comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
largitur. sed etiã quȩ nobis sunt ne¬
cessari a p̃stitt sicut discipłis suis
dicebat. Primũ quęrite regnũ dĩ
& iustitiã eius & hȩc om̃ia tẽpora¬
liat inquantũ uobis expediunt ad¬
icientur uobis. In hoc eñi quicun
p̃senti scło expartelaudẽ iustitiȩ
ꝓmeruerunt nec cũ impus ꝑierunt.
locupletesq fueruntbonis tẽpora¬
lib lic& ꝑegrini eẽnt. ut potelegit᷑
deabrahã quod erat diues in argento
& auro: aliquas degustationes
ꝓmissionũ ꝑceperant. In hoc uero
plent̃ ꝓmissionẽ. delonge tamen
serit domu fr̃s autsorores autpatrẽ
accipi& & uitã ȩterñã possidebit. ꝓstã
ꝓmissionẽ non sunt consecuttilli ante
dñi aduentũ lic& omĩa sua reliquis¬
sent sicut & apłi. Siue etiã ꝓmissiones
dedñi aduentu non sunt consecuti.
qmlicet eis ꝓmissus esset: tamen non
uiderunt eũ p̃sentẽ in mundo. Salu¬
tabant easdem quoq ꝓmissiones.

Expanded text:
largitur, sed etiam quae hujus vitae sunt nelargitur, sed etiam quae hujus vitae sunt necessaria praestat, sicut discipulis suis dicebat: Primum quaerite regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia, temporalia, inquantum vobis expediunt, adjicientur vobis. In hoc enim, quia in praesenti saeculo ex parte laudem justitiae promeruerunt, nec eum impiis perierunt, locupletesque fuerunt bonis temporalibus, licet peregrini essent, ut pote legitur de Abraham, quod erat dives in argento et auro, aliquas degustationes promissionum perceperant. In hoc vero, quia plenam promissionem, de longe tamen serit domum, aut fratres, aut sorores, eternam possidebit . Istam promissionem non sunt consecuti illi ante Domini adventum, licet omnia sua reliquissent, sicut et apostoli: sive etiam promissiones de Domini adventu non sunt consecuti, quoniam, licet eis promissus esset, tamen non viderunt eum praesentem in mundo. Salutabant quoque easdem promissiones,
Abbreviated transcription (Latin):
eos reꝓmissiones. sed alonge aspe¬
xisse. suꝑius dixit deabel quicetesti¬
moniũ consecutus ÷ quod esset iustus.
& de enoc quia translatus est. denoe
quoq quia saluatus decom demna¬
tione mundi. deabrahã nih il¬
ominłs etiã isaac & iacob nulli du¬
bium quin plurunas ꝓmissiones
tã dexp̃o quã de terra reꝓmissionis
acceperunt: quaeduo huius modi
solutionẽ gerunt: Quod primo
dixit om̃s isti mortui sunt cũ fide.
ita est intelligendũ om̃s isti mortiu
sunt ꝓp̃ter solũ enoc quẽ noiuimus
esse translatũ. Quod uero subintulit
non accepisse eos reꝓmissiones:
manifestũ ÷ quii inquib dã reb
acceperunt inquib dã minime
neq plenitudinẽ: accepit siquidẽ
enoc neuider& mortẽ accepit
enoc ut saluaretur . Acceperunt
& alii plurimi. sed haecquȩdã illis
libamina erant. quȩdã erant &
primȩ degustationes futurorũ.
ñ plenitudo ꝓmissionũ. d̃s enim
non solũ quȩ futura sunt nobis

Expanded text:
eos repromissiones, sed a longe eas aspexisse, superius dixit de Abel: Quia testimonium consecutus est, quod esset justus. Et de Enoch, quia translatus est. De Noe quoque, quia salvatus est condemnatione mundi. De Abraham nihilominus etiam Isaac et Jacob, nulli dubium quin plurimas promissiones tam de Christo quam de terra repromissionis acceperint. Quae duo hujusmodi solutionem gerunt, quod primo dixit: Omnes isti mortui sunt cum fide, ita est intelligendum: Omnes isti mortui sunt, praeter solum Enoch, quem novimus esse translatum. Quod vero subintulit, non accepisse eos repromissiones, manifestum est quia in quibusdam rebus acceperunt, in quibusdam minime, neque plenitudinem. Accepit siquidem Enoch, ne videret mortem, accepit Noe, ut salvaretur, acceperunt et illi plurimi. Sed haec quaedam erant illis libamina, quaedam erant et primae degustationes futurorum, non plenitudo promissionum. Deus enim non solum quae futura sunt nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uersus infideles pugnat usq ad
sores fecerunt: Nã infidelitas.
peccatũ maxim ũ ÷: dũ aut̃ quis¬
ñ uult decipi autlunditi. aut
trorib pugnans ꝓfide contra
in fidelẽ: Utiq aduers peccatũ
repugnat: Potest & de om̃i peccato
intelligi: Demala uidelic& su¬
gestione. & praua uoluntate : in¬
mundoq desiderio. quib qͥresistit
ñ consentiando eis aduersus pec¬
catũ pugnat & obliti estis conso¬
lationis. quȩ uobis tãquã filiisi

Expanded text:
versus infideles pugnat usque ad versus infideles pugnat usque ad sores fecerunt; nam infidelitas peccatum maximum est: dum autem quis vult, decipit aut blanditiis, aut terroribus, pugnans pro fide contra infidelem, utique adversus peccatum repugnat. Potest et de omni peccato intelligi, de mala videlicet suggestione et prava voluntate, immundoque desiderio: quibus resistit, non consentiendo eis, adversus pugnat. Et obliti estis consolationis, qua vo
Abbreviated transcription (Latin):
iciO m̃ia aduersa quicexp̃s sustinuit
aiudȩis. plagas scilic&. irrisiones.
sputa. colaphos. alapas. blasphe¬
micis. ipsciq mortẽ. apłs solo no¬
mine contradicionis ostendere
uoluit: Rememoramini inquit
gressores & peccatores ẽẽ dig¬
nostimini. non futigemini de¬
fici entes in animis ur̃is. sed imi¬
tando illũ sustinete similia pa¬
tient̃: aduersus semet ipsũ sus¬
tinuit xp̃s contraditionẽ. id est
dimisit. illos fcđm qđ uoluerunt
fticere contra se. nihileis contra¬
dicens Ortutur aũt eos nedefi¬
ciant intribulationib dũ usq
ad martiriũ & sanguinis effusi¬
onẽ. Ad huc ñꝑuenerant: unde
& subdit Nondũ eñi usq ad
sanguinẽ restitistis. Ad uersus.
pecccitum repugnantes:
acsi dicer& & sicunisistis facultutes
t̃renas. expoliati a concribulib
ur̃is. tunc mortẽ non sustinuistis:
Adhuc eñiuiui manetis usq ad
sanguinẽ resistit pugnans aduersꝰ
peccatũ. quiꝓuerittte fidi ad¬

Expanded text:
Omnia adversa quae Christus sustinuit a Judaeis: plagas scilicet, irrisiones, sputa, colaphos, alapas, blasphemias, ipsamque mortem, Apostolus solo nomine contradictionis ostendere voluit. Rememoramini, inquitgressores et peccatores esse dignoscimini, non fatigemini deficientes in animis vestris: sed imitando illum sustinete similia patienter. Adversus semetipsum sustinuit Christus contradictionem, id est, dimisit secundum quod voluerunt facere contra se, nihil eis contradicens. Hortatur autem eos ne deficiant in tribulationibus, dum usque ad martyrium et sanguinis effusionem adhuc non pervenerant: unde et subdit: Nondum enim usque ad sanguinem restitistis, adversus peccatum repugnantes. Ac si diceret: Etsi amisistis facultates terrenas, exspoliati a contribulibus vestris, tamen mortem non sustinuistis; adhuc enim vivi manetis. Usque ad sanguinem resistit, pugnans adversus peccatum, qui pro veritate fidei ad
Abbreviated transcription (Latin):
crimis inquisiss&: quare
non inuenitpęnitentiȩ locum.
id ÷ ueniã ꝑ penitentiã quãcũ
lacrimis quȩ siuit : quia noniti
quesuut ut debuit: Lacrimȩ eñ
ille indignationis fuerunt
potius amissihonoris. & ran¬
coris contra fratrẽ: quãhumi¬
litaitis uereq penitentiȩ unde
& dix̃: uenient dies luctus pa¬
tris mei. ut occidã ia cob frẽm
meũ: quaꝓpt̃ quãquã cũla¬
crimis in quisiss& ecĩic̃i adillũ
locũ benedictionis ñ potuit ꝓuenire.
ut fr̃ suus ita eñi debuerat penitere
sicut depetro legimus: quod cũ dm̃
negtiss&. egressus foras fleuit
amarissime: Id circo illi remissũ :
tã grande peccatũ qm̃ sicut debuit
penitentiã egit: Noneñi acceffistis
ad tracttibilẽ & acces sibilẽ ignẽ.
& turbinẽ & cciliginem & ꝓcellã
& tube solũ & uõcem uerborum:
Mos ÷ illorũ quicõ parationẽfticiunt.
ut ulterã partẽ deprimant atq ex¬
tenuent: utres alterius partis emineat

Expanded text:
nquisisset eam. Quare non invenit poenitentiae locum, id est veniam per poenitentiam, quam cum lacrymis quaesivit? Quia non ita quaesivit ut debuit: lacrymae enim illae indignationis fuerunt potius amissi honoris et rancoris contra fratrem, quam humilitatis veraeque poenitentiae: unde et dixit: Venient dies luctus patris mei, et ocpter quanquam cum lacrymis inquisisset eam, jam ad illum locum benedictionis non potuit pervenire, ut frater suus. Ita enim debuerat poenitere, sicut de Petro legimus, quod cum Dominum negasset, egressus foras flevit amarissime: idcirco illi remissum est tam grande peccatum, quoniam sicut debuit, poenitentiam egit. Non enim accessistis ad tractabilem et accessibilem ignem, et turbinem, et caliginem, et procellam, et tubae sonum, et vocem verborum. Mos est illorum qui comparationem faciunt, ut alteram partem deprimant atque extenuent, ut res alterius partis emineat:
Abbreviated transcription (Latin):
diligit dñs adhocutheredẽ illũ regni
cdorũ constituat. castigatillũ uã¬
rus diuersisq modis & flagellat.
aut infirmitate. autꝓauꝑtate. aut
ꝑsecutione. aut torm̃tis: omnẽ filiũ
quẽ recipit secũ ingłam: Notandũ
aut̃ quic ñ om̃is quiflagellatur

Expanded text:
diligit Dominus, ad hoc ut haeredem illum regni diligit Dominus, ad hoc ut haeredem illum regni coelorum constituat, castigat illum variis diversisque modis; et flagellat aut infirmitate, aut paupertate, aut persecutione, aut tormentis, omnem filium quem recipit secum in gloriam. Notandum autem quia non omnis qui flagellatur
Abbreviated transcription (Latin):
modo in exẽplũ assũpsit. ortans
iudȩos nedeficiant intribulctio¬
ne. quia dño arguunt᷑ causai ꝓba¬
tionis: Dicit ergo. filimi noli ne¬
glegere siue neglegent̃ ducere.
disciplinã dñi: Disciplina dicta ÷
adiscendo. quȩ cilio nominecorrec¬
c̾io morũ potest appͤllari dum
enĩ quis angustiis. tribulationib
afficitur: non deb& fatigari nec
deficere. sed potius patient̃ porture.
filii apatrib suis flagellantur. ut
dignisint adhereditatẽ pat̾nã
accedere : unde & plerũq stare
tota nocte infrigore iubentur.
uarusq modis ex q̃uo cuntur.
ita & istisimlit̃ cofreptiones adõ
lalacrranimo. sũstinẽcnt ut ted
uerã hereditatẽ ꝑpetuȩ pdanti ȩ
ꝑuenire sint idonei: Sunt em̃
multi quiinꝓsperis dño seruiunt.
sed tunc in aduersis recedunt: hiicles
ñsunt adhuc ꝑ fec̃tiꝓbati adhere¬
dittitẽ captundã: Unde apłs quem
inpsperis beneuiuere docuit. neincor¬
reptione deficiat ortat᷑: qm̃ filisquẽ

Expanded text:
in exemplum assumpsit, Judaeos cohortans ne deficiant in tribulatione, qui a Domino arguuntur causa probationis. Dicit ergo: Fili mi, noli negligere, sive negligenter ducere disciplinam Domini. Disciplina dicta est a discendo: quae alio nomine correctio morum potest appellari: dum enim quis angustiis et tribulationibus afficitur non debet fatigari, nec deficere; sed potius patienter portare,filii a patribus suis flagellantur, ut digni sint ad haereditatem paternam accedere, unde et plerumque stare tota nocte in frigore jubentur, variisque modis exercentur: ita et isti similiter correptiones a Deo alacri animo sustineant, ut ad veram haereditatem perpetuae patriae pervenire sint idonei. Sunt enim multi qui in prosperis Domino serviunt, sed tamen in adversis excedunt: hi tales non sunt adhuc perfecte probati ad haereditatem captandam. Unde Apostolus, quem in prosperis bene vivere docuit, ne in correptione deficiat, hortatur: quoniam filium quem
Abbreviated transcription (Latin):
glegentes. disciplinã quȩd ñi c̃dnentes:
adulterini & ñfilii reputantur
deinde patres quidẽ habuimꝰ erudi
& uiuemus Dein de subauđ c̃siderare
debemꝰ. quia patres habuimꝰ erudi¬
tores & cimebamꝰ eos. ñ ne multo magis
obtẽperabimꝰ dõ patrisp̃uum. &¬

Expanded text:
gligentes, disciplinamque Domini contemnentes, gligentes, disciplinamque Domini contemnentes, adulterini, et non filii reputantur. Deinde patres quidem carnis nostraeet vivemus? Deinde, subaudi, considerare debemus, quia patres habuimus eruditores, et timebamus eos: nonne multo magis obtemperabimus Deo patri spirituum,
Abbreviated transcription (Latin):
hisuerb̾ ostendit eis. quia unde putti¬
bant se derelictos esse: Inde magis
credere poterant diligi abillo:
Quis eñi filius. quem non corripit
pciter: solet aliquoti es pat̃fimilias
filios alienos neglegere. suos uero
castigare & corripere. neeos obpri¬
mat mala neglegentia Nullus ÷
pat̾ sapiens qui ñ corripitfilios
delin quentes. & aliquando bona
agentes increpat: ut ad meliora
accendant᷑: unde & heliꝰ quia filios
suos ñ corripuit: ñ meruit eos here¬
des sacerdotii post se relinquere
Quodsi extra disciplinam estis. cuius
principes sunt omnes. bom
filii uel scipatres suꝑius memorati:
Ergo ad ulteri & non filii estis
Quis qilistextral disciplinã dñi man&.¬
om̃s boni filii. ꝑtinentes adheredita¬
tẽ celestẽ: adulterinꝰ filius ÷ neoꝑ
tin& adhereditatẽ pat̾nã qui a
ñ ÷ filius liber Cauete. ne sitis ad¬
ulterini filii Om̃s eñi infideles & ne¬

Expanded text:
His verbis ostendit eis, quia unde putaHis verbis ostendit eis, quia unde putabant se derelictos esse: inde magis credere poterant diligi ab illo. Quis enim filius quem non corripit pater? Solet aliquoties paterfamilias filios alienos negligere: suos vero castigare et corripere, ne eos opprimat mala negligentia. Nullus est pater sapiens qui non corripiat filios delinquentes, et aliquando bona agentes increpat ut ad meliora accendantur. Unde et Heli, quia filios suos non corripuit, non meruit eos haeredes sacerdotii post se derelinquere . Quod si extra disciplinam estis, cujus participes facti sunt omnes boni filii, vel Patres sancti superius memorati, ergo, adulterini et non filii estis. Quisquis extra disciplinam Domini manettinentes ad haereditatem coelestem, adulterinus filius est, nec pertinet ad haereditatem paternam: quia non est filius liber. Cavete ne sitis adulterini filii, omnes enim infideles et ne
Abbreviated transcription (Latin):
ditutẽ suꝑnã legimꝰ ꝑuenisse sine
flagellatione diuint: quaꝓpt̃
odñcominus deflagello quoe asti¬
gin᷑ murmurare debemꝰ. quanto
cercius in eo pat̃nȩ dilectionis af¬
fectũ sentimus: Vnde ipsedicit: Ego
quos cimoarguo & castigo atu
multi flagellantur. ut andocꝰ
& herodes: non ut aidhereditittẽ
assumantur. sed uthic exparte
demonstret᷑. quia mala passuri
suntpꝰ mortẽ: In disciplina ꝑ seue¬
rate.ttiquã filiis carissimis uobis
hereditatẽ patriȩ caelestis: acsidicera
Melius ÷ uob ꝑ disciplinã & correp¬
tionẽ qui ce affectu pat̾no agitur.
transire adhereditatẽ cȩlestẽ. q̃uã
extra disciplinã ẽẽ. sicq cudpenas
descen dere inferni: Putttis enim
qđ odio uos habeat. ae dereliquerit
ds̃ ꝑ hȩc quiãpassi estisꝰ Si hȩc non
patere mini: tuncmagis uos hoc
cogittire cõpetebat: Nãsi flagellat
omñe filiũ quẽ recipi. qui ñ flagellat᷑
sine dubio ñ ÷ innumero filiorũ¬

Expanded text:
iternam legimus pervenisse sine flagellatione divina? Quapropter tanto minus de flagello quo castigamur, murmurare debemus: quanto certius in eo paternae dilectionis affectum sentimus. Unde ipse dicit: Ego quos amo, arguo et castigo . At vero multi flagellabant: ut Antiochus et Herodes, non ut ad haereditatem assumantur, sed ut hic ex parte demonstretur, quae mala passuri sint post mortem. In disciplina perseverate. Tanquam filiis. Charissimis, Vobis haereditatem patriae coelestis; ac si diceret: Melius est vobis per disciplinam et correptionem, quae affectu paterno agitur, transire ad haereditatem coelestem, quam extra disciplinam esse, sicque ad poenas descendere: putatis enim, quod odio vos habeat ac dereliquerit Deus per haec quae passi estis: si enim haec non pateremini, tunc magis vos hoc cogitare competebat; nam si flagellat omnem filium quem recipit, qui non flagellatur, sine dubio non
Abbreviated transcription (Latin):
creciuit primũ exnihilo Deinde uõ
exbełm̃tis corpora hominũ. aliorũq
animaliũ: Animã uero hominis:
exmhilo crecuit. & creat adhuc Non
est eñiputandũ. quia anima pars
dĩtatissit: qm dĩtas ñ ÷ creata anima
aut̃ crectura ÷: Idcrco aũt om̃i potentẽ
dm̃ crecitorẽ animarũ appellat ñ
corporũ. cũ om̃iũ crectorsit: qͥa corpꝰ
nr̃m exsemine pat̾no simulq mat̾no
conficitur. animauero sẽꝑ ad eo
ex nihilo crecitur: si inquit paitres
carnales timebamꝰ aquib tẽpo¬
ralit̃ erudiebamur: utiheredes
illorũ mererem᷑ fieri. quantomagis
crectori animarũ oboedire atq
obtẽperare debemꝰ. uttũ illo ingła
let̾nȩ beatitudinis uiuamꝰ. Nec solũ¬
modo differentia ÷ pnt̾eos ꝓpter..

Expanded text:
creavit primum ex nihilo, deinde vero ex elementis corpora hominum, alienorumque animalium, animam vero hominis ex nihilo creavit, et creat adhuc. Non est enim putandum, quod anima pars Deitatis sit, quoniam Deitas non est creata, anima autem creata est. Idcirco autem omnipotentem Deum creatorem animarum appellat, non corporum, cum omnium creator sit: quia corpus nostrum ex semine paterno et materno conficitur: anima vero semper a Deo ex nihilo creatur. Si, inquit, patres carnales timebamus, a quibus temporaliter erudiebamur, uti haeredes illorum mereremur fieri: quanto magis creatori animarum obedire atque obtemperare debemus, ut cum illo in gloria aeternae beatitudinis vivamus? Nec solummodo di
Abbreviated transcription (Latin):
rnoma. nemo uidebit dm̃ Beati eñi
pacifici: qm̃ filii dĩ uocabunt᷑: Beta
mundo corde. qm̃ ipsidm̃ uidebunt:
Contemplantes. nequis desit
graticie dei: quoddicit con¬
tẽplantes. id÷ diligent̃ adtendentes
atq considerantes. nequis ur̃idesit
gr̃ȩ dĩ sicloquitur cũ eis cãquã cũ
uictorib quicũ numero & comi¬
tatu longa itenera ꝑmanecnt.
quib: sol& dicere hisqui p̃ est: uidete
nealiquis remanetit: qui non ꝑgat
nob̃cũ: ueluti sidicer&: Non hõc
tantũ requiro utuos soli grãm
consequamini patriãq cȩlestem
intretis.: sed etiam ut inspiciatis &
ceteros: Grãm aut dĩ dicit fidẽ. sp̃e
& caritatẽ. ꝑ quas mereturhomo gr̃am
dĩ inuenire: quia cũ istis hab& &
reliquas Si uegr̃am dĩ dicitremis¬
sionẽ peccatorũ. que nobis gratisdat᷑¬

Expanded text:
 nemo videbit Deum. Beati enim pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Contemplantes ne quis desit gratiae Dei. Quod dicit, Contemplantes, id est diligenter attendentes atque considerantes, ne quis vestrum desit gratiae Dei. Sic loquitur cum eis, tanquam cum viatoribus, qui cum numero et comitatu longa itinera permeant: quibus solet dicere is qui praeest: Videte ne aliquis remaneat qui non pergat vobiscum, veluti si diceret: Non hoc tantum requiro, ut vos soli gratiam consequamini, patriamque coelestem intretis: sed etiam ut inspiciatis et caeteros. Gratiam dicit fidem, spem et charitatem, per quam meretur homo gratiam Dei invenire: quia cum istis habet et reliquas. Sive gratiam Dei dicit remissionem peccatorum, quae nobis gratis dat
Abbreviated transcription (Latin):
historia genesis qđ escui reuertens
detigro. ut cõꝑit p̃uentũ se afratre
adbenedictionẽ patris. cixit
cũ lacrimis & clamore niagno:
Non unã benedictionẽ habes
pater. Y benedic etiã & mihi cui
dicens: Inpinguedine terrȩ &
inrore cdi desũꝑ: erit benedictio
tua appar& ergo quia cũ uolius¬
s& hereditare. &b enedictionem
pat̾nã dignitatẽ uidelic& seccer¬
id atii recipere. quã ac̃udmiserat.
Necnon & scĩtutẽ patris cũ spũꝓfetiȩ.¬

Expanded text:
historia Genesis quod Esau revertens historia Genesis quod Esau revertens de agro, ut comperit praeventum se a fratre ad benedictionem patris, dixit cum lacrymis et clamore magno: Num unam tantum benedictionem habes, pater? benedic etiam et mihi. Cuidicens: In pinguedine terrae et in rore coeli desuper, erit benedictio tua. Apparet ergo, quia cum voluisset haereditare et benedictionem paternam, dignitatem videlicet sacerdotii, recipere, quam jam amiserat, nec non et sanctitatem patris cum spi
Abbreviated transcription (Latin):
qui & melchisedech primogenitus¬
filius noe: Magna & enĩdĩgnitas
erat habere primogenitii. qm̃ & de
substantia atq hereditatẽpat̾na.
incuorẽ portionẽ sumebat
Vestim̃toq orncitus locupletior
splen debat: Vndelegitur in genesi.
qđ rebecca accipiens uestim̃ta es cu
ualdebona quȩ apud se domi
habebat. induit et ia cob: sicque
ad duxit eũ ad patrẽ. qui ut sensit
dixit: Ecce odor filumei quãsi odor
agri: quiaergo intiudȩos erant
quidã sectatores escuu infornica¬
cone citt castri marglt redurit
eis apłs ad memoriã factum escu:¬
horcans cauendũ ab om̃ib illis.
nequis illius similis fora quip
dilectione tẽporaliũ rerũ eis qͥ
aduendenda suci primogenita
ꝑuenit: Propria siquidẽ negle¬
gentici &cupiditate. uendidit
honorẽ quẽ adõ ꝑceperat & pro
paruarẽ magnã głam ꝑdidit:
primus. Scitote eñi qm̃ & post¬
eti cupiens hereditairebenedictionẽ
rȩꝓbatus÷: sub auđ adõ: Narrat

Expanded text:
qui et Melchisedech, primogenitqui et Melchisedech, primogenitus Noe. Magna etenim dignitas erat habere primogenita: quoniam et de substantia et haereditate paterna majorem portionem sumebat, vestimentoque ornatus locupletior splendebat. Unde legitur in Genesi, quod Rebecca accipiens vestimenta Esau valde bona, quae apud se domi habebat, induit ea Jacob, sicque adduxit eum ad patrem qui ut sensit ejus, dixit: Ecce odor filii mei, quasi odor agri. Quia ergo inter Judaeos erant quidam sectatores Esau in fornicatione atque gastrimargia, reducit eis Apostolus ad memoriam factum Eshortans cavendum ab omnibus illis, ne quis illi similis fieret qui pro delectatione temporalium rerum, usque ad vendenda sua primogenita pervenit. Propria siquidem negligentia et cupiditate vendidit honorem quem a Deo perceperat, et pro parva re magnam gloriam perdidit: primus. Scitote enim, quoniam et postea cupiens haereditare benedictionem, reprobatus est. Subaudi, a Deo. Narrat
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscunt. quipost amissũ delictũ
conscientiȩ merb̃re macerantur.
imuntur: intantũ ut amaritudo
ipsius delicti ipsũ intellectũ ipsãq
ratĩonẽ aliquoties subuertat. sic̃
decetin legimꝰ. qui in disꝑatione
lruiti. Nequis forlicatoi autpro¬
ftinus ut esciu. quiꝓpter anqni
escam ueN didit primo¬
genitusi. Forncãcor appellatur
es au. qui contra uoluntutẽ ꝑatris
& matris. uxores cilienas dĩ Pro¬
phanus aut̃ ꝓprie dicit᷑ in religiosus.
quasi porro id ÷ longe aftino &
tẽplo dĩ: hic aut̃ ꝓcastri margo.
siuȩꝓ illo quiutileꝓ inutili uendit
panitur:: Quo bene conoruit esau:
qͥ fuit castri mbigasiatq̃igulosus:
duendens ꝓprimogẽnittũ suciliłros
uili cibo: ꝓlenticubostilie& rufa:
Primogenitti aut̃ isto in loco. appel¬
laentur honor &dignitas sacerdocu:
ante sacerdotiũ em̃ aaron qđ adõ
constitutũ ÷ in lege. om̃s primoge¬
niti sacerdotes erant: sic̃ fuit sem

Expanded text:
agnoscunt, qui post admissum delictum, agnoscunt, qui post admissum delictum, conscientiae moerore macerantur, muntur in tantum ut amaritudo ipsius delicti, ipsum intellectum, ipsamque rationem aliquoties subvertat, sicut de Cain legimus qui in desperationem ruit. Ne quis fornicator aut profanus ut Esau, qui propter unam escam vendidit primogenita sua. Fornicator appellatur Esau, qui contra voluntatem patris et matris uxores alienigenas duxit . Profanus autem proprie dicitur irreligiosus, quasi porro, id est longe a fano et templo Dei, hic autem pro castrimargo, sive pro illo qui utile pro inutili vendit, ponitur. Quod bene congruit Esau, qui fuit castrimargus atque gulosus, vendens primogenita sua pro vili cibo, pro lenticula scilicet rufa. Primogenita autem isto in loco appellantur honor et dignitas sacerdotii. ante sacerdotium enim Aaron, quod a Deo constitutum est in lege, omnes primogeniti sacerdotes erant: sicut fuit Sem,
Abbreviated transcription (Latin):
tur multi Radicẽ a maritudinis uo¬
cat malã uoluntatẽ. prauãq inten¬
tionẽ : unde ꝓcedit peccatũ a mari¬
tudinis Nãsicut radix amara fruc¬
tus dulces non potest ꝓferre: sed
suisimiles. hoc ÷ amaros: sulphu¬
reus qubq fons aquas ñh abiles
adbibendũ.: itti mald uoluntas &
intentio praua malã oꝑationem.
&peccatũ amaritudinis ase emit¬
tunt: quib inpedit᷑ iter ad patriã
ascendentiscȩlestẽ: atq ꝑ illã malã
uoluntatẽ. dequa ꝓcedunt semina
nequitiȩ inquinant᷑ multi: quia
modicũ fermentũ. totã massam
corrũpit: Etun o peccato infideli¬
tritis. omĩa oꝑa quȩ poterant eẽbona
deprauant᷑: & uno peccatore. multi
coinquinantur Radicẽ eñi amari¬
tudinis. specialit̃peccatũ infideli¬
ttitis potest intelligi: lic& etid
malã uoluntatẽ atq intentionẽ
nequã utdiximus referatur: Et
congrue peccatũ amarũ dixit eẽ.
qm̃ nihil ÷ amarius illo postquã
fuerit ꝑpetratũ: qđ exꝑimento

Expanded text:
ritudinis vocat malam voluntatem pravamque intentionem, unde procedit peccatum amaritudinis; nam sicut radix amara fructus dulces non potest proferre, sed sui similes, hoc est amaros: sulphureus quoque fons aquas non habiles ad bibendum: ita mala voluntas et intentio prava malam operationem et peccatum amaritudinis a se emittunt, quibus impeditur iter ad patriam ascendendi coelestem: atque per illam malam voluntatem, de qua procedunt semina nequitiae, inquinantur multi: quia modicum fermentum totam massam corrumpit, et uno peccato infidelitatis omnia opera quae poterant esse bona depravantur, et uno peccatore multi coinquinantur: radicem enim amaritudinis specialiter peccatum infidelitatis voluit intelligi, licet et ad mnequam, ut diximus, referatur. Et congrue peccatum amarum dixit esse, quoniam nihil amarius est illo postquam fuerit perpetratum. Quod experimento
Abbreviated transcription (Latin):
celorũ confugiũ facerent: Tenebrȩ
aũt siuecaligo. obscuritatẽ ipsius
legis designat: Turbo siue cõmotio
uentinũ qom̃inatagnẽ ipsius legis.
tube sonitus. p̃sentiã. & aduentũ
dĩ om̃i potentis: unde idẽ apłs
alias dicit. in uissu & in uoce archangli
& intuba dĩ descedlet decaelo:
Pertubã aut̃ intelligitur. ĩpsiuox
angłorũ: Non eñi ÷ puctindum
qđ ceneti aut corneatuba di angl¬

Expanded text:
coelorum confugium facerent; tenebrae coelorum confugium facerent; tenebrae autem, sive caligo, obscuritatem ipsius legis designat. Turbo sive commotio ventorum comminationem ipsius legis Tubae sonitus, praesentiam et adventum Dei omnipotentis. Unde idem apostolus alias dicit: In jussu, et in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo. Per tubam autem intelligitur ipsa vox angelorum; non enim est putandum quod aenea, aut cornea tuba Dei ang
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑsionis scinguinis legalis. & emun¬
dactionẽ sanguinis xp̃i: Multum
eñĩ meliora sunt isttĩquã fuissent
illa łbi eñi umbra requiescebat.
hicueritts tenetur &panditur:
non accessistis inquit ad tractabi
lẽ & accessibibem ignẽ : Id ÷ acces¬
sistis ad uisibile &̃palpabile
lum̃ ignis. qđ uisu corporeo trac¬
tari possit. sicut deuerti uideuico
populo legimus. sed ad inusibilem
& in conp̃hensibilẽ dm̃. hȩc insina
monte facta referuntur: quando
data÷ lex ignis uidelic&. turbo.
caligo. ꝓ̃cella tubesonus & uox uer¬
borũ uisus ÷ inquit dñs ds̃ in monte
sina Turbo ÷ uentus ualidus au¬
ferens stipulas & leuici queq puluerẽ
t̃rȩ in uoluens. plerũq etiã eti tollit
nebrositus fumi & ignis ꝓcellartẽ
pestts & pluuia facta sunt istt
quandolex dabatur utcorda iu¬
deorũ ꝓnai ad peccundũ concu¬
terentur : neipsã legẽ auderent
trans gredi. unde & t̾remotus extitit
ibi utipsi ex toco troreꝑculsi ad dm̃

Expanded text:
aspersionem sanguinis legalis, et emundationem sanguinis Christi: multo enim meliora sunt ista, quam fuissent illa: ibi enim umbra requiescebat, hic veritas tenetur et panditur. Non enim accessistilem et accessibilem ignem, id est, non accessistis ad visibile et palpabile lumen ignis quod visu corporeo tractari possit, sicut de veteri populo Judaico legimus, sed invisibilem et incomprehensibilem Deum. Haec in Sina monte facta referuntur, quando data est lex, ignis videlicet, turbo, caligo, procella, tubae sonus, et vox verborum. Visus est, inquit, Dominus in monte Sina. Turbo est ventus validus, auferens stipulas, et leviora quaeque pulvere terrae involvens. Plerumque etiam ea tollit nebrositas fumi et ignis. Procella est tempestas et pluvia. Facta sunt autem ista, quando lex dabatur, ut corda Judaeorum prona ad peccandum concuterentur, ne ipsam legem auderent transgredi. Unde et terraemotus exstitit ibi, ut ipsi ex toto terrore perculsi, ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ille÷ cȩlestis: sed etiã ipsac̃tius
discipline atq eruditionis: Non eñi
tules erudiunt. sed ad qđ eis uidetur:
sicut apłs manifestat dicens: E tilli
quidem patres carnales exquorũ
semine sũpsimus. Intẽpore paucorũ
dierũ scđm suã uolunttitem
erudit nos: hoc ÷ adsalutẽ adutili¬
catẽ ani mȩ ñrȩ. in recipiendo
sc̃ificationẽ eius illi quidẽ patres
carnales adhoc erudiunt nos: ut
lutẽ animȩ nr̃e consequam᷑ & cicci¬
picimus sc̃ificationẽ eiꝰ : uidelic&
utsimus sẽt sic̃ & ipse: scđm quendã¬
quia & ego sc̃s sũ: Adhoc inquã
nos erudit & castigit. utnos dignos
efficict suis munerib: lina quȩq
& eñigens scđmsuã uoluntatẽ filios¬
suoserudit. sic̃ consuetudo fuit roma¬
noꝵ suos filios erudire Inre milictri:
grecorũ litteris instituere suos: Om̃is
aũt disciplina. inp̃senti quidem.
nonuidetur non esse gaudi i sed
ineroris: posteti autem fructũ
pacittssimũ exercittitis per
ecim reddet iustitia e

Expanded text:
ed etiam ipsa causa disciplinae atque eruditionis. Non enim tales erudiunt, sed ad id quod eis videtur, sicut Apostolus manifestat, dicens: Et illi quidem, patres carnales, ex quorum semine corpora sumpsimus, in tempore paucorum dierum, secundum suam voluntatem erudit nos, hoc est ad salutem et utilitatem animae nostrae. In recipiendo sanctificationem ejus. Illi quidem patres carnales ad hoc erudiunt nos, ut lutem animae nostrae consequamur, et accipiamus sanctificationem ejus: videlicet, ut simus squia ego sanctus sum . Ad hoc, inquam, nos erudit et castigat, ut nos efficiat dignos suis muneribus. Unaquaeque etenim gens secundum suam voluntatem filios erudit, sicut consuetudo fuit Romanorum suos filios erudire in re militar et Graecorum litteris instituere suos. Omnis autem disciplina in praesenti quidem videtur non esse gaudii, sed moeroris. Postea autem fructum pacatissimum exercitatis per eam reddet justitiae.
Abbreviated transcription (Latin):
deseruire quã uitus. et dĩ uoluntatẽ
implere. quã diaboli : uideam quomodo:
& dicam pauca expluribus : ł st qui¬
libet latro & quiliba alius iusticia ꝑ¬
pria uiuens: n derapina : Dũ latrocru¬
ciatur gelu etfrigore. & suꝑ fluis medi¬
tationibus snoctes & dies torquetur uol¬
uens animo. et ex pectans inagro quo¬
modo furtum faciat. Iustus securus epu¬
latur indie delaborib proprus. etquie¬
te noctis cũ securitate delectatur : etdor¬
miente isto somno gratissimo. plerũq ille
qui gelu frigoris & inedicftimis torque¬
tur. occiditur ab his quib uim inferre
moliebatur qS imilit̃ qui adul terium
ꝑpetrat. timet suꝑ uenire maritũ et in¬
terfici ab illo: łimet etiã uicinos: ꝑfa¬
mã uolantẽ : E contracustus & ama¬
tor ꝓpru conubii. cũ securitate seruat

Expanded text:
quam vitiis: et Dei voluntatem adimplere, quam diaboli. Videamus quomodo et dicamus pauca ex pluribus. Est quilibet latro, et quilibet alius justitia propria vivens, non de rapina. Dum latro cruciatur gelu et frigore, et superfluis meditationibus per dies et noctes torquetur, volvens animo et exspectans in agro quomodo furtum perficiat, justus securus epulatur in die de laboribus suis, et quiete noctis cum securitate delectatur, et dormiente isto somno gratissimo, plerumque ille qui gelu frigoris et inedia famis torquetur, occiditur ab his quibus vim inferre moliebatur. Similiter qui adulterium perpetrat, timet supervenire maritum et interfici ab illo, timet etiam vicinos famam volantem. Econtra castus et amator proprii connubii cum securi
Abbreviated transcription (Latin):
uit iusticiue. seruus ÷ iusticiae et din
Qui enim seruit furto & adul terio: ser¬
endum. quia seruũ eẽ iusticiae lauda¬
bile est: Liberum eẽ uero aiusticia: ñ
est lauda bile: Ita seruũ eẽ peccati
detestandum ÷: liberũ autẽ a peccato
laudandumi
uem ergo fructũ habri¬
istis tunc:

Expanded text:
vit justitiae servus est justitiae et Dei. vit justitiae servus est justitiae et Dei. Qui enim servit furto et adulterio, serendum, quia sicut servum esse justitiae laudabile est, liberum vero esse a justitia non est laudabile: ita servum esse peccati detestandum est, liberum autem a peccato, laudandum. Quem ergo fructum habuistis tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ex hibuistis¬
x hibuistis id ÷ p̃parastis m̃bra
ur̃a seruire inmunditiȩ id ÷ libidini.
fornicationi. impudicitiae. & iniqui¬
tati ad iniquitatem subaudis ꝑ petran¬
dam: ita nunc ex hibete m̃bra ura
seruire iusticiue. omnibus uirtu¬
tibus. in sanctificationẽ uidelic& ut
sci eẽ possitis. scđm quod ds p̃cepit Scĩ
estote : qui a et ego sc̃s sum : Per iniqui¬
tatem debemus intelligere oma pecca¬
ta: quia quicquid contralegẽ dĩ agi¬
tur. iniquitas nuncupatur i Periustici¬
amuero: om̃s uirtutesi Et est sensus :
Sicut uos p̃parastis antequã ad fidẽ uoca¬
ti estis. ut seruiretis om̃ib immundici¬
is. omnibq uitus: ita nuncinfide iam
consistentes. p̃parate omã m̃bra. et
om̃s sensus corporis uri: quomodo ser¬
uiatis om̃ib uirtutibus : Cũ e̾nĩserui
essetis peccuti: lii fustis iusticiue.
id ÷ alieni fiustis aiusticia: Sicut quiser¬
uit peccato et diabolo. eiusseruus est
cuius uoluntatem adimplet: sic quiser¬

Expanded text:
exhibuistis, inquit, id est praeparastis, membra vestra servire immunditiae, id est libidini, fornicationi, impudicitiae, et iniquitati ad iniquitatem, subaudis perpetrandam: Ita nunc exhibete membra vestra servire justitiae omnibusque virtutibus in sanctificationem, videlicet ut sancti esse possitis, secundum quod Deus praecipit: Sancti estote quia et ego sanctus sum . Per iniquitatem debemus intelligere omnia peccata, quia quidquid contra legem Dei agitur iniquitas nuncupatur. Per justitiam vero omnes virtutes, et est sensus: Sicut vos praeparastis antequam ad fidem vocati essetis, ut serviretis omnibus immunditiis omnibusque vitiis, ita nunc in fide jam consistentes praeparate membra vestra et omnes sensus corporis vestri, quomodo serviatis omnibus virtutibus. Cum enim servi essetis peccati liberi fuistis justitiae, id est alieni fuistis a justitia. Sicut qui servit peccato et diabolo, ejus servus est cujus voluntatem adimplet: sic qui ser
Abbreviated transcription (Latin):
peccabimꝰ quia ñsumꝰ sub lege morsi
quȩ peccatores punit. sed sub gratia
quȩ ꝓeccata dimittit : Poterat aliquis dice¬
infert peccantibus : satis possum peccare.
ut semꝑ peccemus. quia gra itt uult nos
uiuere: ut criminalia peccata ñ com¬
mittamus : Annesciti:
tis. siue sitis sęrui percati ad mortem
aeternam: siue obeditionis xp̃i
adiusticium
Siseruimus uircutib et dõserui sumus uirtu
serui sumus uitiorũ etdiabolii Gr̾as autẽ
dõ: quod fuistis serui peccati.n
fuistis quide: sediamnonestis: Referens
laudat illos: sicut et eos quibus dicebat.
Tuistis aliquando tenebrae: nunc autem
lux indeio  Obedistis autẽ excorde in¬
ea forma doctrinae inqua tradi¬
ti estis.⁊ Obedistis inquiens dõ informa
doctrinȩ. id ÷ indoctrina xp̃i anitatis.
in doctrina gcclesiastica. in qua tradra
siue uocati & adsignati estis deosl

Expanded text:
Peccabimus quia non sumus sub lege, Moysi, Peccabimus quia non sumus sub lege, Moysi, quae peccatores punit, sed sub gratia? quae peccatum dimittit. Poterat aliquis diceinfert peccantibus, satis possumus peccare, ut semper peccemus, quia gratia ita vult nos vivere, ut criminalia peccata non admittamus. An nescitis,tis, sive sitis servi, peccati ad mortem aeternam, sive obeditionis Christi ad justitiam. Si servimus viservi sumus vitiorum et diaboli. Gratias autem Deo quod fuistis servi peccati. Fuistis quidem, sed jam non estis. Referens laudat illos, sicut et illos de quibus dicebat: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Obedistis autem ex corde eam formam doctrinae in quam traditi estis. Obedistis, inquiens, Deo in ea forma doctrinae, id est in doctrina Christianitatis, in doctrina ecclesiastica, in qua docti s
Abbreviated transcription (Latin):
mus manus adelemosinã. dirigamꝰ¬
pedes ad pacem. bonũ odorem de
his omnib reddentes: tunc menbra
nr̃a arma om̃iũ uirtutũ erunt. &
militubunt dõ: Qđ autẽ dicit
tanquã ex mortius uiuentes: sensus est .n
Sicut illi quid ño surgente surrexer. dequib
dicit euangelista multa corpora sc̃orum
surrexerunt uiuunt quidẽ. sed neq con¬
cupiscere. neq peccare appetunt: ieu
& uos cogitate uos mortuos eẽ percato. &
uiuite dõ. declinantes as peccatis crimina¬
libus: ł eccatũ enim uobis non domi¬
nabit᷑ subaudis si hoc feceritis: uł utinã
peccatũ uob non dominet᷑: Ibi dominat᷑
peccatũ: ubi ꝑficitur : Dominatur enĩ
homini : quando homo obedit desideruseiꝰ.
Non enĩ sub lege estis. sed sub gratia.n
Non estis inquit sublege morsi. quae pu¬
nit et dampnat peccatores. sed subgr̃a
xp̃i : id ÷ subremissione peccatorum.
Etquia remissionẽ peccatorũ iã ꝑceptam
habetis: non debetis peccare :uidergo

Expanded text:
mus manus ad eleemosynam, dirigammus manus ad eleemosynam, dirigampedes ad pacem, bonum odorem de his omnibus reddentes, tunc membra nostra arma omnium virtutum erunt, et militabunt Deo. Quod autem dicit tanquam ex mortuis viventes, sensus est: Sicut illi qui Domino resurgente surrexerunt, de quibus dicit Evangelista: Multa corpora sanctorum surrexerunt , vivunt quidem, sed neque concupiscentes neque peccare appetunt, ita et vos cvivite Deo, declinantes a peccatis criminalibus. Peccatum enim vobis non dominabitur, subaudis si haec feceritis, sed utinam vobis peccatum non dominetur: ubi dominatur peccatum, ibi perficitur. Dominatur enim homini quando obedit desideriis ejus. Non enim estis sub lege, sed sub gratia. Non estis, inquit, sub lege Moysi, quae punit et damnat peccatores, sed sub gratia Christi, id est sub remissione peccatorum: et quia remissionem peccatorum jam perceptam habetis, non debetis peccare. Quid ergo?
Abbreviated transcription (Latin):
corporis nr̃i adhocfacta sunt. & sensus
corporis nr̃i adhoc nob datisunt: ut nob
necessaria ꝓcurent & dõ militent .i
Si autem inclinamus aures ad audien¬
dã detractionẽ deꝑximo. addelectan¬
da uerba otiosa & carmina mere¬
tricum. si aperimus oculos ad mulie
sidelectamꝰ in odoribus meretricum.
siaperimꝰ os ad loquendã blusphemi¬
am indm̃ uł inꝓximũ. siex ten dimus
manum in rapinã. sidirigimus gress
pedum ad effundendũ sanguinem.
tunc menbra nr̃a exhibemus ad hoc
uasint arma militantia peccato uł
dicbolo qui ÷ auctor percati om¬
niumq uitiorum : hoc ÷ p̃paramus
illa ut militent peccato uł diabolo.⁊
id ÷ sint dõ arma om̃iũ uirtutũ:
militando eis Si omã quȩ suꝑius diximꝰ
demenbris nr̃is pretermittentes. indĩ
seruicio illa occupauerimꝰ. ut indi¬
nemus aures ad audiendũ uerbũ dĩ.
aperiamus oculos ad scrutanda elo¬
quia diuina. et pau perem respi¬
ciendo. aperiamꝰ os adenar¬
randa mugnalia dĩ. extendu¬

Expanded text:
corporis nostri ad hoc facta sunt, et sensus nostri corporis ad hoc nobis dati sunt, ut nobis necessaria procurent et Deo militent. Si autem inclinamus aures ad audiendam detractionem de proximo, et ad delectanda verba otiosa, et ad carmina meretricum, si aperimus oculos ad concupimus: si delectamur in odoribus meretricum, si os aperimus ad loquendam blasphemiam in Deum vel proximum: si extendimus manus ad rapinam, si dirigimus gressus pedum ad effundendum sanguinem, tunc membra nostra exhibemus ad hoc, ut sint arma militantia peccato et diabolo, qui est auctor mortis omniumque vitiorum, hoc est praeparamus illa ut militent peccato et diabolo. Id est, ut sint Deo arma omnium virtutum militando ei. Si omnia quae superius diximus de membris nostris praetermittimus, et in Dei servitio illa occupaverimus, ut inclinemus aures ad audienda verba Dei, aperiamus oculos ad scrutanda eloquia divina et ad pauperem respiciendum: aperiamus os ad enarranda magnalia Dei, extenda
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos peccato qł test sensus: Sicuti ille
qui crucifixus est nihil aliud cogitat nisi
quatinus eius sp̃m dignetur suscipere.
Sicut & dñs dixit ad patrem in manus tucs
conmendo spm̃ meum: Ita & uos siquan¬
do uenit mala concupiscentia. et delecta¬
tio praua inflãmatuos adlibidinẽ & ad
cętera mala patranda: Cogitate & redu
cite ad memoriam: quia inbaptis mate
mortui estis om̃ib peccatis. ubi accepistis
remissionem peccatorũ & talia cogitan¬
tes uiuite dõ. id ÷ sapientiae. prudentiȩ.
castitati. cȩterisq uirtutibus n Iuicũq

Expanded text:
m Deo; et est sensus: Sicut ille qui crucifixus est, nihil aliud cogitat, nisi quatenus ejus spiritum dignetur suscipere, sicut et Dominus dixit ad Patrem: In manus tuas commendo spiritum meum : ita et vos, si quando venit mala concupiscentia, et delectatio prava inflammat vos ad libidinem et ad caetera mala patranda, cogitate et ad memoriam reducite, quia in baptismate mortui estis omnibus peccatis: ubi recepistis remissionem peccatorum, et talia cogitantes vivite Deo, id est sapientiae, prudentiae, castitati, caeterisque virtutibus. Quicunque
Abbreviated transcription (Latin):
uitiorum: Om̃sq reprobi. & omnia
uitia corporis. illius sunt: & ad hoc
deleta ÷ uita & conuersatio ueteris
hominis ade semel inbaptismo ut destruat᷑
uniuersitas uitiorum quae est corpus dia¬
boli. & ultra non seruiamus diabolo
ALITER I Scđm origenem corpus pecca¬
ti. potest appellari uniuersitas uitiorũ :
quaefticiunt unũ corpus quodã modo
peccati : S ingula autẽ uitia. m̃bra sunt
uniuersitatis: quã p̃cipit apłs destriu ꝑ

Expanded text:
ia vitia corpus illius sunt, et ad hoc delata est vita et conversatio veteris hominis Adae semel in baptismo: ut destruatur universitas vitiorum, quae est corpus diaboli: ut ultra non serviamus diabolo; aliter secundum origenem corpus peccati potest appellari universitas vitiorum, quae faciunt unum corpus quodammodo peccati: singula autem vitia membra sunt universitatis: quam praecipit Apostolus destrui per
Abbreviated transcription (Latin):
agustinus dicit: uoluerunt quidã intel¬
ligere corpus: Nouũ uero: animã qs ed
non conuenit illud. quia corpus exteri¬
or homo a plerisq appellatur. Interi¬
oruero anima :̃ hocuero in loco. uete¬
rem hominemuocat uitt̃ & conuer¬
sationẽ ueteris hominis adce: quae cru¬
cifixa id ÷ mortua & occisa ÷ semel
in baptis mate: Quicũq enĩ ad huc ori¬
gincilibus & actualibus peccatis te¬
adae: quia uittĩ & conuersationẽ eius
imitatur : Adquid ergo mortua est et
deleta illa conuersutio. quaeue¬
tus homo dicitur : ut destruatur corpꝰ
peccati Corpus nr̃m corpus peccati
est : quia nos trahit ad peccatum. per
suggestionẽ carnis & concupiscentiã
prauam: qđ corpus non ita precipit
apłs destrui ut ad nihiletur: sedut qui¬
escat ab opere peccati : Tunc enĩ qua¬
si destruitur dum refrenatur et retra¬
itur apeccato & mala uoluntate quã
desiderat implere : et nec ꝑmittitur
seruire peccato : AliitR Petca¬

Expanded text:
Augustinus. voluerunt quidam intelligere corpus, novum vero animam: sed non convenit illud, quia corpus exterior homo a plerisque appellatur, interior vero anima. Hoc vero in loco veterem hominem vocat vitam et conversationem veteris hominis Adae, quae crucifixa, id est mortua, occisa est semel in baptismate. Quicunque enim originali adhuc et actualibus peccatis teAdae, quia vitam et conversationem ejus imitatur. Ad quid ergo mortua est et deleta illa conversatio, quae vetus homo dicitur? Ut destruatur corpus peccati, Corpus nostrum corpus peccati est, quia nos trahit ad peccatum per suggestionem carnis et concupiscentiam pravam. Quod corpus non ita praecipit Apostolus destrui ut annihiletur, sed ut quiescat ab opere peccati. Tunc enim quasi destruitur, dum refrenatur et retrahitur a peccato et mala voluntate, quam desiderat adimplere, nec permittitur servire peccato. Alit
Abbreviated transcription (Latin):
pore ad integrũ carere peccatis non pos¬
sumus : De quib ergo peccatis dicit.
Dehomicidio. deadulterio. & dec&eris
criinalib uitis: quae a regno deinos
sepe̾trant: Hon deleuioribus. sicut est pec¬
catum cogitutionis & concupiscentiue ⁊
Etquomodo regnat peccutum in nr̃o
morttili corpore. si staitim ut pul¬
sauerit nos consentimus. et obȩ¬
dimus delectationi eius. quia subia¬
cemus ei ⁊ Sed neq exhibetitis
paraetis menbra ur̃a: arma iniqui¬
tatis: Iniquitts :: quicquid contra

Expanded text:
pore, ad integrum carere peccatis non possumus. De quibus ergo peccatis dicit? De homicidio, de adulterio et de caeteris criminalibus vitiis, quae a regno Dei nos separant, non de levioribus, sicut est peccatum cogitationis et concupiscentiae. Et quomodo non regnat peccatum in nostro mortali corpore si statim ut pulsaverit nos consentimus, et obedimus delectationi ejus, quia subjaceamus ei? Sed neque exhibeatis, praeparetis, membra vestra arma iniquitatis peccato. Iniquitas est quidquid contra
Abbreviated transcription (Latin):
tificatus est apeceato. id ÷ alienus
effectus est abom̃ib peccatis ĩ Qua¬
ꝓpt̃ debetse custodire. neiterũ pollu¬
atsẽ criminalib peccatis: qui a non
poterit iterũ iustificari ꝑbaptismum
texuit: credimus quia simul etiam
uiuenius cum illo incuelo. postgene¬
ralem resurrectionemið cientes quod
xp̃s surgens amortuis id ÷ asepulchro
quod proprie locus ÷ mortuorum. uł
ab inferno. iam non moritur. mors
illi ul tra moudominabitur ꝗ hocla¬
borat apłs in hoc loco. ut ostendat cre¬
dentibus. quia si semel remissionẽ pec¬
catorũ acceperunt. non possunt iteria
rebaptizari: sicut xp̃s non potuit niꝰ
sisemel i & sicut xp̃s surgens amor¬
tus iam non moritur : ita & nossemꝑ
debemus uiuere untutibus. quiaqui
peccauerit criminale percatum:
morietur iIuod autẽ dicit mors illi ultra
diabolũ qui ei etiã quodamodo uisus est
dominari ꝑministros suos. ipso ꝑmittente ⁊
Intrauit enim di abolus incor iudue: ut tra¬

Expanded text:
tificatus est a peccato, id est alienus effectus est ab omnibus peccatis: quapropter debet se custodire, ne iterum polluat se criminalibus peccatis, quia non poterit iterum justificari per baptismum.texuit, credimus quia simul etiam vivemus cum Christo in coelo post generalem resurrectionem. Scientes quod Christus resurgens a mortuis, id est a sepulcro, quod proprie locus est mortuorum, vel ab inferno, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur. Hoc laborat Apostolus in hoc loco, ut ostendat credentibus, quia si semel remissionem peccatorum acceperint, non posse eos iterum baptizari, sicut Christus non potuit mori nisi semel. Et sicut Christus surgens a mortuis jam non moritur, ita et nos semper debemus vivere virtutibus, quia anima quae peccaverit, criminali peccato morietur. Quod autem dicit, mors illi ultra diabolum qui ei etiam quodam modo dimissus est dominari per ministros suos ipso permittente. Intravit autem diabolus in cor Judae ut tra
Abbreviated transcription (Latin):
corporaliter. semel mortuus ÷ ꝓpeccato nr̃o
non amplius: ita & nos semel morimur in
baptismate: Possumus tam̃ post baptismũ
pultus inmonumento: udebatur ñ uiue¬
re iS ed quid fecit: in trauit domũ fortis.
id ÷ descendit in infernũ: & abstulic dicbo¬
lo illos quos tenebat electos. & potestatem
etiam quamhabebat in hoc mundo illi
abstulit : Sicq quad ragesimodie resurrec¬
tionis suae ascendit inculũ. uiuit ȩterna¬
liter dõ. id ÷ ingla paternae maiesttitis:
ta & uos ex istimnate uos mortuos. quidẽ

Expanded text:
corporaliter, semel mortuus est peccato nostro, non amplius, ita et nos semel morimur in baptismate. Possumus tamen post baptismum, pultus in monumento, videbatur non vivere, sed quid fecit? Intravit in domum fortis, id est descendit in infernum, abstulit diabolo illos quos tenebat electos, et potestatem etiam quam habebat in hoc mundo illi abstulit, sicque quadragesimo die resurrectionis suae ascendens in coelum, vivit aeternaliter Deo, id est in gloria paternae majestatis. Ita et vos existimate vos m
Abbreviated transcription (Latin):
enim in hocloco duplicit̾ potest intelli¬
gi: tam corporalis uidelic& quãspiri¬
tailis : Similitudini mortiseius corport¬
lis complantamur: quandosicuti ille
mortuus ÷ corporespeccatoribus: nos
moriamur peccato n hoc enim est simi¬
litudo quia ille mortuus ÷ corpore :
rimur criminalibus peccatis : Ille
enim inueritate mortuus ÷ peccato.
quia numquã peccauit : Cui ueritati
non possumus complanturi et conuin¬
gi. quia quandii sumus in hoc mor¬
tali corpore. extoto carere leuiorib
Sidixerimus inquiens quia peceatum
non habemus. nosipsos decipimus:
et ueritas in nob non ÷  Tunc enuisi¬
militudinem mortis eiꝰ spiritilis cs¬
sumimus. quando eiꝰ auxilio freti.
criminalia peccata non commitam ꝗ
& si complantamur in p̃senti sđło simili¬
tudini mortis eius tã corporadis quã
spiritalis. ut sicut ille mortuus ÷ cor

Expanded text:
intelligi, tam spiritalis videlicet quam corporalis. Similitudini mortis ejus corporalis complantamur, quando sicut ille mortuus est corpore pro peccatoribus nos morimur peccato. In hoc enim est similitudo, quia ille mortuus est corpore,rimur criminalibus peccatis. Ille enim in veritate mortuus est peccato, qui nunquam peccavit. Cui veritati non possumus complantari et conjungi, quia quandiu sumus in hoc mortali corpore, ex toto carere peccatis lnnes: Si dixerimus, inquiens, quia peccatum non habemus nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Tunc enim similitudinem mortis ejus assumimus spiritualis, quando ejus auxilio freti criminalia peccata non committimus, et sic complantamur in praesenti saeculo similitudini mortis ejus, tam corporalis quam spiritualis, ut sicut ille mortuus est cor