comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes graui mole constiterant: ante colleᷤ
ego parturiebar. Adhuc terram non
fecerat: & flumina & cardines orbis ter-¬
re. Quando preparabat celos aderam:
quando certa lege & gyro uallabat
abyssos. quando ȩthera firmabat sur¬
sum. & librabat fontes aquarũ. Quan-¬
do circuindabat mari terminũ suũ:
& legem ponebat aquis ne cransirent
fines suos. Quando appendebat fun¬
dementa terre. cum eo eram. cuncta
componens: & delectabar ꝑ singulos
dies. ludens coram eo omni cempore.
ludens in orbe terrarum. & delicie meȩ
esse cum filiis hominum. Nunc gͦ fi¬
lii audice me: beati qui custodiunt
uias meas. Audite filii disciplinã & esto-¬
te sapientes: & nolite abicere eam Be¬
atus homo qui audit me: qui uigilat
ad fores meas cotidie. & obseruat ad
postes ostii mei. Qui me inuenerit in¬
ueniet uitam: & hauriet salutẽ a dño.
Qui autem in me peccauerit: ledet
animam suam. Omnes qui me ode
nas septem. immolauit uictimas sua ᷤ.
Miscuit uinum: & ꝓposuit mensam

Expanded text:
e constiterant: ante colles ego parturiebar. Adhuc terram non fecerat: et flumina: et cardines orbis terre. Quando preparabat celos: aderam: quando certa lege et giro vallabat abyssos. Quando ethera firmabat sursum: et librabat fontes aquarum. Quando circumdabat mari terminum suum: et legem pofines suos, quando appendebat fundamenta terre, cum eo eram cuncta componens et delectabar per singulos dies ludens coram eo, omni tempore ludens in orbe terrarum, et delitie mee esse cum filiis hominum. Nunc ergo, filii, audite me: Beati qui custodiunt vias meas. Audite disciplinam, et estote sapientes, et nolite abjicere eam. Beatus homo qui audit me, qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei. Qui me invenerit, inveniet vitam, et hauriet salutem a Domino: Qui autem in me peccaverit, laedet animam suam. Omnes, qui me oderdit columnas septem. Immolavit victimas suas, miscuit vinum, et proposuit mensam
Abbreviated transcription (Latin):
crudelis mittetur contra eum. Expe-¬
dit magisurse occurrere raptis fetibus:
quam fatuo confidenti sibi in stulticia
sua. Qui redlet mala ꝓ bonis: non re¬
cedet malum de domo eius. Qui cli-¬
mittit aquam caput est iurgiorum:
& antequam patiatur contumeliam
iudicium deserit. Et qui iustificat
impium & qui condempnat iustũ:¬

Expanded text:
crudelis mittetur contra eum. expecrudelis mittetur contra eum. expedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua. qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo eius. qui dimittit aquam, caput est iurgiorum, et antequam patiatur contumeliam, iudicium deserit. et qui iustificat impium, et qui condemnat iust
Abbreviated transcription (Latin):
usticiȩ repietur. Melior est patiens ui-¬
ro forti: & qui dominatur animo suo
expugnatore urbium. Sortes mittim¬
tur in sinu: sed a domino tempant᷑.
Melior est buccella sicca cum gaudio:
quam domus plena uictimiscum iur-¬
gio. Seruus sapiens dominabit᷑ filiis
stultis: & inter fr̃s hereditatẽ diuidet.
Sicut igne ꝓbatur argentũ & aurũ
camino: ita corda ꝓbat dñs. Malus
obedit lingue iniquȩ: & fallax obtem-¬
perat labiis mendacib. Qui despicit
pauꝑem expbrat factori eius: & qui in
ruina lȩtatur alterius non erit impu-¬
nitus. Corona senum filii filiorum:
& gla filiorum patres eorum. Non de¬
cent stultum uerba composita: nec pͥn-¬
cipem labium mentiens. Gemma gra-¬
tissima expectatio p̃stolantis: quocũq
se uerterit prudenter intelligit
ui celat delictum querit ami-¬
citias: qui altero sermone
repecit sepaiat federatos.
Plus ꝓficit correptio apud prudentem:
quam centum plage apud stultũ. Sem¬
per iurgia querit malus: angłs autem

Expanded text:
st XVII uersus: Melior est patiens uiro forti, et qui dominatur animae suae, expugnatore urbium. sortes mittuntur in sinu, sed a domino temperantur. Melior est bucella sicca cum gaudio quam domus plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita corda probat dominus. malus oboedit linguae iniquae, et fallax obtemperat labiis mendacibus. qui despicit pauperem, exprobrat factori eius: et qui in ruina laetatur alterius, non erit inpunitus. corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres sui. non decent stultum uerba conposita, nec principem labium mentiens. gemma gratissima expectatio praestolantis: quocumque se uerterit, prudenter intelleget. qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. semper iurgia quaerit malus: angelus autem
Abbreviated transcription (Latin):
sipientium ꝓuocat stulticiam. Ma¬
nus fortium dominabitur: quȩ autẽ
remissa est tributis seruiet. Meror in
corde uiri humiliabit illum: & ser¬
mone bono letificabitur. Qui negli¬
git cdampnum ꝓpter amicũ iustus
est: iter autem impiorum decipiet
eos. Non inueniet fraudulentus lu¬
crum: & substantia hominis erit au¬
ri precium. In semita iusticiȩ uita:
iter autem deuium ducit ad mortem
tem illusor est non audit cum arguit᷑
De fructu oris sui hõ saturabit᷑ bonis:
anima autẽ preuaricatoꝵ iniqua
ui custodit os suum. custo¬
dit animam suam: qui au¬
tem inconsideratus est ad
loquendum sentiet mala Uult & non
uult piger: anima autem oꝑantium
imꝑinguabitur. Terbum mendax
uistus decestabitur: impius autẽ con¬
fundit & confunditur Iusticia eusto¬
dit innocentis uiam: impietas uͦ pecca-¬
iores supplantat. Est quasi diuescũ
nichil habeat: & c̃ quasi pauꝑ cũ in mul¬
tis diuitiissit. Redẽptio anime uiri diui¬

Expanded text:
sipientium provocat stultitiam. Masipientium provocat stultitiam. Manus fortium dominabitur: quae autem remissa est, tributis serviet. Moeror in corde viri humiliabit illum, et sermone bono laetificabitur. Qui negligit damnum propter amicum, justus est: iter autem impiorum decipiet eos. Non inveniet fraudulentus lucrum: et substantia hominis erit auri pretium. In semita justitiae, vita: iter autem devium ducit ad mortem.tem illusor est, non audit cum arguitur. De fructu oris homo satiabitur bonis: anima autem praevaricatorum iniqua. qui custodit 08 suum, custodit animam suam: qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diui
Abbreviated transcription (Latin):
tumeliam. Desiderium impii moni¬
mentum est pessimorum: radix autẽ
iustorum ꝓficiet. Propt̾ peccata labiorum
ruina ꝓximat malo: effugiet autem
iustus de angustia. De fructu oris sui
unusquisq replebitur bonis: & iuxta
oꝑa manuum suarum retribuetur
ei. Qia stulti recta in oculis eius: qui
autem sapiens est audit consilia. Ra¬
tuus statim indicat iram suam: qui
autem dissimulat iniuiriam callidus
est. Qui quod nouit loquitur index
iusticie est: qui aucem mencitur cestis
est fraudulentus. Est qui ꝑmittit.
& quasi gladio pungitur conscientie:
lingua autem sapientium sanitas est.
Labium ueritatis firmum erit in per¬
petuum: qui autem testis est repenti-¬
nus concinnat linguam mendacii.
Dolus in corde cogitantium mala:
qui autem meunt pacis consilia seque¬
tur eos gaudium. Non contristabit
iustum quicquid ei acciderit: impii
autem replebuntur malo. Abhomi¬
natio domino labia mendacia: qui
autem fideliter agunt placent ei Ho¬
mo uersutus celat scientiam: & cor in¬

Expanded text:
t. ÷ Desiderium impii munimentum est pessimorum: radix autem justorum proficiet. Propter peccata labiorum ruina proximat malo: effugiet autem justus de angustia. De fructu oris sui unusquisque replebitur bonis, et juxta opera manuum suarum retribuetur ei. Via stulti recta in oculis ejus: qui autem sapiens est, audit consilia. Fatuus statim indicat iram suam: qui autem dissimulat injuriam, callidus est: Qui quod novit loquitur, index justitiae est: qui autem mentitur, testis est fraudulentus. Est qui promittit, et quasi gladio pungitur conscientiae: lingua autem sapientium sanitas est. Labium veritatis firmum erit in perpetuum: qui autem testis est repentinus, concinnat linguam mendacii. Dolus in corde cogitantium mala, qui autem ineunt pacis consilia, sequitur eos gaudium. Non contristabit justum quidquid ei acciderit: impii autem replebuntur malo. Abominatio Domino labia mendacia: qui autem fideliter agunt, placent ei. Homo versutus celat scientiam: et cor in
Abbreviated transcription (Latin):
& sufficiens sibi: quam głosus & indi-¬
gens pane. Nouit iustus animas iumen¬
torum suorum: uiscera aũ impioꝵ crude-¬
lia. Qͥ oꝑat᷑ teriã suã saturabit᷑ panibꝰ: qͥ
autẽ sectatur otium stultissimus est

Expanded text:
et sufficiens sibi quam gloriosus et indiet sufficiens sibi quam gloriosus et indigens pane novit iustus animas iumentorum suorum viscera autem impiorum crudelia qui operatur terram suam saturabitur panibus qui autem sectatu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui confidit in diuitiis suis corruet:
iusti autem quasi uirens folium ger-¬
suam possidebit uentos: & qui stultus
est seruiet sapienti. Fructus iusti lig¬
num uitȩ: & qui suscipit animas sapi¬
ens est. Si iustus in cerra recipit: quan¬
tomagis ꝑ impius et
peccator: Q ui diligit disciplinam di-¬
ligit scientiam: qui autem odit incre¬
pationes insipiens est. Qui bonus
est hauriet a domino gr̃ãm: qui au-¬
tem confidit cogitationib suisimpie
agit. Non roborabitur homo ex un¬
pietate: & radix iustoꝵ ñ cominouebit᷑.
ulier diligens corona est Al
uiro suo: & putredo in ossib
eius que confusione res dig¬
nas gerit. Cogitationes iustorum iu-¬
dicia: & consilia impiorum fraudu¬
lenta. Uerba impiorum insidiant᷑
sangium: os iustoꝵ lib̾abit eos uerte ĩpios
& ñ crunt: domꝰ aũ iustoꝵ ꝑmanebit. Do-¬
ctrina sua noscet᷑ uir: qui aũ uanꝰ & excors
est patebit contemptui. Melior ẽ. pauꝑ

Expanded text:
qui confidit in diuitiis suis, hic corruet: qui confidit in diuitiis suis, hic corruet: iusti autem quasi uirens folium gert ventos et qui stultus est serviet sapienti fructus iusti lignum vitae et qui suscipit animas sapiens est si iustus in terra recipit quanto magis impius et peccator qui diligit disciplinam diligit scientiam qui autem odit increpationes insipiens est qui bonus est hauriet a Domino gratiam qui autem confidit cogitationibus suis impie agit non roborabitur homo ex impietate et radix iustorum non commovebitur mulier viro suo et putredo in ossibus eius quae confusione res dignas gerit cogitationes iustorum iudicia et consilia impiorum fraudulentia verba impiorum insidiantur sanguini os iustorum liberabit eos verte impios et non erunt domus autem iustorum permanebit doctrina sua noscetur vir qui autem vanus et excors est patebit contemptui melior est pauper
Abbreviated transcription (Latin):
tiosa inueniet głam: & robusti habe¬
bunt cdiuitias. Benefacit animȩ suȩ
uir misericors: qui autem crudelis
est & ꝓpinquos abicit.
mpius facit opus instabile: seminanti
autem iusticiam merces fidelis. Cle¬
mentia preparat uitam: & sectatio
malorum mortem. Abhominabile.
domino cor prauum: & uoluntas eiꝰ
in his qui simpliciter ambulant. Ma-¬
nus in manu non erit innocens ma¬
lus: semen autem iustorum saluabit᷑.
Circulus aureus in narib suis: mu¬
lier pulchra & fatua. Desiderium iu¬
storum omne bonum est: prestolacio
impiorum furor. Alii diuidunt ꝓpͥa
& ditiores fiunt: alii rapiunt ñ sua &
semper in egestate sunt. Anima quȩ
benedicit impinguabitur: & qui ine¬
briat ipse quoq inebriabitur. Qui
abscondit frumenta ĩtẽpore maledicet᷑ in
popłis: benedictio autem suꝑ caput
uendentium. Bene consurgit dilucu¬
lo qui querit bona: qui autem inue¬
stigator malorum est. oppͥmet᷑ ab eis.

Expanded text:
tiosa inveniet gloriam et robusti habetiosa inveniet gloriam et robusti habebunt divitias benefacit animae suae vir misericors qui autem crudelis est et propinquos abicit impius facit opus instabile seminanti autem iustitiam merces fidelis clementia praeparat vitam et sectatio malorum mortem abominabile Domino pravum cor et voluntas eius in his qui simpliciter ambulant manus in manu non erit innocens malus semen autem iustorum salvabitur circulus aureus in naribus suis mulier pulchra et fatua desiderium iustorum omne bonum est praestolatio impiorum furor alii dividunt propria et ditiores fiunt alii rapiunt non sua et semper in egestate sunt anima quae benedicit inpinguabitur et qui inebriat ipse quoque inebriabitur qui abscondit frumenta maledicetur in populis benedictio autem super capuuendentium. bene consurget diluculo qui quaerit bona: qui. autem inuestigator malorum est, opprimetur ab eis.
Abbreviated transcription (Latin):
rum diriget eos: & supplantatio ꝑuer-¬
sorum uastabit illos. Non ꝓderunt
diuitiȩ in die ultionis: iusticia autem
liberabit a morte. Iusticia simplicis cli¬
riget uram eius: & in impietate sua
corruet impius. Iusticia rectorum li¬
berabit eos: & in insidiis suis capient᷑
miqui. Mortuo homine impio nul¬
la erit ultra spes: & expectatio solli¬
citorum ꝑibit. Iustus de angustia li-¬
beratus est: & tradetur impius pro eo.
Simulator ore decipit amicum suum:
iusti autem liberabuntur scientia
In bonis iustorum exultabit ciuitas:
& in ꝑditione impiorum erit lauda¬
tio. Benedictione iustorum exaltabit᷑
cuitas: & in orẽ impiorum subuertet᷑
Qui despicit amicum suum indigens
corde est: uir autem prudens tacebit.
Oui ambulat fraudulenter reuelat
archana: qui autem fidelis est amici
celat commissum. Tbi non est guber¬
nator. popłs corruit: salus autem ubi
multa consilia. Affligetur malo qͥ
filem facit ꝓ extranco: qui autem ca¬
uet laqueos securus erit. Mulier gra¬

Expanded text:
diriget eos: et supplantatio perversorum vastabit illos. Non proderunt divitiae in die ultionis: justitia autem liberabit a morte. Justitia simplicis diriget viam ejus: et in impietate sua corruet impius. Justitia rectorum liberabit eos: et in insidiis suis capientur iniqui. Mortuo homine impio, nulla erit ultra spes: et exspectatio sollicitorum peribit. Justus de angustia liberatus est et tradetur impius pro eo simulator ore decipit amicum suum iusti autem liberabuntur scientia in bonis iustorum exultabit civitas et in perditione impiorum erit laudatio benedictione iustorum exaltabitur civitas et ore impiorum subvertetur qui despicit amicum suum indigens corde est vir autem prudens tacebit qui ambulat fraudulenter revelat arcana qui autem fidelis est animi celat commissum ubi non est gubernator populus corruet salus autem ubi multa consilia adfligetur malo qui fidem facit pro extraneo qui autem cavet laqueos securus erit mulier gra
Abbreviated transcription (Latin):
Oui erudit derisorem: ipse sibi sacit
imuriam. Et qui arguit impium: ge¬
nerat maculam sibi. Noli arguere de-¬
risorem. ne oderit te: argue sapiencem
& acddetur ei sapientia: O oce iustum:
& festinabit acciꝑc Principium sapĩe
timor dñi: & scientia sc̃oꝵ prudentia. Per
me enĩ multiplicabunt᷑ diestui: & addent᷑
tͥanni uitȩ. Si sapiens fueris. tibimet ipsi
eris. & ꝑximis: si aũ illusor. solꝰ portabis
malũ. Mulier stulta & clamosa plenaq
illecebris & nich omĩno sciens. sedit in fo

Expanded text:
ui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam: et qui arguit impium, generat maculam sibi. Noli arguere derisorem, ne oderit te . » Et nos itaque r ei sapientia. Doce justum, et festinabit accipere. Principium sapientiae, timor Domini: et scientia sanctorum, prudentia. Per me enim multiplicabuntur dies tui, et addentur tibi anni vitae. Si sapiens fueris, tibimetipsi eris: si autem illusor, solus portabis malum. Mulier stulta et clamosa, plenaque illecebris, et nih
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens letificat patrem: fi-¬
lius uero stultus mesticia est
matri sue. Non ꝓderunt chesaurum¬
pietatis: iusticia uͦ liberabit a morte.
Non affliget dominus fame animã
iusti: & insidias impiorum subuertet.
sgestatẽ oꝑata ẽ manꝰ remissa: manꝰ aũ
fortiũ diuitiasparat. Qͥ nitit᷑ m̃daciis

Expanded text:
sapiens laetificat patrem: filius vero stultus moestitia est matris suae. Non proderunt thesauri impietatis: justitia vero liberabit a morte. Non affliget Dominus fame animam justi, et insidias impiorum subvertet. Egestatem operata est manus remissa: ÷ manus autem fortium divitias parat. Qui congregat in
Abbreviated transcription (Latin):
dies: & fruamur cupitis amplexib.
Non est enim uir in domo sua: abiit
uia longissima. Sacculum pecunȩ
secum tulit: in die plene lune reuer¬
surus est domum suam. Irretiuit eũ
multis sermonib: & blanditiis labi¬
orum ꝓtraxit illum. Statim eam se¬
quitur quasi bos ductus aduictimã.
nec transfigat sagita iecur euis: uelut
si auis festinet adlaqueum. & nescit qͥa
de ꝑiculo anime illius agitur. Nunc
gͦ fili audi me: & accende uerba oris
mei. Ne abstrahatur in uiis illiusmenᷤ
tua: neq decipiaris semitis eiꝰ. Multoᷤ
enim uulneratos deiecit: & fortissimi

Expanded text:
dies et fruamur cupitis amplexibus dies et fruamur cupitis amplexibus non est enim vir in domo sua abiit via longisecum tulit. In die plenae lunae reversurus est in domum suam. Irretivit eum multis sermonibus, et blanditiis labiorum protraxit illum. Statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam, rahitur, donec transfigat sagitta jecur ejus, velut si avis festinet ad laqueum, et nescit quod de periculo animae illius agitur. Nunc igitur, fili mi, audi me, et attende verba oris mei, ne abstrahatur in viis illius mens tua, neque decipiaris semitis ejus. Multos enim vulneratos dejecit
Abbreviated transcription (Latin):
tabulis cordis tui. Dic sapĩe soror mea es:
& prudentiã uoca amicã tuã: ut custodi¬
at te a muliere extranea. & ab aliena que
uerba sua dulcia facit. De fenestra eñ
domus mec. ꝑ cancellos ꝓspexi: & uideo
paruulos. considero uecordem iuuenẽ.
qui transit in platea uixta angulum.
& ꝓpe uiam domus illius graditur
in obscuro aduespascente die. in noctis
tenebris & caligine. Et ecce mulier
occurrit illi ornatu meretricio: pre¬
parata ad capiendas animas. Gar-¬
rula & uaga. quietis impaciens: nec
ualens in domo consistere pedib suis.
nunc foris. nunc in plateis. nunc uix¬
ta angulos insidians App̃hensumq
deosculatur iuuenem: & ꝓcaci uultu
blanditur dicens. Cuictimas ꝓ salute
debu: hodie reddidi uota mea. Iccir¬
co egressa sum in occursum tuum: de¬
siderans te uidere. & repperi. Intexui
funib lectum meum: straui tapetib
pictis de egẏpto. Aspsi cubile meum
myrra & aloe: & cynnamomo. Ueni
inebriemur uberib donec illucescat

Expanded text:
soror mea es et prudentiam voca amicam tuam ut custodiat te a muliere extranea et ab aliena quae verba sua dulcia facit de fenestra enim domus meae per cancellos prospexi et video parvulos considero vecordem iuvenem qui transit in platea iuxta angulum et propter viam domus illius graditur in obscuro advesperascente die in noctis tenebris et caligine et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas garrula et vaga quietis inpatiens nec valens in domo consistere pedibus suis nunc foris nunc in plateis nunc iuxta angulos insidians adprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blanditur dicens victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea idcirco egressa sum in occursum tuum desiderans te videre et repperi intexui funibus lectum meum stravi tapetibus pictis ex Aegypto aspersi cubile meum murra et aloe et cinnamomo veni inebriemur uberibus donec inlucescat
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia: qui autem impatiens est.
exaltat stulticiam suam. Iita carnum
sanitas cordis: putredo ossium inuidia
Qui calumpniatur egentem exꝓbrat
factori eius: honorat autem eum qui
miseretur paupis. In malitia sua ex¬
pellitur impius: sꝑat autem iustus in
morte sua. In corde prudentis requies-¬
cit sapientia: & indoctos quoq erudi-¬
et. lusticia eleuat gentem: miseros fa¬
cit popłos peccatum. Acceptus est regi
minister intelligens: iracundiam eius
mu tilis sustinebit. Responsio mol¬
lis frangit iram: sermo durus suscitat
furorem Lingua sapientium ornat
scientiam: os fatuorum ebullit stulti-¬
ciam. In omni loco oculi domini con-¬
templantur bonos & malos. Lingua
placabilis lignum uitȩ: quȩ autem
immoderata est conteret sp̃m Scultꝰ
irridet disciplinã p̾atͥs sur: qͥ aũ custodit
increpationes. astutior fiet In habun

Expanded text:
prudentia: qui autem impatiens est, prudentia: qui autem impatiens est, exaltat stultitiam suam. Vita carnium, sanitas cordis: putredo ossium, invidia. Qui calumniatur egentem, exprobrat factori eius honorat autem eum qui miseretur pauperis in malitia sua expelletur impius sperat autem iustus in morte sua in corde prudentis requiescit sapientia et indoctos quoque erudiet iustitia elevat gentem miseros facit populos peccatum acceptus est regi minister intellegens iracundiam eius inutilis sustinebit responsio mollis frangit iram sermo durus suscitfurorem. Lingua sapientium ornat scientiam: os fatuorum ebullit stultitiam. In omni loco oculi Domini contemplantur malos et bonos. Lingua placabilis, lignum vitae: quae autem immoderata est, conteret spiritum. Stultus irridet disciplinam patris sui: qui autem custodit increpationes, astutio
Abbreviated transcription (Latin):
gressus suos. Sapienstimet & declinat
amalo: stultus transilit & confidit. Im¬
patiens oꝑabitur stulticiam: & uir uer¬
sutus odiosus est. Paruuli possidebunt
stulticiam: & astuti expectabunt scien-¬
tiam. Lacebunt mali ante bonos: et
impii ante portas iustorum Stiam
pximo suo pauꝑ ocdiosus erit: amici
uero diuitum multi. Qui despicit ꝓri¬
mum suum peccat: qui autem mise¬
retur pauꝑi. beatus erit. Q ui credit¬
qui oꝑantur malum: miscd̃ia & ue¬
ritas preparant bona. In omni oꝑe¬
bono erit abundantia: ubi autem
uerba sunt plurima ibi frequenter
egestas. C orona sapientium diuitiȩ
eorum: fatuitas stultorum impru-¬
dentia. Liberat animas testis fidelis:
& ꝓfert mendacia uersipellis. In timo¬
re domini fidutia fortitudinis: & fi¬
liis eius erit spes. Timor dñi fons ui¬
te: ut declinet aruia mortis. In mul¬
citudine popłi dignitas regis: & in
paucitate plebis ignominia pͥncipis.
Qui patiens est multa gubernatur

Expanded text:
gressus suos. Sapiens timet, et declinat gressus suos. Sapiens timet, et declinat a malo. stultus transilit, et confidit. Impatiens operabitur stultitiam: et vir versutus odiosus est. Possidebunt parvuli stultitiam. et astuti exspectabunt scientiam: Jacebuut mali ante bonos: et impii ante portas justorum. Etiam proximo suo pauper odiosus erit: amici vero divitum multi. Qui despicit proximum suum, peccat: Qui autem miseretur pauperis, beatus erit. Equi operantur malum: misericordia et veritas praeparant bona. In omni opere erit abundantia: ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas. Corona sapientium, divitiae eorum: fatuitas stultorum, imprudentia. Liberat animas testis fidelis: et profert mendacia versipellis. In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis. In multitudine populi dignitas regis: et in paucitate plebis ignominia principis. Qui patiens est, multa gubernatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ambulans recto itinere & timensdm̃:
despicitur ab eo qui infami graditur
uia. In ore stulti uirga suꝑbiȩ: labia
sapientium custodiunt eos. Abi non
sunt boues presepe uacuum est: ubi
autem plurime segetes ibi manifesta
fortitudo bouis. Testis fidelis ñ men-¬
tietur: ꝓfert mendacium dolosus
testis. Querit derisor sapientiam &
non inueniet: doctrina prudentium
facilis. Uade contra uirum stultum:
& nescit labia prudentie. Sapientia
callidi est intelligere uiam suam: &
imprudentia stultorum errans. Stul¬
tus illudet peccatum: inter iustos mo¬
rabitur gr̃a Cor quod nouit amari-¬
tudinem anime suȩ: in gaudium eius
non miscebitur extraneus. Domus
impiorum delebitur: tabernacula uͦ
iustorum germinabunt. Est uia que
uidetur homini iusta: nouissima audẽ
eus deducunt ad mortem. Risus dolo-¬
re miscebitur: & extrema gaudii luctus
occupat. Qiis suis replebitur stultus:
& suꝑ eum erit uir bonus. Ii nocens
credit omni uerbo: astutus considerat

Expanded text:
Ambulans recto itinere et timens deum Ambulans recto itinere et timens deum despicietur ab eo qui infami graditur uia. in ore stulti uirga superbiae: labia sapsunt boves, praesepe vacuum est; ubi autem plurimae segetes, ibi manifesta fortitudo bovis. Testis fidelis non mentitur: profert autem mendacium dolosus testis. Quaerit derisor sapientiam, et non inveniet: doctrina prudentium facilis. Vade contra virum stultum, et nescit labia prudentiae. Sapientia callidi est intelligere viam suam: et imprudentia stultorum errans. Stultus illudet peccatum, et inter justos morabitur gratia. Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus. Domus impiorum delebitur: tabernacula vero justorum germinabunt. Est via, quae videtur homini justa: novissima autem ejus deducunt ad mortem. Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat. Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus. Innocens credit omni verbo: astutus considerat
Abbreviated transcription (Latin):
Lex sapienti fons uite: ut declinet a
riuna mortis. Doctrina bona dabit
grãm: in itinere contemptoꝵ uorago.
Astutus omnia agit cum consilio: qui
autem facuus est aꝑit stulticiã. Nun¬
cius impii cadet in malum: legatus
fidelis sanitas. Sgestas & ignominia
ei qui deserit disciplinam: qui autem
ad quiescit arguenti glorificabitur. De¬
siderium si compleat᷑ delectat animã:
decestant᷑ stulti eos qui fuguint mala
Qui cum sapientib graditur sapiens
erit: amicus stultorum efficiet᷑ similis
Peccatores ꝑsequetur malum: & iustis
retribuentur bona. Bonus relinquet
heredes filios & nepotes: & custoditur
iusto substantia peccatoris. Multi ci¬
bi in noualib patrum: & alii congre¬
gantur absq iudicio. A¬
ui parcit uirge suȩ odit filiũ
suum: qui autem diligit il¬
lum instanter erudit. Iustus
comedit et aũ replet
animam suam: uenter autẽ impioꝵ
insaturabilis. Sapiens mulier edifi-¬
cabit domum suam: insipiens in-¬
structam quoq destruet manibus.

Expanded text:
pientis fons vitae ut declinet a ruina mortis doctrina bona dabit gratiam in itinere contemptorum vorago astutus omnia agit cum consilio qui autem fatuus est aperit stultitiam nuntius impii cadet in malum legatus fidelis sanitas egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam qui autem adquiescit arguenti glorificabitur desiderium si conpleatur delectat animam detestantur stulti eos qui fugiunt mala qui cum sapientibus graditur sapiens erit amicus stultorum efficietur similis peccatores persequetur malum et iustis retribuentur bona bonus relinquet heredes filios et nepotes et custoditur iusto substantia peccatoris multi cibi in novalibus patrum et alii congregantur absque iudicio qui parcit virgae suae odit filium suum qui autem diligit illum instanter erudit iustus comedit et replet animam suam venter autem impiorum insaturabilis sapiens mulier aedificavit domum suam insipiens instructam quoque destruet manibu
Abbreviated transcription (Latin):
tritionem prececlit suꝑbia: & ante rui¬
nam exaltatur sp̃c. Melius est humi¬
liari cum mitibꝰ. quam diuidere spo¬
lia cum suꝑbis. Eruditus in uerbo
reppiet bona: & qui in domino spat
beatus est. Qui sapiens corde est appel-
labitur prudens: & qui dulcis eloquio
maiora ꝑcipiet. Eons uite eruditio
possicdentis: doctrina stultorum fatiu-¬
tas. Cor sapientis erudiet os euis: &
labiis illius addet grãm. Fauus mellis
uerba composita: dulcedo ammȩ est
sanitas ossium. Est uia que uidetur
homini recta: & nouissimum eius du¬
cit ad mortem. Anua laborantis la¬
borat sibi: quia compulit eum os su¬
um. Cur impius fodit malum: & in
labiis eiusignis ardescit. Homo ꝑuer¬
sus suscitat lites: & uerbosus separat
principes. Tir iniquus lactat amicũ
suum: & ducit eum ꝑuiam ñ bonam.
Oui attonitis oculis cogitat praua:

Expanded text:
tritionem praecedit superbia, et ante ruitritionem praecedit superbia, et ante ruinam exaltatur spiritus. melius est humiliari cum mitibus quam diuidere spolia cum superbis. eruditus in uerbo reperiet bona, et qui in domino sperat, beatus est. qui sapienlabitur prudens: et qui dulcis eloquio, majora percipiet. Fons vitae eruditio possidentis, doctrina stultorum fatuitas. Cor sapientis erudiet os ejus: et labiis illius addet gratiam. Favus mellis, verba composita: dulcedo animae, sanitas ossium. Est via quae videtur homini recta: et novissima ejus ducunt ad mortem. Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum. Vir impius fodit malum, et in labiis ejus ignis ardescit. Homo perversus suscitat lites: et verbosus separat principes. Vir iniquus lactat amicum suum: et ducit eum per viam non bonam. Qui attonitis oculis cogitat pr
Abbreviated transcription (Latin):
erit innocens. Intium uie bone facere
iusta: acceptum est apud dominum
magis quam immolare hostias. Mise¬
ricordia & ueritate redimitur inquitas:
& intimore domini declinatur a malo.
Cum placuerint domino uie hominis:
inimicos quoq eius conuertet ad pa¬
cem Melius est parum cum iusticia:
quam multi fructus cum iniquitate.
Cor hominis disponit uiam suam:
sed domini est dirigere gressus
eius. Diuinatio in labiis regis: in iu¬
dicio non errabit os eius. Pondus &
statera iudicia domini sunt: & opera
eius omnes lapides scł̃i. Abhomina-¬
biles regi qui agunt impie: qm̃ iusti¬
cia firmatur solium. Uoluntas regũ
labia iusta: qui recta loquit᷑ diriget᷑.
Inclignatio regis nuntii mortis: & uir
sapiens placabit eum. In hilaritate
uultus regis uita: & clementia eius
quasi imber serotinus. Posside sapi¬
entiam quia auro melior est: & alqui¬
re prudentiam quia p̃ciosior est argen¬
to. Semita iustorum declinat amalo: cu-¬
stos auime sue seruat uam suam. Con¬

Expanded text:
etinebas: ini- tium uiae bonae facere iusta; accepta autem sunt apud dominum magis quam immolare hostias, ricordia et ueritate redimitur iniquitas, et in timore domini declinatur a malo. cum placuerint domino uiae hominis, inimicos quoque eius conuertet ad pacem. melius est parum cum iustitia quam multi fructus cum iniquitate. cor hominis disponit uiam suam, sed domini est dirigere gressus eius. diuinatio in labiis regis: in iudicio non errabit os eius. pondus et statera iudicia domini sunt, et opera eius omnes lapides saeculi. abominabiles regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium. uoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, dirigetur. indignatio regis nuntius mortis, et uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sapientiam, quia auro melior est: et adquire prudentiam, quia pretiosior est argento. semita iustorum declinat mala: custos Animae suae seruat uiam suam. con
Abbreviated transcription (Latin):
Fortitudo simplicis ua do¬
mini: & pauor his qui oꝑant᷑ malum
Iustus in ȩternum non commouebit᷑:
impii autem non habitabunt in
terra Os iusti parturiet sapientiã:
lingua prauorum ꝑibit. Labia iusti
considerant placita: & os impiorum
ꝑuersa. Statera dolosa abhominatio¬
est apud dm̃: & pondus equum uo¬
luntas eius. Cibi fuerit suꝑbia: ibi
erit & contumelia. Ibi autem humi

Expanded text:
fortitudo simplicis via Domini et pavor his qui operantur malum iustus in aeternum non commovebitur impii autem non habitabunt in terram os iusti parturiet sapientiam lingua pravorum peribit labia iusti considerant placita et os impiorum perversa statera dolosa abominatio apud Dominum et pondus aequum voluntas eius ubi fuerit superbia ibi erit et cont
Abbreviated transcription (Latin):
autem moderatur labia sua pruden.¬
tissimus est. Argentum electum lin¬
gua iusti: cor impiorum ꝓ nichilo.
Labia iusti erudiunt plurimos: qͥ
autem indocti sunt in cordis egesta-¬
te morientur. B enedictio domini
diuites facit: nec sociabitur eis affli¬
ctio. Quasi ꝑ risum stultus oꝑatur
scelus: sapientia autem est uiro pru¬
denti. Q uod cimet impius ueniet
suꝑ eum: desiderium suum iustis
dabitur Q uasi tempestas transiens
non erit impuis: ustus autem quasi
fundamentum sempiternum. Sic̃
acetum dentib & fumus oculis: sic¬
piger his qui miserunt eum. Timor
domini apponet dies: & anni impio¬
rum breuiabuntur.A¬

Expanded text:
autem moderatur labia sua, prudenautem moderatur labia sua, prudentissimus est. Argentum electum, lingua justi: cor autem impiorum pro nihilo. Labia justi erudiunt plurimos: qui autem indocti sunt, in cordis egestate morientur. Benedictio Domini divites facit, nec sociabitur eis afflictio. Quasi per risum stultus operatur scelus: sapientia autem est viro prudentia. Quod timet impius, veniet super eum: desiderium suum justis dabitur. Quasi tempestas transiens, non erit impius: justus autem quasi fundamentum sempiternum. Sicut acetum dentibus, et fumus oculis, sicpiger his qui miserunt eum. TimDomini apponit dies; anni impiorum breuiabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͥ aũsterat estate filiꝰ ꝯfusioĩs. Bñdictio
dñi sr̃ caput iꝰti: os aũ ĩpioꝵ oꝑit iniqͥ¬
tatẽ memoria iusti cũ laudibꝰ: & nom̃
impiorum putrescet. Sapiens corde
p̃cepta suscipiet: stultus cedit᷑ labiis.
Qui ambulat simpliciter ambulat
conficlenter: qui autem deprauat
uias suas: manifestus erit. Qui annuit
oculo dabit dolorẽ: stultus labiis uerbe¬
te os iusti: & os impiorum operit imi¬
quitatem. O diũ suscitaf rixas & uniu̾sa
delicta oꝑit caritas. In labiis sapien.¬
tis inuenietur sapientia: & uirga in
dorso eus qui indiget corde. Sapi¬
entes abscondunt scientiam: os au¬
tem stulti confusiomi ꝓximum est¬
Substantia diuitis urbs fortitudinis
cius: pauor pauꝑum egestas eorum
Opus iusti ad uitam: fructus impii
ad peccatum. Uia uite custodienti
disciplinam: qui autem increpatio.¬
nes relinquit errat. Aoscondunt
odium labia mendacia: qui profert
contumeliam insipiens est. In mul¬
aloquio peccatum non deerit: qui

Expanded text:
s. Benedictio Domini super caput justi: os autem impiorum operit iniquitatem. Memoria justi cum laudibus, et nomen impiorum putrescet. Sapiens corde praecepta suscipiet: stultus caeditur labiis. Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem depravat vias suas, manifestus eroculo, dabit dolorem stultus labiis verbeos justi; et os impiorum operit iniquitatem. Odium suscitat rixas; et universa delicta operit charitas. In labiis sapientis invenietur sapientia; et virga in dorso ejus qui indiget corde. Sapientes abscondunt sapientiam: os autem stulti confusioni Substantia divitis, urbs fortitudinis ejus: pavor pauperum, egestas eorum. Opus justi ad vitam: fructus autem impii ad peccatum. Via vitae, custodienti disciplinam: qui autem increpationes relinquit, errat. Abscondunt odium labia mendacia: qui profert contumeliam, insipiens est. In multiloquio peccatum non deerit; qui
Abbreviated transcription (Latin):
tas: mea est prudentia. mea est for¬
citudo. Per me reges regnant: & legum
conditores iusta decernunt. Per me
principes imꝑant: & potentes decer-¬
nunt iusticiam. Ego diligentes me
diligo: & qui mane uigilauerint ad
me inuenient me. Mecum sunt di¬
uitie & gła: opes suꝑbȩ & iusticia. Me¬
lior est fructus meus auro & lapide
pretioso: & genimina mea argento
electo. In uiis iusticie ambulo. in me-¬
dio semitarũ uditii: ut ditem diligen¬
tesme. & thesauros eorum repleam.

Expanded text:
tas, mea est prudentia, mea est fortas, mea est prudentia, mea est fortitudo. Per me reges regnant, et legum conditores justa decernunt: Per me principes imperant, et potentes decernunt justitiam. Ego diligentes me diligo: et qui mane vigilant ame, invenient me. Mecum sunt divitiae et gloria, opes superbae et justitia. Melior est fructus meus auro, et lapide pretioso, genimina mea argento electo. In viis justitiae ambulo, in medio semitarum judicii, ut ditem diligent
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Numquid non sapientia clami¬
tat: & prudentia dat uocem suam:
In summis excelsisq uerticib suꝑ uiã
in mediis semitis stans: iuxta portas
ciuitatis. in ipsis forib loquit᷑ dicens.
Ouiri ad uos clamito: & uox mea ad
filios hominum. Intelligite par¬
uuli astutiam: & insipientes animad¬
uertite. Audite qm̃ de reb magnis
locutura sum: & apientur labia mea
ut recta predicent. Ueritatem medi¬
cabitur guttur meum: & labia mea
decestabuntur impium. Iusti sunt
omnes sermones mei: non est in eis
prauum quid neq puersum. Recti
sunt intelligentib. & equi inuenien¬
tib scientiam. Accipite disciplinã
meam & non pecuniam: doctrinã
magis quam aurum eligite. Meli¬
or est enim sapientia cunctis opib p̃tio¬
sissimis: & omne desiderabile ei ñ
potest comparari. Ego sapientia ha-¬
bito in consilio: & eruditis intersum
cogitationib. Timor domini odit
malum: arrogantiam & suꝑbiam
& uiam prauam & os bilinguȩ de-¬
testor. Meum est consilium & equi¬

Expanded text:
I. Numquid non sapientia clamitat, et prudentia dat vocem suam, In summis excelsisque verticibus supra viam, in mediis semitis stans, Juxta portas civitatis in ipsis foribus loquitur, dicens: O viri, ad vos clamito, et vox mea ad filios hominum. Intelligite, parvuli, astutiam, et insipientes, animadvertite, Audite, quoniam de rebus magnis locutura sum: et aperientur labia mea, ut recta praedicent. Veritatem meditabitur guttur meum, et labia mea detestabuntur impium. Justi sunt omnes sermones mei, non est in eis pravum quid, neque perversum. Recti sunt intelligentibus, et aequi invenientibus scientiam. Accipite disciplinam meam, et non pecuniam: doctrinam magis, quam aurum eligite. Melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis, et omne desiderabile ei non potest comparari. Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Timor Domini odit malum: arrogantiam et superbiam, et viam pravam, et os bilingue detestor. Meum est consilium, et aequi
Abbreviated transcription (Latin):
pualuerit contͣ unũ: duo resistunt ei.
uniculus triplex AI¬
difficile rumpitur. Melior
est puer pauꝑ & sapiens re¬
ge sene & stulto. qui nescit p̃udere.
in posterum: quod & de carcere cathe
nisq interdum quis egrediatur ad
regnum. & alius natus in regno mno-¬
pia consumatur. Tuidi cunctos ui¬
uentes qui ambulabant sub sole:¬
cum adolescente scđo: qui consurgit
ꝓ eo. Infinitus est numerus popłi: om¬
nium qui fuerunt ante eum. Et qͥ
postea futuri sunt: non letabunt᷑ in
eo. Sed & hoc uanitas: & afflictio sp̃e.
ustodi pedem cuũ
ingrediens domum dei: &¬
Multo enim melior est obedientra¬
quam stultorum uictimȩ: qui nesci-¬
unt quid faciant mali

Expanded text:
praevaluerit contra unum duo resistent ei praevaluerit contra unum duo resistent ei funiculus triplex difficile rumpitur melior est puer pauper et sapiens rege sene et stulto qui nescit providere in postenisque interdum quis egrediatur ad regnum, et alius natus in regno, inopia consumatur. Vidi cunctos viventes, qui ambulacum adulescente secundo qui consurgit pro eo infinitus numerus est populi omnium qui fuerunt ante eum et qui postea futuri sunt non laetabuntur in eo sed et hoc vanitas et adflictio spiritus custodi pedem tuum ingrediens domum Dei multo enim melior est oboedientam stultorum victimae qui nesciunt quid facia
Abbreviated transcription (Latin):
Et laudaui magis mortuos quam ui¬
uentes: & feliciorem utroq iudicaui
qui necdum natus est. nec uidet mala
que sub sole fiunt.
ur sum contemplatus omnes
labores hominum & industri¬
as: ammaduerti patere inui¬
die ꝑximi. Et in hoc gͦ uanitas. & cu¬
ra suꝑfiua est. Stultus complicat ma¬
nus suas: & comedit carnes suas dicens
Melior est pugillus cum requie: qͣm
plena utiaq manus cum labore et
afflictione amimi.
onsiderans repperi & aliã¬
uanitatem sub sole. Onus
est. & scdm non habet. non
tilium non frẽm: & tamen laborare
non cessat. nec satantur oculi eius
diuitiis. nec recogitat dicens. Cui la¬
boro: & fraudo animam meã bouis:
li hoc qͦq uanitas ẽ e affuctio pessima
elius gͦ est duos Al¬
simul esse quam unum: ha¬
bent enim emolumentum
societatis suȩ Siunus ceciderit: ab
altero fulcietur. Te soli: quia cum
ruerit non habet subleuantem Et
si cdormierint duo: fouebunt᷑ mutuo
Unus quomͦ calefiet: Et si quispiã

Expanded text:
et laudavi magis mortuos quam vet laudavi magis mortuos quam vventes et feliciorem utroque iudicavi qui necdum natus est nec vidit mala quae sub sole fiunt rursum contemplatus omnes labores hominum et industrias animadverti patere invidiae proximi et in hoc ergo vanitas et cura superflua est stultus conplicat manus suas et comedit carnes suas dicens melior est pugillus cum requie quam plena utraque manus cum labore et adflictione animi considerans repperi et aliavanitatem sub sole unus est et secundum non habet non filium non fratrem et tamen laborare non cessat nec satiantur oculi eius divitiis nec recogitat dicens cui laboro et fraudo animam meam bonis in hoc quoque vanitas est et adflictio pessima melius ergo est duos simul esse quam unum habent enim emolumentum societatis suae si unus ceciderit ab altero fulcietur vae soli quia cum ruerit non habet sublevantem et si dormierint duo fovebuntur mutuo unus quomodo calefiet et si quispiam
Abbreviated transcription (Latin):
ioi sub sole in loco A¬
uidicii impietatem: & in loco
iusticie iniquitatem. Et dixi
in corde meo. Lustum & imꝑium ui¬
dicabit cd̃s: & tempus omni rei tunc
erit. Dixi in corde meo de filis homi¬
num: ut ꝓbaret eos ds. & ostenderet
similes esse bestiis. A¬
ccireo unus interitus est hominis & iu¬
mentorum: & equa utriusq conditio.
Sicut moritur homo: sic & illa moriun
cur. Similiter spirant omnia: & nichil
habet homo iumento amplius. Cun¬
cta subiacent uanitati: & omĩa ꝑgunt.
ad unum locum Deterra facta sunt:
& in terram pariter reuertuntur:
uis nouit si sp̃c filioꝵ ł
aclam ascendat sursum: &¬
si sp̃c umentorum descendat
deorsum: Et dep̃hendi nichil esse me¬
lius quam letari hominem in opere
suo: & hanc esse partem illius Quis
enim eum adducet: ut post se futura
lumpuias quȩ sub sole geruntur. & la-¬
crimas innocentum. & consolatorem
neminem: nec posse resistere eorum ui¬
olentiȩ. cunctorum auxilio desticutos.

Expanded text:
vidi sub sole in loco ividi sub sole in loco iudicii impietatem et in loco iustitiae iniquitatem et dixi in corde meo iustum et impium iudicabit Deus et tempus omni rei tunc erit dixi in corde meo de filiis hominum ut probaret eos Deus et ostenderet similes esse bestiis idcirco unus interitus est hominis et iumentorum et aequa utriusque condicio sicut moritur htur. Similiter spirant omnia, et nichil habet homo iumento amplius. Cuncta subiacent vanitati et omnia pergunt ad unum locum. De terra facta sunt et in terram pariter revertentur. Quis novit si spiritus filiorum Adam ascendat sursum esi spiritus iumentorum descendat deorsum? Et deprehendi nichil esse melius quam letari hominem in opere suo, et hanc esse partem illius. Quis enim eum adducet ut post se futura lumnias quae sub sole geruntur et lacrimas innocentum et consolatorem neminem nec posse resistere eorum violentiae cunctorum auxilio destitutos
Abbreviated transcription (Latin):
colligendi. Tempus amplexandi: & tem¬
puslonge fieri ab amplexib. Tempus
ad quirendi: & tempus largiendi. Tem¬
pus custodiendi: & tempus abiciendi.
Cempus scindendi: & tempus consuen-¬
di Cempus tacendi: & tempus loquen-¬
di. Tempus dilectionis: & tempꝰ odii.
T empus belli: & cempuspacis:
uid habet amplius homo de
labore suo: Tidi afflictionẽ
quam dedit cls filiis homi-¬
num: ut distendantur in ea. Cuncta
fecit bona in tempore suo. & mundũ
tradidit disputationi eorum: ut non
inueniat homo opus quod oꝑatus est
d̾s ab inicio usq ad finem
t cognoui quod non esset
melius: nisi letari &e facere
bene in uita sua. Omnis eium homo
qui comedit & bibit & uidet bonum
de labore suo: hoc donum dei est Di¬
dici: quod omnia oꝑa que fecit ads ꝑ¬
seuerent in ꝑpetuum. Non possumꝰ¬
his adelere quicquam nec auferre. que
fecit qds ut timeatur. Quod factum est:
ipsum ꝑmanet. Que futura sunt iam
fuerunt: & d̾s̃ instairat quod abiis.

Expanded text:
colligendi tempus amplexandi et temcolligendi tempus amplexandi et tempus longe fieri a conplexibus tempus adquirendi et tempus perdendi tempus custodiendi et tempus abiciendi tempus scindendi et tempus consuendi tempus tacendi et tempus loquendi tempus dilectionis et tempus odii tempus belli et tempus pacis quid habet amplius homo de labore suo vidi adflictionem quam dedit Deus filiis hominum ut distendantur in ea cuncta fecit bona in tempore suo et mundum tradidit disputationi eorum ut non inveniat homo opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem et cognovi quod non esset melius nisi laetari et facere bene in vita sua omnis enim homo qui comedit et bibit et videt bonum de labore suo hoc donum Dei est didici quod omnia opera quae fecit Deus perseverent in perpetuum non possumus eis quicquam addere nec auferre quae fecit Deus ut timeatur quod factum est ipsum permanet quae futura sunt iam fuerunt et Deus instaurat quod abiit
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c: quia sub sole cruciatus est: Cun¬
cti dies eius dolorib & erumpnis ple¬
in sunt: nec ꝑ noctem mente requies¬
Q Et hȩc non uanitas est:
onine melius est comeclere &
bibere: & ostendere animȩ¬
sue bona de laborib suis: Et hoc de
manu dei est. Quis ita uorabit: & de-¬
liciis affluet ut ego: Homini bono
in conspectu suo dedit d̃s sapientiã
& scientiam & leticiam: peccatori au-¬
tem dedit afflictionem & curam suꝑ-¬
fluam. ut addat & congreget & cra-¬
dat ei qui placuit deo. Sed & hoc ua¬
nitas: & cassa sollicitudo mentis AI¬
mnia tempus habent: &
suis spaciis transeunt uni¬
uersa sub cęlo. Tempus nas-¬
cendi: & tempus moriendi. ⁊ empus
plantandi: & tempus euellendi quod
plantatum est. Tempus occidendi:
& tempus sanandi. Tempus destru¬
endi: & tempus ȩdificandi. Tempus
flendi: & tempis ridendi. Tempꝰ plan-¬
gendi: & tempus saltandi. Tempus
spargendi lapides lapides: & cempus

Expanded text:
spiritus qua sub sole cruciatus est cunspiritus qua sub sole cruciatus est cuncti dies eius doloribus et aerumnis pleni sunt nec per noctem mente requiescit et haec non vanitas est nonne melius est comedere et bibere et ostendere animasuae bona de laboribus suis et hoc de manu Dei est quis ita vorabit et deliciis affluin conspectu suo dedit Deus sapientiam et scientiam et laetitiam: peccatori autem dedit afflictionem et curam superfluam, ut addat et congreget et tradat ei, qui placuit Deo: sed et hoc vanitas, et cassa sollicitudo mentis. Amnia tempus habent et suis spatiis transeunt universa sub caelo tempus nascendi et tempus moriendi tempus plantandi et tempus evellendi quod plantatum est tempus occidendi et tempus sanandi tempus destruendi et tempus aedificandi tempus flendi et tempus ridendi tempus plangendi et tempus saltandi tempus spargendi lapides et tempus
Abbreviated transcription (Latin):
Et didici: quod unus utriꝰq
esset interitus. Et dixi in corde meo.
Siunus stulti & meus occasus erit: qͥd
michi ꝓdest quod maiorẽ sapientiȩ
decli oꝑam: Locutusq cum mente
mea: animaduerti quod hoc quoq
esset uanitas. Non enim erit memo¬
tẽpora obliuiõe cuncta parit̾ oꝑient
oritur doctus similiter
ut indoctus: & iccirco teduit
me uite mee. uidentẽ mala
esse uniuersa sub sole. & cuncta uam.¬
tatem atq afflictionem sp̃c. Rursum
decestatus sum omnem industriam
meam. & quȩ sub sole studiosissime
laboraui: habiturus heredem post
me quem ignoro. utrum sapiens an
stultus fucurus sit. Et dominabitur
in laborib meis: quib desudaui & sol¬
licitus fui. Et est quicquã tam uanũ:
gos cessai: reñtiauitq L
cormeum ultra laborare sub
sole. Nam cum alius labo¬
ret in sapientia & doctrina & sollici¬
tudine: homini otioso quesita dimit¬
tit. Et hocgͦ uanitas: & magnum
malum. Quid enim ꝓderit homini
de uniuerso labore suo & afflictione

Expanded text:
Et didici quod unus utriusque esset interitus. Et dixi in corde meo: Si unus et stulti et meus occasus erit, quid mihi prodest quod majorem sapientiae dedi operam? Locutusque cum mente mea, animadverti quod hoc quoque esset vanitas. Non enim erit memotempora oblivione cuncta pamoritur doctus similiter et indoctus et idcirco taeduit me vitae meae videntem mala esse universa sub sole et cuncta vanitatem atque adflictionem spiritus rursum detestatus sum omnem industriam meam quae sub sole studiosissime laboravi habiturus heredem post me quem ignoro utrum sapiens an stultus futurus sit et dominabitur in laboribus meis quibus desudavi et sollicitus fui et est quicquam tam vanum unde cessavi renuntiavitque cor meum ultra laborare sub sole nam cum alius laboret in sapientia et doctrina et sollicitudine homini otioso quaesita dimittit et hoc ergo vanitas et magnum malum quid enim proderit homini de universo labore suo et adflictione
Abbreviated transcription (Latin):
ter & didicit. Dediq cor meum ut scirẽ
prudentiam atq doctrinam: erro¬
resq & stulticiam
t agnoui quod in his quoq
esset labor & afflictio sp̃c: eo
quod in multa sapientia
multa sit indignatio. & qui addit sci

Expanded text:
ter, et didicit. Dedique cor meum, ut scirem ter, et didicit. Dedique cor meum, ut scirem prudentiam, atque doctrinam, erroresque et stultitiam; Et agnovi quod in his quoque esset labor, et afflictio spiritus. quod in multa sapientia, multa sit indignatio: et qui addit s