comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terrorib erigebat. ut consuetu¬
dines quas cont̾ra eccliam in¬
ducere intebatur archiẽpoꝵ
At beatus thomas intrepide se
opponens cũ multis damp¬
nis et iniiriis et contumeliis
ingerctur aduersus ep̃os ne eñ
murste condẽpnarent ut uel
sic regi blandirentur sedẽ apl̃i¬
cam appellauit. S cũ nec si¬
bi quiescerent proceres uir sc̃s
crucẽ qm manu tenebat in
altum eriges a curia discesit
cũ clamantib impiis post
eũ. Capite furem suspendite
in hospitium rediisset
duo magni proceres et fideles
nocte ueniũt ad eũ lacrimã¬
tes et sub iuramento dicẽtes.
quod mors eius a procerib
multis coniurata eẽt. Ille
igitur magis timens ecclĩe
quam sibi nocte fugit et die¬
b latens noctibz ambulans¬
decima die .uii. ad portũ uenit
et in parua nauicula a duo¬
b sacerdotib traiectus est in
flandriam. Quẽ ppͥ alexan¬
der senoñ manens honorifi¬
ce suscepit. et in pontigñ mo¬

Expanded text:
terroribus exigebat ut consuetuterroribus exigebat ut consuetudines quas contra ecclesiam inducere nitebatur archiepiscoAt beatus Thomas intrepide se opponens cum multis dampnis et iniuriis et contumeliis urgeretur, aduersum episcopos ne eum iniuste condempnarent ut uel sic regi blandirentur sedem apostolicam appellauit. Sed cum nec sic quiescerent proceres, uir sanctus crucem quam in manu tenebat in altum erigens a curia discessit conclamantibus impiis post eum: «Capite furem! Suspendite in hospitium recessisset, duo magni proceres fideles nocte ueniunt ad eum lacrimantes et sub iuramento dicentes quod mors eius a proceribus multis coniurata esset. Ille igitur magis timens ecclesie quam sibi nocte fugit et diebus latens, noctibus ambulans, die XVII ad portum uenit et in parua nauicula a duobus sacerdotibus traiectus est in Flandriam. Quem papa Alexander tunc Senonis manens honorifice suscepit et in Pontiniacensi mo
Abbreviated transcription (Latin):
consiliarii fui scm̃n tho¬
mani ad uolũtatẽ suã in detri¬
mentũ eccl̃ie promissis blan¬
diciis inflectere conaretur. iste
om̃mo restitit. Unde irã regis
et principũ contra se rigore in¬
sticie prouocauit. Cumq post
in numeras uexationes et mniu¬
rias ad quedam locũ barones ⁊
ep̃i conuenissent. exigebat rex
instanter ut consuetudĩes qͣs
lebant firmissime reuerentur
et uidentes utrobiq periculũ
quod urgebat scilicet salutis¬
et fidei discrunẽ aut guerram
contra eccl̃iam intolerabilem
illud negociũ si possent libentiꝰ
distulissent. Sz urgente neces¬
sitate ex magnoꝵ uiroꝵ deceptꝰ
consiliis beatus chomas petitio
et ep̃i qͣmuis cũ dispendio cau¬
se mortis periculũ euaserunt.
eatus thomas in sc uͣ¬
hac liberatõe corpoꝵ mor¬
tem metuens aĩaꝵ seipsũ in
penitentia grauius cruciauit.
et ab altaris officõ se suspendit
doncc confessus et penitens a pp
merut relaxari. s ne sic ira re
gis quieuit mimo minis et

Expanded text:
consiliarii sui sanctum Thomam ad uoluntatem suam in detrimentum ecclesie promissis et blanditiis inflectere conaretur, iste omnino restitit. Vnde iram regis et principum eius contra se rigore iustitie prouocauit. Cumque post innumeras uexationes et iniurias ad quendam locum barones et episcopi conuenissent, exigebat rex instanter ut consuetudines quas clesia firmissime tenerentur.et uidentes utrobique periculum quod urgebat, scilicet fidei salutisque discrimen aut guerram contra ecclesiam intolerabilem, illud negotium si possent libentius distulissent. Sed urgente necessitate ex magnorum uirorum deceptus consiliis beatus Thomas uerbotenet episcopi quamuis cum dispendio cause mortis periculum euasere. Sed beatus Thomas in hac liberatione corporum mortem metuens animarum se ipsum in penitentia grauius cruciauit et ex altaris officio se suspendit donec confessus et penitens a papa meruit relaxari. Sed nec sic regis ira quieuit, immo minis et
Abbreviated transcription (Latin):
um em̃ de uanitate mũdi
de pena inferni de glia
paradisi prudentissire loque¬
retur in domo nichostrati ĩ qua
sc̃ custodiebantur. uxor ip̃ius
nichostrati nomme zce que ex
duiturna infirmitate loquelã
amiserat cũ au diss et intellexis¬
set om̃na q̃ scus sebastianus di¬
cebat procidit ad pedes eius: ⁊ ma¬
nu signans ueniam postulabat.
Tunc scus sebastianus uidens
eam mutã orone loquelam ei
reddidit. Que protinus excla¬
mans ait. Benedicti qui credũt:
et maledicti qui non credunt

Expanded text:
m eis de uanitate mundi, de pena inferni, de gloria paradisi prudentissime predicaret, in domo Nichostrati in qua sancti custodiebantur uxor ipsius Nichostrati nomine Zoe, que ex diutina infirmitate loquelam amiserat, cum audisset et intellexisset omnia que sanctus Sebastianus dicebat procidit ad pedes eius et manu significans ueniam postulabat. Tunc sanctus Sebastianus uidens eam mutam oratione loquelam ei reddidit. Que protinus exclamans ait: «Benedicti qui credunt et maledicti qui non credunt
Abbreviated transcription (Latin):
ec lux serenum cõ
⁊ corpus inquinet.
tor adstat de super qui nos dieb¬
oranibus actusq nostros pro¬
spicit a luce ꝑ¬
ma in uespũ.

Expanded text:
lux serenum conf corpus inquinet. Speculator astat desuper, Qui nos diebomnibus, Actusque nostros prospicit A luce prima in vesp
Abbreviated transcription (Latin):
propriam mercedem accipiet.
secundum suum laborem. lc.ii.¬
ei eñ sumus adiitores:
dei agri cultura estis. dei
edificatio estis. Secundũ gram
que data est nobis ut sapĩeus
architectus fundamentum po¬
sui alius aũt supedificat. Unꝰ¬
quisq aũt uideat quomodo suꝑ¬

Expanded text:
accipiet, secundum suum laborem. Dei enim sumus adjutores; Dei agricultura estis; Dei aedificatio estis. Secundum gratiam Dei quae data est mihi, ut sapiens architectus fundamentum posui; alius autem superaedificat. Unusquisque autem videat quomodo s
Abbreviated transcription (Latin):
gitur gedeon decem iuris de ser¬
ius sius: fecit sicut preceperat
sin ⁊ hoĩes illius cuutatis per
diem facere noluit. l onĩa
di eius mane uiderunt destruc¬
tam aram baal: lucũq suc¬
cisum. et taurũ alterum in¬
positum super altare qd̃ tunc
edificatum erat. Dixeruntq
adinuicem. Quis hoc fecit:
Cũqz ꝑquirerent auctorem
facti:. dictum est. Sedeon filiꝰ
ioas: fecit hec om̃ia. Et dixetũt
ad ioas. ꝓduc filiũ tuũ ut mo¬
natur quia destruxit aram baal:
et succidit nemus. Quibus ille
respondit. Nũquid ultores estis
baal. et pugnatis pro co: Qui
aduerlarius eius est: moriatur
anteqmͣ crastina lux fict. Si
d̃s est iũdicet se de eo qui custedit
aram eius. Ex illa die uocatus
est gedeon iherobaal. eo quod di¬
xisset ioas ulciscatur se de eo baal
qui suffodit altare cius. R me¬
Gitur om̃ns¬

Expanded text:
iris de servis suis fecit sicut praeceperat sui et homines illius civitatis per diem facere noluit sed omnia di eius mane viderunt destructam aram Baal lucumque succisum et taurum alterum inpositum super altare quod tunc aedificatum erat dixeruntque ad invicem quis hoc fecit cumque perquirerent auctorem facti dictum est Gedeon filius Ioas fecit haec omnia et dixerunt ad Ioas produc filium tuum ut moriatur quia destruxit aram Baal et succidit nemus quibus ille respondit numquid ultores estis Baal et pugnatis pro eo qui adversarius eius est moriatur antequam lux crastina veniat si deus est vindicet se de eo qui suffodit aram eius ex illo die vocatus est Gedeon Hierobbaal eo quod dixisset Ioas ulciscatur se de eo Baal qui suffodit altare eius igitur omn
Abbreviated transcription (Latin):
priste cunctorum do¬
minator alme patris eter¬
ni genitus ab ors suppli¬
cuni uota pariter et hymi¬
num cerne benignus.
ne quod puro deus in hono¬
re plebs tua supplex resonat
in aula carmua cũuis rede¬
mit coleuda tempore festa.
et domus rito tibi dedi¬
cata uoscitur in qua ppłs
sacratuni corpus assint.
bibit et beatum sangunus
haustum. Uic sa croscĩs
latices ueternas diluunt
culpas pimunt q noxas
crismate uero genus ut cree¬
tur xp̃icolarum.ic sa¬
lus egris medicina fessis
lumen orbatis ueniamq
uris fertur offensis timor
atq meror pellitur omnis.
emoins seua perit his
rapina periucax monstrũ
pauet it reterita corpora lin¬
quens fugit in rempotas o¬
cius umbras. Lic locus
nempe uocitatur aula re¬
taq uite patriam petentes
accipit omes. Iurbo
queni nullus quatĩt aut
uagantes diruunt uenti
penetrant q miubi non
tetri s ledit piceus tenebris
taitarus horrens. Quesu¬
inus ergo deus ut serẽns a¬
iuias uultu famulos gu

Expanded text:
hriste, cunctorum dominator alme, Patris aeterni gentibus ab ore, Supplicum vota pariter ac hymnum Cerne benignus. Cerne quod puro Deus in honore Plebs tua supplex resonat in aula, Annua cujus revehunt colendum Tempora festum. Haec domus rite tibi dedicata Noscitur, in qua populus sacratum Corpus assumit, bibit et beati Sanguinis haustum. Hic sacrosancti latices veternas Diluunt culpas, perimuntque noxas Chrismate vero genus ut creetur Christicolarum. Hic salus aegris, medicina fessis, Lumen orbatis veniaque nostris Fertur offensis, timor atque moeror Pellitur omnis. Daemonis saeva perit hic rapina Pervicax monstrum pavet, et retenta Corpora linquens fugit in remotas Ocius umbras. Hic locus nempe vocitatur aula Reta, quae sanctos patriam petentes Accipit omnes. Turbo quam nullus quatit, aut vagantes Diruunt venti penetrantque nimbi, Non tetris laedit piceus tenebris Tartarus horrens. Quaesumus ergo, Deus, ut sereno Annuas vultu, famulos gu
Abbreviated transcription (Latin):
bernans qui tui sũmo celebrãt
amore gaudia templii
sint dies leti placideq noctes
nuillus ex nobis pereunte mũ¬
do sentiat ignes. Lec dios
in quo tibi consetratam con

Expanded text:
bernans Qui tui summo celebrant amore Gaudia templi NSint dies leti placideque noctes Nullus ex nobis pereunte mundo Sentiat ignes Hic dies in quo tibi consecratam Con
Abbreviated transcription (Latin):
crunnus: et nox ueritatis mm¬
pletur qua dicitur: dimssa
sũt ei pcc̃a multa: quia dile¬
rit multũ. Que enim prius
frigida peccando remanserat.
post modum amando fortiter

Expanded text:
nis. Et vox Veritatis impletur qua dicitur: Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Quae enim prius frigida peccando remanserat, postmodum amando fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
t erit eis uerbũ dĩ mã¬
da remanda. manda remã¬
da. expecta reexpecta expesta
reexpecta. modicum ibi modi¬
cum ibi ut uadant ut eadãt
retrorsum et conterantur et
illaqueantur et capiantur.
Propter hoc audite uerbum
dm̃ iuri illusores: qui don¬

Expanded text:
it eis verbum Domini: Manda, remanda; manda, remanda; exspecta, reexspecta; exspecta, reexspecta; modicum ibi, modicum ibi: Ut vadant, et cadant retrorsum, et conterantur, et illaqueentur, et capiantur. Propter hoc audite verbum Domini, viri illusores, qui do
Abbreviated transcription (Latin):
lagellati in actib apłoꝵ¬
discipuli: et persecuti eos
ꝑ uos om̃nns sanguis iustus: q̃
effusus est suꝑ terram. A sangĩne
abel iusti: usq ad sangumem

Expanded text:
lagellati in Actibus apodiscipuli: et persecuti eos per vos omnis sanguis justus, qui effusus est super terram, a sanguine Abel justi usque ad s
Abbreviated transcription (Latin):
mortus a corde. Iactus
sum tanqͣm uas perditũ: qͥ¬
niam audiui uituperationẽ
multorum commnorantiũ
in cirruitu. In eo dum
conuenirent simul aduersũ
me: accipere aĩam meam con¬
siliati sunt.go anteꝑa ĩ
tesperaui domine dixi deus
incus es tu: in manib tius.
sortes mec. Eripe me de
manbimmicorum meoꝵ.
et a persequentibus me

Expanded text:
orde. Factus sum tanquam vas perditum, quoniam audivi vituperationem multorum commorantium in circuitu. In eo, dum convenirent simul adversum me accipere animam meam, conciliati sunt. Ego autem in te speravi, Domine; dixi: Deus meus es tu, in manibus tuis sortes meae. Eripe me de manibus inimicorum meorum, et a persequentibus me
Abbreviated transcription (Latin):
bunt filii ꝑegrinor muros su¬
os: et reges eor ministrabunt
tibi. In indignatõe mea ꝑcussi
te: et inrecordatõe mea misertꝰ
sum tui. Et aperientur porte
tue iugiter die et nocte nõ clau¬
dentur. ut afferat᷑ ad te fortitu¬
do genciũ et
reges earũ ad¬
ducantur R̾¬

Expanded text:
bunt filii peregrinorum muros tuos et reges eorum ministrabunt tibi. In indignatione enim mea percussi te et in reconciliatione mea misertus sum tui, et aperientur portae tuae iugiter, die et nocte non claudentur, ut afferatur ad te fortitudo gentium et reges earum adducantur
Abbreviated transcription (Latin):
uolebas pauperib eroga. Qd̃
cũ fieret audiens ille qui eam
ducere uolebat traxit eam ad
placitũ coram preposito impo¬
nens ei qd̃ xp̃iana erat et contra
leges. et contra precepta impera¬
toꝵ agebat. Cui pͥpositus iussit
ut adoraret deos suos et oblatio¬
nem offerret.

Expanded text:
uolebas, pauperibus eroga». Quod uolebas, pauperibus eroga». Quod cum fieret, audiens ille qui eam ducere uolebat, traxit eam ad palacium coram preposito imponens ei quod christiana erat et contra leges et contra precepta imperatorum agebat. Cui prepositus iussit ut adoraret deos suos et oblationem offerret.
Abbreviated transcription (Latin):
famam sc̃e agathe
per fotam ciciliam
diuulgari: perrexit illuc cum
nĩr̃e sua que morbo muliebri.
iam quatuor annis laboraue¬
rat ⁊ nulla medicina liberari
deccliam sc̃e agathe in
die festi eius ꝯtigit ut
illo die legcretur euuangeliũ
in quo dñs fimbria uestim̃ti
sui mulierẽ a tali morbo cura¬
uerat ⁊ dixit. Lucia matri sue.
quia litteras bene intelligebat.
uerũ ẽẽ qd̃ modo audisti
scias certissume qd̃ dñs libetabit
te per preces sc̃e agathe. Si ĩ hac
fide contigeris sepulchrũ eius.
sic recedentib aliis lucia remã¬
sit cũ matre sua ad tumbam scẽ
agathe ⁊ tandẽ in or̃one dormi¬
erunt. et ecce sc̃a agatha uenit
ad luciam dicens. Soror mea
lucia quid a me petis qd̃ ipsa
potes continuo pr̃are mri tuȩ:
Nã per fidem tuam sanata est.
gilans ait matri sue
Mater mea sanata es ꝑ eam
que te precibz sius sanauit cõ¬
iuro ut nũqmͣ michi loquaris
de illo qui me ducere uolebat
S quicquid mͥ in dotẽ dare

Expanded text:
famam sancte Agathe per totam Siciliam diuulgari, perrexit illic, cum matre sua que morbo muliebri iam quatuor annis laborauerat et nulla medicina liberari ecclesiam sancte Agathe in die festi eius. Contigit ut illo die legeretur euangelium in quo dominus fimbria uestimenti sui mulierem a tali morbo curauerat. Et dixit Lucia matri sue quia litteras bene intelligebat: uerum esse quod modo audisti, scias certissime quod dominus liberabit te per preces sancte Agathe, si in hac fide contigeris sepulchrum eius». Sic recedentibus aliis Lucia remansit cum matre sua ad tumbam sancte Agathe et tandem in oratione dormierunt. Et ecce, sancta Agatha uenit ad Luciam dicens: «Soror mea Lucia, cur a me petis quod ipsa potes continuo patrare matri tue? Nam per fidem tuam sanata est». gilans ait matri sue: «Mater mea, sanata es per eam que te precibus suis sanauit te coniuro ut nunquam michi loquaris de illo qui me ducere uolebat, sed quicquid michi in dotem dare
Abbreviated transcription (Latin):
otũ quidẽ dilectissi¬
paschale sa cramẽtũ
bis presentauit: et ita p au¬
rem carnis penetratus ẽ mẽ¬
tis auditus: ut nemini no¬
strũ rerũ gestarũ ymago de¬
fuerit cũ diumitus nspira¬
re textus hystorie euidenter os¬
pietate traditus. quo iudicio

Expanded text:
otum quidem, dilectissipaschale sacramentum tio praesentavit, et ita per aurem carnis penetratus est mentis auditus, ut nemini nostrum rerum gestarum imago defuerit; cum divinitus inspiratae textus historiae evidenter ostus impietate traditus, quo judicio
Abbreviated transcription (Latin):
ere gratia erat plena
cui ipsum per quem
gratia et ueritas facta est
ihesum xp̃m generare do¬
natum elt. Et idco uere do

Expanded text:
ere gratia erat plena, cui ipsum, per quem gratia et veritas facta est, Jesum Christum generare donatum est. Et ideo vere Do
Abbreviated transcription (Latin):
cessibus de terminans.
argure darui uespere qͥ
uita nũsqͣm decidat sed pre¬
niium mortis sacre perhen¬
ius instet gloria rã pr.

Expanded text:
cesibus determina. Largire clarum vespere Quo vita nusquam decidat, Set premium mortis sacre Perennis instet gloria.
Abbreviated transcription (Latin):
et au dire uerba dei non potest¬
quisquis exillo non ẽ: interro¬
get quisq̃ si uerba dei in aure cor¬
dis ꝑcepit. et intelligat unde sit.
Celestem prĩam desiderare u̾itas
iubet camis desideria conteri: mũ

Expanded text:
et audire verba ejus non potesquis ex illo non est, interroget se unusquisque si verba Dei in aure cordis percipit, et intelligit unde sit. Coelestem patriam desiderare Veritas jubet, carnis desideria conteri, mu
Abbreviated transcription (Latin):
ed dum hũc esse in circunscriptũ
atq incorporeũ exdiuinitate
anunciãt per contẽplaciomis pennã
quasi in acra leuamur. Quia itaq
et una est fides incarnacionis eus in
omuĩb et parcontẽplacio diuinitatis
eius in singłis recte nũc dicitur. Qͣtuor
facies uni. et qua tuor penue un R

Expanded text:
ircumscriptum et incorporeum ex divinitate annurtiant, per contemplationis pennam, quasi in aerem levantur. Quia itaque, et una est fides incarnationis ejus in omnibus, et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte dicitur: Quatuor facies uni, et quatuor pennae un
Abbreviated transcription (Latin):
iam hostiũ lausũ est et pueri
me mecũ sũt incubili: nõ pos¬
sum surgere et dare tibi. Ostiũ
amici duum intelligencia est¬
sermonis. quod sibi apls orat
apcriri ad loquendũ misteriũ
xp̃i: clausũqz est tp̃re famis uer¬
bicũ intelligentia non datur.
It illi
qui euuangelicã sapiẽ¬

Expanded text:
ri mei mecum sunt in cubili, non possum surgere et dare tibi. Ostium amici divini est intelligentia sermonis, quod sibi apostolus orat aperiri ad loquendum mysterium Christi, clausumque est tempore famis verbi, cum intelligentia non datur, et illi qui evangelicam sapie
Abbreviated transcription (Latin):
rent a paganis insidian
fuerat collactanca eius uirgo scã
licet cathecumina iuixta sepul¬
chru cius stabat. et paganos de
poterat arguebat.
Unde furentes paga

Expanded text:
rent a paganis insidiantfuerat collactanea eius uirgo sancta licet cathecumena iuxta sepulchrum eius stabat et paganos de poterat arguebat. Vnde furentes paga
Abbreviated transcription (Latin):
orstedire: iudicia uistic tue.
Sunuiliatus sumi usq. qͣz
uerbum tuum. Col¬
taria oris nici beueplacita
gem tuam non sum oblitus
osuerunt pctores laqueu
nuchi: et de mandatis tuis nõ
errani. Lereditate acqͥsun
testimonia tua meternum:
quia exultacio cordis mei sũt.
nclinaui cormeum ad
faciendas iustificationes tu
as meternum

Expanded text:
e humiliatus sum usquequaque verbum tuum voluntaria oris mei beneplacita gem tuam non sum oblitus posuerunt peccatores laqueum mihi et de mandatis tuis non erravi hereditate adquisivi testimonia tua in aeternum quia exultatio cordis mei sunt inclinavi cor meum ad faciendas iustificationes tuas in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
ixerunt aũt phylistum.
Quis fecit hanc rem:¬
Quib dictĩt est Sansort gert
thannather quia tulit uxorem
cius et alteri tradidit: hoc oꝑatꝰ
est. asceneeruntq philistũm
et combusserunt fam mulierẽ
quant patrẽ cius. Quibus ait
sanson licet hec feccritis: tamẽ
adhuc ex uob̃is expectam ultio¬
nen et tũc quiescam. Percussit¬
cuu eos ingenti ꝓlaga: ita ul
stupentes suram femori impo¬
nerent. Et desceudit et hĩtauĩt
in spelunca petre etbam .R. ad¬

Expanded text:
ixeruntque Philisthim: Quis fecit hanc remQuibus dictum est: Samson gener Thamnathaei: quia tulit uxorem ejus, et alteri tradidit, haec operatus est. Ascenderuntque Philisthim, et combusserunt tam mulierem quam patrem ejus. Quibus ait Samson: Licet haec feceritis, tamen adhuc ex vobis expetam ultionem, et tunc quiescam. Percussitque eos ingenti plaga, ita ut stupentes suram femori imponerent. Et descendens habitavit in spelunca petrae Etam.
Abbreviated transcription (Latin):
fama contenta circuniec¬
tas tantum gallias illus
implebat incritorum grã.¬
tia percurrente. Idq actũ
est: ut in toto orbe uelocit
beati pontificis gloria mi
cum ariana heresis uene¬
nata de radice floris toxi¬
ci pullularet. tunc uir scĩs¬
simus. tunore nudus. fi¬
dei feruore uestitus: quasi
signifer belligerator per me¬
dias acies inter hostiles fre¬
mitus. inter hercticos gladi¬
te securus. Nichil de sua
morte formidans: illud so¬

Expanded text:
ejus contenta circumjecejus contenta circumjectas tantum Gallias illustimplebat meritorum gratia percurrente: sicque actum est, ut in toto orbe velociter beati pontificis gloria milcum Ariana haeresis, venenata de radice flore toxico pullularet; tunc vir sanctissimus timore nudus, fidei fervore vestitus, quasi signifer belligerator per medias acies inter hostiles fremitus, inter haereticos gladihristi charitate securus, nihil de sua morte formidans, illud so
Abbreviated transcription (Latin):
simus hostes catholice religi¬
tus exemplo: ne cum hereti¬
cis mensam participando
fieret illi in scandalũ. eu a.
quam perfectissimũ
laitum cuius imi¬
tatores ip̃i ctiam desiderãt¬
esse sacerdotes. Cui non fuit
uilectione tuncre: et cum ti¬
more diligere. Cuulsz sequa¬
ces currunt ad gloriam.
diuertentes ad penam. Cre¬
denti succedunt p̃mia: re¬
cusanti tormenta. Lc̃o uiͣ.¬
ui omnes de pio reli¬
gionis opere cõmo¬
nens: nuns alios de confes¬
sionc mestimabiles sc̃e tri¬
nitatis conformans: nũc
reliquos promissione reg¬
ni celestis inuitans. non
cessabat in plebe uerba ne¬
ritatis fructu fidei redun¬
dantia seminare. ẽ u aut̃.
tum lumen et si uoluisset
laterc non potuit: quippe
nccessarium. ut alienas
tencbras in lucem trans¬
ferret: concordante fauore
proclamante uir olim se¬
putatus aliquando sacris
altaribus sacerdos electus ẽ.
rescebat in eo cotidi¬
c opinio famula¬
trix urtutum: nec erat eiꝰ

Expanded text:
simi hostis catholice religisimi hostis catholice religitus exemplo, ne cum haereticis mensam participando, fieret illi in scandalum . O quam perfectissimum laicum, cujus imitatores ipsi etiam esse desiderant sacerdotes; cui non fuit dilectione timere, et cum timore diligere: cujus sequaces currunt ad gloriam, divertentes ad poenam; credenti succedunt praemia, recusanti tormenta! Qui omnes de pio religionis opere commonens, nunc alios de confessione inaestimabilis sanctae Trinitatis informans, nunc reliquos promissione regni coelesti invitans, non cessabat in plebem verba veritatis fructum fidei redundantia seminare. 4. Episcoputum lumen, etsi voluisset, latere non potuit, quippe necessarius , ut alienas tenebras in lucem transferret, concordante favore proclamante, vir olim putatus, aliquando sacris altaribus sacerdos electus est. Crescebat in eo quotidie opinio famulatrix virtutum: nec erat fama
Abbreviated transcription (Latin):
gitur beatus hylari¬
us pictanensium ur¬
bis ep̃s. regionis aquitamt
oriundus fuit qui ab ocea¬
nus britannico ferc milib
nonaginta se iungitur. A¬
pud gallicanas uero fann¬
lias nobilitatis lampadẽ
non obscurus immo ma¬
gis preceteris gratia gene¬
rositatis ornatus intore pec
toris adlito quasi refulges
lucifer inter astra processit.
uius acuna Tci¬
bilis canta sapienti¬
a primitiua lactabatur in¬
fancia: ut iam tunc potius¬
let intelligi xp̃m in suis
causis pro obtinenda icto¬
ria necessarium sibi iussis¬
se militem pro pagari.Liiͣ.
euiq conuigem ba¬
beus et filiam̃. ita
plenitudine domini uenera¬
biles animos ecclesiastice re¬
gule tradidit infirmandos.
ut adhuc in laicali proposi¬
to constitutus. diuino m¬
tu pontificis gratiam possi
deret. Ita se ip̃m propria dis¬
ciplina cocrtebat intrrtus.
quasi futuram spetiem ra¬
dicans. ut in reprchensibilis
in templo xp̃i preparetur
am qued inter mor
cibo suspendat: a deo uir scĩs¬

Expanded text:
gitur beatus Hilarius Pictavorum urbis episcopus regionis Aquitaniae oriundus fuit, quae ab Oceano Britannico fere millibus nonaginta sejungitur: apud Gallicanas vero familias nobilitatis lampade non obscurus, imo magis prae caeteris gratia generotoris addito, quasi refulgens lucifer inter astra processit. 7 Cuius a cunabulis tanta sapientia primitiva lactabatur infantia, ut iam tunc potuisset intellegi, Christum in suis causis pro obtinenda victoria necessarium sibi iussisse militem propagari. 8 Denique coniugem habens et filiam ita plenitudine domini venerabiles animos ecclesiasticae regulae tradidit informandos, ut adhuc in laicali proposito constitutus divino nutu pontificis gratiam poderet, ita se ipsum propria disciplina coheriebat intentus quasi futuram speciem indicans, ut in se priceps belli in templo Christi preparetur am quod inter mortbosus pendat, adeo viri sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
Si quid inquiens pecientis pa¬
trem in nomme meo: dabit
patrem in xp̃i noĩe indentur pe¬
tere non accipiant. cũ etiã ip̃e
apłs paulus tercio dũm iogaue¬
rit ut a se angl̾s sathane a quo
tribulabatur abscederet. nec im
intellexerunt illos solũ in noĩe
saluatoris petere. qui ea que ad

Expanded text:
uiens, petieritis Patrem in nomine meo, dabit Patrem in Christi nomine videntur petere non accipiant, verum etiam ipse apostolus Paulus tertio Dominum rogaverit, ut a se angelus Satanae, a quo tribulabatur, abscederet, nec impllexerunt illos solum in nomine Salvatoris petere, qui ea
Abbreviated transcription (Latin):
ñre salutis petunus ac proptea.
a miscd̃ie pr̃e bñficii gr̃a nobis
qd̃ meꝑte petimus negatur. qd̃
edẽ paulo aplo contigisse proba¬
tur cui ter petenti responsum est¬
sufficit tibi gr̃a mea:
nam uirtus in infir-¬
mitate perficitur. ã.

Expanded text:
e salutis petimus, ac propterea a misericorde Patre beneficii gratia nobis quod inepte petimus negatur, quod eidem apostolo Paulo contigisse probatur, cui ter petenti responsum estSufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur;
Abbreviated transcription (Latin):
ditu uerbi suꝑuacuo: s oꝑis
exequutõe beatitudo preparat᷑.
sic̃ ⁊ dñs loquens ad discipulos
si hec scitis inquid beati eritis si
feceritis ea. Si quis aũt putat
se religiosũ ẽẽ non refrenans
suum: huius uana ẽ religio.
uerbũ dei non solũ au¬
dire sz facere nũc addit. Quia
et si mandata quis dm̃ q̃ didi¬
cerit. fcĩs exercere uidetur: si nõ
etiam linguã a detractionib
mendacii. blasphemiis. stulti¬
loquus. ab ip̃o etiam multilo¬
quio ceterisqz quib pestare
solet iefrenauerit frustra se de
operu iusticia iaccet. si cut pau¬
lus gentilis poete sententian
comprobans ait. Corrũpũt
bonos mores: colloquia mala.
eligio mũda et sc̃ uͣ.¬
mimaculata apd̃ deũ
et patrẽ hec. Pulchre addit apd̃¬

Expanded text:
ditu verbi supervacuo, sed operis exsecutione beatitudo praeparatur, sicut et Dominus loquens ad discipulos: Si autem scitis, beati eritis, inquit, si feceritis ea . Si quis autem putat se religiosum esse, non refrenans suum, hujus vana est religio. verbum Dei non solum audire, sed et facere, nunc addit, quia et si mandata quis Domini quae didicit factis exercere videtur, si non etiam linguam a detractionibus, mendaciis, blasphemiis, stultiloquiis, ab ipso etiam multiloquio, caeterisque quibus peccare solet refrenaverit, frustra se de operum justitia jactat, sicut et Paulus gentilis poetae sententiam approbans ait: Corrumpunt bonos mores colloquia mala. Religio munda et immaculata apud Deum et Patrem, haec
Abbreviated transcription (Latin):
pupillos ⁊ uduas: in
tribulatione eoꝵ ⁊ immacula¬
tum se custodire ab hoc seculo.
Quia dixerat fc̃orem operis be¬
atũ in fc̃o suo futurũ nuncq̃
fcã deo maxime placeant dix̃
miscd̃ia scilicet et innocentia.
Namq in eo qd̃ pupillos et
iuduas intribulatione eorũ
usitare iussit: cũcta q̃ erga ꝓ¬
ximũ miscditer agere debeamꝰ.
inlinuat qd̃ quantũ ualeat¬

Expanded text:
pupillos et viduas in tribulatione eorum, et immaculatum se custodire ab hoc saeculo. Quia dixerat factorem operis beatum in facto suo futurum, nunc quae facta Deo maxime placeant, dicit, misericordia scilicet et innocentia. Nam quae in eo quod pupillos et viduas in tribulatione eorum visitare jussit, cuncta quae erga proximum misericorditer agere debeamus, in
Abbreviated transcription (Latin):
solis ortuᷤ caidine et
usq terre linuttem xpristum
canamius principem natum
pus induit ut carne carnem
liberans ne perderet quos cõ¬
didit.
aste parẽtis iuscera
celestis intrat gr̃a. uenter pu¬
elle bauilat secreta que non
nouerat Nomus pudia

Expanded text:
solis ortus cardine Ad usque terrae limitem Christum canamus principem, Natum pus induit, Ut, carne carnem liberans, Ne perderet, quos condidit. Clausae parentis viscera 373 Coelestis intrat gratia, Venter puellae bajulat Secreta, quae non nove
Abbreviated transcription (Latin):
sũ in montẽ excelsum. Sed
uere ⁊ absqz ulla questione cõ¬
uementer accipitur: ut a scõ
sp̃u ĩ delertũ ductus credatur.
ut illuc eũ suus sp̃s duceret
ubi hunc ad temptandum
malignus sp̃s ĩueniret. R¬

Expanded text:
. Sed vere et absque ulla quaestione convenienter accipitur ut a sancto Spiritu in desertum ductus credatur, ut illuc eum suus Spiritus duceret, ubi nunc ad tentandum malignus spiritus inveniret.
Abbreviated transcription (Latin):
dictam. In om̃ib exhibuistis
uos in contamuinatos ẽẽ nego¬
cio. Igitur si scripsi uobis. non
propter eũ qui fecit iniuriai.
nec propter eum qui passus est:
s ad mani festandam sollicitu
ñra habundantius magis
gauisi sumus super gaudio
tyti: quia refectus est sp̃s euis ab
onmibz uobis. Et si quid apõ
illum de uobis gliatus sum: nõ
sum confusus. sed sic̃ oĩa nobis
in ueritate locuti sumus. ita et
glłiatio ñra que fuit ad tytum
ueritas facta est.¬

Expanded text:
dictam. In omnibus exhibuistis vos incontaminatos esse negotio. Igitur, etsi scripsi vobis, non propter eum qui fecit injuriam, nec propter eum qui passus est: sed ad manifestandam sollicitudstra, abundantius magis gavisi sumus super gaudio Titi, quia refectus est spiritus ejus ab omnibus vobis. Et si quid apud illum de vobis gloriatus sum, non sum confusus: sed sicut omnia vobis in veritate locuti sumus, ita et gloriatio nostra, quae fuit ad Titum, veritas facta est
Abbreviated transcription (Latin):
kĩm: mundemus nos ab om̃i
inquinamento carius et sp̃us.
proficientes sc̃ĩficationẽ ĩ timore
dñi. Capite nos. Neminem le¬
simus. neminem corrũpimus.:
neminem cutũuemmus. Non
ad condempnationẽ nr̃am dico.

Expanded text:
emus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Capite nos. Neminem laesimus. Neminem corrupimus. Neminem circumvenimus. Non ad condemnationem vestram dico.
Abbreviated transcription (Latin):
aut timores. S qui cõ¬
solatur humiles consolatus ẽ
nos d̃s in aduentu sui. Non so¬
lũ aũt in aduentu eus sed etiam
in consolatione qua consolatus
est in uobis. referens nobis ur̃m¬
lationem pro me: ita ut ma¬
gis gauderem. Qͣmi et si contri¬
stai uos in epistola non me
penitet ⁊ si me peniteret: uidens
qd̃ epła illa ⁊ si ad horam uos
contristaiit ñc gaudeo. non
quia contristati estis ad peniten
dum deum: ut in nullo
detrimentũ pacienui ex nobis.
Que enim scõm deum tristicia¬
est: penitentiam in salutem sta¬
bilem operatur. Seculi autẽ
tristicia. mortem operatur. Lcõ¬

Expanded text:
qui consolatur humiles, consolatus est nos Deus in adventu Titi. Non solum autem in adventu ejus, sed etiam in consolatione, qua consolatus est in vobis, referens nobis lationem pro me, ita ut magis gauderem. Quoniam etsi contristavi vos in epistola, non me poenitet: etsi poeniteret, videns quod epistola illa etsi ad horam vos contristavit; nunc gaudeo: non quia contristati estis, sed quia cdum Deum, ut in nullo detrimentum patiamini ex nobis. Quae enim sest, poenitentiam in salutem stabilem operatur. Seculi autem tristitia mortem operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
post longuam or̃onẽ
suscitaiit eñ. iussitq illi ut
diceret illis duobz discipulis
qͣntam penã incurrerant et
quãtam gl̾iam perdiderant.
Statim ille surgens aplm̃
adorauit et illos duos uerbis
durissimis increpauit dicens
O miseri et infelices ecce angli
nri flent de uobis et demones ex¬
iguẽ inferiũ cũ infinitis dolori¬
b acquisistis et cũ diceret ille
qui suscitatus fuerat illi duo
discipuli prostrati rogabant
aplin ut pro eis oraret. Qui¬
b ille respondit. Triginta
diebz penitentiam agite semp
orantes ut uirge auice cum
gẽmus ad naturã pristinam
ait. Ite ⁊ unde attulistis uir¬
gas et lapides reportate.
Qd̾ et focerũt ⁊ sic omnẽ iur¬
tutũ gr̃am qmͣ prius habue¬
rant receperunt. Cũ aũt bt̃s
rexerũt quidam gentiles cont
eũ et trahentes ad templũ dya¬
ne urgebant cũ sacrificare. ⁊
ille ait. Ducam uos ad eccle¬
deam ur̃am ⁊ facite eam cadere
si potestis: ego inuocabo dñm¬
ihesũ xp̃m et faciã cadere istud

Expanded text:
post longam orationem suscitauit eum. Iussitque ei ut diceret illis duobus discipulis quantam penam incurrerant et quantam gloriam perdiderant. Statim ille surgens apostolum adorauit et illos duos uerbis durissimis increpauit dicens: «O miseri et infelices, ecce, angeli uestri de uobis flent et demones exet ignem inferni cum infinitis doloribus acquisistis». Et cum hec diceret ipse qui suscitatus fuerat et illi duo discipuli prostrati rogabant apostolum ut pro eis oraret. Quibus ille respondit: «Triginta diebus penitentiam agite semper orantes ut uirge auree cum gemmis ad naturam pristinam ait: «Ite et unde attulistis uirgas et lapides reportate». Quod et fecerunt et sic omnem uirtutum gratiam quam prius habuerant receperunt. Cum autem beatrexerunt quidam gentiles contra eum et trahentes ad templum Diane urgebant eum sacrificare. Et ille ait: «Ducam uos ad eccleisti et facite eam cadere si poteIhesum Christum et faciam cadere istud
Abbreviated transcription (Latin):
spectu n̾ro uir aureũ anulũ ha¬
pauper in sordido habitu.
⁊ intendatis in eũ qui indu¬
tus erat ueste preclara et dixeri¬
tis. tu sede hic bene. paupen eñi
dicatis tu sta illic aut sede sub
scabello pedũ meoꝵ. nonne ui¬

Expanded text:
pectu vestro vir aureum annulum hapauper in sordido habitu, et intendatis in eum, qui est indutus veste praeclara, et dixeritis ei: Tu sede hic bene; pauperi autem: Tu sta illic aut sede sub scabello pedum meoru
Abbreviated transcription (Latin):
illud qm̃ misterĩ quo disci¬
psis in pascha priusqͣm ad pas¬
sionẽ iret pedes lauarr digna¬
tus est: primo ip̃m nomen
pasche quo mystice signatur
apire curauit ita incĩpiens
Ante diem festũ pasche sciens
ih̃s quia uenit hora eius ut
transeat ex hoc mũdo ad patrt̃.
cũ dilexisset suos qui erantĩ
mũdo: infinẽ dilexit eos. Pas¬
cha quippe transitus interpre¬
tatur. Nomen ex eo uetus habẽs:
qd̃ transierit in eo dñs pegyp¬
tum. pcuciens primogenita e¬
gypti: et filios ilrael liberans
Et qd̾ ip̃i filii israel transier̃t
illa nocte de egyptia seruitute
ut uenirent ad terrã promis¬
se olim hereditatis ⁊ pacis.¬

Expanded text:
illud Domini mysterium, quo discis in Pascha, priusquam ad passionem iret, pedes lavare dignatus est, primo ipsum nomen Paschae, quid mystice significaret aperire curavit, ita incipiens: Ante diem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha quippe transitus interpretatur, nomen ex eo vetus habens, quod transierit in eo Dominus per Aegyptum percutiens primogenita Aegypti, et filios Israel liberans, et quod ipsi filii Israel transierint illa nocte de Aegyptia servitute, ut venirent ad terram promissae olim haereditatis et pacis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ attentius qm sũme con¬
ditionẽ leruoꝵ glorificet: qͦs
benefacientes et absq culpa
uapulatos. adnus cuidelib
et improbis. muntatores ẽe dõ¬
ce passionis affirmat . RDig

Expanded text:
dum attentius quam summe conditionem servorum glorificet quos bene facientes et absque culpa vapulantes a dominis crudelibus et improbis imitatores esse Dominicae passionis affirmat. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
genere nobilis sci¬
entia et sanctitate¬
insignis a beato
gue erat beato uincentio offici¬
um predicandi cõmittens ora¬
tioni et contemplatiora uaca¬
bat. Cũ igitur preses datianus

Expanded text:
genere nobilis scientia et sanctitatinsignis a beato gue erat beato Vincentio officium predicandi committens orationi et contemplationi uacabat. Cum igitur preses Dacianus
Abbreviated transcription (Latin):
in populo suo mi tissimꝰ
paru it sanctitate au¬
tem et gra cia ple nus¬
iste est
qui assidue o¬
rat. Pro po pu lo
et pro cuitate
I sta. u̾

Expanded text:
in populo suo mitissimus apparuit, sanctitate autem et gratia plenuIste est qui assidue orat pro populo, et pro civitate ista.
Abbreviated transcription (Latin):
circuitu. et non fuit in die fu¬
roris dñ. qui effugeret ⁊ relin¬
quetur. Quos ed̃ucam et enu¬
triui mimicus meus consump

Expanded text:
circuitu, et non fuit in die furoris Domini qui effugeret, et relinqueretur: quos educavi, et enutrivi, inimicus meus consump
Abbreviated transcription (Latin):
ter eius. Cuius eius: Mat dei
inugeniti. Dm̃ et regis oĩm.
Plasmatoris et creatoris cũc¬
toꝵ illius qui in excelsis sine
matre: et in terra est sine patre.
Ipius qui in celis scd̃m deita¬
tem in sinu est prĩs: et ĩ terris
scom corporis susceptionẽ in
siu est matris. O magne ã¬
miratoĩs gr̃a. o menarrabi¬
lis suauitas. O meffabile
magnũqz sacramentũ. Ip̃a

Expanded text:
s? Mater Dei unigeniti, Domini et regis omnium, plasmatoris et creatoris cunctorum: illius qui in coelis est sine matre, et in terris est sine patre; ipsius qui in coelis secundum deitatem in sinu est Patris, et in terris, secundum corporis susceptionem, in sinu est matris. O magnae admirationis gratia! o inenarrabilis suavitas! o ineffabile magnumque sacramentum! Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
spicis aram tribuat perbẽnc
gaudium nobis augeat qz
iongo temporis usu.
ria summimi resonet parẽ¬
tem gloria natum pariter¬
q saũctum sp̃m dulci modu¬
lemus hymio omne per

Expanded text:
spicis aram, tribuat perenne Gaudium nobis vigeatque longo Temporis usu. Gloria summum resonet Parentem. Gloria Natum pariterque sanctum Spiritum dulci modulemur hymno Omne per
Abbreviated transcription (Latin):
hystoriam cecus iste fu¬
ent: ignor amus. sz tamẽ quẽ
ꝑ misteriũ significet nouinus.
Tecũ quippe est genus humanũ
qd̃ in parente primo a paradisi

Expanded text:
historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem er mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente primo a paradisi
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi fratres: magnũ
discessit. deus hoĩem diligens.
ad hoĩes uenit. Dilexit impiũ:
ut faceret iustũ. Dilexit in fir¬
mũ: ut faceret sanũ. Dilexit
puersũ: ut faceret rectũ. Di¬
lexit mortuũ: ut faceret ui¬
uũ. Et quid amplius dicã:
Quando qui dem deus uni¬
genitus humanam naturã
tm̃n dilexit: ut eam non solũ
a potestate mali angeli libera¬
ret. uerũ etiam in seip̃o super
om̃s bonos auglos
in patris dextera col

Expanded text:
tissimi fratres, magnum discessit, Deus hominem diligens ad homines venit. Dilexit impium, ut faceret justum; 554 dilexit infirmum, ut faceret sanum; dilexit perversum, ut faceret rectum; dilexit mortuum, ut faceret vivum. Et quid amplius dicam? quandoquidem Deus unigenitus humanam naturam tantum dilexit, ut eam non solum a potestate mali angeli liberaret, verum etiam in seipso super omnes bonos angelos in Patris dextera col
Abbreviated transcription (Latin):
ne plantauerunt eccle si am
sanguine su o non sunt
de ter ra corpora corum separa¬
ta. Quorum mecito sunt in ce

Expanded text:
ne plantaverunt Ecclesiam 844 sanguine suo: non sunt de terris corpora eorum separata, quorum merito sunt in c
Abbreviated transcription (Latin):
tur filii eius et mendicẽt: et
eiciantur de habitacionibus
suis. Scrutetur funcrator
omnem substanciam euis:
et diripiant alieni labores eiꝰ¬

Expanded text:
t filii eius, et mendicent, et eiciantur de habitationibus suis. Scrutetur fenerator omnem substantiam eius, et diripient alieni labores ei
Abbreviated transcription (Latin):
enuis uirtutem: et ip̃e ad in
eus laudem meã
ne tacueris: quia os
peccatoris et os dolosi super
me apertum est. Locuti st̃
aduersum me lingua dolosa
et sermonibus odii circunde¬
derunt nre. et expugnauerũt
me gratis.ro eo ut me
diligerent detrahebant mi¬
chi: ego autem oraban Et

Expanded text:
in Deus laudem meam ne tacueris quia os peccatoris et os dolosi super me apertum est locuti sunt adversum me lingua dolosa et sermonibus odii circuierunt me et expugnaverunt me gratis pro eo ut me diligerent detrahebant mihi ego autem or
Abbreviated transcription (Latin):
lectione mea. Monstituc
suꝑ eum peccatorem: et dya¬
bolus stet a dertris eius. ¶ũ
iudicatur exeat condempna¬
tus: et oratio eius fiat in pec¬
catum. Eiant dies eius
pauci: et episcoꝑatum eius
accipiat alter. Iiant filii¬

Expanded text:
ione mea. Constitue super eum peccatorem, et diabolus stet a dextris eius. Cum iudicatur, exeat condempnatus, et oratio eius fiat in peccatum. Fiant dies eius pauci, et episcopatum eius accipiat alter. Videt
Abbreviated transcription (Latin):
scd et frustra conturbatur.
¶Thesaurizat et ignorat. cui
congregabit ea. Et minc q̃
est expectatio mca nonne do¬
minus: et substancia mea
apud te est. Ab omnibus
iniquitatibus meis eruemie:
obprobrium insipienti dedi¬
sti me. Ebinutui et non
aperui os meum: qm̃i tu feci¬
sti amone a me plagas tuas.
fortitudine maĩnis tuc
ego defeci in increpationibus:
propter iniquitatem corripu

Expanded text:
d et frustra conturbatur thesaurizat et ignorat cui congregabit ea et nunc quae est expectatio mea nonne Dominus et substantia mea apud te est ab omnibus iniquitatibus meis erue me obprobrium insipienti dedisti me obmutui %et; non aperui os meum quoniam tu fecisti amove a me plagas tuas a fortitudine manus tuae ego defeci in increpationibus p
Abbreviated transcription (Latin):
miles regem seruus do¬
minum suum iohannes saluato¬
rem aqua iordanis stupuit columba
protestabatur patema uox audita est
hic est filius meus. p̃s Magnificat.

Expanded text:
miles Regem, servus Dominum suum, Joannes Salvatorem. Aqua Jordanis stupuit, columba protestata est, paterna vox audita est: Hic est Filius meus. Ant.
Abbreviated transcription (Latin):
Si populus meus audisset
mc: isracl si in uiis meis am¬
bulasset. Iro nichilo forsi¬
tan laimicos corum humili¬
assem: et super tribulantes eos
misissem manum meam.

Expanded text:
Si populus meus audisset me, Israhel si in uiis meis ambulasset, pro nihilo forsitan inimicos eorum humiliassem | et super tribulantes eos misissem manum meam.
Abbreviated transcription (Latin):
la perpetua que subsecuntur.
Et ideo post bella et seditiones
non statim est finis: quia mul¬
ta mala debent precuirere. ut
malũ ualeant sine fine mn¬

Expanded text:
la perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nun
Abbreviated transcription (Latin):
iat uia illorum tenebre
et lubricum: et augelus diũi
persequens eos.m̃ gra¬
tis absconderunt michi in¬
interitum. laquei sui: super¬
uacue exprobauerunt aĩam
meam. Leuiat illi la¬
quens quen ignorat ⁊ cap¬
tio quam abscondit appre¬
hendat eum: et in laqucum
cadat in ipso nima
autena nca exultabit in do¬
mino: et delectabitur super
salutari suo. Quinia ossa¬

Expanded text:
tenebrae et lubricum, et angelus Domini persequens eos. Quoniam gratis absconderunt mihi interitum laquei sui: supervacue exprobaverunt animam meam. Veniat illi laqueus, quem ignorat, et captio quam abscondit, apprehendat eum, et in laqueum cadat in ipsum. Anima autem mea exsultabit in Domino: et delectabitur super salutari suo.
Abbreviated transcription (Latin):
hanc ceclesiis meri
quosdam infideles hodie tã
peruiciosus error increuerit.
ut super tumulos defuncto¬
rimi cibos et uina conferãt
quasi egresse de corporibus
anime: carnales cibos reqͥ¬

Expanded text:
hanc Ecclesiis meritquosdam infideles hodie tam perniciosus error increverit, ut super tumulos defunctorum cibos et vina conferant; quasi egressae de corporibus animae carnales cibos requ
Abbreviated transcription (Latin):
paratur anue. et audierat res¬
rus. mortem nisi uideret xͫ
uenturum. et om̃s qui cupi
ebant dicebant. O si hic me ĩ¬
uenict illa natiuitas: O si
qd̃ credo in scripturis dei: ni¬
deam oculis meis: Et ut no¬
ueritis quantum desideriũ
habebant sc̃i qui noucrant
de scripturis uirginem pari¬
turam sicut audistis cum
ysaias legeretur. Ecte uir¬
rict filium et uocabis no¬
men cius c̃manuel. Enta¬
nuel qui sit: nobis euuan

Expanded text:
paratur Annae; et audierat resrus mortem nisi prius venturum, et omnes qui pie vivebant, dicebant, O si hic me inveniat illa nativitas! o si quod credo in Scripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti, qui noverant de Scripturis sanctis virginem parituram, sicut audistis cum Isaias legeretur, Ecce virriet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Emmanuel quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
iratus fixit gladiũ ꝑ corpus apo¬
stoli. Uidens aũt rex qd̃ maior
ꝑs ppłi uolebat uindicare apł̃m
et capere eũ ⁊ uuiũ incendere. fu¬
git cum cognato suo. Et xp̃ia¬
in tulerunt corpus sci thome ĩ
eccłiam et honorifice sepelierũt.
Post longum tmpus circa anũ¬
alexander imperator rediret de pre¬
lio in quo regem ꝑsidis superauit
uencrunt syri ad eũ rogantes ut
mitteret ad regẽ indyẽ ut sineret
iunide afferri corpus scĩ thone. in
edessam cuitatẽ suã que olim
rages medoꝵ dicebatur. Et sic fac¬
tum est. In illa ciuitate nullus
hereticus nullus uideus nullus
paganus potuit uiuere nec bellũ
potuit ei nocere ex quo abagarus
rex euisdẽ ciuitatis impetrauit a
dño ih̃u xp̃o ut mitteret ci licteras
suas. Nam si guerra est in illa
patria ita qd̃ ciuitas sit obsessa
infans nuꝑ natus legit litteras
illas suꝑ portam cuuitatis et ca¬
dem die hostes aut pacẽ facunt
aut in bello iuncuntur uirtute.

Expanded text:
aliis iratus fixit gladium per corpus apoaliis iratus fixit gladium per corpus apostoli. Videns autem rex quod maior pars populi uolebat uindicare apostolum et capere regem et uiuum incendere, fugit cum cognato suo. Et christiani tulerunt corpus apostoli in ecclesiam et honorifice sepelierunt. Post longum tempus, circa annAlexander imperator de prelio rediit in quo regem Persarum superauerat, uenerunt Syri ad eum rogantes ut mitteret ad regem Indie ut sineret inde afferri corpus sancti Thome in Edessam ciuitatem suam, que olim Rages Medorum dicebatur; et sic factum est. In illa ciuitate nullus hereticus, nullus Iudeus, nullus paganus potuit uiuere nec bellum potuit ei nocere. Ex quo ab Abagarus rex eiusdem ciuitatis impetrauit a domino Ihesu Christo ut mitteret ei litteras suas, patria ita quod ciuitas sit obsessa, infans nuper natus legit litteras illas super portam ciuitatis; et eadem die hostes aut pacem faciunt aut in bello uincuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ soror mea cui me miseratis stul¬
ta eẽt sz sapientissuma est et me
ip̃am reduxit ad rectũ sensũ. Nã
rex dixit cognato suo pfc̃o
credobam qd̃ uxor mea conuerteret
uxorem tuai et ecce peior est mͥ
qmͣ tua tibi. Statim qz iussit
scm̃n thoman capi et ligari et ad se
adouct. et conquerens rex qd̃ uxorẽ
suam ꝑdiderat si cut cognatus suus
rogauit aplin ut eas ad suos con¬
iuges reuocaret. Cũq ille om̃ino
contrariũ predicaret iratus rex
iussit laminas ferrras ardentes af¬
ferri. et scm̃ thomã nudis pedibus
super eas. Protinus nutu dei fõs
erupit ⁊ totũ ignẽ extinxit. Tunc
rex consilio cognati sui misit eum
in fornacẽ ardentẽ. fforuax uero ita
refrigerata est qd̃ altera die exiit¬
inde sanus. Tunc iussit rex ut
duceretur ad templũ solis: ut ado¬
raret et sacrificaret. Qui ingres¬
sus precepit dyabolo qui erat in
lam ymaginẽ confringeret ⁊ sic fe¬
noꝵ cũ aliis sacerdotibus

Expanded text:
quod soror mea cui me miseratis stulquod soror mea cui me miseratis stulta esset, sed sapientissima est et me ipsam ad rectum sensum reduxit. Nam rex dixit cognato suo: «Profecto putabam quod uxor mea conuerteret uxorem tuam, et ecce peior est michi quam tua tibi». Statimque iussit sanctum Thomam capi et ligari et ad se adduci. Et conquerens rex quod uxorem suam perdiderat sicut cognatus suus, rogauit apostolum ut eas ad suos coniuges reuocaret. Cumque ille omnino contrarium predicaret, iratus rex iussit laminas ferreas ardentes afferri et sanctum Thomam nudis pedibus stare super eas. Protinus nutu dei fons ibi erupit et totum ignem extinxit. Tunc rex consilio cognati sui misit eum in fornacem ardentem. Fornax uero ita refrigerata est quod altera die inde sanus exiuit. Tunc iussit rex ut duceretur ad templum solis ut adoraret et sacrificaret. Qui ingressus precepit dyabolo qui erat in lam ymaginem confringeret; et sic fenorum cum sacerdotibus