comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nĩtis sonare uiderimꝰ quasi alias qͥnq
nĩsas ad portanda uasa electionis. ⁊ ali¬
moniam uitȩ sp̃alis in dextͥs templi ii¬
ueniniꝰ: qr eadem ipsa uerba sacre hysto¬
riȩ nouũ omnino fulgorem nobis. sapi¬
entiȩq celestis nouos aꝑire sensus de ue¬
terib agnoscimꝰ. In qua ꝓfecto figura
et candelabra quina st̃ facta intemplo.
Cuni eiũ dixiss scͥpt᷑a regem salomo¬
nẽ fecisse m̃sam suꝑ qm̃ ponerentur
panes ꝓpositionis auream: adiunxit
subsequenter et ait:¬
t candelabra De decẽ candelabris. axxiiii.

Expanded text:
nta sonare viderimus, quasi alias quinque mensas ad portanda vasa electionis et alimoniam vitae spiritalis in dextris templi invenimus; qui eadem ipsa verba sacrae historiae novum omnino fulgorem nobis sapientiae coelestis, novos aperire sensus de veteribus agnoscimus, in qua profecto figura et candelabra sunt quina facta in templo: cum enim dixisset Scriptura regem Salomonem fecisse mensam in qua ponerentur panes propositionis, auream, adjunxit sequenter, et ait: XXVI. De decem candelabris. Cap. VII.
Abbreviated transcription (Latin):
niꝰ quoq mensurȩ ac similis farine semꝑ
eos parari p̃ceptos. De quib om̃ĩb: my¬
sticꝰ de int̾na resurrectione sensus luce
clarior refulget. Ablatis enim uet̾ĩb no¬
ui restituunt᷑ panes: cum assũptis de
hac uita aliquib doctoꝵ fideliũ. alios lo¬
tempore sue resolutionis requiẽ beate
ȩt̾nitatis intrabit. Uniꝰ mensure et ñ
disparis simile semꝑ fiebant panes:
quia nimir̃ unã eandẽq formã ueri¬
tatis et fidi qmͣ pͥmo apłi sui auditori¬
b ostendebant. hanc deinde successores
eoꝵ & om̃s usq ad fuẽ scli pii doctores

Expanded text:
nius quoque mensurae ac similis formae semper nius quoque mensurae ac similis formae semper eos parari praeceptos. De quibus omnibus mysticus de interna refectione sensus, luce clarior refulget. Ablatis enim veteribus, novi restituuntur panes, cum, assumptis de hac vita aliquibus doctorum fidelium, alios lotempore suae resolutionis requiem beatae perennitatis intrabit. Unius mensurae, et non disparis, similes semper fiebant panes, quia nimirum una eademque forma est veritatis et fidei, quam primo apostoli suis auditoribus ostendebant, ac deinde successores eorum, et omnes usque ad fidem saeculi pii doctores
Abbreviated transcription (Latin):
altare aureum. additũ ẽ continuo et
niensam suꝑ qmͣ ponerent᷑ panes pposi¬
tionis auream. Mensa autẽ aurea seͥpt᷑a
ẽ sacͣ: spũalis intelligentiȩ claritate fe¬
ciunda. De qua psalmista ait. Parasti
inquit in conspectu meo mensam: ad¬
uersus eos qui tbulant me. Ne enĩ nos
aduersarii tͥbulantes ad errorẽ inflec¬
tant: mensam nobis conditor nr̃ scientie
rauit. Nanq paues ꝓpositionis scĩ sunt
doctores: quoꝵ uel oꝑa nobis uel uerba
salutaria ad exemplum uitȩ ꝓposita. sẽꝑ
in diuinis paginis quis quib querit
inuenit. Unde apte idem panes in exo¬
do duodecim fieri p̃cepti sunt: uideli¬
cet ꝓpt̃ apłos duodecim: ꝑ quoꝵ ministe¬
rium & noui scͥpt᷑a testamenti condita ẽ.
& instrumenti uet̾is donante deo reuela¬
ta inisteria. Quo nimirũ numero non
ti: qui p̃dicando uerbum dĩ. pabulum
uitȩ fidelib miustrant: quia om̃s utiq
nouos ꝓ uet̾ib in mensam dñi ꝓponi: u¬

Expanded text:
altare aureum, additum est continuo, et mensam super quam ponerentur panes propositionis auream. Mensa autem aurea Scriptura est sacra spiritalis intelligentiae, claritate fecunda, de qua Psalmista Domino: « Parasti, inquit, in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . » Ne enim nos adversarii tribulantes ad errorem flectant, mensam nobis conditor noster scientravit. Panes namque propositionis sancti sunt doctores, quorum vel opera nobis, vel verba salutaria, ad exemplum vitae proposita, semper in divinis paginis quisquis bene quaerit, invenit. Unde apte iidem panes in Exodo duodecim fieri praecepti sunt, videlicet propter apostolos duodecim per quorum ministerium novi scriptura Testamenti condita est, et Instrumenti veteris, donante Domino, revelata mysteria. Quo nimirum non tantum ti, qui praedicando verbum pabulum vitae fidelibus ministrant, quia omnes utiqunovos pro veteribus in mensa Domini proponi, u
Abbreviated transcription (Latin):
deo scilicet et gentili cominittit᷑. siue
euangłicis plena figuris ostendit᷑: q̃ quon¬
dam antiquo dei ppło uxta litt̾am solũ
intelligenda esse putabat᷑. Cum enĩ le
tũ mr̃io. enoch tͣnslatũ de mundo. noe
ꝑeunte munoo mirabilit̃ saluatũ. hos¬
pitalite loth ext̾minatis impiis sublimi¬
t̃ remuneratũ. abrahã uͦ obedientia pa¬
trẽ multax gentiũ constitutũ: ioseph
ptꝰ uenditionẽ merito castitatis et inno¬
centiȩ extimplo sublimatũ. hec et huiꝰmͦi
innumera. nobis in exemplum uirtutis
assuminiꝰ. quid nͥ m̃se qͥnq atree siue
uasa dñi. seu panes ꝓpositionis adhuc
iurta hystoricũ sensum ianuã nobis &e
recte uuendi et ȩt̃na p̾mia a dũo sꝑan-¬

Expanded text:
eo scilicet et gentili committitur, sive evangelicis plena figuris ostenditur, quae quondam antiquo Dei populo juxta litteram solum intelligenda esse putabatur. « Fecit etum martyrio, Enoch translatum de mundo, Noe pereunte mundo mirabiliter salvatum, hospitalem Loth exterminatis impiis sublimiter remuneratum, Abraham merito obedientiae patrem cunctarum gentium constitutum, Joseph post venditionem merito castitatis et innocentiae exemplo sublimatum , haec et hujusmodi innumera nobis exempla virtutis assumimus, quid nisi mensae quinque aureae, sive vasa Domini, seu panes propositionis adhuc juxta historicum sensum januam nobis et recte vivendi aete
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiet᷑. Porro ulii luna .ui. non̾
eiꝰ inchoat ⁊ finitur inipso m̃se .xxx.¬
ni controu̾sia. Epactarum autem
lectio hoc anno inkis maii ac iu-¬
nii dissonat. Porro .xiͦ. cycli decen-¬
nouenat anno qui ht̃ epactas.xͭx.
luna embolis malis incipit .ii. non̾
et lectio epactarum ostendit. Seqͥ¬
tur autem luna feb̃r. iiii. noñ ip̃iꝰ¬
incipiens: ⁊ finiens .ui. not̾ martii
Que quia febroarii ẽ. licet in mar¬
tatur. nͥ forte bissextus hoc eueniat
anno. qui semꝑ lunam febroarii.

Expanded text:
omputetur. Porro Julii luna VI Non. ejus inchoatur, et finitur in ipso mense XXXcontroversia. Epactarum autem lectio hoc anno III Kal. Maii ac Julii dissonat. Porro undecimo cycli XIXalis anno, qui habet epactas XX, luna embolismalis incipit II Non. Deet lectio epactarum ostendit. Sequitur autem luna Februarii IV Non. incipiens, finiensque VI Non. Martii. Quae, quia Febr. est, licet in Martatur; nisi forte bissextus hoc eveniat anno, qui semper lunam Februarii
Abbreviated transcription (Latin):
De luna embolismi. hoc solummͦ
annectendũ cenfui. qd̃ nũꝗͣ eur su
exceptis tͥb annis cycli decem noue¬
nal. Octauo scilicet anno quo og¬
dum ẽ. uͥ ordinem turbet. Octauo
gͥ anno epactis existentib xuii. em¬
bolis malis luna .ii. non̾ mart̃. incip̃
finturq .ii. noñ. apͥł.xxͣx. licet in apͥ¬
li fimatur: qui numquam ht .xxͣx.¬
lunam. Ista enim nec apͥlis est. nec
alicuius m̃sis s est embolismalis:
que nullius umquam dr mensis: &
semꝑ.xxͣx. computatur. Sequit᷑ uͦ ut
sit apͥł quȩ est et paschał ⁊ a noñ apͥ¬
ł. incipit: ⁊ finit᷑ .uͦ. noñ. maii que
nequaꝗ xxxͣ. computat᷑. licet in ma-¬
io finiatur. cum semꝑ maius.xxxͣ.
habeat lunam: quia ista ut dictum
pactarum ac regłarium ẽẽ debuerit
noñ. ip̃ius: ⁊ finit᷑.iii. noñ. uinii exi

Expanded text:
De luna embolismi hoc solummodo adnectendum censui, quod nunquam cursui exceptis tribus annis cycli XIXalis, octavo scilicet anno, qui ogdum ubi ordinem tribuat. Octavo igitur anno epactis existentibus XVII embolismalis luna II Non. Martii incipit, finiturque I Non. April. XXXa, licet in Aprili finiatur, qui nunquam habet XXX. Ista enim nec Aprilis est, nec alicujus mensis, sed embolismalis, quae nullius unquam dicitur mensis, et semper XXXma computatur. Sequitur luna Aprilis, quae est et Paschalis, a Non. Aprilis incipiens, finiturque V Non. Maii, quae nequaquam XXXma computatur, licet in Maio finiatur, cum semper Maius XXX habeat lunam; quia ista, ut dictumpactarum ac regularium esse debuerit Non. ipsius, et finitur IV Non.
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta uidelicet tenebrarũ offendicła de¬
uincentis. plenilumio nr̃e deuotionis
e uestigio sequente dedicenuis. Hanc
mosayci pasche rationem die ꝓprie resur¬
rectionis ꝑfecit: qui non uenit solu̾e
legem s adimplere. De quib: singlis
suo in loco consequentiꝰ ꝓut dñs ded̾it
exponemus: nunc admonere contenti
.xiiͦ. klaꝵ aprilis die occursum equino¬
ctii. & ante triduũ. hoc ẽ.xi. llaꝵ earun¬
dem pͥmũ scłi die ee notandũ. ciuuii ad
indicium primatus. ibi reor antiquos

Expanded text:
cuncta videlicet tenebrarum offendicula decuncta videlicet tenebrarum offendicula devincentis, plenilunio nostrae devotionis e vestigio sequente, dedicemus. Hanc Mosaicae Paschae rationem die propriae resurrectionis perfecit, qui non venit solvere legem, sed adimplere. De quibus singulis suo loco consequentius, prout Dominus dederit, exponemus, nunc adsumus XII kal. Aprilis die occursum equinoctii et ante triduum, hoc est XV kal. earumdem, primum seculi diem esse notandum. Cuius ad indicium prim
Abbreviated transcription (Latin):
oriente lunaortiret᷑ exorduum. Expecta¬
ta est enim hora quȩ illuminationẽ eccłȩ¬
postea olim in .xp̃o uenture designaret.
ut sicut in misterio sacrificii celestis. nec uiss¬
nũ solum nec aqmͣ solam offerri licet. ne ui¬
delicet ipsa oblatio uel deo tantum. uel tantũ
homini conueniat.s sangninẽ uuȩ torcula¬
ri crucis exp̃ssum. nostrȩ fragilitatis aqua
temꝑemus. granũ quoq frumenti passionis
mola contritum aqua miscemus. ut uixta
quod apłs ait. adherentes do unus cũ eo
sp̃s effici ualeamus: ita etiã in eiusdem
sacrificii tempore obseruando. nec solis tm̃ mͦ
curͣ sum queritemus quasi quidem cre dentes
dm.i utra nri curamꝰ sublimatunt. nu ta
eos qui dieunt nubes latibulum eius nec
nr̃a confiderat. et circa cardines cęli ꝑambulat. i¬
nec item lunȩ soliꝰ plenũ captemus exortũ. qͣsi
iuxta pelagianos absq grã dei suꝑna beati ẽẽ
queamus: uerum iuxta eum quidixit. ds
celebratione equinoetialem solis exortum.

Expanded text:
oriente luna sortiretur exordium. Exspectata est enim hora, quae illuminationem Ecclesiae olim in Christo venturam designaret. Ut sicut in mysterio sacrificii coelestis nec vinum solum, nec aquam solam offerri licet, ne videlicet ipsa oblatio vel Deo tantum, vel tantum homini conveniat, sed sanguinem, qui torculari crucis expressus est nostrae fragilitatis aqua temperamus, granum quoque frumenti, passionis mola contritum, aqua miscemus, ut, juxta quod Apostolus ait, Adhaerentes Domino, unus cum eo spiritus effici valeamus. Ita etiam et in ejusdem sacrificii tempore observando, nec solis tantummodo cursum quaeritemus, quasi Deum quidem credentes, d ultra nostri curam sublimatum, juxta eos qui dicunt: Nubes latibulum ejus; nec stra considerat, et circa cardines coeli perambulat. Nec item lunae solius plenum captemus exortum, quasi juxta Pelagianos absque gratia superna beati esse non queamus, verum juxta eum qui dixit: Decelebratione aequinoctialem solis exortum,
Abbreviated transcription (Latin):
uel quemlibet fidelium ante p̾uentum
gr̃ȩ ipsius aliquid posse suꝑnȩ lucis hr̃e.
Neq enĩ sine rõne paschalis obseruantia¬
tp̃ris. qua mundi salute et figurari et
uenire decebat. ita diuinitꝰ ẽ ꝓcurata:
ut neq pͣrima die qua lux facta ẽ. neq
scda qua firinamentũ. neq t̾cia qua ari¬
da apparuit. neq mox quarta inchoan¬
te qua sol equiuoctialis tanqmͣ sponsus
e thalamo ꝓcessit: s ad uesꝑam tandẽ¬

Expanded text:
vel quemlibet fidelium ante proventum vel quemlibet fidelium ante proventum gratiae illius aliquid posse supernae lucis habere. Neque enim sine ratione paschalis observantiaporis, qua mundi salutem et figurari et venire decebat, ita divinitus est procurata, ut neque prima die qua lux facta est, neque secunda qua firmamentum, neque tertia, qua arida apparuit, neque mox quarta inchoante, qua sol aequinoctialis tanquam sponsus e thalamo processit, sed ad vesperam tande
Abbreviated transcription (Latin):
cũ stellis potestatem noctis accepit: ita & nẽ
adiiuinuandum nr ȩ redemptionis gau¬
dium. primo dies noctẽ longitudine adȩ¬
quet. acdem̃ luna plenissima eam luce ꝑ¬
fundat. certi utiq mift̾ii gr̃ã. quia uideli¬
cet solille creatꝰ omniũ illummatoruoa
astroꝵ. et̾nam ueramq lucem signifi¬
cat: qu̾i illuminat omẽm hominem
uenientẽ in hunc mundũ. Luna autẽ
et stelle quȩ non ꝓprio ut dicunt. s ad-¬
uenticio. et a sole mutuato lumine ful-¬
gent ipsum ȩccłȩ corpus et quosq uiri¬
tim scõs insinuant qui illuminari ñ
illuminare ualentes. celestis gr̃ẽ munus
acciꝑe scͥiunt. dare nesciunt. At qui in
celebratione madime sollemnitatis. xpͣe¬
eccle debuit anteponi: quȩ ñ nisi ꝑ illum
luceret. Nam si qui plenilunium paschȩ
ante equinoctium fieri posse coͣntendit:
ostendat uel ȩccłam scãm priusqmͣ salua-¬
tor in carne ueniret ex titisse ꝑfectam:

Expanded text:
cum stellis potestatem noctis accepit, ita e nunc, cum stellis potestatem noctis accepit, ita e nunc, ad insinuandum nostrae redemptionis gaudium primo dies noctem longitudine adaequet, ac deinde luna plenissima eam luce perfundat, certi utique mysterii gratia, quia videlicet sol ille creatus omnium illuminator astrorum, aeternam veramque lucem significat, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Luna autem et stellae, quae non proprio ut dicunt, sed adventitio, et a sole mutuato lumine fulgent, ipsum Ecclesiae corpus, et quosque viritim sanctos insinuant, qui illuminari, non illuminare, valentes, coelestis gratiae munus accipere sciunt dare nesciunt. Atqui in celebratione maximae solemnitatis Chrisiae debuit anteponi, quae non nisi per illum luceret. Nam si qui plenilunium paschale ante aequinoctium fieri posse contenderit, ostendat vel Ecclesiam sanctam priusquam Salvator in carne veniret, exstitisse perfectam;
Abbreviated transcription (Latin):
amiuatun seru ar etur inchoauit. Posituis ii¬
delicet cum pͥmos tr. is oriret᷑ in eo cęli loco
quem philosophi quartam partem arietis
appellant. eiuiidemq ꝑacto annuo cireuitu
post dies .ccc.lxx. x.xi. horas repetit᷑us
Cuiꝰ augmento quadrantis efficit᷑: ut ipse
uernalis equinoctii punctus. mͦ mane. mͦ
meridie. mͦ uesꝑe. mͦ medio noctis occur-¬
rat. Luna econtrario uesꝑe plenissima.
neq enim quid imꝑfectum creator equis¬
simus institueret. stellis uira fulgentib a me¬
dio apparens orientis quartam partem li¬
brȩ qua equi noctium autumnale asse-¬
uerant. tenuit: initiumq paschale suo con-¬
di paschȩ regła ẽ. quam ut equinoctiuos
uernale plenilunio suecedente ꝑficiat᷑.
At si uel una die plenitudo lunȩ p̃cesse¬
rit equinoctium. iam non primi mensis
s ultimi luna putetur. Oportet enim ut
sicut tunc pͥmo sol potestatẽ diei. deiñ luna

Expanded text:
annuatim servaretur inchoavit, positus viannuatim servaretur inchoavit, positus videlicet cum primo terris oriretur in eo coeli loco quem philosophi quartam partem Arietis appellant, eumdemque peracto annuo circuitu, post dies CCCLXV et sex horas repetiturus, cujus argumento quadrantis efficitur ut ipse vernalis aequinoctii punctus modo mane, modo meridie, modo vespere, modo medio noctis occurrat, luna e contrario vespere plenissima; neque enim quid imsimus institueret, stellis una fulgentibus a medio apparens orientis quartam Libre partem, qua equinoctium autumpnale asseverant, tenuit initiumqdi Pascha est regula, quia ut aequinoctium vernale plenilunio succedente perficiatur; at si vel una die plenitudo lunae processerit, aequinoctium jam non prima mensissed ultimi luna putetur. Oportet enim ut sicut tunc primo sol potestatem diei, deinde luna
Abbreviated transcription (Latin):
Uo sane in loco primus dies sit.ui.¬
scłi sit. non nulli querentes .uiii. klax
aprilium. alii .xii. klaꝵ supͣdictarũ esse¬
die magis ad notandum putarunt. Unoͣ
utriq argumento hoc ẽ xqui noetii ar¬
gumento nitent es. quasi rationi congru.¬
at. ut quia ds̃ in principio equis partib
lucem tenebrasq diuiserit: ibi precipue
tunc caput mundi ubi nẽ equinoctiũ
fieri credat᷑ Bene quidem inquirentes s
non plene quod dic̾ent ꝓuidentes. multo
utiq ꝑitiꝰ acturi. si tempꝰ equinoctii non
pͥmo die quo lux. s quarto quo luminaria
sunt facta potiꝰ assignarent. Ibi namq teos¬
poris initium statuit. qui luminarib
conditis dixit. ut sint insigna & tp̃ra
et dies et annos. Nam p̾cedens tͣriduu
ut omnib uisum ẽ. absq ullis horaruos
dimensionib u t poͣte necdum factis
sydib equali lance lumen tenebrasq
pendebat: et quarto demũ mane sol
a medio ꝓcedens orientis. horis umbratĩ
suas ꝑ lineas currentib equinoctium qͦd

Expanded text:
uo sane in loco primus seculi dies sit, nonnulli quaerentes, VIII Kalendarum Aprilium, alii XII Kalendarum supradictarum die magis adnotandum putarunt, uno utrique, hoc est, aequinoctii argumento nitentes, quasi rationi congruat ut quia Deus aequis in principio partibus lucem tenebrasque diviserit, ibi praecipue tunc caput mundi, ubi nunc aequinoctium fieri credatur; bene quidem inquirentes, sed non plene quae dicerent providentes, multo utique peritius acturi, si tempus aequinoctii non primo diei quo lux, sed quarto quo luminaria sunt facta, potius adsignarent; ibi namque temporis initium statuit, qui luminaribus conditis dixit: Ut sint in signa, et tempora, et dies, et annos. Nam praecedens triduum, ut omnibus visum est, absque ullis horarum dimensionibus, utpote necdum factis sideribus, aequali lance lumen tenebrasque pendebat; et quarto demum mane sol a medio procedens Orientis, horis umbratim suas per lineas currentibus, aequinoctium quod
Abbreviated transcription (Latin):
cula prima exxi  uernalere equino¬
ctiui. et ipsa ẽ initium mensium et ca¬
put circuli & absolutio curius stellarum
quȩ planete id ẽ uage dñi. ac finis duode¬
cime particłe. & totiꝰ circuli terminus.
Ubi & uerissime intellexit & elegantissi¬
me ꝓmpsit non nisi in equinoctio uer-
eẽ. & ibi .xii. signa quȩ ab illo particłe
nuncupant᷑ initium ibi hr̃e & terminũ.
Ibi quadrantem quem bissȩxtũ dicimus. ibi

Expanded text:
cula prima ex XII vernale est equinocula prima ex XII vernale est equinoctium, et ipsa est initium mensium et caput circuli et absolutio cursus stellarum, que planete, id est vage, dicuntur, ac finis XII particule et totius circuli terminus'. Ubi et verissime intellexit et elegantissime promsit non nisi in equinoctio vernari, et ibi XII signa, que ab illo particule nuncupantur, inicium ibi habere ‹et› terminum. Ibi quadrantem, quem bissextum dicimus, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
initium zodiaci circuli uoluisse p̾figẽ.
Nec enim illa die uel romanoꝵ uel grecoꝵ.
uel certe egyptioꝵ mensis annus ue. cuiꝰ
hec causa fieret orit᷑. s nec abhis gentib
quamuis se greciiactitent: uerum ab an¬
tiquiorib caldeoꝵ astrologia cẽpit. aquib
abraham patriarcha ut iosephus testatur
edoctus. ut dm̃ celi sidumq conũsionem
cognouit. ipsam mox disciplinã ueraciꝰ
eos exularet aduexit. Nam & in libro be¬
ati iob qui non longe post abraham extitit:
matoroth id ẽ signa horoscopi legimꝰ. Igit᷑ Sͤ
iuxta dodiaci quidẽ diuisionẽ. xu. kl̃aꝵ
aprił die. quando facta ẽ lux. sol arietis¬
die eẽ initium sui circuitꝰ. et omniuni
simul tempoꝵ caput atͣtollit: iuxta qͦd
anatholius laodiciȩ antistes de equino¬
ctio scribens euidenter astruit. In qua
die inquit inuenitur sol non solum con¬
scendisse prinani partem uerum etiã
quadrantem iam in eadie hr̃e. id ẽ in
prima .ex.xii. partib. Hec aut̃ parir¬

Expanded text:
initium zodiaci circuli voluisse praefigere. Neque enim illa die vel Romanorum, vel Graecorum, vel certe Aegyptiorum mensis annusve cujus hoc causa fieret, oritur, sed nec ab his gentibus, quamvis se Graeci jactitent, verum ab antiquioribus Chaldaeorum astrologia coepit, a quibus Abraham patriarcha, ut Josephus testatur, edoctus, ut Deum coeli siderumquc conversione cognovit, ipsam mox disciplinam veraciuseos exularet. Nam et in libro beati Job, qui non longe post Abraham exstitit, mazaroth, id est signa horoscopi legimus. Igitur juxta Zodiaci quidem divisionem XV Calendarum Aprilium die, quando facta est lux, sol Ariea scriptarum initium sui circuitus et omnium simul temporum caput attollit, juxta quod Anatolius Laodiciae antistes de aequinoctio scribens evidenter adstruit: « In qua die, inquit, inscendisse primam partem, verum etiam quadrantem iam in ea die habere, id est in prima ex XII partibus. Hec autem parti
Abbreviated transcription (Latin):
angłi et homines ꝑfecti fructu mise
sibi patriȩ cȩlestis apiunt. Duo sunt
autem ostiola: siue quia dm̃ et ꝓximos
diligant et angłi et homines sci: neq
ianuam uitȩ nisi ꝑgeminã hanc dile-¬
ctionem poterunt intrare: seuquia
licet et gentib eadem uite ianua rese¬
ratur. Postes habent cubitoꝵ quinq
quia non solum animas electoꝵ aula
celi recipit: s et corporib immortali
gla p̾ditis in iudicio suas forasaꝑit.
Quinq enim sunt sensus corporis nr̃i qͦꝵ
et supͣmeminimus. uisus. auditꝰ gustus
olfactus. tactus. Uel certe postis uterq
oracłi quinq factus ẽ cubitoꝵ: quia solis
illis suꝑnȩ patriȩ introitꝰ panditur.
qui omnib sui corporis et cordissen¬
sib dño seruire studuerunt: corpo¬
ris uidelicet. cum ꝑ eosdem sensus
aliquid ꝓ illo agunt: cordis uͦ. cum sob̾e
&e iuste ce pie cogitant de eis que ꝑ ip̃os
corporis sensus agere decernunt. Et¬

Expanded text:
angeli et homines perfecti fructu miserangeli et homines perfecti fructu misersibi patriae coelestis aperiunt. Duo sunt autem ostiola, sive quia Deum ac proximos diligunt angeli et homines sancti, neque januam vitae, nisi per geminam hanc dilectionem poterit quis intrare; seu quia licet et Gentilis, eadem vitae janua reseratur. Postes sunt angulorum quinque, quia non solum animas electorum aula coeli recipit, sed et corporibus immortali gloria praeditis, in judicio suas fores aperit; quinque enim sunt sensus corporis nostri, ut supra meminimus, visus, auditus, gustus, olfactus, tactus. Certe vel postis uterque oraculi quinque factus est cubitorum, quia solis illis supernae patriae aditus panditur, qui omnibus sui corporis et cordis sensibus Domino servire studuerunt: corporis videlicet, cum per eosdem sensus aliquid pro illo agunt: cordis vero, cum sobrie et juste et pie cogitant de eis quae per ipsos corporis sensus agere decernunt.
Abbreviated transcription (Latin):
arche: quȩ erat in medio eiusdem ora-
clĩ. Cuiꝰ ingressus ostiola: ꝑ significatio¬
nem multifarie possunt accipi. Nam
et angłicos sp̃s ꝑ quoꝵ minist̾ium inha-¬
aꝑtissime designant: et apłoꝵ eque.
claues regnicȩloꝵ sunt date: qui accep¬
ta adñõ potestate ligandi atq soluen
di dignos intra regnu anuam admit¬
tunt. et contumaces. impuros ac suꝑ¬
bos ex communicando uel anathema¬
tizando ab ingressu uitȩ ꝑhennis eli-¬
minant. S et oꝑa iusticiȩ quoꝵ meri¬
to ad regnum cȩleste ꝑuenitur. recte ꝑ
ostia ꝑ quȩ in sc̃a scõꝵ ingrediebatur.
possunt typice designari: iuxta quod
in libro sapie scriptumẽ. Custoditio
autẽ legum: consummatio incorrup¬
tionis ẽ. Incorruptio autẽ facit ꝓximũ
dõ. Concupiscentia itaq sapĩȩ. deducet
ad regnũ ꝑpetuũ. Quib omnib apte
congruit quia eadem ostiola delignis
fiunt oliuarum: quia nimirum et

Expanded text:
arcae, quae in medio ejusdem oraculi arcae, quae in medio ejusdem oraculi fuit. Cujus ingressus et ostiola per significationem multifarie possunt accipi: nam et angelicos spiritus, quorum ministerio in haaptissime designant, et apostolorum claves regni coelorum sunt datae, qui accepta a Domino potestate ligandi atque solvendi, et dignos intra regni januam admittunt; et contumaces, impuros ac superbos excommunicando vel anathematizando, ab ingressu vitae perennis eliminant. Sed et opera justitiae quorum merito ad regnum coeleste pervenitur, recte per ostia, per quae in sancta sanctorum ingrediebatur, possunt typice designari, juxta quod in libro Sapientiae scriptum est, Custoditio autem legum, consummatio incorruptionis est; incorruptio autem facit proximum Deo. Concupiscentia itaque sapientiae deducitad regnum perpetuum . » Quibus omnibus apte congruit quod eadem ostiola de lignis fiunt olivarum, quia nimirum et
Abbreviated transcription (Latin):
t in ingressu oracłi fecit ostiola de
lignis oluarum postesq angliloꝵ quinq
ae duo ostiola de lignis oliuaꝵ. Quod pri¬
mo dix̾at. fecit ostiola de lignis oliuaꝵx:
hoc ipsum uidetur aꝑtiꝰ explicare uolu¬
isse cumadiunxit. &e duoostiola de lig¬
nis oliuarum. Unus quippe erat inꝰ¬
gressus oracłi: s idem ingressus duob
ostiis claudebatur: rursumq reseratiᷤ
eisdem aꝑiebatur. Sicut &e templũ
sicut &e porticꝰ ante templũ unũ non
amplius habebant introitum. certi
utiq causa mift̾ii: quia unus dñs. una
fides. unum baptisma. unus ds. unus
in ȩcła p̾sente baptismũ unꝰ in regno
celesti ꝑ oꝑa fidei ẽ sꝑandus int̾itꝰ. Nam quod
unus ẽet ingressus oracłi. testat᷑ hoc quod
inferiꝰ de arca scriptumẽ. cumq emine¬
rent uectes. et apparerent summitates
eoꝵ foris scũarium ante oracłm. non ap¬
parebant ultra intͥnsecꝰ Ubi patent̾
ostenditur nisi fallor quod unus erat
ingͥssus oracłi: et hic e regione factus¬

Expanded text:
t in ingressu oraculi fecit ostiola de lignis olivarum, postesque angulorum quinque, et duo ostia de lignis olivarum. » Quod primo dixerat, « fecit ostiola de lignis olivarum, » hoc ipsum videtur apertius explicare voluisse, cum adjunxit: « et duo ostia de lignis olivarum. » Unus quippe erat ingressus oraculi, sed idem ingressus duobus ostiis claudebatur, rursumque reseratis eisdem aperiebatur, sicut etiam templum, sicut porticus ante templum unum non amplius habebant introitum, certi utique causa mysterii, quia « Unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deusntem per baptismum, unus in regnum coeleste per opera fidei est sperandus introitus. Nam quod unus esset ingressus oraculi, testatur hoc quod inferius de arca scriptum est: Cumque eminerent vectes, et apparerent summitates eorum foris sanctuarium ante oraculum, non apparebant ultra extrinsecus . Ubi patenter ostenditur, ni fallor, quod unus erat ingressus orac
Abbreviated transcription (Latin):
templi ꝑcircuitum sculpsit uariis
tum om̃s scẽ ecclȩ ppłi sunt. qui super cõple
fundam̃tum. xp̃i locatiᷤ totiꝰ ambitũ
orbis repleuit: ceptumq fideiedifici
quȩ sunt lapidum p̾ciosoꝵ ãdoptatione
suꝑ augmentare non desistit. Qui ni¬
mirũ parietesuariis celat᷑is sculpunt᷑:

Expanded text:
templi per circuitum sculpsit variis tum omnes sanctae Ecclesiae populi sunt, quibus super fundamentum Christi locatis, totius ambitum orbis replevit, quasi lapidum pretiosorum appositione, superaugmentare non desistit. Qui nimirum parietes variis caelaturis sculpuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
rum eadem archana fidi. sper ⁊ caritatis
que sublimes quiq atq ꝑfecti sublimit̃
capiunt: queq om̃s elecci incelis b̾ene in pe¬
diuina uisione ꝑcipiunt: etiam catheri¬
da ⁊ confitenda traduntur: quatinus
sacris initiati mift̾iis. quandoq etiam
ad capienda ea que pie credidere ꝑueniañ¬

Expanded text:
rum eadem arcana fidei, spei et charitatis, rum eadem arcana fidei, spei et charitatis, quae sublimes quique ac perfecti sublimiter capiunt, quaeque omnes electi plene in divina visione praesciunt, etiam catechida et confitenda traduntur, quatenus sacris initiati mysteriis, quandoque etiam ad capienda ea quae pie credidere, pervenian
Abbreviated transcription (Latin):
es cum uicenorum in longitudine ⁊ alticu¬
dine eẽt cubitorum: non paruam ⁊ ipse de¬
buit hr̃e grossitudinem. Qua ꝓpter ⁊ inhu¬
ius ingressu duo facta sunt ostia: ut uide¬
licet ab utroq lat̾e. hoc ẽ intꝰ ⁊ foris equale
parietȩ ostium pareret. Et qm̃ easdem piẽ¬
turas ostium equas ⁊ paries habebat. uera¬
cit̾ unus ꝑ omnia ⁊ continuatim extentꝰ
paries uidetur: unũ decoris gr̃a p̾tendens:
aliud mistii dispensatione p̾figurans. Qđ̃
uͦ descriptis templi ostiis sequitur. ⁊ sculp¬
sit cherubin. ⁊ palmas ⁊ celaturas ualde
eminentes. oꝑuitq omĩa laminꝗs aureis:
oꝑe quadro ad regłam. iam supͣ expositũ ẽ.
quia ⁊ in parietib domus ⁊ inostiis int̾io¬
rib eedem picture ⁊ celat᷑e sunt facte. Pa-¬
teti rõ figure. quare eascdem ipsas pict᷑as
i celat᷑as ⁊ eosdem cherubin. pͥma templi¬
ianua quos ⁊ int̾ior recipiat: quia nimi

Expanded text:
es cum vicenorum in longitudine et altitues cum vicenorum in longitudine et altitudine esset cubitorum, non parvam et ipse debuit habere crassitudinem. Quapropter et in hujus ingressu duo facta sunt ostia, ut videlicet ab utroque latere, hoc est, intus et foris aequali pariete ostium pateret. Et quoniam easdem picturas aequas ostium et paries habebat, ut veraciter unus per omnia continuatim extentus paries videretur, unum decoris gratia praetendens, aliud mysterii dispensatione praefigurans. Quod vero descriptis templi ostiis sequitur: Et sculpsit Cherubin et palmas, caelaturas valde eminentes, operuitque omnia aureis laminis opere quadro ad regulam, jam supra expositum est, quia in parietibus domus et in ostiis interioribus eaedem picturae sive caelaturae sunt factae; patetque ratio figurae, quare easdem ipsas picturas et caelatjanua quos et interior recipiat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
demostia s hec simplicia habebat. Non
enim ibi fides necessaria ẽ. ubi ea quȩ nunc
credimus ac sꝑamus. omnia manifesta.
luce uidebimus. Hon ẽ labor oꝑm necessa¬
rius: ubi mercede ꝑpetua eoꝵ que nunc la-¬
boramus. donabimur. Non ẽ necessaria
patientia ubi nemo aliquid adusi irrogat:
non munificentia benignitatis ubi nemo
indiget quod opꝰ ẽ. Hec de ostiorum figura
ꝓmedulo nr̃o sequentes patrum uestigia
disseruimus. Uerum uixta formãoꝑis.
decoris gr̃a ꝓuisum ẽ: ut in uno eodemq
templi ingressu duo essent ostia. Necesse
enim erat parietes domus qui centum
uiginti cubitos habebant: non nullos ⁊̃¬
in grossitudine hr̃e. In cuiꝰ nimirũ gros¬
situdinis extrema parte ostia erant af¬
fixa: ita ut equals parieti ess ostiũ utrũq
et siue intus siue foris templum quisq
positus ostium inspiceret. unus ei ꝑ omnia
paries ẽẽ uidetur. Similit̃ ⁊ cedrinus pari¬

Expanded text:
dem ostia, sed haec simplicia habebat: non dem ostia, sed haec simplicia habebat: non enim fides ibi necessaria est, ubi ea quae nunc credimus ac speramus, omnia manifesta luce videbimus. Non est labor operum necessarius, ubi mercede perpetua eorum quae hic laboramus donabimur. Non necessaria patientia, ubi nemo adversi aliquid irrogat. Non munificentia benignitatis, ubi nemo indiget quod opus est. Haec de ostiorum figura pro modulo nostro, sequentes Patrum vestigia, disseruimus. Verum, juxta formam operis, decoris gratia provisum est, ut in uno eodemque templi ingressu duo essent ostia; necesse etenim erat parietes domus, qui centum et viginti cubitos habebant, nonnullas etiam crassitudines habere; in cujus nimirum crassitudinis extrema parte ostia erant affixa, ita ut aequali pariete esset ostium utrumque, et sive intus, sive foris templum quisque positus ostium inspiceret, unus ei per omnia paries esse videretur; similiter et cedrinus pari
Abbreviated transcription (Latin):
quod inuicem se tenebat aꝑitur: cũ ꝑ
ministerium p̾dicationis discernitur
quid ꝓprie ad cognitionem fid̃i. quid
ad ui̾uendi castitatem ꝑtineat. quȩ
tamen utraq a sua nequeunt conexi¬
one separari: quantum distet inter
in uno eodem corde ꝑfectoꝵ indissolu¬
bilia ꝑmanere. Notandum sane quod
in ingressu oracłi duo quidem ostia fuis¬
se dicantur: s hec dupplicia fuisse non di¬
cainitur. In templiuͦ id ẽ domusprioris
introitu. ita erant duo ostia ut duplex ess
utrunq: quia nimirum in p̾senti eccła
talem nos ingredi ac ducere uitam ne¬
cesse ẽ: inqua dilectionem di ⁊ ꝑximi. ꝑ
fidem ⁊ oꝑationem. ꝑ patientiam ⁊ be¬
nignitatem seruenius. In fut᷑a autem
uita ubi dm̃ ⁊ ꝑximum in luce int̾nȩ
beatitudinis uidebimus. eadem utiq
dilectione gemina absq ullo ꝓrsus la¬
bore. immo in magna multitudine
diuinȩ dulcedinis frueniur. Unde ap¬
te int̾roitus interioris domus duo qui¬

Expanded text:
quod invicem se tenebat aperitur, cum per quod invicem se tenebat aperitur, cum per ministerium praedicatoris discernitur quid proprie ad cognitionem fidei, quid ad vivendi castitatem pertineat, quae tamen utraque a sua nequeunt connexione separari; quantum distet inter in uno eodemque corde perfectorum indissolubilia permanere. Notandum sane, quod in ingressu oraculi duo quidem ostia fuisse dicuntur, sed haec duplicia fuisse non dicuntur; in templi vero, id est, domus prioris introitu ita erant duo ostia, ut duplex esset utrumque, quia nimirum in praesenti ecclesia talem nos ingredi ac ducere vitam necesse est, in qua dilectionem Dei et proximi per fidem et operationem, per patientiam et benignitatem servemus. In futura autem vita, ubi Dominum et proximos in luce internae beatitudinis videbimus, eadem utique gemina dilectione absque ullo prorsus labore, immo in magna multitudine divinae dulcedinis perfruemur. Unde apte introitus interioris domus duo qui
Abbreviated transcription (Latin):
neq sine fide deo possunt bonaopera
placere: neq item iniur ias ferre suffi¬
cit. qui ei quem tołat. etiam si ea quȩ
necesse ht̃ cum possit ministrare con¬
tempsit. Neq ei qui substantiam
mundi habuerit satis ẽ de hac egenti
ꝓrimo dare: si non ⁊̃ eas quas sibi for¬
te irrogauerat molestias sincero ex cor¬
de remittit. Quod enim de utroq
illo ostio dr̃. quia se inuicem tenens
aꝑiebatur. nam hec aꝑtio non separa¬
tionem abinuicem spiritalium desig¬
nat uirtutum: s hoc potiꝰ indicat.
quod ꝑost harum coniunctionem
ingressus nobis sc̃e eccłe magis magiꝰq
patescit: ut quohis ampliꝰ abundamꝰ:
eo ueriꝰ scoꝵ cetibꝰ associemur. Sicut eti¬
am diuisio rubri maris. ꝑ quam ppłs
dei egyptum ꝑsequentem euasit. non
diuisionem unicibaptismatis. s aꝑtio¬
nem potiꝰ signauit: quia extinctis pec¬
catis omnib ad licꝰ ac solitudenem tͣn¬
seamus uirtutum. Uel certe ostiũ

Expanded text:
neque sine fide Deo possunt opera bona neque sine fide Deo possunt opera bona placere; neque item injurias ferre sufficit, qui ei quem tolerat, etiam ea quae necesse habet, cum possit ministrare, contemnit; neque ei qui substantmundi habuerit, sat est de hac egenti proximo dare, si non eas quas sibi forte irrogaverit molestias sincero ex corde remittit. Quod enim de utroque illo ostio dicitur, quia se invicem tenens aperiebatur, non haec apertio separationem ab invicem spiritualium designat virtutum; sed hoc potius indicat, quod per harum conjunctionem ingressus nobis sanctae Ecclesiae magis patescit, ut quo his amplius abundemus, eo verius sanctorum coetibus associemur. Sicut etiam divisio maris Rubri, per quam populus Dei Aegyptium persequentem evasit, non divisionem unici baptismatis, sed apertionem potius signavit, qua, exstinctis peccatis omnibus, ad littus et solitudinem transeamus virtutum; vel certe ostium
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ habeainꝰ bonȩ oꝑationis. Sine fide enĩ
impossibile ẽ placere dõ: ⁊ fides sineoꝑib
mortua ẽ. In amore autẽ fr̃nitatis pati¬
entia ẽ ⁊ benignitas seruanda. dicente
apło: caritas patiens ẽ benigna ẽ. Patienᷤ
uidelicet ad tolerandas molestias iniuri¬
asq ꝓximoꝵ: benignauͦ ad dimittendũ
ex corde ⁊ benefaciendum eis quorum
inuirias sustinet. Qualem nos carita¬
te: ⁊ dimittetur uobis. Dimittite in¬
uirias ledentib uos: date subsidia pie
tatis eis quib laxatis iniurias. Qua¬
lem nobis impende dilectionem desi¬
d̾at ipse: qui nos in or̃one dicere prece¬
pit. Panem nr̃m cotidianum da nob̾
hodie: ⁊ dimitte nobis debita nr̃a sic̃
et nos dimittimus debitorib nr̃is. Utrũ¬
q gͦ ostium duplex erat: quia dilectio
utraq gemino ordine ꝑficitur. Utr̃uq
se inuicem teuens apiebatur: qi uncte
unt diuidi. Nam neq fides sine oꝑib

Expanded text:
est ut habeamus bonae operationis; sine fide enim est ut habeamus bonae operationis; sine fide enim impossibile est placere Deo, et fides sine operibus mortua est; in amore enim fraternitatis patientia est et benignitas servanda, dicente Apostolo, Charitas patiens est, benigna est ; patiens videlicet ad tolerandas molestias injuriasque proximorum; benigna, ad dimittendum ex corde, et benefaciendum eis quorum injurias sustinet: qualem nos charitate, et dimittetur vobis. Dimittite injurias laedentibus vos, date subsidia eis pietatis, quibus laxatis injurias: qualem nobis impendere dilectionem desiderat, ipse qui nos in oratione dicere praecepit: Panem nostrum quotidianum da nobie hodie, et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Utrumque ergo ostium duplex erat, quia dilectio utraque gemino ordine perficitur; utrumque se invicem tenens aperiebatur, quia junctae unt dividi: namque fides sine operibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ae temꝑantia utitur: absq ulla contra¬
dictione iustus ẽẽ ꝓbatur. Uirtus qͣrta
prudentiam fortitudinem temꝑantiã
iusti tiasequitur. Duo ostia quȩ inhunc
ingressum facta sunt: dilectio dei et ꝓxi¬
mi. Que bene altrinsecꝰ facta esse dicun¬
tur: quia ad inuicem respiciunt: adeo
ut uni sine alt̾a neqͣqͣm possit hr̃i. Om¬
natus ẽ. & omnis qui diligit eum qui
genuit: diligit eum qui uatus ẽ ex eo.
Et sicut iterum dicit. qui non diligit
frẽm suum quem uidet. dñi quen non ui¬
det quomodo pot̃ dilig̾e: Unde recte ostiũ
tempore: hȩc ẽ dignitate sublimior: & ꝑ
illam ad hanc intratur: quia inamore
ꝓximi discitur. qualit̾ amari conditor de¬
beat. Utrumq autem ostium duplex
erat. & se inuicem tenens aꝑiebat᷑: quia
in utraq dilectione duo sunt quȩ prinei¬
palit̾ obseruare debemus. In dilectioͣ et¬
enim dĩ fidem ueritatis & puritatẽ necẽe

Expanded text:
temperanter utitur, absque ulla contratemperanter utitur, absque ulla contradictione justus esse probabitur. Virtus quarta post prudentiam, fortitudinem et temperantiam, justitia sequitur. Duo ostia, quae in hunc ingressum facta sunt, dilectio est Dei et proximi. Quae bene altrinsecus facta esse dicuntur, quia ad invicem respiciunt adeo ut una sine altera nequaquam possit haberi. « Omnatus est; et omnis qui diligit eum qui genuit, diligit eum qui natus est ex eo. Et sicut iterum dicitur: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere ? Unde recte ostium tempore, haec dignitate sublimior; et per illam ad hanc intratur, quia in amore proximi discitur qualiter amari Conditor debeat. Utrumque autem ostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebatur, quia in utraque dilectione duo sunt quae principaliter observare debemus. In dilectione etenim Dei fidem veritatis et puritatem necesse
Abbreviated transcription (Latin):
onis ad dm̃ quando in p̾sentem eccłam
ingredimur typice demonstrant. Iste.
iugressum nr̃m ad fidem: ille ad sp̃em
designat. Unde apte postes huiꝰ intro
itus quadranguli sunt facti. ꝓpt̾ qua¬
tuor scĩ euangłii libros. quoꝵ doctͥna
in fide ueritatis erudimur: seu ꝓpt̾
tiam. fortitudinem. temꝑantiam. uisti¬
ciam. quarum ueluti fundamine quo¬
dam firmissime omnis bonoꝵ actuum
structura innititur. Prudentiananq
ẽ. qua discimus quid nos ag̾e. qualit̾ ui¬
uere decet. Fortitudo: ꝑ quam ea quȩ¬
agenda didicimus implemus. Quas
uno uer sicło uirtutes ꝓpħa b̾uiter com¬
plectitur dicens. Dñs illuminatio mea
et salus mea. quemtimebo: Illumina
tio uidelicet ut que ag̾e debeamus edo¬
ceat: salus. ut ad hȩc nosagenda confir¬
met. Temꝑantia. qua discernimus ne
plus aut minus iusto prudentiȩ siue
fortitudini oꝑam dare inueniamur: &
quia quisquis prudentia ac fortitudine

Expanded text:
onis ad Deum, quando in praesentem Ecclesiam onis ad Deum, quando in praesentem Ecclesiam ingredimur, typice demonstrat. Iste ingressum nostrum ad fidem, ille designat ad speciem. Unde apte postes hujus initus quadrangulati sunt facti, propter quatuor sancti Evangelii libros, quorum doctrina in fide veritatis erudimur; seu propttiam, fortitudinem, temperantiam, justitiam, quarum veluti fundamini quodam firmissimo omnis bonorum actuum structura innititur. Prudentia namque est qua discimus quid nos agere, qualiter vivere deceat. Fortitudo, per quam ea quae didicimus agenda implemus, quas uno versiculo virtutes propheta breviter complectitur dicens: Dominus illuminatio mea et salus mea . Illumtio videlicet, ut, quae agere debeamus, edoceat; salus vero, ut ad haec nos peragenda confirmet. Temperantia est, qua discernimus ne plus aut minus justo prudentiae sive fortitudini operam dare inveniamur. Et quia quisquis prudentia ac fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
sunt suꝑ t̾ram: fornicationẽ. immun
seruitus. Ad quantam uͦ candoris grãm
hanc uellȩt ꝑduci. ostendit alias: di¬
uentẽ. scãm deo placentẽ: rõnabile sit
obsequiũ ur̃m. Intexuit uelocherubin.
eisdemq quatuor colorib eximiis confi¬
ciunt᷑ ciens: cum uniuersaquȩ pieagimus
a uenenatis demonum telis ꝑ ange¬
lica p̾sidia dño donante ꝓtegimus.
Intexuntur uelo cherubin: cum in
bonis que agumus multitudine scien¬
tiȩ indesinenter utimur. respiciente ᷤ
semꝑ adeloquia diuna: et ne forte
a uirtutum calle aberremus. hoꝵ in¬
tuitu continuo uestigia regimꝰ. fecitq
in introitu templi postes de lignis
oliuarũ quadrangulos &e duo ostio
la de lignis abiegn̾is altrinsecꝰ e u¬
trumqͥ ostium duplex erat: & se
inuicem tenens aꝑiebat᷑. Sic̃ ing̾ssuᷤ
oracłi quo ad arcam dñi cherubinq¬
ꝑueniebatur. introitum significat
regni cȩlestis. quo ad uisionem nr̃i
in templum pͥmordia nr̃e conuersati¬

Expanded text:
m, fornicationem, immundrum servitus . Ad quantam vero candoris gloriam hanc velit perduci, ostendit alias diventem, sanctam, Deo placentem; rationabile sit obsequium vestrum . Intexuntur velo cherubin, eisdem quatuor coloribus eximiis conficiuntur, cum in universis quae pie agimus a venenatis daemonum telis, per angelorum praesidia, Domino donante, protegimur. Intexuntur velo cherubin, cum in bonis quae agimus multitudine scientiae indesinenter utimur, respicientes semper ad eloquia divina; et ne forte a virtutum calle aberremus, horum intuitu contenti, vestigia nostra regimus. Fecitque in introitu templi postes, de lignis olivarum quadrangiegnis altrinsecus; et utrumque ostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebatur. Sicut ingressus oraculi, quo ad arcam Domini cherubin perveniebatur, introitum significat regni coelestis, quo ad visionem nostrin templum, primordia nostrae conversi
Abbreviated transcription (Latin):
conficit᷑. et sanguineam ipsam ꝓfert
speciaem non immerito sacͣmentum
dñice significat passionis: quod nos
imitari erucem nrãm portando debe¬
mus. Cocco qui rubeo colore flãmascit
congrue uirtus expͥmitur amoris. de
quo mirantes dixere quicum dño
denserat in nobis. dum loqueretur
in uia: et aꝑiret nobis scripturas:
Bissus quȩ de t̾ra uirenti germine
nascitur. et longo artificum exercitio
natiuũ exuit uirorem. atq ad albantẽ
deducitur speciem: congrue castigatio¬
nẽ nr̃e carnis insinuat. Cuiꝰ quasi hu¬
morem ingenitum exiccari iubet apłs

Expanded text:
conficitur, et sanguineam ipsam praefert conficitur, et sanguineam ipsam praefert speciem, non immerito sacramentum Dominicae significat passionis: quod nos intueri crucem nostram portando debemus. Cocco, quod rubeo colore flammescit, congrue virtus exprimitur amoris. De quo mirantes dixere qui cum Domino dens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas ? Byssus qui de terra virenti germine nascitur, et longo artificum exercitio, nativum exuit virorem, atque ad albentem deducitur speciem, congrue castigationem nostrae carnis insinuat. Cujus quasi humorem ingenitum exsiccari jubet apos
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas euangłii archanaq cęlestia et ip̃e
celi ingressus non adhuc ꝓpħandus ac fi¬
guralit̾ significandus s iam iamq ess:
proxime omnib aꝑiendus. qui ab initio
mundi usq ad id temporis. in fide ueri¬
omni uelamine multifarias in domo
patris mansiones ꝓsuis quiq meritiᷤ
acceꝑunt. S et nobis qui adhuc fut᷑i
eramus. eadem hora reseratus ẽ suꝑnȩ
illius ciuitatis ac domus patris ingres¬
sus. In quam ꝓfectociuitatem: non ni¬
si ꝑ int̾na et̾noꝵ bonoꝵ desidia ꝑ fidẽ
et sacramenta dnĩcȩ passionis. ꝑ fer-¬
uorem sincere dilectionis. ꝑ mortifica¬
tionem concupiscentiȩ carnalis. et ꝑ
cotidiana angeloꝵ auxilia conscendi¬
tur. Unde bene idem uelum sub qͦ
in oraculum intrabatur. ex iacincto. p᷑¬
pura cocco. et bisso factumẽ: ei quoq
cherubin intexti eẽ memorantur. Ia¬
cinctus quippe quicęli colorẽ imitatur
purpura quȩ sanguine conchiliorũ

Expanded text:
veritas Evangelii arcanaque coelestia, et ipse veritas Evangelii arcanaque coelestia, et ipse coeli ingressus non adhuc prophetandus, ac figuraliter significandus, sed jamjamque esset proxime omnibus aperiendus, qui ab initio mundi usque ad id temporis in fide veriomni velamine, multifarias in domo Patris mansiones pro suis quique meritis acceperunt. Sed et nobis qui adhuc futuri eramus, eadem hora jam reseratus est supernae illius civitatis ac domus Patris ingressus. In quam profecto civitatem, non nisi per interna aeternorum bonorum desideria, per fidem et sacramenta Dominicae passionis, per fervorem sincerae dilectionis, per mortificationem concupiscentiae carnalis, et per quotidiana angelotur. Unde bene idem velum sub quo in oraculum intrabatur ex hyacintho, purpura, coccino, et bysso factum est, eique Cherubin intexti esse memorantur. Hyacinthus quippe, qui coeli colorem imitatur, purpura quae san
Abbreviated transcription (Latin):
ostiolis etiam uelum fuisse additum uerba
dierum narrant. Fecit quoq inquit uelũ
ex iacincto. purpura. cocco &e bisso &e incex̃
ei cherubin: quod decoris quidem grã factũ
ẽ. ut inter parietes deauratos etiam olose¬
ricum fulgeret: s in eiusdem mist̾ii signi¬
ficatione cuiꝰ &e ostiola ante arcam et ingͥs¬
sum oracłi appensum: ut sicut ostiola con-¬
grius horis aꝑiebantur: sic et uelum reue¬
laretur quociensaduenirent quib in sc̃a
scõꝵ ẽẽt ingͥdientlũ. Huius gͦ ueli sedula
reuelatio et legis aꝑtionem significat: et
regni cȩlestis quȩ nobis ꝑincarnationem
dñi et saluatoris nobis donataẽ. Unde
et baptizato celi aꝑti sunt suꝑeum: ut
ostendetur quia ꝑ baptisma quod nobis
ipse conseerauit. ianuam patriȩ celestis
deberemus ingͥdr: et moriente ipso in
cruce. idem uelum scissum ẽ medium
a sumio usq deorsum: ut aꝑte docetur. quia le
galess iam tunc ad finem uenissent: ac

Expanded text:
ostiolis etiam velum fuisse additum, Verba ostiolis etiam velum fuisse additum, Verba dierum narrant. Fecit quoque velum, inquit, ex hyacintho, purpura, cocco, et bysso, et intexuit ei cherubin. Quod decoris quidem gratia factum est, ut inter parietes deauratos etiam holosericum fulgeret. Sed in ejusdem mysterii significatione, cujus et ostiola ante arcam atque ingressum oraculi appensum est; ut sicut ostiola congruis horis aperiebantur, sic et velum revelaretur quoties advenirent, quibus in sancta sanctorum esset ingrediendum. Hujus ergo veli sedula revelatio legis apertionem significat, et regni coelestis, quae nobis per incarnationem Domini et Salvatoris nostri donata est. Unde et baptizato eo, coeli aperti sunt, ut ostenderetur quia per baptisma quod nobis ipse consecravit januam patriae coelestis deberemus ingredi. Et moriente illo in cruce, idem velum scissum est medium a summo usque deorsum, ut aperte doceretur quia figurae legales jam tunc ad finem venissent, ac
Abbreviated transcription (Latin):
nec laborandum in astruendo. quia uir¬
tutũ oꝑib quȩ ꝑ totum orbem eccła se in
siuis scĩs ac ꝑfectis exͥcet. illi p̾cipue quib
fidelium cura commnissaẽ. & claues reg¬
niceloꝵ sunt date. omni debeant soller¬
tia insist̾e̾: ut quantum gradu p̾minent
cetĩs. tantum & merito p̾cellant bonȩ
actionis. Habent nanq in se picturam
cherubin sculptam: cum angłicam in
t̾ris uitam quantum mortalib possibile
ẽ. & mente inutantur ae oꝑe. Habent pal
marum species: cumdona suꝑnȩ recri¬
butionis fixa semꝑ intentione meditan¬
tur. Palma nanq manus uictricis or¬
natusẽ. Habent anaglyfa ualde ꝓmi¬
nentia: cum certissima bonoꝵ oꝑum
documenta. et quȩ nemo in sinistram
partem interp̾tari ualeat cunctis sese
intuentib ostendunt. Et hȩc omnia: oꝑ¬
ta sunt aureis laminis. Oꝑta: cum sicut
sepe dictum ẽ. & semꝑ dicendum ẽ. cet̾is
uirtutũ florib specialiꝰ in magnis eccłe
menbris fulgor suꝑeminet caritatis. His

Expanded text:
sunt. Nec laborandum in astruendo, quod virtutum operibus, quae per totum orbem Ecclesia in suis sanctis ac perfectis exercet, illi praecipue, quibus fidelium cura commissa, et claves regni coelorum sunt datae, omni debeant solertia insistere, ut quantum gradu praeminent caeteris, tantum et merito praecellant bonae actionis. Habent namque in se picturam cherubterris vitam, quantum mortalibus possibile est, et mente imitantur et opere. Habent pamarum species, cum dona supernae retributionis fixa semper intentione meditantur. Palma namque manus victricis ornatus est. Habent anaglypha valde prominentia, cum certissima bonorum operum documenta, et quae nemo in sinistram partem interpretari valeat, cunctis sese intuentibus ostendunt. Et haec omnia opera aureis sunt laminis operta, cum, sicut saepe dictum est et semper dicendum, caeteris virtutum floribus specialius in magnis Ecclesiae membris fulgor supereminet amoris. His