comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res argñtarii eder̃e rationes ꝙ̃ sipłes
sint Hr̃des iamus habeat. solus ad¬
uniꝰ editioĩ sub scͥbere. ¶ Exigit᷑
aũ ab adu̾sano argñtarii iusiurã
ł quas hab̾et edi sibi postulet. uł
uendi sui cã negotiationẽ. nec
ullã rutionẽ anuda dũ taxat soło¬

Expanded text:
res argentarii edere rationes. quod si plures sunt heredes et unus habeat, solus adunius editioni subscribere. Exigitur autem ab adversario argentarii iusiurandvel quas habet edi sibi postulet vexavendi sui causa negotiationem: nec ullam rationem nuda dumtaxat so
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Nescaptũ aũt diui marci sic
loꝗtur. qi oñis creditores debeant
sint: nuͣexemplum p̃sentiũ absen¬
tes seꝗ debeant: set anpͥuilegiarũs
absentib ħpactio noceat elegant᷑¬

Expanded text:
.Rescriptum autem diui Marci sic loquitur, quasi omnes creditores debeant sint? num exemplum praesentium absentes sequi debeant? sed an et priuilegiariis absentibus haec pactio noceat, elegant
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ¶ Sifiliꝰ meus madoptionẽ da¬
tus sit.: uocari alib̾to meo ĩ ius nõ
pot̃. E nec nepos in adoptiua fami
iusuotari potqͣt. nã michi alixñ
¶Si lib̾ta expamono fu̾it enixa. mu¬
tuo se ip̃a ⁊ filiꝰ eiꝰ: iniꝰ nonͥuocabũt
rẽ noti sũgillat quapãtronus cõ¬
uenit᷑. ł parentes. ⁊ totũ hoc cãco
gnita deb facere. nã int̃dum ⁊

Expanded text:
rat.Si filius meus in adoptionem datus sit, uocari a liberto meo in ius non poterit: sed nec nepos in adoptiua familius uocari poterit: nam mihi alienus Si liberta ex patrono fuerit enixa, mutuo se ipsa et filius eius in ius non vocabunt. rem non suggilat, qua patronus convenitur vel parentes. et totum hoc causa cognita d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ip̃e sibi tiẽtessitatẽ satisdatiõis
imposuit. ¶ Si satis datũ ꝓremo¬
bili nonsit ⁊ ꝑsona suspecta sit
ex qua satis deuderat᷑: a pd̾ offitiũ
finem accipiat.
solet int̃ litigatores ꝯuenire. siñ¬

Expanded text:
 ipse sibi necessitatem satisdationis imposuit. Si satisdatum pro re mobili non sit et persona suspecta sit, ex qua satis desideratur: apud officium finem accipiat. solet inter litigatores conuenire. si
Abbreviated transcription (Latin):
nicipiũ mitiat᷑. plane sunisso iã lega¬
tario inpossessiõnẽ. cũ ꝑ hr̃dem staret
quominꝰ cauẽt. hr̃s postulet uti de po
diu̾sũ. sisine culpa aut dolo hr̃dis missu
sit inpossessione. ¶Iubet᷑ iuͣrare deca

Expanded text:
um mittatur.Plane si misso iam legatario in possessionem, cum per heredem staret quominus caueret, heres postulet uti de posdiuersum, si sine culpa aut dolo heredis missus sit in possessionem.Iubetur iurare de ca
Abbreviated transcription (Latin):
doui excͣcpno nocet. Nam ex qͦ rescͥp¬
tum ẽ adiuopio. utiles actiones ep̃¬
ton hr̃ditatis dandas. merito adu̾sus
⁊ si int̃ dñm̾ reiuendite ⁊ ẽp̃torem
ꝯuenisẜ ut hõꝗ emptus erat red
uginti debeant᷑. ñ nascit᷑ obligõ
ultra .x. re eñi nonpot obligõ con¬
to actio. to̾llit᷑ aũt ꝑ exceꝑtionẽ. qͦ¬
tiens pntiscor ne petam. ¶iꝗs pa

Expanded text:
doli exceptio nocet. nam ex quo rescriptum est a diuo Pio utiles actiones emptori hereditatis dandas, merito aduersuset si inter dominum rei uenditae et emptorem conuenisset, ut homo qui emptus erat reddiginti mihi debeantur, non nascitur obligatio ultra decem: re enim non potest obligatio conto actio: tollitur autem per exceptionem, quotiens paciscor ne petam.Si quis pa
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ pariunt actiones. in suo noĩe nonͣ
ut ep̃no. uenditio. locatio. ꝯductio.
societas. ꝯmodatũ. de positũ. ⁊ ceti
siłes contract᷑. ¶ S et sia naliũ
ꝯͣctum res non t̾anseat: subsit᷑ m̃
cã elegant᷑ ansto celso rdit ẽẽ ob

Expanded text:
Quae pariunt actiones, in suo nomine non ut emptio uenditio, locatio conductio, societas, commodatum, depositum et ceteri similes contractus.Sed et si ‹i›n alium contractum res non transeat, subsit tamen causa, eleganter Aristo Celso respondit esse ob
Abbreviated transcription (Latin):
simandato creditoꝵ adient: ⁊ man¬
pacͣti exceptiont̃ admittendũ est S̃¬
tellus insiłib speb licet antea dubita¬
declamuerĩt. quota parte debiti cõ¬
tenti st̃. Siuõ dissentiãt. tũc pre¬
toris partes necessarie sũt. ꝗ decirto
suo seꝗt̃ maie̾ns partis uoluntatẽ.

Expanded text:
si mandatu creditorum adierit, etiam manpacti exceptione admittendum est. scellus in similibus speciebus licet antea dubitadeclarauerint, quota parte debiti contenti sint: si uero dissentiant, tunc praetoris partes necessariae sunt, qui decreto suo sequetur maioris partis uoluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
sot iudicio siañdi cã datus. ꝓrei
qualitate locuplex detur. Excep̃¬
tis necessariis ꝑ sonis. Ibi eñi qͣ¬
secũq accipi iu̾b. uelitti ꝓpart̃¬
iudiciipm ꝯpetit.teine

Expanded text:
sor iudicio sistendi causa datus pro rei qualitate locuples detur exceptis necessariis personis: ibi enim qualemcumque accipi iubet: ueluti priudicium competit, 3
Abbreviated transcription (Latin):
uicħ p̃ior edicit. s elegant᷑ labo
act hoc aut iniquũ. aut suꝑua¬
ciũ ẽẽ. Iniquũ. si ꝙ semel remisit
creditor debitori suo bona fide. ite¬
rũ hoc conet᷑ destruere. Suꝑuauui¬
dolo ⁊ fraũs¶siue aũt abinino do¬
lo malo pactũ factũ est. sut pꝰpac¬
tũ: dolo .m. aliꝗd factũ est: noce¬
bit exceptio. ꝓpͥt hec u̾ba edictine

Expanded text:
nihil praetor adicit: sed eleganter Labeo ait hoc aut iniquum esse, aut superuacuum. iniquum, si quod semel remisit creditor debitori suo bona fide, iterum hoc conetur destruere: superuacuudolo et fraus.Siue autem ab initio dolo malo pactum factum est siue post pactum dolo malo aliquid factum est, nocebit except
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯueĩt eũ exfidẽ eoꝵ q̃ ꝓbabuntur¬
¶ Ne potentiores uirihumiliõres ĩ iu¬
riis afficiãt. ne ue defensores eoꝵ
talup̃niosis criminib insectent᷑
ĩnotẽtes: adpeligionẽ p̃sidis ꝓuin¬
subp̃textu ad inu̾ãntiũ militares¬

Expanded text:
conuenit eum ex fide eorum quae probabuntur. Ne potentiores uiri humiliores iniuriis adficiant neue defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes, ad religionem praesidis prouinsub prae
Abbreviated transcription (Latin):
iñ ap̃tore hoc edicto ꝯpellunt᷑. ue¬
luti cũ ꝓcurator. res rationes ue no
ones reddere. scilic quia id ꝯsequi
possumus ꝑmandati actionẽ. s cũ
tor ꝑ ħanc clausulam nonint̃ uẽit.
ẽ aũt ꝓsocio actio. set nec tutorem
cogͣ pretor pupillo edere rationes
aut dñs argͥentarii eĩd̾ fuerunt ꝓ¬
fessionis. qr cũ in locũ ⁊ iñ uis succe

Expanded text:
 per hoc edictum compelluntur. ueluti cum procurator res rationesue nostones edere: scilicet quia id consequi possumus per mandati actionem. et cum tor per hanc clausulam non intervenit: est enim pro socio actio. sed nec tutorem cogit praetor pupillo edere rationes:aut dominus argentarii eiusdem fuerunt professionis: quia cum in locum et in ius succe
Abbreviated transcription (Latin):
Neq̃ licita negotiatiõe aliquos ꝓ¬
hiberi neq ꝓhibita ex̾ceri ne ĩ no¬
centib penas irrogari. ad sollici¬
tudinẽ suã p̃ses ꝓuĩne reuocet.¬
¶ne tenuis uite horẽs. subp̃textu
aduẽtus offõꝵ. ł militũ. lumine
unico ł breui supellectili ad alioꝵ¬

Expanded text:
Neque licita negotiatione aliquos prohiberi neque prohibita exerceri neque innocentibus poenas irrogari ad sollicitudinem suam praeses prouinciae reuocet.Ne tenuis uitae homines sub praetextu aduentus officiorum uel militum, lumine unico uel breui suppellectili ad alio
Abbreviated transcription (Latin):
guerẽt. de in diũ augustus maluit ꝑ
iotis ꝯftituit. ut hinas regiones urb̾
pfectus ingilũ de iicẽdiariis . ffic¬
torib. furib. mptorib. receptoribus
nsiqͣ tam atroꝵ. tã famosa ꝑsona sit:
cendia cu̾lpa fũt inhabitantiũ aut
fustib castigat eos qͥ negligũti gõe
hũert̃ aut seuem int̃socutione cõ¬
minat᷑ fustiũ casticatione remutit.
egratture fuit pleꝵ q mĩsulis. hor

Expanded text:
guerent. deinde diuus Augustus maluit pelocis constituit, ut binas regiones urbis igilum de incendiariis effractoribus furibus raptoribus receptatoribus, nisi si qua tam atrox tamque famosa persona sit, cendia culpa fiunt inhabitantium, aut fustibus castigat eos qui neglegentius ignem habuerunt, aut severa interlocutione comminatus fustium castigationem remittit. Effractu
Abbreviated transcription (Latin):
ftͣ fide uissores. ꝓlocupletib haben¬
di st cũpoterit q̃rela aꝑd̾ ꝯpetentẽ
iuiditẽ deferri. ¶ Qui excã imꝓbat
abarbitro ꝓbatoi. alios imꝓbatosꝓ
bat. multoq magis sisua uolũntate
sonb insignis. ł magna inopia acte¬
dit: cã cognta ex integro satudan¬

Expanded text:
t fideiussores, pro locupletibus habendi sunt, cum potuerit querella ad competentem iudicem deferri, qui ex causa improbat ab arbitro probatos, alias improbatos probat: multoque magis, si sua uoluntate soribus insignis uel magna inopia accidit, causa cognita ex integro satisdan
Abbreviated transcription (Latin):
m̃iure ꝯsiftr̃. Sicut hr̃ditas. usus¬
fructꝰ. obligõnes quoqͦmõ conirãc¬
te. nec ad rẽ ꝑtin qd̾ inhr̃ditate res
corꝑalesꝯtinentur. llam ⁊ fructus
qui exfundo ꝑcipiunt᷑ corꝑales sũt.
⁊id ꝙexaliqua obligõne nõbis de¬
betur᷑: pleꝵꝙ corꝑale ẽ. ueluti. fũ¬

Expanded text:
iure consistunt, sicut hereditas, ususfructus, obligationes quoquo modo contractae. nec ad rem pertinet, quod in hereditate res corporales continentur, et fructus, qui ex fundo percipiuntur, corporales sunt, et id, quod ex aliqua obligatione nobis debetur, plerumque corporale est, ueluti fu
Abbreviated transcription (Latin):
br. in ne potis locũ aliquẽ adop¬
tauit. nonputo mortuo auo. iu¬
ra ꝯsang̾uinitatis met̃ nepotes
futura eẽ. S sisic adoptanit. ut
⁊̃ iure legis nepos suus eẽf. qĩ
exlutio puta filio suo. ⁊ exmatre
tiua eiꝰ natus eẽt. ꝯtra putoͣ.¬

Expanded text:
tis loco aliquem adoptavit, non puto mortuo avo iura consanguinitatis inter nepotes futura esse. sed si sic adoptavit, ut etiam iure legis nepos suus esset, quasi ex Lucio puta filio suo et ex matre familias eius natus esset, contra puto.
Abbreviated transcription (Latin):
nus freqãtes. neq malia dignitate
positos ꝗduocatos sibi ꝓspererunt.¬
¶axuocatos qͦ petentibus debebit
ultͣro eis dare debebit. ¶ Set sigs
uocatũ dare. ceteꝵ opprimi aliquẽ
ꝑadu̾satii siupotẽtiã nonoportet.¬
p̃est spectat. siꝗs tã inpudent᷑ se
gerat. ut om̃is metuant᷑ adu̾sus eñ
aduocationẽ susciꝑe que ⁊̃ gĩum p̃¬

Expanded text:
nus frequentes neque in aliqua dignitate positos aduocatos sibi prospexerunt.Aduocatos quoque petentibus debebit ultro eis dare debebit. sed si qui uocatum dare. ceterum opprimi aliquem per aduersarii sui potentiam non oportetest spectat, si quis tam impotenter se gerat, ut omnes metuant aduersus eum aduocationem suscipere.Quae etiam
Abbreviated transcription (Latin):
̃nes. publicum. ⁊ pͥuatũ. Publicum
ius ẽ: ꝙ adstatũ rei romane spectat.¬
i Priuatũ ꝙ ad singłoꝵ utilitatẽ. Sũt
titum ẽ. collectũ ẽ ħ exnaturlibu
ỹceptis. aut gentiũ aut cuulib¬
NIus naturale ẽ ꝙ natur oiã aĩabado¬
cutt. Nã uis isud ñ humani gnͣis pͥũ ẽ.
nascunt᷑. Auium qͦ cõe est. hĩc descẽ¬
nos matͥmoniũ appellamꝰ. ħĩc lib̾oꝵ
ꝓcreatio hĩc educatio. uidemꝰ ir cet᷑a
quo aĩalia fens.⁊ istiꝰ iuris ꝑitia cẽ¬

Expanded text:
. publicum ius est quod ad statum rei Romanae spectat, priuatum quod ad singulorum utilitatem: sunt rtitum est: collectum etenim est ex naturalibus praeceptis aut gentium aut ciuilibus.Ius naturale est, quod natura omnia animalia docuit: nam ius istud non humani generis proprium, nascuntur, auium quoque commune est. hinc descennos matrimonium appellamus, hinc liberorum procreatio, hinc educatio: uidemus etenim cetera quoque animalia, feras etiam istius iuris peritia ce
Abbreviated transcription (Latin):
tist᷑ labo ꝗ õs hos audiuit. institutꝰ ẽ aũt
atrebatio. Exhisatteĩ ꝯsulfuit. lab̾o nolu¬
it cũ offereretur ei abaugusto ꝯsulatus
quo suffectꝰ fie̾t. ⁊ honorẽ susciꝑet. s płi¬
mũ studiis oꝑãdedit.⁊ totũ annũ itabi¬
uiserat. ut rome .ui. m̃sib̾ cũ studiosis
ess. ⁊ sex m̃sib̾secedet. ⁊ ꝯsc̾bendis lil ͥs

Expanded text:
i› omnes hos audiuit, institutus est autem a Trebatio. ex his Ateius consul fuit: Labeo noluit, cum offerretur ei ab Augusto consulatus, quo suffectus fier‹et›, honorem suscipere, sed plurimum studiis operam dedit: et totum annum ita diuiserat, ut Romae sex mensibus cum studiosis esset, sex mensibus secederet et conscribendis libris
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Post hos quo tubero fuit ꝗ sub offil
op̃ã dedit. suit añ patriti. ⁊ tñsit a
tãis agñdis adius ciuile. maxse¬
nec optiuuit ap̃ gaiũ cesarẽ. Isest
ꝗneꝰ legarĩ qui cũ affrite horã tene¬
ret infirmũ tuberonẽ applicare
ñꝑmisit. nec a qũã haurire. quo
noĩe eũ accusauit. ⁊ cicero de fen¬
dit. Et extat es oratio satis pul
rio. Tubero doctissimus ꝗd habitꝰ¬

Expanded text:
Post ho‹s› quoque Tubero fuit, qui Ofilio operam dedit: fuit autem patricius et transit a causis agendis ad ius ciuile, maxnec optinuit apud Gaium Caesarem. is est Quintus Ligarius, qui cum Africae oram teneret, infirmum Tuberonem applicare non permisit nec aquam haurire, quo nomine eum accusauit et Cicero defendit: exstat eius oratio satis pulcrio.Tubero doctissimus quidem habit
Abbreviated transcription (Latin):
nota manumissio. eũ ẜuitus eẽt in¬
cognita.S postea quã iure gñtium
seruitꝰ inuasit secutũ ẽ bñfitium
manumissioĩs. Et cũ uno natumli
noĩe hõies appellarem᷑. iuit gũtiũ
ta guaonenan iut gtaũ

Expanded text:
nota manumissio, cum seruitus esset incognita: sed posteaquam iure gentium seruitus inuasit, secutum est beneficium manumissionis. et cum uno naturali nomine homines appellaremur, iure gentium tria genera
Abbreviated transcription (Latin):
tũ quadingĩta libro s. Exhis audito¬
rsb płimũ auctoitatis habuit al
miliarissim̃. ⁊ libros d̾iure cuulipłi¬
mos ⁊ ꝗom̃em partẽ oꝑis fundarẽt.
reliꝗt. nãdelegib uicessime pͥmu
ꝯscribit de iuris dictione. Idedic¬
tũ p̃toris pͥmꝰdiligñt̃ ꝯposuit. slam
auit eñ ẜiũ duos ubros adbrutũ ꝑ¬

Expanded text:
tum quadraginta libros. ex his auditoribus plurimum auctoritatis habuit Alfmiliarissimus et libros de iure ciuili plurimos et qui omnem partem operis fundarent reliquit. nam de legibus uicensimae primus conscribit: de iurisdictione idem edictum praetoris primus diligenter composuit, nam ante eum Seruius duos libros ad Brutum
Abbreviated transcription (Latin):
nascuntur tenent᷑ S ⁊sipͥorib
capitib decedentib totꝰ gree fuit
¶Dxenouat᷑. pignoritenebit᷑. ¶ Etã¬
tulib̾ qͦ dari ypotbece potͣt. licet
ꝯditione gxstẽte euanescat pi¬
giꝰ. ¶ Cũ pigliorrẽ pignoratãat¬

Expanded text:
nascuntur tenentur: sed et si prioribus capitibus decedentibus totus grex fuerit renovatus, pignori tenebitur. Statuliber quoque dari hypothecae poterit, licet condicione exsistente evanescat pignus. Cum pignori rem pignerata
Abbreviated transcription (Latin):
siqdͣ hac ꝯditione donata sit eipe¬
sibia ut creditoisoluat. iuderi a
donatore ꝓfectã. ꝓnnꝰ ad creditorẽ
⁊ fĩnũmos accipientis. Sĩo sĩplint
eidonauit: alienatione eoꝵ filiũ¬

Expanded text:
idem hac condicione ei donata sit pecunia, ut creditori soluat, uideri a donatore profectam protinus ad creditorem et fieri nummos accipientis: si uero simpliciter ei donauit, alienationem eorum filiu
Abbreviated transcription (Latin):
eo erit. cũis inpotestate eẽt. siue
suauolũtate. siue iussu eiꝰ ĩtꝰꝑo
testate erit ꝯͣxerit. siue ĩpecłiũ
ip̃ĩ siue ĩpatrimõiũ eiꝰ cͦꝰ inꝑpote¬
stite fu̾it. eares redacta snͣt. ac¬
tionẽ cãcognita dabo. undꝓfa¬

Expanded text:
 erit, cum is in potestate esset, siue sua uoluntate siue iussu eius in cuius potestate erit contraxerit, siue in peculium ipsius siue in patrimonium eius cuius in potestate fuerit ea res redacta fuerit, actionem ca
Abbreviated transcription (Latin):
giosumet̃ arsto ait. ¶ Quimor¬
tuũ inlocũ alienũ inulit. ł infer¬
ie curauit tenebit᷑ infactũ acͣti¬
oue¶Inlocũ alt̾uus accꝑe debemꝰ
suit magro. siue. mnedificio Set
teneatur. siigtiorãte. socio ĩtule
tuus. ossã ut hoĩs mortui. in locũ
purũ alt̾ius. aut id sepulaum¬

Expanded text:
giosum esse Aristo ait. Qui mortuum in locum alienum intulit uel inferre curauit, tenebitur in factum actione. 'in locum alterius' accipere debemus siue in agro siue in aedificio. sed teneatur, si ignorante socio intulertuus ossaue hominis mortui in locum purum alterius aut in id sepul
Abbreviated transcription (Latin):
dri posst̃ anacciꝑe debeamꝰ. iudendũ¬
t s ubra uident᷑ mͥ adnũatã petuũã
referti. Ait n senat᷑. mu̾tũa pecũiam
dedisse. S sifraus sit senat. ꝯ adhibi¬
ta puta frum̃to. uiro. ł oloo mutuoda¬
to. ut his distracus fructb. uttiet᷑ pꝑt¬
cuma. subut̃iendũ ẽ filio .f. ¶ Sifiliꝰ¬

Expanded text:
dendum. sed uerba uidentur mihi ad numeratam pecuniam referri: ait enim senatus 'mutuam pecuniam dedisset'. sed si fraus sit senatus consulto adhibita, puta frumento uel uino uel oleo mutuo dato, ut his distractis fructibus uteretur pecunia, subueniendum est filio famili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtin: indiciũdabo. ¶ B edictũ iusta
extã ꝓpositũ est. ut qͥ funauit ꝑse¬
quatur idꝙ impendĩt. sic it ficri
ne insepucta corꝑa iatẽnt. neue
qs de alieno funeret᷑ futiꝰuͦ eũ fa¬
cere oport. quẽ decedens elegit. s
aliꝗd ꝓ ħemolum̃to ci uctũ ẽ. łut

Expanded text:
dicium dabo.' Hoc edictum iusta ex causa propositum est, ut qui funerauit persequatur id quod impendit: sic enim fieri, ne insepulta corpora iacerent neue quis de alieno funeretur. Funus autem eum facere oportet, quem decedens elegit: sed a
Abbreviated transcription (Latin):
dubitamꝰ ¶Si uitariꝰ seriumai nego¬
uet᷑ siqd me sciente ⁊ tͣbntołatene¬
bor siuo ig̾raꝑte: ordinario scientt
nec deducendũ exuicarii pecłio ꝙor
dinano debet. cũ id ꝙm̾debit᷑ dedu¬

Expanded text:
dubitamus. Si uicarius serui mei negotietur, si quidem me sciente, tributoria tenebor, si me ignorante, ordinario sciente,nec deducendum ex uicarii peculio, quod ordinario debetur, cum id quod mihi de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdici id ꝙusuraꝵ noie de fũttꝰ sol¬
iuss: nõtposse᷑. Itẽ q̃ro siexisumes
repeti ñposse. an exalio debitohe¬
res retiuert eas possit: rdi. nec
hoc quidẽ decondinõe sine c̃¬

Expanded text:
d, quod usurarum nomine defunctus soluisset, non posse. item quaero, si existimes repeti non posse, an ex alio debito heres retinere eas possit. respondit ne hoc quidem. DE CONDICTIONE SINE C
Abbreviated transcription (Latin):
Serui ⁊ negettonb ondei solebat
ꝑep̃tore susciꝑẽ debitũ ⁊ soluͣe cũ
fuerat dare p̃tiũ orde ꝯuẽiret do¬
muãi noĩe institon negabat eo
noĩe se ꝯuenin posse. qr ñ meam
rẽ p̃posit̾ fuist. Tũ aũt ⁊ alia q̃ dã¬

Expanded text:
etiam negotiatoribus hordei solebat pro emptore suscipere debitum et soluere. cum fuerat dare pretium hordei, conueniret dominum nomine institoris, negabat eo nomine se conueniri posse, quia non in eam rem praepositus fuisset. cum autem et alia qua
Abbreviated transcription (Latin):
¶tẽ fulionui ⁊ sairinatoꝵ p̃positꝰ.
Etabuilarii quo loco ĩ satoꝵhñdi
gre mitter adm̾ces ⁊pandas ⁊ sibi
mittendas: loco ĩstitõi hũdũ labo
scͣpsit. Id̾ait silibitinar᷑. ge Ite.
reꝵpollcitatorẽ habu̾it nꝙ mor¬
tiłui spoliauĩt. dandã ineũ qͣnnt

Expanded text:
lonum et sarcinatorum praepositus. stabularii quoque loco institorum habendi gre mitteret ad merces comparandas et sibi mittendas, loco institoris habendum Labeo scripsit. Idem ait, si libitinarius seruum pollinctorem habuerit isque mortuum spoliauerit, dandam in eum quasi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃o est ꝗignor. siam cũ int̃dum
tẽ ꝯtrabamꝰ. equũ fuit eũ ꝗ magi¬
arũ naui ĩ posuit: teni ut tenet᷑
ꝗ istitorẽ tab̾ne ł negõ p̃posuit
cũ sit maior necessitas ꝯͣhendicũ
dispiciat. ⁊ sic ꝯͣbat In nauis mi¬
gro nonita. Nar ut̃dũ locꝰ. tp̃s.¬

Expanded text:
mo est qui ignoret. nam cum interdum ntrahamus, aequum fuit eum, qui magistrum naui imposuit, teneri, ut tenetur, qui institorem tabernae uel negotio praeposuit, cum sit maior necessitas contrahendidispiciat et si‹c› contrahat: in nauis magistro non ita, nam interdum locus t
Abbreviated transcription (Latin):
t utor creditoi̾ pupilli sui plus ꝗͣ
debebat᷑ ex soluit ⁊ tutele uidicio
pupillo simputauit. q̃ro anrepeti
b̾et. inꝗb ⁊ seiũ bona sua pͥuatim
facta uenditione meiio ꝯcessit.

Expanded text:
Tutor creditori pupilli sui plus quam debebatur exsoluit et tutelae iudicio pupillo non imputauit: quaero an repetiberet, in quibus et Seium, bona sua priuatim facta uenditione Maeuio concessit,
Abbreviated transcription (Latin):
debitorẽ sipecuniã soluat pigra
creditoe agi. ¶t itiꝰ pecunã mu¬
tuã accepit᷑ agaio seio subpigno¬
re culleoꝵ. istos culleos cũ seuus in
at p̾a instantia gaii seii creditois¬

Expanded text:
pecuniam solutam in creditore agi. Titius cum pecuniam mutuam accepit a Gaio Seio sub pignore culleorum: istos culleos cum Seius in stea instantia Gaii Seii credito
Abbreviated transcription (Latin):
ar ⁊ d sm̃ soluit s. alia ratioe¬
satis face ꝑat̾ ẽ: forie siexꝓmus¬
stata cũ debitort sit. de ip̃o deba¬
to. ł supẽ fideuissor ꝯuent̾ fuiͣt
nouãta aũt debiti obligatiopi¬
tur. ¶Sinͣ dasis tibi pecumam

Expanded text:
 si non soluere, sed alia ratiosatisfacere paratus est, forte si expromisstata cum debitore sit de ipso deuel si fideiussor conuentus fuerit. Nouata autem debiti obligatio pitur. Si quasi daturus tibi pe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. decisione it furti qd actio. ñ aũ
ꝯdictio tollit᷑. ¶ surti actio penã
petit legtitim̃ ꝯ̃dictiorẽ ipũm.
Eares facit. ut neꝙ furtiactio ꝑꝰ
dictionẽ. peꝙ ꝯdictio ꝑ furti accio¬
nẽ ꝯsifmatur. Isitaꝙ cun furtum
factũ est: hc̃ actioñe furti. ⁊ ꝯdie¬
tibñt ⁊ uẽdicationẽ ht̃ ⁊ adexhi¬
bendũ actionẽ. ¶Condictio fur

Expanded text:
ione enim furti quidem actio, non autem condictio tollitur. Furti actio poenam petit legitimam, condictio rem ipsam. ea res facit, ut neque furti actio per condictionem neque condictio per furti actionem consumatur. is itaque, qui furtum factum est, habet actionem furti et condictionem et uindicationem, habet et ad exhibendum act
Abbreviated transcription (Latin):
pẽtuniis ꝓcuritorẽ p̃posuit uti¬
uis ad̃gẽepͥtũ iunstitone dabit ac¬
tio. Qd̃ q faciendũ erit ⁊ siꝓtura¬
tor soluendo sit: ꝗ stꝑłantipe¬
iactore̾ ap̃ ñ sam pecuniis accipi

Expanded text:
niis procuratorem praeposuit, utilis ad exemplum institoriae dabitur actio: quod aeque faciendum erit et si procurator soluendo sit, qui stipulanti peinstitorem apud mensam pecuniis accipi
Abbreviated transcription (Latin):
dẽs ꝙ ł siꝗs alii obligatã thobli¬
gauit. nẽc de hoc me c̾tioram̃t.
codcͥmine plectet᷑ plane sieares
ãplaẽ. ⁊ admodicũ eris ficit piͦg¬
rata. dici debebit cessare ñ sol

Expanded text:
si quis alii obligatam mihi obligauit nec me de hoc certiorauerit, eodem crimine plectetur. plane si ea res ampla est et ad modicum aeris fuerit pignerata, dici debebit cessare non sol
Abbreviated transcription (Latin):
di .x. anrepetẽ possit. ⁊ refert pa¬
tr̃ẽ suũ celsũ existimasse. repetẽ
eũ nonposse. S ip̃e celsus natu¬
rali equitate motꝰ. pitat repetĩ
lud tractat. anille ꝯse statulibe

Expanded text:
decem, an repetere possit? et refert patrem suum Celsum existimasse repetere eum non posse: sed ipse Celsus naturali aequitate motus putat repeti pillud tractat, an ille, qui se statulibe
Abbreviated transcription (Latin):
nos uti. nã talem ꝯͣctũ. neꝙ dona¬
tionẽ ẽẽ. neꝙ pecumã creditã. do¬
nationẽ non et᷑. qr ñ eam̃te pecu¬
madaret᷑. ut oĩ penes accipientẽ
manẽt Cceditã non eẽ. qr ex sol¬
uendicã mag̃. daret᷑. qũa alt̾ obli¬
gandi. gͥ sũis qͥ petunia hac ꝯdiuo¬
ne accepit. ut mͥ increditũ daret.

Expanded text:
e donationem esse neque pecuniam creditam: donationem non esse, quia non ea mente pecunia daretur, ut omnimodo penes accipientem maneret: creditam non esse, quia exsoluendi causa magis daretur, quam alterius obligandi. igitur si is, qui pecuniam hac condicione accepit, ut mihi in creditum
Abbreviated transcription (Latin):
tiba darioportere. opponenda est
exceptio u̾iris iurãdi ꝑmm̃tis quẽ¬
stionem actione ꝯp̃hensam.
ne q̃ ificindo crescit aliꝗd sibid¬
beri. simpli ñdupli ꝑse tutionem
te edicti dupli actio integͣ inane¬
at. Et pt̃ dicihoc iudicio ñ pͥncipa

Expanded text:
tibi dari oportere, opponenda est exceptio iurisiurandi perementis quaestionem actione comprehensam.e infitiando crescit aliquid sibi deberi, simpli, non dupli persecutionem te edicti dupli actio integra maneat: et potest dici hoc iudicio non principa
Abbreviated transcription (Latin):
te usurs ꝑetipst. quã ip̃a sors peti
tussent᷑ p̃actũꝙ id tm̃ad exc̾eptio¬
nẽ ꝓdẽe. ⁊ iõs non solutapetũa sta
ras deberi: atꝙ siidnoñtim eẽt ex¬
p̃ssum. S cũ soitis petitio dilat
obtimuit: tm̃usuraꝵ oblig̃o ip̃om

Expanded text:
ae usuras peti posse quam ipsa sors peti nissent pactumque id tantum ad exceptionem prodesse et ideo non soluta pecunia staras deberi, atque si id nominatim esset expressum. sed cum sortis petitio dilataoptinuerit, tamen usurarum obligatio ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ łrdt cessiae indeantur. iois
testar pistatis gt̃a facere sepui¬
turam. Qd si suꝑnatuo fu̾it fac¬
tũ. ñ adillud se muniit uident
ne miscuisse se ccedunt᷑ . nꝗd ił
plemꝰ gͥ eos trstariopdrt. ut ⁊¬

Expanded text:
 gessisse uideantur, solent testari pietatis gratia facere se sepulturam. quod si superuacuo fuerit factum, ad illud se munire uidentur, ne miscuisse se credantur, ad illuplenius igitur eos testari oportet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ audiendũ. sinclit ꝑodie fidẽ
ꝯstitute rei frangs̃. ¶Suuie¬
iurando delato debi tibi iurant
detulemo ius iurandũ. s re feten¬
di necessitate ꝯpulsus id fecero. qr¬

Expanded text:
e audiendum, si uelit hodie fidem constitutae rei frangere. Si iureiurando delato deberi tibi iuraudetulero iusiurandum, sed referendi necessitate compulsus id fecero, q
Abbreviated transcription (Latin):
tuarꝰ. mag̃ ẽ. ut locus religiosus
fut. ¶ Iocũ qui suit. nemo religi¬
osũ faciet. nͥꝯsentrat is cui suitꝰ
debet᷑ s sinon min̾ꝰ mode ꝑaliũ
lotũ ẜuitute nti pt̃. non iudetur¬

Expanded text:
ius, magis est ut locus religiosus fiat. Locum qui seruit nemo religiosum facit, nisi consentiat is cui seruitus debetur. sed si non minus commode per alium locum seruitute uti potest, non
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is hãt. ¶ Siqs hac actione ege¬
rit ⁊oblatalitis estimationẽ su¬
sceꝑit. rẽ offerentis faci̾t. ¶ Nc̃
iudendũ est quidueniat ĩ ꝯmo¬
dati actionẽ. utrũ dilus. an et

Expanded text:
is habeat. Si quis hac actione egerit et oblatam litis aestimationem susceperit, rem offerentis facit. Nunc videndum est, quid veniat in commodati actione, utrum dolus an et
Abbreviated transcription (Latin):
ff᷑. Centũ dari capue stipłatꝰ fide¬
ussorẽ accepisti. ea petunia abeo.
similit̃ ut ab ip̃o ꝓmuusort peti debe¬
bit .i. ut si alibi qũa capue petat᷑. ar¬
oportebit ꝙ forte p̃reũ stet̃t qͥmi s¬
nus tota .c. capuẽ solu̾ent᷑. obliga¬
tionẽ fid̾iussoĩs augẽn ncq ꝓħcã¬

Expanded text:
. Centum Capuae dari stipulatus fideiussorem accepisti: ea pecunia ab eo similiter ut ab ipso promissore peti debebit, id est ut, si alibi quam Capuae petantur, aroportebit, quod forte per reum steterit, quo minus tota centum Capuae soluerentur, obligationem fideiussoris augeri: n
Abbreviated transcription (Latin):
id̾ dicipoñt in repumont ut pã¬
tes repetant. qr nar solise ab mtio sic
potuert̃. gͥ hoc osu electio ẽ credi¬
toris cui uelit solũe. ut alt̾i repe¬
titio impedutbi c ma

Expanded text:
idem dici poterit in repetitione ut partes repetant, quia nec soluere ab initio sic potuerunt. igitur hoc casu electio est creditoris, cui uelit soluere, ut alterius repetitio impedia
Abbreviated transcription (Latin):
gnouumis penitentiam morientibꝰ dene¬
gari. nec illoꝵ desioĩis amiui. qui obitu̾ sin
ꝙr hoc anume sue eupiunt remedio subueni¬
ri. honemus fateor tante ipietatis aliqueni¬
reꝑiri ut de dĩ pietate despet. quĩ nõ possit ad se
rienti mortẽ addẽ. eiꝰq amina sini erudelitate
ne absouita possit eẽ occidẽ: cũ dñs ad subueniẽ¬

Expanded text:
Agnovimus poenitentiam morientibus denegari, nec illorum desideriis annui, qui obitus sui tempore hoc animae suae cupiunt remedio subveniri. Horremus fateor tantae impietatis aliquem inveniri, ut de Dei bonitate desperet, quasi non possit ad se rienti mortem addere, ejusque animam sua crudelitate, ne absoluta esse possit, occidere? quum Deus ad subvenie
Abbreviated transcription (Latin):
dicinus. s i alia pla adicunus. magnã quasiiũ
comondãtia misterus: que orientẽ u̾sus nos ora¬
re utt̾arum formadocuit: benecucimus fontẽ
baptisinitis. oieo unctionis. hie uecedit. qd̾ ter
oleo inungiinus quos beiptizamus. u̾bis abrenũ¬

Expanded text:
dicimus, sed et alia plura adjicimus, magnam quasi vim commendantia mysteriis. Quae orientem versus nos orare litterarum forma docuit? Benedicimus fontem baptismatis oleo unctionis. Huc accedit, quod ter oleo inungimus quos baptizamus, verbis abrenu
Abbreviated transcription (Latin):
one ꝑ successores in minist̾io confirmatas accepi
tur affectus. Uñ quis uł aliquantuũ sacrarum
suenidines eccte nõꝑͥ scͥpturas a patribus tradi¬
itis nuch estimare. quantũ religio detruñti sit ia¬
tura. nͣtentiuium despicientuꝰ uiquido conitab.
one n ut in deoroiamur sẽptura sailutifere cru

Expanded text:
one, per successores ministerio confirmatas accepimtur affectus. Unde quis vel aliquantulum sacrarumsuetudines Ecclesiae non per scripturas a Patribus traditas, nihil aestimare, quantum religio detrimenti latura sit, despicientibus liquido constabit. Quae enim, ut inde ordiamur, scriptura, salut
Abbreviated transcription (Latin):
assensu ꝯitat ẽẽ ꝑfectũ ħmõi ꝑsone suscipi ñ de¬
bent. uerũ ĩ si qui forte in oiuine ciatu muitie
añ fũt ignorantia faiciente suscepti ꝓrsus eli¬
minciri. ⁊ exuti religioso pͥmlegio. ad dñoꝵ su¬
or possenlones iusta debuerunt amonitiõe cõ¬
pelli. Et idõ frẽs carissimi eos quos supͣdieti ui¬
ri actores in clicatus otfm̃ monstrau̾int detin̾i:
discussos. ⁊ obnerios apͥatos. custodito legũt᷑.¬
mite sine int̾missione restitute. Ita ut si enusp
ssione sola inaneat. diaconꝰ uõ ruit iuccariũ
ppret. aut sinõ hũit ip̃e pꝰ reddatur. Reliqua
uo̾ offã sciant neminẽposse ab obnoritate si
ꝯuinerrur uendiear. quatinꝰ hoc ordine custo¬
oito. nec dñoꝵ ura. nec pͥuilegia ulla rõe tur¬
Seniuus clicus factus. seruituti maneat obno

Expanded text:
modi personae suscipi non deberent, verum etiam, si qui forte in divinae cultu militiae ante fuerint ignorantia faciente suscepti, eliminati prorsus et exuti religioso privilegio, ad dominorum suorum possessiones justa debuerint admonitione compelli. Et ideo, fratres carissimi, eos, quos supradicti viri actores in clericatus officio monstraverint detineri, discussos et obnoxios approbatos, custodito legum tramite sine intermissione restituite, ita ut si quis ssione permaneat. Diaconus vero aut vicarium praestet, aut si non habuerit, ipse reddatur. Residua officia sciant neminem posse ab hac noxietate, si convincitur, vindicari, quatenus hoc ordine custodito, nec dominorum jura, nec privilegia ulla ratioServus clericus factus servituti obno
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e ad rarum ẽ pius cupetitur. fiegiũ
ap̃indos pipe p̃ciosixs ẽ Piaconos pancitaᷤ
honorabnes. pbr̃os turdr ꝯtẽytibues facit.
diaconi. lieet paulatim erebescentibꝰ in¬
ciis int̾ pbr̃os apsente ep̃o diaconos sedẽ io
coram pbr̃is otire. Biscant qui hoc faciũt
ño se recte scic̾e. audiant apłos. Nõ ẽ oig¬
uu̾ut reuncnentes u̾bum dĩ ministremꝰ
m̃sis. sciant diaconi qrostituti s̃. legant
aeta tipłoꝵ. recõdentur conditionis sue.

Expanded text:
s adpetitur; puleium apud Indos pipere pretiosius est. diaconos paucitas honorabiles, presbyteros turba contemtibiles facit. diaconi, licet paulatim increbrescentibus uitiis inter presbyteros absente episcopo sedere presbyteris dare. Discant, qui hoc faciunt, non se recte facere, et audiant Apostolos: Non est dignum, ut reliquentes verbum Dei ministremus mensis. Sciant quare diaconi constituti sint. Legant Acta apostolorum, recordentur conditionis suae.
Abbreviated transcription (Latin):
i officia sciaria pͥncipeuem locũ
ño uertibulum a cõionis ingreras. s
⁊ sic̃ aurum repetitis ignibus explorã¬
da statun oux eẽ oesidãt. cũ tiro añ non
oñi castris in lectoꝵ pͥmitus gradu diu¬
ini rudim̃ta ẜuitu. nec illi uilescat exor¬
cistam. ticolitum. subdiaconũ. oiaconum.

Expanded text:
 officia saecularia principem locum, non vestibulum actionis ingressis, sed est, et sicut aurum repetitis ignibus explorandum, statim dux esse desideret? Cum tiro ante non Domini castris in lectorum primitus gradu divini rudimenta servitii, nec illi vile sit exorcistam, acolythum, subdiaconum, diaconum
Abbreviated transcription (Latin):
fautũm. ad fouendosegentes. at uͦ ẽiit̃ turtuneᷤ
ptismi sacramenta conciurerent. Equibus
uir religiosissimus constantinus primus fi¬
dem uertatis patenter adeptus: licentiam
huenda ꝯstituit. Deniq iõ p̃tatus pͥnceps dõa¬
tilninsa ꝯtulit. ⁊ fabricam tepli pͥme sedis pe¬

Expanded text:
antummodo ad fovendos egentes. At vero cum inter turbines baptismi sacramenta concurrerent. E quibus vir religiosissimus, Constantinus primus, fidem veritatis patenter adeptus, licentiam ibuenda constituit. Denique idem praefatus princeps donaria immensa et fabricam templi primae sedis be
Abbreviated transcription (Latin):
s is cui domꝰ comusa ẽ. subuictis sͥ imo. ł duobꝰ. fi¬
ꝯsuetã alimoniã ãministrare. S ubstitutus ciñ an¬
tistes fuscepte sediscomoda ordmadit. Lut d̃s imꝑ¬
abit. ut eis uti c̃his debeat. quoscognouĩt discip¬
line.⁊ ertat ydecessoris si ficelit paruisse. Qd̃
ꝑbeitꝰ fuĩt abstiause. ł forsitandolo aliquo p̾sũpsisse.
re saclegu olixior anathemate ꝯdẽpuetur:⁊ uir¬
ei ꝑegͥna coio  ꝯ ceceitur. Qͥ adurũ ẽ ut hii quos ꝯstat
ns uitio dm̃ eũ pͥme sedis antistite desudeisse abhis
quisucꝵ rerũ incubeitores. ⁊ utiitatibꝰ ẜ uientes. at¬
ꝙ uacantes fusse noseuntur. despectialiq̃tenꝰ eru¬

Expanded text:
Sed is cui domus commissa est, subjunctis sibi cum consuetam alimoniam administrare. Substitutus autem antistes susceptae sedis commoda ordinabit velut Deus imperabit, ut eis uti cum his debeat, quos cognoverit disciplinae et charitati decessoris sui fideliter paruisse. Quod probatus fuerit abstulisse vel forsitan dolo aliquo suppressisse, reus sacrilegii prolixiori anathemate condemnetur, uei communio concedatur, quia durum est, ut hi, quos constat in servitio Domini cum primae sedis antistite desudasse, ab his, qui suarum rerum incubatores vel utilitatibus servientes atque vacantes fuisse noscuntur, despecti aliquatenus cru
Abbreviated transcription (Latin):
ei. nec inalo .e. syem reconciliationis br̃. nec ultra
reconciliari. s ĩeos qui ei coicauint. oẽs ab ecctãres¬
sĩt turbras. ⁊ ꝯcitans eccłam ꝑ forisecã potestatẽ
opõtet eũ siẽ seottionarium adoĩ piere er peu ⁊
Isac̾dotali modettioe pposita ĩnocentes. aut nni¬
mis eãis cuspeipiles excomuncare p̾sumpfint. aut
ad gram baptismi festinantes fortase recͥpe noluit¬
denegetur. ne forte ꝑ excomunicatiõis pecem. excõi¬

Expanded text:
ei nec in alio concilio spem reconciliationis habere nec ultra recolligi; sed etiam eos qui ei communicaverint omnes ab Ecclesia resnserit turbans et concitans Ecclesiam per forasticam potestatem, oportet eum sacerdotali moderatione postposita innocentes aut minimis causis culpabiles excommunicare praesumserint, aut ad gratiam baptismatis festinantes fortasse recipere nolunon denegetur, ne fortasse in excommunicatoris peccatum excommuni
Abbreviated transcription (Latin):
iminente ꝑielitabrintur. nõ uult aliquis c̃dere.
le aliꝗd ꝯtingat. ꝗͥd futurũ est. nõ u pot̾ quisquã
tet ut e̾deit posse ꝯting̾e
Ithecuminũ qͣuis in bonis oꝑibꝰ defũctũ uitã etꝰ¬
hr̃ nõ eͥdimꝰ excepto dũtarat nͥ martirii sacm̃tum
cõpleat baptizatꝰ ꝯfitetur fidẽ suã corã sacͥdote.⁊
ille pꝰ ꝯfessionem asꝑgitur aqua. hic uͦ asꝑgitur
sanguine. uł tingit᷑ igne. Ille manꝰ mpositione

Expanded text:
imminente periclitabantur, non vult aliquis credere:le aliquid contingat, quid futurum est? Non enim potest quisquam tet ut credat, posse contingeuamvis in bonis operibus defunctum, vitam habere non credimus, excepto duntaxat, nisi martyrii sacramentum compleat. Baptizatus confitetur fidem suam coram sacerdote, et Ille post confessionem aspergitur aqua; hic vero aspergitur sanguine, vel tingitur igne. Ille manus impositione
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ est. dicturus es ⁊ uxip̃a in illo baptizari ⁊⁊ seĩ¬
fieari. que in testinis ⁊ nesica ꝑ digestioe̾s corpoi̾s
digͥ̾untur. dicturꝰ ẽ baptitari ⁊ scĩficari hominẽ in
matͥs ut̾o ꝯstitutum. sad hoc faeram̃tũ accipiẽdũ
necessitas cogat grauidam ⁊ idoͣ baptitari iã qui

Expanded text:
tandum est. Dicturus es et ipsa in illo baptizari et sanctificari quae in intestinis et vesica per digestiones corporis digeruntur. Dicturus es baptizari et sanctificari hominem in matris utero constitutum, si ad hoc sacramentum accipiendum neces
Abbreviated transcription (Latin):
paititur e̾didit. Quantũ itaq ualeat ĩ siñ uisibił beip¬
tismi sacranito ꝙ. att apls. corde ereditur ad iustitiam.
ore aut̃ ꝯfessio fit ad salutem. in illo latrone declaratũ
ẽ.S. tẽ impletur inuisibilit̾ cũ misfium baptisim. nõ
ꝯtẽptꝰ religionis. s articłs necessitatis ereludit.⁊ siẽ i¬
õipotens benignitas. quia nõ suꝑtiia ñ contẽptu. si ue¬
cessitate defuat. sic infaatibus qui baptizati moriunt᷑.
ead̾ gia om̃ipotentis explere credenda est. qd̾ nõ ex inpta
uoluntate s excecaitis idigentia nec corde crede aduis¬

Expanded text:
ine uisibili baptismi sacramento quod ait apostolus: corde creditur ad iustitiam, ore confessio fit ad salutem, in illo latrone declaratum est. sed tunc impletur inuisibiliter, cum ministerium baptismi non contemptus religionis, sed articulus necessitatis excludit. nam mOmnipotentis benignitas, quia non superbia vel contemptu, sed necessitate defuerat, sic ei in infantibus qui baptizati moriuntur, eadem gratia Omnipotentis explere credenda est: quod non ex impia voluntate, sed ex aetatis indigentia, nec corde credere ad jus
Abbreviated transcription (Latin):
ssitatem corporalit᷑ briptismꝰ defint. ꝑfecta falus ẽ qr
ꝑ pietatẽ sp̃italit̾ affuit: Sie ⁊ cũ ipẽi p̃sto ẽ si per
necessitatem desit.ꝙ. latroni defint. ꝑfieitur salus.
ꝙ. traditũ tenet unin̾situs ecclẽ. eũ paruuli infã
nagiendo c̃ eis nust̾ium celebratur misticis uocibꝰ

Expanded text:
oraliter defuit, perfecta salus est, quia per pietatem spiritaliter adfuit, sic et cum ipsa praesto est, si per necessitatem desit quod latroni adfuit, perficitur salus. quod traditum tenet uniuersitas ecclesiae, cum paruuli infantuagiendo, cum in eis mysterium celebratur, ipsis mysticis uocibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprins. adi it p̃sentiam nr̃am. asserens qualit̃ idẽ
pat eiꝰ inltucali adhuc ordine in p̃ouspͥis edificais:¬
duomonast̾ia. uoiuntatẽ gerẽs. ut uꝰ suũ decessũ
p̾sens filius eiꝰ iamũtꝰ in locũ eiꝰ succedet que ĩfra
um. memoratꝰ prit̃ ꝓͥo arbit̾o absq regłãri insti¬
tutione extra oẽm illiꝰ uoluntatẽ euculiam indu

Expanded text:
rans, adiit praesentiam nostram, asserens qualiter idem pater ejus in laicali adhuc ordine, in praediismonasteria, duo voluntatem gerens, ut post suum discessum praesens filius ejus Lambertus in locum ei succederet. Quem infra um, memoratus pater proprio arbitrio absque regulari institutione extra omnem voluntatem illius cucullam indu
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs bem̃ epõs qui muł ecclãiticiᷤᷤ ordinib.mꝰ.
ad tante dignitatis fastigiũ fi̾ũnt cons¬
tituti. cẽ patrum decreta huius usurpatio¬
ne. qui se ħ cͤognoseit fecuse didicimus. c̃ ad
ep̃aitũ his gradibus quibꝰ freqͣntissim̃ eari¬
tũ ẽ deberit ꝑueniri. ut minoribꝰ mꝰstiiti
officus ad maiora firmentur. debet aã
ẽẽ discipulus. quiꝗs doctor ẽẽ desioãit. ut
possit doce qd̃ clidicit. Onĩs iuite ꝯstitutio hae
ad id ad̾ tendit se rõne confiriat. Quimini¬
m ltt̾is oꝑam dedit. p̃ceptor nõ potͣ ẽe ltt̾a¬
rũ. Qau no ꝑsingiã itipendia creuĩt admen¬
sac̃dotium int̃ ita rogoͣ nłlus ẽ. eũ facilius

Expanded text:
pos, qui nullis ecclesiasticis ordinibus ad tantae dignitatis fastigium fuerint instituti contra Patrum decreta, hujus usurpatione, qui se hoc recognoscit fecisse, didicimus, quum ad episcopatum his gradibus, quibus frequentissime cautum est, debeat perveniri, ut minoribus initiati officiis ad majora firmentur. Debet enim ante esse discipulus, quisquis doctor esse desiderat, upossit docere quod didicit. Omnis vitae institutio hac ad id quod tendit se ratione confirmat. Qui minime litteris operam dederit praeceptor non potest esse litterarum. Qui non per singula stipendia creverit, ad mersacerdotium inter ista rogo vilius est? Quod facilius
Abbreviated transcription (Latin):
nich s defendeit indrst̾a. s totũ auri ꝓfainus
potiꝰ uidicantur. Uinn̾ato pastore quis curandiꝰ
mosina que p̃tio simonie erogatur paupirꝰ. uuil¬
nato pristore medicina nõ tidhbeat᷑ eura̾dis o¬
icuntas in futuro metiuutur. de tã sinistro pͥncipio
quis feux eritus speitur: Hine ĩ aug̃ait. simo¬
eumichus fuit qui ioseph cõptui. ita qͥ gra
mercat᷑ uiuũ sem nõ ñt siccis genitauuꝰ. Sie qͦ: ig¬
nis scie̾ficn. qui ꝑ .ixx. annos beibuonice captiui

Expanded text:
nihil defendat industria, sed totum auri profanus potius judicantur. Vulnerato namque pastore quis curandis emosyna, quae ex pretio simoniae erogatur pauperibus, vulnerato pastore medicina non adhibeatur curandis oiam calamitas in futuro metuatur, de tam sinistro principio quis felix exitus speratur? Hinc etiam Augustieunuchus fuit, qui Joseph comparavit, ita qui gratiam mercatur, vivum semen non habet siccis genitalibus. Sic quoque ignis sacrificii, qui per 70 annos Babylonicae captivi
Abbreviated transcription (Latin):
ritatibus appriret sac̾dotes uroribꝰ quas in
laicali hrditu. uł inminoribꝰ ordinibus con¬
stituti s legitime copulau̾unt. necessaria mi¬
nistrare. debita uõ reddẽ nõ urilent. Set obi¬
quorũ tractatu uidebeitur aliquibꝰ introdue̾e
lio ne talem pon̾et legem. grauem eẽ asseres
licet nuptiarum ẽẽt inerꝑtus erposuit. sino

Expanded text:
ritatibus apparet, sacerdotes uxoribus, quas in laicali habitu vel in minoribus ordinibus constituti sibi legitime copularunt, necessaria ministrare, debita vero reddere non valent. IV quorum tractatu videbatur aliquibus introducere lio, ne talem poneret legem, gravem esse asserenlicet nuptiarum esset inexpertus exposuit, syno
Abbreviated transcription (Latin):
ecciã. diũ uice ꝑfusa. ꝓ totum orbem radios suos
poris septiratur. Ramos suos punu̾sam t̾ram co¬
copia ustatis ertendit. Profluentes largit᷑ rinoᷤ
latuis ueindit. unũ tñ cap̃ ẽ. ⁊ origo una. ⁊ una
xͥ. incorupta ẽ ⁊ pudica. Unam domũ nouit. unꝰ
cubicli scitatem casto pudore custodit. s shit¬

Expanded text:
i luce perfusa, per totum orbem radios suos poris separatur. Ramos suos in universam terram copia ubertatis extendit, profluentes largiter rivos latius expandit: unum tamen caput est, et origo una, et una  incorrupta est et pudica. Unam domum novit: unius cubiculi sanctitatem casto pudore custodit. C. XI
Abbreviated transcription (Latin):
pore cordis contͥti sacͥficium dõ offerãt: maneãt
in potestate pontificis. uł u̾acit̾ afflictos ñ du¬
ne suspendẽ. uł desidiosos plirior tp̃r aib eccle
corpore segregare. Ita tñ ut sic offõꝵ suoꝵ ioca
recipiant. ne possint ad altiora offã uit̾ius pro
ne negaitionis maculas confeidõe cliuit amo¬
ris. non solum ingradu sui cipsãtꝰ remansit.

Expanded text:
ficium Deo offerant, maneant in potestate pontificis, vel veraciter afflictos non diu suspendere, vel desidiosos prolixiori tempore ab Ecclesiae corpore segregare: ita tamen, ut sic officiorum loca recipiant, ne possint ad altiora officia ulterius proinae negationis maculas confessione diluit amoris, non solum in gradu sui apostolatus remansit,
Abbreviated transcription (Latin):
ii. nõ ninana supbia rursus in inferira dem̾gi:
uiꝰ legio uterentur. quatimis spuat actio a car¬
ncuioꝰ ddistaret incursibus. ⁊ dõmilitans minime
se negotus sclaribus mnplicaret. ac uicisim nõ ille
rebus diunis p̃side uid̾etur. qui ẽẽt sciaribus ne¬

Expanded text:
rri, non humana superbia rursus in inferna demergi, us legibus uterentur, quatenus spiritualis actio a carnalibus distaret incursibus et deo militans minime se secularibus negotiis implicaret, et vicissim non ille rebus divinis presidere videretur, qui esset secularibus ne
Abbreviated transcription (Latin):
nis ditingendũ est. Noni sic legiuit᷑ taquamex tͦ
eis testimoniũ ꝓferatur ut cẽ sentire nõlieetit. sic
forte alit̃ sapuerint quã u̾itas postuiat. Ineo ꝗ¬
ppe num̾o sumus ut nõ oedignemut ĩ nob̃ dict¬
um aib apło acciꝑe ⁊ si quid alit̃ sapitis. hoc tͦ. uo
eq quoꝵ libet disputationes qu̾auis earũ¬
catholicoꝵ ⁊ laudritoꝵ hominũ ułut scͥpt᷑¬
as canonicas hãe debennus. ut nõ liceat uob salua
honorificentia que ilł debetur hõibus auquid in
eoꝵ scͥptis iptire atq respuere. si forte iuen̾imꝰ¬

Expanded text:
nis distinguendum est. Non enim sic leguntur, tanquam ita ex eis testimonium proferatur, ut contra sentire non liceat, sicubi forte aliter sapuerunt quam veritas postulat. In eo quippe numero sumus, ut non dedignemur etiam nobis dictum ab Apostolo accipere, Et si quid aliter sapitis, id quoNeque quorumlibet disputationes, quamvis catholicorum et laudatorum hominum, veluti scripturas canonicas habere debemus, ut nobis non liceat, salua honorificentia que illis debetur hominibus, aliquid in eorum scripturis improbare, atque respuere, si forte invenerim
Abbreviated transcription (Latin):
uiẽa ttaq se eccie nouit obsequus a sua
utantia añ pud̾tatis annos baptizari ⁊
lector debet minist̾us socian. qui ab ex cessu ad¬
olescentie usq ad .xxx. etatis annũ si babilit᷑ ui¬
im̃ dictione ꝑcep̃ ux ore ꝯtentus. acolitus ⁊ sub¬
diaconus ee Seheit. pꝰquã ad diaconii gͣdum
sise ipse pͥmitus ꝯtinentia p̃euinte dignũ ꝓbei¬
uit accedat. uͥ si ultra .. annos laudridiliter
ministrauĩt: ꝯgrue p̾br̃atum consequatur. Exĩ¬
de pꝰ decennium ep̃raem cathedram pot̾it adip¬

Expanded text:
ue itaque se ecclesiae voverit obsequiis a sua infantia, ante pubertatis annos baptizari et lectorum debet ministerio sociari, qui ab accessu adolescentiae usque ad vigesimum aetatis annum si probabiliter vibenedictione percepit, uxore contentus, acolythus et subdiaconus esse debebit; posteaque ad diaconii gradum, si se ipse primitus continentia praeeunte dignum probaverit, accedat. Ubi si ultra quinque annos laudabiliter ministrarit, congrue presbyteratum consequatur. Exinde post decennium episcopalem cathedram poterit adip
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cati mamore scõꝵ. tͥ ipsuis aĩe bibere. aut alios aid
bibendũ cop̾e ait se aliena p̃dicatiõe ingurgitare.
nee plausus ⁊ risus maniditos:⁊ fabulas mames ibi re¬
refferre. aut cantare p̃sumat. ł turpia loca. ⁊ urso. ł
tornatricibus añ se fieri pritiantur. nec sanas demo

Expanded text:
cari in amore sanctorum vel ipsius animae bibere, aut alios ad bibendum cogere, vel se aliena precatione ingurgitare: nec plausus et risus inconditos, et fabulas inanes ibi referre aut cantare praesumat, nec turpia joca cum urso vel tornatricibus ante se facere permittat, nec larvas daemo
Abbreviated transcription (Latin):
inino placuit. tp̃r. demonstrabimꝰ p̃sentia gͥ scͥp¬
ta suscipiens. eiugila. ⁊ excitatus scatm exseũre
qd̃ pssus . nc̃ usq ignauia dutulisti. Instincie gͦ
tue sit p̃dietam mulierẽ una cũ sergio defensõe¬
nr̃o cõp̃hende.⁊ statĩ ñ solũ ad male ꝯtentũ habi¬
tũ siñ excusatione ailiqua reuocare. s ⁊̃ in mõts.
t̾io. ut oĩo oistricte utleat eustodiri detrudere.¬
sollicitudinẽ exibe ut qui sit nefanũ qd comi¬
sit. ex cua possit dist̾inctiõe cognosc̾e. Qucre
in re si quis q̃ nõ creormꝰ laicoꝵ asi quo tͥ inge¬
mo temptauit obsistendũ a scĩssie eũ comũio¬
nis perticipritione suspendẽ. nob̾q remintiaĩe fẽ¬
noscat. Inhis aũi om̃aꝰ ita cautũ studete iugilatẽ
q ostende. ut eulpam tuam nõ geminare negl¬
ectu. s aliqntisꝑ ualeas sollicituomem mimuere.

Expanded text:
sentia igitur scripta suscipiens evigila, et excitatus saltem exsequere quod pressus nunc usque ignavia distulisti. Instantiae ergo tuae sit, praedictam mulierem una cum Sergio defensore comprehendere, et statim non solum ad male contemptum habitum sine excusatione aliqua revocare, serio, ubi omnino districte valeat custodiri, detrudesollicitudinem exhibere, ut quam sit nefarium quod commisit, ex tua possit districtione cognoscere. Qua in re si quis, quod non credimus, laicorum aliquo tibi ingenio tentaverit obsistendum, a sanctissimae eum communionis participatione suspende, nobisque renuntiare fesnoscat. In his autem omnibus ita cautum ac stude vigilantem te ostendere, ut culpam tuam non geminare neglectus, sed aliquantisper valeat et sollicitudo minuere.