comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione. ad ueritatis cognitionem
⁊ amorem animus intandescit.
Quosdam autem constat ad tantã
exisdicionem ꝓfecisse. ut possint
om̃i hora de subtilib quiblibet
subtiliter disserere. ⁊ ad quelibet
introgatio sine p̃meditatione aliqͣ
pene semꝑ sufficienter respondere.
parati semꝑ quẽad modum scriptũ ÷
ad satisfactionem om̃i poscenti
rationem de ea que in nobis est.
fide ⁊ spe. Quidam autem ex eis
qͥue eiꝰ modi sunt. diuine reuela¬
tionis lutem tam familiarem ha¬
bent. ut multa eis etiam inter
loqñdum reuelentur. ex illis que
ipsi prius ignorabant. Quã du
gͥ ꝑ solam cordis compunctionem
diuinam reuelationem animus
optinet. quasi solus daniel us¬
q adhuc misteriorum noticiam
habet. Quando aũ meditationib
currit. iam mistice uisionis
agnicio usq ad danielis socios
ꝑuenit. Cum autem iam ceperit
mens illustrantem gr̃ãm tam
familiarem.⁊ quasi ad manum
hr̃e. ut ꝑ arbitrio ⁊ uoluntate

Expanded text:
tione ad veritatis cognitionem, tione ad veritatis cognitionem, et amorem animus incandescit. Quosdam autem constat ad tantam eruditionem profecisse, ut possint omni hora de subtilibus quibusque subtiliter disserere, et ad quaelibet interrogata sine praemeditatione aliqua pene semper sufficienter respondere, parati semper, quemadmodum scriptum est, ad satisfactionem omni poscenti rationem et ea quae in nobis est fide, et spe . Quidam autem ex eis qui ejusmodi sunt divinae revelationis, lucem tam familiarem habent, ut multa eis etiam inter loquendum revelentur, ex illis quae ipsi prius ignorabant. Quandiu igitur per solam cordis compunctionem divinam revelationem animus obtinet, quasi solus Daniel usque adhuc mysteriorum notitiam habet. Quando autem meditationibus currit, jam mysticae visionis agnitio usque ad Danielis socios pervenit. Cum autem jam coeperit mens illustrantem gratiam tam familiarem, et quasi ad manum habere, ut pro arbitrio et voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ad sublimia contemplanda uel
penetranda ascendere possunt.
qualium ꝑsonam iob in se ipso
expressit cum dicit. Antequam
comedam suspiro. ⁊ tantmͣ inun¬
dantis aque. sic rugitus meus.
Anteqm comedat suspirare habet
necesse. qui nisi ꝑ compunctioniᷤ
grãm. ⁊ post lacrimarum effusi¬
onem. ad intimam anime refecti¬
onem. ueritatisq pabula. nullo
modo potest ꝑtingere. Alii in
suis meditationib diuinis.
reuelationib copiose affluunt
⁊ forte adhuc tales sunt/. qui
sine p̃meditatione uel subtilia
penetrare. uel subtiliter disserere
oĩo non possunt. Priores itaq
illi suis orationibus. isti autem
suis meditationibus ignem sibi
diuine reuelationis accendunt:
Et in meditatione mea exardescet
ignis. ait psalmista. Iͥgnis in
meditatione exardescit. qñ ani¬
mus ex ꝓpriis in uestigationib
ad diuine reuelationis lucem
archanoꝵ q manifestationem
ꝓficit. Ignis in meditatione
exardescit. qñ ex ꝓpria inquisi¬

Expanded text:
ad sublimia contemplanda vel ad sublimia contemplanda vel penetranda ascendere possunt, qualium personam Job in seipso expressit, cum dicit: Antequam comedam suspiro, et tanquam inundantes aquae sic rugitus meus . Antequam comedat suspirare habet necesse, qui nisi per compunctionis gratiam, et post lacrymarum effusionem, ad intimam animae refectionem, veritatisque pabula nullo modo potest pertingere. Alii in suis meditationibus divinis revelationibus copiose affluunt, et forte adhuc tales sunt, qui sine praemeditatione, vel subtilia penetrare, vel subtiliter disserere omnino non possunt. Priores itaque illi suis orationibus, isti autem suis meditationibus ignem sibi divinae revelationis accendunt: Et in meditatione mea exardescet ignis, ait Psalmista . Ignis in meditatione exardescit, quando animus et propriis investigationibus ad divinae revelationis lucem, arcanorumque manifestationem proficit. Ignis in meditatione exardescit, quando ex propria inquisi
Abbreviated transcription (Latin):
dem autem cidem rei scientia usq
ad regis noticiam ꝑuenit. De pͥ¬
mo dr̃. Tunc danieli ꝑ uisioñe nocte
misterium reuelatum ÷. Post mo¬
dum autem tam ꝓ se. qm̃ ꝓ sotiis
suis danel ꝓfitetur. Qiua sermo¬
nem inquit regis aꝑiusti nobis.
Et nunc de ꝓpalanda regi eiꝰdem
rei noticia idem ip̃e pollicetur.
Introduc me in conspectu regis
⁊ solutionem regi narrabo. Et
ut bti breuiter absoluam. quid
suꝑ his senciam. alii in sua orati.¬
one. alii in sua meditatione. alii
autem in ipsa sua sepe locutione
reuelationem diuinam actipiunt¬
⁊ sublimia quelibet ate pro¬
funda ex diuina inspiratione
cognoscunt. llerumptam̃ẽ
non solum illud quod orando.
sed illud etiam quod meditando.
uel loquendo subtiliter penetra¬
mus. tunc etiam recte danicli
attribuimus. qñ hoꝵ quodlibet
merito deuotionis adquirimus.
Eluidam itaq sunt: qui nunquam
nisi post intimam compunctioñe
⁊ quasi post cordis emundatioñẽ

Expanded text:
dem autem ejusdem rei scientia usque dem autem ejusdem rei scientia usque ad regis notitiam pervenit. De primo dicitur: Tunc Danieli per visionem nocte mysterium revelatum est. Postmodum autem tam pro se, quam pro sociis suis Daniel profitetur: Quia sermonem, inquit, regis aperuisti nobis. Et nunc de propalanda regi ejusdem rei notitia idem ipse pollicetur. Introduc me in conspectum regis, et solutionem regi narrabo. Et ut breviter absolvam quid super his sentiam, alii in sua oratione, alii in sua meditatione. alii autem in ipsa sua saepe locutione, revelationem divinam accipiunt, et sublimia quaelibet atque profunda ex divina inspiratione cognoscunt. Verumtamen non solum illud quod orando, sed et illud etiam quod meditando vel loquendo subtiliter penetramus, tunc etiam recte Danieli attribuimus, quando horum quodlibet merito devotionis acquirimus. Quidam ita que sunt qui nunquam nisi post intimam compunctionem, et quasi post cordis emundationem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ solutionem inquit
regi narrabo. Que ẽ ista
mistice uisionis solutio
nisi sacramentoꝵ misterioꝵ q
diuinoꝵ facilis enodatio ⁊ ꝑm¬
ta explicatio Si autẽ ꝑ regem
recte liberi arbitrii potestatem
oportet intelligere. quid aliud
erit eiꝰmodi solutionem ad regiã
noticiam ꝑuenire. qmͣ misterioꝵ
diuinoꝵ rationem palam ⁊ in
ꝓmpͥtum. ⁊ in potestate nostra
habemus occultoꝵ enodationẽ
in cõmune ꝓferre cũ uolumuꝰ
iam misterioꝵ diuinoꝵ scientiã
⁊ enodationem in nr̃o arbitrio
ẽẽ. ⁊ quasi ad regiam potestatem
iam ꝑuenisse non dubitamus.
hec autem tanta scientie uel doctri¬
ne dilatario danieli tunc recte as¬
cribitur. qñ eiꝰ modi gr̃a merito
deuotionis ad quiritur ⁊ possidet᷑
Uideamus gͦ quib ꝓmotionis gͣ¬
dibus diuinoꝵ cognttio dilatatur.
Irimo om̃ium daniel miftice uisi¬
onis notitiam ex diuina reuela¬
tione accepit. postea etiam utiq¬
eiꝰ sociis res eadem innotuit. tã¬

Expanded text:
 solutionem, inquit, regi narrabo. Quae est ista mysticae visionis solutio, nisi sacramentorum mysteriorumque divinorum facilis enodatio, et prompta explicatio? Si autem per regem liberi arbitrii potestatem oportet intelligere, quid aliud erit ejusmodi solutionem ad regiam notitiam pervenire, quam mysteriorum divinorum rationem palam et in promptum, et in potestate nostra habemus occultorum enodationem in commune proferre cum voluimus, jam mysteriorum divinorum scientiam, et enodationem in nostro arbitrio esse, et quasi ad regiam potestatem jam pervenisse non dubitamus. Haec autem tanta scientiae vel doctrinae dilatatio Danieli tunc recte ascribitur, quando ejusmodi gratia merito devotionis acquiritur et possidetur. Videamus ergo quibus promotionis gradibus divinorum cognitio dilatatur. Primo omnium Daniel mysticae visionis notitiam ex divina revelatione accepit. Postea etiam ejus utique sociis res eadem innotuit, tan
Abbreviated transcription (Latin):
iustam qm aꝓꝓbamus. Et quidem
in rege iniusto. qmͣuis fuerit uo¬
luntas mordinata. erat tñ ei pote¬
stas ordinata. Non ÷ enim potestas
nisi a deo. Que autẽ a deo sunt teste
apło ordinata sunt: Recte itat sa¬
tis regia potestas u̾tutum animũ
designat. qui regnum illud inter¬
num morib sibi uendicat. siue
liberum arbitrium. ꝑ qd̃ ex coope¬
rante gr̃a affectionib ⁊ passionib
suis animꝰ imperat.

Expanded text:
justam quam approbamus? Et quidem justam quam approbamus? Et quidem in rege injusto quamvis fuerit voluntas inordinata, erat tamen ei potestas ordinata. Non est enim potestas nisi a Deo. Quae autem a Deo sunt, teste Apostolo, ordinata sunt . Recte itaque satis regia potestas virtutum animum designat, qui regnum illud internum moribus sibi vendicat, sive liberum arbitrium per quod ex cooperante gratia affectionibus et passionibus suis animus imperat.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate necesse ÷ animum post¬
modum a bono studio tepescere. So¬
let autẽ ⁊ econu̾̃so ꝯtingere. Cui
uero datum ÷ ĩminentia ꝑitula.
⁊ mala adhuc futura posse p̃uidere.
si curat ⁊ satagit ꝯ dolore ⁊ animi
angustia illa in ꝯsiderationem adduc̾e.
⁊ semet ip̃m in eoꝵ expectatione
humiliare. potest ei idem nomen se¬
cundũ aliam int̾pretationem ꝯgru¬
ere. Nam nabugodonosor ut est
dẽm̃ int̾pretatur sessio in agntt̾one
angustie. Nemo aut̃ẽ miretur qd̃
ꝑ regem iniquum animus uirilis.
⁊ uir uirtutum intelligi dr̃. Quis
enim nesciatꝰ nisi sarrarum litteraꝵ
imꝑitus qm sepe in scripturis sig¬
nificet xp̃m. serpens aĩal uenenosũ.
⁊ leo animal ferocissimum: Et
si exponenti beato gregorio credimꝰ
in dauid adultero ꝑ misterium in¬
telligitur xp̃e. ⁊ in ĩ nocente uria.
intelligitur ꝑfidus ille uidaitꝰ ppłs.
Quid gͥ mirum si ꝑ regem iniqũu
quem imꝓbanus. intelligimꝰ rem

Expanded text:
voluntate, necesse est animum postvoluntate, necesse est animum postmodum a bono studio tepescere. Solet autem et e converso contingere. Cui vero datum est imminentia pericula, et mala adhuc futura posse praevidere, si curat et satagit cum dolore et animi angustia illa in considerationem adducere, et semetipsum in eorum exspectatione humiliare, potest ei idem nomen secundum aliam interpretationem congruere. Nam Nabuchodonosor, ut dictum est, interpretatur sessio in agnitione angüstiae. Nemo autem miretur quod per regem iniquum animus virilis, et vir virtutum intelligi dicitur. Quis enim nesciat nisi sacrarum litterarum imperitus quam saepe in Scripturis significet Christum serpens animal venenosum, et leo animal ferocissimum? Et si exponenti beato Gregorio credimus, in David adultero per mysterium intelligitur Christus, et in innocente Uria intelligitur perfidus ille Judaicus populus. Quid igitur mirum si per regem iniquum quem improbamus, intelligimus rem
Abbreviated transcription (Latin):
fectib ⁊ passionib tum ex liberi ar¬
bitrii uire. tum ex gr̃e collatione
fortiter p̾sidere. ⁊ cum auctoritate
imꝑare. ⁊ illud qd̾ intra nos est
regnum celoꝵ uirilit̾ uendicare:
Nonne tibi uidet᷑ dono quodam
quasi ꝓphetie pollere. cum iam ex ꝓ¬
uidencie munere acceꝑit ĩminencia
ꝑicula posse p̃uidere atq pretidere.
maxime autem cum iam ceperit.
ꝑ ꝯtemplationis grãm misterioꝵ
ꝓfuida rimari. ⁊ ꝑ mentis extessum
⁊ uilut ꝑ sompniũ diuinoꝵ uidici¬
oꝵ archana mirari. Recte autem ⁊
nabugodonosor dr̃ qui p̃uidentie
dono donatur. Et tunt ueratit qui
eiꝰmodi ÷ signum ꝓpħat. cum ex
causis p̃cedentib moꝵ detrimenta
p̃udeat. Nam semꝑ detrimenta
meritoꝵ designant detrim̃ta p̃mioꝵ.
absq dubio namq subtrahitur
possunt quodammͦ digito ostendi
⁊ exꝑimento ꝓbari. Sepe autem
defectus bonoꝵ desiderioꝵ. p̃signat
defectum bonoꝵ oꝑum. Iam torpẽte

Expanded text:
fectibus et passionibus tum ex liberi arfectibus et passionibus tum ex liberi arbitrii jure, tum ex gratiae collatione fortiter praesidere, et cum auctoritate imperare, et illud quod intra nos est regnum coelorum viriliter vendicare? Nonne tibi videtur dono quodam quasi prophetiae pollere, cum jam ex providentiae munere acceperit imminentia pericula posse praevidere atque praedicere, maxime autem cum jam coeperit per contemplationis gratiam mysteriorum profunda rimare, et per mentis excessum, et velut per somnium divinorum judiciorum arcana mirari? Recte autem et Nabuchodonosor dicitur qui praevidentiae dono donatur, et tunc veraciter qui ejusmodi est signum prophetat, cum ex causis praecedentibus morum detrimenta praevideat. Nam semper detrimenta meritorum designant detrimenta praemiorum. Absque dubio namque quantum detrahitur possunt quodammodo digito ostendi, et experimento probari. Saepe autem defectus bonorum desideriorum praesignat defectum bonorum operum. Nam, torpente
Abbreviated transcription (Latin):
nõis intͥpretatio satis congruit. scd̾m
qd̾ ei accidit: iam ÷ ⁊ alia non minꝰ
congrita scd̃m qd̃ fecit. Int̾pretatur
namq nabugodonosor sessio in agni¬
cione angustie. Quid ÷ sedere nisi se¬
metipm humiliare. Attende autẽ
qͣntum rex iste se ip̃m humiliauit
qui danelem seruum sibi ex captuui¬
tate ad dictum adorauit. qñ regni sui
deiectionem. qmͣ sine angustra nosse
non poterat. ip̃o exponente agnouit.
In agnitione itaq sedit angustie. qui
audito ĩminenti ꝑiculo ad ꝓpħantiᷤ
se pedes humiliter ꝓstrauit. hec aũi
que dicta sunt de nõis int̾pret̾one
uidentur historie alludere. s nichilo
aliud designat ħ tanta ꝑsona. que
pariter uidetur eẽ rex atq ꝓpheta.
nisi animũ gemina p̃ditum gracia.
⁊ plene exercitatum tam uita actiua
qmͣ ꝯtemplatiua. Nonne tibi uidet᷑.
animus humanꝰ in se regiam quodam¬
modo ꝑsonam gerere. tum ceperit af¬

Expanded text:
nominis interpretatio satis congruit, secundum nominis interpretatio satis congruit, secundum quod ei accidit. Nam est et alia non minus congrua secundum quod fecit: interpretatur namque Nabuchodonosor sessio in agnitione angustiae. Quid est sedere, nisi semetipsum humiliare? Attende autem quantum rex iste seipsum humiliavit, qui Danielem servum sibi ex captivitate addictum adoravit, quando regni sui dejectionem quam sine angustia nosse non poterat ipso exponente agnovit. In agnitione itaque angustiae sedit, qui audito imminenti periculo ad prophetantis se pedes humiliter prostravit. Haec autem quae dicta sunt de nominis interpretatione videntur historiae alludere, sed nihilomaliud designat haec tanta persona quae pariter videtur esse rex, atque propheta, nisi animum gemina praeditum gratia et plene exercitatum tam vita activa quam contemplativa? Nonne tibi videtur animus humanus in se regiam quodammodo personam gerere, cum coeperit af
Abbreviated transcription (Latin):
futuroꝵ p̃sagrum fuit. ⁊ illud ni¬
chilominꝰ qd̾ p̾sagium futurum
p̃uidit. rerum aliaꝵ signũ fuit.
nam moꝵ accidentia expressit. uide
gͦ qmͣ recte tale nomen sortit᷑. na¬
bugodonosor quippe ꝓpħans istius¬
modi signum int̾pretatur. Nonne
nabugodonosor ꝑ misticam uisioñẽ
erat. que uarios regnoꝵ defectus
portendebat.: Quis aut̃e nesciat
quia om̃ia in figura contingebant
illis.: Ergo illa regnoꝵ ꝑmutatio
figura fuit. ep aliuo aliquid ꝑ
misterium significauit. ⁊ rerum
sp̃alium signum fuit. Signum
sagio rerum sp̃ualium figuras
p̃uidebat. Sed quale signũ: Sig¬
num istiꝰ modi ħ ÷. Signũ tale
qd̾ quale uel qmͣ uerum sit: pot̾
ostendi. Uel signum iftiꝰ modi. quasi
eiꝰ rei que potest digito ostendi. Si
enĩ in detrim̃to regnoꝵ moꝵ detrimen¬
tum debet inteligi qus d̃io in loco
uel tempore hoc non possit ostendi. ħ
non possit uideri: Et hec quidem illi

Expanded text:
futurorum praesagium fuit. Et illud nifuturorum praesagium fuit. Et illud nihilominus quod per praesagium futurum praevidit rerum aliarum signum fuit: nam morum accidentia expressit. Vide ergo quam recte tale nomen sortitur. Nabuchodonosor quippe prophetans istiusmodi signum interpretatur. Nonne Nabuchodonosor per mysticam visionem erat, quae varios regnorum defectus portendebat? Quis autem nesciat quia omnia in figura contingebant illis? Ergo illa regnorum permutatio figura fuit quia aliud aliquid per mysterium significavit; et rerum spiritualium signum fuit. Signum sagio rerum spiritualium figuras praevidebat. Sed quale signum? Signum istiusmodi, hoc est signum tale quod, quale, vel quam verum sit, potesostendi, vel signum istiusmodi quasi ejus rei quae potest digito ostendi. Si enim in detrimento regnorum morum detrimentum dicitur intelligi, quo, quaeso, in loco, vel tempore hoc non possit ostendi, hoc non possit videri. Et haec quidem illi
Abbreviated transcription (Latin):
te reparauit. hinc ÷ qd̃ regnoꝵ
detrim̃tum latius describitur. ⁊
gradib distinguit᷑. ⁊ in extermi¬
nabilis regni sub introductio pau¬
cis ꝑstringitur. ⁊ subito quidem
⁊ sine ulla degradatione subinfert᷑.
Et forte qd̾ de qualibet gemune uite
gr̃a dr̃. de utraq intelligi datur. Nã
scriptura sacra sepe unũ dicit. ⁊ ali¬
ud innuit. Solet itaq uicissim
actiua ex̾citatum subito ⁊ inopina¬
te cadere. & item a ꝯtemplatiua de¬
iectum ꝑ uisitantem grãm miranda
facilitate resurgere. Sed congrue satis
hoc loco ubi de utriusq utte lapsu
uel reparatione agitur. congrue
inqmͣ utriq ꝓprietatem expressit:
⁊ qua sibi ꝓportione respondeant os¬
tendit. Nam a ꝯtemplatiua faciliꝰ
decidimus. ⁊ ad actiuam faciliꝰ resur¬
gimus. Hec aũ regis nabugodonosor
uisio sicut ⁊ cetera ipsiꝰ satis euident̾
ostendit. qͣm apte tale nom̃ accepit
Nam sompniũ ꝓculdubio qd̃ uidit

Expanded text:
te recuperavit. Hinc est quod regnorum te recuperavit. Hinc est quod regnorum detrimentum latius describitur, et gradibus distinguitur, et inexterminabilis regni subintroductio paucis perstringitur, et subito quidem, et sine ulla degradatione subinfertur. Et forte quod de qualibet geminae vitae gratia dicitur, de utraque intelligi datur. Nam Scriptura sacra saepe unum dicit, et aliud innuit. Solet itaque vicissim activa exercitatum, subito et inopinate cadere, et item a contemplativa dejectum per visitantem gratiam miranda facilitate resurgere. Sed congrue satis hoc loco, ubi de utriusque vitae lapsu vel reparatione agitur, congrue, inquam, utriusque proprietatem expressit, et qua sibi proportione respondeant ostendit. Nam a contemplativa facilius decidimus, et ad activam facilius resurgimus. Haec autem regis Nabuchodonosor visio sicut et caetera ipsius satis evidenter ostendit quam apte tale nomen accepit. Nam somnium procul dubio quod vidit
Abbreviated transcription (Latin):
quid inqmͣ in his om̃ib nobis in¬
nuitur. nisi qd̾ ꝯtemplationis gr̃a
actiue autem uite detrim̃ta desig¬
nantur in statua. que inchoata ex
auro desinit in testa. In sũmo aurea.
in medio argentea uel erea. in imo
ferrea uel testea. Ecce ut uides qñ¬
to inferior. tanto semꝑ inuenitur
se ip̃a deterior. In uaria ꝑmutatio¬
ne metalloꝵ. signant᷑ uatia detri¬
menta regnoꝵ.⁊ in itrisq mult¬
formis defectus moꝵ uel meritoꝵ.
Sec ecce post multiplicem regnoꝵ
defectum. regnum illud suscitatur
qd̃ non dissipabitur in et̾num. Sic
sepe mens humana post multiplicẽ
ruinam. diuina inspiratione ꝯpun-¬
cta ad iusticiam redit. ⁊ ex ip̃o suo
tasu erudita ⁊ humiliata. quanto
erudicior. qnͣtoq humilior. tanto
⁊ forcior resurgit. Illud qͦ notand̾
ue: faciliꝰ elabitur. s multo dis¬
ficiliꝰ reparatur. hinic ÷ nabugo¬
donosor sompnii uisionem qd̃ tani
facile amisit. cum tanta difficulta-¬

Expanded text:
Quid, inquam, in his omnibus nobis inQuid, inquam, in his omnibus nobis innuitur, nisi quod contemplationis gratia Activae autem vitae detrimenta designantur in statua, quae inchoata ex auro desinit in testa, in summo aurea, in medio argentea, vel aerea, in imo ferrea vel testea. Ecce ut vides quanto inferior, tanto semper invenitur seipsa deterior. In varia permutatione metallorum signantur varia detrimenta regnorum, et in utrisque multiformis defectus morum, vel meritorum. Sed ecce post multiplicem regnorum defectum, regnum illud suscitatur, quod non dissipabitur in aeternum. Sic saepe mens humana post multiplicem ruinam, divina inspiratione compuncta ad justitiam redit, et ex ipso suo casu erudita et humiliata, quanto eruditior quantoque humilior, tanto et fortior resurgit. Illud quoque notandum uam activae elabitur, sed multo difficilius reparatur. Hinc est quod Nabuchodonosor somnii visionem quam tam facile amisit, cum tanta difficulta
Abbreviated transcription (Latin):
nabugodonosor sompniũ
iuxta litt̾am designet. no¬
tissum illa danielis exposicio docet.
sed displicere non debet si tropolo¬
gia discussio ex cadem materia elicͥe¬
at. qd̃ ad ueritatis scienciani. uel moꝵ
disciplinam lectorem edificet. Ut gͦ
intencionis eiꝰ sũmam pautis ꝑstr̃i¬
gam. uidetur ꝓph̾a hoc loco ex mi¬
stica uisione designare. quomͦ uiros
uirtutum ꝯtingat paulatim de¬
fluere. ⁊ quibdam detrim̃toꝵ gra¬
dib in una torruere. ⁊ ꝑ usitantẽ
grãm qñq ad pͥstinum. uel potueꝰ
pociorem animi statum resurgere.
hec autẽ ꝑmittationis corruptela
uel reparationis medela. actidere
utiq solet in utraq uita. tam acti¬
ua uidel̾ qͣm contemplatiua. Utriꝰq
ni fallor in hac una uisione typus
expͥmitur: si recte pensetur. Quid
enĩ ÷ qd̾ nabugodonosor misticam
uisionem accepit. amisit. ⁊ post¬
modum tt̾um cumulatiꝰ agnouit.
nam ipãm cum ipsis int̾preta¬
tione ad ultimum recipere meruit.

Expanded text:
Nabuchodonosor somnium juxta litteram designet, potissima illa Danielis expositio docet. Sed displicere non debet, si tropologica discussio ex eadem materia eficiat quod ad veritatis scientiam, vel morum disciplinam lectorem aedificet. Ut ergo summam intentionis ejus paucis perstringam, videtur propheta hoc loco ex mystica visione designare quomodo viros virtutum contingat paulatim defluere, et quibusdam detrimentorum gradibus in ima corruere, et per visitantem gratiam quandoque ad pristinam, vel potius potiorem animi statum resurgere. Haec autem permutationis corruptela, vel reparationis medela accidere utique solet in utraque vita, tam activa videlicet quam contemplativa. Utriusque, ni fallor, in hac una visione typus exprimitur, si recte pensetur. Quid enim est quod Nabuchodonosor mysticam visionem accepit, amisit, et postmodum iterum cumulatius agnovit. Nam ipsam cum ipsius interpretatione ad ultimum recipere meruit.
Abbreviated transcription (Latin):
sensualitatis asfecto̾i.
ccepit ergo utraq illarum ancil¬
lam suam. Affectõ sensualitatẽ
ratõ ymaginatõnem. Obsequit᷑ sen¬
sualitas asfectõni. ymagniatõ famu¬
lat᷑ ratõni. In tantum unaqueq
illarum domine sue necca ẽẽ tognos¬
cit᷑ ut sine illis mundꝰ totꝰ nil eis
posse conferre uideret᷑. Nam sine yma¬
ginatone ratõ nicħ sciret. sine sensu¬
alitate asfectõ nil saꝑet. Ut quid a
lya cura labentium rerum amorem
tam uehement afficit᷑ nisi quia ui
eis ꝑ ancille sue ħ est sensualitatis
obsequiũ multiformit delectat᷑: It̃

Expanded text:
sensualitas affectioni. Accepit ergo utraque illarum ancillam suam. Affectio, sensualitatem; ratio, imaginationem. Obsequitur sensualitas affectioni; imaginatio famulatur rationi. Intantum unaquaeque ancillarum dominae suae necessaria esse cognoscitur, ut sine illis totus mundus nil eis posse conferre videretur. Nam sine imaginatione, ratio nihil sciret; sine sensualitate, affectio nil saperet. Utquid enim Lia circa labentium rerum amorem tam vehementer afficitur, nisi quia in eis, per ancillae suae hoc est sensualitatis obsequium, multiformi
Abbreviated transcription (Latin):
se substrahit. Nam sensu eciam defici¬
ente ip̃a ministrare ñ desut. Nam
in tenebris posit᷑ nil uideo s quelib
illic ymaginari possum si uolo. Sic
semꝑ ⁊ in om̃ib ymaginatõ presto est
⁊ eius obsequio ubiq ratõ uti potest.
Sed & sensualitas nich̾ominꝰ satagit
parata obsequiũ. Hec est q̃ illi solet cͣr¬
nalium delectatõniun cibos condire
⁊ apponere ⁊ ad ear̃ lisum aũ horam ĩ¬
utrare ⁊ ultra mensurata ꝓuocare.
Q enini alia ẽ qmͣ sensualitas q̃ anims
affectõnẽ qmͣ camaliũ uoluptatũ desi¬
derio inflãmat. ⁊ earum delectatõne
iuebriat: B est que laboriosã illam
dnãm suam egredientẽ precedit. ⁊ huc
illucq circũducit. Nam quia lya lip¬
pa ẽ. ⁊ parum uidet illiꝰ manuductõem
sequi eam ñ pudet Hiic ẽ. qd̾ lya aĩ
uidelicet affectõ nũc ꝯtempnenda di¬
ligit. nũc diligenda ꝯtempnit. quia
dũ eiꝰ ocłs in rerũ iudicio caligat car¬

Expanded text:
se subtrahit. Nam sensu etiam deficise subtrahit. Nam sensu etiam deficiente, ipsa ministrare non desinit. Nam in tenebris positus, nihil video, sed quaelibet illic imaginari possum, si volo. Sic semper et in omnibus imaginatio praesto est, et ejus obsequio ubique ratio uti potest. Sed et sensualitas nihilominus satagitparata obsequium. Haec est, quae illi solet carnalium delectationem cibos condire, et apponere, et ad earum usum ante horam invitare, et ultra mensuram provocare. Quae enim alia est quam sensualitas, quae animi affectionem carnalium voluptatum desiderio inflammat, et earum delectatione inebriat. Haec est quae laboriosam illam dominam suam egredientem praecedit, et huc illucque circumducit. Nam quia Lia lippa est et parum videt, illius manuductionem sequi eam non pudet. Hinc est quod Lia animi videlicet affectio nunc contemnenda diligit, nunc diligenda contemnit; quia, dum ejus oculus in rerum judicio caligat, car
Abbreviated transcription (Latin):
ret. ꝑ rerum enim uisibilium spẽm
surgit ad rerum inusibilium cog¬
iutõnem quociens ex hiis ad illa qnͣ¬
dam trahit similitudinem. S cõstat
quia sine ymaginatõne corporalia
nesciret. sine quorum cognitõne
ad celestiũ ꝯtem plat̾oem ñ ascend̾et.
Nisibilia enim solus intuet᷑ sensus
carnis. In uisibilia uero solus udet
oculus cordis. Est ergo sensus carniᷤ
totꝰ extrinsecꝰ. Sensus uͦ cordis tot᷑
intrinsecꝰ. Ratio foras exire ñ pot̾
sensus corporeꝰ ad illam intͣre ñi pͭ
Non enum decelat filiam delicatã
& teneram ⁊ singularit formosam fo¬
ris ꝑ plateas discutrere sed nec seruũ
ꝯueniebat domine sue penetralia secre¬
tiora irreuerent̃ irrumꝑe. Disc̾rit gͦ
ymaginatõ ut pote ancilla int̃ dũam
⁊ seruũ uit rat̾onem ⁊ sensũ. Et quic¬
quid extrinsecꝰ haurit ꝑ sensum carnuis
intꝰ representat. ad obsequiũ rat̃ois.
Semꝑ ergo ymaginatõ rat̃oni assistit
nec ad momentũ quid̃ ab eiꝰ famtlatu

Expanded text:
 rerum enim visibilium speciem surgit ad rerum invisibilium cognitionem, quoties ex his ad illam quamdam trahit similitudinem. Sed constat quia sine imaginatione corporalia nesciret, sine quorum cognitione ad coelestium contemplationem non ascenderet. Visibilia enim solus intuetur sensus carnis, invisibilia vero solus oculus videt cordis. Est ergo sensus carnis totus extrinsecus, sensus vero cordis totus intrinsecus. Ratio foras exire non potest, sensus corporeus ad illam intrare non valet. Non enim decebat filiam delicatam, et teneram, et singulariter formosam foris per plateas discurrere, sed nec servum conveniebat dominae suae penetralia secretoria irreverenter irrumpere. Discurrit ergo imaginatio utpote ancilla inter dominam et servum, inter rationem et sensum; et quidquid extrinsecus haurit per sensum carnis, intus repraesentat ad obsequium rationis. Semper ergo imaginatio rationi assistit, nec ad momentum quidem ab ejus famulatu
Abbreviated transcription (Latin):
exercitatũ nũc ad sũma erigit nõ ad
ima deponit. nc̃ ꝑ ĩnumera rapit.
ut ip̃o animꝰ qui ħ patit᷑ semetip̃m
sepe miret᷑. felici magist̾io edoctus
qmͣ ꝯuenient᷑ neptalim nr̃ ceruus
emissus dicat᷑. Notandum sane ꝙͣ
recte ñ aui uosanti s ceruo cͤrenti
ꝯpet᷑. Nam auis quid̃ uolando lon¬
ge a t̾ra suspendit᷑ ceruus aũ ad dan¬
dos saltus t̾re iunitit᷑ s nec ĩ ip̃is
sius saltib longius a t̾ra seꝑat᷑.
rerum inuisibiliũ uat᷑am quosdam
saltus dare ũ aut̃ ad plenũ uolatũ
ꝯualescere consueuit quia in eo qd̃
se ad summa erigit rerum corporearũ
secum umbram trahens ima omnino¬
trahens non deserit

Expanded text:
exercitatum nunc ad summa erigit, nunc ad ima deponit, nunc per innumera rapit, ut ipse animus, qui haec patitur, semetipsum saepe miretur felici magisterio edoctus quam convenienter Nephtalim noster cervus emissus dicatur. Notandum sane quam recte, non avi volanti, sed cervo currenti comparatur: nam avis quidem volando longe a terra suspenditur, cervus autem ad dandos saltus, terrae innititur, sed nec in ipsis suis saltibus, longius a terra separatur. rerum invisibilium naturam quaerit, quosdam saltus dare, non autem ad plenum volatum convalescere consuevit, quia in eo quod se ad summa erigit, rerum corporearum secum umbram trahens ima omnino non deserit
Abbreviated transcription (Latin):
quia illud ꝯtempłonis genꝰ qd̾ u
pura intelligentia uersatur hi sꝑecu¬
latione que ꝑ neptalim designat᷑ qͣnto
subtiluis tanto nimirũ excellentiꝰ ẽẽ cog¬
noscit᷑. habet tam̃ hi speculatõ aliquid
singusare ualde uotabile. Est enim p̃
ceceris rudib quidem adhuc mentib
minꝰq exercitatis ⁊ ad inclłigendum fa¬
cilior ⁊ ad audiendũ iocundior. Si qͥd̾
ħ meditanti facisus occrit ⁊ audientẽ
dulciuis afficit. Est ⁊ promptior ĩ me¬
ditatione ⁊ asfabisior in sermone. Uñ
⁊ ꝑ iacob de neptalim dicit᷑. Neptasu
ceruus emissus dans eloquia pulchri¬
tudinis. Ceruus nainq dicit᷑ ꝓp̃ cͣrendi
mis. multũ cͣrere pot̃ ⁊ multũ crere
cupit qui enuissus ẽ. Recte ergo ui fal¬
lor neptalim ceruus emissus dicit᷑ qr
ꝑ contemplonis grãm multa ꝑcrere¬

Expanded text:
uia illud contemplationis genus, quod in pura intelligentia versatur, hujusmodi speculatione, quae per Nephtalim designatur, quanto subtilius, tanto nimirum excellentius esse cognoscitur. Habet tamen hujusmodi speculatio aliquid singulare valdeque notabile. Est enim prae caeteris rudibus quidem adhuc mentibus, minusque exercitatis, et ad intelligendum facilior, et ad audiendum jucundior. Siquidem haec meditanti facilius occurrit et audientem dulcius afficit. Est plane et promptior in meditatione, et affabilior in sermone. Unde et per Jacob de Nephtalim dicitur: Nephtalim cervus emissus, dans eloquia pulchritudinis . Cervus namque dicitur, propter currendi mis multum currere potest, et multum currere cupit, qui emissus est. Recte ergo, nisi fallor, Nephtalim, cervus emissus dicitur, quia per contemplationis gratiam multa
Abbreviated transcription (Latin):
Quid itaq erit respond̾e siriace.
nisi sublimiter respondere: Et
quid erit respondere sublimiter
nisi respondere ꝯuenienter ⁊ suffi¬
cienter. : Nichil autem meliꝰ. nil
Et forte hic ÷ ꝓprius ate p̃cipuus
⁊ omnino sublimissimus humane
anime discendi modus. qñ aliquid
ꝓprio exꝑimento ꝓbamus. Honne
tue tibi cogitationes. seu occupatio¬
nes tam ꝓprie qmͣ aꝑte respondent.¬
⁊ satis sublimiter ad ueritatem
erudiunt: qñ ex ꝓprio defectu docẽt.
⁊ quasi ꝑ exꝑientiam locunt᷑. qũa
frustra uel temere aliquid supra hu¬
manum modum de ꝓpria industria
p̾sumitur.: Tota sane istoꝵ respõsio
hoc maxime uidet᷑ continere. illud
uideł. qd̾ rex iuolenter exigebat
oĩo non posse. In ei modi gͦ sapientib¬
quales tibi suꝑius ostendimus

Expanded text:
Quid itaque erit respondere Syriace, Quid itaque erit respondere Syriace, nisi sublimiter respondere? et quid erit respondere sublimiter, nisi respondere convenienter et sufficienter? Nihil autem melius, nil et forte hic est proprius atque praecipuus, et omnino sublimissimus humanae animae discendi modus, quando aliquid proprio experimento probamus. Nonne tuae tibi cogitationes seu occupationes, tam proprie quam aperte respondent, et satis sublimiter ad veritatem erudiunt quando ex proprio defectu docent, et quasi per experientiam loquuntur, quam frustra vel temere aliquid supra humanum modum de propria industria praesumitur? Tota sane istorum responsio hoc maxime videtur continere illud videlicet quod rex violenter exigebat, omnino non posse. In ejusmodi ergo sapientibuquales tibi superius ostendimus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsideratione. inualitudinist hu¬
mane comꝑatione. homo infirmi¬
tatem suam horrescit. pariter ⁊
erubescit: Responderuntq chaldei
regi siriace. Rex in sempiternum
uiue. Dic sompnium serius tuis
⁊ int̾pretationem eiꝰ indicabimꝰ.
Primo loco ꝯsiderandum. cui quo¬
modo responderunt. Utiq chalda¬
ico regi siriate. qd̾ qͥdem idem ÷ sic̃
ieronimus suꝑ hunc eiuidem locũ
diffimuit qd̃ chaldaite. Quid ita¬
q est regi in ꝓpria lingua respõ¬
dere. nisi expresse ⁊ manifeste quod
sciri oportet insinuare. Cum enĩ
cuilibet a liquid in aliena ⁊ ignota
lingua dr̃. Strepitus quidem uocis
ad aures. sed sensus eiꝰ usq ad animũ
non ingreditur. Quasi gͦ in ꝓpria ⁊
niota lingua respondetur. qñ id cid̃
oportunitas exigit ꝯuenient inti¬
tatur. Quod si ad noĩs int̾pretatio¬
nem recurrimus. in eandem ꝓcul¬
bio sententram reducimur. Sy rra
namq int̾pretatur sublimis.

Expanded text:
consideratione, invaletudinisque huconsideratione, invaletudinisque humanae comparatione homo infirmitatem suam horrescit, pariter et erubescit. Responderuntque Chaldaei regi, Syriace: Rex, in sempiternum vive. Dic somnium servis tuis, et interpretationem ejus indicabimus. Primo loco considerandum cui et quomodo responderunt. Utique Chaldaico regi, Syriace quod quidem idem est, sicut Hieronymus super hunc eumdem locum diffinivit, quod Chaldaice. Quid itaque est regi in propria lingua respondere, nisi expresse et manifeste quod sciri oportet insinuare? Cum enim cuilibet aliquid in aliena et ignota lingua dicitur, strepitus quidem vocis ad aures, sed sensus ejus usque ad animum non ingreditur. Quasi ergo in propria, et nota lingua respondetur, quando id, quod opportunitas exigit, convenienter intimatur. Quod si ad nominis interpretationem recurrimus, in eamdem proculdubio sententiam reducimur. Syria namque interpretatur sublimis.
Abbreviated transcription (Latin):
quid dr̃. Ecte qualis ꝯuocatio corã
rege stare ꝑhibetur. Riegiĩ animũ
nec dum te hr̃e existimes. si subti¬
lissima illa cogitationum tuaꝵ
acumina unu̾icumq ꝓ uoto colli¬
gere. ⁊ ꝓ arbitrii libertate cuius¬
cumq intencionis studio ĩmobilit̾
figere necdum uales. Et dixit ad eos
rex. uidi sompnium ⁊ metite ꝯfusus
ignoro quid uiderim. Sapientum
ꝑscrutationum nr̃arum euagationẽ
in intimis increpamus. uel ad subli¬
mium inuestigationem inflãmamuᷤ.
Studeamus autem uixta huiꝰ simili¬
tudinem ꝓfectuum nr̃oꝵ dampna
non negligere. quin potiꝰ studia nr̃a
ad eoꝵ reꝑationem incitare. Illud
sane notandum esd̃ suꝑus dicat
se eẽ cont̾ritum. hic auten mente
confusum. Sed sciendum qr mens
humana dum ad diuine equitatis
ardua limpidius ꝯtemplatur suble¬
uatur. ex infirmitatis sue reuerbe¬
ratione sub uno eodenq tempore
unde terretur. inde confunditur.
Nam ꝓculdubio in diume iusticie

Expanded text:
quid dicitur; ecce qualis convocatio coram quid dicitur; ecce qualis convocatio coram rege stare perhibetur. Regium animum necdum te habere existimes, si subtilissima illa cogitationum tuarum acumina undecunque pro voto colligere, et pro arbitrii libertate, cujuscunque intentionis studio immobiliter figere necdum vales. Et dixit ad eos rex: Vidi somnium, et mente confusus ignoro quid viderim. Sapientium perscrutationum nostrarum evagationem in intimis increpamus, vel ad sublimium investigationem inflammamus. Studeamus autem juxta hujus similitudinem profectuum nostrorum damna non negligere, quin potius studia nostra ad eorum reparationem incitare. Illud sane notandum quod superius dicit se esse conterritum, hic autem mente confusum. Sed sciendum quia mens humana, dum ad divinae aequitatis ardua limpidius contemplanda sublevatur ex infirmitatis suae reverberatione, sub uno eodemque tempore unde terretur, inde confunditur. Nam procul dubio in divinae justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
illam qmͣ ꝑ mentis excessum uid̾e
ꝯsueuit. ꝯtemplationis lucem ami¬
tut. Precepit aurtem rex ut cõ¬
uocarentur arioli. ⁊ magi. ⁊ ma¬
lefici. ⁊ chaldei ut indicarent
regi sompnia sua. Regiũ ꝑfecto
animum gerit. qui desid̾iis suis
imꝑare. ⁊ studia ⁊ exercicia sua
ꝓ deliberationis arbrtrio dispon̾e
consueuit: Ciusmodi itaq regius
animus om̃s sapientes babilonis
inunũ ꝯuenire facit. ⁊ diu̾sas
quodã modo sectas inunũ ꝑscru¬
tinium cogit. qñ omẽm sollicitudi¬
nem ⁊ indagationem quas ꝑ uaria
studia ⁊ exercicia disꝑgeri ꝯsueuit.
uni ⁊ soli celestis doctrine negocio
impendit. Ab eiꝰmodi aũ sapientib
⁊ quasi in unũ coeuntib. quasi sõ¬
pnia nr̃a amissa requirimus. qnͣ
subtracta ꝯtemplationis nr̃e spe¬
ctacula ꝑ multiplicem ⁊ infatiga¬
bilem studioꝵ nr̃oꝵ instanctam re¬
parare satagimus. Qui cũ uenis¬
sent steterunt coram rege. Ecce

Expanded text:
illam quam per mentis excessum videre illam quam per mentis excessum videre consuevit contemplationis lucem amittit. Praecepit autem rex, ut convocarentur arioli, et magi, et malefici, et Chaldaei, ut indicarent regi sommia sua. Regium profecto animum gerit, qui desideriis suis imperare, et studia, et exercitia sua pro deliberationis arbitrio disponere consuevit. Ejusmodi itaque animus regius omnes sapientes Babylonis in unum convenire facit, et diversas quodammodo sectas in unum per scrutinium cogit, quando omnem sollicitudinem, et indagationem quas per varia studia, et exercitia dispergere consuevit uni, et soli coelestis doctrinae negotio impendit. Ab ejusmodi autem sapientibus, et quasi in unum coeuntibus, quasi somnia nostra amissa requirimus, quando subtracta contemplationis nostrae spectacula, per multiplicem et infatigabilem studiorum nostrorum instantiam reparare satagimus. Qui cum venissent, statuerunt coram rege. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
onis ꝯsideratione qm ꝑcipit :
subito timore medullitus ꝯcuciat᷑
Dum enĩ mens rudis. ⁊ celestib
disciplinis minꝰ erudita. de ꝓpria
industria magis qm de gr̃a diuina
adhuc om̃ia p̾sumit. facile in
hunc timorem ex diuine seueritatiᷤᷤ
ꝯtemplatione. equitatisq illius
ꝯsideratione cadit. Presumptuosa
namq mens. dum miranda subti¬
litate conspicit. qmͣ sit supra hu¬
manam uͥtutem diuinis beneficiiᷤ
respondere. ⁊ diuina seueritas ꝓ
equitatis uire qmͣ ualeat uł debeat
erga nos districte agere. sepe in
ĩmensam fortitudinem. im mo
pene uscy in despationem solet
se ip̃am p̃cipitare. Sed dũ trepiduᷤ
animus huiꝰ modi pauort ꝯfundit᷑
ut tateam qͣm uste absq ulla du¬
bitatione tam miscd̾iter qͣm utilit̾
sub ħ necessitatis articulo ꝯtempla¬
tionis gr̃a subtrahitur. ne a sub¬
tilitatis sue nimietate in foueam¬
desꝑationis totus p̃cipitetur: Sõp¬
nium itaq quasi ab eo fugit. dũ

Expanded text:
onis consideratione quam percipit, onis consideratione quam percipit, subito timore medullitus concutiatur. Dum enim mens rudis, et coelestibus disciplinis minus erudita, de propria industria, magis quam de gratia divina, adhuc omnia praesumit, facile in hunc timorem ex divinae severitatis contemplatione, aequitatisque illius consideratione cadit. Praesumptuosa namque mens, dum miranda subtilitate conspicit, quam sit supra humanam virtutem divinis beneficiis respondere, et divina severitas pro aequitatis jure quam valeat, vel debeat erga nos districte agere, saepe in immensam formidinem imo pene usque in desperationem solet seipsam praecipitare. Sed dum trepidus animus hujusmodi pavore confunditur ut taceam quam juste absque ulla dubitatione, tam misericorditer quam utiliter sub hoc necessitatis articulo, contemplationis gratia subtrahitur, ne a subtilitatis suae nimietate in desperationis foveam totus praecipitetur. Somnium itaque quasi ab eo fugit, dum
Abbreviated transcription (Latin):
Nãno scd̾o regni
nabugodonosor uidit nabugodono¬
sor sompnium. ⁊ cont̾ritus sepe est
spc̃ eiꝰ. ⁊ sompnum eius fugit ab eo.
Primum studium uiił animũ ẽẽ
debet ut possit dñari affectionib
scd̃m: ut possit imꝑare cogitati¬
anina in regno suo extunc iam ĩ¬
cupit hr̃e. qñ extessib sus edomitiꝰ
iam p̃ualet non solum affectioni¬
bus. uerum etiam cogitatouib ĩꝑare.
ut utrumq possit. ⁊ illas ab illi
concupiscentia. ⁊ istas ab inepta
euagatione restringere. Quid ÷
sompnium uidere. ⁊ futuroꝵ pre¬
sagia. seu occultoꝵ misteria premi¬
uina reuelatione ꝑcipere: Riecte
autẽ anno scd̾o rex iste sompniũ
uidit. qr spĩialis quisq post
edomitam ꝯcupiscentiam. cogita¬
tionumq disciplinam. tandem ali¬
qñ ꝯtemplationis studio uacare
p̾ualet atq assuescit. Sepe autẽ
fit ut dum humanus animus
ad diuinoꝵ iudicioꝵ utilitatem
seu ⁊̃ districtionem ꝯtemplandã
ducitur. ex ea ip̃a diuine districti¬

Expanded text:
regni Nabuchodonosor, vidit Nabuchodonosor somnium, et conterritus est spiritus ejus, et somnium ejus fugit ab eo . Primum studium virilis animi esse debet, ut possit dominari affectionibus; secundum ut possit imperare cogitatianima in regno suo extunc jam incipit habere, quando excessibus suis edomitis jam praevalet, non solum affectionibus, verum etiam cogitationibus imperare, ut utrumque possit et illas ab illicita concupiscentia, et istas ab inepta evagatione restringere. Quid est autem somnium videre et futurorum praesagia, seu occultorum mysteria praevivina revelatione percipere? Recte autem anno secundo rex iste somnium vidit, quia spiritualis quisque post edomitam concupiscentiam cognitionumque disciplinam, tandem aliquando contemplationis studio vacare praevalet atque assuescit. Saepe autem fit ut, dum humanus animus ad divinorum judiciorum subtilitatem, seu etiam districtionem contemplandam ducitur, ex ea ipsa divinae districti
Abbreviated transcription (Latin):
oura & asꝑa queq pro dei amore ⁊
ꝑ menietip̃m appeto c᷑ n magis ħ ex
adiuncta obediã ad maioris meriti
głam tolero: Recte ergo pͥnatum
gad ⁊ aser nben exire dicit᷑ quia ti¬
mor dñi ex uosuntaria abstinentia

Expanded text:
dura et aspera quaeque pro Dei amore etiam dura et aspera quaeque pro Dei amore etiam per memetipsum appeto, cur non magis haec ex adjuncta obedientia ad majoris meriti gloriam tolero? Recte ergo post natum Gad et Aser Ruben exire dicitur, quia timor Domini ex voluntaria abstinentia
Abbreviated transcription (Latin):
gad ⁊ aser iam tempꝰ iustat. qͦ
ruben mandragoras inueniat. si tñ
eum foras exie non pigeat. Sed c̃
eum uelle exire dubitemꝰ quem iam ad
exeundum uł introeundũ ydoneum
ẽẽ cognoscimꝰ: Credendũ est enini eum
post tot uatos matris sue post tot libe¬
ros bale uł zelphe iam adultũ ⁊ posse
⁊ uelle ad patris sui imꝑium exire ⁊
intrare. S si ꝑ rissen ut suꝑus dcm
ẽ. timorẽ d̾i accipimꝰ quid ꝑ eiꝰ introi¬
ben uit᷑ est qñ ui secreto cordis ĩ ꝯspec¬
tu dei de nr̃a ꝯsciã trepidamꝰ. ruben tc̃
muic int᷑ morari. nc̃ foris ĩ ienari.
Beit ergo ruben tempore messis tnti
fcãm obediãm ꝯuasesceret nisi eum gad
enum sunt que solent ꝑfectõnem obe¬
uientie prepedire .i. ne cogam᷑ uł ama¬
ta deserere uł asꝑa toserare. Sed si
uem obediãra absq ulla ꝯtradictione
se fubdit. Qui enim aduersa ꝑpti ꝙͣ
in prosꝑis delectari apud semetip̃m
statuit que disficultas eius obediãm
ułterius minuere potuerit: Si enĩ

Expanded text:
t Aser, jam tempus instat quo Ruben mandragoras inveniat, si tamen eum foras exire non pigeat. Sed cur eum velle exire dubitemus, quem jam ad exeundum, vel introeundum idoneum esse cognoscimus? Credendum est enim eum post tot natos matris suae, post tot liberos Balae vel Zelphae, jam adultum, et posse et velle ad patris sui imperium exire et intrare. Sed, si per Ruben, ut superius dictum est, timorem Dei accipimus, quid per ejus introiben intus est, quando in secreto cordis in conspectu Dei de nostra conscientia trepidamus. Ruben tunc nunc intus morari, nunc foris inveniri. Exit ergo Ruben tempore messis tritierfectam obedientiam convalescere, nisi eum Gad enim sunt quae solent imperfectionem obedientiae praepedire, id est ne cogamur vel amata deserere, vel aspera tolerare. Sed, sinem obedientiam absque ulla contradictione se subdit. Qui enim tam adversa perpeti quam in prosperis non delectari apud semetipsum statuit, quae difficultas ejus obedientiam ulterius minuere poterit? Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ñ nisi u̾itas in hc̃ montẽ
ñ habeo suspectũ talem duc̾e. Nouit
u̾itas duc̾e: nescit u̾tras sedut̾e. Sed
quid ÷ u̾itas.: qͥd tu ditis doctor bone:
quit uia u̾itas ⁊ uita. Sequat᷑ gͦ
u̾itatem qͥ uult ascend̾e in monten. Se¬
q̃re xp̃m. quicũq cupis ascendere in
montem istum. Nocente euugelista
didicimꝰ. qr assumpsit ihc discipłos suos
petrum uideł. iacobum ⁊ ioħ̾em.
⁊ duxit eos in montem excelsum
seorsum. Ducunt᷑ gͦ discipłi iħu sur¬
sum ⁊ seorsũ. ut possint apphend̾e mon¬
tem istũ extelsum. uia ardua uia se¬
treta ⁊ multis incognita. q̃ ducit ad
montis hꝰ fastigia. Illi soli ut arbitror
sine errore cuirunt. illi soli sine impedi¬
m̃to ꝑueniunt qui xp̃m sequuntur.
qui a u̾itate ducunt᷑. Quisqͥs ad alta
ꝓperas setur᷑ eas. si te p̾cedit u̾itas.

Expanded text:
od nonnisi veritas in hunc montem tatem non habeo suspectum talem ducem. Novit veritas ducere, nescit veritas seducere. Sed quid est veritas? Quid tu dicis, doctor bone, quit, via, veritas et vita . Sequatur ergo veritatem, qui vult ascendere in montem. Sequere Christum, quicunque cupis ascendere in montem istum. Docente evangelista, didicimus? Quia assumpsit Jesus discipulos suos, Petrum videlicet, Jacobum et Joannem, et duxit eos in montem excelsum seorsum . Ducuntur ergo discipuli Jesu sursum et seorsum, ut possint apprehendere montem istum excelsum. Via ardua, via secreta et multis incognita, quae ducit ad montis hujus fastigia. Illi soli ut arbitror, sine errore currunt, illi soli sine impedimento perveniunt, qui Christum sequuntur, qui a veritate ducuntur. Quisquis ad alta properas, securus eas, si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsi. ⁊ .i. p.iii. Primo quid̾ ob tuam
euasionem. scc̃o ad omnimodam se
impioᷤ fut᷑a miseratio. uͥ nulla sꝑanda:
correptio. Peul erit humane infirmi¬
iocundoᷤ ꝑit̾ ⁊ molesto. uerum ħ qui¬
dem in mari. Nam in littore solo bonos
sic uidelz gaudens cum gaudentib ut
ex hoc ĩam eum flentib flere ñ possit. Ali¬
oquin qͦmͦ in nob̾ iudicabit᷑ hͥ mund̾
ñ huiꝰ tenere affectionis obliti. intͦlueti¬
q fu̾imꝰ in cellam uinariam. secł̃m eũ
qui dixit. Int̾ilo in potencias clñi cdñe
memoralor iusticie tue soliꝰ. Ie mͦ qͥdẽ¬
ꝑmittim᷑ ꝯsicłare ꝑsonam pauꝑis. aut
mifereri ei in iudicio. S cum molestia
licet coħ̾cendꝰ h̾modi pietatis affectus
⁊ equitatis. ⁊ dic tanta sentẽcia qͣnto
mag̾ uͭ nulla animi colluctatõ. ũ nlłã
pot̾it sub infre molestia. oꝑtet imple.
ri ꝙ dictum est. Absorti sunt iuncti
petre iudices eoꝵ Abiorti plane in as¬
iusticie. ⁊ petre soliditatem cui iun-¬

Expanded text:
 videbis. Primo quidem, ob tuam evasionem; secundo, ob omnimodam secimpios futura illic miseratio, ubi nec ulla speranda est correctio. Procul erit humanae infirmijucundos pariter et molestos. Verum hoc quidem in mari. Nam in littore solos eliget bonos, sic videlicet gaudens cum gaudentibus, ut ex hoc jam cum flentibus flere non possit. Alioquin quomodo in nobis judicabitur hic mundus, nisi hujus tenerae affectionis obliti, introductique fuerimus in cellam vinariam, secundum eum qui dixit: Introibo in potentias Domini; Domine, memorabor justitiae tuae solius? mittimur personam pauperis, aut misereri ejus in judicio: sed cum molestia licet, coercendus ejusmodi pietatis affectus, et aequitatis est dictanda sententia. Quanto magis ubi nulla animi colluctatio, ubi nulla poterit subintrare molestia, oportet impleri quod dictum est, Absorpti sunt juncti petrae judices eorum? Absorpti piane in ajustitiae, et Petrae soliditatem, cui jun
Abbreviated transcription (Latin):
dam mat̾ia gr̃arum actionis ⁊ laudũ.
unde enim iusti tam magnifice grãs
agerent. nͥ cum illa i uexcogitabili
felicitate qua ꝑfruunt᷑. ip̃ini qͦ retͥ¬
gatos sese fidelissime ⁊ deuotissime re¬
cordant᷑: unde uͦ impii tanto animi fu¬
rore tabescescerent. nͥ in regnum sũme
bratitudinis coram se ilidlisent alios
intͦduci. ⁊ tũc dem̃ in illo ᷤ sese fetoreᷤ.
in illoᷤ horrores. in illoset ni incencdiz
cruciatꝰ. in illas utiq inmortał mor¬
tis milerias gemerent cẽ dampnato.

Expanded text:
dam materia gratiarum actionis et laudis. Unde enim justi tam magnifice gratias agerent, nisi cum inexcogitabili felicitate qua perfruuntur, ipsam quoque retrigatos sese esse fidelissime et devotissime recordantur? Unde vero impii tanto animi furore tabescerent, nisi in regnum summae beatitudinis coram sese vidissent alios introduci, et tunc demum in illos sese fetores, in illos horrores, in illos aeterni incendii cruciatus, in illas denique immortalis mortis miserias ge
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ m̃tiri omnino ñ potest. Qa uocaui ⁊
renuistis. extendi manum meam ⁊ ñ
fuit qui aspiceret. Et post pauca. Ego
qͦ in int̾itu ur̃o ridebo. ⁊ subsannabo
cum uob̃ ꝙ timelutis: aduen̾it cum ir.¬
ruerit repentina calamitas. ⁊ int̾itꝰ
qͣi tempestas ingruerit. ad gͦ in insi¬
pientium int̾itu sapĩe credimꝰ placi¬
turum nͥ iustissimam suam cdisposi¬
tionem ⁊ inrep̃hensibilem ordinem
rerum: Sane qd̾ sapĩe tũc placebit

Expanded text:
quae mentiri omnino non potest: Quia 849 vocavi, et quae mentiri omnino non potest: Quia 849 vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret. Et post pauca: Ego quoque in interitu vestro ridebo et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentina calamitas, et interitus quasi tempestas ingruerit . Quid ergo in insipientium interitu Sapientiae credimus placiturum, nisi justissimam suam dispositionem, et irreprehensibilem ordinem rerum? Sane quod Sapientiae tunc placebit,