comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ui pedes meos: hoc est ac̾ti¬
ones quib non nunquã
puluerem dangere. hoc est
terrena agere consueuerã
dignis pemidendie fletib
ablui: adeo ut nichil nc̃
nisi diuina me libeat co¬
gitare.Quomodo inqui¬
nabo illos idest quomodo
gitanda caduea & t̾rena
redeam. que nunc exoccu¬
pado & libero corde diui¬
no fruor conduitu: Seqͥt᷑
Dilectus meus misit ma.¬
nũsuam ꝑforamen: &
uender meus intremunt

Expanded text:
i pedes meos, hoc est, actiones quibus nunquam pulverem tangere, hoc est, terrena agere consueveram, dignis poenitentiae fletibus ablui, adeo ut nihil nunc nisi divina me libeat cogitare. « Quomodo inquinabo illos? » id est, quomodo gitanda caduca et terrena redeam quae nunc ex occupato et libero corde, divino fruor contuitu? « Dilectus meus misit manum suam per foramen, et venter meus intremuit
Abbreviated transcription (Latin):
se dm̃ in habidatorem: qui
dicit ꝑ ꝓpħam in habitabo
m illis & in ambulabo.
milis est capree uel humulo
domꝰ di esse student. In le¬

Expanded text:
se Deum inhabitatorem, qui dicit per prophetam: Inhabitabo in illis et inambulabo .milis est capreae vel hinnulo domus Dei esse student.
Abbreviated transcription (Latin):
qui me de lecto quietis surg̾e
precipis: & ut tibi faciẽ meã
ostendam hortaris. reu̾tere
hoc est claritatẽ diunitatiᷤ
tue me speculari ꝑmitte:
in figura & enigmate hab̾e
ꝑmitte. Similis esto capree
aut humulo ceruoꝵ fuper
mondes bethel. lamdictũ
est suꝑiꝰ: qđ caprec campos
despiciunt: & ad alta mon
carnem resurgens amor¬
tiuis celoꝵs alta petiit. Hin¬
nulus uero ceruorũ uocat᷑
hoc ẽ filius antiquoꝵ pa
carnis d̾uxit originẽ. fert᷑
hinnulus hanc habere na¬
turã: ut feruente sole um¬
quirat: in quib abestu ꝓ.¬
mentib requiescit: qui rore
sp̃s sc̃i ab estib carnalium
uoluptatũ tẽꝑant᷑. Ac si di¬
ceret. O dilecte: reu̾tere. hoc
est sepius me tua uisita¬
tione illustrando letifica.
quiꝑ carnẽ quã assũpsi¬
sti. iam celoꝵ sullumia pe¬
netrasti. Mondes autẽ be
desideria eleuatas. Nam be
puigiles mentes sc̃oꝵ signi¬
ficans qͦ ad defid̾anda suꝑna
ꝯsurgunt. & ad ea ꝑcipienda

Expanded text:
qui de lecto quietis me surgere praecipis, et ut tibi faciem meam ostendam, hortaris, revertere, hoc est, claritatem divinitatis tuae me speculari permitte, in figura et aenigmate habere permitte. Similis esto capreae aut hinnulo cervorum super montes Bethel. Jam dictum est superius, quod capreae campos despiciunt, et ad alta montdum carnem resurgens a mortuis, coelorum alta petiit. Hinnulus vero cervorum vocatur, hoc est filius antiquorum Pbus Christus carnis duxit originem. Fertur hinnulus hanc habere naturam, ut fervente sole opaca et umquirat, in quibus ab aestu prmentibus requiescit, qui rore Spiritus sancti ab aestibus carnalium voluptatum temperantur. Ac si diceret: O dilecte mi, revertere, hoc est, saepius me tua visitatione illustrando laetifica, qui per carnem quam assumpsisti, jam coelorum sublimia penetrasti. Montes autem Betperna desideria elevatas. Nam Bet, et vigiles mentes sanctorum significat, quae ad desideranda 512 superna consurgunt, et ad ea percipienda
Abbreviated transcription (Latin):
litatis nr̃e condidio appel¬
latur. que qͦdãmͦ int̾ nos
& dm̃ quasi crassus quidã
paries contituta: nõ ꝑmit.¬
tit nos eius contẽplatione
frui.Namq pͥmus homo
ita conditus et ut uisio¬
ne & alloquio dei frucret᷑.
sed postquã peceauit. ap¬
positꝰ est quidã paries:ipsa
iudelicet mortalitas qua p̃¬
grauamur. Nam ut apl̃s
dicit: corpꝰ qđ corrũpitur
aggrauat animã. & depͥ¬
mit t̾rena inhabitatio sen¬
sum multa cogitantem.
Sponsum gͦ suum quẽ su¬
perius capreis uel hinnu¬
dicit post parietem stare.
quiaxp̃s aliquando uici¬
nus fit: cum se qͣntũ hu¬
mana mens capit contem¬
plari ꝑmitait. aliqͣndo ue¬
ro elongatur: & quasi ca¬
prea uel ceruus quibdã
saltib effugit. Quia gͦ pa¬
ries oppositus erat inter
nos & ipsum. nec uidere
eumpoteramꝰ: dignatus ẽ
in ipso pariede facere fene¬
stras & cancellos ꝑquos

Expanded text:
lis nostra conditio appellatur: quia quodammodo inter nos et Deum quasi crassus quidam paries constitutus, non permittit nos ejus contemplatione perfrui; namque primus homo ita conditus est, ut visione et alloquio Dei frueretur : sed postquam peccavit , appositus est quidam paries, ipsa videlicet mortalitas, qua praegravamur. Nam ut Sapiens dicit Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Sponsum ergo suum, quem superius capreis vel hinnudicit post suum parietem stare: quia Christus aliquando vicinus fit cum se, quantum humana mens capere potest, contemplari permittit: aliquando vero elongatur, et quasi caprea vel cervus quibusdam saltibus effugit. Quia ergo paries oppositus erat inter nos et ipsum, nec videre illum poteramus, dignatus est in ipso pariete facere fenestras et cancellos, per quos
Abbreviated transcription (Latin):
dem ipsi doctores qͥ ꝑcollũ
designati sunt designant᷑ &
ꝑoculos. Ipsi enim quasi
oculi unuerso corpori eccłe
ꝓuident. & iter qd ingredi
debeant ostendunt. Hii och
eccł̃e cõparant᷑ pꝯscinis. in¬
pulos in xp̃m credentes ui¬
ta lauacro abluunt & salu¬
taris doctrme potu refici-¬
unt. ẜilia audem mulditu¬
dinis uocat᷑ ciuitas esebon
nis. quia numerositatẽ
cotidie colligit gendium.
Esebonaudem int̾p̃tatur.
cingulũ meroris. Oculi gͦ
eccle pisciis esebon cõpa¬
rantur: quia scĩ doctores
neglectis caducis scłi gau¬
diis. cingulis se meroris
constringunt: quia caste
gentes: ad uera & et̾na poᷤᷤ¬
sint ꝑuenire gaudia. In
porta autẽ esebon he pis¬
cine esse dicunt᷑ quia nul¬
lus eccłiam ingredi ual&.
nisi prius aqua baptisma¬
tis abluat᷑ & insi fonte sa¬
lutaris doctrine podedur.
hoc etiam significabat la¬
brum eneum quẽ salomõ
in porticu templi posue¬
rat: ut sacerdotes ingressu.¬
ri demplũ: & hostias
immolaturi ibi corpora

Expanded text:
 ipsi doctores, qui per collum designati sunt, designantur et per oculos. Ipsi enim quasi oculi universo corpori Ecclesiae provident, et iter quod ingredi debeant ostendunt. Hi oculi Ecclesiae comparantur piscinis aedpulos in Christum credentes vitali lavacro abluunt, et salutaris doctrinae potu reficiunt. Filia autem multitudinis vocatur Hesebon nis, quia numerositatem quotidie colligit gentium. Hesebon autem interpretatur cingulum moeroris. Oculi ergo Ecclesiae piscinis Hesebon comparantur, quia sancti doctores, neglectis caducis saeculi gaudiis, cingulo moeroris se constringunt, quia caste gentes, ad vera aeternaque possint pervenire gaudia. In porta autem Hesebon hae piscinae esse dicuntur, quia nullus Ecclesiam ingredi valet, nisi prius aqua baptismatis abluatur, et nisi fonte salutaris doctrinae potetur. Hoc etiam significabat labrum aeneum, quod Salomon in porticu templi posuerat, ut sacerdotes ingressuri templum, et hostias immolaturi, ibi corpora
Abbreviated transcription (Latin):
lilia. quia multe sunt uir¬
tudesscorũ: una tam̃ ẽ fides.
& una caridas: qua p̃cipue
ds delectat᷑. Siue etiam pas¬
cidur int̾ lilia: hoc est suauis¬
gineos. Candor enim lilioꝵ
recte munditie uirginali cõ¬
paratur. Donec aspiret dies:
hoc est donec transeant nu¬
bila p̃sentisuite: & appareat
dies. hoc ẽ uemat claritas
sempiderne beatitudinis. Et
ẽ sensus. Dilectus meusmͥ
p̃stat auxilium: & ego illi
dignã prebeo obedientiam
sentis uide: in qua ꝓspeculũ
& meingmade cernitur:ap¬
pareat dies suꝑne claritati
ut facie ad faciem uideadur.

Expanded text:
 quia multae sunt virtutes sanctorum, una tamen fides est, et una charitas, quibus praecipue Deus delectatur. Sive etiam, « pascitur inter lilia, » hoc est suavischoros. Candor enim liliorum recte munditiae virginali comparatur. « Donec aspiret dies, » hoc est donec transeant nubila praesentis vitae, et appareat dies, hoc est veniat claritas sempiternae beatitudinis. Et est sensus, Dilectus meus mihi praestat auxilium, et ego illi dignam praebeo obedientiam,aesentis vitae, in qua per speculum et aenigma cernitur, appareat dies supernae claritatis, ut facie ad faciem videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tua uino. Repente ad ipsũ
cuiꝰ desiderio flagrabat
uerba conuerdens subdit:
quia meliora st̃ ubera tua
do euangłii intelligitur.
qua ueluti lacte nutrit᷑
infantia credendiũ: uinũ
autẽ austeritadem legis
significat. Sed ubera xp̃i
meliora sunt uino: quia
dulcedo euangłii. melior
est austeritate legis. I
lege enim nulla reserua¬
tur padienda: sed p̃cipit
ut qui occiderit occidat᷑.
euangłium audẽ dicit no¬
lo mortem peccatoris: sed

Expanded text:
ino. Repente ad ipsum cujus desiderio flagrabat, verba convertens, subdit, Quia meliora sunt ubera tua do Evangelii intelligitur: quia eo veluti lacte nutritur infantia credentium. Vinum autem austeritatem legis significat: sed ubera Christi meliora sunt vino, quia dulcedo Evangelii melior est austeritate legis. In lege enim nulla reservatur poenitentia, sed praecipitur ut qui peccat occidatur: Evangelium autem dicit: Nolo mortem peccator
Abbreviated transcription (Latin):
nem xp̃i referri: iuxta lit¬
teram. Preuidens enĩ salo¬
mon insp̃u passionẽ xp̃i:
longe ante p̃monebat fi¬
lias syon: idest plebẽ isrłiti¬
idest spinea corona. quo
coronauit eũ mat̾ sua sy¬
nagoga. in die sponsio¬
nis eius: quando uideli¬
cet sibi coniunxit eccłiã
& in die leticie cordis eiꝰ.
quo gaudebat ꝑpassio
de diaboli podestate. Egre¬
dimin: hoc ẽ exite a de¬
nebris infidelitatis & ui¬
dete hoc est mende indel¬
ligite: quia ille qui ut
homo patit᷑. uerus est
homo. Uel etiã egredi¬
mini extra portam ciui¬
tatis u̾re. ut eũ ingolga¬
ta monte crucifixum
Quam pulchra es

Expanded text:
nem Christi referri juxta litteram. Praevidens etiam Salomon in spiritu passionem Christi, longe ante praemonebat filiam Sion, id est plebem Israelitiid est in spinea corona, « quo coronavit eum mater sua, » Synagoga, « in die desponsionis ejus, » quando videlicet sibi conjunxit Ecclesiam; « et in die laetitiae cordis ejus, » quo gaudebat per suam de diabolica potestate. Egredimini ergo, hoc est, exite de tenebris infidelitatis, et videte hoc est, mente intelligite quia ille qui ut homo patitur, verus est Deus: vel etiam egredimini extra portam civitatis vestrae, ut eum in Golgotha monte crucifixum quam pulchra e
Abbreviated transcription (Latin):
ox eccłe inuitantis am¬
mas fidelium: adintuen¬
dum qͣm mirabilis & spe¬
ciosus sit sponsus suus.
filie namq syon cedem st̃¬
tadisciues. que & ꝑpetua
cũ angłis pace fruunt᷑.
& ꝑ contempladione głã
dñi speculant᷑. Egredimi¬
niinquit o filie syon. hoc
est exite a turbulenta hu¬
ius scli contiersatione: ut
mende expedita: eũ quem
diligitis condemplari pos¬
sitis. Et uidete inquit re¬
gem salomonẽ hoc est ue¬
rm pacificũ xp̃m in di¬
ademade quo coronauit
eũ mater sua. Ac si dic̾et.
nem de carne uirginis ma¬
dris assumpsit. Diadema
namq: uocat carnem: quã
xpp̃s assumpsit ꝓnobis. in
qua mortuus destruxit mor¬
tis imꝑiũ: in qua etiã resur¬
gens. resurgendi nobis con¬
tulit. De hoc diademate apo¬
stolus ait. Uidimꝰ dñm iħm
xp̃m ꝑpassionem gła &
honore coronatũ. Mater
uero sua eũ coronasse di¬
citur: quia uirgo maria¬
illi de sua carne. carmis
maderiemprebuit. In die
sponsionis eiꝰ:. hoc est in

Expanded text:
ox Ecclesiae invitantis animas fidelium ad intuendum quam mirabilis et speciosus sit sponsus ejus. Filiae namque Sion Ecclestatis cives, quae et perpetua cum angelis pace fruuntur, et per contemplationem gloriam Dei speculantur. Egredimini, inquit, filiae Sion, hoc est, exite de turbulenta hujus saeculi conversatione; ut mente expedita eum quem diligitis, contemplari possitis. Et videte, inquit, regem Salomonem, hoc est verum pacificum Christum, in diademate quo coronavit eum mater sua. Ac si diceret:nem de carne Virginis matris suae assumpsit. Diadema namque vocat carnem quam Christus assumpsit pro nobis, in qua mortuus destruxit imperium mortis, in qua etiam resurgens, resurgendi nobis spem contulit. De hoc diademate Apostolus ait: Vidimus Jesum per passionem gloria et honore coronatum . Mater vero sua eum coronasse dicitur, quia Virgo Mailli de sua carne carnis materiam praebuit. In die desponsationis ejus, hoc est in
Abbreviated transcription (Latin):
l& apłos uel cederos doctoreᷤ
significat qui posst̃ dicere.
nr̃a conuersatio incelis est.
Quod etiam gemitũ ꝓcan¬
tu hab& scõꝵ ploratum fig¬
nificat: quiq suos ad fletũ
& lamenta hortant᷑ dicenteᷤ
miseri estote & lugete: ut¬

Expanded text:
let, Apostolos vel caeteros doctores significat, qui possunt dicere: Nostra conversatio in coelis est . Quod etiam gemitum pro cantu habet, sanctorum ploratum significat, qui suos ad fletum et lamenta hortantur, dicentes: Miseri estote, et lugete, ri
Abbreviated transcription (Latin):
do eiꝰ. Ficusꝓtulit grossos
suos. Licus synagoga est
grossi autẽ dicuntur pͥmi
cadunt. Uoce gͦ turturis
insonande: ficus ꝓtulit gro¬
sos suos: quia apłis p̃dican¬
tib emerserunt multi de
synagoga iudeorũ: qui &
in xp̃m crederent & tam̃
legem carnalit̾ obseruari
uellent: magisq austeri-¬
tate legis delectarent᷑ quã
dulcedine euangłii. uolen¬
tes circũcisionẽ & sabbatũ.
& alia legis p̾cepta iuxta
litteram obseruari: de qͥ
uos circumcidi: ut in car¬
ne ur̃a głorient᷑. Uinee flo-¬
rentes declerunt odorem.

Expanded text:
 13. Ficus protulit grossos suos. Ficus Synagogam significat; grossi autem dicuntur primicadunt. Voce autem turturis insonante ficus protulit grossos suos: quia apostolis praedicantibus emerserunt multi de Synagoga Judaeorum, qui et in Christum crederent, et tamen legem carnaliter observare vellent, magisque auctoritate legis delectarentur quam dulcedine Evangelii: volentes circumcisionem, sabbatum, et alia legis praecepta juxta litteram observare; de quivos circumcidi, ut in carne vestra glorientur . Vineae florentes dederunt odorem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuentũ. ut possitis sustine¬
re. ꝑfla inquit hortũ meũ.
hoc est eccłiam meã & flu¬
ant aromata illiꝰ. hoc est
fragrantia uirtutũ & õdor
bonoꝵ operũ ex illa ꝓce¬
dat. Quo enim acerbius ec¬
clesia conderit᷑ eo maiorem
uirtutũ odorẽ ex se emitcit

Expanded text:
entum, ut possitis sustinere . Perfla inquit hortum meum, hoc est Ecclesiam meam, et fluant aromata illius, hoc est, fragrantia virtutum et odor bonorum operum ex illa procedat. Quo enim acerbius Ecclesia concutitur, eo majorem virtutum odorem ex se emittit
Abbreviated transcription (Latin):
alonum uero
nobis aliquid
quod in regionẽ suã
ꝑ uiam aliam reuer¬
tunt᷑. In eo namq qͦd
admoniti faciunt:
nobis ꝓfecꝰto insimnu¬
ant quid iaciamꝰ.
Regio quippe nr̃a
paradisus est: ad qͣm
iħ̾u cognido redire
ꝑ uiam qua uenimꝰ
ꝓhibem᷑. A regione
etenm nr̃a suꝑbien¬
do.inobediendo. ui¬
sibilia sequendo. cibũ
discessimꝰ. sed ad eam
necesse est ut flendo.
obediendꝰ. uisibilia
contẽpnendo. atq ap¬
petitum carnis refre¬
nando redeamꝰ. Ergo¬
ꝑ aliam uiam adre¬
gionẽ nr̃am regrẽdi¬
mur: qͦniam qͥ apa-¬
radisi gaudio ꝑ dele-¬
ctamenta discessimꝰ.
adhoc i ꝑ lamenta
reuocamur. Unde ne
ocłos cordis. hinc cul¬
pas oꝑis. illinc iudi¬
ciũ extreme distric̃¬
tionis. Pensemꝰ quã
distric̾tus udex uemi¬
at. qͥ iudiciũ minat᷑
& latet. t̾rores pecca¬
torib intentat & ta¬
men sustinet. Et iccir¬
co uenire citiꝰ differt:
ut minꝰ inuemat qͦd
condẽpn&. Punamꝰ¬

Expanded text:
agnum vero nobis aliquid quod in regionem suam per viam aliam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudiis per delectamenta discessimus, ad haec per lamenta revocamur. Unde necoculos cordis hinc culpas operis, illinc judicium extremae districtionis. Pensemus quam districtus judex veniat, qui judicium minatur et latet; terrores peccatoribus intentat, et tamen adhuc sustinet; et idcirco venire citius differt, ut minus inveniat quos condemn
Abbreviated transcription (Latin):
& merido in fig᷑a qͣtu¬
tuor animaliũ aqͥle
uolanti cõparat᷑. Cun¬
ctis quippe auib aqͥla
celsiꝰ uolare cunctis
animantib clariꝰ so¬
lis radiis infigere con¬
sueuit obtutus. Et
ceteri euangeliste qͣsi
in t̾ra ambulant cũ
dño. qͥ temporalẽ eiꝰ
generationẽ parit̾ &
tẽporalia fac̾ta suffi¬
cienter exponentes: pay¬
ca de diuinitate dixe¬
runt. Hic autẽ quasi
ad celũ uolat cũ dño.
qͥ ꝑpauca de tẽporalib
enus ac̾tis edisserens.
et̾nam diuinitatis eiꝰ
potentiã ꝑ quã om̃ĩa
fac̾ta sunt: sublimiꝰ
mente uolando & hi¬
pidiꝰ speculando cogno¬
uit. ac nobis cognos¬
cendam speculando
contradidit. Ergo alii
pore natum describuñ.
ioħes eundem in pͥnci¬
pio fuisse destat᷑ diceis.
In pͥncipio erat u̾bũ.
Alii inder hoĩes eũ su

Expanded text:
 merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Et caeteri evangelistae quasi in terra ambulant cum Domino, qui temporalem ejus generationem pariter et temporalia facta sufficienter exponentes, pauca de divinitate dixerunt: hic autem quasi ad coelum volat cum Domino, qui perpauca de temporalibus ejus actis edisserens, aeternam divinitatis ejus potentiam, per quam omnia facta sunt, sublimius mente volando, et limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscenda scribendo contradidit. Ergo alii pore natum describunt, Joannes eumdem in principio jam fuisse testatur, dicens: In principio erat Verbum. Alii inter homines e
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Et d̾s erat u̾bũ
Alii hõiem eũ apud ho¬
mines tẽporaliter con¬
uersatũ. ille dm̃ apd̃
dm̃ in pͥncipio manentẽ
ostendit dicens. Hoc e¬
rat in pͥncipio apđ dm̃.
Alii magnalia que ĩ
homine gessit ꝑhibeñ.
ille qͦd omnẽ creatu¬
ram uihilem & ĩui¬
sibilem ꝑ ipsum deus
pat̾ fecerit docet diceis.
Omnia ꝑ ipsũ facta
sunt: & sine ipso factũ
est nichil.

Expanded text:
Et Deus erat Verbum. Alii hominem eum apud homines temporaliter conversatum, ille Deum apud Deum in principio manentem ostendit, dicens: Hoc erat in principio apud Deum. Alii magnalia quae in homine gessit perhibent, ille quod omnem creaturam visibilem et invisibilem per ipsum Deus Pater fecerit, ostendit, dicens: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.
Abbreviated transcription (Latin):
millesimo.centesimo.
septuagesimo quarto
kalendas Ianuarii. feria
dercia. hora quasi undeci¬
ma. ut dñi natalis ad la¬
borem: eiꝰ fieret natalis ad
requiem. ad quam nos ꝑ¬
ducere dignet᷑ idem ds̃¬

Expanded text:
millesimo centesimo septuagesimo quarto, Kal. Januarii, feria tertia, hora quasi undecima, ut Domini natalis ad laborem ejus fieret natalis ad requiem. Ad quam nos perducere dignetur idem D
Abbreviated transcription (Latin):
die facta ẽ: scoꝵ uerbs
euangłistarũ mathei
uidelicet & luce mani¬
festatã cognouimꝰ: lib&
etiã de uerbi idest diui¬
nitatis eiꝰ eternitate in
qua pat̾ manet semꝑ
equalis. beati iohanniᷤᷤ
euangłiste dic̾ta scru¬
tari. qui singłari pri¬
uilegio meruit castita¬
tis. ut ceteris altiꝰ diui

Expanded text:
facta est, sanctorum verbis evangelistarum, Matthaei videlicet et Lucae, manifestatam cognovimus, libet etiam de Verbi, id est, divinitatis ejus, aeternitate in qua Patri manet semper aequalis, beati Joannis evangelistae dicta scrutari, qui singularis privilegio meruit castitatis ut caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
in uinea. dux in castris.in
cesus ẽ: sic iustus ab imu¬
stis occisus. domum lute¬
am celesti palacio cõmuta¬
uit.

Expanded text:
in vinea, dux in castris, caesus est: sic justus ab injustis occisus, domum luteam coelesti palatio commutavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nuia mn eiꝰ ꝓdec̾tione confi¬
dõ: & ab eo inder aduersa
gubernari spero.Umbra
enim xp̃i: ꝓtectio est di¬
uinitatis: quia electos du¬
etur & defendit. Fructus
inquit eiꝰ dulcis gutturi
meo: idest diuinitatis con¬
templadio. qua me satia¬
ri confido. Hec est enĩ sc̃oꝵ
expectatio: hoc p̃miũ. &¬
hec sacietas: uisio condito¬
ris sui. Desiderat gͦ um¬
bram sponsi sui eccłia: que ꝓ¬
tectionem illius exoptat int̾
presentis uite aduersa Fru¬
ctus illius dulcis gutturi
suo. ẽ. quia expectat ꝑfrui
specie usionis illiꝰ: & satiari
dulcedine claritatis eius.

Expanded text:
uia in ejus protectione confido, et ab eo inter adversa gubernari spero. Umbra enim Christi protectio est divinitatis, quia electos tuetur et defendit. « Et fructus ejus dulcis gutturi meo » ; id est divinitatis contemplatio, qua me satiari confido: hoc est enim sanctorum exspectatio, hoc praemium et satietas, visio Conditoris sui. Desiderat ergo umbram conditoris sui Ecclesia: quia protectionem illius exoptat inter praesentis vitae adversa. Fructus illius dulcis gutturi meo est, quia exspecto perfrui specie visionis illius, et satiari dulcedine charitatis illius.
Abbreviated transcription (Latin):
ec̾tus eccłe est: qualiscũ¬
q tranqͥllitas uel requi¬
es p̃sentis uite. Nam qͣsi
in bello est eccła. qͣndo ꝓ
mina. qͣsi uero in lec̾to re-¬
quiescit:cum aliquantu¬
la pace sibi concessa fru¬
tur. Sed hie lecꝰtulus flori-¬
dus est hoc c̃ uarietate
uirtutũ quasi uernan¬
tib Lorib distincꝰta. ẽ re¬
quies eccłe. Iunc enĩ libe¬
rius contẽplatiomi diui¬
ne insistit. tunc uigiliaᷤ
& ieiunia. & cetera bonoꝵ
operum exercitia liberiꝰ

Expanded text:
Ecclesiae est qualiscunque tranquillitas, vel requies praesentis vitae. Nam quasi in bello est Ecclesia, dum pmina: quasi vero in lectulo requiescit, cum aliquantula pace sibi concessa fruitur. Sed hic lectulus floridus est, hoc est, varietate virtutum quasi vernantibus floribus distincta est requies Ecclesiae. Tunc enim liberius contemplationi divinae insistit; tunc jejunia, vigilias et caetera bonorum operum exercitia liberius
Abbreviated transcription (Latin):
Catur inquit in hortis:
ioiest ut piis sc̃orũ labori-¬
b delec̾tet᷑. Ipse enim bo¬
nis oꝑib nr̃is pascitur
intantũ ut in paupere
ipse reficiatur. Et lilia
inquit colligat. hoc est
ut scas aĩas uirtutum
maturite ad ꝑfectum
candorem ꝑductas: de
hoc mundo ad se colli¬
gat. & secum inet̾na be¬
adiddine gaudere faci¬
at. Lilia enim sc̃e sunt
anime: uirtutũ studiis
& bonis oꝑib candidate.

Expanded text:
catur inquit in hortis, id est, ex piis sanctorum laboribus delectetur. Ipse enim bonis nostris pascitur, in tantum, ut in paupere ipse reficiatur. Et lilia inquit colligat, hoc est, ut sanctas animas virtutis maturitate ad perfectum candorem perductas, ab hoc mundo ad se colligat, et secum in aeterna beatitudine gaudere faciat. Lilia enim sanctae sunt animae, virtutum studiis et bonis operibus candidatae.
Abbreviated transcription (Latin):
cis & lilia colligat. Iam
supͣ docti sumꝰ qui sit hor¬
cus xp̃i: sc̃a uidelicet ec¬
clesia. de qua suꝑius di¬
c̃tum est hordus conclusꝰ¬
est soror mea sponsa. De
& excoluit: quẽ uirtũtũ
germinib conseuit. quẽ
sua gr̃a illustrauit quẽ
muro sue custodie ab in¬
cursu malignoꝵ sp̃uum
defendit. Et bene in hor¬
tum suum descendisse
dicit᷑. nam in horto sepeli¬
ri uoluit: & pͥmũ marie
magdalene in horto ap¬
paruit ibiq quodãmodo
primitias eccłe consecra¬
uit. Descendisse autẽ dicit᷑.
quasi de superiorib & de
celestib sedib in hortum:
quẽ in humili loco plan¬
tauit: sed adhoc ipse des¬
cendit: ut hortus id eccl̃a
eius ad ipsum ascenderet.
unde & in sequentib de
horto idest de eccła sua di¬
cit. Que est ista que ascen¬
dit ꝑ desertũ: Ad arcolã
inquit aromatis. ꝑ areo¬
lam anima cuiusq fide¬
lis indelligit᷑. que disci-¬
plina celesti exculta: &
cdiligent̾ cõposita. ac late¬
rum parilitate. Hoc est¬

Expanded text:
is, et lilia colligat. » Jam supra docti sumus qui sit hortus Christi, sancta videlicet Ecclesia, de qua superius dictum est: « Hortus conclusus soror mea sponsa. » D excoluit, quem virtutum germinibus consevit, quem sua gratia illustravit, quem muro suae custodiae ab incursu malignorum spirituum defendit. Et bene in hortum suum descendisse dicitur, nam in horto sepeliri voluit, et primum Mariae Magdalenae in horto apparuit, ibique quodammodo primitias Ecclesiae consecravit. Descendisse dicitur, quando de superioribus et coelestibus sedibus in hortum quem ipse humili loco plantavit, sed ad hoc ipse descendit, ut hortus id est Ecclesia ejus ad ipsum ascenderet. Unde et in sequentibus de horto, id est Ecclesia sua, dicit: Quae est ista quae ascendit per desertum? Ad areolam inquit aromatis. Per areolam, anima cujusque fidelis intelligitur, quae disciplina coelesti exculta et diligenter composita, ac laterum parilitate e
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta qd̾ apl̃s ait. petra
autẽ erat xp̃c. foramina
petre sunt uulnera: que ꝓ
nr̃a salute incruce susce¬
pit fixure uidelicet cla-¬
uoꝵ lancee ꝑcussura. In
his gͦ foraminib colũba
idest eccła moratur: quia
dotam spem salutis sue. in
passione sui redempdoris
constituit. Ibi ab insidiis
malignorũ spirituũ qͣsi
a raptu accipidris secura
delitescit: ibi nidificat. id
fedusbonorũ oꝑum con¬
gerit.
Incauerna maceri.
acerie de solis lapidib
ad munim̃ta uinearũ so¬
lent fieri: ꝓpt̾ repellendas
uulpes. uel ceteras nocuasbe
stiolas. Pmaceriam gͦ signi¬
ficatur celestiũ custodia
uirtutũ: angelicũ udeli¬
cet p̾sidiũ. sicut ysaias de
dñi uinea ait. Et maceria
circumdedit & circũ fodit
eam. Incauerna gͦ macerie
gelorũ undiq circũdat᷑. &
a demptadionib diaboli
custodit᷑
Ostende mͥ faciẽ
tuam:sonet uox dua mau¬
rib meis. qͥa uox tua dul¬
cis. & facies dua decora.

Expanded text:
uxta quod Apostolus ait, « Petra autem erat Christus, » foramina petrae sunt vulnera quae pro salute nostra in cruce suscepit, fixurae videlicet clavorum et lanceae percussura. In his ergo foraminibus columba, id est Ecclesia, moratur, quia totam spem salutis suae in passione sui Redemptoris constituit. Ibi ab insidiis malignorum spirituum quasi a raptu accipitris secura delitescit; ibi nidificat, id est fetus bonorum operum congerit. « In caverna maceriae. » Maceriae ex siccis lapidibus ad munimenta vinearum solent fieri, ad repellendas vulpes vel caeteras go significatur coelestium custodia virtutum, angelicum videlicet praesidium, sicut Isaias de Domini vinea ait: « Et maceriam circumdedit, et circumfodit vineam. » In caverna ergo maceriae gelorum undique circumdatur, et a tentationibus diaboli custoditur. « Ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus meis, quia vox tua dulcis, et facies tua decora.
Abbreviated transcription (Latin):
lita est postquã ficus ꝓtu¬
lit grossos suos:umee foren¬
quia multitudo eccłarũ
ꝑ ladidudinẽ orbis diffusa
est que flores uirtutũ & o¬
dorem bone opimonis la¬
de de se spargerent. Surge¬

Expanded text:
cus protulit grossos suos, vineae florenquia multitudo Ecclesiarum per latitudinem orbis diffusa est, quae flores virtutum et odorem bonae opinionis late de se spargerent. « Surge
Abbreviated transcription (Latin):
ge amica mea. sponsa mea
& ueni. Noli inquit spon¬
sa mea quã mͥ ꝑfidem & di¬
lecꝰtionem amicã feci: ocioso
torpore lentescere: sed sur¬
ge & ueni: & exempla uir¬
dutũ foris ꝓximis p̃be.¬

Expanded text:
 amica mea, speciosa mea, et veni. Noli inquit, sponsa mea, quam mihi per fidem et dilectionem amicam feci, otioso torpore lentescere; sed surge et veni, et exempla virtutum foris proximis oste
Abbreviated transcription (Latin):
nũ credentib impo¬
nunt. & habitare
malignos sp̃s in eoꝵ
m̃te contͣdicunt. qͥd
aliud faciunt nͥ de¬
monia eiciunt: Et
fideles qͥq qui iam
uite ueteris scłaria
uerba derelinquiul
sc̃a autẽ mysteria
insonant. conditoris
sui laudes & poden¬
tiã quantũ p̃ualeã
narrant. qͥd aliud
faciunt. nisi nouis
linguis loquunt᷑
Qui dum bonis su¬
is exortationib ma¬
nis aufer̃t: serpen¬
des tollunt. Et dum
pestiferas suasiones
audiunt. sẽd tam̃ ad o¬
ꝑationẽ pͣuã minime
ꝑtͣhunt᷑. mortiferũ qͥ¬
nocebit. Qui quocienꝰ
ꝓximossuos in bono
oꝑe infrr mari ꝯfpici¬
unt. dum eis dota uir¬
tute coneͣrunt. & exẽplo
sue oꝑationis illorũ
uitã roborant. qͥ ĩꝓpͥa
actione ditubabant:¬
quid aliud faciunt
nisi suꝑ egros manꝰ im¬
ponunt. ut bene ha¬
beant: Que nmirũ
miracła tando maio¬
ra st̃: qͣnto spũalia. lan¬
to maiora st̃: qͣnto ꝑ
hec ñ corꝑa. sed ani¬

Expanded text:
dentibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt, nisi daemonia ejiciunt? Et fideles quique qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, Conditoris sui laudes et potentiam, quantum praevalent narrant, quid aliud faciunt, nisi novis linguis loquuntur? Qui dum bonis suis exhortationibus maibus auferunt, serpentes tollunt, et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum qunocebit, qui quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant qui in propria actione quid aliud faciunt nisi super aegrotos manus imponunt ut bene habeant? Quae nimirum miracula tanto majora sunt, quanto spiritalia: tanto majora sunt, quanto per haec non cor
Abbreviated transcription (Latin):
uis serpentes dollen.
Et si mortiferũ qͥd
biberint. ñ eis no¬
cebit. Suꝑ egros ma¬
nus imponent.& be¬
ne habebunt. Nun¬
qͥd nã fr̃s mei qͥa ista
signa ñ facitis. mini¬
me treditis: Sed hec
necessaria in exordio
enĩ ad fidem crescẽt:
miracłis fuerat nu¬
trienda. Quia & noᷤᷤ
cũ arbusta planta¬
mꝰ: tam diu eis aqͣ
fundimꝰ. quo usq ea
in t̾ra conualuisse
uideamꝰ. At si semel
radicẽ fixerint. irri
dicit. Lingue insig¬
num st̃. non fidelib
sed infidelib. Habe¬
mꝰ autẽ de hiis sig¬
nis atq uirtutib.
que ad huc subtiliꝰ¬

Expanded text:
erpentes tollent; et si mortiferum quid biberint, non eis nocebit; super aegros manus 1571 imponent, et bene habebunt. Nunquidnam, fratres mei, quia ista signa non facitis, minime creditis? Sed haec neceenim ad fidem cresceret, miraculis fuerat nutrienda, quia et nos cum arbusta plantamus, tam diu eis aquam fundimus, quousque ea in terra convaluisse videamus. At si semel radicem fixerint, irrigdicit: Linguae in signo sunt, non fidelibus, sed infidelibus . An habemus de his signis atque virtutibus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
pulcra es. in oꝑe uidelicet
& p̾dicadione. In ope: qͥa
nichil fedum. nichil ocu¬
lis meis indignũ agis. In
predicatione: quia ad con¬
siderandũ incarnationiᷤ
mee mysteriũ: etiã soda¬
les tuas filias ierłm inui¬
tare non cessas. Oculi dui

Expanded text:
pulchra es, in opere videlicet et praedicatione, In opere, quia nihil foedum, nihil oculis meis indignum agis; in praedicatione, quia ad considerandum incarnationis meae mysterium etiam sodales tuas filias Jerusalem invitare non cessas. Oculi tui
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis: ut ichilomi¬
nus ꝑficeret ea que erant
humanitatis. Si & rursus¬
oꝑabadur ea que erant hu¬
manitatis: ut non relinqͤ¬
ret ea que erant diumita¬
tis. Distinc̾ta est enĩ oꝑa¬
dio in xp̃o diuinitatis &
humanitatis. Nam quod
lassabatur. qd̃ adultimũ
crucifigi & mori poderat.
humanitatis oꝑa erant.
Quod uero mortuos sus¬
citabat: quod omnib in¬
firmantib succurrebat.
quod se ipsum amorduiᷤᷤ
resuscitabat. eiidentissi¬
ma erant diuinitatiᷤ oꝑa
Crura illius columpne
marmoree:que funda

Expanded text:
divinitatis erant, ut nihilomidivinitatis erant, ut nihilominus perficeret ea quae erant humanitatis, et  ea quae erant humanitatis, et non relinqueret ea quae erant divinitatis. Distincta est enim operatio in Christo divinitatis et humanitatis. Nam quod lassabatur, quod ad ultimum crucifigi et mori poterat, humanitatis opera erant: quod vero mortuos suscitabat, quod omnibus infirmantibus succurrebat, quod seipsum a mortuis resuscitabat, evidentissima erant opera divinitatis. « Crura illius columnae marmoreae, quae funda
Abbreviated transcription (Latin):
est iõq ꝑuentrẽ fragilitaᷤ
assũpte humanitatis in
xp̃o accipit᷑. Ebur autẽ ẽ.
os elefanti qd animal di¬
cunt esse castissimũ & na-¬
ture frͤidissime. unde &
a dracone qui calide na¬
ture est uehemender appe¬
titur. uender gͦ sponsi ebui¬
ncus est quia assũpta hu.¬
manitas rectẽpdoris: nul¬
lam corrupdionẽ. nullã
labem amisit. peccatum
enim ñ fecit: nec dolus in¬
uentus est ineoullus. fra¬
gilitatẽ quidẽ carnis as¬
sumpsit: sedtamen dociꝰ
peccati immunzis fuit. sicut
serpens eneus a moyse inde¬
serto exaltatus: siguram
quidem serpentis habuit
sed malicia ueneni caruit.
Distinctus saphiris. Saphi¬
rus lapis est: celi serem ha¬
bens colorẽ. unde ĩuisione dm̃¬
phiri: & quasi celum cũ se
distinctus erat saphiris:
quia humanitas xp̃i cele¬
stib uirtutib refulgebat.
Nec plenus dicit᷑ esse saphi¬
ris. sed distinctus. ita uideli¬
cet ut inder saphiros appare¬
ret ebaris candor. quia sic
dñs oꝑabatur ea que eraid

Expanded text:
e per ventrem fragilitas assumptae humanitatis in Christo accipitur. Ebur autem est os elephantis, quod animal dicunt esse castissimum, et naturae frigidissimae unde et a dracone, qui calidae naturae est, vehementer appetitur. Venter ergo sponsi eburneus est, quia assumpta humanitas Redemptoris nullam corruptionem, nullam labem admisit; peccatum enim non fecit, nec dolus inventus est in eo ullus . Fragilitatem quidem carnis assumpsit; sed tamen totius peccati immunis fuit; sicut serpens aeneus a Moyse in deserto exaltatus , figuram quidem serpentis habuit, sed malitia veneni caruit. Distinctus sapphiris. Sapphirus lapis est coeli sereni habens colorem. Unde in visione Doserdistinctus erat sapphiris, quia humanitas Christi coelestibus virtutibus refulgebat. Nec plenus dicitur esse sapphiris, sed « distinctus, » ita videlicet, ut inter sapphiros appareret eboris candor, quia sic Dominus operabatur ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
ome sponsi sunt multi¬
tudines fideliũ: ꝑfidem
& dilectionẽ dõ adheren¬
elatis palmarũ cõparant᷑
palmarũ sunt: rami ꝓ¬
inderdum aurosi coloris
crispantss & semꝑ ad ex
celsa dendendes. & nunqͣm
iuirorẽ suũ amitcentes.
sui esse eccłia: crispas uide¬
elatas palmarum speci
em esse arboris aromati¬
ce: quam latimi abietem
siue spatam uocant. Nã
grece abies: elãdes dicitur.
Est autem hec species: ap¬
ta conficiendis unguentiꝰ.
Abiedem uero hic: nõ mag¬
nam illam arborem que
est nauigiis uel domibz
apta: sedut diximꝰ speciẽ
aromatice arboris debemꝰ
acciꝑe. Hec iuxta litterã
delatis palmarũ diximꝰ.
Come gͦ sponsi elatis pal¬
marum cõparantur: qͥa
fidelium multitudines
& uirore fidei gaudent:
randa extolluntur atq
dulcedinẽ suꝑne suaui¬
tatis degustant. Quam
qͣntomagis ꝑcipiunt:
tanto amplius in oculi
sius peccatores & condep¬
tibiles sibi ẽeᷤᷤ iudentur.
unde & sequit᷑. ngre qͣ¬

Expanded text:
ae sponsi sunt multiae sponsi sunt multitudines fidelium, per fidem et dilectionem Deo adhaerenElatae palpalmarum sunt rami pautem rosei coloris crispantes, et semper ad alta tendentes, et nunquam virorem suum amittentes. sui esse virgo Maria, crispas scielatas palmarum esse speciem arboris aromaticae, quam Latini abietem vel spatam vocant. Nam Graece abies elates dicitur, Est autem species haec apta conficiendis unguentis. Abietem vero hic non magnam illam arborem, quae est navigiis et domibus apta, sed ut diximus speciem aromaticae arboris debemus accipere: haec juxta itteram de elatis palmarum Comae ergo sponsi elatis palmarum comparantur, quia fidelium multitudines et virore fidei gaudent, randa extolluntur, atque dulcedinem supernae suavitatis degustant, quam quanto magis percipiunt, tanto magis in oculis suis peccatores sibi et contemptibiles esse videntur. Unde sequitur: « Nigrae qu
Abbreviated transcription (Latin):
elecꝰtus ex. milibꝰ ¶ox
respondendis eccłe. Dilectꝰ
meus candidus: & rubi¬
cundꝰ. Candidꝰ uirginita¬
de: rubicundꝰ passione.
Candidꝰ: quia sine peccato.
namsine peccato est con¬
quia lauit nos apeccatis
nr̃is insanguine suo. Ele¬
ctũ ex milib. Singulari
enim gr̃a homo xp̃s in
omni humani generis
massa refulsit: quia ꝑ il¬
lum ꝓposuit ds̃ saluare
genus humanũ. & ipse est
mediator di & hominũ.
tudine scõꝵ solꝰ dignꝰ fuit
audire: hic est filius meꝰ
dilectus. in quo mͥ cõpla¬
cuit. Caput eius aurũ
optimum. Caput spõ¬
si d̾s est. iuxta quod apł̃s
auro optimo comparat᷑.
quia sicut aurũ omnib
metallis preciosius est
ita omp̃s łs omnib a se
factis bonis precellit & su¬
peminet unde dñs: nemo
bonus nisi unus ds. Capit
gͦ sponsi aurum optimũ
est. quia dei bonitas ineffa¬
bilis est omniũ rerum bo¬
nitatẽ transcendens. qͥ a
nichil bonum: nisi pardi¬
cipatione illiꝰ sũmi boni.
Come eiussicut elate pal¬

Expanded text:
electus ex millibus. » Vox respondentis Ecclesiae: « Dilectus meus candidus et rubicundus: » candidus virginitate, rubicundus passione. Candidus, quia sine peccato; nam sine peccato est conquia « lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo. « Electus ex millibus. » Singulari enim gratia homo Christus in omni humani generis massa refulsit, quia per illum proposuit Deus salvare genus humanum, et ipse est mediator Dei et hominum tudine sanctorum solus dignus fuit audire: « Hic est filius meus dilectus, in quo mihi complacui. » « Caput ejus aurum optimum. » Caput sponsi Deus est, juxta quod Apostolus auro optimo comparatur, quia sicut aurum omnibus metallis pretiosius est, ita Deus omnipotens a se factis bonis praecellit et supereminet. Unde Dominus: « Nemo bonus nisi solus Deus. » Caput ergo sponsi aurum optimum est, quia Dei bonitas est ineffabilis, omnium rerum bonitatem transcendens, quia nihil bonum, nisi participatione hujus summi boni. « Comae ejus sicut elatae pal
Abbreviated transcription (Latin):
celestis uicꝰtorie palmã den¬
dunt. ngre uero quasi cor¬
uus: quia ꝑse infirmos
se & peccatores esse cognos¬
cunt. Possunt etiam come
sponsi: angelice uirtutes
accipi. que dño specialiter
mherent: sicut come capidi
cumq euici no. contẽplan¬
dur. Que bene elatis pal¬
marũ cõparant᷑. quia nũ¬
quã a status sui rectitudi¬
ne inclinant᷑. sed indigni¬
tade officii sui immacula¬
te ꝑmanent. Que quanto
magis claritatem sui crea¬
toris contẽplantur: eo am¬
plius qͣm uile sit omne cre¬
atum ⁊ in eius cõparatio¬
ne conspiciunt. & ideo ni¬
gre quasi coruus esse dicunt᷑.¬

Expanded text:
stis victoriae palmam tendunt; nigrae vero quasi corvus, quia per se infirmos et peccatores se esse cognoscunt. Possunt etiam comae sponsi angelicae virtutes accipi, quae Deo specialiter inhaerent, sicut comae capiti, eumque a vicino contemplantur. Quae bene elatis palmarum comparantur: quia nunquam a status sui rectitudine inclinantur, sed in dignitate officii sui immaculatae permanent; quae quanto magis claritatem sui Conditoris contemplantur, eo amplius quam vile sit omne creatum, in ejus comparatione aspiciunt, et ideo nigrae quasi corvus esse dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
mini ad eccłiam inho¬
norẽ omniũ scoꝵ con¬
secͣtam conueniret. ibi¬
q missarũ solennita¬
de ap̃sule sedis aplice
celebrata. omnibq
sua cum gaudio reme¬
i aret. Ex hac gͦ consue¬
tudine sc̃e romane
eccłe. crescente religi¬
one xp̃iana: decretũ ẽ

Expanded text:
in honore omnium sanctorum consecratam conveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque sua cum gaudio remearet. Ex hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum
Abbreviated transcription (Latin):
tabernacula cedar: sicut
pelles salomonis.ta em̃
distinguitur. Nigra sum
sicut tabernacula cedar:
formosa. sicut pelles salo
ergo eccl̃a se nigram esse
sicut tabernacula cedar:
ꝓpter ꝑsecutiones quas
patiebatur a filiis denebͣ¬
rum. quod int̃pretatur
cedar. Hinc psalmista di¬
cit. Habitaui cũ habitan¬
tib cedar: idest conuersa¬
tus sum int̾ peccatores &
ꝑsecudores & infidelitade
nigros.Formosam uero¬
se dicit sicut pelles. idest
tabernacula salomonis.
qui pacificus int̾pretatur.
qm̃ digna fuerat uisita¬
tione & consoladione spon¬
si sui xp̃i inter angustias.
Et sicut tabernacula ex
uitiis & concupiscendis
mortificant.
Nolite me o¬
siderare quod fusca sim:
quia decolorauit me sol.

Expanded text:
tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. » Ita enim distinguitur: Nigra sum sicut tabernacula Cedar, formosa sicut pelles Salomergo Ecclesia se nigram esse sicut tabernacula Cedar, propter persecutiones quas patiebatur a filiis tenebrarum, quod interpretatur Cedar. Hinc Psalmista dicit: « Habitavi cum habitantibus Cedar, » id est, conversatus sum inter persecutores et peccatores infidelitate nigros. Formosam vero dicit se sicut pelles, id est tabernacula Salomonis, qui pacificus interpretatur, quoniam digna erat visitatione et consolatione sponsi sui Christi inter angustias. Et sicut tabernacula ex vitiis et concupiscentiis mortificant. « Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol.
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit¬
unam ferunt phisici a
sole illuminari. & eccłia
pulcra est ut luna: quia
claritate sponsi sui xp̃i il¬
luminat᷑. & eiꝰ gr̃a resplen¬
det. Siue pulchra est ut
luna in p̃senti uita ubi ali¬
qͣndo concessa sibi pace &
adu̾sitatib obtrita decres¬
cit. Flectaut sol inalia uita.
ubi ppetuo splendeb it gau¬
dio. deuisione conditoris sui.
Siue electa est ut sol: que
illũ uerũ solem imitari m¬
tit᷑ de quoscriptũ est uobiᷤ
timentib nomen meum
oriet᷑ soliusticie. Hunc solẽ
inomini humilitate & iu¬
sticia: & pietate Terribilis
ut castroꝵ acies ordinata
Terribilis aeriis potestatib
ordinata ut acies castrorũ.
id est caritatis unitate mu¬
nita: ut nullis tẽptationũ¬
iaculis penetrari possit.

Expanded text:
ostendiLunam ferunt physici a sole illuminari. Et ecce Ecclesia pulchra est ut luna: quia claritate sponsi sui Christi illuminatur, et ejus gratia resplendet. Sive pulchra est ut luna in praesenti vita, ubi aliquando concessa sibi pace etadversitatibus obtrita decrescit. Electa ut sol. In alia vita, ubi perpetuo resplendebit gaudio de visione Conditoris sui. Sive electa est ut sol: quia illum iterum Solem imitari nititur, de quo scriptum est: Vobis timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Hunc Solem in humilitate, et justitia, et pietate. Terribilis ut castrorum acies ordinata. Terribilis aeris potestatibus, ordinata ut castrorum acies, id est charitatis unitate unita, ut nullis tentationibus penetrari valeat.
Abbreviated transcription (Latin):
eye autẽ puer
ciditur: ac sic
int̾positis dieb iero¬
solimam cũ hostia
defertur: Quia & ipse
iam iuuenis prius
omnẽ carnis corrup¬
dionem moriendo
ac resurgendo calca¬
uit. ac deinde inder¬
positis dieb cũ ipsa
carne iam immorta¬
li quã ꝓ nr̃a salute
hostiam do fecerat.
ad gaudia suꝑne ci¬
uitatis ascendit: &
unusqͥsq nr̃m priꝰ
aqua baptismatis a
peccatis omnib qͣsi
uera circũcisione pur¬
gatur. ac sic ꝓficiente
gr̃a noue lucis. ad al¬
tare sc̃m salutari ho¬
stia dm̃ci corꝑis & san¬
guinis consecrandus
ingredit᷑. Nam & ipsa
singłarit̾ simplex &
casta nr̃i saluatoris
humanitas. que obla¬
ta est patri ꝓ nobis.
non incongrue ꝑ mm¬
molationẽ columbe
siue turturis potest
singłarit᷑ exprimi. S
& omnis infine mun¬
di eccł̃ia pͥmo cõmu¬
ni resurrectione cun¬
ctam t̾rene labem
mortalitatis & corrup¬
donis exuet. ac dem¬
ceps in regnũ celestiᷤ
oꝑum dño cõmenda¬

Expanded text:
ene autem puer ciditur, ac sic interpositis diebus Hierosolymam cum hostia defertur, quia et ipse jam juvenis prius omnem carnis corruptionem moriendo ac resurgendo calcavit; ac deinde interpositis diebus cum ipsa carne jam immortali, quam pro nostra salute hostiam Deo fecerat, ad gaudia supernae civitatis ascendit. Et unusquisque nostrum prius aqua baptismi a peccatis omnibus, quasi vera circumcisione purgatur, ac sic proficiente gratia novae lucis, ad altare sanctum salutari hostia Domini corporis et sanguinis consecrandus ingreditur, nam et ipsa singulariter simplex et casta nostri Salvatoris humanitas, quae oblata est Patri pro nobis, non incongrue per immolationem columbae, sive turturis, potest figuraliter exprimi. Sed et omnis in fine mundi Ecclesia primo communi resurrectione cunctam terrenae labem mortalitatis et corruptionis exuet, ac deinceps in regnum coelestis operum Domino commenda
Abbreviated transcription (Latin):
nis: lampades sunt igniᷤ
atq flammarũ. Lampa¬
des dilectionis: p̃cordia scõꝵs¬
sunt in quib ueluti mua¬
sis dilec̃tio inhabidat. He
nis sc̃ & flammarũ. Lam¬
pades qͥdem ignis: quia
incorde ardent ꝑ amorẽ.
Lampades uͦ flammarũ.
qͥa exteriꝰ lucent ꝑ oꝑationẽ¬

Expanded text:
nis lampades sunt lampades ignis nis lampades sunt lampades ignis atque flammarum. Lampades dilectionis sunt praecordia sanctorum, in quibus veluti in vasis dilectio habitat. Hae nis et flammarum: lampades quidem sunt ignis, quia in corde ardent per amorem: lampades vero flammarum, quia exterius lucent per operatione
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscere. nchil in p̃sen¬
di uita homini ladet ambi¬
re: ita dilec̾tio xp̃i quẽ uere
mortificat & quasi insensi¬
bilem reddit. solumq xp̃o
est. Idem sensus est cũ dicit.
dura sicut infernus emu¬
ladio. Nam sicut infernus
eos quos semel recipit. nũꝙͣ
restituit. sed semꝑ retinet.
ita uerꝰ xp̃i amor quẽ semel
ceꝑit nunquã dimittit. un¬
de apłs dicit. Quis nossepa¬
rabit a caritate xp̃i: Tribu¬
xp̃i hoc podest accipi. cuiꝰ di¬
lectio fortis fint ut mors.
quiaintantum nos dilexit
ut ꝓ nobis ĩmortalis mor¬
tem susciꝑet. Dura fuit e¬
mulatio eius sicut infernꝰ
quia sicut infernꝰ nescit
misereri. aut apenis reoꝵ
lis imꝓbitatib ꝑsecutoꝵ
remoueri ab amore huma¬
nigeneris. Quidam hoc
qd dicit᷑ dura est ut infernꝰ
emulatio: ad synagogã
ꝓpͥe referunt que gentes
emulabat᷑: & inuidebat
saluti illoꝵ. Monet gͦ eã¬
xp̃s hoc dicens: ut abinui¬
diacesset & saluti eccłie¬
congaudeat

Expanded text:
concupiscere, nihil in praesenconcupiscere, nihil in praesenti vita homini licet ambire, ita dilectio Christi quem vere mortificat, et quasi insensibilem reddit, solumque pro est. Idem sensus est cum dicit: « Dura ut inferus aemulatio. » Nam sicut infernus eos quos semel recipit nunquam restituit, sed semper retinet, ita verus Christi amor quem semel acceperit, nunquam dimittit; unde Apostolus dicit: « Quis nos separabit a charitate Christi? tribu loco potest accipi, cujus dilectio fortis fuit ut mors: quia in tantum dilexit nos, ut pro nobis immortalis mortem susciperet. Dura fuit aemulatio ejus ut infernus, quia infernus nescit misereri, aut a poenis miserorum lis improbitatibus persecutorum removeri ab amore humani generis. Quidam hoc quod dicitur, dura est ut infernus aemulatio, ad Synagogam proprie referunt, quae gentes aemulabatur, et invidebat saluti eorum. Monet ergo Christus hoc dicens, ut ab invidia cesset, et saluti Ecclecongaudeat.
Abbreviated transcription (Latin):
uia inqͥt de sub arbore
malo suscitaui: hoc ẽ qͥa
passione incruce de rede¬
mi. pone me ut signacu¬
lum suꝑ cor dirũ:. hoc est
habeto me semꝑ in memo
Pone me inqͥt ut signa¬
culum suꝑ cor tuũ ꝑ fidẽ
pone me ut signaculum
namroꝑationẽ. Nam & noᷤ
qͣndo aliqͥd in memoria ha¬
bere uolumꝰ. signaculum
digito uel brachio impone
cordemꝰ. Et nos ut signacu¬
lum suꝑ cor & brachium
ornemus. Qd̾ si fecerimꝰ: ipse
quoq nos uelut signacu¬
lum assumet: & nr̃i recordabit᷑¬
damur. iuxta qd zoroba¬
bel duci iude repromitcit.
In illa die suscipiam te zo¬
robabel serue meus. & po¬
nam te sicut signaculum
nos beneficioꝵ eiꝰ obliti fu¬
actiones retulerimus: ipse
quoq nr̃i obliuiscet᷑. sicut
de impio rege iechonia di
lus dexter in manu mea:
inde euellam eũ. Quia for¬
tis est ut mors dilec̾tio: du¬
ra sicut infernus emulatio.
dilectio xp̃i. fortis ẽ ut mors.
Sicut enim mors animã a
corpore separat. & iam nicħ

Expanded text:
uia inquit sub arbore malo suscitavi te, hoc est, quia passione mea in cruce te redemi, pone me ut signaculum super cor tuum, hoc est, habeto me semper in memPone me inquit ut signaculum super cor tuum per fidem, pone me ut signaculum nam operationem. Nam et nos quando aliquid in memoria habere volumus, signaculum digito vel brachio imponercordemur. Et nos ut signaculum super cor et brachium ornemus. Quod si fecerimus, ipse quoque nos velut signaculum assumet, et nostri recordabitur, juxta quod Zorobabel duci Judaeae repromittit: In die illa suscipiam te, Zorobabel serve meus, et ponam te sicut signaculum nos beneficiorum ejus obliti fuactiones retulerimus, ipse quoque nostri obliviscetur, sicut de impio rege Jechonia fillus dexter in manu mea, inde evellam eum. » « Quia fortis est ut mors dilectio, dura ut inferus aemulatio. » Dilectio Christi fortis est ut mors. Sicut enim mors animam a corpore separat, et jam nihil