comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rit: credendo concepit: Deniq cum
diuinum illi partum angelus nunci¬
asset. atilla propricie castitatis cons¬
cia: diuinę dispensationis ignara
angelo respondisse fertur. Quo
nosco: Angelus illi placido uultũ
respondit: Sp̃s sc̃s super ueniet inte:
et uirtus altissimi obumbrabit tibi:
Non ex pauescas partum uirgo¬
nec metuas. neq multum in experta
formides : tantum crede et con¬
cepisti. ama et peperisti: Sp̃s enim
scs super ueniet inte: proinde
non est quod metuas: Et uirtus al¬
tissimi obumbrabit tibi: indeest
quod gaudeas: Tunc enim sequeret᷑
dolor̾ partum : si precederet libido
umbrabit tibi Idest refrigerabitte
sub suo umbraculo sp̃s sẽs: ne infer¬
uore concupiscentiae terrearis
ldeoq quod nascetur exte scm̃: uoca¬
bitur filius di: his maria auditis.
iam fidei semine grauida. et prius.
xp̃m mente quam uentre concipi¬
ens. respondit angelo: Ecce ancil¬
la dñi. fiat mihi scđm uerbum

Expanded text:
rit, credendo concepit. Denique cum rit, credendo concepit. Denique cum divinum illi partum angelus nuntiasset, at illa propriae castitatis conscia, divinae dispensationis ignara, angelo respondissenosco ? angelus ei placido vultu respondit: Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . Non expavescas partumnec metuas, neque multum inexperta formides; tantum crede, et concepisti; ama, et peperisti. Spiritus enim sanctus superveniet in te; perinde non est quod metuas, et virtus Altissimi obumbrabit tibi; inde est quod gaudeas. Tunc enim sequeretur dolor partum, si praecederet libido ssimi obumbrabit tibi, id est refrigerabit tibi sub umbraculo Spiritus sancti, ne fervore concupiscentiae terrearis. Ideoque quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei . His Maria auditis, jam fidei semine gravida, et prius Christum mente quam ventre concipiens, respondit Angelo: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum
Abbreviated transcription (Latin):
et uirginalem pudicitiam non ami¬
sit: Electa est : quae auctorem suũ
ederet: Deniq uiro in experta. se
parituram obstipuit: quae thala¬
mum ignorauit: Oquam beata mat̾¬
ista. quae sine contaminatione con¬
cepit: et sine dolore peperit me¬
dicinam: Felix inquam mater. per
quam generis nr̃i uita est reparata.
quae deccielo suscepit prolem.
et mundo genuit saluatorem:
Haec enim̃ mirabili atq in effabili
modo: omnium rerum et suum
peperit saluatorem: Electa qui¬
peest uirgo in tegra. cui fecunditas
matris daretur: et facta est fecun¬
da mater. in qua uirginis integri¬
tas seruaretur: Sienim cogitemus
uirginem quae sine concupiscen¬
tia carnis concepit carnem. et
sine uiro peperit uirum: et si
uoluerimus factihuius quaerere ratio¬
nem: in ipsa nr̃a in quisitione succum¬
bimus. cum scriptumsit: generatio¬
nem eius quis enarrabit: Nam et ip¬
a beata maria cuius hodie natalicia
caelebramus: quae credendo pepe¬

Expanded text:
et virginalem pudicitiam non amiet virginalem pudicitiam non amisit. Electa est quae auctorem suum ederet; denique viro inexperta se parituram obstupuit, quae thalamum ignoraista, quae sine contaminatione concepit, et sine dolore peperit medicinam. Felix, inquam, mater, per quam nostri generis vita est reparata, quae de coelo suscepit prolem, et de mundo genuit Salvatorem. Haec enim mirabili atque ineffabili modo omnium rerum et suum peperit creatorem. Electa quippe est virgo integra, cui fecunditas matris daretur, et facta est fecunda mater, in qua virginis integritas servaretur. Sic enim cogitemus virginem quae sine concupiscentia carnis concepit carnem, et sine viro peperit virum. Et nam si voluerimus hujus facti quaerere rationem, in ipsa nostra inquisitione succumbimus; cum scriptum sit: Generationem ejus quis enarrabit ? Nam et ipsa beata Maria, cujus hodie natalitia celebramus, quae credendo pepe
Abbreviated transcription (Latin):
laude dignissima. quae sine hu¬
mano semine cȩlestem scło protu¬
lit panem: et mundo genuit salua¬
torem: O fidei pactum: ofidei secre¬
um nasciturum : uirgo gaudet. cupit̃q
effici mater: Verẽ magnum et
salutare mrsterium. quãesic peperit.
ut et mater et uirgo dici possit: Lacta
maria creatorem tuum: lacta pa¬
nem caeli. lacta p̃tium mundi:
Praebe lambenti mammillam: ut̃
ille prote prebeat percutienti maxil¬
lam: Tuilli ut mater temporalem
ministra substantiam: ut ipse nobis
et tibi uitam tribuat sempiternam:
Lacta ergo qui fecit te: qui talem
fecitte ũt ipse fieret inte: Lacta cũ
qui fructum fecunditatis tibi dedit
conceptus: et decus uirginitatis non
abstulit natus: Videte fr̃s quam dig¬
ne dõ consecrata uirginitas famulat᷑:
quamsic amare dignatus est ut una
eademq femina et uirgo dici posset
et mater: Quam p̃ferenda grã. et
cunctis scłis praedicanda: quae sola
& genitricis dignitatem obtinuit.

Expanded text:
laude dignissima, quae sine hulaude dignissima, quae sine humano semine coelestem saeculo protulit panem, et mundi genuit Salvatorem! O fidei pactum! O fidei secreum nasciturum: virgo gaudet, cupitque effici mater. Vere magnum et salutare mysterium; quae sic peperit, ut mater et virgo possit dici. Lacta, Maria, Creatorem tuum, lacta panem coeli, lacta praemium mundi. Praebe lambenti mamillam, ut ille pro te praebeat percutienti maxillam. Tu illi ut mater temporalem ministra substantiam, ut ipse nobis et tibi vitam tribuat sempiternam. Lacta ergo eum qui fecit te, qui talem fecit te, ut ipse fieret in te. Lacta eum qui fructum fecunditatis tibi dedit conceptus, et decus virginitatis non abstulit natus. Videte, fratres, quam digne Domino consecrata virginitas famulatur, quam sic amare dignatur, ut una eademque femina, et virgo dici possit, et mater; quam praeferenda gratia, et cunctis saeculis praedicanda, quae sola et genitricis dignitatem obtinuit,
Abbreviated transcription (Latin):
isti manum dexteram meam. et
inuoluntate tua deduxistime: et
cum gła assumpsistime: Hodie in¬
quam: et ipsa congrue asponso au¬
dit Ueni proxima mea. speciosa
mea. columba mea: qm̃ ecce hiemps
transiit. pluuia abiit: Ipsaq iam
beata respondit: Flores uis sunt
in terra: nam tempus putationis
aduenit: Anima mea exultabit
in dño : delectabitur super salutari
suo et in dño laudabitur anima
mea : audiant mites etletentur:
Et credo uidere bona dñi: in terra
quesit haec uirgo tam scã. adquam
sp̃s sc̃s uenire dignatus est: quae
tam speciosa quam ds̃ elegit spon
uirgo esse post partum: Haec est in
utiq sc̃s descendit sp̃s. huic uirtus
obumbrauit altissimi. et exea potens
uir tute xp̃s egreditur: Haec est in¬
maculata coitu. fecunda partu:
uirgo castitate: Haec concepit uir¬
go: non ex uiro. sed ex spu scõ: Haec
peperit nondolorem sed gaudium.
haec nutriuit angelorum et homi¬
num crbum: Felix certe et omni

Expanded text:
isti manum dexteram meam, et isti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . Hodie, inquam, et ipsa congrue ab sponso audiat: Veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea. Quoniam ecce hyems transiit, pluvia abiit . Ipsaque jam beata respondit: Flores visi sunt in terra, nam tempus sectionis advenit . Anima mea exsultavit in Domino, delectabitur super salutari suo . Et in Domino laudabitur anima mea. Audiant mansueti et laetentur . Et credo videre bona Domini in terra est illa Virgo tam sancta, ad quam Spiritus sanctus venire dignatus est: quae tam speciosa, quam Deus elegit sponsvirgo esse post partum. Nonne in figutique sanctus descendit Spiritus; huic virtus obumbravit Altvirtutum Christus egreditur . Haec est immaculata coitu, fecunda partu, virgo castitate; haec concepit virgo, non ex viro, sed de Spiritu sancto; haec perperit, non dolore, sed gaudio; haec nutrivit angelorum et hominum cibum. Felix certe et omni
Abbreviated transcription (Latin):
uestimentis humilitatis atq carita¬
tis induti appareamus: Nonuos
inuidia aliene felicitatis torqueat
nonira usq ad diuisionem dilani¬
et: non cupiditas xp̃m anobis ex¬
cludat: non seculi tristitia exurat.
non prosperitas eius in caute deci¬
piat. non luxuria in quinet: non
inmundicia polluat: non elatio
corrumpat: non superbia inflet.
ut cum nos uirtutib ornatos cari¬
tate coniunctos. humilitate fun¬
esse festiuitati perspexerit: arden¬
tius nobis subuenire festinet apud
ennis regni clarificat scõs suos: et est
aeterna laus et expectatio omnib
electissuis. Ipsi gła uirtus. potestas
aet̾ nitas. et nunc & semꝑ per im¬
mortalia scła scłorum amen:¬
nos ammonet. ut in lau¬
de uirginis immorari
debeamus: quia reuera
indignum est ut indie tantȩ geni¬
tricis. laudes dñi nr̃i sileat lingua
carnis: In hac si quidem die compe¬
tenter beata uirgo maria: sponso
illi caelesti libere pro clamat: Tenu¬

Expanded text:
vestimentis humilitatis atque charitavestimentis humilitatis atque charitatis induti appareamus. Non nos invidia alienae felicitatis torqueat, non ira usque ad divisionem dilaniet, non cupiditas Christum a nobis excludat, non saeculi tristitia exurat, non prosperitas ejus incante decipiat, non luxuria inquinet, non immunditia polluat, non elatio corrumpat, non superbia inflet: ut dum nos virtutibus ornatos, charitate conjunctos, humilitate funinteresse festivitati perspexerit, ardentius nobis subvenire festinet apud ennis regni glorificat sanctos suos, et est aeterna laus et exspectatio omnibus electis ejus: ipsi gloria, virtus, potestas, aeternitas, et nunc et semper per immortalia saecula saeculorum. Amen admonet ut in laude Virginis immorari debeamus. Quia revera dignum est ut in die tantae genitricis laudes Domini non sileat lingua carnis. In hac siquidem die competenter beata Virgo Maria, sponsa illa coelestis libere proclamat: Tenu
Abbreviated transcription (Latin):
mis ac margaritis ornata assistis.
tibi thronus regius ab angelis col¬
locatus in aulã aeterni regis. teq
ipse rex regum ut matrem ueram
et decoram sponsam pracomnib
diligens. amoris amplexu sibi as¬
sociat: Nec mirum. ut dignetur
tibi ad gaudere ds̃ regnans inccelis.
natum: totiens osculata es interris
Hasergo tuas felicitates possidens.
conuerte ad nr̃arum miseriarum
salutem: Inter haec igitur fratres
sime uirginis intercessionibus¬
nos committamus: Omnes cius
patrocinia omni nisu imploremus
utdum nos supplici eam obsequio
frequentamus in terris. ipsa nos sedu¬
la prȩce commendare dignetu
in caelis: Neq enim dubium quod
meruit proliberandis proferre prae¬
tium: posse plus scis omnib libera¬
tis impendere suffragium: Sed quid
nobis prodest hanc interpella re
uocibus: nisi etiam humilitatis eius.
exempla teneamus: Cu remus
ergo dilectissimi fr̃s: ut qui huius
dici festiuitati inter esse cupimus:

Expanded text:
mis ac margaritis ornata assistis. mis ac margaritis ornata assistis. Tibi thronus regius ab Angelis collocatur in aula aeterni Regis, teque ipse Rex regum ut matrem veram et decoram sponsam prae omnibus diligens amoris amplexu sibi associat. Nec mirum, si dignetur tibi adgaudere Deus regnans in cnatum toties osculabaris in terris. Has ergo tuas felicitates possidens convertere ad nostram perpetuam salutem. Inter hsimae Virginis nos intercessionibus committamus, omnes ejus patrocinia omni nisu imploremus: ut dum nos supplici eam obsequio frequentamus in terris, ipsa nos sedula prece commendare dignetur in coelis Neque enim dubium, quae meruit pro liberandis proferre pretium, posse plus sanctis omnibus, liberatis impendere suffragium. Sed quid nobis prodest hanc interpellare vocibus, nisi etiam humilitatis ejus exempla teneamus? Curemus ergo, dilectissimi fratres, ut qui hujus diei festivitati interesse cupimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ueni proclero. intercede promona¬
chorum choro. exora pro deuoto
femineo sexu. sentiant omnes tu¬
um leuam̃. qui cumq deuote
celebrant tuum natale: Sit tibi
compassio super afflictis: sit pi¬
us affectus super caelorum pere¬
grinis: Et cum te semper. laetantẽ
adhuc in hac terra affligimur:
persequimur: iniurus lascessimur:
ob probris afficimur: Esurimus.
regnis. praelataes cunctis uirginum
choris: Iuagnum quocumq perre¬
xerit sequeris: tu uirgineos choros.
et ab incentiuȩ carnis inlecebris ali¬
enos: peralbentia lilia. rosasq uer¬
nantes. ad fontem perhennis uitae
potandos inintas: Tu in illa beatoꝵ
felicissima regna primi ordinis dig¬
nitate indepta plantis roscidis ob.¬
errans. inter paradrsi amoetate
gramineosq crocos tenero poplite
pergis feliciq palma uiolas in mar¬
cesibiles carpis: Tu concinis sine
fine choris coniuncta angelis: ar¬
changelisq sociata et inde fessa
uoce sc̃s clamare noncessas: Iu in
cubiculo reiis. beatitudinum gem¬

Expanded text:
ro monachorum choro, exora pro devoto femineo sexu: sentiant omnes tuum levamen, quicumque devote celebrant tuum nomen. Sit tibi compassio super afflictis, sit pius affectus super coelorum peregrinis: et cum te semper laetantem aadhuc in hac terra affligimur, persequimur, injuriis lacessimur, opprobriis afficimur, esurimus, coelestibus regnis praelata es cunctis virginum choris, tu Agnum quocumque perrexerit sequeris . Tu virgineos choros et ab incentivae carnis illecebris alienos per albentia lilia rosasque vernantes ad fontes perennis vitae potandos invitas. Tu in illa beatorum felicissima regia, primi ordinis dignitate indepta, plantis roscidis oberrans, inter paradisi amoenitatem gramineosque crocos tenero poplite pergis, felicique palma violas immarcescibiles carpis. Tu concinis sine fine choris conjuncta summis; Angelis Archangelisque sociata, indefessa voce, Sanctus ! clamare non cessas. Tu in cubiculo Regis beatitudinum gem
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitas humani generis persoluet.
qũae solo tuo com̃mertio recuperandi
aditum inuenit: Accipe itaq quas
cumq exiles. quascumq meritis tuis
impares gr̃arum actiones: et cum
susceperis uota: culpas nras orando
excusa: Ad mitte nr̃ãs preces intra
sacrarium exauditionis: et reporta
nobis grãm reconciliationis: Sit per
te excusabile. quod perte ingerimus.

Expanded text:
fragilitas humani generis persolvet, fragilitas humani generis persolvet, quae solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? Accipcunque exiles, quascunque meritis tuis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vota, culpas nostras orando excusa. Admitte nostras preces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te i
Abbreviated transcription (Latin):
animam meam: Multi si quidem
uidentur inconspectu hominum hu¬
miles esse: ut abeis beatificentur. sed
eorum humilitas adño non respicitur:
quia falso et nonuere dehumilitate
gloriantur: Si enim ueraciter humi¬
les essent: dm̃ abhominib et non se
uellent laudari: Non in hoc mundo
corum sp̃s exultaret: sed indõ salutari
Humilitatẽ suam non ab hominibus
conspici: sed adõ ex obtarent Sequitur
in scõ cantico Quia fecit mihi magna
qui potenset etscm nomeneius
Quae tibi magna fecit quaeso glori¬
osa uiro. ut dici beata mereris:
futo enim immo ueraciter credo.
ut creatura ederes creatorem: famu¬
la dñm generares: ut perte ds̃ mun¬
dum redimeret. perte in luminaret.
amorem diaccenderent fideliter pro¬
tulisti: Ea uero quae secuntur: huma¬
no generi prophetasti: Meum autẽ
uotum extitit ea tantum inde trans¬
pertinerent: Sed haet quae dete ipsa
narrasti. neq ut dignitas tua meretur
dicere potuisti: Iuas ergo tibi laudes

Expanded text:
animam meam . Multi siquidem animam meam . Multi siquidem videntur in conspectu hominum humiles esse, ut ab eis beatificentur: sed eorum humilitas a Domino non respicitur, quia falso, et non vere de humilitate gloriantur. Si enim veraciter humiles essent, Deum ab hominibus, et non se vellent laudari; non in hoc mundo eorum spiritus exsultaret, sed in Deo salutari; humilitatem suam non ab hominibus conspici, sed a Deo exoptarent. Sequitur in hoc sancto Cantico, Quia fecit mihi magna qui potens est, et sanctum nomen ejus . Quae tibi magna fecit, quaeso, gloriosa Virgo, ut dici beata merearis? Puto enim, imo veraciter credo, ut creatura ederes Creatorem, famula Dominum generares; ut per te Deus mundum redimeret, per te illuminaret, amorem Dei accenderent fideliter protulisti: ea vero quae sequuntur, humano generi prophetasti. Meum autem votum exstitit ea tantum inde transpertinerent. Sed haec quae de te ipsa narrasti, neque ut dignitas tua meretur, dicere potuisti. Quas ergo tibi laudes
Abbreviated transcription (Latin):
haec uirgo gloriosa beatam se dicit
ab omnib generationib manifestat.
eo quod eius humilitatem dicitur
respexit: Nam subdit: Quia respexit
humilitatem ancillȩ sue : ecce enim
ex hoc beatam medicent oms gene¬
rationes: Ouere beata humilitas.
quae dm̃ hominib peperit: uitam
mortalib edidit: caelos in nouauit.
mundum purificauit. para disum
aperuit. ethominum animas ab in¬
feris liberauit: Ouere inquam glo¬
riosa mariae humilitas: quae por¬
ca paradysi efficitur: scala caeli cons¬
tituitur: Factaest certe humilitas
mariae scala caelestis: perquam des¬
cendit ds̃ ad terras: Quia respexit
humilitatẽ ancillote sue : ecce enim
ex hoc beatam me dicent omnes gene¬
rationes: Et quidẽ dicere respexit:
nisi approbauit: placuit ei: humili¬
tas mea: Hinc perprophetam dñs
dicit: Ad quem respiciam: nisi ad
pauperculum ethumilem. et trem̃¬
tem sermones meos: Hinc dauid dño
dicit Quia respexisti humilitatem
meam: saluam fecisti denecessitatib

Expanded text:
haec Virgo gloriosa beatam se dici ab omnibus generationibus manifestat, eo quod ejus humilitatem Deus respexit. Nam subdit, Quia respexit humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . O vere beata humilitas, quae Deum hominibus peperit, vitam mortalibus edidit, coelos innovavit, mundum purificavit, paradisum aperuit, et hominum animas ab inferis liberavit! O vere, inquam, gloriosa Mariae humilitas, quae porta paradisi efficitur, scala coeli constituitur! Facta est certe humilitas Mariae scala coelestis, per quam descendit Deus ad terras. Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Et quid est dicere, Respexit; nisi, Approbavit, placuit ei humilitas mea? Unde per prophetam Dominus dixit, Ad quem respiciam, nisi ad pauperculum et humilem, et trementem sermones meos ? Hinc David Domino dicit, Quia respexisti humilitatem meam, salvasti de necessitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
sima uirgo. offer nos xp̃o pus suffra¬
gus.: quae nescis inudere filuis. Ne
adtendas filiorum iniurias. aquib
nonut dignum est: honoraris:. Tolera
pia inreuerentiam filiorum: quae
amore uinceris generationis: F. oue
os: dep̃cando unicum filium proex¬

Expanded text:
sima Virgo, offer nobis Christum piis suffragiis, quae nescis invidere filiis, sed nec attendas filiorum injurias, a quibus non ut dignum est honoraris. Tolerat enim irreverentiam filiorum, quae amore vincitur generationis. Fove . Deprecare unicum Filium pro ex
Abbreviated transcription (Latin):
Rs Dilectissimi cum ali¬
quid pro amore creato¬
ris increatura dignis lau¬
dib predicatur aut ex¬
tollitur: ad eius procul
dubio laudem refertur. quiauctor
ipsius creaturarum operis inuenitur:
Sicuti et quodam laudabili ac mirabili
artificio. quicquid magnis laudib
celebratur: adlaudem artificis iure
colligitur: Hinc quoq ꝑ propħam
scriptum est: Laudate dñm inquit
in scĩs eius. In primis dilectissimi grãm
detis praesumptioni. uel inperfectioni
meae Quicumsim tardus ingenio.
in doctus eloquio: ex amore tamen qđ¬

Expanded text:
s dilectissimi, cum aliquid pro amore Creatoris in creatura ejus dignis laudibus praedicatur, aut excolitur, ad Dei procul dubio laudem refertur, qui auctor ipsius creaturarum operis invenitur. Sicuti et in quodam laudabili ac mirabili artificio, quidquid in eo magis laudibus celebratur, ad laudem artificis jure colligitur. Hinc quoque in Propheta scriptum est: Laudate Dominum, inquit, in sanctis ejus. Unde in primis, dilectissimi, gratidetis praesumptioni vel imperfectioni meae, qui cum sim tardus ingenio, indoctus eloquio, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Ofelix maria: & omnium laude dignis¬
sima: oOgenitrix gloriosa. o sublimis
puerpera: cuius inscerib auctor caeli
terrȩq committitur: Ofelicia oscula
lactantis labris impressa: cum inter
crebra ludicra reptantis infantiae. ut¬
pote uerus exte filius tibi matri ad¬
luderet: etut uerus expatre dñs im¬

Expanded text:
aude dignissima! O genitrix gloriosa! O sublimis puerpera, cujus visceribus auctor coeli terraeque committitur! O felicia oscula lactentis labris impressa, cum inter crebra indicia reptantis infantiae, utpote verus ex te filius tibi matri alluderet; cum
Abbreviated transcription (Latin):
Childeb̾tus quoq & chlocharius fran¬
cesar augustum circumdantes obsidert
Sed ciuẽs tunicam beati UINCENIII mar¬
tyris circumferentes. miscđiam dñi rogu¬
bant. Iua de re flexi reges childebtũs
& Ctotharius. pace composita. in mune¬
re stolam beati VINCENIII martyris. ace¬
sar augustanis acceperunt. Parisius chil-¬
ne beati martyris uiucintii. ibi construcs¬
tur. eandem ipsam stolam in eundem

Expanded text:
Childebertus et Chlotarius reges FranCaesar-Augustam circumdantes obsident. Sed cives tunicam B. Vincentii martyris circumferentes misericordiam Domini rogabant, qua de re flexi reges, Childericus et Chlotarius, pace composita, in munere stolam beatissimi Vincentii martyris a Caesar-Augustanis acceperunt. Parisios reverne B. Vincentii martyris ibi constructa, eamdem ipsam stolam in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
N on possum diligere inimicũ meũ
quem cotidie uelud̃ hostem patior¬
crudelissimum: O quicumq ille
es. at cendis quid tibi fecerit homo
& Non consideras quid tu feceris dõ
Cumenĩ tumultum grauiora in
dm̃ peccata cõmiseris. quare non
dimittis homini paruum. ut
tibi ds̃ dignetur dimittere multũ.
Recolestibi in euangłio ueritas ipsa
ꝓmiserit: & quã tibi quodã modo
ccutionem fecerit. uel
quale tecum pactum inierit.
Sienĩ in quid̃ dimiseritis hominib
peccata eorũ. dimit& & uobis pct̃
mittͥa. debita ur̃a. Uidetis fr̃s.
quia cum dĩ grã inpotestate nr̃a
positum ÷ : qualiter adño uidi¬
cemur. Si in quid̃ dimiseritis.
dimittetur uobis. Iam sepe dixi
fr̃s & frequentius dicere debeo.
Nemose circumueniat. nemose seducat
qui uelunum hominẽ in hoc mundo
odio hab&: quicquid dõ in oꝑibus
bonis obtulerit totum ꝑdit. Qui a

Expanded text:
non possum diligere inimicum meum, non possum diligere inimicum meum, quem cotidie patior uelut hostem crudelissimum. o quicumque ille es, adtendis, quid tibi fecerit homo, et non consideras, quid tu feceris deo. cum enim tu multo grauiora in deo peccata commiseris, quare non dimittas homini paruum, ut tibi deus dignetur dimittere totum. Recole, quid tibi in euangelio ueritas ipsa promiserit et quam tibi quodam modo cautionem fecerit uel quale tecum pactum inierit: si enim, inquit, dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et uobis pater mittet uobis debita uestra. uidetis, fratres, quia cum dei gratia in potestate nostra positum est, qualiter a domino iudicemur. si, inquit, dimiseritis, dimittetur uobis. iam saepe dixi, fratres, et frequentius dicere debeo, nemo se circumueniat, nemo se seducat, quia, qui uel unum hominem in hoc mundo odio habet, quicquid deo in operibus bonis obtulerit, totum perdet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe : ne statuas illis hoc peccatum
Uidete dilectissimi fr̃s affectum
beati uiri: uidete magnã et
admirabilem caritatem. Inper¬
secutione positus erat. & ꝓperse¬
cutoribus supplicabat᷑. Atq in illa
lapidum riuna quando alius ob¬
liuisci poterat &iam carissimos
suos. ille dño cõmendabat inimicos
Quid enim dicebat cum lapidaretur
Dñe ne statuas illis hoc peccatum:
Plus itaq tunc illorum dolebat pec¬
cata : quam sua uulnera. Plus
illorum impietatem: quam suc̃
mortem. Et recte plus. In illorũ
quippe iniquitate erant multa
quȩ plangi: in illius autem morte
lorum impietatẽ mors sequebatur
aeterna : huuis autem mortem
uita perpetua: Imitemur ergo
in aliquo dilectissimi fr̃s tanti
magistri fidem: tam preclari
martiris caritatem. Diligamus¬
nos hoc animo in ceccłia fr̃s nr̃os.
quo ille tunc dilexit in imicos suos.
Sed quod peius est. aliquoties non
sed nec amicis quidem fidem in¬
tegram custodimus. Sed dicit aliqͥs

Expanded text:
Domine, ne statuas illis hoc peccatum Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Videte, dilectissimi fratres, affectum beati viri, videte magnam et admirabilem charitatem. In persecutione positus erat; et pro persecutoribus deprecabatur: atque in illa lapidum ruina, quando alius oblivisci poterat etiam charissimos suos, ille Domino commendabat inimicos. Quid enim dicebat cum lapidaretur? Domine, ne statuas illis hoc peccatum. Plus itaqcata quam sua uulnera, plus illorum impietatem quam suam mortem. et recte plus. in illorum quippe impietate erant multa, quae debent plangi, in illius autem morte lorum impietatem mors sequebatur aeterna, huius autem mortem uita perpetua. imitemur ergo in aliquo, dilectissimi fratres, tanti magistri fidem, tam praeclari martyris caritatem. diligamus hoc animo in ecclesia fratres nostros, quo ille tunc dilexit inimicos. sed quod peius est, aliquotiens non sed nec amicis quidem fidem integram custodimus. sed dicit aliquis:
Abbreviated transcription (Latin):
dexteram dĩ patris stare memora¬
uit : ut ad confundendam iude¬
orum in credulitatem. ille martiri
ostenderetur inccelo. qui aꝑfidis
negabatur inmundo. Et illi tes¬
timonium celestis ueritas dar&e.
cui fidem terrena impietas de roga¬
rat. Unde lic& uixta psalmum
qui lectus est. preciosa est in cons¬
pectu dñi mors scõtum eius. Sed siquid
tamen distare inter martires potest:
precipuus uidetur eẽ qui primus ÷
Nam cum scs̃ stephanus ab apłis dic¬
conus ordinatus sit: apłos ipsos
beata ac trium phali morte p̾cessit.
Ac sic quierat inferior ordine : prim
factus est passione. Et qui erat dis¬
cipulus gradu: magister coepit
ẽẽ martirio. Conplens illud quod
Quid retribuam dño ꝓom̃ib quȩ
retribuit michi. Retribuere enĩ
primus uoluit stephanus martir
dño : quod cum om̃i humano ge¬
nere accepit adñõ Mortem enĩ
quam saluator dignatus est pro
subiecit scriptura diuina & ait
Positis genibus: clamauit dicens.

Expanded text:
dexteram Dei Patris stare memoradexteram Dei Patris stare memoravit, ut ad confundendam Judaeorum incredulitatem, illi martyri ostenderetur in coelo, qui a perfidis negabatur in mundo; et illi testimonium coelestis veritas daret, cui fidem terrena impietas derogarat. Unde licet juxta psalmum, qui lectus est: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum sit , si quid tamen distare inter 203 martyres potest, praecipuus videtur esse qui primus est. Nam cum S. Stephanus ab apostolis diaconus ordinatus sit, apostolos ipsos beata ac triumpac sic qui erat inferior ordine, primus factus est passione; et qui erat discipulus gradu, magister coepit esse martyrio, complens illud quod Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi ? Retribuere enim primus voluit Stephanus martyr Domino, quod cum omni humano genere accepit a Domino. Mortem enim quam Salvator dignatus est pro subjecit Scriptura sacra, et ait: Positis genibus clamavit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
constituit xp̃c. perquam adcęlũ
om̃is possit conscendere xp̃ianus:
puram caritatem fortiter retinete.
ipsam uobis in uicem exhibete: &
in ea ꝓficiendo conscendite Insis¬
tite operibus bonis: ut adpręmia
deterna peruenire possitis. ad¬
uatõris
TALE DEXTI STEPHA¬
APLORUM quȩ nobis hodie
lecta est dilectissimi fr̃s cum plu¬
rimum habeat in ipsa specie
ad mirationis: non minus tamea
contin& in misterio dignitatis. Ecce
beatus stephanus dicit Ui¬
deo caelos apertos: & filium ho¬
minis stantem adextris dĩ. Con¬
siderate adtentius. dilectissimi fr̃s
stare uidiss&. curse filium hominis
uidere testatus est. & non potius
potius quam hominis filium ui¬
dere dixisso. Sed certa ratio
postulabat: ut hoc ita & ostende
retur incaelo. & predicaretur in
mundo. Omne enim uidȩorum
scandalum in hoc erat: curdñs
filius hominis. eẽ &iam dĩ filius
diceretur. Ideo ergo pulchre scrip¬
tura diuina filium hominis ad

Expanded text:
constituit Christus, per quam ad coelum constituit Christus, per quam ad coelum omnis possit conscendere Christianus, puram caritatem fortiter retinete, ipsam vobis invicem exhibete, et in ea proficiendo conscendite. Insistite operibus bonis, ut ad praemia aeterna pervenire possitis, advatorisTALI SANCTI STEPHAactuum, quae nobis hodie lecta est, dilectissimi fratres, cum plurimum habeat in ipsa specie admirationis, non minus tamen continet in mysterio dignitatis. ecce, inquit beatus Stephanus, uideo caelos apertos et filium hominis stantem a dextris dei. considerate adtentius, dilectissimi fratrstare uidisset, cur se filium hominis uidere testatus est et non potius potius quam hominis filium uidere dixisset? sed certa ratio posretur in coelo, et praedicaretur in mundo; omne enim Judaeorum scandalum in hoc erat, cur DomiFilius hominis, esse etiam Dei Filius diceretur. Ideo ergo pulchre Scriptura divina Filium hominis ad
Abbreviated transcription (Latin):
lumen cordis iustificatus accẽpit:
Con uinctus est itaq stephano.
factus ouis ex lupo Et ecce nunc
paulus cum stephano lȩtatur. cũ
stephano xp̃i claritate ꝑfruitur:
Cum stepheno exultat: cum stephano
regnat: Quoenim precessit stephanꝰ
trucidatus lapidibus pauli: illuc̃
secutus est paulus adutus oratio¬
nibus stephani: Quam uera uita
fr̃s mei. ubi non paulus de stephani
occisione confunditur. sed stephan
de pauli consortio gratulatur.
qnm caritas in utroq lȩtatur: Cari¬
tas quippe instephano: superauit
sȩuitiam iudȩorum: Caritas iN
paulo cooperit multitudinem
peccatorum: Caritas in utroq pa¬
riter : regnum meruit possidere
coelorum: Caritas est igitur om̃iũ
fons & origo bonorum. munimen
egregium: uia quȩ ducit ad cęlũ:
Incaritate qui ambulat: nec errare
poterit nec timere: Ipsa dirigit.
ipsa protegit: ipsa perducit: Quo¬
circa fratres qnm scalam caritatis

Expanded text:
autem lumen cordis justificatus accepit. autem lumen cordis justificatus accepit. Conjunctus est itaque Stephano, factus est ovis ex lupo. Et ecce nunc Paulus cum Stephano laetatur, cum Stephano Christi claritate perfruitur, cum Stephano exsultat, cum Stephano regnat. Quo enim praecessit Stephanus, trucidatus lapidibus Pauli, illuc secutus est Paulus, adjutus orationibus Stephani. 6. Quam vera vita, fratres mei! ubi non Paulus de Stephani occisione confunditur, sed Stephanus de Pauli consortio gratulatur, quoniam caritas in utroque laetatur. Caritas quippe in Stephano superavit saevitiam Judaeorum, caritas in Paulo cooperuit multitudinem 558 peccatorum, caritas in utroque pariter regnum meruit possidere coelorum. Caritas igitur est omnium fons et origo bonorum, munimen egregium, via quae ducit ad coelum. In caritate qui ambulat, nec errare poterit, nec timere. Ipsa dirigit, ipsa protegit, ipsa perducit. Quocirca, fratres, quoniam scalam caritatis
Abbreviated transcription (Latin):
de peccato confunditur. & a malis
operibus separetur: & per orationẽ
dõ miserante saluetur: Nam sc̃ã
scriptura dicit. qnm̃ quem diligit
dñs corripit: flagellat autem̃
om̃ẽm filium quem recipit: Xp̃i gꝰ
caritate conpulsi. & bonos hortam
ut in bono permaneant: & malos
conpellimus ut amalo discedant
Presertim qnm in istis duobus scĩs
geminum nobis monstratur scclucis
indicium: Vt siquis bonus est.
imitetur per seuerantiam caricacis.
instephanõ: Qui autem malus ÷.
sectetur exemplum conuers onis
in paulo: Et quibonus est cequi¬
tatem usq infinem teneat: iste
malum celeriter deserat: Bonus
timeat necadat : malus conetur
ut surgat: Quisquis ergo malus est.
cum paulo prosternatur in malũ.
ut cum eo erigatur in bono: qnm̃
& ille cetidit malus: & surrexit
bonus prostratus est iniquus: &
erectus est iustus: Cecidit seuis¬
simus per secutor : & surrexit uere¬
dicus predicator: Codens lumen
corporis impius perdidit : surgens

Expanded text:
de peccato confunditur, et a malis de peccato confunditur, et a malis operibus separetur et per orationem Deo miserante salvetur. Nam et sancta Scriptura dicit: Quoniam quem diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium qcaritate compulsi, et bonos hortamur, ut in bono permaneant, et malos compellimus, ut a malo discedant: praesertim quoniam in istis duobus sanctis geminum nobis monstratur salutis indicium: ut si quis bonus est, imitetur perseverantiam caritatis in Stephano; qui autem malus est, sectetur exemplum conversionis in Paulo: et qui bonus est, aequitatem usque ad finem malum celeriter deserat. Bonus timeat ne cadat, malus conetur ut surgat. Quisquis ergo malus est cum Paulo prosternatur in malo, ut cum eo erigatur in bono: quoniam et ille cecidit malus, et surrexit bonus. Prostratus est iniquus, et erectus est justus; cecidit saevissimus persecutor, et surrexit veridicus praedicator. Cadens lumen corporis impius perdidit, surgens
Abbreviated transcription (Latin):
proeo supplex effundatur oratio
Ut qui malum facit per increpa¬
tionem de malis operibus confun¬
datur: & per orationem apud dm̃
ad uiuetur. Ac sic ipsa caritas.
& in ore iusticiam son& ut errantẽ
corrigat. & in corde pacientiam
seru&: ut pro errante orationem puro
affectu dilectionis effundat: qui enim
errantem non corripuerit de neglegen¬
tia uidicatur: Qui cutem proeo noni
orauerit: depernicie condemnatur:
Quo circa fr̃s. si quando aliquis ꝓanimȩ
sclute corripitur : non aspernanter
accipiat monita caricatis: N ec prȩ¬
sentem tristiciam suȩ uoluntatis
adtendat : sed considerat quȩ lucra
utilitatis ad quirat: Idcirco enim
arguitur : ut ciprauis oꝑib corri¬
gatur: Nec cum uid& correptionem
aliqua uerborum austeritate feruere.:
existim& caritatem in corde friges¬
cere: Sic enim iugilamore correp¬
tio : ut in corde ñon dormit& oratio:
Ac per hoc: in utroq peccanti consulte
prospicitur Ut dum homo correptꝰ

Expanded text:
pro eo supplex effundatur oratio. pro eo supplex effundatur oratio. Ut qui malum fecit, per increpationem de malis operibus confundatur, et per orationem apud Deum adjuvetur; ac sic ipsa caritas, et in ore justitiam sonet, ut errantem corrigat; et in corde patientiam servet, ut pro errante orationem puro affectu dilectionis effundat. Qui enim errantem non corripuerit, de negligentia judicatur; qui autem pro eo non oraverit, de pernicie condemnatur. Quocirca, fratres, si quando aliquis pro animae salute corripitur, non aspernanter accipiat monita caritatis; nec praesentem tristitiam suae voluntatis attendat, sed consideret quae lucra utilitatis acquirat. Idcirco enim arguitur, ut a pravis operibus corrigatur. Nec tamen cum videt correptionem aliqua verborum austeritate fervere, existimet caritatem in corde frigescere. Sic enim vigilat in ore correptio, ut in corde non dormitet oratio. Ac per hoc, in utroque peccanti consulte prospicitur, ut dum homo correptus
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa scã & indefessa caritas desiderabat
orando adquirere : quos nequiuit
monendo conuertere: Neq enim
fr̃s existimandus est stephanus
tunc inimicos dilexisse: cũ eorum
Absit hoc ab anima martiris: ad ccieli
palcitium festinantis Ipsa enim
scã caritas firmã seruauit iNora¬
tione pacientiam. quae regendã
tenuit incorreptione censuram:
Et ideo in oratione audiri meruit
lenitas : quia sine caritate non
fuit incorreptione seueritas: Ac
per hoc siue orando. siue corripiendo
caritatem beatus stephanus reser¬
uauit: quia utrobiq scelutem erran¬
tium cogitauit. & indicio scę orati¬
onis ostendit. increpationem illam
non fuisse odii sed amoris: Hoc
autem faciens. & presentibus carica¬
tem beatus martir exhibuit.¬
& utile nimis exemplum posteris
dereliquit: De monstrauit enim
geminam ȩcclesiastici dispensato¬
ris indutriam: ut ad corrigendum
cuius lib& peccantis errorem. &
non desit in ore correptio. & addm̃

Expanded text:
Ipsa sancta et indefessa caritas desideravit Ipsa sancta et indefessa caritas desideravit orando acquirere quos nequivit monendo convertere. Neque enim, fratres, existimandus est Stephanus tunc inimicos dilexisse cum pro eisAbsit hoc ab anima martyris ad coeli palatium festinantis. Ipsa enim sancta caritas firmam servavit in oratione patientiam, quae rigidam tenuit in correptione censuram. Et ideo in oratione audiri meruit lenitas, quia sine caritate non fuit in correptione severitas: ac per hoc, sive orando, sive corripiendo, caritatem beatus Stephanus reservavit, quia utrobique salutem errantium cogitavit, et indicio sanctae orationis ostendit increpationem illam non fuisse odii, sed amoris. 4. Hoc autem faciens, et praesentibus caritatem beatus martyr exhibuit, et utile nimis exemplum posteris reliquit. Demonstravit enim 557 geminam ecclesiastici dispensatoris industriam: ut ad corrigendum cujuslibet peccantis errorem, et non desit in ore correptio, et ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
randa ubiq potentia scluatoris: õpre¬
dicanda in desinenter grã redemptoris:
ostendit in matre uirginitatis aetnȩ
miraculum : demonstrauit in mar¬
tire. in uictȩ caritatis indicium.:
Integritas quippe intemerata per¬
mansic inuirgine : dilectionis ues¬
tis inuicta per seuerauit in martyre :
Et sicut inmatre dñi non potuit
uirginitas uiolari: sic in martiris
mente non potuit xp̃i caritas tanto
seuientium agmine superari : Ste¬
phanus ergo ut̃ miminis sui coronã.
meruiss& accipere : caritatẽ pro ar¬
mis habebat. & ꝑ ipsam ubique uin¬
cebat Percaritatẽ dĩ seiuentib iudȩis
non cessit : ꝑ caritatem proximi ꝓ
lapidantibus intercessit: Per cari¬
tatem arguebat errantes ut cor¬
rigerentur . Per caritatem pro lapi¬
dãntibus orabat nepunitentur :
Caritatis uirtute subnixus uicit
sculum crudeliter sȩuientem: et
quem habuit in terra persecutorẽ.
in cęlo meruit habere consortem.

Expanded text:
randa ubique potentia Salvatoris! O praeranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari. Stephanus ergo, ut nominis sui coronam meruisset accipere, caritatem pro armis habebat, et per ipsam ubique vincebat. Per caritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecutorem, in coelo meruit habere consortem
Abbreviated transcription (Latin):
& benignus prolapidantib exorar&.:
Quod est ergo tam magnum atq
insuperabile genus armorum. quo
tes non repercutiens: sed paciens su¬
perar&: insuper & occisus aulam
caelestis regni. uiuus & coronatus
intraretꝰ. Procul dubio munimine re¬
gio septus: nullatenus est abaduer¬
sacriis superatus: c̃m rex nr̃ cum
sit altissimus. pronobis humilis uenit.
sed inanis uenire non potuit. Mag¬
num quippe donatiuum suis militib
acculit: quoeos non solum copiose
di cauit. sed &iam ad certandum
inuictissime confortauit. At tulit
namq donum caritatis: quae per¬
ducer& homines ad consortium
deitatis. Q uod ergo atculit erogauit
nec sibi aliquid minuit: sed mirabi¬
liter & suorum fidelium pciuperiem
ditauit. & indeficientib thescuris
plenus ipse ꝑmansit: Caritas ergo
suit xp̃m : ipsa stephanum de ter¬
ris eleuauit adccelum: Caritas
quae prȩcessit in rege : ipsa subse¬
quenter refulst in milite : Ocidmi¬

Expanded text:
et benignus pro lapidantibus exoraret. et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo tes non repercutiens, sed patiens superaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullatenus est ab adversariis superatus: quoniam Rex noster, cum sit altissimus, pro nobis humilis venit, sed inanis venire non potuit. Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficientibus thesauris plenus ipse permansit. 3. Caritas ergo Christum, ipsa Stephanum de terra elevavit ad coelum. Caritas quae praecessit in Rege, ipsa subsequenter refulsit in milite. O adm
Abbreviated transcription (Latin):
stephanus stola est abeo i mortalitatis
inducus: Heri prȩsepis angustia xp̃m
portauit infantem: hodie in men¬
sitaf cceli. suscepit stephanum trium¬
phantem: Solus descendit Ẽs ut multosa
eleuco&: humiliauit se rex nr̃. ut
suos milites exaltar&: Qui enim corpo¬
risuo uirginis preparauit uterum.
ipse martyri suo aperire dignatus
non dedignatus est uteri : ut animã
stephani latitudo susciper& caeli:
quibus armis precinctus stephanus.
seuitiam uidȩorum pocuit suꝑare:
ut ita feliciter meruiss& triumphare :
Neq. enim pacrui ꝓendenda sunt talis
uirtus: talisq triumphus : aut uero
uilibus armis pocuit pręmuniri
qui a multis non potuit superari.
In uicte namq in eo enituit insigne.
uirtutis. quȩ nec frementium seui¬
tiam formidauit: nec lapidanti¬
um iccibus deuicta subcubuit.
Usq adeo enim inter frementes per¬
mansit interitus. & inter lapidũ
fuit crucia menta securus: ut in credu¬
litatem uidȩorum fidenter arguer&.

Expanded text:
Stephanus stola est ab eo immortalitatis Stephanus stola est ab eo immortalitatis indutus. Heri praesepis angustia Christum portavit infantem; hodie immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem. Solus descendit Dominus, ut multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse martyri suo aperire dignatus non dedignatus est uteri, ut animam Stephani latitudo susciperet coeli.quibus armis praecinctus Stephanus saevitiam Judaeorum potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret,
Abbreviated transcription (Latin):
ERECELEBRAUIMUS
TENPORALIO SeMT¬
TIR NI RECIS NR
nattilem: hodie cȩlebram
triumphalem militis passionem:
Heri enĩ rex nr̃ trabea carnis indutus.
de cula uteri uirginalis egrediens uisi¬
tare dignatus est̃ mundum: hodie
miles detabernaculo corporis exiens.
trium phator migrauit adcaelum ꝙ
Ille sempiternę deitatis maiestate ser¬
uata. seruile ci nctorum carnis
assumens. in huiusscłi campo pugna¬
turus intrauit: iste depositis corrup¬
tibilibus corporis indumentis. ad caeli
palatium perenniter regnaturus
ascendic: Ille descendit carne uelatus.
iste ascendit sanguine laureatus :
Ascendit iste lapidantibus uidȩis.
quia ille descendic letantibus angelis:
Gloria in excelsis dõ heri exultantes
scĩ angeli cantauerunt: hodie stepha¬
num letantes in suum consorttum sus¬
ceperunt: Heri dñs exiuit de utero
uirginis. hodie miles egressus est
de engastulo ccirnis: Heri xp̃c prenebis¬
egressus est. deergastulo ecornisi : Heri
xp̃c pro nobis pannissinuolutus: hodie

Expanded text:
celebravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit ad coelum. Ille, sempiternae deitatis majestate servata, servile cinctorium carnis assumens, in hujus saeculi campum pugnaturus intravit; iste depositis corruptilibus corporis indumentis, ad coeli palatium perenniter regnaturus ascendit. Ille descendit carne velatus, iste ascendit sanguine laureatus. Ascendit iste lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus angelis. Gloria in excelsis Deo heri sancti angeli exsultantes cantaverunt; hodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Chregressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pannis est involutus; hodie
Abbreviated transcription (Latin):
Quod cum precur soris quoq eius testimo¬
nio confirmass& dicentis. Hic erat
dequo dixi uobis. qui post me uenturꝰ
est ante me factus est. quia prior me
erat : rursus ipse quod ceperat ex seqͥ¬
tur dicens. & deplenitudine eius nos
om̃s accepimꝰ gratiam progrã. Plenꝰ
& ueritate : quia sicut apłs ait. In ipso
habitat om̃is plenitudo diuinitatis
corporaliter : decuius plenitudine nos
om̃s uixta modum nr̃ȩ caipaicitatis
accepimus. quia unicuiq nr̃m data
est gratia: scđm mensuram donationis
xp̃i. De solo namq medicitore dĩ
dici potuit: & requiesc& super eum
sp̃s consilii & fortitudinis. sp̃s scientię
& pietatis. & replebit eum sp̃s timoris
dñi. Om̃s uero scĩ non plenitudine
sp̃s eius. sed deplenitudine eius quan¬
tum ille donat accipiunt: quia alii
per spm datur sermo sapientiae.
alii sermo scientię scdm̃ eundem spm̃
Alteri fides in eodem spũ: Alii gratia

Expanded text:
 praecursor quoque ejus testimonio confirmasset, dicentis: Hic erat quem dixi vobis, qui post me venturus est, ante me factus est, quia prior me erat, rursus ipse, quod coeperat exsequitur dicens: Et de plenitudine ejus nos omnes accepimus gratiam pro gratia. Plenus et veritate, quia sicut Apostolus ait: In ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter ; de cujus plenitudine nos omnes juxta modum capacitatis nostrae accepimus, quia unicuique nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. De solo namque mediatore Dei dici potuit: Et requiescet super eum s consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini . Omnes vero sancti non plenitudinem Spiritus ejus, sed de plenitudine ejus, quantum ille donat, accipiunt, quia alii per Spiritum datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae, secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii
Abbreviated transcription (Latin):
fructum unde nos eligeret habe¬
bamus: lit eatis inquit.: & fructũ
afferatis: Inus ut afferamus.
et ipscest uia quaimus: in qua
nos posuit ut eamus: Proinde
in omnib miscđia eius praeuẽ¬
nit nos Et fructus inquit ur̃
maneat: ut quodcumq petieritis
patrem in nomine meo det
uobis: Maneat ergo dilectio:
ipse est ergo fructus noster: Quae
dilectio nunc est in desiderio:
nondum insaturitate: Et ipso
desiderio qued cumq petierimus
in nomine unigeniti filii: dat
nobis pater: Quod autẽ accipere
saluandis non expedit nobis. non
existimemus nos petere in nomine
saluatoris: sed hoc petimus in no¬
mine saluatoris. quod pertinet
adrationem salutis:¬

Expanded text:
fructum unde nos eligeret habefructum unde nos eligeret habebamus. Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. Imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit ut eamus. Proinde in omnibus misericordia ejus praevenit nos. Et fructus, inquit, vester maneat: ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectio; ipse est enim fructus noster. Quae dilectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate: et ipso desiderio quodcumque petierimus in nomine unigeniti Filii, dat nobis Pater. Quod autem accipere salvandis non expedit nobis, non existimemus nos petere in nomine Salvatoris: sed hoc petimus in nomine Salvatoris, quod pertinet ad rationem salutis