comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa sunt praecepta caritatis. siue promissa aeternȩ cla¬
ritatis perquae in exercitio studio q uirtutum nede fi¬
ciamus donante xp̃i gratia continemur. Vndebene de
eis dem clauibus in libro para lrpomenon scriptum est
Sed etclauos fecit aureos it aut singuli claui siclos quin¬
qua genos ad penderent Quin qua genario namq nu¬
mero solet inscripturis remissio peccatorum et gratia
sp̃s scĩ et requies ae terni figurari. Et quinquã geno¬
rum erant siclorum claui singuli quibuslam mine auri
ad figebantur in parietibus domus dñi: Quia nimirũ uer¬
ba cadestia quibus in amore bonorum operum profici¬
mus et conserua murueniam nobis promittunt peccatonĩ
gratiam sc̃ĩ sp̃s et sabatismum in futuro pollicentur aet̃¬
num Ethi quidem sunt claui dilectionis sunt uero alii
dauitimoris quibus incipientes quiq et necdum ad ꝑfe¬
tionem peruenientes in lecebras uitiorum carnaliumq

Expanded text:
ipsa sunt praecepta charitatis, sive promissa aeternae claipsa sunt praecepta charitatis, sive promissa aeternae claritatis, per quae in exercitio studioque virtutum ne deficiamus, donante Christi gratia, continemur. Unde bene de eisdem clavis in libro Paralipomenon scriptum est: « Sed et clavos fecit aureos, ita ut singuli clavi siclos quinquagenos appenderent . » Quinquagenario namque numero solet in Scripturis remissio peccatorum et gratia Spiritus sancti, et requies aeterna figurari. « Et quinquagenorum erant siclorum clavi singuli, quibus lamina auri affigebantur in parietibus domus Domini. » Quia nimirum verba coelestia, quibus in amore bonorum operum proficimus et conservamur, veniam nobis promittunt peccatorum, gratiam sancti Spiritus, et sabbatismum in futuro pollicentur aeternum . Et hi quidem sunt clavi dilectionis. Sunt vero alii clavi timoris, quibus incipientes quique et necdum ad perfectionem pervenientes, illecebras vitiorum, carnaliumque
Abbreviated transcription (Latin):
mus ut nec dum ipsum uidere facie ualeamus ad faciem
inde apte domus hec auro quidem puris simo cooperta sed
inter posito erat medio pariete aboraculo secreta. Oracu¬
lumnamq: uocatur . cum uel diuina hominibus uel angelica
allocutio cum secretorum quorumq reuelatione concodit
Vn de beneoraculum inaditis hoc est in inter i domo factũe
quia insuꝑna patria et angelorum nobis uisio. atq allocu¬
tio et ipsa dĩ presentia red eaaitur. Domus ergo ante
ora culum auro tecta est quia perfecti quiq iusti in hac
uita ubi necdum palam depatre audire Idest nec dum
palam patre uidere queunt fidem et opus iustiuae diui¬
no ornant amore perquem ad plenam dĩ cognitionem
mere antur attingere. Lammine auri quibus operta est
domus operationes sunt multi fariat pietatis. quas in ob¬
sequium uel sui creatoris uel fraternae necessitatis amor
castus exhibet. Claui aurei quibus erant ad fixae lãmine

Expanded text:
mus, ut tamen necdum ipsum videre facie valeamus ad faciem. mus, ut tamen necdum ipsum videre facie valeamus ad faciem. Unde apte domus haec auro quidem purissimo cooperta, sed interposita erat medio pariete ab oraculo secreta. Oraculum namque vocatur, cum vel divina hominibus, vel angelica allocutio, cum secretorum quorumque revelatione conceditur. Unde bene oraculum in adytis, hoc est, in interiori domo factum est, quia in superna patria, et angelorum nobis visio atque allocutio, et ipsa Dei praesentia revelabitur. Domus ergo ante oraculum auro tecta est, quia perfecti quique justi in hac vita, ubi necdum palam de Patre audire, id est, necdum palam Patrem videre queunt, fidem et opus justitiae divino ornant amore, per quem ad plenam Dei cognitionem mereantur attingere. Laminae auri, quibus operta est domus, operationes sunt multifariae pietatis, quas in obsequium vel sui creatoris, vel fraternae necessitatis, amor castus exhibet. Clavi aurei, quibus erant affixae laminae,
Abbreviated transcription (Latin):
mia matis quod erat ante oraculum dequopaulo post sub infert᷑¬
Sediotum altare oraculi texit auro: unde intellegidatur. quod
demaltare delapide quidem fuerat factum etcedro uestitum
auinde auro coopertum Significat autem trpice perfectorũ
uitam iustorum. quiquasi inuicina oraculi sunt positi quia desertis
infimis delectationibus de solo regnicaelestis ingressu curã om¬
nem inpendunt. Vndebent hoc altari non carnes uictimarũ
sed sola incendebantur thrmiamata quiatales non adhuc pec¬
cata carnis et in lecebras cogitationum inse mactare opus
habent sed tantum orationum spiritalium & celestium
desideriorum odoramenta. perignem interniamoris in
conspectu sui corditoris offerunt . Domum quoq ante ora¬
culum operuit auro purissimo: et ad fixit lamminas clauis
aereis : Domum ante oraculum presentis ecđe trpum
tenere diximus. ubi ita redemptoris nr̃i amore flagra¬

Expanded text:
miamiaSed totum altare oraculi texit auro. » Unde intelligi datur quod idem altare de lapide quidem fuerit factum, et cedro vestitum, ac deinde auro coopertum. Significat autem typice perfectorum vitam justorum, qui quasi in vicinia oraculi sunt positi, quia, desertis infimis delectationibus, de solo regni coelestis ingressu curam omnem impendunt. Unde bene in hoc altari non carnes victimarum, sed sola incendebantur thymiamata, quia tales non adhuc peccata carnis et illecebras cogitationum in se mactare opus habent, sed tantum orationum spiritualium et coelestium desideriorum odoramenta per ignem intimi amoris in conspectu sui conditoris offerunt. « Domum quoque ante oraculum operuit auro purissimo, et affixit laminas clavis aureis. » Domum ante oraculum praesentis Ecclesiae typum tenere diximus: ubi ita Redemptoris nostri amore flagra
Abbreviated transcription (Latin):
deris dnm saluatorem in quosolo foedus pacis apud patrem habe¬
mus habemus de signaret. qui post resurrectionem suam ascens
incaelum Carnem quam ex uirgine sumpserat in patris dexte¬
paconlocauit. Porro oraculum habebat iuginti cubitos lon¬
ntudinis et uiginti cubitos latitudinis. et uiginti cubitosalati¬
tudinis Quod dicit uiginti cubitos altitudinis parietem sig¬
nificat cedrinum. qui oraculum idest scã scõrum abede exte¬
riori segregabat. sicut et supra dimus. Oraculum uero ubierat
arca habebat uice nos cubitos in longitudine. et latitudine. et alti¬
tudine. idest ꝑ quadrum Quia in superna illa patria. ubi regem
xp̃m indecore suo uident oculiscõrum sola caritatis diuinae. ac fra¬
terne gratia. ꝑ omnia fulget. quod sequentibus uerbis quoq astru¬
iturcum dicitur Et operuit illud atq uestiuit auro purissimo
quod est la perte dicere. quia suꝑnae moenia ciuitatis gratia cari

Expanded text:
deris Dominum salvatorem, in quo solo foedus pacis apud Patrem hderis Dominum salvatorem, in quo solo foedus pacis apud Patrem habemus, designaret, qui post resurrectionem suam ascendens in coelum, carnem quam de virgine sumpserat, in Patris dextera collocavit. « Porro oraculum habebat viginti cubitos longitudinis, et triginta cubitos latitudinis, et viginti cubitos altitudinis. » Quod dicitur viginti cubitos altitudinis parietem significat cedrinum, qui oraculum, id est, Sancta sanctorum ab aede exteriori segregabat, sicut et supra diximus. Oraculum vero ubi erat arca habebat vicenos cubitos in longitudine, et latitudine et altitudine, id est, per quadrum: quia in superna illa patria ubi regem in decore suo vident oculi sanctorum, sola charitatis divinae ac fraterna negotia per omnia fulgent: quod sequentibus quoque verbis astruitur, cum dquod est aperte dicere, quia supernae moenia civitatis gratia chari
Abbreviated transcription (Latin):
tenti preceptis quae supra commemorauimus sufficere sib
credunt : Tantum si aduitam uenire mereałur : Sunt alii qu
ad perfectionem nitentesuenditis quaehabent omnibus dim
sequuntur. Memores promissi illius quod talibus in resursa¬
tione non solum uitam sed et specialem predixit honorem es¬
se tribuendam Amendico uobis quoduos qui secuti estisme in
regeneratione cum sederit filius hominis in sede maiestatis
Hi ad parictes templi albo delapide factos : Illi figuraliter ad
lucis quasi auri lamminas : quibus decorentur expectant sun
auro cooperta: quia et illi qui in lege dñiꝰ in maculati ambu¬
lauerant & qui gratiam euangelu perfectat susce perant
pariterae terna uita perfruuntur. Oraculum auttm in
medio domus in interiori parte fecerat. ut poneretibi arcam
foederis dñi Hoc superius preoccupando expositum est¬
quia uidelicet interior domus secreta patriae caelestis. arca foe¬

Expanded text:
tenti praeceptis, quae supra commemoravimus, sufficere sibi tenti praeceptis, quae supra commemoravimus, sufficere sibi credunt, tantum si ad vitam venire mereantur. Sunt alii qui ad perfectionem nitentes, venditis quae habent omnibus, Dominum sequuntur, memores promissi illius, quo talibus in resurrectione non solum vitam, sed et specialem praedixit honorem esse tribuendum: « Amen dico vobis, quod vos qui secuti estis me, in regeneratione, cum sederit Filius hominis in sHi ad parietes templi albo de lapide factos, illi figuraliter ad lucis, quasi auri laminas quibus decorentur, exspectant, sunauro cooperta, quia et illi qui in lege Domini immaculati ambulaverant, et qui gratiam Evangelii perfecte susceperant, pariter aeterna vita perfruuntur. « Oraculum autem in medio domus in interiori parte fecerat, ut poneret ibi arcam foederis Domini. » Hoc superius praeoccupando expositum estquia videlicet interior domus secreta patriae coelestis, arca foe
Abbreviated transcription (Latin):
quia fuerunt et in lege et ante scriptam legem plurimi. quilem¬
liter dño deseruirent. Non occidentes non fornicantes. non
furtum facientes non falsum testimonium contra proximum lo¬
quentes. Honorantes patrem et matrem. et diligentes proxi¬
mos sicut seipsos. Had parictes porticus lapideos pertinedo
huerunt alii quimaiore ꝑfectione relictis mundi negotus & ad sumptate
tui sunt Circumierunt in me loti sunt inpellib: caprinis
egentes angustiati. afflicti quibus dignus nonerat mundus
li quiante manifestata tempora euangelu uitam duxere e¬
angelicam: Quid nisi ante ingressumtem pli tabulata cedri¬
na in porticu fulgebant Quos utrosq quod idem regnũ cȩlesto
communiter. quam uis inmansionibus discretis recipit: Quast
porticus templi post lapidem etcedrum. Intrinsecus ẽ auro
cooperta : Sunt in hoc tempore perplures quilegalibus con¬

Expanded text:
quia fuerunt et in lege et ante scriptam legem: plurimi qui legquia fuerunt et in lege et ante scriptam legem: plurimi qui legaliter Domino deservirent, non occidentes, non fornicantes, non furtum facientes, non falsum testimonium contra proximum loquentes, honorantes patrem et matrem, et diligentes proximos sicut seipsos, hi ad parietes porticus lapideos pertinebant. Fuerunt alii, qui majori perfectione relictis mundi negotiis, et assumpta cruce ione gladii mortui sunt. Circumierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus . » Hi qui ante manifesta tempora Evangelii, vitam duxere evangelicam, quid, nisi ante ingressum templi ut tabulata cedrina in porticu fulgebant, et quos utrosque quia idem regnum coeleste communiter, quamvis in mansionibus discretis, recepit, quasi porticus templi, post lapidem et cedrum, intrinsecus est auro cooperta. Sunt in hoc tempore perplures, qui legalibus con
Abbreviated transcription (Latin):
quiuolentes post dñm uenire abnegant semet ipsos et
sumpta crucesua cotidie sequuntur illum. & qm̃ utriusq
tem poris iustos communis gloria supernȩ manet retribu¬
tionis lapidibus aclignis preciosis. Tertia est species aure¬
arum adiuncta lamminarum Nec contrarium debet
uderi quod supra diximus Porticum quacerat ante tem¬
plum antiquorum figuram gestare fidelium. Ipsum uero
templum eorum qui post incarnationis dominicȩ tempus
inmundum uenerunt. Porro domum interiorem regni
udestis gaudia. quae utrisq. iustisdantur figurare. Nunc
autem dicamus parietes lapideos antiquum dĩ populum
labulata cedrina nouum. Aureas lamminas. utriusq. in
uelis praemia de signare. Cumidem parieces templi. et
inporticu & in ipso templo et in scĩs scõrum pari fuerint modo
UDela pidibus et lignis etauro conpacti multi plexnamq est indi¬
uersis rebus earundem repetitio figurarum. Sed et hoc dicend

Expanded text:
qui volentes post Dominum venire, abnegant semetipsos, et qui volentes post Dominum venire, abnegant semetipsos, et sumpta cruce sua quotidie, sequuntur illum. Et quo utriusque temporis justos communis gloria supernae manet retributionis, lapidibus ac lignis pretiosis tertia est species aurearum adjuncta laminarum. Nec contrarium debet videri, quod supra diximus, porticum quae erat ante templum, antiquorum figuram gestare fidelium: ipsum vero templum, eorum qui post incarnationis Dominicae tempus in mundum venerunt. Porro domum interiorem, regni coelestis gaudia, quae utrisque justis dantur figurare. Nunc autem dicamus parietes lapideos antiquum Dei populum, tabulata cedrina novum, aureas laminas utriusque in coelis praemia designare: cum idem parietes templi et in porticu, et in ipso templo, et in Sanctis sanctorum pari fuerint modo, de lapidibus et lignis et auro compacti. Multiplex namque est in diversis rebus earumdem repetitio figurarum. Sed et hoc dicendum,
Abbreviated transcription (Latin):
habentes Huiusq fulgorȩ gratissimo ad inuicem con¬
gaudentes. quae triabeatus a postolus una sententia con¬
plexus est dicens. Nam in xpoihũ neq circum cisio aliquid
ualet neq preputium sed fides quae perdilectionem operat᷑¬
ldeinamq: inuictȩ lapis figuram tenuit cedrus actionis
odoriferȩ. Aurom transcendentis omnia dilectionis uesti¬
turq lapidibus paries tabulis cȩdrinis. cum professio fidei
bonis ornatur operibusibus neociosa iudicetur esse
aut mortua. Uerum quia lex in lapide scripta. doctrina
uero euangelii perlignum est dominicȩ passionis confir¬
mata. Vnde et polus ille lapide circum cidebatur inprepu¬
tio Nos signo crucis consecramur infronte. Pos sunt non
in congrue parietes templi lapidei siue pauimentum prȩ¬
uosissimo marmore stratum ẽorum qui inlege fideli ter
acperfectae uixerunt trpum tenere. Tabulȩ uero ce¬
drine siue abiegne : nouitestamenti iustos indicare

Expanded text:
haritatem, hujusque fulgore gratissimo ad invicem conharitatem, hujusque fulgore gratissimo ad invicem congaudentes. Quae tria beatus Apostolus una sententia complexus est, dicens: « Nam in Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed fides, quae per dilectionem operat» Fidei namque invictae lapis figuram tenuit: cedrus actionis odoriferae: aurum, transcendentis omne dilectionis. Vestiturque lapideus paries tabulis cedrinis, cum professio fidei bonis ornatur operibus, ne otiosa judicetur esse, aut mortua. Verum quia lex in lapide scripta, doctrina vero Evangelii per lignum est Dominicae passionis confirmata: unde et populus ille lapide circumcidebatur in praeputio, nos signo crucis consecramur in fronte. Possunt non incongrue parietes templi lapidei, sive pavimentum pretiosissimo marmore stratum, eorum qui in lege fideliter ac perfecte vixerunt, typum tenere; tabulae vero cedrinae sive abiegnae, Novi Testamenti justos indicare,
Abbreviated transcription (Latin):
tunt Ita ut cum innumera sit multitudo fidelium unun ta¬
mencor unam habere animam procommunis fidei aedut¬
tionis societate merito dicantur : Namq tornatura quie
iuncturis tabularum adponebantur utunum ex omnibus p¬
eret tabulatum Ipsa sunt officia caritatis quibus adni¬
cem frãnitas sc̃a copulatur. atq in unam xp̃i donum toro
ter rarum orbe conponitur.: Quae etiam domus habet ida¬
turas eminentes cum opera uirtutum scĩ nequaquam occul¬
ta tegunt sed manifesta ex pressione foris omnibus qui¬
les sitpsi quid agant in exemplum uiuendi ꝓferust
Omiaeedinis tabulis uestiebantur nec omnino lapis ap¬
parere poterat in paricte: Et lapides parictis siuc po¬
de signant Sed ea utiq distinctione cũ pariter poninos¬
ut lapides uiui sint sci fortitudine fidei in unam eandemq: regu¬
lam sibimet adglutinati. Tabulecedrinȩ siue abiegne
sunt scĩ latitudine uariarum uirtutum secundum donatio.

Expanded text:
tunt, ita ut cum innumera sit multitudo fidelium, unum tatunt, ita ut cum innumera sit multitudo fidelium, unum tamen cor, unam habere animam, pro communis fidei ac dilectionis societate merito dicantur . Namque tornaturae, quae juncturis tabularum apponebantur, ut unum ex omnibus fieret tabulatum, ipsa sunt officia charitatis, quibus ad invicem fraternitas sancta copulatur, atque in unam Christi domum toto terrarum orbe componitur. Quae etiam domus habet caelaturas eminentes, cum opera virtutum sancti nequaquam occulta tegunt, sed manifesta expressione foris omnibus, quales sint ipsi, quid agant, in exemplum vivendi proferunt. « Omnia cedrinis tabulis vestiebantur, nec omnino lapis apparere poterat in pariete. Et lapides parietis sive padesignant, sed ea utique distinctione, cum pariter ponuntut lapides vivi sint sancti, fortitudine fidei in unam eamdemque regulam sibimet agglutinati. Tabulae cedrinae sive abiegnae, sunt sancti, latitudine variarum virtutum secundum donatione
Abbreviated transcription (Latin):
uta ex parte maxima electorum mentes in lustrat.
sedinilla patria cessantibus aliarum uirtutum opcr
ficatione ponitur presentis fidelium laboris quono¬
do quinqua genarius insignificatione future quicto
& pacis Denario namq numero continentur prȩcest
quortm obseruatione aduitam ꝑuenitur. Oenarion
siguficatur ipsa quam desideramus & proqua labor¬
mus uita perennis quadratus uero est mundus inquo
proadquirenda eademuita cernamus Vnde psalmisu
congpe gondam eclesiam degentib: puidens age bit nist
gionib dongregauiteos A solis ortu & occasu ab aquilone an
Diximus decedro quod in superabilem uirtutens ue mits¬
tem signaret quonimirum ligno omnis domus dnu
trinsecus uestitur. cum corda iustorum solobonorin
operum amore nitescunt: Nabetq domus intabulis a¬
drinis tornaturassuas et iuncturas fabre factas cũst
electi sese ad inuicem pulcherrima caritatis copula coni¬

Expanded text:
vita ex parte maxima electorum mentes illustrat, vita ex parte maxima electorum mentes illustrat, sed in illa patria, cessantibus aliarum virtutum operibus, ificatione ponitur praesentis fidelium laboris, quomodo quinquagenarius in significatione futurae quietis et pacis. Denario namque numero tenentur praecepta, quorum observatione ad vitam pervenitur. Denario aeque significatur ipsa, quam desideramus, et pro qua laboramus, vita perennis. Quadratus vero est mundus, in quo pro adquirenda eadem vita certamus. Unde Psalmista, congregandam Ecclesiam de gentibus praevidens, aiebat: « De regionibus cones, etc. » Diximus de cedro, quod insuperabilem virtutum venustatem signaret, quo nimirum ligna omnis domus Domini intrinsecus vestiuntur; cum corda justorum solo bonorum operum amore nitescunt. Habetque domus in tabulis cedrinis tornaturas suas, et juncturas fabrefactas, cum iidem electi sese ad invicem pulcherrima charitatis copula connec
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt suꝑ domum eius nocte acdie et aures eius inorationes
seruorum suorum intendentes. Ethoc ꝑtotam latitudinem dif¬
fuse per orbem ecłȩ. Altarenamq: thrmia matis quod indo¬
mo quidem exteriori sed prope ostium stabat domus interio¬
ris trpus fuit perfectorum qui carne quidem adhuc in mun¬
doretenti sed omni desiderio sunt adcelestia sus pensi &
uelud incensoture fumum ascendentem in scã scõrũ emittunt
Quia suꝑnoamore flagrantes crebris orationum uocibus.
aures sui pulsant auctoris: Apertamq late ianuam fumus
icensorum insuperiorib inuenit: quia quanto mundio¬
res quiq: interris & quasi uiciniores caelesti patriȩ com¬
morantur. tanto citius adñõ cuncta quae poscunt ac¬
upiunt Bene aitem interior domus xx cubitos. lon¬
ga facta est: propter mysterium scilicet gemine di¬
lectionis. de quo supra diximus. quae inhac inter im

Expanded text:
rti sunt super domum ejus nocte ac die, et aures ejus in orationes rti sunt super domum ejus nocte ac die, et aures ejus in orationes servorum suorum intendentes ; » et hoc per totam latitudinem diffusae per orbem Ecclesiae. Altare namque thymiamatis, quod in domo quidem exteriori, sed prope ostium stabat domus interioris, typus fuit perfectorum, qui carne quidem adhuc in mundo retenti, sed omni desiderio sunt ad coelestia suspensi, et, velut incenso thure, fumum ascendentem in Sancta sanctorum emittunt, quia superno amore flagrantes, crebris orationum vocibus aures sui pulsavit auctoris. Apertamque late januam fumus incensorum in superioribus invenit, quia quanto mundiores quique in terris et quasi viciniores coelesti patriae commorantur, tanto citius a Domino cuncta, quae poscunt, accipiunt. Bene autem interior domus viginti cubitos longa facta est, propter mysterium scilicet geminae dilectionis, de quo et supra diximus. Quae in hac interim
Abbreviated transcription (Latin):
erat facta ipsa est promissa nobis uita in caelis. Interior
quidem hac conuersationenr̃i exilii quia in presentia regis
summi perpes. ibibeatorum et angelorum & hominumꝰ so¬
lempnitas agitur. Vndeea benemerito seruodicitur in¬
tra ingaudium dñitui Sed posterior tempore quia post
huius scłi labores ad illius ingressum perducimur: Tabu¬
lita autem quae utramq domum ab inuicem diuidunt. ip¬
sa sunt claustracaeli quorum nobis a pertionem cotidie sus
donec aperiantus et intrare liceat. pulsamus ubi & si nec¬
dum ante solutionem corporum intrare ꝑmittimur. A per¬
tam tamen habemus ianuam diuine pietatis quae orationũ
nostrarum elrmosinarum ie iuniorum ceterorumq: operũ
bonorum thrmiamata prȩmittamus. H incest enim quod
pines cedrinus domus interiͦslanuam habebat insuperiorib
pertotum ubi fumus incensorum intraret. Quia oculidnĩa ꝑ¬

Expanded text:
erat facta, ipsa est promissa nobis vita in coelis. Interior erat facta, ipsa est promissa nobis vita in coelis. Interior quidem, quoad conversationem nostri exsilii, quia in praesentia Regis summi perpes ibi beatorum et angelorum, et hominum solemnitas agitur. Unde de ea bene merito servo dicitur: « Intra in gaudium domini tui . » Sed posterior tempore, quia post hujus saeculi labores ad illius ingressum perducimur. Tabulata autem, quae utramque domum ab invicem dividunt, ipsa sunt claustra coeli, quorum nobis apertionem quotidie suspdonec aperiantur, et intrare liceat, pulsamus. Ubi etsi necdum ante solutionem corporum intrare permittitur, apertam tamen habemus januam divinae pietatis, qua orationum nostrarum, eleemosynarum, jejuniorum, caeterorumque bonorum operum thymiamata praemittamus. Hinc est enim quod paries cedrinus domus interioris januam habebat in superioribus per totum, ubi fumus incensorum intraret, quia « Oculi Domini ape
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod autem tabulata quae interiorem domum ab extero¬
re separabant a pauimento usq ad superiora essẽ dicit
aedificata nonusq ad laque aria significat quac xxx
cubitis erant in sublime a pauimento suspensa : ut su prau
dictum est sed tantum usq ad cubitos .xx. altitudinis ut in scaui¬
tibus aperte legitur : Relictum uero erat suꝑhaec tabula¬
ta apertum et inane usq ad laque aria cubitorũ decem alii¬
tudinis et cubitorum xx. longitudinis iuxta batitudinem
domus ꝑquam nimirum ianuam fumus incensorum deaba¬
nithrmia matis solebat in sca sc̃orum ascendere atq. adariã
dñi operiendam penetrare : Inqua distinctione domus dñ
patet figura mysterui. et a postolo exponente luce darior¬
est: Quia prior domus inqua semꝑ introibant sacerdotes¬
surificiorum officia consummantes. praesens ẽ ecđa ubi coti¬
de pus insistentes operibus dño sacrificia laudis offerimus.
nterior uero domus quae ad posteriorem partem tem pli

Expanded text:
 sanctorum. Quod autem tabulata, quae interiorem domum ab exteriore separabant, a pavimento usque ad superiora esse dicuntur aedificata, non usque ad laquearia significat, quae triginta cubitis erant in sublime a pavimento suspensa, ut supra dictum est, sed tantum usque ad cubitos viginti altitudinis, in sequentibus aperte legitur. Relictum vero erat super haec tabulata apertum et inane usque ad laquearia cubitorum decem altitudinis, et cubitorum viginti longitudinis, juxta latitudinem domus: per quam nimirum januam fumus incensorum de altari thymiamatis solebat in Sancta sanctorum ascendere, atque ad arcam Domini operiendam penetrare. In qua distinctione domus Domini patet figura mysterii, Apostolo exponente, luce clarior: quia prior domus, in quam semper introibant sacerdotessacrificiorum officia consummantes, praesens est Ecclesia, ubi quotidie piis insistentes operibus, Domino sacrificia laudis offerimus. Interior vero domus, quae ad posteriorem partem templi
Abbreviated transcription (Latin):
mittere uerbũ querit doctor strenniuis qui hoc pie suscipere ac
ꝑseueranter custodire desiderent quiq etiã aliis pdicando lati¬
usdiffamare quaeq ipsi didicerint recta satagant acrisnãq
metallũ ualde esse durabile constat. atq omnimodo sonorum
ꝓ finxit duas colũnas aereas x &uiii. cubitorũ altitudinis colunã
utrãq. H ae sunt colunȩ de quib: paulus ait Iacobus scephas

Expanded text:
mittere verbum quaerit doctor strenuus, qui hoc pie suscipere ac mittere verbum quaerit doctor strenuus, qui hoc pie suscipere ac perseveranter custodire desiderant, quique etiam aliis praedicando latius diffamare, quaeque ipsi didicerint recta satagunt. Aeris namque metallum valde esse durabile constat, atque omnimodo sonorum. « Et finxit duas columnas aereas, decem et octo cubitorum altitudinis columnam utramque. » Hae sunt columnae de quibus Paulus ait: « Jacobus et Cephas
Abbreviated transcription (Latin):
lent illiuota pietatis offerunt. Dirigunt enim uisus a
longe intemplum dĩ cumuitã sublimium discere. & ad mirari
sedulo gaudent. & quos uirtutisimitatione sequine que unt
pie uenerationis complectuntur affectu. Vident ostias
sacerdotum in altari igne sacro scõ consumi. quia magna¬
rendas dnõ ꝑ illos dũbona quae p̃ualent operantes. mauonꝰ
acdoctiorũ & confirmantur exhortatione & intercessi¬
one dño commendantur. Offerunt etiam tunc hostias suas
sacerdotibus ꝑ eos dño commendandas. cũ sc̃is quib. q. eger¬
tib necessaria mundihuius quibus ipsi habundant sumȩ
mercedis intuitu dño tribuunt : Ad monente acdicent
Facite uobis amicos demã mona iniquitatis. ut cũ deficeritis
recipiant uos in aeterna taber nacula. beneatrium sa¬
cerdotum tribus ordinibus lapidum politorũ. & uno osdi
ds autem incrementũ dedit. Fecit hocopus exaere quia illis com¬

Expanded text:
lent illi voto pietatis offerunt. Dirigunt enim visus a lent illi voto pietatis offerunt. Dirigunt enim visus a longe in templo Dei, cum vitam sublimium discere, et admirari sedulo gaudent: et quos virtutis imitatione sequi nequeunt, piae venerationis complectuntur affectu. Vident hostias sacerdotum in altari igne sacro sanctoque consumi: quia rendas Domino pro illis, dum bona quae praevalent operantes, majorum ac doctorum, et confirmantur exhortatione et intercessione Domino commendantur. Offerunt etiam tunc hostias suas sacerdotibus per eos Domino commendandos, cum sanctis quibusque egentibus necessaria mundi hujus, quibus ipsi abundant, summae mercedis intuitu, Domino tribuunt aFacite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut, cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Bene atrium sacerdotum tribus ordinibus lapidum politorum fis autem incrementum dedit . » -- « Fecit hoc opus ex aere, » quia illis com
Abbreviated transcription (Latin):
ficium. non ipsum saltim atrium sacerdotũ intromittit.
quiacarnales quiq atq infirmi adhuc in ecclesia. & si ob
meritum castȩ fidei acpietatis dño de uote adelectorum
sorte ꝑtinent. Longetamen ab est ut illis aequetus qu
cum fiducia probantur. N on enim audeo aliquid loqui
eorum quae perme non efficit xp̃s In oboedientiam
gentium uerbo et factis. & it ẽrum: bonum certamen cer¬
taui. cursum consummaui. fidem seruaui. decetero repo¬
sitaest mihi corona iustitiae. Accedebat quidem uulgu
usq ad atrium sacerdotum hostiassuas. Adhuius usq ia¬
nuam deferebat. susceptas a sacerdotibus atq in altari obla¬
tas. oculis prose quebatur. in ipsum etiam templũ cum ape¬
riebatur intuitum suum a longe dirigebat: nec tamen
atriũ sacerdotũ intrandi facultatem habebat. uerũ dem
ferioribus clamabat ad dnm. quia nec carnalium in ecđa
sim plicitas ad nõ dispicitur. quando fideliter ea quae ua¬

Expanded text:
ficium, non in ipsum saltem atrium sacerdotum intromittit: ficium, non in ipsum saltem atrium sacerdotum intromittit: quia carnales quique atque infirmi adhuc in Ecclesia, etsi ob meritum castae fidei ac pietatis Domino devotae ad electorum sortem pertinent, longe tamen abest ut illis aequentur, qui cum fiducia proloquuntur. Non enim audeo aliquid loqui eorum quae per me non efficit Christus in obedientiam gentium, verbo et factis . Et iterum: « Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caetero reposita est mihi corona justitiae . » Accedebat quidem vulgus usque ad atrium sacerdotum, hostias suas ad usque hujus januam deferebat, susceptas a sacerdotibus, atque in altari oblatas, oculis prosequebatur. In ipsum etiam templum cum aperiebatur intuitum suum a longe dirigebat, nec tamen atrium sacerdotum intrandi facultatem habebat. Verum de inferioribus clamabat ad Dominum, quia nec carnalium in Ecclesia simplicitas a Domino despicitur, quando fideliter ea quae va
Abbreviated transcription (Latin):
apostolus cumait : Vos autemgenus electũ regali sacer doti¬
um gens scã populus ad qui sitionis cuius honore dignita¬
tis etiam antiquus populus dĩ erat insignitus. dicente ip̃so ad
morsen : H aecdices domuiia cob. & ad nuntiabis filus isrł
& paulo post & uoseritis mihi regnũ sacerdotale etgensscã
asilica uero grandis quae erat extra atrium sacerdotum in
qua om̃is populi multitudo adorare siue aduerbu audiendũ
confluere solebat : carnalium in sca ecłam uitã moresq.
figuraliter insinuat qualibus dicit apłs. Etego fratres
non potui uobis loqui quasi spirita libus sed quasi carnalibus
pbasilicã grandem designantur: quia absq. ulla dubietate
nulto maior ẽ in scã ecła taliũ quã ꝑfectorũ numerus.
Sed quantum numero prestant. tantũ succumbunt merito.
Vnde apte ba silica haec grandis. et si plurimos capit. non
eostamen in interioratem pli deaurati. non adaltari sof¬

Expanded text:
Petrus cum ait: « Vos autem genus electum, regale sacerdotiPetrus cum ait: « Vos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis. » Cujus honore dignitatis, etiam antiquus populus Dei erat insignitus, dicente ipso ad Moysen: Haec dices domui Jacob, et annuntiabis filiis Israel. Et paulo post: Et vos eritis mihi regnum sacerdotale et gens sancta . Basilica vero grandis, quae erat extra atrium sacerdotum, in qua omnis populi multitudo adorare sive ad verbum audiendum confluere solebat, carnalium in sancta Ecclesia vitam moresque figuraliter insinuat, qualibus dicit Apostolus: Et ego, fratres, non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. per basilicam grandem designantur, quia absque ulla dubietate multo major est in sancta Ecclesia talium quam perfectorum numerus. Sed quantum numero praestant, tantum succumbunt merito. Unde apte basilica haec grandis etsi plurimos capit, non eos tamen in interiora templi deaurati, non ad altaris of
Abbreviated transcription (Latin):
re commodum duxit. figura mysteriorum quae ramus
icteris ꝓhistorie cognitione simpliciter utamur: acdifi¬
cum ergo templi intra atrium sacerdotum perfectorum
in sc̃a ecdesia & sublimium uitã exprimit uirorum Eorũ
uidelicet qui et excellentia uirtutum dño ad propinquare
& aliis uerbo atq. opere ducatum solent ostendere salutis
acerdosnamq. ab eo latine nomen accepit: quod sacrum
p̃bere ducatum minor ib. debeat: quo nomine in scripturis
mystice non soli altaris ministri. ep̃i uidelicet et presbite¬
ri sed et om̃s utiq censentur. qui altitudine recte conuersati¬
onis acdoctrinȩ salut aris eminent. nec sibi met ipsis tan¬
tum modo sed et pluribus ꝓsunt: quidũ corpora sua hostiã
uiuentem scam dõplacentem exhibent: sacerdotale ꝓfecto
ministerium spirita liter exercent Neq enim epis copis
solum & presbiteris uerum omnidĩ cała loquebatur petrus

Expanded text:
re commodum duxit, figuras mysteriorum quaeramus, re commodum duxit, figuras mysteriorum quaeramus, caeteris pro historiae cognitione simpliciter utamur. Aedificium ergo templi intra atrium sacerdotum, perfectorum in sancta Ecclesia et sublimium vitam exprimit virorum, eorum videlicet qui et excellentia virtutum Domino appropinquare, et aliis verbo atque opere ducatum solent ostendere salutis. Sacerdos namque ab eo Latine nomen accepit, quod sacrum praebere dicatum minoribus debeat: quo nomine in Scripturis mystice non solum altaris ministris, episcopi videlicet et presbyteri, sed et omnes utique censentur qui altitudine rectae conversationis ac doctrinae salutaris eminent, nec sibimetipsis tantummodo, sed et pluribus prosunt: qui dum corpora sua hostiam viventem, sanctam, Deo placentem exhibent , sacerdotis tale profecto ministerium spiritualiter exercent. Neque enim episcopis solum et presbyteris; verum omni Ecclesiae loquebatur apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
adultera iudicanda oblata est In his inuenit uendentes
etementes oues & boues et columbas hosq cum suis mesci¬
moniis acliminauit etemplo. In his petrus & iohannes
claudum inuenientes sanauerunt. Ac secum in gredientes
interius ad orandum duxerunt. In hisorabat omnis mil¬
titudo populi quando incensum ponenti ⁊ acharie Ange¬
lus ad altare thrmia matis appasuit: cumq. dẽ precus¬
soris dñi natiuitate perdocuit: Non autem hec atria cũ
porticibus suis aspectum templi delonge aspectamibus¬
abscondere potuerunt. quia locus in quotemplũ erat sitũ
multo sublimior erat : quã ubi fundate porticus fuere
am sicut iose phus scribit extreme atriorum fabrict cum in
qua dringentis cubitis essent erecte tantum aduerticem
usq montis in quotem plũ ȩdificatum est ꝓucrunt. Eacc
quidem destructura templi studioso lectori credidimus
intimanda uerum in eis quactũq: scriptura sacra refer¬

Expanded text:
adultera judicanda oblata est . In his invenit vendentes adultera judicanda oblata est . In his invenit vendentes et ementes oves, boves et columbas: hosque cum suis mercimoniis eliminavit e templo . Et his Petrus et Joannes claudum invenientes sanarunt, ac secum ingredientes interius adorandum duxerunt . In his orabat omnis multitudo populi, quando incensum ponenti Zachariae angelus ad altare thymiamatis apparuit, eumque de praecursoris Domini nativitate perdocuit . Non autem haec atria cum porticibus suis aspectum templi de longe aspectantibusabscondere potuerunt: quia locus in quo templum erat situm, multum sublimior erat, quam ubi fundatae porticus fuere. Nam sicut Josephus scribit, extremae atriorum fabricae, cum in quadringentis cubitis essent erectae tantum ad verticem usque montis in quo templum aedificatum est, pervenerunt. Haec quidem de structura templi studioso lectori credidimus intimanda, verum in eis quaecunque Scriptura sacra refer
Abbreviated transcription (Latin):
atrium ba silicae maioris. uiri iuda ei purificati. stante se
orantes subdiuo siserenum e& Sitem pestas in porticus
ximas sese recipientes. in exterius atrium muli ere iudeae
purificate in extremum atrium gentiles etuide qui nuo
uenerant exgentibus usq ad sextum purificatis diem hac
uan pictura cassiodore distincta repperimus breuiteral¬
notare curauimus raticum ab antiquis haec iudeis didi¬
cisse. Neq. uirum tam eruditum uoluisse in exemplũ legen¬
dipponere quae non ipse prius uera esse cõgnouis setꝰ
l aec sunt loca quorum meminit supremus graduũ psalmis
quiita incipit. Ece nunc bene dicitedum om̃s seruidimn
uistatis indomodñi inatriis dom̃us dinostri In his poris¬
cibus hie remias & prophetae alii. in his dñs & a postoli
uerbum populo praedicabant. In harum aliqua dñs sede¬
bat docens : Quando atemitantibus phariscis mulier illi

Expanded text:
atrium basilicae majoris viri Judaei purificati stantes et atrium basilicae majoris viri Judaei purificati stantes et orantes sub divo, si serenum esset: si tempestas, in porticus proximas sese recipientes. In exterius atrium mulieres viduae purificatae. In extremum atrium gentiles et Judaei, qui nuper venerant ex gentibus usque ad sextum purificationis diem, haec ut in pictura Cassiodori distincta reperimus breviter annotare curavimus: rati eum ab antiquis haec Judaeis didicisse, neque virum tam eruditum voluisse exemplum legendi proponere, quae non ipse prius vera esse cognovisset. Haec sunt loca, quorum meminit supremus graduum psalmus, qui ita incipit: « Ecce nunc benedicite Domino omnes servi Domini, qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri . » In his porticibus Jeremias et prophetae alii, in his Dominus et apostoli, verbum populo praedicabant. In horum aliqua Dominus sedebat docens, quando a tentantibus Pharisaeis mulier illa
Abbreviated transcription (Latin):
inpicturatem pli quam inpandecte posuit ut ipse in psal¬
morum expositione commemorat. tripici ordine dis¬
unxit Primum uide licet ordinem ponens extra atrium
sacerdotum exomni parte perquerum Secundũ eodem
modo extraintimas porticus undiq: uersum ingrro exire¬
mum similiter ex omni latere priorum porticuum in ciru
Sicq. templum triformi aedificiorũ presidio abomnieru
parte munitum facto pauimento subdiuo inter acdificia
singula de marmore & parictibus domorũ interioribus
Hocest eis qui adtemplum respiciebant factis in columnis
exterioribus uero solidis sicq fiebat ut omnis structuratẽ¬
pli prograduum esset uarietate rationabiliter distincta
Nãq in scã scorũ ingrediebat᷑ pontifex in ipsũtẽplũ sacerdotes purificati inatriũ suer¬
dotũ sacerdotes purificati & ñ purificati unacũ leuitis & cantorib: in intimun

Expanded text:
in pictura templi quam in Pandectis posuit ut ipse in Psalin pictura templi quam in Pandectis posuit ut ipse in Psalmorum expositione commemorat triplici ordine distinxit. Primum videlicet ordinem ponens extra atrium sacerdotum ex omni parte per quadrum. Secundum, eodem modo extra intimas porticus, undique versum in gyro. Extremum, similiter ex omni latere priorum porticuum in circuitu. Sicque templum triformi aedificiorum praesidio, ab omni erat parte munitum: facto pavimento sub divo, inter aedificia singula de marmore et parietibus domorum interioribus, hoc est, eis qui ad templum respiciebant factis in columnis, exterioribus vero solidis. Sicque fiebat, ut omnis structura templi per graduum esset varietatem rationabiliter distincta. Namque in Sancta sanctorum ingrediebatur pontifex, in ipsum templum sacerdotes purificati: in atrium sacerdotum, sacerdotes purificati: et non purificati una cum levitis et cantoribus: in intimum
Abbreviated transcription (Latin):
nus pedesq sacer dotum. cuma dminis trandũ intrarent
Habebat autem hocatrium trescubitos altitudinis ut iose¬
phus narrat. quatenus tabingres sutempli ceterosphi¬
beret. & solis sacerdotibus hoclicere significaret
ratq ei ianua adorientalem plagam Adquam usq po¬
pulus hostias suas et sacrificia inferebat. Inde suscipi
enda a sacerdotibus atq ad altare perferenda deex¬
teriori uero atrio quod uerba dicrum basilicam gran¬
dem uocant ita scribit iosephus Etrinsecus autem hu¬
ustempli aliam aedificauit aulam qua dranguli schema¬
te factam Erigens maximas porticus atꝰq latas &
portas excelsas et amplas perquattuor mundi partes
ineo constituens quarum singule ad unum quemq uentũ
quattuor angulis adtendebant ubi aurcas ianuas con¬
locauit & paulo post. In hocergo sacrarium om̃spopu¬
u quibus purgatio et obseruatio legitimorum inerat
ntroibant Eas uero porticus cassiodorus senator

Expanded text:
nus pedesque sacerdotum, cum ad ministrandum intrarent. nus pedesque sacerdotum, cum ad ministrandum intrarent. Habebat autem hoc atrium tres cubitos altitudinis, ut Josephus narrat, quatenus et ab ingressu templi caeteros prohiberet, et solis sacerdotibus hoc licere significaret. Eratque ei janua ad Orientalem plagam, ad quam usque populus hostias suas et sacrificia inferebat, inde susenda a sacerdotibus atque ad altare proferenda. De exteriori vero atrio, quod Verba dierum basilicam grandem vocant, ita scribit Josephus: Extrinsecus autem hujus templi, aliam aedificavit aulam quadranguli schemate factam. Erigens maximas porticus atque latas, et portas excelsas et amplas per quatuor mundi partes in eo continens, quarum singulae ad unumquemque ventum quatuor angulis attendebant, ubi aureas januas collocavit. Et paulo post: In hoc ergo sacrarium, omnes populi quibus purgatio et observatio legitimorum inerat introibant. Has vero porticus, Cassiodorus Senator,
Abbreviated transcription (Latin):
initiat mrsterus quandoq etiã adcapienda caquȩ pie credider pe
Etaedificauit rex salomon atrium interius tribus ordini¬
bus lapidum politorum et uno ordine lignorũ cedri
deinteriori atrio breuiter loquitur. decxteriori pror¬
sustacere uidetur. Uerum in uerbis dierum utrius q
fit mentio. Vbiitascriptum est Fecitetiam atriũ sa¬
aerdotum & basilicam grandem et ostia in basilica
quactexit aere. A trium ergo interius quoduocatur
sacerdotum eo quod sacerdotes et leuite. in eoministra¬
rent ex omni parte erattemplo circumdatum Sed
ab oriente unde templi erant ingressus multo longius
atemplo quam aceteris tribus plagis secretumꝰ quia
nimirum in ea plaga idest infacie tem pli fiebant mi¬
nisteria scorum. ibi altare aentum adhostias dño of¬
ferendas. Ibidecem luteres ad lauandas cadem hosti¬
as Ibimare aeneum erat positum adlauandas ma¬

Expanded text:
initiati mysteriis, quandoque etiam ad capienda ea quae pie credidere, pinitiati mysteriis, quandoque etiam ad capienda ea quae pie credidere, pant. « Et aedificavit rex Salomon atrium interius tribus ordinibus lapidum politorum, et uno ordine lignorum cedri, etc. » De interiori atrio breviter loquitur, de exteriori prorsus videtur tacere. Verum in Verbis Dierum utriusque fit mentio, ubi ita scriptum est: « Fecit etiam atrium sacerdotum, et basilicam grandem, et ostia in basilica, quae texit aere . » Atrium ergo interius, quod vocatur sacerdotum, eo quod sacerdotes et levitae in ea ministrarent, ex omni parte erat templo circumdatum. Sed ab oriente, unde templi erat ingressus, multo longius a templo quam a caeteris tribus plagis secretum. Quia nimirum in ea plaga, id est, in facie templi fiebant ministeria sanctorum. Ibi altare aeneum ad hostias Domino offerendas; ibi decem luteres ad lavandas easdem hostias; ibi mare aeneum erat positum ad lavandas ma
Abbreviated transcription (Latin):
cice drinus paries cumuicenorum in longitudineeli
titudine & latitudine esset cubitorum non paruamcis
se debuit habere grossitudinem qua propter et huus
ingressu duo facta sunt ostia ut uidelicet ab utroq ius¬
rẽ hoc est et intus et inforis aequale pareti ostu
papepet & qm̃ eas dem picturas ostium quas & panes
habebat ueraciter unus peromnia & contnuatano
tentus paries uideretur unum de corisgratuatinsꝰ¬
tendens aliud mrsterii dispensationt prae figunis
Quoduero descriptis templi ostus sequitur & stalosit
dierubim & palmas et cȩlaturas ualde eminenios
Operuitq omnia lamminis aureis opere quadro adre
gulam quia nimirum eadem arcana fides sper&aria¬
tis que sublimes quiq ac ꝑfecti sublimiter capiunt quq om̃s
clecti pleneindiuina uisione ꝑcipiunt: Etiã cathetiiands ru¬
dib: ꝓsuo cuiq captu discenda & efitenda tradunt quatenus sauis

Expanded text:
et cedrinus paries cum vicenorum in longitudine et cedrinus paries cum vicenorum in longitudine et altitudine esset cubitorum, non parvam et ipse debuit habere crassitudinem. Quapropter et in hujus ingressu duo facta sunt ostia, ut videlicet ab utroque latere, hoc est, et intus et foris aequale parieti ostium pateret. Et quoniam easdem picturas ostium, quas et paries, habebat, veraciter unus per omnia et continuatim extentus paries videretur, unum decoris gratia praetendens, aliud mysterii dispensatione praefigurans. Quod vero, descriptis templi ostiis, sequitur: « Et sculpsit cherubin et palmas et celaturas valde eminentes operuitque omnia lamminis agulam, » quia nimirum eadem arcana fidei, spei et charitatis, quae sublimes quique ac perfecti sublimiter capiunt, quaeque omnes electi plene in divina visione praesciunt, etiam catechizandis rudibus, pro suo cuique captu discenda et confitenda traduntur, quatenus sacris
Abbreviated transcription (Latin):
ladem utiq dilectione gemina absq ullo prorsus labore
nmo in magna multitudine diuine dulcedinis fruemur
Vndeapte introitus interioris domis duo quidem ostia sed hacesi¬
plicia habebat non enimibi fides necessaria est us
ea quae nunc credimus acsperamus omnia manit
ubi mercede perpetua eorum quae hic labora mus
nabimur. Non necessaria patientia ubi ne moala
aduersi in rogat non munificentia benignitas ub
nemo indiget opus est. H aec deostiorum figuras
modulo nostro sequentes patrum uestigia disserum
cirum iuxta formam ipsius operis decoris gratia pr¬
uisum est ut in uno eodemq templi ingresꝰsu duoes¬
sent ostia ccesse etenimerat parietes domus
etiam grossitudinis cubitos habere incuius nimirun
grossitudinis extrema parte ostia erant ad fixa su
ut aequale paricti esset Ostium utrumq & siue intis
siue foris tem plum quisq positus ostium inspicrt
unus ei peromnia paries esse uideretur. Si militet

Expanded text:
eamdem utique dilectionem gemina, absque ullo prorsus labore, eamdem utique dilectionem gemina, absque ullo prorsus labore, imo in magna multitudine divinae dulcedinis fruemur. Unde apte introitus interioris domus, duo quidem ostia: sed haec simplicia habebaea quae nunc credimus ac speramus omnia manifeubi mercede perpetua eorum quae hic laboramus donabimur; non necadversi aliquid irrogat. Non munificentia benignitatis, ubi nemo indiget, opus est. Haec de ostiorum figura pro modulo nostro, sequentes Patrum vestigia, disseruimus. Verum juxta formam ipsius operis decoris gratia provisum est ut in uno eodemque templi ingressu duo essent ostia. Necesse etenim erat parietes domus,etiam crassitudinis cubitos habere, in cujus nimirum crassitudinis extrema parte ostia erant affixa, ita ut aequale parieti esset ostium utrumque, ut sive intus, sive foris templum quisque positus ostium inspiceret, unus ei per omnia paries esse videretur. Similiter
Abbreviated transcription (Latin):
respiciunt. ad eout una sine altera nequa quam possit
haberi Omnis enim qui credit quodih̃s est xp̃s ex dõna¬
trem suum quem uidet. dm̃quem non uidet quomodo po¬
test diligere. Vnde recte ostium exterius dilectio frater¬
na interius est dilectio intellegenda diuina qui a illa pri¬
ortempore : Haec est diuinitate sublimior. & per illã
adhanc intratur. quia in amore proximi discitur qua¬
ltes amari conditor debeat. Notandum sane quod inin¬
gressu oraculi duo quidem fuisse ostia dicuntur: Sed
haec duplicia fuisse nondicuntur. Intempliuero id est
domus prioris introitu. Itaerant duo ostia ut duplex
esset ut rumq: quia nimirum in presenti ȩcclȩsia talem
nos ingredi ac ducere uitam necesse est in qua dilecti¬
onemdĩ et proximi. perfidem et operationem. perpa¬
uentiam & benignitatem seruemus. Infutura autem uita
ubidm̃ & proximos in luce internȩ beatitudinis uidebimus

Expanded text:
respiciunt adeo ut una sine altera nequaquam possit respiciunt adeo ut una sine altera nequaquam possit haberi. « Omnis enim qui credit quoniam Jesus est Christrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere? » Unde recte ostium exterius dilectio fraterna, interius est dilectio intelligenda divina, quia illa prior tempore, haec divinitate sublimior. Et per illam ad hanc intratur, quia in amore proximi dicitur, qualiter amari Conditor debeat. Notandum sane quod in ingressu oraculi, duo quidem fuisse ostia dicuntur; sed haec duplicia fuisse non dicuntur. In templi vero, id est domus prioris introitu, ita erant duo ostia, ut duplex esset utrumque. Quia nimirum in praesenti Ecclesia, talem nos ingredi ac ducere vitam necesse est, in qua dilectionem Dei et proximi per fidem et operationem, per patientiam et benignitatem servemus. In futura autem vita ubi Deum et proximos in lucae aeternae beatitudinis videbimus,