comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sabbatũ id ẽ reqͥem benedictionis
& scĩficationis. ꝑuenire noliusti
lecirco ueracit᷑ uixta scam̃ ae mysti¬
cã apocalypsin. numerꝰ tuꝰ ẽ sexcenti
sexaginta sex. Intͣ angłos suꝑbien¬
do laborasti. in decipiendo hominẽ
circiure t̾rã & ꝑ ambulare cȩpi¬
sti. in antixp̃o fatigaberis. Ita labor
tuus augm̃ta capit. sic̾ isti inde¬
cuplũ multiplicant᷑ senarii. sex. se¬
xaginta. sexcenti. ds̃ aut̃e ut iã
dictũ ẽ inseptimo reqͥeuit. Ap¬
pensũ ig̾ regnũ tuũ. ꝓfecto inuen¬
qͥa ñ ꝑuenit ad creatoris reqͥem
uacuũ & uanũ circa ereaturã
Sharẽs. duusũ ẽ regnũ
tuũ. & datũ ẽ scĩsꝰ altissimi. quoꝵ
typũ tẽ in excidio. dũ taxat ba¬
bylonis gessert̃ ꝑsȩ & medi. p̃sertĩ
cũ eyrus rex illoꝵ ꝓpħica uoce

Expanded text:
requiem benedictionis et sanctificationis pervenire noluisti. Idcirco veraciter iuxta sanctam ac mysticam apocalypsin numerus tuus est sexcenti sexaginta sex. Inter angelos superbiendo laborasti, in decipiendo hominem circuire terram et perambulare cępisti, in antichristo fatigaberis. Ita labor tuus augmenta capit, sicut isti in decuplum multiplicantur senarii: sex sexaginta sexcenti. Deus autem ut iam dictum est in septimo requievit. Appensum igitur regnum tuum profecto invenquia non pervenit ad Creatoris requiem, vacuum et vanum circa creaturam hares, divisum est regnum tuum, et datum est sanctis Altissimi , » quorum typum nunc in excidio duntaxat Babylonis gesserunt Persae et Medi, praesertim cum Cyrus rex illorum prophetica voce
Abbreviated transcription (Latin):
anẽ. numerauit ds regnũ qͦd di¬
cis ẽẽ tuũ õ pͥnceps mundi rex
tenebrarũ. tẏranne peccati & mor¬
tis. numerauit inquã numero die¬
rũ senario. & cõpleuit illud die
septimo. Sex nãq dieb omĩa fecit.
lucẽ siue lucis & tenebrarũ discre¬
tionẽ. firmam̃tũ aquas ab aquis
diuidens. aridã id ẽ t̾rã. et aquarũ
c̃gregationes quas appellauit ma¬
ria certis limitib cohercita. solẽ.
lunã. & stellas. uolucres. & omĩa
natatilia. homines & ium̃ta & cȩ¬
tera quȩ mouent᷑ int̾ra. lsta sex di¬
erũ oꝑa die septimo cõpleuit. ip¬
sũq diẽ septimũ benedixit. & scifi¬
cauit. Tu inistis regnare ẽtendis.
tu ista regnũ tuũ esse dicis. tu ista
omiã tua. ud tͥ tradita eẽ mentiris.
ecel. apƿensũ ẽ instatera.
& inuentũ ẽ minꝰ habens. Statera ue¬
ra. statera usta. uerbũ d̃i ẽ uerbũ
ds. di sapientia. in qua regnũ tuũ
appenditur. dũ de te uidiciũ agit᷑.

Expanded text:
ane: numeravit deus regnum. Quod dicis esse tuum, princeps mundi, rex tenebrarum, tyranne peccati et mortis, numeravit, inquam, numero dierum senario et complevit illud die septimo. Sex namque diebus omnia fecit, lucem sive lucis et tenebrarum discretionem, firmamentum aquas ab aquis dividens, aridam id est terram et aquarum congregatioles, quas appellavit maria certis limitibus coercita, solem, lunam et stellas, volucres et omnia natatilia, homines et iumenta et cętera, quę moventur in terra. Ista sex dierum opera die septimo complevit ipsumque diem septimum benedixit et sanctificavit. Tu in istis regnare contendis, tu ista regnum tuum esse dicis, tu ista omnia tua vel tibi tradita esse mentiris.ecel, appensum est in statera, et inventum est minus habens . » Statera vera, statera justa, Verbum Dei est, Verbum Deus, Dei sapientia, in qua regnum tuum appenditur, dum de te judicium agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
titudine hominũ & uim̃toꝵ in me¬
dio eius. Qd sibi uult angłoꝵ tan¬
toꝵ ccursio. tã uehemens demanda¬
tio. In reȩdificatione t̾renȩ ciui¬
tatis & tẽpli. iã etiã o pifices uolt̃
iuderi. seseq certatim ingert᷑ angł̃i.
Nãqͥd hoc tam magnũ studiũ suũ
cuutati edificandȩ ad hibent. ꝓptͣ
cuutatẽ ipsam: Non utiq ꝓptͣ cuu¬
tatẽ ipsam. sed ꝓpt̾ spem quondam
insinu dauid repositã. & de ciui¬
tatis illius gente tẽpliq illius re¬
ligione gratulant᷑ ñ excidisse uer¬
bum diũ. ñ defecisse uerbũ ꝓmis¬
sionis. mox reuersura iurgine
isrł in suas ciuitates. ubi dnͣm
saluatorẽ generare deber&. R.x.

Expanded text:
titudine hominum et iumentorum in medio eius. Quid sibi vult angelorum tanta concursio, tam vehemens demandatio? In reędificatione terrenę civitatis et templi iam etiam opifices volunt videri seseque certatim ingerunt angeli. Numquid hoc tam magnum studium suum civitati ędificandę adhibent propter civitatem ipsam? Non utique propter civitatem ipsam, sed propter spem quondam in sinu David repositam et de civitatis illius gente templique illius religione gratulantur non excidisse verbum domini, non defecisse verbum promissionis mox reversura virgine Israel in suas civitates, ubi dominum salvatorem generare deberet. 20.
Abbreviated transcription (Latin):
riã. Hȩc dicit dñs exercituum.
⁊elatus sũ ihrłm & syon relo mag¬
no. & ira magna ego irascorsuper
gentes opulentas. Quas dicit gen¬
tes opulentas. gentes intelligimꝰ
regnoꝵ sepedictorũ. quȩ ideã
obtriuerunt. & quã obcausam
statĩ indicat. Qa ego iratꝰ sũ parũ.
ipsi uͦ addidert᷑ in malũ. & ẽ sens.
Ego intendi in uirga uisitare iniqͥ¬
tates eorũ. & in uerberibꝰ peceata
eorũ. que parua ira est. ipsi autẽ
irã suã & odtũ suũ suꝑ addidert᷑
intendendo. ut eos penitus dele¬
rent. cũ ego non gentis interni¬
tione̾ intenderẽ. sed correctio¬
nẽ. Porro ad danielẽ sic angłi
loquebantur. tales illi insiones
ostendebantur: ut futura reg¬
norũ eorunde secreta qd ual¬
de mirũ est. taliter illi publica¬
rent. qualiter nulli ꝓphetar uͣ
publicata siue p̃nuntiata fuis¬
se. usquã apparet ex dictis seu
seriptis ipsorũ. Nã &̾ regnox
statꝰ. & regũ hinc felices ali¬
quando euentus. hinc infelices

Expanded text:
s exercituum: Zelatus sum Jerusalem et Sion zelo magno, et ira magna ego irascor super gentes opulentes . » Quas dicit gentes opulentas, gentes intelligimus regnorum saepe dictorum, quae Judaeam obtriverunt, Et quam ob causam statim indicat: « Quia iratus sum parum, ipsi vero addiderunt in malum » Et est sensus: « Ego intendi visitare in virga iniquitates eorum, et in verberibus peccata eorum , » quae parva ira est. Ipsi autem iram suam et odium suum superaddiderunt, intendendo ut eos poenitus delerent, cum ego non gentis internecionem intenderem, sed correctionem. Porro ad Danielem sic angeli loquebantur, tales illi visiones ostendebantur, ut futura regnorum eorumdem secreta quod valde mirum est, taliter illi publicarentur, qualiter nulli prophetarum publicata sive praenuntiata fuisse usquam apparet ex dictis seu scriptis eorum. Nam et regnorum status et regum, hinc felices aliquando eventus, hinc infelices
Abbreviated transcription (Latin):
loꝰ & humani generis ꝓpagatorẽ
in ꝑadyso. nouerat iã utrũq ꝑsci¬
entiam. s ñ dũ ꝑ exꝑim̃tum. Noluit
ante exꝑim̃tam ꝓferre uidicium:
exƿectans ut noticiȩ suȩ participes
electos haber& tã anglos quã homi¬
nes: quod ab exꝑim̃to actũ est. &
utrisq ꝑ utile est. S iam ad ipsũ
certamen & iuctoriã uerbi dđi:

Expanded text:
lo et humani generis propagatorem in paradyso, noverat iam utrumque per scientiam, sed nondum per experimentum. Noluit ante experimentum proferre iudicium exspectans, ut notitię suę participes electos haberet tam angelos quam homines, quod ab experimento actum est et utrisque perutile est. Sed iam ad ipsum certamen et victoriam verbi dei
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ dnĩ. qͥ & ꝓinde uidentes dic¬
łi stͣ. qͥa in isto lumine sic uidert̃
lum̃. ut cũ eatenꝰ fuissent ñ nulli
ex ipsis homines sine litteris. immo
pastores ut amos & dauid. repente
fierent litterati. & prudentes eloqͥ
mystici. & int̾pretes cȩlestiũ secretoꝵ
miri & magnifici. Nonne etiã homi¬
nes huiꝰmodi int̾cȩt̾a ẽditionẽ qͦq
& p̃suptionẽ uidert᷑ illius sathanȩ
id ẽ aduersarii. quẽ & descripsert᷑.
ꝑ figuras & tropologias miribiles.
nunc sub nomine pharaonis. nẽ¬
onẽ subuersa. Ecce cõꝓbatũ ẽ ex
duob scilicet ex sũmo angło. & ex
homine qͥ pͥor cͣditusꝰ & pat̾ omĩ¬
um fuit cͣstitutus: qͥa pͥncipatũ

Expanded text:
verbum domini, qui et proinde 'videntes' dicverbum domini, qui et proinde 'videntes' dicti sunt, quia in isto lumine sic viderunt lumen, ut cum eatenus fuissent nonnulli ex ipsis homines sine litteris, immo pastores ut Amos et David, repente fierent litterati et prudentes eloquii mystici et interpretes cęlestium secretorum miri et magnifici. Nonne etiam homines huiusmodi inter cetera conditionem quoque et presumptionem viderunt illius sathanę, id est adversarii, quem et descripserunt per figuras et tropologias mirabiles, nunc sub nomine Pharaonis, nuonem subversa. Ecce comprobatum est ex duobus, scilicet ex summo angelo et ex homine, qui prior conditus et Pater omnium fuit constitutus, quia principatum
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽ. in ipso uita erat. Uidit igͦ illũ
quoq angł̃m sũmũ cũ fier&. uidit &
audiuit anteq̃. fier&. & idem ꝑ ipsũ
factus ẽ. ꝑ inde poterat testari de illo
suꝑbo qͦd ess& falsa locutus. qͦd ess&
factus uł creatus. Cũ itaq riuos
suos emitter& ut supͣ iã dictũ ẽ ad
uniũ̾sa ligna regionis. mittebatur
econtra uerbũ hoc fons uiuus & ue¬
rus. qͥ apud dm erat. uixta illud
psalmistȩ. Qm̃ apud te ẽ fons uitȩ.
Mitrebatur inquã ad irriganda ẽa¬
dẽ ligna regionis. id ẽ ad instruen¬
da sp̃uũ agmina cognitione ueri¬
tatis. Talis nãq fons ẽ hoc uerbũ.
ut sit etiã lum̃ cordiũ. illuminans
oculos m̃tis aduidendũ ñ solũ quȩ
p̃sentia. uerũ etiã quȩ p̃terita. &
quȩ futura st̃. Unde cũ dictum
ess& qͦd p̃misimꝰ. qm̃ apud te est
fons uitȩ. c̃tinuo subiunctũ est.
& in lumine tuo uidebimꝰ lumen.
Nuiꝰ rei sufficiens habemꝰ experim̃¬
tũ in hominib scĩs. ad quos factũ ẽ

Expanded text:
 illum quoque Angelum summum cum fieret, vidit et audivit antequam fieret, et idem per ipsum factus est. Proinde poterat testari de illo superbo, quod esset falsa locutus, quod esset factus vel creatus. Cum itaque rivos suos emitteret, ut supra jam dictum est, ad universa ligna regionis mittebatur. Econtra verbum hoc fons vivus et verus, qui apud deum erat iuxta illud psalmiste.: Quoniam apud te est fons vitę, mittebatur, inquam, ad irriganda eadem ligna regionis, id est ad instruenda spirituum agmina cognitione veritatis. Talis namque fons est hoc verbum, ut sit etiam lumen cordium illuminans oculos mentis ad videndum non solum, quę presentia, verum etiam quę preterita et quę futura sunt. Unde cum dictum esset, quod premisimus: Quoniam apud te est fons vitę, continuo subiunctum est: Et in lumine tuo videbimus lumen. Huius rei sufficiens habemus experimentum in hominibus sanctis, ad quos factum est
Abbreviated transcription (Latin):
tib dm omiã cooꝑantur in bonũ.
Si omĩa ñ ne int̾ omiã tale exꝑim̃¬
tũ cooꝑatur illis in bonũ. Pro¬
fecto ñ parua cooꝑatio ẽ in bonũ
res gesta ꝑ quã ad cognitionem
creatoris eruditi st̃: & erudiun¬
tur usq nẽ. Scimus enĩ. & ad huc
discimus. recolendo ista quȩ nũꝗͣ
obliusci debenusꝰ qͥa necessar ium
fuit. ut neq angłs. neq homo quis¬
quã pͥncipatũ tocius creaturȩ ad¬
ipisceretur: s solus ds ipse. qͥ solus
ueracit᷑ dicere potest. discite ã me
quia mitis sũ & humilis corde. łla¬
ne & cũ angłm sũmũ in cęlo. & cũ
ꝓthoplastum collocar& in ꝑady¬
so illam suꝑ cęt̾os angłos. istũ ut
humani generis ess& unꝰ ꝓpagator.
sciebat apud se neutrũ posse in ta¬
lis disciplinȩ magisterio cęt̾is p̃si¬
dere ut dicer&. discite ã me quia
mitissũ et humilis corde. Sciebat
inquã s ñ eo modo quo scire uult
res de quib iudiciariã debet ꝓfer¬
re sententiã. Exempli głatia.

Expanded text:
tibus deum omnia cooperantur in bonum. Si omnia, nonne inter omnia tale experimentum cooperatur illis in bonum? Profecto non parva cooperatio est in bonum res gesta, per quam ad cognitionem creatoris eruditi sunt et erudiuntur usque nunc. Scimus enim et adhuc discimus recolendo ista, quę numquam oblivisci debemus, quia necessarium fuit, ut neque angelus neque homo quisquam principatum totius creaturę adipisceretur, sed solus deus ipse, qui solus veraciter dicere potest: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde. Plane et cum angelum summum in cęlo et cum protoplastum collocaret in paradyso, illum super cęteros angelos, istum ut humani generis esset unus propagator, sciebat apud se neutrum posse in talis discipline. magisterio cęteris presidere, ut diceret: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde. Sciebat inquam sed non eo modo, quo scire vult res, de quibus iudiciariam debet proferre sententiam. Exempli gratia
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ erat apud Tm. & d̾̃s erat
uerbũ. I oc erat in pͥncipio apud đm¬
N oc uerbũ. hic d̾s. testis ẽẽ debuit.¬
& testis esse potuit. uerus & idoneꝰ.
qͥd sathanas ille falsus ess&. qͦd m̃da¬
ciũ loqueretur. Nã ipse suꝑ om̃s. ipse
ẽ ante om̃s. & quod uidit & audiuit
hoc testat᷑. Qͥ d autẽ ñ uidit. Aut qͥd

Expanded text:
t apud deum et deus erat verbum, hoc erat in principio apud deum. Hoc verbum, hic deus, testis esse debuit et testis esse potuit verus et idoneus, quod sathanas ille falsus esset, quod mendacium loqueretur. Nam ipse super omnes, ipse est ante omnes, et quod vidit et audivit, hoc test
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sacram̃ta. de qͥb in ordine dicendũ
erit ꝓut uerbũ ipsũ sua donauerit
grã . Nc̃ altius recurrere lib&. scilie&
c̃surrexit aduersꝰ uerbũ d̃i. & uictꝰ
de cȩlo cecidit. Lib& etiã inqͥrere¬
quȩ causa inimicitiarũ fuerit. utł
qualẽ hostis ille materiã habuerit

Expanded text:
rum sacramenta, de quibus in ordine dicendum rum sacramenta, de quibus in ordine dicendum erit, prout verbum ipsum sua donaverit gratia. Nunc altius recurrere libet scilicet consurrexit adversus verbum dei et victus de cquae causa inimicitiarum fuerit, vel qualem hostis ille materiam habuerit
Abbreviated transcription (Latin):
co magne qͥ cubas in medio flumi¬
nũ tuoꝵ. & dicis ms ẽ fluuius. &
ego feci memetipsũ. & cęt̾a. Nimi¬
rũ dũ in ꝑsona pharaonis diabolũ
arguens dicit ei. draco magne. sa¬
tis c̃stat qͦd ã tẽpore eiꝰdẽ pharaonis
illud agere cȩpit. unde mereret᷑
draco uocari. Nã eatenꝰ ñ ꝑseque¬
batur uiolent᷑. tantũ mͦ seducens
fraudulent᷑. Econtra simul cͣside¬
randũ. qͥa tẽ etiã illud celebratũ
draconis magni multis plagis fa¬
tigatus. tandẽ uictꝰ. ꝑ immolati¬
onem agni diisit pƿłmđi. His
animaduersis pulcherrimũ ẽ etiã
illud reminisci. qͥa qt st̃ illiꝰ draco¬
nis capita. totidẽ st̃ huiꝰ agni cornua.¬
sic̃ scriptũ ẽ in eodẽ apocalypsis libro.
inqͦ legit᷑ draco tot habere capita.
Et uidi in medio throni. & quatuor
animaliũ. & senioꝵ. agnũ stantẽ taꝗͣ.
occisũ. habentẽ cornua septẽ. & cę̧t̾a.
Magna & mira st̃ hȩc sc̃arũ scriptura¬

Expanded text:
co magne, qui cubas in medio flumico magne, qui cubas in medio fluminum tuego feci memetipsum , » etc. Nimirum dum in persona Pharaonis diabolum arguens, dicit ei draco magne, satis constat, quod a tempore ejusdem Pharaonis illud agere coepit, unde mereretur draco vocari. Nam eatenus non persequebatur violenter, tantummodo seducens fraudulenter. Econtra simul considerandum quia tunc etiam illud celebratum draconis magni, multis plagis fatigatus, tandem victus per immolationem Agni dimisit populum Dei. His animadversis pulcherrimum est etiam illud reminisci, quia quot sunt illius draconis capita, totidem sunt hujus Agni cornua,sicut scriptum est in eodem Apocalypsis libro, in quo legitur draco tot habere capita. « Et vidi in medio throni, et quatuor animalium et seniorum Agnum stantem tanquam occisum, habentem cornuMagna et mira sunt hęc sanctarum scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplũ qͦd tẽ erat unicũ nominis.
diũ succenderunt. tresq pueros
infornacẽ ignis. & danielem mise¬
rt̃ in lacũ leonũ ꝓptͣ uerbũ đi.
Quartũ caput regnũ fuit ꝑsarũ . iiii¬
atq medoꝵ qͥ uniũ sũ genꝰ iudeoꝵ unde
uerbũ erat in carnandũ una die dele¬
re uoluert᷑. Qͥntũ caput regnũ fuit
grecorũ. cuiꝰ uidelic& regni rex im¬
pudens anthiocꝰ uerbi sue legisđi
memoriã omnẽ delere uolens. int̾ee¬
tera scelera crudelia septẽ frẽs cum
matre ipsoꝵ nimis atrocit̃ intͣemit.
Sextũ caput regnũ fuet romanoꝵ.
sub qͦ uerbũ hoc in carnatũ incrucẽ
ascendit ꝑ.pilatũ. & ꝑmanꝰ romanoꝵ
& martyres eius innumerabiles occi¬
si st̃. Septimũ caput erit anthixp̃i
pharaonis draco cępit haberi. qͥ iã
Cerƿens erat. ex qͦ pͥmũ hominẽ ꝑser¬
pentẽ decȩpit. Qͦd si auctoritas reqͥ¬
ritur. apud ihezechyelẽ dicit dñs
Ecce ego adte pharao rex ȩgẏpti. dra¬

Expanded text:
templum quod tunc erat unicum nominis Domini succenderunt, tresque pueros in fornacem ignis, et Danielem miserunt in lacum leonum propter Verbum Dei . Quartum caput regnum fuit Persarum atque Medorum, qui universum genus Iudeorum, unde verbum erat incarnandum, una die delere voluerunt. Quintum caput regnum fuit Grecorum, cuius videlicet regni rex impudens Anthiochus verbi sive legis dei memoriam omnem delere volens inter cetera scelera crudelia septem fratres cum matre ipsorum nimis atrociter interemit. Sextum caput regnum fuit Romanorum, sub quo verbum hoc incamatum in crucem ascendit per Pilatum, et per manus Romanorum et martyres eius innumerabiles occisi sunt. Septimum caput erit antichriPharaonis draco cępit haben, qui iam serpens erat, ex quo primum hominem per serpentem decępit. Quod si auctoritas requiritur, apud Ihezechielem dicit dominus: Ecce ego ad te 'Pharao', rex Egypti, dra
Abbreviated transcription (Latin):
meruimꝰ. qͦ ut iã dictũ ẽ ex sem&¬
ipso cognoscitur. ut inã saltẽ illo pͥo¬
re mͦ uidelic& qͦ cognoscit᷑ exoꝑibus
nosse mereamur. Ad hanc intentionẽ.
ad hoc studiũ. ut feruentior essem
tu me patrũ amantissime sedula cõ¬
monitione magis ac magis excitasti.
suggerendo ut hoc opꝰ in irẽ de uc¬
toria uerbi di. Nȩe enĩ oꝑum eius
parł ẽ. pars optima & p̃clarissima.
cui uidelic& oꝑi ad laudẽ & grarũ
actionẽ referendã. nulla omĩno
lingua sufficiat. Cȩterũ de oꝑibus
cȩtͣis. de creatura mundi. de myste¬
riis huiꝰ uerbi legalib ꝓpheticis.
parũ nimisq exiguũ esse sentiens qͥcqͥd
potui. scđm quantitatẽ uł dignitatẽ
rerũ quas ꝓposui uixta illud sapi¬
entis. Gł ificantes dnm quantũ cũq

Expanded text:
ut iam dictum est ex semetipso cognoscitur, utinam saltem illo priore modo, videlicet quo cognoscitur, ex operibus nosse mereamur! Ad hanc intentionem, ad hoc studium, ut ferventior essem, tu me, patrum amantissime, sedula commonitione magis ac magis excitasti suggerendo, ut hoc opus inirem de victoria verbi dei. Hęc enim operum eius pars est, pars optima et preclarissima, cui videlicet operi ad laudem et gratiarum actionem referendam nulla omnino lingua sufficiat. Ceterum de operibus ceteris, de creatura mundi, de mysteriis huius verbi legalibus, propheticis aparum minusque exiguum esse sentiens, qiudquid potui secundum quantitatem vel dignitatem rerum, quas proposui iuxta illud sapientis: Glorificantes
Abbreviated transcription (Latin):
seducere ꝑ fallatiã c̃sueuerat uni¬
uersũ orbẽ addidit. cũ fallatia
instigans ad ꝑsequendũ. & occiden¬
dũ electos ꝓpt̾ uerbũ đi. qͦd pͥmũ
cȩpit agere statĩ ubi ad abraham
facta ẽ reꝓmissio beati seminis qͦd
dȩ sꝑabant᷑. Hoc fieri ceptũ ẽ per
pharaonẽ regẽ egypti. qͥ pueros
hebreoꝵ masculos in aqua necari
uissit. Regnũ gͦ egypti pͥmũ draco¬
nis huiꝰ caput fuat. Scđm caput
eiusdẽ regnũ isrł fuit scissum.
ꝓpt̃ peccatũ salomonis. qͥb tpͣrib
et iherabel cũ rege achab. & atha¬
lia fulia ipsoꝵ regesq alii tã in sa¬

Expanded text:
seducere per fallaciam consueverat uniseducere per fallaciam consueverat universum orbem, addidit cum fallaciainstigans ad persequendum et occidendum electos propter Verbum Dei, quod primum coepit agere statim ubi ad Abraham facta est repromissio beati seminis, quod dę sperabantur. Hoc fieri cęptum est per Pharaonem regem Ęgypti, qui pueros Hebreorum masculos in aqua necari iussit. Regnum ergo Ęgypti primum draconis huius caput fuit. Secundum caput eiusdem regnum Israel fuit, scissum propter peccatum Salomonis, quibus temporibus et Ihezabel cum rege Achab et Athalia filia ipsorum regesq
Abbreviated transcription (Latin):
rufus. habens capita septẽ. serpens
antiqꝰ. uocat᷑q di abolus & satha-¬
nas. Uocabula hȩc reciꝓcata sunt.
cur uocaretur diabolus. quã fie¬
r& ipse sathanas. id ẽ aduersaruis.
Immo pͥus extitit. siue accidit cur¬
uocaret᷑ sathanas. deinde cur dia¬
bolus. deinde cur serpens antiqꝰ.
deinde cur draco. tot capitũ. dra¬
co magnꝰ. draco rufus Deniq ex
eo sathanas drͣ & ẽ. ex qͦ aduersari
cȩpit uerbo di. & int̾ angłos seditionẽ
fecit. t᷑bator pacis. rebellisq lumi¬
nis. & deinde siue ꝓinde accepͣ senten¬
tiã iuxta quã dr̃ diabolus. idẽ deor¬
sũ fluens. Unde dñs. uidebã inqͥt
sathanã sic̃ fulgur de cęlo cadentẽ.
Posthȩc egit curꝰ merito uocet᷑ serpens
antiquus uidelic& quando pͥmũ
decepit hominẽ. serpentẽ ingressus.
Deinde ꝓficiens in peius. egit cur
uocetur draco. & ñ qualiscũq sed
draco magnꝰ. draco rufus. habens
capita septẽ. quando qui antiquitꝰ

Expanded text:
rufus, habens capita septem, serpens rufus, habens capita septem, serpens antiquus, vocaturque diabolus et sathanas. Vocabula hęc reciprocata sunt. cur vocaretur diabolus, quam fieret ipse sathanas, id est adversarius. Immo prius exvocaretur Satanas, deinde cur « diabolus, » deinde cur « serpens antiquus, » deinde cur « draco » tot capitum, « draco magnus, draco rufus. Denique ex eo sathanas dicitur et est, ex quo adversari cępit verbo dei et inter angelos seditionem fecit, turbator pacis rebellisque luminis, et deinde sive proinde accepit sententiam, iuxta quam dicitur diabolus, id est deorsum fluens. Unde dominus: Videbam, inquit, sathanam sicut fulgur de celo cadentem. Post hęc egit, cur merito vocetur serpeantiquus, » videlicet quando primum decepit hominem, serpentem ingressus. Deinde proficiens in pejus egit cur vocetur « draco; » et non qualiscunque, sed « draco magnus, draco rufus habens capita septem, » quando qui antiquitus
Abbreviated transcription (Latin):
ne laboretis. ñ enĩ ꝑuenietis. Iuis
uidit eũ & enarrauit. & qͥs magnifi¬
cauit eũ sic̃ ẽ abinicio. Multa ab¬
scondita st̃ maiora his. pauca enĩ
uidimꝰ operũ eiꝰ. Cũ sic ille dicat.
& ita sit. qͥd de me ipso censeã.siue
in illa parte oꝑum eiꝰ quã pͣdixi. in
qua głificare. benedicere. & exalta¬
re illũ intendi. siue in ista parte
ria qua diabolũ uicit. Mutũ inua¬
lidũ. & el inguẽ ad tantã re me c̾ẽ fa¬
teor. s qmͣ ꝓpositio ẽ de ipso uerbo.
uerba mͥ nascitura e̾e̾ ñ inc̃grue spe¬
ro. faciã igͦ scđm iã dictã ex hortati¬
onẽ sapientis. ut exaltẽ qͥde inuicto¬
ria sua hoc uerbũ di. qͣntũ potuero.
& ꝓ ut ipsũ donauerit. ueruntamͣ
sciã & c̃fitear qͦd uictoria eiꝰ maior
sit in laude. neq laborẽ. qͥa nͣ ꝑue¬
niã. ut possim rẽ dictis ex equare.
uł ipsũ sic̃ est magnificare.
ex nominib agnoscendus ẽ. Dicit᷑
in apocalipsi. draco magnꝰ. draco

Expanded text:
ietis. Quis vidit eum et enarravit et quis magnificavit eum sicut est ab initio? Multa abscondita sunt maiora his, pauca enim vidimus operum eius. Cum sic ille dicat et ita sit, quid de meipso censeam sive in illa parte operum eius, quam predixi, in qua glorificare, benedicere et exaltare illum intendi, save in ista parte,ria, qua diabolum vicit? Multum invalidum et elinguem ad tantam rem me esse fateor. Sed quoniam propositio est de ipso verba mihi nascitura esse non incongrue spero. Faciam igitur secundum jam dictam exhortationem sapientis, ut exaltem quidem in victoria sua Verbum Dei, quantum potuero, et prout ipsum donaverit. Verumtamen sciam et confitear, quod victoria eius maior sit in laudey, neque laborem, quia non perveniam, ut possim rem dictis exequare vel ipsum sicut est magnificare. ex nominibus agnoscendus est. Dicitur in apocalipsi draco magnus, draco
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ genuerit. aut creauerit
ille. Nã si iniqui. itł impii homi¬
nes serpentis idẽ diaboli semen
ñ essent. nequaquã dñs dicer&
uideis & uos quȩ udistis apud
lens intelligi. Sequit᷑ enĩ ꝓtinus
in eodẽ sermone. Uos ex patre diabo¬
lo estis: & desidĩa patris ur̃i uultis
facere. Eorũ qͥ tã c̃stant᷑ dicuntur
semen serpentis. id ẽ filii diabolĩ
causa utt nascerentur peccatum
extitit. dicente d̃o ad mulierẽ: post¬
quã peccauit c̃sentiens diabolo.
Multiplicabo erũpnas tuas. & con¬
ceptus tuos. Porro illoꝵ qͥ intel¬
liguntur ꝑ sem̃ mulierisꝰ causa¬
extitit ut nascerentur benedic¬
tio dĩ: qua ante p̾uaricationẽ

Expanded text:
minem genuerit et creaverit minem genuerit et creaverit ille. Nam si iniqui et impii homines serpentis id est diaboli semen n essent, nequaquam Dominus diceret Judaeis: « Et vos quae vidistis apud lens intelligi. Sequitur enim protinus in eodem sermone: « Vos ex patre diabolo estis, et desideria patris vestri vultis facere . » Eorum qui tam constanter dicuntur semen serpentis, id est filii diaboli, causa ut nascerentur peccatum exstitit, dicente Deo ad mulierem, postquam peccavit consentiens diabolo: « Multiplicabo aerumnas tuas et conceptus tuos . » Porro illorum qui intelliguntur per semen mulieris, causa ut nascerentur exstitit benedictio Dei, qua ante pr
Abbreviated transcription (Latin):
t quidẽ pͥncipa lit̾ beata uirgo
maria mulier illa ẽ int̾ quã et
serpentẽ inimicitias positurũ se
mulier umiu̾sale fȩminei sexus
nom̃ est: om̃s nihilominꝰ ꝑmulie¬
rẽ intelligimꝰ ꝑsonas electas. fę¬
minei sexus. & ꝑ sem̃ mulieris.
om̃s ꝑionas electas uirilis sexus
eadẽ ex qua factus ẽ muliere. pͥn¬
ceps ẽ & capiit. Qͦdsi ratio queri¬
tur cur ꝑsemen mulieris ꝑsone
intelligi debeant̃ sexiis uirilis.
auint qui de nat᷑is scripsert̃. ex
pat̾no semine puellasꝰ & ex mat̾¬
no pueros nasci: qui a duplici se¬
mine c̾stat omĩs partꝰ. cuiꝰ maior
pars cũ inualuit. occupat simi¬
litudinẽ sexus. Igͦ cũ dicit ini¬
micitias ponã int᷑ te & mulierẽ.
& sem̃ tuũ. & sem̃ illiusꝰ omĩum
electoꝵ tã fȩmineis quã uirilis
sexus. ꝑ mulierẽ & semen illius
intelligit᷑. & econtͣ sic̃ ꝑserpentẽ
diabolus. ita & ꝑ semen serpentis
om̃s iniqui & maligni homines.
imitatores eius. & recte. licet ne¬

Expanded text:
quidem principaliter beata Virgo Maria, mulier illa est inter quam et serpentem inimicitias positurum se mulier universale feminei sexus nomen est, omnes nihilominus per mulierem intelligimus personas electas feminei sexus, et per semen mulieris omnes personas electas virilis sexus, s cum eadem, ex qua factus est, muliere princeps est et caput. Quod si ratio queritur, cur per semen mulieris persone intelligi debeant sexus virilis, aiunt qui de naturis scripserunt ex paterno semine puellas et ex materno pueros nasci, quia duplice semine constat omnis partus, cuius maior pars, cum invaluit occupat similitudinem sexus. Igitur cum dicit: Inimicitias ponam inter te et mulierem et semen tuum et semen illius, omnium electorum tam feminei quam virilis sexus per mulierem et semen illius intelligitur; et econtra sicut per serpentem diabolus, ita et per semen serpentis omnes iniqui et maligni homines imitatores eius. Et recte, licet ne
Abbreviated transcription (Latin):
tio iuuenũ & iurginũ. lamentũ
maritoꝵ et luctꝰ matronaru᷑. pla¬
ga magna cruitatis et ꝑditio popłi
multi. nã & ciuitate᷑ succendit
antiochꝰ igni. domos quoq et mu¬
ros incirouitu destruarit. hȩc in¬
quã om̃a ꝑtinent adirã paruã. uix¬
ta qͦd ait ipse dñs. qr ego iratus sũ
parũ. Parua nãq hȩc fuert᷑. qr cir¬
ca corpꝰ om̃a uersata st̃. et hõna
tẽꝑalia. bona caduca. et quandoq
de futura citiꝰ sustulert᷑. De eausa
tiel cupiditate eiꝰ qua intrauit
in egiptu. bellũ inferens nepotibꝰ
suis idẽ sororis suȩ filiis ptolomeo
philometori. et fr̃i eiꝰ ptolomeo
phiscon exptolomeo epiphan e
genitis. et qualit̾ imperio roma¬
noꝵ circuscriptꝰ ac deterritꝰ inde
recesserit. recitare p̾sentis nonẽ
negotii. pͣsertĩ qr ꝓpositi sui uiã
tenens animꝰ digniora ꝓspicit.¬
& ad ipsa tendit. xtxiiii.

Expanded text:
amentum maritorum, et luctus matronarum, plaga magna civitatis et perditio populi multi, nam et civitatem succendit Antiochus igni, domos quoque et muros in circuitu destruxit . Haec, inquam, omnia pertinent ad iram parvam, juxta quod ait ipse Dominus: « quia ego iratus sum parum, Parva namque hęc fuerunt, quia circa corpus omnia versata sunt, et bona temporalia, bona caduca et quandoque defutura, citius sustulerunt. De causa vel cupiditate eius, qua intravit in Ęgyptum bellum inferens nepotibus suis, id est sororis suę filiis Ptholomeo Philometori et fratri eius Ptholomeo Phiscon ex Ptholomeo Epiphane genitis, et qualiter imperio Romanorum circumscriptus ac deterritus inde recesserit, recitare presentis non est negotii, presertim quia propositi sui viam tenens animus digniora prospicit et ad ipsa tendit. 21.
Abbreviated transcription (Latin):
It qm de similitudine mentio iã
incidit qua sc̃i homines quibus¬
dã modis. meritis diuersis. assimila¬
ri meruerunt filio dĩ. que ad modũ
dieit. & in manu seruoꝵ meoꝵ pro¬
phetarũ assimilatus suͣ liboe con¬
tinuo pͣloqui suͣmã similitudinis.
qua in manu huiꝰ quoq marclo¬
chei dignatus est assimilari. Sicĩ
in sõmo p̾scripto pͣsignatũ fuerat.
duo dracones int̃ se pugnauert.
idẽ mardocheus & aman int̾ se
consurrexert᷑. Parauit aman pa¬
tibulũ mardocheo. & mardo¬
cheo felicit᷑ euadente. aman in
ipso quod parauerat appensus
est patibulo. Nimirũ sic futu¬
rũ erat. ut uerbũ incarnatũ
cipe: ꝓcederet. & cũ illo congrede¬
retur. & sic factũ ẽ. ut ꝑ suos sa¬
tellites. draco ille diabolus. cruce̾
illi parare facer&e. Sed nonno ille
in ipso patibulo trans ficus est.
triũphante uerbo qd inpassibilis
d̃s est. & resũpta carne in immor¬
talitatẽ. quȩ ad breue tẽ pus pas¬
sa est mortẽ. ipsuͣ homicidã cdeus

Expanded text:
iam de similitudine mentio jam incidit, qua sancti homines quibusdam modis meritis diversis assimilari meruerunt Filio Dei, quemadmodum dicit: Et in manu servorum meorum prophetarum assimilatus sum, libet continuo proloqui summam similitudinis, qua in manu huius quoque Mardochei dignatus est assimilari. Sicut in somnio presignatum fuerat, duo dracones inter se pugnaverunt, id est Mardocheus et Aman invicem consurrexerunt. Paravit Aman patibulum Mardocheo et Mardocheo feliciter evadente Aman in ipso, quod paraverat, appensus est patibulo. Nimirum sic futurum erat, ut verbum incarnatum cipem procederet et cum illo congrederetur, et sic factum est, ut per suos satellites draco ille diabolus crucem illi parari faceret. Sed non ille in ipso patibulo transfixus est triumphante verbo, quod impassibilis deus est, et resumpta carne in immortalitatem, quę ad breve tempus passa est in mortem, ipsum homicidam deus
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus. aduersus mulierẽ de qua
sepe diximus. Cȩ tã nãq euis capita
sese erigentia: multoq hiatu paten¬
tia. hoc intendebant ut deuora¬
rent filiũ eius. caput istud hoc in¬
tendit. ut totũ ipsũ mulieris cor¬
pus deuorar&. Manifestius dicen¬
dũ. Cȩtã regna diabolicȩ crule li¬
tati famulantia. gentẽ illã uexan¬
do. dĩ legẽ & omẽm ꝓmissionis sp̃e
adimere contendebant. regnum
istud ꝓseribente aman. delere uo¬
luit gentẽ ipsã. ltaq et mulier il¬
la in utero habens atq parturiens.
nuͣquã alias magis clamauit. nũ¬
quã uehementius cruciata est. ia
est gens illa nuͣquã tã puplicũ.
nũquã tam uniuersalẽ habuit luc¬
tũ. in om̃ibus ꝓuintiis oppidis ac
locis. adquȩ crudele regis dogma
ꝑuenerat. planctus ingens ingens¬
erat apud iudȩos. ie uiniũ. ululatꝰ
& fletus. sacco & cinere multis pro
stratu utentibus.

Expanded text:
diabolus adversus mulierem, de qua sepe diximus. Cetera namque capita eius sese erigentia multoque hiatu patentia hoc intendebant, ut devorarent filium eius; caput istud hoc intendit, ut totum ipsum devoraret mulieris corpus. Manifestius dicendum: cętera regna diabolicę crudelitati famulantia gentem illam vexando dei legem et omnem promissionis spem adimere contendebant; regnum istud proscribente Aman delere voluit gentem ipsam. Itaque et mulier illa in utero habens atque parturiens numquam alias magis clamavit, numquam vehementius cruciata est, id est gens illa numquam tam publicum, numquam tam universalem habuit luctum in omnibus provinciis, oppidis ac locis, ad quę crudele regis dogma pervenerat. Planctus ingens erat apud Iudeos, ieiunium, ululatus et fletus, sacco et cinere multis pro stratu utentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tia sua dñs oꝑatꝰ est. Nã si mortẽ
ad huc expectat. ȩstimare lic&.
qͦd minꝰ beatitudinis assecutꝰ sit.
quã scĩ alii. qui depostta omĩ cor¬
ruptione mortalitatis. grandi
utiq debito & graui st̃ fenore li¬
berati. Nã expectatio mortis sine
dubio pęnã hab&. atq iccirco
beatiores dicere lic& eos om̃s. qͥb
et de morte timor nullus. & de
gła resurrectionis certa spes ẽ.
Magnificentius gͦ cũ illo actũ ẽ.
et cũ beato enoch. si mortẽ ñ distu¬
lerunt s euasert᷑. si uiuentes
translati nullũ habent de longa
mortis sollicitudine uł expectatione
tormentum

Expanded text:
tia sua dominus operatus est. Nam si mortem tia sua dominus operatus est. Nam si mortem adhuc exspectat, estimare licet, quod minus beatitudinis assecutus sit quam sancti alii, qui deposita omni corruptione mortalitatis grandi utique debito et gravi sunt fenore liberati. Nam exspectatio mortis sine dubio penam habet, atque idcirco beatiores dicere licet eos omnes, quibus et de morte timor nullus et de gloria resurrectionis certa spes est. Magnificentius ergo cum illo actum est et cum beato Enoch, si mortem non distulerunt, sed evaserunt, si viventes translati nullum habent de longa mortis sollicitudine vel exspectatione tormentum
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Ecce mittã uobis helyam
ꝓpħam. antequã ueniat dies
dnĩ magnꝰ & horribilis. Ait enĩ
pꝰ aliqua. Hȩc de helya diximꝰ secuti
doctores. quãquã multi sint etiam
nr̃oꝵ qͥ credunt eũ ad ltiterã uent᷑um
& restiturũ omĩa. ac mortis debi¬
tũ ꝑsoluturũ. Cȩtͣum dñs int̾roga¬
tus ab apłis de aduentu helyȩ re¬
spondit. helyas iã uenit & ñ cogno¬
uert᷑ eũ. s fecert᷑ in eũ quȩcũq
uoluert᷑. iobannẽ in helya uolens
intelligi. Unde subsecutꝰ ad iunxͣ.
Si uultis recipere. iohannes ipse ẽ
helyas. qͥ uent᷑us ẽ. Cũ hȩc dicit.
it. Dicendo quãquã multi sint etiã
Nrõꝵ. qͥ credunt eũ ad litterã uen¬
turũ. ae mortis debitũ ꝑ solutu¬
rũ. satis indicat. qͦd eũ uelit iam
ẽẽ ã mortis necessitate solutum.
Qͦd si ita ẽ. reuera magnũ et mag¬
nificũ ẽ. multũq laudabile it᷑
uiros głosos. qͦd in eo magnificen¬

Expanded text:
dicit: Ecce mittam vobis Helyam dicit: Ecce mittam vobis Helyam prophetam, antequam veniat dies domini magnus et horribilis. Ait enim ost aliqua: Hęc de Helya diximus secuti doctores, quamquam multi sint etiam nostrorum, qui credunt eum ad litteram venturum et restiturum omnia ac mortis debitum persoluturum. Ceterum dominus interrogatus ab apostolis de adventu Helyę respondit: Helyas iam venit et non cognoverunt eum, sed fecerunt in eum quęcumque voluerunt, Iohannem in Helya volens intelligi. Unde subsecutus adiunxit: Si vultis recipere, Iohannes ipse est Helyas, qui venturus est. Cum hęc dicit, it. Dicendo Quamquam multi sint etiam nostrorum, qui credunt eum ad litteram venturum ac mortis debitum persoluturum, satis indicat, quod eum velit iam esse a mortis necessitate solutum. Quod si ita est, revera magnum et magnificum est multumque laudabile inter viros gloriosos, quod in eo magnificen
Abbreviated transcription (Latin):
ut iã dictũ ẽ. quantũ in ipsis erat.
salutis humanȩ. mali hominib
cc̃tis. pessimi sibi. O igͣ ꝑfectũ
odiũ. & scm̃ boni ⁊eli incendiũ.
cuiꝰ dignitatẽ cęli testificati sunt.
c̃tinendo ad euis imꝑiũ. & rursꝰ
dando tͣris pluuiȩ beneficium.
ampliꝰ autẽ mittendo currũ igne¬
ũ cũ equis igneis ad sub leuandũ
uictorẽ emeritũ. & potentem
diuinitatis amicũ. Ex euis glo¬
rificatione tã magna. tãq stu¬
penda exemplũ accipiat. spẽq
c̃cipiat quisq quod mercede nͣ
careat. si uerbo đi fidele obseqiu¬
ũ studeat impendere. xU.
e isto plurimoꝵ sententia
doctoꝵ. est. qͦd circa finem
fcłi cũ enoch uenturus sit. & qͦd
mortẽ quã ñ euasit inquiunt s
distulit. ꝓ cõmuni debito ꝑ solue¬
re habeat sub ꝑsecitione antixp̃i.
Porro iheronimus iuroꝵ illustri¬
um ñ minimꝰ. altt̃ sentire uidet᷑
in fine malachyȩ ꝓphetȩ. ubi dñs

Expanded text:
ut iam dictum est, quantum in ipsis erat, ut iam dictum est, quantum in ipsis erat, salutis humane mali hominibus cunctis, pessimi sibi. O igitur perfectum odium et sanctum boni zeli incendium, cuius dignitatem cęli testificati sunt continendo ad eius imperium et rursus dando terris pluvię beneficium, amplius autem mittendo currum igneum cum equis igneis ad sublevandum victorem emeritum et potentem divinitatis amicum. Ex eius glorificatione tam magna, tam stupenda exemplum accipiat spemque concipiat quisque, quod mercede non careat, si verbo dei fidele obsequium studeat impendere. 15. e isto plurimorum sententia doctorum est, quod circa finem seculi cum Enoch venturus sit et quod mortem, quam non evasit, inquiunt, sed distulit, pro communi debito persolvere habeat sub persecutione antichristi. Porro Ieronimus virorum illustrium non minimus aliter sentire videtur in fine Malachię prophetę, ubi dominus
Abbreviated transcription (Latin):
te rei intuitu fuisse ⁊ elatũ
sicut ait ipse. zelo relatꝰ sũ pro
dño d̃o exercituũ : N hominẽ
in tͣroges. currus igneꝰ cũ equis
igneis quo ille ꝑturbine̾ in cęlũ
ascendit tͥ respondet. Currus
dominoꝵ. currus tum phantiũ.
uehiculũ ẽ. Dominantis gͦ animi
dignitatẽ. & amici dĩ potentatũ
insignẽ in illo curru intellige.
qͥ uere dominatꝰ ẽ. omĩ scło subli¬
mior. & potens extitit in uerbo.
quo c̃tinuit. & rursꝰ aꝑuit cȩ¬
los. potens ungendo reges ad po¬
tentiã. solius regis đi dignatus
uenerari omĩ potentiã. Sedit gͦ
incurru dominando emulator
uerbi đi strenuus. & mundanȩ
uanitatis c̃temptor uictor iosꝰ.
Et ut magnitudinẽ recognoscas
emulationis eiꝰ. currus non qua¬
liscũq s currus erat igneus.
Edici ñ potest. conici tam ut cũ¬
q potest. quanto dolore cordis
ardebat helyas. uidens qͦd homines
ta. Non quidẽ auerti poterat qͦd
& uerax uirauerat. s homines

Expanded text:
tae rei intuitu fuisse zelatum, tae rei intuitu fuisse zelatum, sicut ait ipse: « Zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum » Non hominem interroges. Currus igneus cum equis igneis, quo ille per turbinem in coelum ascendit, tibi respondet. Currus dominorum, currus triumphantium vehiculum est. Dominantis ergo animi dignitatem, et amici Dei potentiam insignem in illo curru intellige, qui vere dominatus est omni saeculo sublimior et potens exstitit in verbo, quo continuit et rursus aperuit cęlos, potens unguendo reges ad potentiam solius regis dei dignatus venerari omnipotentiam. Sedit ergo in curru dominando emulator verbi dei strenuus et mundanę vanitatis contemptor victoriosus. Et ut magnitudinem recognoscas emulationis eius, currus non qualiscumque, sed currus erat igneus. Edici non potest, conici tamen utcumque potest, quanto dolore cordis ardebat Helyas videns, quod homines, ta. Non quidem averti poterat, quoet verax iuraverat; sed homines
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc omĩa ꝑcussꝰ iorã ã dñoͣ alui
languore insanabili longa tabe
ẽ sũptus ẽ. & filiũ eiꝰ ochoriã qui
succefferat iheu int̾fecit. & deinde
malis omĩb seuior mulier omes
regiũ sem̃ int̾fecit. Porro sub ip¬
sa uirga. int̾ ipsa uerbera quanta
eustodiendȩ ipsi dd̃ miscđĩȩ di¬
ligentia. ut iosabeth uere tfilia
regis. ueracit᷑ filia dđ. & uxor
digna ioiadȩ pontificis. infantu¬
lũ unuis anni ioas furaretur.
de medio filioꝵ regis cũ int̾ficerent᷑.
Noluit enĩ dñs ait script᷑a disꝑde
domũ dauid ꝓptͣ pactũ quod ini¬
eratcũ eo. & quia ꝓmiserat ut da¬
r& ei lucernã & filiis eiꝰ omĩ tp̃re.
Lucerna illa quã dñs dauid ꝓmi
lucernã ñ dediss& illi sic̃ uiraue¬
rat. si ñ de occisione styrpis eiꝰ suꝑ¬
fuiss& saltẽ ille minimꝰ ioas. Neq
enĩ masculus alius fuꝑ fuit per
quẽ poss& series dauitica in xp̃m
finienda deduci.

Expanded text:
hęc omnia percussus Ioram a domino alvi hęc omnia percussus Ioram a domino alvi languore insanabili longa tabe consumptus est; et filium eius Ochoziam, qui successerat Iheu, interfecit ac deinceps malis omnibus sęvior mulier omne regium semen occidit. Porro sub ipsa virga, inter ipsa verbera, quanta custodiendę ipsi David misericordię diligentia, ut Iosabeth vere filia regis, veraciter filia David et uxor digna Ioiadę pontificis, infantulum unius anni Ioas furaretur de medio filiorum regis, cum interficerentur! Noluit enim dominus, ait scriptura, disperdere domum David propter pactum, quod inierat cum eo, et quia promiserat, ut daret illi lucernam et filiis eius omni tempore. Lucerna illa, quam promiserat domilucernam non dedisset illi sicut juraverat, si non de occisione stirpis ejus superfuisset, saltem ille minimus Joas. Neque enim masculus alius superfuit, per quem series Davidica in Christum finienda deduci p
Abbreviated transcription (Latin):
peccata filioꝵ dauid. dñs in uirga.
& inuerberib uisitauit. miscđiã
autẽ suã ab eo sub auditur daiuid
ñ disꝑsit. In quo miscđiã suã ab eo
ñ dispersit . In quo reseruauit :
In eo nimirũ. qͦd cũ otholia uidens
ut iã dictũ ẽ. qͦd mortuuis ess&
ochorias filiuis suus. surrexit &
int̾fecit omne̾ stirpem regiam
domus ioram. iosabeth filia regis
tulit ioas filiũ ochoriȩ. & furata
ẽ eũ de mediofilioꝵ regis cũ inter¬
ficerentur. absconditq eũ cum
nutrice sua in cubiculo lectoꝵ.
losabeth autẽ quȩ absconderat eum.
erat filia ioram regis uxor ioiadȩ.
pontificis. soror ochoriȩ. & iccirco
otholia ñ intfecit eũ. Qualis uirga.
quanta uerbera. ubi uxta uerbũ
dñi. uixta ueritatẽ litterarũ quas
ut supra memoratũ ẽ miserat he¬
lẏas. ascendert̃ philystum & ara¬
bes in t̾ram uida. & uastauert eã.
diripuert᷑q cunctã substantiã
quȩ inuenta ẽ indomo regis. in¬
suꝑ & filios eiꝰ & uxores. & super

Expanded text:
peccata filiorum David dominus in virga et in verberibus visitavit, misericordiam autem suam ab eo subauditur David non dispersit. In quo misericordiam suam ab eo non dispersit? In quo reservavit? In eo nimirum, quod cum Otholia videns ut iam dictum est quod mortuus esset Ochozias filius suus, surrexit et interfecit omnem stirpem regiam domus Ioram. Iosabeth filia regis tulit Ioas filium Ochozię et furata est eum de medio filiorum regis, cum interficerentur, absconditque eum cum nutrice sua in cubiculo lectorum; Iosabeth autem, quę absconderat eum, erat filia regis Ioram, uxor Ioiadę pontificis, soror Ochozię, et idcirco Otholia non interfecit eum. Qualis virga, quanta verbera, ubi iuxta verbum domini, iuxta veritatem litterarum, quas ut supra memoratum est miserat Helyas, ascenderunt Phylistiim et Arabes in terram Iuda et vastaverunt eam diripueruntque cunctam substantiam, quę insuper et filios eius et uxores, et super
Abbreviated transcription (Latin):
tate mea. neq ꝓphanabo testam̃tũ
meũ. & quȩ ꝓcedunt de labiis me¬
is ñ faciã irrita. semel uiraui u
scõ meo. Si dauid m̃tiar. In his
sermonib suis tcͣ ꝓfecto đs uerax
magnifice iustificatꝰ ẽ. & splendide
uicit. Tẽ enĩ filii dd̃ maxime legẽ
dnĩ dereliquerant. & inuidicũs
eiꝰ ñ ambulabant. iusticias eius
ꝓphanauerant. & mandata eiꝰ ñ
custodierant. qnͣdo supͣ memora¬
tus ioram. filis iosaphat. oc¬
cisis omĩb frĩb suis ambu¬
lauit in uiis regum isrł.
sic̃ egerat domꝰ achab. cuiꝰ
filiam otholiã uxorẽ ha

Expanded text:
stamentum meum, et quę procedunt de labiis meis non faciam irrita. Semel iuravi in sancto meo: Si David mentiar? In his sermonibus suis tunc profecto deus verax magnifice iustificatus est et splendide vicit. Tunc enim filii David maxime legem domini dereliquerant et in iudiciis eius non ambulabant, iustitias eius prophanaverant et mandata eius non custodierant, quando supramemoratus Ioram filius Iosaphat occisis omnibus fratribus suis ambulavit in viis regum Israel sicut egerat domus Achab, cuius filia Otholia uxo
Abbreviated transcription (Latin):
unsidata tali & tanta iustissimi
reli causa inscĩssimo atq fortis¬
simo declamatore uerbi dnĩ helya
rursus ad memoriã redit illud elo¬
quiũ rationabile & p̾clarũ dauiticȩ
orationis. miserere mei. ut uistifice¬
ris insermonib tius. & uincas cũ
uidicaris. Sermonũ ipsoꝵ hic lib&
reminisci. in qͥb đm uolebat iusti¬
ficari. & uincere atq optinere
palmã ueritatis. Qui nã st̃ sermo¬
nes illi : Si autẽ inqͥt derelique¬
rint filii eiꝰ legẽ meã & iniudiciis
meis ñ ambulauerint. si iusticias
meas ꝓphanauerint. & mandata

Expanded text:
nsiderata tali et tanta iustissimi zeli causa in sanctissimo atque fortissimo declamatore verbi domini Helya, rursus ad memoriam redit illud eloquium rationabile et preclarum davidicę orationis: Miserere mei, ut iustificeris in sermonibus tuis et vincas cum iudicaris. Sermonum ipsorum hic libet reminisci, in quibus deum volebat iustificari et vincere atque obtinere palmam veritatis. Quinam sunt sermones illi? Si autem, inquit, dereliquerint filii eius legem meam et in iudiciis meis non ambulaverint, si iustitias m
Abbreviated transcription (Latin):
ipse testat᷑ abiecerunt. ꝓpt̾ hoc dd
ꝑsecuti st̃. & de regno eiecert̃. ꝓpt᷑ea
tociens dixert᷑. ñ ẽ nob pars indd̃.
neq hereditas in filio ysai. qͥa pec¬
candi uoluntatẽ habebant. & sub
scĩs pͥncipib peccandi facultatẽ
ñ habebant. Qͦ d gͦ tandẽ iheroboã
dati st̃. sub qͦ. uł cũ quo uitulum
sibi ꝓ dõstatuerent. sic̃ facere cepe¬
rant. quando ex ȩgypto egressi st̃
uidiciũ extitit. iudiciũ uerũ qͦ
in alio ꝓpħa dicit. Particeps ido¬
loꝵ effraim. dimitte eũ. & si quȩ¬
ras cur dicat dimitte eũ. subinde
causam reddens dicit. &s on dabt᷑
sit eos sođm desideria cordis eoꝵ
ut irent in ad inuentionib suis.
ignorant̾ errabant sollicitꝰ loque¬
batur in ꝓpħis. fiebatq ad eos uer¬
bũ dnĩ armatũ signis & ꝓdigiis.
ut cognoscerent ex operib quia

Expanded text:
ipse testatur, abiecerunt, propter hoc David ipse testatur, abiecerunt, propter hoc David persecuti sunt et de regno eiecerunt, propterea toties dixerunt: Non est nobis pars in David neque hereditas in filio Isai, quia peccandi voluns principibus peccandi facultatem non habebant. Quod ergo tandem Jeroboam dati sunt, sub quo vel cum quo vitulum sibi pro Deo statuerunt, sicut facere coeperant, quando ex Aegypto egressi sunt, judicium exstitit judicium verum, quod in alio Propheta dicit: « Particeps idolorum Ephraim dimitte eum . » Et si quaeras, cur dicat, « dimitte eum, » subinde causam reddens dicit: « Non dabuntsit eos secundum desideria cordis eorum, ut irent in adinventionibus suis. ignoranter errabant, sollicitus loquebatur in prophetis, fiebatque ad eos verbum Domini armatum signis et prodigiis, ut cognoscerent ex operibus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
multa. quãuis sint in cõprȩhensibi¬
lia. tam̃ quȩdã st̃ quȩ ex ñ nulla
parte cognosci possunt. illa uideli¬
c& quoꝵ causas ore suo aꝑire dig¬
nat᷑. de qualib psalmista dic̃. In
labiis meis ꝓnuͣtiaui. omĩa uidi¬
cia oris tui. Qua tandẽ ex causa ui¬
dicatũ ẽ. ut talis daret᷑ rex. qui
peccare facer& isrł. Illa uidelic&
quia peccare uolebat isrł. Ex quo
putas uoluntatẽ peccandi habuis¬
se isrł. Ex eo die inquit moyses
quo es egressus ex egypto usq ad lo¬
cũ istũ. semꝑ aduers dnmͣ conten¬
disti. Hȩc & cęt̾a cũ dic̃. qͥb utiq
dictis de reatu uituli illos accu¬
sat. quẽ fecert̃ in oreb manifestũ
ẽ semꝑ illos ad eandem ꝓcliues fu¬
ise idolatriã. p̃sertĩ cũ & in ꝓpħa
ds ipse dicat. Nũ quid hostias & sa¬
crificiũ optulistis mͥ in deserto
xͣl annis domꝰ isrł & portastis
cistis uobis. Apt̾ hoc moysen & aa¬
ron lapidare uoluerunt. ꝓpt̃ hoc
samuhelẽ. immo in samuhele dnm siẽ

Expanded text:
ncomprehensibilia, tamen quędam sunt, quę ex nonnulla parte possunt cognosci, illa videlicet, quorum causas ore suo aperire dignatur, de qualibus psalmista dicit: In labiis meis pronuntiavi omnia iudicia oris tui. Qua tandem ex causa iudicatus est, ut talis daretur rex, qui peccare faceret Israel? Illa videlicet, quia peccare volebat Israel. Ex quo putas voluntatem peccandi habuisse Israel? Ex eo die, inquit Moyses, quo es egressus ex Ęgypto, usque ad locum istum, semper adversus dominum contendisti. Hęc et cętera cum dicit, quibus utique dictis de reatu vituli illos accusat, quem fecerunt in Oreb, manifestum est semper illos ad eandem proclives fuisse idolatriam, presertim cum et in propheta deus ipse dicat: Numquid hostias et sacrificium obtulistis mihi in deserto annis, domus Israel? Et portastis cistis vobis. Propter hoc Moysen et Aaron lapidare voluerunt, propter hoc Samuhelem immo in Samuhele dominum, sicut