comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rii nomine exprimi labor dei:qui
in commutabilis ꝑmanet:sed
tam̃ labore se denuntiat: cum
duras hominum prauitates por
aui sustinens. Ds aut̃ apꝑuit.
in carne:laborauit ex nr̃a in¬
firmitate. Quẽ laborẽ passioni̾
eius dum increduli uiderunt:
eum uenerari noluerunt. Quẽ
enim uidebant carne mortalem:
dedignati sunt credere immor¬
talem esse diuinitate. Unde ihe
remias ait. Reddes eis uicem do¬
mine: uista oꝑa manuũ suarũ.
Dabis eis scutum cordis. laborẽ
tuum. Nec enim predicationis
spicula. eoꝵ corda penetrarũt.
cum passionis eius laborem de¬
dignati sunt:quasi eundem
laborem illius ꝓ scuto tenuert̃:
ut eo ad se transire eius uerba
nõ ꝑmitterent. quo eũ labora¬
re usq ad mortem uiderent. Su¬
darium ergo qd̵ suꝑ caput eius
fuerat.seorsum inuenitur: quia
ipsa redemptoris nr̃i passio. lõ¬
ge a nr̃a passione disiuncta ẽ:
q̃m ip̃e sine culpa ꝑtulit. quod
nos cum culpa toleramus Ip̃e

Expanded text:
rii nomine exprimi labor Dei, qui rii nomine exprimi labor Dei, qui incommutabilis permanet, sed tamen laborare se denuntiat cum duras hominum pravitates portavi sustinens . Deus autem apparuit in carne, laboravit ex nostra infirmitate. Quem laborem passionis ejus dum increduli viderunt, eum venerari noluerunt. Quem enim videbant carne mortalem, dedignati sunt credere immortalem esse divinitate. Unde etiam Jeremias ait: Reddes eis vicem, Domine, juxta opera manuum suarum, dabis eis scutum cordis laborem tuum . Ne enim praedicationis spicula eorum corda penetrarent, dum passionis ejus laborem dedignati sunt, quasi eumdem laborem illius pro scuto tenuerunt, ut eo ad se transire ejus verba non permitterent, quo eum laborare usque ad mortem viderdarium ergo quod super caput ejus fuerat seorsum invenitur, quia ipsa Redemptoris nostri passio longe a nostra passione disjuncta est, quoniam ipse sine culpa pertulit quod nos cum culpa toleramus. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
secuta posterior eccł̃ia gentium.
mediatorẽ dei et hominũ. hoĩem
tuum. et iuuentem credidit dm̃.
Uidit linteamin a posita. ⁊ suda¬
rium qd̃ fuerat suꝑ caput eius ñ
cum linteaminib positum: sed
sudarium capitis dñi cum lin¬
teaminib non inuentũ est ĩmo¬
num̃to: nisi quia aitestante pau
in comprehensibilia sacram̃ ta
ab infirmitatis nr̃e cognitione
disiuncta sunt. eiusq potentia
creature transcendit naturã: Et
notandum qd non solum se¬
paratim: sed etiam inuolutum
tium nec finis aspicitur. Recte
ergo sudarium capitis in uolu¬
tum inuentum est:quia celsi¬
tudo diuinitatis. nec cepit esse
nec desinit: nec ꝑ mitium nasci᷑t.
nec t̾mino coangustatur. Bene
aũt additur inunum. locum:
quia in scissura mentiũ ds̃ non
est. Ds̃ quippe in unitate est: et
illius habere grãm merentur.
qui se ab inuicem ꝑ sectarum
scanda la non duidunt. Sed qͥa
solet ꝑ sudarium laborantium
sudor detergi: potest etiam suda¬

Expanded text:
secuta posterior Ecclesia Gentium, secuta posterior Ecclesia Gentium, mediatorem Dei et hominum, hominemtuum, et viventem credidit Deum. Vidit linteamina posita, et sudarium quod fuerat super caput ejus, non cum sudarium capitis Domini cum linteaminibus non invenitur in monumento, nisi quia attestante Paulincomprehensibilia sacramenta ab infirmitatis nostrae cognitione disjuncta sunt, ejusque potentia creaturae transcendit naturam? Et notandum quod non solum separatim, sed etiam involutum tium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. 4. Bene autem additur: In unum locum, quia in scissura mentium Deus non est. Deus quippe in unitate est, et illi ejus habere gratiam merentur, qui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Sed quia solet per sudarium laborantium sudor detergi, potest etiam suda
Abbreviated transcription (Latin):
si ad dei cultum prior est synago¬
ga qͣm eccła gentium: ad usum
tamen scł̃i prior est mubtitudo
gentium. qͣm synagoga: pau¬
lo atcestante qui ait: quia non¬
non prius qd̵ spiritale est: sed
qd̵ animale. ꝑ seniorem ergo
simul: quia ab ortus sui dempore.
usq ad occasum pari et cõmuni
iua. et si non pari et communi
sensu. gentilitas cum syna goga
decurrit. Uenit synagoga prior
ad monumentũ. sed minime intͣ¬
uit: quia legis quidem mandata
ꝑcepit: ꝓpħ̃as de incarnatione ac
passione dominica audiuit: sed
credere in mortuum noluit. Wi¬
ta. non tam̃ introiuit: quia uide¬
licet synagoga. et si scripture
sacre sacram̃ta cognouit: tamẽ
ad fidem passionis dominice cre¬
dendo intrare distulit:quẽ diu
dĩn mortalem factum credere no¬
luit. Quid ergo est. nisi quia ci¬
tius cucurrit: ⁊ tamen ante mo¬
numentũ uacuus stetit: Uenit
aut̃ symon petrus sequens eum. ⁊
introiuit in monum̃tum: quia

Expanded text:
si ad Dei cultum prior est Synagosi ad Dei cultum prior est Synagoga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen saeculi prior est multitudo gentium quam Synagoga, Paulo attestante, qui ait: Quia non prius quod spiritale est, sed quod animale . Per seniorem ergo simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dcredere in mortuum noluit. Vina, non tamen introivit, quia videlicet Synagoga et Scripturae sacrae sacramenta cognovit, et tamen ad fidem passionis Dominicae credendo intrare distulit: quem diuDeum carne mortalem factum credere noluit. Quid ergo est, nisi quia et citius cucurrit, et tamen ante monumentum vacua stetit? Venit autem Simon Petrus subsequens eum, et introivit in monumentum. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
tis signatur intelligentia. Ma¬
ria aut̃ auctorẽ omniũ quẽ car¬
ne uiderat mortuum. querebat
in monum̃to: et quia hunc mi¬
nime inuenit furatũ credi dit.
Adhuc ergo erant tenebre: cũ
uenit ad monum̃tum. Cucurrit
citius: discipulis nunciauit.
Sed illi preceteris ^ currerunt. qͥ
preceteris amauerunt: ui delicet
petrus et iohes. Currebant aut̃
duo simł. sed ioh̃es precuturrit ci¬
cius petro: et uenit prior ad monu¬
mentum: et ingredi non presump.¬
sit. Uenit uero posterior petrus:
et intrauit. Quid fr̃es quid cursus
iste significat: Numquid nam¬
hec tam subtilis euangeliste des¬
criptio. a misteriis uacare creden¬
da est: Minime. Neq enim se
ioh̾es et preisse. et non intrasse
diceret: si in ipsa sua trepidatõe
misterium defuisse credidisset. Qͥd
ꝑ petrum. nisi eccł̃ia designatur: Nec
mirum esse uideatur quod ꝑ iu¬
niorem synagoga. ꝑ seniorẽ uero
eccl̃ia designari ꝑhibetur: quia ⁊¬

Expanded text:
tis signatur intelligentia. Matis signatur intelligentia. Maria etenim auctorem omnium, quem carne viderat mortuum, quaerebatin monumento, et quia hunc minime invenit, furatum credidit. Adhuc ergo erant tenebrae, cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulis nuntiavit, sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet, Petrus etecucurrit citius Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Et intravit. Quid, fratres, quid cursus iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Minime. Neque enim se Joannes et praeisse et non intrasse diceret, si in ipsa sua trepidatione mysterium defuisse credidisset. Quidper Petrum nisi Ecclesia designatur? Nec mirum esse videatur quod per juniorem Synagoga, per seniorem vero Ecclesia signati perhibetur, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
me caritati ur̃e de lectionis e¬
uangelice loqui expositione ꝓ
hibuit. uox namq ip̃a clamo¬
ris uirtute subcumbit. Et qͥa
a multis audiri non ualeo:
loqui fateor int̾ multos erubes¬
co. Sed hanc in me uerecundiã
et ip̃e reprehendo. Quid enim:
Numquid si multis ꝓdesse neq̃o:
nec paucis curabo: Et si ex messe
portare manipulos multos nõ
possum: numquid nam debeo
ad aream uacuus redire: Quã¬
us enim quantos debeo ferre
non ualeo: certe uel paucos. cer¬
te uel duos. certe uł unũ feram.
habet namq ip̃a infirmitatis
intentio mercedis sue ceratudi¬
nem: quia suꝑnus arbiter nr̃.
et si pondus considerat in retͥ¬
butione:tamen uires pensat ĩ
pondere. Lectio sc̃i euangłii qͣm
modo fres audistis. ualde in suꝑ¬
ficie hystorica est aꝑta: sed eius
nob̾ sunt mysteria sub breuita¬
te requirenda. Maria magdale¬
ne cum adhuc tenebre essent ue¬
nit ad monum̃tum. Iuxta hysto¬
riam notatur hora : iuxta intel¬
lectum uero mysticum. requiren¬

Expanded text:
lectionis evangelicae expositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus nobis sunt mysteria sub brevitate requirenda. Maria Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta historiam notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requiren
Abbreviated transcription (Latin):
toris. celestis patrie gaudia cũ
festinatione cognoscite: et p̾cep¬
ta uite cum festinatõne imple¬
re curate. Quia enim adhucho¬
die licet bene agere scimus: u¬
trum cras liceat ignoramus.
festinantes ergo pascha come¬
dite: idest ad sollempnitatẽ pa¬
trie celestis anhelate. Nemo in
huius uite itinere torpeat:ne
inpatria locum ꝑdat. Nemo
moras ad appetenda studia in¬
nectat. sed cepta ꝑficiat: ne mi¬
nime liceat implere qd̃ in choat.
Si ad amorem dei pigri nõ su¬
mus adiuuat ip̃e quẽ amamꝰ.¬

Expanded text:
toris, coelestis patriae gaudia, cum toris, coelestis patriae gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adjuvat ipse quem amam
Abbreviated transcription (Latin):
multa exempla continentium.
Unde bene adhuc subdit᷑ cal¬
ciamenta habetis in pedibus.
Quid sunt etenim pedes nr̃i
nisi oꝑa: Quid uero calciam̃¬
ta. nisi pelles mortuoꝵ anĩa¬
lium: Calciam̃ta aut̃ pedes muni¬
unt. Que uero sunt mortua ani¬
malia. ex quoꝵ pellib nr̃os muni¬
amus pedes. nisi antiqui patres:
qui nos ad et̾nam patriam ꝓcesse¬
runt: quoꝵ dum exempla cons¬
picimus: nr̃i oꝑis pedes muni¬
mus. Calciam̃ta ergo in pedes
habere est mortuoꝵ uitam cons¬
picere: et nr̃a uestigia ã peccati
uulnere custodire. Tenentes ba¬
calos in manib. Quid lex ꝑ ba¬
culum. nisi pastoralem custodiã
designat: Et notandum quod
prius precipimur renes accing̾e:
post modum baculos tenere. qͥ a
illi debent curam pastoralem
susciꝑe qui iam in suo corpore
sciunt fluxa luxurie edomare: ⁊
cum aliis fortia predicant: ipsi de¬
sideriis mollib eneruiter nõ suc¬
cumbant. Bene aut̃ subditur. Et
mandata dei mysteria redemp¬

Expanded text:
multa exempla continentium. multa exempla continentium. Unde bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus. Quid sunt etenim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres qui nos ad aeternam patriam praecessere? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere, est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus. Quid lex per baculum, nisi pasdesignat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et Mandata Dei, mysteria Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
seruat. Quia igitur qualiter e¬
dendum sit pascha cognouimꝰ:
nunc a qualib edi debeat cog¬
noscamus. Sequitur. Sic autẽ
comedetis illum. Renes uestros
accigetis. Quid in renib. nisi de¬
lectatio carnis accipitur: Un¬
de et psalmista postulat dicẽs.
Ure renes meos et cor meũ. Si
enim uoluptatem libidinis in
renib esse nesciret: eos uri mi¬
nime petisset. Unde quia pote¬
stas diaboli in humano gene¬
re maxime ꝑ luxuriam preua¬
luit: de illo uoce dominica dici¬
tur: potestas eius in lumbis eiꝰ.
Qui ergo pascha comedit. renes
accinctos habere debet: ut qui
sollemptnitẽ resurrectionis at¬
q incorruptionis agit. corrupti¬
oni iam ꝑ uicia nulla subiace¬
at: uoluntates edomet:et carn ẽ
a luxuria restringat. Neq etemĩ
cognouit que sit sollempnitas
in corruptionis: qui adhuc per
in continentiam corruptioni
subiacet. Hec quibdam dura
sunt: sed angusta porta est q̃
ducit ad uitam et habemus iã

Expanded text:
servat. Quia igitur qualiter eservat. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat, agnoscamus. Sequitur: Sic autem comeditis illum: renes vestros accingetis. Quid in renibus, nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petiisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce Doninica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, corruptioni jam per vitia nulla subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque etenim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est quae ducit ad vitam . Et habemus jam
Abbreviated transcription (Latin):
uite. cum a uiditate sumimus:
In quo deuorationis uerbo. quid
aliud qͣm pigritie nr̃e torpor re¬
prehendit᷑: qui eius uerba atq
misteria et ꝑ nosmetip̃os nõ re¬
quirimus. et dicta ab aliis au¬
dimus inuiti: Non remanebit
ex eo quicquam usq mane: qͥa
eius dicta magna sunt sollici¬
tudine discutienda: quatenus
priusquã dies resurrectionis ap¬
pareat. in hac presentis uite no¬
cte omnia mandata illius intel¬
ligendo. oꝑando penetrent᷑. Se
quia ualde est difficile. ut om̃e
sacrum eloquium possit in tel¬
ligi: ⁊ omne eius misterium pe¬
netrari: recte subiungitur. Si qͥd
aut̃ remanserit: igni combure¬
tis. Quod ex agno remanet ig¬
ni comburemus. qͣndo hoc qd̃
de mysterio in carnationis eius
intelligere et penetrare non pos¬
sumus: potestati sc̃ĩ sp̃s humili¬
ter reseruamus: ut nõ suꝑbe qͥs
audeat uel con tempnere uel de¬
nuntiare qd̃ nõ intelligit: sed
hoc igni tradat. cum sco sp̃u re¬

Expanded text:
vitae cum aviditate sumimus. vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba atque mysteria, et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis inviti audimus. Non remanebit ex eo quidquam usque mane; quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia mandata illius intelligendo, et operando penetrentur. Sed quia valde est difficile, ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis. Quod ex agno remanet, igne comburimus; quando hoc, quod de mysterio incarnationis ejus intelligere, et penetrare non possumus, potestati sancti Spiritus humiliter reservamus; ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritui re
Abbreviated transcription (Latin):
incarnationis eius mist̾ia uix¬
ta humanã sapientiam discu¬
tere conatur:carnes agni aqua
uult coquere: id est dispensati¬
onis eius misterium. ꝑ dissolu¬
tam uult scientiam penetrare.
Qui igrur paschalis gaudii sol¬
lempnitatem celebrare desiderat.
agnum neq aqua coquat. neq
crudum comedat: ut neq ꝑ hu¬
manam sapientiam. ꝓfundita¬
tem in carnationis illius pene¬
trare appetat: neq in eum tam¬
quã in hominem purũ credat:
sed assas igni carnes comedat:
ut dispensari omnia ꝑ sc̃ĩ sp̃s
potentiam sciat. De quo adhuc
recte subiungitur. Caput cum
pedib et in testinis uorabitis:
Quia redemptor nr̃ est alfa ⁊ o.
deus uidelicet ante scl̃a. ⁊ homo
in fine scl̃oꝵ. Caput ergo agni
uorare est: diuinitatem illius
fide ꝑcipe. Pedes uero agni uo¬
rare est:uestigia humanitatis
do ꝑquirere. Quid uero sunt
in testina nisi uerboꝵ. illius
occulta et mistica mandata:
que tunc uoramus: cum uerba

Expanded text:
incarnationis ejus mysteria juxincarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui igitur paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum neque aqua coquat, neque crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem incarnationis illius penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assas igni carnes comedat, ut dipotentiam sciat. De quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus et intestinis vorabitis. Quare Redemptor noster est α et ω . Deus videlicet ante saecula, et homo in fine saeculorum. Caput ergo agni vorare, est divinitatem illius fide percipere. Pedes vero agni vorare est vestigia humanitatis do perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba
Abbreviated transcription (Latin):
abstergat a mentis stomacho. ꝑ¬
uerse humorem uite. Ubi et sub¬
ditur. Non comedetis ex eo crudũ
quid: neq coctum aqua. Ecce iam
lectu historico repellunt. Numqͥd
num crudum consueuerat: ut
ei lex dicat. non comedetis ex
eo crudum quid: ubi et addit᷑.
neq coctum aqua. Sed quid
aqua. nisi humana scienti a
designatur: iuixta hoc qd̃ ꝑ sa¬
lomonẽ sub hereticoꝵ uoce di¬
citur. Aque furtiue dulciores
sunt. Quid uero crude agni
carnes. nisi in consideratã. acsi¬
ne reuerentia cogitationis. relic¬
tam illius humanitate: Omne
mente coquimus.sed agni ca¬
ro nec cruda edenda est. neq
cocta aqua: quia redemptor.
nr̃ neq purus homo estimã¬
dus est: neq ꝑ humanã sapiẽ¬
tiam. qualiter in carnari deus
potuit cogitandus. Omĩs enĩ
qui redemptorẽ nr̃m purum
hominẽ credit: quid iste aliud
quam agni carnes crudas co¬
medit: quas uidelicet coquere
ꝑ diuinitatis eius intelligenti¬
am noluit: Omnis enim qui

Expanded text:
abstergat a mentis stomacho peabstergat a mentis stomacho perversae humorem vitae. Ubi et subditur: Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua . Ecce jam lectu historico repellunt. Nunquidnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid? Ubi et additur: Nec coctum aqua. Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat, juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtisunt . Quid crudae igni carnes, nisi inconsideratam, ac sine reverentia cogitationis, relictam illius humanitatem signimente coquimus. Sed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster neque purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam, qualiter incarnari Deus potuit, cqui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet coquere per Divinitatis ejus intelligentiam noluit: omnis vero qui
Abbreviated transcription (Latin):
tionis creuit. Sed sola redemptoris
nisi eis quoq et bona oꝑa iun¬
gantur. Quid enim ꝓdest corpus
et sanguinem illius ore ꝑcipere:
et ei ꝑuersis morib contra ire:
Unde bene adhuc ad comedendũ
subditur. Et arimos panes cum
lactucis aggrestib. Panes quippe
sine ferm̃to comedit: qui recta oꝑa
sine corruptione uane głe exercet:
qui mandata miscd̾ie. si ne ãmix¬
tione peccati ex hibet: ne ꝑuerse
diripiat. qd̃ quasi recte dispensat.
Hoc quoq peccati ferm̃tum. bone
sue actiom miscuerant. qͥb ꝓpħe
Uenite ad bethel: et impie agite.
Atq post pauca. Et sacrificate de
ferm̃tato laudem. De ferm̃ta to
laudem immolat: qui deo sacri¬
ficium de rapina parat. lc .iiiͣ.¬
actuce uero agrestes: ualde
amare sunt. Carnes ergo ag¬
ni cum lactucis agrestib sunt e¬
dende: ut cum corpus redempto¬
ris accipimus. nos ꝓ peccatis no¬
stris infletib affligamus: quate¬
nus ip̃a amaritudo penitentie.

Expanded text:
tionis crevit. 8. Sed sola Redemptoris tionis crevit. 8. Sed sola Redemptoris nisi eis quoque et bona opera jungantur. Quid enim prodest corpus et sanguinem illius ore percipere, et ei perversis moribus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus . Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, qui mandata misericordiae sine admistione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerant, quibus prous dicebat: Venite ad Bethel, et impie agite . Atque post pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Redemptoris accipimus, nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatenus ipsa amaritudo poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
Et insuꝑliminarib domus. ag¬
ni sanguinem ponimus:qui a
crucem passionis illius in fronte
portamus. De quo adhuc agno
subditur. Et edent carnes nocte
illa: assas igni. In nocte quippe
agnum comedimus: quia ĩ sa¬
cram̃to modo dominicũ corpus
accipimus: quando adhuc ab¬
inuicem nr̃as conscientias nõ
uidemus. Que tamen carnes ig¬
ni assande sunt: quia nimirum
dissoluit carnes quas aqua coxe¬
rit: quas uero ignis si ne aqua
excoquit. roborat. Carnes utiq ag¬
ni nr̃i ignis coxit: quia eum ip̃a
ius passionis illius ad resurret¬
tionem ualentiorem reddidit:
atq ad incorruptionẽ roborauit.
Qui enim ex morte conualuit:
uidelicet carnes illius abigne
cduruerunt. Unde etiam ꝑ psal¬
mistam dicit. Exaruit uelut
testa uirtus mea. Quid namq
est testa ante ignem. nisi molle
lutum: sed et igne agitur ut so¬
lidetur. Uirtus ergo humanitatis
eius uelut testa exaruit: quia ab
igne passionis. ad uirtutem corrup¬

Expanded text:
Et in superliminari domus agEt in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in frontportamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni . In nocte quippe agnum comedimus, quia in sacramento modo dominicum corpus accipimus, quando adhuc adinvicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes igni assandae sunt, quia nimirum dissolvit ignis carnes, quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque Agni nostri ignis excoxit, quia eum ipsa vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
baculos in manib: et comedetis
festinantes. Que uidelicet cuncta.
magnam nobis edificationem
pariunt: si fuerint mistica int̾¬
pretatione discussa. Quis nãq
sangius suꝑ utrumq postem
ponitur: quando non solũ ore
corporis: sed etiam ore cordis
hauritur. In utroq et enim poste
agni sangius est positus: qnͣdo
sacram̃tum passionis illius cũ
ore ad redemptionẽ sumit᷑: ad
imitationẽ quoq in tenta mente
cogitatur. Nam qui sic redempto¬
ris sui sanguinẽ accipit. ut imi¬
tari passionem illius nec dum
uelit: in uno poste sanguinem
posuit. Qi etiam in suꝑ limina¬
ribz domoꝵ ponendus est. Qͥ d
enim sp̃italit̾ domus. nisi mtes
nr̃as accipimus: in quib ꝑ co
gitationem inhabitamꝰ: Cuius
domus suꝑliminare est. ip̃a in¬
tentio que preminet actioni. Qͥ¬
ad imitationẽ dominice passionis
dirigit. insuꝑliminare domus ag¬
ni sanguinem ponit. Uel certe do¬
mus nr̃e. ip̃a sunt corpora: in qͥb
quousq uiuimus. habitamus:

Expanded text:
baculos in manibus, et comedetis festinantes . Quae videlicet cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. Quis namquesanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis hauritur. In utroque etenim poste sanguis agni est positus, quando sacramentum passionis illius cum ore ad Redemptionem sumitur, 1534 ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris sui sanguinem accipit ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit, qui etiam insuper liminaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritaliter domos nisi mentes nostras accipigitationem inhabitamus? Cujus domus superliminare, est ipsa intentio, quae supereminet actioni. Qad imitationem dominicae passionis dirigit, in superliminare domus agni sanguinem ponit. Vel certe domus nostrae, ipsa sunt corpora, in quibus quousque vivimus, habitamus.
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitatis hodierne
a nobis merito honoretur frẽs¬
km̃i. quia dum natalem cathe¬
intra quadraginta dies hec sol¬
lempnitas uenerit.facere eam
nobis debet scõꝵ dierum reuerẽ¬
tia gratiorem. Bene enim na¬
talem cathedre int̾ ip̃a ieiunio¬
rum inicia nobis ds̃ prestitit.
ut dies que erat prius intem¬
perantie. nunc sit sobrietatis:
que erat gule. sit abstinentie:
que erat peccati. sit scĩtatis. Et
quia increduli homines uiden¬
tur ad suꝑstitionẽ hanc specie
pietatis attrahi. ostendam eis
qua ratione animas defunc¬
toꝵ suoꝵ iuuare subtilius pos¬
interpellent dñm uoce flebilr:
precentur ꝓ eis erroꝵ ueniam.
lapsuum remissionem. Pascãt
esurientes. uestiant nudos. ut
si quid defunctoꝵ negligentia
minus factum est: fide uiuenti

Expanded text:
festivitatis hodiernae a nobis merito honoretur; quia dum Natalem Catheintra Quadragesimae dies haec solemnitas venerit, facere eam nobis debet sanctorum dierum reverentia gratiorem. Bene enim Natalem Cathedrae inter ipsa jejuniorum initia nobis Deus praestitit: ut dies quae prius erat intemperantiae, nunc sit sobrietatis; quae erat gulae, sit abstinentiae; quae erat peccati, sit sanctitatis. Et quia increduli homines videntur ad superstitionem hanc specie esse pietatis attracti, ostendam eis qua ratione animas defunctorum suorum juvare utilius posinterpellent Dominum voce flebili, precentur eis errorum veniam, lapsuum remissionem; pascant esurientes, vestiant nudos: ut si quid defunctorum negligentia minus factum est, fide viventi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui bene cadens an te pedes dñi
grãs egit. Ille enĩ uere dõ grãs
agit: qui repressis presumptõis
sue cogitationib. quã in semet¬
ip̃o infirmus sit humilit̾ uidet:
qui nichil sibi uirtutis tribuit:
qui bona que agit. esse de mise¬
ricordia conditoris cognoscit.
Unde recte subiungitur. Et hic
erat samaritanus. s amaritanꝰ
quippe int̾pretat᷑ custos. Qͦ noĩe.
ille ppłs aptissime significatur.
qui grãs agendo ei a quo acci¬
pit. tribuit omne qd̵ accipit: qͦ¬
dammͦ cantans illud de psalmo.
Forticudinẽ meam ad te custodi¬
am: quia tu ds̃ susceptor meus
es: deus meus miscd̾ia euis pre¬
ueniet me.¬

Expanded text:
qui bene cadens ante pedes Domini qui bene cadens ante pedes Domini gratias egit. Ille enim vere Deo gratias agit, qui, repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia Conditoris agnoscit. Unde et recte subjungitur: Et hic erat Samaritanus. Samaritanus quippe interpretatur custos. Quo nomine ille populus aptissime significatur, qui gratias agendo ei a quo accepit, tribuit omne quod accepit, quodammodo cantans illud de psalmo: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia tu, Deus, susceptor meus es, Deus meus, misericordia ejus praeveniet me
Abbreviated transcription (Latin):
niq ⁊ paulus uoce dñi audita
quid me ꝑsequeris. ego sũ iħus
quẽ tu ꝑsequeris: ad ananiã
tamen missus est: ut illo sacer¬
dotio qd̵ in eccłia constitutum
color: non quia nõ potest ꝑ se
sa societas congregatoꝵ fideliũ
approbando.inuicem atq com¬
municando uere fidei doctrinã
in omnibz que dicuntur uer¬
bis. uel signant᷑ sacram̃tis. tã¬
obducat. Cornelius etiam cum
elemosine eius accepte.⁊ preces es
audite illi ab angelo nunciaren¬
tur: ꝓpt̾ doctrine tamen sacram̃¬
toꝵq uirtutem ad petrũ iube¬
tur mittere:tamquã illi ⁊suis
dicerẽtur. Ite. ostendite uos sacer¬
dotib. Nam ⁊ cum irent mun¬
dati sunt. Iam enim ad eos ue¬
nerat petrus: sed tam̃ nondũ
ip̃i accepto baptismatis sacra¬
mento nondum spiritalit̾ ad
a mundatus est cũ magna uo¬
ce magnificãs dm̃. Et cecidit in
faciem ante pedes eius: grãs agẽ.
Unus iste qui magnificans dm̃
regressus est: unius eccłie deuo¬
tam xp̃i humilitatẽ significat.

Expanded text:
 Paulus, voce Domini audita, Quid me persequeris? ego sum Jesus, quem tu persequeris : ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia constitutum retur color; non quia non potest per ssa societas congregatorum fidelium approbando invicem, atque communicando verae fidei doctrinam in omnibus quae dicuntur verbis, vel signantur sacramomnes . Cornelius etiam cum et eleemosynae ejus acceptae, et preces ejus auditae illi ab angelo nuntiarentur, propter doctrinae sacramentorumque unitatem ad Petrum jubetur mittere , tanquam illi et suis diceretur: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Nam et cum irent, mundati sunt. Jam enim ad eos venerat Petrus, sed tamen ipsi nondum accepto baptismatis sacramento, nondum spiritualiter aregressus est cum magna voce magnificans Deum, et cecidit in faciem ante pedes ejus gratias agens. Unus iste qui magnificans Deum regressus est, unius Ecclesiae devotam Christo humilitatem significat:
Abbreviated transcription (Latin):
ognito autem quod euse¬
bius uir magnus et
potens. de genere ueronis im¬
peratoris illuc aduenerat ti¬
muerunt ne eũ eriperet de
manibus eoꝵ: et ligantes
funem in collo eius. nocte di¬
laceratum penis. a synagoga
in ypodromium ꝑtraxerunt:
et deinde foris portain. et ibi cir¬
cũdantes eum crudeliter com¬
busserunt. Impii autem
iudei. nec sit saciati de nece
eius. tulerunt ossa eius: et
in scrinio plumbeo reduden¬
tes in mare precipitare uole¬
bant. Interim iohannes disci¬
pulus eius. cũ duob aliis noc¬
te rapuerunt ea. et sepelier̃t
inquadam icripta: et ibi la¬
tuerunt usq ad tempora ze¬
nonis imperatoris. et gela¬
sii pape scilicet usq ad ãnũ

Expanded text:
ognito autem quod Eusebius uir magnus et prepotens de genere Neronis imperatoris illuc aduenerat, timuerunt ne eum eriperet de manibus eorum et ligantes funem in collo eius, dilaceratum penis a synagoga in ypodromium pertraxerunt et deinde foris portam et ibi circumdantes eum crudeliter combusserunt. Impii autem Iudei nec sic satiati de nece eius tulerunt ossa eius et in scrineo plumbeo recludentes in mari precipitare uolebant. Interim Iohannes discipulus eius cum duobus aliis nocte rapuerunt ea et sepelierunt ea in quadam cripta. Et ibi latuerunt usque ad tempora Zenonis imperatoris et Gelasii pape, scilicet usque ad annum
Abbreviated transcription (Latin):
as aperire non potuit: Bed
factus sub lege auctor ipse
legis: sterilitatis obprobriũ
legi abstulit: qui hanc spiri¬
taliter intelligendam mõstra¬
uit: et suꝑne beatitudinis
grãm que in euͣngelio nunc
apertissima lucet: in ea iam
oum prefiguratam et quasi
conceptam fuisse docuit. Et
faitum est inquit in die oc¬
lauo. uenerunt cirtũ cidere.
puerũ: et uocabant eũ uoĩe
patris eius zachariam. Et
respondens mater eiꝰ. dixit:

Expanded text:
as aperire non potuit? Sed as aperire non potuit? Sed factus sub lege auctor ipse legis sterilitatis opprobrium legi abstulit, qui hanc spiritualiter intelligendam monstravit, et supernae beatitudinis gratiam, quae in Evangelio nunc apertissime lucet, in ea jam olim praefiguratam et quasi conceptam fuisse docuit. Et factum est, inquit, in die octavo, venerunt circumcidere puerum, et vocabant eum nomine patris ejus Zachariam. Et respondens
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̾es: nisi quia illius mox
sequutura natiuitas signa¬
batur. qui spiritalia noui
testamenti proferens archa¬
na carnalem legis et sacer¬
docii ueteris obseruantiam
iam terminandam esse do¬
ceret. Quod enĩ antiqͣtur
et senescit: prope interitũ
est. Quid est quod muto pa¬
tre principe uidelicet tunc
sacerdotũ ortus est p̃cursor
domini: nisi quia ip̃o apparẽ¬
te dño lingua iam sacerdotii
ueteris magna ex paiss a dor¬
trina sensus spiritalis ob¬
mutuerat: solam littere cus-¬
todiam curantib ac docenti¬
bus scribis et legis ꝑitis: im¬
mo et ipãm litteram plerisq
in locis ꝑ suas traditiones cor¬
rũpentib. iuxta quod eis
dñs in euangłio se pius im¬
properare probatur: Et qͥd¬
est quod diu de sterili genitce
nascitur: nisi quia lex que
auxilio sacerdotalis officii
spiritalem deo sobolem gign̾e
iussa est neminẽ ad ꝑfectũ
adduxit ⁊ quia nimirũ suis
cultorib regni celestis ianu.¬

Expanded text:
Joannes, nisi quia illius mox Joannes, nisi quia illius mox secutura nativitas signabatur, qui spiritualia Novi Testamenti proferens arcana, carnalem legis et sacerdotii veteris observantiam jam terminandam esse doceret? Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est. Quid quod muto patre, principe videlicet tunc sacerdotum, ortus est praecursor Domini, nisi quia, ipso apparente Domino, lingua jam sacerdotii veteris magna ex parte a doctrina sensus spiritualis obmutuerat, solam litterae custodiam curantibus ac docentibus scribis et legisperitis, imo et ipsam litteram plerisque in locis per suas traditiones corrumpentibus, juxta quod eis Dominus in Evangelio saepius improperare probatur? Et quid quod diu sterili genitrice nascitur, nisi quia lex, quae auxilio sacerdotalis officii spiritualem Deo sobolem gignere jussa est, neminem ad perfectum adduxit, quia nimirum suis cultoribus regni coelestis janu
Abbreviated transcription (Latin):
quippe dñs: quia per totum
orbem fidelib. quod xp̃c esset.
qui propheta credebatur in¬
notuit. Decreuit ac minoratꝰ
est ioh̾es: quia qui per xp̃s
estimabatur: quod nõ xp̃us
ipse s preco xp̃i esset apparuit.
Ideoq iure. nato iohanne lux
diurna minorari incipit: cuiꝰ
fama diuinitatis desitura. et
quia ille nimirũ apparuit.
te habebat : cunctis gentib
rem dilectionis in totã mũdi
latitudinem diffunderet. L̾c¬
hec eadem beati ioh̃is
natiuitas nõ nullã habet
similitudinem aduentus do-¬
minici: et gracie qmͣ predi-¬
care ueniẽbat: Nam et cõgru-¬
um est ualde: ut qui omes
ꝓphete priores et patriarche:
uel nascendo. uł̃ moriendo.
uel uiuendo. uel predicando.
testimoniũ ꝑhibuerunt:
hũc multo amplius precur¬
sor suus qui plusquam pro¬
pheta extitit : non tantum
in uita et passione: s ĩ ipsa
quoq sua natiuitate desig¬
net. Quid est enĩ qd̃ uete¬
ranis parentibus natus est

Expanded text:
quippe Dominus, quia per totum quippe Dominus, quia per totum orbem fidelibus quod Christus esset, qui propheta credebatur, innotuit. Decrevit ac minoratus est Joannes, quia qui Christus aestimabatur, quod non Christus ipse, sed praeco Christi esset apparuit. Ideoque jure nato Joanne lux diurna minorari incipit, cujus fama divinitatis desitura, et quia ille nimirum apparuit te habebat, cunctis gentibus rem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Nhaec eadem beati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Dominici, et gratiae quam praedicare veniebat. Nam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et patriarchae, vel nascendo, vel moriendo, vel vivendo, vel praedicando testimonium perhibuerunt, hunc multo amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoque sua nativitate designet. Quid est enim quod veteranis parentibus natus est
Abbreviated transcription (Latin):
pectat: qui et hymnũ głie
deo canendo. quid illa ꝑ orbe
ẽẽt actura. priores ip̃i de celi
ꝯmonebant. Recte igitur
natiuitas celebratur illius:
qui talis potentia magnitu¬
dinis dñicis propinquãbat
oꝑibus. Recte ortus illius
sollempnitas colitur: cuius
tanta est uite sublimitas ut
quicqͥd illo sũblimius est:
hoc iam hominis naturam
transcendere dubium nõ sit.
Si quidem dñs cũ maiorem
eo neminẽ in natis mulieꝵ
esse dixisset: mox subdidit
dicens. qui autem minor ẽ:
in regno celoꝵ maior est illo:
se ipsum uidelicet insinuans:
qui humana natiuitate po-¬
sterior iohanne. sed celestis
regni esset apice prestancior.
Nec uacat a mister io quod io¬
harnis natiuitas cũ dies de¬
ratur: Huius et enĩ secretũ
distancie reuelat ip̃e iohãnes.
qui cũ pre magnitudine uir¬
tutũ xpistus crederetur a tur¬
bis. dominus aut̃ pre infir¬
mitate carnis a quibdam ñ
tur: illum inquit oportet cres¬
cere : me aũt minui. Creuit

Expanded text:
spectant qui hymnum gloriae Deo canendo quid illa per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat operibus. Recte ortus illius solemnitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit. Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet insinuans, qui humana nativitate posterior Joanne, sed coelestis regni esset apice praestantior. Nec vacat a mysterio quod Joannis nativitas cum dies deratur. Hujus etenim secretum distantiae revelat ipse Joannes, qui cum prae magnitudine virtutum Christus crederetur a turbis, Dominus autem prae infirmitate carnis a quibusdam notur, Illum, inquit, oportet crescere, me autem minui. Crevit
Abbreviated transcription (Latin):
ciperet ipse consecrauit. lc̃o¬
ste multos filioꝵ ifrł ad .iͣ.¬
dũm suo tempore p̾dicando cõ¬
uertit:ille multos cotidie de
uniuersis per orbem nationi¬
bus ad suam fidem et carita¬
tem interius illustrando con¬
uertere non desistit. Hic in
spiritu et uirtute helie p̾ces¬
sit ante illum ut plebem eiꝰ
aqua baptizans ad suscipi¬
endum eum ubi appareret.
doceret esse ꝑfectam: hunic suc¬
cessit ille in spiritu et uirtu¬
te dei patris: ut plebem suã
spiritu sancto et igni baptizãs.
ad uidendũ faciem patris sui
donaret esse perfectam: Ioh̾e
nato congratulabantut iuu¬
cini et cognati genitriꝰ illius:
quia magnificauit dũs mise¬
ricordiam suam cũ illa: dño
autẽ congratulabant᷑ eclesie.

Expanded text:
ciperet, ipse consecravit. Iciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
toritate in consuetudinem
uenisse credendũ est: S aitẽ¬
tius animo recondendũ quia
gelus nasciturum zacharie
predicans iohẽm. et erit inqͥt
gaudiũ tibi et exultatio: et
multi in natiuitate eius
gaudebũt. Erit enĩ magnꝰ
coram dño: Iure igit᷑ utriꝰq
natiuitas festa deuotione ce¬
lebratur. S in illius tanꝙͣ
in xpr̃i domini tanqm in sal¬
uatoris mundi : tanquã in
filii dei omipotentis. tanqmͣ
in solis iusticie natiuitate õi
populo gaudiũ euangeliza¬
tur: in huius aut̃ tanquam
in precursoris dñi: in serui d̾i
eximii: inlucerne ardentis ⁊
magnus coram dño esse nar-¬
ratur: de illo propheta testa¬
tur: qm̃ magnus dñs et lau-¬
dabilis nimis et magnitude¬
nis eiꝰ non est finis: Iste pec¬
catoꝵ consortia decliuans ÷
tores conu̾satus : pecrati om¬
nis in munis ꝑmansit: Hic
adhue exutero matris spiritu
sancto repletus est: in illo ha
bitat omis plenitudo diuini-
uirginalis in quo carnẽ sus¬

Expanded text:
toritate in consuetudinem toritate in consuetudinem venisse credendum est: sed attentius animo recondendum quia gelus nasciturum Zachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius tanquam in Christi Domini, tanquam in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et magnus coram Domino esse narratur: de illo Propheta testatur: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortia declinans, atores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plenitudo divinitavirginalis in quo carnem sus
Abbreviated transcription (Latin):
Recursoris dñi natiui-¬
tas. sicut sacratissima
lectionis ennͣgelice prodit hy¬
storia: multa miraculorum
sublimitate refulget⁊ qui a
nimirũ decebat. ut ille quo
maior. inter natos mulierũ
nemo surrexit:maiore pre
ceteris scĩs in ipso mox ortu
uirtutũ iubare lucesceret: Se¬
nes ac diu infecũdi parentes
dono nobilissime prolis exul¬
tant: ip̃i patri quẽ increduli¬
tas mutum reddiderat. ad sa-¬
lutandũ noue preconem gr̃e
os et lingua reseratur ⁊ nec
solum facultas dm̃ bñdicendi
restituitur: s de eo et iam pro-¬
phetandi uirtus augetur. Ex¬
citati fama facti omẽs uicini
admiratione ac metu percellũ¬
tur: omniũq qui audiere cir¬
cumquaq ad aduentũ noui
prophete corda preparantur.
Unde merito sancta ꝑ orbem
eccl̃ia que tot beatorum mar-¬
tyrũ uictorias quib ingres¬
sum regni celestis meruere
frequentat: huiꝰ tantũ modo
post dñm et iam natiuitatis
diem celebrare consueuit: qd̾
nullatenus sine euͣngłica auc¬

Expanded text:
ecursoris Domini nativitas sicut sacratissima lectionis evangelicae prodit historia, multa miraculorum sublimitate refulget: quia nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine evangelica auc
Abbreviated transcription (Latin):
fugit eam: ut non appareãt
oꝑa eius mala. que diligit. Qͥ
aut̃ facit u̾itatem: accusat in se
mala sua: non sibi parcit. non
sibi ignoscit. ut deus ignoscat.
quia qd̃ uult ut deus noscat. ip̃e
agnoscit. et uenit ad lucem. Cui
grãs agit qd̾ illi quid in se odis¬
set ostenderit: dicit deo. auerte
faciem tuam a peccatis meis. Et
qua fronte dicit. nisi iterum di¬
cat: qm̃ facinus meum ego ag¬
nosco. et peccatum meũ contra
me est semꝑ: Sit ante te. quod
non uis esse ante deum.Si aut̃
post te feceris peccatum tuiu:
retorquet tibi ds̃ illud ante ocłos
tuos: et tunc retorquet. quando
iam penitentie nullus fructus
exit.

Expanded text:
fugit eam, ut non arguantur fugit eam, ut non arguantur opera ejus mala quae diligit. Qui autem facit veritatem, accusat in se mala sua; non sibi parcit, non sibi ignoscit, ut Deus ignoscat: quia quod vult ut Deus ignoscat, ipse agnoscit, et venit ad lucem; cui gratias agit, quod illi quid in se odisset ostenderit. Dicit Deo, Averte faciem tuam a peccatis meis: et qua fronte dicit, nisi iterum dicat, Quoniam facinus meum ego cognosco, et peccatum meum coram me est semper ? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt peccata sua. Quia qui con¬
et accusat peccata sua:Iam cũ
deo facit. accusat ds̃ peccata tu¬
a: si ⁊ tu accusas: coniungeris
deo. Quasi due res sunt. homo
et peccatum. Quod audis ho¬
mo. deus fecit: quod audis pet¬
catum. ip̃e homo fecit. Dele qͦd
fecisti: ut deus saluet qd fecit
Oportet ut oderis in te opus tu¬
um: et ames in te opus dei. Cũ
aut̃ ceperit tibi displicere qd̵
fecisti: in de incipiunt bona o¬
pera tua: quia accusas mala
oꝑa tua. Initium oꝑum bono¬
rum. confessio est oꝑum ma¬
loꝵ. Facis ueritatem: et uenis
ad lucem. Quid est facis ue¬
ritatem: non te palpas. non
tibi blandiris. non de adularis.
non dicis iustus sum sis ini¬
quus et incipis facere u̾itatẽ.
Uenis aut̃ ad lucẽ: ut mam¬
festentur oꝑa tua: quia in d̾o st̃
facta. Quia et hoc ip̃m qd tibi
displicuit peccatum tuũ ñ tibi
displiceret. nisi deus tibi luceret.
et u̾itas tibi ostenderet. Sed ⁊ qͥ
ammonitus diligit pecc̃a sua
odit ãmonentem lucem: et

Expanded text:
sunt peccata sua: quia qui conet accusat peccata sua, jam cum Deo facit. Accusat Deus peccata tua: si et tu accusas, conjungeris Deo. Quasi duae res sunt, homo et peccator. Quod audis homo, Deus fecit: quod audis peccator, ipse homo fecit. Dele quod fecisti, ut Deus salvet quod fecit. Oportet ut oderis in te opus tuum, et ames in te opus Dei. Cum autem coeperit tibi displicere quod fecisti, inde incipiunt bona opera tua, quia accusas mala opera tua. Initium operum bonorum, confessio est operum malorum. Facis veritatem, et venis ad lucem. Quid est, Facis veritatem? Non te palpas, non tibi blandiris, non te adulas; non dicis, Justus sum, cum sis iniquus, et incipis facere veritatem. Venis autem ad lucem ut manifestentur opera tua, quia in Deo sunt facta; quia et hoc ipsum quod tibi displicuit peccatum tuum, non tibi displiceret, nisi Deus tibi luceret, et ejus veritas tibi ostenderet. Sed qui et admonitus diligit peccata sua, odit admonentem lucem et
Abbreviated transcription (Latin):
nificatione intelligitur temp¬
tatio. de qua dictum est. deus ne¬
minem temptat: et sub alia de
tis eum. Illa seductionis est:
hec probationis. Utrumq ergo
accipiendum est a dño apłis
dictum : et ut nec uirgã ferrẽt.
et ut non nisi uirgam ferrent.
Cum enim scd̃m mathm di¬
ceret eis. nolite possidere aurũ.
tinuo subiecit. Dignus est
enim oꝑarius cibo suo. Unde
saus ostendit. cur eos possid̾e¬
hec. ac ferre uoluerit: nõ quo
necessaria non sint sustentioni
huius uite:. sed quia sic eos mit¬
tebat: ut eis hec deberi monstra¬
ret ab illis. quib euangelium
credentib annunciarent. Tc.¬

Expanded text:
nificatione intelligitur tennificatione intelligitur tentatio de qua dictum est. « Deus neminem tentat : » et sub alia de i diligitis eum . » Illa, seductionis est: haec, probationis. Utrumque ergo accipiendum est a Domino apostolis dictum: et, ut nec virgam ferrent: et, ut non nisi virgam ferrent. Cum enim secundum Matthaeum diceret eis : « Nolite possidere aurum tinuo subjecit: « Dignus est enim operarius cibo suo. » Unde satis ostendit cur eos haec possidere ac ferre noluerit, non quod necessaria non sunt sustentationi hujus vitae, sed quia sic eos mittebat, ut eis haec deberi monstraret ab illis, quibus Evangelium credentibus annuntiarent. C