comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾doti. Ipse ãbit parrochias c̃iꝰiõe ep̃i. ⁊ ornam̃ta ł res basilicaꝵ. ł parro¬
chiar̃. gesta lib̾tatũ eccłasticar̃ ep̃o idẽ refert. Collectã pecuniã de cõmu-¬
ep̃o nũciant᷑ excess diaconoꝵ ⁊ ipse deñciat sac̾doti in sac̾rio ieiunioꝵ dies.
atq sollẽpnitatũ ⁊ ab ipso ineccła publice p̃dicant᷑. Qñ uͦ archidiaconꝰ
absñs: uicens eiꝰ diaconꝰ sequens ad implo. Ad pͥmiciũ ꝑtinẽt acoliti. ex-¬
orciste. psalmiste. atq lectores. Sigñ qͦ dandũ ꝓ officio clericoꝵ. ꝓuitȩ ho
nestate. ⁊ officiũ cantãdi. ⁊ pagn̾di sollicite. lectiones. psalmũ laudes. offer¬
toriũ. responsoria quis dericoꝵ dice̾ debeat. Ordo qͦ⁊ modꝰ psallendi inchoro.
ꝓ sollẽpnitace itpre̾. ordinatio qͦ ꝓlum inarb deportand. Siqͥd ⁊̃ necessariũ ẽ ꝓ
ipse destͥngat. qͦs ui em̃dare ñ ualet eoꝵ excessꝰ adagnitionẽ ep̃i deferat. basi¬

Expanded text:
scopi, et ornamenta, vel res basilicarum vel parochiarum: gesta libertatum ecclesiasticarum episcopo idem refert. Collectam pecuniam de commuepiscopo nuntiantur excessus diaconorum; et ipse denuntiat sacerdoti in sacrario jejuniorum dies atque solemnitatum, et ab ipso in ecclesia publice praedicantur. Quando vero archidiaconus absens est, vicem ejus diaconus sequens adimplet. Ad primiscerium pertinent, acolythi, exorcistae, psalmistae, atque lectores. Signum quoque dandum pro officio nestate, et officium cantandi peragendi sollicite: lectiones, benedictiones, psalmos, laudes, offertorium et responsoria: quis clericorum dicere debeat. Ordo quoque et modus psallendi in choro pro solemnitate et tempore. Ordinatio quoque pro luminaribus deportandis, si quid etiam necessarium est pro ipse distringat: quos vero emendare non valet, eorum excessus ad agnitionem episcopi deferat. Basi
Abbreviated transcription (Latin):
officũ pastorat̾ inpend̃ qͣlit̃q ȩcclasti ca officia ordinent᷑ ꝑqͥris. & lic
Ad hostiariũ nãq ꝑtinẽt claues eccłȩ. tic claudat ⁊ aꝑiat tc̃plũ dĩ¬
ioĩa ꝗ̃ st̃ uitꝰ extͣq custodiat. fideles recipiat. ex c̃municatos ⁊ łfide¬
les excipiat. Ad exorcistã ꝑtinet exoecismos memorit̃ retine̾. manꝰq
dicẽ bñdictiões. laudes. sacͥficiũ. respõsoria. ⁊ qͥc qͥd ꝑtin& ad cantãdi ꝑi¬
ciã.¶Ad lectorẽ ꝑtinae lectioẽs ꝓnũciare. ⁊ ea qͣ ꝓ pħȩ uaticinauerẽ
pͦplis p̃dicare.Ad sub diacoñ ꝑtinet calicẽ ⁊ pacenã ad altare xͥ deferre

Expanded text:
impendis, et qualiter ecclesiastica officia ordinentur perquiris. Et licet 2. Ad ostiarium namque pertinent claves ecclesiae, ut claudat et aperiat templum Dintus extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles excipiat. Ad exorcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque dicere benedictiones, laudes, sacrificium , responsoria, et quidquid pertinet ad cantandi peritiam. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinaverunt populis praedicare. Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre,
Abbreviated transcription (Latin):
multa c̾rar̃ spatia intẽpestatȩ noctis silñtio ꝑtͣnsire. eiꝰ q iussionib uelut
dñe obedire. ⁊ certis noctib ad eiꝰ seruiciũ euocari. S utinã hȩ solȩ in ꝑfidia
sua pissent. ⁊ ñ multos secũ infidelitatis int̾itũ ꝑt̾issẽt. nã innum̾a mul
titudo hac falsa opinione decepta: ħ u̾a eẽ credit ⁊ credñda arecta fide
Siuaͤ ⁊ inerrore paganoꝵ inuoluit᷑. c̃aliqͥd diuinitatis autminꝰ extͣuñ

Expanded text:
m terrarum spatia intempestae noctis silentio pertransire, ejusque jussionibus velut dominae obedire, et certis noctibus ad ejus servitium evocari. Sed utinam hae solae in perfidia sua periissent, et non multos secum ad infidelitatis interitum pertraxissent. Nam innumera mutitudo hac falsa opinione decepta haec vera esse credit, et credendo a recta fide deviat, et in errore paganorum revolvitur, cum aliquid divinitatis aut numinis extra unum
Abbreviated transcription (Latin):
dux̃ uxorẽ. ⁊ de eo qͥ concubuit c̃ c̃matre sua spu̾ali. ⁊ de eo qͥ filiũ
suũ baptirauit. ⁊ cuiꝰ uxor eũ de fonte suscep̃. earatione ut discidiũ¬
fier& coniugigii. si pꝰea intali copulatio̾e ꝑman̾e possent. de talib
sic respondendũ÷.Si filiolã aut cõmatrẽ suã sp̾ualẽ aliqͥs in coniui-¬
gio dux̃it seꝑandos eos eẽ uidicamꝰ. ⁊ gͣui penitñcia plectñdos. Si aũ
coniuiges legitimi unꝰ aut ambo ex industria fec̾int ut filiũ suũ de fon¬
te suscipiant. ut discidium fiat. tale consiliũ damꝰ. Si innupti manere
uoluerint. boñ ÷. Sin au̾ gͣuis penitñcia insidiatori iniungat᷑. ⁊ simul
⁊ sine spe conuigii maneat.

Expanded text:
t cum commatre sua spiritali, et de illo qui filium suum baptizavit, et cujus uxor eum de fonte suscepit, ea ratione, ut discidium conjugii fieret, si postea in tali copulatione permanere possent de talibus sic respondendum est. Si filiolam, aut commatrem suam spiritalem aliquis in conjugium duxerit, separandoos. Si autem conjuges legitimi unus aut ambo ex industria fecerint, ut filium suum de fonte susceperint, ut dissidium fiat, tale consilium damus: Si innupti manere voluerint, bonum est. Sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur et simul mane sine spe conjugii maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
uidã fr̃s dix̾unt ꝯsuetudinis lonensi. c̃p.u.¬
antiq̃ fuisse in eoꝵ ȩccłus. ut pro balsamo em̃do ad cͥsma
faciendũ siue ꝓluminarib eccłiȩ ꝯcinnãd̾. binos uł qͣtuos
denarios pħ̃ri darent. Uñ om̃s inuno ꝯsensustatuumꝰ. ut sic̃
ꝓ dedicandis basidicis ⁊ dand̃ ordinib nicħ accipiendũ:: ita ⁊̃¬

Expanded text:
uidam fratres dixerunt consuetudinis antiqua fuisse in eorum ecclesiis, ut pro balsamo emendo ad chrisma faciendum, sive pro luminaribus ecclesiae concinnandis, binos vel quaternos denarios presbyteri darent . Unde omnes uno consensu statuimus, ut sicut pro dedicandis basilicis, et dandis ordinibus nihil accipiendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
In alienastipñdia minune alt̾ obrepat. nec alii delitã alt̾ ĩ audeat uendicare
ẽ debent hr̃e iudiciũ.¬

Expanded text:
ena stipendia minime alter obrepat, nec alii debitam alter sibi audeat vindicare est, debent habere judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
neq calũpniã faciatis. s contenti estote stipendiis ur̃is. Sic aũ cognosce̾
se deb& om̃is homo qͥ militat. N enĩ tm de his militantib scͥpt᷑a loq̃r. qͥ
armata milicia detinent᷑. s qͥsqͥs milicie suȩ cingulo utit᷑. dignitatis suę
cunctisq rectorib. Quicũq s stipñdia publice decreta conseqr̃. si am¬
pliꝰ querit. tamquã calũpniator & concussor ioħis sentñcia condẽpnat᷑.

Expanded text:
atis, sed contenti estote stipendiis vestris . » Hic, jam cognoscere se debet omnis homo, qui militat. Non enim tantum de his militantibus Scriptura loquitur, qui armata militia detinentur, sed quisquis militiae suae cingulo utitur, dignitatis suae cumulant. Quicumque stipendia sibi publice decreta consequitur, si amplius querit, tamquam cumulator et concussor Iohannis sententia condemnatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uiis lecanciũ nũ ꝗͣ te misce̾. In eccłia segregatus ab aliĩs xp̃ianis. pꝰ hostiũ
⁊ postes. humilit̾ te repone. ingredientiũ ⁊ regredientiũ supplicit̃ orati¬
onib cõm̃dare. Conmuniõe corꝑis ⁊ sanguinis dñi. cunctis dieh uitȩ
tuȩ indignũ te existimes. Inultino tñ exitꝰ uitȩ tuȩ die si merueris. ꝓ
iuatico sisit qui tribuat. tm̃mͦ uenialit̾ ut accipias tͥ concedimꝰ.
S ⁊ aliamita que durius ⁊ satis acriꝰ erant uirta magñ pondꝰ pecci in¬
felix addcienda. S si hec om̃ia que supͣ miscdit̾ dicta sunt. ꝑfecto corde
domino auxiliante feceris: ⁊ custodieris ofidimꝰ de unm̃sa dĩ clem̃tia remis.¬
sionẽ te tuoꝵ habicur̃ pecc̃oꝵ. ⁊ scd̾m dictũ iusti boniq pastoris resoluit¬

Expanded text:
viis laetantium nunquam te misceas; in ecclesia segregatus ab aliis Christianis post ostium viis laetantium nunquam te misceas; in ecclesia segregatus ab aliis Christianis post ostium et postes humiliter te repone; ingredientium et egredientium suppliciter orationibus commenda te, communione corporis et sanguinis Domini cunctis diebus vitae tuae indignum te existimes; in ultimo tamen exitus vitae tuae die, si merueris, pro viatico, si sit qui tribuat, tantummodo venialiter ut accipias tibi concedimus.  alia multa quae tibi durius et satis acrius erant juxta magnum pondus peccati, infelix, adjicienda. Sed si haec omnia quae tibi misericorditer dicta sunt, perfecto corde, Domino auxiliante feceris et custodieris, confidimus de immensa Dei clementia remissionem te tuorum habiturum pecc
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq eiurẽ om̃iũ astanctũ frm̃ unanimi assensu tuȩ dilectiõi rescͥbimꝰ.
p̃fatũ gillandũ psbm añ te p̃sentandũ. Ubi sicerti accusatores defuerit.
cerdociũ accipiat. & integͣ bñficia purgationẽ tñ aña duob sͥ sac̾dotib
iũctis uͥ accusator cessau̾it eundẽ exse p̃b̾e tuo cõmittimꝰ arbitͥo. Uiil.¬
garẽ deniq anulla canonica sanctio̾e fultã legẽ feruẽtis scł siue fri¬
gidȩ aqͦ ignitiq ferri contactũ. aut cuilib popularis inuentioĩs. qr
fabͥcante ħ sc̃ oĩo ficta inuidia. nec ipsũ exib̾e nec aliqͦ mͦ te uolumꝰ
postulare. immo aplica auctoritate ꝓ hibeniꝰ firmissime.

Expanded text:
Itaque circum omnium astantium fratrum unanimi assensu tuae dilectioni rescribimus praefatum Guillandum presbyterum ante te praesentandum; ubi si certi accusatores defuerint,cerdotium accipiat, et integra beneficia, purgationem tamen antea, duobus sibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eumdem ex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem denique ac nulla canonica sanctione fultam legem, ferventis scilicet sive frigidae aquae, ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis inventionis, quia fabricante haec sunt omnino ficta invidia, nec ipsum exhibere, nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibemus firmissime.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is usq ad extremos laicos fideles. penitu̾tes. cathecum inos. cũ uen̾atiaẽ
diuinȩ auctoritatis audiri. Itẽ. qͥ setenciis cͤctatoꝵ ĩstrui uolt̾. oportet ut
istũ librũ sapientię uͥ legr̾ raptꝰ: ne malicia mutaret intellectũ illiꝰ oĩb
tractatorib añ ponãt. qm̃ sic eũ anͣ posuert̃ ⁊̃ tp̃rib ꝓximis apłoꝵ egre-
gii tractatores qui eũ testẽ adhibñtes nicħse ad hib̾e nͥdiunũ testimoniũ
eredid̾unt. Itẽ. Liber sapientiȩ qui tanta numositate annoꝵ legi meruit

Expanded text:
episcopis usque ad extremos laicos fideles poenitentes catechumenos cum veneratione, divinae auctoritatis audiri. Item, qui sententiis tractatorum instrui voluit, oportet ut istum librum Sapientiae, ubi legitur: Raptus est ne malitia mutaret intellectum illius , omnibus tractatoribus antepoores, qui cum testem adhibentes, nihil se adhibere nisi divinum testimonium crediderunt. Item. Liber Sapientiae qui tanta numerositate annorum legi meruit
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e ronẽ si animaᷤ in nocẽtes ꝓ scełe alieno ꝗ ñt̾ht̃ Sic̃ ex adã inqͦ õs pecca.¬
uertͥ originale pecem̃ spo̾li supplicio puuam᷑. Ecenĩ dassiciani filiꝰ. & si
traxit expat᷑ noxã pͥmi hoĩs sacꝰ fonce baptismatis expiandã. tñqͥcqͥd pꝰ¬
ea qͥ eũ genuit peccati pat̾ eiꝰ admisit. uͥ particeps iste ñ fuit ad eũ ñ ꝑtuie̾
qͥs ãbigat: Ad dicã de ꝯiuge. Qddicã de tot aĩab ł uniu̾sa familia:

Expanded text:
n trahunt, sicut ex Adam in quo omnes peccaverunt , originale peccatum spirituali supplicio puniamus? Etenim Classiciani filius et si traxit ex patre noxam primi hominis sacro fonte baptismatis expiandam, tamen quidquid postea qui eum genuit, peccati pater ejus admisit, ubi particeps iste non fuit, ad eum non pertinere quis ambigat? Quid dicam de conjuge? quid dicam de tot animabus in universa familia?
Abbreviated transcription (Latin):
drianꝰ papa indie scõ pasche p̃sente karolo imꝑatores anathe.¬
matizauit thasionem ducẽ bauuarioꝵ. nͥ in om̃ib obediret
eidẽ imꝑatori. ⁊ filiis eius. ac genti francoꝵ sicut turau̾at patͥ suo
pipino ⁊ sibi. Quod si nollet ⁊ sanguinis effusio fieret. ł aliud aliqͥd¬
culpa inmunes eent.
gobardos suscepit. qͦd pͫ quid ẽ ⁊a papa eiꝰ patre supplicante cũ magna dif¬
ficudtate susceptũ:¬
Cipͥanꝰ innono gn̾e abusionis.
ex debet furta cohib̾e. adult̾ia punire. impios d t̾ra ꝑdẽ. parricidas

Expanded text:
die sancto Paschae praesente Carolo imp. anathematizavit Thassilonem ducem Bawariae, nisi in omnibus obediret eidem imperatori et filiis ejus, ac genti Francorum, sicut juraverat patri suo Pippino et sibi. Quod si nollet, et sanguinis effusio fieret, vel aliud maluculpa immunes essent. m contra Longobardos suscepit. Quod prius quidem et a patre ejus, papa supplicante, cum magna difficultate susceptuianus in nono genere abusionis . Rex debet furta cohibere, adulteria punire, impios de terra perdere, parricidas
Abbreviated transcription (Latin):
iad u̾sarios om̃iũ regioñ uirilit̃ age̾ studete. Itẽ. Ubi usq nc̃ patentes
ut̃i publicũ mouer̃t. ꝑcũctũ semꝑ uictores extiterunt. nullaq eos mul¬¬
titudo popłi suꝑare potuit. non enĩ audiuimꝰ ut aliqñ sñ fama uictortȩ
dm̃s in hoc belli certamine fidelit mortuus fu̾it. regna illi cȩlestia minime
negabunt᷑. Noũ enĩ om̃ipotens si qͥslibet ur̃oꝵ moriet᷑. ꝗ ꝓu̾itate¬

Expanded text:
adversarios omnium regionum viriliter agere studete. Item. Ubi usque nunc parentes vestri publicum moverunt procinctum, semper victores exstiterunt, nullaque eos multitudo populi superare potuit. Non enim audivimus ut aliquando sine fama victoriae quis in hoc belli certamine fideliter mortuus fuerit, regna illi coelestia minime negabuntur. Novit enim Omnipotens, si quilibet vestrum morietur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
intellex̾ũt. qͦmͦ in cadau̾e̾ uendit᷑. aut in macello dilaniat᷑. Sciens autẽ
iħc ait. ħuos scandalizat. qͥa dixi douob̾ carnẽ meã manducare. ⁊ san-¬
guinẽ meũ bib̾e: Si gͦ uiditis filiũ hõis ascñdentẽ uͥerat pͥ. Quid ẽ¬
hoc : Hinc soluit q illos mou̾at. hĩc aꝑuit un̾ fuerant scandalitati. hic
plane. si intellig̾ent. Iui aũputabãt erogat᷑ũ corpꝰsuũ. ille dix̃ se ascen-¬

Expanded text:
intellexerunt, quomodo in cadavere venditur, aut in macello dilaniatur. Sciens autem Jesus ait: hoc vos scandalizat, quia dixi: do vobis carnem meam manducare, et sanguinem mehoc? Hinc solvit, quod illos moverat; hinc aperit, unde fuerant scandalizati: hinc plane, si intelligerent. Illi enim putabant, eum erogaturum corpus suum. Ille aute
Abbreviated transcription (Latin):
uatuor gͣdu ueniũt supͣ: ab auus abauia. Infra ab nepos ab nep¬
tis. ex obliqͦ frĩs ⁊ sororis. nepos neptis patrueł. soror patrueł.
.i. patrui filiꝰ. ł filia. consobrinꝰ consobrina .i. auunculi ⁊ mat̾t̾e filiꝰ.
ł filia. amitinꝰ amitnia .i. amitinȩ filiꝰ ł filia. Itẽq consobrini quiex
cduab sororib nascunt᷑. qͥb accrescit pacruꝰ magnꝰ. amita magna .i.
aui pat̾ni fr̃ ⁊ soror. Auunculꝰ magnꝰ. mat̾t̾a magna .i. auie. tam
iunto gradu ueniunt supͣ quidẽ atauiis at auia. Infra. ad nepos
adneptis. Ex obliqͦ frĩs ⁊ sororis ꝓnepos ꝓneptis. fr̃s. patrueles. sorores
patrueles amiticii amitine consobrini. osobrine. łfiuiꝰ łfdia ꝓpꝰ con

Expanded text:
uarto gradu veniunt supra, abavus, abavia: infra abnepos, abneptis: ex obliquo fratris et sororis, nepos, neptis, patruelis, soror patruelis, id est, patrui filius, vel filia. Consobrinus, consobrina, id est, avunculi et materterae filius, vel filia. Amitinus, amitina, id est, amitae filius, vel filia. Itemque consobrini: quia ex duabus sororibus nascuntur. Quibus accrescit patruus magnus, amita magna, id est, avi paterni frater et soror. Avunculus magnus, matertera magna, id est, into gradu ueniunt supra quidem atauus atauia: infra adnepos adneptis: ex obliquo fratris et sororis, pronepos, proneptis: fratres patrueles, sorores patrueles: amitini, amitinae: consobrini, consobrinae filius, vel filia,
Abbreviated transcription (Latin):
&. t̾rore ualde pauefactũ anxie quesisse monachũfieri. & atua uxore
minis &e t̾rorib eã occidñdiad hoc licentiã extorsisse. & sic te monachiã
uestẽ sine abb̾e sũpsisse. & monast̾iũ petiisse. Postea uͦ cũ sanꝰ factꝰ eẽs.
adiã dicte mulieris cubile redisse dic̾is. Nc̃ aũ si tͥtua uxore uti lioeat.
nr̃m reqͥris cõsiliũ. Si itadeniq ÷ ut tuus nuncius narrat. nõ uidet᷑
nob ro̾abilit̃. neq suam̃te id factũ qm̃ cũ om̃i hoĩ admonachiã
uitã tendenti legalit̾ sc̃ẽ & iuste sic ꝑagendũ tu cont᷑ leges minacit̃
& uolẽt̃ a tua uxore partĩ c̃rore mortis. parcĩ tuę infirmitatudo¬
lorib examinatꝰ. deuia secutꝰ ñlla ut dr̃ licentia accepta recessisti.
patres dicunt. ħ fieri deb& neq uir in monast̾iũ recipiend̾. nisi
uxor illiꝰ femineũ monastĩũ eleg̾it. aut ꝓfessa continẽtiã habitũ

Expanded text:
re valde pavefactum, anxie quaesisse monachum fieri, et a tua uxore minis et terroribus eam occidendi ad haec licentiam extorsisse, et sic te monachicam vestem sine abbate sumpsisse et monasterium petiisse. Postea vero cum sanus factus esses, ad jam dictae mulieris cubile rediisse diceris. Nunc autem, si tua uxore uti liceat, nostrum requiris consilium. Si ita denique est ut tuus nuntius narrat, non videtur nobis rationabiliter neque sana mente id factum. Quoniam cum omni homini ad monachicam vitam tendenti legaliter et juste sit peragendum, tu contra leges minaciter et violenter a tua uxore, partim terrore mortis, partim tuae infirmitatis doloribus exanimatus, devia secPatres dicunt, hoc fieri debet; neque vir in monasterium recipiendus est, nisi uxor illius femineum monasterium elegerit, aut professa continentiam, habitum
Abbreviated transcription (Latin):
muni. Et si ꝑꝓpe factũ fuit. mag̃÷ corrigãda tem̾itas ꝗͣ ꝑsoluãda
ꝓmissio. Neq ds exigit. si qͥs exalieno aliqͥd uou̾it. s pociꝰ usur pare ue:¬

Expanded text:
muni muni promissio. neque enim deus exigit, si quis ex alieno aliquid uouerit, sed potius usurpare ue
Abbreviated transcription (Latin):
ossẽ ꝓmodulo meo cosdẽ ipsos ꝑtinẽtes ad dexcͥã regñq ce loꝵ in
suis gͣdib mitisq disting̾e̾ atq ostñde̾ qͦ differat uita ꝯiugalis
iusti. iam te obstrinxisti: aliud tͥ face ñ lic. Pꝰ quã esses uotire̾. lib̾m
fuit ꝗee̾s inferior. ꝗͣuis ñ sit gͣculãda lib̾tas. qͣsic ut ñ debeat᷑ ꝗcũ
lucꝰ reddit᷑. Nc̃ ũ quia tenet᷑ ap̃ dm̃ spõsio tua: ñ te ad magnã iꝰticiã
inuito. s amagna iniqͥtate det̾reo. Nenĩ tał etis siñ fec̾is quod uo¬
iusti. qͣł mãsisses sinicħ tale uouisse. Almor enĩ tc̃ eẽs. ñ peior. Modo
te uouisse peniteat. ĩmo gaude te ñ lice qͦd c̃ tuo detͥm̃to licuiss Agred̾e
tit. felixẽ necessitas. q̃ ad meliora conpellit. Unasola eẽ causa poss.
te cua conumx ħ cecũ susciꝑe animi seucarnis infirmitate recu-¬
saret. Nã ⁊ uouẽda talia ñ st̃ conuigatis. nͥ ex cõsensu ⁊ uolũtate cõ¬

Expanded text:
osdem ipsos pertinentes ad dexteram regnumque caelorum in suis gradibus meritisque distinguere atque ostendere, quo differat uita coniugalis uisti, iam te obstrinxisti, aliud tibi facere non licet. priusquam esses uoti reus, liberum fuit, quo esses inferior, quamuis non sit gratulanda libertas, qua fit, ut non debeatur, quod cum lucro redditur. nunc uero, quia tenetur apud deum sponsio tua, non te ad magnam iustitiam inuito, sed a magna iniquitate deterreo. non enim talis eris, si non feceris, quod uouisti, qualis mansisses, si nihil tale uouisses. minor enim tunc esses, non peior; modo te uouisse ptit. felix est necessitas, quae in meliora compellit. Una sola esse causa possete tua coniux hoc tecum suscipere animi seu carnis infirmitate recusaret. nam et uouenda talia non sunt a coniugatis nisi ex consensu et uoluntate com
Abbreviated transcription (Latin):
i pene familias lex ẽe uolu̾t uxores. ꝗ dicens adu̾sꝰ uxorẽ uir testi.¬
moniũ uñ lapidaret᷑ illa. si hoc u̾ũ ẽẽ demõstret᷑. ipse tñ ñ uicissim la.¬
pidat᷑. si hoc falsũ constit̾it. s tantũmͦ castigat᷑ & dãpiisicatur. eiq ꝑ¬
petuo iubet᷑ ad here. qua carere ualuerat. In aliis aũ causis eũqui testi¬
monio falso ciriꝗͣ nocu̾it. qͣsi ꝓbaretur uissit occidi. eadẽ plecti uibet

Expanded text:
 paene famulas lex esse uoluerit uxores, quod dicens aduersus uxorem uir testimonium unde lapidaretur illa, si hoc uerum esse demonstraretur, ipse tamen non uicissim lapidatur, si hoc falsum esse constiterit, sed tantummodo castigatur et damnificatur eique perpetuo iubetur adhaerere qua carere uoluerat. in aliis autem causis eum, qui testimonio falso cuiquam nocuerit, quo, si probaretur, iussit occidi, eadem poena plecti iubet,
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ magna necessitate conpulsꝰ. cũ uideo nͥ faciã mͥ ñ credi. ⁊ ei
qͥ mͥ ñ credit. ñ expedire qͦd ñ credit. Hac ꝑpensa ro̾e ⁊ confid̾atione
libͣca. cũ magno timore dico corãdõ. aut cestis ÷ ds. aut scit xp̃e. ꝗ scit
qdꝰ ampliꝰ: amalo÷. Et si ñ : amalo uirantis. amalo ñ credentis.
au̾tat. aqͥb lib illicita ł non bona extitiss conditio alligãta.
que aut iugulare animã patͥs. aut age̾ conpelł&. stupͥm sacͣtiss̃mȩ
uirginis. nuiqͥd nõ tołabiliꝰ eẽt. stulte ꝓmissioĩs reice uota. ꝗͣ ꝑ inu-

Expanded text:
magna necessitate compulsus. Cum videro nisi faciam mihi non credi, et ei qui mihi non credit non expedire quod non credit; hac perpensa ratione et consideratione librata, cum magno timore dico: Coram Deo, aut Testis est Deus, aut Scit Christmalo est; et si non a malo jurantis, a malo est non credentis.buslibet illicita, vel non bona extitisset conditio allegata, que aut iugulare animam patris, aut gerere compelleret stuprum sacratissime virginis, nunquid non tollerabilius esset stulte promissio
Abbreviated transcription (Latin):
ecimas dõ ⁊ sacͥdotib dĩ dandas abrahã factis. iacob ꝓmissiᷤ
rẽ. qͥ eos li̾atierat adecẽ plagis qͥb ꝑxꝰsit egiptios. ⁊ inouissima pla-¬
ga pͥmogenita cunctoꝵ disꝑdidit. grãq suiꝰ p̃sticit. ut inpetͣtis
pecuniis spoliarẽt egyptũ. Deq decimis augustinꝰ doctor uen̾a¬
bił dic̃. Decimȩ ex debito reqͥrunt᷑. Quid si drẽc nẽpemĩs : ho. mea¬

Expanded text:
ecimas Deo et sacerdotibus Dei dandas Abraham factis Jacob promissis rent, qui eos liberaverat a decem plagis quibus percussit Aegyptios, et in novissima plaga primogenita cunctorum disperdidit, gratiamque suis praestitit, ut impetratis pecuniis spoliarent Aegyptum. De quibus decimis, Augustinus doctor venerabilis dicit: Decimae ex debito requiruntur. Quid si diceret Deus: Ne
Abbreviated transcription (Latin):
patruuis auunculꝰ. amita. mat̾tera. ⁊ eoꝵ ꝓcreatio. Siaũ ꝓgenies tota de-¬
fec̾it. ab antiqͥ orib ⁊ u̾aciorib quib eadẽ ꝓpinqͥtas nota sit. ep̃c canonice
ꝑqͥrat. ⁊ si inuenta fu̾it ꝓpinqͥtas sepent᷑¬

Expanded text:
patruus, avunculus, amita, matertera, et eorum procreatio. Si autem progenies tota defecerit, ab antiquioribus et veracioribus, quibus eadem propinquitas nota sit, episcopus canonice perquirat, et, si inventa fuerit propinquitas, separent
Abbreviated transcription (Latin):
omanꝰ eccłe teanensis cleric̾ ꝓcͥmine adultũ qͦd amisisse ꝑhibet᷑. Cleri¬
catꝰ ordine deposito ⁊̃monast̾io ha̾c in urbe romana: ad agn̾dam peni¬

Expanded text:
omanus Ecclesiae Thianensis clericus, pro crimine adulterii quod admisisse perhibetur, clericatus ordine deposito, in monasterio hic in urbe Romana ad agendam poeni
Abbreviated transcription (Latin):
Itatuimꝰ diaconẽ ⁊ abbatẽ quẽ de portu uen̾is indicas cecidisse ad sacrũ ordi-¬
Inẽ ñ deb̾e. ł posse aliqͦ mͦ reparari. Quẽ qͥdẽ sacͦordine pͥuatũ ĩpenitñerã tede¬
putare ꝯueñ. Cuiꝰ si pꝰea actꝰ ⁊ cõdsatiomeruerit. pͥorẽ int̾ monachos uͥtuin de-
creu̾is standi locũ obtineat. Subdiaconos qͦsq qͦssimił culpa cõstͥngit. ab of¬
ficiosuo irreuocabilit᷑ depositi int̾ laicos cõmunionẽ accipiãt. In portuautẽ
uen̾is loco lapsũ diacoñ aliũ quihoc officiũ inplere debeat ordinab̾.¬

Expanded text:
ad sacrum ordinem non debere vel posse aliquomodo reparari, quem quidem sacro ordine privatum in poenitentia te deputare convenit. Cujus si postea actus et conversatio meruerit, priorem inter monachos, ubi tu tamen decreveris, standi locum obtineat. Subdiaconi quoque quos simul culpa constringit, ab officio suo irrevocabiliter depositi, inter laicos communionem accipiant. In portu autem Veneris loco lapsi, diaconum alium qui hoc officium implere debeat, ordinab
Abbreviated transcription (Latin):
duis & puelłꝰ uirginib contͣ fas uelum in ponẽ p̃sumãt. Et iõ ñnullȩ
mi̾te uelate putant ie lib̾uis suis carnalib desidiis posse inseriure.
&e suas uolũtateᷤ explere. Q ppstatuimꝰ ut si abbatissa. aut quelibet
scĩmoniał phãc diffinitionẽ intantã audaciã ꝓruꝑit ut aut ui¬
ouã aut puellã uirginẽ uelare p̃sũpserit. iudicio canonico usq ad satis¬
ctionẽ subdat᷑. Ponefaciꝰ martir iltribaldo regi angloꝵ
pud g̾cos&e romanos qͣsi blasphenuã dõ ĩrogasset qͥ inħre sit ut¬

Expanded text:
ntra fas velum imponere praesumant, et ideo nonnullae injuste velatae putant se liberius suis carnalibus desideriis posse inservire, et suas voluntates explere. Quapropter statuimus ut si abbatissa, aut quaelibet sanctimonialis post hanc diffinitionem in tantam audaciam proruperit, ut aut viduam aut puellam virginem velare praesumat, judicio canonico usque ad satisfactionem subdatur. Bonifacius martyr Hilteribaldo regi Anglorum. Apud Graecos et Romanos, quasi blasphemiam Deo irrogasset, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
Ac ꝑħ qui utit᷑ fide illiꝰ ꝗ̃ cõstat uirasse ꝑ dõs falsos. ⁊ uta᷑ ñ ad
malsi s ad licitũ ⁊ bonũ. ñ peccato illiꝰ se sociat qͦ ꝑ demonia uira.¬
uit s bono pacto eiꝰ qͥ fidẽ seruauit. Neq hic eam fidẽ dico seruari.
qͥa fidles uocant᷑. qui baptirant᷑ in xp̃o. Illa enĩ longe: alia. lon¬
ge qͥ duscera a fide humanors placitoꝵ. atq pactoꝵ. Uerũpcñ sine

Expanded text:
ac per hoc, qui utitur fide illius, quem constat iurasse per deos falsos, et utitur non ad malam sed ad licitam et bonam rem, non peccato eius se sociat, quo per daemonia iurauit, sed bono pacto eius, quo fidem seruauit. neque hic eam fidem dico seruari, qua fideles uocantur, qui baptizantur in Christo. illa enim longe alia est longeque discreta a fide humanorum placitorum atque pactorum. uerum tamen sine
Abbreviated transcription (Latin):
malo studio. supͣdicto mͦ consanguinitatẽ firmau̾it: sine om̃i mora c̃iugia
bare ł noluerint ł neqͥuerint. coniugiũ nullatenꝰ dissoluat᷑. s cõpetens
eis penitncia ꝓpt̾ infamiã ł pecci macłam si forte in hac re ꝯtrax̾unt aliꝗͣ
aut audisti atuis ucinis. aut atuis antiqͥorib ꝓpinqͥs. qͦs tu ꝑ nullũ
ingeniũ nec ꝓpt̃ amorẽ. nec ꝓpt᷑ timorẽ ꝓ pmiũ aut ꝑ consanguiitatẽ.¬

Expanded text:
malo studio, supradicto modo consanguinitatem, sine omni mora conjugia obare noluerint, vel nequiverint, conjugium nullatenus dissolvatur, sed competens eis poenitentia propter infamiam vel peccati maculam, si forte in hac re contraxerint aliaut audisti a tuis vicinis aut a tuis antiquioribus propinquis, quod tu per nullum ingenium, nec propter amorem, nec propter timorem, aut per praemi
Abbreviated transcription (Latin):
elix papa romanus achanasio ep̃o. Induciȩ ñ sub angusto tẽꝑe s sub
longo spacio concedendȩ sunt. ut accusati se p̃parare & uniu̾sos cõmu¬
nicatores in ꝓuinciis positos conuenire & testes preparare. atq contͣ insidi¬
atores se plenit̾ armare ualeãt. Quidã aũ ad repͤlenda inpeditoꝵ machi¬
nam̃ta. &. suas p̃parandas responsiones. ⁊ cestes ⁊firmãdos. &. consilia ep̃oꝵ
atq amicoꝵ querenda. anñ ⁊ ui. m̃ses mandau̾ũt concedi. Quidã uͦ anñ.
in quo plurimi scordãt. Minꝰ aũ quã sex m̃ses ñ repꝑi. Ind¬

Expanded text:
ELIX papa Romanus, ANASTASIO episcopo. Induciae non sub angusto tempore, sed sub longo spatio concedendae sunt, ut accusati se praeparare, et universos communicatores in provinciis positos convenire et testes praeparare atque contra insidiatores se pleniter armare valeant. Quidam autem ad repellenda impedimentorum machinamenta, et suas praeparandas responsiones et testes confirmandos, et consilia episcoporum atque amicorum quaerenda, annum et sex menses mandaverunt concedi. Quidam vero annum in quo plurimi concordant. Minus autem quam VI menses non reperi.
Abbreviated transcription (Latin):
non agam hoc in m̃se ꝯm̾ciũ quia illa stella mͥ ag̃ m̃iẽ. ł agam. quia suscep̃
bitrat᷑ obseruatores tẽꝑm rep̃hñdendos. qui dict̃ s̃ ꝓficiscar hodie. quia tẽ¬
pestas exortas aut ñ naitigabo quia hib̾nȩ sunt reliqͥe. aut tp̃s semuinãdi
Quia imbrib autũnalib t̾ra saciatas ł si qui forte alii nat᷑ales affectus
cirea motũ aeris. ⁊ humoris. ad uariandas tempni qualitates. in siđm ordi¬
natissima ⁊ u̾sione notati sit̃.

Expanded text:
Non agam hoc in mense commercium, quia illa stella mihi agit mensem; vel: Agam, quia suscepit bitratur observatores temporum reprehendendos, qui dicunt: Non proficiscar hodie, quia tempestas exorta est; aut: Non navigem, quia hybernae sunt reliquiae; aut: Tempus seminandi, quia imbribus autumnalibus terra satiata est; vel si qui forte alii naturales effectus circa motum aeris et humoris ad variandas temporum qualitates in siderum ordinatissima conversione notati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾ationẽ ꝯ sanguinitatis abtinendũ. ⁊ sic legitimo conubio ꝯiungendum
asseruit. Iñ reor eũ fecisse qͦs genealogie seriẽ reterens. qͦusq ordinẽ nuonãdo
ꝑaticẽ posset. eo cognationẽ sanguinis seruandã estimauit. sic q ad iniobegͦ¬
tionẽ gnĩs. ⁊ amicitiȩ ius cõfirmãdũ. redure ad conubiũ sanciuit. qñ iam
cognatiõis ordo num̾ari desinit. ex dictis eqͦb e¬
xnquo ramusculo ꝯsanguinitatis legitia conubia fieri possint
quintꝰ. tͥnepotis nepos ⁊ tͥneptis nepta sextus. ħ sanguinitas dũ se paulatĩ
in ꝓpaginũ ordinib dirimens usq adultimũ gͣdũ sese subtͣx̾it. ⁊ ꝓpinqui¬
tas ẽẽ desierit. tc̃ pͥmũ lex matͥmonii uinculũ repetit. ⁊ quodã mͦ reuocabit¬
fugientẽ. Ideo aũ usq ad sextũ gn̾atiõis gͣdũ ꝯsangiunitas constituta ẽ. ut
sicut in sex etatib mũdi gn̾atio ⁊ hominis statꝰ finit᷑. ita ꝓpinqͥtas gn̾is tot gͣ¬

Expanded text:
ationem consanguinitatis abstinendum, et sic legitimo connubio conjungendum asseruit. Inde reor eum fecisse, quod genealogiae seriem retexens, quousque ordinem numerandi perducere posset, eo cognationem sanguinis servandam aestimavit, sicque ad revocationem generis et amicitiae jus confirmandum, rcognationis ordo numerari desinit. Cn quo ramusculo consanguinitatis legitima connubia fieri possint.quintus: et trinepotis nepos et trinepotis neptis, sextus. Haec consanguinitas, dum se paulatim in propaginum ordinibus dirimens, usque ad ultimum gradum sese subtraxerit, et propinquitas efugientem. Ideo autem usque ad sextum generis gradum consanguinitas constituta est, ut sicut in sex aetatibus mundi generatio et hominis status finitur, ita propinquitas generis tot g
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis laioꝰ adu̾sꝰ ꝯmunẽ. ac ꝯsonãtẽ. atq eanonicã electiõẽ. ecclasticior¬
dinis age̾ tẽptau̾it: anathema sit. donec obediat ⁊ cõsentiat. qͦ eccta
Canones parasia.

Expanded text:
nitatis laicus, adversus communem ac consonantem atque canonicam electionem ecclesiastici ordinis agere tentaverit, anathema sit, donec obediat et consentiat quod EcclCanones Parisia
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ testiũ uox de bona uita eiꝰ consentiens. Alius aũ testis uilissimꝰ
siꝑductꝰ in idicio fu̾it. liceat iudici si hoc existimau̾it. torm̃tis eũ
subig̾e̾. Itẽ. Ñ admittimꝰ au̾ testimonia eoꝵ qͥ dr̃e solent transeũtes¬
se audisse aliꝗͤ dicẽtẽ pecuniã s̃ solutã eẽ. s nec tabularioꝵ sola p̾sen¬
tia suffic̃. nͥ testes qͦ rogati subscͥpserit. ep̃ ii.

Expanded text:
 testium vox de bona vita ejus consentiens. Alius autem testis vilissimus si productus in judicio fuerit, liceat judici, si hoc existimaverit, tormentis eum subigere. Item: Non admittimus autem testimonia eorum qui dicere solent transeuntesse audisse aliquem dicentem pecuniam sibi solutam esse sed nec tabulariorum sola praesentia sufficit, nisi testes quoque rogati subscripserint. Item.
Abbreviated transcription (Latin):
fac̃ diĩs causã fornicationis quã fornicationẽ sic̃ supͣ consid̾atũ : gn̾alẽ ⁊
uniu̾salẽ intellig̾e cogini. Cũ aũ ait excepta forncatiõis causa: ñ dixit
fornicatioĩs dimittit. ntõisii Uelut si aliꝗͤ cogat uxor sacͥficare
idolis. Oui talẽ dimictit causa fornicatioĩs dimittit. ñ tm̃ illiꝰ s ⁊ suȩ.
illiꝰ: qͥa fornicat᷑. sue: ne fornicet᷑. Nicħ enĩ iniqͥus ꝗͣ fornicationis cau¬
sa dimitt̾e uxorẽ. s ⁊ ipse conuincitur fornicari. Occurrit enĩ illuo.
In quo enĩ altm̃ udicas. te ipsũ condẽpnas. Eadẽ agis quȩ iudicas. Qͣ¬
ꝓpt̾ qͥsqͥs fornicatiõis causa uult abicẽ urorẽ. pͥor debet ẽẽ a fornicatioe

Expanded text:
alem et universalem intelligere coguntur. Cum autem ait, excepta causa fornicationis, non dixit, fornicationis utique dimittit. Velut si aliquem cogat uxor sacrificare idolis: qui talem dimittit, causa fornicationis dimittit, non tantum illius, sed et suae; illius quia fornicatur, suae ne fornicetur. Nihil autem iniquius quam fornicationis causa dimittere uxorem, si et ipse convincitur fornicari. Occurrit enim illud: In quo enim alterum judicas teipsum condemnas: eadem enim agis quae judicas . Quapropter quisquis fornicationis causa vult abjicere uxorem, prior debet esse a fornicatione
Abbreviated transcription (Latin):
iinfedelixͥ dic̃ apłs discedit discedat. ñ : seruituti subiectus ft̃. aut
ssoror in huiꝰ moi i. si infideł uolui̾t e̾e cũ coniuge fideli. hicagnos¬
cat sideł suã lib̾tatẽ. ñ ita se subiectũ deputet seruicuti. ut ipsãdimit¬
tat sidẽ. ne c̃uigẽ amittat ĩfidelẽ. Hoc ⁊ defidelib atq parentib ħ. i de¬
ista condicio ut ꝑꝑxp̃m dimittat. si cũ secũ hr̃e desidat. hoc g ⁊ de domo
⁊ deagris. hoc÷ de his reb que iure pecuniario possidentur. ex mes inlib ꝰ¬
on solũ mechatio: illi quicarnẽ suã coinqͥnat. p
s ĩ qͥ simulacrũ fac̃ mechat᷑. Qđ si ĩ his factis ꝑseu̾at ⁊ penitñciã
ñ agit. recede ab illa : inoli conuiu̾e cũ illa. Sin aũ.⁊ tu particeps eris

Expanded text:
scedat; non est enim seruituti subiectus frater aut soror in huius modi, id est si infidelis noluerit esse cum coniuge fideli, hic agnoscat fidelis suam libertatem, ne ita se subiectum deputet seruituti, ut ipsam dimittat fidem, ne coniugem amittat infidelem. Hoc et de filiis atque parentibus, ista conditio ut Christum dimittat, si eum secum habere desiderat. Hoc ergo et de domo et de agris, hoc est de his rebus quae jure pecuniario possidentur. CAP. 254. arnem suam coinquinat, sed etiam qui simulacrum facit, moechatur. Quod si in his factis perseverat, et poenitentiam non agit, recede ab illa, et noli convivere cum illa. Sin autem, et tu particeps eris
Abbreviated transcription (Latin):
ł facinorosũ ł flagitiosum in uiro nou̾at. qͦ delectata ł libidinẽ exple-¬
bat. ł facilẽ uictũ habebat. ł ⁊̃ incedebat ornatior. Tẽ enĩ ille cui hoc
uxor dic̃. siu̾acit̃ eg̾ie penitñciã ab oꝑib mortuis qñ accessit ad baptism ũ
ht̃ q in funclam̃to fidẽ. que ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑. ꝓculdubio plꝰ tenebitur
amputabit.

Expanded text:
uel facinerosum uel flagitiosum in uiro nouerat, quo delectata uel libidinem explebat uel facilem uictum habebat uel etiam incedebat ornatior. tunc enim ille, cui hoc uxor dicit, si ueraciter egit paenitentiam ab operibus mortuis, quando accessit ad baptismum habetque in fundamento fidem, quae per dilectionem operatur, procul dubio plus tenebitur amputat.
Abbreviated transcription (Latin):
sit causa fornicationis uxorem dimitti. s qͥa ꝑmisit ñ iussit. dedit loc̃
apło monendi ut qͥ uolu̾it ñ dimittat uxorẽ infidelem. quo sit fortassis
ricia idolatͥa ñ : dubitandum ⁊ auariciã fornicationẽ eẽ. Qiusgͦ iam
qͣlibo illicitã concupiscentiã pot̾ recte aforncationis gn̾e separare. si aua¬
ritia fornicatio÷: Ex quo intelligit᷑ quod ꝓpt̃ illicitas concupiscentias. ñ
tm̃ q̃ instupͥs cũ alienis uiris aut feminis c̃mittãt᷑ s om̃ino qͣslib que aĩã

Expanded text:
sit causa fornicationis uxorem dimitti. Sed quia permisit, non jussit, dedit locum Apostolo monendi, ut qui voluerit non dimittat uxorem infidelem, quo sic fortassis ritia idololatria, non est dubitandum, et avaritiam fornicationem esse. Quis ergo jam quamlibet illicitam concupiscentiam potest recte a fornicationis genere separare, si avaritia fornicatio est? Ex quo intelligitur, quod propter illicitas concupiscentias non tantum quae in stupris cum alienis viri
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ illa sic euacuent᷑ q̃ c̃q in p̾ce uitiosa ꝯtͣregłã fidi dic̃t᷑. qͦ admo¬
dũ demoniũ rͥ noĩe excludr̃. Nã utiq ceric  si afferat p̃cẽ uiti¬
guit cipͥanꝰ. afferat ⁊̃ ut fieri sol&e aliꝗͣ p̃cẽ in qͣ loqͥt᷑ ꝯtͣ regła fidei
multi qͥppe irruunt ĩ p̃ces ñ solũ ab imꝑtaᷤᷤ loqͣcib s ĩ ab heticis ꝯ-
bitntes ꝗ bonȩ sinc. nec tm̃ qd in eis ꝑu̾sũ: euacuat illa q̃ ibi recta
st̃ :s ab eis pociꝰ euacuat᷑¬

Expanded text:
 in prece vitiosa contra regulam fidei dicuntur, quemadmodum daemonium Christi nomine excluditur. Nam utique haereticus si afferat precem vitiguit Cyprianus: afferat etiam, ut fieri solet, aliquam precem, in qua loquatur contra regulam fidei; multi quippe irruunt in preces, non solum ab imperitis loquacibus, sed etiam ab bitrantes quod bonae sunt; nec tamen quod in eis peruersum est euacuat illa quae ibi recta sunt, sed ab eis potius euacuat
Abbreviated transcription (Latin):
abet ꝓͥum antiquihostis inuidia. ut quos in pͣuoꝵ actuũ
ppetracionẽ s̃ resistñtes deciꝑe non ual& opinionẽ eoꝵ falsa adp̃sñs
& coep̾o nr̃o sinist᷑ rumor asꝑserat. utr̃ u̾a eent districta diutiꝰ fecimꝰ in-¬
qͥ sitiõe ꝑqͥri. ⁊ ñlã in eo de his q̃ fuerãt dicta culpã inueniꝰ. S ne qͥd
uidet᷑ omissir̃ q nr̃o potuuss& cordi dubiũ reman̾ẽ ad beati pet̾ sactis¬
simũ corpꝰ districta eũ ex habundanti fecimꝰ sacͣmta p̃be. Quib p̃stitis.
magna suniꝰ exultaciõe gauisi qd huiꝰcemo di innocentia euident̃ enituit.
ꝑquare: gła ur̃a p̃dictũ uirũ cũ om̃i caritate suscipiat. i reu̾entiã ei
qualẽ sacdotẽ dec⁊ ex hibeat nec ulla remaneat de his quȩ iã st̃ purgata
dubietas. Et ita supͣscͥpto uos ep̃o deuotissime opoeta iom̃ib ad herere
ut ꝯgrue decent᷑q dm̃ in eiꝰ ꝑsona uideamini ciuꝰminist᷑ ẽ honorare.

Expanded text:
abet antiqui hostis invidia, ut quos in pravorum perpetratione Deo sibi resistente decipere non valet, opiniones eorum falsa ad praesens et coepiscopo nostro sinister rumor asperserat, utrum vera essent, districta diutius fecimus inquisitione perquiri, et nullam in eo de his quae fuerant dicta culpam invenimus. Sed ne quid videretur omissum nostro potuisse cordi dubium remanere, ad beati Petri sacratissimum corpus districta eum ex abundanti fecimus sacramenta praebere. Quibus praestitis, magna sumus exsultatione gavisi, quod hujuscemodi innocentia ejus evidenter enituit.ra praedictum virum cum omni charitate suscipiat, et reverentiam ei qualem sacerdotem decet exhibeat; nec ulla remaneat de his quae jam sunt purgata dubietas. Et ita supradicto vos episcopo devotissime oportet in omnibus adhaerere, ut congrue decenterque Deum in ejus persona videamini cujus minister est honorare.
Abbreviated transcription (Latin):
mudanis nuĩꝗͣ cõstringit᷑ legibus. gladiũ ñ habet nͥ spualẽ. ñ occidit¬
s iuuificat.
beatipp leonis .xxi. regła decretaliũ ĩmo indulgñtia obseruada.¬

Expanded text:
mundanis nunquam constringitur legibus, gladium non habet nisi spiritmundanis nunquam constringitur legibus, gladium non habet nisi spiritsed vivificat. beati pape Leonis XXV regula decretalium servanda
Abbreviated transcription (Latin):
ne occidatur. siuero non pot̃. nullo mͦ liceat ei reqͥrenti eã redde ad oc-¬
cidendũ. que se ei obtulit ad defendendũ. S sollerti cura tͣnsmittat
eam ad locũ quẽ ipsa eleg̾it. ut sec᷑a possit uiu̾e. Si uͦ int̾dũ maritꝰ
eã inuen̾it. ⁊ repecierit scd̃m scłi potestatẽ habebit qd ei agere uelit¬
S audiat scm̃ augustinũ dicentẽ. Cũ enĩ uir a uirtute nõm̃ acceꝑit¬
&. mulier amollicia .i. fragilitate. quare cont᷑ crudelissimã libidinis
bestiã: uult unꝰ qͥsq uxorẽ suã ee̾̃ uictͥcẽ. cũ ipse ad pͥmũ libidinis ictum
uictꝰ cadat . Nã qͥcqͥd contͣ fidẽ catholicã ñ lic mulierib nec uiris licebit.
sit ꝑ qͥrat. ⁊ reddat. Sin aũ om̃mno ũ redlat. Maritꝰ uͦ ꝗͣ diu ipsa uiuit
ntꝰ hec ur̃a scĩtas adde studuerit sicuiꝰ uxer adult̾iũ ꝑpetͣuit. utr̃
marito ipsius liceat scqm humari ã legem eã int̾ficere. S dĩ rã eccłia

Expanded text:
ne occidatur. Si vero non potest, nullo modo liceat ei requirenti eam reddere ad occidendum, quae se ei obtulit ad defendendum, sed solerti cura transmittat eam ad locum quem ipsa delegerit ut secura possit vivere. Si vero interdum maritus eam invenerit et repetierit, ssed audiat S. Augustinum dicentem: Cum enim vir a virtute nomen accepit, et mulier a mollitie, id est fragilitate, quare contra crudelissimam libidinis bestiam vult unusquisque uxorem suam esse victricem, cum ipse ad primum libidinis ictum victus cadat? Nam quidquid contra fidem catholicam non licet mulieribus, nec viris licebit. sit, perquirat et reddat: sin autem, omnino non reddat. Maritus vero, quandiu ipsa vivat,  vestra sanctitas addere studuit, si cujus uxor adulterium perpetraverit, utrum marito ipsius liceat secundum mundanam legem eam interficere. Sancta Dei Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
penitñciã p̃fata si expedierit seruabit᷑ regła. nͥ focte idẽ aut mulier nirũ
qͥ mortuus fuãt occidisse notũt᷑. aut ꝓpinqͥtas ł alia q̃lib actio cͥminał
inpediat. Quod si ꝓbatũ fuĩt. sine ulla spe conugii cũ penitñcia ꝑpetuo
maneant. Siau̾negau̾it se eandẽ feminã uiuẽte uiro neqͣꝗͣ adult̾asse.
& p̃fati homicidii neut̾ eoꝵ conuinci potu̾it. pͣgẽt legalit̾ famã sciȩ opi¬
monis. ⁊ sũpto utant᷑ coniugio. si alia ut diximꝰ ñ impedierit ratio.

Expanded text:
 aut mulier virum qui mortuus fuerat, occidisse notentur, aut propinquitas, vel alia quaelibet actio criminalis impediat. Quod si probatum fuerit, sine ulla spe conjugii cum poenitentia perpetuo maneant. Si autem negaverit se eamdem feminam, vivente viro, nequaquam adulterasse, et praefati homicidii neuter eorum convinci potuerit, purgent legaliter famam suae opinionis, et sumpto utantur conjugio, si alia, ut diximus, non impedierit ratio.
Abbreviated transcription (Latin):
fornicatiõis uir dimittit uxorẽ. ł mulier uirũ inħ mũdo remanẽtẽ. ł
ad continentiam. ⁊ ex parte reman in pollutioe̾ : Siuͦ utͥsq ꝯueniat
aug̾e̾ desid̾ant. aut añ actȩ uite culpas dełe. ut sead ꝯtinẽtiã astͥn.¬
gãt. ⁊ meliorẽ uitã appetant: lic:. Siuiꝰ ꝯtinẽtiã ꝗͣ uirappetit muli¬
er recusat. diuidi conuigiũ non licꝵ.¬

Expanded text:
a vir dimittit uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel ad continentiam, et ex parte manet in pollutione? Si vero utrisque conveniat angere desiderant aut anteactae vitae culpas delere, ut se ad continentiam astringant et meliorem vitam appetant, licet. Si vero continentiam quam vir appetit mulier recusat, dividi conjugium non lic
Abbreviated transcription (Latin):
dñm occide̾ nabal uirũ stultũ & impiũ. atq om̃ia quȩ ad illũ
ꝑtin̾ẽt de moliri. S ad pͥmã int̾cessionẽ abigail femine prudñtis.
mox remisit minas. reuocauit ensẽ inuaginã. neq aliqͥd culpȩ. se
hostis incid̾unꝰ insidiis. ex qͦ sine aliqͦ peccĩ contagio surg̾e ñ pos-¬
sumꝰ. illũ pociꝰ euadndi aditũ petamꝰ. in qͦ minꝰ ꝑicłi nos ꝑpessuros
cernimus.

Expanded text:
 impium, atque omnia que ad eum pertinebant demolire, sed ad primam intercessionem Abigail femine prudentis mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpe se pro hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possumus, illum potius evadendi aditum petamus, in quo minus periculi nos perpessuros esse cernimus.
Abbreviated transcription (Latin):
i ñ solũ deruphino. s ⁊̃ de uniu̾sis qͦs uir sepiꝰ memoratꝰ. ⁊ elodĩ ⁊ fidĩ re¬
ligio̾e rep̾hñdit. Itẽ origenis ñ nulla opꝰcła q̃ uir beatissimꝰ ieronimꝰ ñ
repudiat legñda suscepimꝰ. Neliqͣ aũ oia c̃ auctore suo dm̃s eẽ tenuen-¬
qͣuis in pͥmo narratioĩs suȩ libꝰ tepuerit. ⁊ pꝰ in laudib atq excusatioẽ
origenis scismatici uñ ꝯscͥpserit librũ. ꝓpt̾rer̃ tñsingłarẽ noticiã qͣ¬
ad instructiõẽ ꝑtinet. usq̃qͣq ñ dicimꝰ renuendos. Itẽ orosium uirum
lii paschale opꝰ qͦd heroicis desebit u̾sib insigni laude ꝓferimꝰ. Itẽ ui¬

Expanded text:
 zelo Dei, et fidei religione reprehendit. Item, Origenis nonnulla opuscula quae vir beatissimus Hieronymus non repudiat legenda suscepimus, Reliqua autem omnia cum auctore suo dicimus esse renuen quamvis in primo narrationis suae libro tepuerit. Et postea in laudibus atque excusatione Origenis schismatici unum conscripserit librum, propter rerum tamen notitiam ad instructionem pertinent, usquequaque non dicimus renuendos. Item, Orosium virum lii Paschale opus, quod heroicis descripsit versibus, insigni laude proferimus. Item, J
Abbreviated transcription (Latin):
niceã cecxuiii. patrũ mediante maximo constantino augcsto. ĩ qͣ¬
arriꝰ ħeticꝰ cõdẽpnatꝰ:. Scam synodũ constantinopolitanã mediante
theo dosio seniore augusto. in qͣ machedoniꝰ ħeticꝰ debitã dãpnatiõẽ
excep̃. Scãm synodũ ephisinã. in qͣ nestoriꝰ dampnatꝰ: cũ ꝯsensu bea
tissimi celestini pape. mediante cirillo alexandrinȩ sedis antistite. ⁊
herchadio ep̃o ab italia destinato. Scãm synodũ calcedonensem. medi¬
ante marciano augusto. ⁊ anatholino constantino politano ep̃o. in qͦ
nestoriana. ⁊ heuthichiana heresis simul cũ dioscoro eiꝰq cõplicib
dãpnatȩ sunt. S ⁊ si qͣ st̃ ꝯcilia ascĩs patͥb hactenꝰ instituta p̾ser is
toꝵ .iiii. auctoritatẽ ⁊ custodienda ⁊ recipienda decreuimꝰ. lã nc̃ subia
bĩ cipͥani mr̃is. ⁊ carthaginensis epĩ. Itẽ. Opuscula bĩ gregorii. nata-¬
teni ep̃i. Itẽ opuscła beati basilii capadoceni ep̃i. Itẽ. opuscula beati

Expanded text:
cem et octo Patrum mediante maximo Constantino Augusto, in qua Arius condemnatus est; sanctam synodum Constantinopolitanam, mediante Theodosio seniore Augusto, in qua Macedonius haereticus debitam damnationem excepit; sanctam synodum Ephesinam primam, in qua Nestorius damtissimi Coelestini papae, mediante Cyrillo Alexandrinae sedis antistite, et Archadio episcopo ab Italia destinato. Sanctam synodum Chalcedonensem, mediante Martiano Augusto, et Anatholio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana haeresis simul cum Dioscoro ejusque complicibus damnatae sunt. Sed et si qua sunt concilia a sanctis Patribus hactenus institutaor auctoritatem, et custodienda et recipienda decrevimus. Jam nunc subji, Cypriani martyris, et Carthaginensis episcopi. 244 Item, opuscula beati Gregorii Nazanzeni episcopi. Item, opuscula beati Basilii Cappadociae episcopi. Item, opuscula beati
Abbreviated transcription (Latin):
nũ malum facis qui bñ ut̾is iuratiõe. que ⁊ si ñ bĩma. tñ necessa¬
ria est ut alt̾i ꝑsuadeas quod utilit̃ suades. s amalo ẽ illiꝰ cuiꝰ in-¬

Expanded text:
n malum facis qui bene uteris juratione, quae, etsi non bona, tamen necessaria est, ut alteri persuadeas quod utiliter suades, sed a malo illius cujus inf
Abbreviated transcription (Latin):
OMIBUS ORIHODOXIS PER
unumquemq pro ut gesserit recepturũ
quid ueniat in quaerela tacere non licuit
sed nobis loqui necessitas imperauit. di¬
cente ꝓpħa. Exalta ut tuba uocem tuã
Et cui om̃iu aeccłarũ cura est si dissimulẽ.
cum demundo ꝓfulgura ꝓficiscitur mundꝰ

Expanded text:
 orthodoxis per unumquemque prout gesserit recepturum, quid veniat in querelam tacere non licuit, sed nobis loqui necessitas imperavit, dicente propheta, Exalta ut tuba vocem tuam . Et cui omnium ecclesiarum cura est, si dissimulem, cum de mundo per fulgura proficiscitur, mundu
Abbreviated transcription (Latin):
SERUUS XPI. LICTORI CSERUO
SGO ET PARENS IN OÑO FIOEI
Compellor amultis tam
ep̃is quam reliquis seruis dĩ.¬
Icanonum sententias collige¬
re: & inuno uolumine redi¬
gere: & de multis unũ facere
sed aut me oppido conturbat.
qd diuersȩ inter pretutiones
uarias sententias faciunt.
& lic& unus sit sensus. diuersȩ
tamen sunt sententiȩ. & aliȩ
longiores aliȩ breiuores. Ea
gestorum ab eati petri principatu usq ad
litas sentire cognoscat qui meruit de apłoꝵ
supͣ dictę sc̃ę sedis martrrio coronari. uelqͥ
contra canones apłoꝵ excessisse cognoscit᷑.

Expanded text:
servo suo et parenti in Domino fideli Compellor a multis tam episcopis quam reliquis servis Christi canonum sententias colligere, et in uno volumine redigere, et de multis unum facere. Sed hoc oppido conturbat, quod diversae interpretationes varias sententias faciunt, et licet unus sit sensus, diversae tamen sunt sententiae, et aliae longiores, aliae breviores. Ea gestorum a beati Petri apostoli principatu usque adlitas sentiens recognoscat, quis meruerit de episcopis supradictae sedis martyrio coronari, vel si quis contra canones apostolorum excessisse cognoscatur.