comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicã eundẽ in sua lingua prose
uerbis int̃p̃tet᷑. Uidebit ordinẽ
ridicłm et poetã eloquentissimũ
uix loquentẽ. Quorsũ ista: Uide¬
licet ut nõ uob̾ mirũ uideatur
si alicubi offendimꝰ. si tarda oratio
aut consonantibꝰ asꝑat᷑. aut uocali¬
bꝰ huilea uł diuisa sit: aut rerũ
ipsarũ breuitate constringit᷑. cũ
eruditissimi hões in eodẽ oꝑe su¬
dauerint. Et ad cõmunẽ difficul¬
tatẽ qũa in om̃i int̃p̃tatiõe causati
sumꝰ. hoc nob̃ ꝓpͥũ accedit. qđ historia
multiplex ẽ. habens barbara nomina
res incognitas latinis. num̃os in extri¬
cabiles. uirgulas reb parit᷑ ac num̃is
inĩtextas. ut pene difficiliꝰ sit legendi
ordinẽ discere: qͣm ad lectioĩs notici¬
ã ꝑuenire. Ut autẽ manifesto cogno̾.¬
catur indicio. ad quẽ numerũ histo¬
ria queq ꝑtineat. Has distinctiões
positas lector aduertat. ut si ad pͥmũ
numerũ regni pͥmitꝰ enotati histo¬

Expanded text:
dicam, eumdem in sua lingua prosae dicam, eumdem in sua lingua prosae verbis interpretetur, videbit ordinem ridiculum et poetam eloquentissimum vix loquentem. Quorsum ista? Videlicet ut non vobis mirum videatur, si alicubi offendimus, si tarda oratio aut consonantibus asperatur, aut vocalibus hiulca vel divisa sit, aut rerum ipsarum brevitate constringitur, cum eruditissimi homines in eodem opere sudaverint: et ad communem difficultatem, quam in omni interpretatione causati sumus, hoc nobis proprium accedat, quod historia multiplex est, habens barbara nomina, res incognitas Latinis, numeros inexplicabiles, virgulas rebus pariter ac numeris intertextas, ut pene difficilius sit legendi ordinem discere, quam ad lectionis notitiam pervenire. Ut autem manifesto cognoscatur indicio, ad quem numerum historia quaeque pertineat, has distinctiones positas lector advertat, ut si ad primum numerum regni primitus annotati histo
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ censeantur auetorib igna¬
retur. tamen ita ꝓbabilem siu di¬
uersitatem tenent. ut auetoritatẽ
sine tominibꝰ iueruerint. Inde
adeo uenit. ut sacre littere minꝰ
cõpte. et dure sonantes uideant᷑.
qͦd isti homines interpretatas eas
de hebreo nescientes. dũ suꝑficiẽ
ñõ medullam inspiciunt. ante
quasi uestẽ orationis sordidã ꝑhor.¬
rescant. qͣm pulchrũ intrinsecus
rerum corpꝰ inueniant. Deniq
flacei ⁊ greci pindari nẽ iambo
currit. nunc aleaico ꝑsonat. nẽ
saffico tumet. nẽ semipede ing̃dit᷑
Quid de uteronomii et ysaie can-¬
tico pulchriꝰ: Quid salomone gͣtiꝰ:
Quid ꝑfectiꝰ iob: Que om̃ia exame-¬
tris et pentametris uersib ut io-¬
sephus.⁊ Ouigenes seribunt. ap̃d
suos cõposita decurrunt. Hȩc
cũ grece legimus aliud quiddã
sonant: cũ latine penitꝰ ñ herẽt.
Qđ si cui nõ uidet᷑ linguȩ grãm
interp̃tatiõe mutari. homerũ ad
u̾bũ expͥmat in latinũ. Plus aliqͥd

Expanded text:
toribus, ignoretur: tamen ita probabilem sui diversitatem tenent, ut auctoritatem sine nominibus meruerint. Inde adeo venit, ut sacrae litterae minus comptae, et dure sonantes videantur, quod diserti homines interpretatas eas de Hebraeo nescientes, dum superficiem, non medullam inspiciunt, ante quasi vestem orationis sordidam perhorrescant, quam pulchrum intrinsecus rerum corpus inveniant. Denique Flacci, et Graeci Pindari, nunc iambo currit, nunc alcaico personat, nunc Sapphico tumet, nunc semipede ingreditur. Quid Deuteronomii et Isaiae Cantico pulchrius? quid Salomone gravius? quid perfectius Job? Quae omnia hexametris et pentametris versibus, ut Josephus et Origenes scribunt, apud suos composita decurrunt. Haec cum Graeca legimus, aliud quiddam sonant; cum Latine, penitus non cohaerent. Quod si cui non videtur linguae gratiam interpretatione mutari, Homerum ad verbum exponat Latinum. Plus aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
tũ a uet̾ibꝰ discrepare. Quinta au¬
tem ⁊ sexta et septima editi ꝯ licet
quibꝰ censeantur auetorib igno¬
retur. tamen ita ꝓbabilem stu di¬
uersitatem tenent. ut auctoritatẽ
sine tomtinibꝰ meruerint. Inde

Expanded text:
um a veteribus discrepante. Quinta autem et sexta et septima editio, licet quibus censeantur auctoribus, ignoretur: tamen ita probabilem sui diversitatem tenent, ut auctoritatem sine nominibus meruerint. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
r̾ibus nondum a bello desistentib confilio optimatum tandẽ de pace agitua.
⁊ de partibꝰ singulorum quadraginta pͥmores eligunt᷑. qui in unũ conuenientẽ
regnũ eqͣlit̾ diuident.⁊ ita pax in annũ sequentẽ induciatur.
udouicꝰ int̾im ꝑgens in saxoniã. ualidissimam lib̾torũ conspirationẽ dños suoꝰ
oppͥmere uolentiũ fortit᷑ compescuit. actoribꝰ factionis capitali sententia dãpnatͥps.

Expanded text:
ribus nondum a bello desistentibus, consilio optimatum tandem de pace agitur, et de partibus singulorum 40 primores eliguntur, qui in unum convenientes regnum aequaliter dividerent; et ita pax in annum sequentem induciatur. Ludowicus interim pergens in Saxoniam, validissimam libertorum conspirationem dominos suos opprimere volentium fortiter compescuit, auctoribus factionis capital
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatoris lotharii a patre missus ab eodem papa in regẽ langobardorũ unctus.ẽ
Desseripto in tres partes regno. fr̃s ad urbem galliȩ uiridunum conueniũt: untͣ
se pacificantur. ⁊ datis et acceptis iniuicem sacͣm̃tis. quisq ad desscriptas sibi par¬
tes regni tuendas reuertuntur.
RArolus accepit occidentalia regna. abritannico occeano usq ad mosam fluuiũ.
sin ꝗͣ parte extunc ⁊ mͦ nom̃ franciȩ remanfit. Ludouico orientalia regna
cesserunt. om̃is scilicet germania usq ad rheni fluenta. ⁊ aliq̃ transrhenũ ciui¬
tates eũ adiacentibꝰ plagis. ꝓpt᷑ uini copiam. Lotharius qͥ maior natu erat
⁊ imperator appellabat᷑ omnia italie regna tenuit cũ ipsa roma. necñ ⁊ ꝑunciã.
lotharingia. Post factã gͦ diuisionẽ: ħarolꝰ regnat in francia. annis.xxxiiͦui.

Expanded text:
imperatoris filius a patre missus, ab eodem papa in regem Longobardorum unctus est. Descripto in tres partes regno, fratres ad urbem Galliae Virdunum conveniunt, et inter se pacificantur, datis et acceptis invicem sacramentis. Carolustes regni tuendas revertuntur. Karolus accepit occidentalia regna a Britannico occeano usque ad Mosam fluvium; in qua parte extunc et modo nomen Franciae remansit. Ludowico orientalia regna cesserunt, omnis scilicet Germania usque ad Rheni fluenta, et aliquae trans Rhenum civitates cum adjacentibus pagis, propter vini copiam. Lotharius, qui major natu erat et imperator appellabatur, omnia Italiae regna tenuit cum ipsa Roma, nec non et ProvinLotharingia. Post factam ergo divisionem Karolus regnat in Francia annis 34,
Abbreviated transcription (Latin):
regorius papa consũmatã noue urb̃ fabricã sollennit̾ dedicauit. eãq urbẽ
leonianam appellauit. ł a leone tercio huius nominis paꝑa qui huiꝰ oꝑis funda¬
m̃ta olim iecerat. uel a se ipso qr ⁊ ipse leo quartus dictus est.
xxxiii uiiuiN orthmanni gallias grauit̾ infestant. Dore¬
stanum uastant. androuerpũ oppidũ & widant emꝑoriũ sitũ iusta ostium
mose incendunt. a frisonib tributum accipiunt. Subrogat᷑ Gunboldꝰ .xaxx.¬
aut uetustate aut hostilitate dirutas nouis fabricis aut muris restaurat.
arracenis ad depredandũ usq ad portũ romanũ uenientib romani instantia
leonis pape auxiliantibꝰ sibi etiam neopolitanis eos bello excipiunt. ⁊ cooꝑãte
sibi diuinitꝰ graui turbine uentorum usq ad internectionẽ pene uictos delet᷑.
xxiiii uui iii Cometes in signo libre apparet.
N

Expanded text:
regorius papa consummatam novae urbis fabricam solemniter dedicavit, eamque urbem Leonianam appellavit, vel a Leone tertio hujus nominis papa, qui hujus operis fundamenta olim jecerat, vel a se ipso, quia et ipse Leo quartus dictus est. 837. 23. 7. Northmanni Gallias graviter infestant, Dorestatum vastant; Andoverpum oppidum et Witlant emporium situm juxta ostium Mosae incendunt, a Fresonibus tributum accipiunt. Gregorius paaut vetustate aut hostilitate dirutas novis fabricis aut muris restaurat. Saracenis ad depredandum usque ad portum Romanum venientibus, Romani instantia Leonis papae, auxiliantibus sibi etiam Neapolitanis, eos bello excipiunt, et cooperante sibi divinitus gravi turbine ventorum, usque ad internetionem paene victos delent. 838. 24. 8. Cometes in signo Librae apparet. N
Abbreviated transcription (Latin):
inmultis locis diutissime arderet. arbores płime in siluis ⁊
uirgultis arescentes morerentur. ⁊ arderent nullo incenden¬
te. Iebaldus electus beccensis eccłie uir magne ꝓbitatis et
scientie. benedictus est abbas eiusdem eccłie omni conuentu
animo libenti concedente apudrothom̾. adonno hugone ar¬
chiep̃o¬

Expanded text:
in multis locis diutissime arderet, arbores plurime in silvis et in multis locis diutissime arderet, arbores plurime in silvis et virgultis arescentes morerentur, et arderent nullo incendente. Tebaldus electus Beccensis ecclesie, vir magne probitatis et scientie, benedictus est abbas ejusdem ecclesiae, omni conventu animo libenti concedente, apud Rothomagum a domno Hugone archiep
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuo ai tra anno pterito adduxerat. Intͥcurrentib tamen nuntiis
int ipsum:⁊ regẽ stepħm idem dux dedit treuias usꝙ adtresan¬
nos. hac concditione. ut rex singłis annis daret ei duo milia mar¬
chas argenti. ⁊ depͥmo anno statim debitã sũmam recepii.
Ifretreuie uno anno utͥnq dura uerunt. idest usq ad festiuita¬
tẽ sẽĩ ioħis anm futuri. His itagestis rex stepłs maduentu
reditt in angliam. O bitt ludouicus seniorrex francorum. et
suec filnis eiuis ludouicꝰ qui accepit filiã ducis aquitanorum.
Alunor nomine Ex qua genuit duas filias. E odem anno mor¬
tuus est lotharius imperator romanorũ. cui sics̃ contanob
nepos henrici quarti. mariti imꝑatricis. quiaate l othariũ
urppauierat lel. augusti quando rex ludoueus decesserat. ao¬
buitu est ipia noete monasterium corbeie. Ipso anno tanta¬
siccitas fuit. ut etiam stanna ⁊ flumina multa siccarentur. t̾ra

Expanded text:
quem ante anno preterito adduxerat. Intercurrentibus tamen nuntiis quem ante anno preterito adduxerat. Intercurrentibus tamen nuntiis inter ipsum et regem Stephanum, item dux dedit trevias usque ad tres annos, hac conditione, ut rex singulis annis daret ei duo milia marchas argenti; et de primo anno statim debitam summam accepit. Iste trevie uno anno utrinque duraverunt, id est usque ad festivitatem sancti Johannis anni futuri. His itaque gestis, rex Stephanus in adventu rediit in Angliam. Obiit Ludovicus senior rex Francorum, et successit filius ejus Ludovicus, qui accepit filiam ducis Aquitanorum Alienor nomine, ex qua genuit duas filias. Eodem anno mortuus est Lotharius imperator Romanorum, cui successit Conradus nepos Henrici quarti, mariti imperatricis, qui ante Lotharium imperaverat. Kalend. Aug. quando rex Ludovicus decesserat, combustum est ipsa nocte monasterium Corbeie. Ipso anno tantasiccitas fuit, ut etiam stanna et flumina multa siccarentur, terra
Abbreviated transcription (Latin):
tephanus rex angloꝵ inquadragesima transĩt in normanina
⁊ obsestit lisiebonam et cepit. quam tenebat s abellus cam̾atiꝰ.
nde obscat grantiuluam: Locutus est etiam apd̃ ebroicas cumfĩẽ
suo comite tebaldo. ⁊ pepigit ei duo. m. marchas argenti ꝑannu̾̃.
qi comes teb indigne ferebat quod ilem stepħs quiunior erat as¬
cepatcononam que sibi ut dicebat debebatur. Neddita q̾e far notta¬
tergrant silue:. concordatus est rexstepbs eumrege frarcori ⁊ens
t bacoi filius eiꝰ fecit ei hominiũ de norm̃. que adiacet regno tran¬
cormi. fincde cum stepħs uellet ir e int̾ram eomitis ancles aui
fota est discordia magna inexercitu ei apualliuarrou. pꝑter emã
hosam uini quam abstulerat quidã flandrensis cuidamarma¬
gero huigonis de gornai. facta est magna dissensio inter normaie¬
nos flanarenses. R edit gͦ rex infecto negotio. Ne mora ex uide
quod comes andegauis adduxit exercitum multo marorem illo

Expanded text:
tephanus rex Anglorum in quadragesima transiit in Normanniam, et obsedit Lislebonam et cepit, quam tenebat Rabellus camerarius. Inde obsedit Grantsilvam. Locutus est etiam apud Ebroicas cum fratre suo comite Teobaudo, et pepigit ei duo milia marchas argenti per annum; quia comes Tebbaldus indignabatur quod idem Stephanus, qui junior erat, acceperat coronam, que sibi, ut dicebat, debebatur. Reddita igitur firmitate Grantsilve, concordatus est rex Stephanus cum rege Francorum. Et Eustachius filius ejus fecit ei hominum de Normannia, quae adjacet regno Francorum. Exinde cum Stephanus vellet ire in terram comitis Andegavensis, facta est discordia magna in exercitu ejus apud Livarrou propter unam hosam vini, quam abstulerat quidam Flandrensis cuidam armigero Hugoni de Gornai. Facta est itaque magna dissensio inter Normannos et Flandrenses. Rediit ergo rex infecto negotio. Nec mora exinde, quod comes Andegavensis adduxit exercitum multo majorem illo,
Abbreviated transcription (Latin):
Contentio ex doetrina origenis sy nodũ apud alȩxandriam mouit. euius
S& facta defectio. Augustinus plurima libris innumerabilibꝰ disserit.
Seuerꝰ ex disciplina sc̃ĩ martini eius uitã tribꝰ explicat libris.
Seua italie barbariei motus tempestas incubuit. Si quidem radagaus
rex gothorum italiȩ limitem uastaturus transgreditur.
Ea hoc arriani qui nomano procul fuerant orbe fugati. barbararũ
nationum ad quas se contulere presidio exigi cepere.
Multis ante uastatis urbib nadagauis occubuit. Cuius in tres partes ꝑ
diu̾sos pͥncipesdiuis ȩxercuꝰ. aliquã repugnãdi romanis apuit facultatem:
Insigni triũpho exercitũ tercie partis hostium circumaetis hunorum
aux iliaribus stilico usq ad internectionem deleuit.
Archadius orientis imꝑium gubernans uitam explet. paruũ ad modũ
theodosium filiũ imꝑii successorem relinquens.

Expanded text:
Contentio ex doctrina Origenis synodum apud Alexandriam movit, cujus Contentio ex doctrina Origenis synodum apud Alexandriam movit, cujus obavisset. VIII. Solis facta defectio. Augustinus plurima libris innumeris disserit. IX. Severus ex disciplina S. Martini ejus vitam tribus explicat libris. X. Saeva Italiae barbarici motus tempestas incubuit. Si quidem Radagaius rex Gothorum Italiae limitem vastaturus transgreditur. Ex hoc Ariani, qui Romano procul fuerant orbe fugati, barbararum nationum, ad quas se contulere, praesidio erigi coepere. XI. Multis ante vastatis urbibus, Radagaius occubuit: cujus in tres partes per diversos principes divisus exercitus aliquam repugnandi Romanis aperuit facultatem. Insigni triumpho exercitum tertiae partis hostium, circumactis Hunnorum auxiliaribus, Stilico usque ad internecionem delevit. XII. Archadius Orientis imperium gubernans vitam explet, parvum admodum Theodosium filium imperii successorem relinquens.
Abbreviated transcription (Latin):
ne ñ ferens ab eodẽ intłicitur. hunoꝵ qͦ fulciebat᷑ p̃sidio suꝑato.
Claudianus poeta admiratione dignus habetur.
Guldo africanus ĩ rebellione cõmota consueta romanis stipedia subxot:
Urudenti liricus poeta nt̃ hispanꝰ gñe illustre ingenii sui robur erceroet
Srilico nagister militie gildonẽ mauritanie interfec̃. affrica aa pstinũ
uis redacta. Romane eccłie cathedra xaxxuiiꝰ. innocentius tenet
Poto orbe romano antique suꝑstitionis templa destrueta.
Paiinus nolanus pͥmodũ ep̃c admirabili exemplo uenditis omnibus
cum eẽt dñs innumerabilium pͣdioꝵ religionẽ expeditus elegit
Ioħs constantinopolites ep̃c dictis factisq clarescit.
Martinus pꝰ egregie actã uitã corpore exuitur.
Peaguis uesanus doctrina exeerabili eccłias cõmaculare conatuꝵ

Expanded text:
nem non ferens, ab eodem interficitur, Hunnorum, quo fulciebatur, praesidio superato. II. nem non ferens, ab eodem interficitur, Hunnorum, quo fulciebatur, praesidio superato. II. Claudianus poeta admiratione dignus habetur. Gildo Africanus in rebellione commota consueta Romanis stipendia subtraxit. Prudentius lyricus poeta noster, Hispanus genere illustri, ingenii sui robur exercet. III. Stilico magister militiae Gildonem Mauritaniae interfecit, Africa ad pristinum jus redacta. Romanae Ecclesiae cathedram XXXVII Innocentius tenet. IV. Toto orbe Romano antiquae superstitionis templa destructa. Paulinus, Nolanus postmodum episcopus, admirabili exemplo, venditis omnibus, cum esset dominus innumerabilium praediorum, religionem expeditus elegit. V. Joannes Constantinopolites episcopus dictis factisque clarescit. Martinus post egregie actam vitam, corpore exuitur. VI. Pelagius vesanus doctrina exsecrabili Ecclesias commaculare conatur. VII.
Abbreviated transcription (Latin):
Ingens inter nr̃os contentio oborta. qͦd scilicet ep̃i qͥ ab hereticis depulsi
fuerant. nollent his ab imꝑatore deiectis alios qͣm se fustinui sacerdotes
Terribile in celo signũ colũpne ꝑ omnia simile apparuit.
U alentinianꝰ oienne ab arbogaste comite suo ertinguitur. in cuiꝰ locum
tirannidẽ eugenius inuadit.
Q a uindicandũ ualentiniani interitũ ⁊ oppͥmendã eugenis ⁊s rannidem¬
nchads theo dosius in italiam ꝓgreditur. aperto dei fauore conspurantibrs¬
no fl ĩ idipsũ elem̃tis. E ugenio suꝑato theodosius aiꝰ regni sui anno diẽ obiit
Archadius ⁊ honorius. xxxii. annos.
Constantinopolis eminentẽ iram dei igne suꝑ nubem t̾ribiliter fui¬
gente formidans. toto ad penitentiam animo conu̾sa subterfugit
Senfinus bosphoritantis c̃ ad sũmã militie ꝑuenisset. p̃ferri sibi St illico¬

Expanded text:
Ingens inter nostros contentio oborta, quod scilicet episcopi qui ab haereticis depulsi Ingens inter nostros contentio oborta, quod scilicet episcopi qui ab haereticis depulsi fuerant nollent, his ab imperatore dejectis, alios quam se substitui sacerdotes. Terribile in coelo signum columnae per omnia simile apparuit. . Valentinianus Viennae ab Arbogaste comite suo extinguitur, in cujus locum tyrannidem Eugenius invadit. XI. Ad vindicandum Valentiniani interitum, et opprimendam Eugenii tyrannidem, Theodosius in Italiam transgreditur, aperto Dei favore conspirantibus in idipsum elementis. Eugenio superato, Theodosius XI regni sui anno diem obit. Arcadius et Honorius XXXII annis. I. Constantinopolis eminentem iram Dei, igne super nubem terribiliter fulgente formidans, toto ad poenitentiam animo conversa subterfugit. Rufinus Bosphoritanus cum ad summam militiae pervenisset, praeferri sibi Stilico
Abbreviated transcription (Latin):
Theodosius cum exercitu ad italiam transgrediens: maximum int̾fecit.
et ualentinianum proprio regno reddidit.
lustina que eccłias uerauerat. ne regnũ c̃ filio reciꝑet morte p̃uenta est̾
Immane thessalonice gestũ facinus extincti popłi. egregio penitentie
exemplo imperator religiosus erat:
Heresis apollonaristarum ab apollonare cepta.
Arriani qui totum pene orientem atq occidentẽ commaculauerant.
edicto głosi principis eccłiis spoliantur. que catholicis deputate suit:
Iohannes egyptius monachiis qui ob uite puritatẽ prophetie gram
a domino meruit: insignis habetur.
Post damasum nomane eccłie regimen. xxxuiꝰ. Siricius suscepit
Apud alexandriam defuncto petro Timotheus. et post hunc heo'¬
philus episcopi constituuntur.
Terosolimis post cyrillum iohannes eccł̃iam recipit.
A pud antiochiam defuncto miletio
Sustituiton fla uiaNU ex:

Expanded text:
Theodosius cum exercitu ad Italiam transgrediens, Maximum interfecit, Theodosius cum exercitu ad Italiam transgrediens, Maximum interfecit, et Valentinianum proprio regno reddidit. Justina, quae Ecclesias vexaverat, ne regnum cum filio reciperet, morte praeventa est. Immane Thessalonicae gestum facinus exstincti populi, egregio poenitentiae exemplo imperator religiosus eluit. V. Haeresis Apollinaristarum ab Apollinare coepta. Ariani, qui totum pene Orientem atque Occidentem commaculaverant, edicto gloriosi principis Ecclesiis spoliantur, quae catholicis deputatae sunt. VI. Joannes Aegyptius monachus, qui ob vitae puritatem prophetiae gratiam a Domino meruit, insignis habetur. Post Damasum Romanae Ecclesiae regimen XXXVI, Syricius suscipit. VII. Apud Alexandriam, defuncto Petro, Timotheus, et post hunc Theophilus episcopi constituuntur. Jerosolymis post Cyrillum Joannes Ecclesiam recipit. Apud Antiochiam, defuncto Miletio, substituitur Flavianus.
Abbreviated transcription (Latin):
Maximus in gallias tranffretauit. ⁊ conflictu contra gratianũ habito:
eundem fugitantem lugduni interfecit.
Apud treueros manichei dep̃hensi. sũmo maximi studio exterminati.
Tustina mat᷑ ualentiniani arrianis fauens. in ambrosium ⁊ om̃em medios¬
lanensem eccłiam diuersa iniuriarum genera congerit. reꝑte:¬
Reliquie Geruasii ⁊ prothasii martyrũ ab ambrosio primũ mediolani
Hẏmni ambrosii comꝑositi qui numꝙͣ ante in eccłiis latinis modulis
canebaNTUR:
Maximus indignũ ducens contra eccł̃ie statũ agi. locũ irrumpendi qđ
cum ualentiniano iunxerat fedus inuenit. Ualentinianus ueritꝰ unmi¬
nentem iam ceruicib tyrannũ: ad theodosium confugit:¬
Honorius ⁊ archadius.aii. ccco.
Theodosius ⁊ loħs.xxu. ⁊ crxĩui.
Ualentinianus ⁊ marcianus. iui. ⁊ ccce.xxu.
Augustinus mediolam rethoricam ad pͥme docens. omissis scolis ad fidem
rectam conuertitur. cũ ante manicheus fuisset.

Expanded text:
Maximus in Gallias transfretavit et conflictu contra Gratianum habito, eumdem fugitantem Lugduni interfecit.  foedus iniit. Apud Treveros Manichaei deprehensi, summo Maximi studio exterminati. II. Justina mater Valentiniani Arianis favens, in Ambrosium et omnem Mediolanensem Ecclesiam diversa injuriarum genera congerit. Reliquiae Gervasii et Prothasii martyrum, ab Ambrosio primum Mediolani repertae. Hymni Ambrosii compositi, qui numquam ante in Ecclesiis Latinis modulis canebantur. III. Maximus indignum ducens contra Ecclesiae statum agi, locum irrumpendi quod cum Valentiniano junxerat foedus, invenit. Valentinianus veritus imminentem jam cervicibus suis tyrannurcadius XXXII, CCCC. Theodosius et Joannes XXV et XXII. Valentinianus et Martianus III, CCCC, XXV. Augustinus Mediolani rhetoricam apprime docens, omissis scholis, ad fidem rectam convertitur, cum ante Manichaeus fuisset. IV.
Abbreviated transcription (Latin):
tephano leodicensium ep̃o defuncto richarius uir catholicꝰ.
a karolo ꝑ auctoritatem pape.rome ordinatur ep̃c. repudiato
hilduno qui pecunia data duci sisleb̾to. ambiebat abeo sibi
dari episcopatum.
oc tempore clarebat inter nobiles lotharingie sc̃s Wichertus
qui geminelacense cenobium fundauit. qui diuitiis nobilitate
et potentia clarus. cingulum mundane milicie deponens. cingulo
sc̃ẽ religionis in monachico habitu se accinxit.
iptineus dux boenne ad xp̃ifidem conuersus uste ⁊ religiose
in boemia principatur. & post eum Watizdaus filius eius. post
uatirlaum wencellaus filius iusticia et sc̃itate preclarus. cui fr̃
suus bolizlaus nimis aduersabatur ui¬

Expanded text:
tephano Leodicensium episcopo defuncto, Richarius vir catholicus a Karolo per auctoritatem papae Romani ordinatur episcopus, repudiato Hilduino, qui pecunia data duci Gisleberto, ambiebat ab eo sibi dari episcopatum. Hoc tempore clarebat inter nobiles Lotharingiae sanctus scilicet coenobium fundavit; qui divitiis, nobilitate et potentia clarus, cingulum mundanae militiae deponens, cingulo tae religionis in monachico habitu se accinxit. Ziptineus dux Boemiae ad fidem Christi conversus, juste et religiose in Boemia principabatur, et post eum Watizlaus filius ejus; post Watizlaum Wencezlaus filius ejus, justitia et sanctitate preclarus, cui frater suus Bolizlaus nimis adversabatur
Abbreviated transcription (Latin):
ao Iarui asilius. Alfredos. Lotharius rex romã ad adrianũ papã
se excusatũ uadit. a qͦdũ ꝓ cõpbatione innocentie sue ad ȩxaminationẽ corporis
⁊ sanguinis añi tam iꝑse qͣm optimates regni inuitati fuissent: ⁊ ipse ⁊ õs qͥ corpꝰ
dñi c̃ eo tem̾e acciꝑe p̃fũpserunt. infra ppsũ annũ ꝑierunt. ipso statĩ ĩ redeũ do
Colonie cȩlebta synodo ad dedicationẽ ȩccłiȩ a tribꝰ Lotharingie metropoliti. liutꝑto
bnaguntino. bertulfo treuerensi. Wileb̾to soloniesi. c̃ ab eis maior ȩccłia q̃ẽ.s.

Expanded text:
 15. 26. 1. Lotharius rex Romam ad Adrianum papam se excusatum vadit. A quo dum pro comprobatione innocentiae suae ad examinationem corporis et sanguinis Domini tam ipse quam optimates regni invitati essent: et ipse et omnes, qui corpus Domini cum eo temere accipere presumpserunt, infra ipsum annum perierunt, ipso statim in redeundoColoniae celebrata synodo ad dedicationem aecclesiae a tribus Lotharingiae metropolitis, Liutperto Moguntino, Bertulfo Trevirensi, Williberto Coloniensi, cum ab eis etiam major aecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
fuiꝰ eiꝰ suꝑ britones regnat ⁊ łarolo cont᷑ se uenienti confederat᷑. Norchmnãni
galliã repetentes. nannetis. andegauis. Fictauis ⁊ Turonis t̾minos depopulant᷑.
liantes ꝑimunt᷑. cęteri a northinannis ut oues a lupis aceruatim sternuntur.¬
aui aciii coiuii Sarracenis beneuentanã regionẽ in¬
cursantib. lodouicꝰ imꝑator uirilit̾ occurrit. Ad cuiꝰ auxiliũ lothariꝰ fr̾ euiss¬
pꝑans multa qͥdẽ pͣlia c̃ eo strenue gessit. s exercitu suo ꝓpt̾ intẽꝑiẽ aeris morbis
⁊ morsibꝰ aranearũ gͣuato: c̃ multo suoꝵ dispendio rediit.

Expanded text:
filius ejus super Brittones regnat, qui Carolo contra se venienti confoederatur. Northmanni Galliam repetentes, Nannetis, Andegavis, Pictavis et Turonis terminos depopulantur. aeliantes perimuntur, caeteri a Northmannis ut oves a lupis acervatim sternuntur. 867. Saracenis Beneventanam regionem incursantibus, Ludovicus imperator viriliter occurrit: ad cujus auxilium Lotharius frater properans, multa quidem praelia cum eo strenue gessit; sed exercitu suo propter intemperiem aeris morbis et morsibus aranearum nimis gravato cum multo suorum dispendio rediit.
Abbreviated transcription (Latin):
Adrianus pp̃ romane eccłiȩ. ciuiꝰ. pͣsidet
Cometes manifeste apparet. Michael grecorũ imꝑator sensu diminutꝰ ad eo m̃te
excedebat. ut familiares suosiuberet occidi. qͦstñ ad se rediens s̃ p̃sentari exigebat:¬
Basilius quẽ michael imꝑator pauꝑẽ ex familia uniꝰ abbatis sibi assci C arch Roth.
uerat. ⁊ cubiculariũ factũ ad tantos honores ꝓuexerat. ut alter ab imꝑatore apꝑel¬
laretur. sepe ab imꝑatore ꝑ insaniã occidi uissus. timens ne tali occasione occidẽꝙ.
elegit magis imꝑatorẽ intficere ipse: quã abeo interfici:⁊ imꝑauit annis. xuui.
orpꝰ scĩ mauri qui fuit discipłi scĩ Benedicti asportatũ a glannafolio in bur¬
gundiã ꝑꝑter timorẽ northinannoꝵ tranffertur ad fossatense cenobiũ qd̃ constiur̃

Expanded text:
Adrianus Romanae aecclesiae 107 u s presidet. Cometes manifestissime apparet. Michael Grecorum imperator sensu diminutus adeo mente excedebat, ut familiares suos juberet occidi; quos tamen ad se rediens, sibi representari exigebatBasilius, quem Michael imperator paupereet cubicularium factum ad tantos honores provexerat, ut alter ab imperatore appellaretur, saepe ab imperatore per insaniam occidi jussus, timens ne tali occasione occideretur, elegit magis ipse imperatorem interficere, quam ab eo interfici; et imperavit annis 17.  Corpus sancti Mauri, qui fuit discipulus sancti Benedicti, asportatum a Glandifolio in Burgundiam propter timorem Normannorum, transfertur ad Fossatense cenobium, quod construx
Abbreviated transcription (Latin):
saeri ordinis ministris. acceptis ȩtiã a rege Lodouico subsidiis adeo in fide so¬
lidatur. ut ñ multo pꝰ filio maiore in regnũ ordinato. ipse abrenuntians scło
monachꝰ factꝰ sit. S c̃ filiꝰ eiꝰ uuenilit̾ agens ad gentilitatis cultũ uellet redire
milicie cingulo ⁊ cultu regio resũpto filiũ ꝑsecutꝰ cep̃.⁊ ocłis eiꝰ effosis: eũ ĩ carcem
trusit.⁊ filio iuniore in regñ locato sacrũ habitũ recepit.:⁊ ĩ eo usq ad finẽ uite¬

Expanded text:
sacris ordinis ministris, acceptis etiam a rege Ludovico subsidiis, adeo in fide solidatur, ut non multo post majore filio in regem ordinato, ipse abrenuntians saeculo monachus factus sit. Sed cum filius ejus juveniliter agens ad gentilitatis cultum vellet redire, militiae cingulo et cultu regio resumpto, filium persecutus cepit, et oculis ejus effossis eum in carcerem trusit, et filio juniore in regnum locato sacrum habitum recepit, et in eo usque ad finem vit
Abbreviated transcription (Latin):
Quia suꝑiori anno sarmathe pannonias uastauerant: idem
consules permansere.
Ualentinianus subita sanguinis cruptione quod grece apoplexis
uocatur brigitione moritu. Post quem gratianus assũpto in im¬
perium ualentiano fr̃e cum patruo ualente regnat.

Expanded text:
Quia superiore anno Sarmatae Pannonias vastaverant, iidem consules permansere. 12 Valentinianus subita sanguinis eruptione, quod Graece apoplexis vocatur, Brigitione moritur. Post quem GRATIANUS, assumpto in imperium VALENTINIANO fratre, cum patruo Valente regnat.
Abbreviated transcription (Latin):
omeid aminieus missus ab aaron ad excindendam lithiam c̃ uenisset mirrhȩã
nisiis sc̃i Nicholai conterere archã ꝓ ea contriuit aliam:⁊ ꝓ temeritate incurrẽs
uindictã subsequente ineuitabili tempestate classem amisit totam¬
Naroł iꝑator ꝑ manũ pauli diaconi sui decerpens optima q̃ de scriptis catholi¬
corũ patrũ lectiones unicuiq festiuitati conuienientes ꝑ circulũ anni in ec¬
clesia legendas compilari facit. Idñatur.¬

Expanded text:
meyd amyreus missus ab Aaron ad excindendam Lyciam, cum venisset Myream, nisus sancti Nicolai conterere archam, pro ea contrivit aliam, et pro temeritate incurrens Dei vindictam, subsequente inevitabili tempestate, classim amisit totamr manum hujus Pauli diaconi sui decerpens quaeque optima de Scripturis catholicorum Patrum, lectiones unicuique festivitati convenientes per circulum anni in Ecclesia legendas, compilari fecit in du
Abbreviated transcription (Latin):
consulis filia. unico pretore tẽ urbano filio derelicto ierosolinam
nauigauit. ubi tanto uirtutum precipueq humilitatis mirałõ¬
fuit: ut tecle nomen acceperit.
Post auxentii seram mortem mediolani ambrosio ep̃o constituto eochax i¬
omnis ad fidem rectam italia conuertitur.
Aquileienses clerici quasi chorus beatorum habentur.

Expanded text:
consulis filia, unico praetori tunc Urbano filio derelicto, Jerosolymam navigavit: ubi tanto virtutum praecipueque humilitatis fuit miraculo, ut Teclae nomen acceperit. 11 Post Auxentii seram mortem Mediolani Ambrosio episcopo constituto, omnis ad fidem rectam Italia convertitur. Aquileienses clerici, quasi chorus beatorum habentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Harosus in tres partes regni sui tres exercitus ntisit. unũ tians albiam. qui hi¬
liones debellauit. unũ in pannoniã q̃ reliquias hunorũ et sclauos compressit.
pauꝑib ⁊ famulantibꝰ palatio delegauit. duas uero partes in partes uiginti
unã subdiuisit.⁊ metropolitanis ep̃is qui totidẽ sibi suberant distribuit. ut
Roma. Rauenna. Mediolanũ. Forũ iulii q̃⁊ aqͥleia. Gradus. Colonia.¬
Maguntia. Tuuanũ q̃ ⁊ salrburch. Treueris. Senonis. Besontio. Ludunus.
sienna. Rothomagꝰ. Remis. Arelas. Parancesia. Obredunũ. Burdegala.
Tyronis. Bituricas.¬
dn̾̃i. Nichephoriis imnꝑator bulgariam ingreditiu. et quia uictdrie temperare nesci¬
uit. abulgarib cũ pulto senatorii ordinis numero ꝑimitur. Stauratiꝰ filiꝰ eiꝰ¬

Expanded text:
arolus in tres partes regni sui tres exercitus misit, unum trans Albiam, qui Hilinones debellavit, unum in Pannoniam, qui reliquias Hunorum et Sclavos compressit, pauperibus et famulantibus palatio delegavit, duas vero partes in partes viginti et unam subdivisit, et metropolitanis episcopis, qui totidem sibi suberant, distribuit, ut Roma, Ravenna, Mediolanum, Forum Julii quaMaguntia, Juvanum quae et Salisburch, Treviris, Senonis, Bisuntio, Lugdunum, Vienna, Rothomagus, Remis, Arelas, Tarentasia, Obredunum, Burdegala, Turonis, Bituricas. Nicephorus imperator Bulgariam ingreditur; et quia victoriae temperare nescivit, a Bulgaribus cum multo senatorii ordinis numero perimitur. Stauratius filius e
Abbreviated transcription (Latin):
In britannia eardilifus rex hordanimborũ pat̾a ⁊ regno pellit᷑. s ad harolum
imperatorem ueniens per eum regno ⁊ patrie restituitur.
Maron ammiras moritur. post quem muhãmad annis quinq principatur.¬
lipinus tex italie bienetiam sibi subigit bello. ⁊ non multo pꝰ mediolani obit.¬
⁊ harolus imperator uenetiam nichephoro reddit. qui hichephorus nouis et
Godefrido danorum rege mortuo: hemingꝰ faliꝰ eiꝰ pacẽ expetit ab imꝑatore ħarolo.

Expanded text:
ritannia Eardulf rex Nordanymbrorum patria et regno pellitur; sed ad Karolum imperatorem veniens, per eum regno et patriae restituitur. Aaron amiras moritur; post quem MuhaPippinus rex Italiae Venetiam sibi subigit, et non multo pet Karolus imperator Venetiam Nicephoro reddit. Nicephorus imperator noviGodefrido Danorum rege mortuo, Hemingus, filius ejus, pacem expetit ab imperatore Karolo.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi concitare uolentes celeriter deuincit. ⁊ reges gentilium qͥ in in¬
teriori germania commorantes qui dicuntur winidi t̾butarios
sibi facte.
erardus cameracensis ep̃c ⁊ aldeboldus ultraiectensis ep̃c mag
hergensem eccłam ep̃alis sedis honore sublimat. ⁊ quia liberis care¬
bat. eam om̃ium suarum rerum heredem facit. Unde deodericus
metensium ep̃c dolens. dotem ⁊ patͥmonium sorous sue chunigun¬
dis imꝑatͥtis dele gari abimꝑatore: babembergensi eccłe re
ometes horribilis in austro uisus est. Mortuo ottone duce

Expanded text:
are volentes celeriter divincit, et reges gentilium in interiori Germania commorantes, qui dicuntur Vuinidi, tributarios sibi facit. 1004. Gerardus Cameracensis episcopus, et Adelboldus Ultrajectensis, magni inergensem Ecclesiam episcopalis sedis honore sublimat: et quia libris carebat, eam omnium rerum suarum haeredem facit. Unde Deodericus Metensium episcopus dolens dotem, et patrimonium sororis suae Chunigundis imperatricis, delegari ab imperatore Bambergensi Ecclesiaeometes horribilis in austro visus est. Mortuo Ottone duce
Abbreviated transcription (Latin):
arolus imꝑator corpore et animo deficiens. et ab optimatibus regni re¬
pudiatur. et arnulfus filius karlomanni regis frat᷑uelis eius. in regnũ
sublimatur. et regnauit annis duodecim. hic arnulfus patruo suo Rrolo
ex imꝑatore etiam necessariis egenti. fiscos in alemannia delegauit. qui
sequenti anno obit.
omanum imꝑium et regnum francorum misere discerpitur. In italia
nempe berengarius et wido de regno contendunt. Franci uͦ neglecto
karolo filio ludowici balbi puero uix decenn. regem sͥ p̃ficiunt odonem
filium Rotb̃ti ducis. quem anorthinannis occisum supra diximus.
Iodulfus autẽ corona sibi imposita rex burgundionum statuitur.
quod regnũ multo tempore durauit
hic inaliquib libris non inuenitur.
orthinanm parisius expugnare non ualentes. burgundiam aggre¬
diuntur: et senonis urbem oppugnant. sed non expugnant.
Nitalia saraceni castrum quoddam fraxinetum occupantes. magno exi¬
cio italie esse ceꝑunt. occexcixxxii¬

Expanded text:
arolus imperator corpore et animo deficiens, ab optimatibus regni repudiatur, et Arnulfus filius Karlomanni regis, fratruelis ejus, in regnum sublimatur, et regnavit annis 12. Hic Arnulfus patruo suo Karolo, ex imperatore etiam necessariis egenti, fiscos in Alemannia delegavit; qui sequenti anno obiit. Romanum imperium et regnum Francorum misere discerpitur. In Italia nempe Berengarius et Wido de regno contendunt. Franci vero, neglecto Karolo filio Ludowici Balbi, puero vix decenni, regem sibi preficiunt Odonem, filium Rotberti ducis, quem a Northmannis occisum supra diximus. Rodulfus autem corona sibi imposita rex Burgundionum statuitur, quod regnum multo tempore duravitHic in aliquibus libris non invenitur. Normanni Parisius expugnare non valentes Burgundiam aggrediuntur, et Senonis urbem oppugnant, sed non expugnant. In Italia Saraceni castrum quoddam Fraxinetum occupantes, magno exitio Italiae esse coeperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Uictor papa ingallias ueniens gloriose ab impe¬
ratore suscipitur. ⁊ eo presente non multo pꝰ imperator: henricus

Expanded text:
ictor papa in Gallias veniens, gloriose ab imperatore suscipitur, et eo praesente non multo post imperator Henricus
Abbreviated transcription (Latin):
yberius uindelicos ⁊ eoᷤ qͥ traciarũ confines erant romanas ꝓuincias facit.¬
xxxii arru Colonie byretũ ⁊ patras deducte. Bosphorũ agrippa capit.¬
ugustus a senatu pontifex maximus appellatur.
Nerodes cesareã ĩ nõe cesaris condidit. q̃ pͥꝰ turris stratonis uocabat᷑. Idẽ antidonã¬
⁊ antipatridã atq herodionẽ in honorẽ patris antipatri ⁊ suũ extrux̃. In num̾a-¬
bilia quoq oꝑa in singłis syriarũ urbibꝰ qs regebat sollertissime edificauit:¬
aarrii arriui  Tyberius cesar de captis pannoniis triumphauit:
aarxui lacarui Passienus pater declamator insignis diem obist.
Dlaius ulius y ginus cognom̃to polihistor grãmaticus insignis habetur

Expanded text:
Tyberius Vindelicos et eos qui Thraciarum confines erant Romanas provincias facit 30 Coloniae Berytum et Patras deductae. Bosphorum Agrippa capit.Augustus a senatu pontifex maximus appellatur. 32 Herodes Caesaream in nomine Caesaris condidit, quae prius turris Stratonis vocabatur. Herodes Anthidona Antipatridam: atque Herodionem in honorem patris Antipatri et suum exstruxit: innumerabilia quoque opera in singulis Syriarum urbibus, quas regebat, solertissime aedificavit. 33 Tiberius Caesar de captivis Pannoniis triumphat. r. Passienus pater, declamator insignis, diem obiit. C. Julius Hyginus cognomento Polyhistor, grammaticus habetur
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ad uidiciũ rapta sit. ⁊ multis scĩs contra eam ꝓ expoliatiõe ȩccl̃iarũ suarũ recla¬
mantibꝰ c̃ eã iam mali angłi uellent ad penas inferni rapere. interuentu scĩ Dioni
sii parisiensis cui ipse maxime deuotꝰ fuerat a penis liberata.ẽ.
lodoueus filiꝰ dagoberti regnauit pꝰ eũ annis xuii. Sigeberto fr̃e eiꝰ iã regnante
auftes. Huuis dobouer pparor dons fuit erchanoa laus.

Expanded text:
is contra eam pro expoliatione suarum aecclesiarum reclamantibus, cum eam jam mali angeli vellent ad poenas inferni rapere, interventu sancti martyris Dionisii Parisiensis, cui ipse maxime devotus fuerat, a poenis liberata est. Clodoveus filius Dagoberti regnavit post cum annis 17, Sigiberto fratre ejus jam regnante in Austria. Hujus Clodovei major domus fuit Erchanoaldus.
Abbreviated transcription (Latin):
Haudmar ammiras templũ sibi terłm ȩdificat. ⁊ quia nullo mͦ in structura con¬
sistere pot̾at suggestiõe uideorũ crucẽ desuꝑ montẽ oliueti tolli imꝑat.⁊ sic strue¬
In hispaniis suintilane ob crudelitatem suam a uxisigothis reꝓbato: sisenandꝰ¬

Expanded text:
Haudmar amiras templum sibi Hierusalem aedificat, et quia nullo modo structura conHaudmar amiras templum sibi Hierusalem aedificat, et quia nullo modo structura consistere poterat, suggestione Judaeorum crucem desuper montem Oliveti tolli imperat, et sic strucIn Hispaniis Suintilane ob crudelitatem suam a Wisigothis reprobato, Sisenand
Abbreviated transcription (Latin):
Clodulfus filius eius pꝰ metensis ep̃c scĩtatem patris imitatun. Doda mater
ipsius clodulfi treueris inclusa mpisto ancillatur.
hic in anglia primꝰ idola deorum destruxit. ⁊ fidem xp̃i dilatauit. ⁊ ieuiniũ
quadragesime in anglia legaliter obseruari edixit.
eraclius imperator moritur. constantinus filius eius substituit᷑. ⁊ quarto mense
simꝑii sui a nou̾ca sua martina ⁊ pirro patriarcha ueneno extinguitur : martina
Sisebodo Wisigothorum rege mortuo: Suitilan succedens regnauit annis duobue.
Heraclonas absciso sibi naso ⁊ martina mater eius abscisa lingua exiliantur. et
constans qͥ ⁊ constantinus dr̃ filiꝰ constantini regnauit annis. xxui.
Osuualdus rex nordanimborum a penda mertiorum rege ꝑimitur. cuiꝰ filiꝰ os yiu
regnat pꝰ eum annis.xxuii. Dagobertus uuascones subigit.
udacail rex britonum gratiam dagoberti sibi redimit.
irgo xpisti reginulsa scĩtatȩ claret in gallia.

Expanded text:
Clodulfus filius ejus, post Mettensis episcopus, sanctitatem patris imitatur. Doda mater ipsius Clodulfi, Treveris reclusa, Christo ancillatur.Hic in Anglia primus idola deorum destruxit, et fidem Christi dilatavit, et jejunium quadragesimae in Anglia legaliter observari edixit. raclius imperator moritur. Constantinus filius ejus substituitur, et quarto mense imperii sui a noverca sua Martina et Pyrro patriarcha veneno extinguitur, et MartinSisebodo Wisigothorum rege mortuo, Suitilan succedens, regnat annis 2. Heraclonas, absciso sibi naso, et Martina mater ejus abscisa lingua exiliantur; et Constans, qui et Constantinus dicitur, filius Constantini, regnavit annis 26. Oswaldus rex Nordanymbrorum a Penda Merciorum rege perimitur; cujus filius Oswi regnat post eum annis 28. Dagobertus Wascones subigit. Judacail rex Brittonum gratiam ejus sibi redimit. Virgo Christi Reginulfa sanctitate claret in Gallia
Abbreviated transcription (Latin):
qđ insummitate haste pomum aureum habebat. Hasta uero co¬
pta argento descenter albicabat. Ubi ipsum esse deprehendite:
audacter ꝑmedias acies suꝑ eum irruit. ⁊ grauiter ad mortem
iilnerauit. Quod non mediocrem gentibus incussit timorem
Ipseuero rob̾tus dux northmannie post emit stantarum ab
his qui illud abi admirauiso sauciato retinuerunt uiginti
marchas argenti.⁊ intulit illud insepulchrum dñi ad mo¬
numentum memorandi triumphi. Alter emit ensemeiꝰdẽ
duci rob̾to regnum ierłm. Quod quia causa laboris repir¬
diauit: offensus est in eum deus. nec prosꝑum quid deincep̃
ei contigit. Ipse ⁊ consul flandrie rob̾tus ⁊ rei mundus remea¬

Expanded text:
 in summitate hastae pomum aureum habebat; hasta vero argento cooperta decenter albicabat, ut ipsum esse deprehendit, audacter per medias acies super eum irruit, et graviter ad mortem vulneravit. Quod non mediocrem gentilibus incussit timoremias. Comes Northmannorum Robertus emit stantarum ab his qui illud ab Admiraviso sauciato retinuerunt, viginti marcas argenti, et intulit in Sepulcrum Domini, ad monimentum memorandi triumphi: alter emit ensem ejusdem orum duci. Quod quia causa laboris repudiavit, offensus est in eum Deus, nec prosperum quid deinceps ei contigit. Ipse itaque, et consul Flandriae, et Raimundus con
Abbreviated transcription (Latin):
principes rebellionem meditati. scilicet arnoldꝰ de baicraria
burchardꝰ de sueuia. euerardus de francia. Gilleb̃tus de lotharingia.
⁊ horum omnium precellentior henricus dux de saxonia et thurin
gia. tam sapientia quam fortitudine regis ad graciam eius redu¬
cuntur. Solus arnodꝰ adiungaros cum uxore ⁊ filus fugiens. usq ad

Expanded text:
principes rebellionem meditati, scilicet Arnoldus de Bajoaria, Burchardus de Suevia, Everardus de Francia, Gisilbertus de Lotharingia, et horum omnium praecgia, tam sapientia quam fortitudine regis ad ejus gratiam reducuntur. Solus Arnaudus Hungaros cum uxore et filiis fugiens, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
Heraclius ad imꝑatorẽ electꝰ foca ꝑempto ⁊ cremato ignibus regnauit annis xari.
esideriꝰ uiennensis ep̃c consiliq brunichildis a theoderico rege lapidibꝰ obrutꝰ mar
irtus ⁊ nom̃ scĩ loħis baptiste miracłis declaratur apud urbẽ gallie mauri¬
ennam de reliquiis corporis ipsius diuinitus illustrata. hoc mͦ. In ea olim
mulier scõ baptiste nimis deuota. expetebat a deo donari sibi aliquid de m̃¬
bris eius. ⁊ in hac orandi instantia ꝑ trienniũ ꝑsistens. cũ alter quiuis iam¬
posset desꝑare. ipsa spem in dõ ponens urauit se non manducaturã donec
quod petebat acciperet. ⁊ sic septem diebꝰ ieiunans septima tandẽ die desuꝑ
altari pollicem miri candoris apparere uidens leta donum dei accepit. ad quod
adorandum tres ep̃i uenientes c̃ de hoc scõ pignore partẽ elicere uellent: tres
sanguinis guitas ex eo stillare in lintheo supposito stupuerunt. ⁊ singłi singłas¬

Expanded text:
Heraclius ad imperium electus, Foca perempto et cremato ignibus, regnavit annis 31. Desiderius Viennensis episcopus consilio Brunichildis a Theoderico rege lapidibus obrutus maruirtus et nomen sancti Iohannis baptiste miraculis declaratur apud urbem Gallie Mauriennam de reliquiis corporis ipsius hoc modo diuinitus illustratam. In ea olim mulier sancto baptiste nimis deuota expetebat a deo donari sibi aliquid de membris eius; et in hac orandi instantia per triennium existens cum alter quiuis desperare iam posset ipsa spem in deo ponens iurauit se non manducaturam donec quod petebat acciperet. Et sic septem diebus ieiunans septima tandem die desuper altari pollicem miri candoris apparere uidens leta donum dei accepit. Ad quem adorandum tres episcopi uenientes cum de hoc sancto pignore partem elicere uellent tres sanguinis gu
Abbreviated transcription (Latin):
eo susceptus est. Uerum fr̃s eius seditione contra eũ mota: magnarũ cala¬
mitatum uidee genti causa extiterunt. S̾tatius cecilius comediarũ scriptoꝵ
clarus habetur. natione insuꝑ gallus.:⁊ ennii primum contub̃nał. qui ad
mediolanense forũ mortuus est. anno post mortẽ ennii. ⁊ iuxta Ianicu¬
LUM SEPULTOS.

Expanded text:
eo susceptus est. Verum fratres ejus seditione contra eum mota, magnarum calamitatum Judaeae genti causa exstiterunt. Statius Caecilius comoediarum scriptor clarus habetur: natione Insuber Gallus et Ennii primum contubernalis: quidam Mediolanensem ferunt. Mortuus est anno post mortem Ennii, et juxta Janiculum sepultus.
Abbreviated transcription (Latin):
Diocletianꝰ in consortium regni herculiũ maximianũ assi
qͥ rusticorũ multitudine opp̾ssa. que factioni sue bagaudarũ
nomen indiderat: ꝑacem galliis reddit.¬
¶arausitis sũpta purpura britannias occupauit.
Quinq̃gentiani affricam infestauerunt.

Expanded text:
Diocletianus in consortium regni Herculium Maximianum assumpsit, qui rusticorum multitudine oppressa, quae factioni suae Baccaudarum nomen indiderat, Carausius sumpta purpura Brittanias occupaveratQuinquegentiani Africam infestaverant,
Abbreviated transcription (Latin):
bierat. in italiam ad hugonem regem ꝓfectus. uerone ep̃c ab hu¬
gone constituit᷑. hilduino mediolanensi archiep̃o ordinato.
N ex henricus gana urbem dalamantie caput et dalamancis tri-¬
anceam mirandi oꝑis et clauis iħu xp̃i crucifixi sc̃iticatam
que dicitur primi et magni constantini imꝑatoris fuisse dona
tam radusfo regi burgundionum et italie a sansone comite. rex
henricus. precib minis. munerib. addita etiam parte ꝓuincie
sueuorum a rotdulfo comite extorquet. et hanc ad insigne et
tutamen imꝑu posteris relinquit.

Expanded text:
bierat, in Italiam ad Hugonem regem profectus, Veronae episcopus ab Hugone constituitur, Hilduino Mediolani archiepiscopo ordinato. Rex Henricus Granam urbem Dalamantiae capit, et Dalamancis trianceam mirandi operis et clavis Jesu Christi crucifixi sanctificatam, quae dicitur primi et magni Constantini imperatoris fuitam Rodulpho regi Burgundionum et Italiae a Samsone comite, rex Henricus precibus, minis et muneribus, addita etiam parte provinciae Suevorum, a Rodulpho comite extorquet: et hanc ad insigne et tutamen imperii posteris reliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
uando reformauit. terras multas que ablate fuerant in uis
ȩccłie reuocauit. Uiginti quinq maneria eid̃ eccłie restituit.
renodochia uel ꝓthrophya duo extra ciuitatem edificauit.
nauit buccensem monachum  nomine her nostum. in cuius couse¬
eratione inuentus est euuan gelii uersus. sito proferte eto lam
primam. ⁊ cecera. Quod cum audisset lanfrancus. predieto eum
citomoriturum. ⁊ sic contigit.Lamq: ei in episcopatu nundum
anno completo deceilenti: successit gundultus et ipse beccensis¬
monachus. uir deo ama bilis et religiosus qui ꝑseuerauerit
usq adtempora scĩ anselmi ⁊ regis henrici. Abbatiam quoꝙ
sc̃i albani restituit in primum statum. in qua posuit abbatẽ
paulum cadomensem monachum. qui ibi ordinem becti. et ec¬
clesiastici offici usum instituit. sicut est cer nere usq hodie.

Expanded text:
rant, in jus ecclesiae revocavit, et viginti quinque maneria ecclesiae restituit. Xenodochia vel ptochotrophia duo extra civitatem aedificavit;navit Beccensem monachum, nomine Hernostum. In hujus consecratione inventus est Evangelii versus: Cito proferte stolam primam , etc. Quod cum audisset Lanfrancus, praedixit eum cito moriturum, et sic contigit. Namque ei in episcopatu nondum anno completo, decedenti successit Gundulfus, et ipse monachus Beccensis, vir Deo amabilis et religiosus, qui perseveravit usque ad tempora sancti Anselmi et regis Henrici. Abbatiam quoque sancti Albani restituit in pristinum statum; in qua posuit abbatem Paulum Cadomensem monachum, qui ibi ordinem et ecclesiastici officii usum instituit, sicut cernere est usque hodie.