comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que honesta in mundo agimꝰ.
quasi ex quodam m̃tis latere
tangamus: ut t̾rena quelib
sic nr̃o corpori seruiant: qͣte¬
tenus cordi minime obsistant.
Non ergo fr̃es audemus uobis
dicere ut omnia relin quatis:
s tam̃ si uultis. omĩa etiam
retinendo relinquitis. Si sic tẽ¬
poralia geratis: ut tam̃ tota
mente ad eterna tendatis. Hĩt¬
⁊ enim paulus apłs dicit. Tẽ¬
pus breue est: reliquum suꝑ ẽ.
ut qui habent uxores. tam qͣm
non habentes sint:⁊qui flent.
tamquã non flentes: et qͥ gaudẽt
tamquã non gaudentes: ⁊ qui e¬
munt. tam quã ñ possi dentes: ⁊
qui utuntur hoc mundo. tam¬
quã ñ utantur. Precerit enim
figura huius mundi. Uxorem
namq habet: sed quasi ñ ha¬
bens qui sic scit debita carnis
ex soluere: ut tamen ꝑ eã mũ¬
do tota m̃te ñ cogitat᷑ in herere.
Nam cum isdem rursum egͤgiꝰ
predicator dicat. qui ht̃ uxorem.
cogitat que st̃ huius mundi:
quomͦ placeat uxori. Ille uxorẽ

Expanded text:
quae honesta in mundo agimus quae honesta in mundo agimus quasi ex quodam mentis latere tangamus, ut terrena quae libent sic nostro corpori serviant, quatenus cordi minime obsistant. Non ergo, fdicere ut omnia relinquatis, sed tamen, si vultis, omnia etiam retinendo relinquitis, si sic temporalia geritis ut tamen tota mente ad aeterna tendatis. Hinc Paulus apostolus dicit: Tempus breue est; reliquum est ut et qui habent uxores tamquam non habentes sint, et qui flent, tamquam non flentes, et qui gaudent, tamquam non gaudentes, et qui emunt, tamquam non ementes, et qui utuntur hoc mundo, quasi non utantur; praeterit enim figura huinamque habet, sed quasi non habens, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam cum idem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori , ille uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
omnia debemꝰ: curas mundi pͣt¬
ponere: solis desideriis et̾nis
inhiare:s hec paucis data st̃.
Ammonere uos uolo ut relin¬
quatis omĩa: s ñ presumo. Si
ergo cuncta mundi relinquere
non potestis: sic tenete q̃ huius
mundi sunt:ut tam̃ ꝑ ea non
teneamini in mundo: ut t̾rena
res possideatur. ñ possideat: ut
sub mentis ur̃e sit dñio quod
habetis. Nam si mens nr̃a t̾renaꝵ
rerum. amore uincitur. a rebz
suis magis ip̃a pos si detur. Sit
ergo res temporalis in usu: et̾na
in desiderio. Sit res tempora lis
in itinere: desideretur eterna in ꝑ¬
uentione. Quasi ex latere respi¬
ciatur quicquid in hoc mundo
agitur: ante nos aut̃ tendant
m̃tis oculi: dum tota intentio¬
ne illa conspiciunt ad que per¬
uenimus. Exstirpent᷑ fundit᷑
uicia: non solum actu oꝑis: s
etiam a cogitatione cordis ẽ¬
uulsa. Non uos uoluptas car¬
nis. ñ sollicitudo curiositatis.
ñ estus ambitionis ad dñicã
cenam p̾pediat: s ip̃a quoꝙ

Expanded text:
omnia debemus, curas mundi postponere, solis desideriis aeternis inhiare? Sed haec paucis data sunt. 11. Admonere vos volo ut relinquatis omnia, sed non praesumo. Si ergo cuncta mundi relinquere non potestis, sic tenete quae hujus mundi sunt, ut tamen per ea non teneamini in mundo; ut terrena res possideatur, non possideat; ut sub mentis vestrae sit dominio quod habetis, ne si mens vestra terrenarum rerum amore vincitur, a rebus suis ipsa magis possideatur. Sit ergo res temporalis in usu, aeterna in desiderio; sit res temporalis in itinere, desideretur aeterna in perventione. Quasi ex latere respiciatur quidquid in hoc mundo agitur. Ante nos autem tendant mentis oculi, dum tota intentione illa conspiciunt ad quae pervenimus. Exstirpentur funditus vitia, non solum ab actu operis, sed etiam a cogitatione cordis evulsa. Non nos voluptas carnis, non sollicitudo curiositatis, non aestus ambitionis a dominica coena praepediat, sed ipsa quoque
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑa: uocat aliqͣnͣdo ꝑ adu̾sa. Ne¬
mo contempnat: ne dum uoca¬
tus excusat. cum uoluerit intra¬
re non ualeat. Audite quid sa¬
pientia ꝑ salomonem dicat. Tc̃
inuocabunt me.⁊ ñ exaudiam:
mane consurgent. ⁊ ñ inuenient
me.Hinc est qd̵ fatue urgines
tarde uenientes clamant. Dñe

Expanded text:
era, vocat aliquando per adversa. Nemo contemnat, ne, dum vocatus excusat, cum voluerit intrare non valeat. Audite quid Sapientia per Salomonem dicat: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Hinc est quod fatuae virgines tarde venientes clamant, dice
Abbreviated transcription (Latin):
rigunt᷑. quid isti fres kĩni m¬
si compelluntur ut intrent: S
ualde est trem̃da sententia: que
ꝓtinus subinfertur. Intenta
dñi mei: in quantũ peccatores.
fr̃es mei: in qͣntum iusti. dñi mĩ:
intenta hanc aure ꝑcipite: ut
tanto eam minus sentiatis
in examine: quanto nc̃ audis-¬
tis formidolosus in predicatõne.
Ait enĩ. Dico aut̃ uobis. quod ne¬
mo uiroꝵ illoꝵ qui uocati sũt.

Expanded text:
riguntur, quid isti, fratres mei, niriguntur, quid isti, fratres mei, nisi compelluntur ut intrent? 10. Sed valde est tremenda sententia quae protinus subinfertur. Intenta res et domini mei: in quantum peccatores, fratres mei; in quantum justi, domini mei. Intenta hanc aure percipite, ut tanto eam minus sentiatis in examine, quanto nunc auditis formidolosius in praedicatione. Ait enim: Dico autem vobis quod nemo virorum illorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet eos: quia malignꝰ sp̃s
quib se in suis desideriis anima
subdidit. ad desiderioꝵ suoꝵ effec¬
tum minime comprehendit.S
de hac salutari adu̾sitate qͣnta
utilitas nascatur. adiungit cũ
subditur. Et dicit. uadam et
reuertar ad uirum meũ priorẽ:
quia bene michi erat tunc. magis
quam nunc. Post quã ergo uias
suas spinis septas inuenit: postqͣs
amatores suos app̾hendere non
ualet. ad amorẽ uiri prioris redit:
quia plerumq post qͣm in hoc
mundo non possumus obtinere
qđ uolumus: postqͣm in t̾renis de¬
sideriis de impossibilitate lassa¬
mur. tunc ad mentem dm̃n reduci¬
mus: tunc placere incipit. qui dis¬
plicebat. ⁊ is cuius nob̾ fuerant a¬
mara precepta. repente dulcescit
in memoria. Et peccatrix anĩa
que adultera conata est esse. nͨ
tamen aꝑto oꝑe potuit: dec̾nit
esse fidelis coniunx. E ergo
huius mundi adu̾sitatib
fracti. ad dei amorem redeũt.
atq a presentis uite desideris cor¬

Expanded text:
veniet eos; quia malignos spiritus veniet eos; quia malignos spiritus quibus se in suis desideriis anima subdidit ad desideriorum suorum effectum minime comprehendit. Sed ex hac salubri adversitate quanta utilitas nascatur adjungit cum subditur: Et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam nunc. Postquam ergo vias suas spinis septas invenit, postquam amatores suos apprehendere non valet, ad amorem viri prioris redit, quia plerumque postquam in hoc mundo non possumus obtinere quae volumus, postquam in terrenis desideriis de impossibilitate lassamur, tunc ad mentem Deum reducimus, tunc placere incipit qui displicebat; et is cujus nobis amara fuerant praecepta repente dulcescit in memoria; et peccatrix anima quae adultera conata est esse, nec tamen aperto opere potuit, decernit esse fidelis conjux. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis cor
Abbreviated transcription (Latin):
quia bene michi erat tunc. ma¬
gis quã nunc. Uir. unius cuius¬
q fidelis anime deus est: qͥa hec
iuidelicet ei est coniuncta ꝑ fidẽ.
sed illa que coniuncta deo fuerat
anima. amatores suos sequitur:
qͣndo mens que iam ꝑ fidẽ credi¬
dit. adhuc se in mundis spiritib
in oꝑatione subst̾nit: mundi głam
querit: carnali delectatione pascit᷑.
exquisitis uoluptatib nutritur.
Seo plerum q omp̃c ds̃ talem ani¬
mam miscd̾iter respicit: ⁊ eius uo¬
luptatib amaritudines ꝑmiscet.
Unde dicit. Ecce ego sepiam uiã
tuam spinis. uie enim nr̃e spiniᷤ
septe sunt: quando in hoc quod
male cupimus dolorem puncti¬
onis inuenimus. Et sepiam eaᷤ
maceria:⁊ semitas suas non in¬
ueniet. Uie nr̃e maceria sepiunt᷑.
cum desideriis nr̃is. dure in hoc
mundo obiectiones resistunt: ⁊
semitas nr̃as inuenire ñ possu¬
mus: quia hoc quod male que¬
rimus. adipisci ꝓhibemur. Et
sequitur amatores suos ⁊ nõ
apprehendet eos: querit ⁊ ñ in¬

Expanded text:
quia bene mihi erat tunc magis quam nunc . Vir uniuscujusque fidelis animae Deus est, quia haec videlicet ei est conjuncta per fidem. Sed illa, quae conjuncta Deo fuerat anima, amatores suos sequitur, quando mens quae jam per fidem credidit, adhuc se immundis spiritibus in operatione substernit, mundi gloriam quaerit, carnali delectatione pascitur, exquisitis voluptatibus nutritur. Sed plerumque omnipotens Deus talem animam misericorditer respicit, et ejus voluptatibus amaritudines permiscet. Unde dicit: Ecce ego sepiam vias tuas spinis. Viae enim nostrae spinis septae sunt, quando in hoc quod male cupimus, dolorum punctiones invenimus. Et sepiam eas maceria, et semitas suas non inveniet. Viae nostrae maceria sepiuntur cum desideriis nostris durae in hoc mundo objectiones resistunt. Et semitas nostras invenire non possumus, quia hoc quod male quaerimus adipisci prohibemur. Et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos; quaeret, et non in
Abbreviated transcription (Latin):
minatim non exprimeret: qui a¬
magistrum negauerat. uenire
int̾ discipłos nõ auderet. Uoca¬
tur gͦ ex nomine: ne desperaret ex
negatione. Qua in reconsiderã¬
dum nobis est:cur omp̃c deus¬
eum quẽ cuncte eccłie preferẽ¬
dum disposuerat. ancille uocẽ
ꝑtimescere. ⁊ ipsum se negare
ꝑmisit. Qd nimirum magne
noscimus: ut is qui futurꝰ erat
eccłie pastor. in sua culpa disceret.
qualiteraliis misereri debuisset.
Prius itaq eum ostendit sibi⁊
tunc preposuit ceteris: ut ex sua
infirmitate cognosceret. quam
miseri corditer alienam in firmi¬

Expanded text:
minatim non exprimeret, qui minatim non exprimeret, qui magistrum negaverat, venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine, ne desperaret ex negatione. Qua in re considerandum nobis est, cur omeum quem cunctae Ecclesiae praeficere disposuit, ancillae vocem pertimescere et se negare permisit. Quod nimirum magnae nopastor ecclesiae, in sua culpa disceret, qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum ostendit sibi, et tunc praeposuit ceteris, ut ex sua infirmitate cognosceret, quam misericorditer aliena infirm
Abbreviated transcription (Latin):
lux in dño. In die aut̃ ꝑ nubem
colũpna monstrata est. et ĩ noc
te ꝑignem: quia ommpotens
ds̃ ⁊ blandus iustis. ⁊ t̾ribilis
apparebit in iustis. Istos iniu¬
dicio ueniens ꝑ lenitatis mansue¬
tudinem demulcet: illos uero ꝑ
iustitie districtionẽ terret. S etiã
quid angłs subiungit audiamꝰ.
Iħm queritis nararenum. Iħs la
tino eloquio. salutaris. idest salua¬
tor int̾pretatur. At uero multi hoc
nomine tunc ih̾s dici poterant: ñ
tamen substancialiter. sed nũcu¬
patiue. Ideo et locus subiungi¬
tur: ut de quo ih̾u dictum sit ma¬
nifestetur. Nararenum. Et causã
ꝓtinus subdit. Crucifixum. Atq
addit. surrexit: non est hic. Non
est hic dicitur ꝑ presentiã carnis.
qui tamen nusquã deerat ꝑ pre¬
sentiam maiestatis. Sed ite. dici¬
te discipłis eius et petro: quia p̾¬
cedit uos in galileam. Queren¬
dum nobis est. cur nominatis
discipłis. petrus designatur ex
nomine. S si hunc angłs no¬

Expanded text:
lux in Domino . In die ergo per nubem lux in Domino . In die ergo per nubem columna monstrata est, et in nocte per ignem, quia omnipotens Deus et blandus justis, et terribilis apparebit injustis. Istos in judicio veniens per lenitatis mansuetudinem demulcet, illos vero per justitiae districtionem terret. 4. Sed jam quid angelus subjungat audiamus: Jesum quaeritis tino eloquio salutaris, id est salvator interpretatur. At vero multi hoc nomine dici poterant tunc, non tamen substantialiter, sed nuncupative. Ideoque locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit manifestetur: Nazarenum; et causam protinus subdit, crucifixum, atque addidit, resurrexit, non est hic. Non est hic dicitur per praesentiam carnis, qui tamen nusquam deerat per praesentiam majestatis. Sed ite et dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum nobis est cur nominatis discipulis Petrus designatur ex nomine. Sed si hunc angelus no
Abbreviated transcription (Latin):
ed quid uenientes femi¬
nas affatur audiamus.
Nolite expauescere. Ac si aꝑte di¬
cat. Paueant illi qu nõ amant
aduentum suꝑnoꝵ ciuium: ꝑ¬
timescant qui carnalib deside¬
riis pressi. ad eoꝵ societatem ꝑ¬
tingere posse desꝑant. Uos aut̃
cur ꝑtimescitis: que uestros con¬
ciues uidetis: Sonde et matheus
angłm apparuisse deseribens
ait. Erat aspectus eius sicut ful¬
gur. et uestimenta eius sicur nix
In fulgore et enim terror timoris
est: ⁊̃ niue aut̃ blandim̃tũ can¬
doris. Quia uero ommpotens ds̃
et terribilis est peccatorib. ⁊ blã¬
dus uistis: recte testis resurrectõis
eus angłs. et in fulgore uultus
et in candore habitus demonstra¬
tur. Snde ip̃a sua spetie et terre¬
ret reprobos: et mulceret pios Un
enim t̾ror est: ĩ nube aut̃ uisi¬
onis lene blandim̃tum. Dies
uero uita iusti: et nox accipit᷑
uita peccatoris. Unde ⁊ ꝯuersis
peccatorib paulus dicit. Fuistis
aliquando denebre: nunc autẽ

Expanded text:
ed quid venientes feminas affatur audiamus. Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui, carnalibus desideriis pressi, ad eorum se societatem pertingere posse desperant. Vos autem cur pertimescitis, quae vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero omnipotens Deus et terribilis peccatoribus, et blandus est justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Unenim terror est, in nube autem visionis lene blandimentum; dies vero vita justi, et nox accipitur vita peccatoris. Unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
minis loquitur: si eidem homi¬
ni ꝑ unctionem sp̃s non loqua¬
tur: Certe cayn priusquã fratri¬
cidium oꝑe ꝑpetraret audiuit:
pecrasti. quiesce. Sed quia culpis
suis exigentib uoce est ammoni¬
tus. non unctione sp̃c: audire d̾i
uerba potuit: sed seruare cõtẽp¬
sit. Requirendũ uero nobis est.
cur de eodem sp̃u dicatur. sugge¬
ret uobis omĩa: cum suggere so¬
leat esse minoꝵ. Sed quia sug¬
ministrare: in uisibilis sp̃s sug¬
gerere dicitur: non quod nobis
scientiam ab immo conferat.
sed ab occulto. Pacem relinquo uob̾.
pacem meam do uobis. Hic relinqͦ.
illic do. Sequentib relin quo: ꝑue¬
nientib do.

Expanded text:
minis loquitur, si eidem homiminis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non loquatur? Certe Cain, priusquam fratricidium opere perpetraret, audivit: Peccasti quiesce . Sed quia, culpis suis exigentibus, voce est admonitus, non unctione Spiritus, audire verba Dei potuit, sed servare contempsit. Requirendum vero nobis est cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere soleat esse minoris. Sed quia sugministrare, invisibilis Spiritus suggerere dicitur, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hic relinquo, illic do. Sequentibus relinquo, pervenientibus do.
Abbreviated transcription (Latin):
Consolator aut̃. idẽ sp̃c uocat᷑.
quia de peccati ꝑpetratione meren¬
tib. dum spẽ uenie preparat: ab
afflictione tristitie mentem leuat.
De quo recte ꝓmittitur. Ip̃e uos
docebit omnia: quia nisi idẽ sp̃s
cordi assit audientis: ociosus est
sermo doctoris. Nemo ergo discẽ¬
ti homini tribuit. qd̾ ex ore do¬
centis intelligit: quia nisi intus
sit qui doceat: doctoris lingua
exterius in uacuum laborat. Etce
unam lo quentis uocem omnes
pariter auditis. nec tamen parit̾
sensum auclite uocis ꝑcipitis. Cũ
ergo uox dispar non sit. cur in
cordib ur̃is dispar est intelligen¬
tia: nisi quia ꝑ hoc qd̃ uox loq̃n¬
tis communit̾ ammonet. est ma¬
gister interior qui de uocis intel¬
ligentia quosdam specialit̾ docet:
de omnib. ꝑ uocem ergo ñ ĩstru¬
itur. quando mens ꝑ sp̃m ñ un¬
guitur. Sed cur ista de doctrina
hominum loquimur. quando ⁊
ip̃e conditor nõ ad eruditionẽ ho¬

Expanded text:
Consolator autem idem Spiritus vocatur, Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docet? de omnibus . Per vocem ergo non instruitur, quando mens per Spiritum non ungitur. Sed cur ista de doctrina hominum loquimur, quando et ipse conditor non ad eruditionem ho
Abbreviated transcription (Latin):
et manet et recedit. Recedit corꝑe.
manet diuinitate. Apud eos ergo
tunc mansisse se ꝑhibet. quia qui
in uisibili semꝑ potestate presens
erat: corporali iam uisione recede¬
bat. Paclitus aut̃ sp̃s sc̃s quem¬
mittet pater in nomine meo. il¬
le uos docebit omnia: et suggeret
uobis omnia quecumq dixero
uobis. Nostis plurimi frẽs mei
qd̃ greca locutione paraclitus la¬
tine aduocatus dicitur uł conso¬
lator. Qui iccirco aduocatus dici¬
tur: quia ꝓ errore delinquentiũ
apud iustitiam patri int̾uenit.
Qui unius substantie est cum
patre ⁊ filio. exorare ꝓ delinquen¬
tib ꝑhibetur: quia eos quos re¬
pleuerit. exorantes facit. Unde
et paulus dicit. Ip̃e enim sp̃c. po¬
stulat ꝓ nob̾ gemitib in enar¬
rabilib. Minor uero est qui po¬
stulat. quã qui postulatur. Qͦ¬
modo ergo sp̃s postulare dicit᷑.
qui minor non est: Sed ip̃e sp̃c
postulat: qui ad postulandũ.
eos quos repleuerit in flammat.

Expanded text:
et manet et recedit: recedit corpore, et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus autem Spiritus mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes faet Paulus dicit: Ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Minor vero est qui postulat quam qui postulatur; quomodo ergo Spiritus postulare dicitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit inflammat.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo uere amat: cuius uidelicet
mentem. delectatio praua ex cõ¬
sensu non suꝑat. Nam tanto qͥs¬
q a suꝑno amore disiungitur:
quanto inferius delectatur. Un¬
de et adhuc subditur. Qui non di
trorsus redite: si dm̃ uere a matis
exquirite. Nec tamen sibi aliquis
credat. quicquid sibi ammus sine
oꝑis attestatione responderit. De
dilectione conditoris. lingua. mẽs.
et uita requiratur. Num quã est
amor dei ociosus. Oꝑatur etenĩ
magna si est: si uero oꝑari renuu¬
it. amor non est. Et sermonem ꝙ̃
audistis non est meus: sed euis
qui misit me patris. Scitis frẽs
genitus filius. uerbum prĩs est.
Et ideo sermo quẽ loquitur filiꝰ.
non est filii. sed patus: quia ip̃e
filius uerbum est pris. Hec locu¬
tus sum uobis apud uos manẽs.
Quando non maneret apud eos qͥ
ascensurus in celum ꝓmittit di¬
cens: ecce ego uobiscum sum. oĩb
dieb usq ad consummationem
scłi: Sed uerbum in carnatum.

Expanded text:
ergo vere amat, cujus videlicet ergo vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subditur: Qui non diltrorsus redite; si Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me Patris. Scitis, fratrgenitus Filius Verbum Patris est, et ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui ascensurus coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum
Abbreviated transcription (Latin):
ei in sua uoluntate contradicit.
Sequitur. Et pater meus diliget
eum: et ad eum ueniemus: et
mansionem apud eum faciemus.
sollempnitas. Habere in cordis hos¬
pitio aduentum domini. Certe si
domum ur̃am quisquã diues. ac
prepotens intraret amicus: omni
festinatione domus tota munda¬
retur: ne quid fortasse esset. quod
ocłos amici intrantis offenderet.
Tergat ergo sordes praui oꝑis: qͥ
deo preꝑat domum mentis. S ed
uidete quid u̾itas dicat. Ueniemꝰ:
⁊ mansionẽ apud eũ faciemꝰ. In
quoꝵdam etenim corda uenit. ⁊
mansionem non facit:quia ꝑ
tompunctionẽ quidem dei respec¬
tum ꝑcipiunt. sed temptationis
tempore. hoc ip̃m qd̾ compuncti
fuerant obliuiscuntur. Sicq ad
ꝑpetranda peccata redeunt: ac si
hec minime planxissent. Qui
ergo uere dm̃ diligit. eius man¬
data custodit: et in euis corde do¬
minus uenit. et mansionẽ facit.
quia sic eum diuinitatis amor
penetrat: ut ab hoc amore. temp¬
tationis tempore non recedat. Ille

Expanded text:
untate contradicit. 1576 2. Et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus et mansionem apud eum faciemus. solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et mansionem apud eum faciemus. In quorumdam etenim corda venit, et mansionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
horum uitanda communio. fu¬
gienda synagoga censetur: ex¬
cutiendus pedum puluis: ne
gestis manib. et pulueri com¬
parandis. mentis caste uesti¬
gium polluatur. Egressi au¬
tem curuibant ꝑ castella. euan¬
gelitantes. et curantes ubiq. Quid
euangelitarent. uel quomodo cu¬
rarent apłi: marcus exponit pleni¬
us. Predicabant inquit ut penitẽ¬
tiam agerent: et ungebant oleo
multos egros. ⁊ sanabant. Dicit
et iacob. Si infirmatur quis in
rent suꝑ ip̃m: unguentes eum
oleo in nomĩe dñi: et si in pecca¬
tis sit. dimittentur ei. Unde pa¬
tet ab ip̃is apłis hunc scẽ eccł̃i e
morem esse contraditum: ut põ¬
tificali benedictione consecrato
oleo ꝑungantur egroti. Predi¬
cabant aut̃. ut penitentiam a¬
gerent. Et supͣ. Misit illos in qͥt.
euangelirare regnum dei. Quia
uidelicet utrumq uixta ioħis
baptiste. uł ip̃ius saluatoris
exemplum: predicabant peni
tentiam agite. appropinqͣbit
enim regnum celoꝵ. Regni

Expanded text:
horum vitanda communio, fuhorum vitanda communio, fugienda synagoga censetur; excutiendus pedum pulvis, ne gestis manibus, et pulveri comparandis, mentis castae vestigium polluatur. Egressi autem circumibant per castella evangelizantes, et curantes ubique. Quid evangelizarent, vel quomodo curarent apostoli, Marcus exponit plenius. Praedicabant, inquit, ut poenitentiam agerent, et ungebant oleo multos aegrotos, et sanabant . Dicit et Jacobus: Infirmatur quis in rent super ipsum ungentes eum oleo, in nomine Domini, et si in peccatis sit, dimittentur ei . Unde patet ab ipsis apostolis hunc sanctae Ecclesiae morem esse contraditum, ut pontificali benedictione consecrato oleo, perungantur aegroti. Praedicabant autem, ut poenitentiam agerent; et supra, Misit illos, inquit, evangelizare regnum Dei . Quia videlicet utrumque, juxta Joannis Baptistae, vel ipsius Salvatoris extentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum . Regni
Abbreviated transcription (Latin):
talis nessitudinis iura custodi¬
ant: alienum a predicatore reg¬
ni celestis astruens cursitare ꝑ
domos. et inuiolabilis hospicii
uira mutare. nec ociose scd̃m ma¬
th̾m. domus quã ingrediantur
apłi eligenda decernitur. ut mu¬
tandi hospicii. necessitudinisq
uolande. causa non suppetat.
Et quicumq non receperint uos.
exeuntes de ciuitate illa. etiã pul¬
uerem pedum ur̃oꝵ excutite. ĩ tes¬
timoniũ. supra illos. Pulius ex
cutitur de pedib. in testimonium
laboris sui: qd̃ in gressi sunt in
ciuitatẽ: et predicatio apłica ad
illos usq ꝑuenerit. Siue excuti¬
tur pulius. ut nichil ab eis ac¬
cipiant: ne ad uictum quidem
necessarium. qui euangłm sp̃¬
uerunt. Allegorice aut̃ qui uer¬
bo humiliter intendunt. si qͥb
ut homines terrene leuitatis
neius obscurantur: ꝑ ea mox
qui recipiunt euangelice predi¬
cationis uestigia. purgantur. Qͥ
uero ꝑfidia. uel negligentia.
uel. etiam studio contempnunt.

Expanded text:
talis necessitudinis jura custoditalis necessitudinis jura custodiant, alienum a praedicatore regni coelestis astruens cursitare per domos, et inviolabilis hospitii jura mutare. Nec otiose secundum Matthaeum domus, quam ingrediantur apostoli legenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat. Et quicunque non receperint vos, exeuntes de civitate illa, etiam pulverem pedum vestrorum excutite in testcutitur de pedibus in testimonium laboris sui, quod ingressi sunt in civitatem, et praedicatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur pulvis, ut nihil ab eis accipiant, nec ad victum quidem necessarium, qui Evangelium spreverint. Allegorice autem qui verbo humiliter intendunt, si quibus ut homines terrenae levitatis naevis obscurantur, per ea mox quae recipiunt evangelicae praedicationis vestigia purgantur. Qui vero perfidia, vel negligentia, vel etiam studio, contemnunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ut intelligatur quia ꝑ potestatem
a domino acceptam. que uirge no¬
mine est significata. etiam que
non portantur non deerunt. Hoc
et de duab tunicis intelligendũ
est: ne quisquam eoꝵ pret̾ eam ꝙͣ
ẽẽt indutus. aliam portandã pu¬
taret: sollicitus. ne opus esset. cũ
ex illa potestate posset accipere.
Qd̾ uero scd̃m marcũ non por¬
tari. uł haberi duas cunicas. s
expressius indui ꝓhibet dicens.
et ne induerentur duab tuni¬
cis. quid eos monet. nisi nõ du¬
pliciter. sed simplicit̾ ambulare:
Aliter. In duab tunicis. uidetur
michi duplex ostendere uestimen¬
tum. non quo in locis scithie. et
glaciali niue rigentib. una qͥs
tunica debeat esse contentus. S
quo intunica uestimentum in¬
telligamus. ne alio uestiti. aliud
nob̾ futuroꝵ timore seruemus.
Et in quamcũq domũ intrau̾i¬
tis. ibi manete: et in de ne ex¬
eacis.
at constantie genera le
mandatũ dñs: ut hospi¬

Expanded text:
ut intelligatur quia per potestatem ut intelligatur quia per potestatem a Domino acceptam quae virgae nomine significata est etiam quae non portantur, non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ne quidquam eorum praeter eam, quam esset indutus, aliam portandam putaret, solex illa potestate posset accipere. Quod vero secundum Marcum non portari vel haberi duas tunicas, sed expressius indui prohibet, dicens et ne induerentur duabus tunicis , quid eos monet, nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulare? Aliter, in duabus tunicis videtur mihi duplex ostendere vestimentum, non quo in locis Scythiae, et glaciali nive rigentibus, una quis tunica debeat esse contentus, sed quo in tunica vestimentum intelligamus, ne, alio vestiti, aliud nobis futurorum timore servemus. Et in quamcunque domum intraveritis, ibi manete, et inde ne exeatis. at constantiae generale mandatum, ut hospi
Abbreviated transcription (Latin):
laret aut̃ hec non ira prece¬
pisse dñm. tamquã euan-¬
geliste uiuere aliunde non debe¬
ant: quã eis prebentib quibus
qui uictum de manuũ suaꝵ la¬
borib transigebat. ne cuiquã
grauis esset: sed potestatem de¬
disse in qua scirent sibi ista de¬
beri. Cum aut̃ a dño aliquid ĩ¬
peratur. nisi fiat in obedientie cul¬
pa est:cum aut̃ potestas datur.
licet cuiq non uti. et tam quã
de suo iure cedere. Hoc ergo or
dinans dñs. qd̃ eum ordinas¬
se dicit apłs: his qui euãgłm
annunciant de euangło uiu̾e:
illa apłis loquebatur. ut securi
non possiderent. neq portarent
huic uite necessaria. nec magna
nec minima: ⁊ ideo posuit. nec
uirgam: ostendens a fidelibus
sius omnia deberi ministris
suis nulla suꝑflua requiren¬
tib. acꝑ hoc addendo. dignus
est oꝑarius cibo suo: prorsus
aꝑuit. et illustrauit unde hec
omnia loqueretur. Hanc ergo
potestatem. uirge nomine sig¬
nificauit dum dixit. ne quid
tollerent in uia. nisi uirgã tantũ:

Expanded text:
aret non haec ita praecepisse dominum, tamquam euangelistae uiuere aliunde non debeant quam eis praebentibus quibus qui uictum de manuum suarum laboribus transigebat, ne cuiquam granis esset — sed potestatem dedisse, in qua scirent sibi ista deberi. cum autem a domino aliquid imperatur, nisi fiat, inoboedientiae culpa est. cum autem potestas datur, licet cuique non uti et tamquam de suo iure cedere. dinans dominus, quod eum ordinasse dicit apostolus qui euangelium adnuntiant de euangelio uiuere, illa apostolis loquebatur, ut securi non possiderent neque portarent huic uitae necessaria nec magna nec minima. ideo posuit nec uirgam ostendens a fidelibus suis omnia deberi minissuis, nulla superflua requirentibus. Ac per hoc addendo, Dignus est enim operarius cibo suo, prorsus aperuit et illustravit, unde haec omnia loqueretur. Hanc ergo potestatem virgae nomine significavit, cum dixit, ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
dio non trahuntur. At contra
miluus et non columba. ad fe¬
nestras suas est: qui ad ea que
oculis considerat: rapine desi¬
derio anhelat. Quia ergo fratͤs
karissimi beati andree apłi na¬
talicia celebramus: debemus i¬
mitari qd̃ colimus. Ostendat
nr̃e obsequium deuotionis mi¬
mutate sollempnitas mentis.
Despiciamus que terrena sũt:
relictis temporalib mercemur
eterna. Si aut̃ necdum possu¬
mus relin quere ꝓpria:saldem.
non concupiscamus a liena.Si
necdum mens nr̃a accenditur
igne caritatis: in ambitione su¬
a. habeat frenum timoris: ut
pro fectus sui passib uegetata.
dum ab alioꝵ appetitu compes¬
citur: quandoq ad ꝓpria con¬
tempnenda ꝑducatur.¬

Expanded text:
dio non trahuntur. At contra dio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat rapinae desiderio anhelat. Quia ergo, fratres charissimi, beati Andreae apostoli natalitia celebramus, debemus imitari quod colimus. Ostendat nostrae obsequium devotionis immutatae solemnitas mentis; despiciamus quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria contemnenda perducatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximis inuidemus. Uidetur et¬
enim qd̵ nobis desit: qd̾ alter as¬
sequitur. Et quia semꝑ in uidia
a uoluntate bona discordat:
mox ut hec mentem ceꝑrt. illa
discedit. Un de predicatores sc̃i.
ut possent proximos diligere.
studuerunt in hoc scło nil a¬
mare nil umquam appetere:
nil cum appetitu possidere. Quod
bene ysaias intuens ait. Qͥ sũt¬
isti qui ut nubes uolant: et qͣsi
columbe ad fenestras suas:Uidit
quippe eos terrena despicere:m̃te
celestib propinquare: uerbis
pluere. miraculis choruscare:
et quos a terrenis contagiis sc̃a
predicatio.⁊ sublimis uita sus¬
penderat: hos uolantes parrter
et nubes appellat.Fenestre aut̃¬
nostre sunt oculi. quia ꝑ ipsos
anima respicit. qd̃ exterius con¬
cupiscit. Columba uero simplex
est animal: atq a malicia fellis
alienum. Quasi columbe ergo
ad fenestras suas sũt. qui nicħ
in hoc mundo concupiscunt:
qui omnia simpliciter aspiciũt:
et in que uident. rapacitatis stu¬

Expanded text:
proximis invidemus. Videtur etproximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene isti, ait, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe eos terrena despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare. Et quos a terrenis contagiis et sancta praedicatio et sublimis vita suspenderat, hos volantes columbas pariter et nubes appellat. Qunostri sunt oculi, quia per ipsos anima respicit quod exterius concupiscit. Columba vero simplex est animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident rapacitatis stu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt deus uota tua: que reddã
laudationes tibi. Ac si aꝑte
dicat. Et si exterius munera
offerenda non habeo: intͣ me¬
metip̃m tamen inuenio. quod
mara tue laudis impono:qui¬
a qui nr̃a datione non pasceris:
oblatione cordis melius pla¬
caris. Nichil quippe offertur
deo dicius. uoluntate bona.
Uoluntas enim bona sic adu̾¬
sa alterius. sicut nr̃a ꝑtimesc̾e:
sic de ꝓsꝑitate ꝓximi.sicut deno¬
stro ꝓfectu gratulari: aliena dãp
na. nr̃a credere: aliena lucra. no¬
stra putare: amicum non ꝓpt̾
mundum.sed ꝓpt̾ dm̃ dilig̾e.
inimicum etiam amando to¬
lerare. Nulli quod pati ñ ius
facere: nulli qd tibi iuste im¬
pendi desideras. negare. Neces¬
uid ergo isto holocausto leo¬
locupletius: quando ꝑ hoc.ix.
quod deo immolat. in ara cordis.
amma semetip̃am macerat:Sed
hoc bone uoluntatis sacrificiũ.
numquã plene ꝑsoluitur nisi
mundi huius cupiditas. ꝑfecte
deseratur. Nam quicquid in eo
concupiscimus: hoc ꝓculdubio

Expanded text:
sunt, Deus, vota tua quae reddam, sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli quod tibi juste impendi desideras denegare, necesvires velle. Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
tis retib et naui mercati sũt.
Estimationem quidem precii
non habet. sed tamen regnũ
dei tanti ualet quantũ habes.
Ualuit namq ⁊acheo dimidi¬
um substantie:quia dimidiũ
aliud hoc quod in iuste abstu¬
lit. restituendum in quadruplũ
reseruauit. Ualuit petro ⁊ an¬
dree. dimissis retib et naui.
Ualuit uidue duob minutis.
ualuit alteri. calice aque frigi¬
de. Regnum itaq dei ut dixi¬
mus: tanti ualet. quantũ ha¬
bes. Pensate igitur fratres qͥd
uilius quam emitur:quid
carius quam possidetur: Sed
fortasse si nec calix aque frigi¬
ge suppetit. qui indigenti pre¬
beatur. tunc etiam securitatẽ
promittit sermo diuinus. Redẽp¬
tore et enim nato:celi ciues osten¬
si sunt. qui clamarent. Gloria ĩ
excelsis deo: et in t̾ra pax hoĩb
bone uoluntatis. Ante dei nãq
ocłos numquam est uacua ma¬
nus a munere: si ara cordis. re¬
pleta est bona uoluntate. Hinc
etenim psalmista dicit. In me

Expanded text:
tis retibus et navi mercati sunt. tis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me
Abbreviated transcription (Latin):
tor quid aut quantũ dimisit.
qui pene nichil habuit:Sed
qui quamlibet parum. totũ
deseruit. Certe nos ⁊ habita
cum amore possidemus: et ea
que minime habemus. ex de¬
siderio querimus. Multum
ergo petrus et andreas dimi¬
sit: qnͣdo ut̾q etiam desideri a
habendi dereliquit. Multũ
dimisit:qui cum re possessa.
etiam concupiscentiis renun¬
ciauit. A seq̃ntib ergo tanta
dimissa sunt quanta a sequẽ¬
tib concupisci potuerunt. sc̃o¬
emo igitur etiam .uiiii.¬
cum quosdam conspi cit
multa reliquisse apud semet¬
ip̃m dicat. imitari huiꝰ mũ¬
di contemptores uolo: sed quod
relinquam non habeo. Multa
fratres relin quitis: si desideriis t̾re¬
nis renunciatis. Exteriora enĩ
nr̃a: domino qualibet parua
sufficiunt. Cor namq et non
substantiam pensat: nec ꝑpẽ¬
dit quantum in eius sacrificio:
se ex quanto ꝓferatur. Nam si
exteriorem substantiam ꝑpen¬
damus: ecce sci negotiatores nr̃i.
ꝑpetuam angeloꝵ uitam. da¬

Expanded text:
tor quid aut quantum dimisit, tor quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habuit? Sed qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. 1451 Exteriora etenim nostra Domino quamlibet parva sufficiunt. Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam da
Abbreviated transcription (Latin):
linius iussionie uocem. ne¬
petrus ⁊ andreas relictis re¬
tib secuti sunt redẽptorem.
Nulla uero hunc facere ad¬
huc miracula uiderant:ni¬
chil ab eo de premio eterne
retributionis auclierant: et
tamen ad unum domini pre¬
ceptum. hoc quod possidere
uidebantur obliti sunt: Qnͣ¬
ta nos eius miracula uidemꝰ.
quot flagellis affligimur: qͣn¬
tis minarum asꝑitatib deter¬
remur:et tamen uocantem se¬
qui condempnimus. In celo iã
sedet.qui de ꝯuersatione nos
ammonet.Iam uigo fidei col¬
la gentium subdidit:iam
mundi glam strauit. Iam ru¬
inis eius crebrescentib. distrie¬
ti sui iudicii diem propinqͣntẽ
denuntiat: et tamen suꝑba
mens nr̃a. non uult hoc ponte
deserere. qd̃ cotidie ꝑdit in uita
Quid ergo fratres km̃i. quid
in eius iudicio dicturi sumus:
qui ab amore presentis scłi nͨ
preceptis flectimur: nec u̾beri¬
b emendamur: Seo fortasse.
aliquis tacitis secum sibi co¬
gitationib dicat. Ad uocem
dominicam. uterq iste pisca¬

Expanded text:
unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem denuntiat; et tamen superba mens nostra non vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit invita. Quid ergo, charissimi, quid in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur? 2. Sed fortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem dominicam uterque iste pisca
Abbreviated transcription (Latin):
go qd omĩb natura tribuit ⁊
iumentis ac bestiis. hominib
quoq commune est: huius cu¬
ra penitus nõ liberamur: sed
precipitur nobis ne solliciti simꝰ
quid comedamꝰ. Et quia in sudo¬
re uultus preꝑamus nob̾ panẽ:
labor est exercendus: sollicitudo
tollenda.

Expanded text:
go quod omnibus natura tribuit, et jumentis, ac bestiis, hominibus quoque commune est, hujus cura penitus liberamur, sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus praeparamus nobis panem, labor exercendus est, sollicitudo tollenda.
Abbreviated transcription (Latin):
mone: Illeutiq qui reb istis
terrenis. merito sue ꝑuersitatis
prepositus. princeps huius scl̃i a
dño dicitur. Ergo aut unum o¬
diet. ⁊ alterum diliget. ut fieri de¬
bet: odiet scilicet diabolum dili¬
get dm̃: aut uni adherebit. et
alterum contempnet: ad here¬
bit scilicet diabolo. cũ quasi eiꝰ
premia temporalia sectatur:
contempnet aut̃ dm̃. Nõ dixit
odiet. sed sicut solent minas eiꝰ
p̃̾ponere cupiditatib suis qui
de bonitate eiꝰ ad impunitatẽ
sibi blandiuntur. quib ꝑ salo¬
monem dicitur.Fili ne adicias
pectatum suꝑ peccatũ: ⁊ dicas
miseratio d̾i magna est. Ideo¬

Expanded text:
e servit, qui rebus istis terrenis merito suae perversitatis praepositus princeps hujus saeculi a Domino dicitur. Ergo aut unum odiet, et alterum diliget, ut fieri debet, odiet scilicet diabolum, diliget Deum; aut uni adhaerebit, et alterum contemnet. Adhaerebit scilicet diabolo, cum quasi ejus praemia temporalia sectatur, contemnet autem Deum, non dixit odiet, sed sicpostponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fili, ne adjicias peccatum super peccatum, et dicas, Miseratio Dei magna est
Abbreviated transcription (Latin):
seriuire:quia ñ ualent simul tran¬
sitoria. ⁊ et̾na diligere. Si enĩ et̾m¬
tatem diligimus: cuncta tẽꝑalia
in usu. ñ in affectu possidemus.
Aut enĩ unum odiet.⁊ alterum
diliget:aut uni adherebit.⁊ alte¬
rum contempnet. Hec uerba dili¬
gent̾ consideranda sunt. Nam qͥ

Expanded text:
etc. Quia non valet simul transitoria et aeterna diligere. Si enim aeternitatem diligimus, cuncta temporalia in usu, non in affectu possidemus. Aut enim unum odiet, et alterum diliget; aut uni adhaerebit, et alterum contemnet. Haec verba diligenter cons
Abbreviated transcription (Latin):
no. ñ posse simul mammone hoc
est diuiciis. Xp̃oq seriure. Et ta¬
men ñ dixit qui habet diuitias:
sed qui seruit diuitiis. Qui enĩ
diuitiaꝵ seruus est: diuitias
custodit ut seruus. Qui autem
seruitutis excussit iugũ: distribu

Expanded text:
non posse simul mammonae, hoc est, divitiis Christoque serviri. Et tamen non dixit: Qui habet divitias, sed: Qui servit divitiis. Qui enim divitiarum servus est, divitias custodit ut servus. Qui autem servitutis excussit jugum, distribu
Abbreviated transcription (Latin):
a. ⁊ carnalium sepe affluentiam
uoluptatum ⁊ in iuste laudanti¬
um turbam cohercens ad seip̃am
reuertitur: uocatiq ad uitã. festi¬
na respondet saluatori. Unde re¬
cte sequitur. Et ait. Ad olescens:
tibi dico surge. Et resedit qͥ erat
mortuus. ⁊ cepit loqui: ⁊ dedit
illum matri sue. Residet quippe
qui erat mortuus: cũ ꝑ int̾nam
compunctionẽ reuiuiscit pecca¬
tor Incipit loqui: cũ reducis in¬
dicia uite cunctis qui peccatum
luxerant ostendit. Redditur
madri: cum ꝑ sac̾dotalis decreta
iudicii. com munioni sociatur
eccł̃ie. Accepit aut̃ omnes ti¬
mor: ⁊ magnificabant deum
dicentes. Quia ꝓpħ̾a magnus
surrexit in nobis. Quanto des¬
peratior anima mortui ad u¬
tam reuocatur: tanto plures
petrum: quoꝵ quo gradus al¬
tior: eo casus grauior. Quo aũt
grauior casus: eo pietas erigẽ¬
tis gratior. Quo uero gratior
in eis pietas dñi apparuit: eo
certior cunctis penitentib spes sa¬

Expanded text:
a et carnalium saepe affluentiam a et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad se ipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Residet quippe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis, qui peccatum luxerant, ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur Ecclesiae. Accepit autem omnes timor, et magnificabant Deum, dicentes: Quia propheta magnus surrexit in nobis. Quanto desperatior animae mors ad vitam revocatur, tanto plures Petrum. Quorum quo gradus altior, eo casus gravior. Quo autem gravior casus, eo pietas erigentis gratior. Quo vero gratior in eis Domini pietas apparuit, eo certior cunctis poenitentibus spes sa
Abbreviated transcription (Latin):
ri debere.
ulchre euangelista dñm pͥ¬
us miscd̾ia motum esse su¬
tasse testatur: ut in uno nobis
exemplum imitande pietatis
ostenderet: in altero fidem mirã¬
de deitatis astrueret. Et accessit.
⁊tetigit loculum. Hi aut̃ qui
portabant steterunt. Loculus in
quo mortuus effertur: male se¬
cura desperati peccatoris cõsciẽ¬
tia. Qui uero sepeliendũ portãt.
uł immunda desideria. que ho¬
minem rapuint in interitum:
uel lenocinia blandientium
sunt uenenata socioꝵ. Que pec¬
cata nimirũ dum fauorib ex
tollunt accumulant:peccantes¬
q contemptu quasi agere t̾re
õbruunt. De quib alibi dicit᷑.
Dimitte mortuos. sepelire mor¬
tuos suos. Mortuos quippe
mortui sepeluint:cũ peccatore
quiq. sui similes alios nociuo
fauore demulcent: congestaq
pessime adulationis mole.
ne qua aliqͣndo spe resurgẽdi
potiantur. opprimunt. Dñ o
ergo loculum tangente. funeris
baiuli steterunt: quia suꝑni for
midine iudicii attacta cõscienti¬

Expanded text:
ri debere. Et pulchre evangelista, Dominum prius misericordia motum esse sutare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet; in altero, fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit, et tetigit loculum. Hi autem qui portabant steterunt. Loculus, in quo mortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata sociorum, quae peccata nimirum dum favoribus tollunt, accumulant, peccantesque contemptu, quasi aggere terrae obruunt. De quibus alibi dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congestaque pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quia formidine superni judicii attacta conscienti