comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse hoc signum: Pharisei ergo
dixer̃ adsemet ipsos: Uidetis quia
nihil proficimus: ecce mundus totis.
post eum abut: Turba: turbauit
curbam: Quid autem uides caeca
curba quia post eum uadit munđ.
perquem factusest mundus. E rant
autem gentiles quidam exhis qui
ascenderant: ut adorarent indie
festo: Hu ergo accesserunt adphilip¬
pum. quierat abechsaida galileae:
et rogabant eum dicentes: dnẽ.
uolumus iħm udere: Uenit philip¬
pus: & dicit andreae Andreas rur¬
sum etphilippus: dixer̃ iħu: Uidea¬
mus. quiddinis adista responderit
Ecce uolunt eum iudaei occidere.
genales uidere: Sed etiam illi ex
uideis erant. quiclamabant: be¬
nedictus quiuenit in nomine dñi.
rex isrł Ecce illi excircum cisione.
isti exp̃putio: uelut parietes exdi¬
uerso uenientes. & inunam fidem
xp̃i pacis osculo concurrentes:
Audientiis ergo uocem lapidis
forsitan putat ideo dixisse clarifi¬
citum: quia gentiles eum uole¬
bant uidere. Nonita est: sedinde¬
bat ipsegentiles post passionem

Expanded text:
 Pharisaei ergo dixerunt ad semetipsos: « Videtis quia nihil proficimus? Ecce mundus totus post eum abiit . » Turba turbavit turbam. Quid autem invides, caeca turba, quia post eum vadit mundus, per quem factus est mundus? « Erant autem gentiles quidam ex iis qui ascenderant, ut adorarent in die festo. Hi ergo accesserunt ad Philippum, qui erat a Bethsaida Galilaeae, et rogabant eum dicentes, Domine, volumus Jesum videre. Venit Philippus, et dicit Andreae. Andreas rursus et Philippus dicunt Jesu. Videamus quid Dominus ad ista responderit. Ecce voluerunt eum Judaei occidere, gentiles videre. Sed etiam illi ex Judaeis erant qui clamabant: Benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel. Ecce illi ex circumcisione, isti ex praeputio, velut arietes de diverso venientes, et in unam fidem Christi pacis osculo concurrentes. Audiamus ergo vocem lapidis forsitan putet ideo se dixisse glorificatum, quia gentiles eum volebant videre. Non ita est, sed videbat ipsos gentiles post passionem
Abbreviated transcription (Latin):
redemptoris ostenditur: Dĩ enim
unigenitus offertur: et uirginis
primogenitus immolatur: hoc
quoq dominicae passionis praefigu¬
rabat insignia: quodlegimus bea¬
tum helisaeum sepulchro conditum
in gesto alatrunculis cadauere: intra
tumulum suum corpus extincu tac¬
tu sacri corporis suscitasse: Quis hic
alius praefigurabatur. nisi dñs nr̃¬

Expanded text:
Redemptoris ostenditur, Dei enim Redemptoris ostenditur, Dei enim unigenitus offertur, et Virginis primogenitus immolatur. Hoc quoque dominicae passionis praefigurabat insignia, quod legimus beatum Elisaeum sepulchro conditum ingesto a latrunculis cadavere intra tumulum suum corpus exstincti tactu sacri corporis suscitasse: Quis hic alius praefigurabatur, nisi Domin
Abbreviated transcription (Latin):
tamquam iudaica impietate
mactatur: Hic idem dñs in nouis¬
sima mundi senescentis aetate:
perfiguram beati abrahȩ longeui
patris offertur Quo tempore.
dum nouo sacrificio inunici sui
iugulum pius parricida consurgit.
ex in prouiso aries oculis eius appa¬
ruit. sicut loquitur sermo diuinus:
Et uidit abraham arietem inter
uepres herentem cornibus Inter
uepres inquit Requiramus quae
ista sit nouitas. id est inmultitu dine
circum stantium peccatorum: He¬
rentem cornibus: id est ad crucis cor¬
nua clauorum confixione penden¬
tem. sicut in alio loco legimus: cor¬
nua in manibus eiussunt: Hoc ideo:
quia uenerandas manus eius. pati¬
buli brachia susceper̃: Inter spinas
autem deputa tus est: quando spi¬
neo serto. innocentiae et iusti tiae
auctor in lusus est: Sed altius in tro¬
spicere debemus. quid namsit quod
isa ac apatre altarib ad mouetur.
ac subito aries proeo non mutata
sed duplicata oblatione subponitur:
Gemina hic adoranda substantia

Expanded text:
tanquam Judaica impietate tanquam Judaica impietate mactatur. Hic idem Dominus in novissima mundi senescentis aetate per figuram beati Abrahae longaevi patris offertur. Quo tempore dum novo sacrificio in unici sui jugulum pius parricida consurgit, ex improviso aries oculis ejus apparuit, sicut loquitur sermo divinus: Et vidit Abraham arietem inter vepres haerentem cornibus . Inter vepres, inquit; requiramus quae sit ista novitas, id est in multitudine circumstantium peccatorum, haerentem cornibus, id est ad crucis cornua clavorum confixione pendentem, sicut in alio loco legimus: Cornua in manibus ejus sunt . Hoc ideo quia venerandas manus ejus patibuli brachia susceperunt. Inter spinas autem deputatus est, quando spineo serto innocentiae et justitiae actor illusus est. Sed altius introspicere debemus quidnam sit quod Isaac a Patre altaribus admovetur, ac subito aries pro eo non mutata sed duplicata oblatione supponitur. Gemina hic adoranda substantia
Abbreviated transcription (Latin):
eneficia dĩ nr̃i. cum magna
atq mirifica sint: tamen
nec noua probantur. eẽ.
nec subita. sed abinitio scłi
et prȩdicta sunt oraculis: et praefigura¬
ta misteriis Sacram dñi passionem
abipsis mundi co aliscentis exordiis.
ueteris testamenti responsa ceciner̃.
et ideo xp̃m dñm prȩdicatum atq
adnuntiatum. suis aperte exipsorũ
libris acuoluminib asserimus: Uali¬
dis absq dubio nititur priuilegus.
qui causam deaduersarii asserit
instrumentis Speciosa uictoria est
contrariam partem carculis suis
uelut propriis laqueis in retire
Et testimoniorum suorum uocib
confutare : et emulum telis suis e¬
uincere. ut pugnatoris tui argu¬
menta: tuis probentur utilitatib
militare: Itaq in dñi nr̃i persona.
dum exadcie primi hominis costa
mater cunctorum uiuentium a eua
producitur: ex huius sacro latere
ac salutari uulnere. eccła omnium
fidelium parens reparanda mons¬
tratur: In eius typo. ab el iustus
occiditur: Et in nocens fraterna

Expanded text:
eneficia Dei nostri cum magna atque mirabilia sint, tamen nec nova probantur esse nec subita, sed ab initio saeculi et praedicta sunt oraculis, et praefigurata mysteriis. Sacram enim Domini passionem ab ipsis mundi coalescentis exordiis Veteris Testamenti responsa cecinerunt; et ideo Christum Dominum praedicatum, atque annuntiatum suis aperte ex ipsorum libris ac voluminibus asserimus. Validis absque dubio nititur privilegiis, qui causam de adversariis asserit instrumentis; speciosa victoria est contrariam partem chartulis suis veluti propriis laqueis irretire, et testimconfutare et aemulum telis suis evincere, ut pugnatoris tui argumenta tuis probentur utilitatibus militare. Itaque in Domini nostri persona dum ex Adae primi hominis costa mater cunctorum viventium Eva producitur, ex hujus sacro latere ac salutari vulnere Ecclesia omnium fidelium parens reparanda monstratur. In ejus typo Abel justus occiditur, et innocens fraterna
Abbreviated transcription (Latin):
testium relquere: Nam hoc procu¬
rauit diuina prouidentia: ut resur¬
angeli nonsolum discipuli: sed et
testimonium perhiberent quod est
amplius inimici: Libentius ergo
accipimus: quod eum diligentius
adseruarunt: Credimus enim sub
cot custodib potuisse illum pro dire
citius quamperire : et detumulo
iure dm̃ progredi. quam discipuloꝵ
fraude subduci Tanta enim solli¬
citudine sepulchrum obstruxit
impietas. ut id non praeualeret
manus humana destruere: nisi so

Expanded text:
testes reliquere. Nam hoc procutestes reliquere. Nam hoc procuravit divina providentia, ut resurngeli, non solum discipuli, sed et testimonium perhiberent, quod est amplius, inimici. Libentius ergo accipimus, quod eum diligentius observarunt; credimus enim sub tot custodibus potuisse illum prodire citius quam perire, et de tumulo jure Domini progredi quam discipulorum fraude subduci: tanta enim sollicitudine sepulcrum obstruxit impietas, ut id non praevaleret manus humana destruere, nisi so
Abbreviated transcription (Latin):
atq idem nobis semꝑ
Non morimur inquam: quia sicut
lucem xp̃i nulla peccati incessit obsai¬
ritas: ita et uiuentes in ea nulla tem¬
poris absumit uetustas: Laetemur
ergo inxp̃o: resurrectionis die: com¬
munis enim omnium: communis est
nr̃a laetitia: Communis plane: quia
omnes illo resurgente surreximus:
Omnium enim reuixit saluti: qui pro
omnium peccatis ad dictus est passio¬
ni Resurrexit igitur saluator amor¬
tuis: Noua res et mira : sedhabet haec
adsoͤrtio ueritatem: Nam ut taceam
prophetarum oracula: angelorum
ministeria. aperte sepulchri penetralia
ipsum dñm post resurrectionem
cum discipulis loquentem. conuer¬
santem. edentem. thomam quoque
uulnera etiam digito contrec tantem.
uthaec omnia p̃ter mittam: tamen
fidem nr̃am confirmat impietas
uidaeorum: Nam sufficit ad creduli¬
tatem nobis: eorum nimium cauta
crudelitas Quo enim diligentius
custodierunt tũmulum : eo constat
illum manifestius surrexisse: Quo
plures ad posuere custo des: eõ plures

Expanded text:
atque idem nobis sempenon morimur, inquam, quia sicut lucem Christi nulla peccati incessit obscuritas, ita et viventes nulla temporis absumit vetustas. Laetemur ergo in Christi resurrectionis die; communis enim omnium, communis est nostra laetitia. Communis plane, quia omnes illo resurgente resurreximus. 472 Omnium enim revixit saluti, qui pro omnium peccatis addictus est passioni. Resurrexit igitur Salvator a mortuis. Nova res et mira, sed habet haec assertio veritatem. Nam ut taceam prophetarum oracula, angelorum ministeria, aperta sepulcri penetralia, ipsum Dominum post resurrectionem cum discipulis loquentem, conversantem, edentem, Thomam quoque clavorum vulnera etiam digito contrectantem : ut haec omnia praetermittam, tamen fidem nostram confirmat impietas Judaeorum. Nam sufficit ad credulitatem nobis eorum nimium cauta credulitas. Quo enim diligentius custodierunt tumulum, eo constat illum manifestius surrexisse; quo plures apposuere custodes, eo plures
Abbreviated transcription (Latin):
ris: dum generositatem tuam. decrea¬
toris acreparatoris dignitate metiris:
Habet causas: quibus seipse confundat:
Cur indignis dominis uicto corde
subdatur. cui gloria aeterna pro¬
mit titur: Acsic gemino priuilegio.
qui dudum diuinȩ imaginis partitipa
ei principem. acspiritales nequitias supe¬
randas: liberam contulit facultatem:
Acsic in possibile non putes: ut trans¬
ferri obtineas in angelicas beatitudines.
cum in hoc scło angelicas deuicens po¬
testates: Nonergo te degenerem ac
despec tum faciat uita: quem uel fac tura
probatur in lustrem protulisse uel grã
sed cursum fideles xp̃i ad superna fidu¬
cialiter extollant: Nam quise acaelesti
p̃tio uident redemptos: ad caelestia
non dubitent praeparatos

Expanded text:
ris: dum generositatem tuam de crearis: dum generositatem tuam de creatoris et reparatoris dignitate metiris. Habet causas, quibus se ipse confundat, cur indignis dominis, victo corde, subdatur, cui gloria aeterna promittitur, ac si gemino privilegio, qui dudum divinae imaginis participatdi principem, ac spiritales nequitias superandas, liberam contulit facultatem; ac sic impossibile non putes, ut transferri obtineas in angelicas beatitudines, cum in hoc saeculo angelicas deviceris potestates. Non ergo te degenerem ac despectum faciat vita, quem vel factura probatur illustrem protulisse, vel gratia, sed cursum fideles Christi ad superna fiducialiter extollant; nam qui se coelesti pretio vident redemptos, ad coelestia non dubitent praeparatos
Abbreviated transcription (Latin):
damnatum: Quia culꝑa non facit
poena sed causa: Quasi solitum ci¬
bum perdi tum inmundi originem
hominem deuorauit: sed magnam
esse cibi ipsius dignitatem praefocata
cognouit: Atq ideo diuinus sermo
commemorat: Et praecepit dñs pisci:
& euomuit ionam inaridam: Praece¬
pit ergo bestiae. praecepit morti semꝑ
esurienti. p̃cepit abyssis et inferno:
ut mundo resti tuant saluatorem:
Euomuit autem. hoc debemus acci¬
pere : quod exim is uisceribus mortis
uictrix uita remeauerit. atq eam
eximis praecordus inferni: perditio
exulcerata reddiderit: Uidemus itaq
in prophetae afflictionibus: apertis¬
sime praefiguratam et mortem pa¬
riter et resurrectionem: Qua propt̃
quod impletum cernis inseruo: cre¬
dere non cuncteris in dño: Quae cum
ita sint: perspice o homo quantum
ualeas. et perpende quid debeas:
Perspice quantum ualeas: ut tandem
uilis esse tibi desinas. ut uel prohoc
crubescendis sub iacere uitus dedigne¬

Expanded text:
damnatum: quia culpam non facit damnatum: quia culpam non facit poena, sed causa. Quasi solitum cibum perditum in mundi origine hominem devoravit; sed magnam esse cibi ipsius dignitcognovit; atque ideo divinus sermo commemorat: Et praecepit Dominus pisci et evomuit Jonam in aridam . Praecepit ergo bestiae, praecepit morti semper esurienti, praecepit abyssis et inferno, ut mundo restituant Salvatorem. Evomuit autem, hoc debemus accipere, quod ex imis visceribus mortis victrix vita remearit, atque eam ex imis praecordiis inferni perditio exulcerata reddiderit. Videmus itaque in prophetae afflictionibus apertissime praefiguratam et mortem pariter et resurrectionem. Quapropter quod impletum cernis in servo, credere non cuncteris in Domino. Quae cum ita sint, perspice, o homo, quantum valeas, 176 et perpende quantum debeas; perspice quantum valeas, ut tandem vilis esse tibi desinas; ut vel pro hoc erubescendis subjacere vitiis dedigne
Abbreviated transcription (Latin):
quamuita: Id est uiuens unam ui¬
daeorum gentem saluare non potui:
moriar. & uniuersus mundus una
morte saluetur: Ionam coetus pis¬
cis excepit in mersum: sed non
contigit deuoratum: Et quem
malitia hominum perdidit. bestia
esuriens custodiuit: Plenis uisceri¬
bus famem patitur: & in praedam
quam absorbuit nil sibi licere mi¬
ratur: Quis est iste quuntra aui¬
dos rictus ad sumi potest: consumi
non potest: cibus est corruptio non
est: traditur perditionis profundo.
et seruatur ipsius mortis obsequio:
quis est iste quiuastissi mos sinus
periculorum totus ingreditur.
& sub altitudine conclusus in men¬
sa atque mortifera. uitali aere pas¬
citur. & demissus in alienam rerum
naturam inuitae exilium cumuita
peregrinatur. et mortis superstes
adnuntiat uenturam mundi salu¬
in escam suam rapuit: et praedam
suam captiua contremuit: Con¬
tremuit inquam: Namsinouerat
crucifixum : tamen quem non memi¬
nerat reum. non poterat tenere

Expanded text:
quam vita . Id est vivens unam Juquam vita . Id est vivens unam Judaeorum gentem salvare non potui; moriar, et universus mundus mea morte salvetur. Jonam cetus piscis excepit immersum, sed non contigit devoratum; et quem malitia hominum perdidit, bestia esuriens custodivit. Plenis visceribus famem patitur, et in praedam quam absorbuit, nihil sibi licere miratur. Quis est iste qui intra avidos rictus assumi potest, consumi non potest? Cibus est, corruptio non est, traditur perditionis profundo, et servatur ipsius mortis obsequio. Quis est iste qui vastissimos sinus periculorum totus ingreditur, et sub altitudine conclusus immensa atque mortifera, vitali aere pascitur, et dimissus in alienam rerum naturam, in vitae exsilium, cum vita peregrinatur, et mortis superstes annuntiat venturam mundi saluin escam suam rapuit, et praedam suam captiva contremuit. Contremuit, inquam, nam si noverat crucifixum, tamen quem non meminerat reum, non poterat tenere
Abbreviated transcription (Latin):
aate uenturum. Ionas iram dñi praedi¬
caturus: admagnam nin euitarum
destinatur urbem. dic turus quadra¬
ginta dies et ninlue subuer tetur
Et xp̃s ad mundi mittitur ciuitatem:
ut diem salutis & praefinitum iudici
tempus ad nuntiet: Ionas nauem
expetit: xp̃s eccłam: Ionas fluctib
agitur. xp̃s mundi turbinib exercet᷑
Nisi ionas perditum detur. naufragę¬
nauis periculum non sedatur: sic &¬
non liberatur ecclesia. nisi xp̃i mor¬
te saluetur: Naute demissuri ionam:
tamen uerentur & dicunt: Dñe.
nedes supernos sanguinem inno¬
centem: Nonne uobis uidetur
nautarum in praecatio. pilati. eẽ
confessio qui tradit xp̃m: & tamen
lauat manus suas et dicit Mundus
egosum: a sanguine iusti huius:
Quam congrue per personam gen¬
tilem fides gentium praedicatur:
Dicit itaq ionas in oratione sua:
Tolle igitur dñe animam meam.
quia meliorest mihi mors quam
uita: Dicathoc rebus dñs nr̃ iħs
xp̃s: quia melior est mihi mors

Expanded text:
tatem venturum. Jonas iram Domini praeditatem venturum. Jonas iram Domini praedicaturus ad magnam Ninivitarum destinatur urbem dicturus: Adhuc quadraginta dies, et Ninive subvertetur. Et Christus ad mundi mittitur civitatem, ut diem salutis et praefinitum judicii tempus annuntiet. Jonas navim expetit, Christus Ecclesiam. Jonas fluctibus agitatur, Christus mundi turbinibus exercetur. Nisi Jonas perditum detur, navis periculum non sedatur. Sic non liberatur Ecclesia, nisi Christi morte salvetur. Nautae dimissuri Jonam, tamen verentur et dicunt: Domine, ne des super nos sanguinem innocentem . Nonne vobis videtur nautarum imprecatio Pilati esse confessio? Qui tradit Christum, et tamen lavat manus suas, et dicit: Mundus ego sum a sanguine justi hujus . Quam congrue per personam gentilem fides gentium praedicatur! XI. Dicit itaque Jonas in oratione sua: Tolle igitur, Domine, animam meam, quia melior est mihi mors quam vita. Dicat hoc nobis Dominus nos quia melior est mihi mors
Abbreviated transcription (Latin):
prȩscius tristem prophetiam popłi
profugus quae tharsum ꝑ stebat
latrone: reum mundum: In prophȩ¬
‸ uitutibus: xp̃m dñm recognosce:
Adhuc cel eberrime perscripturas scãs.
& um inionae prophetae laboribus
et ꝑumnis. xp̃i passio etresurrectio
pracignatur: Hic ionas quod fidei
urae hon arbitramur in cognitum:
trpum dñi gessisse perscribitur:
Ipse enim dñs dicit: Sicut fuit ionas
inuentre coeti tribus dieb et tribus
noc tibus: ita erit filius hominis in
corde terrae. tribus diebus et tribus noc¬
tibus: Hic inquam ionas ad praedi¬
candam nineuitis irae caelestis of¬
fensam dño iubente dirigitur. sed
ingreditur: Sed nautis exorta tem¬
pestate turbatis: sorte fluctibus
datur. & faucibus coeti piscis dimer¬
sus excipitur: Sed pisce in lȩsum
eructante depositum: tertia die
terris refunditur Uidete: dñm &iam
inueteri testamento. inserui forma
mirabiliter apparere Uidete
quomodose ante actis saeculis in¬
dicauit: se seruilis formae humili¬

Expanded text:
praescius tristem sententiam Propheprofugus quae Tharsum petebat latrone reum mundum, in prophetae virtutibus Christum Dominum recognosce. Adhuc celeberrime per Scripturas sanctas etiam in Jonae prophetae laboribus, et aerumnis Christi passio et resurrectio praesignatur. Hic Jonas, quod fidei vestrae non arbitramur incognitum, typum Domini gessisse prescribitur; ipse enim Dominus dicit: Sicut enim fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus: ita erit Filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus . Hic, inquam, Jonas ad praedicandum Ninivitis irae coelestis offensam Domino jubente dirigitur ; sed ingreditur: sed nautis exorta tempestate turbatis, sorte fluctibus datur, et faucibus ceti piscis demersus excipitur. Sed pisce illaesum eructante depositum, tertia die terris refunditur. X. Videte Dominum etiam in veteri Testamento in servi forma mirabiliter apparere: videte quomodo se ante actis saeculis indicavit, secundum servilis formae humili
Abbreviated transcription (Latin):
xultandum nobis est fr̃s
in hac die. quam fecit dñs
continuata laetitia: et
in eius festiuitate iugi gła
gratulandum: Nec enim¬
quia nox sollemnitati interuenit:
gaudia nr̃a praecȩdit: Nec quia
obscuritas distinxit tempora uespertiꝰ¬
na: resurrectionis lux uota aeterna
dese ruit: Nobis enim heri ethodie
dies. unus dies ipseest: quia sic dicit

Expanded text:
ultandum nobis est, fratres, in hac die quam fecit Dominus continuata laetitia, et in ejus festivitate jugi gloria gratulandum. Nec quia nox solemnitati intervenit, gaudia nostra praescidit: nec quia nox distinxit tempora vespertina, resurrectionis lux vota aeterna deseruit. Nobis enim heri et hodie dies unus, dies ipse est, quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
exclamat: ds̃ dĩ ms Haec tamen
uerba accipienda sunt abhumani¬
uiitutem uigoremq substantiae :
Nam & repetitio ipsa affectũ neces¬
sanae orationis ostendit : ut illum
geminato nomine carissimꝰ filius
inuocaret. quẽ sibi non mundanã
salutẽ: sed claritatem aet̾n& ma¬
iestatis nouerat utiq praestiturum:
I Ds̃ sermo grecus ẽ: qui lacine inter¬
pretat᷑ tim̃or: Proqua re ut arbi¬
tror maiores nr̃i om̃ atimore ap¬
pellandum. eẽ. uoluerunt: Vnde
quidam ait. gentilium poetarum::
Primus in orbe deos. fecit in esse¬
timor : Nam cum dicit. Respice
in me: celerrimũ sibi resurrec¬
onis pro uenire dep̃catur auxiliũ:
Sequitur: Quare me dereliqͥsti:
Istud quare non nullam afferre
cognoscitur questionem. ut ille
sapientiae magister consubstancialis
nis suae morte turbatus: ut quasi
nescius int̾roget patrem. quare

Expanded text:
exclamat: Deus, Deus meus. Haec tamen verba accipienda sunt ab humanivirtutem vigoremque substantiae. Nam et repetitio ipsa affectum necessariae orationis ostendit; ut illum geminato nomine charissimus Filius invocaret, quem sibi non mundanam salutem, sed claritatem aeternae majestatis noverat utique praestaturum. Δέος sermo Graecus est, qui Latine interpretatur timor. Pro qua re, ut arbitror, majores nostri Deum a timore appellandum esse voluerunt: unde quidam ait gentilium poetarum: Primus in orbe deos fecit timor. Nam cum dicit: Respice in me, celerrimum sibi resurrectionis provenire deprecatur auxilium. Sequitur, quare me dereliquisti? Istud quare, nonnullam afferre cognoscitur quaestionem; ut ille sapientiae Magister consubstantialis nis suae morte turbatus, ut quasi nescius interroget Patrem, quare
Abbreviated transcription (Latin):
bilis ꝓpassibilem quã suscepit hu¬
manitatẽ. & in mortalis mortuus. ẽ
& qui numquã morit᷑ resurrex̃: De
quo loco: pat crrillus ita pulchre
locutus.ẽ: Gratia uͦ dĩ ꝓomnib gus¬
tauit mortem: tradens ei propriũm
corpus. quã uis naturalit̾ ipse uita sit.
& resurrectio mortuorũ : Similiter
& beatus ambrosius: Idẽ patiebatur.
& non patiebat᷑: Moriebatur & non
moriebat᷑: Sepeliebat᷑ & non sepelie¬
batur : Resurrex̃ : & non resurrexit:⁊
Sic & hominẽ dicimꝰ hodieq pati.
mori. sepeliri: cũ tamen anima eius
nullo fine claudatur : Qua propter
derelictũ se sub interrogatione testat᷑.
qͥa re uera manib imp̃iorũ tradi non
poctrat: nsi maiestatis cius potentia
talia fieri ꝑmisiss&. sicut in euange¬
lio diccunrẽ. Non haberes iN
me pocistatem. nisi tibi data fuis¬
set desuꝑ: Clamat &iam quae
pacicur humana susceptio: blasfe¬
mas uoces. & impias murmu¬
rationes abiciens: Dicit enĩ longe
a se fieri uerba: quae delictai partu¬

Expanded text:
suscepit humanitatem; et immortalis mortuus est, et qui nunquam moritur resurrexit. De quo loco Pater Cyrillus ita pulchre locutus est : Gratia vero Dei pro omnibus gustavit mortem, tradens ei proprium corpus, quamvis naturaliter ipse vita sit et resurrectio mortuorum. Similiter et beatus Ambrosius : Idem patiebatur, et non patiebatur; moriebatur, et non moriebatur; sepeliebatur, et non sepeliebatur; resurrexit, et non resurrexit. Sic et hominem dicimus hodieque pati, mori, sepeliri, cum tamen anima ejus nullo fine claudatur. Quapropter derelictum se sub interrogatione testatur, quia revera manibus impiorum tradi non poterat, nisi majestatis ejus potentia talia fieri permisisset; sicut in Evangelio dictum est: Non haberes in me potestatem, nisi tibi data fuisset desuper . Clamat etiam quae patitur humana susceptio, blasphemas voces, et impias murmurationes abjiciens; dicit enim longe a se fieri verba quae delicta partu
Abbreviated transcription (Latin):
cessatura. et futurus uere religi¬
onis cultus aperitur : In myri¬
ra uero qua exanimͥa solent
corpora conseruari: praefigu¬
ratur carnis nrae reparatio: et
resurrectio mortuorum: Haec
autem offerri xp̃o tam sacrata
donaria. non magorum arbi¬
trium: sed inspiratio omnipoten¬
tis elegit: Quantum enim
ad glõriam pertinet xp̃i: mu¬
nera haec inspecta carnaliter
maiestati eius omni modis ui¬
dentur indigna: Nam quo
lis est mortalibus & usui. & amo¬
ri.s. Quo omnipotenti dõtus
cuius nidore & iam si mulaçra
agentilibus honorantur:. Aut
quo ei mrrra foetidorũ corpo¬
rum condimentum. cuius carni
nulla mortiserat dominatura
corruptio: Quae omnia
dilectissimi. apud dei filium su¬
per flua uidebuntur & uacua:
tisi obumbrata in illis uitȩ
nrãe sacramenta credantur:
Propter quod fr̃s speremus in
dño: et confortetur cor nr̃m.
ut in nobis quoq stella fidei
elucescat: quae nos uia recta et
sine errore perducat ad xpm.

Expanded text:
cessatura, et futurus verae religicessatura, et futurus verae religionis cultus aperitur; in myrrha vero, qua exanimata solent corpora conservari, praefiguratur carnis nostrae reparatio et resurrectio mortuorum. Haec autem offerri Christo tam sacrata donaria, non magorum arbitrium, sed inspiratio Omnipotentis elegit. Quantum enim ad gloriam pertinet Christi, munera haec inspecta carnaliter majestati ejus omnimodis videntur indigna. Nam quo lis est mortalibus et usui et amori? Quo omnipotenti Deo thus, cujus nidore etiam simulacra a gentibus honorantur? Aut quo ei myrrha fetidorum corporum condimentum, cujus carni nulla mortis erat dominatura corruptio? Quae omnia, dilectissimi, apud Dei Filium superflua videbuntur et vacua, nisi adumbrata in illis vitae nostrae sacramenta credantur. Propter quod, fratres, speremus in Domino, et confortetur cor nostrum, ut in nobis quoque stella fidei elucescat, quae nos via recta et sine errore perducat ad Christum;
Abbreviated transcription (Latin):
ut manifesto signaret inditio.
quod uniuersa gentilitas quȩ
aris dedita & in terram semp
perfidiae suae pondere praes¬
sa. despitiens omnipotentis dei
cultũ.tacita erat et muta: ad¬
uentante stella ex iacob & ho¬
mine exis rahel erectis adcaelũ
oculis. aeterni dei gloriã cotidi¬
anis esset confessĩonib locutu¬
ra. U enit itaq fr̃s aborien¬
te inluminata gentilitas: iudȩa
uero durissimicdrdis sui infide¬
litate caerata. remanet inocca¬
su. Quomodo autem non
uere in occasu et intenebris ta¬
bescit omnis contumatia iu¬
daeorum. qui indefessi solis
praesentiam respuentes. diȩm
ꝑpetuum perdiderunt: Et
bene carissimi uno itinere tres
simul adoraturi ueniunt ma¬
gi. quia in uno xpo ihu qui om¬
nium credentiũ uia est insepa¬
rata ab eis erat trinitas adoran¬
da: Deferunt autem et mune¬
ra quae non tam munera quã
my steria probarentur: Offe¬
tiosa redemptio: Inture autẽ.
et demoniorum super stitio

Expanded text:
ut manifesto signaret indicio ut manifesto signaret indicio quod universa gentilitas, quae aris dedita, et in terram semper perfidiae suae pondere pressa, despiciens omnipotentis Dei cultum, tacita erat et muta; adventante stella ex Jacob, et homine ex Israel, erectis ad coelum oculis, aeterni Dei gloriam quotidianis esset confessionibus locutura. Venit itaque, fratres, ab Oriente illuminata gentilitas, Judaea vero, durissimi cordis sui infidelitate caecata, remanet in occasu. Quomodo autem non vere in occasu et in tenebris tabescit omnis contumacia Judaeorum, qui indefessi Solis praesentiam respuentes diem perpetuum perdiderunt? Et bene, carissimi, uno itinere tres simul adoraturi venerunt magi: quia in uno Christo Jesu, qui omnium credentium 78 via est, inseparata ab eis erat Trinitas adoranda. Deferunt autem et munera, quae non tam munera quam mysteria probarentur. Offetiosa redemptio; in thure autem, et daemoniorum superstitio
Abbreviated transcription (Latin):
uerat esse uenturum: Ait enim
inter cetera. sicut legitur : O riet̃
stella exiacoh: et exurget homo
ex israhel:Nemoergõ nunc mi¬
retur natiuitatem dominicam
agnouisse chal daeos: quam utiq
tiare potuit gentilis agnoscert.
Fuit enimhõe quantũm aesti¬
maridatur supernae dispositio¬
nis arbitrium: ut intersacratis¬
simas prophetarum uoces. & iam
ab infideli homine eius praedi¬
ceretur aduentus: qui profide¬
lium infideliumq erat redem¬
tione uenturus: Et ea nimi¬
rum ratione prophetat idolo¬
rum sacerdos: ut si iudaeis pra¬
dicatoribus deaduentu xp̃i
crederȩ forte gentilitas remi¬
isset suorum saltem testimo¬
nium sequeretur auctorum.
Nec dubitemus omni poten¬
tem ac benignissimum dm̃ bala¬
ham illi aliẽnigenȩ praescientiae
dare potuisse sermonẽ: quia si¬
ne ipsius linguam in uerba po¬
tuit humanã laxare : Loque¬
batur igitur sessoris ariolrasina.
Pronum quippe animal. et
naturaliter inspitiens terram.

Expanded text:
verat esse venturum: ait enim verat esse venturum: ait enim inter caetera, sicut legitur: Orietur stella ex Jacob, et exsurget homo ex Israel . Nemo ergo nunc miretur 77 nativitatem dominicam agnovisse Chaldaeos, quam utique, tuit; potuit gentilis agnoscere; fuit enim hoc, quantum aestimari datur, supernae dispositionis arbitrium inter sacratissimas prophetarum voces, etiam ab infideli homine ejus praediceretur adventus, qui pro fidelium infideliumque erat redemptione venturus. Et ea nimirum ratione prophetat idolorum sacerdos, ut si Judaeis praedicantibus de adventu Christi credere forte gentilitas renuisset, suorum saltem testimonium sequeretur auctorum. Nec dubitemus omnipotentem ac benignissimum Deum Balaam illi alienigenae praescientiae dare potuisse sermonem, qui asinae ipsius linguam in verba potuit humana laxare. Loquebatur igitur sessoris arioli asina, pronum quippe animal, et naturaliter inspiciens terram,
Abbreviated transcription (Latin):
uno eodemq momento creatura
lucebat incaelo: et creator splen¬
debat in terris : N ec mirum
Km̃i si cuelorum dñm testimo¬
nium caeleste prosequitur.
Aut cur nobis incredulum uide¬
atur. si conditorem suum obsequers
factura testatur : Et mirabat᷑
quidem terra: quod nouam stel¬
lam uideret incaelo. sed plus mira¬
batur caelum. quod nouum solẽ
uidebat interris: Qu̾a profun¬
de cogitationes dñi et inuestiga¬
biles ũiae eius: qui neperfidia ho¬
minum partum uirginis inpug¬
naret: dedit abexcelso clarissi¬
mum signum. quod nec genti¬
litas refũtare posset: neciũ daea
caelare. Ueniunt itaq ut lectũ
est aboriente chaldaei: secuntur
praeuiam stellam N on ma¬
gica arte recognitã: sed sui no¬
uitate mirabilem: Id circo autem
magia pudis rahel praccipue natũ
regẽm requirunt. quia balaham
ille ariolus et sacerdos quondam
gentium. cuius asina locuta perhi¬
betur: stellam ex iacoboriundã
et hominem ex is rahel propheta¬

Expanded text:
uno eodemque momento creatura uno eodemque momento creatura lucebat in coelo, et Creator splendebat in terris? Nec mirum, carissimi, coelorum Dominum testimonium coeleste prosequitur; aut cur nobis incredulum videatur, si conditorem suum obsequens factura testatur? Et mirabatur quidem terra quod novam stellam videret in coelo: sed mirabatur coelum quod novum Solem videbat in terris. Quam profundae cogitationes Domini, et investigabiles viae ejus qui ne perfidia hominum partum. Virginis impugnaret, dedit ab excelso clarissimum signum, quod nec gentilitas refutare posset, nec Judaea celare. Veniunt itaque, ut lectum est, ab Oriente Chaldaei, sequuntur praeviam stellam, non magica arte recognitam, sed sui novitate mirabilem. Idcirco autem magi apud Israel praecipue natum regem requirunt, quia Balaam ille ariolus, et sacerdos quondam gentium, cujus asina locuta perhibetur, stellam ex Jacob oriundam, et hominem ex Israel propheta
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c salutis nr̃ȩ
dñs omnipotenͣs patris fi¬
lius coaeternus: uelamine car¬
nis adopertus . et humilis dig¬
natus sit uisitare mortales: dẽ¬
dit tamen multa ac maxima
suae maiestatis inditia. quib
mens humana sentiret: et no¬
uum hominẽ natũ. et dm̃ ad¬
uentasse decaelo: Nam cum
ipsedñs nr̃ lege natiuitatis huma.¬
nae paruulũs et infans apudiu¬
daeam uagiret incunis. lateret
inpannis: magnificentiam
tamen eius uniserso orbi mira¬
bilis abalto stella prodebat.:
Quis enim dubitet ipsam stel¬
lam laetiore lucae et fulgentio¬
ribus radiis coruscasse. quae
caeli terraeq lumen humanis
oculis ingerebat. Et neces¬
se erat ut stella haec aceteris side¬
rib orbe clariore distaret: quae
ad nuntiabat xp̃m. cuius natiui¬
tas abuniuersis mortalibus dif¬
ferebat : Et nouo quidem srde.¬
re tunc micabat caelum: sed ma¬
gis nouo mundus lumine reful¬
gebat: Quis hane inuestiga¬
rẽ miraculorum gloriam poss&.
quod pro remediõ salutis nostrae

Expanded text:
 salutis nostrae Dominus, omnipotentis Patris Filius, coaeternus, velamine carnis adopertus et humilis dignatus sit visitare mortales, dedit tamen tam multa et maxima suae majestatis indicia, quibus mens humana sentiret et novum hominem natum, et Deum adventasse de coelo. Nam cum ipse Dominus noster lege nativitatis humanae parvulus et infans apud Judaeam vagiret in cunis, lateret in pannis, magnificentiam tamen ejus universo orbi mirabilis ab alto stella prodebat. Quis enim dubitet ipsam stellam laetiori luce et fulgentioribus radiis coruscasse, quae coeli terraeque lumen humanis oculis ingerebat? Et necesse erat ut stella haec a caeteris sideribus orbe clariore distaret, quae annuntiabat Christum, cujus nativitas ab universis mortalibus differebat; et novo quidem sidere tunc micabat coelum; sed magis novo mundus lumine refulgebat. Quis hanc investigare miraculorum gloriam posset, quod pro remedio salutis nostrae,
Abbreviated transcription (Latin):
głoriam ethonorẽ: Honoris
ergoest Rm̃i. quod offerunt
geñtiles munera: gloriae quod
adorant: Munera chaldei of¬
ferunt: et adorant: Unumab
illis defertur ut regi : aliud ex hi¬
betur ut deo Hiitaq ad orato xp̃o
oblatisq muncrib: ꝑaliam ut
lectumest uiam. reuersisunt in regi¬
onem suam: Rectissime peraliã
uiam redeunt: necruentus hẽro¬
des qui mortem parabat infanti.
itinere magorum peruenire pos¬
set adxp̃m Heq enim qui adora¬
re dm̃ uenerant: dni eẽ poterant
proditores: Quam bene fr̃s: per
aliam uiam redissedicuntur: Nã
qui stella duce uenerant iniudueã.
inpatriam suam aeterni solis in lu¬
mina tȩ radiis reuerterunt. Et
ideo cum omni reuerentia caele¬
bremus hunc diem. magorum
obsequia nostra deuotionẽ supe
incunabulis reppererunt. noseũ.
regnantem habemus in caelo:¬

Expanded text:
gloriam et honorem . Honoris gloriam et honorem . Honoris ergo est, carissimi, quod offerunt gentiles munera; gloriae, quod adorant: munera Chaldaei offerunt, et adorant. Unum ab illis defertur ut regi, aliud exhibetur ut Deo. Hi itaque; adorato Christo oblatisque muneribus, per aliam, ut lectum est, viam reversi sunt in regionem suam. Rectissime per aliam viam redeunt, ne cruentus Herodes, 76 qui mortem parabat infanti, itinere magorum pervenire possit ad Christum; neque enim qui adorare Dominum venerant, Domini esse poterant proditores. Quam bene, fratres, per aliam viam rediisse dicuntur: nam qui stella duce, venerant in Judaeam, in patriam suam aeterni Solis illuminati radiis revertuntur. Et ideo omni reverentia celebremus hunc diem, magorum obsequia nostra devotione superjacentem in cunabulis repererunt, nos eum regnantem habemus in coel
Abbreviated transcription (Latin):
dit: soluis certe uidere contemp¬
nas. quosplendet ecaelo: Apud
te uirgo concepit: etuirginis tuę
partũm alienus agnoscit Tibi
salutẽm tuam angelicae uoces ꝑ¬
suadere non possunt: et ad xpm̃
tuum una chaldaeos stella perdux̃.
Vbiest in quiunt quinatus est
rex iuda eorum.e Uidimus stel¬
lam eius inoriente : etuenimus ad¬
orare eum.: Inhis impletum est¬
illud quod prophetico sermone
intellexit instella: Adorant
itaq magi dnm̃. et offerunt mu¬
nera: Ut impleretur quod aitil¬
le precipuus prophetarum dauid:
adferte dño patriae gentium:
adferte dño gloriam et honorẽ:
Dño et dño quod ait. dnmil
lum eẽ secundum dm̃. dñm et
secundum hominẽ mistico ser¬
mone declarat: Quodenim ds̃
est: creator est mundi Quod
homoest: redemptor est mundi:
Quomodo ergo non priuilegio
utriusq substantiae dñs est omni¬
um xp̃e: qui sibi uniuersa. aut
creatione aut redemptione sub¬
egit . Ad ferte inquid dño.:

Expanded text:
dit, solus certe videre contemdit, solus certe videre contemnas quod splendet e coelo? Apud te virgo concepit, et virginis tuae partum alienus agnoscit; tibi salutem tuam angelicae voces persuadere non possunt, et ad Christum tuum una Chaldaeos stella perduxit. Ubi est, inquiunt magi, qui natus est rex Judaeorum? Vidimus stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum . In his impletum est, quod prophetico sermone intellexit in stella. Adorant itaque magi Dominum, et offerunt munera, ut impleretur quod ait ille praecipuus prophetarum David: Afferte Domino, patriae gentium, afferte Domino gloriam et honorem . Domino et Domino, quod ait, Dominum illum esse secundum Deum, Dominum et secundum hominem mystico sermone declarat; quod enim Deus est, creator est mundi. Quod homo est, redemptor est mundi. Quomodo ergo non privilegio 75 utriusque substantiae Dominus est omnium Christus, qui sibi universa aut creatione, aut redemptione subegit? Afferte, inquit, Domino
Abbreviated transcription (Latin):
tiae daret in pannis. Letemur uaq
fatres totis gaudiis exultemus:
quia nobis natus est xp̃c ex femi
cum cnu nobis profitiebat quic¬
quid saluator hominis agebat
inhomine: Ait itaq cuangeli¬
cus sermo. E cce magi aboriente.
aduenerunt hierosolimis dicen¬
tes. Ubi est qui natuse rexiudę¬
orum. e Cidimus stella. eiꝰ mori¬
ente: etuenimus ad orare eum: Quo
usque uideae durissime optusa aure.
clausis oculis. et fido corde persistis:
ecce iam post illa patriarcharum
preconia. post uaticinia prophe¬
tarum: xp̃c & aggentib predicatur:
si patribus tuis credere detrectas qui
abinitio sęculi aeterni regis aduen¬
tum innumeris sacrisq uocib ce¬
cinerunt: crede uel his tandemqͥ
eum non ad huc posttempora nasci¬
turum. sediam & apud de ettibina¬
tumesse testantur : Quae tanta
est inpectore tuo mortifere obsti¬
nationis aduersio: ut solus non aui¬
dias quod omnes loquuntur. so¬
lus refugias quod uniuersitas cre¬

Expanded text:
tiae daret in pannis. Laetemur itaque, tiae daret in pannis. Laetemur itaque, fratres, totisque gaudiis exsultemus, quia nobis natus est Christus ex femintum enim nobis proficiebat, quidquid Salvator hominibus agebat in homine. Ait itaque evangelicus sermo: Ecce magi ab Oriente advenerunt 74 Hierosolymam, dicentes: Ubi est qui natus est rex Judaeorum. Vidimus stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum . Quo usque, Judaee durissime, obtusa aure, clausis oculis, et perfido corde persistis? Ecce jam post illa patriarcharum praeconia, post vaticinia prophetarum, Christus et a gentibus praedicatur. Si patribus tuis credere detrectas, qui ab initio saeculi aeterni regis adventum innumeris sacratisque vocibus cecinerunt, crede vel iis tandem qui eum non adhuc post tempora nasciturum, sed jam et apud te, et tibi natum esse testantur. Quae tanta est in pectore tuo mortiferae obstinationis adversio, ut solus non audias quod omnes loquuntur, solus refugias quod universitas cre
Abbreviated transcription (Latin):
fratres lectio¬
nem euangelii saluta
hunc mundum latenter aduenit.
rililatim dignatus est suamape¬
re mortalib: maiestatẽ: quã¬
qulam Km̃i latere inter obscura
seculi lumer caeleste non pote¬
rat ¶ Deniq. cumuisitationẽ
suam neclum terra dinosceret.
caclum sua gaudia actotius mun¬
dilacticiam. chaldaeis stupen¬
tibus tacito insidere loqubatur.
Et cumnquis quantusue is set nec¬
dum insiqelis possit uidere iuduea:
iam cunc gloriam eius indicus ex¬
citata caelestibus gentilitas sentiebat.
N oua enimstala. nouum aduen¬
tasse homine reuilabat: & ia
reuera nouũ. ut cumdi esset fili¬
us: indueret carnẽ sine genera¬
tione carnali. et haberet secundiun
hominẽ tempus nascendi: quile¬
cundum dnm̃ natiuitatis initium
non habebat N ouum nimirũ
erat. unigenito altissimi quemnon
capit cacłum: paruissimitugurui
praesepe minimum sufficeret:
N ouum erat: qui incaelestibus
cũ do patit regnabat. Terrena
matre contemptus uagitus infan¬

Expanded text:
fratres, lectionem Evangelii salutar, qui in hunc mundum latenter advenit, paulatim dignatus est suam aperire mortalibus majestatem; quanquam, carissimi, latere inter obscura saeculi lumen coeleste non poterat. Denique cum visitationem suam necdum terra dignosceret, coelum sua gaudia ac totius mundi laetitiam, Chaldaeis stupentibus, tacito in sidere loquebatur. Et cum quis quantusque esset necdum infidelis posset videre Judaea; jam tunc gloriam ejus indiciis excita de coelestibus gentilitas sentiebat. Nova enim stella novum adventasse hominem revelabat, et ita revera novum, ut, cum esset Dei Filius, indueret carnem sine generatione carnali, et haberet secundum hominem tempus nascendi, qui secundum Deum nativitatis initium non habebat. Novum nimirum erat, ut Unigenito Altissimi, quem non capit coelum, parvissimi tugurii minimum praesepe sufficeret. Novum erat, qui in coelestibus cum Deo Patre regnabat, terrena matre contentus, vagitus infan
Abbreviated transcription (Latin):
tio confunditur & iam euticis
insania: qui non uult in
xp̃o utramq ueram predicare
naturam: Ueritatem quippe
istorum munerũ tollit: dũ
inxp̃o unam naturã praedi¬
care contendit.: Nos itaq di¬
lectissimi fr̃s offeramus xp̃o
indubitanter infide: quod
magi optulisse cognoscunt᷑
inmunere: ut uere diuinitatis
humanitatisq confessio: ipsa
sit apud xp̃m nostra fidelis obla¬
tio. Haec mimera cum magis
un animiter offera mus: & ad re¬
gionem scõrum. tota cordis de¬
uotione tendamus: Nec te¬
neamus uiam ueteris uitȩ. sed
diuinis mandatis humiliterꝰ
obsequentes. uiãm mutemus:
et qua praecepit dñs ambulemꝰ
ut ad patriam uenire ualeamus.
ubi sine fine cum ipso dno gau¬
deamus: U ia enim homĩnis.
est uita cius: Qui male uiuit.
uiam tȩnet erroris : Quibene
uiuit per uiam graditur ueri¬
tatis Qua prop̃ter qui ambu¬
labat uiam fornicationis: uiã
teneat castitatis: Qui uiam te¬
nebat auaritiae: teneat uiam

Expanded text:
tio confundit etiam Eutychetis tio confundit etiam Eutychetis insaniam, qui non vult in Christo utramque veram praedicare naturam. Veritatem quippe istorum munerum tollit, dum in Christo unam naturam praedicare contendit. 11. Nos itaque, dilectissimi fratres, offeramus Christo indubitanter in fide, quod Magi obtulisse cognoscuntur in munere: ut verae divinitatis humanitatisque confessio ipsa sit apud Christum nostra fidelis oblatio. Haec munera cum Magis unanimiter offeramus, et ad regionem sanctorum tota cordis devotione tendamus. Nec teneamus viam veteris vitae, sed divinis mandatis humiliter obsequentes, viam mutemus, et in qua praecepit Dominus ambulemus, ut ad patriam pervenire valeamus, ubi sine fine cum ipso Domino gaudeamus. Via enim hominis est vita ejus. Qui male vivit, viam tenet erroris; qui bene vivit, per viam graditur veritatis. Quapropter qui ambulabat viam fornicationis, viam teneat castitatis; qui viam tenebat avaritiae, teneat viam
Abbreviated transcription (Latin):
mortuum ueraciter recognos
cat : In oblatione turis con¬
funditur arrianus: qui soli
patri sacrifitium offerri de¬
bere contendit: In oblatione
myrrae confunditur mani¬
cheus : qui xpm uere mortu¬
um pronostra salute non
credit: In auro uero simul u¬
terq confunditur: quia et ma¬
nicheus desemine dauid saecun¬
dum carnem natum non cre¬
dit regẽ. & arrianus deo uni¬
genito naturalem ad signa re nitit᷑
seruitutem: Proinde uterq non
experietur regem a quo perfidem
regatur. sedã quo pro infidelita¬
tis crimine puniatur: quia ab
uno diuinitatis: ab altero carnis
ueritas denegatur: In hisdem
munerib: cõnfunditur & iam
nestorius: qui nititur xp̃m
induas personas diuidere. cũ
uideat magos non alia deo. et
tulisse simpliciter: N oner¬
go diuidatur inpersonis: qui
non inuenitur diuisus indonis.
Propterea quippe unus idemq
istis munerib honoratur : ut
unus idemq ds̃ & homo cog¬
noscatur Ista magorũ obła¬

Expanded text:
mortuum veraciter recognoscit. mortuum veraciter recognoscit. 562 10. In oblatione thuris confunditur Arianus, qui soli Patri sacrificium offerri debere contendit: in oblatione myrrhae confunditur Manichaeus, qui Christum vere mortuum pro nostra salute non credit: in auro vero simul uterque confunditur, quia et Manichaeus de semine David secundum carnem natum non credit regem, et Arianus Deo Unigenito naturalem assignare nititur servitutem. Proinde uterque non experietur regem, a quo per fidem regatur , sed a quo pro infidelitatis crimine puniatur: quia ab uno divinitatis, ab altero carnis veritas denegatur. In iisdem muneribus confunditur etiam Nestorius, qui nititur Christum in duas personas dividere: cum videat Magos non alia Deo et tulisse suppliciter. Non ergo dividatur in personis, qui non invenitur divisus in donis. Propterea quippe unus idemque istis muneribus honoratur, ut unus idemque Deus et homo cognoscatur. Ista Magorum obla
Abbreviated transcription (Latin):
cem separata: Ipsum enim
habuit maria filium desena¬
tum: cui stella debitae serui¬
tutis ex hibuit famulatum.
Ipsum eundemq maria in
bethleem dñmh ominẽ pepe¬
rit : quem stella magis in ori¬
ente positis nuntiauit: Magi
ergo uenerunt : et filium uir¬
ginis unum eundemq dnm
hominẽ cognouerunt: De
niq adtende quid optuler̃:
et agnosce quid crediderunt.:
Refert enim euangelista:
quia intrantes domum. inue¬
nerunt puerum cũ maria
matre eius: Et procidentes:
ad orauerunt cum : Et apertis
thesauris suis:n optulerunt
ei munera.. Aurum. tus. et
myrram. Per ista tria mu¬
nerum genera: in uno eodẽq
xp̃o. et diuina maiestas. et re¬
gia potestas: et humana mor¬
talitas intimatur: Hus enim
ad sacrifitium: aurum per¬
tinec adtributum. mirra ad se.¬
pulturam pertinet mortuorũ.:
Omnia haec scã fides xp̃o ue¬
raciter offerre non desinit: dũ
unum cundemq uerũ deum.
uerum regem. uerumq homi¬
nem credit: ut uere pronobis

Expanded text:
cem separata. Ipsum enim cem separata. Ipsum enim habuit Maria filium de se natum, cui stella debitae servitutis exhibuit famulatum. Ipsum eumdemque Maria in Bethlehem Deum hominem peperit, quem stella Magis in Oriente positis nuntiavit. Magi ergo venerunt, et filium Virginis unum eumdemque Deum hominem cognoverunt. 9. Denique attende quid obtulerunt, et agnosce quid crediderunt. Refert enim evangelista quia intrantes domum, invenerunt puerum cum Maria matre ejus: et procidentes adoraverunt eum; et apertis thesauris suis obtulerunt ei munera, aurum, thus et myrrham . Per ista tria munerum genera, in uno eodemque Christo et divina majestas, et regia potestas, et humana mortalitas intimatur. Thus enim ad sacrificium, aurum pertinet ad tributum, myrrha ad sepulturam pertinet mortuorum. Omnia haec sancta fides Christo veraciter offerre non desinit, dum unum eumdemque verum Deum, verum regem, verumque hominem credit, et vere pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
impleat uoluntatẽ : Ad hoc
enim misericorditer morietur.
ut resurgens. cunctis gentibus
dominetur: Morietur ergo
sicut unus : ut quidẽ quem dm̃
hominem. quem concepit fi¬
des uirginis : et dm̃ hominem
peperit fecunditas uirgina¬
lis : Si nescis ueram huis pue¬
rideitatem. ad tende stellam
incaelo fulgentẽ: magos pre¬
cedentem. etiter ignorantibus
ostendentẽ. Haec stella nũq
ante apparuit: quia nunc eam
puer iste creauit. et magis ad
seuenientib preuiam deputa¬
uit Iste puer in presepe qui¬
dem paruulus collocatur: sed
magnus in caelo mirabiliter
operatur: Permittit se mani¬
bus in terra portari: sed prae¬
cipit sibi cael estia famulari::
Quid est ergo quod infan¬
tilẽ intendis aẽtatẽ. et eius di¬
uinam non intelligis potesta¬
tẽ.& Sic fuit ueraciter inti¬
manda puerihuius natura¬
lis diuinitas: & naturalis hu¬
manitas: Utraq natura liter
uera. utraq unita. nec inse in¬
uicem confusa: nec ase inui¬

Expanded text:
adimpleat voluntatem. Ad hoc adimpleat voluntatem. Ad hoc enim misericorditer morietur, ut resurgens cunctis gentibus dominetur. Morietur ergo sicut unus, et quidem, quem Deum hominem concepit fides virginis, et Deum hominem peperit fecunditas virginalis. 8. Si nescis veram hujus pueri deitatem, attende stellam in coelo fulgentem, Magos praecedentem, et iter ignorantibus ostendentem. Haec stella nunquam ante apparuit, quia nunc eam puer iste creavit, et Magis ad se venientibus praeviam deputavit. Iste puer in praesepi quidem parvulus collocatur, sed magnus in coelo mirabiliter operatur. Permittit se manibus in terra portari, sed praecipit sibi coelestia famulari. Quid est ergo quod infantilem attendis aetatem, et ejus divinam non intelligis potestatem? Sic fuit veraciter intimanda pueri hujus naturalis divinitas, et naturalis humanitas, utraque naturaliter vera, utraque unita, nec in se invicem confusa, nec a se invi