comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
misit in filia. que longo usu didicit nu¬
trire docere et seruare u̾gines. ĩ cuius
coronam centenarii quottidie numeĩ
castitas texitur. Felix uirgo.: felix pau¬
la toxocii.que per auie/ amiteq u̾tutes.
nobilior est scĩtate: ꝗͣ gn̾e. O si tibi con¬
tingeret uidere socrum et cognatam tuã.
et in paruis corpusculis ingentes anĩos
contuereris: pro insita ꝓudicicia non ã¬
bigerem quin precederes filiam. et pͥmã
dei sententiam: secunda cuangelu lege
mutares. ne tu paruipenderes aliorum
desideria liberorum: et te ipsam magis
offerres deo. Sed quia tp̃s est amplexãdi.
et tp̃us est longe fieri ab amplexibus: et
uxor non habet põtatem corporis sui. et
unusquisq in ea uoratione qua uocatus
est: in ea ꝑmaneat in domino: et qui sub
iugo est sic debet currere: ne in luto comi¬
tem derelinquat: totum redde in sobole:
quod in te int̾im distulisti. Anna filium
quem uouerat deo: postꝗͣ obtulit in taber.¬

Expanded text:
misit in filia, quae longo usu didicit numisit in filia, quae longo usu didicit nutrire, docere, seruare uirgines, in cuius corona centenarii cotidie numeri castitas texitur. felix uirgo, felix Paula Toxotii, quae per auiae amitaeque uirtutes nobilior est sanctitate quam genere! o si tibi contingeret uidere socrum et cognatam tuam et in paruis corpusculis ingentes animos intueri! pro insita tibi pudicitia non ambigerem, quin praecederes filiam et primam dei sententiam secunda euangelii lege mutares. ne tu parui penderes aliorum desideria liberorum et te ipsa magis offerres deo! sed qaia tempus est amplexandi et tempus longe fieri a conplexibus et uxor non habet potestatem corporis sui et unusquisque in ea uocatione, qua uocatus est, in ea permaneat domino et, qui sub iugo est, sic debet currere, ne in luto comitem derelinquat, totum redde in subole, quod in te interim distulisti. Anna filium, quem deo uouerat, postquam obtulit taber
Abbreviated transcription (Latin):
quentia hominum rome custodire pot̾o:
Noli ergo subire onus: quod ferre nõ po¬
tes: sed postꝗͣ ablactau̾is eam cum ysac:
et uestieris cum samuele: mitte auie et
amite. Redde pciosissimam gemmam
cubiculo marie. et cunis iesu uagientiᷤ
imꝑone. Nutriatur in monast̾i̾o: sit int̾
u̾gineos choros. uirare non discat. men¬
tiri sacrilegium putet. nesciat seculum.
uiuat angelice. Sit in carne sine carne.
omne hominum genus sui simile putet:
et ut cet̾a taceam certe te liberet. seruandi
difficultate et custodie ꝑiculo. Melius ẽ¬
tibi desiderare absentem: ꝗͣ pauere ad sĩ¬
gula. cum quo loquatur: quid loquatũ.
cui annuat. quem libent̾ aspiciat. Tra¬
de eustochio paruulam:cuius nunc et
ipse uagitus pro teoratio est. trade coĩ¬
tem futuram: scĩtatis heredem. illam ui¬
deat. illam amet. illam primis miretur
ab annis. cuius et sermo et hĩtus: et ĩces¬
sus doctrina uirtutum est. Sit in gremio
auie que repetat in nepte. quicquid p̃¬

Expanded text:
quentia hominum Romae custodire potero ?\' noli ergo subire onus, quod ferre non potes, sed, postquam ablactaueris eam cum Isaac et uestieris cum Samuhele, mitte auiae et amitae. redde pretiosissimam gemmam cubiculo Mariae et cunis Iesu uagientis inpone. nutriatur in monasterio, sit inter uirginum choros, iurare non discat, mentiri sacrilegium putet, nesciat saeculum, uiuat angelice, sit m carne sine carne, omne hominum genus sui simile putet et, ut cetera taceam, certe te liberet seruandi difficultate et custodiae periculo. melius tibi est desiderare absentem quam pauere ad singula, cum quo loquatur, quid loquatur, cui adnuat, quem libenter aspiciat. trade Eustochio paruulam, cuius nunc et ipse uagitus pro te oratio est, trade comitem futuram sanctitatis heredem. illam uideat, illam amet, illam primis miretur ab annis, cuius et sermo et habitus et incessus doctrina uirtutum est. sit in gremio auiae, quae repetat in nepte, quidquid prae
Abbreviated transcription (Latin):
placeo. non querens quod michi utile est.
sed quod multis. Btus est qui tam sancte
eo sinistri aliquid. nec fingiquidem possit.
dum adũsus obtrectatorum libidinem
pugnat meriti magnitudo. nec fingere ꝗs.¬
quam ausus est. quod a nullo putatꝰ esse cre¬
dendum. Quod si id assequi difficile ac ni¬
mis arduum est. saltem hanc adhibeamꝰ
uite nr̃e diligentiam: ne male mentes oc.¬
casionem inueniant detrahendi: ne ex
nobis scintilla procedat. perquam aduer-¬
sum nos sinistre flam me conflentur. o¬
Alioquin frustra irascuntur obtrectatorib
nr̃is: si cis ipsi obtrectandi mat̾ias ministã.¬
mus. Si aũt nobis diligent̾ atq sollicite.
omnia ad honestatem prouidentibus: cũ¬
ctisq actibus nr̃is timorem dei p̃ferentib.
nichilominus illi ĩsaniunt. consoletur nõ

Expanded text:
placeo, non quaerens quod mihi utile est, placeo, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis. Beatus est qui tam sancte eo sinistri aliquid ne fingi quidem possit; dum adversus obtrectatorum libidinem pugnat meriti magnitudo, nec fingere quisquam ausus est quod a nullo putat esse credendum. Quod si id assequi difficile atque nimis arduum est, saltem hanc adhibeamus vitae nostrae diligentiam, ne malae mentes occasionem inveniant detrahendi; ne ex nobis scintilla procedat, per quam adversus nos sinistrae famae flamma confletur: alioquin frustra irascimur obtrectatoribus nostris, si eis ipsi obtrectandi materiam ministramus. Si autem, nobis diligenter atque sollicite omnia ad 740 honestatem providentibus, cunctisque actibus nostris timorem Dei praeferentibus, illi nihilominus insaniunt: consoletur nos
Abbreviated transcription (Latin):
poris castigatione erudiatur animus:
ꝗͣtoq nil ex uoluptatibus concupiscit. tã¬
to magis possit de u̾tutibus cogitare: ne
perfectionis magister imꝑfectũm aliquã
ostendat. ne xp̃i imitator. extra p̃ceptũ
lus reprobau̾it: ipse reprobetur. audiat¬
q cum phariseiis. dicunt enim et nõ fa.¬
ciunt. Apostolici u̾o et p̃cepti est. et exem¬
me. Su perfluum et a fructu uacuum gẽ¬
tium magr̃ docet: Uult enim ẽt extra¬
neos ad fidem homines per fidelium oꝑa
proficere: ut religionem ipsam religioĩs
disciplina commendet. Et ideo sicut lu.¬
minaria in mundo lucere nos iubet: in
medio nationis praue: et peru̾se. ut ĩcre¬
dule mentes errantium: ex nostrorum ac¬
tuum lumine: ignorantie sue tenebras
deprehendant. Unde ipse ad romanos a¬
it. Prouidentes bona non solum corã deo
sed et̃ coram hominibus. Et alibi. S ine
offensione estote iudeis et gentibus: et ec¬
clesie dei: sicut ego per omnia omnibus

Expanded text:
castigatione corporis erudiatur animus; castigatione corporis erudiatur animus; quantoque nil ex voluptatibus concupiscit, tanto magis possit de virtutibus cogitare; ne perfectionis Magister imperfectum aliquid in se ostendat; ne Christi imitator extra praeceptum liis praedicauerit, ipse reprobetur audiatque cum pharisaeis: dicunt enim et non faciunt. Apostolici uero et praecepti est et exemtiam famae. non superfluum et a fructu uacuum gentium magister hoc docet; uult enim etiam extraneos ad fidem homines per fidelium opera proficere, ut religionem ipsam religionis disciplina commendet. et ideo sicut luminaria in mundo lucere nos iubet in medio nationis prauae et peruersae, ut incredulae mentes errantium ex nostrorum actuum lumine ignorantiae suae tenebras deprehendant. unde et ipse ad Romanos ait: prouidentsed etiam coram hominibus. Et alibi: Sine offensione estote Judaeis, et gentibus, et Ecclesiae Dei, sicut ego per omnia omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunii: si inuidia liuidi sumus: Quid
u̾tutis ht̃ uinum non bibere. et ira atq
cdio in ebriari: Tunc inꝗͣ preclara est ab.¬
stinentia: tunc pulchra et magnifica casti.
gatio corporis: cum est animus mundus
a uicus. Immo que probabiliter ac scien¬
ter abstinentie uirtutem tenent. co affu¬
gunt carnem suam. quo anime frangũt
suꝑbiam: ut quasi de quodam fastigio
contemptus sui atq arrogantie descen¬
dat ad implendam dei uoluntatem.q̃
maxime in huilitate ꝑficitur. Idcirco
a uarus ciborum desiderus: mentem re¬
trahunt: ut totam eius uim occupent ĩ
tit. aiã esuriente iusticiam. Nam et uas
ciestionis paulus cum castigat corpus
suum: et in seruitutem redigit: ne forte
p̃dicans aliis: ipse reprobus efficiatur
non ob solam ut quidam imꝑiti putant
hor efficit castitatem. Non en im huic tãtũ¬
modo: sed omnibus uirtutibus abstinẽ¬
tia opitulatur. Neq magna aut tota apłi
głia est non fornicari: sed hoc agit ut cor¬

Expanded text:
ieiunii, si inuidia liuidi simus ? quid ieiunii, si inuidia liuidi simus ? quid uirtutis habet uinum non bibere et ira atque odio inebriari? tunc, inquam, praeclara est abstgatio corporis, cum est animus jejunus a vitiis. Immo qui probabiliter ac scienter abstinentiae virtutem tenent, eo affligunt carnem suam, quo animae frangant superbiam: ut quasi de quodam fastigio contemtus sui atque arrogantiae descendant ad implendam Domini voluntatem, quae maxime in humilitate perficitur. Idcirco a variis 739 ciborum desideriis mentem retrahunt, ut totam ejus vim occupent in tit, anima esuriente justitiam. Nam et vas electionis Paulus, cum castigat corpus suum, et in servitutem redigit, ne aliis praedicans ipse reprobus inveniatur, non ob solam, ut quidam imperiti putant, hoc facit castitatem, non enim huic tantummodo, sed omnibus omnino virtutibus abstinentia opitulatur; neque magna aut tota Apostoli gloria est non fornicari: sed hoc agit ut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊celestis regni a xp̃odonantur cdaues. hec
sponsa fabri meruit esse mater illius.:a
quo ipse claues date sunt. Elegit enim
deus ignobilia: et contemptibilia huius
mundi: ut potentes ac nobiles ad humi¬
litatem facilius ad duceret. Nam et aliã
frustra sibi aliquis de nobilitategñis
applaudit: cum uniu̾si paris honoris et
xp̃o equalit̾ renascamur. Nam et si obli-¬
uiscimur quia ex uno omnes gn̾ati sumꝰ.
saltem .s id semper meminisse debemus:
quia per unum omnes regnamur.Ca¬
ue ne. si ieiunare uel abstinere ceperis: te
putes esse iam scãm. hec enim uirtus ad.¬
iumentum est: non perfectio sanctitatis.
Magisq id prouidendum est: ne tibi hoc cũ
licita contemnis: securitatem quandam
illicitorum faciat. Quicquid pro iusticia
offertur deo: non debet impedire iusticiã.
sed iuuare. Quid aũt prodest tenuare ab.¬
stinentia corpus: si aĩus intumescit suꝑ¬
bia: quam laudem meremur de pallore

Expanded text:
coelestis regni a Christo creduntur claves; haec coelestis regni a Christo creduntur claves; haec sponsa fabri meruit esse mater illius a quo ipsae claves datae sunt; elegit enim Deus ignobilia et contemtibilia hujus mundi, ut potentes ac nobiles ad humilitatem facilius adduceret. Nam et alias frustra sibi aliqapplaudit, cum uniuersi paris honoris et Christo aequaliter renascamur. nam etsi obliuiscimur, quia ex uno omnes generati sumus, saltem id semper meminisse debemus, quia per unum omnes regeneramur. Caue, ne, si ieiunare et abstinere coeperis, te putes esse iam sanctam. haec enim uirtus adiumentum est, non perfectio sanctitatis. magisque id prouidendum est, ne tibi hoc, quod licita contemnis, securitatem quandam illicitorum faciat. quicquid supra iustitiam offertur deo, non debet impedire iustitiam sed adiuuare. quid autem prodest tenuari abstinentia corpus, si animus intumescat superbia? quam laudem merebimur de pallore
Abbreviated transcription (Latin):
scam: nisi suꝑ huĩlem et quietum et trem̃¬
tem sermones meos. Ueruntñ huilitatẽ
sequere: non que ostenditur atq simulat᷑.
gestu corporis. aut fracta uoce u̾borum.
sea que puro cordis affectu exprimitur.
Aliud est enim u̾tutem habere: aliud u̾tu-¬
tis similitudinem. aliud est rerum um¬
bras sequi: aliud u̾itatem. Multo defor¬
mior illa est suꝑbia: que sub quibusdã
humilitatis signis latet. Nescio eĩm quõ
turpiora sunt uicia. cum uirtutum spẽ
celantur. Nulli te unꝗͣ de gñis nobilitate
religio nr̃a ꝑsonas accipere: nec conditio.¬
neo hominum. sed animos inspicit sin¬
gulorum. Seruum et nobilem demori¬
bus pronunciat. Sola apud deum lib̾¬
tas est. non seruire peccatis. sũma apud
deum nobilitas est: clarum ẽẽ u̾tutibus
Quid apud deum in uiris nobilius petro:
qui piseator fuit: Quid in feminis btã
maria illustrius fuit. que fabri sponsa¬
describitur: Sed illi piscatori et pauꝑi

Expanded text:
scam nisi super humilem et quietum et tremescam nisi super humilem et quietum et trementem uerba mea? uerum tu eam humilitatem sequere, non quae ostenditur atque simulatur gestu corporis aut fracta uoce uerborum, sed quae puro affectu cordis exprimitur. aliud est enim uirtutem habere, aliud uirtutis similitudinem; aliud est rerum umbram sequi, aliud ueritatem. multo illa deformior est superbia, quae sub quibusdam humilitatis signis latet. nescio quo enim turpiora sunt uitia, cum uirtutum specie celantur. Nulli te umquam de generis nobilitate religio nostra personas accipere, nec conditiones hominum, sed animos inspicit singulorum; servum et nobilem de moribus pronuntiat. Sola apud Deum libertas est, non servire peccatis. Summa apud Deum est nobilitas, clarum esse virtutibus. Quid apud Deum in viris nobilius Petro, qui piscator et pauper fuit? quid in feminis beata Maria illustrius, quae sponsa fabri describitur? sed illi piscatori et pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
In omni igitur actu atq u̾bo: quieta mẽs
et placida seruetur. semperq cogitationi
tue dei pñtia oecurrat. Sit humilis aĩus
et mitis: et adu̾sus sola uicia erectus. nũ¬
ꝗ illum aut suꝑbia extollat: aut ira p̃ci
pparanda est. quem non auro templa
fulgentia. non ingeminis altaria distĩ.¬
sta delestant. sed aia ornata u̾tutibus. Ideo
et templum dei sanctorum corda dicunt᷑.
affirmante apło qui ait. Siquis templũ¬
dei uiolau̾it: disperdet illum deus. Tem¬
plum enim dei sanctum ẽ. quod estis uos.
Nichil habeas humilitate p̃stantius:. nich¬
q amabilius. hec est enim p̃cipua obser¬
uatrix: et quasi custos quedam oĩum u̾
tutum. Nichilq est quod nos ita et hoĩ¬
bus gratos et deo faciat. ꝗͣ si uite merito
magni: humilitate infimi sumus. Prop¬
ter quod scriptura dicit. Qͣ to magnus
inuenies grãm. et dominus loquitur
per propham. Super quem alium reqͥe¬

Expanded text:
In omni igitur actu atque verbo, quieta mens In omni igitur actu atque verbo, quieta mens et placida servetur: semperque cogitationi tuae Dei praesentia occurrat: sit humilis animus, ac mitis, et adversus sola vitia erectus. Nunquam illum aut superbia extollat, aut avaritia praeparanda est, quem non auro templa fulgentia, non gemmis altaria distincta delectant, sed anima ornata virtutibus. Ideo et templum Dei, sanctorum corda dicuntur, affirmante Apdei uiolauerit, disperdet illum deus. templum enim dei sanctum est, quod estis uos. Nihil habeas humilitate praestantius nihilque amabilius; haec est enim praecipua conseruatrix et quasi custos quaedam uirtutum omnium. nihil est, quod nos ita et hominibus gratos et deo faciat, quam si uitae merito magni, humilitate infimi simus. propter quod scriptura dicit: quanto magnus inuenies gratiam et deus loquitur per prophetam: super quem alium requie
Abbreviated transcription (Latin):
feminis semper fuit: cunctas in te u̾tutes
superet pudor. Diu ante considera quid
loquendum sit: et adhuc tacens prouide
ne quid dixisse peniteat. Uerba tua pon¬
deret cogitatio. et lingue officium animi
libra dispenset. unde scriptura dicit. Ar¬
gentum et aurum tuum confla. uerbis
tuis facito stateram: et frenos ori tuo re¬
ctos. et attende ne forte labaris ĩ lingua.
Nunꝗͣ malum u̾bum de tuo ore procedat.
que ad cumulum benignitatis iuberis: ẽt
maledicentibus bñdicere. Misericordes
inquit modesti humiles: non reddentes
malum pro malo: neq maledictum pro
maledicto: sed econtrario benedicentes.
Mentiri u̾o atq iurare lingua tua prorsus
ignoret: tantusq in te sit u̾itatis amor.
ut quicquid dixeris iuratum putes. de
quo saluator ad discipulos ait. Ego aũt
dico uobis non iurare omnino. et paulo
post. Sit aũt sermo uester. est est. non ñ
quoi aũt his abundantius ẽ:a malo ẽ.

Expanded text:
feminis semper fuit, cunctas in te virtutes feminis semper fuit, cunctas in te virtutes pudor superet. Diu ante considera, quid loquendum sit, et adhuc tacens provide, ne quid dixisse poeniteat. Verba tua ponderet cogitatio, et linguae officium animi libra dispenset. Unde Scriptura dicit: Argentum et aurum tuum confla, et verbis tuis facito stateram, et frenos ori tuo rectos: et attende ne forte labaris lingua . Nunquam malum verbum de ore tuo procedat, quae ad cumulum benignitatis juberis etiam maledicentibus benedicere. Misericordes, inquit, modesti, humiles, non reddentes malum pro malo, neque maledictum pro maledicto, sed e contrario benedicentes . 19. Mentiri vero atque jurare, lingua tua prorsus ignoret, tantusque in te sit veri amor, ut quidquid dixeris, juratum putes. De quo Salvator ad discipulos ait: Ego autem dico vobis, non jurare omnino. Et paulo post: Sit autem sermo vester, est, est: non, non: Quod autem his abundantius est, a malo est .
Abbreviated transcription (Latin):
uidus uideatur. Est sane grande et subti¬
le artificium laudare alterum in cõmen¬
dationem sui: et decipiendo aĩum sibi ob¬
ligare decepti: quodq maxime hoc uicio
agi solet. fictas laudes certo p̃mio uendẽ̾.
Que hec tanta est leuitas animi: que tanta
Eunitas relicta propria conscĩa alienam o¬
pinionem sequi: equidem ficta atq simu¬
lata rapi uento false laudationis gaudẽ.
atq circunuentionem suam: et illusionẽ
pro beneficio accipere. Tu ergo si u̾e lauda.¬
bilis esse cupis: laudem hominum ne re¬
quiras: illiq tuam prepara conscientiã:
qui illum inabit abscondita tenebrarũ:
et manifestabit consilia cordium: et tũc
laus erit tibi a deo. Sit igitur intentus
ac uigilans: et adu̾sus pec̃ca semper ar¬
matus aĩus tuus. Sermo in omnibus mo.¬
deratus ac parcus. et qui neccitatem ma-¬
gis loquendi indicet: ꝗͣ uoluntatem. Or¬
net prudentiam u̾ecundia: que p̃cipue ĩ

Expanded text:
etur. et sane grande et persubtietur. et sane grande et persubtile artificium laudare alterum in commendatione sui et decipiendo animum sibi obligare decepti, quodque hoc maxime uitio agi solet, fictas laudes certo pretio uendere. quae autem haec tanta est leuitas animi, quae tanta uanitas relicta propria conscientia alienam opinionem sequi et quidem fictam atque simulatam, rapi uento falsae laudationis, gaudere ad circumuentionem suam et illusionem pro beneficio accipere? tu ergo, si uere laudabilis esse cupis, laudem hominum ne requiras illique tuam praepara conscientiam, qui et illuminabit abscondita tenebrarum et manifestabit consilia cordium, et tunc laus erit tibi a deo. Sit igituac vigilans, et adversus peccata semper armatus animus tuus. Sermo in omnibus moderatus et parcus, et qui necessitatem magis loquendi indicet, quam voluntatem. Ornet prudentiam verecundia, quodque praecipuum in
Abbreviated transcription (Latin):
tas: non timere ꝗͣ sinistri mali quid au.¬
dire. Beatusq est qui ita se contra hoc ui
ciumꝰ ut apud eum detrahere nemo au-¬
deat. Quod sresset in nobis hec diligen¬
tia ne passim obtrectatoribus credercmꝰ
iam omnes detrahere tunerent. ne non
tam alios ꝗͣ scipsos uiles detrahendo fa¬
cerent. Sed ideo hoc malum celebre est.
idcirco in multis feruet hoc uicium: qͥa
pene ab omnibus libent̾ auditur. Adu¬
latorum quoq assentationes: et noxia
blandimenta fallacie: uelud quasdam
pestes aĩe fuge. Nichil est quod tam faci¬
le corrumpat mentes hominum: nichil
quod tam dulci et molli uulnere a ĩum
feriat: unde et sapiens ait. Uerba adu¬
latorum mollia: feriunt aũt in t̾iora uẽ¬
tris. Et dominus loquitur per ꝓphetam.
Populus meus qui bt̃ificant uos: seducũt
uos: et semitas pedum ur̃orum dissipãt.
ac beniuolentie loro ducitum et ita fit. ut
qui adulari nescit: aut superbus: aut in¬

Expanded text:
tas non temere de quoquam sinistrum aliquid autas non temere de quoquam sinistrum aliquid audire. beatusque est, qui ita se contra hoc uitium armauit, ut apud eum detrahere nemo audeat. quodsi esset in nobis haec diligentia, ne passim obtrectatoribus crederemus, iam omnes detrahere timerent, ne non tam alios quam se ipsos uiles detrahendo facerent. sed ideo hoc malum celebre est, idcirco in multis feruet hoc uitium, quia paene ab omnibus libenter auditur. Adulatorum quoque assentationes et noxia blandimenta fallaciae uelut quasdam pestes animae fuge. nihil est, quod tam facile corrumpat mentes hominum, nihil, quod tam dulci et molli uulnere animum feriat. unde et sapiens: uerba, inquit, adulatorum mollia, feriunt autem interiora uentris. et dominus loquitur per prophetam: populus meus, qui beatificant uos, seducunt uos et semitas pedum uestrorum conturbant. ac beniuolentiae loco ducitur. eo fit, ut iam, qui adulari nescit, aut inuidus aut superbus put
Abbreviated transcription (Latin):
derogantibus adu̾sus proximum tuum:
et non accipias per illos peccatum. et alibi.
Sepi aures tuas spinis: et noli audire liguã
nequam. Unde et btus dauid diuersas.
te non tacuit dicendo. Et opprobrium ñ
accepit adu̾sus proximos suos. Propter
quod ipse non solum adu̾satur: sed ẽt ꝑse¬
quitur detrahentem. Ait enim. Detrabẽ.¬
tem secreto praximo suo hunc ꝑsequebã.
Est sane tale hoc uicium quod in primis ex¬
tingui debeat: et ab eis qui se sancte insti¬
tuere uolunt.: prorsus excludatur. Nih̾
enim tam inquictat aĩum: nichil ẽ qđ
ita mobilem mentem ac leuem faciat. ꝗͣ
facile totum credere: et obtrectatorum
u̾ba temerario mentis assensu sequi
Hinc enim crebre dissensiones. hinc o¬
dia in iusta nascuntur. Hoc est quod se¬
pe de amicis ẽt inimicos facit: dum cõ¬
cordes quidem et credulas aĩas maliloqͥ
lingua dissociat. At contra magna qͥes
animi: magnia quies morum acͦ graui¬

Expanded text:
derogantibus aduersum proximum tuum derogantibus aduersum proximum tuum et non accipias super illum peccatum et alibi: sepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam. unde et beatus Dauid diuersas ite non tacuit dicendo: et obprobrium non accepit aduersus proximos suos, propter quod ipse non solum aduersatur, sed etiam persequitur detrahentem. ait enim: detrahentem secreto proximo suo hunc persequebar. est sane hoc uitium, quod uel in primis extingui debeat et ab his, qui se sancte instituere uolunt, prorsus excludi. nihil enim tam inquietat animam, nihil est, quod ita mobilem mentem ac leuem faciat quam facile totum credere et obtrectatorum uerba temerario assensu mentis sequi. hinc enim crebrae dissensiones, hinc odia iniusta nascuntur. hoc est, quod saepe de amicissimis etiam inimicos facit, dum concordes quidem sed credulas animas maliloqui lingua dissociat. at contra magna quies animi magnaque est morum graui
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuorum uicissim indigemus: et nos su¬
pbissimo simul et ingrãto aĩo. eius reni¬
timur uoluntati: cuius imꝑium bñficiũ
est. Nulli unꝗͣ omnino detrahas: nec a¬
liorum uituperatione laudabilem te ui¬
deri uelis: magisq tuam uitam ordĩare
disce ꝗͣ alienam. carpere: et semper scriptu¬
re memor esto dicentis. Noli diligere detra¬
here: ne eradiceris. pauci ad modum sunt:
qui huic uicio renuncient: raroq inueĩes
qui ita irreprchensibilem suam uitam ex¬
hibere uelint: ut non libent̾ reprehendãt
alienam. Tantaq: huius mali libido mẽ¬
tes hominum inuasit: ut ẽt qui proculab
aliis uiciis recesserunt. in istud tñ quasi
in extremum dyaboli laqueum incidant.
Tu u̾o hoc ita malum effuge: ut non mocso
ipsa non detrahas: sed ne alii quidem de¬
trahenti aliqñ dcredas: nec obtrectatori¬
bus auctoritatem de consensu tuo tribuas.
eorumq uicium nutrias annuendo. n¬
Noli inquit scriptura consentaneus esse cũ

Expanded text:
quorum uicissim indigemus; et nos suquorum uicissim indigemus; et nos superbo simul et ingrato animo eius renitimur uoluntati, cuius etiam imperium beneficium est. Nulli umquam omnino detrahas et aliorum uituperatione te laudabilem uideri uelis, magisque tuam uitam ornare disce quam alienam carpere. ac semper scripturae memor esto dicentis: noli diligere detrahere, ne eradiceris. pauci admodum sunt, qui huic uitio renuntient, rarumque inuenias, qui ita inreprehensibilem suam uitam exhibere uelit, ut is non libenter reprehendat alienam. tantaque huius mali libido mentes hominum inuasit, ut etiam, qui procul ab aliis uitiis recesserunt, in istud tamen quasi in extremum laqueum diaboli incidant. tu uero ita hoc malum effuge, ut non modo ipsa non detrahas, sed ne alii quidem detrahenti aliquando credas nec obtrectatori auctoritatem de consensu tuo tribuas eiusque uitium nutrias annuendo. noli, inquit scriptura, consentaneus esse cum
Abbreviated transcription (Latin):
tione ẽt capere difficillimum est. Quas
omnes una ac breuis snĩa comprehendit:
et latentem hoĩum conscĩãm secreto ani¬
mi iudicio aut absoluit: aut damnat.⁊
reclamamus et dicimus nos uł difficulta.¬
te uel impossibilitate mandatorum pre¬
mi. Nec sufficit ꝙ iussa non facimus: nisi
Et iubentem iniustum pronunciemus
dum ipsum equitatis auctorem nõ modo
dura et ardua: sed ẽt impossibilia p̃cepisse
conquerimur. Omnia inquit quecunq
uultis ut faciant uobis homines: hec et
uos facite illis. Coniungi uult int̾ nos
atq connecti per mutua beneficia carita¬
tem. omnesq hos mines uicario int̾ se.
amore copulari. ut id uno quoq p̃stãte.
alti quod sibi ab omnibus prestari uelit.
tota iusticia et preceptum hoc est dei coĩs
sit utilitas hominum. Et o miram clem̃¬
tiam dei: o ineffabilem benignitatem. Pre.¬
mium nobis pollicetur si nos inuicẽ dili
gamus. idest si nobis ea prestamus ĩuicẽ

Expanded text:
tione etiam capere difficillimum est, quas tione etiam capere difficillimum est, quas omnes una hac breui sententia comprehendit et latentem hominum conscientiam secreto animi iudicio aut absoluit aut damnat. reclamamus, et dicimus nos vel difficultate, vel impossibilitate mandatorum premi. Nec sufficit, quod jussa non facimus, nisi etiam jubentem injustum pronuntiemus: dum ipsum aequitatis auctorem, non modo dura et ardua, sed etiam impossibilia praecepisse conquerimur. Omnia, inquit, quaecumque vultis, ut faciant vobis homines, haec et vos facite illis. Conjungi vult inter nos, atque connecti, per mutua beneficia caritatem. Omnesque homines vicario inter se amore copulari, ut id unoquoque praestante alteri, quod sibi ab omnibus praestari velit: tota justitia, et praeceptum hoc Dei, communis sit utilitas hominum. Et, o miram clementiam Domini! o ineffabilem Dei benignitatem! Praemium nobis polgamus, id est, si nobis ea praestemus inuicem,
Abbreviated transcription (Latin):
cordanda sunt precepta dñi. ꝗͣ semꝑ re
cogitanda. Sint ergo diuine scripture:¬
tibi semper in manibus. et iugiter mẽte
uoluantur. Ne tibi sufficers pͦutes. man
data dei memoria tenere. et opibus obli¬
uisci. sed idco illa cognosce: ut facias quie¬
quid faciendum didiceris. Non enim au¬
ditores legis iusti sunt apud deum: sed
factores legis iustificabuntur. Latus ꝗdẽ
ct immensus est diuine legis campus. ex¬
tenditurq diu̾sis testimonus u̾itatis: et¬
uelud celestibus quibuscdam florib uer¬
nans. mira oblectatione legentis. animũ
pascit ac refouet. que congnoscere omnia
secumq semper reuoluere ingens ad con¬
seruandam iusticiam bñficium est. Sed
quasi ad compendiosum quoddam com¬
monitorium: illa tibi euangelii eligenda
breuiarium dñi ore profertur. Omnia
quecunq uultis ut faciant uobis hoĩes:
hec et uos facite illis. Cuius precepti iu
quas non modo stilo prosequi: sed cogita.¬

Expanded text:
cordanda sunt praecepta dei quam semper cordanda sunt praecepta dei quam semper cogitanda. sint ergo diuinae scripturae semper in manibus et iugiter mente uoluantur. nec sufficere tibi putes mandata dei memoria tenere et operibus obliuisci, sed ideo illa cognosce, ut facias, quicquid faciendum didiceris. non enim auditores legis iusti sunt apud deum, sed factores legis iustificabuntur. latus quidem et immensus diuinae legis campus extenditur, qui diuersis testimoniis ueritatis uelut caelestibus quibusdam floribus uernans mira oblectatione legentis animum pascit ac refouet, quae cognoscere omnia secumque reuoluere semper ingens ad conseruandam iustitiam beneficium est, sed quasi ad compendiosum locum quoddam commonitorium illa tibi euangelii eligenda breuiarium dominico ore profertur: omnia, quaecumque uultis ut faciant uobis homines, haec et uos facite illis. cuius praecepti uiquas non modo stilo persequi sed cogita
Abbreviated transcription (Latin):
pore suo super lignum: ut pecc̃is mõtui
iusticie uiuamus. Cesset omnis excusa.¬
tio erroris: auferantur peccandi feda so¬¬
lacia. Nichil omnino agimus.qui nos
multitudinis exemplo defendimus. et¬
ad consolationem nr̃i aliena sepe nũamꝰ
uicia: dcesse nobis dicimus quos debea¬
mus sequi. Ad illius exemplum nitam᷑
Atq ideo cibi p̃cipua sit cura: legem nosse
diuinam: per quam possis quasi pñtia
animum: et quod opere exequi cupias:
semper corde meditari. Rudi ad huc
populo: et hominibus ad obedientiam ĩ¬
suetis per moysen imperatur a dño: ut
in signum memorie qua precepta dñi re¬
cordentur: per singulas uestimentorũ
fimbrias hant tot iacinthini coloris insi¬
cculis mandatorum celestium memoĩa
nascatur. De quibus fimbriis pharisei
redarguuntur a dño: ꝙ eas peru̾so usu
bus scĩ a populo iudicarentur. Tibi ucro
seruanti non lutẽ precepta: sed sp̃us mã
datorum diuinorum memoria sp̃ualit̾
excolenda est: cui non tam frequent̾ re¬

Expanded text:
pore suo super lignum, ut peccatis mortui iustitiae uiueremus. Cesset omnis excusatio errorum, auferantur peccandi foeda solatia. nihil omnino agimus qui nos per multitudinis exempla defendimus ad consolationem nostri aliena saepe numerantes uitia deesse nobis dicimus quos debeamus sequi. ad illius exemplum mittimur, atque ideo praecipua tibi cura sit legem nosse diuinam, per quam potes quasi praesentia animum et quod opere exequi cupias semper corde meditari. rudi adhuc populo et hominibus ad oboedientiam insuetis per Moysen imperatur a domino, ut in signum memoriae, qua praecepta domini recordentur, per extremitates uestimentorum fimbrias habeant easque cocco hyacinthini coloris insioculis mandatorum caelestium memoria nascatur, de quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a domino, quod eas peruerso usu iligentia sancti a populo iudicarentur. Tibi uero seruanti non iam litterae praecepta sed spiritus diuinorum mandatorum memoria spiritualiter excolenda est, cui non tam frequenter re
Abbreviated transcription (Latin):
ticula ad uiam a multitudinis reu̾tunt᷑.
Ideo timendum est: ne quos duces recti hu¬
ius itineris hr̃e nos crederimus: eos comi¬
tes habeamus eroris. Si ergo inueniun¬
tur exempla que nos per hanc ducũt ui
am: et rectum euangelii tramitem teneãt
sequenda sunt. Sin u̾o eam uel definiũt
uel definire putant: aplorum forma uni¬
uersis posita est. Clamat uas clectionis
paulus: nobisꝙ qĩ ad angustum hoc iter
commeans dicit. Imitatores mei estote.
sicut et ego xp̃i. Gerte quod ẽ amplius.
omnibus ipsius domini relucet exemplũ
qui in euangelio ait. Uenite ad me om̃s
qui laboratis et onerati estis: et ego reficiã¬
uos. tollite iugum meum super uos: et
discite a me quia mitis sum et hiulis cor¬
de. Si piculosum est illud imitari de quib
dubitas an imitandi sint: hunc certeimi.¬
tari cutissimum.: atq eius in sequi uestigia
qui dixit. Ego sum uia u̾itas et uita. Nũ¬
quam enim errat imitatio que sequitur

Expanded text:
ticula ad uiam multitudinis reuertuntur. ticula ad uiam multitudinis reuertuntur. adeo timendum est, ne, quos duces recti huius itineris habere nos credimus, eos comites habeamus erroris. Si igitur inueniuntur exempla, quae nos per hanc ducant ad uitam et rectum euangelii tramitem teneant, sequenda sunt; sin uero ea uel deficiunt uel deficere putantur, apostolorum forma uniuersis proposita est. clamat uas electionis nosque quasi ad angustum hoc iter conuocans dicit: imitatores mei estote sicut et ego Christi. certe — quod est amplius omnibus — ipsius domini relucescit exemplum, qui in euangelio ait: uenite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego m. tollite iugum meum super uos et discite a me, quia mitis sum et humilis corde. si periculosum est imitari illos, de quibus dubitas an imitandi sint, hunc certe imitari tutissimum est atque eius uestigia insequi, qui dixit: ego sum uia, ueritas et uita. numquam enim errat imitatio, quae sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cupiditate atq auaricia cedimur. si pñtia
com moda futuris preferimus: per spacio
sam incedimus uiam: Habemus enimads
hec comitum multitudinem: et late simili¬
um stipamur agminibus. Si iracundia
libidinem explere uolumus. si in iuria
undicamus: si maledicenti remaledici¬
mus: et adu̾sus in imicum cum inĩco aĩo
sumus eque cum pluribus ferimur. si
uel adulamur ipsi. uel adulantem libẽt
mur: et magis offendere timemus ab
hominibus. ꝗͣ non ex animo loqui dño:
item multorum uiam imus. tot nr̃i socu.
quot extranei u̾itatis. Et econtrario ab
bis omnibus uiciis uacui sumus. si punꝰ
et libum prestamus aĩum: ac omni cupi¬
ditate calcata solis studemus diuites ee
uirtutibus. per angustam uiam nitimur
conu̾satio enim ista paucorum est. Estq¬
perrarum atq difficile: et unius huiũ¬
itineris comites reꝑire. Quin ẽt multi hac
re se simulant. et per diu̾sa errorum diu̾¬

Expanded text:
 cupiditati et auaritiae cedimus, si praesentia  cupiditati et auaritiae cedimus, si praesentia commoda futuris praeferimus, per spatiosam uiam incedimus; habemus enim ad haec comitem multitudinem et late similium stipamur agminibus. si iracundiae libidinem explere uolumus, si iniuriam uindicare, si maledicenti maledicimus et aduersum inimicum inimico animo sumus, aeque cum plurimis ferimur. si uel adulamur ipsi uel adulantem libenter mus et magis offendere timemus animos hominum quam non ex animo loqui, de multorum item uia sumus. tot nostri socii, quot extranei ueritatis. at e contrario, si ab his omnibus uitiis extranei sumus, si purum ac liberum praesentamus animum et omni cupiditate calcata solis studemus diuites esse uirtutibus, per angustam uiam nitimur. conuersatio enim ista paucorum est estqperrarum atque difficile idoneos itineris I comites reperire. quin etiam multi hac ire se simulant et per diuersa errorum diuer
Abbreviated transcription (Latin):
Uide quanta int̾ has uias seperatio sit. qͣ tũ
liscrimen. illa ad uitam: ista ad mortem¬
tura multis: hec uix inuenitur a paucis.
illa enim uicuis per consuctudinem qͣsi¬
decliuior ac mollior: et uelud quibusdã
a mena floribus uoluptatum: facile ad
se rapit comieantium multi tudinem:
hec u̾o in solito calle u̾tutum tristior. atq
horridior uidetur. Ab his tm̃ diligiturꝰ
quibus non tam delectatio itineris cordi
est: ꝗͣ utilitas mansionis. Aspsam enim et
insuauem nobis u̾tutum uiam nimia fa-
alt̾am non transferatur. inuenietur sic̃
scriptura dicit: semita iusticie leuis. Po¬
namus ergo iam rõnem uite nr̃e. per quã
potissimum gradiamur uiam. conscie
aut de lata: aut de angusta uia est. Si cũ
paucis angustum iter et subtilem ꝗͣdam
semitam inuenimus ad uitam tendimꝰ:
sin u̾o multorum comitamur uiam se¬
cundum dñi snĩam: imus ad mortem.
Si igitur odio aut inuidia possidemur: si¬

Expanded text:
uide, quanta inter has uias separatio sit quantumque uide, quanta inter has uias separatio sit quantumque discrimen. illa ad uitam, haec tendit ad mortemtur a multis, haec uix inuenitur a paucis; illa enim uitiis per consuetudinem qudecliuior ac mollior et uelut quibusdam amoena floribus uoluptatum facile ad se rapit commeantem multitudinem, haec uero insueto calle uirtutum tristior atque horridior ab his tantum eligitur, quibus non tam delectatio itineris cordi est quam utilitas mansionis. asperam enim nobis et insuauem uirtutum uiam nimia effealteram transferatur, inueniet, sicut scriptura dicit, semitas iustitiae leues. ponamus ergo iam rationem uitae nostrae et, per quam potissimum gradiamur uiam, conscientia , omne, quod loquimur, aut de lata aut de angusta uia est. si cum paucis angustum iter et subtilem quandam semitam inuenimusad uitam tendimus; sin uero multorum comitamur uiam, secundum domini sententiam imus ad mortem. Si igitur odio atque inuidia possidemur, si
Abbreviated transcription (Latin):
pars fidelicum in fideli: quis aũt consẽ¬
sus dei cum ydolis: Si aũt int̾ nos atq il¬
los maxia seperatio disiungitur certo dis¬
crimine:error et u̾itas. illi t̾rena sapiant
qui celestia promissa non hãnt. illi breui
huic uite se totos implicent: qui et̾nam ne¬
sciunt uitam. illi peccare non metuant qͥ
pecc̃orum impunitatem putant. illi ser¬
uiant uicus: qui non sperant premia fu¬
tura uirtutum. Nos u̾o qui purissima cõ¬
fitemur fide omnem hominem manife¬
standum esse ante tribunal xp̃i. ut recipi¬
at unusquisq propria corporis prout
gessit siue bonum: siue malum procul ẽẽ
sunt xp̃i carnem suam crucifixerunt cũ
uicus et concupiscentus: nec turbam seꝗͣ¬
tur errantem: qui se u̾itatis discipulos
confitentur. Duas certe conu̾sationis
uias: et distinctas in diu̾sa itinera uiuen¬
ta et spaciosa uia est que ducit ad mortẽ
et multi sunt qui intrant per eam. et rur¬
ad uitam: et pauci sunt qui inueniũt eã

Expanded text:
nfidele? qui autem consensus templo dei cum idolis. Sit ergo inter nos atque illos maxima separatio. distinguatur certo discrimine error et ueritas. illi terrena sapiant, qui caelestia promissa non habent; illi breui huic se uitae totos implicent, qui aeterna nesciunt; illi peccare non metuant, qui peccatorum impunitatem putant; illi seruiant uitiis, qui non sperant praemia futura uirtutum. nos uero, qui purissima cofitemur fide omnem hominem manifestandum esse ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque propria corporis prout gessit siue bonum siue malum, procul esse sunt Christi, carnem suam crucifixerunt cum uitiis et concupiscentiis. nec turbam sequantur errantem, qui se ueritatis discipulos confitentur. Duas certe conuersationis uias et distincta in diuersum itinera uiueninquit, spatiosa uia, quae ducit ad mortem, et multi sunt, qui intrant per eam, et rurad uitam, et pauci sunt, qui inueniunt eam.
Abbreviated transcription (Latin):
ob
ope sed uoto et nocere formidet. Quantũ
enim ad pec̃ci rõnem pertinet: docuitqui
nocere disposuit. Multi enim nomen il¬
lud absolute atq integre diffiniunt inno¬
centem: qui nec in eo quidem nulli noceat.
quo prodesse desistat. Quod si uerum ẽ.
tunc domum letare de innocentia conscĩe.
si cum potes adiuuare non desinas. Si
q est non nocere. quod semper potes alid
prodesse cum possis: aliud non facere ma¬
lum. aliud opari bonum: illud tibi rursꝰ
occurrat: non sufficere xp̃iano si unam
pitur. Neq enim debemus ad multitu
rone ducitur: ꝗ̃ quodam impetu fertur.
N ec imitandi nobis illi sunt: qui sub xͥa¬
no nomine gentilium uitam ducũt: et
aliud professione: aliud conu̾satione te¬
stantur. atq ut apłus ait: deum se confi¬
tentur nosse: factis aũt negant. Int̾ xp̃i¬
anum enim atq gentilem.: non fides tm
debet: sed ẽt uita distinguere. et diu̾sam re¬
ligionem per diu̾sa oꝑa monstrare. Nolite
ait aplus iugum ducere cum infidelibus.

Expanded text:
o opere, sed uoto etiam nocere formidet. quantum enim ad peccati rationem pertinet, nocuit et qui nocere disposuit. multi nostrorum illud absolute atque integre definiunt innocentem, qui ne in eo quidem nulli noceat, quod prodesse desistat. quod si uerum est, tum demum laetare de innocentiae conscientia, si, cum potes adiuuare, non desinas; sinunt aliudque est non nocere, quod semper potes, aliud prodesse, cum possis, aliud malum non facere, aliud operari bonum, illud tibi rursus occurrat non sufficere Christiano, si unam pitur. Neque enim debemus ad multitudratione ducitur, quam quodam impetu fertur. nec imitandi nobis illi sunt, qui sub Christiano nomine gentilem uitam agunt et aliud professione, aliud conuersatione testantur atque, ut apostolus ait, deum confitentur se nosse, factis autem negant. inter Christianum enim atque gentilem cum fides tum debet etiam uita distinguere et diuersam religionem per diuersa opera monstrare. noli, ait apostolus, iugum ducere cum infidelibus.
Abbreviated transcription (Latin):
quem illa susceꝑat. illa uagientem cerne¬
bat: ista predicat triumphantem. illa lo¬
quebatur de eo omnibus qui expectabãt
redemptionem israel. hec cum redemptis
gentibus clamitat frat̾ non redimet. redi¬
met homo. Et in alio psalmo. Homo natꝰ
est in ea: et ipse fundauit eam altissimus.
Scio me ante hoc ferme biennium edidisse
libros contra iouinianum: quibus econ¬
cedit. secunda matrimonia scripturarum
auctoritate. contriui. et non neccesse est
cadem ex integro scribere. cum possis iñ
que scripta sunt mutuare. Hoc tm̃ ne mo¬
dum egrediar eple ad monitam uolo. Co¬
gita te quotuidie morituram: et nunꝗͣ de
secundis nuptus cogitabis.

Expanded text:
quem illa susceperat; illa vagientem canequem illa susceperat; illa vagientem canebat; ista praedicat triumphantem; illa loquebatur de eo omnibus, qui expectabant redemptionem Hierusalem, haec cum redemptis gentibus clamitat: Frater non redimit, redimet homo, et de alio psalmo: Homo natus est in ea et ipse fundavit eam altissimus. Scio me ante hoc ferme biennium edidisse libros contra Iovinianum, quibus veniencedit secunda matrimonia, scripturarum auctoritate contrivi. Et non necesse est eadem ex integro scribere, cum possis inde, quae scripta sunt, mutuari Hoc tantum, ne modum egrediar epistulae, admonitam volo: cogita te cottidie esse morituram, et numquam de secundis nuptiis cogitabis.
Abbreviated transcription (Latin):
litico populo ditiorem. que accipiens gra¬
num sinapis: et mutens fermentum in
farine satis tribus: patris et filii confessi¬
onem sp̃us sc̃ĩ gr̃a temꝑauit. et duo minu¬
ta era misit in gazophilacium. Quicquiꝰ
hr̃e pot̾at in substantia sua. uniu̾sasq di¬
uitias in utroq fidei sue obtulit testam̃to.
Hec sunt duo seraphin: ter glificantia trini.¬
tatem. et in thesauro eccle conditam. Un
et forcipe utriusq testamenti ardens car¬
bo comprehensus. purgat labia pecc̃oris
Quid uet̾a repetam et uirtutes feminarũ.
de libris proferam cum possis multas tibi
ante oculos preponere in urbe qua uiuis
quarum imitari exempla debeas. Et ne
uidear adulatione per singulas currere.
sufficit tibi scã marcella: que respondens
gñi suo. aliqͥd nobis de euangłio retulit.
Anna septem annis a u̾ginitate sua uixe¬
rat cum marito: ista septem mensibus. il¬
la xp̃i expectabat aduentum. ista tenet

Expanded text:
litico populo ditiorem, quae accipiens gralitico populo ditiorem, quae accipiens granum sinapis et mittens fermentum in farinae satis tribus patris et filii confessionem spiritus sancti gratia temperauit et duo minuta misit in gazophylacium quidquid habere poterat in substantia sua umuersasque diuitias in utroque fidei suae obtulit-testamento. haec sunt duo seraphin ter glorificantia trinitatem et in theet forcipe utriusque instrumenti ardens carbo conprehensus purgat labia peccatoris. Quid vetera repetam et virtutes feminarum de libris proferam, cum possis multas tibi ante oculos proponere in urbe, qua vivis, quarum imitari exemplum debeas? Et ne videar adulatione per singulas currere, sufficit tibi sancta Marcella, quae respondens generi suo aliquid nobis de evangelio retulit. Anna septem annis a virginitate sua vixerat cum marito, ista septem mensibus; illa Christi expectabat adventum, ista tenet,
Abbreviated transcription (Latin):
mediis hostibus reportatum: uincit uirõ
femina: et castitas truncat libidinem. ha¬
bituq repente mutato. ad uictrices sordẽ
redit: omnibus seculi cultibus mundio¬
res. Quidam impiti et debborram inter
uiduas memorant. ducemq barach arbi¬
trantur debbore filium: cum aliud scrip.¬
tura comemoret. Nobis ad hec noĩabitur:
ꝙ prophissa fuerit: et in ordĩe iudicum¬
supputetur. Et quia dicere pot̾at ꝗͣ dulcia gut¬
turi meo elcquia tua: super melet fauum
ori meo: apis nomen accepit: scripturar
floribus pasta. sp̃us scĩ odore perfusa. et dl¬
cis ambrosie sucos prophali ore componẽs.
ne: quam int̾pretari possumus consolatã
marito et liberis peregre mortuis. pudici¬
ciam reportauit in patriam. et hoc susten¬
tata uiatico nurum moabitidem tenuit.
ut illud ysaie uaticinium compleretur
Emitte agnum domine dominatorem terre.
de petra deserti. Uenio ad uiduam de e¬
uangelio uiduam pauperculam om̃i israe¬

Expanded text:
mediis hostibus reportatum. uincit uiros mediis hostibus reportatum. uincit uiros femina et castitas truncat libidinem habituque repente mutato ad uictrices sordes redit omnibus saeculi cultibus mundiores. Quidam inperite et Debboram inter uiduas numerant ducemque Barac arbitrantur Debborae filium, cum aliud scriptura commemoret. nobis ad hoc nominabitur, quod prophetissa fuerit et in ordine iudicumsupputetur. et quia dicere poterat: quam dulcia gutturi meo eloquia tua, super mei et fauum ori meo, apis nomen accepit scripturarum \' floribus pasta, spiritus sancti odore perfusa et dulces ambrosiae sucos prophetali ore conponens. νη, quam interpretari possumus \'consolatam1, marito et liberis peregre mortuis pudicitiam reportauit in patriam et hoc sustentata uiatico nurum Moabitidem tenuit, ut illud Esaiae uaticinium conpleretur: emitte agnum, domine, dominatorem terrae, de petra deserti. uenio ad uiduam de euangelio, uiduam pauperculam, omni Israhe
Abbreviated transcription (Latin):
tatis onus sustinuit: et non recedebat de
templo dei: diebus ac noctibus insistens
ieiunus et or̃onibus: idcirco meruit
gram specialem: et nuncupatur filia uul.¬
tus dei. et ab aui bt̃itudine diuitiq cẽ¬
setur. Recordemur uidue sareptene.q̃
et sue et filiorum saluti helie pretulit fa¬
mem: et in ipsa uoce moritura cum filio
suꝑstitem hospitem relinq̃bat: malens
uitam perciere: ꝗͣ helemosinam. et in pu¬
gillo farine feminarium sibi messis dñi¬
ce p̃parauit. farina seritur: et olei capsact̃¬
erogatur. Nascitur in iudea frumentipe¬
nuria. Eranum enim tritici ibi mortuũ
fuerat: et in gentibus uidue olei fluenta
manabant. Legimus iudit. sicui tñ pla-¬
cet uolumen recipere: uiduam confectã
ieiunus: et hĩtu lugubri sordidatã: que
non lugebat mortuum uirum: sed squa¬
lore corporis sponsi querebat aduentũ.
Uideo armatam gladio manum cruentã
dextam. recognosco capud holofernis de

Expanded text:
tatis onus sustinuerat et non recedebat de tatis onus sustinuerat et non recedebat de templo dei diebus ac noctibus insistens ieiuniis et obsecrationibus, idcirco meruit gratiam spiritalem et nuncupatur filia uultus dei et atauis beatitudine diuitiisque censetur. recordemur uiduae Sareptenae, quae et suae et filiorum saluti Heliae praetulit famem et ipsa nocte moritura cum filio superstitem hospitem relinquebat malens uitam perdere quam elemosynam et in pugillo farris seminarium sibi messis dominicae praeparauit. farina seritur et olei capsaces nascitur. in Iudaea frumenti penuria — granum enim tritici ibi mortuum fuerat — et in gentium uiduae olei fluenta manabant. legimus Iudith — si cui tamen placet uolumen recipere — uiduam confectam ieiuniis et habitu lugubri sordidatam, quae non lugebat mortuum uirum, sed squalore corporis sponsi quaerebat aduentum. uideo armatam gladio manum, cruentam dexteram, recognosco caput Holofernae de
Abbreviated transcription (Latin):
prelium. Non licebit tibi amare filios: nec
equis aspicere oculis quos genuisti. Clã
porrigis cibos: inuidebitur mortuo: et ni¬
si oderis filios: adhuc eorum amare uide¬
beris patrem. Quod si de priore uxore ha-¬
bens sobolem: te domum introduxerit:
ẽt si clementissima fueris omnes cõmedi:
et mimographi: et cõmunes rethorum io¬
ci in nouercam seuissimam declamabũt.
Si priuignus languerit: et condoluerit
capud. infamaberis ut uenefica: si nõ de¬
deris cibos: crudelis: si dederis: malefica.
diceris. Oro te quid habent tantũ boni
secunde nuptie ut hec mala ualcãt ꝯpẽsare.
Uolumus scire quales debent esse uidue:
legamus euangelium secundum lucam.
Erat inquit anna prophissa. filia phanuel
de tribu aser. Anna int̾pretatur gratia.
phanuel in lingua nr̃a resonat uultum
dei: a ser uel in beatitudinem uel in diui.¬
tias u̾titur. Quia ergo ab adolescentia
usq ad octoginta quatiuor annos uidui¬

Expanded text:
proelium. non licebit tibi amare liberos nec proelium. non licebit tibi amare liberos nec aequis aspicere oculis, quos genuisti. clam porriges cibos, inuidebit mortuo et, nisi oderis filios, adhuc eorum amare uideberis patrem. quodsi de priori uxore habens sobolem te domum introduxerit, etiamsi clementissima fueris, omnes comoediae et mimographi et communes rhetorum loci in nouercam saeuissimam declamabunt. si priuignus languerit et condoluerit caput, infamaberis ut uenefica. si non dederis cibos, crudelis, si dederis, malefica diceris. oro te, quid habent tantum boni secundae nuptiae, ut haec mala ualeant conpensare?, Uolumus scire, quales esse debeant uiduae? legamus euangelium secundum Lucam: et erat, inquit, Anna prophetissa, filia Phanuel de tribu Aser. Anna interpretatur gratia\\ Phanuel in lingua nostra resonat \'uultum dei\', Aser uel in \'beatitudinem\' uel in \'diuitias\' uertitur. quia ergo ab adulescentia usque ad octoginta quattuor annos uidui