comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
acreditore suo ꝓduodecim solidis grauit᷑ ad fligere¬
tur: intimauit Cuiuenerabilis pat̾. nequaquã se ha¬
bere duo decĩ solidos respondit: sed tamen eiꝰ in opiã
blanda conlocutione consolatꝰ. ait Vade & p̾biduũ
reuertere: quiadeẽ hodie qđ tibi debeã dare. Inipso
aut̃ biduo: more suo inoratione fuit occupatus : C ũ die
t̃tio hisqͥnecessitate debiti ad fligebat᷑ redi Suꝑ
arcã uero monasteri qͦerat frum̃to plena: subito tre¬
decĩ solidisunt inuenti. Quosiurdĩ deferriiussit: & af¬
flicto petitori tribuit dicens. ut duodecin redder&:
& unũ inexpensis ꝓpͥis habero Sed adea nuncredeam:
q̃eĩdiscipłis in librihiuiꝰ eocor dio p̃dictis referentibax
noui. Quidã uir grauissima aduersari sui. emulatione
laborabat: Cuiꝰ adhocusq odiũ prupit ut ei ueseicote
inpotũ uenenũ dar&e Quiquauis iutã auferre ntia¬
luit: cutistam̃ colorẽ mutauit. ita ut diffusa incorpa

Expanded text:
creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
cuius atque sc̃ĩtatis sit : dilectioni tue in cognitũ non est.
Hic mihi apudse ẽe pres biterũ quendã amantiũ nomi¬
ne : precipue simplicitatis narrauit uirũ. eũq hoc
habere uirtutis ꝑ hib&e: ut apostosũ more manũ suꝑ

Expanded text:
is atque sanctitatis est dilectioni tuae incognitum non est. Hic mihi esse apud se presbyterum quemdam Amantium nomine praecipuae simplicitatis narravit virum; quem hoc habere virtutis perhibet, ut apostolorum more manum su
Abbreviated transcription (Latin):
amplius gaudeant. qͥ secũ eos letari conspiciunt.
quos amauerunt. Et malȩ dũcũeis torquentur quos
in hoc mundo despecto dõ dilexerant: eos nonsolũ
sua sed&iam eorũ poena consumat. Fit aut̃ melectis qͥddã
mirabilius quia nonsolũ eos agnoscunt quos in hoc mundo
nouerant. seduelut uisos accõgnitos Recognoscunt bonos
quosnũquã inder. Nã cũ antiquos patres uilla aecerna
hereditatẽ iuder int. eis in cogniti ꝑuisionẽ nonȩrunt.
quosinopere semꝑnouerunt. Q uia enĩ illic om̃s cõmunt
daritatẽ diũ conspicuine. quid est qđ̾ibi nesciant. ubi

Expanded text:
amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali, dum cum eis torquentur quos in hoc mundo, despecto Deo, dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos agnoscunt quos in hoc mundo noverant, sed velut visos ac cognitos recognoscunt 425 bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos Patres in illa aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid est quod ibi nesciant, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ueniant in locũ hunc torm̃toꝵ. Quib uerbis aꝑte deda¬
ratur : quia & boni.: bonos & mali cognoscunt malos.
Sugitꝰ᷑ abraham lazarũ muume recognouiss&: ne¬
quaquã ad diuitẽ intorm̃tis positỹ detrans acta eiꝰ con¬
oritione loqueret᷑ dicens. qđ nali recsperȩt inuitasua.
Et si mali malos ñ recognoscerent: nequaquã diues in
torp̃itis positꝰ. frm suoꝵ & iam absentũ meminissae.
Qimodo enimp̃sentes ñpossit agnoscere. qͥ &iã ꝓab
sentiũ memoria curauit ex orare: quainre illud qͦq
ostendit᷑. qđ nequaquã ipse reqͥsisti: quia &e boni ma¬
los. & malicognoscunt bonos. Nam & diues ab abra¬
ham cognoscitur. cuidictũ ẽ recepisti bona inuita
tua : & electꝰ lazarus areꝓbo diuite cognoscitur.
quẽmitti p̃cat᷑. ex nomine dicens. Mitte lazarum
ut intinguat extremũ digiti sui in aquã: & refrige¬
rae linguã meã. In quauidelicae cognitione utriusq
patris cumulus retributionis excrescit: ut & honi

Expanded text:
hunc tormentorum . Quibus verbis aperte declaratur quia et boni bonos, et mali malos cognoscunt. Si enim Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? Qua in re illud quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisisti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retributionis excrescit: ut et boni
Abbreviated transcription (Latin):
tenere ignis corporeus podest : CREGORIUS.
Siuiuentes homines incorporeus sp̃s tenetur incorpore.
cur non post mort̾e cũ incor poreus sp̃ssit & iã corporeo
igne teneatur.: PeTR. Inuiuente quolib& idcirco in¬
corporeus sp̃s tenetur incorpore: quia uiuificat corpus.
.xxx. Quaratione credendũ sit. ut ui corportus sps
tenere ignis corportus possit.GRS GR

Expanded text:
tenere ignis corporeus possit?--GREGORIUS : Si viventis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem, cum incorporeus sit spiritus, etiam corporeo igne teneatur?--PETRUS. In vivente quolibet idcirco incorporeus spiritus tenetur in corpore, quia vivificat corpus.XIX. Qua ratione credendum sit ut incorporeos spiritus tenere ignis corporeus possit. GR
Abbreviated transcription (Latin):
delux urioso as lubrico sententiã ꝓtulit dicens. Dulcedo illius
uermis. Qui aut̃ ꝑfecte corabom̃i delectatione carnis
excutiunt. constat nimirũ quia eorũ habitaculaf e¬
toris nebula nontanguntur. Et notandũ quo disdem
f &or essce. & nebula uisasit: quia nimirũ carnalis de¬
lectatio mentẽ que inficit obscurat. ut ueriluminis cla¬
Ritatẽ nonuideat. sed unde delectetur inferius. inde
caliginẽ adsuꝑna patiatur. PEIRUS.
utamus neauctoritate sacri el ͦ qui posse monstrare.
ut culpȩ carnaliũ fi&orisp ena puniantur.

Expanded text:
de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius vermes . Qui autem perfecte cor ab omni delectatio e carnis excutiunt, constat nimirum quia eorum habitacula fetoris nebula non tanguntur. Et notandum quod idem fetor esse et nebula visa sit, quia nimirum carnalis delectatio mentem quam inficit obscurat, ut veri luminis claritatem non videat, sed unde delectatur inferius, inde caliginem ad superna patiatur. PETR. Putamusne hoc auctoritate sacri eloquii posse monstrari, ut culpae carnalium fetoris poena puniantur?
Abbreviated transcription (Latin):
acdere: mihudonee uideo satis factũ. Sedquesote quid
esse dicimus. qđ quorũdã habitacula f&oris nebula tan¬
gebant᷑ Q uorũdã uero tanginonpoterant: quid qđ pontẽ.
quid est quod fluuium uidit᷑. GRECORIUS.
Xrerum paere imaginibus: pensamus merita causarũ. Per
pontẽ quippe ad amoena loca transire iustos aspexit. quia
angusta ualde semita quȩducit aduitã. Etfȩcentẽ fluuiũ decu¬
rentẽ udit: quia adima cotidie defluit carnaliũ hicputredo
uitiorũ. & quorũdã habitacula fo& oris nebula tangebat. quor¬
dãuero taugi abea ñ poterant: quia sunt pleriq qͥ multa iãbona
opera faciunt. sed tam̃ adhuc carnalib uitus. in cogitationis de¬
lectatione tanguntur. Et ustũ ualdeẽ ut illic nebula fo&oris
obsideat : quos hic adhuc carnalis foetor delectat. Vude
& candẽ delectationẽ carnis e̾e̾ beatꝰ iob infetore conspiciens.

Expanded text:
Hac de re mihi idonee video satisfactum: sed quaeso te, quid Hac de re mihi idonee video satisfactum: sed quaeso te, quid esse dicimus, quod quorumdam habitacula foetoris nebula tangebantur, quorumdam vero tangi non poterant: vel quid quod pontem, quid est quod fluvium vidit? GREGOR. Ex rerum, Petre, imaginibus pensamus merita causarum. Per pontem quippe ad amoena loca transire justos aspexit: Quia angusta valde est semita quae ducit ad vitam . Et foetentem fluvium decurrentem vidit, quia ad ima defluit quotidie carnalium hic putredo vitiorum. Et quorumdam habitacula fetoris nebula tangebat, quorumdam vero ab ea tangi non poterant: quia sunt plerique qui multa jam bona opera faciunt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebula fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens,
Abbreviated transcription (Latin):
uis hoc sisanum sapit᷑ intellegat: sedex eo quod
illic ostensu est quisqͥs ille ẽ cuimansio ista constru
sionẽ suã. Quodenĩ superius memori& effugit ut dicerẽ.
isdem miles qͥ haecuiderat. narrabat quod eosdẽ laterculos
aureos ad edificationẽ domus senes a ciuuenes. puelle & pu¬
eriferebant. Quaexre colligit᷑. quia hu quib hic pietas
facta ẽ. ipsullic operatores esse uidebantur.
Diceiam quidã uxtanos deus dedit nomine religiosus ha¬
bitabat quicalciamenta solebat operare. dequo alter ꝑre
uelationẽ uidit qđ eius domus edificabat᷑: sedinea construc¬
tores sui solo die sabbati. uidebatur operari. Qui eiusdẽ
uiriꝰ post modũ subtilit̃ requirens: inuenit quia eohis qͤdieb
singulis laborabat. Quic qͥd exuictu atq uestitu suꝑ e̾e̾ po¬
tuiss&. die sabbato adbeati paeri ȩccłam ad ferre consueue¬
rat. atque indigentiorib erogare. Quaexre ꝑpende : quia
non u merito domus ipsius fabrica sabbato crescebat. PtR.

Expanded text:
Quis hoc, si sanum sapit, intelligat? Sed per hoc quod illic ostensum est, quisquis ille est cui mansio ista construisionem suam. Quod enim superius memoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculos aureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus hic pietas facta est, ipsi illic operatores esse videbantur. Hic etiam quidam juxta nos, Deusdedit nomine, religiosus, habitabat, qui calceamenta solebat operari, de quo alter per revelationem vidit quod ejus domus aedificabatur, sed in ea constructores sui solo die sabbati videbantur operari. Qui ejusdem viri postmodum subtiliter vitam requirens, invenit quia ex his quae diebus singulis laborabat, quidquid ex victu atque vestitu superesse potuisset, die sabbato ad beati Petri Ecclesiam deferre consueverat, atque indigentibus erogare. Qua ex re perpende, quia non immerito domus ipsius fabrica sabbato crescebat. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽse ꝓuintieortus. atq enutritꝰ. ẽ. Quiquãdã scĩmonialẽ
feminã in loco eodẽ fuisse testat᷑.: carnis qͥdẽ continentiã
habuit. sedlingue ꝓcatitatẽ atq stultiloqͥum ñdeclina¬
uit. Haec igitur de functa : atq in ȩcła sepulta ẽ. Noc te
aut̃ eadẽ eccłȩ custos ꝑ reuelationẽ uidit. Quia deducta
ante sacrũ altare ꝑmediũ secabat᷑. & pars una illius igni
cremabat᷑: pars aut̃ altera in tacta Remanebat. Cũ hoc
surgensmane fratrib narrar&. eclocũ uella&e ostendere
in quo fuerat igne constmpta: ipsa flãme conbustio ita
ante altare in marmorib apparuit. ac sullic eadẽ femi¬
na corporea fuiss& igne concremata. Ex quare aꝑte
datur intellegi: quia hu quib dimissa peccata non
fuerint ad euitandũ iuditium sacra loci post mortẽ

Expanded text:
tritus est. Qui quamdam sanctimonialem feminam in loco eodem fuisse testatur, quae carnis quidem continentiam habuit, sed linguae procacitatem atque stultiloquium non declinavit. Haec igitur defuncta atque in ecclesia posita est. Nocte autem eadem ecclesiae custos per revelationem vidit, quia deducta ante sacrum altare, per medium secabatur, et pars una illius igne cremabatur, pars autem altera intacta remanebat. Cumque haec surgens mane fratribus narraret, et locum vellet ostendere in quo fuerat igne consumpta, ipsa flammae combustio ita ante altare in marmoribus apparuit, ac si illic eadem femina corporeo igne fuisset concremata. Ex qua re aperte datur intelligi, quia hi quibus hic dimissa peccata non fuerint, ad evitandum judicium Dei sacris locis
Abbreviated transcription (Latin):
uideretur. Moxq corpus illius: eatra murũpiecit.
Tunc quidã humanitatis pictate conpulsi : abscisum
caput uertice adponentes. cumuno paruulo infante qͥ
illic extinctus inuentus est iuata murũ corpus ep̃i
sepulturȩ tradiderunt. Cũq post eandẽ cedem die
quadragesimo rex tatila iussiss & ut ciues urbis illius
qui quo lib& disꝑsi essens. ad eam sine aliqua trepidatione
Remearent. hii quiprius famẽ fugerant. uiuendilicen¬
tia accepta reuersi sunt. Sed cuius uitae eorũ ep̃s fue¬
Rit memores ubi sepultũ ess& corpus illius quesierun:
uthoc uata honorẽ debitum. ir eccła beati paeri apł̃i
hemarent. Curis. itũ ess& ad sepulerum: effosaterra i
ueuer corpus preri parit̃ humat ĩ ut pote iamdie qua dra¬
gesimo tabe corruptum. & uermis plenum: Corpus uero
ep̃i. acsidie eodem ess &e sepultũ. łt quod est ad hc magna
ad miratione uenerandũ quia ita caput eiꝰ unitũ fuerat

Expanded text:
videretur. Moxque corpus illius extra muruin proiecit. videretur. Moxque corpus illius extra muruin proiecit. Tunc quidam humanitatis pietate conpulsi abscisum capud cervici adponentes, cum uno parvulo infante, qui illic extinctus inventus est, iuxta murum corpus episcopi sepulturae tradiderunt. Cumque post eandem caedem die quadragisimo rex Totila iussisset, ut cives urbis illius, qui quolibet dispersi essent, ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hii qui prius famem fugerant, vivendi licentia accepta, reversi sunt. Sed, cuius vitae eorum episcopus fuerat, memores, ubi sepultum esset corpus illius quaesierunt, ut hoc iuxta honorem debitum in ecclesia beati Petri apostoli humarent.nvenerunt corpus pueri pariter humati, utpote jam die quadragesimo, tabe corruptum, et vermibus plenum; corpus vero episcopi ac si die eodem esset sepultum. Et quod est adhuc magna admiratione venerandum, quia ita caput ejus unitum fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
uxxii quoq floridus uenerabilis uitae ep̃s: nar¬
rauit qđdam memorabile ualde miraculũ dicens.
Uir scisdunus hercolanus tlutritor m̃s perusine ci¬
uitatis ep̃s fuit: ex conuersatione monasteru adsa¬
cerdotasis ordinis grãm deductus. Iotilȩ autẽ ꝑfidi¬
regis temporib: eandem urbẽ aniis septẽ conticuus
teporipothorũ eacercitus obsedit. Ecegua multi
ciuum fugerunt: quifamis periculum ferre nompo¬
ureo gothorũ escereitus intrauit. Tunc comes qui
erbem etercituu p̃erat adregẽ totilam nuntios
enisit ea qrens quidde ep̃o uel dep opło fieri uibere
Nurille pcepit dicens E p̃o prius auertice ussiad
Cuaneipn corrigiã tolle etunc caput allus aci¬
pufans meni uero popłm qͥ illic inuentus est. gla dio
eatuigueł iunc islem comes cenerabilẽ uitum
hercolanũ ep̃m suꝑ urbis murũ deductum : capite trun¬
cauit. Eiusq cutẽ iaminortui. auertice usque ad cal¬
caneum incidit: ut exeius corpore corrigia sublata

Expanded text:
uper quoque Floridus venerabilis vitae episcopus narravit quoddam memorabile valde miraculum, dicens: 'Vir sanctissimus Ercolanus, nutritor meus, Perusinae civitatis episcopus fuit, ex conversatione monasterii ad sacerdotalis ordinis gratiam devotus. Totilae autem regis temporibus, eamdem urbem annis septem continuis Gothorum exercitus obsedit, ex qua multi civium fugerunt, qui famis periculum ferre non pourbem Gothorum exercitus intravit. Tunc comes qui eidem exercitui praeerat, ad regem Totilam nuntios misit, exquirens quid de episcopo vel populo fieri juberes a vertice usque ad calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius amputa, omnem vero populum, qui illic inventus est, gladio extingue". Tunc isdem comis venerabilem virum Herculanum episcopum super urbis murum deductum capite truncavit eiusque cutem iam mortui a vertice usque ad calcaneum incidit, ut ex eius corpore corrigia sublata
Abbreviated transcription (Latin):
Qilima utmio nasterio exut: contrase existere apto
S ieihra cone ndatinere iuenit. Cũq. eũ asde draco qͥap¬
pir lrerae ndeuorare uella: eepit ipsetremens e palpi¬
tans ueragnis uocib clamare dicens. Currite eugraco e la
dris oniste medeuor are iult:Currentes audsiã dra coneona
mine sidere sentrem̃te aq: palpitantẽ monachũ am onuiae¬

Expanded text:
istere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem a
Abbreviated transcription (Latin):
eius indicauit. Cumpost uicesimo & quinto die febre cor.¬
repta est. Die aut̃ tricesimo cum ora eius exitus ꝓpin¬
quass&e: eandẽ beatã dei genitricẽ cumpuellis quasꝑui
siouẽ uiderat. ad se uenire conspeã. Cuise & iam uocanti
respondere coepit: & depressis reuerent̾ oculis. aꝑta
sc̃is uirginibꝰ. exint. PETRUS.
um humanũ genus multis atque uinumeris uitiis sit sub¬
iectum: hierusalẽ caelestis maximã partẽ ex pariui¬

Expanded text:
ejus indicavit. Tunc post vigesimum quintum diem febre corejus indicavit. Tunc post vigesimum quintum diem febre correpta est. Die autem trigesimo cum hora ejus exitus propinquasset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conspexit. Cui se etiam vocanti respondere coepit, et depressis reverenter oculis apertsanctis virginibus exivit. PETR. Cum humanum genus multis atque innumeris vitiis sit subjectum, Jerusalem coelestis maximam partem ex parvu
Abbreviated transcription (Latin):
ednegue hoc Nleo. quod p̃dictus ꝓbus dĩ famulus de
sorore sua musa nomine puella p̾arua narrare consu¬
euit dicens: quod quadã nocte ei ꝑuisionẽ scã deigeni¬
trix uirgo maria apparuit: atque coaeuas ei in albis ues¬
tib. puellas ostendit. Quib cumilla admiscere appete¬
ra. sed sese eis adiungere non auder&: beate marie seꝑ
uirginis . ẽ. uoce requisita. anuell& cũeis esse atq meiꝰ
obsequio uiuere. Cui cum puella eadẽ dicer& uolo: ab eaꝓ
tinus mandatũ accepit. ut nihil ultra leue. & puellare
agera: arisu&e iocis abstiner&. Sciens ꝑom̃ia. qm inter
easdem uirgines quas uiderat. ad euis obseqͥum dietrice¬
simo uenire. Quib uisis. ⁊incunctis suis morib puella
mutata est: om̃emq ase leuitatẽ puellaris uite. magna
grauitatis decersitꝰ manu. Cumq eamparentes eius mu¬
tatã esse mirarentur: requisitã rem retulit. ⁊ quid sibeata
dei genitrix iusserat: uelquadie itura ess&e ad obseqͥum

Expanded text:
ed neque hoc sileo quod praedictus Probus Dei famulus de sorore sua, nomine Musa, puella parva, narrare consuevit, dicens, quod quadam nocte ei per visionem sancta Dei genitrix semper virgo Maria apparuit, atque coaevas ei in albis vestibus puellas ostendit. Quibus illa cum admisceri appeteret, sed se eis jungere non auderet, beatae Mariae virginis voce requisita est an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cui cum puella eadem diceret, Volo, ab ea protinus mandatum accepit, ut nihil ultra leve et puellare ageret, et a risu easdem uirgines quas uiderat ad eius obsequium die tricesimo ueniret. Quibumutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. quia cũ danihel ꝓpheta magnã illam acterribilem uisionẽ
uidit. Ex qua & iam uisione cũtremiut: ꝓtinus adiungit.
&e elangui & egrotaui ꝑdies plurimos: Caro enim ea quesu
sp̃s capere nonual&: & idcirco nonnumquã cũmens huma¬
na ultrase aduidendũ ducitur. necesseest ut hoc carneũ
uasculum quod ferre talenti pondus nonual&: infirmet᷑:
Serupulũ cogitationismeȩ: aꝑtaratio dissoluit. Pt TI.¬

Expanded text:
dit, quia cum Daniel propheta magnam illam ac terribilem visionem dit, quia cum Daniel propheta magnam illam ac terribilem visionem vidit, ex qua etiam visione contremuit, protinus adjunxit: Et ego elangui, et aegrotavi per dies plurimos ? Caro enim ea quae sunt spiritus capere non valet; et idcirco nonnunquam cum mens humana ultra se ad videndum ducitur, necesse est ut hoc carneum vasculum, quod ferre talenti pondus non valet, infirmetur. PETR. Scrupulum cogitationis meae aperta ratio dissolvit.
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc suꝑ sunt aliqui quitheodorum eius ȩccłe custo¬
dem nouerunt : cuius narratione innotuit res queei
contigit. ualde memorabilis. Quod quadam nocte dũci¬
tius ad meliorandam iuxta ianuam lumina surrexiss&e:
exmore inligneis gradibus sublampade positus stabat.¬
& lampadis refouebat lumen: Cumrepente beatus peerus
apostolus instola candida deorsum inpauimento consti¬
tit eique dixit. Cdnliberte. quare tamcitꝰ surrexisti:
Quodicto: ab oculis aspicientis euanuit: Sedtantus in eo
pauor inruit: ut tata in eo corporis uirtus deficer&. & ꝑ
dies multos destratu suo surgere nonualer&. Qua inre quid
nisi presentiã sui respectus ostendere. Quia quicquid
ꝓeui ueneratione ageren. ipse hoc ꝓmercede retribu¬
tionis sine intermissione semꝑ uiderae: PETRRUS.
Mihihoc nontã appar&e mirũ. quia uisus est: sed quia his
qui eum uidit. cumsanus ess& egrotauit. GREEORIUS.
Quid suꝑ hacre miraris paere : numquid nãmentiexet¬

Expanded text:
Adhuc supersunt aliqui qui Theodorum ejus ecclesiae custodem noverunt, cujus narratione innotuit res quae ei contigit, valde memorabilis: quod quadam nocte dum citius ad melioranda juxta januam luminaria surrexisset, ex more in ligneis gradibus sub lampade positis stabat, et lampadis refovebat lumen. Tunc repente beatus Petrus apostolus in stola candida deorsum in pavimento constitit, eique dixit: Conliberte, quare tam citius surrexisti? Quo dicto, ab oculis aspicientis evanuit. Sed tantus in eum pavor irruit, ut tota in illo corporis virtus deficeret, et per dies multos de stratu suo surgere non valeret. Qua in re quid nisi praesentiam sui respectus ostendere, quia quidquid pro ejus veneratione agerent, ipse hoc pro mercede retributionis sine intermissione semper videret? PETR. Mihi hoc non tam apparet mirum quia visus est; sed quia is qui eum vidit, cum sanus esset, aegrotavit. GREGOR. Quid super hac re miraris, Petre? Nunquidnam menti exci
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ sp̃s dumalios ꝑsuꝑbiam cecidisse conspicerent: ipii
tanto robustius. quanto humilius starent. Illi ergo regione
sua & iam detrimenta sustinuert̃. quo adȩternitatisstatũ
ex parte sue mstructionis solidius instructꝗ . Sicergo &

Expanded text:
us, dum alios per superbiam cecidisse conspicerent, ipsi tantó robustius, quantó humilius starent? Illi ergo regioni sua etiam detrimenta profecerunt, que ad eternitatis statum ex parte sue destructionis est solidius instructa. Sic ergo
Abbreviated transcription (Latin):
atq extrema non possunt. H incest enim quodꝑducto dñis
ad terram repromissionis populo. cunctos fortes atq pre-¬
potentes aduersarios eius extinguens: phylisteos atque
cananeos duitius Reseruauit: ut sicut scriptum est uieis
experiretur israhel. Quia nonnumquã ut dictũ est eisetiã
quib magna dona tribuit. parua quȩdã reprehensibilia
Relinquid: ut semꝑ habeant contra quodbellũ gerant. Et
deuictis magnis hostib mentẽ nonerigant : quando eos ad¬
huc aduersarii etiam minimi fatigant. Fit itaq ut miro
modo una eadẽq mens & uirtute polleat. & exinfirmitate
lassascat: quatinus ex parte constructasitꝰ. & ex parte secons¬
piciat esse destructã. Ut ꝑbonũ quod querit. & habere non
ual& illud seru& humilit̃ quod hab&. Sed quidmiri qđ hoc

Expanded text:
atque extrema non posatque extrema non posad terram repromissionis populo, cunctos fortes atque praepotentes adversarios ejus exstinguens, Philisthaeos atque Chananaeos diutius reservavit, ut, sicut scriptum est, in eis experiretur Israel ; quia nonnunquam, ut dictum est, eis etiam quibus magna dona tribuit, parva quaedam reprehensibilia relinquit, ut semper habeant contra quod bellum gerant, et devictis magnis hostibus mentem non erigant, quando eos adhuc adversarii etiam minimi fatigant. Fit itaque ut miro modo una eademque mens et virtute polleat, et ex infirmitate lassescat, quatenus et ex parte constructa sit, et ex parte se conspiciat esse destructam, ut per bonum quod quaerit, et habere non valet, illud servet humiliter quod habet. Sed quid mirum quo
Abbreviated transcription (Latin):
tium: ꝓp̾hetie sp̃u. orationis intentione ess&e in conpara¬
biliter preditus : unum erat quodineo rep̃hensibile esse
i. A tuatur. quia nonnũquã tanta eiletitia inerat: ut
ills tet uirtutib nisi sciretur eẽ plenus nullomodo crede¬
retur. PtiRe. Quidnam que ste: quidnam hoc ẽe dicimꝰ.
sponte sibi laeitiȩ frena laxabat. antot iurtutib pollens:
aliquando ad p̃sens gaudium etiã renitens eiꝰ animꝰ trahebatꝰ.
GeE Magnaest p&ere omnipotentis dei dispensatio.
& plerumq contingit ut quib maiorabona prestat.
quedã minora nontribuat: ut semꝑ eorũ animus habeat.
unde se ipse reprehendat. quatuius dum aspetunt ꝑfecai
esse nec possunt: & laborant in hoc quodnonacceperur
nectamen el aborando p̃ualent ut iihis cpiaatccept ha¬
bent seminime eaxtollant: seddiscant quic ea sena inns
maiora bona non habent. quuinsem& ipsis uincere paruauicia

Expanded text:
tium, prophetiae spiritu, orationis intentione esset incomparatium, prophetiae spiritu, orationis intentione esset incomparabiliter praeditus, unum erat quod in eo reprehensibile esse videbatur, quod nonnunquam tanta ei laetitia inerat, ut illis tot virtutibus nisi sciretur esse plenus, nullo modo crederetur. PETR. Quidnam, quaeso te, hoc esse dicimus? Sponte sibi laetitiae frena laxabat, an tot virtutibus pollens, aliquando ad praesens gaudium etiam renitens ejus animus trahebatur? GREGOR. Magna est, Petre, omnipotentis Dei dispensatio, et plerumque contingquedam minora non tribuat, ut semper eorum animus habeat unde se ipse reprehendat, quatinus, dum appetunt perfecti esse nec possum et laborant in hoc quod non acceperunt, nec tamen elaborando prevalent, in his que accepta habent se minime extollant, sed discant quia ex semet ipsis maiora bona non habent, qui in semet ipsis vincere parva vitia
Abbreviated transcription (Latin):
Ilio & uo& tempore quidam se eius orationib cõmendans:
sportas duas plenas alunentis ꝓͥ puerum transmisit.
Quarum unã hisdem puer subripuit. atq initinere abs¬
condit. Vnã uero ad dei hominẽ detulit: & petitionem
illius quise ei ꝑ exenium cõmendauerat en arrauit.
Quamuir dñi benigne suscipiens: eundẽ puerũ ainmonuit
dicens. Eratias agimus : sed uide sportam quã initinere
posuisti neincaute tangere p̃sumas. quia in eã serpens in¬
gressus est. Esto ergo sollicitus. nesitollere incaute uolueris.
aserpente feriaris. Quib uerbis puer ualde confusus:
exultauit quidẽ quod mortẽ euasit. sedtristis admodicum
factusẽ: quia Sus salubrem poenã tamen ꝑtulit uerec̃¬
diam suam. Quii uiersus ad sportã. caute ac sollicite adten¬
dit: sedeam iam sicut uir dñi predixerat serpens tenebat.
hicitaq cũ uirtute abstinentiȩ. contentu rerũ transeun¬

Expanded text:
Alio quoque tempore quidam se ejus orationibus commendans, Alio quoque tempore quidam se ejus orationibus commendans, sportas duas plenas alimentis ei per puerum transmisit, quarum unam idem puer subripuit, atque in itinere abscondit: unam vero ad Dei hominem detulit, et petitionem illius qui se ei per xenium commendaverat enarravit. Quam vir Domini benigne suscipiens, eumdem puerum admonuit, dicens: Gratias agimus, sed vide, sportam quam in itinere posuisti ne incaute tangere praesumas, quia in eam serpens ingressus est. Esto ergo sollicitus, ne si tollere incaute volueris, a serpente feriaris. Quibus verbis puer valde confusus, exsultavit quidem quod mortem evaserit, sed tristis ad modicum factus est, quia quamvis salubrem poenam, tamen pertulit verecundiam suam. Qui reversus ad sportam, caute ac sollicite attendit, sed eam jam, sicut vir Dei praedixerat, serpens tenebat. Hic itaque cum virtute abstinentiae, contemptu rerum transeun
Abbreviated transcription (Latin):
quille pcite. cumbenedictione ꝑcipite: &e a furti prauita¬
tec essate. Q uos statim collectis oleribus: onustare fecit
aecum queest. utqiu adortum nocituri uenerant. cumla¬
boris su premio & repleti abeo &e innocui redirent.
Iuiode noo tempore: decesserunt adeum peregrini quidã
Suscdiam postulantes: scissis pannis obsti. ita ut poenie
nidi uiderentur. Cumq hunc uestimenta petere not
encũ uerba uirdei tacitus audunt. Euonũ et edise ipłis
ans. pilla siliia inlo cotali cauam arborenre uirepuss
uestimenta quene inueneris defer. Cunq disceipulus
abilla enrboren scet fuerat iussus ete quisiuit e uestunt¬
abisbe at horent ente: detulit magistro Q uerer dei sos¬
cipiors. ꝓereg iuis nudis atq petentłostendet cesprebis
dioiens pente qula nudi estis ecce tollite & uolatbos
hi uer slli intuentes ⁊ eco gnouer̃ que posuerant: magnoc
pudore consternatisuit. Etquia finaudilenter uesti¬
ptor querebant aliena: confusi receper᷑ sia

Expanded text:
quille petite, cum benedictione percipite, et a furti pravitate cessate. Quos statim collectis oleribus onustari fecit. Actumque est ut qui ad hortum nocituri venerant cum laboris sui praemio et repleti ab eo et innocui redirent. Alio quoque tempore accesserunt ad eum peregrini quidam misericordiam postulantes, scissis vestibus, pannis obsiti, ita ut pene nudi viderentur. Cumque hunc vestimenta peterent, eorum verba vir Domini tacitus audatque in illa silva in loco tali cavam arborem require; et vestimenta quae in ea inveneris defer. Cumque discipulus abiisset, arborem sicut fuerat jussum requisivit, vestimenta reperit, et latenter detulit magistro. Quae vir Dei suscipiens, peregrinis nudis atque petentibus ostendit et praebuit, dicens: Venite, quia nudi estis, ecce tollite, et vestite vos. Haec illi intuentes, recognoverunt quae posuerant, magnoque pudore consternati sunt; et qui fraudulenter vestimenta quaerebant aliena, confusi receperunt
Abbreviated transcription (Latin):
bitantes: adusum uite aquam deputeoꝰ aurire consueue¬
rant. Sed funis inquo ad auriendam situla de prebende¬
bat: crebro rũpebatur. Vnde factum est: ut eauidem
cathenam quã expede suo uirdñ soluerat. eius disci¬
puli peterent. eamq funi adiungerent. atq uuillam
situlam ligarent. Ea quo iamtẽpore contigit: ut hisdẽ
funis & cotidie tingeretur aqua: & nullomodo rumpe¬
retur. Quia enim cathena uiri dei funis ille contigit.
ipse quoque adtolerandã aquã ferri uise fortitudinẽ
traxit. PETRUS. Facta hȩc placent quia mira &¬

Expanded text:
bitantes, ad usum vitae aquam de puteo haurire consuevebitantes, ad usum vitae aquam de puteo haurire consueverant. Sed funis in quo ad hauriendum aquam situla dependebat crebro rumpebatur. Unde factum est ut eamdem catenam quam ex pede suo vir Domini solverat ejus discipuli peterent, eamque funi adjungerent, atque in illa situlam ligarent. Ex quo jam tempore contigit ut idem funis et quotidie tingeretur aqua, et nullo modo rumperetur. Quia enim catenam viri Dei funis ille contigit, ipse quoque ad tolerandam aquam, ferri in se fortitudinem traxit. PETR. Facta haec placent, quia mira
Abbreviated transcription (Latin):
adiussum omnipotentis dei angelico ministerio actũ intel¬
legit: quidiuina ꝓuidentia disponi om̃ia fideliter credit.
H. iccum prius in eodẽ monte se contulit: necdum dauso spe¬
cu habitans. cathena sibi ferrea pedẽ ligauit. eaque saxo
ex parte altera adfixit. neei ultra licer& ꝓgredi: quã
cathen &eiusdẽ quantitas tendebatur. Quoduir uite ue¬
nerabilis benedictus audiens. cuiꝰ menioriã superius feci.
ei ꝑdiscidñ suũ mandare curauit. Siseruus deies: nete
teneat cauma ferri. sed cathena xp̃i:. Ad quã uocẽ mar¬
tinus ꝓtinus eandem compedẽ soluit: sednũquã postmo¬
dũ solutum tetendit pedem ultra locum. quo hunc tende¬
Re ligatũ consueuerat. Adque intanto sespatio sine cathe¬
na cohercuit: in quantũ ceantea ligatus mausie. Q ridis
post modum in eiusdem loci specu conclusiss&e. coepit
&iam discipulos habere. Qui abeius spetu seorsum ha¬

Expanded text:
ad jussum omnipotentis Dei angelico ministerio actum intelad jussum omnipotentis Dei angelico ministerio actum intelligit, qui divina providentia disponi omnia fideliter credit. Hic cum primum se in eumdem montem contulit, necdum clauso specu habitans, catena sibi ferrea pedem ligavit, eamque saxo ex parte altera affixit, ne ei ultra liceret progredi, quam catenae ejusdem quantitas tendebatur. Quod vir vitae venerabilis Benedictus audiens, cujus supei per discipulum suum mandare curavit: Si servus Dei es, non te teneat catinus protinus eamdem compedem solvit, sed nunquam postmodum solutum tetendit pedem ultra locum quo ligatum hunc tendere consueverat, atque in tanto se spatio sine catena coercuit, in quanto et antea ligatis mansit. Qui dum se postmodum in ejusdem loci specu conclusisset, coepit etiam discipulos habere, qui ab ejus specu seorsum ha
Abbreviated transcription (Latin):
minabatur. Adhac mascator illius in lustrisuiri armentarii ne-¬
pos: cũ magna rusticorũ multitudine ueniens precabatur ut
uir dei despecu eodem dignaretur exire : quatenus ipse
ruituram rupem ex monte potuiss&e euellere. atque in
specu suo dei famulus iamsecurus habitar&. Cumque hoc
uirdei nequaquã adquiescer& ei quod poss&e ut faceroe pre¬
cepit: & ipse incellȩ sue remotiore parte secontulit. sita¬
men ingens moles rueretdubium nonerat quod simul& spe¬
cum destruer&: & martinũ ne r&. Itaque dum ea que ue¬
nerat. multitudo conaretur si poss& sine periculo uiri
dei ingens illud quod desuꝑ incubuerat saxum leuare.
Cunctis uidentib repente resualde aminirabilis contigit.
quia molis ipsa quam conabantur euellere: subito: abeisdem
euulsa nespeluncȩ martini tectũ tanger& saltum dedit.
& quasi seruidei lesionẽ fugiens longiuscecidit. Quod

Expanded text:
minabatur. Ad hanc Mascator illustris viri Armentarii neminabatur. Ad hanc Mascator illustris viri Armentarii nepos, cum magna rusticorum multitudine veniens, precabatur ut vir Dei de specu eodem dignaretur exire, quatenus ipse ruituram rupem ex monte potuisset evellere, atque in specu suo Dei famulus jam securus habitaret. Cumque hoc vir Dei nequaquam acquiesceret, ei quod posset ut faceret praecepit, et ipse in cellae suae remotiori se parte contulit. Si tamen ingens moles rueret, dubium non erat quod simul et specum destrueret, et Martinum necaret. Itaque dum ea quae venerat multitudo conaretur, si posset, sine periculo viri Dei, ingens illud, quod desuper incubuerat, saxum levare, cunctis videntibus, repente res valde admirabilis contigit, quia moles ipsa quam conabantur evellere, subito ab eisdem laborantibus evulsa, ne speluncae Martini tectum tangeret, saltum dedit, et quasi servi Dei laesionem fugiens, longius cecidit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
corruit. que sub monte eodem sita quasi in ꝓfundo conspicit᷑.
In loco quippe eodẽ tanta mons ipse altitudine excreuit: ut
arbusta ingentia queexeadẽ ualle ꝓdeunt. exmonte aspi¬
cientib quasi frutecta e̾e uideantur. Perturbatiraq sutd
cuncti qͥueniebant : sũnaq cura quesitu est. sicubicorpꝰ
elapsi pueri potuiss& inueniri. Quis enim aliutd nisie&¬
tinctum creder&: quis uelcorpus ad terrã integrum ꝑue¬
nisse: suspicaretur. Dumuiterpositis ubique scopꝰ lis
inpartib discerpi potuiss&: sedrequisitus puer inualle
inuentus est : nonsolum uiuus. sedetiã in columis. Iunc
cunctis patenter innotuit. quod ideo ledi non potuit : quia
hunc incasu suo martini oratio portauit.
t i specu uero illuis magna desuꝑ rupis eminabat. Quȩ
cum exparte exig monti uideretur ad fixa martim
cellȩ preminens casum suun cotidie. & illius interitum ruitura

Expanded text:
corruit, quae, sub monte eodem sita, quasi in profundo conspicitur. corruit, quae, sub monte eodem sita, quasi in profundo conspicitur. In loco quippe eodem tanta mons ipse altitudine excrevit, ut arbusta ingentia, quae ex eadem valle prodeunt, ex monte aspicientibus quasi fruteta esse videantur. Perturbati itaque sunt cuncti qui veniebant, summaque cura quaesitum est sicubi corpus elapsi pueri potuisset inveniri. Quis enim aliud nisi exstinctum crederet? quis vel corpus ad terram integrum pervenisse suspicaretur, dum interpositis ubique scopulis in partes discerpi potuisset? Sed requisitus puer in valle inventus est non solum vivus, sed etiam incolumis. Tunc cunctis patenter innotuit quod ideo laedi non potuit, quia hunc in casu suo Martini oratio portavit. In specu vero illius 317 magna desuper rupes eminebat, quae cum ex parte exigua monti videretur affixa, Martini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius interitum ruitura
Abbreviated transcription (Latin):
primo decreuerat. ut ultra mulierẽ nonuiderae.
Nonquia asꝑnebatur seaum: sedea contemplata spe¬
tie tẽptationis incurrere metuebat uitium. Quodque¬
dam mulier audiens audacter ascendit montẽ: atq ad
eus aspectum inpudent̃ ꝓrupit. Atille paulo longius in¬
tuens & uenientis ad se muliebria indumenta conspitiens:
sese inorationẽ dedit. in terra faciem depressit. & eousque
ꝓstratus iacuit : quoinpudens mulier afenestra cellulȩ
illius fatigata receder&. Quȩdie codem max ut demonte
descendit : uitã finiuit: Ut ex mortis eius sententia dare¬
tur intellegi: quia ualde omnipotenti deo displicuit. quod
eius famulum ausu in probo contristauit.
lio quoque tempore dũmulti ad hunc religiosa deuotio¬
ne concurrerent. atque arta ess&e semitaq̃: indeuex O
montis latere adeius cellulam ꝓperantes ducebat: Puer par¬
uulus incaute gradiens ex eodẽ monte cecidit : & usq ad uallẽ

Expanded text:
primo, decreverat ut ultra mulierem non videret, primo, decreverat ut ultra mulierem non videret, non quia aspernabatur sexum, sed ex contemplata specie tentationis incurrere metuebat vitium. Quod quaedam mulier audiens, audacter ascendit montem, atque ad ejus specum impudenter prorupit. At ille paulo longius intuens, et venientis ad se muliebria indumenta conspiciens, sese in orationem dedit, in terram faciem depressit, et eo usque prostratus jacuit, quo impudens mulier a fenestra cellulae illius fatigata recederet. Quae die eodem, mox ut de monte descendit, vitam finivit, ut ex mortis ejus sententia daretur intelligi quia valde omnipotenti Deo displicuit, quod ejus famulum ausu improbo contristavit. Alio quoque tempore dum multi ad hunc religiosa devotione concurrerent, atque arcta esset semita quae in devexo montis latere ad ejus cellulam properantes ducebat, puer parvulus, incaute gradiens, ex eodem monte cecidit, et usque ad vallem
Abbreviated transcription (Latin):
pellere ex eospecu molitus est. Nam anucã sibibestiã
serpentẽ scilic& ingressus: hunc ab eadẽ habitatione
eicere facto terrore conatus est. Coepit & enun serpens
inspelunca inueni⁊ solus cumsolo: eoque orante se ante
illum sternere. & cuncubante pariter cubare. Sedur
sc̃s omnino inꝑterritus: cius orunanũ uelpedem exten¬
debat dicens. Silicentiã accepisti ut ferias: ego non pro¬
hibeo. Cumq hoc continuȩ ꝑtriennium gereretur:
diequidam antiquus hostis tanta ac eius fortitudine uic¬
tus infremuit. seque ꝑdeuexum montis latus in p̃cipiciũ
serpens dedit. omniaq arbusta locullius flamina eoce¬
unte concremauit. Quiineo quod montis latus omne
conbussit: cogente omnipotente deo monstrare conpul¬
sus est. quante uirtutis fuerat qͥuictus abscedebat. Per¬
pende quȩso iste uirdni inquomantii uertice stetit.
qui cum serpente ꝑtriennium iaciut securus. PTIRUS.
Auditui paueo.
ir iste uenerabilis uicdusionis sue tempore:

Expanded text:
pellere ex eo specu molitus est. Nam amicam sibi bestiam, serpentem scilicet, ingressus, hunc ab eadem habitatione ejicere facto terrore conatus est. Coepit etenim serpens in speluncam venire solus cum solo, eoque orante se ante illum sternere, et cum cubante pariter cubare. Sed vir sanctus omnino imperterritus, ejus ori manum vel pedem extendebat, dicens: Si licentiam accepisti ut ferias, ego non prohibeo. Cumque hoc continue per triennium gereretur, die quadam antiquus hostis tanta hac ejus fortitudine victus infremuit, seque per devexum montis latus in praecipitium serpens dedit, omniaque arbusta loci illius flamma ex se exeunte concremavit. Qui in eo quod montis latus omne combussit, cogente omnipotente Deo, monstrare compulsus est, quantae virtutis fuerat, per quem victus abscedebat. Perpende, quaeso, iste vir Domini in quo mentis vertice stetit, qui cum serpente per triennium jacuit securus. PETR. Auditu paveo. ir iste vitae venerabilis, inclusionis suae tempore
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ infidelem ꝑcdistari uoluero quẽ patrẽ aut quam
matrẽ habuerit : ꝓtinus respondit illum atq illã. Quẽ
sistatim requirã utrũnenouerrt. quando conceptus sit
ueluiderit quando natussit: nihil horum se uel nosse
uel uidisse fatebitur. & tam̃ quod nonuidit credit. dũ
illum patrẽ illamq se habere matrẽ absq dubitatione
testatur. PrIRUS. Fateor: quia nunc usq nesciui. qđ

Expanded text:
ctari voluero, quem patrem vel quam matrem habuerit, protinus respondebit, illum atque illam. Quem si statim requiram utrumne noverit quando conceptus sit, vel viderit quando natus, nihil horum se vel nosse, vel vidisse fatebitur, et tamen quod non vidit, credit. Nam illum patrem illamque se habuisse matrem absque dubitatione testatu
Abbreviated transcription (Latin):
ENSotor quoque principis tẽpore cuindacius mediola¬
nensis urbis ep̃s causa fidei exactus ad constantino polita¬
nam urbem ꝑgerae: choriti deuenit. Quidum largã doniũ
adhospitandum quererae que comitatũ illius totum ferre
potuis s& et uix inueniret. aspexit eminus domũ congruen¬
tis magnitudinis. eamq sibt p̃parari adhospitandum iussit.
Cumq eiꝰdem loci incole dicerenl. inea hunc manere non posse
quia multis iam annis hanc diabolus in habitar&. atq ideo
uacua Remansiss&e: uir uenerabilis dacius respondit dicens.
sp̃sinuasit: & abea hominũ inhabitationẽ reppudit. In a sibi
igitur parari p̃cepit: securusq illa antiqui hostis certamt

Expanded text:
Ejusdem quoque principis tempore cum Datius Mediolanensis urbis episcopus causa fidei exactus, ad Constantinopolitanam urbem pergeret, Corinthum devenit. Qui dum largam domum ad hospitandum quaereret, quae comitatum illius totum ferre potuisset, et vix inveniret, aspexit eminus domum congruentis magnitudinis, eamque sibi praeparari ad hospitandum jussit. Cumque ejusdem loci incolae dicerent, in ea hunc manere non posse, quia multis jam annis hanc diabolus inhabitaret, atque ideo vacua remansisset, vir venerabilis Datius respondit, dicens: spiritus invasit et ab ea hominum habitudinem repulit.” In ea sibi igitur parari praecepit, securusque illa antiqui hostis certam
Abbreviated transcription (Latin):
qđ post mortẽ ad poenalẽ locũ ductus est. Cuiꝰ fereti
uestes tangipotuit. & malignus sp̃s apossesso homine
Sac inre magna deb& om̃ĩpoten fugari. Crte¬
tis dei dispensatio. & quãsit multiplex agnosei. Cuius
iuditio actũ ẽ ut isdẽ uirpascasius & ipse intus & ali¬
quantũ tẽporis Reciper& quod peccass&. & tamen
ante humanos oculos mire corpus sium postmor¬
opeta fecus& ut neq hu quibona eius uiderant
deelemosinarũ illius estimatione fallerentur. neq
ipse sine ultione laxaretur culpa: quã nec e̾e culpa
credidit. & idcirco hanc fletib non extiux̃. Pti.
erpendo quod dicis. Uerũtam̃ hacratione constric¬
tus non solum qͦintellego sedipsa &iam que inme
non intellego cogor iampeccata formidare. Sed qͤ¬
sote quia paulo superius sermo delocis penalib in¬
ferni uersabatur. ubinã esse infernũ putamus. suꝑ
hanc terrã ansub terre esse credendus.¬

Expanded text:
quod post mortem ad poenalem locum ductus est, cujus feretri quod post mortem ad poenalem locum ductus est, cujus feretri vestis tanti potuac in re magna debet omnipotentis Dei dispensatio et quam sit multiplex agnosci. Cujus judicio actum est ut idem vir Paschasius et ipse intus ad aliquantum temporis reciperet quod peccasset, et tamen ante humanos oculos mira per corpus suum post moropera fecisset: ut nec hi, qui ejus bona viderant, de eleemosynarum illius aestimatione fallerentur, neque ipsi sine ultione laxaretur culpa, quam nec ipse culpam credidit, et idcirco hanc fletibus non exstinxit.Perpendo quae dicis, verumtamen 448 hac ratione constrictus, non solum quae intelligo sed etiam ipsa quae non intelligo in me cogor jam peccata formidare. Sed quaeso, quia paulo superius sermo de locis poenalibus inferni versabatur, ubinam esse infernum putamus? super hanc terram, an sub terra esse credendus
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris. & genera ciborũ : & numerũ pocionũ diceret: recog¬
noscentes cunc ta quȩ gesserant: ad eiꝰ pedes t remefac ti cecide¬
runt: se deliquisse confessi sunt: Ip̾se aut̃ ꝓtinꝰ culpã peꝑcit. per¬
pendens qđ in eiꝰ absentia ultra non facerent: quẽ p̃sentẽ sibi c̾e̾
in spũ scirent:¬

Expanded text:
mulieris, et genera ciborum, et numerum potionum diceret, recogmulieris, et genera ciborum, et numerum potionum diceret, recognoscentes cuncta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti ceciderunt, et se deliquisse confessi sunt. Ipse autem protinus culpam pepercit, perpendens quod in ejus absentia ultra non facerent, quem praesentem sibi esse in spiritu scirent
Abbreviated transcription (Latin):
foras frĩb cellã clausit: ac orationi instancius quã solebat
ineubuit Alirares Hora eadẽ hunc incolum̃ atq ut prius
ualentẽ ad eundẽ iterũ laborẽ misit: ut ipse qͦq parietẽ cum
fr̃ib ꝑficeret: de cuiꝰ se interitu antiquus hostis benedic to
os&e enĩ cellȩ fuit : ut quocies ad responsũ aliqđ egrederent᷑
frs : cibũ potũq extra cellã minime sumerent: Cũq hoc de
usu regulȩ sollicite seruaret᷑: quadã die adresponsũ frs
nere uixta e religiosã feminã nouerant: cuiꝰ ingressi
habitaculũ sũpser̃ cibũ: Cũq ia terdins ad cellã redissent.
rase ĩl cens. Ubi comedistis : Quiresponder̃ dicentes: liusquã¬
Qui Quib illeait: Quare ita mͣtimini : Nunqͥd illius talis feminȩ
halitaculũ. ñ intrastis: Nũ qͥd hos atq illos cibos. ñ accepistis:
N unqͥd tot calices nonbibistis: Cũq eis uenerabilis pat̾. & hospiciũ

Expanded text:
foras fratribus cellam clausit: qui orationi instantius quam solebat foras fratribus cellam clausit: qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto Mos etenim cellae fuit, ut quoties ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibum potumque extra cellam minime sumerent. Cumque hoc de usu regulae sollicite servaretur, quadam die ad responsum franere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam tardius ad cellam rediissent, tatus est, dicens: Ubi comedistis? Qui responderunt: Nusquam. Quibus ille ait: Quare ita mentimini? Nunquid illius talis feminae habitaculum non intrastis? nunquid hos atque illos cibos non accepistis? nunquid tot calices non bibistis? Cumque eis venerabilis Pater et hospitium