comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
g̃. a.e. ⁊ ioseph relicto pallio. matheus ⁊̃
relicto theloneo. ⁊ rõciniis uestigalium reli¬
ctiꝰ. etiam cumꝑiculo secutus ẽ dominum.
Ille etiam iur euangelicus. uolens sepelire
prẽm p̾cipit᷑ a domino relinquere seputtͣam
prĩs: ⁊ sequi eum. Ergo multo mag̃ p̾lato
p̾cipit᷑ relinguere strepitus belli ⁊ onus: ⁊
curam temꝑalium. S quomͣ p̾lati huius
⁊ c̃. cum temꝑalib habundenit ⁊̃ supͣ laicoᷤ.
cum omnia ea inquirant que gentes cũ
thesauritent sͥ contͣ p̾ceptum domini mul¬
tiplicantes aurum ⁊ argentũ. equos ⁊
phała̾s. ⁊ pompam scłi que etiam regib isrł

Expanded text:
git ab eis; Joseph, relicto pallio ; Matthaeus etiam relicto telonio, et ratiociniis vectigalium relictis etiam cum periculo, secutus est Dominum. Ille etiam vir evangelicus volens sepelire patrem, praecipitur a Domino relinquere sepulturam patris sui, et sequi eum . Ergo multo magis praelato praecipitur relinquere strepitus belli, et onus, et cura, » cum temporalibus abundent etiam supra laicos, cum « omnia ea inquirant, quae gentes , » cum thesaurizent sic contra praeceptum Domini multiplicantes aurum et argentum, equos et phaleras, et pompam saeculi quod etiam regibus Israel
Abbreviated transcription (Latin):
recideretur infirmitas. Hic etiam numerꝰ
omnia genera pecudum ut digna sacri¬
ficiis haberentur emundat. Octaua enim
die uibentur offerri. Et in hoc numero di¬
luuii dieb origo rursum humane gene¬
rationis eligeret᷑. Consummnatio igitur
nunc doctrine ⁊ eruditionis nr̃e. sub per-¬
fecti huiꝰ numeri absolutione ꝑ singu¬
la elementa concluditur. ante quem ne-¬
ꝙ munda deo hostia fuit. neq in gen̾is
familia. quis cessante circum cisione
susceptus est: ⁊ ex quo rursum iterande
generationis cepit exordium.

Expanded text:
recideretur infirmitas. hic etiam numerus recideretur infirmitas. hic etiam numerus omnia genera pecudum, ut digna sacrificiis habeantur, emundat; octaua enim die iubentur offerri. et in hoc numero diluuii diebus origo rursum humanae generationis eligitur. consummatio igitur nunc doctrinae et eruditionis nostrae sub perfecti huius numeri absolutione per singula elementa concluditur, ante quem neque munda deo hostia -fuit, neque in generis familia quis cessante circumcisione susceptus est, et ex quo rursum iterandae generationis coepit exordium.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nunc psalmo octonos uersꝰ elef̃tta
singula obtinerent. Sed cum omnia iuiuen¬
di credendiq ⁊ placendi deo precepta contine¬
rentur in hoc psalmo: in eo numero om¬
nium litterarum inttia continentur: qr
maxime secundum plenam ⁊ religiosã
eiusdem numeri uirtutem. pͥmus om̃iũ
conuenientium in se undiq parciũ eqͣli¬
tate. perfestus est. Pmum etenim ꝑ duas
in se partes ex parib coequales tum de¬
inde per quatuor eque partes conuenit.
ut uirtutes psalmoꝵ qui in hoc num̾̃o
uel singulari uel multiplicato collocati
funt: doceant numeri huius ẽẽ sanctam
⁊ religiosam plenitudinem. Hic autem
numerus: etiam in lege sanctus ẽ. Ius¬
sum enim ẽ. ut qui natus ẽet: in octauo
signum circumcisionis acciperet. Hec etiã
in circumcisionem domini ratio serua¬
ta ẽ. ⁊ in hoc dierum num̾o. cum ipse cir¬
cumcisione non egeret. oblatus in tem¬
ploẽ. ut in corpore eius humane carnis

Expanded text:
hoc nunc psalmo octonos uersus elementa hoc nunc psalmo octonos uersus elementa singula obtinerent. sed cum omnia uiuendi, credendi et placendi deo praecepta continerentur in psalmo, in eo numero omnia litterarum initia continentur, qui maxime secundum plenam et religiosam eiusdem numeri uirtutem primus omnium conuenientium in se undique partium aequalitate perfectus est. primum etenim per duas in se partes ex partibus coaequalis, tum deinde per quattuor aeque partes conuenit: ut uirtutes psalmorum, qui in hoc numero uel singulari uel multiplicato conlocati sunt, docent numeri huius esse sanctam et religiosam plenitudinem. hic autem numerus etiam in lege sanctus est. iussum enim est, ut, qui natus esset, in octauo signum circumcisionis acciperet. haec etiam in circumcisione domini ratio seruata est; et in hoc dierum numero, cum ipse circumcisione non egeret, oblatus in templo est, ut in corpore eius humanae carnis
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̾ se res habeat. id circo iuuendi i
deo innocent̾. ⁊ in innocencia religiose ma¬
nendi cognitio multa cum copia ꝓpħici
sermonis exposita ẽ. quia difficile ẽ quẽ¬
quam ꝑ semetip̃m. idẽ ꝑ seculi instituta:
Hanc innocencie religiosie. cognitionẽ
⁊ uerum usum uite pie. ⁊ innocentis adi¬
pisci.Houit etiam infirmam ẽẽ huma¬
nam naturam apłs. ad hanc iuuendi
scienciam capessendam. Nam cum de cha¬
rismatum ⁊ munerum di donis doceret.
cum primũ sermonẽ sapiencie ꝓtuliss.
statim sermonem sciencie subiecit. Hoc
enim sciencie post sapiencie sequens a
deo donum est: quia usus sapiencie. in
usu sciencie perfectus est. Occurrit autẽ
in presenti psalmo ⁊̃ ea nobis difficultas:
quod cum duoᷤ tantum psalmos acceꝑimꝰ
ꝑlit̾tas hebreas conscriptos idẽcentesimũ
undecimum atq duodecimum. ita ut
us conueniret. uersus q singuli a singu¬
loꝵ elementoꝵ iniciis inchoarentur: in

Expanded text:
quia aliter se res habeat, idcirco nunc vivendi in quia aliter se res habeat, idcirco nunc vivendi in Deo innocenter, et in innocentia religiose manendi cognitio multa cum copia prophetici sermonis exposita est: quia difficile est quemquam per semetipsum, id est per saeculi instituta hanc innocentiae religiosae cognitionem et uerum usum uitae piae et innocentis adipisci. nouit etiam infirmam per se esse humanam naturam apostolus ad hanc uiuendi scientiam capessendam. nam cum de charismatum et munerum dei donis doceret, cum primum sermonem sapientiae praetulisset, statim sermonem scientiae subiecit. hoc enim scientiae post sapientiae sequens a deo donum est, quia usus sapientiae in usu scientiae perfectus est. Occurrit autem in praesenti psalmo etiam ea nobis difficultas, quod, cum duos tantum psalmos acceperimus per litteras hebraeas conscriptos, id est centesimum undecimum atque duodecimum, ita ut rus conueniret uersusque singuli a singulorum elementorum initiis inchoarentur, in
Abbreviated transcription (Latin):
da: Preceptum dñi lucidum. illuminans
oculos. Tunor dñi sc̃s permanẽs in seculũ
scłi: iudicia dñi uera uistificata insemet
ip̃a. Sunt gͦ distantie in singulis quibꝰ reb
⁊ prudentis atq intelligentis uiri est: in
his que scripta sunt discernere. ubi lex. uͥ
preceptum. ubi testimonium. uͥ ĩtificatõco.¬
ubi iuidicia constititta suit: ne illa qͥ ser¬
mo ꝓpħicus mirabili unius cuuisq pro¬
prietate. distixit. ea ignorancie nr̃e infir¬
mitas in docta imꝑitie opinione confunda.
Itaꝙ ꝑ lateras singulas hec omnia maxi¬
mus et ultra cet̾os copiosissimꝰ psalmus
iste discreũ. ut ꝑ hec uerboꝵ elementa cre¬
dendi ⁊ uiuendi ⁊ erudiendi in dni doctri-¬
na: ratio ⁊ distinctio doceret᷑. Plures enim
arbttͣntur simplicitatem fidei ad absolu
tam eternitatis speni posse sufficere. tanꝙͣ
innocencia secundum udicium seculi.
doctrine celestis institutis non egeat. Et

Expanded text:
da. praeceptum domini lucidum, inluminans da. praeceptum domini lucidum, inluminans oculos. timor domini sanctus, persaeculi. iudicia domini uera, iustificata in ipsum. sunt ergo distantiae in singulis quibusque rebus et prudentis atque intellegentis uiri est in his, quae scripta sunt, discernere, - ubi lex, ubi praeceptum, ubi testimonia, ubi iustificationubi iudicia constituta sint: ne illa, quae sermo propheticus mirabili uniuscuiusque rei proprietate distinxit, ea ignorantiae nostrae infirmitas indocta inperitiae opinione confundat. itaque per litteras singulas haec omnia maximus et ultra ceteros copiosissimus psalmus iste discreuit, ut per haec uerborum elementa credendi et uiuendi et erudiendi in deum doctrinae ratio et distinctio doceretur. Plures autem arbitrantur simplicitatam aeternitatis spem posse sufficere: tamquam innocentia secundum judicium saeculi, doctrinae coelestis institutis non egeat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nichil in nominib. nichil in reb existere:
sed si istud communis colloquii sermo
non patitur. ut sub diuersis rerum nũ¬
cupationib non diuersa significata ẽẽ
intelligantur: nunquid dei eloquia tã
imperita. tam confusa ẽẽ credimus. ut
aut inopia uerboꝵ qͥb iterẽtur labora¬
uerint. aut distinctionum genera nes¬
cierint : Plures enim cum audiunt
legem. iustificationem. p̃cepta. testimo¬
nia. udicia. que omnia moyses sub di¬
uersa unius. cuiꝰq generis iurtute dis¬
posuit: unum atq idem ẽẽ existimant.
ignorantes aliud legem: aliud iustifi-¬
cationem. aliud p̾ceptum. aliud testimo¬
nium. aliud ẽẽ uidicium. Que muttum᷑ se
differre ⁊ discrepare. testis nobis ẽ octauus
decimus psalmus. quo continetur ꝓprietas
unius cuiusq. ⁊ nuntupationis. ⁊ generis.
Lex enim domini immaculata conuertẽs
aĩam: testimonium dni fideleerudiens
paruulos. Iusticie dñi recte letificantes cor¬

Expanded text:
nihil in nominibus, nihil in rebus existere. nihil in nominibus, nihil in rebus existere. sed si istud communis conloquii sermo non patitur, ut sub diuersis rerum nuncupationibus non diuersa significata esse intellegantur, numquid dei eloquia tam inperita et tam confusa esse credemus, ut aut inopia uerborum, quibus uterentur, laborauerint aut distinctionum genera nescierint? Plures enim cum audiunt legem, iustificationem, praecepta, testimonia, iudicia, quae omnia Moyses sub diuersa uniuscuiusque generis uirtute disposuit, unum atque idem esse existiment: ignorantes aliud legem, aliud iustificationem, aliud praeceptum, aliud testimonium, aliud esse iudicium; quae multum a se differre et discrepare, testis nobis est octauus decimus psalmus. quo continetur proprietas uniuscuiusque et nuncupationis et generis. I ex enim domini inmaculata, conuertens animam. testimonium domini fidele, erudiens paruulos. iustitiae domini rectae, laetificantes cor
Abbreviated transcription (Latin):
omnis numerus uersuum: in centum sep¬
tuaginta sex uersib. Nam cum ex .ix. dua¬
b litteris omnis hebreus sermo conueniat.
⁊ octonos uersus singule littere explicent.
nũrs iste uersuũ: octonis partib multiplica¬
tus expletur. Hanc gͥ extitisse causam existi¬
mo. ut per litt̾as totius istius psalmi ordo de¬
curreret: ut sicut pariuili et imꝑͥti et ad
legendum imbuendi. hec primum ꝑ que
sibi uerba contexta sunt: litterarum elem̾¬
ta cognoscerẽt: ita ethumana ignorati ad
mores ad disciplinam. ad cognitionẽ dei ꝑ
hunc singularum litteran. octonarium
numerum epuid Nt infanulis doctrine
inicus erudiretur. a uum enim ⁊ diffi¬
doctores. rationem p̃ceptoꝵ cl dium conseqͥ.
nec nature nr̃e recipit infirmitad luunis
iustitutis nͥ ꝑ eius gratiam qui hed psa
dederit erudiri. Namq qui simpliciter
ea que utt̾ manus sibi inciderint legunt.
existimarte nichil differencie in uerbis.

Expanded text:
omnis numerus versuum in centum sepomnis numerus versuum in centum septuaginta sex versibus. Nam cum ex viginti duabus litteris omnis hebraeus sermo conveniat, et octonos versus litterae singulae explicent; numerus iste versuum octonis partibus multiplicatus expletur. Hanc igitur exstitisse causam existimo, ut per litteras totius istius psalmi ordo decurreret; ut sicut parvuli et imperiti et ad legendum imbuendi haec primum, per quae sibi verba contexta sunt litterarum elementa cognoscerent; ita et humana ignoratio ad mores, ad dischanc singularum litterarum octonarium uumernm ipsis uelut infantilis doctrinae initiis erudiretur. Arduum enim et diffier saeculi doctores rationem praeceptorum caelestium consequi; nec naturae nostrae recipit infirmitas diuinis institutis, nisi per eius gratiam, qui haec ipsa dederit, erudiri. namque qui simpliciter ea, quae inter manus sibi inciderint, legunt, existimant nihil differentiae in uerbis,
Abbreviated transcription (Latin):
ui ad doctrinam ratiõ¬
nabilis ⁊ perfeste prudẽ¬
tie preparantur. ab ip̃is
statim elementis littera¬
rum. docendi sunt: ut
perfectam ueram rationem. tanquam ab
exordio pͥme institutionis consequantur.
Sciens istud sc̃s apostolus paulus eam
solam ueram atq itilis doctrine ẽẽ pru¬
dentiam. que ab etatis iniciis atq ab infã¬
tie ipsius inchoaretur exordiis. hec ad timo¬
theum inter magna atq preclara fidei studii¬
q preconia in scd̾a epistola scribit. Tu ue¬
ro per mane in his que didicisti ⁊ credidi¬
sti. sciens a qͦ didicisti. et quod ab ĩfantia
sacras litteras nosti. que te possĩt instruere
in salutem. Hoc ꝓpter presentẽ psalmũ ita
dictum sit. In quo cum cognitio ueritatis
ad eruditionẽ humane ignorantie ẽẽt e¬
denda. ꝑ ipsa litterarum atq elementoꝵ
inicia: doctrine ordo ẽ distribittꝰ. Secundũ
enim hebreoꝵ literas. insĩgulis octonis
uersib singule littere preferunt᷑. Est autem

Expanded text:
ui ad doctrinam rationabilis et perfectae prudentiae praeparantur, ab ipsis statim elementis litterarum docendi sunt, ut perfectam ueramque rationem tamquam ab exordio primae institutionis consequantur. sciens istud sanctus Paulus apostolus, eam solam ueram atque utilis doctrinae esse prudentiam, quae ab aetatis initiis atque ab infantiae ipsius inchoaretur exordiis, haec ad Timotheum inter magna atque praeclara fidei studiique praeconia in secunda epistula scribit: tu uero permane in his, quae didicisti et credidisti, sciens, a quibus didiceris, et quod ab infantia sacras litteras nosti, quae te possint instruere in salutem. hoc propter praesentem psalmum ita dictum sit, in quo, cum cognitio ueritatis ad eruditionem humanae ignorantiae esset edenda, per ipsa litterarum atque elementorum initia doctrinae ordo est distributus, secundum enim Hebraeorum litteras in singulis octonisversibus singulae litterae praeferuntur. Est autem
Abbreviated transcription (Latin):
si aliqua in fundo remansi̾t. ita &e cor ꝙ
ẽ receptaculum malarum cogitati onũ
in quo omnia peccata concipiunt᷑ p̃ter
ignorantiã excuciendum ẽ. tundendũ
et ꝑscrutandũ. ut nec uestigium pect̃i
in eo mancat. Quomodo etiam ore cõ-
fitendum sit: psalmista aꝑit ubi ait.
Confitebor domino nimis in ort meo. &
item. Confitebor domino scdm iustiti¬
puritas. excoriate sil. ut nulla circoͣns¬
tantia pecc̃i lateat. nulla palliaciõe
coloret᷑ pecc̃m. s siuit fc̃m ẽ ita mani¬
festet᷑ confessori. De confessione oꝑis
ita dicet᷑. Hec autem tͥplex confessio
docetirr in hac summula u̾ħorum. In
exitu isrł de egy. domus .ia. de po. barb̾.¬

Expanded text:
si aliqua in fundo remanserit; ita et cor quod si aliqua in fundo remanserit; ita et cor quod est receptaculum malarum cogitationum, in quo omnia peccata concipiuntur, praeter ignorantiam excutiendum est, tundendum et perscrutandum, ut nec vestigium peccati in eo remaneat Quomodo etiam ore sit confitendum, Psalmista aperit, ubi ait: « Confitebor Domino nimis in ore meo . » Et item: « Confitebor Domino secundum justitipuritas. Excoria te, scilicet, ut nulla circumstantia peccati lateat, nulla palliatione coloretur peccatum, sed sicut factum est manifestetur confessori. De confessione operis ita dicetur. Haec autem triplex confessio dicetur in hac summula verborum: « In exitu Israel de Aegypto, domus Jacob de populo barb
Abbreviated transcription (Latin):
bescentia. Grauit̾ enim sumit᷑ edulium
patõem & correptionẽ confessoris. ne reci¬
diuum patiatur petc̃or. tum etiam quia
ip̃a oris confessio: i axima ẽ pars satis¬
fc̃onis. Unde sicut auctoritas h̃t̃ quanto
plurib sac̾dotib confitebis subspe uenie.
tanto ⁊cełiorem consequeris absolutionẽ
culpe. tum etiam ꝓp̃ pec̃ci ce lepre cognitio¬
nem. Sepe enim quis ante confessionem
ius minus. de quo errore curat᷑. ꝗa confes¬
sore ꝑ doctrinam. Cinde in sigura huius
cognitõnis ce distinctionis leprarum mo¬
yses suspectos de lepra reludebat ꝑ un.
comunioni hominum assoniabat. seprosũ
extra castra eitiebat. Si moyses tantam
curam oe diligentiam ad hũit figure
sepe ce ttm inspiciendo macula infectũ.
si leprosus ẽẽt: qͣnto maior albñla ẽẽt
ueritati a sac̾donib euuangłu: Utinã
& tanta. Ad oris etiam confessionem nͦ
non ce cordis expͥmendam tundimus pe¬
ctora: a simili mulieris toncdentis ollam

Expanded text:
tia. Graviter enim sumitur edulium, pationem et correptionem confessoris, ne recidivum patiatur peccator; tum etiam, quia ipsa oris confessio, maxima est pars satisfactionis. Unde, sicut auctoritas habet: Quanto pluribus sacerdotibus confiteberis sub spe veniae, tanto celeriorem consequeris absolutionem culpae tum etiam propter peccati, et leprae cognitionem. Saepe enim quis ante confessionem jus, minus; de quo errore curatur a confessore per doctrinam. Unde in figura hujusmodi cognitionis et distinctionis leprarum, Moyses suspectos de lepra recludebat per scommunioni hominum associavit, leprosum extra castra ejecit. Si Moyses tantam curam et diligentiam adhibuit figurae, saepe et iterum inspiciendo macula infectum, si leprosus esset, quanto major adhibenda esset veritati a sacerdotibus Evangelii? Utinam et tanta! Ad oris etiam confessionem, nec non et cordis exprimendam, tundimus pectora, a simili mulieris tundentis ollam
Abbreviated transcription (Latin):
heliodorum. Quid fac̃ frat̾ in seculo quid
maior ẽ mundo: Ecte tuba canit. surgi¬
te mortui. Iam iudex crapulatus ainno
iudicat᷑us orbem in nubib celi ad iudi¬
cium ꝓcedit: iam gladius bis acitus
queq obstantia demetens ex ore eius exit.
surge quousq pigritaris. Cirumda tͥ
uallum. cinge te fossa ce p̃para te ad
uidicium saluatoris. quia qua hora nõ
putas fisus hominis ueniet. ut etiam
cum ardorib sempit̾nis: Ergo domine ne
in furore tuo.i. igne gehenne arguas me
neq iira tua .i. igne purgatorio corripi-¬
mens. Unde. Rugiebam a gemitu cordiˢ
mei. Item iheron̾. xuii. Centrem meum

Expanded text:
e : Quid facis frater, in saeculo, qui major es mundo? Ecce tuba canit: « Surgite mortui; » quia jam judex « crapulatus a vino , » judicaturus orbem in nubibus coeli, ad judicium procedit. Jam « gladius bis acutus, » quaeque obstantia demetens, ex ore ejus exit. Surge; quousque pigritaris? circumda tibi vallum, cinge te fossa; praepara te ad judicium Salvatoris, quia « qua hora non putas, Filius hominis veniet . » Ut etiam cum ardoribus sempiternis . » Ergo: « Domine, ne in furore tuo, » id est igne gehennae, « arguas me; neque in ira tua, » et igne purgatorio, « corripimeus. » Unde: « Rugiebam a gemitu cordis mei . » Item Jerem. : « Ventrem meum
Abbreviated transcription (Latin):
alia ẽ ad fidem: alia ad pnĩam. Item
tre meo. Hec sunt timbala benesonantia
ꝯfessio dr᷑ q. simul fassio: ce magis ꝓprie
ꝓfessio. Professio autem ẽ singulare stu¬
dium uel offm in quo quis mito suo ce
aliorum iudicio excellit. Est etiam confẽ¬
sio oꝑis ad fidem. quia ꝓbatio dilectio¬
nis exhibitio ẽ oꝑis. Maiorem caritatẽ
cdenominabant᷑ aliqui. Non ẽ enim con¬
fessor antiquitus ce in pͥmmua eccłia
dicebat᷑ aliquis nisi martir. uel tractus &e
paratus ad exꝑimentum gladii. & mar¬
tirii. Unde urbanus solitus quiescere int̾
sepulcra martirum bis fc̃s ẽ confessor du¬
ttus ad exꝑim̃tum gladiz ꝓ ꝯfessiõe nõis
xp̃i s parcitum ẽ ei. Nunc autem qilata¬
tum ẽ boc nomen confessor usq ofessionẽ
penitentie. ut dicat᷑ confessor quilib uere

Expanded text:
alia est ad fidem, alia ad poenitentiam. Item alia est ad fidem, alia ad poenitentiam. Item tre meo . » Haec sunt « cymbala bene sonantia nfessio dicitur, quasi simul fassio, et magis proprie professio. Professio autem est singulare studium, vel officium, in quo quis merito suo et aliorum judicio excellit. Est etiam confessio operis ad fidem: quia, « Probatio dilectionis exhibitio est operis. Majorem charitatem denominabantur aliqui. Non enim confessor antiquitus et in primitiva Ecclesia dicebatur aliquis, nisi martyr, vel tractus et paratus ad experimentum gladii et martyrii. Unde Urbanus solitus quiescere inter sepulcra martyrum, bis factus est confessor, ductus ad experimentum gladii pro confessione nominis Christi, sed parcitum est ei. Nunc autem dilatatum est hoc nomen confessor usque ad confessionem poenitentiae, ut dicatur confessor quilibet vere
Abbreviated transcription (Latin):
no ebibit sp̃m meum. & t̾rores militant
domini contrame. Ende &e noctes labo¬
riosas enumaui michi. Si dormiero: dico
qͣndo consurgam. & rursus expectabo ues¬
ꝑam ce replebor dolorib usq ad tenebras
Item lauabo ꝑ singulas noctes. hocẽ ꝑ sin¬
gula peccata lectum conscĩe mee lacrimis
meis int̾iorib uel ext̾iorib. stratum meũ
psalm .ci. oratio pauꝑis cum anxiaret᷑
in conspectu domini. Item b̾emita ꝓ lap-¬
su in lubricum carnis: ait. Ioleo usꝙ ad
mortem. ce nͥat᷑a scandalum tim̾em no¬
menq monachorum uilipendi facem: om¬
nib publice intium hoc confit̾er. Item de¬
ut̾o .xiiii. cum quesieris deum inuenies
eum si tamen toto corde quesieris &e tota
tribulatione anime tue De cos¬
ost confessionem cordis: ous. ixxu¬
sequit᷑ de confessione oris. Est enĩ
tplex ꝯfessio. cordi . ut ait dd̃. Dixi ꝯfitedor ce
ta remisisti: oris ce oꝑis. Conf᷑. autem oris

Expanded text:
o ebibit spiritum meum, et terrores Domini militant contra me. Unde et noctes laboriosas enumeravi mihi. Si dormiero, dico: » Quando consurgam? « Et rursum exspectabo vesperam, et replebor doloribus usque ad tenebras. » Item: « Lavabo per singulas noctes, » hoc est, per singula peccata, « lectum, » conscientiae meae. « Lacrymis meis, » interioribus vel exterioribus, « stratum meum, psalmi CI: « Oratio pauperis cum anxiaretur in conspectu Domini. » Item Eremita pro lapsu in lubricum carnis, ait: « Doleo usque ad mortem, et nisi scandalum timerem, nomenque monachorum vilipendi facerem, omnibus publice peccatum hoc confiterer. » Item Deut. c. IV: « Cum quaesieris Deum invenies eum, si tamen toto corde quaesieris, et tota tribulatione animae tuae. » Cost confessionem cordis, sequitur de confessione oris. Est enim triplex confessio: « cordis, » ut ait David: « Dixi confitebor, et tu remisisti , » oris, et operis. Confessio autem oris,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ contͥtio ce amaritudo corcłis ꝓ pec̃c̃o:
bunal nr̃e mentis ascendentes rõne pro
udice p̃sidente. &e cogitatone aitus ante.
& conscĩa testificante. timore tanqͣm car¬
nifice nos torquente. ut quidam qi ꝑ la
remur a domino. Dum autem hic uidi¬
camur temꝑalib penis. a domino corri¬
pimur: ut ñ cum boc mundo damnem᷑
Aduocatum autẽ in hoc iudicio peniten¬
tie uel in futuro legimus solum deum
ducat in desꝑationen. quod ne fiat res¬
ponde ꝓ me fragilitatẽ meam iuuendo.
pectata ignoscencdo. quia quid dicam
aut quid respondebo tͥ cum ip̃e fec̾im:
Hoc quidem dicam. Recogitabo omnes
annos meos in amaritudine anime
mee ce penitentie. Item ioħes bap̃a att.¬

Expanded text:
esse contritio et amaritudo cordis pro peccato ibunal nostrae mentis ascendentes, ratione pro judice praesidente, et cogitatione accusante, et conscientia testificante, timore tanquam carnifice nos torquente, ut quidam, quasi premur a Domino. Dum autem hic judicamur, temporalibus poenis a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur. Advocatum autem in hoc judicio poenitentiae, vel in futuro, legimus solum Deum ducat in desperationem: quod ne fiat « Responde pro me, » fragilitatem meam juvando, peccata ignoscendo, quia, « quid dicam, aut quid respondebo tibi cum ipse fecerim? » Hoc quidem dicam: « Recogitabo omnes annos meos in amaritudine animae meae, » et poenitentiae meae. Item Joannes Bapt
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc enam de p̃dicatõe exponit᷑ qui ñ nisi
Quaritus autem fructus dolorem part᷑¬
ientis sequatur: adi̾te ut peniteas. Mu¬
lier enim cum parit:tristiciam babet.
Cum autem peꝑ̾it filium: iam ñ memiñ¬

Expanded text:
Hoc etiam de praedicatore exponitur, qui nonnisi Quantus autem fructus dolorem 309 parturientis, sequatur, adverte ut poeniteas. « Mulier enim, cum parit, tristitiam habet; cum autem peperit filium, jam non memin
Abbreviated transcription (Latin):
tis. re. re. ut sic intueamur te. Post conclig¬
nam cnĩs penitentie satiffatõem. et si pͥus
tunt maxime o sponsa rex concupiscit de¬
corem tium. quia tunc tota pustra es
amica mea & c̃. In psalmo etiam idem¬

Expanded text:
tere, ut intueamur te . » Post condignam enim poenitentiae satisfactionem etsi prius tunc maxime, o Sponsa, « Rex concupiscit decorem tuum , » quia tunc « tota pulchra es amica mea , » etc. In psalmo etiam hic i
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendãdũ ꝙ uirtutes. pluraq in se¬
minariũ p̃dicationis deortulis sacre scͥp¬
ture collegimus & excerpsimus. plura ce
maiora sle auctorib eiusdem ad p̃dictã
industriã lectoris diligentis in calce dis¬
putationis nr̃e de penitentia adiungen¬
tes. Quod destructiua uitiorum ẽ. ce con¬
strustiua. & in coactiua urtutum. puta que
⁊ antidotum. Ab hac ut pote salubrima
iohes bap̃a p̃cusor domini uox cł amantiꝰ
in deserto: p̃dicatõem suam incoauit di¬
cens. Matħs .uii. penitentiã agite appro

Expanded text:
commendandasque virtutes pleraque in seminarium praedicationis, de hortulis sacrae Scripturae collegimus, et excerpsimus: plura et majora de auctoritatibus ejusdem ad praedicta, industriae lectoris diligentis relinostrae de poenitentia adjungentes , quae destructiva est vitiorum et constructiva, et inchoativa virtutum: puta, ut et antidotum . Ab hac, utpote saluberrima, Joannes Baptista Praecursor Domini, « Vox clamantis in deserto, » praedicationem suam inchoavit, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
psallite ꝑ gr̃e infusionem. & ita sapient᷑
sicq cont̾rimim sapient̾. post confitemi¬
ni sapient̾. deinde satiffacite de commiꝰ¬
sis sapient̾. Et notandum quod quadru¬
plicit̾ ẽ lauacrum hominis a peceo. pri
ultis. fide inundans corda eorum. inͦ.
effusionis sanguinis ꝑ martirium qd̃
paucorum ẽ. UInde qui lau̾unt stolas
suas in sangume agni. Quartum post
pactum baptismi fractum penitentie
quocienscumq iterate: que omnium ẽ.

Expanded text:
Psallite » per gratiae infusionem, et ita « sapienter, » sicque conterimini « sapienter, » post confitemini « sapienter, » deinde satisfacite de commissis « sapienter. » Et notandum quod quadruplex est lavacrum hominis a peccato. Prultis: « Fide mundans corda eorum . » Tertium effusionis sanguinis per martyrium, quod paucorum est; unde: « Qui laverunt stolas suas in sanguine Agni . » Quartum, post pactum baptismi fractum, poenitentiae quotiescunque iteratae, quae omnium est.
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ suam ex magna parte conse¬
cutus ẽ. Tunc enum pͥmo potens ẽ sui. Pri¬
ma enim confessio inchoat .iͭ. ꝓuehit.
iii. consummat. Hec etiam tͥplex con¬
fessio notat᷑ in illo breuiloquio. Notus
in uidea deus misrł magnum nom̃
eius. Et fĩs ẽ in pace locus enus. Prima
sedemus cum maria ad ouilũ pedũ
domini. que lacrimis rigauit pedes
ce tu unguento compassionis ⁊ oꝑib
ad osculum manuum: in. stamus ad os¬
culum capitis. Item clauid. Precinite do
deͥ in ore petc̃oris. Item iudicum i. Quis p̃¬
trandi mare rubrum. desertum paciẽ¬
di adu̾sa. ut intraret t̾iam ꝓmissionis
qͣm pͥmus intrauit. Hec ẽ enim cõfessio
que penitentem monet queq adu̾sa paci¬
enter tolerare. ut mereat᷑ ingredi t̾ram ui¬
uentium. regiumq nomen sortiri & int̾
reges ascribi. Mos estis genus electum re¬
gale sat̾docium. Iuda. te lauclab̾. frẽs

Expanded text:
potestatem suam ex magna parte consecutus est. Tunc enim primo potens est sui. Prima enim confessio inchoat, secunda provehit, tertia consummat. Haec etiam triplex confessio notatur in illo breviloquio: « Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus: et factus est in pace locus ejus . » Prima sedemus cum Maria ad osculum pedum Domini, quae lacrymis rigavit pedes : Et tu unguento compassionis, et operea ad osculum manuum. Tertia, stamus ad osculum 312 capitis. Item David: « Praecinite DomDei in ore peccatoris . » Item Judicum: « Quis praetrandi mare rubrum, desertum, patiendi adversa, ut intraret terram promissionis, quam primo intravit. Haec est enim confessio quae poenitentem monet quaeque adversa patienter tolerare, ut mereatur ingredi terram viventium, regiumque nomen sortiri, et inter reges ascribi: « Vos genus electum, regale sacerdotium . Juda, te laudab
Abbreviated transcription (Latin):
gessit dominus. in suscitatõe lazari. Tur¬
bauit semet ip̃m infremuit sp̃u. latrima¬
tus ẽ & clamauit. lazare ueni foras. Si
hec egit dominus ꝓ qͣtduano suscitan¬
do. qͣntomagis tͥ lacrimancdum claman¬
dum. qui lapicde consuetudinis peccandi¬
p̃m̾is. qui ñ tm̃ ꝑ quatuor dies immo ꝑ
multoꝵ annoꝵ curricula fetidus compu¬
triusti in st̾core suo: Ergo ut de abysso ui¬
tiorum suscit̾is turba te ip̃m ꝑ dolorem
Infereme ꝑ gebenne borrorem. lacrimare
ꝑ pietatem. miserere amme tue placetis
deo. clama ꝑ confessionẽ. oronem. ce scãm
oꝑatõem. dicendo anie tue. latare uł

Expanded text:
gessit Dominus in suscitatione Lazari: « Turbavit semetipsum, infremuit spiritu, lacrymatus est, et clamavit: Lazare, veni foras . » Si haec egit Dominus pro quatriduano suscitando, quanto magis tibi lacrymandum, clamandum, qui lapide consuetudinis premeris, qui non tantum per quatuor dies, imo per multorum annorum curricula, fetidus computruisti in stercore tuo? Ergo, ut de abysso vitiorum susciteris, turba teipsum per dolorem, infreme per gehennae horrorem, lacrymare per pietatem, « Miserere animae tuae placens Deo : » clama per confessionem, orationem et sanctam operationem, dicendo anima tuae: «
Abbreviated transcription (Latin):
lustum unigeniti fac tͥ planctũ amar̃ qͥa
repente uenice diabłs uastator suꝑnos. nisi
urãm in ira furoris sui. Idem xxxuiii. &
xxxuiiii. Dolormeus suꝑ dolorem in me
cormeum merens suꝑ contͥtõem filie po¬
puli mĩ ꝯtritu ꝰ cͧe contͥstatus stupor obti¬
nuit me. Quis gͥ dabis capitimeo aquã
⁊ otulis meis fontem lacͥmarum. & plo¬
rabo die ac nocte int̾fectos filie populim̃ĩ:

Expanded text:
Luctum unigeniti fac tibi planctum amarum, quia repente veniet diabolus vastator super nos, » nisram in ira furoris sui. » Idem, cap. VIII, IX: « Dolor meus super dolorem, in me cor meum moerens, super contritione filiae populi mei, contritus sum et contristatus, stupor obtinuit me. Quis igitur dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, et plorabo die ac nocte interfectos fili
Abbreviated transcription (Latin):
sio. cordis contͥcio. oris confessio. q oꝑis
digna satiffc̃o. Tria sine pͥmo in suffĩa
sunt. In utilit̾ enim confitemur. cont̾im᷑
satisfacimus. &e labore pene affligimur.
illius penitentialis. Miserere mei deus.
ꝑ gr̃e infusionem delc iniquitatem meã.
ꝑ cordis contͥtionem. Amplius lauame.
ꝑ pecc̃i confessionem. amplius qͣm petere
scĩam uel sufficientiã. uel amplius ut
nec ullum uestigium pecc̃i in me rema-¬
neat. quia quod de facili retidiuum pa¬
timur inpect̃m. uel amplius quo ad au
penitentialis satifscõnis. Unde sequit᷑ mũ¬

Expanded text:
sio, cordis contritio, oris confessio, operis digna satisfactio. Tria sine primo insufficientia sunt. Inutiliter enim conterimur, confitemur, satisfacimus, et labore poenae affligimur, illius poenitentialis : « Miserere mei, Deus, » per gratiae infusionem; « Dele iniquitatem meam, » per cordis contritionem; « Amplius lava me, » per peccati confessionem, « amplius » quam petere sciam, vel sufficiam. Vel « amplius, » ut nullum vestigium peccati in me remaneat, quo de facili recidivum patimur in peccatum. Vel « amplius, » quoad augmpoenitentialis satisfactionis. Unde dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
ãm̾. d: ñaĩ occide. Item dauid. In crepa fe¬
ras harundini. ⁊ dissipa: ne sit congregõ
occidendi. Unde suꝑillum locum .xxx.iiii. e¬
scdi libri regum. Ingrede ad concubinas
patris tiu ⁊ q̃z ait ysidorus. ꝑ conenbinas
dauid ababsolone corruptas. hereticos et
apostatas accipimus. Adhas dauid ultra
ñ ingredit᷑: nec hii item reginum eccł̃ie p̾po¬
nunt᷑. hiis tamen inbet dauid in custodia
positis alimenta ministrari. A consorcio
bonorum alienari debent. ñ autt̃ pastum
talib renuit. s p̾beri uibet᷑ ire conu̾tant᷑
benefõrum occõe. Item in .l. regum .c. .ui.
Hodie te ñ int̾siciam: quia portasti archã
n̾et. ⁊ frequentes tribulatões sustin̾et:
impositum ẽ a pseudo quod ñ sane crede¬
enim uobis bona ad mutum. nobis aũ
semꝑ mala ⁊ mors imminent. Dauid etiã
moriam eorum hr̃es. Item apłs iͦ. ad coꝵ¬

Expanded text:
a . » Non ait, occide. Item David: « Increpa feras arundinis, et dissipa, ne sit congregatioccidendi. Unde super illum locum II Reg. XVI: « Ingredere ad concubinas patris tuis, » etc. ait Isidorus: Per concubinas David ab Absalon corruptas, haereticos et apostatas accepimus. Ad has David ultra non ingreditur, nec hi similiter regimini Ecclesiae praeponuntur. His tamen jubet David in custodia positis alimenta ministrari, a consortio autem bonorum alienari debent. Non autem pastum talibus renuit, sed praebere jubet, ut convertantur beneficiorum occasione. Item III Reg. II: « Hodie te non interficiam, quia portasti arcam Dneret, et frequentes tribulationes sustineret, impositum est a pseudo quod non sane credeenim vobis bona ad nutum, nobis autem semper mala et mors imminent. David autem moriam eorum haberes. Item: Apostolus, I ad Co
Abbreviated transcription (Latin):
soli capilli enatent cum sint exrementa
corporis non de sub̃a eius: talem iustũ
ꝓninitiant. Item ferrum si a tͥb deferatur
minus ignitum ⁊ calidumẽ delatũ ab
ultimo. Unde ⁊ manus t̾cii inuenta ẽ ñ
combusta. cumatb deferet᷑: manus ꝙ
aliorum combuste Eenit. Item callosa est
manus uel ñ. Exemplum de eo qui p̾¬
ꝑans unum de filiisuis ad iudicium aq̃
.Ui. suꝑnatantib .uii. a que imposuit. qui
statim fundum petigt. Iste inquit mͥ ne

Expanded text:
soli capilli enatent, cum sint excrementa soli capilli enatent, cum sint excrementa corporis, non de substantia ejus talem justum pronuntiant. Item: Ferrum si a tribus deferatur, minus ignitum et calidum est delatum ab ultimo. Unde et manus tertii inventa est non combusta, cum a tribus deferretur, manusque aliorum combustae essent. Item: Callosa est manus, vel non. Exemplum de eo, qui praeparans unum de filiis suis ad judicium aquae, sex supernatantibus, septimum aquae imposuit, qui statim fundum petiit. Iste, inquit, mihi ne
Abbreviated transcription (Latin):
si placet liberet᷑. Item pates huiusmi iudi¬
cium iniustumẽẽ. ex dolo ⁊ cautela q̃ in eo
ex̾cet᷑. ut in ligando corpus humanum in
nauiculam. uesicłam. ł pilant. in demitten¬
do. in sp̃m retinendo. quo retendo corpus
suꝑenatat. Sic gͥ inc̾titudini ⁊ cautele
demittentis. ł timoris immissi obq̃m sp̃na
retinet. committet᷑ sanguĩ humanus ef
bore suo magis. uel in excitio artis. uel in
omimoda innocencia sua. uel in mira culo
dei faciento. Si inuirtute sua. ł iartis ꝑi¬
tia: gͦ in eqͣle ẽ iudicium. Sim omĩmoda in¬
nocentia: p̾sũptio ẽ. ⁊ anticipacio diuini
iudicii. in quo solo manifestabunt᷑ abso¬
dita cordis nr̃i. Si in miraculo: diabolica
temptatio ẽ. cum dictum sige. ñ temptabᷤ
dominum dm tuum dum hs̃ quidagas
scdm humanam rõnem. Item patet huiꝰ¬
modi iudicium ẽẽ iniustum. ex eo qd̾ de¬
immissum in aqͥm si fundum ñ tetigerit:
damnant. Ali illum iustificant ⁊ sal¬
uant: si aqua totum eum receꝑte ⁊ ꝯdui

Expanded text:
si placeat, liberetur. Item: Patet hujusmodi judicium injustum esse, ex dolo et cautela, quae in eo exercetur, ut in ligando corpus humanum in naviculam, vesiculam vel pilam in demittendo, in spiritum retinendo, quo retento corpus superenatat. Sic ergo incertitudini et cautelae demittentis, vel timoris immissi ob quem spiritum retinet, committetur sanguis humanus effbore suo magis, vel in exercitio artis, vel in omnimoda innocentia sua, vel in miraculo Dei faciendo. Si in virtute sua vel in artis peritia, ergo inaequale est judicium. Si in omnimoda innocentia, praesumptio est, et anticipatio divini judicii, in quo solo « manifestabuntur abscondita cordis nostri . » Si in miraculo, diabolica tentatio est, cum dictum sit: « Non tentabis Dominum Deum tuum , » dum habes quid agas secundum humanam rationem. Item: Patet hujusmodi judicium esse injustum, ex eo quod diimmissum in aquam, si fundum non tetigerit, damnant; alii illum justificant et salvant, si aqua totum eum receperit, et c
Abbreviated transcription (Latin):
longe posita inauallensi t̾ritorio. Il scõs.¬
la autem timens ne se ⁊ amicum qͥlit̾¬
suum int̾fic̾et: loquitta ẽ elerico. lib̾ati
Quueniens ad domum in quasc̃s sunt
dormiebat gladium extraxit qui suite
erat ad caput ens. Int̾im excitatus maca¬
sc̃s sugit. ⁊ dum ictũ capitis decli bei¬
naret. incidit incuspidem gladii septẽ¬
⁊ letalit̾ uuln̾atus ẽ in femore. Cłi igne¬
cus autem fugit ad amicam suam. con¬
Ee postqͣm simul plauserant de hoc sũpti¬
quod accid̾at. quia uidelicet. sc̃s pꝰcum
paucos dies obierat: cłicus uentrẽ mr̃e.
purgat᷑us iuscera sua omnia effudit ipsa¬
in latͥnam. ⁊ tea ꝑiie. Iterea sc̃s por eosdẽ¬
tatur ad sepulcrum ⁊ int̾ eundum hortã¬
multa miracula facit. Quod cũm te. ut¬
una exancillis narraret uxori enis: elige¬
illa insaniens respondit. Sic oꝑat᷑ rene
ꝓdiit. Erataut̾ sexta feria. T̃aliꝙ pꝰ ꝓ legi¬

Expanded text:
ia sua longe posita in Avallensi territorio. Ilia sua longe posita in Avallensi territorio. Illa autem timens ne se et amicum suum interficeret, locuta est clerico. Qui veniens in domum in qua sanctus dormiebat, gladium extraxit, qui erat ad caput ejus. Interim excitatus sanctus, surgit, et dum ictum capitis declinaret, incidit in cuspidem gladii, et lethaliter vulneratus est in femore. Clericus autem fugit ad amicam suam. Et postquam simul plauserant de hoc quod acciderat, quia videlicet sanctus post paucos dies obierat, clericus ventrem purgaturus, viscera sua omnia effudit in latrinam, et ita periit. Interea sanctus portatur ad sepulcrum, et inter eundum multa miracula facit. Quod cum una ex ancillis narraret uxori ejus, illa insaniens respondit: Sic operatur vidiit. Erat autem sexta feria. Talique post
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̾dictum fontẽ iycorem tamqͣm cãm
grã spaciandi: cui ⁊ art. Multa in ostitu¬
quit turpia audio de te. s leuem te. ac¬
purgationẽ tͥ offero. Ecce hic ẽ fons si non¬
frigidissimus. Inmitte manumtu eẽt li¬
am ⁊ affer lapillum de fundo.Si b̾andꝰ:
nich̾ pacieris mali: inculpabilis es si neu¬
ohox illa ut lapillum tangens ma trum¬
num ad se retͣxit. quicquid unda e eorũ¬
tetigerat cite nudatum ẽ. tamqͣm contĩ
si in ignem manũ misisset. ita utĩ geret.
sũmita te digitorum pend̾et Sattẽ
caro eũ cute abstracta. Tunc dendũ¬
sc̃s. Dig na quidem morte fue quoddue¬
ras. sineis manib ñ morieris Iudi sũt li¬
cio dei te reseruo. Si tamen pm̃am b̾atiõe.
egeris indulgentiã consequeris. Una¬
hoc autem scias: qd̾ in meo ułt̾ius occul¬
consortio sĩ eris. Dimitto autẽ tͥ qͥc ta q̃¬
quid in dotem ded̃am: ut hãs uñ fit ꝑꝑ¬

Expanded text:
ad praedictum fontem uxorem tanquam ad praedictum fontem uxorem tanquam gratia spatiandi, cui et ait: Multa, inquit, turpia audio de te, sed levem purgationem tibi offero. Ecce hic est fons frigidissimus: immitte manum 479 tuam, et affer capillum de fundo. Si nihil patieris mali, inculpabilis es. Mox illa, ut capillum tangens, manum ad se retraxit, quidquid unda tetigerat cute nudatum est, tanquam si in ignem manum misisset, ita ut in summitate digitorum penderet caro cum cute abstracta. Tunc sanctus: Digna quidem morte fueras, sed meis manibus non morieris, judicio Dei te reservo; si tamen poenitentiam egeris, indulgentiam consequeris. Hoc autem scias, quod in meo ulterius consortio non eris. Dimitto autem tibi quidquid in dotem dederam, ut habeas unde
Abbreviated transcription (Latin):
nait aq̃ndam fontem. Suꝑ q̃m dũ Item
lius p̾dioli. Qm inuitans ad pran mo.l¬
dium: rogauit eum ut fontẽ sͥ uen x uiii¬
deret. Qui cogitans intra se cepit eũ Itende¬
p̾cio. ⁊ ascensis eqͥs rediit. ⁊ uxori eam¬
sue que illo absente adult̾au̾at. nar ꝑꝑ mi¬
rauit que egerat. Illa ut erat suꝑ micos¬
ba ⁊ peculans irrisit eum quod sua meos¬
die cummane surrexisset ⁊ aqͥm dos
ad abluendas manus ⁊ faclem pos mea¬
ceret: defute. ⁊ iussit uni ex minis lib̾ati¬
tris ut iret ad locum baculo signa one¬
tum ⁊ bacłm abstraheret ⁊ aqm eripe
que serueret᷑ afferret. Mox baculo me.¬
abstracto fons ille quem in campa. S mi¬
nia emerat. i bi exortus ẽ .⁊ tta aua rum¬
rus uenditor pͥnatus ẽ fonte suo. udet᷑¬
Est autem coloris subalbidi. ⁊ us quod¬
ꝙ hodie drͣ sanare languentes per in hoc
bat quendã cłicum. Cuius flagicii onis¬
rumor cum ꝑuenisset. asc̃m. duxit sue¬

Expanded text:
nit ad quemdam fontem. Super quem dum nit ad quemdam fontem. Super quem dum lius praedioli: quem invitans ad prandium, rogavit eum ut fontem illi venderet. Qui cogitans intra se, coepit eum retio et ascensis equis, rediit, et uxori suae, quae illo absente adulteraverat, narravit quae egerat. Illa, ut erat superba et petulans, irrisit eum quod sua die, cum mane surrexisset, et aquam ad abluendas manus et faciem posceret, defuit; et jussit uni ex ministris, ut iret ad locum baculo signatum, et baculum abstraheret, et aquam quae sequeretur, afferret. Mox baculo abstracto, fons ille, quem in Campania emerat, ibi exortus est, et ita avarus venditor privatus est fonte suo. Est autem coloris subalbidi, et usque hodie dicitur sanare languentes per merita bat quemdam clericum. Cujus flagitii rumor cum pervenisset ad sanctum, duxit
Abbreviated transcription (Latin):
Modo ꝓhac eã. modo ꝓ illa. mͦ omnib hiis
concurrentib fiuite miracla. S ꝓ quo isto¬
rum fiunt hec ab huiusmõi sac̾dote: Item
nec exorcisini inuenti a salomone. s nec exor.
inuenti ab eccłia. ad esfugandos demo¬
nes. curandos en̾gummnos. morbos sanan¬
dos de necc̃itate semꝑ sint effieaces tali¬
um: s sepe fallunt. Quomͦ ergo exorcisi
immo maledictões aque. uel ignis. de qͦ¬
rum origine ⁊ auctoritate penitus igno¬
ratur. in necc̃itate sunt. ut semꝑ suos ⁊¬
¶ Sẽs sequant᷑ effectus: Numquid ẽ hoc exini¬
gen exorcismoꝵ uel auctoris eorum uel exiũ
gul ordinis. ita dico saliciu ordim sunt ad¬
fus dicti: S auctor ignorat᷑. Restat gͥ ut ex
de ui eiᷤᷤ collata hoc hãnt. S a quo: Sic gͦ¬
bur ex ui ordinis. Numqͥd gͦ aliquis hoo pot̃
gun semꝑ quia sacerdos ẽ nel qua exorcista:
dia oriundus regi pipino ꝑcarus erat. aqͦ dũ
a liqñ rediens transiret ꝑ campaniã dene¬

Expanded text:
o hac causa, modo pro illa, modo omnibus his concurrentibus fiunt miracula; sed pro quo istorum fiunt haec ab hujusmodi sacerdote? Item: Nec exorcismi inventi a Salomone, sed nec exorcismi inventi ab Ecclesia, ad effugandos daemones, curandos energumenos, morbos sanandos, de necessitate semper sunt efficaces talium, sed saepe fallunt. Quomodo ergo exorcismi, imo maledictiones aquae vel ignis, de quorum origine et auctoritate penitus ignoratur, in necessitate sunt, ut semper suos consequantur effectus? Nunquid est hoc ex vi exorcismorum, vel auctoritatis eorum, vel ex vi ordinis? Ita dico, si alicui ordini sunt addicti, sed 200 auctor ignoratur. Restat igitur, ut ex vi eis collata hoc habeant. Sed a quo? Sic ergo, ex vi ordinis. Nunquid ergo hoc aliquis potest semper, quia sacerdos est, vel dia oriundus, regi Pipino percharus erat. A quo, dum aliquando rediens transiret per Campaniam, deve
Abbreviated transcription (Latin):
officio sac̾dotis tantum uel inuolũtate
rei iudicium subire uolentis nel inutroꝙ.
S ñ in offo̾ sac̾dotis tantum. quia ꝓ hocso
lo ñ fieret. nec inuoluntate rei. quia muttus
subit. Uel si uoluntarius: an iõ erit hoc in¬
dicium iustum: Si hoc: Ergo iniustur er̃
i eo qui inuitus subit. Nel si coactus ⁊ si
quid facias: dicas. In manus tuas do. ꝯm̃¬

Expanded text:
oluntate rei judicium subire volentis, vel in utroque; sed non in officio sacerdotis tantum, quia pro hoc solo non fieret; nec in voluntate rei, quia invitus subit. Vel si voluntarius: An ideo erit hoc judicium justum? Si hoc: Ergo injustum erit in eo quod invitus subierit? Vel si coactus, et si  humana ratione quid facias? dicas: « In manus tuas, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
iori. Ego gͥ reus uiramento me purgarem
nec ultra ꝓced̾em Sac̾dos similit̾ ñ bene¬
dicerem aquã. uel ferrum nec reliquias.
⁊ sc̃a p̾berem. ut suꝑ ea iuraret cõmissu¬
rus monomachiant. ne ꝑ auctoritatem ⁊
occ̃onem eẽm rens effusionis sanguinis.¬

Expanded text:
jori. Ego igitur reus, juramento me purgarem, jori. Ego igitur reus, juramento me purgarem, nec ultra procederem. Sacerdos similiter, non benedicerem aquam vel ferrum, nec reliquias et sancta praeberem, ut super ea juraret commissurus monomachiam, ne per auctoritatem et occasionem e
Abbreviated transcription (Latin):
manet impunita. unde ⁊ passim ⁊ teme¬
rarie ꝓsilit᷑ inaccõnem cuuisq. Eigo hoe
iudicium in eqͣle ⁊ inustum ẽ. cum scł̃m
legem calumniantes adiundẽam simili¬
tudo exposcat suplicii. Item ysayas.
celos solus. stabiliens t̾ram ⁊ nullus mecũ.
irrita faciens signa diumnorum ⁊ arioles in
furorem u̾tens. u̾tentes sapientes retrorsum.
⁊ scĩam eorum stultam faciens. Item p̾b̾e
alicui oportunitatẽ uł occasionẽ fornican¬
di cum possis impedire: pecẽm mortale
ẽ. Ergo ⁊ p̾bere opoturnitatẽ uł occõnem
effundendi sanguiem alicuius cum pos¬
sis impedire uel ñ consentire: magis mor¬
tale ẽ. cum ⁊ hoc illo sit pecẽo maius. Ex¬
go ⁊ sac̾dos incͣminans elementũ ⁊ reus
subiens tale iudicium: mortalit̾ peccãt.
se resisti. S numquid multitudo possit
le pec̃em: s uel magis tolerabile si om̃s
fornicarent᷑: Absit. Iuxta illud. multitudo
sĩ parit peccanti prõcinium. gͦ nec in hoc ma¬

Expanded text:
passim, et temerarie prosilitur in accusationem cujusque: ergo hoc judicium inaequale et injustum est, cum secundum legem, calumniantes in vindictam similitudo exposcat supplicii. Item Isaias, coelos solus, stabiliens terram, et nullus mecum. Irrita faciens signa divinorum, et ariolos in furorem vertens; convertens sapientes retrorsum, et scientiam eorum stultam faciens. » Item: Praebere alicui opportunitatem, vel occasionem fornicandi, cum possis impedire, peccatum mortale est. Ergo et praebere opportunitatem, vel occasionem effundendi sanguinem alicujus cum possis impedire, vel non consentire, magis mortale est, cum et hoc, illo sit peccatum majus. Sic et sacerdos incarminans elementum et reus subiens tale judicium, mortaliter peccant.ue non posse resisti. Sed nunquid multitudo posset atum mortale, vel magis tolerabile, si omnes fornicarentur? Absit! Juxta illud: « Multitudo non parit peccanti patrocinium, » Ergo nec in hoc ma
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb confert᷑ oꝑatio uirtutũ. maxime in
ꝑegͥno iudicio. quomodo diuisiones grã¬
rum sunt:: Uel qͦmodo alii a sac̾dotib
pus: Item boc confert᷑ eis ex dono sp̃c
sc̃i tantum: uel ex ui or dims. Si ex dono
ꝑꝑ maculam aliqͣm: ⁊ quia diusiones gͣ¬
ciarum sunt. Qͦmodo gͥ omnis p̾sumit hãc
potestatem ex̾cere: Q uod hoc ex iu ordinis
fiat falsũ iudet᷑. ex eo qd̾ huiusmͦi iudici

Expanded text:
omnibus confertur operatio virtutum, maxime in peregrino judicio, quomodo « divisiones gratiarum sunt? » Vel: Quomodo alii a sacerdotibupus? Item: Hoc confertur eis ex dono Spiritus sancti tantum, vel ex vi ordinis. Si ex dono propter maculam aliquam. Et quia « divisiones gratiarum sunt, » quomodo igitur omnes praesumunt hanc potestatem exercere? Quod hoc ex vi ordinis fiat tantum, videtur ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bis combusta ẽ. Et illud de ꝑegrino an¬
glico. cui sine comite suo redeunti de ꝑtib
ihesolumtanis socio eius diu̾tente ad sc̃m ia¬
cobum. impositum ẽ a ꝑentib socii eius ꝑ
calummam quod eum in uia occidisset.
¶nde ⁊ iudicium aque subiens ꝑiit: reu̾¬
tente socio eius in angliam in breui post
suspensionẽ eius. In dubiis ergo tenenda
in causa sanguinis. ubi ñ comecturalit̾
uł ꝓbabilit̾ tantum ẽ ꝓcedendum s lim¬
pidissimis ⁊ luce clariorib rõnib iudi¬
candum: ne alit̾ iudicans reus ste mor¬
tis condemnati. s nec conuincti huius mõi
iudicio tradendi ẽẽnt morti. quia hoc iudi¬
t᷑ sine p̃sentia saĩdotis ꝑ ꝙ. cũ tͣdit᷑ morti. a
sac̃dotetlat᷑. qͥa ilło ab eo fit cuius auctori¬
tate fit. S ⁊ beatus thomas eantur. cleri¬
cum degradatum. noluit ꝓ eodem cri¬
mine alias puniri: quia ñ punit ds bis
in id ip̃m. Quoꝰ etiã cathari conuicti uel

Expanded text:
et bis combusta est. Et illud de peregrino Anet bis combusta est. Et illud de peregrino Anglico, cui sine comite suo redeunti de partibus Jerosolymitanis, socio ejus divertente ad S. Jacobum, impositum est a parentibus socii ejus per calumniam, quod eum in via occidisset. Unde et judicium aquae subiens, periit; revertente socio ejus in Angliam in brevi post suspensionem ejus. In dubiis ergo tenenda in causa sanguinis, ubi non conjecturaliter vel probabiliter tantum est procedendum, sed limpidissimis et luce clarioribus rationibus judicandum, ne aliter judicans reus sit mortis condemnati. Sed nec convicti ab hujusmodi judicio tradendi essent morti, quia hoc juditur sine praesentia sacerdotis, per quod, cum traditur morti, a sacerdote traditur; quia illud ab eo fit, cujus auctoritate fit. Sed et B. Thomas Cantuariensis. Clericum degradatum noluit pro eodem crimine alias puniri, quia « non punit Deus bis in idipsum . » Quod ante Cathari convicti vel