comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pro amicitia et fide mori sũma gloria computetur nõ et̃ pro
innocentia pire sit homini gloriosum. Erꝑo stultissimi sunt
qui nobis crimini darit mori uelle pro deo cum ip̃i cum ꝗ
pro homine uoluit mori in celum sũmis laudibus tollant:
deniiq ut concludã disputanonẽ non posse eundẽ iustum ẽẽ
ac stultum eundem sapientẽ et in iustum docet ip̃a ratio. qui
erum stultus est quid sit honum ac iustum nescit et ideo sẽꝑ
peccat. ducitur enim quasi capriuus auicis nec resistere ullo
mõ potest qr caret uirtute quã nescit. lustus etiim ab orani se
peccato abstinet quod aliter facere nõ potest: ꝗ si habeat recti
prauiq notitiã. Rectum autẽ discernere aprauo quis põt nisi
sopiens: Ita fit ut nunqͣ possit iustus esse qui stultus est neq
sapiens qui fuerit miustus. Q uod si est uerissimũ tanii festĩ
est eum qui aut naufrago tabulam, aut equũ sautio nõ ade¬

Expanded text:
pro amicitia et fide mori summa gloria conputetur, non etiam pro pro amicitia et fide mori summa gloria conputetur, non etiam pro innocentia perire sit homini gloriosum. ergo stultissimi sunt qui nobis crimini dant mori uelle pro deo, cum ipsi eum qui pro homine mori uoluit, in caelum summis laudibus tollant. denique, ut concludam disputationem, non posse eundem iustum esse ac stultum, eundem sapientem et iniustum docet ipsa ratio. qui enim stultus est, quid sit iustum ac bonum nescit et ideo semper peccat. ducitur enim quasi captiuus a uitiis nec resistere ullo modo potest, quia caret uirtute, quam nescit. iustus autem ab omni se peccato abstinet, quod aliter facere non potest quam si habeat recti prauique notitiam. rectum aurem discernere a prauo quis potest nisi sapiens? ita fit ut numquam possit iustus esse qui stultus est, neque sapiens qui fuerit iniustus. quod si est uerissimum, manifestum est eum qui aut naufrago tabulam aut ecum saucio non ade
Abbreviated transcription (Latin):
bonum stulticiẽ nomen accipiet. Quid enim melius. quid cariꝰ
esse homĩ debet quã innocentia. Que urq tanto ꝑfectior sit
necesse esset. quanto illatti ꝑduxerit ad extretnũ moriq ina¬
lueris nequid de innocentie ratione minuotur. Stultitia est
inquit aliene anĩe ꝑcere cum pemitie sue. Nlum ẽt pro ami¬
citia ꝑire stultum iudicabitur. Quid ergo illi familiares pyiha¬
gorei laudantur anobis quorum alter sẽtyramno uades mor¬
tis pro altero dedit alter ad prestitũ tempus cum iam sponsor
eius duceretur prestantiã sui fecit: cumq interuentu suo libe¬
rauit. Quorum uirtus intanta gloria nõ haberetur: cũ alter
pro artico. alter ẽt̃ profide mori uoluit: si stulti putarentur.
deriiq ob hanc ip̃om uirtutẽ tyramnus his gr̃am retulit utrũq
seruando et homũis crudelissimi nam mutato est quin etiam
deprecatus esse dicitur: ut se tercium in amicitiã reciperit tiõ

Expanded text:
bonum, stultitiae nomen accipiet. Quid enim melius, quid carius bonum, stultitiae nomen accipiet. Quid enim melius, quid carius esse homini debet, quam innocentia? quae utique tanto perfectior sit necesse est, quanto illam perduxeris ad extremum, morique malueris, ne quid de innocentiae ratione minuatur. Stultitia est, inquit, alienae animae parcere cum pernicie suae. Num etiam pro amicitia perire, stultum judicabis? Quid ergo illi familiares Pygorei laudantur a uobis, quorum alter se tyranno uadem mortis pro altero dedit, alter ad praestitutum tempus, cum iam sponsor eius duceretur, praesentiam sui fecit eumque interuentu suo liberauit? quorum uirtus in tanta gloria non haberetur, quod alter pro amico, alter etiam pro fide mori uoluit, si stulti putarentur. denique ob hanc ipsam uirtutem tyrannus iis gratiam rettulit utrumque seruando et hominis crudelissimi natura mutata est. quin etiam deprecatus esse dicitur ut se tertium in amicitiam reciperent, non
Abbreviated transcription (Latin):
incelum sustulerit adeo mereatur omĩa recte igitur flaccus tãtã
esse dixit ĩnocenne uim ut ad nutelã sui nõ egeat nec armis
nec uirib quacunq iter fecerit. Integer uite sceletisq purus
nõ mauris iaculis. nec arcu. nec uenenatis grauida sagittis fu¬
sce fatetra. siue ꝑsirtis iter estuosas siue facturus ꝑĩbospitalẽ
caucasum uelque loca fabulosus lambit hidaspes nõ potest
ergo fieri quin hominẽ iustum inter disctimĩa tempestatum
ac bellorum celestis tutela custodiat: ac nõ etiam si cum poriti¬
dis: et nocentibus nauiget: aut malis quoq partanit. ut una
iusta ac innocens anima liberetur.aut certe ꝑeuntibus ceteris
sola seruetur: sed concedamus posse fieri quod proponit pħug.
Quid ergo iustus faciet si nactus fuerit aut inequo saucium
aut intabula naufragiũ: Non inuitus confiteor morietur
poriusq occidet. nec ideo tam̃ iusticia quod singulare hoĩs

Expanded text:
in caelum sustulerit, a deo mereatur omnia. recte igitur Flaccus tantam in caelum sustulerit, a deo mereatur omnia. recte igitur Flaccus tantam esse dixit innocentiae uim, ut ad tutelam sui non egeat nec armis nec uiribus, quacumque iter fecerit: integer uitae scelerisque purus non eget Mauris iaculis nec arcu nec uenenatis grauida sagittis, Fusce, pharetra, siue per Syrtis iter aestuosas siue facturus per inhospitalem Caucasum uel quae loca fabulosus lambit Hydaspes. non potest ergo fieri quin hominem iustum inter discrimina tempestatum atque bellorum caelestis tutela custodiat ac non, etiamsi cum parricidis et nocentibus nauiget, aut malis quoque parcatur, ut una iusta et innocens anima liberetur, aut certe pereuntibus ceteris sola seruetur. sed concedamus posse fquid ergo justus faciet, si nactus fuerit aut in equo saucium, aut in tabula naufragum? Non invitus confiteor, morietur potius, quam occidet. Nec ideo tamen justitia, quod est singulare hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e cedemti facere: sed interesse facientib ac spectate ducat nefag.
Sed ortuito ista. qm̃ fieri põt. ut uel inuitus ad hec subeundo co¬¬
ꝯatur: Adeo ne ergo iustictã. ofuri uel pocius o cortieade cuius est
illa omius ratio tam inanem tam suꝑuacuã.tanq contemptã
deo putas: ut nibil possit. nihil hẽat in se se qđ ad custodiã sui
ualeat: Sed uidelicet qui sacramentũ homitis ignorat ideo¬
q ad hanc temporalẽ uitã referunt omĩa quãta sit uis iusticie
scire nõ possunt. Nam cum de uirtute disputant. quãuis intel¬¬
ligant crumnis ac miseriis esse plerussimã tamen expetendã
esse aiunt sua cauã. Eius enim premia que sunt eterna et
relatis uirtutẽ plane ad stulticiã redigunt. Siquidẽ tantos e¬
huius uite labores frustta et inaniter suscipit sed hec alio loco
plenius interim de iusticia ut cepimus tanta uis est ut cũ oulos

Expanded text:
ipse caedem facere, sed interesse facientibus ac spectare ducat nefas. ipse caedem facere, sed interesse facientibus ac spectare ducat nefas. sed omitto ista, quoniam fieri potest ut uel inuitus ad haec subeunda cogatur. adeone ergo iustitiam, 0 Furi uel potius 0 Carneade, cuius est illa omnis oratio, tam inanem, tam superuacuam tamque contemptam deo putas, ut nihil possit nihilque habeat in sese quod ad custodiam sui ualeat? sed uidelicet qui sacramentum hominis ignorant ideoque ad hanc temporalem uitam referunt omnia, quanta sit uis iustitiae scire non possunt. nam et cum de uirtute disputant, quamuis intellegant aerumnis ac miseriis esse plenissimam, tamen expetendam esse aiunt sua causa: eius enim praemia, quae sunt aeterna et entem uitam relatis uirtutem plane ad stultitiam redigunt, siquidem tantos huius uitae labores frustra et inaniter suscipit sed haec alio loco plenius, interim de iustitia, ut coepimus: cuius tanta uis est, ut cum oculos
Abbreviated transcription (Latin):
sed cum sciret nõ esse et ratioriẽ tam̃ cur ita uideretur nori
comprehẽderet uoluit ostetidere latere in abdito ueritarẽ ut
decretum discipline sue tueretur. Cuius sũma sñtia inł pcipi
posse. Uideamus igitur utrũ ne iusticia fedus aliquod hĩe cum
iusticia possit Iustus inquit si aũt̃ equũ saucio aut tabulam
naufragio nõ ademerit ut ip̃e anima suã liberet stultus est.
primũ ominiũ nego ullo mõ fiẽti posse. ut hornini qui quidẽ uere
iustus sit eiusmoi casus eueniat qr iustus nec ciiq nato inimic¬
nec quicq omnĩo appetit alienũ. Cur enim nauiget autquid
petat exaliena terra cui sufficit sua: Cut autẽ belligeret Ac se
alienis furoribus misceat incuius aĩo pax cum hom̃ib perpetua
uersetut.s. pegrinis mercib aut humano sanguitie delectabit᷑
qui nec lucrum seiat appetere cui sufficit uĩctus. et nõ modo

Expanded text:
sed cum sciret non esse et rationem tamen cur ita uideretur non sed cum sciret non esse et rationem tamen cur ita uideretur non conprehenderet, uoluit ostendere latere in abdito ueritatem, ut decretum disciplinae suae tueretur, cuius summa sententia est nihil percipi posse. uideamus ergo utrumne iustitia foedus aliquod habere cum stultitia possit. iustus inquit si aut ecum saucio aut tabulam naufrago non ademerit, ut ipse animam suam liberet, stultus est. primum omnium nego ullo modo fieri posse ut homini, qui quidem uere iustus sit, eiusmodi casus eueniat, quia iustus neque cuiquam nato inimicneque quicquam omnino adpetit alienum. cur enim nauiget aut quid petat ex aliena terra cui sufficiat sua? cur autem belligeret ac se alienis furoribus misceat in cuius animo pax cum hominibus perpetua uerseturr scilicet peregrinis mercibus aut humano sanguine delectabitur qui nec lucrum sciat adpetere, cui sufficiat uictus, et non modo
Abbreviated transcription (Latin):
iuuisset. Itoq opus illorum inane atq utle iacuit. nec cuiꝙͣ
hominũ ꝑsuadere potuerũt: ut eorum prescriptio uiueret ꝗr
fundamentũ acelo disciplina illa nõ habuit. nostrũ opus certiꝰ
sit necesse est quos docuit deus. Ili enim depingebant uerbis et
imaginabãtur iusticiã que in cõspectu nõ erat nec p̃ntibus
exemplis confirmare poterant que afferebant. Responderi eĩs
posset ab audientib nõ posse ita uiui. sicut illi sua dispuratione
prescriberẽt adeo ut nulli ad huc extiterint: qui id genus uite
sequerẽtur. Nos aũt nõ uerbis mõ sed enã exemplis ex uero pe¬
titis uera esse que anobis dicantur ostendimus. Sensit igitur
carneades que sit natura iustitie. nisi ꝙ parum alte perspe xit
stultitiã nõ esse quãq intelligere mihi uideot: qua mente id fo¬
cetit nõ enim uere existimauit eum stultũ esse qui iustus est.

Expanded text:
iuuisset. itaque opus illorum inane atque inutile iacuit nec cuiquam iuuisset. itaque opus illorum inane atque inutile iacuit nec cuiquam hominum persuadere potuerunt ut eorum praescripto uiueret, quia fundamentum a caelo disciplina illa non habuit. nostrum opus certius sit necesse est, quos deus docuit. illi enim depingebant uerbis et imaginabantur iustitiam quae in conspectu non erat, nec praesentibus exemplis confirmare poterant quae adserebant. responderi enim posset ab audientibus non posse ita uiui, sicut illi sua disputatione praescriberent, adeo ut nulli adhuc extiterint qui id genus uitae sequerentur. nos autem non uerbis modo, sed etiam exemplis ex uero petitis uera esse quae a nobis dicuntur ostendimus. sensit igitur Carneades quae sit natura iustitiae, nisi quod parum alte perspexit stultitiam non ... esse: quamquam intellegere mihi uideor qua mente id fecerit. non enim uere existimauit eum stultum esse qui iustus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Uod ad pr̃tem disputationẽ ꝑtinebat ostendi quõ iusti¬
cia similitudinẽ stulticie gerat ut appareat nõ sine caũa
decira eos qui putant nr̃e teligionis homĩes stultos esse qui talia face
uidestitur qualia ille proposuit. Hlunc maius ate exioi sentio
ut ostendã quare iusticiam deus stultitie specie conuolutã ex
oculis hominũ uoluerit auferre. si prius futio respondero qr
Primũ parum plane respondit lelius qui profecto licet sapiẽs
fuerit ut uocabatur patrocinari tam̃ uete iusticie nullo inõ
poterat. qr caput ip̃m fontẽq iusticie nõ tenebat. Hobis aũt
facilior est ista defensio quib celesti henefitio familiaris est ac
penitus nota iusticia.quiq illam nõ nomie sed re nouimus s
nam plato. et Aristoteles honesto quidem uolutitate iusticiõ defẽ¬
dere cupierunt effecisseritq aliquid si conatus corum bonos. si
eloquentiã. si unturẽ ingenii diuinarũ quoq rerũ doctrina

Expanded text:
Quod ad praesentem disputationem pertinebat, ostendi quomodo justitia similitudinem stultitiae gerat; ut appareat non sine causa decipi eos, qui putant, nostrae religionis homines stultos esse, qui talia facere videantur, qualia ille proposuit. Nunc majus a me exigi sentio; ut ostendam, quare justitiam Deus stultitiae specie convolutam, ex oculis hominum voluerit auferre, si prius Furio respondero, quia parum plene respondit Laelius: qui profecto licet sapiens fuerit, ut vocabatur, patrocinari tamen verae justitiae nullo modo poterat, quia caput ipsum fontemque iustitiae non tenebat. nobis autem facilior est ista defensio, quibus caelesti beneficio familiaris est ac penitus nota iustitia quique illam non nomine, sed re nouimus. nam Plato et Aristoteles honesta quidem uoluntate iustitiam defendere cupierunt effecissentque aliquid, si conatus eorum bonos, si eloquentiam, si uirtutem ingenii diuinarum quoque rerum doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
funirus. Sed tam̃ quoniã clemens et pius esterga suos deus ad eosip̃os
eum misit quos oderat ne illis inperpetuũ salutis uiam clauderet
sed daret his liberã facultater sequendi deum ut et premiu
uite adipiscerentur si secuti fuissent quod plurimi eorum faciuĩt
atq fecerurit et culpa sua inpena mortis incurrerẽt. si regem suũ
repudiassent. Apud illos igitur et ex eorum semine regȩnerari eus
iussit ne si fuisset alienigena ustam possẽt excusationẽ de lege pre¬
Stendere ꝙ eum suscepissent simul omĩo ut nulla gens esset ĩterra
cui spes ĩmortalitatis negaretur.

Expanded text:
futurus. Sed tamen quoniam clemens est et pius erga suos Deus, ad eos ipsos futurus. Sed tamen quoniam clemens est et pius erga suos Deus, ad eos ipsos eum misit, quos oderat, ne illis in perpetuum salutis viam clauderet; sed daret his liberam facultatem sequendi Deum, ut et praemium vitae adipiscerentur, si secuti fuissent, quod plurimi eorum faciunt, atque fecerunt, et culpa sua in poenam mortis incurrerent, si regem suum repudiassent. Apud illos igitur, et ex eorum semine regenerari eum jussit, ne, si fuisset alienigena, justam possent excusationem de lege praetendere, quod eum non suscepissent; simul, ut nulla omnino gens esset in terra, cui spes immortalitatis negaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
quod olim prophete cecinerant sic esse futurum. Isaias quidem
quẽ ideo ipsi iudei serra consectum crudelissime nec auerunt: ita
dicit. Audi celum et ꝑcipe aurib terra qm̃ dominus locutus ẽ.
filios genui: et exaltaui. Ipsi autẽ me spreuerunt. Agnouit bos
possessorẽ suũ et asinus presepium domini sui Is rael autem
me nõ cognouit: et populus me nõ intellexit.hieremias quoq
similiter ait. Cognouit tempus suum turtur: et hirundo et ru¬
ris passeres custodierunt tempora introitus sui. populus autem
meus nõ cognouit iudiciũ domini quõ dicitis sapientes sumus
et lex domini nobiscum est.Incassum facta est metatura falsi
scribe. et cõfusi sunt sapientes trepidauerũt. et capti sũt qui a
uerbum domini reprobauerunt. Ergo ut ceꝑam dicere cum statuisset
deus doctorem uirturis mittere ad homies renasci eum denuo incarrie
piecepit. et ipsi homini similem fieri cui dux et comes et magister esset

Expanded text:
quod olim prophetae cecinerant, sic esse facturum. Esaias enim, quod olim prophetae cecinerant, sic esse facturum. Esaias enim, quem ipsi Judaei serra confectum crudelissime necaverunt, ita dicit : Audi coelum, et percipe auribus terra, quoniam Dominus locutus est: filios generaui et exaltaui, ipsi autem me spreuerunt. agnouit bos possessorem suum et asinus praesepium domini sui: Israel autem me non cognouit et populus me non intsimiliter ait : Cognovit tempus suum turtur et hirundo, et ruris passeres custodierunt tempora introitus sui: populus autem meus non cognovit judicium Domini. Quomodo dicitis, sapientes sumus, et lex Domini nobiscum est? Incassum facta est metatura; falsi scribae, et confusi sunt; sapientes trepidaverunt, et capti sunt, quoniam verbum Domini reprobaverunt. Ergo ut coeperam dicere cum statuisset Deus doctorem virtutis mittere ad homines, renasci eum denuo in carne praecepit, et ipsi homini similem fieri, cui dux, et comes, et magister esset
Abbreviated transcription (Latin):
lium illum suũ primo genitũ illum opificem rerum et cõsolato¬
rem suum labi iussit ecelo ut religionẽ sanctã dei transferret ad
gȩtites. idest ad eos qui deum ignorabant. doceretq iustinã quam
ꝑfidus populus abiecerat.Quod iam pridem se denũtiauerat ẽẽ
facturum sicut malachias propheta indicat dicens. Non ẽ mihi
nomen meũ apud gentes. Item Dauid inpsalmo.XUii. Consti¬
tues me incapite gentium: populus quẽ non cognoui seruiuit
linquas et uenient et uidebunt claritatẽ meam et dimiitã suꝑ
eos signum et mittã ex his conseruatos ingentes que longȩ sunt
que nõ audierunt głiam meam et nunnabũt claritatẽ meã
ingentes. Uolens igitur deus metatorẽ templi sui mittere ĩterrã
uoluit eum in potestate et inclaritate celesti mittere. ut ĩgratus
indeum populus inerrorẽ maximũ induceretur. ac penas profa¬
cinoribus siis lucrent: qui dominũ ac deum suũ non recepisset

Expanded text:
llum filium suum primogenitum, illum opificem rerum et consiliatollum filium suum primogenitum, illum opificem rerum et consiliatorem suum, delabi iussit e caelo, ut religionem sanctam dei transferret ad gentes, id est ad eos qui deum ignorabant, doceretque iustitiam, quam perfidus populus abiecerat. quod iam pridem denuntiauerat se esse facturum, sicut Malachiel propheta indicat dicens: non est mihi nomen meum apud gentes. item Dauid in psalmo XVII: constitues me in capite gentium. Populus, quem non cognoui, seruiuit linguas, et uenient et uidebunt claritatem meam. et dimittam super eos signum et mittam ex iis conseruatos in gentes quae longe sunt, quae non audierunt gloriam meam, et nuntiabunt claritatem meam in gentes. uolens inoluit eum in potestate et claritate coelesti mittere, ut ingratus in Deum populus in errorem maximum induceretur, ac poenas pro facinoribus suis lueret, qui dominum ac Deum suum non recepisset;
Abbreviated transcription (Latin):
uobis Conuertar unusquisq auia sua mala. et anequisis¬
simis affectionib ur̃is: et habitabitis interra isto quã dedi
uobis et patribus ur̃is a seculo usq inseculum. Holite ambu¬
lare post deos alienos ut seruiatis eis et ne incitetis me ĩopibus
manuũ uestrarum ad disꝑdendum uos. Esdras ẽt prophe¬
ta qui fuit eiusdem Cyn temporib aquo iudei sunt resti
tuti sic loquitut desciuerunt ate et abiecerunt legẽ tuam
post corpus suum et prophetas iuos interfecerũt. qui ob¬
testabantur eos ut reuerterẽtur adte. Item helias ĩ libro¬
basilion tertio. Emulando emulatus sum domino deo or̃ĩpotenii qr
de reliquerunt te filii israel, et altaria tua de molierunt et prophetas
tuos interfecerunt gladio et remansi ego solitaruis et q̃ sicrunt ani¬
mam meã aufferre ame propter has illorum impietates abdica
uit cos inperpetuũ. Itaq desiit prophetas mittere ad eos. Sed fi¬

Expanded text:
uobis: conuertantur unus quisque a uia sua mala et a nequisuobis: conuertantur unus quisque a uia sua mala et a nequissimis adfectationibus uestris, et habitabitis in terra ista, quam dedi uobis et patribus uestris a saeculo usque in saeculum. nolite ambulare post deos alienos, ut seruiatis eis, et ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad disperdendos uos. Hesdras etiam propheta, qui fuit eiusdem Cyri temporibus a quo Iudaei sunt restuti, sic loquitur: Desciverunt a te, et abjecerunt legem tuam post corpus suum, et prophetas tuos interfecerunt, qui obtestabantur eos ut reverterentur ad te. Item Helias in librotertio : Aemulando aemulatus sum Domino Deo omnipotenti, quia dereliquerunt te filii Israel, et altaria tua demolierunt, et prophetas tuos interfecerunt gladio, et remansi ego solitarius, et quaerunt animam meam auferre a me. Puit eos in perpetuum, itaque desiit prophetas mittere ad eos. sed i
Abbreviated transcription (Latin):
Um sepe iudei preceptis salutaribus repugnarẽt atq a
diuina lege discisseret aberrantes ad impios cultus deoꝵ
tum deus iustus et electos uitos spiritu sanco implebat prophetas
ĩmedia plebe constituẽs ꝑ quos peccata ingrati populi uerbie
minacibus increparet: et nihilominus horraretur ad penitẽ
tiam sceleris agendam. quã nisi egissent atq abiectis uanitatib
ad deum suum tedissent fore ut testamentũ suum mutaret.
idest hereditatem uite ĩ mortalis ad exteras conuerteret na¬¬
tiones aliũq sibi populum fideliorẽ ex alieno genere congre¬
garet. Illi autem aprophetis increpin nõ modo uerbo eorũ
respuerunt: sed ꝙ sibi peccata exprobatẽtur offensi eos ip̃os
exquisitis cruciatibus necauerunt. que omĩa diuitie littere
signata conseruant. dicit enim propheta hietemias. Misi
ad uos seruos meos prophetas ante lucẽ mittebã et nõ ob au¬
diebatis me neq intendebatis auribus uestris cum dicerem

Expanded text:
um saepe Judaei praeceptis salutaribus repugnarent, atque a divina lege dosciscerent, aberrantes ad impios cultus deorum, tum Deus justos et electos viros Spiritu sancto implebat, prophetas in media plebe constituens, per quos peccata ingrati populi verbis minacibus increparet, et nihitiam sceleris agendam: quam nisi egissent atque abiectis uanitatibus ad deum suum redissent, fore ut testamentum suum mutaret id est hereditatem uitae inmortalis ad exteras conuerteret nationes aliumque sibi populum fideliorem ex alienigenis congregaret. illi autem a prophetis increpiti non modo uerba eorum respuerunt, sed quod sibi peccata exprobrarentur offensi eos ipsos exquisitis cruciatibus necauerunt. quae omnia diuinae litterae signata conseruant. dicit enim propheta Hieremias: misi ad uos seruos meos prophetas. ante lucem mittebam, et non audiebatis me neque intendebatis auribus uestris, cum dicerem
Abbreviated transcription (Latin):
breui contiones pħarum denuntiant sub ambage aliorũ noiu
et quidem iuditio dei quod nomen eius hũerit inuisum et inimica
iustitie alumnũ ueritatis populum trucidauit. Hyd aspes quoq qui
fuit medorunm rex antiquissimus aquo ãnis nomen accepit: qui¬
nũc hydaspis dicitur admirabilis omniũ sub interpretatione ua¬
ticinantis pueri ad memoriã posteris tradidit sublatum iti ex
orbe imperium nomenq romanum: multo ante prefatus est
quam illa troiana gens conderetur. Quomõ hec prenũciata sint

Expanded text:
brevi conciones prophetarum denuntiant sub ambage aliorum nominum, brevi conciones prophetarum denuntiant sub ambage aliorum nominum, ntur, et quidem judicio Dei, quod nomen ejus habuerit invisum, et inimica justitiae, alumnum veritatis populum trucidarit. Hystaspes quoque, qui fuit Medorununc Hydaspes dicitur, admirabile somnium sub interpretatione uaticinantis pueri ad memoriam posteris tradidit: sublatuiri ex orbe imperium nomenque Romanum multo ante praefatus est quam illa Troiana gens conderetur. Quomodo autem id futurum sit
Abbreviated transcription (Latin):
tulisse. et reiecto suꝑbe dñationis iugo malusse legibus obtempe¬
rare ꝙ regibus. Cũq esset adolescentia eius fine punici belli ter¬
minata tum deniq confirmatis uiribus cepisse iuuenescere:
Gublata enim Carthagine qͣ diu emula romani imꝑii fuit ma¬
nus suas intotum orbem terra mariq porrexit. donec regibus
cunctis et nationibus imperio sub iugatis cum iam bellorũ m̃a de¬
ficeret uiribus suis male uteretur. qui se ip̃a confecit. hec fuit pr̃ia
eius senectus cum bellis lacerata ciuilibus atq intestino mn alo pre¬
ssa rursus ad regimen singulans imperii recidit qĩ ad alteram ĩ¬
fantiam reuoluta. Amissa enim libertate quã Bruto duce et
autore defenderat ita consenuit tanq sustentare se ip̃am non
ualeret: nisi ad miniculo regentium niteretur.Quod si hec ita sit̃
quid restat nisi ut sequatur interius senectutem. et id futurum

Expanded text:
tulisse et reiecto superbae dominationis iugo maluisse legibus obtempetulisse et reiecto superbae dominationis iugo maluisse legibus obtemperare quam regibus; cumque esset adulescentia eius fine Punici belli terminata, tum denique confirmatis uiribus coepisse iuuenescere. sublata enim Carthagine, quae tam diu aemula imperii fuit, manus suas in totum ocunctis et nationibus Imperio subjugatis, cum jam bellorum materia deficeret, viribus suis male uteretur, quibus se ipsa confecit. Haec fuit prima ejus senectus, cum bellis lacerata civilibus, atque intestino malo pressa, rursus ad regimen singularis imperii recidit, quasi ad alteram infantiam revoluta. Amissa enim libertate, quam Bruto duce et auctore defenderat, ita consenuit, tanquam sustentare se ipsa non valeret, nisi adminiculo regentium niteretur. Quod si haec ita sunt, quid restat, nisi ut sequatur interitus senectutem? Et id futurum
Abbreviated transcription (Latin):
Hihil est humanis uiribus laboratum ꝙ nõ ab humanis eque
uiribus destrui posset: qm̃ mortalia sunt: oꝑa mortaliũ. Sic et
alia prius regna cum diutius floruissent nihilominus tamen
occiderent. Nam et egiptios. et ꝑsass et grecos: et assirios proditum
est regimen hũisse terrarum quibus om̃ibus destructis ad roma¬
nos quoq rerum sũa ꝑuenit. Qui quanto ceteris omĩbus desttu¬
ctis regnis magnitudine ante stant tanto maiore decident lap¬
su qr plus hñt ponderis ad ruinã. que sunt ceteris altiora. Hon
inscite Senieca romane urbis tp̃ra distribuit etates inetates. pri¬¬
mam enim dixit infantiam sub regę romulo fuisse aquo et ge¬
nita et qi educata sit rõ.Peinde pueritia subceteris regib aqui¬
hus et aucta sit et disciplinis płibus institutisq formata. At uero
Tarquino regnante cum iam qͣi adulta esse cepisset: seruitiũ nõ

Expanded text:
nihil est enim humanis uiribus laboratum quod non humanis aeque nihil est enim humanis uiribus laboratum quod non humanis aeque uiribus destrui possit, quoniam mortalia sunt opera mortalium. sic et alia prius regna cum diutius floruissent, nihilominus tamen occiderunt. nam et Aegyptios et Persas et Graecos et Assyrios proditum est regimen habuisse terrarum: quibus omnibus destructis ad Romanos quoque rerum summa peruenit. qui quanto ceteris omnibus regnis magnitudine antistant, tanto maiore decident lapsu, quia plus habent ponderis ad ruinam quae sunt ceteris altiora. non inscite Seneca Romanae urbis tempora distribuit in aetates. primam enim dixit infantiam sub rege Romulo fuisse, a quo et genita et quasi educata sit Roma; deinde pueritiam sub ceteris regibus, a quibus et aucta sit et disciplinis pluribus institutisque formata; at uero Tarquinio regnante cum iam quasi adulta esse coepisset, seruitium non
Abbreviated transcription (Latin):
et inom̃ia possidebunt. Non fides in hom̃ibus. nõ pax nõ hu¬
maniras nõ gudor: nõ ueritas erit atq ita neq securitas
neq regimne neq tequies amalis ullo. Omnis enim tera
turcuuistuabitur firmentq ubiq bella om̃is gens in arinis
et it et se itiuicem opougnobunt. Ciuitares interse finitime
preli abiitr et primia õium egiptus stultoram suꝑstitionu
luec penas. et satiguine uelud flintũe oꝑietur. Tunc ꝑ agrabit
gladius nitens omĩa. et ratq̃ messem omĩa prostertiẽs cuius
uasturaes et confusionis hec erit causa ꝙ romanũ nomẽ quo
nunc regitur orbis. horret animus dicere: sed dicam qr futurum
est tolletur de terra et imꝑium inasiam reuertetur: ac rursus ortẽs
dñ abitur atq occidens seruiet.Hec mirum cuiqͣ debet uideri si
regnum tanta molle fundatum ac tam dui ꝑtot: et tales uiros
auctum tantis uiris deniq opibus confirmatum alñ tñ corruet.

Expanded text:
et uis omnia possidebunt. non fides in hominibus, non pax, non huet uis omnia possidebunt. non fides in hominibus, non pax, non humanitas, non pudor, non ueritas erit atque ita neque securitas neque regimen neque requies a malis ulla. omnis enim terra tumultuabitur, frement ubique bella, omnes gentes in armis erunt et se inuicem obpugnabunt: ciprima omnium Aegyptus stultarum superstitionum luet poenas et sanguine uelut flumine operietur. tum peragrabit gladius orbem metens omnia et tamquam messem cuncta prosternens. cuius uastitatis et confusionis haec erit causa, quod Romanum nomen, quo nunc regitur orbis — horret animus dicere, sed dicam, quia futurum est — tolletur e terra et inperium in Asiam reuertetur ac rursus oriens dominabitur atque occidens seruiet. nec mirum cuiquam debet uideri, si regnum tanta mole fundatum ac tamdiu per tot et tales uiros auctum, tantis denique opibus confirmatum aliquando tamen conruet.
Abbreviated transcription (Latin):
dñantut premitur necc̃ẽ est uniuersas nationes .i. orbem
totum celestibus plagis perbetari. ut iustus et cultot dei popu¬
lus liberetur. et sicut tunc signa focta sunt quibus futura cla¬
des egipri oñdereti: ita multitudo in ultimo fient prodigio
miranda ꝑ otnũa elementa mundi quibus ĩminẽs exitus uni¬
uersis gentbus intelligatur. Propirquante igitur huius se¬¬
culi termino humanarũ rerum statum cõmutat necesse
est. et indeterius nequitia in ualescente prolabi utiam nirã
hec tempora. quibus iniquitas et malitia usq ad sũmum
gradum creuit inilius ĩ sanabilis mali comꝑationẽ infe¬¬
licia et prope aurea possint iudicari. Ita et enim iusticia rate
uexantut undiq ab inuistis soli autẽ mali opulenti sinibo¬
ni uõ mortubis contumeliis. atq ineoestute i actentut. Con¬
fundetur omẽ ius et leges interibunt. Nlihiltutic quisquã
hobebit nisi aut quesi tum aut deftosum matiu audatia

Expanded text:
inantibus premitur, necesse est uniuersas nationes id est orbem inantibus premitur, necesse est uniuersas nationes id est orbem totum caelestibus plagis uerberari, ut iustus et cultor dei populus liberetur. et sicut tunc signa facta sunt quibus futura clades Aegyptiis ostenderetur, ita in ultimo fient prodigia miranda per omnia elementa mundi, quibus imminens exitus uniuersis gentibus intellegatur. propinquante igitur huius saeculi termino humanarum rerum statum commutari necesse est et in deterius nequitia inualescente prolabi, ut iam nostra haec tempora, quibus iniquitas et malitia usque ad summum gradum creuit, in illius tamen insanabilis mali conparatione felicia et prope aurea possint iudicari. ita enim iustitia rarescetuexentur undique ab iniustis, soli autem mali opulenti sint, boni uero in omnibus contumeliis atque in egestate iactentur. confundetur omne ius et leges interibunt. nihil quisquam tunc habebit nisi aut quaesitum aut defensum manu, audacia
Abbreviated transcription (Latin):
St in archanis sanctarum litteratũ tronscendisse ĩ egi¬
ptum cogente inopia tei frumentarie principẽ ebteoꝵ
scum om̃i domo et cogitatione cuius postea cum diutus ĩ egipto
cõmorantes ĩ magnam gentem circuissent et graui atq intal¬
lerando setuitutis iugo premerẽtur ꝑcussit egiꝑtum deus insꝗ¬
nabili plaga et populũ suum liberauit tradutum medio mati
cum discissis fluminibus et inutranq ꝑtem dimotis ꝑsiccum
instatum suum pellago cum om̃ibus copiis interemprus est. Q uod
facinus tam clarum atq mirabile quãuis ad pñs uirtutem dei¬
ad hominibus oñderet: tamen prefigurano et figura maioris
rei fuit. ꝙ̃ deus idem extremo temporum consum atiõe factu¬
rus est. liberabit enim plebem suam de graui seruitute mũ¬
di sed qrñ tunc ims plebs dei et opud unam genitem fuit eoip¬
tus sols ꝑcussa fuit. Hunc autem ꝗt populus dei ex om̃ibus
linquis congregatis apud om̃es geates cõmoratus et abhis qui¬

Expanded text:
st in arcanis sanctarum litterarum, transcendisse in Aegyptum cogente inopia rei frumentariae principem Hebraeorum cum omni domo et cognatione. Cujus posteri cum diutius in Aegypto commorantes in magnam gentem crevissent, et gravi atque intolerando servitutis jugo premerentur, percussit Aegyptum Deus insanabili plaga, et populum suum liberavit, traductum medio mari cum discissis fluctibus, et in utramque partem dimotis, ut per in statum suum pelago, cum omnibus copiis interceptus est. Quod facinus tam clarum tamque mirabile, quamvis ad praesens virtutem Dei hominibus ostenderet, tamen praesignificatio et figura majoris rei fuit, quam Deus idem in extrema temporum consummatione facturus est; liberavit enim plebem suam de gravi servitute mundi. sed quoniam tunc una plebs dei et aput unam gentem fuit, Aegyptus sola percussa est, nunc autem quia populus dei ex omnibus linguis congregatus aput omnes gentes commoratur et ab his dom
Abbreviated transcription (Latin):
Aliis uõ inspiratuin uidiã ut sui ip̃i tormẽtis occupati nihil
cogitent. aliud nisi eorum quos oderint felicitate. Alios inflã¬
mat uel inflat ambitionib. hii sunt qui ad ge rendos magi¬
stratus omnẽ uie sue oꝑam. curãq conuertunt. et fastos sig̃nẽt
et ãnis nomen imponãt. Quorũdam cupiditas tendit altius
nõ ut proiũcias temporali gladio regant. sed ut ĩfinita et¬
perpetua potestate dominos dici se uelint uniuersi gnis huma¬
ni. Quos autẽ pios uiderit uanis implicat religionib: ut im¬
pios faciat. his uõ qui sapientiã querũt pħĩam in oculis in¬
pingit: ut sp̃e lucis excecet: nequis comprehendat ac tene at
uerĩtatem. Sic obstruxit homiibus aditus omnes et obsepsit
uias publicis latas er̃oribus. Quos ut discutere possemus ip̃m¬
q autorem malorũ uĩcere illuminauit nos deus et armauit
uera celestiq uirtute de qua nũc mihi discertiẽdu est.

Expanded text:
aliis uero inspirat inuidiam, ut suis ipsi tormentis occupati nihil aliis uero inspirat inuidiam, ut suis ipsi tormentis occupati nihil cogitent aliut nisi eorum quos oderint felicitatem. alios inflat ambitionibus: ii sunt qui ad gerendos magistratus omnem uitae suae operam curamque conuertunt, ut fastos signent et annis nomen inponant. quorundam cupiditas tendit altius, non ut prouincias tempora!! gladio regant, sed ut infinita etperpetua potestate dominos se dici uelint uniuersi generis humani. quos autem pios uiderit, uariis inplicat religionibus, ut impios faciat. iis uero qui sapientiam quaerunt, philosophiam in oculos inpingit, ut specie lucis excaecet, ne quis conprehendat ac teneat ueritatem. sic hominibus obstruxit aditus omnes et obsaepsit uias publicis laetus erroribus. quos ut discutere possemus ipsumque auctorem malorum uincere, inluminauit nos deus et armauit uera caelestique uirtute. de qua nunc mihi disserendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
tuit et cum in hac terrena militia tantũ homiẽs laboris ex¬
hauriant: ut ea sibi pariant que possunt eodem modo perire
quo parta sunt: certe nobis nullus labor recus andus est: quib
id acquiritur: quod nullo mõ posset amitti. Uoluit enim de us
qui hominẽ ad hanc militiã genuit expeditos in acie stare et
intentus acriter añis ad unius: uelinuisibilis hostis insidias uł
aptos impetus uigilare qui tios sicut ꝑiti et exerritati duces
solent uariis actibus captant: pro cuiusq nã. et morib seuiẽs
Aliis enim cupiditatẽ insatiabilẽ ĩmitit opibus sius tanquã
compendib illatos illigatos auia ueritatis excutiat. Alios inflã¬
mat̾ ire stimuli s ut ad nocendũ pocius intentos adei contẽ¬
platione detorqueat. Alios ĩmoderatis libidinib ĩmergit ut
uoluptati et corpori seruientes ad untutẽ respicere ^ possint

Expanded text:
tuit. Et cum in hac terrena militia tantum homines laboris extuit. Et cum in hac terrena militia tantum homines laboris exhauriant, ut ea sibi pariant, quae possunt eodem modo perire, quo parta sunt: certe nobis nullus labor est recusandus, quibus id acquiritur, quod nullo modo possit amitti. Voluit enim Deus, qui homines ad hanc militiam genuit, expeditos in acie stare, et intentis acriter animis, ad unius hostis insidias vel apertos impetus vigilare; qui nos, sicut periti et exercitati duces solent, variis artibus captat, pro cujusque natura et moribus saeviens. Aliis enim cupiditatem insatiabilem immittit, ut opibus suis tanquam compedibus illigatos a via veritatis excutiat. Alios inflammat irae stimulis, ut ad nocendum potius intentos, a Dei contemplatione detorqueat, alios inmoderatis libidinibus inmergit, ut uoluptati et corpori seruientes ad uirtutem respicere non possint,
Abbreviated transcription (Latin):
frigora ꝑferenda humi quiescendum uigilandum ꝑicditandum
est ut saluis pignoribus et domo et re familian et om̃ibus pacis
ac uictorie bonis ꝑfrui possis cum autẽ p̃ns ocium malueris qꝙ̃
laborem malũ tibi maximũ facias necesse est pre occupabit eĩ
ad uersarius nõ resistentẽ. Uastabunt᷑ agri diripietur domus ĩ
predam uxor: ac liberi ueniẽt ip̃e interficie̾ at capiẽ. Que
omĩa ne accidant pr̃s cõmodum differendũ est. ut mauis lõ¬
giusq poriatur. Sic in om̃i hac uita qr nobis ad uersariũ
deus reẜuauit ut possemus cape uirtutẽ obmittenda est p̃ñs
uoluptas ne hostis opprimat uigilandũ stationes agende mi¬
litares expeditiones obende fundendus ad ultimũ cruor oĩa
deniq amara et grauia patienter ferenda eo quidẽ prõptius
ꝙ nobis imꝑatot nr̃ deus premia pro laboribus eterna consti¬

Expanded text:
frigora perferenda, humi quiescendum uigilandum periclitandum frigora perferenda, humi quiescendum uigilandum periclitandum est, ut saluis pignoribus et domo et re familiari et omnibus pacis ac uictoriae bonis perfrui possis, sin autem praesens otium malueris quam laborem, malum tibi maximum facias necesse est — praeoccupabit enim aduersarius non resistentem, uastabuntur agri, diripietur domus, in praedam uxor ac liberi uenient, ipse interficiere aut capiere: quae omnia ne accidant, praesens commodum differendum est, ut maius longiusque pariatur —: sic in omni hac uita, quia nobis aduersarium deus reseruauit, ut possemus capere uirtutem, omittenda est praesens uoluptas, ne hostis opprimat, uigilandum, stationes agendae, militares expeditiones obeundae, fundendus ad ultimum cruor, omnia denique amara et grauia patienquo nobis imperator noster Deus praemia pro laboribus aeterna consti
Abbreviated transcription (Latin):
nis bonis qui est ordo melior ĩ altera temporalia prius bo¬
na cum eternis malis. qui est ordo deterior ut quicũq pt̃itia
mala. cum iustita delegerit maiora et cerciora bona conse¬
quatur q fuerũt illa que spreuit. Quisquis autẽ pñtia bo¬
na preposuerit iusticie ĩ maiora et lotigiora incidet mala
q̃ fuerũt illa que fugit. hec enim uita corporalis qr hreuig
est idcuto et mala eius et bona breuia sint necesse est. Illa
uõ spititalis. que huic terrene contraria est qm̃ sempiter.¬
na est: id cuto et bona eius et mala sempiterna sunt.Itaq
fit ut et bonis breuib mala eterna. et malis breuib. bona
etertia succedant.Ita fit cum simul proposita sint homiti
bona et mala cõsiderare unũ quẽq decet secum qͣzto saucrꝰ
in hoc seculo cum est propositũ cum hoste certamen primo¬
laborandũ est. ut sis post modum inocio esuriendũ siciendum estus

Expanded text:
nis bonis, qui est ordo melior, in altera temporaria prius bonis bonis, qui est ordo melior, in altera temporaria prius bona cum aeternis malis, qui est ordo deterior, ut quicumque praesentia mala cum iustitia delegerit, maiora et certiora consequatur bona quam fuerunt illa quae spreuit, quisquis autem praesentia bona praeposuerit iustitiae, in maiora et longiora incidat mala quam fuerunt illa quae fugit. haec enim uita corporalis quia breuis est, idcirco et mala eius et bona breuia sint necesse est, illa uero spiritalis quae huic terrenae contraria est quoniam sempiterna est, idcirco et bona eius et mala sempiterna sunt. ita fit ut et bonis breuibus mala aeterna et malis breuibus bona aeterna succedant. itaque cum simul \'proposita sint homini bona et mala, considerare unum quemque secum decet quanto satius in hoc saeculo cum est propositum cum hoste certamen, priulaborandum est, ut sis postmodum in otio, esuriendum sitiendum, aestus
Abbreviated transcription (Latin):
stias illas uel ingredi uel tenere.Unde intelligitur id circo
malis. et iniustis facilius prouenite que cupiãt ꝗa prona
et decliuis est eorum uia bonis aũt que obtinent difficile
procedere qr difficili et arduo itmere gradiũtur.Iustus ergx
qm̃ durum asꝑumq iter ingressus est contemptui derisui
odio necesse est.Ornes enim quos cupiditas aut uoluptas
precipites trabit: inuident ei qui uirtutẽ cape potuit. et ini¬
que ferunt id hr̃e aliquẽ. quod ip̃i nõ hñt. Erit itaq pauꝑ
humilis ignobilis subiectus iniuinie et tam̃ omĩa que ama
ꝑduxerit. dabitur ei corona uirtutis et adeo pro laboribus
quos in uita ꝑꝑ iustitiã ꝑtulit ĩmortalitate donabitur. He
sunt uie quas deus humane uite assignauit. Inquib singu¬
lis et bona oñdit: et mala. sed ordine prepostero arq cõuerso
in una enim monstrauit temporalia prius mala cũ eter¬

Expanded text:
stias illas uel ingredi uel tenere. unde intellegitur idcirco stias illas uel ingredi uel tenere. unde intellegitur idcirco malis et iniustis facilius prouenire quae cupiant, quia prona et decliuis est eorum uia, bonis autem quae optent difficile procedere, quia difficili et arduo itinere gradiuntur. iustus ergo quoniam durum asperumque iter ingressus est, contemptui derisui odio sit necesse est. omnes enim quos cupiditas aut uoluptas praecipites trahit, inuident ei qui uirtutem capere potuit et inique ferunt id habere aliquem quod ipsi non habent. erit itaque pauper humilis ignobilis subiectus iniuriae et tamen omnia quae amaradum finemque perduxerit, dabitur ei corona uirtutis et a deo pro laboribus quos in uita propter iustitiam pertulit inmortalitate donabitur. hae sunt uiae quas deus humanae uitae adsignauit: in quibus singulis et bona ostendit et mala, sed ordine praepostero atque conuerso. in sua enim monstrauit temporaria prius mala cum aeter
Abbreviated transcription (Latin):
Quisquis enim pñtium bonorum spẽ captus et inhis conse¬
quendis. ac fruendis occupatus nõ preuiderit: es que post mor¬
tem secutura sunt seq adeo auerterit is uõ adinferos deiec¬
tus ineternã damnabitur penã. Ua ergo celestis difficilis
et cliuosa proposita uel spinis horrentib aspera uel saxis
extantibus impedita ut cum simo labore. ac pedum tritu
cũq magna cadendi sollicitudine sit cuiq gradiendum.
In hac posuit iusticiã temꝑannã patientiã fidem castitatẽ
abstinentiã. concordiã: seĩam ueritatẽ sapientiã ceterasq
uirtutes. sed simulcum his pauptatẽ ignominia laborem
dolorem amaritudities omnes. Quisquis etum spem suã poͬre¬
xerit lotgius et meliora maluerit carebit his terre bonis: ut
expeditus ac leuis difficultatẽ uie suꝑet. Hec enuim põt qui se
opparatu regio cireũdederit: aut diuitiis onerauerit angu¬

Expanded text:
quisquis enim praesentium bonorum specie captus et in his consequisquis enim praesentium bonorum specie captus et in his consequendis ac fruendis occupatus non praeuiderit ea quae post mortem secutura sunt seque a deo auerterit, is uero ad inferos deiectus in aeternam damnabitur poenam. uia uero uia caelestis difficilis et cliuosa proposita est uel spinis horrentibus aspera uel saxis extantibus impedita, ut cum summo labore ac pedum tritu cumque magna cadendi sollicitudine sit cuique gradiendum. in hac posuit iustitiam temperantiam patientiam fidem castitatem abstinentiam concordiam scientiam ueritatem sapientiam ceterasque uirtutes, sed simul cum his paupertatem ignominiam laborem dolorem amaritudines omnes. quisquis enim spem suam porrexerit longius et meliora maluerit, carebit his terrae bonis, ut expeditus ac leuis difficultatem uiae superet. nec enim potest qui se adparatu regio circumdederit aut diuitiis onerauerit, angu
Abbreviated transcription (Latin):
Na est itaq uirtutis ac bonorũ uia que fert nõ ineli¬
sios campos ut poete loquũtur: sed ad ip̃am mũdi atrem
Sat leua malorum exercet penas et ad impia tartara mitit.
Est enim criminatoris illius: qui prauis legibus institunis au̾¬
tit homines abitinere celesti.et inuiam ꝑditionis inducit
Cuius uie spẽs. et figura sic est composita in aspectu. ut plana
et patens om̃i gnͣe florum atq fructuũ delectabilis esse uide¬
atur. In eam posuit deus omĩa que probonis hẽntur ĩterta
opulentiã dico honorẽ: quietẽ: uoluptatẽ illecebras om̃es sed¬
cum his pariter iniustitiã crudelitatẽ suꝑbiam ꝑfidiã libi¬
dinem cupiditatẽ. distordiã ignorantiã mendatiũ stulticiã
ceteraq uina. Exitus aũt huius uie talis est. Cum uẽtu fuĩt
ad extremũ unde iam regredi nõ licet: cum om̃ĩs sua pulcri¬
tudine tam subito preciditur ut nõ ante quis fraudẽ pros¬
picere possit.q precipitatus in altitudinẽ profundam cadat.

Expanded text:
na est itaque uirtutis ac bonorum uia, quae fert non in Elysios campos, ut poetae loquuntur, sed ad ipsam mundi arcem, at laeua malorum exercet poenas et ad impia Tartara mittit. est enim criminatoris illius, qui prauis religionibus institutis auertit homines ab itinere cCujus viae species et figura sic est composita in aspectu, ut plana et patens, omni genere florum atque fructuum delectabilis esse videatur. In ea enim posita sunt omnia quae pro bonis habentur in terra: opulentiam dico, honorem, quietem, voluptatem, illecebras omcum his pariter iniustitiam crudelitatem superbiam perfidiam libidinem cupiditatem discordiam ignorantiam mendacium stultitiam ceteraque uitia. exitus autem huius uiae talis est. cum uentum fuerit ad extremum, unde iam regredi non licet, cum omni sua pulchritudine tam subito praeciditur, ut non ante quis fraudem prospicere possit quam praecipitatus in altitudinem profundam cadat.
Abbreviated transcription (Latin):
feracides et plato disputarent: hec uero propria est in nr̃a religioẽ
doctrina. Ergo diceaitus. cum democrito errauit qui perire cus
corpore ac dissolui argumentatus est esse inferos ģenostoicus do¬
cuit et sedes piorum ab impiis esse disctas. et illos quide quietas
ac delectabiles incolere regiones. hos uero luere penas intenebrosis
loxis arq inceni uoraginibus horrendis. Idem nobis pphe palam
faciunt. Ergo epicurus errauit qui poetarum idesse figmentum
putauit: et illas inferorum penas que feruntur in hac uita esse
interpretatus est. Totam igitur uentatem, et omne diuitie reli¬
gionis archanum phi ottigerunt sed aliis refellentibus id quod
inuenerat nequiuerunt: qr singulis. ro nõ quad rauit nec ea que
uera senserãt insũma redigẽ potuert sicut nos suꝑius fecimus.

Expanded text:
Pherecydes et Plato disputauerunt: haec uero propria est in nostra religione Pherecydes et Plato disputauerunt: haec uero propria est in nostra religione doctrina. ergo Dicaearchus cum Democrito errauit, qui perire cum corpore ac dissolui argumentatus est. esse inferos Zeno Stoicus docuit et sedes piorum ab inpiis esse discretas et illos quidem quietas ac delectabiles incolere regiones, hos uero luere poenas in tenebrosis locis atque in caeni uoraginibus horrendis: idem nobis prophetae palam faciunt. ergo Epicurus errauit, qui poetarum id esse figmentum putauit et illas inferorum poenas quae ferantur in hac esse uita interpretatus est. totam igitur ueritatem et omne diuinae religionis arcanum philosophi attigerunt, sed aliis refellentibus defendere id quod inuenerant nequiuerunt, quia singulis ratio non quadrauit, nec ea quae uera senserant in summam redigere potuerunt, sicut nos superius fecimus.
Abbreviated transcription (Latin):
sibille carminibus apparet. Errant igitur: qui uel omĩa spõte
nata esse dixerunt: uelminutis seĩbus conglobatis quonia
tanta restam ornata tam magna neq fieri neq disponi
et ordinati sine aliquo prudentissimo auctore potuit et ea ipa ra¬
tio. que constare. et regi omia sanctiũtur sollertissime mentis
artificem continetur hominũ causa mundum et omĩa que
in eo sunt esse facta stoici loquũtur. Idem nos diuine littere
docent. Errauit ergo democritus qui uermiculorũ modo
putauit effusos essẽ deterra nulla autoritate, nullaq ratiorie
cur enim formatus sit homo diuini sacramenti est. Qđqr ille
scire non poterat humanã uiram deduxit ad nihilum: Ad uir
tutem capescendam nasci homines Ariston deseruit.Idein nogs
monemur et discimus aphis. Igitur falsus Aristippus qui hoĩe
uolupti hoc est malo tanq pecudem subiugauit. Imortales esse aĩas¬

Expanded text:
Sibyllae carminibus apparet. errant igitur qui uel omnia sua sponte Sibyllae carminibus apparet. errant igitur qui uel omnia sua sponte nata esse dixerunt uel minutis seminibus conglobatis, quoniam tanta res, tam ornata, tam magna neque fieri neque disponi et ordinari sine aliquo prudentissimo auctore potuit et ea ipsa ratio qua constare ac regi omnia sentiuntur, sollertissimae mentis artificem confitetur. hominum causa mundum et omnia quae in eo sunt esse facta Stoici loquuntur: idem nos diuinae litterae docent. errauit ergo Democritus, qui uermiculorum modo putauit effusos esse de terra nullo auctore nullaque ratione. cur enim formatus sit homo, diuini sacramenti est, quod quia ille scire notutem capessendam nasci homines Ariston disseruit: idem nos monemur ac discimus a prophetis. Falsus igitur Aristippus, qui hominem voluptati, hoc est malo tanq