comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Non gͦ hanc feminã martyrã sed plus
quã martyrã dixerim: quȩ septẽ pignorib
ad regnũ p̃missis. totiens ante se mortua
ad penas prima uenit. sed puenit octaua.
Aspexit mat̃ & cruciata & inꝑterrita filioꝵ
mortẽ. Syei gaudiũ debuit: dolorẽ naturȩ.
Timuit uiuentib: gauisa ẽ morientibus.
Optauit nullũ post se relinquere: ne si quẽ
cor morientib filiis etiã carnalis affectus
minilne pulsauit. Neq enĩ filios qͦs carnẽ
suã ẽẽ nouerat: sine dolore poterat mori¬
entes uidere. Sed erat ius amoris interior.
quȩ dolorẽ uinceret carnis. Vnde & passii¬
ro ƿetro dicit᷑. Cũ senueris extendes manꝰ
tuas & alius te cinget: & ducet qͦ tu ñ uis.
Neq enĩ si plenissime petrus nollet: pro
xp̃o pati potuisset. Sed martrriũ qͦd
ꝑ infirmitatẽ carnis noluit: ꝑ uirtutẽ sp̃s
amauit. Qui dũ ꝑ carnẽ ad penas trepidat.
tũ martyrii nolendo uoluisset: sic̃ nos qͦꝙ

Expanded text:
dit. Non ergo hanc feminam martyrem, sed plus quam martyrem dixerim, quae, septem pignoribus ad regnum praemissis, toties ante se mortua, ad poenas prima venit, sed pervenit octava. Aspexit mater et cruciata et imperterrita filiorum mortem, spei gaudium adhibuit dolori naturae. Timuit viventibus, gavisa est morientibus. Optavit nullum post se relinquere, ne si quem stimet quod ejus cor, morientibus filiis, etiam carnalis affectus minime pulsarit. Neque enim filios quos carnem suam esse noverat sine dolore poterat morientes videre, sed erat vis amoris interior quae dolorem vinceret carnis. Unde et passuro Petro dicitur: Cum senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Neque enim si plenissime Petrus nollet pro Christo pati potuisset, sed martyrium, quod per infirmitatem carnis noluit, per virtutem spiritus amavit. Qui dum per carnem ad poenas trepidat, tum martyrii nolendo voluisset. Sic nos quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ioħis diẽ celebrantes: o¬
portet ut non solũ con¬
stantiam passionis illius pia deuo¬
tione recolamꝰ: sed & eoꝵ a quibꝰ
passus est malitiã. nobis in arma
uertamꝰ salutis. Tunc & enĩ scrip¬
turis scĩs utiliter animũ intendi¬
mus: cũ non solas in eis uirtutes
ac p̃mia iustoꝵ. uerũ etiã uitia
uindic̾tã sq reꝓborũ ad incita¬
mentũ nobis bene agendi proyo¬
nimꝰ. Hoc siquidẽ & ipsius dñi
docem᷑ exemplo: qui ut huma-¬
nȩ suꝑbie ceruicẽ frangat. ac¬
sublime nobis humilitatis iugũ mm¬
ponat. non suȩ tantũ humilitatis
formã quã sequam᷑ insinuat. dicens.
discite a me quia mitis sũ & humi¬
lis corde: sed etiã angelicȩ suꝑbiȩ de

Expanded text:
Joannis diem celebrantes, oportet ut non solum constantiam passionis illius pia devotione recolamus, sed et eorum a quibus passus est malitiam nobis in arma vertamus salutis. Tunc etenim Scripturis sanctis utiliter animum intendimus, cum non solum in eis virtutes ac praemia justorum, verum etiam vitia, vindictamque reproborum ad incitamentum nobis bene agendi proponimus. Hoc siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, acsublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat dicens: Discite a me, quia mitis sum, et humili
Abbreviated transcription (Latin):
tetrarcha famã iħu: & ait pueris
suis: Hic est ioħs baptista. ipse sur-¬
rexit a mortuis & ideo uirtutes
operant᷑ in eo. Qui bene quidẽ¬
intellexit mortuũ posse hominẽ
resuscitari ad uitã. bene de resur¬
rectionis gła sensit. qui iustos post
resurrectionẽ maioris potentiȩ quã
esse perspexit: sed misere desipuit.
qui quod de homine puro sponte
credere potuit. hoc de deo homi¬
ne credere tot miraculis attestan¬
tibus. tantis predicator preconiis
consonantibꝰ nulla ratione con¬
nos aperte intelligamꝰ. non incre¬
dibile resurrectionis miraculũ:
sed prauoꝵ animos a credendi gr̃a
peccans obstantibꝰ esse prepeditos:
maioresq illi gr̃as referamus. qui
nr̃is cordib ablato erroris uelami¬
ne. lurem ueritatis aperire digna¬
tus est: Herodes enĩ tenuit io¬
hannẽ. & alligauit eũ. & posuit
in carcerẽ: ꝓꝑter herodiadẽ uxo¬
rem fr̃is fui. Dicebat enĩ illi ioħ̃es.

Expanded text:
 et ait pueris suis: Hic est Joannes Baptista, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo. Qui bene intellexit mortuum posse hominem resuscitari ad vitam, bene de resurrectionis gloria sensit, qui justos post resurrectionem majoris potentiae quos esse perspexit: sed misere desipuit, qui quod de homine puro sponte credere potuit, hoc de Deo homine credere tot miraculis attestantibus, tantis praedicatorum praeconiis consonantibus, nulla ratione connos aperte intelligamus, non incredibile resurrectionis miraculum, sed pravorum animos a credendi gratia peccatis obstantibus esse praepeditos, majoresque illi gratias referamus, qui nostris cordibus, ablato erroris velamine, lucem veritatis aperire dignatus est. Herodes enim tenuit Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcerem, propter Herodiadem uxorem fratris sui.
Abbreviated transcription (Latin):
amor dĩ in ꝓximi mente generet᷑. Na ꝗͣ
rem nob̃ certe idonee confirmandã adest
beata felicitas: cuĩ hodie natalicia cele¬
bram. Quȩ credendo extitit ancilla xp̃i:
& p̃dicando facta ẽ mat̃. xp̃i. Septẽ qͥppe
filios sicut in gestis eiꝰ emendatioribus
legit᷑ sic post se timuit uiuos in carne
relinquere: sicut carnales parentes solent
metuere ne mortuos p̃mittant. In ꝑsecu¬
tionis enĩ labore dep̃hensa. filioꝵ corda
in amorẽ suꝑnȩ patriȩ p̃dicando robo¬
rauit: & parturiuit sp̃u. qͦs carne peperat:
ut p̃dicatione pareret dõ. quos carne pe-¬
mineo corpore urile pectus. Ad mortẽ
stetit inꝑterrita: amittere se in filiis lum̃
ueritatis timuit. si ñ fuisset orbata. Nũqͥd
in desertũ uidere: Prophetã: Utiq dico
tus respondit dicens. Non sũ ꝓpheta. Quia
enĩ se plusquã ꝓphetã nouerat: ẽe se pro¬
phetã negabat. Qui iccirco plusꝗ̃ ꝓpheta

Expanded text:
amor Domini in proximi mente generatur. 3. Ad quam amor Domini in proximi mente generatur. 3. Ad quam rem nobis idonee confirmandam adest beata Felicitas, cujus hodie natalitia celebramus, quae credendo exstitit ancilla Christi, et praedicando facta est mater Christi. Septem quippe filios, sicut in gestis ejus emendatioribus legitur, sic post se timuit vivos in carne relinquere, sicut carnales parentes solent metuere ne mortuos praemittant. In persecutionis enim labore deprehensa, filiorum corda in amore supernae patriae praedicando roboravit, et parturivit spiritu quos carne pepererat, ut praedicatione pareret Deo quos carne pemineo corpore virile pectus. Ad mortem stetit 1445 imperterrita. Amittere se in filiis lumen veritatis timuit, si non fuisset orbata. Nunquidin desertum videre? Prophetam? utique dico tus, respondit, dicens: Non sum propheta Quia enim plusquam prophetam se noverat, esse prophetam se negabat. Qui idcirco plusquam propheta
Abbreviated transcription (Latin):
Quicunq fecerit uoluntatẽ patris mei
qͥ in cęlis ẽ: ipse nĩs frat̃. & soror. & mat̃ est.
Quib nobis uerbis qͥd aliud innuit: nisi
qͦd obsequentes ussionib suis multos ex
gentilitate colligit. & udeã ex cuiꝰ carne
ẽ genit̾ ñ agnoscit: Vnde & mat̾ eius cũ
quasi ñ agnoscit᷑. foris stare phibet᷑: qͥa uide¬
licet synagoga iccirco ab auctore suo non
recognoscit᷑. quia legis obseruationẽ tenens.
sp̃ualẽ intellectũ ꝑdidit: & sese ad custocdiã
littere foris fixit. Sed cũ is qͥ uoluntatem
patris fecerit soror & frat dñi dicit᷑: ꝓpter
utrunq sexũ qͥ ad fidẽ colligit᷑ mirũ ñ ẽ:
dicat᷑. Fideles gͦ discipłos: fr̃s uocare digna¬
tus ẽ dicens. lte nuntiate fr̃ib meis. Quigͦ
frat dñi fieri ad fidẽ ueniendo potuerit:
sciendũ nobis ẽ. quia qͥ xp̃i frat & soror ẽ
credendo: mat̃ efficit᷑ p̃dicando. Quasi enĩ
parit dñm. quẽ cordi audientis infuderit:

Expanded text:
luntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, et soror, et mater est. Quibus nobis verbis quid aliud innuit, nisi quod obsequentes jussionibus suis multos ex gentilitate colligit, et Judaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? Unde et mater ejus cum quasi non agnoscitur, foris stare perhibetur, quia videlicet Synagoga idcirco ab auctore suo non recognoscitur, quia, legis observationem tenens, spiritalem intellectum perdidit, et sese ad custodiam litterae foris fixit. 2. Sed cum is qui voluntatem Patris fecerit soror et frater Domini dicitur, propter utrumque sexum qui ad fidem colligitur mirum non est; icatur. Fideles enim discipulos fratres vocare dignatus est, dicens: Ite, nuntiate fratribus meis . Qui ergo frater Domini fieri ad fidem veniendo potuerit, sciendum nobis est quia qui Christi frater et soror est credendo, mater efficitur praedicando. Quasi enim parit Dominum, quem cordi audientis infuderit.
Abbreviated transcription (Latin):
iniusta meruit plecti: sed post
mortis gustũ. a rege iusticiȩ cui
testimoniũ perhibebat. iustã ui¬
te ꝑhennis coronã accepit. Nice¬
bat ergo illi iohannes. Non licet
tibi habere eã. Et uolens inquit
illũ occidere: timuit popłm: quia
sicut ꝓphetã eũ habebant. Non
populus tantũ sed ipse etiã hero¬
des ioħem sicut ꝓphetã habebat:
teste euangelista marco qui dicit.
Heces enĩ metuebat ioħem: sciens¬
eũ uirũ iustũ. & scm. & custodiebat
eũ: & audito eo multa faciebat.
& libenter eũ audiebat. Sed uicit
amor mulieris : eũqr in illũ que
scm̃ esse nouerat & iustũ. manus
mittere coegit. Qui qm̃ uoluit
cohibere luxuriã. ad homicidu
reatũ ꝓlapsus est: minusq illi pec¬
catũ. maioris erat causa peccati.
cui districto dĩ iudicio contigit
ut ꝓpter appetitũ adulterȩ
quã detestandã sciebat. sangui¬
nẽ funderet ꝓpħȩ. quẽ do accep¬
tũ esse cognouerat. Hec nãq est

Expanded text:
injusta meruit plecti, sed post injusta meruit plecti, sed post mortis gustum a rege justitiae cui testimonium perhibebat, justam vitae perennis coronam accepit. Dicebat ergo illi Joannes: Non licet tibi habere eam. Et volens, inquit, illum occidere, timuit populum, quia sicut prophetam eum habebant. Non populus tantum, sed ipse etiam Herodes Joannem sicut prophetam habebat, teste evangelista Marco, qui dicit: Herodes enim metuebat Jo virum justum et sanctum, et custodiebat eum . Et audito eo multa faciebat, et libenter eum audiebat. Sed vicit amor mulieris, eumque in illum quem sanctum esse noverat et justum manus mittere coegit. Qui quoniam noluit cohibere luxuriam, ad homicidii reatum prolapsus est, minusque illi peccatum majoris erat causa peccati: cui districto Dei judicio contigit ut propter appetitum adulterae quam detestandam sciebat, sanguinem funderet prophetae, quem Deo acceptum esse cognoverat. Haec namque est
Abbreviated transcription (Latin):
buit: filius est herodis illius sub
quo dñs natus est. Qui cũ post
natiuitatẽ dominicã pauco tẽ¬
pore regnaret: sicut euangeli¬
ca testatur historia archelaus
filius eiꝰ successit in regnũ. Qui
cũ uix decẽ annis potiretur: ac¬
cusantibus insolentiã eius iudeis.
pulsus est regno ab augusto: ac
ꝑpetuo dãnatus exilio. Deinde
augustus ut regni iudaici minu¬
eret potentiã: diuisa in quattu¬
or partes ꝓumtia. quattuor fr̃s
archelai eidẽ regendȩ prefecit. Qui
singuli a principatu quarte partis
greco sermone funt tetrarche uoca¬
ti. E quibus philippus herodiadẽ
filiã arethȩ regis arabũ accepit uxo¬
rẽ: quã idẽ aretha postmodũ abla¬
tã ab eo. dedit herodi. eo quod ip
se maioris esset potestatis & fame.
fac̾tũq est adulteriũ publicũ. si¬
cut ꝑfidis causa pereundi: ita fide¬
lissimo p̾coni nr̃e redẽptionis ma¬
teria triumphandi. Qui ꝓhibendo
regis iniusti scelera. morte quidẽ

Expanded text:
aebuit, filius est Herodis illius sub aebuit, filius est Herodis illius sub quo Dominus natus est: qui cum post nativitatem dominicam pauco tempore regnaret, sicut evangelica testatur historia, Archelaus ejus filius successit in regnum; quo cum vix decem annis potiretur, accusantibus insolentiam ejus Judaeis , pulsus est regno ab Augusto ac perpetuo damnatus exsilio. Deinde Augustus, ut regni Judaici minueret potentiam, divisa in quatuor partes provincia, quatuor fratres Archelai eidem regendae praefecit, qui singuli a principatu quartae partis Graeco sermone sunt tetrarchae vocati. E quibus Philippus Herodiadem, filiam Arethae regis Arabum, accepit uxorem, quam idem Aretha postmodum ablatam ab eo dedit Herodi, eo quod ipse esset majoris potestatis et famae, factumque est adulterium publicum. Sicut perfidis causa est pereundi, ita fidelissimo praeconi nostrae redemptionis materia triumphandi, qui prohibendo regis injusti scelera, morte quidem
Abbreviated transcription (Latin):
mpletũ uidemꝰ in iohanne. qđ
de illo angłs zachariȩ priusquã
nasceretur predixit: quia prece¬
deret ante dñm in sp̃u & uirtute
heliȩ. Ambo nãq continenter ui¬
uentes. ambo habitu inculti: am¬
bo insolitudine degentes. ambo
precones ueritatis: ambo regis &
reginȩ persecutionẽ ꝓpter iusti¬
tiam perpessisunt. Ille ahab & ie¬
⁊ abel: iste herodis & herodiadis.
Ille ne ab impiis occideretur ig¬
neo currii est raptus in celũ: iste
ne ab impiis uinceret᷑. ꝑfec̾to mar¬
tyrii certamine. sp̃ũ cęlestia reg¬
na petunt. angłoꝵ utiq subuec¬
tus auxilio: de quibus scriptũ
est. Currus cłi decẽ milibus mul¬
tiplex milia lȩtantiũ: dñs in illis.
E iterũ. Qui facit anglłos suos
sp̃s: & ministros suos igne̾ uren¬
tẽ. Sed querit forte aliquis. quis
sit iste herodes. quiue frater eius.
que etiã herodias: de qͥbus ser¬
mo est. Herodes iste qui & io¬
hannẽ decollauit. & in passione
redeptoris nr̃i pilato assensum p̃¬

Expanded text:
mpletum videmus in Joanne quod de illo angelus Zachariae priusquam nasceretur, praedixit: quia praecederet ante Dominum in spiritu et virtute Eliae. Ambo namque continenter viventes, ambo habitu inculti, ambo in solitudine degentes, ambo praecones veritatis, ambo regis et reginae persecutionem propter justitiam perpessi sunt: ille Achab et Jezabel, iste Herodis et Herodiadis. Ille ne ab impiis occideretur, igneo curru est raptus in coelum; iste ne ab impiis vinceretur, perfecto martyrii certamine spiritu coelestia regna petivit, angelorum utique subvectus auxilio, de quibus scriptum est: Currus Dei decem millia multiplex millia laetantium, Dominus in illis . Et iterum: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Sed quaerit forte aliquis quis sit iste Herodes, quive frater ejus, quae etiam Herodias, de quibus sermo iste? Herodes iste qui et Joannem decollavit, et in passionem Redemptoris nostri Pilato assensum pr
Abbreviated transcription (Latin):
tas atq apłos nuntiata. Nc̃
enim tanquã in speculo & in
enigmate: tune autẽ oculis
suis uidebit. id est facie ad fa¬
ciem. Tunc beata & illustris
anima int̾ stupendas remu¬
neratoris sui constituta diui¬
tias: mneffabilib reginȩ huius
uerbis uti ad dm̃ poterit di¬
cens. U erus est sermo quem
audiui in terra mea suꝑ ser¬
monibus tuis. Maiora sunt
oꝑa tua : quã rumor quem
audiui. Et re uera id quod
parat ds̃ diligentibus se. fide
non comprehendit᷑: spe non
attingitur. karitate ñ capit᷑.
desideria & uota transgredit᷑.
Acquiri potest: estimari nͣ
potest. Habebit de ꝑceptione
fructum: ñ habebit de satie¬
tate fastidium. Ad que bona
uos ꝑducat. qui uiuit & re¬

Expanded text:
tas atque Apostolos nuntiata. Nunc tas atque Apostolos nuntiata. Nunc enim tanquam in speculo et in aenigmate, tunc autem oculis suis videbit, id est, facie ad faciem. Tunc beata et illustris anima inter stupendas remuneratoris sui constituta divitias, ineffabilibus reginae hujus verbis uti ad Deum poterit, dicens: Verus est sermo quem audivi in terra mea super sermonibus tuis. Majora sunt opera tua, quam rumor quem audivi. Et revera id quod parat Deus diligentibus se, fide non comprehenditur, spe non attingitur, charitate non capitur, desideria et vota transgreditur: acquiri potest, aestimari non potest. Habebit de perceptione fructum, non habebit de satietate fastidium. Ad quae vos bona perducat, qui vivit et re
Abbreviated transcription (Latin):
reficitur cȩlestib epulis pro¬
fectibũs nr̃is: Cibus eius sumꝰ
dum acquisiti ȩccłe in men¬
bra eius corpusq transimus :
uel cibosenis altaris sacram̃¬
ta celestia. de quib dicitur.
Panem cęli dedit eis: panẽ
angłorum manduca uit homo.
Uidit & ho locausta eius.
orationum sine dubio suppli¬
cationumq mysteria. & ob¬
stupuit ubi uidit in estimabi¬
les diuitias dñi sui. Dixitq
ad regem.U erus est sermo
quem audieram in t̾ra mea
suꝑ sermonib tuis. & suꝑ sa¬
pientia tua : & ñ credebam
narrantib donec ipsa ueni.
& uidi oculis meis. & ꝓbaui
quod media pars mͥ nuntia
ta non fuisset. Maiora sunt
sapientia & opera tua: quã
rumor quẽ audiuĩ. Cum gͦ¬
clesia. siue quȩq anima scã.¬
rusalem. id est uisionẽ pacis.
& ingressa fuerit beatam reqͥ¬
em & głam cȩlestiũ promissoꝵ:
multo plura & magnificenti¬
ora ꝑspiciet quã ei sint in hac
terra ꝑ sacra eloquia. ꝑ ꝓphe¬

Expanded text:
reficitur coelestibus epulis, proreficitur coelestibus epulis, profectibus nostris. Cibus ejus sumus, dum acquisiti Ecclesiae in membra ejus corpusque transimus. Vel cibus ejus altaris Sacramenta coelestia sunt, de quibus diPanem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo . Vidit et holocausta ejus, orationum sine dubio supplicationumque ministeria, et obstupuit ubi vidit inaestimabiles divitias Domini sui; dixitque ad regem: Verus est sermo quem audieram in terra mea super sermonibus tuis et super sapientia tua, et non credideram narrantibus donec ipsa venet vidi oculis meis, et probavi, quod media pars nuntiata mihi non fuisset. Majora sunt sapientia, et opera tua, quam rumor, quem audivi. Cum erclesia, sive quaecumque anima sanrusalem, id est, visionem pacis, et ingressa fuerit beatam requiem et gloriam coelestium promissorum; multo plura et magnificentiora perspiciet, quam ei sunt in hac terra per sacra eloquia, per Prophe
Abbreviated transcription (Latin):
de animȩ immortalitate. de
spe resurrectionis & gloria.
Uenit ergo in iherłm cum
multo comitatu: id est non
iam cũ una tantum gente
iudeorum. sicut prius syna¬
goga solos habuit hebreos:
sed cum totius mundi gen¬
tibus. diuersisq nationibꝰ.
U enit ergo exhibens mune¬
ra digna xꝑo. aurum &
gemmas preciosas. Et hoc
camelis portantib id est ex
gentili populo uenientibus
qui prius fuerant uiciorum
feditate distorti. & malorũ
onere curui : ac peccatorum
prauitate deformes. Cũ his
tanquã munerib regina hȩc
ingreditur ad pacificum re¬
gem xꝑm. ex hibens secum
fidei aurum. puritatis in¬
censa preciosa: sp lendoresq
geminarũ. morum scilicet
insignia. & ornamenta uir¬
tutum. Et locuta est ei uni¬
uersa. quȩ habebat in corde
suo: id est aꝑuit ei cor suum
manifestauit ei occulta con¬
scientiȩ suȩ in confessione
& pęnitudine precedentium
delictorum. Uideamꝰ quid
agat hȩc regina. Uidens

Expanded text:
de animae immortalitate, de de animae immortalitate, de spe resurrectionis, et gloria. Venit ergo in Jerusalem cum multo comitatu: id est, non jam cum una tantum gente Judaeorum, sicut prius synagoga solos habuit Hebraeos, sed totius mundi gentibus, diversisque nationibus. Venit ergo exhibens munera digna Christo, aurum, et gemmas pretiosas, et hoc camelis portantibus aromata, id est ex gentili populo venientibus, qui fuerant prius vitiorum foeditate distorti, et malorum onere curvi, ac peccatorum pravitate deformes. Cum his tanquam muneribus regina haec ingreditur ad pacificum regem Christum, exhibens secum aromata fidei, aurum puritatis, incensum pretiosum, splendoresque gemmarum, morum scilicet insignia, ornamenta virtutum. Et locuta est ei universa, quae habebat in corde suo: Id est aperuit ei cor suum, manifestavit ei occultam conscientiam suam in confessione, et poenitudine praecedentium delictorum. Videamus quid agat haec
Abbreviated transcription (Latin):
uersis mundi partib reges
paritura conuenit: sicut
etiam ȩuangłista cõmemo¬
rat. Regina austri uenit a
finib terrȩ: audire sapienti¬
am salomonis. Uenit ȩccła
ad redemptorem. & eruditorẽ
suum: ut de stultitia erroris
doctrinam ꝑciperet uerita¬
tis: de qua plenius sicut au¬
diuimus. regnorum scribit
historia: ita dicens. Et ingres¬
sa regina iherłm cũ multo
comitatu & diuitiis. eum ca¬
melis portantibus a romata
& aurum infinitum nimis.
& geminas preciosas. uenit
ad salomonem: & locuta est
ei uniuersa quȩ habebat in
corde suo. Ergo in figura
reginȩ huius: ęccła uenit
ex gentibus & a finib terrȩ.
imponens finem cupiditati¬
bus uicusq terrenis: ut au¬
diret sapientiam salomonis.
id est uiri pacifici dñi nr̃i
iħu xꝑi. qui fecit utraq
unum : soluens inimicitias
inter dm̃ & hominẽ in car¬
ne sua. Uenit post ueteres
& prophanas suꝑstitiones:
audire & discere de fidei il¬
luminatione & iudicio futuro.

Expanded text:
versis mundi partibus reges versis mundi partibus reges quaesitura convenit. Sicut et evangelista commemorat , Regina Austri venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis. Venit Ecclesia ad redemptorem et eruditorem suum, ut de stultitia erroris doctrinam perciperet veritatis; de qua plenius, sicut audivimus, Regnorum scripsit historia, ita dicens: Et ingressa regina Jerusalem cum multo comitatu et divitiis, cum camelis portantibus aromata, et aurum infinitum nimis, et gemmas pretiosas, venit ad Salomonem, et locuta est ei universa quae habebat in corde suo. Ergo in figura reginae hujus Ecclesia venit ex Gentibus et a finibus terrae, imponens finem cupiditatibus vitiisque terrenis; ut audiret sapientiam Salomonis, id est, veri pacifici Dominiisti qui fecit utraque unum solvens inimicitias inter Deum, et hominem in carne sua. Venit post veteres et profanas superstitiones audire, et discere de fidei illuminatione, et judicio futuro:
Abbreviated transcription (Latin):
ecte festa eccłe
colunt: qui se¬
ȩccłȩ filios ẽẽ
cognoscunt.
Hec enim
omĩum credentium mat̾ est:
quȩ natos ad mortẽ. regene¬
rat ad salutem. Hȩc est post
synagogam quidem uocata:
sed ante synagogam ꝓmissa.
Hȩc enim iam in primo homi¬
ne prefigurata est. Nam siẽ
ex adȩ latere fabricata ẽ eua:
ita ex xꝑi corpore & uulnere
redempta creuit ȩccła. Hȩc
intra archam diluuio ex¬
undante seruata crucis be¬
neficium & baptismatis my¬
sterium prȩsignauit: hanc
sara sterilis & desperata in
senectute. unico pignore fe¬
cunda prȩcecinit. Ecclesia
enim unicũ id est dilectissi¬
mum dõ populũ: scło iam
senescente progenuit. Hȩc
est regina illa. de qua ad
dñm dicitur. Asstitit regi¬
na a dextris tuis in uestitu
deaurato. circum amicta ua¬
rietate: id est diuersarum
circumdata pretioso decore
uirtutum. Hȩc est regina
illa quȩ uenit a partibus
ȩthiopiȩ. audire sapientiam
salomonis. Sed hȩc ñ tam
ex una regione. quã ex uni¬

Expanded text:
ecte festa Ecclesiae colunt, qui seEcclesiae filios esse recognoscunt. Haec enim omnium credentium mater est, quae natos ad mortem, regenerat ad salutem. Haec est post Synagogam quidem vocata; sed ante Synagogam promissa. Haec enim jam in primo homine praefigurata est. Nam sicut ex Adae latere fabricata est Eva; ita ex Christi corpore et vulnere redempta crevit Ecclesia. Haec intra arcam diluvio exundante servata, crucis beneficium et Baptismatis mysterium praesignavit. Hanc Sara sterilis et desperata in senectute unico pignore fecunda praececinit: Ecclesia enim unicum, id est, dilectissimum Deo populum saeculo jam senescente progenuit. Haec est rDavide dicitur: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato circumamicta varietate ; id est diversarum circumdata pretioso decore virtutum. Haec est illa regina quae venit a partibus Aethiopiae audire sapientiam Salomonis. En haec non tam ex una regione quam ex uni
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute. Tu igit᷑ qui aurũ
possides: si placet bona nr̃a¬
inui cẽ conferamus. Tu cũ
peregre proficisceris: thesau¬
ri tui necessario domi rema¬
nent. Quib longe a te posi¬
tis. semꝑ trepidus. semꝑ in¬
certus es: ne cum domum
redieris ñ habeas quod ha¬
bebas. Ita dum semꝑ amissi¬
onem eoꝵ. metius: apud
conscientiã tuam nudiis &
pauꝑ es. Ego autẽ quocũq
iero: meȩ diuitiȩ me sequen¬
tur. Nec separari a me pos
retinentur. Tu cum recedis
e scło: relinquendo tuas di¬
uitias ꝑ didisti. Ego autem
cũ michi de hoc mundo mi¬
grare contingit: diuitias
meas mecũ ad parads sum
ueho. Tuas diuitias post
mortẽ exemplo illius purpu¬
rati diuitis ignis & tenebrȩ
subsequentur: meas diuiti¬
as exemplo lazari. sinꝰ abra¬
hȩ & beatitudo suscipiet.

Expanded text:
virtute. Tu igitur, qui aurum virtute. Tu igitur, qui aurum possides, si placet, bona invicem conferamus. Tu cum peregre proficisceris, thesauri tui necessario 267 domi remanent, quibus longe a te positis, semper trepidus, semper incertus es, ne cum domum redieris, non habeas quod habebas. Ita dum semper amissionem eorum metuis, apud conscientiam tuam nudus et pauper es. Ego autem quocunque iero, meae divitiae me sequuntur, nec separari possunt aretinentur. Tu 268 cum recedis a saeculo relinquendo, tuas divitias per idisti; ego autem, cum mihi de hoc mundo migrare contingit, divitias meas mecum ad paradisum veho; tuas divitias post mortem, exemplo illius purpurati divitis, ignis et tenebrae subsequentur; meas divitias, exemplo Lazari, sinus Abrahae et beatitudo suscipiet.
Abbreviated transcription (Latin):
ideo retrudentes illud tene¬
bris ita abscondunt: ut om̃i¬
um subter fugiat notitionẽ.
N ichil ex eo proferentes ali¬
quando ad usum: ne aꝑtio
latebrarum sit causa ꝓden¬
di. Seruant autẽ illud: &
non utuntur. Seruant in¬
quam. Custodes ergo dixe¬
rim istos ẽẽ non dominos.
Et alienum attendere dili¬
genter : ñ propriũ conue¬
menter expendere. Quid
igitur fr̃s putatis. habere
aurum ẽẽ diuitias: Ego
dixerim maiores ẽẽ aurum
or enim mens est quȩ aurũ
despicit: quã quȩ aurum
requirit. Maiores plane
sunt diuitiȩ non habere
aurum: sed aurũ haben¬
tibus eminere. Qui enim
propriis abundat bonis: se¬
culi thesauros ñ requirit.
Bona enim sunt propria:
honestas. sobrietas. miscđa.
castitas. Que bona omnia:
auro magis sunt prętiosa.
ra sunt metalla: auri talen¬
ta emi possunt. argenti uasa
comparari possunt: honestas
sola ñ potest emi. Honestas
enim ñ emitur. sed acquirit᷑:
quia non constat pretio sed

Expanded text:
ideo retrudentes illud teneideo retrudentes illud tenebris ita abscondunt, ut omnium subterfugiat notionem, nihil ex eo proferentes aliquando ad usum, ne apertio latebrarum sit causa prodendi. Servant autem illud et non utuntur, servant, inquam; custodes ergo dixerim istos esse, non dominos, et alienum attendere diligenter, non proprium convenienter expendere. Quid ergo, fratres, putatis habere aurum esse divitias? Ego dixerim majores esse divitior enim mens ejus, quae aurum despicit quam quae aurum requirit, majores plane sunt divitiae non habere aurum, sed aurum habentibus eminere. Qui enim propriis abundat bonis, saeculi thesauros non requirit; bona enim sunt propria, honestas, sobrietas, misericordia, castitas: quae bona omnia auro magis sunt pretiosa; ra sunt metalla. Auri talenta erui possunt, argenti vasa comparari possunt, honestas sola non potest erui; honestas enim non eruitur, sed acquiritur, quia non constat pretio, sed
Abbreviated transcription (Latin):
causa militiȩ. Si officia sin¬
gula ꝑscruteris: inuenies
homines ñ honestate adduci
ad obsequium. sed ad predã
ueluti ad negotium prouo¬
cari. O m̃s igitur pene lu¬
cris ac negotus student: &
cũ primo surgunt dilucu¬
lo. non cogitant nisi ut ali¬
quid undecumq ꝑcipiant.
Quos si aut honestas conui¬
cerit aut retruderit iudi¬
cantis auetoritas. cur res
alienas diripiant: dampnũ
sibi fecisse queruntur. Sine
causa inquit militamꝰ: sine
causa laboramus. Hodie do¬
mum referre nil potui: mi¬
quitas iudicis mala me face¬
re non ꝑmisit. Cuncto ᷤ igit᷑
pęne homines agitat auari¬
tia: nullum de his quietum
ẽẽ ꝑmittit. Hu enim qui ni¬
chil habent cupiditate tor¬
quentur: illi qui diuitias
possident sollicitudine eruei¬
antur. Nec ipsis enĩ bene
est qui recondito auro incu¬
bant: immo ipsis ẽ grauiuᷤ.
Semꝑ enĩ sunt anxii. mesti.
solliciti. ne hoc seruus aufe¬
rat: ne fur effodiat. Atq

Expanded text:
causa militiae. Si officia sincausa militiae. Si officia singula perscruteris, invenies homines non honestate adduci ad obsequium, sed praeda veluti ad negotium provocari. Omnes igitur pene lucris ac negotiis student; et cum primo surgunt diluculo, non cogitant nisi ut aliquid undecunque percipiant. Quod si aut honestas convicerit, aut retuderit judicantis auctoritas, cum res alienas diripiant, damnum se fecisse queruntur. Sine causa, inquiunt, militamus, sine causa laboramus; hodie domum referre nihil potui, iniquitas judicis male me facere non permisit. Cunctos igitur pene homines agitat avaritia, nullum de his quietum esse permittit. Hi enim qui nihil habent cupiditate torquentur; illi qui divitias possident sollicitudine cruciantur; nec ipsis bene est qui recondito auro incubant, imo ipsis est gravius. Semper enim sunt anxii, moesti, solliciti ne hoc servus auferat, ne fur effodiat; atque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenire : cum dicat dnͣs no¬
lite possidere aurum ᷑. Nos¬
bentibus aurũ possidere ꝓ¬
hibet: non habentiũ cupidi¬
tatem qua pęna condepnat:
Et si qui propria retinent
amittere iubentur: illi qui
aliena diripiunt quã grauit᷑
feruintur e Sunt enĩ pleriq
fr̃s: qui cum humili loco ge¬
niti fuerint. & nullas a paren¬
tibus diuitias consecuti sint:
tanta auaritiȩ cupiditate ia¬
ctantur. ut putent se sine cau¬
sa natos. nisi aurum quoquo
pacto possederint. Existiman¬
tes enim sicut ait propheta
uitam hominũ compositam
ad lucrum: ñ dubitant undẽ
libet ex malo acquirere. Atq
ita huiusmodi homines dũ
lucrum auri quęrunt: dãp¬
num salutis inueniunt. Re¬
quiramus frͣs : quotus quisq
est qui hoc non sit imbutus.
Pauci admodum sapientes:
ab hac pestilentia se defen¬
dunt. Si negotiatorẽ cogites:
propt̃ auaritiam primus in
culpa est. Si militantẽ res¬
picias: cupiditas est illi tota¬

Expanded text:
pervenire, cum dicat Dominus: Nopervenire, cum dicat Dominus: Nolite possidere aurum . Hobentibus aurum possidere prohibet, non habentium cupiditatem quae poena condemnat? Et si qui propria retinent amittere jubentur, illi qui aliena diripiunt quam graviter feriuntur? Sunt enim plerique, fratres, qui cum humili loco geniti fuerint, et nullas a parentibus divitias consecuti sunt, tanta avaritiae cupiditate jactantur, ut putent se sine causa natos, nisi aurum quoquo pacto possederint; existimantes enim, sicut ait propheta , vitam hominum compositam ad lucrum, non dubitant undecunque, etiam ex malo, acquirere; atque ita hujusmodi homines, dum lucrum auri quaerunt, damnum salutis inveniunt. Requiramus, fratres, 266 quotusquisque est qui hoc non sit imbutus? Pauci admodum sapientes ab hac pestilentia se defendunt. Si negotiatorem cogites; propter avaritiam primus in culpa est. Si militiam tantum respicias; cupiditas tota est illi
Abbreviated transcription (Latin):
me uenire: tollat crucem
suam & sequat᷑ me. Num¬
quid enim om̃s martyres
crucifixi sunt ut sequant᷑
Numquid paulus apłs
crucifixus fuerat cum dice¬
bat. michi autẽ absit glori¬
ari nisi in cruce dñi nr̃i
crucifixus est & ego mun¬
doe Hoc autẽ dicit: ut in¬
telligas crucem ñ ligni eẽ¬
patibulum:. sed uitȩ uirtu¬
tisq propositum.Tota
igitur uita xꝑiani hominis.
si scđdm euangłium uiuat:
crux est atq martẏrium.
Sed hoc est quod in nobis
difficile reperitur: ut
om̃s actus nr̃i scđm euan¬
głium dirigant᷑. Atq ido
quotienscumq uoluptatib
uolutamur: erucẽ saluato¬
ris amittimus. Xꝑc enim
est castitas. pax. ueritas.
mansuetudo. Quomodo
ergo potest castitati testimo¬
nium perhibere corruptus:
Aut quomodo potest pacẽ
predicare: cuius animꝰ sem¬
per in lite est : Quo pacto
quitur: Aut mansuetudi¬
nem qualit̃ seruabit incon¬
srans: Quomͦ inquam pos¬
sumus ad martyrii głam

Expanded text:
me venire, tollat crucem me venire, tollat crucem suam, et sequatur me . Numquid enim omnes martyres,crucifixi sunt ut sequantur ? Numquid Paulus apostolus crucifixus fuerat, cum dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Dominicrucifixus est, et ego mundo ? Hoc autem dicit, ut intelligas crucem non ligni epatibulum, sed vitae virtutisque propositum. Tota igitur vita Christiani hominis, si secundum Evangelium vivat, crux est atque martyrium. Sed hoc est, quod in nobis difficile reperitur, ut omnes actus nostri secundum Evangelium dirigantur; atque ideo, quotiescunque voluptatibus volutamur, crucem Salvatoris amittimus. Christus enim est castitas, pax, veritas, mansuetudo. Quomodo ergo potest castitati testimonium perhibere corruptus? Aut quomodo potest pacem praedicare, cujus animus semper in lite est? Quo pacto aut mansuetudinem qualiter servabit inconstans? Quomodo, inquam, possumus ad martyrii gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
UFFICERE NOBIS
deberent ad pro¬
fectum salutis
nr̃ȩ martyrum
exempla scorum:
qui propter adipiscendam
cȩlestem coronã. omnibus se
mandatis dominicis subdi¬
derunt: & ita cunctis deuin¬
xerunt se legib saluatoris:
ut propt̃ ante actam uitam
mererentur ad hanc marty¬
rii głam ꝑuenire. Non enĩ
illoĩ tempore tantũ ꝑfeceruq̃
prȩceptum dñi quo confessi¬
onis supplicium pertuleruts̃:
sed necesse est illos prius scđm
bona fuerint: quorũ finis
est optimus subsecutus. Et
martyres eos ñ solum fuisse
cum passi sunt: sed etiam
martyres xꝑi fuisse cũ uiue¬
rent. Martyr enim grece:
latine testis dicitur. Quoti¬
enscumq bonis actib manda¬
tum xꝑi facimus: totiens xꝑo
testimoniũ ꝑhibemus. Unde
& crux dñi non illa tantum
dicitur quȩ passionis tẽpore
ligni affixione construitur:
seđd illa quȩ totiuus uite eur¬
riculo cunctarũ disciplina¬
rum uirtutib coaptatur.
De qua michi uidetur salua¬
tor dicere. Qui uult post

Expanded text:
ufficere nobis deberent ad profectum salutis nostrae martyrum exempla sanctorum, qui propter adipiscendem coelestem coronam omnibus se mandatis dominicis subdiderunt; et ita cunctis devinxerunt se legibus Salvatoris, ut propter anteactam vitam mererentur ad hanc martyrii gloriam pervenire. Non enim illo in tempore tantum perfecerunt praeceptum Domini, quo confessionis supplicium pertulerunt; sed necesse est illos prius secunbona fuerint, quorum finis est optimus subsecutus; et martyres eos cum passi sunt, sed etiam tunc martyres Christi esse cum viverent. Martyr enim graece, latine Testis dicitur. Igitur quotiescumque bonis affectibus mandatum Christi facimus, toties Christo testimonium perhibemus. Unde et crux Domini non tantum illa dicitur, quae passionis tempore ligni affixione construitur; sed et illa quae totius vitae curriculo cunctarum disciplinarum virtutibus coaptatur. De qua mihi videtur Salvator dicere, Qui vult post
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est. & hereditas tua.
quos eduxisti de terra ȩgyp¬
ti. de medio fornacis ferreȩ.
ut sint oculi tui aperti ad
deprecationem serui tui &
populi tui isrł: & exaudias
eos in uniuersis pro quibus
inuocauerint te. Tu enim
separasti eos tibi in heredita¬
tem. de uniuersis populis
terrȩ. sicut locutus es ꝑ mo¬
ysen seruum tuum: quando
eduxisti patres nr̃os de egyp¬
to dñe ds̃⁊ actum ẽ autẽ
cum complesset salomon
orans dñm omnẽ orationẽ.

Expanded text:
uus est et hereditas tua quos eduxisti de terra Aegypti de medio fornacis ferreae ut sint oculi tui aperti ad deprecationem servi tui et populi tui Israhel et exaudias eos in universis pro quibus invocaverint te tu enim separasti eos tibi in hereditatem de universis populis terrae sicut locutus es per Mosen servum tuum quando eduxisti patres nostros de Aegypto Domine Deus factum est autem cum conplesset Salomon orans Dominum omnem oratione
Abbreviated transcription (Latin):
mini tuo &̃ exaudies in cȩlo
orationem eorum. & preces
eorum: & facies iudicium
eorũ. Quod si peccauerint
tibi. non est enim homo qui
non peccet. & iratus tradi¬
deris eos inimicis suis. & cap¬
tiui ducti fuerint in terrã
inimicoꝵ longe uel prope.
& egerint pęnitentiam in

Expanded text:
i tuo, et exaudies in coelo orationem eorum et preces eorum, et facies judicium eorum. Quod si peccaverint tibi non est enim homo qui non peccet, et iratus tradideris eos inimicis suis, et captivi ducti fuerint in terram inimicorum longe vel prope, et egerint poenitentiam in
Abbreviated transcription (Latin):
in celo in firmamento habita¬
culi tui: & facies omnia pro
quib inuocauerit te a lieni¬
gena. ut discant uniuersi
populi terrȩ nomen tuum
timere sicut popls tuus isrł:
& probent quia nomen tuũ
inuocatum ẽ suꝑ domũ hanc
quã edificaui. Si egressus
fuerit populus tuus ad bel¬
lum contra inimicos suos ꝑ
uiam quocumq miseris eos:
orabunt te contra uiam ciui¬
tatis quã elegisti. & contra

Expanded text:
in coelo, in firmamento habitain coelo, in firmamento habitaculi tui, et facies omnia pro quibus invocaverit te alienigena, ut discant universi populi terrarum nomen tuum timere, sicut populus Israel: et probent quia nomen tuum invocatum est super domum hanc, quam aedificavi. Si egressus fuerit populus tuus ad bellum contra inimicos suos, per viam quocunque miseris eos, orabunt te contra viam civitatis quam el
Abbreviated transcription (Latin):
sti populo tuo in possessionẽ.
Fames si aborta fuerit inter¬
ra. aut pestilentia. aut cor¬
ruptus aer. aut erugo. lo¬
custa. rubigo. & afflixerit
eum. & inimicus eius portas
obsidens. om̃is plaga. uniuer¬
sa infirmitas. cuncta deuora¬
tio & imprecatio quȩ accide¬
rit omĩ homini de populo
tuo. isrł:si quis cognouerit
plagam cordis sui. & expan¬
derit manus suas in domo
hac. tu exaudies in cęlo habi¬
tationis tuȩ: & repropitiabe¬
ris. & facies ut des unicuiq
scđm om̃s uias suas sicut ui¬
deris cor eius : quia tu nosti
solus cor om̃ium filiorum ho¬
minum ut timeant te cun¬
ctis dieb quib uiuunt suꝑ
faciem terrȩ quam dedisti
patribus nr̃is. Insuꝑ & alie¬
nigena qui ñ est de populo
tuo isrł: cum uenerit de t᷑ra
longinqua ꝓptͣ nom̃ tuum :¬
audietur enim nomen tuuͣ
magnum. & manus tua for¬
tis: & brachium tuum exten¬
tum ubiq.
Cum uenerit ergo & oraue¬
rit in loco hoc: tu exaudies

Expanded text:
sti populo tuo in possessionem sti populo tuo in possessionem fames si oborta fuerit in terra aut pestilentia aut corruptus aer aurugo lucusta rubigo et adflixerit eum et inimicus eius portas obsidens omnis plaga universa infirmitas cuncta devotatio et inprecatio quae acciderit omni homini de populo tuo Israhel si quis cognoverit plagam cordis sui et expanderit manus suas in domo hac tu audies in caelo in loco habitationis tuae et repropitiaberis et facies ut des unicuique secundum omnes vias suas sicut videris cor eius quia tu nosti solus cor omnium filiorum hominum ut timeant te cunctis diebus quibus vivunt super faciem terrae quam dedisti patribus nostris insuper et alienigetuo Israel, cum venerit de terra longinqua propter nomen tuum audietur enim nomen tuum magnum, et manus tua fortis, et brachium tuum extentum ubique, cum venerit ergo, et oraverit in loco hoc, tu exaudies
Abbreviated transcription (Latin):
mum suum. & habuerit ali¬
quod iuramentũ quo teneat᷑
asstrictus. & uenerit ꝓpter
iuramentũ coram altari tuo
in domum tuã. tu ex audies
in cęlo: & facies & iudicabis
seruos tuos condempnans im¬
pium. & reddens uiam suam
suꝑ caput eius. iustificansq
iustum. & retribuens ei scd̃m
iusticiam suam. Si fugerit
popłs tuus isrł inimicos suos.
quia peccaturus est tibi: &
agentes pęnitentiã & confi¬
tentes nomini tuo ueneri¬
& adorauerint. & deprecati
te fuerint. in domo hac exau¬
di in cęlo. & dimitte peccatũ
populi tui isrł: & reduces
eos in terram quã dedisti pa¬
tribus eorum. Si clausum fu¬
erit cȩlum. & ñ pluerit ꝓpt᷑
peccata eorum. & orantes in
loco isto pęnitentiã egerint
nomini tuo. & a peccatis suis
conuersi fuerint ꝓptͣ afflie¬
tionem suam: exaudi eos in
cȩlo. & dimitte peccata ser¬
uorum tuorũ. & populi tui
isrł: & ostende eis uiã bonã
ꝑ quam ambulent. & da plu¬
uiam suꝑ terram. quã dedi¬

Expanded text:
mum suum et habuerit alimum suum et habuerit aliquod iuramentum quo teneatur adstrictus et venerit propter iuramentum coram altari tuo in domum tuam tu exaudies in caelo et facies et iudicabis servos tuos condemnans impium et reddens viam suam super caput eius iustificansque iustum et retribuens ei secundum iustitiam suam si fugerit populus tuus Israhel inimicos suos quia peccaturus est tibi et agentes paenitentiam et confitentes nomini tuo venerint et oraverint et deprecati te fuerint in domo hac exaudi in caelo et dimitte peccatum populi tui Israhel et reduces eos in terram quam dedisti patribus eorum si clausum fuerit caelum et non pluerit propter peccata eorum et orantes in loco isto paenitentiam egerint nomini tuo et a peccatis suis conversi fuerint propter adflictionem suam exaudi eos in caelo et dimitte peccata servorum tuorum et populi tui Israhel et ostende eis viam bonam per quam ambulent et da pluviam super terram tuam quam dedi
Abbreviated transcription (Latin):
locutus es ei dicens nͣ aufẽ¬
retur de te uir coram me:
qui sedeat suꝑ thronũ isrł:
ita tamͣ. si custodierint filu
tui uiam suam ut ambu¬
lent coram me: sicut tu
ambulasti in conspectu
meo. Et nunc dñe ds isrł.
firmentur uerba tua: quȩ
locutus es seruo tuo dauid
patri meo. Ergo ne putan¬
dum est. quod uere ds̃ ha¬
bitet suꝑ terram: Si enim
cȩlum & cęli cęlorum te ca¬
pere ñ possunt: quanto ma¬
gis domus hȩc quam ȩdifi¬
caui: Sed respice ad ora¬
tionem serui tui: & ad pͣces
eius. Dñe ds̃ meus audi
ymnum & orationem quam
seruus tuus orat coram te
hodie: ut sint oculi tui aꝑti
suꝑ domum hanc nocte &
die: suꝑ domũ de qua dixi¬
sti. erit nomen meũ ibi ut
exaudias orationem quam
orat seruus tuus in loco isto:
ut exaudias deprecationẽ
serui tui & populi tui isrł.
quodeumq orauerint in lo¬
co isto. & exaudies in loco ha¬
bitaculi tui in cęlo: & cum
exaudieris propitius eris.
Si peccauerit homo in proxi¬

Expanded text:
n auferetur de te vir coram me, qui sedeat super thronum Israel, ita tamen, si custodierint filii tui viam suam, ut ambulent coram me, sicut tu ambulasti in conspectu meo. Et nunc, Domine Deus Israel, firmentur verba tua quae locutus es servo tuo David patri meo. Ergone putandum est quod vere Deus habitet super terram? Si enim coelum et coeli coelorum te capere non possunt, quanto magis domus haec, quam aedificavi? Sed respice ad orationem servi tui, et ad eus meus audi hymnum et orationem quam servus tuus orat coram te hodie ut sint oculi tui aperti super domum hanc nocte et die super domum de qua dixisti erit nomen meum ibi ut exaudias orationem qua orat te servus tuus in loco isto ut exaudias deprecationem servi tui et populi tui Israhel quodcumque oraverint in loco isto et exaudies in loco habitaculi tui in caelo et cum exaudieris propitius eris si peccaverit homo in proxi
Abbreviated transcription (Latin):
expanderat ad cęlũ. Stetit
ergo & benedixit omĩ ȩccłȩ
urł. uoce magna dicens.
Benedictus dñs qui dedit re¬
quiem populo suo isrł: iuxta
omĩa quę locutus est. Non
cecidit ne unus quidẽ sermo
ex omnib bonis quȩ locutus
est ꝑ mos sen seruum suum.
Sit dñs ds̃ nrͣ nobiscum si¬
cut fuit cum patribus nr̃is:
non derelinquens nos neq
proiciens. sed inclinet corda
nr̃a ad se: ut ambulemus in
uniuersis uiis eius. & custo¬
diamus mandata eius. & ce¬
rimonias. & iudicia. quȩcũq

Expanded text:
t ad caelum stetit ergo et benedixit omni ecclesiae Israhel voce magna dicens benedictus Dominus qui dedit requiem populo suo Israhel iuxta omnia quae locutus est non cecidit ne unus quidem sermo ex omnibus bonis quae locutus est per Mosen servum suum sit Dominus Deus noster nobiscum sicut fuit cum patribus nostris non derelinquens nos neque proiciens sed inclinet corda nostra ad se ut ambulemus in universis viis eius et custodiamus mandata eius et caerimonias
Abbreviated transcription (Latin):
tis & conuersi deprecati te
egimus. impie gessimus. &
reuersi fuerint ad te in uni¬
uerso corde suo. & tota ani¬
ma sua in terra inimicorum
suorum. ad quam captiui
te contra uiam terrȩ suȩ ꝗͣ
dedisti patribus eorum. & ci¬
uitatis quã elegisti & templi
quod ȩdificaui nomini tuo.
exaudies in cęlo in firmam̃to
soliĩ tui orationẽ eorum &
preces. & facies iudiciũ eorũ:
& propitiaberis populo tuo
qui peccauit tibi: & omnib
iniquitatib eorum. quibus
preuaricati sunt in te: & da¬
bis miscđam coram eis. qui

Expanded text:
t conversi deprecati te egimus, impie gessimus: et reversi fuerint ad te in universo corde suo, et in tota anima sua in terra inimicorum suorum, ad quam captivi te contra viam terrae suae, quam dedisti patribus eorum, et civitatis, quam elegisti, et templiquod aedificavi nomini tuo; exaudies in coelo, in firmamento solii tui, orationem eorum et preces eorum, et facies judicium eorum, et propitiaberis populo tuo, qui peccavit tibi: et omnibus iniquitatibus eorum, quibus praevaricati sunt in te: et dabis misericordiam coram e
Abbreviated transcription (Latin):
gius. sabbato non licet. Hi¬
emps quoq ad ambulandũ
impedimento est: qͥa gres¬
sus ambulantium torpor
frigoris asstringit. Ait ergo:
orãte. ne fiat fuga ur̃a hic¬
me uel sabbato. Acsi aꝑte
dicat: uidete ne tune quȩra¬
tis peccata ur̃a fugere: quan¬
do iam ñ licet ambulare.
Illud gͦ tempus quod fugere
ñ licet: mͦ debet cogitari dũ
licet. Illa est hora nr̃i exitus
semꝑ intuenda: ista redẽptoris
nr̃i ammonitio ante mentis
oculos semꝑ ponenda qua ait:
iugilate itaq: quia nescitis
diem neq horam.L. ect iones¬

Expanded text:
gius Sabbato non licet ; higius Sabbato non licet ; hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo; Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet modo debet cogitari dum licet. Illa hora nostri exitus est semper intuenda, ista Redemptoris nostri admonitio ante mentis oculos semper ponenda, qua ait: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. HO
Abbreviated transcription (Latin):
pauor: eum quem & tran¬
quillum mens humana ca¬
pere ñ ualet etiam iratũ
uidere. Quem diem pro¬
pheta intuens ait. Dies irȩ
dies illa. dies tribulationis
& angustiȩ: dies calamitatis
& miseriȩ. dies tenebrarũ
& caliginis : dies nebulȩ &
turbinis. dies tubȩ & elan¬
diem iudicii. suꝑ corda rep¬
borum qua asꝑitate. ꝓpha¬
dum hȩc clamaret: in ipsis
suis uocib de habitaculo suȩ
carnis euulsus est. De quo
nimirum constat. quia pro
nobis ista nͣ pro se uiderit:
ut eius uisio nobis ꝓficiat.
quos adhuc diuina patien¬
tia longanimiter expectat.
N am illi tetros sꝑc ante mor¬
tem uidisse s inducias petisse.
quid profuit: qui easdem
inducias quas petut non
accepit: Nos ergo fratres
temus: ne nobis in uacuum
tempora pereant : & tunc
quęramus ad bene agendũ
uiuere: cum iã compellim᷑
de corpore exire. Memento¬
te quid ueritas dicat orate.
ne fiat fuga ur̃a hieme uel
sabbato. Per legis quippe
mandatum: ambulare lon¬

Expanded text:
pavor eum, quem et tranpavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre! Quem diem bene propheta intuens ait: dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et calturbinis, dies tubae et clandiem judicii super corda reproborum qua asperitate pcum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas petiit, non accepit? Nos ergo, fratrestemus, ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare lon