comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utiq tunc fuit. & tempus continendi ab amplexu nunc ẽ in
de quo tempore apłs loquens: ait : decetero fratres tempus
breue ẽ : reliquũ ẽ uti & qui habent uxores tam quam
non habentes sint: Vnde nunc certissime dicit᷑ Qui potest
capere : capiat .ii qui aut̃ se non continet: nubat: Tunc eg
&iam continentia ꝓpter ꝓpagationẽ filioꝵ innuptias descen¬
debat officio: Nunc aũt uinculum nuptiale in continentiȩ
sub uenit uitio. ut ab eis qui se non continent non turpitu¬
dinem stuproꝵ. sed ꝑ honestatẽ conuigioꝵ fiat ꝓpagatio
filioꝵ ⁊ Cur ergo non dixit apłs si filios non habet nubat:
quia scilicet hoc tempore continenti ab amplexu. non est
necesse filios ꝓpagare: & quare dixit si se non continet nubat.
utiq ꝓpter ea ne ꝑ in continentiam cogatur adulterare:
Si ergo se continet: nec nubat nec generet: Si aut̃ se non con¬

Expanded text:
quod utique tunc fuit, et tempus continendi ab amplexu, quod nunc est. quod utique tunc fuit, et tempus continendi ab amplexu, quod nunc est. de quo tempore apostolus loquens ait: de cetero, fratres, tempus breue est; reliquum est, ut et qui habent uxores, tamquam non habentes sint. unde nunc certissime dicitur: quae potest capere, capiat; quae autem se non continet, nubat. tunc ergo etiam continentia propter propagationem filiorum in nuptias descendebat officio; nunc autem uinculum nuptiale incontinentiae subuenit uitio, ut ab eis, qui se non continent, non per turpitudinem stuprorum, sed per honestatem coniugiorum fiat propagatio filiorum. cur ergo non dixit apostolus: si filios non habet, nubat? quia scilicet hoc tempore continendi ab amplexu non est necesse filios propagare. et quare dixit: si se non continet, nubat? utique propterea, ne per incontinentiam cogatur adulterare. si ergo se continet, nec nubat nec generet; si autem se non con
Abbreviated transcription (Latin):
&iam non adulteras sed castissimas feminas. si forte sint steriles
cogit dimitti : & adulteras duci. qđ tibi existimo non placere:
Quapter si causa in continentiȩ non sunt excusanda adulteria.
quanto mminus excusantꝰ᷑ ꝓcreandorum causa filiorũ .c
Illi quippe infirmitati hoc ÷ in continentiȩ: uoluit apłs
subuenire honestati nuptiarũ: Non em̃ ait si filios non hab et
nubat : sed si se non continet nubat: Filioꝵ quidem ꝓpagatione
compensat᷑: qđ in continentiȩ nubendo ceditur: Nam utique
in continentia uitiũ est : coniugiũ aut̃ non est uitium. & ideo
sit ꝑ hoc bonũ. aut illud ueniale sit malum: Cum sint ergo
nuptiȩ causa generandi institũȩ: ea causa fiebat patribs
qui tantũ officio generandi feminis. sed non in licite
miscebant᷑: Frat enĩ tunc quedã ꝓpagandi necessitas quȩ
nunc non est: qm̃ tempus amplectendi sicut scriptum ẽ

Expanded text:
etiam non adulteras, sed castissimas feminas, si forte sint steriles, etiam non adulteras, sed castissimas feminas, si forte sint steriles, cogit dimitti et alteras duci: quod tibi existimo non placere. Quapropter si causa incontinentiae non sunt excusanda adulteria, quanto minus excusantur procreandorum causa filiorum!\' Illi quippe infirmitati, hoc est incontinentiae uoluit apostolus subuenire honestate nuptiarum. non enim ait: si filios non habet, nubat, sed: si se non continet, nubat. filiorum quidem propagatione conpensatur, quod incontinentiae nubendo ceditur. nam utique incontinentia uitium est,- coniugium autem non est uitium; et ideo fit per hoc bonum, ut illud ueniale sit malum. cum sint ergo nuptiae causa generandi institutae, ea causa fiebant a patribus, qui tantum officio generandi feminis, sed non inlicite, miscebantur. erat enim tunc quaedam propagandi necessitas, quae nunc non est, quoniam tempus amplectendi, sicut scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit: Quid ergo ei ꝓdest. qđ de lege xp̃i mulier in con¬
tinens querit᷑. nisi ut murmurans puniatur : lam nunc
&iam illa uideamus quȩ alio loco interponens addidisti. meq
respondere uoluisti : ubi te mouet. et miserearis hominem
qui cubare cũ adultera &iam si non incontinentia certe filioꝵ
procreandoꝵ ne cessitate compellit᷑ : si non ei licet sic eam
dimittere. ut ea uiuente alteram ducat: Vnde reete moue¬
reris : si adulteriũ non esset. quã uis ad ultera uiua uxore
alterã ducere sit peccatũ: Si autẽ ad ulteriũ. ẽ ut ea quȩ
sunt disputata docuerunt: Quid obtendit̾ ꝓcreandoꝵ causc
filioꝵ. Non eñĩ ꝓpter ea flagicioꝵ est ꝑmittendac licentia n
Aut uero tam cauendũ est sine posteris mori. quẽ eligendũ¬
adulteri : quos necesse est post primã mortem secundȩ mortis
aeternitate dampnari: Nam ꝓcreandoꝵ filioꝵ ista causatio.

Expanded text:
peccauit? quid ergo ei prodest, quod de lege Christi mulier inconpeccauit? quid ergo ei prodest, quod de lege Christi mulier incontinens queritur, nisi ut murmurans puniatur? Iam nunc etiam illa uideamus, quae alio loco interponens addidisti meque ad ea respondere uoluisti. ubi te mouet et miseraris hominem, qui cubare cum adultera, etiamsi non incontinentia, certe filiorum procreandorum necessitate conpellitur, si non ei licet sic eam dimittere, ut ea uiuente alteram ducat. unde recte mouereris, si adulterium non esset quamuis adultera uiua uxore alteram ducere. si autem adulterium est, ut ea quae sunt disputata docuerunt, quid obtenditur procreandorum causa filiorum? non enim propterea flagitiorum est permittenda licentia. aut uero tam cauendum est sine posteris mori quam eligendadulteri, quos necesse est post primam: mortem secundae mortis aeternitate damnari. nam procreandorum filiorum ista causatio
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit : siue continens siue moechus: Ideo moechari eam quȩ
dimissã nupserit. & moechari eum qui dimissã duxerit : siue
amoecho. siue a continente dimissa sit: qm̃ mulier alligata est
quã diu uir eius uiuit: Sed nunc de querelis in continentium
disputamus: Quid eñi uidetur iustius huiꝰ mulieris querela quȩ
dicit dimissa sum non dimisi: & qm̃ continere paucoꝵ est: non me
continui nefornicares nupsi. & dicor moecha quia paupsisꝰ Nũ quid
ꝓpter huius quasi iustã querelam. legem censebimus mutandam
ese diunã. ut istam non uidicemꝰ ad ulterã : absic: Sed
respondebis non eam debuisse dimitti: quia fornicationis nulla
causa prȩcesserat : uerum dicis : Nam peccatũ meriti eius dñs
expressit : ubi ait: Qui dimiserit uxorẽ suam excepta causa
fornicationis. facit eam moechari: Sed numquid ista ideo
nubendo post ea non peccauit. quia prius dimittendo ille

Expanded text:
uiuit, siue continens siue moechus, et ideo moechari eam, quae uiuit, siue continens siue moechus, et ideo moechari eam, quae dimissa nupserit, et moechari eum, qui dimissam duxerit, siue a moecho siue a continente dimissa sit, quoniam mulier alligata est, quamdiu uir eius uiuit sed nunc de querellis incontinentium disputamus. quid enim uidetur iustius huius mulieris querella, quae dicit: dimissa sum, non dimisi; et quoniam continere paucorum est, non me continui. ne fornicarer nupsi; et dicor moecha quia nupsi? numquid propter huius quasi iustam querellam legem censebimus mutandam esse diuinam, ut istam non iudicemus adulteram? absit. sed respondebis non eam debuisse dimitti, quia fornicationis nulla causa praecesserat. uerum dicis; nam peccatum mariti eius dominus expressit, ubi ait: qui dimiserit uxorem suam excepta causa fornicationis facit eam moechari. sed numquid ista ideo nubendo postea non peccauit, quia prius dimittendo ille
Abbreviated transcription (Latin):
repudi ͥgo autem dico. qui onnis qui dͥmisornit uldo le luã
excepta causa fornicationis facit eam moechari: & qui dimissã
duxerit adulterat : Ecce dimissa est: Non dimisit: Et quia
continere paucoꝵ ẽ : In continentiȩ cessit &nupsit. & tamen adult̃
adulterã duxit: Ambo rei. ambo dampnandi sunt : & quȩ dux̃
uiuo marito. & qui duxit eam cuius uiuit maritus: Num quid
hic legem xp̃r dicimus in humanã. qua constituit᷑ rea tanti
criminis atq punitur : quã uir nulla ꝓcȩcedente fornicatione
dimisit : & quia paucoꝵ ẽ continere dimittendo compulit
nubere : Cur non hoc peccatum dicimꝰ habendum esse marito.
qui male dimittendo prior conuigale uinculũ rumpit : fiã
qua ratione dicturus es eum rupisse uinculum conuigale.
qui licet sit moechus Non dimisit uxorẽ. & eum non ru pisse
quietiã castam dimisit uxorẽ: Ego autem dico in utroq
manere hoc uinculũ. qm̃ mulier alligata est quã diu uir eius

Expanded text:
qui dimiserit uxorem suam excepta causa fornicationis, facit eam moechari; et qui dimissam duxerit, adulterat. ecce dimissa est,, non dimisit et quia continere paucorum est, incontinentiae cessit et nupsit; et tamen adulter adulteram duxit. ambo rei, ambo damnandi sunt, et quae nupsit uiuo marito et qui duxit eam, cuius uiuit maritus. numquid hic legem Christi dicimus inhumanam, qua constituitur rea tanti criminis atque punitur, quam uir nulla eius praecedente fornicatione dimisit et, quia paucorum est continere, dimittendo conpulit nubere? cur non hic dicimus habendum esse pro mortuo, qui male dimittendo prior coniugale uinculum rupit? nam qua ratione dicturus es eum rupisse uinculum coniugale, qui, licet sit moechus, non dimisit uxorem, et eum non rupisse, qui etiam castam dimisit uxorem? ego autem dico in utroque manere hoc uinculum, quoniam mulier alligata est, quamdiu uir eius
Abbreviated transcription (Latin):
dũs respondit quȩ fieri non debent: sed ad duritiã inquid eordis
illoꝵ morses ꝑmisit dari libellũ repudui. & qua cumq causa dimit¬
tere coniugem non iussit: Nam lex xp̃i in continentibus displicet.
qui uxores litigiosas. In uriosas imperiosas. fastidiosas & ad red¬
dendu debitũ coniugale difficillimas repudio interposito ab icere
uolunt & alteras ducere: lam ergo qr istoꝵ in continentia legẽ
epi horruit. adeoꝵ lex ap̃i arbitriũ cõmutanda est : Ian uero
si mn oottus celeceuet̃ uror ł maritus uaoren. pdon cuusa foincitons
sea potus continentiȩ. sit q in continens cui repudu ꝓpt hoc

Expanded text:
s est dominus responditque fieri non debere, sed ad duritiam cordis s est dominus responditque fieri non debere, sed ad duritiam cordis illorum Moysen permisisse dari libellum repudii et quacumque causa dimittere coniugem? nonne lex Christi incontinentibus displicet, qui uxores litigiosas, iniuriosas, imperiosas, fastidiosas et ad reddendum debitum coniugale difficillimas repudio interposito abicere uolunt et alteras ducere? iam ergo quia istorum incontinentia legem Christi horruit, ad eorum lex Christi arbitrium commutanda est? Iam uero si maritum relinquat uxor uel maritus uxorem non causa fornicationis, sed potius continen
Abbreviated transcription (Latin):
quantum ad in continentes ꝑtinet : multas queras habere
possunt. quibus ut dicis legem xp̃i feralem ꝓnuntient non
humanã : & tamen ꝓpter illos euangelium xp̃i uertere uł
mutare debemus: Te quippe soła illoꝵ querela ꝑ mouet :
qui coniuges causa fornicationis intercidente dimittunt:
si aliȩ ducere nonsinant. qm̃ continere paucoꝵ est atq ad id
adultera : iustam querelam sicut putas habebit hominum
in continentia: Sed & ad tende quã pulchra sint : ubi si que¬
relas in continentiũ uelimꝰ ad mittere : Necesse nobis erit
adulteria fienda ꝑ mittere: Quid si enĩ aliquo diuturno &
sanabili morbo corporis teneat᷑ coniux quo concubitus impedĩt̃:
quid si captiuitas uł uis aliqua sẽparet. Ita ut sciat uiuere maritus
uxorẽ cuꝰ sibi copia denegat᷑. Censes ne ad mittenda incontinentiũ
murmura. & ꝑmittenda ad ulteria: quid in hoc ipso unde introgaitꝰ:

Expanded text:
quantum ad incontinentes pertinet, multas querellas habere quantum ad incontinentes pertinet, multas querellas habere possunt, quibus, ut dicis, legem Christi feralem pronuntient, non humanam. et tamen non propter illos euangelium Christi peruertere uel mutare debemus. te quippe sola illorum querella permoueret, qui coniuges causa fornicationis intercedente dimittunt, si alias ducere non sinantur, quoniam continere paucorum est atque ad id a adultera non ducitur altera, iustam querellam, sicut putas, habebit hominum incontinentia. sed adtende, quam plura sint, ubi, si querellas incontinentium uelimus admittere, necesse nobis erit adulteria facienda permittere. quid? si enim aliquo diuturno et insanabili morbo corporis teneatur coniux, quo concubitus inpeditur? quid? si captiuitas uel uis aliqua separet, ita ut sciat uiuere maritus uxorem, cuius sibi copia denegatur, censesne admittenda incontinentium murmura et permittenda adulteria? quid in hoc ipso, unde interrogatu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quã diutttt eius uiuit: haec aͥligatio fuit ut alus coniungi
sine adulterina copulatione neuter non possit: Unde ne cesse
est ex duobus coniugibus quatuor ad ulteros fieri. si et illa
adulterio nupserit & ille adulteram duxerit: Quam uis enĩ
sceleratius moechetur qui non causa fornicanis uxore di missa
alteram ducit. qđ genus ad ulterii cõmemorauit matheus.
tamen nonsolũ ipse moecatur. sed sicuti est apud marcum.
qui cumq dimiserit uxorem suam & aliam duxerit: adulteriũ
cõmittit suꝑ eam: & si uxor dimiserit uirum suum & alu
nupserit : moechatur: & sicuti est apud lucam: Omnis qui
dimittit uxorem suã & ducit alteram: moechat᷑ : Et qui dimissã
auiro duxerit: moechatur: De quibus testimonus: satis in libro
superiore dsserui Sed respondes mihi: Continent̃ uiuere
paucoꝵ ẽ : & ideo qui fornicantes coniuges dimiserunt. qm̃
non possunt reconciliari tantum se periclitari uident ũt
legem xp̃i non humanam sed feralem ꝓnuntient: ⁊ o frater

Expanded text:
 quamdiu mulier eius uiuit. haec alligatio facit, ut aliis, coniungi sine adulterina copulatione non possint. unde necesse est ex duobus coniugibus quattuor adulteros fieri, si et illa alteri nupserit et ille adulteram duxerit. quamuis enim sceleratius moechetur, qui non causa fornicationis uxore dimissa alttamen non solum ipse moechatur, sed, sicuti est apud Marcum, Quicumque dimiserit uxorem suam, et aliam duxerit, adulterium committit super eam; et si uxor dimiserit uirum suum et alii nupserit, moechatur et, sicuti est apud Lucam, omnis qui dimittit uxorem suam et ducit alteram, moechatur; et qui dimissam a uiro rit, moechatur. de quibus testimoniis satis in libro superiore disserui. Sed respondes mihi: \'continenter uiuere paucorum est; et ideo qui fornicantes coniuges dimiserunt, quoniam non possunt reconciliari, tantum se periclitari uident, ut legem Christi non humanam, sed feralem pronuntient. o frater,
Abbreviated transcription (Latin):
certum habere quan do incipiat homo in
matris utero uiuere. extunc ueraciter defi nire
potest: quod & moriutiq possit: Sicq eum qui ui¬
tam habuit. & mori potuit resurrectionis tempore re¬
parari: Nam beatus agustinus hanc questionem non
tam disserens quam ꝓponens. inter cetera sic ait: Ex quo
incipit homo uiuere: ex illoutiq mori potest: Mortu¬
us uero ubicũq illi mors potuit euenire: quomodo ad resur¬
rectionem nonpertineat mortuorum. repperire non possum¬
ulianus quoq pomerius ait: Sane illi qui proitiuntur ex
utero resurrecturi sunt sunt siuixerint. non iuidicandi sed
puniendi: quia cũ essent adampnatione dampnati. non
sunt succe dampnationis nexib absoluti Ettamen si¬
ue inutero siue iam natiuitate priuantur in fantes.
in ea resurrecturi creduntur aectite : adquam profecto
eẽnt siuiuerent annis ꝓcedentib ꝑuenturi Quia
si naturã resurrectio reparabit: aliquid de esse plenitudi¬
ni naturae non poterit.
ehis qui

Expanded text:
certum haberi quando incipiat homo in matris utero vivere, ex tunc quoque veraciter definiri potest quod mori utique potuisset, sicque eum qui vitam habuit et mori potuit, resurrectionis tempore reparari. Nam et beatus Augustinus hanc quaestionem non tam disserens quam proponens, inter caetera sic dicit : « Ex quo incipit homo vivere, ex illo utique mori potest. Mortuus vero, ubicunque illi mors potuit evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat mortuorum? » Julianus quoque Pomerius ait: « Sane illi qui projiciuntur ex utero, resurrecturi sunt, si vixerunt, non judicandi, sed puniendi; quia cum essent Adae peccato damnati, non sunt suae damnationis nexibus absoluti. Et tamen sive in utero, sive jam nati, vita priventur infantes, in ea aetate resurrecturi creduntur, ad quam profecto essent, si viverent, annis subsequentibus perventuri; quia si naturam resurrectio reparabit, aliquid deesse plenitudini naturae non poterit. De his qui
Abbreviated transcription (Latin):
Dicut idem doctor dicit. ideo subterris dicunt᷑ inferi uel cre¬
duntur : quia congruenter inspũ ꝑillas corporaliũ rerum
similitudines sic demonstrantur: ut quod defunctorũ animae
inferis digne carnis amore peccauerunt. hoc illas corporaliũ
rerũ similitudinis exibeatur. quod ipsi carni mortuȩ solec
IEHIS

Expanded text:
sic idem doctor ait: « Ideo sub terris inferi dicuntur, vel cresic idem doctor ait: « Ideo sub terris inferi dicuntur, vel creduntur, quia congruenter in spiritu, per illam corporalium rerum similitudinem sic demonstrantur, ut cum defunctorum animae inferis dignae, carnis amore peccaverunt, hoc per illas corporalium rerum similitudines exhibeatur, quod ipsi carni mortuae solet De his
Abbreviated transcription (Latin):
nec inde aliquis uenire adrios Haec ergo fortaisse sunt duo infer¬
na. quorũ inuno qui euerint animȩ iustorũ: in altero torque¬
rentur animae impiorũ:
.U. Unde dictus infernus
Ufernus dictus. eoquod in fra sit latine appellatus Sicut¬
autẽ corpus ponderis. quo ordinẽ tenenc. in feriora sunt omiã
inferi : exeo qđ nihil suaue habeant. resonare ꝑhibetur: .VI.
Quales sint inferi. si corporei siN:¬
ST quȩdã ut ait beatissimus agustinus inferorũ substantia.
sed eaispiritalẽ arbitror eẽ non corporalẽ. Nec audi¬
endi sunt qui ad firmant inferos in hac uita ex plicari.
necesse post mortẽ Viderint enim. quẽ ad modũ poetica fig¬
menta interp̃tentur: nos abauetoritate diuinarũ scriptu¬
rarũ.: quibus solis dehacre fides habenda ÷ recedere nondebem.
sub terris eẽ creduntur inferi. si corporalia
loca non sunt: Aut unde inferi appellantur: : Si sub

Expanded text:
nec inde aliquis venire ad nos . » . Haec ergo fortasse sunt duo infernec inde aliquis venire ad nos . » . Haec ergo fortasse sunt duo inferna, quorum in uno quieverunt animae sanctorum, in altero torquentur animae impiorum. CAPUT V. Unde dictus sit infernus. Infernus dictus est eo quod infra sit. Sicut enim secundum corpus, si ponderis sui ordinem teneant, inferiora inferi, pro eo quod nihil sub se habeant, resonare perhibetur . CAPUT VI. Quales sint inferi, vel si sint corporei. « Est quaedam, ut ait beatissimus Augustinus, inferorum substantia, sed eam spiritalem esse arbitror, non corporalem. Nec audiendi sunt, qui affirmant inferos in hac vita explicari, nec esse post mortem. Viderint enim quemadmodum poetica figmenta interpretentur: nos ab auctoritate divinarum Scripturarum, quibus solis de hac re fides habenda est, recedere non debsub terris inferi esse credantur, si corporalia loca non sint, aut unde inferi appellentur, si sub
Abbreviated transcription (Latin):
pars inferior : quo traduntur impii qui plurimũ peccaueruint:
Et enĩ apud inferos utrũ in locis iam quibusdã fuisset abra¬
ham: non satis possumꝰ definire Nondum enĩ dñs uenerat ad
infernũ. ut erueret inde omĩũ scõrũ p̃cedentiũ animas: et
tamen abrahã in requiẽ ibi erat Et̃ quidĩ diuescũ torque¬
retur apud inferos: cũ uideret abrahã leuauit oculos non eũ
posset leuatis oculis uidere : niille eẽt superius. ille inferius
Et quid ei respondit abraham cũ diceret pater abraham
mitte lazarũ ut intinguat extremũ digiti sui. estillet̃
in linguã meã quia crutior in hac flamma : Fili ait: memen¬
to. quia ꝑcepisti bona inuitti tua. la zarus autẽ mala Nunc
autẽ hic requiescit: tuu torqueris Et suꝑ haec ait. Et inter nos¬
et uos cahos magnũ firmatũ ẽ: ut nõs nẽc possimꝰ uenire aduos.

Expanded text:
pars inferior, quo truduntur impii, qui plurimum peccauerunt. pars inferior, quo truduntur impii, qui plurimum peccauerunt. etenim apud inferos utrum in locis quibusdam iam fuisset Abraham non satis possumus definire. nondum enim dominus uenerat ad infernum, ut erueret inde omnium sanctorum praecedentium animas; et tamen Abraham in requie ibi erat. et quidam diues cum torqueretur apud inferos, cum uideret Abraham, leuauit oculos. non eum posset leuatis oculis uidere, nisi ille esset superius, ille inferius. et quid ei respondit Abraham, cum diceret: pater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat digitum suum et stillet in linguam meam, quoniam crucior in hac flamma? fili, ait, memento quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala; nunc autem hic requiescit, tu et vos chaos magnum firmatum est, ut nec nos possimus ire ad vos,
Abbreviated transcription (Latin):
De di fferentia in fernorum
E diseretione infernorũ. inbeati agustini trad¬
tatibus sepissime memini : ubi duo eẽ inferna ma
cẽ psalmiste deo confitentis eruisti animã meã : ex in ferno
inferiori: Nam ꝓpter ista duo inferna: missus est filius
dei. utiq liberans: Ad hunc infernũ missus ẽ nascendo. ad
illum moriendo: Et haec quidẽ dicens. infernũ ait fr̃s. nec ego
ex ꝑtus sum adhuc. nec uos Et fortassis alia uia erit. et non ꝑ¬
infernũ erit: Incerta sunthaec: Merum quia haec dicit scriptura
cui contra dici non potest. eruisti animã meã ex inferno infe
nisi quia ẽ infernũ superius Itemaliam opinionẽ idẽ. doc
tor scissimus ponit: eo quoda pudĩsos inferossit. aliqua pars
inferior. ubi diues ille immanit̃ torquebatur: aliqua pars
superioris inferni. in quo abrahã cum lazaroletabatur.
ubi &iam et om̃s sc̃ĩ ante aduentũ xp̃i habiti sunt Sic enĩ.
p̃dictus doctor dicit: Fortassis apud ipsos inferosẽ. aliqua

Expanded text:
De differentia infernorum. De discretione infernorum in beati Augustini tractatibus legisse me memini: ubi duo inferna esse vocem Psalmistae Deo confitentis: Eruisti animam meam ex inferno inferiori . Nam propter duo ista inferna missus est Filius Dei, undique liberans. Ad hunc infernum missus est nascendo, ad illum moriendo. Et haec quidem dicens: « Infernum, ait, fratres, nec ego expertus sum adhuc, nec vos, et fortasse alia via erit, et per infernum non erit: incerta sunt haec. Verum quia dicit Scriptura, cui contradici non nisi quia est infernum superius? tor sanctissimus ponit, dicens quod apud ipsos inferos sit aliqua pars inferior, ubi dives ille immaniter torquebatur, et aliqua pars superioris inferni, in quo Abraham cum Lazaro laetabatur, ubi etiam omnes sancti ante adventum Christi habiti sunt. Sic enim praedictus doctor ait: « Fortassis apud inferos est aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
paulus exiuius in paradrsum raptus ẽ diuina scriptura
testatur: Nam samuhel ꝓpheta defunctus. uiuo regisauli
&iam futura p̃dixit: Iuamius non nulli non ipsũ fuisse qui
potus set magicis artibus euocari: sed aliquẽ spm̃ ter alis oꝑi¬
bus congruentẽ. illius existiment similitudine figuras¬
se: Cum liber aecclesiasticus quem ihc̃ filius syrach seripsisse
ꝓnuntiatur : contineat in laude patxũ quod samuhel ex
mortius ꝓphectiuerit Sedsi & huiclibro ex ebreorũ quia
in eo nonẽ canone contradicitur. quid de moyse dicturi sim
uiuentib
tum animae nouerint: quid possi. t auiuentib agi:
RE

Expanded text:
Paulus ex uiuis in paradisum raptus est, diuina scriptura Paulus ex uiuis in paradisum raptus est, diuina scriptura testatur. nam Samuhel propheta defunctus uiuo regi Sauli etiam futura praedixit: quamuis nonnulli non ipsum fuisse, qui potuisset magicis artibus euocari, sed aliquem spiritum tam malis operibus congruentem illius existiment similitudinem figurasse: cum liber Ecclesionis pronuntiatur, contineat in laude patrum, quod Samuel et mortuus prophetaverit . Sed si et huic libro ex Hebraeorum, quia in eo non est, canone contradicitur; quid de Moyse dicimus, viventibus rum animae tantum sciant quid possit a viventibus agi. Cre
Abbreviated transcription (Latin):
re quidẽ mortuos. quid hic agatur auiuis: sed dũ hic
agitur. postea uero audire possunt abeis. qui hinc ad eos
moriendo ꝑgunt. Nonquidẽ omĩa sed quae si nuntur indi¬
care qui sinuntur & iamista meminisse: et quae illos quib¬
haec indicant oportet audire Possunt et abangelis qui
rebus quae aguntur hic presto sunt. audire aliquid mortui:
quod unum quemq illorum audire debere iudicat. cui cuncta
subiecta sunt Nisi enim eẽnt angeli qui possint inter eẽ et
uiuorum et mortuorũ locis: nondixisset dñs ihc̃. contigit
autem mori ino pemillũ: et ferri abangelis insinũ abrahtae:
Possunt & ĩã sp̃s mortuorũ aliqua quae hic aguntur quae
necessaria sunt eos nosse non solum p̃sentia uel preterita:
uerum & iam futura spũ dei reuelante cognoscere. sicut non om̃s
homines sed ꝓphete dũ hic uiuerent cognoscebant. nec ipsiomĩa :
sed quae illiseẽ reuelanda dĩ ꝓuidentia uidiccbat:
ad uiuos aliquos ex mortiuis. sicut econtrario

Expanded text:
re quidem mortuos quid hic agatur a vivis: sed dum hic agitur, postea audire possunt ab eis qui hinc ad eos moriendo pergunt: non quidem omnia, sed quae sinuntur indicare, qui sinuntur etiam ista meminisse, et quae illos, quibhaec indicant, oportet audire.. possunt et ab , angelis, qui rebus, quae aguntur hic, praesto sunt, audire aliquid mortui, quod unumquemque illorum audire debere iudicat, cui cuncta subiecta sunt. nisi enim essent angeli, qui possent interesse et uiuorum et mortuorum locis, non dixisset dominus Iesus: contautem mori inopem illum, et deferri ab angelis in sinum Abrahae . Possunt etiam spiritus mortuorum aliqua quae hic aguntur, et quae necessarium est eos nosse, non solum praesentia et praeterita, verumetiam futura, spiritu Dei revelante, cognoscere; sicut non omnes homines, sed prophetae, dum hic viverent, cognoscebant: nec ipsi omsed quae illis esse reuelanda dei prouidentia iudicabat. ad uiuos aliquos ex mortuis, sicut e contrario
Abbreviated transcription (Latin):
dimitti coniugem uoluit. qui solã causam fornicationis
excepit. Re deamus igit᷑ ad ipsa apłi uerba: dicentis:
his aut̃ qui sunt in conuigio: precipio non ego sed dñs. uxorẽ
auiro non discedere: Quod si discesserit manere innuptã: & eũ
uelut int̾rogemꝰ: & tam quã presentẽ quodã modo consulamꝰ:
Cur dixisti apostole. quod si disce fit manere innuptam.
nisi quã solã saluator excepit. id est causa fornicationis:
Ac ꝑ hoc non precipit apłs mulierem si discesserit manere
in nuptã : nisi quȩ illa causa discedit auiro. qua sola

Expanded text:
dimitti coniugem uoluit, qui solam causam fornicationis dimitti coniugem uoluit, qui solam causam fornicationis excepit. Redeamus igitur ad ipsa apostoli uerba dicentis: his autem, qui sunt in coniugio, praecipio, non ego, sed dominus, uxorem a uiro non discedere; quodsi discesserit, manere innuptam, et eum uelut interrogemus et tamquam praesentem quodam modo consulamus: cur dixisti. apostole, quodsi discesserit, manere innuptam? nisi quam solam saluator excepit, id est causa fornicationis. ac per hoc non praecipit apostolus mulierem, si discesserit, manere innuptam, nisi quae illa causa discedit a uiro, qua sola
Abbreviated transcription (Latin):
uir habet. sed ipsa sui corporis potestatẽ: quod etiã : de uiro
intellegit᷑: De inde cum dictũ ÷ quicũq dimiserit uxorẽ suã
excepta causa fornicationis: facit eã moechari Quo modo dictũ
intellecturi sumus: Nisi ꝓhibitũ esse homini dimittere uxorẽ
si nulla causa fornicationis extiterit. & dictũ ÷ quare : ne
scilicet fatiat ea moechari: utiq ideo : qui &iam si non ipsa
dimiserit sed dimissa fuerit : erit moechata si nupserit:
ꝓpter hoc ergo tam malũ magnũ : non licet homini dimittere
uxorem nisi causa fornicationis: Tunc enĩ non ipse dimit¬
tendo facit adulterã : sed dimittit ad ulterã: quid si ergo
dicat. dimito quidem uxorem meã sine ulla causa forni¬
cationis sed continens pernebo. ideo ne dicemus eum inpune
fecisse quod fecit. Quis hoc dicere audebit. qui uolunta¬
tẽ dñi haec dicentis intellegit. qm̃ nec continentiȩ causa

Expanded text:
uir habet, sed ipsa sui corporis potestatem: quod etiam de uiro uir habet, sed ipsa sui corporis potestatem: quod etiam de uiro intellegitur. deinde cum dictum est: quicumque dimiserit uxorem suam excepta causa fornicationis, facit eam moechari, quomodo dictum intellecturi sumus, nisi prohibitum esse homini dimittere uxorem, si nulla causa fornicationis extiterit? et dictum est quare, ne scilicet faciat eam moechari; utique ideo, quia, etiamsi non ipsa dimiserit, sed dimissa fuerit, erit moecha, si nupserit. Propter hoc ergo tam magnum malum non licet homini dimittere uxorem nisi ex causa fornicationis. tunc enim non ipse dimittendo facit adulteram, sed dimittit adulteram. quid? si ergo dicat: dimitto quidem uxorem meam sine ulla causa fornicationis, sed continens permanebo, ideone dicemus eum inpune fecisse quod fecit? quis hoc dicere audebit, qui uoluntatem domini haec dicentis intellegit? quoniam nec continentiae causa
Abbreviated transcription (Latin):
aut si discesserit sine conuigio maneat. aut ad pristinum
conuigium reuertatur: Nulla ergo existente causa fornica¬
tionis cui libet conuigio: licebit unũ de tribus eligere:
Aut non discedere a coniuige : aut si discesserit sic manere :¬
aut si non sic manserit non alterũ querere: sed priori
se reddere: & ubi ẽ quod idem apłs nec ad tempus ut ua¬
cet᷑ orationi. nisi ex consensu uoluit coniuges carnali
fraudare inuicẽ debito: Quomodo saluũ erit quod ait.
propt̃ fornicationes aut̃ unusquisq uxorem suã habeat
& una queq suũ uirum habeat. uxori uir debitum
reddat: Similit̾ aũt et uxor uiro: Uxor non habet po¬
testatẽ corporis sui: sed uir: Similit̃ aut̃ & uir non habet
potestatẽ corporis sui: sed mulier: hoc quomodo uerum erit.
nisi quia nollente coniuge. non licet coniugi continere : Nam
si licet mulieri sic dimittere uirum ut maneat innupta: Non

Expanded text:
aut, si discesserit, sine coniugio maneat aut ad pristinum aut, si discesserit, sine coniugio maneat aut ad pristinum coniugium reuertatur. nulla ergo existente causa fornicationis cuilibet coniugi licebit unum de tribus eligere: aut non discedere a coniuge aut, si discesserit, sic manere aut, si non sic manserit, non alterum quaerere, sed priori se reddere. Et ubi est, quod idem apostolus nec ad tempus, ut uacetur orationi, nisi ex consensu uoluit coniuges carnali fraudare inuicem debito? quomodo saluum erit quod ait: propter fornicationes autem unusquisque uxorem suam habeat, et unaquaeque suum uirum habeat. uxori uir debitum reddat, similiter autem et uxor uiro. uxor non habet potestatem corporis sui, sed uir; similiter et uir non habet potestatem corporis sui, sed mulier? hoc quomodo uerum erit, nisi quia nolente coniuge non licet coniugi continere? nam si licet mulieri sic dimittere uirum, ut maneat innupta, non
Abbreviated transcription (Latin):
utiq precipit᷑ ut si auiro discesserit: innupta ꝑ maneat:
Non discedendi aufert licentia: sed nubendi Quodsita est:
dat̾ ergo licentia feminis quȩ continentes esse uoluerint¬
nullũ maritoꝵ expecta econsensũ : ut qđ dictũ est mulierem
auiro non discedere. eis preceptũ esse uideat᷑ quȩ possunt
eligere. Non continentiã : sed tale diuortiũ. quo liceret eis
in alioꝵ nuptias conuenire: Proinde quȩ dilexerint. nullũ
de siderare concubitũ : licebit eis uiros suos etiã sine ulla
fornicationis causa relinquere : & innuptas scđm apłm
nentes esse uoluerint : &iam uxoribus non consentientibs:
deserentes et sine ullis nuptus ꝑmanebunt: Tunc eñi eis
ut putas alia con iugia liceret inquirere : si fornicationis
causa diuortiũ nasceret᷑ Cũ uero ista causa non est: suꝑ ẽ
scđm id qđ existimas. ut aut coniux non discedat a con iuge.

Expanded text:
utique cui praecipitur, ut, si a uiro discesserit, innupta permaneat, utique cui praecipitur, ut, si a uiro discesserit, innupta permaneat, non discedendi aufertur licentia, sed nubendi. quod si ita est, datur ergo licentia feminis, quae continentes esse uoluerintnullum maritorum exspectare consensum, ut, quod dictum est: mulierem a uiro non discedere, eis praeceptum esse uideatur, quae possunt eligere non continentiam, sed tale diuortium quo liceret eis in aliorum nuptias conuenire. proinde quae dilexerint nullum desiderare concubitum, nullum ferre conubium, licebit eis uiros suos etiam sine ulla fornicationis causa relinquere et innuptas secundumDentes esse uoluerint, etiam uxoribus non consentientibus deserent eas et sine ullis nuptiis permanebunt. tunc enim eis, ut putas, alia coniugia liceret inquirere, si fornicationis causa diuortium nasceretur. cum uero ista causa non est, superest secundum id, quod existimas, ut aut coniux non discedat a coniuge
Abbreviated transcription (Latin):
RIMA
questio est frater dilectissime pollenti.
harum quas ad me scribens lit terarum. tam quã
consulendo tractasti quod ait apłs: his autem
qui sunt in coniugio. precipio non ego sed dñs. muli¬
erem : iuiro non discedere : qđ si discesserit. manere innuptã.¬
aut uiro suo reconciliari. & uir uxorem nedimittat : utrũ
ita sit accipiendũ ut eam ꝓhibuisse nubere intellegatur.
quȩ sine causa fornicationis discessit auiro. id enĩ sentis.
An sicut ego sensi in eis libris quos ante plurimos annos
de sermone euuangelico scripsi quẽ scđm matheum
habuit saluator inmonte: Illas innuptas manere prece¬
perit. que auiris suis ea causa recesserint quȩ sola
permissa est id est fornicationis: uidetur enĩ tibi tunc
a uiro discedentem feminã nubere non debere. si mulla
uiri fornicatione conpulsa discesserit : nec attendis si ullã
uir eius causam fornicationis habuerit : Non eã discedentem
manere innuptam : sed omnino discedere non debere: Nã

Expanded text:
rima quaestio est, frater dilectissime Pollenti, earum quas ad me scribens, tanquam consulendo tractasti, quod ait Apostolus, His autem qui sunt in conjugio praecipio, non ego, sed Dominus, mulierem a viro non discedereaut uiro suo reconciliari; et uir uxorem ne dimittat, utrum ita sit accipiendum, ut eam prohibuisse nubere intellegatur, quae sine causa fornicationis discessit a uiro — id enim sentis an, sicut ego sensi in eis libris, quos ante plurimos annos de sermone euangelico scripsi, quem secundum Matthaeum habuit saluator in monte, illas innuptas manere praeceperit, quae a uiris suis ea causa recesserint, quae sola permissa est, id est fornicationis. uidetur enim tibi tunc a uiro discedentem feminam nubere non debere, si nulla uiri fornicatione conpulsa discesserit; nec adtendis, si nullam uir eius causam fornicationis habuerit, non eam discedentem manere innuptam, sed omnino discedere non debere. nam
Abbreviated transcription (Latin):
UShieronimus. quorundã
deresurrectione disputantium sententias inepła sua
quam ad menesium scripsit interserens: ita dicit Que-¬
rimus cur denouissima tuba: mortuos scripserit apłs resur¬
recturos: Quando nouissima dicit: utiq aliae p̃cesserunt:
Ina pocalipsi ioħis. septem angeli describuntur cũ tubis:
& uno quoq clangente. primo uidelicet. scđo et tertio. quar¬
to & quinto. & sexto et septimo.: quid ꝑsingulos actũ sit in¬
dicatur. Nouissimo autẽ. id ÷ septimo claro tubȩ strepitu
ꝑsonante mor tui suscitantur: corpora quae prius habuerunt
corruptibilia. incorrupta recipientes: ꝓ eo tamen quod dere

Expanded text:
Hieronymus quorumdam de resurrectione disputantium sententias in epistola sua, quam ad Minervum scripsit, asserens, ita dicit: « Quaerimus cur de novissima tuba mortuos scripserit Apostolus resurrecturos . Quando enim novissima dicitur, utique aliae praecesserunt. In Apocalypsi Joannis septem angeli describuntur cum tubis, et unoquoque clangente, primo videlicet, secundo, et tertio, quartoque, et quinto, et sexto, quid per singulos actum sit, indicatur. Novissimo autem, id est septimo, claro tubae strepitu personante, mortui suscitantur, corpora, quae prius habuerant corruptibilia, incorruptibilia recipientes. » Pro eo tamen quod de re
Abbreviated transcription (Latin):
accipiantur: Illud quoq dico quod caleberrima sit in haere con
suetudo fidelium. cum se morituris cõmendant et memores eos sui
et̃ p̃obtant Sic martirib cũ moriunt᷑. suꝑstitũ carorũ se famili¬
aritas comendat siceotidie piorũ turba fidelũ. euocandis ab hoe
seculo electis ammab cõmittic: et ut sui semꝑsint memores posett
Necenim fides uiuentium idatranseuntib poscerte: siapud se cer¬
tũ haberet. quod in nullo eos possint iuuar post mortẽ : Sed quia
tante auctorittitis sollicitudo non p̃terit. sequentis rei multo¬
tiens effectus ꝓbauit. cũ ea quae pleriq uiuentes a morientib
sibi fieri petunt. &iã sine dilcitionis dampno ꝑcipiunt Haec
ergo mihi uidet᷑ dehac obiectit questiuncula ratio: quã et si
ipsis uerbis ut ẽ amaiorib euoluta non inuenio. ipso tamen
sensu definitt̃ ad octorib puto. Iuam quã etsialiquid ex

Expanded text:
accipiatur. Illud quoque dico, quod celeberrima sit in hac re Eccaccipiatur. Illud quoque dico, quod celeberrima sit in hac re Ecclesiae consuetudo, cum se morituris commendat, et memores eos sui esse praeoptat. Sic martyribus, cum morerentur, superstitum charorum se familiaritas commendavit: sic se quotidie piorum turba fidelium evocandis ab hoc saeculo electis animabus committit, et ut semper sui sint memores, poscit. Nec enim fides viventium id a morientibus posceret, si apud se certum haberet, quod in nullo eos juvare possent post mortem. Sed quia tantae auctoritatis sollicitudo non praeterit, sequens rei multoties effectus probavit, cum ea quae plerique viventes a morientibus sibi fieri petunt, sine dilationis damno consequuntur. Haec ergo mihi videtur de hac objecta quaestiuncula ratio, quam etsi ipsis verbis, ut est a majoribus evoluta, non invenio, ipso tamen sensu definitam ab auctoribus puto, quanquam etsi aliquid ex
Abbreviated transcription (Latin):
diues in inferno abraham ꝓfr̃ib orat.
ut ad moneantur ne et ipsi in loca tormentorũ deueni¬
ant: quomodo piorũ animae & maxime in requiẽ cons¬
titutȩ. carorum suꝑstitũ creduntur sollicitudinẽ amisisse.
tuntur: Namutiq recordari ueraciter possunt: quos in
hoc seculo positi dilexerunt: Sensum enim quo uiuentes cũ
uiuentib ad fuerunt. non a misisse sedliberiorẽ illic habe
eredendȩ sunt: ubi honere corporali grauari non possunt :¬
amiuxta diuinã sententiã: corpus corruptibile ad grauat
animã: Ergo anima quae nunc corpore grauatur : li¬
berior corpore absoluta efficitur: Est igitur animae
post mortem. et sensus integer : et memoria plena Ergo
anima quae illic certo recordationis offitio utitur : ꝓxi¬
morũ dulcedinis recordatur: Recordans ergo quosa ma¬
uit inscło cõmendari eos potest p̃ab ꝯp̃o.: quãquã nihil
aliud orationes fideliũ animarũ. quam desideria eorũ

Expanded text:
dives in inferno, Abraham pro fratribus orat, ut admoneantur, ne et ipsi in iniqua tormenta deveniant , quomodo piorum animae, et maxime in requie constitutae, charorum superstitum creduntur sollicitudinem amisisse? tuntur: nam utique recordari veraciter possunt, quos in hoc saeculo positi dilexerunt: sensum enim, quo viventes cum viventibus adfuerunt, non amisisse, sed liberiorem illic habere credendae sunt, ubi onere corporali gravari non possunt. Nam juxta divinam sententiam, corpus corruptibile aggravat animam : ergo anima quae nunc corpore gravatur, liberior corpore absoluta efficitur. Est igitur animae post mortem et sensus integer, et memoria plena. Ergo anima quae illic certo recordationis officio utitur, proximorum dulcedinis recordatur. Recordans ergo quos amavit in saeculo, commendare eos potest precibus Christo: quamquam nihil aliud orationes fidelium animarum, quam desiderium earum
Abbreviated transcription (Latin):
ei erimus : qm̃ uidebimus eum sicutiẽ Faties autẽ dei.
manifestatioei intelligenda ẽ: Non aliquid tale men¬
brum quale nos habemus in corpore: quo utiq isto no¬
mine nencupamur Similes ergo tunc angelis erim łs
quia sicut illi nunc uident. itt nõs deum post resurret¬
tionem uidebimus:
LUI. Quod arbitrii libertute
in qua tamen peccare non possint.
LIBERI LARBITRII

Expanded text:
m videbimus eum sicuti est . Facies autem Dei manifestatio ejus intelligenda est: non aliquod tale membrum quale nos habemus in corpore, quod utique isto nomine nuncupamus. Similes ergo tunc angelis erimus, quia sicut illi nunc vident, ita nos Deum post resurrectionem videbimus. CAPUT LVI. Quod arbitrii libertate unt, in qua tamen peccare non poterunt. Liberi arbitrii
Abbreviated transcription (Latin):
Haec ergo librorũ formatio ordinata ꝓnoticia collecta suffitiat.:
ut in hoc speculo. nr̃ sese animus recognoscat: Nam sud quod
futuri sum sedula meditatione ruminauerim : credo aut qđ
raro. aut nũq aliquando peccabimꝰ: Sic enim scriptũ ẽ: Fili.
in om̃ib oꝑib tius memorare nouissima tua & in aeternũ non
peccabis. His igitur ꝑactis. quae dinoscentiae uel recordationus
causa p̃missa sunt: id p̃cor. id expeto : ut librorũ haec obla¬
ta formatio. siue placens. siue sit displicens. aut censurȩ ura ẽ
stilo meliorẽ sui subeat palmã.: aut uiditii ur̃i debeat suppli¬

Expanded text:
Haec ergo librorum formatio ordinata, pro notitia collecta sufficiat, Haec ergo librorum formatio ordinata, pro notitia collecta sufficiat, ut in hoc speculo noster sese animus recognoscat. Nam si id quod futuri sumus, sedula meditatione ruminaverimus, credo, quod aut raro aut nunquam peccabimus. Sic enim scriptum est: Fili, in omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . His igitur peractis, quae recordationis causa praemissa sunt, id precor, id expeto, ut librorum haec oblata formatio, sive placens, sive displicens sit, aut censurae vestrae stylo meliorem sui subeat palmam, aut judicii vestri debeat publi
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ libris legisse me memini: ꝓpriostilo conscripsi Sed
& ibi siqua forsitan aliter quã dicenda sunt dixi: autalit̃
quã formanda erant. temerator apposui: caritasq omĩa
scĩtatis obtineat: ut quod imbecillittitis nrae sensus minꝰ doc¬
te formauit. prudentiȩ tuae supplementũ corrigat. elid&.
quicquid in hocoꝑe male cautus forsitan delictorũ contra¬
xi: abolere iubeat cõmertiũ illud pius sanguis ihũ xp̃ĩ
eo saluatoris nr̃i Hocigitur opus non adhoc tantũ forma¬
re mihi ꝑ placuit. ut quasi in cognita legentib demons tra¬
rent̾ : cum multos eẽ non dubitẽ. harũ rerũ scientia mul¬
tiplitiũ librorũ uoluminibus didicisse: sed potius ut sub uno col¬
lectȩ hic futurũ ratio mentes mortaliũ. eo uehementius tanger&:
quo sine labore hic positai ꝑlegissent. Et eo conpuncta mens red¬
deretur ad tempus : quo facillime hic illicibus occurrisset oblatꝰ:

Expanded text:
eorum libris legisse me memini, proprio stylo conscripsi. Sed eorum libris legisse me memini, proprio stylo conscripsi. Sed et ibi si qua forsitan aliter quam dicenda sunt dixi, aut aliter quam formanda erant, temerator apposui, charitas quae omsanctitatis obtineat, ut quod imbecillitatis nostrae sensus minus docte formavit, prudentiae vestrae supplementum corrigat, elucidet quidquid in hoc opere male cautus forsan delictorum contraxi, abolere jubeat commercium illud pii sanguinis Jesu Christi et Salvatoris nostri. Hoc igitur opus, non ad hoc tantum mihi formare perplacuit, ut quasi incognita legentibus demonstrarem, cum multos non dubitarem harum rerum scientiam multiplicium librorum voluminibus didicisse; sed potius, ut sub uno collecta futororum ratio mentes mortalium eo vehementius tangeret, quo sine labore hic posita perlegisset, et eo compuncta mens redderetur ad tempus, quo facillime hic illi cibus occurrisset oblatus.
Abbreviated transcription (Latin):
quentium librorũ haberetur renotaicione ex pressus: Haecigit᷑
tota illo tunc desiderabile acta uel definita: mecũ ipse cognoscis
At mundo quia bellica ꝑfectio gloriosi principis aburbe regiã¬
turbulentos cuneos populorũ: ꝓfeturos secum ab egit: quo credo
actũ eẽ. ut salus mentis nrãe post turbines placidis aurarum
flatib inciperet serenari : et tui p̃cepti et mei ꝓmissi recorda¬
ni me contigit: Egi ergo & si non ut debui: saltemut potiu
quae ꝓmisi Primum librũ: deorigine humanȩ mortis. Scđm¬
quid animae defunctorũ ante resurrectionẽ corporũ habe¬
ant: Tertium deipsa resurrectione futura confiormans.
quod totũ subuno uolumine intrib libris fore constituens.
hoc principalit̾ hu ic libra uocabulũ dedimꝰ. ut ex meliore
et maiori parte prognosticon futuri scłi appelletur In quo
si alicui aliquid uox mea insonuit: non aliud quã quod in

Expanded text:
quentium librorum haberetur renotatione expressus. Haec igitur quentium librorum haberetur renotatione expressus. Haec igitur tota illa tunc desiderabili die acta vel definita mecum ipse cognoscis. At modo, quia bellica profectio gloriosi principis ab urbe regiaturbulentos cuneos populorum secum abegit, quo credo actum esse, ut salum mentis nostrae post turbines placidis aurarum flatibus inciperet reserenari; et tui praecepti et mei promissi recordari me contigit. Egi ergo, etsi non ut debui, saltem ut potui, quae promisi. Primum librum de origine humanae mortis; s animae defunctorum ante resurrectionem corporum habeant; tertium de ipsa resurrectione conformans. Quod totum sub uno volumine in tribus libris fore constituens, hoc principaliter huic vocabulum libro dedimus, ut ex meliore et majore parte Προγνωστίκων futuri saeculi appellatur. In quo si alicubi parum aliquid vox mea insonuit, non aliud quam quod in
Abbreviated transcription (Latin):
monstrarẽ: U tinã in ꝑ quisitionẽ tciliũ questionũ. numerosi¬
tas librorũ. querenti animae laboriosa non cẽt: sed multi¬
plicem lectoris sitim haec collecta breuitas satiar&: In suꝑ
quoq definitũ a nobis ẽ : alternae caritatis cũ merito : ut dere¬
surrectione ultima corporũ. quantȩ possunt causae uel questi¬
unculae memoriae nrae se recolende ingerere: similititulo¬
rũ stilo notanda curarẽ: Extrahos igitur duos libros. illud
quoq sc̃io mestificati cordis fieri affectu censum: ut hisduob
precedentib libellis. primus liber conderetur deuiui corporis mor¬
te. qui titulorum simili distinctione confirmatus p̃ceder&: & le¬
gentis animũ in xnoderatȩ mortis metu ꝑ tritũ spes cael estiũ erige¬
ret gaudiorũ: Sicq. post depositionẽ ul receptionẽ corporis huiꝰ
quis et quantꝰ sit sc̃ĩs animab aeternae beatitudinis fructus. se¬

Expanded text:
monstrarem; ut jam in perquisitione talium quaestionum, numerosimonstrarem; ut jam in perquisitione talium quaestionum, numerositas librorum quaerenti animae laboriosa non esset, sed multiplicem lectoris sitim haec collecta brevitas satiaret. Insuper quoque definitum est a nobis, alternae charitatis commercio, ut de resurrectione ultima corporum, quantae possent causae vel quaestiunculae memoriae nostrae se recolendae ingerere, simili titulorum stylo renotanda curarem. Extra hos ergo duos libros illud quoque socio moestificati cordis affectu fieri censuimus, ut his duobus praecedentibus libellis, primus liber conderetur de hujus corporis morte, qui titulorum simili distinctione conformatus praecederet, et legentis animum immoderato mortis metu perterritum, spe coelestium erigeret gaudiorum; sicque post depositionem vel receptionem corporis hujus, quis et quantus sit sanctis animabus aeternae beatitudinis fructus, se
Abbreviated transcription (Latin):
Oi tȩ ergo ex hoc negotio questiunculcie quaedã sunt: quae diuer
sitate sui non leiuter nrõrũ animos attigerunt: Sed dehis opti¬
mã solutionẽ uel deffinitionẽ sensus breuittite nonualentes col
ex hoc ipso respondendũ ratio posceret. quidue catholcorũ mi¬
nistrorũ sensu definitũ exister&: memoria sacrae lectionis ex
primer&. nec librorũ tunc reuelatione continua: seduuȩ uocis
id agrẽ recordationis industria Iunc ergo nisi fallor urguer¬
tibus uobis: acito notario eapitula dep̃missis questiunculis: eodẽ
die inp̃sentia ur̃i. quanta potiu breuitate collegi Sed indiuinis
rebus impatiens. ut ad solet tuae scitudinis animus: tenuitatis
meae uires suaussimo familiaritatis imperiꝰcoegit: etindiuiduȩ
U no tota & breui uolumine complicanda congererẽ: & quid
ex hoc maiorũ auctoritas senserit. adpositis eorũ sententuis de¬

Expanded text:
Ortae ergo ex hoc negotio quaedam quaestiunculae sunt, quae diversOrtae ergo ex hoc negotio quaedam quaestiunculae sunt, quae diversitate sui non leniter animos nostros attigerunt. Sed de his optimam solutionem vel definitionem sensus brevitate non valentes collex hoc ipso respondendum ratio posceret, quidve catholicorum magistrorum sensu definitum existeret, memoria sacrae lectionis nobis exprimeret: nec librorum revolutione continua, sed vivae vocis id ageretur recordationis industria. Tunc ego, ni fallor, urgentibus vobis, accito notario, capitula de praemissis quaestiunculis eodem die in praesentia vestri, quanta potui brevitate, collegi. Sed in divinis rebus impatiens, ut assolet, tuae sanctitatis animus, tenuitatis meae vires suavissimo familiaritatis imperio coegit, et individuae et uno tota et brevi volumine complicanda congererem, et quid ex hoc majorum auctoritas senserit, appositis eorum sententiis de