comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i morte dubitando conticuit. & uestigio
in cunctors morti deputatorũ aurib uo¬
lans fama discurrit. & dũ ex relatione mo¬
nachi se morituros certo die cognoscerent.
dispositis suis scłis. ita se in mortẽ secuti
sunt. sicut fuerant in somnio nominati.
penitus ñ auderet. monasterio se tandẽ ꝓ-¬
ripuit. & ad domũ ep̃i ñ longe a flumi-¬
ne tẏberis. regione uidelicet iuxta basilicã
scõꝵ cyri & ioħ̃is positã. sõniũ nuntiatu¬
rus accessit. Quẽ scilicet ubi cũ pontifice
in palatio prandere cognouit. expectans
redeuntẽ sacerdotalib uestim̃tis indutũ.
colore fulgidũ. ualitudine quoq sanissimũ.
salutare curauit. Cui ep̃c dixit. Lam nunc
in tota urbe ꝓ diuino habeberis. quia de
his quos morituros ꝓnuntiasti. solus unus
remansit. At ille. It tinã sicut & ille quẽ
uiuere putat defunctus ẽ. sic ipse qui hc̃
sequi p̾dictus ẽ exiliret. Cũq ep̃c de eo to¬

Expanded text:
episcopi morte dubitando conticuit. Et e vestigio episcopi morte dubitando conticuit. Et e vestigio in cunctorum morti deputatorum auribus volans fama discurrit; et dum ex relatione monachi se morituros certo die cognoscerent, dispositis suis reculis, ita se in mortem secuti sunt, sicut fuerant in somnio nominati. penitus non auderet, monasterio se tandem proripuit, et ad domum episcopi non longe a flumine Tiberi, regione videlicet juxta basilicam sanctorum Cyri et Joannis positam, somnium nuntiaturus accessit. Quem scilicet, ubi cum pontifice in palatio prandere cognovit, exspectans redeuntem, sacerdotalibus vestimentis indutum, colore fulgidum, valetudine quoque sanissimum, salutare curavit. Cui episcopus ait: « Jam nunc in tota urbe pro divino haberis, quia de his quos morituros praenuntiasti, solus unus remansit. At ille: Utinam sicut et ille quem vivere putas defunctus est, sic ipse qui hunc sequi praedictus est exiliret. » Cumque episcopus de eo to
Abbreviated transcription (Latin):
Et beatus Gregoriꝰ. Si michi inquit ꝓmiseris
ea quȩ tibi dixero fore dicturũ. scito te eẽ
sanandũ. Sin uero: citius moriturũ. Cũꝙ
ille se dicturũ tota certitudine ꝓmisisset:
audiuit. Ienᷤᷤ denuntiabis sabȩ. ioħi. bene¬
dicto. martino. palũbo. & antonio monachis.
laurentio coceo. gẽmaso carpentario. accep¬
to pistori. andreȩ. romano. & leoni laicis.
qm̃ a crastino incipientes. om̃s diatim se
moriendo subsequent᷑. Post quoꝵs discessũ.
denuntia lucidũ ep̃m qui tenet id monaste¬
riũ. die septimo nichilominꝰ moriturum.
His dictis. monachũ oscitare p̃cipiens. duos
digitos in faciẽ coniecit. uulnusq difrum¬
pens. ut excrearet in iunxit. Iue tussiens.
partẽ coagulati sanguinis in morẽ lapidis
is liberatꝰ. eadẽ nocte contra spẽ omĩum
matutinalib ymnis int̾fuit. Mirantib frĩ¬
bus sanitatis suȩ modũ innotuit. qͦs quan¬
do & qualit̾ ex monasterii familia mori¬
turos p̃uiderit: indicauit De sola interĩ

Expanded text:
Et beatus Gregorius: « Si mihi, inquit, promiseris ea quae tibi dixero fore dicturum, scito te esse sanandum; sin vero, citius moriturum. Cumque ille se dicturum tota certitudine promitteret, audivit: Ito, denuntians Sabae, Joanni, Benedicto, Martino, Palumbo et Antonio monachis, Laurentio coco, Gemmoso carpentario, Accepto pistori, Andreae, Romano, et Leoni laicis, quoniam a crastino incipientes omnes dietim se moriendo subsequentur. 181 Post quorum decessum denuntia, Lucidum epîscopum, qui tenet id monasterium, die septimo moriturum. » His dictis, monachum oscitare praecipiens, duos digitos in faucem conjecit, vulnusque disrumpens, ut excrearet injunxit. Ille tussiens, partem coagulati sanguinis in modum lapidis is liberatus, eadem nocte contra spem omnium matutinalibus hymnis interfuit. Mirantibus fratribus, sanitatis suae modum innotuit, quos quando et qualiter ex monasterii familia morituros praeviderit, indicavit; de sola interim
Abbreviated transcription (Latin):
eũq unguib ẽ aggressus decerpere. quo
monachus oratione repulso. identidẽ sopo¬
ri se tradidit. Cũ subito demon in simili¬
tudinẽ echiopis c̃uiꝰdã lancea minando
apparuit dicens. Ego quidẽ hinc uado.
sed te uulneratũ dimitto. Quo dicto. lan¬
ceam uibrauit. monachũq sicuti uideba¬
tur in sõno ꝑcussit. Qui tantis clamorib
heiulauit. tanquã si re uera ꝑcussus exti¬
terit. Accurrentibꝰq monachis. licet pa¬
uidus qd̃ uiderat. indicauit. & deinceps
ibi ulteriꝰ demoniũ non accessit.
enedicti quoq pontificis tẽpore. lucido
ficudino ep̃o eidẽ monasterio p̾minente.
cũ pestilentia fauciũ multitudo cotidie
maxima deperiret. idem monachus p̃clu-¬
sis faucib uenit ad mortẽ. Qui desꝑanti.
beatus Gregoriꝰ in sõnis apparuit dicens.
Lris sanus fieri: At ille se uelle respondit.

Expanded text:
eumque unguibus est aggressus discerpere. Quo eumque unguibus est aggressus discerpere. Quo monachus oratione repulso, identidem sopori se tradidit, cum subito daemon in similitudine cujusdam Aethiopis lancea minando apparuit, dicens: Ego quidem hinc vado, sed te vulneratum dimitto. Quo dicto, lanceam vibravit, monachumque sicut videbatur, in somnis percussit. Qui tantis clamoribus ejulavit, tanquam si revera percussus exstiterit; accurrentibusque monachis, licet pavidus, quod viderat indicavit, et deinceps ibi ulterius daemonium non accessit. 90. Benedicti quoque pontificis tempore, Lucido Ficulino episcopo eidem monasterio praeminente, cum pestilentia faucium multitudo quotidie maxima deperiret, idem monachus, praeclusis faucibus, venit ad mortem, cui desperanti beatus Gregorius in somnis apparuit, dicens: Vis sanus fieri? At ille respondit
Abbreviated transcription (Latin):
euident̾ ostendit. Nam mox ut tantũ fa-¬
cinus cunctis innotuit. is qui dudũ mori
uolens non poterat. inter uerba suȩ con¬
fessionis efflauit. Quẽ iccirco ds̃ omp̃e diu
cruciari uoluit. mori autẽ donec reatũ
suũ conficeret᷑ ñ posse ꝑmisit. ut exemplo
sui cruciatus ostenderet. quid consũptores
rerũ Gregorii de semet ipsis utiq sperare
post absidẽ oratorii sc̃ȩ mariȩ semꝑ uir-¬
ginis. in oratorio sc̃e barbarȩ ubi Gregoriꝰ
laudes dño celebrare solebat coniuncto:
demon apparuit. sibiq in antro qd illic
cernit᷑ hospitiũ faciens. nocturnis horis
tanto crepitabat fragore. ut om̃ia funda¬
menta monasterii putaret᷑ conuellere.
Nonnunquã equos de stabulis auferens.
audiebat᷑ tota nocte discurrere: quors duos
p̃cipitio demersisse ꝓbatus ẽ. Cũq pauo¬
uirtute dei omĩpotentis ante foram̃ de-¬
cũbens. oratione facta cȩpit dormire. Cui
demon in similitudine catti apparuit.

Expanded text:
evidenter ostendit. Nam mox ut tantum faevidenter ostendit. Nam mox ut tantum facinus cunctis innotuit, is qui dudum mori volens non poterat, inter verba suae confessionis efflavit. Quem idcirco Deus omnipotens diu cruciari voluit, mori autem, donec reatum suum confiteretur, non posse permisit, ut exemplo sui cruciatus ostenderet, quid consumptores rerum Gregorii de semetipsis utique sperare post absidem oratorii sanctae Mariae semper Virginis oratorio sanctae Barbarae, ubi Gregorius laudes Domino celebrare solebat, conjuncti, daemon apparuit, sibique in antro, quod illic cernitur, hospitium faciens, nocturnis horis tanto crepitabat fragore, ut omnia fundamenta monasterii putaretur convellere. Nonnunquam equos de stabulis auferens audiebatur tota nocte discurrere, quorum duos praecipitio demersisse probatus est. Cumque pavoorum confisus in virtute Dei omnipotentis ante foramen decumbens, oratione facta, coepit dormire. Cui daemon in similitudine catti apparuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ductor in lectũ decidit. in quo ꝑ multũ tẽ¬
poris continuo languore correptꝰ. ita totus
posset. mori autẽ non posset. uxor quȩ fȩto¬
rẽ uulnerũ. & uiri cruciatꝰ iã sustinere ñ
poterat. intellexit tanta languoris incõmo¬
da. sine diuinȩ ultionis sententia hunc
nullatenꝰ incurrisse. quẽ flendo eurauit in¬
quirere. ut qm̃ a moriente p̃posito frustra
uocari ñ poterat. quid cũ ipso cõmiserat.
monachis reuelaret. si forte dñs eius confes¬
sionẽ recipiens. eũ a tantis cruciatib libe¬
raret. At ille cognoscens malũ quod fece¬
rat latere ñ posse. monasterii monachos
conuocari rogauit. eisq confessus ẽ cũ eodẽ
p̃posito quasdã monasterii cartulas rapu-¬
isse. ac susceptis preciis extraneis tradidisse.
seq certũ existere. quia ꝓ hoc flagitio mo¬
ri ñ posset. quousq hoc corã om̃ib reuela-¬
ret. Quod uidelicet. uerũ fuisse rei exitus

Expanded text:
ductor, in lectulum decicit; in quo per multum temductor, in lectulum decicit; in quo per multum temporis continuo languore correptus, ita totus posset, mori autem non posset, uxor, quae foetorem vulnerum virique cruciatus jam sustinere non poterat, intellexit tanti languoris incommoda sine divinae ultionis sententia hunc nullatenus incurrisse. Quem flendo curavit inquirere, ut quoniam a moriente praeposito frustra vocari non poterat, quid cum ipso commiserat monachis revelaret, si forte Dominus ejus confessionem recipiens, eum a tantis cruciatibus liberaret. At ille, cognoscens malum quod fecerat latere non posse, monasterii monachos convocari rogavit, eisque confessus est cum eodem praeposito quasdam monasterii chartulas rapuisse, ac receptis pretiis extraneis tradidisse, seque certum existere quia pro hoc flagitio mori non posset quousque hoc coram omnibus revelaret. Quod videlicet verum fuisse rei exitus
Abbreviated transcription (Latin):
dicus. qui anno p̃terito ad suos uidelicet¬
sarracenos apostatando reuersus ẽ affuit.
tactisq de timporib iurare cȩpit prb̃rm
ex eadẽ in ualitudine minime moriturũ.
Quẽ languidus ut audiuit. cũ ingenti
animadu̾sione reppulit dicens. Pratres. iã
om̃e corpus meũ ẽ mortuũ. in extremis
faucib sp̃m ꝑmissũ retineo continuo mori¬
turus. Cantũ psallite. ut reuideam angłos
quos uidebã. & innuens uobis ostendam.
Quib orantib. totus cȩpit tremere. pal¬
lescere. sursũ desiderant̾ aspicere. Cũ subi-¬
to sp̃c aduentare conspiciens. reuolutis ter¬
ribiliter ocłis. monachis innuit & absces¬
sit. eosq tanto terrore ꝑculsos dimisit. ut
multis noctib soli iacere timuerint.
odem die sicut postea dep̾hensũ ẽ. eodẽ¬
q mom̃to quando prb̃r moriens. andreȩ
ꝑiculũ fuerat imp̃catus. idem andreas fun-¬
dibarbiliani positꝰ scilicet uia ostͥensi. con¬

Expanded text:
dicus, qui anno praeterito ad suos, videlicdicus, qui anno praeterito ad suos, videlicrracenos, apostatando reversus est, adfuit, tactisque temporibus, jurare coepit presbyterum ex eadem valetudine minime moriturum. Quem languidus ut audivit, cum ingenti animadversione repulit, dicens: « Fratres, jam omne corpus meum est mortuum, in extremis faucibus spiritum permissum retineo, continuo moriturus; tantum psallite, ut revideam angelos quos videbam, et innuens vobis ostendam. » Quibus orantibus, totus coepit tremere, pallescere, sursum desideranter aspicere: cum subito spiritus adventare conspiciens, revolutis terribiliter oculis, monachis innuit, et abscessit; eosque tanto terrore perculsos dimisit, ut multis noctibus soli jacere timuerint. 87. Eodem die sicut postea deprehensum est, eodemque momento, quando presbyter moriens Andreae periculum fuerat imprecatus, idem Andreas, fundi Barbiliani, positi scilicet via Ostiensi, con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferebat dicens. Iue dignus. ille indignus ẽ.
Rursus inderrogatꝰ a monachis. qui pridẽ
secũ remanserant. conu̾sus ẽ dicens. Omnia
in quib michi detraxistis fr̃s audiui. quã¬
quã respondere nequiuerĩ. & impedim̃tũ
michi ñ modicũ generastis. quia tã a uobis
quã a diabolo sub uno tẽpore accusatus.
rẽ. Sed si quando quẽ libet migrantẽ uide¬
ritis. cõpatimini sorti cõmuni. & nolite de
eo iudicare. qui ad tam districti iudicis cũ
criminatore suo iudiciũ uadit. His exple¬
tis. cunctos iubet abscedere. solũ prb̃rm qͥ
sibi mortẽ p̃nuntiauerat secũ denens. qui
solus remanere pauescens. alterũ secũ reti¬
nuit. Hortatꝰ ut causã ꝓ qua conflixerat.
saltẽ sibi pandere ñ timeret. At ille uehe¬
ment̾ ingemuit. & conu̾so ad parietẽ capi¬
te clamabat dicens. O andrea. andrea. hoc
anno pereas. qui me prauo consilio ad pe¬
riculũ cõpulisti. E uestigio eacharias me¬

Expanded text:
proferebat, dicens: Iste dignus, ille indignus est. proferebat, dicens: Iste dignus, ille indignus est. Rursus interrogatus, ad monachos, qui pridem secum remanserant, conversus est, dicens: Omnia in quibus mihi detraxistis, fratres, audivi, quamquam respondere nequiverim, et impedimentum mihi non modicum generastis, quia tam a vobis quam a diabolo sub uno tempore accusatus, rem. Sed si quando quemlibet migrantem videritis, compatimini sorti communi, et nolite de eo judicare, qui ad tam districti judicis cum criminatore suo judicium vadit. » His expletis, cunctos jubet abscedere, solum presbyterum qui sibi mortem praenuntiaverat secum tenens. Qui solus remanere pavescens, alterum secum retinuit, hortatus ut causam pro qua conflixerat saltem sibi pandere non timeret. At ille 179 vehementer ingemuit, et converso ad parietem capite, clamabat, dicens: « O Andrea, Andrea, hoc anno pereas, qui me pravo consilio ad periculum compulisti. » E vestigio Zacharias me
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuantib scĩs andrea & Gregorio cun¬
ctis eius obiectionib bene respondi. Sciatis
autẽ quia monasterii sextariũ. modiũ. librã.
consuetudinẽ elemosinarũ & luminũ: om¬
nẽq mensurã curiosissime xp̃o querenti.
usq ad scabellũ pedũ eius portaui. Sed de
una obiectione fateor conuictus erubui. de
qua nimiũ sicut uidistis. laborando uexa
ui. & me adhuc liberare ñ potui. Cũq fr̃s
de ea requirerent. ait. Non audeo dicere.
quia quando uos me clamastis. & a sc̃o Gre¬
gorio redire iussus sũ. ut uobis etiã de men¬
suris & consuetudinib monasterii ponerẽ
rationẽ. diabolus questus ẽ putans. qd̃ me
pater ad penitentiã remisisset. Quappter
beatũ Gregoriũ uadem dedi. ne cõmotam
calũpniã cuilibet reuelarẽ. Illis magis ĩ¬
minentib. & se ꝓ eo dep̾caturos dnm pro¬
mutentib ut causã fr̃ib reuelaret. defun-¬
ctorũ quoꝵdã domos. & uiuentiũ merita

Expanded text:
adjuvantibus me sanctis Andrea et Gregorio, cunadjuvantibus me sanctis Andrea et Gregorio, cunctis ejus objectionibus bene respondi. Sciatis autem quia monasterii sextarium, modium, libram, consuetudinem eleemosynarum et luminum, omnemque mensuram curiosissime Christo quaerenti usque ad scabellum pedum ejus portavi. Sed de una objectione, fateor, convictus metui de qua nimium, sicut vidistis, laborando vexatus sum, et me adhuc liberare non potui. Cumque fratres de ea requirerent, ait: Non audeo dicere, quia quando vos me clamastis, et a sancto Gregorio redire jussus sum, ut vobis etiam de mensuris et consuetudinibus monasterii ponerem rationem, diabolus questus est, putans, quod me Pater ad poenitentiam remisisset. Quapropter beatum Gregorium vadem dedi, ne commotam calumniam cuilibet revelarem. Illis magis imminentibus, et se pro eo deprecaturos Dominum promittentibus, ut causam fratribus revelaret, defunctorum quorumdam domos, et viventium merita
Abbreviated transcription (Latin):
rii incredulus ẽẽ non poderat. pęnitentiã
cȩpit cuncta sua sanus distribuens. tanto
febris ardore correptus ẽ. ut a diluculo dici
tercii. usq ad horã terciã cũ ingenti frago¬
re: pre incendio linguã ab ore ꝓiciens.
ultimũ flatũ ꝓtraheret. Quẽ prb̃ri tã du¬
riter laborare dolentes: deputatis illic mo¬
nachis. qui cũ psalmodiis eius exitũ com¬
tenti dño sollẽpnes hostias ĩmolare. Sed
monachi psalmodiã deserentes. ñ timuert̃
inter se morienti frĩ detrahere. Cũ ecce
prb̃ri amissarũ sollẽpniis circa horã septi-¬
mã remeantes. ioh̃em prb̃rm quẽ incredi¬
bilit̾ cũ morte luctantẽ reliquerant. leuius
.Mox ille ocłos subridendo concutiens. par¬
cat inquit uobis dñs fr̃s. quare me sollici¬
tare uoluistis. qui ab ipso huiꝰ diei pͥncipio
usq nunc corã xp̃o presidenti. multis mili¬
bus angłoꝵ cũ diabolo ad iudiciũ steti. &

Expanded text:
ato incredulus esse non poterat, poenitentiam ato incredulus esse non poterat, poenitentiam coepit, cunctaque sua sanus distribuens, tanto febris ardore correptus est, ut, a diluculo diei tertii usque ad horam tertiam cum ingenti fragore prae incendio linguam ab ore projiciens ultimum flatum protraheret. Quem presbyteri tam duriter laborare videntes, deputatis illic monachis, qui cum psalmodiis ejus exitum comnt solemnes hostias immolare. Sed monachi psalmodiam deserentes, non timuerunt inter se morienti fratri detrahere; cum ecce presbyteri a missarum solemniis circa horam septimam remeantes, Joannem presbyterum, quem incredibiliter cum morte luctantem reliquerant, levius Mox ille oculos, subridendo, concutiens: « Parcat, inquit, vobis Dominus, fratres: quare me sollicitare voluistis? Qui ab ipso hujus diei principio usque nunc coram Christo praesidenti multis millibus angelorum cum diabolo ad judicium steti, et,
Abbreviated transcription (Latin):
calcem cȩpit effundere. quã restringere nullis
artib p̾ualens. in tantã desꝑationẽ ꝑductꝰ
ẽ. ut ab omĩ illius feminȩ uisitatione desiste¬
ret. & illa sibi alterũ sub eodẽ facinore co¬
pularet. Sed post annũ prb̃r ad pristinam
sanitatẽ reuertens. quãquã ꝓpositũ sibi
fuisset ut ulteriꝰ nullã contingeret. ad ean¬
dem tam̃ misso nuntio. futuro die dñico
se redire ꝓfessus ẽ. Quo recepto. ubi suo de¬
siderio uotũ quoq muliercule conuenire
gauisus ẽ. ad balneũ ꝓcessit. di nde reu̾tens.
tantũ leticiȩ potionib & cantionib se dis¬
soluit. ut subrspiente sõno. intereẽ noctur¬
nis cũ fr̃ib nunquã potuisset officiis. Eadẽ
nocte cuidã prb̃ro & monacho beatus Gre¬
gorius in sõnis apparens. ait. Surge & dic
p̃posito. ut pęnitentiã agens: peculiũ suũ
qd̾ aggregare studuit. ꝓ peccato conscientiȩ
suȩ disꝑgat. quia die tercia funditꝰ extin-¬
guet᷑ a uita. Quod p̃positus ut audiuit.

Expanded text:
calcem coepit effundere. Quam restringere nullis artibus praevalens, in tantam desperationem perductus est, ut ab omni illius feminae visitatione desisteret, et illa sibi alterum sub eodem facinore copularet. Sed post annum presbyter ad pristinam sanitatem revertens, quamquam propositum sibi fuisset ut ulterius nullam contingeret, ad eamdem tamen misso nuntio, futuro die Dominico se redire professus est. Quo recepto, ubi suo desiderio votum quoque mulierculae convenire gavisus est, ad balnea processit. Unde revertens, tantum laetitiae potionibus et cantionibus se dissolvit, ut subrepente somno interesse nocturnis cum fratribus nunquam potuisset officiis. Eadem nocte cuidam presbytero et monacho beatus Gregorius in somnis apparens, ait: Surge, et dic praeposito ut poenitentiam agens, peculium suum, quod eum aggregare non puduit pro peccato conscientiae suae, dispergat: 178 quia die tertia funditus exstinguetur a vita. Quod praepositus ut audivit,
Abbreviated transcription (Latin):
tia. ulteriꝰ ad eũ dȩmoniũ non accessit.
lius quoq monachus discedere ex eodẽ
monasterio latent̃ uoluit. Cumq hoc m̃¬
demone corripiente nequiuit. Relinqͤ¬
batur a demone quãdiu extra oratoriũ
stabat: si ingredi conabatur. statim ma-¬
ligno spũi traditus uexabat᷑. Hoc dum
iam sepius fieret. tandem gregorio disqui¬
.rente. se de monasterio fugere uoluis¬
se confessus ẽ: eiusq ꝑtriduũ simul cũ
fratrũ precib ita pietate dĩ curatus ẽ.
ut ad eum post modum malignus sp̃c.
numquã accedere temptauisset.

Expanded text:
tia, ulterius ad eum daemonium non accessit.tia, ulterius ad eum daemonium non accessit.lius quoque monachus discedere ex eodem monasterio latenter voluit; cumque hoc men daemone corripiente nequivit. Relinquebatur a daemone quamdiu extra oratorium stabat; si ingredi conabatur, statim maligno spiritui traditus, vexabatur. Hoc dum saepius fieret, tandem, Gregorio inquirente, se de monasterio fugere voluisse confessus est, ejusque per triduum simul cum fratrum precibus ita pietate divina curatus est, ut ad eum postmodum malignus spiritus nunquam accedere tentavisset.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣd̾a die duos exinde fr̃s tͣnsmisit. qͥ aliqͥd e¬
mere ꝓ eiꝰd̾e monasterii utilitate debuissẽt.
Unꝰ iunior qͥ prudentior uidebat᷑ alt̃ senior qͥ
custos iunioris eẽt. Prexer̃t utͥq & de p̃tio qd̃
acceperant. ipse qͥ custos miss fuerat nescien¬
te alt̾o furtũ fecit. Qͥ mox ut in monasteriũ
st̃ reu̾si. atq ante oratorii lim̃ uener̃t. arrep¬
tꝰ a demoniis qͥ furtũ fecerat cecidit. Dimissꝰ
aũ a demonio concurrentibꝰ monachis. abba¬
tis iussu reqͥsitus ẽ: ne forte de eo qđ acceꝑat
furtũ fecisset: negauit: iterũ uexatꝰ ẽ. Dimis¬
sus: atq iterũ reqͥsitꝰ negauit. Atq it̾m uexatꝰ
ẽ. Octo itaq uicibꝰ negauit. octo uicibꝰ ẽ uexatꝰ.
Post octauã uͦ negationẽ: gregorio int̾rogante
confessus ẽ: qđ nũmos furto abstulerit eiq
ꝓstratus. se peccasse testatꝰ ẽ: ꝑceptaq pęniten¬

Expanded text:
quadam die duos exinde fratres misit, qui aliquid equadam die duos exinde fratres misit, qui aliquid emere pro ejusdem monasterii utilitate debuissent, unus junior, qui prudentior videbatur, alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique; et de pretio, quod acceperunt, ipse qui custos missus fuerat, nesciente altero, furtum fecit. Qui mox ut in monasterium sunt reversi, atque ante oratorii limen venerunt, arreptus a daemonio is qui furtum fecerat, cecidit. Dimissus autem a daemonio is, concurrentibus monachis, abbatis jussu requisitus est ne forte de eo quod acceperat furtum fecisset. Negavit, et iterum vexatus est. Dimissus, atque iterum requisitus, negavit, atque iterum vexatus est. Octo itaque vicibus negavit, octo vicibus vexatus est. Post octavam vero negationem, Gregorio interrogante, confessus est quod nummos furto abstulerat, eique prostratus se peccasse 26 testatus est, perceptaque poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
faceret nesciebat. Estuabat dño deuoti
pectoris pietas. ñ sufferens uacuã ꝓximi
reliquisse miseriã. rursus uestiariũ. suũ
si forte uas qd libet aut uestimentũ ha¬
beret interrogans. audiuit nil penitus
remansisse pret̾ matris argenteã. quȩ
cũ infusis leguminib mitt solita erat
scutellã. Mox alacrior factus. ergo inqͥt
frat̾ hanc defer. ne tristis abeat qui con¬
solari querit᷑ pauꝑ. Itaq delatã scutu¬
lã gregorio. satis hilarit̾ largiente. pauꝑ
qui putabat᷑ lȩtus amplectit᷑: ñ iam ad
expetenda. sed ad conferenda suffragia
rediturus. A quo uidelicet angłicȩ insi¬
tationis tẽpore. tantis miraculis. tantis ẽ
uirtutib publicatꝰ: ut om̃ib secũ ui¬
uentib. & exemplo fuerit & t̾rori. Qͥppe
qͥ ñ solus dissotialit̃. s cũ beato andrea aplo
suo monasterio signis euidentib sit p̃fuisse
putabat᷑. N ã ut pauca de multis loqͦr

Expanded text:
faceret nesciebat. Aestuabat Deo devoti faceret nesciebat. Aestuabat Deo devoti pectoris pietas, non sufferens vacuam proximi reliquisse miseriam. Rursus vestiarium suum, si forte vas quodlibet aut vestimentum haberet, interrogans, audivit nil penitus remansisse praeter matris argenteam, quae cum infusis leguminibus mitti solita erat, scutellam. Mox alacrior factus, Ergo, inquit, frater, hanc defer, ne tristis abeat qui consolari quaerit pauper. Itaque delatam scutellam, Gregorio satis hilariter largiente, pauper, qui putabatur, laetus amplectitur, non jam ad expetenda, sed ad conferenda suffragia rediturus. A quo videlicet angelicae visitationis tempore tantis miraculis, tantis est virtutibus publicatus, ut omnibus secum viventibus, et exemplo fuerit, et terrori, quippe qui non solus, sed socialiter cum beato Andrea apostolo, suo monasterio, signis evidentibus, sit praefuisse putatus. 11. Nam ut pauca de multis loquar,
Abbreviated transcription (Latin):
pauli apłi loco qui dicit᷑ cellanoua. quo
hactenꝰ oratoriũ nomini eiꝰ dedicatũ. &
famosũ scĩ sabȩ confessoris xp̃i monasteri¬
um. cuiꝰ laus ẽ in sexta & septima sy nodo
constitutũ uidet᷑. uirilit̾ degens crudis
leguminibus pascebatur.
bi hunc de more quedã scribentẽ an¬
gelus dei repꝑiens. misereri sibi flebilit̾
sub habitu naufragi postulabat. Qui
Gregoriꝰ ex intimo corde cõpatiens. bis
ternis nũmismatib datis. abire p̃cepit.
Nec multo post eadẽ die idẽ naufragus
rediit. seq multa ꝑdidisse. patica uero se¬
suscepisse ꝑhibuit. Aquo senis parimodo
nũmismatib sũptis. lȩtabundus abscessit.
Sed die tercia rediens identidẽ adiutoriũ
naufragus. ĩ portunis uocib requirebat.
Cui liberalissimꝰ pater accersito uestiario.
alia sex nũmismata dari p̃cipiens. Cogno¬
uit in uestiario nil nũmismatũ unde
posset consolari naufragũ remansisse. quid

Expanded text:
Pauli apostoli, loco qui dicitur Cella nova, quo Pauli apostoli, loco qui dicitur Cella nova, quo hactenus oratorium nomini ejus dedicatum est, et famosum sancti Babae confessoris Christi monasterium, cujus laus in sexta et septima synodo, constitutum videtur, degente, crudis leguminibus pascebatur. 10. Ubi hunc de more quaedam scribentem angelus Dei reperiens, misereri sibi flebiliter sub habitu naufragi postulabat. Cui Gregorius ex intimo corde compatiens, bis ternis numismatibus datis, abire praecepit . Nec multo post, eadem die idem naufragus rediit, seque multa perdidisse, pauca vero suscepisse perhibuit. A quo, pari modo senis numismatibus sumptis, laetabundus abscessit. Sed die tertia rediens, identidem adjutorium naufragus importunis vocibus requirebat. Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
sus. tantã uirtutẽ suũ stomachũ ꝑcepis¬
se cognouit. ut ei cibus & morbus de me¬
moria funditꝰ tolleret᷑. Cepit secũ mira-¬
ri quis eẽt. quis fuerit. Et cũ ad animũ
redibat infirmitas. nichil in se ex hisquȩ
meminerat recognoscere p̾ualebat. Cũ¬
q in dispositione monasterii occupata
mens eẽt. obliuiscebat᷑ funditꝰ egritudi¬
nis suȩ. Si uero rediret egritudo ad me¬
moriã. cũ tam fortẽ se eẽ sentiret: mira¬
bat᷑ si non comedisset. Qui ad uesꝑum
ueniens. cognouit sibi tantã fortitudi-¬
nẽ ꝑmanere. ut ad diẽ alterũ transferre¬
ieiuniũ potuisset. Uerũ quãquã pęne
cotidiano languore tabesceret. nullã ta¬
men corpori suo cupiebat cõmodare qui¬
ccẽ. quo minus aut oraret. aut legeret.
aut scriberet. aut dictaret.
N eius sacri monasterii penetralib. idem
uir omĩpotentis dei gregoriꝰ a matre
siluia tunc tẽporis iuxta portã beati

Expanded text:
sus, tantam virtutem suum stomachum percepissus, tantam virtutem suum stomachum percepisse cognovit, ut ei cibus et morbus de memoria funditus tolleretur. Coepit secum mirari quis esset, quis fuerit; et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in se ex his quae meminerat recognoscere praevalebat. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebatur funditus aegritudinis suae. Si vero rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem se esse sentiret, mirabatur si non 25 comedisset. Qui veniens ad vesperum, cognovit sibi tantam fortitudinem permanere, ut ad diem alterum jejunium transferre potuisset. Verum quanquam pene quotidiano languore tabesceret, nullam tamen corpori suo cupiebat commodare quietem, quo minus aut oraret, aut legeret, aut scriberet, aut dictaret. 9. In hujus sacri monasterii penetralibus idem vir omnipotentis Dei Gregorius, a matre Silvia, tunc temporis juxta portam beati
Abbreviated transcription (Latin):
rat ei abstinentia tanta ciboꝵrs. sedu¬
utas orationũ & ieiunioꝵs. studiositas
tam desiderata sacroꝵ libroꝵs. ut infirma¬
to stomacho lacessitꝰ. uix subsistere ꝓcul
dubio uideret᷑. Nã cũ quodã tẽpore in¬
cisione uitaliũ quã greci dicunt sinco¬
pin pateret᷑: crebrisq angustiis ꝑ hora¬
rũ mom̃ta ad exitũ ꝓpinquaret. ac
nisi eũ fr̃s frequent̾ cibo reficerent: ui¬
talis ei sp̃c funditꝰ int̾cipi uideret᷑. pas¬
calis suꝑuenit dies. Et dũ sacratissimo
sabbato in quo om̃s etiã paruuli pueri
ieiunant. ipse ieiunare non posset: cȩpit
plus merore. quã infirmitate deficere.
ox accersito uiro scĩssimo eleutherio.
dudũ penes spolecũ multis p̃posito. tẽ
uero eiusdẽ sui monasterii monacho. a
quo uidelicet audierat fuisse mortuũ
suscitatũ: oratoriũ petiit. seseq cũ la¬
crimis ut saltẽ die illo ad ieiunandũ si¬
bi uirtus daret᷑. in orationẽ dedit. Et
post paululũ cõpleta oratione digres¬

Expanded text:
rat ei abstinentia tanta ciborum, sedulitas oratiorum et jejuniorum, studiositas tam desiderata sacrorum librorum, ut infirmato stomacho lacessitus vix subsistere procul dubio videretur. Nam cum quodam tempore incisionem vitalium, quam Graeci συγκοπὴν dicunt, pateretur, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter cibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur, paschalis supervenit dies. Et dum sacratissimo Sabbato, in quo omnes, etiam parvuli pueri, jejunant, ipse jejunare non posset, coepit plus moerore quam infirmitate deficere . 8. Mox accersito viro sanctissimo Eleutherio, dudum penes Spoletum multis praeposito, tunc vero ejusdem sui monasterii monacho, a quo videlicet audierat mortuum fuisse suscitatum, oratorium petiit, seseque cum lacrymis, ut saltem die illo ad jejunandum sibi virtus daretur, in orationem dedit. Et post paululum, completa oratione, digres
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ depingi salubrit̾ uoluit. in quo pos¬
set a suis monachis ñ ꝓ elationis gła. sed
ꝓ cognitȩ districtionis cautela frequentius
intueri. ubi huiꝰ modi disticon ipse dictauit.
Xp̃e potens dñe. nr̃i largitor honoris.
Indultũ officiũ solita pietate guberna.
bi etiã tẽpore petri archidiaconi & ioħis
egumeni. saturninꝰ monachus dextera le¬
uaq beati Gregorii effigies sc̃or apłorum.
quemadinodũ modo uident᷑ depinxit.
Quo scilicet ñ nunquã diuinitꝰ candela
succendit᷑. & in eius dẽ similitudinis effi¬
gie. ꝓ regimine sui monasterii sepe beatꝰ
oregoriꝰ presentat᷑. Nam ut pauca de
multis continguã. leonis quarti pontificis
sedis bibliotecariꝰ eidẽ monasterio preeẽt.
ioħes prb̃r eiusdẽ p̃positus cũ quadã fe¬
mina turpiter uiuens. uehem̃tissimo po¬
dagrȩ dolore correptꝰ ẽ. Qui medicoꝵ
manu cauteriatꝰ. ꝑ exustionis uulnus

Expanded text:
dinem depingi salubriter voluit, in qua posdinem depingi salubriter voluit, in qua posset a suis monachis, non pro elationis gloria, sed pro cognitae districtionis cautela, frequentius intueri. Ubi hujusmodi distichon ipse dictavit: Christe potens Domine, nostri largitor honoris, Indultum officium solita pietate guberna. 85. Ubi etiam tempore Petri archidiaconi, et Joannis hegumeni, Saturninus monachus dextra laevaque beati Gregorii effigies sanctorum apostolorum, quemadmodum modo videntur, depinxit. Quo scilicet loco nonnunquam divinitus candela succenditur, et in ejusdem similitudinis effigie pro regimine sui monasterii saepe beatus Gregorius praesentatur. 86. Nam ut pauca de multis contingam, Leonis Quarti pontificis sedis bibliothecarius, eidem monasterio praesset, Joannes presbyter, ejusdem praepositus, cum quadam femina turpiter vivens, vehementissimo podagrae dolore correptus est, qui medicorum manu cauteriatus per exustionis vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
circa mediũ latiore. deinde paululũ re-¬
curuo & in extremo patulis narib p̾mi-¬
nente. Ore rubeo. classis & subdiuidius
labiis. genis cõpositis. mento a confinio
maxillarũ decibilit̾ ꝓminente. Colore
aquilino. & uiuido. ñdũ sicut ei pꝰea contigit
cardiaco. uultu mitis. manib pulchris.
teretib digitis. & habilib ad scribendũ.
Preterea planeta suꝑ dalmaticã castanea.
euangłium in sinistra. modus crucis in
dextera. Pallio mediocri. a dextro uidelicet
humero. sub pectore suꝑ stomachũ circu¬
latim deducto. Deinde sursũ ꝑ sinistrũ
humerũ post tergũ deposito. cuiꝰ pars al¬
tera suꝑ eundẽ humerũ ueniens ꝓpria re-¬
ctitudine ñ ꝑ mediũ corporis. sed ex late¬
re pendet. Circa uerticẽ uero tabulȩ simi¬
litudinẽ. qd̾ uiuentis insigne ẽ p̃ferens ñ
coronã: ex quo manifestissime declaratur.
quia Gregoriꝰ dũ aduiueret suã similitu¬

Expanded text:
circa medium latiore, deinde paululum recirca medium latiore, deinde paululum recurvo et in extremo patulis naribus prominente; ore rubeo; crassis et subdividuis labiis, genis compositis; mento a confinio maxillarum decibiliter prominente; colore aquilino et vivido, nondum, sicut ei postea contigit, cardiaco; vultu mitis; manibus pulchris; teretibus digitis et habilibus ad scribendum. Praeterea planeta super dalmaticam castanea, Evangelium in sinistra, modus crucis in dextra; pallio mediocri a dextro videlicet humero sub pectore super stomachum circulatim deducto, deinde sursum per sinistrum humerum post tergum deposito, cujus pars altera super eumdem humerum veniens propria rectitudine, non per medium corporis, sed ex latere pendet; circa verticem vero tabulae similitudinem, quod viventis insigne est, praeferens, non coronam. Ex quo manifestissime declaratur, quia Gregorius dum adviveret, suam similitu
Abbreviated transcription (Latin):
in dialogo. regłam quoq laudauerat eum
seruasse. luce clarius manifestat. Presertĩ
cũ idẽ uenerabilis doctor Gregoriꝰ. grecã lin¬
guã nescierit. & sui monasterii mo¬
nachos benedicti utiq regulis mancipatos.
in saxoniã destinarit. In abscidicula¬
gypsea pictus ostendit᷑. Statura iusta & be¬
ne formata. facie de paterno faciez longi¬
tudine & maternȩ rotunditate. ita medie
temꝑata. ut cũ rotunditate quadã decen¬
tissime uideat᷑ ẽẽ rotunda. barba paterno
more subalba & modica ita caluaster. ut in
medio frontis gemellos cincinnos rarusculos
habeat. & detrorsũ reflexos. Corona rotun¬
da & spaciosa. capillo subnigro & clement̾
intorto: sub auriculȩ mediũ ꝓpendente.
fronte speciosa. elatis & longis. sed exilibus
suꝑciliis. ocłis pupilla fuluis. ñ quidẽ mag.¬
nis sed patulis sub ocłarib plenis. naso a
radice uergentiũ ciliors subtilit̾ directo.

Expanded text:
in dialogo regulam quoque laudaverat, eum in dialogo regulam quoque laudaverat, eum servasse luce clarius manifestat, praesertim cum idem venerabilis doctor Gregorius Graecam linguam nescierit, et sui monasterii monachos Benedicti utique regulis mancipatos in Saxoniam destinarit. 81. Siqugypsea pictus ostenditur, statura justa et bene formata, facie de paternae faciei longitudine et maternae rotunditate ita medie temperata, ut cum rotunditate quadam decentissime videatur esse deducta, barba paterno more subfulva et modica; ita calvaster, ut in medio frontis gemellos cincinnos rarusculos habeat, et dextrorsum reflexos; corona rotunda et spatiosa, capillo subnigro et decenter intorto sub auriculae medium propendente; fronte speciosa, elatis et longis, sed exilibus superciliis; oculis pupilla furvis non quidem magnis sed patulis; subocularibus plenis; naso a radice 177 vergentium superciliorum subtiliter directo,
Abbreviated transcription (Latin):
cuti modo cernit᷑. sub alta re sui nominis
collocat᷑. quo eius anniu̾saria sollẽpnitas
cunctis certatĩ ꝑ noctantib ueneratione
gratissima celebrat᷑. in qua palliũ eius &
fuacteria. sed & balteus consuetudinaliter
osculant᷑. quȩ singillatĩ considerata. & an¬
tiquitatẽ uiri. & mediocritatẽ habitꝰ. & spe¬
ciem regłaris ꝓpositi. signis ꝑspicuis rep̃-¬
sentant. Nam in eo qd̾ palliũ eius bisso can¬
dente contextũ. nullis fuisse cernit᷑ acubus
ꝑforatũ. sic ipsũ cirta scapulas obuolutũ
fuisse. non autẽ confixũ dinoscit᷑. sicuti ue¬
tustissimis usis uel picturis ostendit᷑. Quod
autẽ reliquiarũ filacteriarũ tenui argento
fabricata. uiliq pallio suspensa. de collo
suspensa fuisse uident᷑. habitus eius medio¬
critas demonstrat᷑. Porro in exilitate bal¬
thei. quȩ uniꝰ pollicis mensurã nunquã ex¬
cedit speciẽ ꝓpositi regularis. Olima scõ
benedicto statui. cuiꝰ ipse uitã describens

Expanded text:
cuti modo cernitur, sub altari sui nominis collocatur: quo ejus anniversarie solemnitas cunctis certatim pernoctantibus veneratione gratissima celebratur, in qua pallium ejus, et phylacteria, sed et balteus ejus consuetudinaliter osculantur. Quae sigillatim 175 considerata, et antiquitatem viri, et mediocritatem habitus, et speciem regularis propositi signis perspicuis repraesentant. Nam in eo quod pallium ejus bysso candente contextum nullis fuisse cernitur acubus perforatum, sic ipsum circa scapulas obvolutum fuisse, non autem confixum dignoscitur, sicuti vetustissimis musivis vel picturis ostenditur. Quod autem reliquiarum phylacteria tenui argento fabricata, vilique pallio, de collo suspensa fuisse videntur, habitus ejus mediocritate demonstratur. Porro in exilitate baltei, quae unius pollicis mensuram numquam excedit, speciem propositi regularis olim a sancto Benedicto statuti, cujus ipse vitam describens,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius tenacia. seu miserors indigentia.
admonuit atq corripuit. Qui nec cor
ad miscdiam flexit: nec ori ab obtrecta¬
tione adhibere custodiã uoluit. nec ma-¬
nũ ad largitatẽ extendit. Et ecce sub ip¬
sis albis pascalib in oratorio scĩ seuerini
cũ fratrib uesꝑtinis assistens officiis. arde¬
re parietẽ uidit. quẽ fratrib extinguere
imꝑauit. Quib hunc uinolentũ creden¬
tib. ipse tandẽ ferulã quã tenebat ꝓiciens.
manusq ꝑ parietẽ circũducens. conabatur
foris flãmas extinguere: quas constabat in¬
tima eius depascere. Deniq ad hospitiũ¬

Expanded text:
ipsius tenacia, seu miserorum indigentia, ipsius tenacia, seu miserorum indigentia, admonuit atque corripuit. Qui nec cor ad misericordiam flexit, nec ori ab obtrectatione adhibere custodiam voluit, nec maus cognoscebat extendi. Et ecce sub ipsis albis Paschalibus in oratorio sancti Severini cum fratribus vespertinis assistens officiis, ardere parietem vidit, quem fratribus exstinguere imperavit. Quibus hunc vinolentum credentibus, ipse tandem ferulam quam tenebat projiciens, manusque per parietem circumducens conabatur foris flammas exstinguere, quas constabat intima ejus depascere. Denique ad hospitiu
Abbreviated transcription (Latin):
circa regionib satis suꝑq grassaret᷑. & is qͥ
ei in sede pontificali successerat egumenꝰ no-¬
mine horrea ȩccłiȩ ementib frumenta aꝑi¬
ret. & illis quos beatus Gregoriꝰ ꝑ monaste¬
ria & xenodochia seu diaconias uel hos¬
pitalia stipendiis alendos ȩccłiasticis ordi-¬
nauerat clauderet. cȩꝑunt om̃s famis cõ¬
pellente in opia. apłici aures inquietare
dicentes. Dñe apłice. quos pater nr̃ deces-¬
sor tuus Gregoriꝰ sc̃s hactenꝰ studuit pasce¬
re: tua scĩtas fame ñ sinat ꝑire. Quos uo¬
ciferationũ clamores idem moleste ferens.
respondit. Si Gregoriꝰ ad famã suȩ laudis
cunctos popłos curauit susciꝑe: nos om̃s
non possumꝰ pascere: Sicq uacuos sinit
abire. Quȩ uerba responsionis cũ sepius
ad se clamantib iterans redderet. appa¬
ruit ei in uisione sc̃s Gregoriꝰ tercio: illũ
q blande increpans sua detractione. &

Expanded text:
circa regionibus satis superque grassaretur, et is qui circa regionibus satis superque grassaretur, et is qui ei in sede pontificali successerat horrea Ecclesiae ementibus frumenta aperiret, et illis quos beatus Gregorius per monasteria et xenodochia seu diaconias vel hospitalia stipendiis alendos ecclesiasticis ordinaverat clauderet, coeperunt omnes, famis compellente inopia, apostolici aures inquietare, dicentes: Domine apostolice, quos pater noster decessor tuus sanctus Gregorius hactenus studuit pascere, tua sanctitas fame non sinat perire. Quos vociferationum clamores idem moleste ferens, respondit: Si Gregorius ad famam suae laudis cunctos populos curavit suscipere, nos omnes non possumus pascere, sicque vacuos sivit abire. Quae verba responsionis cum saepius ad se clamantibus iterans redderet, apparuit ei in visu sanctus Gregorius tertio, illumque tertio blande increpans super sua detractione et
Abbreviated transcription (Latin):
tunc antiquissimũ. qd̾ uidelicet leo. sim¬
plicius. gelasius. atq syminacus. apłicȩ
sedis ep̃i. cũ nonnullis aliis tumulati.
suis hactenus epitaphiis predicant᷑ sepul¬
tum. tali titulo decoratur.
uscipe terra tuo corpꝰ de corpore sũptũ:
Reddere quo ualeas uiuificante deo:
Sp̃c astra petit lȩti nil iura nocebunt:
Cui uitȩ alteriꝰ mors magis ipsa uia ẽ.
Pontificis sũmi hoc claudunt᷑ m̃bra sepulchro:
Qui in numeris semꝑ uiuit ubiq bonis:¬
Esuriẽ dapib suꝑauit frigora ueste:
Ut quȩ animas monitis texit ab hoste sacͥs:
Implebatq actu quicqͥd sermone docebat
Esset ut exemplũ mistica uerba loqu
Acquirens fidei agmina gente noua
hisq dei consul factus letare triumph.
lam mercedẽ oꝑum iam sine fine tenes.
Nigrato nãq ad dñm sepe dicto uenera¬
bili pontifice. cũ fames ualidissima ñ modo
in hac ciuitate romana. uerũ & in omnib

Expanded text:
tunc antiquissimum, quo videlicet Leo, Simtunc antiquissimum, quo videlicet Leo, Simplicius, Gelasius, atque Symmachus, apostolicae sedis episcopi, cum nonnullis aliis tumulati, suis hactenus epitaphiis praedicantur, sepultum tali titulo decoratur: Suscipe terra tuo corpus de corpore sumptum, Reddere quod valeas, vivificante Deo. Spiritus astra petit, lethi nil jura nocebunt, Cui vitae alterius mors magis illa via est. Pontificis summi hoc clauduntur membra sepulcro, Qui inEsuriem dapibus superavit, frigora veste, Atque animas monitis texit ab hoste sacris. Implebatque actu, quidquid sermone docebat, Esset ut exemplum, mystica verba loquens. Adquirens fidei agmina gente nova. Hisque Dei consul factus laetare triumphis: Nam mercedem operum jam sine fine tenes.Migrato namque ad Dominum saepe dicto reverendissimo pontifice, cum fames validissima non modo in hac civitate Romana, verum et in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
& apłicȩ romanȩ eccł̃iȩ annis tredecĩ. men-¬
ses sex. & dieb decẽ. doctrinis parit̾ & oꝑi¬
bus felicissimis illustrauit. anno imꝑii
focȩ scd̾o. indictione septima. quarto iduũ
martii. a carnis corruptione subtractus ẽ.¬
in incorruptionẽ ꝑpetuȩ głȩ sublimandꝰ.
qui uidelicet om̃i uitȩ suȩ tẽpore sicut
nouas basilicas minime fabricarat. ita ni¬
mirũ fabricatoꝵ ueterũ sarta decta cũ sũ¬
mo studio annualit̾ repararat. quas redi¬
tib luminarib officiis atq donariis cu-¬
mulans. in basilica beati petri apłi fastigi¬
um de argento purissimo qd̃ a leone tercio
pontifice in basilica sẏxtiana scẽ mariȩ no-¬
mine dedicata translatũ ẽ fabricauit. &
in basilica beati pauli apłi suꝑ altare nichi¬
lominꝰ aliud fastigiũ ꝓcurauit. Huiꝰ pre¬
terea uenerabile corpꝰ in extrema porticu
basilicȩ beati petri apłi ante secretariũ

Expanded text:
sanctae Romanae Ecclesiae annis tredecim, menssanctae Romanae Ecclesiae annis tredecim, mensibus sex et diebus decem, doctrinis pariter ac operibus felicissimis illustravit, anno imperii Phocae secundo, indictione septima, quarto iduum Martiarum, a carnis corruptione subtractus est, incorruptionis perpetuae gloria sublimandus. Qui videlicet omni vitae suae tempore sicut novas basilicas minime fabricarat, ita nimirum fabricatarum veterum sarta tecta cum summo studio annualiter reparabat: quas reditibus, luminaribus, officiis atque donariis cumulans, in basilica beati Petri apostoli fastigium de argento purissimo, quod a Leone Tertio pontifice in basilica Sixtiana sanctae Mariae nomini dedicata translatum est, fabricavit, et in basilica beati Pauli apostoli super altare nihilominus aliud fastigium procuravit. Hujus praeterea venerabile corpus in extrema porticu basilicae beati Petri apostoli ante secretarium
Abbreviated transcription (Latin):
tristatus uero. quia in tam tenuissimo cor-¬
pore dolores suos nimiũ ꝑpeti ꝑtimesco.
Uibi enĩ deest caro. quȩ iuitus eẽ pote¬
rit dolorib resistens: Me & enĩ quẽ qualis
fuerĩ nostis. ita amaritudo animi & assi¬
dua exacerbatio. atq ꝑ hoc podagrȩ mo¬
lestia affecit. ut corpꝰ meũ tanquã in sepul¬
tura siccatũ sit. Linde fit. ut iã raro de le¬
cto surgere ualcã. Item eid̾̃e. Ego in tanto
gemitu & occupationib uiuo. ut ad dies
qͦs ago: me ꝑuenisse peniteat. solaq michi
in consolatione sit mortis expectatio. Unde
peto. ut ꝓ me orare debeatis. quatinꝰ de hoc
carnis carcere citiꝰ educar: ne tãtis laborib diutiꝰ
torquear. Itẽ anastasio antiocheno s̃s̃. Rogo ut
ꝓ mei cordis infirmitate enixius oretis.
de tot ꝓcellis huiꝰ tẽpestatis eripiat: atq
in ȩternȩ quietis littore ꝑducat. Can¬
tis precib Gregoriꝰ. tandẽ aliquando di-¬
uinitus exauditꝰ. post sedẽ sc̃ȩ catholicȩ¬

Expanded text:
tristatus vero, quia in tam tenuissimo corpore dolores vos nimios perpeti pertimesco. Ubi enim deest caro, quae virtus esse poterit doloribus resistens? Me etenim, quem qualis fuerim nostis, ita amaritudo animi et assidua exacerbatio atque per hoc podagrae molestia affecit, ut corpus meum tamquam in sepultura siccatum sit unde fit ut jam raro de lecto surgere valeam. » Item eidem: « Ego in tanto gemitu et occupationibus vivo, ut ad dies quos ago pervenisse me poeniteat, solaque mihi in consolatione sit mortis exspectatio. Unde peto ut pro me orare debeatis, quatenus de hoc carnis carcere citius educat, ne tantis laboribus diutius torquear. » Item Anastasio Antiocheno: « Rogo ut pro mei cordis infirmitate enixius oretis, de tot procellis hujus tempestatis eripiat, atque in aeternae quietis littore perducat. » 68. Tantis precibus Gregorius tandem aliquando divinitus exauditus, postquam sedem catholic
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dictauerat ñ longe.a colloquen¬
tis sermone discreparent. Quatinꝰ dum
hoc tendit᷑. illud atcrahit᷑. edita modo dis¬
simili res ñ dissimilis formaret᷑. quãuis ter¬
ciam ipsiꝰ oꝑis partẽ. ut colloquendo pro¬
tulit. pęne ita dereliquit. quia dũ eũ fr̃s
ad alia exponenda ꝑtraherent. hanc sub-¬
tilius emendari noluert̃. Quib multa
uiuentib dũ parere modo ꝑ expositionis
mysteriũ. modo ꝑ contẽplationis ascensũ.
modo ꝑ moralitatis instrum̃tũ studeret.
hoc opus ꝑ triginta & quinq libros exten-¬
sũ. in sex codicib expleuit. Quors exem¬
plaria primo ꝑ urbes & monasteria subdi-¬
uisit. postremo uero eidẽ leandro ep̃o desti¬
rabile corpꝰ a Gregorio quarto sedis apłicȩ¬

Expanded text:
quae dictaverat, non longe a colloquenquae dictaverat, non longe a colloquentis sermone discreparent: quatenus dum hoc tenditur, illud adtrahitur, edita modo dissimili res non dissimilis formaretur. Quamvis tertiam ipsius operis partem ut colloquendo protulit, pene ita dereliquit: quia dum eum fratres 171 ad alia exponenda pertraherent, hanc subtilius emendari noluerunt. Quibus multa jubentibus, dum parere modo per expositionis ministerium modo per contemplationis ascensum, modo per moralitatis instrumentum studeret, hoc opus, per triginta et quinque libros extensum, in sex codicibus explevit. Quorum exemplaria primo per Urbis monasteria subdivisit, postremo vero eidem Leandro episcopo destirabile corpus, a Gregorio quarto sedis ap
Abbreviated transcription (Latin):
illũ in constantinopolitana urbe sedis apłicȩ
responsa constringerent. & leandrũ hispa-¬
nũ ep̃m in iuncta ꝓ causis fidei uiusigo¬
tharũ ibi legatio ꝑduxisset. eodẽ leandro
sicut in primo libro dixisse me recolo. cũ
fratrib tunc Gregorio adherentib. ĩportu¬
nissime cõpellente. librũ iob cȩpit expone¬
re. Quib corã positis. priora libri sub ocłis
dixit. & quia tempꝰ paulo uacantiꝰ repperit.
posteriora tractando dictauit. Cũq ei spa-¬
cia largiora suppeterent. multa augens. pau¬
ca subtrahens. atq ita ut inuenta sunt ñ¬
nulla derelinquens ea quȩ se loquente ex¬
cepta sub ocłis fuerant. ꝑ libros emendandõ
cõposuit. Qui cũ iã factus ep̃c romȩ po¬
strema dictaret. quo stilo primo dixerat
sollicite attendens. egit ea quȩ locutꝰ fue¬
rat. studiosa em̃datione transcurrens. qua¬
si ad similitudinẽ dictatus erigeret. & ea

Expanded text:
illum in Constantinopolitana urbe sedis apostolicae illum in Constantinopolitana urbe sedis apostolicae responsa constringerent, et Leandrum, Hispanum episcopum, injuncta pro causis fidei Wisigothorum ibi legatio perduxisset, eodem Leandro sicut in primo libro dixisse me recolo cum fratribus tunc Gregorio adhaerentibus, importunissime compellente, librum beati Job coepit exponere . Quibus coram positis priora libri sub oculis dixit; et quia tempus paulo vacantius reperit, posteriora tractando dictavit. Cumque ei spatia largiora suppeterent, multa augens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt nonnulla derelinquens, ea quae se loquente excerpta sub oculis fuerant, per libros emendando composuit. Qui cum jam factus episcopus Romae postrema dictaret, quo stylo prima dixerat sollicite attendens, egit ut ea quae locutus fuerat, studiosa emendatione transcurrens, quasi ad similitudinem dictatus erigeret, et ea