comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
redire uoluissent. nullam se facturam
uiolentiam ꝑmittebat. Unde petro ex
ꝓuidentio ep̃is de ista scribens ait. De
qui letatur inunitate fidelui et re¬
neil. et eius manere unitate concordes.
Quod fore ñ dubito: si abiecto contenti¬
onis stimulo satisfier uob̾ ueraciter
dehus quib ẽ. dubietas intendatis.Re¬
meantis autem castorui notarũ mei edo¬
ctus relatione sum. fr̃nitatem ur̃am ad
me ht̃e cdesid̾ium ueniendi. si ꝓmissũ
fuerit. quia nullam molestiam sustine¬
bit. Hoc ego cognoscens. et opto et suctẽ¬
sus ardorem caritatis inuito: ut ad me
ueniendi debeatis laborem assumere.
qͣtinus parter conferentes. que uera et
redemptori sunt placita. et cõmuniter
loquanur. et modis om̃ib teneamus.
Ego uͦ diuine ꝓtectionis gr̃a suffragã¬
te satiffacere uobis. dequib dubitatis
ꝑatus sum. Et confido de om̃ipotentis
deinũ clementia: quia ita uob̃ satiffa¬
cciomea int̾us inherebit: ut nichil ca¬

Expanded text:
redire voluissent, nullam se facturum violentiam promittebat. Unde Petro et Providentio, episcopis de Istria, scribens, ait: « Deus qui laetatur in unitate fidelium et reae contineri, et in ejus manere unitate concordes. Quod fore non dubito si, abjecto contentionis stimulo, satisfieri vobis veraciter de his de quibus est dubietas, intendatis. Remeantis autem Castorii notarii mei edoctus relatione sum, fraternitatem vestram ad me habere desiderium veniendi, si promissum fuerit quia nullam molestiam sustinebit. Hoc ego cognoscens, et opto, et, succensus ardore charitatis, invito ut ad me veniendi debeatis laborem assumere: quatenus pariter conferentes, quae vera et Redemptori nostro sunt placita, et communiter loquamur, et modis omnibus teneamus. Ego vero, divinae protectionis gratia suffragante, satisfacere vobis de quibus dubitatis paratus sum, et confido de omnipotentis Dei nostri clementia, quia ita vobis satisfactio mea interius inhaerebit, ut nihil cha
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt depositi uolumꝰ ꝑmanere. Neum¬
quam eos sub qualitate excusationis
specie sacros orcdines reuocari decernimꝰ.
Nam nimis indignũ et contͣ eccl̃iastice
regłam discipline ẽ:ut honore quẽ non
ex meritis s ꝓ sceleris p̾mio ꝑceꝑe fun¬
gargur
ui tam̃ plus misccłie qmͣ distritte
nos conuenit oꝑ am dare iusticie:
eosdem eufimium atq thoma in ordine
locoq tantũmodo unde ad sacros ordi¬
nes ꝓmoti fuerant: uolumꝰ reuocarr.
et cunctis dieb uite sue eoꝵdem locoꝵs
rtinentiam. sicut consueuerãt ante ꝑ¬
cipiant. Clematiũ uͦ lectorem similiter
benignitatis intuitu. in ordine locoq
suo reuocandũ eẽ. constituo. Quib ⁊̃
om̃ib iclest paulo diacono. euphemio
thome atq clematio cõmoda sua se¬
cundum locum et ordinem in quo qͥsq
eoꝵ ẽ. sicut solitus erat acciꝑe: a p̃senti
indictione fr̃uitas ura sine aliqͣ stude¬
at minutione prebere.

Expanded text:
ti sunt depositi, volumus permanere; nec unti sunt depositi, volumus permanere; nec unquam eos sub qualibet excusationis specie in sacros ordines revocari decernimus. Nam nimis indignum, et contra ecclesiasticae regulam disciplinae est, ut honore quem non ex meritis, sed pro sceleris praemio percepere, fungantur. Quia tamen plus misericordiae quam districtae nos convenit operam dare justitiae, eosdem Euphemium atque Thomam, in ordinem locumque tantummodo, unde ad sacros ordines promoti fuerant, volumus revocari, et cunctis diebus vitae suae eorumdem locorum continentiam sicut consueverant ante, percipiant. Clematium vero lectorem similiter benignitatis intuitu in ordinem locumque suum revocandum esse constituo. Quibus etiam omnibus, id est Paulo Diacono, Euphemio, Thomae, atque Clematio commoda sua secundum locum et ordinem, in qua quisque eorum est, sicut solitus erat accipere, a praesenti indictione fraternitas vestra sine aliqua studeat imminutione praebere.
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽ. subtilius ꝑscrutari: nefortasse eoꝵ
sit comꝑata ꝯcordia. Que si qd̾ absit nõ
ex caritate. s exp̃mio facta constiterit.
maiori. hoc ẽmendatione plectendũ est.
Nam nos qui canonice reuelante deo
mala siquidem sunt uera resetare p̃.¬
ceclentia festinamꝰ: imissam postmo¬
dum culpam sine uindicta nlła rati
fetium. qͣmius culpa sua uehement
confundat atq reclarguas. quod de¬
ceptus ꝓmissione abacausatione nuꝑ
depostti quondam ep̃i sui destiterit. et
cupiditatis stulio silere cont᷑anima
suam potus qm ꝓꝑclece uera consensit.
diftrictos hanc ei culpã ignoscimꝰ. ato
tem eum oidine locoq suo recipiendũ
censemꝰ. Nam ei atemꝑe ꝓlate sentẽtie
afflictionem quam ꝑtrilit: crelimus
adiundictam huiꝰ culpe posse sufficere.
Eofimium u atq thomam qui ꝓ deserẽ¬
te accusatione sacros ordines acceꝑunt.
eisdem ordinib pruatos ẽe. atq ita sicu¬

Expanded text:
se est subtilius perscrutari, ne fortasse eorum se est subtilius perscrutari, ne fortasse eorum sit comparata concordia: quae si, quod absit, non ex charitate, sed ex praemio facta constiterit, majori hoc emendatione plectendum est. Nam nos qui canonice, revelante Deo, mala, si quidem vera sunt, resecare praecedentia festinamus, commissam postmodum culpam sine vindicta nulla ratiesentium, quamvis culpa sua vehementer confundat atque redarguat quod, deceptus promissione, ab accusatione nuper depositi quondam episcopi sui destiterit, et cupiditatis studio silere contra animam suam potius quam prodere vera consensit, districtos, hanc ei culpam ignoscimus, atque eum in ordine locoque suo recipiendum censemus. Nam ei a tempore prolatae sententiae affad vindictam hujus culpae posse sufficere. Euphemium vero atque Thomam, qui pro deserenda accusatione sacros ordines acceperunt, eisdem ordinibus privatos esse, atque ita sicu
Abbreviated transcription (Latin):
subdiacono fame plenitudine caruissẽ.
rimina semel audita¬
gregorius indiscussa nlłomͦ
preteribat: etiam si accusatus cum accu¬
satore suo redisset in grãm. Quaꝓptes
uniu̾sis ep̃is decorinthis scribens ait. De¬
siderii nr̃i ẽ: ad concordiam redire discor¬
ddes. et uitos eẽ in gr̃a eos quos diuiso
ab alterutra cdilectione uoluntatis facit
ẽẽ. cliuersitas. Scripta gͥ frat̾nitatis ure
negligentes: agnouimus qd̃ hii qui ⁊tͣ
adrianum fr̃ẽm et cocp̃m nr̃m aliqua di¬
xerant mͦ cum eodem ep̃o in amicitiam
cũ uenissent. et magna nob̾ ad presens
facta ẽ. de coꝵ unitate lecitia. Sed qm̃ ea
q̃ dicta sunt indiscussa remanere ñ pa¬
tim᷑: selis nr̃e cliaconem ad ea inuestigã
da dirigimus. Quia nũtiati nos facino¬
ris q̃litas uehement̾ impellit: ut eaq̃ au¬
diuimꝰ dissimulare nlłatenus debeamus.
p̃sertim cũ accusatores et accusatũ inter
se fecisse grãm indicastis. Hoc nob̾ neces¬

Expanded text:
subdiacono famae plenitudine caruisse. 32. subdiacono famae plenitudine caruisse. 32. Crimina semel auditaGregorius indiscussa nullo modo praeteribat, etiamsi accusatus, cum accusatore suo redisset in gratiam. Quapropter universis episcopis Corinthi scribens, ait: « Desiderii nostri est ad concordiam redire discordes, et unitos esse in gratia eos quos divisos ab alterutra dilectione voluntatis facit esse 653 diversitas. Scripta igitur fraternitatis vestrae relegentes, agnovimus quod hi, qui contra Adrianum fratrem et coepiscopum nostrum aliqua dixerant, modo cum eodem episcopo in amicitiam convenissent, et magna nobis ad praesens facta est de eorum unitate laetitia. Sed quoniam ea quae dicta sunt indiscussa remanere non patimur, Sedis nostrae dida dirigimus, quia nuntiati nos facinoris qualitas vehementer impellit ut ea quae audivimus dissimulare nullatenus debeamus, praesertim cum accusatores et accusatum inter se fecisse gratiam indicastis. Hoc nobis neces
Abbreviated transcription (Latin):
pena mł̃toꝵ possit ẽẽ. correctio. Cuius si
forte lenttatem diaconi sui adhuc opi¬
nio lacerata ñ commonet. et in hoc qd̃ nõ
credimus torpens extiterit: exꝑientia tua
hec que diximus faciat. et de illius nobis
neglectu renuntiet. Iccirco gregorius ño
ꝓbantem qd̃ obiecerat subdiaconũ offici¬
o uibet priuari. quia uixta canonicas
patium sententias qui calumpniamil¬
patam ñ ꝓͣbat penam decet incurrere: qm̃
sybasse reus utiꝙ sustinerer. Neꝑ he
quia crimen cliacono ꝓbare ñ potuie qm̃
impositionem manus qua carere potiuss
ñ habuit: ñ sacerdotio s officio caruit:
et tanqm̃ reuera infamis meruit uerbe¬
rib castigari. Nam cui cum trib testib
ueluti laico crimen qd̃ libet aꝓꝓbat᷑. ñ est
mirum qd̃ obiecit dum ꝓbare ñ sufficit
sicorꝑali infamie quẽadmodum laicus
exuiris similitudine subiungat᷑. Quod
eẽt diacono gͣlum amittere: hoc fuit fuit¬

Expanded text:
poena multorum possit esse correctio. Cujus si poena multorum possit esse correctio. Cujus si forte lenitatem diaconi sui adhuc opinio lacerata non commovet, et in hoc quod non credimus torpens exstiterit, experientia tua haec quae diximus faciat, et de illius nobis neglectu renuntiet. » Idcirco Gregorius non probantem quod objecerat subdiaconum officio jubet privari, quia, juxta canonicas Patrum sententias, qui calumniam illatam non probat poenam debet incurrere, quam, si probasset, reus utique sustineret. Ac peus crimen diacono probare non potuit, quoniam impositionem manus qua carere potuisset non habuit, non sacerdotio, sed officio caruit, et tanquam revera infamis meruit verberibus castigari. Nam cui cum tribus testibus veluti laico crimen quodlibet approbatur, non est mirum quod objecit dum probare non sufficit, si corporali infamiae, quemadmodum laicus, ex juris similitudine subjugatur. Quod enim esset diacono gradum amittere, hoc fuit
Abbreviated transcription (Latin):
cta canonica gregorius neminẽ
relinquebat: sic nimirum falsariũ de¬
latorẽ regulari tramite puniebat. Unde
anthemio subdiacono scribens ait. Cũ
fortius punenla sint crimina q̃ inson¬
tib et maxime sacris ordinib ingerunt᷑.
Quam sitis culpabiles om̃s qui incausa
ioh̾̃is diaconi resedistis attendite ut hy¬
larium criminatorẽ eius nlła exdiffini¬
tione ur̃a pena ueniens castigaret. Nec
illud ad executionem ur̃am ẽẽ. credatis
ydoneum: qd̃ uobis quasi iudicare uo¬
lentib. solus fr̃ et coep̃s nr̃ pascasius dicit᷑¬
deculisse. Nam si zelus in uobis rectitu¬
duus iuguisset: faciluis uni amultis
rationabilit̾ suaderi. qmͣ multi ab uno
pot̾ant sine causa differri. Quia gͦ tante
nequitie malum ñ debet sine ultione tnsi¬
re: supͣscrptum fr̃em nr̃m pascasium uo¬
lumus admoneri. ut eunclem hylarum
pͥus subdiaconi qd̃ indignꝰ fungit᷑ pri¬
uet officio. atq uerberib publice casfiga¬
tum faciat in exilium deportari: ut uniꝰ

Expanded text:
cta canonica Gregorius neminem relinquebat, sic nimirum falsarium delatorem regulari tramite puniebat. Unde Anthemio subdiacono scribens, ait: « Cum fortius punienda sint crimina quae insontibus et maxime sacris ordinibus ingeruntur, quam sitis culpabiles omnes qui in causa Joannis diaconi resedistis, attendite ut Hilarium, criminatorem ejus, nulla ex definitione vestra poena veniens castigaret. Nec illud ad excusationem vestram esse credatis idoneum, quod vobis, quasi judicare volentibus, solus frater et coepisdistulisse. Nam, si zelus in vobis rectitudinis viguisset, facilius uni a multis rationabiliter suaderi quam multi ab uno poterant sine causa differri. Quia ergo tantae digna non 725 debet sine ultione transire, supradictum fratrem nostrum Pascasium lumus admoneri, ut eumdem Hilarium prius subdiaconii, quo indignus fungitur, privet officio, atque verberibus publice castigatum faciat in exsilium deportari, ut unius
Abbreviated transcription (Latin):
scribendum. Pret̾ea planeta suꝑ dalma¬
ticam castanca: eungłium in sinistra
modꝰ crucis in dectͥa. Pallio mediocri a dex¬
tro uidelicet humero. sub pectore suꝑ stõ¬
machũ circulatim declucto. deinde sursil
tudine ñ ꝑ mediũ corꝑis. s ex lat̾e pendet.
circa u̾ticem uͦ tabule similituduie qd̾
uiuentis insigne ẽ p̾ferens ñ coronam.
Ex quo manifestissime declarat᷑. qͥa gre¬
gorius dũ aduiueret: suam similitudi¬
nem depingi salubrit̾ uolrut in quo possit
a sius monachis ñ ꝓ elationis gła sed ꝓ
cognite districtionis cautela frequerttus
tum officium solita pietate gub̾na.
bi etiam temꝑe petri archidiaconi &e iohi
egum eni. saturninꝰ monachꝰ dext̾a leuaq
beati gregorii effigies sc̃oꝵi apłoꝵ que
licet nõnunquam diuinitꝰ candela suc¬
cenditur: & in eiꝰdem similitudinis effigie
ꝓ regimine sui monasterii sepe beatꝰ gre¬
goruis presentatur
am ut pauca demultis contingam:

Expanded text:
scribendum. Praeterea planeta super dalmascribendum. Praeterea planeta super dalmaticam castanea, Evangelium in sinistra, modus crucis in dextra; pallio mediocri a dextro videlicet humero sub pectore super stomachum circulatim deducto, deinde sursum tudine, non per medium corporis, sed ex latere pendet; circa verticem vero tabulae similitudinem, quod viventis insigne est, praeferens, non coronam. Ex quo manifestissime declaratur, quia Gregorius dum adviveret, suam similitudinem depingi salubriter voluit, in qua posset a suis monachis, non pro elationis gloria, sed pro cognitae districtionis cautela, frequentius tum officium solita pietate guberna. 85. Ubi etiam tempore Petri archidiaconi, et Joannis hegumeni, Saturninus monachus dextra laevaque beati Gregorii effigies sanctorum apostollicet loco nonnunquam divinitus candela succenditur, et in ejusdem similitudinis effigie pro regimine sui monasterii saepe beatus Gregorius praesentatur. 86. Nam ut pauca de multis contingam,
Abbreviated transcription (Latin):
um gregorus eiꝰdem artificis ma¬
gisterio in rota gypsea pictus ostendi¬
tur. statura uista. et bene formata. fa¬
cie de paterne faciei longitudine. et ma¬
t̾ne rotunditate. ita medietaᷤᷤ temꝑata:
ut cũ rotunditate q̃dam decentissime
uideat᷑ eẽ. deducta. Darba pat̾no more
subfulua et modica: ita calua st̃. ut in
medio frontis gemellos cinicumnos rarũ¬
culos habeat. et dextorsum reflexoᷤ. Corona
rotũda ⁊ spatiosa capillo sb̃ nigͦ ⁊ decent̾
uitorto. sub auricule medium ꝓpencdẽ¬
te. Fronte spetiosa. elatis et longis. sed
exilib suꝑciliis. Ocłis pupilla furuis.
ñ quidem magnis. ẜ patulis sub ocula¬
rib plenis. Naso. a radice uergentium
cilioꝵ subtilit̾ diretto. cuta medium la¬
tiore: deinde paululũ recuruo. ꝙ in extre¬
larum honorabilit̾ ꝓminente. Colore a¬
quilino et inuido. nũdũ sicut ei cõtigit
postea cardiaco: uultu intuis. manibus
pulchris. teretib digitis. et habilib ad

Expanded text:
um Gregorius ejusdem artificis magisterio in rota gypsea pictus ostenditur, statura justa et bene formata, facie de paternae faciei longitudine et maternae rotunditate ita medie temperata, ut cum rotunditate quadam decentissime videatur esse deducta, barba paterno more subfulva et modica; ita calvaster, ut in medio frontis gemellos cincinnos rarusculos habeat, et dextrorsum reflexos; corona rotunda et spatiosa, capillo subnigro et decenter intorto sub auriculae medium propendente; fronte speciosa, elatis et longis, sed exilibus superciliis; oculis pupilla furvis non quidem magnis sed patulis; subocularibus plenis; naso a radice 177 vergentium superciliorum subtiliter directo, circa medium latiore, deinde paululum recurvo et in extrelarum decibiliter prominente; colore aquilino et vivido, nondum, sicut ei postea contigit, cardiaco; vultu mitis; manibus pulchris; teretibus digitis et habilibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
nolane cuutatis in aboridana domo com¬
manentes.: numniam uictus uestitusq
penuriam sustinere. Quib exprecepto
cdei subuenire nos conuenit: et mopiam
earum qͣntum possumus donante ño
subleuare. Preterea exꝑientie tue p̃senti
uissione mandamus: ut de hac presenti
nona indictione. quadraginta in auro
eis solilos dare debeas. Et deinceps succe¬
cdentib indictionib: annuos iuguiti so¬
lidos ministrare. qui tius possint ratio¬
nib imputare. Preterea paulino pbr̃o
monasteri scĩ erasmi qd̃ in latere morttis
serapti situm ẽ: sed et duob monachis in
oratorio sc̃i archangli seruientib quod in
lucullano castro. uixta sc̃i petti basilicam
ẽẽ clmnoscitur: binos te tantũmodo solidos
dare precipimus: qui et ip̃i tus rationib
impitent. Ita gͦ fac: ut impense mercediꝰ
tu quoq particrpatione sortiaris.
passione benigna m̃te ꝯcurrimus:
ñtis ꝓtuldubio peticionib dementem do¬

Expanded text:
Nolanae civitatis, in Aboridana domo comNolanae civitatis, in Aboridana domo commanentes, nimiam victus vestitusque penuriam sustinere. Quibus ex praecepto Dei subvenire nos convenit, et inopiam earum, quantum possumus, donante Domino, sublevare. Propterea experientiae tuae praesenti jussione mandavimus ut hac praesenti nona indictione quadraginta in auro eis solidos dare debeas, et deinceps succedentibus indictionibus annuos viginti solidos ministrare, qui tuis possint rationibus imputari. Praeterea Paulino, presbytero monasterii sancti Erasmi, quod in latere montis Soractis situm est, sed et duobus monachis in oratorio sancti Archangeli servientibus, quod in Lucullano castro juxta sancti Petri basilicam esse dignoscitur, binos te tantummodo solidos dare praecipimus, qui et ipsi tuis rationibus imputentur. Ita ergo fac ut impensae mercedis tu quoque participium sortiaris. passione, benigna mente concurrimus; nostris proculdubio petitionibus clementem Do
Abbreviated transcription (Latin):
aigus quidam luminosissimus: ꝑ tocuis
mundi latitudinem sue pastoralis solli¬
atudinis oculos circumtulerit: ñ ab re
forsitan duxerim ꝑstringendũ. Ait
enim in epła adtheomi subdiacono. Disce¬
ddenti tͥ mandauimꝰ. et postmodũ preceptiᷤ
discrirrentib inuinxisse me memini. ut
curam pauꝑum gereres. et si quos illic
egere cognoueris. scriptis recurrentib in¬
dlicares. et uix de paucis het facete curasti.
olo autem ut domne
pateriechie mee mox ut presentem
uissionem susceꝑis. offeras ad calciari¬
um puerors solidos qͣdraguita. et tritici
modios quadungentos. Domine pala¬
tine relicte urbici. solidos uiginti: et tri¬
tici modios trecentos. Domine biuiane
relicte felicis solidos iugiiti: et tritici mocdi¬
os trecentos. qui om̃s simul octoginta so¬
lidi in tius rationib imputent᷑. Sumam
uͦ pensionis subfestinatione adduito: et
ad paschalem diem domino auxiliante

Expanded text:
um, velut Argus quidam luminosissimus, per totius um, velut Argus quidam luminosissimus, per totius mundi latitudinem suae pastoralis sollicitudinis oculos circumtulerit, non ab re forsitan duxerim perstringendum. Ait enim in epistola Anthemio subdiacono: « Discenti tibi mandavimus, et postmodum praeceptis 67 discurrentibus injunxisse me memini, ut curam pauperum gereres, et si quos illic egere cognosceres, scriptis recurrentibus indicares; et vix de paucis haec facere curasti. olo autem ut domnae Pateriae, thiae meae, mox ut praesentem jussionem susceperis, offeras ad calciarium puerorum solidos quadraginta et tritici modios quadringentos; domnae Palatinae, relictae Urbici, solidos viginti et tritici modios trecentos; domnae Vivianae, relictae Felicis, solidos viginti et tritici modios trecentos qui omnes simul octoginta solidi in tuis rationibus imputentur. Summam vero pensionis sub festinatione adducito, et ad paschalem diem, Domino auxiliante,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Hec itaq om̃ia uigilanti cura emen¬
dare iam secundo ꝯmonita sc̃ĩtas ur̃a non
differat: ne si post hoc negligentes uos eẽ.
qd̃ ñ credimus senserimus: aliter mona¬
st̾iorum quieti ꝑspicere ꝯpellam̃. Nam
notũ uob̃ sit: quia tante necessitati seruo¬
rum dei ꝯgregationem amplius subia¬
cere ñ patimur
tem maximo ep̃o siracusano post aliqua.
Presbiteros. diaconos. ceteros q cuiꝰlibet
ordinis. clicos qui eccłus quo quomodo
militant: abbates fieri ꝑ monasteria. ñ ꝑ¬
mittas. S ut aut omissa clericatus mili¬
cia monachicis ꝓmoueantur ordinibus.
aut si mabbatis loco ꝑmanerere decreue¬
unt. clericatus nullatenus ꝑmittantur
hr̃e miliciam. Satis eium incongriumi
ẽ sicum unũ exhus ꝓsui magnitudine
diligenter quis ñ possit explere: ad utrũq
uidicetur idoneus. sic inuicem et eccłiastit
ordo uite monachice. et eccłiasticis utilita¬
tib regula monachos impediat.

Expanded text:
tur. Haec ita ue omnia vigilanti cura ementur. Haec ita ue omnia vigilanti cura emendare jam secundo commonita sanctitas vestra non differat, ne si post hoc negligentes vos esse, quod non credimus, senserimus, aliter monasteriorum quieti prospicere compellamur. Nam notum vobis sit quia tantae necessitati servorum Dei congregationem amplius subjacere non patimur. » Item Maximiano episcopo Syracusano post aliqua: « Presbyteros, diaconos, caeterosque cujuslibet ordinis clericos, qui in Ecclesiis quoquo modo militant, abbates fieri per monasteria non permittas; sed aut omissa clericatus militia, monachicis promoveantur ordinibus; aut si in abbatis loco permanere decreverint, clericatus nullatenus permittantur habere || militiam. Satis enim incongruum est, si cum unum ex his pro sui magnitudine diligenter quis non possit explere, ad utrumque videatur idoneus, sicque invicem et ęcclesiasticus ordo vite monachice et ecclesiasticis utilitatibus regula monachatus impediat.
Abbreviated transcription (Latin):
remaneret. frat̾nitati ur̃e eadem scripsisse noᷤ¬
recolus. Et quia ut comperimꝰ in huius
rei haccenus correptione: cessatuni ẽ. Hec
ad uos iterum p̃iuidimus scripta dirigere.
Hortamur gͦ ut om̃i mora. omniq excusa¬
tione sũmota. tta monasteria ip̃a ab huius¬
modi stuleatis gra os uamine releuare:
quatinus nullam deinceps in eis dericiuł
hi qui in sacrario sunt ordine ꝯstituti. ob
aliuid habeant. nͥ orandi tantũmodo causa
accedendi licentiam: aut si forte ad ꝑagenda:
sacra missarum fuerint inuitati misteria.
S ne uel ꝑcuiꝰlibet monachi aut abbatis
ꝓmotionem. onus aliquod fortasse susti¬
neatit. Studendum nob̾ est. ut siquispiam
abbatum aut monacharum ex quocũꝙ
monast̾io ad dericatus officium. ual or¬
dinẽ sacium accesserit: ñ illic aliquantha¬
beat ut dixius ulterius potestatem.
nemonastia huius occasionis uelamine
ea que ꝓhibemus sustinere onera. opellã¬

Expanded text:
remaneret, fraternitati vestrae eadem nos scripsisse remaneret, fraternitati vestrae eadem nos scripsisse recolimus. Et quia, ut comperimus, in hujus rei hactenus correctione cessatum est, haec ad vos iterum praevidimus scripta dirigere. Hortamur ergo ut, omni mora omnique excusatione submota, ita monasteria ipsa ab ejusmodi studeatis gravamine relevare, quatenus nullam deinceps in eis clerici, vel hi qui in sacro sunt ordine constituti, ob aliud habeant, nisi orandi tantummodo causa, accedendi licentiam, aut si forte ad peragenda sacra missarum fuerint invitati mysteria. Sed ne, vel pro cujuslibet monachi aut abbatis promotione onus aliquod fortasse sustineant, studendum nobis est ut si quispiam abbatum aut monachorum ex quocunque monasterio ad clericatus officium vel ordinem sacrum accesserit, non illic aliquam habeat, ut diximus, ulterius potestatem, ne monasteria, hujus occasionis velamine, ea quae prohibemus sustinere onera compellan
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt. Dumq hi qui sunt eccłus fing̃t
se religiose uiuere: monasterus p̃poni appe¬
tunt. et ꝑ eoꝵ uitam monasteria destruunt᷑
Nemo et enim potest et eccłiasticis obseqͥis
deleruire: et in monachica regula orclinate
ꝑsistere. ut ipse districtionem monasterii te¬
neat: qui cotidie in ministerio eccl̃astico co¬
gitur ꝑmanere. Proinde frat̾nitas tua
hoc si quolibet in loco factum ẽ emendare
festinet: quia ego nullo modopatior loca sa¬
cra. ut ꝑ dericoꝵ ambitum destruantur.
tem mariniano ep̃o rauenne.
Dudum ad nos multoꝵ relatione ꝑuene¬
rat: monasteria in rauennatib partib con¬
stituta. om̃ino clericoꝵs ur̃oꝵ dominb pre¬
grauari: ita ut occasione qͣi regiminis. et
quod dici graue ẽ uelut inꝓpͥetate possideãt.
Quib ñ modicum condolentes: decessori
nr̃o litteras misimus. ut hoc emendare per
om̃ia debuisset. Sed qm̃ uite est t̾mino
citius occupatus: ne hoc onus monasterio

Expanded text:
facta sunt, dumque hi qui sunt in Ecclesiis fingunt facta sunt, dumque hi qui sunt in Ecclesiis fingunt se religiose vivere, monasteriis praeponi appetunt, et per eorum vitam monasteria destruuntur. Nemo etenim potest, et ecclesiasticis obsequiis deservire, 66 et in monachica regula ordinate persistere, ut ipse districtionem monasterii teneat qui quotidie in ministerio ecclesiastico cogitur permanere. Proinde fraternitas tua hoc quolibet in loco factum est, emendare festinet, quia ego nullo modo patior ut loca sacra per clericorum ambitum destruantur. » Item Mariniano episcopo Ravennae: « Dudum ad nos multorum relatione pervenerat monasteria in Ravennae partibus constituta omnino clericorum vestrorum dominio praegravari, ita ut occasione quasi regiminis ea, quod dici grave est, velut in proprietate possideant. Quibus non modicum condolentes, decessori vestro litteras misimus, ut hoc emendare per omnia debuisset. Sed quoniam vitae est termino citius occupatus, ne hoc onus monasteriis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs ego studio breuitatis omisi. potent inue¬
nui: mod̾ationis frena frequenter imposu¬
it. Unde anthemi subdiacono. ꝓ pascasio ẽpo.
qui ꝑ semet ipsum sibimet maior domus.
et uice dominus ꝑmanebat: intercetera p̃¬
cepit dicens. Uolumus aut̃ ut frater nr pas¬
casius. et uice dñm sͥ ordinet et maiorem do¬
mus: qͣtinus possit uł hospitib suꝑueni¬
entib. uł causis que inueniunt᷑: idoneus
et paratus existere. Siuͦ uł negligentem
eum ꝓspicit. uł ea que dicimus implere dis¬
ferentem: om̃is cderus euis adhiberi debet.
ut ꝯmuni consilio ip̃i eligant. quoꝵ ꝑsone
ad ea que p̃diximus ualeant ordinari.
tem rauennatib dericis ad
monasterioꝵ regimina importune tendẽ¬
tib: restitit ioh̃i rauennati ep̃o. scribens.
Puenit ad me qd̃ in ecclesiis fratnitatiᷤ tue
aliqua loca dudum monasterus consecͣta:
nunc habitacła dericoꝵ. aut etiam laicoꝵ

Expanded text:
quas ego studio brevitatis omisi, poterit invequas ego studio brevitatis omisi, poterit inveniri, moderationis frena frequenter imposuit. Unde Anthemio subdiacono pro Paschasio episcopo, qui per semetipsum sibimet major domus, et vicedominus permanebat, inter caetera praecepit, dicens: « Volumus autem ut frater noster Paschasius et vicedominum sibi ordinet, et majorem domus, quatenus possit, vel hospitibus supervenientibus vel causis, quae eveniunt, idoneus et paratus existere. Si vero vel negligentem eum prospicis, vel ea quae dicimus implere differentem, omnis clerus ejus adhiberi debet, ut communi consilio ipsi eligant quorum personae ad ea quae praediximus valeant ordinari. » Item Ravennatibus clericis, ad monasteriorum regimina importune tendentibus, restitit, Joanni Ravennati episcopo scribens: « Pervenit ad me quod in Ecclesiis fraternitatis tuae aliqua loca dudum monasteriis consecrata nunc habitacula clericorum, aut etiam laicorum
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰq ꝑsonis singillatim committi
debere iubebat asserens. quia sicut in uno
corꝑe młta membra habemus: om̃ia aitẽ
membra ñ eundem actum habent. ita ĩ eccł̃ie
corꝑe. sccł̃m ueridicam pauli seritentiam. in
uno eodemq sp̃u. Alii conferendumẽ. hoc
officium: alii ꝯmittendum ẽ illud. Neq
uni qͣntum libet exerittate ꝑsone: uno tẽꝑe
duarum rerũ officia ꝯmittenda sunt. Q̾a
si totum corpꝰ oculus. uͥ auditus: Sicut enĩ
uauetas membroꝵ ꝑ diuersa officia. et ro¬
bur corꝑis seruat. et pulchritudinẽ represẽ¬
tat: ita uarietas ꝑsonarum ꝑ diuersa ni¬
chilominus officia distributa. et fortitu¬
dinem et uenustatem sc̃e dei eccł̃ie manife¬
stat. Et sicit in decorum ẽ. ut in corꝑehuma¬
no alterum membrum alt̾ius fungatur
officio. ita nimirum noxium simulq tur¬
pissimũ. si singła rerum ministeria. ꝑsonis
totidem ñ fuerint distributa. Hinc ẽ. quod
quibꝰdam ambitiosis. sicut in sius litteris

Expanded text:
que personis singillatim committi debere jubebat, asserens quia sicut in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eumdem actum habent , ita in Ecclesiae corpore, secundum veridicam Pauli sententiam, in uno eodemque spiritu, alii conferendum est hoc officium, alii committendum est istud; neque uni, quantumlibet exercitatae personae, uno tempore duarum rerum officia committenda sunt, quia si totum corpus oculus, ubi auditus? Sicut enim varietas membrorum per diversa officia et robur corporis servat, et pulchritudinem repraesentat, ita varietas personarum per diversa nihilominus officia distributa, et fortitudinem, et venustatem sanctae Dei Ecclesiae manifestat. Et sicut indecorum est ut in corpore humano alterum membrum alterius fungatur officio, ita nimirum noxium simulque turpissimum, si singula rerum ministeria personis totidem non fuerint distributa. Hinc est quod quibusdam ambitiosis, sicut in suis litteris,
Abbreviated transcription (Latin):
tro ꝑ angliam ꝯsecrata sunt loca. hunc
potissimũ restaurandũ elegit: quia ñ
solum ut supͣdiximus celestis uisionis
oraculo. s etiam antiqͥssimi attestatione
miracłi istum eididicit p̃ om̃ib cariorẽ.
Qd̃ licet pret̾ mat̾iam ẽe iudeatur. ad
ostendendam tam̃ regis in hac electione
industriam. huic oꝑi nr̃o credimꝰ inse¬
rendũ De eccł̃ia Westmonasterii qũa b̃s

Expanded text:
tro per Angliam consecrata sunt loca, hunc potissimum restaurandum elegit, quia non solum, ut supra diximus, coelestis visionis oraculo, sed etiam antiquissimi attestatione miraculi istum ei didicit prae omnibus chariorem. Quod licet praeter materiam esse videatur, ad ostendendam tamen regis in hac electione industriam, huic operi nostro credimus inserendum. De ecclesia Westmonasterii quam s
Abbreviated transcription (Latin):
redeo uolumus synodum congregare: atq
in eo reuerentissimo fr̃inr̃o a regio ep̃o. et
dilectissimo filio nr̃o criaco abbate. me

Expanded text:
re Deo volumus synodum congregare, atque in ea reverentissimo fratri nostro Aregio episcopo et dilectissimo filio nostro Cyriaco abbate me
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃to harfager. multa cdlasse cũ exercitu
multo contra frẽm pugnat᷑us applicuit
in angliam. Contͣ quos aciem ꝓducens
haralous: uctor extitit tostinus in bello.
liatus angloꝵ aut misere occubuit. aut ut

Expanded text:
nomento Harfager, multa classe cum exercitu multo contra fratrem pugnaturus applicuit in Angliam. Contra quos aciem producens Haroldus, victor exstitit, Tostinus in bello pliatus Anglorum aut misere occubuit, aut ut
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ coetaneoꝵ ꝯciliaret affectum. Iam &¬
in illa etate frequentare eccl̃am clulce ha¬
ut̾esse sollempniis. uisitandis monaste¬
riis oꝑam dare: quos sanctiores sciebat
sͥ amicos in amicitiam copłare. Quorum
duo quos familiariori ampleccebat᷑ affe¬
ctu. ipsi in extremis agenti apparuisse di¬
cuntur. sicut in sequentib edocebimus.

Expanded text:
sibi coaetaneorum conciliaret affectum. Jam sibi coaetaneorum conciliaret affectum. Jam in illa aetate frequentare ecclesiam dulce hainteresse solemniis, visitandis monasteriis operam dare, quos sanctiores sciebat sibi monachos in amicitiam copulare; quorum duo quos familiariori amplectebatur affectu, ipsi in extremis agenti apparuisse dicuntur, ut in sequentibus edocebimus
Abbreviated transcription (Latin):
atusitaꝙ puerbeatus sacri baptis¬
matis unda ꝑfunditur. & sacto ꝑ¬
unccus crismate xp̃o plenus incorꝑatur.
effectusq sci sp̃s domicilium in eiꝰ discipli¬
na nutritur. Ixruerttib paulo post in an¬
gliam harbaris. & maximam insule por¬
tione cede incendioq uastantib: regina
cum filiis in normanniam tͣnsponitur.
ut rex graui sartina sollutandinis lib̾a¬
tus. tanto auclatiꝰ hostes uł ꝓpelleret uel
exciꝑet qͣnto de uxore simus filiis q secu¬
rus. nichil eis adu̾si ex cuiꝰqm ꝓditione
timeret. Creuit aũ puer ed wardus & cõ¬
fortatus ẽ: fuitq dominꝰ cum ed. & om̃ia
eiꝰ oꝑa dirigebat. Uiuebat in auita domo
inter pueros puer. immunis tam̃ ab hũ
uictis quib ueł etas illa uł hominũ ge¬
nus illud implicari solet. AAIgebat par¬
uulus qũedam honestis acmnaturis mo¬
rib senem. corꝑt castus. sermone rarus.
simplex actu. purus affectu: quo mira
benuiolentia officiisq gratiosis. om̃ium

Expanded text:
ismatis unda perfunditur, et sacro prunctus chrismate Christo plenius incorporatur, effectusque sancti Spiritus domicilium, in ejus disciplina nutritur. Irruentibus paulo post in Angliam barbaris, et maximam insulae portionem caede incendioque vastantibus, regina cum filiis in Normanniam transponitur; ut rex gravi sarcina sollicitudinis liberatus, tanto audacius hostes vel propelleret vel exciperet, quanto de uxore simul filiisque securus, nihil eis adversi ex cujusquam proditione timeret. Crevit autem puer Edwardus et confortatus est, fuitque Dominus cum eo et omnia ejus opera dirigebat. Vivebat in avita domo inter pueros puer, immunis tamen ab his vitiis quibus vel aetas illa vel hominum genus illud implicari solet. Agebat parvulus quemdam honestis ac maturis moribus senem, corpore castus, sermone rarus, simplex actu, purus affectu, quo mira benevolentia officiisque gratiosis omnium
Abbreviated transcription (Latin):
gitur beatus ermelandus int̾ amministra¬
tiones necessarias cure cõmissoꝵ sͥ fratrs̃.
libuit ut ẽ consuetudinis quibꝰdam ue¬
teranis remissius imbecillitati senilis eta¬
tis consulentib uitam ducere: sed cum
augĩto tempors rigori sue conu̾satioĩs
quicqͥd ualuit uirtutis studuit augere
Dispendium ñ paruum arbitrabatur
si ñ cotidie aliquio uirtittis sius adiun¬
geret exercitiis. Nam cum ad senilem ue¬
nisset etatem. paruum oratorium in ho¬
nore sci leodegarii martyris iuxta fores
monasterii ad orientem uergentes con¬
struxit: in quo relicto pastoralis cure re¬
gimine. qd̃ ñ ambitionis fastu. sed netes¬
erat: dans fr̾ib licentiam ut uicariũ gͥ
prẽm eius sustituerent loco⁊ ip̃e cdeincep̾
serettusit. ut ab om̃i non solum suꝑflue
quinetiam iuste quantum fragili

Expanded text:
gitur beatus Aermenlandus inter amministrationes necessarias curae commissorum sibi fratrum libuit, ut est consuetudinis quibusdam veteranis, remissius inbecillitati senilis aetatis consulentibus, vitam ducere; sed cum augmento temporum rigori suae conversationis quicquid valuit virtutis studuit augere. Dispendium non parvum arbitrabatur, si non cotidie aliquid virtutis suis adiungeret exerciciis. Nam cum ad senilem venisset aetatem, parvum oratorium in honore sancti Leodegarii martyris iuxta fores monasterii ad orientem vergentes construxit, in quo, relicto pastoralis curae regimine, quod non ambitionis fastu, sed neceserat, dans fratribus licentiam, ut vicarium sibi patrem eius substituerent loco, ipse deinceps se retrudens, ut ab omni non solum superfluae, quin etiam iustae, quantum fragili
Abbreviated transcription (Latin):
ipsuis ꝑsynodum decisa ẽ: in qua aꝑte
cognoui. quia eius adu̾sarii eum facere
hereticum uoluerunt. et dui conati ft̃.

Expanded text:
per synodum decisa est, in qua aperte cognovi quia ejus adversarii eum facere haereticum voluerunt, et diu conati
Abbreviated transcription (Latin):
quatinꝰ dũ illi assidue mͥdm laudauer̃t
& sc̃is augeatur gła. & tͥ indulgentia. Cui
loco quicqͥuid contuleris. uł collatum ẽ.
uel conferetur: ut iatum sit apłica au¬
ccoritate p̾cipunus. s& ut semp habita.¬
tio monachoꝵ sit. ꝙ ulłli laice ꝑsone nͥ
regi subdatur. & quecũq priuilegia
ibi ꝯstituere uolueris ad horiorem ptiñe¬
tia concelimiis & robustissima aucto¬
ritate ꝯfirmamꝰ: & infractores eoꝵ elna

Expanded text:
quatinus dum illi assidue inibi deum laudauerint quatinus dum illi assidue inibi deum laudauerint et sanctis augeatur gloria et tibi indulgentia Cui loco quicquid contuleris uel collatum est uel conferetur ut ratum sit apostolica auctoritate praecipimus et ut semper habitatio monachorum sit et nulli laicae personae nisi regi subdatur et quaecunque priuilegia inibi instituere uolueris ad honorem dei pertinentia concedimus et robustissima auctoritate confirmamus et infractores eorum aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
dei. dilecto filio ewxardo angloꝵ regi: sa¬
litem & apłicam benedictionem. Qm̃
uoluntatem tuam laudabilem &r deo
gͣtam agnouimus. gr̃as agimus ei per
quem reges regnant. & pͥncipes iusta de¬
scõ capite ꝯiuncti unus sp̃c sũt. & pias p̃¬
ces equalit̾ audiunt. & qr istat peridita¬
ri regionem anglicam extua discessione.
qui freno iusticie sediciosos eiꝰ motꝰ cohibeᷤ
di absoluimꝰ te apeccato illiꝰuoti ꝓ quo d̾i
offensam tues. & ab om̃ib negligentiis ⁊
iquitatib tius. ea nimirũ potestate usi
qͣm dñs in beato petro ꝯcessit nob̾ dicens.
queq solu̾itis suꝑ t̾ram soluta er̃t & ince¬
lis. Deinde p̾cipimus tͥ sub nomine sc̃e obe¬
dientie & penitentie. ut expensas qͣs ad it̾
istud ꝑ aueras pauꝑib eroges: & cenobiũ
monachoꝵ in honore sc̃i petri apłoꝵ prin¬
cipis aut nouum ꝯstruas. aut netustum
emencles & augeas. & sufficientiam ui-¬
ctualiũ fr̃ib detius rectlitib constituas:

Expanded text:
ardo Anglorum regi salutem et apostolicam benedictionem Quoniam uoluntatem tuam laudabilem et deo gratam agnouimus gratias agimus ei per quem reges regnant et principes iusta desuo capite coniuncti unus spiritus sunt, et pias preces equaliter audiunt, et quia constat periclitari regionem Anglicam ex tua discessione qui freno iustitiae sediciosos eius motus cohibedi absoluimus te a peccato illius uoti pro quo dei offensam times et ab omnibus negligentiis et iniquitatibus tuis, ea nimirum potestate usi, quam dominus in beato Petro concessit nobis, dicens, 'Quecunque solueritis super terram, soluta erunt et in coelis.' Deinde precipimus tibi sub nomine sanctae obedientie et poenitentie, ut expensas quas ad iter istud paraueras pauperibus eroges et coenobium monachorum in honore sancti Petri apostolorum principis aut nouum construas aut uetustum emendes et augeas et sufficientiam uictualium fratribus de tuis redditibus constituas
Abbreviated transcription (Latin):
in edwardo ppłs pacem. ꝓcetes głam. eccł̃a
lib̾tatem. Tunc eleuatus ẽ. sol & luna ste¬
tit in ordine suo qͣndo edwardo gła et
honore coronato. sacerdotes sapientia &
sc̃itate fulgebant. monasteria om̃i religi¬
one pollebant. agebat clerus in officio suo.
oe ppłs stabat in gradu suo. Uidebatur
etiam t̾ra fecundior. aer salubrior. solsere¬
nior. maris unda placatior. Quidni reg
nante rege pacifico. in uno uinclło pacis
om̃ia ꝯuenirent. ut nichil pestilentiosũ
eẽt in aere. nichil inmari tempestuosũ. in
t̾ra nichil infecundum. nichil in ordina¬
tum inclero. nichil in plebetumultuosũ:
fama tante feluttatis ip̃o summ̃te imꝑiũ
ad uiciͣa queq regna defertur. reges et
pͥncipes ꝓ tanta rerum mutatione ad¬
miratione ꝑcelluntur. & cum tanto
regefeclus inire. amicitias iungere pa¬
cem ꝯponere gratulant᷑. Imꝑator roma¬
nus cũi cognatam nepos ceges filĩ el miĩ¬

Expanded text:
in Edwardo populus pacem, proceres gloriam, ecclesia in Edwardo populus pacem, proceres gloriam, ecclesia libertatem. Tunc elevatus est sol et luna stetit in ordine suo, quando Edwardo gloria et honore coronato, sacerdotes sapientia et sanctitate fulgebant, monasteria omni religione pollebant, clerus in officio suo, populus stabat in gradu suo; videbatur etiam terra fecundior, aer salubrior, sol serenior, maris unda pacatior, quoniam diu rege pacifico regnante, in uno vinculo pacis omnia convenirent, ut nihil pestilentiosum esset in aere, nihil in mari tempestuosum, in terra nihil infecundum, nihil inordinatum in clero, nihil in plebe tumultuosum. Fama tantae felicitatis ipso sumente imperium, ad vicina quaeque regna defertur. Reges et principes pro tanta rerum mutatione admiratione procelluntur, et cum tanto rege foedus inire, amicitias jungere, pacem componere gratulantur. Imperator Romanus cujus cognatam regis nepos filius Eadmun
Abbreviated transcription (Latin):
b lomiore. Sigͥ fuers metũ &e custoliera
me. &t recdipxeiis me in regnum patris m̃r
in ube q̃ cum suo coapło requiescit. dean¬
nuente. te regente te comitante. me uisita¬
cuirum ꝓmuto. Dix̾at. & ex hinc uir beatus
ficle robustior. spealacrior: expectans expecta¬
uit dñm. & ñ est confusus ab expectatione
sua. Enithone enun reb humanis ecemp¬
to. filiisq ciꝰ immat᷑a morte p̃reptis: angli
danico iugo qͣi ab epgyaca seruitute libe¬
rati. beatum edwartlum cui neclũ nato
tota insula fidem fecerat. in regnũ elege¬
runt. Quem cum sũmo honore maximo¬
ꝙ om̃ium tripudio receptum in angliã.
archiep̃i cantu ariensis salicet & eboracẽsis
cum uniu̾sis fere anglie ep̃is unx̾unt &
consecrauer̃t in regem. Que tinc angłis
gła. que tunc om̃ib in ꝯmune leticia. cũ
relisse cern̾etur antiqͣ felicitas. & que fere
desꝑabilit̾ plorabantur amissa: reciꝑet

Expanded text:
bus fortiorem. Si igitur fueris mecum et custodieris bus fortiorem. Si igitur fueris mecum et custodieris me, et reduxeris me in regnum patris mei,in urbe qua cum suo coapostolo requiescit, te annuente, te regente, te comitante, me visitaturum promitto. » Dixerat, et exhinc vir beatus fide robustior, spe alacrior, exspectans exspectavit Dominum et non est confusus ab exspectatione sua. Cnutone enim rebus humanis exempto, filiisque ejus immatura morte praereptis, Angli Danico jugo quasi ab Aegyptia servitute liberati, beatum Edwardum cui necdum nato tota insula fidem fecerat, in regem elegerunt, quem cum summo honore maximoque omnium tripudio receptum in Angliam, archiepiscopi Cantuariensis scilicet et Eboracensis cum universis fere Angliae episcopis unxerunt et consecne laetitia, cum redisse cerneretur antiqua felicitas, et quae fere desperabiliter plorabatur, amissam reciperet
Abbreviated transcription (Latin):
iurtutis. Timebat impioꝵ qͣs sepe fuerat
exꝑtus insidias. & ne a sius ꝓderet᷑ uł ab
hostib emeretur ad mortem: plurimum
formidabat. Inuento aut̃ osilio salutari:
more suo deo ꝓsternitur. & huiꝰmodi u̾b̃
suam deplorans solitudinem. ecceiquit
dñe ñ ẽ. mͥ auxilium inme. & necessarii ni
recessert a me. Amici mei os ꝓximi mei ad¬
u̾sum me appropinqͣuerũt &e steterunt.
Pater m̃s post młtos labores reb huma¬
nis excessit. fr̃s meos crͣidulitas ꝓditors
absorbuit. nepotes in exilium acti sunt.
mat̾ emuli nr̃i nuptiis tͣclita echoste mͥ
uitricum fecit. Ita relictus sum solus. &
q̃runt animam meã. S tͥ dñe derelictus
sum pauꝑ. pupillo tu eis adiutor. Tu
qͣndam ediuinum nobilissimũ gentis nr̃e
iurũ expositum morti. mirabili mͦ &e uite
reseruasti &e regno. Tu illud anglie decus
sc̃m oswaldum regem factum ex exule.
ꝑ signum cruçis reclidisti cunctis hosti¬

Expanded text:
virtutis. Timebat impiorum, quas saepe fuerat virtutis. Timebat impiorum, quas saepe fuerat expertus, insidias, et ne a suis proderetur, vel ab hostibus emeretur ad mortem plurimum formidabat. Invento autem consilio salutari, more suo Deo prosternitur, et hujusmodi verbis suam deplorans solitudinem: « Ecce, inquit, domine, non est mihi auxilium in me, et necessarii mei recesserunt a me. Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt et steterunt. Pater meus post multos labores rebus humanis excessit, fratres meos crudelitas persecutorum absorbuit, nepotes in exsilium acti sunt, mater aemuli nostri nuptiis tradita ex hoste mihi vitricum fecit. Ita relictus sum ego solus, et quaerunt animam meam. Sed tibi, Domine, derelictus sum pauper, pupillo tu eris adjutor. Tu quondam Eadwinum nobilissimum gentis nostrae virum expositum morti mirabili modo et vitae reservasti et regno. Tu illud decus Angliae sanctum Oswaldum regem factum ex exsule, per signum crucis reddidisti cunctis hosti
Abbreviated transcription (Latin):
& exaltati sunt fluctꝰ eiꝰ ext̾nisq ma¬
lis accessit ciuilis discordia. adeo ut quis
cui crederet. quis cui m̃tis sue secreta com¬
mitteret. nesciret᷑. Plena erat ꝓditorib
insula: nusqm tit̃ta fides. nitsqmͣ siue
suspitione amor. sermo sine simulatione.
Landem eo usq ꝓditio cuulis. & astucia
ꝓcessit hostilis. ut defuncto rege magna ꝑs
ni qui regnũ inuaserat manus darent: ꝑem¬
ptoq inuictissimo rege edmundo patern
honoris simus laboris herecle. etiamfilios
eiuis ad huc incunis agentes. barbaris mit¬
terent occicendos. Exchinc cum cnthoni
om̃ia ꝓuoto cessissent timens ne heres le¬
gitimus regnũ qõ sͥ uire debebat᷑ aliqñ
normannica fultus uirtute reposceret.
ut ducis dͥ arcius colligaret affectum. em¬
mam defuncti regis relictam duxit uxo¬
rem. Emenso autem temꝑe ebwredꝰ eduar¬
mangliam. in audita credulitate ab ho
humano destitutꝰ auxilio iuuebat exul
patrie s ñ uisticie regni ñ filei. honoris ñ

Expanded text:
 exaltati sunt fluctus ejus externisque malis accessit civilis discordia, adeo ut quis cui crederet, quis cui mentis suae secreta committeret nesciretur. Plena erat proditoribus insula: nusquam tuta fides, nusquam sine suspicione amor, sermo sine simulatione. Tandem eo usque proditio civilis et astutia processit hostilis, ut defuncto rege magna pars ni qui regnum invaserat manus darent, peremptoque invictissimo rege Eadmundo paterni honoris simul et laboris haerede, etiam filios ejus adhuc in cunis agentes barbaris mitterent occidendos. Exhinc cum Cnutoni omnia pro voto cessissent, timens ne haeres legitimus regnum quod sibi jure debebatur, aliquando Normannica fultus virtute reposceret, ut ducis sibi arctius colligaret affectum, Emmam defuncti regis relictam duxit uxorem. Emenso autem tempore Alfredus, Edwarransvectus, inaudita crudelitate ab hoshumano destitutus auxilio, vivebat exsul patriae sed non justitiae, regni non fidei, honoris non
Abbreviated transcription (Latin):
post cet̾a scribit dicent. Pret̾ea indico qr
treauit de ur̃o oꝑe in laudib dei hoc. qd̃
narrante cognoui. Qui cum ur̃a exceb¬
lertia constitittõem qͣndam ꝯtra uide¬
orum ꝑfidiam dedisset. inquib ꝓlata
fuerat rettitudinem ur̃e m̃tis inflectẽ¬
re pecuniarum sũmam offerendo mol¬
liti sũt. Quam excellentia ur̃a contẽp̃¬
sit: ut in oĩmpotentis dei placere iudicio
requirens. auro innocentiam pͣtulit
Qua in re mͥ dauid regis factum ad
memoriam uenit. Cui dum concu¬
pita aqua de cysterna bethlemitica q̃
int̾ hostiles cuneos habebatur. absequẽ

Expanded text:
post caetera scribit, dicens: « Praeterea indico, quia post caetera scribit, dicens: « Praeterea indico, quia crevit de vestro opere in laudnarrante, 156 cognovi, quia cum vestra excellentia constitutionem quamdam contra Judaeorum perfidiam dedisset, ii de quibus prolata fuerat rectitudinem vestrae mentis inflectere, pecuniarum summam offerendo, moliti sunt, quam excellentia vestra contempsit, et omnipotentis Dei placere judicio requirens, auro innocentiam praetulit. Qua in re mihi David regis factum ad memoriam venit, cui dum concupita aqua de cisterna Bethlehemitica, quae inter hostiles cuneos habebatur, ab obseque
Abbreviated transcription (Latin):
obrem leoni catenensi ẽpo. Res inqͥt
ad nos om̃ino detestabilis. et legibus
intmica ꝑuenit. Que si uera ẽ frat̾ni¬
tatem tuam uehement̾ accusat. quiade
minori sollicitudine ꝓbat ẽe. culpabilẽ.
Comperimus aut̃ qd uidei uel samarei
degentes cathene pagana mancipia eme¬
rint: atq ea circuncidẽ ausu temerario
p̾sumpserint. Iccuto necesse ẽ: ut om̃i
modo zelum in hac causa sac̾dotalẽ
ex̾ceas. et cum om̃i hec uiuacitate acsol¬
luttudine studeas ꝑscrutari. Et sitta
reppereris: mancipia ip̃a sine mora in
libertatem modis om̃ib iundica et
eccłiasticam eis tuicionem impende.
Nec quisꝙ dominos eoꝵ dep̃cio quoli¬
bet modo reciꝑe patiaris. Qui ñ solum
hoc dampno multandi. s etiam alia
erit pena de legib feriendi.
ane quia iudeoꝵs ꝑfidia zelum
xp̃ianoꝵ datis contra se munerib
ludificare solebat: ñ solum nil ab eis¬
penitus accipiebat. quin immo eoꝵ:
munera. gregorius exetrabilia iudica¬
bat. Unde recharedo regi. uiusigothaꝵ

Expanded text:
obrem Leoni, Catanensi episcopo: « Res, inquit, ad nos omnino detestabilis et legibus inimica pervenit, quae, si vera est, fraternitatem tuam vehementer accusat, quia eam de minori sollicitudine probat esse culpabilem. Comperimus autem quod Samaraei degentes Catanae, pagana mancipia emerint, atque ea circumcidere ausu temerario praesumpserint. Atque idcirco necesse est ut omni modo zelum in hac causa sacerdotalem exerceas, et cum omni hoc vivacitate ac sollicitudine studeas perscrutari; et si ita repereris, mancipia ipsa sine mora in libertatem modis omnibus vindica, et ecclesiasticam eis tuitionem impende, nec quidquam dominos eorum de pretio quolibet modo recipere patiaris, qui non solum hoc damno mulctandi, sed etiam alia erunt poena de legibus feriendi. » Sane quia Judaeorum perfidia zelum Christianorum datis contra se muneribus ludificare solebat, non solum nil penitus ab eis capiebat, quinimmo eorum munera Gregorius execrabilia judicabat. Unde Recaredo, regi Wisigothorum,