comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia & sihunc prȩlatũ hominib: gła potestatis
ostenderat: interius tam̃ merore suo secretũ
sacrificiũ drio contriti cordes offerebat: Sa¬
crificiũ quippe dõ ẽ  sp̃s contribulatꝰ : Sciunt
autẽ clese ÷ quique: consideratione intima
cointra exterioris ex cellentiae tẽptam̃ta
pugnare : quisiad exteriorẽ felicitatẽ suam
cor apponerent : iusti ꝓfestonones sent:
Sed quia corhumanũ nonpo test deipsis pros¬
peritatib: rerũ quantula cũq: gła pullo
modo tẽptari. contraipsa ꝓsperitatẽ suã sc̃i
uiruntransetꝰ dimicant: non dico ne inelatione
sedue in eiꝰ sdtẽ amore sub cũbant cuiuetas
subcubis sele captcua m̃tẽ eiꝰ desiderus
subdidisse Quis autẽ t̃renasa pier. tẽ pora
lid amplester. beatũ iob int̃ tot prospesa
lactru mnon credera cũ ei suppeter& salus cor¬
poris uita filiot in colomitas familiae integri¬
pos frgiũ : ÷ sed quia in hisomnib: non gaudera

Expanded text:
quia etsi hunc praelatum hominibus gloria potestatis quia etsi hunc praelatum hominibus gloria potestatis ostenderat, 672 interius tamen moerore suo secretum sacrificium Domino contriti cordis offerebat. Sacrificium quippe Deo est spiritus contribulatus . Sciunt autem electi quique consideratione intima contra exterioris excellentiae tentamenta pugnare. Qui si ad exteriorem felicitatem suam cor apponerent, justi profecto non essent. Sed quia cor humanum non potest de ipsis prosperitatibus rerum quantulacunque gloria nullo modo tentari, contra ipsam prosperitatem suam sancti viri intrinsecus dimicant, non dico ne in elatione, sed ne in ejus saltem amore succumbant. Cui valde succubuisse est, captivam mentem ejus desideriis subdidislia amplectens, beatum Job inter tot prospera laetum non crederet, cum ei suppeteret salus corporis, vita filiorum, incolumitas familiae, integritas gregum? Sed quia in his omnibus non gauderet,
Abbreviated transcription (Latin):
cere ẽ ĩpsos quoq: quos ꝑamorẽ fidȩi uelut uiscẽ¬
ra ante gestauerat in ꝑsecitionis a trocitate
tolerare : Quisec reta illius prius cognoscentes quan
tosciunt ubi magis doleat. tanto deterius ab af¬
mores c̃trarios pensat : Gemit enĩ : cũ eoꝵuitam¬
ui sibidissimilẽ conspicit : Dequib: & apte sub iungit᷑¬
Aeccła quod ꝑ secutione ultima multa mala pas¬
sura sit sed hanc a fflictionis suȩ dies preueniuN
quia maloꝵ uitã intrase. grauit̃ etiã tẽpore
pacis portat : Nã quã uis dieb: ultimis aꝑta
infideliũ ꝑsequtia sequit᷑: hanctam̃ & prius¬
quã appareat hiqui in ea uerbotenus fideles
sunt prauis morib: ante currunt : Sequitur
Merensincedebã sine furore consurgen int᷑ba
clamaui: Notandũ sollicite iux ta historiam
uideo quod sc̃suir qui paulo superius dix̃ eleuas¬
time inferius adiungit merens incedebam :
flictȩ meror humilitatis. Vnde quoq scĩsuir¬
cleuatꝰ rebus & honorib: meren incedebat :

Expanded text:
cere, id est ipsos quoque, quos per amorem fidei velut viscera ante gestaverat, in persecutionis atrocitate tolerare. Qui secreta illius prius cognoscentto sciunt ubi magis doleat, tanto deterius ab afmores contrarios pensat. Gemit enim, cum eorum vitam sibi dissimilem conspicit. De quibus et apte subjungitesia quod persecutione ultima, mala multa passura sit; sed hanc afflictionis suae dies praeveniunt, quia malorum vitam intra se graviter etiam tempore pacis portat. Nam quamvis diebus ultimis aperta infidelium persecutio sequatur, hanc tamen et priusquam appareat, hi qui in ea verbo tenus fideles sunt, pravis moribus antecurrunt. Sequiturincedebam sine furore, consurgens in turba clamabam. - Notandum, sollicite juxta historiam video, quod sanctus vir qui paulo superius dixit, elevasti me, inferius adjunxit, moerens incedebam. flictae moeror humilitatis. Saepe namque sediatus rebus et honoribus moerens incedebat,
Abbreviated transcription (Latin):
negat Quae nimirũ sententia benequoq: sc̃ae
aeccđȩ uocib: congruit : quaedũ afflistos quosq
plam̃ta penitentiȩ conspicit . suos eioratione
continua fletus iungit: & tociens egeno cõpa¬
tit᷑ : quo tier menti uirtutib: nudatȩ . inter¬
uentionis suȩ precib: opituldt᷑ : Suꝑ afflictũ
quippe cõpatientes plangimꝰ : quando aliena damp
na nra deputam & culpas de linquentiũ nr̃is
mundare fletib: nitim᷑ : quod ui delica a gen¬
tes plusplerũq: nobis quã his ꝓquib: agit᷑ sub¬
uenimꝰ : quia apud intimũ arbitrẽ & gramca
ritatis aspirantẽ cõmissaquȩq: ꝑfecte delu¬
it ꝓpria qui pure plangit aliena: ꝑ secutio¬
nisigit᷑ ultimȩ scã aeccła tribulatione de¬
prensa reducat ad memoriã pacistẽ pore
bona quaeges sit dicens : Fleba quondã suꝑ
eoqui a fflictus erat : & cõpatiebat᷑ anima
mea pauperi : quae in t̃nelucis gaudia eter¬
na desi derans sed ea m̃adhuc dilata quia ma¬

Expanded text:
.---Quae nimirum sententia bene quoque sanctae Ecclesiae vocibus congruit: quae dum afflictos quosque per lamenta poenitentiae conspicit, suos ei oratione continua fletus jungit, et toties egeno 671 compatitur, quoties menti virtutibus nudatae interventionis suae precquippe compatientes plangimus, quando aliena damna nostra deputamus, et culpas delinquentium nostris mundare fletibus nitimur. Quod videlicet agentes, plus plerumque nobis quam his pro quibus agitur subvenimus, quia apud intimum arbitrum et gratiam charitatis aspirantem, commissa quaeque perfecte diluit propria, qui pure plangit aliena. Persecutionis igitur ultimae sancta Ecclesia tribulatione deprehensa, reducat ad memoriam pacis tempore bona quae gessit, dicens: Flebam quondam super eo qui afflictus erat, et compatiebatur anima mea pauperi. Quae internae lucis gaudia aeterna desiderans, sed tamen adhuc dilata, quia ma
Abbreviated transcription (Latin):
Traxer̃ uentũ quasi dracones ꝑuersi
& enĩ quiq: uentũ quasi dra conestra¬
hunt : cũ malitiosa suꝑbia inflantur:
Qui autẽ structionũ appellatione in¬
telligi nisisimulatores solent: struo¬
tio & enĩ pennas hab& & uolatuã ñ habas
quia simulatores quiq spetiẽ scĩtatis
habent sed uirtutẽ scĩ tatis ñ habent :u¬
sio quippe eosbonȩ actionis decorat
sed aterra minimȩ penna uir tua sele¬
uat : clectus itaq sc̃ȩ a occłȩ populus
quia pacis suȩ tẽpore intrase quosda
malitiosos acsimulatores patit dens
trat᷑ sui dra conũ : & socius structioni
Quod beati quoq iob uocib spetialicos
congruit : quia dculmen magne sus¬
tudinis bonꝰ int̃ malos fuit. pullus
da nontolerat ipse sibi paurat ientiã
eqli uoqutia aboni plenitudine ⁊ que tor¬
abat : abel quippes edixemurt ⁊ quẽ cam¬

Expanded text:
Traxerunt ventum quasi dracones . Perversi etenim quique ventum quasi dracones trahunt, cum malitiosa superbia inflantur. Qui autem struthionum appellatione intelligi, nisi simulatores solent? Struthio etenim pennas habet, et volatum non habet; quia simulatores quique speciem sanctitatis habent, sed virtutem sanctitatis non habent. Visio quippe eos bonae actionis decorat, sed a terra minime penna virtutis levat. Electus itaque sanctae Ecclesiae populus, quia pacis suae tempore intra se quosdam malitiosos ac simulatores patitur, dicat: Frater fui draconum, et socius struthionum. Quod beati quoque Job vocibus specialiter congruit, qui ad culmen magnae fortitudinis bonus inter malos fuit. Vet. mala non tolerat, ipse sibi per impatientiam testis est quia a boni plenitudine longe distat. Abel quippe esse renuit , quem Ca
Abbreviated transcription (Latin):
dilestionis ostender&. nisi hoc quod a nobis toller&.
ad tẽpus ipse sustiner&: passibiles quippe. mor¬
talesq: nos repperit : & qui nos existere fecit xxm
hilo reuocare uidelic& etrã sine sua morte. potu¬
it apassione : Sed ut quanta eẽt uirtꝰ c̃passuns
ostender& fieri ꝓnobis dignatꝰ ẽ iquod ẽẽ nos nduit
ut in sem& ipsomirtẽ tẽ poralit̃ susciper&. quam¬
a nobis in ꝑpetuũ fugar& : Annom indiuinitatis
suȩ diuitus. Nobisinuisibilis ꝑmaners miris nos
tias redir& homo foras apparere dignatꝰ ẽ d spauꝙ¬

Expanded text:
dilectionis ostenderet, nisi hoc quod a nobis tolleret dilectionis ostenderet, nisi hoc quod a nobis tolleret ad tempus ipse sustineret. Passibiles quippe mortalesque nos reperit, et qui nos existere fecit ex nihilo, revocare videlicet etiam sine sua morte potuit a passione. Sed ut quanta esset virtus compassionis ostenderet, fieri pro nobis dignatus est quod esse nos noluit, ut in semetipsoa nobis in perpetuum fugaret. An non in divinitatis suae divitiis nobis invisibilis permanens, miris nos tias rediret homo, foras apparere dignatus est pau
Abbreviated transcription (Latin):
nũquã tam̃cũ exteriora quȩ ab unde a Margenor
suppetunt celerius dantis manꝰ dationẽ inuenit
quã animꝰ dolorẽ : UInde scrinetesse ẽ : quia ille
ꝑfecte tribuit. quicũ eo quod afflisto porrigrt
afflicti quoq: inse animũ sumit ut prius in sedo¬
lontis passionẽ trans ferao & tunc c̃tra dolorem
illius ꝑministeriũ concurrat Nã sepe ut prȩdixiꝰ
largiorẽ muneris rerũ facit abundantia. & non
uirtꝰ cõpassionis: quienĩ afflicto ꝑfeste cõpatieꝰ:
plerũq & hoc indigenti tribuit: in quod ipse si
dederit angustat᷑: Et tunc plena ẽ cordisnrĩ
cõpassio cũ malũ in opiȩ ꝓproximo susciptre
non metiumꝰ ut illũ a passione libere mꝰ¬
& hominũ dedit qui possit nobis etiã ñ morien¬
do concurrere : subuenire tam̃ moriendo
hominib: uoluit : quia nos uidelic& minꝰamasso:
nisi & uulneranrã susciper&.: Necium nobis suae

Expanded text:
nunquam tamen, cum exteriora quaeque abunde ad largiendum nunquam tamen, cum exteriora quaeque abunde ad largiendum suppetunt, celerius dantis manus dationem invenit quam animus dolorem. Unde scire necesse est quia ille perfecte tribuit, qui cum eo quod afflicto porrigit afflicti quoque in se animum sumit, ut prius in se dolentis passionem transferat, et tunc contra dolorem illius per ministerium concurrat. Nam saepe, ut praediximus, largitorem muneris rerum facit abundantia, et non virtus compassionis. Qui enim afflicto perfecte compatitur, 670 plerumque et hoc indigenti tribuit, in quo ipse si dederit angustatur. Et tunc plena est cordis nostri compassio, cum malum inopiae pro proximo suscipere non metuimus, ut illum a passione liberemet hominum dedit. Qui cum posset nobis etiam non moriendo concurrere, subvenire tamen moriendo hominibus voluit, quia nos videlicet minus amasset, nisi et vulnera nostra susciperet; nec vim nobis suae
Abbreviated transcription (Latin):
nũ tuã & si corruerint ipse saluabis. inquib: ꝓfec¬
to uerbis hoc sollert̃ deb& intellegi quodbeatꝰ iob.
dũ sua narrat. in se alios transfigurat. Velut enĩ
dese spetialit̃ dicebat. eleuastime & quasi suꝑ uen¬
tũ ponens elisistime ualide : sco morti quia trades
me ibi constituta ẽ. domꝰ omni uiuenti : & tamen
non dese. sed de aliis ad iingit : Verũ tam̃ ñ ad con¬
sumptionẽ eoꝵ : emittis manũ tuã : dũ enĩ de se
loquens ratiocinando causas. de aliis subdidit:
quia multoꝵ ꝑsonas in se signific& ostendit. manũ
itaq: suã dñsad c̃sumptionẽ peccantiũ ñ inmittit:
cũ feriendo a peccatis corripit & corruentes saluat :
dũ cadentes ad culpã in salutẽ corporis uulherat. uiln̾it
ut ꝓstrati anterius interius surgant : quatinus
ucentes corpore. ad interiorẽ statũ rede¬
ant : quistantes exteriusabstatiment sucduoit¬
sio ẽ passion ꝓximi exlargitate concurrere inon¬

Expanded text:
num tuam, et si corruerint ipse salvabis. - In quibus profecnum tuam, et si corruerint ipse salvabis. - In quibus profecto verbis hoc solerter debet intelligi, quod beatus Job, dum sua narrat, in se alios transfigurat. Velut enim de se specialiter dicebat: Elevasti me, et quasi super ventum ponens elisisti me valide; scio quia morti trades me, ubi constituta est domus omni viventi; et tamen non de se, sed de aliis adjugit: Verumtamen non ad consumptionem eorum emittis manum tuam. Dum enim de se loquens ratiocinando causas de aliis subdit, quam multorum personas in se significet ostendit. Manum itaque suam Dominus ad consumptionem peccantium non emittit, cum feriendo a pecdum cadentes ad culpam in salutem corporis vulnerat, ut prostrati exterius, interius surgant, quatenus jacentes corpore, ad interiorem statum redeant, qui stantes exterius ab statu mentisio est passioni proximi ex largitate concurrere, non
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis dr̃ hebr asquidẽ uenturus ẽ a restituo
omma Vem& erĩ restitaturus omã : quia ad hac
nimirũ huic mundo resticuit᷑: ut & predicationis
munera impleat & carnis debitũ siluat: quȩ tam̃ scĩ
uiri sententia iuxta allegorue misteriũ scãe
accłȩ uocib ex ꝑsona congruit in firmoꝵ : quifidẽ
uerbo tenꝰ tenent. sed contra prȩcepta fidei suisdesi¬
deris famulant᷑: Ait enĩ : Scio quia morti trades me
ubi constituta domꝰ ẽ omni uiuenti : quia enĩ multos
inse uoluntatib: deditos conspicit. eorũq in teritũ¬
iã praescit: pensat quod inuia uitȩ praesentis.
siuis quidẽ desi deriis seruiunt. sed tam̃ ad mortis
domũ ꝑueniunt om̃s qui inea carnalit̃ uiuunti
Sunt uero non nulli qui inuoluntatũ suarũ fo¬
ueã corruunt sed tam̃ ꝑlam̃ tapeniten ci&
ab imiscitius pedẽ reducunt : quos suꝑnae ꝑcus¬
sionis uerbera ad cruditi onẽ potius quã adex¬
tinctionẽ secant : Ex quib: & apte subiungit᷑:

Expanded text:
r: Elias quidem venturus est, et restituet omnia . Veniet enim restituturus omnia, quia ad hoc nimirum huic mundo restituitur, ut et praedicationis munera impleat, et carnis debitum solvat. Quae tamen sancti viri sententia juxta allegoriae mysterium sanctae Ecclesiae vocibus ex persona congruit infirmorum, qui fidem verbo tenus tenent, sed contra praecepta fidei suis desideriis famulantur. Ait etenim: Scio quia morti trades me, ubi constituta domus est omni viventi. Quia enim multos in se voluptatibus deditos conspicit, eorumque jam interitum praescit, pensat quod in via vitae praesentis suis quidem desideriis serviunt, sed tamen ad mortis domum perveniunt omnes qui in ea carnaliter vivunt. Sunt vero nonnulli qui in voluptatum suarum foveam corruunt, sed tamen per lamenta poenitentiae ab imis citius pedem reducunt, quos supernae percussionis verbera ad eruditionem potius quam ad exstinctionem secant. Ex quibus apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
uoce quae exteriora iudendo concupiscen
bona interiara ꝑ diderat : ꝓphȩ tadicit
Oculusmeus depredatꝰ et animã meã Conca¬
piscendo enĩ uisibibia: inuisibiles uirtutes
amisit : quȩ ergo intcriorẽ fructũ ꝑexit¬
riorẽ uisũ ꝓdiditũ ꝑoculũ corporis ꝑtulit
prȩdã coridis: Vndẽ nobis ad custro diendã cor¬
dis mundituã÷ exterioꝵ quoq: sensut disci¬
plina seruandaẽ :Nã quantalib& uirtute
menspolleat quantalib& grauitate iuge¬
at carnales t am̃ sensus puerile quid dã
tatis pondere & quasi iuicienali quođã iugore
refrenent᷑ ad fluxa quaeq: & letua. mentẽ
beatꝰ rob id quod ineo fluxũ At puerile caro
sapere pͥatuit iuuenali sapientiȩ uigore
reseringit : Ait: pepigi foedus cũ oculis neis
et quia non inse actionẽ tantã modo sel
ctiã cogitacionẽ luxuriae extinxit secu¬
tus adiunx̃. Ut ne cogitarẽ quidẽ deuirgi¬
ted. Sclebat fumirum iuxuriam̃¬

Expanded text:
voce, quae exteriora videndo concupiscens, voce, quae exteriora videndo concupiscens, bona interiora perdiderat. Propheta dicit: « Oculus meus depraedatus est animam meam; » concupiscendo enim visibilia, invisibiles virtutes amisit. Quae ergo interiorem fructum per exteriorem visum perdidit, per oculum corporis pertulit praedam cordis. Unde nobis ad custodiendam cordis munditiam, externorum quoque sensuum disciplina servanda est. Nam quantalibet virtute mens polleat, quantalibet gravitate vigeat, carnales tamen sensus puerile quiddam ptatis pondere, et quasi juvenili quodam vigore refrenentur, ad fluxa quaeque et levia mentem puerile caro sapere potuit, juvenili sapientiae vigore restrinxit. Ait enim: Pepigi foedus cum oculis meis. Et quia non in se actionem tantummodo, sed et cogitationem luxuriae exstinxit, secutus adjunxit: Ut ne cogitarem quidem de virgine. Sciebat nimirum luxuriam
Abbreviated transcription (Latin):
de ungine : Vt ehĩ cugicticiones cordi canus
sorlunt potius s& foedus cũ oculis pepgit
prius incaute aspicer& quod post modabiab
amara: Ualde nãq: ẽ. quod caro deor ũ crabe
& semel speties formȩ cordiꝑoculos nligati
uix magnilustaminis manũ soluit᷑ peo
quaedã librica in cogitacioneruersemꝰ ꝓus¬
dendũ nobis ẽ. quia intueri nom dec&i quod
non lic& concupisciUteni munda mensin cogi¬
tacione seruet᷑ ala sei ura uoluntatissuar
deprim disunt oculi quasi quida raptõres ad
culpã. peq: enĩ ȩualignũ uecitũ contigiss
psihunc prius incaute respicer& : Seript comn
quippe .e. udit mulier quodbonũ ec̃cligna
aduescendũ. &pulchrũ oculis aspectuq: deleo¬
tabile &tulit defructu illius. & comedit
hinc ergo ponsandũ .ẽ. cũ quanto debemꝰ mode¬
ramine derga in licitauisũ restringere. nos
qui mortalit̃ uiuimꝰ si& mat̃ uiuentiũ
ꝑ oculos ad mortẽ uienit. hinc etiã subiudee

Expanded text:
de virgine. » Ut enim cogitationes cordis caste servare potuisset, foedus cum oculis pepigit, ne prius incaute aspiceret quod postmodum intus amaret. Valde namque est quod caro deorsum trahit, et semel species formae cordi per oculos illigata, vix magni luctaminis manu solvitur. Ne ergo quaedam lubrica in cogitatione versemus, providendum nobis est; quia intueri non decet quod non licet concupisci. Ut enim munda mens in cogitatione servetur, a lascivia voluptatis suae deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores ad culpam. Neque enim Eva lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius incaute respiceret. Scriptum quippe est: « Vidit mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis, aspectuque delectabile, et tulit de fructu illius, et comedit . » Hinc ergo pensandum est, quanto debemus moderamine erga illicita visum restringere, nos qui mortaliter vivimus, si et mater viventium per oculos ad mortem venit. Hinc etiam modo sub Judaeae
Abbreviated transcription (Latin):
nus fastus ẽ cũ diues eẽt qui sictiã dicit ñutais
sit remissio uobisautẽ tribulatio. hacc ꝓculdabis
condescendendo infir mis intulit : qm̃ quibusdã in¬
opiã ferre non ualentes tolerabilius ẽ. minus
tribuere quã post largitatẽ suã ex mopia ants¬
tia murmurare : na ut ad magna largindo
studia audientiũ mentes accendera paule
post intulit dicerꝰ. hoc autẽ dico. quipara
somnaiti pairce & met  Pus aute mueqes
e dicimꝰ copatiex corde quã dire gura quius
ndigenti ꝑ fecte cõpatit᷑ minꝰ aeftian omne
ondrtis cole qui monsolũ faetren sed & uelle
combis ab adn no priore: facise quippe ẽ anbono
opert boedire. etiã nolentẽ Sedhaet magna
odscipoulis urrtus extiterat eos bonũ quo dillis
apud onmipotentẽ dm̃ aliquando maus
autũ nouerat mentis eẽ quã muneris dicat:
łlebã quondã suꝑ eo quias flictꝰ erat & com¬
patiebat᷑ anima mea pauperi : Extori¬
ora& enĩ largien rem extrasem&ipsum

Expanded text:
nus factus est, cum dives esset . Qui sic etiam dicit: Non ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio . Haec procul dubio condescendendo infirmis intulit, quoniam quibusdam inopiam ferre non valentibus tolerabilius est minus tribuere quam post largitatem suam ex inopiae angustia murmurare. Nam ut ad magna largiendi studia audientium mentes accenderet, paulo post intulit, dicens: Hoc autem dico: Qui parce seminat, parce et metet . Plus e dicimus compati ex corde quam dare, quia quisquis indigenti perfecte compatitur, minus aestimat omne non dixisset: Qui non solum facere, sed et velle coepistis ab anno priore . Facile quippe est in bono opere obedire etiam volentem, sed haec magna in discipulis virtus exstiterat, eos bonum quod illis apud omnipotentem Deum aliquando majus datum noverat mentis esse quam muneris, dicat: Flebam quondam super eo qui afflictus erat, et compatiebatur anima mea pauperi. Exteriora etenim largiens, rem extra semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
uiuenti Insuperior ihuius operis parte trac¬
tatũ ẽ quod ante aduentũ dñi. ad iferni
receptacula. etiã iusti desaenderent : quã¬
uis non insuppliciis. sed inrequie seruarent᷑ :
Quod nunc testimoniis edocere neglegimꝰ: qui a
in ea iã sufficient̃ ꝓbatã putamꝰ hoc ergo quod
dicit᷑ scio quia mortime trades. ubi constita ẽ
domꝰ omni uiuenti : reste beato iob etiã iux¬
ta historiã congriut dũ nimerã constat. quia ante
Ipalͣ ꝓcinferni receptio domꝰ omniũ iuiuenticũ dr̃ quia
nullus hucuenit. qui ate mediatoris aduentuit
uonilluc ipsa corruptionis suȩ t̃ditione ꝑeeansit:
pullus huc uenit quiad carnis mortẽ. etisde coꝵ¬
rup tionissue gressib ntecendit. Dequa uidebiede
morterꝑ psal mistã dr̃: quis e homo quiuiuit & mnon

Expanded text:
In superiori hujus operis parte tractatum est quod ante adventum Domini ad inferni receptacula etiam justi descenderent, quamvis non in suppliciis, sed in requie servarentur. Quod nunc testimoniis edocere negligimus, quia in ea jam sufficienter probatum putamus. Hoc erubi constituta domus est omni viventi, recte beato Job etiam juxta historiam congruit, dum nimirum constat quia ante RIpsa quippe inferni receptio domus omnium viventium dicitur, quia nullus huc venit qui ante Mediatoris adventum non 669 illuc ipsa corruptionis suae conditione pertransiit, nullus huc venit qui ad carnis mortem ejusdem corruptionis suae gressibus non tetendit. De qua videlicet morte per Psalmistam di
Abbreviated transcription (Latin):
haeo noua translatio ex ebreo arabicoq: eloquio
cuncta uerius trans fudis se ꝑhibet᷑ redendũ ẽ.
quicqaudinea dicit᷑ &eport& ut uerba illius
nrã expositio subtilit̃ rimet᷑ : Nit ergo : muta¬
tus esmihi incrudelẽ & induritia mantue
aduersarismihi : Inscriptura sacra cũde dõali¬
quid indignũ dicit᷑ mouet᷑ legentis anitꝰ
peneqiuip pe onne quodde dõ dicit᷑ eoipsorã sui¬
Anoui ie quo dapot ult dici : nã cuuꝰ laudinisuf¬
ficit obstupescens conscientia quan dosuf¬
uerbis non nũ quã dedo utit̃ quic apua homines
habent᷑ inuicio : ut exhisquȩ indigna uident᷑
hominib: & tam̃ dicunt᷑ dedõ ad moneren¬
tur scire homines quod nec illa iã dõ digna
sint quaedũ digna habene apud homines
unde scriptũ ẽ.: Iratꝰ ẽ dñs. contra isył: dicit̃
d speniteNs : sicut scriptũ . c̃: Penit& me : fec is¬

Expanded text:
haec nova translatio ex Hebraeo nobis Arabicoque eloquio cuncta verius transfudisse perhibetur, credendum est quidquid in ea dicitur, et oportet ut verba illius nostra expositio subtiliter rimetur. Ait ergo: Mutatus es mihi in crudelem, et in duritia manus tuae adversaris mihi. 666 In Scriptura sancta cum de Deo aliquid inomne quippe quod de Deo dicitur, eo ipso jam indignum est, quo potuit dici. Nam cujus laudi non sufficit obstupescens conscientia, quando sufs etiam verbis nonnunquam de Deo utitur quae apud homines habentur in vitio, ut ex his quae indigna videntur hominibus, et tamen dicuntur de Deo, admoneantur scire homines quod nec illa jam Deo digna sint quae, dum digna habentur apud homines, unde scriptum est: Iratus est Dominus contra Israel . Dicitur Deus poenitens, sicut scriptum est: Poenitet me fecis
Abbreviated transcription (Latin):
preterita nec futura repperi
quȩ unt sed cunctamu tabilia mu¬
tabilit durant : & quae in se ipsis simnu
existere npos sunt illisimulemnia
adsistunt: Pahilq inillũ prȩterit
oprtesen sibili cuncta ulum paseculoꝵtran¬

Expanded text:
praeterita, nec futura reperiri praeterita, nec futura reperiri queunt, sed cuncta mutabilia immutabiliter durant, et quae in scipsis simul existere non possunt, illi simul omnia assistunt, nihilque in illo praeterit incomprehensibili, cuncta volumina saeculorum tran
Abbreviated transcription (Latin):
dit : humano modo zelans uocet᷑. quã uis
mentis cruciatu ñ tangit᷑ : & quia culpas ꝑcu¬
tit dicit᷑ irasci : quãuis nulla animi ꝑturba¬
tione moueat᷑ & quia ipse in mutabilis id
quod uoluerit mutat penitere dicit᷑ quãuis
remmut& õsiliũ non mut& & cũ miserȩ nrẽ
subuenit miscricors uocat᷑ : quã uis miseris
subuenit. &cormiserũ nũquã facit : & quia ea
quae futura s̃ nobis uid& quae tam̃ ipsi semꝑ
praestosunt praescius dicit᷑ quaues nequa¬
quã futurũ preuideat. quod praesensudo
Nã & quȩq: sunt ñ ac ternitate eius ideo
uident᷑ quia sunt : sed ideo sunt quia uiden¬
tur : dũergo aduerba mutabilitatis nrãe
descendit᷑ exeis  quibusdã gradib: factis
ascendat qui potest ad incõmutabilitatẽdĩ
ut uideat sine telo relantẽ. sine irairas¬
gentẽ. sine dolore & penitentia peniton¬
tẽ sine miscrocor de miseri cordẽ sine
ꝓuisionib praescientẽ : In illo enũmnee

Expanded text:
dit, humano modo zelans vocetur, quamvis dit, humano modo zelans vocetur, quamvis mentis cruciatu non tangatur. Et quia culpas percutit, dicitur irasci, quamvis nulla animi perturbatione moveatur. Et quia ipse immutabilis id quod voluerit mutat, poenitere dicitur quamvis rem mutet, consilium non mutet. Et cum miseriae nostrae subvenit, misericors vocatur, qsubvenit, et cor miserum nunquam facit. Et quia ea quae nobis futura sunt videt, quae tantum ipsi semper praesto sunt, praescius dicitur: quamvis nequaquam futurum praevideat quod praesens videt. Nam et quae sunt ab aeternitate ejus non ideo videntur quia sunt, sed ideo sunt quia videntur. Dum ergo ad verba mutabilitatis nostrae descenditur, ex eis quibusdam gradibus factis ascendat qui potest ad incommutabilitatem Dei, ut videat sine zelo zelantem, sine ira irascentem, sine dolore et poenitentia poenitentem, sine misero corde misericordem, sine praevisionibus praescientem. In illo enim nec
Abbreviated transcription (Latin):
ei cõpaciens dũ dolore animitangit᷑ ipse cor
miserũ facit ut eũ amiseria iher& cuuntendit
Praescire dicit᷑ qui unã quãq rẽ ante quã
ueniat uid& & id quad futurũ ẽ priusqũ
prȩsens fiat preuida : Ds̃ ergo quomodi
tolans ẽ qui incusto dienda castitate nranulo
mentis cruciatu tangitur: quo modo trascito
qui inulcis cendis uicus nr̃is. nulla ꝑturba to¬
ne animi cõmo uet᷑ : quomodo ẽ penitens qui
id quod semel fecerit. se fecisse nequaquã
nisiquae futura sint praesciant᷑ & scimꝰ quia
dõ futurũ nihil ẽ : cuius ante oculos preterita
nulla sunt. praesentia ñ transeunt. futura
nonueniunt : quippe. quia omne quod nobis
fuit &erit in eius conspectu presto ẽ &omne
quod praesens ẽ scire potest potius quã prae¬
scire : & tam̃ dicit᷑ telans. dicit᷑ iratꝰ : dicit᷑
pęniten dicit᷑ misericors. dicit᷑ praescius:
Vt quia castitatẽ animȩ unius cuiusq custo¬

Expanded text:
ei compatiens, dum dolore animi tangitur, ipse cor ei compatiens, dum dolore animi tangitur, ipse cor miserum facit, ut eum a miseria liberet cui intendit. Praescire dicitur qui unamquamque rem antequam veniat videt, et id quod futurum est priusquam praesens fiat praevidet. Deus ergo quomodo zelans est, qui in custodienda castitate nostra nullo mentis cruciatu tangitur? Quomodo irascitur, qui in ulciscendis vitiis nostris nulla perturbatione animi commovetur? Quomodo est poenitens, qui id quod semel fecerit se fecisse nequaquam nisi quae futura sunt praesciantur? Et scimus quia Deo futurum nihil est, ante cujus oculos praeterita nulla sunt, praesentia non transeunt, futura non veniunt, quippe quia omne quod nobis fuit et erit, in ejus conspectu praesto est; et omne quod praesens est, scire potest potius quam praescire. Et tamen dicitur zelans, dicitur iratus, dicitur poenitens, 667 dicitur misericors, dicitur praescius, ut quia castitatem animae uniuscujusque custo
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scriptũ ẽ : Miscricors & miserator dñs pa¬
cien & multũ misericors : Dicit᷑ prescius. sic̃
de illo ait apłs quos prȩsciuit & predestina¬
uit : c̃formes fueri imaginis filii sui : Dũ nec
relus nec ira nec penitentia : nec ꝓ priae
miscda nec praescientia possit eẽ indo : hacc̃
nãq: omã abhumanis in illũ qualitatib: trac¬
ta sunt dũ a dnrãe infirmitatis uerba descen¬
dit᷑ ut quasi quibusdã gradib: nobis factis.
& iuxta nos positis ꝑ eaquae nobis uicina cons¬
picimꝰ ad sũma eiꝰ ascendere quandoq: ualerem:
⁊clarienĩ dicit᷑ quicũ cruciatumentis casti¬
tatẽ custodit uxoris. Ira soidicit᷑ qui feruore¬
in anima contrapuniendũ uiciũ accendit᷑.
Penit& dicit̃ : cui id quod fecit displic&s. & e con¬
tra mutando aliquid aliud facit : miscricors
dicie᷑ quipictate ad proximũ ꝑ mouet᷑ Mise¬
ricordia autẽ amisero corde uocataẽ : co
quod unꝰ quisq: intueat᷑ quẽ piã miserũ atq:

Expanded text:
sicut scriptum est: Misericors et miserator Dominus, patiens et multum misericors . Dicitur praescius, sicut de illo ait Apostolus: Quos praescivit, et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui , dum nec zelus, nec ira, nec poenitentia, nec proprie misericordia, nec praescientia esse possit in Deo. Haec namque omnia ab humanis in illum qualitatibus tracta sunt, dum ad nostrae infirmitatis verba descenditur, ut, quasi quibusdam nobis gradibus factis, et juxta nos positis, per ea quae nobis vicina conspicimus ad summa ejus ascendere quandoque valeamus. Zelari enim dicitur qui cum cruciatu mentis castitatem custodit uxoris. Irasci dicitur qui fervore animi contra puniendum vitium accenditur. Poenitere dicitur cui id quod fecit displicet, et e contra mutando aliquid aliud facit. Misericors dicitur qui pietate ad proximum permovetur. Misericordia autem a misero corde vocata est, eo quod unusquisque intueatur quempiam miserum, atque
Abbreviated transcription (Latin):
PSR HUMMIE CONDINI¬
onis qualitas indicat. qua lon¬
ge reb ceterispraestat pã
conlata hominis ratio asserit
quancũ omni& quȩ ueluita
uel sensu. uel ratione.aent
uatura rationalis antecedit
sibilib oculoselausimꝰ uisibi¬
lib pascim᷑. plerũq hominẽ non exeo
quod ipse .ẽ sedexhisqua ecirca ipsũ sun
ueneram. Cũq nonintu em̃ qui dipsesit
sedquid possit: in acceptionẽ ꝑsona¬
rũ. non ex ꝑsonis sed exrebi a diacentib¬
sequi post miseriam: Quia uero eaquę
innex a sunt. longiore alligatione ꝓ¬
trahuntur. Istolibellũ hunc fine
constrin gimus.Ne iN

Expanded text:
psa humanae conditionis qualitas indicat quam longe rebus caeteris praestat. Nam collata homini ratio asserit quantum omnia quae vel vita, vel sensu, vel ratione carent, natura rationalis anteceditsibilibus oculos clausimus, et visibilibus pascimur, plerumque hominem non ex eo quod ipse est, sed ex his quae circa ipsum sunt veneramur. Cumque non intuemur quid ipse sit, sed quid possit, in acceptione personarum non ex personis sed ex rebus adjacentibsequi post miseriam. Quia vero ea quae subnexa sunt longiori allegatione protrahuntur, istum libellum hoc fine constringimus, ne i
Abbreviated transcription (Latin):
recordari potest: Sed quia eosnos quoꝵ re¬
cordamꝰ am letimͦ. ab his autẽ quoꝵ obliuis¬
cimꝰ elonganiur humanousu & recordarids̃
dicit᷑ cũ dona tribuit. & obliuiscicũ inculpa
derelinquit: Seđ quia cuncta pensat cuncta
sine in t̃missionii alt natione c̃siderat &
recordat᷑ bonor uor tam̃ nũ quã obliuisci¬
tur anulla tenꝰ tecordat᷑ maloꝵ : quos tam̃
ꝑiudiciũ senpintuet: quasi enĩ redit ad bonoꝵ
memoriã quã tam̃ nusquã deseruit Et qͣsi
nequaquã malosr espicit. quoꝵ tam̃ facta
c̃siderat sed suꝑhace dãpnationis iudicium
in ultimisseruai hinc enĩ scriptũ ẽ Oculi
dñi c̃tẽplant᷑ bonos & malos hinc ꝑpsalmista

Expanded text:
recordari potest? Sed quia eos nos quorum recordamur amplectimur, ab his autem quorum obliviscimur elongamur, humano usu et recordari Deus dicitur, cum dona tribuit, et oblivisci, cum in culpa derelinquit. Sed quia cuncta pensat, cuncta sine intermissionis alternatione 535 considerat; et recordatur bonorum, quorum tamen nunquam obliviscitur; et nullatenus recordatur malorum, quos tamen per judicium semper intuetur. Quasi enim redit ad bonorum memoriam, quam tamen nunquam deseruit; et quasi nequaquam malos respicit, quorum tamen facta considerat, sed super haec damnationis judicium in ultimis servat. Hinc enim scriptum est: Oculi Domini contemplantur bonos et malos . Hinc per Psalmistam
Abbreviated transcription (Latin):
tuosũ lignũ exeiꝰudicio ẽterunt᷑. Tgrra
quippe cos tẽporalisimptualuit p̃dicatio¬
nisdesuꝑ pluuia infudit. Sed quia eoꝵ uita
hanc agricola ieid ut uixti ueritatissen¬
tentiã locũ pon occup& quẽ tenert abius
adfructũ ual&. De hoe nifructuosoligno
ꝑ iolannẽ dicit᷑ Ia sccuris. adradicẽ arborũ
posita ẽ Oninsergo arbor quae ñ fac̾fructũ
uequa quã ligũ dicit alserdi sedconteri
Qu lauidelica replos morsquit cariusta
abcidit sed poena subsequ s conterit

Expanded text:
tuosum lignum ex cujus judicio conteruntur. Terra quippe eos temporali sumptu aluit, praedicationis desuper pluvia infudit. Sed quia eorum vita hanc agricola abscidit, ut juxta Veritatis sententiam locum non occupet quem tenere alius ad fructum valet . De hoc infructuoso ligno per Joannem dicitur: Jam securis ad radicem arboris posita est. Omnis ergo arbor, quae non facit fructum nequaquam dicitur abscidi, sed conteri, quia videlicet reprobos mors quidem carnis abscidit, sed poena subsequens conteret
Abbreviated transcription (Latin):
mari. ialitus cernimus. & intentionis nrae
uela deponentes ñ eodẽ quo prius impetu duci¬
mur sed tamen adhuc in expulsione pristini
flatus imus Quasi anxietatis nrãe uentus
cȩcidit. sed tamen eius ulis. ianse ipsatran¬
quillior usq ad stationẽ nos lictoris inpellit
gitur post quã fideli famulo dñs. leuiathan
hostis eꝰ quãsit & fortis & callidus ostendit.

Expanded text:
mari, jam littus cernimus, et intentionis nostrae vela deponentes, non eodem quo prius impetu ducimur, sed tamen adhuc ex impulsione pristini flatus imus. Quasi anxietatis nostrae ventus cecidit, sed tamen ejus vis jam seipsa tranquillior usque ad stationem nos littoris impellit. Igitur postquam fideli famulo Dominus Leviathan hostis ejus quam si
Abbreviated transcription (Latin):
us qui temptacionis undas conpesco
coni si derts. Ut etũ tufluc¬
tus ferre possis iti opereo meae
uir tutis est qui fluctus
frari co temptacionus it¬
uirtus & sapientia dei est. depatre
ante tempora natis est uel pocius
quia nec cepit nasci nec desut.
dicamus uerius semper natus
Non autem possumus dicere semper
uascitur: ne in ꝑfectus esse uideatur
At uero ut acternus designari ua¬
leat & perfectus & semꝑ dicamus
& natusQuatinus & natus ad
ꝑfectionẽ ꝑtineat & semꝑ ad aeter¬
nitatem: ut quocumq modo illa
essentia sine tempore. temporali ua¬
leat de signariser morie:Quam¬

Expanded text:
us, qui in te tentationis undas compesco, us, qui in te tentationis undas compesco, consideras. Ut enim tu fluctus ferre possis in opere, meae virtutis est, qui fluctus frango tentationis ivirtus et sapientia Dei est, de Patre ante tempora natus est; vel potius, quia nec coepit nasci, nec desiit, dicamus verius, semper natus. Non autem possumus dicere, semper nascitur, ne imperfectus esse videatur. At vero, ut aeternus designari valeat et perfectus, semper dicamus et natus: quatenus et natus ad perfectionem pertineat, et semper ad aeternitatem; ut quocunque modo illa essentia sine tempore, temporali valeat designari sermone
Abbreviated transcription (Latin):
quia puluis est ab altitudine se cõcep¬
de elationis humiliat: certans nimi¬
rũ in eo quod insuggestione cogitaciopis
tolerat. ne in exercitacione operis erũ¬
pat. Bene ergodicitur. Posui uectem
Costia & dixi. huc usque uepies añ
ꝓcedes amplius. & hic confringes tu mex¬
tes fluctus tuos: quia dũ electus quisq
& teptatur uiciis & tamen facere
male suggesta reartitur. quasi mare
clausum tenetur. Quod & siuitus tu¬
multuosis cogitacionũ fluctibus mep¬
tem ꝑcutit: statuta tameꝵbene ui¬
uen dilictora non excedit: Quod
mare qui dem intumore se erigit:
sed dũ fixȩ deliberationi cordis inli¬
ditur. fractũ redit: Beatus igitur
iob nesibi tribuat quod contra ꝓeel¬
las cordis for titerstat. uoce diui¬
ꝑia audiat : Quis conclusit ostiis
mare. quando erũ pebat quasi deuul¬
ua ꝓcedens ÷ & cetera. Acsiei aꝑte
diceretur: In cassũ te exterius inbo¬
nis operibus pensas: si non me in teri¬

Expanded text:
quia pulvis est ab altitudine se concepquia pulvis est ab altitudine se conceptae elationis humiliat, certans nimirum ne quod in suggestione cogitationis tolerat in exercitationem operis erumpat. Bene ergo dicitur: Posui vectem et ostia, et dixi: Hucusque venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos, quia dum electus quisque et tentatur vitiis, et tamen facere male suggesta renititur, quasi mare clausum tenetur. Quod 918 etsi intus tumultuosis cogitationum fluctibus mentem percutit, statuta tamen bene vivendi littora non excedit. Quod mare quidem in tumore se erigit, sed dum fixa deliberatione cordis illiditur, fractum redit. Beatus igitur Job ne sibi tribuat quod contra procellas cordis fortiter stat, voce divina audiat: Quis conclusit ostiis mare, quando erumpebat, quasi de vulva procedens, et caetera. Ac si ei aperte diceretur: Incassum te exterius in bonis operibus pensas, si non me interi
Abbreviated transcription (Latin):
post uulnera
corporis. post
uerba male
blandienitis uxoris. post
cõtumeliosa dicta consuler¬
tium. post sus cepta fortiter
iacula tot dolorũ. ꝓtanta
uirtutũ constantia lau¬
dandus aiudice beatus iob
fuerat: sed siiã de prȩsenti
diutius utatur. neꝑ elatio¬
nis gladiũ ipsa illũ sua uicto¬
aduitam: Quid eñĩ penis plerũ que
turbatione mentis officiũ linguę
sub trahitur: neusq aduocẽ exeat. qđ
insinũ cordis tumultuosũ sonat
Luxuria in occultis cogitationibus
accendit: sed ne suꝑna mundiciam
mens amittat. concepte in mundicie
ea quȩ famulari poterant menbra cas¬
tigat. neusque ad corruptionẽ ex alcat
corporis foetor cordis Auaricia
stimulat. sedne cęlesti regno mens ca¬
reat intra claustra sẽ parsimoniȩ con¬
tem ta ꝓpriis ligat: ne in prauo opere
dilat& & usq ad exteriores actus in¬
ter ne concupiscentiȩ aestus exsuda:
Suꝑbia inflat: sed neuerã celsitudi¬
ne amittat. considerando quisque

Expanded text:
post vulnera corporis, post verba male suadentis uxoris, post contumeliosa dicta consolantium, post suscepta fortiter jacula tot dolorum, de tanta virtute constantiae laudandus a judice beatus Job fuerat, si jam de praesenti diutius utatur, ne per elationis gladium ipsa illum sua victo servat ad vitam. Quid enim pejus plerumque turbationi mentis officium linguae subtrahitur, ne usque ad vocem exeat, quod in sinu cordis tumultuosum sonat. Luxuria in occultis cogitationibus accenditur; sed ne supernam munditiam mens amittat, conceptae immunditiae ea quae famulari poterant membra castigat, ne usque ad corruptionem corporis exhalet fetor cordis. Avaritia stimulat; sed ne coelesti regno mens careat, 917 intra claustra se parcimoniae contenta propriis ligat, ne in pravo se opere dilatet, et usque ad exteriores actus internae concupiscentiae aestus exsudet. Superbia inflat; sed ne veram celsitudinem amittat, considerando quisque
Abbreviated transcription (Latin):
Quiutro sabreghumilitatis nltant. semꝑ pauidi.
at ꝓ Nmi latere circũfpecti. aduersũ iacula ela¬
tionis pugnant & quasi contra uenientes ictas.
sdũ magis insuo corpore oculiicustodiunt. dũ
in sem&ipsis principa liter humilitatem

Expanded text:
Qui vero sub rege humilitatis militant, semper pavidi atque ex omni latere circumspecti, adversum jacula elationis pugnant, et quasi contra venientes ictus solum magis in suo corpore oculum custodiunt, dum in semetipsis principaliter humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
qruir pollutus labiis egosũ. & in mediopopłi
polluta labia habentis. ego habito. Moxqr
ipsã pollutionẽ unde cognouerit subdens aitt
& regemdnm exercituum: udioculis meis
Hinc etiã hiȩremas diuina uerba audiens u
chiel loquens dequattuor animalibus dicit
Cũ fier& uox suprasir mamentu qđ erat super
caput eoꝵ. stabant. & subninteban Alassuas

Expanded text:
ir pollutus labiis ego sum, et in medio populi polluta labia habentis ego habito . Moxque ipsam pollutionem unde cognoverat subdens, ait: Et regem Dominum exercituum vidi oculis meis . Hinc etiam Jeremias divina verba audiens, chiel loquens de quatuor animalibus, dicit: Cum fieret vox supra firmamentum, quod erat supra caput eorum, stabant et submitteba
Abbreviated transcription (Latin):
rrogantium. sumere
scientiam nititur.
puidere solerter deb&.
ne hoc quod eorscien¬
tiã altum tum& imi¬
tetur: Necumuir¬
tutũ uerbis. morũ uicia colligat: & in eo
quod loquendi noticiam ad sequitur.
uiuendi se impericia trans figat
Hosnamq cũfor cia dicere audimus.
sed tamen dedictis fortib: tumere conspi¬
cimus. quasi doctrinȩ hortos ingressi.
de spinis rosas actingimus : Discreta
er go nobis sollicitudine opus est.
& capere quod redol& & cauere quoc
pungit: Nesi fortasse in ꝓuide. dic¬
toꝵ flos legitur : in cautalegentis

Expanded text:
rrogantium sumere scientiam nititur, providere solerter debet, ne hoc quod eorum scientia altum tumet, imitetur, ne cum virtutum verbis morum vitia colligat, et in eo quod loquendi notitiam assequitur, vivendi se imperitia transfigat. Hos namque cum fortia dicere audimus, sed tamen de dictis fortibus tumere conspicimus, quasi doctrinae hortum ingressi, de spinis rosas attingimus. Discreta ergo nobis sollicitudine opus est, et carpere quod redolet, et cavere quod pungit, ne si fortasse improvide dictorum flos legitur, incauta legentis
Abbreviated transcription (Latin):
Contra uima nes quiꝑpe uires eiꝰ intulit. scio q
omia potes. Cotra occultas uero machinationes
illius subiunxit. & nulla te lat& cogitatio:
scientia enileuiathancelat cõsiliũ & quã uis
c̃tra insir mitatẽ nram multis fraudib occulte¬
tur. ꝑꝓtectoris tamennr̃i. sc̃a nobis inspiratio¬
ne deteit᷑ Absꝗ scientia celat consilium
q lic& tep̃titos lateat. latere tam̃ ꝓtectorẽ
non potest temptatorũ: Igitur audita fortitudine
& calliditate di aboli. audita etiã creatoris poten¬
tia. quȩ & illũ ualenterreprimit. & nos misericor¬
dit̃ tegit: Quȩ sumus beate iob. ut que detem&¬
ipsosentis. nobi sminime occultes. Sequitur

Expanded text:
Contra immanes quippe vires ejus intulit: Scio quia omnia potes; contra occultas vero machinationes illius subjunxit: Et nulla te latet cogitatio. scientia enim Leviathan celat consilium; quia quamvis contra infirmitatem nostram multis fraudibus occultetur, protectoris tamen nostri sancta nobis inspiratione detegitur. Absque scientia celat consilium, quia licet tentatos lateat, latere tamen protectorem non potest tentatorum. Igitur audita fortitudine et calliditate diaboli, audita etiam creatoris nostri potentia, quae et illum valenter reprimit, et nos misericorditer tegit, quaesumus, beate Job, ut quae de temetipso sentis nobis minime occultes. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
quantolib& acumine polleat: diuinȩ sapientiae
c̃parata. insipientia est: Om̃ia enihumana.
quȩ uista. quȩ pulchra sunt dĩ iusticiar & pulcri¬
tudini cõparata. nec iusta. nec pulcbra sunt. nec
omino sunt: Beatus itaq iob eaquedixerat. sapi¬
enter dixisse secreder & si uerba superioris sapi¬
entiae ñ audir&: Incuius conparatione: stultũ
.ẽ. nrm̃ onine qđ sapit: &qui sapient̃ quidẽ locu¬
tus hominib faerat: diuinas tamen sententias
audiens. sapientuisse cognoscit ñ.tẽ. sapientem:
Hinc.ẽ qđ abraham int̃ uerba dominica nilse. nisi
puluerẽ uidit dicens: Loquar addñm meũ: cũ sim
pulus &cinis H linc .ẽ. ꝗd morses em̃i aegr̃paoꝵ¬

Expanded text:
quantolibet acumine polleat, divinae sapientiae comparata, insipientia est. Omnia enim humana, quae justa, quae pulchra sunt, Dei justitiae et pulchritudini comparata, nec justa nec pulchra sunt, nec omnino sunt. Beatus itaque Job ea quae dixerat sapienter se dixisse crederet, si verba superioris sapientiae non audiret. 1144 In cujus comparatione stultum est nostrum omne quod sapit. Et qui sapienter quidem locutus hominibus fuerat, divinas tamen sententias audiens, sapientius se cognoscit non esse sapientem. Hinc est quod Abraham inter verba dominica nil se nisi pulverem vidit, dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Hinc est quod Moyses omni Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
huius operis liber est¬
& locis difficiliorib per¬
rictatis. minus obscura
transcurrere:. Uelut emenso eni magao
mari. iãlitus cernimus. & intentionis nrãt
uela deponentes ñ eodẽ quo prius impetu duci¬

Expanded text:
hujus operis liber est, et, locis difficilioribus pertractatis, minus obscura transcurrere. Velut emenso enim magno mari, jam littus cernimus, et intentionis nostrae vela deponentes, non eode
Abbreviated transcription (Latin):
abheri eni & nudus tercius. ex quolocutus es
aseruĩtuum in pedicioris & tardioris linguȩ
sũ: Hinc .ẽ. qđ esaias post quã sedentt̃ dnm suꝑ
soliũ excelsũ at pr eleuatũ uidit. post quam
seraphrn duab alis faciem. duab uelart pedes
Q̃duab uolare cõsꝑexit. post quã id qd ses sessẽs

Expanded text:
nudiustertius, ex quo locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum . Hinc est quod Isaias, postquam sedentem Dominum super solium excelsum atque elevatum vidit, postquam seraphim duabus alis faciem, duabus velare pedes, et duabus volare conspexit, postquam id quod est S
Abbreviated transcription (Latin):
tur fert filiorĩ carnem ꝓ obseciuo reliȩ¬
onis incidere uerborũ culpas morte secare
Vnde bene adhuc subditur: mutgustare¬
aliquis pocest quod gustacum a ffert mor¬
S temsłeo namq camnaliter degustata mor
tem deculit: quia commissa delinquentium.
dura animaduersione distrinxit: Mortẽ
deculit : quia et ꝑ praeceptũ culpam inno¬
tuit: et hanc ꝑ graciam non deleuit : Pau¬
lo at testante qui ait Nichil ad ꝑfeccum
adduxitlex: Et rursum. Lex quidem scã et
mandatũ sc̃m. et iustum. etbonum: Et pau¬
lo post. peccatum ut appareat peccatum ꝑ
honum michi operatumẽ mortem : Ad xp̃m
uõ conuersa gentilitas. quia hunc sonare per
uerba legis intelligit: angustata desideris
suis eum quem uehementer diligit: interprȩ¬
cepta carnalia spiritaliter requiric: Vnde

Expanded text:
tur ferret, filiorum carnem pro obsequio religitur ferret, filiorum carnem pro obsequio religionis incidere, verborum culpas morte resecare? Unde et bene adhuc subditur: aliquis potest, quod gustatum affert mortem? - Lex namque carnaliter degustem detulit, quia commissa delinquentium dura animadversione distrinxit; mortem detulit, quia et per praeceptum culpam innotuit, et hanc per gratiam non delevit, Paulo attestante, qui ait: Nihil ad perfectum perduxit lex . Et rursum: Lex quidem sancta, et mandatum sanctum et justum et bonum. Et paulo post: Peccatum, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem . Ad Christum vero conversa gentilitas, quia hunc sonare per verba legis intelligit, angustata desideriis suis, eum quem vehementer diligit inter praecepta carnalia spiritaliter requirit.  Vet
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ non uidens. stans ante praesepe ieiunat:
Quae nimirum lex quiꝰ ante mediatoris aduen¬
tum nequaquam spiritaliter. sed carnaliter¬
s tenebatur: Recte sub uingitur: A ut poterit¬
inlege salliterȩ est : incelligenti& occulta:
Quis quis ergo obsequiis carnalibus incentus
hanc intelligere spiritaliter noluit: quid
aliud. quam in sulsum cibum comedic : Ded
hoc incibo sal cognita ueritas misit: cum la¬
tere inlege saporem occultae intelligeni¬
tiae docuit dicens. sicrederetis moysi crede¬
retis forsitan et michi. De enim me ille scrip¬
sit: et rursum: habete sal inuobis : et pacẽ
habete inceruos: Sed quia ante mediato¬
ris aduentum uidȩa legem carnaliter
tenuit: pracceptis cius dura iubentibus
gentilitas sub direcusauit: Insulsum ergo cibũ
omedere nolut. quia prius quam sp̃s condi¬
mentũ acciperet: seruare um lictiere ex pauit
Qus namq genalium hoc quod illic praccipi¬

Expanded text:
torem non videns, stans ante praesepe jejunat. torem non videns, stans ante praesepe jejunat. Quae nimirum lex, quia ante Mediatoris adventum nequaquam spiritaliter, sed carnaliter tenebatur, recte subjungitur: CAPUT VI--In lege sal litterae est virtus intelligentiae occultae. Quisquis ergo, obsequiis carnalibus intentus, hanc intelligere spiritaliter noluit, quid aliud quam insulsum cibum comedit? Sed hoc in 216 cibo sal cognita Veritas misit, cum latere in lege saporem occultae intelligentiae docuit dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me enim ille scripsit . Et rursum: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sed quia ante Mediatoris adventum Judaea legem carnaliter tenuit, praeceptis ejus dura jubentibusgentilitas subdi recusavit. Insulsum ergo cibum comedere noluit, quia prius quam Spiritus condimentum perciperet servare vim litterae expavit. Quis namque gentilium hoc quod illic praecipi