comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si simpia cacitas: Quid tergi uersari s: quid serentate ueriatis nebulas tuic peruersitatis
ffendis : Quid intanta scripturarũ luce tenebras. unde tnsidieris ĩquaris. Qui
imporalem tantum modo utilitatẽ ꝓmittis. continentib: scĩs: Nomen aeter¬
qundabo eis: Quid ab omni concubitũ munes. et eo quoque ipso quo hinc sese absto¬
set ei quae sunt dñi cogitantes quomodo placeant domino: Ad terrendã commo¬
ltem referre conaris: Nomen aeternũ dabo eis Quid regnũ caelorum ꝓpter
qoa secastrauerunt scĩ spadones. in hac tantũ uitti intelligendum esse contexi¬
s: Nomen aeternum dabo eis: Et si forte hic ipsum acternum ꝓdiuturno co¬
uris accipere : addo accumulo. inculco. necumquam deerit: Quid quȩris
implius : Quiddicis amplius: Ae ternum hoc nomen quid quid illuest spadonib:
in. quod utique gloriã quamdã ꝓpriã. excellentemq. significat : nonerit com¬

Expanded text:
rsaris inpia caecitas?- quid tergiuersaris? quid serenitati ueritatis nebulas tuae peruersitatis rsaris inpia caecitas?- quid tergiuersaris? quid serenitati ueritatis nebulas tuae peruersitatis offundis? quid in tanta scripturarum luce tenebras unde insidieris inquiris? quid temporalem tantummodo utilitatem promittis continentibus sanctis? nomen aeternum dabo eis. quid ab omni concubitu inmunes et eo quoque ipso, quo hinc sese abstinent, ea quae sunt domini cogitantes, quomodo placeant domino, ad terrenam commoditatem referre conaris? nomen aeternum dabo eis. quid regnum caelorum, propter quod se castrauerunt sancti spadones, in hac tantum uita intellegendum esse contendis? nomen aeternum dabo eis. et si forte hic ipsum aeternum pro diuturno conaris accipere, addo, accumulo, inculco: n e.c umquam deerit. quid quaeris amplius? quid dicis amplius? aeternum hoc nomen, quidquid illud est, spadonibus dei, quod utique gloriam quandam propriam excellentemque significat, non erit com
Abbreviated transcription (Latin):
ad firmans hoc uitae p̾senti : esse utilem non futurae. Quid aliud
istis restat: Nisi ut ipsũ regnũ caelorũ : ad hanc temporalẽ utõ
inqua nunc sumus. ad serant pertinere : Cur enĩ non et in hanc in sanã
ꝓgrediatur caeca praesumptio : & quid hac adsertione furiosius: N
& si regnũ caelorũ. aliquando ecclesia &iã quae hoc tẽpore est appa
missionem habeat uitae p̃sentis : & futurȩ in om̃ib: tam̃ bonis operb
suis non respicit quae uident᷑ : sed quae non uidentur. Quae enĩ uiden
temporalia sunt . quae autem non uidentur aeterna: Nec sane sp̃ssist
ret: eorumq beluinũ ĩpecũ abo uili suo. in expugnabile mumtione i¬
leret: Cũ enĩ dixisset despadonib: dabo eis indom̃o mea & in muro mes
nominatũ. meliorẽ multo quã filiorũ atq filiarũ : nequis nomiũ ian
existimaret : aliquid in his uerbis temporale sperandũ continuo subias
Nom̃ aet̃nũ dabo eis : necuriquã de erit. Tãquã dicereo. Quid tergius¬

Expanded text:
adfirmans hoc uitae praesenti esse utile, non futurae? quid aliud istis restat, nisi ut ipsum regnum caelorum ad hanc temporalem uitam, in qua nunc sumus, adserant pertinere? cur enim non et in hanc insaniam progrediatur caeca praesumptio? et quid hac adsertione furiosius? nam etsi regnum caelorum aliquando ecclesia etiam quae hoc tempore est appelomissionem habeat uitae praesentis et futurae, in omnibus tamen bonis operibus suis non respicit quae uidentur, sed quae non uidentur. quae enim uidentur, temporalia sunt: quae autem non uidentur, aeterna. Nec sane spiritus aleret eorumque beluinum inpetum ab ouili suo inexpugnabili munitione repelleret. cum enim dixisset de spadonibus: dabo eis in domo mea et in muro meo locum nominatum, meliorem multo quam filiorum atque filiarum, ne quis nimium carnalis existimaret aliquid in his uerbis temporale sperandum, continuo subiecit: nomen aeternum dabo eis, nec umquam deerit, tamquam diceret: quid tergiue
Abbreviated transcription (Latin):
quimpopulo isrħ non fuerunt quia et ipsos uidemus cũ iudei non fuant:
tam̃ fieri xp̃ianos: nec de illis dixisse ꝓphetã : qui ꝓposito continentur
iugia non quaerentes se ipsos castrint ꝓpt̃ regnum caelorum: Itn
ta dementia quisquam ẽ contrarius ueritati ut in carne factos eimi
meliorem quam coniuati locum indomodei habere credat. & piog
sito continentes corpus. usque ad contemtas nubtias castigantes sep
non incorpore. sed inipsa concupiscentiae radice castrantes. caeleto
& an gelicã uitã in terrena mortalitate meditantes. coniuga torim
meritis pares esse contendat. & xp̃o laudanti eos qui se ipsos castras¬

Expanded text:
qui in populo Israhel non fuerunt, quia et ipsos uidemus, cum iudaei non fiant, qui in populo Israhel non fuerunt, quia et ipsos uidemus, cum iudaei non fiant, tamen fieri christianos, nec de illis dixisse prophetam, qui proposito continentiae coniugia non quaerentes se ipsos castrant propter regnum caelorum: itane tanta dementia quisquam est contrarius ueritati, ut in carne factos eunuchos meliorem quam coniugati locum in domo dei habere credat et pio proposito continentes, corpus usque ad contemptas nuptias castigantes, se ipsos non in corpore, sed in ipsa concupiscentiae radice castrantes, caelestem et angelicam uitam in terrena mortalitate meditantes, coniugatorum meritis pares esse contendat et Christo laudanti eos, qui se ipsos castra
Abbreviated transcription (Latin):
sifficit utiq cũ xpiani fiunt : & dei p̃cepta custodiunt eo ꝓ̃posito sunt¬
tam ut coniuges potuissen ha berent caeteris indomodei coniugatis fide¬
bus adequari qui prolem licitae pudica equae suscepta . inder timore
nutriunt. docentes filios suos. ut ponant indõ spẽ suã : Non autem ac¬
uipere melioremlocũ. qui ẽ filiorũ atque filiarũ: Neque enĩ uxores
animi uit ute : sed carnis neccessitate nonducunt: Contendat sane qui
uoluerit : dehis ꝓphetã spadonib hoc prenuntiasse : qui corpore absesi
sunt. Iste quoque error causae quã suscepimus suffragatur: Neque eni
spadones istos eis qui indomo eiꝰ non habent locũ p̃tulit deus: sedeis utique
ninfiliis generandis ut conugalis uitae meritũ seruant : Nãcũ dicit dabeeis
cĩ multo meliorẽ ostendit & coniugatis dari . sed multo inferiorẽ : Vt
ergo concedamus indomo dĩ. praedictos futuros eunuchos secundũ carno

Expanded text:
sufficit utique cum christiani fiunt, et Dei praecepta custodiunt, eo tamen proposito sunsufficit utique cum christiani fiunt, et Dei praecepta custodiunt, eo tamen proposito sunt, ut coniuges si potuissent haberent, ceteris in domo dei coniugatis fidelibus adaequari, qui prolem licite pudiceque susceptam in dei timore nutriunt, docentes filios suos, ut ponant in deo spem suam, non autem accipere meliorem locum quam est filiorum atque filiarum. neque enim uxores animi uirtute sed carnis necessitate non ducunt. contendat sane qui uoluerit de his prophetam spadonibus hoc praenuntiasse, qui corpore abscisi sunt, iste quoque error causae quam suscepimus suffragatur. neque enim spadones istos eis qui in domo eius non habent locum praetulit deus, sed eis utique qui in filiis generandis coniugalis uitae meritum seruant. nam cum dicit: dabo eis locum multo meliorem, ostendit et coniugatis dari, sed multo inferiorem. ut ergo concedamus in domo dei praedictos futuros eunuchos secundum carnem,
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ spadones qu sunt sunt autẽ ali qui ab hominib facti sunt: et sunc spadones qui
suipsos castrauerunt ꝓpter regnum caelorum Qui potest capere capiat: Quid uera¬
ius quidlucidius dia potuit: xp̃s dicit. ueritas dicit : urtus & sapientuade dicit:
us qui pio ꝓposito abuxore ducenda se continuerint. castrare seipsos ꝓpterregnũ
uelorũ: E contra humana uanitas. impia temeritate contendit eos qui fatunt:
p̃sentẽ tantũ modo nec essitatẽ molestiarum coniugaliũ deutare : in regnoautẽ
uelorũ amplius quicquam caeteris non habere. de quib: autẽ spadonibus
loqutur deus ꝑ esaiam ꝓphecã. quib sedicit daturũ indomo sua & in mu¬
to suo locũ nominatũ meliorem mulco qua filiorũ atq filiarũ. nisi de
bis qui se ipsos castrant ꝓpt̃ regnũ caclorũ : Nã illis quib ipsũ urile menbrũ
debilitatur ut generare nom possint sicut sunt eu nuchi diuitũ & regum

Expanded text:
 ita nati sunt; sunt autem alii qui ab hominibus facti sunt; et sunt spadones qui se ipsos castrauerunt propter regnum caelorum. qui potest capere, capiat. quid ueracius, quid lucidius dici potuit? Christus dicit, ueritas dicit, uirtus et sapientia dei dicit eos, qui pio proposito ab uxore ducenda se continuerint, castrare se ipsos propter regnum caelorum, et contra humana uanitas inpia temeritate contendit eos, qui hoc faciunt, praesentem tantummodo necessitatem molestiarum coniugalium deuitare, in regno autem caelorum amplius quidquam ceteris non habere! De quibus autem sloquitur Deus per Isaiam prophetam, quibus se dicit daturum in domo sua et in muro suo locum nominatum, meliorem multo quam filiorum atque filiarum, nisi de his qui se ipsos castrant propter regnum coelorum? Nam illis quibus ipsum virile membrum debilitatur, ut generare non possint, sicut sunt eunuchi divitum et regum,
Abbreviated transcription (Latin):
diguus amorita diligit ut rebus quasdiligit subiciatur: oꝓpterea
Ne facienda oꝑa sua pindigentiac necessitatẽ potius quã ꝑhabun¬
daptiã beneficientiae ds amorc putarctur. cui rei memor apłs dic¬
curus decaritate suꝑ eminentẽ uiã demonstraturũ seait. Et alio
loco. Suꝑ eminentẽ inqͥt scientiac cantutẽ xp̃i. Cũgͦ sic oporteret
as creaturã sua. Utsit et ut mancat. Ut esset ergo quod mancrte.
sp̃s dĩ ferebatur suꝑ aquas. Ut autẽ mancret uidit quia bona cst

Expanded text:
digus amor ita diligit, ut rebus, quas diligit, subiciatur, propterene facienda opera sua per indigentiae necessitatem potius quam per abundantiam beneficientiae deus amare putaretur? cuius rei memor apostolus dicturus de caritate supereminentem uiam demonstraturum se ait et alio loco, supereminentem, inquit, scientiae caritatem Christi. cum ergo sic oporteretDeus creaturam suam, ut sit et ut maneat. Ut esset quod maneret, 'spiritus Dei ferebatur super aquas'. Ut autem maneret, 'vidit Deus cunct
Abbreviated transcription (Latin):
Et quo modo dixdifiat luax. utrum cẽporalit̃ an in uerbi acternitate
Et sureporalit. utiq mutabiliter. Q uomodo gͦ possic incelligi hoc diccit
amisi pcrtatutã: Ipse qͥpic c̃. in comutibilis Ec sipertaturã dixds
fiat lux quomodo est pͥma creatura lux: Anne. lux pͥma creatura.¬
quia iamdictũc. in pͥncipio fecit dscaclũ &terrã: Et poterat pedestẽ
ereaturã uox ficri tẽporalit̾ atq mutabilit̃ qua diceretur fiat lux
Quodsi ita ẽ. corporalis lux facta c̃. ista quã corpoicis oculis cernimꝰ
dicente dno ꝓertatuiã spiritulẽ qua iam ftccrat cũ in pͥncipio fec̃ dsclũ

Expanded text:
Et quomodo dixit Deus, Fiat lux? utrum temporaliter, an in Verbi aeternitate? et si temporaliter, utique mutabiliter. Quomodo ergo possit intelligi hoc dicere Deum nisi per creaturam? ipse quippe est incommutabilis; et si per creaturam dixit Deus, Fiat lux, quomodo est ergo quia iam dictum erat: in principio fecit deus caelum et terram? et poterat per caelestem creaturam uox fieri temporaliter atque mutabiliter, qua diceretur: fiat lux. quod si ita est, corporalis lux facta est ista, quam corporeis oculis cernimus, dicente deo per creaturam spiritalem, quam deus iam fecerat, cum in p
Abbreviated transcription (Latin):
mortis penetrans uiã. uelut acus redinte grauit scissa quȩdã nosu
uestim̃ta naturac.: quã populus udȩorũ diues in lege. aegenus u

Expanded text:
mortis penetrans uiam uelut acus redintegrauit scissa quaedam nostrae uestimenta naturae, quam populus Iudaeorum diues in lege. egenus
Abbreviated transcription (Latin):
leto beatius. sic honesto homestius est quod honestum uoluit a ppellare. Abst
co utturp ẽ sit unde loquens apostolus petrus ait Uiriuxoribus uestris tam¬
uoiuis an furm iori & subicto. tribute honorem: quasicoberelibus gyatio &
llus uidloquens subditas esse uris suis. exemplo sarrae adhortatur: Namsi quȩda
nqut scae mulieres quae in dm̃ sperabant. ornabant se obsequentes uiris suis.¬
qumodo safra obaudiebet arbrahȩ dominumilłum uocans cuus factae estis filiȩ.
bede facentes &̃ nontimentes ullam percurbationem: Unde & illud quo d de.
innubta paulus a postolus dixit ut sit scã corporesis ed tantum modo spũ : Fieri¬
sp̃s S ed necunquam nos potius argumentari. quam hoc diuino elo quio ꝓbare ude¬
amur. quõ petrus sayram commemoraturus. scaẽ inquit mulieres tantum mo

Expanded text:
beato beatius, sic honesto honestius est, quod honestum voluit appellare. Absit beato beatius, sic honesto honestius est, quod honestum voluit appellare. Absit enim ut turpe sit unde loquens apostolus Petrus ait: Viri, uxoribus vestris tanquam vasi infirmiori et subjecto tribuite honorem, quasi cohaeredibus gratiae. Et illas at loquens, subditas esse viris suis exemplo Sarae ad hortatur: Nam sic quaedam, inquit, sanctae mulieres, quae in Dquomodo Sarra obaudie bat Abrahae, dominum ilium uocans, cuius factae estis filiae benefacientes et non timentes ullam perturbationem. Vnde et illud, quod de innupta Paulus apostolus dixit: ut sit sancta et corpore et spiritu, non sic accipispiritus. sed ne cuiquam nos potius argumentari quam hoc diuino eloquio probare uideamur, quoniam Petrus Sarram commemoraturus, sanctae, inquit, mulieres tantummo
Abbreviated transcription (Latin):
pe esse uinculum conligare. Alioquin aiam primas nubtias condemnabim
quas necata fruges. nec nouatianĩ. nec dissertissi mus leorũm astipulator
tortulianus. turpes ausus est dicere : Sedquem ad modum cum alt. dicdi
tem in nubtis &uiduis. bonum esse illis si sic permanserint : utiq. bonũ po¬
suit ꝓmeliore: Quoniam omne quod bono comparatum mellus dicitio
& tam hoç ꝓculdu biobonũ est. Nam quid est aliud: quoditã dicitr mu¬
us nis quod magis bonũ est :: Netideo consequenter eũ sensisse ar¬
tonur maluomessẽ si nubserint quonam cht bonumesse ills sise permnse¬
ut lta oim cum ait. sed adid quod honestum est non matrimonum turpe esse
monfoatut. sed quodhonesto erat honestius. generalis honesti nomine cominenda¬
ti pae honestum est . & perte quppe declarauit hoc essebono illud melus ubi at
pile ultum bene facit. & quinon dit nubtum meluis fact. et hacillo besto
peadus ubi aut bcatior autem erit si sic ꝑ manserit. Sicit ergobono melius et

Expanded text:
pe esse vinculum conjugale; alioquin etiam primas nuptias condemnabimus, quas nec Cataphryges, nec Novatiani, nec disertissimus eorum astipulator Tertullianus turpes ausus est dicere. Sed quemadmodum cum ait, Dico autem innuptis et viduis, bonum esse illis si sic permanserint; utique bonum posuit pro meliore, quoniam omne quod bono comparatum melius dicitur, etiam hoc procul dubio bonum est: nam quid est aliud quod ita dicitur melius, nisi quod magis bonum est? nec ideo consequenter eum sensisse arbitramur, malum esse si nupserint, quoniam dixit, bonum esse illis si sic permanserint: ita etiam cum ait, sed ad id quod honestum est; non matrimonium turpe esse monstravit, sed quod honesto erat honestius generalis honesti nomine commendatum est. Aperte quippe declaravit hoc esse bono illo melius, ubi ait, Qui dat nuptum, bene facit; et qui non dat nuptum, melius facit: et hoc illo beato beatius, ubi ait, Beatior autem erit, si sic permanserit . Sicut ergo bono melius et
Abbreviated transcription (Latin):
ompositio templo dĩ cum idolis : Quare ergo nonuident similiter eẽ. dicendum :
mbrum xp̃i futurus es cum acceperis baptismum: Nonpossunt membra . esse
imbra meretricis: quia & hoc apłs dicit : Qui& ałio loco: nolite inquid errare:
le formcatores. neque idolis serinentes: & cetera que illic enumerat: regnum dĩ
ssdlebunt: Cum ergo adbaptismum idolis seruientes non admittimus: & forni¬
ores admittendos putamꝰ: cum&his &ceteris in alis dicat: &haec quidẽ fuistis:

Expanded text:
onpositio templo dei cum idolis? quare ergo non uident similiter esse dicendum: membrum Christi futurus es, cum acceperis baptismum; non possunt membra Christi esse membra meretricis? quia et hoc apostolus dicit, qui et alio loco, nolite, inquit, errare; neque fornicatores neque idolis seruientes et cetera, quae illic enumerat, regnum dei possidebunt. cur ergo ad baptismum idolis seruientes non admittimus et fornicatores admittendos putamus, cum et his et ceteris malis dicat: et haec quidam fuistis,
Abbreviated transcription (Latin):
nrã. Nidet itaque qui recte uidet: ubi. & quando & undt
speranda sit illa pfectio: cui non sit quod adicipcesit uind¬
iustus ex fide uunt. Si autẽ p̃cepta nonessent: nonutiq ũ
ubist homo certius inspiccret: et uderet unde caucnitus

Expanded text:
nt. Videt itaque, qui recte videt, unde, et quando, et ubi speranda sit illa perfectio cui non sit quod adjici possit. Si autem praecepta non essent, non utique esset ubi se homo certius inspiceret, et videret unde averteretur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ahac igitur mortali uita esse quasdã poenas purgatorias con¬
slemur: non quib affliguntur quorũ uita ud non inde sit melior.
uel potius inde sit pcior Sed illac st̃ purgatoriac. qui cos coheres
quidc̃ homo. qui ued ignorantia uel iniusticia iale aliquil aos
non peccat ds̃. qui iusto quãuis occulto iudicio fieri sinic. Suss
Uerũ tamen ante iudiciũ illut seucrissimũ nouissimuq paut
Non autẽ om̃s uenient inscpicernas pocnas. quac post ilinubri¬
sunt futurut. Sed poena aetna idõ dura &iniusta sensib udtar
humanis: quia in hac infirmitate. de ẽ. ille sensus altissimne pans¬
me sapientiac. quo sentiri possit quantũ nefus in illa prinas
uaricationẽ commissũ sit. Quanto enĩ magis homo fruebatirꝰ
dignus: Quihoc in se perimit bonũ quod ec̃. possit aec̃nũ. Et nul¬

Expanded text:
a quidem mortali esse quasdam poenas purgatorias confitemur, non quibus affliguntur quorum vita vel non inde fit melior, vel potius inde fit pejor: sed illis sunt purgatoriae qui eis coerciti peccat quidem homo, qui uel ignorantia uel iniustitia cuiquam mali aliquid facit; sed non peccat Deus, qui iusto, quamuis occulto, iudicio fieri sinit. Sed  et tunc, uerum tamen ante iudicium illud seuerissimum nouissimumque patiuntur. Non autem omnes ueniunt in sempiternas poenas, quae post ilSALVATORIS. Sed poena aeterna ideo dura et iniusta sensibus uidetur humanis, quia in hac infirmitate moribundorum sensuum deest ille sensus altissimae purissimaeque sapientiae, quo sentiri possit quantum nefas in illa prima praeuaricatione commissum est. quanto enim magis homo fruebatur d dignus aeterno, qui hoc in se peremit bonum, quod esse posset aeternus. hin
Abbreviated transcription (Latin):
trinxit & sibi &iam licita nelicerent non imperiolegis. sed consilio carta¬
tis effecit: Et bonũ est pudicitia coniugalis. sed melius bonumest contuen¬
tia uidualis : Hoc ergo melius illius bonĩ sum missione honoratur non illul
bonum melioris huius laude dignatur: Quod autem a postolus. cumçeb¬
bum &x innubtarũ commendar& fructũ: quia cogitant quae sunt dñ. quo¬
modo placeant deo. subiecit & ait. Hoc autem adutilitatẽ uestrã dico
nonbaqueum uobis utiam. id est non ut uos cogam sed ad id quod honestum
est. non quia in nubtarum bonum honestum dixit. ideo putare debemus. cu

Expanded text:
trinxit et sibi etiam licita ne licerent non imperio legis, sed consilio caritatrinxit et sibi etiam licita ne licerent non imperio legis, sed consilio caritatis effecit. et bonum est pudicitia coniugalis, sed melius bonum est continentia uidualis. hoc ergo melius illius boni submissione honoratur, non illud bonum melioris huius laude damnatur. Quod autem apostolus, cum caelibum et innuptarum commendaret fructum, quia cogitant quae sunt domini. quomodo placeant deo, subiecit et ait: hoc autem ad utilitatem uestram dico, non ut laqueum uobis iniciam. id est non ut uos cogam, sed ad id quod honestum est. non quia innuptarum bonum honestum dixit, ideo putare debemus tu
Abbreviated transcription (Latin):
ta est: cui uult nubat. tantũ in dno: beatior autemerit si sic perserit secundũ
meum cõnsilium: satis ostendit beatam esse indoo &iam post mortem uirriterum
nibentem fidelem sed in eodem dnõ uiduam beatiorem: hoc est ut scripturarũ
sontantum uerbis uerum aiam exemplis loquar beatũ esserith: sed annã bea¬
tiorem: Qua ꝓpter hoc primumꝰ oportet ut noueris. bonum quo delegibi¬
non damnat unas nubtias tuas. sic. neciuduitas tua cuius quam secindis
Hinc enim max une catafy garum & nouationorũ hereses tumłeruot
quas buccis sonantibus non sap̃ientib: &iam tertullianus in flauit. dũ
secundas nubtias tanquam inlicitas. maledico dente concidit : Ab hao san
extollas bonumtuũ ut quod malum non est utam quam malum crimineris
ilienum sed tanto magis gaude tuo bono. quanto magis non tantũ illo deuta¬
rimala sedquȩdam bona &iam superari : Alala sunt enim adulterumud
forncatio: Abhis autem inlicitis ualde longe est qua euoti libertate se. ods¬

Expanded text:
ta est: cui uult nubat, tantum in domino. beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium, satis ostendit beatam esse in domino etiam post mortem uiri iterum nubentem fidelem, sed in eodem domino uiduam beatiorem: hoc est, ut scripturarum non tantum uerbis, uerum etiam exemplis loquar, beatam esse Ruth, sed Annam beatiorem. Quapropter hoc primum oportet ut noueris, bono, quod eleginon damnat unas nuptias tuas, sic nec uiduitas tua cuiusquam secundas. hinc enim maxime Cataphrygarum ac Nouatianorum haereses tumuerunt, quas buccis sonantibus, non sapientibus etiam Tertullianus inflauit, dum secundas nuptias tamquam inlicitas maledico dente concidit, quas omnino extollas bonum tuum, ut quod malum non est, tamquam malum crimineris alienum, sed tanto magis gaude tuo bono, quanto magis uides non tantum illo deuitari mala, sed quaedam bona etiam superari. mala sunt enim adulterium uel fornicatio. Ab his autem inlicitis ualde longe est, quae uoti libertate se obs
Abbreviated transcription (Latin):
mens confligat cum transierit rixa in terra. cum tranfierit bellum cordis. cum
transierit quod dictum est. Caro congipiscit aduersus spm̃ & sp̃s aduersus car

Expanded text:
mens confligat; cum transierit rixa in terra, cum transierit bellum cordis, cum mens confligat; cum transierit rixa in terra, cum transierit bellum cordis, cum transierit quod dictum est, Caro concupiscit adversus spiritum, et spir
Abbreviated transcription (Latin):
millis uoluntas deiꝰ ut mali damnentur: inignem sempiternam: Alud est ut fiat
ate Ut ergo fiat inte nonsine causa oras nisi ut bene sit tibi: Siue ergo benesit tibi
siue male sit tibi fietinte. sed fiat & ate. Quare ergo dico fuat uoluntas tua in
caelo & interra: & non dicofiat uoluntas tua in caelo & aterra: Quia quod fit inte
ipse faciat inte: Num quam fitate quod nonͥ pse facit inte: Sed aliquando facit inte
ra uel sicut in caelo ita et in terra᷑ Facuint angeli uoluntatem tuam. faciamus et nos
fiat uolantas tua sicut & in caelo & in terra: Mens caelum est. caro terra est: Quan¬
di dicis. sitam̃ dicis quod ait apostolus mente seruio legidei. carne autem legi
peccati. Fit uoluntas dei incaelo. sed nondum in terra : Cum uero menti consenserit
& ab sorta fuerit mors inuictoria ut nulla desideria carnalia remaneant con quibus

Expanded text:
in illis voluntas Dei, ut mali damnentur in ignem sempiternum. Aliud est, ut fiat in illis voluntas Dei, ut mali damnentur in ignem sempiternum. Aliud est, ut fiat a te. Ut ergo fiat in te, non sine causa oras, nisi ut bene sit tibi. Sive ergo bene sit tibi, sive male sit tibi, fiet in te: sed fiat et a te. Quare ergo dico, Fiat voluntas tua in coelo et in terra: et non dico, Fiat voluntas tua a coelo et a terra? Quia quod fit a te, ipse facit in te. Nunquam fit a te, quod non ipse facit in te. Sed aliquando facit in te, autem, in coelo et in terra, vel, sicut in coelo et in terra? Faciunt Angeli voluntatem tuam, faciamus et nos. Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra. Mens coelum est, caro terra est. Quando dicis, si tamen dicis, quod ait Apostolus, Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati ; fit voluntas Dei in coelo, sed nondum in terra. Cum vero caro menti consenserit, et absorpta fuerit mors in victoriam , ut nulla desideria carnalia remaneant cum quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Nam etceueniat: Sed quid tibi ꝓdest si ad sinistram te inueni&: Ergo & hic
tibi bene optas. ꝓte oras. hoc desideras. hoc cupis orando. ut sic uiuas. quo modo
adregnũ dei quod ẽ omnib: scis dandum percineas : Ergo ut bene uiuas t
oras dicis adueniat regnum tuum. pertineamus ad regnum tuum: Genat & nobis
deus uoluntatem suam : Memento quodimbolo reddidisti. credo in dm̃ patrem omni¬
potentem Si omni potes est. tuoras ut fiat uoluntas eius: Quid est ergo
fiat uoluntas tua: fiat inme ut nonres istam uoluntati tue. Ergo & hieꝓte
oras & non ꝓdeo: fiat enim uoluntas dei inte & sinon ftate. Nã & quibus dicturus
est uenite benedicti patris mei percipite regnum quoduobis paratũ est abori¬
gine mundi : fied inillis uoluntas dei ut uistĩ & scĩ accipiant regnum: & quibus
dicturus est ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo &angelis eius. fiet

Expanded text:
Nam ecce veniet: sed quid tibi prodest, si ad sinistram te inveniet? Ergo et hic Nam ecce veniet: sed quid tibi prodest, si ad sinistram te inveniet? Ergo et hic tibi bene optas, pro te oras. Hoc desideras, hoc cupis orando, ut sic vivas, quomodo ad regnum Dei, quod est omnibus sanctis dandum, pertineas. Ergo, ut bene vivas, tibi oras cum dicis, Veniat regnum tuum. Pertineamus ad regnum tuum: veniat et nobiDeus voluntatem suam? Memento quod in symbolo reddidisti: Credo in Deum Patrem omnipotentem. Si omnipotens est, cur oras ut fiat voluntas ejus? Quid est ergo, Fiat voluntas tua? Fiat in me, ut non resistam voluntati tuae. Ergo et hic pro te oras, et non pro Deo. Fiet enim voluntas Dei in te, etsi non fit a te. Nam et quibus dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi, fiet in illis voluntas Dei, ut justi et sancti accipiant regnum: et quibus dicturus est, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus ; fiet
Abbreviated transcription (Latin):
ficetur. nom̃ tuum. Quod rogas ut sã ficetur nomendei. scm̃ cest : Quid rogas quod
iam scm̃ est: Deinde cum rogas. ut scĩ ficetur nomen ipsius non quasi ꝑ illo illum
rogas : & ꝓte : intellige. & ꝓte rogas. Hoc enim rogas. ut quod semper scm̃ est inse :
scĩ ficet᷑ inte : Quid est sc̃ĩ ficetur : Scm̃ habeatur non contemnatur : Ergoudes
quia cumoptas. tibibonum optas: tibi enim malum est si contemseris nomen dei
regnũ dei : Deillo enim regnodicit᷑ quoderit post finem saecili: Nam regnũ sem¬
per habet deus & dnum quam est sine regno cui seruit uniuersa creatura: sedquad
regnum optas: De quo scriptũ est in euangelio: Genite benedicti patris ma
percipite regnum quod uobis paratũ est abinitio saeculi Ecce dequo dicimuis¬
adueniat regnum tuũ. ut in nobis ueniat op̃tamus. ut in illo ueniamus optamus

Expanded text:
ficetur nomen tuum. Quid rogas ut sanctificetur nomen Dei? Sanctum est. Quid rogas, quod ficetur nomen tuum. Quid rogas ut sanctificetur nomen Dei? Sanctum est. Quid rogas, quod jam sanctum est? Deinde cum rogas ut sanctificetur nomen ipsius, nonne quasi pro illo illum rogas, et non pro te? Intellige, et pro te rogas. Hoc enim rogas, ut quod semper sanctum est in se, sanctificetur in te. Quid est, sanctificetur? Sanctum habeatur, non contemnatur. Ergo vides quia cum optas, tibi bonum optas. Tibi enim malum est si contempseris nomen Dei,regnum Dei? De illo enim regno dicitur quod erit post finem saeculi. Nam regnum semper habet Deus; et nunquam est sine regno, cui servit universa creatura. Sed quod regnum optas? De quo scriptum est in Evangelio, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio saeculi. Ecce de quo dicimus, Veniat regnum tuum. Ut in nobis veniat, optamus; ut in illo inveniamur, optamus.
Abbreviated transcription (Latin):
quid uobis necessarium sit prius quã petatis ab eo: Nolite ergo multum loqui qua nout
quid nobis sit necess arium ut quid uel pauca uerba dicimꝰ : ut quid oramus: ipse sd̃
det quod scit nobis nec essarium. Sed ideo uoluit ut ores ut desideranti degne uilescgt
quod dederit quia et ipsum desiderium ipse in simuauit : Verba ergo quae docuit
ibi scriptumest. Vos ergo in quit dicite: Pater noster ques in caelis. Obi uos uidetis¬
dm̃ patrem habere coepistis. sed habebitis cũ natifueritis Quam quam & modo uteꝙ
nascamini. illius semine conceptiestis tamquam utero aecclesiae infonte pariendi
Pater noster : qui es in caelis. Mementote uos patrem habere incaelis. mementoce
uos depatre adam iatos in mortẽ. depatre deo regenerandos aduitã : Quae et dictis
in cor dibus uestris dicite. Sit orantis affectus et erit exaudientis effectus : Soi¬

Expanded text:
quid vobis necessarium sit, priusquam petatis ab eo. Nolite ergo multum loqui: quia novit quid vobis necessarium sit, priusquam petatis ab eo. Nolite ergo multum loqui: quia novit qudet quod scit nobis necessarium. Sed ideo voluit ut ores, ut desideranti det, ne vilescat quod dederit: quia et ipsum desiderium ipse insinuavit. Verba ergo quae Dominusquod ibi scriptum est. CAPUT IDeum Patrem habere coepistis. Sed habebitis, cum nati fueritis. Quanquam et modo antequam nascamini, illius semine concepti estis, tanquam utero Ecclesiae in fonte pariendi. Pater noster, qui es in coelis. Mementote, vos Patrem habere in coelis. Mementote, vos de patre Adam natos in mortem, de Patre Deo regenerandos ad vitam. Quae et dicitis, in cordibus vestris dicite. Sit orantis affectus, et erit exaudientis effectus. Sancti
Abbreviated transcription (Latin):
litate Quando paulus a postolus ꝑ sequebat᷑ xp̃ranos ligans ubi inueniebat. adien¬
dos ad sacerdotes. & puniendos ad trahebat: Quid putatis fratres a ecclesia contra
illum orabat ampillo: Utique aecclesiadei quae didicerat ad nõ suo qui pendens
incruce dixit. Pater ignosce illis: quia nesciunt quid faci unt. Talia p̃cabat᷑ pro
paulo. immo adhuc ꝓsaulo ut hoc inillo fiere quod& factum est. Nã quia dic it
erãt autem ignotus faciae aecclesiis uideae quae sunt inxp̃o tantũ autẽ audie¬
bant. qua ille qui aliquando nos ꝑsequebat᷑ nunc euangelizat fidẽ÷ quam aliquad¬
do uastabet. & in me magnifi cabant dm̃: Quare magni ficabant dm̃: nisi quia
tiloquium ne multa uerba afferas addm̃. quasi uelis multis uerbis docere dm̃:¬
Quando ergo rogas. pietate opus est non uerbositate Soit autem pater uester

Expanded text:
litate ? Quando Paulus apostolus persequebatur Christianos, ligans ubi inveniebat, audienlitate ? Quando Paulus apostolus persequebatur Christianos, ligans ubi inveniebat, audiendos ad sacerdotes et puniendos attrahebat; quid putatis, fratres, Ecclesia contra illum orabat, an pro illo? Utique Ecclesia Dei, quae didicerat a Domino suo, qui pendens in cruce dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt , talia precabatur pro Paulo, imo adhuc pro Saulo, ut hoc in illo fieret, quod et factum est. Nam quia dicit, Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae quae sunt in Christo; tantum autem audiebant quia ille qui aliquando nos persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat, et in me magnificabant Dtiloquium, ne multa verba afferas ad Deum, quasi velis multis verbis docere DQuando ergo rogas, pietate opus est, non verbositate. Scit enim Pater vester
Abbreviated transcription (Latin):
N on audisti. uel legistunpsalmo. in quo p̃dictus est damnabilis traditor uidas.
quomodo ꝓphetia dixit deillo. oratio eius. fiat illi inpeccatũ: Si ergo sur¬
gis & oras mala immicistus. oratio tua fiet in peccatũ: Insalmis sc̃ĩs legias
ait aliquis: Quilo quitur in psalmis iustus est: quare tam mala optat inimicis suis :
Non optat. sed p̃uidet: ꝑphetia est p̃nuntiantis non uotum maledicentis
In spũ enim illi nouerant quibus habebat euenire maleꝰ. quibus bene̾ & ꝑ ꝓphetiã
dicebant. tã quã optarent quod p̃uidebant. Tuautẽ unde scis ne meliorte fu¬
turus sit ciu hodie male petis. Sed scio illum malignum: Et te scis malignũ
quamuis forte audeas & decorde alterius iudicare quod nescis Sed & te scis
malignum: Non audis apostolumdicentem. qui prius fui blas phemus & per¬
psecutor & in iuriosus sed misericordiã consecutus sum quia ignorans feci in in credu¬

Expanded text:
Non audisti vel legisti in Psalmo, in quo praedictus est damnabilis traditor Judas, Non audisti vel legisti in Psalmo, in quo praedictus est damnabilis traditor Judas, quomodo prophetia dixit de illo, Oratio ejus fiat illi in peccatum ? Si ergo surgis et oras mala inimicis tuis, oratio tua fiet in peccatum. CAPUT III. ait aliquis, qui loquitur in Psalmis, justus est: quare tam mala optat inimicis suis? Non optat, sed praevidet: prophetia est praenuntiantis, non votum male dicentis. In spiritu enim illi noverant quibus habebat evenire male, quibus bene: et per prophetiam dicebant, tanquam optarent quod praevidebant. Tu autem unde scis, ne melior te futurus sit, cui hodie male petis? Sed scio illum malignum, dicis. Et te scis malignum. Quamvis forte audeas et de corde alterius judicare quod nescis: sed et te scis malignum. Non audis Apostolum dicentem, Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredu
Abbreviated transcription (Latin):
& ait: Quomodo autem in uocabunt in quem non crediderunt: Aut quo¬
modo credent quem non audierunt : Quomodo autem audient. sine p̃di
cante : Aut quomodo p̃dicabunt. si n on mittatur: Quia ergo dixit quo
modo in uocabunt. inquem non crediderunt. ideo non accepistis prius ora
ubi nossetis quem inuocaretis: Simbolum ergo pertin&e ad fidem : ort
petunt quod petere nondebent: ignorantes quid eis expediat. Suas engo
res. qui inuocat cauere debet. Nepetet quod nonde bec. O ne abillo pett
a quo nondebet: adiabolo abidolis adaemonib non est petendũ aliquꝰ
& omnia quae in eis sunt : ab illo petendum est. si quid petendum est: Sed ca¬
uendũ est. ne abillo petat᷑ quod petere nondebemus: Uitam humanam quia
petere debemus si petas abidolis surdis & mutis. quid tib ꝓdest: Item
adeo patre qui est in caelis si optas mortẽ in imicorum tuorum. quid tib ꝓdest:

Expanded text:
et ait, Quomodo autem invocabunt, in quem non crediderunt? aut quoet ait, Quomodo autem invocabunt, in quem non crediderunt? aut quomocante? aut quomodo praedicabunt, si non mittantumodo invocabunt, in quem non crediderunt: ideo non accepistis prius Oratubi nossetis quem invocaretis. Symbolum ergo pertinet ad fidem, Oratio petunt quod petere non deberent, ignorantes quid eis expediat. Duas ergo res, qui invocat, cavere debet: ne petat quod non debet, et ne ab illo petat a quo non debet. A diabolo, ab idolis, a daemonibus non est petendum aliquidet omnia quae in eis sunt, ab illo petendum est, si quid petendum est. Sed cavendum est, ne et ab illo petatur quod petere non debemus. Vitam humanam quia petere debemus, si petas ab idolis surdis et mutis, quid tibi prodest? Item a Deo Patre, qui est in coelis, si optas mortem inimicorum tuorum, quid tibi prodest?
Abbreviated transcription (Latin):
atis: inqua discitur pater & filius. & sp̃s sc̃s unus deus. cu est honor & glora
eatus aros tobus tem rora ista Quadedo futurũ
erat ut omnes gentes indeum crederent. p̃nuntiata ostendens fuisse
aꝓphetis hoc testimonium posuit quod scribtum est Et erit omnis
homo qui inuocauerit nomen dnĩ saluus erit. Antea enĩ a pud solos. is rahelitas
inuocabat᷑ nomenddũ qui fecit caelum & terramꝰ: caeterȩ gentes : idola muta
ris impletͣ quod p̃dictum est. & erit omnis qui inuocauerit nomenddũ sal¬
uuserit. Deinde quia inuidebant ipsi udaei gentibus euangeliũ. & iam illi
eis qui circum cisi non fuissent. quia contra istos potluit hoc testi moniũ pau¬
lus a postolus. et erit omnis qua tumque inuocauerit nom̃ doũ saluus ert:
Sub iunxit statim ad illos conuincendos qui nolebant euangelizari gentib

Expanded text:
 valeatis; in qua discitur Pater et Filius et Spiritus sanctus unus Deus; cui est honor et gloria  valeatis; in qua discitur Pater et Filius et Spiritus sanctus unus Deus; cui est honor et gloria eatus Apostolus tempora ista, quando futurum erat ut omnes gentes in Deum crederent, praenuntiata ostendens fuisse a Prophetis, hoc testimonium posuit quod scriptum est, Et erit: omnis homo qui invocaverit nomen Domini, salvus erit . Antea enim apud solos Israelitas invocabatur nomen Domini, qui fecit coelum et terram: caeterae gentes idola muta ris, impletur quod praedictum est, Et erit: omnis qui invocaverit nomen Domini, salvus erit. Deinde quia invidebant ipsi Judaei Gentibus Evangelium, etiam illi eis qui circumcisi non fuissent; quia contra istos posuit hoc testimonium apostolus Paulus, Et erit: omnis quicumque invocaverit nomen Domini, salvus erit: subjunxit statim ad illos convincendos, qui nolebant evangelizari Gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ Credentes ergo diuinam trinitatem. & trinã unitatem. cauete dilectissi¬
mi nequis uos abaecclesiae catholicae fide atque ueritate seducat Qui enĩ
uobis aliter euangeli ⁊ auerit prȩter quam quod accepistis a nathema sit:
Apostolum non me audite qui ait : sed & sinos aut angelus decaelo aliter uobis
euangeli tauerit. p̃ter quam quod accepistis : anathema sit : uidetis certe caris
simi &e iam in ipsis scĩ simboli uerbis. quomodo inclusionem omnium reg& larum
quae ad sacramentum fidei pertinent quasi supplementum quoddam additurra
ut diceret᷑ per scam̃ a ecclesiam: Fugitẽ ergo quantum potestis diuorsos & ua¬
rios deceptores. quorum seitas & nomina pre multitudine sui nunc longum est
enarrare: Multa emm habemus dicere uobis. sed non potestis illa portare modo
Vnum uesoris p̃cibus commendo ut abeo qui cacholicus ñ ẽ animũ &auditum

Expanded text:
ritus sancti . Credentes ergo divinam Trinitatem, et trinam unitatem, cavete, dilectissiritus sancti . Credentes ergo divinam Trinitatem, et trinam unitatem, cavete, dilectissimi, ne quis vos ab Ecclesiae catholicae fide ac unitate seducat. « Qui enim vobis aliter evangelizaverit, praeterquam quod accepistis, anathema sit. » Apostolum, non me audite, qui ait: « Sed etsi nos, aut angelus de coelo aliter vobis evangelizaverit, praeterquam quod accepistis, anatsimi, etiam in ipsis sancti Symboli verbis, quomodo conclusioni omnium regularum, quae ad sacramentum fidei pertinent, quasi supplementum quoddam additum, ut diceretur, Per sanctam Ecclesiam. Fugite ergo, quantum potestis, diversos et varios deceptores, quorum sectas et nomina prae multitudine sui, nunc longum est enarrare. Multa enim habemus dicere vobis; sed non potestis illa portare modo. Unum vestris precibus commendo, ut ab eo qui catholicus non est, animum et auditum
Abbreviated transcription (Latin):
rexisse a mortuis: Credamus ergo fratres: quod in xp̃o factum
credimus hoc futurũ speremus in nobis Deus enĩ est qui ꝓmitte
patris: Adhuc forte non credit᷑. audi a postolum.: Quidescendit inquit. ipse est.
& qui ascendit super omnes caelos ut adimpleret omĩa: indenequem nonuis
credere resurgentem. sentias uindicantem. Qui enim non credidit : iamiudicatꝰ
est : Nam quimodo sedet addexteram patris aduocatus ꝓnobis. inde uenturus ẽ
uidicare uiuos & mortuus. Credamus ergo ut siue uiuamus siue moriam᷑. dnĩ simꝰ.
ipsum remissionem accepimus peccatorum. ꝑ ipsum resurrectionem credimus
carnis. peripsum uitam sporamus aeternã: Sed uidete ne numerando errorem
patiamini. & me putetis tresdeos dixisse. quia unum deum tertionominaui: una
est intronitate substantia deitatis. una uirtus. una potestas. una maiestas. unum

Expanded text:
stum resurrexisse a mortuis . Credamus ergo, fratres, et quod in Christo factum stum resurrexisse a mortuis . Credamus ergo, fratres, et quod in Christo factum credimus, hoc futurum speremus in nobis. Deus enim qui promittit, d dexteram Dei Patris. Adhuc forte non credis. Audi Apostolum: Qui descendit, inquit, ipse est et qui ascendit super omnes coelos, ut adimpleret omnia . Vide ne quem non vis credere resurgentem, sentias vindicantem. Qui enim non crediderit, jam judicatus est . Nam qui modo sedet ad dexteram Patris advocatus pro nobis, inde venturus est judicare vivos et mortuos. Credamus ergo; ut sive ipsum remissionem accipimus peccatorum; per ipsum resurrectionem credimus carnis; per ipsum vitam speramus aeternam. Sed videte ne numerando errorem patiamini, et me putetis tres deos dixisse, quia unum Deum tertio nominavi. Una est in Trinitate substantia deitatis, una virtus, una potestas, una majestas, unum
Abbreviated transcription (Latin):
amortus: Forto & hic dubitans. forte trepĩdas. quando tibi dictũ est natũ
crede. crede passum. crucifixum mortuum. & sepultum. quasi deho¬
mine facilius credidisti: Nunc quia dicitur tertia die resurrexit. dubi
tans homo: ut de multis enim ꝓferamꝰ exem plum. deum attende omni¬
potentẽ cogita & noli dubitaro Sienim potutte cum non esses exnih¬
lo facere. cur non potuit hominem suum quemiam fecerat amortiuis ex¬
citare: Credite ergo fratres : ubi defide agitur. longo non opus est uti
sermone : sola ba ec fidesest quae xpĩanõs ab omnib: hominibus discernt¬
& separat: Nam quia mortuus &sepultus est. & pagani modo cre¬
dunt. & iudei tunc uider̃ : quia uero tertia die Amortius resurrexit̃.
nec paganus. nec uideus admittit: Piscernit ergo amortuis per¬
fidis uitã fidei nostrae resurcrectio motuorum Nam &a posto¬

Expanded text:
a mortuis. Forte et hic dubitas, forte trepidas. Quando tibi dictum est, Crede a mortuis. Forte et hic dubitas, forte trepidas. Quando tibi dictum est, Crede natum, crede passum, crucifixum, mortuum et sepultum; quasi de homine facilius credidisti: nunc quia dicitur, Tertia die resurrexit a mortuis, dubitas, o homo? Ut de multis unum proferamus exemplum; Deum attende, omnipotentem cogita, et noli dubitare. Si enim potuit te, cum non esses, ex nihilo facere; cur non potuit hominem suum, quem jam fecerat, a mortuis excitare? Credite ergo, fratres: ubi de fide agitur, longo uti sermone non opus est. Sola haec fides est, quae Christianos ab omnibus hominibus discernit et separat. Nam quia mortuus est et sepultus, et Pagani modo credunt, et Judaei tunc viderunt: quia vero tertia die resurrexit a mortuis, nec Paganus nec Judaeus admittit. Discernit ergo a mortuis perfidis vitam fidei nostrae, resurrectio mortuorum. Nam et aposto
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝓamicis sed ꝓsuis tradidit inimicis: Quantus amor dei erga homines.
& qualis affectio sic amare & iam ꝓeccatores. ut amore eorum moreretur.
Commendat enĩ caritatem suã deus in nobis: a postoli uerba sunt quia
hoc &tu & ꝓsalute tua noli erubescere confiteri. Corde enĩ creditur
adiusticiam. ore autem confessio fit ad salutem: Demque nedubitares. ne
crubesceres quando primum credidisti : Signum credidisti in fronfe tam quan
indomo pudoris accepisti Recole frontem tuã. ne linguam ex pauescas al¬
illum filius hominis coram angelis dĩ. Noli ergo erubescere ignominiã cri¬
cis: quam ꝓte deus ipse nondubitauit excipere. Dic cũ apostolo Mihait̃
fixum: Ille quiabuno pcipulo ẽ tunc crucifixus inomniũ populorum
quam dehumilitateuis gloriari accipe consolationem abe exultationem:
Quienim crucifixus sub pontio pilato & sepultus est : tertia die resurrex

Expanded text:
non pro amicis, sed pro suis tradidit inimicis. Quantus ergo Dei amor erga homines non pro amicis, sed pro suis tradidit inimicis. Quantus ergo Dei amor erga homines et qualis affectio, sic amare etiam peccatores, ut amore eorum moreretur. Commendat enim charitatem suam in nobis, Apostoli verba sunt; quia hoc et tu, et pro salute tua noli erubescere confiteri. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Denique ne dubitares, ne erubesceres, quando primum credidisti, signum Christi in fronte tanquam in domo pudoris accepisti. Recole frontem tuam, ne linguam expavescas alis, confundet illum Filius hominis coram Angelis Dei . Noli ergo erubescere ignominiam crucis, quam pro te Deus ipse non dubitavit excipere; et dic cum Apostolo: Mihi aufixum . Ille qui ab uno populo est tunc crucifixus, in omnium populorum quam de humilitate vis gloriari, accipe consolationem, habe exsultationem. Qui enim crucifixus sub Pontio Pilato et sepultus est, Tertia die resurrexit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc forsitan uideatur. quod ꝓhominib: deus. ꝓpeccatorib: iustus. ꝓreis inno¬
cens ꝓ captiuis rex. ꝓseruis dãs carnem humanitatis indutus aduenit. Inter¬
ris uisussit . & cum hominib: conuersatus sit : Crucifixus in suꝑ mortuus & se¬
pultus est: Non credis. dicis forte: Quando hoc factum est audio tempore:
sub pontio pilato: In significatione tibi &iam nomen uidicis positum est: ne uel
detempore dubitares. Credite ergo filium der crucifixum. subpontio pilato &ese¬
pultum. Maiorem autem hac caritatemne mobabet. quam ut animam suã
ponat quis ꝓ amicissus. Tutas nemo: Omninonemo. uerum est : x p̃s hoc dicit:
Interro gemus apostolum : & respondeat nobis : xp̃s inquit ꝓ impiis mortius
est: & iterumdicit : Cuminimici essemus sec onciliati sumus deo permortẽ
filiieius : Ecce eggo in xpo amorem inuenimus caritatem. qui animam suam

Expanded text:
hoc forsitan videatur, quod pro hominibus Deus, pro peccatoribus justus, pro reis innohoc forsitan videatur, quod pro hominibus Deus, pro peccatoribus justus, pro reis innocens, pro captivis rex, pro servis Dominus carne humanitatis indutus advenit, in terris visus est et cum hominibus conversatus est: crucifixus insuper, mortuus et sepultus est. Non credis? Dicis forte: Quando hoc factum est? Audi quo tempore: sub Pontio Pilato. In significatione tibi etiam nomen judicis positum est, ne vel de tempore dubitares. Crede ergo Filium Dei crucifixum sub Pontio Pilato et sepultum. Majorem autem hac charitatem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Putas, nemo? Omnino nemo. Verum est, Christus hoc dixit. Interrogemus Apostolum, etiam respondeat nobis. Christus, inquit, pro impiis mortuus est. Et iterum dicit: Cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus. Ecce ergo in Christo majorem invenimus charitatem, quia animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
oporcuit ut fier& hominis filius in ea carne natus. ut per clausa uiscera par¬
uus exir&. in quare suscitatus perclausa hostia magnus intrar& Mira sun
haet quia diuna sunt: In effabilia. quia & inscrutabilia. Non sufficit &¬
plicando os hominis. quia nec inuestigandum cor hominis. Gredidit maria
& inea quod credidit factũ est: Credimus & nos ut & nobis possit ꝓdesse quod
factum est. Quanuis erito mirabilissit &iam ista natiuitas. tamen cogita
O bomo quid ꝓtedeustiuis creator ꝓcreatura susceperit. ut deus indeo manens
aeternus : cum aeterno uiuens. aequalis filius patri. proreis & ꝓpeccatoribus
seruis. formã serui non dedignaretur induere. Neque enĩ hoc meritis huma¬
nis est exhibitũ. nam ꝓiniquitatibus nrĩs poenas potuis merebamur: sed
si iniquitates obseruasset quis sustinuisset: cłimpiis igit & ꝓpeccatorib

Expanded text:
oportuit ut fieret hominis filius; in ea carne natus, ut per clausa viscera paroportuit ut fieret hominis filius; in ea carne natus, ut per clausa viscera parvus exiret, in qua resuscitatus per clausa ostia magnus intraret. Mira sunt haec, quia divina sunt; ineffabilia, quia et inscrutabilia: non sufficit explicando os hominis, quia nec investigando cor hominis. Credidit Maria, et in ea quod credidit factum est. Credamus et nos, ut et nobis possit prodesse quod factum est. Quamvis ergo mirabilis sit etiam ista nativitas: tamen cogita, o homo, quid pro te Deus tuus, Creator pro creatura susceperit; ut Deus in Deo manens, aeternus cum aeterno vivens, aequalis Filius Patri, pro reis et pro peccatoribus servis formam servi non dedignaretur induere. Neque enim hoc meritis humanis est exhibitum. Nam pro iniquitatibus nostris poenas potius merebamur: sed si iniquitates observasset, quis sustinuisset? Pro impiis ergo et pro peccatoribus