comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puit. Nos siimꝰ uasa ista. impleuerat ille amaritudine sua. qm nr̃o redemptori. in felle ꝓpinauit.
bolum iunceret. ñ iuste. s uolenter. homo ei tolli iideretur. qui se illi sponte subiecit. S sieum
homo ituicit. uire hõĩem ꝑdit. ⁊ ut homo uincat. neceẽ est. ut ds in eo sit. qui faciat eum sine
pect̾is ẽẽ. Si enim ꝑ se homo eẽt. ł angłs in homine. facile peccaret. cum utramq naturam ꝑ seꝯ
stet oecidisse. factus ẽ gͦ dĩ filius. hominis filius. passibił. ⁊ mortał. ut ꝑ mortem destrũet dia¬
bolum. deletis perc̃is. ꝑ que sub illo captiun eramus. .i. ꝑ eandem mortem. lib̾aret eos quitimo¬
re mortis. corꝑalis. per totam. hanc. uitam erant obnoxii .i. subditi. seruituti. diaboli. ⁊ peccl
fuerant arma illi forti. adu̾sum mund̾. ꝑ ea illum xp̃c ꝑcussit. in quo magnitudinẽ irtutis

Expanded text:
puit. Nos sumus vasa ista quae impleverat ille amaritudine sua, quam nostro Redemptori in felle propinavit.puit. Nos sumus vasa ista quae impleverat ille amaritudine sua, quam nostro Redemptori in felle propinavit.bolum vinceret, non juste, sed violenter homo ei tolli videretur, qui se illi sponte subjecit; sed si homo vincit, jure hominem perdit: et ut homo vincat, necesse est ut Deus in eo sit, qui faciat eum sine peccatis esse. Si enim per se homo esset vel angelus in homine facile peccaret, cum utramque naturam per se stet cecidisse. Factus est homo Dei Filius, hominis filius passibilis et mortalis, ut per mortem destrueret diabolum, deletis peccatis, per quae sub illo captivi eramus; et per eamdem mortem liberaret eos, qui timre mortis corporalis per totam hanc vitam erant obnoxii, id est subditi, servituti diaboli et peccatifuerant arma illi forti adversum mundum, per ea illum Christus percussit, in quo magnitudinem virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
funditur fr̃s eos
uocare dicens
untiabo nomen
tuum fr̾ib meis.
in medio eccłie lau¬
dabote. Et it̾m Ego
ero fidens in eum
auerunt carm. i
sanguini: up̃e si¬
militer participa¬
uit eisclem ut per
mortem destrũet
eum qui habebat
mortis imꝑium.
id est cdiabolum.¬
enim in principem hiuꝰ scłi. qui seduxit adam. ⁊ serium fecit. ⁊cepit eos tanqͣm uernacłos possi¬
dere. s uenit redemptor. i uictis ẽ deceptor. Et quid fecit redemptor : captiuatori nr̃o : tetendit ei¬
muscipulam crucem suam. posuit ibi qͣi escam sanguinem suum. Ile aut̃ sanguinẽ fudit. ñ debi¬
toris ꝑ qd̾ uissus ẽ redd̾e debitores. fudit sanguinẽ in nocentis. ⁊ iussus ẽ reced̾e a nocentib. Ille qͥppe
sangͥnem sĩi ad hoc fudit. ut pecc̃a nr̃a delerit. Uñ gͦ diabolus nos tenebat. deletum ẽ. sangine redẽp¬
uit fortem. uincuł passionis sue. intrauit in domum eiꝰ .i. in corda eoꝵ. uͥ ip̃e habitabat. ⁊ uasa eiꝰ eri¬

Expanded text:
s eos vocare, dicens: Nuntiabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae laudabo te ; et iterum: Ego ero fidens in eum averunt carni et sanguini, et ipse similiter participavit eisdem, ut per mortem destrueret eum, qui habebat mortis imperium, id est diabolumenim in principem hujus saeculi qui seduxit Adam et servum fecit, et coepit nos tanquam vernaculos possdere. Sed venit Redemptor et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor captivatori nostro? Tetendit muscipulam, crucem suam posuit ibi quasi escam, sanguinem suum. Ille autem sanguinem fudit non debiper quod jussus est reddere debitores. Fudit sanguinem innocentis, et jussus est reddere a nocentibus. Ille quippe sanguinem suum fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo diabolus nos tenebat deletum est sanguine Redempvit fortem vinculis Passionis, intravit in domum ejus, id est in corda eorum, ubi ipse habitabat, et vasa ejus er
Abbreviated transcription (Latin):
sałuati u ł ꝓ om̃ib hominib generaliter mortiuis ẽ. qr om̃ib p̃cium suffecit. ⁊ iõ ꝓprie¬
sunt. ⁊ ꝑquem. auctorem. om̃ia. fc̃ã sunt. qui mltos filios adoptiuos. ad duxerat .i. ad
elucendos preuiderat. in głiam. et̾̃nam. ꝯsummare .i. ꝑficere ingłia beatitudinis.¬

Expanded text:
salvati. Vel pro omnibus hominibus, generaliter mortuus est, quia omnibus pretium suffecit. Ideo prsalvati. Vel pro omnibus hominibus, generaliter mortuus est, quia omnibus pretium suffecit. Ideo prm omnia facta sunt, et per quem auctorem omnia facta sunt, qui multos filios adoptivos adduxerat, id est adducendos praeviderat, in g
Abbreviated transcription (Latin):
cipit ostendere. ñ ꝓ potentia tm̃. ł ultione. uerba xp̃i eẽ audienda. s ꝓ dilectione qua
passi. mor. Maiores quid̾ angłi. possunt dici. homine. q maiores sunt. hominis corꝑe.
maiores funt. ⁊ animo. s in eo tm̃ qd̾ pecc̃i erigmał merito. corruptibile corpus. aggͣ
uat ip̃manimum. Natura uõ humane mentis. qualem xp̃c assumpsit. que nullo pec¬
magnum de do patre dici. si forma seru maior ẽ. qua maiores uidentir angłi. nec rec¬
te cogitas. nec attendis. quem habeat locum in reb hũana natura. que odita ẽ. ad y¬
maginemdĩ. cuitñ iniuria fc̃a non ẽ. cum xp̃c dicebat. pater maior me ẽ. qui ñ car¬
ni sue solum. s ⁊̃ menti qm gerebat hũane. dm̃ patrem preferebat. que tota. sine
meruit. ip̃e. gristaret mor. ꝓpme dixit gustaret. qi amara ẽ moes. ł qi cito transiit.
Dr̃eue namq interuallum in illa faciens. ꝯfestim surrexit. sicut quigustat breuit̾

Expanded text:
cipit ostendere non pro potentia tantum, vel ultione verba Christi audienda esse, sed pro dilectione qua maginem Dei. Majores Angeli dici possunt homine, quia majores sunt hominis corpore: majores sunt et animo, sed in forma quam peccati originalis merito corruptibiavat ipsum animum. Natura vero humanae mentis qualem Christus assumpsit, quae nullo pecmagnum de Deo Patre dici, si forma servi major est, qua majores videntur et angeli; non recte cogitas, nec attendis quem habeat locum in rebus humana natura, quae condita est ad imaginem Dei: cui tamen injuria facta non est, cum Chrini suae solum, sed etiam menti quam gerebat humanae Deum Patrem praeferebat. Quae tota sine meruit, ipse gustaret, proprie dixit gustaret, quia amara est mors, vel quia cito transiit. Chrysost. Breve namque intervallum in illa faciens confestim surrexit, sicut qui gustat breviter
Abbreviated transcription (Latin):
in mediom̃i ulle filrus ẽ. nos filii sinmiis. s distat. ꝙ ille saluat. nos salnamur
uille scĩficat. nos scĩficamur. mͦ ꝯuingit nos scriptura. mͦ disuingit. r¬
tos inquit filios. hic ꝯumxit auctorem salutis eoꝵ. hic discreuit: consũmare
dico: ⁊ hoc. ꝑ passiones mortis. que mors sanande nr̃e miserie ꝯuenientissima
iñ redemptus ꝑiret. qd̾ si eẽt. frustia frã eẽnt. om̃ia. cetera enim homini ser¬
iuunt. homo: dõ. nec in aliquib d̾s głificaretur. cum ad hoc om̃ia fc̃a sint.¬
teretur. s nondedecet. ꝙ ex dopendet. ẽ ei sub̾tus ut alii homines. no ꝯne¬
ẽ. Ile quid̾ sc̃ĩficat. nos scĩficamur. Licet gͦ ex imo simus. ueixtũ młtum int̾¬
ẽ. Iue enim ẽ ex patre scd̾md̾itatem. ut ꝓprius filius .i. ex enis centia genitꝰ
peccato iniminis. uocare eos. fr̃s. qui peccando sc̃ĩ sunt degeneres. dicens in

Expanded text:
 nos filii sumus, sed distat, quia ille salvat, nos salvamur; ille sanctificat, nos sanctificamur. Modo conjungit nos Scriptura, modo disjungit. Multos, inquit, filios, hic conjunxit; auctorem salutis eorum, hic discrevit. Consummare, dico, et hoc per passionem 237 mortis, quae morsnon redemptus periret. Quod si esset, frustra omnia facta essent. Caetera enim homini serviunt, homo Deo. Nec in aliquibus Deus glorificaretur cum ad hoc omnia fteretur, sed non dedecet, quia ex Deo pendet, et idem ei subjectus ut alii homines, et ideo converest, ille quidem sanctificat, nos sanctificamur. Licet ergo ex uno simus, verumtamen multum interest. Ille enim est ex Patre secundum deitatem ut proprius Filius, id peccato immunis. Vocare eos fratres, qui peccando facti sunt degeneres, dicens in
Abbreviated transcription (Latin):
res. umbra quedam ẽ. Subtractio. ł substratio enimẽ. umbra quedam ñ
ẜmago. Cum uõ flores ip̃os coloꝵ quis imposũit. tunc ymago ꝑficitur.lex
lex precipit. quas offerunt indesinenter .i. licet indesmenter offerrent. sem¬
ꝑ facerent. lioquin.i. si ꝑfecti fierent. cessassent. ille hostie. offerri. Iõ uti¬
q. qd̾ cultores semel .i. ꝑfecte. una hostia. mundati. nlłam hr̃ent oscĩam.
peccant. non indigent alia q sufficit ad om̃ia. iom̃em ꝯscĩam a pecc̃o lanat
qd non uetus. Si enim hoc fac̾e̾t. ñ eẽt opus it̾ari: Sicut medicamentũ cum
fu̾it forte ⁊ salutis efficax. ⁊ ualens cunctam eg ualitudinem replere. se¬
mel impositum: totum oꝑatur. Si uo̾ semꝑ apponitur. manifestũ indi¬
cium ẽ. ñ ꝯtulisse salutem. sic. qr ilł sacrisiciis. nemo curabatur. freqñt̾
offerebatur. Quia enim pͥma hostia mlualebat. iõ ⁊̃ scd̾a offerebatur. que

Expanded text:
res, umbra quaedam est, subtractio enim umbra quaedam non res, umbra quaedam est, subtractio enim umbra quaedam non imago, cum vero flores ipsos colorum quis imposuerit, tunc imago efficitur. Lexquas lex praecipit, quas offerunt indeficienter id est licet indesinenter offerrent et semper facerent. Alioquin id est si perfecti fierent, cessassent illae hostiae offerri. Ideo utique quod cultores semel, id est perfecte una hostia mundati, nullam conscientiam peccant, non inquod non vetus, si enim hoc faceret, non esset opus iterari. Sicut medicamentum si fuerit forte, et salutis efficax, et valens cunctam valetudinem repellere, semel impositum, totum operatur; si vero semper imponitur, manifestum indicium est non contulisse salutem; ideoque quia illis sacrificiis nemo curabatur, frequenter offerebantu
Abbreviated transcription (Latin):
mel mortiuis. neccͣitate ⁊ iure nature. amplius ñ moritur. Sic ⁊ xp̃o eod̾ ru¬
re semel oblatus. ñ pot̾ amplius mori. s nec indigemꝰ. q illa una oblatio suf¬
ficit. ad exhaurienda pecr̃a. Non dico om̃um. s młtoꝵ. qi ñ om̃s credrint. Sdõ
aut̾. aduentu ueniens. ad iudicium. apparebit expectantib se in salutem.
eoꝵ. qr ñ necc̾itate. s uoluntate. ꝓ pecẽis eoꝵ mortuus ẽ. Apparebit dico: sine
ꝑecc̃o .i. sine similitudine carnis pect̾i. s potiꝰ incarne głiosa. uł aꝑpa. si. pec.
.i. ita qd̾ tunc ñ erit hostia ꝓpecẽo. s iusticia uire inimerando. ł dampnando.
isi nec in die ire hostia erit. młtominis in aliiscemꝑib. Imbram. ꝓba
bonoꝵ que futuraerant. ñ ip̃am ẜmaginem rena. que meluis exprunit rẽ
qm umbra .i. nonip̃am u̾tatem. ut in pictura. usq quo ponat quis colo¬

Expanded text:
mel moritur necessitate et jure naturae amplius non moritur, sic et Christus eodem jumel moritur necessitate et jure naturae amplius non moritur, sic et Christus eodem jure semel oblatus non potest amplius mori, sed nec indigemus quia illa una oblatio sufficit, ad exhaurienda peccata. Non dico omnium, sed multorum, quia non omnes credunt. Secundo, autem adventu, veniens ad judicium apparebit exspectantibus se in salutem eorum, quia non necessitate, sed voluntate pro peccatis mortuus est. Apparebit dico, sine peccato, scilicet sine similitudine carnis peccati, sed potius in carne gloriosa. Vel apparebit sine . Ita quod tunc non erit hostia pro peccato, sed justitia in remunerando, vel damnando. Quod si nec in die irae hostia erit, multo minus in aliis temporibus. Vel bonorum quae futura erant, non ipsam imaginem rerum, quae melius exprimit rem quam umbra, id est non ipsam veritatem, ut in pictura usquequo ponat quis colo
Abbreviated transcription (Latin):
Benedixit dico: Sine ulla aut̃ ⁊tradictione. qd miniis ẽ. benedr a maiori. ꝓm̃typꝰ¬

Expanded text:
joris dignitatis. Benedixit, dico, sine ulla jam contradictione. Quod minus est benedicitur a majori. Pjoris dignitatis. Benedixit, dico, sine ulla jam contradictione. Quod minus est benedicitur a majori. P
Abbreviated transcription (Latin):
dotium. Aliter enim ñ auderent sinnere. Nlon dico ñ sumunt
decimas. s hñt mandatum. u lege. sine cuiꝰ auctoritate. numqm¬
p̃sumerent. fumere decimas. ñ ab aliquo summo uiro.ł alieno
s a ppło. humili. ⁊ sibi carnis cognatione ꝯuincto. id est. a fr̃ib
suis. in quib melius. licet ꝯfidere. Sumere dico: nec absoluta.¬
licentia. s scd̃m legem .i. ñ aliter qmͣ precipit lex. Hic aut̃ scd̾
nullam legem accepit a patriarcha. cum eẽt alienigena. ⁊ ĩ hoc
uiĩ eͣxierunt de lummb̾ abrahe .i. pares sint ingenere. Tanta¬
ẽ quippe sacer dotii excellentia. ut ⁊̃ similes genere. ieundem
hũtesꝓgenitorem. mlto amplius digniores sinit frĩb suis. Uñ abraham patͥarcha
inc̾cumciso aliengene decimas ñ dediss. ñ excellentior ẽẽt. In quo ⁊ isti leutici sac̃¬
sua auctoritate. sumpsit decimas. qͣi excellentior ab abraham. patarcha. i bñdixit
hunnc .s. abraham tam magnum. quihabebat. id ẽ cui fc̃e sunt reꝓmissiones. gen¬

Expanded text:
dotium. Aliter enim non auderent sumere, non dico sumunt decimas, sed habent mandatum in lege, sine cujus auctoritate nunqsumerent sumere decimas, non ab aliquo summo viro vel alieno, sed a populo humili, sibi carnis conjunctione conjuncto, id est a fratribus suis, in quibus melius licet confidere, sumere, dico, nec absolutlicentia, sed secundum legem, id est non aliter quam praecepit lex. Hic autem secundum nullam legem accepit a patriarcha, cum esset alienigena et in hocet ipsi exierunt de lumbis Abrahae, id est pares sint in genere. Chry quippe sacerdotii excellentia, ut etiam similes genere et eumdem habentes progenitorem, multo amplius digniores sint fratribus suis. Unde Abraham patriarcha incircumciso alienigenae decimas non dedisset, nisi excellentior esset. In quo et isti Levitici sacersua auctoritate sumpsit decimas, quasi excellentior ab Abraham, patriarcha, et benedixit hunc, scilicet Abraham tam magnum qui habebat, id est cui factae sunt repromissiones gen
Abbreviated transcription (Latin):
tusẽ. cuiꝰ caro inde ñ feruorem iuilneris. s matiam meddicaminis traxit. Nam
cum ip̃a decimatio. ad p̾figurandam medicinam. ꝑtinu̾it. illud in abrahe car¬
ne decimabatur. qd curabatur. non illud uñ curabatur. Eadem enim caro abrahe.
ł ip̃ius primi hõis. simł habebat. ⁊ uulnus p̾uaricationis. ⁊ medicamentũ nul¬
neris. uulnꝰ p̃uaricationis. in lege membroꝵ repugnante. legi mentis. que ꝑom
nem iñ ꝓpagatam carnem seminali rõne. qͣi tnͣ scribitur. Medicamentum autẽ.

Expanded text:
tus est cujus caro inde non fervorem vulneris, sed materiam medicaminis traxit. Nam tus est cujus caro inde non fervorem vulneris, sed materiam medicaminis traxit. Nam cum ipsa decimatio ad praesignandum medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabitur, quod curabatur, non illud unde curabatur. Eadem enim caro Abrahae vel ipsius primi hominis simul habebat, et vulnus praevaricationis, et medicamentum vulneris. Vulnus praevaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur. Medicamentum autem
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enim adam peccante qui in lumbis erant pecrauerunt. sic abraham dante
decimas. qui in limibis eiꝰ erant decimati sunt. s hoc ñ sequitur in xp̃o. licet in lũ¬
bis ade. ⁊ abrahe fu̾it. qui non scd̾m ocupiscentiam carnis. inde descendit. sungͦ¬
leui ⁊ xp̃c. scd̾m carnem eẽnt in lumb abrahe. qñ decimatus ẽ. io pariter decimati
ñ sunt. qr scd̾m aliquem mod̾ ñ erat ibi xp̃c. quo erat ibi leui. Scd̾m ronem quippe illã
seminalem. ibi fuit leui. qua rõne ꝑ ꝯcubitum uenturus erat in matrem. scd̾m ꝙͣ
uisibilem carnis sub̾iam. de carne uirginis sumpsit. Ro uõ ꝯceptionis eus. ñ a
mlumbis abrahe fuit. Ille ẽ gͦ decimatus in abraham. qui sio fuit in lumbis eius
sicut inlumbis smpatris. ⁊̃ ip̃e abraham fuit.i. qui sic ẽ natus de patre abraham.
ualere. nisi qͣntum ex ea possunt. generi substituendo ꝓspicere. Ille ant̾ ñ ibi decima¬

Expanded text:
Sicut Adam peccante, qui in ejus lumbis erant, peccaverunt; sic Abraham dante decimas, qui in lumbis illius erant, decimati sunt. » Sed hoc non sequitur in Christo, licet in lumbis Adae et Abrahae fuerit, quia non secundum concupiscentiam carnis inde descendit. Cuus secundum carnem essent in lumbis Abrahae, quando decimatus est; ideo pariter decimati non sunt, quia secundum aliquem modum non erat Christus, quo erat ibi Levi. Secundum rationem quippe illam seminalem ibi fuit Levi, qua ratione per concubitum venturus erat in matrem; secundum quam visibilem carnis substantiam de carne Virginis sumpsit. Ratio vero conceptionis ejus non a in lumbis Abrahae fuit. Ille est ergo decimatus in Abraham qui sic fuit in lumbis ejus, sicut in lumbis sui patris etiam ipse Abraham fuit, id est qui sic est natus de patre Abraham, arum non sinant valere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere. Ille autem non ibi decima
Abbreviated transcription (Latin):
quemad̾m. sua .s. obchurauerunt patres. in illa exacerbatione. Hoc .s. de patrib ad¬
in exacerbatione. i bene hoc dico. qi Qiuidam alloꝵ audientes. uocem dĩ. indeser¬
to de requie int̾ra palestina futura. eracerbauerunt dm̃ .i. increduli. ⁊ duri fu¬
erunt. ⁊ iõ ꝑierunt. Hoc iõ dicit: ne quis putet satis eẽ audire. de requie qr i
illi om̃s audierunt. s nonom̃s ꝑierunt. s quidam qui non eracerbanerunt.
de quib subdit. s ñ iniu̾si .i. ñ om̃s. exacerbauerunt. ut ealeph. nosue. ihis si

Expanded text:
ua, scilicet obduraverunt patres, in illa exacerbatione, hoc scilicet de patribus adin exacerbatione. Et bene hoc dico quia quidam illorum audientes vocem Dei in deserto de requie in terra Palaestina futura, exacerbaverunt Deum, id est increduli et duri fuerunt. Et ideo perierunt. Hoc ideo dicit, ne quis putet satis esse audire de requie, quia et illi omnes audierunt, sed non omnes pervenerunt, sed quidam qui non exacerbaverunt; de quibus subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ om̃imꝰ taceant. pp̾ caatholicam fidem. que om̃ib preclicanda est. nec tñ sic disserant
ut uolentes ea ꝑ ducere ad intłłigentiam non capacem. facilius fastidiri faciant.
in ueritate sermonem. qͣm in sermone ꝑcipi ueritatem. Pexfectoꝵ .q. Paruulꝰ¬
ẽ particeps lactis. s ꝑfectoꝵ. sensu. ioꝑe. ẽ solidus cib. de quo alibi ait. Sap̃iam lo

Expanded text:
non omnino taceant, propter catholicam fidem, quae omnibus praedicanda est. Nec tamen sic deserant, non omnino taceant, propter catholicam fidem, quae omnibus praedicanda est. Nec tamen sic deserant, ut volentes ea perducere ad intelligentiam non capacem, facilius fastidiri faciant in veritate sermonem quam in sermone percipi veritatem. CAPUT VI. VEReps lactis, sed perfectorum sensu et opere est solidus cibus. De quo alibi ait: Sapientiam lo
Abbreviated transcription (Latin):
ut a principi cathe izacionis ur̃e. ut uos doceamini. sicut pueri. quib prima elem̃¬
ta litterar dantur. ad legendum. que sunt elementa exordii sermonum di. Ex¬
ordium sermonumdĩ ẽ. simplex doctrina .i. simbolum fidi. elementa eius sunt.
matĩa qmͣ ꝯtinet. ut natuitas. passio. ⁊ fcĩ estis .i. ad hoc redacti. quib opꝰ sit lacte.
qi estis participes lactis .i. simplicis doctrine. Om̃is enim qui est particeps lac
estis. Et ẽ apt̾a oꝑatio. Ut enim paruulus nondiscernit aibos. iꝑit sumendo noxios
sic indoctus qui nec ñ minoꝵ. nedum maioꝵ ualet. apprehendere ronem. Siñe¬
nuim non capit uerbum caro fc̃m ẽ. quom capiet in principio erat uerbum :
Mente ad huc paruulis ⁊ lacte nutriendis. ꝑciꝑe talia non ualentib. om̃is de hac
re sermo quo agitur. ut non solum credatur. uerx: i indłigatur. sciaturq qd̾ dr.
onerosus est. facilius illo ᷤ prem it. qm pascit. ex quo fit ut sp̃uales: ista carnalib

Expanded text:
ut a principio catechizationis vestrae, ut vos doceamini, sicut pueri quibus prima elementa litterarum dantur ad legendum, quae sunt elementa exordii sermonum Dei. Exordium sermonum Dei est simplex doctrina, id est symbolum fidei elementa ejus sunt materia quam continet, ut nativitas, passio. Et facti estis, id est ad hoc redacti, quibus opus sit lacte, quia estis participes lactis, id est simplicis doctrinae: Omnis enim qui est particeps lactestis, et est apta comparatio. Ut enim parvulus non discernit cibos, et perit sumendo noxio, sic indoctus qui nec etiam minorum nedum majorum valet apprehendere rationem, qui enim non capit, Verbum caro factum est, quomodo capiet, in principio erat Verbum? Mente adhuc parvulis et lacte nutriendis percipere talia non valentibus, omnis de hac re sermo quo agitur, ut non solum credatur, verum etiam intelligatur, sciatur quod dicitur, onerosus est. Fa
Abbreviated transcription (Latin):
uari homines. uolens inqͣmhoc: interposuit. inter ꝓmissionẽ.
iimpletionem. iusuirand̃. ꝯdescendens ꝯsuetudini hominum.
ut certos faceret. Nota qd̾ ait. abundantius. Habundanter it.
tissimum solatium .s. qd̾ inom̃i adu̾sitate. nos faciat fortes. uol¬
entes ad horam pati. ut met̾num regnemus. Qni madu̾sis. ꝯfu¬
ra nauem. sic spestenet aĩam. ne mergatur insalo huiꝰ mun¬
di. ꝯsentiendo iniquitati. Sigͦ ĩnderis. fluctuare in mari isto.
noli abrumpi ab anchora. añqmintres in portum. Fuctuat na¬
uis manchoris. s ñ¬

Expanded text:
vari homines. Volens, inquam. Hoc interposuit, inter promissionem et impletionem, jusjurandum, condescendens consuetudini hominum, ut certos faceret. Et nota quod ait, abundantius, abundanter enim tissimum solatium, scilicet quod in omni adversitate nos faciat fortes, volentes ad horam pati ut in aeternum regnemus. Qui in adversis confura navem, sic spes tenet animam: non emergatur in salo hujus mundi consentiendo iniquitati. Si ergo videris fluctuare in mari isto, noli abrumpi ab anchora, antequam intres in portum. Fluctuat navis in anchoris, sed n
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. ⁊ alia bonasequentia mala reuiuisoent. ⁊ hoc ẽ qd̾ ait. Nonenam iniustus
ẽ ds̃ ut obliuiscatur oꝑis ut̃i. boni. ⁊ dilectionis. qm ostũdistis .s. ex qua oꝑailla
oꝑis. qr ministrastis. olim. ⁊. adhuc. ministratis. sc̃is. Hoc ẽ opus qd̾ dixi. Mãg¬
na ilł cestificatus ẽ. cria enim bona ꝯmendat in eis .s. qd̾ om̃na sua fecerunt com¬
munia scĩs. Ecce opiis. ⁊ hoc ex dilectione fecerunt. que informat actiones. Ecce
alacritas. ⁊ hoc ad głiam di. Ecce pura ⁊ recta intentio. Ecce triplex bonũ. Cu
cupimus aut̃ unumquemq ur̃m ostentare .i. frequent̾ ostendere. usq in fi¬
nem uite. Nir̃e. eandem sollicitudinem. mministrandi scĩs. ⁊ hoc: ad expletio¬
nem spei .i. ut infuturo compleatur in uob̾ qd mͦ sꝑatis. Młtãm dilectionẽ.
erga illos ostñdit. ⁊ eandem circa singłos. curam demonstrat. Et maioꝵ enim

Expanded text:
tiam, et alia bona sequentia mala reviviscent. Et hoc est quod ait: Non enim injustus tiam, et alia bona sequentia mala reviviscent. Et hoc est quod ait: Non enim injustus est Deus ut obliviscatur vestri operis boni et dilectionioperis, quia ministrastis olim adhuc ministratis sanctis, hoc est opus quod dixi magna testificatus est. Tria enim bona commendat in eis, scilicet quod omnia sua fecerunt communia sanctis, ecce opus; et hoc ex dilectione fecerunt quae informat actiones, ecce alacritas; et hoc ad gloriam Dei, ecce recta et pura intentio. Ecce triplex bonum, Cupcupimus autem unumquemque vestrum ostentare, id est frequenter ostendere, usque in finem vitae vestrae eamdem sollicitudinem, ministrandi sanctis. Et hoc ad expletionem spei, id est ut in futuro compleatur in vobis quod modo speratis. Multam dilectionem erga illos ostendit, et eamdem circa singulos curam demonstrat, et majorum eni
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. ac tribulos .i. grauiora peccata que acutius. pungunt .i. mens iutio suo
ad mala ferunda. repba .i. repbata est a doꝰ. ⁊⁊ malelicto .i. dampnationi ꝓrina.
Nonͣdum incidit in maledictionem. s ꝓxima est. ⁊ adhuc licet reu̾ti. quiꝰꝯsum¬
tionis estis. meliora. qm obustionem. ⁊ uiciniora saluti. qmsint spine: i tribu¬
li. tam isi ita loquamur. Dure t̾rendo. nincrepando .e. Nondicimus hec pu¬
tandouos ẽẽ tales. s. spinis plenos. s timendo ne tales sitis. s erreo uerb̾. ne ip¬
saredoleatis. Et nota qd̾ ait. Confidimꝰ de uob̾. Qnia enim de presenti ñ habet
uñ laudet. de spe futuroꝵ eos attollit. ad quem ꝑ preterita allicit. ⁊ recreat aĩos
eoꝵ ⁊ ꝯfortat. antiqua eis in mentem reuorans: ifacit eosexistimare. dm̃ nonob
priora bona. ꝑ sequentia mala mortua fuerant. ⁊ irrita fc̃a. ita ip̃a ead̾ ꝑ penitẽ¬

Expanded text:
gunt, ac tribulos, id est graviora peccata quae acutius pungunt, id est mens vitio suo gunt, ac tribulos, id est graviora peccata quae acutius pungunt, id est mens vitio suo ad mala fecunda, reproba, id est reprobata est a Deo, maledicto, id est damnationi proxima. Nondum incidit in maledictionem, sed etiam proxima est et adhuc licet reverti. Cujus consumtalis affectionis estis, meliora quam combustionem, et viciniora saluti quam sint spinae et tribuli, tametsi ita loquamur dure, terrendo et increpando, quasi non dicimus haec putando vos esse tales, scilicet spinis plenos, sed timendo ne tales sitis. Terreo verbis ne ipsa re doleatis. Et nota quod ait, confidimus de vobis; quia enim de praesenti non habet unde laudet; de spe futurorum eos attollit, ad quam per praeterita allicit et recreat animos eorum, et confortat antiqua eis in mentem revocans; et facit eos non existimare Deum oblpriora bona persequentia mala mortua fuerunt, et irrita facta, ita ipsa eadem per poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
ip . f. dĩ. ostũ ha.i. q̃i non possunt efficere. ut ualeat sibi it̾m crucifirio
is iocupiscentiis qd̾ hic licẽt. non ibi. neq possunt. hr̃e xp̃m ostensioni.
feramur ad ꝑfectionem. subdens. ⁊ hoc faciemus. nunc addit. nustum ẽ. hoc
facere. ꝙi cerra .i. mens auditoꝵ. s. ꝓficiens anima. bibens. a simili aride terre.
imbrem .i. doctrinam scãm. r̾orem celoꝵ. quem sicientiterre pluunt celi .i p̃di¬
catires uerbi ueritatis. Imbrem dico: sepe uenientẽ. Adeo suꝑ se sepe uenit. qr sira¬
p̃dicatorib illoꝵ. qui głificabuntur iñ. qui sunt cłtores terre. qr uomere sp̃u¬
ra inqͣm. bibens imbrem. igenerans herbam. accipit benedictionem a dõ. Hic:
lu scribit sepe bibisse ꝑ legem ⁊ ꝓpħas. uerbum celestis doctrine:⁊ m nec sic ꝓmpti¬
fuerunt. germina fid̾i ꝓferre. Proferens aut̃ .e. terrabona accipit benediati¬
onem. Terra. aut̃ ꝓferens. in aꝑtumut uideantur. sꝑinas .i. pecc̾ata que pun¬

Expanded text:
 quia non possunt efficere ut valeat sibi iterum crucifixio et concupiscentiis; quod hic licet, non ibi; neque possunt habere Christum ostensioni, feramur ad perfectionem, subdens, et hoc faciemus, nunc addit, et justum est hoc facere, quia terra, id est mens auditorum, scilicet proficiens anima, bibens, a simili aridae terrae imbrem, id est doctrinam sanctam, rorem coelorum, quod sitienti terrae, pluunt coeli, id est praedicatores verbi veritatis. Imbrem dico, supervenientem a Deo, super se, saepe venit, quia si rapraedicatoribus illorum qui glorificabuntur, inde qui sunt cultores terrae, quia vomere spiritura, inquam, bibens imbrem et generans herbam, accipit benedictionem a Deo, hic bus scribit saepe bibisse per legem et prophetas verbum coelestis doctrinae, et nec sic fuerunt prompti germina fidei proferre. Proferens autem. Quasi dicat: Terra bona accipit benedictionem. Terra autem proferens in apertum, ut videantur, spinas, id est peccata quae pun
Abbreviated transcription (Latin):
sepe beatitudinem. Et qi aliquis quereret ansunt fc̃e ꝓmis¬
siones: Respondet. ⁊ fc̃as eẽ. ⁊ que sint. dicens. brahe namq
ic̃. Sciebat placere uidĩs ꝓmissiones pati meniorari. Uñ mͦ his
laudib extollit eos. quos supra obduratoꝵ exemplo t̾ruit. In
Iõ ꝑse: qm̃ neminem hũit maiorem. se. ꝑ queln uiraret. Iuraũ
dine głie. aposiopesis ẽ hic .i. defectio. ꝙ Si non hoc fecero. ñ mͥ cre
isic abraham certus. longanunt̃ ferens .i. inter mlta aduersa.
diu pacienter expectans. tandem. adeptus ẽ reꝓmissionem .i. sepe
ꝓmissam benedictionẽ .i. eternam beatitudinem. Eoce tria hio

Expanded text:
epe beatitudinem. Et quasi aliquis quaereret: An sunt factae promissiones? Respondet. Et factas esse, et quae sint, dicens: Abrahae namque, etc. Sciebat placere Judaeis promissiones patrum memorari. Unde modo his laudibus extollit eos quos supra obduratorum exemplo terruit. In se, quoniam neminem habuit majorem se per quem juraret. Juravit, dine gloriae, aposiopesis est hic, defectio. Quasi dicat: Si hoc non feEt sic Abraham certus, longanimiter ferens, id est inter multa adversa diu patienter exspectans, tandem adeptus est repromissionem, id est saepe promissam benedictionem, id est aeternam beatitudinem. Ecce hic
Abbreviated transcription (Latin):
stis scĩs.: iministra¬
tis. Cupimꝰ autẽ
eandemostentare
sollicitudinẽ ad ex¬
pletionem speiusq
infinem. ut ñ seg¬
nes efficiamin. uerx im¬
mitatores eoꝵ qui fide ⁊
patientia. hereditabunt
ꝓmissiones. Abrahe nã¬
emhũit ꝑ quẽ iuraret ma¬
iorem. uiraiit ꝑ semecip̃m¬

Expanded text:
stis sanctis et ministratis cupimus autem eandem ostentare sollicitudinem ad expletionem spei usque in finem ut non segnes efficiamini verum imitatores eorum qui fide et patientia hereditabunt promissiones Abrahae namem habuit per quem iuraret maiorem iura
Abbreviated transcription (Latin):
capitulum intłłigi. ut dicatur in possibile fore. eos qui peccauerunt. ꝑ
dederit nob̾ spatium penitendi in hac uita: Lrecte hoc dixi. nam in alia im¬
possibile. ẽ. ꝑ penit̾iam renouari: ihoc ẽ qd̃ ait. Impos. ẽ it. eos. qui. se .s̾. il.¬

Expanded text:
capitulum intelligi, ut dicatur impossibile fore eos qui peccaverunt per capitulum intelligi, ut dicatur impossibile fore eos qui peccaverunt per dederit nobis spatium poenitendi in hac vita. Et hoc recte dixi; nam in alia impossibile est per poenitentiam renovari. Et hoc est quod ait: impossibile enim eos qui semel il
Abbreviated transcription (Latin):
irrisorib ⁊ concifixorib. qr ima mors xp̃i. unum bapt̾a osecrauit. qd̾ suffi¬
cit ꝯtra om̃na pect̾a :ĩ seqñtia. si penit̾ia dt eis agatur. sicut illa mors siffic̃.
ad om̃ia pecẽa tollenda. Qui uo iterat bapt̃m. quasi illa una mors: innim
exea baptisma. non sufficiat. iterat ⁊ mortem. ut ex ea it̾ata fiat iteratare
formes morti euis. ⁊ sepulture. quiputat scd̾o baptizari. scdo: qnͣtum ad
se. xp̃mcrucifigit. qd̾ est eum hr̃e ostentui. ut enim semel mortiuis est in
carne: ita nos inbaptõ semel pecẽis morimur. non scd̾o: ł cercio. Baptismꝰ
enim nicħ aliudẽ. qm interitus euis. quibaptizatur. ⁊ resurrõ. uł ita. rur
crucifigunt filuum dĩ. iꝯtumelie hñt. qui gr̃ameins. uilipendentes. in
pecc̃is iacent. Et ostenditur hiorõ cur ñ debeant pͥma fide. relicta. in pecc̃m
cadere. Nonenim ultra possunt rebaptizari. in remissionem pecc̃oꝵ: im
qua ꝑ penitentiam fructificet. ihoc ẽ qd̾ ait. s̃erraenĩ. ic̃. Pot̾ n aliter hoc

Expanded text:
una mors Christi unum baptisma consecravit: Quod sufficit contra omnia peccata etiam sequentia, si poenitentia de eis agatur, sicut illa mors sufficit ad omnia peccata tollenda. Qui vero iterat baptismum, quasi illa una mors, et unum ex ea baptisma non sufficiat, iterat et mortem, et ut ex ea iterata fiat 244 iterata resmo sumus conformes morti ejus et sepulturae, qui putat secundo baptizari, secundo, quantum ad se, Christum crucifigit; quod est eum habere ostentui. Ut enim semel mortuus est in carne, ita nos in baptismo semel peccatis morimur, non secundo vel tertio. Baptismus enim nihil aliud est quam interitus ejus qui baptizatur et resurrectio. Vel ita: Rurscrucifigunt Filium Dei, et contumeliae habent qui gratiam ejus vilipendentes in peccatis jacent. Et ostenditur hic ratio cur non debeant prima fide relicta in peccatum cadere. Non enim ultra possunt rebaptizari in remissionem peccatorum, eam tantum fructificet. Et hoc est quod ait, terra enim, etc. Potest etiam aliter hoc
Abbreviated transcription (Latin):
exeludit penit̾iam. ⁊ ẽ sensus. Impossibile ẽ eos motuͦs. ad penit̾iam. qui ħ
acceperunt semel: rursus renouari .i. rebaptizari .i. ut rebaptiz entur. pꝰ pe¬
nitentiam. Renouari enim ẽ: nouum fieri. Nouum aut̃ facere. lauacri
est. uñ. renouabitur sicut aquile ninentus tua. Hoc fit in baptismo. cm̃ꝰ mr¬
tus in cruce xp̃i ostat. uñ subdit. rursus crncifig̾ .a. Illos dico si rebaꝑtiz en¬

Expanded text:
excludit poenitentiam. Et est sensus: Impossibile est eos motos ad poenitentiam qui hoc acceperunt semel, rursus renovari, id est baptizari, id est ut baptizentur post poenitentiam. Renovari enim est novum fieri. Novum autem facere lavacri est. Unde: Renovabitur sicut aquila juventus tua . Hoc fit in baptismo, cujus virtus in cruce Christi constat. Unde subdit: Rursus crucifigentes. Quasi dicat: Illos dico, si rebaptizen
Abbreviated transcription (Latin):
nacło adhuc hñte statu .i. carnalib obseruantiis. adhuc statum
hñtib. Qd̃ aut̃ hec de sacrificiis ꝯsummandis. ł in primo.ł in
scd̃o tabernaculo. scd̃m sig̃cationem dicta sint: aꝑit subdens.
gr̃e. qd̾ minc ẽ. uixta qͣm. ꝑabolan. munera. ⁊hostie offerũ¬
tur. a sacerdotib fignratinis. Distingue inter hostias. ⁊ miiña
Hostie sunt: de animalib. mun̾a de aliis .s. de thure. de simi¬
la. de panib. ⁊ hec uixta ꝑ abolam offeruntut. qr ⁊ hec aliquid

Expanded text:
naculo adhuc habente statum, id est carnalibus observantiis adhuc statum . Quod autem haec de sacrificiis consummandis vel in primo vel in secundo tabernaculo secundum significationem dicta sint, aperit, subdens: e quod nunc est, juxta quam parabolam munera et hostiae offeruntur a sacerdotibus figurativis. Distingue inter hostias et munera. Hostiae sunt de animalibus munera de aliis, scilicet de thure, de simila, de panibus. Et haec juxta parabolam offeruntur, quia et haec aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
uiuence: ⁊ ogregabit homo mundis. cinerem iuuence: ⁊ponet extra castra inlocum mũ¬
dum. u erit filiis istł p̾selitis. legitimum et̾num. Ex istõ cinere fichat aqua asꝑsionis. mi
mundabantur a otactu motuoꝵ. Ait enim sic. Om̃is anima hõis quitetigerit mortuum
iimindaerit.uii. dieb. Hit purificabitur. die tercio ⁊ iuii. imundiis erit. Siuo̾ ñ puri¬
ficatus fiu̾it. ñ erit mundus. Om̃is qui tetigerit mortuum ꝯimortuus fũit ñ purificat᷑
tab̾ nacłm dñipollut. ⁊ exteretur aĩa illa exisrł. Item ait. Et accipies y sopum. tinget

Expanded text:
juvencae, et congregabit homo mundus cinerem juvencae, et ponet extra castra in locum munjuvencae, et congregabit homo mundus cinerem juvencae, et ponet extra castra in locum mundum, et erit filiis Israel, et proselytis legitimum sempiternum , ex isto cinere fiebat aqua aspersionis, unde mundabantur a contactu mortuorum. Ait enim: Omnis enim anima hominis qui tetigerit mortuum, immunda erit septem diebus . Hic purificabitur die tertio et septimo, et mundus erit; si vero non purificatus fuit, non erit mundus. Omnis qui tetigerit mortuum, et mortuus fuerit non purificatus, tabernaculum Domini polluit, et exercetur anima i
Abbreviated transcription (Latin):
orem ꝯscremnr̃am. ab oꝑib mortuis .i. apecc̾is. que qui cangit osentiendo. inquinatur. sic̃
quintengebat mortuum. comquinabatiu. nec itrat iste icelum. sicut nec ille intemp¬
dat iiuere. qui ẽ uta ex se uniens. aemo gͦ pot̾ ei seruire. qui mortua oꝑa ht̃ ł facit. Hec
tudinem carnis pecc̃i ⁊ taurus. q duoꝵ testamentoꝵ cornib. uentilat imiicos. Seii¬
uenca ant̃ ruifa cuiꝰ cinerem ad aqm asꝑsionis eoꝵq mimdationem qui moctuum tetige¬
tur. de hac legitur in libro num̃i dixisse moysi. loquere filiis istał. ⁊ accipiant a te uiuiencam
rufam. sineuitio. que ñ ht̃ in se uitium. in est positum suꝑeam uigum. ⁊ dabeam adele¬
azar sacerdotemi. ⁊ eicient eamextra castra. in locum mundum. ⁊ occident eam inospectueiᷤ
accipiet eleazar sanguinem eiꝰ ⁊ asꝑget otra faciem testimonii septies. ⁊icremabunt eã.¬
sacerdos lignum cedrimim. ⁊ ysopum. ⁊ coccium. imiteet in medium obustionis

Expanded text:
ostram ab operibus mortuis, id est a peccatis, quae qui tangit consentiendo inquinatur, sicut qui tangebat mortuum coinquinabatur, nec intrat iste in coelum, sicut nec ille in tempdat vivere, qui est vita ex se vivens. Nemo ergo potest ei servire qui mortua opera habet, vel facit. Hoc m carnis peccati; et taurus quia a duorum Testamentorum cornibus ventilat inimicos. De juvenca autem rufa, cujus cinerem ad aquam aspersionis eorumque mundationem quia mortuum tetigetur. De hac legitur in libro Numeri Dominus dixisse Moysi: Loquere filiis Israel; Et accipiant a te juvencam rufam sine vitio, quae nec habet in se vitium, et non est impositum super eam jugum, et dabis eam ad Eleazar sacerdotem, et ejicient eam extra castra in locum mundum, et occident eam in conspectu accipiet Eleazar sanguinem ejus, et asperget contra faciem testimonii a sangusacerdos lignum cedrinum, et hyssopum, et coccinum, et mittet in medium combustionis
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiis carnis. ñ sp̃c. His om̃ib dico: impositis. qͣi momis. ad
refrenandas transgressiones. usq ad tempus correctionis .i.
usq ad tempus gr̃e. quomn melnis corrigendi erant. qui usq
huc sub pedagogo fuerunt. ⁊ iõ ñ pot̾ant illa ꝑfectum face̾.
ñ tñ eo temꝑe debebant cessare. ꝓ p̃c aut̃. De sufficientia u¬

Expanded text:
justitiis carnis, non spiritus. His omnibus, dico, impositis, quasi in onus ad refrenandas transgressiones usque ad tempus correctionis, id est usque ad tempus gratiae quo in melius corrigendi erant, qui usque huc sub paedagogo fuerunt, et ideo non poterant illa perfectum facere. Non tamen eo tempore debebant cessare. Christus autem. De sufficientia u
Abbreviated transcription (Latin):
um s futuroꝵ .i. presentis iusticie. ieterne beatitudinis.
que temꝑe legis futura erant. xp̃c inqͣm intronit tab̾na¬
illud terrenim. iꝑfectins. qr ibi ẽ. et̾nabeatitudo. Tab̾na¬
culum dico: ñ mamifc̃m. ñ dico ũ fc̃m oꝑatione dĩ. s homi¬
nis. Uñ exponendo subditur .i. ñ huiꝰ creationis. cuiꝰ fuit. il¬
lud. inheremo .i. humane. sicut fuit illud uetus. qd̾ fixit hõ¬

Expanded text:
um, id est praesentis justitiae, et aeternae beatitudinis, quae tempore legis futura erant. Christus, inquam, introivit tabernaillud terrenum; et perfectius, quia ibi est aeterna beatitudo. Tabernaculum non manufactum, non dico non factum operatione Dei, sed hominis. Unde exponendo subditur: Id est non hujus creationis, cujus fuit illud in eremo, id est humanae, sicut fuit illud vetus quod fixit hom
Abbreviated transcription (Latin):
.i. tempis gr̃e. de quo agebat ꝓpħa suꝑnis. in pz̃o. qr ñ minus
mꝰ prestatur credentib grã ad salutem. qm ip̃o presente xp̃o.
Si quis enimpeccat. usq quo ẽ hodie pot̾reũti. demogͦ aesꝑet.
dum inuit. aAdhortamini dico: ut ñ obduretur quisex uobis.
fallatia. diaboli. ente causa. pecc̃i. S ciatis enim qd diabolus fai¬
lit eum qui obduratur. uñ pꝰ cadit in peccatum. Participes it
ip̃o xp̃o. in hereditate. effecti sumius. ꝑ gr̃am. qua umniti sumus
ei. ut membra capiti. Ip̃e ẽ enim caput nr̃m. ⁊ nos menibra
euis. Ec̃i sumus participes dico: tñ hac oditione. si nos. usq ad
finem uite. retineamꝰ. firmit̾. ut numqͣm deseramuis. initiũ¬

Expanded text:
est tempus gratiae de quo agebat propheta superius in psalmo, quia non minus est tempus gratiae de quo agebat propheta superius in psalmo, quia non minus modo patratur credentibus gratiae ad salutem quam ipso praesente Christo. Si quis enim peccat, usquequo est hodie potest reverti. Nemo ergo desperet dum vivit. Adhortamini dico, ut non obduretur quis ex vobis fallacia diaboli, ente causa peccati. Sciatis enim quod diabolus fallit eum qui obduratur. Unde post cadit in peccatum. Participes eniipso Christo in haereditate, effecti sumus per gratiam, qua uniti sumus ei ut membra capiti. Ipse enim est caput nostrum, et nos membra ejus facti sumus. Participes dico, tamen hac conditione, Si nos usque ad finem vitae retineamus firmum, ut nunquam deseramus, initiu
Abbreviated transcription (Latin):
ħ siñ unitati fueritis. patres ur̃i non erunt. ⁊ ⁊ pbanerunt me.i.¬
tatis causa exquisierunt. anpossem. i uiderunt. occłis. oꝑa mea.¬
iratins. uł ꝓrimiis. ad hibendo correctionis flagella. generati¬
onihuic. tam male. ⁊ dixi. de ilł. semꝑ eirant arte .i. exꝓpria
ħ licet monerem. tñ ip̃i non cognonerunt uias meas .i. noluer̃
c̾.i. Quia ꝑ incredulitatem patͥbur̾̃is requies negata ẽ. gͦ ui
In aliquo dicit. q de młtis ñ dubitat. quin ꝑfectisint inter
eos sit inqmͣ. cor incredulitatis .i. corincredulum. ut putetis
xp̃m ñ sufficere. sine lege. qd̾ ẽ malum. qr sic ruit homo. inmł
ta peccata. Iñ fidelitas enim malignam uitam ꝓcreat. sic aĩa in
ꝓfiindum maloꝵ ueniens. ꝯtempnit. nec hoc leue ẽ. qr hoc est
ẽ. econtra. qui accedit. uitam inuenit. S. potiis adhortami.¬
ni. de inc̾mento uirtutum. uosinotip̃os. alii alios. uł umisqͥs¬
q: seip̃m. ꝓsingłos dies doneo .i. quandiu. eognominatur hodre.

Expanded text:
i non imitati fueritis, patres vestri non erunt, probaverunt me,tatis causa exquisierunt an possem facere quaeiratus. Vel, proximus, adhibendo correctionis flagella, generationi huic, tuam malae. Et dixi de illis: Semper errant corde, id est  sic monerem, tamen ipsi non cognoverunt vias meas, id est noluerunt ia propter incredulitatem patribus vestris requies negata est, ergo In aliquo dicit quia de multis non dubitat quin perfecti sint inter eos. Sit, inquam, cor incrudelitatis, id est cor incredulum, ut putetis Christum non sufficere sine lege quod est malum, quia sic ruit homo in multa peccata. Chrysost. Infidelitas enim malignam vitam procreat, sic anima in profundum malorum veniens contemnit, nec hoc leve est, quia hoc est est: contra, qui accedit vitam invenit. Sed potius ad hortamini, deincremento virtutum, vosmetipsos, alii alios, vel unusquisque seipsum, per singulos dies, donec, id est quandiu, cognominatur hodie, id
Abbreviated transcription (Latin):
fueriit ex indignatione otra frẽm. ⁊ex dolore amissi honoris. qmex humi¬
licate uãq penit̾ia. Non enim. Dixerãt.⁊ monuerat ne quis desit gr̃e. his mo¬
dis quos subdidit. Nec debet aliquis deeẽ. Parata ẽ enim gr̃a. ⁊hoc ẽ. qd̾ hic ostẽ¬
dit. Non enim accessistis. ad asꝑitatem legis. qmͣ describit. nt econtrario in¬
motu corꝑis. s sp̃u mentis itur. ⁊ non accessistis. ad turbinem. T̃ utbo enimi¬
insuentoꝵ cum grandine ⁊ pluuuia. Hec ad hitt̾am. indatione legis fc̃a sunt.
Turbo aut sig̾cabat. impetuni uitioꝵ que ꝑ legem mag̃ dũata sunt. M aut̃
uenitur ad serenitatem uircutum ꝑ grãm sp̃c sc̃i. Uł tũr bo̾ sig̾cat conmnina¬
tionem ip̃uis legis. Siquis hoc łillud fecerit. morte moriatur. ⁊ caliginem.
Caligo ẽtenebrositas ignis i fumi. qua sig̾cantur. qr obscura erat lex. Caligo

Expanded text:
luerunt ex indignatione contra Deum, et ex dolore amissi honoris, quam ex humiluerunt ex indignatione contra Deum, et ex dolore amissi honoris, quam ex humilitate veraque poenitentia. Non enim dixerat et monuerat, ne quis desit gratiae his modis quos subdidit. Nec debet aliquis deesse, parata est enim gratia. Et hoc est quod hic ostendit: Non enim accessistis ad asperitatem legis quam describit, ut econtrario inmotu corporis, sed spiritu mentis itur. Et non accessistis ad turbinem. Turbo est vis ventorum cum grandine et pluvia. Haec ad litteram in datione legis facta sunt. Turbo autem significat impetum vitiorum quae per legem magis dominata sunt; modo autem venitur ad serenitatem virtutum per gratiam. Vel turbo significat comminationem ipsius legis. Si quis hoc vel illud fecerit, moriatur. Et caliginem. Caligo est tenebrositas ignis et fumi qua significatur, quia obscura erat lex. Caligo
Abbreviated transcription (Latin):
i. seriisi lont statict. i gulouis. uendens pͥmogenita ꝓ lenticła tuft. Uñ sub¬
qr ansacerdotium aaron. om̃s pͥmogeniti erant sacerdotes. sicut fuit sem. Et
sumebat. uestiumq ornatii locupletior splendebat. eiq benedictio dabatur. Ecce
qmͣꝓcul a religione fuit esau. qui ꝓuentre dedit benedictionem. suiꝰ fc̃m iõ
ꝯmemorat. ut dehortetur ab illuis similitudine. Seitote enim .s. Ne sitis ut
esau. q ip̃e reꝓbatiis ẽ. Scitote eniniqm̃ ⁊ pꝰea cupiens hereditate beneictionẽ
reꝓbatus ẽ. a dc̃. ysaac ꝯfirmante benedictionem. qmͣ fecerat iacob. Ita ouend̾
ẽ istis. ne cum post mortem debent reciꝑs benedictiouẽ. repbentur: ⁊ penitentia
eis ñ ualeat. Tunc enim infructuosa erit senitentia in cuiꝰ rei figura. nec esau
mei. occidam fr̃em meum iacob. Non inuenit dico: qmͣqm inquisiss eam.
benedictionem. cum lacrimis. ñ cum uã penit̾ia. Lacrinie enim ille potus

Expanded text:
unde vendidit primogenita pro lenticula rufa. Unde subquia ante sacerdotium Aaron omnes primogeniti sacerdotes erant sicut fuit Sem. Et sumebat, vestiumque ornatu locupletior splendebat, eique benedictio dabatur. Ecce quam procul a religione fuit Esau. Pro ventre dedit benedictionem, cujus factum jam commemorat ut dehortetur ab illius similitudine. Scitote enim, ne sitis ut Esau, quia ipse reprobatus est. Scitote enim quoniam et postea cupiens haereditare benedictionem reprobatus est a Deo. Isaac confirmante benedictionem quod fecerat Jacob. Ita cavendum est istis, ne cum post mortem deberent accipere benedictionem reprobentur, et poenitentia eis non valeat: tunc enim infructuosa erit poenitentia, in cujus rei figura nec Esau pet occidam fratrem meum Jacob . Non invenit, dico, quanquam inquisisset eam benedictionem cum lacrymis, non cum veris. Lacrymae enim illae potius
Abbreviated transcription (Latin):
es .i. amaros: ⁊ fons sulphureus aquas ñ habiles ad bibend̾. itatala
b impeditur iterad celum. Dem̃ quomͦ ꝯtemplaridebeant. nequara¬
di amaritudinis gmmnet. ostendit ꝑ partes. in quib aliquos de ilł

Expanded text:
id est amaros, et fons sulphureus aquas non habiles ad bibendum; ita mala id est amaros, et fons sulphureus aquas non habiles ad bibendum; ita mala bus impeditur iter ad coelum. Deinde quomodo contemplari debeant ne qua radix amaritudinis germinet, ostendit per partes in quibus aliquos de illis
Abbreviated transcription (Latin):
tue. Sit gͦ in te pax ⁊ scĩmonia sine qua non uidebitur ds. Nlam̃ unde
dm̃ uideamus nõ habebimꝰ. si ꝯtendendo in nob̾ ip̃m occłm. extinyeri¬
mus. Simus pacifici. ut agnoscamur filii. Snnis mundi corde. ut
dubitetis posse eẽ tam patientes. qr gr̃a dĩ presto ẽ. s cauete ne desus
ei. ⁊ hoc ẽ. Sequimini pacem. uos dico: ꝯtemplantes attentione młta
aliis. sit cura nob̾. Diligenter atrendite . ⁊ ꝯsiderate. ne quis ut indesit
gr̃e. qm humane prauitatis meritum sepe repellit. Hoc aut̃ mͦ po¬
testii retinere gr̃am. cauete. Ne quaradix .s. mala cogitatio. amari¬
tudinis .i. noxie delectacionis. ex qua ꝓuenit amaritudo. sursumger¬
iminans .i. ad osensum. ⁊ oꝑationem ueniens. impeliat. illam gr̃am.
uꝑ illam. amaritudinem. ñ solum ille in quo ẽ. s ⁊̃ eius exemplo

Expanded text:
tuae. Sit ergo in te pax et sanctimonia, sine qua non videbitur Deus. Nam unde tuae. Sit ergo in te pax et sanctimonia, sine qua non videbitur Deus. Nam unde videamus Deum, non habebimus, si contundendo in nobis ipsum oculum exstinxerimus; simus pacifici, ut agnoscamur filii; simus mundi corde, ut entiam, et ne dubitetis posse esse tam patientes, quia gratia Dei praesto est. Sed cavete ne desitis ei. Et hoc est: Sequimini pacem. Vos, dico, contemplantes attentione multa aliis sit cura vobis. Diligenter attendite et considerate ne quis vestrum desit gratiae, quam humanae pravitatis meritum saepe repellit. Hoc autem modo potestis retinere gratiam. Cavete ne qua radix, scilicet mala cogitatio, amaritudinis, id est noxiae delectationis, ex qua provenit amaritudo, sursum germinans, id est ad consensum et operationem veniens, impediat illam gratiam, et per illam amaritudinem, non solum ille in quo est, sed etiam ejus exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
fides recte dr̃ pos. qr totum portat. Ita rectos facite. ut ñ quis .i. ñ aliqͥs
erret. a uia rectitudinis .i. ut nonaliquis deuiet. auera ina fidea sic̃
illeqii carnales obseruantias recipit. qd̾ ẽ errare. ⁊ ñ sit claudicans.
i non claudicet. ut quitimore passionis titulaat. magisaut̃ sanetur
bonisoꝑib. erret. aĩua rectitudinis .i. recte uitentionis. magis art̃
sa. a pecc̾atis bona intentione oꝑando: ⁊ sequimini pacem cum om̃ib
&. usq adeo patiamini. ut pacem: ĩ cum tribulatorib ur̃is habeatis.
quom̾ extriit amatorem lom .i. uisionis di. Non dixit in ignem iit¬
tetur. ł infatigabilib tortorib dabitur. que tñ uera sunt. S uolens te¬
Ex eo ip̃o qd̃ desideras te terret. Altud ẽ timere penam. aliud ẽ amare
iusticiam. Sitimore gehenne ñ facis malun. ẽ quid̾ in te malfides qi
credis futux cłi iudicium. sĩ audeo fid̾i tue. s ad huc timeo malitie

Expanded text:
fides recte dicitur pes, quia totum portat. Ita rectos facite ut ne quis, id est non aliquis erret a via rectitudinis, id est ut non aliquis deviet a vera vita fidei, sicut et ille qui carnales observantias recipit: quod est errare. Et non sit claudicans, id est non claudicet, ut qui timore passionis titubat: magis autem sanetur,bono opere erret a via rectitudinis, id est rectae intentionis; magis autem sanetur a peccatis, bona intentione operando. Et sequimini pacem cum omnibus. Quasi dicat: Usque adeo patiamini, ut pacem etiam cum tribulatoribus vestris habeatis, quomodo exterruit amatorem boni, id est, visionis Dei. Non dixit, in ignem mittetur; vel, infatigabilibus tortoribus dabitur quae tamen vera sunt; sed volens tEx eo ipso quod dejustitiam. Si timore gehennae non facis malum, est quidem vitae fides, quia credis futurum Dei judicium. Gaudeo fidei tuae, sed adhuc timeo malitiae