comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
emorepente sit summus sed
inbona conuersatione aminimis quisque incoat ut ad
magna ꝑueniat alianãque sunt uirtutis exordia. aliud
profestus. aliud ꝑfectio sienĩ & ipsa fides ad ꝑfeltione
suã non quibusdã gradib: ducer&ur iste interrogatus an
creder& non responder& & credo dñe adiuua incredu¬
litatẽ mea si e nĩ credebat quur in credulitatẽ dicebat si

Expanded text:
emo repente summus, sed in bona conversatione a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. Alia namque sunt virtutis exordia, aliud profectus, aliud profectio. Si enim et in ipsa fides ad perfectionem suam non quibusdam gradibus duceretur, iste interrogatus an crederet non responderet: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Si enim credebat, cur incredulitatem di
Abbreviated transcription (Latin):
X̃ IXtuOIBit iWIl.lud. Sicutpuer non ꝑseueit¬
in int cundia non lesus meminit ñ sddens pulchrã mulierem
del&tatur non aliud cogitat cbiudloquitur sic & uos nisitalẽ
habueritis in nocentiã &animi puritatẽ regnicaeloꝵ non po¬
teritis intbore: Alitrgnũ di id est doctrinã euangelu sicut
paruulus accipese iubemur quia quomodo paruulus indis¬
cendo non conti dicit doctoribus nequerationes & uerba
conponit caduersueos resistens sed fideliter suscipit quȩ
do c&ur & cũm&ũ obtemporat & quiescit ita & nos obedien¬
do simpliciter & sineulla retractatione uerbis dñi facere
debemus
Et c̃PhEXANS EOS OTIN PONENS MAN

Expanded text:
 intrabit in illud. Sicut puer non in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, aliud loquitur; sic et vos nisi talem habueritis innocentiam et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis intrare. Aliter regnum Dei, id est, doctrinam Evangelii sicut parvuli accipere jubemur, quia quomodo parvulus in discendo non contradicit doctoribus, neque rationes et verba componit adversum eos resistens, sed fideliter suscipit quod docetur, et cum metu obtemperat et quiescit; ita et nos in obediendo simpliciter et sine ulla retractatione verbis Domini facere debemus. Et complexans eos et imponens man
Abbreviated transcription (Latin):
radictio pharis corũ ee uxta maladiiã proph&ã qui ẽ nouis¬
simus induo decim qđ lielias ueniat anteuduentũ saluatoris &
reducat corpatrũ cidfilios & filiorũ ud patres & restituit oria
ut anticũ ftatũ estimant ergo discipuli transformationem głe
hance quã mninonte uider & dicunt siiã uenisti in gła quomo do
p̃cur sortuos non a par& maximȩ qui aheliã uider̃ recessis¬
se quando aut adiciunt scribedicunt quiahelia opateat primũ
urnre primũ dicendo ostendunt qđ nisi haelias uenerit. non
sit secundus inscriptura saluatoris aduentus:
pondeus ait illis. helias cuueuenti primo gea

Expanded text:
raditio Pharisaeorum est, juxta Malachiam prophetam, qui est novissimus in duodecim, quod Elias veniat ante adventum Salvatoris, et reducat cor patrum ad filios, et filiorum ad patres, et restituat omnia in antiquum statum. Aestimant ergo discipuli transformationem gloriae hanc esse, quam in monte viderant, et dicunt: Si jam venisti in gloria, quomodo praecursor tuus non apparet? Maxime quia Eliam viderant recessisse. Quando autem adjiciunt scribae, et dicunt: quia Eliam oporteat primum venire, primum dicendo ostendunt, quod nisi Elias venerit, non sit secundus Salvatoris adventus. Qui respondens ait illis: Elias cum venerit, primo re
Abbreviated transcription (Latin):
Sisciebat cossicut ille qui notas habebat & presen¬
tes & futuras hominum uoluntates tantomugep̃¬
dicaturus quanto mugis nep̃dicarent eis p̃cipiebat
utquid hoc p̃cipiebat nisi quiaa pĩgris uolebat often¬
dere quanto studiosius quanto que feruentius cum
pdicare debeant quibus iub& utp̃dicent quando
illi qui prohibebantur tacere non poterant:

Expanded text:
sciebat eos sicut ille qui notas habebat et praesentes et futuras hominum uoluntates tanto magis praedicaturos, quanto magis, ne praedicarent, eis praecipiebat, utquid hoc praecipiebat, nisi quia pigris uolebat ostendere, quanto studiosius quantoque feruentius eum praedicare debeant quibus iubet. ut praedicent, quando illi qui prohibebantur tacere non poterant?
Abbreviated transcription (Latin):
Pro iecto quippe uestimento gcilit ut udueniens in lu¬
minetur uxp̃oqui abiectis mundi retinu culis.  ex¬
pedito it mentis gres.so. ud largitorẽ &enelucispro
cacus inorabat sed peauult hoc quȩ nos p&łere & se
concedere prenoscit inportune numque adoratio¬
nem nos ammonet &nondicit scitnãquȩ pater
urquid opussit uobis antequã petatis eũ udhoc
ergo requirit ut petatur ad hocre quirit ut cor
ud orationẽ excitet Vnde &caecus ꝓtinus adiun¬
nit Nabboniut uideã Ecce. caȩcus ad ñõ non aurũ
sedlucem querit parui pendit &e tralucẽ aliquid que¬
rere qui a & si haberecaecus quod lib& potest sinelu¬
cenon potest ui derequae hab& Tmicecur ergorũ
quẽ &corpore audiuimus & mente saluatũ non
falsas diuitius non terrena dona non fugtiuos
honores ad nõ sedlucem queremus illã uidelic&.¬
lucem quauidere cũ solis angelis possumus que nec
mitiũ in .choat nec finis angustat. Ad quã ꝓfecto
lucẽ uiã fides est underecte Rinlum inando caecoꝓti¬

Expanded text:
Projecto quippe vestimento exsilit, ut adveniens illuminetur a Christo, qui abjectis mundi retinaculis expedito mentis gressu ad largitorem aeternae lucis procaecus ignorabat? Sed peti vult hoc, quod et nos petere, et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet et dicit: Scit namque Pater vester, quid opus sit vobis antequam petatis eum . Ad hoc ergo requirit ut petatur, ad hoc ad orationem excitet. Unde et caecus protinus adjungit: Domine, ut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem quaerit, parvipendit extra lucem aliquid quaerere. Quia et si habere caecus quodlibet potest, sine luce non potest videre quod habet. Imitemur ergo eum quem et corpore audivimus et mente salvatum, non falsas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus: illam lucem videlicet quam videre cum solis angelis possumus, quam nec initium inchoat, nec finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco proti
Abbreviated transcription (Latin):
dcir coseante passionẽ & resurrectionẽ noluit
spredicari : ut conpleto postea sanguinis sacramen¬
paulusũ flagellatũ uisurisint & c̃rucifixũ mul¬
tapati a senioribus & scribis & principibus sucer¬
dotum: & notandum qđ eum quimulta pati & hoc¬
cidi & resurgere debeat filium hominis appellat
quia passo in carne xp̃odiuinitas in passibilis : & ad
moneu dexis eum p&pus coepit uacterane eum

Expanded text:
dcirco se ante passionem et resurrectionem noluit praedicari, ut, completo postea sanguinis sacramenpaululum flagellatum visuri sint, et crucifixum, multa pati a senioribus et Scribis, et principibus sacerdotum. Et notandum, quod eum qui multa pati, et occidi, et resurgere debeat, Filium hominis appellat, quia, passo in carne Christo, divinitas impassibilis mansit. apprehendens eum Petrus coepit increpare eum
Abbreviated transcription (Latin):
derimus. tunc qui cũque inuidea hoc est in con¬
fessioneuere fidei persistimur Nonterrenir
infimisque actibus mancipari sed tanto altiur
uirtutum culmen debemus ascendere : quanta plu¬
res ampla & errabunda. uitiorũ sequi it pre. ui¬
demus tunc qui super tectum est. hoc est. qui &¬
cedens animo carnalia. tã quã in aura libera sp̃ĩ¬
taliter uiuit: Nedescendat ad infimos actus pris¬
tinae. conuersationis. neque ea quȩ reliquerat
mundi carnisuȩ desideria repetat. Domus nãꝗ
nr̃a: uel mundus hic uel ipsa in qua degemur nr̃a
intellegenda est caro. dequa dicit apłs: Scimus
enim quȩsiter restris domus nr̃a huius habitatio¬
nis dis soluatur quȩ aedificationẽ & dõ habemus
& qui operatur in aecdesiae ac sicut paulus. & a pol
plantat & rigat non respici& spem secularem
cui renunciauit. Nec retinacula uitȩlabentis
quibus se iam iam que ut xp̃m nudur sequeretur
&uerat. resumere in cautus presumat
UEAŨT PREE NANTIB US & Nutrientibus
IN ILLIS DIEBUS

Expanded text:
derimus, tunc quicunque in Judaea, hoc est in confessione verae fidei persistimus, non terrenis infirmisque actibus mancipari, sed tanto altius virtutum eulmen debemus ascendere, quanto plures ampla et errabunda vitiorum sequi itinera videmus. Tunc qui super tectum est, hoc est qui excedens animo carnalia, tanquam in aura libera spiritualiter vivit, ne descendat ad infimos actus pristinae conversationis, neque ea quae reliquerat mundi carnisve desideria repetat. Domus namque nostra, vel mundus hic, vel ipsa in qua degimus, nostra intelligenda est caro, de qua dicit Apostolus: Scimus enim quod si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus . Et qui operatur in Ecclesia, ac sicut Paulus et Apollo plantat et rigat , non respiciat spem saecularem, cui renuntiavit, nec retinacula vitae labentis, quibus se jam jamque, ut nudus Christus sequeretur, exuerat, resumere incautus praesumat. Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
Iide enĩ iudã de apostolato in apostatum uersum & di¬
cito quia multi erunt primi nouissimi. Vide latronẽ incru¬
ce factum confessorem eodẽque dice quo ꝓsuis crucifixus ẽ
p&catis gratia fidei cũxp̃o in paradiso gaudentem. & di¬
cito quia nouis sima erum primi sed & cotidiae uidemus
multas in laico habitu constitutos: magnis uite mertas
cd & tremo otio torpente lasescere atque inestistultitia qđ
spũ coeperunt carne consumee: ERaxt aũt inuia¬

Expanded text:
ide Judam ab apostolatu in apostatam versum, et dicito, quia multi erunt primi novissimi. Vide latronem in cruce factum confessorem, eodemque die quo pro suis crucifixus est peccatis, gratia fidei cum Christo in paradiso gaudentem et dicito, quia novissimi erunt primi. Sed et quotidie videmus multos in laico habitu constitutos, magnis vitae meritiad extremum vitae otio torpentes lacessere, atque inerti stultitia quod spiritu coeperunt carne consummare. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
disperar&ur exnegatione Qua in re considerandũ no¬
erat ancille uocẽ ꝑtines cere & seipsum negare ꝑ misit
quod nimirum magne actepicatis dispensationẽ cog¬
noscimus ut his qui futurus erat pastor et đsae in sua
culpa discer& quilit aliis misereri debuisset. Pri¬
us itaq: eũ ostendit sibi & tunc p̃posuit ceris. utex
succ infirmitate cognos cer& quaemicrđt aliena¬

Expanded text:
desperaret ex negatione. Qua in re considerandum nodesperaret ex negatione. Qua in re considerandum noerat ancillae vocem pertimescere et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae actum pietatis disponsatione cognoscimus, ut is qui futurus erat pastor Ecclesiae in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum ostendit sibi, et tunc praeposuit caeteris, ut ex sua infirmitate cognosceret quam miser
Abbreviated transcription (Latin):
sotia&atẽ ꝑtingere posse desperaNT uos ccũt cũ
ꝑtimes citis quac eur̃os conciues iud&is Vnde
& matheus agłm apparuis sedescribens ait
blan dim̃ tum candoris Quiccuero omp̃s ds̃
& terribilis est peccatorib: &blandus iustis
Recte testis resurrectionis eius angłs & inful¬
gurae uultus e incandore habitus demonstra¬
tur ut de ipsa suac spetiae & terrer& in ꝓbos
& mulcer&pios. Iħm queritis natarenum
Ilis latino aeloquio salutaris siue saluator inter¬
p̃tatur Atuero multihoc. nomine tunc dicipo¬
terat nontamen substanti uter sed nuncupatiuae
deo & locus subiungitur udequo ihũ dictum sit mani¬
festecur naticronu & causa
protinus subdit
orucifixũ atq addidit Resurre¬
Se dite et eicito dis cipulis eus etp&rro
Quia puere det uos in craliliam
uaerendum nobis est cur nominatis discipulis p&rus
designatur ex nomine Sedsi hunc angłs nominatim
non ex primer& qui magistrũ negauerat uenire in t̃
discipulos ñ audir&. Vocatur ex rgo ex nomine ne

Expanded text:
esperant. Vos autem cur pertimescitis, quae vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens ait:blandimentum candoris. Quia vero omnipotens Deus, et terribilis est peccatoribus, et blandus justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgore vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios: Jesum quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est, salvator interpretatur. At vero multi hoc nomine dici poterant tunc, non tamen substantialiter, sed nuncupative, ideo et locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit manifestetur Nazarenum. Et causam potius subdit: Crucifixum. Atque addidit: ReSed ite et dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum nobis est cur nominatis discipulis Petrus designatur ex nomine. Sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat, venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine, ne
Abbreviated transcription (Latin):
alilea namq: trans migratio facta inter p̃tatur
Iam quippe redẽptor nr̃ a passione ad resur¬
Srectionem Ad mortẽ aduitam̃ Apoena Agloriã
Acorruptione ad in corruptionem trans migra uerait
Etprius post resurrectionẽ ingalilea adiscipulus
uid&ur quia resurrettionis eius gloriã postl&i
uidebimus si modo auitus aduirtutũ celsitudinẽ
trans migramus Quiergo insepulchro nunciatur
intrans migratione ostenditur. quia his in mosti¬
ficctione carnis agros ut in trans niitamn nanua

Expanded text:
smigratio facta interpretatur. Jam quippe Redemptor noster a passione ad resurrectionem, a morte ad vitam, a poena ad gloriam, a corruptione ad incorruptionem 1528 transmigraverat. Et prius post resurrectionem in Galilaea a discipulis videtur, quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepulcro nuntiatur, in transmigratione ostenditur, quia is qui in mortificatione carnis agnoscitur in transmigration
Abbreviated transcription (Latin):
Nedicos siue falsos intellegȩ t heo logius siue pyloso¬
por legum quedocto sessecularium quimulta deiuir¬
tutibus uitiis que sub tibs sime disputantes utilia uiuen¬
di ored endique instituta semor talibus dare pro¬
mitte nt seuerte ipsos sp̃s inmundos quiue lut ho¬
munibus consulendo sese prodo colendos in gerebam
quibus certȩtim audi endis gentilitas. quanto
magis naturalis industriae uires ipenderat
tantominus potuit abiniquitats sua sorde
purguri : sed hac ibippłm iudxorum egro¬
tas seuerum quedecelo cogno uit adesse me¬
dicum cepit &ĩpsa langoris sui sperare partoor
& inquirere remedium

Expanded text:
edicos sive falsos intelligimus theologos, sive philosophos legumque doctores saecularium, qui multa de virtutibus vitiisque subtilissime disputantes, utilia vivendi credendique instituta se mortalibus dare promittebant: seu certe ipsos spiritus immundos, qui velut hominibus consulendo sese pro Deo colendos ingerebant; quibus certatim audiendis gentilitas quanto magis naturalis industriae vires extenderat, tanto minus potuit ab iniquitatis suae sorde purgari. Sed haec ubi populum Judaeorum aegrotasse, verumque de coelo cognovit adesse medicum, coepit et ipsa languoris sui sperare, pariter et inquirere remedium
Abbreviated transcription (Latin):
Quu erat diligens
lector quare uerax tuangelista dictum salua¬
toris &ponens inter posuerit de suotibi dico.
cum in syro sermone quemposuit non plus sit
dictum quã puella surge nisi forte ꝓp̃t & pri¬
mendam uim dominice iussionis hoc cuigen¬
dum putant magis sensum loquentis quã ipsa
uerba suis curans intimare lectoribus nam & fa¬
miliare constat esse euan gelistis atque apłs cum
deue teri testamento testimonia adsumunt ma¬
gis sensum pro ph&i cum. ponere curare quaniuer¬
ba tenens aũt̃ manum puelle dñs suscitauit eum.
quicnisi prius mundictõ fuerint manus iudeoꝵ
que sanguine plenes sincgoga eorum mortua ñ

Expanded text:
Quaerat diligens lector, quare verax evangelista dictum Salvatoris exponens, interposuerit de suo Tibi dico, cum in Syro sermone quem posuit, non plus sit dictum quam Puella, surge. Nisi forte propter exprimendam vim dominicae jussionis, hoc agendum putavit, magis sensum loquentis, quam ipsa verba suis curans intimare lectoribus. Nam et familiare constat esse evangelistis atque apostolis, cum de Veteri Testamento testimonia assumunt, magis sensum propheticum ponere curare, quam verba. Tenens autem manum puellae Dominus, suscitavit eam, quia nisi prius mundatae fuerint manus Judaeorum, quae sanguine pl
Abbreviated transcription (Latin):
colũbã descendentem adidit . & manentem in ipso: Hoc
& enĩ mediatori dĩ & ominẽ donũ est speciale. conlatũ it

Expanded text:
columbam descendentem, addidit, et manentem in ipso. Hoc etenim Mediatori Dei et hominum donum est speciale collatum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ouem cũq os culatus ꝑueno ipseest tenetecũ
et caute ducite et cũ uenis set statim acceden
adeũ ait. Rabbi. et osculatus esteum
Ixpudens quidem &scelerata confidentia magistrũ uocare.
& osculum ei ingerere quem tradebat tamen adhuc aliquit
hab& deuerecundia discipuli cũ noneum palamtradidit ꝑse¬
cutoribus s& ꝑsignum osculi. Suscipitaũt dñs oculum tradi¬
toris non quosimilare nosdo ceãd s& nȩ ꝓdictione fugere
uideaturi simul & illutd dauiticum complens. cum is qui o de¬
choxxii: runt pacem eram pacificus. unus aũt quidam decir¬
cum ftantibus aeducens cladiũ ꝑcus sit seruũ
Summi sacer dotis etamputauit illiccuniculã

Expanded text:
 tenete eum, et ducite caute. Et cum venisset, statim accedens ad eum ait: Ave, Rabbi. Et osculatus est eum. Impudens quidem et scelerata confidentia, magistrum vocare, et osculum ei ingerere quem tradebat. Tamen adhuc aliquid habet de verecundia discipuli, cum non eum palam tradidit persecutoribus, sed per signum osculi. Suscepit autem Dominus osculum traditoris, non quo simulare nos doceat, sed ne proditionem fugere videatur, simul et illud Davidicum complens: Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Unus autem quidam de circumstantibus educens gladium, percussit servum summi sacerdotis, et amputavit illi
Abbreviated transcription (Latin):
Non nunc primũ symoni p&ri cognomen indi¬
dit: uerũ longe ante cũ a fratre andrea ud stad duc¬
tum in tuitus dix̃ tues simonfilius iohna tuuo ca¬
ueris cephas qui int̃p̃tatur p&rus. Sed cũ uolens e¬
uangelista nominaxii. apostolorũ enumerare ne¬
ces se haber&: p&rũ dicere breuiter intimare cu¬
rauit qđ non hoc anteuocar&ur sedita rum dñs
cognominauerit. quãuis non tunc sed quando ioban¬
nes ipsa uerba dnĩposuit: Intentos uidelic& red¬
dens auditores. Nã si hoc. ante uocar&ur nonita
uideris misteriũ p&re putas cũ casu sic uocari non ꝓui¬
dentia dĩ ideo uoluit eũ prius aliuduocari. ut ex ipsa¬

Expanded text:
Non nunc primum Simoni Petri nomen indidit, verum longe ante cum a fratre Andrea ad se adductum intuitus, dixit: Tu es Simon filius Joanna; tu vocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus . Sed cum volens Evangelista nomina duodecim apostolorum enumerare, necesse haberet Petrum dicere, breviter intimare curavit quia non hoc ante vocaretur, sed ita eum Dominus cognominaverit, quamvis non tunc, sed quando Joannes ipsa Domini verba posuit, intentos videlicet reddens auditores. Nam si hoc ante vocaretur, non ita videres mysterium petrae, putans eum casu sic vocari, non providentia D
Abbreviated transcription (Latin):
caecaephas & mutraque lingua nomenap&ra diriua¬
tũ est autdubium qui in illa. dequa paulus ait p&ra
ut lux mundi uocentur sic & symoni qui credebat in
p&ram xp̃m p&ri largitus est nom̃ cuius alias ud¬
ludens &imologiae dix̃ tues p&tus & suꝑ ancp&ra
aedificabo & clesiã meã: Qđ uero simon ponens merorẽ
siue audiens tristitiã inter pͣtatur. Illi tempori congrun
quando postresurrectione uiso dño uł mortis illius uł
suine gactiones merore deposuit: Sed sua confestim

Expanded text:
ce Cephas. Et in utraque lingua nomen a petra derivatum est: haud dubium quin illa de qua Paulus ait: Petrut lux mundi vocentur, sic et Simoni qui credebat in petram Christum, Petri largitus est nomen. Cujus alias alludens etymologiae dixit: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Quod vero Simon, ponens moerorem, sive audiens tristitiam, interpretatur, illi tempori congruit, quando post resurrectionem, viso Domino, vel mortis illius, vel suae negationis moerorem deposuit: sed
Abbreviated transcription (Latin):
flicto uulnere cruentant Sed & exceptis uitioꝵ pune¬
tionibus diuitiarum cupido plurimum mentem de¬
uastat hac sicurã tẽ non sinit cũ enĩ quisq: sollici¬
tus inuigilat quo ordine siue arte taque nondũ
hab& ud quirut quarursũ ꝓuidentia ea quȩ iã
qui si erat conseru& quadenique gloriuat digni¬
tate ud quisttorum copia ꝑfruactur quittis.
necesse est misera mens ꝑhoras singulas. curarũ
stimulis exul ceretur: unde upte dñs in & ponti¬
one spinirũ uppellaturus diuitias p̃misiterũna li

Expanded text:
flicto vulnere cruentant. Sed et exceptis vitiorum puncflicto vulnere cruentant. Sed et exceptis vitiorum punctionibus, divitiarum cupido plurimum mentem devastat, ac securum esse non sinit. Cum enim quisque sollicitus invigilat, quo ordine sive arte ea quae nondum habet acquirat, qua rursum providentia ea quae jam acquisierat conservet, qua denique gloria ac dignitate acquisitorum copia perfruatur: quantis necesse est misera mens per horas singulas curarum stimulis exulceretur? Unde apte Dominus in expositione spinarum appellaturus divitias, praemisit aerumnas di
Abbreviated transcription (Latin):
Inhac dñi &positione omnis eorum. qui audire
quidẽ uerba salutis potuerunt sed ad salutem ꝑue¬
nire neque unt distantia conp̃henditur snaque
qui uerbũ qđ audiunt nulla fide nullo intell&tu
nulla saltim tenitande utilitatis occasiont ꝑci¬
pere dignantur quorũ in disciplinatis acduris
cordibus mundatũ uerbun confestim in mun¬
di sp̃s quasi uiae trite uolucres semeneripiunt
sunt qui auditi uerbi &utilitatẽ probant & de¬
siderium gustaNt Sedneadid qđ ꝓbant ꝑueniant.
alios huius uite uduersa terrendo alios prospe¬
rablandiendo retardant quorũ primus dñster¬
re p&rose secundos conparat spinose ecipiuntur
sanegentiles quine audire quidem uerba uite
merentur : N& mirum ui derideb& quure
spinis diuitics conparauerat dñs cũ ille pungapł
iste del&tent. p& te enim spine uocantur qua
cogitationum suurum punctionibus mentem la¬
cerant. &cũ usque ud p&catum ꝑtraunt quan in¬

Expanded text:
In hac Domini expositione omnis eorum qui audire quidem verba salutis potuerunt, sed ad salutem pervenire nequeunt, distantia comprehenditur. Sunt namque qui verbum quod audiunt nulla fide, nullo intellectu, nulla saltem tentandae utilitatis occasione percipere dignantur. Quorum indisciplinatis ac duris cordibus mandatum verbum, confestim immundi spiritus quasi vitae tritae volucres semen eripiunt. Sunt qui auditi verbi et utilitatem probant, et desiderium gustant, sed ne ad id quod probant perveniant, alios hujus viae adversa terrendo, alios prospera blandiendo retardant. Quorum primos Dominus terrae petrosae, secundos comparat spinosae. Excipiuntur sane gentiles, qui ne audire quidem verba vitae merentur. Nec mirum videri debet quare spinis divitias comparaverit Dominus, cum illae pugnant, istae delectent. Recte enim spinae vocantur, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant. Et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
lur& quid aoti quicquihic multiplicundis diuitiis incũbuaT
Alterius uitue gcudici querere contemnunt: Sed inter
pecunius habere & pecunics Amare multaditantia est.
multienĩ habentes non amant multi non habentes amant.
Itẽ alii & habent & non amant. alii nechabere necamare
sed diuitias sđi gaudent quorũ tutior status est quiadicese
cũ apło uulent. uob mundus crucifixus est &nosmundo. Vn¬
de &sa lamonait. qui hab& sed qui amat diuitias frustus
non capiat ex eis. &ipsed ñs obstupescentibus in uerbis huiusce

Expanded text:
laret quidem, quia qui hic multiplicandis divitiis incumbunt, alterius vitae gaudia quaerere contemnunt: sed inter pecunias habere, et pecunias amare, multa distantia est. Multi enim habentes non amant, multi non habentes amant. Item alii et habent et amant. Alii nec habere, nec amare se divitias saeculi gaudent, quorum tutior status est, quia dicere cum Apostolo valent: Nobis mundus crucifixus est, et nos mundo . Unde et Salomon non ait, qui habet, sed qui amat divitias, fructus non capiet ex eis . Et ipse Dominus obstupescentibus in verbis hujus
Abbreviated transcription (Latin):
uicũque ꝑfestus et̃ uoluerit deb&uendere qua hab& & non
Texparte uendese sicutanit nias. fecit & saphira sed totũ
post contẽptas diuitias saluatorẽ sequitur: Idest relistis ma¬
lis faciatbona facilius enĩ sacculus contẽpntur quã uoluntas
sem xp̃o credere deb& quomodo ille ambulauit &ipseãbulast :¬
quic̃ tuistatus ixucro. abiitMEREΝS. Erat
ONIM HABENS POSSESSIONES MltAS.
Sacc est tristitia quaduc& ud mortẽ causaq tristitia peddit
qđ habuerit possessi ones multas idẽspinas nastentes & tribulos
que ser̃tẽ dominicã suffoca ueruNt:
et curcum spitioxs iħs aicdiscipulas siuis.

Expanded text:
uicunque perfectus esse voluerit debet vendere quae habet, et non ex parte vendere, sicut Ananias fecit et Saphira, sed totum post contemptas divitias Salvatorem sequatur, id est, relictis malis, faciat bona. Facilius enim sacculus contemnitur quam voluntas. se in Christo credere, debet quomodo ille ambulavit et ipse ambulaQui contristatus in verbo abiit moerens. Erat enim habens possessiones multas. Haec est tristitia, quae ducit ad mortem. Causaque tristitiae redditur, quod habuerit possessiones multas, id est, spinas nascentes et tribulos, quae sementem dominicam suffocaverunt. Et circumspiciens Jesus ait discipu
Abbreviated transcription (Latin):
bemus sed talis sinos lidere in causa unime uoluerit ex¬
cludendus e a nrã soci&ate ne sic cũꝑdito in acuita partem
habere uoluus simul infutura cũ illopereamus quđ aut sub

Expanded text:
bemus. Sed talis si nos laedere in causa animae voluerit, exbemus. Sed talis si nos laedere in causa animae voluerit, excludendus est a nostra societate, ne si cum perdito in hac vita partem habere voluerimus, simul in futura cum illo pereamus. Quod aut sub
Abbreviated transcription (Latin):
utilius permit tiair scandalum nasci quamueritas ylinqua¬
tur Item permolam asinariam secularis uitie circuitus ao
labor ex primitur & ꝑ p̃fundũ maris extrema dũ natio de¬
signatur quiergo ad sc̃itatis speciem dedustus uluerbo
c&enos destruit uł ex emplomelius ꝓfecto erat ut hunc udmor¬
tem sub exteriori habitu terrena acta constringerint quasa¬
ora officia inculpa c&eris immitabilẽ demonstrarent
quia nimirũ si solus caderet utcũque hunctollerabilior in
fernipoena crutiaret
et sis caudalicauenit te
manustua ab sude illã boruu̾e tibi dela¬
Irmiutpo ipeiuuita quaduas onanusha¬
Quas upra docuerat nescandedigemus eos quicredunt
Aineũ nunc consequenter admon& quantũ caueet debea¬
mus eos quis candaligare noside uerbo uł exemplo suo ud
ruinã
peccati ꝓpellere certant manũ quippe nr̃am apell& necesra¬
riũ amicũ cuius opere atque ausilio cotidiano opusha¬

Expanded text:
utilius permittitur scandalum nasci, quam veritas relinquautilius permittitur scandalum nasci, quam veritas relinquatur. Item per molam asinariam, saecularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris, extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo; melius profecto erat ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent. Quia nimirum si soluferni poena cruciaret. Et si scandalizaverit te manus tua, abscinde illam. Bonum est tibi debilem introire in vitam, quam duas manus haQuia supra docuerat, ne scandalizemus eos qui credunt in eum, nunc consequenter admonet quantum cavere debeamus eos qui scandalizare nos, id est, verbo vel exemplo suo ad ruinam peccati propellere certant. Manum quippe nostram appellat necessarium amicum, cujus opere atque auxilio quotidiano opus ha
Abbreviated transcription (Latin):
potest quiint̃re disputantes quis e& illo maior uide¬
bantur in uicẽ dedignitate contendere & sihoc uitio
re pugnare qđ aut̃ dix̃ bonũe ei magis sicircũda¬
r&ur
mola asnama collocius secundũ rntũ prouinti e loquit
uera melius e in noxiũ pena quauis a trocis ima tempa¬
rali tamnenuita finire corporeã quã l&endo fraoremorte
anime meeriꝑp&uã : pate aut̃ quiscandaligamino¬
test pusillis apellatur qui eni magnuse quodcumque
uiderit quod cũque : passus fuerit non declin&ud fide :
qui aut pusillus estaninio &p̃aruus occasiones quernt quo¬
modo scandalig&ur propterta denique oport& nos maxi¬
me his consulere qui parui sunt infide neoccasione riri
osfendantur & ecedaNT a fide ac decidant a salute: uo¬
tandũ sane quia in nr̃obonoopere aliquando cauen¬
dumẽ scandadũ proximi aliquando uero pronihulo con¬
temendũ in quantũ enĩ sinepeccato possumus uitant pxi¬
morum scandalũ debemus si aut deueritica scandedum ponit

Expanded text:
inter se disputantes, quis esset illorum major, videbantur invicem de dignitate contendere . Etsi in hoc vitio re pugnare. Quod autem dixit: Bonum est ei magis si circumdaretur mola asinaria collo ejus, secundum ritum provinciae lvera melius est innoxium, poena quamvis atrocissima temporali, tamen vitam finire corpoream, quam laedendo fratrem, mortem animae mereri perpetuam. Recte autem qui scandalizari potest, pusillus appellatur. Qui enim magnus est, quaecunque viderit, quaecunque passus fuerit, non declinat a fide. Qui autem pusillus est animo et parvus, occasiones quaerit quomodo scandalizetur. Propterea denique oportet nos maxime iis consulere, qui parvi sunt in fide, ne occasione nostri offendantur, et recedant a fide, ac decidant a salute. Notandum sane, quod in nostro bono opere, aliquando cavendum est scandalum proximi: aliquando vero pro nihilo contemnendum. In quantum enim sine peccato possumus vitare proximorum scandalum, debemus. Si autem de veritate scandalum oritur,
Abbreviated transcription (Latin):
& beneturbu quamuis reliquias domini¬
ciprundii non capereiꝰ manducas s&. tumen
& sutuntia eẽ nunttur quia sunt non nulli
qui & siomnia suc relinquerenequeunt ne¬
que explere hoc qđ de uirginibus dicitur qui post
caperecapiat c& eraque liuius moditam̃ esurien¬
tes & sicientes iustitiam saturantur. cũ cudi en¬
domundata legisdĩ aduitam ꝑueniunt a &er¬
nã:eparit aut quimnandu cauerii it quasiquat

Expanded text:
et bene turba quamvis reliquias dominiet bene turba quamvis reliquias dominici prandii non caperet, manducasse tamen et saturata esse narratur. Quia sunt nonulli qui etsi omnia sua relinquere nequeunt, neque explere hoc quod de virginibus dicitur: Qui potest capere capiat , caeteraque hujusmodi, tamen esurientes et sitientes justitiam saturantur, cum audiendo mandata legis Dei, ad vitam perveniunt aeternam. Erant autem qui manducaverunt q
Abbreviated transcription (Latin):
Pas dñi non filii beatae semꝑ uirginis maria
uxtu el uidiũ n& filii iosepli & alia uxore iuxta
quos dam putandi sedeorum potius intellegendis
eẽ cognati. Saneqđ dñs ad matremsñs que rogatus
cbofficio uerbi dissimulat egredi non materna
refutat obsequici pi&atibus cuius p̃ceptis m est. ho¬
nora patrentuũ & matrem sed paternis se
musteriis ãplius quã mater nis debere monstrat
affatib: idem nobis xemplo ꝗd uerbo commen¬
duns cumcat. quiamat patrem aut matrẽ plus¬
quam me non est medignus: Non iniuriose fr̃s con¬
tempnit sed opus spalẽ carnis cognationem preferens
religisi orem cordium copulam docem eẽ quã corpo¬
rum : mistice cuĩt mater & fr̃s iħũ sinagogac excuus
carneest editus & populus estiudeorum qui suluato¬
re intusdocente ueniente s intrare nequeunt cuius
spiritaliter intellegere dicta neglegunt preoccu¬
pans enim turbaeius ingreditur domũeius uusculta

Expanded text:
mini, non filii beatae semper virginis Mariae, juxta Helvidium, nec filii Joseph ex alia uxore, juxta quosdam, putandi, sed eorum potius intelligendi sunt esse cognati. Sane quod Dominus ad matrem fratresque rogatus, ab officio verbi dissimulat egredi, non maternae refutat obsequia pietatis, cujus praeceptum est, Honora patrem tuum et matrem, sed paternis se mysteriis amplius quam maternis debere monstrat affectibus: idem nobis exemplo quod verbo commendans, cum ait, Qui amat patrem aut matrem plusquam me, non est me dignus . Non injuriose fratres contemnit, sed opus spiritale carnis cognationi praeferens, religiosiorem cordium copulam docet esse quam corporum. Mystice autem mater et fratres Jesu, Synagoga, ex cujus carne est editus, et populus est Judaeorum, qui Salvatore intus docente, venientes intrare nequeunt: cujus spiritaliter intelligere dicta negligunt. Praeoccupans enim turba, ejus ingreditur domum, ejus ausculta
Abbreviated transcription (Latin):
aduita mereantur intrare ꝑp&uã & absq dubio
imp&rabunt qđ p&unt sitam̃ in sepeccantib: aluis
premo ipsi dimittunt sinaũt hoc facere contẽpnunt
Ñ solum orando uirtutes facere sed nec suorũ possunt
consequi peccatorum Et cũ ãsularet intẽplo
acceduat adsũ sũmi sacendotes et senae
Et SeMiores. & dicua il.li. in qua potetate haec
pacis. et quistibi dedit haxcpotestatẽ ut ista pac
Diuersis modis eandẽ qua supra calũniã struunt
qm̃ dixer̃ in belzebub principem de moniorũ eictthio
demonia quando enĩ dicunt inquic potestate haec
que faciat. addentes quoq quistibi dedithanc potes¬
tatẽ manifestissime dĩ filiũ negant quem putant non
suis sed alienis uirib: signa facere: Iħs aũt res¬

Expanded text:
are mereantur perpetuam, et absque dubio impetrabunt quod petunt, si tamen in se peccantibus aliis primo ipsi dimittunt. Sin autem hoc facere contemnunt, non solum orando virtutes facere, sed nec suorum possunt veniam consequi peccatorum. Et cum ambularet in templo, accedunt ad eum summi sacerdotes, et scribae, et seniores, et dicunt illi: In qua potestate haec facis? Et quis tibi dedit hanc potestatem ut ista facias? Diversis modis eamdem quam supra calumniam struunt, quando dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Quando enim dicunt, In qua potestate haec quae faciat. Addentes quoque: Quis tibi dedit hanc potestatem? manifestissime Dei Filium negant, quem putant non suis, sed alienis viribus signa facere. Jesus aute
Abbreviated transcription (Latin):
Vid& & sequitur quibonũ quod intellegit operatur
uid& aũt sed non sequitur quibonũ quidem intellegit
sedoperare. contemnit : sħim eni sequitur qui imitic¬
tur : hinc nãdicit siquis mihiministrat mesequatur:
Consideremus ergo quagraditur ut sequi mereamur:
ecce cũ sit dñs & creator angelorũ suscepturus natũ¬
ram nr̃am quã condidit in utero uirginisuenit:

Expanded text:
itur Jesum, qui bonum, quod intelligit, operatur. Videt autem, sed non sequitur, qui bonum quidem intelligit, sed bene operari contemnit: Jesum enim sequitur, qui imitatur. Hinc namque dicit: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua graditur, ut sequi mereamur. Ecce cum sit Dominus, et creator angelorum, suscepturus naturam nostram, quam condidit, in uterum Virginis venit.
Abbreviated transcription (Latin):
Excrant dnm discipuli. Neeo dormiente. fluc¬
Etuum ueritate dispereant. quia cuius mor¬
tem uiderant maimis uocis resurretionem
querebant. Nen diuciuss ipsemorte carnisso¬
pir&ur eorũmens spiritali in ꝑp&ũum mor¬
teperir& undebenesequitur : et & up geno comi¬

Expanded text:
ant Dominum discipuli, ne eo dormiente, fluctuum feritate dispereant, quia cujus mortem viderant, maximis votis resurrectionem quaerebant, ne si diutius ipse morte carnis sopiretur, eorum mens spiritali in perpetuum morte periret. Unde bene sequitur: At ille
Abbreviated transcription (Latin):
athus itas cribit porro homines mintti sunt
Hdicen tes quaclis est hic & c&ent. Nonergo disci¬
poli sed naute & ceteri quiinncau erant inent¬
bicitur & decius cuiuentus &mare obedir&per¬
sona dubi tubant. sin autem quis contecio se
uoluerit eosquimint bantur fuis sediscipulos
Respon debimus restehomines appellatos quia
n&dum potentiam noueniNT saluatoris. & nos
quoque singuli cunsigno dominice crucis im¬
buti scđm relinquere disponimus. naue profec¬
tocumħu conscendimus mure transire cona¬
mur sed qui non dormitauit neq: obdor mi&
isrł custodiens semꝑ nob̵tamen sepe naui gan¬
tibus quasi inter equoris fremitus obdormit
quundo crebrescente intermedios uirtutũ
nisus uel in mundorũ spirituũ uł hominum
prauorum ułipso nostrarum cogitationũ. impe¬
tu fidei splendor obtenebrescit speicdsitudo
contabescit umoris flamu refrigescit: uerũ
inter huius modi procellas adillum necerse est
gubernatorem curramus illum sedulo &cite¬

Expanded text:
aeus ita scribit: Porro homines mirati sunt dicentes: Qualis est hic? etc. Non ergo discipuli, sed nautae et caeteri qui in navi erant mirabantur, et de ejus, cui ventus et mare obediret, persona dubitabant. Sin autem quis contentiose voluerit eos qui mirabantur fuisse discipulos, respondebimus recte homines appellatos, quia necdum potentiam noverant Salvatoris. Et nos quoque singuli cum signo dominicae crucis imbuti, saeculum relinquere disponimus, navem profecto cum Jesu conscendimus, mare transire conamur. Sed qui non dormitabit, neque obdormiet, Israel custodiens semper, nobis tamen saepe navigantibus, quasi inter aequoris fremitus obdormivit, quando crebrescente inter medios virtutum nisus, vel immundorum spirituum, vel hominum paucorum, vel ipso nostrarum cogitationum impetu fidei splendor obtenebrescit, spei celsitudo contabescit, amoris flamma refrigescit. Verum inter hujusmodi procellas ad illum necesse est gubernatorem curramus, illum sedulo excite
Abbreviated transcription (Latin):
saluũ mefac. in ebreo scriptũ est anna. adonay
osann¬
osanna nter pres nt̃ hieronimus diligentius e¬
lucidans ita transtullit: obsecrodñe salua obse¬
ero idemnãq significat. odñe sed interietio¬
neoi ob secrantesq: obsecro dñe ꝑiprũ uerbũ
obsecrationis osanna itaq: salua obsecro signin¬
cat consumpta lit tera est uocali qua uerbum pri¬
usterminat cumperfeste diciturosi ꝑuir titẽ litte¬
re uocalis aqua uerbum sequens incipit anna qđ me¬
trici inuersib scandendis sina lippham uocant quã¬
us lli fcriptã litterã scandentes transilant in
tur seds enst. loquentiũ saluo funditus internita¬
tur

Expanded text:
salvum me fac, in Hebraeo scriptum est: Anna Adonai, salvum me fac, in Hebraeo scriptum est: Anna Adonai, osi anna. Quod interpres noster Hieronymus diligentius elucidans ita transtulit: Obsecro, Domine, salva obsecro. Idem namque significat O Domine, per interjectionem obsecrantis, quod obsecro, Domiobsecrationis. Osanna itaque, salva, obsecro, significat, consumpta littera i vocali, quae verbum prius terminat, cum perfecte dicitur osi, per virtutem litterae vocalis Aleph, a qua verbum sequens incipit anna, quod metrici in versibus scandendis synalepham vocant: quamvis illi scriptam litteram scandentes transiliant. In tur, sed sensu loquentium salvo funditus intermittatur
Abbreviated transcription (Latin):
omnis potestas incaelo & interra. & c&tra
eius dem loci n otandũ sane quanta sit conso¬
nantia turbae dñm conlaudantis cũ uoce e¬
uangeligantis uirgini matri gabri helis qui
ait : hicerit magnus & filius altis simi uocabi¬
tur. & dabit illidñs ds̃ sedem dauid quondam¬
patris eius & regnauit indomo iacobin&ernũ
accepit aũt sedem siue regnium dauid dñs ut
gentem cuidauid quondã temporalis regnigu¬
bernacula simul & &empla iustitiap̃buit quã¬
que modulis hymntrum spalium ad fidem
atque amorem sui conditoris accendere sohe¬
tantũ mediatere dĩ & hominũ dignisad reg¬
nũ caleste & inmortale uocar& atque adipłm
dĩ patris uisionem introducer&: Inque ungitur.
& infernorum : Notandum sanȩ que os sanna
uerbũ hebraicũ compositũ & duobus corrupto &
integro. saluanãque siue saluifica apudeo sdicitꝰ
osi atuero anna interiatus est dep̃cantis. quomo¬
doc pudlatinus interi&tioẽ dolentis. heu. &

Expanded text:
omnis potestas in coelo et in terra, et caetera ejusdem loci. Notandum sane quanta sit consonantia turbae Dominum collaudantis, cum voce evangelizantis virgini matri Gabrielis qui ait: Hic enim erit magnus, et filius Altissimi vocabitur. Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus, et regnabit in domo Jacob in aeternum . Accepit autem sedem sive regnum David Dominus, ut gentem cui David quondam temporalis regni gubernacula simul et exempla justitiae praebuit, quaque modulis hymnorum spiritalium ad fidem atque amorem sui conditoris accendere soletanto mediatore Dei et hominum dignis, ad regnum coeleste et immortale vocaret, atque ad ipsam Dei Patris visionem introduceret. In quo jungitur: terrestrium et infernorum. Notandum sane quod Osanna verbum Hebraicum, compositum est ex duobus, corrupto et integro. Salva namque, sive salvifica apud eos dicitur Osi, at vero anna interjectio est deprecantis. Quomodo apud Latinos interjectio est dolentis heu, et
Abbreviated transcription (Latin):
tũrarum quȩduc& uduttã & dequa dicitur ad
iudeos offer&ur a uob̵ regnũ dĩ & dubitur genti
facienti fructus eius: si mileest ergo huius cemo¬
di regnum granosinapis qđ iuxta euangeliũmat¬
thei accipiens homo seminauit in ugro suo. ho¬
moqui seminat aplerisque saluator intellegi¬
tur quod animis credentiũ semi n& abillis Homo
ipse seminans interrasiue in agrosuo hoc est in
sem &ipso & incordesuo: quis est iste quisemi nat
nis sensus nr̃ & animus qui suscipiens granum p̃di¬
cationis & souens sementem umore fidei facit
inugrosui patoris pululare : qdcũdramr¬

Expanded text:
t de qua dicitur ad Judaeos: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus. Simile est ergo hujuscemodi regnum grano sinapis, quod, juxta Evangelium Matthaei, accipiens homo seminavit in agro suo . Homo qui seminat a plerisque Salvator intelligitur, quod in animis credentium seminet. Ab aliis homo ipse seminans in terra sive agro suo, hoc est in semetipso, et in corde suo. Quis est iste qui seminat, nisi sensus noster, et animus? Qui suscipiens granum praedicationis, et fovens sementem humore fidei, facit in agro sui pectoris pullulare. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
uult similis altissimo mons adp̃ceptũ eorũ qui for¬
tes fides̃ tollitur d&erra & inmare ꝓicitur. cũ p̃di¬
cantib: uerbũ doctorib: sc̃is inmundus sp̃s ab eoꝵ
corde reppellitur. qui aduitã s̃ pordinati & in
turbulentis amarisq: infideliũ mentib: &saniam
suae trrannidis exercere ꝑmittitur. Non quo ibi
& antea sed emregnũq habuerit. sed quia tantũ
acrius in eos quos lic& de seuit quanto amplius sedo l&
clesione pioꝵ fuisse depulsũ cuisimile ẽ illud apocalyp¬
sis & secundus angelus tubacecinit. &ecce tã qua mons
magnus igne ardens missus ẽ in mare . quia p̃dicante
uerbũ doctore ueritatis antiquus hostis inuidia facib:
accensus puersorum animos grauius correpturus ad iit
utdolorẽ expulsionis sue defidelib: uindicar& in ꝑfidis

Expanded text:
vult similis Altissimo, mons ad praeceptum eorum qui forvult similis Altissimo, mons ad praeceptum eorum qui fortes fide sunt, tollitur de terra, et in mare projicitur, cum praedicantibus verbum doctoribus sanctis immundus spiritus ab eorum corde repellitur qui ad vitam sunt praeordinati, et in turbulentis amarisque infidelium mentibus vesaniam suae tyrannidis exercere permittitur, non quo ibi et antea sedem regnumque non habuerit, sed quia tanto acrius in eos quos licet desevit, quanto amplius redolet a laesione piorum fuisse devulsum. Cui simile est illud Apocalypsis: Et secundus angelus tuba cecinit, et ecce tanquam mons magnus igne ardens missus est iverbum doctore veritatis, antiquus hostis invidiae facibus accensus perversorum animos gravius corrupturus adiit, ut dolorem expulsionis suae de fidelibus vindicaret in perfidis
Abbreviated transcription (Latin):
cito germinare queuNT. Sed uimradicis figen¬
de non habent illunimirum s̃ pcordia que nullis
discipline studus erudita nullis temtationũ ꝓba¬
tionib emolita dulcedinem tantũ. cditi ser¬
monis acꝓmissis caelestib adorum del&tantꝰ
Sed intempore temptationis recedunt. quicc
cõmomentanea caelestis oraculi dulcedinem
insite sibi austeritate pͣtendunt quasi locus se¬
mini scõ deputatur magnã lapidum congeriem
pauco terre humo cooperit que ideo ad fructũ
ꝑuenire iustitiae nonualent. quiu parum eis
in est desiderii salutaris qđ semen uite concipi¬
at & multũ in est duriciae nocentis qđ fructui
salutis. obsistat:
Erdice hat quiliab& auges
audiendiau

Expanded text:
cito germinare queunt, sed vim radicis figencito germinare queunt, sed vim radicis figendae non habent, illa nimirum sunt praecordia quae nullis disciplinae studiis erudita, nullis tentationum probationibus emollita, dulcedine tantum auditi sermonis ac promissis coelestibus ad horam delectantur, sed in tempore tentationis recedunt; quia cum momentaneam coelestis oraculi dulcedinem insitae sibi austeritati praetendunt, quasi locus semini sancto deputatus, magnam lapidum congeriem pauca terrae humo cooperiunt. Quae ideo ad fructum pervenire justitiae non valent, quia parum eis inest desiderii salutaris quod semen vitae concipiat, et multum inest duritiae nocentis quod fructui salutis obsistat. Et dicebat, Qui habet aures audiendi
Abbreviated transcription (Latin):
delic& &x positione discimus. quianequaquã ipsa¬
eres inunc eademq significatione semꝑ alle¬
goricar ponantur: Nãque p&rã duritiã ꝓteruȩ
m̃tis terrã lenitatem coni me oboedientis solem
dicit feruorẽ ꝑsecutionis seuientis: cũ ipse ali¬
bi solẽ in bono ponat dicens. fulgere iustos. in
futuro quasi solẽ in regno patris eoꝵ & instruc¬
tura domus spiritalis fodiendũ inaltum terrã eici¬
endã & p&ram in sundamento doceat esselocan¬
dici hoc est abimo cordis sinu cogitationes. terre¬
nas & purgandas. & fortitudinem fidei inuicte ꝓ
his infundamento bonorum operum. inserendã
eẽ moneat. in hoc ergo loco altitudo terreq: con¬
petenter &xculta semen uerbi debuerat. ecipe¬
re ꝓbitus est. animi disciplinis caelestibus exerciti
atque udiis cultandum oboediendumq diui¬
nis eloquiis regulariter instituti: p&rosa uero
loca quae tenui cespite cont&ta suscepto semen ci¬

Expanded text:
delicet expositione discimus quia nequaquam ipsadelicet expositione discimus quia nequaquam ipsae res in una eademque significatione semper allegorice ponantur. Namque petram duritiam protervae mentis, terram lenitatem animae obedientis, solem dicit fervorem persecutionis saevientis: cum ipse alibi solem in bono ponat, dicens fulgere justos in futuro quasi solem in regno Patris eorum: et in structura domus spiritalis fodiendum in altum, terram ejiciendam, et petram in fundamento doceat esse locandam, hoc est ab intimo cordis sinu cogitationes terrenas expurgandas, et fortitudinem fidei invictae pro his in fundamento bonorum operum inferendam esse moneat. In hoc ergo loco, altitudinem terrae quae competenter exculta semen verbi debuerat excipere, probitas est animi, disciplinis coelestibus exercitati, atque ad auscultandum obediendumque divinis eloquiis regulariter instituti. Petrosa vero loca, quae tenui cespite contecta, susceptum semen
Abbreviated transcription (Latin):
su euangelioluce ita dehoc semine scriptũ est. ali¬
ud cecidit secusuiã & concul catumest. & uolucres
celi comeder̃ illud: quecũ que ergo dñs in hacpara¬
bola & ponere ipse dignatus estpic side suscipi¬
enda sunt que uero tacitanr̃e intellegentiae dere¬
liquid equepia intentione ꝑquirenda cacꝑstrin¬
gendecs breuiter: Semen qđ circa uiccecidit du¬
plicile sura disperit & abitinerantib: scilic& con¬
culcatũ & a uolucrib: raptum: uiu ergo estmens
sedulo muloꝵ cogitationũ meatumtrita atq: a re¬
facta ne uerbi semen &cipere acgerminare suf¬
ficiat. atqueideo quicquid boni seminis. uicinia
talis uiae contigerit periit quiain probo pessime
cogitationis transitu conculcatũ ademonib rapi
aliuduero cecidit suꝑ p&rosa ubinon habuit ter¬
rãmultam astatim &ortumest qnm̃ non ha¬
bebat ultitudinẽ terre & qͥnm eortus est sol
xestuauit eo qđ non haber& radicem & aruit
& luius misteriũ seminis dñs eposuit inquaiui¬

Expanded text:
 Evangelio Lucae ita de hoc semine scriptum est: Aliud cecidit secus viam, et conculcatum est, et volucres coeli comederunt illud. Quaecunque ergo Dominus in hac parabola exponere dignatus est, pia fide suscipienda sunt. Quae vero tacita nostrae intelligentiae dereliquit, aeque pia intentione perquirenda ac perstringenda sunt breviter. Semen quod circa viam cecidit, duplici laesura disperiit, et ab itinerantibus scilicet conculcatum, et a volucribus raptum. Via ergo est mens assiduo malarum cogitationum meatu trita atque arefacta, ne verbi semen accipere ac germinare sufficiat; atque ideo quidquid boni seminis vicinia talis viae contigerit, perit, quia improbo pessimae cogitationis transitu conculcatum a daemonibus rapitAliud vero cecidit super petrosa, ubi non habuit terram multam, et statim exortum est: quoniam non habebat eo quod non haberet radicem exaruit. Et hujus mysterium seminis Dominus exponit. In qua vi