comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unc ergo ad occłt̾a scrip
lia sint tñ pro breuitate uł
disficultate dicendi iumus
patent intelltui. uñ hͦ qui u̾i
cꝯgnoscendi desiderio carere
nõ potest crebris mouetur
q̃omb. ¶Sicut enĩ oculus
lumen appetit ita anima ue¬
rum uidere ut bonũ ꝓprium
desiderat ꝙ ꝯgnoscere ⁊ ama¬
re eamfacit felicem. ¶Set
fallit᷑ dum q̃rit cognoscere
u̾m aliqd̃ cuius cognitio nõ
curiositatis. ¶ Cupiditatis
⁊ iniquitatis ¶Quoꝵ ulłm
bonum est. ¶Est aut quod¬
dam genus m̾ ut incognitõ
ne arcium liberaliũ qd̾ qd̾
bonũ est nõ tñ sũmũ bonũ.

Expanded text:
unc ergo ad occulta veniamlia sint, tamen pro brevitate vel difficultate dicendi, minus patent intellectui. Unde homo qui veri cognoscendi desiderio carere non potest, crebris movetur quaestionibus. Sicut enim oculus lumen appetit, ita anima verum videre ut bonum proprium desiderat quod cognoscere et amare eam facit felicem. Sed fallitur dum quaerit cognoscere verum aliquod cujus cognitio non curiositatis, cupiditatis, et iniquitatis, quorum nullum bonum est. Est autem quoddam genus veri, ut in cognitione omnium artium liberalium, quod quidem bonum est, nec tamen summum bonu
Abbreviated transcription (Latin):
nich̾uifanti adm̃itũ inputatur. S de
ẽ e̾ inmiei uͥtutib s uitiis ẽ amica.
Uñ dd̾ qui sꝑ fuit uictor inbello tandꝰ
ẽ iuictus mono. Ad ult̾ium parit̃ ⁊ ho¬
micidiũ ꝑ petrãdo. Quia uero dãpra¬
uillor ẽ otiositas inder̾pitis quã ince¬
t̾is cũ ille sit ampliꝰ morti uicinus. Id¬
curo inuudecima lora sb̾ quadã ex age¬
neratiõe sẜ iungͥ. Qͥd hic statis totadie

Expanded text:
nihil infanti ad meritum imputatur. Sed de enim est inimica virtutibus, sed vitiis amica. Unde David, qui semper fuit victor in bello, tandem est victus in otio, adulterium pariter et homicidium perpetrando. Quia vero damnabilior est otiositas in decrepito quam in caeteris, cum ille sit amplius morti vicinus, idcirco in undecima hora sub quadam exaggeratione subjungitur: Quid hic statis tota
Abbreviated transcription (Latin):
scentia. Sexta uuẽtus. hona senectus.
hsĩs aistingiir. Siẽ solapͥmo mane
adsextã calet. A sexta usq ad nonã fer¬
uet lextuno calor remittitur. ⁊ anona
usq adundecimã. ⁊ ab undeciniã usꝙ sepo

Expanded text:
scentia, sexta juventus, nona senectus, hominis distinguuntur. Sic sol primo mane ad sextam calet, a sexta usque ad novam fervet, et ex tunc calor remittitur a nona usque ad undecimam, et ab undecima usque sero,
Abbreviated transcription (Latin):
nequic & despet q di multũq pecẽauit.¬
q inisencors d̾s qui neuuuẽ uult perire.
de oĩ etate aliqͦs ad sui cultũ adduc̃. Uocãs
adueniã quosaĩ inpueritia. quodã iuas¬
olescentiã. quoedã iniuẽtute. quosdã
ĩ senectute. quosdũ insemo. Quib dã incõi¬

Expanded text:
ergo desperet, quia diu multumque peccavit, misericors Deus, quia neminem vult perire de omni aetate, alios ad sui cultum adducit vocans ad vineam quosdam in pueritia, quosdam in adolescentia, quosdam in juventute, quosdam in senectute, quosdam in senio, quibus in co
Abbreviated transcription (Latin):
itaꝙ nõ frumiͣ s utimur
quo hic fruunt᷑ scĩ in spe.
⁊ alñ in re qr iam quodam¬
modo hñt quo plene ⁊ ꝑfcẽ
fruent᷑ in futuro. ¶ utend
¶Idem de bona uoluntate
ergo frimũ nõ eis nͥ forte
aliqͣ uirtus sit d̾s ut caritaᷤ
¶Utitur aut̃ deus nobis
nõ ut nos alus rebus. mist̾¬
tur enim nobis nõ ad suam
utilitate.  Nos misemur
aliis ad nr̃ani utilitatem.

Expanded text:
igitur non fruimur sed utimur, quo hic fruuntur sancti in spe, et aliquando in re, quia jam quodammodo habent quo plene et perfecte fruentur in futuro. Utendum Idem de bona voluntate ergo fruimur, non eis; nisi forte aliqua virtus sit Deus, ut charitas. Utitur autem Deus nobis, non ut nos aliis rebus. Miseretur enim nobis, non ad suam utilitatem; nos vero miseremur aliis ad nostram utilitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
tui situt grex capraꝵ ꝓpter
subtilitatem uidendi. Pa
gia de uocib. ¶ Ethica de
morib.theorica de re¬
b tractat. ¶It theorica
subdiuid in mathemati¬
cam ꝓhisicã. theologiam¬
¶ Mathematica de insibili¬
b fornus reꝵ inuisibilũ
agit. ¶ ꝓhisica de inuisibi¬
lib naturis reꝵ uisibili¬
um. ¶Theologia de inuisi¬
turis. ¶Sic ergo ꝑ artes
iuuamur in diuina pagi¬
na. u̾ uocũ significationẽ
attendimꝰ ꝓpt̾ hitalẽ sen¬

Expanded text:
tui sicut grex caprarum : propter subtilitatem videndi. Patgica de vocibus, ethica de moribus, theorica de rebus tractat. Item theorica subdividitur in mathematicam, physicam, theologiam. Mathematica de invisibilibus formis rerum visibilium agit, physica de invisibilibus naturis rerum visibilium, theologia de invisituris. Sic ergo per artes juvamur in divina pagina ubi vocum significationem attendimus propter litteralem sen
Abbreviated transcription (Latin):
int̾iorẽ ⁊ spẽm extiorem¬
¶ Res int̾ior inui̾tatẽ ⁊ uir¬
tutem. ¶Extior spẽs in sigͣ
u̾tatis ⁊ in signũ inrtutis
¶Cum enĩ auris int̾i̾or ĩ¬
obsurduerat foris loqut᷑

Expanded text:
interiorem et speciem exteriorem. Res interior in veritatem et virtutem; exterior species in signum veritatis, et in signum virtutis. Cum enim auris interior obsurduerat, foris locutus
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥnamento mumenda st̃
nature. Ne modicũ fermẽt᷑
totam massam corrumpat
¶ Baculus pastoralis recti¬
tu dine sui rectitin regnum
significat. ¶ Qã una pars
curua est ⁊ alt̾a acuta mõ¬
strat partẽ sbiectis ⁊ debel¬
ua trahit mttes pars pũgͥ
acuta rebelles ¶Et it̾m
Curua tͣhit quos uirgaregͥ
pars ultima pungit. ¶Acche
ri flexus ꝓpera miseyeri
¶palliũ ꝙ sr̃apponit᷑ archi¬
ep̃is torquẽ ⁊ brauiũ signi¬
ficat. ꝙ legittine c̾tantes
accepturi st̃ ⁊ disciplinam
exprrmit. qͣ se. desr̾ ĩduere d
⁊ st̾ng̾e̾ ad exemplũ sb̾ditoꝵ
debent. ¶Cortinea uero pla
um declarat. ¶ Crucem p̾ce

Expanded text:
inquinamento munienda sunt naturae, ne modicum fermentum totam massam corrumpat . Baculus pastoralis rectitudine sui rectum regimen significat. Quod autem una pars curva est, altera acuta, monstrat praeesse subjectis et debelva trahit mites, pars pungit acuta rebelles. Et iterum: Curva trahit quos virga regit, pars ultima pungit. Et itemperes misereri. Pallium quod supera ponitur archiepiscopis, torquem et bravium significat quod legitime certantes accepturi sunt, et disciplinam exprimit qua se desuper induere et constringere ad exemplum subditorum debent. Coccinea vero planum declarat. Crucem prae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ speciosi pedes annũtiãtiũ
patem. ¶ Calige ponti ficał
significant p̾parare it̾ ⁊ fe¬
stinare ad pͥ dicand̾ ¶Anu¬
lus aut̃ ep̃i est fidei signa¬
cłm. qr sicut antiqͥtꝰ in sigil¬
lo amili nomẽ regis ⁊ yma¬
go exprimebat᷑. ita in fide
catholica nomen celestis¬
regis ⁊ ymago declaratur
U̾bi gͣtia. nom̃ eius demon¬

Expanded text:
Quam pretiosi pedes annuntiantium pacem . Caligae pontificis significant praeparare iter et festinare ad praedicandum. Annulus autem episcopi est fidei signaculum, quia sicut antiquitus in sigillo annuli nomen regis et imago exprimebatur, ita in fide catholica nomen regis coelestis et imago declaratur, verbi gratia, nomen ejusdem demon
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uirgo. nec preuiã siłem
uisa est nec hr̃e seq̃ utem
¶De uisione ip̃ius regis.
qͣnta sit oĩm admiratio. ⁊
uoces in laudes ip̃ius ꝯso¬
ne. soł illis notum est q̃

Expanded text:
ec primam similem visa est, nec habere sequentem. De visione autem ipsius regis quanta sit omnium admiratio, et voces in laudes ejus consonae, solis illis notum est qui
Abbreviated transcription (Latin):
angłicis laudat᷑ organis.
oins q scĩ diem magne fe¬
stiuitatis ꝙͣ fecit dñs ꝯti¬
nue celebrantes ĩ epita¬
lanins laudare nõ cessant
sponsum ĩmortalem. speci¬
osum forma pre filus ho¬
minum. Qui ecc̃am sͥ gͣ¬
tuita elegit clementia de
qua ut ab et̾no pͥuideat ait
Ibo in ad monte mure ⁊
ad collem libani. ⁊ loquars
sponse mee pro qͣ ex ultauit
ut gigas ad currendã uiã.
dum fcũs est egressus eius
a patre reg̾ssus eius ad pa¬
trem. Excursus usq ad in¬
fera recursus ad sede dĩ.
ut om̃s electos a pͥncipio u¬
sq ad finẽ unũ regnũ inui¬
sione sũme trinitatis fatiat
in quagłiatus unus ꝓ cũc¬
ta scła deus

Expanded text:
angelicis laudatur organis. Omnesque sancti diem magnae festivitatis quam fecit Dominus continue celebrantes, in epithalamiis laudare non cessant Sponsum immortalem, speciosum forma prae filiis hominum, qui Ecclesiam sibi gratuita elegit clementia. De qua, ut ab aeterno praeviderat, ait: Ibo ad montem myrrhae et ad colles Libani, et loquar sponsae meae . Pro qua exsultavit ut gigas ad currendam viam : dum factus est egressus ejus a patre, regressus ejus ad Patrem: excursus usque ad inferos, recursus ad sedem Dei, ut omnes electos a principio usque ad finem mundi unum regnum in visione summae Trinitatis faciat, in qua gloriatur unus per cunct
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ magis primicie gentiũ
A nullo muitati iuxͣ illud
nemo nos ꝯdux̃ uenerũt
regẽ celi adorare. ¶Et noͣ¬
ꝙ uox humilis p̾mittitur
S cũ uenit᷑ ad uitatorumi
exaltatur. qr ecc̃a secreto qiͣ
clauso hostio laudat deum
ꝓpt̾ se s manfeste ꝓpt̾ alios
ut accendat ardor ꝓximos.¬
¶ Sequit᷑ hynus qui c̃ laus
co. uł uox humana ĩ lauden
dei metrice composita. qr post
inuitatõn multi ꝯseqnter
laudant dm̃ cum letitia iur
illud audunt ⁊ letata est sy¬
ꝑambulante intenebris di¬
ua defendamur uirtute.¬
illis q sociatos ẽẽ quoꝵ fes¬
ta aginꝰ monstremus.P
nimiis nunierũ priartha¬

Expanded text:
quod magi primitiae gentium a nullo invitati, juxta illud: Nemo nos conduxit , venerunt regem coeli adorare. Et nota quod humilis vox premittitur, sed convenienter ad invitatorium exaltatur, quia Ecclesia secreto quasi clauso ostio laudat Deum propter se; sed manifeste propter alios, ut ascendat ardor proximos. Sequitur hymnus, qui est laus co, vel vox humana in laudem Dei metrice composita, quia post invitationem multi consequenter laudant Deum cum laetitia, juxta illud: Audivit et laetata est Siperambulante in tenebris divina defendamur virtuteillisque sociatos nos esse quorum festa agimus, monstremus. Pnimus, numerum patriarcha
Abbreviated transcription (Latin):
media nocte ad confitend̾
surrexisse indicat. ¶Octo
gͥ horas sancti patres p̃ te¬
teris ad laudand̾ dm̃ elege¬
runt mediam .s. noctẽ dilu¬
culum. pͥmam t̾ciam. sextã.
nonam. uesperas ꝯpletoriũ¬
¶ Qͥa dignũ est ut homo qͥ
corpus gerit ex .iiii. elem̃e¬
tis. quat̾ respectu noctis
et quat̾ ͤ respectu dieiꝑ̾
diem nalem dm̃ sibi placare
dus sit d̾s. potissimũ ĩ p̾dcĩs
horis laudat᷑ ab eccã in qͥb
opera p̃ ceti̾s insignia digͣ¬
tus est facere ¶ Nocte enĩ
media natus est de maria¬
uirgnie. diliculo surrexit.
tio. ¶Hora tertie sp̾t scũs in¬
flãmauit apłos ¶hora sex
emisit sp̃m ꝓ salute mundi
¶In uesperis ꝯmemoramꝰ

Expanded text:
media nocte ad confitendum Domino surrexisse indicat. Octo igitur horas sancti Patres prae caeteris ad laudandum Deum elegerunt. Mediam scilicet noctem, diliculum, primam, tertiam, sextam, nonam, vesperas, completorium. Quia dignum est ut homo qui corpus gerit ex quatuor elementis, quater respectu noctis, et quater respectu diei; per diem naturalem Deum placare dus sit Deus, potissimum in praedictis horis laudatur ab Ecclesia, in quibus opera prae caeteris insignia dignatus est facere. Nocte enim media natus est de Virgine, diluculo surrexit, tio, hora tertia Spiritus sanctus inflammavit apostolos, hora sextemisit spiritum pro salute mundi. In vesperis commemoramus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sec tñ d̾s sacramenta sua
h deserit. s complet ca ꝑ mi¬
instͦs licet indignos ad salu¬
tem eorũ illoꝵ qui scdm ꝑro¬
positũ uocati st̾ sancti Et
atrende ꝙ cum satrament̃
dicatur sacre rei signũ. ⁊ sa¬
crũ ⁊ secretum. ¶ H accipimꝰ
sacramenta pro signis.
¶Qui gͦ portant sacrameta
debent fulgere iuitutibus
nentur. ¶ Eisd enim uirtu¬

Expanded text:
en Deus sacramenta sua hic deserit, sed complet ea per ministres licet indignos, ad salutem eorum qui secundum propositum vocati sunt sancti . Et attende quod cum sacramentum dicatur sacrae rei signum vel sacrum secretum, hic accipimus sacramenta pro signis. Qui ergo portant sacramenta, debent fulgere virtutibus nentur. Eisdem enim suprad
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi tñ iᵈ ꝙ corpus est sumat᷑.
S dicit᷑ corpus dm̃ sĩ ut in¬
telligat᷑ ip̃m dñm uere sũt
qͦ genc loq̃ndi dicimꝰ corpus
regis ibi fuit .i.s uere rexibi
o amoris asfcũ torpus noĩa¬
sunt nature id̾ nominamus
cum sic loquii᷑ ꝙ ꝓprie corpo¬
reis ocłis uideri pot̃. ħ ẽ corpꝰ¬
¶ S licet corpus xp̃i usualr
teger sumit᷑. nec pars sb̾ sp̃e
panis. ⁊ pars sub specic uini.
S totus hic ⁊ totus ibi ⁊ nõ
pars in parte s tot̃ in ꝑte
uidetur pars una. et qͣi ꝑs
esse uidetur. ⁊ totũ ibi est ⁊
pars alt̾a uidet᷑. ⁊ qiͣ altera
pars est. ⁊ id̾ totum est. to¬
tum hic. ⁊ totũ ibi nec minꝰ
in parte ꝙͣ in toto nec maiꝰ
in toto qm in parte. ¶ Et
quoth partes feceris tot̃.
in singlis est ¶ Nec mre¬
ris opus dei est si in diu̾sis
lecis pot̃ eẽ unus. qͣr ñ ĩ sin¬
głis partib pot̃ ẽẽ unus totꝰ
¶utrũq mirũ est. S utĩq¬

Expanded text:
s sumatur. Sed dicitur corpus Domini sumi, ut intelligatur ipsum Dominum vere sumi, quo genere loquendi dicimus: corpus regis ibi fuit, id est vere rex ibio amoris affectu corpus nominasint naturae, illud nominamus cum sic loquimur, quod proprie corporis oculis videri potest. Hoc est corpus. Sed licet corpus Christi usualiter teger sumitur, nec pars sub specie panis, et pars sub specie vini; sed totus hic, et totus ibi, non pars in parte, sed totum in parte. Videtur pars una, et quasi pars esse videtur, et totum ibi est. Et pars altera videtur, et quasi altera pars est, et idem totum est. Totum hic et totum ibi, nec minus in parte quam in toto, nec majus in toto quam in parte. Et quotcunque partes feceris, totum in singulis est. Nec mireris; opus Dei est. Si in diversis locis potest esse unus, quare non in singulis partibus potest esse totus? Utrumque mirum est, s
Abbreviated transcription (Latin):
potus dum in ꝑceptõnen
gr̾e donũ int̾ne ⁊ eterne re¬
fectionis meretur qui coĩcat
corpus xp̃i. ¶ Adhuc restat
q̃rendum utrum sumatur
tant̃ caro ⁊ sangius an totͦ¬

Expanded text:
 potus , dum in perceptione gratiae donum internae et aeternae refectionis meretur qui communicat corpori Christi. Ad hoc restat quaerendum utrum sumatur tantum caro et sanguis, an tot
Abbreviated transcription (Latin):
q hic tiũ ibi. ⁊ in młtis locis
simlit̾ totus est. Noli mirari
Qui fecit corpus ⁊ locũ utrq
facit in alt̾o ẽẽ ut uult. ⁊ est
semper sicut ip̃e uult. Qͥ sic
⁊ alit̾ potest facere ⁊ nouit

Expanded text:
mque hic quantum ibi, et in multis locis similiter totus est. Noli mirari, qui fecit corpus et locum, utrumque facit in altero esse ut vult, et semper sicut ipse vult, qui sic et aliter facere novit
Abbreviated transcription (Latin):
phificam reꝵ aministrat
sensus acutior. ⁊ trapologi¬
cus suauior est. ¶It ex hu¬
mana. res ex dĩna institu¬
tone significant. ¶Sicut
enim homo ꝑ uoces alteri
turas uoluntatẽ indicat¬
¶ Est ⁊ reꝵ significatio
ces aut unoce aut equi

Expanded text:
physicarum rerum administrat egoricus sensus acutior, tropologicus suavior est. Item voces ex humana, res ex divina institutione significant. Sicut enim homo per voces alteri, turas voluntatem suam indicat. Est enim rerum significatio ces a
Abbreviated transcription (Latin):
naturas ⁊ ꝓprietates tot
significationũ hñt diu̾si¬
tates. ¶⁊ es ã omĩs at
scd̃̾m extiorem formã sigͥ¬
ficat ut nix ꝑ albedinem¬
naturam uixͣ illud capillit

Expanded text:
nt proprietates, tot significationum habent diversitates. Res autem omnis aut secundum exteriorem formam significat, ut nix per albedinemnaturam juxta illud: Capilli
Abbreviated transcription (Latin):
uidaismo transiens ad g̾s
apłis predicantib ubio
¶Tercius credens gentilitas
¶Qrtus resipiscens uidea.
¶S t̾cius ⁊ qrtus. sub ima
głia uingunt᷑. qr gentiles
⁊ uidei mnunitate fidei ꝯiũ¬
ꝑsecutõ. sb̾ quo quint᷑ ordo
bñdicet dñi sicut ꝓui ĩ for
collecti ex asfrica ⁊ asia ⁊ eu¬
ropa post antixpm ꝑace s¬
entur. Uñ tres ultimi pͥs
tres ordines siml̾ erunt et
parit̾ głificabunt᷑. ¶ Post
pͦs fit exhortatio ꝑ cap̃. ne
deficiamus in uia. Cuicho¬
rus assentiens hymnum
resonat. ¶Usu qͣ excita¬
ti ꝑ ꝓphetiam zacharie de¬
ui benedicimꝰ recolentes ꝙ
fecit redemptionem sicut lo¬
cutus est per os sc̃oꝵ ⁊ iura¬
uit ad abraham patrẽ nr̃m.

Expanded text:
Judaismo transiens ad gentes, apostolis praedicantibus ubique; tertius, credens gentilitas; quartus resipiscens iu Judaea. Sed tertius et quartus sub una gloria junguntur; quia gentiles et Judaei in unitatem fidei isti. Sub quo quintus ordo benedicit Deum sicut pueri in fornvus collecti ex Africa et Asia et Europa, post Antichristum pace fruentur. Unde tres ultimi psalmi tres ordines simul erunt et pariter glorificabuntur. Post psalmos fit exhortatio, per Capitulum, ne deficiamus in via, cui chorus assentiens Hymnum resonat. Rursus quoque excitati per prophetiam Zachariae Deum benedicimus, recolentes quod fecit redemptionem sicut locutus est per os sanctorum, et juravit ad Abraham patrem n
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Consida ordinẽ. Eiͣngłium
bile offerre poterit. qr sine si¬
de impossibile est plac̾e̾ deo po¬
ssumus enĩ ꝑ oblata mun̾a
cõmemorare copiosã uittimã
que oblata est appło ꝯ rex sa¬
lomon templũ ⁊ altare dño
ꝯsecraret exemplo illius pl¬
ebs fidelis offert se ⁊ dona su¬
a domino. Nunc aut̃ ad h

Expanded text:
 Considera ordinem: Evangelium bile offerre poterit? quia sine fide, impossibile est placere Deo . Possumus etiam per oblata munera commemorare copiosam victimam, quae oblata est a populo cum rex Salomon templum et altare Domino sacraret. Exemplo illius plebs fidelis offert se et sua dona Domino. Nunc autem dili
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilitatem. ¶Nullo eĩ
uł tp̾r mutari pt quib mo¬
dis corpora mutantur. ¶Mu¬
tatur enim corpus scd̾mlot̃
uno modo postea alio ¶Cũgͥ
corpora tͥbus modis mutetͦ
⁊ tertiũ. ¶ Scd̃us tertium
tui. ¶ Tertius nifert᷑ ab utͦq
⁊ infert neutrũ ¶ Iucor¬
poralia qͦ trib modis mo¬
uent᷑. ¶ Cognitione. ¶asftũ
⁊ tp̃r. ¶Cognitõne tͥbus
modis ꝑ augnient ⁊̃ dimi¬

Expanded text:
tabilitatem. Nullo enim vel tempore mutari potest; quibus modis corpora mutantur. Mutatur enim corpus secundum luno modo, postea alio. Cum ergo corpora tribus modis mutentuet tertium, secundus tertium tantum, tertius infertur ab utroque et infert neutrum. Incorporalia quoque tribus modis moventur, cognitione, affectu et tempore. Cognitione tribus modis
Abbreviated transcription (Latin):
esse ⁊ tͥnũ in unitate ⁊ ĩue¬
nit etͥnitatẽ ⁊ ĩ mensitatẽ¬
¶ In etͥnitate ĩmutabilitatẽ
ĩ ĩmensitate simplicitate
¶h est et nitatem smne tp̾re
¶Immensitatẽ sinc qͣntitate
¶Et nitatem dito sine tp̾r qr

Expanded text:
esse et trinum, in unitate etiam invenit aeternitatem et immensitatem, in aeternitate immutabilitatem, in immensitate simplicitatem, hoc est aeternitatem sine tempore, immensitatem sine quantitate. Aeternitatem dico sine tempore, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Putilitatem beingnitatẽ¬
ꝑ ĩmensitatem creature
imiestiget᷑ potencia dei. nõ
tm̃ ĩmensitas est potentia
uł pulcritudo sapĩa uł uti¬
litas benignitas ¶Que uͦ
in aĩa sunt ⁊ ymago sunt
qr sicut ĩ mente potencia
est uł in deo potencia ẽ s ni¬
sapientia uł gaudiũ ĩ m̃ẽte
ymago sapientie ł gaudui
que indeo sunt ¶ Ss hoc u̾i¬
us in deo. q̃ enĩ in deo ĩ ui̾ta¬
te sunt. ħ n ymagine cõ¬
parent. ¶Nec tm̃ ꝑ testĩo¬
nũ creature iuuatur udi¬
cium rationis. ¶S etiam
ꝑ doctrinam ⁊ inspiratõm¬
¶ Cum aut̃ rõ inuenisset

Expanded text:
utilitatem, benignitatemper immensitatem creaturae investigaretur potentia Dei, non tamen immensitas est potentia, vel pulchritudo sapientia, vel utilitas benignitas. Quae vero in anima sunt etiam imago sunt, quia sicut in mente est potentia, ita in Deo potentia est, sed nisapientia vel gaudium in mente, imago est sapientiae vel gaudii quae in Deo sunt, sed haec verius in Deo. Quae enim in Deo in veritate sunt, hic in imagine comparent. Nec tantum per testimonium creaturae juvatur judicium rationis, sed etiam per doctrinam et inspirationem. Cum a
Abbreviated transcription (Latin):
uise sint spẽs sub quib ssu¬
tur. s utr̃q sił licet diuisĩ
inquit corpus meũ ⁊ dem̃¬
hic est sanguis meus. Set
dicit aliquis.  Erat ne ꝓpͥe
corpus suũ qd̃ dedit an fig᷑a¬
tunc dedit discipłis ⁊ nũc in
altari sumitur ⁊ manduca
tum est. ⁊ iam ĩmor ͤad dex¬
teram dei sedet in gła Mi¬
rares. caro que comeditur
in ynus integra manet nn

Expanded text:
visae sunt species sub quibus sumitur, sed utraque simul, licet divisim inquit, corpus meum, et deinde: hic sanguis meus. Sed dicit aliquis: Eratne proprium corpus ipsius quod dedit, an figuratunc dedit discipulis et nunc in altari sumitur et manducattum est et jam immortale ad dexteram Dei est in gloria. Mira res! Caro quae comeditur in imis, integra manet in
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem erit ꝙ lauetur
ĩ omĩ homine ⁊ in luna est
macła ¶Oraturꝰ ergo monz
orare docens qr fiducia liter
orare possumus ut filupatr̃e

Expanded text:
ad mortem quod lavetur erit in omni homine, et in luna est macula. Oraturus ergo monet orare, docens quod fiducialiter orare possumus ut filii patre
Abbreviated transcription (Latin):
gradib uirtutũ cantant
dũ in uirtutib excelsa fa¬
qd̾ est hebraytũ. ¶Trese¬
num lingue sunt q̃ inter
alias excellunt. ¶Hebra¬
sapĩam. ¶Latina ꝓpter
regnũ. ¶ hus trib regͥs
titulus tͥumphał emicu¬

Expanded text:
gradibus virtutum cantant, dum in virtutibus excelsa faquod est Hebraicum. Tres enim linguae sunt quae inter alias excellunt, Hebrasapientiam, Latina propter regnum. His tribus linguis titulus
Abbreviated transcription (Latin):
datur intlłigi ꝙ ip̃e magis
ꝓprie sit uicarius xp̃i qͥ post
resurrectionẽ pac̾e amĩtiãs
sic salutauit apłos. ¶ Dem̃
sacerdos oraturꝰ alios hor
nuit discipłos orare et ip̃e

Expanded text:
agis proprie sit vicarius Christi, qui post resurrectionem pacem annuntians sic salutavit apostolos. Deinde sacerdos oraturus hortatur nuit discipulos orare, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tĩm dũ ħ agunt᷑ saterdos
satra ueste indutus de se¬
creta sede procedit signisfi
sc̃a assumpta ex uirginis
egressus est .i. de uirginali
S utranq secretã ⁊ ĩ ennar¬
rabilem qr illam h̃t̃ sinc
patre ⁊ hanc sine matre.
ennarrabit. ¶Sacerdotem
duo ceroferarii ⁊ portatortiͣ¬
buli. ¶ Deinde subdyaconꝰ
portans euͣngłium ⁊ dyaco¬
nus lecturꝰ euͣngłium ¶Per
tib legem ꝯmemoramus
licũ nouũ. testam̃tũ. uñ pul¬
cre p̾cedunt candelabͣ qr lex
operum. ł or̃ones suauissi¬
mas ꝯsid̾ate. ¶ Sic̃ enĩ thꝰ
in igne thuribłi suauit̾ re¬
dolet ⁊ sursũ ascendit ita bo¬
nũ opꝰ uł or̃o ex caritate fla¬
grescit ultͣ omĩa balsama
piginenta ⁊ thumianiata.¶¬
¶ Thuriferarius aute ce rofe¬
rarios ⁊ seq̃ntes ꝓcedens mõ¬
strat ꝙ thuris significatõ cõis
est scĩs utriꝰq testamenti. ¶¬
¶ Subdẏaconus ⁊ dyacoms
p̾cedunt sacerdotẽ qr discipłi¬

Expanded text:
tur vel aguntur, sacerdos sacra veste indutus de sacra aede procedit, significsancta assumpta de Virginis egressus est, id est de virginali Sed utramque secretam et inenarrabilem, quia illam habet sine patre, et hanc sine matre, enarrabit? Sacerdotem nt duo ceroferarii et portator thuribuli, deinde subdiaconus portans Evangelium, et diaconus lecturus evangelium. Per tibus, legem commemoramus licum Novum Testamentum. Unde pulchre praecedunt candelabra, quia operum, vel orationes suavissimas considera. Sicut enim thus in igne thuribuli suaviter redolet et sursum ascendit, ita opus bonum vel oratio ex charitate fragrescit ultra omnia balsama, pigmenta et thymiamata. Thuriferarius autem, ceroferarius et sequentes praecedens, monstrat quod thuris significatio communis est sanctis utriusque Testamenti. Subdiaconus et diaconus praecedunt sacerdotem, quia discip
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e pͥparare uiam dñi spiri¬
talit̾ ante faciem suam Cũ
uero uentũ est ante altare ꝑo¬
uit᷑ enͣngłium sr illud. ¶ al¬
tare enĩ significat irłm ubi¬

Expanded text:
eparare viam Domini spiritualiter ante faciem ejus. Cum vero ventum est ante altare, ponitur Evangelium super illud. Altare enim significat Jeru
Abbreviated transcription (Latin):
innuit ꝙ emanuel ĩ lege ꝓ¬
missus pͥus uenit ad iideos
ꝙͣ ad gt̃s. ¶ Iudei enĩ ꝓꝓter
legem in dextrã partem tũc
te sacerdos in medio altaris
hymnũ incipit angłicum .s.
amplius nõ postularet. ⁊ dũ¬

Expanded text:
innuit quod Emmanuel in lege promissus prius venit ad Judaeos quam ad gentes. Judaei enim propter legem in dextera parte tunc fte, sacerdos in medio altaris Hymnum incipit angelicum, scamplius non postularet, et du
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cłicoꝵ choꝵ significat
qui expectau̾nt aduentũ
dm̃i. ¶Introitus qui dicit᷑
misse officiũ exprimit de¬
sidena expectanciũ cũ pre¬
comis u̾sus psalinisticꝰ.
opa ⁊ uaticinia. Głã patͥ
kaudes. ¶Iteratio osficu
nuuit eos sepe iterasse
suspiria de xp̃o atq p̾coĩa

Expanded text:
entium chorum significat qui exspectaverunt adventum Domini. Introitus qui dicitur missae officium exprimit desideria exspectantium cum praeconiis. Versus psalmisticus opera et vaticinia; Gloria Patri laudes. Iteratio officii innuit eos saepe iterasse suspiria de Christo atque pra
Abbreviated transcription (Latin):
plorat. ¶Considerans enĩ ĩ
ꝑadiso diuinaꝵ scpͥturarimi
ꝙ ꝑ paradisũ. uirtutũ ad pa¬
radisum celestiũ diuitiarũ
restri paradiso cecidit plorat.
S de hoc gaudio. ⁊ de ħ plo¬
ratu plennis explicando di¬
uisi in duob uoluminibus
quoꝵ uni erit nom̃ para¬
disus ⁊ alt̾i curf¬
qui gau¬
det ¶hinc ad aliud transe¬
untes intueamur transit̃
transf̾cur ⁊ ibi legit᷑ ¶ Iude¬
a eiũ respuente u̾b̾ dei apli
transierunt ad gentił dũ si¬

Expanded text:
ns enim in paradiso divinarum Scripturarum, quod per paradisum virtutum ad paradisum coelestium divitiarum restri paradiso cecidit, plorat. Sed de hoc gaudio et de hoc ploratu plenius explicabo divisim in duobus voluminibus, quorum uni erit nomen Paradisus, et alteri Cur fqui gaudet. Hinc autem ad aliud transeuntes intueamur transitumtransfertur et ibi legitur. Judaea enim respuente verbum Dei, apostoli transierunt ad gentes, dum si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ neunia licet ñ ennar¬
retur qͣnt̃ sit gaudiũ eter¬
nũ at saltem monstratur
ip̃m esse in ennarrabile. ¶¬
qñ aut̃ seq̃ncia sequit᷑ post̾i¬
gaudium atq delicias. uñ
illa noua solz hr̃e u̾ba ⁊ in¬
usitata qr celi gaudiũ secͤ¬
tum est ⁊ intognit̃ morta

Expanded text:
 enim, licet non enarretur quantum sit aeternum gaudium, saltem monstratur ipsum esse inenarrabile. Quando autem Sequentia sequitur, posterigaudium atque delicias. Unde illa nova solet habere verba et inusitata, quia coeli gaudium secretum est et incognitum mort
Abbreviated transcription (Latin):
laudiflua: ⁊ cant̃ dulcisso¬
runt. ⁊ melodia celestos
organi habundabit dulci¬
flua leticia. qr sicut letan¬
cium oĩm hĩtatio ent ibi
¶Et q laudes eterue uire
humanis u̾bis ⁊ nõ reso¬
nabunt. q̃dã eccẽ mistice
librũ uite intuontib ¶Tra¬
ctus aut̃ qr gemitũ ⁊ can¬
ticũ lacrimabilẽ expͥmit
lacͥmans scõꝵ siue ĩ acti¬
rep̾sentat. ¶ Uñ tractus
dicit᷑ qr scĩ suspirantes ab
ymo pectoris gemitũ tra¬
hunt. qui licet spe gaude
lonis sedentes. patͥe sue
memores. ¶ Itai lac̾mas
fundũt pro suis ⁊ aliorum
excessib dũ ex utinitat e
babilo uici fluuii se ip̃os ui¬
dent sepe asꝑsos. ⁊ alios pe¬
nitus ĩmersos. ip̃ius fluui¬
irapatitate ferri deorsum¬
respectu suꝑin gaudii. qñq
respectu nr̃e miserie. ¶ Trac¬
tus q̃ñ tangit leticiã pro
suꝑiori irriguo. ut in uibi
de profundis ⁊ alis huuis¬
modi. ¶Et qr gaudiũ scõ¬
num ⁊ ꝯtinũ s sepe int̾
ponit tractũ ut septuage¬

Expanded text:
laudiflua et cantum dulcisolaude, et melodia coelestis organi abundabit dulciflua laetitia. Quia sicut laetantium omnium habitatio erit ibi . Et quia laudes aeternae vitae humanis verbis non resonabunt, quaedam Ecclesiae mystice librum vitae intuentibus. Tractus autem, quia gemitum et cantum lacrymabilem exprimit, lacrymas sesentat. Unde Tractus dicitur, quia sancti suspirantes ab imo pectoris gemitum trahunt, qui licet spe gaudeaabylonis sedentes patriae suae memores. Iterum lacrymas fundunt pro suis et aliorum excessibus dum ex vicinitate Babylonici fluvii seipsos vident saepe aspersos, et alios penitus immersos ipsius fluvii rapiditate ferri deorsumrespectu superni gaudii, quandoque est respectu nostrae miseriae; Tractus quandoque tangit laetitiam pro superiori irriguo, ut in JubilDe profundis et aliis hujusmodi. Et quia gaudium sanctonuponit Tractum, ut in Septuage
Abbreviated transcription (Latin):
¶Suꝑhumerale qd̃ hebͣyce
dicit᷑ ephot iusticiam ¶ Rõ¬
ros procegit ⁊ pectus. ¶Sto¬
la que alio nomine orariũ
dicit᷑ in ꝓsꝑis ⁊ adu̾sis forti¬
tudinem siguificat sine qua
cet̾e uirtutes expugnant᷑¬
⁊ minime coronant᷑. ¶Lon¬
gitudo stole notat ꝑ seueran¬
tiam id̾ ꝙ tunica. ¶In hoc ꝙ
ip̃a talaris est. hoc est ĩ paci
fortitudĩe ꝑtinz. ¶ Q stola
autem cũ zona colligͤ muit

Expanded text:
Superhumerale quod hebraice dicitur ephod, justitiam. Ratioros protegit et pectus. Stola quae alio nomine orarium dicitur, in prosperis et adversis fortitudinem significat, sine qua caeterae virtutes expugnantur, et minime coronantur. Longitudo stolae notat perseverantiam, idem quod tunica, in hoc quod ipsa talaris est, hoc est in patiefortitudinem pertinet. Quod stola autem cum zona colligit
Abbreviated transcription (Latin):
tib accidit. ⁊ post sup̾dcãs uͥ¬
tutes surripit sepe remouẽ¬
da est ⁊ abstergenda ab ocłis
rõnis siue aĩe. ¶Dalmati¬
ca ⁊ qua utunt᷑ leuite lati¬
tudine sui id̾ significat qd
casula .i. caritatẽ. ¶ꝓ duas
lineas cocłiueas quib ip̃ã
ante ⁊ retͦ a sũuio usq deqr¬
o figurat᷑. ¶ Duodecĩ fimbͥe
linear. utrinq .xii. carita¬
tis ramos exprimũt quo ᷤ
apł̾s enum̾at dicens Cari¬
retro insignit᷑ caritatem
fide trinitatis ꝯdecoratã
demonstrat. ¶ꝑ fimbas
in simstͦ latere solli citudo inte

Expanded text:
ntibus accidit, et post supradictas virtutes subrepit saepe removenda est et abstergenda ab oculis rationis sive animae. Dalmatica etiam qua utuntur levitae, latitudine sui idem significat quod casula, id est charitatem. Per duas lineas coccineas, quibus ipsa ante et retro a summo usque deoro figuratur. Duodecim fimbriae linearum utrinque duodecim charitatis ramos exprimunt, quos Apostolus enumerat, dicens: Chariretro insignitur, charitatem, fide Trinitatis condecoratam, demonstrat. Per fimbrias in sinistro latere, sollicitudo vitae
Abbreviated transcription (Latin):
zona ⁊ suꝑhimierale nũc
tot colorib nõ uariantur
nͣ ⁊ ille lapides soleut poni m
na religio ui̾tati siuens i dẽ
mistice rebus ꝯpendiosis
fat̾ ꝙ uetus obseruancia

Expanded text:
zona, et superhumerale nunc tot coloribus non variantur, nec illi lapides solent poni in na religio veritati serviens idem mystice rebus compendiosis facit, quod vetus observatio
Abbreviated transcription (Latin):
¶ In lanna aurea insculpt̃
solet. ¶Nulli aut̃ lamina au
uc̃ in signo crucis mõstrat᷑
ut eiũ dicit ier̾. sanguis e¬
uan głii pretiosior ẽ auro
legis. ¶ zona aut̃ nũc om̃s
utunt᷑ sacerdotes ⁊ stola qua
uetꝰ sacerdociũ ute ñ uteba¬
tur. ut illud impleat᷑ ¶Tol¬

Expanded text:
. In lamina aurea insculptum solet. Nulli autem lamina aurn illa, nunc in signo crucis monstratur. Ut enim dicit Hieronymus, sanguis Evangelii pretiosior est auro legis. Zona autem nunc omnes utuntur sacerdotes, et stola, qua vetus sacerdotium non utebatur, ut illud impleant
Abbreviated transcription (Latin):
cipatum ecc̃e innuit ⁊ qmͣ
larga potestas bñdicendi s
tradita sit cui iubere datĩrẽ¬
¶¶ qd̾ aut̃ sacerdos orat ut do¬
minꝰ. bñdicat sapient̃ per
ip̃m bñdicit qui totius fõs
est bñdc̃onis. accepta bñd̾o¬
ne. singłas lectiones. sigła
seꝯt᷑ responsoria ¶Lectõni¬

Expanded text:
cipatum Ecclesiae innuit, et quam larga potestas benedicendi illi tradita sit, cui jubere datum est. Quod autem sacerdos orat ut Dominus benedicat, sapienter per Christum benedicit, qui totius fons est benedictionis. Accepta benedictione, singulas lectiones singula sequuntur responsoria. Lectioni
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ participare gła dñice re¬
surrectionis que nocte dñi¬
caliul festiuali ad memoriã
redutit᷑. ¶ Cernarius nus
in singłis nocturnis fidem
tͥnitatis designat ĩ singłis
apd monachos stabilitate
alta uoce Te dm̃ lauadamꝰ
ꝑ quod monstrat᷑ ꝙͣ mani¬
feste ⁊ mirifice laudet ecclia¬

Expanded text:
e resurrectionis; quae nocte Dominicali vel festiva ad memoriam reducitur. Ternarius numerus in singulis Nocturnis, fidem Trinitatis designat in tribus apud monachos stabilitatemalta voce: Te Deum laudamus; per quod monstratur quam manifeste et mirifice laudat Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
ettã ẜ unciũ totius anni
tuagesina enĩ tꝑx captiui¬
tatis nr̃e designat. ĩ qͣ ad̾
ilm mistice redir debeuiꝰ
U ꝑ hebreos olim de babylo¬
ue exeuntes figuratũ est

Expanded text:
ius anni, tuagesima enim tempus captivitatis nostrae designat de qua ad Jerusalem mystice redire debemus, ut per Hebraeos olim de Babylone exeuntes figuratum est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ transfiguratõne ostensa
est trinitas. ¶Cuius yma¬
ginem quodã modo repͥsen¬
tat. ¶Cui deus manifesta¬
uit per naturã ⁊ gr̃am.
inspirationem ⁊ doctrinam

Expanded text:
 transfiguratione ostensa est Trinitas cujus imaginem anima quodam modo repraesentat; cui Deus se manifestavit per naturam et gratiam. i
Abbreviated transcription (Latin):
res aut signum. qr de occł¬
tis intendimꝰ de re int̾iori
prius dicamus ⁊ pͥꝰ de illa q̃
ui̾tas dicit᷑. ¶ Nec a qual
s a suma u̾itate ip̃a iuuan¬
te incipiamus a monte ũ¬
broso ⁊ ꝯdenso que uocib
significat᷑ cũ dicit᷑ deus est
unus uł trinus nec sole uo¬
ces hant significant uĩtatẽ
s res quoq ut qñ ab raam
infiguratur sũme trinita¬
ti tres angłos uidit ⁊ unũ

Expanded text:
sit aut signum, quia de ocultis intendimus, de re interiori prius dicamus. Et primum de illa quae Veritas dicitur, nec a qualibet sed a summa veritate ipsa juvante incipiamus, a monte umbroso et condenso, qui vocibus significatur cum dicitur: Deus est unus vel trinus. Nec solae voces hanc significant Trinitatem, sed res quoque, ut quando Abraham in figura summae Trinitatis tres a
Abbreviated transcription (Latin):
nuqͣ cepisse. ⁊ sic cogͦscit
diu esse. ¶t ꝯsiderans ꝙ
si plures eẽnt uł singłari¬
tas imꝑfcã. uł ꝑ luralitas
super flua esset. ¶ probat
unũ ẽẽ non unũ collectõe
uł compone aut similitudi¬
⁊ idemptitate. ¶Quia nõ
uariatur ⁊ iõ uere ⁊ sũmꝰ
uius est ẽencialit̾ d̾s. ¶ Sp̃c
unus est eẽucialit̾ nõ uari¬
abiliter ut deus. ¶Nunt
qualit̾ anima rationalis
augꝰ. n libro de tͥuitate dic̃
tͥnitatem ꝙͣdã in omĩ reeẽ
demonstrat ut facilius ꝑ
trnutatẽ creaturaꝵ ad t̾ni¬
tatem creatoris ascendat.
¶S qr hoc longum est re¬
curranius ad exinnũ siłatͥ¬

Expanded text:
uam coepisse, et sic cognoscit Deum esse. Item considerans quod si plures essent, vel singularitas imperfecta, vel pluralitas superflua esset, probat unum esse, non unum collectione vel compositione aut similitudiet identitate, quia non variatur, et ideo vere et summe unus eunus est essentialiter, non invariabiliter ut Deus. Nunc autem qualiter anima rationalis Augustinus, in libro De Trinitate, trinitatem quamdam in omni re demonstrat, ut facilius per trinitates creaturarum ad trinitatem Creatoris ascendat. Sed quia hoc longum est, recurramus ad eximium si
Abbreviated transcription (Latin):
qr xp̃c per crucẽ tͥumphau.
⁊ nos t̾umphare facit. E¬
horus iterat o sanua in ex¬
celsis ut saluemnur corpore
⁊ ãnna int̾ angłos. ¶Post
ħ saterdos secretũ incipit.¬
¶ Hoc a quibdã missa uorat᷑
qr in primitiua ecc̃a chathe¬
cummni solebant ẽẽ int̾esse
celebrationimisse usq ad ꝯ¬
secrationẽ ⁊ tunc clamabat
dẏaconus cathecumini exeãt
foras. ¶ Et qr tunc mutebãt᷑
foras hoc mĩstiũ missa uoca¬

Expanded text:
ristus per crucem triumphavit, et nos triumphare facit. Chorus iterat Hosanna in excelsis, ut salvemur corpore et anima inter angelos. Post haec sacerdos Secretum incipit. Hoc a quibusdam missa vocatur ia in primitiva Ecclesia catechumeni solebant interesse celebrationi missae usque ad consecrationem, et tunc clamabat diaconus dicens: Catechumeni exeant foras. Et quia tunc mittebantur foras, hoc mysterium missa voca
Abbreviated transcription (Latin):
ergo in officio misse agitur
ante secretũ qrͣ m ede pͥori
est. Qd̃ aut̃ in secreto agit᷑
stant᷑. ara incensi ⁊ archa
testĩ ⁊ tabula suꝑ archam.
⁊ suꝑ tabulam duo cheru¬
bin głie mutuo uultu se¬
se respitientia. ¶ Huc intͣ¬
bat solus pontifex seł inan¬
no habens nomina patrũ
in rõnali ⁊ suꝑhumerali
scͥpta. ferens sangumẽ et
carbones quos in thuribło
bat donec fumus eũ obum¬
brabat. Deinde asꝑgebat
tabulam ⁊ arã sanguine
postea exibat ad ppłm ⁊ la¬
uabat uestes. nͨ uidicaba¬
tur mundus usq ad ues¬
peram. ¶Hec signa fuer̃t

Expanded text:
ergo in officio missae agitur ante Secretum, quasi in aede priore est. Quod autem in Secreto agiturstantur, ara incensi et arca testamenti, et tabula supra arcam, et supra tabulam duo cherubim gloriae mutuo vultu sese respicientia. Hunc intrabat solus pontifex semel in anno, habens nomina Patrum in rationali et superhumerali scripta ferens sanguinem et carbones; quos cum thymiamate bat, donec fumus obumbraret eum. Deinde aspergebat tabulam et arcam sanguine, post exibat ad populum et lavabat vestes, nec vocabatur mundus ante vesperam. Haec signa fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tenus ex totidiano usu u̾ba
tenentes in campis ea can¬
tabant. ¶ S ip̃i diuina um¬
dcã ibid̾ ꝑtussi sunt. Uñ eccã
amitanti nũst̾u secreto agere
¶Secretũ etiã dic᷑ qr huma¬
na ratio neꝙͣꝙͣ plenarie tm̃
mustium capere potest.
ad qd̾ significandũ mũto secͤ¬
De hoc tanto ⁊ tan secreto
Saterdos igͣ secretũ misse
celebrans rep̾sentat ea que
olim pontifex egit. intͣ scã¬
gurauit. ¶ Ruc ergo ꝯside¬
rand̾ est ꝙ templũ dei olim

Expanded text:
ter ex quotidiano usu verba retinentes, in camnis eadem cantabant. Sed ipsi divina vindicta ibidem percussi sunt. Unde Ecclesia am tantum mysterium secreto agere. Secretum etiam dicitur, quia humana ratio nequaquam plenarie tantum mysterium capere potest. Ad quod significandum merito secrDe hoc tanto et tam secreto Sacerdos igitur Secretum missae celebrans repraesentat ea quae olim pontifex egit, quaguravit. Nunc ergo considerandum est quod templum Dei olim
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. ⁊ agendas esse assit.¬
ꝑ ip̃m sub quo tremit oĩs
potestas. Tandem sacrat donͣ
ad discipłos dicens. uigilate
⁊ orate. Deide dicit. Dormi¬
te iau ⁊ requiescite ¶ post
hoc oblatus est. dũ iussit ui¬
głare salutauit qr salus ad¬
est uigilantib. Dũ dixit o¬
rate monuit sur sũ corda ha¬
bere qr nõ sunt oranda nisi
que sursum sunt. Dũ uocat
requiescit a malo gratus
deo esficit᷑. ¶Qd̃ est gͣtes
ei agere ⁊ ut digne deo gͣ¬

Expanded text:
m, et agendas asserit esse per ipsum sub quo tremit omnis potestas. Tandem sacrat dona ad discipulos dicens: Vigilate et orate . Deinde dicit: Dormite jam et requiescite . Post haec oblatus est. Dum jussit vigilare, salutavit, quia salus adest vigilantibus. Dum dixit: Orate, monuit sursum corda habere, quia non sunt oranda nisi quae sursum sunt. Dum vocat  enim requiescit a malo, gratus Deo efficitur; quod est gratias ei agere. Et ut digne Deo gr
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatem patris laudãt¬
⁊ adorant atq ꝯcelebrant
⁊ tremũt. ⁊ quos tanto mĩ¬
sti̾o misse certum est ad ẽe
⁊ homo deo sociat᷑. ¶Dehĩc
statim chorus grates de per¬
ceptis ⁊ ꝑcipiendis donis¬
.s. hymnũ cantant angłic̃
ꝙ̃ celestis milicia clamare
nõ tessat in quo ut in libro
ysaie reperit᷑. chorus tripli¬

Expanded text:
majestatem Patris laudant, adorant atque concelebrant, et tremunt, et quos tanto mysterio missae certum est adesse, homo Deo sociatur. Dehinc statim chorus gratus de perceptis et de percipientis donis hymnum cantat angelicum, quem coelestis militia clamare non cessat. In quo, ut in libro Isaiae reperitur , chorus tripli
Abbreviated transcription (Latin):
ciua angłs iam in delitiis
¶Solet aut̃ q̃ri de hoc sacra¬
mento. Utr̃ dñs corpus suũ
aute passionẽ uł ĩmortale.
¶Qd̾ magis credimus. et
quo modo potuit tũc dare cor¬
quo modo de uirgine nasci
potuit ⁊ quomodo nũc corꝰ
eius totũ in diu̾sis locis sił
ẽẽ potest. ⁊ quo modo panis
⁊ unũ in corpus ⁊ sangͥnẽ
transeat nõ ꝑ unionẽ s per
transitionẽ ⁊ multa hiꝰcem¬
odi que in hoc sacrament o
supͣ nos rimat᷑ ad id ꝙ resi¬
duũ est uicina domꝰ aduote¬
tur ꝙ si nec ip̃a susfecerit
igne qd̾ remanet ꝯburat᷑
hoc est spũ scõ tradat᷑ qͥ oĩa
sb̾tilit̃ ⁊ plene in tuetur
qui uͥ uult spirat ⁊ qͣntum
uult spirat ⁊ erudit ¶Nũc
aut̃ ad ħ redeamꝰ ꝙ sa cerdos
ut supradiximus offert
dona ad sacrificand̾ panem
s hec magnũ est sacͣment̃
¶Unda labilis homo est
nicħ prodest fons baptisma¬
tis sine sangͥue xp̃i nec san¬
guis sine baptismo utrũq
de lat̾e xp̃i manauit ¶Qui

Expanded text:
cina, angelus jam in deliciis. Solet autem quaeri de sacramento utrum Dominus corpus suum ante passionem, an immortale, quod magis credimus, et quomodo tunc potuit dare corquomodo de Virgine nasci potuit, et quomodo nunc corpus ejus totum in diversis locis simul esse possit, et quomodo panis et vinum in corpus et sanguinem transeat non per unionem, sed per transmutationem, et multa hujusmodi quae in hoc sacramento supra nos rimamur, ad id quod residuum est vicina domus advocetur. Quod si nec ipsa suffecerit, igne quod remanet comburatur, hoc est Spiritui sancto tradatur, qui omnia subtiliter et plene intuetur, qui ubi vult et quantum vult spirat et erudit. Nunc autem ad hoc redeamus quod sacerdos, ut supra diximus, offert dona ad sacrificandum, panesed et hoc magnum est sacramentum. Unde labilis homo est nihil prodest fons baptismi sine sanguine Christi, nec sanguis sine baptismo; utrumque de latere Christi manavit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ cãs p̾taxatas. ¶ Noui¬
bit deus scĩs suis in die gnã¬
lis resurrectõnis. ¶In hac
eciam hora nõ p̾cedit capłm
hymnũ ꝑ qd̃ typice monstͥ¬
tur ꝙ illi in quib ꝯpleta st̃
sigiuficata p̾cedentiũ laude
p̾ueniũ exhortationẽ. nec
est utilis ex hortatio ¶Dem̃
dicit᷑ uersus accuta uoce cũ
neuinate. Uñ excitati ⁊ me¬
mores fc̃i mesfabił gaudii
qd̾ erit merces laboris nr̃i
¶Canticum iusti symeoĩs
canimus ut exemplo eius
inuementes patem mere¬
amur lumen uidere ꝙ est x

Expanded text:
pter causas praetactas. Novibit Deus sanctis suis in die generalis resurrectionis. In hac etiam Hora non praecedit Capitulum Hymnum, per quod typice monstratur quod illi in quibus completa sunt significata praecedentium laude, praeveniunt exhortationem. Nec ortatio. Deinde dicitur Versus acuta voce cum Pneumate; unde excitati et memores facti ineffabilis gaudii, quod erit merces laboris nostri, canticum justi Simeonis canimus, ut exemplo ejus invenientes pacem, mereamur lumen videre, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
ad memoriam reducit᷑ ut fi¬
dei nr̃e excitet᷑ deuotio. ¶Inte
quod flagrancia orõnis xp̃o
placere monstratur ¶po¬
i stea detantata antiphõ

Expanded text:
ad memoriam reducitur, ut fidei nostrae excitetur devotio. Interiquod fragrantia orationis Christo placere monstratur. Postea decantata Antiphona
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qr ħ ora miciũ est diei in
ea laudamus deũ qr dedit
nobis noctem cum salute
transire. ¶Inuocato gͦ dimõ
auxilio ⁊ glorificata tͥita¬
te ꝑsonar̃ ut dignũ est hy¬
ninũ deo iam lucis ortosyde̾

Expanded text:
 hora initium est diei, in ea laudamus Deum, quia dedit nobis noctem cum salute transire. Invocato ergo divino auxilio, et glorificata Trinitate personarum, ut dignum est, Hymnum Deo, Jam lu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ probamus nos obedire
exhortationi. qr de opere bo¬
no laudandꝰ est deus. ¶Seͦ
hymmꝰ ut demus exemplum
ad excitandos animos. hymꝰ
bẽ dei genitricis cũ antipħ
canitur. in exemplo humi¬
litatis ciuius eiꝰ reformam᷑
⁊ filu dei nicarnatio ꝑ qmͣ

Expanded text:
quod probamus nos obedire exhortationi, et quod de opere bono laudandus est Deus. Sequitur Hymnus, ut demus exemplum ad excitandos animos Hymnus beatae Dei Genitricis cum Antiphona canitur, in quo exemplo humilitatis ejus reformamur, et Filii Dei
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̾ces multiplicant᷑ ut ꝑ
diem a malis ĩminentibus
defendani᷑. ¶hore aut̃ t̾tie
osfm̃ celebratur.qr tali hora
¶In sexta celebratur osfm̃
in ꝯmemoratione illius rei
qr in ea crucifixus est redẽp¬
tor mundi. ¶In nona qr tc̃
emisit sp̃m. ¶ In eadẽ enim
hora mori uolis prohoĩe
in qua homo expulsus est
de ceꝑat. ars ut artem falle¬
ret ⁊ medelam ferret .m̃.lp¬

Expanded text:
Et preces multiplicantur, ut per diem a malis imminentibus defendamur. Horae autem Tertiae officium celebratur, quia in tali hora In Sexta celebratur officium in commemorationem illius rei quod in ea crucifixus est Redemptor mundi. In Nona, quia tunc emisit spiritum. In eadem enim hora mori voluit pro homine in qua homo expulsus est deceperat: Ars ut artem falleret, Et medelam ferret
Abbreviated transcription (Latin):
głificamus trinitatẽ ⁊ hy¬
num deo ro.reddimus.÷
pͦs qui oꝑa significant cum
tͥna glificatione tͥnitatis
canimꝰ qi in fide tͥnitatis
oꝑari oportet. ¶ Per antiphͣs
que caritatem exp̾munt pͦs

Expanded text:
ificamus Trinitatem, et hymnum Deo reddimus. Psalmos, qui opera significant, cum trina glorificatione Trinitatis canimus, quia in fide Trinitatis operari oportet. Per antiphonas, quae charitatem exprimunt, ps
Abbreviated transcription (Latin):
ut quicqͥd in die ꝑ .u. seusus
uenialit̾ offendimͣ. hapsal¬
modia dinictat᷑ petuitentib¬
ꝑ noctem in bñplacito dei
custodiant᷑. Alt̾natõ psallõ¬
di alt̾na est scõꝵ amonit̃o.¬
¶ Anth̾ ut dcm̃ est caritat̃e
significant. ¶Per capłm ĩ¬
nuit᷑ exhortatõ spuͣlis. ut
in bono ꝑseu̾emꝰ. Uñ apło hor¬

Expanded text:
ut quidquid in die per quinque sensus venialiter offendimus, hac psalmodia dimittatur poenitentibuper noctem in beneplacito Dei custodiantur. Alternatio psallendi, est sanctorum admonitio. Antiphonae, ut dictum est, charitatem significant. Per capitulum innuitur exhortatio spiritualis, ut in bono perseveremus. Unde Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ce puili dicit᷑ bñdicamꝰ dño
significat᷑ ꝙ omĩs laus naͣ¬
laude dei. ¶ ac si dicat ectã
laudamus. s laudando nõ
sufficimꝰ. qr suꝑemmnentia
dei eloquium nr̃m sr̃at. ⁊
intellectũ. qr accedet homo
ad cor altum ⁊ exaltabitur
deus. Uñ ab omib ꝯseq̃nt̃
deo grãs dicͤius qr placz
ut puĩ est in laude dei suꝑa¬
ri. ¶ Horã aut̃ pͥme osfm¬

Expanded text:
ce puerili dicitur: Benedicamus Domino, ce puerili dicitur: Benedicamus Domino, significat quod omnis laus noslaude Dei. Ac si dicat Ecclesia: Laudamus, sed laudando non sufficimus, quia supereminentia Dei eloquium nostrum superat et intellectum, quia accedet homo ad cor altum, et exaltabitur Deus . Unde ab omnibus consequenter Deo gratias dicitur, quia placet, ut pium est, in laude Dei superari. Horae autem Primae of
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Int̾im sacerdos cũ turibu¬
lo incensat altare. ¶Thu¬
ribulũ cor hominis est.
¶Ignis caritas. ¶Incensum
oracio. que suauit deo redo¬
let cum ꝑ ignem diuini fla¬
grescit amoris. Uñ ꝓpha. Di¬
lib antipho caritatẽ expͥmit
sunt que ꝑ ꝑsalmos signi
psalinũ cantatur integre
significat᷑ ꝙ caritas hec ñ¬
ciata post hanc uitamꝯsũ¬
mabit᷑ eternalit̾. ⁊ ħ erit
in leticia iuenarrabili Unde
neuma subiungit᷑. ¶ Qd̾ ĩ¬
esfabile gaudium et̾ne ui¬
ħ pͥgustatur nec penitꝰ expͥ¬
mi net penitus taceri pot̾.
Uñ ecc̃a u̾bis dimissis iubi¬
lando cũ neuinate ĩ admĩstͥ¬
tõnẽ ꝓsilit ac sidicat. Que
noxam pot̾ĩt lingͣ retexere
ħ enĩ u̾ba nõ susficiũt uł in¬
tellectꝰ nec tñ amor fuit ta¬
cere. ¶ Sic etiam ecc̃a neu¬
matizando exp̾ssius qͦdam
cũ om̃s omĩa scient. ¶ Post
neuma seqͣ orõ. ut actio nr̃a
que ꝑ deum incip̃ ꝑ ip̃m fi¬
matur. ¶Q̾ aut̾ in fine uo¬

Expanded text:
 Interim sacerdos cum thuribulo incensat altare. Thuribulum est cor hominis, ignis charitas, incensum oratio, quae suaviter Deo redolet cum per ignem divini flagrescit amoris. Unde Propheta: Dilibet antiphona charitatem exprimit, quae per psalmos signifpsalmum decantatur integre, significat quod charitas hic initiata post hanc vitam consummabitur aeternaliter, et hoc erit in laetitia inenarrabili. Unde Pneuma subjungitur: quod ineffabile gaudium aeternae vigustatur, nec penitus exprimi nec penitus taceri potest. Unde Ecclesia verbis demissis jubilando cum Pneumate in admirationem prosilit, ac si dicat: Quae vox, quae poterit lingua retexere? Hic enim verba non sufficiunt, nec intellectus, nec tamen amor sinit tacere. Sic itaque Ecclesia pneumatizando expressius quodammcum omnes omnia scient. Post Pneuma sequitur Oratio, utactio nostra quae per Deum incipit, per ipsum finiatur. Quod autem in fine vo