comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gñalit notũ fiant qualis sit eoꝵ legatio. scilicet ad hoc e̾ẽ.
tiũ suũ ad impleat. Et sicalis causa fuerit que ꝑeoꝵ admo¬
uitione em̃dari ñ possit: ꝑeos ad nr̃am nociciam deferat᷑.
aut si forte ep̃s aut comes aliquid negligentiꝰ in suo mi¬
nist̾io egerit. ꝑistoꝵ admonicionem corrigant᷑. & omnis
popłs sciat eos ad hoceẽ. constitutos. ut quic̃q ꝑ negligen¬
tiam aut incuriam aut impossibilitatẽ comitum uis¬
titiam suã ad quirere non potuerit ad eospͥmũ q̃relã suã
possit defferre & ꝑeoꝵ auxiliũ iusticiã ad quirere &. qͣndo
aliquis ad nos neccessitatis causa reclamauerit ad eo
possimꝰ relatoꝵ querelas ad diffiniendũ remit̾e. Ipsi uͦ.
missi ñ sine certissima causa uł neccessitate huc illucq
discurrant. nisi forte quando tale aliquid incruꝰlib& mi¬
nist̾io ad legation̾e suam ꝑtinentem ortũ eẽ. cognouerĩt

Expanded text:
generaliter notum faciant, qualis sit eorum legatio, scilicet ad hoc esse generaliter notum faciant, qualis sit eorum legatio, scilicet ad hoc esse terium suum adimpleat; et si talis causa fuerit quae per eorum admonitionem emendari non possit, per eos ad nostram notitiam deferatur. Et si forte episcopus aut comes aliquid neglegentius in suo ministerio egerit, per istorum admonitionem corrigatur. Et omnis populus sciat, ad hoc eos esse constitutos, ut quicumque per neglegentiam aut incuriam vel impossibilitatem comitis, iustitiam suam adquirere non potuerit, ad eos primum querelam suam possit deferre, et per eorum auxilium iustitiam adquirere; et quando aliquis ad nos necessitatis causa reclamaverit, ad eos possimus relatorum querelas ad definiendum remittere. Ipsi vero missi non sine certissima causa vel necessitate huc illucque discurrant; nisi forte quando tale aliquid in cuiuslibet ministerio ad legationem suam pertinente ortum esse cognoverint,
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃ n aloib comitib: & alũs fidelib nt̃is ta tͤascribi faciane
miius comitatib corã om̃ib relegant. ut eunetis nr̃a oir¬
cinatio so uoluntas nota fieri possit cancellarius car̃a ñr
aorran aram noticia ꝑ ferat: ut nullus hoc pt̾ mit̾e p̃sa¬
mat. Uasiqq & uassali nr̃i nobis famulantes uolum̃
miu dugnu apudoms nareant honorẽ sic̃ agenicore nr̃o
& a nobis sepe ad monicũ est:¬
ñ licuerit hruochalaꝰ ep̃s eius uice. & hruorfridus comes
sint suꝑ sex uidelicet comitatꝰ icd ẽ. remis cathalon. suasi¬
que ad eandem diocesim ꝑtinent. id ẽ. nouio macensem ã¬
bianensẽ. taruanensem. & camaracensem. Ragenarus
einundus comes. Sennones hierennas archiep̃s. & ingob¬
tꝰ comes. Rotumacũ uilleb̾tꝰ archiep̃s. & ingob̾tꝰ comes.
ommemoratio quid ap̃dictoꝵ missoꝵ legationem ꝑtine¬
as. pͥmo ut conuentũ induob aut tͥb locis congregent ubi
omnes ad eoꝵ legationẽ ꝑtinentes. conuenire possint & õib

Expanded text:
atibus, comitibus, et aliis fidelibus nostris ea transcribi faciant et in suis comitatibus coram omnibus relegant, ut cunctis nostra ordinatio et voluntas nota fieri possit. Cancellarius tamen noster ostram notitiam perferat, ut nullus hoc praetermittere praesumat. Vassi quoque nostri nobis famulantes volumus ut condignum apud omnes habeant honorem, sicut a genitore nostro et a nobis saepe admonitum estei non licuerit, Ruothadus episcopus eius vice et Hruotfridus comes sint, super sex videlicet comitatus, id est Remis, Catolonis, Suessiscopatus, qui ad eandem diocesim pertinent, id est Noviomacensem, Ambianensem, Tarvanensem, et Camaracensem, Ragnarius ius comes. Senones Hieremias archiepiscopus et Donatus comes. Rothomagum Willibertus archiepiscopus et Ingobertus comes. ommemoratio, quid ad praedictorum missorum legationem pertineat. Primo, ut conventum in duobus aut tribus locis congregent, ubi omnes ad eorum legationem pertinentes convenire possint; et omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sit de ulo uidicattr ꝑ drris Qui mat̾tere sue filiã strupau̾it
ut ẽiigii  ͣ cã t ult᷑ non repetat. & milicie cingulũ dere¬
linqugin & aut monastir̃ petat aut si foris reman̾e uoliũt.
tempora penitentie sccłm canones plenit̾ exoluat:
queinprudentes ꝓ febrib aut allis pestib ad iuuari putant.
S ꝓifirmitate illud qd̾ apłi & canones sanx er̃. dis or̃ones

Expanded text:
 stupravit, ut coniugium ultra non repetat, et militiae cingulum derelinquat, et aut monasterium petat, aut si foris remanere voluerit, tempora poenitentiae secundum canones pleniter exsolvatquae inprudentes pro febribus aut aliis pestibus adiuvare putant, sed pro infirmate illud, quod apostoli et canones sanxerunt, id est orationes
Abbreviated transcription (Latin):
eeccłus destructis ut ep̃i & missi inquisitionẽ faciant
u̾rum ꝑ negligentiã. aut impossibilitatẽ destructe finit¬
& ubi negligentia inuenta fuit. ep̃ali auctoritate em̃dare
cogant᷑ abhis qui eas restaurare debuint. Siuͦ ꝑ impossi¬
bilitatẽ contigit ut aut pluriores sint ꝗͣ neccesse sit aut ma-¬
ioris magnitudinis quã ut ex reb ad eas ꝑtinentib restau¬
ripossint ep̃s. modũ inueniat. qualit̾ cͥgrue em̃dare & cons¬
siftere possint.
te aut ex toto dare neglexer̃. uolumꝰ ut ꝑ missos nr̃os cons¬
mas cũ sualege. & insuꝑ bannũ nr̃m. & ħ eis denuntiet᷑
qd̾ quic̃q hanc negligentiã it̾au̾it. beneficiũ unde hec nona
& decima ꝑsolui debuit amissurũ sesciat ita eñi continet᷑
incapitulare bone memorie genicoris nr̃is in libro pͥmo.

Expanded text:
esiis destructis, ut episcopi et missi inquisitionem faciant utrum per negligentiam aut impossibilitatem destructae sint; et ubi negligentia inventa fuerit, episcopali auctoritate emendare cogantur, qui eam restaurare debuerant. Si vero per inpossibilitatem contigit, ut aut plures sint quam necesse sit, aut maioris magnitudinis quam ut ex rebus ad eas pertinentibus restaurari possint, episcopus modum inveniat, qualiter congrue emendari et consistere possint. te aut ex toto dare neglexerunt, volumus ut per missos 49 nostros consmam cum sua lege, et insuper bannum nostrum. Et hoc eis denuntietur, quod quicumque hanc neglegentiam iteraverit, beneficium unde haec nona et decima persolvi debuit, amissurum se sciat. Ita enim continetur in capitulare bonae memoriae genitoris nostri in libro primo,
Abbreviated transcription (Latin):
care uelint: licentiã hañt. Si autẽ de huiꝰcemodi pacifi.¬
catione int̾ eos conuenire ñ possit aduocati eoꝵ inmalle
publico ad p̃sentiã comitis ueniãt & ͥ legitimꝰ t̾minꝰ eoꝵ
contentionib ĩponat᷑ cestes uͦ de qualib& causa ñ aliũ

Expanded text:
care velint, licentiam habeant. Si autem de huiuscemodi pacificare velint, licentiam habeant. Si autem de huiuscemodi pacificatione inter eos convenire non possit, advocati eorum in mallo publico ad praesentiam comitis veniant, et ibi legitimus terminus eorum contentionibus inponatur. Testes vero de qualibet causa
Abbreviated transcription (Latin):
re faciat &. quanto tempore nobis placuerit merilio
maneat & illam feminam ei habere ñ lictat:
iquis cũ alt̾o dequalib& causa contentionẽ hũit &
teates cont᷑ eũ ꝑ uiditiũ ꝓducti fuerint sulle falsos eosẽe
suspicat᷑. liceat ei alios testes quos meliores pocuerit contẽ
eos oppon̾e ut ueratiũtestimonio falsoꝵ testit̃i ꝑu̾sita
suget᷑. Quod siambe partes testiũ int̾ se dissenserint uͥ
nłłatenꝰ una pars alti cecłe uelit eligant᷑ uͦ ex ppsis idẽ. o
utͣq parte uñ qui c̃ scutis et fustib incãpo decertenc. ut̃
pars falsitatẽ utͣ u̾itatẽ suo testimonio segͣe. & campion
manꝰ amputet ceti uͦ eiꝰdẽ partis cestes qui falsi apparuer:
manꝰ suas redimant. cuuiꝰ compositionis due partes eic̃õt
Quẽ cestati sunt cdent᷑. c̾tia ꝓfredo soluat᷑. & in scłari qͥdẽ
causa huiꝰcemocli testiũ diu̾sitas cãpo ꝓbet᷑. Inecclasti¬
cis aũ causis uͥ de parte rina scł̃are de alt᷑a uͦ eccłasticũ ne¬

Expanded text:
re faciat, et quanto tempore nobis placuerit in exsilio maneat, et illam feminam ei habere non liceat. quis cum altero de qualibet causa contentionem habuerit, et testes contra eum per iudicium producti fuerint, si ille falsos eos esse suspicatur, liceat ei alios testes, quos meliores potuerit, contra eos opponere, ut veratium testimonio falsorum testium perversitas superetur. Quod si ambae partes testium ita inter se dissenserint, ut nullatenus una pars alteri cedere velit, eligantur duo ex ipsis, id est ex utraque parte unus, qui cum scutis et fustibus in campo decertent, utra pars falsitatem, utra veritatem suo testimonio sequatur. Et campioni ur; caeteri vero eiusdem partis testes, qui falsi apparuerint, manus suas redimant; cuius compositionis duae partes ei, contra quem testati sunt, dentur, tertia pro fredo solvatur. Et in seculari quidem causa huiuscemodi testium dicis autem causis, ubi de una parte saeculare, de altera vero ecclesiasticum ne
Abbreviated transcription (Latin):
iquis sponsã alienã rapuerit: aut patͥ eiꝰ aut ei qͥ
iedib eiꝰ defensor ẽẽ. debet. cũ sua lege eam redclat &
qurequid cũ ea culerit semotũ unãquãq rem scđ̾m
legem reddat & hoc defensor eiꝰ ꝑpetrari consensent
et ideo raptori nilquerere uoluerit comes singłar it̾
ciunaquaq re freda ab eo exactare faciat. Sponso
uͣ etemsuam cõponat. & insuꝑ bannũ nt̃midest.¬

Expanded text:
quis sponsam alienam rapuerit, aut patri eius, aut ei qui legibus eius defensor esse debet, cum sua lege eam reddat; et quicquid cum ea tulerit, semotim unamquamque rem secundum legem reddat. Et si hoc defensor eius perpetrari consenserit, et ideo raptori nihil quaerere voluerit, comes singulariter de unaquaque re freda nostra ab eo exactare faciat. Sponso vero legem suam conponat, et insuper bannum nost
Abbreviated transcription (Latin):
qd aticriptiura. Nemo militans deo implicat se nego cus
ccdatib ut ei placeat cuise ꝓbait. & acurpib lucenses u¬
siarinan columipsi abstineant uerũ & iam plebes sibi
subditas abstinere instruant: oc ecomites ab
ictium ẽ nob qd̃ inquibdã locis ex̃i &e comites abin¬
cestuosis & abhis quidecimas u̾clant uuuadios accipi
ant s aprb̃is ꝓ quiblam negligentus int̾ se pecuniam
diuicdant qd̾ penitus ad oblendũ decreuimꝰ. ne force a¬
uaricie loꝰ decur. & constitiumꝰ ut incestuosi iuxta ca¬
nonicã sententiã penitentia mulcent̾. qui uͦ decimas
post crebrerrimas admonitiones & p̃dicationes sac̃¬
docũ dare neglererint excõmunicent̃. Iuramentũ uͦ.

Expanded text:
litans Deo implicat se negotiis secularibus, ut ei placeat, cui se probavit. Et a turpibus lucris et usuris non solum ipsi abstineant, verum etiam plebes sibi subditas abstinere instruant. 9. Dictum est nobis , quod in quibusdam locis episcopi et comites ab incestuosis et ab his qui decimas non dant, wadios accipie pecunias dividant; quod penitus abolendum decernimus, ne forte avaritiae locus detur. Et constituimus, ut incestuosus juxta canonicam sententiam poenitentia mulctetur. Qui vero decimam post tres ammonitiones et praedicationem sacerdotum dare neglexerit, exco
Abbreviated transcription (Latin):
estosdies manno celebrare sanximꝰ. hoc est. dñcũ
diem pasche cũ om̃i honore & sobrietate uenerari. si mi¬
li mͦ tam̃ ebdomadam illã celebrare uł obseruare de¬
creuimꝰ diem ascensionis dñi plenit̾ celebrare. Inpete¬
costen similit̾ ut inpascha. Innatale apłoꝵ petri & pau¬

Expanded text:
estos dies in anno celebrare sanximus , hoc est diem dominicum paschae cum omni honore et sobrietate venerari, simili modo totam ebdomadam illam observare decrevimus; diem ascensionis Domini pleniter celebrare; in pentecosten similiter ut in pascha; in natale apostolorum Petri et Pau
Abbreviated transcription (Latin):
legiume ẽ. consecutꝰ liber ꝑmaneat. Siuialiquis eũ
tuuste sereudetemptauent & ille cartam ingeniu¬
catis sue oftenderit & ad u̾sarium seancemunee uale
comꝓ bau̾it ille qui hoc temptauit mullta quel
carta seripta est. cosoluere cogat᷑ Siu̾carta ñ parue¬
rit s. lam ab illo qui eũ inseruire uolueri arisee
ins ruie gibdũ. ei componat aluas patter il li qlse
Cerit ibiꝙ consutut: aapnũ aliqͥt euilibso. feceerq¬

Expanded text:
libertatem est consecutus, liber permaneat. Si vero aliquis eum iniuste inservire temptaverit, et ille cartam ingenuitatis suae ostenderit et adversarium se inservire velle comprobaverit, ille qui hoc temptavit, multam quae in carta descripta est, solvere cogatur. Si vero carta non paruerit, sed iam ab illo qui eum inservire voluerit disfacta est, widrgildum eius componat, duas partes illi quem serit, ibique constitutus damnum aliquod cuilibet fecer
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq homo hñs nr̃os honores in hostẽ bannitꝰ
fuit & ad conditũ placitũ ñ uen̾it quot dieb p̾t placitũ
conditũ uenisse comꝓbatꝰ fiu̾t cot cdieb abstineat acame¬
ic̾q absq licentia ł ꝑmissio ne pͥncipis de hoste
reu̾sus fũit qd̾ factũ franci hericlit dicunt uolumꝰ
ut antiqua onstituto id est. capituł sencentia erga¬
illũ punienda custodiat᷑ Irrin¬

Expanded text:
uicumque homo nostros habens honores in hostem bannitus fuerit et ad condictum placitum non venerit, quot diebus post placitum condictum venisse comprobatus fuerit, tot diebus abstineat a caicumque absque licentia vel permissione principis de hoste reversus fuerit, quod factum Franci heriscliz dicunt, volumus ut antiqua constitutio, id est capitalis sententia, ergallum puniendum custodiatur
Abbreviated transcription (Latin):
Qui coniuuio solo gentiliũ & escis immolaticiis nsist
possunt ieuimis & manꝰ impositionib purgari Ut dem¬
ceps abidolaticuis abstinentes. sacͣmentoꝵ ep̃i possint ẽẽ.
participes. Si autẽ aut idola ad oranunt aut homicicdiis
uł fornicatõib c̃taminati st̾ adcõmunionẽ eos nꝑ peni¬
tentiã publicã & ꝑmanꝰ impositõne sacdotali p̃cessint¬
reconclliati ñ opportet admitti. Tempore penicudins
habita mołatione st consticuenda: ꝓut c̾u̾isoꝵ ãmos
sacdotes inspex̾int ẽẽ. deuotos. Parit᷑ eciã hñces etatis
penitet desalute ip̃iꝰ desꝑet᷑. opportet ei ꝑ sac̃dotalem

Expanded text:
Si convivio solo gentilium et escis immolatitiis usi sunt, possunt jejuniis et manus impositione purgari, ut deinceps ab idolothytis abstinentes sacramentorum Christi possint esse participes. Si autem aut idola adoraverunt, aut homicidiis, vel fornicationibus contaminati sunt, ad communionem eos, nisi per poenitentiam publicam non oportreconciliati, non oportet admitti. Tempora poenitudinis habita moderatione sunt constituenda, prout conversorum animos sacerdotes inspexerint esse devotos, pariter etiam habentes aetatis poenitet, de salute ipsius desperetur, oportet ei per sacerdotalem
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ. ĩmunitates habentia multa p̃iuditia & infestacionẽ
aquib dã paciant᷑. & nec ꝑ easdẽ ĩmunitates ullã defensio¬
nis tutionem hr̃e ualeant ꝓpt̾ ħ qd̾ abeisdem emunitatẽ
temeratorib dicat᷑. ñ pł mimunitatis nõie cõplecti ꝗͣ claust᷑
extͣ ĩmunitatẽ ẽẽ. Ppt̾ ħ uolumꝰ atq decernimꝰ. ut om̃s intel¬
ligant ñ solũ clastra monast̾ii. uł eccłe atq castitia eccłaꝵ sub
ĩm unitatis defensione c̾sift̾e. uerũ etiã domꝰ. & iuillas. & septa
uillaꝵ. & piscatoria manu facta. & quicqͥd fosis aut septib
uł etiã alio clausaꝵ gñe p̾cingit᷑ eodẽ ĩmunitatis nõie c̾ti¬
inferendi causa spontanea uoluntatẽ comitat᷑. In hoc
facto inmunicatis fracta iudicat᷑. Quod uͦ inagros se cãpos
qͣ uis icdẽ ager aut cãpꝰ ł silua ad eccłam ł monast̾ium p̾ceptũ¬
loco fecisse conuictꝰ fũit:¬

Expanded text:
nostrorum inmunitates habentia multa praeiudicia et infestationes a quibusdam patiantur, et nec per easdem inmunitates ullam defensionis tuitionem habere valeant, propter hoc quod ab eisdem inmunitatum temeratoribus dicatur non plus inmunitatis nomine complecti, quam claustra esse. Propter hoc volumus atque decernimus, ut omnes intellegant, non solum claustra monasterii vel ecclesiae atque castitia ecclesiarum sub inmunitatis defensione consistere, verum etiam domus et villas et septa villarum et piscatoria manu facta et quicquid fossis aut sepibus vel etiam alio clausarum genere praecingitur, eodem inmunitatis nomine contiinferendi causa, spontanea voluntate committitur, in hoc facto immunitatis fracta esse judicatur. Quod vero in agro vel campo quamvis isdem ager vel camploco fecisse convictus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
thelonei causas q̃n ille inalio loco cõpencdiosius illud flu¬
men tͣnsire potest. Simiłr ĩ plano cãpo il pons nͨtreiectẽ.
ibi om̃i modis p̃cepimꝰ ut ñ cheloneũ exigat᷑¬

Expanded text:
telonei causas, quando ille in alio loco compendiosius illud flutelonei causas, quando ille in alio loco compendiosius illud flumen transire potest. Similiter in plano campo, ubi pons nec treiectus est, ibi omnimodis praecipimus ut non teloneu
Abbreviated transcription (Latin):
ñe debuit. & si aliquis adu̾sus eũ aliqͣ mala fec̾it scł̃m eqͥ¬
tatis ordinẽ. licetiã hãt suã iusticiã reqͥrendide causis ꝑpe¬
t comes qui lat̾nẽ inforbannũ miserit iucinis uau &¬
alus comitib notũ faciat eũdẽ lat᷑nẽ ase. et̃. forbannitũ ut̃ lu¬
It nullus alius de lib̾is hominib ad placitũ uł ad mal¬
lũ uenire cogat᷑ exceptis scabineis uł uassis comitũ nͥ qui
causã suã ad quirere debent aut respondere liu
ue nulł testimoniũ dicat. aut sacͣm̃tũ uret nͥ ieuinꝰ. &
ut testes pͥusꝗͣ urent separatĩ cliscutiant᷑ quid dic̾e uelĩt
de illa re unde cestimoniũ recllere debent lo¬
Ut nulł quilib& missus ñr neq comes. neq uicdex. aut
scabinens ciuiꝰ lib& iusticiã dilatare p̃sumat. si statĩ ad ĩple¬
ta potuerit ẽẽ. scd̾m rectitudinẽ neq p̃mia ꝓ hoc aquoli¬
bet homine ꝑ aliquot ingeniũ malũ p̃sumat acciꝑe: bi¬

Expanded text:
si aliquis adversus eum aliqua mala fecerit, secundum aequitatis ordinem licentiam habeat suam iustitiam requirendi de causis perpet comes qui latronem in forbanno miserit, vicinis suis comitibus notum faciat, eundem latronem a se esse forbannitum, ut illt nullus alius de liberis hominibus ad placitum vel ad mallum venire cogatur, exceptis scabineis vel vassis comitum, nisi qui causam suam adquirere debent aut respondere. 52. ut nullus testimonium dicat aut sacramentum iuret, nisi ieiunus. Et ut testes priusquam iurent, separatim discutiantur, quid dicere velint de illa re, unde testimonium reddere debent. Ut nullus quilibet missus noster neque comes neque iudex aut scabinus cuiuslibet iustitiam dilatare praesumat, si statim adimpleta potuerit esse secundum rectitudinem, neque praemia pro hoc a quolibet homine per aliquod ingenium malum praesumat accipere
Abbreviated transcription (Latin):
e illis hominib qui ꝓpt̾ eoꝵ culpas ad mortem diudi
is requisierint aut ab eis iusticiã q̃rere uoluerint. qͣlit̾
ant̃ illos iuditiũ t̾minet᷑ pͥmũ omniũ deillis causis ꝓ
quib uidicatꝰ fũit ad mortẽ. nullã potest fac̃e peticio nẽ.
qi omnes res sue sccłm iuditiũ francoꝵ impublico fue¬
runt reuocate. & aliqͥd ĩpost modũ postꝗͣ. ei uita conces¬
sa est c̃ iuisticia ad quirere pocuerit insua lib̾tate cene¬
at & defendat. scdm legẽ incestimoniũ ñ suscipiat᷑. Nec
int̾ scabinios ad legẽ udicandam teneat᷑. & si ad sacͣm̃¬
tum aliqͥd iudicatũ fiũt qd̾ iurare debeat si aliquis ip¬
sũ sac̃m̃tũ falsũ cdic̾e uoluerit concendat:.l.

Expanded text:
e illis homnibus qui propter eorum culpas ad mortem diiudiis requisierint, aut ab eis iustitiam quaerere voluerit, qualiter inter eos iuditium terminetur. Primum omnium de illis causis pro quibus iudicatus fuit ad mortem, nullam potest facere repetitionem, quia omnes res suae secundum iudicium Francorum in publico fuerunt revocatae. Et si aliquid in postmodum, postquam ei vita concessa est, cum iustitia adquirere potuerit, in sua libertate teneat et defendat secundum legem. In testimonium non suscipiatur, nec inter scabinios ad legem iudicandam teneatur. Et si ad sacramentum aliquid iudicatum fuerit, quod iurare debeat, si aliquis ipsum sacramentum falsum dicere voluerit, contendat. 48.
Abbreviated transcription (Latin):
ni t ex qͥsine Sͣ iau ut clictũẽ ille accusator qui cano¬
more recipienctus eũ cũ legitimo num̾o ueroꝵ & bo¬
noꝵ testiũ approbare inconspectu eeꝵ ep̃oꝵ pot̾c tiene
satorminime poc̾it: & h canonice definiat᷑. Iose ergo
satciossi suspiciosus ac increctibił fuo ep̃s aut reliquis
suis cũ sac̃ctotib siue bonis & iustis desuo popło uł de
suaplebe hõib fũt. n incͥmine aut mp̃dita suspicione
remaneat cũtͥb aut quinq uł sept̾e bonis acuicuos
sacclotib exemplo leonis pp. uł ed amꝑliꝰ sisuo ep̃oria
su fũit aiit neccesse ꝓpropt᷑ tumultũ popłi ẽẽ. ꝓsyeu̾it¬
& cũ aliis bonis & iustis hominib sacͣmento coram po¬
Siquis autẽ scire desicłat quales testes ad accusatione
sacerdotũ recipi debeant & quicqtud de accusat̾ione
facienctum sie plenit̾ incanonib repꝑire poterie¬
anifestũ est confiteri eũ de cͥmine qui indulto & de¬
legato iudicio purgandi se occasione ñ utitur. Nichilint̾

Expanded text:
t; si autem, ut dictum est, ille accusator, qui canonice est recipiendus, eum cum legitimo virorum numero et bonorum testium, approbare in conspectu episcoporum potesator minime poterit, et hoc canonice definiatur. Ipse ergo sacerdos, si suspiciosus aut incredibilis suo episcopo aut reliquis suis consacerdotibus sive bonis et iustis de suo populo vel de sua plebe hominibus fuerit, ne in crimine aut in praedicta suspicione remaneat, cum tribus aut quinque vel septem bonis ac vicinis sacerdotibus exemplo Leonis papae, vel eo amplius, si suo episcopo visum fuerit, aut necesse propter tumultum populi inesseet cum aliis bonis et justis hominibus se sacramento coram poSi quis autem scire desiderat quales testes ad accusationem sacerdotum recipi debeant, et quid de accusatione faciendum sit, pleniter in canonibus repanifestum est confiteri eum de crimine qui indulto et delegato judicio purgandi se occasione non utitur. Nihil enim
Abbreviated transcription (Latin):
tͥdũ tͣctate uicissim accentiꝰ quid ex his uob̃cũ constituimꝰ.
una cũ p̾dicti sc̃ĩ patris institutionib ut murm᷑ cesset.
popłi & nos his sacisfacientes inlesi dño auxiliante ma
sepussime suacdente aliqͦ hoste sac̾dotib cͥmina diu̾sa obli¬
gant᷑. s qualit̾ ex eis ab his rationabił examinatio & sc̃i
ficatio fiat licet tempore bone memorie dõni genicoris
nr̃i pippini siue pͥficipistemporib asc̃is patͥb & areliqͥs
bone deuocionis hõib sepussime uentilatũ fũit. nostam̃

Expanded text:
constituamus una cum praedicti sancti patris institutionibus; ut murmur cesset populi, et nos his satisfacientes inlesi Domino auxiliante asaepissime suadente antiquo hoste sacerdotibus crimina diversa obiciantur. Sed qusfactio fiat, licet tempore bonae memoriae domni genitoris nostri Pippini, sive priscis temporibus a sanctis patribus et a reliquis bonae devotionis hominibus saepissime ventilatum fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
sierit: ꝓprie eccłe relinquat: clu
t nullus prb̃r aut laicꝰ penicentem inuitet uinum bi
duos denarios uxta qualitatẽ potentie dederit: Seristat.¬
⁊ nullus prbr cartas seribat ne conductor suis senions
t unusquisq prb̃r capitula habeat demaiorib ueł mi
norib uiciis ꝑ que cognoscere ualeat uł p̃dicare subdicis su¬
is ut caueant ab insidis diaboli: aui
t prbr sẽꝑ eucharistiam habeat paratam. ut qͣñ huis
infirmau̾it aut pariuilus infirmꝰ fuerit. statim eũ cõmu¬
nicet. ne sine cõmunione moriat᷑: clor
It prbrincena dñi duas ampulas secũ deferat unamad
schrima. alt̾am ad oleum. ad caticuminos inunguendos
t̾ciam ad infirmos uxta sententiam apłicam: ut quando
quis infirmat᷑ inclucat prb̃os eccłe & orent suꝑ eum ugentes

Expanded text:
sierit proprias, ecclesiae relinquat. 12. Ut nullus presbyter aut laicus poenitentem invitet vinum duos denarios, iuxta qualitatem poenitentiae, dederit. 13. Ut nullus presbyter cartas scribat, nec conductor sui senioris Ut unusquisque presbyter capitula habeat de maioribus vel de minoribus vitiis, per quae cognoscere valeat vel praedicare subditis suis, ut caveant ab insidiis diaboli. 16. Ut presbyter semper eucharistiam habeat paratam, ut quando quis infirmaverit, aut parvulus infirmus fuerit, statim eum communicet, ne sine communione moriatur. 17. Ut presbyter in coena Domini duas ampullas secum deferat, unam ad chrismam, alteram ad oleum ad cathecuminos inunguendum vel infirmos iuxta sententiam apostolicam; ut quando quis infirmatur, inducat presbyteros ecclesiae, et orent s
Abbreviated transcription (Latin):
inlatũ dimicte. s iusta qualitatẽ dãni dñs ꝓ ip̃o responde¬
at ł eũ incõposido̾n̾e aut ad penã petitoris offerat. Si au̾
i quis ad mallũ legib mannitꝰ fuĩt & ñ uenerit. sieũ
sonnis ñ detinuerit .xu. soł. cułp uidicet᷑. Similit̾ ¶
ad sccł̃am & tͥciã. Si aũ ad quartũ uenire concẽpserit posses¬
sio eiꝰ inbannũ mittat᷑ donecueniat. & de re qua inc̾pellat

Expanded text:
latum, dimittere; sed iuxta qualitatem damni dominus pro ipso respondeat, vel eum in compositione aut ad poenam petitoris offeret. Si autem Si quis ad mallum legibus mannitus fuerit et non venerit, si eum sunnis ad secundum et tertium; si autem aut quartum venire contempserit, possessio ejus in bannum mittatur, donec veniat et de re qua interpellat
Abbreviated transcription (Latin):
t falsi testes minime recipiant᷑
tauencta sint & quod loca dõ dicata frequentiꝰ deuotꝰq
ad dm̃ exoranctũ sibiq ꝓpitiũ faciendũ sepiꝰ ꝗͣ hactenꝰ¬
fecissent frequentent & quid inbasilicis dõ dicatis ñ sit
fabuł ociosis turpibq & obscenis sermocinationib ua¬
canctũ: & negotia scłaria publicaq placita habenda.
& qd̾ hi qui ħ ineccłiis clĩ faciunt maiora sibi peccata accu

Expanded text:
t falsi testes minime recipianturcavenda sint, et quod loca Deo dicata frequentius devotiusque ad Deum exoranint adeunda. Et quod in basilicis Deo dicatis non sit fabulis otiosis turpibusque et obscenis sermotinationibus vacandum, et negotia secularia publicaque placita habenda, et quod qui haec in ecclesiis Dei faciunt maiora sibi peccata accu
Abbreviated transcription (Latin):
ad nuptias fidelit̾ seruet᷑ & uxores habentes neq pellicẽ neq
ccubinã hr̃e debeant. Quomͦ etiã incastitate urores suas cdili
t oĩa qͥ nuadiare debent iusta qd̾ in lege c̾tinet plenit
scd̃mip̃am leg̾ẽ reuuadiata fiant. & in pꝰmodũ ł dõnꝰ rex ł ille
cuiꝰ cã ẽ. iusta qd̾ ei placet misccłiam faciat:
De missis nr̃is discurrentib ł cet̾is hõib inutilitate ña
it̾ agentib p̾cipimꝰ ut nullus mansion̾e c̾tra dic̾e p̾sum at¬

Expanded text:
 custodienda, et uxores habentes neque pelicem neque concubinam habere debeant. Quomodo in castitate uxores suas dilig quae wadiare debent, iuxta quod lege continetur, pleniter secundum ipsam legem rewadiata fiant. Et inpostmodum vel domnus rex vel ille, cuius causa est, iuxta quod ei placet, misericordiam faciat. De missis nostris discurrentibus vel ceteris hominibus in utilitate nostra iter agentibus praecipimus, ut nullus mansionem contradicere p
Abbreviated transcription (Latin):
At prb̃i ñ ordinent᷑ pͥusꝗͣ eraminent᷑: & ut ex cõmunica¬
Itmissi nr̃i scabimos aduocatos. & notarios ꝑ singła
loca eligant. & eoꝵ nõia qnͣdo reu̾si fuĩnt sec̃ scripta deferarit:
De his qui leger̾ seruare contẽpserint ut ꝑfide uissores.
in p̾sentiã regis declucant᷑:¬
lacuit ut fideles auitus detestandisq habet᷑ qͣi natali
iniussu se & abstinereant que apłs aꝑte enum̾at. iđ ebrietatel¬

Expanded text:
teri non ordinentur priusquam examinentur. Et ut excommunicaUt missi nostri scabimos, advocatos, notarios per singula loca elegant; et eorum nomina, quando reversi fuerint, secum scripta deferant. 4. De his qui legem servare contempserint, ut per fideiussores ad praesentia regis deducantlacuit, ut fideles a vitiis detestandis, quae habentur in usu, se abstineant, quae apostolus aperte enumerat, id est, e
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ in lege scriptũe. Om̃is homo ad ꝓpinquã sanguinis sui
ñ accecłat ut reuelet turpitudinẽ eiꝰ id usq ad septimũ gradum.
legitimũ conuigiũ ñ licet separari sine c̾sensu amboꝵ. Ita dam̃
ut ambo dõ seruant innupti. Potest tam̃ aũ alt̾ alt̾i licentiã
dare accetłe adseruitutem clĩ: si ip̃e tam̃ innuptꝰ. uł in nupta

Expanded text:
 Omnis homo ad propinquam sanguinis sui non accedat, ut revelet turpitudinem eius, id est, usque ad septimum gradum. Legitimum coniugium non licet separari sine consensu amborum, ita tamen ut ambo Deo serviant innupti. Potest autem alter alteri licentiam dare acce
Abbreviated transcription (Latin):
sue uisticie reseruauit. Ita potestate suã timeri uolens.
lt huerror om̃ib ꝙ sit & quod quib la tepidis aut negli¬
gentib accidit nemo ñ metuat. Multũ eñi utileac nec¬
cessariuse. ut peccatoꝵ reatꝰ ante ultimñ dĩẽ sa&elotali sup¬
plicatione soluat᷑. his antẽ qui tempore neccessitatis ꝑi¬
cuł urgentib p̾sictiũ penitentie & mobx reconelliatio¬
nis implorant nec satiffactio int̾licenda ẽ nec reconcili¬
ris cẽ saluus erĩ & alibi. Dic miquitaces trias pͥor ut iusti¬
ficiles. nec seaccusantiũ gemitꝰ lacͥmasq neglig̾e. cũ ipsã
penitendi adffectione ex dei crecdamꝰ inspiratione concep¬

Expanded text:
suae justitiae reservaverit. Ita potestatem suam timeri volens ut hic terror omnibus prosit, et quod quibusdam tepidis aut negligentibus accidit, nemo non metuat, multum enim utile ac necessarium est, ut peccatorum reatus ante ultimum diem sacerdotali supplicatione solvatur. His autem qui in tempore necessitatis enitentiae et mox reconciliationis implorant, nec satisfactio interdicenda est, nec reconciliris, tunc salvus eris. » Et alibi: « Dic iniquitates tuas prior, ut justificiles, nec se accusantium gemitus lacrymasque negligere, cum ipsam poenitendi afflictionem ex Dei credamus inspiratione conce
Abbreviated transcription (Latin):
t missi nr̃i cdiligent̾ inquirant & descb̃e faciant unꝰ¬
quisq insuo missatico quid unꝰqͥsq de beneficio hãt qͦt
homines casatos in ipso benefitio habeat: baxini¬
omodo adeadẽ benefitia concricta sunt aut qͥs de
beneficio suo alodem comparauie uł struxre loox

Expanded text:
t missi nostri diligenter inquirant et describere faciant unusquisque in missatico, quid unusquisque de beneficio habeat, vel quot homines casatos in ipso beneficio. 6. Quomodo eadem beneficia condricta sunt, aut quis de beneficio suo alodem comp
Abbreviated transcription (Latin):
t quando cũq testes ad rem quamlibet discutiencdam
q̃rendi atq eligendi sunt misso nr̃o & comite incuiꝰ minis¬
t̾io dare qͣlic̾q agend̾ ẽ. tales eligant᷑ quales obtimi ĩ ipso
pago inueniri possunt. & non liceat litigatorib p̾p̾mia
neq ad lib̃tatem suã ad mittendã aut ad res reddendas
ł mancipia iudicet᷑. s ista aut inp̾sencia comitis uł missoꝵ¬

Expanded text:
t quandocumque testes ad rem quamlibet discutiendam quaerendi atque elegendi sunt, a misso nostro et comite, in cuius ministerio de re qualicumque agendum est, tales eligantur, quales optimi in ipso pago inveniri possint. Et non liceat litigatoribus per praemia neque ad libertatem suam amittendam, aut ad res reddendas vel mancipia iudicetur; sed ista aut in praesentia comitis vel misso
Abbreviated transcription (Latin):
parrochuis quosdã prb̾os c̃traint̾dicta scõꝵ ut canonum
feminas indomib habent sius ñsolũ habitare. s etiã
ministrare faciunt. Quas & laqueũ sac̾dotib ꝓ sepe ex¬
titisse. & multos occasione inscandalũ & indetractione
corruisse cognouimꝰ. Que tnͣsgressio & tempr genitoris
cã ꝓhibita. s nec dũ ad correptõn̾e plene ẽ. ꝑducta. Unde
incõmune censuimꝰ. ut hũ qui tante trangressionis m¬
correctores hactenꝰ extiter. si abhinc huiꝰ rei correctores
eẽ. negleͣrint. iusta apłi sententiã qi c̃̾sencientes maloꝵ¬
Similit̾ de illis prb̃is qui contͣ statutas coherceant᷑¬
cãnonũ ullici fiunt. cab̾nas ingrediunt᷑. tpia luc sectẽt᷑.
& diu̾sissimis modis usuris inseruiunt. & alioꝵ domõ
inhoneste. & inpudice frequentant. & c̾messationib &
ebrietatib deseriuire ñ erubescunt. & ꝑdiu̾sos m̾catos
indiscrete discurrunt. obseruandũ uidicauimꝰ. tit ab¬

Expanded text:
parroechiis quosdam presbiteros contra interdicta sanctorum canonum feminas in domibus suis non solum habitare, sed etiam sibi ministrare faciunt; quas et laqueum sacerdotibus persepe extitisse, et multos hac occasione in scandalum et in detractionem corruisse cognovimus. Que transgressio et tempore genitoriscam prohibita, sed necdum ad perfectionem plene est perducta. Unde in commune censuimus, ut hi qui tantae transgressionis incorrectores hactenus extiterunt, si abhinc huius rei correctores esse neglexerint, iuxta apostoli sententiam quasi consentientes maloqui contra statuta canonum villici fiunt, tabernas ingrediuntur, turpia lucra sectantur, et diversissimis modis usuris inserviunt: et aliorum domos inhoneste et impudice frequentant, et comessationibus et ebrietatibus deservire non erubescunt, et per diversos mercatus indiscrete discurrunt, observandum judicavimus ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
iquis in ex̾citu infraregnũ sine iussione dñica ꝑ ũi
hostilem aliquid p̃dare uolũit aut fenũ colłe. aut gͣnũ.
sue peccora. ł minora. ł maiora domosq infrang̾e. ł rncen-
dere hec ne fiant om̃ino ꝓhibemꝰ. qd̾ si ab aliquo p̃sũptio¬
resticuat. aut c̃ xͦii. testib se purget. Si quis uͦ. seruuꝰ hoc
fecerit: capitulari crimini subiaceat. & dñs eiꝰ om̃ia simi¬
lia restituat qͣ seruũ suũ ñ correxit nec custodiuit ut talia
ñ ꝑpetraret. qm̃ si nos ip̃os comedimꝰ. cito deficiemꝰ. Uniꝰ¬
quisq tñ custodiat ex̾citũ suũ. nealiqͣdep̾̃datio in fra reg
i quis alienũ seruũ ad furtũ suase ¶nũ fiat:¬
rit aut ad aliqͥd clãpnosũ infraude dñi sui ut posset
accusare eũ. & fraus ip̃a fu̾it detecta ꝑ inuestigation̾e
uidicis. dñs nec serũu ꝑdat neꝓhoc aliquã faciat cõp̃o¬

Expanded text:
quis in exercitu infra regnum, sine jussione Dominica, per vim hostilem aliquid praedare voluerit, aut fenum tollere, aut granum; sive pecora majora vel minora, domosque infringerdere, haec ne fiant omnino prohibemus. Quod si ab aliquo praesumptioervus hoc fecerit, capitali crimini subjaceat, et dominus omnia cimelia restituat, quia servum suum non correxit, nec custodivit, ut talia non perpetraret. Quoniam si nosipsos comedimus, cito deficiemus. Unusquisque tamen custodiat exercitum suum, ne aliqua depraedatio infra regi quis alienum servum ad furtum suaserit aut ad aliquid dampnosum in fraudem domini sui, ut posset accusare eum, et fraus ipsa fuerit detecta per investigationem iudicis, dominus nec servum perdat nec
Abbreviated transcription (Latin):
rie pp̃. una cũ karllomanno srancoꝵ pͥncipe canonice ce¬
nuie ut aguoscant om̃s ħ p̃dictoꝵ pͥncipum capitula
&e omniũ francoꝵ utͥusq ordinis uiroꝵ assensii suint
roborata. Scdo uͦ in libello pꝰ capituloꝵ numũ pͥmafron¬
te posita sunt que dam ex lege diuina excepra caditula
sic̾ ea sparsim ineoꝵ mixta capituł repꝑimꝰ. ut omnes
hec capitula legib diuinis reguiꝰq canonicis concordor
teliquisq ussione karoli inuictissi pͥncipis magists
sparsim collecta st̃ inserta capitula. & quibdã inc̾posi¬
tis secunt᷑ alie regłe monastice congruentia & demũ ea
que secunt᷑ ascẽ dei eccłe seruoꝵq eius at tocuis rp̃iani¬

Expanded text:
riae papae una cum Carolo Magno Francorum principe canonice tenuit, ut agnoscant omnes haec praedictorum principum capitula nium Francorum utriusque ordinis virorum assensu sunt roborata. Secundo vero in libello post capitulorum numerum prima fronte posita sunt quaedam ex lege divina excerpta capitula, sicut ea sparsim in eorum mixta capitulis repperimus, ut omnes haec capitula legibus divinis regulisque canonicis concordare reliquisque iussione Karoli invictissimi principis magistris sparsim collecta sunt inserta capitula; et quibusdam interpositis, sequuntur alia regulae monasticae congruentia; et demum ea quae secunt
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi libelit a subiectis num̃is suis ut facilꝰ mueniri
possit sententia que querit᷑ hisita ꝑactis. est infronce pͥmi
ordits gradib & cuinctis ducib atq comitib om̃ibq cui¬

Expanded text:
rimi libelli, subiectis numeris suis, ut facilius inveniri rimi libelli, subiectis numeris suis, ut facilius inveniri possit sententia quae quaeritur. His ita peractis est in fronte primiordinis gradibus et cunctis ducibus atque comitibus omnibu
Abbreviated transcription (Latin):
es dom sor sectis mes ꝓolitano reconclica & demeĩ ab aure¬
caro secło eiꝰ suicessore atq cũ sanguined inuenta rero
Monemigͣ lectores ut sieadem capitula duplicata ac epla
duisis ea inscecdulis inuen̾imꝰ. Et obidtã cito herda¬
renequiuimꝰ s cunctis scientia replectis lectorib hec cor¬
rigenda cdimisimꝰ. Inuenimꝰ insuꝑ neduatlã. ex has
paria initia habentia: & mpr̾e finem. Quedã r ꝑares
podea sila sit cdimisimꝰ: sic̃ imuenimꝰ. Precametiã oĩs
ut si cdeinceps plura ex his inuenerint q̃ memoratꝰ an¬
segisus ñ inseruit. nͨ nos potiumꝰ hactenꝰ inuenire.
nt ea illis in . ĩ ni. aut .uͦ. libello distincte inserere ñ pige¬
at quatiꝰ ex ħ ipsi gratiã ci habeant. & clerꝰ ac popi
Reoꝵ utilicatib ñ careat. Qm̃ ualde sunt utilia h ca
mogͥ in loco posumꝰ ñ nullos u̾siculos in laudẽ p̃dic¬
toꝵ pͥncipũ metͥce cõpositõ. Deinde sequunẽ capitula

Expanded text:
em sanctae sedis metropolitano recondita, et demum ab Autgario secundo eius successore atque consanguineo inventa reppeMonemus ergo lectores, ut si eadem capitula duplicata vel tripximus, diversis ea in scedulis invenimus, et ob id tam cito haec emendare nequivimus, sed cunctis scientiae repletis lectoribus haec corrigenda dimisimus. Invenimus insuper quaedam ex his paria initia habentia et inparem finem; quaedam vero pares ea illa sic dimisimus, sicut invenimus. Precamur etiam omnes, ut si deinceps plura ex his invenerint, quae memoratus Ansegisus non inseruit, nec nos potuimus hactenus invenire, ut ea illis in quarto aut quinto libello distincta inserere non pigeat; quatinus ipsi ex hoc gratiam Dei habeant, et clerus ac populus eorum utilitatibus non careat, quoniam valde sunt utilia haec cmo igitur in loco posuimus nonnullos versiculos in laudem praedictorum principum metrice compositos. Deinde sequuntur capitula
Abbreviated transcription (Latin):
ideles ꝓ defunctis amicoꝵ & parentib eoꝵ ieiunia & obla-¬
tiones. ⁊ͭx. die ad implere faciant. & mortuũ suꝑ mortuũ n
ponant nec ossa defunctoꝵ suꝑ terrã climitant̾. Quod si fec̾int
canonice sententie subiaceant: ¶ fessionem ueniant:¬
õ pellim᷑ statuta canonũ & in hoc seruare. ut nullus prb̾r
creditã sibi eccłam sine c̾sensu ep̃i sui derelinquat. & laicoꝵ

Expanded text:
ideles pro defunctis amicis jejunia et oblationes triginta diebus adimpleri faciant, et mortuum super mortuum non ponant, nec ossa defunctorum super terram dimittant. Quod si fecerint, canonicae sententiae subjacebunt. De muliere eni in hoc servare, ut nullus presbiter creditam sibi ecclesiam sine consensu sui episcopi derelinquat et laicorum
Abbreviated transcription (Latin):
caonici cłici eanonice uĩuant obseruantes qͥ iuine scptẽ
doctͥnã & docimenta scõꝵ patrũ. & nichil sine licentia
ep̃atu ut simul manducent & dormiant ubi his facultas
id faciendi suppetit ł qui dereb eccłasticis stipendia acci¬
piunt in suo claustro maneant. & singłi s dieb mane gͥ¬
ma ad lectionẽ ueniant & audiant quid eis imꝑet᷑. Adm̃
nes suis magistris exibeant:¬

Expanded text:
canonici clerici canonice vivant, observantes divinae scripturae doctrinam et documenta sanctorum patrum, et nihil sine licentia t. In unoquoque episcopatu ut simul manducent et dormiant, ubi his facultas id faciendi suppetit. Vel qui de rebus ecclesiasticis stipendia accipiunt, in suo claustro maneant et singulis diebus mane prima ad lectionem veniant et aunes, suis magistris faciant
Abbreviated transcription (Latin):
cõ uelũ sicm̃ incaput accepit aut sponte aut iuita. meo
ꝓmaneat omnino nee dimittat:¬
quiserei aua pid cõparare uoliu̾it inpublico placit cor̾
iluosenre testib o cũratone ħ faciat. Ubicũq autẽ alit̾ m¬
Ntebi potestate hant resecclasticas p̾uiders red̾e. Sgui¬
bernare atq clispensare sccłm canonicã auctoritate eola¬

Expanded text:
o velum sanctum in caput acceperit, aut sponte aut invita, in eo permaneat omnino nec dimittatquis ex eis aliquid comparare voluerit, in publico placito coram idoneis testibus et cum ratione hoc faciat: ubicunque autem aliter ii potestatem habeant res ecclesiasticas praevidere regere et gubernare, atque dispensare, secundum canonum auctoritatem. Vol
Abbreviated transcription (Latin):
rer̃ inuigilant. ut ñ plꝰ t̾rena lucra ꝗͣ uitã cupiunt sẽpit̾nã.
Nã qui płꝰ dereb t̾renis ꝗͣ. de aĩe sue salute cogitat. ualde auia
u̾itatis oberrat & iusta qu̾edã sapientẽ in uita sua ꝑdit m-¬
qui ait & nequis suꝑ gradiat᷑ neq circ̾ueniat innegotio frẽm
suu̾̃. uindex ẽen̾ids de his oĩb Sic̃ ab his qui labori agroꝵ
&̃ cet̾is laborib uictũ atq uestitũ & neccessaria usib huma¬
nis ad qͥrereinhiant̾ instant. decime & elemosine dande st̾:
ita his quoq qui ꝓneccessitatib negotiis insistunt faciend̾ ẽ.
Unicuiq hõi cł̾s dedit arcẽ qua pascit᷑ & unꝰ qͥsq dearte sua

Expanded text:
ilant, ut non plus terrena lucra quam vitam cupiant sempiternam. Nam qui plus de rebus terrenis quam de animae suae salute cogitat, valde a via veritatis aberrat, et juxta quemdam sapientem, in vita sua perdidit inqui ait, Et ne quis supergrediatur, neque circumveniat in negotio proximum suum; vindex est enim Deus de his omnibus. Sicut ab his, qui labori agrorum et caeteris laboribus victum atque vestitum et necessaria usibus humanis adquirere inhiantes instant, decimae et elimosinae dandae sunt: ita his quoque qui pro necessitatibus negotiis insistunt, faciendum est. Unicuique homini Deus dedit artem, qua pascitur; et unusquisque de arte sua,
Abbreviated transcription (Latin):
S de his quos p̃positi canonicoꝵ aut monachoꝵ ordinandos
expecierine. eadem forma seruanda÷: hoociusan¬
tatutũ ÷ ut nullus quilib& eccłasticꝰ abhis ꝑsonis resdem¬
ceps acciꝑe p̃sumat quarũ libi aut ꝓpinqui hac inconsulca¬
oblatione possint rerũ ꝓpͥarũ exhereditari quod si aliquis de¬
inceps hoc tac̾e temptai̾it ut aconceptore sinodali uł imꝑia¬
li sententia modis om̃ib feriat᷑ & res ad heredicatos redeant:¬
tatucũ ẽ & ĩam ut nullus incanonica aue regłari ꝓfes¬
sione consticutꝰ aliquem tũsorare ꝓpt̾ res accipiendas deinceps

Expanded text:
Sed et de his quos praepositi canonicorum aut monachorum ordinandos Sed et de his quos praepositi canonicorum aut monachorum ordinandos expetiverint, eadem forma servanda est. 7. Statutum est, ut nullus quilibet ecclesiasticus ab his personis res deinceps accipere praesumat, quarum liberi aut oblatione possint rerum propriarum exheredari. Quod si aliquis deinceps hoc facere temptaverit, a sinodali vel imperiali sententia modis omnibus feriatur. 84. De preStatutum est etiam, ut nullus in canonica aut regulari professione constitutus aliquem tonsorare propter res adipiscendas deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut in pocestate dñoꝵ consistat utrũ illis conced̾e ac sibi iũ¬
dicare uolueruit. cet̾um sipocest ordinatõnẽ aliquit ad qͣ¬
sierit. illud obseruet᷑. Quod in canonib de consecͣtis nichil̃
habentib constitutũ ÷ de eccłarum uͦ seruis cõmuni sentẽ¬
cia decretũ ÷. ut archiep̃i ꝑ singłas ꝓuintias constituti nr̃a¬
auctoritatẽ. suffraganei uͦ. illoꝵ exemplar illiꝰ penes se ha¬
beant. & qñcunq de familie eccłẽ dei utilis inuentꝰ aliqͥs
ordinatꝰ ẽ mnambo. ne ip̃a auctoritas coram popło legatur
& coram sac̃dotib uł coram fidelib laicis ante cornui alta¬
ris sic̃ in nr̃a auctoritate continet᷑. Remota qualibe callidi¬
tate ubtatem consequant᷑ & tunc demũ ad gus eccłasticos
ꝓmoueane. Similit̾ quoq de his agendũ ÷. quod laici de
familia eccłarum ad sacros ordines ꝓmouere uoluerint:

Expanded text:
est, ut in potestate dominorum consistat, utrum illis concedere an sibi vinest, ut in potestate dominorum consistat, utrum illis concedere an sibi vindicare voluerint. Ceterum, si post ordinationem aliquid adquisierit, illud observetur, quod in canonibus de consecratis nihil habentibus constitutum est. De ecclesiarum vero servis communi sententia decretuse habeant. Et quandocumque de familia ecclesiae utilis inventus aliquis ordinandus est, in ambone ipsa auctoritas coram populo legatur, et coram sacerdotibus vel coram fidelibus laicis ante cornu altaris, sicut in nostra auctoritate continentur, remota qualibet calliditate libertatem consequatur, et tunc demum ad gradus ecclesiasticos promoveatur. Similiter quoque de his afamilia ecclesiarum ad sacros ordines promovere voluerint.
Abbreviated transcription (Latin):
onachoꝵ causam qualit̾ deo optulante ex parte dispo¬
suerimꝰ. & qͥmͦ exseip̃is sibi eligendi abb̃es licentiam ded̾imul.
d quałr deo opiculante quieti uiu̾e ꝓpositumq indefessi custo¬
dire ualerent ordinau̾imꝰ. In alia scedula diligent̾ ad nocari
fecimꝰ & ut ad pud successores nr̃os. racũ foret & in uio labłr cõ¬
seruare confirmaiumꝰ:
e seruo oroiacõne qui passim ad gͣdus eccłasticos indis¬
alla patria in allam migͣns & in eadem ꝓutintia fillum genu¬
er it & ipse fiul ibidem educatꝰ ad gͣdus ecłasticos ꝓmotus fiut¬
eum ao quisierit. sancitũ: ut sidñs eius illi lib̾cate dare uo¬
uĩt ingͣclu suo ꝑmaneat. diu eum cathena seruitutis a
casti is onicis extrahere uoluerit gͣdum amictat q iuxta
sacros ordines uilisꝑsona manens sacͥdotali dignitate fun¬
ginon pocest. De rebus uͦ illoꝵ uł peculiare qui aꝓpͥis dñis
libtate donant᷑ ut gͣdus eccłasticos uire ꝓmoueant᷑. statutũ

Expanded text:
 causam qualiter, Deo opitulante, ex parte disposuerimus, et quomodo ex se ipsis sibi eligendi abbates licentiam dederimus, et qualiter, Deo opitulante, quieti vivere propositumque indefessi custodire valerent, ordinaverimus, in alia scedula diligenter adnotari fecimus, et ut apud successores nostros ratum foret et inviolabiliter conservaretur, confi vero ordinatione, qui passim ad gradus ecclesiasticos indisalia patria in aliam transmigrans, in eadem provincia filium genuerit, et ipse filius ibidem educatus et ad gradus ecclesiasticos eum adquisierit, sancitum est, ut si dominus eius illi libertatem dare voluerit, in gradu suo permaneat; si vero eum catena servitutis a castris dominicis extrahere voluerit, gradum amittat: quia iuxta sacros ordines vilis persona manens sacerdotii dignitate fungi non potest. De rebus vero illorum vel peculiare qui a propriis dominis libertate donantur, ut ad gradus ecclesiasticos iure promoveantur, statutum
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uixta sc̃oꝵ patrũ tͣdicionem nouimꝰ res eccłe uota
ẽẽ. fideliũ p̃cia peccatoꝵ. & patrimonia pauꝑum. idõ cuiq
ñ solum habita conseruare. uerum etiam multa deo
opͥtulante conferre optamꝰ Tam̃ ut ab eccłasticis de non
diuidendis rebus eccłarũ suspitionẽ dudum cõceptam
penitꝰ ãmoueremꝰ. stacuimꝰ ut neq nr̃is neq filioꝵ & dõ
dispensante successoꝵ nr̃oꝵ temporib: qui nr̃am uł ꝓgeni
toꝵ nr̃oꝵ uoluntatẽ uł exemplum imutari uoluerunt nul¬
lara rpenut diuisionem aut iacturam pacuanoie sce eclei
iure ubius potiret᷑ ad sensum ordini ecłastico p̃biuimus at
seli at ei i pelectionem elericoꝵ & poploꝵ sedm stacuta cano¬
num de ppriadiocesi remota ꝑsonarum & munerum accep¬
cione ob̾iite mericum & sapientie donum eligant. ut erem¬
Nlo & u̾bo sibi subiectis usquequaq ꝑ desse ualeant. u¬

Expanded text:
ditionem, novimus res Ecclesiae vota esse fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum, cuique non solum habita conservare, verum etiam multa, Deo opitulante, conferre optamus. Tamen ut ab ecclesiasticis de non dividendis rebus Ecclesiae suspicionem dudum conceptam penitus amoveremus, statuimus ut neque nostris, neque filiorum, et, Deo dispensante, successorum nostrorum temporibus, qui nostram vel progeniorum voluntatem vel exemplum imitari voluerint, nullam penitus divisionem aut iacturam patiatur . 78. De epsuo liberius potiretur honore, adsensum ordini ecclesiastico praebuimus, ut scilicet episcopi per electionem cleri et populi secundum statuta canonum de propria diocesi, remota personarum et munerum acceptione, ob vitae meritum et sapientiae donum eligantur, ut exemplo et verbo sibi subiectis usquequaque prodesse valeant.
Abbreviated transcription (Latin):
monialib seruandã contͣdere. ut ꝑeam canoni̾ ordo absq
ambiguitate possit seruari & qm̃ illam sacer conuentꝰ & etiã
laudib extulit ut usq ad unũ ita obseruandã ꝑcenseret.
statuimꝰ ut ab om̃ib ineadem ꝓfessione degentib indubitã¬
c̃ ceneat᷑. & modis oĩb siuie acanonicis siue ascimonialib ca¬
cłe sponte cor latũ fuerit. inditiorib locis. duas partes usus
pauꝑum & etiam instipendia cecłe clericoꝵ aut monachoꝵ

Expanded text:
imonialibus servandam contradere, ut per eam canonicus ordo absque ambiguitate possit servari. Et quoniam illam sacer conventus ita etiam laudibus extulit, ut usque ad unum iota observandam percenseret, statuimus ut ab omnibus in eadem professione degentibus indubitanter teneatur, et modis omnibus sive a canonicis sive a sanctimonialibus caclesiae sponte conlatum fuerit, in ditioribus locis duas partes in usus pauperum, tertiam in stipendia cedere clericorum aut monachorum,