comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liꝰ sublimiꝰq indagare de xͥ int̃
minabili atq in refragabili dña¬
tu. Laudabili quada p̾sumpti¬
supra infraq obseqͥ rectissime
uoluntati sue. cursus temꝑm.
motꝰ corꝑm. nutus m̃tium. ordine.
utiq pulcherrimo cogat. idq
cura tam uigili. ut nec puncto
quid̾e aut iote uni ut dicit᷑ ho¬
rũ omniũ debitũ subtrahere fa¬
mulatũ. ullatenꝰ liceat: oꝑe tñtã
facili ut tͣbationẽ seu anxietatẽ
ulłã om̃ino gub̃nator ñ sentiat.
Intuentes autẽ dnm̃ sabaotb
tanta cũ tͣnqͥllitate om̃ia iudicã¬
tẽ. intentissime suauissimeq
contẽplationis stupore nimios
sensato. rapti in illud diuine c¬
laritatis tã ingens pelagus reci¬
piunt sese insecretiori quodã mi¬
re tnqͥllitatis recessu uͥtanta pa¬
ce ac securitate fruunt᷑. ut qui¬
escentib ipsis ꝓ reuerentia p̾ro¬
gatiue tanqua uere dñationib
ministrare & militare. uideat᷑
cet̾a multitudo. Inthronis sedet

Expanded text:
lius sublimiusque indagare de Christi lius sublimiusque indagare de Christi interminabili atque irrefragabili dominatu, laudabili quadam praesumptisupra infraque obsequi rectissimae voluntati suae cursus temporum, motus corporum, nutus mentium, ordine utique pulcherrimo cogat; idque cura tam vigili, ut ne puncto quidem aut iota, uni, ut dicitur, horum omnium debitum subtrahere famulatum ullatenus liceat; opera tamen tam facili, ut turbationem seu anxietatem ullam omnino gubernator non sentiat. Intuentes ergo Dominum sabaoth tanta cum tranquillitate omnia judicantem, intentissimae suavissimaeque contemplationis stupore nimio, sed sensato rapti in illud divinae claritatis tam ingens pelagus, recipiunt sese in secretiori quodam mirae tranquillitatis recessu, ubi tanta pace ac securitate fruuntur, ut quiescentibus ipsis, pro reverentia praerogativae, tanquam vere dominationibus ministrare et militare videatur caetera multitudo. 4. In thronis sedet
Abbreviated transcription (Latin):
ri: plenũ nichilominꝰ honoris & głe.
causarũ in d̃iu̾bo absconditarui.
mundo spectandas mirandasq
in manu ipsorũ dirigi efficientias.
tueri ac magnificare delectent᷑.
exturbare & debellare demonũ
hominũq contͣrias potestates.
ꝓhis qui heditatẽ capiunt salu¬
tis. accipiunt potestatẽ. Et bi ñ¬
ne iustissimã habent causã. ut
diligant dñm iħ̃m: Sunt & suꝑ
ipsos pͥncipatus: qui ipsũ altius.
speculantes. & liquido ꝑuidentes
uniu̾sitatis ẽẽ pͥncipiũ. & pͥmoge¬
nitũ om̃is creature. tante ꝑ inde
t̾rarum habeant potestatẽ. qua¬
si de sũmo quod̃a rerũ cardine.
regna & pͥncipat᷑. & quas lib pro
arbito mutare & ordinare digni¬
tates. proquoꝵq: meritis fac̾e pri¬
mos nouissimos. ⁊ nouissimos pri¬
mos: depon̾e potentes de sede. et
exaltare humiles. Et hec istis qͦ¬
ꝙ ratio diligendi. S diligunt et
dñationes. Cur: Nescio qͥd subti¬

Expanded text:
ri: plenum nihilominus honoris et gloriae, ri: plenum nihilominus honoris et gloriae, causarum in Dei Verbo absconditarum mundo spectandas mirandasque in manu ipsorum dirigi efficientias. tueri ac magnificare delectantur, exturbare debellare et daemonum homiminumque contrarias potestates, pro his qui haereditatem capiunt salutis, accipiunt potestatem. Et hi nonne justissimam habent causam, ut diligant Dominum Jesum? Sunt et super istos principatus, qui ipsum altius speculantes, et liquido pervidentes universitatis esse principium, et primogenitum 1324 omnis creaturae, tanta prointerrarum habeant potestatem, quasi de summo quodam rerum cardine, regna, et principatus, et quaslibet pro arbitrio mutare et ordinare dignitates; pro quorumque meritis facere primos novissimos, et novissimos primos; deponere potentes de sede, et exaltare humiles. Et haec istis quoque ratio diligendi. Sed diligunt et dominationes. Cur? nescio quid subti
Abbreviated transcription (Latin):
centulis dum taxat. Qͥ capatiores
sunt. integro gaudent: esfuso ñ
indigent. Angłica creatura in¬
reꝑcussa m̃tis acie. intuetur di-¬
uinoꝵ iudicioꝵ abyssummultã.
quoꝵ sũme eqͥtatis in effabili de¬
lectatione beata. głatur insuꝑ
adminstratorii sunt sp̃s. mis¬
si inminist̾ium ꝓpt̃ eos qui here¬
ditatẽ capiunt salutis: ꝑ orro
archangłos. ut eis aliqͥd differen¬
tius abhis qͥ simplicit᷑ angłi sunt
tͥbuamꝰ. mirabilit̃ credo delectat.
is familiari admittunt᷑. eadẽq
ꝑ ipsos locis queq suis atq tem¬
sitan appellate sunt qđ uͥtutũ
ac ꝓdigioꝵ occultas ꝑpetuasq
causas. felici curiositate. rimari
ac mirari diuinit᷑ ordinate. sig¬
na que & qñuolunt. ex om̃ibus
elem̃tis t̾ris potent̃ exhibeant.
& ipse gͦ ex inde ñ inm̃ito in ar¬
descunt. dilig̃e. dñm uirtutum.&.
di uirtutẽ xp̃m. Plenũ quippe ẽ
suauitatis & gr̃e. incerta & occulta
sapientie in ipsa sapientia intue¬

Expanded text:
centulis duntaxat. Qui capaciores centulis duntaxat. Qui capaciores sunt integro gaudent, effuso non indigent. 2. Angelica creatura irrepercussa mentis acie intuetur divinorum judiciorum abyssum multam, quorum summae aequitatis ineffabili delectatione beata, gloriatur insuper administratorii spiritus sunt, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis? Porro archangelos ut eis aliquid differentius ab his, qui simpliciter angeli sunt, tribuamus mirabiliter, credo delectat, is familiarius admittuntur, eademque per ipsos locis quaeque suis atque temsitan appellatae sunt, quod virtutum ac prodigiorum occultas perpetuasque causas felici curiositate rimari ac mirari divinitus ordinatae, signa, quae et quando volunt, ex omnibus elementis terris potenter exhibeant: et ipsae ergo exinde non immerito inardescunt diligere Dominum virtutum, et Dei virtutem Christum. Plenum quippe est suavitatis et gratiae, incerta et occulta sapientiae in ipsa sapientia intue
Abbreviated transcription (Latin):
sa ama¬
torio
adhuc
ampliꝰ
ꝓsequi
laudes
sponsi: & grãm ꝓuocat dũ mõ¬
strat eam quã iam acceꝑat
inse uacuã ñ fuisse. Audi ce .e¬
num qͥd secuta adiungit. Pro
N on frustra nec in anit̃ nom̃
tuũ ex inanitũ ẽ o sponse. atq
effusũ in ub̃a mea propt̾ea e.¬
nĩ adolescentule dilexerũt te
nimis. Propt̃ quid: Propt̃
nom̃ effusũ: & ꝓpt̾ ub̃a ex eo
infusa. Inde quippe excitate
sunt in amorẽ sponsi: inde sũ¬
pserũt ut diligant. S ponsa
infusũ munꝰ excipiente.ille
mox sensere fingͥantĩa. que
longe a matre minime ẽẽ po¬
t̾ant: atq illa suauitate re¬
plece dicunt. C aritas dĩdif¬
fusa ẽ in cordib nr̃is: ꝑ spm̃¬
scm̃ qui datus ẽ nob̾. Ergo
ipsarum deuotionẽ sponsa
cõmendans. Hic inquid fru¬
ctus o sponse: effusi nõis tui
qdđ propterea adolescentule di¬
lexerunt te. Effusum siquidẽ
sentiunt. qđ integrũ caꝑe ñ ua¬
lebant. ꝓpterea dilexerunt te.
S ffusio quippe. nom̃ facit capa¬

Expanded text:
sa amatoria adhuc amplius prosequi laudes sponsi; et gratiam provocat, dum monstrat eam, quam jam acceperat, in se vacuam non fuisse. Audi etenim quid secuta adjungit: PropNon frustra nec inaniter nomen tuum exinanitum est, o sponse, atque effusum in ubera mea; propterea enim adolescentulae dilexerunt te nimis. Propter quid? Propter nomen effusum, et propter ubera ex eo perfusa. Inde quippe excitatae sunt in amorem sponsi, inde sumpserunt ut diligant. Sponsa infusum munus excipiente, illae mox sensere fragrantiam, quae longe a matre minime esse poterant; atque illa suavitate repletae dicunt: Charitas Dei diffusa est in cordibus nosm, qui datus est nobis Ergo ipsarum devotionem sponsa commendans: Hic, inquit, fructus, o sponse, effusi nominis tui, quod propterea adolescentulae dilexerunt te. Effusum siquidem sentiunt, quod integrum capere non valebant; propterea dilexerunt te. Effusio quippe nomen facit capa
Abbreviated transcription (Latin):
ñquã excidit. Uñ & nominai¬
sta sortiti st̃ ex eo quiq in quo p̃¬
min̾e uidentur. Nam cherubĩ
quid plenitudo scientie. Sera¬
phinuͦ incendia uł incensa di
Abarchangłis: ob consilior sum
nĩã mod̾ationẽ. P orro au̾tutib.
ob benignissimã exhibitionẽ mi¬
racłorum. Per que incredulos
dignantissime trahit ad fidem.
Apotestatib uͦ: obillam iustissime¬
uim potentie. quã solent apiis
malignatiũ ꝓ pulsare. & arcem
crudelitatẽ. Uerum a pͥncipatib
obet̃nam &e originałẽ. illam ututẽ

Expanded text:
nequaquam excidit. Unde et nomina inequaquam excidit. Unde et nomina ista sortiti sunt ex eo quique, in quo praeeminere videntur: nam cherubin quidem plenitudo scientiae; seraphin vero incendentia vel incensa dicab archangelis, ob consiliorum summam moderationem; porro a virtutibus, ob benignissimam exhibitionem miraculorum, per quae incredulos dignantissime trahit ad fidem; a potestatibus vero, ob illam justissimae potentiae vim, qua solet a piis malignantium propulsare et arcere crudelitatem; verum a principatibus, ob aeternam et originalem illam virtutem,
Abbreviated transcription (Latin):
glm. doc̾e hoĩem scientiã. Inde an¬
głis diuinoꝵ noticia iudicioꝵ: in¬
de consilioꝵ archangłis. Ibi uͥtu¬
tes audiunt: qͣndo &. uͥ et qualia
ꝓferant signa. Ibi deniq uniu̾si
siue sint potestates. siue pͥncipa¬
tꝰ. siue dñationes disct̃ ꝓfecto qͥd
ex offitio debeant qͥd ꝓ dignitate pre¬
sumant. & quid p̾cipue cautũ
uecur int̾precatio. arbitror nil
hab̃e qđ̃ ab ipsis aut ꝑ ipsos acci¬
piant. cũ de ipso fonte ad plenũ
haurire liceat. ipso ea ꝑ se dño
ih̃u dignant̃ int̾ducente. in om¬
nẽ plenitudinẽ ueritatis. & cheᷤ¬
auros sapientie ⁊ scientie qͥ in eo
om̃s absconditi st̃ largissime re¬
uelante. S nec eaque appella¬
ta sunt seraphin quippe que ip¬
sa bonitas di inse adeo traxit.
fecto ignis qͥ aerem quẽ inflam¬
mat dum suũ ei totum calorem
inpͥmit. induitq colorẽ. ñ igni¬
tum s ignẽ fecisse cernitur. A¬
mant itaq p̾cipue contẽplari in
numerus. hiuero caritatẽ que

Expanded text:
m, docere hominem scientiam. Inde angelis divinorum notitia judiciorum, inde consiliorum archangelis; ibi virtutes audiunt, quando, et ubi, et qualia proferant signa. Ibi denique universi, sive sint potestates, sive principatus, sive dominationes, discunt profecto quid ex officio debeant, quid pro dignitate praesumant, et, quod praecipue cautum ervetur interpretatio, arbitror nihil habere quod ab ipsis, aut per ipsos accipiant: cum de ipso fonte ad plenum haurire liceat, ipso ea per se Domino Jesu dignanter introducente in omnem plenitudinem veritatis, thesauros sapientiae scientiaeque, qui in eo omnes absconditi sunt, largissime revelante. Sed nec ea quae appellata sunt seraphin, quippe quae ipsa charitas Deus in se adeo traxit instar profecto ignis, qui aerem, quem inflammat, dum suum ei totum calorem imprimit, induitque colorem, non ignitum, sed ignem fecisse cernitur. Amant itaque praecipue contemplari in numerus; hi vero charitatem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uult se amari ñ solũ dulcit᷑. s
& sapient̃. Eñ apłs. Rationa¬
bile inquid obseqͥum ur̃m̃. Aliõ¬
quin. facillime ⁊elo cuo sp̃s il¬
ludet. erroris. si scientiam negli¬
gas: nec habet callidus hostis
machinam̃tũ efficatius adcollẽ¬
dam de corde dilectionẽ. quã si
effic̾e possit ut in ea incaute. et
ñ cũ ratione ambuletur. Q uã¬
obrem ego cogito modoᷤ qͦsdam
ligentib obseruare. S quia hͥ
finem sermo desid̾at. cras eos si
d̾s uitã m & otium quod nunc ha qd¬
bemus ad disserendum seruaue¬
rit: explicare conabor.Tunc e¬
nim recreatis nocturna quiete
sensib & qd est p̃cipuum oratiõe
premissa. alacͥores ut iustum ẽ.
ad sermonẽ de dilectione conue¬

Expanded text:
vult se amari non solum dulciter, sed vult se amari non solum dulciter, sed et sapienter. Unde Apostolus: Rationabile, inquit, obsequium vestrum . Alioquin facillime zelo tuo spiritus illudet erroris, si scientiam negligas; nec habet callidus hostis machinamentum 1326 efficacius ad tollendam de corde dilectionem, quam si efficere possit, ut in ea incaute, et non cum ratione ambuletur. Quamobrem ego cogito modos quosdam ligentibus observare. Sed quia hic sermo finem desiderat, cras eos, si Deus vitam mihi et otium, quod nunc habemus ad disserendum, servaverit, explicare conabor. Tunc enim recreatis nocturna quiete sensibus, et, quod est praecipuum; oratione praemissa alacriores, ut justum est, ad sermonem de dilectione conve
Abbreviated transcription (Latin):
cere⁊ rationi ñ adquiescere. ñ
obtemꝑare semorib: consilio.ł
ex emplo ñ obedire nob̃. An ig¬
noratis quia melior ẽ obedien¬
tia quã uictime: Non legistis
in regła ur̃a. qd̾ quicqͥd fit sine
uoluntate ł consensu patͥs spũ¬
mercedi: Non legistis in euan¬
głio quã formã obediendi pu¬
er iħc pueris sc̃is tradidit: Nã
cum remansisset in ierłm. et
dixisset in his quȩ patͥs sui era¬
nt oportere esse se:. ñ adquies¬
centib parentib eius sequi eos
narareth ñ despexit: magister
discipłos. ds̾ homines. & uer¬
bum sapientia. fabrũ & femi¬
name Quid etiam addit sac
histona:. Et erat inquit subdi¬
tus illis. Qͦ usq sapientes uos¬
estis in occłis ur̃is: Heus se mor
utimini eo. Uereor. ne aliump
isto recipiatis. qui sub specie
bom supplantat uos. et qui sp̃u
cepistis. carne consũmemini.
An nescitis quia angłs sathane
multociens tnͣsfigurat se in ã¬
głm lucis: Sapientia ẽ d̾s. et

Expanded text:
cere, rationi non acquiescere, non cere, rationi non acquiescere, non obtemperare seniorum consilio vel exemplo, non obedire nobis. An ignoratis quia melior est obedientia quam victimae? Non legistis in Regula vestra, quod quidquid sine voluntate vel consensu patris spmercedi? Non legistis in Evangelio, quam formam obediendi puer Jesus pueris sanctis tradiderit? Nam, cum remansisset in Jerusalem, et dixisset in his quae Patris sui erant oportere se esse, non acquiescentibus parentibus ejus, sequi illos in Nazareth non despexit, Magister discipulos, Deus homines, Verbum et Sapientia fabrum et feminam. Quid? Etiam addit sacra historia: Et erat, inquit, subditus illis . Quousque vos sapientes estis in oculis vestris? Deus se mortutimini eo. Vereor ne alium pro isto recipiatis, qui sub specie boni supplantet vos: et qui spiritu coepistis, carne consummemini. An nescitis quia angelus Satanae multoties transfigurat se in angelum lucis? Sapientia est Deus, et
Abbreviated transcription (Latin):
leum effusum sponsa: ad cuiꝰ ille
excitant᷑ odorẽ gustare & uidere
quã suauis ẽ dñs. Cumq amo¬
re flagrantes ꝑsenserit. conuer¬
tenᷤ se ad sponsum. oleum ait effu¬
sum nom̃ cuũ ꝓpt̾ea adolescentu¬
le dilexerunt. te nimis. Q uid est
nimi᷑ N alde uehem̃ter. ardent.
Uel certe magis ex oblico uos qͥ
nuꝑ uenistis tangit sꝑitał sermo:
ur̃am illam quã & nos frequent̃
repͥm̃e conati sumꝰ minꝰ discretã
uehem̃tiam. ĩmo intẽꝑantiã ꝓrsꝰ
nimiã obstinatã redarguens. ñ
uultis ẽẽ cõmuni contenti uita.
Non sufficit uob̃ regłare. ieium¬
um: ñ sollemnes iugilie. ñ inposi¬
ta disciplina. ñ mensura quã uob̃
parcimur. inuestim̃tis uł alim̃¬
tis. ⁊̾ riuata p̾fertis cõmunibus.
illam qua cotiens dm conscienti¬
is ur̃is testib offendistis ꝓpͥam
scilicet uoluntatẽ urãm. ecce
nunc it̃m magistrã habetis ñ
me. Illa uos nature docet ñ par¬

Expanded text:
leum effusum sponsa, ad cujus illae leum effusum sponsa, ad cujus illae excitantur odorem, gustare et sentire quam suavis est Dominus. Cumque amore flagrantes persenserit, convertens se ad sponsum: Oleum, ait, effusum nomen tuum, propterea adolescentulae dilexerunt te nimis? Quid est nimis? Valde, vehementer, ardenter. Vel certe magis ex obliquo vos, qui nuper venistis, tangit spiritualis sermo; vestram illam, quam et nos frequenter reprimere conati sumus, minus discretam vehementiam, imo intemperantiam prorsus nimium obstinatam redarguens. Non vultis esse communi contenti vita. Non sufficit vobis regulare jejunium, non solemnes vigiliae, non imposita disciplina, non mensura, quam vobis partimur in vestimentis et alimentis; privata praefertis communibus. illam, qua toties Deum, conscientiis vestris testibus, offendistis, propriam scilicet voluntatem vestram, ecce nunc iterum magistram habetis, non me. Illa vos naturae docet non par
Abbreviated transcription (Latin):
tionib quoq ob placidissimã uo¬
luntatẽ qua licet uq dñecur in
fortitudine brachii sui. uͥtute tñ
potentiori ꝓ sua ingenita lenita¬
te & inperꝑturbali tͣnͣquillitate.
disponit om̃ia suauiter. Diligit᷑
&e athronis. ob beniuolentiã ma¬
gistre sapientie sine. inuidia sese
cõmunicantis & unctionẽ que gͣ¬
tis docet de om̃ib. Cet̾macherubĩ
ꝓpt̃ea dilig̃r. quia scientiarũ dñs ẽ.
& sciens quid cuiq opus sit. ad sa¬
lutem discrete ꝓuideq dona sua
digne poscentib ꝓut nouit expe¬
dire distribuit. Aseraphin quoq
quia caritas ẽ. & nich odit eorum
quȩ fecerit & uult om̃s homines
saluos fieri. & ad agnitionẽ ueri¬
tatis uenire. Hi ergo om̃s ꝓut
capiunt diligunt. S enĩ adoles¬
centule qm̃ minꝰ sapiunt minꝰ &
capiunt. nec om̃ino sufficiunt ad
tam sublimia. Paruule quippe
in xp̃o sunt. lacte & oleo nutride.
Ergo ex ub̃ibus sponse opus sum̃e
habent: unde diligant. Habet o¬

Expanded text:
placidissimam voluntatem, qua licet ubique dominetur in fortitudine brachii sui, virtute tamen potentiori pro sua ingenita lenitate et imperturbabili tranquillitate disponit omnia suaviter. Diligitur et a thronis ob benevolentiam magistrae sapientiae sine invidia sese communicantis, et unctionem, quae gratis docet de omnibus. Caeterum a cherubin propterea diligitur, quia Deus scientiarum dominus est; et sciens quid cuique opus sit ad salutem, discrete provideque dona sua digne poscentibus, prout novit expedire, distribuit; a seraphin quoque, quia charitas est, et nihil odit eorum quae fecit, et vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire. 7. Hi ergo omnes, prout capiunt, diligunt. Sed enim adolescentulae, quoniam minus sapiunt, minus et capiunt, nec omnino sufficiunt ad tam sublimia: parvulae quippe in Christo sunt, lacte et oleo nutriendae. Ergo ex uberibus sponsae opus sumere habent unde diligant. Habet o
Abbreviated transcription (Latin):
siue homine scientiã instrum̃tũ ñ querit. nr̃e corꝑee auris. sic̃ nee
sͥoris. ł se intundit᷑: ꝑ se innotescit: purus capit᷑ apuris. Solꝰ nullĩ
indiget: solus & s & om̃ib de sola om̃ipotenti uoluntate sufficiens.
O patur tñ imm̃sa & innumera ꝑ subiectã creaturã corꝑalem siue
sp̃italẽ: s quasi imꝑans. ñ quasi m̃dicans. E n u̾bi gr̃a. qd̾ linguã meam
corꝑalem assũpsit. nunc in opꝰ suũ doc̃e uidelicet uos cũ ꝑ se. absq dubio
faciliꝰ suauiꝰq id posset. ꝓfecto indulgentia ẽ. In ꝓfectu siquidẽ ur̃o. me¬

Expanded text:
hominem scientiam, instrumentum non quaerit nostrae corporeae auris, sicut nec sibi oris. Per se infunditur, per se innotescit, purus capitur a puris. Solus nullius indiget; solus et sibi, et omnibus de sola omnipotenti voluntate sufficiens . 9. Operatur tamen immensa et innumera per subjectam spiritualem; sed quasi imperans, non quasi mendicans. En, verbi gratia, quod linguam meam corporalem assumpsit nunc in opus suum, docere videlicet vos, cum per se absque dubio facilius suaviusque id posset; profecto indulgentia est, non indigentia.
Abbreviated transcription (Latin):
siue homo malꝰ. siue angłs malus: & constat ñ fieri ꝓpt̃ eũ qđ fit ꝑ eum. cũ ꝓ¬
dẽẽ nullũ bonũ possit inuito. Igitur ei quidẽ dispensatio tantũ credita ẽ.
s nescio quomͦ graciꝰ iocundiusq sentimus bonũ. qđ ꝑ malũ dispensatorẽ
ministrat᷑. Ipsa ẽ gͦ causacur & ꝑ malos ds faciat bona bonis. ñ autẽ ut
oꝑa eorũ indigeat. in bñfaciendo. porro is que ratione carencia sunt uel
sensu. multo minus. dm̃ egere quis dubitet: S qñ in opus bonũ & ip¬
sa concurrt. apparet. qm̃ oĩa seruiũt ei. cuim̾ito ẽ dicere. m̃s ẽ orb tre.
Nut certe quia nouit q̃ ꝑque conuenientꝰ fiant. de seruitute. corꝑee¬
treature. n efficatiã querit s congruentia. Esto demnde. qd corporuĩ
suũ qui nullũ sibi repꝑit alienum. Uerũ si cuncta que hoc locoddi¬
cenda occurrunt p̃senti uolumꝰ sermone conclud̾e. semno modũ ex¬
cediet. & uires foisitan aliquoium. P ropt̾ea ꝗuȩ restant. sub alio ser-

Expanded text:
alus, sive angelus malus: et constat non fieri propter cum, quod fit per eum, cum prodesse nullum bonum possit invito. Igitur ei quidem dispensatio tantum credita est; sed nescio quomodo gratius jucundiusque sentimus bonum, quod per malum dispensatorem ministratur. Ipsa est ergo causa, cur et per malos Deus faciat bona bonis: non autem, quod opera eorum indigeat in benefaciendo. 10. Porro his quae ratione vel sensu carentia sunt, multo minus Deum egere quis dubitet? Sed quando in opus bonum et ipsa concurrunt, apparet quoniam omnia serviunt ei, cui merito est dicere: Meus est orbis terrae . Aut certe quia novit qucreaturae non efficaciam quaerit, sed congruentiam. Esto deinde quod corporum suum, qui nullum sibi reperit alienum. Verum si cuncta, quae hoc loco dicenda occurrunt, praesenti volumus sermone concludere, sermo modum excedet, et vires forsitan aliquorum: propt
Abbreviated transcription (Latin):
sitatũ. ꝑ sunt ꝓfecto uisu. & nimirũ utiliora cordib intuentiũ. quã utẽ
tũi corꝑib ẽẽ possent. Et si nociua. & si etiã ꝑniciosa. temꝑali hominũ
certe ingeniũ excedendo. iuxta eũ qui utiq om̃i utentiratione prestoe.
cõmunis discipline ꝓfectũ: quo inuisibilia aĩ ꝑ ea que facta suntantel¬
lecta consgiciunt. Namdiabolꝰ eiusꝙ satellites. cũ sit eorseꝑ intẽtio ma
uob noce pot̾it. si boni emulatores fueritis: absit. ut possint. Magis
mutent & uersent informa & sp̃e qua uolunt. qñ appar̾e uolunt. den¬
mant. rursumq expleco oꝑe. ponant in eandẽ de qua sunt mat̾iã
Aisoluenda: noło ut ame reqͥratis. Uident᷑ patres de huꝰmodi diũ¬
licet nullo mediante nr̃is suiue corꝑis instrum̃to. ita nob̃ immisceatur
uł infundat᷑. quo eiꝰ participatione. docti: siue doctiores. uł boni. siue me¬

Expanded text:
sitatum? Prosunt profecto visu, etsi non usu; utiliora cordibus intuentium, quam utentium sitatum? Prosunt profecto visu, etsi non usu; utiliora cordibus intuentium, quam utentium esse corporibus possent. Etsi nociva, etsi etiam perniciosa temporali hominum certe ingenium exercendo, juxta eum, qui utique omni utendi ratione praesto est, communis disciplinae profectum, quo invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Nam et diabolus ejusque satellites, cum sit semper eorum malignvobis nocere poterit, si boni aemulatores fueritis ? absit ut possint; magis mutent et versent in forma et specie qua volunt quando apparere volunt, denmant, rursumque expleto opere ponant in eamdem, de qua sumpta sunt, materiam dissolvenda; nolo ut a me requiratis. Videntur Patres de hujusmodi divelicari, ut videlicet, nullo mediante nostri suive corporis instrumento, ita nobis immisceatur vel infundatur, quo ejus participatione docti sive doctiores, vel boni sive me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ innata stoliditate ñ capiens: iste uͦ ꝓ excellentioris głe p̃rogatiua ñ indi¬
gens. P orro hoĩs sp̃m. qͥ mediũ quendã int̾ sup̃mũ & infimũ. tenebat lo¬
cũ. usq adeo adutrũq necessariũ hr̃e corp᷑. manifestũ ẽ: ut absꝙ eo nec
ipse ꝓficere nec alt̾i ꝓdesse possit. Nam ut taceã menbra cet̾a corꝑis. offic¬
aue menbroꝵ: quonãmͦ queso aut sine lingua instruis audientẽ. aut
sine aurib ꝑcipis instruentẽ: Itaq cũ absq corꝑis adminicło. nec besti¬
alis sp̃s. seruilis conditionis soluere debitũ. nec sp̃itał cȩlestisq creat᷑a.
implere minist̾ium pietatis. nec rationał aĩa tam ꝓximo quã etiã s suffi¬
ciat consułe ad salutẽ. liquet omnẽ creatũ sp̃m. siue ut iuuet. siue ut iu¬
tũ adusũ sui reꝑiantur in cõmoda. nulłq apta usib humanarũ neces¬

Expanded text:
pro innata stoliditate non capiens, iste vero pro excellentioris gloriae praerogativa non indipro innata stoliditate non capiens, iste vero pro excellentioris gloriae praerogativa non indigens. 5. Porro hominis spiritum, qui medium quemdam inter supremum et infimum tenet locum, usque adeo ad utrumque necessarium habere corpus manifestum est, ut absque eo nec ipse proficere, nec alteri prodesse possit. Nam, ut taceam membra caetera corporis, officiave membrorum; quonam modo, quaeso, aut sine lingua instruis audientem, aut sine auribus percipis instruentem? 6. Itaque cum absque corporis adminiculo nec bestialis spiritus servilis conditionis solvere debitum, nec spiritualis coelestisque creatura implere ministerium pietatis, nec rationalis anima tam proximo, quam etiam sibi sufficiat consulere ad salutem: liquet omnem creatum spiritum, sive ut juvet, sive ut jusum sui, reperiantur incommoda, nullisque apta usibus humanarum neces
Abbreviated transcription (Latin):
acraatura mundi: Nimirũ. qm̃ acreat᷑aceliñ ita. Q enĩ is in uolutꝰ carne.
ac t̾re incola sp̃s. ex consid̾atione sensibiliũ ꝓficiens. gͣdatim quodãmͦ. pau¬
latimq nitit᷑ ꝑuenire. eo ille celestiũ habitator. ingenita subtilitate sua.
in om̃i facilitate uelocitateq ꝑtingit. nullo utiq sensus corꝑei ad minicłõ
fultus nullo corꝑeis m̃bris adutus officio. nullo corꝑee cuiꝰq rei informat᷑
intuitu. Cur enĩ int corꝑa sꝑitales sensus scrucet᷑. quos in libro uite & absꝙ
contͣdictione legit. & absq difticultate intelligit: Cur insudore uultꝰ sui
laboret. excut̾e gͣna de paleis. de uuis uina. & de amurca oleũ: que ex
uenas aquarũ cũ labore rimari. cuiꝰ uultui affatim aquas limpidas ton
uiuus emanat. Nec brutus gͦ. nec angłicus sp̃s. ad ea capessenda. que
beatã sp̃italem faciunt creat᷑am. suis ullomͦ corꝑib adiuuant᷑. ille qͥde

Expanded text:
eli non ita. Quo enim is involutus carne et terrae incola spiritus, ex consideratione sensibilium proficiens, gradatim quodam modo paulatimque nititur pervenire: eo ille coelestium habitator ingenita subtilitate ac sublimitate sua, in omni velocitate facilitateque pertingit, nullo utique sensus corporei adminiculo fultus, nullo corporei membri adjutus officio, nullo corporeae cujuscunque rei informatus intuitu. Cur enim inter corpora spirituales scrutetur sensus, quos in libro vitae et absque contradictione legit, et absque difficultate intelligit? cur in sudore vultus sui laboret excutere grana de paleis, de uvis vina, et de amurca oleum, qui ex venas aquarum cum labore rimari, cui ultro affatim aquas limpidas fons vivus emanat? Nec brutus ergo, nec angelicus spiritus ad ea capessenda, quae beatam spiritualem faciunt creaturam, suis ullo modo corporibus adjuvantur; ille quidem
Abbreviated transcription (Latin):
atui naura erat ecnitatis. Irrationał mempe s p̃s & si corꝑalia ꝑ corpus
et ipse hauriat: nũquid tunc eousq iuuatur corꝑe suo. ut ꝑ corꝑalia & sensi¬
bilia que ꝑ illud sentit etiã ad sꝑitalia &. intelligibilia ꝓficienda ꝑtinguat:
ad q̃ t̾n capessenda ꝓ suo corꝑali temꝑaliq obsequio. noscit᷑ iuuare illos qͥom¬
nẽ usũ rerũ temꝑaliũ. ad fructũ tranferunt ȩt̾narũ: utentes hoc mundo.

Expanded text:
at aeternitatis. Irrationalis nempe spiritus, etsi corporalia per corpus et ipse hauriat: nunquid tamen eousque juvatur corpore suo, ut per corporalia et sensibilia quae per illud sentit, etiam ad spiritualia et intelligibilia proficiendo pertingat? Ad quae tamen capessenda pro suo corporali temporalique obsequio noscitur juvare illos, qui omnem usum rerum temporalium ad fructum transferunt aeternarum, utentes hoc mundo,
Abbreviated transcription (Latin):
fastio. qua em̃dat᷑ suꝑba tnͣsgressio. At cũ etiã ad uiuendũ em̃datius.
dõq digniꝰ conu̾sandũ. placita quadã amplioris gr̃e familiaritate
donam ampliori & fiducia capud iam leuamꝰ de pulũe. lasgitous
ut assolet manũ oscłaturi. si tñ de accepto mun̾e ñ nrãn. s actoris
głiam quͤrimus. eiꝙ: dona sua ñ nob̃ a scribimus. Auoqͥm si inte

Expanded text:
tio, qua emendatur superba transgressio. 3. At cum etiam ad vivendum emendatius, Deoque 1276 dignius conversandum, placita quadam amplioris gratiae familiaritate donamur; ampliori fiducia caput jam levamus de pulvere, largitoris, ut assolet, manum osculaturi; si tamen de accepto munere non nostram, sed auctoris gloriam quaerimus, eique sua dona, et non nobis ascribimus. Alioquin si in te
Abbreviated transcription (Latin):
get rastruem̃tis: qui õa solo u̾bo & corꝑa creauit & sp̃s. N ĩe corpib & corpe¬
ordinand̃. ꝓut uoluĩt. Ualet cui uult. quantũ uult: & absq cꝑa¬
uũ officio obseqͥoue menbroꝵ. Quid: adintuenda q̃ conelidit ipse
putas s reqͥrat corꝑei sensus adiutorũ: Nichil omniũ om̃inolatet.
aut estugit lucẽ ubiꝙ p̃sentẽ. Nec tñ ut agnoscat aliquid necessarrã
ht̃ reñtiart is sensus imnistium. Nec solũ uniũsa nostit dine copoxr
sed innotescit mundis corde. sine corpore. Dicam autem ilecope
us planius fiat s forte quia finiendi iam sermonit angustia non
admittit: consilii magis est ut incrastinũ differamug¬

Expanded text:
get instrumentis, qui omnia solo verbo et corpora creavit, et spiritus. Animae corporibus et corporeget instrumentis, qui omnia solo verbo et corpora creavit, et spiritus. Animae corporibus et corporeordinandis prout voluerit. Valet qui vult, quantum vult, et absque corporalium officio, obsequiove membrorum. Quid? ad intuenda quae condidit ipse, putas sibi requirat corporei sensus adjutorium? Nihil omnium omnino latet, aut effugit lucem ubique praesentem; nec tamen ut agnoscat aliquid, necessarium habet renuntiantis sensus ministerium. Nec solum universa noscit sine corpore, sed et innotescit mundis corde sine corpore. Dico autem idem latius, ut planius fiat. Sed forte quia finiendi jam sermonis angustia non admittit, consilii magis est ut in crastinum differamu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ om̃ia administrat. nec quicꝗͣ ẽ. omniũ ꝓpͥe. Nam qd inse ẽ. lu¬
cem babitat in accessibilẽ: & pax eiꝰ exuꝑat omnẽ sensũ. & sapi¬
entie eꝰ ñ ẽ. numerus. & magnitudinis eiꝰ ñ ẽ. sinis. nec potest
eũ ude hõ ut uiuat. Non qđ longe ab uno quoꝙ sit. qui es omiũ
u. sine qͦ om̃ia nichil.s ut tuplus mireris. & nił eo p̃senti ẽ. & nu
dm̃. ñ quia illa st̃ qd̾ ille ẽ: s quia ex ipso. & ꝑipsum.& in ipso st̃ oĩa
Esse g̃ est om̃iũ quȩ facta sunt. ipse factor eoꝵ: s causale ñ mat̾iale.
Dalipinmͦ dignat᷑ illa maiestas. suis ẽẽ creat᷑is. om̃ib quiãe qo sunt:
animantib aute qd uiuunt. Porro rõẽ utentib lur: recte ulutentib.
uirtus uincentib gła. Et in his õibꝰ creandis. gubnandis. ac minist¬
dis mouendis. ꝓmouendis. in nouandis. firmandis. nulł copeis indi¬

Expanded text:
qui omnia administrat, nec quidquam est omnium proprie. Nam, quod in se est, luqui omnia administrat, nec quidquam est omnium proprie. Nam, quod in se est, lucem habitat inaccessibilem , et pax ejus exsuperat omnem sensum ; et sapientiae ejus non est numerus , et magnitudinis ejus non est finis ; nec potest eum videre homo ut vivat . Non quod longe ab unoquoque sit qui esse omnium est, sine quo omnia nihil: sed, ut tu plus mireris, et nil eo praesentius, et nil Deum, non quia illa sunt quod est ille; sed quia ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia . Esse est ergo omnium quae facta sunt ipse factor eorum, sed causale, non materiale. Tali proinde modo dignatur illa majestas suis esse creaturis, omnibus quidem quod sunt; animantibus autem quod et vivunt; porro ratione utentibus lux, recte vero utentibus virtus, vincentibus gloria. 5. Et in his omnibus creandis, gubernandis, administrandis, movendis, promovendis, innovandis, firmandis, nullis corporeis indi
Abbreviated transcription (Latin):
indm. Sigͦ ad scripte testimoniũ ꝓpͥam głam querere ꝓpͥam ẽ glo
oscłari. Et inhominib quidẽ ẽẽ uidemꝰ: ita seruos uidelicet offen¬
soꝵ dñoꝵ oscłari sołe pedes. cũ ab eis ueniã petunt. & pauꝑes diuitũ
manus. cũ ab eis munꝰ accipiunt. Uerum quia sp̃s d̾s ẽ & nullis
simplex illa substantia. m̃bris distincta corꝑeis. erte forsan qͥ nul¬
latenus de illo recipiat tale aliquid. s ame s̃ dĩ manꝰ. uł pedes
flagitet demonstrari: sicq: ꝓbari qd de oscło pedũ. maniisue diffinio.
S quid si & ego uicissim ab ipso meo sciscitat ore de ore quoq dñ re-¬
quirã: qͣtinus q̃ de oris oscło scͥptura loqͥtur ad dm̃ ꝑtiñe demonstra.
rempe aut cũ isto simul & illa habet: aut cũ illis parit᷑ & isto ca¬
ret. S eñ & os habet ds̃ qd̾ docet hominẽ scientĩa. & manũ habet qua
ciat: & iocũda contemplatio uͥ ex̃cendo quiescat. Om̃ia om̃ib eit

Expanded text:
i ergo, ad Scripturae testimonium, propriam gloriam quaerere, propriam rue manum osculari. Et in hominibus quidem ita esse videmus, servos videlicet offensorum dominorum osculari solere pedes, cum ab ipsis veniam petunt; et pauperes divitum manus, cum ab eis munus accipiunt. 4. Verum quia spiritus est Deus , et nullis simplex illa substantia membris distincta corporeis; erit forsan qui nullatenus de illo recipiat tale aliquid, sed a me sibi Dei manus vel pedes flagitet demonstrari, sicque probari quod de osculo pedum manusve definio. Sed quid, si et ego vicissim ab ipso meo sciscitatore de ore quoque Dei requisiero, quatenus quod de oris osculo Scriptura loquitur, ad Deum pertinere demonstret? Nempe aut cum isto simul et illa habet, aut cum illis pariter et isto caret. Sed enim et os habet Deus, quo docet hominem scientiam; et manum habet, qua iciat; et jucunda contemplatio, ubi excedendo quiescat. Omnia omnibus est
Abbreviated transcription (Latin):
tn usũq loquendi. distincte & signant̃ adiecit. oscło oris sui. nͥut ostẽ¬
a̾et ipsum qd̃ petebat oscłm sũmum ẽẽ ñ solum: Nonne demq ita
inuicẽ loqͥmur. oscl̃are me. uł da oscłm m: & nemo sequit᷑ ut dicat.
ore tuo. siue oscło oris tui: Qͥd adalterutrũ oscłari ꝑantes. nͥ u̾si in¬
inde qͥ narrat u̾bi gr̃a a dño susceptũ in oscło ꝓditorẽ. & oscłatus ẽ a
it eũ: nec addidit. ore suo. uł oscło oris sui. Sic nimirũ om̃is qui scͥbit
& qui loquitur consueuit. Sunt hiig tres animarũ affetus. siue pro-¬
fectus. ex ꝑtis dũ taxat satis noti & manifesti. cũ aut de actis malis. in¬
dulgentiam. aut de bonis agendis grãm. aut ipsus indultoris. & bñ¬
factous p̾sentiã. eo quide mͦ quo incorꝑe fragilei possibile ẽ. obtinent in¬
stius accipite. Oscłm pacis indiciũ ẽẽ. om̃s nouimus. P orro autẽ siut:

Expanded text:
tamen usumque loquendi, distincte et signanter adjecit, osculo oris sui, nisi ut ostentamen usumque loquendi, distincte et signanter adjecit, osculo oris sui, nisi ut ostenderet ipsum, quod petebat osculum, summum esse, non solum? Nonne denique ita invicem loquimur: Osculare me; vel: Da mihi osculum: et nemo sequitur ut dicat Ore tuo, sive, Osculo oris tui? Quid? alterutrum osculari parantes, tuum versus innique qui narrat, verbi gratia, a Domino susceptum in osculo proditorem: Et osculatus est, ait, eum ; nec addidit: Ore suo, vel, Osculo oris sui. Sic nimirum omnis et qui scribit, et qui loquitur consuevit. Sunt ergo hi tres animarum affectus, sive profectus, expertis duntaxat satis noti et manifesti, cum aut de actis malis indulgentiam, aut de bonis agendis gratiam, aut ipsius etiam indultoris et benefactoris sui praesentiam, eo quidem modo quo in corpore fragili possibile est, obtinent instius accipite. Osculum, pacis indicium esse omnes novimus. Porro autem si, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ripliceo quendam aĩe ꝓfectum. sub nomine tͥum
oscł̃oꝵ sermo hest̾nus cõplexus ẽ.Nquid excidit uo¬
bis: Is mͥ hodierna disputatione ꝑsequendꝰ ẽ ꝓut
si recolitis illa oscła sumi adpedes. ad manũ. ad os.
singła singłis. refẽntes. inpͥmo sane pͥmordia de:¬
dicant᷑ nr̃e conu̾̃sationis. Scdm autẽ ꝓficientib in¬
dulgetur. Porro t̃cium sola exꝑitur. & rara ꝑfectio. Abhoc solo qd̾ ulti-¬
mũ positũ ẽ. sumpsit exordiũ scͥptura ista. quã tractare suscepimus:
et ipsius causa reliqua duo a nob̃ adiuncta sunt. Anuero necessarie. uos
iudicabitis. Puto enĩ facies ipsa eloquii facile admonet. & ista requi¬
rere. Mirũ uͦ siñ & uos adu̾titis oport̾e. re uera ẽẽ aliud siue alia oscła.
aquib illudoris distinguere uoluit ille qͥ ait. oscłetur me oscło oris
sui. Cur eñ cũ suffic̾e pot̾at dixisse simplicit̾. oscłetur me. prẽt mor̃e

Expanded text:
riplicem quemdam animae profectum sub nomine trium osculorum sermo hesternus complexus est. Nunquid excidit vobis? Is mihi hodierna disputatione prosequendus eritsi recolitis, illa oscula sumi ad pedes, ad manum, ad os, singula singulis referentes. In primo sane primordia dedicantur nostrae conversionis; secundum autem proficientibus indulgetur: porro tertium sola experitur, et rara perfectio. Ab hoc solo, quod ultimum positum est, sumpsit exordium Scriptura ista quam tractare suscepimus, et ipsius causa reliqua duo a nobis adjuncta sunt. An vero necessarie vos judicabitis. Puto enim, facies ipsa eloquii facile admonet et ista requirere. Mirum vero si non et vos advertitis, oportere revera esse aliud, sive alia oscula, a quibus illud oris distinguere voluit qui dixit: Osculetur me osculo oris sui . Cur enim, cum sufficere poterat dixisse simpliciter, osculetur me; praeter morem
Abbreviated transcription (Latin):
culeos. Qd̾ si liliũ ẽ ipsa uxta spon¬
s t̃bũi uideat quã uigił ẽ sollieitãꝙ
ẽẽ oporteat suꝑ custodia sui. septa un¬
aiq spinis hinc inde acculeos intendõẽi¬
tib Nec em̃ uł leuissimã spie sustinet
ullaten punctionẽ flouis teu̾itudo. s
mox ut modice p̾mit᷑ ꝑforait᷑. Sersis
quã mito necessarieq ortet᷑ nos ꝓpħc
seruire año intimore. Est itẽ apli. cũ¬

Expanded text:
eos. Quod si lilium est ipsa juxta sponsi verbum, videat quam vigilem sollicitamque esse oporteat super custodia sui, septa undique spinis, hinc inde aculeos intendentibus. Nec enim vel levissimam spinae sustinet ullatenus punctionem floris teneritudo, sed mox ut modice premitur, perforatur. Sentis quam merito necessarieque hortetur nos propheta servire Domino in timore ; et item Ap
Abbreviated transcription (Latin):
exempla sectem. fide seruem᷑. et
uriuimꝰ ꝓfecto inumbra. In ura¬
braeiꝰ quẽ desid̾au̾am sedi. fortassis fe¬
licĩ aliqͥd ista exꝑtã se glatur. in eo
qd̾ ẽ cõmune multoꝵ ꝓpħa assum̃ss.¬

Expanded text:
exempla sectemur, fidem servemus; et vivimus profecto in umbra. 8. In umbra ejus quem desideraveram sedi. Fortassis felicius aliquid ista expertam se gloriatur in eo, quod est commune multorum propheta assumens
Abbreviated transcription (Latin):
tui. Nec enĩ reor contimio uͭ qͥs in ũ¬
bra eiꝰ fuĩt qd̾ uiuat inea. qͥa ñ plane
oĩs qͥ fid̾e habet ex fide uiuit. Nã fides
sine oꝑib moitua ẽ. nec pot̾ dare ui¬
t̃a. quã minime ipsa habuĩt. Ldeo
ꝓpħa cũ dixiss sp̃s ante faciẽ nrãm¬

Expanded text:
tui. Nec enim, reor, continuo, ut quis in umbra ejus fuerit, quod vivat in ea, quia non plane omnis qui fidem habet ex fide vivit. Nam fides sine operibus mortua est; nec potest dare vitam, quam minime ipsa habuerit. Ideo propheta cum dixisset: Spiritus ante faciem n
Abbreviated transcription (Latin):
inutiles facti st̃. ñ ẽ qͥ faciat bonũ.
ñ ẽ. usq adunũ. Sicut malꝰ int̾
ligna siluarũr. sic dilectꝰ m̃s int̃
filios. Una int ligna siluarũ dñs
iłie arbor faciens frtictũ: scdm hõi¬
nẽ sane & si p̾lat᷑ hõib s abangłis
minorat᷑. Qiro & enĩ mͦ. & angłis
se se factꝰ. caro subiẽt. & angłos s
manens ds subiectos retinuit. De¬
niꝙ uridebitis inqͥt angłos ascendẽ¬
tes & descendentes suꝑ filiũ bõis qd̾
maiestatẽ. Qͥ agͦ sponse id dulciꝰ
qd̃ se ĩminuit sapit. libenti attol
nationẽ. Libuit ꝓinde hõiẽ int̃
ria. Nec putat minui laudes. uͥ de
consid̾atiõe infirmitatis pietatis bo¬
nitas exaltat᷑. Qͦ enĩ iuxta aliqͥd
a laudib temꝑat. eo itẽ iuxta ali¬
qͥd magis laudat. minꝰ ꝓseqͣns gli¬
am dignitatis. ut gr̃a dignatiõis
infirmũ ẽ dĩ. sapientꝰi foitiq dic̃
arboris siltiestriũq lignoꝵ hoc loco ef¬
ferre uoluit hõinẽ am suꝑ omñe grãm

Expanded text:
n est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Sicut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Una inter ligna silvarum Dominus Jesus arbor faciens fructum, secundum hominem sane, etsi praelatus hominibus, sed ab angelis minoratus . Miro etenim modo et angelis seses subjecto retinuit. Denique: Videbitis, inquit, angelos ascendentes et descendentes super Filium hominis : quod imajestatem. Quia ergo sponsae id dulcius, quod se imminuit, sapit; libentius attollnationem. Libuit proinde hominem inter ria. Nec putat minui laudes, ubi de consideratione infirmitatis pietatis bonitas exaltatur. Quo enim juxta aliquid a laudibus temperat, eo item juxta aliquid magis laudat, minus prosequens gloriam dignitatis, ut gratia dignationis infirmum est Dei sapientius fortiusque dicit arboris silvestriumque lignorum hoc loco efferre voluit Hominem Deum super omnem gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
dinis. ut pote qd ñ sufficiat laud̃
uicẽ impłe. Sic malus int̃ ligna
siluarũ: sic dilectus m̃s int̾ filios.
Deniq nec sponsa magni estimas¬
se uidet᷑ q̃ hoc in lignis sil uarũ.
tantũ efferre curauit: nimirũ
st̾ilib nec fruct᷑ humano uistui
aptos fẽntibꝰ. Qur gͥ omissis me¬
liorib & nobiliorib lignis. huiꝰ me¬
diocͥtas arboris adducta ẽ in mednũ
ad formandũ sponsi p̃coniũ. Itane
ad m̃surã laude reciꝑe debuit. qͥ ad
m̃surã spm ñ accep̃: Hoc data nẽ¬

Expanded text:
dinis, utpote quod non sufficiat laudis dinis, utpote quod non sufficiat laudis vicem implere. Sicut malus inter ligna silvarum, sic delectus meus inter filios. Denique nec sponsa magni aestimasse videtur, quae hoc in lignis silvarum tantum efferre curavit, nimirum sterilibus, nec fructus humano victui aptos ferentibus. Cur ergo omissis melioribus et nobilioribus lignis, hujus mediocritas arboris adducta in medium est ad formandum sponsi praeconium? Itane ad mensuram 1433 laudem recipere debuit, qui ad mensura
Abbreviated transcription (Latin):
sis te exhib̾e. immicis. Ia plane tsi
militudinẽ datã de lilio iure q̃da ꝓpͥ¬
etatis specialit̃ uendicabit. qd ipsa utiq
pungentes se spinas candore ꝓpͥo illu¬
strare ⁊ uenustare ñ cessat. A nñ ꝑ ĩ¬
de liliũ tͥ uidet᷑ impłe q̃d̾am̃odo euan¬
głii ꝑfectionẽ. qua orare iubem̃ ꝓ ca¬
his qͥ od̾unt nos: Ergo ⁊tu fac simi¬
lit. & erit aĩa tua amica añi. & lau¬
dabit te. de te dicens. qͥa sicͥ liliũ int̃
spinas: sic amita mea int̃ filias.
Seqͥtur. Sicut malꝰ int̾ ligna silua¬
rũ: sic amic m̃s int filios. Reddit¬
uic̃ẽ. sponsa p̾conii cõmendanti se
sponso aqͦ laudari ẽ laudabilẽ fie¬
ri. & quẽ laudare intellig̾e. & ad¬
mirari lauilabilẽ. Et sic̃ ex emi¬
nenti flore figurata a sponso laus
eiꝰ ẽ: ita e regione ⁊ excellenti ligno
ipsa illiꝰ singlarẽ głam eminenti¬
amq demonstrat. Mouet tñme
de ligno hoc qd ñ tante ẽẽ excellen¬
minꝰ digne assumi in opꝰ similitu¬

Expanded text:
. Id plane tibi similitudinem datam de lilio jure quodam proprietatis specialiter vindicabit, quod ipsas utique pungentes se spinas candore proprio illustrare et venustare non cessat. An non proinde lilium tibi videtur implere quodam modo Evangelii perfectionem, qua orare jubemur pro cahis qui oderunt nos? Ergo et tu fac similiter, et erit anima tua amica Domini, et laudabit te de te, dicens quia sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias. 3. Sequitur: Sicut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Reddit sponsa praeconii vicem commendanti se sponso, a quo laudari est laudabilem fieri, et quem laudare intelligere et admirari laudabilem. Et sicut ex eminenti flore figurata a sponso laus ejus est, ita e regione et ex excellenti ligno ipsa illius singularem gloriam eminentiamque demonstrat. Movet tamen me de ligno hoc, quod non tantae esse excellenminus digne assumi in opus similitu
Abbreviated transcription (Latin):
S & moitis ẽ umbra. illiꝰ uidelicet qͥ cru¬
ciat in et̾nũ. Sedimꝰ ⁊ nos aliqñ in te¬
nebrosis ⁊ ũbra mortis carnalit̃ conu̾i¬
santes ⁊ ñ ex fide uiuentes. mortui iã
qͥdem iusticie. a morte uͦ scd̾a paulomi¬
nꝰ absorbendi. Qntũ ⁊ eñ ũbra ꝓpe ẽ
illa in inferno appropinquau̾. Demꝙ

Expanded text:
mortis est umbra, illius scilicet quae cruciat in aeternum. Sedimus et nos aliquando in tenebrosis et umbra mortis, carnaliter conversantes, et non ex fide viventes; mortui jam quidem justitiae, a morte vero secunda paulo minus absorbendi. Quantum etenim umbra prope est illa nostra inferno appropinquavit.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ potissimũ x desid̾auerat umbr̃ã. qd̾
solꝰ sit qͥñ solũ ab estu refrigerat uicioꝵ.
s & replet delectatiõe uͥtutũ. Sub umbra
eiꝰ quẽ desid̾auera sedi. Umbra ei caro
eiꝰ. umbra eiꝰ fides. Marie. obumbrauit
duco eam: Et sc̃a nichilominꝰ uͥgo fidi
& ipsa exꝑta ẽ umbrã: cui dictũ ẽ. ⁊ be¬
ata q̃ credidisti. Subumbra eiꝰ quẽ desi¬
gentes. In umbra eiꝰ ingentib. in luce
cũ angłis. In umbra sumꝰ: quãdui ꝑ
fide ambulamꝰ. &. ñ ꝑ sp̃em. Et ideo
iustus in umbra: qͥa ex fide uiuit.
At qͥ uiuit ex intellectu. beatꝰ ẽ. qͥa ñ
inumbra. s ĩa in lumine. Iustus erat
rũ fid̾i intellectũ. intellectui reuelandũ
lum̃ uite & uitã luminis. Pus ẽ uenire
ad umbrã. & ita ad id cuiꝰ umbraẽ ꝑtͣnsi

Expanded text:
 potissimum desideraverat umbram, quod solus sit qui non solum ab aestu refrigerat vitiorum, sed et replet delectatione virtutum. Sub umbra ejus quem desideraveram sedi. Umbra ejus, caro ejus; umbra ejus, fides. Mariae obumbravit manduco eam? Et sancta nihilominus Virgo fidei et ipsa experta est umbram, cui dictum est: Et beata quae credidisti . Sub umbra ejus quem desigentes . In umbra in gentibus, in luce cum angelis. In umbra sumus, quandiu per fidem ambulamus, et non per speciem; et ideo justus in umbra, qui ex fide vivit. At qui vivit ex intellectu, beatus est; quia non in umbra jam, sed in lumine. Justus erat rum fidei intellectum, intellectui revelandum lumen vitae, et luminis vitam. Prius est venire ad umbram, et ita ad id cujus umbra est
Abbreviated transcription (Latin):
bens p̃rogatiuã etĩa qd̾ singłariter
sub ea sedit głatur. N enĩ ut ille ut¬
pluralit̃ uiuimͦꝰ. ita ⁊ hec seduͦ dix̃.
s singłarit sedi. ut agnoscas p̾roga¬
tiuã. Ubi itaq nos cũ labore uiimꝰ.
qͥ conscii peccatorũ subtimore. serui¬
mꝰ: ibihec deuota & amans suauit̃ re
reqͥescit. Deniq timor penã habet: a¬
mor suauitatẽ. Unde ait. E fructus
ei dulcis gutturi meo. Gustũ cõtem¬
plationis eiꝰ significans quẽ obtinue¬
rat ꝑ amorẽ suauit̃ sull euata. At i¬
stud in umbra qͥa ꝑspetulũ & in enig¬
mate. Erit cũ dedinau̾i̾nt umbre.
crescente lumine. ĩmo penit᷑ disparu¬
erint. & subintͣbit sic̃ ꝑspicua ita et
ꝑpetua uisio: eriꝙ ñ mͦ suauitas gut¬
turi. s & sacietas uent sine fastidio tn
Sub umbra eiꝰ quẽ desid̾auerã sedi.
& frucdꝰ eiꝰ dulcis gutt᷑i meo. Nos quoꝙ
uͥsponsa nͥ pausat. pausemꝰ pariter
de sũpto gustu patrẽ familias głifi¬
cantes qͥ nos ad tales epulas inuitaũ.

Expanded text:
ariter sederit, gloriatur. Non enim ut ille pluraliter: Vivimus; ita et haec: Sedimus dixit; sed singulariter, sedi, ut agnoscas praerogativam. Ubi itaque nos cum labore vivimus, qui conscii peccatorum sub timore servimus, ibi haec devota et amans suaviter requiescit. Denique timor poenam habet, amor suavitatem. Unde ait: Et fructus ejus dulcis gutturi meo; gustum contemplationis significans, quem obtinuerat per amorem suaviter sublevata. At istud in umbra, quia per speculum et in aenigmate. Erit cum declinaverint umbrae crescente lumine, imo penitus disparuerint, et subintrabit sicut perspicua, ita et 1435 perpetua visio; eritque non modo suavitas gutturi, sed et satietas ventri; sine fastidio tamen. Sub umbra ejus quem desideraveram sedi, et fructus ejus dulcis gutturi meo. Nos quoque ubi sponsa pausat, pausemus pariter, de sumpto gustu patremfamilias glorificantes, qui nos ad tales epulas invitavit,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ malꝰ int̃ ligna siluarũ: sic dilectꝰ
m̃s int̃ filios. Mĩto sic̃ malꝰ: qͥa ins¬
tar fructifere arboris & umbrã re¬
frigerii habet. & fert fructũ obtimũ.
Anñuere fructiferũ lignũ. cuiꝰflo¬
res fructus honoris & honestatis. De¬
niq lignũuite ẽ. ap̃p̃hendentib eũ.
Nc̃ ꝑabunt᷑ huic oĩa ligna siluarũ.
qͥa ⁊ si st̃ arbores pulchre ⁊ magne q̃
op̃e ferre uideant. orando. mrnst᷑u¬
do. docendo. exempł iuuando. sobꝰ tñ
aĩ sapientia xp̃c lignũ ẽ uite. solꝰ pa¬
tamundo. Ido ait. Subumbra eiꝰ¬
quẽ quẽ desid̾anerã sedi. & frucẽ
eiꝰ aulcis guturi meo. Merito eiꝰ de¬
sid̾ au̾at unibrã. de qͦ & refrigeriũ
ec̃t. & refectionẽ parit̾ acceptura.
Namcet̾a qͥd̾e siluarũ ligna. & si sola¬
onẽ ñ fructus ꝑpetuos salutis. Unͦ

Expanded text:
na silvarum, sic dilectus meus inter filios. Merito sicut malus, qui instar fructiferae arboris et umbram refrigerii habet, et fert fructum optimum. An non vere fructiferum lignum, cujus flores fructus honoris et honestatis? Denique lignum vitae est apprehendentibus eum . Non comparabuntur huic omnia ligna silvarum, quia, etsi sint arbores pulchrae et magnae, quae opem ferre videantur orando, ministrando, docendo, exemplis juvando, solus tamen Dei Sapientia Christus lignum est vitae, solus patam mundo . 6. Ideo ait: Sub umbra ejus quem desideraveram sedi, et fructus ejus dulcis gutturi meo . Merito ejus desideraverat umbram, de quo et refrigerium esset et refectionem pariter acceptura. Nam caetera quidem silvarum ligna, etsi umbonem, non fructus perpetuo