comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceptis illius u̾itatis hereamꝰ: Ita no¬
stro iudicio et errore punimur: ali¬
ud ratione ꝓbantes. aliud uantca¬
te sectantes: Tam diu aũt est lu¬
dichrum et ioculare aliquid: qͣidiy
nouimꝰ quid in cuiꝰq ueri cõparatio¬
ne rideatur: S diligendo talia. ex¬
cedimus auero: et iam ñ inuenimꝰ.
quaꝵ rerũ unttam̃ta sint. quibus
tanqͣm primis pulchris inhiamus:
et abeis recedentes amplexam̃ nr̃a
fantasmata: Nam redeuntib nob̾
ad inuestigandam ueritatem. ip̃a
in itinere occurrunt et nos tͣnsire
ñ sinunt: nullis uirib s magnis
insiliis latrocinantia ñ intelligẽ¬
tib qm late pateat. ꝙ dictũ est ca¬
uete asimulacris. Itaq alii ꝑ inny¬
merabiles modos uaga cogitatioẽ
uolutati sunt: alii dm̃ esse ñ posse
nisi corpus igneum putauerunt.
a lii candorem lucis in mense per
infintta spatia usq quaq porrectũ.
ex una tamen parte quasi nigro qͦ¬
dam cuneo fissum. duo aduersa reg¬

Expanded text:
aeceptis ipsius veritatis haereamus. Ita noaeceptis ipsius veritatis haereamus. Ita nostro judicio et ore punimur, aliud ratione approbantes, aliud vanitate sectantes. Tamdiu autem est ludicrum et joculare aliquid, quamdiu novimus in cujus veri comparatione rideatur. Sed diligendo talia excidimus a vero, et non jam invenimus quarum rerum imitamenta sint, quibus tanquam primis pulchris inhiamus, et ab eis recedentes amplexamur nostra phantasmata. Nam redeuntibus nobis ad investigandam veritatem, ipsa in itinere occurrunt, et nos transire non sinunt, nullis viribus, sed magnis insidiis latrocinantia, non intelligentibus quam late pateat quod dictum est: Cavete a simulacris . 96. Itaque alii per innumerabiles mundos vaga cogitatione volutati sunt. Alii Deum esse non posse, nisi corpus igneum putaverunt. Alii candorem lucis immensae per infinita spatia usquequaque porrectum, ex una tamen parte quasi nigro quodam cuneo fissum, duo adversa reg
Abbreviated transcription (Latin):
rem nichil aliud qm fallatiam ꝓ¬
fitentem. diligent̾ intuent᷑. et cau¬
tissime obseruant: Et si eludunt᷑.
qr sua non possunt. illius delestan¬
tur scĩa qui eos eludit: Nam et si
ille nesciret quib causis fallant᷑
intuentes. uel nescire crederet᷑: pa¬
riter erranti nullus planderet. Si
quis aũt de ppło unus eũ deprehen¬
derte: maiorem illo laudem se m̾eri
putat. ñ ob aliud. nͥ qr decipi falli¬
q ñ potuit. Si aũt multis apertꝰ
sit: ñ ille laudatur. s irridentur ce¬
teri qui talia dep̾hendere neq̃unt:
Ita omĩs palma cognitioni datur.
et artificio et cõprehensioni uerita¬
tis: ad qm nullomͦ ꝑueniũt qui fo¬
ris eã querunt. Itaq intantas nu¬
gas et turpitudines mersi sumus:
ut cum interrogati qͥd sit melius
uerũ anfalsum. ore uno responde¬
amus uerum eẽ meluis: Locis et
ludis tñ ubi nos utiq ñ uera sed fi¬
cta delectant. multo ꝓpensius qͣm p̾¬

Expanded text:
rem, nihil aliud quam fallaciam prorem, nihil aliud quam fallaciam profitentem, diligenter intuentur, et cautissime observant; et si eluduntur, quia sua non possunt, illius delectantur scientia qui eos eludit. Nam si et ille nesciret quibus causis fallantur intuentes, vel nescire crederetur, pariter erranti nullus plauderet. Si quis autem de populo unus eum deprehenderit, majorem illo laudem se mereri putat, non ob aliud, nisi quia decipi fallique non potuit. Si autem multis apertus sit, non ille laudatur; sed irridentur caeteri qui talia deprehendere nequeunt. Ita omnis palma cognitioni datur, et artificio, et comprehensioni veritatis: ad quam nullo modo perveniunt qui foris eam quaerunt. 95. Itaque in tantas nugas et turpitudines mersi sumus, ut cum interrogati quid sit melius, verum an falsum, ore uno respondeamus, verum esse melius; jocis et ludis tamen, ubi nos utique non vera, sed ficta delectant, multo propensius quam pr
Abbreviated transcription (Latin):
quia eẽ ꝑfecta et sapiens potest. qͥa
nec scipsum debet stultum diligere.
Nam qui se diligit stultũ ñ profici¬
et ad sapĩam: nec fiet quisq qualis
cupit eẽ nisi se oderit qualis est S
donec ad sapĩam perfectionẽq ueni¬
at᷑ eo animo ferat stultitiã ꝓximi.
quo suam ferret si stultus esset et
amaret sapientiã. Quaꝓpt̾ si et ip̃a
suꝑbia uere libertatis et ueri regni
umbra est. etiã per ip̃am nos com¬
memorat diuina ꝓuidentia quid
significemꝰ uitiosi. et quo debeamꝰ
redire correcti. Iam uero cuncta spec
tacula et om̃is illa que appellatur
curiositas. quid aliuid querit ꝙͣ de
rerum cognitione letitiã: Quid
gͦ ad mirabilius quid speciosius ip¬
sa u̾itate: ad qmͣ spectator om̃is per¬
uenire se cupere confitet᷑. cũ uigilã¬
ter ne fallatur inuigilat: Et inde
iactat se. si aliquid acutius ceteris
et uinatius spectando cognoscat.
et iudicet: ip̃m deniq prestigiato¬

Expanded text:
quia esse perfecta et sapiens potest; quia quia esse perfecta et sapiens potest; quia nec se ipsum debet stultum diligere. nam qui se diligit stultum non proficit ad sapientiam; nec fiet quisque qualis cupit esse, nisi se oderit qualis est. sed donec ad sapientiam perfectionemque ueniatur, eo animo ferat stultitiam proximi, quo suam ferret, si stultus esset et amaret sapientiam. quapropter si et ipsa superbia uerae libertatis et ueri regni umbra est, etiam per ipsam nos commemorat diuina prouidentia quid significemus uitiosi et quo debeamus redire correcti. iam utacula, et omnis illa quae appellatur curiositas, quid aliud quaerit quam de rerum cognitione laetitiam? Quid ergo admirabilius, quid speciosius ipsa veritate, ad quam omnis spectator pervenire se cupere confitetur, cum vehementer ne fallatur invigilat, et inde se jactat si quid acutius caeteris, et vivacius in spectando cognoscat et judicet? Ipsum denique praestigiato
Abbreviated transcription (Latin):
huic nocebit. quis hunc subiugabit᷑.
Homo qui ꝓsperis reb ꝓficie. aspe¬
ris quid ꝓfecerit dicit. Cum eñi my¬
tabilium bonoꝵ ad est copia ñ eis cõ¬
fidit. s cum subtrahunt agnoscit u
trũ eum ñ ceperint. qr plerumq cũ
ad sunt nobis putamus ꝙ ñ ea dili¬
gamus: s cum ab esse ceperint inue¬
nimꝰ quid simus. Hoc enĩ sine amo¬
re nr̃o aderat. qd̃ sine dolore discedie.
Uidetur gͦ uincere cum uncat᷑. qui
suꝑando ad id peruenit ꝙ cũ dolore
amissurus ẽ et uincit cũ uinci ui¬
deat᷑: quisquis cedendo ad id ꝑuenit
ꝙ ñ amitcit inuitꝰ. Quem ergo dele¬
ctat libertas: ab amore mutabiliũ
rerum liber eẽ appetat: Et quẽ regna¬
re delectat. uni om̃ium regnatori d̾õ
subditus hereat: plus eum diligẽ¬
do qͣm seip̃m. Et hec ẽ ꝑ fecta iusti¬
tia. qua potius potiora. et minus
minora diligunus. Sapientẽ ani¬
mã atq ꝑfectam talem diligat qua¬
lem illam uidet: stultã non talem. s

Expanded text:
huic nocebit? quis hunc subiugabit? homo, qui prosperis rebus proficit, asperis quid profecerit discet. cum enim mutabilium bonorum adest copia, non eis confidit; sed cum subtrahuntur, agnoscitur utrum eum non ceperint, quia plerumque cum adsunt nobis putamus quod non ea diligamus; sed cum abesse coeperint, inuenimur qui simus. hoc enim sine amore nostro aderat, quod sine dolore discedit. uidetur ergo uincere cum uincatur qui superando ad id peruenit quod cum dolore amissurus est; et uincit cum uinci uideatur, quisquis cedendo ad id peruenit quod non amittit inuitus. Quem delectat ergo libertas, ab amore mutabilium rerum liber esse appetat; et quem regnare delectat, uni omnium regnatori deo subditus haereat plus eum diligendo quam se ipsum. et haec est perfecta iustitia, qua potius potiora et minus minora diligimus; sapientem animam atque perfectam talem diligat qualem illam uidet, stultam non talem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
eternitate supra omĩa temꝑa im¬
mobilis. sine quo tñ nͨ ullius mo¬
lis uastitas in unũ redigi. nec ulliꝰ
temꝑis ꝓluctio potest ab errore ꝓ-¬
hiberi: et aliquid esse uel corpus ue
corpus sit. uel motus ut motus sit.
ip̃m est unũ principale. nec ꝑfunitũ
Nam nec ꝑfinitũ nec ꝑ infinitum

Expanded text:
aeternitate super omnia tempora imaeternitate super omnia tempora immobilis: sine quo tamen nec ullius molis vastitas in unum redigi, nec ullius temporis productio potest ab errore cohiberi, et aliquid esse vel corpus ut corpus sit, vel motus ut motus sit. Ipsum est unum principale, nec per finitum nec per finitum nec per infin
Abbreviated transcription (Latin):
te nr̃a id est animaliũ quib plenꝰ¬
ẽ. que rursus cũ habeant infinita
ratione tam parua sunt. Nec in spa¬
tio temꝑum alia ratio est: qr ut oĩs
loci. sic omnis tẽporis longitudo ht̃
dimidiũ sui. Qͣmͣuis eĩ sit breuissi¬
ma et incipit et ꝓgredit᷑ et desinit.
itaq ñ potest nisi habere dimidiũ
dum ibi diuiditur quo tnͣsiit ad fi¬
nem: ac ꝑ hoc et breuis sillabe tem¬
pus in comꝑatione longioris bre¬
ue est. Et hora brumalis estiue hore
comꝑata minor ẽ. sic mora unius
hore ad cliem et diei adm̃sem et mẽ-¬
sis ad annũ et anni ad lustrum et
lustri admaiores circuitꝰ. et ip̃i ad
uniu̾sum tempꝰ relati breues sunt:
cũ illa ip̃a numerosa successio et q̃¬
dam gradatio seu localium seu tem¬
poralium spatioꝵ ñ tumore ł mo¬
ra s ordinata conuenientia pulchͣ
iudicet᷑. Ipse aũt ordinis modus
uiuit inueritate perpetua. nͨ mole
uastus. nec ꝓtractione uolubilis.
s potentia supra om̃s locos magn᷑.

Expanded text:
tra, id est animalium quibus est plenus; quae rursus cum habeant infinitati comparatione tam parva sunt? Nec in spatio temporum alia ratio est; quia ut omnis loci, sic omnis temporis longitudo habet dimidium sui: quamvis enim sit brevissima, et incipit, et progreditur, et desinit. Itaque non potest nisi habere dimidium, dum ibi dividitur qua transit ad finem. Ac per hoc et brevis syllabae tempus in comparatione longioris breve, et hora brumalis aestivae horae comparata minor est. Sic mora unius horae ad diem, et diei ad mensem, et mensis ad annum, et anni ad lustrum, et lustri ad majores circuitus, et ipsi ad universum tempus relati breves sunt; cum illa ipsa numerosa successio, et quaedam gradatio, sive localium, sive temporalium spatiorum, non tumore vel mora, sed ordinata convenientia pulchra judicetur. 81. Ipse autem ordinis modus vivit in veritate perpetua, nec mole vastus, nec protractione volubilis; sed potentia supra omnes locos magnus,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex illo nec ꝑ illud queret beatitr¬
dinẽ s ex deo per se ip̃am ꝑcipiet.
Reformatum gͦ corpus ac scĩfi¬
catũ sine detrumento corruptiõis.
et sine onere difficultatis ad mi¬
nnistrabitur: in resurrectione enĩm
neq nubent neq nubent᷑. sederũt
sicut angłi in celũ esca uͦ uentri ⁊

Expanded text:
non ex illo, nec per illud quaeret beatitunon ex illo, nec per illud quaeret beatitudinem, sed ex Deo per seipsam percipiet. Reformatum ergo corpus ac sanctificatum, sine detrimento corruptionis, et sine onere difficultatis administrabit. In resurrectione enim neque nubent, neque nubentur, sed erunt sicut Angeli in coelis . Esc
Abbreviated transcription (Latin):
nus pr̃ ueritatis. pat̾ sue sapien¬
tie: que nulla ex parte dissimilis
similitudo eius dicta est et ymago
qr de ip̃o est. Itaq etiam filius recte
dicitur ex ipso. cetera ꝑip̃m. Precessĩt
eñĩ forma om̃ium summe implẽs
unũ de quo est: ut cet̾a que sunt
in qnͣtum sunt uni similia ꝑ eam
ꝑ ip̃am ut ad ip̃am etiã sinit: ut oĩs
rationalis et intellectualis creatu¬
ra in qua homo rectissime dr̃ fr̃s ad
ymaginẽ et similitudiiẽ dei. Nõ
eni aliter incõmutabilẽ u̾itatẽ poss m̃¬
te conspicere. Alia uͦ ita sunt per
ip̃am feã ut ñ suit ad ip̃am: et ido
rationalis anima sicreatori suo ser¬
uiat a quo fcã est. et ꝑ quẽ facta est.
et ad quem fcã est. cuncta ei cet̾a ser¬
uient. Et uita ultima que tam ui¬
cina illi ẽ et ẽ aduitoriũ eius ꝑ qd̾
imperat corꝑi et ip̃m corpus extͤ¬
ma natura et essentia. cui om̃imͦ ce¬
denti ad arbitriũ dñabitur. nullã
de ip̃o sentiens molestiã: qr iam

Expanded text:
apientiae, quae nulla ex parte dissimilis, similitudo ejus dicta est et imago, quia de ipso est. Itaque etiam Filius recte dicitur ex ipso, caetera per ipsum. Praecessit enim forma omnium summe implens unum de quo est, ut caetera quae sunt, in quantum sunt uni similia, per eper ipsam, ut ad ipsam etiam sint, ut omnis rationalis et intellectualis creatura, in qua homo rectissime dicitur factus ad imaginem et similitudinem Dei: non enim aliter incommutabilem veritatem posset mente conspicere. Alia vero ita sunt per ipsam facta, ut non sint ad ipsam. Et ideo rationalis anima si Creatori suo serviat, a quo facta est, per quem facta est, et ad quem facta est, cuncta ei caetera servient: et vita ultima, quae tam vicina illi est, et est adjutorium ejus, per quod imperat corpori; et ipsum corpus, extrema natura et essentia, cui omni modo cedenti ad arbitrium dominabitur, nullam de illo sentiens molestiam; quia jam
Abbreviated transcription (Latin):
adorabis et illi soli sermes. Nam hoc
distinctius in greca scͥpt᷑a inuenit᷑:
Lãtreusis enim ht̃. Porro sitali ser¬
uitute creat᷑e seruire ꝓhibem᷑. qñ qͥdẽ
dc̃m est dñm dm̃ tuũ adorabis et illi
soli seruies. unde et apłs detestatur
eos qͥ coluert et seruier̃t potiꝰ creature¬
cui ab oĩb scĩs talis seruttꝰ exhibet᷑
dicente apło. Nos .n. sumꝰ circumcisio
sp̃ui d̾i seruientes: qd̾ est in greco Lã¬
treuontes. Plures .n. codices etiam
latini sic hñt qͥ sp̃ui dei seruimus:
greci au õs aut pene om̃s: In ñ nłłis
ait̃t exẽplarib latinis inuenimuᷤ.
ñ sp̃ui dei seruimꝰ. s sp̃u deo seruimꝰ.
S qui ĩ hoc errant et auctoritati gͣ¬
uiori cedere decrectant: nũqͥd et il¬
lud uariũ in codicib repperiunt. ne¬
scitis qr corꝑa ur̃a templũ in uob̾
est sp̃t sc̃ĩ quem habetis a deo. Qͥd aũ
insanius magisq sacrilegũ est. ꝙͣ

Expanded text:
adorabis et adorabis et distinctius in graeca Scriptura invenitur; λατρεύσεις enim habet. Porro si tali servitute creaturae servire prohibemur, quandoquidem dictum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies; unde et Apostolus detestatur eos qui coluerunt, et servierunt creaturcui ab omnibus sanctis talis seruitus exhibetur dicente apostolo: nos enim sumus circumcisio, spiritui dei seruientes, quod est in graeco XatQetovreg; plures enim codices etiam latini sic habent: qui spiritui dei seruimus; graeci autem omnes ant paene omnes. in nonnullis autem exemplaribus latinis inuenimus non spiritui dei seruimus, sed spiritu deo seruimus. sed qui in hoc errant et auctoritati grauiori cedere detractant, numquid et illud uarium in codicibus reperiunt: nescitis, quia corpora uestra templum in uobis est spiritus sancti, quem habetis a deo? quid autem insanius magisque sacrilegum est, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nec oĩa ꝑ filiũ. Si aũ oĩa per patrẽ
et oĩa ꝑ filiũ: eadem ꝑ prẽm que per
filiũ. Equalis gͦ est prĩ filius: et
inseꝑabilis oꝑatio est pr̃is et filii:
qr si uel filium fecit p̃r ꝙ̃ ñ fecit ip̃e
filius: ñ oĩa ꝑfiliũ fr̃a sunt. At si¬
oĩa per filium fc̃a st̾ ip̃e gͥ fc̃s ñ ẽ.
ut cum pr̃e fac̾et oĩa q̃ facta st̃. qͣm¬
qͣm nec ab ip̃o u̾bo tacuerit apłs:
et aꝑtissime om̃ino dixerit qui cũ
in forma dĩ eẽt ñ rapina arbritrat᷑
est eẽ equalis deo. hic dm̃ ꝓprie ap
testimonia: quib ante nos qui hec
disputauer̃t abundantiꝰ usi st̾. quia
et ip̃e d̾s et ñ creat᷑a. Qd̾ si ñ creat᷑a. ñ tm̃
d̾s. nã et hoĩes dicti st̃ dii: s etiã uerꝰ d̾s.
Ergo pr̃i et filio ꝓrsus eqͣlis. ⁊ in trini¬
tatis unitate consubstantialis et co¬
et̾nus. Maxime uͦ illo loco satis cla
iubemur per caritatẽ seruire ĩuicem
enĩ seruitutẽ dc̃m ẽ dñm dm̃ tuũ

Expanded text:
filium; si autem omnia per patrem et omnia per filium, eadem per patrem quae per filium. aequalis ergo patri est filius et inseparabilis operatio est patris et filii, quia, si uel filium fecit pater, quem non fecit ipse filius, non omnia per filium facta sunt; at omnia per filium facta sunt: ipse igitur factus non est, ut cum patre faceret omnia, quae facta sunt. quamquam nec ab ipso uerbo tacuerit apostolus et apertissime omnino dixerit: qui cum in forma dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo, hic deum proprie testimonia, quibus ante nos qui haec disputauerunt abundantius usi sunt, quia et ipse deus, et non creatura. quod si non creatura, non tantum deus — nam et homineergo patri et filio prorsus aequalis et in trinitatis unitate consubstantialis et coaeternus. maxime uero illo loco satis clariubemur per caritatem seruire inuicem,enim seruitutem dictum est: dominum deum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
s eo iusu spũali uidet᷑. quo ia qui ui-¬
dent. ñ hoĩes s ultͣ hoĩes st̃. Recte gͦ
ip̃e d̾s trinitas intellegit᷑ beatꝰ et so¬
lus potens: ostendens aduentũ dñi
dcm̃ est qui facit mirabilia solus.
Qd̾ uelim scire de qͦ dc̃m accipiãt si
de pr̃e tñ. Quomͦ ergo uerx est ꝙ ip̃e
filius dicit. q̃ cũq .n. pat̾ facit. hec et

Expanded text:
o iam qui uident, non homines, sed ultra homines sunt. recte ergo ipse deus trinitas intellegitur beatus et solus potens, ostendens aduentum domindictum est: qui facit mirabilia solus. quod uelim scire, de quo dictum accipiunt; si de patre tantum, quomodo ergo uerum est quod ipse filius dicit: quaecumque enim pater facit
Abbreviated transcription (Latin):
dei uen̾it: et ded̾it nobis intellectũ.
ut cognoscamꝰ uerꝵ. et simꝰ in uͦ filio
eiꝰ ihesu xp̃o. Hic est uerꝰ d̾s et uita
et̾na. Hinc etiam eseqñter intelli¬
gitur. ñ tm̃m᷑ de patre dixisse apo¬
stolũ paulũ. qui solus h̃t ĩmorta-¬
litatẽ. s de uno ⁊ solo deo: ꝙ est ip̃a
trinitas. Neq enĩ ip̃a uita eterna
mortalis ẽ scd̃m aliqͣm mutabi¬
litatẽ ac ꝑ hoc filius dei qr uita et̾¬
na est. cũ patre ⁊̃ ip̃e intelligit᷑ ubi
dc̃m est. solus ht in mortalitatem.
Eius .ni. uite et̾ne et nos ꝑticipes fcĩ.¬
ꝓmͦ nr̃o immortales efficimur. S
aliud est ip̃a cuius ꝑticipes efficim᷑.
uita et̾na: aliud nos. qui eiꝰ ꝑtici¬
patõe niuemꝰ in et̾num. Si .n. dixis¬
beatus et solus potens. rex regum
et dñs dñantiũ qui solus habet ĩ¬
mortalitatẽ: nͨ sic in de seꝑatum fi¬
liũ oporteret intelligi. Neq enĩ qr
ip̃e filius alibi loquens uoce sapi¬
entie ip̃e est .n. dei sapĩa que ait gi¬

Expanded text:
is intellectum, ut cognoscamus verum et simus in vero Filio ejus Jesu Christo. Hic est verus Deus et vita aeterna. Hinc etiam consequenter intelligitur, non tantummodo de Patre dixisse apostolum Paulum, qui solus habet immortalitatem, sed de uno et solo deo, quod est ipsa trinitas. neque enim ipsa uita aeterna mortalis est secundum aliquam mutabilitatem, ac per hoc filius dei, quia uita aeterna est, cum patre etiam ipse intellegitur, ubi dictum est: solus habet immortalitatem; eius ro immortales efficimur. sed aliud est ipsa cuius participes efficimur uita aeterna, aliud nos qui eius participatione uiuimus in aeternum. si enim dixispotens, rex regum et dominus dominantium, qui solus habet immortalitatem", nec sic inde separatum filium oporteret intellegi. neque enim, quia ipse filius alibi loquens uoce sapientiae — ipse est enim sapientia dei — ait: gy
Abbreviated transcription (Latin):
accipimus: de quo ptꝰ dic̃. et u̾bum
caro fcm̃ est. ꝓpt̾ natiuitatẽ incarna¬
toĩs eiꝰ que facta ẽ in tẽꝑe. ex u̾gine.
erat u̾bũ: hoc erat in qͥt in pͥncipio
ipso fcm̃ est nichil. Neq enĩ dicit
creaturã. Unde liquido apparet ip
si fc̃s ñ est: creatura ñ est. Si aũ crea¬
tura ñ est: eiusdẽ cũ pr̃e substantie

Expanded text:
uo post dicit: et uerbum caro factum est, propter natiuitatem incarnationis eius, quae facta est in tempore ex uirgine. erat uerbum, hoc erat, inquit, in principio ipso factum est nihil. neque enim dicit creaturam. Unde liquido apparet ipssi factus non est, creatura non est; si autem creatura non est, ejusdem cum Patre substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
filius. Sic̃ p̾r suscitat mortuos et
uiuificat: sic et filiꝰ qͦs uult uiui¬
ficat. Quomͦ gͦ solus p̾r facit mira
utiq dm̃ unũ uerũ solũ. id est pr̃e
⁊ filium et sp̃m scm̃: Itẽ cũ dicit id̾
aplo. nobis unꝰ d̃s pr. ex quo oĩa ⁊ noᷤ¬
nos ꝑ ip̃m. Qͥs dubitet eum oĩa que
creata st̃ dic̾e. sic̃ iohes. omĩa ꝑ ip̃m
fcã st̃. Quero itaq de quo dicat alio
loco q̃m ex ip̃o. et per ip̃m. ⁊ in ip̃o sũt

Expanded text:
filius: sicut pater suscitat mortuos et uiuificat, sic et filius quos uult uiuificat. quomodo ergo solus pater facit mirabutique deum unum, uerum, solum, id est patrem et filium et spiritum sanctum? Item dicit idem apostolus: nobis unus dnos per ipsum ; quis dubitet eum omnia quae creata sunt dicere, sicut Joannes, Omnia per ipsum facta sunt? Quaero itaque de quo dicat alio loco, Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽ uerum dm̃. Aut ñ cum
patre unum et solum dm̃. aut ñ uere
ĩmortalem qr mutabilem: mani¬
feffissima diuinoꝵ testimonioꝵ
et ꝯsona uoce ꝯuicti st̾. Unde st̃ illa.
in pͥncipio erat u̾bum: et u̾bum erat
apud deum: et d̾s erat u̾bũ. Manife

Expanded text:
non esse uerum deum aut non cum patre unum et solum deum aut non uere immortalem, quia mutabilem, manifestissima diuinorum testimoniorum et consona uoce conuicti sunt. unde sunt illa: in principio erat uerbum, et uerbum erat apud d
Abbreviated transcription (Latin):
tonitrius. que fiebant cũ lex daret᷑
extrtit species: ut aliquid significa
rales formas que ad eum significã¬
dum et sicit humanis sensibr opor¬
tebat demonstrandũ. temporaliter
extiter̃t. missus dr̃ etiã spc sc̃s: ñ tñ¬
minor pr̃e dc̃s est. sicut filius ꝓpter
formã serui: qr illa forma serui in¬
hesit ad unitatẽ ꝑsone: ille uero
species corporales ad demonstnͣdũ
ꝙ opus furt ad tempꝰ apparuer̃t: et
eẽ postea destiter̃t: Cur gͦ nõ et pr̃
dr̃ missus. ꝑ illas species corporales
ignẽ rubi. et colũnam nubis uel
ignis.⁊ fulgura in monte. et si qua
talia tẽ apparuer̃t. cũ eũ corã locutr̃
prĩb teste scͥptura didicimꝰ: si ꝑ iuloᷤᷤ
sqͥpture modos et formas corꝑalit̃
expressas. et humanis aspectib p̾sẽ¬
tatas. ip̃e demonstrabat᷑. Si autẽ
filiꝰ ꝑ ea dem̾ostrabat᷑: cur tanto ptꝰ¬

Expanded text:
tonitruis quae fiebant cum Lex dareturtonitruis quae fiebant cum Lex dareturrporalis exstitit species, ut aliquid significarrales formas, quae ad eum significandum, et sicut humanis sensibus oportebat demonstrandum temporaliter exstiterunt, missus dicitur etiam Spiritus sanminor Patre dictus est, sicut Filius propter formam servi; quia illa forma servi inhaesit ad unitatem personae, illae vero species corporales ad demonstrandum quod opus fuit ad tempus apparuerunt, et esse postea destiterunt. Cur ergo non et Pater dicitur missus per illas species corporales, ignem rubi, et columnam nubis vel ignis, et fulgura in monte, et si qua talia tunc apparuerunt, cum eum coram locutum Patribus, teste Scriptura didicimus, si per illos creaturae modos et formas corporaliter expressas et humanis aspectibus praesentatas ipse demonstrabatur? Si autem Filius per ea demonstrabatur, cur tanto p
Abbreviated transcription (Latin):
ciem ocłis demonstrant᷑. non solet
dici uisũ est mͥ s uidi: De illo gͦ ig¬
ne potest eẽ questio. quomͦ uisus sit:
utrum ĩtus in sp̃u tamqͣm foris: an
uere foris corã ocłis carnis: Se illa uͦ
colũba que dicta est corporali specie
descendisse. nullus usqͣm dubitauit
qd̾ ocłi̾s iuisa sit. Nec sicut dicimꝰ
ita possumꝰ dicere sp̃m columbain
uł ignẽ: Illa eĩ petra iã erat in crea-¬
t̃a: et ꝑ actionis modũ connuncupa¬
ta est. noĩe xp̃i ꝙͣ significabat: sicut
lapis ille quem iacob positum ad
caput ⁊̃ unctõem ad significandũ
dñm assumpsit: sicut isaac xp̃c e
rat. cũ ad se immolandũ ligna por¬
tabat: Accessit istis actio quedam
significatiua iam existentib: ñ
autem sieut illa columba et ignis
ad hec tm̃mͦ significanda repente
extiter̃t: Magis ista similia mͥ ui¬
dent᷑ flamme illi q̃ in rubo appa¬
ruit moysi: et illt columne ꝙͣ ppłs
in heremo sequebat᷑. et fulgorib et

Expanded text:
ciem oculis demonstrantur, non solet ciem oculis demonstrantur, non solet dici, Visum est mihi; sed, Vidi. De illo ergo igne potest esse quaestio, quomodo visus sit; utrum intus in spiritu tanquam foris, an vere foris coram oculis carnis. De illa vero columba quae dicta est corporali specie descendisse, nullus unquam dubitavit quod oculis visa sit. Nec sicut dicimus  possumus dicere Spiritum columbam vel ignem. Illa enim petra jam erat in creatura, et per actionis modum nuncupata est nomine Christi quem significabat; sicut lapis ille, quem Jacob positum ad caput etiam unctione, ad significandum Dominum assumpsit ; sicut Isaac Christus erat, cum ad se immolandum ligna portabat . Accessit istis actio quaedam significativa jam existentibus: non autem, sicut illa columba et ignis, ad haec tantummodo significanda repente exstiterunt. Magis ista similia mihi videntur flammae illi quae in rubo apparuit Moysi , et illi columnae quam populus in eremo sequebatur , et fulguribus et
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmq eoꝵ. et ceperunt linguis loqͥ.
re ut ostend̾et ꝑ illũ ignẽ sp̃m dem̃o¬
stratũ. sicut per columbam: ñ tñ tra
dm̃ et columbam. Aut et dm̃ et ig¬
nem. sic̃ dicimꝰ filiũ et dm̃ et hoĩem:
nͨ sicut dicimꝰ filium agnũ dei. nõ
solum ioh̾e baptista dicente. ecce ag
agnũ occisum in apoca lypsi: Illa qͥp¬
pe uisio ꝓphetica ñ est exhibita ocu¬
lis corporeis ꝑ formas corporeas.sed
in sp̃u per spirit̾ales ymagines cor¬
poꝵ: columbam uͦ illam et ignem
ocłis uider̃t quicũq uider̃t: qmqͣm
de igne disceptari potest. utrũ ocłis
an sp̃u iusus sit ꝓpter u̾ba sic posita:
Non eĩ ait. uider̃t linguas diuisas ue¬
lut ignẽ. s uise st̃ eis: Non aũ sub ea¬
dem significatõe solemꝰ dic̾e uisũ ẽ
mͥ: qua dicimꝰ uidi: Et in illis quidẽ
spirit᷑alib uisis ymaginũ corꝑaliũ
solet dici. et usum ost mͥ et uidi: in
istis uͦ que ꝑ exp̾ssam corꝑalem spe¬

Expanded text:
quemque eorum, et coeperunt linquis logui, quemque eorum, et coeperunt linquis logui, re , ut ostenderet per illum ignem Spiritum demonstratum, sicut per columbam: non tamen ita Deum et columbam, aut et Deum et ignem, sicut dicimus Filium et Deum et hominem: nec sicut dicimus Filium agnum Dei, non solum Joanne Baptista dicente, Ecce AgnAgnum occisum in Apocalypsi . Illa quippe visio prophetica non est exhibita oculis corporcis per formas corporeas, sed in spiritu per spirituales imagines corporum. Columbam vero illam et ignem oculis viderunt, quicumque viderunt. Quanquam de igne disceptari potest, utrum oculis, an spiritu visus sit, propter verba sic posita. Non enim ait, Viderunt linguas divisas velut ignem; sed, Visae sunt eis. Non autem sub eadem significatione solemus dicere, Visum est mihi, qua dicimus, Vidi. Et in illis quidem spiritualibus visis imaginum corporalium solet dici, et, Visum est mihi; et, Vidi: in istis vero quae per expressam corporalem spe
Abbreviated transcription (Latin):
et uidebit oĩs caro salutare dei. Non eĩ
sñ aĩa uel sñ m̃te: s ita oĩs caro. ac
si diceret᷑ oĩs homo: Non gͦ sic ẽ assũp¬
ta creatura in qua appareret sp̃c sc̃s
sicut assũpta est caro illa et humana
forma ex uirgine maria: Neq eĩ colũ¬
bam b̾ificauit sp̃c. uel illum flatum
uł illũ ignẽ. sibiq et ꝑsone sue muni¬
tatem ħitumq ꝯiunxit in et̾nũ: Aut
uͦ mutabilis et ꝯũtibilis est natura
sp̃c scĩ. ut ñ hec ex creatura fiererit: s
ip̃e in illd̾ atq illud mutabilit̾ uer¬
teret᷑. sicut aqua in glaciem: S appa¬
ruer̃t ista sicut oportune apparere de¬
buer̾t: creatura seruiente creatori: et
ad nutũ eius in cõmitabilit̾ in seip̃o
ꝑmanentis. ad eum significandum
et dem̃ostrandũ sicut significari et de¬
mõstrari mortalib oportebat muta
sp̃c dicta sit. et de illo igne cũ diceret᷑
iuse st̃ illis inqͥt lingue diuise ue-¬
lut ignis. qui et insedit suꝑ unũ¬

Expanded text:
 pariter salutare Dei . Non enim sine anima vel sine mente: sed ita omnis caro, ac si diceretur, Omnis homo. Non ergo sic est assumpta creatura, in qua appareret Spiritus sanctus, sicut assumpta est caro illa et humana illa forma ex virgine Maria. Neque enim columbam beatificavit Spiritus, vel illum flatum, vel illum ignem, sibique et personae suae in unitatem habitumque conjunxit in aeternum: aut vero mutabilis et convertibilis est natura Spiritus sancti, ut non haec ex creatura fierent, sed ipse in illud atque illud mutabiliter verteretur, sicut aqua in glaciem. Sed apparuerunt ista, sicut opportune apparere debuerunt, creatura serviente Creatori, et ad nutum ejus incommutabiliter in se ipso permanentis, ad eum significandum et demonstrandum, sicut significari et demonstrari mortalibus oportebat, mutala columba Spiritus dicta sit , et de illo igne cum diceretur, Visae sunt illis, inquit, linguae divisae velut ignis, qui et insedit super unum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ magis qͣi hoc expectaret᷑ ut dice¬
ret q̃m filius dei est: S qr filiũ dei
scd̾m id ꝙ in forma dei equalis est
pri uidere iniqui ñ possunt: opor¬
tet aũt ut iudicem uiuoꝵ et mor¬
tuoꝵ cũ corã iudicabunt᷑. et iusti
uideant et iniqui: nolite inqͥt hoe
mirari: q̃m uenit hora. qͣ om̃s qui
ĩ monum̃tis sunt audient uocem
eiꝰ: et ꝓdient qͥ bona gesser̃t in resur¬
rectionẽ uite: qui mala gesser̃t in re¬
surrectõem iudicii: Ad hoc gͦ opor¬
tebat ut ĩo acciperet illam potesta¬
tẽ qr filius hoĩs est: ut resurgentes
õs iuderent eũ in forma in qua ui¬
deri ab oĩb potest: s alu ad dãpna¬
tõem alii ad uitã eternam: Que ẽ
aũt uita et̾na: nͭ illa usio q̃ ñ con¬
cedit᷑ impiis: Ut cognoscant te ĩ¬
quit unũ uerꝵ dm̃. et ꝙ̃ misisti ih̾m

Expanded text:
cum magis quasi hoc exspectaretur ut dicecum magis quasi hoc exspectaretur ut diceret, quoniam Filius Dei est? Sed quia Filium Dei secundum id quod in forma Dei aequalis est Patri videre iniqui non possunt; oportet autem ut judicem vivorum et mortuorum, cum coram judicabuntur, et justi videant et iniqui: Nolite, inquit, hoc mirari, quoniam ueniet hora, in qua omnes qui iudicabuntur sunt audient uocem eius, et prodient qui bona gesserunt in resurrectionem uitae, qui mala gesserunt in resurrectionem iudicii. ad hoc ergo oportebat, ut ideo acciperet illam potestatem, quia filius hominis est, ut resurgentes omnes uiderent eum in forma, in qua uideri ab omnibus potest, sed alii ad damnationem, alii ad uitam aeternam. quae est autem uita aeterna nisi illa uisio, quae non conceditur impiis? ut agnoscant te, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
accipiũt minorẽ pr̃e in forma su̾i:
ut credant qr equalis est pr̃i in for¬
ma dei. Et ideo sequit᷑. et hoc ip̃m com¬
in semetipõ. Seiñ uenit ad usionẽ
sue claritatis. in qua uenturus ẽ
ad iudiciũ: que uisio cõmunis erte
et ĩpiis et ustis. Sequit᷑ enĩ et dic̃.
Et potestatẽ dedit ei et iudiciũ face̾.
qm̃ filius hoĩs est: Puto nichil
testatem iudicii faciendi. s ht̃ illã
cũ pr̃e in occulto: Accepit aũt illã
ut boni et mali eũ uideant iudicã¬
tem: qr filiꝰ hoĩs est. Uisio qͥppe filii¬
hoĩs. ex hibebit᷑ et malis: Nam uisi¬
o forme dei. ñ nͥ mũdis corde. qr ipsi
dm̃ uidebt̃: id est solis pus. quoꝵ
dilectioni hoc ip̃m ꝓmittit qr ostẽ
qͣͥtur. Noltte mirari hoc inqͥt: Qd
nos ꝓhibet mirari. nͥ illud ꝙ re u̾a
miratur oĩs qͥ ñ intelligit. ut ĩo
diceret prẽm declisse ei potestatem
et iudiciũ facere qm̃ filius hõis est:

Expanded text:
accipiant minorem patre in forma serui, accipiant minorem patre in forma serui, ut credant, quia aequalis est patri in forma dei. et ideo sequitur et hoc ipsum cominsemet ipso. deinde uenit ad uisionem suae claritatis, in qua uenturus est ad iudicium, quae uisio communis erit et impiis et iustis. sequitur enim et dicit: et potestatem dedit ei et iudicium facere, quoniam filius hominis est. puto nihil testatem iudicii faciendi, sed habet illam cum patre in occulto; accipit autem illam, ut boni et mali eum uideant iudicantem, quia filius hominis est. uisio qhominis exhibebitur et malis: nam visio formae Dei nonnisi mundis corde, quia ipsi Deum videbunt; id est, solis piis quorum dilectioni hoc ipsum promittit, quia se quatur: Nolite mirari hoc, inquit. Quid nos prohibet mirari, nisi illud quod revera miratur omnis qui non intelligit, ut ideo diceret Patrem dedisse ei potestatem et judicium facere, quia filius hominis est;
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si diceretur. Patrẽ nemo uidebit
inuidicio uiuoꝵ et mortuoꝵ: s omĩs
filiũ. qr et filius hoĩs est. ut possit et
ab ĩpiis uderi: cũ et illi indeb̾t in ꝙ̃
pupugert: ꝙ ne conicere potius quã
aperte demonstrare uideam᷑: ꝓfere¬
mus eiusdẽ dñi certã manifestamq
sententiã qua ostendamꝰ ipãm fuis¬
ma filii hoĩs apparebit. que forma
ñ est pr̃is s filii: nec ea filii in qͣ
eqͣlis est pr̃i. s in qͣ minor est pr̃e: ut
sit in iudicio ꝯspicuus et bonis et
malis: Paulo post eĩ dicit. Am̃ dico
uobis. qr qͥ u̾bũ meũ audit. et credit
ei qui me misit. ht̃ uitã et̾nam: et
in iudiciũ ñ ueniet. s tͣnsiet a mor¬
te in uitã. Hec uita eterna ẽ illa ui¬
sio: q̃ ñ ꝑtinet ad malos: Deinde
et nc̃ est: cũ mortui audient uocẽ
filii dei. et qͥ audierint uiuent. Et
hoc ꝓpriũ est pioꝵ. qui sic audiunt
de incarnatõe eius. ut credant qr fi¬
lius dei est: id est sic eũ ꝓpter se fcm̃

Expanded text:
iceretur: "patrem nemo uidebit in iudicio uiuorum et mortuorum, sed omnes filium", quia et filius hominis est, ut possit et ab impiis uideri, cum et illi uidebunt in quem pupugerunt. Quod ne conicere potius quam aperte demonstrare uideamur, proferimus eiusdem domini certam manifestamque sententiam, qua ostendimus ipsam fuisma filii hominis apparebit, quae forma non est patris, sed filii, nec ea filii, in qua aequalis est patri, sed in qua minor est patre, ut sit in iudicio conspicuus et bonis et malis. paulo post enim dicit: amen dico uobis, quia qui uerba mea audit et credit in eum qui me misit, habet uitam aetin iudicium non ueniet, sed transiet de morte inuitam. haec uita aeterna est illa uisio, quae non pertinet ad malos. deinde et nunc est, cum mortui audient uocem filii dei, et qui audierint, uiuent. et hoc proprium est piorum, qui sic audiunt de incarnatione eius, ut credant, quia filius dei est, id est sic eum propter se factum
Abbreviated transcription (Latin):
forma dei sz forma filii hoĩs appare
cutõe dc̃m sit ꝙͣ supͣ cõmemorauimꝰ.
ubi ait. sic dedit filio hr̃e uttã in semet
ip̃o. ut significaret. qr sic genuit fili¬
nom̃. ꝙ est suꝑ õe nom̃: hoc eĩ de filio
hoĩs dc̃m est. scdm ꝙ̃ dei filiꝰ excitatus
ẽ a mortuis: ille quippe in forma dei
eqͣlis pr̃i. ex qͦ se exinaniuit formã
serui accipiens: in ip̃a forma serui ⁊
agit et patit᷑ et accipie q̃ ⁊seq̃nter cõ¬
texie apłs. humiliauit se fc̃s obedi¬
ens usq ad mortẽ. mortẽ aũt cruci.

Expanded text:
forma dei, sed forma filii hominis apparebforma dei, sed forma filii hominis apparebcutione dictum sit, quam supra commemorauimus, ubi ait: sic dedit filio habere uitam in semet ipso, ut significaret, quia sic genuit filinomen, quod est super omne nomen - hoc enim de filio hominis dictum est, secundum quem dei filius suscitatus est a mortuis. ille quippe in forma dei aequalis est patri, ex qua se exinaniuit formam serui accipiens; in ipsa forma serui et agit et patitur et accipit, quae consequenter contexit apostolus: humiliauit se, factus oboediens usque ad mortem, mortem aut
Abbreviated transcription (Latin):
filius tc̃ subiectus illi erit. qͥ ei subiecit
omĩa. ut sit d̾s oĩa in oĩb: Alioqͥn si
filius dei. uidex informa qua equalis
est patͥ etiã impiis cũ iudicaturꝰ est
apparebit: qͥd est qd̃ ꝓ magno dilecto¬
ri suo pollicet᷑ dicens. ⁊ ego diligã eũ
⁊ ostendam me ip̃m illi: Quaꝓpt̾ filiꝰ
hoĩs iudicaturꝰ est: nec tñ ex humana
potestate. s ex ea qͣ filiꝰ dei est. Et rursꝰ
filiꝰ dei udicat᷑us est: nec tñ in ea for¬
ma apparens. in qͣ d̾s est equał patri:
s in ea qua filius hoĩs ẽ. Itaq utrũq
dici potest. et filiꝰ hoĩs iudicabit. et ñ
filius hoĩs iudicabit: qr filius hoĩs
uidicabit. ut uerꝵ sit ꝙ ait. cũ uen̾te
filiꝰ hoĩs. tc̃ ꝯgregabunt᷑ añ eum õs
gentes: et ñ filius hoĩs iudicabit ut
ueꝵ sit ꝙ ait. ego ñ uidicabo: et ego
ñ quero głam meam: est qui q̃rat et
udicet: Nam scd̾m id ꝙ in iudicio ñ

Expanded text:
filius tunc subiectus illi erit, qui ei subiecit filius tunc subiectus illi erit, qui ei subiecit omnia, ut sit deus omnia in omnibus. alioquin si filius dei iudex in forma, in qua aequalis est patri, etiam impiis cum iudicaturus est apparebit, quid est quod pro magno dilectori suo pollicetur diet ostendam meipsum illi? Quapropter Filius hominis judicaturus est; nec tamen ex humana potestate, sed ex ea qua Filius Dei est. Et rursus Filius Dei judicaturus est, nec tamen in ea forma apparens in qua Deus est aequalis Patri, sed in ea qua Filius hominis est. Itaque utrumque dici potest, et Filius hominis judicabit, et non Filius hominis judicabit, quia Filius hominis judicabit ut verum sit quod ait: Cum venerit Filius hominis tgentes; et non filius hominis iudicabit, ut uerum sit quod ait: ego non iudicabo et: ego non quaero gloriam meam; est qui quaerat et iudicet. nam secundum id quod in iudicio non
Abbreviated transcription (Latin):
enim aꝑte dicit. Cum uen̾it filius
hoĩs in gła sua. ⁊ õs angłi cũ eo: tẽ
⁊gregaburt̃ añ eũ õs gentes: et ce¬
tera que de fict᷑o iudicio usq ad ulti¬
mã sententiã in eo loco p̾dicantur.
Et uidei qͥppe qui ĩ malitia ꝑseuerã¬
tes in illo iudicio puniendi st̃: sit̃
alibi scͥptũ est. Uidebunt in ꝙ̃ pupu¬
ger̾t: Cum eĩ et boni et mali sint¬
ꝓculdubio eũ uidere ñ potuer̃t ma¬
li. nisi scd̃m formã qua filius hoĩs
est: s tñ in claritate in qua iudi¬
cabit: ñ in humilitate in qua iudi¬
catꝰ est. Cet̾um illam dei formã in
qͣ eqͣlis est pr̃i. ꝓculdubio impii ñ
uideb̾t̃: Non eĩ sunt mũdi cordes. G̃ĩ
Et ip̃a uisio ẽ facie ad faciem qͣ sũ¬
mũ pͥmiũ ꝓmittit᷑ iustis. et ipsa¬
fiet cũ tradet regnũ deo ⁊ pr̃i. in qͦ ⁊ sue
forme uisionẽ uult intelligi. subie¬
cta deo uniu̾sa creat᷑a et ipsa in qͣ filiͦ
dei filiꝰ hoĩs fc̃s ẽ: qr scd̃m hanc et ip̃e

Expanded text:
us hominis in gloria sua et omnes angeli cum eo, tunc congregabuntur ante eum omnes gentes et cetera, quae de futuro iudicio usque ad ultimam sententiam in eo loco praedicantur. et Iudaei quippe, qui in malitia perseuerates in illo iudicio puniendi sunt, sicut alibi scriptum est, uidebunt in quem pupugerunt. cum enim et boni et mali uicul dubio eum mali uidere non poterunt nisi secundum formam, qua filius hominis est, sed tamen in claritate, in qua iudicabit, non in humilitate, in qua iudicatus est. ceterum illam dei formam, in qua aequalis est patri, procul dubio impii non uidebunt. non enim sunt mundicordes; beati et ipsa uisio est faciem ad faciem, quae summum praemium promittitur iustis, et ipsafiet, cum tradet deo regnum et patri. in quo et suae formae uisionem uult intellegi, subiecta deo uniuersa creatura et ipsa, in qua filius dei filius hominis factus est, quia secundum hanc et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ: Hec oꝑatõ insibilit̾er expres-¬
sa. et ocłis oblata mortalib. missio
spũs scĩ dicta est: ñ ita ut appareret
eius ip̃a sb̃a qͣ et ip̃e inuisibilis et
incõmutabilis ẽ sicut pr̃ et filius:
s ut ext̾iorib usis. hõim corda com¬
mota. a tẽꝑali manifestatõe uenien¬
tis ad occultam et̾nitatem sꝑ p̾sentiᷤ
sp̃c sc̃s minor deo pr̃e: qr ñ sic est as¬
sumpta creatura. in qua appareret
sp̃c sc̃s. sicut assũptus ẽ filius hoĩs.
in qua forma ip̃ius u̾bi dei ꝓsona
p̾sentaret᷑: ñ ut haberet u̾bum dei.
sicue alii sc̃ sapientes: s p̾ partici¬
pib suis: Non utiq ꝙ amplius habe¬
bat u̾bũ ut ẽẽt qͣm ceteri excellentio¬
ẽ eĩ uerbũ in carne. aliud u̾bum caro:
idẽ aliud ẽ u̾bum in hoĩe: aliud u̾bũ
homo: Caro eĩ ꝓ homine posita est in

Expanded text:
eorum. haec operatio uisibiliter expreseorum. haec operatio uisibiliter expressa et oculis oblata mortalibus missio spiritus sancti dicta est, non ut appareret eius ipsa substantia, quia ipse inuisibilis et incommutabilis est sicut pater et filius, sed ut exterioribus uisis hominum corda commota a temporali manifestatione uenientis ad occultum aeternitatis semper sanctus minor Deo Patre, quia non sic est assumpta creatura, in qua appareret Spiritus sanctus, sicut assumptus est filius hominis, in qua forma ipsius Verbi Dei persona praesentaretur: non ut haberet Verbum Dei, sicut alii sancti sapientes, sed prae participibus suis ; non utique quod amplius habebat Verbum, ut esset quam caeteri excellentioest enim Verbum in carne, aliud Verbum caro, id est, aliud est Verbum in homine, aliud Verbum est homo. Caro enim pro homine posita est in
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ missus. ñ ⁊̃ cum pr̃e mittens ĩ¬
ueniret᷑: Cũ uͦ sic accepta ẽ forma
serui. ut man̾et in commutabilis
forma dei: manifestũ est qd̃ a pr̃e
et filio. ñ apparentib fc̃m sit ꝙ appa¬
reret in filio: id est ab inuisibili pa¬
tre cũ inuisibili filio idem ip̃e filiꝰ
iusibilis mitt̾et᷑. Cur gͦ ait. et a me
ip̃o ñ ueni: Iam hoc scd̃m formã ser¬
ui dc̃m est: scd̾m qͣm dc̃m est. ego ñ iu-¬
dico ꝙ̃ꝙͣ. Si gͦ missus dr̃. in quantũ
apparute foris in creat᷑a corporali. qui
intꝰ in natura spiritali ocłis mortali¬
um semꝑ occultus est: iã in ꝓmptu
et ip̃e dicatur: Eacta ẽ eĩ quedã creat᷑e
ꝑali specie uelut columba descendte:
siue cum decẽ dieb ꝑactis. post eiꝰ ascẽ¬
sionẽ. die pentecostes fẽs est subito de
celo sonꝰ quasi fereret᷑ flatꝰ uehemens:
et use sunt illis lingue diuise sic̾
ignis: qui et insedit suꝑ unũ qͤmq

Expanded text:
tantum missus, non etiam cum patre mittens intantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur. cur ergo ait: et a me ipso non ueni? iam hoc secundum formam serui dictum est, secundum quam dictum est: ego non iudico quemquam. Si ergo missus dicitur, in quantum apparuit foris in creatura corporali qui intus in natura spiritali oculis mortalium semper occultus est, iam in promtuetiam ipse dicatur. facta est enim quaedam creaturae  dominum corporali specie uelut columba descendit, siue cum decem diebus peractis post eius ascensionem die pentecostes factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae quasi ignis, qui consedit super unumquemque
Abbreviated transcription (Latin):
id est fc̃m est in tẽꝑe. ut carnatũ uer¬
bũ hoĩb appareret: ꝙ in ip̃o u̾bo sñ
tẽꝑe erat. in qͦ temꝑe fieret: Ordo qͥp¬
pe tempoꝵ. in eterna dei sapĩa sine
tempore est: Cũ itaqz hoc a pr̃e et fi¬
lio fc̃m ẽẽt. ut in carne filiꝰ appareret:
ꝯgruent̾ dictus est missus ille. qui ĩ
ea carne apparuit:misisse aũ ille qͥ
in ea ñ apparuit: qm̃ illa que corã
corpeis ocli̾s foris gerunt᷑. ab int̾i¬
ore apparatu nature spirit̾alis exi¬
stunt: ꝓpt̾ea ⁊uenient̾ missa dicũ¬
t᷑. forma porro illa suscepti hõis.
filui ꝑsona est: ñ etiã prĩs: Qua ꝓp¬
ter pater inuisibilis una cũ filio
secum inuisibili eũdẽ filiũ uisi¬
bilẽ faciendo misisse eum dc̃s est:
qui si eo mͦ uisibilis fieret. ut cũ pre
muisibilis eẽ desisteret. id est si sb̃a¬
inuisibilis u̾bi increat᷑am uisibilem
mutata et tͣnsiens uert̾et᷑: ita mis¬
sus apparere intellig̾et᷑ filius. ut

Expanded text:
tum in tempore, ut incarnatum Verbum hominibus appareret; quod in ipso Verbo sine tempore erat, in quo tempore fieret. Ordo quippe temporum in aeterna Dei Sapientia sine tempore est. Cum itaque hoc a Patre et Filio factum esset, ut in carne Filius appareret, congruenter dictus est missus ille qui in ea carne appin ea non apparuit. quoniam illa quae coram corporeis oculis foris geruntur ab interiore apparatu naturae spiritalis exsistunt, propterea conuenienter missa dicuntur. forma porro illa suscepti hominis filii persona est, non etiam patris. quapropter pater inuisibilis una cum filio secum inuisibili eundem filium uisibilem faciendo misisse eum dictus est, qui si eo modo uisibilis fieret, ut cum patre inuisibilis esse desisteret, id est si subsnuisibilis uerbi in creaturam uisibilem mutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ne spiritu suo fecisse uerx ⁊̃ ꝙ ma
angelo quom fiet istud. sp̃c sc̃s
superuentet in te. et iͥtus altissi¬
mi obumbrabit tͥ: et matheus dic̃
inuenta ẽ in itt̾o hñs de spũ scõ.
dic̾e et nunc dñs misit me et sp̃c¬

Expanded text:
ne Spiritu suo fecisse; verum etiam ne Spiritu suo fecisse; verum etiam angelo, Quomodo fiet istud? Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi : et Matthaeus dicit, Inventa est in uterodicere, Et nunc Dominus misit me, et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
dero in celũ. tu ibi es. si descendero in ĩ¬
fernũ ad es. ubiq uolens intelligi
p̾sentẽ dm̃: pͥus noĩauit sp̃m eius:
Nam sic att. Quo abibo ab sp̃u scõ: et
quo a facie tua fugiam: Quo circa
si et filius et sp̃c sc̃s illuc mittitur
Et de filio qͥdẽ. ita scribit apłs. Cum
aũt uenit plenitudo tẽporis. msre
d̾s filium suũ fcm ex muliere fc̃m
sub lege: ut eos qͥ sub lege erant redi¬
meret. Misit inqͥt filium suũ fc̃m
ex muliere: Quo noĩe qͥs catholicus
nesciat ñ eũ pͥuatõem iuirginitatis.
s diffentiam sexus hebreo loq̾ndi
more significare uoluisse: Cum
itaq ait. missit d̾s filiũ suũ fc̃m
ex muliere: satis ostendit eo ip̃o miᷤ¬
sũ filiũ. quo fr̃s est ex muliere: Qd̃
gͦ de deo natꝰ est. in hoc mũdo erat:
ꝙ aũt de maria natꝰ est. in hũc mũ¬
dũ missus aduenit: Sinde mit¬
ti a pr̃e sñ sp̃u scõ ñ potuit: ñ so¬
lũ qr intelligit᷑ pater cũ eũ miste
id est fecit ex femina. non utiq si¬

Expanded text:
tu illic es, et si descendero in infernum, ades, ubique uolens intellegi praesentem deum, prius nominauit spiritum eius; nam sic ait: quo abibo ab spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam? Quocirca si et filius et spiritus sanctus illuc mittitur,et de lio ita scribit apostolus: cum autem uenit plenitudo te aporis, misit deus filium suum factum ex sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret . Misit, inquit, Filium suum factum ex muliere. Quo nomine quis catholicus nesciat, non eum privationem virginitatis, sed differentiam sexus hebraeo loquendi more significare voluisse? Cum itaque ait, Misit Deus Filium suum factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum Filium quo factus est ex muliere. Quod ergo de Deo natus est, in hoc mundo erat: quod autem de Maria natus est, in hunc mundum missus advenit. Proinde mitti a Patre sine Spiritu sancto non potuit: non solum quia intelligitur Pater cum eum misit, id est, fecit ex femina, non utique si
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ bonus: qr nõ ad eũ gaudeb̾t cor¬
de: s tc̃ se plangent õs trib t̾re. in
num̾o utiq maloꝵ õiũ et in fideliũ:
ꝓpt̾ hoc ⁊̃ illi qͥ eũ dix̾at magistrum
bonũ. q̃rens ab eo ꝯsiliũ conseq̃nde
uite et̾ne. rendit. Qͥd me int̾rogas de
bono: Nemo bonus nͥ unꝰ d̾s: cum ⁊
hoĩem alio loco dicat bonum ip̃e doꝰ.
Bonꝰ hõ inqͥt de bono thesauro cordis
sui ꝓfert bona: et malus hõ de malo
thesauro cordis sui ꝓfert mala: S
qr ille uitã eternam᷑ q̃rebat. utta aũ

Expanded text:
bitur bonus, quia non ad eum gaudebunt corde, sed tunc se plangent omnes tribus terrae, in numero itaque malorum omnium et infidelium. propter hoc etiam illi qui eum dixerat magis consequendae vitae aeternae, respondit: Quid me interrogas de bono? Nemo bonus, nisi unus Deus . Cum et hominem alio loco dicat bonum ipse Dominus: Bonus homo, inquit, de bono thesauro cordis sui profert bona; et malus homo de malo thesauro cordis sui profert mala . Sed quia ille vita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone. Qͥs eĩ hoc dixerit. ut qͥcquid il¬
lud est creature ꝑ ꝙ sonuit uox patris.
ita sit d̾s pater: aut qͥcqͥd illud est crea¬
ture in quo ꝑ columbe spetiem uel ꝑ
igneas linguas sp̃ẽ sanctus demon¬
stratus est. ita sit sp̃c scs̃. sicut est dei
filius homo ille qui ex uirgine fos ẽ:
cauit: an aliquid aliud intelligendũ
sit. inuenire difficile est. et temere af¬
firmare ñ expedit: qͦmodo tñ ista sñ
rationali uel intellectuali creatura
potuerint fieri ñ udeo: neq adhuc locꝰ
est explicare cur ita sentiam. quantũ
uires dñs dederit: Prius eĩ sunt discu¬
tienda et refellenda hereticoꝵ argum̃¬
ta que ñ ex diuinis libris s ex ratõi¬
b suis ꝓfer̃t: quib se uehenienter co¬
gere arbitrantur testimonia scriptu¬
raꝵ que de patre et filio et spu scõ sũt.
ita esse intelligenda ut ipsi uolunt:¬

Expanded text:
personae, quis enim hoc dixerit, ut quidquid ilpersonae, quis enim hoc dixerit, ut quidquid illud est creaturae per quod sonuit vox Patris, ita sit Deus Pater, aut quidquid illud est creaturae in quo per columbae speciem vel per igneas linguas Spiritus sanctus demonstratus est, ita sit Spiritus sanctus, sicut est Dei Filius homo ille qui ex virgine factus ecavit: an aliquid aliud intelligendum sit, invenire difficile est, et temere affirmare non expedit. Quomodo tamen ista sine rationali vel intellectuali creatura potuerint fieri, non video. Neque adhuc locus est explicare cur ita sentiam, quantum vires Dominus dederit. Prius enim sunt discutienda et refellenda haereticorum argumenta, quae non ex divinis Libris, sed ex rationibus suis proferunt, quibus se vehementer cogere arbitrantur, testimonia Scripturarum quae de Patre et Filio et Spiritu sancto sunt, ita esse intelligenda ut ipsi volunt