comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenite gͦ filii. ⁊ sinescitis uiam modumq
actedendi. audite me quia sum uia. ⁊ ego
docebouos timorẽ dñi. ut rem utilem.
scił quomͦ dm̃ timeatis. quiaut ait salo¬
mon. timor dñi pͥncipium sapientie.
Sapientiã atq doctrinam stulti despici-¬
unt. scił rectitudinẽ diuini dogmatis.
⁊ puritatẽ sc̃e conu̾sationis. Qui ergo ad
sapientiã sp̃ualium deliciaꝵ matrẽ ascen¬
dere cupit. basim diuinitimoris in cor¬
de suo statuat. quia timor dñi qui ẽ im
ciũ sapientie bonus ẽ. s intellectus. id
ẽ suntelligatur. scił intelligibilit̾ habe¬
atur. ut scił sapientie sale ac dilectionis
igne condiamur. quatinꝰ uictima dei
altarib digna efficiamur. Omĩs enim
uictima sallietur. Ut enim sale acar¬
nib uermes arcentur : ita sale sapĩe
⁊ condimento continentie. in nob̃ coh̃¬
centur incentiua uicioꝵ. Et sic̃ igne cõ¬
sumebatur holocaustũ maltari: ita
flãma caritatis absumitur quicquid

Expanded text:
ite ergo, filii, et si nesciatis viam, et modum ascendendi, audite me qui sum via, et ego docebo vos timorem Domini, ut rem utilem, scilicet quomodo Deum timeatis, quia, ut ait Salomon: « Timor Domini, principium sapientiae. Sapientiam et doctrinam stulti despiciunt , » scilicet rectitudinem divini dogmatis, et puritatem sanctae conversationis. Qui ergo ad sapientiam, spiritualium deliciarum matrem, ascendere cupit, basim divini timoris in corde suo statuat, quia timor Domini initium est sapientiae. Bonus est scilicet intellectus, sed si intelligatur, sed si intelligibiliter habeatur, ut scilicet sapientiae sale ac dilectionis igne condiatur, quatenus victima, Dei altaribus digna efficiamur. « Omnis vicvictima sale salietur . » Ut enim sale a carnibus vermis arcetur, ita sale sapientiae ac condimento continentiae in nobis cohibentur incentiva vitiorum; et sicut igne consumebatur holocaustum in altari, ita flamma charitatis absumitur quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
cebonum obedientie. ꝑ mobedientiam
enim angłs de celo corruit: ⁊ homo de
tium ascendit angłicum scłm illud.
suscitans a t̾ra mopem: ut collocet eũ
tra uͦ dr̃ ñ habitabit in medio domꝰ mee.
qui facit suꝑbiam ⁊ cet̾a. Restat ultimũ
inemimeratione fercłm infine. quia ad
finem ducit. adunte nob̃ ꝓpositum. scił
ꝑseuerantie. qd̾ diues actu nob̃ ꝓposuit.
quia cum dilexisset suos usq in finem

Expanded text:
bonum obedientiae. Per inobedientiam angelus de coelo corruit, et homo de tium ascendit angelicum, secundum illud: « Suscitans a terra inopem . . . ut collocet eum r: « Non habitabit in medio domus meae qui facit superbiam . » Restat ultimum in enumeratione ferculum, in fine, quia ad finem ducit, a divite nobis propositum, scilicet perseverantiae, quam dives actu nobis proposuit, quia « cum dilexisset su
Abbreviated transcription (Latin):
one mensam. ⁊templare in
specula commedentes & bi¬
bentes. surgite pͥncipes. arripi¬
te clipeum. Huiꝰ diei sacram̃¬
tum ingenti cordis deuotione. ac corꝑis
moderatione ẽẽ celebrandum. utriuisq
terium exactissima diligentia ad illiꝰ
obseruantiam hortatur. nicħominus
accedendi modum insimians. cum ait.
Pone m̃sam. contemplare in specula
comelentes & bibentes. surgite pͥnci¬
pes. arripite clipeum. Sacra est ista ⁊
salubris exhortatio. qua nob̾ custodi¬

Expanded text:
are in specula comedentes, et bibentes; Surgite, principes, accipite clypeum . » Hujus diei sacramentum ingenti cordis devotione, ac corporis moderatione esse celebrandum, utriusque terium, exactissima diligentia ad illius observantiam hortatur, nihilominus accedenti modum insinuans, cum ait: Pone mensam contemplare in specula comedentes et bibentes. Surgite, principes, accipite clypeum. Sacra est ista et salubris exhortatio, qua nobis custodi
Abbreviated transcription (Latin):
gelica nob̾ appositum. In legali mensa
uetera apposita sunt fercula ñ reficien¬
tia: s famis incentuiũ generantia.
unde legis homines canticum uetus
tico dicens. Immisit inos meũ cantitũ
nouum. carmen deo nr̃o. canticũ scił
patis. cilectionis. redẽptionis. głifica¬
tionis. Sumamus gͥ de mensadiuitis.
hoc ferctm nouitatis. qd̃ sicut panis
tudine ambulauit helyas qͣdragin¬
ta cierũ itinere: nullam passus las¬
situdinẽ. Quartũ sequitur ferłm scił
dicens. obedite prepositis urĩs. Item.
Om̃is anima potestati subdita sit. Et
ꝑ samuelẽ. Tanqͣm genus ariolandi
bedientie malo. intelligitur in obedi¬
entie bonum. quã ut diligentiꝰ nob̾
seruandã intimaret. xp̃c. factus ẽ ꝓ¬

Expanded text:
gelica, quod appositum in legali mensa gelica, quod appositum in legali mensa veteri, apposita fiunt fercula, non reficientia, sed famis incentivum generantia. Unde legis homines canticum vetus tico, dicens: « Immisit in os meum canticum novum, carmen Deo nostro . » Canticum scilicet pacis, dilectionis, redemptionis, glorificationis. Sumamus igitur de mensa divitis hoc ferculum novitatis, quod, sicut panis, tudine ambulavit Elias quadraginta dierum itinere, nullam passus lassitudinem. Quintum sequitur ferculum, sdicens: « Obedite praepositis vestris . » Item: « Omnis anima potestati subdita sit . » Et per Samuelem: « Tanquam genus ariolandi bedientiae malo, intelligitur obedientiae bonum, quam ut diligentius nobis servandam intimaret, « Christus
Abbreviated transcription (Latin):
quo frigebat petrus se calefaciens ad
pruas cayphe. de hac salomonait.
fortis ẽ ut mors dilectio: dura sic̃ in¬
fernus emulatio. Sic̃ enim mors sepa¬
rat animã a corpore. sic amor dei a tẽ
pene seueritate reflectitur: ita cari¬
tas nulliꝰ hostilitatis tẽptamentis. re¬
uocari potest acura nr̃e salutis. hãc
sp̃ali laude cõmendans apłs ac cet̾is
caritas. Et item. Ad huc excellentiorẽ
uam uob̃ demonstro. Silinguis ho¬
minũ loquar ⁊ angłorum. caritatẽ
autẽ ñ habeam : factus sum uelut
es sonans aut cymbalum tinniens.
Et ueritas ait. In hoc cognoscetur
quia discipłi mei estis. si diligitis me: qui¬
ꝓbatio enim duectionis: exhibitio est
sit frustra habentur cetera. si uero ad¬
sit habentur omĩa. hec sola ẽ que diui¬
dit inter filios regni. ⁊ filios ꝑdicionis.
⁊ sic̃ corpus sine aĩa mortuum ẽ. sic aĩa
sine caritate mortua deputabitur. hec
ẽ ergo nouum fercłm: inmensa euan¬

Expanded text:
quo frigebat Petrus se calefaciens ad quo frigebat Petrus se calefaciens ad prunas Caiphae. De hac Salomon ait: « Fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio . » Sicut enim mors separat animam a corpore, sic amor Dei a temppoenae severitate reflectitur, ita charitas nullius hostilitatis tentamentis revocari potest a cura nostrae salutis. Hanc speciali laude commendans Apostolus, et charitas . » Et item: « Adhuc excellentiorem viam vobis demonstro: Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habuero, factus sum velut aes sonans, aut cymbalum tinniens . » Et Veritas ait: « In hoc cognoscent omnes, quia discipuli mei estis, si diligitis me, » Probatio enim dilectionis exhibitio est desit, frustra habentur caetera; si vero adsit, habentur omnia. Haec est sola quae dividit inter filios regni et filios perditionis; et sicut corpus sine anima mortuum est, sic anima sine charitate mortua deputabitur. Hoc est ergo novum ferculum in mensa evan
Abbreviated transcription (Latin):
ac sũme beatitudinis animꝰ capax ẽ ñ
modum diligendi insinuans. Qd̾ uero
nouum dic̃ mandatũ caritatis. ñ est
hec nouitas referenda ad tẽporis ĩstã¬
ciam. s ad caritatis efficientiã. Nam
⁊ in ueteri lege idem mandatũ conti¬
netur. Legitur enim in deut̾onomio. dili
liges ꝓximum tuum sic̃ teipsum. ñ igit᷑
uatione. quia filios ire filios gr̃e facit.
filios diaboli filios .xͥ. filios tenebrarũ
filios lucis. unde sapientia. Sit tͥ fons
aque uiue ꝓprius: cui ñ cõmunicet a¬
lienus. hic est fons caritatis qͣm hr̃e ⁊
malus ẽẽ nemo pot̾. fidẽ quippe scien¬
tiam ac ꝓpħiam. ⁊ alia dona ac sacram̃¬
ta. potest quis malicie felle imbutus
habere: s ñ caritatẽ. hec ẽ uestis nup¬
tialis. qua induti securi discumbunt.
conuiue. hac carens pellitur foras. hec
ẽ uestis in consulis. desuꝑ contexta ꝑ to¬
tum. que amilitib ñ ẽ scissa. sedum sor¬
te attributa. hac ueste pellitur frigꝰ

Expanded text:
ac summae beatitudinis animus capax est, non modum diligendi insinuans. Quod vero novum dicit mandatum charitatis, non est haec novitas referenda ad temporis instantiam, sed ad charitatis efficientiam. Nam vel in veteri lege idem mandatum continetur. Legitur enim in Deuteronomio: « Dilliges proximum tuum sicut teipsum . » Non igitur vatione, quae filios irae facit filios gratiae, filios diaboli, filios Christi; filios tenebrarum, filios lucis. Unde Sapientia: « Sit tibi fons aquae vivae, prius cui non communicet alienus . » Hic est fons charitatis, quam habere et malus esse nemo potest. Fidem quidem, et scientiam, et prophetiam, et alia dona ac sacramenta potest quis felle malitiae imbutus habere, sed non charitatem. Haec est vestis nuptialis, qua induti secure discumbunt convivae. Hac carens pellitur foras. Haec est vestis inconsutilis desuper contexta per totum, quae a militibus non est scissa, sed uni forte sorte attributa. Hac veste pellitur frigus,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. mandatũ nouum do uob ut dili¬
gatis inuicẽ sic̃ dilexi uos. Qͣm salubris
ut nos inuicem diligamꝰ. sic̃ dilexit nos.
idest ad qd̾ dilexit nos. scił ut filiisimus.
ut uitam habeamus. Omĩs quippe hõ
diligendꝰ ẽ in deo uł ꝓpt̾ d̾m. id est quia
iustus ẽ. uł ut uistus sit. In qͣntum pec¬
cator ẽ. ñ ẽ diligendꝰ. s ꝑsequendꝰ. In qͣn¬
tum homo ẽ: diligendus ẽ propt̾ d̾m.
ca cõmendat doctrina. Nnum scilicet
qd̾ supͣ nos ẽ id est dm. Alt̾m qd̾ nos su¬
mꝰ. idest nos ipsos. Tertium qd̃ iuxta nos
ẽ. idest ꝓximos. Quartũ qd̾ infra nos ẽ:

Expanded text:
icens: « Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos . » Quam salubris ut nos invicem diligamus, sicut dilexit nos, id est ad quod dilexit nos, scilicet, ut filii simus, ut vitam habeamus! Omnis quippe homo diligendus est in Deo, vel propter Deum, id est quia justus est, vel ut justus sit. In quantum peccator est, non est diligendus, sed persequendus. In quantum homo est, diligendus est propter Deum.ca doctrina. Unum scilicet quod super nos est, id est Deum; alterum quod nos sumus, id est nos ipsos; tertium, quod juxta nos est, id est proximos; quartum, quod infra nos est,
Abbreviated transcription (Latin):
Coram his meritostetisse dr̃: quibꝰ mis¬
teriũ regis noscere. ⁊ opera pͥncipe dig¬
na facere dedit. Ante ignobiles uero ñ
stetit. id est uicioꝵ immũdicia degeñes.
qui ñ ex deo nati sunt. s ex patre diabo¬
coram regib ñ coram ignobilib stecit:
quia ꝑ eum regum oculi illuminant᷑
⁊ ignobilium obscurantur. reges sur¬
gunt. ignobiles ruunt. Positus ẽ em̃
hic in rumam ⁊ in resurrectionẽ multoꝵ¬
mifrł. de quo ysaias. Princeps que digna
sunt pͥncipe cogitabit: ⁊ ipse suꝑ duces

Expanded text:
coram eis merito stetisse, quibus mysterium regni noscere, et opera principe digna facere dedit. Ante ignobiles vero non stetit, id est vitiorum immunditia degeneres, qui non ex Deo nati sunt, sed ex patre diabocoram regibus, non coram ignobilibus stetit, quia per eum oculi regum illuminantur, et ignobilium obscurantur. Reges surgunt, et ignobiles ruunt. « Positus est enim hic in ruinam et in resurrectionem multorum . » De quo Isaias: « Princeps quae digna sunt princ
Abbreviated transcription (Latin):
odor nos excitat ac demulcet. sic̃ odor
agripleni de quo sapĩa. uidistiuirũ
uelocẽ in opere suo coram regib sta¬
bit. nec erit ante ignobiles. Quantꝰ ẽ
inopere coram regib tantũ stat. non
coram ignobilib. quia ñ uidetur nisi
a sapiente. cuius oculiin capite euis
Iustificatur enimsapientia a filiis suis.
Si gͦ tu filiꝰ es sapientie: uidisti uirum
de quo zacharias. ecce uir oriens nom̃ eiꝰ.
idest intellexisti sapientiã que ex patre
ꝓ diit primogenita. contra quã ñ ẽ sa¬
pientia. nec prudentia. nec consilium.
hec ẽ uir ueloxin oꝑe suo. Alii magis
sunt ueloces in lingua quã moꝑe. qui
dicunt ⁊ ñ faciunt. S uir iste. id est. xp̃c
prius oꝑis uelocitatẽ ostendit qͣm uerbi:
quia cepit prius facere quã docere. hic
uelox ẽ ⁊ strenuius inoꝑe bono qui ut
gigas imꝑturbabilis. irreuocabił exul¬
tauit adcurrendã uiam. qui coram regib
stetit. ñ ante ignobiles. id est corã apłis.

Expanded text:
odor nos excitat et commulcet sicut odore agri pleni; de quo Sapientia: « Vidisti virum velocem in operibus suis, coram regibus stabit, nec erit ante ignobiles . » Quantus est in opere stat coram regibus tantum, non coram ignobilibus, quia non videtur nisi a sapiente, cujus oculi in capite ejus? Justificabitur enim sapientia a filiis suis. Si ergo tu es filius sapientiae, vidisti virum de quo Zacharias: « Ecce vir, Oriens nomen ejus ; » id est intellexisti sapientiam quae ex Patre prodiit, primogenita, contra quam non est sapientia, nec prudentia, nec consilium. Hic est vir velox in opere suo. Alii magis sunt veloces in lingua, quam in opere, qui dicunt et non faciunt; 405 sed vir iste, id est Christus, prius operis velocitatem ostendit, quam verbi, quia coepit prius facere quam docere. Hic ergo velox est et strenuus in opere bono, qui ut gigas inperturbabiliter, irrevocabiliter exsultavit ad currendam viam, qui coram regibus stetit, non ante ignobiles, id est coram apostolis
Abbreviated transcription (Latin):
diuiti qd̾ de mensa eiꝰ accepimus. Uera
aut̃ humilitas crib expletur modis.
despectiue rerum ext̾iorum. abiectio¬
ne sui: abdicatione proprie uolunta¬
tis. Nsi enim quis ext̾iora contempnat.
sentiens in eis ñ existere ueram felicitatẽ.
nisi etiam se ip̃m abitiat. considerans
opus suum non alt̾ius. magis in oculo
suo trabem. qũa in alt̾us ocło festuẽa
attendens. ñ p̃sumens ambulare in mi¬
ribilib suꝑ se. ut uoluit symon ma¬
gus. ambiens uirtutem apłicam non
uitam. głam querens ñ grãm. nisi eti¬
am ꝓpriam uoluntatem abneget. ium
dauit. uerbo: cum ait. Beati pacifici.
qm̃ filii di uocabuntur. Et alibi. Sal
nib si fieri potest qd̃ ex uob̃ est. Exem¬
plo. quia ip̃e pacificauit celestia ⁊ ter-¬
restria. uñ apłs. Pacificans que in celis.
& que int̾ris: ꝑ sanguinem suum. Qui
etiã in se duos populos conunxit eugłi¬
zans pacem his qui longe sunt. id: gen¬

Expanded text:
diviti quod de mensa ejus accepimus. Vera diviti quod de mensa ejus accepimus. Vera autem humilitas duobus expletur modis; despectione rerum exteriorum; abjectione, sive abdicatione propriae voluntatis. Nisi enim quis exteriora contemnat, sentiens in eis non esse veram felicitatem; nisi etiam se ipsum abjiciat, considerans opus suum, non alterius, magis in oculo suo trabem quam in alterius oculo festucam attendens; non praesumens ambulare in mirabilibus super se, ut voluit Simon Magus, ambiens virtutem apostolicam, non vitam, gloriam quaerens, non gratiam; nisi etiam propriam voluntatem abneget, vim ndavit. Verbo, cum ait: « Beati pacifici, quoniam Filii Dei vocabuntur . » Et alibi: « Sal us, si fieri potest, quod ex vobis est . » Exemplo, quia ipse pacificavit coelestia et terrestria. Unde Apostolus: « Pacificans ea quae in coelis et quae in terris per sanguinem suum , » qui etiam in se populos duos conjunxit, evangelizans pacem his qui longe sunt, id est gen
Abbreviated transcription (Latin):
animam suam redemptione ꝓ multis.
dare. Ad humilitatis uirturẽ nos ꝓuo¬
eans u̾bo & exemplo. ut illiꝰ precipuus.
coet̾nus. ⁊ quooꝑans: s quia mitis
sum ⁊ humilis corde. Recte utiq appo¬
suit corde. quia ꝑfectio ac ueritas hu
onis usu. qualit̾ eandem diues ille
impleuit. ñ solum qñ se exinaniuit.
s & cum multo lintheo precinxit se.
pedesꝙ disciploꝵ lauit ditens. Scitis
quid fecerim uobis: Ego dominꝰ ⁊ ma¬
gister laui ur̃os pedes: ut ⁊ uos alter
alterius lauetis pedes. quasi ñ indig¬
nentur serui id exhibere conseruis: q̃d
magist̃ discipłis. dñs seruis impendit.
Non ẽ eñim discipłs suꝑ magistrum: nec
seruus suꝑ dominũ. Suffic̃ eñi discipło
si sit sic̃ magist̃ eiꝰ: ⁊ seruo ut sic sicut
dñs eiꝰ. Hoc gͥ celeste ferculũ in m̃sa
diuitis sic ecdamꝰ. ut abiecta cordis ocło¬
rumq elatione in humilitatis staturã.¬
xꝑi teneamus. formam. retribuentes

Expanded text:
dare animam suam redemptionem pro multis, dare animam suam redemptionem pro multis, ad humilitatis virtutem nos provocans verbo et exemplo, ut illius praecipuus coaeternus et cooperans, sed « quia mitis sum et humilis corde . » Recte utique apposuit corde; quia perfectio et veritas humonis usu, qualiter eamdem dives ille implevit, non solum quando se exinanivit, sed cum linteo praecinxit se, pedesque discipulorum lavit, dicens: « Scitis quid fecerim vobis, ego Dominus et Magister: Lavi pedes vestros, et vos alter alterius lavetis pedes ; » quasi ut non dedignarentur servi id exhibere conservis, quod Magister discipulis, Dominus servis impendit. Non est enim discipulus super magistrum, nec servus super dominum. Sufficit discipulo ut sit sicut magister suus, et servo sicut dominus suus. Hoc igitur coeleste ferculum in mensa divitis sic edamus, ut abjecta cordis oculorumque elatione, in humilitatis statura Christi teneamus formam, retribuentes
Abbreviated transcription (Latin):
accesseris mensam. ñ pedum gressib.
s fidei et caritatis affectib. diligent̃
attende. Mense eminentiam: appositoꝵꝵ¬
ꝙ grãm. Mensa hec quippe. tripliciter
intelligitur. Sacram̃tum scł eucharis¬
t̾e. incarnationis mist̾ĩum seripture
sacre doctrina. Hic enim homo interior
opulenta celestiq refectione saginatur
sedłm illud. Replebimur in bonis domꝰ
tue. Hic ẽ apotheca gr̃e. cellarium sp̃c
sci. paradisus omniũ pomoꝵ ubi queꝙ
anima repꝑit. qd̃ sͥ expedit. In hac gͥ ce
nob ꝓposuit fertula suꝑ mel ⁊ fauum
fidelium palatis dulcia ferculum scł
humilitatis. pacis. dilectionis. obedientie.
ꝑseuerantie. Prima beate coniuuatis
dapes. est humilitas. trib contexta fu
ditur quis equali. nec se prefert minori.
que dicit᷑ habundans. Tercia qua subdi¬
tur eciã quis minori: q̃ dr consummais.
siue ꝑfecta. Hanc diues ille impleuit.
qui ñ uenit ministrari s ministrare. &

Expanded text:
accesseris mensam, uon pedum gressibus, accesseris mensam, uon pedum gressibus, sed fidei et charitatis affectibus, diligenter attende mensae eminentiam et appositorum gratiam. Mensa quippe haec tripliciter intelligitur, sacramentum scilicet eucharistiae, incarnationis mysterium, Scripturae sacrae doctrina. In his quidem homo interior opulenta coelestique refectione saginatur, secundum illud: « Replebimur in bonis domus tuae . » Haec est apotheca gratiae, cellarium Spiritus sancti, paradisus omnium pomorum, ubi quaeque anima reperit quod sibi expedit. In hac igiturnobis proposuit fercula super mel et favum, fidelium palatis dulcia fercula, scilicet humilitatis et pacis, dilectionis, obedientiae, perseverantiae, prima bonae comessationis dapes humilitas, tribus contexta funjicitur quis aequali, nec se praefert minori, quae dicitur abundans; tertia qua subditur quis minori, quae dicitur consummans atque perfecta. Hanc dives ille implevit, qui non venit ministrari, sed ministrare, et
Abbreviated transcription (Latin):
celestis uacua ⁊ inanis. s preciosissimis
refecta epulis. In hac sunt epulatoria
⁊ refectoria fercula. quib a diutina
sp̃ualis in edie fame liberamur. nͥ ocłi
m̃tis p̃inopia langueant. Uñ salomõ¬
ait. Cum sederis ad m̃sam diuitis in¬
de que tibi apponuntur. scito. ⁊ te simi
tor conuiui. In his u̾bis uere sonuit
sp̃e consilii. uoce suami. ⁊ t̾ribili. uox
suauitatis ẽ obedientib. t̾roris contemp¬
nentib. Uiuent qui recipiunt: ꝑibunt
qui reiciunt. Recipientib p̃mia: reici¬
entib et̃na debentur supplicia. Obe¬
dientes scribuntur: in obedientes scri¬
buntur. S quis ẽ hic tantꝰ diues: Hic
ẽ puer pauꝑ ⁊ sapiens. qui cũ sit di¬
ues ds apud dm̃ patr̃e. uoluit nobis
ꝓ fieri pauꝑ. ut sua pauꝑtate nobis
diuitias celestes congregaret. Pauꝑ
est gͥ in nr̃a infirmitate: diues in sua
deitate. dominus uirtutũ rex głe: qui
aufert sp̃m pͥncipum. t̾ribilis apud
reges t̃re. Cum gͥ ad huiꝰ tam diuitis

Expanded text:
mensa vacua et inanis, sed pretiosissimis est referta epulis. In hac sunt epulatoria et refectoria fercula, quibus adjuti a spiritualis inediae famae liberamur, ne oculi mentis prae inopia langueant. Unde Salomon: « Cum sederis ad mensam divitis, vide quae tibi apponuntur, et scito te similia tor convivii. In his verbis vere sonuit spiritus consilii voce suavi et terribili. Vox suavitatis est obedientibus, terroris contemnentibus. Vivent qui recipiunt, peribunt qui rejiciunt: recipientibus praemia, rejicientibus aeterna dabuntur supplicia. Obedientes scribentur, inobedientes proscribentur. Sed quis est hic tantus dives? Hic est puer pauper et sapiens, qui cum sit dives Deus apud Deum Patrem, voluit pro nobis pauper fieri, ut sua paupertate nobis divitias coelestes congereret. Pauper est ergo in nostra infirmitate, dives in sua deitate, Dominus virtutum, Rex gloriae, qui aufert spiritum principum, terribilis apud reges terrae. Cum igitur ad hujus tam divitis
Abbreviated transcription (Latin):
sideranti uultum natiuitatis sue in spe¬
fuerit. Ut gͥ in hac specł̃a contemplem᷑.
iugit̾ suꝑ eam stemus. ut non negligen¬
ti qui andit ⁊ ñ facit. s diligenti qui
facit et audit assimlemur. quia facto
hanc specł̃am standum sit ut ꝓfunda
contemplemur: ysaias insinuat dicens.
Supra speculam domini ego sum stans
iugit ꝑ diem: & suꝑ custodiã meã ego
sum stans totis noctib. dignissima est
hec specula. suꝑ qũa iugit̾ stat ꝓpħa.
quia in ea custodienda retributio mul¬
ta. quia ñ solum specula s & custodia
⁊ mensa meruit uocari. specula quia
docet ⁊ illuminat. custodia quia custo¬
dientes se custodit ⁊ ꝓtegie: mensa qr
reficit ⁊ confortat. De qua d̾r abacue.
Suꝑ custodiam meam stabo: & figam
⁊ contemplabor qͥd dicatur michi. ⁊
quid respondeã ad arguent̾e me. Suꝑ
hanc gͥ stare debemꝰ cũ ꝓpħa ꝑ diem¬

Expanded text:
sideranti vultum nativitatis suae in spesideranti vultum nativitatis suae in spefuerit . » Ut igitur in hac specula contemplemur, jugiter super eam stemus, ut non intelligenti, qui audit, et non facit; sed diligenti, qui audit, et facit, assimilemur, quia « facthanc speculam standum sit, ut profunda contemplemur, Isaias insinuat, dicens: « Super speculam Domini ego sum, stans jugiter per diem; et super custodiam meam ego sum, stans totis noctibus . » Dignissima est haec specula, super quam jugiter stat propheta, quia in ea custodienda est retributio multa, quae non solum specula, sed et custodia et mensa meruit vocari: specula, quia docet et illuminat; custodia, quia custodientes se custodit et protegit; mensa, quia reficit et confortat. De qua dicit Habacuc: « Super custodiam meam stabo, et figam et contemplabor quid dicatur mihi, et quid respondeam ad arguentem me . » Super hanc ergo stare debemus, cum prophe
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑcipias: & post ut plemiꝰ ꝑcipias.
Specule aut̃ comꝑantur scripture.
quia sicuti de specula longe propitiꝰ¬
mus. hostium incursus & assultus p̃¬
ligentia & longe post fucura cerni¬
mus. ⁊ abdita myst̾i̾oꝵ allegoriarũq
opacitates quasi de longinquo ad huc
uidemus: quia ꝑ speculum ⁊ in enigma-¬
te. ñ speciei reuelatione incuemur. hosti¬
umq insidias qui nr̃as anticipant ugili¬
as scripture inspectu declinamus. ead̾eq
scriptura etiam speculum dr. in quo
imago cernit᷑. quia ꝑ scripture sacre
eruditionẽ tocus nr̃i status imago qua¬
si ante ocłos nr̃os u̾satur. scł quante dig¬
nitatis fuerit hominis pͥma condicio. qnͣ¬
te calamitatis sequens preuaricatio. qͣnͣ¬
te oneris legis ꝓmulgatio. quante głe gr̃e
choruscatio. quid dederit aut ꝓmiserit d̾s.
qͥd tulerit diabolus. qͥd ostenderit decalo¬
in speculo scripturam insinuans ait. Dĩs
audicor u̾bi ⁊ ñ factor. comꝑabit᷑ iuro cõ¬

Expanded text:
percipias; post plenius percipias. Speculae autem comparantur Scripturae, quia sicut de specula longe prospicimus, hostiumque incursus et assultus prligentia, et longe post futura cernimus, et abdita mysteriorum allegoriarumque opacitates, quasi e longinquo adhuc videmus, quia per speculam et in aenigmate, non speciei revelatione intuemur, hostiumque insidias qui nostras anticipant vigilias, Scripturae inspectu declinamus. Eademque Scriptura etiam speculum dicitur, in quo imago cernitur, quia per Scripturae sacrae eruditionem, totius nostri status imago, quasi ante oculos nostros versatur. Sed quantae dignitatis fuerit hominis prima conditio, quantae calamitatis hominis praevaricatio, quanti honoris legis promulgatio, quantae gloriae gratiae coruscatio, quid dederit ac permiserit Deus, quid abstulerit diabolus, quid ostenderit Decaloin speculo Scripturarum insinuans, ait: « Omnis auditor verbi, et non factor, comparabitur viro con
Abbreviated transcription (Latin):
posuit gͦ animã. ñ tantũ ꝓ amicis qui
in amicos. ut tante dilectionis exẽplo.
nros gressus ꝑficeret in semitis suis.
Unde petrus. xp̃o igitur incarne pas¬
so: ⁊ uos eadem cogitatione armamin.
nob̾ relinquens exemplũ. ut sequam᷑
xp̃o tanqͣm preceptori chorus fidelium
consonando. respondeat imitatione
uł gr̃arum actione. qd̾ misterium illo
psalmi titulo insinuatur ubi dr̃. ꝓme
isrłite. Melech int̾pretatur chorus. quo
intelligitur concordia caritatis. Emnan
qui sunt uiriisrłite. idest dm̃ uidentes.
Illi gͦ ĩtelligũt passionis mist̾ium a
diuite celebratum. nob̃q ꝓpositum ad
respondendũ. idest ut ei respondeamꝰ
imitando ⁊ gr̃as agendo. s hoc ñ ua¬
let nisi fiat inmelech. id ẽ in choro. scił
inconcordia caritatis. scłm illud apłi.

Expanded text:
Posuit ergo animam, non tantum pro amicis, qui Posuit ergo animam, non tantum pro amicis, qui in amicos, ut tantum dilectionis exemplum nostros gressus perficeret in semitis suis. Unde Petrus: « Christo igitur in carne passo, et vos eadem cogitatione armamini . vobis relinquens exemplum, ut sequamini isto tanquam praeceptori chorus fidelium consonando respondeat imitatione, vel gratiarum actione. Quod mysterium illo psalmi titulo insinuatur, ubi dicitur:Israelitae. » Maheleth interpretatur chorus, quo intelligitur concordia charitatis; Eman qui sunt veri Israelitae, id est Deum videntes. Illi ergo intelligunt passionis mysterium a divite celebratum, nobisque propositum ad respondendum, id est ut ei respondeamus imitando et gratias agendo. Sed hoc non valet, nisi fiat in Maheleth, id est in choro, sive in conco
Abbreviated transcription (Latin):
lascuuentẽq dñio rationis cohercens.
ut marcha cordis nr̃i anmalia munda
cũ mmmundis quiescant. ⁊ damel int̾
leones intrepidꝰ cubet. Ad dm̃ quoq
pacem habeamus. offendicłis peccami¬
num ipsum natura dulcem ñ amari¬
cantes. habeamus ⁊ ad ꝓximũ. qd̃ no¬
bis fierinolumus aliis ñ facientes.
potius quetũq uolumus ut faciant.
nobis homines eadem illis faciamus.
⁊ cũ omĩa benefecerimꝰ dicamus. qͥa
seruimutiles sumus. que ddebuimus
facere fecimus. Tercium succedit fer¬
culũ. scił dilectionis. quã diues ille
conuiuis ꝓposuit. eam nob̾ cõmen¬
dans operis uirtute. ⁊ grã doctrine.
Cõmendat enim ds̃ caritatem suam
ẽ. quo nicħ maius. nicħ excellentius
nob̃ exhibere ualuit. hic ẽ enim gr̃a
sine merito. opus sine exemplo. Ma¬
iorem enim hac dilectionẽ teste ue¬
ritate nemo ħt. qͣm ut animã suam
ponat quis ꝓ amicis suis. Ueritas
cis posuit aĩam ut eos faceret amicos.

Expanded text:
lascivientemque dominio rationis coercentes, lascivientemque dominio rationis coercentes, ut in arca cordis nostri, animalia munda cum immundis quiescant, et Daniel inter leones intrepidus cubet. Ad Deum quoque pacem habeamus. Offendiculis peccavimus, ipsam naturam dulcem, non amaricantem habeamus, et ad proximum, quod nobis fieri nolumus, aliis non facientes, potius quaecunque volumus ut faciant nobis homines, eadem illis faciamus, et cum omnia bene fecerimus, dicamus quia. « Servi inutiles sumus, quod debuimus facere fecimus. . » Tertium succedit ferculum scilicet dilectionis, quam dives ille convivis proposuit, eam nobis commendans opere virtutis et gratia doctrinae. « Commendat enim Deus charitatem suam est . » Quo nihil majus, nil excellentius nobis exhibere valuit. Haec est enim gratia sine merito, opus sine exemplo. « Majorem enim hac dilectionem, » teste Veritate, « nemo habet, quam ut animam suam ponat quis cis posuit animam, ut eos faceret amicos.
Abbreviated transcription (Latin):
meam do uob̾: pacẽ relinquo uobis.
do ꝑuenientib. relinquo ꝑegͥnantib.
id: dabo triumphantib. relinquo mi¬
litantib. qui etiam ꝓditori discipło
tanta pacẽ exhibuit. ut in conuuiio
uenisti: Cui similes sunt hodie. qui
uerbotenus pacem aliis offerunt. uene¬
num aspidum sublabiis habentes. sub
p̃cextu pacis magis. nocentes. In illum¬
iudam tunc intronut sathanas. ut pro
tos replet. qui fr̃s rodunt. circunueniuĩ
⁊ seducunt. ꝓximoz fraudib non opi-¬
tulationib studentes. qui ñ dormiunt
nisi malefecerint exultantes in reb pes¬
mã declinantes. ferculo pacis de m̃sa
pacifici diuitis. qui cum malediceretur
ñ maledicebat. uescamur triplitit̾ pacẽ
custodientes. ad nos. ad dm̃. ad ꝓximũ.
Sic enim uirtus pacis expletur in nobis
si pacem ad nos habemꝰ miserentes anĩe
nr̃e. Qui enim sibi neqͣm. cui bonus :
Qui sibi hostis cui amicus: Incipiat gͦ
para nobis hostes interiores id ẽ motus
carnis ipsamq carnem reluctantem

Expanded text:
meam do vobis; pacem relinquo vobis . » Do pervenientibus, relinquo peregrinantibus; id est dabo triumphantibus, relinquo militantibus; qui etiam proditori discipulo tantam pacem exhibuit, ut in convivio venisti? » Cui similes non sunt hodie, qui verbo tenus aliis pacem offerunt, venenum aspidum sub labiis suis habentes, sub praetextu pacis magis nocentes. In Judam tunc introivit Satanas, ut prodtos replet, qui fratres redunt quos conveniunt, et seducunt proximum; fraudibus, non opitulationibus studentes, qui non dormiunt, nisi male fecerint, et exsultant in rebus pes declinantes, ferculo pacis de mensa pacifici divitis, qui cum malediceretur, non maledicebat, vescamur, tripliciter pacem custodientes, ad nos, ad Deum, ad proximum; sic enim virtus pacis expletur in nobis, si pacem ad nos habemus, misericordes animae nostrae. Qui enim sibi nequam, cui bonus? Qui sibi hostis, cui amicus? Incipiat ergo pax a nobis. Hostes interiores, id est motus carnis, ipsamque carnem reluctantem
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutẽ. in malis ad iudicium. Sc̃m
ẽ enim qd̾ in hac mensa accipimus.
nec id̾o reus ẽ qui accipit. quia illa
reẜ mala sit. qũa accipit. s quia ma¬
lus male accipit. qd̃ accipit. Impendio
gͥ cauendũ ẽ male acciꝑe bonum. qd̾
male acceptum obest. mał: sic̃ e con¬
trario mala patient̾ portata ꝓsunt
bonis. Ponat gͥ quisq mensam. id÷
ꝓbet seip̃m examinando fidei rectitu¬
m̃to penitentie. ut si pecẽa sint coti¬
diana. saltẽ ñ sint mortifera. ⁊ dimit¬
tat confrĩ accessurus ad altare dicens.
dimitte nob̾ debita nr̃a siẽ ⁊ nos duit¬
timus debitorib nr̃is. Alioquin iudi-¬

Expanded text:
ad salutem, malis ad judicium. Sanctum ad salutem, malis ad judicium. Sanctum enim est quod in hac mensa accipimus. Nec ideo reus est qui accipit, quod illa res mala sit quam accipit; sed quia le malus accipit, quod accipit. In prandio igitur cavendum est male accipere bonum, quia male acceptum obest malis, sicut e converso mala patienter supportata prosunt bonis. Ponat ergo unusquisque mensam, id est probet seipsum, amando fidei rectitumento poenitentiae, ut si peccata sunt quotidiana, saltem non sint mortifera; et dimittat confratri accessurus ad altare, dicens: « Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus
Abbreviated transcription (Latin):
ntiq de tam ineffabili sacramto du¬
rus est s infidelib & incredulis. qui
mensam dominicam in cordiũ pene
ceremiam. Mittamus lignum in pa¬
ne eiꝰ. Ip̃e ẽ eñi panis qui de celo des¬
cendit. qui uitam dat mundo. In
qũe mittunt lignum. qui eiꝰ uẽri¬
tati ac suauitati auditu fidei. non ob¬
secuntur s ꝑtinaci m̃tis duricia recal¬
citrant. His durꝰ ẽ sermo bonꝰ: quia est
eis odor mortis in mortem. credentib uͦ
⁊ u̾tati acquiescentib. ẽ odor uite in
uitã quem admodum ñ diiuicantib
corpꝰ domini. & ad ip̃m sine approba¬
tione accedentib iudicium ẽ & mors.
ait enim apłs. Qui manducat ⁊ bi¬
bit in digne: iudicium sͥ manducat
⁊ bibit. Indignus ẽ qui incrimine ẽ.
qui in uoluntate peccandi manet. qui
irreuerent̃ tractat. ⁊ indeuota mente
accedit. & ille reus ẽ teste apło corꝑis
⁊ sanguinis dñi. quia de bono male
sũpto macłam trahit. quia & que
sc̃a sunt malis obsunt. In bonis sunt

Expanded text:
itaque de tam ineffabili sacramento durus est, sed infidelibus et incredulis, qui mensam Dominicam in cordium penet secundum Jeremiam: « Mittamus lignum in panem ejus . » Ipse est enim panis qui de coelo descendit, qui vitam dat mundo, in quem mittunt lignum, qui ejus veritati atque suavitati, 399 auditu fidei non obsequuntur, sed pertinaci mentis duritia recalcitrant. His durus sermo bonus, quia est eis odor mortis in mortem; credentibus vero et acquiescentibus, est odor vitae in vitam, quemadmodum non dijudicantibus corpus Domini, et ad ipsum sine probatione accedentibus judicium est et mors. Ait enim Apostolus: « Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . » Indignus est qui in crimine est, qui in voluntate peccandi manet, qui irreverenter tractat, et indevota mente accedit ille reus est, teste Apostolo, corporis et sanguinis Domini, quia de bono male sumpto maculam trahit, quia et quae sancta sunt, malis obsunt; et bonis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
onem enim celestium ac t̾restrium.
gła ẽ d̃o in excelsis. ubi ab angłis lau¬
datur: quia ruma angłica de hominib
reꝑatur. ⁊ in t̾ra fc̃ã ẽ pax hominibus
ñ aliis. s qui sunt bone uoluntatis.
angłis. quoꝵ numerum redintegra¬
uit. ⁊ hominib qͦs redemit. ⁊ facta

Expanded text:
onem scilicet coelestium ac terrestrium. Gloria est Deo in excelsis, ubi ab angelis laudatur, quia ruina angelica de hominibus reparatur. Et in tertia: facta est pax hominibus, non aliis, sed his qui sunt bonae voluntatis. angelis, quorum numerum reintegravit
Abbreviated transcription (Latin):
guis qui ꝓ nob̾ effusus ẽ in pecc̃oꝵ
remissione. Aꝑte enim ueritas arti. ac¬
cipite. hoc ẽ corpꝰ meum. qd̾ ꝓ nob̾ tra¬
detur. Et item. Hic ẽ sanguis meus¬
noui testam̃ti qui ꝓmultis effrende
sig̃cat᷑ ⁊ continetur. Uerba gͦ que lo
cram̃tum corꝑis ⁊ sanguinis tribuit
retur. uelut caro que in macello uen¬
ditur. sic̃ rati sunt carnales & illi ig¬
nari discipłi. qui ueritatẽ auꝰ dien¬
tes dicentẽ. iisi maudu caueritis oar¬

Expanded text:
fusus est in peccatorum remissionem. Aperte enim Veritas ait: « Accipite; hoc est corpus meum, quod pro vobis tradetur . » Et iterum: « Hic est sanguis Novi Testamenti, qui pro multis effundetur . » significatur et continetur. « Verba » ergo cramentum corporis et sanguinis tribuit retur velut caro quae in macello venditur, sicut rati sunt carnales, et illi ignari discipuli, qui Veritatem audientes dicentem: « Nisi manducaveritis car
Abbreviated transcription (Latin):
bi. ñ tͥ si bonus es. Secure gͥ tollera
malum bonus. ut uenias ad premi¬
um bonoꝵ quia ñ te ualet inqui¬
nare malus. am ⁊ uidas cum pe¬
tro conu̾sari potuit. s eũ inquinare
malus ñ ualuit. ⁊ ad ipsam dominicã¬
ceña parit̾ accessit. S petrꝰ accessit ad
uitam. uidas ad mortem: qũa meret᷑
om̃is qui ñ diiudicat corpus dñi. ab
aliis discernens cibis. quad̾a singulari
ueneratione ad deuotionis p̃rogatiũa
s indiscrete sumit ⁊ negligent̃. Pone
gͥ mensam fide ac gemino caritatis¬
pede accedendo: ut illumineris. Ait em̃
ꝓpħa. accedite ad eũ ⁊ illuminamini.
Et hic post mensã subdit᷑ contempla¬
re in specula: Nisi eñi qui m̃sam ꝑ fi
dem u corde posuerit. ñ meret᷑ ꝯtempla-¬
est in scriptura. Ait em̃ ysaias. Nisi cre¬
dideris: non intelligaes. Fides eñi inui¬
sibilium & occultoꝵ: aꝑit intelligen
datis tiuis intellexi. Non ait manda¬
ta. s amandatis: qr mandatoꝵ custo¬

Expanded text:
bi, si bonus es. Securus ergo tolera malum bonus, ut venias ad praemium bonorum, quia non te valet inquinare malus. Nam et Judas cum Petro conversari potuit, sed eum inquinare non valuit, et ad ipsam cocam pariter accessit; sed Petrus accessit ad vitam, et Judas ad mortem, quam meretur omnis qui non dijudicat corpus Domini, ab aliis non discernens cibis. Quidam singulari veneratione ac devotionis praerogativa, sed indiscrete sumunt et negligenter. Pone igitur mensam, fide ac gemino pede charitatis accedendo, ut illumineris. Ait enim Propheta: « Accedite ad eum, et illuminamini ; » et hic post mensam subdit: Contemplare in specula. Nisi enim quis per fidem mensam in corde posuerit, non meretur contemplaest in Scriptura. Ait enim Isaias: « Nisi credideris, non intelliges . » Fides enim invisibilium et occultorum aperit intelligentdatis tuis intellexi . » Non dicit, mandata, sed a mandatis, quia mandatorum custo
Abbreviated transcription (Latin):
nib d̾õ inimicis inseruientez. qui em̃i
manducat ⁊ bibit indigne. iudiciũ
sͥ manducat ⁊ bibit. S his licet edere
de hoc altari. quoꝵ corꝑa cremant᷑
extra castra. id: qui extra ꝯu̾sationẽ¬

Expanded text:
nibus Deo inimicis inservientes. « Qui enim nibus Deo inimicis inservientes. « Qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit. » Sed his licet edere de hoc altari, quorum corpora cremantur extra castra, id est qui extra conversione
Abbreviated transcription (Latin):
tudine carnis pecc̃i. Non eñi carnem
pecci suscepit: s fimilitudinem eius.
hic gͦ in myst̾i̾o uitulus ⁊ hrrcꝰ intra
castra ierłm immolatꝰ ẽ uocib ⁊ udi¬
cio uideoꝵ mortem eiꝰ inclamantium.
Uñ marchꝰ eũ crucifixũ t̾cia die hora
dicit. quẽ alii eugłiste sexta hora pas¬
sum nuntianti. quia hora t̾tia lingnis
bus gentiliũ inclinatum militũ ex¬
tra castra in caluarie locum crucifixꝰ
ẽ. eiꝰq carnes igne passionis extra cas¬
tra in cruce concremate sunt. Altare
uero uͥ cremabantur carnes. altare
⁊ sanguis. habemꝰ gͥ altare celeste. seł
sacrificiũ corꝑis ⁊ sanguinis. in altari
consecratum. de quo ñ hñt potestatẽ
id: licentiam edere qui tab̃naculo.
id÷ corꝑis uoluptatib ac deliciis deser¬
uiunt. id᷑ plene seruiunt. facientes
curã carnis etiam in desideriis. seł for¬
nicatores ⁊ ad ulteri. ebriosi. cunctiq
ꝯcupiscentiis. carnis t̾renisq opinio¬

Expanded text:
tudinem carnis peccati. » Non enim carnem tudinem carnis peccati. » Non enim carnem peccati suscepi in mysterio vitulus et hircus intra castra Jerusalem est immolatus vocibus et judicio Judaeorum mortem 596 ejus inclamantium. Unde Marcus eum crucifixum hora tertia dicit , quem alii evangelistae hora sexta passum nuntiant , quia hora tertia linguisbus gentilium militum, extra castra in Calvariae loco crucifixus est. Ejus itaque carnes igne passionis extra castra in cruce concrematae sunt. Altare ubi cremabantur carnes, altare et sanguis. Habemus igitur altare coeleste, scilicet sacrificium corporis et sanguinis in altari consecratum, de quo non habent potestatem, id est licentiam edere, qui tabernaculo, id est corporis voluptatibus ac deliciis deserviunt, id est plene sentiunt facientes curam carnis etiam in desideriis, ut sunt fornicatores, adulteri, ebriosi, cunctique concupiscentiis carnis, terrenisque opinio
Abbreviated transcription (Latin):
rat. dominica cena ẽ. ad qũa ñ licet.
accedere scismaticis. susurronib detrac
tare de quo ñ habent potestatẽ edere
qui tab̾nacło deseruiunt. s quoꝵ corꝑa
cremantur extra castra. ueti̾s legis con¬
suetudinẽ tangens hic apłs. myst̾ium
sacre intelligentie insinuat. Scd̾m legẽ
quippe in festo ꝓpitiationis seu ex piati¬
onis. intra castra ierłm uitulus ⁊ hyrcꝰ
immolabantur: quoꝵ carnes extra cas-¬
tra cremabant᷑. nec erat licitum alicui
tab̾naculo deseruienti. ex illis edere.
Ecce umbra. Ecce figura u̾tatis. Xꝑe
enim ille uitulus ẽ & hyrcus. uitulus
quia in uirtute ac potestate docens. mu¬
gitum predicationis toti mundo edi¬
dit. ac gemino cornu crucis & carita¬
tis uitioꝵ obstacła ꝓpulsauit. duoꝵꝙ
testamentoꝵ fastigiis. quasi duplici
furca rationis. hereticas importunita¬
tes ⁊ om̃is scientie adu̾sus uitatem ca-¬
tholicam se extollentis. ⁊ blasphemiã
conquassauit. Ip̃e idem hyrcus simili¬

Expanded text:
rat, Dominica coena est, ad quam non licet accedere schismaticis, susurronibus, detratare, de quo non habent potestatem edere, qui tabernaculo deserviunt, sed quorum corpora cremantur extra castra . » Veteris legis consuetudinem tangens hic Apostolus, mysterium sacrae intelligentiae insinuat. Secundum legem enim in festo propitiationis, seu expiationis, inter castra Jerusalem vitulus et hircus immolabantur, quorum carnes extra castra cremabantur, nec erat licitum alicui tabernacula deservienti ex illis edere . Ecce umbra, ecce figura veritatis. Christus enim vitulus est et hircus. Vitulus, quia in virtute et potestate docens, mugitum praedicationis toti mundo edidit, ac gemino cornu crucis et charitatis, vitiorum obstacula propulsavit, duorumque Testamentorum fastigiis, quasi duplici furca rationis haereticas importunitates, et omnis scientiae adversus veritatem catholicam se extollentis, blasphemiam conquassavit. Ipse idem est hircus « in simili
Abbreviated transcription (Latin):
re sp̃c scĩ accensi. ꝯsumunt quicquid
in se carnale ẽ atq fluidũ ac libidi¬
nosum. macerando carnem ⁊ mortifi
piscentiis. Nam ⁊ ih̾c ut sui exempli
forma nos instrueret. extra castra id:
corꝑes uoluptates ac desideria iuuere.
extra porta passus ẽ. Porta eñi ciuita
ostio sensuum uiciis clauso extra car¬
nis desideria patimur. exeuntes ad eũ
imitandũ extra castra corꝑum. ⁊ pati-¬
Claudamꝰ gͥ ext̾iorib illecebris hostia
sensuũ extra castra. id: corꝑum delici¬
as exeuntes. Hee sunt enim fenestre

Expanded text:
 sancti accensi, consumunt quidquid in ipsis carnale est atque fluidum, et libidinosum, macerando carnem, et mortifiis et concupiscentiis. Nam et Jesus, ut sui exempli forma nos intrueret, extra castra, id est corporis voluntates ac desideria, inde vero extra portam passus est. Porta enim civitatexemplo, ostio sensuum intus clauso, extra carnis desideria patiamur, exeuntes ad eum imitandum extra castra corporum, et patiClaudamus igitur exterioribus illecebris ostia sensuum, extra castra, id est corporis delicias, exeuntes; hae sunt enim fenestrae
Abbreviated transcription (Latin):
tringere. ⁊ ñ ext̾iuis ꝑ desideria disꝑ¬
gere. ne dum ad multa foras in bi-¬
ant. a seip̃is alienatis cogitationib
recedant. Sic gͥ extra castra earnis
a cordis clarstris. id: a m̃tis secretis
nos ꝓbantes m̃sam ponamus. S qͣm
ponenda ẽ hec m̃sa celestis. ⁊ ubi: In cor¬
de utiq poni debet. Quomͦ: ꝑ fidem. ut
corde credamꝰ aliud ẽẽ qũa uideatim:
uidetur enim panis ⁊ uinum. s caro

Expanded text:
tringere, et non exterius per desideria se dispertringere, et non exterius per desideria se dispergere, ne dum ad multa foris inhiat, a se ipsis alienatis cogitationibus recedat. Sic ergo extra castra carnis a cordis claustris, id est a mentis secretis, robantes mensam ponamus. Sed quomodo ponenda est haec mensa coelestis, et ubi? In corde utique poni debet. Quomodo? Per fidem, ut corde credamus aliud esse quam videatur. Videtur quidem panis et vinum, sed caro
Abbreviated transcription (Latin):
est: qr ex eo mala generantur. Hic
ocłis ext̾us cernimꝰ ab int̾i̾oꝵ ac ce¬
lestium amore. in ea que foris sunt.
ꝯtupi soenda egrediatur. Maneat
gͥ dina nr̃a. id: amina apud patrem
dm̃. ñ egrediat᷑ curiositate tracta. de
domo m̃tis. uidere mulieres alt̾us re¬
mundans seruiat lenociniis. Cõmen¬
datur namq iacob in scͥptura. eo qd̾
domi habitabat. esau fr̃e uenationi
uacante. Factus ẽ inquit esau iur
gnarꝰ uenandi: ⁊ hõ agricola. Iacob
uero uir simplex habitabat in tab̾¬
naculis. Quid in esau uenatione. nͥ
eoꝵ uita signatur. qui in ext̾iorib
uoluptatib fusi carnẽ secunt᷑. Qui
⁊ agricola ẽẽ cłr qr amatores huiꝰ se¬
culi tantomagis ext̾ĩora incolunt. qͣn-¬
to int̾iora sua inculta relinquunt. Ia¬
cob uero simplex domi habitare d̾r.
qr õs qui curis ext̾iorib spargi refugi-¬
unt. simplices in cogitatione. ⁊ ꝯscien¬
de habitatione ꝯsistunt. Domi eñi
habitare ẽ: intra m̃tis secreta se res¬

Expanded text:
eo mala generatio. Hic oculis exterius cernimus, ab interiorum et coelestium amore, in ea quae foris sunt concupiscenda egreditur. Maneat igitur Dina nostra, id est anima, apud patrem domi; non egrediatur 398 curiose, tracta de domo mentis videre mulieres alterius remundanis serviat lenociniis. Commendatur namque Jacob in Scriptura, eo quod domi habitabat, Esau fratre venationi vacante. « Factus est, inquit, Esau vir gnarus venandi, et homo agricola: Jacob autem vir simplex, habitabat in tabernaculis . » Quid in Esau venatione, nisi eorum vitia figurantur, qui in exterioribus voluptatibus fusi, carnem sequuntur? Qui et agricola esse dicitur, quia amatores hujus saeculi tanto magis exteriora incolunt, quanto interiora sua inculta relinquunt. Jacob vero simplex domi habitare dicitur, quia omnes qui curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cogitatione et conscientiae habitatione consistunt. Domi enim habitare, est intra mentis claustra se res
Abbreviated transcription (Latin):
nib. ut sic̃ frontib corꝑm signum cru¬
cis ext̾ius imprimit᷑ sic interiꝰ anima
insignetur fide passionis. ac studio
unitationis. ⁊ ꝑ hoc consũmabit᷑. id:
ꝑficiet᷑ hic in usticia in futuro uero

Expanded text:
nibus, ut sicut frontibus signum crunibus, ut sicut frontibus signum crucis exterius imprimitur, sic intra animam insinuetur fides passionis, ac studium imitationis; et per hoc consummabitur et perficietur, hic in justitia, in futuro vero
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine domini rex isrł. cuiꝰ truiro¬
phi. głam hodie scã recolens eccłia. in
signo crucis et uexillo sollemnem ce¬
lebrat ꝓcessionem. urentes arboꝵ ra¬
mos. ac flores cũ palnus post uexillũ
sc̃e crucis manib gestans. rt que in
impleat. Habemus gͥ uirorem immar
efficaci memoria recolentes. In syon
leuemus signum. passionis xͥ uesti¬
gia unitantes. Hoc ẽ signum cuius
meminit erechiel dicens. Signa
thau suꝑ frontes uiroꝵ gementiũ
⁊ dolentium suꝑ cunctis abhomina¬
¶tionib.
Thau int̃pretatur consummauit:
⁊ ht̃ figuram crucis. Idõ ꝑ thau intel¬
ligitur signum crucis: in qua ẽ consũ¬
matio nr̃a. Hoc gͥ signum leuet᷑ ñ
abscondat᷑. quia ñ uenit lucerna ut
ponatur sub modio. s suꝑ candela
brum. ut luceat omnib qui in domo¬
d̾i sunt. ⁊ leuet᷑ in qũa in syon. id÷ in
anima in dm̃ speculante. que gemit
⁊ dolet. suꝑ suis ⁊ alioꝵ abhominatio¬

Expanded text:
in nomine Domini Rex Israel . » Cujus triumin nomine Domini Rex Israel . » Cujus triumphi gloriam hodie sancta recolens Ecclesia, in signo crucis et vexillo celebrat solemnem processionem, virentes arborum ramos ac flores cum palmis post vexillum sanctae crucis in manibus gestans, ut quae in impleat. Habemus igitur virorem immarcefficaci memoria recolentes in Sion levemus signum, passionis Christi vestigia imitantes. Hoc est signum, cujus meminit Ezechiel, dicens: « Signum Thau super frontes virorum gementium et dolentium super cunctis abominationibus . » Thau interpretatur consummavit, et habet figuram crucis, ideoque per thau intelligitur signum crucis, in qua est consummatio nostra. Hoc ergo signum levetur, non abscondatur, quia « non venit lucerna ut ponatur sub mobrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt . » Et levetur, inquam, in Sion, id est in anima Deum speculante, quae 386 gemit et dolet super suis et aliorum abominatio
Abbreviated transcription (Latin):
alligauit. id: a seductiõe ꝯpescuit. et
uasa eiꝰ diripuit. qr captiuã ducens
captiuitatem. cũ triumpho spolia ei de¬
traxit secundũ illud. Letabor ego sicut
qui inuenit spolia multa. Ad hoc aut̃
poterat diabolum religare ac uincere.
post posuit qd̃ potuit. ut ageret quod
oportuit. temꝑauit potentiã. exibuit
iusticiã ꝑ suã sapientiã. Sapientia gͥ
fecit. ut iusticia iunceret᷑ rex magnus
ñ potentia. Diabolus enim uitio sue ꝑ¬
homines magis eum unitantur. Id̃o
ñ potentia. s iusticia diabolũ iuncere
uoluit: ut in hoc homo eum imita¬
ri disceret. S qua iusticia umcit su¬
milis. in quo cum nil morte dignum
suꝑb inuenerit. tñ eum occidit id̾oq
debitores quos tenebat iuste ꝑdidit.
liberosq dimisit in eũ credentes quẽ
sine ullo debito occidit. Sapient̾ gͥ et
infantes. id÷ simplices ⁊ in nocentes.
ad la̾cum passionis sue uenienti cum
palmis occurrentes imꝑiales ceciner̃t
laudes dicentes. benedictus qui uenit

Expanded text:
seductione compescuit, et vasa ejus diripuit, quia captivam ducens captivitatem cum triumpho, spolia ejus detraxit, secundum illud: « Laetabor ego sicut qui invenit spolia multa . » Ad hoc aupoterat diabolum religare et vincere, postposuit quod potuit, ut ageret quod oportuit. Temperavit potentiam, exhibuit justitiam per suam sapientiam. 385 Sapientia igitur fecit ut justitia vinceretur Rex magnus, non potentia. Diabolus enim vitio suae phomines magni eum imitantur. Ideo non potentia, sed justitia vincere voluit, ut in hoc homo eum imitari disceret. Sed qua justitia vicit sumilis, in quo cum nihil morte dignum superbus invenerit, cum tamen occidit. Ideoque debitores quos tenebat juste perdidit, liberosque dimisit in eum credentes, quem sine ullo debito occidit. Sapienter itaque et infantes, id est simplices et innocentes, ad locum passionis suae venienti cum palmis occurrentes, imperiales cecinerunt laudes, dicentes: « Benedictus qui venit