comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem qui manducauerunt: qͥn¬
q milia uirorum.
t statim coegit discipłos
suos ascendere nauem.
ut p̃cederent eum trans
fretum ad bethsaidam: dum ipse
dimitteret ppłm. Et cum dimissꝰ¬
set eos: abiit in montem orare F
cumsero eẽt erat nauis in medioma¬
ri. &e ipse solus interra. Et uidens¬

Expanded text:
em qui manducaverunt quinque milia virorum et statim coegit discipulos suos ascendere navem ut praecederent eum trans fretum ad Bethsaidam dum ipse dimitteret populum et cum dimisisset eos abiit in montem orare et cum sero esset erat navis in medio mari
Abbreviated transcription (Latin):
eum sp̃c dicentes. Mitte nos inporcos:
ut in eos introeamus. Et concessit
eis statim iħc. Et exeuntes sp̃c im¬
mundi. introierunt in porcos. et
magno impetu grex p̃cipitatus est
inmare ad duo milia: et suffocati
sunt in mari. Qui autem pascebait᷑
eos. fugerunt: & nuntiauerunt in
ciuitatem et in agros. Et egressi st̃

Expanded text:
eum spiritus, dicentes: Mitte nos in porcos, eum spiritus, dicentes: Mitte nos in porcos, ut in eos introeamus. Et concessit eis statim Jesus. Et exeuntes spiritus immundi introierunt in porcos: et magno impetu grex praecipitatus est in mare ad duo millia, et suffocati sunt in mari. Qui autem pascebant eos, fugerunt, et nuntiaverunt in civitatem, et in agros. Et egressi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
timore magno: et dicebant ad alteru¬
trum. Qus putas est iste. quia et
ris. in regionem gerasenorum. Et
exeunti ei de naui. statim occurrit
de monumentis homo in sp̃u immũ¬
do. qui domicilium habebat in mo¬
numentis. et neq cathenis iam quiᷤ¬
quam eum poterat ligare. q̃m sepe
compedib et cathenis uinctus dis¬
rupisset cathenas. et cõmpedes com¬
minuisset: et nemo poterat eum do¬
mare. et semꝑ nocte ac die in monu¬
mentis. et in montib erat clamans.
et concidens se lapidib. Tidens aut̃e
ih̾m a longe cucurrit. et adorauit eũ:
et clamans uoce magna dixit. Q uid
michi et tibi iħu fili dei summi: Id¬
iuro te ꝑ dm̃: ne me torqueas. Dice¬
bat enim illi. Exi sp̃c immunde ab¬
homine. Et interrogabat eum. Qͦd
tibi nomen est: Et dicit ei. Legio no¬
men michi est: quia multi sumus.
Et dep̃cabatur eum multum: ne se
expelleret extra regionem. Erat autẽ
ibi circa montem. grex porcorum
magnus pascens: et dep̃cabantur

Expanded text:
timore magno, et dicebant ad alterutimore magno, et dicebant ad alterutrum: Quis, putas, est iste, quia et ris in regionem Gerasenorum. Et exeunti ei de navi, statim occurrit de monumentis homo in spiritu inmundo qui domicilium habebat in monumentis et neque catenis iam quisquam eum poterat ligare quoniam saepe conpedibus et catenis vinctus disrupisset catenas et conpedes comminuisset et nemo poterat eum domare et semper nocte ac die in monumentis et in montibus erat clamans et concidens se lapidibus videns autem Iesum a longe cucurrit et adoravit eum et clamans voce magna dicit quid mihi et tibi Iesu Fili Dei summi adiuro te per Deum ne me torqueas dicebat enim illi exi sphomine. Et interrogabat eum: Quod tibi nomen est? Et dicit ei: Legio mihi nomen est, quia multi sumus. Et deprecabatur eum multum, ne se expelleret extra regionem. Erat autem ibi circa montem grex porcorum magnus, pascens. Et deprecabantur
Abbreviated transcription (Latin):
cum se ꝓluxerit fructus. statun
mitit falcem. qͣm̃ ad est messis.
t dicebat. Cui assimilabimus
regnum dei. aut cui parabole com¬
parabimus illud: Sicut granum sy¬
napis quod cum seminatum fuerit
fuerit ascendit in arborem et fit ma¬
nis omnib holerib: &e facit ramos
magnos. ita ut possint sub umbra
multis parabolis loquebatur eis uer¬
bum ꝑut poterant audire: sine para¬
bola autem non loquebatur eis.
serebat omna.
sero esset factum: transeamꝰ
contra. Et dimittentes tur¬
bam. assumunt eum ita ut erat in na¬
ui: et alie naues erant cum illo. Et
facta est ꝓcella magna uenti. et flu¬
ctus mittebat in nauem: ita ut
impleretur nauis. Et erat ipse in
puppi supra ceruical dormiens:
et excitant eum. & dicunt ei. Ma¬
gister non ad te ꝑtinet. quia perimuse
Et exurgens comminatus est uento:
et dixit mari. Tace obinutesce. Et ces¬
sauit uentus: et facta est transquillitaᷤ
magna. Et ait illis. Quid timidi esti
Nec dum habetis fidem. Et timuert̃

Expanded text:
 se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam adest messis. t dicebat: Cui assimilabimus regnum Dei: aut cui parabolae comparabimus illud? Sicut granum sinapis, quod cum seminatum fuerit fuerit, ascendit, et fit majus omnibus oleribus: et facit ramos magnos, ita ut possint sub umbra multis parabolis loquebatur eis verbum, prout poterant audire: Sine parabola autem non loquebatur eis: serebat omnia.sero esset factum: Transeamus contra. Et dimittentes turbam, assumunt eum ita ut erat in navi, et aliae naves erant cum illo. Et facta est procella magna venti, et fluctus mittebat in navim, ita ut impleretur navis. Et erat ipse in puppi super cervical dormiens: et excitant eum, et dicunt illi: Magister, non ad te pertinet, quia perimus? Et exsurgens comminatus est vento, et dixit mari: Tace, obmutesce. Et cessavit ventus: et facta est tranquillitas magna. Et ait illis: Quid timidi estis? necdum habetis fidem? Et timuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
luxurie confusionẽ blasphemantes:
qͥ reddent rationẽ ei qͥ paratꝰ ẽ iudicaie
uiuos & mortuos.
ropter hoc enim e mortius
euuangłizatum est: ut iudicent᷑ qui¬
dem sełmn hominem in carne. uiuant
autem scđ̃m dm̃ in sp̃u. Omnium
autem finis appropinquabit
gilate in orationib: Ante¬
omnia autem mutuam
uicem: sine murmuratione. Unus¬
quisq enim sicut accepit in alteru¬

Expanded text:
tes. Qui reddent rationem ei, qui paratus est judicare vivos et mortuos. Propter hoc enim et mortuis evangelizatum est: ut judicentur quidem secundum omnes in carne, vivant autem secundum Deum in spiritu. Omnium autem finis appropinquavit. gilate in orationibomnia autem mutuam vicem sine murmuratione, unusquisque sicut ut accepit gra
Abbreviated transcription (Latin):
quantur dolum Declinet autem a
malo & faciat bonum. inquirat pacẽ
& sequatur eam: quia oculi dñi suꝑ
iustos. & aures eius in p̃ces eorum uultꝰ
autem domini suꝑ facientes mala. Et
quis est qui uobis noceat: si bom emu¬
latores fueritis: Sed & si quid patimi¬
ni ꝓpter iusticiam: beati. Timorem
autem eorum ne tuueritis: ut non con¬
turbemini. Dominum autem xp̃m
sc̃ĩficate in cordib ur̃is. parati semꝑ
ad satisfactionem omni poscenti uos
rationem de ea que in uobis est sꝑe ce
fide: s cũ modestia & timore conscientiã
habentes bonam: ut in eo quod detra¬
ctoribus confundantur. qui calump¬
niantur ur̃am bonam in xp̃o con¬
uersationem:¬
elius est enim benefacientis¬
si uelit uoluntas dei pati qͣm
malefacientes: quia & xp̃c
semel ꝓ peccatis nr̃is mortuus est. ustꝰ¬

Expanded text:
a malo et faciat bonum, inquirat pacem et sequatur eam: quia oculi domini super iustos et aures eius in preces eorum, uultus autem domini super facientes mala. et quis uobis noceat, si boni aemulatores fueritis? sed si quid patimini propter iustitiam, beati. timorem autem eorum ne timueritis, et non conturbemini. dominum autem Christum sanctificate in cordibus uestris, parati semper ad satisfactionem omni poscenti uos rationem dconscientiam habentes bonam: ut in eo, quod detra confundantur, qui calumniantur vestram bonam in Christo conversationemelius est enim benefacientes si voluntas Dei velit pati, quam malefacientes. Quia et Christus semel pro peccatis nostris mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
p̃o gͥ passo in carne. & uosl
eadem cogitatione armami¬
ni: quia qui passus est in¬
carne desiit a peccatis. ut iam non ho¬
minum desideriis s uoluntate dei
quod reliquum est in carne uiuat
temporis. Sufficit enim p̃tericũ tem¬
pus ad uoluntatem gentium consũ¬
mandam: quȩ ambulauerunt in
luxuriis. desideriis umolentiis. comes¬
sationibus. potationib. & illicitis ido¬

Expanded text:
 passo in carne et uos eadem cogitatione armamini: quia qui passus est carne desiit a peccatis, ut iam non hominum desideriis, sed uoluntate dei quod reliquum est in carne uiuat temporis. sufficit enim praeteritum tempus ad uoluntatem gentium consummandam, qui ambulauerunt in luxuriis, desideriis, uinolentiis, comissationibus, potationibus et inlicitis ido
Abbreviated transcription (Latin):
sint uiris suis: ut & si qui
non credunt uerbo. ꝑ mu-¬
lierum conu̾sationem sine uerbo
lucrifiant. considerantes in timore
scãm conuersationem ur̃am. Qua¬
rum sit non extrinsecus capillorum
implicatio. aut circumdatio auri.
aut indumenti uestimentorum cultꝰ:
sed qui absconditus cordis est homo
in incorruptibilitate quieti & modesti
sp̃c quid est in conspectu dei locu¬
ples. Sic enim aliquando & sc̃e mu¬
lieres sꝑantes in do ornabant se sub¬
iecte ꝓpriis uiris. sicut sara obediebat
abrahȩ dominum eum uocans cuiꝰ
estis filiȩ benefacientes. & ñ timentes
ullam ꝑturbationem.
iri similiter cohabitantes
scd̾m scientiam. & quasi in¬
firmiori uasculo muliebri
imꝑtientes honorem. tanquam & co
heredib gr̃e uite: ut nõ impediant᷑
orationes ur̃e. In fide autem estote om̃s
unanimes. compatientes. fruitatis ama¬
tores. misericordes. modesti. humiles.
non reddentes malum ꝓ malo. nec ma¬
ledictum ꝓ maledicto. sed e contrario

Expanded text:
sint suis uiris, ut si qui non credunt uerbo, per mulierum conuersationem sine uerbo lucrifiant, considerantes in timore Dei castam conuersationem uestram: quarum sit non extrinseimplicatio, aut circumdatio auri, aut indumenti vestimentorum cultus. Sed qui absconditus est cordis homo in incorruptibilitate quieti et modesti spiritus, qui est in conspectu Dei locuples. Sic enim aliquando et sanctae mulieres sperantes in Domino ornabant se subjectae propriis viris, sicut Sara obediebat Abrahae dominum eum uocans: cuius estis filiae bene facientes et non timentes ullam perturbationem. uiri similiter, cohabitantes secundum scientiam, quasi infirmiori uaso muliebri inpertientes hhaeredibus gratiae vitae, ut non impediantur orationes vestrae. In fide autem omnes unanimes, compatientes, fraternitatis amatores, misericordes, modesti, humiles: non reddentes malum pro malo, vel maledi
Abbreviated transcription (Latin):
cauit uos sc̃m. ut & ipsi sc̃i in omni
Iconu̾satione sitis: qm̃ scͥptum est.
Sc̃i eritis: qm̃ ego sc̃s sum. Et si patrẽ
inuocatis eum qui sine acceptione
ꝑsonarum iudicat scđm uniusciuiꝰq
opus: in timore incolatus ur̃i tẽpore¬
conuersamini. scientes quod non cor¬
ruptibilib auro uel argento redemp¬
ti estis de uana ur̃a conuersatione pu¬
terne traditionis. sed p̃tioso sangui
ne quasi agni incontaminati & im¬
recogniti quidem ante con¬
stitutionem mundi. ma¬
nifestati autem nouissimi
temporib ꝓpter uos. qui ꝑ ipsum
fideles estis in deo. qui suscitauit eũ
a mortuis. & dedit eigłam. ita ut fi

Expanded text:
avit vos sanctum et ipsi sancti in omni conversatione sitis quoniam scriptum est sancti eritis quia ego sanctus sum et si Patrem invocatis eum qui sine acceptione personarum iudicat secundum uniuscuiusque opus in timore incolatus vestri temporeconversamini scientes quod non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternne quasi agni incontaminati & impræcogniti quidem ante constitutionem mundi, manifestati autem nouissimis temporibus, propter vos qui per ipsum fideles estis in Deum, qui suscitauit eum a mortuis, & dedi
Abbreviated transcription (Latin):
cum non uideritis diligitis. In quẽ
nunc quoq non uidentes creditis:
credentes autem exultabitis leticia
inenarrabili & glorificata. reportan¬
tes finem fidei ur̃ȩ salutem anima-¬
rum ur̃arum. De qua salute exqui
nuncians eas que in xp̃o sunt passio¬
nes & posteriores głas. quib reuelatũ
est. quia non sibimet ipsis. uobis au¬
tem ministrabant ea que nunc nun¬
ciata sunt uobis ꝑ eos: qui eũgłrra¬
uerunt uobis spũ scõ misso de cęlo.

Expanded text:
cum non videritis: diligitis: in quem nunc quoque non videntes creditis: credentes autem exultatis leticia inenarrabili et glorificata: reportantes finem fidei vestre salutem animarum vestrarum. De qua salute exquisti: prenuncians eas que in Christo sunt passiones et posteriores glorias: quibus revelatum est: quia non sibimetipsis: vobis autem ministrabant ea que nunciata sunt vobis: per eos qui evangelizaverunt vobis: Spiritu Sancto misso de c
Abbreviated transcription (Latin):
& uirtutis dei. & qui est eius sp̃c suꝑ
norum appetitor. Si autem ut xp̃ia¬
nus: non erubescat. Glorificet autem
dm̃ in isto nomine: qm̃ tempus est¬
ut incipiat iudicium de domo d̃i Si
autem pͥmum a nobis. qͥs fins corum
qui non credunt dei ȩuuangłio: Et
si iustus quidem uix saluabitur: im¬
pius & peccator ubi parebunt: Itaq
& hi qui patiuntur scdm uoluntatẽ
dei: fideli creatori commendant ani¬
massuas in benefactis. N¬
eniores gͦ qui in uobis sunt
obsecro consenior & testis
xp̃i passionum. qui & eiꝰ
quȩ in futuro reuelancda est gle com¬
municator. pascite qui est in uobis
gregem dei. ꝓuidentes non coacte sed
spontanee scdm dm̃. neq turpis lucri
gĩa. sed uoluntarie. neq ut dominan¬
tes in clero. sed forma facti gregi ex a¬
nimo: & cum apparuerit princeps

Expanded text:
et uirtutis Dei et, qui est eius spiritus, super norum appetitor: si autem ut Chrinus, non erubescat, glorificet autem deum in isto nomine. quoniam tempus ut incipiat iudicium de domo dei. si autem primum a nobis, qui finis eorum qui non credunt dei euangelio? et si iustus uix saluabitur, impius et peccator ubi apparebit? itaque et . hi qui patiuntur secundum uoluntatem dei, fideli creatori commendant animas suas in benefactis. eniores ergo qui in uobis sunt obsecro consenior et testis Christi passionum, qui et eius quae in futuro reuelanda est gloriae communicator, pascite qui est in uobis gregem dei, prouidentes non coactos, sed spontanee secundum deum, neque turpis lucri gratia, sed uoluntarie, neque dominantes in cleris, sed formae facti gregis ex animo. et cum apparuerit princeps
Abbreviated transcription (Latin):
estote in omni cimore dominis: non
tantum bonis & modestis. sed etiam
discolis. Hec est enim gr̃a: si ꝓꝑter
conscientiam dei sustinet quis tristi¬
cias. patiens in uiste. Que enim gr̃a
est: si peccantes & colaphizati suffer¬
sus est ꝓ uobis. uobis relinquens exem¬
plum. ut sequamini uestigia eius.

Expanded text:
imore dominis uestris, non tantum bonis et modestis, sed etiam dyscolis. haec est enim gratia, si propter conscientiam dei sustinet quis tristitias, patiens iniuste. quae enim gloria est, si peccantes punimini et suffersus est pro nobis, relinquens uobis exemplum, ut sequamini uestigia eius.
Abbreviated transcription (Latin):
non erat conuemiens testimonium
illorum:.¬
t exurgens summus sacer¬
dos in medium: int̾rogauie
iħ̾m dicens. Non responde
quicquam ad ea que tibi obicumat
ab his: Iue autem tacebat: & nichl
respondit. Rursum summus sacci¬
dos int̾rogabat eum: & dixit ei. su
es xp̃c filius benedicti: he autem
dixit illi. Ego sum. Et uidebitis filiũ

Expanded text:
timonium illorum et exsurgens summus sacerdos in medium interrogavit Iesum dicens non respondes quicquam ad ea quae tibi obiciuntur ab his ille autem tacebat et nihil respondit rursum summus sacerdos interrogabat eum et dicit ei tu es Christus Filius Benedicti Iesus autem dixit illi ego sum e
Abbreviated transcription (Latin):
eo crucifigt̃ duos latrones: unum a
dextris. et alium a sinistris eius. Ei
adimpleta est scͥptura que dicit.
cum iniquis reputatus est. Et pre
tereuntes blasphemabant eum: mo¬
uentes capita sua. et dicentes. Uah
qui destrius cemplum: et intribus
dieb edificas. Saluum fac temet ipsũ:
descenddens de cruce.  imiliter et
summi sacerdotes lucdentes ad alteru¬
trum cum scribis: dicebant. Alios
saluos fecit. seipsum non potest saluũ

Expanded text:
eo crucifixerunt duos latrones unum a dexteris, et alium a sinistris, et adimpleta est Scriptura, quae dicit: Cum iniquis deputatus est . » Setereuntes blasphemabant eum, moventes capita sua, et dicentes: Vah, qui destruit templum, et in tribus diebus reaedificat. Salvum fac teipsum, descendens de cruce. Similiter et summi sacerdotes, illudentes ad alterutrum, cum scribis dicebant: Alios salvos fecit, seipsum non potest s
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorum. Surgite eamus: ecce qui
me tradet ꝓpe est. Et adhuc eo lo¬
quente: uenit iudas scarioth. unus
ex duodecim. et cum illo turba mul¬
ta cum glacdiis & lignis. a sumnus
sacerdotib et scribis. et a seniorib.
Dederat autem traditor eius eis sig¬
num: dicens. Quencumq osculatus
fuero ipse est tenete eum: et ducite

Expanded text:
surgite eamus ecce qui me tradit prope est et adhuc eo loquente venit Iudas Scarioth unus ex duodecim et cum illo turba cum gladiis et lignis a summis sacerdotibus et a scribis et a senioribus dederat autem traditor eius signum eis dicens quemcumque osculatus fuero ipse est tenete
Abbreviated transcription (Latin):
E urgent enim ꝑseudo xp̃i. et
ꝑseudo ꝓpħe: et dabunt signa et
portenta. ad seducendos si fieri po¬
test etiam electos. Nos gͦ uidete: ecce
predixi uobis omnia. S ed in illis
dieb post tribulationem illam. sol
contenebrabit᷑. et luna non dabit sple¬
ndorem suum: & stelle celi erunt de¬
cidentes. et untutes que sunt in celis
mouebunt᷑. Et tunc uidebunt
filium hominis uenientem in nubi¬
bus. cum uirtute multa et gła. Et
tunc mittet angłos suos. et congre¬
gabit electos suos aquatuor uentis.
a summo terre usq ad summum celi.
et nata fuerint folia: cognoscitis
quia in ꝓximo sit estas. Sic et uos
cum uideritis hec fieri: scitote quia
inꝓrimo sit in ostris. Amen dico¬

Expanded text:
et pseudoprophete: et dabunt signa et portenta ad seducendos si potest fieri: etiam electos. Vos ergo videte. Ecce predixi vobis omnia. Sed in illis diebus post tribulationem illam: Sol contenebrabitur, et luna non dabit splendorem suum. Et stelle celi erunt decidentes: et virtutes que sunt in celis movebuntur. Et tunc videbunt filium hominis venientem in nubibus cum virtute multa et gloria. Et tunc mittet angelos suos: et congregabit electos suos a quatuor ventis a summo terre: usque ad summum celi. et nata fuerint folia, cognoscitis, quia in proximo sit aestas; sic et uos cum uideritis haec fieri, scitote, quod in proximo sit in ostiis. quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter nomen meum. Qui autem su¬
stinuerit infinem: hic saluus erit.
Lum autem uideritis abominati.¬
onem desolationis stantem ubi non e corlon¬
debet: qui legit intelligat. Tunc
qui in uidea sunt fugiant in mon he¬
tes: et qui suꝑ tectum. ne descendat.
indomum. nec introrat ut tollat
quid de domo sua. Et qui inagro
erit: non reuertatur retro tollere
uestimentum suum. Ue autem
pregnantib et nutrientib: in illis
dieb. Grate uero: ut hieme non
fiant. Erunt enim dies illi tribu¬
lationes tales. quales non fuerunt
ab inicio creature quam condidit
s usꝙ nune: neq fient. Et nisi
breuiasset dominus dies: non fuisset
salua omnis caro. Sed ꝓpter electos
quos elegit: breuiauit dies. Et
tunc siquis uobis dixerit. ecce hic

Expanded text:
um. Qui autem sustinuerit in finem: salvus erit. Cum autem videritis abhominationem desolationis stantem ubi non debet: qui legit intelligat. Tunc qui in Judea sunt fugiant in montes. Et qui super tectum: ne descendat in domum: nec introeat ut tollat quid de domo sua. Et qui in agro erit: non revertetur retro tollere vestimentum suum. Ve autem regnantibus et nutrientibus in illis diebus. Orate vero: ut hyeme non fiant. Erunt enim dies illi tribulationis tales: quales non fuerunt ab initio creature: quam condidit Deus usque nunc: neque fient. Et nisi breviasset Dominus dies: non fuisset salva omnis caro. Sed propter electos quos elegit: breviavit dies. Et tunc si quis vobis dixe
Abbreviated transcription (Latin):
te ne quis uos seducat. Multi enim
uenient in nomine meo dicentes.
quia ego sum: et multos seducent.
Cum audieritis autem bella et opi¬
niones bellorum: ne timueritis.
Oportet enim hec fieri: ħ nondum¬
statim finis. Exurget enim gens
suꝑ gentem. et regnum suꝑ regnũ.
et erunt terremotus ꝑ loca et fames:
inicium dolorum hec. Uidete au

Expanded text:
os seducat. Multi enim venient in nomine meo dicentes, quia ego sum: et multos seducent. Cum audieritis autem bella, et opiniones bellorum, ne timueritis: oportet enim haec fieri, sed nondum finis. Exsurget enim gens super gentem, et regnum super regnum, et erunt terrae motus per loca, et fames. Initium dolorum haec. Videte a
Abbreviated transcription (Latin):
meo. sede a dextris meis: donec po¬
nam inimicos tuos scabellum pedũ¬
cuorum. Ipse gͦ dauid dicit eum do¬
minum. et unde est filius eius: Et
multa turba eum libenteraudiebat.
t dicebat eis in doctrina sua. Ca¬
uete a seribis qui uolunt in stouisam.¬
bulare et salutari in foro: et in pͥmis
cathedris sedere in synagogis: & pri¬
mos discubitus incenis. Qui deuo¬
rant domos iuiduarum sub obtentu
plrxe orationis: hi accipient ꝓlixius

Expanded text:
o, sede a dextris meis: donec ponam inimicos tuos scabellum pedum? Ipse ergo David, dixit eum Dominum, et unde est filius ejus? Et multa turba eum libenter audivit. Et dicebat eis in doctrina sua: Cavete a scribis, qui volunt in stolis ambulare, et salutari in foro, et in primis cathedris sedere in synagogis, et primos discubitus in coenis, qui devorant domos viduarum sub obtentu prolixae orationis: hi accipient prolixius
Abbreviated transcription (Latin):
ut diligatur ex toto corde. et ex ta
intellectui. & ex tota anima. & extoca
fortitudine. & diligere primum can¬
quam seipsum: maus est omnib
holocaustomatib & sacrificiis. Ihe
autem uidens quod sapienter resp̃s¬
disset: dixit illi. Non es longe ars¬
no dei. Et nemo iam audiebar
eum int̾rogare. Et respondens

Expanded text:
ex toto corde, et ex toto intellectu, et ex tota anima, et ex tota fortitudine, et diligere proximum tamquam se ipsum maius est omnibus holocaustomatibus et sacrificiis. Iesus autem uidens quod sapienter respondisset dixit illi: non es longe a regno dei. et nemo iam audebat eum interrogare. Et paulo pos
Abbreviated transcription (Latin):
t accessit
unus de scͥbis qui audierat:
illos conquirentes. et uiclis
qmbene illis responderit: int̾roga¬
uit eum quod esset pͥmum omnũ
mandatum. Iħc autem respondit
ei. quia pͥmum omnium mandatũ
est: audi isrł. dominus łs tuus. ds

Expanded text:
t accessit unus de scribis, qui audierat illos conquirentes, et uidens quia bene illis responderit interrogauit eum, quod esset primum omnium mandatum. Iesus autem respondit ei: quia primum omnium mandatum est: audi, Israhel, dominu
Abbreviated transcription (Latin):
factus est in caput anguli. adomino
factum est istud. et est mirabile in
ocłis nr̃is: Et querebant eum te¬
nere: et timuerunt turbam. Cog¬
nouerunt enim qm̃ ad eos parabo¬
lam hanc dixerit. et relicto eo abie¬
runt. Et mitunt ad eum qͥsilã
ex phariseis et herodians: ut eum
capent inuerbo. Qui uenientes di¬
cunt ei. Magister: scimꝰ quia uerar es.
et non curas quemquam. nec eni
uides infaciem hominum: sed inue¬
ritate uiam dei doces Licet dari tri¬
butum cesari. an non dabimus: Qͥ
sciens uersutiam eorum: ait illis. Qͥd
me temptatis: Afferte mͥ denariũ.
ut uideam. Et illi atculerunt ei. Et
ait illis. Cuius est imago hec et in
scͥptio: Dicunt illi. Cesaris. Ri. esp̃õ¬
dens autem ih̃c: dixit illis. Reddite
igitur que sunt cesaris cesari: & que
sunt dei deo. Et mirabant᷑ suꝑ eo:
c uenerunt
ad eum saducei qui dicunt
resurrectionem non eẽ
et interrogabant eum dicentes. Ma¬
gister moyses nob̃ scͥpsit. ut si cuius
frater mortuus fuerit. & dimiserit

Expanded text:
factus est in caput anguli a Domino factum est istud et est mirabile in oculis nostris et quaerebant eum tenere et timuerunt turbam cognoverunt enim quoniam ad eos parabolam hanc dixerit et relicto eo abierunt et mittunt ad eum quosdam ex Pharisaeis et Herodianis ut eum caperent in verbo qui venientes dicunt ei magister scimus quoniam verax es et non curas quemquam nec enim vides in faciem hominis sed in veritate viam Dei doces licet dari tributum Caesari an non dabimus qui sciens versutiam eorum ait illis quid me temptatis adferte mihi denarium ut videam at illi adtulerunt et ait illis cuiusscriptio? Dicunt ei, Caesaris. Respondens autem Jesus, dixit illis: Reddite igitur quae sunt Caesaris, Caesari: et quae sunt Dei, Deo. Et mirabantur super eo. Et venerunt ad eum Sadducaei, qui dicunt resurrectionem non esse: et interrogabant eum dicentes: Magister, Moyses nobis scripsit, ut si cujus frater mortuus fuerit, et dimiserit
Abbreviated transcription (Latin):
ad sinistram tuam sedeamus in
gła tua. The autem ait eis. Nescitis
quid petatis. Potestis bibere calicẽ
quem ego bibo. aut baptismo qͦ
ego baptiror baptrari: At illidix¬
erunt ei: Possumus. Ihc autem ait
eis. Calicem quidem quem egobi¬
bo bibetis. et baptismo quo ego
baptizor baptrrabimini: sedere autẽ
ad dexteram meam uel ad sinistram
non est meum dare uobis. sed quib
paratum est. Et audientes decem.
ceꝑunt indignari de iacobo et iohe.
Ihc autem uocans eos: ait illis. Sci¬
tis quia hii qui uidentur pͥncipari
gentib. dominant᷑ eis. et pͥncipes
eorum potestatem habent ipsorum:
Non ita est autem inuobis. Sed
quicumq uoluerit fieri maior:
erit ur minister. Et quicũq uolue¬
rit in uob pͥmus ẽẽ: erit omniũ ser¬

Expanded text:
ad sinistram tuam sedeamus in ad sinistram tuam sedeamus in gloria tua. Jesus autem ait eis: Nescitis quid petatis: potestis bibere calicem quem ego bibo: aut baptismo, quo ego baptizor, baptizari? At illi dixerunt ei: Possumus. Jesus autem ait eis: Calicem quidem, quem ego bibo, bibetis: et baptismo, quo ego baptizor, baptizabimini: sedere autem ad dexteram meam vel ad sinistram non est meum dare sed quibus paratum est et audientes decem coeperunt indignari de Iacobo et Iohanne Iesus autem vocans eos ait illis scitis quia hii qui videntur principari gentibus dominantur eis et principes eorum potestatem habent ipsorum non ita est autem in vobis sed quicumque voluerit fieri maior erit vester minister et quicumque voluerit in vobis primus esse erit omniu
Abbreviated transcription (Latin):
accipiat centies tantum. nunc in
tempore hoc. domos & fratres. et
sorores et matres. & filios et agros
cum ꝑsecutionib: et in scło futuro.
uitam et̾nam. ¶ulti autem er̃t
pͥmi nouissimi. et nouissimi pͥmi.
kant autẽ¬
in uia ascendentes discipli¬
in iherosolimam. et prece¬
debat illos ih̃c: & stupebant. et se¬
quentes timebant. Et assumens ite¬
rum duodecim: cepit illis dicere.
que essent ei euentura. Quia ecce
ascendis iherosolimam. & filiꝰ
hominis tradetur pͥncipib sacerddo¬
cum. et scribis. et seniorib: et dam¬
pnabunt cum morte. Et tradent
eum gentib. et illudent ei. et con¬
spuent eum. et flagellabunt eum.
et interficient eum: & tercia die re¬
surget. Et accedunt ad eum ia¬
cobus et iohannes filii ⁊ebelei di¬
centes. Magister. uolumꝰ ut quod¬
cumq petierimus. facias nobis.
At ille dixit eis. Quid uultis ut fa
ciam uobis: Et dixerunt. Ua nob
ut unus ad dexceram tuam. et alius

Expanded text:
accipiet centies tantum nunc in accipiet centies tantum nunc in tempore hoc, domos, et fratres, et sorores, et matres, et filios, et agros cum persecutionibus, et in saeculo futuro vitam aeternam. Multi autem erunt primi novissimi, et novissimi priant autein via ascendentes Jerosolymam: et praecedebat illos Jesus, et stupebant: et sequentes timebant. Et assumens iterum duodecim, coepit illis dicere quae essent ei eventura: Quia ecce ascendimus Jerosolymam, et Filius hominis tradetur principibus sacerdotum et scribis et senioribus et damnabunt eum morti et tradent eum gentibus et inludent ei et conspuent eum et flagellabunt eum et interficient eum et tertia die resurget et accedunt ad illum Iacobus et Iohannes filii Zebedaei dicentes magister volumus ut quodcumque petierimus facias nobis at ilciam vobis? Et dixerunt: Da nobis ut unus ad dexteram tuam, et alius
Abbreviated transcription (Latin):
q habes uende. & da pauꝑibus.
et habebis chesaurum in celo: es
ueni sequere me. Qui contrisli.¬
tus in uerbo abiit merens: erat
enim habens possessiones mullies
Et cu tumspiciens ihc: ait discipl
suis. Quam difficile qui pecunias ha¬
pent in regnum dei introibunt. Dis¬
cipuli autem obstuꝑescebant in uer¬
bis eius. At ih̾c rursus respondens.
aic ilus. ⁊ ilioli: quam difficile est.
confidentes in pecuniis. in regnum
deimtroire. Faciluis est camelum
nframen acus transire: quam di¬
uitem intrare in regnum dei. Qui
magis ammirabant᷑. dicentes. ad se¬
met ipsos. Et quis potest saluus fi¬
eri: Et intuens illos iħc: ait. Apud
homines impossibile est: sed non
apud deum. Omnia enim possibi¬
la sunt apud dm̃. Et cepit ei pe¬
trus dicere. Ecce nos dimisimus
omnia: et secuti sumus te. Pesp̃o¬
dens iħc. ait: Amen dico uobis. ne¬
mo est qui reliquerit domum. aut
fratres. aut sorores. aut patrẽ. aut
matrem. aut filios. aut agros. ꝓpter
me. et ꝓpter euuangłium: qui non

Expanded text:
abes vende, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo: et veni, sequere me. Qui contristatus in verbo, abiit moerens. Erat enim habens multas possessiones. Et circumspiciens Jesus, ait discipulis suis: Quam difficile qui pecunias habent, in regnum Dei introibunt! Discipuli autem obstupescebant in verbis ejus. At Jesus rursus respondens, ait illis: Filioli, quam difficile est confidentes in pecuniis in regnum Dei introire! Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum Dei. Qui magis admirabantur, dicentes ad semetipsos: Et quis potest salvus fieri? Et intuens illos Jesus, ait: Apud homines impossibile est, sed non apud Deum; omnia enim possibilia sunt apud Deum. Et coepit ei Petrus dicere: Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te. Respondens Jesus ait: Amen dico vobis, nemo est quitrem, aut matrem, aut filios, aut agros propter me, et propter Evangelium, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
quia p̃ceclit uos in galileam. Ibi eum
uidebitis: sicut dixit uobis. t ille
exeuntes fugerunt de monumento.
muaserat enim eas tremor et pauor.
et nemini quicquam dixerunt: time¬
bant enim. Surgens autem ih̃c mane
pͥma sabbati. apparuit pͥmo marie
magdalene: de qua eiecerat seꝑtem de-¬
momia. Illa uadens nuntiauit his qui

Expanded text:
7. Galilaeam; ibi eum videbitis, sicut dixi 8. vobis. At illae exeuntes, fugerunt de monumento; invaserat enim eas tremor, et pavor: et nemini quicquam dixerunt; timebant 9. enim. Surgens autem mane, prima sabbati, apparuit primo Mariae Magdalenae, de qua ejecerat 10. septem daemonia. Il
Abbreviated transcription (Latin):
die in nocte hac. priusquam bis gal¬
lus uocem dederit: ter me es negaturꝰ
At ille amplius loquebatur. Et si m̃ax¬
oportuerit me simul commori tibi:
non te negabo. Similiter autem et
omnes dicebant. Et ueniunt inꝯͣ
p̃dium cui nomen gechsemani. Et
ait disciplis suis. Sedete hic: donce¬

Expanded text:
vincatur. Priusquam bis gallus vocem dederit, ter me es negaturus. At ille amplius loquebatur: Et si oportuerit me commori tibi, non te negabo. Similiter autem, et omnes dicebant. Et veniunt in praedium, cui nomen Gethsemani: Et ait discipulis suis. Gallus can
Abbreviated transcription (Latin):
osanna in excelsis. Et introuut
iherosolimam in templum: & circũ¬
spectis omnib cum iam uespa eẽt
hora. exiit in bethaniam cum duo¬
decim. Et alia die cum exirent a
bethania: esuriit. Cumq uidisse
a longe ficum habentem folia: ue¬
nit siquid forte inueniret in ea.
Et cum uenisset ad eam. nichil i¬
uenit preter folia: non enim erat
tempus ficorum. Et respondens
dixit ei. Lam non amplius in etͥm̃i
quisquam fructũ ex te manducet
Et audiebant discipuli eius. F
ueniunt iherosolunam. Et cim
introisset templum: cepit eicet ue¬
dentes et ementes in templo. Er mea¬
sas nummulariorũ: et cathedras
uendentium columbas euertt e

Expanded text:
 Et introivit Jerosolymam in templum: et circumspectis omnibus, cum jam vespera esset hora, exiit in Bethaniam cum duodecim. Et alia die cum exirent a Bethania, esuriit. Cumque vidisset a longe ficum habentem folia, venit si quid forte inveniret in ea. et cum venisset ad eam nihil invenit praeter folia non enim erat tempus ficorum et respondens dixit ei iam non amplius in aeternum quisquam fructum ex te manducet et audiebant discipuli eius et veniunt Hierosolymam et cum introisset templum coepit eicere vendentes et ementes in templo et mensas nummulariorum et cathedras vendentium
Abbreviated transcription (Latin):
et discipulis eus. et plurima mul¬
aitudine: filius chimei barchimeus
cecus. sedebat iuxta uiam mendi¬
cans. Qui cum audisset quia ihc
nararenus est. ceꝑit clamare & li¬
cere: fili dauid ihu miserere mei.
Et comminabant᷑ ei multi ut tace¬
ret: at ille multomagis clamabat.
Fili dauid: miserere mei. Et stans
cecum: dicentes ei. Animequior
esto. Surge: uocat tẽ. Qui ꝓiecto
uestimento suo: exiliens uenit ad
eum. Et respondens ihc: dixit illi.
Quid ius tibi faciam: Cecus autẽ
dixit ei. Raboni ut uideam. Ihe
autem ait illi. Tade: fides tua te
saluum fecit. Et confestim uidit:

Expanded text:
t discipulis eius et plurima multitudine filius Timei Bartimeus caecus sedebat iuxta viam mendicans qui cum audisset quia Iesus Nazarenus est coepit clamare et dicere Fili David Iesu miserere mei et comminabantur illi multi ut taceret at ille multo magis clamabat Fili David miserere mei et stans caecum dicentes ei animaequior esto surge vocat te qui proiecto vestimento suo exiliens venit ad eum et respondens illi Iesus dixit quid vis tibi faciam caecus autem dixit ei rabboni ut videam Iesus autem ait illi vade fides tua te salvum fecit et co
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat uenire pͥmum: Qui resp̃b¬
dens ait illis. Helyas cum uenerit.
primo restituet omnia: et quomͦ
scriptum est in filium hominis. i
multa patiatur. & contempnatur
Sed dico uobis quia & helyas uenit
et fecer̃t illi quecumq uoluerunt.
sicut scͥptum est de eo. Et uem¬
ens ad discipulos suos. uidit turb̃ã.
magnam circa eos: & scribas con¬
quirentes cum illis. Et confestim
omnis popłs uidens iħ̃m stupefact
est & expauerunt. & accurrentes sa¬
lutabant eum. Et interrogauit eos.
Quid inter uos conquiritis:¬

Expanded text:
oporteat venire primum qui responoporteat venire primum qui respondens ait illis Helias cum venerit primo restituet omnia et quomodo scriptum est in Filium hominis ut multa patiatur et contemnatur sed dico vobis quia et Helias venit et fecerunt illi quaecumque voluerunt sicut scriptum est de eo et veniens ad discipulos suos vidit turbam magnam circa eos et scribas conquirentes cum illis et conomnis populus videns eum stupefactus est, et expaverunt, et accurrentes salutabant eum. Et interrogavit eos: Quid inter vos conquiritis
Abbreviated transcription (Latin):
inuirtute. Et post dies sex. assump¬
sit iħc petrum: et iacobum. & ioh̃em.
et ducit illos in montem excelsum
seorsum solos: et transsiguratus est
coram ipsis. Et uestimenta ens facta
sunt splendentia. et candida minis
uelut nix: qualia fullo suꝑ terram
ruit illis helyas cum moyse: et erais
loquentes cum ihu. Et respondens
petrus. ait ih̃u kabbi. bonum est
nos hic ẽẽ: faciamus tria taberna¬
cula. tibi unum. & moysi unum. et
helye unum. Non enim sciebat qͥd
diceret. Erant enim timore exterriti.
Et facta est nubes obumbrans eos: &
uenit uox de nube dicens. Hic est filius
meus karissimus: audite illum. Et sta
tim circumspicientes. neminem ampliꝰ
uiderunt: nisi iħm tantum secum. Et
descendentib illis de monte: p̃cepit
illis ne cui quȩ uidissent narrarent.
nisi cum filius hominis a mortuis re¬
surrexerit. Et uerbum continue¬
runt apud se conquirentes quid et̃t
cum a mortius resurrexerit. Et in¬
terrogabant eum dicentes. Quid gͦ
dicunt pharisei & scribe. quia helyã

Expanded text:
IX. Et post dies sex assumit Jesus Petrum, et Jacobum, et Joannem: et ducit illos in montem excelsum seorsum solos, et transfiguratus est coram ipsis. Et vestimenta ejus facta sunt splendentia, et candida nimis velut nix, qualia fullo non potest ruit illis Elias cum Moyse: et erant loquentes cum Jesu. Et respondens Petrus, ait Jesu: Rabbi, bonum est nos hic esse: et faciamus tria tabernacula, tibi unum, et Moysi unum, et Eliae unum. Non enim sciebat quid diceret: erant enim timore exterriti. Et facta est nubes obumbrans eos: et venit vox de nube, dicens: Hic est Filius meus charissimus; audite illtim circumspicientes, neminem amplius viderunt nisi Jesum tantum secum. Et descendentibus illis de monte, praecepit illis, ne cui quae vidissent, narrarent, nisi cum Filius hominis a mortuis resurrexerit et verbum continuerunt apud se conquirentes quid esset cum a mortuis resurrexerit et interrogabant eum dicentes quid ergo dicunt Pharisaei et scribae quia Heliam
Abbreviated transcription (Latin):
tes eum. Et ille respondens: dixit
eis. Quid uobis p̃cepit moyses.
Qui dixerunt. Moyses ꝑmisit li¬
bellum repudii scribere et dimitte¬
re. Quib respondens iħc ait. Ad
duritiam cordis ur̃i: scripsit uobis
p̃ceptum istud. Ab micio autem
creature: masculum & feminam
fecit eos d̃s & dixit. Propter hoc
relinquet homo patrẽ suum et
matrem. et adherebit ad uxorem

Expanded text:
e respondens dixit eis: quid uobis praecepit Moyses ? qui dixerunt: Moyses permisit libellum repudii scribere et dimittere. quibus respondens Iesus ait: ad duritiam cordis uestri scripsit uobis praeceptum istud, ab initio autem creaturae masculum et feminam fecit eos deus. propter hoc relinquet homo patrem suum et matrem
Abbreviated transcription (Latin):
autem: ant illi. Si potes credere: omĩa
hossibilia sunt credenti. Et continuo
eeclamans pater ꝑueri: cum lac̾mis
auebat. Credo domine: adiuua in¬
crecdulitatem meam. Et cum uideret
ihe concurrentem turbam. commi¬
natus est sp̃ui immundo: dicens illi.
Surde & mute sp̃c ego p̃cipio tibi eri
ab eo: ce amplius ne introeas ineum.
Et clamans & multum discerpens¬

Expanded text:
Si potes credere, omnia possibilia sunt credenti. Et continuo exclamans pater pueri, cum lacrymis aiebat: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Et cum videret Jesus concurrentem turbam, comminatus est spiritui immundo, dicens illi; Surde et mute spiritus, ego praecipio tibi, exi ab eo: et amplius ne introeas in eum. Et exclamans
Abbreviated transcription (Latin):
tollat crucem suam: & sequat᷑ me.
Qui enim uoluerit animam suam¬
saluam facere: ꝑdet eam. Qui autẽ
ꝑdilerit animam suam ꝓpter me.
et euuangłium: saluam eam faciet.
Quid enim ꝓderit homini. si lucre¬
tur mundum totum. et detrimen¬
tum faciat anime sue: Aut quid
dabit homo commutationis ꝓ ani¬
ma sua: Qui enim me confessu
fuerit. et mea uerba. ingeneratio¬
ne ista adultera et peccatrice: &e filiꝰ
hominis confitebitur eum. cum ue¬
nerit ingła patris sui cum angelis

Expanded text:
equatur me. qui enim uoluerit animam suamsaluam facere, perdet eam: qui autem perdiderit animam suam propter me et euangelium, saluam eam faciet. quid enim proderit homini, si lucretur mundum totum, detrimentum faciat animae suae? aut quid dabit homo commutationem pro anima sua? qui enim me confusus fuerit et mea uerba in generatione ista adultera et peccatrice, et filius hominis confundetur eum, cum uenerit in gloria sua cum angelis
Abbreviated transcription (Latin):
illis. Ite in castellum quod contra
uos est: et statim introeuntes illuc.
inuenietis pullum asine ligatum
suꝑ quemquem nemo ahuc homi¬
num sedit. Soluite illum: & addu¬
cite. Et siquis uobis dixerit quid
facitis. dicite quia domino necessa¬
rius est: et continuo illum dimit¬
tet huc. Et abeuntes inuenert
pullum ligatum ante ianuam foriᷤ
in biuio: et soluunt eum. Et qui¬
dam de illic stantibus dicebant
illis. Q. uid facitis soluentes pullũ:
Qui dixerunt eis. sicut precepat
illis iħc: et dimiserunt eis. St dux.¬
erunt pullum ad iħm. et impors
illi uestimenta sua: et sedit suꝑ eũ
Multi autem uestimenta sua stra¬
uerunt in uia. Alii autem frondes
sequebantur: clamabant dicentes
Osanna: benedictus qui uenit in no¬
mine domini. Benedictum quod

Expanded text:
 contra vos et statim introeuntes illuc invenietis pullum ligatum super quem nemo adhuc hominum sedit solvite illum et adducite et si quis vobis dixerit quid facitis dicite quia Domino necessarius est et continuo illum dimittet huc et abeuntes invenerunt pullum ligatum ante ianuam foris in bivio et solvunt eum et quidam de illic stantibus dicebant illis quid facitis solventeeperat illis Jesus, et dimiserunt eis. Et duxerunt pullum ad Jesum: et imponunt illi vestimenta sua, et sedit super eum. Multi autem vestimenta sua straverunt in via: alii autem frondes sequebantur, clamabant, dicentes: Hosanna: Benedictus qui venit in nomine Domini. Benedictum quod
Abbreviated transcription (Latin):
Honum est tibi debilem introire
inuitam. quam duas manus ha¬
bentem. ire in gehennam. mignẽ
in extingiubilem: ubi uermis eorũ
non moritur. et ignis non extingui sau

Expanded text:
Bonum est tibi, inquit, debilem introire in uitam quam duas manus habentem ire in gehennam, in ignem inexstinguibilem, ubi uermis eorum non morietur et ignis non exstinguetu
Abbreviated transcription (Latin):
in gehennam ignis inextinguibilis:
ubiuermis eorum non moritur. &
ignis non extinguit᷑. Quod si ocłs
tuus scandalirat te: eice eum. Bo¬
num est tibi luscum introire in reg¬
num dei. quam duos oculos haben¬
tem mitti in gehennam ignis: ubi
uermis corum non morit᷑. & ignis
non extinguitur. Omnis enim igne
sum fuerit. in quo illud condietis:
habete in uobis salem: et pacem ha¬
bete inter uos.

Expanded text:
nguibilis: ubi vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguitur. Quod si oculus tuus scandalizat te, ejice eum: bonum est tibi luscum introire in regnum Dei, quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis: ubi vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguitur. Omnis enim igne sum fuerit, in quo illud condietis? Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos.
Abbreviated transcription (Latin):
hi in manib suissꝑauerunt: & unus¬
quisq in arte sua sapiens est. Sine
his omnib non ȩdificabitur ciuitas:
& non inhabitabunt nec inambula-¬
bunt. & in eccliam non transilient
Suꝑ sellam iudicis non sedebunt. &
cestamentum iudicii non intelligent.
neq palam facient disciplinam. &
iudicium. & in parabolis non inue¬
nientur: sed creaturam eui confir¬
mabunt. & dep̃catio illorum in ope¬
racione artis. accommodantes animã
suam. & conquirentes in lege alcissimu.
apientiam
omnium antiquorum ex¬
uacabit. Harrationem uirorum no¬
minatorum conseruabit: & in uer¬
sutias parabolarum simul introi¬
bit. Occulta ꝓuerbiorum exquiret.
&e in absconditis parabolarum con¬
uersabitur: In medio magnatorum
ministrabit: & in conspectu p̃sidis
apparebit. In terra alienigenarum
gentium transiet: bona enim &e ma¬
lam hominib temptabit Cor suũ
traclet aduigilandum diluculo ad
dominum qui fecit illum: & in cons¬

Expanded text:
hi in manibus suis speraverunt et unushi in manibus suis speraverunt et unusquisque in arte sua sapiens est sine his omnibus non aedificatur civitas et non inhabitabunt nec inambulabunt et in ecclesiam non transilient super sellam iudicis non sedebunt et testamentum iudicii non intellegent neque palam facient disciplinam et iudicium et in parabolis non invenientur sed creaturam aevi confirmabunt et deprecatio illorum in operatione artis adcommodantes animam suam et conquirentes in lege Altissimi sapientiam omnium antiquorum exvacabit narrationem virorum nominatorum conservabit et in versutias parabolarum simul introibit occulta proverbiorum exquiret et in absconditis parabolarum conversabitur in medio magnatorum ministrabit et in conspectu praesidis apparebit in terram alienarum gentium pertransiet bona enim et mala in hominibus temptavit cor suum tradet ad vigilandum diluculo ad Dominum qui fecit illum
Abbreviated transcription (Latin):
& narratio eusin filiis taurorum.
Cor suum dabit ad uersandos sulcos:
& ugilia euisin sagina uaccarum.
ic omnis faber &C¬
architectus: qui noctem tan¬
quam diem transigit. Qui
sculpit signacula sculptilia: & assi-¬
duitas cus uariat picturam. Corsuũ
dabit in similitudinem picture: &
uigilia sua ꝑficit opus. Sic faber fer¬
rarius sedens iuxta incudem: & con¬
sicderans opus ferri. Tapor ignis urit
carnes eius: & in calore fornacis concer¬
tatur. Cox mallei innouat aurem eiꝰ.
& contra similitudinem uasis oculus
eius. Corsuum dabit in consumma¬
tione oꝑum: & uigilia sua ornabit
in ꝑfectione. Sic figulus sedens ad opꝰ
suum: conuertens pedib suis rotam
Oui in sollicitudine positus est semꝑ
ꝓpter opussuum: & innumera est
omnis oꝑatio eius. In brachio suo for¬
mabit lutum: & ante pedes suos cur¬
uabit uirtutem suam. Corsuum da¬
bit ut consummet linitionem: & iu¬
gilia sua mundabit fornacem. Om̃s

Expanded text:
et narratio eius in filiis taurorum et narratio eius in filiis taurorum cor suum dabit ad versandos sulcos et vigilia eius in sagina vaccarum sic omnis faber earchitectus qui noctem tamquam diem transigit qui sculpit signacula sculptilia et adsiduitas eius variat picturam cor suum dabit in similitudinem picturae et vigilia sua perficit opus sic faber ferrarius sedens iuxta incudem et considerans opus ferri vapor ignis uret carnes eius et in calore fornacis concertatur vox mallei innovabit aurem eius et contra similitudinem vasi oculi eius cor suum dabit in consummationem operum et vigilia sua ornabit in consummatione sic figulus sedens ad opus suum convertens pedibus suis rotam qui in sollicitudine positus est semper propter opus suum et innumera est omnis operatio eius in brachio suo formabit lutum et ante pedes suos curvabit virtutem suam cor suum dabit ut consummet linitionem et vigilia sua mundabit fornacem omnes
Abbreviated transcription (Latin):
contege corpus illius. & non despicias
sepulturam illius. Propter delaturam
autem amare fer luctum illius uno
die. & consolare ꝓpter tristiciam: & fac
luctum scdm meritum eius uno die
uel duob ꝑpter detractionem. Atristi¬
cia enum festinat mors. & coopiet ueri¬
tatem: & tristicia cordis. flectit ceruicẽ
In abductione ꝑmanet tristicia: & sub¬
stantia inopis scđ̃m cor euis. Non de¬
deris in tristicia cortuum: sed repelle
cam ate. & memento nouissimorum.
Noli obliuisci: neq enim est conu̾sio.
& huic nichil ꝓderis. & teipsum pessi¬
mabis. Memor esto iudicu mei: sic enĩ
erit & tuum. michi heri & tibi hodie
L requiem mortui requiescere fac me¬
moriam eiuis: & consolare illum in
eritu sp̃c sui. Sapientiam scribe in
tempore uacuitatis: & qui minoratur
actu sapientiam ꝑcipiet. quia sapien¬
tia replebitur. Qui cenet aratrum &
qui qłabitur in iaculo stimulo boues
agitat: & conuersat᷑ in oꝑib eorum.

Expanded text:
contege corpus illius, et non despicias contege corpus illius, et non despicias sepulturam illius. Propter delaturam autem amare fer luctum illius, uno die, et consolare propter tristitiam: et fac luctum secundum meritum ejus uno die, vel duobus propter detractionem. A tristitia enim festinat mors, et cooperit virtutem et tristitia cordis flectet cervicem in abductione permanet tristitia et substantia inopis secundum cor eius non dederis in tristitia cor tuum sed repelle eam a te et memento novissimorum noli oblivisci neque enim est conversio et huic nihil proderis et te ipsum pessimabis memor esto iudicii mei sic enim erit et tuum mihi heri et tibi hodie in requie mortui requiescere fac memoriam eius et consolare illum in exitu spiritus sui sapientiam scribe in tempore vacuitatis et qui minoratur actu sapientiam percipiet qua sapientia replebitur qui tenet aratrum et non gloriatur in iaculo stimulo boves agit et conversatur in operibus eorum