comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est fortitudo mea & salus mea: susceptor m̃s
ñ commouebor ampliꝰ. Isq qͦ insidiami¬
ni contra uirum interficitis omnes: sicut
maceria incdinata sepis corruens. P artem
enim eiꝰ cogitauerunt expellere. placuer̃t
sibi in mendacio: ore suo benedicunt. intͥn¬
secus maledicunt. Ceruntamen deo tacet¬

Expanded text:
fortitudo mea h. susceptor meus non commovebor amplius, Usquequo insidiamini contra virum, interficitis omnes, sicut murus inclinatus et maceria corruens. Partem enim ejus cogitaverunt expellere, placuerunt sibi in mendacio: ore suo benedicunt, et corde suo h. intrinsecus maledicunt. SEMPER. Verumtamen Deo tace
Abbreviated transcription (Latin):
ceptor meus ñ mouebor. In deo salutare
meum & gła mea: robur fortitudinis mee
salus mea in deo Eꝑate in eo omni tempo¬
re popłi: effundite coram eo corur̃m deus
nitas ipsi simul. H olite confidere in ca¬
lumpnia. & in rapina ne frustremini: di

Expanded text:
ebo h. movebor. In Deo salutare meum et gloria mea: robur fortitudinis meae et salus mea in Deo. Sperate in eo omni tempore, populi, effundite coram eo cor vestrum: Deusnitas ipsi simul. Nolite confidere in calumnia et in rapina, ne frustremini: div
Abbreviated transcription (Latin):
di spacium habebant Et ascendentes in
nauim: abierunt in desertũ locũ seorsum.
Et iuiderunt eos abeuntes: ⁊ cognouert᷑ mul¬
ti. Et pedestres de om̃ib ciuitatib concurrẽ¬
runt illuc: & p̃uenerunt eos. Et exiens uidit
erant sicut oues ñ habentes pastorẽ. Et cepit

Expanded text:
t et ascendentes in navi abierunt in desertum locum seorsum et viderunt eos abeuntes et cognoverunt multi et pedestre et de omnibus civitatibus concurrerunt illuc et praevenerunt eos et exiens vidit erant sicut oves non habentes pastorem e
Abbreviated transcription (Latin):
appatut eb alis autem: q ꝓph̃a uñ de anti¬
quis siutexit. Et ait herodes. Iohem ego decol¬
laui. qͥs autem est iste de qͦ audio ego taliae
Et querebat iudere eum Et reuersi apli :
narrauert illi quetũq fecerunt. t assump¬
tis illis secessit seorsum in locum desertum:
qui est bethsaida. Qd̃ cum cognouissent tur¬
be: sequute sunt illum. Et excepit illos. & lo¬
quebatur illis de regno d̾i: & eos qͥ cura indi¬

Expanded text:
aruit ab aliis autem quia propheta unus de antiquis surrexit et ait Herodes Iohannem ego decollavi quis autem est iste de quo audio ego talia et quaerebat videre eum et reversi apostoli narraverunt illi quaecumque fecerunt et adsumptis illis secessit seorsum in locum desqui est Bethsaidae. Quod cum cognovissent turbae, secutae sunt illum: et excepit eos, et loquebatur illis de regno Dei, et eos, qui cura indi
Abbreviated transcription (Latin):
autem qͥnq panib & duob piscib respexit
in celũ & benedixit illis: & fregit ⁊ distͥbuit
discipłis sus ut poñent ante turbas. Et man¬
ducauer̃t omnes: & saturatist̃. Et sublatum
ẽ qd̃ suꝑfuit illis fragmentoꝵ: cophini duo¬
decim. Et factum est cum solus ẽẽt orans:
erant cũ illo & discipłi. Et int̾rogauit illos
dicens. Quem medicunt ẽẽ turbe: At illi

Expanded text:
autem quinque panibus et duobus piscibus respexit in coelum, et benedixit illis, fregit, et distribuit discipulis; discipuli autem turbis. Et manducaverunt omnes et saturati sunt et sublatum est quod superfuit illis fragmentorum cofini duodecim et factum est cum solus esset orans erant cum illo et discipuli et interrogavit illos dicens quem me dicunt esse turbae at
Abbreviated transcription (Latin):
amaui in toto corde exaudi me
dñe: precepta tua custodiam: An¬
uocauĩte saluũ me fac: & custodiã testi¬
monia tua. Surgebam adhuc in tene¬
bris & clamabam: ũbum tuum expectans.
Preueniebant oculi mei uigilias: ut medi¬
tarer eloquiis tuis. Uocem meam audi
iuxta miscł̃iam tuam: dñe scđ̃m iudicia
tua uiuifica me. Ippropinquauerunt ꝑ

Expanded text:
in toto corde, exaudi me, Domine: praecepta tua custodiam. Invocavi te, salvum me fac, et custodiam testimonia tua. Surgebam adhuc in tenebris, et clamabam, verbum tuum exspectans. Praeveniebant oculi mei vigilias, ut meditarer in sermonibus tuis. Vocem meam exaudi juxta misericordiam tuam: Domine, secundum judicium tuum vivifica me. Appr
Abbreviated transcription (Latin):
Et his dictis p̃cedebat: ascendens iherosolimã.
Et factum est cum appropinquasset ad beth¬
phage & bethaniam ad montem qͥ uocat᷑
oliueti: misit duos discipłos dicens. Ite in
castellum q̃d̾ contra est: in qd intro euntes ii¬
uenietis pullumasine alligatũ. cui nemo
unqͣm hominũ sedit. Soluite illũ. & addii¬

Expanded text:
Et his dictis, praecedebat ascendens Jerosolymam. Et factum est, cum appropinquasset ad Bethphage, et Bethaniam, ad montem qui vocatur Oliveti, misit duos discipulos suos, dicens: Ite in castellum, quod contra est: in quod introeuntes, invenietis pullum asinae alligatum, cui nemo umquam hominum sedit: solvite illum,
Abbreviated transcription (Latin):
sani sunt medico: sed qͥ male h̃nt. Non ueni uo¬
care iustos: sed peccatores in penitentiã. At illi
dix̃unt ad eum. Quare discipłi ioh̃is ieiunant
frequent̃ & obsetrationes faciunt. similiter &
phariseoꝵ. tui autẽ edunt & bibunt: Quibus
ip̃e ait. Numqͥd potestis filios sponsi dum cum
illis ẽ sponsus facere ieiunare: uenient aũ dies.¬
& cum ablatꝰ fuerit ab illis sponsus: tunc ieiuna¬
bunt in illis dieb. Dicebat autẽ & similitudinẽ
ad illos. Qͥa nemo cõmissuram a uestim̃to nouo

Expanded text:
medico, sed qui male habent. Non veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam. At illi dixerunt ad eum: Quare discipuli Joannis jejunant frequenter, et obsecrationes faciunt, similiter et pharisaeorum: fui autem edunt et bibunt? Quibus ipse ait: Numquid potestis filios sponsi, dum cum illis est sponsus, facere jejunare? Venient autem dies, cum ablatus fuerit ab illis sponsus, tunc jejunabunt in illis diebus. Dicebat autem et similitudinem ad
Abbreviated transcription (Latin):
tondeatur. Si uero turpe est mulieri tondere
Aut decaluari: uelet caput suũ. Uir quidẽ
non debet uelare caput suũ: q̃m ymago ⁊
gloria est dei. Mulier autem: gla uiri est.
Non enimiur ex muliere est: sed mulier
ex iuro. Et enim ñ est creatꝰ uir ꝓpt̃ mulierẽ:
sed mulier ꝓpt̃ uirum. Ideo non debet muli¬
er uelamen habere supra caput: ꝓpt̃ ange¬
lier de uiro ita & uir ꝑ mulierẽ. omnia au¬
tem ex deo: uos ip̃i iudicate. Decet mulie¬
rem ñ uelatam orare. deum. nec ip̃a nat᷑a
docet uos: qd̃ uir quidem si comam nutͥat.
ignominia est illi. Mulier uero si comã
nutͥat gloria est illi: q̃m capilli ꝓ uelami¬
ne ei dati sunt. Si quis autem uidetur con¬
tentiosus eẽ. nos talem consuetudinẽ non
habemꝰ: neq eccl̃ia dei. Hoc autem p̃cipio
non laudans: qd̃ non in meliꝰ sed in deteriꝰ
conuenitis. Primum qͥdem conuenientib
uob̃ in eccl̃ia: audio scissuras ẽẽ & ex par¬
te credo. Nam oportet hereses ẽẽ: ut ⁊ qui

Expanded text:
tondeatur. Si vero turpe est mulieri tonderi, aut decalvari velet caput suum. Vir quidem non debet velare caput, quoniam imago et gloria est Dei; muNon enim vir ex muliere est, sed mulier ex viro. Etenim non est creatus vir propter mulierem, sed mulier per potestatem habere supra caput et propter angelier de viro, ita et vir per mulierem: omnia autem ex Deo. Vos ipsi judicate: decet mulierem non velatam orare Deum? Nec ipsa natura docet vos, quod vir quidem si comam nutriat, ignominia est illi: mulier vero si comam nutriat, gloria est illi: quoniam capilli pro velamine ei dati sunt. Si quis autem videtur contentiosus esse: nos talem consuetudinem non habemus, neque Ecclesia Dei. Hoc autem praecipio: non laudans, quod non in melius, sed in deterius conuenitis. primum quidem conuenientibus uobis in ecclesia audio scissuras esse, et ex parte credo. nam oportet haereses esse, ut et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad te clamabo: cum triste fuerit cormeum.
Qum fortis eleuabitur adu̾sum me: tu eris
doctor meus. Qm̃ fuisti spes mea: turris
munttissima a facie inimici. eregͥnabo
in tab̾naculo tuo in scl̃a: sꝑabo in ꝓtestione
alarum tuarum. Tu enun deus exaudisti
uota mea: dedisti hereditatem timentibus
nomen tuur. Hes suꝑ dies regis adicies:
annos eius donec est generatio & generatio.
singlos dies.
Uictori ꝑ ydithu canticum

Expanded text:
ad te clamabo, cum triste fuerit cor meum. Cum fortis elevabitur adversum me, tu eris ductor meus. 99 Fuisti spes mea, turris munitissima a facie inimici. Habitabo in tabernaculo tuo, jugiter sperabo in protectione alarum tuarum. Tu enim, Deus, exaudisti orationem meam: dedisti haereditatem timentibus nomen tuum. Dies super dies regis adjicies: annos ejus donec est generatio et generatio. singulos dies. VICTORI PER IDITHUN CANTICUM
Abbreviated transcription (Latin):
scribe uelocis. Q ecore pulchrior es filiis¬
hominum effusa est gratia in labiis tius:
ꝓpterea benedixit tͥ deus ineternum. Ac
gloria tua & decore tuo Hecore tuo ꝓsꝑe
ascende. ꝓpter ũbum u̾itatis & mansue¬
tudinem iusticie: & docebit te terribilia
dextera tua. Sagite tue acute: popłi sub
te cadent incorde ininicoꝵ regis Thronꝰ
tatis sceptrum regni tui. Silexisti iusti
cunctis uestimentis tuis: de tẽplis ebur¬
neis quib letificauerunt tẽ. Pilie regũ
in honore tuo: stetit regina in dext̃a tua
in diademate aureo. Aũdi filia & uide &
tis ducetur ad regem. uirgines sequuntur
in leticiis & exultatione: ingredientur in¬

Expanded text:
scribae velocis. Decore pulchrior es filiishominum, effusa est gratia in labiis tuis: propterea benedixit tibi Deus in aeternum. Accgloria tua et decore tuo. Decore tuo prospere ascende, propter veritatem, et mansuetudinem justitiae, et docebit te terribilia dextera tua. Sagittae tuae acutae, populi sub te cadent: in corde inimicorum regis. Thronutatis, sceptrum regni tui. Dilexisti justitcunctis vestimentis tuis, de domibus h. de templis eburneis quibus laetificaverunt te filiae regum in honore tuo. Stetit conjux h. regina in dextera tua, in diademate aureo. Audi, filia, et vide,tis ducetur ad regem, virgines sequentur in laetitiis et exsultatione: ingredientur
Abbreviated transcription (Latin):
ixi custõdiam uias
meas: ne pecc̃e in lin¬
guamea. Custodiã
osmeum silentio: do¬
nec est impuis cont
me. Obmutui si¬
lentio taciui de bono: & dolor meus contur¬
batus est. Incaluit cor meũ in medio mei.
in meditatione mea incensus sumigne: lo¬
quutus sum inlingua mea Ostende mdo
mine finẽ meum. & mensuram dierũ meoꝵ
in conspectu tuo. omnia enum uanitas oĩs
homo subsistens. Tantum in ymagine
ambulat iuir. tantum frustra conturbat᷑.
is libera me: opprobriũ stulto ne ponas
tentione manus tue ego consumptꝰ sum.
apud te. & ꝑegͥnus sicut omnes patres mei.
Harce mͥut rideam: antequam uadam&
non subsistam

Expanded text:
ixi, Custodiam vias meas ne peccem in lingua mea, Custodiam os meum silentio, donec est impius contra me. Obmutui silentio, tacui de bono, et dolor meus conturbatus est. Incaluit cor meum in medio mei, in meditatione mea incensus sum igne: locutus sum in lingua mea. Ostende mihi, Domine, finem meum, et mensuram dierum meoruin conspectu tuo: omnia enim vanitas omnis homo subsistens. SEMPER. Tantum in imagine ambulat homo h. vir, tantum frustra conturbatur:bus h. erroribus meis libera me: opprobrium stulto ne ponas tentione manus tuae ego consumptus sum. apud te, peregrinus sicut omnes patres mei. Parce mihi, ut rideam, antequam vadam, et non subsistam.
Abbreviated transcription (Latin):
Cersequar inimicos meos & apprehen¬
dam eos: & ñ reuertar donec consumã
eos Cedam eos & ñ poterunt surgere:
cadent sub pẽdib meis. Et accinxisti
me fortitudine ad p̃lium: incuruabis
resistentes mͥ sub me Et inuracorũ
meorum dedisti mdorsum: & odienteᷤ
me disꝑdidisti. Elamabunt & ñ erit

Expanded text:
Persequar inimicos meos, et apprehendam, et non revertar, donec consumam eos. Caedam eos, et non poterunt surgere, cadent sub pedibus meis. Et accinxisti me fortitudine ad praelium. incurvabis resistentes mihi sub me. Inimicorum meorum dedisti mihi dorsum, et odientes me disperdidisti. Clamabunt: et non eri
Abbreviated transcription (Latin):
mentum meũ. Et eduxit me in latitudi¬
nem: liberauit me q̃m placui ei. Netri¬
buit mͥn dũs scd̃m iusticiam meam: scđm
munditiam manuũ mearum reddidit mͥ.
Qua custodu uias dñi: & ñ egi impie a
deo meo. Omnia enim uidicia eius in con¬
spectu meo: & p̃cepta eius ñ amoui a me.¬
t fui immaculatus cũ eo: & custodiui me
ab iniquitate mea. Et restituet mͥ dñs¬
scd̾m iusticiam meã: sc̾m immunditiã
manuũ mearum in conspectu ocl̃oꝵ eius.
Qum scõ sc̃s eris: cum uiro in nocente
pulum pauꝑem saluabis. & ocl̃os excel¬
sos humiliabis Niua tu illuminabis
bis tenebram meã. nte enum currã
accinctus: & in deo meo tͣnssiliam mu¬
rum Heus ĩmaculata uia eius. eloqui¬
um dñi examinatum: scutũ est omni¬
um sꝑantium in se. Tm̃ quis ẽ ds̃ pre¬
ter dñm: & qui fortis preter dñm nr̃m.
Heus qui accingit me fortitudinem: &
quans pedes meos ceruis: & suꝑ excelsa
mea statuens me. Hocens manus me

Expanded text:
dinem, liberavit me, quoniam placui ei. Retribuit mihi Dominus secundum justitiam meam, secundum munditiam manuum mearum reddidit mihi. Quia custodivi vias Domini, et non egi impie a Deo meo. Omnia enim judicia ejus in conspectu meo, et praecepta ejus non amovi a me. Et fui immaculatus cum eo, et custodivi me ab iniquitate mea. Et restituet m munditiam manuum mearum in conspectu oculorum ejus. Cum sancto sanctus eris, cum viro innocente pulum pauperem salvabis, et oculos excelsos humiliabis. Quia tu illuminabis bis tenebras meas in te enim curram accinctus in Deo meo transiliam murum Deus inmaculata via eius eloquium Domini igne examinatum scutum est omnium sperantium in se quis est deus praeter Dominum et quis fortis praeter Deum nostrum Deus qui accingit me fortitudine et quans pedes meos cervis et super excelsa mea statuens
Abbreviated transcription (Latin):
mamentũ Dies diei eructat uerbum:
& nox nocti indicat scientiam H on est
sermo & ñ sunt uerba: quib ñ audiatur
uox eorum. In uniu̾sam t̾ram exiuit
sonus eorum: & in finem orbis ũba eoꝵ.
soli posuit tab̾naculum in eis. Et ipse
tam. Asummitate celi egressus eius: &
est qui se abscondat a calore illuis ex
dni ĩmaculata: conuertens aĩam Testi.¬
monium dñi fidele: sapientiã prestanᷤᷤ
pariuilis Precepta dñi recta: letifican¬
tia cor¶Handatum dñ lucidũ: illumi¬
nans oculos Timor dñi mundus: ꝑ se¬
& dulciora suꝑ mel & fauum redundan¬
tem. Inde & seruus tuus docebit ea: in
custodiendis eis fructus multus. rroreᷤᷤ
quis intelligit: ab occultis munda me su¬
ꝑbis qͦq libera seruum tuum. si non fu¬
erint dominati mei tunc ĩmaculatꝰ ero:
& mundabor a delicto maximo. Sint
placentes sermones oris mei: & medita¬
tio cordis mei in conspectu tuo Oñe for¬
titudo mea: & redemptor meus.

Expanded text:
ei eructat verbum, et nox nocti indicat scientiam. Non est sermo, et non sunt verba, quibus non audiatur vox eorum. In universam terram exivit sonus eorum, et in finem orbis verba eorum: soli posuit tabernaculum in eis. Et ipse tam . A summitate coeli egressus ejus, etest qui se abscondat a calore illius. Lex Domini immaculata convertens animam: Testimonium Domini fidele, sapientiam praestans parvultia cor: Mandatum Domini lucidum illuminans oculos. Timor Domini mundus perse dulciora super mel et favum redundantem. Unde et servus tuus docebit ea: in custodiendis eis fructus multus. Errores quis intelligit, ab occultis munda me. A superbis quoque libera servum tuum, si non fuerint dominati mei, tunc immaculatus ero, et mundabor a delicto maximo. Sint placentes sermones oris mei, et meditatio cordis mei in conspectu tuo: Domine, fortitudo mea, et redemptor meus.
Abbreviated transcription (Latin):
Comminuã eos ut pulũem ante faciẽ
uenti: ut lutum platearum ꝑiciam eos.
aluabis me a contradictionib popłi:
pones me in caput gentium. Nopulus
quemignoraui seruiet mͥ: In auditio¬
ne auris obaudiet mͥ. Lilii alieni men¬
tientur mͥ: filii alieni defluent & contͣ¬
hentur in angustiis suis. luit dũs

Expanded text:
eos ut pulverem ante faciem venti, ut lutum platearum projiciam eos. Salvabis me a contradictionibus populi, pones me in caput gentium: Populus quem ignoravi, serviet mihi: auditione auris obaudiet mihi. Filii alieni mentientur mihi: Filii alieni defluent, et contrahentur in angustiis suis. Vivit Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
mee susceptorm̃s. Iaudatum inuocabo
dñm: & ab inunicis meis saluus ero. ir
cumdederunt me funes mortis: & torren¬
tes belial terruerunt me. Iunes inferi
curcumdederunt me: p̃uenerunt me la¬
quei mortis. In tͥbulatione mea inuocabo
dominũ: & ad deum meum clamabo Be
audiet de templo suo uocem meam: &
cdamor meus ante faciem eiꝰ ueniet in au¬
res euis. Commota est & cont᷑muit t̾ra:
& fundamenta montium concussa sunt.
& conquassata sunt q̃m iratus est. As¬

Expanded text:
. Laudabilem invocabo Dominum: et ab inimicis meis salvus ero. Quia circumdederunt me contritiones mortis: torrentes Belial terruerunt me  Vulg. tac. me. Funes inferi circumdederunt me: praevenerunt me laquei mortis. In tribulatione mea invocabo Dominum, et ad Deum meum clamabo: Eaudiet de templo sancto suo vocem meam, et clamor meus ante faciem ejus veniet in aures ejus. Commota est, et contremuit terra: et fundamenta montium concussa sunt, et conquassata sunt, quoniam iratus est. As
Abbreviated transcription (Latin):
& conturbauit eos. Et apparuerunt ef¬
fusiones aqͣrum: & reuelata sunt funda¬
to accepit me: extraxit me de aqͥs multis.
iberauit me de inimicis meis potentis¬
simis: & de his qͥ oderunt me. q̃m robu¬
stiores me erant. Preuenerunt me in die

Expanded text:
 consumpsit eos et apparuerunt effusiones maris et revelata sunt fundacelso et adsumpsit me extraxit me de aquis multis liberavit me ab inimico meo potentissimo ab his qui oderant me quoniam robus
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓpħis. qui fuit magnus scdm nom̃ suũ:
maximꝰ in salute elestorum dei. expugnare.
insurgentes hostes. ut consequeret᷑ heredi¬
tatem isrł. Quam głam adeptus est intol¬
lendo manꝰ suas. & iactando contra ciuitates
rumpheas: Quis ante illum sic restitit: Nã
hostes: ipse dñs ꝑcussit. Aut ñ in iracundia
eius impeditus est sol. & una dies facta est
quasi duo: Inuocauit altissimum potentẽ
in obpugnando inimicos undiq. & audiuit¬
illum magnꝰ ds: ⁊ factus ẽ in saxis grandinis
uirtutis ualde fortis. Impetum fecit cont᷑ gen¬
tem hostilem. & in descensum ꝑdidit contͣrios:¬

Expanded text:
in prophetis qui fuit magnus secundum nomen suum in prophetis qui fuit magnus secundum nomen suum maximus in salutem electorum Dei expugnare insurgentes hostes ut consequeretur hereditatem Israhel quam gloriam adeptus est in tollendo manus suas et iactando contra civitatem rompheas quis ante illum sic restitit nam hostes ipse Dominus perduxit aut non in iracundia eius inpeditus est sol et una dies facta est quasi duo invocavit Altissimum potentem in obpugnando inimicos undique et audiillum magnus & sanctus Deus in saxis grandinis virtutis valde fortis. Impetum fecit contra gentem hostilem, & in descensu perdidit contrarios
Abbreviated transcription (Latin):
fecit illis monstra: & consumpsit eos in flã¬
maignis. Et addidit aaron głam. & dedit
illi hereditatem: & pͥmitias fructuum terre
diuisit illi. Panemipsiꝰ in pͥmis parauit:
in sacietatem. Nam sacrificia dñi edent: qͦ
dẽdit ipsi & semini eiꝰ. Cet̾um in t̾ra gentes¬
Ipse enim pars eius est & hereditas. Phi¬
nees filius eleazari tertiꝰ in gloria est. imuitan¬
do ipsum intimore dñi: & stare in reueren¬
tia gentis. In bonitate & alacritate aĩe sue:
placuit deo isrt: Ideo statuit ad illũ testam̃¬
tum pacis. pͥncipem scõꝵ & gentis sue: ut sit
illi & semini eius sacerdotii dignitas ineter¬
num. & testam̃tum dauid regi filio iesse de
tͥbu iuda: hereditas ipsi & semini eiꝰ. Ut da¬
ret sapientiam in cornr̃m: iudicare gentẽ
suam in iusticia. Ne abolerent᷑ bona ipsoꝵ:
& głam ip̃orum in gentem eorum et̾nam fe
cit̃. Nortis in bello iħu naue successor moysi

Expanded text:
fecit illis monstra et consumpsit eos in flamfecit illis monstra et consumpsit eos in flamma ignis et addidit Aaron gloriam et dedit illi hereditatem et primitias fructuum terrae divisit illi panem ipsis in primis paravit in satietatem nam sacrificia Domini edent quae dedit ipsi et semini eius ceterum in terra gentesipse enim pars eius est et hereditas et Finees filius Eleazari tertius in gloria est ido ipsum in timore Domini, et stare in reverentia gentis, in bonitate et alacritate animae suae placuit Deo Israel. Ideo statuit illi testamentum pacis, principem sanctorum et gentis suae, ut sit illi in sacerdotium sui dignitas in aeternum et testamentum David regi filio Iesse de tribu Iuda hereditas ipsi et semini eius ut daret sapientiam in cor nostrum iudicare gentem suam in iustitia ne abolerentur bona ipsorum et gloriam eorum in gentem ipsorum aetis in bello Iesus Nave successor Mosi
Abbreviated transcription (Latin):
ria oculoꝵ ornata. Sic pulchra ante ipsũ
ñ fuerunt talia: usq ad originem. Non in¬
dutus ẽ illa alienigena aliqͥs: sed tantum
filii ipsius soli & nepotes eiꝰ. P omne tempꝰ
sacrificia ipsiꝰ consumpta sunt igni: coti¬
die. Compleuit moyses manꝰ eus: & unxit
illum oleo sco. factum est illi intestamentũ
eternum: & semini eius sicut dies celi. fun¬
gi sacerdotio & hr̃e laudem: & glorificari po¬
pulum suũ in nomine suo. Ipsum elegit
ab om̃i uiuente offerre sacrificium deo. in¬
censum & bonum õdorẽ: in memoria placare ꝑ¬
popło suo. Et dedit illi in p̃ceptis suis potestatẽ
intestamentis iudicioꝵ. docere iacob testimo¬
nia: & in lege sua lucem dare isrł. Quia contͣ
illum steterunt alieni. & ꝓpter inuidiã cir¬
cumded̾unt illum in deserto: homines qͥ erant
cum dathan & abyron. & congregatio chore
in iracundiam. Uidit dñs ds̃ & ñ placuit il¬
li: & consumpti sunt in impetu iracundie.

Expanded text:
ria oculorum ornata sic pulchra ante ipsum ria oculorum ornata sic pulchra ante ipsum non fuerunt talia usque ad originem non indutus est illa alienigena aliquis sed tantum filii ipsius soli et nepotes eius per omne tempus sacrificia ipsius consumpta sunt igni cotidie conplevit Moses manus eius et unxit illum oleo sancto factum est illi in testamentum aeternum et semini eius sicut dies caeli fungi sacerdotio et habere laudem et glorificare populum suum in nomine suo ipsum elegit eum ab omni vivente adferre sacrificium Deo incensum et bonum odorem in memoriam placere populo suo dedit illi in praeceptis suis potestatem in testamentis iudiciorum docere Iacob testimonia et in lege sua lucem dare Israhel quia contra illum steterunt alieni et propter invidiam circumdederunt illum in deserto homines qui erant cum Dathan et Abiron et congregatio Chore in iracundiam vidit Dominus Deus et non placuit illi et consumpti sunt in impetu iracundiae
Abbreviated transcription (Latin):
Audiuit enim eum & uocem ipsiꝰ. & indux̃
illum in nube. Et dedit illi corad p̃cepta. Ꝙ¬
legem uite & discipline: docere ia cob testa¬
mentum. & iudicia sua isrł̃ xcelsum fe¬
cit aaron fr̃ẽm eius: & similem sibi de tͥbu
leui. Statuit ei testam̃tum et̃num. & de¬
dit ei sacerdotium gentis. & beatificauit
illum in gła: & circumcinxit eum zona
iꝰticie. Induit illum stolam głe: & coronauit
illum inuasis uͥtutis. Circumpediles & fe¬
moralia & humerale imposuit ei. ⁊ cinxit
illum tintinnabulis aureis plurimis in
giro. dare sonitũ in incessu suo: auditũ
facere sonitũ in templo. In memoria fili¬
isgentis sue stola sc̃a auro & iacincto. &
purpura opꝰ textile uiri sapientis: iudi¬
cio & ueritate prediti. Torto coccto opusar¬
tificis. genimis p̃ciosis figuratis in ligatura
auri. & oꝑe lapidarii sculptilis in memori¬
am scd̃m numerum tͥbuum isrł. Coronam
auream supͣ mitram eius. exp̃ssam signo
sc̃ĩtatis. gloria honoris & opꝰ uirtutis: deside¬

Expanded text:
it eum et vocem ipsius et induxit illum in nubem et dedit illi coram praecepta legem vitae et disciplinae docere Iacob testamentum et iudicia sua Israhel excelsum fecit Aaron fratrem eius et similem sibi de tribu Levi statuit ei testamentum aeternum et dedit illi sacerdotium gentis et beatificavit illum in gloria et circumcinxit illum zonam gloriae induit illum stolam gloriae et coronavit illum in vasis virtutis circumpedes et femoralia et umeralem posuit ei et cinxit illum tintinabulis aureis plurimis in gyro dare sonitum in successu suo auditum facere sonitum in templo in memoriam filiis gentis suae stola sancta auro et hyacintho et purpura opus textile viri sapientis iudicio et veritate praediti torto cocco opus artificis gemmis pretiosis figuratis in ligatura auri et opere lapidarii sculptilis in memoriam secundum numerum tribuum Israhel coronam auream supra mitram eius expressam signo sanctitatis gloria honoris et opus virtutis deside
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ipse & caleph filius iephone. stare contͣ
hostem & ꝓhibere geritem a peccatis: & per¬
fringere murm malitie. Et ipsi duo constitu¬
ti aꝑiculo lib̾ati sunt. a num̃o sexcentoꝵ mi¬
lium peditum: inducere illos in hereditatem.
in t̾ram que manat lac & mel. Et dedit do¬
minus ipsi caleph fortitudinẽ. & usq ad se¬
nectutem ꝑmansit illi uirtꝰ: ut ascend̾et in
excelsum t̾re locum. & semen ipsiꝰ obtinuit
hereditatem: ut uiderent om̃s filii isrł̃ qͥa
bonum est obsequi scõ deo. Et iudices singy¬
li suo nomine quoꝵ non ẽ corruptum cor:
qui ñ auersi sunt a dño. ut memoria sit il¬
lorum in benẽdictione. & ossa eoꝵ pullulẽt
deloco suo: & nomen eoꝵ ꝑmaneat ineter¬
num. ꝓmanens ad filios illoꝵ scoꝵ uiroꝵ¬

Expanded text:
fecit ipse, et Caleb filius Jephonae stare contra hostem, et prohibere gentem a peccatis, et perfringere murmur malitiae, et ipsi duo constituti a periculo liberati sunt a numero sexcentorum millium peditum, inducere illos in haereditatem, in terram, quae manat lac et mel, et dedit Dominus ipsi Caleb fortitudinem: et usque ad senectutem permansit illi virtus ut ascenderet in excelsum terrae locum et semen ipsius obtinuit hereditatem ut viderent omnes filii Israhel quod bonum est obsequi sancto Deo et iudices singuli suo nomine quorum non est corruptum cor qui non aversi sunt a Domino ut sit memoria illorum in benedictione et ossa eorum pullulent de loco suo et nomen eorum permanet in aeternum permanens ad filios illor
Abbreviated transcription (Latin):
tribꝰ iacob. Beati sunt qͥ teuidunt: & in ami¬
cicia tua decoratisunt. Nam nos uita uiui¬
mꝰ tantum. post mortem autẽ non erit tale
nomen nr̃m: helyas quidẽ in turbine testꝰ
est. Et in helyseo completus est sp̃s eius. in
dieb suis ñ ꝑtimuit pͥncipem: & in potentia
nemo uicit illum. Nec suꝑauit illũ uerbũ
aliqd̃: & mortuum ꝓpħauit corpꝰ eius. In
uita sua fecit monstra: & in morte mirabi

Expanded text:
tribus Jacob. Beati sunt qui te viderunt: et in amitribus Jacob. Beati sunt qui te viderunt: et in amicitia tua decorati sunt. Nam nos qui vita vivimus tantum: post mortem non erit tale nomen nostrum. Helias qui in turbine tectus est: et in Heliseo completus est spiritus ejus. In diebus suis non pertimuit principem: et potentia nemo vicit illum. Nec superavit illum verbum aliquod: et mortuum prophetavit corpus ejus. In vita sua fecit monstra: et in morte mi
Abbreviated transcription (Latin):
illos at̾ra sua. & quesiuit om̃s nequitias
usq dum ꝑueniretad illos defensio: & ab
Iomnib peccatis lib̾auit eosdñs. Et sur¬
rexit helẏas ꝓpha quasi ignis: & ũbum
ipsius quasi fax ardebat. Qui induxit in
illos famem: & emulantes illum inuidia
sua pauci facti sunt. Non poterant enim
it celum: & eiecit a se ignem t̾re. Sic ampli¬
ficatus est helẏas in mirabilib suis. & qͥs
potest similiter gloriaritͥ: Qui sustulisti
mortuum ab inferis: de sorte mortis in
uerbo dñi dei. Qͥdeiecisti reges ad ꝑniciem.
& confregisti facile potentiam ipsoꝵ: & glo¬
sos delicto suo. Qui audisti in synai iudici¬
um: & in choreb ũba defensionis. Qͥungis
reges ad penitentiam: & ꝓpħas facis succes¬
sores post te. Qͥ receptus es in turbine igniᷤ:
in curru equoꝵ igneoꝵ. Qui inscriptus es
in indiciis tempoꝵ lenire iracundiam domi¬
ni. conciliare cor patͥs ad filium: & restitiiereᷤ

Expanded text:
illos de terra sua, et quaesivit omnes nequitias illos de terra sua, et quaesivit omnes nequitias usque dum perveniret ad illos defensio. Et ab omnibus peccatis liberavit eos et surrexit Helias propheta quasi ignis et verbum ipsius quasi fax ardebat qui induxit in illos famem et imitantes illum invidia sua pauci facti sunt non poterant enim it caelum et deiecit a se ignem terrae sic amplificatus epotest similiter gloriari tibie mortis in verbo Domini Dei. Qui dejecisti Reges ad perniciem: et confregisti facile potentiam ipsorum et gloriosos delicto suo. Qui audis in Sinay judicium: et in Horeb judicia defensionis. Qui ungis reges ad penitentiam: et prophetas facis successores post te. Qui receptus es in turbine ignis in curru equorum igneorum. Qui inscriptus est in judiciis temporum linire iracundiam Domini. Et conciliare cor patris ad filium: et restituere
Abbreviated transcription (Latin):
& dilectus es in pace tua. In cantilenis & ꝓ¬
uerbiis & comparationib & int̾pretatio¬
nib: mirate sunt gentes. Et in nomine
domini dei cui est cognomen d̃s̃ isrł. collegi¬
sti quasi auricalcum aurũ. & ut plumbum
complesti argentũ: & inclinasti femora
tua mulierib. Potestatẽ habuisti in tuo
corpore. dedisti maculam in głã tua: & ꝑ¬
fanasti semen tuũ inducere iracundiam
ad liberos tuos & in ceteris stulticiam tuã:
ut faceres imꝑium biꝑtitũ. & ex ephraym
imꝑare imꝑium durum. Ds̃ autem non
derelinquet miscd̃iam suam. & ñ corrum¬
pet neq delebit oꝑa sua. neq ꝑdet ab stir¬
pe nepotes elesti sui. & semen eiꝰ qͥ diligit
dñm non corrumpet. Dẽdit autẽ reliquũ
iacob & dauid: de ipsa stirpe. Et finẽ ha¬
buit salomon cũ patrib suis ¶peliquit
post se de semine suo gentis stulticiam &
minutũ prudentia roboam: qͥ auertit gen-
ym uiam peccandi: & plurima redunda¬
uerunt peccata ipsoꝵ ualde. Auerterunt

Expanded text:
 in cantilenis et proverbiis, et comparationibus et interpretationibus miratae sunt terrae. Et in nomine Domini Dei, cui est cognomen Deus Israel, collegisti quasi aurichalcum aurum, et ut plumbum complesti argentum, et reclinasti femora tua mulieribus. Potestatem habuisti in tuo corpore, et dedisti maculam in gloria tua, et profanasti semen tuum inducere iracundiam ad liberos tuos, et in caeteris stultitiam tuam, ut faceres imperium bipartitum, et ex Ephraim imperare imperium durum. Deus autem non relinquit misericordiam suam et non corrumpit nec delebit opera sua neque perdet ab stirpe nepotes electi sui et semen eius qui diligit Dominum non corrumpet dedit autem reliquum Iacob et David de ipsa stirpe et finem habuit Salomon cum patribus suis et reliquit post se de semine suo gentis stultitiam et mutum prim viam peccandi. Et plurima redundaverunt peccata ipsorum, valde enim averterunt
Abbreviated transcription (Latin):
agnis ouium. In iuuentute sua nunqͥd non
occidit gygantem. & abstulit opprobrium
degente: Intollendo manũ in saxo funde:
deiecit exultationem golie. Ubi inuocauit
dũm om̃ipotentem. & dedit in dextera eius
tollere hominẽ fortem in bello: & exaltare
cornugentis sue. Sic in decem milib glori¬
ficauit illum. & laudauit eũ in benedictio¬
nib dm̃: in offerendo illi coronam gle. Con¬
triuit enim inimicos undiq & extirpauit
phylistiim contrariosusq in hodiernum
diem. Contͥuit cornuipsoꝵ usq meternũ:
in omni oꝑe. Dedit confessionem scõ: &
excelso in uerbo głe. De om̃i corde suo lau¬

Expanded text:
agnis ovium. In juventute sua nunquid non agnis ovium. In juventute sua nunquid non occidit gigantem, et abstulit opprobrium de gente? In tollendo manum, in saxo fundae dejecit exsultationem Goliae. Nam invocavit Dominum omnipotentem, et dedit in dextera ejus tollere hominem fortem in bello, et exaltare cornu gentis suae. Sic in decem millibus glorificavit illum et laudavit eum in benedictionibus Domini in offerendo illi coronam gloriae conteruit enim inimicos undique et extirpavit Philisthim contrarios usque in hodiernum diem conteruit cornum ipsorum usque in aeternum in omni opere dedit confessionem Sancto et Excelso in verbo gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. renouauit imꝑium: & uuxit pͥncipes
ingente sua. In lege dm̃ iudicauit congrega¬
tionem. ⁊ uidit dñm iacob: & in fide sua pro¬
batus est ꝓpha. & cognitꝰ est in uerbis suis
fidelis: qr uidit deum lucis. & inuocauit do¬
minum om̃ipotentem. in oppugnando hosteᷤᷤ
curtumstantes undiq. in oblatione uiri inui¬
olati. Et intonuit e celo dñs. & in sonitu ma¬
gno auditam fecit uocẽ suam: & contriuit
pͥncipes tyroꝵ & omnes duces phylistiim.
Et ante tempus finis uite sue & scł̃i: testimo¬
nium p̃buit in conspectu dñi & xp̃i. Pecu¬
nias & usq ad calciamenta ab om̃i carne ñ
accepio: & ñ accusauit illum homo. Et post
hoc dormiuit. & notum fecit regi: & ostendit
illi finem uite sue. Et exaltauit uocem suã
de terra in ꝓpħia: delere impietatem gentis.
Iosthoc suttexit nathan ꝓph̃a in diebus
dauid. & quasi adeps separatus est a carne:
sic dauida filiis isrł Cum leonib lusit quasi¬
cum agnis: & in ursis similiter fecit sicut cũ

Expanded text:
ium et unxit principes in gente sua in lege Domini iudicavit congregationem et vidit Dominus Iacob et in fide sua probatus est propheta et cognitus est in verbis suis fidelis quia vidit Deum lucis et invocavit Deum potentem in obpugnando hostes circumstantes undique in oblatione viri inviolati et intonuit e caelo Dominus et in sonitu magno auditam fecit vocem suam et conteruit principes Tyriorum et omnes duces Philisthim et ante tempus finis vitae suae et saeculi testimonium praebuit in conspectu Domini et christi pecunias et usque ad calciamenta ab omni carne non accepit et non accusavit illum homo et post hoc dormivit et notum fecit regi et ostendit illi finem vitae suae et exaltavit vocem eius de terra in prophetia delere impietatem gentis post hoc surrexit Nathan propheta in diebus David et quasi adeps separatus est a carne sic Dacum agnis ovium, et in ursis similiter fecit, sicut cum
Abbreviated transcription (Latin):
consũmationem uite: ut laudarent nom̃
scm̃ dñi. & amplificarent mane dei scĩta¬
tem. Xp̃c purgauit peccata ipsiꝰ: & exalta¬
uit inẽtnum cornu ipsus. Et dedit illite¬
stam̃tum regum: & sẽdem glorie in israel.
Post ipsum surrexit filius sensatꝰ: & ꝓpt̃
illum deiecit omnem potentiam inimicoꝵ.
alomon imꝑauit in dieb pacis. cui sub¬
iecit dͥs omnes hostes: ut conderet domũ in
nomine suo. & pararet sc̃ĩtatem in sempi¬
ternum. Qmadmodum eruditꝰ est in iu¬
uentute sua. & impletꝰ est quasi flumen

Expanded text:
nomen Domini: et amplificaret mane diei sanctitatem. Christus purgavit peccata ipsius: exaltavit in eternum cornu ipsius et dedit illi testamentum Regum et sedem glorie in Israel. Post ipsum surrexit filius sensatus: et propter illum dejecit omnem potentiam inimicorum. Salomon imperavit in diebus pacis: cui subjecit Deus omnes hostes: ut conderet donum in nomine suo: et pararet sanctitatem in sempiternum. Quemadmodum eruditus est in juventute sua: et impletus est quasi flumen
Abbreviated transcription (Latin):
pore iracundie factus est reconciliatiõ. Id̾o
dimissum ẽ reliquum t̾re: cum factum ẽ
diliuuum. Testamenta scl̃i posita sunt
apud illum: ne deleri possit diliuuo om¬
nis caro. Abraham magnꝰ pater multi¬
tudinis gentiũ: & non est inuentꝰ similis
illi in gloria. Q conseruauit legẽ excelsr.
& fuit intestam̃to cum illo. In carne eiꝰ
stare fecit testam̃tum: & in temptatione
inuentꝰ est fidelis. Ideo iureiurando dedit
illi coronam ingente sua. crescere illũ qua¬
si terre cumulũ: & ut stellas exaltare sem̃
eius. & hereditare illos a mari usq ad ma¬

Expanded text:
conciliatio ideo dimissum est reliquum terrae cum factum est diluvium testamenta saeculi posita sunt apud illum ne deleri possit diluvio omnis caro Abraham magnus pater multitudinis gentium et non est inventus similis illi in gloria qui conservavit legem Excelsi et fuit in testamento cum illo in carne eius stare fecit testamentum et in temptatione inventus est fidelis ideo iureiurando dedit illi semen in gente sua crescere illum quasi terrae cumulum et ut stellas exaltare semen eius
Abbreviated transcription (Latin):
ticinari exorsus est puer. & captiuitatẽ
urbis atq iude non solum sp̃u: sed & ocu¬
lis carnis intuitus est. Iam decem tribus
isrł assyrii in medos transtulerant: iam
terras earum coloni gentiũ possidebant.
Unde in uida tantum & beniamin ꝓph̃a¬
uit: & ciuitatis sue ruinas qͣdruplici plan¬
xit alphabeto. qd̾ nos mensure metͥ uer¬
sibq reddidimus. Preterea ordinẽ ui¬
sionum qui apud grecos & latinos om̃i¬
no confusus est: ad pͥstinam fidem correxi¬
mus. Librum autem baruch notarii eius
qui apud hebreos nec legitur nec habetur:
p̃termisimus. P his omnib maledicta
ab emulis p̃stolartes quib me necẽe est
ꝑ singła opꝰcula respond̾e. ⁊ hoc patior qi uoᷤ

Expanded text:
est puer: et captivitatem urbis atque Judaeae, non solum spiritu, sed et oculis carnis intuitus est. Jam decem tribus Israel Assyrii in Medos transtulerant: jam terras earum, coloniae gentium possidebant. Unde in Juda tantum, et in Benjamin prophetavit: et civitatis suae ruinas quadruplici planxit alphabeto, quod nos mensurae metri versibusque reddidimus. Praeterea ordinem Visionum, qui apud Graecos et Latinos omnino confusus est, ad pristinam fidem correximus. Librum autem Baruch, notarii ejus, qui apud Hebraeos nec legitur, nec habetur, praetermisimus: pro his omnibus maledicta ab aemulis praestolantes, quibus me necesse est per singula opuscula respondere. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Eus ꝓiecisti nos & scidisti: iratus
conuertisti nos. Commoiustiter¬
ram disrupisti eam: sana contritiones eiꝰ
q̃m commota est Ostendisti popło tuo du¬
artus. Ut liberent᷑ amici tui: salua dext̃a
tua & exaudime. Geus loquutus est in
scõ suo: letabor & diuidam siccuam &
uallem socoth dimetiar ¶N eus est ga¬
laad & meus manasses est: & ephraym
fortitudo capitis mei. uda legifer m̃s.
Moab olla peluis mee. suꝑ ydumea ince¬
dam calciamento meo: mn palestina fede¬
rataest. Quis deducet me ad cuutatem
munitam: quis deducet me usq ad ydu¬
meam. Honne tu d̃s qui ꝑiecistinos: &
non egredieris ds in exercitib nr̃is. Ha

Expanded text:
eus, projecisti nos, scidisti: iratus convertisti nos. Commovisti terram, et disrupisti eam: sana contritiones ejus quoniam commota est. Ostendisti populo tuo duarcus. SEMPER. Ut liberentur amici tui: salva dextera tua, et exaudi me. Deus locutus est in sanctuario suo: laetaborallem Soccoth dimetiar. Meus est Galaad, et meus est Manasse, et Ephraim fortitudo capitis mei: Juda legifer meus: Moab olla lavacri mei: Super Idumaeam incedam calciamento meo: mihi Palaestina foederata est. Quis deducet me ad civitatem munitam. quis deducet me usque ad Idumaeam? Nonne tu, Deus, qui projecisti nos, et non egredieris
Abbreviated transcription (Latin):
sermone addita. Necñ & illa que haberi ui¬
debantur & ita corruptaerant ut sensum le¬
gentib tollerent orantib uob̃ magno labo¬
xp̃iuenturum ratꝰ. qͣm ex aliorum negocio.
Nterra quidem habitasse
bie: & erat ei antea nomen iobab. Et accepit
uxorem arabyssam: genuitq filium cui no¬
men erat enon. Erat autem ipse filius quidẽ
zare de esau filii filius. de matre uͦ borra: ita
ut sit quintus ab abraham. Et hi sunt regeᷤᷤ
qui regnauerunt in edom: in qua & ipse reg¬
nauit regione. Primus bala filius beor: &
nomen ciuitatis eiꝰ dennahaba. Post autẽ
balach: iobab qͥ uocatur iob. Post huncchy¬
sam qui erat dux: ex themanorum regione.
Post hunc ada filius bead. qͥ excidit madi¬
an in campo moab: & nomen ciuitatis eius

Expanded text:
sermone addita. Nec non et illa quae habere visermone addita. Nec non et illa quae habere videbamur, et ita corrupta erant, ut sensum legentibus tollerent, orantibus vobis, magno laboEcclesiis venturum ratus, quam ex aliorum negotio.terra quidem habitasse  fertur: et erat ei ante nomen Jobab. Et accepit uxorem Arabmen erat Ennon. Erat autem ipse filius quidem Zarae, de Esau filiis filius, de matre vero Bosram, ita ut sit quintus ab Abraham. Et hi sunt reges qui regnaverunt in Edom, in qua et ipse regnavit regione. Prius Balaac filius Boor, et nomen civitatis ejus Dennaba. Post Balaac autem Jobab, qui vocatur Job. Post hunc Casum, qui erat dux et Themanorum regione. Post haec Adad filius Barad, qui excidit Madian in campo Moab: et nomen civitatis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uiam sentib uirgultisq purgare: error mͥ¬
geminus infigitur. corrector uicioꝵ falsaniꝰ
uocor. & errores ñ auferre sed serere: Tanta ẽ
enim uetustatis consuetũdo. ut etiam confes¬
sa plerisq uicia placeant. dũ magis pulchroᷤ
hr̃e uolunt codices qͣm emendatos. Quaꝓpt̃
humilitatis exemplar: ꝓ flabello. calathis.
sportellisq munusculo monachoꝵ. spirita¬
lia hec & mansura dona suscipite. ac beatum
iob qui adhuc apud latinos iacebat in stercore
& uermib scatebat errorum: integrum in
ta. ita ego in linguam nr̃am loquar: ut au¬
dacter loquar feci eum hr̃e que amiserat. Igi¬
tur & uos & unumqͤmq lestorem solita pre¬
fatione commoneo. & in pͥncipiis libroꝵ eadẽ
semꝑ annectens rogo: ut ubicunq semꝑ pre¬
cedentes uirgulas uideritis sciatis ea qͦ subiec-¬
ta sunt inhebreis uoluminib ñ haberi. Por¬
ro uͥ stelle ymago p̃fulserit: ex hebreo in nr̃o

Expanded text:
viam, sentibus virgultisque purgare, mihi viam, sentibus virgultisque purgare, mihi genuinus infigitur: corrector vitiorum falsarius vocor, et errores non auferre, sed serere. Tanta est enim vetustatis consuetudo, ut etiam confessa plerisque vitia placeant, dum magis pulchros habere malunt codices, quam emendatos. Quapropthumilitatis exemplar, pro flabello, calathis, sportellisque, munusculo monachorum, spiritualia haec et mansura dona suscipite: ac beatum Job qui adhuc apud Latinos jacebat in stercore, et vermibus scatebat errorum, integrum, imta: ita ego in lingua nostra  audacter loquor feci eum habere quae amiserat. Igitur et vos, et unumquemque lectorem solita Praefatione commoneo, et in principiis librorum eadem semper annectens, rogo, ut ubicumque praecedentes virgulas ÷ videritis, sciatis ea quae subjecta sunt in Hebraeis voluminibus non haberi. Porro ubi stellae imago fulserit + ex Hebraeo in nostro
Abbreviated transcription (Latin):
tuius studium fuit omissa repetere. depraua¬
ta corrigere. & sacramenta eccl̃ie puro & fide¬
li aꝑire sermone. uel a fastidiosis uela ma¬
lignis lectorib ñ debeo reꝓbari: Habeant
qͥ uolunt ueteres libros. uel in membranis
purpureis auro argentoq descͥptos. uel un¬
cialib ut uulgo auint litteris. honera ma¬
gis exarata qͣm codices: dum modo mͥ meisq
ꝑmittant pauꝑes hr̃e scẽdulas. & ñ tam pul¬
chros codices quam emendatos. Utraq edi¬
tio & septuaginta iuxta grecos & mea iuxta
hebreos: in latinum meo labore transiata ẽ.
Eligat unusquisq qd̃ uult: & studiosum
me magis qͣm maliuolum ꝓbet. Item aliu
i aut fiscellam iuncotexerem. aut¬
palmarum folia complicarem. ut
in sudore uultꝰ mei comed̾em panem
& uentͥs opus sollicita mente tractarẽ: nullꝰ
morderet. nemo rep̃henderet. Nunc autẽ qr
iuxta sententiam saluatoris uolo oꝑaricibũ
qui non ꝑit. & antiqͣm diuinoꝵ uoluminũ

Expanded text:
cujus studium fuit omissa repetere, depravacujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, et Septuaginta juxta Graecos, et mea juxta Hebraeos, in Latinum meo labore translata est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam malevolum probet. INCIPIT i aut fiscellam junco texerem, autpalmarum folia complicarem, ut in sudore vultus mei comederem panem, et ventris opus sollicita mente tractarem: nullus morderet, nemo reprehenderet. Nunc autem quia juxta sententiam Salvatoris volo operari cibum, qui non perit, et antiquam divinorum Voluminum
Abbreviated transcription (Latin):
nem. iosephum origenem. cesariensem eu¬
sebium: & eoꝵ testimonio me uerũ dicere
comꝓbabit. Audiant quaꝓpt̃ canes mei
idcirco me in hoc uolumine laborasse. non
ut int̾pretationem antiqͣm reprehenderẽ:
sed ut ea que in illa aut obscura sunt aut o¬
missa. aut certe scͥptorum uicio deprauata.
manifestiora nr̃a interpretatione fierent: qͥ
& hebreum sermonẽ ex parte didicimꝰ & in
latino pene ab ip̃is cunabulis inter grãma¬
ticos & rethores atq philosophos detriti su¬
mus. Qd̃ si apud grecos post septuaginta e¬
ditionem iam xp̃i euangłio choruscante iu¬
deus aquila & symachꝰ & theodotion iudai¬
zantes heretici sunt recepti. qͥ multa myste¬
ria saluatoris subdola int̃pretatione celar̃t.
& tamen in zͣa t i a oic habentur apud eccl̃ias.
& explanantur ab eccl̃iasticis uiris: quanto
magis ego xp̃ianus de parentib xp̃ianis na¬
tus & uexillum crucis in mea fronte portanᷤ.

Expanded text:
nem, Josephum, Origenem, Caesariensem Eunem, Josephum, Origenem, Caesariensem Eusebium, et eorum testimonio me verum dicere comprobabit. Audiant quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem antiquam reprehenderem, sed ut ea, quae in illa aut obscura sunt, aut omissa, aut certe scriptorum vitio depravata, manifestiora nostra interpretatione fierent: qui et HebrLatino pene ab ipsis incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecos, post Septuaginta editionem, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeus Aquila, Symmachus, et Theodotio, judaizantes haeretici, sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris subdola interpretatione celarunt, et tamen in Ἑξαπλοῖς, habentur apud Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto magis ego Christianus, de parentibus Christianis natus, et vexillum crucis in mea fronte portans,
Abbreviated transcription (Latin):
nis usq ad uerba iob: apud hebreos prosa
oratio est. Porro a uerbis iob in quib ait.
ꝑeat dies in qua natꝰ sum. & nox in qua
dictum est conceptꝰ est homo: usq ad eũ
locum uͥ ante finem uoluminis scriptum
est. idcirco ipse me reprehendo. & ago peni¬
tentiam in fauilla & cinere exametri uer¬
sus sunt: dactilo spondeoq currentes. &
ꝓpter lingue ydioma crebro recipientes &
alios pedes: ñ earumdem sillabarum. sed
eoꝵdem temporum. Interdum qͦq richinꝰ
ipse dulcis & tinnulus. fertur numeris le
ge resoliitis: qd̾ metrici magis qͣm simplex
lector intelligunt. A supradicto autem uer¬
suusq ad finem libri paruum cõma qd re¬
manet: ipsa oratione contexit᷑. Qd̃ si cui
uidetur incredulum metro scilicet ẽẽ apud
hebreos. & in morem nr̃i flacci greciq pin¬
dari. & alchei. & saffo. uel psalterium uel
lamentationes ieremie ut om̃ia ferme scͥp¬
turarum cantica comp̃hendi: legat philo¬

Expanded text:
nis, usque ad verba Job, apud Hebraeos prosa nis, usque ad verba Job, apud Hebraeos prosa oratio est. Porro a verbis Job, in quibus ait, Pereat dies, in qua natus sum, et nox, in qua dictum est, conceptus est homo, usque ad eum locum, ubi ante finem voluminis scriptum est: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere: hexametri versus sunt, dactylo spondaeoque currentes: et propter linguae idioma, crebro recipientes et alios pedes, non earumdem syllabarum, sed eorumdem temporum. Interdum quoque rhythmus ipse dulcis et tinnulus fertur numeris lege metri solutis: quod metrici magis, quam simplex lector intelligunt. A supradicto autem versu usque ad fidem libri, parvum comma quod remanet, prosa oratione contexitur. Quod si cui videtur incredulum, metra scilicet esse apud Hebraeos, et in morem nostri Flacci, Graecique Pindari, et Alcaei, et Sappho, vel Psalterium, vel Lamentationes Jeremiae, vel omnia ferme Scripturarum cantica comprehendi, legat Philo