comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sicamus illũ si a gnoscamꝰ dm̃ patre ee nrum exaltam
dm̃ altiori intellectu : cũ intellegimꝰ quomodo dm suum
&rł Non soluui sibiliũ bella prosternat sed&iã inu¬
sibiles equos: sic &currus. idẽ unitos in malitia tern
to aut cogitatione Istiautẽ ternis tatores sunt angeli
nequã de exercitupharaonis. pelago cooperuiteos
quia in dieiudicio fluctibus ignitis traduntur &tã quã
grauissimi lapides inmerguntur quia non erunt la¬
desuiui. & perspiniracundie hoce. correptionis dni
diuitur. Aqua hocẽ ꝑhuius mundidesideria a cuo¬
untatẽs euadit oculus di. In quib merguntur infide¬
les autcerte ꝑ aquã baptismisaluatdsiustos. in aqͥ
occid& uitia quasi irascens Non ẽ similis dño indiis
santur suꝑna nonq runt. Dns autẽ suũ populum
quem perscm lauacrũ liberauit in iustitia guber¬
quea in refrigeriũ deduc&. dolores conprehenderunt
inhabitantes philistim quantua distoria ꝑtin&

Expanded text:
icamus illum, si agnoscamus Deum Patrem esse nostrum. Exaltamus Deum altiori intellectu, cum intelligimus quomodo Deum suum  Non solum visibilium bella prosternit, sed etiam invisibiles equos; sic currus, id est, unitos in malitia. Ternto, aut cogitatione. Isti autem ternistatores sunt angeli nequam, de exercitu Pharaonis. Pelagus cooperuit eos, quia in die judicii ignis fluctibus tradentur, et tanquam gravissimi lapides submergentur, quia non erunt lapides vivi. Et per spiritum iracundiae, hoc est, correctionis Domini dividitur aqua; hoc est, per hujus mundi desideria ac voluptates evadit populus Dei, in quibus merguntur infideles. Aut certe per aquam baptismi salvat Deus justos. In aqua occidit vitia, quasi irascens. Non est similis Domino in diis santur, et superna non quaerunt. Dominus autem suum populum, quem per lavacrum sanctum liberavit, in justitia gubernabit, et in refrigerium deducet. Dolores comprehenderunt inhabitantes Philistiim. Quantum ad historiam pertinet,
Abbreviated transcription (Latin):
bat illos: id est ds̃ pater. Xp̃s autẽ nos precessit in
nouo in ostendendo uia ueritatis ꝗtdicitur quȩ
cepitihũs facere& docere siue in resurrectione sĩ ue
in ascensione siue in sede addexteram dĩ patris. Perdiẽ
& nocte id est peractuale uita & conteplatiua uel
duas leges. coluna nubis &ignis doctrina sp̃s sci¬
differens lictera & sensu. Alitersicut opus insolitũ fuit
sicut & columne insolite fuerunt. due quo que colũne
duas ecclesias figurant: idestu& eris & nouitestamen¬
ti in quibus loquitur. Alitercolumnaignis in nocte
diuinitas incarne uir ginis mariae. ut dicitur. Sp̃s sc̃s
superueni& inte: Utroq tempore: idesthic & infutu¬
ro. Num qua de fuit co lumna &rł hoc sigñ quod
non transient. In iuxitigitur pharaocurrũ : id estdiabo¬
liquadrigas. Qua drigadi aboli : unusquisq peccator
cum gula & fornicatione &ira & suꝑbia percus sitmo¬

Expanded text:
bat illos, id est, Deus pater. Christus autem praecessit nos in bat illos, id est, Deus pater. Christus autem praecessit nos in novo, in ostendendo viam veritatis, ut dicitur: Quae coepit Jesus facere et docere; sive in resurrectione, sive in ascensione, sive in sede ad dexteram Dei patris. Per diem et noctem, id est, per actualem vitam et contemplativam, vel per duas leges. Columna nubis et ignis, doctrina Spiritus sanctdifferens litteris et sensu. Aliter, sicut opus insolutum fuit, sic et columnae insolutae fuerunt. Duae quoque columnae duas Ecclesias figurant, id est Veteris et Novi Testamenti, in quibus loquitur. Aliter columna ignis in nocte, divinitas in carne virginis Mariae, ut dicitur: Spiritus sanctus superveniet in te. Utroque tempore, id est, hic et in futuro. Nunquam defuit columna,  XIV. Junxit igitur Pharao currum; id est, diaboli quadrigas. Quadriga diaboli, unusquisque peccator cum gula et fornicatione, et ira, et superbia. Percussit v
Abbreviated transcription (Latin):
ignis dedie in nocte fiebat. hac autem columne.
inaere fuerunt. intercaelum & terram. Nups autẽ
indie u& erem legemcum obscuritate littera e
sign columna uero ignis: legemnoui testamenti
utignita eni sunt eloquiadĩ &ignaealex indexte¬
in quonups fuit prosperitatẽ mundi huius sig̃. cu
u& erelege. Ut quae bona sunt terrae &rł. Coluna
uero ignis in nocte: nouum testamentũ in obscuritate
misteriorũ. uel in cõparatione uitae futurae. SiCI
eninouũ u&eripraefertur: It a dies iudicunouum
superat. Ambulant in nocte & die infigura ambu¬
antiũ in peccatis & iniustitia desemine illorii. A¬
liter ambu latiotalis intenebris &inlumine si gnf
Quod alii exillis eeñt in littera dequaditur. Lit terahoc¬
cidit. Alninsensu dequo dicitur. Sp̃s aute uiuificat
Gelut similes fuis honordi indie & nocte & praecede¬

Expanded text:
ignis de die in nocte fiebat. Hae autem columnae ignis de die in nocte fiebat. Hae autem columnae in aere fuerunt inter coelum et terram. Nubes autem in die veterem legem cum obscuritate litterae significat. Columna vero ignis, legem novi testamenti, ut: Ignita enim sunt eloquia Dei, et: Ignea lex in dextein quo nubes fuit prosperitatem hujus mundi significat cum veteri lege. Ut quae bona sunt terrae, et reliqua. Columna vero ignis in nocte novum testamentum in obscuritate mysteriorum, vel in comparatione vitae futurae. Sicut enim novum veteri praefertur, ita et dies judicii novum superat. Ambulant in nocte et die, in figuram ambulantium in peccatis et in justitia de semine illorum. Aliter ambulatio talis in tenebris et in lumine, significat quod alii ex illis essent in littera, de qua dicitur: Littera occidit; alii in sensu, de quo dicitur: Spiritus autem vivificat, velut similis fuisset honor Dei in die ac nocte. Et praecede
Abbreviated transcription (Latin):
tis Eoquo disrabelibi seruiuit uel quodidolis aegn¬
tiser uierunt: siuequia quinta pars regibus daba¬
tur. Inmensenouorum. ⁊ dinnouo ut diciturre¬
nouamini autẽ spumentis urae. Septem diebus &rl
Dehoc alibi dicitur. Omnissollemnitas apud hebrae¬
os. uiidiefiniatur primo genitiasini usque inter¬
ficies ut bona uirtus prouitiom mut&ur. Quod
siquis bona uirtutẽ prouitio nonhabuerit: tamen
occidatuitium suumtulit que morses ossaios eph
occidatuitium suum
Tulit que morses ossaioseph¬
&rł hic ostenditur quodfilios iuramentum pa¬
trum suorum: postmortem illorum implere opor¬
t& ds autem praecedebat. &rł. haeoo lumine
fliosisrahel antei redicuntur. ut dicitur. ds autẽ
praecedebat illos & postillos aliquando fiebat quan¬
do interpopulum isra hel& aegrpti intererant. Co¬
lumnarum autem materia indicatur: si quod colũ¬
nanubis de nocte in diemanebat. Sic & columna

Expanded text:
tis, quod Israel ibi servivit. Vel quod idolis Aegytis, quod Israel ibi servivit. Vel quod idolis Aegyptiorum servierunt, sive quod quinta pars regibus dabatur. In mense novorum, id est, in novo, ut dicitur: Renovamini autem spiritu mentis. Septem diebus, et reliqua. De hoc alibi dicitur: Omnis solemnitas apud Hebraeos septimo die finiatur. Primogenita asini usque interficies. Ut bona virtus pro vitio immutetur. Quod si quis bonam virtutem pro vitio non habuerit, tamen occidat vitium suum. Tulitque Moyses ossa Josephoccidat vitium suum. Tulitque Moyses ossa Joseph. Hic ostenditur quod filios juramentum patrum suorum post mortem illorum implere oportet. Deus autem praecedebat, et reliqua. Hoc lumen filios Israel anteire dicitur, ut dicitur: Deus autem praecedebat illos, et post illos aliquo modo fiebat, quando inter populum Israel et Aegyptii interierunt. Columnarum autem materia indicatur, sicut columna nubis de nocte in die remanebat, sic et columna
Abbreviated transcription (Latin):
extra eccłesia. in pleblem her&icorum fer&ur
probibentur quipas chafiunt ossa agnifrangere
Non franguntur incruceossa dñi Siue quo ddicit
os illius non comminu&is. prohibuit credulita¬
tem xp̃i diuinitatis comminuere. Omnemasc¬
linum illius. idestom ne uirileillius in peccatum
Fecerunt filiiis rahel: us queaaron. Morses & aa¬
ron frequentissi melegem & sacerdotium signat
Filuiis rahel credentes in uno. Omne primo genitom
Hicprimum sacrificium postulatur: acsidicer&
dñs Promo genitaura immolate: dumuri cau¬
sa primo genitia e gyptioccidi. Nos autem spirita¬
liter operanos tradõ offerre debemus ut est alibi
Praecipiturautemnobis ut semper paschacele¬
bremus idest transitum nositrum ad meliora
depeioribus & primo genitado consecremus nos¬
trorum operum qui pronobis de mones occidit
Quodaperit uulua do immo labatur. infiguraxp̃
tutis Idest deae gypto quaedicitur domoseruitu¬

Expanded text:
extra Ecclesiam in plebem haereticorum feratur. extra Ecclesiam in plebem haereticorum feratur. Prohibemur quae Pascha fiunt ossa agni frangere. Non franguntur in cruce ossa Domini. Sive quod dicit: Ossa illius non comminuetis; prohibuit eredulitatem Christi divinitatis comminuere. Omne masculinum illius, omne virile illius in peccato. Fecerunt filii Israel, usque Aaron. Moyses et Aaron frequentissime legem et sacerdotium significant; filii Israel, credentes. In uno, omne primogenitum. Hoc primum sacrificium postulatur, ac si diceret Dominus: Primogenita vestra immolate, dum vestri causa primogenita Aegypti occidi. Nos autem spiritualiter opera nostra Deo offerre debemus, ut est alibi. Praecipitur autem nobis ut semper Pascha celebremus, id est, transitum nostrum ad meliora de pejoribus. Et primogenita Deo consecremus nostrorum operum, qui pro nobis daemones occiditQuod aperta vulva Deo immolatur, in figuram Ctutis, id est, de Aegypto, quae dicitur domus servitu
Abbreviated transcription (Latin):
rent sic que populus proficiscens Auro & argento
expoliauit ae gyptios ius sudĩnihil inusteiubentis In
auro & argento & ueste ae gyptiorum: significantur
quaedam doctrine quae consu&udine gentilium.
non inutili studio discuntur. & aliteraurum & ar¬
gentum ae grptiorum anime sunt cumsuis &iam cor¬
poribus : quo duestes significant iangentesse popu
ones: cum demansionibus dicere coeperimus. ex¬
plana bimus. Omnis a lienigena non comed & ex
eo Omnis infidelis non uescitur carnexp̃i. Om¬
nis seruus emptitius circumcid&ur. & sic comed &
omnis que memit sanguine suo deb&ee. seruus
xp̃i Ad uena & mercennarius non comedent
ex illo: Aduena quaenu peruenit infidem: ut
sunt neophiti. Merc ennarius autem est: quippo¬
terrenis tantum lucris laborat: &nullum infutu¬
rum praemium requirit. his ane non sunt digni
accipere corpus xp̃i. In una domoco med&ur: idẽ
in ecclesia Un a estinquid colum bamea Necforas

Expanded text:
rent; sic populus proficiscens, auro et argento rent; sic populus proficiscens, auro et argento exspoliavit Aegyptios jussu Dei nihil injuste jubentis. In auro et argento et veste Aegyptiorum, significantur quaedam doctrinae, quae consuetudine gentilium non inutili studio discuntur. Et aliter aurum et argentum Aegyptiorum animae sunt cum suis etiam corporibus, quod vestes significat jungentes se popuones, cum de mansionibus dicere coeperimus, explanabimus. Omnis alienigena non comedet ex eo. Omnis infidelis non vescitur carne Christi. Omnis servus emptitius circumcidetur, et sic comedet. Omnis quem emit sanguine suo, debet esse serChristi. Advena et mercenarius non comedent ex illo. Advena, qui nuper venit in fidem, ut sunt neophyti. Mercenarius autem est qui pterreno tantum lucro laborat, et nullum in futurum praemium requirit: ii sane non sunt digni accipere corpus Christi. In una domo comedetur, id est, in Ecclesia. Una est enim, inquit, columba mea, ne foras
Abbreviated transcription (Latin):
xiiiimo ab adam prouosariguinẽ idolis immolauit usq addiem
uicesimum primũ idẽ infiguris duarum legum & illarum uni¬
tatis eius dẽmensis. idẽ noui testamenti. de aduenis & reliqui
aduenae gentilis sig̃ In digenie iudaeos. terra ecđa his opꝰ auĩ
herba ÷ humilis quia pect purgat figuram ap̃i ten& humilis in as
& quattuor quibus homo constat. immolatioagni xiiu
anguinem idolis immolauit usque ad diem uicesimum
primum idest infiguris duarum legum & illarum unita¬
siguram xp̃iten& humilis in assumptione carnisFas¬
cipulus hisopiidcredulitas incarnationis xp̃i. & diui¬
nitatis illius corporibus inesse deb& tulit igiturpo¬
pulus us que adfarinam. Idestlit teram legis cumoperib
carnalibus populus xp̃ianorum legems parsam sen¬
suligans inpaleis. Idiugo uite: ut siquis uult postme ue
nire & reliqua Uita enim estmandatorum im pl&io
precepit dehinc ds̃ ut abae gyptiis sibi commoda p&e¬

Expanded text:
Adam primo sanguinem idolis immolavit, usque ad diem vicesimum primum, id est, in figuris duarum legum, et illarum unitatis. Ejusdem mensis, id est, Novi Testamenti. De advenis, et reliqua. Advenae gentiles significant; indigenae, Judaeos, terra Ecclesia. Hyssopus autem herba est humilis; quia pectus purgat, figuram Christi tenet. Humilis in as quatuor, quibus homo constat. Immolatio agni quarsanguinem idolis immolavit, usque ad diem vicesimum primum, id est, in figuris duarum legum, et illarum unitafiguram Christi tenet. Humilis in assumptione carnis. Fasciculus hyssopi, id est, credulitas Incarnationis Christi et divinitatis illius corporibus inesse debet. Tulit igitur populus conspersam farinam, id est, litteram legis cum operibus bonis carnalibus. Populus Christianorum legem sparsam sensu ligans in palis, id est, jugo vitae, ut: Si quis vult venire post me, et reliqua. Vita enim est mandatorum impletio. Praecepit dehinc Deus ut ab Aegyptiis sibi commodato pete
Abbreviated transcription (Latin):
ritia & non aliunde in nobis fiunt nermes nisideman¬
na hoce. deuerbo. Sic enĩ ipsedicit. Si nouuenis se &lo¬
cutus fuissẽ peccatũ non haberent. postsusceptuen
uerbũ disiquis pecc& efficitur ipsũ illi uermis qui illus
conscientia fodeat. paniseni quiis raelitico datus ẽ po¬
pulo : ab aliquibus dicitur angelis propriere putari
piscunt angeli conspicere. Manducauit idẽ . omsses

Expanded text:
ritia, et non aliunde; in nobis fiunt vermes de manritia, et non aliunde; in nobis fiunt vermes de manna, hoc est, de verbo. Sic enim dixit: Si non venisset, ei locutus fuisset, peccatum non haberent. Post susceptum enim verbum Dei si quis peccet, efficitur ipsum illi vermis, qui illius conscientiam fodiat. Panis enim qui Israelitico datus est populo, ab aliquibus dicitur angelis proprie reputari,piscunt angeli prospicere. Manducant eum, id es
Abbreviated transcription (Latin):
nobisministrant᷑ Minutũ ẽẽ mannadicit᷑. Quideni
ia subtile &minutũ quã spritalis sensus: Candidum
Quia nulla ignorantia fuscat᷑ Manna interpr&a
quide hoc Cũ audiuimꝰ legedi recitari dicimmag̃¬
tris quid ẽ Ual deesteni subtilis: quasi semen cõ¬
rian dri hab & enĩ insealiquidoleris quo nutriren¬
firmos possit. qui eni infirmus ẽ olera manduca
Aliquidhab& frigoris &ido ut primae. Quidestau¬
tẽ ut indie sexto duplũ colligatur: Aii dies presens
uita ẽ in qua duplũ colligiiubetur. Insexenim
diebus ds̃ fecit huncmundũ. hac ergo di&anture cono¬
redebemus quantũ sufficiat infuturo diȩ Si quidenibo¬
ni operis hicadquiras hoc infutoro scło erittibi cibus
non corrũpebatur. Siautẽ propter presentẽuita tantũ
thesauritas continuo uermes ebulliunt. Quiui delic& ur¬
mes non moriuntur. Istisunt uermes quos genuicaua¬

Expanded text:
nobis ministrantur. Minutum esse manna dicitur. Quid enim nobis ministrantur. Minutum esse manna dicitur. Quid enim tam subtile et minutum quam spiritualis sensus? Candidum, quia nulla ignorantia fuscatur. Manna interpretatur quid est hoc? Cum audimus legem Dei recitari, dicimus magistris: Quid est? Valde est enim subtilis, quasi semen coriandri. Habet enim in se aliquid oleris, quo nutrire infirmos possit. Qui enim infirmus est olera manducet. Aliquid habet frigoris, et ideo ut pruina est. Quid est autem, ut in die festo duplum colligatur? Sextus dies, praesens vita est in qua duplum colligi jubetur. In sex enim diebus Deus fecit hunc mundum. Hac ergo die tantum recondere debemus quantum sufficiat in futuro die. Si quid enim boni operis hic acquiris, hoc in futuro saeculo erit tibi cibus.non corrumpebatur; si autem propter praesentem vitam tantum thesaurizas, continuo vermes ebulliunt, qui videlicet vermes non moriuntur. Isti sunt vermes quos genuit ava
Abbreviated transcription (Latin):
nurat posthaec populus quinta decima diemensis
secundi postquã egressisunt d& raaegrpti Recordar
delegibus pasche que dictest ibi in uenies hocee. quod
luuntur ad secundũ pas chafaciendũ his qui in mun
dimanima fuer ueloccupatinegutiis peregrinis. &
in hoctẽporem ann ades cendit: indiequo primũpas¬
chasit non descendit primũ pas cha primipopuliẽ.
ecundũ pas cha nrum .ẽ. Nos autẽ fuimꝰ in mundi in
anima quiidola coluim &occupatimundialib reb
mannadat̃ decaelo Panis enĩ qui decelo descendit.
non uenit ad illos qui primũ pascha fecer sed ad nos
licitur insexto die colligunt duplu ostenditur quod
indiedominica primũ manna dictuẽ decelo. Adomini¬
coeni die paras ceues abbati ui. dies ẽ & ꝑhoc intelleg¬
bato in te nulla gratia ad illos descenderit insabbato
illorũ in nr̃o aute dominico die sẽꝑ ds pluit mannade
celo pestotu eni noui tes tam̃ti tẽpus diuine eloquia

Expanded text:
urat post haec populus quintadecima die mensis secundi, postquam egressi sunt de terra Aegypti. Recordare de legibus Paschae quae dicta sunt, ibi invenies hoc esse, quod statuuntur ad secundum Pascha faciendum hi qui immundi in anima fuerunt, vel occupati negotiis peregrinis. Et in hoc tempore manna descendit, in die quo primum Pascha fit non descendit. Primum Pascha primi populi est, secundum Pascha nostrum est. Nos autem fuimus immundi in anima, qui idola coluimus et occupati mundialibus rebus, manna datur de coelo. Panis enim qui de coelo descendit, non venit ad illos qui primum pascha fecerunt, sed ad nos.oc quod dicitur: In sexto die colligunt duplum, ostenditur quod in die Dominica primum manna datum est de coelo. A Dominico enim die parasceve Sabbati sextus dies est. Et pebbato, quia nulla gratia ad illos descendit in Sabbato illorum. In nostro autem Dominico die semper Deus pluit manna de coelo. Per totum enim Novi Testamenti tempus divina eloquia
Abbreviated transcription (Latin):
llorũ & deuictis illis d&errasua descendunt. Ostenditse eaquae
a patriarchis & proph&is de aduentuxp̃i p̃dista sunt p̃sensisse
&in descire qđ sibi inmineat bellum. & sensit uenturum qui acũ
cepit sibi edificare pharao. os deficiens: defecitnamq oscũ
mendacium loquitar. Cum ueritate aut probationib defi¬
cit autas abissi: qui abyssus locus ꝑditionis est. ecaliaciuitas
commatio tineȩ Qui enim secunturillum : qui congregant
thesauros suos ubi tinea demolitur & fares effodiunt Sede¬
sinos in omnisententia gratias agimꝰ. dic̃ & deenob filii israħ¬

Expanded text:
illorum, et devictis illis de terra sua descendant. Ostendit se ea quae illorum, et devictis illis de terra sua descendant. Ostendit se ea quae a patriarchis et prophetis de adventu Christi praedicta sunt, praesensisse; et inde scire quod sibi immineat bellum. Et sensit venturum, quia cum aecepit sibi aedificari Pharao, os deficiens; et defecit namque os, cum mendacium loquitur, cum veritate aut probationibus deficit; aut os abyssi. quia abyssus locus perditionis est. Et alia civitas commotio tineae est: qui enim sequuntur illud, ibi congregant thesauros suos, ubi tinea demolitur, et fures effodiunt. Sed etsi nos in omni conscientia gratias agimus, dicit et de nobis: Filii Isra
Abbreviated transcription (Latin):
cosiuenien terdicitur ñ ad fligentur filiu stł. Ration abilites sil¬
coł sensus luir tutes ned utu & latere consumuntur tertenis scilie
curis nec masculi necantur opera iampseita. Siaero sensis nostis
nescierit xp̃m. Tuncsapientia carnis qua e inimica ẽ dõ succedit
inregnum : & alloquitur gentem suam corporeas scilic& uoluptates
duiocatis dacib: uitiorũ initurconsilium contrais raħ. quomodo
apprimatur supra dictis malis: &tuergo quihaoc audissipo st
domum baptismi opera huiusmundi foccis. scito qr surrexitinte
aliusrex quinoscit ioseph Potest quoq. rexegypti quinescit
io sepħdiabolus qui dix̃ in corde suo non estdr̃. quigentis suae id
ist apostatis angelis quodam modo loquitur. Ecceuiriis rahe¬
uderepos sunt: & undehoc sensit diabolus quia fortis sitgensis¬
rahel nisi qui a sepȩ congres sus est & sepesuperatus est. Sedillud
qdtim& nequando eueni& illis bellum. &iungitur aduersarus

Expanded text:
enienter dicitur. Non affliguntur filii Israel, rationabiles scilicet sensus vel virtutes, nec luto et latere consumuntur, terrenis scilicet curis, nec masculi necantur, opera jam perfecta. Si vero sensus nostri nescierint Christum, tunc sapientia carnis, quae inimica est Deo, succedit in regnum, et alloquitur gentem suam, corporeas scilicet voluptates, et vocatis ducibus vitiorum, initur consilium contra Israel, quomodo opprimatur supra dictis malis. Et tu ergo qui haec audis, si post donum baptismi opera hujus mundi facis, scito quia surrexit in te alius rex, qui nescit Joseph. Potest quoque rex Aegypti, qui nescit Joseph, esse diabolus, qui dixit in corde suo: Non est Deus. Quia genti suae, id est, apostatis angelis, quodammodo loquitur: Ecce viri Israevidere possunt. Deinde hoc sensit diabolus, quia fortis sit gens Israel, namque saepe egressus est, et saepe superatus est; sed illud quod timet, ne quando eveniat illis bellum, et jungantur adversariis
Abbreviated transcription (Latin):
mundi mergantur: repulsi a nobis dñõ adiuuante. hic
is meus usq ex altabo illũ pater nosterxp̃s est: qui
nos genuit & fecit. Ergo ds̃ paternosterest: & ds̃patris

Expanded text:
mundi merguntur, repulsi a nobis, Domino adjuvante. Hic mundi merguntur, repulsi a nobis, Domino adjuvante. Hic Deus meus, et exaltabo illum. Pater noster Christus est, qui nos genuit, et fecit. Ergo Deus Pater noster est, et Deus patris
Abbreviated transcription (Latin):
populus do& aegrptus &pharaone submerso Non alit & fi¬
despost quã delauacro ascendunt. extinctis peccatis hrm¬
nũ laudis emittunt: Cũ multa autẽ in diuinis uolumini¬
bus sunt carmina horũ : tamomniũ primũ ẽ. istud can¬
ticu Melius autẽ & dignius hecdices: sihabueris tympa¬
nũ inmanutua ide si carnetuã crucifixeris cũuitus
uideamus autẽ quoddicit Cantem dño glorioseenĩ
honorificatus quasi nondicer glorificatus est
addidit. Glorio se honorificatus aliud e glorifica¬
re aliud glorio se honorificare. Glorificatus est autẽ
sedhumilis humili autẽ enĩ inquid seusq ad morce
Uerum cũ uenerit inmaiestate sua: quando &uerũ
pharaonẽ idest tabulũ interfici& spũoris sui tunc
& sunt qui ascensore habent iabulũ & angelos illius
Omnes ergo qui per sequntur scõs equi sunt & habentas¬
censores demones tales equi &equites in marihuius

Expanded text:
populus Deo, Aegyptiis et Pharaone submerso. Nunc aliter et fipopulus Deo, Aegyptiis et Pharaone submerso. Nunc aliter et fideles, postquam de lavacro ascendunt, peccatis exstinctis hymnum laudis emittunt. Cum multa autem in divinis voluminibus sint carmina, horum tamen omnium primum est istud canticum. Melius autem et dignius haec dices, si habueris tympanum in manu tua, id est, si carnem tuam crucifixeris cum vitiis. Videamus quod dicit. Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est. Quasi non sufficeret Glorificatus est, addit Gloriose honorificatus. Aliud est glorificare, aliud gloriose honorificare. Glorificatus est autem sed humilis. Humiliavit enim, inquit, se usque ad mortem. Verum cum venerit in majestate sua, cum et verum Pharaonem, id est, diabolum interficiet spiritu oris sui, tunc Et sunt qui ascensorem habent diabolum et angelos illius. Omnes ergo qui persequuntur sanctos, equi sunt, et habent ascensores diabolos. Tales equi et equites in mari hujus
Abbreviated transcription (Latin):
inimicise quentes cũ regequitergo moriuntur: pra&¬
rita peccata sunt quae diluentur. & diabolus qui in spi¬
ritali lauacro idest baptismosuffocantur. Vrguent
quidem ae gypti: instant peccata sedusq ad aquas
Latus dextrũ populi contraaegrptios contramare s ins¬
truerat: Id populus xp̃ia norũ inecclesia quȩ est in¬
termundũ & regnũ caelorũ: uelinterduas mortes co¬
ds̃ morses &uirga. ita &nos ꝑtres leges & fidẽ trin¬
tatis & percogitationem & uerbũ &opus liberamur
Interduosmuros equibus alter aboriente alterabo
intercorpus & anima sigñ utdicitur: Neq ad dex te¬
raneq ad sinistrã. amaritudo perquã exierunt
&pecoribus & uestimentis exierunt. Sicnos perbap¬
as mumcũ spe&fide & operibus bonis: Arma autẽ
cuuan gelia implenda: scĩ demundo liberabuntur
liin a& nũ tempus idẽ usq ad solutionẽ uirorii inferni
uelsi nefine. Duo patres sunt idest patertenebrarum

Expanded text:
Inimici sequentes cum rege, qui a tergo moriuntur, praeterita peccata sunt, quae diluentur, et diabolus in spiritali lavacro, id est, baptismo, suffocatur. Urgent quidem Aegyptii, instant peccata, sed usque ad aquam latus dextrum populi contra Aegyptios, contra mare sinistrum erat, id est, populus Christianorum in Ecclesia, quae est inter mundum et regnum coelorum; vel inter duas mortes, coDeus, Moyses et virga. Ita et nos per tres leges, et fidem Trinitatis, et per cogitationem, et verbum, et opus liberamur. Inter duos muros, e quibus alter in Oriente, alter abinter corpus et animam significat, ut dicitur: Neque ad dexteram, neque ad sinistram. Amaritudo per quam exierunt s et vestimentis exierunt, sic nos per baptismum cum spe et operibus bonis. Arma autem,Evangelia implenda sancti de mundo liberabuntur. li. In aeternum tempus, id est, usque ad solutionem virorum inferni, vel sine fine. Duo patres sunt, id est, pater tenebrarum
Abbreviated transcription (Latin):
sintestionem forstem &u incendo diabolũ intrib temꝑtationib &so¬
aser ordonarrandi intellegitur. Quattuorenim ordinibi pa¬
treerhe numerant᷑ primonatiuitatis utingenesi ubi illorũ
nadiuitas nartatur secundobenedictionis tertio libertatis ut
erga tabernaculũ fuor. Quasto narrando uthicinexodo quitre
su pra dictos ñ obseruat: qui &iam ordines apłis conueniunt pri¬
monatiuitatis ut ẽ uocationis axp̃o ut p&rus & andreas udepsro
uortonarrandi ide quando cumq commixtũ numerant᷑. Qđ aũ
dicit singuli cum domib: suis ꝓ animantib intellegendũ ẽ siue pu¬

Expanded text:
surrectione fortem, et vincendo diabolum in tribus tentationibus, et soAsar, ordo narrandi intelligitur. Quatuor enim ordinibus patriarchae numerantur. Primo, nativitatis, ut in Genesi, ubi illorum nativitas narratur. Secundo, benedictionis. Tertio, libertatis, ut erga tabernaculum fuerunt. Quarto, narrando, ut hic in Exodo, qui tres supradictos non observat. Qui etiam ordines apostolis conveniunt: primo, nativitatis, id est vocationis a Christo, ut Petrus et Andreas. Quarto, narrandi, id est quomodocunque commixtim numerantur. Quod autem dicit: Singuli cum domibus suis, pro animantibus intelligendum est, sive p
Abbreviated transcription (Latin):
teseorã caecitas arguatur siue utintellegant diuinae dispensa¬
tionis & prouidentiae obscurissimas essenationes. Posuitenim ds̃
tenebras latibuluensuum. Quas illi audaster& temere ꝑscra¬
tari cupientes & alia ex aliis asserentes incrassas & palpabiles
tus &lpotestates illorum: & huius mundi rostorer siue austo¬
res & inuentores falsarum quae in hoc mundo fuer̃ regionũ quas xp̃i
ueritas cumsuis extinex̃ auctorib & deleuit: haccmistice: moral¬
ter quoq una quaq. anima in hoc inundo. dũ inerrorib uiuit pos¬

Expanded text:
tes eorum caecitatis arguantur, sive ut intelligant divinae tes eorum caecitatis arguantur, sive ut intelligant divinae providentiae obscurissimas esse nationes. Posuit enim Deus tenebras latibulum suum, quas illi audacter et temere perscrutari cupientes, et alia ex aliis asserentes, in crassas et palpabiles tus et potestates illorum. Et hujus mundi rectores sive auctores et inventores falsarum, quae in hoc mundo fuerunt, religionum, quas Christi veritas cum suis exstinxit auctoribus, et delevit. Haec mystice. Moraliter quoque unaquaeque anima in hoc mundo dum in erroribus vivit, pos
Abbreviated transcription (Latin):
sapplicia: : Vlcera p̾haec & uessicae cum feruore in sexto uerbere
dolenta malitia infis sicistumens &inflata suꝑbia in uerberib
foris &ira insania. huousq perrorũ suurũ figuras huic mundo sup¬
plicia temperontur Posthaecuꝰ ueniuntde suꝑnis uocis tonitrua
scilic& grando &ignis discurtons. uid &om peramentũ diuinȩ
clementiae ñ cumsilentio uerberat : sed datuocem & dostri¬
nom celitus emittit. ꝑ quam possit culpam suam castiga
tus agnoscere.
tribulos quos debeat igne consummi: de indedñs dic̃. Ig¬
topatatur a quibusdam. Perhocgenꝰ plage dissentientes a se
& discordantes humani generis in constanti a confutari: lo¬
custaenimcum rege innonlabeat una acie exercitũ. homines
te rogere potuer: Alio quoq. sensu promobi litatelenita¬
tis accipienda s. tam quam uago & salientes animae uolunta¬
tes in hoc mundo: Nona plaga tenebraesunt : ut siue men¬

Expanded text:
supplicia. Ulcera post haec et vesicae cum fervore in sexto verbere supplicia. Ulcera post haec et vesicae cum fervore in sexto verbere dulenta malitia, in vesicis tumens et inflata superbia, in fervoribus furoris et irae insania. Huc usque per errorum suorum figuras huic mundo supplicia temperantur. Post haec vero veniunt de supernis vocis fonitrua, scilicet grando et ignis discurrens. Vide temperamentum divinae clementiae. Non cum silentio verberat, sed dat vocem et doctrinam coelitus emittit, per quam possit castigatus culpam suam agnoscere. tribulos, quos debeat ignis consumere. Deinde Dominus dicit, Igtio, putatur a quibusdam per hoc genus plagae dissentientem a se et discordantem humani generis inconstantiam confutari. Locusta enim, cum regem non habeat, una acie exercitum ducit; hote regere potuerunt. Alio quoque sensu pro mobilitate levitatis accipienda sunt, tanquam vagae et salientes animae, volitantes in hoc mundo. Nona plaga tenebrae sunt, ut sive men
Abbreviated transcription (Latin):
atus & plantatus sp̃s sc̃s prȩstat requiem militib & humill
corde: Ita contrarius aduersus diuites acsuꝑbos inqui&uda
exagitat : Quam in qui &udinem muscȩ ille breuissime si¬
ficauerunt subquib magiphara onis dĩfecer̃ dicentes digu
tes curȩ desi deriorũ carnaliũ designantur. Sgyptus ueron
cis percutitur quia illorũ corda qui hunc mundũ diligant do
cinomiam id est muscam caninam posuer̃ super canini mor
designantur: Quando igitur perbȩc fingula prius mundis
deceptus est: Aduenit lex dĩ huiusq modi illũ corripuit in
qualitate pȩnarum qualitatis priores agnoscat errores:
uerberatur : uecordia hic arguitur uelstultitia hominun
talium qui tamquam inratio nabilia pecora cultũ & uocaba
đ̃ inposuer figuris. Non solũ hominum sed & pecorũ ligno & lapidi¬
bus inprersis ammonem iouom in ari&e & anubem in cane ueneran¬
ues: Apinquoq colentes intauro : quae agiptus portenta deorũ

Expanded text:
ciliatus et placatus Spiritus sanctus praestat requiem mitibus et humilibus ciliatus et placatus Spiritus sanctus praestat requiem mitibus et humilibus corde, ita contrarius adversus immites ac superbos inquietudinem exagitat, quam inquietudinem muscae illae brevissimae significaverunt, sub quibus magi Pharaonis defecerunt, dicentes: Digitus tes curae desideriorum carnalium designantur? Aegyptus ergo muscis percutitucinomiam, id est, muscam caninam posuerunt, per quam canum mores designantur. Quando igitur per haec singula mundus deceptus est, advenit lex Dei, et his modis illum corripit, ut ex qualitate poenarum qualitates priores agnoscat errorum. verberatur, vecordia hic arguitur vel stultitia hominum mortalium, qui tanquam irrationabilia pecora cultum et vocabulum Dei imposuerunt figuris non solum hominum, sed et pecorum, ligno et lapidibus impressis: Ammonem Jovem in ariete, Anubem in cane venerantes, Apin quoque co
Abbreviated transcription (Latin):
ad nihil enim aliud hocanimal utileẽ nisi quod sonũ uocis in ꝓbro
portunis clamorib reddit: post sciniphes producuntur: Hoc
& minutum ut oculi uisum nisi acute cernentis effugiat. corpusi
men cum in siderit a cerbissimoterebat stimulo. Ita cit quã uol¬
tem quis uidere non ual& sentie stimulantem.Hoc ergoans¬
lis genus dignissime puto artidial&icȩ comprobari quȩ in mu¬
tis & subtilib uerborũ stimulis animas terebrat & tantacali¬
tate circumuenit . ut deceptus nec iud eat nec intellegat undeden
Quod intertio signo magis ascendet̃ dicentes hic est digitus dĩ
magi illi trpum her&icorum uel animositatẽ habuer̃: Dedas
hoc apostolus. Iamnes & mambres morsi restiter̃. &rł hia
per ipsam correptionemmentes inqui&is simi fuerunt insignos
tio defecerunt. Confitentes sibi aduersum esse : s pm scmqu
erat in morse : Tertio enim loco ponitur sp̃s scs̃ qui est digiꝰa
Unde & illi deficientes intertio digitus dĩ est hic. sicut aũt con

Expanded text:
Ad nihil enim animal illud utile est, nisi quod sonum vocis improbis et importunis clamoribus reddit. Post hoc sciniphes producuntur. Hoc tile est et minutum, ut oculi visum, nisi acute cernentis, eludat: corpus tamen cui insederit, acerbissimo terebrat stimulo; ita ut quem volantem videre quis non valet, sentiat stimulantem. Hoc ergo anlis genus dignissime puto arti dialectices comparari, quae minutis et subtilibus verborum stimulis animas penetrat, et tanta calliditate circumvenit, ut deceptus nec videat, nec intelligat unde decipitur. Quod in tertio signo magi ascenderunt, dicentes: Hic est digitus Dei. Magi illi typum haereticorum, vel animositatem habuerunt. Declarat hoc Apostolus: Joannes et Mambres Moysi restiterunt. Hi autem per ipsam correctionem mentis inquietissimi fuerunt, in signo tertio defecerunt, confitentes sibi adversum esse Spiritum sanctum, qui erat in Moyse. Tertio enim loco ponitur Spiritus sanctus, qui est digitus Dei. Unde et illi deficien
Abbreviated transcription (Latin):
finis est uanelaeitiac & principium tristitiae salutaris.
Reati quilugentnunc: qnm ipsi consolabuntur. mulier que
catur quinihil in se uiri lehab& & reuertenti desiderii tempor
sconguinem fluit. Hoc est siquid naturalis bonahabuit. per
neglegentiam amictit & feptem diebus separatur. ut cogno¬
catse septem dacmoniis es sesubiectum. Mulierautem quae
non intempore menstrucdi sed iugit saenguinẽfluit. hic est qui
nullo modo uitis repugnat & uacuus iac& ab omnibono &
sist&erit scenguis septem dicbus numeratis. ut in octauodie sus¬
cepta septimplicis sps gratia. purgatus qui scenectus fuerit repe
mur. ut sciamus cum queclibus uestimentis uel quotem pore
ad altaredĩ accedamus quod autem non in omnihora spir¬
talis aa ron &uerus sacerdos xp̃s sed semel in anno introiuit

Expanded text:
finis est vanae laetitiae, et principium tristitiae salutaris. finis est vanae laetitiae, et principium tristitiae salutaris. Beati qui legunt nunc, quoniam ipsi consolabuntur. Mulier, quacatur, qui nihil in se virile habet; et revertente desiderii tempore, sanguinem fluit, hoc est, si quid naturalis boni habuit, per negligentiam amittit; et septem diebus separatur, ut cognoscat se septem daemoniis esse subjectum. Mulier autem quae non tempore menstruali, sed jugiter sanguinem fluit, hoc est qui nullo modo intus repugnat, et vacuus jacet ab omni bono, et si steterit sanguis septem diebus numeratis, ut in octavo die suscepta septemplicis Spiritus gratia purgatus, qui sanatus fuerit, repemur, ut sciamus cum qualibus vestimentis, vel quo tempore ad altare Dei accedamus. Quod autem non in omni hora spiritualis Aaron et vetus sacerdos Christus, sed semel in anno vit
Abbreviated transcription (Latin):
Vir autem qui fluxum sanguinis patitur inmundus est. quia
oquendi & tempus tacendi & scm nondandum esse canibus
nec bona malaque distinguit utiq in mundus est Vnde & apłs
ait doc trinis uariis & peregrinis nolite abduci. Sed& conuer¬
satio illius inqua quasi in lectulo torpescit inmunila est. & qui¬
quis doctrina illius tactus fuerit ut aqua uere doctrine lau&
indig& & usque adues perum id est usque ad finem ua nedoctrine
uel praueuoluntatis quam suasit non recipiendus sit: Viro
quo egredit̃ semen coitus & reliqua. hoc est quicum carnalicon¬
cupiscentia ueluti cum femina conueniens molitur. doc& ut
ad la&itiam ꝓuocat magis quam ad planctum. cumscrip
sit ucuobis quirid&is. & iterum populus incus quibeatum te
dicunt ipsi tedecipiunt. in munduserit usque aduesperum.
esper autem finis est dici. & initium noctis sic & paeniten

Expanded text:
Vir autem qui fluxum sanguinis patitur immundus est, quia Vir autem qui fluxum sanguinis patitur immundus est, quia loquendi, et tempus tacendi, et sanctum non dandum esse canibus, nec bona malaque distinguit, utique immundum est. Unde et Apostolus ait: Doctrinis variis et peregrinis nolite abduci. Sed conversatio illius, in qua quasi in lectulo torpescit, immunda est. Et quisquis doctrina illius tactus fuerit, ut aqua vitae doctrinae lavetur indiget. Et usque ad vesperum, id est, usque ad finem vanae doctrinae vel pravae voluntatis, quam suasit. Non recipiendus sit vir, de quo egreditur semen cordis, et reliqua: hoc est, qui cum carnali concupiscentia velut cum femina conveniens molitur, docet ut ad laetitiam provocet magis quam ad planctum, cum scriptum sit: Vae vobis qui ridetis. Et iterum: Popule meus, qui beatum te dicunt, ipsi te decipiunt. Immundus erit usque ad vesperum. Vesper etenim finis est diei, et initium noctis, sic et poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
im in senihil sinistrum habere ꝑmittuntur sacerdos autemoleĩ
septies contradñm spargit ut supillum qui purgatur. septi formem
sp̃m in uoc& ut pces dño fundens & dicat᷑ spũ principali confirma
ied ñe uel certe ꝑexcussionem digiti septies. expulsio uiidaemonio¬
rum est. quae iuxta cu angeliũ dehomine expellitds̃ manifeste de¬
t non solum remissionem omniũ peccatorum consequi possit
qui purgatur sed spusco implerimereatur. Quid signific& autem
agnus que moffert qui pauper est. uel duos turtures aut pulli colum
nis patitur inmundus est. ꝓquemn significat᷑ ille qui nescit modum
uerbis imponere sed ꝓmultilo quium non potest effugere pecatũ
Semen enimbonum est sermodoctrinae euangelica qua e incorda
audientium uelut interrabona crescit &econtrario semen ma¬
lum est prauadoetrina quam suꝑ seminat inimicus homo¬

Expanded text:
cum in se nihil sinistrum habere permittuntur. Sacerdos autem oleum cum in se nihil sinistrum habere permittuntur. Sacerdos autem oleum septies contra Dominum spargit, ut super illum qui purgatur septiformem Spiritum invocet, ut preces Domino fundens, et dicat: Spiritu principali confirma me, Domine. Vel certe excussio digiti septies, excussio daemoniorum est, quae juxta Evangelium de homine expellere Deus manifeste deut non solum remissionem omnium peccatorum consequi possit is qui purgatur, sed Spiritu sancto impleri mereatur. Quid autem significat agnus quem offert qui pauper est, vel duos turtures, aut pulli columbnis patitur, immundus est. Per quem significatur ille qui nescit modum verbis imponere, sed per multiloquium non potest effugere peccatum. Semen enim bonum est sermo doctrinae evangelicae, quae in corde audientium, velut in terra bona crescit. Et e contrario semen malum est prava doctrina, quam superseminat inimicus homo
Abbreviated transcription (Latin):
dicatem illius qui post quam conuersus est apeccato cocum se obtu
cdõ & bonorum operum foxibus utitur : & quia cressunt hostia
prima qua peccata soluuntur. secunda qua anima addm̃ conuer¬
titur certia qua fecunditatem conuersus ostendit: Idcirco subiun
tires mensuras similaginis ut intellegcmus purificationem fieri
nom posse sincmrsterio trinitatis. simila hab& unde habeat mun¬
dum panem & haec oleo conspargitur sed olcum illius quipurisi cabit᷑
duos usus diuidit ut panis illius pinguis efficiatur ꝓmiscri cordia
& scientia lux capite illius ꝑmanus sacerdotis imponatur Sacer¬
dotis autem est illum statuere utstabilis sit & non moueatur om¬
iuento doctrinae. Desanguine autem & oleo auricule infundam
utpurus sit auditus. & manus ut mundum sit opus & pedes ut ad
opus bonum tantum dirigantur. Haec omnia addextera suns.

Expanded text:
ditatem illius qui postquam conversus est a peccato, totum se obtulit ditatem illius qui postquam conversus est a peccato, totum se obtulit Deo et bonorum operum fructibus utitur. Et quia tres sunt hostiae: prima, qua peccata solvuntur; secunda, qua anima ad Dominum convertitur; tertia, qua fecunditatem conversus ostendit, idcirco subjungit tres mensuras similaginis, ut intelligamus purificationes fieri non posse sine mysterio Trinitatis. Similam habet, unde habeat mundum panem, et haec oleo conspargitur. Sed oleum illius qui purificabitur in duos usus dividit, ut panis illius pinguis efficiatur, pro misericordia et scientia lux capiti illius per manus sacerdotis imponat. Sacerdotis autem est illum statuere, ut stabilis sit, ut non moveatur omni vento doctrinae. De sanguine autem et oleo auriculae infundatur, ut purus sit auditus; et manus, ut mundum sit opus; et pedes, ut ad opus bonum tantum dirigantur. Haec omnia ad dexteram sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
factuses uideneultra capiti culpam contrahas Peccatum a ut̃
capitis est. aliter quamfides recta hab& aliquid sentire. Inbar¬
bam uero uirilis a& atis culpam de posuisse in suꝑciliis arroga¬
tiam depone sed & uestimenta quoque itcrummundaripcipiunt
& corpuscumantea sit lotum sed haecsiat intracastra. Quicqͥd
nim postbaptismum & fidem puram in nobis oritur. necesse est
ut ppaenitentiam & ꝑfecte uita estudium abscidamus nontan
extra ecclesiam & inhuncmodum omniahaec secundo fiunt
sed intra castra. Posthaec autemom̃a. dicitur. quimundati
Primus agnus quipdelicto offestur significarepotest ipsamuir¬
tutem quamas sumpsit is qui erant in peccatis ꝑquampotuit repel¬
lercase affectum peceati secundus uero agnus significat illam recu¬
eracam uirtutem ꝑquam abiectis omnibus uitus integrum scob¬
tulit. Ouis autem qua e post agnum assumiitur significat fecin¬

Expanded text:
factus es, vide ne ultra capiti culpam contrahas. Peccatum autem factus es, vide ne ultra capiti culpam contrahas. Peccatum autem capitis est aliter quam fides recta habet aliquid sentire. In barbam vero virilis aetas culpam deposuisse: in superciliis arrogantiam depone. Sed et vestimenta quoque iterum mundare praecipiuntur, et corpus, cum antea sit lotum; sed haec fiant intra castra. Quidquid enim post baptismum et fidem puram in nobis oritur, necesse est ut per poenitentiam et perfectae vitae studium abscindamus, non tamen extra Ecclesiam; et in hunc modum omnia haec fiant, sed intra castra. Post haec autem omnia dicitur: Qui mundatur, t reliqua. Primus agnus, qui pro delicto offertur, significare potest ipsam virtutem, quam assumpsit is qui erat in peccatis, quam potuit repellere a se affectu peccati. Secundus agnus significat illam recuperatam virtutem, per quam, abjectis omnibus vitiis integrum se obtulit. Ovis autem quae post agnum assumitur significat fecun
Abbreviated transcription (Latin):
Cum autem uestimenta l auerit & omnes pilos corporis rasserit.
tunc mundatus ingreditur castra. Cum enim ꝑ lauacrum pristi¬
na peccata de posuerimus quaeu&eris hominis indumenta sur
& uniuersospilos ahiccerimus. hoc est quic quid in nobis superflu¬
um oritur. tunc in castra dĩ ingredimur. Deniq scũs quinihil
operis mostuihab& omnempilum deb& seruare: & quam diusuꝑ¬
fluis uel dictis uel factis uel cogitationibus non polluitur. fer¬
rum non ascendat caput illius. Deipsonamq dicit: & folium eus¬
llius non deflu&. & omnia quaecum que faci& prosperabuntur
Quidsit autem septies hominem asꝑgi sepediximus. Sane non est
radat. quasi non suffecerit quod priusdixit omnespiloscorporis
radat. Cum enim castris id est ecclesiam aliquis iungitur. non sta¬
tim intrat indomum suam hoc estuir tutum donum dequa dr̃¬
urge tolle grabatum tuum & uad eindomumtuam. sanus eni

Expanded text:
Cum autem vestimentum laverit, et omnes pilos corporis raserit, Cum autem vestimentum laverit, et omnes pilos corporis raserit, tunc mundatus ingreditur castra. Cum enim per lavacrum pristina peccata deposuerimus, quae veteris hominis indumenta sunt, et universos pilos abjecerimus, hoc est, quidquid in nobis superfluum oritur, tunc in castra Dei ingredimur. Denique sanctus qui nihil operis mortui habet, omnem pilum debet servare. Et quandiu superfluis vel dictis, vel factis, vel cogitationibus non polluitur, ferrum non ascendit caput illius. De ipso namque dicit - Et folium illius non defluet, et omnia quaecunque faciet prosperabuntur. Quid sit autem Septies hominem aspergi, saepe diximus. Sane non est etiam nondum sufficeret, quod prius dixit: Omnes pilos corporis radat. Cum enim castris, id est Ecclesiae aliquis jungitur, non statim intrat in domum suam, hoc est, virtutum domum, de qua dicitur: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam. Sanus enim
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s saluus fiat. Ad hoc enim quodammodo caromoritur. & muta ani¬
ma fortius in agrum euangelice disciplinȩ auol&. & tricesimum aut
ragesimum. aut si sic ꝓficiat centesimum fructum haberipossit &
superaquas uiuas talis immolatur hostia. ut nec addexteram nec ad
sinistram declinans. euangelicae disciplinae regimina seru&. quae
qua dr̃ quam quibibit fit in illo fonsa quac salientis inuitã a&ernam
Inuase autem fictili in conuersatione hac humana. in quadum sumus
laboramus. Adiungitur que &iam lignum cedrinum Inpossibilenam¬
que est sine ligno crucis peccatileprac posse auferri. Percoc cũ
autem sanguis xp̃i significat᷑ quod de illius latereꝓfluxit. Hrsopi
autem. mediciferunt quod purgat noxios humores depectoribus
hominum sicperconsessionem. purgant᷑ peccata paenitentium
Hacc autem ad scclutis nrae subsidium necessario suscipiuntur

Expanded text:
spiritus salvus fiat. Ad hoc enim quodammodo caro moritur, ut vel viva anispiritus salvus fiat. Ad hoc enim quodammodo caro moritur, ut vel viva anima fortius in agrum evangelicae disciplinae avolet, et tricesimum et sexagesimum, aut si sic proficiat, centesimum fructum habere possit. Et super aquas vivas talis immolatur hostia, ut nec ad dexteram, nec ad sinistram declinans, evangelicae disciplinae regimina servet, quae aqua dicitur; quam qui bibit, fit in illo fons aquae salientis in vitam aeternam. In vase autem fictili, in conversatione humana, in qua dum sumus laboramus. Adjungiturque etiam, lignum cedrinum. Impossibile namque est sine ligno crucis peccati lepram posse auferri. Per coccum autem sanguis Christi significatur, qui de illius latere profluxit. Hyssopum autem medici ferunt quod purgat noxios humores de pectoribus hominum; sic per confessionem purgantur peccata poenitentium. Haec autem ad salutis nostrae subsidium necessario suscipiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
proph&adit: Odiui ecclesiam malignorum. Omnes species septem
diebus separantur. quia nullus purgatur nisi ꝑgratiam septifor¬
mis sp̃s: Sacerdos uero egreditur ad considerandam lepram extra
castra. quia leprosus in castra non intrat: dignus namq doctor cunc¬
s conpassione proximus est ut fuit ille qui dicebat: omnibus om
cui p̃cipitur ut offerat duos passeres uiuos quos uescilicitum est. uermi
hominem significare conuertentem a peccatis. cui pcipitur. trans¬
migra in montem sicut passer. qui a perduos passeres significatur sub¬
stantia carnis & animae. quos uescilicitum est. sicut p&rodicitur
qua eds purificauit. tu communenedixeris. Pascit enims cõs doctor
quodammodo & angelos qui conuertitse apeccatis. Quorum unusim¬
molatur super aquas uiuas alius aspersus scenguine alterius di¬
mittuntur in agrum: quique deb& tradisatano in interitum carnisi

Expanded text:
propheta dicit: O divi Ecclesiam malignantium. Omnes species septem propheta dicit: O divi Ecclesiam malignantium. Omnes species septem diebus separantur, quia nullus purgatur, nisi per gratiam septiformis spiritus. Sacerdos vero ingreditur ad considerandam lepram extra castra, quia leprosus in castra non intrat. Dignus namque doctor cunctis compassione proximus est, ut fuit ille qui dicebat: Omnibus faccui praecipitur ut offerat duos passeres: unumquemque hominem sihominem significant, convertentem a peccatis: cui praecipitur: Transmigra in montem sicut passer. Quia per duos passeres significatur substantia carnis et animae, quibus vesci licitum est, sicut Petro dicitur: Quae Deus purificavit, tu communia ne dixeris. Pascit enim sanctos doctores quodammodo, et angelos, qui convertit se a peccatis; quorum unus immolatur super aquas vivas, alius aspersus sanguine alterius dimittitur in agrum, quique debet tradi Satanae in interitum carnis, ut