comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑcussionis erudimur
unde cũ dictũ sit. nichil in
t̃ra sine causa: apte ꝓtinꝰ
cũ homo ad dĩ imaginem
conditꝰ de reb insensibilib
flagellat᷑: .s qa ꝑ occulta mͥ¬
tiũ merita aꝑta prodeunt
flagella poenarũ. de humõ
dołor ñ egredit᷑. qm sensus
nrͣi malitia exigit. ut are¬
b insensibilib feriat᷑ Ec¬
ce enĩ cernimꝰ qͦd ad correp¬
tionẽ nrãm expectatꝰ ym¬
ber arente t̾ra suspendit᷑:
& caligosus aer inardescen¬
te sole siccatur: mare ꝓcel¬
lis tumescentib seuit. &¬
alios ad transmeandũ sus-¬
ceptos int̾cipit: aliis desi¬
deratũ iter erecta in cu¬
mulo unda contradicit :
t̾ra ñ solu germina fecun¬
ditatis imminuit: s &iã
semina accepta consumit
n qͥb nimirũ cunctis. paten¬
ter aspicit᷑ hoc qͦd qͥdã sapi
ens de dño testat᷑ dicens:
& pugnabit cũ eo orbis ter.¬
raru contra insensatos
Orbis qͥppe t̾rarũ cũ dño con¬
tra insensatos pugnat. qͣn¬

Expanded text:
re percussionis erudimur. re percussionis erudimur. Unde cum dictum sit, Nihil in terra sine causa; apte protincum homo ad Dei imaginem conditus de rebus insensibilibus flagellatur. Sed quia per occulta mentium merita, aperta prodeunt flagella poenarum, et de humo dolor non egreditur, quoniam sensus nostri malitia exigit ut a rebus insensibilibus feriatur. Ecce enim cernimus quod ad correptionem nostram exspectatus imber arente terra suspenditur, et caliginosus aer inardescente sole siccatur; mare procellis tumescentibus saevit, et alios ad transmeandum susceptos intderatum iter erecta in cumulum unda contradicit: terra non solum germine fecunditatis imminuitur, sed etiam semina accepta consumit. In quibus nimirum cunctis patenter aspicitur hoc, quod quidam ens de Domino testatur, dicens: Et pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos . Orbis quippe terrarum cum Domino contra insensatos pugnat, quan
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ oꝑationis leuat: Ste¬
lio gͦ dũ manib nitit᷑. in
regis edib morat᷑: qͥa illo
simplex ꝑ intentionẽ rec¬
ti oꝑis ꝑuenit. qͦ ingeniosus
minime ascendit: III¬
ed his auditis questio
nr̃o cordi suborit᷑ cur
uel negligenti intelligentiȩ
doñii tribuat᷑: uel studiosus
qͥsq sensus sui tarditate pre¬
pediat᷑: ad qu̾a citiꝰ respon¬
det᷑: dũ ꝓtinꝰ subdit᷑ Ni¬
hil in tͣra sine causa. Idcirco
enĩ saepe & desidiosus inge¬
nium accipit. ut de negligen
tia iustiꝰ puniat᷑. quia qͦd
sine labore assequi potuit.
scire contẽpnit. & idcirco
nonnũqu̾a studiosus tardi¬
tate intelligentiȩ p̾mit᷑:
ut eo maiorã pͥmia retri.¬
butionis inueniat. qͦ ma-¬
gis instudio inuentionis
elaborat. Nihil gͦ ẽ in terra
sine causa. quando & studi¬
oso tarditas ad p̾miũ profi¬
cit. & desidioso uel otiosi¬
tas ad supplicium crescit.
recta sunt aliqͣndo laboris
studio. aliqndo uero dolo¬

Expanded text:
virtus operationis levat. Stevirtus operationis levat. Stellio ergo dum manibus nititur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascendit. Sed his auditis, quaestio nostro cordi suboritur, cur vel negligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate praepeditur? Ad quam citius respondetur, dum protinus subdithil in terra sine causa . Idcirco enim saepe et desidiosus ingenium accipit, unde negligens etiam justius puniatur. Quia quod sine labore assequi potuit, scire contemnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat; quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desidioso velocitas ad supplicium crescit. recta sunt, aliquando laboris studio, aliquando vero dolo
Abbreviated transcription (Latin):
uir eius: quando sederit cũ
senatorib t̾rȩ: Uir quippe
ẽ ȩccłiȩ humani generis
hibunt : dũ p̃cepta d̾i quȩ in¬
gemosi fastidiantes nesciunt.
hebetes amantes assequun¬
tur: In his nimirũ tenebris
hebitudinis. illustrat᷑ ocls
amoris: na hoc tardioribus
sitis aperit. qͦd uelociorib
fastidiũ claudit: qui idcir¬
co adintelligentiȩ alta per¬
ueniunt. quia agere quae
intellexerint. uel minima
nulla contẽpnunt. & du
sensũ manib adiuuant.
sese ultra altitudin̾e inge¬
mosoꝵ leuant: Unde bene
ꝑsalomonẽ dr. Stelio ma¬
nib nicit᷑. & morat᷑ in edi¬
b regis. Plerũq enĩ aues
quas aduolatũ penna suble-¬
uat. in ueprib resident:
& stelio qui ad uolatuͣ pen¬
nas ñ hab& nitens manib
regni edificium ten&: qͥa
nimirũ saepe ingeniosi qq
dũ ꝑnegligentiam torpent.
in prauis actib remanent.
& simplices qͦs ingenii pen¬
na ñ adiuuat. ad obtinen¬
da aetͣni regni moenia

Expanded text:
vir ejus, quando sederit cum vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Vir quippe est Ecclesiae humani generisibunt, dum praecepta Dei, quae ingeniosi fastidientes nesciunt, hebetes amantes assequuntur. In his nimirum tenebras hebetudinis illustrat oculus amoris; nam hoc tardioribus sitis aperit, quod velocioribus fastidium claudit. Qui et idcirco ad intelligentiae alta perveniunt, quia agere quae intellexerunt, vel minima nulla contemnunt; et dum sensum manibus adjuvant, sese ultra altitudinem ingeniosorum levant. Unde bene per Salomonem dicitur: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis quas ad volatum penna sublevat, in vepribus resident; et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus, regni aedificium tenet, quia nimirum saepe ingeniosi quique dum per negligentiam torpent, in pravis 187 actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda aeterni regni moenia
Abbreviated transcription (Latin):
sequentes amant:. Bene itaq¬
ce & maledii puleritudini
eiꝰ statĩ: acsi apte dicer&: Contra
stulti pulcritudine mor̃a in ma¬
ledictione ñ habui: qͥa cũ hanc
cernerem. simul &iam penã se¬
quentem uidi: Non enĩ statim
maledicerem. si qua me gl̾ȩ il¬
lius delectacio tenuisset: sed
sine tarditate maledixi: quia
supplicia mansura conspiciens.
eius potentiam sine dubitaci¬
I. one reꝓbaui. Ded quia iniqui
quiq quo plus in hoc mundo
ꝓficiunt. plures secũ ad interi¬
tum trahunt: recte subditur
Longe fient filii eiꝰ asalute
Hilii quippe stulti st̃. qui in am
bitione huiꝰ scli ex eiꝰ imitacio¬
ne nascuntur: qͥ ꝓfecto a salu¬
te tantolongius fiunt: qͣnto
at. Nã sicut urbis aditus por¬
ta dr̃. ita ẽ dies iudien porta
regni: quia ꝑ eum ab electis
om̃ib ad cęlestis patriȩ glãm
intratur. Unde &e h̃e diem
cũ ad retributionẽ sc̃ȩ eccliȩ
salomon ꝓpinquare conspi¬
cerae dixit. Nobilis inportis

Expanded text:
sequentes amant. De his asequentes amant. De his ace, et maledixi pulchritudini ejus statim. Ac si aperte diceret: Contra stulti pulchritudinem, moram in maledictione non habui, quia cum hanc cernerem, simul etiam poenam sequentem vidi. Non enim statim maledicerem, si qua me gloriae illius delectatio tenuisset; sed sine tarditate maledixi, quia supplicia mansura conspiciens, ejus potentiam sine dubitatione reprobavi. Sed quia iniqui quique quo plus in hoc mundo proficiunt, plures secum ad interitum trahunt, recte subditur: Longe fiant filii ejus a salute. Filii quippe stulti sbitione hujus saeculi, ex ejus imitatione pascuntur, qui profecto a salute longius fiunt, quanto. --Nam sicut urbis aditus porta dicitur; ita est dies judicii porta regni, quia per eum ab electis omnibus ad coelestis patriae gloriam intratur. Unde et hunc diem cum ad retributionem sanctae Ecclesiae Salomon appropinquare conspiceret, dixit: Nobilis in portis
Abbreviated transcription (Latin):
intentio illiꝰ sensusq format᷑
Nã plerũq ñnulli dũ qͦrudam
glãm cernunt. eiꝰde gle aspec¬
tib delectant᷑: hanc magn̾u
aliqͥd estimant: seq ut ta¬
lia mereant᷑ exoptant: cũ uͦ
glõsos qͦsq aut eiectos subito
aut fortasse &iam morientes
aspiciunt: quia humana gła
om̃ino nihil sit cũ gemitu
fatent᷑: ita ut ꝓtinꝰ dicant.
Ecce quã nihil ẽ homo : qͥ hoc
nimirii rectius dicerent. si
cũ in gla homin̾e cernerent.
tͣc eiꝰ interitũ cogitantes. tran¬
seuntͬe potentiã nihil esse
sensissiit. Tẽ qͥppe ẽͥ huma¬
na elatio pensanda qu̾a ni¬
chil sit cũ sese suꝑ ceteros suc¬
cessib extollit: t̾c conside¬
randũ ẽ quo cursu felicitas
transuol&e: cũ ante huma¬
nos oculos quasi ꝑmanens
pollae. Nã glãm morituri
nihil eẽ uupsa ĩa morte
pensare infirmi qͥlibae pos¬
sunt: t̾c eni ei ceiam illi dero¬
gant. qͥ hanc &e usq ad mort̾e

Expanded text:
intentio illius sensusque formatur. intentio illius sensusque formatur. Nam plerumque nonnulli, dum quorumdam gloriam cernunt, ejusdem gloriae aspectibus delectantur, ac magnum aliquid existimant, seque ut talia mereantur exoptant. Cum vero gloriosos quosque, aut dejectos subito, aut fortasse etiam morientes aspiciunt, quia humana gloria omni modo nihil sit, cum gemitu fatentur, ita ut protinus dicant: Ecce quam nihil est homo. Qui hoc nimirum rectius dicerent, si cum in gloria hominem cernerent, tunc ejus interitum cogitantes, transeuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc quippe est humana elatio pensanda quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. Tunc considerandum est quo cursu felictransuolet, cum ante humanos oculos quasi permanens pollet. Nam gloriam morituri nihil esse in ipsa iam morte pensare praui quilibet possunt: tunc enim ei etiam derogant qui hanc & vsque ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ eoꝵ glãm fortes aspiciunt.
ꝓtinꝰ quȩ post glãm poena se¬
quat᷑ attendunt: & alta intꝰ
cogitacione despiciunt hoc
qͦd suꝑbi foras fastu uacue in-¬
flationis intumescunt Be¬
ne gͦ dr̃. ego uidi stultũ firma
radice: & maledixi pulcritu¬
dini eiꝰ stati: Fuleritudinem
qͥppe stulti maledicere ẽ. eiꝰ
glãm ex consideratione dãp¬
nationis iudicare: quia eo
atrocius in tormͣtis obruitur.
quo altiꝰ in peccatis eleuatur:
quia transit qͦd extollitur :¬
ꝑman&e qͦd punitur : qͥa ho¬
norat᷑ in uia: in ꝑuentione
dãpnabit᷑. & qͣsi ꝑ amoena
prata ad carcerem ꝑuenit:
qͥ ꝑ p̃sentis uitȩ prospera ad
interitũ tendit. Notandũ
uͦ qͦd cũ stulti puleritudine̾
maledixisse se dicerae. addi¬
dit. statim: Nos nãq huma¬
nȩ &e infirmȩ mͣtis ẽ. ut cũ
earũ rerũ quas respicit qua¬
litate uariatur. sepe eiꝰ uidici¬
um cũ ipsa p̾sentis rei spetie du¬
cit᷑. & iuxta hoc qͦd aspicit

Expanded text:
um gloriam fortes aspiciunt, protinus quae post gloriam poena sequatur, attendunt; et alta intus cogitatione despiciunt hoc, quod superbi foras fastu vacuae inflationis intumescunt. Bene ergo dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Pulchritudini quippe stulti maledicere, est ejus gloriam ex considerata damnatione judicare, quia eo atrocius in tormentis obruitur, quo altius in peccatis elevatur; quia transit quod extollitur, permanet quod punitur; quia qui honoratur in via, in perventione damnabitur; et quasi per amoena prata ad carcerem pervenit, qui per praesentis vitae prospera ad interitum tendit. Notandum vero, quod cum stulti pulchritudini maledixisse se diceredit, statim. Mos namque humanae et infirmae mentis est, ut cum earum rerum quas respicit qualitate varietur. Saepe enim ejus judicium cum ipsa praesentis rei specie ducitur, et juxta hoc quod aspicit,
Abbreviated transcription (Latin):
nunc qͥdẽ tristiciã habe¬
tis: iterũ aut̾e uidebo uos. &¬
⁊ gaudebit cor urͣm. & gaudiũ
ur̃m nemo auferce a uobis
Sospitate gͦ dñs merentes eri¬
gere dr: quia ꝓse afflicꝰtos tͣe¬
poralit̾. uera salute consolat᷑
Q tam̃ de electis dĩ. &iam in
hac uita nil oͦstat intellegi
In sublimi qͥppe humiles po¬
nuntur: quia cu se ex humi¬
litate substernunt. altae
m̃tis iudicio cuncta tepora¬
lia transeunt: cũq se indig¬
nos in om̃ib estimant. rec¬
te cogitacionis examine hui
mundi glãm transcenden¬
tes calcant. Uideamꝰ humi¬
lem paulũ. Ecce discipulis¬
⁊ dicit. Non enĩ nosmoe ipsos

Expanded text:
tristitiam habetis, iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . Sospitate ergo Dominus moerentes erigere dicitur, quia pro se afflictos temporaliter vera salute consolatur. Quod tamen de electis Dei etiam in hac vita nil obstat intelligiIn sublimi quippe humiles ponuntur, quia cum se ex humilitate substernunt, altae mentis judicio cuncta temporalia transeunt; cumque se indignos in omnibus aestimant, rectae cogitationis examine hujus mundi gloriam transcendentes calcant. Videamus humilem Paulum. Ecce discipulis dicit: Non enim nosmetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ domi ñ manu fact᷑a
aetͣna in cęlis : Uelut auis gͦ
ima transcenderat: que adꝰ¬
huc corporae in tͣra demoran¬
tͣe.iam in sublimib spei pen¬
na subleuabat:
ed quia nullus suis uirib
Qual& sese in alta sustolle¬
re. ut cũ uisibilib affligitur.
ad inuisibilia subleuetur
recte mox subdit᷑. Qu̾aob.¬

Expanded text:
eo, domum non manufactam, aeternam in coelis . Velut avis ergo ima transcenderat, quem adhuc corpore in terra demorantem, jam in sublimibus spei penna sublevabat. Sed quia nullus suis viribus valet sese in alta sustollere, ut cum visibilibus affligitur, in invisibilia sublevetur, recte mox subditu
Abbreviated transcription (Latin):
pati: Quis gͦ eoꝵ mentibus
labor ẽ quib & poena uerbe¬
rũ labor ñ ẽ. Nomo gͦ ad la¬
borem nascit᷑: quia ille huiꝰ
mundi ueracit᷑ mala sen.¬
tit. qui eiꝰ bona inhianter
appetit. Nã cuiꝰ mens ad al-¬
ta suspenditur: subipsa est
to animꝰ alaboris afflictio¬
ne se subtrahit. quanto per
spem ad sũma sustollit: An
non quasi auis paulus aduo¬
latũ natꝰ fuerat: qui tot ad¬
uersa sustinens dicebat. nr̃a
conu̾satio incelis ẽ. & rursũ
scimꝰ qm si terrestris domus
nrͣa hui habitacionis dissol

Expanded text:
ti . Quid ergo eorum mentibus labor est, quibus et poena verberum labor non est? Homo ergo ad laborem nascitur, quia ille hujus mundi veraciter mala sentit, qui ejus bona inhianter appetit. Nam cujus mens ad alta suspenditur, sub ipsa estto animus a laboris afflictione se subtrahit, quanto per spem ad summa sustollit. An non quasi avis, Paulus ad volatum natus fuerat, qui tot adversa sustinens dicebat: Nostra conversatio in coelis est ? Et rursum: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissol
Abbreviated transcription (Latin):
portã ꝓficiunt: in porta conte¬
rent᷑: qͥa prauȩ iudeoꝵ soboles
ante mediatoris aduentu in
legis obseruatione floruerunt
s in ipsa redẽptoris nr̃i p̾sentia
a diuinitatis obsequio ꝑfidiȩ
suȩ meritis repulsi cecidert̃. Quos
nimirũ nͥ ẽ qeripiat: qa scilicoe
du ipsũ redẽptor̾e extinguere
ꝑsequendo conati st̃: oblata si¬

Expanded text:
portam projiciuntur, in porta conterentur, quia pravae Judaeorum soboles ante Mediatoris adventum in legis observatione floruerunt, sed in ipsa Redemptoris nostri praesentia a divinitatis obsequio perfidiae suae meritis repulsi ceciderunt. Quos nimirum non est qui eripiat. Quia scilicet dum ipsum Redemptorem exstinguere persequendo conati s
Abbreviated transcription (Latin):
tatis fastidiũ ab eiꝰ intellectu
famelicꝰ comedit: qͥa nimirũ
gentilis pls uerbalegis intelli¬
plebs iudaica sine intellectu
laborauit: Hos famelicos fidĩ
xite beati qͥ esuriunt &e sitiund
iusticiam: qm ipsi saturabunt᷑
De his famelicis anna ꝓphante
dr. Repleti priꝰ ꝓpanib se loca¬
uert: & famelici saturati st̃.
S qͥa messem ꝑdidit. recte sub¬
iungit᷑ qualit̾ ipse cerã stultꝰ
perit. cũ drͣ. & ipsũ rapice ar¬
matꝰ: Antiquus hostis iudaic̃u
plm armatꝰ rapuit: qͥa in eo
uitã fidĩ fraudulentȩ sugges¬
tionis raculis extinxit : ut
unde se inherere dõ crederae.
inde eiꝰ ordinationi repugnar&e
qͦd ꝓfecto disciplõs ueritas p̃mo¬
nuit dicens. Uenit hora: ut om̃i
qͥ int̾ficit uos arbitret᷑ obseqͥui
se p̃stare dõ. Seqͣr: Et ebibent

Expanded text:
tellectu famelicus comedit, quia nimirum gentilis populus verba legis intelliplebs sine intellectu laboravit. Hos famelicos fidei xit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . De his famelicis Anna prophetante dicitur: Repleti prius, pro panibus se locaverunt, et famelici saturati sunt . Sed quia messem perdidit, recte subjungitur qualiter ipse etiam stultus perit, cum dicitur: Et ipsum rapiet armatus. Antiquus hostis Judaicum populum armatus rapuit, quia in eo vitam fidei fraudulentae suggestionis jaculis exstinxit, ut unde se inhaerere Deo crederet, inde ejus ordinationi repugnaret. Quod profecto discipulos Veritas praemonet, dicens: Venit hora ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium se praestare
Abbreviated transcription (Latin):
Stultꝰ qͥppe iudeoꝵ pls exti¬
tit: qͥ ipsã in carne p̾sentiam
et̾nȩ sapientiȩ spreuit: qui
quasi firma radice conualuit
quia electorũ uit᷑a t̾eporalit̃
extinguendo suꝑauit : s hunc
elyphaz maledicendo despicit.
quia nimirũ om̃s hereticii quoꝵ
tenere spetiem amicos beati
iob dixximꝰ cũ de nomine xp̃i
auctoritate rep̾hendunt
De qͦ stulto ꝓtinꝰ subditur. Lon¬

Expanded text:
tultus quippe Judaeorum populus exstitit, quia ipsam in carne praesentiam aeternae Sapientiae sprevit. Qui quasi firma radice convaluit, quia electorum vitam temporaliter exstinguendo superavit. Sed hunc Eliphaz maledicendo despicit, quia nimirum omnes haeretici, quorum tenere speciem amicos beati Job diximus, cum de nomine Christi auctoritate reprehendunt. De quo stulto protinus subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
bra signare. Unde & isdẽ beatꝰ
iob. latino eloquio doleniꝰ di
redẽptoris nr̃i passio designet᷑:
de qͦ ꝓph̃a ait. uere languores
nr̃os ipse tulit: & dolores nr̃os
ipse portauit: Cui tẽptator
ablatis om̃ib. & seruos & filios
occidit: qͥa ñ solu uidaicũ płm
ex timore seruient᷑e: s ipsos
qͦq apłos in suo amore regene¬
ratos. passionis eiꝰ tẽꝑe. telo
ꝑfidiȩ ꝑculit Uulnere beati
iob corpꝰ atterit᷑. qͥa redemp¬
tor nͣr configi clauis. in crucis
patibulo ñ dedignatur:
Aplanta aute pedis usq ad uer¬
tice. uulnera suscepit: quia
solũ ꝑ extrema & ultimaͥ. sed
usq ad sũma membra ꝑsecũtio¬
ne sȩuiens tẽptator affligit: un¬
de &iam paulus dicit. cõpleo ea
quȩ desunt passionũ xp̃i in car¬
ne mea: Cui suadere uxor ad
maledicendũ nitit᷑: qͥa carna¬
les quiq in ra scãm ȩccliam ad¬
iutores callidi tẽptatoris exis¬
tunt: Quȩ enĩ eũ ad maledicen¬
dũ ꝓuocat. uit̾a carnaliũ desig¬

Expanded text:
signare. Unde et idem beatus Job latino eloquio dolens diciRedemptoris nostri passio designetur, de quo propheta ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Cui tentator, ablatis omnibus, et servos et filios occidit; quia non solum Judaicum populum ex timore servientem, sed ipsos quoque apostolos in suo amore regeneratos, passionis ejus tempore telo perfidiae perculit. Vulnere beati Job corpus atteritur, quia Redemptor noster configi clavis in crucis patibulo non dedignatur. A planta autem pedis usque ad verticem vulnera suscepit, quia solum per extrema et ultima, sed usque ad summa membra persecutione saeviens tentator affligit. Unde etiam Paulus dixit: Compleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Cui suadere uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique intra sanctam Ecclesiam adjutores callidi tentatoris existunt. Quae enim eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium desig
Abbreviated transcription (Latin):
Hec itaq suꝑiꝰ latius dicta. nunc
breuit᷑ studui ex m ystica desig¬
natione succingere: ut lector
m̃s ex ipsa hac replicatione.
meminerit me it hoc opere
spirituali intellectui deserui¬
re: & tam̃ cũ utilitatis usus
postulat. subtilit̃ qͦq studeo hysto¬
nȩ uerba discutere: cũ uͦ necesse
ẽ simul utrũq cõplector: ut spi¬
rituales fructꝰ allegoria germi¬
nae: qͦs tam̃ ex radice hystoriȩ
ueritas ꝓducit: Amicos uͦ beati
iob qͦs hereticoꝵ tenere spetiem
diximꝰ. in dictis suis nequa quam
pom̃ia reꝓbamꝰ: quia dũ ꝑ super-¬
n̾a sententiam contra eos drͣ. ñ
estis locuti corã me rectũ. & ꝓti
nꝰ additur. sic̃ seruus m̃s iob: pro¬
fecto liquae quia ñ om̃ino des¬
picitur. qͦd ex melioris cõparati¬
one reꝓbatur: In rep̃hensione
qͥpe eiꝰ in caute dilabunt᷑: s ta¬
men qͥa tanti uiri amici stͣ. ex
familiaritate illiꝰ mystica mul¬
ta didicert̃: unde sic̃ suꝑius
diximꝰ eoꝵ u̾bis etiã paulus u¬

Expanded text:
ec itaque superius latius dicta, nunc breviter studui ex mystica designatione succingere, ut lector meus ex ipsa hac replicatione meminerit me in hoc opere spiritali intellectui deservire. Et tamen cum utilitatis usus postulat, subtiliter quoque 182 studeo historiae verba discutere. Cum vero necesse est, simul utrumque complector, ut spiritales fructus allegoria germinet, quos tamen ex radice historiae veritas producit. Amicos vero beati Job, quos haereticorum tenere speciem diximus, in dictis suis nequaquam per omnia reprobamus, quia dum per supernam sententiam contra eos dicitur: Non estis locuti coram me  additur: Sicut servus meus Job, profecto liquet quia non omnino despicitur quod ex melioris comparatione reprobatur. In reprehensione quippe ejus incaute dilabuntur. Sed tamen quia tanti viri amici sunt, ex illius familiaritate mystica multa didicerunt. Unde, sicut diximus, eorum verbis etiam Paulus u
Abbreviated transcription (Latin):
rumdam rerũ rationẽ quȩrens
ñ inuenit: in dubitacionis se
uoragine̾ mergit. Unde fit.
ut ñnulli homines mortuoꝵ
corpora in puluere redacta
considerent. dũq resurrecti¬
onis uim ex ratione collige¬
re ñpossunt: hȩc ad statũ pri¬
stinũ redire posse desperent:
Mira gͥ quȩ ex fide credenda
quia si hȩc nr̃is oculis ratio ex¬
pander&e:. mira ñ essent :S
cũ inhis fortasse animꝰ titu-¬
bat. necesse ẽ ut ea quȩ per
usum nouit. nec tam̃ ꝑ ratio-¬
nem colligit. ad memoriam
reducat : quati nꝰ rei similis
argum̃to fidem sobor&. qu̾a
labefactari sua sagacitate de¬
pͣhendit. Considerato qͥppe
humanȩ carnis puluere quo-¬
rumdã mens concussa de¬
sperat. quando puluis adear.¬
nem redeat. & rediuiuum
corpꝰ per membrorũ liniam̃¬
ta cõponat. quando illa ter¬
re ariditas ꝑ uiuentia mem.

Expanded text:
rumdam rerum rationem quaerens rumdam rerum rationem quaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnulli homines mortuorum corpora in pulverem redacta considerent; dumque resurrectionis vim ex ratione colligere non possunt, haec ad statum pristinum redire posse desperent. Mira igitur, ex fide credenda quia si haec nostris oculis ratio expanderet, mira non essent. Sed cum in his fortasse animus titubat, necesse est ut ea quae per usum novit, nec tamen per rationem colligit, ad memoriam reducat; quatenus rei similis argumento fidem roboret, quam labefactari sua sagacitate deprehendit. Considerato quippe humanae carnis pulvere, quorumdam mens concussa desperat, quando pulvis ad carnem redeat, et redivivum corpus per membrorum lineamenta componat; quando illa terrae ar
Abbreviated transcription (Latin):
uertitur: & nemo miratur:
Quia quinq sunt panib quinq
milia hominũ satiati. creuisse
aescas in dentib cuncti mirati
st̃: cotidie sparsa grana semi¬
nuͣ plenitudine multiplicant᷑
spicarũi. & nemo miratur:
Aqu̾ã semel in uinu ꝑmutatam
uidentes cuncti mirati sunt
cotidie humor terre in radic̃e
uitis ad tractꝰ ꝑbotrum in ui¬
ñu uertitur: & nemo miratur
Mita itaq st̃ om̃ia quȩ mirari
homines negligunt: quia ad
considerandũ ut prȩdiximꝰ
usu torpescunt: hene aute
adiunxit stat̾i. & inscrutabilia
Minus eñi fuerat magna facere
si tam̃ ea quȩ facta st̃ ꝑscruta¬
ri potuissent: Et recte sub¬
ditur. & mirabilia absq nume¬
ro: quia minoris essoe magni.¬
tudinis. si quȩ inscrutabilia
condidit. pauca fuissent:. S¬
int̾ hȩc sciendũ ẽ. quia diuina
miracula & semꝑ lebent con¬
siderari ꝑstudium. & nũqũa
discuti ꝑ intellectũ. Saepe
nãq humanꝰ sensus dum qua¬

Expanded text:
vertitur, et nemo miratur. vertitur, et nemo miratur. Quia quinque sunt panibus quinque millia homines satiati, crevisse escas in dentibus cuncti mirati sunt; quotidie sparsa grana seminum, plenitudine multiplicantur spicarum, et nemo miratur. Aquam semel in vinum permutatam videntes cuncti mirati sunt; quotidie humor terrae in radicem vitis attractus, per botrum in vinum vertitur, et nemo miratur. Mira sunt itaque omnia quae mirari homines negligunt, quia ad considerandum, ut praediximus, usu torpescunt.  Rec. VIIadjunxit statim: Et inscrutabilia. Minus enim fuerat magna facere, si tamen ea quae facta sunt, perscrutari potuissent. Recte autem subditur: Et mirabilia absque numero, quia minoris esset magnitudinis, si quae inscrutabilia condidit, pauca fuisset. a miracula et semper debent considerari per studium, et nunquam discuti per intellectum. Saepe namque humanus sensus dum qua
Abbreviated transcription (Latin):
tis dĩ mirabilia ꝑscrutari suf¬
ficiat. quod cuncta ex nihilo
creauit: qͦd ipsa mundi fabri¬
ca. mira potentiȩ uirtute dis¬
posita. & suꝑ aera cęlum sus¬
penditur. & suꝑ abyssũ ter¬
ra libratur. qͦd ex reb inuisi-¬
bilib om̃is hȩc uniuersitas¬
ac uisibilib existat. qͦd homi¬
nem fecit. ut ita dixxerim in
breui colligens mundũ alte¬
rũ. s rationalem: qͦd hunc
ex anima & carne constitu¬
ens. inuestigabili uirtutis dis¬
positione ꝑmiscuit sp̃m &
lutuͣ. Ex his itaq aliud no¬
mirari negligimꝰ. quia ea
quȩ incõphensibili indagati¬
one mira sunt humanis o¬
culis usu uiluert. unde fit
ut si mortuus homo suscite¬
tur. in ammiratione om̃s ex¬
iliant:. & cotiche homo qui
nͣ erat nascitur. & nemo mi¬
ratur idũ ꝓculdubio om̃ib
const& quia plus sit creari
qͦd ñerat: qu̾a reparari qͦd e¬
Quia arida aaron uirga floruit
cuncti mirati st̃. cõtidie ex
arente terra arbor ꝓducit᷑.
uirtusq pulueris inlignum

Expanded text:
tis Dei mirabilia perscrutari sufficiat, quod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur: quod ex rebus invisibilibus omnis haec universitas visibilium existit, quod hominem fecit, ut ita dixerim, in breve colligens mundum alterum, sed rationalem: quod hunc ex anima et carne constituens, investigabili virtutis dispositione permiscuit spiritum et lutum. Ex his itaque aliud nomirari negligimus, quia ea quae comprehensibili indagatione mira sunt, humanis oculis usu viluerunt. Unde fit, ut si mortuus homo suscitetur, in admiratione omnes exsiliant. Et quotidie homo, qui non erat, nascitur, et nemo miratur, cum procul dubio omnibus constet quia plus sit creasse quod non erat quam reparare quod eQuia arida Aaron vircuncti mirati sunt; quotidie ex arente terra arbor producitur, virtusque pulveris in lignum
Abbreviated transcription (Latin):
ter inqͥramꝰ: qͣtenꝰ dũ locutio¬
nis eoꝵ pondꝰ discutit᷑. cuiꝰ do¬
ctrinȩ fuerint ostendatur.¬
ti: Quasi firma radice stultꝰ in¬
t̾ra figitur: qͥa totis desideriis.
in t̾reno amore solidat᷑. Unde¬

Expanded text:
ter inquiramus, quatenus dum locutioter inquiramus, quatenus dum locutionis eorum pondus discutitur, cujus doctrinae fuerint, ostendatur.di stultum firma radice, etterra figitur, quia totis desideriis in terreno amore solidatu
Abbreviated transcription (Latin):
tis patriȩ alienꝰ fuit: QSuasi fir¬
ma radice stultꝰ adtollit᷑: qͣndo
hic tẽꝑali ꝓsꝑitate fulcitur: ut
om̃e qͦd appetit assequat᷑: ut
adũsa nulla sustineat: contra
maiora cõmoda ex peiori semꝑ
actione ꝑueniat: & unde ui¬
am uitȩ deserit. inde ad t̾epꝰ¬
florere infirmi conspiciunt.
trepidant: & apud sem& ipsos pec¬
cantiũ ꝓsꝑitate turbati. intus¬
in gressib m̃tis nutant: quoru¬
ꝓfecto spetiem sũpsit płal mysta
cũ dicerae. Mei aute pęne mo

Expanded text:
tis patriae alienus fuit. Quasi firma radice stultus attollitur, quando hic temporali prosperitate fulcitur; ut omne quod appetit assequatur, adversa nulla sustineat, conmaiora commoda ex peiori semper actione succrescit, & vnde vitæ viam deserit, inde ad teflorere infirmi conspiciunt, trepidant, et apud semetipsos peccantium prosperitate turbati, intus gressibus mentis nutant. Horum ergo speciem sumpsit Psalmista, cum
Abbreviated transcription (Latin):
gressu accedimꝰ: spirituali
uero ñ gressu. sed affectu
ducimur : Speciem ergo su¬
am uisitat. quisqͥs adeum
qu̾e sibi similem ꝑnatura
conspicit. passib amoris ten¬
dit: ut in altero sua consi¬
derans. ex seipso colligat.
qualiter infirmanti alteri
condescendat : Speciem
suam uisitat. qui ut in se
alterũ reficiat. se in altero
pensat: Hinc naͣq ꝑ moy¬
sen ueritas cu gesta descri¬
ber&. gerenda signabat.
dicens. Protulitꝰ terra
herbã uirent̾e & afferent̾e
s semͣ iuxta genꝰ suu: lignu¬
q faciens fructũ & habens¬
s unuqͦdq sementem scd̃m
speciem suam Lignum
semͣ ꝓducit. cu mens nr̃a
ex se considerationͬe in al¬
terũ colligit & recti oꝑis
germen parit:. Hinc qͥdã
sapiens dicit: Qͦd tͥ nͣ uis¬
s fieri. alii ne feceris: Hinc¬
S in euglio dñs dicit. Quȩ¬
s uultis ut faciant uobis¬
s homines: & uos eadem fa¬
cite illis: Aesiaꝑte dice¬
r&e. Speciem urãm in al-¬
terũ uisitate. atq ex

Expanded text:
gressuum accessu imus, spirituali gressuum accessu imus, spirituali vero, non gressu, sed affectu ducimur. Speciem ergo suam visitat quisquis ad eum quem sibi similem per naturam conspicit passibus amoris tendit, ut, in altero sua considerans, ex seipso colligat qualiter infirmanti alteri condescendat. Speciem suam visitat qui ut in se alterum reficiat, se in altero pensat. Hinc namque per Moysen Veritas cum gesta describeret, gerenda signabat, dicens: Protulit terra herbam virentem et ferentem m semen juxta genus suum, lignumque faciens fructum, et habens unumquodque sementem secundum speciem suam . Lignum semen producit, cum mens nostra ex se considerationem in alterum colligit, et recti operis germen parit. Hinc quidam sapiens dicit: Quod tibi non vis fieri, alteri ne feceris . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Ac si aperte diceret: Speciem vestram in altero visitate, atque ex
Abbreviated transcription (Latin):
Inscriptura saera aliter pan
plena drͣ. atq aliter incho¬
ata. Inchoatã qͥppe uerita
discipulis dederat. cũ dice¬
s bat : Pacem relinquo uobis¬
S pacͬe mea̾ do uobis: Et ple¬
nam. symeon desiderabat
toris inchoatur. ex man¬
festa aut̾e uisione ꝑficitur
Plena qͥppe tunc erit. cum
mens nrͣa nec ignorantia cȩ¬
catur. nec carnis suȩ inpue¬
natione concutitur: Sed
quia eiꝰ exordia tangimꝰ.
cu uel mͣte do. uel carne
mͣti subiugamꝰ : taberna.¬
culũ iusti habere pace d̾r
quia uidelic&e eiꝰ corpꝰ qͦd
mente inhabitat. a ꝑuer¬
sis desiderioꝵ motib sub
iusticiȩ dispositione refrena¬
tur: S qͥd ꝓdest ꝑcontinen¬
tam carne restringere i si
mens se ꝑ cõpassionẽ nesciat
in pocuni amore dilatare:
Nulla naq ẽ castitas carnis.
qu̾a ñ cõmendat suauitas
m̃tis. Unde post pacem ta¬
bernaculi apte subiungit᷑:¬
peccabis: Speties quippe
hominis ẽ. alter homo:
quid ipsi sumus: Cor porali
em̃ uisitacione ad pocimũ

Expanded text:
In Scriptura sacra aliter pax plena dicitur, atque aliter inchoata. Inchoatam quippe Veritas discipulis dederat, cum dicebat: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Et plenam Simeon desideraveratoris inchoatur; ex manifesta autem visione perficitur. Plena quippe tunc erit, cum mens nostra, nec ignorantia caecatur, nec carnis suae impugnatione concutitur. Sed quia ejus exordia tangimus, cum vel mentem Deo, vel carnem menti subjugamus, tabernaculum justi habere pacem dicitur, quia videlicet ejus corpus, quod mente inhabitat, a perversis desideriorum motibus sub justitiae dispositione refrenatur. Sed quid prodest per continentiam carnem restringere, si mens se per compassionem nesciat in proximi amore dilatare? Nulla namque est castitas carnis quam non commendat suavitas mentis. Unde post pacem tabernaculi apte subjungitbona . Species quippe hominis est alter homo. quod ipsi sumus. Corporali enim visitatione ad proximum
Abbreviated transcription (Latin):
S oclõs habent̾e mit ti inge
S hennã ignis: Nux qͥppe
uitȩ. actiua uidelic&. &
contͣeplatiua. cũ seruant᷑
in mͣte: quasi duo oculi
habentur in facie. Nexter
naꝙ oculus cont̾eplatiua
uita ẽ. sinister actiua. s
st̃ nonnulli ut diximꝰ. qͥ
discrete intueri sũma &e
sp̃ualia nequaqu̾a posst̃.
& tamͣ alta cont̾e plationis
assumunt. atq idcirco in
ꝑfidiȩ foueam intellectꝰ
praui errore dilabuntur:
hos itaq contẽplatiua uita
ultra uires assũpta cogit
aueritate cadere: quos
in statu suę rectitudinis
humilit᷑ poterat sola ac-
tiua custodire: Quib re¬
cte hoc qͦd p̃fati sum᷑ ue¬
ritas dicit Si ocl̾s tuus¬
⁊ dexter scandalirat te

Expanded text:
 mitti in gehennam ignis. Duae quippe vitae, activa videlicet et contemplativa, cum servantur in mente, quasi duo oculi habentur in facie. Dexter enim oculus contemplativa vita est, sinister activa. Sed sunt nonnulli, ut diximus, qui discrete intueri summa et spiritualia nequaquam possunt, et tamen alta contemplationis assumunt, atque idcirco in perfidiae foveam intellectus pravi errore dilabuntur. Hos itaque contemplativa vita, ultra vires assumpta, cogit a veritate cadere quos in statu suae rectitudinis humiliter poterat activa sola custodire; quibus recte hoc quod praefati sumus Veritas dicit: Si oculus tuus dexter scandalizat te,
Abbreviated transcription (Latin):
diem miracula in urbib
exib&: & adorationis
studiũ in monte ꝑnoctat.
ut ꝑfectis uidelic& p̾di¬
catorib innuat. quatenꝰ
nec actiuã uit̾a amore
speculationis funditus
deserant. nec contẽpla¬
tionis gaudia penitus
oꝑationis ninuetate
contẽpnant s quieti
contẽplantes sorbeant.
qͦd occupati erga ꝓoximos
quentes refundant : Specui¬
lando qppe indĩ amorem
surgitur: s pͣdicando ad
ximi utilitat᷑e reditur:
de apud moysen dũ insaen¬
ficio uacca mactatur. offr¬
ricu hysopo lignoq cedrin
bystinctus coccus p̾cipitu
Uaccam qͥppe mactamꝰ: cum
carne a lasciuia suȩ uoluy¬
tatis extinguimꝰ :qu̾a cun
hẏsopo lignoq cedrino ai
cocco offerimꝰ: quia cũ mat¬
ratione carnis sacrificiun.
fidei. spei & caritatis. adoli¬
mꝰ: Hysopus qͥppe interit
nr̃a mundare consueuit
S & ꝑ petrũ dr. fide munda¬
S corda eoꝵ: Lignũ cȩctrinũ
nulla putredine deficit.
qͥa spem cęlestiũ terminu

Expanded text:
diem miracula in urbibus diem miracula in urbibus exhibet, et ad orationis studium in monte pernoctat, ut perfectis videlicet praedicatoribus innuat quatenus nec activam vitam amore speculationis funditus deserant, nec contemplationis gaudia penitus operationis nimietate contemnant; sed quieti contemplantes sorbeant, quod occupati erga proximos loquentes refundant. Speculando quippe in Dei amorem surgitur, sed praedicando ad proximi utilitatem reditur. Unde apud Moysen, dum in sacrificio vacca mactatur , offerri cum hyssopo lignoque cedrino bis tinctus coccus praecipitur. Vaccam quippe mactamus, cum carnem a lascivia suae voluptatis exstinguimus. Quam cum hyssopo lcocco offerimus, quia cum maceratione carnis sacrificium fidei, spei, et charitatis adolemus. Hyssopus quippe interna nostra mundare consuevit. Et per Petrum dicitur: Fide mundans corda eorum . Lignum cedrinum nulla putredine deficit, quia spem coelestium terminus
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ cũ xp̃o indõ Acti¬
quia a prauis nos oꝑibus
mortuos degit: s cont̾e.¬
platiua ꝑfecꝰtius sepelit:
quia acunctis mundi ac¬
tionib funditꝰ diuidit.
Quisqͥs ergo ia in se contu¬
melias carnis edomuit.
suꝑest ut mͣt̾e ꝑstudia
sc̃e oꝑationis exerceat.
oꝑa dilatat. suꝑest ut
hanc usq ad secreta inti.¬
mȩ contẽplationis ex¬
tendat: Neq enĩ ꝑfectꝰ
cont̾eplationis studiũ o¬
ꝑanda negligit: uel ꝓpt᷑
oꝑationis inftantiã contͬe¬
planda postponit: Hine ẽ e¬
nĩ qͦd abraha coniugem mor¬
tuam in sepulchro dupli¬
ci sepelit : quia nimirum
ꝑfectus qͥsq pͥchicator ex¬
tinctam a p̃sentis uitȩ de¬
sideriis anima suã. subbo¬
nȩ oꝑationis tegmine
& contẽplationis abscon¬
dit. ut a carnali concu¬
piscentia. sub actiua con¬
teplatiuaq uita quasi
insensibilis lateat: quȩ
prius mundi desideria
sentiens. mortaliter ui¬
uebat: Hinc ẽ qͦdhuma.¬
ni generis redẽptor per

Expanded text:
 Actiquia a pravis operibus mortuos tegit. Sed contemplativa perfectius sepelit, quia a cunctis mundi actionibus funditus dividit. Quisquis ergo jam in se contumelias carnis edomuit, superest ut mentem per studia sanctae operationis exerceat; opera dilatat, superest ut hanc usque ad secreta intimae contemplationis studia extendat. Neque enim perfectus contemplationis studium operanda negligit, vel propter operationis instantiam contemplanda postponit. Hinc est enim quod Abraham conjugem mortuam in sepulcro duplici sepelit ; quia nimirum perfectus quisque praedicator exstinctam a praesentis vitae desideriis animam suam, sub bonae operationis tegmine et contemplationis abscondit, ut a carnali concupiscentia sub activa contemplativaque vita quasi insensibilis lateat, quae prius mundi desideria sentiens, mortaliter vivebat. Hinc est quod humani generis Redemptor per
Abbreviated transcription (Latin):
dinis amittunt: qͦd audi¬
tori ñcongruunt: quia &
medicamina uires ꝑdunt.
cũ sanis membris apponun¬
tur. In om̃e gͦ qͦd dicitur
necesse ẽ ut causa. tepus.
& ꝑsona pensetur: si uer¬
ba sententiȩ ueritas ro¬
borat. si hanc tẽpus con¬
gruum postulat: si &
ueritat᷑e sententiȩ. &
congruentiam teporis
ꝑsone qualitas non un-¬
pugnat. Ille eñi lauda¬
biliter spieula emit tit.
qui prius hostem quem
feriat conspieit. Male
nãq arcus ualidi cornua
subigit. qui sagit tam
fortiter dirigens ci-¬
uem ferit:¬

Expanded text:
dinis amittunt, qdinis amittunt, qtori non congruunt; quia et medicamina vires perdunt, cum sanis membris apponuntur. In omni ergo quod dicitur, necesse est ut causa, tempus et persona pensetur; si verba sententiae veritas roborat, si hanc tempus congruum postulat, si et veritatem sententiae, et congruentiam temporis personae qualitas non impugnat. Ille enim laudabiliter spicula emittit, qui prius hostem quem feriat conspicit. Male namque arcus validi cornua subigit, qui sagittam fortiter dirigens civem ferit
Abbreviated transcription (Latin):
Electis quippe tẽpus alienũ ẽ
uita p̾sens. unde & qͥb dã
adhuc infidelib ueritas
dicit. tẽpus meum nondũ
ti aceruus ingreditur:
quia ille ȩt̃ña requiem ꝑ
cipit. qui prius hic ut ab
exurendis paleis liber sit.
discipline pressura sentit.
Elyphar uero quia & in lo.¬
c̃utionis suȩ serie taber¬
naculũ. lapides. bestias.
semen. herbas. sepulcrũq
nominauit. qͦd non hec
iuxta lit ter̃a dixerit.
ipse innuit. qui post cun¬
cta ilico subiungit: Fece¬
S hoc ut inuestigauimus.¬
s ita ẽ. Liqu&e ꝓfecto qͦd
inhis nil ab eo iuxta su¬
nimirũ ante faciem non
iac&e. qͦd inuestigatur:
Qui ergo hȩc inuestigasse
se indicat: quia in uer¬
bis exteriorib interi¬
ora quesierit demon¬
Quantalib& doctrina mens
polleat: grauis eiꝰ imꝑitia
ẽ uelle docere meliorem:
Unde & ea quȩ ab amicis re¬
cte ꝓlata sunt. ab interno
arbitre ñ recta iudicant᷑
In eo nãq iuim suȩ recꝰtitu¬

Expanded text:
Electis quippe tempus alienum est Electis quippe tempus alienum est vita praesens, unde et quibusdam adhuc infidelibus Veritas dicit: Tempus meum nondum nti acervus ingreditur, quia ille aeternam requiem 212 percipit, qui prius hic, ut ab exurendis paleis liber sit, disciplinae pressuras sentit. Eliphaz vero, quia et in locutionis suae serie tabernaculum, lapides, bestias, semen, herbas, sepulcrumque nominavit, quod non haec juxta litteram dixerit, ipse innuit, qui post cuncta illico subjungit. C hoc ut investigavimus ita est. - Liquet profecto quod in his nil ab eo juxta sunimirum ante faciem non jacet quod investigatur. Qui ergo haec investigare se indicat, quia in verbis exterioribus interiora quaesierit demon- Quantalibet enim doctrina mens polleat, gravis ejus imperitia est velle docere meliorem. Unde et ea quae ab inimicis recta prolata sunt, ab interno arbitro non recta judicantur. In eo namque vim suae rectitu
Abbreviated transcription (Latin):
s aceruus intẽpore suõ. Firu¬
m̃tum qppe insegete sole
tangitur. quia in hac uita
humana anima respectu su¬
perni luminis illustratur.
pluuias accipit: quia ueriti¬
tis eloquio pinguescit. uen¬
tis concutitur: quia tẽptaci¬
onib exercetur: & secũ crescen¬
tes paleas portat. quia nequi¬
orem contra se cotidie uitam
peccantium tolerat: atq ad
aream deductũ triturationis
pondere pͣmitur. ut apalearũ
conexione soluatur: quia
mens nr̃a cȩlesti disciplinae
subposita. dũ correptionis
flagella ꝑcipit. asotietate
mundior recedit. & relictis
paleis adhorreum ducitur:
quia foris remanentib reꝓ-¬
bis. electa anima ad suꝑnȩ
mansionis gaucda ȩterna
ingredieris in abundantia
sepulchrum. sicut infertur
aceruus in tͣepore suo. quia
dũ post afflictione iusti pre-¬
mia patriȩ cȩlestis inueni-¬
unt. quasi post pressuras ad
horreursi grana deferunt᷑¬
& inalieno qͥdem t̾eꝑe ꝑcus¬
siones sentiunt: s in suo a
ꝑcussione requiescunt:

Expanded text:
s tritici in tempore suo. - Frumentum quippe in segete sole tangitur, quia in hac vita humana, anima respectu superni luminis illustratur. Pluvias percipit, quia veritatis eloquio pinguescit. Ventis concutitur, quia tempestatibus exercetur; et secum crescentes paleas portat, quia nequiorem contra se quotidie vitam peccantium tolerat; atque ad aream deductum triturationis pondere premitur, ut a palearum connexione solvatur. Quia mens nostra coelesti disciplinae supposita, dum correctionis flagella percipit, a societate mundior recedit, et relictis paleis, ad horreum ducitur: quia foris remanentibus reprobis, electa anima ad supernae mansionis gaudia aeterna Ingredieris in abundantia sepulcrum, sicut infertur acervus tritici in tempore suo; quia dum post afflictionem justi praemia patriae coelestis inveniunt, quasi post pressuras ad horreum grana deferuntur; et in alieno quidem tempore percussiones sentiunt, sed in suo a percussione requiescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
infirmos qͦsq agrenio un¬
tatis diuidunt: Qui ergi
unũ de minimis scandal¬
zat. meliꝰ illi fuerat ligate
collo mola asinaria in ma¬
re proici. quia nimirum
ꝑuerse menti expeditius
esse potuiss&. ut occupat
mundo terrena negotia
ager&:. qua ꝑ contẽplatis¬

Expanded text:
infirmos quosque a gremio uninfirmos quosque a gremio unitatis dividunt. Qui ergo unum de minimis scandalizat, melius illi fuerat, alligata collo mola asinaria, in mare projici, quia nimirum perversae menti expeditius esse potuisset, ut occupata mundo terrena negotia ageret, quam per contemplati
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑a intrare: qua duos o¬
sculos habent̾e mitti in
gehenna ignis: Nesi aꝑ¬
de dicer&. Cũ ad contͣe¬
platiũa uit᷑a idonea dis¬
cretione ñ sufficis. solam
securius actiuam tene:
cũq in hoc qͦd ꝓmagno
eligis. deficis: eo conten¬
tus esto qͦd ꝓminimo ad¬
tendis: ut si ꝑ contẽpla¬
tiuã uit̾a aueritatis
cognitione cõpelleris cade¬
re: regnu cȩloꝵ ꝑsolam acd¬
uam ualeas saltim luscus i¬
trare. hinc rursũ dicit:
Qui scandalizauerit unum
Sde pusillis istis qui in mec¬
dunt expedit ei ut susper¬
s clatur mola asinaria in col¬
lo eiꝰ: & demergatur in pr¬
s fundũ maris: Qͥd mare.
nisi p̃sens sclm: qͥd ꝑ moli
asinariam. nisi actio teri¬
na signatur: Quȩ dũ colli
m̃tis ꝑstulta desideria sit¬
git: hanc inlaboris cireur
mittit. St itaq non null
qui dũ terrenas actiones
deserunt. & ad conte plat¬
onis studiũ humilitate
posita ultra intelligent
uires surgunt: non solu̾ si
in errorem deiciunt: sed

Expanded text:
quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis. Ac si aperte diceret: Cum ad contemplativam vitam idonea discretione non sufficis, solam securius activam tene. Cumque in hoc, quod pro magno eligis, deficis, eo contentus esto, quod pro minimo attendis; ut si per contemplativam vitam a veritatis cognitione compelleris cadere, regnum coelorum per solam activam valeas saltem luscus intrare. Hinc rursum dicit: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit eti ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Quid per mare, nisi praesens saeculum; quid per molam asinariam, nisi actio terrena signatur? Quae dum colla mentis per stulta desideria stringit, hanc in laboris circuitum mittit. Sunt itaque nonnulli qui dum terrenas actiones deserunt, et ad contemplationis studia, humilitate postposita, ultra intelligentiae vires surgunt, non solum se in errorem dejiciunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ita inquieti st̃. ut si uaca.¬
tione laboris habuerint.
grauius laborent. quia tan¬
io dete riores cordis tumul-¬
tus tolerant. qnto eis licen.¬
tius adcogitaciones uacat:
Vnde necesse ẽ. ut nec qͥeta
mens adexercitacione se
in moderati oꝑis dilat&.
nec inquieta adstudium
cont̾eplationis angust&:
Saepe enĩ qui cont̾eplari dm̃
quieti poterant. occupati¬
onib pressi ceciderunt.¬
& saepe qui occupati be¬
ne humanis usib uiue¬
rent. gladio suȩ quietis
extineti st̃: Hinc nãq ẽ
qͦd ñnulli inquieti sp̃c
du plus exquir̾t contem¬
plando qu̾a capiunt. usq
ad ꝑuersa dognata erum¬
punt. & dũ ueritatis dis.¬
cipuli e̾e humiliter negli¬
gunt. magistri errorũ fi¬

Expanded text:
ita inquieti sunt, ut si vacaita inquieti sunt, ut si vacationem laboris habuerint gravius laborent, quia tanto detentiores cordis tumultus tolerant, quanto eis licentius a cogitatione vacant. Unde necesse est ut nec quieta mens ad exercitationem se immoderati operis dilatet, nec inquieta ad studium contemplationis angustet. Saepe enim qui contemplari Deum quieti poterant, occupationibus pressi ceciderunt; et saepe qui occupati bene humanis usibus viverent, gladio suae quietis exstincti sunt. Hinc namque est, quod nonnulli inquieti spiritus, dum plus exquirunt contemplando quam capiunt, usque ad perversa dogmata erumpunt. Et dum veritatis discipuli esse humiliter negligunt, magistri errorum fi
Abbreviated transcription (Latin):
uiua ꝑ resurrectionẽ ihi
sxp̃i exmortuis. inheredita¬
t̾e incorruptibilem. & in co¬
taminat᷑a. & in marcessibi¬
lem: Coccus rubeo colore
flamascit. quia qu̾e impl&
caritas. incendit. Unde &
pitur : ut uidelic& ante in-¬
terni iudicis oculos. caritas no.¬
stra dĩ &e ꝓorimi dilectione
coloretur quaten conuersa
mens nec sic ꝓ amore di quie¬
t̾e diligat. ut cur̃a ꝓximi uti¬
litat᷑eq postponat. nec sic.
pamore ꝓocimi occupationi
inseruiat: ut quiet᷑ẽ fundit᷑
deserens. ign̾e inse superni
amoris extinguat: Qͥsqͥs gͦ
sem&ipsũ dõ iam sacrificiũ
obtulit. si ꝑfecꝰta desiderat.
cur&e necesse ẽ ut nͣ solu ad
oꝑationis se latitudinem
ueru &iam acdculmina con¬
tẽplationis extendat:
S int̾ hȩc magnopere scien¬
dũ ẽ quia ualde int̾ se di¬
uerse st̃ consparsiones ani¬
moꝵ: Honnulli nãq homi¬
nũ ita otiose mͣtis st̃. ut si
eos labor occupationis exci¬
piat. in ipsa oꝑis inchoatio¬
ne succũbant. & non nulli

Expanded text:
resurrectionem Jesu Christi ex mortuis, in haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem. Coccus rubro calore flammescit, quia quem implet charitas, incendit. Unde etpitur, ut videlicet ante interni judicis oculos, charitas nostra, Dei et proximi dilectione coloretur, quatenus conversa mens nec sic pro amore Dei quietem diligat, ut curam proximi utilitatemque postponat; nec sic pro amore proximi occupationi inserviat, ut quietem funditus deserens, ignem in se superni amoris exstinguat. Quisquis ergo semetipsum Deo jam sacrificium obtulit, si perfecta desiderat, curet necesse est ut non solum ad operationis se latitudinem, verum etiam ad culmina contemplationis extendat. Sed inter haec magnopere sciendum est, quia valde inter se diversae sunt conspersiones animorum. Nonnulli namque hominum ita otiosae mentis sunt, ut si eos labor occupationis excipiat, in ipsa operis inchoatione succumbant, et no