comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mes gothos alanos. Wamdalos. atq burgundiones in ar¬
ma solligtans. gallias bello pulsare cepit. sꝑans sub hac
necessitate memorato eutherio filio suo pꝰse romanum
imꝑium trad̾e̾. Qd̃ ubi imꝑatori honorio patefactum ẽ:
tssit illum int̃fici. Oecisus ẽ ꝙͦ mnillis dieb eucheriꝰ filiꝰ¬
ȩxercitu romam obsedit et cep̃dato tũ prius p̾cepto: ut si qͥ
in loca scã confugissent lib̾i et inuiolati ꝑsistẽnt. Tunc etiam
et non pꝰ multos dies athalaricꝰ ẽ defunctꝰ. Cui successit
athauulfꝰ eiꝰ ppinquꝰ quiͣ ip̃e romam irupit. In qua irru¬
ptiõẽ placidiã theodosii augͦti filiam archadii et honorii
germanam.ab urbe captiuam abdux̃. et eã sͥ matͥmo¬

Expanded text:
mes Gothos, Alanos, Vandalos, atque Burgundiones in arma sollicitans Gallias bello pulsare coepit, sperans sub hac necessitate Eleutherio filio suo posse Romanum imperium tradere. Quod ubi imperatori Honorio patefactum est, jussit eum interfici. Occisus est quoque in illis diebus Eleutherius filrum Romam obsedit, et coepit, dato prius praecepto, ut si qui in loca sancta confugissent, liberi et inviolati persisterent. Et  qui et Athalaricus defunctus est. Cui successit Athanulphus ejus propinquus, qui et ipse Romam irrupit. In qua irruptione Placidiam Theodosii filiam; Arcadii et Honorii germanam, captivam abduxit, et eam sibi matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
tauulfus apͣ barcilonam hyspame urbẽ dolo suoꝵ oe¬
casui e. Cu segeric̃ in regno successit. qui pacem optioã
cim h onorio imꝑatore constituit. et placidem eiꝰ sorarẽ
sec honeste habitam ei restituit. honoriꝰ autẽ illam me¬
morato constantino comiti desponsauit. et eumimpa¬

Expanded text:
us, apud Barcinonam, Hispaniae urbem, dolo suorum occisus est, cui Segericus successit, qui pacem optimam cum Honorio imperatore constituit, et Placidiam ejus sororem secum honeste habitam ei restituit. Honorius autem illam Constantino comiti desponsavit, et eu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecti fuerant cum p̃fato pͥncipe rufino ꝯstant mopo lĩ
reuerli sunt. Quibꝰ dum soł̾m consuetudinẽ consuetudinem ad
poteas occui riss archadius imꝑator statim mulites rufimũ
pfetuon interemerunt. Erat enim suspectus imꝑatoꝵe
quasi qui t yiamidem possassumere. et non multis drebꝰ¬

Expanded text:
uerant, cum prefato Rufino principe Constantinopolim reversi sunt. Quibus dum secundum consuetudinem ad portas occurrisset imperator, statim milites praefatum Rufinum interemerunt; erat enim suspectus imperatori, quasi qui tyrannidem posset assumere. Praefectus
Abbreviated transcription (Latin):
meã: quia serui siquidem et mendicantibus aꝑta ft̃
templa dĩ. et ꝓpͥum dm̃ ingredientes licent̃ exornat᷑.
Michi uo̾ ingressus ad eũ non ẽ: s insuꝑ etiam celi s̃¬
mͥ clausi. Et hec dicens: uerba singula singultibus
in rumpebat. Tunc rufinꝰ. Curro inquit si tibi pla¬
re diuinam. S cum rusinus uerbis płimis u̾ert̾e̾t᷑
et ꝓmitt̾et ambrosiũ eẽ flectendum: imꝑator eũ ꝑgẽ¬
cum festinatione p̃cep̃. Ip̃e etiam spe data. post pau¬
lulum ẽ secutꝰ. credens rusini ꝓmissionibꝰ. Porio uir
mirandꝰ ambrosius: mox uidit ut uidit rufinũ ait.
Impudentiam canum initatꝰ es.orufine: tante ui delice: ne¬
cis actor existens. et nnc pudorẽ exfronte det̾̃gens non e¬
rubescis nec metuis contra maiestatẽ latrare diuinã.
Cumq rufimis supplicass et imꝑatorem diceret statĩ¬
ẽẽ uenturum suꝑno delo accensus ambrosius ait. Ego in

Expanded text:
meam, quia servis quidem et mendicantibus aperta sunt meam, quia servis quidem et mendicantibus aperta sunt templa Dei, et proprium dominum ingredientes licenter exorant; michi vero ingressus ad eum non est, insuper etiam coeli clausi sunt. Haec dicens, verba singula siinterrumpebat. Rufinus vero: Curro, inquit, si tibi plare divinam. Cumque Rufinus verbis plurimis uteretur, et promitteret Ambrosium ecum festinatione precepit; ipse vero spe data post paululum est secutus, credens Rufini promissionibus. Porro vir mirandus Ambrosius mox ut Rufinum vidit, ait: Impudentiam canum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet necis auctor existens, et pudorem ex fronte detergens, nec erubescis, nec metuis, contra imaginem latrare divinam. Cumque Rufinus supplicaret, et imperatorem diceret venturum esse, superno zelo accensus Ambrosius: Ego, in
Abbreviated transcription (Latin):
recogintionẽ peccati. ꝓhibet potestas imꝑii. Secet tũ
ut uincat rõ potestatem. Scienda quippe natã ẽ eiusq mor¬
ralitas atq resolutio. et pulm̃s ꝓgenitoꝵ. et ex quo fac¬
tiet adquem redigendi finẽ sums ut non flore purpu¬
reo Oonfidentes infirmitate oꝑti corporis ignorarenꝰ
dequib adhuc sangus ftillat in uistꝰ: Quomͦ haqͥmod
manib suscipies scm̃ dñi corpꝰ : Qua p̃sumptione ore
tuo poculum sangninis eiꝰ p̃ciosi ꝑcipies. dum furore¬
Suscipe iunculum. quo omĩum te dñs nuc̃ ligaiiẽ
enim medicina maxima sanitatis. his sermonłb emi¬
pator obediens erat autẽ diuinis eruditionib enu¬
tritꝰ et ap̃e sciens que sunt ꝓpria sacerotum. et q̃
regum genens et deflens ad regalia remeauit. Cumq
pncipem inlamentationib ꝓstratum: accessit ut lac̃ maꝵ
uehementius lacͥmas fundens: tu inquit rufine mea¬
mala non sentis. ego autẽ lamentor et gemo calamitatẽ

Expanded text:
ecognitionem peccati prohibet potestas imperii. Decet tamen ut vincat ratio potestatem. Scienda quippe natura est, ejusque mortalitas, atque resolutio, et pulvis progenitorum ex quo facti et ad quem redigendi sumus, et non flore purpureo confidentem infirmitates operti corporis ignorare. de quibus adhuc sanguis stillat injustus? Quomodo hujusmodi manibus suscipies Domini corpus? Qua praesumptione ore tuo poculum sanguinis pretiosi Suscipe vinculum quo te omnium Dominus nunc ligavit; est enim medicina maxima sanitatis. His sermonibus imperator obediens erat enim divinis eruditionibus enutritus, et aperte sciens quae sunt propria sregum, gemens et deflens, ad regalia remeavit. Cumque idens principem in lamentatione prostratum, accessit ut lacrymaruet vehementius lacmala non sentis; ego autem lamentor et gemo calamitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uictorie sue spectator insederat et eius comes andragat᷑
summam belli amministrabat. Qui dum largissimis mi
atq aquilie impuisus adueniens. hostem illũ maxi¬
etiam g̃manorum gentibꝰ tributa aestipendia magno trore
nons ex igentem. sine dolo et sine contiduersia elausit. ce p¬
et occidit. Cunc ualeminianꝰ recepta italia potitus ẽ unꝑro

Expanded text:
victoriae suae spectator insederat. Andragatius comes ejus summam belli administrabat. Qui cum largissimis miatque Aquileiam improvisus adveniens, 558 hostem illum magquoque Germanorum gentibus tributa ac stipendia solo terrore nominis exigentem, sine dolo et sine controversia clausit, cepit, occidit. Valentinianus, recepta Italia, potitus imperio est.
Abbreviated transcription (Latin):
petrare poscebat. U̾m cum tempꝰ ad fuiss quo munꝰ ad altare
solebat offerre. surgens cum lacͥmis est ingressus. Cumq
obtuliss sicuti solitꝰ erat intra cancellos stetit. Rursus autẽ
Ambrosius non queuit. s differentiam locoꝵ edocuit. Et pͥmo
quidem requisiuit. quid ibidem expectaret. Imꝑatore dicẽte
sustinere se sacroꝵ ꝑceptionẽ mistĩorum ꝑ archidiacone i
remandauit ei archiep̃e. Dimꝑator intĩora loca. tm̃ sacerdotibꝰ
sũt collata: que cetĩs nec ingredi nec ꝯtinge̾ ꝑ mittunt᷑. Egre¬
dere gͥ. et hanc expectationem cum cetĩ cõmunem habe. Pur¬
pura namq imꝑatores non sacerdotes facit. Tunt fidelissimꝰ
imꝑator. hanc etiam traditionẽ animo gratanti suscipiens:
remandauit dicẽs. Non audatie causa intra cancellos mansi.

Expanded text:
petrare poscebat. Cumque tempus accederet quo munus ad altare solebat offerre, surgens cum lacrymis est ingressus. Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, intra cancellos stetit. Rursus autem Ambrosius non quievit, sed differentiam locorum edocuit. Et primo quidem requisivit quid ibidem exspectaret. Imperatore dicente sustinere se sacrorum perceptionem mysteriorum, per archidiaconum remandavit: O imperator, interiora loca tantum sacesunt collata, quae ceteri nec ingredi nec contingere permittuntur. Egredere igitur, et hanc exspectationem cum ceteris habe communem. Purpura namque imperatores, non sacerdimperator etiam hanc traditionem gratanti animo suscipiens remandat: Non audaciae causa intra cancellos mansi,
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ atq debilium maximã habebat curam non seruis non aliiᷤᷤ
utens ministris adhec officia ꝑ agenda. s ꝑ semet ip̃am hoc
agens ad eorum habitacula ueniebat. unicuiq qd opus habe¬
currens. fuis manibꝰ infirmis ministrabat. ollas eorũ ex¬
tirgens uis gustans. offerens coclearia. panem frangeus cy¬
bos ministrans calices diluens. et alia cuncta faciens q̃
seruis et ministris mos ẽ: sollempnit̃ oꝑari. his autẽ qui
e̾am de reb nitebant᷑. talib ꝓhibere dicebat. Aurum distri
rite semꝑ cogitare. quid dudum liq̃s. et quid modo lio il lain
si scmꝑ hec cigitañis. ingrat᷑ benefactori non eris s imꝑauier qd̃¬

Expanded text:
 atque debilium maximam habebat curam; non servis, non aliis utens ministris ad haec officia peragenda, sed per semetipsam hoc agenscurrens suis manibus ministrabat infirmis, ollas eorum tergens, jus gustans, offerens cochlearia, panem frangens cibosque ministrans, calicem deluens, et alia cuncta faciens quae servis et ministris mos est solemniter operari. His autem qui eam talibus de rebus nitebantur prohibere dicebat: Aurum distribmarite, cogitare quid dudum fuisti, quid modo sis. Haec si semper cogitaveris, ingratus benefactori non eris, sed imperium q
Abbreviated transcription (Latin):
sum tulit. Itaq ualentis augꝰti fretꝰ auxilio frigide rouos
Attalie suꝑauit sui benesicu grã gochi supplices popose¬
cerunt sutei ep̃i a quib regulam tidei discẽtiterẽt. iarite
Duue ualens usus maligna prauitate. doctores arriani.
immobiles obseruabant. gothicas littãs ad iuenit. et u¬
trumꝰ testamentum in linguam ꝓpͥam transtulit. et scđ̃m
arianoꝵ sectam deprauauit. Ip̃i deniq gothi pꝰ modicum
int̾uallum auaritia maximi du cis fame cõpulsi aualente
defecerunt. et ꝑtracia sest diffuderunt. Contra quos ua¬
lens egressus de antiochia: bellũ in structissimum ꝑ a-¬
uit. ubi statim pͥmo congressionis impetu contur bate mi¬
litum tͣrame nuda peditum deseruere p̃sidia. Moxq le-¬
giones eorumdẽ peditum equitatu hostium undiq cinc¬
te sagittarum mbibꝰ obrute ꝑierunt. Ip̃eq imꝑator
sauciatꝰ. cum in cuiꝰdam uillule tasa lateret absconditꝰ.
ab insequentibꝰ hostibꝰ dep̃hensus subiecto igne cum¬

Expanded text:
ilium tulit. Itaque Valentis Augusti fretus auxilio Frigidernum Athalicus superavit. Cujus beneficii gratia Gothi simplices poposcerunt, ut eis episcopi, a quibus regulam fidei discerent, mitterentur. Tunc Valens usus maligna pravitate doctores Ariani immobiles conservabant, Gothicas litteras adinvenit, et utrumque Testamentum in linguam propriam transtulit, et secundum Arianorum sectam depravavit. Ipsi denique Gothi post modicum intervallum avaritia Maximi ducis fame compulsi, a Valente defecerunt, et per Thraciam sese diffuderunt. Contra quos Valens egressus de Antiochia bellum instructissimum paravit. Ubi statim primo congressionis impetu, conturbatae equitum turmae nuda peditum deseruere praesidia. Moxque legiones eorumdem peditum equitatu hostium undique cinctae, sagittarum nubibus obrutae perierunt. Ipse vero imperator sauciatus cum in cujusdam villulae casa lateret absconditus, ab insequentibus hostibus deprehensus, subjecto igne
Abbreviated transcription (Latin):
in sidiis. ꝯu̾sus ad reuerentiam p̃sentis augusti non solum
ꝑiculo lib̃auit. nerum etiam instrux̃ auxilio. At ubi ad con-¬
tigua miscende pugne spacia ꝑuentum ẽ magnꝰ turbo uẽ¬
atq ultra mensuram humani ictus ꝑ in ane ictus deportata.
nusqmͣ cad̾e pͥusquam inpinge̾nt sinebant᷑. et que ip̃iue¬
hement̃ intorserant excepta uentis. impetu suppinata.
retrorsum: ip̃os infelicit᷑ configebant. ꝓspex̃ itaq sͥ hu-
sa. uictor thedosio hostili ꝓstrauit exercitꝰ eugemusq captꝰ
atq int̾fectꝰ ẽ. Arbogastas u̾o sua sese mami ꝑculit. Sicq hoꝵ
duoꝵ sanguine. bellum ciuile restrictum ẽ. Patuit itaq di¬

Expanded text:
insidiis, conversus ad reverentiam praesentis Augusti, eum non solum insidiis, conversus ad reverentiam praesentis Augusti, eum non solum periculo liberavit, verum etiam instruxit auxilio. At ubi ad contigua miscendae pugnae spatia perventum est, magnus turbo vennostrorum, atque ultra mensuram humani ictus per inane deportata nusquam cadere, priusquam impingerent, sinebantur; et quae ipsi vehementer intorserant, excepta venti impetu supinata retrorsum, ipsos infeliciter configebant. Prospexit itaque sibsa, victori Theodosio hostilis prostravit exercitus, Eugeniusque captus atque interfectus est. Arbogastes vero sua sese manu percussit. Sicque horum duorum sanguine bellum civile restinctum est. Denique fi
Abbreviated transcription (Latin):
.U. porro sic̃ dictum ẽ int̾fecto numore ualentinano.
eugemꝰ et arbogastes instructas acies campis et pedis¬
rant: et alpium alta latã in euitabilesq transitꝰ. p̃misis
callide insydiis occupauerant. et si mimero uł uiribꝰ in¬
partes. sola tamen belli positione uictores. At u̾o theo¬
dosius in sũmis alpibꝰ ꝯstit̾utꝰ ex ꝑs cybi ac sõm sciens qd̃
destitutꝰ suis nesciens qd̾ claustis alienis. dñm xp̃m. solus.
solum.qui possit omĩa: corꝑe humi fusus mente celo firꝰ orabat.
De hinc uo̾ pꝰ qmͣ in somnẽ noctem p̃cum continuatiõe trans¬
egit. et testes ꝓpe modum quas inp̃cium p̃sidii celestis appen¬
derat lacrimarum lascunias reliquit fiducialit̾ arma corri¬
puit. Solusq sciens se eẽ non solum signum crucis p̃lio de¬
dit. ac se inbellum etiam sinemo sequeret᷑. uictor in misit
futurꝰ. Prima salutis uia extitit arbitrio hostiliũ parciũ
comes. Qui cum ignarum imꝑatorẽ circumpositis excepiss

Expanded text:
. Porro, sicut dictum est, interfecto juniore Valentiniano, Eugenius et Arbogastes instructas acies campis expedierant, et Alpium alta latera, imperviosque transitus praemissis callide insidiis occupaverant, etsi numero vel viribus impares, sola tamen belli positione victores. At vero Theodosius in summis Alpibus constitutus, expers somni ac cibi, sciens quod destitutus a suis, nesciens quod clausus alienis, Dominum Christum solus solum qui possit omnia, corpore humi fusus, mente coelo fixus orabat. Deinde autem postquam insomnem noctem precum continuatione transegit, et testes, quas in precum praesidii coelestis appenderat, lacrymarum lacunas reliquit, fiducialiter arma corripuit. Solusque sciens se esse non solum, signum crucis praelio dedit, ac se in bellum, etiam si nemo sequeretur, victor immisit futurus. Prima salutis via exstitit Arbitio hostilium partium comes. Qui cum ignarum imperatorem circumpositis excepisset
Abbreviated transcription (Latin):
regno resti tutus. ex tincto maximo eiꝰꝙ filio uictorre. quem ⁊¬
patnom gallis maximꝰ reliquerat. ip̃e ingalliam t rarisirta u̾
can tranquillam rempublicam inpace agẽt. Ap̾ iuen nate
dolo ar hogastas comitis sui ut ferunt transgulatͦ atoy eolũ¬
dollam ocucusse mortẽ putaret᷑. laqueo suspensius ẽ mor¬
tuogͣ ualentinano ang̾to: arbogastis engenium tyranrũ¬
mor imꝑatouẽ creare ansus ẽ. Legit itaꝙ homimẽ cu tp¬
tudum imꝑatoris imponeret. ip̃e aucturꝰ imꝑium. Morꝙ¬
un barbarꝰ anmo. consilio. manu. audatia. potent ia m̾

Expanded text:
in regno constitutus, exstincto Maximo, ejusdem filio victo, quem imperatorem Gallis Maximus reliquerat, ipse in Gallias se recepit, ubi cum tranquillam rempublicam in pace ageret, apud Viennam dolo Arbogastis comitis sui, ut ferunt, strangulatus econscivisse mortem putaretur, laqueo suspensus est. Mortuo Valentiniano Augusto, Arbogastes Eugenium tyrannum mox creare ausus est, legitque hominem, cui titulum imperatoris imponeret, ipse acturus imperium: vir barbarus animo, consilio, manu, audacia, potentiaque
Abbreviated transcription (Latin):
Ratianus ualentiniani filius ualente defuncto. im¬
ꝑ auit cum frẽ suo nimore ualentiniano annis
UI. Iste fuit uir fide catholicꝰ. et modestꝰ. et ad modum lit¬
teratus. parcꝰ quoq cẏbi. ac uini. et libidinis uictor.S
cum exertitum suũ negligeret et romanis militibus
paucos ex alanis quos auro sͥ deuixerat. ante ferret. in
affrice partibꝰ firimus quidam excitatis cira se mauroꝵ
gentibus purpuiam sumpsit. et affricam et maurita¬
nam deuastare cep̃. Cesar augustam etiam hyspanie
dedit. Quod audiens grãnꝰ augustꝰ et consid̾ans afflictũ
et desolatum rei publice statum. accersiuit ab hyspa¬
nia theodosium uirum moribꝰ et etate maturum. et
militia streniũ. Siguidem nuꝑ aualentiniano mag¬
no ad hyspaniam destinatꝰ effusas mauroꝵ gentes. per
affricam et mauritaniam multis p̃liis edomuerat᷑. hc̃
ut factꝰ ẽ imꝑator subactis barbaroꝵ gentib inoriẽ¬
te traciam abomĩ belloꝵ strepitu lib̃auit. S et gr̃anꝰ

Expanded text:
cto imperavit cum fratre suo juniore Valentiniano annis sex. Iste fuit vir catholicus, et modestus, et admodum litteratus, parcus quoque cibi, et libidinis victor. Sed cum exercitum suum negligeret, et Romanis militibus paucos ex Alanis, quos auro sibi devinxerat, anteferret, in Africae partibus Firmus quidam excitatis erga se Maurorum gentibus purpuram sumpsit, et Africam et Mauritaniam devastare coepit. Caesaraugustam etiam Hispaniaededit. Quod audiens Gratianus Augustus, et considerans afflictum et desolatum reipublicae statum, accersivit ab Hispania Theodosium virum moribus et aetate maturum, et militia strenuum. Iste siquidem nuper, a Valentiniano Magno ad Hispaniam destinatus, effusas Maurorum gentes per Africam et Mauritaniam multis praeliis edomuerat. Hunc ut factus est imperator, subactis barbarorum gentibus in Oriente, Thraciam ab omni bellorum strepitu liberavit. Sed et Gratianus
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor stcchie gentes .i. gothi. ypogochi. gyppedes.et uuãe¬
dali una lingua ittentes. et nicħ aliud nͥ nomen tm̃ murantẽ
biputo agnime danubiũ transiert̃. Si quidem gens himoꝵ
eos abantiquis eoꝵ sedibꝰ expulit. Pre erãt his gentib duo
duces. frigideriꝰ et atalicꝰ. Qui cum int̾ se dissid̾ent. ac bello
deuirent actalic̾ adualentem confugium fec̃. ualens auate

Expanded text:
quatuor Scythiae gentes, id est Gothi, Hypogothi, Gippedes, et Vandali una lingua utentes, et nihil aliud nisi tantum nomen mutantes, bipartito agmine Danubium transierunt. Siquidem gens Hunnorum eos ab antiquis eorum sedibus expulerat. Praeerant his gentibus duo duces, Frigidernus et Athalicus. Qui cum inter se dissiderent ac bello desaevirent, Athalicus ad Valentem confugium fecit. Valens aute
Abbreviated transcription (Latin):
nes suꝑ imꝑiales epulas ꝯstitutus. Qui dum doctorẽ ba¬
silium culparet barbarismũ feẽ. Tunc sẽs hasilius subridẽs:
uidimus aut sine litteris demostenen. Cum autẽ ille con¬
tra minaret᷑. sc̃s ait basilius. Tuũ ẽ de pulmentariis cogita¬
re: non diuina dogmata dequoquere. Post hec uõ ita dilex¬

Expanded text:
nes, super imperiales epulas constitutus, qui dum doctorem mundi culparet, barbarismum fecit. Tunc sanctus Basilius subridens: Vidimus, inquit, sine litteris Demosthenem. Cum vero potius ille minaretur, sanctus ait Basilius: Tuum est de pulmentariis cogitare, non dogmata divina decoquere. Post haec imperator ita dilex
Abbreviated transcription (Latin):
tum anda conu̾cit militũ. et egredi quidem non sine¬
bebant. Ambrosnis u̾o̾ cum orthodaris qui intͣ eccłiã
tenebant᷑. in clusi. ieuniis contimusq uigiliis dõ uacabat.
Qua occasione uuigilie ymnii. et antiphone. meccłia me¬
diolanensi pͥmum ceꝑunt celebrari. Cuiꝰ celebritatis
ꝯsuetudo inde ꝑ om̃s prouncias. emanauit. S dũ hec
in ytalia gerunt᷑. ualens dõ odibilis imꝑator inoriencis

Expanded text:
 convertit; egredi quidem non sinebebant. Ambrosius vero cum orthodoxis, qui intra Ecclesiam tenebantur inclusi, jejuniis et continuis vigiliis Deo vacabat. Qua occasione vigiliae, hymni et antiphonae in Ecclesia Mediolanensi primum coeperunt celebrari, cujus celebritatis consuetudo inde per omnes provincias emanavit. Sed dum haec in Italia geruntur, Valens, Deo odibilis imperator in Orientis
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ sͥ plagas uid̾et immissas. filiꝰ enim eiꝰ egrotans circa ip̃aᷤᷤ
sacratissimum quem punire minabat᷑. uenire ad palatium
cipis filium circa mortẽ. ad uitam eũ remeaturũ eẽ ꝓmisit.
si ꝑcatholicos uiros sacro baptismate potiret᷑. Et cum hec¬
dixiss egressus ẽ. Ualens gͦ uiris utrandi. qd̾ baptismatis tẽ¬
ꝑe ꝓmiserat memor sodi stultũ herodem p̃sentibꝰ arrianis
filium bapticari cep̃. Quo gesto mꝯt infans t̾minũ uite
sortitꝰ ẽ. Uñ penitentia ductꝰ ualens et notiam uiris uiran

Expanded text:
nitus sibi plagas videret immissas. Filius enim ejus aegrotans, circa ipsas  virum sacratissimum, quem punire minabatur, venire ad palatium cipis filium circa mortem, ad vitam eum remeaturum esse promisit, si per pios viros sacro baptismate potiretur. Haec cum dixisset, egressus est. At ille jurisjurandi quod baptismatis tempore promiserat, memor, secundum stultum errorem praesentibus Arianis filium baptizare praecepit. Quo gesto, mox infans terminum vitae sortitus est. Poenitentia vero ductus Valens, et noxiam juri
Abbreviated transcription (Latin):
scriptione roborare. nullum apicem complere ualuit. Ca¬
lamꝰ eñi contrit᷑ ẽ. Cumq sod̾s et t̃cuis calamꝰ hoc ꝑtuliss
et adhuc legem impiam firmare contendet. ꝯmota ẽ eus
dextã eamq subito tremor inuasit. Tunc eius animo t̾ro¬
re completo: ambab manibꝰ cartam rupit. Ostendit ita ꝙ¬
puisoi omium dẽ. qui et alios ꝑmisit pati. et hunc ab unsi¬
diis lib̾auit. ꝑ ea que in isto contige̾ signum ꝓprie uirtutis

Expanded text:
nullum apicem complere praevaluit, calamus enim contritus est. Cumque secundus et tertius calamus hoc pertulisset, et adhuc legem impiam firmare contenderet, commota est ejus dextera, eamque subito tremor invasit. Tunc ejus animo terrore completo, ambabus manibus chartam rupit. Ostenditque provisor omnium Deus, quia et alios ipse permisit pati, et hunc ab insidiis liberavit; et per ea quae in isto contigere, signum propriae virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
manitatẽ doloris. atq innouatũ anhelo spiritui gau¬
der auxilium. Uibratur ardens animus ad plurima.
genitirir letabunda: que me tacens abumo sustu¬
listi terrulentam: Post quã gͦ feditatem menbroꝵ
uirtutis deore iutauit ds̃ illustrata sc̃õꝵ uiuami¬
ne: cururrit mnofficio pede. matremq reciphocat
continua uoce. adilla accelerans ꝓperãt factiq ig¬
nara: quos cabellulos perdidit inguirit tremula.
Uno inquid illa subictu: michi diuinitus collata est
salts. Sepsere ulam quam plurin: spectacq plebẽ
erecta circum fluentem. ac sibi congratulentem. Omniũ
enum conera opiionẽ: subitam adepta est sanitatem. Pu¬
plicitus itaq odorum personat elamor. gras referens dõ:
Uigente scõrum martyrum patrocinio:::¬

Expanded text:
manitate doloris, atque innovati anhelo spiritui gaumanitate doloris, atque innovati anhelo spiritui gaudet auxilium; vibratur ardens animus ad plurima, genitrix laetabunda, quae me tacens ab humo sustulisti terrulentam. Postquam ergo foeditatem membrorum virtutis decore mutavit Deus, illustrata sanctorum juvamine, cucurrit inoffenso pede, matremque reciprocat continua voce. At illa accelerans properat factique ignara, quos scabellulos perdidit inquirit tremula. Uno, inquit illa, sub ictu mihi divinitus collata est salus; sepsere illam quamplurimi, spectatque plebem erecta circum fluentem ac sibi congratulantem: omnium enim connexa opinione subitam adepta est sanitatem. Publicitus itaque omnium personat clamor, gratias reterens Deo, vigente sanctorum martyrum patrocinio
Abbreviated transcription (Latin):
percula puella. nomine Ingelb̾ta. una cũ
genitrice ꝓpria. scorum martyrum expe¬
cĩit limina: curriculo siqͥdem uecta. qd̾ uilis robur
asselli p̃ducebat ut pote omni cam pagum solami¬
ne desolata. Uictus enĩ uestimentiq supplecinen¬
ta ostiatĩ subtentabatur tabescentes qͦ doloribus
inediaq artus miserantium alimonuis refouebat. ẽ an¬
ta namq suggestionis inportunitate cunctis erat noc¬
ta: quanto absq multorum iuuaminis ope. nequibat
uiuere. Porro data optione: cepit anelare deindusta.
scoꝵ martyrum subsidia: quo debilitati sue infer¬
rent medelam. Accĩta itaq matre. desiderio inquid
pisci ꝑ illas mei animi uota: Accensa illiris ma¬
ter uerbis tantam spem ꝑagit proptius. Sub¬
inlatam q obtutib eoꝵ ip̃orum: supplex cer¬
uice adorat cernuo. Ut adsint ei patrociniando.
Pauim̃toiq inherens duicius: dm̃ pietatis ad fore sen¬
sit scõrum interuentu. Nox gͥ cita salus p̃uente in¬

Expanded text:
percula puella, nomine Ingelberta, una cum genitrice propria sanctorum expetiit limina: curriculo siquidem vecta, quod vilis robur aselli praeducebat, utpote omni compagum solamine desolata. Victus enim vestimentique supplemento ostiatim sustentabatur, tabe centesque doloribus inediaque artus miserantium alimoniis refovebat. Tanta namque suggestionis importunitate cunctis erat nota, quanto absque multorum juvaminis ope nequibat vivere. Porro data optione, coepit anhelare de industria sanctorum martyrum subsidia, quo debilitatis suae inferrent medelam. Accita itaque matre: « Desidero, inquipisci per illos mei animi vota. » Accensa illius mater verbis tantam spem peragit promptius, subillataque obtutibus ipsorum, supplex cervice adorat cernuo ut adsint ei patrocinando. Pavimento itaque inhaerens diutius, Deum pietatis adfore sensit sanctorum interventu. Mox igitur cita salus praeeunte im
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudo. sollemnibus in eauotis et assiduis me¬
ditacionibus regularit᷑ instet. Habita est autem
huius estranslationis festiuitas. tempore quo nobilis¬
simis francorum sceptris tres incliti pͥncipes auguste
recordationis. hludouici cesaris posteri. hlothatius
scilicet. Itemq hlodo uieus et karolus p̃erant.
anno quoq regni ipsorum serto. anno uero ab incarnatõ
ne xp̃i octingentesimo quadragesimo septimo. uidictõ¬

Expanded text:
sollicitudo solemnibus in ea votis et assiduis mesollicitudo solemnibus in ea votis et assiduis meditationibus regulariter instet. Habita est autem hujus translationis festivitas tempore quo nobilissimis Francorum sceptris tres inclyti principes, augustae recordationis Ludovici Caesaris posteri, Lotharius scilicet, itemque Ludovicus et Carolus praeerant, anno quoque regni ipsorum sexto, anno vero ab Incarnatione Christi octingentesimo quadragesimo septimo, indict
Abbreviated transcription (Latin):
EATO RUNigitire martyrum sanc¬
tisima menbra sauuuani scilioet. et ẜo¬
tentiam. sociorumq eorum in eadem
saluatoris diuĩ eccłia. per manus quidẽ
fidelium conuenienti in loco fideliter sepulta sunt:
p̃ter uenerabile corpus. Serotini martyris. qd̵ conue¬
menter aparentibus fuit humatum in alia basilica
seorsum. Dum eorum igitur cineres pet multa an¬
norum spatia in loco eorũ qͥeuissent. ut diligentior
eis cultus et reuerentia a populis exiberetur. notifi¬
cantur celitus prudentissimo senomiensiũ. Wenilo¬
ni pontifici. & a nastasio abbati. cenobii sancti petri
apostoli. Qui puro exhilaritate mentis uto conu̾ca¬
tis utriusq sexus milibus populi. transferre sa tagũt
inbasilica scĩ petri apostolorum principis sibi cõti¬
guam. cuius etiam pro foribus et in cuuis fundis
eatenus iacuerunt. At domus. et edificiorum fas¬
tigiis excellentior. et diuinis obsequiis celebrior ha¬
betur. p̾sertim cum monachorum in ibi degentiũ

Expanded text:
eatorum igitur martyrum sanctissima membra, Saviniani scilicet et Potentiani sociorumque eorum, in eadem Salvatoris Domini ecclesia per manus quidem fidelium convenienti in loco fideliter sepulta sunt, praeter venerabile corpus Serotini martyris, quod convenienter a parentibus fuit humatum in alia basilica seorsum. Dum eorum igitur cineres per multa annorum spatia in loco eorum quievissent, ut diligentior eis cultus et reverentia a populis exhiberetur, notificantur coelitus prudentissimo Senoniensium Weniloni pontifici et Anastasio abbati coenobii sancti Petri apostoli, qui, puro exhilaratae mentis voto, convocatis utriusque sexus millibus populi, transferre satagunt in basilicam sancti Petri apostolorum principis sibi contiguam: cujus etiam pro foribus et in cujus fundis eatenus jacuerant. At domus et aedificiorum fastigiis excellentior et divinis obsequiis celebrior habetur, praesertim cum monachorum inibi degentium
Abbreviated transcription (Latin):
onuocata deniq adest sancti petri modesta
monachoꝵ phalaux & receptis patronis ultra
ꝯuam credi potest letissima c̃ magno tripudiãtiũ erultãti¬
ũꝙ choro. ad ꝓpriam sanctos deferunt basilicam. Quam¬
obrem archiclauis eiufoem sedis nomine bernatdus.
pestifero inuid̾e relo sucensus. abstraxit palium quo
scĩssimi et apostolici patronis sauiniani tegebatur tũ¬
ba. Arreptoq artauo. instustra medrum secatis ait. Si
horum patrum caremus pignorib. uel huius parcuun¬
culam retinebimus pallii qͤ ad posterorum memorã.
adhuc in eadem sede seruatur. Quanto sanctionis au¬
gnento hic quippe sacer locus ugerat. omnibus liqͥ¬
do constat. Presertim cum propris effusione sanguinis
ipsum dedicauerunt. et creberrimis monachorum ⁊¬
bidem degentium exequis habeatur celeberrimus.

Expanded text:
onvocata denique adest sancti Petri modesta monachorum phalanx et receptis patronis, ultra quam credi potest laetissima, cum magno tripudiantium exsultantiumque choro ad propriam sanctos deferunt basilicam. Quamobrem archiclavis ejusdem sedis nomine Bernardus, pestifero invidiae zelo succensus, abstrahit pallium quo sanctissimi et apostolici patroni Saviniani tegebatur tumba; arreptoque artavo in frusta medium secans ait: Si horum Patrum caremus pignoribus, vel hujus portiunculam retinebimus. Palliique pars ad posterorum memoriam adhuc in eadem sede servatur. Quanto sanctionis augmento hic quippe sacer locus viguerat omnibus liquido constat, praesertim cum proprii effusione sanguinis ipsum dedicaverint, et creberrimis monachorum ibidem degentium exsequiis habeatur celeberrimus.
Abbreviated transcription (Latin):
spiramina.
Tpestas dapes fabulam putabamꝰ.
flagitium ui demꝰ¬
demꝰ. cernimꝰ uentatẽ trage¬
diis atrociorẽ.

Expanded text:
spiracula. Thyestaeas dapes fabulam putabamus, flagitium videms, cernimus veritatem tragoediis atrociorem.
Abbreviated transcription (Latin):
eis honꝰ leue. et uigũ suaue. ut qnͣti pend̾et eam in¬
telliget. Dedit quippe ei ꝓ cͥcũꝗ fione que pelbem ebrai¬
cam non medio c̾ter honorabat. sc̃ĩ baptismatis sac̃me ntũ.
et ꝑ diũ̾soꝵ sp̃e sacͥ ficioꝵ suũ sacͥficandũ et edendũ corpꝰ¬

Expanded text:
ei onus leve et jugum suave, ut quanti penderet eam inei onus leve et jugum suave, ut quanti penderet eam intelligeret. Dedit quippe ei pro circumcisione, quae plebem Hebraicam non mediocriter honerabat, sancti baptismatis sacramentum et pro diversorum specie sacrificiorum suum sacrificandu
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑsi sut suꝑfaciem umũse t̾re. baptitantes uͥꝙ in noĩe .p.¬
et fiet .s. am̃. Tunc adimpletum ẽ ꝙ scͥptũ ẽ. Ex syon exibit
lex et ũbum dñi de ierłm. Inde em̃ ꝓcedens uerbũ dr̃i ꝑ
totum emanauit mundum. et ex tunc cep̃ int̾ris edisiam
frisini ex lapidib accementis. s ex diũsis popłis et lingreis
cui cacumen penetrat celũ. Que turris syon sp̃ialit appel¬
lat᷑ ꝙ speculatio int̃p̃tat᷑. Specłat᷑ eñi futi᷑ scłi magnum
bonum ꝙ p̃ ꝑauit ds̃ diligentib se. Hec etiã dĩ sponsa tp̃
numerosam quam ei cotidie parit filioꝵ sobolẽ. ꝑ baptis.¬
matis saeͣmentũ mito pot̾ appellari. Ip̃a quippe suo redẽe¬
tou xp̃o intellectualit ad herens. corꝑeo si dici fas ẽ amplety.
uis implet᷑ fe ꝯdat̃i uirtutib. Cui qͣi sue noue nuꝑte
nouus sacerdos noya tradidit sacͣmenta imposuitq

Expanded text:
dispersi sunt super faciem universae terrae baptizantes ubique in nomine Pdispersi sunt super faciem universae terrae baptizantes ubique in nomine Ptus sancti. Tunc adimpletum est quod scriptum est: Ex Syon exibit lex et verbum Domini de Jerusalem . Inde enim procedens verbum Domini per totum emanavit mundum, et ex tunc coepit in terris aedificari turris, non ex lapidibus ac cementis, sed e diversis populis et linguis, cujus cacumen penetrat coelum. Quae turris Syon spiritaliter appellatur, quod speculatio interpretatur; speculatur enim futuri seculi magnum bonum, quod preparavit Deus diligentibus se. Haec etiam Dei sponsa, propter numerosam quam ei quotidie parit filiorum sobolem per baptismatis sacramentum, merito potest appellari. Ipsa quippe suo redemptori Christo intellectualiter adherens corporeo, si dici fas est, amplexu, veris impletur fecundaturque virtutibus. Cui quasi suae novae nuptae novus sacerdos nova tradidit sacramenta, imposuitque
Abbreviated transcription (Latin):
mundi etate cum iam om̃s g̃s̃ ꝑ orbem difuse beneficioꝵ dĩ
et sue ꝯditioĩs oblite. in sensibiles ꝓeo cołent c̃aturas: eleg̃
ds̃ abraham uirũ scm̃ cuiꝰ exẽ. plo mũdum adagnitionẽ sui
ꝯuertẽt. et aberroris p̃cipitatio lib̾aret. Cui ⁊ cconcisionis no¬
tam imposuit. ꝙ nr̃e regnãtioĩs signum fuit. qͣpꝰ ꝯmunen
carnis gñãtionem qua scło nascimͣ. dõ regñam̃ ꝑ aquã et
sp̃m sc̃m. Quarta uo̾ mundi etate idẽ ds̃ dñs ꝑ ignẽ moy¬
se de rubo pͥmũ locutꝰ ẽ. ut educẽt isrłiticũ popłm de egypto.
ac de mũ .xl. diebꝰ ac noctibꝰ ip̃iꝰ itm̃ tentꝰ alloquio. scͥptam ĩ
aduitã ostendit expͥmit᷑. et mensam ꝑquã scã sigc̃abat᷑ scͥptã
et alia multa in quibꝰ exp̃ssit nimis alta. p̃sentis eccłie sacͣ¬
menta. Quinta deniq mundi etate. salomon rex pacificꝰ
rauit inyssia scͥptãꝵ. et attulit noͣtiã diu̾saꝵ lingaꝵ. Indep

Expanded text:
cum jam omnes gentes per orbem diffusae, beneficiorum Dei et suae conditionis oblitae, insensibiles pro eo colerent creaturas, elegit Deus Abraham virum sanctum, cujus exemplo mundum ad agnitionem sui converteret et ab erroris precipicio liberaret; cui etiam circumcisionis notam imposuit, quod nostrae regenerationis signum fuit; qua post communem carnis generationem, quia seculo nascimur, Deo regeneramur per aquam et Spiritum sanctum. Quarta si de rubo primum locutus est, ut educeret Israeliticum populum de Aegypto, ac demum 40 diebus ac noctibus ipsius iterum tentus alloquio scriptam in ad vitam ostendit, exprimitur, et mensam, per quam sancta significatur Scriptura, et alia multa, in quibus expressit nimis alta presentis Ecclesiae sacramenta. Quinta denique mundi aetate Salomon rex pacificus ravit misteria Scripturarum et attulit notitiam diversarum linguarum. Indeque
Abbreviated transcription (Latin):
sium. brudusiũ. atq charentũ. Sextadecima uõ sicilia ẽ:
qui mari tyrreno seu yonico alluit᷑. Sepuni a decima autẽ
corsica ẽ: et octaua decima sardinia mĩcupat᷑. Sciendum
tam̃ ẽ luguriam et partẽ ueneue. et emilitiã. atq flãmi¬
niam uetẽs hystoriographi. galliam cis alpinam appella¬
uere. Siquidẽ antiquo temꝑe brennꝰ qui ap̃ urbẽ regna¬
bat senonensem: cum terecentis milib galloꝵ ad ytaliã
uenit. et eam usq ad senogalliam suꝑ mare adriaticũ
sytam. occupauit. et ibi ad inuicẽ seꝑati sut galli. Quoꝵ
centũ milia delphos adeuntes. gregooꝵ gladiis ꝑiert̃.
Alia u̾õ centũ milia intra greciam remanentes. pͥmũ
gallo greci acandore corꝑis. pꝰ ea autẽ galate sut̃ appellati.
remanentes in italia remanserut. ty cimiumꝙ mediolaoũ. ꝑn
xamũet heiam construe ntes eis alpine gallie nom̃ dedert̃. Uñ
dudi ne minimꝰ. paucis dixisse sufficiat. Amͦ u̾o fultꝰ dei

Expanded text:
cima vero Sithilia est, que mari Tireno seu Jolico alitur. Septimadecima autem Corsica est; et octavadecima Sardinia nuncupatur. Sciendum tamen est, quod. Luguriam, et partem Venetie, et Emiliam atque Flaminiam veteres ystoriographi Galliam Cisalpinam appellavere. Siquidem antiquo tempore Brennus, qui apud urbem regnabat Senonensem, cum trecentis milibus Gallorum ad Italiam venit, et eam usque ad Senogalliam super mare Adriaticum sitam occupavit: et ibi ab invicem separati sunt Galli. Quorum centum milia Delphos adeuntes, Grecorum gladiis perierunt. Alia vero centum milia intra Greciam remanentes, primum Gallogreci a candore corporis, postea vero Galathe idem sunt appellati. tum milia in Ytalia remanserunt; Ticrgamum, et Brixiam constituentes, Cisalpinae Galliae nomen dederunt. Unde dudum meminimus, paucis dixisse sufficiat. Amodo vero fultus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
quoq tempꝰ festo uidee ꝓcuratori successit albinꝰ. Et albino
florus. Florus autẽ iste p̃sente. beronice regis agͥppe sorore¬
ierosolimis die sollempni flagͥs u̾biauit. et patibulis subfixit.
ferentes uidei. contra romanos rebellare ceꝑunt. Ad qd̾ quos
domandos mittit᷑. a cesare uespasianꝰ magister milicie roma¬

Expanded text:
quoque tempus Festo Judaeae procuratori successit Albinus, et Albino, Florus. Florus autem iste, praesente Bernice Beronice regis Agrippae sororesolymis in die solemni flagellis verberavit, et patibulis fixit. ferentes Judaei contra Romanos rebellare coeperunt, ad quos domandos mittitur a Caesare Vespasianus magister militiae cum
Abbreviated transcription (Latin):
Appennine autẽ alpes ꝑmediam ytaliã ꝑgentes. apuni¬
cis ħ ẽ aberercitu hannibał quiꝑ eas trsitũ habuit uoci-¬
tant᷑. Tertia decima qͦ ꝓuincia ualeria nũcupat᷑: cui ẽ
anexa ursia. Huiꝰ etiam pars occidua. etruria nominat᷑.
paniam et mare adriaticum ꝑgit. huiꝰ caput ẽ beneuẽ¬
tus ciuitas. Qntadecima autẽ apulia ẽ: ꝯsociata sͥ ca¬

Expanded text:
Apennine autem Alpes per mediam Italiam pergentes, a PuniApennine autem Alpes per mediam Italiam pergentes, a Punicis, hoc est ab exercitu Annibalis, qui per eas transitum habuit, vocitantur. Tertiadecima quoque provincia Valeria nuncupatur, cui est adnexa Nursia. Hujus etiam pars occidua Etruria nominatur.paniam et mare Adriaticum pergit. Hujus caput est Beneventus civitas. Quintadecima autem Apulia est, consociata s
Abbreviated transcription (Latin):
esỹta. s exta qua ꝓuincia. tuscya noĩat᷑. iuqua ronia
ꝯsistis. cui adiungitur umbria in qua ẽ ꝑusiũ et spolie¬
tum. Septuna autẽ ꝓiuncia campania ab urbe siuiĩt
initiuĩ. et ꝑtigit usq adsyler fluiũ ht̃q opulentissi¬
cui ꝯuingit᷑ btya asylere fluuio. usq ad fretũ siculũ.
suꝑ ora tyrreni maris. ꝑtingens in qua pestꝰ lanius.
et reguĩ posite st ciuitates. NIer nauo ꝓpuincia in alpibꝰ
a penunis ẽ sta. ecamaauitẽ emila noñas hoc incaipit inter
alpes et appenninas. et ꝑgit uixta padi fluenta. uersus rauen-¬
nam. et hec locupletib urbib decorat᷑. placentia. palma. bo¬
nonya. et cornelii foro. qd mͦ castrum imolas appellat᷑. Un¬
decina autẽ flamminia uocitat᷑. et ẽ int̃ alpennina al¬
pes. ⁊ mare adriaticũ posita. ẽq in ea syta rauenna. Duo¬
decima uõ ẽ picenꝰ hñs abaustro appeiinos montes.
et ex altã parte adriaticũ mare. et porrigit᷑ usq adpiscariã.

Expanded text:
est. Sexta quoque provincia Tuscia nominatur, in qua Roma consistit: cui adjungitur Imbria, in qua est Perusium, et Spoletum. Septima autem provincia Campania ab urbe sumit initium, et perstringit usque ad Siler fluvium, habetque opulentissicui conjungitur Bricia a Sile fluvio usque ad fretum Siculum, superiora Tirreni maris perstringens, in qua Petulanius et Regium posite sunt civitates. Nona vero provincia in Alpibus Apenninis sita est. Decima autem Emilia nominatur: hec incipit inter Alpes Apenninas, et pergit juxta Padi fluenta versus Ravennam, et his locupletibus urbibus decoratur, Placentia, Parma, Bononia, et Cornelii Foro, quod modo castrum Imolas appellatur. Undecima autem Flaminia vocitatur, et est inter Apenninas Alpes et mare Adriaticum posita: et in ea sita est Ravenna . Duodecima vero est Picenus habens ab austro Apenninos montes, et ex altera parte Adriaticum mare, et porrigitur usque ad Piscaniam.
Abbreviated transcription (Latin):
luturie effusiones. et unguentoꝵ odores. Alii ũo cala¬
mistris. oͥspabat̃ capillos. et stibio depingebant ocłos.¬
et muliebri amictu in duebant᷑. Ali quoq non solũ
ri muliebria exercere. uocem effeminare. illicitis pas
uellicare. In hac tñ dissolutiõe exercere seuitiam in to
ditio. par sepulta erat. fides arebat. crudilitas iigebat. Pre¬

Expanded text:
luxuriae effusiones, unguentorum odores, et calamistris crispabant capillos, stibio oculos depingebant, muliebrem amictum induebant. Nec solum ri muliebria exercere, effeminare uocem et fluxu uellicare buliebria exercere, effeminare uocem et fluxu uellicare ba
Abbreviated transcription (Latin):
las fec̃ et eaꝵ numerũ nouit. qui uias celestes atq t̃restres
locoꝵ mutatiombꝰ p̃bet. Qui humanis ingeniis ⁊ õiaf¬
que creauit. ⁊ õs scĩas artium uariaꝵ ad adiuuandã uitã
naturãq concessit. Qui ꝯuinctionẽ maris ⁊ femine ad
ad uitoriũ ꝓpagande ꝓlis instituit. Qui hoĩb que focis
et luminib adhib̾ent. ad facillimos usus munꝰ t̾reni ignis

Expanded text:
ae statuit modum suum; qui uias caelestes adque terrestres locorum mutationibus praebet; qui humanis ingeniis, quae creauit, etiam scientias artium uariarum ad adiuuandam uitam naturamque concessit; qui coniunctionem maris adiutorium propagande prolis instituit. Qui hominum cetibus, quem focis et luminibus adhiberent, ad facillimos usus munus terreni ignis
Abbreviated transcription (Latin):
bilem et ꝑnitiosam. Et his dictis: ad moueri muru.
anetes nbet. Euolipto tay bientuo postqm̃ e absela caui¬
tas uictor tytꝰ machinis. et aliis bellicis instrumentis mũros
eiꝰ irrupit. non tñ sine suoꝵ sanguie. Rupto itãq muto.
solito t̾ribilior increpuit. sonitꝰ tube in ip̃o die crepuscło¬

Expanded text:
bilem et perniciosam. Et his dictis admovere muro arietes jubet. Evoluto igitur biennio postquam obsessa est civitas, victor Titus machinis et aliis bellicis instrumentis muros ejus irrupit, non tamen sine suorum sanguine. Rupto muro, solito terribilior increpuit sonitus tubae. Titus
Abbreviated transcription (Latin):
si modo uł sͥ uł patrie consulerẽt ne tanta ciuitas dirueret᷑.
pes seditionis retͣctantes. que in plebem grauib ꝑ petia
uerant. flagiciis. dum nullum uente locum sꝑarent ꝑire
uideis pacificum deferebat᷑. gemino agmine menia aggre¬
ditur. et duos aggẽs attolli imꝑat. Unũ contra antoniam¬
et alterum contra murum qui erat aioħ̃is sepulchrũ. Tunc

Expanded text:
si modo uel sibi uel patriae consulerent, ne tota ciuitas dirueretur. pes seditionis reputantes quae in plebem grauibus flagitiis perpetrauerant, dum nullum ueniae locum sperant, perire Iudaeis pacificum deferebatur, gemino agmine Caesar moenia aggreditur et duos aggeres adtolli imperat, unum contra Antoniam, alterum contra murum qui erat circa Iohannis sepulchrum. Eo
Abbreviated transcription (Latin):
restriti. Et ip̃i nos demuris sepe hortati sunt dimicare: ne
grauius ꝑirent a suis. Quales sunt ciues. quib hostis rem e¬
et ibi pͥmũ induisse corꝑis formam. celi se fuisse in colas descẽ¬
disse adcultũ t̾raꝵ. det̾ris ad celũ redire. transsisse ꝑmaria sicco
uorsas. hostium fusas copias. dormientibꝰ partã uictoriã¬

Expanded text:
rem. Ipsi nos de muris hortati saepe sunt dimicare ne rem. Ipsi nos de muris hortati saepe sunt dimicare ne grauius a suis perirent. Quales sunt ciues, quibus hostis remee, ibi primum induisse corporis formam, coeli se fuisse incolas, descendisse ad cultus terrarum, de terris ad coelum redire, transisse per maria sicco versas hostium fusas copias, dormientibus partam victoria
Abbreviated transcription (Latin):
fer tis gradum. quid horre scitis anmno. eie poe epulani¬
fei q siadite.  possunt et nos delectari epule que matiẽ
filius qet si uos estis inmeo iuilnere miserieordes. et nõ
silciptis hostiram meam. at adnsamu holocansum meum:
ego consummabo sacͥficium meum. Manducabo qd̾ reliquũ ẽ. Uide¬
te ne uob̃ obꝓbrio sit. qd̾ fortior uob̃ mulier repta sit. que assu¬
meret epulas uiroꝵ. Ego quidem tales ꝑaui epułas. s uos sicma
trem epulari fecistis. Et me tenebat passio. sed uic̃ necessicas.
Repleuit ꝯtimio totam urhem tantiscełis nefas. et unꝰquisꝙ¬
ante ocłos positũ parricidał ꝯuiui ministĩum ꝑ horrescebat.
les escas inuemrẽt.: et uelud inprudentes sumerẽt. Ceꝑunti
horrore. ꝑt̾riti ad hostem fugert̃. Quo cõpto cesar exetiatꝰ.¬
infelicis t̾re ꝯtagium. manꝰ eleuans ad celum: talia ꝓtestabat᷑.
Adbellum quidem oꝯmilitones uenimus. s adũsus hoĩes bel¬
hoc mne ꝯtagio tibi mmndus absoluo. que cumq moelo potestas

Expanded text:
refertis gradum, quid horrescitis animo, cur non epulamini quod mater feci? Possunt et vos delectare, quae matrem liere. Aut si uos in medio uulnere misericordes et non suscipitis hostiam meam atque auersamini holocaustum meum, ego consummabo sacrificium meum, manducabo quod reliquum est. Videte ne uobis opprobrio sit quod fortior uobis mulier reperta sit, quae absumeret epulas uirorum. Ego quidem tales paraui epulas, sed uos sic epulari matrem fecistis. Et me tenebat passio sed uicit necessitas.’ Repleuit continuo totam urbem tanti sceante oculos positum parricidalis convivii cibum perhorrescebat. les escas invenirent, et velut imprudentes sumerent. Coeperunt horrore infelicis terrae contagium, manusque elevans ad coelum, talia protestabatur: Ad bellum quidem, o commilitones, venimus, sed adversus homines belb hoc contagio tibi me absoluo, quaecumque in caelo potestas
Abbreviated transcription (Latin):
ñruħc xp̃c. Qui uerus rex ẽt sacerdos de regum atq ponti¬
ficũ gn̾e carnem assumens uenit mũdo salutarem afferẽs
fidem in qua popłm gentilem atq uidaicũ. scĩficando sͥ ꝯ
necteret et uniret. Natꝰ ẽ autẽ sua ordinatissima distributiõe
gesimꝰ pͥmꝰ. Porro sic̃ beatꝰ maximꝰ in sermone de paschates¬
tat᷑ et ꝗͣ admodum greci calculatores ꝯputant. ẽ qͥnquies
millesimꝰ quadruigentesimꝰ sepumꝰ. Demq notandũ ẽ.

Expanded text:
us, qui verus rex et sacerdos de regum atque pontificum genere carnem assumens, venit mundo salutarem afferens fidem, in qua populum gentilem atque Judaicum sanctificando sibi connecteret et uniret. Natus est sua ordinatissima distributione agesimus primus. Porro sicut beatus Maximus in sermone de Pascha testatur, et quemadmodum Graeci calculatores computant, est quinquies millesimus quadringentesimus septimus. LIBER QUINTUS.
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ꝯuersaq ad paruulum iam matrẽ oblita sic ait. Quid
tibi faciam paruuile. quid faciam tͥ: S ͤua te circonstant
agam misera: Uiuendi tͥ aut mͥ. nullũ uideo subsidiũ.
matri qd̾ accepistis. Redite inquam in illud naturale
in es tumulus defuncto paret. Ip̃a copleclar que geni: ⁊pa es¬

Expanded text:
sit. Conuersa itaque ad paruulum iam matrem oblita et furens animi sic ait: ‘Quid tibi faciam, paruule, quid faciam tibi? Saeua te circumstant agam misera? vivendi tibi ac mihi nullum subsidium matri, quod accepistis: redi, fili, in illud naturale i tumulus defuncto paretur. Ipsa complectar quem genui, ipsa e
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio: tp̃r ultioĩs electo ut qui in diebꝰ pasche salua
clusi feralis pene exitium ꝙ merebant᷑ exciꝑent.
S ubi hostis ad eẽ uisus ẽ. domestico fede sequestra¬
ta sunt. ciuilium belloꝵ certamina. Plerumq enm
acerba odia metꝰ cõpͥmit. Deniq cohortati sunt se in¬
ucem factionum uiriut inuno ꝯspirantib studiis
patͥam defensarẽt. ne eoꝵ discordia incruentã rom a¬
nis daret uictoriam. freti gͥ nunio. hostem subito ad¬
oriendũ putarut̃. et inꝓiusa eruptioe pͥmos t᷑bauere.

Expanded text:
udicio tempore hoc ultionis electo, ut qui in diebus Paschae salvclusi, feralis poenae exitium, quod merebantur, exciperent.s hostibus aduenientibus domestico foedere sequestrata ciuilium bellorum certamina. Plerumque enim etiam acerba odia metus conprimit. Denique cohortati sese inuicem factionum uiri, ut in unum conspirantibus studiis patriam defensarent, ne eorum discordia incruentam Romanis uictoriam daret, freti numero hostem subito adoriundum putauerunt, et inprouisa eruptione primos turbauere.