comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filii eiꝰ burgulenꝰ & dodo obermien
maiestatis lesi urus iudiciomortis
suscepto. ab exercitu oppressus est
Alius in fuga app̃hensus truncatis
mauib ac pedib interut. resq om̃s
tã eoꝵ quã patris. fisco collate sunt
Erant enim eis magni thesauri
ehine turo nici pictaui baiocassini.
cino manniei. andegaui. cũ aliismul¬
tis in brittanniã exius suchilperici
regis abiert᷑. & contrauuarocum
filium qͦndã in acliaui. ad incinoni¬
am fluuium resident: Sed ille dolo¬
se ꝑ nocte̾ suꝑ saxones baio cassinos
ruens. maximã ex inde parcẽint᷑fecit
Post diem aut̃ tertiũ oũ ducibus regis
chilperiei pacẽ factens & filiũ suũ in
obsedatũ donans . sd cramento secon¬
strinxit qđ fidelis regis chilperici¬
esse deber&. Uentus aut̃ ciuitate
refudit sub ea conditione. ut si eam¬
mereretur ꝑ iussionẽ regis regere. tri¬
buta uł omĩa que exinde debebantur
annis singulis nullo ammonente dis¬
soluera Iđ cũ factũ fuissa exercit

Expanded text:
ilii eius Burgolenus et Dodo, ob crimen maiestatis lesi iudicium mortis susceptum, unus ab exercitu vi obpressus est, alius in fugam adpraehensus, truncatis manibus et pedibus, interiit; resque omnes tam eorum quam patris fisco conlatae sunt. Erant enim eis magni thesauri. Dehinc Toronici, Pictavi, Baiocassini, Caenomannici et Andecavis cum aliis multis in Brittania ex iussu Chilperici regis abierunt et contra Varocum, filium quondam Macliavi, ad Vicinoniam fluvium resedent. Sed ille dolose per nocte super Saxones Baiocassinos ruens, maximam exinde partem interfecit. Post die autem tertia cum ducibus regis Chilperici pacem faciens et filium suum in obsedatum donans, sacramentum se constrinxit, esse deberet. Venetos quoque civitatem refudit, sub ea conditione, ut si mereretur eam per jussionem regis regere, tributa vel omnia, quae exinde debebantur, annis singulis nollo admonente dissolveret. Quod cum factum fuisset, exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o notã infligat Noui inqu̾it pater
egn filiã meã brnridoneã. nec ost uerũ
uerbũ hoc qđ ialihominos ꝓloquint᷑:
Tamen necrim consurgat ulterius in no¬
tente ea faciã sacramento. Et illi. Si in¬
quiunt in noxia suꝑ ciun idũ hoc beati
dyo nisiimarts ris sacram̃to affirina
Faciam inqͥt pat᷑ Tc̃ inito placito ad
ba silicã sc̃i martyrĩ conueniunt. Ele¬
uatisq pat᷑ in anib: suꝑ altare iurauit
filiã ñ ee culpabilem. Econttario uero
piuras se eũ alii a parte uiri ꝓnimtiaNt
his eͦ altercantib euaginatis gladiis
in se in uicem ꝓruuntꝰ atq ante ipsum
altare setrucidant. Erant aut̃ maio¬
res natu & primi. apud chilpericũ regẽ
Sauoiant᷑ inulti gladiis. resꝑgitꝰ᷑ scã
humano cruore basilica. ostiaꝰ iaculis
feriuntur. & ensibus. atq. usq ad ipsũ
sepulcrũ tela iniqua descuiunt. Iđ
dũ uixmitigatur. locus officiũ ꝑdidit.
donec ista omĩa ad regis notitiã ꝑuera¬

Expanded text:
nostro notam infligat. Novi, inquit pater, nostro notam infligat. Novi, inquit pater, ego filiam meam bene idoneam, nec est verum verbum hoc, quod mali homines proloquuntur. Tamen ne crimen consurgat ulterius, innocentem eam faciam sacramento. Et illi: Si, inquiunt, est innoxia, super tumulum hoc beati Dionysii martyris sacramentis affirma. Faciam, inquit pater. Tunc initio placito ad basilicam martyris sancti conveniunt, elevatisque pater manibus super altarium, juravit filiam non esse culpabilem. Econtrario vero perjurasse eum alii a parte viri pronuntiant. His ergo altercantibus, evaginatis gladiis in se invicem proruunt, atque ante ipsum altarium se trucidant. Erant autem majores natu et primi apud Chilpericum regem. Sauciantur multi gladiis, respergitur sancta humano cruore basilica, ostia jaculis fodiuntur et ensibus, atque usque ad ipsum sepulcrum tela iniqua desaeviunt. Quod dum vix mitigatur, locus officium perdidit, donec ista omnia ad regis notitiam perveni
Abbreviated transcription (Latin):
thesauris spoliauit. solũ eiuictus quoti¬
diani alimͣtũ relinquens. Segrgatisq
pueris ab ea alios posuit de fidelib suis
mandans prorsus ut nullus de anitrio¬
rib ad cã haber& aecessum. Iustinianũ
rũ amore dilexit᷑. ut filiortꝰ fiiãsuã
ꝓmitter&. rursũq filio suo filiamti
expeter&. Sed ñ est ressoraita effectũ
Exercitus nãq ꝑsas debellauit. uctorq
regressus tantã inolẽ p̃dȩ deculit: ut
crederrt᷑ cupiditati bumanȩ posse suf¬
ficere. Uiginti elephanti capti adim¬
peratorem deductist᷑. Brittanni eo
anno ualde infesti. circa urbẽ fuere
namneticã atq redonicã. Qui m iñ sã
auferentes p̃dã. agros ꝑuadunt. uine¬
as a fructib nacuant. & captiuos ab¬
ducunt. Ad quos cũ felix ep̃s legatio¬
uẽ inisiss&. emendare ꝓmittentr᷑s ni
to uiro cũ alio miscetrtur. Igitꝰ paren¬
tes illius accessert᷑ ad patre dicentes
Aut idimeã redde filiã tuã. aut certe¬
ꝓer morieris: ne stuprũ hoc generi

Expanded text:
thesauris spoliavit, solum ei victus quotidiani alimentum relinquens. Segregatisque pueris ejus ab ea, alios posuit de fidelibus suis, mandans prorsus ut nullus de anterioribus ad eam haberet accessum. Justinianum rum amore dilexit, ut filio ejus filiam suam promitteret, rursumque filio suo filiam ejus expeteret: sed non est res sortita effectum. Exercitus ejus Persas debellavit, victorque regressus, tantam molem praedae detulit, ut crederetur cupiditati humanae posse sufficere. Viginti elephanti capti ad imperatorem deducti sunt. XXXII. Britanni eo anno valde infesti circa urbem fuere Namneticam atque Rhedonicam: qui immensam auferentes praedam, agros pervadunt, vineas a fructibus vacuant, et captivos abducunt. Ad quos cum Felix episcopus legationem misisset, emendare promittentes, nito viro cum alio misceretur. Igitur parentes illius accesserunt ad patrem, dicentes: Aut idoneam redde filiam tuam, aut certe moriatur, ne stuprum hoc generi
Abbreviated transcription (Latin):
uechũ ad seuenire pcepit. Cui qͣlis
interitus fuerit. dicere ñ pigebit
lgit᷑ oũ in supradictã uillã apud pa¬
t̾rẽ habitar&. eo epit inmatureiad¬
tare & dicere. Coce mortois fr̃ib
meis ad inerostitit omne regrium
Mihi uniuerse galliȩ subicientur.
impriiumq. uniuersũ mihi fata
largita st̃. Eoce in in ucis in manu

Expanded text:
vechum ad se venire praecepit: cui qualis vechum ad se venire praecepit: cui qualis interitus fuerit, dicere non pigebit. Igitur cum in supradicta villa apud patrem habitaret, coepit immature jactare, vel dicere: Ecce mortuis fratribus meis ad me restitit omne regnum: mihi universae Galliae subjicientur, imperiumque universum mihi fata largita sunt. Ecce inimicis in manu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ me pater m̃s. Nestis e enĩ aut pa¬
trem a filio. aut filium a patre int̾fici
Hec dudiens leuichilđ. misitadeũ
fremriꝰ. Qui dato sacram̃to ne humili¬
aret᷑. ait. Tu ipse accerde & ꝓsteruere
pedib: patris nr̃i & om̃ia inlulg&
tibi. Atille poposcit uocari patrem
suũ. Quo ingrediente ꝓstrauit se
ad pedes edłius. Ille uero app̃herisũ.
osculatus .ẽ. eũ & lilandissermonib
drlinitũ. duxit ad castra. Oblitusq
ab indum̃tissius indutq eũ ueste
uili Regressusq ad urbẽ toletũ.
ablatis pueris eiꝰ misit eũ in exiliũ
cũ uno tantũ puerulo.
gitur pastmortẽ filioꝵ chil perici¬
i ex mense octolri in cotiã siluã ple¬
nus luctu cũ contugeresidebat.
łe chlodouethũ fliũ suũ brennacũ
faciente regina transmisit. ut scili¬
c& & ipse ab hoc interitu deperaie.
Grauiter enĩ ibi his dieb morbus ille
qui fr̃s interfecerat. seturbat. Sed
uenit. Post paucas aut̃ dies. chbodo¬

Expanded text:
super me pater meus; nefas est enim aut pasuper me pater meus; nefas est enim aut patrem a filio, aut filium a patre interfici. Haec audiens Leuvichildus, misit ad eum fratrem ejus, qui dato sacramento ne humiliaretur, ait: Tu ipse accede, et prosternere pedibus patris nostri, et omnia indulget tibi. At ille poposcit vocari patrem suum; quo ingrediente, prostravit se ad pedes illius. Ille vero apprehensum osculatus est eum, et blandis sermonibus delinitum duxit ad castra; oblitusque m indumentis suis, induitque illum veste vili, regressusque ad urbem Toletum, ablatis pueris ejus, misit eum in exsilium cum uno tantum puerulo. XL. Igitur post mortem filiorum Chilperici, rex mense Octobri in Cotia silva plenus luctu cum conjuge residebat. Tunc Chlodovechum filium suum Brennacum, faciente regina, transmisit, ut scilicet et ipse ab hoc interitu deperiret. Graviter ibi his diebus morbus ille, qui fratres interfecerat, saeviebat; sed illam advenit. Post paucos vero dies Chlodo
Abbreviated transcription (Latin):
reflexit. Leuuiohildus aut̃ dedit eis
unã deciuitatib in qua residentes
regnarent: Ad quã cũ abissent. coe¬
pit ingundis p̃dicare uiro suo ut re¬
ucta heresis fallatia. catholicȩ legis
ueritatẽ agnoscer&. Qđ ille diuꝰre¬
causas querere. qualiter eũ ꝑdera
imperatoris iungit. ligans cũ pͣfecto
eiꝰ amicitias. quiꝰtc̃ hr̃ spaniã impu¬
gnabat. Leuuichilđ aut̃. direxit ad
rũ nuntios dicens. Ueni adme. quia
extant causȩ quas conferamus simul.
Et ille. Non ibo quia infensus es in ili.
qđ sim catholicus. At ille datis p̃feis¬
to imperatoris xxͣxmilib: solidorũ
ut se ab eiꝰ solatio reuocar&. cõmoto
exercitu camtra eũ uenit. Herminichil
dus aũt uocatis grecis cantra patrẽ
egreditur relicta mnurbe coniuge
sua. Cumq leuuichilđ ex ad uerso
uenira relictus a solatio cũ uidero
ndnl se p̃ualete posse. eccłam quȩ erat
ꝓpinqua expetut dicens. Nlonueinat

Expanded text:
reflexit. Leuvichildus autem dedit eis reflexit. Leuvichildus autem dedit eis unam de civitatibus, in qua resedentes regnarent. Ad quam cum abissent, coepit Ingundis praedicare viro suo, ut, relicta heresis fallacia, catholicae legis veritatem agnuscerit. Quod ille diu recausas querere, qualiter eum perderimperatoris iungit, legans cum praefectum eius amicitias, qui tunc Hispaniam inpugnabat. Leuvichildus autem dirixit ad eum nuntius, dicens: 'Veni ad me, quia extant causae, quas conferamus simul'. Et ille: 'Non ibo, quia infensus es mihi, pro eo quod sim catholicus'. At ille, datis praefecto imperatoris triginta milibus solidorum, ut se ab eius solacio revocaret, commotu exercitu, contra edus vero vocatis Graecis, contra patrem egreditur, relicta in urbe conjuge sua. Cumque Leuvichildus ex adverso veniret, relictus a solatio, cum videret nihil se praevalere posse, ecclesiam quae erat propinqua, expetiit, dicens: Non veniat
Abbreviated transcription (Latin):
Inqͦ sacerdotio impletis plus minus
ad dũm. Uersiculos qͥ suꝑ ostiũ sunt
a parte meridiana in basilica sc̃ĩ Mar¬
tini ipse composuit
Sed quȩ dĩ seruis notã humilitatis in¬
fixerat᷑ ꝓsequente ultione diuina
ipsa qͦq est om̃ib popłis facta nota¬
bilis. Nã unũ oculũ alba nubs conte
sigiberi regis filiã ct̃ magnoꝰ appa¬
ratu in hispanus directa: ab diua
goysiunta cũ gaudio in agno suscipit᷑.
Quã neo passa est in religione catho¬
lica diu cõmorare. sed u̾t rebapit¬
satis me ab orginali peccato baptismo
salutari semei ab lutã fuisse. & scãm
trinitatẽ in una ȩqualitate esse confessã
Hec mecredere extoto corde confitcor
neo uiquã ab hac fide ibo retrorsum
censa. appͣhensã ꝑ comã capitis puellã
in terrã collidit. & diu cũ calcib uerbe¬
ratã. a sanguine cruentatã iussit spo¬
lari. & piscinȩ mergi. Sed ut assert᷑
multi numquã animũ suũ afide nr̃a

Expanded text:
in quo sacerdotio impletis plus minus in quo sacerdotio impletis plus minus ad Dominum. Versiculos qui super ostium sunt a parte meridiana in basilica sancti Martini, ipse composuitsed quae Dei servis notam humilitatis inflixerat, prosequente ultione divina, ipsa quoque est omnibus populis facta notabilis. Nam unum oculum nubes 248 Sigiberti regis filia cum magno apparatu in Hispanias directa, ab avia Goisvintha cum gaudio magno suscipitur; quam nec passa est in religione catholica diu commorari, sed ut rebaptisatis me ab originali peccato baptismo salutari semel ablutam fuisse, et sanctam Trinitatem in una aequalitate esse confessam. Haec me credere ex toto corde confiteor, nec unquam ab hac fide ibo retrorsum. censa apprehensam per comam capitis puellam in terram conlidit, et diu calcibus verberatam ac sanguine cruentatam iussit spoliari et piscinae inmergi; sed, ut adserunt multi, numquam animum suum a fide nostra
Abbreviated transcription (Latin):
se. Nã ex amiine corpꝰ ita nigredinem
duxit. ut putares eũ prunis suꝑ positũ.
fuisse combustũ. Ergo hȩc obstupos cant
admirentur. & metuant. ne inferantur¬
miuriȩ sacerdotib quia ultor .ẽ. dñs
seruorũ suorũ sperantiũ inse:
agna eo anno in hyspauus. xpĩanis
ꝑ secutio fuit : multiq ex iliis dati
ac diuersis supplicus trucidati sunt
Caput qͦq huius sceleris. goꝑsumta
fuit. quã post a thanac hildis regis
conubiũ rex leuuichildis acceperat.
a palpeliris. Erant enĩ leuiuoh ildo
regi ex alia uxore duo filii. quorum
semor sigibti iunioi chilperici regis
oc tempore & beatꝰ Martinꝰ gallici¬
ensis ẽps obut. magnũ popło illifa¬
ciens planctũ. Nam hic pannoniȩ
orcus fuit. & ex inde adiusitanda
loca scã in oriente ꝓporans. intantũ
se litteris imbuit. ut nulli secds
suis temporib: haberet᷑. Ex indegal¬
liciã uenit. Ubi cũ beati Martini
reliquiȩ porcarentor. ep̃sordinat᷑.

Expanded text:
se. Nam exanime corpus ita nigredinem se. Nam exanime corpus ita nigredinem duxit, ut putares eum prunis superpositum fuisse combustum. Ergo omnes haec obstupescant, admirentur et metuant, ne inferant iniurias sacerdotibus! quia ultor est Dominus servorum suorum sperantibus in se. agna eo anno in Hispaniis rsecutio fuit, multique exsiliis dati,ac diversis suppliciis trucidati sunt. Caput quoque hujufuit, quam post Athanachilde regis conubium rex Leuvichildus acceperat; a palpebris. Erant autem Leuvichildo regi ex alia uxore duo filii, quorum senior Sigiberti, junior Chilperici regis oc tempore et beatus Martinus Galliciensis episcopus obiit, magnum populo illi faciente planctum. Nam hic Pannoniae ortus fuit, et exinde ad visitanda loca sancta in Orientem properans, in tantum se litteris imbuit, ut nulli secundus suis temporibus haberetur. Exinde Galliciam venit, ubi, cum beati Martini reliquiae portarentur, episcopus ordinatur:
Abbreviated transcription (Latin):
bere sacerdoti. At ille frũm iussioni
ob audire ꝓcurans. cuncta quȩ pete¬
bant᷑ indulsit. causã tanĩ prbi omni¬
potenti dõ cõmendans oo mnitẽ incari¬
tate recepit. Iui post ista regressus
urbẽ. domos illas quas in ale ꝑuaserat
spoliat. elidit. ac dissio& dicens. & si
hoc ab eccła recipit᷑. uł desertũ inue¬
niat᷑. Qua de causa iterũ cõmotꝰ ep̃s
eũ a cõmunione suspendit. Quȩ dũ a¬
gunt᷑ impleto beatꝰ pontifex uite cur¬
su migrauit ad dñm. Nautinꝰ qͦq ab
aliquib epĩs intertedentib pmus atq
adulationib. cõmuniaat᷑ P ost paucos
uͦ menses. asupradicto morbo corripit᷑.
Quinimia ex ustꝰ felire. olamabat di¬
Cognosco facinꝰ. reminiscor meiniuste
inturias intulisse. pontifici mortẽ de
ou̾ maxima in felire clamar&. deficun¬
te robore corporis in felicẽ animã
tradidit. in dubia relinquens uestigia.
hoc ei adultione̾ beati antistitis euenis¬

Expanded text:
bere se sacerdoti. At ille fratrum jussioni bere se sacerdoti. At ille fratrum jussioni obaudire procurans, cuncta quae petebantur indulsit; causam tamen presbyteri omnipotenti Deo commendans, comitem in charitate recepit. Qui post ista regressus urbem, domos illas quas male pervaserat, spoliat, elidit, ac disjicit, dicens: Et si hoc ab ecclesia recipitur, vel desertum inveniatur, qua de causa iterum motus episcopus, eum a communione suspendit. Quae dum aguntur, impleto beatus pontifex vitae cursu, migravit ad Dominum. Nantinus quoque ab aliquibus episcopis, intercedentibus praemiis atque adulationibus, communicatur. Post paucos vero menses a supradicto morbo corripitur, qui nimia exustus febre, clamavit, diCognosco facinus, reminiscor me injuste injurias intulisse pontifici; mortem depcum maxima in febre 247 clamaret, deficiente robore corfudit, indubia relinquens vestigia, hoc ei ad ultionem beati antistitis evenis
Abbreviated transcription (Latin):
multas epo iniurias irrogauit. Aie
lũ meũ interfecerẽ tecũ recines. sed
& prb̃ros huic causȩ adiixtas ad
conuiuiuͣ recipis. Driede inimicitia
crescente. paulatĩ coepit uillas exołe
quas maracharius testam̃to scripto
reliquerat uiolenter inuadere. as¬
serens ñ debere x̧tołe eiꝰ facultatẽ
adipisci cuiꝰ olericis testator fuerat
interfectus. Post ista uͦ iã aliquilius
ex laiois interfectis adliditut appͣ¬
hensũ prbm alligar&. ao conto per¬
foder&. Cui adhuc uiuenti. retartis
post tergũ manibi appensũ adstipitẽ
elicere que rebat simhac causa fuis¬
s& admixtus. Qđ cũ ille regar&. ꝓ¬
Eli ente cruore deuulnore reddidit
iussit eum ab ȩcołȩ forib ꝓ hiberi
Comenintib a ut̃ apud ciuitatem
sauctonas sacerdotib. dep̃cat᷑ nautinꝰ
ut pacem ep̃i mereret᷑ ꝓ mittens se
om̃s ȩcołȩ res quassineratione abstu¬
lerat redditurũ . atq. humilẽ se gxhi¬

Expanded text:
multas episcopo injurias irrogavit. Aiebmultas episcopo injurias irrogavit. Aieblum meum interfecerunt, 246 tecum retines; sed et presbyteros huic noxae admistos, ad convivium recipis. Deinde inimicitia increscente, paulatim coepit villas ecclesiae, quas Maracharius testamento scripto reliquerat, violenter invadere, asserens non debere ecclesiam ejus facultatem adipisci, a cujus clericis testator fuerat interfectus. Post ista vero, jam aliquibus ex laicis interfectis, addidit ut apprehensum presbyterum alligaret, ac conto perfoderet. Cui adhuc viventi, retortis post tergum manibus, appenso ad stipitem, elicere quaerebant si in hac causa fuisset admistus. Quod cum ille negaret, profluente cruore de vulnere, reddidit jussit eum ab ecclesiae foribus prohiberi. Convenientibus autem apud civitatem Santonas sacerdotibus, deprecabatur Nantinus ut pacem episcopi mereretur, promittens se omnes Ecclesiae res, quas sine ratione abstulerat, redditurum, atque humilem exhi
Abbreviated transcription (Latin):
sed sit unus dalor nr̃is pariter ae eoꝵ
anccis. Hȩc effata infelicẽ animã tra¬
exmorerustioo opp̃ssus inequȩ coniu¬
gis iuram̃to. impleuit p̾ceptũ iniqui¬
tatis. Nam duos medicos qui ei stu¬
diũ adhibuerant. gladio ferire
p̃cepit. Qđ ñsine pecc itu factũ
Deniq maracharius auunculus eius
diuin ipsa urbe usus .ẽ. comitatu. Iuo
officio celebrato ȩccłȩ sociatꝰ. clirioꝰ¬
dotu anno iniecto ab in imicis in ca¬
pite piscis ueneno. simplicit̃ accipi¬
ens. crudeliter enecat᷑. sedñ diuin¬
ultã eiꝰ mortẽ ꝑtulit diuina rlem̃tia
Nã frontonius cuiꝰ consilio hoc scelus
est ꝑpetratũ. assumpto confestim
epãtu. uno in eo degens anno. p̃cur¬
rente dĩ iudicio interut. Cuiꝰ post
obitũ eraclius burdegalensis prbr
qͥ qͦndã legatꝰ olnildebti senioris fue¬
rat. ep̃s ordinat᷑. Nautinꝰ uͦ ob requi¬
rendã duunculi sui morte̾. comitatũ
in ipsa urbe expeccit . Iuo accepto.

Expanded text:
sed sit unus dolor nostris pariter ac eorum sed sit unus dolor nostris pariter ac eorum amicis. Haec effata infelicem animam traex more iusticio, oppressus iniquae coniugis iuramento, implevit piaeceptum iniquitatis. Nam duos medicos, qui ei studium praecepit: quod non sine peccato factum Denique Maracharius avunculus ejus, diu in ipsa urbe usus est comitatu. Quo officio expleto, Ecclesiae sociatur, clericudotii anno, injecto ab inimicis in caput piscis veneno, simpliciter accipiens crudeliter enecatur. Sed non diu inultam ejus mortem pertulit divina clementia; nam Frontonius, cujus consilio hoc scelus est perpetratum, assumpto confestim episcopatu, uno in eo degens anno, praecurrente judicio Dei, interiit. Cujus post obitum Heraclius Burdegalensis presbyter, qui quondam legatus Childeberti senioris fuerat, episcopus ordinatur. Nantinus vero ob requirendam avunculi sui mortem, comitatum in ipsa urbe expetiit. Quo accepto,
Abbreviated transcription (Latin):
eit solet in coniugũ ex equiis fieri. ita
hoc funꝰ st̃ ꝓsecute. Multa postra chil¬
pericus rex ȩccłiis siue basilicis uł pau¬
prribus est largitus.
is dieb Austrigildis guntramni prin¬
cipis regina ab hoc in orbo assumpta
est. Sed p̾rius quã nequã spiritũ ex alar&.
cernens qđ euadere ñ poss&. alta tra¬
hens suspiria. uoluit lorti sui habere
participes agens ut in exequiis eiꝰ ali¬
orũ funera p̾langerent᷑. Fertur enĩ
herodiano more regẽ̾ petisse dicens.
Adhuc spes uiuendĩ fuerat. si ñ in ter
iniquorũ medicoꝵ manꝰ interis sci
Nam potiones  ab illis acceptȩ.
mihiui abstulertͣ uitã. & ferert᷑ ine
hanc luce̾ uelo citer ꝑdere. & idro
ne inulta mors mea pͣtereat. quȩso
& cũ sacram̃t interpositione con¬
iuro uit cũ ab hac lucedisces¬
rsero ipsi gladio trucidentur.
ut si ego amplius uiuereñ queo.
ita nec illiꝰ post meũ obitũ glorint᷑

Expanded text:
ut solet in conjugum exsequiis fieri, ita ut solet in conjugum exsequiis fieri, ita hoc funus sunt prosecutae. Multa postea Chilpericus rex ecclesiis, sive basilicis, vel pauperibus est largitus. XXXVI. His diebus Austrechildis, Guntchramni principis regina, ab hoc morbo consumpta est: sed priusquam nequam spiritum exhalaret, cernens quod evadere non posset, alta trahens suspiria, voluit leti sui habere participes, agens ut in exsequiis ejus aliorum funera plangerentur. Fertur enim Herodiano more regem petiisse, dicens: Adhuc spes vivendi fuerat, 245 si non inter iniquorum medicorum manus interissem; nam potiones ab illis acceptae, mihi vi abstulerunt vitam, et fecerunt me hanc lucem velociter perdere: et ideo, ne inulta mors mea praetereat, quaeso, et cum sacramenti interpositione conjuro, ut, cum ab hac luce discessero, statim ipsi gladio trucidentur, ut sicut ego amplius vivere non queo, ita nec illi post meum obitum glorientur,
Abbreviated transcription (Latin):
si plac&. uenite incendamꝰ om̃s de¬
scriptiones iniquas. sufficiatq fisco
nr̃o qđ suffecit patri regiq chlotha¬
rio. Hȩc affata regina. pugnis uerbe¬
rans pectus. iussit libros exhiberi
qui de ciuitatib: suis ꝑ marcũ uine¬
rant ꝓiectosq inignẽ iterũ ad rerẽ
conuersa ꝗd tuinquit moraris:
Fac qđ uides a mefieri : ut & si dulces
damꝰ. Tẽ rex compunctusn
corde. tradidit om̃s libros de¬
misit qui futuras ꝓ hiberent de¬
scriptiones. Post hec infantulus qt̃¬
iunior. dũ nimio langore tabescit
extinguit᷑. Quẽ cũ maximo merore
deducentes. a uilla brenaco parisius
ad basilicã sc̃i dẏonisu sepesiri man¬
d auert᷑. Ehlodobricũ u tõponentes
inferetro suessionis adbasilicã scĩ
Medardi duxert̃ Picientosq eũ ad
som sepulcrũ : uouert̃ uota pro eo.
Sed media noste anhelus iã & tenuis
spiritũ exalauit. luẽ in basilica
mulieresq lugubrib uestimͣtis indutȩ.

Expanded text:
si placet, venite; incendamus omnes disi placet, venite; incendamus omnes discriptionis iniquas, sufficiatque fisco nostro, quod sufficit patri regique Chlothario'. Haec effata regina, pugnis verberans pectus, iussit libros exhibere, qui de civitatibus suis per Marcum venerant, proiectosque in igne, iterum ad rege conversa: 'Quid tu', inquid, 'moraris? Fac qudamus. Tunc rex compunctus corde tradidit omnes libros deque illis, misit qui futuras prohiberent descriptiones. Posthaec infantulus junior dum nimio labore tabescit, exstinguitur; quem cum maximo moerore deducentes a villa Brennaco Parisios, ad basilicam sancti Dionysii sepelire mandaverunt. Chlodobertum vero componentes in feretro, Suessionas ad basilicam sancti Medardi duxerunt, projicientesque eum ad sanctum sepulcrum, voverunt vota pro eo; sed media nocte, anhelus jam et tenuis, spiritum exhalavit: quem in basilica mulieresque lugubribus vestimentis indutae,
Abbreviated transcription (Latin):
Sedd abstersis lacrimis. cũ beato iob
dicimꝰ. Dñs dedit. dñs alistulit quo¬
modo dño ꝑlacuit ita factũ .t̃. sit
nomĩ dñi benedictũ in secta
gitur in his dieb: chilpericus rex gra
inter egrotauit. Iuo conualescene.
Quo parũꝑ melius agente. fratereiꝰ
senior chlodobertus ab hoc morbo¬
corripitor Ipsumq in discrimine mor¬
tis fredegundis mat̾ cernens. sero pa
nitens ait ad regẽ. Diunos maleagentes
pietas diuina sustentat. Nam sepenos
febrib & aliis malis corripuit. & em̃da¬
interiniunt. nit spes reman&. cui adli¬
quid congregemus. Thesaurizamus¬
& nescimꝰ cui congregemus ea. Eoce
thesauri remanent a possessore uacui.
rapinis ac maledictionib pleni Nũqdꝰ
ñ exundabant ꝓmitiaria uino: nuqđ
ñ horrea replebant᷑ frũmto : nũ qd
ñ erant thesauri referti duro. ar¬
gento. lapidib p̃ciosis. monilib uł
reliquis imperialibi ornam̃tis : Ecae
qđ pulcrius habebmꝰ ꝑdimꝰ. Nunc

Expanded text:
sed abstersis lacrymis cum beato Job, sed abstersis lacrymis cum beato Job, diximus: Dominus dedit, Dominus abstulit: quomodo Domino placuit, ita factum est. Sit nomen ejus benedictum in saecula . Igitur in his diebus Chilpericus rex graviter aegrotavit: quo convalescente,Quo parumper melius agente, frater ejus seniorcorripitur, ipsumque in discrimine mortis Fredegundis mater cnetens, ait ad regem: 'Diu nos male agentes pietas divina sustentat; nam sepe nos febribus et aliis malis corripuit, et emendainterimunt, nec spes remanet cui aliquid congregemus. Thesaurizamus, nescientes, cui congregemus ea. Ecce thesauri remanent a possessore vacui, rapinis ac maledictionibus pleni! Numquid non exundabant prumptuaria vino? Numquid non horrea replebantur frumento? Numquid non erant thesauri referti auro, argento, lapidibus praeciosis, monilibus vel reliquis imperialibus ornamentis? Ecce quod pulchrius habebamus perdimus! Nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
pane sanguis efẜ luxit. Grauiter tunc
& luturida ciuitas a grandine uerberata
ed hȩc prodigia gratssim a lues est
sub secuta. Nam discordantib regib
&iteru̾ bellũ ciuile parantib. dissinte¬
ricus morbus pene gallias totas pͣoccu¬
pauit. Erant enĩ hus qui patrebantur
ualida cũ uomitu febris. renũq. nimi¬
us dolor. caput graue uelceruix Ca
uiͦ quȩ exore piciebant᷑. colore eroceo
aut cerce u̾iridia erant. Annatis
autͣ asserebatur. uenenũ occultũ esse
Rusticiores uͦ corales hoc pustulas
nominabant. Qđ ñ incredibde est.
ursicis decursa sanie multi libera¬
bantur. Sed & herbe quȩ uenenis
medentur potui sumpte plerisq.
hȩc infirmitas a mense dugusto ini¬
tiata. paruulos & adolescentes ar¬
ripuit. lectoq subegit. Perdidimꝰ
dulces & caros nobis infantulo si qͦs
aut grimiis fouimus. dut ulnis baii¬
lauimꝰ. dut ꝓpria manuministratis.
cibis ipsos studio sagattore nutriuimꝰ

Expanded text:
pane sanguis effluxit. Graviter tunc pane sanguis effluxit. Graviter tunc et Biturica civitas a grandine verberata Sed haec prodigia gravissima 243 lues est subsecuta. Nam discordantibus regibus, et iterum bellum civile parantibus, dysentericus morbus pene Gallias totas praeoccupavit. Erat enim his qui patiebantur valida cum vomitu febris, renumque nimius dolor, caput grave vel cervix. Ea vero quae ex ore projiciebantur, colore croceo, aut certe viridia erant; a multis autem asserebatur venenum occultum esse. Rusticiores vero corales hoc pusulas nominabant; quod non est incredibile, sque vesicis, decursa sanie multi liberabantur; sed et herbae, quae venenis medentur, potui sumptae, plerisque haec infirmitas a mense Augusto initiata, parvulos adolescentes arripuit, lethoque subegit. Perdidimus dulces et charos nobis infantulos, quos aut gremiis fovimus, aut ulnis bajulavimus, aut propria manu ministratis cibis ipsos studio sagaciore nutrivimus;
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est de arbore estimandũ. qui qrin¬
quaginta aut eo amplius milia.ẽ.
auditũ Ipso annograuiter urbs¬
burdegalensis a terre motu ẽcussa
est. inoeniaq cuntatis indiscrimine
euersionis extitert᷑. atq ita om̃is popłs
metu mortis ex territꝰ. ut si ñ fuger&
putarae se cũ urbe dihiscere. Vndea
multi a dciuitates alias transiert᷑. Qui
ualide. Tam̃ de pireneis montib m¬
mensi lapides st̃ excussi. qͥ pecora ho¬
ininesq prostrauert̃. Nam & uieos
burdegalensas incendiũ diuinitus¬
ortũ exuisit. ita ut subito cõprehetsȩ
igni tã doniꝰ quã arcȩ cũ annonis incen¬
dio cremarentur nullũ penitus incita¬
mentũ habeus ignis alieni. forsitan
ussione diuina. Nani & aurelianinsis
ciuitas graui incendio conflagrauit
intantũ ut dittorib nihi penitus rema¬
ner& & si aliquis ab igne aliqͥderipunt.
ab insistentibs furiliꝰ diroptũ. Apud
terminũ caruotinũ uerꝰ de effracto

Expanded text:
n est de arbore aestimandum, quia in quinn est de arbore aestimandum, quia in quinquaginta aut amplius milia est audituBurdegalensis a terraemotu concussa est, moeniaque civitatis in discrimine eversionis exstiterunt; atque ita omnis populus metu mortis exterritus est, ut si non fugeret, putaret se cum urbe dehiscere. Unde et multi ad civitates alias transierunt. Qui valide. Tamen de Pyrenaeis montibus immensi lapides sunt commoti, qui pecora hominesque prostraverunt. Nam et vicos Burdegalenses incendium diortum exussit, ita ut subito conpraehensi igni tam domus quam areae cum annoniss incendio cremarentur, nullum paenitus incitamentum Habens ignis alieni, forsitan iussione divina. Nam et Aurilianensis civitas grave incendio conflagravit, in tantum ut ditioribneret: et si aliquis ab igne quidquam eripuit, ab insistentibus furibus est direptum. Apud terminum Carnotenum verus de effracto
Abbreviated transcription (Latin):
Mulier uͦ ñ post multos dies cũ adiudi¬
ciũ uocaretur. Ioqueo uitã finiuit.
nuo quinto childeberti regis. aruer¬
norũ regionẽ diluiamag̾nap̾sserus.
itaut ꝑ dies xui non cessaret᷑ a pluuia.
tantaq inundatione limane.ẽ. in fu
sum ut multos ne semente̾ iacerent
ꝓhiber&. Flumina qͦq. liger. flauarisq.
queͣ melacrem uocitant uł reliquitor¬
rentes decurrentes in eũ ita intumu¬
ert̃. ut terminos quos nũ quã ex ces¬
serant p̃terirent. Quȩ grande de
pecorib excidium. decusturis detri¬
m̃tũ de edificiis fecere naufragium.
Parimodo rodanus comunctus cum¬
arari ripas excedens. graue damnũ
popłis intulit. muros lugdunensa
tib uͦ pluuiis arbores denuo floruert̃
Erat enĩ mensis septrinber. Inturonico
uͦ eo anno mane priusquã dies iiuces¬
cer&. fulgur ꝑ celũ cucurrisse uisus. ẽ
& adorientis plagã crcidisse Sed &
sonitus tam quã diruentis arboris
ꝑ totã terrã illã auditus.c̃. Qđ ideo¬

Expanded text:
Mulier vero non post multis diebus cum ad judicium vocaretur, laqueo vitam finivit. XXXIV. Anno quinto Childeberti regis Arvernorum regionem diluvia magna presserunt, ita ut per dies duodecim non cessaret a pluvia: tantaque inundatione Limane est sum, ut multos, ne simentem iacerent, prohiberet. Flumina quoque Leger Flavarisque, quem Elacrem vocitant, vel reliqui torrentes decurrentes in eum ita intumuerunt, ut terminus, quos numquam excesserant, praeterirent. Quae grande de pecoribus excidium, de culturis detrimentum, de aedificiis fecere naufragium. Pari modo Rhodanus cum Arare coniunctus, ripas excidens, grave damnum populis intulit, murus Lugdunensistibus vero pluviis; arbores denuo floruerunt; erat enim mensis Septembris. In Toronico vero eo anno mane, priusquam dies inlucescerit, fulgor per caelum cucurrisse visus est et ad orientis plagam caecidisse. Sed et sonitus tamquam diruentes arbores per totam terram illam auditus est; quod ideo no
Abbreviated transcription (Latin):
pentantiã petut. Qua accepta inter¬
fectus est: Cũ aũt idem dracolenꝰ ue¬
Sciter reuerteretur in patri. hus
dieb guntramnꝰ baso filias suas apus¬
tauo auferre conabatur Qđ audi¬
ens dracolenus. se suꝑcum olnecit
Sed illi sicut erant parati resistentes
se defensare nitebantur Guntranmꝰ
Quantũuis de rebus tollerenͣ ꝓ hibeo.
alii culpabiles ligati adrigr̃ me du¬
cente directi sunt im quo & hic hodie
ligandus illue deducetur uinctus.
Et hȩxcũ dixiss&. caleaneorũ ictibus
urgens equum ad illũ ueloci cursu
dirigit & casso rũ uerberans ictu
hastłie diuisũ ad terrãruit. Giut¬
tramnꝰ uͦ eũ suꝑse mortẽ cerner&
imminere. in uocato nomine dñi
& uirtute magna beati martini.
el euatoq. conto. dracolent̃ artat
infacum. Sus pensũq. de equa.
rursũ unꝰ de amicissuis tum ł ancea
uerberatũ fiuuit Fugatisq socus
liber abscessitꝰ. Post hec seuerus socer

Expanded text:
poenitentiam petiit. Qua accepta, interpoenitentiam petiit. Qua accepta, interfectus est. Cum autem idem Dracolenus velociter reverteretur in patriam, his diebus Guntchramnus Boso filias suas a Pictavo auferre conabatur. Quod audiens Dracolenus, se super eum objecit; sed illi, sicut erant parati, resistentes, se defensare nitebantur. GuntchramQuantum vis de rebus tollere non prohibealii culpabiles ligati ad regem, me ducente, directi sunt: in quo et hic hodie ligandus, illuc deducetur vinctus. Et haec cum dixisset, calcaneorum ictibus urgens equum, ad illum veloci cursu dirigit; et casso eum verberans ictu, hastili diviso, ensis ad terram ruit. Guntchramnus vero cum super se mortem cerneret imminere, invocato nomine Domini, et virtute magna beati Martini, elevatoque conto, Dracolenum arctat in faucibus, suspensumque de equo sursum unus de amicis suis eum lancia latere verberatum finivit. Fugatisque sociis liber abscessit. Post haec Severus, socer
Abbreviated transcription (Latin):
Quos rustici sedes uocant apparue¬
rt̃. Et mare ultra mođũ egressũ
ariatis uenit. filias suas quasin.
pi tauum ꝑuasit atqne potis sui homi¬
nes ab eius st̃ homind effugati Enno¬
dium gxconitatu ad regis p̃sinitã ꝑ¬
duxert᷑. Quẽ exilio condeninatũ faculta¬
tes su as fisco subdidert sed post annĩ
& patriȩ & facultatib red ditus est Gim¬
tiamnus boso relictis filiab suis inlusi¬
uca beatihilarii. ad childebertũ regẽ¬
transiit
iino quoq. tertio chil deber ti regis qͥ
erat chilperici & guntiamni septimus¬
decimꝰ annꝰ. cũdacco gadariciqͦndã
filius relicto chilperico rege huc illucq
uagareturꝰ dracoleno duce qui ilictutꝰ
industrius fraudulenter appͣhinsus ẽ
Qut̃ uinctũ ad ohilperieũ regẽbran¬
naco deduxit : datis ei sacram̃tis quod
uitã illi cũ rege obaner&. Sed obłitus
sacram̃ti. egit cũ principe nefarias
rens asserens. ut moreretur lilo qͦq

Expanded text:
quos rustici soles vocant, apparuequos rustici soles vocant, apparuerunt; et mare ultra modum egressum armatis veniens, filias suas, quas in Pectavum pervasit, atque nepotis sui hominis ab eius sunt hominibus effugati Ennodium ex comitatu ad regis praesentiam perduxerunt. Quem exilio damnatum, facultates eius fisco subdiderunt. Sed post annum et patriae et facultatibus redditus est. Guntramnus Boso, relictis filiabus suis in eclesia sancti Helariae, ad Childebertum transiit. An. quoque tercio Childeberti regis, qui erat Chilperici et Guntdecimus annus, cum Dacco Dagarici quondam filius, relicto rege Chilperico, huc illucque vagaretur, a Dracoleno duce, qui dicebatur Industrius, fraudulenter apprehensus est: quem vinctum ad Chilpericum regem Brannacum deduxit, dato ei sacramento, quod vitam illius cum rege obtineret. Sed oblitus sacramenti, egit cum principe, nefarias res asserens, ut moreretur. Ille quoq
Abbreviated transcription (Latin):
do felire᷑ comprchensus. exrebus
humanis excessit. Hic uero eũ chil¬
pericus rex tornacũ a fr̃e abiside¬
rotur. natus .e. Quẽ mater obine¬
tũ mortis a se abiecit. & ꝑdere uodu¬
it. Sed cũ non patus s& obiurgata
a rege. rum baptizari precepit.
Qui baptizatus & abipso ep̃ostis
ceptus. iustro unoneo ꝑ fecto de¬
functus est. Nani& mater eiꝰ srede¬
degundis in his dielo grauiter egro¬
tauit. sed conualuit
ast liec in nocte quȩ erati iđ noes̃¬
beati Martini nobis uigilias ed r¬
gium Nam in medio lũne stella
fulgens uisa est elucere & sipit &
subter lunã aliȩ stelle ꝓpmque
apparuert᷑ Sed & circulus ille qui
plerũq pluuiã significat cirea eã
apparuit. S ed quid hiȩo signisiea¬
uerint ignoramus. Nam a lunam
hoc annõ sept innigredinẽ uersã
in dimus & aut natalẽ dñigrauia
fuisse tonitrua. sed & splendorem
illi circa solem sicutiã aint cladimi
aruernicã fuisse cõmem orauimus.

Expanded text:
et febre conpraehensus, a rebus et febre conpraehensus, a rebus humanis excessit. Hic vero, cum Chilpericus rex Tornacum a fratre obsederetur, natus est; quem mater ob metum mortis a se abiecit et perdere voluit. Sed cum non potuisset, obiurgata a rege, eum baptizare praecepit. Qui baptizatus et ab ipso episcopo susceptus, lustro uno nec perfuncto, defunctus est. Nam et mater eius Fredegundis in his diebus graviter egrotavit, sed convaluit. Post haec in nocte, quod erat tebeati Martini vigilias celegium; nam in medio lunae stella fulgens visa est elucere, et super ac subter lunam aliae stellae propinquae apparuerunt. Sed et circulus ille, qui pluviam plerumque significat, circa eam apparuit. Sed quae haec figuraverint, ignoramus. Nam et lunam hoc anno saepe in nigredinem versam vidimus, et ante Natalem Domini gravia fuere tonitrua. Sed et splendores illi circa solem, sicut jam ante cladem Arvernam fuisse commemoravimus ,
Abbreviated transcription (Latin):
une uui nochius bruto in sũma absti¬
nentia abrittannus uenit turonis.
meros olimis accedere cupiens. nullũ
aliũ uestimentũ nisi de pellib ouiũ
lana priuatis habens. ꝗ ueniuos quo
facilius recineremus. quia ualde reli¬
giosus nolns uidobatur ptesbiteru
grã honorauimus
ngiltrudis aut̃ religiosã consuctudi¬
nem habebat. scilie& aquã de sepulero
scĩ Martini colligere. Iua aqua defi¬
ciente. rogatuas cum uino adbeati¬
tumulũ deportari. Transacta autẽ
nocte. illud exindo hoc prbro pisente
assumi mandauit. & ad se delatũ. ait
prbro. Aufor hinc uinũ. & unãtantũ
guttã de aqua benedicta unde parũ
mirũ dictu. uasculũ qđ semi plinum
erit. ad unius guitȩ descensũ imple¬
tum est. ldim bis. aut tertio uacuatũ.
ꝑ unã tantũ guitã implctũ .ẽ. qđ non
ambigit᷑ & in hoc beati Marcini fuisse
uirtiatem
is ita gestis .s. rinsoꝵ filius chulpe¬
rici reigis iunior. adissenteria

Expanded text:
Tunc Winnocus Britto in summa abstiTunc Winnocus Britto in summa abstinentia a Brittaniis venit Toronus, Hierusolimis accedere cupiens, nullum alium vestimentum nisi de pellibus ovium lana privatis habens; quem nos, quo facilius teneremus, quia nobis relegiosus valde videbatur, presbiterii gratia honoravimus. Inghitrudis autem relegiosa consuetudinem habebat, aquam de sepulchrum sancti Martini collegere. Qua aqua deficiente, rogat, vas cum tumulum deportari. Transacta autem nocte, id exinde hoc presbytero praesente assumi mandavit, et ad se delato, ait presbytero: Aufer hinc vinum, et unam tantum guttam de aqua benedicta, unde parum mirum dictu, vasculum quod semiplenum erat, ad unius guttae descensum impletum est. Idem bis aut tertio vacuatum, per unam tantum guttam est impletum; quod non ambigetur, et in hoc beati Martini fuisse virtutem. His ita gestis, Samson, filius Chilperici regis iunior, a desenteria
Abbreviated transcription (Latin):
demanasteriis coniunctiꝰ sunt p̾ariter.
& de asculantes se eo qđ olĩa se diuisi
fuerant adciuitates suas rogressisunNt.
& in tantũ cõpuncti st̃. ut uiderentur
apsallentio num quã cessare Cel ebrra¬
re iriunia. elemosinas exercere. librũ
dauitici xarminis explere ꝑ diem.
noctesq in ymnis ac lectianib medi¬
ricis matutinos in excła celebra ntibi s
hi pacula poserront. & uina libarent.
Uulla prorsus dedo̾ erat mentio. nullus
omnino cursus uirmoriȩ habehatur.
Renitinte aurota surgentes acena.
mollib se in dumentis operiebant.
somno uinoq sepulti.usq ad hotam
dic̾i tertiã dorimebant Sed uec mu¬
lictes de erant. eum quib pollurren¬
tur. Eurgentes igitur ablutibal¬
neis. ad conuiuiũ discumbebant
De quo uespere surgentes cenȩ tuln¬
aliant usq ad illud lucis tempus qđ
superius diximꝰ. Sic faciebant singu¬
lis diebus. donet ira dĩ irruit suꝑ eõs.
qđ in posterũ iemoraturi sumus.

Expanded text:
de monasteriis, coniuncti sunt pariter, de monasteriis, coniuncti sunt pariter, et se osculantes, eo quod olim a se visi non fuerant, ad civitates suas regressi sunt, et in tantum conpuncti sunt, ut viderentur numquam a psallentio cessare, celebrare ieiunia, aelemosinas exercere, librum Davitici carminis explere per diem noctesque in hymnis ac lectionibus mediricis matutinas in eclesia celebrantibus, hi pocula poscerent et vina libarent. Nulla prorsus de Deo erat mentio, nullus omnino cursus memoriae habebatur. Renitente aurora, surgentes a cena, mollibus se indumentis operientes, somno vinoque sepulti, usque ad horam diei tertiam dormiebant. Sed nec mulieres deerant, cum quibus polluerentur. Exsurgentes igitur, abluti balneis, ad convivium discumbebant; de quo vespere surgentes, caenae inhiabant usque ad illud lucis tempus, quo superius diximus. Sic faciebant singulis diebus, donec im Dei diruit super eos; quod in posterum memoraturi sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint ꝓoreati. Hlis auditis rex. cõmotus
quȩ cumq habere poterant abstulit. Iꝑsos¬
quoq in monasterus a se langiori accessu
diniotis. in quib pęniteatiam agerent
in oludi p̃cepit. no amplius quã singu
los clericos eis relinquens. iudicesq lo¬
corum terribiliter comonens ut ip¬
sas cũ armatis custodire debeaut.
necui ad eos uisitandos pateat ullus¬
aditus. Suꝑstites enĩ erant his dielnis
fili i regis. ex quib semor egrotarecepit
Accedentes aũt ad regẽ familiariores eiꝰ
dixert᷑. Si ꝓpitius audire dignaretur
rex uerba seruorũ suorũ. loquerentꝰ
in aurib eiꝰ. Quiait. Lo quimini quȩ
libent Dixert̃q Ne force in nocentes
hi opĩ exilio condemnati fuerint. &
peroatũ regis augratur in aliquo.
ideo filius domini nri pereat. Quiait.
lte quantotius & laxate eos. dep̃cantes¬
eos ut orent ꝓparuulis niĩs Quibus
abeuntilius. dimissist᷑. Egressi igitur

Expanded text:
fuerant procreati. His auditis, rex commotus fuerant procreati. His auditis, rex commotus quaecumque habere poterant abstulit; ipsosque in monasteriis a se longiori accensu dimotos, in quibus paenitentiam agerent, includi praecepit, non amplius quam singulos eis clericos relinquens; iudices locorum terribiliter commonens, ut ipsos cum armatis custodire debeant, ne cui ad eos visitandos ullus pateat aditus. Superstes enim erant his diebus filii regis, ex quibus senior aegrotare coepit. Accedentes autem ad regem familiares eius, dixerunt: 'Si propitius audire dignaretur rex verba servorum suorum, loquerentur in auribus tuis. Qui ait: 'Loquimini quae libet'. Dixeruntque: 'Ne forte innocentes hi episcopi exilio condemnati fuissent, et peccatum regis augeatur in aliquo, et ideo filius domini nostri pereat'. Qui ait: 'Ite quantocius et laxate eos, deprecantes, ut orent pro parvulis nostris'. Quibus abeuntibus, dimissi sunt. Egressi igitur
Abbreviated transcription (Latin):
& in proeliis illis sicut iam suprainemi¬
nimus quȩ mummolus cũ lango liardis
gessit. taiquã unus exlaicis acc incti
arina plurimos ꝓpruis inanili inter¬
fecerunt Inciuili u suis nonnullos com¬
moti felle uerberantes fustili: usq ad
effusionẽ sanguins setuebant. Unde
factũ est. ut clamor populi ad regem
denuo ꝓceder&. rosdemq accersiri p̃cepit.
Quos ueiuentes noluit suis obtutib p̾sen¬
tari. scilic&. ut prius audita ad hibentia
si idonei inuenirent᷑. sic regis p̾sentiam
mererentur. Sed sagit tarius felle comotꝰ
hanc ratioonẽ dure susoiptens. ut erat
leuis ac uanus. & in sermonib irrationa¬
bilib ꝓ fluus. declamare plurima
de rige cepit ac dicere. qđ filii eiꝰ regnũ
ꝑcipereĩ possent. eo qđ iater eorũ
ex familia magnacharii quandã ad¬
scita regis thoriun adissas. ignorans
pretermissis iuita generib feminarum.
regis uocitanttir liberi. qui de regibus

Expanded text:
et in proeliis illis, sicut iam supra memiet in proeliis illis, sicut iam supra meminimus, quae Mummolus cum Langobardis gessit, tamquam unus ex laicis, accincti arma, plurimos propriis manibus interfecerunt. In civibus vero suis, nonnullos commoti felle verberantes fustibus, usque ad effusionem sanguinis saeviebant. Unde factum est, ut clamor populi ad regem denuo procederet, eosdemque rex arcessiri praecepit. Quibus advenientibus, noluit suis obtutibus praesentari, scilicet ut, prius habita audientia, si idonei inveniebantur, sic regis praesentiam mererentur. Sed Sagittarius felle commotus, hanc rationem dure suscipiens, ut erat levis ac vanus et in sermonibus inrationabilibus profluus, declamare plurima de rege coepit ac dicere, quod filii eius regnum capere non possint, eo quod mater eorum ex familia Magnacharii quondam adscita regis torum adisset, ignorans, quod, praetermissis nunc generibus feminarum, regis vocitantur liberi, qui de regibus
Abbreviated transcription (Latin):
titmnus cõporissa. congregari sp̃no¬
dum apud urbem lugdũnen̾ semiussit
canuictos. Preceperuntq ut qui talia
cõmisernt: episcopatus hanore priua¬
rentur: At illicum adhuc ꝓpitiũ sibn
regan esse nõssent. ad tum accedunt.
implorantesq clamant se in iuste re¬
motos. sibi tribui licentiã. ut ad papã
urbis romȩ aocedere debeant. Fiex
nͦ dimuens petitionib eorũ datisẽpi¬
stolis eos abire ꝑmisit. Qui accedetes¬
corã papa iohaire. exponunt se
nullius rationis existentib oau¬
castigans eos prius uerlis multis imple¬
uit. Sed nulla qđ peius ẽ. fuit emen¬
datio subsexuta: Tam̃ uictoris epĩpacẽ
petiert̃. traditis hominib quos in sedi¬
tione direxerant. Sed ille recordatus
cis malaꝓ malis. nihilhis malifaciens.
liberos abire ꝑ misit. Undeii posterũ
accusans claniininucis peꝑciss&.
contunionẽ reuocati st᷑. Hiuͦ in maio¬
rilis sce leribi quotidie miscebantur.

Expanded text:
tchramnus comperisset, congregari synotchramnus comperisset, congregari synodum apud urbem Lugdunensim iussit. convictos; praeceperuntque, ut qui talia commiserant episcopatus honore privarentur. At illi, cum adhuc propitium sibi regem esse nossent, ad eum accedunt, inplorantes se iniuste remotos, sibique tribui licentiam, ut ad papam urbis Romae accedere debeant. Rex vero annuens petitionibus eorum, datis epistolis, eos abire permisit. Qui accedentecoram papa Iohanne exponunt se nullius rationis existentibus caucastigatos prius verbis multis, implevit. Sed nulla, quod peius est, fuit emendatio subsecuta. Tamen Victoris episcopi pacem petierunt, traditis hominibus quos in seditione direxerant. Sed ille recordatus cis mala pro malis, nihil his mali faciens, liberos abire permisit. Unde in posterumaccusans, clam inimicis pepercisset  in maioribus sceleribus cotidie miscebantur;
Abbreviated transcription (Latin):
berius gauisis. mittit usq adlocum
nam. deo ꝑta in grediuutur. in qua tantũ
aurum argentũq repperiunt ut per
multos ddies uix euacuaret᷑ a portantib
Et ex hoc ille amplius hilaridis pensatio
gitur contra salonũ sagittariũq. ep̃as
tumultus exoritur. Hi eni a sc̃onicitio
lugdunensi ep̃o educati. diaconatus offi¬
cium sunt sortiti. huius quaq tĩpore
salonius ebredunensis eccłȩ sagntarius¬
aut̃ uapinsis ȩccłx sacer dotes ftateunt᷑.
Sed assumpto ep̃atu. in ꝓpria relatiar¬
bitrio. coepert̃ in ꝑuasionib. cedib. ho¬
micidiis. adulteriis. diuersisq scelerib
in sano furoregrassari. ⁊ta ut quodã tẽ¬
pore celebrante uictore trocsinorũ
epõ sollemmitate᷑ natalitu sui. emissa co¬
horce cũ gladiis & sagittis aruetent suꝑ
eũ Uenientesq scidert̃ uestimenta ei
nuiiustros cecidert̃. uasa uł omnẽ appa
ratũ auferentes ac relinquentes ep̃m
ingrandi contumelia. Qđ cũ rexgun¬

Expanded text:
berius gavisus, mittit usque ad locuberius gavisus, mittit usque ad locunam, deopertamque ingrediuntur, in qua tantum aurum argentumque reperiunt, ut per multos dies vix evacuaretur a deportantibus. Et ex hoc ille amplius hilari erogatione dI. Igitur contra Salonium Sagittariumque episcopos tumultus exoritur. Hi enim a Sancto Nicetio Lugdunensi episcopo educati, diaconatus officium sunt sortiti: hujusque tempore Salonius Ebredunensis urbis, Sagittariusque Vapigensis Ecclesiae sacerdotes statuuntur. Sed assumto episcopatu, in proprium relati arbitrium, coeperunt in pervasionibus, caedibus, homicidiis, adulteriis, diversisque in sceleribus, insano furore grassari; ita ut quodam tempore, celebrante Victore Tricassinorum episcopo sollemnitatem natalicii sui, emissa cohorte, cum gladiis et sagittis inruerent super eum. Venientesque sciderunt vestimenta eius, ministros ceciderunt, vasa vel omne apparatum prandii auferentes, relinquentes episcopum in grandi contumelia. Quod cum rex Gun