa u̾itatis ẽ occul¬
tanda q̃rentibꝰ. cũ aut is qui querit minꝰ
capax e ad intelligendũ. aut odiouł con¬
temptuu̾itatis indignꝰẽ cui aꝑiat᷑. Deu

Expanded text:
tio vel sua sententia condemnentur. Ait illis et ipse: Nec ego dico vobis, in qua potestate haec faciam. Non dixit, nec ego scio, quod consequens erat responsioni eorum, quia mentiri veritas non potest, sicut illi mentiti sunt, dicentes se nescire. BEDA.autem quia duas ob causas scientia veritatis est occultanda quaerentibus, cum aut is qui quaerit, minus capax est ad intelligendum, aut odio vel contemptu veritatis, indig
Abbreviated transcription (Latin):
ad se die ac nocte. ⁊ patientiã habebit in
illis: Dico uob̃ qr cito faciet uindictã illoꝵ
Siquẽ mouet cur electi se uindicari dep̃¬
centur. cũ aꝑtissime moneam᷑ ꝓ ꝑseq̃ntib
orare. intelligendũ ẽ eam uindictã ẽẽ ui¬
stoꝵ ut mali ꝑeant. Peunt aut duobꝰ mo¬
dis aut coni̾isiõe ad iusticiã. aut amissa po¬
testate q̃ tpralit ualent adu̾sus bonos. ue¬
runtam̃ filiꝰ hoĩs ueniens. putas inueniet
fidẽ intra: Quauis omipsconditor semꝑ
sit paratꝰ aduindictã. indietñ iudicii se¬
ueriꝰ apparebit ruina maloꝵ. Putas ñ ẽ.
hic dictum dubitando s arguendo. Nã.
nos aliqnde reb ẽtis ponimꝰ inc̾pandoũ¬
bũ dubitõnis. ut si indignant̃ seruo tuo
dicas. Contemnis me. consicła forsitan dñs
t cĩ uenisset intemplũ fac Lccle

Expanded text:
se die ac nocte, et patientiam habebit in illis? Dico vobis, quia cito faciet vindictam illorum. Si quem movet cur electi se vindicari deprecentur, cum apertissime moneamur pro persequentibus orare : intelligendum est, eam vindictam esse justorum, ut mali pereant. Pereunt autem duobus modis, aut conversione ad justitiam, aut amissa potestate, qua temporaliter valent adversus bonos. Verumtamen Filius hominis veniens putas inveniet fidem in terra? Quamvis omnipotens Conditor semper sit paratus ad vindictam, in die tamen judicii severius apparebit ruina malorum. Putas non est hic dictum dubitando, sed arguendo, nam et nos aliquando de rebus certis ponimus increpando verbum dubitationis, ut si indignanter servo tuo dicas: Contemnis me? considera; forsitan Dominus . C
Abbreviated transcription (Latin):
homo scd̾m se existimat altm. fornicariꝰ
neminẽ existimat castii. castꝰn facile de
fornicario suspicat.Suꝑb nemine putat
humilẽ. humił neminẽ suꝑbũ. Sicqui
ñ ẽ exdõ sac̾dos. nulliꝰ sac̾dociũ putat ẽe

Expanded text:
homo secundum se aestimat alium. Fornicarius neminem existimat castum; castus non facile de fornicario suspicatur. Superbus neminem putat humilem; humilis neminem superbum. Sic qui non est ex Deo sacerdos, nullius sacerdotium putat esse
Abbreviated transcription (Latin):
‸nec hominẽ reu̾eor. tñ qr molesta ẽ mͥ hec
uidua uindicabo illã ne in nouissimo ueni¬
enssugillet me. Hoc ẽ ne itmr ⁊ it̃m ueniens
stͣngulet me tediosis clamoribꝰ Sugillare
asugo ⁊ lamiis tͣctum stͣngulare ẽ. Parabo¬
las dñs aut scđm similitudinẽ ponit. ut de
homine qui habebat duosfilios maiorẽ in
agͦ minorẽ in longinquo. aut ex dissimili¬
tudine aliquid ꝓbat ut ibi. Si fenũ agri
q̃d hodie ẽ ⁊ cras inclibanũ mutet᷑ d̾s sic
uestit. qͣntomagis uos modice fidĩ: & su¬
ꝑuis genꝰ ita coniungit᷑. sic̃ illud. ita illud
uł istud. Inferiꝰ ita.Si ita illud ẽ. qͣntomagiᷤ
uł qͣntominꝰ hoc uł illud. Iudex ẽ hic ex dissi¬
militudine. qr iniquus nunꝗͣ assimilatur
dõ. Ip̃a uidua pot̾ hab̾e similitudinẽ eccłȩ
que desolata uidet᷑ donec ueniat dñs. qui¬

Expanded text:
nec hominem revereor, tamen quia molesta est mihi haec vidua, vindicabo illam, ne in novissimo veniens sugillet me. Hoc est, ne iterum et iterum veniens strangulet me taediosis clamoribus. Sugillare a sugo et lamiis tractum, strangulare est. Parabolas Dominus aut secundum similitudinem ponit, ut de homine qui habebat duos filios, majorem in agro, minorem in longinquo : aut ex dissimilitudine aliquid probat, ut ibi: Si fenum agri quod hodie est, et cras in clibanum mittetur, Deus sic vestit, quanto magis vos modicae fidei? Et superius genus ita conjungitur, sicut illud, ita illud vel istud; inferius ita, si illud est, quanto magis vel quanto minus hoc vel illud? Judex est hic ex dissimilitudine, quia iniquus nunquam assimilatur Deo. Ipsa vidua potest habere similitudinem Ecclesiae, quae desolata videtur, donec veniat D
Abbreviated transcription (Latin):
cerua lux ẽ intesta .i. diuinitas in carne.
De qua testasui corꝑis dicit ipsa sap̃ia.
Ex aruit tanquã testa uirtus mea. Testa
in igne solidat᷑. ⁊ urtꝰ eiꝰ exaruit qnas
sumptam carnẽ ex tribulatione passio¬
nis roborauit ad głam resurronis. Accen
ta domuseu̾tit᷑. qr humana conscĩa reatꝰ
sui considatione ꝑturbat᷑. Sic gͦdragma
repitur. qr in homine similitudo c̃atoris
reꝑat᷑. amicasi uicinas dicit angłicas po¬
testates. quȩ tanto st iuxta suꝑnam sapi¬
entia. qͥnto eam uicinius contemplantur.
has aut conuocat dum ꝑ exhibitionem
gr̃e hoĩb impensȩ ad amorẽ sui uehemtiꝰ

Expanded text:
cerna lux est in testa, id est, divinitas in carne. cerna lux est in testa, id est, divinitas in carne. De qua testa sui corporis dicit ipsa Sapientia: Exaruit tanquam testa virtus mea . Testa in igne solidatur, et virtus ejus exaruit, quando assumptam carnem ex tribulatione passionis roboravit ad gloriam resurrectionis. Accensta, domus everritur, quia humana conscientia reatus sui consideratione perturbatur. Sic ergo drachma repetitur, quia in homine similitudo Creatoris reparatur. Amicas et vicinas dicit potestates angelicas, quae tanto sunt juxta supernam sapientiam, quanto eam vicinius contemplantur. Has autem convocat, dum per exhibitionem gratiae hominibus impensae, ad amorem sui vehementius
Abbreviated transcription (Latin):
errauert: que nindigent penitentia.
Lica pastor multo plus nimirũ diligat
oues.xcix. quã solam centesimã. tacitis
tñ aliis de restaurata multimodisse gau¬
dere ostendit. Sic qͦq saluator de repa¬
ratione gnis humani magis gaudet.
hoc ẽ magis ex plurib argumentis osten
te. Uł ita. Magis gaudet .i. magis gau¬
dere nos inde facit. Sic non ẽ uoluntas
ante patrẽ ur̃m qui incęlisẽ. ut ꝑeat
unusde pusillisistis. Sicut ñ ẽ uolun¬
tas pastoris unã ouem ꝑire. sic ñ ẽ uolun¬
tas ante patre. hoc ẽ. sic ñ uult pat̾ ut
unus pusillus ꝑeat. Lclxxxuiii.¬
ut quȩ mulier hñs drag̃mas .x. si
ꝑdidit draginam unã. nonne ac-¬
cendit luc̾nam: ⁊ eu̾tit domũ: ⁊querit¬
nummus certe quantitatis hñis imagi¬
ẽadditus homo decimꝰ. ut compłetur
nhomo qui conditus ad imaginẽ dei
fu̾at peccauit. S mulier luc̾nã accen¬
dit. quia sap̃ia dĩ incarne apparuit. Lu¬

Expanded text:
erraverunt, et non indigent poenitentia. erraverunt, et non indigent poenitentia. Licet pastor multo plus nimirum diligat oves nonaginta quam solam centesimam, tacitis tamen aliis, de restaurata multis modis se gaudere ostendit. Sic quoque Salvator de reparatione generis humani magis gaudet, hoc est, magis et pluribus argumentis se te. Vel ita: Magis gaudet, id est, magis gaudere nos inde facit. Sic non est voluntas ante Patrem vestrum qui in coelis est, ut pereat unus de pusillis istis. Sicut non est voluntas pastoris unam ovem perire, sic non est voluntas ante patrem, hoc est, sic non vult Pater ut unus pusillus pereat. L. 189X Aut quae mulier habens drachmas decem, si perdiderit drachmam unam, nonne accendit lucnummus certae quantitatis, habens imagiest additus homo decimus, ut compleretur dit, quando homo, qui conditus ad imaginem Dei fuerat, peccavit. Sed mulier lucernam accendit, quia sapientia Dei in carne apparuit. Lu
Abbreviated transcription (Latin):
meã quã ꝑdid̾am. Quia centenariꝰ
nũs ẽ ꝑfectus. dñs centũ oues habu¬
it pꝰꝗͣ ħomines ⁊ angłoscreauit. S una
ouis piitcum homo deliquit. Dimi¬
sit aiit dum seipsum exinaniuit di¬
ues pastor cuiꝰ nos om̃s centesima por
reliquit in cęlo. Curaũt celũ desertũ
uocatur. nͥ quod desertũ dr derelic¬
tum: Te eni celũ homo deseruit cum
peccauit. Ouem dñs humeris impo¬
suit. quia humanã naturã suscipi¬
ens. pecc̃a ñr̃a portauit. Humeri xͥ
crueis brachia st̃: illic pecc̃a mea de¬
posui. in illa nobilis patibuli cerui¬
ce requieui. Oue inuenta domũ redi¬
it. quia reparato homine celu intra¬
uit. Angłi st̃ eius amici. quia uolun¬
tatẽ eiꝰ etabilit custodiunt. Idem ui
cini st̃. quia claritate uisionis illiꝰ fru¬
untur. Notandũ qđ ñ dicit congͣcula¬
mini oui s michi. quia uita nr̃a gau¬
dũi ẽ eius. mdico rob̾ quia gaudebit
suꝑ eam magis. quã suꝑ .xcix. quȩ ñ¬

Expanded text:
uia centenarius numerus est perfectus, Dominus centum oves habuit, postquam homines et angelos creavit. Sed una ovis periit cum homo deliquit. Dimisit autem, dum seipsum exinanivit dives pastor, cujus nos omnes centesima portreliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum? Tunc enim coelum homo deseruit, cum peccavit. Quem Dominus humeris imposuit, quia humanam naturam suscipiens, peccata nostra portavit. Humeri Christi crucis brachia sunt. Illic peccata mea deposui; in illa nobilis patibuli cervice requievi. Qua inventa domum rediit, quia reparato homine coelum intravit. Angeli sunt ejus amici, quia voluntatem ejus stabiliter custodiunt. Idem sunt vicini, quia claritate visionis illius fruuntur. Notandum quod non dicit: Congratulamini ovi, sed mihi, quia vita nostra gaudium ejus est. Amen dico vobis, quia gaudebit super eam magis
Abbreviated transcription (Latin):
gent penitentia. Plerunq hi qui nullis
se oppssos pecc̃oꝵ molib sciunt pigri re¬
manent ad ex̾cendabona. et securi qͦd
n cõmisert mala grauiora. At contͣ nnũ¬
quã hi qui se illicita egisse meminerunt.
ipso dolore compuncti in ardescunt ad
amorẽ dĩ. Maius gͦ gaudiũ fit incelo de
pecc̃ore conuso. quã de stante iusto. Nã
⁊ dux in plio plꝰ illũ militẽ diligit qui

Expanded text:
gent poenitentia. Plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, pigri remanent ad exercenda bona, ut securi quod non commiserunt mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se illicita egisse meminerunt, ipso dolore compuncti, inardescunt ad amorem Dei. Majus ergo gaudium fit in coelo de peccatore converso, quam de stante justo. Nam et dux in praelio pl
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd fecit. Quod uero angłi ut pote rati¬
onales gaudent de reconciliato sibi hoĩe
incendit nos ad ꝓbitatẽ: ut agamꝰ quod
illis gratũsit. quoꝵ ⁊ affectare patͦciniũ
⁊ offensam time debemꝰ. In.uii. quidẽ
parabola de peccoꝵ susceptiõe. ñ suum

Expanded text:
aliquid fecit. Quod vero angeli, utpote rationales, gaudent de reconciliato sibi homine, incendit nos ad probitatem, ut agamus quod illis gratum sit, quorum et affectare patrocinium et offensam timere debemus. In tertia quippe parabola de peccatorum susceptione, non suum
Abbreviated transcription (Latin):
siue eccłe p̃positos angłos habere ere¬
duntur. quod ostendit᷑ testimonio an¬
głi daniheli loquentis. Ego inqͥt ueni
apocalipsi. Angło ephesi⁊ tiathire.
reliquarũ eccłarũ scͥbe hoc. Apłs qͦq

Expanded text:
vel Ecclesiae praepositos angelos habere creduntur, quod ostenditur testimonio angeli Danieli loquentis: Ego, inquit, veni Apocalypsi: Angelo Ephesi et Thyatirae, reliquarum Ecclesiarum scribe
Abbreviated transcription (Latin):
tisunũ ex his pusillis. Añst̾itatẽ
qua p̃ceꝑat amicos ꝑꝑt din ampu¬
tandos temꝑat dicens sic p̃cipio seu̾i¬
tatẽ ut clem̃tiã doceam. Quantũ i
potestis melius ẽ saluari. quã cũ illis
ꝑire. Dico eni uob̃ quia angłi eorũ
incelissemꝑ uident facie patrismei
qui incelis ẽ. Uenit enifiluis hominis

Expanded text:
tis unum ex his pusillis. Austeritatem qua praeceperat amicos propter Deum amputandos temperat, dicens: Sic praecipio severitatem, ut clementiam doceam. Quantum in potestis, melius est vos salvari, quam cum illis perire. Dico enim vobis, quia angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei qui in coelis est. Venit enim Filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
effluentẽ. hoc est suꝑ meritũ no¬
strum habundantẽ. Sinꝰ ido acci¬
pit᷑ ꝓ securitate. qr ualde securi
sumus de his quȩ in sinu recon¬
dimus. Uel ꝑ sinum intellige cõ¬
scientiam. siue cetũ scõrũ.
t in qͣ m̃sura m̃si fueri. ẜ¬
tis. remetiet᷑ uob̃. G en̾alit̃

Expanded text:
effluentem, hoc est super meritum nostrum abundantem. Sinus ideo accipitur pro securitate, quia valde securi sumus de his quae in sinu recondimus. Vel per sinum intellige conscientiam sive coetum sanctorum. « Et in qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis. » Generalit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. uł incertũ ẽ. qͣlis futurꝰ sit. qͥ
nũc uł bonus uł malꝰ apparet. Nũ¬
qͥd si temere iudicauerimꝰ. temere
ds̃ de nobis iudicabit: Absit. S i¬
telligendum ẽ. qm̃ temeritas qͣpu¬
nis aliũ. te puniat necesse ẽ. hinc
alibi ait. Qui gladio percusserit.
ꝑibit gladio. uidelicet peccati. qd̾ eũ
gladio ferro cõmittit. Ommittite. ⁊
dimittemini. date ⁊ dabit᷑ uobis.
Dimitcite inuirias. ⁊ date benefi¬

Expanded text:
futurum sit, qui nunc vel bonus vel malus apparet. Nunquid si timere judicaverimus, temere Deus de nobis judicabit? Absit. Sed intelligendum est quoniam temeritas qua punis alium, te puniat necesse est. Hinc alibi ait: Qui gladio percusserit, peribit in gladio , videlicet peccati, quod cum gladio ferreo committit. Dimittite, et dimittemini; date, et dabitur vobis. Dimittite injurias
Abbreviated transcription (Latin):
care ut ñ iudicemiii. In qͦ enĩ
iudicio iudicaueritis. iudicabuni¬
ni. Nolite condẽpnare. ⁊ ñ condẽp¬
nabimini. De dubiis iudicare ⁊ suᷤ¬
pectos qͣsi reos condempnare. peni¬
tus repellita nobis. Dubia gͦ in
melius interpretemur. qr de mani¬
festis ut st̃. stupra. blasphemie. fur¬
ta. ebrietates. ⁊ similia. nobis tantũ
iudicare ꝑmittit᷑. De dubiis scͥptũ ẽ
Nolite ante tempꝰ uidicare. qͦadusq
uemat dñs. ⁊ illuminet abscondita
tenebrarũ. Duo st̃ in qͥbꝰ temerariũ

Expanded text:
ut non judicemini. In quo enim judicio judicaveritis, judicabimini. Nolite condemnare, ut non condemnabimini. » De dubiis judicare, et suspectos quasi reos condemnare, penitus repellit a nobis. Dubia ergo melius interpretemur, quia de manifestis, ut sunt stupra, blasphemiae, furta, ebrietates, et his similia, nobis tantum judicare permittitur. De dubiis scriptum est: « Nolite ante tempus judicare, quoadusque veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum . » Duo s
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ti. s substancialit᷑ aẽ ista st̃ sic̃ ⁊ mẽs
qr mens cũ se totã nouit ꝑfecte nouit.
⁊ cũ se ꝑfecte amat. ꝑ totũ eiꝰ est amor
eius. Idem in sermone de scripturis ue¬
terib ⁊ nouis contͣ arrianos. In sole tͥa
sunt: quȩ separari omĩno ñ posst̾. sol.
splendor. calor. Tria etiam ħt ignis ĩ¬
diuisibilia. motũ. lucẽ.⁊ feruorem Si
ergo creaturã heretice diuidere ñ po¬
tes. quomͦ poteris dund̾e creatorẽ : In
psalmo habes. Uerbo diũ cęli firma¬
ti st̾. ⁊ spũ oris eius omnis uirtus eoꝵ.
It̃ contͣ arrium. Intelligamꝰ d̾m qͣntũ

Expanded text:
 sicut et mens, quia mens cum se totam novit, perfecte novit; et cum se perfecte amat, per totum ejus est amor ejus. » Idem in sermone de scripturis veteribus et novis contra Arrianos: « In sole tria sunt quae separari omnino non possunt, sol, splendor, calor. Tria etiam habet ignis indivisibilia, motum, lucem et fervorem. Si ergo creaturam haeretice dividere non potes, quomodo poteris dividere Creatorem? in Psalmo habes: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Idem contra Arium: « Intelligamus D
Abbreviated transcription (Latin):
patientem. Qd̃ si quis ita dm cogitat.
⁊ ñdũ potest inuenire qͥd sit: tam̃ pie
caueat qͣntũ potest aliqͥd sentire de
illo quod non sit.
x p̃dictis ⁊ quamplurib aliis
scõrum patrum senctitis. ft̃ qui
dicunt patris nomine designari.
diuine maiestatis potentiã. qͣ quȩ¬
cũq uult effic̾e po̾sit. Non enim pot̃
iniusta face ds. qr ipse sũma ⁊ iusti

Expanded text:
d si quis ita Deum cogitat, et nondum potest invenire quid sit, tamen pie caveat, quantum potest, aliquid sentire de illo quod non sit. » Ex praedictis et quampluribus aliis sanctorum Patrum sancitis, sunt qui dicunt Patris nomine designari divinae majestatis potentiam, qua quaecunque velit efficere, possit. Non enim potest inju
Abbreviated transcription (Latin):
Ieꝵ in quicũq uult. ds̃ pat̃ dm si¬
liũ genuit ñ uoluntate. neq necessi¬
tatẽ. s natura. Gregorꝰ xx.iii.ĩ iob
In eo qd̾ pater uerbum ꝑfectũ gemi¬
it loquutꝰ est. an eo qd̾ semꝑ gignit lo¬
quit᷑. Filius di unigenitꝰ ꝓ ꝑfectione
Dei quippe ante suũ factũ
loquutio ipsiꝰ sui facti ẽ ĩmutabi¬
lis ratio. que ñ ħt sonũ strepentẽ ⁊ tͣn¬
seuntẽ. s ium sempit̃ne manentẽ: itẽ¬
poralit̃ oꝑantẽ. Augꝰtmꝰ de uerbis d̾ni¬
ita filium semꝑ ⁊ sine initio ex paire
genitum confitem᷑. Nec aliud facit
diuisionẽ ꝑsonaꝵ. nͥ qd̾ pat̃ ingenitꝰ
est. Filiꝰ genitꝰ. ille pat̃. iste filius. Idẽ
constat spm̃ sc̃m etiã a filio ꝓcede quod
apłs ait. Misit d̾s spm̃ filii sui in cor¬
da nr̃a. & cũ resurrexisset. & apparu¬

Expanded text:
 in Quicunque vult: « Deus Pater Deum Filium genuit, non voluntate neque necessitate, sed natura. » Gregorius XXIII in Job: « In eo quod Pater Verbum perfectum genuit, locutus est; in eo quod semper gignit, loquitur, Filius Dei unigenitus pro perfectione « Dei quippe ante suum factum locutio ipsius, sui facti est immutabilis ratio, quae non habet sonum strepentem et transeuntem, sed vim sempiterne manentem, et temporaliter operantem. » Augita Filium semper et sine initio ex Patre genitum confitemur. Nec aliud facit divisionem personarum, nisi quod Pater ingenitus est, Filius genitus; ille Pater, iste Filius. » Ideconstat Spiritum sanctum etiam a Filio procedere, quod Apostolus ait: Misit Deus spiritum Filii sui in corda nostra . Et cum res
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ. Augustinꝰ &e alipiꝰ in epła ad ma¬
ximũ medicũ thenitanũ. Sic̃ flãma
splendorẽ qͦ gignit tp̃r ñ p̃cedit. ita
pat̃ nũꝗͣ sine filio fuit. Ipse ẽ. qͥppe
sapientia dĩ patris de qͣ scͥptum est.
coet̃nꝰ ẽ. ⁊ id̾o ñ sic̃ in principio fec̃
ds̃ cȩlum ⁊ t̾rã. ita in principio fec̃
uerbũ. s in pͥncipio erat u̾bũ. Itẽ in
ut totꝰ man̾et in se. ⁊ ẽẽt in filio tan
Tanta est gͥ tota tͥnitas in solo pa¬
tre. uł in solo filio. ł in solo spũ sc̃õ:¬

Expanded text:
 Augustinus et Alipius in Epistola ad Maximum medicum Temitanum: « Sicut flamma splendorem quem gignit tempore non praecedit, ita Pater nunquam sine Filio fuit. Ipse est quippe Sapientia Dei Patris, de qua scriptum est: coaeternus est, et ideo non sicut in principio creavit Deus coelum et terram , ita in principio fecit Verbut totus maneret in se, et esset in Filio tantTanta est igitur tota trinitas in solo Patre, vel in solo Filio, vel in solo Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Qd̾ aut̃ omĩum rerũ causa ẽ. etiã
sapientie sue causa ẽ. Nec umꝗͣ d̾s
sine sapientia sua ẽ. Igit᷑ sẽpitne sa¬
pientię suȩ causa est sempit̃na. De¬
unde si patrẽ ẽẽ sempit̃nũ in dõ ẽ. nec
fuit aliqͣndo ñ pat̾. nũꝗͣ sine filio fu¬
it. f iliꝰ gͥ semꝑ natꝰ ẽ. qr semꝑ filiꝰ. est.
& ñ solũ imago patͥsest qr de illo ẽ.
⁊ similitudo q imago ẽ. s etiã eqͣlitaᷤᷤ

Expanded text:
est, etiam sapientiae suae causa est. Nec unquam Deus sine sapientia sua est. Igitur sempiternae sapientiae suae causa est sempiterna. Deinde si Patrem esse sempiternum in Deo est, nec fuit aliquando non Pater, nunquam sine Filio fuit. Filius ergo semper natus est, quia semper Filius est: et non solum imago Patris est, quia de illo est: et similitudo,
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Ignis celestis gen̾at ex se ipso
splendorẽ lucis. ⁊ ꝓoucit uaporẽ: ⁊ cũ
sint tria in reb. unum st̾ in substan¬
cia. tta trinitas ẽ. una maiestas. Au¬
gustinꝰ ĩ continua expositione .xx.⁊¬
queris in corde habes ⁊ conceptio ipsa
ut anima. Sic ds̃ genuit filium. S tu
u̾bũ gignis ex tẽpore. d̃s̃ genuit filiũ
sine tpr. In origenis ut dr homelia aͤ
sic incipit. Uox aqͥle. pulsat aures eccłẽ
Patre loq̃nte uerbum siũ .i. patre
gignente sapientiã suã omnia fiunt.
Uynde propħa.omĩa in sapientia fe¬
cisti. Precedit pater u̾bũ. ñ natura
s causa. aud ipsum siliũ dicentẽ. Ñ
ipso facio nicħ. ł a me ipso ñ loquor.
Precedit pat̃. filium causaltt̃. p̃ce¬
dit filius omnia que ꝑ ipsum facta
st̾ naturalit̃. Fat̃ loquit᷑. u̾bũ gigni¬
tur. omĩa efficiunt᷑. & qͦmͦ qui loqͥt᷑
in u̾bo qd̃ loquit᷑. necessario spm̃ ꝑ
flat. ita d̾s pat̃ simul ⁊ semel ⁊ filiũ

Expanded text:
tium: « Ignis coelestis generat ex seipso splendorem lucis, et producit vaporem, et cum sint tria in rebus, unum sunt in substantia, ita Trinitas una est majestas. » Augustinus in continua Expositione cqueris, in corde habes, et conceptio ipsa ut anima: sic Deus genuit Filium. Sed tu verbum gignis ex tempore, Deus genuit Filium sine tempore. » In Origenis, ut dicitur, homilia quae sic incipit: Vox aquilae pulsat aures Ecclesiae: Patre loquente verbum suum, hoc est, Patre gignente sapientiam suam, omnia fiunt. Unde propheta: Omnia in sapientia fecisti . Praecedit Pater Verbum non natura, sed causa. Audi ipsum Filipso facio nihil , vel a me ipso non loquor . Praecedit Pater Filium causaliter, praecedit Filius omnia quae per ipsum facta sunt naturaliter. Pater loquitur, Verbum gignitur, omnia efficiuntur. Et quomodo qui loquitur in Verbo, quod loquitur necessario Spiritum perflat; ita Deus Pater simul et semel, et Filium
Abbreviated transcription (Latin):
ea sapientia sapiens dr̃. sine qua eũ
uł fuisse aliqͣndo. ł ẽẽ posse nefas est
cred̾e. ñ participatione sapiẽtiȩ. sapi¬
ens dr sicut aia que ⁊ eẽ & ñ ẽẽ sapi¬
ens potest. S qd̾ ipse genuerit eam
que sapiens dr᷑. sapientiã. Ioẽ in eod̾ ca

Expanded text:
et a sapientia sapiens dicitur, sine qua eum vel fuisse aliquando vel esse posse nefas est credere, non participatione sapientiae sapiens dicitur, sicut anima quae et esse et non esse sapiens potest, sed quod ipse genuerit eam, qua sapiens dicitur, sapientiam. » Idem in eodem, ca