comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nondixit
merces eorum: sed opus eorum: Manifestum ẽ
enim qđ indum̃to & oꝑtorio. & aqua & oleo.
& tona. ipsa oꝑa destribebat: quib aeterna
maledictio comꝑatur. Nongͦ. ẽ unus uidas. sed
multi dequibus dicitur. hoc eorum opus qui de¬
trahunt mihi apud dñm: quãquã & pluralis nu¬
merus poni potuit ꝓnumero singulari Sicut
herode mortuo dictum . ẽ abangelo: mortui sunt
quiquaerebant animam pueri. Sed qui magis
detrahunt xp̃o apud dñm. nisi illi qui inipsis uer¬
bis dñi detrahunt dicentes. non eẽ. ipsum quem
lex dñi & ꝓphetae p̃nuntiarunt.
It qui locun¬

Expanded text:
Non dixit, merces eorum; sed, «opus eorum:» manifestum est enim quod indumento, et opertorio, et aqua, et oleo, et zona, ipsa opera describebat quibus aeterna maledictio comparatur. Non ergo est unus Judas, sed multi, de quibus dicitur, «Hoc opus eorum qui detrahunt mihi apud Dominum.» Quanquam et pluralis numerus poni potuit pro numero singulari; sicut, Herode mortuo, dictum est ab angelo: «Mertui sunt qui quaerebant animam pueri» . Sed qui magis detrahunt Christo apud Dominum, nisi illi qui ipsis verbis Domini detrahunt, dicentes non esse ipsum quem Lex Domini et Prophetae praenuntiarunt? «Et qui loqu
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quod non accepit: non potest facere. Sed
si ei obiectum fuerit & dictum. si iustus esses
resuscitares mortuũ. quomodo resuscitauit
petrus: in xp̃o enim maiora uidentur fecisse
apłi. quam ipsedñs: Ad uocem dñi surrexer̃¬
mortuus Mauis hoc uidetur. quam illud:
in xp̃o non poterat i quia sine me inquit: nihil
potestis facere: Cum ergohoc audierit ho¬
mo qui ꝓficit. quasi obiecta᷑m calumniã
abignaris paganis. ab hominib nescien¬
tib quid loquantur. incõpage corporis
xp̃i respondeat et dicat. Quid dicis non es

Expanded text:
Nam quod non accepit, non potest facere. Sed Nam quod non accepit, non potest facere. Sed si ei objectum fuerit et dictum: Si justus esses, resuscitares mortuum, quomodo resuscitavit Petrus. In Christo enim majora videntur fecisse Apmortuus . Majus hoc videtur, quam illud. in Christo non poterat: «Quia sine me,» inquit, «nihil potestis facere» . Cum ergo hoc audierit homo qui proficit, quasi objectam calumniam ab ignaris paganis, ab hominibus nescientibus quid loquantur; in compage corporis Christi respondeat et dicat: Qui dicis, Non es
Abbreviated transcription (Latin):
mihi tudet. oculus dicit auris mihi audit.
oculi & aures dicunt manus nobis operantur
Manus dicunt. oculi & aures nobis uident & au¬
dunt oculi & aures & manꝰ dicunt. pedes
nobis ambulant: omĩa in uno corpore cũ ope¬
rantur. si sit ibi sanitas & concordent menbra:
gaudent & congatident sibi. Et si aliquid moled¬
tiae sit in aliquo menbro: non se deser̃ sed cõ¬
paciuntur sibi. Numquid quia incorpore
pes quasi longe uidetur ab oculis. illi sunt
enĩ locati in sublimitate. illi autẽ infra positi
quando forte pes spinam calcauerit. deser̃
oculi. & nonsicut uidemꝰ totum corpus contra¬
hitur. & sed& homo curuatꝰ spina dorsi. ut
quaeratur spina quae hȩsit in planta: Omĩa
menbra quicqͥd possunt faciunt: ut deinfimo¬
& exiguo loco. spina quae inhȩserat educatur
Sic ergo fr̃s: quisquis incorpore xp̃i non po¬
test resuscita re mortuum : non illud quęrat.
sed quaerat nediscordet incorpore: quomͦ
si auris quaerat uidere. discordare potest

Expanded text:
mihi videt; oculus dicit, Auris mihi audit; oculi et aures dicunt, Manus nobis operantur; manus dicunt, Oculi et aures nobis vident et audiunt: oculi et aures et manus dicunt, Pedes nobis ambulant: omnia in uno corpore cum operantur, si sit ibi sanitas et concordent membra, gaudent et congaudent sibi. Et si aliquid molestiae sit in aliquo membro, non se deserunt, sed compatiuntur sibi. Numquid, quia in corpore pes quasi longe videtur ab oculis illi enim sunt locati in sublimitate, illi autem infra positi, quando forte pes spinam calcaverit, deserunt oculi; et non, sicut videmus, totum corpus contrahitur, et sedet homo, curvatur spina dorsi, ut quaeratur spina quae haesit in planta? Omnia membra quidquid possunt faciunt, ut de infimo eSic ergo, fratres, quisquis in corpore Christi non potest resuscitare mortuum, non illud quaerat, sed quaerat ne discordet in corpore; quomodo si auris quaerat videre, discordare potest.
Abbreviated transcription (Latin):
quis dicat latenter increpatum sicut aqua
poss&e audire: & homines nonpossent. Ualde
occulta & abstrusa uis est quads̃ agit: ut etiã
illa quae sensu carent. confestim eiꝰ obtẽperent
uoluntati
Et eduxit eos inabyssis: sicut
indesertoA

Expanded text:
quis dicat latenter increpatum, sic ut aqua posset audire, et homines non possent. Valde occulta et abstrusa vis est qua Deus agit, ut etiam illa quae sensu carent, confestim ejus obtemperent voluntati. «Et eduxit eos in abyssis, sicut in deserto
Abbreviated transcription (Latin):
dixisset. suauitatem & disciplinã & scientiam
doceme: adiunxit atq ait. qm̃ mandatis tuis
credidi: Nonenim immerito quaeri potest. cur
nondixerit obȩdiui: sed credidi Alia enim
sunt mandata: alia promissa Mandata
facienda suscipiamus : ut accipere ꝓmissa merea¬
mur dmissis ergo credimus: mandatis obtẽpe¬
ramꝰ Quidẽ ergo mandatis tuis credidi. nisi credidi
qđ tu illa mandaueris. non aliquis homo: quã¬
uis perhomines hominib ministrata sint.
quia itiq credidi tua ẽẽ. mandata: ipsa fides
mea quiã credidi id impetr& abste gr̃ãm qua
faciam qu od mandasti: Si enĩ homo mihi haec
iuberet forinsecus. nũquid ut etiam facerem qđ
iubebat. adiuuar& intrinsecus . doce ergome
suauitatẽ. inspirando caritatem: doceme disci¬
plinã donando pacientiam. doce me scientiã
illuminando intelligentiã: qm̃ mandatis tuis
credidi Te illa credidi mandasse qͥ dis̃ es: et

Expanded text:
dixisset, «suavitatem, et disciplinam, et scientiam dixisset, «suavitatem, et disciplinam, et scientiam doce me;» adjunxit atque ait, «Quoniam mandatis tuis credidi:» non immerito quaeri potest cur non dixerit, obedivi; sed, «credidi.» Alia sunt enim mandata, alia promissa. Mandata facienda suscipimus, ut accipere promissa mereamur. Promissis ergo credimus, mandatis obtemperamus. Quid est ergo, «mandatis tuis credidi,» nisi, credidi quod tu illa mandaveris, non aliquis homo, quamvis per homines hominibus ministrata sint? Quia itaque credidi tua esse mandata, ipsa fides mea qua id credidi, impetret abs te gratiam qua faciam quod mandasti. Si enim homo mihi haec juberet forinsecus; numquid, ut etiam facerem quod jubebat, adjuvaret intrinsecus? Doce ergo me suavitatem inspirando charitatem, doce me disciplinam donando patientiam, doce me scientiam illuminando intelligentiam: «Quoniam mandatis tuis credidi.» Te illa credidi mandasse qui Deus es, et
Abbreviated transcription (Latin):
ruit eis sensum ut intelligerent scriptutas. &
dixit illis: Quid autẽ illis dixerit: ibi legitur
Sed ideo coeperient quoddixit: quia unde cãpe¬
retur aperuit. Docet ergods̃ suauitatem: inspi¬
rando delectationem: doc& disciplinã. tẽperan¬
do tribulationẽ Doc& scientiã: insinuando
cognitionem: Cumitaq alia sint quae ideo
discimus ut tantũ modo sciamꝰ. alia uero ut
etiam faciamꝰ Quando ds̃ eadoc&. sic docee ut¬
ea scienda sciamꝰ aperiendo ueritatẽ: sic doc&.
ut facienda faciamus inspirando suauitatem
N eq enĩ frustra eidicitur: doceme ut faciã uolun¬
tatemtuam: Sic inquit doce. ut faciam: nontan:¬
tũmodo ut sciam Ipsa quippe recte facta fructꝰ
est nr̃ : quem reddimus agricolae nr̃o: Sed sc¬
riptura dicit. Dñs dabit suauitatem: & t̾ra
nr̃a dabit fructũ suũ Qua autem ista terra. ẽ.
nisi dequa dr̃ eidem ipsi quidat suauitatẽ. ani¬
mamea uelut t̾ra sine aqua tibi: Qđ uero cũ

Expanded text:
ruit eis sensum, ut intelligerent Scripturas, et ruit eis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit illis» . Quid autem illis dixerit, ibi legitur: sed ideo ceperunt quod dixit, quia unde caperetur aperuit. Docet ergo Deus suavitatem inspirando delectationem, docet disciplinam temperando tribulationem, docet scientiam insinuando cognitionem. Cum itaque alia sint quae ideo discimus ut tantummodo sciamus, alia vero ut etiam faciamus; quando Deus ea docet, sic docet ut scienda sciamus, aperiendo veritatem, sic docet ut facienda faciamus, inspirando suavitatem. Neque enim frustra ei dicitur, «Doce me ut faciam voluntatem tuam» . Sic, inquit, «doce ut faciam,» non tantummodo tu sciam. Ipsa quippe recte facta, fructus est noster quem reddimus agricolae nostro: sed Scriptura dicit, «Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum» . Quae autem ista terra est, nisi de qua dicitur eidem ipsi qui dat suavitatem, «Anima mea velut terra sine aqua tibi» . 4. Quod vero cum
Abbreviated transcription (Latin):
ait doce me: docendo datur. Nam quid est
aliud docere. quã scientiam dare : & haec
duo ita sibi conexa sunt: ut alterum sine
altero. ẽẽ non possit. Nemo docetur : nisi
discat: & nemodiscit. nisi doceatur. &ideo
sidiscipłs capax nonsit eoꝵ quae adoctore
dicuntur : non potest doctor dicere. ego docui
eum. sed ipse nondidicit. Dicere autẽ potest.
ł go eidixi quod dicendũ fuit : sed ille nondidicit
quia non ꝑcepit. non cõp̃hendit. non intellexit:
N ã ꝓfecto & ille didiciss&e. si iste docuisset. & ideo
ds̃ quaendo uult docere. prius dat intellectum.
sine quo ea quae addiuinã doctrinã ꝑtinent.
homo non potest discere. Vnde & iste paulopost
dicit. Da mihi intellectum: ut discam mandata
tua: ꝑ otest itaq homo cũ docere aliquẽ cupit
dicere illa quae dixit dñs discipulis suis. postea¬
quã surrexit a mortus : sed facere quod ille
fecit non potest. Ait enim euangłm. Tunc ape¬

Expanded text:
ait, «Doce me,» docendo datur. Nam quid est ait, «Doce me,» docendo datur. Nam quid est aliud docere, quam scientiam dare? Et haec duo ita sibi connexa sunt, ut alterum sine altero esse non possit. Nemo enim docetur nisi discat, et nemo discit nisi doceatur. Et ideo si discipulus capax non sit eorum quae a doctore dicuntur, non potest doctor dicere, Ego eum docui, sed ipse non didicit: dicere autem potest, Ego ei dixi quod dicendum fuit, sed ille non didicit; quia non percepit, non comprehendit, non intellexit. Nam profecto et ille didicisset, si iste docuisset. Et ideo Deus, quando vult docere, prius dat intellectum, sine quo ea quae ad divinam doctrinam pertinent, homo non potest discere: unde et iste paulo post dicit, «Da mihi intellectum, ut discam mandata tua.» Potest itaque homo, cum docere aliquem cupit, dicere illa quae dixit Dominus discipulis suis, posteaquam resurrexit a mortuis; sed facere quod ille fecit, non potest. Ait enim Evangelium: «Tunc ape
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ. Tantum utiq ut disciplinã possit pacien¬
tissime sustinere. Tertia ponitur scientia.
qm̃si magnitudine sua p̃cedit scientia magni¬
tudinẽ caritatis: non ȩdificat sed inflat Cũ
ergo tanta fuerit caritas inbonitate suaui.
ut̃ tribulationib non possit extingui quas
adhibet disciplina : tunc utilis erit scientia.
qua innotescit etiã sibi homo quid ipse merue¬
rit. & quae adõ donata sint ei. ꝑ quae posse se
sciat quae se posse nesciebat. & ꝑscipsũ omĩno
non poterat. Quod autem non ait da mihi sed
doce me. quomodo suauitas docetur si non
detur. quandoquidem multi qđ eos nonde¬
lectat sciunt.t quarũ rerum habent cogni¬
tionem. nonhabent suauitatẽ : Suauitas enĩ
disci non potest: nisi delect& Item disciplina
quae significat emendatoriã tribulationem:
accipiendo discitur. idest non audiendo uel
legendo uel cogitando: sedexperiendo. At
uero scientia quã tertio posuit. in his quae

Expanded text:
vitatem, tantam utique ut disciplinam possit patienvitatem, tantam utique ut disciplinam possit patientissime sustinere. Tertia ponitur scientia; quoniam si magnitudine sua praecedit scientia magnitudinem charitatis, non aedificat, sed inflat . Cum ergo tanta fuerit charitas in bonitate suavi, ut tribulationibus non possit exstingui, quas adhibet disciplina; tunc utilis erit scientia, qua innotescit etiam sibi homo quid ipse meruerit, et quae a Deo donata sint ei, per quae posse se sciat quae se posse nesciebat, et per seipsum omnino non poterat. 3. Quod autem non ait, Da mihi; sed «Doce me:» quomodo suavitas docetur, si non detur? Quandoquidem multi quod eos non delectat sciunt, et quarum rerum habent cognitionem, non habent suavitatem. Suavitas enim disci non potest, nisi delectet. Item disciplina, quae significat emendatoriam tribulationem, accipiendo discitur; id est, non audiendo vel legendo, vel cogitando, sed experiendo. At vero scientia, quam tertiam posuit in his quae
Abbreviated transcription (Latin):
ingreco positum.ẽ. in epła adhebreos: ubi
latinus int̾pres ait. Omĩs enim disciplina
postea autẽ fructum pacificũ his qͥ ꝑ eam certa¬
runt reddet iustitiae. Cum quo ergo facit ds̃
suauitatem. idẽ. cui ꝓpicius inspirat boni de¬
lectationem. atq ut apertius id explicem. cui
donatur adõ caritas dĩ. & ꝓpt̃ dm̃ caritas pro¬
ximi: ꝓfecto instanter orare deb&. quo tan¬
tum sibi augeatur hoc donũ. ut nonsolum
ꝓillo contẽpnat delectationes cęteras: sedetiã
ꝓ illo quas lib& ꝑferat passiones. Ita suaui¬
tati salubrit̾ additur disciplina. Non enim
quantulaecũq suauitati uel bonitati hoc est
caritati scaẽ poscenda .ẽ. & obtinenda : sed tã
magnȩ ut sub eiꝰ pressura nonpossit extinqui.
sed sicut ingens flãma subimpetu uenti quan¬
tomagis rẽprimitur: tanto ardentius excita¬
ri Ideo parum fuit dicere. suauitatẽ fecisticũ
seruotuo : nisi rurs peteret. ut eũ doceat sua¬

Expanded text:
in graeco positum est in Epistola ad Hebraeos, ubi in graeco positum est in Epistola ad Hebraeos, ubi latinus interpres ait: «Omnis disciplina postea autem fructum pacificum his qui per eam certarunt, reddit justitiae» . Cum quo ergo facit Deus suavitatem, id est, cui propitius inspirat boni delectationem; atque, ut apertius id explicem, cui donatur a Deo charitas Dei, et propter Deum charitas proximi: profecto instanter orare debet, quo tantum sibi augeatur hoc donum, ut non solum pro illo contemnat delectationes caeteras, sed etiam pro illo quaslibet perferat passiones. Ita suavitati salubriter additur disciplina. Non enim quantulaecumque suavitati vel bonitati, hoc est, charitati sanctae poscenda et optanda est; sed tam magnae, ut sub ejus pressura non possit exstingui, sed sicut ingens flamma sub impetu venti, quanto magis reprimitur, tanto ardentius excitari. Ideo parum fuit dicere, «Suavitatem fecisti cum servo tuo;» nisi rursus peteret ut eum doceat sua
Abbreviated transcription (Latin):
qui seruus fuit: Scđm eloqͥumtuũ. hoc ẽ. scdm
ꝓmissũ tuũ: ut scđm fidem firma sit ꝓ missio
didi Augeri sibi ista poscit: & ꝑfici Nam utiq
quia iãdixerat. suauitatẽ fecisti cũ seruo tuo.
quomodo dicit suauitatẽ doce me. nisi ut ei
grãdĩ magis magisq abundet uel in notescat
dulcedinẽ bonitatis.: Habebant enim fidem
qui dixer̃. Dñẽ auge nobis fidem: & quandui
uiuitur in hocmundo: ꝓficientium. ẽ. ista can¬
tatio. Addidit autẽ & eruditionem: uel sicut
plures codices habent disciplinam: Sed disci¬
plinã quã greci appellant phediãn. ubi scrip¬
turae nr̃ae re ponere consuer̃: ubi intelligen¬
da ẽ. permolestias eruditio scđmillud quẽ enĩ
diligit dñs corripit. flagellat autem omnẽ
filium quẽ recipit. haec apud aecclesiasticas
litteras dici assolet disciplina: interp̃tata de
greco ubi legitur phedia. Hoc enim uerbum

Expanded text:
qui servus fuit: «secundum eloquium tuum,» hoc est, secundum qui servus fuit: «secundum eloquium tuum,» hoc est, secundum promissum tuum; ut secundum fidem firma sit promissiodidi.» Augeri sibi ista poscit et perfici: nam utique qui jam dixerat, «Suavitatem fecisti cum servo tuo;» quomodo dicit, «Suavitatem doce me,» nisi ut ei gratia Dei magis magisque innotescat dulcedine bonitatis? Habebant enim fidem qui dixerunt: «Domine, auge nobis fidem» . Et quamdiu vivitur in hoc mundo, proficientium est ista cantatio. Addidit autem, «et eruditionem;» vel sicut plures codices habent, «disciplinam.» Sed «disciplinam,» quam Graeci appellant παιδείαν, ibi Scripturae nostrae ponere consueverunt, ibi intelligenda est per molestias eruditio; secundum illud: «Quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit.» Haec apud ecclesiasticas Litteras dici assolet disciplina, interpretata de graeco, ubi legitur, παιδεία. Hoc enim verbum
Abbreviated transcription (Latin):
Velpotius scđm eloqui umtuũ. Sed qđ ait grecus.
crestotetam : Aliquando suauitatem. aliquan¬
do bonitatẽ. nr̃i interp̃tes transtuler̃. Verũ
quia suauitas potest esse & in malo. quando
illicita quaeq & inmunda delectant: potest
etiam & in eaquae conceditur uoluptate carna¬
li: sic debemus intelligere suauitatẽ. quam
chestotetam̃ greciuocant: ut bonis sp̃italibus
deputetur. ꝓ pt̃ hoc enim eã &bonitatem
nr̃i appellare uoluer̃. Nihil hic ergo aliud
dictum existimo suauitatem fecisti cũ seruo
tuo : nisi fecisti ut me delectaretur & bonum:
Quando enĩ delectat bonum: magnũ est dĩdonũ:
quando autem bonum opus quod lex imperat
fit timore poenȩ. non am̃orẽ iustitiae: cũ ds̃
metuitur non amatur: seruiliter fit non li¬
beraliter. Seruus autẽ non man&e indomo in
aeternum. filitis man& in aet̾num: quia con¬
sũmata caritas foras mittit timorem. Su aui

Expanded text:
vel potius, «secundum eloquium tuum.» Sed quod ait graecus κρηστότητα aliquando «suavitatem,» aliquando «bonitatem» nostri interpretes transtulerunt. Verum quia suavitas potest esse et in malo, quando illicita quaeque et immunda delectant, potest etiam esse et in ea quae conceditur voluptate carnali; sic debemus intelligere «suavitatem,» quam χρηστότητα Graeci vocant, ut in bonis spiritualibus deputetur: propter hoc enim eam et «bonitatem» nostri appellare voluerunt. Nihil hic ergo aliud dictum existimo, «Suavitatem fecisti cum servo tuo,» nisi, fecisti ut me delectaret bonum. Quando enim delectat bonum, magnum est Dei donum. Quando autem bonum opus quod lex imperat, fit timore poenae, non delectatione justitiae, cum Deus metuitur, non amatur; serviliter fit, non liberaliter. Servus autem non manet in domo in aeternum, filius manet in aeternum ; quia consummata charitas foras mittit timorem . «Suavi
Abbreviated transcription (Latin):
leo & agnus : & tamen utroq significatus est
xp̃s. Leo ꝓpter aliud: agnus ꝓpter aliud
Nontam̃ alius: q uia nec fortis. ẽ. agnus. nec in¬
nocens leo: Xp̃s autem & innocens. ẽ ut agnꝰ
& fortis ut leo. Dicit enim apud isaiam: ip̃se

Expanded text:
leo et agnus, et tamen utroque significatus est leo et agnus, et tamen utroque significatus est Christus. Leo propter aliud, agnus propter aliud; non tamen alius: quia nec fortis est agnus, nec innocens leo; Christus autem et innocens est ut agnus, et fortis ut leo. Dicit autem apud Isaiam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tumelia ingłam immortalitatis exurgens Cũ
itaq dixiss&e &e genua mea infirmata sunt aieiu¬
nio. ubi significatum. eẽ. arbitror eos. qui immem¬
bris eꝰ fortes uidebantur. tanquam p̃sentia panis
quo sustentabantur abstracta in eiꝰ passione de¬
fecisse. usq ad negationẽ quae apparuit inpetro:
tanquã ad eos confirmandos ne succũbendo peni¬
tus caderent: & caromea inquit immutata ẽ.
ꝓpt̃ oleum. ut illos amea morte deficientes mea
resurrectione firmarem. emisso spũ scõ ungerẽ :
qui non adeos uenisset. nisi ego abissem. Hoc en ĩ
dixerat: non potest illeuenire. nisi ego abiero.
Et euangłista dixit. Nondum erat sp̃s datꝰ: quia
iħc nondum fuerat glorificatus. Nondum erat
immutata caro eꝰ: Siue autẽ ꝑ aquã ꝓpt̃ exulta¬
tionem & inflammationem caritatis significetur
sp̃s sc̃s : non ideo ẽ. aseipso diuersus. quia signa
diuersa sunt. Multum en im diuersa sunt. etiã

Expanded text:
tumelia in gloriam immortalitatis exsurgens. Cum tumelia in gloriam immortalitatis exsurgens. Cum itaque dixisset, «Genua mea infirmata sunt a jejunio,» ubi significatum esse arbitror eos qui in membris ejus fortes videbantur, tanquam praesentia panis quo sustentabantur abstracta, in ejus passione defecisse usque ad negationem, quae apparuit in Petro; tanquam ad eos confirmandos, ne succumbendo penitus caderent, «Et caro mea,» inquit, «immutata est propter oleum,» ut eos mea morte deficientes, mea resurrectione firmarem, et misso Spiritu sancto unguerem, qui non ad eos venisset, nisi ego abiissem. Hoc enim dixerat, «Non potest ille venire, nisi ego abiero» : et Evangelista dixit, «Nondum erat Spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus» . Nondum erat immutata caro ejus. Sive autem per aquam propter ablutionem velSpiritus sanctus; non ideo est a seipso diversus, quia signa diversa sunt. Multum enim diversa sunt etiam
Abbreviated transcription (Latin):
significauit: Sicut enim exumbra declinante
fit nox : sic ex mortali carne fit mors. Excus¬
sus sum sicut locustae lamhoc inmembris
eiꝰ hoc ẽ. fidelib eiꝰ. conuenientius intelligi
existimo: quod ut aliquanto aꝑtius poneret:
maluit dicere sicut locustȩ. quam sicut locusta.
Quãuis & numero singulari possent accipi etiam
multae. sicut & illud ẽ: Dixit & uenit locusta.
sed essae obscurius. Excussi sunt ergo id ẽ fuga¬
ti aꝑ secutorib fideles eius: quorum multitũdi¬
nem significare uoluit nomine locustarum. uł
quadraginta dierum habuisse ieunium: sed tan¬
tumne in eoualuit illa in edia. ut genua eiꝰ infir¬
marentur : & hoc inmembris eiꝰ. hoc ẽ insc̃is eiꝰ.
aptius intelligitur. It caromea immutata ẽ.
ꝓpter oleum: ꝓ̃pt̃ gram sp̃italem: Onde &
xp̃c : appellatur a crismate. Crisma ẽ. autem
unctio: Caro autẽ ꝓpter oleum. non indeterius
sed inmeliuis immutata est: hoc. ẽ. amortis con¬

Expanded text:
significavit. Sicut enim ex umbra declinante fit nox, sic ex mortali carne fit mors. «Excussus sum sicut locustae.» Hoc jam in membris ejus, hoc est fidelibus ejus, convenientius intelligi existimo. Quod ut aliquanto apertius poneret, maluit dicere, «sicut locustae,» quam sicut locusta: quamvis et numero singulari possent accipi etiam multae, sicut illud est, «Dixit, et venit locusta» ; sed esset obscurius. Excussi sunt ergo, id est, fugati a persecutoribus fideles ejus, quorum vel multitudinem significari voluit nomine locustarum, vel quadraginta dierum habuisse jejunium : sed tantumne valuit in eo illa inedia, ut genua ejus infirmarentur? An et hoc in membris ejus, hoc est sanctis ejus, aptius intelligitur? «Et caro mea immutata est propter oleum:» propter gratiam spiritualem. Unde et Christus appellatur a chrismate: chrisma autem unctio est. Caro autem propter oleum non in deterius, sed in melius immutata est, hoc est, a mortis con
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Non ẽ ista felicitas. sit licet: sed sinistra
Quidẽ suustra: temporalis. mortalis. corporalis:
nolo illã iam diffugias: sed neq dexterã putes
N on enĩ istiideo maligni. ideo uani. quia his a-¬
bundabitnt. sed quia id quod sinistrũ. eẽ debuit.
indextro ponebant. Ideo et deatera eorũ: dex-¬
tera iniquitatis: Ideo os eorum locutũ ẽ. uani¬
tatẽ: quia hoc indextera posuer̃. quod insinis¬
tra habere debuerunt. Quid enim indextera
ent: Ibi deatera: ibi eẽ. debet desiderium nr̃m:
Sinistra utamur ad tẽpus. dexteram desideremꝰ
in aet̾num: Diuitiae si fluant: ne apponatis
cor. Si enĩ diuitiis fluentib cor apposueritis.
quod sinistrum. ẽ. deatrum facietis. Corrigite
uos: agnoscite sapientiã amplectentẽ uos. cui
dictumẽ sinistra eiꝰ sub capite meo. & dextera eiꝰ
cõplectetur me i uidete amatoria scã cantica.
uidete cantica tanticorum. nuptiartm cęlestiũ.

Expanded text:
mus? non est ista felicitas? Sit licet, sed sinistra. mus? non est ista felicitas? Sit licet, sed sinistra. Quid est, sinistra. Temporalis, mortalis, corporalis. Nolo illam jam diffugias, sed neque dexteram putes. Non enim isti ideo maligni, ideo vani, quia his abundabant; sed quia id quod sinistrum esse debuit, in dextera ponebant. Ideo «et dextera eorum dextera iniquitatis;» ideo «os eorum locutum est vanitatem:» quia hoc in dextera posuerunt, quod in sinistra habere debuerunt. Quid enim in dextera ent» : ibi dextera, ibi esse debet desiderium nostrum. Sinistra utamur ad tempus, dexteram desideremus in aeternum. Divitiae si fluant, ne apponatis cor . Si enim divitiis fluentibus cor apposueritis, quod sinistrum est, dextrum facietis. Corrigite vos, agnoscite sapientiam amplectentem vos; cui dictum est, «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me» . Videte amatoria sancta cantica; videte Cantica canticorum, nuptiarum coelestium C
Abbreviated transcription (Latin):
neq clamor in plateis eorum Ergononest ista
felicitas Int̾rogo filios regnicaelorũ. in terrogo
ꝓgeniem resurrectionis in aeternum. int̃rogõ.
corpus xp̃i. menbra xp̃i. templum dĩ: ergo
non .ẽ. ista felicitas. habere filios in columes.
filias ornatas. plena cellaria. abundantia pẽco¬
ra : nullã ruinã. Nondico parietis: sed nec
sȩpis. Nullum tumultũ. & clamorem inplatẽis.
sed quietam pacem. abundantiã. copiã rerum
indomib. inciuitatibs Ergo nonẽ ista felicitas
Aut debent eã iusti diffugere. aut non inuenisi et
domũ iusti ħ abentem reb his omĩb plenam
ista felicitate: nonerat domus abrahȩ. abundans
auro. argento. familia. filiis. pecorib Non¬
ne iacob sc̃s patriarcha. fugiens a facie esau
frĩs sui in mesopotamiã seruiens. ditatus re¬
gressus.ẽ. et egit grãs dñodõ suo. quia in uir¬
ga sua transut fluuiũ. & regressus. ẽ cũ tatita
abundantia pecorum atq filiorum: quiddici¬

Expanded text:
neque clamor in plateis eorum.» Ergo non est ista felicitas? Interrogo filios regni coelorum, interrogo progeniem resurrectionis in aeternum, interrogo corpus Christi, membra Christi, templum Dei: Ergo non est ista felicitas, habere filios incolumes, filias ornatas, plena cellaria, abundantia pecora, nullam ruinam, non dico parietis, sed nec sepis; nullum tumultum et clamorem in plateis, sed quietem, pacem, abundantiam, copiam rerum in domibus, in civitatibus? Ergo non est ista felicitas? aut debent eam justi defugere? aut non invenis et domum justi abundantem rebus his omnibus, plenam ista felicitate? Non erat domus Abrahae abundans auro, argento, filiis, familia, pecoribus ? Nonne Jacob sanctus patriarcha fugiens a facie Esau fratris sui in Mesopotamiam, serviens ditatus, regressus est, et egit gratias Domino Deo suo, quia in virga sua transiit fluvium, et regressus est cum tanta abundantia pecorum atque filiorum ? Quid dici
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse est enim & apud patrem altissimus : & ꝓpt̃
nos inista matre factus humillimus: Qm̃ qui
ds̃ erat supeream: homo factus ẽ. in ea: Hoc itaq
fundam̃to dñe fundasti terrã & ꝑman&e: quia
intali fundam̃to constabilita. non inclinabitur
in scłm scłi. In eis utiq permanens: quibus. es
tutam daturꝰ aet̾nam. Quos autem ancilla
peperit. aduetus testamentum ꝑtinentes. in
cuius tam̃ figuris latebat nouum: nihil ali-¬
ud sapiendo quamꝓmissa t̾rena non ꝑmanent
Seruus enim non man& indomo in aet̾num.
filius autẽ manet in aeternum: Ordinatione¬

Expanded text:
Ipse est enim et apud Patrem altissimus, et propter Ipse est enim et apud Patrem altissimus, et propter nos in ista matre factus humillimus; quoniam qui Deus erat super eam, «homo factus est in ea.» Hoc itaque fundamento, Domine, «fundasti terram, et permanet:» quia in tali fundamento constabilita, non inclinabitur in saeculum saeculi ; in eis utique permanens quibus es vitam daturus aeternam. Quos autem ancilla peperit, ad vetus testamentum pertinentes, in cujus tamen figuris latebat novum, nihil aliud sapiendo quam promissa terrena, non permanent. Servus enim non manet in domo in aeternum, filius autem manet in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑman& Post caelum enĩ terrã contuitu fide¬
lis mentis aspiciens : inuenit in ea generationes
quae incaelo non sunt: & ait. Ingeneratione
& generatione ueritas tua: siue om̃s generati¬
ones ista repetitione significans. aquib nũquã
defuit ueritas dĩ inscĩs eꝰ Modo pauciorib
modo plurioribus. ut se tẽpoꝵ uarietas habuit
uel habebit. siue duas quasdam generationes in¬
telligiuolens. unam scilic& adlegem & ꝓphetas.
alteram uero ad euangłm ꝑtinentẽ: Cur autẽ
nũquam etiã istis generationib ueritas desit.
uelut aperiens causam. fundasti inquit t̾ram
& perman&. eos qui int̾ram sunt t̾ram nuncu¬
pans. Fundam̃tũ autem aliud nemo potest po
tasq pertinentis fundamentũ nonerat xp̃s. tes¬
timoniũ habens alege & ꝓphetis.Aut uero
morses & ꝓphetae. filii deputandi sunt inser¬
uitutẽ generantis ancillae fuisse non liberae
quae .ẽ. mat̾ nr̃a. cui mat̾ syon dic&e homo. &
homo factꝰ. ẽ. in ea. & ipse fundauit eã altissimꝰ.

Expanded text:
 Post coelum ergo terram contuitu fidelis mentis aspiciens, invenit in ea generationes quae in coelo non sunt, et ait, «In generationem et generationem veritas tua:» sive omnes generationes ista repetitione significans, a quibus nunquam defuit veritas Dei in sanctis ejus, modo paucioribus, modo pluribus, ut se temporum varietas habuit vel habebit; sive duas quasdam generationes intelligi volens, unam scilicet ad Legem et Prophetas, alteram vero ad Evangelium pertinentem. Cur autem nunquam etiam istis generationibus veritas desit, velut aperiens causam; «Fundasti,» inquit, «terram et permanet:» eos qui in terra sunt, terram nuncupans. Fundamentum autem aliud nemo potest pontasque pertinentis fundamentum non erat Christus, testimonium habens a Lege et Prophetis . Aut vero Moyses et Prophetae filii deputandi sunt in servitutem generantis ancillae fuisse, non liberae, quae est mater nostra ; cui, «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus» ?
Abbreviated transcription (Latin):
nobis hoc facere insermone diuino. ut in ebri¬
Iamini & satiemini : quẽ ad modũ & dñs plu¬
uia sua temporali terrã dignatus. ẽ. irrigare.
ut cum maiore gaudio. nos siner& ire
ad locũ martyrum: sicut hesterno die ꝓmise¬
ramus Illi enim martyres sine labore : hic
sunt nobiscum

Expanded text:
nobis hoc facere in divino sermone, ut inebrinobis hoc facere in divino sermone, ut inebriemini et satiemini, quemadmodum et Dominus pluvia sua temporali dignatus est terram irrigare, ut cum majore gaudio nos sineret ire ad locum martyrum, sicut hesterno die promiseramus. Illi enim martyres sine labore hic sunt nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
neamus in uia. Gradus in uia restant. nonde-¬
bemus pigrĩ inuta remanere. non debemus
suꝑbi cadere. Dicamus dõ. Non moueatur pes
nr̃ : nondoriiat qui custodit nos In nr̃a potes¬
tate. ẽ. dõdonante. si eum nobis faciamus custo¬
dem qui nondormit neq dormitat qͥ cũstodit
isrł. Quẽ isrł : uidentẽ dm̃ lta erit auxilium
tuũ adño. ita erit tequm̃tũ tuum suꝑ manum
dexteraetuȩ. ita cũstoditur introitus & exitꝰ
seris : motus. ẽ. pes tuus: Si motus . ẽ. pes tuus :
iam putas te in aliquo gradu. ẽẽ. Inde cadis
si superbus . es : quia humilis inconualle plo¬
rationis dicis. nedes ad mouendũ pedemmeũ
Et si breuis psalmus .ẽ longa tamen tractatio.
& longus sermo Putate fr̃s. quia ꝓpt̃ natalẽ
beatae cris eint inuitaui uos: & immoderatior
fui inconuiuio ꝓducendo. Nonne posset hoc
uobis fieri. siquis uos militaris inuitar& ad
mensã. sine mensura bibere coger&. liceat

Expanded text:
neamus in via. Gradus in via restant; non deneamus in via. Gradus in via restant; non debemus pigri remanere, non debemus superbi cadere: dicamus Deo, Non moveatur pes noster. Non dormiet, qui custodit nos. In nostra potestate est, Deo donante, si eum nobis faciamus custodem qui non dormit neque dormitat, qui custodit Israel. Quem Israel? Videntem Deum. Ita erit auxilium tuum a Domino, ita erit tegumentum tuum super manum dexterae tuae; ita custoditur introitus tuus et seris, motus est pes tuus; si motus est pes tuus, jam putas te in aliquo gradu esse: inde cadis, si superbus es; quia humilis in convalle plorationis dicit, «Ne des ad movendum pedem meum.» 15. Etsi brevis Psalmus est, longa tamen tractatio, et longus sermo. Putate, fratres, quia per natalem beatae Crispinae invitavi vos, et immoderatior fui in convivio producendo. Nonne posset hoc vobis fieri, si quis vos militaris invitaret, et ad mensam sine mensura bibere cogeret? Liceat
Abbreviated transcription (Latin):
fide simus quando accedit tẽptatio. & custodit
exitum : ex hoc nunc & usq in scłm. Cũ enĩ
exierimus abomĩ tẽptatione : iã in aeternũ
nulla nos tẽptatio t̾rebit. nulla concupiscentia
saltim sollicitabit Audi apłm idipsum com¬
memorantẽ: id ipsum quod paulo ante com¬
memoraui Fidelis ds̃. qui non ꝑmittat uos tẽp¬
tari : supraquã potestis ferre. Ecce introitus
tuus custoditur. Quando non tibi sinit ds̃ ac-¬
cedere tẽptationẽ. quã non potes ferre : introi¬
tum tuum custodit. Uidete si custodit exitũ:
Sed faci& inquit cum tẽptatione etiam exitum.
ut possitis sustinere. Nũquid possumꝰ nos fr̃s
interp̃tari aliter. quã ipsa uerba apłi docuer̃.¬
Custo dite ergo uos sed non auobis: quia dñs
tegumentũ tuũ qui custodit. qui non dormitat
neq dormit. Semel dormitauit ꝓ nobis : sur¬
rexit. iam non dormitãt. Nemo dese p̾sumat.
de conualle plorationis ascendimus. non rema¬¬

Expanded text:
fide simus quando accidit tentatio, et custodit fide simus quando accidit tentatio, et custodit «exitum ex hoc nunc et usque in saeculum.» Cum enim exierimus ab omni tentatione, jam in aeternum nulla nos tentatio terrebit, nulla concupiscentia saltem sollicitabit. Audi Apostolum idipsum commemorantem, quod paulo ante commemoravi: «Fidelis Deus, qui non permittet vos tentari supra quam potestis ferre.» Ecce introitus tuus custoditur; quando non tibi sinit Deus accidere tentationem quam non potes ferre, introitum tuum custodit: videte si custodit et exitum. «Sed faciet,» inquit, «cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere» . Numquid possumus nos, fratres, interpretari aliter, quam ipsa verba Apostoli docuerunCustodite ergo vos, sed non a vobis, quia Dominus tegumentum, qui custodit, qui non dormitat nec dormit. Semel dormivit pro nobis: surrexit; jam non dormiet. Nemo de se praesumat. De convalle plorationis ascendimus, non rema
Abbreviated transcription (Latin):
tum tuũ & exitum tuũ ex hoc nunc & usq inscłm
Nã introitum tuũ. ad tẽpus attende. Custodiat
dñs introitum tuũ & exitum tuũ : ex hoc nũne
& usq inscłm Exitum idem custodiat: Quid ẽ.
introitum. quid ẽ exitum: quando tẽptamur:
intramꝰ Quando uincimus tẽptationẽ: eximꝰ
Audi introitum : audi exitum. Uasa figuli ꝓbat
fornax ait scriptura: & homines iustos tẽpta¬
tio tribulationis: Si sic sunt homines iusti. quo¬
modo uasa figuli: necesse. ẽ. ut uasa figuli in
trent. & nonquando intra nt iã securũs. ẽ. fi¬
gulus : sed cum exierint. Dñs autẽ securꝰ
.ẽ. quia nouit qui sunt eiꝰ. & nouit qui infor¬
nace noncrepent. Illi noncrepant: qui non
habent uentũ suꝑbiȩ. humilitas ergo custodit
in omĩ tẽptatione: quia a conualle plorationis
ascendimus. cantantes canticum graduum:
& custodit dñs in troitũ: ut salui intremꝰ. Sana

Expanded text:
tum tuum et exitum tuum, ex hoc nunc et usque in saeculum.» tum tuum et exitum tuum, ex hoc nunc et usque in saeculum.» Nam introitum tuum ad tempus attende. «Custodiat Dominus introitum tuum et exitum tuum, ex hoc nunc et usque in saeculum.» Exitum idem custodiat. Quid est, «introitum?» quid est, «exitum?» Quando tentamur, intramus: quando vincimus tentationem, eximus. Audi, «introitum;» audi, «exitum. Vasa figuli probat fornax,» ait Scriptura, «et homines justos tentatio tribulationis» . Si sic sunt homines justi, quomodo vasa figuli; necesse est ut vasa figuli fornacem intrent. Et non quando intrant, jam securus est figulus, sed cum exierint. Dominus autem securus est, quia novit qui sunt ejus , et novit qui in fornace non crepent. Illi non crepant, qui non habent ventum superbiae. Humilitas ergo custodit in omni tentatione: quia a convalle plorationis ascendimus cantantes Canticum graduum; et custodit Dominus introitum, ut salvi intremus. Sana
Abbreviated transcription (Latin):
sic munitã percuter& inimicus . & tamen
ꝑcussit : sed incorpus: Quid autẽ dicit psal
cessit : corpus ꝑcussum est: Et corpus adtem¬
pus ꝑcussũ est : nã infine resurrecturum. ẽ:
quia & ipse qui dignatus . ẽ. caput. ẽẽ. aecclesiȩ.
prebuit corpus suum ad tẽpus ꝑcutiendum:
Sed carnẽ suã ille triduo resuscitauit: carnẽ
nr̃am infine resurrecturꝰ est. Ideo suscitatũ
.ẽ. caput : quo attender& corpus. & nondefi¬
ceret. Custodiat animã tuã dñs: ipsa non
cedat. ipsa nonfrangatur scandalis. in ꝑse¬
cutionib intribulationib Ipsa noncadat
deficiendo : sicut dñs dicit: Nolite timere eos
qui corpus occidunt: animã autem non posst̃
occidere. Sed eum timete : qui babet potestatẽ.¬
& corpus & animã. occidere ingehennã ignis
Hanc ergo animãtuã custodiat dñs. necedas
ꝑsuasõri malo: necedas ꝓmittenti falsa. ne
cedas nhton minanti tẽporalia & custodiat

Expanded text:
sic munitam percuteret inimicus? Et tamen sic munitam percuteret inimicus? Et tamen percussit, sed in corpus. Quid autem dicit Psalmcessit, corpus percussum est. Et corpus ad tempus percussum est: nam in fine resurrecturum est. Quia et ipse qui dignatus est esse caput Ecclesiae, praebuit corpus suum ad tempus percutiendum: sed carnem suam ille triduo resuscitavit; carnem nostram in fine resuscitaturus est. Ideo suscitatum est caput, quod attenderet corpus, ut non deficeret. «Custodiat animam tuam Dominus.» Ipsa non cedat, ipsa non frangatur scandalis; in persecutionibus, in tribulationibus, ipsa non cedat deficiendo: sicut Dominus dicit, «Nolite timere eos autem non possunt occidere: sed eum timete, qui habet potestatem corpus et animam occidere in gehenna ignis» . Hanc ergo animam tuam custodiat Dominus, ne cedas persuasori malo, ne cedas promittenti falsa, ne cedas minanti temporalia, et «custodiat
Abbreviated transcription (Latin):
nunc & usq in scłm: Nonquas i incorpus tuũ
Nã incorpore ꝑempti sunt martyres. Sed custo¬
diet animã tuam dñs: quia de anima nonces¬
ser̃ martyres. & seuiebant persecutores
NCRISPINAM CUIUS HODIE NMALITIA CEEBRA¬
mus. sȩuibant infeminã. diuitem & delicatam.
sed fortis erat. quia dñs tegumentũ eius suꝑ
manũ dexterae eiꝰ: ille qui eã custodieba .t.
Haec enim fr̃s. numquid. ẽ. qui in africa igno¬
r& Clarissima etiã fuit. nobilis. abundans
diuitiis : sed haec omĩa sinistra erant. sub capi¬
te erant: Uenit inimicus qui ferir& caput:
& sinistra illi obiecta .ẽ. quae erat sub capite
Caput supra erat : dextra desuꝑ cõplectebatur
Quid facere poterat ꝑ secutor. quã uis delicatę
feminae: Erat quidem illa & sexu infirma.
& diuitiis forte languidior : & consuetudine
corporali infirmior. Sed quid ad tanta muni¬
menta. quid adillũ sponsũ mittentẽ sinistrã
subcaput. & dextera sua cõplectentẽ. quando

Expanded text:
nunc et usque in saeculum.» Non quasi corpus tuum; nam in corpore perempti sunt martyres: sed «custodiat animam tuam Dominus;» quia de anima non cesserunt martyres. Et saeviebant persecutores in Crispinam, cujus hodie natalitia celebramus; saeviebant in feminam divitem et delicatam: sed fortis erat, quia Dominus tegumentum ejus super manum dexterae ejus, ille qui eam custodiebat. Hanc enim, fratres, numquid est qui in Africa ignoret? Clarissima enim fuit, nobilis genere, abundans divitiis: sed haec omnia sinistra erant, sub capite erant. Venit inimicus qui feriret caput, et sinistra illi objecta est, quae erat sub capite. Caput supra erat, dextera desuper complectebatur. Quid poterat facere persecutor, quamvis delicatae feminae? Erat quidem illa sexu infirma, et divitiis forte languidior, et consuetudine corporali infirmior; sed quid ad tanta munimenta? quid ad illum sponsum mittentem sinistram sub caput, et dextera sua complectentem? Quando
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uolunt ista uerba. & quid sibi uolunt istae
similitudines rerum: attendat aliquantũ
caritas ur̃a. Non mirum si serui sumus. & ille
dñs est: sed mirum si ancilla sumus. &
ille domina est. Sed diqun neq hoc mirũ.
quia ancilla sumus Aeccła enim sumus
N ec illud mirũ. quia & ip̾se domina. ẽ : uirtꝰ¬
.ẽ. & sapientia dĩ. Audi ergo apłm dicentem
Nos autem p̃dicamꝰ xp̃m crucifixũ. uidȩis
quidem scandalum. gentib autem stultitiã-
Ipsis autẽ uocatis iudȩis & grecis: xp̃m dĩ uir

Expanded text:
sibi volunt ista verba? et quid sibi volunt istae similitudines rerum? Attendat aliquantum Charitas vestra. Non mirum si servi sumus, et ille dominus est; sed mirum si ancilla sumus, et ille domina est. Sed neque hoc mirum, quia ancillae sumus, Ecclesia enim sumus: nec illud mirum, quia et ipse domina est: quia virtus et sapientia Dei est. Audi ergo Apostolum dicentem: Nos autem praedicamus Christum crucifixum: Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam: ipsis vero vocat
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quando ab aliquib imnprobis ei aliquid
molestiae irroga tur : sentit uapulare se:
Magnus sensus. ẽ. uidere quia uapulat: & quan¬
do illi bene est Non enimait scriptura in iob
temptationib abundat uita humana : sed ait:
Num quid nontẽptatio ẽ uita humana suꝑ terrã:
Totam ipsã uitam: temptationem dixit Omĩs
ergo uita tua suꝑ t̾ram: plagae tuae sunt.
Plange quandiu uiuis int̾ra siue feliciter
uiuas. sui ȩ in aliqua tribulatione constitutus
sis. c̃lama: ad teleuaui oculos meos qui habitas
incȩlo. Ad manus dñi qui te iussit cędi. cuidicis
in alio psalmo ꝓpt̃ iniquitatẽ erudisti homi¬
nem. & tabes cere fecisti sicut araneã animã
meã. & clama ad manꝰ cȩdentis & die Mise¬
rerenr̃i dñe : miserere nr̃i. Non sunt istȩ
uoces uãpulantium: miserere nr̃idñe. mise

Expanded text:
tur? Quando ab aliquibus improbis ei aliquae tur? Quando ab aliquibus improbis ei aliquae molestiae irrogantur, sentit vapulare se. Magnus sensus est, videre quia vapulat et quando illi bene est. Non enim ait Scriptura in Job, Tentationibus abundat vita humana; sed ait, «Numquid non tentatio est vita humana super terram» ? Totam ipsam vitam tentationem dixit. Omnis ergo vita tua super terram, plagae tuae sunt. Plange quamdiu vivis in terra: sive feliciter vivas, sive in aliqua tribulatione constitutus sis, clama, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Ad manus Domini, qui te jussit caedi, cui dicis in alio psalmo, «Propter iniquitatem erudisti hominem; et tabescere fecisti sicut araneam animam meam;» clama ad manus caedentis, et dic, «Miserere nostri, Domine, miserere nostri.» Nonne sunt istae voces vapulantis: «Miserere
Abbreviated transcription (Latin):
uero exipso genere filii facti sunt: receper̃
sensum doloris. sentiunt se uapulare. & noue¬
runt quis iussit. ut uapulent. & leuauerunt
oculos suos adeum qͥ habitat incaelo: & sic
sunt oculi eoꝵ inmanus dñisui quoad usq
misereatur. Sicut oculi seruorum in manus
dominorum suoꝵ: & sicut oculi ancillae inma¬
nus d ominȩ suȩ. Cides filices aliquos
inisto scło riden desen n tes. iactantes sẽ:
hoc ipso grauius ceduntur: quo sensum iã
ꝑdider᷑ ł uigilent & uapulent: sentiant qͥ a
uapulant. scie̾nt qͥ uapulant. &e doleant quia
uapulant. Qm̃ qui apponit scientiam : apponit
dolorem Hoc scriptura dixit. Ideo dñs in euan¬
głio b eati lugentes: qm̃ ipsi consolabuntur
Audiamus uocem hominis qui uapulat: & sint
istȩ unius cuiusq nr̃m uoces. & quando nobis
bene est: Nam quis nonintelligat uapulare
se. quando egrotat. quando in cartere. ẽ. quan¬
do forte incãtena. quando forte latrones pati¬

Expanded text:
vero ex ipso genere filii facti sunt, receperunt vero ex ipso genere filii facti sunt, receperunt sensum doloris: sentiunt se vapulare, et noverunt quis jussit ut vapulent; et levaverunt oculos suos ad eum qui habitat in coelo; et sic sunt oculi eorum in manus Domini sui, quoadusque misereatur, sicut oculi servorum in manus dominorum suorum, et sicut oculi ancillae in manus dominae suae. Vides felices aliquos in isto saeculo ridentes, jactantes se; hoc ipso gravius caeduntur, quo sensum jam perdiderunt. Evigilent, et vapulent; sentiant quia vapulant, sciant quia vapulant, et doleant quia vapulant. Quoniam «qui apponit scientiam, apponit dolorem:» hoc Scriptura dixit . Ideo Dominus in Evangelio: «Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur» . 7. Audiemus vocem hominis qui vapulat, et sint istae uniuscujusque nostrum voces et quando nobis bene est. Nam quis non intelligat vapulare se quando aegrotat, quando in carcere est, quando forte in catena, quando forte latrones pati
Abbreviated transcription (Latin):
mã eius. Attendite fr̃s. quam tabida .ẽ. artc̃¬
nea : ut leui tactu conquassetur. & moriat᷑.
Et nequasi carnem solam infirmitate mortali¬
tatis putaremꝰ nos habere tabidam: nondix̃
tabescere fecisti me. ne scđm carnẽ intelligere¬
mus : sed ait. Tabescere fecisti sicut araneam
animã ieã. Nihil enim infirmius anima nr̃a.
posita inmediis tẽptationib scłi. inmedi is
gemitib & parturitionib molestiarũ: nihil
ea infirmius donec hęreat soliditati cȩlesti.
& sit intemplum dĩ. unde iam noncadat.
Quia primo ut uenir& ad hanc infirmitatem
& tabificationem sicut aranea infirma facta
.ẽ & deparadiso expulsa ẽ: Tunc ussus ẽ
seruus cȩdi: łãs mei: uidete ex quo uapula¬
mus: in omĩb qui abinitio generis humani
nati sunt. in omib qui nunc sunt. in omĩb
qui postea nascentur. adam uapulat. Uapu¬
lat adam. idẽ genus humanũ. & multi sic
obduruer̃. ut nec plagas suas sentiant. Qui

Expanded text:
mam meam» . Attendite, fratres, quam tabida est aramam meam» . Attendite, fratres, quam tabida est aranea, ut levi tactu conquassetur et moriatur. Et ne quasi carnem solam infirmitate mortalitatis putaremus nos habere tabidam, non dixit, Tabescere me fecisti; ne secundum carneam intelligeremus: sed ait, «Tabescere fecisti sicut araneam animam meam.» Nihil enim infirmius anima nostra posita in mediis tentationibus saeculi, in mediis gemitibus et parturitionibus molestiarum; nihil ea infirmius donec haereat soliditati coelesti, et sit in templo Dei, unde jam non cadat: quia primo ut veniret ad hanc infirmitatem et tabificationem, sicut aranea infirma facta est, et de paradiso expulsa est. Tunc jussus est servus caedi. Fratres mei, videte ex quo vapulamus. In omnibus qui ab initio generis humani nati sunt, in omnibus qui nunc sunt, in omnibus qui postea nascentur, Adam vapulat. Vapulat Adam, id est, genus humanum; et multi sic obduruerunt, ut nec plagas suas sentiant. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃nr̃m. quo adusq misereatur nr̃i. Dixit
& quare. Sicut serui oculos habent in ma¬
nus domini sui. & sicut ancillae oculos ha¬
bent in manus dominae suae: sic in quit
ut quid: quoadusq inquit misereatur
nr̃i Quales ergo uoluit seruos intelligi fr̃s.
qui oculos habent inmanꝰ dominoꝵ suoꝵ
Etquales ancillas. quae oculos habent
in manus dominae suae. quo adusq mise¬
reatur domina eoꝵ Quisunt isti serui &
ancillae. qui sic habent oculos inmanuf
dominoꝵ suoꝵ. nisi qui iubentur cedi
in manꝰ dominoꝵ suoꝵ. & sicut oculi an¬
cillae in manus dñȩ suae. Ergo & illi& illae:
quo adusq misereatur uel dominus uel do¬
mina. Fac ergo aliquem dominũ iussisse
seruum̃ cȩdĩ ÷ uapulat seruus. sentit plaga¬
rum dolores. attendit ad manus domini sui.
quo adusq dicat. parce Manum enĩ ipsã.
potestatem dicit Ergo quid dicimus fr̃s:
Audi uocem psalmi. Proiniquitate erudisti
hominẽ. & tabescere fecisti sicut araneã ani¬

Expanded text:
m, quoadusque misereatur nostri.» 6. Dixit et quare, sicut servi oculos habent in manus domini sui, et sicut ancillae oculos habent in manus dominae suae; «sic,» inquit,Utquid? «Quoadusque,» inquit, «misereatur nostri.» Quales ergo voluit servos intelligi, fratres, qui oculos habent in manus dominorum suorum; et quales ancillas, quae oculos habent in manus dominae suae, quoadusque misereatur domina earum? Qui sunt isti servi et ancillae, qui sic habent oculos in manus dominorum suorum, nisi qui jubentur caedi? in manus dominorum suorum, et sicut oculi ancillae in manus dominae suae.» Ergo et illi et illae, quoadusque misereatur vel dominus vel domina. Fac ergo aliquem dominum jussisse servum caedi: vapulat servus, sentit plagarum dolores; attendit ad manus domini sui, quoadusque dicat, Parce. Manum enim, ipsam potestatem dicit. Ergo quid dicimus, fratrAudi vocem psalmi: «Pro iniquitate erudisti hominem; et tabescere fecisti sicut araneam ani