comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
settte ma confiteri quã tueri maluis ses. Quo d n
segtentiã qua pane̾ inuerã xp̃i carnẽ & uinũ in
nerii xp̃i sanguinẽ conuerti credimus. uecordiã
ponunniside hac nẽ oportuus tunc tibi responde¬
bo eũ fide hanc anctore dõ diuinis alictorstonde
eominifestis rationibus uerã esse ionstrauero.
Ioseno autẽ. quod dicens erat autem burgundus
isententia uulgi Paschasii atq Lanfranci me
esiam cũuulgo depitas: certissimũ habeto tu.
ulubitanter eredant amici mei atq eccła xp̃i
quia si etiã de ess& michi auctoritas atq natioi
quib fidẽ meã tueri possem: mallẽ tamen
oum uulgo ẽẽ rusticus & idiota catholicus. quã
tecũ existere curialis atq facetus hereticus. Sed
si dñs d̾s tẽ atq mẽ in audientia sc̃i concilii dig¬
naretur coniungere. de pietate eius confido quia
mutares uerba mutares sententiam. Bb̃R. Quã sen¬
tentiã suꝑiorib suis uerbis ille ipse deiecit. nec

Expanded text:
ccata tua confiteri quam tueri maluisses. Quod uero ccata tua confiteri quam tueri maluisses. Quod uero sententiam qua panem in ueram Christi carnem et uinum in uerum Christi sanguinem conuerti credimus uecordiam nominas, de hac re oportunius tibi tunc respondebo, cum fidem hanc auctore deo diuinis auctoritatibus et manifestis rationibus ueram esse monstrauero. Porro autem quod dicens: Erat autem burgundus in sententia uulgi, Pascasii atque Lanfranci, me etiam cum uulgo deputas, certissimum habeto tu indubitanter credant amici mei atque ecclesia Christi, quia si etiam deesset mihi auctoritas atque ratio quibus fidem meam tueri possem, mallem tamen cum uulgo esse rusticus et idiota catholicus quam tecum existere curialis atque facetus hereticus. Sed si dominus deus te atque me in audientia sancti concilii dignaretur coniungere, de pietate eius confido quia mutares uerba, mutares sententiam. Ber.: Quam sententiam superioribus suis uerbis ille ipse deiecit nec
Abbreviated transcription (Latin):
lio tẽ uirasse est superius cõprehensum. Porro
quid de hac rẽ tẽpore Nicholai gestũ sit. breui¬
ter supra reseraui Digrediendo hec ideo dixi.
quia dixisti.erat autem burgundus insenten¬
tia uulgi. paschasi atq Lanfranci. Nam cum
catholiea ȩccła diuidatur inclericalẽ ordinẽ
atq laicalẽ. clericalis uero ordo consistat. in
ep̃is ac reliquis xp̃i sacerdotibus aliisq diuer¬
sarũ dignitatũ ȩccłastiois ꝑsonis. hos aute᷑ om̃s
preter paucissimos seismaticos hanc fide̾ tenȩ¬
re manifestũ sit: rectius dixisses. erat autẽ
bingundus uisententia catholicȩ ȩccłȩ. sed non
inndea memũq sequaciũ. qui maluimus nos ab ea
supbe seperare. & contra eam adurãm ꝑ niciem
scustiri facere. quã humiliter mẽbra eius esse. & cõ¬
uninen eũ ea. sidem salubriter retinere hoc re¬
uera dixisses si amator ueritatis &e seruitor uis¬
cata extitoes se abiecto ianis głe appetitũ pee¬

Expanded text:
lio te iurasse superius est comprehensum. Porro lio te iurasse superius est comprehensum. Porro quid de hac re tempore Nicholai gestum sit breuiter supra 414 reseraui. Digrediendo hec ideo dixi quia dixisti: Erat autem burgundus in sententia uulgi Pascasii atque Lanfranci. Nam cum catholica ecclesia diuidatur in clericalem ordinem atque laicalem, clericalis uero ordo consistat in episcopis ac reliquis Christi sacerdotalibus aliisque diuersarum dignitatum ecclesiasticis personis, hos autem omnes preter paucissimos scismaticos hanc fidem tenere manifestum sit, rectius dixisses: Erat autem burgundus in sententia catholice ecclesie sed non in mea meorumque sequacium qui maluimus nos ab ea superbe separare et contra eam ad nostram perniciem scisma facere, quam humiliter membra eius esse et communem cum ea fidem salubriter retinere. Hoc reuera dixisses si amator ueritatis et seruator iustitie extitisses si abiecto inanis glorie appetitu pe
Abbreviated transcription (Latin):
Ioua inandient a om̃um qui de diuersis huiꝰ
erndi partibus illuc conuenerant. lohanmis
seoi liber de encharistia lectus est ac dapna¬
ts sententi tua exposita acdannaclãudus
audita ce concordi omium assensa confurata.
boo elerier qui legatos tuos se esse dixerint
uosentestẽ defendere in primo sttiꝰ uetu
Qesereruit. &e capti sunt ab hac sententia num¬
quam discestit scs leo in omibus concilus sus
seu quib ipse presentũ suã exhibuit. seũ quȩ
glrinos suos indiuersis prouintius congre¬
sueri iistiuit: Que sententia non effugit
suege serẽ quoq suũ. felicis memoriȩ papam
uictorem. Sed quicquid de hac rẽ seu ȩatris
ipse statuit. statiũue precepit. hoc etiam iste
sua atq omĩuam conciliorũ suorũ auctoritate
firmauit. Demq inconcilio t uroniensi eui
ipsius inter fuere ac prefuere legati data e
corã om̃ib cõmunem ȩccłȩ fidem. iurasti ab illa
hora te ita crediturum: sicut in romano conci¬

Expanded text:
In qua in audientia omnium qui de diuersis huius In qua in audientia omnium qui de diuersis huius mundi partibus illuc conuenerant, Iohannis Scoti liber de eucharistia lectus est ac damnatus sententia exposita ac damnata, fideaudita et concordi omnium assensu confirmata. Duo clerici qui legatos tuos se esse dixerunt, uolentes te defendere in primo statim aditu defecerunt et capti sunt. Ab hac sententia numquam discessit sanctus Leo in omnibus conciliis suis, seu quibus ipse presentiam suam exhibuit seu que per legatos suos in diuersis prouinciis congregari instituit. Que sententia non effugit successorem quoque suum felicis memorie papam Victorem. Sed quicquid de hac re seu ceteris ipse statuit, statuiue precepit, hoc etiam iste sua atque omnium conciliorum suorum auctoritate firmauit. Denique in concilio turoniensi cui ipsius interfuere ac prefuere legati, data ecoram omnibus communem ecclesie fidem, iurasti ab illa hora te ita crediturum sicut in romano conci
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ diligerem. uel fide qua reuera ita esse
in dubitanter tenerem. Igitur cũ ã quodã
Remensi clerico Romam ꝑlatas recitator
leger& intellecto quod iohanne̾ seotũ ex¬
tolleres. Paschasiũ dampnares. cõmuni de eu¬
charistia fidei aduersa sentires: ꝓmulgata ẽ
in tẽ damnationis sententia. priuans tẽ com¬
munione sanctȩ ȩccłȩ.quam tu priuare sca
eius cõmumone satagebas. Post hȩc precepit
papa ut ego surgerem. praui rumoris amẽ
maculam abstergerẽ. fide̾ meam exponere
expositam plus sacris auctoritatibus quam
argumentis probarem. Itaq surrexi. quod
sensi dixi. quod dixi probaui. quod probaui
om̃ibus placuit. nulli displicuit. De hino deela¬
rata est sẏnodus uercellensis. quȩ proximo
tune septembri eodem presidente pontific
usst celebrata uercellis dd quã uocatus non ite¬
tistists ueno prrȩcepto ac precibis presatupo¬
tifici usa ad ipsam sinodum secui remfnsi:

Expanded text:
te diligerem uel fide qua reuera ita esse te diligerem uel fide qua reuera ita esse indubitanter tenerem. Igitur cum a quodam remensi clerico Romam perlatas recitator legeret, intellecto quod Iohannem Scottum extolleres, Pascasium damnares, communi de eucharistia fidei aduersa sentires, promulgata est in te damnationis sententia priuans te communione sancte Ecclesie quam tu priuare sancta eius communione satagebas. Post hec precepit papa ut ego surgerem, praui rumoris a me maculam abstergerem, fidem meam exponerem, expositam plus sacris auctoritatibus quam argumentis probarem. Itaque surrexi, quod sensi dixi quod dixi probaui, quod probaui omnibus placuit nulli displicuit. Deinde declarata est synodus uercellensis, que proximo tunc septembri eodem presidente pontifice est celebrata Vercellis. Ad quam uocatus non uenisti. Ego uero precepto ac precibus prefati pontificis usque ad ipsam synodum secum remansi.
Abbreviated transcription (Latin):
dus insententia immo uecordia uiigi pas¬
ebasu atdor: Patifranei. minime suꝑ esse in astas
post conseerationẽ substantiã panis atq uin
qͥs itua aaaplieum sedem. Qui cũ synodo presi¬
cheree. adresideri secũ non parus muli tuido
epoꝵibabbatum. diuersiq ordinis aduertisdo¬
greuibus religiosarũ ꝑsonarũ: iussum estꝰ iẽ
contom audientia recitari quas michi de
corpore esangune dñ litteras traus inisis
i ornuor qͥuippe earũ legatus tuus mẽ
innormania non reꝑto tradidit tas quib¬
tia eleries. Quas cũ legissent & contia uita¬
tissimã eccłȩ fidem scriptas animaduenfit¬
nt a pdordũ accensi quibusdam addegen¬
dũ eas porrexerunt. plurimis eirum sen¬
ut nens uerbis exposuerunt. Itaq factũ est
ut non deterior de tẽ quã deme fuerit¬
orta suspicio. adquẽ uidelicet tales litteras
destinaueris. putantibus multis mẽ fouere
ac fauere quȩ ãtẽ dicerentur. uel gr̃a qua

Expanded text:
dus in sententia immo uecordia uulgi, Pasdus in sententia immo uecordia uulgi, Pascasii atque Lanfranci minime superesse in altari post consecrationem substantiam panis as tua ad apostolicam sedem. Qui cum synodo presideret ac resideret secum non parua multitudo episcoporum abbatum diuersique ordinis a diuersis regionibus religiosarum personarum, iussum est in omnium audientia recitari quas mihi de corpore et sanguine domini litteras transmisisti. Portitor quippe earum legatus tuus me in Normannia non reperto, tradidit eas quibusdam clericis. Quas cum legissent et contra usitatissimam ecclesie fidem scriptas animaduertissent, zelo dei accensi quibusdam ad legendum eas porrexerunt, plurimis earum sententias uerbis exposuerunt. Itaque factum est ut non deterior de te quam de me fueritorta suspicio, ad quem uidelicet tales litteras destinaueris putantibus multis me fouere ac fauere que a te dicerentur, uel gratia qua
Abbreviated transcription (Latin):
aut nolens id agit. Nichil eniͣ medii poterit
repperiri. Om̃is igitur assertor ueritatis. tẽ aue¬
tore inimicus est ueritatis. Sed absit. Ipsa
nãque ueritas assertores suos plurimum dis¬
tani nomine meuangelio uocat dicens. lam
non dicam uos seruos. sed amicos meos. & alibi.
Uos amici mei eritis. Fadsum est ergo. asserto¬
rem ueritatis tã uolentem quã nolentem
inimicũ constituere ueritatis. SẽR. Quia sic̃
coliat ꝓprio burgundus ense depereat. Lata.
Tui moris est. alios deprimere. tẽ efferre . tẽ
iactare de tẽ magna sentire. Te quidẽ dauid
humbertũ uero coliat appellas. Et quidem
rectius tẽ nominasses aoliat. quia homo arro¬
gantissimus es. & ea sentis. seribis & loqueris
quibus tu ipse ueliit ense ꝓprio. iuguleris.
Iilum uero dauid. qui humiliter uixit. humi¬
liter docuit. menbrũ eccłae. pugnaus ꝓ ȩccła.
as sumens scutũ fidei & gladium spiritus
quod et uerbũ dĩ. SẽR. Erat antẽ burgun¬

Expanded text:
aut nolens id agit. Nihil enim medii poterit aut nolens id agit. Nihil enim medii poterit repperiri. Omnis igitur assertor ueritatis, te auctore inimicus est ueritatis. Sed absit. Ipsa namque ueritas assertores suos plurimum distanti nomine in euangelio uocat dicens: Iam non dicam uos seruos sed amicos meos. Et alibi: Vos amici mei eritis. Falsum est ergo assertorem ueritatis tam uolentem quam nolentem inimicum constituere ueritatis. Ber.: Quia sicut Goliat proprio burgundus ense depereat. Lanfr.: Tui moris est alios deprimere, te efferre te iactare de te magna sentire. Te quidem Dauid Humbertum uero Goliat appellas. Et quidem rectius te nominasses Goliat, quia homo arrogantissimus es, et ea sentis, scribis et loqueris, quibus tu ipse uelut ense proprio iuguleris. Illum uero Dauid qui humiliter uixit humiliter docuit, membrum ecclesie pugnans pro ecclesia assumens scutum fidei et gladium spiritus quod est uerbum dei. 3 Ber.: Erat autem burgun
Abbreviated transcription (Latin):
patusse unũ hominem errare. quã tot ꝑsonas.
tot mpolii Tibi uͦsi ascripsises cũ ipsum aeftri¬
eped moliars. piurũ tẽ esse astruere uidere¬
Iufdra iam qualiter redargins uideamus. gẽꝵ
edoparot quia lux intenebris luca&e & tenebrȩ
cam non cõprehendant. LaR. Hoc rectis sine
inte nehorqueri potest. lue& nãq lux fidei
crernebris buius mundi quantum ꝑspreulũ
Serigina reuelante dõ possumus contueri
u̾erum hanc luct̃ tenebrosa mens tuã nequi
co prebendere. despectis cȩteris putans se
sols. sapientẽ ẽẽ euanescens in cogitationib:
fuisi stulta facta apud dm̃. Bẽx. Quia uerita¬
tis inimiceus. uelit nolit ueritatẽ asserat
tantiParuꝰ uideris attendere quid dicas
tantũ u⁊ seruũ di illatis obꝓbrus in contẽptũ
aduecas: assertorẽ ueritatis. ti uolentẽ quam
nolentẽ inimicũ pariter constituis ueritatis.
Quis quis autẽ ueritatẽ asserit: aut uolens¬

Expanded text:
potuisse unum hominem errare quam tot personas, potuisse unum hominem errare quam tot personas, tot ecclesias? Tibi uero si ascripsisses, cum ipsum destruere moliaris, periurum te esse astruere uidereris. Sed iam qualiter redarguas uideamus. Ber.: Apparet quia lux in tenebris lucet et tenebre eam non comprehendant. Lanfr.: Hoc rectissime in te retorqueri potest. Lucet namque lux fidei in tenebris huius mundi, quantum per speculum et enigma reuelante deo possumus contueri. Verum hanc lucem tenebrosa mens tua nequit comprehendere despectis ceteris putans se solam sapientem esse, euanescens in cogitationibus suis, stulta facta apud deum. Ber.: Quia ueritatis inimicus uelit nolit ueritatem asserat. Lanfr.: Parum uideris attendere quid dicas, tantum ut seruum dei illatis opprobriis in contemptum adducas. Assertorem ueritatis, tam uolentem quam nolentem inimicum pariter constituis ueritatis. Quisquis autem ueritatem asserit, aut uolens
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura firmar&. Iniuncta est huus rer cura
Sumberto ep̃o. Itaq uerba fidei superius cõore¬
hensa scripsit. recitauit. assensu om̃ium adlegen¬
dũ & confitendũ tibi tradidit. Tu uero adquies¬
cens ac cepisti. legisti. confessus tẽ ita credere
uire uirando confirmasti. tande̾ manu propria
sub scripsisti. Nicholaus papa gaudens deconuersio¬
ne tua. iusiurandũ tuum scriptũ misit ꝑurbes
italiȩ galliȩ. germaniȩ. & adquȩeu̾q loca fama
tuȩ prauitatis antea potuit ꝑuenire t sicut
ecclȩ scandalizatȩ prius dolebant dete aũ¬
so atq aduerso: ita postea gauderent gra¬
tiasq dõ agerent de reuerso atq conuerso.
Cur ergo seriptũ hoc magis ascribis hum¬
berto ep̃o quã tibi. quã nicholao pontifici
quã eius concilio. quã deniq om̃ibus ecclus
quȩ id cũ debita reuerentia susceperunt.
& ꝓ conuersione tua dõ gratias retuleruern
Cur inquã. nisi quia facilius ꝑsuades imperitis

Expanded text:
scriptura firmaret. Iniuncta est huius rei cura scriptura firmaret. Iniuncta est huius rei cura Humberto episcopo. Itaque uerba fidei superius comprehensa scripsit, recitauit, assensu omnium ad legendum et confidendum tibi tradidit. Tu uero adquiescens accepisti, legisti, confessus te ita credere iureiurando confirmasti, tandem manu propria subscripsisti. Nicholaus papa gaudens de conuersione tua iusiurandum tuum scriptum misit per urbes Italie, 412 Gallie, Germanie, et ad quecumque loca fama tue prauitatis antea potuit peruenire. Vt sicut ecclesie scandalizate prius dolebant de te auerso atque aduerso, ita postea gauderent gratiasque deo agerent de reuerso atque conuerso. Cur ergo scriptum hoc magis ascribis Humberto episcopo quam tibi, quam Nicholao pontifici, quam eius concilio, quam denique omnibus ecclesiis, que id cum debita reuerentia susceperunt et pro conuersione tua deo gratias retulerunt? Cur inquam, nisi quia facilius persuades imperitis
Abbreviated transcription (Latin):
ore & corde ꝓfiteor. de saeramentis dñicȩ mensȩ eã
fidem tenere : quã donnus & uenerabilis papa Nichi¬
laus & hȩc scã ħynodus auctoritate euangelica &. ap¬
ca tenendã tradidit. michiq firmauit. scilicet panẽ
& uinũ quȩ in altare penuntur. post consecrationem
dñi nri uesu xp̃i esse . & sensualiter non solũ sacram̃to
sed inueritate manibus sacerdotũ tractari. frangi
& fideliũ dentibus atteri. iurans ꝑscãm &̃ omousion
Quodsi ego ipse aliquando aliquid contra hȩc senti¬
re ac predicare. prȩsũpsero: subiaceã canonũ seueri¬
tatii lecto & ꝑlecto sponte subscripsi. Cũ uenisses ro¬
mam fretus hĩis qui plus impensis ãtẽ beneficus
quã ratione ãtẽ andit̾a opem tibi ꝓmiserant.
non ausus defensare quod antea senseras. postulas¬
ti rucholauor pontificem eiusq conciliũ. quati¬
nus. fide̾ quã teneri oporteret uerbis tͥ trader&

Expanded text:
ore et corde profiteor de sacramentis dominice mense eam ore et corde profiteor de sacramentis dominice mense eam fidem tenere quam dominus et uenerabilis papa Nicholaus et hec sancta synodus auctoritate 411 euangelica et apostolica tenendam tradidit michique firmauit, scilicet panem et uinum que in altare ponuntur post consecrationemnostri Iesu Christi esse et sensualiter non solum sacramento sed in ueritate manibus sacerdotum tractari, frangi, et fidelium dentibus atteri, iurans per sanctam et omousion Quod si ego ipse aliquando aliquid contra hec sentire ac predicare presumpsero, subiaceam canonum seueritati. Lecto et perlecto, sponte subscripsi. Cum uenisses Romam fretus iis qui plus impensis a te beneficiis quam ratione a te audita opem tibi promiserant, non ausus defensare quod ante senseras postulasti Nicholaum pontificem eiusque concilium quatinus fidem quam teneri oporteret, uerbis tibi traderet,
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝓpter ea ut opmnor hic non inserusti: ut lecto¬
res tui putarent hȩc uerba non esse tua sed uene¬
rabilis humberti ep̃i. Nec id in iuria. Nam quia here¬
tica esse ꝑtinaciter ꝓbare contendis: si manifeste
tua diceres. manifeste te ipsum hereticũ c̃ꝑbares.
Sed nequis nescius romani concilii indiscretã de nego¬
tio ferat sententiã : principiũ eius. mediũ atq finem
simul hic apponam. Ego Beringerius indignus diaco¬
nus ȩccłȩ sc̃ĩ mauritii andegauensis eognoscens ue¬
ram catholicã &apłicã fidem anathematito om̃em
heresim. prȩcipue eam dequa hactenus infamatus
sum. quȩ astruere conatur. pane̾ & uinu̾ quȩ in altare
ponuntur post consecrationẽ solũ modo sacramentum
nec posse sensualiter nisi insolo sacramento manibus
sacerdotũ tractari uel frangi. aut fideliũ dentib
atteri. Consentio autẽ sc̃ę romanȩ & apłicȩ sedi. &

Expanded text:
di propterea ut opinor hic non inseruisti, ut lectodi propterea ut opinor hic non inseruisti, ut lectores tui putarent hec uerba non esse tua sed uenerabilis Humberti episcopi. Nec id iniuria. Nam quia heretica esse pertinaciter probare contendis, si manifeste tua diceres, manifeste te ipsum hereticum comprobares. Sed ne quis nescius romani concilii indiscretam de negotio ferat sententiam, principium eius medium, atque finem simul hic apponam: Ego Beringerius indignus diaconus ecclesie sancti Mauricii andegauensis cognoscens ueram catholicam et apostolicam fidem anathematizo omnem heresim precipue eam de qua hactenus infamatus sum, que astruere conatur panem et uinum que in altare ponuntur post consecrationec posse sensualiter nisi in solo sacramento manibus sacerdotum tractari uel frangi aut fidelium dentibus atteri. Consentio autem sancte romane et apostolice sedi, et
Abbreviated transcription (Latin):
non est ꝑsonarũ acceptor ds̃. sed in om̃i gente qui ti
doctor gentiũ ad galathas. Do ꝑsonam hominis non
accipit. Qutͣ dum contra catholicã ueritate scrip¬
sisse asseris: non ipsũ solum. sed & romanos pontifices
romanam eccłam. multosq sc̃os patres redargius.
incurrisq in illud. quod beati doctores si non eisdẽ
uerbis. eisdẽ tamen sententus multis in locis concor¬
diter astruxerunt. hereticũ esse om̃ẽm hominem qͥ
arromana &umuersali ȩccłia infidei doctrina dis¬
cordat. Euenitq tibi iusto dĩ uidicio. ut qui alios isse
hereticos astruere conaris : tu ipse in heresim de uolu¬
tus esse hereticus comuncaris. BeR. a nathematix o om¬
nem heresim. prx̧cipue eam quȩ astruere conatur
pane̾ & uinũ quȩ in altari ponuntur post consecna¬
tionẽ soluͣ modo sacramenta esse. & non uerũ corpus
xp̃i & sanguinẽ. Lãn. Principiũ huius iuris t̾ui uiran¬

Expanded text:
nndoctor gentium ad galathas: Deus personam hominis non accipit. Quem dum contra catholicam ueritatem scripsisse asseris non ipsum solum, sed et romanos pontifices, romanam ecclesiam multosque sanctos patres redarguis. Incurrisque in illud quod beati doctores si non eisdem uerbis eisdem tamen sententiis multis in locis concorditer astruxerunt, hereticum esse omnem hominem qui a romana et uniuersali ecclesia in fidei doctrina discordat. Euenitque tibi iusto dei iudicio, ut qui alios esse hereticos astruere conaris, tu ipse in heresim deuolutus esse hereticus conuincaris. Beringerius: Anathematizo omnem heresim precipue eam que astruere conatur panem et uinum que in altari ponuntur post consecrationem solummodo sacramenta esse et non uerum Christi corpus et sanguinem. Lanfrancus: Principium huius tui iurisiuran
Abbreviated transcription (Latin):
ae seculariũ sitterarũ apprime eruditũ. testant᷑
om̃s qui uel propria experientia eũ nouerunt.
uel ab aliis qui ipsũ exꝑti sunt eiꝰ cognitionẽ acce¬
perunt. Hunc non de burgundia sed de lotharingra
dĩ archi ep̃m ordinauit. postea uero sc̃a romana ec¬
clesia presulẽ sibi cardinalẽ constituit. Quo in loco
positus taliter iuxit. taliter docuit: ut de fide uł
doctrina ipsius nec saltẽ sinistrȩ suspicionis fama
aliquando ex orta sit. Huius rei. testis est tota fere
latinitas. quȩ pro excellentia apłicȩ̃ sedis ouius cõn¬
cilus & consilus sẽꝑ ad erat ac prẽerat. enͣ ignorarȩ
non potuit. Qui si &iam burgundus ess&: insipient᷑
tamen arrogantia tua nomen suȩ gentis ꝓinfamia
sibi ascriberet. cũ sp̃s dm̃ ubi uult spiret & quem
uult aspirote es dm̃ sit terra & uniuersi qui habitard
mnea & princeps apłox dicat. Inueritate cõperi qͣm¬

Expanded text:
ac secularium litterarum apprime eruditum, testantur ac secularium litterarum apprime eruditum, testantur omnes qui uel propria experientia eum nouerunt uel ab aliis qui ipsum experti sunt eius cognitionem acceperunt. Hunc non de Burgundia sed de Lotharingia dei archiepiscopum ordinauit, postea uero sancta romana ecclesia presulem sibi cardinalem constituit. Quo in loco positus taliter uixit taliter docuit, ut de fide uel doctrina ipsius nec saltem sinistre suspicionis fama aliquando exorta sit. Huius rei testis est tota fere latinitas, que pro excellentia apostolice sedis cuius conciliis et consiliis semper aderat ac preerat, eum ignorare non potuit. Qui si etiam burgundus esset, insipienter tamen arrogantia tua nomen sue gentis pro infamia sibi ascriberet, cum spiritus domini ubi uult spiret, et quem uult aspiret, et domini sit terra et uniuersi qui habitant in ea, et princeps apostolorum dicat: In ueritate comperi quo
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłarũ opinionẽ. scriptũ postea condidisti eui in hoc
Et ut enidentius appareat quid tudicas. quid ego respon¬
deam: alterutras sententias uicaria nr̾oꝵ nominũ posi¬
tione distinguã. Nec ad om̃ia responsurus sum quia
spus rosas interseris & albis atq nigris colorib phan¬
tasma tuũ depingis. quȩdã &iam dicis quȩ nichil ꝑti¬
nent ad ꝓpositũ questionis. Compendio autẽ inquantũ
potero operam dabo. Intalib enĩ nenus nollẽ uitam
deterere. si populũ dĩ antiquã ꝑmitteres pacem
habere. BeRINCeRs. Scriptũ humberti burgundi
quẽ fecerant romȩ ep̃m cardinalẽ quod scripsit
contra catholicã ueritatẽ quod inferius patebit ut
cogeretur illud Beringerius & quasi ꝓfiteri erro¬
rem in eptissimi burgundi. LanERarcus. Humb̾tũ
uirũ fuisse religiosum. fide xp̃iana & scissimis ope¬
rib ꝑseuerantissime decoratũ. scientia diuinarum

Expanded text:
ecclesiarum opinionem scriptum postea condidisti, cui in hoc ecclesiarum opinionem scriptum postea condidisti, cui in hoc Et ut euidentius appareat quid tu dicas, quid ego respondeam, alterutras sententias uicaria nostrorum nominum positione distinguam. Nec ad omnia responsurus sum, quia spinis rosas interseris, et albis atque nigris coloribus phantasma tuum depingis, quedam etiam dicis que nihil pertinent ad propositum questionis. Compendio autem in quantum potero operam dabo. In talibus enim neniis nollem uitam deterere, si populum dei antiquam permitteres pacem habere. 2 Beringerius: Scriptum Humberti burgundi quem fecerant Rome episcopum cardinalem quod scripsit contra catholicam ueritatem quod inferius patebit ut cogeretur illud Beringerius et quasi profiteri errorem ineptissimi burgundi. Lanfrancus: Humbertum uirum fuisse religiosum, fide Christiana et sanctissimis operibus perseuerantissime decoratum scientia diuinarum
Abbreviated transcription (Latin):
stat immobile. habens signaculũ quo discedit ab ini¬
quitate. quia in uocat nomen dñi. nequaquã sine gra¬
ui scandalo ferens quod non es contentus ut ꝑuersus
ꝑuensa dicas: nisi &iam praua scripta ꝑ prauos disci¬
pulos tuos indiuersas regiones transmittas. Et cetera
quidẽ ab eatȩ memoriȩ Nicholao totius xpͣiani
nominis summo pontifice & ãcentũ tredeciꝰ episco¬
pis romȩ andita. examinata atq dãnnata sunt. Tu
quoq inclinato corpore sed non humiliato corde
ignem accendisti. librosq ꝑuersi dogmatis in medio sc̃i
concilii in euͣ coniecisti. iurans ꝑ id quod reb omĩb in¬
conparabiliter maius est. fidẽ a patrib qui presentes e¬
rant traditã in iuolabiliter te seruaturũ. ueterẽq doc¬
trinã tuã de corpore & sanguine dñi ab illa die non
predicaturũ. Huius ꝓpositi sacrilegus iuolator contra
prefatam synodũ. contra catholicã ueritatẽ. contra om̃iũ

Expanded text:
stat immobile habens signaculum quo discedit ab inistat immobile habens signaculum quo discedit ab iniquitate, quia inuocat nomen domini, nequaquam sine graui scandalo ferens quod non es contentus ut peruersus peruersa dicas, nisi etiam praua scripta per prauos discipulos tuos in diuersas regiones transmittas. Et cetera quidem a beate memorie Nicholao totius christiani nominis summo pontifice et a centum tredecim episcopis Rome audita examinata atque damnata sunt. Tu quoque inclinato corpore sed non humiliato corde ignem accendisti, librosque diuersi dogmatis in medio sancti concilii in eum coniecisti, iurans per id quod rebus omnibus incomparabiliter maius est, fidem a patribus qui presentes erant traditam, inuiolabiliter te seruaturum, ueteremque doctrinam tuam de corpore et sanguine domini ab illa die aliis non predicaturum. Huius propositi sacrilegus uiolator, contra prefatam synodum contra catholicam ueritatem contra omnium
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. Cȩlestiq lã pade splendidius eniteret. quȩdã quȩ
de scripturis sc̃is te sumere non nuͣquã dicis: aut penit᷑
esse falsa. aut aliqua exparte ꝓut ratio tui negotu
postulat de prauatã. Perquã diabolicã fallaciã ignaras
diuini mysterii mentes tibiq credulas inuadis. decipis.¬
subruis. tanto iniquor
quanto in malo ꝓposito ad
eorum qui tibi in xpͣo frͣs sunt subuersionẽ & scandalũ
ꝑtinacior. parui ponderans uerba dñi cõminantis ei qͥ
depus illis suis aliquẽ scandalizat. nec satis tremens incre¬
pationẽ apostoli ad suꝑbam corinthiorũ gentẽ scriben¬
tis & dicentis. Sic autẽ peccantes infratres & ꝑcutien¬
tes conscientiã eorum infirmã. in xpͣm peccatis. Quo
peccato plurimũ detineris. subuertens eos qui nesci¬
entes tibi resistere contẽplantur ea quȩ uidentur.
non ea quȩ non uidentuR Sed firmũ fundamentũ dĩ

Expanded text:
rentur, celestique lampade splendidius eniteret, quedam que rentur, celestique lampade splendidius eniteret, quedam que de scripturis sanctis te sumere nonnunquam dicis, aut penitus esse falsa, 409 aut aliqua ex parte prout ratio tui negotii postulat deprauata. Per quam diabolicam fallaciam ignaras diuini misterii mentes tibique credulas inuadis, decipis,subruis, tanto iniquior quanto in malo proposito ad eorum qui tibi in Christo fratres sunt subuersionem et scandalum pertinacior, parui ponderans uerba domini comminantis ei qui de pusillis suis aliquem scandalizat nec satis tremens increpationem apostoli ad superbam corinthiorum gentem scribentis et dicentis: Sic autem peccantes in fratres et percutientes conscientiam eorum infirmam in Christum peccatis. Quo peccato plurimum detineris, subuertens eos qui nescientes tibi resistere contemplantur ea que uidentur non ea que non uidentur. Sed firmum fundamenum dei
Abbreviated transcription (Latin):
dicare non cessat consilio meliore redirent. Sed
quia elegisti prauitatẽ quã semel imbibisti
clam destinis disputationib apud imperitos tueri. palã
autẽ atq in audientia sci̾ concilii ortodoxã fidẽ non
amore ueritatis sed timore mortis confiteri: ꝓpterea
refugis mẽ. refugis religiosas ꝑsonas. quȩ de uerbis tuis
ac meis possint ferre sententiã. Inquarũ presentia de
nulla re te audire tecũq conferre libentuis uellem.
quã quod sententias tuis sententiis cõmodas plectenda
temeritate confingis. easq sen studio nocendi seu ignoran¬
tia ueri sacris doctorib at tribuis. dicens. hoc. uel hoc.
in illo seu illo opere testatur augustims. Gregorus. Hie¬
ronimus. uel quis lib& eorũ. quos in arce auctoritatis po¬
sitos eccła xp̃i in signiter uenerat᷑. Ibi enĩ conquiesce¬
r& om̃is uersuta tergiuersatio. eñ sacri codices te audi¬
ente legerentur. uel tibi ad legendũ in manus trade¬

Expanded text:
dicare non cessat consilio meliore 408 redirent. Sed dicare non cessat consilio meliore 408 redirent. Sed quia elegisti prauitatem quam semel imbibisti, clandestinis disputationibus apud imperitos tueri, palam autem atque in audientia sancti concilii orthodoxam fidem non amore ueritatis sed timore mortis confiteri, propterea refugis me refugis religiosas personas, que de uerbis tuis ac meis possint ferre sententiam. In quarum presentia de nulla re te audire tecumque conferre libentius uellem, quam quod sententias tuis sententiis commodas plectenda temeritate confingis, easque seu studio nocendi seu ignorantia ueri sacris doctoribus, actribuis dicens: hoc uel hoc in illo seu illo opere testatur Augustinus, Gregorius, Ieronimus, uel quislibet eorum quos in arce auctoritatis positos ecclesia Christi insigniter ueneratur. Ibi enim conquiesceret omnis uersuta tergiuersatio cum sacri codices te audiente legerentur, uel tibi ad legendum in manus trade
Abbreviated transcription (Latin):
LANFRANICUS misericordia dei catholicus. Berin¬
gerio catholicȩ ȩccłȩ aduersario. Si diuina pi¬
etas cordi tuo inspirare dignaret᷑. quatinus res¬
pectu eius atq anunȩ tuȩ mecũ loqͥ uelles. lo¬
cũq oportunũ inqͦ id cõpetent᷑ poss& fieri salubri
deliberatione eligeres: multũ fortasse tibi: ꝓcul¬
dubio autẽ plurimũ hiis consuleres quos decipis. de¬
ceptos uero ac morte p̾uentos inpȩnas aeternas
transmittis: & enĩ cooperante sp̃u qui ubi uult spi¬
rat eueniret eduob alterutrũ. uidelic& ut aut
tu ipse deposito suꝑbiȩ fastu quo plenus contra orbe̾
terrarũ sentire coepisti. auctoritati totius sc̃ę ȩccłȩ
rectisq sc̃arum scripturaruĩ expositionib adquies¬
ceres. & sic te acsequaces tuos de tenebris erroris
ac profundo iniquitatis erueres. aut te intua ꝑti¬
nacia ꝑsistente. ipsi auditis rationib miserante dõ
resipiscerent. & ad uerã fidẽ quã sc̃a ȩcclesia pre¬

Expanded text:
Lanfrancus misericordia dei catholicus Beringerio, catholice ecclesie aduersario. Si diuina pietas cordi tuo inspirare dignaretur, quatinus respectu eius atque anime tue mecum loqui uelles, locumque opportunum in quo id competenter posset fieri salubri deliberatione eligeres, multum fortasse tibi proculdubio autem plurimum his consuleres quos decipis deceptos uero ac morte preuentos in penas eternas transmittis. Etenim cooperante spiritu qui ubi uult spirat, eueniret e duobus alterutrum uidelicet ut aut tu ipse deposito superbie fastu quo plenus contra orbem terrarum sentire cepisti, auctoritati totius sancte ecclesie rectisque sanctarum scripturarum expositionibus adquiesceres, et sic te ac sequaces tuos de tenebris erroris ac profundo iniquitatis erueres, aut te in tua pertinacia persistente, ipsi auditis rationibus miserante deo resipiscerent et ad ueram fidem quam sancta ecclesia pre
Abbreviated transcription (Latin):
efficace̾ eoruͣ uidelic& quos diuini consilii alti¬
tudo redimendos iudicauit. prȩsciuit. prȩdesti¬
nauit. uocauit. modis atq tẽporib quib id
fieri congruebat. Insacram̃to tam̃ qđ in huiꝰ
nei memoriã frequentat eccła caro dñi coti¬
die immolat᷑. diuidit᷑ comedit᷑. & sanguis eius
decalice fideliũ ore potat᷑. Utraq. uera utra qr
de uirgine sũpta dumit᷑ quidem caro ꝑse. desan¬
guis ese. non sine certi ratione mysterna ueuam¬
uis alio locutionis modo totus xp̃e manducane
dicat᷑ & eredat᷑ scilic& cũ uita aeterna quȩ upse
ett sp̃uali desiderio appetit᷑ cũ recordatio man¬
datorũ eiꝰ suꝑ mel & fauũ dulcior inmente habe¬
tarcũ fraterna caritas euiꝰ signũ hoc sac ram̃tu
gestat ꝓ xp̃i amore diligit᷑ cuͣ dulerte ato sa¬
luibriter in memoria recondit᷑ qđ ꝓsalute honsi¬
nũ contumelus sit affectus. cruce suspensus el auis

Expanded text:
efficacem, eorum uidelicet quos diuini consilii altiefficacem, eorum uidelicet quos diuini consilii altitudo redimendos iudicauit, presciuit, predestinauit, uocauit, modis atque temporibus quibus id fieri congruebat. In sacramento tamen quod in huius rei memoriam frequentat ecclesia, caro domini quotidie immolatur, diuiditur, comeditur, et sanguis eius de calice fidelium ore potatur. Vtraque uera, utraque de uirgine sumpta. Sumitur quidem caro per se, et sanguis per se non sine certi misterii ratione. Quamuis alio locutionis modo totus Christus manducari dicatur et credatur, scilicet cum uita eterna que ipse est spirituali desiderio appetitur, cum recordatio mandatorum eius super mel et fauum dulcior in mente habetur, cum fraterna caritas cuius signum hoc sacramentum gestat pro Christi amore diligitur, cum dulciter atque salubriter in memoria reconditur quod pro salute hominum contumeliis sit affectus, cruce suspensus, clauis
Abbreviated transcription (Latin):
ris. & fortiora tẽ ne serutatus fueris sed queupreb¬
cepit tibi ds̃ illa cogita sẽꝑ. & in plurib operib
eius ne fueris curiosus. Non est eniͣ tibi necessa¬
riũ. ea quȩ ab condita sunt iudere oculis tuis
Diuna tam̃ potentia mirabilit operante fieri
posse concedit. Nec defuere quibusdã dubitanti¬
bus digna miracula. quib reruͣ
uisibiliũ
atq corruptibiliũ ablatis tegu¬
mentis
sicuti reuera est apparere& cor¬
poralib:
oculis caro xep̃i & sanguis om̃ipotente dõ mise¬
riȩoedit᷑ sanante infirmoꝵ imbecillitate᷑. & terri¬
bit᷑ dannante atq eu̾tente om̃ium hereticoꝵ de¬
testab ile. prauitatẽ. Quoꝵ officii inter est sim

Expanded text:
ris, et fortiora te ne scrutatus fueris, sed que preris, et fortiora te ne scrutatus fueris, sed que precipit tibi deus illa cogita semper, et in pluribus operibus eius ne fueris curiosus. Non est enim tibi necessarium ea que abscondita sunt uidere oculis tuis. Diuina tamen potentia mirabiliter operante fieri posse concedit. Nec defuere quibusdam dubitantibus digna miracula quibus rerum uisibilium atque corruptibilium ablatis tegumentis, sicuti re uera est appareret corporalibus oculis caro Christi et sanguis, omnipotente deo misericorditer sanante infirmorum imbecillitatem, et terribiliter damnante atque euertente omnium hereticorum detestabilem prauitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
celoxeae qđeumq ligaueris suꝑ terrã erit ligatũ
oeincelis & qđeumq solueris suꝑ terraͣ erit solutu
esincelis Qe tam &si de pastorib sc̃ȩ eccłe dicta
osse credantur & a quib dã catholicis ex ponant᷑
fare cipur tam̃ deromaina ȩccła intelligenda esse
sacri eanones & pontificu decreta testant᷑ De &
enis eni aut ratione concipiat aut ꝑmiraculũ
fer posse concedat panȩ frangi in xp̃i corpare
quot post resurrectione tota iug& incoerupti¬
bilitate & usq intẽpora restitutionis omniũ
panis efficiat᷑ caro. uinũq conu̾tat᷑ insanguine
utriusq essentialit᷑ mutata natura: iustus qui
exfide uiuit. serutari argumtis aconc ipersteruis¬
tione non querit. Mauult enĩ celestib musterus
nunc fidẽ adhibere. ut ad fider prȩmia quandop
ualeat ꝑuenire: quã fide omissa uni conprehenden¬
dis hiis quȩ cõprehendi non possunt. suꝑuacse
laborare sciens scriptũ esse. Altiora te nequesie¬

Expanded text:
ueris super terram, erit ligatum et in celis, et quodcunque solueris super terram erit solutum et in celis. Que tametsi de pastoribus sancte ecclesie dicta esse credantur, et a quibusdam catholicis exponantur, precipue tamen de romana ecclesia intelligenda esse sacri canones et pontificum decreta testantur. Ber.: Quis enim aut ratione concipiat aut per miraculum fieri posse concedat panem frangi in Christi corpore quod post resurrectionem tota uiget incorruptibilitate et usque in tempora respanis efficiatur caro, uinumque conuertatur in sanguinem, utriusque essentialiter mutata natura, iustus qui ex fide uiuit, scrutari argumentis et concipere ratione non querit. Mauult enim celestibus misteriis nunc fidem adhibere, ut ad fidei premia quandoque ualeat peruenire, quam fide omissa in comprehendendis iis que comprehendi non possunt superuacue laborare, sciens scriptum esse: Altiora te ne quesie
Abbreviated transcription (Latin):
tequabrogantiã & sterilitate sicut equus & mulus
inquib non est intellectus. Qđ uero incorruptio¬
ne dominici corporis & qđ cȩlo usq indieͥ udion
d euocauri non possit fidei nrȩ qua ipsũ uere
afidelib suis manducari credimus. quas. causa
nip ossibilitatis opponis: ꝓfecto fidẽ nr̃am aut
non intelligis. aut intellectã male exponendo ad
tua up isius ꝑniciẽ de prauare contendis. Sic enĩ
eredimus uere salubrit᷑q manducari interris
me teneamus ex istere illũ in
illesum. drir. In eptus sis si ꝓpterea dicas sarep¬
tenã uiduã non potuisse comedere oleu quo ple¬
nus erat lechitꝰ suus: quia sacra testante histo¬
ria lechitꝰ olei non est imminutus. eũ eade serip¬
tura dicat. Abiit & fecit iuxta uerbu helis do
comedit pse & illa &domus eiꝰ. Non dissimili gra¬
uaris ⁊cordia.si idcirco moliaris astruere non
posis ali ȩccłam carne ac sanguine redeptoris sui

Expanded text:
ter arrogantiam et sterilitatem sicut equus et mulus in quibus non est intellectus. Quod uero incorruptionem dominici corporis et quod celo usque in diem iudicii deuocari non possit, fidei nostre qua ipsum uere a fidelibus suis manducari credimus quasi causam impossibilitatis opponis, profecto fidem nostram aut non intelligis, aut intellectam male exponendo ad tuam ipsius perniciem deprauare contendis. Sic enim credimus uere salubriterque manducari in terris sime teneamus existere illum in illesum. Ineptus sis si propterea dicas Sareptenam uiduam non potuisse comedere oleum quo plenus erat lechitus suus, quia sacra testante historia lechitus olei non est imminutus, cum eadem scriptura dicat: Abiit et fecit iuxta uerbum Helie, et comedit ipse et illa, et domus eius. Non dissimili grauaris uecordia, si iccirco moliaris astruere non posse ali ecclesiam carne ac sanguine redemptoris sui
Abbreviated transcription (Latin):
adimpetrandã ꝓ pecçitis nr̃is diꝰ miscđiao cotu¬
die alimur x p̃iuorpꝰ ac sanguis uocant᷑. nolisoli
quia essentialit᷑ idem sunt. qualitatib : plior ima
Aiscrepantes: uerũ etiã eo locutionis modo. quo
res significans significate rei solet uocabuabo
nũcupars. Nec iuste quisquã mo iosbr̃
si eadẽ caro idemq sanguis sui

Expanded text:
ad impetrandam pro peccatis nostris dei misericordiam cotidie alimur, Christi corpus ac sanguis uocantur, non solum quia essentialiter idem sunt qualitatibus plurimum discrepantes, uerum etiam eo locutionis modo quo res significans significate rei solet uocabulo nuncupari. Nec iuste quisquam mouebitur si eadem caro idemque sanguis sui
Abbreviated transcription (Latin):
tigio transir&. Autsi habuit omnis illa a egypti¬
guinem & c&era. aninuolunta tedĩ fuit utim¬
pios ꝑmulcer& adfidem & monstrar& inspecie
coloris eius quod omnis eorum doctrina& morũ
as ꝑsio uersa ess & in sanguinẽ. Dein de in euangło¬
aqua ꝑ haustadefonte. habuit potentiam sernui¬
nidemutandisdꝑorem: & ut deinnumeris pauca

Expanded text:
tigio transiret, aut si habuit omnis illa Aegyptitigio transiret, aut si habuit omnis illa Aegyptiguinem, et caetera. An in voluntate Dei fuit ut impios permulceret ad fidem, er monstraret in specie coloris ejus, quod omnis eorum doctrina et morum aspersio versa esset in sanguinem? Deinde in Evangeaqua perhausta de fonte, unde habuit potentiam se in vini demutandi saporem? Et ut de innumeris pauca
Abbreviated transcription (Latin):
gura panis & uinisidecsic esse omninõnihilq:
aliud quam caroxp̃i & sanguis post conseoratio¬
nem credenda sunt. Un deipsa ueritas ad dis¬
cipulos. Hacc inquit caromea est ꝓmundi
uita. & ut mirabilius loquar non alia plane
quam quȩ nata est demaria: & passa incruce. &
resurrexit desepulchro : Haec inquam ipsa ẽ
& ideo xp̃ĩ est caro quae ꝓmundiuita ad huc
hodi eoffostur. & cum digne ꝑcipitur. uita
utique a & nain nobis reparatur. Quod simi¬
nus alicui quã edicimus credibile uid&ur.
attendatuni uersa u&eris ac nouitestamenti mi¬
racula quae contranaturae ordine mobsidei firmita¬
tema dõ gesta sunt. & uidebit luceclarius quod dõ
nihil in possibilesit. dumomnium eẽ dĩ uoluntas
est. & quic quid uoluerit ds̃ hoc singula fiunt
ubispecies alia monstratur. quomodo carnem xp̃i
uideat Nisi ꝑfidem prius ueraciter credat :
Cogit& ergosi marerubrum olimhabuit inna¬
tura diuidendise: ut populus ꝑmedium sic coues¬

Expanded text:
 maneat, haec sic esse omnino, nihilque aliud quam caro Christi et sanguis post consecrationem credenda sunt: unde ipsa Veritas ad discipulos: Haec, inquit, caro mea est pro mundi vita : et, ut mirabilius loquar, non alia plane quam quae nata est de Maria et passa in cruce et resurrexit de sepulcro. Haec, inquam, ipsa est, et ideo Christi est caro, quae pro mundi vita adhuc hodie offertur, et cum digne percipitur, vita utique aeterna in nobis reparatur. Quod si minus alicui quam dicimus credibile videtur, attendat universa Veteris ac Novi Testamenti miracula, quae contra naturae ordinem ob fidei firmitatem a Deo gesta sunt, et videbit luce clarius quod Deo nihil impossibile sit, dum omnium esse Dei voluntas est, et quidquid voluerit Deus, hoc singula sunt. ubi species alia monstratur, quomodo carnem Christi videat, nisi per fidem prius veraciter credat. Cogitet ergo si mare Rubrum olim habuit in natura dividendi se, ut populus pe medium sicco ves
Abbreviated transcription (Latin):
laborant ex eoqđ ait ego & pat̾unũ sumꝰ Tẽptantigit᷑
ad unanimitatis illud conferre consensũ utunitas uo¬
luntatis in hissit ñ naturae sicut multitudinis creden¬
tiũ in hierus alẽ dr̃ corunũ & anima una fuisse: Sed
nos patrũ uestigia sequentes credereo port& qđ ds̃ ex
dõ substantia lit genit̾ naturalit̃ hocẽ qđ pater
sed &iã ꝑnaturã in nobsicut & nos in illo recte manere
dicitur. Nã si uerbũ caro factũ ẽ & nosuere uerbũ factũ
carnẽ incibo domini cosumimꝰ. quomꝰ in nobis xp̃s
mmanerenatura lit̃ iure p̃ aestimat᷑ qui& natura
arnis nrae inseparabilem sibi homo natus ds̃assũ psit
& naturã carnissuae ad naturã a&nitatis subsa cram̃to
hoc nob cõmunicandȩ carnis admiscuit : Mideo ꝑ hoc
om̃s indõ patre & filio acspũscõunũ sumꝰ : Qui i pat̃¬

Expanded text:
laborant ex eo quod ait: Ego et Pater unum sumus . Tentant igitur ad unanimitatis illud conferre consensum, ut unitas voluntatis in his sit, non naturae, sicut multitudinis credentium in Jerusalem dicitur cor unum et anima una fuisse ; sed nos Patrum vestigia sequentes, credere oportet quod Deus ex Deo substantialiter genitus, naturaliter hoc est quod Pater sed etiam per naturam in nobis, sicut et nos in illo, recte manere dicitur. Nam si Verbum caro factum est, et nos vere. Verbum factum carnem in cibo Dominico sumimus, quomodo in nobis Christus manere naturaliter jure non aestimatur, qui et naturam carnis nostrae inseparabilem sibi homo natus Deus assumpsit, et naturam carnis suae ad naturam aeternitatis sub sacramento hoc nobis communicandae carnis admiscuit? Et ideo per hoc omnes in Deo Patre et Filio ac Spiritu sancto unum sumus, quia Pat
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunionẽ unitatis habemꝰ ad dm̃ dũ ipse in patre
eẽ in ipsis superius pat̃ afilio scđm humanitateni
exoratur : Ecceduo ista sacram̃ta quidefficiunt
xpĩcius carneuescimur. ut nihi laliud quã corp̃eius
undeuiuimꝰ & sanguis inueniam. Hincigit᷑ est
qđ nemo ascendit ad caelũ. nisi qui deca elo descendit
Quiacũ illo ꝑhaecmisteria unu sumꝰ Iterat᷑ aute hoc
mrsterium & ob cõmemorationẽ passionis xp̃ĩ sicut
ipseait : Haec quotienscũq agitis in meã cõmemoratio¬
nẽ facitẽ Nuotiens cũq hunc panẽ sumitis &bibitis hunc
calicẽ mortẽ dnĩ ad ñtiabitis donecueniat. Nonitaq
sicaccipiendũ donec mors xp̃iueniat. qriã ultra ñ mo¬
qua caritatesuos dilex̃ qui peis mori dignatus ẽ Cui
om̃s uicẽ debemꝰ rependere caritatis. qr ad hocnos pͥor
dilex cũ essem̃ gehennȩ filii ut diligeremꝰ eũ amorteia
liberati. Dicunt &ia quidã qđ &ideo cottidiecelebrat᷑.
ut quideiudȩis credidissent haberent ꝑ hancgratiã

Expanded text:
communionem unitatis habemus ad Deum, dum ipse in Patre esse in ipsis superius Pater a Filio secundum humanitatem exoratur. 5. Ecce duo ista sacramenta quid efficiunt: Christi ejus carne vescimur, ut nihil aliud quam corpus ejus, unde vivimus, et sanguis inveniamur. Hinc igitur est, quod nemo ascendit ad coelum, nisicum illo per haec mysteria unum sumus. Iteratur autem hoc mysterium, et ob commemorationem passionis Christi, sicut ipse ait: Haec quotiescunque agitis, in meam commemorationem facite . Quotiescunque ergo hunc panem sumitis, et bibitis hunc calicem, mortem Domini annuntiabitis donec veniat . Non itaque sic accipiendum, donec mors Christi veniat, qui jam ultra non moqua charitate suos dilexit, qui pro eis mori dignatus est: cui omnes vicem debemus rependere charitatis, quia ad hoc nos prior dilexit, cum essemus gehennae filiberati. 6. Dicunt etiam quidam, quod et ideo quotidie celebratur, ut qui de Judaeis credidissent, haberent per hanc gratiam,
Abbreviated transcription (Latin):
naturalit̃ unũ corpus efficimꝰ. &siquis patrẽ in xp̃o
naturalit̃ confit&. c̃fiteat᷑ senaturalit̃ quia uerbũ
caro ẽ unũ eẽ in illo. ut naturalis unitas ꝑsacram̃tũ
appareat ueritatis. Hincergo dicit quimanducat
carmẽ meã & bibit sanguinẽ meũ in meman& & ego
in eũ. Uereigit᷑ sicut ꝑnaturã dĩtatis ds̃ pat̃ infilio e.

Expanded text:
ficimur, et si quis Patrem in Christo naturaliter confitetur, confiteatur se naturaliter quia Verbum caro est unum esse in illo, ut naturalis unitas, per sacramentum appareat veritatis. Hinc ergo dicit: Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Vere igitur sicut per naturam deitat
Abbreviated transcription (Latin):
iguo quantũ eẽ constatintoto. Qđ cũ ecđa fideliũ sumit
sicut plenũ nuni uersis ita integrũ eẽ ꝓbat᷑ insingulis
De quosensic. a postoli casententia diriuata ẽ dicens
Qui multahab & ñ habundauit & qui modicũ ñ mino
ꝑuenir& ad singulos. qr particulatim & minuatim
ꝓportionesua unꝰ quisq p̃sumer&. De hocuꝰ panecũ assu¬
mit᷑ nihilminꝰ habent singuli quã uniuersi Totũum
bene dictiohiñ sacram̃ti scit tribui. nescit distributione

Expanded text:
iguo, quantum esse constat in toto. Quod cum Ecclesia fidelium sumit: iguo, quantum esse constat in toto. Quod cum Ecclesia fidelium sumit: sicut plenum in universis, ita integrum esse probatur in singulis. De quo sensu apostolica sententia derivata est dicens: Qui multa habet non abundabit, et qui modicum perveniret ad singulos; quia particulatim et minutatim pro portione sua unusquisque praesumeret. De hoc vero pane cum assumitur, nihil minus habent singuli quam universi; totum benedictio hujus sacramenti scit distribui, nescit distributione