comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ph̃a dicitur hodie olim appellabatur uidens:
unde prophetie que ab ip̃is prophetis udebã¬
tur uisiones dicuntur: unde ẽ iuisio ẏsaie:
uisio amos: et ceterorum: Et quia ista intel¬
lectualis ẽ: idcirro utiꝙ subtilior aliis habe¬
tur: hoc genere uisionis. Locutus ẽ et iohes.
dininitus sibi inmente tanta ostensa sacra¬
menta Facta ẽ autem hec ip̃a reuelatio ꝑ
angelum: sed ip̃e angelus figuram xp̃i tenu¬
it qui loquebatur ꝑ illum. sicut et ille qui o¬
lim moysi loquebatur: unde idem moyses ali¬
quando dicit deum ad se locutum fuisse: ali

Expanded text:
ropheta dicitur hodie, olim appellabatur videns. ropheta dicitur hodie, olim appellabatur videns. Unde prophetiae quae ab ipsis prophetis videbantur, visiones dicuntur; unde est: Visio Isaiae, Visio Amos et caeterorum. Et quia ista intellectualis est, idcirco utique subtilior aliis habetur. Hoc genere visionis locutus est Joannes, divinitus sibi dum in mente tanta ostensa sunt sacramenta. Facta est autem haec ipsa revelatio per angelum, sed ipse angelus figuram Christi tenuit, qui loquebatur per illum, sicut et ille qui olim Moysi loquebatur. Unde idem Moyses aliquando dicit Deum ad se locutum fuisse, ali
Abbreviated transcription (Latin):
sed similitudines rerum corporalium intuien¬
tes futura ibi presagant misteria: quocd ge-¬
nus uisiones commune ẽ iustis et reprobis:
sicut nabuchodonosor uidit lapidem preci¬
sum de monte sine manibz: et sicut pharao
septem boues crassas septemq spicas plenas
et cetera: s utq quod uiderat nõ intellexit. nͥ
et illi damel. et isti ioseph misterium uisio¬
nis reuelasset: Nec mirum si reprobi inhis ob¬
scuritatib solunione indigeant: cum etiam
dauie non intelligens quid significarent
quatuor uenti qui pugnabant in mari mag¬
no. accesserit ad unum de adsintib. et que¬
sient ab eo de his omnib: Tertium genus
litudines: sed ip̃a ueritas in mente manifesta.¬
tur uidentib: quod proprie electorum ẽ: Ta¬
limodo locuti sunt propħe: quia ea que dice¬
bant udebant idẽ intelligebant: unde et ui¬
dentes appellabantur: uixta quod in libro re-¬
gum historia manifestat dicens. qui enim ꝓ¬

Expanded text:
sed similitudines rerum corporalium intuensed similitudines rerum corporalium intuentes, futura ibi praesagant mysteria. Quod genus visionis commune est justis et reprobis, sicut Nabuchodonosor vidit lapidem praecisum de monte sine manibus, et sicut Pharao septem boves crassos septemque spicas plenas, et caetera. Sed uterque quod viderat, non intellexit, nisi et illi Daniel, et isti Joseph mysterium visionis revelasset. Nec mirum si reprobi in his obscuritatibus solutione indigeant, cum etiam Daniel non intelligens quid significarent quatuor venti qui pugnabant in mari magno, accesserit ad unum de astantibus, et quaesierit ab eo de his omnibus. Tertium genus , neque per similitudines, sed ipsa veritas in mente manifestatur videntibus, quod proprie electorum est. Tali modo locuti sunt prophetae, quia ea quae dicebant, videbant et intelligebant. Unde et videntes appellabantur, juxta quod libri Regum historia manifestat, dicens: Qui enim p
Abbreviated transcription (Latin):
a ẽ inter seruum et dominum. int̾ legem ⁊
cuangelium. inter deum᷑ hominẽ. quia qͦd
ili alonge cernebant uenturum. hoc iste ĩa¬
i ex maxima parte factum. et in presenti fa¬
cendum ostenclit: Nam sicut beatus ioh̃es
laptista idcirco maior habetur omnib pro¬
phetis. quia qũe illi predixerunt. iste digi
bas autem reuelatione nichil historicum est
litapiendum: quod̃ ip̃a ũba si subtilit̾ inspi¬
ciuntur docere probantur: Neq enim hoe
fien potest. ut pauca emultis clicamus. quod
uident ueraciter equos inuisione: qͦrum ascẽ¬
sores haberent loricas igneas. et iacinctinas
et sulphureas: Tna namq genera tusionũ
pr̃es nũ intelligenda dixerunt: primũ secli¬
cet corporale. sicut uidemus ꝑ oculos corꝑis
celum. terr̃ã. solem. et luam. ceteraꝙ huius¬
modi: secundum sp̃uale quod fit ĩ egnimate
id ẽ in excessu mentis. sine ugilantib. siue
dormientib uiris: quando non res corporales

Expanded text:
a est inter servum et dominum, inter legem et a est inter servum et dominum, inter legem et Evangelium, inter Deum et hominem: quia quod illi cernebant a longe venturum, hoc iste jam ex parte maxima factum et in praesenti faciendum ostendit. Nam sicut beatus Joannes Baptista idcirco major habetur omnibus prophetis, quia quem illi praedixerunt, iste digithac autem revelatione nihil historicum est accipiendum, quod ipsa verba, si subtiliter inspiciuntur, docere probantur. Neque enim hoc fieri potest, ut pauca e multis dicamus, quod viderit veraciter equos in visione, quorum ascensores haberent loricas igneas et hyacinthinas et sulphureas. Tria namque genera visionum patres nostri intelligenda dixerunt: primum scilicet corporale, sicut videmus per oculos corporis coelum et terram, solem et lunam, caeteraque hujusmodi. Secundum spiritale, quod fit in exstasi, id est in excessu mentis, sive vigilantibus, sive dormientibus viris, quando non res corporales,
Abbreviated transcription (Latin):
Egimus in ecclesiastiea hi¬
storia beatum iohannem a
domitiano impiissimo ce¬
sarum in pachinos insula
rligatum exilio deportatum. metallo dã¬
pnatum. obinsuperabilem euangelii predi¬
citionem: ut ibi forsitan secaret marmo¬
in. uel terram focleret: aut his similib pre¬
ceptis deseruiret imperialib. sicut legimuᷤˢ
factum in passionib sc̃orum martyrum:
uo quantomagis putabatur uincire custo¬
dia humana tantomagis metis humani¬
tatis transcendens. meruit uidere cc lestia.
et cui certa negabantur spatia terratum ex¬
cedere. secreta sunt concessa penitrare celesti¬
a: et quantomagis destitutus ẽ humano so¬
latio tanto ea affuit diuinum: ibiq meru¬
it iudere hauc prophetiam destatu presen¬
tis et future ecͣce: que inter reluiquos no¬
i testamenti libros prophetia nominatur.
sicut insequentib dicitum. Beatus qui le-¬
git uerba prophetie huiꝰ. Sed distantia ẽ
inter hanc prophetiam et eã que reuelata
c̃ante aduentum domini. quanta distanti¬

Expanded text:
stica historia beatum Joannem a Domitiano impiissimo Caesare in Pathmos insulam relegatum, exsilio deportatum, metallo damnatum ob insuperabilem Evangelii praedicationem, ut ibi forsitan secreta marmorum, vel terram foderet, aut his similibus praeceptis deserviret imperialibus, sicut legimus factum in passionibus sanctorum martyrum. Ubi quanto magis putabatur vinciri custodia humana, tanto magis metas humanitatis transcendens, meruit videre coelestia. Et cui certa negabantur spatia terrarum excedere, secreta sunt concessa penetrare coelestia. Et quanto magis destitutus est humano solatio, tanto ei adfuit divinum. Ibique meruit videre hanc prophetiam de statu praesentis et futurae Ecclesiae, quae inter reliquos Novi Testamenti libros prophetia nominatur, sicut in sequentibus dicitur: Beatus qui legit verba prophetiae hujus. Sed tanta distantia est inter hanc prophetiam et eam quae revelata est ante adventum Domini, quanta distanti
Abbreviated transcription (Latin):
inui cẽ pedes nr̃os lauemꝰ. Nr̃m ẽ donan¬
te ip̃o ministeriũ caritatis ⁊ humili¬
tatis adhibere. illiꝰ ẽ exaudire: ac nos
dimittimꝰ. hoc est in t̾ra soluimꝰ. solua¬
t᷑ in celo.

Expanded text:
invicem pedes nostros lavemus. Nostrum est, donante ipso, ministerium charitatis et humilitatis adhibere: illius est exaudire, ac nos dimittimus, hoc est in terra solvimus, solvatur in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
ro st̃ quib dicit᷑ in ymno beatoꝵ tri¬
um uiroꝵ. Bñdicite sc̃i ⁊ humiles cor¬
de dño. Multo aũ ẽ meliꝰ ⁊ sine cont̾¬
uersia ueriꝰ. ut etiam manib fiat. nec
inerat confirmat᷑ ipsiꝰ humilitatis
affectꝰ. S excepto isto morali intellec.¬
tu. ita nõs huiꝰ dñici facti altitudinẽ
cõmendasse meminimꝰ. qd̃ lauando
pedes iam lotoꝵ atq mundoꝵ disci¬
płoꝵ significauerit dñs ꝓpt̃ huma¬
nos quib in tia ũsam affectꝰ. qͣntũli¬
bet ꝓfecerimꝰ in app̃hensione iusticie.¬
sciamꝰ nos sine peccato ñ ẽc̃. qd̾ subinde
abluit int̾pellando ꝓ nob̾. Oramꝰ patrẽ
qͥ in celis ẽ ut debita nr̃a dimittat nob̃.
sicut ⁊ nos dimittimꝰ debitorib nr̃is.¬

Expanded text:
 trium virorum: Benedicite, sancti et humiles corde, Dominum . Multo autem melius, et sine controversia verius, ut etiam manibus faciat; nec inerat, confirmatur ipsius humilitatis affectus. Sed excepto isto mortali intellectu, ita nos hujus dominici facti altitudinem commendasse meminimus, quod lavando pedes jam lotorum atque mundatorum discipulorum significaverit Dominus propter humanos quibus in terra versamur affectus, quantumlibet profecerimus in apprehensione justitiae, nos sine peccato non esse, quos subinde abluit interpellando pro nobis, cum oramus Patrem qui in coelis est, ut debita nostra dimittat nobis, sicut et nos dimittim
Abbreviated transcription (Latin):
debetis ⁊ uos alt̾ alteriꝰ lauare pedes. Ex¬
emplũ enim dedi uob. ut quẽ admodũ
ego feci uob̃. ita ⁊ uos faciatis. Hoc ẽ.
beate petre qd̾ nesciebas: qͣndo fieri ñ
qͣndo ut sineres t̾ruit magist̾ tuus ⁊
dñs tuus lauans pedes tuos. Discimꝰ
fr̃s humilitatem ab excelso: faciamꝰ
inuicem humiles. qd̾ humilit̾ fecit¬
excelsꝰ. Magna ẽ hec cõmendatio hu¬
militatis. ⁊ faciunt hoc sibi inuicem
fr̃s etiam oꝑe ip̃o uisibili: cũ se inuicẽ¬

Expanded text:
vos alter alterius lavare pedes. Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vobis, et vos ita faciatis. » Hoc est, beate Petre, quod nesciebas, quando fieri non isit, quando ut sineres terruit te Magister tuus et Dominus tuus, lavans pedes tuos. Didicimus, fratres, humilitatem ab Excelso; faciamus inExcelsus. Magna est in hoc commendatio humilitatis. Et faciunt hoc sibi invicem fratres etiam in ipso opere visibili: et qui
Abbreviated transcription (Latin):
inis ũba laudant᷑. quia dixit. omĩs
amogantia odiosa ẽ. Tum illa inge¬
nuras eloq̃ntie multo molestissima:
uam idem i p̃e cum de sua eloq̃ntia lo¬
quret᷑. dicerẽ inquit ꝑfectam. si ita
iudiarem. nec in ueritate crim̃ arro¬
giuntie ꝑtimescerem.Si g̾ille homo
els̃ntissimꝰ in ueritate arrogantiã
ñ tintet: qͦmodo arrogantiam ip̃a
ueritas timet.Dicat se dnĩm qͥ dñs ẽ:
dicat uerum: qui ueritas ẽ. ñ discã¬

Expanded text:
toris verba laudantur, quia dixit, « Cum omnis toris verba laudantur, quia dixit, « Cum omnis arrogantia odiosa est, « tum illa ingenii et eloquentiae multo molestissima » : et tamen idem ipse cum de sua eloquentia loqueretur, « Dicerem, inquit, perfectam, si ita judicarem; nec in veritate crimen arrogantiae pertimescerem » . Si igitur ille homo eloquentissimus in veritate arrogantiam non timeret, quomodo arrogantiam ipsa veritas timet? Dicat se Dominum qui Dominus est, dicat verum qui veritas est; ne non disca
Abbreviated transcription (Latin):
cti qm̃ ꝓmiserat scientiam dicens. li
es postea qͥd sit qd̃ fecit docere. nẽ in¬
cipit. uos inquit uocatis me magilꝰ¬
qͥa uerũ dicitis: sum qͥppe qd̃ diciłꝰ
Homini p̃ceptũ ẽ. ñ te laudet os tuũ
s laudet te os ꝓximi tui. Pieulosue
ẽ enim sibi placere. cui cauendũe
cumq se laudet ñ se extollit exol
nec potest rette dici arrogans ded
b namq expedit eum nosse. ñ ill
nec eũ qͥsq cognoseit. si ñ se indli
ip̃e qui nouit. Si gͦ ñ se laudand
si arrogantiã uitare uoluerit ls
sapientiam denegabit: ⁊ magistrũ qͥ dẽ
qd se ẽẽ dicit nemo rephenderet:etiam
tia ꝓfitet᷑. ut ꝓfessores uocent᷑. Qd̾ uero
dñm ⁊ ip̃e se dicit discipłoꝵ suoꝵ cũ
int illi etiam scd̾m seculũ ingenii qͥs
srat in hoĩe. S d̾s loquit᷑. nulla ẽ ela¬
to tante celsitudinis. nullum menda¬
tiũ ueritatis. nob̃ subiacere illi utile ẽ
ullitudini. nob̃ seruire utile ẽ ⁊ uerita¬
nob̃ bñficiũ. Cuiꝰdam secularis auc¬

Expanded text:
cti quoniam promiserat scientiam dicens, Scies autem postea; quid sit quod fecit, docere nunc incipit. 3. Vos, inquit, vocatis me, Magium quippe quod dicitis. Homini praeceptum est, Non te laudet os tuum, sed laudet te os proximi tui . Periculosum est enim sibi placere, cui cavendum est cumque se laudet, non se extollit excelsus: nec potest recte dici arrogans Deus. Nobis namque expedit eum nosse, non illi: nec eum quisque cognoscit, si non se indicet ipse qui novit. Si ergo non se laudando quasi arrogantiam vitare voluerit, nobis sapientiam denegabit. Et magistrum quidem quod se esse dicit, nemo reprehenderet, etiam tia profitentur, ut professores vocentur. Quod vero dominum et ipse se dicit discipulorum suorum, cum sint illi etiam secundum saeculum ingenui, quis ferat in homine? Sed Deus loquitur. Nulla est hic elatio tantae celsitudinis, nullum mendacium veritatis: nobis subjacere illi utile est celsitudini, nobis servire utile est veritanobis beneficium. Cujusdam saecularis auc
Abbreviated transcription (Latin):
citis. sum ⁊ enĩ Ideo bñdicitis: qͥa sum
Nam si ñ eẽm: qd̃ dicitis maleliceret̃
etiam si me laudaretis. Quiom̃ gͦ nega¬
ret ueritas. qd̾ dicunt discipłi uerita¬
tis. Quomͦ qd̾ dicunt qui didicerunt.
negaret ⁊ ip̃a unde didicer̃t: Quomodo
fons negat. qd̾ bibens p̃dicat: Quomͦ
lux occultat. qd̾ uidens indicat: Si gͦ¬

Expanded text:
citis; sum etenim. Ideo bene dicitis, quia sum: nam si non essem quod dicitis, male diceretis, etiamsi me laudaretis. Quomodo ergo negaret veritas, quod dicunt discipuli veritatis? quomodo quod dicunt qui didicerunt, negaret ipsa unde didicerunt? Quomodo fons negat quod bibens praedicat? quomodo lux occultat quod videns indicat? 4.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uos alt̾ alteriꝰ lauare pedes. Exemplũ
enim dedi uob̾. ut quẽ admodũ ego fe¬
poterit contagione mundare: Immo
uͦ id etiam nos ẽẽ ãmonitos in huiꝰ do¬
minici oꝑis altitudine nouerimꝰ: ut
confessi inuicem delicta nr̃a oremꝰ ꝓ
nob̾. sicut ⁊ xp̃c int̾pellat ꝓ nob̃. Audi¬
amꝰ apłm iacobum hoc ip̃m euidentis¬
sime p̃cipientẽ ac dicentẽ. Confitemi¬
ni inuicẽ delicta ur̃a. ⁊ orate ꝓ uob̃ qͥa
⁊ ad hoc dñs nob̃ dedit exemplũ. Si e¬
nu ille qui ullum peccatũ nec ha¬
bet nec habuit. nec habebit orat ꝓ pec¬
catis nf̃is: qͣntomagis nos inuicem
ꝓ nr̃is orare debemꝰ: Et si dimittit nob
ille cui ñ babemꝰ qd̃ dimittimꝰ. qͣntomia¬
gis dimittere debemꝰ inuicem nos qui
sine peccato hic uiuere ñ ualemꝰ: Q d
enim uidet᷑ in hac altitudine sacram̃ti
dñs significare cum dicit. exemplũ
cĩ dedi uob. ut quẽ admodũ egofeci
uob̾. ita ⁊ uos faciatis. nisi qd̃ aptissi¬

Expanded text:
vos alter alterius lavare pedes. Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego vopoterit contagione mundare? Imo vero id etiam nos esse admonitos in hujus dominici operis altitudine noverimus, ut confessi invicem delicta nostra oremus pro nobis, sicut et Christus interpellat pro nobis . Audiamus Apostolum Jacobum hoc ipsum evidentissime praecipientem et dicentem, Confitemini invicem delicta vestra, et orate pro vobis . Quia et ad hoc Dominus nobis dedit exemplum. Si enim ille qui ullum peccatum nec habet, nec habuit, nec habebit, orat pro peccatis nostris; quanto magis nos invicem pro nostris orare debemus? Et si dimittit nobis ille cui non habemus quod dimittamus; quanto magis dimittere nobis debemus invicem, qui sine peccato hic vivere non valemus? Quid enim videtur in hac altitudine sacramenti Dominus significare, cum dicit, « Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vobis; ita et vos faciatis; » nisi quod apertissi
Abbreviated transcription (Latin):
ubi dñs lauans pedes discipulis su¬
is ait. qͥ lotꝰ ẽ semel. ñ babet necessita¬
tem nisi pedes lauare. s ẽ mund̾ todꝰ.
dilectioni ur̃e ut dñs donare dignat̾
exposuimꝰ: nc̃ qd̾ sequit᷑ uideam̃. Et u̾¬

Expanded text:
ubi Dominus lavans pedes discipulis suis, ait, Qui lotus est semel, non habet necessitatem nisi pedes lavare, sed est mundus totus , Dilectioni vestrae, ut Dominus donare dignatus est, exposuimus: nunc quod sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
pauescenti ⁊ dicenti si lauabis m̃ peds
in et̾nũ. responsum ẽ ei qd̃ ego facion
nescis modo: scies aũ post ea. Ecce ẽi sin
postea. Iam tempꝰ est ut dicat᷑. qd̾ pau¬
lo ante dilatum ẽ. NNemor itaq dñli
tam inopinati. tam mirabilis tame¬
pauescendi. ut nisi uehem̃ter ip̃e t̾il¬
set nullo m̃ sinendi. ut magist᷑ ñ can¬

Expanded text:
centi, et dicenti, Non lavabis mihi pedes in aeternum, responsum est ei, Quod ego facio, tu nescis modo, scies autem postea . Ecce est ipsum postea; jam tempus est ut dicatur quod paulo ante dilatum est. Memor itaque Dominacti sui tam inopinati, tam mirabilis, tam expavescendi, et nisi ipse vehementer terruisset, nullo modo sinendi, ut magister non tan
Abbreviated transcription (Latin):
lum ut eis pareant ⁊ diuitias non
amittant: Diuites quoq appellant᷑
peccatis: qui omne malum qd uolu¬
erint. implere. bibere poterunt: nec
in malo aliorum aucilio indigebt
fortes similiter in malo intelligimꝰ.
ad miscendam scilicet ebrietatem:
uel adfidem aliorum subuertendã
Serui peccato seruientes sunt: quia
qui facit pectatum. seruus est pecca¬
ti: Liberi a uisticia. id est alieni a ui¬
stitia: unde paulus. cum serui esse¬
tis peccati. liberi fuistis iuistitie: Isti
omnes imminente futuro iudicio.
current ad auxilium demonum:
cum desperati ad scõrum quẽ libet
non p̾sument accedere. dicentes. Cadi¬
te suꝑ nos ⁊ abscondite nos ab ira se¬
dentis inthrono: id est modo liberate
nos. quia in uobis actenus confisi
los terre. ⁊ cet᷑a: Quatuor angli stan¬

Expanded text:
lum, ut eis parcant, et divitias non lum, ut eis parcant, et divitias non amittant. Divites quoque appellantur peccatis, qui omne malum quod voluerint implere, libere poterunt, nec in malo aliorum auxilio indigebunt. Fortes similiter in malo intelligimus ad miscendam scilicet ebrietatem, vel ad fidem aliorum subvertendam. Servi peccato servientes sunt, quia qui facit peccatum, servus est peccati. Liberi a justitia, id est alienia justitia; unde Paulus: Cum servi essetis peccati, liberi fuistis justitiae . Isti omnes imminente futuro judicio, cur rent ad auxilium daemonum, cum desperati ad sanctorum quemlibet non praesument accedere, dicentes: Cadite super nos, et abscondite nos ab ira sedentis in throno, id est modo liberate nos, quia in vobis hactenus confisi elos stantes super quatuor ang
Abbreviated transcription (Latin):
id est quis nr̃m sustinebit: in quo
⁊ uistis uix saluabit᷑: De hoc tempore
ꝓpħa dicit. dies ire dies illa ⁊ cefa: Pos¬
sumus ⁊ hec in contrariam partem
intelligere: montes enim sepe insacro
elo quio suꝑbos significant: unde est
illud ysaie. suꝑ montem caligo sum
leuate signum: in quib uerbis bal¬
thasar uoluit in telligi. infidelitats
⁊ impietatis nebula cooꝑtum: Insu¬
le autem appellant᷑. qui scl̃arium
negotiorum fluctib quatiuntur.
⁊ instabiles sunt: Isti tales mouebũ¬
tur abono ad malum: a fide ad infi¬
delitatem: ut cupiditatẽ suã possĩt
implere: qui etiam sub pacis tempo¬
re non solum extetorũ substantiã
p̃ripiunt. s etiam in morte ꝓpin.¬
quorũ gaudent. atq eorum bona ĩ
suos usus consitunt: Reges autem.
pͥncipes actribum. uicta qualita¬
tem graduum. om̃s repbos signifi¬
cant: maioris scilicet dignitatis ho¬
mines. mediocris. ⁊ minoris. quit¬
mentes amittere regna ⁊ honorem.
bunt ad eos: ac mouebuntur ad ma¬

Expanded text:
is nostrum sustinebit, in quo et justus vix salvabitur? De hoc tempore propheta dicit: Dies illa dies irae . Possumus et haec in contrariam partem intelligere. Montes enim saepe in sacro eloquio superbos significant, unde est illud Isaiae: Super montem caliginosum levate signum, in quibus verbis Balthasar voluit intelligi, infidelitatis et impietatis nebula coopertum. Insulae autem appellantur, qui saecularium negotiorum fluctibus quatiuntur, et instabiles sunt. Isti tales movebuntur a bono ad malum, a fide ad infidelitatem, ut cupiditatem suam possint implere. Qui etiam sub pacis tempore non solum exterorum substantiam praeripiunt, sed etiam in morte propinquorum gaudent, atque eorum bona in suos usus convertunt. Reges autem, principes, ac tribuni, juxta qualitatem graduum, omnes reprobos significant, majoris scilicet dignitatis homines, mediocres, et minores, qui timentes amittere regna et honorem, bunt ad eos et movebuntur ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
Recedet autem eccł̃ia in suis electis are-¬
ꝓbis. non abscessu corporis. s fide ⁊ ope¬
tis. Et omnis mons ⁊ insule de locis
sius mote sunt. ⁊ cet̾a ꝑ montes in hoc
loco debem̃ intelligere p̾cipnos sih.
inecłia constitutos: qui ceteris emmẽt
asocietate reꝓborum: audientes illã
ꝓpbete sicut supra dictum est. exte
de a poł meus. hoc est debabylo¬
ne que peccata significat.⁊ societatẽ
malorum: Insule quoꝙ. ecclias sigi¬
nificant: quia sicrit insule tundũ

Expanded text:
Recedet autem Ecclesia in suis electis a repRecedet autem Ecclesia in suis electis a reprobis, non abscessu corporis, sed fide et opetis. Et omnis mons et insulae de locis suis motae sunt. Per montes in hoc loco debemus intelligere praecipuos sanctos in Ecclesia constitutos, qui caeteris eminent, societate reproborum, audientes illud prophetae, sicut supra dictum est: Exite de illa populus meus. Hoc est de Babylone, quae peccata significat, et societatem malorum: insulae quoque Ecclesias significant, quia s
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. concussi uento. id est extrema ꝑse¬
cutione. decident in terram: hocest m
terrenas delectationes: Qui uentus
bene magnus dicitur: quia ut supra
dictum est ꝑsecutio illa omnes nim
di partes occupabit. Et celum recessit
sicut liber in uolutus. ⁊ cet̾a Qd̾ est
celũ hoc est ⁊ liber: id est sca eccł̃ia: qͥa
dum diñ habet habitatorem. habet
quoq ⁊ d̃i legem scriptam non intabu¬
lis lapideis. s intabulis cordis carnali¬
b: Intuendum autem. qd̾ ipsa eccle¬
sia sicut liber inuolutus recessisse dici¬
tur: in libro enim in uoluto quid inte¬
rius contineat᷑ non uidetur: nisi ab il¬
lis quib uoluntarie apperitur: Siem
mirũ scĩ illius temporis ⁊ suis se ma¬
nifestabunt. ⁊ extraneis se celabunt: si¬
cut legimꝰ factum in passionib scõꝵ
martyrii:cuuis uidelicet menbra io¬
hannes alloquitur dicens. nolite om̃i
sp̾ui credere. s ꝓbate sp̃c si ex deo sunt:

Expanded text:
sunt, concussi vento, id est extrema persesunt, concussi vento, id est extrema persecutione decident in terram, hoc est in terrenas delectationes. Qui ventus bene magnus dicitur, quia, ut supra dictum est, persecutio illa etiam electos occupabit. Et coelum recessit sicut liber involutus. Quod est coelum, hoc est et liber, id est sancta Ecclesia, quia dum Deum habet habitatorem, habet quoque et Dei legem scriptam, non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalis. Intuendum autem quod ipsa Ecclesia sicut liber involutus recessisse dicitur. In libro enim involuto quid interius contineatur, non videtur, nisi ab illis quibus voluntarie aperitur. Sic nimirum sancti illius temporis et suis se manifestabunt, et extraneis se celabunt, sicut legimus in passionibus sanctorum martyrum. Cujus videlicet membra Joannes alloquitur, dicens: Nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Deo sunt .
Abbreviated transcription (Latin):
Et stelle celi ceciderunt suꝑ terram ⁊ ce¬
tera Celum est sc̃a eccl̃ia: de qua dñs
dicit. celum mͥ sedes est:⁊ salomon.
anima iusti. secles est sapientie. Stel¬
le ergo celi sunt sc̃i: qui intenebris isti¬
us uite. lucent. ueluti stelle infirma¬
mento: qui tunc utiq de celo cadent.
quando sub illa ꝑsecutione ualidissi¬
ma a fide recedent. qui prius fide recta
⁊ oꝑib iustis uidebant᷑ lucere Inter¬
ram cadent: quia terrenis delectatio¬
nib inherebunt: ⁊ ex ipso amore ter¬
reno ad manitais rue nt. Unle subdi¬
fur sicut ficus mugtit grossos suos cũ
a uento magno mouetur: Licet fieus
in euangłio synagogam significet spe¬
cialiter: hic omnẽ eccliam significat:
de qua tunc cadent qui infractuosi
Fuerint ⁊ bonis oꝑib uacui: Grossos
enim fici. appellat fructus primi tem¬
poris: qui antequã ueniant ad matu¬
ritatẽ. uento concussi int̾ram caclans.
Ita ⁊ illi qui necdum ꝑuenerunt ad
maruritatem bonoꝵ operum ⁊ uacui

Expanded text:
li ceciderunt super terram. Coelum est sancta Ecclesia, de qua Dominus dicit: Coelum mihi sedes est , et Salomon : Anima justi sedes sapientiae. Stellae ergo coeli sancti sunt, qui in tenebris istius vitae lucent, veluti in firmamento stellae. Qui tunc utique de coelo cadent, quando sub illa persecutione validissima, fide recedunt, qui prius fide recta et operibus justis videbantur lucere. In terram cadent, quia terrenis delectationibus inhaerebunt, et ex ipso amore terreno ad iniquitatem ruent. Unde subditur: Sicut ficus mittit grossos suos cum a vento movetur. Licet ficus in Evangelio synagogam significet, specialiter hic omnem Ecclesiam significat, de qua tunc cadent qui infructuosi fuerant et a bonis operibus vacui. Grossus enim fici appellatur fructus primi temporis, qui antequam veniant ad maturitatem, vento concussi cadent in terram, ita et illi qui necdum pervenerunt ad maturitatem bonorum operum, et vacui
Abbreviated transcription (Latin):
fier itaq tunc sol tanquam saccus ci¬
luti peccatores ⁊ rei int̾ficient᷑ a mi¬
nistris antichristi:. Aliter. sol ipsos sig¬
nificat p̾dicatores. quib dñs dicit. uos
estis lux mundi: qui utiq tunc fient
tunquã saccus cilicinus: quia celabt̃
toram impiis quicquid habent lumi-¬
nis ⁊ uirtutis In illis quoq obscurabi¬
tur sol: qui timore concussi. aut blan¬
ditũs deliniti. negabunt xp̃m. ⁊ ad te¬
nebras erroris deuoluent᷑. Et luna to¬
ta facta est sicut sanguis: Luna eccle¬
siam significat: que tunc tota fiet si¬
cut sanguis: quia non in uno loco s
in omnib mundi partib ꝑsecutio
antichristi contra eccliam grassabit᷑.

Expanded text:
Fiet itaque tunc sol tanquam saccus ciFiet itaque tunc sol tanquam saccus ciluti peccatores et rei interficientur a ministris Antichristi. Aliter: sol ipsos significat praedicatores, quibus Dominus dicit: Vos estis lux mundi . Qui utique tunc fient tanquam saccus cilicinus, quia celabunt coram impiis quidquid habebunt luminis et virtutis. In illis quoque obscurabitur sol, qui timore concussi, aut blanditiis deliniti, negabunt Christum, et ad tenebras erroris devolventur. Et luna tota facta est sicut sanguis. Luna Ecclesiam significat, quae tunc tota fiet sicut sanguis, quia non in uno loco, sed in omnibus mundi partibus persecutio Antichristi contra Ecclesiam grassabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
refectio quidem ur̃a parata est. s expec¬
tate fratres ur̃os. ut cum inunũ posi¬
ti fueritis. omnes in cõmune comeda¬
tis. ⁊ epulemini gaudentes: Qui int̾¬
ficiencdi sunt sicut ⁊ illi: uel aꝑto sci¬
licet martyrio. uel occulto Et cũ ape¬
ruiss sigillum sextũ: terremotũ factꝰ
est magnuis ⁊ cefa: Quid hocloco ꝑter¬
remotum debemꝰ intelligere: nisi uali¬
dam ꝑsetutionẽ. que futura est tem¬
porib antichristi: Unde bene nons.
simplicit᷑ dicit terremotus factus est
s cum acdilitam̃to. terremotus factus
est magnus: quia sicut cdñs dicit ta¬
lis erit tunc tribulatio. qualis non
fuit neq fiet ex quo homines esse cepe¬
runt. Et sol factus est iger. tanqrã
sactus cilicinis Cilicio. peccatores
homines ⁊ rei indiuntur: sol autẽ
xpͣm signifitat. de quo scriptum est¬
uobis timentib nomen meũ orietur
sol iusticie: de quo etiam impii dictu¬

Expanded text:
Refectio quidem vestra parata est, sed exspecRefectio quidem vestra parata est, sed exspectate fratres vestros, ut cum in unum positi fueritis, omnes in commune comedatis, et epulemini gaudentes. Qui interficiendi sunt sicut et illi. Vel aperto scilicet martyrio, vel occulto. Et vidi cum aperuisset sigillum sextum, terraemotus factus est magnus. Quid hoc loco per terraemotum debemus intelligere nisi validissimam persecutionem quae futura est temporibus Antichristi? Unde bene non simpliciter dixit, terraemotus factus est, sed cum additamento, terraemotus factus est magnus, quia sicut Dominus dicit, talis erit tunc tribulatio, qualis non fuit, neque fiet ex quo homines esse coepea. Et sol factus est niger sicut saccus cilicinus. Cilicio peccatores homines et rei induuntur. Sol autem Christum significat, de quo scriptum estVobis timentibus nomen meum orietur sol iustitiae
Abbreviated transcription (Latin):
celem baptisii: p̃mium marg̃rii: mer¬
cedẽ eternoꝵ operum. ⁊ gaudiũ celestis
patrie: Habent gͦ ante resurrectionẽ
sũ singulas stolas: quia insola ani
ma eternis adhuc beatinidinib ꝑfru¬
ũf ᷑ postea autẽ accepturri sũt bi¬
nas. quando receptis corporib inmuta¬
biles erunt in anima ⁊ in corruptibiles
incorpore: De hoc ysaias. interra sua
duplicia possidebunt Et dictum ẽ illis
ut requiescerent tempꝰ adhuc moditũ:
donec impleat᷑ numerus conseruorũ
⁊ fratrũ coꝵ. Dictio ista inspiratio est
diuina qua m̃tib illoꝵ desiderantib
diem iudicii immittit᷑ uirtus patien¬
tie ut parienter ferant omnia. expectã¬
tes numerum illorum qui similit̾
int̾ficiendi sunt ꝓ xp̃o. cum eis post¬
modum regnaturi. ut si coͣnsiderãt
recipere sua corpora. gaudeant ex nu¬
mero colligendorum frũm: Tali modo
pater familias. habens multos filios.
singulisq deagro reuertentib ⁊ rogã¬
tib ut cibum sibi tribuat. respondet.

Expanded text:
m martyrii, mercedem aeternorum, et gaudium coelestis patriae. Habent ergo ante resurrectionem sancti singulas stolas; quia in sola anima adhuc aeternis beatitudinibus perfruuntur: postea autem accepturi sunt binas, quando receptis corporibus immutabiles erunt in anima, et incorruptibiles in corpore. De hoc Isaias, In terra sua duplicia possidebunt . 3. Quomodo Deusut requiescerent tempus adhuc modicum, donec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum. Dictio ista inspiratio est divina, qua mentibus illorum desiderantibus diem judicii immittitur virtus patientiae, ut patienter ferant omnia, exspectantes numerum illorum qui similiter interficiendi sunt pro Christo, cum eis postmodum regnaturi, ut qui desiderant recipere sua corpora, gaudeant ex numero colligendorum fratrum. Tali modo paterfamilias habens multos filios, singulisque de agro revertentibus et rogantibus ut cibum sibi tribuat, respondet:
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor angłi. hoc sunt ⁊ quatuor
uenti id est quatuor demones princi¬
palitatem suꝑ quatuor regna tenen¬
tes.: unde indamhelis uolumine le¬
in mari magno ⁊ quatuor bestie con¬
tuor uentos id est se ipsos in menbrs s¬
is. Quia enim diabolus ⁊ omnes inia
unum corpꝰ sunt: ꝓfecto ⁊ inangłis ⁊ in
uentis ipse intelligitur: Ipsi angli tene¬
bant quatuor uentos terre neflarerit
suꝑ terram ⁊ cetera Quia quatuor de¬
mones singlis regnis prelati tenebane
omne subrectum ppłm. ut nullus fa¬
tum alieniis religionis auderet contira
eos emittere. aut mutare contra illos.
⁊ u̾bum ueritatis efflagitare aduersus
idola. ut diceret. non sunt dii qui ho¬
minũ manib efficiunt᷑. s sunt sumi¬
lachra ad nichil utilia: In terra auten
diũsitas ꝓuintiarũ: in mari uero. in¬
numero sitas designatur in sularum:ꝰ
ꝑarbores quoq intelliguntur homine
singłi: quia ab uniuersitate. redit ad
specialitatem: qm̃ ipsi demones. om̃s

Expanded text:
quatuor angeli, hoc sunt et quatuor venti, id est quatuor daemones, principalitatem super quatuor regna tenentes. Unde in Danielis volumine lein mari magno, et quotuor bestiae contuor ventos, id est seipsos in suis membris. Quia enim diabolus et omnes iniqui unum corpus sunt, profecto et in angelis et in ventis ipse intelligitur. Ipsi angeli tenebant quatuor ventos terrae, ne flarent super terram, quia quatuor daemones singulis regnis praelati, ita tenebant omnem subjectum populum ut nullus alicujus flatum regionis auderet contra eos emittere, aut mutire contra illos, et verbum veritatis efflare adversus idola, ut diceret: Non sunt dii, qui hominum manu efficiuntur, sed sunt simulacra ad nihilum uti lia. In terra autem diversitas provinciarum, in mari vero innumerositas designatur insularum. Per arbores quoque intelliguntur homines singuli, quia ab universitate redit ad specialitatem, quia ipsi daemones omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ab ⁊ calumpniantib uos: s sciendũ
quia illi scĩ iam in conspectu sui crea¬
oris consistentes. uident uoluntatem
sinunt: Petunt autem uindictam de
imicis. duob modis. ⁊ hoc causa ca¬
lilatis: ut scilicet qui ad uitam eter¬
nam sunt p̃destinati conuertantur
amalo ad bonum: qui uero p̃sciente
des lampnandi sunt. moriant᷑ ⁊ pec¬
tare desistant. ut ꝑhoc minorem penã¬
in inferno habeant: ubi unusquisq
scd̃m qualitatem operum. sustinebit
magnitudinẽ penarĩ. qd̾ petere uriq
taritatis est ⁊ misccłie: Non autem pu¬
tanduĩ est qd̾ illi corporo modo uocem
emntant sicuti nos qui aeriũ flatũ
infollo uentris trahimus ꝑ organĩ
gutturis: s uox illorum. desiderium
Et ipsorum: ⁊ tanto magis quisq illo¬
rum clamat. quanto magis desiderio
flagrat. De hoc psalmita ad dñm. desi¬
derium cordis eorũ. audiuit aurisiua
petunt autẽ dereꝓbis uindictam: qͥa
optant uenire diem extremi iudicii.

Expanded text:
Sed sciendum quia illi sancti jam in conspectu Creatoris sui consistentes vident voluntatem sitiunt. Petunt autem vindictam de inimicis duobus modis, et hoc causa charitatis: ut scilicet qui ad vitam aeternam praedestinati sunt, convertantur a malo ad bonum; qui vero, praesciente Deo, damnandi sunt, moriantur, et peccare desistant; ut in inferno habeant, ubi unusquisque secundum qualitatem operum sustinebit magnitudinem poenarum. Quod petere utique charitatis est et misericordiae. Non autem putandum est, quod illi corporeo modo vocem emittant, sicut nos qui aereum flatum in follem ventris trahimus per organum gutturis, sed vox illorum desiderium est ipsorum. Et tanto magis quisque illorum clamat, quanto magis desiderio flagrat. De hoc Psalmista ad Dominum: Desiderium cordis eorum audivit auris tua . Petunt autem de reprobis vindictam, quia optant venire diem extremi judicii,
Abbreviated transcription (Latin):
buni ⁊ cefã: Reges sunt qui corpora
sua bene regere nouerunt: ne scilicet
uitiis insolescant: nepenuriis suc¬
tumbant: Principes autem sunt mi¬
noris dignitatis sc̃i: qui non omnib
ut reges. s tamen quib cdam ꝓconces¬
sis uirtutib resistunt: Tribuni uero
qui adhuc minoris potestatis ⁊ ipsi
in quantum p̾ualent contra uitia
carnis dimicant: diuites quoq non
opib s bonis oꝑib uotant᷑: unde
nis: fortes. non corporis uirtute. sed
amimi: seruus. coniugio obligatus.
liber quoq aconuigio ⁊ apeccauis ab¬
solutus: Isti om̃s ultima ꝑsecritione
dep̃hensi. fugient ⁊ abscondent se in
hominũ ⁊ angłoriĩ expetent: Ad hos
montes. noiussima ꝑietũtione com̃¬
p̾hensos. hortatur fugere dommꝰ in
euangłio dicens. tunc qui in iudea
sunt fugrant ad montes: Et dicunt
montib ⁊ petris. id est angłis ⁊ homini¬
b scĩs: qui recte montes appellantur.
quia terrena despiciunt. ⁊ celestia con-¬
templant᷑: recte petre. quia axp̃o qui

Expanded text:
s montium. Reges sunt, qui corpora sua bene regere noverunt, ne scilicet vitiis insolescant, ne penuriis succumbant. Principes autem sunt minoris dignitatis sancti, qui non omnibus ut reges, sed tamen quibusdam pro concessis virtutibus resistunt. Tribuni vero, qui adhuc minoris potestatis quam principes, et ipsi inquantum praevalent, contra vitia carnis dimicant. Divites quoque non opibus, sed bonis operibus vocantur; unde ribus, fortes, non corporis virtute, sed animi. Servus, qui conjugio obligatur. Liber quoque, a conjugio et a peccatis absolutus. Isti omnes ultima persecutione deprehensi, fugient, et abscondent se in hominum et angelorum expetent. Ad hos montes novissima persecutione comprehensos hortatur fugere Dominus in Evangelio, dicens: Tunc qui in Judaea sunt, fugiant ad montes . Et dicent montibus et petris, id est angelis et hominibus. Qui recte montes appellantur, quia terrena despiciunt, et coelestia contemplantur. Recte petrae, quia a Christo qui
Abbreviated transcription (Latin):
sicut martẏriatus est. petrus paulus
⁊ ceteri: alterum uero occultum. quͣ¬
do scĩ ab impiis. obꝓbria. irrisionesi
contumelias sustinent: De his dlnob
generib martyrii. dicit dñs filiisdebe¬
dei: potestis bibere calicem quem ego
bibiturꝰ sum: Et deinceps: calicem me¬
um bibetis: cũ unus illorum fuerit
de collatus: alter uero in pace uitam
finierit: ⁊ tamen non sine martyro
fuit: quia multa obpbria ⁊ aduersi¬
tates ꝓ xp̃o sustinuit: unde legimus
eum inactib apłoꝵ fiagellatum cũ
ceteris. quando ibant gaudentes a consõ¬
tu concilii. ⁊ cet᷑a Propt̃ uerbum deut
in pͥncipio erat ũbum: cui uer̃bo qͥa
habebant illud in corde testimoniũ
in corde ⁊ore. ostendebant testimonio
in opere. nolentes idola colere: ⁊ ꝓpt hoc
int̾ficiebantur. uł aꝑto martyrio uel
occulto. dum eos simulatores ⁊ hẏpocͥ¬
tas esse dicebant. Et clamabant om̃s
qui aꝑtum siue occultũ martyrui

Expanded text:
sicut martyrizatus est Petrus, Paulus sicut martyrizatus est Petrus, Paulus et caeteri. Alterum vero occultum, quando sancti ab impiis opprobria et irrisiones et contumelias sustinent. De his duobus generibus martyrii dicit Dominus filiis Zebedaei, Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? et deinceps, Calicem meum bibetis, cum unus illorum fuerit decollatus, alter in pace vitam finierit, et tamen non sine martyrio fuerit, quia multa opprobria et adversitates pro Christo sustinuit. Unde legimus eum in Actibus apostolorum flagellatum cum caeteris, quando ibant gaudentes a conspectu concilii, et propter verbum Dei, In principio erat Verbum . Cui verbo, quia habebant illud in corde, testimonia in corde et ore, ostendebant testimonium in opere, nolentes idola colere, et propter hoc interficiebantur vel aperto martyrio, vel occulto, dum eos simulatores et hypocritas esse dicebant. Et clamabant omnes qui apertum sive occultum martyrium
Abbreviated transcription (Latin):
ad eam glam ad quã uenturi sunt.
quando erunt similes angłis dei:
Diuisum est quippe adhuc desideri¬
um illorum: qm̃ expectant resurrec¬
tionẽ corporis sui: ut sicut cũ corpore
⁊ anima seruierunt xp̃o. ita cum cor¬
pore ⁊ anima remunerent᷑. quia re¬
uera sic est dignũ: ideoq quia nec¬
dum ad illam dignitatem ad quã
uenturi sunt ꝑuenerunt subse sũt.
quia post modum maiores futuri
sunt: cum autẽ uenerint ad tantã
głam. lam non erunt subse. s inse.
qd̾ tali exemplo cognosci potest. Po¬
namꝰ quemi libet in monasterio nu¬
tritũ ⁊ postea albatẽ consititum.
Quam diui talis sub priorib uunt
quasi subse est:cum autẽ fuent ab¬
bas electus. iam non est subse. s un
se. Tali modo tunciam amme fideli¬
um subse non erunt. quando ant¬
me simul cũ corporib. immortalita¬
te gaudebunt:. Anime octisorũ dicũ¬
tur: id ẽ amime mortuorũ. Duo qͥꝑ
unum scilicet aꝑtum. qd̾ fit incorpe

Expanded text:
ad eam gloriam ad quam venturi sunt, ad eam gloriam ad quam venturi sunt, quando erunt similes angelis Dei. Divisum quippe est adhuc desiderium illorum, quoniam exspectant resurrectionem corporis sui. Et sicut cum corpore et anima servierunt Christo, ita cum corpore et anima remunerentur, quia revera sic est dignum. Ideoque, quia necdum ad illam dignitatem ad quam venturi sunt pervenerunt, sub se sunt, quia post modum majores futuri sunt. Cum autem venerint ad tantam gloriam, jam non erunt sub se, sed in se. Quod tali exemplo cognosci potest: Ponamus quemlibet in monasterio nutritum, et postea abbatem constitutum, quandiu talis sub prioribus vivit, quasi sub se est; cum autem abbas fuerit electus, jam non est sub se, sed in se. Tali modo tunc jam animae fidelium sub se non erunt, quando animae simul cum corporibus in immortalitate gaudebunt. Animae occisorum dicuntur animae martyrum. Duo quippe unum scilicet apertum, quod fit in corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
tare animas int̾fectorum. Iam enimi
duo non sunt altaria s unũ: quia
xit contunctus est corxor suo: Iose
est enim altare: ipse ⁊ sacerdos. ⁊ sacri¬
ficium: sacerdos. quia ꝑ illum mu¬
nera nr̃a deo patri dirigimus: unde
⁊ sacerdotes in singłis orationib seꝑ
dnm exaudiri optantes. sub no¬
mine ipsuis suas finuint orati¬
⁊ cefa: altare. quia ꝑsemet ipsum
obtulit deo patri in ara crucis: Non
ergo iam sunt duo altaria s unũ.
post quam uerus pontifex ingressus
est scã scõrum cum parte corporis sui:
⁊ sicut illi sunt iam cũ illo inre: ⁊ta
⁊ isti inspez Itaq ipse anime occisoꝵ
sunt altare: ⁊ tamen subtus altare
sunt: quia ꝑ omnia coequari capi¬
ti suo non possunt:quia ipse est ds.
illi homines: ille dñs. isti serur. ideo¬
q ⁊ altare sunt. capiti suo conunc̃¬
ti: ⁊ sub altare. quia non illi ꝑ om̃ia
coequantur: Aliter: Ipsi qui sunt
altare. subtus altare sunt. hoc est
subse: quia nondum ꝑuenerunt

Expanded text:
fectorum. Jam enim non duo sunt altaria, sed unum, quia Christus conjunctus est corpori suo. Ipse enim est altare, ipse sacerdos et sacrificium. Sacerdos quia per illum munera nostra Deo Patri dirigimus. Unde et sacerdotes in singulis orationibus se per Dominum exaudiri optantes, sub nomine ipsius suas finiunt orati tuum. Altare, quia semetipsum obtulit Deo Patri in ara crucis. Non ergo jam sunt duo altaria, sed unum, postquam verus pontifex ingressus est Sancta sanctorum cum parte corporis sui, et sicut illi jam cum illo sunt in re, ita et isti in spe. Itaque ipsae animae occisorum sunt altare, et tamen subtus altare sunt, quia per omnia coaequari capiti suo non possunt: quia ipse est Deus, illi homines: ille Dominus, isti servi. Ideoque et altare sunt capiti suo conjuncti: et sub altare, quia non illi per omnia coaequantur. Aliter: Ipsi qui sunt altare, subtus altare sunt, hoc est, sub se, quia nondum pervenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
um dõ sp̃c contribulatus Sciendum
uero. qd̾ altare illud aureum dequo
nunc agitur. prius quidem ante ar¬
cham erat: s uelum pendebat ante
inqua tantũ erant due tabule digno
d̃ĩ scripte: ꝑ quam airam xp̃c significa¬
tur: inquo sunt om̃s thesauri sapiẽ¬
tie ⁊ scientie: Post qitã uero uer̾ pon¬
tifec uenit. ⁊ uelum scidit. facta estar¬
da ⁊ altare unũ: quia scilicet capiro ⁊

Expanded text:
um Deo spiritus contribulatus . Sciendum um Deo spiritus contribulatus . Sciendum vero quod altare illud aureum, de quo nunc agitur, prius quidem ante arcam erat, sed velum pendebat ante in qua duae tantum erant tabulae digito Dei scriptae: per quam arcam Christus significatur, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae. Postquam vero verus pontifex venit, et velamen scidit, facta est arca et altare unum, quia scilicet caput et
Abbreviated transcription (Latin):
sulicet. ere cooꝑtum. sub diuo ubi sa¬
crificia cremabant᷑: aliud uero interiꝰ
ante uelum. in quo tantũ sanguis
ponebat᷑ ⁊ thimiama. ⁊ erat uestitũ
mi. Sisso auagm uels. archa que
erat intra scã scorum coniuncta est al¬
tari aureo: ut iam nulla est distantia
inter altare ⁊ archam. ꝑ hec duo alta¬
ria. duo significant᷑ ppłi. unus scilicet
ꝑ altare exferius. id est carnalis in uide¬
is. qui tantum modo ꝑlegis opera ⁊
sacrificia putant se saluari posse et
testam̃ti. qui non ꝑ legem arit opera
sacrificiorũ se putant posse saluari so¬
qm̃ sicut nr̃i doctores spũaliter legem
intellexerunt. ita faciebant ⁊ illi. ꝓpħe
scilicet ⁊ patͥarche. ⁊ ceteri: qd̃ indictis
dauid aꝑte ꝓbare possumus. qui ab
adulterio sciens se non posse purgari
ꝑlegis sacrificia. dicebat. si uoluisses
sacrificiũ dedissem utiq. holocaustis
non delectaberis: ideoq hoc fieri non
posse considerans. ad uingit. sacrifici¬

Expanded text:
scilicet aere coopertum sub divo, ubi sacrificia cremabantur: aliud vero interius ante velum, in quo tantum sanguis ponebatur et thymiama, et erat vestitum auro. Scisso autem velo, arca quae erat intra Sancta sanctorum, conjuncta est altari aureo, ut jam nulla esset distantia inter altare et arcam. Per haec duo altaria, duo significantur populi: unus scilicet per altare exterius, id est carnalis in Judaeis, qui tantummodo per legis opera et sacrificia putant se salvari posse et testamenti, qui non per legem aut opera sacrificiorum se putant salvari som sicut doctores spiritualiter legem intellexerunt, ita et faciebant illi prophetae scilicet, patriarchae, et caeteri, quod in dictis David aperte probare possumus, qui ab adulterio sciens se non posse purgari per legis sacrificia, dicebat: Si voluisses sacrificium, dedissem utique, holocaustis non delectaberis Ideoque hoc fieri non posse considerans, adjungit: Sacrifici
Abbreviated transcription (Latin):
quinq milia ⁊ deinceps multa milla.
iohannes autem. eccl̃iam sequentem:
Dicit gͦ angłs iohanni. uent ⁊ uide. qͥl
uidelicet eccłia primitua sua doctri¬
na ⁊ predicatione inuitat eccł̃iam se¬
quentem dicens. ueni adfidem sclidl
xp̃i. non gressib corꝑis. s fidei ⁊ mai¬
tis: ⁊ transiens a mystico legis ⁊ ꝓplꝰ¬

Expanded text:
quinque millia, et deinceps multa millia. quinque millia, et deinceps multa millia. Joannes autem Ecclesiam sequentem. Dicit ergo angelus Joanni: Veni et vide, quia videlicet Ecclesia primitiva sua doctrina et praedicatione invitat Ecclesiam sequentem, dicens: Veni ad fidem scilicet Christi, non gressibus corporis, sed fidei et mentis, et transiens a mystico legis et p
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem tuam ds̃ meus: quam ope¬
rationem. idem quoq filius suam esse
ostendit: cum in euangelio loquitur di¬
cens. meus cybus est ut faciam uolunta¬
tem eius qui misit me. id est patris. Le¬
terum ut breuiter dicamus. tunc agnus
septem sigilla nobis aperuit: quando
pro salute nr̃a sicut erat inscripturis
scĩs de eo promissum ⁊ nasci ⁊ mori. ⁊
amortius resurgere. nec non ad celos astẽ¬
dere uoluit: ⁊ se adiudicium uenturũ
esse predixit:uncle ⁊resurgens amor¬
tuis aperuit discipłis sensum. ut intelli¬
gerent omnia que de ipso continebant᷑
inscripturis scĩs dicens. quia sic oportu¬
it pati xp̃m. ⁊ resurgere a mortuis: Inde
est etiam quod disciplis sp̃m sc̃m se mis¬
surum ꝓmisit: qui eos dtceret omnia.
⁊ qui eis que uentura essent annuntia¬
ret: Audiui unum ex quatuor anma
animal primituiam eccl̃iam signifue
ex iudeis: de quib scriptum est quod
una die crediderunt tria milia. alia

Expanded text:
voluntatem tuam, Deus meus. Quam opevoluntatem tuam, Deus meus. Quam operationem idem quoque Filius suam esse ostendit cum in Evangelio loquitur, dicens: Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui misit me Patris . Caeterum ut breviter dicamus, tunc agnus septem sigilla nobis aperuit, quando pro salute nostra, sicut erat in Scripturis sanctis de eo promissum, et nasci et mori et a mortuis resurgere, nec non ad coelos ascendere voluit, et se ad judicium venturum esse praedixit. Unde et resurgens a mortuis, aperuit discipulis sensum ut intelligerent omnia quae de ipso continebantur in Scripturis sanctis, dicens quia sic oportuit pati Christum et resurgere a mortuis . Inde est etiam quod discipulis Spiritum sanctum se missurum promisit, qui eos doceret omnia, et qui eis quae ventura erant annuntiaret. Et audivi unum ex quatuor animaanimal primitivam Ecclesiam significat ex Judaeis, de quibus scriptum est, quod una die crediderunt tria millia, alia
Abbreviated transcription (Latin):
laudat:⁊ ipsam fidem interposito ar̃ã
ueram esse confirmat: ⁊ eum quẽ uero
laudis preconio attollit. cadens humi¬
liter adorat: Quid sit autem iste casus.
⁊ hec adoratio: supra iam exposiumus.
ex septem sigillis ⁊ cetera. Aꝑtio sigilli.
reuelatio est sacramenti. Uerum ꝑsep¬
tem sigilla sicut supra dictum est ple¬
nitudo mysteriorum absconditorum
designatur. que la tebant ante cliu¬
aduentum: que cum multa sint. ⁊
multis modis prenuntiata ut apłs.
uerbi gratia. ecce uenio. locutio est: in
capite libri scriptum est de me. cogni¬
tio est p̾misse locutionis. dm̃ de monstiñs.
de quo ꝓpħ̾a. ecce ueniet desideratus csie¬
tis gentib ⁊ cetera: nam ⁊ in capite gene¬
seos de eo dicitur. quod in principio il
est infilio fecerit cls celum ⁊ terram: qt̾
idem filius de se ostendit. in euangłio di¬
cens udeis. ego pͥncipium. qui ⁊ loquor
uobis: actione. cum sequitur. ut faciam

Expanded text:
laudat, et ipsam fidem interposito Amen laudat, et ipsam fidem interposito Amen veram esse confirmat, et eum quem vero laudis praeconio attollit, cadens humiliter adorat. Quid sit autem iste casus et haec adoratio, supra jam exposuimus. isset agnus unum ex septem sigillis. Apertio sigilli revelatio est sacramenti. Verum per septem sigilla, sicut supradictum est, plenitudo mysteriorum absconditorum designatur, quae latebat ante adventum Domini. Quae cum multa sint, et multimodis praenuntiata, ut ait Averbi gratia: Ecce venio, locutio est: In capite libri scriptum est de me, cognitio est praemissae locutionis, Christum demonstrans, de quo propheta: Ecce veniet desideratus cunctis gentibus . Nam et in capite Geneseos de eo dicitur, quod in principio, id est in Filio fecerit Deus coelum et terram. Quod idem Filius de se ostendit in Evangelio, dicens Judaeis: Ego principium qui et loquor vobis. Actione, cum sequitur, ut faciam