comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
is qui com̃iti desidat hĩtum recipit
et ꝓfessionem enuctit. abbe ꝑ se uel
p aliũ professionem recipiente mo¬
nasticam et monachalem hĩtum
concedente.ait̾ renũciare uidetur ei
qd̾ pro se noscitur introluctũ. ¶Ito
rem. et u̾e monachus est censendus
tin̾ent firimtattm. ¶ Prohñdum
est aut̃ abb̃ib ne passim ante tẽpir¬
ꝓbõnis quosl ad ꝓfessionẽ recipiãt.
et si conf formã prescriptam quoil
indiscrete receꝑĩt: aĩadu̾sione sũt
debita corigendi. cũ in sb̾sidiũ fia¬

Expanded text:
is qui converti desiderat habitum recipit et professionem emittit, abbate per se vel per alium professionem recipiente monasticam et monachalem habitum concedente, uterque renuntiare videtur ei quod pro se noscitur introductum, ideoqurem et vere monachus est censendus: tinent firmitatem. Prohibendum est tamen abbatibprobationis quoslibet ad professionem recipiant, et si contra formam praescriptam quoslibet indiscrete receperint, animadversione sunt debita corrigendi, cum in subsidium fra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊qilis ante limos annos ton¬
soratus est sine consensu pent̃
suorũ si ip̃ius pentes infraͥ annũ
non reclamau̾nt ad principem aut
ttimos annos ꝑͣm clicus fcus est. et¬
ad iuemoratas ꝑsonas reclamaue¬

Expanded text:
quis ante annos legitimos tonsuratus est sine consensu parentum suorum, et si ipsi parentes infra annum non se reclamaverunt ad principem, auttimos annos per vim clericus factus est, eter memoratas personas
Abbreviated transcription (Latin):
cul dubio admittendi. siue pars ꝯsiẽ¬
ta sit contumat siue sit abscus abs
malicia ut ꝯuenin pon possit. ¶oet
ceptõm testiũ hĩ non denũciauit
illi. attestatõnes sic recepte nõ uale¬
ant. ne forte ħ ꝓcuret infraudẽ
ut ꝓcessu temporis exceptõnes hine
ad repellendũ testes u̾ł ał locũ hĩc
non possint. ¶Porro spãles caust p̾¬
sunt ecciur̾e inquib casualt esset a¬
liud obẜuandũ. ut u̾bi gr̃a si suꝑ
aliciius elctõne uł copula man¬
tali questio moueat᷑. tunc et em̃ ne
pp̃ longam moram insp̃ualib et
temporalib patiatur ecc̃a lesionẽ.¬

Expanded text:
culdubio admittendi, sive pars conventa sit contumax sive sit absens absque malitia, ut conveniri non possit. Sed odi testium non denuntiaverit illi, attestationes sic receptae non valeant, ne forte hoc procuret in fraudem ut processu temporis exceptiones legitimae ad repellendum testes vel aliae locum habere non possint. Porro speciales causae possunt occurrere in quibus casualiter esset aliud observandum; ut verbi gratia, si super alicujus electione vel copula maritapropter longam moram, in spiritualibus et temporalibus patiatur ecclesia lesione
Abbreviated transcription (Latin):
dotes leuitici gn̾̃is frẽs nr̃i qui no¬
bis iure leuitico mexecutõne sac̃¬
dotalis officii coadiutores existũt.
Is uo suꝑ eos sac̾dos siue iudex exi¬
stit. cui dñs inquit petro. Qd̾cum¬
deo iudex uiuorũ et mortuoꝵ t̾a
quippe distinguit uidicia. pͥmũ qͥtẽ¬
int̾ sangĩeui et sangĩem ꝑ qd̃
crim̃ale inclłigitur et cͥuule. ui¬
timũ int̾ lepͣm et lep̃m ꝑ qd̃ ecc̃a

Expanded text:
dotes levitici generis, fratres nostri, qui nobis jure levitico in exsecutione sacerdotalis officii coadjutores existunt. Is vero super eos sacerdos sive judex existit, cui Dominus inquit in Petro : « QuDeo judex vivorum et mortuorum. Tria quippe distingunt judicia ; primum inter sanguinem et sanguinem, per quod criminale intelligitur et civile ; ultimum
Abbreviated transcription (Latin):
morietur. ¶Sane cũ deut̾onomi¬
um. lex scd̃a int̾pretetur exui uo¬
cognoscitur. Cum eĩ petrus urbẽ
fugiens exiuisset uolens eum doꝰ
ad locum quem cleg̾at reuocare.
int̾rogatus ab eo. Dñe quo uadis

Expanded text:
rael ». Sane, cum Deuteronomium lex secunda interpretur, ex vi vondavit. Cum enim Petrus Urbem fugiens exiisset, volens eum Dominus ad locum quem elegerat revocare, interrogatus ab eo, « Domine, quo vadis
Abbreviated transcription (Latin):
reginã dumiẜit.et ex alia postinod̾
suꝑ inducta puerũ susceꝑit ⁊ pu¬
ellam. et tu simiłr exclusa łima.
sr̃cdux̾is aliã ex qua filios suscepi¬
sti. sicut filiis regis eiusdem. sic cũ
tuis credebatur de benig. se. ap. dis

Expanded text:
rem, dimiserit, et ex alia postmodum superducta puerum susceperit et puellam, et tu similiter exclusa legitima superduxeris aliam, ex qua filios suscepisti, sicut cum filiis regis ejusdem, sic cum tuis credebatur de benignitate Sedis
Abbreviated transcription (Latin):
cum filiis sepedicti regis dequib
dux̾imus dispensandũ. qr tñ taz
lex moysaica qmͣ canoĩca sobolẽ
susceptam ex adult̾io detestatu.
testante dño ꝙ manͣ⁊ eres ⁊ spurii
us in decimã gn̾atõm inecc̃am ñ¬
les ad sacros ordines promou̾i. se
culanb quo legib nõ solũ repel¬
lentib eos asuccessione p̃rna. s ne¬
gãtib ip̃is ẽ alimenta. petitom¬

Expanded text:
cum filiis sæpedicti regis Francoruduxerimus dispensandum, quia tamem tam lex mosaica quam canonica sobolem susceptam ex adulterio detestatur, testante Domino, « manzer et spurius usque in decimam generationem in Ecclesiam nles ad sacros ordines promoveri ; quoque legibus non solum repellentibus eos a successione paterna, sed negantibus ipsis etiam alimenta,
Abbreviated transcription (Latin):
sionib contraire. Idem illustri ꝯ¬
stantinopolimꝑatori.
miata ẽ ipialis sbliuntas
qd̾ te uñ fuimus in nrĩs lr̃ĩs incre¬
pare. Hinc aut̃ tue adiniratõni ñ
cãui s occ̃onem p̾buit ꝙ legisti bea¬
psisse. Subditi estote onĩi humane c̃a¬

Expanded text:
 III illustri Constantino imperatori: Mirata est imperialis sublimitas, quod te ausi fuimus in nostris literis increpare, huic autem admirationi, non causam, sed occasionem prebuit, quod legisti beapsisse: Subditi estote omni humane crea
Abbreviated transcription (Latin):
tis et eorũ ad quos loquebatur ac iũ
locutõnis diligentius attendisses.
scribentis non cxp̃ssisses talit̾ intel¬
lectum. scribebat enim apłus sb̾cditiꝰ
ẽẽ monebat sequeret ex hoc qd̃ etiã
quilibet ẜuus in sac̃dotes impiũ
accepiss. cũ dicatur om̃i humane
creature. Ꝙ aũt sequit̾ regi tanꝙͣ¬

Expanded text:
tis et eorum ad quos loquebatur ac vim locutionis diligentius attendisses, scribentis non expressisses taliter intellectum. Scribebat enim apostolus subditesse monebat, sequitur ex hoc quod etiam servus quilibet in sacerdotes imperium accepisset, cum dicatur omni humanae creatur
Abbreviated transcription (Latin):
rabile quidẽ menbrũ ecc̃e. iuxta
scabellum pedũ suorũ in sinistͣ ꝑ¬
te sede̾. cum. alii reges et principes
archiep̃is et ep̃is suis sicut debent
reu̾enter assurgant. et eis uixta
se uenablem sedem assignent.qͣ.
petro sunt oues xp̃i cõmisse. dñte
dño pasce oues meas non distin¬
guens int̾ has oues et alias ut
alienũ a suo demonstret ouili qui
petrũ et successores ip̃ius magr̃os
ad petiũ. et in petro dixit ad succes¬
ce. et c̃ nichil excipiens cũ dixit ꝙ¬

Expanded text:
rabile membrum Ecclesiae, juxta scabellum pedum suorum in sinistra parte sedere, cum alii reges et principes archiepiscopis et episcopis suis, sicut debent, reverenter assurgant et eis juxta se honorabilem sedem assignent. Petro sunt oves Christi commissae, dicente Domino: Pasce oves meas , non distinguens inter has oves et alias, ut alienum a suo demonstraret ovili qui Petrum et successores ipsius magistroad Petrum et in Petro dixit ad succesam, etc. , nil excipiens qui dixit
Abbreviated transcription (Latin):
tanto sunt temporalibus digniora
qñto aĩa p̾fertur corporil non sim¬
plicit̾ dictum fuerit sb̃diti estote s
additum fuetat pp̃ deum. nec pure¬
sit scriptum regi p̾cellenti. s int̾posi¬
tu forsitan non sine cã tanqua.¬
l. u̾o .b. intelligendum non est qd̃
rex uel impator suꝑ bonos et malos
gladii accepit potestatem. s in cos
solumnĩo qui utentes gladio eiuis
tuisses aut p̾rogatĩani sac̃docii ex
eo intellig̾e pocus qd̾ dcm est non
a quolib s adeo. ñ regi s sac̾toti. nõ
de regia stirpe s de sac̃dotali ꝓ sapia
descendenti de sacerdotib uidel qui
crant in anathot. ecce constitui te
suꝑ gentes et regna. ut euellas et
dissipes. edifices. et plantes. etnͣ.
duo magna luminana infirmam̃¬
to celi. luminare maius ut p̾esset
dici. luminare minus ut pͥesset noc¬
ti. utrũ magnũ s alt̾umi maius.¬

Expanded text:
tanto temporalibus sunt digniora, quanto anima prefertur corpori. Quod pliciter dictum fuerit, subjecti estote, sed additum propter Deum; nec pure scriptum sit: regi praecellenti, sed interpositum forsitan non sine cauum intelligendum non est, quod rex vel imperator super bonos et malos gladii acceperit potestatem, sed in eos solummodo qui utentes gladio, eius tuisses autem praerogativam sacerdotii ex eo intelligere potius quod dictum est, non a quolibet, sed a Deo, non regi, sed sacerdoti, nec de regia stirpe, sed de sacerdotali prosapia descendenti, de sacerdotibus videlicet qui erant in Anathot: Ecce constitui te super gentes et regna, ut evellas et dissipes, aedifices et plantes . Deus duo magna luminaria in firmamento coeli, luminare majus ut praeesset diei, et luminare minus ut praeesset nocti, utrumque magnum, sed alterum majus,
Abbreviated transcription (Latin):
uĩ res ecclie petunt a regib et
boriende cupiditatis impulsu
egentium sb̾am rapiunt mͣita heãt᷑
que optinent et acõmunione ecc̃e
cuus facultatem auferre cupiunt.
Pnͣsensus tocius concił. diffini¬
acquirũt liceat illis uel aliquos de
familia eiusdem ecc̃e inanumittere
iuxta rei collate m̾odũ quemi anti¬
qui canones decreuerĩt. ita. ut cum

Expanded text:
ui res ecclesiae petunt a regibus et horrendi cupiditatis impulsu egentium substantiam rapiunt, irrita habeantur quae obtinent, et a communione Ecclesiae, cujus facultatem auferre cupiunt, nsensus totius concilii definiconquirunt. Liceat illis aliquos de familiis ejusdem Ecclesiae manumittere, juxta rei collatae modum, quem antiqui canones decreverunt, ita ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
non intentõ u̾bis. s u̾ba intentõi
debeant deẜuire. Int̾pretam̃ ꝓtura¬
torbus utriusq ꝑtis p̾sentibus
et diffinimꝰ. ꝙ prefati archiep̃i ũ
ba tali forma ꝓlata ꝑpetuo ualitẽ
sñie optineant fimntatemi. In

Expanded text:
non intentio verbis, sed verba intentioni debeant deservire, interpretamur procuratoribus utriusque partis praesentibus, et diffinimus, quod praefati archiepiscopi verba tali forma prolata, perpetuo valiturae sententiae obtineant firmitatem. AN
Abbreviated transcription (Latin):
preualente. eos u̾o quos inp̾licta etcͣ
lege tibi dyocesañ. sbiccta post inter¬
dan tuũ diuina celebrasse cognou̾¬
is.cadem pena suspensionis ĩ uoluẽ
mea donec reconciliata fu̾it officia

Expanded text:
praevalente. Eos vero quos in praedicta ecclesia lege tibi dioecesana subjecta post interdictum tuum divina celebrasse cognoveris, ejusdem poena suspensionis involvens, in ea, donec reconciliata fuerit, quema
Abbreviated transcription (Latin):
matam ab eoꝵ mistris et custodi¬
b exigentes. Eis quo ut tam extͣ
ciuitates qm̃ intͣ cum eis ꝓcessiona¬
lr uemant. ex leui causa mandantes
ant moĩb supdictis. ¶ Ad ħ ne fr̃es
ad honorabiles cuntates et uillas
ubi religiose ac honeste ualeant ꝯ¬
moran appłis denote uocati accede̾
sumũt excõmunicatõnis snĩam ꝓ¬
mulgare. Ab eis etiam de ortorũ fn¬
ctibus decimas nec non de hĩtaculrꝰ
fr̃m sicut de iudeorũ domib contẽ¬
dunt ⁊̃ roctitus extorquere. asẜen¬
do ꝙ nisi frẽs morarent᷑ ibidem ex
aliis hĩtatorib ꝓuentus aliqui
solu̾ent᷑ et ut ip̃os sue subdant to¬
talit̾ ur̃dictõni. eisdem m̃istros et
custodes uolunt p̾fic̾e pro suo arbi¬

Expanded text:
matam ab eorum Ministris, & Custodibus exigentes: eis quoque ut tam extra Civitates, quam intra cum eis processionaliter veniant ex levi causa mandantes:in omnibus supradictis. Ad hæc nè Fratres ad honorabiliores Civitates, & Villas, ubi religiosè, ac honestè valeant commorari, a Populis devotè vocati accedereæsumunt excommunicationis sententiam promulgare. Ab eis etiam de hortorum fructibus Decimas, nec non de habitaculis Fratrum sicut de Judæorum domibus contendunt redditus extorquere, asserendo quod nisi Fratres morarentur ibidem, ab aliis habitatoribus proventus aliqui solverentur: & ut ipsos suæ subdant totaliter ditioni, eisdem Ministros, & Custodes volunt præficere pro suæ arbi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m ore ꝓprio est confessus. ꝙ cumqͥ¬
dam in uilla quadam ad cius iuitli¬
ctõnem spectante infamaret᷑ defur¬
to. et idem illud inficiaretur om̃ino.
se dix̾at. fr̾um candens in ip̃ius pre¬
sentia ep̃i est allatum. qd̾ cum ac¬
cepiss ille fur combustus ẽ. unde iu¬
dex pauefc̃us quid sibi sup ħ ind̾et᷑
consuluit ep̃m memoratum. qui res¬
pondit ꝙ si fur sic euad̾e̾t maluni es

Expanded text:
is ore proprio est confessus quod cum quidam in villa quadam ad ipsius jurisdictionem spectante infamaretur, de furto, et idem illud inficiaretur omnino, semet dixerat; ferrum candens in ipsius episcopi praesentia est allatum; quod cum accepisset fur ille, combustus est. Unde judex expavefactus, quid sibi super hoc videretur consuluit episcopum memoratum; qui respondit quod si fur idem sic evaderet, malum es
Abbreviated transcription (Latin):
acquirendis et si eas ꝓpriis mani¬
b aut sumptib excoli̾̃t decima
psoluant ccc̃iis quibus rõne p̾dior
aña soluebantur. nͥ cum ip̃is ecc̃iis
alit ducerint componend̾. et ħ ip̃m
ad Alios regulares qui gaudent si
milib priuiliis extendi uolumus
et mandamus. ut ecc̃anim p̾lati
ꝓmptores et effĩcatõres existant
ad exhñdũ eisdem de sius malefcõ¬
rib iusticie cõplementũ. eorumq
priuiłia diligentius et ꝑfectius stu¬

Expanded text:
si eas propriis manibus aut sumptibus excolant, decimas persoluant ecclesiis quibus ratione prediorum antea soluebantur nisi cum ipsis ecclesiis aliter ducerent componendum, quod et ad alios regmilibus privilegiis extendi volumus et mandamus ut ecclesiarum prelati promptiores et efficaciores existant ad exhibendum eis de suis malefactoribus iustitie complementum eorumque privilegia diligentius et perfectius stu
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm ex cã fideicõunssi uł sb̾stitu¬
tionis sibi debita petierunt. ¶Gu
qd̾ obstabat illis ann̾alis p̾scnptio.
usucapio pro dote. ic long̾i temporis
silentiũ dintumũ nsup allegabat. ꝙ¬

Expanded text:
tanquam ex causa fideicommissi vel substitutionis sibi debita petiistis, Raynquod obstabat vobis annalis praescriptio, usucapio pro dote, ac longi temporis silentium diuturnum. Allegabat
Abbreviated transcription (Latin):
deftaudatur debita portõne. Secus
aũt est si aliquid legetur ep̃o. et a¬
liqua capelłis uel monastiis aut
aliis piis locis. Nam in hoc casu ꝙ
legaitur ep̃o eius est p̃cipuũ. cum ec̃ci
cathedrali. ꝙ̃ ad̾m si cuiubet alii lega¬
retur. et dehuͦs que ilhs ległintur por¬
tionen canoͦnicam ncħonim̃ optĩnc¬
ti tm̃ acquirit. ¶ Illud aũt gen̾alit᷑¬
est obẜuandum cuta eũ qui põt ꝓpͥ¬
um possid̾e. p̾latõnem et ad m̃istr̃o¬
nem ecc̃e nonͣ hñtemi ꝙ si ei aliqͥd

Expanded text:
defraudatur debita portione. Secus est autem si aliquid legetur episcopo et aliquid capellis vel monasteriis aut aliis piis locis. Nam in hoc casu quod legatur episcopo, ejus est praecipuum cum ecclesia cathedrali, quemadmodum si cuilibet alii legaretur, et de iis quae illis legantur portionem canonicam nihilominus obtinetantum acquirit. Illud autem est generaliter observandum circa eum qui potest proprium possidere praelationem vel administrationem Ec
Abbreviated transcription (Latin):
suam in residius quatuor. horcam̃
ergo ut sollicite ħ discutias. et quic¬
quid ip̃m hiĩsse patũit. a qual pscã
detim̃ nullatenus patians. isi hec so¬
lum qd̃ cum ante ep̃atus ordĩcm ꝓp̾

Expanded text:
suam in residuis quatuor. Hortamur ergo ut solicite hoc discutias et, quicquid ipsum habuisse patuerit, a qualibet persona detineri nullatenus patiaris, nisi hoc solum quod ante e
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qͥ si relinquatur ep̃o et ecc̃e de illo
canonica int̾ ip̃os diuisio facienda ẽ.¬
ta. reducenda sunt addiuisionem
dralem. nͥ aubo uelint esse testato¬
tis dispoͥsitõne contenti. qñ pp̃ ulti¬
me uoluntatis fauorem satis de¬
cens est obfuare. u̾nez fraus int̾ne¬
nit. nez dolus. nec quisqm̃ nuniũ¬

Expanded text:
d si relinquitur episcopo et ecclesiae, de illo canonica inter ipsos est divisio facienda.ta, reducenda sunt ad divisionemdralem, nisi ambo velint esse testatoris dispositione contenti; quam propter ultimae voluntatis favorem satis decens est observari ubi neque fraus intervenit neque dolus, nec quisquam nimiu
Abbreviated transcription (Latin):
ciasse uidetur. de cet̾is non poc̾ir eti¬
ge̾ portionem. ¶E sĩ eam ip̃i ab¬
solute reliquit. portõm sibi debitam
et dolus alicui pr̃ocinan non debẽt.
cp̃t portõui ex illis potit exig̾e a cano¬
ne constitutam. Saluis inͣdulg̾ to. põ.¬
que quibusdam ĩtibus sunt ꝯesse.
e qłusisti de hiis que ¶dem.
Utestator ꝓ aĩa sua legat ĩ ulti¬
uia uoluntãte quałr sint int̾ ep̃m
et ecc̃ãm diuidenda. ¶ Et quidem r̃n¬
sas consuctudino tciam uel qͣrtam
portõnem hr̃e. ¶ S considandũ est
diligent̾ utrum testator leget hoc
guendũ ẽ. utrũ relinq̃tur ep̃o ab¬

Expanded text:
tiasse videtur, de caeteris non poterit exigere portionem. Quod si eam ipsi absolute reliquit, portionem sibi debitam uia fraus et dolus alicui patrocinari non debent, episcopus portionem ex illis poterit exigere a canone constitutam, salvis indulgentiis poquae quibusdam regularibus sunt concessae. Requisisti de his quae testator pro anima sua legat in ultima voluntate, qualiter sint inter episcopum et ecclesias dividenda. Et quidem rrsas consuetudines tertiam vel quartam portionem habere. Sed considerandum est diligenter utrum testator leget hoc guendum est utrum relinquatur
Abbreviated transcription (Latin):
retur. ¶apituo ita testatore tuto¬
res impub̃is eam cum om̃ib bonis
cidem relictis. ⁊ pr̃e uire lombardo cui¬
suscipiens tandem sine lib̾is ẽ d̾cfũ¬
stes. iliqñto tp̃r possedit in pacc. qͥ
cum alia mulicre m̾m̃ contrahens
et filios suscipiens ex eadem. diem
clausit extreniũ. postinodum inter
filios eiusden .p. et raineriũ tutorẽ¬
corum ex alt̾a suꝑ bonis p̾dictis eĩd̃
adiecte. suscitata mat̾ia qõnis cepe¬
nint coraui. G. iudice tuscan̾. adin

Expanded text:
rent. Mortuo testatore, tutores ipsi Ajectam cum omnibus bonis suis eidem relictis a patre jure Lombardo cuisuscepisset, tandem sine liberis est defunerstes aliquando tempore possedit in pace, qui cum alia muliere matrimonium contrahens, et filios suscipiens ex eadem, diem clausit extremum. Postmodum autem filios ejusdem Petrieorum ex altera super bonis praedictis ejusdem Ajectae suscitata materia quaestionis, coeperunt coram Guezio judice Tuscanensi ad in
Abbreviated transcription (Latin):
nonis ĩuiutare. Nẽc est contͣrumi ꝙ
in canone legitur. uidelicz qd̾ pontifi¬
ces quibus abext̾neis aliquid. aut
cum ecc̃a. ant sequestrati.oiuit¬
titur. aut donati. quia ħ ille qui do¬
nat pro redemptõne aĩc sue ñ pro
cõmodo sac̾dotis ꝓbatur offerre nõ
quasi suũ ꝓpriũ. s quasi dunssũ. ecc̃.

Expanded text:
nonis immutare. Nec est contrarium quod in canone legitur, videlicet quod pontifices quibus ab extraneis aliquid aut cum Ecclesia aut sequestratum dimittitur aut donatur quia ille qui donat, pro redemptione animae suae, non pro commodo sacerdotis, probatur offerre, non quasi suum proprium, sed quasi dimissum E
Abbreviated transcription (Latin):
bona quelibet ꝑ ecc̃am acquisita
quirentis obitum reniane̾. ¶No
clĩci morientis. nͥ est collegiũ cłico¬
rum. s cõnumis cong̾gatõ incel¬
ligitur que terũ illanĩ d cano¬
nicam distributdm et curam
bona sicut et alia ip̃ius ec̃c̃e inder
timore dispenset. ¶Licet autem
mobilia ꝑ ecc̃am acquisita de iur̃
in alios ꝓmorientis arbitrio tñsf
et religiosis locis et illis qͥ uiuenti
suierant. siue consanguinei sint si¬
ue alii. aliqua iuixta ẜuicii menitũ¬

Expanded text:
bona quelibet per ecclesiam acquisita,quirentis obitum remanere. Nomiclerici morientis, ubi est collegium clericorum, sed communis congregatio intelligitur, que rerum illarum debet canonicam distributionem et curbona, sicut et alia ipsius ecclesie, in dei timore dispenset. Licet autem mobilia per ecclesiam acquisita de iure in alios pro morientis arbitrio transflocis religiosis et illis qui viventi servierunt, sive consanguineis suis sive alii
Abbreviated transcription (Latin):
rat ꝯupͣlicto p̾cpit etiam uidex idẽ
dehus rebus illas t̾çias decluctndas
de quibus deduci pot̾ãt ẜui  tuscañ. ⁊su¬
etudĩem ciuitati deduci p̾tt̃⁊ ꝙr̃tam
ptem ꝑ trebelł idem uidex inuixerit.¬
decluci. cum etiam quil exͣneus resti¬
tutione guatus eam deduc̾e potuiss.¬
¶ S utra pars ab illa sñia prouoca

Expanded text:
rat supradicto. Praecepit etiam idem judex de iis rebus illas tertias deducendas de quibus deduci poterant secundum Tuscanensetudinem civitatis. Deduci quoque quartam per Trebellianum idem judex injunxit, cum etiam quilibet extraneus restitutione gravatus eam deducere potuisset. Sed utraque pars ab illa sententia provoca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbꝰͦmus. et testã que prochiani co¬
ram p̾sbr̃o suo et tribus uel aliis
duab psonis ydoneis in extrema.
fec̾int uoluntate firua dec̾nimus
ꝑmane. sẜ int̾mnatõne anathatis

Expanded text:
rbum, testamenta, que parochianus coram presbytero suo et tribus vel aliis duabus personis idoneis in extrema fecerit voluntate, firma decernimus permanere, sub interminatione anathematis
Abbreviated transcription (Latin):
nunciati facinoris qu̾alitas nos uebe¬
ment̾ impellit. ut ea que audimꝰ
dissimulare millatenus debeauius.
p̾ẜtimi cum accusatores et accusatꝰ
int̾ se fecisse gr̃am indicau̾itis. hoc
nec̃e est sb̃tilius ꝑscrutan. ne forte¬

Expanded text:
nuntiati nos facinoris qualitas vehementer impellit ut ea quae audivimus dissimulare nullatenus debeamus, praesertim cum accusatores et accusatum inter se fecisse gratiam indicastis, hoc nobis necesse est subtilius perscrutari, ne fort
Abbreviated transcription (Latin):
errorem: ñ cclimꝰ ꝙ inħ cau is qui
relinquit uiuente altõ possit ad
casuͤ maior appareat contuineli
tit. qr sacĩnentũ fidei ꝙ semł ad¬
missũ est nũꝙͣ amittit᷑. ratũ effi¬
cit cõiugii sacramentũ. ut ip̃m ĩ
coniugib illo durante pduret.
nec obstat ꝙ aquibusdam forsã
obicitur ꝙ fidelis relictꝰ ñ debea
młtis casib ħ contingat. ut si al¬
t̾ coniugũ incidatur. ꝑ hnͣc iꝑnsio¬
nẽ quorũdam malicie obuiatin.¬
qui ĩ odiũ ꝯiugũ. uł qñ sibi ĩuicẽ
displic̾ent. si eas possent intali ca¬
su dimitt̾e. siłarent hẽsim. ut ab

Expanded text:
in hoc casu is qui relinquitur, vivente altero, possit ad casu major appareat contumelia tit, quod sacramentum fidei, quod semel admissum nunquam amittitur, ratum efficit conjugii sacramentum, ut ipsum in conjugibus, illo durante, perduret. Nec obstat quod a quibusdam forsan objicitur, quod infidelis relictus non debeat is casibus hoc contingat, ut si alter conjugum incidatur. Per hannem quorumdam malitiae obviatqui in odium conjugum vel quando sibi invicem displicerent, si eas possent in tali casu dimittere, simularent haeresim, ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
tõm hñtib uel delegatis ab eis tc̃ta¬
ri pot̾it et finiri siu̾e hoc ip̃is delegati
sp̃ałr demuandatũ fuit siue ꝯmisso e¬
is negocio contingat incidẽ hu̾ius q̃
stionem. ¶ Delegͤati u̾o ab ordina¬
tiis qui ãministratõui non hñt s
facultattm tñmo iudicandi seu ar

Expanded text:
m habentibus vel delegatis ab eis, tri poterit et finiri, sive hoc ipsis delegatis specialiter demandatum fuerit, sive commisso eis negotio, contingat incidere huiusmodi questionem. Delegati vero ab ordinariis qui administrationem non habent, sed facultatem tantummodo iudicandi seu ar
Abbreviated transcription (Latin):
ita qd̾ si ecc̃a lesa est et manifeste
liceat. et ecc̃a iur̾e minoris semper
debeat illesa ẜuari que indampnũ
dum ẽ tñ ne si forte coloni posẜões
illas expensis ac labore suo recdlide¬
rint meliores sũptib quos bona fi

Expanded text:
is, quod si ecclesia lesa est et manifeste on liceat et ecclesia iure minoris semper debeat illesa servari, que in damnum dum est tamen, ne si forte coloni possessiones illas expensis atque laboribus suis reddiderint meliores, sumptibus quos bona fi
Abbreviated transcription (Latin):
me .C. pp̃ lib̾t᷑ati donauit. sicut ĩ ip̃i¬
us priuisus continetur. u̾m tanto
tempore ꝓbant᷑ ꝑtestes ab abb̃ibus
sisse. nisi forte ꝑ tũ tõris uigorñ.¬
ut asserit ꝓbõni oursit. Nos attẽ¬

Expanded text:
 papa libertate donavit, sicut in ipsius privilegio continetur. Verum, tanto tempore probantur per testes ab abbatibussisse, nisi forte per tantum temporis Wigornut asserit, probationem omisit, nos, atten
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ꝯu̾terit si eum ꝑ t̾ri ẽnnũ
trienniũ fuit ep̃c qui posset repe¬
tur matrici ecc̃e. s liceat cum locus
repcte. ¶ Item si fu̾it ep̃c ad catho¬
licaui fidem ex donati ꝑte conu̾¬
sus non ei p̾iudicet pͥfinitũ tẽpꝰ.
s ex quo die conu̾sus est: hãt ꝑtri¬
enniũ potestatem repetendi locũ

Expanded text:
tatem converterit, si eum per triennium triennium fuit episcopus, qui posset repetur matrici, sed liceat cum locus e si fuerit episcopus ad Catholicam ex Donati parte conversus, non ei praejudicet praefinitum tempus: sed ex quo die conversus est, habeat per triennium potestatem repetendi loca
Abbreviated transcription (Latin):
unus mansus integer reͣ
bit̾i in eis constituti ñ de decimis.
nez de obłonib fideliũ. non de do¬
mib ne de artis uel de ortis iuxͣ
ecc̃am positis. nez de p̾dc̃o manso

Expanded text:
unus mansus integer absqbyteri in eis constituti, non de decimis, neque de oblationibus fidelium, non de domibus, neque de atriis, vel hortis juxta ecclesiam positis, neque de praescripto manso,
Abbreviated transcription (Latin):
doncas ꝓuidas uidelic et honestas
que ꝑ totũ annũ simpłr et de pla¬
no abs ullaꝰ uirlictione sollicite ĩ¬
uestigent. que correctione uł refor¬
matione sunt digna. et ea fidelit̾
seq̃nti. ut suꝑ hiis & aliis ꝓut utili¬
tati et honestati congnuit ꝓuida de¬

Expanded text:
doneas prouidas et honestas que per totum annum. simpliciter et de plano absque iurisdictione sollicite inuestigent. que correctione et reformacione sunt digna. et ea fidelitersequenti vt super hiis et aliis prout vtilitati et honestati congruerit. prouida de
Abbreviated transcription (Latin):
ut iam clamor ascendat qui diuci
dum ꝯr pumendum eius excessꝰ
ñ ex olii forinte s cantatis ꝓceda¬
tur affectu. quare si fu̾it gũis exce¬
ssus et si ñ degͣdetur ab ordine: ab
pit auillicatõne uillicũ amou̾i
qui ñ põt uillicationis sue dig¬
nan redd̃e rõnem. ¶ Debet igi¬
tur eẽ p̾sens is contͣ quẽ facienda
est inquisitõ. nisi se ꝑ contumaci¬
am absentaret et exponenda sũt¬
ei illa capitula de quib fu̾it ĩqͥ¬
rendum. ut facultatem hãt defẽ¬
dendi se ip̃m et ñ solum dcã. s ⁊̃¬
quo sit dcmi appeat publicanda.
nec ñ exceptiones et replicatõne
sime admittende ne ꝑ supp̾ssio¬
nem nominũ ĩfamandi ꝑ exce¬
corrigendos ita sb̾ditorũ excessꝰ
tanto diligentius d p̾latus assur¬
g̾e̾ qnͣto dampnabiliꝰ eorũ offen¬
sas deẜeret incorrectas. cuca qͦs
ut de notoriis excessib taceatur.
et si trib moĩs poss ꝓcedi ꝑ accu¬
satõm uidel denũciatõm. ĩquisi¬

Expanded text:
ut iam clamor ascendat, qui diutidum et puniendum eius excessus, non ex odii fomite, sed caritatis procedatur affectu, quatenus, si fuerit gravis excessus, etsi non degradetur ab ordine, ab cam, a villicatione villicum amoveri, qui non potest villicationis sue dignam reddere rationem. Debet igitur esse presens is contra quem debet fieri in inquisitio, nisi se per contumaciam absentaverit, et exponenda sunt illa capitula de quibus fuerit inquirendum, ut facultatem habeat defendendi seipsum et non solum dicta, sed etquo sit dictum appareat, publicanda, necnon exceptiones et replicationes legitime admittende, ne per suppressionem nominum, infamandi, per excecorrigendos itaque subditorum excessus, tanto diligentius debet prelatus assurgere, quanto damnabilius est eorum offensas deserere in correctas. Contra quos, ut de notoriis excessibus taceatur, etsi tribus modis possit procedi, per accusationem videlicet, denunciationem et inquisi
Abbreviated transcription (Latin):
miam ad aures suꝑioris ꝑuen̾it
ñ quid amaliuolis et maledici
S a ꝓuidis et honestis ñ semel
tm̃ s sepe ꝙ clamor ĩnuit ⁊ dif¬
famatõ manifestat d coram ecc̃e¬
sue seniorib u̾itatẽ diligentius ꝑ¬
scrutari. ut si rei poposcent q̃litaᷤ
canonica districtio culpani feriat
delinq̃ntis. non tanqũi ideui sit
actor et iudex. s qiͣ denũciante fa¬
debitũ exeqͣtur. Lic aũt ħ sit ob
ẜuandũ ĩ sb̾ditis. diligẽtius tñ ẽ
obẜuandũ in p̾latis. qui qĩ signũ
sunt poĩti ad sagittam. et quia ñ
possunt om̃ib complace. cũ ex of¬
ter odiũ multoꝵ incurrũt. ⁊ ĩ¬
sidias patiunt. et ideo sci pr̃es ꝓ¬
uide statuert ut accusatõ p̾latoꝵ
ñ facile adinittat. ne concussis
columpnis conuat eclificium.
niñ diligens adhibeatur caute¬
la. ꝑ qmi ñ solũ false. s in aligne
cͣminationi ianua p̾cludatur.
ne criminarent in iuste. ut tñ ca¬
u̾ent ne delinq̃rent ĩsollert̾ ꝯtͣ¬

Expanded text:
mam, ad aures superioris advenerit, non quidem a malevolis et maledicis, sed a providis et honestis, nec semelsepe, quod clamor innuit et diffamatio manifestat, debet coram ecclesie senioribus veritatem diligentius perscrutari, ut si rei poposcerit qualitas, canonica districtio culpam feriat delinquentis. Non tanquam idem sit actor et iudex, sed quasi denunciante fadebitum exequatur. Licet autem hoc sit obandum in subditis, diligentius tamen observandum est in praelatis, qui quasi signum sunt positi ad sagittam, et, quia non possunt omnibus complacere, cum ex ofenter odium multorum incurrunt, et insidias patiuntur; et ideo sancti patres provide statuerunt ut accusatio praelatorum non facile admittatur, ne, concussis columnis, corruat aedificium, nisi diligens adhibeatur cauteper quam non solum falsae, sed et malignae criminationis janua praecludatur. ne criminarentur injuste, ut tamen caverent ne delinquerent insolent
Abbreviated transcription (Latin):
siss uel adeptus eẽt ordĩem aut be¬
neficiũ intio symonie quo casu e
ta et qualitatem excessus penam
pot̾it iudicantis disc̾tio mod̾mri.¬
¶ Tercie dubitatõnis articulus cõ¬
tinebit. utrũ cum duo uel plures
iurati affiriant aliꝙ crimen eis
dem uidentib cõmisisse de quo ali
q̃ infauua ñ laborat. aliqͣm illi pe¬
nam inflig̾e debeatis. ¶ Et utrũ
ad periconi quorũdam quasdam
cedulas uobis occulte tradentiũ
tinent cedulis ꝓcedendũ. ¶Et
an fides eorum dãs ualeat ad hr̃i.
qui post iuram̃tũ int̾rogati sint¬
sec̾to utrum sint corum de quib
inquint᷑ ininuci rndent ꝙ non
diligunt illos ł nõ directe mimi¬
cos se asẜunt eorũdem. aut etiaz
añ iuramentũ id publice cõfitẽ¬

Expanded text:
sisset, vel adeptus esset ordinem aut beneficium vitio Simoniae: quo casu erta et qualitatem excessus poenam poterit judicantis discretio moderari. Tertiae dubitationis articulus continebat utrum, cum duo vel tres jurati affirmant alium crimen aliquod eisdem videntibus commisisse, de quo tamen aliqua infamia non laborat, aliquam illi poenam infligere debeatis, et utrum ad petitionem quorumdam quasdam schedulas vobis occulte tradentium ontinentur schedulis procedendum, et an fides eorum dictis debeat adhiberi qui post juramentum interrogati secreto utrum sint eorum de quibus inquiritur inimici, respondent quod non diligunt illos, vel directe inimicos se asserunt eorumdem, aut etiam ante juramentum id publice confiten
Abbreviated transcription (Latin):
co criñe reputari debeat ĩ famatus
dequo ip̃m duo uel tres aut criam¬
płos dix̾int infamatũ. l de ip̃o nicħ
sinist ĩpublico audiatur. ¶ Id ꝙ
nentiũ credulitatem dũtaxat nõ
purgatio ẜui arbitriũ uidicantis.
qui pp̃ dc̃a pancorũ eũ infamatũ¬

Expanded text:
eo crimine reputari debeat infamatus de quo ipsum duo vel tres aut plures dixerint infamatum, licet de ipso nihil sinistrum in publico audiatur. Ad quodnentium credulitatem duntaxat non purgatio secundum arbitrium judicantis, qui propter dicta paucorum eum infamatu
Abbreviated transcription (Latin):
iusta tͣnduum iniu̾sitati parere con¬
tempuet magr̃orum extunc bũficio
socetatis eorum in magr̃alibus pri¬
uaretur et obħ miagr̃.s. fuit eorum
ꝯmumione priuatus. quia tñ consti¬
qni uñ moris existat. ut is qui pp̃ cõ
tinuiatiam cõmunione priuatur cũ
satiffactionẽ cougniaur exhibuent

Expanded text:
duum universitati parere contemneret magistrorum, extunc beneficio societatis eorum in magistralibus privaretur, et ob hoc ipse fuit eorum communione privatus, quia tamen constiquam nostri moris existat ut is qui propter contumaciam communione privatur, cum satisf
Abbreviated transcription (Latin):
esse pares. statuerunt etian ut cũ¬
singulis p̃bendis annexe sint uinee¬
ip̃is suas dũ uixerint possĩdentib¬
uinee decedentiũ ad successores ñ¬
gulos diuidantur. Cum igitur ꝙ
quisq iuris in alium statu̾it ip̃e¬
debeat eo uti ci sapientis dicat auct.

Expanded text:
esse pares. Statuerunt etiam ut csingulis praebendis annexae sint vineipsis suas, dum vixerint, possidentibvineae decedentium ad successores ngulos dividantur. Cum igitur quod quisque juris in alterum statuit,dem, et sapientis dicat auctoritas:
Abbreviated transcription (Latin):
sitas amisisti. De culpa quor teñs
si te ip̃m deposito optulisti. uel si ali¬
quid pro custodia reccpisses. Pacto
n̾o uel culpa uł mora p̃cedentib. caꝰ
etiam fortuitus imputatur. ¶ Sanẽ
depositori licuit ꝓuoluntate sua de¬
positum reu̾ocare. cont᷑ ꝙ compẽ¬
sacõm uł deductiom locus ñ fuit
nt contͣctus qui ex bona fide oritur
ad ꝑfidiam minime referatur. lic
compensatõ admittatur malus. si
cansa ex qͣ postulatur sit liquida. ĩ
qd̃ facilem exitũ credatur hr̃e. Ex¬

Expanded text:
sitas amisisti. De culpa quoque teneris, si te ipsum deposito obtulisti, vel si aliquid de custodia recepisses. Pacto vero, culpa vel mora precedentibus, casus etiam fortuitus imputatur. Sane depositori licuit pro voluntate sua depositum revocare, contra quod compensationi vel deductioni locus non fuit, ut contractus qui ex bona fide oritur, ad perfidiam minime referatur, licet compensatio admittatur in aliis, si causa ex qua postulatur sit liquida, ita quod facilem exitum credatur habere
Abbreviated transcription (Latin):
magr̃orũ suiꝰe scolariũ suꝑ condu¬
cendis aliorũ hospiciis in lesionẽ
uel p̾iudiciũ hĩtantiũ audeat hos¬
piteui cõueniit. ns̃i prius consti¬
tit tempus conductionis elapfũ

Expanded text:
magistrorum, sive scholarium super ducendis hospitiis, in laesionem et praejudicium habitantium audeat hospitem convenire, nisi prius constiterit tempus conductionis elapsum,
Abbreviated transcription (Latin):
uentis pñia ꝑ cuidencia signa cõ¬
stit̾it: defuncto q̃ ab solois bñficiũ
impendat᷑. ¶ Nec obstat ꝙ ecc̃a le¬
gitur attributa potestas ligandiat
soluẽdi hoĩos suꝑ t̾̃ram. tanqm̃ nõ
possit solũe et ligare sb̾t̾ra sẽpul¬
tes. et qr legitur ne coĩcetur mor¬
tuo cuiũ ẽ coĩcatum et inuo. cum
illi fuiss ꝙ̃ nõ contemptus religi¬
onis s ncc̃itatis articulus mor¬
tis impediuit. et mc̃tis cãib a
canõib denotatis ligasse legit᷑
ecc̃a mortuos et soluisse. ut autẽ
rigorẽ ⁊ mansuctudĩem oñdamꝰ.
statum᷑ ut illius mortui absoło

Expanded text:
ia per evidentia signa constiterit, defuncto etiam absolutionis beneficium impendatur. Nec obstat quod Ecclesiae legitur attributa potestas ligandi ac solvendi homines super terram, tanquam non possit solvere et ligare sub terra sepultos, et quod legitur ne communicetur mortuo cui non est communicatum et vivo; cum illi fuisset, quem non contemptus religionis sed necessitatis articulus impedivit, et in certis casibus a canonibus denotatis ligasse legatur Ecclesia mortuos et solvisse. Ut autem rigorem et mansuetudinem ostendamus, statuimus ut illius mortui absolut
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o iuxta modũ ẜmi reconcilian
põt sine uiratoria cautõne ¶Um̃
si difficile sit etaliq̃ iust aᷤᷤ causa ꝙ
ad ip̃m excoĩcatorem absoluendꝰ
accedat. concedimꝰ indulgendo ut

Expanded text:
reconciliari poterit sine juratoria cautione. Verum si difficile sit ex aliqua justa causa quod ad ipsum excommunicatorem absolvendus accedat, concedimus indulgendo ut,
Abbreviated transcription (Latin):
coĩcat incrĩe coĩcet criminoso eico¬
siliũ impendendo auxiliũ uel fauo¬
reui. aut al in or̃one uel osculo.
aut orando sccũ. aũt etiã comedẽdo.¬
¶ In primo quidẽ articulo cum talis
coĩcet crimini et ꝑticipet cimumo¬

Expanded text:
icat, in crimine communicet criminoso, ei consilium impendendo, auxilium vel favorem, aut alias in oratione vel osculo vel orando secum aut etiam comedendo. In primo quidem articulo, cum talis et communicet crimini et participet crimino
Abbreviated transcription (Latin):
nienda gint crimĩa q̃
in sontib et matĩe sacͣtis
homim̃b inferunt᷑ qm sitis culpa¬
biles qui in causa .I. dyac̃ resecdisti
attente ut ylariũ cimmatorẽ
ip̃ius nulla ex diffinitõne ip̃a re¬
na ueniens castigaret.⁊̃. ¶Qͥa¬

Expanded text:
nienda sint crimina quae insontibus et maxime sacratis ordinibus ingeruntur, quam sitis culpabiles, omnes qui in causa Joannis diaconi resedistis, attendite, ut Hilarum criminatorem ipsius, nulla ex definitione vestra poena veniens castigaret.
Abbreviated transcription (Latin):
Win iuramẽto pollicitꝰ ẽ herodes
saltattici dare ꝙcũ postulasset
abeo.Si obiusiurandũ fecissese dicit
si prĩs m̃is ue intitũ postulass fcu¬
pudiaturus fuit. ꝯtempn̾e debnͣit

Expanded text:
 juramento pollicitus est Herodes saltatrici dare quodcunque postulasset ab eo. Si ob jusjurandum fecisse se dicit, si patris matrisque interitum postulasset, facturepudiaturus fuit, contemnere debuit
Abbreviated transcription (Latin):
fautorib qorũ exisset. et uos illos
ut intessent electõni faciende uo¬
biscum curassetis sollicite reuoca¬
ie qũi ad electom faciendaui acce¬
defe noluenĩt alien̾os se fecisse ui¬
celebiare de nire non posse contra¬

Expanded text:
fautoribus chorum exiisset, et vos illos ut interessent electioni faciendae vobiscum curassetis sollicite revocare, quoniam ad electionem faciendam accedere noluerunt, alienos se fecisse celebratae de jure non posse contra
Abbreviated transcription (Latin):
principales ꝑsone ñ ꝑ aduoca¬
tõs.s pse ip̃as fcũ ꝓponãt. nisi for¬
te adeo fuennt indiscrete ut eaꝵ
defcus de iudicum lñia ꝑalios su¬
caminata causa riuaria.
que u̾titur int̾ te ac milites

Expanded text:
principales personae non per advocatos, sed per se ipsos factum proponant, nisi forte adeo fuerint indiscretae, ut earum defectus de judicis licentia per alios suaminata causa quae vertitur inter te ac milites
Abbreviated transcription (Latin):
sima etiam culpa tenetur. l
calus fortuitus msi accid̾ir culpa
sua. uel int̾uenit pcm. seu in mora
fuisset. sibi non debeat imputan.
Contͣ eun quo recte comodari ñ¬

Expanded text:
sima etiam culpa tenetur, sed casus fortuitus, nisi acciderit culpa sua vel intervenerit pactum seu in mora isset, sibi non debet imputari. Contra eum quoque recte commodati n
Abbreviated transcription (Latin):
ut si constic̾it qd̾ electio fc̃a fuit a s¬
pcnsis. ea oĩo cͤassata ip̃i monasten¬
O post dc̃am sa t̾factõm condignam
suspensionis et int̾clicti sĩia relatata
de psona ydonca consulatur. ¶dem¬

Expanded text:
ut si constiterit quod electio fuerit facta a suspensis, ea omnino cassata, ipsi monasterio, post satisfactionem indignam, suspensionis et interdicti sententia relaxata, de persona idonea consulatur.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sibi competierat. ⁊. semior amisiss.
ac pħ ne monachi ad electionem ꝓ¬
cede̾nt appellare uiimuine. de uire po¬
illam dicimus limam non fuisse. Uñ
p eam electio non potuit impedini.

Expanded text:
d sibi competierat, R. senior amisisset ac per hoc ne monachi ad electionem procederent, appellare de jure minime poillam dicimus legitimam non fuisse; unde per eam electio non potuit impediri.
Abbreviated transcription (Latin):
morem siñam cum instancia postu¬
lantem ad componendum coegit ĩ¬
ans de manu eius custodiam et
etiam prioratum recepit ab eo dũ
lic consentiret inuitus domum
tamen reu̾sus adu̾sanis composi¬

Expanded text:
ntentiam cum instantia postulantem ad componendum coegit inans, de manu ejus custodiam et etiam prioratum recepit, ab eo, dulicet invitus consentiret, domum tamen reversus, adversariis composi
Abbreviated transcription (Latin):
guitatis exigitis que abĩ petri cor
debita signa soluatis. q̃uos cũ bõ
petro tanqm menbra de miẽbris
hr̃e. et catholici capitis uuitatem
seruare declarent Olex̃¬

Expanded text:
gnitatis exigitis que a beati tantum Petri corpdebita signa solvatis, que vos cum beato Petro tamquam membra de membro herere, et catholici capitis unitatem servare declarent
Abbreviated transcription (Latin):
nitos exristc̃ qui scribens ad damasũ
ait. si aliqua fu̾int alaicis male
detenta que diuini iuris cẽ noscũt᷑
et in unuĩ transierint monachorum.
donare uel ꝯmutare uł liende au¬
deat. nͥ forte aliꝙ hoꝵ faciat ut meli¬
ora ꝓspiciat et cum cctius cler con¬
su atq tc̃tatu eligat. qd̾ non sitdu¬
bium ec̃ce profutunm. ¶Quia

Expanded text:
nitos exstitisse, qui scribens ad Damasum, ait: Si aliquando fuerint a laicis male detenta quae divini juris esse noscuntur, et in usum transierint monachorum, donare vel commutare vel vendere audeat, nisi forte aliquid horum faciat ut meliora prospiciat, et cum totius cleri consensu atque tractatu id eligat quod non sit dubium Ecclesiae profuturum. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
detentores inp̾licatõib uel cõfes¬
siombus qiͣ gerunt cãm eorum
ad quos res ip̃e spectare noscunt᷑.
clemosinas licite possũt abillis re¬
cipe. p̾ẜtim si ał ñ ualeant in illo
loco sustentatõm hr̃e. ¶ Si qui u̾o¬

Expanded text:
in predicationibus et confessionibus quasi gerunt causam illorum ad quas res ipse spectare noscuntur, eleemosynas licite possunt ab illis accipere, presertim si alias non valeant in illo loco sustentationem habere . Gui
Abbreviated transcription (Latin):
ui ⁊ tenĩana. an ꝓbabili et discre¬
ta. et quidem ad sui pastoris cõsili¬
um. conscĩa huius leius et temera¬
rie credulitatis explosa licite po¬
test nõ solũ redde̾ s etig̾e debitũ
coniugale. U̾m cũ conscĩa pulsat
animũ ex c̾dulitate probabili ⁊
discreta qm̃iuis nõ eudenti et mãi¬
festa cã debitũ quidem reddẽ põt.
postulare ñ debet ne malt̾utro uł
contͣ legem cõuigiiuł ꝯtͣ iudiciũ¬

Expanded text:
vi et temeraria, an probabili et discreta. Et quidem ad sui pastoris consilium, conscientia levis et temerariae credulitatis explosa, licite potest non solum reddere, sed exigere debitum conjugale. Verum cum conscientia pulsat animum ex credulitate probabili et discreta, quamvis non evidenti et manifesta, debitum quidem reddere potest, sed postulare non debet; ne in alterutro vel contra legem conjugii vel contra judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
dam existunt qui nec in mõ ton¬
surc nec uestimentorũ forma nͨ
inqualitate negotõꝵ de clĩco qͥc¬
qui ostendunt ad pene sb̾t̾fugi¬
um se clicos exhibentes. cum sr̃
excessibus quos scculari luxu ꝯ¬
uittunt ad publica iudicia ꝑ¬
thunt᷑ cucũcisis crinib ut possĩt
citũuenire indc̃am se ꝓcłicis re¬
p̾̃sentant cłicalis fori priuiłm
labus allegantes. qui fcĩs paulo
ante negau̾ant cłicatũ. c⁊ .i. ue
nũ quia priuiłi ui̾etur amitt̾e
qui pinissa sibi abutitur põtrate
Ac frustra ĩuocat legis auxiliũ.
qui cõnuttit in legem. uolinũ. ⁊
lencia cobxenda dignoscit᷑ institu¬

Expanded text:
 tonsurae nec in uestium forma nec in qualitate negotiorum de clerico quidquam ostendunt, ad poenae subterfugium se clericos exhibentes; quia, cum super excessibus quos saeculari luxu committunt ad publica iudicia pertrahuntur, circumcisis crinibus, ut possint circumuenire uindictam, se pro clericis repraesentant, clericalis, fori priuilegium labiis allegantes, qui factis paulo ante negauerant clericatum; dumquende quia priuilegium meretur amittere qui permissa sibi abutitur potestate, ac frustra legis auxilium inuocat qui committit in legem, uolumus et lentia coercenda noscitur institu
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuari fecennt statuta edita. et con¬
suctudĩes introductas contͣ ecc̃e li
unus statutarios. et scrptores statu¬
torum ip̃orum. necñ potestates et¬
ꝯsules. rectoros. et consiliarios locoꝵ
dines edite fu̾int uł fuãte. nec nõ

Expanded text:
ari fecerint statuta edita et consuetudines introductas contra libertateciam statutarios et scriptores statutorum ipsorum, nec non consules et rectores ac consiliarios locorudines edite fuerint vel servate, nec non
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes qui gub̾nant naues
ad pugnam. qmͣ qui ꝑsonalit̾ exet
cent cõflictum. et hii qui alios inci¬
tant ad pugnandũ om̃s enoru¬
ter poccant dengore canonico. eos¬
c̾dimus deponendos. Idc̃ lud̾ ar̾eͦ.¬

Expanded text:
sacerdotes qui gubernant naves ad pugnam, quam qui personaliter exercent pugnae conflictum, et hi qui alios incitant ad pugnandum, enormiter peccant, de rigore canonico credemus deponendos. IDEM AR
Abbreviated transcription (Latin):
iũcta. ut ad simã rediret uxorẽ. et ip̃e
pp̃ħ insuam patriani rediiss uxorẽ
suã ĩueĩens carnis debita ꝑsoluisse.
ad messanam rediit ciuititẽ ⁊ sup̃¬
dc̃e .m. tãqm lime cohĩtauit uxori.¬

Expanded text:
junctum ut ad legitimam rediret uxorem, et ipse propter hoc in suam patriam rediisset, uxorem suam inveniens carnis debita persolvisse, ad Messanensem rediit civitatem, et supradictae M. tanquam legitimae cohabitavit uxori
Abbreviated transcription (Latin):
dicares: ad fundendam intentõm
tuam ius cõe principalr allegabas
cinus aucte dicebas uniu̾sa sp̃ualia
inp̾dcĩs locis que sũt intua dyoc̃. cõ¬
stituta. ad te tanqͣm ad dyocesanũ

Expanded text:
dicares, ad fundandam intentionem tuam jus commune principaliter allegabas, cujus auctoritate dicebas universa spiritualia in praedictis locis, quae sunt in tua dioecesi constituta, ad te tanquam ad dioecesanum
Abbreviated transcription (Latin):
mł. impetuit iuri p̾scriptõis renũci¬
asse uidetu: p̾ẜtim cum coram no¬
bis priuiłio suo sit usus. ꝙ sue intẽ¬
tioni quantum ad hũc articulum
contͣlicit.si u̾o nondũ consũmata¬
erat pͥscripcio. si erat inp̾scribendo pꝰ

Expanded text:
m impetravit, juri praescriptionis renuntiasse videtur; praesertim cum coram nobis privilegio illo sit usus quod suae intentioni, quantum ad hunc articulum, contradicit. Si vero nondum consummaverat praescriptionem, sed erat in praescribendo post
Abbreviated transcription (Latin):
mittit. l quidam canͣones appbẽt
tricennalem. et ecõa se põt adũsus
eccãm quadragenana temporis p̃s¬
criptione tuen. de re illa qmͣ incon¬
cusse .xl. an.noscitur possedisse. U̾ni
si de p̾script̃one et int̾ruptõne int̾
partes fu̾it mota q̃o ab utͣ ꝑte te¬

Expanded text:
mittat, licet quidam canones comprobent tricennalem et ecclesia se potest adversus ecclesiam quadragenaria temporis prescriptione tueri, de re illa quam inconcusse XL annis noscitur possedisse. Verum si de prescriptione et interruptione, inter partes fuerit mota questio, ab ut
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ꝯu̾terit si eum ꝑ t̾ri ẽnnũ
nemine repetente tenuerit. abeo
trienniũ fuit ep̃c qui posset repe¬
tur matrici ecc̃e. s liceat cum locus
repcte. ¶ Item si fu̾it ep̃c ad catho¬
licaui fidem ex donati ꝑte conu̾¬
sus non ei p̾iudicet pͥfinitũ tẽpꝰ.
s ex quo die conu̾sus est: hãt ꝑtri¬
enniũ potestatem repetendi locũ

Expanded text:
tatem converterit, si eum per triennium nemine repetente retinuit, ultertriennium fuit episcopus qui posset repetur matrici, sed liceat, cum locus e si fuerit episcopus ad catholicam ex Donati parte conversus, non ei praejudicet praefinitum tempus; sed ex quo die conversus est, habeat per triennium potestatem repetendi loca
Abbreviated transcription (Latin):
niã uen̾ditõm iusticie atq incon¬
tinentiã de q̾uib infaiatus exi¬
stit. uret se m̃nue cõmisisse post¬
quͣi ad archiep̃alẽ ꝓmotus est clig¬
nitatẽ. et purgatoros sic uirent qͣd
credunt eũ umi uirasse. Quo fc̃o uos
illum dimittatis in ꝑace. Alioqͥnacꝰ.
consulendam. utrũ suꝑ ecc̃a
neri. tuc duxiũ sollicitudini respõ¬

Expanded text:
niam, venditionem justitiae atque incontinentiam, de quibus infamatus existit, juret se minime commisisse postquam ad archiepiscopalem promotus est dignitatem, et compurgatores sic jurent, quod credunt eum verum jurasse. Quo facto, vos illum dimittatis in pace. Alioquin consulendam, utrum super Ecclneri, tuae duximus sollicitudini respon
Abbreviated transcription (Latin):
uiu cessante cã cess effc̃us. statu¬
nũ ut siue iudex ordĩarius siue
delegatus aliquid ⁊minando uł in¬
t̾loquendo ꝓtułit quo execucõi mã¬
dato alt̾ litigantiũ guaretur. et sa¬
no usus consilio ab hĩ int̾locutõis
uł ꝯminatõis effcũ destic̾it lib̾e in
cause cognitone ꝓcedat. nõ obstãte

Expanded text:
um cessante causa cesset effectus, statuimus ut sive iudex ordinarius sive delegatus aliquid comminando vel interloquendo protulerit, quo executioni mandato alter litigantium gravaretur et sano usus consilio ab huiusmodi inter locutionis vel comminationis effectu destiterit, libere in cause cognitione procedat, non ob