comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amiis ixuiuiia reedificatione ue¬
ro templi anni ccͣc lxui. Pontifex uero
iudeoꝵ ionathas erat. qui post fr̃is ui¬
de necem successerat non minus uir¬
tutis fimilitudine par quam natura¬
natura germanitatis. qui post mul¬
ta in bellicis reb oꝑa. in sacͥs &e reb of¬
ficia quȩ circa templi purificationẽ
specdata ac ꝓbata sunt. suamꝙ poten¬
tiam romanoꝵ amicicia corroborauit
Antiochi quidem filio reconciliatur.
non tamen hoꝵ ei quicꝗͣ ꝓfuit ad ꝑi¬
culum euitandũ. Namq tͥphonty¬
rannus antiochi quidẽ filii tutor. insi¬
diis eum captans. & ꝓpter hoc anncisiu¬
darecupiensionatham cũ ad antiochum
paucis comitatus ptolomaidem uenis¬
set dolo comp̃hendit. eoq iuncto con¬
tra udeã mouit exercitum. unde re¬
pulsus a symone ionatis fr̃e. qđq ab eo
suꝑatus eẽt iratus tẽ eundem ionathã
interfecit. Symon autẽ fortiter regen¬
dis reb intentus. ñ rudis sed iam pro¬
batus fr̃nȩ societatis societatis tͥumphĩ

Expanded text:
reaedificatione templi 366 erat annus. Pontifex vero Judaeorum Jonatha, qui post fratris Judae necem successerat, non minus virtutis similitudine par quam natura germanitatis. Qui post multa in bellicis rebus opera, et sacris officia quae circa templi purificationem spectata ac probata sunt, suam quoque potentiam Romanorum amicitia corroboravit. Antiochi quidem filio reconciliatur, non tamen horum ei quidquam profuit ad periculum evitandum. Namque Tryphon tyrannus, Antiochi quidem filii tutor, insidiis eum captans, et propter hoc amicis nudare cupiens, Jonathan cum ad Antiochum paucis comitatus Ptholemaidem venisset, dolo comprehendit; eoque vincto, contra Judaeam movit exercitum. Unde repulsus a Simone Jonathae fratre, quodque ab eo superatus esset, iratus tunc eumdem Jonathan interfecit. Simon autem fortiter regendis rebus intentus, non rudis, sed etiam probatus fraternae societatis triumphis,
Abbreviated transcription (Latin):
fixo genu eatenus pugnauit. donec
eũ a quo uulneratus. ẽẽt. occideret.
Inde conscensis nauib cũ occeani lit¬
lora ꝑagraret. ad urbem qͣndam cui
ambira rex p̃erat ꝑuenit. sed mex¬
pugnatione ciuitatis. magnam pir¬
tem exercitus sagitis hostiũ uenen
ilitis amisit. ac post herba ꝑ somui¬
um sibi ostensa. & in potum sauciis
data cũ reliquis subueniretur: urbẽ
expugnauit. & cepit post quasi cir¬
cũactam. & de oceano indum ingre̾¬
sus. baby loniam releriter rediit: u¬
hi eum exterritarum totius orbis ꝓ¬
uinciarum legati oꝑiebantur. Hoc
ẽ kartaginienfium. totiusq affricȩ
ciuitatum. sed & hispanoꝵ. galloꝵ.
siciliȩ. sardiniȩq plurime p̃terea partisita.¬
lie. Tantus timor in summo oriente
constitut ducis. popłosultimi occiden¬
tis inuaserat. ut inde ꝑegrinã cerne.
crederes ꝑuenisse rumorem. Alexander
uero apd̾ babyloniam cũ adhuc san¬
guinem siciens male castigata auidi.¬

Expanded text:
fixo genu eatenus pugnauit, donec fixo genu eatenus pugnauit, donec eum a quo uulneratus esset occideret. inde conscensis nanibos cum Oceani litora peragraret, ad urbem quandam cui Ambira rex praeerat peruenit. sed in expugnatione ciuitatis magnam partem exercitus sagittis hostium ueneno inlitis amisit, ac post herba per somnium sibi ostensa et in potum sauciis data cum reliquis subueniretur, urbem expugnauit et cepit. Post quasi circumacta meta de Oceano Indum flumen ingressus, Babylonam celeriter rediit. ubi eum exterritarum totius Orbis prouinciarum legati opperiebantur, hoc est Carthaginiensium totiusque Africae ciuitatum, sed et Hispanorum Gallorum Siciliae Sardiniaeque, plurimae praeterea partis Italiae. tantus timor in summo Oriente constituti ducis populos ultimi Occidentis inuaserat, ut inde peregrinam toto crederes peruenisse rumorem. Alexander uero apud Babylonam, cum adhuc sanguinem sitiens male castigata auidi
Abbreviated transcription (Latin):
occeanum deuehitur. ubi gessonas
sibosq quos hercules condidit. opp̃s¬
sit: hinc mandros &e subagras nauiga
quȩ gentes cũ armatis luxx̃ milib pe
peditũ. & lx milib equitũ excipiunt
Commissoq p̃lio. diu anceps &e crue¬
ta pugna tandem tͥstem pene uictor¬
am macedonib dedit. Nam fusis hos¬
tium copiisalerander exercitũ ad ur¬
bem duxit. E cũ murũ pͥmus ad ur¬
bem descendisset: uacuam ciuitatem
ratus. solus introrsus desiliut. Quẽ
cũ undiq in festi hostes circondidis¬
sent incredibile dictu. ẽ. ut eũ non
multitudo hostium nonuis magna
teloꝵ. non tantus latessentiũ clamo
terruerit. solꝰ tot milia ciciderit ac
fugarit. At ubi se obrui a circonfusa
multitudine ꝑsensit. muri obice põ¬
teriora tutatus. contrarios facilius
eo usq sustinuit donec ad ꝑiculum
eiꝰ clamoremq hostium ꝑfractis mu¬
ris exercitus omnis irrumꝑet. Et in
in eo p̾lio sagitta sub maĩna traiectꝰ

Expanded text:
oceanum devehitur, ubi Gesoceanum devehitur, ubi GesSibosque, quos Hercules condidit, oppressit. hinc in Adros et Subagras nauigat: quae gentes eum armatis LXXX milibus peditum et LX milibus equitum excipiunt. commisso praelio diu anceps et cruenta pugna tandem tristem paene uictoriam Macedonibus dedit. nam fusis hostium copiis Alexander exercitum ad urbem duxit; et cum murum primus escendisset, uacuam ciuitatem ratus solus introrsum desiluit: quem cum undique infesti hostes circumdedissent, incredibile dictu est ut eum non multitudo hostium, non uis magna telorum, non tantus lacessentium clamor terruerit, solus tot milia ceciderit ac fugarit. at ubi se obrui a circumfusa multitudine persensit, muri obice posteriora tutatus, contrarios facilius eo usque sustinuit, donec ad periculum eius clamoremque hostium perfractis muris exercitus omnis inrumperet. in eo proelio sagitta sub mamma traiectus,
Abbreviated transcription (Latin):
so poro singulariter congressus. occi¬
soq deiectus equo concursu satelli¬
tum p̃sentiam mortis euasit. Porus
multis uulnerib confossus ce captus
ẽ Quo ob testimonium uirtutis hu
ic regno restituto. duas sibi condidit
ciuitates. niceam &e bucefalem. quã
de nomine equi sui ita uocari p̃cepit.
Qui uero plenius scire uoluerit. quȩ
serpentib auream domum etiam
pori regis predicti. quȩ aureis
fulciebatur columpnis mirȩ magni¬
tudinis. & ceteris mirabilib ibi reꝑ¬
tis epłam alexandri ad matrẽ &e ad
magistrum directam. legendo ꝑcur¬
rat. Inde ad restas. catthenos. ꝓsidas.
& gangaridas. cesis eoꝵ exercitib ma¬
cedones eipugnauere.Cũ adcophidas
uentum ẽẽt. ibi contra. ccmilia eqͥ¬
tum hostib pugnam conseruerunt.
Qcũ iam fessa etate detriti. animo
egri. uirib lassi. difficile uicissent
castra ob memoriam plus solito mi¬
nifica condiderunt. Ex in alexander
ad amuem a gesinem ꝑgit. ꝑ hunc i¬

Expanded text:
so Poro singulariter congressus, occiso Poro singulariter congressus, occisoque dejectus equo, concursu satellitum praesentiam mortis evasit; Porus multis vulneribus confossus et captus est. Quo ob testimonium virtutis regno in regnum restituto, duas ibi condidit civitates, Niceam et Bucifalem, quam de nomine equi sui ita vocari praecepit. Qui vero plenius scire voluerit quae iserpentibus, auream domum etiam Pori regis praedicti, quae aureis fulciebatur columnis mirae magnitudinis, et caeteris mirabilibus ibi repertis, epistolam Alexandri ad matrem et ad magistrum directam legendo percurrat. Inde Adrestas, Catthenos, Persidas et Gangaridas caesis eorum exercitibus Macedones expugnauere. cum ad Cofides uentum esset, ibi contra cc milia equitum hostium pugnam conseruerunt; et cum iam aetate detriti, animo aegri, uiribus lassi difficile uicissent, castra ob memoriam plus solito magnifica condiderunt. exim Alexander ad am
Abbreviated transcription (Latin):
tem tamen semꝑ sitiebat cruorem. Itaq¬
ꝑtinaci impetu in bella ꝓcurrens.
chorafmas &e cdachos in domitã gentẽ
indeditionem accepit. Challistenem
philophum sibiq apd̃ aristotelem
condiscipłm cũ plurimis aliis pͥnci
ut dm̃ ñ ad oraret. occidit. Post hȩc in¬
cdiam petit. ut oceano ultimoq orien¬
te fimret imꝑium. Nisã urbem adiit.
dedalos montes regnaq cleophilis
reginȩ expugnauit. Quȩ cũ se dedis¬
sed. concubitu regnum redemit.
Pagrata ꝑdomitaꝙ alexander india¬
cũ ad saxum mire asꝑitatis & altitudi¬
nis in quo multi populi confugerunt.
ꝑuenisset. cognoscit herculem ab ex¬
pugnatione eiusdem saxi t̃remotu
ꝓhibitum. Cmnulatione ꝑmotus ut her¬
culis acta suꝑaret. cũ sũmo labore. ac
ꝑicło saro potitus. omnes loci eius gen¬
tes. in deditionẽ accepit. Cũ poro for¬
tissimo indoꝵ rege cruentissimum
bellum gessit. in quo alexander cũ ip¬

Expanded text:
tem tamen semtem tamen sempertinaci impetu in bella procurrens, Chorasmos et Dachas, indomitam gentem, in deditionem accepit: Calistenem philosophum, sibique apud Aristotelem condiscipulum, cum plurimis aliis princiut Deum non adoraret, occidit. Post haec Indiam petit, ut Oceano ultimoque Oriente finiret imperium, Nisam urbem adiit, Daedalos montes regnaque Cleophilis reginae expugnavit. Quae cum se dedidisset, concubitu regnum redemit. Peragrata perdomitaque Alexander Indiacum ad saxum mirae asperitatis et altitudinis, in quo multi populi confugerant, pervenisset, cognoscit Herculem ab expugnatione ejusdem saxi terraemotu prohibitum. Aemulatione permotus, ut Herculis acta superaret, cum summo labore ac periculo saxo potitus, omnes loci ejus gentes in deditionem accepit. Cum Poro, fortissimo Indorum rege, cruentissimum bellum gessit, in quo Alexander, cum ip
Abbreviated transcription (Latin):
QGR alexander magnus. post
darii mortem hircanos &e maudos sub¬
egit Ubi etiam illum adhuc bello in¬
tentum halestris suie minothea exci¬
tata fuscipiendȩ ab eo sobolis gr̃ã cũ ccc
hec parthoꝵ pugnam aggressus. diu
obintentes deleuit ꝓpe modũ anteꝙͣ
uicit. Inde drancas euergetas. parimas.
pariapemenos. aggressus. ad arpios ce¬
terosq popłos qui in radice caucasi mo¬
rabantur. subegit urbem ibi alexan
Sed nec minor eius in suos crudelitas.
ꝙͣ in hostem rabies fuit. Docent hoc
amintas consobrinus occisus. nouerca
dati. attalus. eurylocus. pausanias. mul¬
tiq macedoniȩ pͥncipes extincti. clitus
qͦ annis grauis amicicia uetus ne farie
interfectus. Qui cũ inconiniuo fidutia
amiciciȩ regiȩ aduersus regẽ sua oꝑa
patͥ philippo p̃ponentem memoriam
patͥs tueretur. ab offenso frustra rege
uenabulo transfossus. commnune con¬
uiuium moriens cruentauit. Sed alexan¬
der humani sanguinis insaciabilis.
siue hostium siue etiam socioꝵ. recen¬

Expanded text:
r Alexander Magnus post Darii mortem Hircanos et Mardos subegit. Ubi etiam illum adhuc bello intentum, Halestris sive Minothea, excitata suscipiendae ab eo sobolis gratia, cum trhaec Parthorum pugnam aggressus, quos diu obnitentes delevit propemodum antequam vicit. Inde Trancas, Evergetas, Parimas, Parapemenos aggressus, Adarpios caeterosque populos qui in radice Caucasi morabantur, subegit: urbem ibi fecit Alexandstitutam. Sed nec minor ejus in suos crudelitas quam in hostem rabies fuit. Docent hoc Amintas consobrinus occisus, noverca dati, Attalus, Eurylocus, Pausanias multique Macedoniae principes exstincti: Clitus quoque annis gravis, amicitia vetus, nefarie interfectus. Qui cum in convivio fiducia amicitiae regiae adversus regem, sua opera patri Philippo praeponentem, memoriam patris tueretur, ab offenso frustra rege venabulo transfossus, commuiuium moriens cruentauit. sed Alexander, humani sanguinis inexsaturabilis siue hostium. siue etiam sociorum, recen
Abbreviated transcription (Latin):
momdes uero liricus. & focilides. clari haben¬
tur. Gunc anacreonliricus poeta clarus
habetur.Hypparcus ce yppiasathenis tyran¬
nidem exercent. Quo intemꝑe armonus
ce aristoiton hypparcum interfecerunt ty¬
rannum. Sed dũ leuna meretrix eoꝵ amica
tormentis cogeretur ut socios ꝓderet. linguã
suam morsib amputauit. Co temꝑe phita¬
goras physicus phylosophus clarus celebra¬
batur. Darius igitur unus ex his qui magoꝵ
aucdatiam ferro coercuerãt. consensu om̃iũ
Domesticus namq testis ẽ. huius rei zacha¬
sereberis iherle̾m ce ciuitatib iudȩ quasdis¬
ꝑsisti. hic annus septuagesimus ẽ. Ergo
uema ȩdificandi templi sub cyro exordiũ
habuit. causis uero existentib impedimen¬
tiut prediximus. manet imꝑfectũ usq
ad darii regis imꝑium. cuius regni anno
scd̾o a zorobabele & ih̾u construitur. &e qͣrto
opus edificationis ab eis consummat᷑ anno.
Iosepphus enim .uii. annis ꝑfectum dicit

Expanded text:
monides vero Lyricus, et Phocilides clari habenmonides vero Lyricus, et Phocilides clari habentur. Tunc Anacreon Bericus poeta clarus habetur. Hypparcus et Hyppias Athenis tyrannidem exercent. Quo in tempore Armonius et Aristotton Hyppareum interfecerunt tyrannum. Sed dum Leuna meretrix, eorum amica, tormentis cogeretur, ut socios proderet, linguam suam morsibus amputavit. Eo tempore Pythagoras, physicus et philosophus clarus, celebratur. Darius igitur unus ex his qui magorum audaciam ferro coercuerant, consensu omnium Domesticus namque testis est hujus rei Zachasereberis Hierusalem et civitatibus Judae, quas dispersisti? Hic annus septuagesimus est. Ergo venia aedificandi templi sub Cyro exordium habuit. Causis vero existentibus impedimenti, ut praediximus, manet imperfectum usque ad Darii regis imperium; cujus regni anno secundo a Zorobabele et Jesu construitur, et quarto opus aedificationis ab eis consummatur anno. Josephus enim septem annis perfectum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
AMbises cyri filius ꝑsarũ rex scls.¬
anis uiii. Hunc cambisem aiunt
uocari scd̾m nabuchodonosor. sub quo uidith
hystoria conscribitur. quȩ olofernum int̾¬
fecit. Is enim templum ciuitatemq hieroso¬
limitarũ reedificare inhibuit. qđ ce prius
opus a uicinis gentib impediebatur. Idem
namq cambises deuicta egipto cunctam reli¬
gionem egipti abominatus. cerimonias eius
& templa deposuit. Post quẽ duo frẽs magi
regnauerunt annum unum ut iosepphus:
alii uero menses .uii. regnasse ferunt.Hiinãq
magi regnabant sub nomine regis sui quem
occiderant. qui dum ausi regnũ subriꝑe. mox
siquidem dep̃hensi ce oppressi sunt. In hoc enĩ
ꝓdita ẽ. eoꝵ temeritas. qm̃ aurib detrunca¬
tis inuenti sunt magi. dum in ceteris simil¬
limi existerent filio cambise quem necaue¬
rant. Porro cambises dũ magos odio haberet
aures eoꝵ abscidere iusserat. His dieb hip¬
picus carminum scriptor. & xenophanes phi¬
sicus. scͥptor tragediarum asnoscuntur. Sy¬

Expanded text:
ambyses Cyri filius, Persarum rex secundannis septem. Hunc Cambysem aiunt vocari secundum Nabuchodonosor, sub quo Judith historia conscribitur, quae Holofernem interfecit. Is enim templum civitatemque Hierosolymitarum reaedificari inhibuit, quod et prius opus a vicinis gentibus impediebatur. Idem namque Cambyses, devicta Aegypto, cunctam religionem Aegypti abominatus, caeremonias ejus et templa deposuit. Post quem duo fratres magni regnaverunt annum unum, ut Josephus; alii vero menses septem eos regnasse ferunt. Hi namque magi regnabant sub nomine regis sui, quem occiderant. Qui ausi regnum subripere, mox siquidem deprehensi et oppressi sunt. In hoc enim prodita est eorum temeritas, quoniam auribus detruncati inventi sunt magi, dum in caeteris simillimi existerent filio Cambysis, quem necaverunt. Porro Cambyses dum magos odio haberet, aures eorum abscidi jusserat. His diebus Hyppicus carminum scriptor, et Xenophanes physicus scriptor tragoediarum agnoscuntur, Si
Abbreviated transcription (Latin):
modum insolitos euomuit ignes. & in africa lo¬
custarum magnitudo mare inmersa ad litusq
reuoluta niniam corrupto aere pestilentiã mor¬
talib incussit.
De ioħe filio symonis quibircanus ẽ nũcu¬
patus. qͣliter plures ciuitates siriȩ. atq samari¬
tanoꝵ idumeoꝵ q cȩꝑit bellis. etiam ꝓsꝑe ges¬
tis sumia cũ pace felicitate ꝙ consenuit. qͦmͦ
etiam filius eius aristobolꝰ qui pͥmus post re¬
uersionem iudaici popłi de babilonia nomen

Expanded text:
modum insolitos evomuit ignes, et in Africa lomodum insolitos evomuit ignes, et in Africa locustarum magnitudo mari immersa ad littusque revoluta, nimiam corrupto aere pestilentiam mortalibus incussit.De Joanne filio Simonis, qui Hircanus est nuncupatus: qualiter plures civitates Syriae atque Samaritanorum, Idumaeorumque ceperit bellis, etiam prospere gestis, summa cum pace felicitateque consenuit. Quomodo etiam filius ejus Aristobolus, qui primus post reversionem Judaici populi de Bab
Abbreviated transcription (Latin):
De euersione tyriopulentissimȩ ciuitatis &
qualiter achaia ꝑ metellum confulem roma¬
nis sit subiecta. quib dieb androgenus romȩ
iusus. qd̾ portentũ ingens pestilentia subsequu¬
taẽ. uiriatus etiam uir pastoralis. lusitanus
diuersis p̾liis tc̃ romanos uicit fugauit. demũ
a suis inter fectus ẽ.
Qualiter rex partoꝵ babyloniam diuersis
q nationes orientis suo subiecit imꝑio & tc̃
brutus inciteriore hispania callicanos lusita¬
nis aurilia ferentes bello oppressit. & leppius
ꝓ consule uacteos in hispania in noxios dumex¬
pugnare nititur. ab eis amisso exercitu uictus
rauerunt & mox interfecti funt.
leta ẽ & attalꝰ rex asiȩ ꝑ testamentum sibi succe¬
dẽ heredem populum romanum fecit. qur̃eiꝰ¬
dem fr̃ inuasit. ad cladem popłi romani suamq
internitionem.
Q in temꝑe conspiratio seruoꝵ longe lateq ef¬
ferbuit. & mox a dnis seu romanoꝵ consulib
penis adacti deleti st̃. quo in temꝑe & hna ultra

Expanded text:
De eversione Tyri opulentissimae civitatis, et qualiter Achaia per Metellum consulem Romanis sit subjecta. Quibus temporibus, Androgeus Romae visus, quod portentum ingens pestilentia subsecuta est. Viriatus etiam vir pastoralis, Lusitanus, diversis praeliis Romanos vicit et fugavit. Demum a suis interfectus est. Qque nationes suo subjecit imperio. Et tunc Brutus in citeriore Hispania Gallicanis Lusitanis auxilia ferentes bello oppressit. Et Lepidus proconsul Vacceos in Hispania innoxios, dum expugnare conatur, ab eis amisso exercitu victus rantes, mox interfecti sunt. leta est, et Attalus rex Asiae per testamentum sibi succedere populum Romanum fecit, quam ejusdem frater invasit, ad cladem populi Romani, suamque internecionem.longe lateque efferbuit, et mox a dominis seu Romanorum consulibus poenis adacti, deleti sunt. Quo in tempore Aethna ultra
Abbreviated transcription (Latin):
De bellis socialib quȩ romani ꝑpessi sunt.¬
qͣndo tota italia ab eis defecit. & de portenti
diris atq mirabilib quȩ hȩc mala p̃cessert̃.¬
marianos gesta sunt ce usq ad cdecimum
annum ꝓtracta quib romanoꝵ lectissimoꝵ¬
cl milia cesa st̃.¬

Expanded text:
De bellis socialibus quae Romani perpessi quando tota Italia ab eis defecit, et de portentis diris atque mirabilibus quae haec mala praecesserunMarianos gesta sunt, et usque ad decimum annum protracta: quibus lectissimota millia caesa s
Abbreviated transcription (Latin):
x De diuersis fragorib belloꝵ qͥb roma ꝑt̾ri¬
ta ẽ. qͦrũ unũ fuit in hispania. aliud in ma¬
cedonia. tercium in pamphilia. quartum
in dalmatia.
De gladiatorib qui a ludo effugientes
multa &e ꝑniciosissima bella contra roma¬
nos dnõs suos excitauerunt.XUi¬

Expanded text:
 De diversis fragoribus bellorum quibus Roma perterrita est, quorum unum fuit in Hispania, aliud in Macedonia, tertium in Pamphylia, quartum in Dalmatia.De gladiatoribus qui, e ludo effugientes, multa et perniciosissima bella contra Romanos dominos suos excitaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
x De consulib romanoꝵ qui contra gallos dimi¬
cantes infeliciter uicti atq interempti sunt. contͣ
qͦs gallos ob uncdictam consulum & fines tuen¬
dos marius consul quarto & quinto creatus din¬
gitur. qui galloꝵ cec xl miła inter fecit. p̃ter
mulieres &r paruulos qͥ sese necauerunt in asia
uero &e siria qui etiã tc̃ regnabant. xi

Expanded text:
X. De consulibus Romanorum, qui contra Gallos infeliciter dimicantes victi atque interempti sunt. Contra quos Gallos, ob vindictam consulum et fines tuendos, Marius consul quarto et quinto creatus dirigitur. Gallorum 440,000 interfecit, praeter mulieres, et parvulos, qui sese necaverunt, in Asia vero et Syria qui etiam tunc regnabant. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
constat: ꝓpt̾ intelligentiã nobiliorẽ. ẽẽ. hominẽ
ceteris creaturis que in p̃cedentib facte cõmemo¬
rant᷑ dieb. nisi ut priꝰ conderetur mundus qͣsi
domus. & sic demum intͦduceretur dñs. idẽ.
habitator domus.¬

Expanded text:
liorem esse hominem caeteris creaturis, quae in praecedentibus factae commemorantur diebus, nisi ut prius conderetur mundus quasi domus, et sic demum introduceretur dominus, id est, habitator domus.
Abbreviated transcription (Latin):
alustius autem collaudans breuiter
antiquiora temꝑa. ita ait. Quando
uita hominũ sine cupiditate agitabatur.
&e sua cuiq satis placebant. Postea uero in¬
quit quã in asia cyrus. in grecia lacedemo¬
nii. & athenienses ceꝑe urbes atq nationẽ.
subigere libidine dñandi. inde causam
belli habere. maximã in głam in maximo
imꝑio putare: &e cetera quȩ ipse institue¬
rat.
capł xi

Expanded text:
alustius enim collaudans breviter alustius enim collaudans breviter antiquiora tempora ait: Quando vita hominum sine cupiditate agebatur, et sua cuique satis placebant. Postea vero, inquit, quam in Asia Cyrus, in Graecia Lacedaemonii et Athenienses coepere urbes atque nationes subigere, libidinem dominandi causam belli habuere, maximam gloriam, in maximo imperio putare, et caetera, quae ipse instituerat. CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
tos. quas terra sponte ꝓtulerat: & simplici
aqua eosẽẽ. potatos. nec ulliꝰ carnis esum
felix nunium prior eta.s¬
Contenta fidelib aruis.
Nec mnerti ꝑdita l u x .il..
facili quȩ sera solebat.
Ieunia soluere glande.
Non bachica munera norat.
Liquido confundere melle.
Nec lucida uellera serũo.
Tirio miscere ueneno.
Somnos dabat herba salubres.
Potum qͦ lubricus amnis.
Umbraᷤᷤ altissima pinus.
Nondum maris alta secabat.
Nec mercib undiq lectis.
Noua littora uiderat hospes.
Tunc cͥassica seua tacebant.
Odiis neq fusus acerbis.
Cruor. horrida tinxerat arua.
Quid enim furor hosticus. ulla.
Uellet pͥor arma mouere.
Cũ uulnera seua uiderent.
Nec premia sanguinis ulla.
Utinam mͦ nr̃a redirent.
In mores temꝑa priscos.
S seuior ignib echnae.
feruens amor ardet habendi.
Neu. primus quis fuit ille.
Auri qui pondera tecti.
Neminasq latere uolentes.
Preciosa pericula fodit:

Expanded text:
tos, quas terra sponte protulerat, et simplici tos, quas terra sponte protulerat, et simplici aqua eos esse potatos, nec ullius carnis esum libuit: Felix nimium prior aetasContenta fidelibus arvis Nec inerti perdita luxu: Facili quae sera solebat Jejunia solvere glande. Non Bacchica munera norant, Liquido confundere melle, Nec lucida vellera Serum Tyrio miscere veneno. Somnos dabat herba salubres, Potum quoque lubricus amnis, Umbras altissima pinus. Nondum maris alta secabant, Nec mercibus undique lectis, Nova littora viderat hospes, Tunc classica saeva tacebant, Odiis neque fusus acerbis, Cruor horrida tinxerat arva. Quid enim furor hosticus ulla Vellet prior arma movere, Cum vulnera saeva viderent, Nec praemia sanguinis ulla? Utinam modo nostra redirent In mores tempora priscos! Sed saevior ignibus Aethnae Fervens amor ardet habendi. Heu! primus quis fuit ille Auri qui pondera tecti, Gemmasque latere volentes, Pretiosa pericula fodit?
Abbreviated transcription (Latin):
dinem suo potiꝰ nutriuit in corꝑe. licet cũ in¬
iuria secum cõmorantiũ hanc haberet. au¬
gens domum multitudine peccumarũ ex
rapinis c&e uolentia congestarum. ad luxu-¬
riam qͦ & latrocinia suos familiares imit¬
tans. quoꝵ doctor in scelestis studiis erat.
Et simplicitatẽ quidem cũ quapriꝰ uiue¬
bant homines. ad inuentione mensu¬
rarum & ponderũ ꝑmutauit. integramq
eoꝵ uitam. ex earum rerum ignorantia ad
calliditatem corruptionemq ꝑduxit. Ter¬
minos terrȩ pͥmus posuit. ciuitatesq con¬
stituit: murisq muniuit. illicq suos coe¬
git conuenire domesticos. Hanc uero ciui¬
tatem. ab enoch seniore filio suo. enocham
appellauit ut p̃diximus
c̃ĩtur philosophi grecoꝵ atq latinore.
longe aliter senserunt de pͥmo seculo.
quã ut iosepphus referat. qui aurea pͥma
nuncupant scła. & tunc homines solo ua¬
casse ocio. & his tantũmͦ frugib eẽ. conten¬

Expanded text:
dinem suo potius nutrivit in corpore, licet cum indinem suo potius nutrivit in corpore, licet cum injuria secum commorantium hanc haberet, augens donum multitudine pecuniarum, ex rapinis et violentia congestarum, ad luxuriam quoque et latrocinia suos invitans familiares, quorum doctor in scelestis studiis erat. Et simplicitatem quidem cum qua prius vivebant homines, ad inventionem mensurarum et ponderum permutavit, integramque earum vitam ex earum rerum ignorantia ad calliditatem corruptionemque perduxit. Terminos terrae primus posuit, civitatesque constituit, murisque munivit, illicque suos coegit convenire domesticos. Hanc vero civitatem ab Enoch seniore filio suo Enocham appellavit, ut praediximusitur philosophi Graecorum atque Latinorum longe aliter senserunt de primo saeculo quam Josephus referat, qui aurea prima nuncupant saecula, et tunc homines solo vacasse otio, et his tantummodo frugibus fuisse conten
Abbreviated transcription (Latin):
sacratissimȩ procedet. uerus deus. uerꝰq
homo. ex duab substantiis & una ꝑsona.
nouũ lumen mundo resplenduit. ac dem¬
ceps ꝑ uniuersum orbem in menbris eiꝰ hȩc
ciuitas sc̃a fecundiꝰ edificat᷑ & ad ciues suos
angłos scilicet dei. cotidie colligitur: quoꝵ
presiduis in hac peregrinatione iugiter suf¬
fragatur. In cam uero. atq eius cognatione
latissime impioꝵ ciuitas fabricata est. Refert
quidem iosephus de eo antiquitatum scͥp¬
tor. postquam signum acceperat ut non¬
interficetetur a quib cumq inueniretur be-¬
stiis. s sine formidine ꝑ omnẽ terram signo
eumposito quo notus fieret. uagus ac ꝓfugꝰ
abiret. ab ea quippe deiectus regione inqͣ
frẽm occiderat. & in qua cũ patre habitaue¬
rat. multam ꝑagrans terram cũ uxore sua
tur. ibiq moratus est. quo ei etiam filiinati
sunt. At uero pęnam illam non habuit ꝓ
emendatione. s ad incrementum & ad libi¬

Expanded text:
sacratissimae procederet: qui verus Deus, verusque sacratissimae procederet: qui verus Deus, verusque homo, ex duabus substantiis et una persona, novum lumen mundo resplenduit, ac deinceps per universum orbem in membris ejus haec civitas sancta fecundius aedificatur, et ad cives suos, angelos scilicet Dei, quotidie colligitur, quorum praesidiis in hac peregrinatione jugiter suffragatur. In Cain vero atque ejus cognatione latissime impiorum civitas fabricata est. Refert quidem de eo ille antiquitatum scriptor interficeretur a quibuscunque inveniretur bestiis, sed sine formidine per omnem terram, signo ei imposito quo notus fieret, vagus et profugus abiret, ab ea dejectus regione, in qua fratrem occiderat, et in qua cum patre habitaverat, multam peragrans terram cum sua uxore,tur, ibique moratus est, in quo ei etiam filii nati sunt. At vero poenam illam non habuit pro emendatione, sed ad incrementum et ad libi
Abbreviated transcription (Latin):
iacob uidelicet tanta multitudo hominũ
multiplicari potuit in egipto. infra annoᷤ
trecentos. ut sexcenta milia fuissent. quan-¬
do ascenderunt ex egipto: qͥd mirũ si ho¬
mines multam potusse condere familiam
ꝑspatium octingentoꝵ annoꝵ ut eo am-¬
plius qui ciuitates edificarent plurimas:
S: hanc ciuitatẽ cain. ꝓpt̾ terrenã ciuita¬
tem cõmemoratam fuisse credibile ẽ: quȩ
ab ipso constitutionis conditore initiũ sũp¬
sit. Hinc iam ciuitates due exorte sunt: im¬
pioꝵ scilicet atq iustore. Iustoꝵ quidem
fundamentum ꝑegrinationis suscepit in
abel. ac deinde in sech. & inposteritate eiuͭ.
ac si laborando ꝑ egrinat᷑ usq ad p̾sens tẽ¬
pus. Ergo in pͥorib scłis. quãuis usq ad sep¬
timam ꝓgeniem in filiis sech multipliciter
fecundaretur ciuitas di: tñ in paucis edifi¬
cata est ad comꝑationem iniquoꝵ. quo ad
mo in nr̃o temꝑe ex utero uirginis mariȩ

Expanded text:
Jacob videlicet, tanta multitudo hominum Jacob videlicet, tanta multitudo hominum multiplicari potuit in Aegypto intra annos trecentos, ut sexcenta millia fuissent, quando ascenderunt ex Aegypto, quid mirum homines, multam potuisse condere familiam, per spatium nongentorum annorum aut eo amplius, qui civitates aedificarent plurimas? Sed hanc civitatem Cain propter terrenam civitatem commemoratam fuisse, credibile est, quae ab ipso constitutionis conditore initium sumpsit. Hinc jam civitates duae exortae sunt, impiorum scilicet atque justorum. Justorum quidem fundamentum peregrinationis suscepit in Abel, ac deinde in Seth, et in posteritate ejus, ac sic laborando, peregrinatur usque ad praesens tempus. Ergo in prioribus saeculis, quamvis usque ad septimam progeniem in filiis Seth multipliciter fecundaretur civitas Dei, tamen in paucis aedificata est ad comparationem iniquorum, quoadmo in nostro tempore ex utero virginis Mariae
Abbreviated transcription (Latin):
ram loqͥ: qͣnuis non semꝑ. Potuit enin fieri
sam plꝰ ceteris hunc dilexisse. Non enim
iudas pͥmogenitꝰ iacob: ex qͦ iudea dicta. ⁊
iudei funt nuncupati. Ergo si cam pͥmoge¬
nitus enoch. non ideo putandum est confe¬
stim filio nato ex eiꝰ nomine ciuitati nomen
dedisse. qr nec constitui tunc ab uno poterat.
aliud enim ciuitas non est quã hominum
multitudo societasq s cũ illius hominis
tanta cresceret numerositate. familia ut qͣn-¬
titatem popłi iam haberet. tunc potuit fie¬
riut &e cuitas conderet᷑ ꝙ ex nomine pͥmo¬
genitinuncuparetur. Ergo si adtendunt tẽ
temꝑis tam longeuos fuisse homines. ut qͥ
minime uirerant septingentos qͥnquagin
ta repperiant᷑ uixisse annos. nec eos solũmo¬
do habuisse filios. quos scͥptura cõmemorat.
cũ subditur genuit filios & filias. unde eis
fecundissimam ꝓlem fuisse datur intelligi.
ex quo conici potest. qđ si a nepote abrahã

Expanded text:
ram loqui, quamvis non semper. Potuit enim fieri ram loqui, quamvis non semper. Potuit enim fieri sam, plus caeteris dilexerit. Non enim Judas primogenitus Jacob, ex quo Judaea dicta, et Judaei sunt nuncupati. Ergo si Cain primogenitus Enoch, non ideo putandus est confestim filio nato ex ejus nomine civitati nomen dedisse, quia nec constitui tunc ab uno poterat. Aliud enim civitas non est quam hominum multitudo societasque. Sed cum illius hominis tanta cresceret numerositate familia, ut quantitatem populi jam haberet, tunc potuit fieri ut et civitas conderetur, et ex nomine primogeniti nuncuparetur. Ergo si attendat tunc temporis tam longaevos fuisse homines, ut qui minime vixerant septingentos quinquaginta vixisse reperiantur annos, nec eos solummodo habuisse filios quos Scriptura commemorat, cum subditur, genuit filios et filias, unde eis fecundissimam prolem fuisse datur intelligi. Ex quo conjici potest, quod si a nepote Abraham,
Abbreviated transcription (Latin):
concepit ce peꝑit enoch: & edificauit
ciuitatẽ. & uocauit nomen eiꝰ enocha. ex
nomine filii sui enoch. Unde queri potest
dum non plus eo tẽꝑe quã uiri quattuor
uel potiꝰ tres postea quã frẽm fr̃ occidit. fu¬
isse uiderentur in terra: quomͦ caim solu
ciuitatẽ edificasse dr̃. S qͦs hoc mouet. pa¬
rum confiderant non om̃s homines qͥ tunc
ẽe potuerunt. scͥptorem sacre huuis hysto¬
riȩ necẽe habuisse nominare. s eos solos
quos oꝑis suscepti ratio postulabat: illos
udelicet ꝑ quos ad noe ac deinde ad abra¬
ham genealogia texendo ꝑduceretur. Nec
enim consequens ẽ: ut istũ pͥmum filium
genuisse credatur cain. qͥa dictum est. cog¬
nouit uxorem suam quasi p̃mittus tunc
ei cõmiscuis Nam de ipso adam hoc dictũ
ẽ. non solum quando conceptus ẽ. cam pͥ¬
mogenitus. uerum etiam posteriꝰ. Cogno¬
uit inquit adam euam uxorem suam: qͦ
concepit & peꝑit filium. ⁊ nominauit eũ
sech. Unde intelligitur ita solere illã scͥptu¬

Expanded text:
concepit et peperit Enoch, et aedificavit civitatem, et vocavit nomen ejus Enocha, ex nomine filii sui Enoch. Unde quaeri potest, dum non plures eo tempore quam viri quatuor, vel potius tres postea, quia fratrem frater occidit, fuisse viderentur in terra, quomodo Cain solus civitatem aedificasse dicitur. Sed quos hoc movet parum considerant, non omnes homines, qui tunc esse potuerunt scriptorem sacrae hujus historiae necesse habuisse nominare, sed eos solos quos operis suscepti ratio postulabat: illos videlicet per quos ad Noe, ac deinde ad Abraham, genealogia texendo perduceretur. Nec enim consequens est ut istum primum filium genuisse credatur Cain, quia dictum est, cognovit uxorem suam, quasi tunc primitus ei commiscuisset. Nam de ipso Adam hoc dictum est, non solum quando conceptus est Cain primogenitus, verum etiam posterius: Cognovit, inquit, Adam Evam uxorem suam, quae concepit et peperit filium, et nominavit eum Seth. Unde intelligitur ita solere illam Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
he usq ad moysen ce egressũ israhelis ex
egipto. computantur annid .i a moyse
usq ad salomonem &e pͥmã edificationẽ
templi anni cccc lax uiiii. scđm minorẽ
tamen nunierũ quẽ terciꝰ regnoꝵ lib̾ con¬
tinet. Nam uxta uolumen iudicum. sup¬
putant᷑ anmi dc. A salomone uero usq
ad restaurationẽ templi que sub dario
ꝑsarum rege facta. ẽ colligunt᷑ anni. d¬
.d. xl. uiii. Itaq simul fiunt ab abrabam

Expanded text:
essum Israel ex Aegypto, computantur anni DV. A Mose usque ad Salomonem et primam aedificationem templi, anni CCCCLXXIX, secundum minorem tamen numerum quem tertius Regnorum liber continet. Nam juxta volumen Judicum, supputantur anni DC. A Salomone vero usque ad instaurationem templi, quae sub Dario Persarum rege facta est, colliguntur anni DDXLVIII. Itaque simul fiunt ab Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
hystoria magisdiligentia. quã ꝓphetica
ꝓuidentia. Illa itaq exequitur litterarũ
sacrarum scͥptor. uel ꝑ eum dĩ sp̃s. quib
non solum narrentur p̾terita. uerũ eti¬
am ꝓnuntientur futura: quȩ tamen ꝑ¬
tinent ad ciuitatẽ dei. Omissis ergo cece¬
ris filiis noe ad hanc rem non ꝑtinentib
illi conectunt᷑ in ordine generationũ ꝑ
quos possit ad abraham ꝓueniri sicut il¬
li conecte bantur ante diluuiũ ꝑ quos
pueniretur ad noe generationes. quȩ ꝓpa¬
gate sunt ex illo adam filio qui ẽ. appel¬
latus sech.

Expanded text:
historica magis diligentia quam prophetica historica magis diligentia quam prophetica providentia. Illa itaque exsequitur litterarum sacrarum scriptor: vel per eum Dei spiritus: quibus non solum narrentur praeterita, verum etiam pronuntientur futura, quae tamen pertinent ad civitatem Dei. Omissis ergo caeteris filiis Noe, ad hanc rem non pertinentibus, illi connectuntur in ordine generationum, per quos possit ad Abraham perveniri, sicut illi connectebantur ante diluvium per quos perveniretur ad Noe generationes, quae propagatae sunt ex illo Adam filio qui est appellatus Seth.
Abbreviated transcription (Latin):
enedictis gͥ duob filiisnoe. atq uno in me¬
io eoꝵ maledicto. deinceps usq ad abra
racione silenciũ. ẽ. Ueruntamen utrũ
ciuitas pioꝵ non fuerit an latuerit¬
rit. anpotiꝰ ꝑmanserit in duob noe fili
is qui benedicti sunt eoꝵq posteris impia
uero qui maledictus est. atq eius ꝓgem¬
e. ubi etiam exortus est gigas uenator con¬
tra dñm̃. non ẽ. diudicatio facilis. Fortaᷤ¬
sis enim qđ ꝓfecto est credibilius. & infi¬
liis duoꝵ illors iam tunc anteqͣ babylonia
cepisset institui. fuerunt contemptores
di.: & in filiis cham cultores di. Utrũq ta¬
men hominũ genus. terris nũꝙͣ defuisse
credendum ẽ. Quamobrem sicut lingua
una cũ eẽt. omniũ. non ideo filii pestilen¬
tiȩ defuerunt. nam & antea diluuiũ una
erat lingua. &e tamen omnes pͣter unam
noe iusti domum. deleri diluiuo me¬
ruerunt: ita post diluuium nec iustos
defuisse crediderim. Sed si om̃es comine¬
morarent᷑ nimis longum fieret: & eẽt. hec

Expanded text:
enedictis igitur duobus filiis Noe, atque uno in medio eorum maledicto, deinceps usque ad Abraratione silentium est. Verumtamen, utrum civitas piorum non fuerit, an latuerit, an potius, permanserit in duobus filiis Noe qui benedicte sunt eorumque posteris, impia vero in eo qui maledictus est atque ejus progenie, ubi etiam exortus est gigas venator, contra Dominum, non est dijudicatio facilis. Fortasse enim, quod profecto est credibilius, et in filiis duorum illorum jam tunc antequam Babylonia coepisset institui, fuerunt contemptores Dei; et in filiis Cham cultores Dei. Utrumque tamen hominum genus terris nunquam defuisse credendum est. Quamobrem sicut lingua una cum esset omnium, non ideo filii pestilentiae defuerunt, nam et ante diluvium una erat lingua, et tamen omnes, praeter unam Noe justi domum, deleri diluvio meruerunt: ita post diluvium, nec justos defuisse crediderim. Sed si omnes commemorarentur, nimis longum fieret, et esset haec
Abbreviated transcription (Latin):
Qualiter antipater gr̃am cesaris sit adeptus. cui
dũ ab antigono accusaretur. & aceptam potestatẽ
iudeȩ inter filios suos herodem & faselum diusit.
De nece antipatͥ genitoris herodis & qualiter grãm
antomni sint adepti herodes ꝙ faselus fr̃ eiꝰ.xii¬
Antigonus patruũ hyrcanũ parchis tradidit. et
sacerdotiũ dolo suscepit ꝙ qualitera romanis ꝙ he¬
rode capta hiero solima comprehenditur atq secu¬
riocciditur. herodesq rex constituitur. xiii

Expanded text:
Qualiter Antipater gratiam Caesaris sit adeptus: cui ostendit, dum ab Antigono accusaretur: et acceptam potestatem Judaeae inter filios suos Herodem et Faselum divisit. De nece Antipatri genitoris Herodis. Et qualiter gratiam Antonii sint adepti Herodes et Faselus frateAntigonus parvum Hircanum patri tradidit, et sacerdotium dolo suscepit, et qualiter a Romanis et Herode, capta Hierosolyma, comprehenditur atque securi occiditur, Herodesque rex constituitur. Igi
Abbreviated transcription (Latin):
Dum hirranus atq fr̃eius aristobolus de po
testate regni confligunt. pompeium iuudicem
ꝑuocant. ei quo romanis subduntur.
thico bello morẽ extinctus de patre enis ꝙ matre
herodis &e frib atq sorore e qđ aliter africanus his¬
toriographus quam iosepphus de eodem patre he¬
Doe lucullo qui mitridatem & tigranem bello
uicit x de pompeio eius successore qui maxima ex
Qualiter gaio cesari galliarum ꝓuintiȩ a sonatu
sunt distribute e p̃liis diuersis ingallia gestis.
galliam subiectam credidit. & italiam redire uo¬
luit impetu galloꝵ retratus. pͥlis diuersi intetꝰ
a gallis in britanniam transiit. ꝙ eam subugauit
ñ sine magno discͥmine suoꝵ¬

Expanded text:
um Hircanus atque ejus frater Aristobolus de regni potestate confligunt, Pompeium judicem provocant: ex quo Romanis subduntur. thico bello mox est exstinctus. De patre etiam matreque Herodis, et fratribus atque sorore. Et quod aliter Africanus historiographus quam Josephus de eodem patre HeDe Lucullo, qui Mithridatem et Tigranem bello vicit. Et de PompeiQualiter Caesari Galliarum provinciae a senatu sint distributae; et de praeliis diversis in Gallia gestis. m subjectam credidit, et in Italiam redire voluit, impetu Gallorum retractus, praeliis diversis infectus, a Gallis in Britanniam transiit, et eam subjugavit, non sine magno discrimine suo
Abbreviated transcription (Latin):
De octauiano qͥ nomenauundĩ ꝙ regnũ suscipi¬
ens qualiter ciuilia bella e externa gerendo ad hoc
ꝑuenerit. ut a senatu decretũ sit. qđ imꝑpetuum tri¬
bunitie potestatis ẽẽt.
Antomus ꝓ quibdam successibelatus. octamano
cesari bellum denuntiat a quo t̃ uictus ac demĩ
aptis goccisus est.xyi¬
Deco qđ cesar octaians ꝑsetotam hispaniam
sila ẽ p̾legatos indoꝵ &e ceterarum gentiumorien
uersum sibi subiecit orbem &ii¬

Expanded text:
De Octaviano, qui nomen avunculi et regnum suscipiens, qualiter civilia bella et externa gerendo ad hoc pervenerit ut a senatu decretum sit quod in perpetuum tribunitiae potestatis esset.Antonius, pro quibusdam successibus elatus, Octaviano Caesari bellum denuntiat. A quo ter victus ac demum captus et occisus est. Ieo quod Caesar Octavianus totam Hispaniam fusa est per legatos Indorum et caeterarum gentium Orienversum sibi subjecit orbem
Abbreviated transcription (Latin):
oRNELIIIS nepos. salustio qͥs¬
ꝑo suo salutem. Cũ multa ath
nis curiose agẽm. inueni historiam
daretis frigii ipsius manu scriptã
ut titulus indicat:. qui de grecis et
troianis memorie mandatur. Quã
ego summo amore complexus. con¬
tinuo transtuli. Cui nichil adicien¬
dum uel diminuendum rei forman¬
dȩ causa putaui. alioquim mea pos¬
set uideri. Optimum ergo dixi ut
fuit uere & simpliciter ꝑscripta.¬
si sic eam ad uerbum in latinitatẽ
transuerterem ut legentes cognos¬
cere possut. quomodo hȩ res gesti
timent. quȩ dares frigius memoris¬
E
com n mnendauit. qui ꝑ id tempus
uixit & militauit. dum greci troia¬
nos oppugnarent. an homero creden¬
dum qui post annos multos natus .ẽ.
quã bellum hoc gestum fuisset. De
quare athenis iudicium fuit. cũ ꝑ in¬
sano homerus haberetur. quod deo
cũ hominib belligerasse descͥberet.
Ded hactenus ista. nunc ad pollici¬
tum reuertaiur.

Expanded text:
ornelius Nepos Sallustio Crispo suo salutem. Cum multa ago Athenis curiose, inveni historiam Daretis Phrygii ipsius manu scriptam, ut titulus indicat, quam de Graecis et Troianis memoriae mandavit. Quam ego summo amore conplexus continuo transtuli. Cui nihil adiciendum vel diminuendum rei reformandae causa putavi, alioquin mea posset videri. Optimum ergo duxi ita ut fuit vere et simpliciter perscripta, sic eam ad verbum in latinitatem transvertere, ut legentes cognoscere possent, quomodo res gestae stiment, quod Dares Phrygius memoriae commendavit, qui per id ipsum tempus vixit et militavit, cum Graeci Troianos obpugnarent, anne Homero credendum, qui post multos annos natus est, quam bellum hoc gestum est. De qua re Athenis iudicium fuit, cum pro insano haberetur, quod deos cum hominibus belligerasse scripserit. Sed hactenus ista: nunc ad pollicitum revertamur.
Abbreviated transcription (Latin):
Anastasius añ xxuii. fulgentius
ep̃s predicatur. Sdccx ix
Iustinus añ. uiii achefaloꝵ here¬
sis abdicatur S dec luiiꝑe.

Expanded text:
Anastasius ann. XXVII. Fulgentius Episcopus praedicatur. VMDCCXIV. Iustinus ann. VIII. Acephalorum haeresis abdicatur. VMDCCXXII.
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ: genuit abram. & nachor. & aram.
Ergo a natiuitate abrahȩ qui decimꝰ fuit
a noe sicut nunc declaratum est. suppu¬
ta ꝑ singulas etates numerum annoꝵ
ab ortu unius cuiꝰq patris. usq ad ortum
subsequentis filii: & inuenies ducentos
abrahȩ usq ad diluuiũ quanuis beatũ
hieronimꝰ in chronica eusebii. atq orosiꝰ
in pͥma fronte suoꝵ libroꝵ. a quib etiã
iosepphus non longe erorbitat. alit̾ sen¬
tiant in numero annoꝵ dicentes a na¬
tiuitate abrahȩ usq ad totiꝰ orb̾ diluuium
inueniri supputãdoret᷑rsum annos non¬
di scda ita se habuit ȩtas. ut prenota¬
tum ẽ: quantũ ad nr̃ȩ paruitatis noti¬
ciam. ex antiquoꝵ auctoritate ꝑuenire
potuit. Quam etatem puericiam no¬
minant.

Expanded text:
annorum, genuit Abram, et Nachor, et Aran. Ergo a nativitate Abrahae, qui decimus fuit a Noe, sicut nunc declaratum est, supputa per singulas aetates, numerum annorum ab ortu uniuscujusque patris, usque ad ortum subsequentis filii, et invenies 292 Abrahae usque ad diluvium. Quamvis beatus Hieronymus in Chronico Eusebii, atque Orosius in prima fronte suorum librorum, a quibus etiam Josephus non longe exorbitat, aliter sentiant in numero annorum, dicentes a nativitate Abrahae usque ad totius orbis diluvium inveniri, supputando retrorsum, andi secunda ita se habuit aetas, ut praenotatum est, quantum ad nostrae parvitatis notitiam ex antiquorum auctoritate pervenire potuit, quam aetatem pueritiam nominant.
Abbreviated transcription (Latin):
in uulnus meum. & adolescentulũ in li¬
uorem meũ. Septuplum ultio dabitur
de caim: de lamech uero septuagies sep¬
ties. Lamech itaq qui se homicidium ur¬
orib suis fatetur perpetrasse. septimꝰ ab¬
adam erat. In huius enim homicidȩ fili¬
liis. septem cam uindicte aqui sdiluuii
solute sunt: qm̃ omnis ꝑgenies cam. in
eo deleta ẽ. Dira namq mors. atq huma¬
noꝵ scelerum uindex inter reliquos ꝑitu¬
ros ipsum homicidam lamech repperisse
credibile est De lamech uero septuagies¬
septuagies septies. Igitur suꝑius partim
retulimus que ad huius questionis ꝑtine¬
bant solutionem. Scd̾m hystorie tamen
ueritatem. ab adam usq ad xp̃m septuagin¬
ta septem generationes inuenuntur: inqͥ¬
b pecẽm lamech. id est totiꝰ mundi. sanguinis
xp̃i effusione solutum est. Siquidem in
popło udeoꝵ. ꝓpt̾̃ int̾fectionem xp̃i. sep¬
tuagiita septem uindictȩ sunt statutȩ.
iuxta illud euangłicum. in quo dictum ẽ.

Expanded text:
us meum, et adolescentulum in livorem meum. Septuplum ultio dabitur de Cain, de Lamech vero septuagies septies. Lamech itaque qui se homicidium uxoribus suis fatetur perpetrasse, septimus erat ab Adam. In hujus enim homicidae filiis, septem Cain vindictae aquis diluvii solutae sunt, quoniam omnis progenies Cain in eo deleta est. Dira namque mors atque humanorum scelerum vindex, inter reliquos perituros ipsum homicidam Lamech reperisse credibile est. De Lamech vero septuagies septies. Igitur superius partim retulimus quae ad hujus quaestionis pertinebant solutionem. Secundum historiae tamen veritatem, ab Adam usque ad Christum septuaginta septem generationes inveniuntur, in quibus peccatum Lamech, id est, totius mundi, sanguinis Christi effusione, solutum est. Siquidem et in populo Judaeorum propter interfectionem Christi septuaginta septem vindictae sunt statutae, juxta illud Evangelium, in quo dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
su obtunsus hoc tam magnũ ineruditus tyro
arripui opꝰ qđ sapientib erat cõmittendũ: tñ
quia tuȩ hoc non potui negare bemuolentiȩ.
tͥ examinandũ mitto. Q si utile adiudicaũis fore.
ñ magis reputabitur scͥbenti. quã censori. Igitur
nomina auctoꝵ. ex quib ea collegi que in sep¬
tem libris conclusi. idcuco non ubiq inseruiut
p̃monuisti: qm̃ in his in qͥb concordare uide¬

Expanded text:
su obtusus, hoc tam magnum ineruditus tiro su obtusus, hoc tam magnum ineruditus tiro arripui opus, quod sapientibus erat commmittendum: tamen quia tuae hoc non potui negare benevolentiae, tibi examinandum mitto, et si utile adjudicaveris fore, non magis acceptum feretur scribenti quam censori. Porro nomina auctorum ex quibus ea collegi quae in septem libris conclusi, idcirco non ubique inserui ut praemonuisti, quoniam in his in quibus concordare vide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ succedentia ꝑuenit temꝑa. in popło autẽ di
ꝑ patͥarchas. iudices reges ac sacerdotesiterumꝙ
reges. numerum custodire annoꝵ cautiꝰ obser¬
uarem. & ea que gesta in singulis mundi parti¬
b & meioria sunt digna adnotarem. ut queq
inmortalit̾ ꝑ singła frequentantur temꝑa qͣn¬
do uel ubi fuerint. qui tunc etiam imꝑaũit in
eminentiorib regnis. uel qui popło p̃fuerit dĩ
do summatim colligere instigaᷤti. ł ȩc quidẽ
om̃ia. ceu picta breui in tabła meȩ ostendens
paruitati. nullam excusationis occasionem re¬
liquisti: s ociꝰ oꝑam dare imꝑasti Igitur auxi¬
lio dĩ adiutus. qui facit mutos loqui. non teme¬
ritatis s obedientie grã. hoc tam ingens. parua
cũ cĩba ignarus nauta pelagus nauigare cepi.
S si maris se immutauerit tranquillit̾as. fluc¬
tusq intumuerint. tu qui iussisti. naufrago
porrige manum. Quamuis enim ȩcclesiasticis
alligatur. ac scłarib nego ciis lingua p̃pedit᷑ sen¬

Expanded text:
 succedentia pervenit tempora: in populo autem Dei per patriarchas, judices, reges ac sacerdotes, iterumque reges, numerum custodire annorum cautius observarem, et ea quae gesta in saeculis mundi partibus, et memoria sunt digna, adnotarem; ut quaeque immortaliter per singula frequentantur tempora, quando vel ubi fuerint, qui tunc etiam impetraverint in eminentioribus regnis, vel qui populo Dei praefuerint, do summatim colligere instigasti. Haec quidem omnia ceu pieta brevi in tabula meae ostendens parvitati, nullam excusationis occasionem reliquisti, sed potius operam dare imperasti. Igitur auxilio Dei adjutus, qui facit mutos loqui, non temeritatis, sed obedientiae gratia, hoc tam ingens parva cum cymba ignarus nauta pelagus navigare coepi. Sed si maris se immutaverit serenitas, fluctusque intumuerint, tu qui jussisti naufrago porrige manum. Quamvis enim ecclesiasticis alligatus ac saecularibus negotiis, lingua praepeditus, sen