comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam secontra morem patrum sine fide & gratia ihu xp̃i: & seruare & seruan¬
dum tradere praesumebant.: Atq ideo iugum xp̃i suaue & sartinam eius
leuem : ubi requies est animarum procul abicere & exterminare temptabat̃
cums criptum sit. Iustus autem exfide uiuitt . &a postolus p&rus his qui credentes
exgeitibus crcum cidi docebant protest&ur &dicat. &nuncquid tẽptatis
dm̃ inponre iugum superceruiam discipulorũ : quod neq patres nostri
neq nos potuimus portare. sed ꝑ gratiuam dñi ihucredimus salua ri
quemn ad modum &illi: Uae uobis quia edificatis monumenta proph&arũ patres
autem ur̃i occiderunt illos : Non monumenta proph&arũ ornare : sed interfec¬
tores proph&arum imitari sceleris est: iuda e ergo proph&arum monumenta
aedificando patrum suorum factaquos occiderint arguebant. Sed paterna

Expanded text:
quam se contra morem patrum sine fide et gratia Jesu Christi, et servare et servanquam se contra morem patrum sine fide et gratia Jesu Christi, et servare et servandam tradere praesumebant. Atque ideo jugum Christi suave, et sarcinam ejus levem , ubi requies est animarum, procul abjicere et exterminare tentabant: cum scriptum sit, justus ex fide vivit , et apostolus Petrus his, qui credentes ex gentibus circumcidi docebant, protestetur, et dicat: Nunquid tentatis Deum, imponere jugum super cervicem discipulorum, quod neque patres nostri, neque nos potuimus portare? Sed per gratiam Domini Jesu credimus salvari, quemadmodum et illi . Vae vobis qui aedificatis monumenta prophetarum, patres autem vestri occiderunt illos. Non monumenta prophetarum ornare, sed interfectores prophetarum imitari, sceleris est. Judaei ergo prophetarum monumenta aedificando, patrum suorum facta qui hos occiderunt arguebant, sed paterna
Abbreviated transcription (Latin):
uermes centium sunt cadauerum plenafetore .: Dequibus psalmista cumdicere t
Sepulcrum patens est guitur eorum : mox quid dixiss& aperuit adiungens lin
tis. ait illi magister haecdicens: &iam nobis contumeliam facis. Quam misesor
conscientia qua e audito dĩ uerbo sibi contum eliam fieri putat : & commem ora¬
ta poena perfidorum sesemꝑ intellegit ẽẽdam nandam. undemihi meisque
similib: unicum super est suffugium dñocum proph&a supplicare : utinam diri¬
gantur uiaemeae ad custodiendas iustificationes tuas.: Tuncnon confundar
dum respiciam in omnia mandata tua : Atilleait: & uobis lagis peritis uae.
quia oneratis homines oneribus quae portari non possunt: &ipsi uno digito
uestro non tanghs sarcinas : non possunt oneralegis portari eo modo quo isti
legis periti haecin ponebant hominibus: underete audiunt. quod sarci
nas eius unodigito nontangerent: hoc est nein minimis quidem eam perficerent

Expanded text:
vermescentium sunt cadaverum plena fetore. De quibus Psalmista cum diceret: vermescentium sunt cadaverum plena fetore. De quibus Psalmista cum diceret: Sepulcrum patens est guttur eorum ; mox quid dixisset aperuit adjungens: Litis ait illi: Magister, haec dicens etiam nobis contumeliam facis. Quam misera conscientia, quae, audito Dei verbo, sibi contumeliam fieri putat, et commemorata poena perfidorum se semper intelligit esse damnandum. Unde mihi meisque similibus unicum superest suffugium, Domino cum propheta supplicare: Utinam dirigantur viae meae, ad custodiendas justificationes tuas. Tunc non confundar, dum respiciam in omnia mandata tua . At ille ait: Et vobis legisperitis vae, quia oneratis homines oneribus quae portari non possunt, et ipsi uno digito vestro non tangitis sarcinas. Non possunt onera legis portari eo modo quo isti legisperiti haec imponebant hominas ipsas uno digito suo non tangerent: hoc est, ne in minimis quidem eam perficerent,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis mortuus est : Haec autem oportuit facere &illa non omittere : Id est
elymosinas fructuum terrenorum : Nonergo sefallant. qui perel ymosinas quas¬
lib& largissimas fructuum suorum : uel cuiusq pecuniae : inpunitatem see mere
existimant infacinorum immanitate ac flagitiorum nequitia ꝑmanendo
aeuobis pharisaeis quidiligitis primas cathedras in synagogis : & salutatio¬
nes inforo : Uae obis miseris ad quos pharisa eorum uitiatrunsi erunt : quibre¬
ue & incertum uitae nrãe curriculum quo peccata humiliter plangere
debueramus proprioratu. inuicem superbe certando peccatis amplius ones terenon m &iim:
Uaeuobis quia estis ut monumenta qua enonapparent : & homines ambulantes supranes ci¬
unt: & haecsupo sittioem pharisaeorum seitentia redarguit : qui foris spe¬
ciem rectȩ doctrinae p̃toidant. intus uero quidfi editatis getent occultent.
Instar monumentorum quaecum superficiem terrȩ cõmunis ostentent : intus

Expanded text:
nobis mortuus est . Haec autem oportuit facere, et illa non omittere, id est eleemosynas fructuum terrenorum. Non ergo se fallant qui per eleemosynas quaslibet largissimas fructuum suorum, vel cujusque pecuniae, impunitatem se emere existimant, in facinorum immanitate ac flagitiorum nequitia permanendo. Vae vobis Pharisaeis qui diligitis primas cathedras in synagogis, et salutationes in foro. Vae nobis miseris, ad quos Pharisaeorum vitia transierunt, qui breve et incertum vitae nostrae curriculum quo peccata humiliter plangere debueramus, pro prioratu invicem superbe certando, peccatis amplius onerare non metuimus. Vae vobis qui estis ut monumenta quae non parent, et homines ambulantes supra, nesciunt. Et haec superstitionem Pharisaeorum sententia redarguit, qui foris speciem rectae doctrinae praetendant, intus vero quid foeditatis gerant, occultent, instar monumentorum, quae cum superficiem terrae communis ostentent, intus
Abbreviated transcription (Latin):
igituranatareis p̃cipittri non abherus olimitis lapidari non inter
pueros b&lemitas abherode perimi : non alia uelalia uoluit morte
consummari quod enimtali morte regiȩ potestatis indicium: quo fideliũ
frons armar&ur eminer& : sed solum crucis expectatum est uexillum
cuius figura & celerrimo dexterȩmotu contrama ligni hostis tempta¬
menta depingi & ipsa nihilominus figura monarchiae singularis
potuiss& typus haberq : ut quomod o triumphum crucis exponens apostolus
ait : in nomine ihũ omne genu flectatur. cȩlestium & terrestrium & infernoꝵ
hoc est enim quod eiusdem crucis cacumina caelos tendunt:ima p&unt inferos
cornua terram tegunt :
Et descendit in capharnaum ciuitatẽ galileae ibiq docebat illos sabbatis :¬
Videclementiam dñi saluatoris nec indignatione commotus: Nec scelere
offensus. Nec in iuria uiolatus iudȩam deserit : quin &iam in memor iniuriae.

Expanded text:
igitur a Nazaraeis praecipitari, non a Jerosolymitis lapidari, non inter igitur a Nazaraeis praecipitari, non a Jerosolymitis lapidari, non inter pueros Bethleemitas ab Herode perimi, non alia vel alia voluit morte consummari. Quod enim tali morte regiae potestatis indicium, quo fidelium frons armaretur, emineret? Sed solum crucis exspectatum est vexillum, cujus figura et celerrimo dexterae motu contra maligni hostis tentamenta depingi, et ipsa nihilominus figura monarchiae singularis potuisset typus haberi. Ut quomodo triumphum crucis exponens Apostolus, ait: In nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, et terrestrium, et infernorum . Hoc est enim quod ejusdem crucis cacumina ad coelos tendunt, ima petunt inferos, cornua terram tegunt. Et descendit in Capharnaum civitatem Galilaeae ibique docebat illos Sabbato. Vide clementiam Domini Salvatoris: nec indignatione commotus, nec scelere offensus, nec injuria violatus Judaeam deserit; quin etiam immemor injuriae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
firmos & ingratos reliquit simulintellege non ex neces iitate fuisse
seduoluntariam corporis passionem Nec captum aiudens sed aseoblatũ
&enim quando uult capitur & quando uu
illorunont a eificata ut praccipitorent eum: ꝯpseautentransienis
permedium illoruion ibit : Opeior magistro discipulorum beredtas
diabolus uerbo temptat dñm: iudei facto ille dicit mitte te : isti adori¬
untur ut mittant : & quidem chñs super cilium montis prȩcipitandus
ascendor&a. sed permedium illorum mutata subito uel obstupe facta furentiũ
mente discendit : quos adhucsanare quam perdere malebat ut cissata
uidentes suae coepta nequitiȩ a poscenda demnceps eius morte desisterent ⁊
decdum enimuenerat horapassionis qua e non quolib& sabbato : sed
in parasceue paschȩ futura exstiterat : necdum locum passionis qui non inna¬
rar&h: sed hieru solimis hostiarum sanguine figurabatur adierat : sed nec
hocgenus mortis qui cruci figendus a scło praeconabatur elegerat . Non

Expanded text:
firmos et ingratos reliquit . Simul intellige non ex necessitate fuisse, sed voluntariam corporis passionem; nec captum a Judaeis, sed a se oblatum. Etenim quando vult capitur, quando vultillorum erat aedificata, ut praecipitarent eum. Ipse autem transiens per medium illorum ibat. O pejor magistro discipulorum haereditas. Diabolus verbo Dominum tentat, Judaei facto: Ille dicit: Mitte te, isti adoriuntur ut mittant. Et quidem Dominus supercilium montis praecipitandus ascenderat, sed per medium illorum, mutata subito vel obstupefacta furentium mente, descendit, quos adhuc sanare quam perdere malebat, ut cassata videntes suae coepta nequitiae, a poscenda deinceps ejus morte desisterent. Necdum enim venerat hora passionis, quae non quolibet Sabbato, sed in Parasceve Paschae futura exstiterat; necdum locum passionis, qui non in Nazareth, sed Hierosolymis hostiarum sanguine figurabatur adierat. Sed nec hoc genus mortis, qui cruc
Abbreviated transcription (Latin):
eius ad probar&ur color Nonquia ñ potest ꝑseipsum dñs omnia
ficcere . Nãquis clius haec facit. &iã mnecclesia. sed ut ipsa soci&as.
congregatoꝵ fideliũ approbando minuicem atq cõmuni cando
uerȩ fides doctrinã iomnib: quaed icuntur uerbis uel signantur
sac cramentis. Toonquã unam specem ueri coloris obducat: Cornelius
autem cum & elmosinae eius accepitce & p̃ces eius auditȩ illi abange¬
lo nuntientur. propter doctrinae amen sa cramentũ unitatãq
ad p&rum iub&ur mittere tamquã illi & fuis dicer&ur. Ite
ostendite uos sacerdotib: Nam &cum irent mundatisunt. Nam

Expanded text:
ejus approbaretur color. Non quia non potest per seipsum Dominus omnia ejus approbaretur color. Non quia non potest per seipsum Dominus omnia facere nam quis alius haec facit etiam in Ecclesia? sed ut ipsa societas congregatorum fidelium approbando in invicem atque communicando vere fidei doctrinam, in omnibus quae dicuntur verbis, vel signantur sacramentis, tanquam unam speciem veri coloris obducat. Cornelius etiam cum et eleemosynae ejus acceptae, et preces ejus auditae illi ab angelo nuntientur, propter doctrinae tamen sacramentorumque unitatem ad Petrum jubetur mittere, tanquam illi et suis diceretur: Ite, ostendite vos sacerdotibus; nam et cum irent, mundati sunt. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
Ite o stenditeuos sacerdotib: Et factũ ẽ dumirent mundati sunt . Nulũ
dñs eoꝵ quib haeteon poralis beneficia p̃stit muenit᷑ misisse adsaco dotes.
Nisileprosos quia uidelic& sacerdotiũ iudaeoꝵ figuraer at futuri sacer¬
dotu regcelis quodẽ meclesua quo conserantur om̃s ꝑtinentes ad corpus
xp̃i. summi & ueri principis sacerdotum : & quisquis uelher&ica praui
tite uel super stitione gentili uel iudaica ꝑfidia uel &ã scis mate frater¬
no quasi uariã colore ꝑdñi gratiã caruerit. necesseẽ ad ecclesiã ueniat
coloremq fidei uerum quem acceperit ostendat : C&era uerouitia
tamquã ucditudinis. & quasi membroꝵ animae atq sensuũ ꝑseipsum in¬
terius inconscientia & intellectu dñs sanat. & corrigit: Deniq &
paulus. uocem dñi auditũ. quid me ꝑsequeris. & egosũ ihs quentu
persequeris. ad anncniã tamen missus ẽ. ut illo sacerdotio quad
mecdesia constitutũ ẽ sarametũ doctrinae fidei ꝑciper& . & uerus

Expanded text:
Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati sunt. Nullum Dominus eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit invenitur misisse ad sacerdotes, nisi leprosos, quia videlicet sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri printate, vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruit, necesse est ad Ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem acceperit ostendat. Caetera vero vitia, tanquam valetudinis et quasi membrorum animae atque sensuum, per seipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit. Denique et Paulus, voce Domini audita: Quid me persequeris? et, Ego sum Jesus quem tu persequeris , ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quid in Ecclesia constitutum est, sacramentum doctrinae fidei perciperet, et verus
Abbreviated transcription (Latin):
in regnum caelorum sint intraturi cumsuis cupiditatib: & suꝑbia : sed pos¬
sibile est dõ ut peruerbum. sicut &iam factum esse & coridie fieri uidemus

Expanded text:
in regnum caelorum sint intraturi cum suis cupiditatibus et superbia; sed possibile est deo, ut per uerbum eius — sicut etiam factum esse et cotidie fieri uidemus
Abbreviated transcription (Latin):
lar&ur alii euangelistȩ manistant:. hoc est ut hoc indicio dinoscere pos sint
iprum essequem trader& : Suscepit autem osculum traditoris. non quo
simulare nos doceat : sed ne proditionem fugere uideatur. simul &illud
dauiticum complens. cum his quio derunt pacem. eram pacificus.
Ibĩ autem dixit ei iuda osculo filium hominis trtedis:: Filium inquit homi

Expanded text:
letur alii evangelistae manifestant, hoc est, ut hoc indicio dignoscere possint ipsum esse quem traderet. Suscipit autem Dominus osculum traditoris, non quo simulare nos doceat, sed ne proditionem fugere videatur, simul et illud Davidicum complens: Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Jesus autem dixit ei: Juda, osculo Filium hominis tradis. Filium, inquit, homi
Abbreviated transcription (Latin):
sapuentiat incllogere em abstinendo nec imanducindo nssenustiti ã
saunaciua mitillate tolerandi in opũ & temperantiuã pabundantim¬
non es se corrumpendiatq oportune sumendi uel ñ sumendi eaquorũ. Nonusus
& pax & gaudiũ : & quia solent homines multũ gaudere de carnalib: epulis ad didit
inspũ scõ. Alit̃ iustificata ẽ sapientia ab omnib: filiis suis id est dĩ dispensatio
atq doctrina quȩ superbis restitit humilib aut̃ dat gratiã ĩuste fecirse a fide¬
lib: suis comprobataẽ : ex quorũ numero sunt & illi dequib: dicit᷑ supra. &

Expanded text:
ndo esse justitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam et temperantiam per abundantianon se corrumpendi atque opportune sumendi vel non sumendi ea quorum non usus et pax, et gaudium. Et quia solent homines multum gaudere de carnalibus epulis, addidit, In Spiritu sancto. Aliter. Justificata est sapientia ab omnibus filiis suis, id est, Dei dispensatio, atque doctrina, quae superbis resistit, humilibus autem dat gratiam , juste fecisse, a fidelibus suis comprob
Abbreviated transcription (Latin):
mate manere fidem xp̃i ut fideles quiq tempoꝵ illorũ desiderarent dñm.
uel unodie si fieriposs& redire ad terras : & ꝑsem& ipsum quomodo habeat
fidei ueritas intimare: & nonuidebitis inquit : Quia non opus est hoc
corporali uisionedñm redhibere : quod semel disꝑso ꝑ uniuersum munũ

Expanded text:
mate, manere fidem Christi, ut fideles quique temporum illorum desiderent Dominum, mate, manere fidem Christi, ut fideles quique temporum illorum desiderent Dominum, vel uno die, si fieri posset, redire ad terras, et per semetipsum, quomodo se habeat, fidei veritas intimare. Et non videbitis, inquit, quia non opus est, hoc corporali visione Dominum redhibere, quod semel disperso per universum mun
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris aduentus. Non mhumilitate ut prius. sed inglaria sit &tmanes¬
tate futurus ÷ & pulchre at coruscans desubcaelo. quia idieu discrimen
subccaelo hocest maeris medio geretur. teste a postolo quiait simul rapie¬
mur cunillis in nubibus obiuamchño. inaera. Siauten dñs iiudicio
sicut fulgdr apparebit: Nullus tunc insua mentelitere ꝑmittitur . quia ipso iudi¬
cis fulgore pen&ratur. Noneius ergouentur i tempus. autlocis potest amortalib:
obseruari : qui fulgoris instar omnibus coruscus uidelic& & repentinus adueni&.
potest autem haec dñi responsio. & deillo eius aduentu. quo cotidie uenit mecclesia
non in congruenter accepi: Regnum quippedĩ intranos ẽ. quia qui quan¬
doq iud exuenturus ẽ omnium. Nunc &iam p̃sens incorde fideliũ regnat.
in tantum uero saepe turba uerunt ecclesiam heretici dicendo in suo singuli dog¬

Expanded text:
vatoris adventus non in humilitate ut prius, sed in gloria sit et majesvatoris adventus non in humilitate ut prius, sed in gloria sit et majestate futurus. Et pulchre ait: Coruscans de sub coelo, quia discrimen sub coelo, hoc est, in aeris medio geretur, teste Apostolo, qui ait: Simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera . Si autem Dominus in judicio sicut fulgur apparebit, nullus tunc in sua mente latere permittitur, quia ipso judicis fulgore penetratur. Non ejus ergo venturi tempus aut locus potest a mortalibus observari, qui fulguris instar omnibus coruscus videlicet et repentinus adveniet. Potest autem haec Domini responsio, et de illo ejus adventu, quo quotidie venit in Ecclesia, non incongruenter accipi. Regnum quippe Dei intra nos est, quia qui quandoque judex venturus est omnium nunc etiam praesens in corde fidelium regnat. In tantum vero saepe turbaverunt Ecclesiam haeretici, dicendo in suo singuli dog
Abbreviated transcription (Latin):
Et dicent uobis
Eccehic. Ecce illic. Nolite ire. Neq sectemini Quamuis haec senten¬
tia. nonsolum ad tepus. sed &iam ad ꝑsonam pos sit intellegi : & ad tempus
quidem quia existere non nulli qui curricula conputantes a &atum certũ
se consum mationis saeculi annumdiem &horam dicerent inuenis se contra
auctoritatem dñi dicentis. Non est uestrum nos se tempora uel momenta:.
Ad ꝑsonam uero quia multi contraecclesiam uenere multiuenturi sunt
her&ici quis e xp̃m asseuerant. quorum primus si mon magus. extrem
autẽ illemaior c&eris est anti diristus. Siqui ergo dixerint. eccehic
ecceillic: id est in hac uel illa ꝑsona uel horauenire ueluenturum es sereg¬
numdĩ . Non sunt sequendi qui altiora sequaerere & infunda dicere
nontiment Namsicut fulgor coruscans desub caelo in eaquae subca&dosunt
fulg& : Itaerit filius hominis indiesua: Hocest quod psalmus ait
Ds manifestus ueni&. ds̃ noster. & non silebit: Quia uidelic& secundussal¬

Expanded text:
Et dicent vobis: Ecce hic, ecce illic; nolite ire, neque sectemini. Quamvis haec sentenia non solum ad tempus sed etiam ad personam possit intelligi. Ad temquidem, quia exstitere nonnulli qui, curricula computantes aetatum, certum se consummationis saeculi annum, diem, et horam dicerent invenisse, contra auctoritatem Domini dicentis: Non est vestrum nosse tempora vel momenta . Ad personam vero, quia multi contra Ecclesiam venere, multi venturi sunt haeretici, qui se christos asseverent, quorum primus Simon Magus, extremus autem ille, major caeteris est Antichristus. Si qui ergo dixerint, Ecce hic, ecce illic, id est, in hac vel illa persona, vel hora venire vel venturum esse regnum Dei, non sunt sequendi, qui altiora se quaerere, et infanda dicere non timent. Nam sicut fulgor coruscans de sub coelo, in ea quae sub coelo sunt fulget, ita erit Filius hominis in die sua. Hoc est quod psalmus ait: Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit , quia videlicet secundus Sal
Abbreviated transcription (Latin):
alios saluos fecit : sesaluum faciat si hic est xp̃s dĩelectus : &iam nolentes¬
confitent᷑ principes & populi iudeorum qđ alios saluos fecerit Itaq urã
uoscondem nit sententia quienĩ alios saluos fecit : utiq si uell& seapsũ
saluare poterat : sesaluũ faciit inquiunt sihicẽ xp̃s dĩelectus immo
ideo se saluum facere decruce descendendo noluit : quiauipse ẽ x p̃sdielectur
nam quiid eouenit ut pro nobis crucifiger&ur ideo seipsum silua re deruce

Expanded text:
Alios salvos fecitAlios salvos fecitconfitentur principes et populi Judaeorum quod alios salvos fecerit. Itaque vestra vos condemnat sententia. Qui enim alios salvos fecit, utique si vellet seipsum salvare poterat. Se salvum faciat inquiunt si hic est Christus Dei electus. Imo ideo se salvum facere de cruce descendendo noluit, quia ipse est Christus Dei electus. Nam qui ideo venit, ut pro nobis crucifigeretur, ideo seipsum salvare de cruce
Abbreviated transcription (Latin):
Diuidentes uero uestimenta eius miserunt sortes &stabat populus spatonr
haeceuangelistuohannes plenius exponit : quia scilic& milites coeram
quatuor partes iuxta suum numerum diuidentes : de tonica qua e nconsutilis
erat desuper contexta ꝑtotũ sortem miserunt : qua draꝑtita aut̃ uestir
dñi quadripertitam eius figurauit eelesiam: toto scilic&t quaequatuoria
partib: constat terrarum orbe diffusam & omnib: eisdem partibur:
aqualit̃ id est concordit̃ distributã ib Tonica uero illa sordita omniuita
partium significat unitatem quae caritatis uinculo contin&ur sienimi
caritas iuxta a postolum & suꝑeminentiorem habetiuã & suꝑemin& scien¬
tiae & su pomnu p̃cepta ẽ : mnerito uestis qua siguificat᷑ desuper contexta
ꝑbib&ur. Insorte aut̃ quid inisidĩ gratiu cõmendata ẽ: sicquip pemuno
occulto dĩ iudicio caedit᷑: Et deridebant illum princpes cumeis dicentes:

Expanded text:
Dividentes vestimenta ejus, miserunt sortes. Et stabat populus spectans. Dividentes vestimenta ejus, miserunt sortes. Et stabat populus spectans. Haec Evangelista Joannes plenius exponit, quia scilicet milites caetera in quatuor partes juxta suum numerum dividentes, de tunica quae inconsutilis erat desuper contexta per totum, sortem miserunt. Quadripartita autem vestis Domini quadripartitam ejus figuravit Ecclesiam, toto scilicet, qui quatuor partibus constat, terrarum orbe diffusam, et omnibus eisdem partibus aequaliter, id est, concorditer, distributam. Tunica vero illa sortita omnium partium significat unitatem, quae charitatis vinculo continetur. Si enim charitas, juxta Apostolum, et supereminentiorem habet viam, et supereminet scientiae, et super omnia praecepta est , merito vestis qua significatur desuper contexta perhibetur. In sorte autem quid, nisi Dei gratia commendata est? Sic quippe in uno occulto Dei judicio ceditur. Et deridebant illum principes, cum eis dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
pauperum si alia multa fecero. caritatẽ aut̃ ñ habeam nihil miba prro¬
dest. At ucro beatiqui ꝑ secutionẽ patiunt᷑ propt̃ iustitiã e qũi puint aui
estregnũ cȩlorum : ¶hs̃ aut̃ dicebat. pat̃ dimitte illis. ñ enĩ sciunt quid
faciunt Qui alucas ꝑͣtuli łpum sacerdotium xp̃i scribere disposuit
yecit apudcum dñs & proꝑsecutorib: suis iure s acerdotis intercedit
& codem muncre latromi confitenti paradisi ianuã pandit : Neq onimi
putandum ẽ eum hacc patrem frustra orasse. sed ineis nimirũ quiꝑ ost
eius parnonem credidere qd̃ orabat imp&ntrst. Notardum sane quod
ñ procis quiliuoris acsuperbiae stimulis accensi quein filiũ dũntelle¬
xere crucifigere quã confiteri maluerunt : sed procis utiq quitelũ dĩ
ne contraillos orare p̃sumas sic & enim cotidianis profectib: actus & ad illud
quand oq: dño iuuante ꝑuenies ut &iam proillis interceden pornis:

Expanded text:
pauperum, si alia multa fecero, charitatem autem non habeam, nihil mihi propauperum, si alia multa fecero, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . At vero, beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Jesus autem dicebat: Patuli typum sacerdotium Christi scribere disposuit, recte apud eum Dominus et pro persecutoribus suis jure sacerdotis intercedit, et eodem munere latroni confitenti paradisi januam pandit. Neque enim putandum est eum haec Patrem frustra orasse, sed in eis nimirum qui post ejus passionem credidere quod orabat impetrasse. Notandum sane quod non pro eis qui, livoris ac superbiae stimulis accensi, quem Filium Dei intellexere crucifigere quam confiteri maluerunt, sed pro eis utique qui, zelum Dei ne contra illos orare praesumas. Sic enim quotidianis profectibus auctus, et ad illud quandoque, Domino juvante, pervenies, ut etiam pro illis intercedere possis.
Abbreviated transcription (Latin):
titraab dito defrxalat&. sed inde consurgit illud omneq̃d emin& sicut
ex occuladĩ uoluntate uocatur homo ad participationẽ tante gratiae
alius sic alius autsic: Sũꝑeminentẽ uero scientiae curitatẽ xp̃i. eam pro¬
fecto ubipax illa ẽ quȩ p̃cellit omnẽ intellectũ : Et latrones unum
adextris & ailium asinistris. Latromes quicum dño sunt hinande eruci¬
fixi significant eos quis ubfide & confessionexp̃i uelagonem
martrrii uel qui continentiȩ artioris instituta subeunt : sed quot quoro
haec pro a &erna solũ caclestiq gloria gerunt hi profecto dextri letro¬
nes merito & fide designant᷑ Atqui uelhumanȩ laudis intuitu uelqualib&
minus digna intentione sȩculo abrenuntiant ñ in merito blasphematoris
& sinistri latronis mentẽ &actus imitant᷑: dequalib dicit apostolus: isio
tradidero corpus meũ ut ardeã sidedero om̃s facultates neas in cibos

Expanded text:
terrae abdita defixa latet, sed inde consurgit illud omne quod eminet, sicut terrae abdita defixa latet, sed inde consurgit illud omne quod eminet, sicut ex occulta Dei voluntate evocatur homo ad participationem tantae gratiae alius sic, alius autem sic, supereminentem vero scientiae charitatem Christi, eam profecto ubi pax illa est, quae praecellit omnem intellectum. Et latrones unum a dextris, et alium a sinistris. Latrones qui cum Domino sunt hinc inde crucifixi significant eos qui sub fide et confessione Christi, vel agonem martyrii, vel quae continentiae arctioris instituta subeunt. Sed quotquot haec pro aeterna solum coelestique gloria gerunt, hi profecto dextri latronis merito et fide designantur. At qui vel humanae laudis intuitu, vel qualibet minus digna intentione saeculo abrenuntiant, non immerito blasphematoris et sinistri latronis mentem et actus imitantur. De qualibus dicit Apostolus: Si tradidero corpus meum ut ardeam, si dedero omnes facultates meas in cibos
Abbreviated transcription (Latin):
tatis significat : in longitudine perseuerantiam scãc conuersationis usq in
finẽ In altitudine spem cadestium p̃miorum : In profundo inscrutabilia
iudicia d̃ : unde ista gratia in homines uenit & hȩc ita coaptant᷑ sacramento
crucis ut in latitudine accipiatur trans uersum lignum: quo extendunt᷑ ma¬
nus propter operum significationem : In longitudine ab ipso usq ad terrã
ubi totum corpus crucifixum stare uid&ur : qd significat ꝑsistere hoc ẽ
longanimit̃ ꝑmanere in altitudine ab ipso trans uerso ligno sursum
uersus quod ad caput emin& propt̃ expetationẽ supernorũ neilla
operabona atq incis ꝑseuerantua propterbenc ficiadĩ terrena actemporaba
sncicudaqr edint᷑ sed potius propterillud quod desuper sempiter nũ sperat
fiderquȩ ꝑdilectionc̃operat᷑. In profundo autẽ pars illa ligni quȩ m

Expanded text:
tatis significat, in longitudine perseverantiam sanctae conversationis usque in tatis significat, in longitudine perseverantiam sanctae conversationis usque in finem, in altitudine spem coelestium praemiorum, in profundo inscrutabilia judicia Dei, unde ista gratia in homines venit. Et haec ita coaptantur sacramento crucis, ut in latitudine accipiatur transversum lignum quo extenduntur manus, propter operum significationem. In longitudine, ab ipso usque in terram, ubi totum corpus crucifixum stare videtur, quod significat persistere, hoc est longanimiter permanere. In latitudine, ab ipso transverso ligno sursum versus, quod ad caput eminet, propter exspectationem supernorum, ne illa opera bona atque in eis perseverantia propter beneficia Dei terrena ac temporalia facienda credantur, sed potius propter illud quod desuper sempiternum sperat fides, quae per dilectionem operatur. In profundo autem pars illa ligni quae in
Abbreviated transcription (Latin):
erigent uexilli martrrui & quomodo pronobis maledictũt crucis i facurẽ
flagellatus & crucifixus sic pro omniũ salute quasi noxius int̃ noxios¬
crucifigitur : ut ubi abundauit peccatũ super ab und& gratia : qualit̃
sane dñr incruce sit positus quidue eadem sacratis simi corporis positio
regidir in setrpicontineat sed ulius in paschali carmine pulchue
uersib: dixit : Neue quis ignor & speciem crucis esse colendam : qua et dñm
portauit ouans ratione potenti . quatuor in de plagas quadrati colligit
orbis. Splendidus auctoris deuertice fulg& eous. Occiduo sacre labunt
sidere plantae. Arctondextraten& medium leua erigit axem. cunctaq
demembris uiuit natura creantis. et cruce complexũ xp̃s regit undiq
mundũ: Moralem quoq sacro scȩ̃ crucis figuram describita postolus ubi
ait: incaritate radicati & fundati ut pos s&is conp̃hendere cum omnibus
scĩs quae sit latitudo & longitudo altitudo & profundum : cognoscere &iã

Expanded text:
erentur vexilla martyrii. Et quomodo pro nobis maledictum crucis factus est, et flagellatus, et crucifixus, sic pro omnium salute quasi noxius intcrucifigitur, ut ubi abundavit peccatum superabundet gratia. Qualiter sane Dominus in cruce sit positus, quidve eadem sacratissimi corporis positio regalis in se typi contineat, Sedulius in paschali carmine pulchre versibus dixit: Neve quis ignoret speciem crucis esse colendam, Quae Dominum portavit ovans ratione potenti, Quatuor inde plagas quadrati colligit orbis. Splendidus auctoris de vertice fulget Eous, Occiduo sacrae lambuntur sidere plantae. Arcton dextra tenet, medium laeva erigit axem, Cunctaque de membris vivit natura creantis, Et cruce complexum Christus regit undique mundum. Moralem quoque sacrosanctae crucis figuram describit Apostolus, ubi ait: In charitate radicati et fundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo et longitudo, altitudo et profundum, cognoscere etiam
Abbreviated transcription (Latin):
corum qui mittuntur ad messem: Ite ecce ego mitto uas sicut
agnos interlupos : Lupor scribas & phariseos uocat qui sunt
cderici iudicorum: Nolite portare sacculum neq peram: Neqri

Expanded text:
orum qui mittuntur ad messem. Ite, ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Lupos scribas et Pharisaeos vocat, qui sunt clerici Judaeorum. Nolite portare sacculum, neque peram, nequ
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ in quit huius saeculi excecauit mentes infidelium.
Etmisit illum inuillam suam ut pascer& porcos: Inuillam mitti est
spiritales epulas adquas inuitabatur fastidiens dixit : Uillam emi : & neres

Expanded text:
Deus, inquit, hujus saeculi excaecavit mentes infidelium . Deus, inquit, hujus saeculi excaecavit mentes infidelium . » « Et misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. » In villam mitti, est spirituales epulas, ad quas invitabatur, fastidiens, dixit: « Villam emi, et neces
Abbreviated transcription (Latin):
eum deserit a quodataesunt : Itaq hancuitam prodigam uocat amantem.
q sequitur qua eab illa procedunt : & relinquit eum qui sibi est intereor
t postquam omma dissipass& facta est fames ualida in regione illa.
Omnia qua edissi pauit: ornamenta naturae quae consumpsit significat:
fames inregione longinqua: indigentia uerbi ueritas est mobliuione crea¬
toris : de quadictum est in proph&is: quia mitt& dñs famem interra : non fa¬
mem panis neq sitim aquae : secd audiendi uerbumdĩ.
tipsecoepit egere : & abiit . & adhȩsit uniciuium regionis illius.
Uerito egere coepit: quithes auros sapientia edĩ diuitiarum caelestium.
altitudinem dereliquit Unus autem ciuium regionis illius cuiegens
ad haesit : Illeutiq qui concupiscentiis terrenis merito suaeꝑ uersitatis.
praepositus. princeps husus mundi. ad ñõ uocatur: & dequo a postolus

Expanded text:
eum deseruit a quo datae sunt. Itaque hanc vitam prodigam vocat, amantem eum deseruit a quo datae sunt. Itaque hanc vitam prodigam vocat, amantem que sequitur quae ab illa procedunt, relinquit eum qui sibi est interior. « Et postquam omnia consummasset, facta est fames valida in regione illa. Omnia quae dissipavit, ornamenta naturae quae consumpsit significant. Fames in regione longinqua, indigentia verba veritatis est in oblivione Creatoris, de qua dictum est in Prophetis, quia « mittet Dominus famem in terra, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . » « Et ipse coepit egere, et abiit, et adhaesit uni civium regionis illius. Merito egere coepit, qui thesauros sapientiae Dei, divitiarumque coelestium altitudinem dereliquit. Unus autem civium regionis illius, cui ille egens adhaesit, utique ille qui concupiscentiis terrenis merito suae perversitatis praepositus, princeps hujus mundi a Domino vocatur. Et de quo Apostolus: «
Abbreviated transcription (Latin):
sua potestate dilectatus. perliberum sese arbitrium regere . atq. ad ominio
quaesiuit exuere conditoris: diuisitq illis substantiam: fidelib: scilic& suȩ
gratiae protectionem quam desiderabant inꝑtiendo . infidelib: uero
naturalis solum ingenii. quo contenti esurnt beneficio concedendo:
Et non post multos dies. congregatis omnib: ad uliscentior filius peregre
profectus in regionem longin quam. & ibi dissipauit substantiam suã
uiuendo luxoriose : Longe profatus est non locum mutando sed
animum : quanto & enim quisq plus in prauo opere delinquit : tanto adĩ
gratia longius recedit: quod non post multos dies dixit factũ ut congregatis
post institutionem humani generis. placuit animae perliberum arbitrium
ferre secum quandam uelut potentiam naturae suae : & deserere eum aquo
condita est. praefidens uiribus suis: quas uires tanto consumit citius: quanto

Expanded text:
sua potestate delectatus, per liberum sese arbitrium regere, atque a Domino sua potestate delectatus, per liberum sese arbitrium regere, atque a Domino quaesivit exire conditore. Divisitque illis substantiam, fidelibus scilicet suae gratiae protectionem, quam desiderabant, impertiendo: infidelibus vero naturalis solum ingenii, quo contenti erant, beneficium concedendo. « Et non post multos dies congregatis omnibus, adolescentior filius peregre profectus est in regionem longinquam. Et ibi dissipavit substantiam suam, vivendo luxuriose. » Longe profectus est, non locum mutando, sed animum. Quanto ecce nunc quisque plus in pravo opere delinquit, tanto a Dei gratia longius recedit. Quod non post multos dies dixit factum, ut congregatispost institutionem humani generis, placuit animae per liberum arbitrium ferre secum quamdam velut potentiam naturae suae, et deserere eum a quo condita est, praevidens viribus suis, quas vires tanto consumit citius, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
diuisit illis substantiam : Murmurantib: depeccatorum susceptione scribis
& pharisa eis : tres exordine parabolas saluator posuit : Duabus primis.¬
Duabus primis.
dequib disputatum est : quantum ipse cum angelis depoenitentium salute
gaudeat insinuans. Tertiauero quae sequitur : non suum tantum modo suo¬
rum q gaudium demonstrans : Sed inuidentium murmur rep̃hendens:
homo itaq quiduos filios habuisse dicitur : ds̃ pater intellegitur. duoꝵ
uidelic& genitor populorum : & quasiduarum generis humani stirpiũ.
auctor atq creator : maior enimfilius. eos qui inunius dĩ perman sere
cultura : minor eos quiusq ad colendaidola dm̃ deseruere significat
pars substantiae quae minoren filium contigit ipse sensus homine ratio¬
nalis est: uiuere enim. intellegere meminisse. ingenio alacri excellere: diui¬
ni substantia muneris est quamminor filius exp&it apatre : cum homo

Expanded text:
divisit illis substantiam. Murmurantibus de peccatorum suscdivisit illis substantiam. Murmurantibus de peccatorum suscet Pharisaeis, tres ex ordine parabolas Salvator posuit: duabus primis, de quibus disputandum est, quantum ipse cum angelis de poenitentium salute gaudeat, insinuans; tertia vero, quae sequitur, non suum tantummodo suorumque gaudium demonstrans, sed et invidentium murmur reprehendens. Homo itaque qui duos filios habuisse dicitur, Deus Pater intelligitur, duorum videlicet genitor populorum, et quasi duarum generis humani stirpium auctor atque creator. Major enim filius eos, qui in unius Dei permansere cultura: minor eos, qui usque ad colenda idola, Deum deseruere, significat. Pars substantiae, quae minori filio contigit, ipse sensus in homine rationalis est. Vivere enim, intelligere, meminisse, ingenio alacri excellere, divini substantia muneris est, quam minor filius expetit a patre, cum homo
Abbreviated transcription (Latin):
angelisdĩ. superuno peccatore poenitentiam agente: Poenitentiam agereẽ
& ꝑ p&rata mala plangere & plangenda nomperp&rare : Nam qui sic
alia deplorat. ut tamen alia committat : ad huc poenitentiam agere. aut igno¬
rat. aut dissimulat: Quid enim prodest sipeccataquis luxdriae defleat. &
tamen adhuc auaritiae aestibus anhel& :Aut quid prodest siirȩculpas iam
lugeat. & tamen adhuc inuidiȩ fa cib tabescat.  Sedminus est ualde
quod dicimus ut qui peccata deplorat. ploranda minime commitat : Nam
cogi. tandum summopere est. ut quise inlicita meminit cõmisisse aquib: dam
&am licitis studeit abstinere. quitinus per hoc conditori suo satis facat ut qui
commisit ꝓ hibita sibi m& ipsi abscidere debeat &iam commissa.
it autem homo quidam habuit duos filios: & dixit addlescentior
exillis patri: Damihi portionem substantiȩ quae me contingit: &

Expanded text:
angelis Dei super uno peccatore poenitenangelis Dei super uno peccatore poenitenet perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia committat, adhuc poenitentiam agere aut ignorat, aut dissimulat. Quid enim prodest si peccata quis luxuriae defleat, et tamen adhuc avaritiae aestibus anhelet? Aut quid prodest si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc invidiae facibus tabescat? sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata deplorat, ploranda minime committat. Nam coetiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc conditori suo satisfaciat, ut, qui commisit prohibita, sibimetipsi abscidere debeat etiam concessit autem: Homo quidam habuit duos filios, et dixit adolescentior ex illis patri: Da mihi portionem substantiae quae me contingit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
homonis reparatur in homine similitudo conditoris: Et cum inuenerit
conuocat amicas. &uicinas dicens: congratulamini mihi. quiamuenidrag¬
mã quam perdideram: Quae amicae ueluicinae. nisi illaepotestates sunt
caelestes. Iam superius dictȩ quae tanto supernae sapientiae iuxta sunt:
quanto ei pergratiam continuȩ uisionis ad propinquant: Sed intuendum.
cur ista mulier decem dragmas habuis seꝑhib&ur: angelorum quippe & homi¬
num naturam. ad cognoscendum sed ñs condidit: quamdum consistere ad ae¬
ternitatem uoluit eam proculdubio ad suam similitudinem creauit : decem
uero dragmas habuit mulier : quia nouem sunt ordines angelorum: sed ut
compler&ur electorum numerus. homo decimus creatus est : qui a conditore
suo nec postculpam periit . quia hunc a &erna sapientia pertarnem miraculis
coruscans exlumine testȩre parauit: Ita dico uobis gaudium erit coram

Expanded text:
hominis, reparatur in homine similitudo conditoris. Et cum invenerit, hominis, reparatur in homine similitudo conditoris. Et cum invenerit, convocat amicas et vicinas, dicens: Congratulamini mihi, quia inveni drachmam quam perdideram. Quae amicae vel vicinae nisi illae potestates sunt coelestes jam superius dictae? Quae tanto supernae sapientiae juxta sunt, quanto ei per gratiam continuae visionis appropinquant. Sed intuendum cur ista mulier decem drachmas habuisse perhibetur. Angelorum quippe et hominum naturam ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero drachmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum, sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus creatus est, qui a conditore suo nec post culpam periit, quia hunc aeterna Sapientia per carnem miraculis coruscans ex lumine testae reparavit. Ita, dico vobis, gaudium erit coram
Abbreviated transcription (Latin):
placat. Sicergo omnes ex uobis quinon renuntiat omnib: quaepos sid&
non potest meus esse discipulus: Manifestissime dñs haccondusione doc&
quid sit aedificare turrbn. uelcum regefortiore facere. pacem: suum
uidelic& es sediscipulum : prȩ parare autem sumptus ad perficiendam
turrem . & mitterelegationem ad inperandam pacem. non esse aliud
quam renuntiare omnib: quae possidemus : interquacomnia &amor pro¬
ximorum dequo p̃dictum est. & ipsa anima nr̃aquam quidam protem¬
porali hac uitadictam putant intellegatur neces seest quam si pos side¬
re adtempus oport& ut nonnos impediat ab a &erna siquis eam fuerit
uiten lucerna euertit domum : quiamox ut eius diuinitas ꝑcarnem
daruit omnes se nostra conscientia concussit. Domus namq: euertitur.::
cum consideratione reatus sui humana conscientia ꝑ turbatur . : Euersa
uero domo muenitur dragma : . quiadum perturbatur conscientia

Expanded text:
placat. Sic ergo omnis ex vobis qui non renuntiat omnibus quae possidet, placat. Sic ergo omnis ex vobis qui non renuntiat omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus. Manifestissime Dominus hac conclusione docet quid sit aedificare turrem, vel cum rege fortiore facere pacem: suum videlicet esse discipulum; praeparare autem sumptus ad perficiendam turrem, et mittere legationem ad impetrandam pacem, non esse aliud, quam renuntiare omnibus quae possidemus. Inter quae omnia et amor proximorum, de quo praedictum est, et ipsa anima nostra, quam quidam pro temporali hac vita dictam putant, intelligatur necesse est, quam sic possidere ad tempus oportet, ut non nos impediat ab aeterna, si quis eam fuerit autem lucerna evertit domum, quia mox ut ejus divinitas per carnem claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Domus namque evertitur, cum consideratione reatus sui humana conscientia perturbatur, eversa vero domo invenitur drachma, quia dum perturbatur conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
huc illo longe agente. legationem mittens rogat ea quaepa .cis sunt : Rex
contraregem exaequouenit ad proelium. & tamen sise perpendit non pos¬
se sufficere. legationem mittit : & eaquaepa icis sunt postulat: quibus ergo
nos lacrimis sperare ueniam debemus. qui in illo tremendo examine cum rege
nr̃o exaequo adiudicium nonuenimus. quos nimirum condicio infirmitãs
& causa inferiores exhib& ꝰ Sed fortasse iam mali operis culpas abscidimus.
iam praua quaeq exterius declinamus : Num quid ad reddendam rationem
cogitationis nr̃ae sufficimus : cum duplo ergo exertitu contrasimplum uenit.
qui nos uix. insolo opere p̃paratos. simul deopere & cogitatione discutit:
&ideo dum adhuc longeest legationem mittamus. rogemus ea quaepa:icis sunt:
longe enim es sedicitur : quia ad huc praesens ꝑiudicium non uid&ur:
mittamus legationem lacrimas nostras. mittamus misericordiae opera mac¬
temus inaracius hostias placationis: haet est nr̃alegatio quaeregem uenientẽ

Expanded text:
huc illo longe agente legationem mittens, rogat ea quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis sperare veniam debemus, qui in illo tremendo examine cum rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas et causa inferiores exhibet? Sed fortasse jam mali operis culpas abscidimus, jam prava quaeque exterius declinavimus, nunquid ad reddendam rationem cogitationis nostrae sufficimus? Cum duplo ergo exercitus contra simplum venit, qui nos vix in solo opere praeparatos, simul de opere et cogitatione discutit. Et ideo dum adhuc longe est, legationem mittamus, rogemus ea quae pacis sunt. Longe enim esse dicitur, quia adhuc praesens per judicium non videtur. Mittamus legationem lacrymas nostras, mittamus misericordiae opera, mactemus in ara ejus hostias placationis. Haec est nostra legatio, quae regem venientem
Abbreviated transcription (Latin):
tant om̃s aduersarii eius : & omnis populus gaudebit in uniuersis qua eglori¬
ose fiebant abeo: Qui dedictis saluatoris erubescunt ficulneae sterili seiure¬
comparandos ostendunt : qui gaudent demiraculis eius ad filiam abra hae dm̃
desua ereitione glorificantem: hoc est adeclesiam fidei pi&ate seꝑtinere
declarant. Dicebat ergo cuisi mile est regnumdĩ. & cui simile eẽ existi¬
mabo illud simileest grano sinapis. Regnumdĩ p̃dicitio euangelii est.¬
& notitia scripturarum quae ducit aduitam: & dequadicitur adiudeos
aufer&ur iuqua uobis regnumdĩ : & dabiturgenti faci enti fructus eius:
Si mile est ergo huius cenodi regnum grano sinapis obferuorem utq
fidei : uel quod dicatur uenena expellere: unde &alibi legimus. fidem ꝑ¬
fectam granosinapis cõmparatã : quiauidelic& omnia dogmata prauitatis
sua simplicitate. & humilitate deumcat Quodacceptum homoͣsit mahor

Expanded text:
bant omnes adversarii ejus, et omnis populus gaudebat in universis quae gloribant omnes adversarii ejus, et omnis populus gaudebat in universis quae gloriose fiebant ab eo. Qui de dictis Salvatoris erubescunt, ficulneae sterili secomparandos ostendunt. Qui gaudent de miraculis ejus, ad filiam Abrahae Deum de sua erectione glorificantem, hoc est, ad Ecclesiam fidei pietate se pertinere declarant. Dicebat ergo: Cui simile est regnum Dei, et cui simile esse existimabo illud? Simile est grano sinapis. Regnum Dei praedicatio Evangelii est, et notitia Scripturarum quae ducit ad vitam. Et de qua dicitur ad Judaeos: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus . Simile est ergo hujuscemodi regnum grano sinapis, ob fervorem utique fidei, vel quod dicatur venena expellere. Unde et alibi legimus fidem perfectam grano sinapis comparatam, quia videlicet omnia dogmata pravitatis, sua simplicitate et humilitate devincat. Quod acceptum homo misit in hor
Abbreviated transcription (Latin):
potum agi: quod est filiam abrahae auinculo noxiȩ inclinationis erigi ecde¬
siam uidelic& exiudieis getib:q. congregataim laqueis peccatorum ꝑ aquã
baptis matis ab solus que ad caelestia sperenda sublimari : notandum sane
quod infandissima hereses ex eo quod dñs ait Mulierem alligatam a sata¬
naconatur astruere corporum humanorum uitia non addm̃auctorem:
sed potius ad diabulum pertinere : quasi dubulus cum habext semper
cupiditatem nocendi nocere cuiquam possit : nisi ab omni potente accepi¬
rit potestatem: Nam quid aliud non solum in libro beati iob: quem me¬
morata heresis cum c&ris u&eris instrumenti libris : &cum ipso dõ qui
dedit quasi maligno mundi principẽ. uesanus ex sufflat : sed &iam in
euangelio dedaratur : ubidaenonia nec in porcos irent nisi hocillis
ips e concederet sicut & supradocuimus : Et cum haec dicer & crubesce¬

Expanded text:
potum agi, quod est filiam Abrahae a vinculo noxiae inclinationis erigi, Ecclepotum agi, quod est filiam Abrahae a vinculo noxiae inclinationis erigi, Ecclesiam, videlicet, ex Judaeis gentibusque congregatam, laqueis peccatorum per aquam baptismatis absolvi, atque ad coelestia speranda sublimari. Notandum sane quod infandissima haeresis ex eo quod Dominus ait mulierem alligatam a Satana, conatur astruere corporum humanorum vitia non ad Deum auctorem, sed potius ad diabolum pertinere, quasi diabolus cum habeat semper cupiditatem nocendi, nocere cuiquam possit, nisi ab Omnipotente acceperit potestatem. Nam quid aliud non solum in libro beati Job, quem memorata haeresis cum caeteris veteris instrumenti libris, et cum ipso Deo qui dedit, quasi maligno mundo principe vesanus exsufflat, sed etiam in Evangelio declaratur, ubi daemonia nec in porcos irent, nisi hoc illis ipse concederet , sicut et supra docuimus. Et cum haec diceret, erubesce