comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur fons udesficiens. in quib fit fons aque salientis ĩ ui¬
tam et̾uam. In malis uͦ qui non sic hñt ũbum ut bñ uniant
dicitur torrens. quia sicut torrens currit cum iipetu. s esta¬
te siccatur. ita mal accepto ũbo ñ tacent. currunt. s temp¬
tationis estate deficiunt. Sene tñ de utrisq dicit. Tu disrupi¬
sti. quia ꝑutrosq deus irrigat t̾ram. tu siccasti. quia fontes
ũbi dei manare fecisti. s siccasti flunios echan. ethan robustꝰ
fortes de se p̃sumentes mittiles ẽẽ fecisti. uł totum de pẽccorib.
Illi enini sunt fontes quoꝵ mala igiter influebant. torren¬
tes iͦ quorum mala erant subita ⁊ impetuosa. Utrosq no¬
cat fluuios qui de echan .i. diabolo forti solent manare.S
hos afonte suo diabolo deus disrupit .i. diuisit ne inde mana¬
rent. ⁊ etiam penitꝰ siccauit. cum eis pecc̃a dimittens diabo¬

Expanded text:
dicitur fons indeficiens, in quibus fit «fons aquae salientis in vidicitur fons indeficiens, in quibus fit «fons aquae salientis in vitam aeternam :» in malis vero, qui non sic habent verbum ut bene vivant, dicitur torrens, quia sicut torrens currit cum impetu, sed aestate siccatur: mali accepto verbo non tacent, cum fluunt, sed tentationis aestate deficiunt. Bene tamen de utrisque dicit: Tu dirupisti, quia per utrosque Deus irrigat terram. Tu siccasti quasi dicat: fontes verbi Dei manare fecisti, sed siccasti fluvios Ethan. Ethan robustus. fortes, de se praesumentes, inutiles esse fecisti. Vel totum de peccatoribus. Illi enim etiam fontes, quorum mala jugiter influebant. Torrentes vero quorum mala subita et impetuosa. Utrosque vocat fluvios, qui de Ethan, id est, diabolo forti solent manare. Sed hos a fonte suo diabolo Deus dirupit et divisit, ne inde manarent. Etiam penitus siccavit cum eis peccata dimittens diabo
Abbreviated transcription (Latin):
corpiil xpi. Ipi quoq ecclie de gentib q̃ cũ et po¬
prilus ethiopum.i. peccatis nigra conũsatione sua dealba¬
esca gentib. in quo se ꝯsumment. Diabolus uero quẽ ꝯsu-¬
mant. S ħ ꝯsumptio fit paulatim. Sic enim ⁊ moyses iti¬
tulum prius ꝯbuxit: ut forma ꝯfunderet᷑. deinde ꝯminute
ut panlatim ꝯ sumptꝰ bibet᷑ a populo. Quia ⁊ gentes qͥue
ꝯsituntur formam diaboli ꝯfundunt in igne. cum amore
dei abstinent se ab omni sp̃e mala. Deinde ꝯminuunt cũ
paulatim mala dimittunt. ⁊ ad ultimum bibunt eũ ꝑfec¬
ti ex toto ꝯsumunt. Est etiam diabolus esca ppłis: cũ etiam
adorantes eum accusant. ⁊ rep̃hencdunt. Adeo qd̾ iratus uideus
siue gentilis seruo suo uocat eum sathanan in quo maledicit
temptatione qͣi esca sc̃i ꝓficiunt. dum ꝑ eius machinam̃ta fcĩ
martyres: qd̾ desiderant consequunt᷑. uł populis ehiopumn
nolentib conũti. datus est esca diabolus in quo delectentur.

Expanded text:
Christi. Ipsi quoque Ecclesiae de gentibus, quae cum esset populus Aethiopum, id est peccatis nigra, conversione sua dealbaesca gentibus, in quo se consumment; diabolus vero, quem consumant. Sed haec consumptio fit paulatim. Sic enim et Moyses vitulum prius combussit, ut forma confunderetur, deinde comminuit; ut paulatim consumptus biberetur a populo, quia et gentes, quae convertuntur, formam diaboli confundunt in igne, cum amore Dei abstinent se ab omni specte mali, deinde comminuunt, cum paulatim mala dimittunt, et ad ultimum bibunt, cum perfecti ex toto consumunt. Est etiam diabolus esca populis, cum etiam adorantes eum accusant et reprehendunt adeo, quod iratus Judaeus sive gentilis servo suo vocat eum Satanam, in quo maledicit tentatione quasi esca sancti proficiunt, dum per ejus machinamenta facti martyres, quod desiderant, consequuntur. Vel populis Aethiopum nolentibus converti datus est esca diabolus, in quo delectentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tentialium incip̃ ab amaritudĩe penitudĩs ⁊ finit incerti¬
tudine uenie. primo. ẽ. exordium in quo captat ꝑ potesta¬
tem iudicis. ꝑ infirmitatem suam. ꝑ consuetudinem par¬
cendi. qr uult ñ amortus s auiuuis rogari. Scdo: narrat su¬
as erumpnas. ut cognoscatur afflictus. ibi. Laboraui. t̾riose¬
bescant. intentione uͦ: uicitat ad penitentiam. Clamat gͦ.

Expanded text:
am omnium poenitentialium incipit ab amaritudine poenitentiae, et finit in certitudine veniae. Primo est exordium in quo captat betem Judicis, per infirmitatem suam, per consuetudinem parcendi: quia vult non a mortuis, sed a vivis rogari. Secundo narrat suas aerumnas, ut cognoscatur afflictus, ibi: « Laboravi . » Tertio sebescant. Intentione vero incitat ad poenitentiam. Clamat ergo:
Abbreviated transcription (Latin):
elegerit regem. ⁊ quo loco constituerit ibi. ⁊ repulit. Loquit᷑
totus xp̃c. Primo in ꝑsona capitis. ut seq̃ntium reu̾entia eͤs¬
cat. Deinde in ꝑsona a saph .i. fidelis synagoge. q̃ mał exꝓbrat.
Sciendum uͦ ea que narrantur. ñ mͦ in figura. uer̃etiam intꝰ
ẽẽ intelligenda. Uñ etiam uocant᷑ ⁊ parabole. ⁊ ꝓpositiones.

Expanded text:
elegerit regem, et quo loco regnum constituerit, ibi: Et repulit. Loquitur elegerit regem, et quo loco regnum constituerit, ibi: Et repulit. Loquitur totus Christus primo in persona capitis ut sequentium reverentia crescat; deinde in persona Asaph, id est, fidelis Synagogae, quae malis exprobrat. Sciendum vero, ea quae narrantur non modo in figura, verum etiam intus esse intelligenda in re. Unde etiam vocantur par
Abbreviated transcription (Latin):
pharaonis de aquis assumpsit. Aaron uͦ. mons fortitudĩs. Ipsi
ttendite Tatulus. In tellectus asaph. P̾s iste narrat ea q̃ ĩ
uet̾i populo diuinitus acta sunt . s. ⁊ que illis bñficia con¬
tulit deus. ⁊ quas intulit penas ingratis. in quo: nouum
ne ingratus bñficus dei: eius iram in se ꝓuocet gͣmorẽ. Q ĩten¬
no patet ibi. Ne fiant sicut patres eorinu. ⁊ c̃. Quam ⁊̃ apłe do¬
to. narrat que fecit in mari ⁊ in deserto. ⁊ qualit illi ꝓuocane¬
runt eumm ibi. eoram patͥb. Quarto: qualiter deus differens
ultionem: dedit eis optata ibi. ło audiuit. Qiunto: penas eoꝵ. ⁊
temꝑatam: exponit ibi. Ad huc esce eorum. Sexto enumerat
plagas egipti ꝑꝑ eos factas. quib bñficiis eoꝵ maliciam cõꝑat
quam p̃ponit ibi. Quociens. Septimo qd̾ eductos de seruitũte:
Occauo de ultione illoꝵ in t̾ram ꝓmissionis. ⁊ qͣliter eam ĩ ip̃os
ꝑ quos puniebat retorsit ibi. audunt dñs. Nono. de qͣtͥbu ⁊ q̃m

Expanded text:
Pharaonis de aquis assumpsit eum. Aaron vero mons fortitudinis. Ipsi sunt, Titulus: INTELLECTUS ASAPH. Psalmus iste narrat ea quae in veteri populo divinitus acta sunt, et quae illis beneficia contulit Deus, et quas intulit poenas ingratis. In quo Novi Tene ingratus beneficiis Dei ejus iram in se provocet graviorem. Quae intentio patet ibi: Ne fiant sicut patres eorum, etc. Quam et Apostolus doto, narrat quae fecit in mari et in deserto, et qualiter illi provocaverunt eum, ibi: Coram patribus. Quarto qualiter Deus differens ultiones dedit optata eis, ibi: Ideo audivit. Quinto poenas eorum et per misericordiam temperatam exponit, ibi: Adhuc escae eorum. Sexto enumerat plagas Aegypti propter eos factas, quibus beneficiis eorum malitiam comparat, quam proponit ibi: Quoties. Septimo, quod eductos de servitute dOctavo de ultione eorum in terra promissionis, et qualiter eam in ipsos, per quos puniebat, retorsit, ibi: Audivit Dominus. Nono de qua tribu, et quem
Abbreviated transcription (Latin):
guratꝰ: nob̾ in carne manifestꝰ. Nunc enim exponend̾. ẽ. ita
ħic est intellectus asaph. Intellect᷑ enim genitiuus. ẽ. asaph.
datuus. qd̾ ex grecis articulis patet.⁊ ẽ sensus. ħ sunt u̾bam
tellectꝰ .i. intelligentie que data ẽ huic asaph. ñ quid̾ uni hõi
s congregationi p̾pdei. cui nos quoq de nationib congrega¬
mur. Quamuis ã sicut tunc ñ in om̃ib illis bñplacitũ.ẽ. dõ:
ita neq uunc in istis. tñ neq tunc. neq nunc. infructuose do

Expanded text:
guratus, nobis in carne manifestatus. Hoc enim exponendum est ita: Hic intellectus Asaph. Intellectus enim genitivus est; Asaph dativus, quod ex Graecis articulis patet, et est sensus: Haec sunt verba intellectus, id est intelligentiae, quae data est huic Asaph, non quidem uni homini, sed congregationi populi Dei, cui nos quoque de nationibus aggregamur. Quamvis autem sicut tunc, «non in omnibus» illis «beneplacitum est Deo ,» ita neque nunc est in istis: tamen neque nunc neque tunc infructuo
Abbreviated transcription (Latin):
eum colant. laudantes. inuocantes annunti¬
antes. nec in suam s in eius głam ꝑ fidẽ bene
oꝑantes. spe gaudentes. caritate feruentes qd̾
totum sonat in his u̾bis. confitemin. usq me¬
patriarcharum ⁊ ꝓmissionib dei. ut simus se¬
men illoꝵ. ñ solum de uideis s de uniu̾sa t̾ra¬

Expanded text:
faciant laudantes, invocantes, annuntiantes, nec in suam, sed in ejus gloriam per fidem bene operantes, spe gaudentes, charitate ferventes . Hoc totum sonat his versibus: «Confitemini Dompatriarcharum, et de promissionibus Dei, ut nos simus semen illorum. Non solum de Judaeis, sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uenit cynomia &e
scimphes: inom̃ib
finib eorum Posu¬
it pluuias eõrum
grandinem: ignẽ
ꝯburentem in terra
ip̃orum Et ꝑcussit
uineas eoꝵ ⁊ ficulne¬
as eorum: &e ꝯtͥuit

Expanded text:
enit cynomia, et sciniphes in omnibus finibus ipsorum. Posuit pluvias eorum grandinem: ignem comburentem in terra ipsorum. Et percussit vineas eorum et ficulneas eorum:
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Añ tempꝰ gr̃e płurib ⁊ habundant̃ qͣi rudib
tẽmporalia bona deus concessit. sicut qd̾ filii isrł ma¬
re sicco uestigio transiert̃. qd̾ manua ⁊ coturnicib in d̾ser¬
to pasti sunt. qd̃ pauci płimos ⁊ sepe uicerunt. Paucis autẽ
⁊ raro: temporalia bona subtraxit. ⁊ affligi ꝑmisit. Nũc
ui tempore gr̃e. e contrario paucis ꝯfert ꝓsꝑa: ne desꝑent.
ꝓuocans intellectu: ut sola ct̾ua desid̾ent. Sciend̾ autẽ
qd̃ ꝑ illa que ppło rudi fiebant. ut cred̾ent ħ sp̃ualia p̾figu¬
rabantur. Agit gͥ in hoc psõ de martyrib. ⁊ pͥmo distinguit
q̃ ꝑfectis dabunt᷑ in celo. Sccło: que martires in mundo pati¬
antur adũsa. ibi. Nunc ã. rep̃. Tercio: qualit̃ p̃cant᷑ auxili¬
qiͣ in his temporib derelinqui: recolit p̃t̾ita ⁊ ait. Õs. ⁊ c̃.¬

Expanded text:
. Ante tempus gratiae pluribus et abundanter quasi rudibus temporalia bona concessit, sicut quod filii Israel mare sicco vestigio transierunt, quod manna et conturnicibus in deserto pasti sunt, quod pauci et plurimos saepe vicerunt: paucis autem et raro temporalia subtraxit et affligi permisit. Nunc vero tempore gratiae e contrario paucis confert prospera, ne desperent.  ad hunc provocans intellectum, ut sola aeterna desiderent. Sciendum quod per illa, quae populo rudi fiebant, ut crederent, haec spiritalia praefigurabantur. Ait igitur in hoc psalmo de martyribus, et primo distinguit quae perfectis in coelo. Secundo, quae martyres in mundo patiantur, ibi: Nunc autem repulisti. Tertio, qualiter precantur auxiliquasi in his temporibus derelinqui, praeterita recolit, et ait: VERS. 2
Abbreviated transcription (Latin):
fabricata est in conceptioue euis. quantum uͤ ad eocłiam semꝑ fa¬
bricatur. dum in hac uita laborat. dedicatio uͦ eius: iam ĩ capite
ti sociati: stabunt in magna constantia. Cum ã in suꝑiore p sõ
ag̾etur de ꝯsũmatione tabnaculi tempore bell hic ẽ. p̾s cantici.
dicatione sua que in capite facta. ẽ. ⁊ aꝑit qd̾ uitend̾. cũ ĩn eͤ¬
adem parte scõs psallere iubet. Scdo ostend̾ quomͦ dedicari me¬
breuis p̃i de resurrectione ꝯmemorans. ⁊ de passione. ut ñ terre¬
at passio quos spes resurrectiõis sigͣmficat. Premittit gͦ cantiẽ

Expanded text:
fabricata est in ejus conceptione; quantum vero ad Ecclesiam, semper fabricatur, dum in hac vita laborat. Dedicatio vero ejus jam in capite ti sociati stabunt in magna constantia . Cum autem in superiore psalmo ageretur de consummatione tabernaculi tempore belli, recte sequitur dicatione sua, quae in capite facta est, et aperit quod intendit, cum in eadem parte sanctos psallere jubet. Secundo, ostendit quomodo dedicari mebrevis psalmus de Resurrectione commemorans et de Passione, ut non terreat Passio, quos spes Resurrectionis laetificat. Praemittit ergo canti
Abbreviated transcription (Latin):
ms ẽ fomes pecc̃i flãmam ignis. ꝯsensus actꝰ ꝯsuetudo. hane flã¬
man: dñs non ex toto aufert. s dato sp̃u consilii int̾cidit: ut
ꝯsensus ñ uemiat usq ad accum. uł actꝰ ñ consuescat. hos ⁊̃ qͦsu¬
bet lapsus penitentiam it̾rũpit. cum iustꝰ cadit ⁊ resurgit.
unt̾aidit᷑ etiam flãma: cum fortes ex sp̃u ꝯsilis aguut. ne ꝑoq¬
umagnis fomitiserumpat in flãmam. Pot etiam hoc p̃ter se¬
sione ardorem ꝑseq̃ntium tͣnseuntis. Uł int̃cedentis. f .i. diu
ge. sine ꝓpħis erant. desertum cades uocat udeos. cades sicut in
exodo legitur. ẽ locus ille in deserto ubi fluxit aqͣ de petra. Int̾pre¬
tatur autẽ cades sc̃m legis sine quo erant uidei qui legem sp̃ua¬
lit̾ ñ intelligebant. hos gͦ om̃s tam gentes quam iuidõs dato sp̃u ĩ¬
telligentie ꝯcutit. sicut a gricola sterilem t̾ram.ut frũ ctificent. ⁊
dñm credant. hic autem intellectꝰ ꝯuenit eis. quib ẽ mens bñ pacca¬

Expanded text:
s est fomes peccati. Flamma consensus, actus, consuetudo. Hanc flammam Dominus non ex toto aufert, sed dato Spiritu consilii intercidit, ut consensus non veniat usque ad actum, vel actus non consuescat. Hos etiam quoslibet lapsus poenitentia interrumpit, cum justus cadit et resurgit. Interciditur etiam flamma, cum fortes ex Spiritu consilii agunt, ne per otium ignis fomitis erumpat in flammam. Potest etiam hoc praeter sesione ardorem persequentium transeuntis. Vel intercidentis flammam, is erant. Desertum Cades vocat Judaeos. Cades, sicut in Exodo legitur, est locus in deserto, ubi fluxit aqua de petra . Interpretatur autem Cades sanctum legis, in quo erant Judaei, qui legem qunias observabant. Hos ergo omnes tam gentes quam Judaeos dato Spiritu intelligentiae concutit sicut agricola sterilem terram, ut fructificet, et s Scripturis Dominum credant. Hic autem intellectus convenit eis, quibus est mens bene placa
Abbreviated transcription (Latin):
contͥtione cordis humilians suꝑbos de gentib ⁊ cedros li .i. suꝑ
Cedrus ẽ altissima artor q̃ ñ ẽ utilis nͥsuccisa. quia manens ĩsua
radices s̃ facit utal es frretus Similit sutcisa suꝑbia q̃ amaros
ad sacrificia q mons pascuał ẽ irriguus fontib. his ꝯꝑantur
humilrati suꝑbi. qui tanquã uitulus ꝑati st̃ patiꝑ xp̃o.⁊ quia¬

Expanded text:
contritione cordis humilians superbos de gentibus: et cedros Libani, Cedrus est altissima arbor, quae non est utilis, nisi succisa, quia manens in sua radice non facit utiles fructus. Similiter succisa superbia, quae amaros ad sacrificia, quia mons pascualis est irriguus fontibus. Huic comparantur humiliati superbi, qui tanquam vitulus parati sunt pati pro
Abbreviated transcription (Latin):
audumtuera. ꝑ que de tenebris educant᷑ in lucem. Alia lit
t̾a. Que non exaudiet uocem uicant̃. ⁊ medicam̃ti medicats
a sapiente. Sensuis ñ mutat᷑ s cuiꝰnodi sit ista uox in canta¬
torum ostendit᷑. Etenim medicam̃tum medicatum: ẽ me¬
tum erant: s ũ medicatum. qd̾ nemo pot̾at ferre: nͨ eo cura¬
ri. Nunc ã medicatũ ẽ aduentu dñi qui legem ⁊ ꝓpħas im¬
pleuit. hoc medicam̃to medicato: stepħs incantabat. contͣ
qd̃ uidei aures clauserunt ⁊ incantatorẽ suũ lapidau̾unt.

Expanded text:
ducantur de tenebris in lucem. Alia littera est: Quae non exaudiet vocem incantantium et medicamenti medicati a sapiente. Sensus non mutatur: sed cujusmodi sit ista vox incantantium, ostendit. Etenim medicamentum conferum erant, sed medicamentum quod nemo ferre poterat, nec eo curari. Nunc autem medicatum est adventu Domini, qui legem et prophetas implevit. Hoc medicamento medicatus Stephanus incantabat, contra quem Judaei aures clauserunt, et incantatorem suum lapidaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
suam. Sciendum qd̃ ñ uniancũq datur similitudo: res ip̃a lau¬
dat᷑. Non enimi laudauit dñs iniquum iudicem qͥ uidriam
nolebat audire. Nec laudauit pigrum qui tres panes dedit
petenti. tedio uictus. ⁊ tñ iñ similitudinem traxit. Ita ⁊ hic
similitudo data . ẽ. de marso qui aspidem incantat: de caũna
ad lucem uolens educẽ eam. Illa uͦ nolens exire: allidit unã
aurem t̾re. ⁊ de cauda obturat alt̾ami. atq ita uoces illas e

Expanded text:
unt. Sciendum quod non undecunque datur similitudo, res ipsa laudatur. Non enim laudavit Dominus iniquum judicem, qui viduam audire nolebat, nec laudavit pigrum, qui tres panes dedit petenti taedio victus, et tamen in similitudinem traxit. Ita et hic similitudo data est de Marsis, qui aspidem incantant, de caverna ad lucem volentes educere eam: illa vero exire nolens allidit unam aurem terrae et de cauda obdurat alteram, atque ita voces illas e
Abbreviated transcription (Latin):
inpͥmo libro regum quod cum fugisset dauid afacie saul uenit in¬
ea nobe ad abimelech sacerdotem. a quo cũ q̃sisset panes ⁊ gladium:
dedit ei panes ꝓpositionis ⁊ gladium goliath. ⁊ recessit dauid ad regẽ achis.
In illa die doech ydumeꝰ potentissimꝰ pastoꝵ saul: erat ibiintus intab̾uacu¬
eẽt dauid: dixit doech. Uidifiliumysai i nobe apud abimelech. qui ꝑ co ꝯ¬
suluit dñm. ⁊ dedit ei cibaria ⁊ gladium goliath. Misit gͦrex ad accersien¬
dum abymelech ⁊ om̃s sac̾dotes quierant innobe. ⁊ cum p̃cepiss emuissa¬
ris ut occident eos: noluerunt illi extend̾e manus in sac̃dotes dm̃. ⁊ ait

Expanded text:
imo libro Regum, quod cum fugisset David a facie Saul, venit in Nobe ad Abimelech sacerdotem, a quo cum quaesisset gladium et panes, dedit ei panes propositionis et gladium Goliath, et recessit David ad regem Achis. In die illa Doeg Idumaeus, potentissimus pastorum Saul, erat ibi intus in tabernacu, ubi esset David, dixit Doeg: Vidi filium Isai in Nobe apud Achimelech, qui pro eo consuluit Dominum, et dedit ei cibaria et gladium Goliath. Misit ergo rex, et accersivit Achimelech, et omnes sacerdotes, qui erant in Nobe, et cum praecepisset emissariis, u
Abbreviated transcription (Latin):
toguita qumq uiros uestitos ephot. Uiros quoq qui erant in nobe ⁊ mu¬
lieres ⁊ paruulos. bouem ⁊̃ ⁊ asmum occidit. Solus abyathar filius aby¬
melech: euadens fugit ad dauid. attende quod cum hystona hãt achime
modico apice distinginit᷑. io error facilius obrepsit. Uł fortassis sicut ĩ alio
psalmo habet titulus. ñ coram achis s mutato nomine coram abime¬
tus. Idumeus t̾renus ab edom qͦ noĩe appellatus. ẽ. esau. eoqd̃ ꝑ edulio lentiᷤ
pͥmogenita uendidit. Saul petitio qd̾ ẽ. nomen mortis. eo qđ homo p̾cans
quinon est ad ꝑmanend̾ electꝰ q mors que nonissima destruetur: nos x con¬
tungladiu ⁊ panes ꝓpositionis edit. quos ñ licebat edere nͥ sacerdotib.
xp̃m ñ tantum regem. s etianis ac̃dotẽ figurauit. Ergo dauid xp̃m ⁊ corpu

Expanded text:
ta quinque viros vestitos ephod, viros quoque qui erant in Nobe, et mulieres, et parvulos, bovem et asinum occidit. Solus Abiathar filius Achimelech fugit ad David. Attende quod, cum historia habeat Achimelmodico apice distinguuntur, ideo error facilius obrepsit. Vel fortassis, sicut in alio psalmo habet titulus, non coram Achis, sed mutato nomine coram Abimetus. Idumaeus terrenus, ab eodem, quo nomine appellatus est Esau, eo quod edulio lentis primogenita vendidit. Saul petitio est nomen mortis, eo quod homines peccantes qui non est ad permanendum electus, quia mors, quae novissima destruetur, nos Christo contum gladium, et panes propositionis edit, quos non licebat edere nisi sacerdotibus, Christum non tantum regem sed et sacerdotem significavit. Ergo David
Abbreviated transcription (Latin):
uebit. ⁊ petens auxiltum a diabolo: nuntiabit uenisse xp̃m ad eccłlam
que. ẽ. domus pałͥs. Uixit dauid pꝰ mortem sacerdotum quoꝵ sanguinem
effudit doech: in quo resurrectio sigurata. ẽ. sicut cum ĩmolato ariete
pħa. ⁊ pͥmo inuehitur in doech. Scdo celerem eius finem ꝯstendit iby.
fideles. illos maxinis qui futuri siuit temporib antix̾. que adeo ꝑiculosa
sunt furura: ut in errorem inducant᷑. ⁊̃ si fĩ potest elecci. Opponit᷑ autem
iste p̃s pͥmo. quia sicut in eo pͥus de beato iuro. ⁊ pꝰ de imptis: sic. ẽ. ĩ isto
pus de impus postea de bonis. Ergo ꝓpħa demonstratiuo gñe utitur¬

Expanded text:
vebit, et petens auxilium a diabolo nuntiabit venisse Christum ad Ecclesiam, quae est domus Patris. Vixit David post mortem sacerdotum, quorum sanguinem effudit Doeg, in quo resurrectio praefigurata est, sicut cum immolato ariete t primo invehitur in Doeg, secundo celerem ejus finem ostendit ibi: fideles, maxime qui futuri sunt temporibus Antichristi, quae adeo periculosa sunt futura, ut in errorem inducantur etiam si fieri potest, electi. Opponitur autem iste psalmus primo, quia sicut in eo prius de beato viro et post de impiis; sic in isto prius de impiis, postea de bonis. Ergo Propheta demonstrativo genere utitur
Abbreviated transcription (Latin):
ħt̃. Sic ⁊ mali cum de hac uita qua ceci dormiunt: eiugil aĩuint dormiendo.
nicħ inuenient nͥ miseriam. U̾e. Namo dũe. ⁊c̃. Cuittas maloꝵ quam
edificauit caimi: t̾rena. de qua ip̃i abstulerunt imaginẽ d̾̃i. ⁊ suas imagi
diuissorde. alius asmus torpore ⁊ huiꝰm. Temporalẽ qͦ felicitatẽ dix̃unt
que tñ uon est ũa felicitas s euis imago. hancg quãcũq imaginem

Expanded text:
habet. Sic et malis, cum de hac vita, qua caeci dormiunt, evigilaverint, moriendo nihil invenient, nisi miseriam. Vere. Nam, o Domine, etc. Civitas malorum, quam aedificavit Cain, terrena est, de qua ipsi abstulerunt imaginem Dei, et suas imagindinis sorde, alius asinus torpore et hujusmodi. Temporalem quoque felicitatem duxerunt, quae tamen non est vera felicitas, sed ejus ima
Abbreviated transcription (Latin):
consilus suꝑ fili¬
os hominum.
ui conuertit ma¬
re in aridam. in
flumine ꝑtransi¬
bunt pede. ibi le¬
tabimur in ipso.
Qui dominatur
in uirtute sua in
strum: & auditã
facite uocẽ laudis
eius Dui posuit
anunã meã ad uitã
& ñdedit in cõmo¬
tionem pedes me

Expanded text:
onsiliis super filios hominum qui convertit mare in aridam in flumine pertransibunt pede ibi laetabimur in ipso qui dominatur in virtute sua in strum et auditam facite vocem laudis eius qui posuit animam meam ad vitam et non dedit in commotionem
Abbreviated transcription (Latin):
as: ⁊ exluxit me
de lacu miserie
⁊ de luto fecis.¬
t statuit supra
petram pedes
meos: &e direxit
gressus meos.
Et inmisit in os
meum canticũ
deo nr̃o. ideb̃t
multi &e timeb̃t
ce sꝑabunt in
domino Beatꝰ
uir cuius est no

Expanded text:
 eduxit me de lacu miseriae, et de luto foecis. Statuit supra petram pedes meos et direxit gressus meos  et inmisit in os meum canticum Deo nostro. Videbunt multi, et timebunt  et sperabunt in Domino. Beatus vir, cuius est no
Abbreviated transcription (Latin):
cui pecc̃a ĩponebant᷑ ⁊ mitt̾ebantur in solitudiuẽ. ñ postu¬
diens mund̾ dicit. hostiam ⁊ oblationem nolusti. ⁊ c̃.
Sciend̾ qd̾ uet̾a sacrificia eraut qi u̾ba dĩ ꝓmittentis. qui
cum in figuris diceret dabo. pꝰquam res uenit: mutat u̾¬
deos durare uet̾em ritum. ⁊ ita figuras ñ ẽe ablatas: ñ ẽ
uer̃. Non enun hñt regem neq sac̾dotem. ⁊ ablata st̃
sacrificia. quamuis sicut in oam d̾s posuit signũ. ut ne
circumcistonẽ. ⁊ arima. ⁊ hꝰmodi. ⁊ habens hoc signum.
ñ occiditur. s maledictꝰ. ẽ. a t̾ra cain q̃ sanguiuẽ fratcis
sui ꝙ̾ ip̃e fudit excepit .i. iudeus maledictꝰ est ab eccłia q̃
sanguinis fr̾is tui clamat ad me de t̾ra. Clamat utiq. sed

Expanded text:
cui peccata imponebantur, et mittebatur in solitudinem, non postuediens mundum dicit: Hostiam et oblationem noluisti . Sciendum quod vetera sacrificia erant quasi verba Dei promittentis, qui cum in figuris diceret: Dabo, et: Mittdaeos durare veterem ritum, et ita figuras non esse ablatas, non est verum. Non enim habent regem, neque sacerdotem, et ablata sunt sacrificia, quamvis sicut Cain Deus posuit signum, ut nemo circumcisionem et azyma, et hujusmodi, et habens hoc signum non occiditur, sed maledictus est Cain a terra, quae sanguinem fratris, quem ipse fudit, excepit, id est maledictus est ab Ecclesia, quae sanguinis fratris tui clamat ad me de terra . Clamat utique, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ruensydolat̾am. ⁊ inuideis legem mandadoꝵ euaeu¬
ans que innicem abhorebant: utrosq ppłos fecte reiumunde
de s quat eo sciena beconciliaunit c̃dõ. addidit ꝙͦ pacẽ suꝑ ꝑasẽ.
qi post pacem reconciliatiõis. dar pacem ĩ mortalitatis. Sieut
ipe de utraq ait in euuangłio. Pacẽ relinquo uob: pacẽ me¬
turam quartus ostñcdit. Primo orat ꝓpħa futur̃ indiciũ dari
filio ⁊ ꝑ eum pͥus ppłodari pacem. Sccl̃o asserit qd̾ oraiuit ad¬
dens de et̃nitate illius. ibi. Iudicabit. Tercio dicit quis ⁊ qͣlit̾¬

Expanded text:
ruens idololatriam, et in Judaeis legem mandatorum evacuans, quae invicem abhorrebant, utrosque populos fecit unum in fide, per quam eosdem reconciliavit cum Deo. Addidit quoque pacem super pacem, quia pipse de utraque dicit in Evangelio: «Pacem meam do vobis, pacem returam quartus ostendit. Primo orat futurum judicium Filio dari, et per eum prius populo dari pacem. Secundo, asserit quod oravit addens de aeternitate illius ibi: Judicabit pauperes populi
Abbreviated transcription (Latin):
stillantia suꝑ ter¬
ram. Orietur in
dieb eius iusticia:
& habundantia
pacis doñ aufera.¬
tur luna Et do¬
minabit᷑ a mari
usq ad mare: &e.
a flumine usq
ad t̾minos orb
t̾rar̃. Corã illo
ꝓcident echiopeᷤ.

Expanded text:
stillantia super terram. Orietur in diebus ejus justitia, et abundantia pacis, donec auferatur luna. Et dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum. Coram illo procident Aethiop
Abbreviated transcription (Latin):
tĩone. cũ tenuerunt eum auophili in geth. ẽ ytuli huius
primã pars ẽ. de eiuuiangłio sumpta. Alt̾a de uet̾i testam̃to ab¬
crucifixo dño titulum supposuit. cui ppꝑ udeoꝵ qui uult ere¬
d̾e xp̃mi hr̃e regem contradix̃. ⁊ ĩo ascĩs longe factus. E. Tituli
aut̃ inscriptis ñ est deleta. q: ꝓpħatum erat in alio psalmo.
ne corrumpas tituli inscͥptionem. Leguuꝰ aut̃ in pͥmo libro re¬
gum dauid qui q̃reretur a saule. uenisse qͥd̾ ad achis rege gech
que erat cuutas allophiloꝵ s eum ibi retentũ ñ legunis.
mali qui ad huc contradũt ticulo: tenent in torculari .i. psi
sura. que infrnctuosa ñ est. ibi manat uua: que añ torcular
te suo dicit cũ resuscitauit nos ⁊ cõsȩdere fecit incelestib. No
enim ibi iam sedemus ꝑ spẽ. Ille uͦ hic. ẽ. nob̾cum ꝑ caritatẽ

Expanded text:
DAVID CUM TENUERUNT EUM ALLOPHYLI IN GETH. Tituli hujus prima pars est de Evangelio sumpta, altera de Veteri Testamencrucifixo Domino titulum supra posuit, cui populus Judaehristum, contradixit, et ideo a sanctis longe factus est; tituli autem inscriptio non deleta, quia prophetatum erat in alio psalmo: Ne corrumpas tituli inscriptionem. Legimus autem in primo libro Regum David, cum quaereretur a Saule, venisse ad Achis regem Geth, quae erat civitas Allophylorum, sed eum ibi retentum esse non legmali, qui adhuc contradicunt titulo, tenent in torculari, id est in pressura, quae infructuosa non est, cum ibi manat uva, quae ante torcular te suo dicit: « Conresuscitavit nos, et consedere in coelestibus fecit . » Nos ibi jam sedemus per spem, ille vero hic
Abbreviated transcription (Latin):
sua int᷑rosuit eraltatione ceptam narrationem erecrartrore
sunt increpationes malorũ: ⁊ ꝓmissiones fidelur hus ernma
taue niun pelio ucrlebat. cum maosiuirepalat: ⁊ boiuis p̃ma
adduxunt añeum adult̾am. hac illum ligaturs ꝯplexione. ut uł cõ¬
trarium legi teñent. si dicẽt dimittendam quã lex p̃cipit lapidare. uł

Expanded text:
suit de sua exaltatione, coeptam narrationem exsequitur. Fsunt increpationes malorum et promissiones fidelium, quibus quasi pedibus incedebat, cum malos increpabat, et bonis praadduxerunt ad me adulteram, hac me ligaturi complexione, ut vel contrarium legis teneret, si dicerem dimittendam, quam lex praecepit, lapidare: vel
Abbreviated transcription (Latin):
non recte iudicantib. Exꝓbrat in eo uos monens ne similia facia¬
piorum ultione corrigi iustos. Ibr. Letabitur uistus. atogͦ. Siuere. ⁊ c̃¬
ut uoce forisecꝰ admota: redirent p̃uaritatores ad eor hanc om̃s
facile loquutur ut siquis int̾rogatus quid sit melius aur̃ an
fides: loquitus iusticiam. ⁊ auro fidem p̃ponit. qd̾ forte tñ ꝯm̃datũ
teste remoto: negare cogitat. ⁊ dum u̾tatem cupiditatis exeludit:
aurum potius eligit Itaq ñ uere locutuis est uisticiam. Aliud. it.¬

Expanded text:
non recte judicantibus exprobrando, in eo nos admonens ne similia faciapiorum ultione corrigi pios et justos ibi: Laetabitur justus, cum viderit vindut forinsecus admota redirent praevaricatores ad cor. Hanc omnes facile loquuntur, ut si quis interrogatus quid sit melius, aurum an fides, locutus justitiam auro fidem praeponit, quod forte tamen commodatum teste remoto negare cogitat, et dum veritatem cupiditas excludit, potius aurum eligit. Itaque non est vere locutus justi
Abbreviated transcription (Latin):
mini nri iħu x ħ caluaria in heliseo p̾signata. ẽ. qui enn
derericho ascenderet in bechel quadraginta duo pĩu egressi fc̃¬
de bethes quicum heliseum derident. dicentes. ascende cal¬
ue. iussit heliseus duos ursos exire de saltu a quib pũi iit̃¬
fecti siurt. sic ⁊ xp̃s cum ascend̾et in bethel i.indonumd̃ qͥ¬
hoc e diabolum ⁊ angelos eiꝰ. uł uespasiañ ⁊ titũ aquibi
quadiagiita duo int̾fecti st̃. quia pꝰ resurreccionẽ a niuio

Expanded text:
i . Haec Calvaria in Elisaeo praesignata est, qui, cum de Jericho ascenderet in Bethel, egressi sunt de Bethel quadraginta duo pueri, qui, cum Elisaeum irriderent dicentes: Ascende, calve , jussit Eliseus duos ursos exire de saltu, a quibus pueri interfecti sunt. Sic et Christus, cum ascenderet in Bethel, id hoc est diabolum et angelos ejus, vel Vespasianum et Titum, a quibus quadraginta duo interfecti sunt, quia post resu
Abbreviated transcription (Latin):
xurgat d̾s. Titulus. Intinemp̃s cantici dauid.
letificet. uñ ⁊ in titulo. ⁊ in psalm o muttiplicit᷑ monet. ⁊ mñte ex¬
ultare. ⁊ oꝑe psallere. Primo breuit̃ tangit. que pꝰ latiꝰ explicat.s.¬
hic ⁊ in futuro. Sccio: de u̾be eunangłii ibi. Ss cum egredereris. der¬
cio: de donationib xͥ ascendentis. ibi. Dum disc̾nit. Quarto: de
q sexu. D̾s nr̃. Quinto p̾catur ⁊ asserit qd̾ inceptum. ẽ. ꝯfirmari.
dit: dicit eẽ uenturum: ut scõs ꝯsũmet: ibi. psallite. Loqr̃ ꝓpħa¬

Expanded text:
RS. 1. IN FINEM PSALMUS cantici David. laetificet. Unde et in titulo et in psalmo multipliciter monet et mente exsultare et opere, primo breviter tangens, quae post latius explicathic et in futuro. Secundo de verbo Evangelii ibi: Deus, cum egredereris. Tertio de donationibus Christi ascendentis, ibi: Dum discernit coelestis rendi. Quinto precatur et asserit, quod incoeptum est, confirmari, dit, dicit esse venturum, ut sanctos confirmet, ibi: Psallite Deo, qu
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt abisipiente.⁊ hoc tota die .i. continue. Adhuc enim insultat᷑
B. Nec deerunt usq in finem seculi uasa ire. hoc ĩo dicit ut ip̃a continua¬
iuscaris quin depͥmas blasphemas uoces inimicoꝵ tuoꝵ. Uł ne obliiusca¬

Expanded text:
quae sunt ab insipiente, et haec tota die, id est continue. Adhuc enim insultatur quae sunt ab insipiente, et haec tota die, id est continue. Adhuc enim insultatur Christo. Nec deerunt usque in finem saeculi vasa irae. Hoc ideo dicit, ut ipsa continua Ne obliviscaris, quin deprimas blasphemas voces inimicorum tuorum. Vel ne oblivisca
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ totum uenit ex habitatione. domoꝵ iniquitatũ .i. qm hñt corda miqua¬
ꝯficentes peccata sua. ⁊ desiderantes et̾na. Eece asaph iam intelligñs excũ¬
tit t̾rena ꝓmissa uet̾is testam̃ti. qi uꝰ nond̾ accipit celestia q̃ sibi ꝓmittunt᷑
mat. exurge. q̃. contemptꝰ es a uideis ui t̾ra. ⁊ a falsis xͥanis sedens ĩ celo
⁊ ego credid qd̾ ñ uid. ergo exurge uidica tãm meam. ut ego coronam
quam ꝓmisisti: ill uero ꝯfiisionem accipiant. uł hic ut ꝯuertant᷑: uł
infuturo dampnent᷑. cũ ita deb̾ce dic̃e meanr: ait tuam. suã cãm faciens cai¬
sam iudicis. ut eum efficatiꝰ moneat cui negocii sui qualitas intimat᷑. ẽale
est enim negocium qd̾ cuminsultat᷑ asaph indicendo uͥ ẽ d̾s tuns. ip̃i ꝙͦ d̾o
detrahit᷑. Unde sequitur. Memor esto imꝓꝑioꝵ ñ dico meoꝵ s tuoꝵ .s. eoꝵ¬

Expanded text:
Quod totum venit ex habitatione domorum iniquitatum, id est, quQuod totum venit ex habitatione domorum iniquitatum, id est, qu, id est confitentes peccata sua, desiderantes aeterna. Ecce Asaph jam intelligens excutit terrena promissa Veteris Testamenti. Quia vero nondum accipit coelestia, quae sibi promittuntur, at: contemptus es a Judaeis in terra, et a falsis Christianis sedens in coelo, et ego credidi, quod non vidi. Ergo exsurge, et judica causam tuam, ut ego coronam, quam promisisti, illi vero confusionem accipiant, vel hic ut convertantur, vel in futuro, ut damnentur. Cum ita deberet dicere meam, ait tuam, suam causam faciens judicis causam, ut eum efficacius moveat, cui negotii sui qualitas intimatur. Quale est enim negotium, quod, cum insultatur Asaph in dicendo: ubi est Deus tuus, ipsi quoque Deo detrahitur? Unde sequitur: Memor esto improperiorum; non
Abbreviated transcription (Latin):
ita oꝑatus es salutem in aliis tu quoq dñe esto memor huiꝰ. ũ ad dit cuiꝰ.s ad
ea que ad lict̾am plasmasse dix̃at dm̃i: potest referri. uñ alii addunt treature tue
ut hic untelligantur rudei. ħoratio iam sepit implers. Nam ⁊ si raii fracti sunt.
manet tñ radix. ⁊̃ de ramis fractis aliqui redieit̃. orans: ꝯmerorat culpam eoꝵ
lectu ita inꝑpauit tibi. s ego asaph uitelligens p̃oor. Ne tradas bestus. de qͥb
supͣ. confregisti capita draconum .i. netradas diabolo ⁊ angłis ei ammam con
unt iusticiam suam. ne oblunscaris quin gr̃e bñficia ꝯferas. ꝑ que tendãt
dixisti. consũm abo testam̃tum nouũ. Sensus. Reliquie isrł salue fiant. ⁊ hoc
domus in quib habitant libent̾ beati miuido corde qui deum uidebunt. & a
ibi t̾rena qͥrunt: ñ uidebunt. Quare: Quia repleti sunt oculos t̾re .i. pulius t̾re¬
noꝵ. que cum amantur excecant oculos cordis. Uñ addit. Qui obscurati sẽ.

Expanded text:
operatus es salutem in aliis: tu quoque, Domine, esto memor hujus, non addit cujus: sed ad ea, quae ad litteram plasmare dixerat Deum, potest referri. Unde alii addunt: creaturae tuae, ut hic intelligantur Judaei. Haec oratio jam coepit impleri. Nam etsi rami fracti sunt, manet tamen radix, et de ramis fractis aliqui redierunt. Orans commemorat culpam eorulectu ita improperavit tibi; sed ego Asaph intelligens precor, Ne tradas bestiis, de quibus supra confregisti capita draconum, id est ne tradas diabolo et angelis ejus animamunt justitiam suam, ne obliviscaris: quin gratiae beneficia conferas, per quae tendat dixisti: «Consummabo Testamentum Novum .» Sensus: Reliquiae Israel salvae fient, et hoc domus, in quibus libenter habitant beati mundo corde, qui Deum videbunt: qui vero ibi terrena quaerunt, non videbunt. Quare? quia repleti sunt terra, id est pulvere terrenorum, quae cum amantur, excaecant oculos mentis, cordis. Unde addit, qui obscurati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tute sua. Tilie
eorum compo¬
site:circumor¬
nate ut simili¬
tudo templi.
Promptuaria
eorum plena:
eructantia ex
hoc in illud.
Ques eorũ feto¬
se habundan¬

Expanded text:
tute sua; filie eorum composite, circumornate ut similitudo templi. Promptuaria eorum plena eructantia ex hoc in illud. Oves eorum fetose, habundan
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ siceuasit. Mystice dauid xp̃c. domus dauid sepulchrũ xͥ Saul
regnum uideoꝵ. qui miserunt ad custodiend sepulcheũ. s nõ
ꝯuen: itrad intficiend̾ xp̃m eius custodiretur sepulchrum:
uñ mag̃ad corpus eius qd̾ est eccłia ieferend̾. e. qd̾ licit᷑ itt
int̾ficerent eum. xp̃m enim int̾fic̃e eiae: ꝑ menclaciũ eusto
dum. nomen ⁊ fidem resurrectiõis eius extinguere. Qd̾ tññ
effecunt idei. uiuit enim reꝵ suꝑ iudeos ⁊ gentes. qd̾ ⁊ pr¬
uero temptat aliquis disꝑde qdͣ auctoritas dimna tociens ꝓ¬
gtanquam ab inimicis obsessus: ad dm̃ soł̾m hominẽm clamat

Expanded text:
et sic evasit . Mystice David Christus, domus David sepulcrum Christi, Saul regnum Judaeorum, qui miserunt ad custodiendum sepulcrum. Sed non convenit ut ad interficiendum Christum ejus custodiretur sepulcrum. Unde magis ad corpus ejus, quod est Ecclesia, referendum est quod dicitur: ut interficerent eum. is ejus exstinguere, quod tamen non effecerunt Judaei. Vivit enim rex super Judaeos et gentes, quod et Pivero tentat aliquis disperdere, quod auctoritas divina toties prour ad vesperam. Igitur tanquam ab inimicis obsessus ad Deum homo clamat
Abbreviated transcription (Latin):
intellig̾e rampnum: aͣttend̾e qd̾ ħ delectationis mollicies. pꝰ
intorm̃ta cdurescat. Spie uꝰ rampnum intelligent: cũ exꝑr̃¬
topenarrm impii docebunt᷑. qd̾ nuns eos p̾sens ubet nescire
quam uoluptatum tormenta ꝓcedant: hic quoq pena nͥ ca¬
rent. Nam ignis qui suꝑcecidit: absorbet eos .i. eorum malã¬
sibi uidentur. Absorbet quoq ñ uuira s sicut inira. q̃ s. nõ
ẽ ira comparatione furure. Uł quia tranquillus iudicat. ¶¬

Expanded text:
intelligere rhamnum, attendere, quod haec delectationis mollities post in tormenta durescat. Spinae vero rhamnum intelligent, cum experimento poenarum impii docebuntur, quod nunc eos praesens fallit quam voluptatum tormenta procedant, hic quoque poena non carent. Nam ignis visibi videntur. Absorbet eos quoque non in ira, sed sicut in ira, quia scilicet non est ira comparatione futurae irae, vel quia tranquillus judicat. L
Abbreviated transcription (Latin):
finem: exardescet sicut
ignis ira tua. Memo¬
rare que mea sub̃a.nũ
quid enim uane consti¬
tiusti om̃s filios homi¬
num. QUis est homo
qui uiuet & non uide¬
bit mortem: eruoe ani¬
mam suam cle manu
inferi. Ubi sunt mĩe¬
tuoꝵ: qd̾ continui in si

Expanded text:
descet sicut ignis ira tua? Memorare quae mea substantia: nunquid enim vane constituisti omnes filios hominum? Quis est homo qui vivet, et non videbit mortem? eruet animam suam de manu inferi. Ubi sunt misetu
Abbreviated transcription (Latin):
num tuum.⁊ misit. Dix̃ it̃m. ꝓduceam. ⁊ ꝓduxit eam. ⁊ in¬
uenta. ẽ. lepsa. Ait itm. Reu̾oca eam ui sinum tuũ. ⁊ re¬
uocauit. ⁊ reũsa. ẽ. in colorem suum. Manus moysi: isrł po¬
pulus dei. qui foras missus ab eo: inmuidꝰ factus. ẽ. Qd̃ de¬
plorat asaph: ⁊ ait. Utquid aũtis manũ tuã. qd̾.ẽ. ⁊ dext̃am tuã

Expanded text:
duxit eam, et inventa est leprosa. Ait iterum: Revoca eam in sinum tuum, et revocavit, et reversa est in colorem suum .» Manus Moysi Israel populus Dei, qui foras missus immundus factus est. Quod deplorans Asaph ait. Ut quid avertis manum tuam, quod est et dexteram tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
ħ audem ĩo fecerunt: quia dix̃unt in corde suo roniani tota
cognatio eorum simul. dixunt dlico istud. faciamꝰ quiescẽ a t̾¬
r̃a om̃s dies festos. asaph ex ꝑsona sua addit. di. Non enim il¬
tellectus asaph. Nam p̃clicta mala sunt ei disciplina. Intelligit
autem qm̃ res uenit. signa figurar̃ cessare. Uñ ait. Non uidimꝰ.
Qĩ. ita fundit᷑ eũsa sunt omĩa. qd̾ que solemus uid̾e signa nr̃a. ñ¬

Expanded text:
 quia VERS. 8. Dixerunt in corde suo Romani, tota cognatio eorum simul, dixerunt, dico istud: faciamus quiescere a terra omnes dies festos, id ea nostra non vidimus. Ecce intellectus Asaph. Nam praedicta mala sunt ei disciplina. Intelligit autem, quoniam res venit, signa figurarum cessare. Unde ait: Non vidimus, quasi dicat: funditus eversa sunt omnia, quoniam quae solemus videre signa n
Abbreviated transcription (Latin):
uirga serpens: xp̃c moriens h est serpens eneus erectus in deserto inquem
intrientes aserpentib morsi: sanabantur. qi credentes in xp̃m mortu¬
um: saluantur. expauit moyses uiso serpente ⁊ fugit. qr timuel̃t disci¬
puli insa passione ⁊ recesserunt a pͥori spe. Reformatꝰ .ẽ. serpens inuuir¬
gam. quia de morte rediit xp̃c ad uitam. Tenuit moyses candane
sine timore: quia discipuli credid̾unt firnitt̃ cognita resurrectioue.

Expanded text:
stus. Igitur virga serpens Christus moriens. Hic est serpens aeneus erectus in deserto, in quem intuentes a serpentibus morsi sanabantur, quia credentes in Christum mortuum salvantur. Expavit Moyses, viso serpente, et fugit, quia timuerunt discipuli, visa passione, et recesserunt a priori spe. Reformatus est serpens in virgam, quia de morte rediit Christus ad vitam. Tenuit Moyses caudam sine timore, quia discipuli crediderunt firmiter cognita resurrectione.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓomnib que
retribuit michi.
Calicem saluta¬
ris accipiam: &
nomen dñi inuo¬
cabo. ¶ota mea
domino reddam
coram om̃i ppło
eius: p̃ciosa in
conspectu dñi
mors scorũ eius.
Odomine quia
ego seruus tuus.
ego seruus tuus
ce filius ancille
tue. Hirupisti
uincula mea tͥ
sacrificabo ho

Expanded text:
omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo. Vota mea Domino reddam coram omni populo ejus, pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus. O Domine, quia ego servus tuus: ego servus tuus et filius ancillae tuae. Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo
Abbreviated transcription (Latin):
trib modis aliqu enim de diuinitate. ut
ibi. T̃ecum pͥnciprum. Aliqñ de humani¬
tate ꝓpͥe. ut ibi. Besiderium cordis ens tͥ¬
biustiei. aliqũ transumptione dicendo d
eo: qd̾ solis ꝯuenit menbris. ut ibi. Longe
a salute mea u̾ba deliccoꝵ meoꝵ. De eccle¬

Expanded text:
tribus modis. Aliquando enim de Divinitate, ut ibi: Tecum principium , aliquando de humanitate proprie, ut ibi: Desiderium cordis eis tribuisti ei , aliquando transumptione, dicendo de eo, quod solis convenit membris, ut ibi: Longe a salute mea verba delictorum meorum . De Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ħ est uirga de qua ieremias ait. Uirgam ingilantẽ uideo. qd̾ dẽ
se exponens dñs ait. Sene uides quia uigilo ego suꝑ ppłm meuim
ħ est uirga de qua dñis ait ad moysen pedentem signum: ꝑ ꝙ ere¬
deretur missus a Quid tenes in manutua: ⁊ ait moyses. uir¬
gam. ⁊ dñs ꝓice illam in t̾ram. Quam cũ ꝓieciss ũsa ẽ in serpũ¬

Expanded text:
 est virga, de qua Jeremias ait: «Virgam vigilantem ego video,» quod de se exponens Dominus ait: «Bene vidisti, quia vigilo ego super verbo meo .» Haec est virga, de qua Dominus ait ad Moysen petentem signum, per quod crederetur missus ab eo: «Quid tenes in manu tua? Et ait Moyses: Virgam. Et Dominus: Projice illam in terram. Quam cum projecisset, versa est in serp
Abbreviated transcription (Latin):
ostenderte reuolutis . xl. uͭ. annis: in ip̃a festiuitate qͣ dñm occid̾unt
atito ⁊ uespasiano passi sunt: ⁊ cuutas et̾isa. Qd̾ in hoc psalmo plangit
asaph. Dicit᷑ aut̃ iste planctus. intellectꝰ asaph. Quia dum plang̃ sãm
iñto: desinat ẽẽ animał. ⁊ expectte telestia in nouo testam̃to. factꝰ sp̃u¬
alisque ẽ intentio psalmi. Modꝰ uͦ talis. ẽ. Primo deplorans destructi¬
oueni reꝑabilem. p̃catur ut saltem reliquie salue fie̾nt. memorans
qñ ⁊ qualiter indei deumirritantes. destructi sunt. Scło: destructis
Deus aũ. Tercio orat: ut deus penitentib parcat. ⁊ romanoꝵ suꝑbiam
ittilit̃ ꝓuniat ibi. Memor esto. primꝰ p̃s lam̃tatiõis. s de ultima capti¬
ititate facta ꝑtirum. Sequunt᷑ alii duo de lam̃tatione.s. d̾s uen̾unt
tudo. Qmi cladem diu uenturã deplorat in ꝓsꝑis. aliter quam ieremi¬
as qui uisa captiuitate defleuit. Est autem hoc genus dicendi ple¬

Expanded text:
nta duobus annis in ipsa festivitate, qua Dominum occiderunt, a Tito et Vespasiano passi sunt et civitas eversa, quod in hoc psalmo plangit Asaph. Dicitur autem planctus iste intellectus Asaph, quia dum plangit causam i Testamento, desinat esse animalis et exspectet coelestia in Novo Testamento factus spiritalis, quae est intentio psalmi. Modus talis est. Primo deplorans destructionem irreparabilem precatur, ut saltem reliquiae salvae fiant, memorans quando et qualiter Judaei Deum irritantes destructi sunt. Secundo destructis Deus autem. Tertio orat, ut Deus poenitentibus parcat et Romanorum superbiam utiliter puniat ibi: Memor esto. Primus psalmus lamentationis, sed de ultima captivitate facta per Titum. Sequuntur alii duo de lamentatione, sciliceti cladem diu venturam deplorat in prosperis non aliter, quam Jeremias, qui visa captivitate deflexit. Est autem hoc genus dicendi ple
Abbreviated transcription (Latin):
copiosa. ⁊ regnum temporale. In his autem p̃cepͥtis figuralib ⁊ ꝓmis¬
sis. quedam alia ꝓmritebantur sp̃ualib. Uñ ip̃a pcepta ⁊ ꝓͣmiss
erant rerum in selatentium sacram̃ta. preter ħ autem sacram̃ta
bat ꝓmitti qd̾ animale. ẽ .i. temporalia. dem̃ portanti imaginẽ
poralib uolens eos deus spũales fĩ. temporalia abstulit eis. ⁊ habũ¬
qui pͥus uidentes pacem peccoꝵ hesitau̾unt. s ad hoc ꝯũssunt. pꝰea.
ut solum pet̾ent deum. sieut continet suꝑior p̃s. his. nouum testam̃
cepta moralia: ead̾ que fu̾nt in uet̾i. non uͦ figuralia ead̾. ꝓmissa
quoq ⁊ sacram̃ta: ñ ead̾. Ibi enim temporalia sicut dc̃m. e. ꝓmit
tentia hic: habũtia saluatorẽ. In quo ñc̃ ꝓmiteit᷑. In futuro da¬
pars synagoge ñ attendentes celestia que ꝓmnte bant᷑ grandib. ti¬

Expanded text:
et regnum temporale. In his autem praeceptis figuralibus et promissis quaedam alia promittebantur spiritualia, unde ipsa praecepta, et promissa erant rerum in se latentium sacramenta. Praeter haec autem sacramenta bat promitti, quod animale est, id est, temporalia; deinde portanti imaginem poralibus volens eos Deus spiritales fieri, temporalia abstulit eis, et abunqui prius videntes pacem peccatorum haesitaverunt, sed ab hoc conversi sunt postea, ut solum peterent Deum sicut continet superior psalmus.aecepta moralia eadem, quae fuerunt in Veteri: non vero figuralia eadem. Promissa quoque et sacramenta non eadem. Ibi enim temporalia, sicut dictum est, promitttentia, hic habentia Salvatorem. In quo nunc promittitur, in futuro dapars synagogae non attendentes coelestia, quae promittebantur grandibus, ti
Abbreviated transcription (Latin):
ffeite. T̃ ytulus pͥs danid in ꝯsũmatione tab̾naculi.
Legitur in libro regum qd̃ in tempore heli sac̃dotis
absciso capite ⁊ palmis manuũ. fuit aũ in regionibus
hem̃ti. Ebullier̃t enim mures in t̾ra. ⁊ demoliebant᷑
eos.⁊ ꝯputruerunt ꝓminentes extales .i. podice ᷤᷤ eoꝵ.
hac gͥ plaga ꝑcussr. tand̾ retulerunt archam ingabaa:
anno iucesimo. ⁊ ꝓ pec̃co miserunt cum archa iux nrũm
mortuo saule ⁊ filio euis isbosech ꝓsꝑe regnaret: tulit
archam de gabaa in domum o bet̾hedom gethei. uͥ cum
fuiss tͥb mensib: adduxit eam dauid in ierłm. ⁊ intro¬
duxit eam in locosuo in medio tab̃naculi. qd tetend̾at
ludens: desig̃cato potuis tab̾na culo agit. qd̾ dñs septifor¬
bnaculi .i. in consid̾atione eccłie ꝯsũmate. in qua in hoc
scło contra diabolum militat᷑. Drimo monet de sacͥficiis
offerendis. Scd̾o agit de constitutione tab̾nacul uͥ uͥtutes

Expanded text:
est: PSALMUS DAVID IN CONSUMMATIONE TABERNACULI. Legitur in libris Regum, quod tempore Heli sacerdotis, abscisso capite, et palmis manuum. Fuit autem in regionibus  plaga vehementi: ebullierunt enim mures in terra, et demoliebantur eos, et computruerunt prominentes extales, id est, podices eorum. Hac igitur plaga percussi tandem retulerunt arcam in Gabaa anno vicesimo: et pro peccato miserunt cum arca juxta numermortuo Saule et filio ejus Isboseth, prospere regnaret, tulit arcam de Gabaa in Domum Obededom Gethaei, ubi cum fuisset tribus mensibus, adduxit eam David in Jerusalem, et introduxit eam in locum suum in medium tabernaculi, quod tetenderat ludens de significato potius tabernaculo agit, quod Dominus septiforbernaculi, id est, in consideratione Ecclesiae consummatae, in qua in hoc saeculo contra diabolum militatur. Primo monet de sacrificiis offerentis. Secundo agit de constitutione tabernaculi, ubi virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic reftoruit caro mea. ĩ munis a pec̾co. q̃ deflorũit ĩ adã
expec̃co. uł que pͥus floruit pecc̾i immuimitate. refloruit.i
it̾um floruit inresurrectione. ꝑꝑ qd̾ metu mortis ꝯsũpto.
ꝯfitebunt᷑ ei illi in quib ego sum. ⁊ egoĩo ꝯfitebor ei. ⁊ hoc
ex uoluntate mea .s. ñ ex timore sub lege. s libe cũ lege.

Expanded text:
et sic refloruit caro mea immunis a peccato, quae defloruit in Adam ex peccato. Vel quae prius floruit peccati immunitate, refloruit, id est, iterum floruit in Resurrectione. Propter quod metu mortis consumpto confitebuntur ei illi, in quibus ego sum, et ideo Confitebor ei, et hoc ex voluntate mea, non ex timore sub lege, sed libere cum lege.
Abbreviated transcription (Latin):
munitũ ut sal¬
uum me facias.
Qm̃i firmamentũ
meum ce refugiũ
meum es tu. De¬
us m̃s eripe me de
manu pecc̃oris:¬
ce de manu contͣ
legem agentis ce
iniqui ¶m̃ tues
patientia mea do¬
mine: dũe spes
mea a iuuentute
mea. In te cõfir¬
uatus sum ex uf̃o
de uentre matͥs
mee: tu es ꝓtector¬

Expanded text:
munitum ut salvum me facias quoniam firmamentum meum et refugium meum es tu Deus meus eripe me de manu peccatoris de manu contra legem agentis et iniqui quoniam tu es patientia mea Domine Domine spes mea a iuventute mea in te confirmatus sum ex utero de ventre matris meae tu es