comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis salliendũ cũ sale tenui. ut cutis eiꝰ indurescat
qm̃ ilico cũ nascit᷑ oĩa q̃ tangũt ip̃m nociua sũt¬
ei siue talida siue frigida siue asꝑa ea sentiat. pp̃
cutis eiꝰ subtiliatõem atq calorem. Demde u̾o
aqua tepida lauet᷑: eiꝰ q nares assidue digitis
qͦꝵ ungues incisi sint purgent᷑ ⁊ ĩ eiꝰ oculos
parũ olei proitiat᷑. Cũq opus erit. ut fasciet᷑
nutͥx eiꝰ m̃bra suauit̾ tangere debet. ⁊ qd̾ dilatã¬
dũ ÷ dilatare. qd̃ sb̾tiliandũ sb̾tiliare. om̃eꝙ mẽ¬
brũ scd̃m sigͣam ꝯuẽientiorẽ figͣare. ⁊ hoc totum
cũ extremitatib digitoꝵ sb̾tili ꝯp̾ssione. Qd̃ qͥdẽ
młtis uicib opart face̾ ⁊ ocłos eius suauit̾ et
assidue terg̾e. Uesicã ⁊ eiꝰ p̾mere ut facilis fiat
exitꝰ utine. deinde manꝰ illiꝰ extẽdãt᷑ brachiaq eiꝰ ad ie¬
nua ducãt᷑. caput ĩstita liget᷑. ei q pilleus ĩponatur.
młtociens ẽ faciend̃. Obseruandũ qͦ nature lac

Expanded text:
durescat, quoniam illico cum nascitur, omnia que tangunt ipsum ei nociva sunt sive calida sive frigida sive aspera ea sentiat, propter cutis eius subtiliationem atque calorem. Deinde vero aqua tepida lavetur, eiusque nares assidue digitis, quorum ungues incisi sint, purgentur; et in eius oculos parum olei proiiciatur. Cumque opus erit ut fascietur, nutrix eius membra suaviter tangere debet et quod dilatandum est dilatare, quod subtiliandum subtiliare, omneque membrum secundum figuram convenientiorem figurare: et hoc totum cum extremitatibus digitorum, subtili compressione. Quod quidem multis vicibus oportet facere et oculos eius suaviter et assidue tergere, vesicam etiam eius premere, ut facilis fiat exitus urine, deinde manus illius extendantur, brachiaque eius ad genua ducantur, caput instita ligetur, eique pileus imponatur, multoties est faciendum. Observandum quoque ne lac
Abbreviated transcription (Latin):
ni hũani q p̾sentis digna collatio: sic̃ nos
omnia suo cernit et̾no. Quaꝓpt̾ hec diuina
cia reꝵ ꝯfundit: unoq sue mẽtis intuitu
tã ncc̃aria ꝙͣ ñ ncc̃aria euentura dinoscit.
Sicuti nos dum ⁊ ambłare ĩ t̾ram hõiem et

Expanded text:
ni humanique praesentis digna collatio, uti uos uomnia suo cernit aeterno. Quare haec diuina cia confundit unoque suae mentis intuitu tam necessarie quam non necessarie uentura dinoscit, sicuti uos cum pariter ambulare in terra hominem et
Abbreviated transcription (Latin):
in cuiꝰ finib antipodes fabulose inhĩta¬
re ꝓduntur. ꝓxima aũ hẏspanie mauri¬
tania est: deinde numidia. in de regio car¬
taginẽsis. Postq getuliã accipimꝰ. pt᷑ eã
ethyopiã. inde loca exusta solis ardorib¬

Expanded text:
in cuius finibus Antipodes fabulose inhabitain cuius finibus Antipodes fabulose inhabitare produntur. Proxima autem Hispaniae Mauretania est, deinde Numidia, inde regio Carthaginensis, post quae Gaetuliam accipimus, post eam Aethiopiam, inde loca exusta solis ardorib
Abbreviated transcription (Latin):
opidũ fuit. Est aũ int̾ tyrenensem ⁊ ethiopi¬
am. ubi est fons qͥ friget calore diei. ⁊ calet
frigore noctis. Et hyopia dcã est a calore ꝓpła¬
rũ. quos solis uicinitas torr. Demiq uim
syderis ꝓdit. hoĩ calor. Est .n. ibi iugis estꝰ
Nã qͥcqd eiꝰ est. sb̾ m̾idiano cardĩe ẽ. Circa occi
dnũ aũ mõtuosa est. harenosa ĩ medio. ad o¬
rient alẽ u̾o plagã deserta. Cuiꝰ sitꝰ ab occidu¬
o athlantici montis ad orientẽ usq ĩ egyp¬
ti fines porrigit᷑: a m̾idre occeano a septẽ¬
tͥone nilo flumine claudit᷑. Płimas habẽs
gẽtes diu̾so uultu ⁊ mõstruosa sp̃e horribi¬
Illic qͥppe rinocerota bestia ⁊ cameleopardꝰ
basiliscus. Dracones ingẽtes. ex qͦꝵ cerebro
reꝑiunt᷑: tynnamomũ ibi colligitur: Due
sunt aũ ethyopie: una ꝯtͣ ortũ soł. alta
ꝯͣ occasum. in mauritania. Extͣ tres aũt
ꝑtes orbis qͣrta ẽ tnͣs occeanũ int̾iore ĩ
meridie q̃ solis ardore incognita nobis est.

Expanded text:
oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui riget calore diei, et calet frigore noctis. 14. Aethiopia dicta a colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color, est enim ibi jugis aestus. Nam quidquid ejus est, sub Meridiano cardduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta, cujus situs ab occiduo Altantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur. A meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur, plurimas habens gentes diverso vultu et monstruosa specie horribiIllic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basiliscus, dracones ingentes, ex quorum cerebro reperiuntur; cinnamomum ibi colligitur. Duae sunt autem Aethiopiae: una circa ortum solis, altera circa occasum in Mauretania. Extra tres autem partes orbis quarta pars trans Oceanum interior est in meridie, quae solis ardore incognita nobis est;
Abbreviated transcription (Latin):
regno incoluit. Sũt aũ ꝓuĩcie grecie .uii.
Quaꝵ pͥma ẽ ab occidẽte. dalmatia. deinde ephy¬
rus inde elladas. inde thessalia. inde macedo-¬
delmi maxĩa eiꝰdẽ ꝓuincie cuittate traxisse
nom̃ existimat᷑. Adh̾et aũ ab oriente macedo¬
nie a septẽtͥone mesie. ab occasu hyft᷑a t̾mĩa¬
t᷑ a m̾idie u̾o adriatico sinu daudit᷑. Epyrͦ
a pyrro achillis fiłio drꝰ: cuiꝰ pars caonia q̃
añ mollosa dcã est a mollosso filio pyrri. q̃
de andromacha hũit. S pͦtꝙͣ occisus ÷ pyrcꝰ
orestis insidiis: andromachã elenꝰ suscepit
Tenuit q regnũ pͥuigni qͥ successerat pr̃i.
Aqͦ molosia dcã ẽ pars epyri: ꝙͣ elenꝰ pꝰt ea
a fr̃e caone ꝙͥ ĩ uenatu ꝑ ignorantiã dicit᷑

Expanded text:
regno incoluit. Sunt autem provinciae Graeciae septem: quarum prima ab occidente Dalmatia, inde Epirus, inde Hellas, inde Thessalia, inde MacedoDelmi maxima eiusdem provinciae civitate traxisse nomen existimatur. Adhaeret autem ab oriente Macedoniae, a septentrione Moesiae, ab occasu Histria terminatur, a meridie vero Adriatico sinu clauditur. Epirus a ante Molosia dicta est a Molosso filio Pyrrhi, quem de Andromacha habuit; sed postquam occisus est Pyrrhus Orestis insidiis, Andromacham Helenus suscepit, tenuitque regnum privigni, qui successerat patri, a quo Molossia dicta est pars Epiri, quam Helenus postea a fratre Chaone
Abbreviated transcription (Latin):
Atus dcm̃ ẽ. qi iacentib nob̾ latet. supͣ
Et .n. leua pars corꝑis. Dext᷑ aũ lat̾i hilior
motꝰ est: leuo fortior. ⁊ oneri ferendo accom¬
modatior. Unde et leua nũcupata: ꝙ aptior
sit ad leuandũ aliꝙͥ ⁊ portandũ. Ip̃s .n. gestat
cdypeũ. ensem. pharetram. ⁊ reliqͣ onera. ut
exprdita sit dext̃a ad agendũ. OD orsum ẽ¬

Expanded text:
ntibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est, laevo fortior, et oneri ferendo accommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clypeum, ensem, pharetram et reliqua onera: ut expedita sit dextra ad agendum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cine. Cibus in hũano corꝑe tͥb modis oꝑat᷑.
aut .n. sola sui qͣlitate ut qnͣdo caliditate sua
calefacit uł frigiditate sua frigefacit. aut
est forma sui specifica a gẽte q̃ nõ ÷ ⁊ qͣlitates
pͥme qͣs ht̃ materia neq ꝯplexio que generat᷑
ex eis. s ꝑfectio ꝙͣ acqͥsiuit mati̾a scd̾m aptitu¬
dinẽ uel preꝑatõem qm ht a ꝯplexionib. sic̃ in

Expanded text:
Canon Cibus in humano corpore tribus modis operatur. Aut enim sola sui qualitate, ut quando caliditate sua calefacit, vel frigiditate sua frigefacit. Aut est forma sui specifica agente, que non est qualitatis prime quas habet materia, neque complexio que generatur ex eis, sed perfectio quam acquisivit materia, secundum aptitudinem vel preparationem quam habet a complexione,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam aer inspiratꝰ lic ex parte mag̾na descen¬
dat ad pulmonem ⁊ ad pectus. tñ ĩ aliqͣ parte
ascendit ad ce̾brum ut mitiget calorẽ cerebri ac
feros efficitur ãer leuior ꝓpt̾ colorẽ uapoꝵ et
habił ad ascendendũ. Et quantũ ad hoc teꝑat
naturalẽ cerebr frigiditatẽ ⁊ hũiditatẽ. Porro¬

Expanded text:
enim inspiratus licet ex magna parte descendat ad pulmonem et ad pectus, tamen in aliqua parte ascendit ad cerebrum, ut mitiget calorem cerebri accferos efficitur aër levior propter calorem vaporum et habilis ad ascendendum, et quantum ad hoc temperat naturalem
Abbreviated transcription (Latin):
lfactus est uis ordinata initõib ol¬
duab carunculis anterioris c̾e factus.
b. ad app̾hendendũ illd̾ qd̾ offert ei aer attras
presso ĩ illo ex ꝑmutatione q̃ fit ex corpore ador¬
fero. Algazel. Olfactꝰ fit ꝑ uirtutem que ÷ ĩ dua¬
capre. q̃ app̾hendit mediante corꝑe qd̃ patit᷑ exo¬
dorib ac retinet eos uł partes odoriferoꝵ ꝑri¬

Expanded text:
lfactus est vis ordinata in duabus carunculis anterioris partis  ad apprehendendum id quod offert ei aër attractus presso in illo ex permutatione , quae fit ex corpore odorifero’. Item, Algazel: ‘Olfactus fit per virtutem, quae est in duacaprae, quae apprehendit mediante corpore quod patitur ex odoribus, et retinet eos, vel partes odoriferorum permi
Abbreviated transcription (Latin):
sacietate ultimo exub̾at᷑. ut obstare magnitudini
eiꝰ nulla uis q̃at. Postremo depoplłatis aĩalib: re¬
giones qͣs obsed̾it. ad uastitatem cogit. Diuo deni¬
q cdaudio pͥncipe. uͥ uaticanꝰ ager ÷ ĩ aluo occise

Expanded text:
satietate ultimo extuberatur, ut obsistere magnitudini eius nulla uis queat, postremo depopulatis animantibus regiones quas obsederit cogit ad uastitatem. Diuo Claudio principe, ubi Vaticanus ager est, in aluo occisae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uiri quo apd̾ deũ altiꝰ uͥtutũ digñitate ꝓ¬
ficiunt: eo subtiliꝰ ĩdignos se eẽ dephendunt ᷑
qr cũ ꝓximi luci fiunt: qͥcqͥd eos in se ipsis
latebat ĩueniunt. Et tãto mag̾ foris sͥ defor¬
mes apparẽt. ꝙͣto minꝰ pulchrũ est qd̃ intꝰ u
dent. Itaq si igne ꝯpũctõis ĩcalescens: aĩa¬
a tenore suo tacta sb̾ito afflatu ꝯtẽplatõis
euigilet: illa q̃ leuia paulo añ credidit. mox
ut gͣuia ⁊ mortifã ꝑhorrescit. Et ꝙͣto ampliꝰ¬

Expanded text:
 viri quo apud Deum altius virtutum dignitate proficiunt, eo subtilius indignos se esse deprehendunt, quia dum proximi luci fiunt, quidquid eos in seipsis latebat inveniunt; et tanto magis foris sibi deformes apparent, quanto nimis pulchrum est quod intudit. At si, igne compunctionis incalescens, a tepore suo, tacta subito afflatu contemplationis, evigilet, illa quae levia paulo ante credidit mox ut gravia ac mortifera perhorrescit. Cuncta eni
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ÷ ꝯiuncta nct̾ario aꝑperentis boni uł mali
Alit̾ enĩ bonũ uł malũ ꝯsideraret᷑ ĩ mathe¬
naticis si bonũ uł malũ eẽnt passiones ꝙͣti
Cũ gͥ phantasia sit de apparenti bono uel
malo. ip̃a ñ erit de obiectis sensus cõmuniᷤ.
muni ut hẽtur ĩ t̾tio de aĩa. Sensus enim

Expanded text:
 coniuncta intentio apparentis boni vel mali; aliter enim bonum et malum consideratur in mathematicis, si bonum et malum essent passiones quanti. Cum igitur phantasia sit de apparenti bono et malo, ipsa non erit de obiectis sensus communis; muni, ut habetur in iii de anima. Sensus enim
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑. cũ nlła ei adu̾sitate resistit᷑. Et tũc fortio¬
ꝯcupiscit. Qͥa uidel iuĩdicta suꝑni iudicii ad fu¬
tura eũ supplicia su̾ando deseruit: cui hic ĩ malo
ꝙ a suꝑna cura negligit᷑. Sepe etenĩ nr̃a desid̾i̾a
qr celerit᷑ ñ fiũt exaudiuntur. et qd̾ ĩplemi ꝯci.¬
te petimꝰ. ex ip̃a meliꝰ tarditate ꝓsꝑat᷑. Sic̃ enĩ se
tant. Eccercitant᷑ ĩ certamine. ut maiorib cu¬

Expanded text:
c fortioconcupiscit, quia videlicet vindicta superni judicii ad futura eum supplicia reservando deseruit, cui hic in malo quod a superna cura negligatur. Saepe enim nostra desideria, quia celeriter non fiunt, exaudiuntur, et quod impleri concite petimus, ex ipsius melius tarditate prosperatur. Saepe erficiem tardius exeunt, eo ad frugem multipliciora con
Abbreviated transcription (Latin):
dũ corde: est multitudo grosse uẽtositatis ĩ por¬
tib m̃broꝵ coitꝰ. Et hiꝰ causa uentosa: aut ⁊ in
ip̃o ñuo ꝯcauo aut est ei sr̾ueniens ex hare̾nis
⁊ uasis aut uasis sꝑmatis. aut st̃ due res simł
Et mat̾ia qͥdẽ huiꝰ uentositatis ẽ hũiditas plu¬
rima. Efficiens aũ ip̃a ÷ caliditas pauca. did ħ
⁊ adiuuãt aliqñ cãe p̃cedẽtes. Aut ex cibis calidiᷤ
acutis aut ex inflatinis ut sũt citer ⁊ nua ⁊
uitelsus oui. ⁊ illa q̃ aggregãt utrãq rem ut e¬
ruca. ⁊ illd̾ cui ꝓpͥetas inest gen̾andi sꝑma sic̃
uinũ nouũ: aut ex dispositõib ⁊ figuris. sitͣ ẽ
młtitudo dormitõis sỹ coltũ. unde sꝑma siq̃ficiẽ
do ꝯu̾tit᷑ ĩ uẽtositatẽ. aut stͥctura anchaꝵ cũ
cingulis aut corrigiis. unde dilatant᷑ orificia
ꝙͣuis ñ assit desid̾r̾um.¬

Expanded text:
ultitudo crasse ventositatis in partibus membrorum coitus; et huiusmodi causa ventosa, aut est in ipso nervo concavo, aut est ei superveniens ex arteriis et venis aut vasis spermatis, aut sunt due res simul. Et materia quidem huius ventositatis est humiditas plurima. Efficiens autem ipsam est caliditas pauca. Ad hoc etiam adiuvant aliquando cause precedentes, aut ex cibis calidis acutis, aut ex inflativis; ut sunt cicer, et vua, et vitellus ovi, et illa que aggregant utramque rem, ut eruca; et illud cui proprietas in est generandi sperma, sicut vinum novum; aut ex dispositionibus et figuris, sicut est multitudo dormitionis super collum, unde sperma liquefiendo convertitur in ventositatem, aut strictura ancharum cum cingulis, aut corrigiis, unde dilatantur orificiaquamvis non assit desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
Exire qͥdẽ sꝑmã pret̾
uolũtatẽ neq uͥgã erig̾e: accidit ex ꝯtentiue
u̾tutis ĩ testiculis defectõe ⁊ expulsiue fortitu¬
dĩe ⁊ calore uł hũiditate dñantib ꝯplexioni
sue. Qd̾ fit cũ sꝑmatis instrum̃ta patiuntur
spasmũ: sic̃ epylepticis uidemꝰ. ħ enĩ qñ spasmã¬
tur motu ñ nat᷑ali mouẽt᷑. Demde qd̾ ħt̃ sꝑma¬

Expanded text:
Exire vero sperma preter voluntatem, nec erigi virgam, accidit ex continue virtutis in testiculis defectione et expulsive fortitudine et calore, vel humiditate, dominantibus complexioni sue. Quod sit cum spermatis instrumenta patiuntur spasmum, sicut in epilepticis videmus. Hi enim quando spasmantur
Abbreviated transcription (Latin):
uentositatis ĩ sangͥne. ex qͦ generat᷑ sꝑma. Ad
cãnam ⁊ enĩ ꝯcauã defert uentositatem fortem
sp̃c desideratiuus: cũ qͦ incedit sangͥs płimus
uirge nutͥtur. unde ⁊ ĩflat᷑ ⁊ erigit᷑. Hanc e¬
rectõem adiuuat õe in qͦ ÷ hũiditas extͣnea p̃¬

Expanded text:
ventositatis in sanguine, ex quo generatur sperma: ad cannam etenim concavam defert ventositatem forte spiritus desiderativus, cum quo incedit sanguis plurimviri nutritur, inflatur et erigitur. Hanc erectionem adiuvat omne in q
Abbreviated transcription (Latin):
bronẽ uocat. Sb̾ alis ut dicit grossiorib. alas hñt sb̾¬
tiles ac tenues. sic̃ bruchꝰ. Circa uesꝑam potissĩe uolãt
⁊ ĩ uolãdo strepitũ faciũt. Hñt cormia medicinalia
gnͣdia. p̾longa. bisulca. dẽtata ⁊ lucida. qͣi forcipib in
cacumine cũ libuerit ad morsũ coeũtib crura u̾o
longa ato inflexa. lucẽt igniũ more. noctu ꝑtes laterũ
⁊ cluniũ. colores pĩnaꝵ resulgẽtes aliqñ ꝯpresse obum¬

Expanded text:
bones vocat. Sub alis, ut dicit, crassioribus, alas habent subtiles ac tenues, sicut brucus; circa vesperam potissime volant et in volando strepitum faciunt. Habent cornua medicinalia, grandia, prelonga, bisulca, dentata et lucida; quasi forcipibus in cacumine, cum libuerit ad morsum coeuntibus; crura vero longa atque reflexa. Lucent ignium more noctu; partes laterum et clunium, colore
Abbreviated transcription (Latin):
Torpent ingenia desidiose
dia effeminctos tenẽt. Capillũ fnͣge ⁊ ad
mliebres blandicias uoces extenuare. corpis
mollicie cũ feminis certare ⁊ ĩmundissimis
se mũdiciis excolere. nrõꝵ adolescentiũ spe¬
cimẽ est Molles en̾uesq nati ĩ uicio manẽt

Expanded text:
Torpent ingenia desidiose dia effeminatos tenent capillum frangere et ad muliebres blanditias voces extenuare, mollitie corporis cum feminis certare et immundissimis se munditiis extollere, nostrorum adolescentium specimen est: molles enervesque nati in vitio manent,
Abbreviated transcription (Latin):
tõis statũ. Ideo q suꝑfluitates ĩ eis augent᷑
⁊ ꝯgͣgant᷑. morbi ꝙ festinant ĩ eos. pp̃ reple¬
tionem. Hoc .n. tẽpore cib ñ occupatur in di¬
latando corpꝰ ⁊ augendo sic̃ priꝰ. Uerũptñ uͥtꝰ
eoꝵ patientior est morboꝵ ⁊ ĩ płib fortior ad
expellend̃ cãs eoꝵ. Hiis gͦ oport ex̾ciciũ indi¬
ci moderatũ ⁊ ꝯsuetum. nec multũ calori soł
obuient. In aqua tẽꝑati caloris se balneent. e¬
state u̾o aqua frigida dulti ⁊ suaui. ¶aueãt gͦ
cibos calefacientes colerã gen̾antes ut alia ce¬
pas synapẽ ⁊ siłia. Utantur aũ cibo qnͣtũ pt̃
cuiusq digestio ⁊ unusqͥsq iuxͣ mẽsuram con¬
suetudinis sue. Sumant aũ cibos frigidos ut

Expanded text:
tionis statum ideo superfluitates in eis augentur et congregantur, morbique festinant in eos propter repletionem. Hoc enim tempore cibus non occupatur in dilatando corpus et augendo sicut prius. Verumtamen virtus eorum patientior est morbo et in pluribus fortior ad expellendum causas eorum. His igitur oportet exercitium induci moderatum et consuetum, nec multum calori solis obvient. In aqua temperati caloris se balneent. Estate vero aqua frigida dulci et suavi. Caveant ergo cibos calefacientes, choleram generantes, ut alia cepas, sinapim et similia. Utantur autem cibis quantum potest cuiusque digestio et unusquisque iuxta mensuram sue consuetud
Abbreviated transcription (Latin):
li. Uinũ bibant nͨ multũ nouũ nͨ uetꝰ. mixtũ
bothomie ⁊ laxatiue maxĩe ꝙ ĩ uere. Sit eoꝵ re¬
gimẽ iuxͣ qd̃ expedit nat᷑ali ꝯplexioni ip̃oꝵ. ĩ cuiꝰq

Expanded text:
lis. Vinum bibant, nec multum novum, nec vetus mixtum botomie et laxativis; maximeque in vere. Sit eorum regimen iuxta quod expedit naturali complexioni ipsorum et cuique
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ⁊ tͣnsgressio malum eẽt. Deniq a pcan¬
te nͥ aliud appetitũ est nͥ ñ ẽẽ sub dñatõe d̾i
qñ qͥdẽ illd̾ amissũ est. ĩ quo ne admitteretur
sola deber iussio dñantis attẽdi. Que si sola¬
qͥdẽ attẽderet᷑: qͥd aliud ꝙͣ dei uolũtas attẽde¬
cur iusserit uiderit. faciendũ ÷ a seruiente qd̾
iussit. Et tũc forte uidend̾ ÷ a prom̾ente cͦ
iusserit. e tñ ut cam̃ iussionis huiꝰ nõ diutꝰ
requiramꝰ si hoc ip̃m magna utilitas hõi quod
deo seruit: iubendo d̾s utile facit. qͥcqͥd iube̾ uo
le est possit. Nec fieri p̃t ut uoluntas ꝓpͥa non
grandi ruine ponde̾ suꝑ hõie cadat. si eã uolũta¬
ti suꝑioris excellendo preponat

Expanded text:
Denique a peccante nihil aliud appetitum est, nisi non esse sub dominatione Dei, quando illud admissum est, in quo ne admitteretur, sola deberet jussio dominantis attendi. Quae si sola attenderetur, quid aliud quam Dei voluntas attender iusserit, uiderit; faciendum est a seruiente quod iussit, et tunc forte uidendum est a promerente, cur iusserit. sed tamen ut causam iussionis huius non diutius requiramus, si haec ipsa magna est utilitas homini quod deo seruit, iubendo deus utile facit quidquid iubere uolle est possit. Nec fieri potest ut uoluntas propria non grandi ruinae pondere super hominem cadat, si eam uoluntati superioris ex- . tollendo praeponat
Abbreviated transcription (Latin):
solimus. Esse donũ moris ẽ ꝑentũ funera
ꝓsequi cantib ⁊ proximoꝵ corrogatis cetib cor¬
pora ip̃a dentib laniare. ac pecudũ mixta car¬
nib dapes fac̾e̾. capitũ ÷ ossa auro intincta po
culoꝵ trade̾ ministeriũ. Scichotauri ꝓ hostiis

Expanded text:
is. Essedonum mos est parentum funera prosequi cantibus et proximorum corrogatis coetibus corpora ipsa dentibus lancinare ac pecudum mixta carnibus dapes facere; capitum etiam ossa auro incincta in poculorum tradere ministerium. Scythotauri pro hostiis
Abbreviated transcription (Latin):
sapie disciplina ꝯcordãt om̃s ad interitũ uolũ¬
tariũ dũ nõnulli eoꝵ putãt obeuntiũ aĩas
reu̾ti. alii ñ extingui: s beatas fieri magis
apd̃ płimos luctuosa sunt puerꝑia. Deniq
recens natũ fletu parens excipit. Econt᷑ leta
sũt funera adeo ut exẽptos gaudiis ꝓseqͣnt᷑¬

Expanded text:
iplina. Concordant omnes ad interitum uoluntarium, dum nonnulli eorum putant obeuntium animas reuerti, alii non extingui, sed beatas magis fieri. Apud plurimos luctuosa sunt puerperia, denique recens natum fletu parens excipit; contrauersum laeta sunt funera, adeo ut exemptos gaudiis prosequant
Abbreviated transcription (Latin):
lioꝵ emittit. Sole comunes. natos
ꝯmunia tecta: urbis hñt magnis ꝙ agitant sub
legib euũ. uł prĩam sole ac certos no u̾e penateᷤ
Uenture q hyemis memores. estate laborẽ exꝑiunt᷑.
⁊ ĩ mediũ q̃sita reponũt. Querendo iuctũ ĩuigilant
⁊ fed̾e̾ pacto excentur agris. pars int septa domoꝵ
narti si lacͥiã ⁊ lentũ de cortice glutẽ. prima fauis
ponũt fundamĩa: deinde tenaces: suspendũt ceras. A¬
lie spergẽtes ad iũctos. educũt fetꝰ alie purissĩa mel¬
la stipant ⁊ liquido diftendũt nectare cellas. Sunt
qͣb ad portas cecidit custodia sorti. In ꝙ uicẽ specłatꝰ
aqͣs ⁊ nubila celi: aut ona accipiunt uenient aut
agmine fc̃o: ignauũ futos petꝰ a p̾sepib artẽt. Sĩb¬

Expanded text:
la rerum, Solae communes natos, consortia tecta Urbis habent, magnisque agitant sub legibus aevum; Et patriam solae, et certos novere penates: venturaeque hiemis memores aestate laborem experiuntur et in medium quaesita reponunt. Namque aliae victu invigilant et foedere pacto exercentur agris; pars intra saepta domorum Narcissi lacrimam et lentum de cortice gluten prima favis ponunt fundamina, deinde tenaces suspendunt ceras: aliae spem gentis adultos educunt fetus, aliae purissima mella stipant et liquido distendunt nectare cellas. Sunt quibus ad portas cecidit custodia sorti, inque vicem speculantur aquas et nubila caeli aut onera accipiunt venientum aut agmine facto ignavum fucos pecus a praesepibus arcent.
Abbreviated transcription (Latin):
uite trahit. lesũ q mortẽ ilico affert. Cet̾is corruptis.
uitalitas ĩ corde durat. Oruta existimãt᷑ aĩaliũ qͥb du¬
uũ riget. Audacia qͥb paruũ: pauida qͥb p̾grande. ma¬
ximũ aũ ÷ ꝓportõe: murib ⁊ lepori. At ĩ ceruo. panthe.¬
musteł. hyenis mĩma. In paflagonia bina ꝑdicib cor¬
da. In equoꝵ corde ⁊ boum ossa repꝑiunt᷑ interdiu. Qͥb¬
qͦsdã hoĩes ꝓdũt. nͭ alios ẽẽ fortiores ĩdust̾a: sic̃ aristome¬
nẽ messenum. qͥ. tcc. occidit lacedemonios. Ip̃e ã cõuul¬

Expanded text:
em ilico adfert. ceteris corruptis vitalitas in corde durat. Bruta existimantur animalium quibus durum riget, audacia quibus parvum est, pavida quibus praegrande. maximum autem est portione muribus, lepori, asino, cervo, panthemetum maleficis. in Paphlagonia bina perdicibus corda. in equorum corde et boum ossa reperiuntur interdum. quosdam homines proditur neque alios fortioris esse industriae , sicut Aristomenen Messenium, qui trecentos occidit Lacedaemonios. ipse convol
Abbreviated transcription (Latin):
papillã tbinato mutrone ĩ pͥore eminens. Piscib solis
ad os sp̃tat. Hoc pͥmũ nascentib formari in uto trad̃t.
Deinde cerebrũ sic̃ tardissiẽ ocłos. S hos pͥmũ mori. cor
nouissĩe. Huic p̾cipuus calor. paspitat ⁊ mouet᷑ intra¬
costaꝵ ⁊ pͥtoris muro. ut pareat p̾cipuã ẽẽ uite causã
⁊ originẽ. Pͥma domicilia int se. aĩo ⁊ sangñi p̾bet. simu¬
oso specu ⁊ ĩ magnis aĩalib tͥplici. ĩ nlło ñ gemino. Ibi
meis hĩtat. Ex hoc fonte due gnͣdes uene crunt. sꝑsa¬

Expanded text:
papillam turbinato mucrone in priora eminens. piscibus solis ad os spectat. hoc primum nascentibus formari in utero tradunt, deinde cerebrum, sicut tardissime oculos, sed hos primum emori, cor novissime. huic praecipuus calor. palpitat certe etcostarum et pectoris muro, ut pariat praecipuam vitae causam et originem. prima domicilia intra se animo et sanguini praebet sinuoso specu et in magnis animalibus triplici, in nullo non gemino. ibi mens habitat. ex hoc fonte duae grandes venae in
Abbreviated transcription (Latin):
nimꝰ nõ nͥ qr hoĩes qͣdẽ ꝙ̃admodũ oꝑent᷑. in hac
t̾ra cognouimꝰ. c̃admodũ aũ angeli ĩ hoc mũdo
qͦdãmͦ agͥcolent᷑. ñ utiq nouimꝰ. Nã ꝓfecto si
remota hõĩm indust᷑a frut icũ genꝰ oꝑaret᷑ tm̃¬
ꝙͣp ex t̾ra nasci arbores ⁊ herbas. ⁊ ex eamꝵ seminib ab
eis itidẽ in t̾ram cadẽtib. Nec innotesc̾e̾t nobis
poma portarz aliena: ⁊ coalescẽte unitate iã sua.
Hec nimirũ ꝑ agͥcolaꝵ oꝑa didicimꝰ. cũ ip̃e crea¬
tores arboꝵ mlłatenꝰ existant. s nateͤ cursum

Expanded text:
 in hac terra novimus; quemadmodum autem Angeli in hoc mundo quodammodo agricolentur, non utique novimus. Nam profecto si remota hominum industria fruticum genus natuquam ex terra nasci arbores et herbas, et ex earum seminibus, ab eis itidem in terram cadentibus: numquid innotesceret nobis poma portaret aliena, et, coalescente unitate, jam sua? Haec per agricolarum opera didicimus, cum ipsi creatores arborum nullo modo essent, sed naturae cursum
Abbreviated transcription (Latin):
aut corꝑis põnem. diu̾sificantur sõpnia. Circa u̾o
hẏemẽ ⁊ autũpnũ turbida fiũt ⁊ falsa. ueluti ab ip̃a
ꝯtinuo esca sũpta. matutina u̾o cessãte iã ꝑturba¬
tõe pura. Et itm qͥ supini dormiũt sõpniant pr¬
ni u̾o minꝰ qr bñ collocati st̃. Nõ solũ aũ a sensibi¬
liũ susceptõib s ⁊ ab ip̃a aĩa cãe st̃ sõpnioꝵ. eoq¬

Expanded text:
aut corporis positionem diversificantur somnia. Circa ver enim et autumnum turbida fiunt et falsa, veluti ab ipsa contino esca sumpta, matutina vero, cessante iam perturbatione pura: et iterum qui supini dormiunt, somniant; proni vero minus quia bene collocati. Non solum autem a sensibilium susceptionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iani. Hic crucẽ suã tollens. seqͥt᷑ saluatorẽ. ꝙͣ
nͨ orbitas n dãpna debilitãt. quẽ ut flactus in ri¬
rico carmine ait. si fractꝰ illabat᷑ orbis ĩ pauidũ
ñ murmurare qui mala patit᷑. eciã si ignorat
cur mala patit᷑. ⁊ ꝑ hoc iuste se pati arbitret ͦ
dicantis accusat. Qui u̾o se cognoscit a iusto iudi¬
ce pati qd̾ sustin: eciã si pro quo patit᷑ ignorat

Expanded text:
istiani est, hic crucem suam tollens, sequitur Salvatorem, quem nec orbitas, nec damna debilitant. Quem, ut Flaccus in lyrico carmine n murmurare, qui mala patitur, etiamsi ignorat cur mala patitur. Et per hoc juste se pati arbitretur, dicantis accusat. Qui vero se cognoscit a justo judice pati, quod sustinet, etiam si pro quo patitur ignoret,
Abbreviated transcription (Latin):
ut sola diuine uͥtutis potẽtia examputata
Si repente inqͥt int̾roget. qͥs respondebit eiͨ. Repẽ¬
te deus int̾rogat. cũ nos ad dist̾ctõem sui examĩ¬
mᷤ inopinatos uocat. S int̾rogatõi illiꝰ respon¬
dere hõ nõ sufficit: qr si remota pietate discutit᷑
illiꝰ examini etiã iustoꝵ uita succũbit. Uel certe
int̾rogat cũ duris nos ꝑcussionib pulsat. ut
cũ mens nr̃a magna de se intnͣsqͥllitate estimat.

Expanded text:
ut sola divinae virtutis potentia ex amputata Si repente interroget, quis respondebit ei? - Repente interrogat Deus, cum nos ad districtionem sui examinis inopinatos vocat. Sed interrogationi illius respondere homo non sufficit, quia si remota tunc pietate diin illo examine etiam justorum vita succumbit. Vel certe interrogat cum duris nos percussionibus pulsat, ut cum mens nostra magna de se in tranquillitate aestimat,
Abbreviated transcription (Latin):
cretio num̾i ẜm ꝙ est sensatũ cõmune. cõmunis
est ad oẽm diuisionẽ partiũ ꝯtinui ꝑ qͣm diuisio¬
nẽ diu̾sa cognoscũt᷑ ẽẽ sensata q̃ sũt in ip̃is. Ad a
liud dicendũ ꝙ quies ñ accipit᷑ hic tm̃ pͥuatio mo¬
tus: s s ꝓut ÷ instrum̃tũ ꝑ qd̾ ponit᷑ diu̾sitos int̾

Expanded text:
cundum quod est sensatum commune, communis est ad omnem divisionem partium continui, per quam divisionem diversa cognoscuntur esse sensata, quae sunt in ipsis. 3 Ad aliud dicendum quod quies non acciptur hic tantum ut privatio motus, s
Abbreviated transcription (Latin):
tu decorus ⁊ facie speciosus uenustatem sui
uultꝰ ad alienã non deriuauit iniuriã. s ad
suã seruauit grãm hoc ip̃o pulcͥore se ratus
si nõ dispendio castitatis s cultu pudoris spe¬
ciosior probaretur. illũ ẽẽ uerũ decorẽ arbitnͣs¬
qͥ nõ alienos ocłos caꝑet nͨ fragiles m̃tes uul¬
neparet. s udicia uniuersoꝵ acqͥrer fraudi fu

Expanded text:
eciosus facie ualde, uenustatem sui uultus non ad alienam diriuauit iniuriam, sed ad suam seruauit gratiam, hoc se pulchriorem ratus, si non dispendio castitatis, sed cultu pudoris speciosior probaretur. illum esse uerum decorem, qui non alienos oculos caperet nec fragiles mentes uulneraret, sed iudicia
Abbreviated transcription (Latin):
ait dñs. ac si patenter dice̾t. Dũ corda dura
emollro. dũ rigida inflecto. dũ asꝑa mitigo. dũ
frigida accẽdo. dũ debilia roboro: dũ uaga sta¬
bilio. dũ micantia ꝯfirmo: ĩtuere si uales ĩ corꝑa¬
biliter ueniens qͥb ea meatib illustro. Quiᷤ¬

Expanded text:
 lux, ac si patenter dicatur: Dum dura corda emollio, dum rigida inflecto, dum aspera mitigo, dum frigida accendo, dum debilia roboro, dum vaga stabilio, dum nutantia confirmo, intuere, si vales, incorporaliter veniens quibus ea meatibus illustro.
Abbreviated transcription (Latin):
lit ut corda gẽtilium arentia uiresc̾ent clausa pa¬
tescerẽt. in ania ꝯplerent᷑: ĩ fecũda g̾minarent:¬
tio ad aures uenit: s cessante int̾na gr̃a ad
corda audientiũ ñ ꝑtͣnsit. Ecuiꝰ p̾dicatõis
solo diuino mun̾e agit᷑ ymbri cursũ dñs se
dedisse testat᷑.¬

Expanded text:
lit, ut corda gentilium arentia virescerent, clausa patescerent, inania complerentur, infecunda germinarenttio ad aures venit, sed cessante interna gratia, ad corda audientium non pertransit. De cujus praedicationis solo divino munere agitur, imbri cursum Dominus se dedisse testat
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾e uiri ⁊ hoc dormientis: que ꝑ ip̃m firma fa¬
cta est tãꝙͣ eiꝰ ẽẽ firmata. Ille autẽ p̃p ipãm ĩfir¬
mus qr ĩ locũ coste nõ costa s caro supposita est.
ñ hũit hoc pͥma reꝵ ꝯditio. qñ sexta die dcm̃ est
masculũ ⁊ feminã fecit eos. ut femĩa oĩo sic fier
uoluntate instituit mutabili uol̃tate: aliquid
ditũ erat ĩ deo sic̃ p̃dcm̃ ẽ. Et qr mist̾ium illud¬

Expanded text:
latere viri, et hoc dormientis, quae per ipsum firma facta est, tanquam ejus osse firmata, ille autem propter ipsam infirmus, quia in locum costae non costa sed caro suppleta est; non habuit hoc prima rerum conditio, quando sexto die dictum est: masculum et feminam fecit eos, ut femina omnino sic fieruoluntate instituit, mutabili uoluntate aliquid ditum erat in deo
Abbreviated transcription (Latin):
custodit᷑ nͥ ad ip̃m a qͦ impͥmit᷑. Tanto mag̾
itaq inheret᷑ deo qͣntominꝰ diligit᷑ ꝓpͥũ. Cupidi¬
tate u̾o exꝑiende p̾tatis sue qͦdã nutu suo ad
se ip̃m tamꝙͣ ad mediũ proruit. Itaq cũ mułr̾
eẽ sic̃ ille sb̾ nlło ⁊ ab ip̃a sui medietate penałr

Expanded text:
Tanto magis itaque inhaeretur Deo, quanto minus diligitur proprium. Cupiditate vero experiendae potestatis suae, quodam nutu suo ad se ipsum tanquam ad medium proruit. Ita cum vult esse sicut ille sub nullo, et ab ipsa sui medietate poenaliter
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ eodẽ mͦ man ꝯcupiscit᷑ scĩa ex ĩuisibilium
tp̃aliũ q exꝑim̃to inflat ñ edificat. Ita p̃gra¬
uatꝰ animꝰ quasi ponde̾ suo a bĩtudĩe expellit᷑. ⁊
ꝑ illud sue medietatis exꝑim̃tũ ex pena sua di¬
scit qͥd int̾sit int̾ bonũ desertũ ⁊ malũ ꝯmissũ.¬

Expanded text:
semper eodem modo manet, concupiscitur scientia ex mutabilium temporaliumque experimento, infiat, non aedificat : ita praegravatus animus quasi pondere suo a beatitudine expellitur, et per illud suae medietatis experimentum poena sua discit, quid intersit inter bonum desertum malumqu
Abbreviated transcription (Latin):
Anguisuga ÷ umis aqͣtilis sic dc̃ã. eo ꝙ sangͥnem
sugat. Ceno alit᷑ potantib insidiat᷑. Cũq islabitur
faucib uł uspiam adherescit sangͥnẽ haurit ⁊ tum
nimio cruore maduerit: euomit qd̾ hausit. uit recen¬

Expanded text:
anguisuga vermis aquatilis, dicta quod sanguinem sugit. Potantibus enim insidiatur, cumque labitur faucibus vel ubi uspiam adhaerescit, sanguinem haurit; et cum nimio cruore maduerit, evomit quod hausit, ut recen
Abbreviated transcription (Latin):
spacia. Crescentiũ tẽpestiua ad gen̾and̾ etas. Q̃ solidas
hũt ungulas singłos q̃ bisulcas ⁊ geminos pariunt
Cͦꝵ ĩ digitos pedũ fissura diuisa ẽ eo num̾osiora in fetu. s
dere parientes. Post ea lambendo calefaciunt fetꝰ ⁊ figu¬
rant. Pariũt plurimũ quat̾nos. Cecos ã gignũt. canes

Expanded text:
 crescentium tempestiva ad generandum aetas. quae solidas habent ungulas, singulos; quae bisulcas, et geminos pariunt; quorum in digitos pedum fissura divisa est, et numerosiora in fetu. sed dere parientem . postea lambendo calefaciunt fetus omnia ea et figurant. pariunt plurimum quaternos. caecos autem gignunt canes,
Abbreviated transcription (Latin):
Est aũ ꝑu̾sa celsitudo: deserto eo cui debet animꝰ
placet cũ ab illo incõmutabili bone defic̾ qd̾ ei
qͦ illustrabat᷑ ut ind̾et ⁊ attẽdebat᷑ ut amaret
itabil ꝑianet: nõ inde ad s placend auert̃et̃¬
ut ex hoc tenebrescͥet ac frigescͥet. Uidelic ut uł
tnͣsgressorẽ ẽẽ p̾ceptiꝰ si uite sociã non deser̾et

Expanded text:
enim est celsitudo deserto eo, cui debet animus placet, cum ab illo bono inmutabili deficit, quod ei  illustrabatur ut videret, et accendebatur ut amaret, stabilis permaneret; non inde ad sibi placendum averteretuet ex hoc tenebresceret, aut frigesceret, ut vel illa transgressorem esse praecepti
Abbreviated transcription (Latin):
celestẽ u̾o amor dei usq ad ꝯteptũ sui. M ani-¬
dc̃m ẽ eis: eritis sicut dy. Qd̾ utiq meliꝰ ẽẽ
possẽt. sũmo u̾o q pͥncipio coħ̾endo ꝑ obedĩam.¬
nãq creati ñ sũt dii sua u̾itate. s dii ueri
qui dum se s suffic̾e̾ diligit ab illo qͥ ei uere
suffic̾e̾ potest deficit. Illud it aq malũ p̃ces¬

Expanded text:
caelestem uero amor Dei usque ad contemtum sui. Denidictum est: Eritis sicut di. Quod melius esse possent summo ueroque principio cohaerendo per oboedienim creati non sua ueritate, sed dei ueri qui, dum sibi sufficere delegit, ab illo qui ei uere sufficit defecit. illud itaque malu
Abbreviated transcription (Latin):
Iͦ. Omĩs res ꝑ qͣs quisas nascit᷑. ꝑ ipsas
absoluit᷑. Mr̃imonium aũ ñ facit coitꝰ s uolũtaᷤᷤ
ducit. Sicut aũ crudelis ⁊ iniquus est qͥ castam
dimittit. ita fatuus ẽ iniustꝰ qͥ retin m̾etricẽ.
Nã patͦnus ÷ tͣpitudinis qͥ cͥmẽ celat uxoris. Uir¬

Expanded text:
. Omnis res per quas causas nascitur, per ipsas absolvitur. Matrimonium enim non facit coitus, sed voluntas: ducit. Sicut autem crudelis est et iniquus qui castam dimittit, sic fatuus est et injustus qui retinet meretricem. Nam pat
Abbreviated transcription (Latin):
foris agnoscer qͣle eẽt inuisibile bonũ qd intꝰ
quere dele̾t: hoc ẽ ut subtꝰ se uid̾et. ꝙͥͣ supͣ se appe¬
ter. Non gͥ decebat ut roꝵ uisibiliũ copia a¬
liqͣ in parte defectũ sentir q̃ ob id maxĩe in¬
stituta est. ut ĩ estimabilẽ et̾ noꝵ bonoꝵ af¬

Expanded text:
et invisibile bonum quod intus quaerere deberet: hoc est, ut sub se videret, quid supra se appeteret. Non igitur decebat ut rerum visibilium copia in parte aliqua defectum sentiret, quae ob id maxime instituta est, ut inaestimabilem aeternorum bonorum af
Abbreviated transcription (Latin):
nis boni ẽ. Uerũ a t̾renis ad celestia. a uisiblib
usꝙ ad iuisibilia. sũt aliis alia bona meliora
ad hoc utiq ineqͣlia ut eẽnt oĩa. Ns̃ aũ it a
ẽ artifex magnꝰ in magnis. ut ñ sit iior in
paruis. Q̾ stil parua. ñ sua gnͣditate q̃ nlła ẽ: s

Expanded text:
nis boni. Sed a terrenis usque ad caelestia et a uisibilibus usque ad inuisibilia sunt aliis alia bona meliora, ad hoc inaequalia, ut essent omnia; Deus autem ita est artifex magnus in magnis, ut minor non sit in paruis; quae parua non sua granditate nam nulla est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad uenam ꝑuenit q̃ epatis porta uocat᷑. Pe¬
netrat gͥ in diuisionib ⁊ ĩ ramis porte in-¬
trantib seq minorantib ac sb̾tiliantib
ad modũ capilloꝵ occrentib orificiis diuisio¬
nũ radicũ uene q̃ a giłbo epatis ascendit.
NIõ aũ facit ip̃am ĩ illas coangustatões pene¬
trare uͥ suꝑflua cõmixtio aque bibite supra
talitas. Et ob hoc tunc eis oꝑatio uehem̃tior
est ac fortior ⁊ uelocior: ⁊ tunc coquit᷑. In oĩ
u̾o huiꝰ decoctõe ẽ res que ẽ sic̃ spuma. hoc est
colera rubea ⁊ res q̃ ÷ sicut ypostasis. ħ est melã¬
colta q̃ auib st̃ nat᷑ales. Et fortasse cũ eis erit
aut res adusta decoctio suꝑflua fu̾it. aut res
ñ bñ cocta. Si decoctio minor ꝙͣ debet exstit̾it
adusti sb̾tile est mala colera tubea. eius aũt
spissũ ẽ mala melãtolica ⁊ ambe st̃ ñ nat᷑ales.
Qd̾ aũ nõ bñ coctũ est flegma est. Qd̾ u̾o de ħ

Expanded text:
et ad venam pervenit, que hepatis porta vocatur. Peet ad venam pervenit, que hepatis porta vocatur. Penetrat igitur in divisionibus et in ramis porte intrantibus, seque minorantibus ac subtiliantibus ad modum capillorum, decurrentibus orificiis divisionum radicum vene, que a gibbo hepatis ascendit. Non autem facit ipsam in illas coangustationes penetrare, nisi superflua commixtio aque bibite supra talitas, et ob hoc tunc eius operatio vehementior est, ac fortior et velocior, et tunc coquitur. In omni vero huiusmodi decoctione est res que est sicut spuma et hec est cholera rubea. Et res, que est sicut hypostasis, hec est melancholia; que ambe sunt naturales. Et fortasse cum eius erunt, aut res adusta, si decoctio superflua fuerit, aut res non bene cocta, si decoctio minor quam debet, extiterit. Adusti vero subtile est mala cholera rubea, eius autem spissum est mala melancholia; et ambe sunt non naturales. Quod autem non bene coctu
Abbreviated transcription (Latin):
umores ĩ corꝑe sic generantur:
Nutͥens dum masticat᷑ aliqͣ ꝯu̾sione
ꝑmutat᷑ iamq paix incipit digeri. Cuius
signũ ẽ. ꝙ nͨ primus odor nec primꝰ sapor ĩ eo
repit᷑. Suꝑficies .n. oris est suꝑficiei stomachi
ꝯtigua. ⁊ quasi una cũ illa. Est igitur more
digestiua uirtꝰ ex stomacho: ⁊ auxiliatur
ĩ hoc saliua. ꝑ digestionẽ acqͥsita. in qͣ cadit
calor ĩnatꝰ. Post :ͣ u̾o cibꝰ stomachũ ingͣdit᷑
tũt integre digeritur: ñ pp̃ stomachi calorem
rem adipis cã suscipit ⁊ ad stomachũ reduc̾.
Suꝑiꝰ autem cor: mediante dyafraginate ab
eo caleft̃o. Cũq nutͥens ĩ pͥmis digeritur.
eius eẽntia fit in multis aĩalium auxilio
eiꝰ qd̾ ei admiscet᷑ de eo qd̃ bibit᷑ płmq chils
Et est sb̃a liqͥda ꝑtisane siłis ĩ spissitudĩe. Dein¬
de eiꝰ subtile a stomacho ⁊ intestinis attrahit᷑.
ac ꝑ uias uenaꝵ meseraicaꝵ q̃ sb̾tiles ac du¬
re in om̃ib ĩtestinis ꝯtinue st̾ impellitur

Expanded text:
umores in corpore sic generantur. Nutriens dum masticatur, aliqua conversione permutatur, iamque incipit digeri. Cuius signum est, quod nec primus odor, nec primus sapor in eo reperitur. Superficies enim oris est superficiei stomachi contigua et quasi una cum illa. Est igitur in ore digestiva virtus ex stomacho et auxiliatur in hoc saliva per digestionem acquisita, in qua cadit calor innatus. Postquam vero cibus stomachum ingreditur, tunc integre digeritur, non propter stomachi calorem rem adipis causa suscipit et ad stomachum reducit. Superius autem cor, mediante diaphragmate ab eo calefacto. Cumque nutriens in primis digeritur, eius essentia fit in multis animalium, auxilio quod ei admiscetur de eo quod bibitur, plerumque chilus; et est substantia liquida, ptisane similis in spissitudine. Deinde eius subtile a stomacho et intestinis attrahitur ac per vias venarum meseraicarum, que subtiles ac dure et omnibus intestinis continue sunt, impellitur
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmdui ẽ ĩ epate sb̾tilior ẽ ꝙͣ debet ꝓpt̾ quam
sanguis ab epate seꝑatur ab aqͦsitate ⁊ super¬
flua ilico mundatur. Extrahitur .n. a sangͥne
nus existit. Nutͥciq renes huiꝰ aqͦsitatis unc¬
tuositas ⁊ sangͥnectas. Deinde aliud qd̃ rema¬
net descendit uł tendit ad uesicã ⁊ post ad uir¬
gam. Sangͥs aũ est eẽntie bone. Signoꝵ aũt

Expanded text:
 quam sanguis ab hepate reparatur, ab aquositate superflua illico mundatur. Extrahitur enim aquositasnus existit, nutritque renes huius aquositatis unctuositas et sanguineitas. Deinde aliud quod remanet descendit, vel tendit ad vesicam et post ad virgam. S
Abbreviated transcription (Latin):
posside̾t. ac nequã noct᷑ns ludificationib tẽptare¬
tur: qͦtienscũq se tñ ad ꝑcipiend̾ cõmunionẽ dm̃¬
dam p̃parasset ĩmũdo fluxu dormiens fedabatur.
Qͥ cum młto se tẽpore a sacͦscis mist̾iis strepiduᷤ
abstin̾et: tandẽ hanc ad seniores detulit questi¬
onem remediũ impugnationũ ac doloris sui me¬
dicabłi eoꝵ ꝯsilio ꝯsequturũ se ẽẽ ꝯfidens. S cũ
pͥmã cãm morbi huiꝰ spũaliũ medicoꝵ doct᷑na discu

Expanded text:
quam nocturnis ludificationibus tentaretur, quoties tamen se ad percipiendam communionem Dominicam praeparasset, immundo fluxu dormiens foedabatur. Qui cum multo se tempore a sacrosanctis mysteriis trepidus abstineret, tandem hanc ad seniores detulit quaestionem, remedium impugnationis ac doloris sui medicabili eorum consilio consecuturum se esse confidens. Sed cum primam causam morbi ejus spiritalium medicorum doctrina d
Abbreviated transcription (Latin):
stere optamꝰ altarib. Uerũ si hostis ille neqͥssim᷑
ut nobis celestis remedii sb̾trahat medicinã.
sb̾ito custodiã mentis illuserit: ita dũtaxat
ut nlło rep̾hensibłi int̾ueniente pruritu nlło
nat᷑ ali nc̃citate ꝓpulsa. aut certe ĩpugnatõe
dyaboli absq sensu uoluptatis elicita ad ĩpedi¬
mentũ nr̃e scĩficatõis obtend̾it possumꝰ ⁊ debe¬
mus ad grãm salutapis cibi ꝯfident᷑ accedere.
Si u̾o nr̃o uitio hec fu̾it egesta ꝯtretio: illud¬

Expanded text:
te, fraudetur. Verum si hostis ille nequissimus ut nobis coelestis remedii subtrahat medicinam, custodiam sopitae mentis illuserit, ita dumtaxat ut nullo reprehensibili interveniente pruritu, nullo a per necessitatem conpulsam aut certe inpugnatione diaboli absque sensu uoluptatis elicitam ad inpedimentum nostrae sanctificationis obtenderit, possumus et debemus ad gratiam salutaris cibi confidenter accedere. sin uero nostro uitio haec fuerit egesta concretio, conu
Abbreviated transcription (Latin):
runt ne aĩe forsitan culpa caro exhausta ieiu
nio illusionib urgeret᷑ quib ⁊̃ dist̾ctissimi ui¬
ri cum paululũ elati de sui corꝑis fu̾int puri¬
tate ꝑ suꝑbie uiciũ polluuntur. Probantes
q nec aĩe culpã ẽẽ nec carnis sacroscĩs eum
epulis debere misceri ꝯfidentissime censuerunt.
in ꝑpetuum fraudaretur. Quo fcõ ita omnis
dyabolice factionis scenai detecta est. ut moꝵ
uirtute dñici corꝑis ꝓtegente illa p̾terite illu¬
sionis ꝯsuetudo cessaret.

Expanded text:
 ne animae forsitan culpa caro exhausta ieiunio inpuris inlusionibus urgueretur, quibus etiam districtissimi uiri, cum paululum elati de sui corporis fuerint puritate, per superbiae uitium polluuntur, quod sque nec animae culpam esse, nec carnis, sacrosanctis eum epulis debere misceri confidentissime censuerunt; perpetuum fraudaretur. Quo facto ita omnis diabolicae factionis scena detecta est, ut mox virtute Dominici corporis protegente, illa praeteritae illusionis consuetudo cessaret:
Abbreviated transcription (Latin):
credat᷑ illusio. ut cũ eos intentiorib ieniniis
stude̾ cognou̾it om̃s eoꝵ cognatꝰ hat arte sub¬
u̾tat. ut dũ se ñ solũ nichil ad pͣitatẽ corporis
districtiore ieuinio ꝓfecisse. uerũ s grauiꝰ senti¬
unt fuisse pulsatos magistrã ĩcorruptõis ac
puritatis altricẽ abstinẽtie dist̾ctõem tãqͣm

Expanded text:
niis studere cognouerit, omnes eorum conatus hac arte subuertat, ut, dum se non solum nihil ad puritatem corporis districtiore ieiunio profecisse, uerum etiam grauius sentiunt fuisse pulsatos, magistram incorruptionis ac puritatis altricem abstinentiae. districtionom tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
unde semꝑ fiunt capilli rubei. Glaucꝰ aũ ex ha¬
bundantia melancolici. Canicies uͦ fit ex nimi¬
a defectõe caloris nat᷑alis ⁊ ex effectu putͥdi
flegmatis. qd̃ płimũ fit ĩ senib. Colores etiam
ip̃iꝰ. aut penuria cͥstallini hũoris. aut qr idem
humor plurimũ recedit intꝰ. aut modico hũore
albugineo. aut ex ꝑturbatõe ip̃ius. aut ex hũn¬
dantia qͣlitatis uuei hũoris. Subalbedo uͦ fit ex
sibilis sp̃c. aut ex claritate ip̃ius ⁊ c̾. Uariꝰ
aũ color uel glaucꝰ fit si res ꝯuenũt que
ngredini ⁊ subalbedini accidunt. Et uariꝰ qͥd̾
color sigͣt uisibilem hũndare mag̾ ⁊ clarescere
ĩ sua uapietate. Glaucꝰ aũ eumdem sp̃m hũn¬
dare nimis ⁊ sb̾nigresce̾ ĩ sua glaucedĩe. Na¬
Color rufus aut rubeꝰ sangͥ¬
nis ⁊ caloris innuit mł̾titudinẽ. Color autẽ
int̾ rubeũ ⁊ albũ mediꝰ eqͣlem sigͣt ꝯplexionẽ

Expanded text:
unde, semper fiunt capilli rubei. Glaucus autem ex aunde, semper fiunt capilli rubei. Glaucus autem ex abundantia melancholici. Canicies vero fit ex nimia defectione caloris naturalis et ex abundantia putridi phlegmatis, quod plurimum fit in senibus. Colores etiam ipsius, aut ex penuria chrystallini humoris, aut quia idem humor plurimum recedit intus, aut modico humore albugineo, aut ex perturbatione ipsius, aut ex abundantia qualitatis vuei humoris. Subalbedo vero fit ex sibilis spiritus, aut ex claritate ipsius et cetera. Varius autem color, vel glaucus fit, si res conveniunt que nigredini et subalbedini accidunt. Et varius quidem color significat visibilem abundare et magis acclarescere in sua varietate. Glaucus autem eumdem spiritum abundare minus et subnigrescere in sua glaucedine. RhazColor rufus aut rubeus, sanguinis et caloris innuit multitudinem. Color autem inter rubeum et album medius, equalem significat complexionem,
Abbreviated transcription (Latin):
fit ab humoꝵ hũndantia. aut ab equalitate. ł
in equalitate. Ab equalitate ẽ ille qͥ ꝯpositꝰ ẽ
ex albedĩe ⁊ rubedĩe. Ab inequalitate uero ꝓce¬
dunt niger. citrinꝰ. rubeꝰ. glautꝰ ⁊ albꝰ. color quid̃
rubeꝰ ⁊ niger ⁊ citrinꝰ signͣt calorẽ dñantẽ corꝑi.
Citrinꝰ autẽ solus designat colerã rubeã. Niger uͦ
solus colerã nigrã. Eiuibrꝰ solus sangͥnis hũndã¬
tiam. Albꝰ aũ ⁊ glautꝰ hũndantẽ frigiditatem.
S albꝰ ex felle. glautꝰ ex melancolia. suas causas
hr̃e designͣt. Ab ext̾iorib plerũ q colores adue¬
niũt. ut ex frigore scotis. ex calore ethyopib.
⁊ ex aliis mł̾tis accidentib. Sũt ⁊ alii sꝑũales
colores ut ex timore uł ira uł tͥsticia. uel ex
aliis aĩ motõib. Colores capiloꝵ .iiiiͣ. sũt. scil
niger. rubeꝰ. glautꝰ. canus. Niger ex hũndan¬
tia colerici humoris intensi uel adustione mł̃¬
ta sangͥnis. aut ex młtitudĩe caloris ñ adusti.

Expanded text:
fit ab humorum abundantia, aut ab equalitate, vel inequalitate. Ab equalitate est ille qui compositus est ab albedine et rubedine. Ab inequalitate vero procedunt niger, citrinus, rubeus, glaucus et albus. Color quidem rubeus et niger et citrinus, significant calorem dominantem corpori. Citram nigram. Rubeus solus, sanguinis abundantiam. Albus autem et glaucus, abundantem, frigiditatem, sed albus ex felle, glaucus ex melancholia suas causas habere designant. Ab exterioribus plerumque colores adveniunt, ut ex frigore Scotis, ex calore Ethyopibus et ex aliis multis accidentibus, sunt et alii spiritales colores, ut ex timore, vel ira, vel tristitia, vel ex aliis animi motionibus. Colores capillorum quatuor sunt, scilicet niger, rubeus, glaucus, canus. Niger ex abundantia cholerici humoris incensi, vel adustione multa sanguinis, aut ex multitudine caloris non adustivi,
Abbreviated transcription (Latin):
Pax itaq corꝑis est ordĩata tẽꝑatura partiũ.
salus aĩantis. Pax hõis mortał cũ dõ: ẽ or¬
dinata in fide subet̾na lege obedĩentia. Pax
hõim: ordĩata ꝯcordia ip̃oꝵ. Pax domꝰ ÷ or¬
dinata imꝑandi ⁊ obediendi ꝯcordia cohitã¬
tium. Pax ciuitatis: ordĩata imꝑandi ⁊ obe¬
diendi ꝯcordia ciuiũ. Pax suꝑne ciuitatis¬
ẽ ordĩat issima ⁊ ꝯcordissima societas fruen
di deo: ⁊ inuicẽ in dõ. Pax oĩm reꝵ ẽ tnͣsqlli¬
tas ordinis. Est aũ ordo pariũ disparium q
reꝵ sua cuiq tͥbuens dispõ. Pinde miseri qi¬

Expanded text:
Pax corporis, ordinata temperatura partium ssalus animantis, pax hominis mortalis et Dei ordinata in fide sub aeterna lege oboedientia, pax hominum ordinata concordia, pax domus ordinata imperandi oboediendique concordia cohabitantium, pax ciuitatis ordinata imperandi adque oboediendi concordia ciuium, pax caelestis ciuitatis ordinatissima et concordissimdi Deo et invicem in Deo. Pax omnium rerum tranquillitas ordinis. Ordo vero est partium dispariumque rerum sua cuique tribuens dispositio, q
Abbreviated transcription (Latin):
et t̾ram nͨ solũ angłm ⁊ hoĩem s nͨ exigui ⁊ ꝯ¬
um qͣdã ꝯuenientia ⁊ qͣdam ueluti pace dereli¬
quit
bonũ ut ⁊ in reb t̾renis atq mortalib nich
soleat gratiꝰ audiri nichil desiderabiliꝰ ꝯcupisci.

Expanded text:
et terram, nec solum angelum et hominem, sed nec exigui et cum conuenientia et quadam ueluti pace dereliquitbonum ut etiam in rebus terrenis atque mortalibus nichil gratius soleat audiri, nichil desiderabilius concupisci,