comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
das uenenis ebriam furiis ue lĩphatã rapi
Hunc quẽ latebroͦs obstetrre & uͥgo foetat
cunuule & inbecilla infãcia regẽ ded̾it̃ g̃tib
Peccator intueberis celsũ choruscis nubib de¬
iechus ipse & inritis plangens reatũ fletib
Cũ uasta signũ bucina t̾ris cremandis miserit¬
& scissus axis cardinẽ mũdi ruẽtũ soluerit
nsignis ipẽ ⁊ p̃minẽs m̾itis repẽdet congxua
H is lucis usũ ꝑpetis illis gehẽnam ⁊ cartarum
Tudea ẽ fulm̃ erueis ex ꝑta quid sit senties quẽ
te furoris p̃sule mors hausit ⁊ mox reddidit
lete illic licebit iuisere signũ ꝑhẽnis głe
Hec stella q solis rotã uĩcit decore ac lumine
uenisse c̾ris nontiat cũ carne t̾restri deũ
Nõ illa seruit noctib secura limã m̃ siruam

Expanded text:
das venenis ebriam, furiisve lymphatam rapi.hunc, quem latebra et obstetrix et virgo feta et cunulae, et inbecilla infantia, regem dederunt gentibus, peccator intueberis celsum coruscis nubibus, deiectus ipse et inritis plangens reatum fletibus, cum vasta signum bucina terris cremandis miserit, et scissus axis cardinem mundi ruentis solverit. insignis ipse et praeminens meritis rependet congrua, his lucis usum perpetis, illis gehennam et Tartarum. Iudaea, tunc fulmen crucis experta, qui sit senties quem, te furoris praesule, mors hausit et mox reddidit.um tollite: illic licebit visere signum perennis gloriae. haec stella, quae solis rotam vincit decore ac lumine, venisse terris nuntiat cum carne terrestri Deum. non illa servit noctibus secuta lunam menstruam
Abbreviated transcription (Latin):
Uid est qd artum circłm sol iam re¬
currens eleserit: xͦ. neterris nascit᷑
qͥlucis aug&x tmitem: heu quã sugacem
grãm festina uoluebat deiqm pene sub duc¬
tuͣm faciem senisim recisa extin xerat.
Ielũ nitescat letuis gratet᷑ & gaudens humꝰ scã¬
dit gradatim clenuo iubar pͥores lineas
Em̾ge dulcis piisio quẽ mnat̾ edit caslitas. parẽs
&. exps ẽiuigis medicator ꝙ. duplex genu

Expanded text:
uid est quod artum circulum sol iam recurrens deserit? Christusne terris nascitur, qui lucis auget tramitem? heu quam fugacem gratiam festina volvebat dies! quam paene subductam facem sensim recisa extinxerat! caelum nitescat laetius, gratetur et gaudens humus: scandit gradatim denuo iubar priores lineas. emerge, dulcis pusio, quem mater edit castitas, parens et expers coniugis, mediator et duplex genu
Abbreviated transcription (Latin):
re clura & barbara uchusq saxoꝵ rigor
obduxit herbam cotibus. Iam mella de sco¬
pulis fluunt iam sullat ilex arido sudans
amomũ scpite iam st̃ miricis balsama
Oscã p̃ sepis tui et̾ne rex cimabula popłisq
per scłm sacra mutis & ipsis credita
Adorat hec brutum pecꝰ indocta t᷑ba scł
ad orat ex cors natio uis cuiꝰ inpastu sita ẽ.
S cum fideli spĩ c̃ẽrat ad p̃sepia pagana

Expanded text:
re dura et barbara, victusque saxorum rigor re dura et barbara, victusque saxorum rigor obduxit herbam cotibus. iam mella de scopulis fluunt, iam stillat ilex arido sudans amomum stipite, iam sunt myricis balsama. o sancta praesepis tui, aeterne rex, cunabula, populisque per saeclum sacra mutis et ipsis credita! adorat haec brutum pecus, indocta turba scilicet, adorat excors natio vis cuius in pastu sita est. sed cum fideli spiritu concurrat ad praesepia pagana
Abbreviated transcription (Latin):
Donec rotata antaliũ tͥns uoluerent᷑ milia
ato ip̃e pectãtẽ clui dignatꝰ orbẽ iuler q
Lam ceca uis mortaliũ uenerans in anesne
masq ara ⁊ saxa algida ł ligua credebat dũ
mancipatã humido uitã barat᷑ ĩ m̾serant.
tgem s istã non tulit xp̃c cadentum gentũ
inpune ne forsan sui patͥs ꝑir&. fabrica
Mortale corpis indiuit ut exeitato corꝑe mertis
catenam frang̾et hominẽq portaret patri
Hic ille natalis clies quo ce ereator arduus spi¬
rauit & limo indidit sermone carnẽ glitcunti
Sentis ne uͥgo nobilis mat᷑a ꝑfastidia pudoris
in tachura decus honore partus crescere.
O ꝗnta rerũ gaudia aluus pudiea continet
ex qua nouellũ scłm ꝓcedit & lux aurea.
Uagitꝰ ille ex ordiũ uernantis orbis ꝓdidit nã
c̃ renatꝰ sordidũ mũdꝰ uet̾nũ cdepulit
S par sise cellurẽ reor reus omẽ dẽpsis florib¬
florib ipsaq harenas syrciũ flagłasse narde
.&. nectare. Te cuncta nascentẽ puer se se¬

Expanded text:
nalium transvolverentur milia, atque ipse peccantem diu dignatus orbem viseret. nam caeca vis mortalium venerans inanes nenias, vel aera vel saxa algida vel ligna credebat Deummancipatam fumido vitam barathro inmerserant. stragem sed istam non tulit Christus cadentum gentium, inpune ne forsan sui Patris periret fabrica, mortale corpus induit, ut excitato corpore mortis catenam frangeret, hominemque portaret Patri. hic ille natalis dies, quo te creator arduus spiravit et limo indidit, sermone carnem glutinans. sentisne, virgo nobilis, matura per fastidia pudoris intactum decus honore partus crescere? o quanta rerum gaudia alvus pudica continet, ex qua novellum saeculum procedit et lux aurea! vagitus ille exordium vernantis orbis prodidit, nam tunc renatus sorididum mundus veternum depulit. sparsisse tellurem reor rus omne densis floribus, ipsasque harenas Syrtium fragrasse nardo et nectare. te cuncta nascentem, puer, sense
Abbreviated transcription (Latin):
lelos cu nc ꝑpomuitebat ꝓ pͥħa tari qui celestem grãm a dño mererentur.
Lanãt et stollas quus tu suntusti. Lunam ȩgehiamstellas uoatt sos elesigra¬
resul gentes. Deinde postulationem eiꝰ. Quid est homo quod meministi
ei. aut fuiꝰ hominis qm̃ uisitas eum. Minorasti eum paulominus ab an¬
gelis. Ota et honore coronasti eum. & constitiusti eum suꝑ oꝑa manu¬
um tuarum. Et alia gr̃arum actio. Omĩa subiecisti sub pedib eiꝰ oues
et houes. uniuersas insuꝑ et peccora campi: & cetã documus ꝓ captu
nr̃o. Forsitan quod didicimus. ut potuimus expressimus. Sc̃ĩtas ur̃a
insticutis sacerdotalib informata: elaboret tenere quod accepit adõ.
et oblatio sic̃ hostia pura. & in uob̾ semꝑ siuĩ signaculum recognoseat

Expanded text:
coelos tunc promittebat Propheta dari, qui coelestem gratiam a Domino mererentur. coelos tunc promittebat Propheta dari, qui coelestem gratiam a Domino mererentur. Lunam et stellas quas tu fundasti: lunam Ecclesiam, stellas vocat sanctos coelesti grarefulgentes. Deinde vide postulationem ejus: Quid est homo quod meministi ejus: aut filius hominis, quoniam visitas eum? Minorasti eum paulo minus ab angelis, gloria et honore coronasti eum, et constituisti eum super opera manuum tuarum . Et alia gratiarum actio: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, oves et boves universas, insuper et pecora campi, etc. . 26. Docuimus pro captu nostro forsitan quod non didicimus; et ut potuimus, expressimus. Sanctitas vestra institutis sacerdotalibus informata, laboret tenere quod accepit a Deo: y et oblatio sicut hostia pura, in vobis semper suum signaculum recognoscat,
Abbreviated transcription (Latin):
aus dei quod pater predicatur. Ineo pietatis gła laudis eiꝰ. qura in celis
Ergo optantis est: scĩficetur nomentuum. Adueniat regnum tuum. postu¬
latiouit in nob sit regnum xp̃i. Si łs in nobis regnat: locum habere
aduersarius non potest. culpa non regnat. peccatum non regnat. s
regnat uirtus. regnat pudicitia: regnat deuotio. Deinde. fiat uo¬
luntas tua sic̃ in celo & in terra. panem nr̃m cotidianum da nob hodie.
Hec postulatio maxima est: eorum que postulantur. Et dimute inqͥt
nobis debita nr̃a. sic̃ et nos diraictimus debitorib nr̃is. Ideo cotidie
accipe ut cocidie debito tuo indiagentiam petas. Et ne paciaris
nos induci in temptationẽ: s libera nos a malo. Quid sequitur. Audi
lunam & steuas quas tu fundasti. Utiq non cetum dicit uidebo: ses
uis ebs celos inquib incipit albesdere gr̃a et splendot olestis. Hos nbi

Expanded text:
. Laus Dei est, quod pater praedicatur: in eo pietatis gloria. Laus Dei, quia in coelis . Laus Dei est, quod pater praedicatur: in eo pietatis gloria. Laus Dei, quia in coelis Ergo optantis est, sanctificetur nomen tuum. Adveniat regnum tuum . Postulatio, ut in nobis sit regnum Christi. Si Deus in nobis regnat, locum habere adversarius non potest. Culpa non regnat, peccatum non regnat: sed regnat virtus, regnat pudicitia, regnat devotio. Deinde: Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie . Haec postulatio maxima est eorum quae postulantur. Et dimitte, inquit, nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Ideo quotidie accipe, ut quotidie debito tuo indulgentiam petas. Et ne patiaris non induci in tentationem: sed libera nos a malo . Quid sequitur? Audi lunam et stellas, quas tu fundasti . Utique non coelum dicit videbo, sed videbo coelos, in quibus incipit albescere gratia et splendor coelestis. Hos sibi
Abbreviated transcription (Latin):
dei ut roges omip̃em dm̃ cui possibisia sunt omĩa: qui habet uo¬
luntatem prestandi. Sequitur obsecratio sic̃ apłs docuit dicens
Obscẽ s pͥmũ fieti oraitiones. obsecͣtioneᷤ pꝰtulationẽ qr̾atũ actiones. Pimagͥ oratio
laudeti debet habere dĩ. sccda supplicationem. tercia postulationem. quarta
grãrum actionem. Non debes quasi famelicus ad cibum de cibo incipere:
s ante a laudib dei. Unde et oratores isti sapientes. hanc habent discipli¬
nam. ut iudicem faittorem sibi prestent. Incipiunt ã landib eiꝰ. ut beni¬
uolum sibi faciant cognitorem. Deinde paulatim incipit rogare uidi¬
cen: ut pacienter dignetur audire. Aua et tercio postulationem suam de¬
promere: quid petat exprimere. Qrͣto que mͦ cepit a laudib dĩ. sie debet
in deslaude definre. Habes hoc moratione dñca: pat̾ nr qui esin celis

Expanded text:
ut roges omnipotentem Deum, cui possibilia sunt omnia, qui habet vout roges omnipotentem Deum, cui possibilia sunt omnia, qui habet voluntatem praestandi. Sequitur obsecratio, sicut Apostolus docuit dicens: Obsecro ergo primum fieri orationes, obsecrationes, postulationes, gratiarum actiones . Prima ergo oratio laudem debet habere Dei: secunda supplicationem; tertia postulationem: quarta gratiarum actionem. Non debes quasi famelicus ad cibum de cibo primum incipere, sed ante a laudibus Dei. 23. Unde et oratores isti sapientes hanc habent disciplinam, ut judicem fautorem sibi praestent: incipiunt a laudibus ejus, ut benevolum sibi faciant cognitorem. Deinde paulatim incipit rogare judicem ut patienter dignetur audire. 385 Audet tertio postulationem suam depromere, quid petat exprimere. Quarto quomodo coepit a laudibus Dei, sic debet in laudem desinere. 24. Habes hoc in oratione Dominica: Pater nostri qui es in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
inquit gr̃a plurimum ualet: ut turi eiꝰ conuertatur affecttis. ꝑ
ixoris sue bonẽ conuersationẽ. & increduluis se conu̾tat ad grãm
xꝑi. Hoc ualet mulieris grauitas. & pudicitia. et eiꝰ bona conuersatio.
ut iuium sium uocet ad fidem et deuotionem. Quod prudentis turi
sermo frequenter oꝑatur. Ergo mulier inquit non in ornatu capilloꝵ.
non in tortis crinib ornamentum suũ habet. s in oratione et corde
puro. Ubi est absconditꝰ cordis. Homo. qui semꝑ est apud dm̃ locu¬
ples. Habes ergo in quosis diues: in quo diuitie tue pridicitiȩ sunt:
et castitatis infulȩ. fides. deuotio. & miscłia. Hi sunt thesauri iusti¬
ciȩ. sic̃ ꝓpħa memorauit. Deinde unde debeas incipere: dic mͥsiuel
hominem rogare. et sic incipias. Da mͥ ecce illud quod peto. Nonne
arrogans uidetur oratio. Ꝙ̾ ideo inchoari debet oratio a laude.

Expanded text:
inquit, gratia plurimum valet, ut viri ejus convertatur affectus per inquit, gratia plurimum valet, ut viri ejus convertatur affectus per uxoris suae bonam conversationem, et incredulus se convertat ad gratiam Christi . Hoc valet mulieris gravitas et pudicitia, et ejus bona conversatio, ut virum suum vocet ad fidem et devotionem, quod et prudentis viri sermo frequenter operatur. Ergo mulier, inquit, non in ornatu capillorum, non in tortis crinibus ornamentum suum habeat, sed in oratione ex corde puro; ubi est absconditus cordis homo, qui semper est apud Deum locuples . Habes ergo in quo sis dives. In Christo divitiae tuae pudicitiae sunt et castitatis infulae, fides, devotio, et misericordia. Hi sunt thesauri justitiae, sicut propheta memoravit . 22. Deinde unde debeas incipere. Dic mihi, si velis hominem rogare, et sic incipias: Da mihi, ecce illud quod te peto; nonne arrogans videtur oratio? Et ideo inchoari oratio debet a Dei laude,
Abbreviated transcription (Latin):
leuasti. non opus est ut iterum leues. Uolo aut̃ in omi loco uiros
orare leuantes puras mants. sine ira et disceptatione. Nichil ueriꝰ.
Ira inquit. ꝑ dit etiam sapientes. Ideo eum omĩ temꝑe quantũ fie¬
ri potest. xp̃ianus uir iracundiam debet temꝑareꝰ maxime cũ
ad orationem accedit: ne ꝑturbet animum cuũ indignatio. ne
ire quidem furor impediat orationem cuam. magis placido acce¬
de pectore. Quid enĩ irasceris: Seruus peccauit. In aocedis ad ora¬
tionem. ut tibi delicta tua donentur. & alii indignaris: hoc est sine
ira. Nunc de disceptatione uideamns. Plerumq negotiator uenit
ad orationem: aut anarus de peccuma cogitat. alter de lucro. alt̾
de honore. alter de cupiditate. & pucat qͦd d̃s possit eum audi¬
re: Et ideo quando oras. diuina humanis preferre te conuenit.
Similit̾ et mulieres inqͥt uolo orare. Non iactentes se: ĩ ornamentis

Expanded text:
levasti, non opus est ut iterum leves. 19. Volo autem in omni loco viros levasti, non opus est ut iterum leves. 19. Volo autem in omni loco viros orare, levantes puras manus sine ira et disceptatione. Nihil verius: Ira, inquit, perdit etiam sapientes . Ideo omni tempore, quantum fieri potest, Christianus vir iracundiam debet temperare, et maxime quando ad orationem accedit; ne 384 perturbet animum tuum indignatio irae, ne quidam furor impediat orationem tuam: sed magis placido accede pectore. Quid enim irasceris? Servus peccavit? Tu accedis ad orationem, ut tua tibi delicta donentur, et al indignaris. Hoc est, sine ira. ad orationem, aut avarus: alter de pecunia cogitat, alter de lucro, alter de honore, alter de cupiditate; et putat quod eum Deus possit audire. Et ideo quando oras, divina humanis praeferre te convenit. 21. Similiter et mulieres, inquit, volo orare non jactantes se in ornamentis,
Abbreviated transcription (Latin):
tio orat. fidem defert. et confitetur quod ds̃ scrutator cordis et re-¬
nis sit: et orationem cuam ante ille audiat. quam tuo ore fun-¬
datur. Ergo uideamus. Uolo autẽ in om̃iloco uroᷤᷤ arare niqͥt apłs. Qra
tione uiros dixit: utiq conmunis oratio est et uiris et mulieri¬
bus quod non inuenio nisi forte sc̃s apłs ideo uiros dixit. ne mu¬
lieres uisuparent. et male intelligerent in omĩ loco: et inciꝑent
ubiq clamare. quas in eccłia sustmere non possumus. Uolo autẽ
uiros. hoc est qui possunt seruare preceptum. orare in omĩ loco:
leuantes puras manus. Quid ÷ leuantes puras mantis. Nunquid debes
ioratione tua crucem dñi iħu gentib demonstrare: Illud quidem.
signum uirtuti est: non pudori. E st tam̃ qͦmͦ possis orare: nec figu¬
ram demonstres. sed actus tuos leues. Si ius oꝑari orationem tuã.
leuas puras manus ꝑ innocentiam. Leuas eas. non cotidie. Se mel

Expanded text:
tio orat, fidem defert, et confitetur quod Deus scrutator cordis et retio orat, fidem defert, et confitetur quod Deus scrutator cordis et renis sit , et orationem tuam ante ille audiat, quam tuo ore fundatur. 17. Ergo videamus: Volo autem viros orare in omni loco . Qua ratione viros dixit? Utique communis oratio est et mulieribus et viris. Quod non invenio, nisi forte sanctus Apostolus ideo viros dixit, ne mulieres usurparent, et male intelligerent in omni loco, et inciperent ubique clamare, quas in Ecclesia sustinere non possumus. 18. Volo autem viros, hoc est, qui possint servare praeceptum, orare in omni loco, levantes puras manus. Quid est, levantes puras manus? Numquid debes in oratione tua crucem Domini gentibus demonstrare? Illud quidem signum virtutis est, non pudoris. Est tamen quomodo possis orare, nec figuram demonstres, sed actus tuos leves. Si vis operari operationem tuam, leva puras manus per innocentiam. Leva eas non quotidie: semel
Abbreviated transcription (Latin):
labiis meis. Est alibi ostium: quod ait apłs paulus dicens. Ut aꝑi-¬
attir inquit mͥ ostium uerbi. ad loquendũ misteriũ xͥ. Hoc est. qnͣdo
oras noli sermone clamare. nec diffundere orationem tuã. nec iacta-
re ꝑ ppłos. In secreto tuo securus ora: ut te in secreto possit audire qui
omĩa uidet. atq audit uniuersa: & ora patrem tuũ in abscondito. audit
te ĩ abscondito ap̾cantẽ. Quid prosit aut̃ int̾rogemus. qua ratione secre-
tum magis orare debeamis : quam cum uoctferatione: Audi. de con¬
suctudine hominum sumamus exemplum. Si aliquem rogas qͥ cito
audit: non opus putas ẽẽ clamorem. sẽsirogas uoce moderata. Si
surdum aliquem roges nonne incipis uociferari. ut ce ule possit an¬
dire. Qui gͦ clamat. putat qͦd alicer ds̃ non possit nisi clamantem
audire: Ꝙ̾ crim rogat eum: eiꝰ derogat potestat. Qui aut̃ insilen¬

Expanded text:
labiis meis . Est alibi ostium, quod ait apostolus Paulus dicens: Ut aperlabiis meis . Est alibi ostium, quod ait apostolus Paulus dicens: Ut aperiatur, inquit, mihi ostium verbi ad loquendum mysterium Christi ; hoc est, quando oras, noli sermone clamare, nec diffundere orationem tuam, nec jactare per populos. In secreto tuo ora, securus quod te in secreto possit audire, qui omnia videt, atque audit universa. Et ora Patrem tuum in abscondito, qui audit te in abscondito deprecantem.to magis orare debeamus, quam cum vociferatione. Audi: de consuetudine hominum sumamus exemplum. Si aliquem rogas, qui cito audit, non opus putas esse clamorem : sensim rogas voce moderata. Si surdum aliquem roges, nonne incipis vociferari, ut te ille possit audire? Qui ergo clamat, putat quod aliter Deus non possit nisi clamantem audire; et cum rogat cum, ejus derogat potestati: qui autem in silen
Abbreviated transcription (Latin):
conseruas. Tu aut̃ cum oras: intra in cubicłm tuũ. Bene ait in terra.
ec sic ores. quomͦ uderis cui dicitur. Populus hic labiis me honorat:
cor aut̃ eorum longe est a me. Non gͦ de labiis tantummͦꝰ cua pro-¬
cedat oratio animototi intsñde intra in recessum pectoristui. Iotus
ingredere. non te ꝑfunctorium uideat ille: cui placere desideras.
Uideat quia ex corde oras. ut te ex corde orantem dignetur exaudire.
Tu aut̃ cum oras: intra in cubiculum tuũ. Habes hoc & alibi. Ambu¬
la ppłe m̃s. & intra in recessus tuos. abscondere pusillum donec tran¬
Tu aut̃ cum oras. intra in cubiculum tuñ: et clauso ostio ora prem
tuum. Quid est clauso ostio: audi quod ostium habeas claudere.
qnͣdo oras. Utinam mulieres audirent Nudisti iam. Sẽs dauid
docuit dicens. Pone dñe custodiam ori meo. & ostium cireuitꝰ

Expanded text:
conservas. 13. Tu autem, cum oras, intra in cubiculum tuum. Bene ait, intra; conservas. 13. Tu autem, cum oras, intra in cubiculum tuum. Bene ait, intra; ne sic ores quomodo Judaeus, cui dicitur: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Non ergo de labiis tantummodo tua procedat oratio. Animo totus intende, intra in recessum pectoris tui, totus ingredere. Non te perfunctorium videat ille, cui te placere desideras. Videat quia ex corde oras ut te ex corde orantem dignetur audire. 14. Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum. Habes hoc et alibi: Ambula, populus meus, et intra in recessus tuos, claude ostium tuum, abscondere pusillum, donec tranTu autem cum oras, intra in cubiculum tuum; et clauso ostio, ora Patrem tuum. 15. Quid est clauso ostio? Audi quod ostium habeas, quod debeas claudere, quando oras. 383 Utinam mulieres audirent! Audisti jam; sanctus David docuit te dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circuitus
Abbreviated transcription (Latin):
sine ira et disceptatione. Ec dñs dic̃ in eiuingłio. Tu aut̃ cum
oras. intra in cubiculũ tuũ: & clauso ostio ora patrem tuum.
Non tͥ udetur eẽ contiarium. ut dicat apłs in omĩ loco ora. & dñsdi¬
cat intra in cubiełm tuũ ⁊ora s non est contrarium. Hoc gͦ absol¬
uamus: demde quomͦ debeas incipere orationem. et quo ordine
distinguere. quid subtexere. quid alegare. quemadmodũ claudẽ. onationẽ
de inde pro quo debeas orare hec omĩa. Dicamus primo ubi orare
debeas. Aliud paulus uidetur dicere: aliud dñs. Nunquid paulus
potuit contra dei docere precepta: Non utiq. Qua ratione.: quia non
contrarius s interpres est xp̃i. lmitatores mei inquit estote: sic̃ et ego
xp̃i. Quid ergo: Potes ubiq orare. & incubiculo tuo semꝑ orare.
Habes ubiq cubiculum tuum. Et si inter gentes. int̾ uideos positus
sis: habes cam̃ tuum ubiq secretum. Cubiculum tuũ. mens tua est
In ppło ucet positus. tam̃ ininteriore hoie archanum tuũ secietumq¬

Expanded text:
tatione . Et Dominus dicit in Evangelio: Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum; et clauso ostio, ora Patrem tuum . Non tibi videtur esse contrarium, ut dicat Apostolus: In omni loco ora; et Dominus dicat: Intra in cubiculum tuum, et ora? Sed non est contrarium. Hoc ergo absolvamus: deinde quomodo debeas incipere orationem, et quo ordine distinguere, quid subtexere, quid allegare, quemadmodum claudere orationem, deinde pro quo orare debeas: haec omnia dicamus. 12. Primo ubi orare debeas. Aliud Paulus videtur dicere, aliud Dominus. Numquid potnit Paulus contra Christi docere praecepta? Non utique. Qua ratione? Quia non contrarius, sed interpres est Christi: Imitatores, inquit, mei estote, sicut et ego Christi. Quid ergo? Potes ubique orare, et in cubiculo tuo semper orare. Habes ubique cubiculum tuum. Etsi inter gentes, inter Judaeos positus sis; habes tamen ubique tuum secretum. Cubiculum tuum mens tua est. In populo licet positus, tamen in interiore homine arcanum tuum secretumq
Abbreviated transcription (Latin):
quia non est eis uł consentiendrim. uel ad ulandum. Iiia ipsis
predicatorib dominꝰ dic̃. ut euntes ad predicandũ neminẽ salutent
inuia. Hinc est etiã quod eliseus uerus cum puerum muter& ad re-¬
suscitandũ mortuum: precepit ut nemiẽ salutaret. Uidelicet nemi¬
nem fluxa uitȩ huiꝰ gaudia requirentẽ. et hȩc cum alacritate appe¬
tentem. spe cassa uł adulatione demulceat. s ad minist̾ium sibi in¬
unctum tota intentione ꝑagendum festin&
Quid signi fi¬

Expanded text:
quia non est eis vel consentiendum vel adulandum, quia ipsis quia non est eis vel consentiendum vel adulandum, quia ipsis praedicatoribus Dominus dicit, ut euntes ad praedicandum neminem salutent in via. Hinc est etiam quod Elisaeus verus cum puerum mitteret ad resuscitandum mortuum, praecepit ut neminem in via salutaret, videlicet neminem fluxa vitae hujus gaudia requirentem, et haec cum alacritate appetentem spe cassa vel adulatione demulceat, sed ad ministerium sibi iniunctum tota intentione peragendum festinet. Quid signifi
Abbreviated transcription (Latin):
salutatione dignus indeatur. Ad huc enĩ fenum tectorũ est de quo
non impler manũ suam qui metit. nec sinum suũ qui manipłos
collig̃. ut eis possit dici a pret̾euntib benedictio dni suꝑuos. benedixi¬
mus uob̃ in nomine dñi. In quorũ figura. boor ille fortissimꝰ dt̃ mes¬
fortis quod nom̃ hoõr sonat. dum messores suos intra messem uiderit
laborare. benedictionissue ub̃tate eos accumulat. & tam p̃positis
quam subiectis implet ꝓmissionẽ suam dicens. Ecce ego uobẽ sum:
omĩb dieb usq ad consũmationẽ scłi. Eis uͦ qui necdum in fidei
societate eccħȩ adimari meruerunt: non solum necdũ benedixit:
ramini dicit dñs: et inmnundum ne tetigeritis. ltẽq ꝑ beatum ioħem.
Si quis uenit aduios et hanc doctrinã affert: nec aue ei dixeritis. Oran¬
dum᷑ ergo ꝓ talib qui nec lum miciati sunt: non tam̃ salutandi fũt.

Expanded text:
salutatione dignus videatur. Adhuc enim fenum tectorum est, de quo salutatione dignus videatur. Adhuc enim fenum tectorum est, de quo non implet manum suam qui metit, nec sinum suum qui manipulos colligit, ut eis possit dici a praetereuntibus, « Benedictio Domini super vos, benediximus vobfortis, quod nomen Boos sonat, dum messores suos intra  al. in sacra messe messem viderit laborare, benedictionis suae ubertate eos accumulat, et tam praepositis quam subjectis implet promissionem suam dicens: « Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. » Eis vero quae necdum in fidei societate Ecclesiae adunari meruerunt, non solum non benedixit, ramini, dicit Dominus, et immundum ne tetigeritis. » Itemque per beatum Joannem: « Si qui venit ad vos et hanc doctrinam non affert, nec ave ei dixeritis. » Orandum est ergo pro talibus qui necdum initiati sunt, non tamen salutandi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
moriam eorum facere in orationib. Necnon et eccłiȩ mos inoleuit ꝑ tra-¬
ditionẽ apłorum ut non solum profidelib. s pro hereticis. & scimaticis.
necnon et prouidȩis ac paganis domini miscdiam conueniant. Nam
beatꝰ paulus apłs tanqmͣ ingressus egcłiam cohortatur om̃s ad oro̾nem
dicens. Obsecro pͥmum omĩum fieri orationes. postulationes. gr̾arum
actiones pro oñb hominib. pro regib et qui in sublimitate sunt.
P ontifex gͦ dum in eccłiam nouam scificat᷑us eam ingreditur. & statĩ
ad orationẽ se confert. apłi uocem complet: qui pͥmũ omĩum orones
fieri poscit. prd omĩb hominĩb scilicoe: et pro credentib. & necdum
credentib Attam̃ eorum adhuc tipum tenoꝵ: qui rudem plebem
instruere incipiunt. Inde est quod surgens ab oratione: non salutat
Necdum enĩ popłs nouellus ad eam dignitatẽ ꝑuenit. ut sacerdotis

Expanded text:
moriam facere eorum in orationibus. Necnon Ecclesiae mos inolevit per tramoriam facere eorum in orationibus. Necnon Ecclesiae mos inolevit per traditionem apostolorum ut non solum pro fidelibus, sed et pro haereticis et schismaticis, necnon Judaeis ac paganis Domini misericordiam conveniant. Nam beatus Paulus tanquam ingressus ecclesiam, cohortatur omnes ad orationem dicens: « Obsecro primum omnium fieri orationes, postulationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus, pro regibus et pro his qui in sublimitate sunt. » Pontifex ergo, dum ecclesiam novam sanctificaturus eam ingreditur et statim ad orationem se confert, Apostoli vocem complet, qui primum omnium orationes fieri poscit pro omnibus hominibus, scilicet et pro credentibus et necdum credentibus. Attamen eorum adhuc typum tenet qui rudem plebem instruere incipiunt. Inde est quod surgens ab oratione non salutat Necdum enim populus novellus ad eam dignitatem pervenit ut sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
uit popls qui a deo discordau̾at ꝑ peccata. ei reconciliet᷑ ꝑ bonoꝵ oꝑm
exerticia. Hinͦc paulus agit pene ꝑ om̃s epłas suas. scribendo ad disci¬
filii. & sp̃s scĩ. quorum una ẽ. diuinitas sit recontiliacionis ȩqua
parilitas. Unus est enĩ ds̃. una fides. unum baptisma. hi his reconcili
interris sunt in ipso. Quod uͦ intrante pontifice eccłiam. cerum
cum letama. sacerdotes & leuitȩ prostrati int̾ram ad dm̃ clamant
pro scͥificone ipsius domus: hoc est quod et dñis ante passionẽ egit ꝑ
discipulos. & pro cunctis qui post sequunt᷑ fidelib patrem exorans dicen¬
do. pat̃. sc̾ifica eos in nomine tuo quos dedistimͥ. Non prohis rogo aut̃
tantũ. s pro eis qui credituri sunt ꝑu̾bum eorũ in me. S et apłi in epłis
suis discipłis scribunt orare se sine int̾missione ad dm̃ pro ipsis. & me¬

Expanded text:
ut populus qui a Domino discordaverat per peccata, ei reconcilietur per bonorumut populus qui a Domino discordaverat per peccata, ei reconcilietur per bonorum operum exercitia. Hoc Paulus agit pene per omnes Epistolas suas scribendo ad disciFilii, et Spiritus sancti, quorum una est divinitas, sit reconciliationis aequa parilitas. Unus est enim Dominus, una fides, unum baptisma. In his reconciliain terris sunt in ipso. » Quod vero intrante pontifice ecclesiam, clerus cum litania, sacerdotes et levitae prostrati in terram ad Dominum clamant pro sanctificatione ipsius domus, hoc est quod et Dominus ante passionem egit pro discipulis, et pro cunctis qui post sequuntur fidelibus Patrem exorans, dicendo: « Pater, sanctifica eos in nomine tuo quos dedisti. Non pro his autem rogo tantum, sed pro eis qui credituri sunt per verbum eorum io ipsis et me
Abbreviated transcription (Latin):
intrõit. cum xꝑc ꝑ sc̾a oꝑa in eccłia sua sui presentiã notam fac̃. Głia
enĩ regis nr̃i est cum in ȩccłia eiꝰ potestas et miscđia atq uisticia predi¬
catur. dicente scͥptura. quia gła regum sit celare u̾bum. et gła dm̃
inuestigare sermonẽ. Aꝑto uͦ ostio. intrat pontifer dicens clero et ppło
ter. Pax huic domui. Quia dñs in grediens mundũ. gentis humanum
ꝑ carnis suȩ assũptionẽ dño reconciliaũ. pacemq illam quam discor¬
dia ꝑ peccatũ disciuerat. ipse aduentꝰ sui miseratione conscinit. Hinc
est enĩ quod angli eo nato clamauerunt. Gła in excelsis deo. & int̾ra pax
hominib bonȩ uoluntatis. Hinc est quod ipse pͥnceps sacerdotũ. p̃dicato¬
ribus quos eccłiȩ p̃ficiebat precepit dicens. Intrantes aut̃ domũ. saluta¬
ce eum dicentes. Pax huic domin. S et ipse ingressus domũ tachei: dix̃
quia hodie pax hinc domui facta est. eo quod ipse finiꝰ sit abrahȩ. Idẽq

Expanded text:
istus per sancta opera in Ecclesia sua sui praesentiam notam faciat. Gloria enim Regis nostri est cum in Ecclesia ejus potestas et misericordia et justitia praedicatur, dicente Scriptura, « quia gloria regum sit celare verbum, et gloria Domini investigare sermonem. » Aperto vero ostio, intrat pontifex, dicens cum clero et populo ter: « Pax huic domui. » Quia Dominus ingrediens mundum genus humanum per carnis suae assumptionem Domino reconciliavit, pacemque illam quam discordia per peccatum disciderat ipse adventus sui miseratione conscivit. Hinc est enim quod angeli eo nato clamaverunt: « Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. » Hinc est quod ipse Princeps sacerdotum praedicatoribus quos Ecclesiae praeficiebat praecepit dicens: « Intrantes autem domum, salutate eam dicentes: Pax huic domui. » Sed et ipse ingressus domum Zachaei dixit: « Quia hodie pax huic domui facta est, eo quod et ipse filius sit Abrahae. » Idemque
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbos: ac feriunt impenitentes. Est eadem uirga recurua:. quȩ sol¬
licitudinis & pietatem prefigurat compassionis. Ne eñ aliqua ouiũ
aberi&: habena precepti. et caritate utuntur affectionis imitan-¬
tes eum. qui & ꝑ ꝓpħam olim clamabat. Cõnitamini filii reuertentes:
et sanabo aduersiones ur̃as. Et ꝑ enungłium salubriter aopie uo¬
cat dicens. Uenite ad me om̃s qui laboratis et honerati estis: et egouos

Expanded text:
superbos ac feriunt impoenitentes. Est eadem virga recurva, quae solsuperbos ac feriunt impoenitentes. Est eadem virga recurva, quae sollicitudinem et pietatem praefigurat compassionis. Ne enim aliqua ovium aberret, habena praecepti et charitate utuntur affectionis, imitantes eum qui per prophetam olim clamabat: « Convertimini, filii revertentes, et sanabo aversiones vestras. » Et per Evangelium salubriter ac pie vocat di
Abbreviated transcription (Latin):
ANE ILIMINATIS CANDERS. MOS
est pontificem adhostium accedere basilice. cleio et
popło subsequente. & ꝑ cutere ter suꝑliminare cũ uirga
quam antiquitas canbuctam uocat. & cantare antiphonam: toltite portaspͥn¬
cipes ur̃as. & eleuamini portȩ ȩternales. Et hȩc quidem nequaqm ut puers
uel puersliter intelligente̾bus uidetrir. quasi ludus acctpienda sunt. Hȩc namq¬
ta. Scimus aut̃ sacros pontifices dñi nr̃i iħu xꝑi gestare ꝑsonam: sic̃ eis̃
ipse dic̃. Sic̃ misit me pat: & ego muto uos. Itemq Qui uos audit: me
audit. Ꝙ qui uos sꝑnit: me sꝑnit. Beatꝰ etiam paulus huic assensin asti-¬
pulatur. cum uice xꝑi fungi testatur dicens. Ro xꝑo legatione fungim᷑:
obsecramus ꝓ xp̃o. reconciliamini deo. Uirga aut̃ sacerdotis: potestas in¬
telligitur sacerdotãł. Quam eis contulit: cum apłos ad predic̾onẽ mittenᷤ.¬
⁊ euangelio dicente. quod non permisit¬
tantum. Qua uirga scĩ sacerdotes & solantur humiles. & terrent

Expanded text:
ane illuminatis candelis, mos est pontificum ad ostium accedere basilicae clero et populo subsequente, et percutere ter superliminare cum virga quam antiquitas cambutam vocat, et cantare antiphonam: « Tollite portas, principes, vestras, et elevamini, portae aeternales. » Et haec quidem nequaquam, ut pueris vel pueriliter intelligentibus videtur, accipienda sunt, sed suta. Scimus autem sacros pontifices Domini Jesu Christi gestare personam, sicut eis ipse dicit: « Sicut misit me Pater, et ego mitto vos. » Itemque: « Qui vos audit me audit, et qui vos spernit me spernit. » Beatus etiam Paulus huic sensui astipulatur cum vice Christi se fungi testatur dicens: « Pro Christo legatione fungimur, obsecramus pro Christo, reconciliamini Domino. » Virga autem sacerdotis potestas intelligitur sacerdotalis quam eis contulit cum apostolos ad praedicationem mitten Evangelio dicente quod non permisittantum. Quia virga sancti sacerdotes et consolantur humiles, et terrent
Abbreviated transcription (Latin):
et ulum exaltaũ. & donauit illi nomen qͦd.ẽ. sr om̃e nomen ut in noĩe
ihu om̃e genu flectatur. cȩlestiũ t̾restriũ. & infernoꝵ. Unde ei & infe¬
ri patuerunt descendenti dicente psalmista. Quia contriuit portas ere-¬
as. & uectes ferreos confregit: & cȩli nouo obseqnio susceꝑunt ad prẽm
ascendentẽ. Sed et corda mortalium dura priꝰ ꝑ obstinationẽ. pꝰea pate¬
facta sunt ꝑ humilem confessionẽ. Eandem gͦ potestatẽ saluator sius
largitur prefudib cum petro. et in eo aeccliȩ pͥncipib potestatẽ suam

Expanded text:
er omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum. » Unde ei et inferi patuerunt descendenti, dicente Psalmista: « Quia contrivit portas aereas, et vectes confregit. » Et coeli novo obsequio susceperunt ad Patrem ascendentem. Sed et corda mortalium dura prius per obstinationem postea patefacta sunt per humilem confessionem. Eamdem ergo potestatem Salvator suis largitur praesulibus, cum Petro, et
Abbreviated transcription (Latin):
exite. et his qui in tenebris reuelamini. Quod et ꝑse ipsum dñs in carne
ueniens ꝑegit: et usq in finem scłi ꝑ uicarios suos agere non desistit¬
Cantatur aut̃ antiphona a pontifice dicente. Tbllite portas pͥncipes ur̃as
et eleuamim portȩ eternales. & cet̾a. cum auctoritate diuina imꝑat
pontifer demonib siue iuens diuersis ut tollant portas fuas. quatinꝰ portȩ
cȩlestes aeuentur. & introeat rex głiȩ. Portȩ eñi mortis sunt peccata:
de quib ꝓpħa głiatur. ad dñm dicens. Qui exaltasme de portis mortis
Portȩ auc̃ funt ȩterniles ꝑ quas ingredimur ad uitam: De quibꝰ hib seqͥt᷑
idem psalmista. Ut ad nuntiem om̃s laudationes tuas. in portis fuis

Expanded text:
Exite, et his qui in tenebris sunt: Revelamini. » Quod et per seipsum Dominus in carne Exite, et his qui in tenebris sunt: Revelamini. » Quod et per seipsum Dominus in carne veniens peregit et usque in finem saeculi per vicarios suos agere non desistitCantatur autem antiphona a pontifice dicente: « Tollite portas, principes, vestras, et elevamini, portae aeternales, » etc. Cum auctoritate divina imperat pontifex daemonibus sive vitiis diversis, ut tollant portas suas, quatenus portae coelestes eleventur et introeat Rex gloriae. Portae enim mortis sunt peccata, de quibus Propheta gloriatur ad Dominum, dicens: « Qui exaltas me de portis mortis. » Portae autem sunt aeternales per quas ingredimur ad vitam, de quibus prosequitur idem Psalmista: « Ut annuntiem omnes laudationes  al. laudes tuas
Abbreviated transcription (Latin):
ni cȩlorum. & quodcũq ligau̾is suꝑ t̾ram erit ligatum & in cȩlo. et
qͦͥdcũq solu̾is sr̾ t̾ram erit solutũ & in cęlis. Cui gͦ dicit᷑ portȩ inferi non
preualebunt. et eiligandi & in celo. & soluendi int̾ra simul pͥuilegium tͣdi-¬
tui: constat nimirum quia et cȩlo. & terrȩ. & inferno pͥncipetur. Cũ ingͦ
pontifex uirga sua suꝑliminare future ȩccłiȩ ter ꝑcutit. ostendit quia
sibi et cęli et terre & inferi potestas cȩdit. Unde et post ꝑcussionẽ ostium
aꝑitur: uudelicet quia sibi potestatẽ suã digne conseruanti. pars adu̾sa
resistere non potest. Nam ipsa domus. ante qmͣ eam pontifex ingrediat᷑.
popłi ignorantis ꝑfidiere pagulis indusi figuram tenet. Ad quem dñs
uenit. tit educeret cunctos de tenebris. ciu pater dixerat. Ego ante te ibo:
et głosos terrȩ humiliabo. Portas ȩreas conteram. & uectes ferreos con¬
fringam. Itemq post aliqua ei pater dic̃. Ut diceres his qui iuncti sunt

Expanded text:
elo, et quidquid solveris super terram erit solutum et in coelo. » Cui ergo dicitur portae inferi non praevalebunt et ei ligandi in coelo et solvendi in terra simul privilegium trahitur, constat nimirum quia et coelo, et terrae et inferno principetur. Cum ergo pontifex virga sua superliminare futurae ecclesiae ter percutit, ostendit quia sibi et coeli, et terrae et inferi potestas cedit. Unde et post percussionem ostium aperitur, videlicet quia sibi potestatem suam digne conservanti pars adversa resistere non potest. Nam ipsa domus, antequam eam pontifex ingrediatur, populi ignorantis perfidiae repagulis inclusi figuram tenet ad quem Dominus venit ut educeret cunctos de tenebris, cui Pater dixerat: « Ego ante te ibo et gloriosos terrae humiliabo, portas aereas conteram et vectes ferreos confringam. » Itemque post aliqua ei Pater dicit: « Ut diceres his qui vincti sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
Socta manꝰ uirides imitando esting̾e dimos
Iuserat eminio russeolam sanien¬
e ern̾e erat ruptis cõpagib ordine nullo
Menbra ꝑinc̾tos sparsa iac̾e situs
Adelid̾at caros gressu lacͥmisq seq̃ntes¬
ꝯ euia qͦ fractum semita monstrat itek

Expanded text:
docta manus virides imitando effingere dumos docta manus virides imitando effingere dumos luserat e minio russeolam saniem. cernere erat ruptis conpagibus ordine nullo membra per incertos sparsa iacere situs, addiderat caros gressu lacrimisque sequentes, devia quo fractum semita monstrat olucer mobile sentit onus.
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ ad extͤmũ seqͥt᷑ quapulu̾e sũmo¬
Cornipedum resugas orbita cͥta uias
Crura uȩri in nectis laq̃us nodoq tenaci
M artiris adpenam u̾bera ũicla feras
Insligant subitis clamorib atq flagellis
Iliaq infestis ꝑfodiunt stimulis
Ultima uox audita uen̾abilis hec est¬
Nec cur sus uolucer mobile sẽtit omis
ꝑ siluas ꝑsaxaruunt ñ ripa retarlat
f luminis aut correns opositus cohibet
p st̃nunt sepes &. cuncta obstacła rũpunt
ꝑ na fragosa petunt ardua tͣnsilunt
S cissa minutati labefacto corꝑe frusta
Carpitspignig̾is sarpib hirtꝰ ager
p ars sumis pendet scopulis pars secib us
heret
parte hͣbent stondes parte madescit humꝰ
Exemplar sceleris paries habt̃ illitꝰ in quo
ꝙ ulticolor sucus digerit omne nefas
pieta suꝑ tumulum speties liqͥdis iuget imbͥs
effigie̾ns cracti m̃bra cruenta uiri
Norantes saxor apices iudioptime papa
purpureasq notas uepͥb imposit as

Expanded text:
huius ad extremum, sequitur qua pulvere suhuius ad extremum, sequitur qua pulvere suCornipedum refugas orbita trita vias, Crura viri innectit laqueus, nodoque tenaci Martyris ad poenam verbera, vincla, feros: Instigant subitis clamoribus, atque flagellis, Iliaque infestis perfodiunt stimulis. Ultima vox audita senis venenec cursus volucer mobile sentit onus. per silvas, per saxa ruunt, non ripa retardat fluminis aut torrens oppositus cohibet, prosternunt saepes et cuncta obstacula rumpunt, prona, fragosa petunt, ardua transibunt, scissa minutatim labefacto corpore frusta carpit spinigeris stirpibus hirtus ager. pars summis pendet scopulis, pars sentibus haeret, parte rubent frondes, parte madescit humus, exemplar sceleris paries habet inlitus, in quo multicolor fucus digerit omne nefas, picta super tumulum species liquidis viget umbris effigians fracti membra cruenta viri. rorantes saxorum apices vidi, optime papa, purpureasque notas vepribus inpositas.
Abbreviated transcription (Latin):
o ffert᷑ senior nexib implicitus
Scipati circũ uuenes claniore fere bãt
S iforet extinctum ꝓpe capt̃ oĩa uulgi
Pectora romanis sponte sacͣnela dĩs
Insolitum leti poscunt genꝰ ynoria pena
In uenta exẽplo qͦ tͤpident alii
Iue supinata residens ẽue q̃i imqͥt¬
d icit᷑ affirmant dicier ypolitum.
sͦ sit ipolitus quatiat t᷑betq uigales
Int̾eat q feris clilac̾atus a&quis
Uix hec ille duo cogt̾ aĩalia freni
Ignara insueto subde̾ colla ugo
Ni on stabulis blandiue manu palpata magi
Imꝑiũq eqͥtis ante sub acta pati
S campestre uago nuꝑ pecus egrege cꝗ ptũ
Q d̃ pauor indomito corcde ferinꝰ agit
Iamq reluctantes sociarant incłã bigas
Oraq discorli fedẽ nexuerant
Te monis uice funis in ẽ. qͥ t̾ga duoꝵꝵ
Diuidit ⁊ mediꝰ tangit utrimq latus
De q ugo in longum sepꝰ uestigia retͦ
ꝓ tenlens tͣhit᷑. tͥnsit ⁊ ima peclum

Expanded text:
offertur senior nexibus inplicitus. offertur senior nexibus inplicitus. stipati circum iuvenes clamore ferebant si foret extinctum propere caput, omnia vulgi pectora Romanis sponte sacranda deis. insolitum leti poscunt genus et nova poenae inventa, exemplo quo trepident alii. ille supinata residens cervice: quis, inquit, dicitur? adfirmant dicier Hippolytum. ‘ergo sit Hippolytus, quatiat turbetque iugales, intereatque feris dilaceratus equis.’ vix haec ille, duo cogunt animalia freni ignara insueto subdere colla iugo, non stabulis blandive manu palpata magistri imperiumque equitis ante subacta pati, sed campestre vago nuper pecus e grege captum, quod pavor indomito corde ferinus agit. iamque reluctantes sociarant vincula bigas, oraque discordi foedere nexuerant. temonis vice funis inest, qui terga duorum dividit et medius tangit utrumque latus, deque iugo in longum se post vestigia retro protendens trahitur, transit et ima pedum.
Abbreviated transcription (Latin):
Iusserat horrendis excrucianda modis
Inde catenarum t̾ctus hinc lorea flagra
Sstride iurgarum concrepitare fragor
Ungula sixa cauis costarum creatib altos
P anclere secessus & lacare iecur
Ae iam lassatis ieͥdex cortoribus ibat
Insurias cassas cognitione fremens
n ullus enm .xͥ. ex famulis ꝑtanta reꝑtꝰ
Supplicia aud̾et qͥ uitiare animã
Inde furens q̃sitor ait iã tortor ab uno
d esine suiana ẽ. q̃sno morte agito
hiue abscide capt̾ crux istũ tollat inauras
U iuentesq ocłos offerat alitib
hos rape p̾cipites unictos conice in ignẽ
p ellere : in medii stãgna ꝓfuncla freti
Q uos ubi susceptos rabidum male suta ꝑ eqͦ¬
U ex̾it ytumidis cesa labarit aqͥs
Dissociata putrẽ laxent tabrilata carinã
Conceptimmq bibant undiq nausraguĩ
S quamea coenoso p̃stabit uent᷑ sepulerũ
belua consũptis cruda cadauerib
hec ꝑ sultanti celsum subito anꝰ tͥbinal

Expanded text:
iusserat horrendis excrucianda modis, iusserat horrendis excrucianda modis, inde catenarum tractus, hinc lorea flagra stridere, virgarum concrepitare fragor, ungula fixa cavis costarum cratibus altos pandere secessus et lacerare iecur, ac iam lassatis iudex tortoribus ibat in furias cassa cognitione fremens, nullus enim Christi ex famulis per tanta repertus supplicia, auderet qui vitiare animam, inde furens quaesitor ait: ‘iam, tortor, ab unco desine; si vana est quaestio, morte agito, huic abscide caput, crux istum tollat in auras viventesque oculos offerat alitibus, hos rape praecipites et vinctos conice in ignem,pellere et in medii stagna profunda freti. quos ubi susceptos rabidum male suta per aequor vexerit et tumidis caesa labarit aquis, dissociata putrem laxent tabulata carinam conceptumque bibant undique naufragium, squamea caenoso praestabit ventre sepulcrum belua consumptis cruda cadaveribus.’ haec persultanti celsum subito ante tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
Consultus. que nam secta foret melior
Respondit. fugite o miseri ex eenda nonati
Scismata catholicis reddite uospopłis
Una fides uigeat p̾seo q̃ condita tẽplo ẽ.
Quam paulus retinet quãq cathedra petͥ
Q ue docui clocuisse piget uenãbile martir
Cerno qd̾ acultu rebar abesse dei
Iis ubi detor sit leuo cletͣmite plebem
Monstrauitq sequi qua uia dextra uocat
Seq clucem reͤti sp̃tis anfractib idem
p̃ buit erroris qui pͥus auetor erat
s istit᷑ insano rectori xͥcalas ce
Illo namq die roma secessãrat ipsos
p este sub urbanos ut quatãr et poplos
n on contentus. humũ celsa int̾ menia rome
Ianiculum eum iã madidũ fora rost̾ suburã
Ceru̾et aͦl uiue sangiũs effluere.
ꝓ culerat rabiem cpreni ad litoris orã
Queq loca eqͦreus ꝓxima portꝰ ht̃
Int̾ carnisices ⁊ constipata sedebat
o fficia. ex tructo celsior insolio¬
S lscupłos sicdĩ le cestancliꝙ rebelles
I dolii ardebat dełe ꝑfidie

Expanded text:
consultus quaenam secta foret melior, consultus quaenam secta foret melior, respondit: ‘fugite, o miseri, execranda Novati scismata, catholicis reddite vos populis. una fides vigeat, prisco quae condita templo est, quam Paulus retinet quamque cathedra Petri, quae docui, docuisse piget: venerabile martyr cerno, quod a cultu rebar abesse Dei.’ his ubi detorsit laevo de tramite plebem monstravitque sequi qua via dextra vocat, seque ducem recti spretis anfractibus idem praebuit, erroris qui prius auctor erat, sistitur insano rectori Christicolaillo namque die Roma secesserat, ipsos peste suburbanos ut quateret populos, non contentus humum celsae intra moenia Romae Ianiculum cum iam madidum, fora, rostra, Suburam cerneret eluvie sanguinis affluere, protulerat rabiem Tyrrheni ad litoris oram quaeque loca aequoreus proxima portus habet, inter carnifices et constipata sedebat officia extructo celsior in solio. discipulos fidei detestandique rebelles idolii ardebat dedere perfi
Abbreviated transcription (Latin):
Iacissos cumulis aitulosꝙ. singła q̃ris
N omĩa clifficile est ut replicare queam¬
⁊ antos iustoꝵ popłos suror ĩpiꝰ hausit
c um colaret patͥos tͦia roma dõs
plurima lit t̃ulis signata sepulc᷑ loquũt᷑
M artiris aut nom̃ aut epigrãma aliqd̾
St̃ ⁊ muta cñ tacitas claudñtia cumbas
M armora. que solumi signisicant num̾ũ
Quanta uirum iaceãt cõgestis corꝑa ac̾ius
Nosse licet quoꝵ noĩa nulla legas
s exaginta illic de fossas mole sub ima
Relli qͥ asmemini me didicisse hominũ
hec dum lustro ocłis ⁊ sicubi forte latẽtes
Rerum apices uet̾um ꝑmonim̃ta sequor
Inuenio. ypolitũ qͥ qͦndã scisma noriati
presbit̾ attig̾at nr̃a sequenda negans
Usque admartirii ꝓuectũ in signe culise
lucida sangunei p̃mia suplicii
Nec mirere senẽ ꝑu̾si dogmatis olim
M ini̾e clitatum catholice siclei
c um iam uesano uictor raꝑet᷑ ab hoste
Exultante aĩa carnis ad exitium¬
ꝑ lebis amore sue multis comitãtib ibat

Expanded text:
incisos tumulis titulos et singula quaeris nomina: difficile est ut replicare queam, tantos iustorum populos furor inpius hausit, cum coleret patrios Troia Roma deos. plurima litterulis signata sepulcra loquuntur martyris aut nomen aut epigramma aliquod, sunt et muta tamen tacitas claudentia tumbas marmora, quae solum significant numerum. quanta virum iaceant congestis corpora acervis nosse licet, quorum nomina nulla legas, sexaginta illic defossas mole sub una reliquias memini me didicisse hominum, iunxit amicitiae, haec dum lustro oculis et sicubi forte latentes rerum apices veterum per monumenta sequor, invenio Hippolytum, qui quondam scisma Novati presbyter attigerat nostra sequenda negans, usque ad martyrii provectum insigne tulisse lucida sanguinei praemia supplicii, nec mirere senem perversi dogmatis olim munere ditatum catholicae fidei, cum iam vesano victor raperetur ab hoste exultante anima carnis ad exitium, plebis amore suae multis comitantibus ibat.
Abbreviated transcription (Latin):
uigis indulgentie censura iustis excitat᷑ motib
dextͣam ꝑ armat rũpheali incendio nimbos ere¬
pantes &. fragosos turbines uibrans conan¬
cum nube flaminarũ quatit. S penitẽdi
dum clat᷑ diecula si forte uellent imꝓbant libi¬
cdinẽs uet̾esq nugas cũ lomare ac frang̾e suspen¬
dit ictum t̾ror ex orabis paulumq dicta susti¬
tit sentẽtia. Lonam ꝓph̾am mitis ultor excitat
pene imminẽtis ir&. ut p̃nontiꝰ s noss ille cõ
minacem uidicem seruare malle ꝗͣ ferire ac
flecte̾ tectã latent̾ uertis ad tharsos suga m
Cielsam paritis pontibus scandit ratem. udo reuĩe¬
ta fime pupis soluit᷑ it᷑ ꝑ alium sit ꝓcellosum
Iussus ꝑire solus e c̃ctis reus cꝰ uoluta cͥm̃ urna
incruentam tͣnsuolans impune lingã nereten¬
tã morelieus osfam molares clisse carent
uiudi os omne transit & palatum p̃t̾erit
ernis clierũ ac nochum ꝓcessib mansit feri¬

Expanded text:
iugis indulgentiae censura iustis excitatur motibus, iugis indulgentiae censura iustis excitatur motibus, dextram perarmat rompheali incendio, nimbos crepantes et fragosos turbines vibrans tonantum nube flammarum quatit. sed paenitendi dum datur diecula, si forte vellent inprobam libidinem veteresque nugas condomare ac frangere, suspendit ictum terror exorabilis, paulumque dicta substitit sententia. Ionam prophetam mitis ultor excitat, poenae inminentis iret ut praenuntius, sed nosset ille qui minacem iudicem servare malle quam ferire ac plectere, tectam latenter vertit in Tharsos fugam. celsam paratis pontibus scandit ratem, udo revincta fune puppis solvitur, itur per altum: fit procellosum iussus perire solus e cunctis reus, cuius voluta crimen urna incruentam transvolans Impune linguam, ne retentam mordicus Offam molares dissecarent vividi: Os omne transit, et palatum praeterit. Ternis dierum, ac noctium processibus Mansit feri