comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conclusionem aliarum uirtutum ẽẽ in
pace et summam: sicut indomino. Ad
quam alie sunt appendicͥe ce tenden¬
tes sicut assede &e pedissece.Unde ñ
ip̃is s domino reliquias p̾miorum.
De quib dicit᷑. reliquie cogitationis di-¬
em festum agent tͥ. attribuit.

Expanded text:
m aliarum virtutum esse in pace, sicut in domina, ad quam aliae sunt appendiciae et tendentes, sicut asseclae et pedissequae. Unde, non ipsis, sed dominae reliquias praemiorum de quibus dicit: « Reliquiae cogitationum diem festum agent tibi , » attribuit.
Abbreviated transcription (Latin):
bonas complectit᷑. Quecumq enim fiłi
et alus uirtutib attͥbitunt᷑ in mundi¬
cia cordis concludunt᷑. ut a qua ortum
hñt. Hec cuilibet fideli necĩa ẽ. sine qua
ñ ẽ salus. Unde salomon. Omni cu¬
quidem difficilius ẽ qm corpus mundũ
custo dire. quia corrupta mente corrumpre᷑
corpus: ⁊ ñ e conu̾so. ut in fatius uirgini

Expanded text:
iones complectitur. Quaecunque enim fidei et aliis virtutibus attribuuntur, in munditia cordis concluduntur, ut a qua ortum habent. Haec cuilibet fideli necessaria est, sine qua non est salus. Unde Salomon: « Omni cuquidem difficilius est, quam corpus mundum custodire; quia corrupta mente corrumpitur corpus, et non econtrario, ut in fatuis virgini
Abbreviated transcription (Latin):
debemus pugnaturi ꝑ fortitudiem
expedito debet ẽẽ iter nr̃m. qd iuuari
debet cursu cursus: saltu. quia ñ tm̃ ui
atores ẽẽ debemus s cursores hebrei. tͣn
qui saltu cursum adiuuat.⁊ queq hian¬
tia ⁊ obstantia transilit. Nunc autẽ econt᷑¬
rio strictam uiam suꝑfluitate uestium
⁊ rerum aliarum obstruimus ne mam
madatorum inueniamus: uel eam inuen¬

Expanded text:
debemus pugnaturi per fortitudinem debemus pugnaturi per fortitudinem expedito debet esse iter nostrum, quod juvari debet curru, cursu, saltu. Quia non tantum viatores esse debemus, sed cursores Hebraei, traqui saltu cursum adjuvat et quaeque hiantia et obstantia transilit. Nunc autem econtrario. Strictam viam superfluitate vestium et rerum aliarum obstruimus, ne « viam mandatorum » inveniamus, vel inven
Abbreviated transcription (Latin):
gonis possunt impedire. etiã a licitis ab¬
stinet. Nos autem sinuositate ⁊ suꝑfliuta¬
te uestium q̃m admod̾ ⁊ aliarum rerum
hon̾ati ⁊ impediti eas ñ tm̃ portamus. s .
trahimus post nos. facti ñ tm̃ portiores ea¬
rum s ⁊ ueredarii. quadrigarii. summarii.
cum tam excellens p̾mium nos maneat
si comp̾bend̾imus ⁊ euanescat si in cusu ħ
ꝑiculoso defecerimus. In quo ut ad metã
attingamus ꝓcincti debemus ẽẽ ituri ĩ
hoc stadio ꝑ prudentiam. qua eligamuᷤ
quid faciendum. qͥd credendum. quomͦ
in uiis dei deambuland̾.⁊ in quo statu
qui necs ẽ ad bene iuuendum. Debemus
etiã ẽẽ succincti cursuri ꝑ temꝑentiam.
contͣ fluentes sinus cupiditatis. Male
cuncta ministrat. impetus nequiꝰninis.
Precincti: ministraturi ꝑ iusticiam que u¬
nicuiq reddit qd̾ suum ẽ. Tibi si hãs lum¬
bos p̾cinctos ad currendum ut composi
cias quod tͥ uis fieri. Etiam accincti eẽ

Expanded text:
gonis possunt impedire, etiam a licitis, « abgonis possunt impedire, etiam a licitis, « abstinet. » Nos autem, si numerositate et superfluitate vestium, quemadmodum et aliarum rerum, onerati et impediti, eas, non tantum portamus, sed et trahimus post nos, facti, non tantum portitores earum, sed et veredarii, quadrigarii et summarii; cum tam excellens praemium nos maneat, si comprehenderimus; et evanescat, si in cursu hoc periculoso defecerimus. In quo, ut ad metam attingamus, procincti debemus esse, ituri in hoc stadio per prudentiam, qua eligamus quid faciendum, quid credendum, quomodo in viis Dei ambulandum et in quo statu, qui necessarius est ad bene vivendum. Debemus etiam esse succincti, cursuri per temperantiam contra fluentes sinus cupiditatis: Male cuncta ministrat Impetus, Ne quid nimis. Praecincti, ministraturi per justitiam quae unicuique reddit quod suum est. Tibi, si habeas lumbos praecinctos ad currendum, ut composicias, quod tibi vis fieri . Etiam accincti esse
Abbreviated transcription (Latin):
iniung̾eri. Ioculatori e nidam pͣp alexander
ñ concessit uiuere de offo̾ suo. nec ei peni¬
tus int̾dixit. Et cum iudicii neceus sit
gladius. licet gladios fabrefi̾. Numquid gͦ
⁊ sicas ⁊ pilas duplicatam loricam ꝑfo¬
rantia: Ita. Sicut enim pͥmo hominis pru¬
dentia bene cont maliciam bostium sim¬
plices gladios inuenit: ita ⁊ industria eiꝰ
contra crebrescentem ⁊ duplicarã maliciã
gladios ancipites.⁊ alia arma excogita¬
re ⁊ compon̾e pot̾. S quid erit de artifice
toxici: Tolari pot̾: dum cautionen p̾stit̾it
eccłie se nemini c̃ẽ nocrt᷑um ꝑ toxicum. S
hec in consuetudinẽ deducta rep̾bendi et
nituꝑari ilipendit᷑. cum eccłia eis pͥmo
emergentib deberet restitisse. ⁊ tales opi¬
fices amouisse ne pullularent. Suꝑflu¬
tatem uͦ uestium ⁊ aliarum rerum redar¬
citis quod hii qui in stadio currunt omes
quidem currunt. s unus accipit brauium:
comp̾hendatis. Omnis enim qui in ago¬
ne contemnit: ab omnib que premium a¬

Expanded text:
idam papa Alexander , nec concessit vivere de officio suo, nec ei penitus interdixit. Et cum judici necessarius sit gladius, licet gladios fabrefieri. Nunquid ideo et sicas et pila duplicatam loricam perforantia? Ita. Sicut enim primo prudentia hominis bene contra malitiam hostium simplices gladios invenit, ita et industria ejus contra crebrescentem et duplicatam malitiam gladios ancipites, et alia arma excogitare et componere potest. Sed quid erit de artifice toxici? Tolerari potest, dum cautionem praestiterit Ecclesiae se non esse nociturum per toxicum. Sed haec in consuetudinem deducta, reprehendi et vituperari vilipenditur, cum Ecclesia eis primo emergentibus, deberet restitisse, et tales opifices amovisse, ne pullularent. Superfluitatem 224 vero vestium et aliarum rerum redarcitis quod hi qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, sed unus accipit bravium? comprehendatis. Omnis enim, qui in agone contendit, ab omnibus, » quae praemium a
Abbreviated transcription (Latin):
lose audiunt᷑. Aurifabri uero maxime qui
sellas ⁊ calcarias deaurant uel cetera. sine
quib posset ẽẽ xͥana religio. insciores ⁊¬
ꝑforatores uestium compositores decioꝵ
maxime plumbatoꝵ alearum ñ dico scaco¬
rum quia hiis ad rerereandum lndere qͥs¬
pot̃. hii inqͣm ñ nect̃ii sunt. Quib nͥ pͥus

Expanded text:
lose audiuntur. Aurifabri vero maxime qui lose audiuntur. Aurifabri vero maxime qui sellas et calcaria deaurant, vel caetera, sine quibus posset esse Christiana religio; incisores, perforatores vestium, compositores detiorum, maxime plumbatorum, alearum, non dico schaccorum, quia his ad recreandum, quis ludere potest. Hi, inquam, non necessarii sunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ suꝑfluitates fingendas. curiositas
xͥana uarios bt̃ artifices: quib forte ca¬
xret ydolatͥa. In credibile enim ẽ scipiones.
catones .⁊ lelios. si tales opifices uidissent
eos statim ñ reppulisse. uidendum ergo
qui opifices necc̃ii ẽẽnt eccłie. ⁊ qui non:
qui tolerandi in ea ⁊ quinon. Necẽn sũt
agͥcole. sicut pes mundi. Uinitores etiã
pp̃ infirmitatem nr̃am licet noe primo
uineam plantau̾it. ⁊ pͥmo uino in quo ẽ
lrꝯxuria in ebriatus sit: pꝰea &e lot cõmittẽs
in cestũ m̾ito ebrietatis. similit̾ pelliparii.
sutores. tannarii carpentarii simplices nõ
dedalini ñ sumptuosi fabri textores. sim¬
plicit̾ in mat̾ia oꝑantes. tinctores etiam
dum ñ nimis excedarit in sumptib ⁊ p̃p
misterium quod g̾itur in eccł̃ia forte pie¬
tores hystorias ñ uana depingentes. arti¬
fices etiam instrumentoꝵ musicorum. ite
eis tͥsticia ⁊ tedium amoneat᷑: deuocio nõ
lascruia excitet᷑. A lasciuis enim hec ꝑien¬

Expanded text:
ngendas, euriositas Christiana varios habet artifices, quibus forte caret idololatria. Incredibile enim est Scipiones, Catones, Laelios, si tales opifices vidissent, eos statim non repulisse. Videndum ergo, qui opifices necesarii essent Ecclesiae et qui non; qui tolerandi in ea et qui non. Necessarii sunt agricolae, sicut pes mundi. Vinitores autem propter infirmitatem nostram, licet Noe primam vineam plantasset, et primo vino, « in quo est luxuria , » inebriatus sit; postea et Lot committens incestum merito ebrietatis. Similiter pelliparii sutores, tannarii, carpentarii simplices; non daedalini, non sumptuosi fabri, textores simpliciter in materia operantes; tinctores etiam, dum non nimis excedant in sumptibus et propter mysterium, quod geritur in Ecclesia forte; pictores, historias, non vana, depingentes; artifices etiam instrumentorum musicorum, ut eis tristitia et taedium amoveatur, devotio non lascivia excitetur. A lascivis enim haec pericu
Abbreviated transcription (Latin):
serunt ⁊ in unam maxillam p̾be eiꝰ ⁊ att̾am
&ł qui abtulerit tͥ tunicam: dimitte ei ⁊ pal¬
lium. ⁊ ablato equo: çum heremita dicas
quin ⁊ scuticam tene. Item li bro iui. regũ
c.ii. heliseus ad heliam pat̾ mi. pat̾ mi. curꝰ¬
rus israel ⁊ auriga .i. sustentator ⁊ rector.¬
mica potestati pene semꝑ ẽ impacientia. eiꝙ
male subiecte imꝑat. quia quod ipsa sentit
potestas facile exequit᷑. S scĩ p̾lati plus se
int̾ius pacientie iurgo subiciunt. qͣm foris
hominib p̾sunt. ⁊ ideo tanto plus aliquoꝵ
seditõsoꝵ tumultus tolerãt. qͣnto se de eiᷤ
ulcisci amplius possunt. ⁊ ne umqͣm ad
suetudinem poͬtant ⁊ docere non cessant
scientes scͥptum ẽẽ. Doctrina uiri ꝑ patien¬
tiam noscitur. Si itaq doctna in pacĩa ẽ:
tanto quisq doctus oftendit᷑. qͣntũ ampliꝰpa¬
ciens fũit. Hinc ẽ qd̾ bonus discpłs magi-

Expanded text:
serit te in una maxilla, praebe ei et aliam; et qui abstulerit tibi tunicam, praebe ei et pallium ; » et ablato equo, cum eremita dicas: Quin etiam et scuticam tene. Item IV Reg. II, Eliseus ad Eliam: « Pater mi, currus Israel et auriga ejusmica potestati pene semper est impatientia, eique male subjectae imperat, quia quod ipsa sentit, potestas facile exsequitur. Sed sancti praelati plus se interius patientiae jugo subjiciunt, quam foris hominibus praesunt. Et ideo plus aliquorum seditiosorum tumultus tolerant, quo se de eis ulcisci amplius possunt, et ne unquam ad suetudinem portant, etiam docere non cessant; scientes scriptum esse: « Doctrina viri per patientiam dignoscitur . Si itaque doctrina in patientia est, tanto quisque doctus ostenditur, quanto amplius patiens fuerit. Hinc est quod bo
Abbreviated transcription (Latin):
ignitus iupit. adducet᷑ ⁊ cum suis stultus
plato discipulis. aristotili argumenta sua
ñ ꝓderunt. Eunc rusticanus ce pauꝑ ex¬
uttabis. ridebis. &r dices. Ecce crucifyeus
deus meus. Ecce iudex qui obuobatus
pannis in p̃sepio uagiit. bic ẽ ille oꝑa¬
rie ce questuarie filius. hic qui m atris
gestat᷑ sinu hoĩem ds fugit in egyptũ ħ ue¬
titꝰ eoctino sentib coronat᷑ hͥ magꝰ demoniũ
mis. Cerne manus iudee qͣs fix̃as. terne
latus romane quod focderas. Uidete cor¬
pus an idem sit quod dicebatis. cl amno¬
cte substulisse discipulos. Ut hec tͥ frat̃
dicerẽ tua me compulit dilectio. et ut
te gaudiis hiis int̾ee contĩgat: labor ẽst
qui nunc cdurus ẽ aggred̾e.

Expanded text:
ignitus Iuppiter; adducetur et cum suis stultus ignitus Iuppiter; adducetur et cum suis stultus Plato discipulis; Aristoteli argumenta non proderunt. tunc tu rusticanus et pauper exultabis, ridebis et dices: \'ecce crucifixus deus meus, ecce iudex, qui obuolutus pannis in praesepio uagiit. hic est ille operarii et quaestuariae filius, hic, qui matris gestatus sinu hominem deus fugit in Aegyptum, hic uestitus coccino, hic sentibus coronatus, hic magus daemonium mis. Cerne manus, Judaee, quas fixeras; cerne latus, Romane, quod foderas. Videte corpus, an idem sit quod dicebatis clam nocte sustulisse discipulos. Ut haec tibi, frater, dicerem, tua me compulit dilectio, et ut te gaudiis his interesse contingat, laborem, qui nunc durus est, aggredere.
Abbreviated transcription (Latin):
core consorcioq scorum. multum detesta¬
tus sum reu̾ti ad corpus. nec tamen du¬
ctorem aliquid rogare audebam. s int̾
hec nescio quo ordine repente me inter bo¬
mines uiuere c̾no. Narrabat autem ui¬
siones suas ñ curiosis.⁊ indoctis. s reli¬
uictitans usq ad diem mortis in paue
cͥbrario. tenuiq dieta. intrans flumen coti¬
die. sepe enam congelaium. ob carnis ca¬
stigationem. in quo p̃ces ⁊ or̃ones fudit
domino. Cui cum obic̾etur. quare tot se
miseriis et frigorib afflig̾it. Respondit.
ut caneam maiora que uidi. Sicq exem¬
plo sc̃e conu̾sationis sue: multos ꝓuoca¬
uit ad penitentiam. Item ieꝵe. Ueniet
in corrptõem. de mortale boc ĩ mortalitatẽ
beatus seruus q̃m dominus inuen̾it ugi¬
santem. Tunc ad uocem tube pauebit t̾ra
cum populis: tu gaudebis uuidicat᷑us cum
domino. lugubre mundus immugiet.
quondam reges nudolat̾e palpitabunt.
Exhibebit᷑ cum ꝓle sua u̾e uenere tunc

Expanded text:
core, consortioque sanctorum, multum detestacore, consortioque sanctorum, multum detestatus sum reverti ad corpus, nec tamem ductorem aliquid rogare audebam. Sed inter haec, nescio quo ordine, repente me inter homines vivere cerno. Narrabat autem visiones suas non curiosis et indoctis, sed relio viro religioso, victitans usque ad diem mortis in pane cribrario, tenuique diaeta, intrans flumen quotidie, saepe etiam congelatum ob carnis castigationem, in quo preces et orationes fudit Domino. Cui cum objiceretur quare tot se miseriis et frigoribus affligeret, respondit: Ut caveam majora quae vidi. Sicque exemplo sanctae conversationis suae multos provocavit ad poenitentiam. Iteincorruptionem induat et inmortalitatem. beatus seruus, quem dominus inuenerit uigilantem. tunc ad uocem tubae pauebit terra cum populis, tu gaudebis. indicaturo domino lugubre mundus inmugiet; quondam reges nudo latere palpitabunt; exhibebitur cum prole sua uere tunc
Abbreviated transcription (Latin):
murum ꝑmaxininm altum & longũ
sine t̾mino. ñ hñtem i anuam uel fenes¬
tram uel ascesisum. in uius sũmitate neᷤ¬
cio quo ordine statim fuimus. Et ecce ibi
campus latissimus plenus fraglantia
u̾nantium flosculorum. ce splenclore lu¬
cis ienarrabilis. in quo erant ĩnumera
hominum albatoꝵ conuenticula. sedesq
plurime. et letantium agmina. Tunc ce¬
picogitare ꝙ. regnũ celoꝵ eẽt de quo sepe
audieram. Eui togitatõi mee respondens
duxc meus: non ẽ hoc inquit regnum celoꝵ
ut autumas. s regio spũum scõrum. non¬
dum tamen tante ꝑfectionis: ut in regnũ
cesoꝵ statim mereantur introduci. Puteus
autem flamiuomus quem uidisti ipsũ ẽ¬
os gebenne. In quem qui semel ceciderit
numqͣm inde exibit. Tu autẽ quia nunc ad
homines reu̾teris. studeas magis in sim¬
plicitate et rectitudine uiuere ut int̾ hec
que cͥiuis agmina leta in et̾num uiuas.
Delectatus autem suauitate: ce locide¬

Expanded text:
murum permaximum, altum et longum murum permaximum, altum et longum sine termino, non habentem januam, vel fenestram, vel ascensum: in cujus summitate, nescio quo ordine, statim fuimus. Et ecce ibi campus latissimus plenus fragrantia vernantium flosculorum, et splendore lucis inenarrabilis, in quo erant innumera hominum albatorum conventicula, sedesque plurimae, et laetantium agmina. Tunc coepi cogitare quod regnum coelorum esset, de quo saepe audieram. Cui cogitationi meae respondens dux meus: Non est hoc, inquit, regnum coelorum, ut autumas, sed regio spirituum sanctorum; nondum tamen tantae perfectionis, ut in regnum coelorum statim mereantur introduci. Puteus autem flammivomus, quem vidisti, os ipsum est gehennae; in quem qui semel ceciderit, nunquam inde exibit. Tu autem quia 330 nunc ad homines reverteris, studeas magis in simplicitate et rectitudine vivere, ut inter haec, quae cernis agmina laeta in aeternum vivas. Delectatus autem suavitate et loci de
Abbreviated transcription (Latin):
puteis. uidi globos fauislarum cum
fumo ascendere et fetore ebulliente ce
emisso: item globos illos relabi in pro¬
fundum uitissim. Cumq pauidus
paulisꝑ ibi consist̾em. incertus quid
ag̾em uel quo me uert̾em: audio post
t̾gum sonitum ĩmanissimi fletus et
eiilatus. simul & cachinnum crepitã¬
tem.q. uulgi indocti captis bostib in¬
sultantis. consideroq turbam malig¬
norum sp̃uum cachims insultantiũ.
animas ꝙ tres ad inferos tͣbentium
e quib ut dinose̾e potii. quidam erat
atronsus ut dicus. quidam laicus. et
quedam femina. sitꝙ cum eis descen-¬
derunt in puteos. Int̾ea sp̃c quidam
ascendunt de abysso flãminoma. ha¬
bentes oculos flammantes de ore et
narib ignem putridum efflantes. qui
forcipib igneis intebant᷑ me comp̃hent̾e
s ñ preualuerunt. Apꝑuit enim michi
dux meus cum fulgore.q. stelle muan¬
tis semꝑq crescentis int̾ tenebras. edu-¬
ctusq in lucem aꝑtam. uidi ante nos

Expanded text:
puteis, vidi globos favillarum cum puteis, vidi globos favillarum cum fumo ascendere, et fetore ebulliente, et emisso: item globos illos relabi in profundum vicissim. Cumque pavidus paulisper ibi consisterem, incertus quid agerem, vel quo me verterem, audio post tergum sonitum immanissimi fletus et ejulatus, simul et cachinnum crepitantem, quasi vulgi indocti captis hostibus insultantis. Consideroque turbam malignorum spirituum cachinnis insultantium, animasque tres ad infernum trahentium: e quibus, ut dignoscere potui, quidam erat attonsus ut clericus, quidam laicus, et quaedam femina. Sicque cum eis descenderunt in puteos. Interea spiritus quidam ascenderunt de abysso flammivoma, habentes oculos flammantes, de ore et naribus ignem putridum efflantes, qui forcipibus igneis nitebantur me comprehendere, sed non praevaluerunt. Apparuit enim mihi dux meus cum fulgore, quasi stellae micantis, semperque crescentis inter tenebras. Eductusque in lucem apertam, vidi ante nos
Abbreviated transcription (Latin):
tonsura locum secrete mansionis qͣm
ei p̃uiderat abbas intrauit. ibiq usq
ad diem mortis intanta mentis et cor¬
ꝑis contricione durauit: ut multa il¬
lum que alios lat̾ent uel horranda
uel desicdanda uidisse. etiam si lingͣ
sileret uita loqueret᷑. Narrabat autẽ
sic quod uiderat. Lucidus inquiens
aspestu et clarus erat indumento qͥ
me ducebat. Cum autem tacite incede¬
mus: deuenimus ad uallem latam
longam &e ꝓfunclam. hñtem in una
parte ignes feruentissimos &e stridu¬
los. in altera omne genus frigoris ni¬
uum. graudinis. et prunarum. Tt̃
cepi cogitare quod infernus eẽt. Eui
cogitationi mee dux mens respondens.
ñ ẽ inquit hic locus inferra ut tu pu¬
tas s locꝰ pͥgatorius ĩ qͦ anime p̾gan¬
de. fatigate igne ꝓsiliunt in medium
infesti frigoris & uiceu̾sa. Eum autẽ
paululum me in antoriora ꝓduc̾et.
uidi ante me loca tenebrosa. & q. te¬
nebras ꝑ apabiles. ubi q. de quibdã

Expanded text:
tonsura locum secretae mansionis, quam tonsura locum secretae mansionis, quam ei praeviderat abbas, intravit. Ibique usque ad diem mortis in tanta mentis et corporis contritione duravit, ut multa illum, quae alios laterent, vel horrenda, vel desideranda vidisse, etiamsi lingua sileret, vita loqueretur. Narrabat autem sic quod viderat: Lucidus, inquiens, aspectu, et clarus erat indumento, qui me ducebat. Cum autem tacite incederemus, devenimus ad vallem latam, longam et profundam, habentem in una parte ignes ferventissimos, et stridulos; in altera omne genus frigoris nivium, grandinis et pruinarum. Tunc coepi cogitare quod infernus esset. Cui cogitationi meae dux meus respondens: Non est, inquit, hic locus inferni, ut tu putas, sed locus purgatorius, in quo animae purgandae, fatigatae igne, prosiliunt in medium infesti frigoris, et vice versa. Cum autem paululum me in interiora duceret, vidi ante me loca tenebrosa, et quasi tenebras palpabiles. Ubi, quasi de quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
gere eiq sub dialogo exꝓbrare illum
mat̾iam dedisse sͥ rapine. ⁊ detñtõnis
rei aliene. Item becda de quodam pr̃e¬
familias. religiosam uitam cum domo
sua in britannia minore ducente. qui
infirmitate corꝑis tactus. deniũ pͥmo
noctis temꝑe defunctus ẽ. s diluculo
reuiuiscens. ac repente residens omnes
qui corꝑi flentes assecs̾ant. timore ꝑ¬
cussos infugam conu̾tit. p̃ter iyeorem
que eum plus cet̾is dilexit. Quam pa¬
iideã consolans ait. Noli timere
quia iam u̾e surrexi a morte. qua tene¬
bar int̾ homines: itẽr uiu̾e ꝑmissus. ita
tamen ñ ut ante. s multum dissimi¬
lit̾ uiuam. Is statim oratorium petens
&e ab or̃one deinde rediens in domum.
omnem subam in tres diuisit portio¬
nes. equib unam coniugi. alt̾am fi¬
liis tradisit. t̾riam sͥ reseuans. statĩ
pauꝑib distribuit. nec multo post se¬
cłi curis absolutus ad monast̾ium
iuxta flumen situm ꝑuenit. acceptaq

Expanded text:
trem, eique sub dialogo exprobrare illum trem, eique sub dialogo exprobrare illum materiam dedisse sibi rapinae, et detentionis rei alienae. Item Beda de quodam patrefamilias religiosam vitam cum domo sua in Britannia minore ducente: Qui infirmitate corporis tactus, demum primo noctis tempore defunctus est, sed diluculo reviviscens, ac repente residens, omnes, qui corpori flentes assederant timore percussos in fugam convertit praeter uxorem, quae eum plus caeteris dilexit. Quam pavidam consolans, ait: Noli timere, quia jam vere surrexi a morte, qua tenebar inter homines, item vivere permissus, ita tamen, non ut ante, sed multum dissimiliter vivam. Is statim 329 oratorium petens, et ab oratione deinde rediens in domum, omnem substantiam in tres divisit portiones, e quibus unam conjugi, alteram filiis tradidit, tertiam sibi reservans statim pauperibus distribuit. Nec multo post saeculi curis absolutus, ad monasterium juxta flumen situm pervenit, acceptaque
Abbreviated transcription (Latin):
isti filium doloris. filium a maritudinis
⁊ indignationis. & ploronis et̾ne: Cur ex¬
ceptus genib. tur latatus ub̃ib. natus in
combustionem ⁊ cib ignis: Qui sic afficit᷑.
sensum ꝓcul dubio recuꝑauit. timidusꝙ
ce u̾ecundus currit ad confessionem qͣ om̃i¬
um pect̃orum mauise delent᷑. S dices. Nõ
possum ita ierunare. flere. si lere: contin̾e &
het ergo p̃ueni: ut manduces panemin reg¬
no dei. Item ex picturis in quib animadũ¬
tere potes pertatis similib deb̾i consimiles
penas. homines ꝙ in membris puniri in
quib peccau̾unt. alium in genitalib uri.
alium in lingua. alium in palato. alii ocu¬
los erm. alii pecdes truncari. ⁊ uinciri et
huiusmi. Patrem etiam in filios inuolare.
eisq expbrare se causa eorum pect̃orẽ
&e fenatorem extrsse. & ideo in eos insur¬
gere. uultusq eorum odentib &e unguib
lacare. & econtriofilios in pr̃em insur¬

Expanded text:
isti , filium doloris, filium amaritudinis, isti , filium doloris, filium amaritudinis, et indignationis, et plorationis aeternae? « Cur exceptus in genibus, cur lactatus uberibus , natus « in combustionem et cibum ignis? » Qui sic afficitur, sensum procul dubio recuperavit, timidusque et verecundus currit ad confessionem, qua omnium peccatorum maculae delentur. Sed dices: Non possum ita jejunare, flere, silere, continere, et Haec ergo praeveni, ut manduces panem in regno Dei. Item: Ex picturis, in quibus animadvertere potes peccatis similibus deberi consimiles poenas, hominesque in membris puniri in quibus peccaverunt: alium in genitalibus uri, alium in lingua, alium in palato; alii oculos erui, alii pedes truncari, et vinciri, et hujusmodi. Patrem etiam in filios involare, eisque exprobrare se causa eorum peccatorem et feneratorem exstitisse, et ideo in eos insurgere, vultusque eorum dentibus et unguibus lacerare. Et econtrario filios insurgere in pa
Abbreviated transcription (Latin):
regie maiestatis. qͣmuis humanis legib
plecti capite sanctitũ ẽ. qͥs finis erit con¬
tempnentiũ diumã omnipotentiã: Tan¬
git montes. ⁊ fumigant ⁊ tantimendã
maiestatem. audet irritare uilis pul¬
uiculus uno leui flatu disꝑgendus mini¬
meq reconciliandus uel recolligendus: Ille
timendus ẽ qui postqͣm occiłit potestatem¬
uultum. ip̃is quoq tremendum angelicis
pocestatib contremisco ab ira potentis a fa¬
ue furoris eius. a fragore ruentis mundi.
a conflagͣitõe elementoꝵ. a tempestate
ualida. auoce: archangeli. &e u̾bo asꝑo. Con¬
tremisco adentib bestie infernalis a uen¬
tre inferi. a rugientib p̾ꝑatis ad escam.
horreo u̾mnem rodentem. & ignem torrentem.
bis capiti meo aqͣm ⁊ oculis meis fontem
latͥmarum ut p̃ueniam fletib fletum et¬
stridorem dintium. & manuum pedumq
dura uincula. & pondus cathenarum p̃m̃¬
tium stͥngentium. urentium. net consumẽ¬
tium: Heu me. Mat̾ mea utquit me genu¬

Expanded text:
regiae majestatis, quamvis humanis legibus plecti capite sancitum est, quis finis erit contemnentium divinam omnipotentiam? « Tangit montes et fumigant ; » et tam timendam majestatem audet irritare vilis pulviculus, uno levi flatu dispergendus, minimeque reconciliandus vel recolligendus? Ille, ille timendus est, « Qui postquam occideritvultum, ipsis quoque tremendum angelicis potestatibus. Contremisco ab ira potentis, a facie furoris ejus, a fragore ruentis mundi, a conflagratione elementorum, a tempestate valida, a voce archangeli, et a verbo aspero. Contremisco a dentibus bestiae infernalis, a ventre inferi, a rugientibus praeparatis ad escam. Horreo vermem rodentem, et ignem torrentem, bit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum , ut praeveniam fletibstridorem dentium, et manuum pedumque dura vincula, et pondus catenarum prementium, stringentium, urentium, nec consumentium. Heu! me, mater mea, ut quid me genu
Abbreviated transcription (Latin):
risorib .i. conteminentib diuma mancłata
iudicia clamnationis et mallei ꝑtutientes
stultoꝵ corꝑib. quia ut ferrum candens ita
& incude in alleis u̾ber abuntur &e ꝑcucip̃¬
tur. Numquid gͦ deficient inpena: Absit
quia sicut oues in inferno positi sunt qͥb
lana attonsa alia sucresscit. mors depas¬
cet eos. irescent enim ad penas sicut sum¬
mitas uirge uel herbe ab oue depasta
nichil ominus crescit. Item ad hebx xui.¬

Expanded text:
risoribus, » id est contemnentibus divina mandata, « judicia » damnationis, et « mallei percutientes stultorum corporibus; » quia, ut ferrum candens, ita et in incude malleis verberabuntur et percutientur. Nunquid ergo deficient in poena? Absit! quia « sicut oves in inferno positi sunt, » quibus, lana attonsa, alia succrescit. « Mors depascet eos . » Crescent enim ad poenas, sicut summitas virgae, vel herbae ab ove depasta nihilominus crescit. Item ad Heb
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe sã tobie. Item serue neqͣm & piger abs¬
condens talentum domini tui. sciebas qͥ a
homo aust̾us meto ubi ñ semino ⁊ congrego
ubi ñ sparsi. nonne oportuit te cõmit̾e pecu¬
niã meã nummulariis. & ego ueniens rere¬
pnssem utꝙ quod meum ẽ. um usura: ul¬
timo hacuoce uelut gladio transtigent᷑:
ñ noui uos ⁊ hac. Ite maledicti in ignem e¬
t᷑num. &e hat mittite eos in tenebras ixt̾i¬
ores. illic erit fletus & stridor dentium.
tunc cdeuorabit eos ignis gehenne et̾nus.
excitans in eis fumum &r lacrimas et̾nas.
quib erit stridor dentium ꝑꝑ gelu eterm
supplici qͥa tͣnsib̃t̃ ab aqͥs miinũ acd calor̃t
nimiũ. Sicq ĩ tͥplici inferno pumentur.
Primo audito u̾bo asꝑo. surgite mortui.
cum extitabunt᷑ ce eiugilabunt a som no
mortis. statim torquente et damnante eos
conscientia. Scd̾o audito u̾bo asꝑiori ĩ ex
mens ꝓpħa ait. Tunc loquet᷑ ad eos in ira

Expanded text:
e sancti Tobiae. Et item: « Serve nequam et piger abscondens talentum domini tui, sciebas quia homo austerus sum, meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi: Nonne oportuit te committere pecuniam meam nummulariis, et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura? » Ultimo hac voce, velut gladio transfigentur: « Non novi vos; » et hac: « Ite, maledicti, in ignem aeternum. » Et hac: « Mittite eos in tenebras exteriores, illic erit fletus et stridor dentium . » Tunc devorabit eos ignis » gehennae aeternus, excitans in eis fumum et lacrymas aeternas. Quibus « erit stridor dentium, » propter gelu aeterni supplicii, quia « transibunt ab aquis nivium, ad calorem nimium ; » sicque in triplici inferno punientur. Primo, audito « verbo aspero , Surgite mortui, » cum excitabuntur, et evigilabunt a somno mortis, statim torquente et damnante eos conscientia. Secundo, audito verbo asperiori in exmens Propheta, ait: « Tunc loquetur ad eos in ira
Abbreviated transcription (Latin):
eterne uel uite. iugis meditatio. st̾ has mo-¬
las semꝑ debet moli anima xͥana. ut fiat
panis suauissimus domino. Penam et̾nã
ꝓpb̃a ante oculos ponens. statumꝙ futuri
iudicii ad incutiendum nobis timorem et
hortorem. ut acceleremus pniãm breuit̾ de¬
stͥbens ilit. Pones eos domine ut clibanũ
ignis ut ñ hãnt quo exeant. uel uͥ quiescãt.
ues respirent. suꝑ singulis perus suis mor¬
dente &e urente eos igne: e u̾me consc̃e.
sicut in libano. in temꝑe uultus. hoc ẽ uul¬
tuositatiꝰde ire tue. qñ potens sicut tiapula¬
tus auino ueniens ad iuditium clangente
tuba ꝑ angelun. surgite mortin surgite qͥ
iacens in sepulcris. Hinc dominus in ira sua
conturbauit eos disceptans cum eis. Esuri¬
tun: ce ñ dedistis mͥ bibere. & ita de cet̾is o

Expanded text:
aeternae vel vitae, jugis meditatio. Inter has molas semper debet moli anima Christiana ut fiat panis suavissimus Domino. Poenam aeternam Propheta ante oculos ponens, statumque futuri judicii, ad incutiendum nobis horrorem et timorem, ut acceleremus poenitentiam, breviter describens, ait: « Pones eos, Domine, ut clibanum ignis , » ut non habeant quo exeant vel ubi quiescant, vel respirent super singulis peccatis suis, mordente et urente eos igne et verme conscientiae, sicut in clibano, « in tempore vultus, » hoc est vultuositatis et irae tuae, quando « potens sicut crapulatus a vino , » veniens ad judicium, clangente tuba per angelum: « Surgite mortui, surgite, qui dormitis in sepulcris. » Hinc: « Dominus in ira sua conturbabit eos , » disceptans cum eis. « Esuritivi et non dedistis mihi bibere , » et ita de caeteris o
Abbreviated transcription (Latin):
d .ii.f. au̾m. ira: facite fructus dignos
penitentie. ⁊ ne uelitis dicere intra uos:
prẽm hm̃us abraham. de cornu altari
sumus. Templum cdomini ⁊ sacra scͥp¬
tens ẽ deus de lapidib istis suscitare
filios abrahe. Iam seturis ad radicem
posita ẽ. Omnis arbor que ñ fẽcit fruc¬
tum bonum excidet᷑ ⁊ in ignem mittetur.
Sedebit uetustus dierum cum senato
paleas autem paleas autera ⁊ zizania
comburet igni in extinguibili. Item aba
cuc.xi. in fremitu conculcabis t̾ram. in
furore: ob.f. gentes. quia quis mensus ẽ
uel quis potest iram tuam dinum̾are:
Uel quis p̃t durare cum ardorib sem¬
pit̾nis: Quis nouit potestatem ire tue:
cdeserto a pͥma porta hoc ẽ a insu conscien¬
hũunt n̾sum. & auditum fenestras ad pet¬
candum ftristius ce minus percantes.
s portas dilatando boc sensus ad percandũ:

Expanded text:
a ventura ira? Facite fructus dignos poenitentiae. Et ne velitis dicere intra vos: Patrem habemus Abraham, » de cornu altaris sumus: templum Domini et sacra Scriptens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Jam securis ad radicem arboris posita est. Omnis arbor, quae non fecerit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur. » « Sedebit vetustus dierum cum senatorpaleas autem, et zizania comburet igni inexstinguibili . » Item Habacuc, cap. III: « In fremitu conculcabis terram, in furore obstupefacies gentes; » quia quis mensus est, « vel quis potest iram tuam dinumerare? » Vel: « quis potest durare cum ardoribus sempiternis? » Quis novit potestatem irae tuae? amoris » a prima « porta, » hoc est, a visu conscienhabuerunt visum et auditum, « fenestras » ad peccandum, strictius et minus peccantes, sed « portas, » dilatando hos sensus ad peccandum;
Abbreviated transcription (Latin):
mauis. Itaq qui necessariis ñ ẽ contemptꝰ.
lupꝰ ẽ. qui plures ouiculas trangulat. cum
uix unam uorare ⁊ comedere q̃at. Seneca.
Hoc ex alienis ortulis sumptum ẽ. scilicet
magne st̃ diuitiȩ. lege nature cõposita pau¬
ꝑtas. Lex autẽ illa nature scis qͦs nobis t̾mi¬
nos statuat. ñ esurire. ñ sitire. ñ algere. ut
famen litim q depeslas. Seneca. Non ẽ necẽẽ
suꝑbis assidere liminib. nec suꝑciliũ graue.
et contumeliosã etiam hunulitatẽ pati. Nõ
ẽ necẽe maRia temptare nͨ sequi castra. Para¬
bile est qͦd natura desiderat et est appositum.¬
sed nc̃ ad suꝑuacua sudat᷑. Illa st̃ que totam¬
uitam conterunt. que nos senescere sub ten¬
torio cogunt. que in aliena littora impin¬
gunt. Ad manum ẽ qͦd sat ẽ. Item idem.¬
ẽ pauꝑtas. si leta est. Cui cũ pauꝑtate bene
conuenit: diues ẽ. Non qui parum habet:
s qui plus cupit. pauꝑ ẽ. Quid enĩ refert.

Expanded text:
majus. Item: Dives qui necessariis non est contentus, majus. Item: Dives qui necessariis non est contentus, lupus est, qui plures oviculas strangulat, cum vix unam vorare et comedere queat. Item Seneca : Hoc ex alienis Magnae divitiae sunt lege naturae composita paupertas." Lex autem illa naturae scis quos nobis terminos statuat ? Non esurire, non sitire, non algere. Ut famem sitimque depellas, non est necesse superbis adsidere liminibus nec supercilium grave et contumeliosam etiam humanitatem pati, non est necesse maria temptare nec sequi castra; parabile est, quod natura desiderat, et adpositum. Ad supervacua sudatur. Illa sunt, quae togam conterunt, quae nos senescere sub tentorio cogunt, quae in aliena litora inpingunt. Ad manum est, quod sat est. Cui cumest, si laeta est. Cui cum paupertate bene convenit, dives est. Non qui parum habet, sed qui plura cupit, pauper est. Quid enim refert,
Abbreviated transcription (Latin):
iste res. ñ possidentur. ⁊ dum placent transe¬
unt. Ad ueras potius conuertere diuitias. Dis¬
ce paruo ẽẽ contentus. sed illam uocem mag¬
nus atq animosus exclama. Habeamus
aquam. habeamꝰ polentam. Turpe ẽ beatã
uitam in auro ⁊ argento reponere. E que tͣpe¬
ẽ in aqua ⁊ polenta. Qtͥd gͦ faciam si ista ñ
fuerint: Queris qd̾ sit remediũ in opie: fa¬
mes famẽ finit. Alioqͥn qͥd int̾est magna
sint an exigua que seruire te cogant: Quid
refert quantulumc̃q sit qd̾ tͥ possit negare
fortuna: hec ipsa aqua ⁊ polenta in alienu
cadit arbitͥum. Liber ẽ autẽ ñ in quẽ parum
licet fortune. sed in quem nicħ. Ita est si ni¬
cħ hoꝵ desideres. natura om̃ib dixit. Hec si
uoles frequent̃ cogitare. id agis ut sis felix.
ñ ut uidearis. ⁊ ut tͥ uidearis. ñ aliis. ad idẽ
suppetit usus. si uentͥ bene. si lateri. pedib¬
q tius. Nil diuitie poterunt regales addere

Expanded text:
istae res, non possidentur; et dum placent transeistae res, non possidentur; et dum placent transeunt. Ad veras potius te converte divitias, disce parvo esse contentus. Sed et illam vocem, magnus atque animosus, exclama: « Habeamus aquam, habeamus polentam. » Turpe est beatam vitam in auro et argento reponere; aeque turpe in aqua et polenta. Quid ergo faciam, si ista non fuerint? Quaeris quod sit remedium inopiae? famem fames finit. Alioquin quid interest, magna sint an exigua, quae servire te cogant? Quid refert quantulumcunque sit, quod sibi negare possit fortuna? Haec ipsa etiam aqua et polenta in alienum cadit arbitrium. Liber est autem, non in quem parum licet fortunae, sed in quem nihil. Ita est, si nihil horum desideres. Natura dixit omnibus; haec si voles frequenter cogitare, id agis, ut sis felix, non ut videaris, et ut tibi videaris, et non aliis. Item ad idem suppetit usus. Si ventri bene, si lateri pedibusque tuis, nil Divitiae poterunt regales addere
Abbreviated transcription (Latin):
bam ubi aliqͥd ex ilł alio atq alio mͦ fulxerat.
existimabam similia ẽẽ que laterent his que
ostenderent᷑. s qͦdam apparatu uidi totas urbiᷤᷤ
p̃cium auri argentiq uincunt. exqͥsitos colorẽ.
cultu atq forma greges. hinc feminarum ⁊
irritare cupiditates hominũ ꝑ se uicitatas:
Qͥos uult ista pecunie pompa: ad discendã
auariciam conuenimꝰ. At me hercłe minꝰ cupi¬
ditatis istinc esfero. qͣm attuleram. Contẽpsi
uiuitias. ñ qͥa suꝑuacue sed quia pusille sc̃.
Uidisti ne qͣm intra paucas horas ille ordo diui¬
tiarum lente dispositus transierit. Hoc totũ
uitam nrãm occupauit. qd̾ totum diem occu¬
tam suꝑuacue mͥ uise fuerint habentib. qm
fuerunt spectantib. Hoc itaq ipse mͥ dico. qͦ¬
tiens tale aliquid ꝑstrinxerit oculos meos. qͦ¬
tiens occurrit domꝰ splendida. culta choors ser¬
uoꝵ. lectica formosis imposita colorib. Qͥo
miraris: Quid stupes: Pompa ẽ. Ostendunt᷑

Expanded text:
bam, ubi aliquid ex illis alio atque alio loco fulserat. Existimabam similia esse quae latercntlaterent, his, quae ostenderentur. Sed in quodam apparatu vidi totas opes ure pretium auri argentique vicerunt, exquisitos colores cultu atque forma greges, hinc feminarum, et iud nisi inritare cupiditates hominum per se incitatas ? Quid sibi vult ista pecuniae pompa ? Ad discendam avaritiam convenimus ? At mehercules minus cupiditatis istinc effero quam adtuleram. Contempsi divitias, non quia supervacuae, sed quia pusillae sunt. vidistine, quam intra paucas horas ille ordo quamvis lentus dispositusque transierit ? Hoc totam vitam nostram occupavit, quod totum diem occutam supervacuae mihi visae sunt habentibus quam fuerunt spectantibus. Hoc itaque ipse mihi dico, quotiens tale aliquid oties occurrit domus splendida, culta cohors servorum, lectica formosis imposita colonibus. Quid miraris? Quid stupes? pompa est. Ostenduntur
Abbreviated transcription (Latin):
cedemones. ⁊ athenienses. habens.xxxͣ. mi¬
lia equitũ ⁊ infinitoꝵ peditum młtitudi¬
nem. Cum autẽ quereret utrum sufficerẽt
ad confutandũ hostes. ab omĩb una uoce
responsum ẽ. aerem ñ sufficere ad capiendũ
teloꝵ multitudinẽ. Et etiã audito nomine
regis. om̃s conu̾ti in fugam acclaiabant.
S demaratus alienigena ⁊ exul. aliis om̃ĩb
adulando mentientib. solus dicit ei uerũ.
Prius inqͥt uictus erif qm sentias. Moles enĩ
ista dissonaẽ. ⁊ ñ apta bello. s de facili in ca¬
lum ruitura. ⁊ sese oppressura pre multudine.
Et ita contigit. Ad idem ꝑtinet qd̾ nabugodo¬
nosor ꝑ pͥncipem naburradan pauꝑes agrico¬
las dimisit ⁊ uinitores in t̾ram ꝓmissiomis. et
naburz adam eis godoliam prefecit. diuites
secum in captiuitate traxit et potentes. Da
uid pauꝑtatem commendans ait. Exaudiuit
pauꝑes dns: ⁊ uinctos suos ñ desperit. Ihero¬

Expanded text:
cedaemones et Athenienses, habens triginta micedaemones et Athenienses, habens triginta millia equitum, et infinitorum peditum multitudinem. Cum autem quaereret utrum sufficerent ad confutandum hostes, ab omnibus una voce responsum est, aerem non sufficere ad capiendum telorum multitudinem. Et etiam, audito nomine regis, omnes converti in fugam acclamabant. Sed Demaratus alienigena et exsul, aliis omnibus adulando mentientibus, solus dicit ei verum. Prius, inquit, victus eris quam sentias. Moles enim ista dissona est et non apta bello, sed de facili in casum ruitura, et sese oppressura prae multitudine. Et ita contingit. Ad idem pertinet quod Nabuchodonosor per principem Nabuzardam pauperes agricolas dimisit et vinitores in terram promissionis, et Nabuzardan eis Godoliam praefecit, divites secum in captivitate traxit et potentes . David 375 paupertatem commendans, ait: Exaudivit pauperes Dominus, et vinctos suos non despexit . Hiero
Abbreviated transcription (Latin):
in fastidium. Unde illõ. Uide qͥd faciat ociũ
et cib alienꝰ. Iuuenalis. Prestabat castas hu¬
milis fortuna latinas. Gregoriꝰ ꝑauꝑtatem
commendat dicens. Sepe quos moꝵ infirmi¬
tas uulnerat. pauꝑtatis medicina curat. Be¬
atus bernardꝰ quesiuit a qͦdam abbate sibi sub¬
dito. qualit̾ se haberet domꝰ sua. Qui respondit.
Aohuc ꝑ optime ẽ nobis. quia ad huc pauꝑes
sumꝰ. Iheronimꝰ. Obhoc amanda ẽ pauꝑtas.
qͥa a quo ameris ostendit. Hoc unum deest
om̃ia habenti. qͦd ñ ẽ qui uerum dicat ei. õs
adulant᷑ ei. etiã confessores. aulici. secreta¬
rii. Diues etiã anemine diligit᷑. Unde lucanꝰ.
felix se nescit amari. Quomͦ credet se diligi.
qui nullum diligit: Qd̃ autẽ habenti desit
qui uerum dicat. patet ꝑxersem qui cũ tot¬
⁊ tanta fecisset. cum ꝑ mare siccis pedib in¬
isset. qui cum ꝑ t̾ram nauigio cucurrisset. in¬
finitum congregauit exercitum. contra la¬

Expanded text:
in fastidium. Unde illud: Vide quid faciat otium in fastidium. Unde illud: Vide quid faciat otium et cibus alienus. Juvenalis : Praestabat castas humilis fortuna Latinas. Gregorius paupertatem commendat dicens: Saepe quos morum infirmitas vulnerat, paupertatis medicina curat. B. Bernardus quaesivit a quodam abbate sibi subdito, qualiter se haberet domus sua. Qui respondit: Adhuc peroptime est nobis, quia adhuc pauperes sumus. Hieronymus : Ob hoc amanda est paupertas, quia a quo ameris, ostendit. Hoc unum deest omnia habenti, quod non est qui verum dicat ei, omnes adulantur ei, etiam confessores, aulici, secretarii. Dives etiam a nemine diligitur. Unde Lucanus: Felix se nescit amari. : Quomodo credet se diligi, qui nullum diligit? Quod autem habenti desit qui verum dicat, patet per Xerxem. Qui cum tot et tanta fecisset, cum per mare siccis pedibus ivisset, cum per terram navigio cucurrisset, infinitum congregavit exercitum contra La
Abbreviated transcription (Latin):
secum sessuros in iudicio dicit. Uos qui reliqͥ¬
stis om̃ia et secuti estis me. sedebitis suꝑ se¬
erunt oppressuri suos oppressores. et eos cũ
dño iudicabunt. Dñs enim pauꝑtatẽ in do¬
mo sua dedicauit. Non negandũ tam̃ quin
diuites. id ẽ int̾ diuitias pauꝑes sint. Adi¬
dem facit qd̾ piscatores relictis retib. ⁊ na¬
ui ⁊ uoluntate omia possidendi. nudi nudp
secuti sunt crurifixum. Ad hoc facit qd̾ ad¬
olescens relicta sindone nudus aufugit. Hoc
est qͦd iosephus egyptiace meretrici. idẽ luru¬
riȩ mundane pailium quo ab ea trahebatur
euadens reliquit. Hoc ẽ qd̾ apłs dicit ĩ epla¬
hendatis. Om̃is enĩ qui in agone contendit:
ab om̃ib se abstinet. offendiculis ⁊ sarcinu¬
lis. ꝑ suum contrarium cõmendanda ẽ pauꝑ¬
tas. uicium enĩ sodomoꝵ ad inuenit habun¬
dantia panis. id ẽ quarumlibet copia diui¬
tiarum et suꝑbia uite. Inde etiã subsecuta ẽ
ociositas cui ipsa natura displicet. ⁊ uertit᷑

Expanded text:
s qui reliquistis omnia, et secuti estis me, sedebitis , erunt oppressuri suos oppressores, et eos cum Domino judicabunt. Dominus enim paupertatem in domo sua dedicavit. Non negandum tamen, quin divites, id est inter divitias pauperes sint. Ad idem facit quod piscatores, relictis retibus et navi et voluntate omnia possidendi, nudi nudum secuti sunt crucifixum . Ad hoc facit, quod adolescens relicta sindone nudus aufugit . Hoc est quod Joseph Aegyptiacae meretrici , id est luxuriae mundanae pallium, quo ab ea trahebatur, evadens reliquit. Hoc est quod Apostolus dicit in I Ehendatis. Omnis enim qui in agone contendit, ab omnibus se abstinet, offendiculis et sarcinulis. Per suum contrarium commendanda est paupertas. Vitium enim Sodomorum adinvenit abundantia panis , id est quarumlibet copia divitiarum et superbia vitae. Inde etiam subsecuta est otiositas, cui ipsa natura displicet et vertitur
Abbreviated transcription (Latin):
etiam contemperata ⁊ modica fame ⁊ siti.
his autẽ que suꝑsunt supra famen ⁊ sitim
ñ tm̃ suꝑflua. sed etiam si necessaria paupe¬
rib ñ erogemꝰ: raptores sumꝰ. Iheronimus.
Aliena raꝑe conuincit᷑. qui ultra necessaria
teris necessitatẽ. dum de hac ꝓ temꝑe ⁊ lo¬
co. et in opia postulantis eroges. augustinꝰ
ꝑib necessaria erogent. Salomon autẽ ui¬

Expanded text:
etiam cum temperata et modica fame et siti; his autem quae supersunt, supra famem et sitim  si superflua, sed etiam si necessaria pauperibus non erogemus, raptores sumus. » Item Hieronymus « :Aliena rapere convincitur, qui ultra necessaria retinere potes, dum de hac pro tempore, et loco, et inopia postulantis eroges. Augustinusperibus necessaria erogent. » Contra
Abbreviated transcription (Latin):
s hee dupplices. Quedam enĩ st̃ precepti. Unde.
fili inice pedem tuum in cõpedes. Quedam gr̃e
ꝑfectioris ⁊ consilii ut in claustralib. Unde
dicunt᷑ uiri compediti. Compedes autẽ nat᷑e
nimis hodie aggrauant᷑. de quib ait augusti¬
nꝰ. Has nimis honerat. qui supra necessaria
accumulat. Uinctos his cõpedib exaudit

Expanded text:
ices. Quaedam enim sunt praecepti. Unde: Fili, injice pedem tuum in compedes . Quaedam gratiae perfectioris et consilii, ut in claustralibus. Unde dicuntur viri compediti. Compedes autem naturae hodie nimis aggravantur. De quibus ait Augustinus: Has nimis onerat, qui supra necessarias ac
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ u̾sus explicatio nunqm meliꝰ elucescit.
qͣm in illo apologo flat̾i oratii dicentis. Cer¬
uus equum melior pugna cõmunib herbis:
pellebat. Donec minor in certamine longo.
Implorauit opes hominis. frenũq recep̃.
S postqm uictor uiolens discessit ab hoste:
Non eqͥtem dorso. ñ frenum depulit ore. Sie
qui pauꝑiem ueritus. potiore metallis lib̾ta¬
uehet imꝑbus. atq seruiet et̾num. qui par¬
uonesciet uti. Item. Iuxta u̾bum sapientis.

Expanded text:
m melius elucesci quam in illo apologo Flacci Horatii dicentis: Cervus equum pugna melior communibus herbis Pellebat, donec minor in certamine longo, Imploravit opes hominis, frenumque recepit Sed postquam victor violens discessit ab hoste, Non equitem dorso, non frenum depulit ore. Sic qui pauperiem veritus, potiore metallis Libertaprobus, a que Serviet aeternum, qui parvo nesciet uti. Item juxta verbum Sapientis:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pauꝑtatis incipit qͥs furari. Sed nec diui¬
tias expauit. immo tm̃ morbũ earũ. scilicet
suꝑbiam. ⁊ si pauꝑtatẽ patient̃ ferre ñ potes.
elige medio critatẽ urta poetã qui ait. Aureã
quisqͥs mediocritatẽ diligit. tutꝰ caret obsele¬
ti sordib tecti. caret inuida sobrius aula.
De mediocritate.

Expanded text:
. Sed nec divitias expavit, sed morbum earum, scilicet superbiam. Sed, si paupertatem patienter ferre non potes, eligas mediocritatem juxta poetam, qui ait Auream quisquis mediocritatem Diligit tutus, caret obsoleti Sordibus tecti, caret invidenda Sobrius aula.  mediocritate
Abbreviated transcription (Latin):
solemꝰ facere quotiens ad institorem alicui
nullum dat᷑ preciũ. Multa posst̃ oftendere.
que acqͥsita acceptaq lib̾tatẽ nobis excor¬
ruere. ñ cogitare qͥm onerosa sint q̃ petimꝰ
etiani li suꝑflua non eeñt. Item uror chobie.

Expanded text:
solemus facere, quotiens ad institorem alicuius solemus facere, quotiens ad institorem alicuius nullum datur. Multa possum tibi ostendere, quae adquisita acceptaque libruere; non cogitare quam onerosa sint quae petimus, etiamsi superflua non essent? Item, uxor Tobiae:
Abbreviated transcription (Latin):
uicii suffocandi confirmet᷑ amplius adu̾sa
tabit uacuus coram latrone uiator. Claudi¬
anꝰ. Uiuit᷑ exiguo. meliꝰ fortuna beatos om̃i¬
b ẽẽ dedit. siquis cognouerit uti. Cato pau¬
ꝑtatis onꝰ patienter ferre memento. Non ẽ
onus nisi in patientib. Ieronimꝰ ad cõmen¬
dationem pauꝑtatis. immo ad cõmendati¬
onem amissionis diuitiarum ait. Hoc u¬
tiq in his que affectamꝰ ac magno labore
chil in illis cõmodi ẽẽ aut plus incõmodi.
Quedam suꝑuacua st̃. quedam tanti ñ st̃. s
hoc ñ ꝑuidemus. et gratuita nob̾ uident᷑
que carissime constant. Ex eo licet stupor
nr̃ appareat. qd̾ ea sola putamꝰ emi ꝓ quib
pecuniam soluimus. ea gratuita putamꝰ ꝓ
quib nos met ip̃os impendimꝰ. que emere
nollemꝰ si domus nr̃a nob̾ pro ilł ẽẽt danda.
Si amenũ aliqd fructuosum ue predium
ad ea parati sumꝰ ꝑuenire cũ sollicitudine.
cum ꝑicło. cum iactura pudoris lib̾tatis

Expanded text:
vitii suffocandivitii suffocanditabit vacuus coram latrone viator. Claudianus : Vivitur exiguo melius, fortuna beatos Omnibus esse dedit, si quis cognoverit uti. Cato: Paupertatis onus patienter ferre memento. Non est onus nisi in patientibus. Item: Seneca ad commendationem paupertatis, imo ad commendationem amissionis divitiarum, ait : Hoc itaque in his quae affectamus, ad quae magno labore hil in illis commodi esse aut plus incommodi. Quaedam supervacua sunt, quaedam tanti non sunt. Sed hoc non pervidemus, et gratuita nobis videntur, quae carissime constant. Ex eo licet stupor noster appareat, quod ea sola putamus emi, pro quibus pecuniam solvimus, ea gratuita vocamus, pro quibus nos ipsos inpendimus. Quae emere nollemus, si domus nobis nostra pro illis esset danda, si amoenum aliquod fructuosumve praedium, ad ea paratissimi sumus pervenire cum sollicitudine, cum periculo, cum iactura pudoris et liberta