comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ & optimũ faciam: quicqͥd au¬
tem illi placuerit. hoc michi
erit optimũ. om̃ib dieb ui te meę.
Et surrexit & ornauit se uestimento
suo: & ingressa stetit ante faciem eius.
Cor autẽ holofernis: concussũ ẽ. Frat
enĩ ardens inconcupiscentia eius: &
dixit ad eam holofernis. Bibe nunc &
accũbe in iocunditate : qm̃ grãm in¬
uenisti corã me. Et dixit uidith. Bibã
dñe: qm̃ magnificata ẽ. anima mea
hodie p̃om̃ib diebus meis. Et accepit
& manducauit & bibit corã ipso. ea qͦ
ꝑauerat illi ancilla eius. Et iocundus
factus ẽ. holofernis ad illã: bibit q ui¬
num nimis multũ. qͣntũ nĩquã bi¬
berat inuita sua¶t autẽ sero factũ
est: festinauerunt serui illiꝰ ad hospi¬
cia sua. Et conclusit uagao ostia cubi¬
culi: & abiit. Erant aute om̃s fatigati
auino. Erat q uidith sola incubiculo.
Porro holofernis iacebat in lecto: nimia
ebrietate sopitus. Dixitq udith ꝓuel¬

Expanded text:
bonum et optimum faciam quicquid aubonum et optimum faciam quicquid autem illi placuerit hoc mihi erit optimum omnibus diebus vitae meae et surrexit et ornavit se vestimento suo et ingressa stetit ante faciem eius cor autem Holofernis concussum est erat enim ardens in concupiscentia eius et dixit ad eam Holofernis bibe nunc et accumbe in iucunditate quoniam gratiam invenisti coram me et dixit Iudith bibam domine quoniam magnificata est anima mea hodie prae omnibus diebus meis et accepit et manducavit et bibit coram ipso ea quae paraverat illi ancilla eius et iucundus factus est Holofernis ad illam bibitque vinum nimis multum quantum numquam biberat in vita sua ut autem sero factum est festinaverunt servi illius ad hospitia sua et conclusit Bagao ostia cubiculi et abiit erant autem omnes fatigati a vino eratque Iudith sola in cubiculo porro Holofernis iacebat in lecto nimia ebrietate sopitus dixitque Iudith puel
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cep̃ cubicularus siuis: ut sicut place¬
ret illi exiret & introiret adadorandũ
dm̃ suũ ꝑ triduũ. Et exiebat noctib in
ualẽ bechuliȩ. & baptirabat se in fontẽ
aque. Et ut ascendebat orabat dñm
dm̃ isuł ut dirigeret uiã eius ad libe¬
rationẽ populi sui: & introiens mun¬
da manebat intab̾naculo usq dũ acci¬
ꝑet escã suã inuesperũ. Et factũ est
quarto die. holofernis fecit cenã seruis
sius: & dixit ad uagao eunuchũ ua¬
de ce suade hebream illã. ut sponte¬
consentiat habitare mecũ. fedũ ẽ. e¬
nĩ apud assyrios: si femina irrideat
uirum. agendo ut inmunis transe¬
at abeo. Tc introuut uagao ad uidith.
& dixit. Non uereat᷑ bona ꝑuella intro¬
ire ad dñm meũ: ut honorificet᷑ aute
faciem eius. & manducet cũ eo. & bibat
uinũ in iocunditate. Cui udith respoi¬
dit. Quȩ ego sum ut contradicã dño
meo: Om̃e quod erit ante oculos eius

Expanded text:
praecepit cubiculariis suis ut sicut placepraecepit cubiculariis suis ut sicut placeret illi exiret et introiret ad orandum Deum suum per triduum et exiebat noctibus in vallem Bethuliae et baptizabat se in fontem aquae et ut ascendebat orabat Dominum Deum Israhel ut dirigeret viam eius ad liberationem populi sui et introiens munda manebat in tabernaculum usque dum acciperet escam suam in vesperam et factum est quarto die Holofernis fecit cenam servis suis et dixit ad Bagao eunuchum vade et suade Hebraeam illam ut sponteconsentiat habitare mecum foedum est enim apud Assyrios si femina inrideat virum agendo ut inmunis transeat ab eo tunc introivit Bagao ad Iudith et dixit non vereatur bona puella introire ad dominum meum ut honorificetur ante faciem eius et manducet cum eo et bibat vinum in iucunditate cui Iudith respondit quae ego sum ut contradicam domino meo omne quod erit ante oculos eius
Abbreviated transcription (Latin):
ris cius: & mirabant᷑ ad sapientiã eius.
& dicebat alt̃ ad alterũ. Non est talis
mulier suꝑ terrã: inaspectu. in pulchri¬
tudine. & insensu uerborũ. Et dixit ad
illã holofernis. Bene fecit ds̃ qui misit
fecerit mͥ hoc ds̃ tuus. erit & m̃s ds̃. &
tu indomo nabuchodonosor magu¬
na eris: & nom̃ tuũ nominabit᷑ inu.¬
niuersa terra¶ Tunc uissit eam introi¬
re uhi repositi erant thesauri eius.:
&iussit illic manere eam : & constituit
quid daret̾ illi de conuiuio suo. Cui
respondit iudith. & dixit. Nunc non
potero mãducare ex his qͣm̾ tribui p̃cipis
quȩ mecũ detuli manducabo. Cui ho¬
holofernis ait. Si defecerint tibi ista qͣ
tecũ detulisti: quid faciemus tibi. Et
qm̃ non expendet om̃ia hec ancillax
tua. donec faciat ds̃ in manu mea hẽi
quȩ cogitaui. Ec induxerunt illã ser¬
ui eius intabnaculũ quo p̃ceꝑat. Ec
pecut dum introiret ut daret᷑ ei co¬
pia nocte. & ante luce egrediendi foras
ad orationem: & depcandi dñm. Et

Expanded text:
 mirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter ad alterum non est talis mulier super terram in aspectu in pulchritudine et in sensu verborum et dixit ad illam Holofernis bene fecit Deus qui misit fecerit mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussit eam introire ubi repositi erant thesauri eius et iussit illic manere eam et constituit quid daretur illi de convivio suo cui respondens Iudith dixit nunc non potero manducare ex his quae mihi praecipis quae mihi detuli manducabo cui Holofernis ait si defecerint tibi ista quae tecum detulisti quid faciemus tibi et ds quoniam non expendet omnia haec ancilla tua donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi et induxerunt illam servi eius in tabernaculo quo praeceperat et petiit dum introiret ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem et deprecandi Dominum et
Abbreviated transcription (Latin):
inimicos nrõs. Rorro orias pͥnceps po¬
puli isrł: dixit ad eam. Benedicta es
tu filia. a dño dõ excelso: pre omĩbꝰ mu¬
lieribꝰ suꝑ terrã. Benedictꝰ dñs qui cre¬
auit cęlum &e terrã: qui te direxit in

Expanded text:
inimicos nostros porro Ozias princeps poinimicos nostros porro Ozias princeps populi Israhel dixit ad eam benedicta es tu filia a Domino Deo excelso prae omnibus mulieribus super terram benedictus Dominus qui creavit caelum et terram qui te direxit in
Abbreviated transcription (Latin):
eã iam ñ eẽ. uenturã. Et accendentes
luminaria: congi auer̃ circa eã uni¬
uersi. Illa autẽ ascendens in eminen¬
tiori loco: iussit fieri silentium. Cũq
om̃s tacuissent: dixit iudith. Laudate
dñm dm̃ nr̃m: qui non deseruit spe¬
rantes in se. & inme ancillã suã ad im¬
pleuit miscdiam suã. quã ꝓmisit do¬
inui isrł. & interfecit in manu mea
hostẽ populi sui in hac nocte. Et ꝓfe¬
rens depera sua caput holofernis: o¬
stendit ilł dicens. Ecce caput holofer¬
nis principis miliciȩ assyriorum: &
ecce conopeum illius inquo recũbebat
inebrietate sua: ubi & ꝑmanũ feminȩ
se dñs. qm̃ custodiuit me angłs eius.
& hinc euntẽ. & ibi cõmorantem. &
inde huc reuertentẽ: & ñ ꝑmisit me
ancillã suã coinquinari. sed sine pollu¬
cione peccati reuocauit me uob gauden¬
tem uiuictoria sua: in euasione mea.
Uniuersi autẽ adorantes dñm: dixert̃
ad eam. Benedixit tẽdñs inuirtute
sua: quia ꝑte ad nichilum redegit

Expanded text:
eam jam non esse venturam. Et accendentes luminaria, congyra verunt circa eam universi: illa autem ascendens in eminentiorem locum, jussit fieri silentium. Cumque omnes tacuissent, dixit Judith: Laudate Dominum Deum nostrum, qui non deseruit sperantes in se: et in me ancilla sua adimplevit misericordiam suam, quam promisit domui Israel: et interfecit in manu mea hostem populi sui hac nocte. Et proferens de pera caput Holofernis, ostendit illis, dicens: Ecce caput Holofernis, principis militiae Assyriorum, et ecce conopeum illius, in quo recumbebat in ebrietate sua, ubi per manum feminae niam custodivit me angelus eius et hinc euntem et ibi commorantem et inde huc revertentem et non permisit me ancillam suam Dominus coinquinari sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua in evasione mea iuniversi autem adorantes Dominum dixerunt ad eam benedixit te Dominus in virtute sua quia per te ad nihilum redegit
Abbreviated transcription (Latin):
mauit uoce magna cũ fletu. & scidit
uestim̃ta sua: & ingressꝰ intab̾naculo
udith. ñ inuenit eam. Uexiliut foraᷤᷤ
adpopulũ ͤ dixit̾. Una mulier hebrea
fec̃ confusionẽ in domo regis nabucho¬
donosor. Ecce holofernis iacet u ter¬
ra: & caput ipsius nonẽ uillo. Qđ
cumaudissent principes uirtutis
assyriorum: sciderunt om̃s uestim̃¬
ta sua. & intolerabilis timor & tremor
cecidit suꝑ eos: & turbati st̃ animi
eoꝵ ualde. Et factus ẽ. clamor in cõ¬
ꝑabilis: in media castra eoꝵ. ¶Cũq om¬
nis exercitus decollatũ holofernem
audisset: fugit mens & consilium
abeis: & solo tremore & metu agita¬
ti. fuge p̾sidium sumunt: ita ut
nullus loqueret᷑ cũ ꝓximo suo⁊ sed
in clinato capite. relictis om̃ib eua¬
dere hebreos quos armatos uenire
suꝑ se audierant: fugientes ꝑuias
camporũ. & semitas colluĩ. Uidentes
itaq filii isuł fugientes illos: descen den
tes. clangentesq tub̾. & ululantes pꝰ

Expanded text:
scidit vestimenta sua et ingressus tabernaculum Iudith non invenit eam et exilivit foras ad populum et dixit una mulier hebraea fecit confusionem in domo regis Nabuchodonosor ecce enim Holofernis iacet in terra et caput ipsius non est in illo quod cum audissent principes virtutis Assyriorum sciderunt omnes vestimenta sua et intolerabilis timor et tremor cecidit super eos et turbati sunt animi eorum valde et factus est clamor inconparabilis in media castra eorum cumque omnis exercitus decollatum Holofernem audisset fugit mens et consilium eis et solo tremore et metu agitati fugae praesidium sumunt ita ut nullus loqueretur cum proximo suo sed inclinato capite relictis omnibus evadere Hebraeos quos armatos venire super se audierant fugientes per vias camporum et semitas collium videntes itaque filii Israhel fugientes illos descendtes clangentesque tubis et ululantes post
Abbreviated transcription (Latin):
qui intab̾naculo erant uenientes. &
ante ingressũ cubiculi ꝑ strepentes ex¬
citandi gr̃a in quietudiñe arte molie¬
bãt᷑: ut non abexcitantibꝰ sed asonan¬
tib holofernis eiugilaret. Nullus enĩ
audebat cubiculũ uirtutis assẏrioꝵ
pulsando aut intrando aꝑire. Sedeũ
uenissent duces eius & tribun. & uni¬
uersi maiores exercitꝰ assẏrioꝵ. dixer̃
cubiculariis. Indrate & excitate illum
qni egressi mures de cauernis suis. au¬
si st̃ ꝓuocare nos ad p̃lium. Tc̃ ingressꝰ
uagao cubiculũ eius: stetit ante corti¬
nam. & plausũ fecit manib sius. Sus¬
picabat᷑ enĩ illũ cũ iudith dormire.
S cũ nullũ motũ iacentis sensuau¬
riũ caꝑet. accessit ꝓximans ad corti¬
nã. & eleuans eam. uidens cadauer

Expanded text:
venientes et ante ingressum cubiculi perstrepentes excitandi gratia inquietudinem arte moliebantur ut non ab excitantibus sed a sonantibus Holofernis evigilaret nullus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire sed cum venissent duces eius et tribuni et universi maiores exercitus Assyriorum dixerunt cubiculariis intrate et excitate illum quoniam egressi mures de cavernis suis ausi sunt provocare ad proelium tunc ingressus Bagao cubiculum eius stetit ante cortinam et plausum fecit manibus suis suspicabatur enim illum cum Iudith dormire sed cum nullum motum iacentis sensu aurium caperet accessit proximans ad cortinam et elevans eam vid
Abbreviated transcription (Latin):
eternu. Et dixit om̃is populus: fiat
fiat. ꝑ dies autẽ triginta: uix collec¬
ta sunt spolia assyriorũ: apopulo
isrł. Porro uniuersa quȩ holofernis
peculiaria fuisse ꝓbata sc̃ dederunt
iudith in auro. in argento. & uestib
& genimis. & om̃i suppellectili: & tra¬
dita sunt illi om̃ia apopulo. Et om̃s
populi gaudebant cum mulieribus.
& uirginibꝰ. & uuienibus. in organis
& cẏtharis.

Expanded text:
aeternum. Et dixit omnis populus: Fiat, aeternum. Et dixit omnis populus: Fiat, fiat. Per dies autem triginta, vix collecta sunt spolia Assyriorum a populo Israel. Porro autem universa, quae Holofernis peculiaria fuisse probata sunt, dederunt Judith in auro, et argento, et vestibus, et gemmis, et omni supellectili, et tradita sunt omnia illi a populo. Et omnes populi gaudebant cum mulieribus, et virginibus, et juvenibus, in organis, et citharis.
Abbreviated transcription (Latin):
regiones isrł. Om̃is itaq regio. om̃is¬
q urbs. electã uiuentutẽ misit ar
matã post eos : & ꝑsecuti sunt in ore
gladii. quo usq ꝑuenirent ad extre¬
mitatem finiũ suarũ. Reliqui au¬
tem qui erant in bechulia. ingressi
st̃ castra assyriorum: & p̃dã qua fu¬
gientes assyrii reliquerant abstule¬
runt: & onustati sunt ualde. Hiuͦ
ad betuliam.Om̃ia quȩq erant il¬
lorum abstulerunt secũ: ita ut ñ
eẽt numerus inpecoribꝰ. iniumen¬
tis. & uniuiersis mobilibꝰ eoꝵ : ut
aminimo usq ad maximũ om̃s di¬
uites fierent dep̃dationibꝰ eorũ. Io¬
achim aut̃e sũmus pontifex deihe¬
rłm uenit inbethuliam cũuniuer¬
sis prb̃is suis. ut uideret iuidith.
Quȩ cũ exisset ad illũ: benedixeruis
illã una uoce dicentes. Tu gła iherłm.
nr̃i : quia fecisti uirilit̾. & conforta¬
tum ẽ. cortuũ: eoquod castitatem
amaueris. & post uirum tuũ alte¬
rũ nescieris: idõ & manus dñi con¬
fortauit te: & idõ eris benedicta in

Expanded text:
mnis itaque regio, omnisque urbs, electam juventutem armatam misit post eos, et persecuti sunt eos in ore gladii quousque venirent ad extremitatem finium suorum. Reliqui autem qui erant in Bethulia, ingressi sunt castra Assyriorum, et praedam, quam fugientes Assyrii reliquerant, abstulerunt, et onustati sunt valde. Hi vero, ad Bethuliam, omnia quae erant illorum, attulerunt secum, ita ut non esset numerus in pecoribus, et jumentis et universis mobilibus eorum ut a minimo usque ad magnum omnes divites fierent de praedationibus eorum Ioachim autem summus pontifex de Hierusalem venit in Bethuliam cum universis presbyteris suis ut videret Iudith quae cum exisset ad illum benedixerunt illam omnes una voce dicentes tu gloria nostri: quia fecisti viriliter, et confortatum est cor tuum, eo quod castitatem amaveris, et post virum tuum, alterum nescieris: ideo et manus Domini confortavit te, et ideo eris benedicta in
Abbreviated transcription (Latin):
adiracundiã inflamãbit᷑. Et idõ hu¬
miliemus illi animas nras: & inspũ
constituti humiliato. seruientes illi
dicamus flentes dño. ut scđm uolun¬
tatẽ suã. sic faciat nob̾cum miscđiã
suã: ut sicut conturbatũ ẽ. cor no¬
strum insuꝑbia eoꝵ. ita etiã de nr̃a
humilitate gloriem᷑: qm̃ ñ secuti su¬
mꝰ peccata patrũ nr̃oꝵ qui derelique¬
runt dm̃ suũ. & adorauerunt deos
alienos: ꝓ scelere quo dati sunt in
gladium & inrapinã. & in confusio¬
nẽ inumicis suis Nos aut̃e alterũ
dm̃ nescimꝰ: p̃ter ipsum. Expect̾emus
humiles consolationẽ eius: & exqͥret
sanguinẽ nr̃m de afflictionib inimi¬
corũ nr̃oꝵ: & humiliabit om̃s gentes

Expanded text:
ad iracundiam inflammabitur. Et ideo huad iracundiam inflammabitur. Et ideo humiliemus illi animas nostras, et in spiritu constituti humiliato, servientes illi, dicamus flentes Domino, ut secundum voluntatem suam sic faciat nobiscum misericordiam suam: ut sicut conturbatum est cor nostrum in superbia eorum, ita etiam de nostra humilitate gloriemur: quoniam non supeccata patrum nostrorum qui dereliquerunt Deum suum et adoraverunt deos alienos pro scelere quo dati sunt in gladium et in rapinam et in confusionem inimicis suis nos autem alterum deum nescimus praeter ipsum expectemus humiles consolationem eius et exquiret sanguinem nostrum de adflictionibus inimicorum nostrorum et humiliabit omnes
Abbreviated transcription (Latin):
nimis: cuiuir suus reliquerat diuiti¬
as multas. & familiã copiosã ac possessi¬
ones. armentis boũ. & gregib ouium
plenas. Et erat ĩn om̃ib hec famosissima.
qm̃ timebat dñm ualde: nec erat qui
loqueret᷑ deilla uerbũ malĩi. Hec itaq
cũ audisset qm̃ orias ꝓmisisset quod
transacto quinto die tradet ciuitatẽ:
msit ad presbiteros chabri. & charmin.
&& uenerunt adillã: & dixit illis. Quod
ẽ. hoc uerbum in quo consensit or̾ias
ut tradat ciuitatẽ assyriis: si intra
quinq dies non uenerit uobaduito¬
rium. Et qui estis uos qui tempta¬
tis dñm. Nonẽ. iste sermo qui mi¬
scdiã ꝓuocet: sed pocius qui irã ex¬
cidet. & furorẽ accendat. Posiustis uos
tempꝰ miserationis dñi: & in arbitriũ
ur̃m diem constitiustis ei. Sed quia
patiens ẽ. dñs in hoc ipsopeniteam̃.
& indulgentiã eius larumis postule¬
mus. Nonenĩ quasi homod̾s sic cõmi¬
nabitur: neq sicut filius hominis

Expanded text:
nimis, cui vir suus reliquerat divitinimis, cui vir suus reliquerat divitias multas, et familiam copiosam, ac possessiones armenti boum et gregibus ovium plenas. Et erat haec in omnibus famosissima, quoniam timebat Dominum valde, nec erat qui loqueretur de illa verbum malum. Haec itaque cum audisset, quoniam Ozias promisisset quod transacto quinto die traderet civitatem: misit ad presbyteros Chabri et Charmi. Et venerunt ad illam, et dixit illis: quod est hoc verbum, in quo censentit Ozias, ut tradat civitatem Assyriis, si intra quinque dies non venerit vobis adjutorium? Et qui estis vos, qui tentatis Dominum? Non est iste sermo, qui misericordiam provocet, sed potius qui iram excitet, et furorem accendat. Posuistis vos tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum, diem constituistis ei. Sed quia patiens Dominus est, in hoc ipso poeniteamus, et indulgentiam ejus fusis lacrymis postulemus: non enim quasi homo, sic Deus comminabitur, neque sicut filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
quinq dieb ñ uenerit ad iutorium.
faciemꝰ hȩc uerba quȩ locuti estis. U¬
t factũ est cũ audisset hec uerbã
udith uidua. quȩ erat filia merari
filii idox. filii ioseph. filiiorie. filii
elai. filii iamnor. filii gedeon. filii
rafoin. filii acitob. filii melchie. filii enã
filii nathaniȩ. filii salathiel. filii symeon. filii
ruben: & uir eius fuit manasses. qui
mortuus ẽ. in dieb messis hordeariȩ.
Instabat enĩ suꝑalligantes
manipulos inagro: & uenit estus suꝑ
caput eius. & mortuus ẽ in bethulia
ciuitate sua: & sepultus ẽ. illic cũꝑa¬
trib sius. Frat autẽ udith relicta ui
dua iã annis trib & mensibꝰ sex: & in
suꝑioribꝰ domus suȩ fecit sibi secretũ
cubiculũ in quo cũ puellis suis clausa
morabatur. & habens suꝑlumbos suos
cilicium. ieinabat om̃ib diebus uitȩ
suȩ: p̃ter sabbata & neomẽnia et festa
domꝰ isał. Erat autẽ eleganti aspectu

Expanded text:
quinque diebus non venerit adjutorium, quinque diebus non venerit adjutorium, faciemus haec verba, quae locuti estis. t factum est, cum audisset haec verba Judith vidua, quae erat filia Merari, filii Idox, filii Joseph, filii Oziae, filii Elai, filii Jamnor, filii Gedeon, filii Raphaim, filii Achitob, filii Melchiae, filii Enan, filii Nathaniae, filii Salathiel, filii Simeon, filii Ruben: et vir ejus Manasses, qui mortuus est in diebus messis hordeaceae: instabat enim super alligantes manipulos in campo, et venit aestus super caput ejus, et mortuus est in Bethulia civitate sua, et sepultus est illic cum patribus suis. Erat autem Judith relicta ejus vidua jam annis tribus, et mensibus sex. Et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum, in quo cum puellis suis clausa morabatur, et habens super lumbos suos cilicium, jejunabat omnibus diebus vitae suae, praeter sabbata, et neomenias et festa domus Israel. Erat autem eleganti aspectu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃os mori ante oculos nr̃os. Contesta¬
mͣ hodie cęlũ & terrã. & dm̃ patrũ no¬
strorũ. qui ulciscit᷑ nos scđm peccata
nr̃a ut iam tradatis ciuitatẽ in manu
miliciȩ holofernis: & sit finis ñr bre¬
us in ore gladii: qui longior efficit᷑
inariditate sitis. Et cum hec dixissent:
factus est fletus & ululatus magnus.
in ȩccł̃a magna om̃ib: & ꝑmultas horas
una uoce clamauerunt ad dm̃ dicentes
Peccauimꝰ cum patribꝰ nĩrs: iniuiste
egimꝰ iniquitatẽ fecimꝰ. Tuquia pius
es miserere nr̃: aut in tuo flagelloun¬
dica iniquitates nr̃as: & noli tradere
confitentes te populo qui ignorat tẽ:
ut non dicant inter gentes ubiẽ. ds̾
eoꝵ. Et cũ fatigati his clamoribꝰ & his
fletib lassati siluissent. exurgens ori¬
as infusus lacrimis dixit. Equo ani¬
mo estote fr̃s: & hos quinq dies expec¬
temus adño miscdiam: forsitan enĩ
indignationẽ suã abscidet. & dabit
głam nominc suo. Si autẽ transactis

Expanded text:
ros contestamur hodie caelum et terram et Deum patrum nostrorum qui ulciscitur nos secundum peccata nostra ut iam tradatis civitatem in manu militiae Holofernis et sit finis noster brevis in ore gladii qui longior efficitur in ariditate sitis et cum haec dixissent factus est fletus et ululatus magnus in ecclesia omnibus et per multas horas una Peccavimus cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus. Tu, quia pius es, miserere nostri, aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras, et noli tradere confitentes te, populo qui ignorat te, ut non dicant inter gentes: Ubi est Deus eorum? Et cum fatigati his clamoribus, et his fletibus lassati siluissent, exsurgens Ozias infusus lacrymis, dixit: Aequo animo estote, fratres, et hos quinque dies exspectemus a Domino misericordiam. Forsitan enim indignationem suam abscindet, et dabit gloriam nomini suo. Si autem transactis
Abbreviated transcription (Latin):
descendatis deorsũ: sed quasi impetum
facientes. Tunc exploratores necesse erit
ut fugiant ad pͥncipẽ suũ excitandũ
adpugnã. Cũq duces eoꝵ cucurrerint
ad tabnaculum holofernis. & inuene¬
rint eũ truncum in suo sanguine
uolutatũ: decidet suꝑ eos timor. Cũq
cognoueritis fugere illos: ite post illos
securi qm̃ dñs conteret eos sub pedibꝰ
sius. Tunc achior uidens uirtutẽ qmͣ
fec̃ ds̃ istł: relicto gentilitatis errore.
credidit dõ:: & circumcidit. carnẽ pre

Expanded text:
descendatis deorsum sed quasi impetum descendatis deorsum sed quasi impetum facientes tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum decidet super eos timor cumque cognoveritis fugere illos ite post illos securi quoniam Dominus conteret eos sub pedibus vestris tunc Achior videns virtutem quam fecit Deus Israhel relicto gentilitatis ritu credidit Deo et circumcidit c
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ di nr̃i. Et dix̃ om̃is popłs fiat fiat.
Porro achior uocatꝰ uenit: & dixit ei.
Ds̃ isxł cui tu testimoniũ dedisti. quod
ulciscat᷑ de inimicis suis: ipse caput
om̃iũ increduloꝵ incidit. in hac nore
inmanu mea Ut ꝓbes quia ita est: ecce
caput holofernis qui contẽptu suꝑbiȩ
suȩ d̃m istł contẽpsit: & tibi interitũ
minabat᷑ dicens. Cũ captus fuerit popu¬
lus isał gladio. ꝑforare p̃cipiam latera
tua. Uidens autẽ achior caput holofer¬
nis. angustiatus p̃pauore cecidit in fa¬
ciem suam suꝑ terrã: & estuauit ani¬
ma eius. Postea uͦ qua resumpto sp̃u re¬
creatus est: ꝓcidit ad pedes eius. & ad¬
orauit eam & dixit. Benedicta tu dõ
tuo inonũi tabnaculo iacob: qm̃ in om̃i
gente quȩ audierit nom̃ tuũ magnifi¬
cabit dm isał suꝑ te ¶ixit autẽ iudith
adomnẽ popłm. Audite me frr̃s. Suspen¬
dite cap̃t hoc suꝑ muros nrõs: & erit
cũexierit sol. accipiat unusquisq ar¬
ma sua. uexite cum impetu: ñ ut

Expanded text:
et dixit omnis populus fiat fiat porro Achior vocatus venit et dixit ei Deus Israhel cui tu testimonium dedisti quod ulciscatur de inimicis suis ipse caput omnium incredulorum incidit in hac nocte in manu mea ut probes quia ita est ecce caput Holofernis qui in contemptu superbiae suae Deum Israhel contempsit et tibi interitum minabatur dicens cum captus fuerit populus Israhel gladio perforari praecipiam latera tua videns autem Achior caput Holofernis angustiatus prae pavore cecidit in faciem suam super terram et aestuavit anima eius postea vero quam resumpto spiritu recreatus est procidit ad pedes eius et adoravit eam et dixit benedicta tu Deo tuo in omni tabernaculo Iacob quoniam in omni gente quae audierit nomen tuum magnificabit Deum Israhel super te dixit autem Iudith ad omnem populum audite me fratres suspendite caput hoc super muros nostros et erit cum exierit sol accipiat unusquisque arma sua et exite cum impetu non ut
Abbreviated transcription (Latin):
reppisti consiliũ. ut descenderes ad do¬
minũ nr̃m. Hoc autẽ scias qm̃ cũ ste¬
teris inconspectu eius. bene tibi faciet :¬
& eris gratissua incorde eius. Uuxer̃¬
q illã ad tab̃naculũ holofernis: nun¬
ciantes eam. Cũq intrasset ante faciẽ
eius: statĩ captus ẽ. insuis ocłis holofer¬
nis. Dixerunt q ad eã satellites eius.
Quis contẽpnit populũ hebreorũ qui
tã decoras mulieres habent: ut ñ pro
his merito pugnare contͣ eos debeamꝰ:
Uidens itaq holofernẽ uidith sedentẽ
in conopeo quoderat expurpura. &
auro. & smaragdo. & lapidibꝰ p̃ciosis
intextũ: & cũ infaciem eius intendis¬
set: adorauit eũ ꝓsternens se suꝑ ter¬
rã. Et leuauerunt illã serui holofernis
iubente dño suosTẽ holoferns dix̃
ei. Equo animo esto. & noli pauere
in corde tuo. qm̃ ego nũquã nõcui ui¬
rũ qui uoluit seruire nabuchodono¬
sor. regi. Populus autẽ tuus si noncon¬

Expanded text:
repperisti consilium ut descenderes ad dorepperisti consilium ut descenderes ad dominum nostrum hoc autem scias quoniam cum steteris in conspectu eius bene tibi faciet et eris gratissima in corde eius duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis et nuntiantes eam cumque intrasset ante faciem eius statim captus est in suis oculis Holofernis dixeruntque ad eum satellites eius quis contemnat populum Hebraeorum qui tam decoras mulieres habent ut non pro his merito pugnare contra eos debeamus videns itaque Holofernem Iudith sedentem in conopeo quod erat ex purpura et auro et zmaragdo et lapidibus pretiosis intextum et cum in faciem eius intendisset adoravit eum prosternens se super terram et levaverunt illam servi Holofernis iubente domino suo tunc Holofernis dixit ei aequo animo esto et noli pavere in corde tuo quoniam ego numquam nocui virum qui voluit servire Nabuchodonosor regi populus autem tuus si non con
Abbreviated transcription (Latin):
iherłm: & sit nom̃ tuum innumero
scõꝵ & iustoꝵ. Et dixerunt hĩ quullie
erant om̃s una uoce: fiat fiat. Iudith
uero orans dñm: transiuit portas ip¬
sa ce abra eius. Factũ ẽ. autẽ cũ descen¬
deret montẽ circa ortũ diei: occurre¬
runt ei exploratores assyrioꝵ & tenu¬
no etunt eam dicentes. Unde uenis.
aut qͦuadis: Que respondit. filia
sũ hebreorũ: ⁊dõ ego fugi a facie eoꝵ
qm̃ futurũ agnouiꝰ quod dent᷑ uobis
in dep̃dationẽ. ꝓeo quod contẽpnentes
uos noluerunt ultro tradere seipsos.
ut inuenirent miscdiam in conspectu
ur̃o. Hac decausa cogitaui mecũ diceis.
Uadã ad faciem pͥncipis holofernis: ut
indicẽ illi secreta illorũ: & ostendã illi
quo aditu possit obtinere eos ⁊ ita ut
non cadat unus uir de exercitu eius.
Et cũ audissent uiri illi uerba eius.:
considerabant faciẽ eius. & erat in ocłis
eorũ stupor qm̃ mirabantur pulchritu¬
dinẽ eius nimis: & dixerunt ad eam
Conseruasti animã tuã: eoquod tale

Expanded text:
em et sit nomen tuum in numero sanctorum et iustorum et dixerunt hii qui illic erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei exploratores Assyriorum et tenuerunt illam dicentes unde venis aut quo vadis quae respondit filia sum Hequoniam futurum agnoui, quod dentur uobis in depredationem. Denique Olopherni svos noluerunt ultro tradere se ipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens vadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor quoniam mirabantur pulchritudinem eius nimis et dixerunt ad eam conservasti animam tuam eo quod tale
Abbreviated transcription (Latin):
in animo constantiã. ut contẽpnã
illum: & uirtutẽ ut euertã illũ. e¬
rit eium memoriale nomi¬
nis tui: cũ manꝰ feminȩ de iecerit eũ
Non enĩ inmultitudine est uirtus
tua dñe: neq in equoꝵ uiribꝰ uolun¬
tas tua. nec suꝑbi abinitio placue¬
runt tͥ: sed humilium & mansue¬
toꝵ tͥ semꝑ placuit dep̃catio. Ds̃ cȩloꝵ¬

Expanded text:
in animo constantiam ut contemnam in animo constantiam ut contemnam illum, et virtutem ut evertam illum. Erit enim memoriale nominis tui, cum manus feminae deiecerit eum. Non enim in multitudine est virtus tua, Domine, neque in equorum viribus voluntas tua, nec superbi ab initio placuerunt tibi; sed humilium et mansuetorum tibi semper placuit deprecatio». 8 V
Abbreviated transcription (Latin):
ora: & illa post illa cogitasti.: & hoc fac¬
tũ ẽ. quod ipse uoluisti. Om̃s enĩ uiȩ
tuȩ parate sunt. & tua uidicia in ꝓui¬
dentia tua posuisti. Respice castrã as¬
syriorũ nunc: sicut tc̃ castra egyptio
rum uidere dignatus es quando p᷑
seruos tuos armati currebant confidẽ¬
tes inquadrigis & inequitatu suo. &
inmultitudine bellatoꝵ sed aspexisti
suꝑ castra eoꝵ: & tenebre fatigauerunt
eos. Tenuit pedes eorũ abissꝰ & aque
operuerunt eos. Sic fiant & isti dñe qͥ
quia tuipse es ds̃ nr̃ qui conteris bella
abinitio : & dñs nom̃ est tibi. Prige bra¬
cͥium tuũ sicut abinicio. & allide uir¬
tutẽ eoꝵ in uirtute tua. Cadat uirtus
eoꝵ iniracundiã tuã: qui ꝓmitunt
se uiolare sc̃a tua: & polluere tab̃na¬
culum nominis tui: & deicere gladio
suo cornu altaris tui. Facdñe ut gla¬
dio ꝓprio eius suꝑbia amputetur. Ca¬
piat᷑ laqueo oculoꝵ suoꝵ in me: &p
cuties eũ ex labiis caritatis meȩ. Dam

Expanded text:
ti et hoc factum est quod ipse voluisti omnes enim viae tuae paratae sunt et tua iudicia in providentia tua posuisti respice castra Assyriorum nunc sicut tunc castra videre Aegyptiorum dignatus es quando post servos tous armati currebant confidentes in quadrigis et in equitatu suo et in multitudine bellatosuper castra eorum, et tenebrae fatigaverunt eos. Tenuit pedes eorum abyssus, et aquae operuerunt eos. Sic fiant et isti, Dominequia tu ipse es Deus noster, qui conteris bella ab initio, et Dominus nomen est tibi. Erige brachium tuum sicut ab initio, et allide virtutem illorum in virtute tua: cadat virtus eorum in iracundia tua, qui promittunt se violare sancta tua, et polluere tabernaculum nominis tui, et dejicere gladio suo cornu altaris tui. Fac, Domine, ut gladio proprio ejus superbia amputetur: capiatur laqueo oculorum suorum in me, et percuties eum ex labiis charitatis meae. Da mihi
Abbreviated transcription (Latin):
mitram suꝑ caput suũ: & induit se
uestimentis iocunditatis suȩ: indu¬
itq sandalia pedib sius. Assumpsit¬
q dextraliola. & lilia. & mnaures & a¬
nulos: &om̃ibus ornamentis sius
ornauit sẽ. Cui etiam dñs contulit
splendorẽ: qm̃ om̃is ista cõpositio. ñ
ex libidine sed ex uirtute pendebat.
Et idõ dñs hanc in illã pulcritudinẽ
ampliauit: ut incõparabili decore
ocłis om̃iũ appareret. Imposuit itaq¬

Expanded text:
caput suum et induit se vestimentis jucunditatis suae, induitque sandalia pedibus suis; assumpsitque dextraliola, et lilia, et inaures, et annulos, et omnibus ornamentis suis ornavit se. Cui etiam Dominus contulit splendorem, quoniam omnis ista compositio, non ex liEt ideo Dominus hanc in illa pulchritudinem ampliavit, ut incomparabili decore oculis omnium appareret . Illuc
Abbreviated transcription (Latin):
qui pacifice cũ assyriis. Et ꝓpt̾ hoc uendi¬
dit nos ds̃ inmanibꝰ eorũ: & idõ non
est qui aduuiet cũ ꝓsternam᷑ ante
ocłos eoꝵ in siti & ꝑditione magna.
Et nc̃ congregate om̃s qui in cuuta¬
te sunt: ut sponte nos tradamꝰ uni
uersos holoferni. Melius ẽ. enĩ ut cap¬
tiui benedicamꝰ dñm uiuentes: qu̾a
moriam᷑. & simus ohꝓbrium om̃icar

Expanded text:
qui pacifice cum Assyriis et propter hoc vendiqui pacifice cum Assyriis et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum et ideo non est qui adiuvet cum oculos eorum in siti et perditione magna. Et nunc congregate universos qui in civitate sunt, ut sponte nos tradamus omnes populi Holoferni. Melius est enim ut captivi benedicamus Dominum viventes, quam moriamur et simus obprobrium omni car
Abbreviated transcription (Latin):
ad holofernẽ dicentes. Filii irł non in
lancea nec in sagita confidunt: sed
montes defendunt illos. & muniunt
illos colles. in p̃cipitio constituti. Ut gͦ
sine congressione pugne possis suꝑare
eos: pone custodes fontiũ ut ñ hauri
ant exeis: & sine gladio interficies eos:
uł certe fatigati tradent ciuitatẽ suã.
quã putant ciuitatẽ montib positã
suꝑari ñposse. Et placuerunt uerba
hȩc corã holoferne. & corã om̃ib satelli¬
tib eius: & constituit ꝑgirũ centena¬
rios ꝑsingulos fontes. Cumq ista cu¬
stodia ꝑdies uiginiti fuisset expleta de¬
fecerunt cisterne & collectiones aqua
ita ut ñ eẽt intra ciuitatẽ. unde sacia¬
rent᷑ uł una die: qm̃ ad mensurã da¬
batur popuł aqua cotidie. Tunc ad
oriam congregati om̃s uiri feminȩq
uiuenes & paruuli: simul om̃s una
uoce dixerunt. Iudicet ds̃ int̾ nos et
te : qm̃ fecisti innos mala. nolentes lo¬

Expanded text:
ad Holofernem, dicentes: Filii Israel, non in ad Holofernem, dicentes: Filii Israel, non in lancea nec in sagitta confidunt, sed montes defendunt illos, et muniunt illos colles in praecipitio constituti. Ut ergo sine congressione pugnae possis superare eos, pone custodes fontium, ut non hauriant aquam ex eis, et sine gladio interficies eos, vel certe fatigati tradent civitatem suam, quam putant in montibus positam superari non posse. Et placuerunt verba haec coram Holoferne, et coram satellitibus ejus, et constituit per gyrum centenarios per singulos fontes. Cumque ista custodia per dies viginti fuisset expleta, defecerunt cisternae, et collectiones aquarita ut non essent intra civitatem unde satiavel una die, quoniam ad mensuram dabatur populis aqOziam congregati omnes viri feminaeque iuvenes et parvuli simul omnes una voce dixerunt iudicet Deus inter nos et te quoniam fecisti in nos mala nolentes lo
Abbreviated transcription (Latin):
parationes uirorũ illoꝵ quos occupa¬
aerat captiuitas. & adducti fuerant
deꝓuincus & urbib uniuierse uiuen¬
tuus. Om̃s parit̃ ꝑauerunt se adpug¬
nã contra filios isRł: & uenerunt per
crepidinẽ montis usq ad apicẽ qui res¬
picit dothaim a loco qui dr̃ belma us¬
q ad celmo qui est contͣ hesdrelon. filii
autẽ isrł ut uiderunt multitudine il¬
loꝵ ꝓstrauerunt se suꝑ terrã: mitten¬
tes cinerẽ suꝑ capita sua. unanimes
deret suꝑpopłm suũ. Et ad sumentes
arma sua bellica. sederunt ꝑloca quȩ
angusti tcineris tramitẽ dirigunt in¬
ter montuosa: & erant custodientes
ea totadie & tota nocte. Porro holofer¬
nis dũ circuit ꝑgyrum: repꝑit quod
fons qui influebat aque ductũ illoꝵ
a parte australi extra ciuitatẽ diriget:
incidi p̃cepit aqueducꝰtũ eoꝵ. Erant
tam̃ ñ longe a muris fontes. exquib
furtim uidebant᷑ haurire aquã: ad
refocillandũ pocius quã ad potandũ.
Sed filii aminon & moab accesserunt

Expanded text:
occupaverat captivitas et adducti fuerant de provinciis et urbibus universae iuventutis omnes pariter paraverunt se ad pugnam contra filios Israhel et venerunt per crepidinem montis usque ad apicem qui respicit super Dothain a loco qui dicitur Belma usque Chelmo qui est contra Hautem Israel ut viderunt multitudinem illorum, prostraverunt se super terram, mittentes cinerem super capita sua, unanimes deret super populum suum et adsumentes arma sua bellica sederunt per loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa et erant custodientes ea tota die et nocte porro Holofernis dum circuit per gyrum repperit quod fons qui influebat aquaeductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret incidi praecepit aquaeductum eorum erant tamen non longe a muris fontes ex quibus furtirefocillandum potius quam ad potandum. Sed filii Ammon et Moab accesserunt
Abbreviated transcription (Latin):
tes hȩc filii isrł qui habitabant terrã
uida: timuerunt a facie eius ual¬
de. Remor etiam & horor inuasit sen¬
sus eoꝵ: ne hoc faceret iherłm &tem¬
plo dñi quod fecerat cȩteris ciuitati¬
bus. & templis earum. Et miserunt
in omnẽ samariã ꝑcircuitum usq
iherico: & preoccupauerunt om̃s uer¬
tices montium: & muris circũ dede

Expanded text:
tes haec filii Israhel qui habitabant in terra tes haec filii Israhel qui habitabant in terra Iudaeae timuerunt valde a facie eius tremor etiam et horror invasit sensus eorum ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini quod fecerat ceteris civitatibus et templis earum et miserunt in omnem Samariam per circuitum usque Hiericho et praeoccupaverunt omnes vertices montium et muris
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute magna : & obtinuit omne
ciuitatẽ. & omnẽ in habitantẽ terrã.
De uniuersis autẽ urbibꝰ adsumpsit
sibi auxiliarios uiros fortes & electos
ad bellum. Tantusq metꝰ ꝓuincuis
illiꝰ incubuit. ut uniuersarũ urbiũ
habitatores. principes & honorati.
simul cum populis exirent inobuiã
uenienti: excipientẽs eum cũ coronis
& lampadib ducentes choros. in tybis
et tymꝑanis. Nec ita tam̃ facientes.
ferocitatem eius pectoris mitigare
potuerunt. Nam & ciuitates eorũ de¬
struxit: & lucos eoꝵ excidit. Preceꝑat
enĩ illi nabuchodonosor rex. ut om̃s
deos terrȩ exterminaret. uidelicet
ut ipse solus diceretur ds̃. abhis natio¬
nib quȩ potuissent holofernis poten¬
tia sub iugari. ꝑtransiens autẽ siriã
subal. & omnẽ apamiam. omnẽq
mesopotamiam. uenit ad idumeos
in terra gabaa : accepitq ciuitates eoꝵ
& sedit ibi ꝑtriginta dies. Inquib
dieb ad unare precepit uniuersum
exercitũ uirtutis suę¶Cunc audien¬

Expanded text:
tute magna, et obtinuit omnem civitatem, et omnem inhabitantem terram. De universis autem urbibus assumpsit sibi auxiliarios viros fortes, et electos ad bellum. Tantusque metus provinciis illis incubuit, ut universarum urbium habitatores principes, et honorati simul cum populis exirent obviam venienti, excipientes eum cum coronis et lampadibus, ducentes choros in tympanis et tympanis nec ista tamen facientes ferocitatem eius pectoris mitigare potuerunt nam et civitates eorum destruxit et lucos eorum excidit praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex ut omnes deos terrae exterminaret videlicet ut ipse solus diceretur deus ab his nationibus quae potuissent Holofernis potentia subiugari pertransiens autem Syriam Subal et omnem Apamiam omnemque Mesopotamiam venit ad Idumeos in terra Gabaa accepitque civitates eorum et sedit ibi per triginta dies in quibus diebus adunari praecepit universum exercitum virtutis suae tunc audien
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Sic ysaac. sic iacob. sic moyses & õs
qui placuerunt dõ. ꝑ multas tribula¬
tiones tnͣsierunt fideles. Illi autẽ qui
temptationes non susceperunt cum
timore dñi : & inpacientiam suã. &
imꝓpium murmurationis suȩ contͣ
dñm ꝓtulerunt: exterminati sunt.
ab exterminatore. & a serpentibꝰ ꝑiert̃.
Et nos gͦ ñ ulciscamur nos ꝓhis quȩ
patimur: sed reputantes peccatis nrĩs
ademendationẽ ñ ad ꝑditionẽ nram
euenisse credamus. Et dixer̃ illi orias
& prb̃i. Om̃ia quȩ locuta es uera sunt:
& ñ est insermonibꝰ tius u̾lla rep̾hen¬
& timens dm̃. Et dixit ilł iudith. Sic̃
quod loqui potui dĩ eẽ. cognoscitis:
ita quod facere disposui ꝓbate si exdõ
est. & orate ut firmũ faciat consiliũ
meũds̃. Stabitis uos ad portã nocte
ista: & ego exeam cumabra mea: &
orate ut sicut dixistis indiebꝰ quinq
respiciat dñs popłm suũ isrł. Uos au¬
tẽ nolo ut scrutemini actũ meũ: &
usq dũ renuntiem uob̃ nichil aliud

Expanded text:
Moses, et omnes qui placuerunt Deo, per multas tribulationes transierunt fideles. Illi autem, qui tentationes non susceperunt cum timore Domini, et impatientiam suam et improperium murmurationis suae contra Dominum protulerunt, exterminati sunt ab exterminatore, et a serpentibus perierunt. Et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur, sed reputantes peccatis nostriad emendationem, et non ad perditionem nostram evenisse credamus. Et dixerunt illi Ozias, et presbyteri: Omnia quae locuta ess ulla reprehenet timens Dominum et dixit illis Iudith sicut quod loqui potui Dei esse cognoscitis ita quod facere disposui probate si ex Deo est et orate ut firmum faciat consilium meum Deus stabitis vos ad portam nocte ista et ego exeam cum abra mea et orate ut sicut dixistis in diebus quinque respiciat Dominus populum suum Israhel vos autem nolo susquedum renuntiem vobis, nihil aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ter tesfactum est autẽ cũ cessaset cla¬
mare addũm: surrex̃ de loco quo ia¬
cuerat ꝓstrata dño. Uocauitq abram
suã: & descendens indomũ suã abstu¬
lit a seciliciũ. & exuit se uestimentũ
uiduitatis suȩ. & lauit corpus suũ.
& unxit se mirro optimo: & discrimi

Expanded text:
ter te factum est autem cum cessasset clamare ad Dominum surrexit de loco quo iacuerat prostrata Domino vocavitque abram suam et descendens in domum suam abstulit a se cilicium et exuit se vestimentis viduitatis suae et lavit corpus suum et unxi
Abbreviated transcription (Latin):
credens ꝑte posse fieri cogitaui. ꝑficiã
Et hec cum dixisset: accessit ad colũp¬
nã. quȩ erat ad caput lectuli eius: &
pugionẽ eius qui in ea ligatus pen¬
debat ex soluit. Cũq euaginasset illũ.
adp̃hendit comã capitis eius & ait.
cidit caput euis. Et abstulit cono¬
peum eius acolumpnis: & euoluit
corpus eius truncũ. Et post pusillũ
extuit: & tradidit caput holofernis
ancillȩ suȩ. & ussit ut nutteret illud
iperã suã. Et exierunt duȩ scđ̃m con¬
suetudinẽ suã quasi adorationẽ. &
transier̃ castra: & girantes uallẽ. ue¬
nerunt adportã ciuitatis. Et dixit u¬
dith alonge custodibꝰ muroꝵ. Aperite
portas qm̃ nob̾cũ ẽ ds̃ qui fecit uirtu¬
tem inisrt. Et factũ ẽ cũ audissent ui¬
ri uocẽ eius. uocauerunt prbos ciui¬
tatis: & concurrerunt ad eã om̃s ami¬

Expanded text:
er te posse fieri cogitavi perficiam et haec cum dixisset accessit ad columnam quae erat ad caput lectuli eius et pugionem eius qui in ea ligatus pendebat exsolvit cumque evaginasset illud adprehendit comam capitis eius et ait cidit caput eius et abstulit conopeum eius a columnis et evolvit corpus eius truncum et post pusillum exivit et tradidit caput Holofernis ancillae suae et iussit ut mitteret illud in peram suam et exierunt duae secundum consuetudinem suam quasi ad orationem et transierunt castra et gyrantes vallem venerunt ad portam civitatis et dixit Iudith a longe custodibus murorum aperite portas quoniam nobiscum est Deus qui fecit virtutem in Israhel et factum est cum audissent viri vocem eius vocaverunt presbyteros civitatis et concurrerunt ad ea
Abbreviated transcription (Latin):
unc ozias fuirto concilio suscepit
eum in domũ suã: & fecit cęnã mag¬
nam: & uocatis om̃ib prb̃is. simul
expleco ieuinio refecerunt. Postea uͦ
conuocatꝰ om̃is popłs. ꝑ totã nocꝰtẽ in¬
tra ȩccłam orauerunt: petentes auxi¬
lium adõ isirł ¶Holofernis autẽ al Ui

Expanded text:
unc Ozias finito concilio suscepit eum in domum suam et fecit cenam magnam et, vocatis omnibus presbiteris, simul expleto ieiunio refecerunt. Postea vero convocatus omnis populus et per totam noctem intra ecclesiam oraverunt, petentes auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
lia: uenerunt ad eum. Qũe soluen¬
tes duxerunt ad bethuliam: atq in
medio popłi illũ statuentes: ꝑcuncta¬
ti sunt quid rerum eẽt. quod illũ
uincꝰtum assirii reliquissent.
n dieb illis erant illic principes orias
filius micha de tribu symeon: & char¬
mi qui & gothonihel. Inmedio itaq
seniorum. & inconspectu om̃iũ. achi¬
or. dixit om̃ia quȩ locutus ipse fuerat
ab holoferne interrogatus : & qualit̃
populus holofernis uoluisset ꝓpter
hoc uerbum interficere eum que ad¬
modum ipse holofernis iratus uisserit
eũ isrłitis hac decausa tradi: ut dũ
uinceret filios isrł: tunc etiam ipsum
rire. ꝓpt̾ hoc quod dixisset. ds̃ cęli de¬
posuisset: om̃is populus cecidit infa
one & fletu unanimes p̃ces suas dño
effuderunt dicentes. Uñe d̾s̃ cęli & tr̃ȩ
intuere suꝑbiã ipsorũ: & respice ad

Expanded text:
lia, venerunt ad eum: quem solvenlia, venerunt ad eum: quem solventes duxerunt ad Bethuliam, atque in medium populi illum statuentes, percunctati sunt quid rerum esset, quod illum vinctum Assyrii reliquissent. In diebus illis erant illic principes, Ozias filius Micha de tribu Simeon, et Charmi, qui et Gothoniel. In medio itaque seniorum, et in conspectu omnium, Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus: qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum interficere eum, et quemadmodum ipse Holofernes iratus jusserit eum Israelitis hac de causa tradi: ut, dum vicerit filios Israel, tunc et ipsum s, propter hoc quod dixisset: Deus coeli deaec exposuisset, omnis populus cecidit in faone et fletu unanimes preces suas Domino effuderunt, dicentes: Domine Deus coeli et terrae, et intuere superbiam eorum, et respice ad
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse cum illis assyriorum gladio
interibis: & om̃is isrł tecũ ꝑditione
dñs sit uniuersȩ terre. Tuncq gladius
miliciȩ meȩ transiet ꝑlatera tua: &e
confixus cades inter uulneratos isrł.
& non respirabis ultra donec ext̃mi¬
neris cum ilł. Porro autẽ si ꝓpħiam
tuam ueram existimas.⁊ non concidat
mea hec putas impleri non posse.
Ut autẽ noueris quia simul cũillis
hec exꝑieris: ecce exhac hora illorum
populo sociaberis: ut dũ dignas mei
gladii penas exceꝑint: ipse simul
ultioni subiaceas. Tunc holofernis
& tradent eum inmanu filioꝵ isirt
Et accipientes eum serui holofernis..
ꝓfecti sunt ꝑ campestria. Sed cum
ad ꝓpinquassent ad montana: exie¬
runt contra eos fundibalarii. Illi aut̃
reu̾tenteᷤᷤ a lat̾e montis: ligauerunt a¬
chior ad arborem manib & pedibꝰ ⁊
& sic uinctũ de restib dimiserunt
eum. & reuersi sunt ad dñm suum
Porro filii isrł descendentes de bethu¬

Expanded text:
et ipse cum illis Assyriorum gladio et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis et omnis Israhel tecum perditione dominus sit universae terrae: tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua, et confixus cades inter vulneratos Israel, et non respirabis ultra, donec extermineris cum illis. Porro autem si prophetiam tuam veram existimas, non concidat mea haec putas impleri non posse. Ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris, ecce ex hac hora illorum populo sociaberis, ut, dum dignas mei gladii poenas exceperint, ipse simul ultioni subjaceas. Tunc Holofernes et traderent eum in manus filiorum Israel. Et accipientes eum servi Holofernis, profecti sunt per campestria: sed cum appropinquassent ad montana, exierunt contra eos fundibularii. Illi autem divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum restibus dimiserunt eum, et reversi sunt ad dominum suum. Porro filii Israel descendentes de Bethu
Abbreviated transcription (Latin):
gati erunt subiugo potentiȩ tuȩ.
Si autẽ non ẽ offensio populi huius
corã dõ suo: non poterimus resistere
illis. qm̃ ds̃ eorũ defendet illos: & ẽ¬
rimus inobꝓbrium uniuerse terrȩ.
t factũ est cum cessasset loqui U¬
achior uerba hec: irati sunt om̃s ma¬
gnates holofernis: & cogitabant in¬
terficere eum. dicentes ad alterutrũ.
Quis iste ẽ. qui filios isrł posse dicat
resistere regi nabuchodonosor. & exer¬
citib eius: homines in hermes & sine
uirtute. & sine pericia artis pug¬
ne. Ut ergo agnoscat achior qm̃
fallit nos. ascendemus in montana.
Et cum capti fuerint potentes eoꝵ.
tunc cũ eisdẽ gladio transuerberabi¬
tur: ut sciat om̃is gens qm̃ nabu¬
chodonosor ds̃ trȩ est: & pret̃ ipsum
actum ẽ. autẽ cũ cessassent loqͥ.
indignatus holofernis uehement᷑.
dicens. quod gens isrt defendatur
adõ suo. ut ostendam tibi quia nonẽ.
ds̃ nisi nabuchodonosor: cũ ꝑcusseri¬
mus eos om̃s sicut homine unũ. tẽ

Expanded text:
gati erunt sub jugo potentiae tuae. Si vero non est offensio populi hujus coram Deo suo, non poterimus resistere illis: quoniam Deus eorum defendet illos: et erimus in opprobrium universae terrae. Et factum est, cum cessasset loqui Achior verba haec, irati sunt omnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eum dicentes ad alterutrum quis iste est qui filios Israhel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor et exercitibus eius homines inermes et sine virtute et sine peritia artis pugnae ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos ascendemus in montana et cum capti fuerint potentes eorum tunc cum eisdem gladio transverberabitur ut sciat omnis gens quoniam Nabuchodonosor deus terrae est et praeter ipsum factum est autem cum cessassent loqui indignatus Holofernis vehementer  nobis dicens quod gens Israhel defendatur a Deo suo ut ostendam tibi quia non est deus nisi Nabuchodonosor cum percusserimus eos omnes sicut hominem unum tunc
Abbreviated transcription (Latin):
equorũ. camelorũq. & unuersȩ facul¬
tates nr̃ȩ atq familiȩ in conspectu
tuo sunt: sint om̃ia sublege tua :¬
nos etiam & filii niũ̃. serui tui sumꝰ.
Ueni nob̃ pacificus dñs: & utere serui¬

Expanded text:
equorum camelorumque et universae faculequorum camelorumque et universae facultates nostrae atque familiae in conspectu tuo sunt sint omnia sub lege tua nos iam et filii nostri servi tui sumus veni nobis pacificus dominus et utere ser