comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spinscm̃ quierat in m̃te eius testẽ adhĩ¬
bet conscientiȩ suȩ. ipsa conscientia testi¬
moniũ sibi ꝑhibente: quod nimiũ dole¬
ret deꝑditione frm̃ suorũ :
pro eo quod estopto.
ł go anathema eẽ¬
a xp̃o ꝓ fratribus meis qui sunt cognati
mei scdm̃ carnẽ : qui sunt isrihelitȩ :
idest deꝓgenie is rahel. ⁊¬
Unde uenit tã subita mututio in animo apłi.
ut opticret anathema esse ꝓxp̃o. quue
implerisq locis ꝓseparatione ponitur.
cum paulo suꝑius dixerat. nullo modo
seposse acaritute xp̃i separare: Consi¬
derandũ quia anathema uarias ha¬
bet significationes : Ponitur enĩ ꝓse
paratione: sicut inedito iustiniani
imperatoris dicitur. ut ibi Si angłs¬

Expanded text:
sanctum qui erat in mente illius, testem adhibet conscientiae suae, ipsa conscientia testimonium sibi perhibente, quod nimium doleret de perditione fratrum suorum. pro eo quod opto, ego anathema enati mei secundum carnem, qui sunt Israelitae, id est de progenie Israel. Unde venit tam subi a mutatio in animo Apostoli ut optaret anathema esse a Christo, quod in plerisque locis pro separatione ponitur, cum paulo superius dixerit nullo modo se posse a charitate Christi separari? Considerandum est quia anathema varias habet significationes: ponitur enim pro separatione, sicut in edicto Justiniani imperatoris dicitur, et ubi a
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ dicibolus prin¬
ceps demonũ. dequodicit᷑. cũ fortis ar¬
matus custodit atriũ suũ ꝗNeq alti
ora inferni scrutantur : Perquȩ duo:
multi auertebant᷑ a fide : Et est sensus
Etiam siom̃s astrologi. & mathemadhis
hoc ÷ astrorũ conspectores. quise fatem
rationem siderũ penetrare & cursus
uenerint contranos: uł etiã illi qui
ꝑ nichromantiũ id÷ mortuorum
resuscitationẽ animas ab inferisri¬
uocant. sicut mulier illa phiconisse
reuocauit animã samuhelis: neq¬
quam poterint nos separare a caritate xp̃i :⁊
Ueq creatura ali. id ÷ si aliqua creatu
ra est sursum aut deorsũ. p̃t̃ istas quas dixi :
nec ipsa poterit nos in aliã partẽ flectere . i¬
Uł scđ̃m agustinũ alia cretitura intelligi¬
tur homo hic quisẽ potest a caritate dei se¬
parare male uiuendo : Et ÷ sens: Neq
male uiuendo: Mentes em̃scõrũ itas dõ

Expanded text:
 diabolus princeps daemonum de quo dicitur: Cum fortis armatus custodit atrium suum . Neque altitora inferni scrutatur, per quae duo multi avertebantur a fide. Et est sensus: Etiamsi omnes astrologi et mathematici, hoc est astrorum conspectores, qui se fatentur rationem siderum penetrare et cursus, venerint contra nos; vel etiam illi qui per necromantiam, id est mortuorum resuscitationem, animas ab inferis revocant, sicut mulier illa pythonissa revocavit animam Samuelis, nequaquam poterunt nos separare a charitate Christi; neque creatura alia, id est si aliqua creatura est sursum, aut deorsum, praeter istas quas dixi, nec ipsa poterit nos separare in aliam partem. Vel secundum Gregorium, alia creatura intelligitur hic homo qui se potest a charitate Dei separare male vivendo. Et est sensus-Neque male vivendo. Mentes enim sanctorum ita sunt Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
ididit illum  lpse pat̾ tradiditfili¬
eum: quia tradi ꝑmisit: Multisq mo¬
dist ipse filius traditus ÷ Hoc uerbum
quod ÷ parcere: aliquando significat
dimittere. ut illud in uirgilio qł arce
Aliquando significat seruare: sicut hic.
qui proprio filio suo ñ pepercit :nde
apes parte uocantur. id÷ seruatrices:
quia seruant sua mella:s
aicuerittis ÷ Cum sederit filius hominis
insede maiestatis sucie: sedebitis et uos
suꝑ duodetim sedes : Potestreferri ad
oñs p̃destinctos. qui incapite suoxp̃o
omã possident quȩ ipse possid et ⁊¬
ũ enĩ om̃is cretitura longe in compa¬
rabilit̃ dist& afiliodi ꝑque facta sunt
ꝓ nobis traderet illum: utiq poterit in
nob ista implere i
Quis accusabit ad¬
ersũ electos dei.  id ÷ quis sumet ac¬
cusationem aduersus electos dĩ : diabolus
accusat eleccosdĩ: sicut accusauit betitũ
iob dedmeritum auxit nonminuit :
quia uir ustus eius aduersa pacient̃
sustinuit: Notandum quia hec sententia

Expanded text:
didit illum. Et ipse Pater tradidit Filium, quia tradi permisit, multisque modis est ipse Filius traditus. Hoc verbum quod est parcere aliquando significat dimittere, ut illud in Virgilio: Parce aliquando significat servare, sicut hic, qui proprio Filio suo non pepercit: unde apes parcae vocantur, id est servatrices, quia servant sua mella. Qait Veritas: Cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super duodecim sedes : potest referri et ad omnes praedestinatos, qui in capite suo Christo omnia possident, quae ipse possidet. Cum enim omnis creatura longe incomparabiliter distet a Filio Dei, per quem facta sunt pro nobis traderet illum, utique poterit in nobis ista implere. Quis accusabit adversus electos Dei? id est: quis sumet accusationem adversus electos Dei? Diabolus accusat electos Dei, sicut accusavit beatum Job, sed meritum auxit, non minuit, quia vir justus, ejus adversa patienter sustinuit. Notandum autem quia haec sententia
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. id ÷ om̃i tẽpore quandiu uiuimus.
quia quiꝑseuerauerit usq infinẽ: corona¬
bitur : Nonenim sufficit unodie ꝓxp̃o
tribulationẽ sustinere: sed omĩ teporesi
necessitas fuerit: A estimati sumus. sic̃¬
oues occissionis. quȩ occidunt᷑ sine
tur cũ ad mortẽ ducuntur: ita & nos non
reluctamur dũ occisioni paramur : Sed
in his omnibus. subaudis tribulationi¬
bus torm̃tisq positi: superam & uincimꝰ.
Hopt̃ euĩ qui dilex̃ uos id ÷ propt̃ xp̃mqͥ¬
dil exitnos usq ad mortem. quia ꝓnobis
est mortuus. & qui nob dixit. nolite time¬
re eos qui occidunt corpꝰ: animã autem
non possunt occidere:
figitur corpori : poterit nos separare
acaritate xp̃i :Ñ dix̃ opinor: sed certꝰ
sũ i Meq uitt subaudis p̃sens quae
mihi nero mortẽ om̃ib crudeliorem. aut
uitã in p̃senti scło om̃ib feliciorẽ: nonpo¬
maligni. quisẽ trans figurant in angłos

Expanded text:
dicit, id est omni tempore quandiu vivimus: dicit, id est omni tempore quandiu vivimus: quia qui perseveraverit usque in finem, coronabitur . Non enim sufficit uno die pro Christo tribulationem pati, sed omni tempore, si necesse fuerit. Aestimati sumus sioves occisionis quae occiduntur sine tur cum ad mortem ducuntur, ita et nos non reluctemur, dum occisioni paramur. Sed in his omnibus tribulationibus tormentisque positi superamus et vincimus propter eum qui dilexdilexit usque ad mortem, quia pro nobis est mortuus, et qui nobis dixit: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere ., quae injungitur corpori, poterit nos separare a charitate Christi. Non dixit opinor, sed certus sum; neque vita, subaudis praesens quae mihi Nero mortem omnibus crudeliorem, aut vitam in praesenti saeculo omnibus feliciorem, non pomaligni, qui transfigurant se in angelos
Abbreviated transcription (Latin):
interpellat ꝓnob̾ dm̃patrem. non uoce
sed iniseratione:dum cotidie hominẽ
que ad sumpsit. & grauissimũ gnras
mortis quod pronob sustinuit uultui
sunt condigne passiones huius tẽporis.
ad futurã głam: quia om̃e quod in pre¬
senti uidetur. comꝑaratione futurue
glae momentaneum est yldõq ullo¬
quitur romanos: nedeficerent intribu¬
lationibus ÷ Vide petrũ : considera pau¬
lum: Ante potuit illos nero occidere:
quam acaritate xp̃i seiungere: Stepha¬
nus lapidibus obrutus. laurentius ustu
erant dõ mente copulati. ut insensibiles
essent adom̃a torm̃ta tolerare: Nũ quio
nos sepurabit.
Tribulatio. an angustia:
Angustia dicitur õm̃is necessitus
atq indigentia : ser secutio: est uismali ⁊
Nam ꝑsequi est: aꝑte uim inferrei Peri cu¬
lũ : in multis rebus. & in insidus accipit᷑. ⁊¬
Gladius potest signficare q̃uaelibet gene
bant paneuerũ xp̃m. qui eos spiritulit̃
pascebat & uestiebatᷤ Sicut scriptum ÷.n¬

Expanded text:
nobis Deum Patrem non voce, sed miseratione, dum quotidie hominem quem assumpsit, et gravissimum genus mortis quod pro nobis sustinuit, vultui sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quia omne quod in praesenti est, comparatione futurae gloriae momentaneum est: ideoque alloquitur Romanos ne deficerent in tribulationibus: Videte Petrum, considerate Paulum; ante potuit Nero illos occidere quam a charitate Christi sejungere; Stephanus lapidibus obrutus, Laurentius ustulerant mente Deo copulati, ut insensibiles essent ad omnia toleranda tormenta. Nunquid nos separabit tribulatio, an angustia? Angustia dicitur omnis necessitas, omnisque indigentia: persecutio autem est vis mali. Nam persequi est aperte vim inferrerebus et in insidiis accipituvero potest significare quaelibet generbant panem verum Christum, qui eos spiritaliter pascebat et vestiebat, sicut alibi
Abbreviated transcription (Latin):
& predestinauit siue p̾sini¬
uit secum regnaturos in ȩtna beatitu¬
dine: hos & uocauit subaudis ꝑsẽ et
ꝑ aplos suos : Vocabit quoq usq ad di¬
gram suam ut ꝑmanerent secũ ingła:¬

Expanded text:
 praedestinavit, sive praefinivit secum regnaturos in aeterna beatitudine, hos et vocavit per se et per apostolos suos. Vocat quoque modo usque ad fitiam suam ut permanerent in
Abbreviated transcription (Latin):
bonis oꝑib et iustificabit usq ad finem
scłi . Quos aut̃ iustificauit: illos &
magnificauidd reterito tempore utit᷑
apłs in hocloco ꝓfuturo In hoc quod dic
glorificauit. morẽ sacrȩ scripturȩ tenens:
quae sic solet narrare futura. quasi p̃te¬
rita qlllos enim quos uocut et iustificat
in p̃sentiscło: hos glorificabit indie
iudicii. sicut idem apłs alias dicio.
Cũ xp̃s apparuerit: tunc et uos appare¬

Expanded text:
et justificabit usque ad finem saeculi. Quos autem justificavit, illos et glorificavit. Praeterito tempore utitur. Apostolus in hoc loco pro futuro, in hoc quod dicit glorificavit, morem sacrae Scripturae tenens, quae sic solet narrare futura quasi praeterita. Illos enim quos vocavit, et justificavit in praesenti saeculo, hos glorificavit in die judicii: sicut idem Apostolus alias dicit: Cum Christus apparuerit, tunc et vos appare
Abbreviated transcription (Latin):
contationẽ legi debetur  Etsicut dicit ipse:
quia ꝑ contationi multa possunt respon¬
deri Interrogationi autẽ: aut affirma¬
tiue debet responderi. Etiã haut nega¬
tiueq ł nuntiabitur ergoita. ut post per
terrogantis. ut tacite respondeatur. non.: i
qui mortuus ÷. immo qui resur¬
rexit. et sub intelligatur tacite . Non . n
Et ÷ sensus hNum quid xp̃s quimortuus est
ꝓ nobis etresurrexit. ut uitã nob̵ dona¬
ret. condempnabitnos: non utiq sed
potius saluabit : hoc uero quod sequitur
Qui ÷ addexterã dĩpatris. qui &i ã
interpellat pronobis:

Expanded text:
contationem legi debet; et sicut ipse dicit, percontationi multa possunt responderi, interrogationi autem aut affirmative debet responderi etiam aut negative; non pronuntiabitur ergo ita ut post per interrogantis, ut tacite respondeatur, Non. Simqui mortuus est, imo qui et resurrexit, et subintelligatur tacite, non. Et est sensus: Nunquid Christus, qui mortuus est pro nobis et resurrexit, ut nobis vitam donaret, condemnabit nos? Non utique, sed salvabit. Hoc vero quod sequitur, quis est ad dexteram Patris, qui etiam interpellat
Abbreviated transcription (Latin):
demus illi. qui gratis nullisq meritis
p̃cedentib antequã essemus nosp dedb¬
nauit regnaturos secum. ac postea uo¬
cauit & iustificauit. adultimũ etian
glorificabit  tale est illuo psalmilȩ
Quid retribuam dño. ꝓ om̃ib quȩretribi¬
it mihi : Pocest intelligi quid p̃destius¬
tionidĩ contradicere possumꝰ. si om̃s ñ pre¬
destinamur ad hoc utregnemus cum illo ⁊
Sids pronobis subaudis ÷ uł pugnat.
quia p̃destinat & iustificat et glorificat.
sub auđ nullus Neq diabolus. neq
nero: siue quilibet ꝑsecutor

Expanded text:
demus illi, qui gratis nullisque meritis praecedentibus antequam essemus nos, praedestinavit regnaturos secum, ac postea vocavit et justificavit, ad ultimum etiam et glorificabit. Tale est et illud Psalmistae: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi ? Potest et intelligi: Quid praedestinationi Dei contradicere possumus, si omnes non praedestinamur adhuc ut regnemus cum illo? Si Deus pro nobis, subaudis est, vel pugnat qui praedestinat, justificat et glorificat, re? Nullus: neque diabolus, neque Nero, sive quilibet
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta ds̃ secutura p̾sciens. ante scła de¬
creuit: qualiter ꝑ sđa disponantur ꝗSta¬
tutũ quippe iam hominib est: uł quan¬
tum hunc mundi ꝓsperitas sequatur.
quantum aduersitasferiat. ne elec¬
tos eius aut in moderata prosperitas
eleuet. aut animaduersitas grauet ⁊
Sta tutum quoq est quantũ in ipsa uita
mortali. temp oralit̾ quis uiuat : Nam
etsi annos xđ e zechie regi aduitam
addidit om̃ps ds̃. cũ eũ mori pmisit:
tunc eũ p̃sciuit ẽẽ moriturũ : Iuainre:
questio oritur. quomodo ei ꝑ prophetam
dicitur. dispone domui tuue quia morieris
tu & non uiues: Cui cũ mortis sentena adu¬
ta est: ꝓtinus ad eius lacrimas est uita ad
dita : S ed dñs ꝑsphetã dixit: quo temporeis:
mori merebatur i Perlargitatẽ uero mise¬
ricordiȩ. illo eum tempore ad mortẽ distu¬
lit: quod antescła ipse p̃sciuit : Neꝙꝓ
pheta igitur fallux quitẽpꝰ mortis in¬
notuit quo uir ille mori merebutur : nec
dominica statuta conuulsa sunt. quia

Expanded text:
raesciens, ante saecula decrevit qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est vel quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas feriat, ne electos ejus aut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivatur. Nam etsi annos quindecim Ezechiae regi ad vitam addidit omnipotens Deus , cum eum mori permisit, tunc eum praescivit esse moriturum. Qua in re quaestio oritur, quomodo ei per prophetam dicatur: « Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives; » cui cum mortis sententia dicta est, protinus ad ejus lacrymasdita. Sed per prophetam dicit, quo tempore mori ipse merebatur, per largitatem vero misericordiae illo eum tempore ad mortem distulit, quod ante seacula ipse praescivit. Non est propheta igitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo ille mori merebatur, nec Dominica statuta convulsa sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
simulationẽ . non cogebat
Pbterant eñi gentiles dicere
Si essemus saluati & mundati
ꝑbaptis mum: nequaquã nos
quasi in mundos reputaret
Melius est ergo ut circũ cidamur.

Expanded text:
s judaizare? Non cogebat Poterant enim gentiles dicere: Si essemus salvati et mundati per baptismum, nequaquam nos quasi immundos reputaret: melius est ergo ut circumcidamur.
Abbreviated transcription (Latin):
Indiera alus uerbisi udent iliselo¬
mas m no bilitete generis. lic& insipi¬
ent dicam: audeo & ego gloriari de
nobilitate generis: Ido aut̃ ait in in¬
spentiam dico: quii stultũ uidetur
quantũ ad homines ꝑtin& & insipien¬
dia÷ ut aliquis sibi m& ipsi testi mo¬
mũ laudis ex aliquo ꝑhibeat : Apłs
tam̃ nerat insipiens: quiu ñsponte
hoc agebat. sed coactus. Neq ꝓ laude
humanc: sed ut corinthios sua laude
ad amorem suum retraher& ab amore
pseudo apostoloꝵ. Nel in insi pientiã
dic̃se audere gloriari de nobilitate
generis : ut illorũ głam euacuet qui
se iactubant qđ filii essent abrahȩ.
quie insipient̃ agebant : In prũ¬
dent̃ enim se ꝓnuntuat & insipient̃
agere in hoc qđ se laudat: ne illi pru¬
dentes uiderentur inhac parte aut
nobiles. qui se extollebant de nobilita¬
te generis
Hebreisunt illi: & ego

Expanded text:
i diceret aliis verbis: Audent illi gloriari in nobilitate generis, licet insipienter dicam, audeo et ego gloriari de nobilitate generis. Ideo autem ait, In insipientia dico, quia stultum videtur, quantum ad homines pertinet, ut in insipientia aliquis semetipsi testimonium laudis ex aliquo perhibeat. Apostolus tamen non erat insipiens, quia non sponte hoc agebat, sed coactus: neque pro laude humana, sed ut Corinthios sua laude ad amorem suum retraheret ab amore pseudoapostolorum, vel in insipientia dicit se audere gloriari de nobilitate generis, ut illorum gloriam evacuet qui se jactabant quod filii essent Abrahae, quia insipienter agebant. Imprudentem etiam se pronuntiat, et insipienter agere in hoc quod se laudat, ne illi prudentes viderentur in hac parte ac nobiles, qui se extollebant de nobilitate generis. Hebraei sunt illi et ego
Abbreviated transcription (Latin):
De se loquens a postolus. & sui causa.
sub introducit ꝑsonam barnabae
socii sui. qui ex eõdẽ genere iudauo
erat: Ita ergo se praeferebant fal
apłi ex iudȩis apostolo paulo & bs¬
Miabae: quasi nobiliori gerier
orti essent quam illi ÷ Et quaside
dis pari geNere nati essent illido
itus despiciebant eosn Ido dicit
a poscolus ÷ quasi nos infirmi &
g nobiles sianus gnobilitiuts ae

Expanded text:
De se loquens Apostolus et sui causa, subintroducit personam Barnabae socii sui, qui ex eodem genere Judaico erat. Ita ergo praeferebant se falsi apostoli ex Judaeis apostolo Paulo et Barnabae, quasi de nobiliori genere orti essent quam illi, et quasi de dispari genere nati essent illi duo, ita despiciebant eos. Inde dicit Apostolus: Quasi nos infirmi et ignobiles simus ignobil
Abbreviated transcription (Latin):
locis tribulationẽ diuersã patimur.
sed non angustiamur n
Id ÷ lic& tribulationes & angustias sufti¬
neamus: tam̃ nonita contuigimur.
siue angustiamur : ut cedamus loco
a p̃dicatione. & cessemus a nr̃o ꝓposito .⁊
APORIAMUR. Id ÷ conuiciam᷑¬
& imꝓperia sustinemus: Uel quod
melius ẽ: quasi pauperes abicimur ⁊
sed non destitiumur: Id ÷ non derelin¬
quimͣ adõ. sed posta in pauꝑtate & in
in opia: ad ÷ nobis pastor ds̃:. A poros
greco uocabulo : latine dicit᷑ pauper i
Inde aporiare ꝓprie. quasi pauperem
abiceren
Semꝑ mortificationẽ illũ

Expanded text:
locis tribulationem diversam patimur, sed non angustiamur: id est, licet tribulationes et angustias sustineamus, tamen non ita constringimur sive angustiamur, ut cedamus loco a praedicatione, et cessemus a nostro propositio. Aporiamur, id est conjiciamproperia sustinemus, vel quod melius est, quasi pauperes abjicimur; sed non destituimur, id est, non derelinquimur a Deo, sed positis in paupertate et inopia, adest nobis pastor Deus. Apros Graeco vocabulo Latine dicitur pauper, inde aporiare, proprie quasi pauperem abjicere. Semper mortificationem Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
Sodent homines quicũ uino nutritisunt
infirmari. quando abstinent auino:
quia quasi natura ÷ illis uinũ bibere:
Similiter deceteris rebuscũ quib
homo nutritus est & quȩ inusum
habuit. si quando abhis abstin& de¬
eẽ deditus: Qua ꝓpt̾ ne timotheuꝰ
nimiũ abstinendo a uino infirna¬
retur amplius. & non poss& post modũ
diuno operi insistere: p̃cipit ei apłs
modico uino uti. qm̃ siinũ cũ tempe¬
rancia & sobrietate quis biberit: le¬
uam̃ p̾stat corpori: Sedquid÷ qđ pa¬
Etrẽ publu dissenteria laborantẽ solo
uerbo sanauit apłs. & discipłm suũ
timotheũ ñ sanauit nisi tantũ modo
publu qui infidelis erat. necesse
habebat sanari ꝑ miraculũ: uc ꝑsa
nitatẽ corporis sibi p̃stitam. ꝑ uenir&
ad sanitatem anime: Timoheus uͦ
qui fidelis erat. ñ indigebat sanari ꝑ
miraculũ. quia fidelissimꝰ erat:¬

Expanded text:
Solent homines qui cum vino nutriti sunt, infirmari quando abstinent a vino, quia quasi natura est illis vinum bibere. Similiter de caeteris rebus cum quibus homo nutritus est, et quae in usu habuit: si quando ab illis abstinet, de esse deditus. Quapropter ne Timotheus nimium abstinendo a vino infirmaretur amplius, et non posset postmodum divino operi insistere, praecipit ei Apostolus modico vino uti, quoniam si vinum cum temperantia et sobrietate quis biberit, levamen praestat corpori. Sed quid est quod patrem Publii dyssenteria laborantem solo verbo sanavit Apostolus, et discipulum suum Timotheum non sanavit, nisi tantummodo Publii quia infidelis erat, necesse habebat sanari per miraculum, ut per sanitatem corporis sibi praestitam perveniret ad sanitatem animae: Timotheus vero qui fidelis erat, non indigebat sanari per miraculum, quia fidelissimus erat
Abbreviated transcription (Latin):
illa pericula quae in corpore sustiner
Instantia meu cotidiana. id÷ ꝑseue¬
rantia mea: ẽ sollicitudo cotidiam¬
omniũ decclesiarũ : Quia longũ ent
enarrare omã pericula. & om̃s anil

Expanded text:
illa pericula quae in corpore sustineo, instantia mea quotidiana, id est perseverantia mea; et sollicitudo omnium Ecclesiarum. Quia longum erat enarrare omnia pe
Abbreviated transcription (Latin):
r Sic sibi inuicem
contraria sunt caro & sp̃s: ut quod
uult caro non consentuit sp̃s. &
quod uult sp̃s non consenciat caro.
quia caro delectut seruire
ucus: sp̃s autem uirtutibus:

Expanded text:
 Sic sibi invicem contraria sunt caro et spiritus, ut quod vult caro, non consentiat spiritus: et quod spiritus, non consentiat caro, quia caro delectat servire vitiis, spiritus autem virtutibus.
Abbreviated transcription (Latin):
sub audism uisionibus dĩmans¬
tissimis gloriabor lettbor guili
id quod sum aNssi in infirmiaus
gloriabor ⁊ Sinfirmitatis nomi¬
ne. cõp̃hendit om̃a in cõmnodi¬

Expanded text:
subaudis visionibus Dei manifestissimis, gloriabor, laetabor, gaudebo id quod sum, nisi in infirmitatibus meis. Infirmitatis nomine comprehendit omnia incom
Abbreviated transcription (Latin):
magis quam dei
odsi deria carnis ꝑficientes.
rom̃a uitia. exilla radice
dulart: cun sunt homines seipsos
habentes quidẽ speciẽ

Expanded text:
magis quam Dei,et desideria carnis perficientes. Haec omnia vitia ex illa radice pullulant quod sunt homines seipsos amantes. Habentes quidem specie
Abbreviated transcription (Latin):
to ÷ facta bonorum hominũ quede
cultanda sunt inimicis indicunes
& manifestantes : quia ñ est hono
qui faciat bonum & non peceis:
Crotrerui. io est ꝓo¬
ueretundiam humanam inuere

Expanded text:
t facta bonorum hominum, quae occultanda sunt, inimicis indicantes et manifestantes: quia non est homo qui faciat bonum et non peccet; protervi, id est verecundiam hu
Abbreviated transcription (Latin):
licet doctrin : et peccatorẽ
hominẽ : Sicut modicũ ferma¬
tũ omnẽ masscĩ farinȩ̨ cons¬
sam corrũpit. et ad suum aai¬
rem trahit: ita mala doctrib
gregationẽ et aeccłam soleo
corrum pere suo malo exẽplo
et om̃s qui possuat eũ corriper
etñ corri pͥunt: utiq similei
efficiunt᷑ in pȩrici: Siue enh

Expanded text:
cet doctrinam, et peccatorem hominem. Sicut modicum fermentum omnem massam farinae conspersam corrumpit, et ad suum acorem trahit, ita mala doctrina ngregationem Ecclesiae solet corrumpere suo malo exemplo. Et omnes qui possent eum corripere et non corripiunt, utique similes ei efficiuntur in poena. Sive
Abbreviated transcription (Latin):
et penitentiã nolentes agere po
pore sicut istũ Necnon hermor
etphiletũ. dequib ipse dicit
tradidi inquienis sceitine. ut dis
noublasphemare : Eiciebat e

Expanded text:
et poenitentiam nolentes agere pos in corpore, sicut istum, necnon Hermogenem et Philetum, de quibus ipse dicit: Quos tradidi, inquiens, Satanae, ut discant non blasphemare . Ejiciebat e
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ cũ seni¬
tentia dnĩ ihũ quae inme. est n
tia roborcitur. luxta quod dñs
dicit : In ore duorũ ł triũ testiũ
stet ome uerbũ i Abhis trib ꝑ¬
sonis: ic udiccitũ ho bebait
apłs Tradere huius modeho¬
interitũ cardus. siue in afflictio¬
nẽ ut uexaret᷑ adicibolo incor¬

Expanded text:
id est cum sententia Domini Jesu quae in me est. Et roboratur, juxta quod Dominus dicit: In ore duorum vel trium testium stet omne verbum . Ab his tribus personis jam judicatum habebat Apostolus tradere hujusmodi hointeritum carnis, sive in afflictionem, et ut vexaretur a
Abbreviated transcription (Latin):
nele iatellexeruat hoc : puttiaa¬
ees quod deifidelib geritibus
licret. ñ defidelib Ideoq repe¬
tt ista : et corripit᷑ iuquietis
nutiq fornicariis huius mundi.
d: notidixi ł scripsi defornucca¬
nis huius munidi. paganis uide¬
licet: seddeillis qui sunt int̾ uos :¬
lioquir debueratis de hoc mutedo
eeisse ꝗid ÷ sipcigcinis iterũ misce¬
remini ad pagtinusmũ trause¬
corporis ab hac uita transisse.
mori et exire acorpore. Com¬
miscet᷑ fornicce rioquis: aut
fornicciado. aut etic̃ illi inaliqͦ
famulcitu cibi et potus. ł conlo¬
quii fauerido: ł non increpanido÷
ccirco aut̃ melius ÷ abhcic uita
exire : quã in peccaitis mane¬
re. Nuia quauto amplius ui¬

Expanded text:
male intellexerant hoc, putantes quod de infidelibus gentibus diceret, non de fidelibus. Ideoque repetit ista, et corrigit eos, inquiens: Non utique fornicariis hujus mundi, id est non dixi vel scripsi de fornicariis hujus mundi, paganis videlicet, sed de illis qui sunt inter vos. Alioquin debueratis de hoc mundo exisse, id est, si paganis iterum commisceremini ad paganismum transerat ab hac vita transisse, mori et exire a corpore. Commiscetur fornicario quis, aut fornicando, aut etiam illi in aliquo famulatu cibi et potus vel colloquio favendo, vel non increpando. Idcirco autem melius est ab hac vita exire, quam in peccatis manere, quia quanto amplius vi
Abbreviated transcription (Latin):
ciae. & cõmoda p̃sentis uite. quȩ
idõ dicuntur ẽẽ retro: quia cum
abhac uita transierimꝰ ꝑ mortem
carnis. omiã post nos derelin
mansura : Aliter : Beatus apłs
omĩa bona que in hoc scło habehit
ꝑ acta. ad comparationẽ aeternorum
ꝑnihilo deputabat: & sic cotidie
uiuebat quasi sẽꝑ incipiens. idõ
dixit obliuiscor̾ p̃teritorũ. desi¬
derans semꝑ ad alia tendere:
Addestinatũm ꝑsequor. id es
ad coronã suꝑne remunerationis

Expanded text:
tiae, et commoda praesentis vitae. Quae ideo dicuntur esse retro, quia cum ab hac vita transierimus per mortem carnis, omnia post nos relinquemansura. Aliter beatus Apostolus omnia bona quae in hoc saeculo habebat perfecta, ad comparationem aeternorum pro nihilo deputabat, et sic quotidie vivebat quasi semper insipiens, ideoque dixit: Obliviscor praeteritorum, desiderans semper ad alia tendere. Ad destinatum persequor, id est ad coronam supernae remunerationis
Abbreviated transcription (Latin):
nitoribas in eis. in conscientia pura:
to ÷ in m̃te pura ethomĩ finctione &si¬
mulatione
qđ sine intuer missione
habeam tui memoriam:
Quidã codices habent. quã sine inter¬
missione: sed melis ÷ dicere quob
Legimꝰ ingenesi. qđ abrahã reuerten¬
ti acede quatuor regũ. occurertei
melchisedeth sacerdos dĩ summi. &ob

Expanded text:
ientia pura, id est in mente pura ab omni fictione et simulatione, quod sine intermissione habeam tui memoriam. Quidam codices habent: quam sine intermissione, sed melius est dicere quod legimus in Genesi , quod Abraham revertente a caede quatuor regum, occurrerit ei Melchi
Abbreviated transcription (Latin):
cimatus ÷ inꝑauo suo abraham
Adhuc enm inlubis erat abrahe. quah¬
do decimas dedit melchisedech sacer¬
doti: Unde considerandũ ÷. quiasicis
patribus dõ seruiuit. & hoc ÷ qđ dies
aprogenitoribus meis

Expanded text:
cimatus est in proavo suo Abraham. Adhuc enim in lumbis erat Abrahae, quando decimas dedit Melchisedech sacerdoti. Unde considerandum est, quia sicpatribus Deo servivit. Et hoc est quod dicit: a proge
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝙꝓpterea nontetigit postes. Lic&
qđ fiebat nihil eẽt. sed qđ ꝑ illud
fiebat magnũ erat sanguine agni

Expanded text:
pterea non tetigit postes, licet quod fiebat nihil esset: sed quod per illud fiebat, magnum erat. Sanguine agni
Abbreviated transcription (Latin):
Id ÷ hoc solũ modorestat. ut nero qui
nunc tenet imperium tocius or¬
bis. tam diu teneat illũ: donec
de medio mundi tollatur potestas
romanorum  In nerone cõp̃hen¬
dit omnes imperatoresromanoꝵ :¬
qui postillũ imperii sceptra tenu¬
erunt  Idõ dicit donec de medio
confluebant romam. & quasi
in medio mundierat: habens
in circuitu suo om̃s gentes .
Uel quicquid infra initiũ & fines
continetur : medium potest
dici: Et tunc subaudis cũ
ablata fuerit potestis aroma¬
no imperio: Reuelabit̾ siue mu¬

Expanded text:
Id est hoc solummodo restat, ut Nero, qui Id est hoc solummodo restat, ut Nero, qui nunc tenet imperium totus orbis, tandiu teneat illud, donec de medio mundi tollatur potestas Romanorum. In Nerone comprehendit omnes imperatores Romanos qui post illum imperii sceptra tenuerunt. Ideo dicit: Donec de medio  gentibus confluebant Romam, et quasi in medio mundi erat, habens in circuitu suo omnes gentes; vel quidquid intra initium et fines continetur, medium potest dici. Et nunc. Subaudis cum ablata fuerit potestas a Romano imperio, revelabitur, sive m
Abbreviated transcription (Latin):
latino uocubulo dicitur aliquid oc¬
cultum & secretum : Misterium
ergo iniquitatis appellat int̃fec¬
tionem sc̃orũ martirũ : & ꝑ secutio¬
nem quam inferebat nero & prin¬
cipes eius fidelibus xp̃i: Quae
idõ appellatur misterium : quia
quoddiabolus operaturus ẽ mani
nem ac principes eius. interficiens
pillos principes martirum a posto¬
los: Istud misterium iniquitatis
cȩptum ÷ anerone qui occulte
instigante patre suo diabolo. Zelo
idolorum int̾fecit scos martires:
& ꝑuenit usq ad dioclecianũ & iulia¬
num apostatam. qui plurimossc̃oꝵ
suum aduentum occulte & ꝑ miste¬
rium praefiguratus ÷: sicut in mor¬
te abel & in immolatione isa ac
& in dauid rege quigoliam int̾fecit.
qui diabolũ signific̾at quẽ xp̃s in
sua morte & pꝰassione debellauit :
ita a diabolus qui in antixp̃o erit.
in menbrissuis malis scilic& regib
praefiguratus ÷ occulte & ꝑ miste
T antũ ut qui nunctene t teneat.¬
donec demedio fiat .i

Expanded text:
Latino vocabulo dicitur aliquid occultum et secretum. Mysterium ergo iniquitatis appellat interfectionem sanctorum martyrum et persecutionem, quam inferebat Nero et principes ejus fidelibus Christi. Quae ideo appellatur mysterium, quia quod diabolus operatus est manifenem ac principes ejus, interficiens per illos principes, martyres apostolos. Istud mysterium iniquitatis coeptum est a Nerone, qui occulte instigante patre suo diabolo, zelo idolorum interfecit sanctos martyres, et pervenit usque ad Diocletianum et Julianum apostatam, qui plurimos sanctsuum adventum, occulte et per mysterium praefiguratus est, sicut in morte Abel, et immolatione Isaac, et in David rege, qui Goliam interfecit, qui diabolum significabat, quem Christus in sua morte et passione debellavit, ita diabolus qui in Antichristo erit, in membris suis, malis, scilicet regibus, praefiguratus est occulte et per mysterium. Tantum ut qui tenet nunc, teneat,donec de medio fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
uetera transieruN illis
Id lex ueteris testtim̃ti insacrificiis.
circum cisione sabbati otio. c&erisq
talibus. ecce facta sunt noua in euuan¬
głio: circumcisio uidelic& spirittlis
quae fit in baptis mate. ubi ẽ uera
expoliatio peccutorum : Similit̃
de e&eris intelligendum: Velx& era
transier̃: in fidelitas. peccatũ. ⁊ic& era
quae adueterem hominẽ adam ꝑ¬
tiuent. & facte sunt noua: fides

Expanded text:
etera transierunt, illis, id est, lex Veteris Testamenti in sacrificiis, circumcisione, sabbati otio, caeterisque talibus. Ecce facta sunt omnia nova, in Evangelio, circumcisio, videlicet spiritalis, quae fit in baptismate, ubi est vera exspoliatio peccatorum. Similiter de caeteris intelligendum: vel, vetera transierunt, infidelitas, peccatum, et caetera quae ad veterem hominem Adam pertinent: et facta sunt nova, fides
Abbreviated transcription (Latin):
sunt noua similit̾ inspe: in mortalitas. &
incorruptio. Uel usus ẽ preterito ꝓfu
turo. ꝓ eo quod ÷ uetera transibunt.
& fient om̃a noua: iuxta quod iohan¬
nes dicit: erunt om̃a noua p mia
tionis. ex dõ patre nobis ꝓcedunt. qui
ministerium reconciliationis. ⁊ Illi re¬
conciliantur qui antea inimicierant .
Etnos inimici eramus dõ patri. ñ ꝑnaturã
quã ipse fecit scãm & bonam: sedꝑ uiciũ
quod nos addidimus: Ab lato ergo pȩc¬
cato quod nos addidimus: ꝑ sanguinẽ
xp̃i reformata ẽ natura ut fuerat
creata. & reconcilicti sumusdõ patri ⁊¬
Xp̃s ergo ꝓcurans nobis reconciliationẽ
ꝑsuam passionem: reduit addm̃ patre
unde uenerat : Sed ne in ꝑfectũ siue
infectum remaner& quod nobis ꝓcu¬
rauerat ministerium reconciliationis.
dedit suis a postolis ut ipsi nobis ad nd̃n¬
tiarent redemptos nos ẽẽ sanguine
xp̃i. & suci predicutione reconcilia¬
rent nos: sicut ipse eis dixitĩ. Sicut
misit me pater & ego mitto uos Ite

Expanded text:
t nova similiter in spe immortalitas et incorruptio; vel, usus est praeterito pro futuro, pro eo quod est, vetera transibunt, et fient omnia nova, juxta quod Joannes dicit: Erunt omnia nova. Omnitionis, ex Deo Patre nobis procedunt qui rministerium reconciliationis. Illi reconciliantur, qui antea inimici erant. Et nos inimici eramus Deo Patri, non per naturam quam ipse fecit sanctam et bonam, sed per vitium quod nos addidimus. Ablato ergo peccato quod nos addidimus, per sanguinem Christi reformata est natura ut fuerat creata, et reconciliati sumus Deo Patri. Christus ergo procurans nobis reconciliationem per suam passionem, rediit ad Deum Patrem unde venerat. Sed ne imperfectum sive infectum remaneret quod nobis procuraverat, ministerium reconciliationis dedit suis apostolis, ut ipsi nobis annuntiarent redemptos esse sanguine Christi et sua praedicatione reconciliarent nos. Sicut enim ipse dixit: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos : ite,
Abbreviated transcription (Latin):
ad nõ recipitur incuelo : sic̃ beatus anbr¬
sius dicit: ipse deniq dicturus ÷ electis in
die iudicii. quandiu uni ex hisminimis
meis fecistis: mihi fecistis: Atquidemep¬
cede aeternae retributionis dubreat.
in hilaritate cordis elemosinã nerogo
subaus
a dimplenda ÷ : Omis dilectio quae scch
latio et finctio uocanda ÷ ꝗIdõq quifro
diligere dicitur. si non correxerit cũa
errare uiderit: simulatũ caritatẽ ꝙ¬
ga proximũ habere conuincitur

Expanded text:
no recipitur in coelo, sicut beatus Ambrosius dicit: Ipse idemque dicturus est electis in die judicii: Quandiu uni ex his minimis meis fecistis, mihi fecistis . At qui de mercede aeternae retributionis dubitat, in hilaritate cordis eleemosynas non ersubaudis adimplenda est. Omnis dilectio quae secunulatio et fictio vocanda est. Ideoque qui fratrem diligere dicitur, si non correxit cum eum errare viderit, simulatam charitatem erga proximum habere convincitur
Abbreviated transcription (Latin):
sinam pauꝑi largitur. & doctrinã
non hominib placetit  Etsubau¬
diendum ita. qui tribuit: insimplici¬
tate tribuat:¬
sub audis debet p̃eẽ. ut sibi
commissos non neglegat : Haec sollici¬
tudo id ÷ magna cura: circa animas
maxime debet eẽ ͥ
porrigendo: et potũ sitienti. uestim̃tũ
algenti. & tectũ uaganti: in hiluri¬
tatem & ingaudio mentis hocfaciat
quia hilarem datorẽ diligit ds̃: Cum
cede qui huic oꝑiinsistit: quia parua
tribuit ac temporalia. & recepturꝰ :
maxima p̃mia et ęt̃na : Qm elemo¬
sina quae pauꝑilargitur interra.

Expanded text:
us largitur, et doctrinam non hominibus placeat, et est subaudiendum: Ita qui tribuit, in simplicitate tribsubaudis debet praeesse, ut sibi commissos non negligat. Haec sollicitudo, id est magna cura, circa animas maxime debet esse. porrigendo, et potum sitienti, vestimentum algenti, et testum vaganti, in hilaritate et gaudio mentis hoc faciat, quia hilarem datorem diligit Deus. Cum cede qui huic operi insistit, quia qui parva tribuit ac temporalia, recepturus est maxima praemia et aeterna; quoniam eleemosyna quae pauperi largitur in terra,
Abbreviated transcription (Latin):
ego similit donaui. Id¬
id ÷ indulsi. Con¬
suetudo ÷ dicendi. donauit mihi pecea¬
tum: id ÷ indulsit: Volensergo a postolꝰ
ꝓ uocare illos ad reconciliationẽ eiecti.
& ut ei dimitter&: uult ostendere¬
ut si cut ille indulsit peccanti quandi.
dimiser̃: sic & illi indulgeant dũ ps
uolebatis ei dimitere indulsi
Non leuit᷑ dabat indulgentiam apofolis
delinquentib : nisi illi quẽ uidebat axpoe
peccanti sic̃ & ego indulgeo: ne decipilni
asatana. qui desiderans discor dias geua
bere fratri peccanti dimittendo ei quodi
liquit. & reconciliare conuentui fidelus
alius diabolo suadente non uult indulet
ꝑmanens induricia sui cordis q̃ Vnde sope
solent oriridiscordiȩ & rixae. ant̃ illosqu
dissident & discordant iniudicio : Non
Idest astucias. dolos. & fraudes diaboli non
ignoramus: sed scimus ÷ Cum uenissem
autem troadem n Troas ciuitas geole¬

Expanded text:
ego similiter donavi et indulsi. Consuetudo est dicendi, donavit mihi peccatum, id est indulsit. Volens ergo Apostolus provocare illos ad reconciliationem ejecti, et ut ei dimitterent, vult ostendereut sicut ipse indulsit peccanti quando illi dimiserunt, sic et illi indulgeant dum ipser vos, qui volebatis ei dimittere, indulsiNon leviter dabat indulgentiam Apostolus delinquentibus, nisi illi quem videbat a Chripeccanti, sicut et ego indulgeo, ne decipiamur a Satana qui desiderat discordias generariam exhiberi fratri peccanti, dimittendo ei quod deliquit et reconciliare conventui fidelium, alius diabolo suadente non vult indulgere permanens in duritia sui cordis. Unde saepe solent oriri discordiae et rixae inter illos qui dissident et discordant in judicio. Nonid est, astutias, dolos et fraudes diaboli non ignoramus, sed scimus. Cum venissem autem Troadem. Troas civitas e
Abbreviated transcription (Latin):
non deficientes in tribulatione : Similit̃
dum legimꝰ beatũ iob grauit̃ eẽ ꝑcussũ
et flugellatũ. intantũ ut filiis etfiliub
om̃iq substantia priuatꝰ insterquilinio
sederet testȩ saniem radeNs qui quon¬
dam fuerat ut pote potentissim regũ.
tissime. proqua iterũ meruit sanitatẽre
imitatores existere. dicente scũ illo : Sic̃
dño placuit ita factũ ÷: sit nom̃ dnibe

Expanded text:
entes in tribulationibus. Similiter dum legimus beatum Job graviter esse percussum et flagellatum, in tantum ut filiis et filiabus omnique substantia privatus, in sterquilinio sederet testa saniem radens, qui quondam erat utpote potentissimus regumstinuerit, pro qua iterum meruit sanitatem reimitatores existere, dicentes cum illo: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen
Abbreviated transcription (Latin):
inqua genuit illum coȩt̾̃nũ sibi. & con¬
huma nitatem. qua creauit illũ in fine
tempoꝵ inutero uirginali : Osuero:
solũ modo hominis assũpti a uerbo hoct
scđm humanitutẽ : Vnde ipse dicit ma¬
riue postresurrectionis głam : uade
ad fratres meos et diceis: Ascendo adpa
diñ ur̃m: Iuẽ tunc glorificamꝰ. siue laul¬
mus: quando eiusfidem sincerissimã tena¬
tes in corde. om̃iq intellectu confitemus
eũ ore dm̃ uerũ esse. & fidẽ quã habemꝰ
bonis oꝑib exornamus ÷ luxta quods
sa ueritas ammonet dicens: Videal

Expanded text:
in qua genuit illum coaeternum sibi et conecundum humanitatem qua creavit illum in fine temporum in utero virginali. Deus vero est solummodo hominis assumpti a Verbo, hoc est secundum humanitatem; unde ipse dixit Mariae post resurrectionis gloriam: Vade ad fDeum vestrum . Quem tunc glorificamus sive laudamus, quando ejus fidem sincerissimam tenentes in corde omnique intellectu, confitemur eum ore verum Deum esse, et fidem quam habemus bonis operibus exornamus, juxta quod ipsa Veritas admonet, dicens: Videant
Abbreviated transcription (Latin):
et ea comedens quue inmunda dicebat alis
quod admandu ꝓtinet. & quod ñ ÷ exfido
id ÷ quod ñ credit̾᷑ eẽ mundũ adõ factũ. siman¬
ducauerit peccatum est: qui a quoam¬
sustinere :id ÷ infirmitates fideulloꝵ
ad manducandũ licita: & ñ no bis placr
suadendo scilicet illis uesci cõmunib¬
cybis: uł corã eis edere illos quos illi abha¬
rent .nusquisq urm ꝑximosuo pla¬
ceat in bonũ. ad edificationẽ fidei :
ut uerbo et exemplo ur̃o. omĩq conuersa¬
tione ȩdificent᷑ illi infide qui adhuc infirm
sunt: Et enĩ xp̃e non sibi placuit solu̾¬
modõsed patri.: Dequo ipse dixt
quaeplacita sunt ei facio sẽꝑ. et bonis hom¬
nibus sic̃ scriptũ ÷: Imꝓperia id
conuitia. maledictiones. blasphemius.
detractiones imꝓperantiũ t opatti
ceciderunt slperme: Uox xp̃i adp¬
trem deimꝓperiis iudȩorũ : Quando ens
imꝓperabant᷑ filio dicentes. samaritanss

Expanded text:
comedit quae immunda dicebat aliiscomedit quae immunda dicebat aliismanducandum pertinet, et quod non ex fide, id est quod non creditur esse mundum a Deo factum, si manducaverit, peccatum est; quia quod imsustinere, id est, infirmitates fidei ilload manducandum licita; et non nobis placere, suadendo scilicet illis vesci communibus, vel coram eis edere illos cibos quos ipsi abhorrent. Unusquisque vestrum proximo suo placeat in bonum, ad aedificationem, fidei, ut verbo et exemplo vestro, omniumque conversatione aedificentur illi in fide qui adhuc infirmi sunt. Etenim Christus non sibi placuit, solummodo, sed Patri, de quo ipse dicit: Quae placita sunt ei facio semper , et bonis hominibus, sicut scriptum est: Improperia, id est convitia, maledictiones, bla improperantium tibi, o Pater, ceciderunt super me: vox Christi ad Patrem de improperiis Judaeorum. Quando ejus improperabant Filio dicentes : Samaritanus
Abbreviated transcription (Latin):
ram dõ incorde. ñ in ostentatione uerboꝵ
& iactantia. nealiũ scandalizes : dicens
hac parte gentilis. cuiꝰ conscientia ñ rep̃hen¬
dit illũ : quod frẽm suũ iudȩũ ñ scandaliza¬
uit. ut illũ cogeret admanducandũ ccarnes
quas ille detestabatur. sed neq inp̃sentia il¬
lius comedit aliquid qđ ille abhorrebat.
Licet ipse omã probaret et cognosceret eẽ mun¬
dai. Qui autẽ discernit. id ÷ qui udicat¬
& facit differentiã intercrbos mundos et
inmundos. postquã ad fidẽ uenit sicut u¬
deus. si manduc auerit damꝑnati it.
quia ñ exfide : hoc ÷ quia in fidelit̃ agit.
ñ credens omã munda eẽ  hocdicit. siqui¬
lib& gentilis ad fidem ueniens cognoue¬
rit omã eẽ munda. & postmoduĩ fecerit ds¬
rentiam int̾cibũ & cibũ. dicens alios munbͥ
aliosq inmundos. simanduca uerit postea
ex illiscibis quos inmundos reputauit. dag¬
nationẽ sibi adquirit: quia ñugit fidelitor

Expanded text:
ram Deo in corde, non in ostentatione verborum ram Deo in corde, non in ostentatione verborum et jactantia, ne alium scandalizes, dicens hac parte gentilis, cujus conscientia non reprehendit illum quod fratrem suum Judaeum scandalizaverit, ut illum cogeret ad manducandum carnes quas ille detestabatur, sed neque in praesentia illius comederit aliquid quod ille abhorreret, licet ipse omnia probaret et cognosceret esse munda. Qui autem discernit, id est qui judicat et facit differentias inter cibos mundos et immundos, postquam ad fidem venit, sicut eus, si manducaverit, damnatus est; quia non ex fide. Hoc est quia infideliter agit, non credens omnia munda esse. Hoc dicit, si quilibet gentilis ad fidem veniens cognoveit omnia esse munda, et postmodum fecerit differentiam inter cibum et cibum, dicens alios mundos aliosque immundos, si manducaverit postea ex illis cibis quos immundos reputavit, damnationem sibi acquirit, quia non agit fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
dis. quos ille abhominatur Mandu¬
care carnem & bibere uinũ: nec bonum ÷
nec malum. sed medium :Similiter non
manducare carnem & non bibere uinũ
medium ÷: quia multi sunt iusti. qui co¬
medunt carnem : & bibunt uinũ cũ sobri¬
t etate : Etmulti sunt puganorũ atq he¬
reticorum. maximeq hipochritarum
qui non manducant carnẽ neq bibunt
uinum: & tam̃ nonidõ iustificantur:
Tamen melius ÷ abstinere a carnib et uino.
inpresentia iudei credentis: quã in aliqͦ
illũ scandalizare : Potest & generalit̃ de
om̃ib intelligi. qui causa abstinentiȩ
uł ieuniorũ scandali zant plurimos: uł
certe qui causa gulositutis. aut etiã qui
simplicianimo dieb priuatis carnib
uescunt᷑. undeplurimis offensionẽ gene¬
rant: Bonũ esset ñ comedere. quia minꝰ
caute hoc ꝑagunt :
Nondefide scȩ̃ trinitutis hiloqͥt᷑.
id ÷ credis incorde tuo omã eẽ munda.
& ad manducandũ licita: habe illũ co¬

Expanded text:
dis quos ille abominatur. Mandudis quos ille abominatur. Manducare carnem et bibere vinum, nec bonum est, nec malum, sed medium. Similiter non manducare carnem et non bibere vinum, medium est: quia multi sunt isti qui comedunt carnem et bibunt vinum cum sobrietate. Et multi sunt paganorum atque haereticorum maximeque hypocritarum, qui non manducant carnem neque bibunt vinum; et tamen non ideo justificantur. Tamen melius est abstinere a carnalibus et vino in praesentia Judaei credentis, quam in aliquo illum scandalizare. Potest et generaliter de omnibus intelligi qui causa abstinentiae vel jejuniorum scandalizant plurimos: vel certe qui causa gulositatis; aut etiam qui simplici animo diebus privatis carnibus vescuntur: unde plurimis offensionem generant, bonum esset non comedere, quia minus caute hoc peragunt. Non de fide sanctae Trinitatis hic loquitur, id est credis in corde tuo omnia esse munda, et ad manducandum licita: habe illam co
Abbreviated transcription (Latin):
ualtatis. & custodiaimus quae aduedi
ficationem nram & frũm ꝑtinent: ut uerbo
exemploq om̃iq conuersatione nr̃a aedifi¬
cetur in nob templũ dĩ. et uedificatione
fidei custoditt: fr̃s adhuc infirmi infide.
ꝑ nos aedificentur¬
r: Noli propt̃ escam :¬
destruere opus dei: Opusdĩ intelligit᷑
homo. carne & anima adõfactus : Istuo
opus tunc destruitur. quando scandali¬
zatur quia iracundũ efficitur: quod
omnino dõ displicet: Opus etiã dĩ intelli
tunc destruitur: cũ fr̃ a nobscandaliza¬
tur : Omĩa quidem alimenta. ꝑ
per offendiculũ manducat. Iui idõ man
ducat omã in differenter. ut frem suum
uid ȩum scandali ⁊ et: infirmũ ad huc in
fide: culpam peccati et offendĩsibi adtra. culi¬
hit iBonum est tibi ogentilis. non
manducare carnẽ & ñ bibere uinũ neq
aliquid tale in quo fr̃ tuus
suades illi ut comedat cibos quos immun
dos deputut. uł dum contristas eum ex hoc
quod in presentia illius illos cybos come¬

Expanded text:
quae ad ficationem nostram et fratrum pertinent, ut verbo et exemplo, omnique conversatione nostra aedificetur in nobis templum Dei aedificatione fidei custodita, ut fratres adhuc infirmi in fide per nos aedificentur. Noli propter escam destruere opus Dei. Opus Dei intelligitur homo corpore et anima a Deo factus. Istud opus tunc destruitur quando scandalizatur, quia iracundum efficitur, quod omnino Deo displicet. Opus Dei etiam intelligtunc destruitur, cum frater a nobis scandalizatur. Omnia quidem alimenta a Dper offendiculum manducat. Qui autem ducat indifferenter omnia, ut fratrem suum Judaeum scandalizet infirmum adhuc in fide. culpam peccati et offendiculi sibi attrahit. Bonum est, tibi, o gentilis, non manducare carnem, et non bibere vinum, neque aliquid tale, in quo frater tuus suades illi ut comedat cibos quos immundos esse deputat: vel dum contristas eum ex hoc, quod in praesentia illius cibos come
Abbreviated transcription (Latin):
scdm iħm xp̃nMore patriarcharũ :¬
datmodo benedictionẽ apłs romanis:
Uerbi gr̃a: Sic̃rsaac benedix̃ filiissuis esau
& iacob. & postinodũ ia cobduodecĩ pa¬
triarchas : & morses duodecim tribus
filiorum israhel  S ic autẽ dicit᷑ ds̃ iusticiae
eo quod ipse iusticiã tribuat om̃ib qui me¬
rentur iustificari . & in illoꝵ cordib ha¬
bitet᷑. sicdicitur ds̃pacientiue. quic ip¬
se tribuit pacientiã. & in illoꝵ cordib
habitat : qui int̾ aduersa pacientiã ser¬
uant qͥ S imilit̃ dicit᷑ ds̃ solatii. quiaso
latiũ prestat in se confidentib. atq in il¬
lorũ cordib habiture dignatur .: qui
aliis consolationẽ inpendere student.
uł qui in aliorũ patientia consolationẽ
sentiatis defide. spẽ & caritate. et qđ
unus credit: hoc speret aliũ credere.
et qđ inse ÷ boni: hoc malio. uł idip¬
sum det uobsapere: ut sicut sibi. ita
nire hoc optet proximo. & sicut diligitl¬
lum.: ita credat sediligi ab illo: Etbeneas¬

Expanded text:
stum. More patriarcharum dat modo benedictionem Apostolus Romanis. Verbi gratia: Sicut Isaac benedixit filiis suis Esau et Jacob, et postmodum Jacob duodecim patriarchas; et Moyses duodecim tribus filiorum Israel. Sicut autem dicitur Deus justitiae, eo quod ipse justitiam tribuat omnibus qui merentur justificari, et in illorum cordibus habitet: sic dicitur Deus patientiae, quia ipse tribuit patientiam, et in illorum cordibus habitat, qui inter adversa patientiam servant. Similiter dicitur et Deus solatii, quia ipse solatium praestat in se confidentibus, atque in illorum cordibus habitare dignatur qui aliis consolationem impendere student: vel qui in aliorum patientia consolationem sentiatis de fide, spe, et charitate: et quod unus credit, hoc speret alium credere, et quod in se est boni, hoc in alio, vel idipsum det vobis sapere; ut sicut sibi unusqnire, hoc optet proximo suo; et sicut diligit illum, ita credat se diligi ab illo. Et bene ad