comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sciens & qui eum uiderat ad firmabat. Cȩten
aut̃ secutifidẽ : petrũ simul urguebant. Une
duos euuangelistas cõpendio pluralẽ numerĩ
posuisse : Alos aut̃ duos eum solũ significare
uoluisse : qui p̃cipuus in hoc erat Iã uero ilus
quod matheus ipsi petrodictũ fuisse ad seri
Uere& tuexillis es . & loquelatua manifestũn
facit . Sicut iohannes eidem petro dictũ ad¬
seuerat. non ne ego teuidi in horto cũ illo:
Martus aut̃ int̾se illos depetro locut ᷑ dicit.
uere exillis es. Nã&galileus es Sicut & lucas
non petro sed depetrodicit. Aliusqui dem
ad firmabat dicens. Uere& hic cũ illo erat:
Nã & galileus est : Aut sententiam intellegi mꝰ
tenuisse eas quicã pellatũ dicunt petrum.
Tantũdẽ enim ualuit qd deillo corã illo dice¬
bat᷑. quantũ si illi diceret᷑: aut utroq modo
actũ &ẽ alios illũ. alios aliũ modũ cõmemo¬
Mrasse:

Expanded text:
sciens et qui eum uiderat adfirmabat, ceteri sciens et qui eum uiderat adfirmabat, ceteri autem secuti eius fidem Petrum simul urguebant, unde duos euangelistas conpendio pluralem numerum posuisse, alios autem duos eum solum significare uoluisse qui praecipuus in hoc erat. iam uero illud quod Mattheus ipsi Petro dictum fuisse adserit: uere et tu ex illis es et loquella tua manifestum te facit, sicut Iohannes eidem Petro dictum adseuerat: nonne ego te uidi in horto cum illo? Marcus autem inter se illos de Petro locutos dicit: uere ex illis est; nam et Galilaeus est, sicut et Lucas non Petro, sed de Petro dicit: alius quidem adfirmabat dicens: uere et hic cum illo erat; nam et Galilaeus est, aut sententiam intellegimus tenuisse eos, qui conpellatum dicunt Petrum — tantundem enim ualuit quod de illo coram illo dicebatur, quantum, si illi diceretur —, aut utroque modo actum, et alios illum, alios alium modum commemorasse.
Abbreviated transcription (Latin):
narrat Et int̃ uallo facto. quasi hore
unius. aliusquidã ad firmabat dicens. Uen
& hiccumilloerat Nã&e galileus est Etan
petrus: homonescio quid dicis: Et continu
adhuc illo loquente cantauit gallus. lohan¬
nes secutus. detertia petri negatione : ita
explicat Dicit unus ex seruis pontificis:
cognatꝰ cuius abscidit petrus auriculam.
Non ne egote uidi in horto cũ illo: Iterum
Quod igitur matheus & marcus dicunt post
pusillũ: quantũ ess& hoc temporis. manifes¬
tat lucas dicendo. Et in t̃ uallo facto: quasi
horxunius. de hoc aut̃ interuallo tac& ioħs
Itẽ quod matheus & marcus non singulartͥ.
sed pluralȩ numero enuntiant eos. qui cũ pe¬
tro agebant. Cũ lucas unũ dix. iohannes qui
unũ eiũ q cognatũ cuiꝰ abscidit auriculan
facile est intellegere: aut plurarẽ numerũp
singulari. usitata locutione usurpasse.: mu¬
heũ & marcũ. Aut quod unꝰ maxime tãquã

Expanded text:
narrat: et interuallo facto quasi horae narrat: et interuallo facto quasi horae unius, alius quidam adfirmabat dicens: uere et hic cum illo erat; nam et Galilaeus est. et ait Petrus: homo, nescio, quid dicis. et continuo adhuc illo loquente cantauit gallus. Iohannes secutus de tertia Petri negatione ita explicat: dicit unus ex seruis pontificis, cognatus eius cuius abscidit Petrus auriculam: nonne ego te uidi in horto cum iQuod igitur Matthaeus et Marcus dicunt, post pusillum, quantum esset hoc temporis manifestat Lucas dicendo: Et intervallo facto quasi horae unius. De hoc autem intervallo tacet Joannes. Item quod Marcus et Matthaeus non singulari, sed plurali numero enuntiant eos qui cum Petro agebant, cum Lucas unum dicat, Joannes quoque um eius cuius abscidit Petrus auriculam, facile est intellegere aut pluralem numerum pro singulari usitata locutione usurpasse Mattheum et Marcum, aut quod unus maxime tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
usnonaudiuit quid deillo dictũ fucrit cũ
foras exir&. & posteaquã reduit. ei dixert̃.
ancilla & ille aliusquẽ cõmemorat. Nun¬
quid & tu exdiscipulis el & dixit non sum.
Pertinatius insistente illo. dequolucas ait.
Atq dicente. & tudeillises: Cui petrusait.
Ohomo nonsum. Liquido tamen colligitur
conlatis dehacreom̃ib euuangelistarũ
testimoniis: non ante ianuã scđõ petrũ
negasse: sed intꝰ in atrio adignẽ Matheũ
aut̃ & marcũ : quicũ mȩmorauerunt exis¬
se eũ foras. regres sumꝰ breuitatis causata¬
cuisse Nunc iam de t̾tianegatione inspi¬
tiamus eoꝵ congruentiam quãmatheum so¬
lum iam explicasse meminerimus Sequit᷑
ergo marcus & dicit Et post pusillũ qui
ad stabant dicebant petro Vere ex illis
es nãa galileus es: Ille aut̃ coepit anathe¬
matare & iurare : quia nescio hominen
istũ quẽ dicitis Et statim iterũ gallus
cantauit. Lucas aut̃ ita secutus. hocidẽ

Expanded text:
us, non audiuit, quid de illo dictum fuerit, cum us, non audiuit, quid de illo dictum fuerit, cum foras exiret, et posteaquam rediit, ei dixerunt ancilla et ille alius quem Lucas commemorat: numquid et tu ex discipulis eius es? et dixit: non sum, pertinacius insistente illo de quo Lucas ait adque dicente: et tu de illis es, cui Petrus ait: o homo, non sum, liquido tamen colligitur conlatis de hac re omnibus euangelistarum testimoniis non ante ianuam secundo Petrum negasse, sed intus in atrio ad ignem, Mattheum autem et Marcum, qui commemorauerunt exisse eum foras, regressum eius breuitatis causa tacuisse. Nunc iam de tertia negatione inspiciamus eorum congruentiam, quam Mattheum solum iam explicasse meminerimus. sequitur ergo Marcus et dicit: et post pusillum, qui adstabant, dicebant Petro: uere ex illis es, nam et Galilaeus es. ille autem coepit anathematizare et iurare: quia nescio hominem istum, quem dicitis. 72 et statim iterum gallus cantauit. Lucas autem ita secutus hoc idem
Abbreviated transcription (Latin):
iħu na rareno erat. Ille autem qui foras eoxi¬
erat. hoc audito rediens narrauit illis contͣ
nitentibus quia non noui hominem. Nam
& marcus sic ait de eadem ancilla: & cȩpit
dicere circum stantibus. quia hic ex illis est. Dice¬
bant enim. non illi sed his qui illo exeunte
ibi remanserant. sic tamen ut ille audiret.
unde rediens & rursus ad ignem stans re¬
sistebat negando uerbis eoꝵ. Deinde in eo
qđ iohannes ait. dixer̃ num ꝗͥd & tu eox
discipulis es qđ red eunti & stanti dictum
intelligimus: hoc qͦq: confirmatur non
illã tantũ alterã ancillã quã cõmemo¬
rat in hac scđa negatione matheus imar¬
cus. sed & alium quẽ cõmemorat lucas
cũ petro id egisse unde iohannes dicit:
dixerunt gͦ ei Qua propt̃ siue postqͣm
illo exeunte dixit ancilla his qui secũ
erant in atrioqr hic exc illis ẽ. hoc au¬
dito ille regressus ẽ ut se quasi pur¬
garet negando: Siue quad estcredibili¬

Expanded text:
Iesu Nazoreno. ille autem qui foras exiIesu Nazoreno. ille autem qui foras exierat hoc audito rediens iurauit illis contra nitentibus. quia non nouit hominem. nam et Marcus sic ait de eadem ancilla: et coepit dicere circumstantibus: quia hic ex illis est. dicebat enim non illi, sed his qui illo exeunte ibi remanserant, sic tamen, ut ille audiret, unde rediens et rursus ad ignem stans resistebat negando uerbis eorum. deinde in eo quod Iohannes ait: dixerunt: numquid et tu ex discipulis eius es? quod redeunti et stanti dictum intellegimus, hoc quoque confirmatur non illam tantum alteram ancillam, quam commemorat in hac secunda negatione Mattheus et Marcus, sed et alium, quem commemorat Lucas. cum Petro id egisse. unde Iohannes dicit: dixerunt ergo ei. quapropter siue, posteaquam illo exeunte dixit ancilla his qui secum erant in atrio: quia hic ex illis est, hoc audito ille regressus est, ut se quasi purgaret negando, siue, quod est credibili
Abbreviated transcription (Latin):
& chayfan pontifices cõmemorat eũ lucas.
Initio euuangelii sui hisdictis iohannes
redit a quoceperat denegatione petri. id est
ad eandẽ domum ubi gesta sunt quȩ narrauit.
&unde ad chaiphan missus est iħs: adquem
abinitio ducebat᷑. Sicut dix̃ matheus.
Cõmemorauit aut̃ ista tohannes que in ter¬
posuit recapitulans depetro. & ad eã narra¬
tionẽ rediens itadicit. ut cõpleat trinam
negationẽ: Erat aut̃ sy mon petrus stans
& calefatiensse. Dixer̃ ergo ei : Numquid
& tu exdiscipulis eius es: Negauit ille & dix̃.
Nonsum Hocigit᷑ loco uuenimus. & non
ante ianuam sedad focũ stantẽ secundo ne¬
gasse petrũ: quod fieri non poss&: nisi iam
redisset. posteaquam foras exierat: Neq
enim iam exierat. & foris eum uidit altera
ancilla. sed eum exierit eum uidit: id est
cum surgert & exierit anima duertit
eum. & dixit ei his qui erant ibi. id est qͥ
simul erant ad ignem intus in atrio: & hic cũ

Expanded text:
et Caipham pontifices, commemorat etiam Lucas in et Caipham pontifices, commemorat etiam Lucas in initio Evangelii sui . His dictis Joannes redit ad quod coeperat de negatione Petri, id est, ad eamdem domum, ubi gesta sunt quae narravit, et unde ad Caipham missus est Jesus, ad quem ab initio ducebatur, sicut dixit Matthaeus. Commemoravit autem ista Joannes quae interposuit recapitulans de Petro, et ad eam narrationem rediens, ita dicit, ut compleat trinam negationem: Erat autem Simon Petrus stans, et calefaciens se. Dixerunt ergo ei. Numquid et tu ex discipulis ejus es? Negavit ille, et dixit: Non sum. Hoc igitur loco invenimus, et non ante januam, sed ad focum stantegasse Petrum, quod fieri non posset, nisi iam redisset, postea quam foras exierat. neque enim iam exierat et foris eum uidit altera ancilla, sed cum exiret, eum uidit, id est cum surgeret, ut exiret, animaduertit eum et dixit his qui erant ibi, id est qui simul erant ad ignem intus in atrio: et hic erat cum
Abbreviated transcription (Latin):
perat. Sed forte aliquis ait. nondum exierat.
surrexerat autẽ exiturus. Hoc potest dicere
qͥ putat foris ante ianuam secundo interroga¬
tum negasse. Uideamus gͦ iohannis sequen¬
tia. Pontifea gͦ inquit in terrogauit iħm..
de discipulis sus & de doctrina eiꝰ. Respondit
ei iħc. Ego palam locutus sum mundo. egosem
ꝑdocui insynagoga & intemplo qͦ om̃s iudei
conueniunt. & in occulto locutus sum nihil
Quid me in terrogas.In terroga eos qui audi¬
er̃ quid locutus sum ipsis. Ecce hi scuint. ꝗͥd
dixerim ego. Haec autẽ cum dixiss& unus
assistens ministroꝵ dedit alapam iħudi¬
cens. Sic respondis pontifici: Respondit ei tħs
Simale locutꝰ sum. testimonũ ꝑhibe demalo
Siaut̃ bene : quid me cedis: et misit eũ annas
ligatũ adchaiphanpontificẽ: Hic sane osten¬
ditur quod annas pontifex erat: Nondũ enĩ
mis suserat ad chayfan. cũ illi diceretur.
Sic respondes pontifici Ethos duos annam

Expanded text:
perat. 24. Sed forte ait aliquis: Nondum exierat, perat. 24. Sed forte ait aliquis: Nondum exierat, surrexerat autem exiturus. Hoc potest dicere qui putat foris ante januam secundo interrogatum negasse. Videamus ergo Joannis sequentia: Pontifex ergo, inquit, interrogavit Jesum de discipulis suis, et de doctrina ejus. Respondit ei Jesus: Ego paldocui in synagoga et in templo, quo omnes Iudaei conueniunt, et in occulto locutus sum nihil. quid me interrogas? interroga eos qui audierunt quid locutus sum ipsis. ecce hi sciunt quae dixerim ego. haec autem cum dixisset, unus adsistens ministrorum dedit alapam Iesu dicens: sic respondes pontifici? respondistimonium perhibe de malo; si autem bene, quid me caedis? Et misit eum Annas ligatum ad Caipham pontificem. Hic sane ostenditur quod Annas pontifex erat: nondum enim missus erat ad Caipham, cum jam illi diceretur, Sic respondes pontifici? Et hos duos, Annam
Abbreviated transcription (Latin):
illo erat. Atille negauit eum dicens: Mulier
non noui illũ. Et post pusillũ. aliuscum uidens
dixit: Et tu deillises. hoc ergo quod lucas
ait. Et postpusillum: iam in gressus erat pe¬
trus ianuam & primus gallus cantauerat.
lamque redierat. ut quem admodũ dicit io¬
hannes ad focum stans iterũ negar&. Iohan¬
nes enim in prima negatione petri. non solũ
deprimogallicantu tac& sicut ceteri. excep¬
to marco. Sed etiam quod sed entẽ ad ignẽ
cognouit ancilla : non cõmemorat: Hoc enĩ
tantum ait. Dicit ergo petro ancilla hostia¬
ria : Nunquidergo & tu dediscipulis es ho¬
minis istius : Dicit ille. Nonsum. deinde int̃¬
ponit quȩgesta sunt cum iħu in eadẽ domo.
que cõmemoranda arbitratꝰ est itanarrans.
Stabant aut̃ serui & ministri ad prunas. qr
friguserat & culefaciebant. Era t autẽ cũ cis &
petrus. stans & calefaciens se. Hic gͦ iam intelli
gitur exisse foras petrum & redisse. Primo enĩ
sedebat ad ignẽ postea iam rediens stare cȩ¬

Expanded text:
t. at ille negauit eum dicens: mulier, non noui illum. et post pusillum alius uidens eum dixit: et tu de illis es. hoc ergo quod Lucas ait: et post pusillum, iam egressus erat Petrus ianuam et primus gallus cantauerat, iamque redierat, ut, quemadmodum dicit Iohannes, ad focum stans iterum negaret. Iohannes enim in prima negatione Petri non solum de primo galli cantu tacet, sicut ceteri excepto Marco. sed etiam, quod sedentem ad ignem cognouit ancilla, non commemorat. hoc enim tantum ait: dicit ergo Petro ancilla ostiaria: numquid ergo et tu de discipulis es hominis istius? dicit ille: non sum. deinde interponit, quae gesta sunt cum Iesu in eadem domo, quae commemoranda arbitratus est, ita narrans: stabant autem serui et ministri ad prunas, quia frigus erat, et calefiebant; erat autem cum eis et Petrus stansgitur exiisse foras Petrum, et rediisse: primo enim sedebat ad ignem; et postea jam rediens, stare coe
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ oliuarũ. Secuti st̃ autẽ illũ & discipuli.
Etcũ ꝑuenis s& ad locũ. dix̃ eis. Orate ne
in tretis in tẽptationẽ. Iste locus ẽ cuiꝰ
nomen illi dixert̃ getst̃mani ibi fuis se
in tellegimꝰ hortũ. quẽ cõmemorat iohan¬
ies ita narrans. Hȩc cũ dixis s& iħs. re¬
gres sus ẽ cũ discipulis suis trans torren¬
tẽ cedron ubi erat hortus. inquẽ in trout¬

Expanded text:
scipuli. et cum peruenisset ad locum dixit illis: orate, ne intretis in temtationem. iste locus est, cuius nomen illi dixerunt Gethsamani. ibi fuisse intellegimus hortum, quem commemorat Iohannes ita narrans: haec cum dixisset Iesus, egressus est cum discipulis suis . trans torrentem Cedron, ubi erat hortus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaquȩ st̃ deme finẽ habent. Atilli dixert̃.
Pnẽ ecce gladii duo hic. Atille diã eis.
Satis ẽ. & ymno dicto sicut matheus
marcus que cõmemorant. exiert̃ in
montẽ oliueti: Tunc dicit illis iħs Om̃s
uos scandalũ patiemini inme in ista nocte
Scriptũ ẽ enĩ. Percutiã pastorẽ. & disꝑ

Expanded text:
ae sunt de me finem habent. at illi dixerunt: domine, ecce gladii duo hic. at ille dixit eis: satis est. et ymno dicto, sicut Mattheus Marcusque commemorant, exierunt in montem oliueti. tunc dicit illis Iesus: omnes uos scandalum patiemini in me in ista nocte. script
Abbreviated transcription (Latin):
me credite. in domo patris mei. man¬
siones multȩ st̃. & cetera sermonis
eiꝰ prȩclara. maximae quȩ sublimia diu
narrat donec contextim ueniat ad illũ
locũ ubiait dñs. Pater iuste & mundus
te ñ cognouit. ego autẽ te cognoui.
Et hii cognouesunt qͥa tu me misisti
& notũ eis feci nomen tuũ. & notũ fa¬
ciã ut dilectio qua dilexistime in ipsis
sit & ego in ipsis. Cũ autẽ facta ess&
contentio in t̃eos qͥeorũ uideret᷑ essẽ
maior sicut lucas cõmemorat. dix̃ eis.¬

Expanded text:
me credite. in domo patris mei mansiones multae sunt, et cetera sermonis eius praeclara maximeque sublimia diu narrat, donec contextim ueniat ad illum locum, ubi ait dominus: pater iuste, et mundus te non cognouit, ego autem te cognoui, et hi cognouerunt, quia tu me misisti, et notum eis feci nomen tuum et notum faciam, ut dilectio, qua dilexisti me, in ipsis sit et ego in ipsis. cum autem facta esset contentio inter eos, quis eorum uideretur esse maior, sicut Lucas commemorat, dix
Abbreviated transcription (Latin):
rit inde. ut cõmemoraret ex itũ uidae
tradito ris quẽ solus narrauit. ita di¬
cens. Tunc uidens uidas qͥ eũ tradidit
qr damnatus e̾ẽt. penitentia ductus re¬
tulit axx argenteos pͥncipib: sacer

Expanded text:
rit inde, ut commemoraret exitum Iudae traditoris, quem solus narrauit, ita dicens: tunc uidens Iudas, qui eum tradidit, quia damnatus est, paenitentia ductus rettulit triginta argenteos principibus sac
Abbreviated transcription (Latin):
tolleretur. fuit utiq causa. uthoc audax
in peritia facer& conturbaretur ques¬
tione quod hoc testi monium apud hie¬
remiam non inueniret᷑. Quid gͦ in telli¬
gendũ est. nisi hoc actũ esse secretiore
consilio ꝑuidentiȩ dĩ quia mentes euuan¬
gelistarũ sunt gabernatȩ. Potuit enĩ
fieri ut anĩmosq̃uod gͦ hinc argumentũ d¬
sumere conant᷑. uł infideles uelimperiti
homines: Quasi ad ostendendã dissonan¬
tiã scõꝵ euuãgelistarũ hoc potius debent
ad sumere fideles: Et docti ad osten¬
dendã unitatẽ scĩe etiam ꝓphetarã¬

Expanded text:
tolleretur, fuit utique causa, ut hoc audax tolleretur, fuit utique causa, ut hoc audax imperitia faceret, cum turbaretur quaestione, quod hoc testimonium aput Hieremiam non inueniretur. Quid ergo intellegendum est, nisi hoc actum esse secretiore consilio prouidentiae dei, qua mentes euangelistarum sunt gubernatae? potuit enim fieri, ut animosumere conantur vel infideles vel imperiti homines, quasi ad ostendendam dissonantiam sanctorum Evangelistarum, hoc potius debent assumere fideles et docti ad ostendendam unitatem sanctorum etiam Prophetar
Abbreviated transcription (Latin):
phetã dicentem : Et acceper̃ triginta ar¬
quod hoc est testimoniũ non inuenitur
inscriptura hieremiȩ prophetȩ. & idõ
putat fidei euuangelistȩ aliquid derogan¬
dũ : primonouerit non om̃s codices euuan¬
geli & habere ꝑ quod ꝑhicremiã dictũ sit
sed tantum mõdo prophetã possumuf Ergo¬
G di cerehis potius codicib esse credendũ.
qui hieremiȩ nonhabent nomen. Dictũ est
enim hoc ꝑprophetã. Sed ꝑ tacharram.
Vndeputatur codices esse mendosos. qui
habent nomen hieremię. quia uel acha¬
rie habere debuer̃ uelnullius sicut quidã:
Sedtam en prophetã dicentẽ. Quiutiq
intellegitur tacharias: Sed utat᷑ itade¬
fensione. cui plac&: Mihi aut̃ curnon pla¬
ceat. Hac causa est : quia & plures codices
habent hieremie nomen: Etqui diligen¬
tius ingrecis exemplarib euuangelium
considerauer̃ in antiquiorib grecis. ita
seꝑhibent inuenisse & nulla fuit causa
curad deretur utͦ nomen ut mendositas
fiera: Cur aut̃ de non nullis codicibus

Expanded text:
dicentem: et acceperunt triginta arquod hoc testimonium non inuenitur in scriptura Hieremiae prophetae, et ideo putat fidei euangelistae aliquid derogandum, primo nouerit non omnes codices euangeliorum habere, quod per Hieremiam dictum sit, sed tantummodo per prophetam. possemus ergo dicere his potius codicibus esse credendum, qui Hieremiae nomen non habent. dictum est enim hoc per prophetam, sed Zachariam, unde putatur codices esse mendosos, qui habent nomen Hieremiae, quia uel Zachariae habere debuerunt uel nullius, sicut quidam, sed tamen per prophetam dicentem, qui utique intellegitur Zacharias. sed utatur ista defensione cui placet; mihi autem cur non placeat. haec causa est, quia et plures codices habent Hieremiae nomen et qui diligentius in Graecis exemplaribus euangelium considerauerunt in antiquioribus Graecis ita se perhibent inuenisse. nulla fuit causa, cur adderetur hoc nomen, ut mendositas fieret; cur autem de nonnullis codicibus
Abbreviated transcription (Latin):
& marcus & ab aliꝰquo quẽ cõmemorat lucas.
Sicenim hoc narrat lucas. Petrus uero seque¬
baturalonge.: accenso aut̃ ignȩ inmedio atrio.
& circũ sedentib illis. erat petrus in medio eoꝵ

Expanded text:
et Marcus, et ab alio, quem commemorat Lucas. et Marcus, et ab alio, quem commemorat Lucas. sic enim hoc narrat Lucas: Petrus uero sequebatur a longe. accenso autem igne in medio atrio et circumsedentibus illis erat Petrus in
Abbreviated transcription (Latin):
Et postpus illum: accesser̃ qui stabant & dhe¬
runt petro. Uere&tu exillis es. nã & loquo¬
latua manifestum te facit: Tunc coepii
detestari & iurare : quia non nouiss& hominẽ.
et continuo gallus cantauit: hecdicitmatr¬
heus. Intellegitur aut̃ qued postea quam
tauit ¶Haet dicit matheus. Intellegit᷑ aut̃
quad postea quam exut foras cum iã sem el
negass& gallus canta uit primus Quod
matheus tacega marcus dicit: Non aut̃
foris : ante ianuam iterũ negauit: Sed cum
rediss& ad focum: quando aut̃ redicrit: non
opus erat cõmemorare. Marcus uergo sic il¬
lud narrat ꝰ exiit foras ante atrium. & gal¬
lus cantauit Rursus aut̃ cũ uidiss& illum
ancilla. coepit dicere circum stantib quia
hnc ex illis est Atille iterũ negauit: Haec
uero ancilla: non eadẽ sed alia est. sicut dicit
matheus. Sane hoc quoq in tellegit᷑. quia in¬
secunda negatione aduobłs cõpellatus est. &
ab ancilla scilica quã cõmemorat matheus

Expanded text:
illum accesserunt qui stabant, et dixerunt Petro: Vere et tu ex illis es; nam et loquela tua manifestum te facit. Tunc coepit detestari et jurare, quia non novisset hominem: et continuo gallus cantavit: haec dicit Matthaeus. Intelligitur autem quod posteaquam tauit. haec dicit Mattheus. intellegitur autem, quod, posteaquam exiit foras. cum iam semel negasset, gallus cantauit prius, quod Mattheus tacet et. Marcus dicit. Non autem foris ante ianuam iterum negauit, sed cum redisset ad focum; quando autem redierit, non opus erat commemorare. Marcus ergo sic illud narrat: et exiit foras ante atrium, et gallus cantauit. rursus autem cum uidisset illum ancilla, coepit dicere circumstantibus: quia hic ex illis est. at ille iterum negauit. haec uero ancilla non eadem, sed alia est, sicut dicit Mattheus. sane hoc quoque intellegitur, quia secunda negatione a duobus conpellatus est, et ab ancilla scilicet, quam commemorat Mattheus
Abbreviated transcription (Latin):
adchaiphan principẽ sacerdotũ ubi scribe &
seniores conuener siõ matheus dicit: sed
primo ad annã ductus est socrũ cayfae: sicut
io hannes dicit Marcus aut̃ & lucas: nomen
non dicunt pontificis. Ductus est aut̃ ligatꝰ.
cum ad essent in illa turba tribunus & cohors
& ministri uidȩorũ. sicut iohannes cõmemo¬
rat. Petrus aut̃ sequebatur eum alonge usqu
in atrium principis sacerdotum. & ingressus
intro. sedebat cum ministris ut uideros finẽ:
Sicut dicit matheus. & cale fatiebat se adignẽ
sicut in eo loco narrationis dicit marcus: hoc
& lucas cõmemorat: quod petrus sequebatur
alonge: accenso aut̃ ignłͥm in medio atrio.
& circũisedentib illis. erat petrus in me¬
dio eorũ Etiohannes dicit quod sequeba¬
tur simon petrus & alius discipulus Disci¬
pulus aut̃ ille alius erat notus pontifici. &
introiuit cum iħu in atrio pontificis. sic ut io¬
hannes dicit. Petrus autẽ stabat ad ostium
foris. scđm eundem iohannem. Exut gͦ

Expanded text:
Caipham, principem sacerdotum, ubi Scribae et seniores convenerant, sicut Matthaeus dicit . Sed primo ad Annam ductus est, socerum Caiphae, sicut Joannes dicit . Marcus autem et Lucas nomen non dicunt pontificis . Ductus est autem ligatus, cum adessent in illa turba tribunus et cohors et ministri Judaeorum, sicut Joannes commemorat. Petrus autem sequebatur eum a longe usque in atrium principis sacerdotum: et ingressus intro sedebat cum ministris, ut uideret finem, sicut dicit Mattheus. et calefaciebat se ad ignem, sicut in eo loco narrationis dicit Marcus. hoc et Lucas commemorat, quod Petrus sequebatur a longe. accenso autem igne in medio atrio et circumsedentibus illis erat Petrus in medio eorum. et Iohannes dicit, quod sequebatur Simon Petrus et alius discipulus. discipulus autem ille alius erat notus pontifici et introiuit cum Iesu in atrium pontificis, sicut Iohannes dicit. Petrus autem stabat ad ostium foris, secundum eundem Iohannem. exiit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
temptatus est: Sed depetri tẽptatione qu
inter has dni contu melias facta est. non eou
ordine om̃s narrant : Nam ipsasprimoo¬
memorant matheus & marchus. deinde peti
temptationẽ: Lucas uero explicat priusto¬
tationem petri .Tum demum has dni con¬
melias: lohannes aut̃ incipit petri temptan¬
ne dicereꝰ interponit quȩdã de contu melis
dnĩ & ad uingit quod inde missus est adchay¬
phanpontificem. & inde recapitulat ut ex¬
c& quã ceperat temptationẽ petri indo mo
quod primo adductus est Et redit adorad¬
nem ubi ostendit quem ad modũ ductus sti
dñs ad chaiphan: Sic ergo matheus sequitꝰ
Petrus uero. sedebat foris in atrio & accessi

Expanded text:
temtatus est. sed de Petri temtatione, quae temtatus est. sed de Petri temtatione, quae inter has domini contumelias facta est, non eodem ordine omnes narrant; nam ipsas primo commemorat Mattheus et Marcus, deinde Petri temtationem; Lucas uero explicat prius temtationem Petri. tum demum has domini contumelias; Iohannes autem incipit Petri temtationem dicere et interponit quaedam de contumeliis domini et adiungit, quod inde missus est ad Caifan pontificem, et inde recapitulat, ut explicet quam coeperat temtationem Petri in domo, quo primo adductus est, et redit ad ordinem, ubi ostendat, quemadmodum ductus sit dominus ad Caifan. Sic ergo Mattheus sequitur: Petrus uero sedebat foris
Abbreviated transcription (Latin):
dicit iħstudixisti. Quantum sidicer&. ego
sum Sequitur enim ut ait idem marcus.
Ihs aut̃ dixitilli. Egosum: Et uidebitis
filium hominis ad extris sedentẽ uirtutis ꝙ
uenientẽ cũ nubib caeli. Hoc dicit etiãmati¬
us. sed non dicit respondisse iħm. egosum.
Tunc princeps sacerdotũ scidit uestimenta
sua dicens B lasphemauit Quid ad huc
egemus testib: quod matheus cõmemorat
& sequitur Ecce nunc audistis blasphem
quid uobis uidetur : Atilli respondentes d¬
runt. Reus est mortis hoc etiam testatin
& marcus : Sequitur matheus. T unc expis
infatiem eius & colafis eum cȩderunt: Alii
aut̃ palmas in fatiem ei deder̃ dicentes: Pro¬
phetita nobis xpẽ quis est quite ꝑcussit :
Hoc dicit & marcus. cõmemorat etiam
quod ei fatiem uelauer̃ De his lucas quos¬
attestatur Hec intellegitur passus dñs.
usq ad mane in domo principis sacerdotũ
quoprius ad ductus est ubi etiam petrus

Expanded text:
dicit Iesus: tu dixisti, quantulum si diceret: ego dicit Iesus: tu dixisti, quantulum si diceret: ego sum. sequitur enim, ut ait idem Marcus: Iesus autem dixit illi: ego sum. et uidebitis filium hominis a dextris sedentem uirtutis et uenientem cum nubibus caeli. hoc dicit etiam Mattheus, sed non dicit respondisse Iesum \'ego sum\'. tunc princeps sacerdotum scidit uestimenta sua dicens: blasphemauit: quid adhuc indigemus testibus? quod Mattheus commemorat et sequitur: ecce nunc audistis blasphemiam. quid uobis uidetur? at illi respondentes dixerunt: reus est mortis. hoc etiam testatur et Marcus. et sequitur Mattheus: tunc expuerunt in faciem eius, et colafis eum ceciderunt. alii autem palmas in faciem ei dederunt dicentes: prophetiza nobis, Christe, quis est qui te percussit? hoc dicit et Marcus; commemorat etiam quod ei faciem uelauerunt. de his Lucas quoque testatur. Haec intellegitur passus dominus usque ad mane in domo principis sacerdotum, quo prius adductus est, ubi etiam Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
derent. & non inuenerunt cum multi falsites tura ñ¬
tes accessis sent: Conuenientia enĩ testimo in¬
nia non erant sicut marcus dicit. cũ eandena
locũ cõmemorar&: Nouissime aut̃ uener
duo falsi testes sicut dicit matheus. & dixer̃:
Hic dixit possum destruere templumdĩ . &
post triduum aedificare illud Alios etiam
marcus cõmemorat dixisse. Nos audiuimꝰ
eum dicentem: Ego dissoluã templd̾m hoc
manu factũ & ꝑtriduum aliud non manu
factum aedificabo. Et idõ nonerat conueni¬
ens testimoniũ illorũ. sicut idẽmarcus ibi¬
dem dicit Et surgens princeps sacerdotũ.
ait illi: Nichil respondes adea que isti ad¬
uersum te testificantur : Iħs aut̃ tacebat.
Et princeps sacerdotũ ait illi Ad iurote
ꝑ dm̃ uiuũ. ut dicas nobis situes xp̃s filius dĩ
Dicit illi iħs. Tudixisti Haec matheus. mar¬
chus aut̃ aliis uerbis dicit. nisi quod taceat
quod eum ad urauerat princeps sacerdo¬
tum. Sed tantum ualere ostendit quod ei

Expanded text:
derent, et non inuenerunt, cum multi falsi testes accessissent. conuenientia enim testimonia non erant, sicut Marcus dicit, cum eundem locum commemoraret. nouissime autem uenerunt duo falsi testes. sicut dicit Mattheus, et dixerunt: hic dixit: possum destruere templum dei et post triduum aedificare illud. alios etiam Marcus commemorat dixisse: nos audiuimus eum dicentem: ego dissoluam templum hoc manu factum et per triduum aliud non manu factum aedificabo. et ideo non erat conueniens testimonium illorum, sicut idem Marcus ibidem dicit. et surgens princeps sacerdotum ait illi: nihil respondes ad ea quae isti aduersum te testificantur? Iessacerdotum ait illi: adiuro. te per deum uiuum, ut dicas nobis, si tu es Christus filius dei. dicit illi Iesus: tu dixisti. haec Mattheus. Marcus autem eadem aliis uerbis dicit, nisi quod tacet, quod eum adiurauerit princeps sacerdotum. sed tantum ualere ostendit quod ei
Abbreviated transcription (Latin):
latronẽ exxistis cum gladiis & fustib com¬
p̃hendere me. Cotidie apud uos sed ebam
docens intẽplo& non me tenustis: Tunc ad¬
didit etiam uerba quȩ̨lu casponit. Sed haec est
hora ur̃a & potestas tenebrarum: Hoc aut̃
totũ factũ est sicut matheus dicit. ut imple¬
rentur scripturȩ prophetarũ. Tunc discipuli
om̃s relicto eo fugierunt. Sicut & marcus dicit
s equebatur aut̃ illum unus aduliscens amictꝰ
sindone sicut idem martus cõ memorat. & cũ
tenuis sent eum reiecta sindone nudus ꝓfuꝗt

Expanded text:
istis cum gladiis et fustibus conprehendere me. cotidie aput uos sedebam docens in templo et non me tenuistis. tunc addit etiam uerba, quae Lucas ponit: sed haec est hora uestra et potestas tenebrarum. hoc autem totum factum est, sicut Mattheus dicit, ut implerentur scripturae prophetarum. tunc discipuli omnes relicto eo fugerunt, sicut et Marcus dicit. sequebatur autem illum unus adulescens amictus sindone, sicut idem Marcus commemorat. et cum tenuissent eum, reiecta sindone nudus profugit
Abbreviated transcription (Latin):
rũ diuersitate uerborũ salubriter disci¬
mus non aliud in uerbis ad audiendã ueri¬
tatem. quam sententiã loquentis esse requi¬
rendã. Hoc est enim pater quod abbapat᷑.
sed ad sacramentum intimandũ. planius
est abba pater. Adunitatem significandã
sufficit pater & dnm̃ quidem abbapater
dixisse credendum est. sed tamen non ne¬
elucer& sententia. nisi aliis dͥcentib Pat̃.
demonstraretur sic esse illas duas ecłãs
ex iudȩis & grecis:ut etiã una sit. Ex illo gͦ
intellectũ dictum eẽ abba pat̃. quod idem
dñs alibi ait. Hlabeo alias oues quae ñst᷑
de hoc ouili. gentes utiq significans cũ
haberet oues etiã inpopulo israel Sed
quia secutus adiecit oportet me et eas
adducere. ut sit unus grex & unus pastor
quantũ ual& ad israelitas gentes abba pa¬
ter. tantũ ad unũ gregẽ solũ pat᷑. Adhuc
gͦ ipso loquente sic ut dicit matheus. mar¬
cus ecce udas unus deduocĩ uenit & cum

Expanded text:
rum diuersitate uerborum salubriter discirum diuersitate uerborum salubriter discimus non aliud in uerbis ad audiendam ueritatem quam sententiam loquentis esse requirendam. hoc est enim pater quod abba pater, sed ad sacramentum intimandum planius est abba pater, ad unitatem significandam sufficit pater. et dominum quidem abba pater dixisse credendum est; sed tamen non eluceret sententia, nisi aliis dicentibus pater demonstraretur sic esse illas duas ecclesias ex Iudaeis et Graecis. ut etiam una sit. ei illo ergo intellectu dictum est abba pater, quo idem dominus alibi ait: habeo alias oues, quae non sunt ex hoc ouili, gentes utique significans, cum haberet oues etiam in populo Israhel. sed quia secutus adiecit: oportet me et eas adducere, ut sit unus grex et unus pastor, quantum ualet ad Israhelitas et gentes abba pater, tantum ad unum gregem solum pater. V. Adhuc ergo ipso loquente, sicut dicit Mattheus et Marcus, ecce ludas unus de duodecim uenit et cum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs propt̃ aliquod sacram̃tum ut rumq
dixerit. uolens ostendere illam se tristitiã
inꝑsona sui corporis id est aecła suscepis¬
se. cui factus ẽ angularis lapis uenien¬
ti ad eũ partim ex hebreis ad quosper¬
tin& quod ait abba. partim exgentib ad
quas ꝑtin& quod ait pater : Etiam paulus
apostolus non p̃termittens hoc sacramen¬
tum in quo clamamus inquiđ abbapater.
Et iterũ ait. Misit ds̃ spm̃ suum in corda
urã. clamantem abba pater Oportuit enĩ
ut bonus magister & uerus saluator in firmi¬
oribus cum patiens inseipso demonstrar&.
uondebere suos martires desperare siqua
forte cordib eoꝵ inrepera sub tempuspas¬
sionis &humana fragilitate tristitia cũ ea
uincerent uoluntati sue: p̃ponendo uolun¬
tatẽ dĩ quia illescit quid expediat. quibus
consulit. dequatotare non nunc tempus
estit tuberus disseratur agitur enim mo¬
do deconuenientia euu angelistarũ in quo¬

Expanded text:
dominus propter aliquod sacramentum utrumque dominus propter aliquod sacramentum utrumque dixerit uolens ostendere illam se tristitiam in persona sui corporis, id est ecclesiae suscepisse, cui factus est angularis lapis, uenienti ad eum partim ex Hebraeis, ad quos pertinet quod ait abba, partim ex gentibus, ad quas pertinet quod ait pater. etiam Paulus apostolus non praetermittens hoc sacramentum: in quo clamamus, inquit, abba pater, et iterum ait: misit deus spiritum suum in corda nostra clamantem abba pater. oportuit enim ut bonus magister et uerus saluator infirmioribus conpatiens in se ipso demonstraret non debere suos martyres desperare, si qua forte cordibus eorum inreperet sub tempus passionis ex humana fragilitate tristitia, cum eam uincerent uoluntati suae praeponendo uoluntatem dei, quia ille scit, quid expediat quibus consulit. de qua tota re non nunc tempus est, ut uberius disseratur; agitur enim modo de conuenientia euangelistarum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
cere potes. sed si fieri potest. ł ieri autẽ po¬
test. qđ ille uoluerit. Sic itaq dictũ ẽ si fi¬
eri potest. ac si diceretur siuis. Manifes¬
tauit autẽ marcꝰ quo intellectu accipien¬
dũ sit si fieri potest quando ait om̃a tͥ pos¬
Sibilia sunt. Et qđ cõmemorauer̃ eũ dixis¬
se uerũ non qđ ego uolo sed qđ tu. qđ tan¬
tundẽ ualet quantũ si & itadicatur. uerũ
tam̃ non mea uoluntas sed tuafiat. satis
ostendit. ñ eximpossibilitate sed ex uolun¬
tate patris dictũ e̾e si fieri potest. p̃ser¬
tĩ quia lucas & hoc ipsũ planius intima¬
uit. Non enimait si fieri potest. sed siuis. Cui
aꝑtiori sententiae aꝑtius iungitur qđ mar¬
cus posuit. ut nadicatur suuis. Om̃a enĩ
tͥ possibilia sunt. transser calicẽ istum.
Qđ autẽ ipse maroꝰ non solũ pat sed abba
pater eũ dixisse cõmemorat. hoc ẽ abba
hebraice qđ ẽ latine pat̾. Et fortasse

Expanded text:
cere potes\', sed: si fieri potest; fieri autem pocere potes\', sed: si fieri potest; fieri autem potest quod ille uoluerit. sic itaque dictum est si fieri potest, ac si diceretur si uis. manifestauit enim Marcus, quo intellectu accipiendum sit si fieri potest, quando ait: omnia tibi possibilia sunt. et quod commemorauerunt eum dixisse: uerum non quod ego uolo, sed quod tu — quod tantundem ualet, quantum si et ita dicatur: uerum tamen non mea uoluntas, sed tua fiat — satis ostendit non ex possibilitate, sed ex uoluntate patris dictum esse si fieri potest, praesertim quia Lucas et hoc ipsum planius intimauit; non enim ait: si fiori potest, sed: si uis. cui apertiori sententiae apertius iungitur quod Marcus posuit, ut ita dicatur: si uis, omnia enim tibi possibilia sunt, transfer a me calicem istum. . Quod autem ipse Marcns non solum pater sed abba pater eum dixisse commemorat, hoc est abba Hebraeice, quod est Latine pater. et fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
traditor cũ indeis ad eũ comp̃hendendũ uene¬
rit. Tres igitur isti eandem rẽ ita narraueruNT
sic̃ etiã unus homo ter posset cũ aliqua ueri¬
tate. nulla tam̃ aduersitate. Lucas enĩ quan¬
tũ ab eis ꝓgressus id est auulsus fuerit ut ora¬
ret manifestius aperuit dicens quantũ iactus
ẽ lapidis. porro autẽ marcꝰ pͥmo ex uerbis su¬
is idem narrauit. rogasse dñm ut si fieri posset
transiret ab eo illahora id ẽ passionis. quam
calicis nomine max significauit. deinde in¬
uerba ipsa dñi sic enuntiauit. Abba pater.
om̃a tͥ possibilia sunt: transfer calicem
hunc ame. Quib uerbis si adiungas qđ illi
duo dixerunt. & qđ ipse etiã marcꝰ exꝑso¬
na sua parit̃ supͣ posut. ita sententia mani¬
festatur. Pat̃ si fieri potest. om̃a enĩ tͥ pos¬
sibilia sunt. transfer calicem istũ ame. Ne
quis eũ putaret patris minuisse potestatẽ
cũ ait. si fieri potest. Non enĩ dixit si fa¬

Expanded text:
traditor cum Iudaeis ad eum conprehendendum uenitraditor cum Iudaeis ad eum conprehendendum ueniret Tres igitur isti eandem rem ita narrauerunt, sicut etiam unus homo ter posset cum aliquanta uarietate, nulla tamen aduersitate. Lucas autem, quantum ab eis progressus, id est auulsus fuerit, ut oraret, manifestius aperuit dicens: quantum iactus est lapidis. porro autem Marcus primo ex uerbis suis idem narrauit rogasse dominum: ut, si fieri posset. transiret ab eo illa hora, id est passionis, quam calicis nomine mox significauit. deinde uerba ipsa domini sic enuntiauit: abba pater, omnia tibi possibilia sunt, transfer calicem hunc a me. quibus uerbis si adiungas quod illi duo dixerunt et quod ipse etiam Marcus ex persona sua pariter supra posuit, ita sententia manifestatur: pater, si fieri potest, omnia enim tibi possibilia sunt, transfer calicem istum a me, ne quis eum putaret patris minuisse \'potestatem, cum ait: si fieri potest; non enim dixit si fa
Abbreviated transcription (Latin):
uenit hora ecce tradetur filius hominis.
utiq intelligitur post illud qđ eis dictũ
est dormite & requiescite. siluis se dnm
aliquantũ ut hoc fieret qđ p̃miserat.¬
& tunc intulisse ecce appropinquabit
hora ldeo post illa uerba scđm marcũ
positũ est sufficit. id est qđ requieuisetis
iã sufficit. Sed quia cõmemorata ñ ẽ
ipsa interpositio silenti dñi. propterea co¬
artat intellectũ. ut in illis uerbis alia pro¬
nuntiatiorequiratur. Lucas autẽ preter¬
misit quoties orauerit. dixit sane qđ ibti
tacuerunt : & orantẽ ab angło conforta¬
tũ & ꝓlixius orantẽ sudorẽ fuisse sang¬
uineũ. & guttas decurrentes interrã. Cũ
gͦ dicit & cum surrexisset aboratione &¬
uenis set ad discipulos suos. non expressit
quota oratione nihilo tam̃ illis duob
repugnat. lohannes uͦ postea quã inhor¬
tũ ingressũ dicit cũ discipulis suis. non
cõmemorat quid illic egerit. donec eꝰ

Expanded text:
uenit hora, ecce tradetur filius hominis, uenit hora, ecce tradetur filius hominis, utique intellegitur post illud quod eis dictum est: dormite et requiescite, siluisse dominum aliquantum, ut hoc fieret quod permiserat, et tunc intulisse: ecce adpropinquauit hora. ideo post illa uerba secundum Marcum positum est sufficit, id est quod requieuistis iam sufficit. sed quia commemorata non est ipsa interpositio silentii domini, propterea coartat intellectum, ut in illis uerbis alia pronuntiatio requiratur. Lucas autem praemisit, quotiens orauerit; dixit sane, quod isti tacuerunt, et orantem ab angelo confortatum et prolixius orantis sudorem fuisse sanguineum et guttas decurrentes in terram. cum ergo dicit: et cum surrexisset ab oratione etuenisset ad discipulos suos, non expressit quota oratione; nihilo tamen illis duobus repugnat. Iohannes uero, posteaquam in hortum ingressum dicit cum discipulis suis, non comme morat, quid illic egerit, donec eius
Abbreviated transcription (Latin):
& filius hominis tradetur in manꝰ peccatoꝵ.
Surgite eam ecce apꝓpinquabit qui me tra¬
detꝰ. Hxc etiã marcus eoq prorsus modo
atq ordine conserit. aliquanto breuius quas¬
dã constringens sententias. & aliquid ma¬
gis aperiens. Nam uidetur hic sermo scđm
matheũ tamqua sibi ipsi contrarius. qđ post
tertiã orationẽ uenit ad discipulos suos &
dicit illis . Dormite iã. & requiescite. Ecce
appropinquabit hora . & filius hominis tra¬
detur in manꝰ peccatoꝵ. Surgite eamus. ec¬
ce appropinquabit. qui me tradet. Quo¬
modo enĩ supͣ. dormite iã & requiescite. cũ
conectat ecce appropinquabit hora. &¬
ideo dicat surgite eamus: Qua uelut re¬
pugnantia cõmoti quilegunt conant᷑ ita
ꝓnuntiare qđ dictũ est dormite iam &
requiescite tamquã ab ex probrante ñ ut
ꝑmittente sit dictũ. Qđ recte fieret. si
eẽt necesse. Cũ uͦ marcus ita cõmemora¬
uerit ut cũ dixisset dormite iã & requiesci¬
te. Ad iungerłt sufficit & de inde inferr&.

Expanded text:
s tradetur in manus peccatorum. surgite, eamus; ecce adpropinquauit qui me tradet. Haec etiam Marcus eoque prorsus modo adque ordine conserit aliquanto breuius quasdam constringens sententias et aliquid magis aperiens. nam uidetur hic sermo secundum Mattheum tamquam sibi ipsi contrarius, quod post tertiam orationem uenit ad discipulos suos et dicinquavit hora, et Filius hominis tradetur in manus peccatorum. Surgite, eamus; ecce appropinquavit qui me tradet. Quomodo enim supra, Dormite jam, et requiescite, cum connectat, ecce appropinquavit hora; ideo dicat: surgite, eamus? qua uelut repugnantia commoti qui legunt conantur ita pronuntiare quod dictum est: dormite iam et requiescite, tamquam ab exprobrante, non a permittente sit dictum. quod recte fieret, si esset necesse. cum uero Marcus ita hoc commemorauerit, ut, cum dixisset: dormite iam et requiescite, adiungeret sufficit et deinde inferret
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dictũ congruent᷑ intelligi posset ut sic
conectatur & qđ lucas & quod matheus
retulit quẽ ad modum supͣ cõmemoraui sini¬
te usq huc & conuerte gladiũ in locũ suũ.
om̃s enĩ qui acceperint gladiũ. gladio peri¬
bunt. & cȩtera. Quomodo autẽ sit intelli¬
gendũ sinite usq: iã ex posui. Et si aliter
melius potest : ita sit . dum tamen euan¬
gelistarum ueritas constet. Dehis quae¬
in eius apprehensione facta & dic̨¬
ta om̃s commemorant. quomodo
eos int̾ se nihil apparedt dissentire.

Expanded text:
ctum totum congruenter intellegi possit, ut sic ctum totum congruenter intellegi possit, ut sic conectatur et quod Lucas et quod Mattheus rettulit, quemadmodum supra commemoraui: sinite usque huc et conuerte gladium in locum suum. omnes enim qui acceperint gladium gladio peribunt, et cetera. quomodo autem sit intellegendum sinite usque huc, iam exposti, et si aliter melius potest, ita sit, dum tamen euangelistarum ueritas constet. in eius adprehensione facta et dicta omnes commemorant, quomodo eos inter se nihil appareat dissentire.
Abbreviated transcription (Latin):
petri quid udicauerit Matheus solus dicit
ubi etiam nondixit matheus respondit iħs
petro Conuertegladium tuum sed dixit.
Tunc ait illi iħs Conuerte gladiũ tuũ quod
post factum appar& dixisse dnm̃. illud uero
quod lucas posuit Respondens aut̃ iħs. ait.
Sinite usq huc. Illis qui interrogauerant
responsum esse accipiendum est. sed quia ut
diximus inter uerba in terrogantiũ. & res¬
pondentis dñ Facta est uno ictd̃ ꝑcussio.
hoc ordine uidicauit & esse narrandum. ut
etiam in ter uerba interrogationis & res¬
ponsionis eam inserer&: Non est ergo
contrarium hoc ei quod dixit matheus.
Om̃s enĩ qui acceperint gladium. gladio
peribunt. id est quiusi fuerint gladio ui¬
deri autẽ poss& contrariũ. si dñs excilla respon¬
sione saltẽ usq ad unũ nec ipsum lȩtale uul¬
nus usum tamen gladii spontaneũ approbas¬
se demonstraretur. quanquã etiã petro to¬

Expanded text:
Petri quid iudicauerit, Mattheus solus dicit. Petri quid iudicauerit, Mattheus solus dicit. ubi etiam non dixit Mattheus \'respondit Iesus Petro: conuerte gladium tuum\', sed dixit: tunc ait illi Iesus: conuerte gladium tuum, quod post factum apparet dixisse dominum. illud uero quod Lucas posuit: respondens autem Iesus ait: sinite usque huc, illis qui interrogauerant responsum esse accipiendum est; sed quia, ut diximus, inter uerba interrogantium et respondentis domini facta est uno ictu percussio, hoc ordine iudicauit esse narrandum, ut etiam inter uerba interrogationis et responsionis eam insereret. non est ergo contrarium hoc ei quod dixit Mattheus: omnes enim qui acceperint gladium gladio peribunt, id est qui usi fuerint gladio. uideri autem posset contrarium, si dominus ex illa responsione saltem usque ad unum nec ipsum letale uulnus usum tamen gladii spontaneum adprobasse demonstraretur. quamquam etiam Petro di
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑcussus erat & sanauit eum. Nec moueat qͣ¬
si contrarium sit qđ lucas dixit interroganti¬
b discipulis si ꝑcuterent ingladio dnm̃ res¬
pondisse. sinite usq huc. quasi post illã per¬
cussionem ita dictũ fuerit. ut placuerit eiusq
huc factũ. sed amplius fieri noluerit . cum in
plicuisse. Illud enĩ uerius qđ cũ eũ interroga¬
rent dicentes. dnẽ siꝑcutimꝰ ingladio. tunc
respondit. simte usq huc. id est non uos mo¬
ueat qđ futurũ ẽ. Permit tendisunt huc usq
progredi. hoc est ut me adp̃hendant. ut im¬
pleantur que deme scripta sunt: Sed inter
moras uerborum inter rogantiũ dnm̃: &
illius respondentes: petrus defensionis aui¬
ditate. & maiore prodnõ cõmotione ꝑcussit
Sed non potuerant etiam simuldici. quesi¬
mulfieri potuerunt: Nonenim dicer&:
Respondens aut̃ iħs: Nisi illorũ interrogatio¬
ne responder&. non facto petrinã defacto

Expanded text:
qui percussus erat, et sanavit eum. 17. Nec moveat ququi percussus erat, et sanavit eum. 17. Nec moveat quasi contrarium sit quod Lucas dixit, interrogantibus discipulis si percuterent in gladio, Dominum respondisse, Sinite usque huc: quasi post illam percussionem ita dictum fuerit, ut placuerit ei usque huc factum, sed amplius fieri noomino displicuisse. illud enim uerius est, quod cum eum interrogassent dicentes: domine, si percutimus in gladio? tunc respondit: sinite usque huc, id est non uos moueat quod futurum est; permittendi sunt huc usque progredi. id est ut me adprehendant et impleantur quae de me scripta sunt. sed inter moras uerborum interrogantium dominum et illius respondentis Petrus defensionis auiditate et maiore pro domino commotione percussit; sed non potuerunt etiam simul dici quae simul fieri potuerunt. non enim diceret respondens autem Iesus, nisi illorum interrogationi responderet, non facto Petri. nam de facto
Abbreviated transcription (Latin):
abire. ut impleretur sermoquẽ dixit. quia
quos dedistimihi non ꝑdidi eipsis quenquã
Videntes aut̃ sicut lucas dicit hisqui circaip¬
sum erant quod futurum erat. dixerunt ei.
Dnẽ si ꝑcutiemus ingladio: & ꝑcussit unus ex
ipsis quod om̃s quattuor dicunt seruũ princi¬
pis sacerdotum & amputauit auriculã eius:
Sicut lucas & iohannes dicunt dexteram qui
aut̃ ꝑcussit scđm iohannẽ pecrds erat: quem
ꝑcussit aut̃ malchus uocabat᷑ Deinde quod
lucas dicit respondens iħs. dicit. Sinite usq
huc: Et ad iunxit quod matheus cõmemoris
Conuerte gladium tuũ in locum suũ. Om̃s en
qui acceperint gladio peribunt. A n putas qua¬
ñ pos sũ ragare patrẽ meũ. et eocibebit m ma
do plusqũa x̾ii legiones angłoꝵ: Quomodo
gͦ implebuntur scripturae.: Quia sic opor¬
tet fieri. His uerbis ad iungi potest qđ illũ
eo loco dixisse iohannes cõmemorat. Cali¬
cem quẽ dedit mͥ pat̃ non bibã illum: Tunc
sicut dioit lucas tetigit auriculã illus

Expanded text:
ut impleretur sermo, quem dixit: quia quos dedisti mihi, non perdidi ex ipsis quemquam. Videntes autem, sicut Lucas dicit, hi qui circa ipsum erant quod futurum erat dixerunt ei: domine, si percutimus in gladio? et percussit unus ex ipsis, quod omnes quattuor dicunt, seruum principis sacerdotum et amputauit auriculam eius, sicut Lucas et Iohannes dicunt, dextram. qui autem percussit secundum Iohannem Petrus erat, quem percussit autem Malchus uocabatur. deinde quod Lucas dicit: respondens Iesus ait: sinite usque huc, et adiunxit quod Mattheus commemorat: conuerte gladium tuum in locum suum. omnes enim qui acceperint gladirogare Patrem meum, et exhibebit mihi modo plus quam duodecim legiones Angelorum? Quomodo ergo implebuntur Scripturae, quia sic oportet fieri? His verbis adjungi potest quod illum eo loco dixisse Joannes commemorat, Calicem quem dedit mihi Pater, non vis bibam illum? Tunc, sicut Lucas dicit, tetigit auriculam illius
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Quẽ cunq osculatus fuero. ipse
est tenete eum Et confestim accedens
ad iħm diocit. Aue rabbi. Et osculatus
ẽ eum. Dixitq illi primo qđ ait lucas
uidas osculo filium hominis tradis. Dem¬
de qđ matheus ad qđ uenisti amice. de¬
inde dixit quod iohannes cõmemorat.
Quid queritis Responderunt. Iħm na¬
Zarenũ. Dicit eis ił c. Egosum Stabat
autẽ & uidas qui tradeb̾at eũ cũ ipsis. Ut¬

Expanded text:
o, ipse est, tenete eum. et confestim accedens ad legum dixit: haue, rabbi, et osculatus est eum. dixitque illi primo quod ait Lucas: Iuda, osculo filium hominis tradis? deinde quod Mattheus: ad quod uenisti. amice? deinde dixit quod Iohannes commemorat: quid quaeritis? responderunt ei: Iesum Nazorenum. dicit eis Iesus: ego sum. stabat autem