comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tibilia ⁊ opimonem insita÷ ⁊ sedideirco uidentur eẽ¬
contrarium susceptibilia. quia ut ipso ait circa alcerã
quancdã passionem sił. hoc ÷ cirea hoc eõ opinionem ł
oracionem: Nã circa sedere. ł non sedere: quę sunt con¬
traria: est sedendi aliquem ⁊ non sedendi oppinio ł
oracio ⁊ atq ideo qm̃ circa aliasres sunt quȩ sibi sunt
nes rerum sint: na qͣ ͤ oracio neque oppinio ꝑmutat᷑.
ł non sedere: quo circa qm̃ nullã ipsa oratio ⁊ oppinio
fit ⁊ suscipiens egritudinem : fit eͥgrotus: ortio uꝰ
at q oppinio ut lictum ÷ contrania non suscrpiunt:
quare erit hoc ꝓprium substantiae contrariorum eẽ
sub feptibem. Sed siquis forsitam dicat. cur cum
ignis  calidus sit num quam frigus suscipiat.
Et cur ciun aquasit humida numquam suscipiat
siccitatem: his enim oppositis. udetur non omnis
substantia contrariorum eẽ subsceptibilis ⁊ substan¬
tiae hoc ꝓprium infirmabit᷑. cum nonsit in omnib

Expanded text:
vel opinione insita est, sed idcirco videntur contrariorum esse susceptibilia, quod ut ipse ait circa alteram quamdam passionem sint, hoc est circa hoc esse opinionem vel orationem. Nam circa sedere et non sedere, quae sunt contraria, est sedendi aliquem et non sedendi opinio vel oratio, atque ideo quoniam circa alias res sunt quae sibi sunt nes rerum sint. Nam neque oratio neque opinio permutatur,  sedere et non sedere. Quocirca quoniam nullam ipsa oratio vel opinio fit, et suscipiens aegritudinem fit aeger. Oratio vero atque opinio ut dictum est contraria non suscipiunt. Quare erit hoc proprium substantiae contrariorum esse susceptibilem. Sed si quis forsitan dicat cur cum ignis calidus sit nunquam frigus suscipiat, et cur cum aqua sit humida nunquam suscipiat His enim oppositis, videtur non omnis substantia contrariorum esse susceptibilis, et substantiae hoc proprium infirmabitur, cum non sit in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
in sub stantia ignis in ÷ calidum eẽ: ignis calorem
non suscipit: quo circa neque ÷ ignis caloris suscep¬
tibilis neq frigoris: calorem quidem non suscipit
idcircoꝙ eius naturȩ sub stanti& que in mutabilit̃
ad haesitꝰ: frigus enim non suscipit: qm̃ caloris natura¬

Expanded text:
in substantia ignis inest calidum esse, ignis calorem non suscipit; quocirca neque est ignis caloris susceptibilis, neque frigoris. Calorem quidem non suscipit, idcirco quod eius naturae substantiaeque immutabiliter adhaesit. Frigus enim non suscipit, quoniam caloris natura
Abbreviated transcription (Latin):
differ̃ istae oppositiones in uicẽ dictũ est in his quae scđm̃
ad aliꝗd opponunt᷑. quod eaipsa id quod sunt ad id quod sibrẽ
oppositũ dicerent᷑ : Contraria uõ & psa quidẽ opponunt᷑ sibi
si id quod sunt ad opposita ñ dñr : contraria aut̃ dñr. hoc aut̃
huius modi est: Bonũ m alo contrariũ dm̃s. ẽe. & rursus malũ
bono: Nigrũ qͦq albo contrariũ putamꝰ: Nilulominus qͥͦq.
albũ nigro Sedcũ hoc arbitramur. ñ tam̃ dicimꝰ idea q̃ sunt
eẽ opposito Sienĩ diceremus id quodest bonũ ẽẽ. oppositi sui
non diceret᷑ bonũ malo eẽ contrariũ. s bonũ eẽ. malibonũ:
Nec ita p̃licationẽ ꝗs facer&: nigrũ albo. ẽẽ. contrariũ. s
nigrũ albrẽẽ nigrum. Hoc est enĩ idẽ ꝙ est nigrũ diciad
oppositũ suum : siquis di cat nigrũ albieẽ nigrum  Qđ qm̃ ñ¬

Expanded text:
icem hae oppositiones. Dictum est in his quae secundum ad aliquid opponuntur, quod ea ipsa id quod sunt ad id quod sibi est oppositum dicerentur. Contraria vero et ipsa quidem opponuntur sibi, sed id quod sunt ad opposita non dicuntur, contraria autem dicuntur. Hoc autem hujusmodi est. Bonum malo contrarium dicimus esse, et rursus bono. Nigrum quoque albo contrarium putamus, nihilominus quoque album nigro. Sed cum hoc arbitramur, non tamen dicimus ea id quod sunt esse oppositorum. Si enim diceremus id quod est bonum esse oppositi sui, non diceretur bonum malo esse contrarium, sed bonum esse mali bonum. Nec ita praedicationem quis faceret nigrum albnigrum albi esse nigrum. Hoc est enim id quod est nigrum dici ad oppositum suum, si quis dicat nigrum albi esse nigrum; quo
Abbreviated transcription (Latin):
dispatatio quin etiã hoc in his dep̃ hendi possit. quae scđm
ad aliquid opponunt᷑ : ut ea ipsa idq sunt oppositoꝵ dicunt᷑:
ł quomodolib& alit̃ ad opposita : ut si est seruus dño oppositꝰ
dñs seruidicat᷑ idẽ oppositisui  & rursussi dñs seruo opposi¬
tus est dñi seruus dicat᷑: Paruũ uõ admagnũ & magnũ ad¬

Expanded text:
itatio quin etiam in his hoc deprehendi possit, quae secundum ad aliquid opponuntur, ut ea ipsa id quod sunt oppositorum dicantur vel quomodolibet aliter ad opposita, ut si est servus domino oppositus, dominus servi dicatur, id est oppositi sui, et rursus si dominus servo oppositus est
Abbreviated transcription (Latin):
re: si dm̃s bonũ malo contrarũ. Quo circ& differ eaq̃
similit̃ ut ad aliꝗd opponuitt᷑. his q̃ scđm c̃trarietatẽ
sibi sunt opposita : Quod ea quidem quae scđm relationẽ
opposita sunt id qd̃ sunt oppositoꝵ dñs Illa uõ quae ut
contraria ipsa quidẽ quod sut oppositoꝵ non dñr. sitantũ

Expanded text:
um. Quocirca differunt ea quae similiter ad aliquid opponuntur his quae secundum contrarietatem sibi sunt opposita, quod ea quidem quae secundum relationem opposita sunt id quod sunt oppositorum dicuntur. Illa vero quae ut contraria, ipsa quidem quod sunt oppositorum nomine
Abbreviated transcription (Latin):
positũ i nalusñ: Etpositum quidem nomen÷ utint᷑ calidũ
frigidũq: hancu medictatẽ tepidũ eẽ. predi camꝰ uon ÷ uͦ
positũ in eoꝙ aristoteles ipse sic dix̃: improbiuõ & probi
quodneq probum eẽ neq improbũ: Nã qm̃bonũ atq malũ
sint contraria habere quandã medietatẽ cui nom en posi¬
tũ quidem nonsit : s nihilominus eãquis int̃has c̃trarior
naturas inueniet Nam quod dictũ ÷ a posteriorib int̃

Expanded text:
positum, in aliis non. Et positum quidem nomen est, ut inter calidum positum, in aliis non. Et positum quidem nomen est, ut inter calidum frigidumque, hanc enim medietatem tepidum esse praedicamus. Non est vero positum in eo quod Aristoteles ipse sic dixit: Improbi vero et probi, quod neque probum est, neque improbum. Nam quoniam bonum atque malum sint contraria, habere quamdam medietatem, cui nomen positum quidem non sit, sed nihilominus eam quis inter has contrariorum naturas inveniet. Nam quod dictum est a posterioribus int
Abbreviated transcription (Latin):
albi atq nigri madietas inueniri : Videmꝰ nãq rubrũ corpꝰ.
ut rosam multosq p̃t̃ ea flores quos uerni tẽporis clem̃¬
cia parturit Recte igit̾ clictũ est. eoꝵ quoꝵ non sint aliquae
medietates: alter ũ semꝑ inẽẽ subiectis & in quib necesseẽ.
alterũ in eẽ . fieri non posse. ut illic medictas ulla sit : Eodem qͦq¬
modo & quȩ medietates habent n on necessario alterutra
subiectis meẽ: & quia non ÷ necesse altẽrutra subiectis in eẽ.
non ÷ dubium quin illic q̃dã possit ẽẽ medietas s maliꝗb
qui dẽ plures inaliquib aũt una : medietas: ut incolore.
int̃ albũ & nigrũ plures medietates sunt Estuꝙ dictũ: ru
beũ: : qqͦ pallidũ: Codẽqͦq modo uenetũ & multa p̃tea hu¬
ins modi. incalido uõ atq frigido imamedietas ÷ quȩ dr̃
tepor: SHorũ ant̃ ꝗbus una medietas ÷ ĩnaliis nomen :

Expanded text:
albi atque nigri medietas inveniri. Videmus namque rubrum corpus, albi atque nigri medietas inveniri. Videmus namque rubrum corpus, ut rosam multosque praeterea flores, quos verni temporis clementia parturit. Recte igitur dictum est, eorum quorum non sunt aliquae medietates alterum semper inesse subiectis, et in quibus necesse est alterum inesse, fieri non posse quin illic medimodo et quae medietates habent, non necessario alterutra subjectis inesse, et quae non est necesse alterutra subjectis inesse, non est dubium quin illic quaedam possit esse medietas, sed in aliquibus quidem plures, in aliquibus autem una est medietas, ut in colore inter album atque nigrum plures medietates sunt. Est enim uest quoque pallidum, eodem quoque modo venetum, et multa praeterea hujusmodi. In calido vero atque frigido una medietas est, quae dicitur tepor. Horum autem quibus una medietas est, in aliis nomen est
Abbreviated transcription (Latin):
ee in animalis corpo¬
re. uel languorem uł
santtatem. Sed &
par & impar. denu¬
mero p̃diccitur : a
nec essarium est al¬
terum innumero ee.¬
autꝰ abundans aut᷑
ꝑfectum. & nihil
est in medio horũ.
neq inter languorẽ
& sanitatem: neq
inter ab undantẽ
& per fectum. Quo¬
rum non est necessa¬
rium alterum in eẽ.
eorum est aliquid
medium. Vt nigrũ
& album incorpore
naturam hab& fieri
& non est necessariũ
alterutrũ subiecto in eẽ necesse est ꝙ e medietas nulla est
quae possit in t̾ea subiectae in eẽ substanti&e: ut in nuõ qm̃
paritas atq imparitas mediũ nihil habent: Oñis enĩ numerꝰ
numerꝰ aut par aut impar. ẽ : In his uõ qua int̃ semedietatẽ
aliquam complectunt᷑: non est ne cesse semꝑ alterum contra¬
par riex in eẽ Potest nãq in eẽ medietas. ut in colore. qm̃ albũ
atq nigrum contrarietatis uice diuersa sunt. habent aut̃
mediũ ꝙ est rubrũ ł pallidũ. idcirco non omẽ corpus

Expanded text:
ESSE IN ANIMALIS CORPOESSE IN ANIMALIS CORPORE, VEL LANGUOREM VEL SANITATEM; SED ET PAR ET IMPAR DE NUMERO PRAEDICATUR, ET NECESSARIUM EST ALTERUM IN NUMERO ESAUT ABUNDANS AUT PERFECTUM; ET NIHIL EST IN MEDIO HORUM, NEQUE INTER LANGUOREM ET SANITATEM, NEQUE INTER ABUNDANTEM T PERFECTUM. URO NON EST NECESSARIUM ALTERUM INESSE, EORUM EST ALIQUID MEDIUM; UT NIGRUM ET ALBUM IN CORPORE NATURAM HABET FIERI, ET NON EST NECESSARIUM alterutrum subiecto inesse necesse est, quod eorum medietas nulla est quae possit interea subiectae inesse substantiae, ut in numero quoniam paritas et omnis numerus aut par aut impar est. In his vero quae inter se medietatem aliquam complectuntur, non est necesse semper alterum contrariorum inesse. Potest namque inesse medietas, ut in colore, quoniam album atque nigrum contrarietatis vice diversa sunt, habent autem medium quod est rubrum vel pallidum, idcirco non omne corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ita fieri solet. & ita ome n atũ est animal. aut sanũ ẽẽ pos¬
sit aut aegrum. Et qm̃ de anim alis corpore aut sanũ aut
egrotũ p̃dicat᷑ necesse est qm̃ h aec medio carett in amĩ
corpore animalis aut aegritudinẽ aut sanitatẽ eẽ Quocirca
eoꝵ q̃ medio carent necesse est alterũ in eẽ subiecto: & quae.¬
cũq tali a s̃ ut alterũ ipsoꝵ subiecto in ẽẽ. necesse sit. nulla
intere a medi etas claudit᷑: Ill auõ contraria in quib ali¬
qua medi etas est . non sunt talia. ut e&ꝵ necesse sit alterũ
in eẽ sub iecto: Nã in illis quae meclio carent idcirco
Quȩcumq uero contra¬
riorum talia sunt.
ut in quibus fieri nata
cantur necessarium
est alterum eorum in¬
esse: nihil eorum me¬
dium est. Tuorum
u non est necessarium
alterum inesse: horũ
omnium est aliquid
medium. Ut languor
& sanitas in corpore
animalis naturam
hab& fieri : & neces¬
sarium est alterum

Expanded text:
ita fieri solet, et ita omne natum est animal, ut aut sanum esse posita fieri solet, et ita omne natum est animal, ut aut sanum esse possit aut aegrum. Et quoniam de animalis coaegrum praedicatur, necesse est quoniam haec medio carent in omni corpore animalis, aut aegritudinem, aut sanitatem esse. Quocirca eorum quae medio carent, necesse alterum interesse subjecto, et quaecunque talia sunt, ut alterum ipsorum subjecto inesse necesse sit, nulla inter ea medietas clauditur. Illa vero contraria in quibus aliqua medietas est non sunt talia, ut eorum necesse sit alterum inesse subjecto. Nam in illis quae medio carent, idcircoQuaecumque vero contrariorum talia sunt ut in quibus nata cantur, necessarium est alterum ipsorum inesse, nihil eorum medium est quorum VERO non est necessarium alterum inesse, horum omnium est aliquid medium OMNINO; ut LANGVOR et sanitas in corpore animalis NATVRAM HABET fieri, et NECESSARIVM EST alte
Abbreviated transcription (Latin):
est aliꝗd mediũ: IBre uͦis contrarioꝵ partitio hoc madofaci¬
enda est : Contrarioꝵ alia sunt ab entia medietatem: aliauõ
ñ habentia & eoꝵ quoꝵ est aliꝗd medium : in aliis
plures medietates in alii suõ unatantũ medietas inueait᷑.
Atq hoꝵ aliqu&e medietates ꝓpriis noĩb appellant᷑. In a¬
liquib: uõ ipsae quidẽ medie tates ꝓpriis appellationib
carent. Contrarioꝵ uõnegatione signant᷑. Sedhaec quae
dicta sunt a primordiorepente ntes ꝓprus probemus exẽ¬
plis : Illa enĩ contraria quae medio carent. talia sunt
ut necesse sit alterũ eoꝵ ꝓprio in eẽ sub iecto ut est
aegritudo & sanitas Omẽ enĩ corpusinquo egritudo sani¬
tasq uersatur. aut aegrũ aut sanũ est: atq ideo qm̃ aegri¬
tudo & sanitas. medi etate carent. alterutrũ eoꝵ inher&
ei sub iecto. in quotraq natas̃ fieri & dequo p̃dic ant᷑: Nã qm̃
in corpores ahimalis sanitas & aegritudo fier inata est. idest

Expanded text:
e injustum. Brevis contrariorum partitio hoc modo facienda est. Contrariorum alia sunt habentia medietatem, alia vero non habentia, et eorum quorum est aliquid medium, in aliis plures medietates, in aliis vero una tantum medietas invenitur. Atque horum aliquae medietates propriis nominibus appellantur, in aliquibus vero ipsae quidem medietates propriis appellationibus carent, contrariorum vero negatione signantur. Sed haec quae dicta sunt, a primordio repetentes propriis probemus exemplis. Illa vero contraria quae medio carent talia sunt, ut necesse sit alterum eorum proprio inesse subiecto, ut est aegritudo et sanitas. Omne enim corpus in quo aegritudo sanitasque versatur, aut aegrum aut sanum est. Atque ideo quoniam aegritudo et sanitas medietate carent, alterutrum eorum inerit ei subiecto, in quo utraque nata sunt fieri, et de quo praedicantur. Nam quoniam in corpore animalis sanitas et aegritudo fieri nata est, id est
Abbreviated transcription (Latin):
utili s uberrimaq: cognitio : Quas diffinitiones nisꝑ generasp&ues
differentiasꝓprietatesq: tractaueris : nullis ũ ꝗ diffinitionib: t̃minꝰ
ĩ pon&ur. Nãsiꝗd disfinies : gafuo sit genere primĩc tibi dicendũ est
atq: in hoogenꝰ spetiesq: c̃sũ matasit Nã cuiꝰq rei genꝰ dixeris : ad quã
rẽ illud diteris spetiem facis: ut siꝗd sit homo definias. dicas hominẽ

Expanded text:
na atque utilis uberrimaque cognitio est; quas definitiones nisi per genera, species, differentias proprietatesque tractaueris, nullus umquam definitionibus terminus inponetur. Nam si quid definies, ex quo sit genere primum tibi dicendum est, atque in hoc genus speciesque consummata sit. Nam cuiuscumque rei genus dixeris, ad quam rem illud dixeris, speciem facis, ut si quid sit homo definias, dicas hominem
Abbreviated transcription (Latin):
finitionib: harũ uͦ rerũ cognatio utnec ea que itilid p̃t̃ mittas nece
scientiã mnullares recte distribui secarigposstt Nag̃ geggrũdi pedierũ

Expanded text:
finitionibus harum quinque rerum cognitio, ut nec ea quae sunt utilia praetermittas nec e per horum scientiam nulla res recte distribui secarique possit. Nam quae generu
Abbreviated transcription (Latin):
proprium. ultimum dicat: Trib aut̃e modis propriũ
significat᷑ : Est enim proprium qđ̃ alicu specieuenit
Ui non soli : ut homine. ẽẽ. bi pedem: omĩs enim .homo
bnpes est : sed nonsolus aues namq & ipse sunt brpe¬
dos aut soli: iñ omni ut onridem homini euenit: neqͦ¬
hõ rissibilif est ⁊ solum ÷ anima hõ : ꝓndeat sex his
igitur  duo suꝑiora q̃ didamus. u̾bi omĩ ⁊ non soli.
aut soli & non otoni eẽ quȩdam propria dicebamũ
q̃ a ꝓpnorũ ueritate uiduntur eẽ aliena hoc uõ

Expanded text:
propriproprisignificatur. Est enim proprium quod alicui speciei omni evenit et non soli, ut homini bipedem esse. Omnis enim homo bipes est, sed non solus, aves namque et ipsae sunt bipedes. Aut soli et non omni, ut eidem homini evenit o risibilis est, et solum est animal homo quod rideat. Ex his igitur illa duo superiora quae diximus, ubi omni et non soli, aut soli et non omni, esse quaedam propria dicebamus, quae a propriorum veritate esse videntur aliena. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ñ sunt in subiecto hõ et enim desubiecto quidẽ
aliquo hõe dr̃: insubiecto uͦ uullo ÷: neque enim
dr̃ aliquo homine: ñ est aut̃ animal ĩ aliquo hõe . s.
Anplius: eorum quȩ insubiecto sunt iuo men ꝗdem: de subiecto
aliquociens nichil ꝓhab& p̃dicari⁊ racionem uͦ inpossipile ÷:¬
⁊ sccłarum uõ substantiarum de subiectis racio p̃dicat᷑: racio
quare: ñ ert eorum substantia quȩ sunt insubiecto
ost enumeracionem substantiarum & di uisionem in qua
alias primas. alias secłas eẽ proposut: qm̃ substantiae
definitio nulla ÷ redita:dcirco qͥgeneralissimum genꝰ
desinicionib non tenetur : proprietatem quandam cupit
Lex qui rere: quasi signum aliqđ quo substantiam
queamus lubstantia priusq ꝗd ipsis substantus cõnu¬
nit possit euenire : ꝓponit: Postuero ꝗđ illis proprium
sit querit: sed id cireo ista p̃mittit. ut illud uerum ꝓpriũ
sine ullo ereore ꝑueniat.  qđ uere: substanciatum

Expanded text:
m non sunt in subiecto. Etenim homo de subiecto quidem aliquo homine dicitur, in subiecto vero nullo est; neque enim em dicitur de aliquo homine, non est autem animal in aliquo homine. Amplius eorum quae sunt in subiecto nomen quidem de subiecto aliquotiens nihil prohibet praedicari, rationem vero impossibile est. Secundarum vero substantiarum de subiectis ratio praedicatur et nQuare non erit eorum substantia quae sunt in subiectoost enumerationem substantiarum et divisionem in qua alias primas, alias secundas esse proposuit, quoniam substantiae diffinitio nulla est reddita, idcirco, quia generalissimum genus diffinitionibus non tenetur, proprietatem quamdam cupit exquirere, quasi signum aliquod quo substantiam queamus agnoscere, priusque quid ipsis substantiis communiter possit evenire proponit; post vero quid illis proprium sit quaerit, sed idcirco ista praemittit, ut ad illud verum proprium sine ullo errore perveniat, et quod vere est substantiarum
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ tota defuturis & contingentib: ꝓpositionib: quȩstio¬
ne & ait manifestũ eẽ ñ necesse eȩ Om̃s ad firmationes
& negationes definite ueras eẽ. sed de ÷ definiteha
atq: ido subaudiendũ ÷ Illarũ enĩ quae contingentes
& futurae sunt nũ quã definite una uera ÷ : altera fal¬
sa Neq enĩ inquit quẽ ad modũ in his quaes : sic se haben
in his quȩñs Possibiliũ tam̃ eẽ. Aut ñ . eẽ sed quẽ ad

Expanded text:
ingentibus propositionibus quaestionem, et ait: Manifestum est, non necesse esse omnes affirmationes et negationes definite veras esse, sed deest definite, atque ideo subaudiendum est. Illarum enim quae contingentes et futurae sunt, nunquam definite una vera est, altera falsa. Neque enim, inquit, quemadmodum in his quae sunt, sic se habet in his quae non sunt, possibilibus tamen esse, aut
Abbreviated transcription (Latin):
neutrũ uerũ est contingit dicere : aut ut unauera de¬
tatione destruxit: ꝑ quã oma ex necessitate docuit eueni¬
re si hoc ad mitteret᷑: Qđsi res illȩ minime sunt : constat
unã quidẽ uerã ẽẽ aliã uero in contradictione menda¬
ce Sed sic̃ resipse mutabilit̃ & in definite futurȩs :

Expanded text:
era dentatione destruxit, per quam omnia ex necessitate docuit evenire, si hoc admitteretur. Quod si res illae minime sunt, constat unam quidem veram esse, aliam vero in contradictione mendacem; sed sicut res ipsae mutabiliter et indefi
Abbreviated transcription (Latin):
dictionẽ. et uerã & falsã. eẽ in definite ꝓueni&. Hoc autꝰ
in quib fiat : ipse declarat ¶Ait enĩ. In his quae ñ sep
sunt & n se ꝑ non sunt Sola enĩ sunt : quae & eẽ & non
esse contingit : quae ñ sẽꝑ sunt : & non semꝑ ñ sunt. Si
eni sẽꝑ essent : status eorũ mutari non poss&. atq: idõ
exnecessitatȩ essent. Si aut̃ sẽꝑnessent: eas ñ. ee neces
se.e& & enĩ sicut ipsa natura rerũ euentu ÷ uaria : ita
quoq altera pars c̃tradictionis hab& uariabilẽ ueritatẽ
& sẽꝑ qͥdẽ uera ł falsa : Non tam̃ una definite uc hoc

Expanded text:
dictionem et veram et falsam esse indefinite proveniet. Hoc autem in quibus fiat, ipse declarat, ait enim: In his quae non semper sunt, et non semper non sunt, sola enim sunt quae et esse et non esse contingunt, quae non semper sunt, et non semper non sunt; si enim semper essent, status eorum mutari non posset, atque ideo ex necessitate essent; si autem semper non essent, eas non esse, necesse esset. Etenim sicut ipsa natura rerum evenientium est varia, ita quoque altera pars contradictionis habet variabilem veritatem, et semper quidem vera vel falsa est, non tamen una
Abbreviated transcription (Latin):
horum enim necesseẽ
quidem altera par¬
te contradictionis ue¬
ram eẽ ł falsam : Nta¬
men hoc aut illud:
sed utrum lib&. Etma¬
gis quide uerã alte¬
rã nontam ia uera
ł falsam. Quare
manifestũ ẽ. qm̃ ñ est
netesse omnes ad fir¬
mationes ł negatio¬
nes oppositarũ hanc¬
quide uera. illã aut

Expanded text:
horum enim necesse est quidem alteram partem contradictionis veram esse vel falsam, non tamen hoc aut illud, sed utrumlibet, et magis quidem veram alteram, non tamen iam veram vel falsam. Quare manifestum est quoniam non est necesse omnes adfirmationes vel negationes oppositarum hancquidem veram, illam autem
Abbreviated transcription (Latin):
lum noncippar&. Nisi utriusq: oppositi negatione
consistat cpediata ergo sunt haec album & ni¬
grum interq qmnasci potest paillidum fus

Expanded text:
lum non apparet nisi utriusque oppositi negatione consistat. Cap. 154. Mediata ergo sunt haec, album et nigrum, inter quae quando nasci potest pallidum u
Abbreviated transcription (Latin):
sub lato bono atq malo solum ꝙ neq bonũ neq malũ ÷ re¬
linquitur: Quocirc & tota rursus diuisio breuit̃ assum̃da ÷¬
Te orũ quȩ sunt contraria quorũ necesse: sẽꝑ alterũ in ẽe. in
his in quibus ea scđm propriã naturã ineẽ contingunt: ea
nullam int̃se retinent medi etatẽ ut incorpore sanitas &
egritudo: Innumero paritas atq imparitas. Quȩcũq cͦ
in his in quib eẽ possunt nonita sunt uteoꝵ nec essẽ sit alte¬
rũ in eẽ : haec aliquã int̾se qualitatẽ mȩdietatis ã plec¬
tuntur: Vt albedo atq igredo rubrũ : frigidũ atq ca¬
lidũ. teporẽ . Horũ aũt aliasunt quȩ unã continent me¬

Expanded text:
a medietas est, sublato bono atque malo, solum quod neque bonum, neque malum est rea medietas est, sublato bono atque malo, solum quod neque bonum, neque malum est relinquitur. Quocirca tota rursus divisio breviter assumenda est. Eorum quae sunt contraria quorum necesse est semper alterum inesse in his, in quibus ea secundum propriam naturam inesse contingunt, ea nullam inter se retinent medietatem, ut in corpore sanitas et aegritudo, in numero paritas atque imparitas. Quaecunque vero in his in quibus esse possunt, non ita sunt, ut eorum necesse sit alterum inesse, haec aliquam inter se qualitatem medietatis amplectuntur, ut albedo atque nigredo, rubrum, frigidum atque calidum teporem. Horum autem alia sunt quae unam solam continent me
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ malumq eẽ. quȩ dicantur in differentia: ut inter
uirtutẽ atq turpitudinẽ quȩ utraq sibi sunt contraria.
diuitiȩ ł pulchritudo: quȩ ut stoici putant neq mala
neq bona sunt : Atq id circo indifferentia nominauerunt :S
hoc ipsum qđ dicimus in differens apud priores nomenrione¬
rat. & a posterioribs inuentum ÷: Aristotelas aũt qui hoc nõe
usus numꝗ ÷ ait Probũ atq improbũ habere quidẽ aliquã
medietatẽ. uerumtam̃ eam nuillo nomine nuncupari .s.
eã utriusq contrarii negatione: definiuit: Aitnim Medie¬
tatem probi atq im probi eẽ: s eã utrusq ꝙ neq probũ
c̃eeneq improbũ: utiustiatq miusti medietas ÷. quodneq
iustũ neq in iustũ: S neuideatur inconueniens aliquid ne¬
ga tib de finiri ipseait In aliquib uõ non ÷ nommeassi¬
gnare medietatẽ : utriusq uõ negatione definit᷑: Nãq ubi ÷ una

Expanded text:
tia, ut interest virtutem atque turpitudinem, quae utraque sibi sunt contraria, divitiae et pulchritudo, quae ut Stoici putant neque mala, neque bona sunt, atque idcirco indifferentia nominavere, sed hoc ipsum quod dicimus indifferens apud priores nomen non erat, et a posterioribus inventum est. Aristoteles autem qui hoc nomine usus nunquam est, ait probum atque improbum habere quidem aliquam medietatem, verumtamen eam nullo nomine nuncupari, sed eam utriusque contrarii negotiatione diffinivit. Ait enim medietatem probi atque improbi esse, quod neque probum esset neque improbum, ut iusti atque iniusti medietas est, quod neque iustum, neque iniustum est. Sed ne videatur inconveniens aliquid negationibus diffiniri, ipse ait: In aliquibus vero non est nomine assignare medietatem, utriusque vero negatione diffinitur. Namque ubi est una
Abbreviated transcription (Latin):
substantia genꝰ ÷ corponile iͦ. &incorporales p&iesst̃ substantiȩ coporale ñ et̃ genꝰ
quc quã ate arũ adũsũ fuit genꝰ ipsũ qͣ sp&ies ht̃ sp&ies u differentus disiungunt᷑¬
& ꝓpͥ aatib: in formant᷑ qm̃ queda spa&uies repperiunt᷑ q̃ in c̃traria subignẽ duusiore:
ẽtrarias sppe obtineant uices q sub anim alirationaleatq: in rationalet̃ trariast̃.
nalesit in uno eꝗdẽq duo etruriaeuenient : qđ ÷ in possibile. Ac cingã gͥbreuit̃

Expanded text:
et incorporale species substantiae, corporale non esse genus quicquam a te animaduersum fuit. Genus ipsum quoniam atibus informantur, quoniam quaedam species reperiuntur quae in contraria sub genere diuisione contrarias obtineant uices, ut sub animali rationale atque inrationale contraria sunt nale sit, in uno eodemque duo contraria eueniunt, quod est inpossibile. Accingam igitur breuiter
Abbreviated transcription (Latin):
eni eẽ. & iniuistũ eẽ quaqua sit scđm habitũ & pri¬
uatione p̃dicatio tamenliȩc nunc idẽ iniuistũ eẽ ꝓcon¬
trariosumitur ł rgo si inopinionib contrarii idẽ i¬
usti ad firmatio contraria nõ ẽ nõerit nec inuocib
contrarua ad firmatio sed potius negatioquȩ ẽ nullus

Expanded text:
esse et injustum esse, quanquam sit secundum habitum et privationem, praedicatio tamen haec nunc, id est injustum esse, pro contrario sumitur. Ergo si in opinionibus contrarii, id est injusti affirmatio contraria non est, non erit et in vocibus contr
Abbreviated transcription (Latin):
uersalis. ea quȩ ẽ nullush omoiustus : Similiter
& iã huic ꝓpositioni quȩ ẽ callias iustus ẽ ꝓpo¬
isitio quȩ ꝓponit callias iniustus ÷ an ea quȩ di¬
tationis ingreditur: Hãsi ea in quit quȩ sunt in
uoce illis quȩ sunt in anima famulantur. hisq
insignificatione consentiunt: necesse .ẽ. ut quod
in oppinionib animȩ repperitur. hoc idẽ uenire
uideatur in uoce Qđ si ei oppinioni quȩ arbitratur
omnẽ hominẽ iustũ eẽ illa oppinio opposita. ẽ. &

Expanded text:
r etiam huic propositioni quae est, Callias justus est, propositio quae proponit, Callias injustus est, an ea quae ditationis ingreditur: nam si ea, inquit, quae sunt in voce illis quae sunt in anima famulantur, hisque in significatione consentiunt, necesse est ut quod in opinionibus animae reperitur, hoc idem evenire videatur in voce, quod si illic ei opinioni quae arbitratur omnem hominem justum esse illa opi
Abbreviated transcription (Latin):
positione conting&. Euenient nãq omia quȩ cũq
sunt ł fiunt ex necessitate fieri & nihil acasu nihilq¬
esse possibile qđ sit & ñ eẽ possibile. Nihil &iam in li¬
beri arbitrii moderamine relinquet᷑ sed totũ erit¬

Expanded text:
positione continget. Evenient namque omnia, quaecunque sunt vel fiunt ex necessitate fieri, et nihil a casu, nihilqse possibile quod sit, et non esse possibile. Nihil etiam in liberi arbitrii moderamine relinquetur, sed totum erit
Abbreviated transcription (Latin):
esis igitur partib: ꝑ quas usia diffinita ÷ & aliꝙ
meã uoluit diffinire siostender& eaq necesse :

Expanded text:
sis igitur partibus per quas usia definita est, et alio modo voluit eam definire, si ostenderet ea, quae necesse
Abbreviated transcription (Latin):
bilior aduirtutem fiat.
uł quod cumq crem̃tum
sumpserit apͥncipio
amplius eũ sumere cre¬
m̃tum. Ꝙ hoc dum sem
ꝑfit : ꝑfecte in contra¬
rium habitum restitue¬
tur. nisi forte tempore
suspensũsit. Uerum
inpͥuatione & habitu:
possibile est mutationẽ
alterutrum fieri. &
fitmutatio. Apͥuatio¬
ne uͦ in habitum : im¬
possibile est. Neq enĩ
dit. Neq cum ess& ccl¬
uus : rursus comatus ÷
factus. Neq cũ ess&
sine dentibus : dentes

Expanded text:
bilior ad virtutem fiet, bilior ad virtutem fiet, vel quodcunque crementum sumpserit a principio. amplius eum sumere crementum, et hoc dum semper fit, perfecte in contrarium habitum restituetur, nisi forte tempore suspensum sit. Verum in privatione et habitu impossibile est mutationem in alterutrum fieri, sed fit mutatio, a privatione vero in habitum impossibile est, neque enim dit, neque cum esset calvus, rursus comatus est factus, nec cum esset sine dentibus, dentes
Abbreviated transcription (Latin):
sese conuertens Aitenim: ab habitu ad priuationẽ ꝑmułt̾io :
APriuationeuõ adb abitum impossibile : & hoc planissim e
docetur exẽplis: Quis enimũ quã exceco factus ÷ uidens.
Quis aliquando caluuscrinitus e fficitur  cui amissis
ȩtatedentib: aluirursus procreantur  Quaresi incontra¬
riis fit alterna mutatio. in pruatione uõ atq habitu
nonfit . dist athȩc oppositio eascilicet oppositione quȩsit
scd̾m contrarias qualitates. suȩcumq uõ ut affirmatio
opposita sunt: ea quȩ
habitum opponuntur:
Amplius. O incon¬
trariis quidẽ ex isten¬
te susceptibili : possibi¬
sinum est possibile est
languere. & candidũ
nigrum fieri. & calidũ
frigidum Et exstudi¬
oso prauum. & ex prauo
studiosum: possibile est
fieri. Prauus enimad
meliores exercitationes
deductus . & ad doctrinas
uł ad modicũ aliquod
& ꝓfici& ut mdior sit :
aut satis multũ crem̃tũ
sumat. Sienĩ bene mo¬

Expanded text:
sese convertens; ait enim: Ab habitu ad privationem permutatio, a sese convertens; ait enim: Ab habitu ad privationem permutatio, a privatione vero ad habitum impossibile est. Et hoc planissime docet exemplis. Quis enim unquam ex caeco factus est videns? Quis aliquando calvus crinitus efficitur? Cui amissis aetate dentibus rursus alii procreantur? Quare si in contrariis fit alterna mutatio, in privatione vero atque habitu non fit, distat haec oppositio ab ea scilicet oppositione quae fit secundum contrarias qualitates. QVAECVNQVE OPPOSITA SVNT ea quae habitum OPPONVNTVR. Amplius in contrariis QVIDEM, EXISTENTE SVSCEPTIBILI, POSSIBIsanum est POSSLANGUERE, ET CANDIDUM NIGRUM FIERI, ET CALIDUM FRIGIDUM, ET EX STUDIOSO PRAVUM ET ES PRAVO STUDIOSUM POSSIBILE EST FIERI PRAVUS ENIM AD MELIORES EXERCITATIONES DEDUCTUS ET AD DOCTRINAS, VEL AD MODICUM ALIQUID PROFICIET UT MELIOR SIT; aut satis multum incrementum sumet. Semper enim bene mo
Abbreviated transcription (Latin):
boni consuetiidinẽ hominũ mentib inseri: atq: ideo si quis qui¬
b lib& priorib: uiciis obnoxius. si eũ melior sermosuscepit.
&sapientium consuetudine confabulationeq: comatur.
ali quid e& anteactis uicioꝵ in lecebris emendabitur. &
sese aliquantulum exuet & paululum liberior ad meliora n¬
proced & it aut sit primo quidẽminus maliis. postuo ñmalus :
Deinde iamiamq altquantulum bonus: Cui si huius modi in¬
tentio frequentissime fiat : Nec paruitate tẽporis preueniat᷑
autei terminus mortis offecerit : non ÷ dubium illum expes¬
simos pubas consuetudines. con fabulationesq sapientiũ
in per fectum uirtutis habitudinẽ permutari: Estgͥ ex
bono in malũ. etex malo inbonum. rursus permutatioatq:
hoc quidem in contrariis: in habitunõ & priuatione non ita¬
fit estnamq permutatio sedunatantũ nullaratione

Expanded text:
boni consuetudinem hominum mentibus inseri. Atque ideo si quis sit quiboni consuetudinem hominum mentibus inseri. Atque ideo si quis sit quibuslibet prioribus vitiis obnoxius, si eum melior sermo susceperit, et sapientium consuetudine confabulationeque comatur, aliquid ex ante actis vitiorum illecebris emendabitur, et sese aliquantulum exuet, et paululum liberior ad meliora procedet. Ita ut sit primo quidem minus malus, post vero non malus, deinde iam iamque aliquantulum bonus. Cui si huiusmodi intensio frequentissime fiat, nec parvitate temporis praeveniatur, aut ei terminus mortis offecerit, non est dubium illum ex pessimo per probas consuetudines confabulationesque sapientum, in perfectam virtutis habitudinem permutari. Est igitur ex bono in malum, et ex malo in bonum rursus permutatio, atque hoc quidem fit in contrariis. In habitu vero et privatione non fit, est namque permutatio, sed haec una tantum, nulla ratione
Abbreviated transcription (Latin):
tum perfecte in contrariã habitudinem consisterenisi
pantiã ponit : ẜa enim quae contraria sunt possunt
in alt̾na uariatis uicib ꝑ mutari: Q uod enim
cilidum ÷ por:÷ effici frigidum : Rursus quod frigidurn ÷ pot ÷̃ incaloris
uerti qualitatem: his tam̃ ut dictum ÷ solis exceptis quib: una q̃ lib&
res contrarioꝵ naturalit̃ insita ÷: In his enim solis fieri non pot:
alterna mutatio: in his uõ quȩ accidunt̃ & non pernaturã subiectis
eueniunt : fit semper in contraria ꝑmutatio. Vt ex sano egrũ
ex ego rursus sanum corpus efficitur animalis i amuõ illud exbono
bitate admaliciam permutatio : quod terrentiano docetur ex¬
emplo ab labore procliue ad lubidinẽ: Sed quam quã diffici¬
lẽs sit transitus aduirtutes aturpiudine uicioꝵ: aristo teles
tamen fieri posse hunctransitum confirmat huius enim
phylo sophy sententia ÷ uirtutes eẽ nonscientias. ut socrates

Expanded text:
tum perfecte in contrariam habitudinem consistere, nisi tum perfecte in contrariam habitudinem consistere, nisi pantiam ponit. Ea enim quae contraria sunt, possunt in alterna variatis vicibus permutari. Quod enim calidum est potest effici frigidum, rursusqua quod trigidum est potest in caloris verti qualitatem. His tamen ut dictum est solis exceptis, quibus una quaelibet res contrariorum naturaliter insita est, in his enim solis fieri non potest alterna mutatio: in his vero quae accidenter et non per naturam subiectis eveniunt, fit semper in contraria permutatio, ut ex sano aegrum, ex aegro rursus sanum corpus efficitur animalis. Iam vero illud verumbitate ad malitiam permutatio, quod Terentiano docetur exemplo: A labore proclivem ad libidinem. Sed quanquam difficilis sit transitus ad virtutes a turpitudine vitiorum, Aristoteles tamen fieri posse hunc transitum confirmat. Huius enim philosophi sententia est, virtutes non esse scientias, ut Socrates
Abbreviated transcription (Latin):
habere dr̃ & est uidens : aut priuationẽ si fuerit cecus
Ita semꝑ ab eo tẽpore quo illi ꝑ nat᷑am utrũ lib& habere
concessum est: alterũ retinebit iđ aut priuationem re¬
tinebit aut habitũ: Quo circa si m his contrariis quae medio
non carent potest fieri ut utraq contraria in subiecto
non sut: in priuatione uõ & habitii ab eo tẽpore quo ꝑnatã
potest utrũq retinere. fieri non potest nisi eoꝵ habeatal¬
terũ: distant h&c quoq mediata contrarae tate ab his quae
scđm̃ iũ priuationis atq habitꝰ opponunt᷑. sicut antemioris¬
trataũ est his contrarus quae ꝑ nat᷑am ẽent & his qua me¬
dio carerent. hanc oppositionẽ. ẽẽ dissimilem. Recte
igit᷑ positũ ẽ priuationis atq habitꝰ oppositionem: ab his
quae opponunt᷑ ut contraria discrepare AAmplius. in
contrariis cũ sit eo& susceptibile. potest fieri in alt̃na¬

Expanded text:
habere dicitur, et est videns, aut privationem, si fuerit caecus. habere dicitur, et est videns, aut privationem, si fuerit caecus. Ita semper ab eo tempore quo illi per naturam utrumlibet habere concessum est, alterutrum retinebit, id est aut privationem retinebit, aut habitum. Quocirca si in his contrariis quae medio non carent, potest fieri ut utraque contraria in subiecto non sint, in privatione vero et habitu ab eo tempore quo per naturam potest utrumque retinere, fieri non potest nisi eorum habeat alterum, distant haec quoque mediata ab his quae secundum vim privationis atque habitus opponunttratum est et his contrariis quae per naturam essent, et iis quae medio carerent, hanc oppositionem esse dissimilem. Recte igitur positum est privationis atque habitus oppositionem ab his quae opponuntur ut contraria, discrepare. Amplius in contrariis quidem existente susceptibili, possibile est in alt
Abbreviated transcription (Latin):
git: In contrariis aut̃
necessarium fuit om̃i
scđm neutrũ modum
tanquam contraria
h abentẽ uisum definite sub audiendum ÷: Catulus enim qui
pernaniram nondum uidetur. aut habitum habiturus ÷
iđ̵ uisum : aut eo priuandus ÷ ut sit cȩtus: S non definite unũ :
s aut hoc aut illud in definite conungti distat gͥ hȩc opposi¬
tio his contrariis quȩ aliquib ꝑnaturã in mutabiłt̃ accidt̃:
Restat gͥ ut his contrarus quȩ me diata sunt hanc oppositio
nem differe doceamus: In illis enim non sẽp necesseerat
contraria in eẽ. subiecto. Idcirco quodeo medietates
possunt subiectis euenire substanci is. ut albũ ł ni grum
quod non est alicui ꝑ nat᷑am sed tantũ scđm accidens Poss enĩ
qua sunt hoꝵx medietates eueniunt: Iin priuatione uõ
id& habitu non est Quando enĩ poterit ꝑ nat̾am habere
habitũ utrisq qu&ȩ ea suscipiunt carere non possunt:
Catulus enĩ cũꝑ nat᷑con uidere potuerit. aut habituon

Expanded text:
git. In contrariis autem necessarium fuit omni secundum neutrum modum tanquam contrariahabentem visum diffinite subaudiendum est, catulus enim qui per naturam nondum videt, aut habitum habiturus est, id est visum, aut eo privandus est, ut sit caecus, sed non diffinite unum, sed aut hoc aut illud indiffinite contingit. Distat igitur haec oppositio his contrariis quae aliquibus per naturam immutabiliter accidunt. Restat igitur ut his contrariis qunem differre doceamus. In illis enim non semper necesse erit contraria inesse subjecto, idcirco quod eorum medietates possint subjectis evenire substantiis, ut album vel nigrum quod non est alicui per naturam, sed tantum secundum accidens. Possunt enim quae sunt eorum medietates eveniunt. In privatione vero id et habitu non est. Quando enim poterit per naturam habere habitum, utrisque quae ea suscipiunt, carere non possunt. Catulus enim cum per naturam videre potuerit, aut habitum
Abbreviated transcription (Latin):
est. egrotare: sanũ eẽ falsum est Et si falsum est egrotare
sanũ ẽẽ. uerum est Siuõ socrates ppse non sub sistat. neq omĩno
Qui enĩ omĩno non est. neq onĩno poterit egrotus eẽ.
nec sanus: Ergo in contrarus subsistente redequa predi

Expanded text:
est eum aegrotare, sanum esse falsum est, et si falsum est aegrotare, est eum aegrotare, sanum esse falsum est, et si falsum est aegrotare, sanum esse verum est; si vero Socrates ipse non subsistat neque omnino Qui enim omnino non est, neque omnino poterit aegrotus esse nec sanus. Ergo in contrariis subsistente re de qua praedi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ad aliquid sunt. Neq.
in habitu & prucctione.
ut sanitas & languor con¬
traria sunt. & n eutrum
neq uerum ÷ neq falsum.
Similit̃ aut̃ & duplum
relatiua opposita st̃.
Sed neq ea quȩ scđm
pͥuationẽ & habitum
cȩcitas. Omnino aut̃
complexxionẽ dicuntur.
nihil neq uerũ neq
falsum est. Porro om̃ia
quȩdicta sunt: sin e
coomplexione dicuntur
uidebitur hoc tale con
tem ac languere socratẽ.
contrarium est. Sed neq¬
rium est. Cum enim sit
socrates : erit aliud qͥdẽ
uerum. aliud aut̃ falsũ.
Cumuͦ non sit: ambo falsa
sunt. Neq. enĩ languere.
neq sanũ eẽ uerum est.
cũ ipse socrates omnino
non sit. In pͥuatione
uͦ & habitu. cũ nonsit.
neutrum uerum est.
Cumsit: nonerit alterũ
uerum. habere namq
uisum socratẽ. adid qđ
et cȩcum esse socratem
socrates egrotat : unã ueram. unã falsam ẽẽ necesse est  Socra¬
tos enĩ uiuens: aut egrotat aut sanus est . &. sieum uerũ

Expanded text:
QVAE AD ALIQVID SVNT, neque QVAE AD ALIQVID SVNT, neque in habitu et privatione; ut sanitas et LANGVOR contraria sunt, ET neutrum  neque verum EST neque falsum; similiter autem et duplum relativa opposita sunt, et nosed neque ea quae secundum privationem et habitum caecitas. Omnino autem complexionem ullam dicuntur, nihil neque verum, neque falsum est, porro autem quae dicta sunt, sine complexione dicunturVIDEBITUR HOC TALE CONTTEM AC LANGUERE SOCRATEM CONTRARIVM EST sempeSSE; cum enim sit Socrates, ERIT ALIVD quidem verum ALIVD AVTEM falsum, cum VERO non sit, AMBO falsa sunt; neque ENIM LANGVERE neque sanum esse verum est, cum ipse Socrates OMNINO non sit. In privatione vero ET HABITV, cum non sit, neutrum verum est,  cum sit, non  ERIT alterum verum; habere NAMQVE VISVM Socraten AD ID QVOD EST caecum esse Socraten Socrates aegrotat, unam veram, unam falsam esse necesse est. Socrates enim vivens aut aegrotat aut sanus est, et si verum
Abbreviated transcription (Latin):
neq negatio: de his qqͦ dicit quid distent a com¬
plex ionib quȩ scđm affirmationẽ negationẽq dicunt᷑.
Nã sicut egritudo÷ contraria sanitati itaqqͦ egrotum
ẽe socratẽ ei quod ÷ sanunr ee contrariũ ÷ : Oratio qq
quȩdicit socrates saniis ÷ contraria ÷ ei quȩ pronun¬
tiat. soc rates eigrotat In his gͦ & ueritas iuenitur&
falsitas: Quidigitur hȩc distant ea opposinonȩ quȩ scłm
uim affirmationis aut negationis. opponitur: hoc scilic&
quo d subsistente re dequa utraq dicuntur. utrũ lib&
eoꝵ uerĩtẽ: sitam̃ ea contraria predicantur q̃ medis
carent: Nã uiuente & sub sistente socrateqm̃ egritu¬
do & sanitas in mediata contraria sunt : si quis̃ de
soc rate dicat. socrates sanus: rursusq aliiis ꝓnuntia¬
insolis enimistis. neces¬
sarium est semꝑ aliud qͥ¬
dem eorum uerum. ali¬
ud autẽ eẽ falsum. Neq
enĩ in contrarus necessa¬
rium est semꝑ alterum
uerum esse: alterum
aut̃ falsum. Neq in his

Expanded text:
quid distent his complexionibus, quae secundum affirmationem negationemque dicuntur. Nam sicut aegritudo est contraria sanitati, ita quoque aegrotum esse Socratem, ei quod est sanum esse contrarium est. Oratio quoque quae dicit Socrates sanus est, contraria est ei quae pronuntiat Socrates aegrotat. In his ergo et veritas invenitur et falsitas. Quod igitur haec distant ea oppositione quae secundum vim affirmationis aut negationis opponitur, hoc scilicet quod subsistente re, de qua utraque dicuntur, utrumlibet eorum verum est, si tamen ea contraria praedicantur, quae mediis carent, nam vivente et subsistente Socrate, quoniam aegritudo et sanitas immediata contraria sunt, si quis de Socrate dicat: Socrates sanus est, rursusque alius pronuntiin solis enim ISTIS NECESSARIVM est SEMPER ALIVD quidem EORVM verum ALIVD AVTEM ESSE falsum. Neque ENIM in contrariis NECESSARIVM est semper alterum verum ESSE, alterum AVTEM falsum, NEQVE in HIS
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis enĩ dicat hoc tantũ pat̃. ł rursus filius: neq uerũ
aliquid neq falsum pronunciat: Et in contraruis quoq
idem est Nã cũ bono malum sit contrariũ. siquis nomi¬
n& bonũ : & siquis rursus simplicit̃ pronunciat malũ.
Nulla in predicatione neq falsitas neq ueritas est. Io¬
dem qͦq se modo habet etiã in his quae scđm habitum
priuatio nẽq dñr Similit̃ enĩ nihil neq uerum neq
falsum est : siquis uisum nomin& ł caecitatẽ: hocaut̃

Expanded text:
Si quis enim dicat hoc tantum, pater, vel rursus, filius, neque verum Si quis enim dicat hoc tantum, pater, vel rursus, filius, neque verum aliquid neque falsum pronuntiat. Et in contrariis quoque idem est, nam cum bono malum sit contrarium, si quis nominet bonum, et si quis rursus simpliciter pronuntiet malum, nulla in hac praedicatione neque falsitas, neque veritas est. Eodem quoque se modo habet etiam in his quae secundum habitum privationemque dicuntur. Similiter enim nihil neque verum, neque falsum est,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ quae diximus sine cõplexione dñi :Expositis his diffe¬
rentiis quibus ł a contrarus relatiua ł priuatio & habitus
are latuus ł rursus priuatio &. habitus contrariis discrepa¬
rent : Nc̃ sequit᷑ quid his om̃ib scđm̃ affirmationẽ negutio¬
nẽq opposita clistent: & dat signũ ꝓprium affirmationis
& neg ationis: ut eas semꝑ quae amus agnoscere: Ut si qua
sint quae hoc signo minime tene ant᷑. illa ab affirmationus
negationisq oppositione. differre dicamus : In affirmatio
mendatu nota carere non possit Ut siꝗs dicat. socrates
ambulat: socrates non ambulat Siuerum est socratem
ambulare : falsum ẽ. non ambulare : & rursus si falsum
ẽ non ãbulare uerũ ẽ ambulare hanc aut̃ ueri falsiq
diuisionẽ : nullus umquã in aliis oppoͣnib: poterit
in uenire Nã in his quae sunt ad aliquid. non solũ non est
necesse oppositionẽ ipsam sibiueram falsamq diuidere :
sed in his nulla omĩno neq ueritas neq falsitas inuenit᷑:

Expanded text:
AVTEM QVAE DICTA SVNT, SINE COMPLEXIONE DICVNTVR. Expositis his differentiis quibus vel contrariis relativa, vel privatio et habitus relativis, vel rursus privatio et habitus contrariis discreparent, nunc sequitur quid his omnibus secundum affirmationem negationemque opposita distent, et dat signum proprium affirmationis et negationis, ut eas semper quaeramus agnoscere, ut si qua sint quae hoc signo minime teneantur, illa ab affirmationis negationisque oppositione differre dicamus. In affirmationemendacii nota carere possit, ut si quis dicat, Socrates ambulat, Socrates non ambulat. Si verum est Socratem ambulare, falsum est non ambulare, et rursus si verum est non ambulare, falsum est ambulare. Hanc autem veri falsique divisionem nullus unquam in aliis oppositionibus poterit invenire. Nam in his quae sunt ad aliquid non solum non est necesse oppositionem ipsam sibi verum falsumque dividere, sed in his nulla omnino neque veritas, neque falsitas invenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Due gͥ contrarietates opponunt᷑ timiditati teme¬
ritas & fortitudo: Sed te meritas contraria . ẽ. scđm̃
longissimã distantiã quantitatẽq discrepantis habitꝰ
atq contrarii: Timiditas uõ fortitudini uidet᷑ oppo¬
sita : scđm qualitatẽ bonitatis atq malici & : Quare.
sufficient ẽ. demonstratũ bona semꝑ malis. ẽẽ. c̃traria:
Malauõ etiã malis. Inductio aut̃ est singuloꝵ exẽ¬
ploꝵ collectio & ad uniuersalẽ ꝑ eã cognationen
collectionẽq reductio: Ut si quis dicat᷑ quimũ sicã
nouit musicus est & ab ea de nominat᷑ & medicꝰ
qui medicinã: Rursus qui grãmaticã grãmaticus:
ptiet his singulis rebus colligat uniuersalit en&
qui cũ q aliquã artem nouit : eiusdem denomisatione

Expanded text:
Duae igitur contrarietates opponuntur timiditati, temeDuae igitur contrarietates opponuntur timiditati, temeritas et fortitudo; sed temeritas contraria est secundum longissimam distantiam quantitatemque discrepantis habitus atque contrarii. Timiditas vero fortitudini videtur opposita, secundum qualitatem bonitatis atque malitiae. Quare sufficienter est demonstratum bona semper malis esse contraria, mala vero etiam malis. Inductio autem est singulorum exemplorum collectio, et ad universalem per ea cognitionem collectionemque reductio, ut si quis dicat qui musicam novit musicus est, et ab ea denominatur, et medicus qui medicinam, rursus qui grammaticam grammaticus, et ex his singulis rebus colligat universaliter, et quicunque aliquam artem novit eiusdem denominatione
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ malũ contrarium est: Non aut̃ omĩmalo semꝑ bonũ:
Nãquod cũq fuerit bonũ: solũ illi malũ contrarium est:
Malo aut̃ &. bonũ potest. ẽẽ. contrariũ & malũ. Sanita¬
ti enĩ quae bona est agritudo quae est mala contra¬
ria ẽ: Rursus felicitati quae bona ẽ: infelicitas quae
ipsa qq est mala contraria est: Est aut̃ inuenire
malũ quod duas hab& contrarietates: boni scilic&
& alter uis mali Nã cũ eacsunt contraria qua ase
plur imũ distent᷑. cũ sit timiditas habitꝰ arumi pessimꝰ.
duas hab& contrar ietates. Te meritatẽ scilic&. &
fortitudinẽ Nã qui omĩa tim& & est timidus.
& qui nihil tim& omĩno. in quo est temeritas. longe
a se se distant & discrepant: Quo circa sibi contrari a
sunt cũ utraq sint m ala Rursus qm̃ bonũ malo con¬
trariũ ẽ. & fortitudo bona est tiniditas mala erit
& erit fortitudini contraria oppositaq timiditas:

Expanded text:
semper malo contrarium est, non autem omni malo semper bonum, semper malo contrarium est, non autem omni malo semper bonum, nam quodcunque fuerit bonum, solum illi malum contrarium est, malo autem et bonum potest esse contrarium et malum. Sanitati enim quae bona est, aegritudo quae est mala, contraria est. Rursus felicitati quae est bona, infelicitas quae ipsa quoque est mala, contraria est. Est autem invenire malum quod duas habet contrarietates, boni scilicet et alterius mali. Nam cum ea sunt contraria quae a se plurimum distent, cum sit timiditas habitus animi pessimus, duas habet contrarietates, temeritatem scilicet et fortitudinem, nam qui omnia timet et est timidus, et qui nihil timet omnino in quo est temeritas, longe a sese distant et discrepant, quocirca sibi contraria sunt, cum utraque sint mala. Rursus quoniam bonum malo contrarium, et fortitudo bona est, timiditas mala erit, et erit fortitudini contraria oppositaque timiditas.