comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eiuiitas regni iabin. quam solam in ceudit iħe: qr metropoliserat
ommũ regnoꝵ philistiim. Est & alia ulla usq hodie alor infiuib
ascalonis contra orientem eiꝰ. quȩ cecidit insortem trib iudȩ. Cuiꝰ
& seriptura memunt. appellaus eam ad distincꝰtionẽ uet̾is. asor nouã.
Aermon. regio eueoꝵ quam obtinuit iħs. Hebreus uͦ que pre
legente scripturas didici. affirmat montẽ hermon paneadi un¬
inmere. quẽ quondam tenuere euei & amorrei. de quo nc̃ estiue
niues tyrum ob delitias deferuntur. Ahalach. mons quẽ aquila¬
siue lubricum. Aermon. mous amorreoꝵ. de quo nunc dicꝰtũ est.
qaẽ feuices uocant sanior. & amorreus appellauit sauir. dicit᷑q
in uertice eiꝰ in signe templũ. qd ab ethnicis cultui habetur.
olis ortu a p̃rupto ermon usq ad moutem hermon extend
anob. ciuitas ꝗͣ. expugnauit iħc : & est usq hodie uilla iuxta

Expanded text:
civitas regni Jabin, quam solam incendit Jesus, quia metropolis erat civitas regni Jabin, quam solam incendit Jesus, quia metropolis erat omnium regnorum Philistiim. Est et alia villa usque hodie Asor, in finibus Ascalonis, contra orientem ejus: quae cecidit in sortem tribus Juda, cujus et Scriptura meminit , appellans eam ad distinctionem veteris, Asor novam. Alegente Scripturas didici, affirmat montem Hermon Paneade imminere, quam quondam tenuerunt Evaei et Amorraei, de quo nunc aestivae nives Tyrum ob delicias deferuntur. Cene regisive lubricum. Aermon, mons Amorrhaeorum, de quo nunc dictum est: quem Phoenices vocant, sanior, et Amorrhaeus appellavit, sanir: diciturque in vertice ejus insigne templum, quod ab ethnicis cultui habetur solis ortu a praerupto Arnonis usque ad montem HAnob, civitas quam expugnavit Jesus, et est usque hodie villa juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ntilibanus ea quę sunt supra libanum ad
orietetalem plagã respicientia: antilibanꝰ appellant᷑ circa re¬
oñem damasci. quȩ & cecidit in sortem trib iauasse. Areca.
ciuitas chananeoꝵ. in parte trib iude. ad quam usq ꝑ secutꝰ:¬
iħs quinq reges. sed & hodie uocatur uilla azeca uiter eleute¬
ropolim & heliam. Aialon. uallis atq preruptum. super qd̾ oran¬
te quondã iħu luna stetit: uxta uillam quȩ usq nunc aialon
dr̃. contra orpentem bethelis trib ab ea milib distans. haud ꝓcul
agabaa &e rama. saulis urbib. Porro hebrei affirmant aialon uicũ¬
esse iuxta nicopolim in scd̃o lapide pergentib heliam. Achor.¬
eoquo ib timultuatꝰ & tuibatus sit isił: in qua lapidauerunt quon¬
dã acham ꝓpter furtũ anathematis. Est autem ad septentrionem
iericho: & usq hodie a regionis acorlis sic uocatur. Memiit huius
osee ꝓpħa. Asedoth. alia hec ciuitas non quȩ supra. licet eodem

Expanded text:
ntilibanus: ea quae sunt supra Libanum, ad orientalem plagam respicientia, Antilibanus appellantur, circa regionem urbis Damasci, quae cecidit in sortem tribus Manasse. Azeca, civitas Chananaeorum in parte tribus Judae, ad quam usque persecuts quinque reges. Sed et hodie vocatur villa Azeca, inter Eleutheropolim et Aeliam. Aialon, vallis atque praeruptum, super quod, orante quondam Jesu, luna stetit juxta villam quae usque nunc Ailon dicitur, contra orientem Bethelis, tribus ab ea millibus distans haud procul a Gabaa eesse juxta Nicopolim in secundo lapide pergentibus Heliam. Coeo quod ibi tumultuatus et turbatus sit Israel, in qua lapidaverunt quondam Achan, propter furtum anathematis. Est autem ad septentrionem Jerichus: et usque hodie a regionis illius accolis sic nominatur. Meminit hujus Osee propheta . Asedoth, alia haec civitas non quae supra, licet eodem
Abbreviated transcription (Latin):
nisi abstuleris cecos & claudos dicentes. non ingredietur dð huc.
auferat quos mnermes & inbecilles sicut cecos & claudos esse
arbitratur: & quos bello aggressurꝰ. sicut cecos ⁊ claudos
se trumphaturũ putat. Iccirco dr̃ inꝓuerbio. Cecus ⁊ claud̾
non in trabunt templũ. In hebreo autẽ habet᷑. Cecus & clau-¬
dus ũ intͣbunt domũ. Hoc ÷ cecus & claudus subaudit᷑ dict̃:
ñ intrab̃ quilibet domiũ cȩcoꝵ & claudoꝵ. quandui cȩcus
& claudus intro fuerint. Proposuerat enu in die illa d
prenuũ qui ꝑcussisset iebuseum. & tetigisset domatum

Expanded text:
nisi abstuleris caecos, et claudos dicentes: Non ingredietur David huc. nisi abstuleris caecos, et claudos dicentes: Non ingredietur David huc.  hinc auferat, quos inermes et imbecilles sicut caecos et claudos esse arbitratur, et quos bello aggressurus, sicut caecos et claudos se triumphaturum putat. Idcirco dicitur in Proverbio: Caecus et claudus non intrabunt in templum. In Hebraeo habetur: Caecus et claudus non intrabit domum: hoc est, caecus et claudus, subauditur dicunt: Non intrabit quilibet domum caecorum et claudorum, quamdiu caecus et claudus intus fuerint. Proposuerat enim in die illa David praemium qui percussisset Jebusaeum, et tetigisset domatum
Abbreviated transcription (Latin):
spicas tritici. & percutientes eum ininguine. Spicas triti¬
ci quasi causa primitiarũ tulerunt. ut honorẽ regi defer¬
re uideret᷑. & eoꝵ dolus nequaꝗ̾ dep̾henderet᷑. filius trigin¬
ta annoꝵ erat cum regnare cȩpisset: &e .xl. annis regnauit.
uenses annumerent᷑. Qd̃ ab hebreis duob soluit᷑ modis. Di
enim quia dd sex mensib absalon filium fugerit. merito
eosdem .ui. menses a sumina regni illiꝰ esse exclusos. Dicunt
etiam alit̾. qd̾ ui. mensib in chebron dđ quadã infirmitate
corporis laborauerit: & iccirco eosdẽ sex m̾ses nou supputari
in regno eiꝰ. Ex eo nanq tempore regnasse dict̾ eunn in chebron:
ex quo deuictis amalechitis de spoliis eoꝵ misit doua semo¬
rib uida. his qui erant inchebron. & his qui erant in bethel.
& reliquis quierant inhis locis. in quib cõmoratꝰ fuerat dd: ip¬
e & uiri eius. Dictumq ẽ. ad dd ab eis. non ingredieris hu

Expanded text:
spicas tritici, et percutientes cum in inguine. Spicas tritispicas tritici, et percutientes cum in inguine. Spicas tritici quasi causa primitiarum tulerunt, ut honorem regi deferre viderentur, et eorum dolus nequaquam deprehenderetur. Filius triginta annorum erat David cum regnare coepisset: et quadraginta menses annumerentur? Quod ab Hebraeis duobus solvitur modis. Dicunt enim quia David sex mensibus Absalom filium suum fugerit, merito eosdem sex menses a summa regni illius esse exclusos. Dicunt etiam aliter, quod sex mensibus in Hebron David quadam infirmitate corporis laboraverit, et idcirco eosdem sex menses non supputari in regno ejus. Ex eo namque tempore illum regnasse dicunt in Hebron, ex quo devictis Amalecitis, de spoliis eorum misit dona senioribus Juda, his qui erant in Hebron, et his qui erant in Bethel, et reliquis qui erant in his locis in quibus commoratus fuerat David ipse et viri ejus. Dictumque est ad David ab eis: Non ingredieris huc,
Abbreviated transcription (Latin):
principes latronũ erant filio saul. uoinen uin baanã. & nom̃
alteri rechab. filii reminon berothite. de filiis beniamui.
Duo iuiri isti pricipes erant suꝑ erpeditiones hiboseth. or¬
tuo uͦ abner. ut hebrei tradunt consiliati sunt cũ mifiboseth:
ut una interficerent hisboseth. & eundem mifiboseth con-¬
stituerent regem: & eiusdem consilii delatorem enndem¬
mifiboseth ertitisse. & iccirco idem inifiboseth sub introducit᷑
hoc mͦ. Erat autem iouothe filii saul filiꝰ: debilis pedibus.
Quiquennis enim fuit. quando uenit nintiꝰ de saul &
ionathan ex ietrahel: & cȩtera sequentia. Nidentes uͦ baana
& rechab amifiboseth suũ ꝓditum esse consilium: tunore ꝑ¬
territi: fuga lapsi sunt ingethain. fueruntq ibi ad uenȩ.
usq in tempꝰ illud. Tempꝰ illud in telligendũ ÷. quando uide
reuersi. domũ hiboseth feruente die ingressi sunt assum̃tes

Expanded text:
principes latronum erant filio Saul: nomen uni Baana, et nomen principes latronum erant filio Saul: nomen uni Baana, et nomen alteri Rechab, filii Remnion Berothitae, de filiis Benjamin. Duo viri isti principes erant super expeditiones Isboseth. Mortuo vero Abner, ut Hebraei tradunt, conciliati sunt cum Mifiboseth, ut una interficerent Isboseth, et eumdem Mifiboseth constituerunt regem: et ejusdem consilii delatorem Mifiboseth exstitisse. Et idcirco hic idem Mifiboseth subintroducitur hoc modo. Erat autem Jonathae filio Saul filius debilis pedibus: quinquennis enim fuit quando venit nuntius de Saul, et Jonathan ex Jezrael, et caetera sequentia. Videntes vero Baana et Rechab a Mifiboseth suum proditum esse consilium, timore perterriti, fuga lapsi sunt in Gethaim: fueruntque ibi advenae usque ad tempus illud. Tempus illud intelligendum est, quando inde reversi domum Isboseth fervente die ingressi sunt, assumentes
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria sub auditio: quia respondisse fertur abuer ad dđ se
hanc rem penitus non posse facere ut ei michol reduceret: eo qd̃
fr̃ eiꝰrex eam haberet in potestate. Et responso ereusationis
ratione pleno ab eo dđ accepto: misisse ꝓ ea ad eiꝰ frẽm hisbo¬
seth legitur: sicut sequentia decharant. Misit autem dđ
nuncios ad hisboseth filium saul dicens. Nedde uxorem meã
michol. quam despondi michi centum p̃putiis philistutoꝵs Plan¬
ensq rer abner ait. Nequaꝙͣ ut mori solent ignaui: morti
es abuer. Hoc est. non peristi instulticia sicut ignaui perire
solent: quia fraude deceptus es. Alamis tuȩ ñ sunt ligate:
& pedes tui non sunt compedib aggrauati. Non es uire belli
captus: & mauꝰ tuȩ ũsunt ligatȩ: & pedes cõpedib ñ sunt ag¬
grauati. sicut eoꝵ manꝰ solent ligari & pedes uinciri. qui
inprelio capi solent. Dolo gͥ non uirib ꝑ emptus es. Duo autẽ

Expanded text:
cessaria subauditio, qua respondisse fertur Abner ad David, se cessaria subauditio, qua respondisse fertur Abner ad David, se hanc rem penitus non posse facere, ut ei Michol reduceret, eo quod frater ejus rex eam haberet in potestate: et responso excusationis ratione pleno ab eo David accepto, misisse pro ea ad ejus fratrem Isboseth legitur, sicut sequentia declarant. Misit autem David nuntios ad Isboseth filium Saul, dicens: Redde uxorem meam Michol, quam despondi mihi centum praeputiis Philistiim. Plangensque rex Abner, ait: Nequaquam ut mori solent ignavi, mortuus es, Abner: hoc est, non peristi in stultitia tua, sicut ignavi perire solent: quia fraude deceptus es. Manus tuae non sunt ligatae, et pedes tui non sunt compedibus aggravati. Non es jure belli captus, et manus tuae non sunt ligatae, et pedes compedibus aggravati, sicut eorum manus solent ligari, et pedes vinciri, qui in praelio capi solent. Dolo igitur, non viribus, peremptus es. Duo autem viri,
Abbreviated transcription (Latin):
& ait. Num usq ad int̾uetionem tuus mucro deseuiet: Hebreᷤ
non habet tuus. An ignoras. quod periculosa sit desperatio:
Inhebreo ita habet᷑. An ignoras. qd̾ amarus erit fuis: Et est
sensus. Nuinquid ignoras quod amaritudo tibi ꝓueniet:
eoqd̾ popłm hunc delere niteris. Sextus quoq ietroam de egla
e non dicant᷑ uxores dđ. cur hȩc sola egła ipxor. dicatur d̃i
Egla enim ipsa est michol. Quȩ ideo uxor eiꝰ hic sola uocatur:
eoquod in adolescentia primum ipsam sortitꝰ fuerit in iꝑo¬
diceret. Prop ter te & ꝓpt̾ domum patris tui dicor. capud ca¬
nis esse contra iudam. eoquod non reduco domũ isrł ad dauid:
ĩc haberetur sicut latratus canis: & eoqđ princeps esset cani
id est stultoꝵ hominum. Sed unam rem peto a te dicens.
Non uidebis faciem meã anteꝗ̃. adduxeris michol filiaui
saul: & sic uenies & uidebis me. Est enun hic defectus & ne¬

Expanded text:
et ait: Num usque ad internecionem tuus mucro desaeviet? Hebraeus et ait: Num usque ad internecionem tuus mucro desaeviet? Hebraeus non habet, tuus. An ignoras, quod periculosa sit desperatio? In Hebraeo ita habetur: An ignoras, quod amarus erit finis. Et est sensus: Numquid ignoras, quod ad amaritudinem tibi proveniet, eo quod populum hunc delere niteris.et non dicantur uxores David, cur hic sola Egla uxor dicatur David? Egla enim ipsa est Michol, quae ideo uxor ejus hic sola voratur, eo quod in adolescentia primum ipsam sortitus fuerat in uxodiceret: Propter te, et propter domum patris tui, dicor caput canis esse contra Judam, eo quod non reduco domum Israel ad David, sic haberetur, sicut latratus canis, et eo quod princeos esset canum, id est stultorum hoNon videbit faciem meam antequam adduxeris Michol filiam Saul, et sic venies, et videbis me. Est enim hic defectus, et ne
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi scelus idolatriȩ uolle ad quiescere. filie isrł suꝑ saul flere.
qui uestiebat uos coceuro in deliciis. qui prebebat ornamenta
aurea cultui urõ de predis hostiuni quas agelit. Qͦmͦ cecidert̃
fortes inp̃lio. subaudit᷑ inpeccato: Ionathan in excelsis tuis oc¬
cisus: Iubebreo non habetur ẽ. Est enim sensus. Osaul. ioua¬
than inexcelsis tuis. id est inpeccato in obedientiȩ tuȩ occisus
subaudit᷑ est. Et nunc retribuet quidem uobis dñs miscdiã
eterue miscdiȩ mendacumi est. Abner autẽ filius ner pͥnceps
erercitus saui. tulit hisboseth filium saul: & circũ dux̃ eñ
ꝑ castia. In hebreo habet᷑ tradux̃ eũ in manaimi. quȩ uit̃pretat᷑.
Traduxit eum intelligendum : ultra ioedanem. & iumanai
regem eum constituisse suꝑ gala ad. & suꝑ iesuri. Hebreus
asuri. id÷ super tribum aser. Et exclamauit abuer ad ioab:

Expanded text:
et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere . Filiae Israel super Saul flete, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere . Filiae Israel super Saul flete, qui vestiebat coccino in deliciis, qui praebebat ornamenta aurea cultui vestrfortes in praelio? subauditur, in peccato tuo. Jonathan in excelsis tuis occisus est. In Hebraeo non habetur, est. Est enim sensus: O Saul, Jonathan in excelsis tuis, id est, in peccato inobedientiae tuae occisus, subauditur est. Et nunc retribuet quidem vobis Dominus miseriaeternae misericordiae mendacium est. Abner autem filius Ner princeps exercitus Saul, tulit Isboseth filium Saul, et circumduxit eum per castra. In Transduxit eum, intelligendum est ultra Jordanem, et in Manaim regem eum constituisse. Super Galaad et super Jessuri. Hebraeus, Assuri, id est, super tribum Aser. Et clamavit Abner ad Joab,
Abbreviated transcription (Latin):
ut doceret sub audis ds filios iuda arcum. reges uidelicet ida
doceret fortitudinem: scilicet ut fortes & intenti essent inti¬
more dm̃i. & inp̃ceptis dĩ: ne ꝑ in obedientiam reges iuda a for¬
titudine & timore dĩ sicut saul recederent: & eo mͦ quo ille
perierat perirent. Qd̾ autem ait. ecce scriptũ est in libro ustoꝵ.
perhibetur. qualit̾ saul recedens a timorxe dñi: ꝑ in obedientiã
perĩt. Hiditi tiu isrł. suꝑ montes tuos interfecti sunt. In he¬
breo habetur super excelsa tua. Et est seusus. Osaul. głosi ĩt
suꝑ excelsa tua interfecti sunt: q inpeccato in obedientiȩ tuȩ una
tecum perierunt. In obedientia nauq tua uidolis. id ẽ. ercelsis
reputata:: sicut est illud in libro samubelis. Melios est enim
obedieutia quami uictunȩ: & abs cultare inagis quam offerre
ad ipemi arietum: qũi quasi peccatum ariolandi ÷ repugnare:

Expanded text:
ut doceret, subauditur Deus, filios Juda arcum, reges videlicet Juda ut doceret, subauditur Deus, filios Juda arcum, reges videlicet Juda doceret fortitudinem, scilicet ut fortes et intenti essent in timore Domini, et in praeceptis Dei, ne per inobedientiam reges Juda a fortitudine et timore Domini, sicut Saul, recederent et eo modo, quo ipse perierat, perirent. Quod autem ait: Ecce scriptum est in libro Justoruperhibetur, qualiter Saul recedens a timore Domini, per inobedientiam suam periit. Inclyti tui Israel super montes tuos interfecti sunt. In Hebraeo habetur, super excelsa tua. Et est sensus: O Saul, gloriosi Israel super excelsa tua interfecti sunt, quia in peccato inobedientiae tuae una tecum perierunt. Inobedientia namque tua pro idolis, id est, excelsis reputata est, sicut est illud in libro Samuelis: Melior est enim obedientia, quam victimae: et auscultare magis, quam offerre adipem arietum: quoniam quasi peccatum hariolandi est repugnare,
Abbreviated transcription (Latin):
saul cum eo in t̾fecti sunt: ionathan. ab ina dab. qui ceresui.
& melchisua. Isboseth autem domi erat: qui anno quo saul
anuos reguasse. Querendũ. ẽ. cur alibi legatur iesui. & alibi
abiuadab. Iesui enim int̾pretat᷑ ȩqualis. Equalis ideo dr̃.
quia ȩqualis meriti fuisse filii cum patre memorantu
sua pater euis saul male agendo adquisiuit: ut taliter
una cum filiis perimeretui. In die autẽ tertia apparuit
homo ireneus de castris saus & reliqua. hominem istum
aialechiten hebrei filium doech fuisse diciuit. Amale¬
chites & eniui & idumeus imũ sunt: quia filius primo¬
genitꝰ elifar fuit. & huiis filiꝰ amalech. Diadema antẽ
& armillam quȩ daid detulit. a patre doech comineu¬
data sibi fuisse hebrei ꝑhibent. Et plauxerunt. & fle
nem popłm isił dicit. Et dixit ut doceret filios isił arcũ.
Ecce scriptumi est in libro iustoꝵ. Et dixit subau ditur dauid.

Expanded text:
Saul cum eo interfecti sunt, Jonathan, Abinadab, qui et Jesui, Saul cum eo interfecti sunt, Jonathan, Abinadab, qui et Jesui, et Melchisua. Isboseth autem domi erat, qui anno, quo Saul annos regnasse. Quaerendum cur alibi legitur Jesui, et alibi Abinadab? Jesui enim interpretatur aequalis. Aequalis ideo dicitur, quia aequalis meriti fuisse filii  Al. filius cum patre memorantursua pater ejus Saul male agendo acquisivit, ut taliter una cum filiis perimeretur. IN LIBRUM II REGUM. In die autem tertia apparuit homo veniens de castris Saul, et reliqua. Hominem istum Amalecitem Hebraei filium Doech fuisse dicunt. Amalecites enim et Idumaeus unum est, quia filius primogenitus Esau Eliphaz fuit, et hujus filius Amalec. Diadema autem et armiltam, quae David detulit, a patre Doech commendata sibi fuisse Hebraei perhibent. Et planxerunt, et flenem populum Israel dicit. Et dixit, ut doceret filios Juda arcum: Ecce scriptum est in libro Justorum. Et dixit, subauditur David,
Abbreviated transcription (Latin):
saul erasisse magos & ariolos de terra: hanc tam̃ mulierem
hebrei matrem fuisse abuer filii uer autumant: & propt᷑
eundem abuer ue perimeret᷑ cum cȩteris phitonissis abs¬
consam. & reseruatam fuisse. Nec audiet uos quisꝙ̃ de ser¬
mone hoc. Equa enim pars erit descendentis ad p̾lium: &
emanentis ad sarcinas: cum ulatins codicib legat᷑ lassos
quosdam substitisse ad sarcinas. & in hebreo habet᷑ iussos fu¬
hic ioustrat hebraicã ueritatem in hoc loco sequi debere:
ait qui lassi remanserunt ad sarcuias. sed ab solute remaneu-
tes. quia si lassi remansissent. nichil eis darideberet᷑ a
p̾cio predȩ. Qd̾ cum uidisset arniger. uidelicet qđ mortuꝰ
esset sãul: irruit etiam ipse suꝑ gladium suũ : & mortuus. ẽ.
cũ eo. Armigerum istum hebrei doech iduieũ dicunt fuisse:
qui ceruens saul mortuum: se ipsum ob metũ dauid it̾emit.
Iiri isti. pueri & domestici eiꝰ iugelligendi sunt. Hi tres fi

Expanded text:
 erasisse magos et hariolos de terra: hanc tamen mulierem Hebraei matrem fuisse Abner filii Ner autumant, et propter eumdem Abner, ne perimeretur cum caeteris Pythonissis, absconsam et reservatam fuisse. Nec audiet vos quisquam de sermone hoc. Aequa enim pars erit descendentis ad praelium, et remanentis ad sarcinas. Cum in Latinis codicibus legatur, lassos quosdam substitisse ad sarcinas: et in Hebraeo habeatur, jussos fut, Hebraicam veritatem in hoc loco sequi debere, ait, qui lassi remanserunt ad sarcinas; sed absolute, remanentis ad sarcinas; quia si lassi remansissent, nulla eis deberetur de praedis portio. Quod cum vidisset armiger ejus, videlicet quod mortuus esset Saul, irruit etiam ipse super gladium suum, et mortuus est cum eo. Armigerum istum Hebraei Doech Idumaeum dicunt fuisse, qui cernens Saul mortuum, seipsum ob metum David interemit. ersi viri ejus. Viri isti, pueri domestici ejus intelligendi sunt. Hi tres filii
Abbreviated transcription (Latin):
inisericordiam tuã. Qa non ÷ similis tui: neq enim ÷ ds̾ extͣ te
in om̃ib: quȩ audiuimꝰ aurib nr̃is. Non : inquit ds̃ similis
tui qui fecerit magualia hȩc quȩ audiimꝰ aurib nr̃is. A facie
popłi quem redeuisti ex ȩgypto: gentem & dm̃ eiꝰ. Hebreꝰ
habet gentib & diis earum.  est sensus. Afacie popłi tui quẽ
redemisti tibi exegypto. de mami scilicet egyptioꝵ quos in
mari rubro peremisti. & diis eoꝵ in quib iudicia fecisti. Quia
tu dñe exercituum ds̃ isrł reuelasti aurem serui tui dicens
Domum ȩdificabis mͥ. propt̾ hoc inuenit seruus tuus cr
suum. ut oraret te oratione bac. Aurem eiꝰ dñs per ꝑ propħam
reuelauerat. se illi domum ȩdificaturũ. Iccirco dđ inuenisse
se dicit cor suum: id est imienit audaciam in corde suo:
ut oraret eum oratione hac. factum ÷ autẽ post hȩc ꝑcussit
dauid philistiitn. & humiliauit eos. & tulit daind frenũ
tributi de manu philistiim. frenũ tributi quinq erant

Expanded text:
similis tui. Neque enim est Deus extra te in omnibus quae audivimus auribus nostris. Non est, inquit, Deus similis tui qui fecerit magnalia haec quae audivimus auribus nostris. A facie populi tui, quem redemisti ex Aegypto, gentem et Deum ejus. Hebraeus habet, gentibus et diis earum. Et est sensus: A facie populi tui, quem redemisti ex Aegypto, de manu scilicet Aegyptiorum, quos in mari Rubro peremisti, et diis eorum, in quibus judicia fecisti. Quia tu Domine exercituum, Deus Israel, revelasti aurem servi tui, dicens: Domum aedificabo tibi, propter hoc invenit servus tuus cor suum, ut oraret te oratione hac. Aurem ejus Dominus per Prophetam revelaverat, se illi domum aedificaturum. Idcirco David invenisse se dicit cor suum, id est, invenit audaciam in corde suo, ut oraret eum oratione hac. Factum est autem post haec, percussit David Philistiim, et humiliavit eos: et tulit David frenum tributi de m
Abbreviated transcription (Latin):
utem partem popłi tradidit abisa frĩ suo. Notandũ quo
solumminꝰ in hoc loco in hebreo legatur abisã. in cęteris uͦ locis
abisas. Abisay itaq in terp̃tatur pater sacrificii. abisa pat̾
meus sacrificiũ. Idõ autem ex nomine illiꝰ unam litteram
demptã hebrei dicunt: eoqd̾ uecis abuer consciꝰ fuerit. fac¬
tum : autẽ uertente auno eo tempore quo solent reges
ad bella ꝓcedere: misit dauid ioab & seruos suos cum eo
& cȩta. Ini hebreo ita legitur. Eo tẽpore quo reges ad bella
processerant. misit dauid ioab. & cȩt̾a. Hos reges dicit qui pro¬
cesserunt contͣ dauid inpugnã: scilicet regem roob. ⁊ istob.
& soba. & maacha. qui utiq reges syriȩ fuerunt ⁊ pugnare
uoluerunt. conducti a rege moab mercede contra dauid
a quo triumphati esse legunt᷑. Et dix̃ đđ. Nonne ista est
bersabee filia heliã: uxor uriȩ ethei: Heliam filiꝰ fuit achi

Expanded text:
autem partem populi tradidit Abisai fratri suo. Notandum quod autem partem populi tradidit Abisai fratri suo. Notandum quod solummodo in hoc loco in Hebraeo legatur Abisa, in caeteris vero locis Abisai. Abisa itaque interpretatur, pater sacrificii: et Abisai, pater meus sacrificium. Ideo autem ex nomine illius unam litteram demptam Hebraei dicunt, eo quod necis Abner conscius fuerit. Factum est ergo, revertente anno, eo tempore quo solent reges ad bella procedere: misit David Joab et servos suos cum eo, et caetera. In Hebraeo ita legitur: Eo tempore quo reges ad bella processerant, misit David Joab, et caetera. Hos reges dicit qui processerunt contra David in pugnam, scilicet regem Roob et Istob, et Soba et Maadia, qui utique reges Syriae fuerunt, et pugnare voluerunt conducti mercede a rege Moab contra David, a quo triumphati esse leguntur. Et dixit David: Nonne ista est Bethsabee filia Eliam, uxor Uriae Aethaei? Eliam filius fuit Ach
Abbreviated transcription (Latin):
pater eiꝰ mecum miscđiam. Quando fugit dđ afacie achis
regis geth. ueuit ad uaas regem aminon: qui fȩcit cũ eo
iniscdiam multam. imꝑtiens ei bona. De uaãs itaq uenit
in speluncã odollam: ubi uenerunt ad eũ pater eiꝰ e mater.
& omĩs domꝰ eius. Inde ꝑuenit ad moab & diisit apud eũ
patrem & matrẽ. & omnẽ douium suã. Qd uͦ dixit achis rex
geth: hiccine in grediet᷑ domũ ineam: Abiit in de d̃. sub
in speluucam odollam.
Si uͦ quęrit᷑ cur ad eum id :
ad achis dauid redierit aute cuiꝰ faciem fugerat: intelligend̾
est iste achis filius fuisse illiꝰ achis. a quo fugit dd. Uude &
insequentib achis cũ quo dauid inp̃lium contra saul descen¬
debat filius fuisse dr̃ mahoch. Non enim apatre hoc nomen
patrouonicũ sed amatre sũpsit quȩ maacha uocabat᷑: & iccir¬
co non ãpatre hoc sũpsit nom̃: eoqd̾ dđ a se abiecerit. Reliquã

Expanded text:
pater ejus mecum misericordiam. Quando fugit David a facie Achis pater ejus mecum misericordiam. Quando fugit David a facie Achis regis Geth, venit ad Naas regem Ammon, qui fecit cum eo misericordiam, multa impertiens ei bona. De Naas itaque venit in speluncam Odollam, ubi venerunt ad eum pater ejus et mater et omnis domus ejus. Inde venit ad Moab, et dimisit apud eum patrem et matrem, et omnem domum suam. Quod vero dixit Achis rex Geth: Hiccine ingredietur domum meam? Abiit inde David et in speluncam Odollam. Si vero quaeritur, cur ad eum, id est, ad Achis David redierit, ante cujus faciem fugerat: intelligendus est iste Achis filius fuisse illius Achis, a quo fugit David. Unde et in subsequentibus Achis cum quo David in praelium contra Saul descendebat, filius dicitur fuisse Maoch. Non enim a patre hoc nomen patronymicum, sed a matre sumpsit, quae Maacha vocabatur. Et idcirco non a patre hoc sumpsit nomen, eo quod David a se abjecerit. Reliquam
Abbreviated transcription (Latin):
capta fẏria. fecisse sibi nom̃ dr̃. q in ualle salinarum
cesis decomi & octo milib. erexit sibi fornicem triumphalẽ.
fecit etiam sibi nom̃. quia uicta syria damasci. & syria sobã.
ererisse sibi dr̃ alteran formcẽ triunphalẽ. Et si quẽ mouet
qd̾ inplerisq latinoꝵ codicib inuenit᷑. dd ñ decẽ ⁊ uiii. mil
n ualle salinarum sed xnͣ milia cecidisse. nouerit hoc iti
scriptoꝵ ieisdem codicib inditum esse. Neraciter tamen
mi scribitur. Dixitq siba ad regem. Sicut iussĩsti dñe
mi rer seruo tuo. sic faciet seruus trus: ⁊ iniłiboseth co¬
medet super mensã tuam. Notandũ qd̾ in hebreo super
meisam meam legatur: quia in hoc loco defectus ÷. & neces¬
saria sub auditio. Qndo enimi dix̃ siba. sicut uissisti dũe uu ret
seruo tuo sic faciet seruus tuus: subaudiendũ ÷ dđ dixisse.
& mifiboseth coiedet suꝑ mensam ieã. quasi unꝰ de filiisre-¬
is. Dix̃q dđ. faciam miscđĩam cũ anon filio naas. sicut fi

Expanded text:
capta Syria. Fecisse sibi nomen dicitur, quia in valle Salinarum, caesis decem et octo millibus, erexit sibi fornicem triumphalem. Fecit etiam sibi nomen, quia victa Syria Damasci, et Syria Soba, erexisse sibi dicitur alteram fornicem triumphalem. Et si quem movet quod in plerisque Latinorum codicibus invenitur David non decem et octo millia in valle Salinarum, sed duodecim millia cecidisse: noverit hoc vitio Scriptorum in eisdem codicibus inditum esse. Veraciter tamen mi scribitur. Dixitque Siba ad remi rex servo tuo sic faciet servus tuus et Mifiboseth comedet super mensam mensam meam legatur: quia in hoc loco defectus est, et necessaria subauditio. Quando enim dixit Siba: sicut jussisti, Domine mi rex, servo us de filiis regis. Dixitque David: Faciam misericordiam cum Anon filio Naas, sicut fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ux primis iubutus litceris. hunc euindem librũ ausus sit in
latinam linguam non latine uertere. Cuius imperitiam. ex
cõparatione eoꝵ quȩ transtulimꝰ. prudeus statim lecꝰtor in uenie
Ut enimmͥ ex cella non uendico.ita tercȩ coherentia suꝑgredi posse me

Expanded text:
vix primis imbutus litteris, hunc eumdem librum ausus sit in vix primis imbutus litteris, hunc eumdem librum ausus sit in Latinam linguam non Latine vertere: cujus imperitiam, ex comparatione eorum, quae transtulimus, prudens statim lector inveniet. Ut enim mihi excelsa non vindico, ita terrae cohaerentia supergredi posse me
Abbreviated transcription (Latin):
Uzepius qui abeato pamphilo martyre cogno¬
mentũ sortitus :: post decem eccłasticȩ hẏstoriȩ
libros: post tempoꝵ cauones quos nos latina
lingua edidimꝰ. post diuersarũ uocabula nationũ.
quȩ quomͦ apud hebreos olim dicta sint. ⁊ nunc
dicant᷑ exposuit. post chorografiam terrȩ iudeȩ.⁊ distiuctas tri-¬
buũ sortes. ipsius quoq ierłm templiq in ea cũ breuissima expo¬
itione picturam: ad extremum ii hoc opusculo laborauit. in
ongregaret nobis de scã scriptura omnium pene urbium. mo¬
tium. fluminũ. uiculoꝵ. & diuersoꝵ. locoꝵ uocabula. quȩ uł
eãdem manent. uel immutata sunt postea. uel aliqua exparte
corrupta. Unde ⁊ nos ad mirabilis uiri sequentes studiũ: scd̾m
ordinem litterarum ut sunt in greco posita transtulimꝰ: relin¬
quentes ea quȩ digna memoriȩ non uident᷑. & pleraq mu¬
tantes. Seinel enim & in tempoꝵ libro prefatꝰ sum. me uel in¬
erp̃tem esse. uel noui operis conditorem: maxime cum quic

Expanded text:
Pamphilo martyre cognomentum sortitus est, post decem Ecclesiasticae Historiae libros: post Temporum Canones, quos nos Latina lingua edidimus: post diversarum vocabula nationum, quae quomodo olim apud Hebraeos dicta sint, et nunc dicantur, exposuit: post Chorographiam terrae Judaeae, et distinctas tribuum sortes, ipsius quoque Jerusalem templique in ea cum brevissima expositione picturam, ad extremum in hoc opusculo laboravit, ut congregaret nobis de sancta Scriptura omnium pene urbium, montium, fluminum, viculorum, et diversorum locorum vocabula: quae vel eadem manent, vel immutata sunt postea, vel aliqua ex parte corrupta. Unde et nos admirabilis viri sequentes studium, secundum ordinem litterarum, ut sunt in Graeco posita, transtulimus: relinquentes ea, quae digna memoria non videntur, et pleraque mutantes. Semel enim et in Temporum libro praefatus sum, me vel interpretem esse, vel novi operis conditorem: maxime cum quidam
Abbreviated transcription (Latin):
liuoris sagittas. & zeli iaculis uulnerati. Uerum tu arciuir
tuum & arma pugnandi posuisti dõ qui fortis : ꝓpugnator.
& dirupta. ut ex tuo semine trib nascatur ephraim fõrtis
& stabilis. & iustar lapidis durioris in uicta. imperans quoq
decem tribub israel. Beniamm lupus rapax. mane co¬
nedet adhuc: & ad uesperam dabit escam. Quauꝙ̃. d
paulo apło manifestissima ꝓpħia sit. om̃ib patet qd̾ in ado¬
lescentia ꝑsecutus eccłiam. in senectute predicator euangłii
fuerit: tamen inhebreo sic scriptũ est. Benamin lupus rapax.
siue tapiens iumatutino comedet predam: & ad uesperam di¬
uidet spolia. Qd̾ ita hebrei edisserunt. Altare in quo un mola¬
bantur hostiȩ: & uictimarum sauguis ad basem illius funde
sacerdotes mane iminolent hostias. & ad uesperam diuidant ea
ȩem super altaris in terp̾tatione ponentes: & spolioꝵ diuisionem
suꝑ sacerdotib. qui seruientes altari de altari uiuant:¬

Expanded text:
livoris sagittas, et zeli jaculis vulnerati. Verum tu arcum livoris sagittas, et zeli jaculis vulnerati. Verum tu arcum tuum et arma pugnandi posuisti in Deo, qui fortis est propugnator:  dirupta, ut ex tuo semine tribus nascatur Ephraim, fortis, et stabilis, et instar lapidis durioris invicta, imperans quoque decem tribubus Israel. Benjamin lupus rapax, mane comedet adhuc, et ad vesperam dabit escam. Quam de Paulo apostolo manifestissima prophetia sit, omnibus patet, 379 quod in adolescentia persecutus Ecclesiam, in senectute praedicator Evangelii fuerit, tamen in Hebraeo sic legitur: Benjamin lupus rapax, sive capiens, in matutino comedet praedam, et ad vesperam dividet spolia. Quod ita Hebraei edisserunt: Altare, in quo immolabantur hostiae, et victimarum sanguis ad basem illius fundebsacerdotes mane immolant hostias, et ad vesperam dividunt ea,cem super altaris interpretatione ponentes, et spoliorum divisionem super sacerdotibus, qui servientes altari, vivu
Abbreviated transcription (Latin):
ostendens. Sed melius si ad doctriuam saluatoris cuucta
referamꝰ: quod ibi maxime docuerit. ut in eũgłio quoq
filiȩ gradu composito incedentes suꝑ murum. & ex acerba¬
uerunt eum & contendert᷑. & irascebant᷑ aduersus eum
habentes sagittas. Sedit in forti arcus euis. & dirupta
sunt brachia manuum eiꝰ amanib fortis ia cob. Iude pas¬
oetur lapis israel a deo patris tui.  reliqua. Quia her¬
ui plerisq dissentiunt: ꝓ in t̃pretatioue eoꝵ ut in hebreo
habetur expressunꝰ: & est sensus capituli. Oioseph qui idõ
uocaris quia ad auxit te mͥ dũs: siue quia inter fr̃s tuos
maior. futurus es: fortissim a siquidẽ fuit trib ephraun. ut
in regnoꝵ & paralipomenon libris legimꝰ: õ in quit filuni io¬
seph. qui tam pulcher es ut te tota de muris & turrib ac fe¬
nestris turba puellarum ȩgypti ꝓspectet. ut inuiderunt
tibi & te ad iraciudiam ꝓuocauerunt. fr̃s tui habentes

Expanded text:
ostendens. Sed melius si ad doctrinam Salvatoris cuncta ostendens. Sed melius si ad doctrinam Salvatoris cuncta referamus, quod ubi vel maxime docuerit, ut in Evangelio quoque filiae, gradu composito incedentes super murum. Et exacerbaverunt eum, et contenderunt, et irascebantur, adversum eum habentes sagittas. Sedit in forti arcus ejus, et disrupta sunt brachia manuum ejus a manibus fortis Jacob; inde pascetur lapis Israel a Deo patris tui, et reliqua . Quia Se plerisque dissentiunt, pro interpretatione eorum, ut in Hebraeo habetur, expressimus. Et est sensus capituli: O Joseph, qui ideo sic vocaris, quia adauxit te mihi Deus, sive quia inter fratres tuos major futurus es fortissima siquidem fuit tribus Ephraim, ut in Regnorum et Paralipomenon libris legimus; O, inquam, fili mi Joseph, qui tam pulcher es, ut te tota de muris, et turribus, ac fenestris puellarum Aegypti turba prospectet, inviderunt tibi, et te ad iracundiam provocaverunt fratres tui, habentes
Abbreviated transcription (Latin):
significautius ey RNoc. id est accuictus. siue expeditꝰ expriui
potest. Totum autem illud ÷. Aute ruben & dunidiam tribũ
manasse ad filios quos transiordanem in possessionem dimise¬
rat post quatuordecim anuos reuertens: prelium aduersũ
eos gentium uicinarum grande reppererit: & uictis hostib
fortiter diicarit. Lege librum iħunaue & paralipomenon.
Non ignoro plura inbenedictionib patriarcharum esse mys¬
teria. sed ad presens opusculum non ꝑtinet. Meptalur
uirgultũ resolutũ : dans in generatione pulchritudinem. In
hebreo ita scriptũ ÷. Neptalim ager irriguus. dans eloquia
tribu. siue quod super lacum genesareth fluento iordanis
irrigua sit. Hebrei autem uolunt ꝓpter tyberiadem quȩ le¬
gis uidebat᷑ habere noticiani. agrum irriguum. & eloquia
pulchritudinis propħari. Porro ubi uos agrum irriguur
hebreo legitur aialas elua. quod & aceruus germinis trans¬

Expanded text:
significantius εὔζωνος, id est, accinctus, sive expeditus exprimi significantius εὔζωνος, id est, accinctus, sive expeditus exprimi potest. Totum autem illud est, quod Ruben, et dimidiam tribum Manasse, ad filios, quos trans Jordanem in possessionem dimiserat, post quatuordecim annos revertens, praelium adversum eos gentium vicinarum grande repererit, et victis hostibus, fortiter dimicarit. Lege librum Jesu Nave , et Paralipomenon I, V. Non ignoro plura in benedictionibus patriarcharum esse mysteria, sed ad praesens opusculum non pertinet. Nephthalim virgultum resolutum, dans in generatione pulchritudinem. In Hebraeo ita scriptum est: Nephthalim ager irriguus, dans eloquia tur tribu: sive quod super lacum 378 Genesareth, fluento Jordanis irrigua sit. Hebraei autem volunt, propter Tiberiadem, quae Legis videbatur habere notitiam, agrum irriguum, et eloquia pulchritudinis prophetari. Porro ubi nos agrum irriguum,Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
sicut unus de sceptris israel. Fat dan coluber mu ia. regalus in
saluatorem tuum duẽ expectabo. Sanson uidex qui rexit isrł.
ex tribu dan fuit ħ oc gͦ dicit. Hunc uidens in sp̃u comam nu¬
trire sanson nazareum tuũ. cesis hostib triumphare. quod
ri. effugere u ualebit: totum autẽ ꝑ methafõrã serpentis & eqͥ¬
tis loquitur. Uidens gͦ tam fortem uarareum tuũ qd̾ e ipse
propt᷑ ineretricẽ mortuus ÷. & moriens nr̃os occidit uutuicos :
putaui o ds ipsum esse xp̃m filiũ tuum. Nerum quia mor¬
tuus : & non resurrexit : & rursũ captiuus ductus : israel:
alius mͥ salaiator mundi & mei generis p̾stolandus. ẽ: ut ue¬
mat cui repositũ est. & ipse erit expectatio gentium. ¶Gad
latrunculus latrocinabitur eum: & ipse latrocinabit᷑ plautã.
Iuxta hebreum in terp̾̃tati sumꝰ: sed ubi nos latrunculũ posu¬
imus. ibi scriptũ: Geduo: ut ad gad nom̃ alluderet. qui

Expanded text:
sicut 377 unum de sceptris Israel. Fiat Dan coluber in via, regulus in sicut 377 unum de sceptris Israel. Fiat Dan coluber in via, regulus in salvatorem tuum exspectabo, Domine. Samson judex in Israel, de tribu Dan fuit. Hoc ergo dicit: Nunc videns in spiritu comam nutrire Samson Nazaraeum tuum, caesisque hostibus triumphare; quod ri, effugere non valebit. Totum autem per metaphoram serpentis et equitis loquitur. Videns ergo tam fortem Nazaraeum tuum, quod et ipse propputavi, O Deus, ipsum esse Christum Filium tuum; verum quia mortuus est, et non resurrexit, et rursum captivus ductus est Israel, alius mihi Salvator mundi, et mei generis praestolandus est, Ut veniat cui repositum est et ipse erit exspectatio gentium. Gad latrunculus latrocinabitur eum, et ipse latrocinabitur plantam. Juxta Hebraeum interpretati sumus. Sed ubi nos latrunculum posuimus, ibi scriptum est GEDUD  , ut ad GAD nomen alluderet, qui
Abbreviated transcription (Latin):
asiiꝰ osseus. recumbens int̾ terminos: & uidens requiem
quia bona est: & terrã qr pulchra ÷: iuclinauit humerum
suum ad portandũ: & factus est in tributum serueus. Quia
supra de cabulon dixerat quod magui maris esset littora posses¬
surus: sydoniam quoq & reliquas fẽnicis urbes contiugeret:
nunc ad medit̾raneam ꝓuinciam redit. & issachar quia uixta
neptalim pulcherrimam in galileã regiouem possessurus ẽ: beue¬
dictione sua habitatorem facit. Asinũ autem osseum uocat:
& hunierũ ad portaudũ deditun: qi in labore terre & uehendis
ad mare onerib quȩ uisus finib nascebaut᷑ plurinũ laboraret:
regib quoq tributa seruiens. Aiunt hebrei per inethaforam
significari: quod scripturas scãs die ac nocte meditaus. studiũ
suũ dederit ad laborandum. & ideo omues ei trib seruiunt:
quasi magistro dona portantes. NDan iudicabit popłm suũ.

Expanded text:
asinus osseus, recumbens inter terminos, et videns requiem, asinus osseus, recumbens inter terminos, et videns requiem, quia bona est, et terram, quia pulchra est: inclinavit humerum suum ad portandum, et factus est in tributum serviens. Quia supra de Zabulon dixerat, quod maris magni esset littora possessurus, Sidonem quoque et reliquas Phoenicis urbes contingeret; nunc ad mediterraneam provinciam redit, et Issachar, quia juxta Nephthalim, pulcherrimam in Galilaea regionem possessurus est, benedictione sua habitatorem facit. Asinum autem osseum vocat, et humerum ad portandum deditum, quia in labore terrae, et vehendis ad mare oneribus, quae in suis finibus nascebantur, plurimum laboraret, regibus quoque tributa comportans. Aiunt Hebraei, per metaphoram significari, quod Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dederit ad laborandum, et ideo ei omnes tribus serviant, quasi magistro dona portantes. Dan judicabit populum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
puto. captiuitas passionẽ. ascensus resurrectionẽ significa¬
iligans ad uitem pullum suũ: & ad funiculũ pullũ asinȩ
Inhebreo ita habet. Alligans ad uitem pullũ suum. & in sorech
filimi asinam suã. Qđ uidelicet pullũ asinȩ cui suꝑsedit iħx
uerit: & ad sorͣech id: electam utem alligauerit asiuã cui
suꝑ sedit. eccłiam exnationib congregatã. Qd̃ autem dicit
filimi: apostropham ad ipsum iudam facit: quod xp̃c hȩc
uniuersa facturꝰ. Sed & hoc sciendum: quod ubi nos legimꝰ
alligans ad uitẽ pullũ suũ. ꝓpullo in hebreo possit legi urbẽ
suam. Iuxta euudem sensumm aliis uerbis demonstrata: eccłia:¬
de qua alibi scriptũ. ẽ. Hon potest ciuitas abscondi supͣ montẽ
requiescens uit᷑ in edios cleros: &̃ uidens requiem qi boua ::
& terram quia pinguis ẽ: supposuit humerũ suuin ad labo¬
raudũ. & factus: uir agricola. In hebreo ita scriptũ:. Issachar

Expanded text:
puto, captivitas passionem, ascensus resurrectionem signat. Aputo, captivitas passionem, ascensus resurrectionem signat. Alligans ad vitem pullum suum, et funiculo pullum asinae. In Hebraeo ita habet, Alligans ad vitem pullum suum, 376 et in Sorec, filimi, asinam suam: quod videlicet pullum asinae, cui supersedit Jverit. Et ad Sorec, id est, electam vitem, alligaverit asinam, cui supersedit, Ecclesiam ex nationibus congregatam. Quod autem dicit, fili mi, apostrophen ad ipsum Judam facit, quod Christus haec sit universa facturus. Sed et hoc sciendum, quod ubi nos legimus: Alligans ad vitem pullum suum, pro pullo in Hebraeo possit legi, urbem suam, juxta eumdem sensum aliis verbis Ecclesia demonstrata, de qua alibi scriptum est: Non potest civitas abscondi supra montem requiescens inter medios cleros, et videns requiem, quia bona est, et terram, quia pinguis: supposuit humerum suum ad laborandum, et factus est vir agricola. In Hebraeo ita scriptum est: Issachar
Abbreviated transcription (Latin):
habuit. De symeon uͦ in libro iħu scriptũ ÷: quod & ipse ꝓpr
funiculum ũ fuerit consecutꝰ ⁊ sed de tribu uida quiddã acceꝑit.
In paralipomenon autẽ manifestiꝰ scribitur: quod cũ multi¬
plicatus fuisset & u̾ haberet possessiouis locũ: exierit in deser¬
uatum a phariseis xp̃m̃ int̾pretant᷑. Nuda: te laudabunt
fr̃is tui. Quia uida confessio siue laus interp̃tat᷑: consequent̃
scribitur. Iuda. tibi confitebuntur fr̃s tui: uł te laudabunt fr̃is tui.
Adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis iuda. Exgermine
& quod adorent eum om̃s trib. Nou enim filii matris tuȩ: sed
filiĩ patris tui. Et quod seq̃r exgermine filuni: in hebreo habet
a captiuitate fili mi ascendisti: ut ostenderet eum captiuos
popłos esse ducturũ: & uixta intelligentiã sacratiorem ascen¬
disse in altũ: & captiuam duxisse captiuitatem: siue qd̃ melius

Expanded text:
habuit. De Simeon vero in libro Jesu scriptum est, quod et ipse proprium habuit. De Simeon vero in libro Jesu scriptum est, quod et ipse proprium funiculum non fuerit consecutus, sed de tribu Juda quiddam acceperat. In Paralipomenis autem manifestius scribitur quod cum multiplicatus fuisset, et non haberet possessionis locum, exierit in deserurum a Pharisaeis, Christum interpretantur. Juda, te laudabunt fratres tui. Quia Juda, confessio, sive laus interpretatur, consequenter scribitur: Juda, tibi confitebuntur fratres tui: vel, te laudabunt fratres tui. Adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda, ex germine, quod adorent eum omnes tribus. Non enim ait, filii matris tuae, sed filii patris tui. Et quod sequitur, ex germine, fili mi, in Hebraeo habet, de captivitate, fili mi, ascendisti; ut ostenderet eum captivos populos esse ducturum: et juxta intelligentiam sacratiorem, ascendisse in altum, et captivam duxisse captivitatem . Sive quod melius
Abbreviated transcription (Latin):
onis suȩ: in consilium eoꝵ non uenat auima mea: & in congre¬
gatione eoꝵ non emuletur iecur meũ. Quia infurore suo i¬
fecerunt homines: & indesiderio subueruauerunt taurum.
Necessitate compelliuuͣ: uixta ꝓpositum operis longius ea repete¬
re quȩ ab hebrea ueritate discordant. Legitur enim ibi. Sy me¬
ou & leui fratres: uasa iniquitatis amorreoꝵ. In archanum eoꝵ
ne intret anma iea: & in conuentum ipsoꝵ gła mea ne soluat᷑.¬
uia infurore suo interfecerunt uirũ ÷ & iulibidine sua suf¬
derunt murũ. Significat auteni ñ sui fuisse consilii: quod
sichen &e emor federatos iuros in terfecerunt contra ius pacis
hospite urbis euerterunt. Unde sequit᷑ & dicit. Maledictus
furor eoꝵ quia ꝓcax: & ira eoꝵ quia dura. Diuidami eos in ia¬
cob: & disꝑgani eos misrł. Leui enuim hereditatẽ ꝓpriam non
accepit: sed in omib sceptris paucas urbes ad habitandum

Expanded text:
onis suae: in consilium eoonis suae: in consilium eogatione eorum non aemuletur jecur meum, quia in furore suo interfecerunt homines, et in desiderio suo subnervaverunt taurum. Necessitate compellimur juxta propositum operis longius ea repetere, quae ab Hebraica veritate discordant. Legitur enim ibi: Simeon et Levi fratres, vasa iniquitatis arma eorum. In arcanum eorum, ne intret anima mea, et in conventu eorum ne desoletuia in furore suo interfecerunt virum, et in libidine sua suffoderunt murum. Significat autem non sui fuisse consilii quod Sichem et Emor foederatos viros interfecerunt, contraque ejus pacis hospitae civitatis everterint. Unde sequitur et dicit: Maledictus furor eorum, quia procax; et ira eorum, quia dura. Dividam eos in Jacob, et dispergam eos in Israel. Levi enim haereditatem propriam non accepit, sed in omnibus sceptris, paucas urbes ad inhabitandum
Abbreviated transcription (Latin):
sicut aqua non ebullias. Ascendisti enim super lectum patris
tui: tunc uiolasti cum ascendisti. In hebreo ita scriptũ est.
Ruben primogenitꝰ meus. tu fortitudo mea. & capitulũ in li¬
beris meis: maior ad portandum: & maior. robore. fssusus es
sicut aqua: ne ad icias. Ascendisti enim cubile patris tui: &
contaminasti stratum in ascensũ. Est autem hie sensus. Tues
primogenitꝰ m̃s mn aior inliberis: & sedebas iuxta ordinein
natiuitatis tuȩ. & inhereditatem quȩ primogenitis uire debelut᷑
acerdotium accipere & regnũ. hoc quippe iuportando onere. &
preualido robore demonstratur. Uerui quia peccasti: & quasi
aqua quę uasculo non tenetur uoluptatis impetu effusus es:
iccirco precipio tibi ut ultra non pecces: sisq in frm numero
penam expeccato luens: quod primogeniti ordinem ꝑdidisti.
Sy meon & leui fr̃s consuminauerunt inquitatẽ ad inuenti¬

Expanded text:
sicut aqua non ebullias. Ascendisti enim super lectulum patris sicut aqua non ebullias. Ascendisti enim super lectulum patris tui. Tunc violasti stratum, cum ascendisti. In Hebraeo scriptum est: Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, et capitulum in liberis meis. Major ad portandum, et major robore. Effusus es sicut aqua, ne adjicias. Ascendisti enim cubile patris tui, et contaminasti stratum in ascensu. Est autem sensus hic: Tu es primogenitus meus, major in liberis, et debebas juxta ordinem nativitatis tuae, haereditatem, quae primogenitis jure debebatur, et sacerdotium accipere et regnum: hoc quippe in portando onere et praevalido robore demonstratur. Verum quia peccasti, et quasi aqua, quae vasculo non tenetur, voluptatis impetu effusus es, idcirco praecipio tibi, ut ultra non pecces, sisque in fratrum numero, poenam peccati luens, quod primogeniti ordinem perdidisti. Simeon et Levi fratres consummaverunt iniquitatem adinventi
Abbreviated transcription (Latin):
ad nomen dicens. Et ego dabo tibi humerũ unum. Ro precipuo
enun .i. exepsib: ac .i. unum scribitur inhebreo. Quod autem¬
se dicit eam in arcu & gladio possedisse: arcum hic & gladium
iusticiam uocat. ꝑ quam meruit peregrinꝰ atq aduena inter¬
fecto sichem & emor de periculo liberari. Tuuit ut supra legi¬
mus ne uicina oppida atq castella ob euersionem federate ur¬
bis aduersum se consurgerent: & dñs non dedit eis ut nocerem
illi. Uel certe sic intelligendũ: dabo tibi sichimam quam emi
u fortitudine mea. H oc ẽ. inpecunia: quam multo labore mul¬
toq sudore ad quisu. Qđ autẽ ait super fr̃s tuos: ostendit
absq sorte eam dedisse tribui ioseph. Siquidẽ eodem luco
sepultus ioseph: & mausoleum eiꝰ ibi hodieq ceruitur Ruben
primogenitus meus. tu fortitudo mea. & principium filioꝵ
neoꝵ: durus ad ferendum. & duruis procacitate & iniuria:

Expanded text:
ad nomen, dicens: Et ego dabo tibi humerum unum. Pro praecipuo ad nomen, dicens: Et ego dabo tibi humerum unum. Pro praecipuo enim, id est, ἐξαιρέτῳ, unum scribitur in Hebraeo. Quod autem dicit se eam in arcu, et gladio possedisse: arcum hic, et gladium, justitiam vocat, per quam meruit peregrinus, et advena, interfecto Sichem, et Emor, de periculo liberari. Timuit enim, ut supra legimus, ne vicina oppida, atque castella ob eversionem foederatae urbis adversum se consurgerent : et Dominus non dedit eis ut nocerent illi. Vel certe sic intelligendum: Dabo tibi Sicimam, quam emi in fortitudine mea, hoc est in pecunia, quam multo labore multoque sudore acquisivi. Quod autem ait, super fratres tuos, ostendit absque sorte dedisse eam tribui Joseph. Siquidem eodem loco sepultus est 374 Joseph, et mausoleum ejus ibi hodieque cernitur. Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea et principium filiorum meorum, durus ad ferendum et durus procacitate, et injuria,