comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auditoribus sius ꝑficerent. quorum alii fabricabantligna cũ semetipsos
et eos qui sibi oboediebant ligna fructifera in domodnĩ para restudebam
alii sarta tecta faciebant quando illa que perhere sim et scis mata rupta
erant rae aedificabant alus axacedebant cum duroscorde et incredulos
fortiter increpabant. itaut impleretur instauratio domus dñi in
uni uersis quae in digebant expensa admuniendam domum dñi.¬
luxta illud utiq apostoli quoait unicuiq autem nr̃mdata est gratia secun¬
dum men suram donationis xp̃i et paulopost. et ipse inquit dedit quos¬
dim quidem apostolos quosdam aitem prophetas alios uero euangelista
alios autem pastores et doctores ad consumationem scõrum in opus minis¬
terii in aedificationem corporis xp̃i.
Quodautem sequitur. ueruntamen non fiebant exeadem pecunia

Expanded text:
auditoribus suis praeficerent: quorum alii fabricant ligna, cum semetipsos auditoribus suis praeficerent: quorum alii fabricant ligna, cum semetipsos et eos, qui sibi obediebant, ligna fructifera in domo Domini parare studebant, alii sarta tecta templi faciebant, quando illa quae per haeresim et schismata rupta erant, reaedificabant. Alii saxa caedebant, cum duros corde et incredulos fortiter increpabant, ita ut impleretur instauratio domus Domini, in universis quae indigebant expensa ad domum Domini munijuxta illud utique Apostoli quo ait: « Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi . » Et paulo post: « Et ipse inquit dedit quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas: alios vero evangelistas, alios autem pastores et doctores ad consummationem sanctorum, in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi . » Quod autem sequitur. « Verumtamen non fiebant ex eadem pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
in uerbis et in operibus et in ecclesiarite precibus commendant dõ.
Ascendebunt scriba regis et pontifex effundebantq: etnumerabant pe¬
cuniam que inueniebatur indomodñĩ et dabant eam iuxtanumerum
atq mensuram inmanueorum . qui p̃erantcementariis domus dñi quim¬
pendebant ea in fabris lignorum et incementariis his quioperabantus
indomodnĩ. et cetera. Scribam regis et pontificem appellat sum mos
doctores qui pecuniam conlatam iuxtanumerum atq mensuram. illis
tribuebant quip̃erant fabris etcementariis. Hoc est dispensatoribus
uerbi diuini. qui e uangelicitriti cimensuram. conseruis suis his quio
perantur indomum dñi etuirtutum opera in aedificio diuino conponunt
tribuebant. Quidergo aliud fecerunt apłiquos principes in eccła electio
diuina constituit. quando persubiectos sibi discipulos uerbi diuini semina
ꝑtotum orbem sparserunt. quatenus operarios uoluntasdĩ idoneos in

Expanded text:
in verbis et in operibus, et in Ecclesia rite precibus commendant Deo. « in verbis et in operibus, et in Ecclesia rite precibus commendant Deo. « Ascendebat scriba regis et pontifex, effundebantque et numerabant pecuniam, quae inveniebatur in domo Domini, et dabant eam juxta numerum atque mensuram in manu eorum qui praeerant coementariis domus Domini, qui impendebant ea in fabris lignorum, et in caementariis his qui operabantur in domo Domini. » Scribam regis et pontificem appellat summos doctores, qui pecuniam collatam juxta numerum atque mensuram illis tribuebant qui praeerant fabris et coementariis, hoc est, dispensatoribus verbi divini, qui evangelici tritici menperantur in domo Domini, et virtutum opera in aedificio divino componunt, tribuebant. Quid ergo aliud fecerunt apostoli quos principes in Ecclesia electio divina constituit quando per subjectos sibi discipulos, verbi divini semina per totum orbem sparserunt quatenus operarios voluntatis Dei idoneos in
Abbreviated transcription (Latin):
desuꝑ et posuit illud iuxta altare addexteram in gredientium domun
dñi mittebantq in eo sacerdotes quicustodiebant hostia. omnem
pecuniam quae deferebatur ad templum dñi. Deniq pontifex nr̃
qui semetipsum obtulit ostiam. in maculatam dõ gazophilacium unũ
posuit. hoc est unameccłam catholicam fecit. Cui foramende suꝑposuit
quia transitum inde ad caelos parauit. posuitq illud uixta altare ad dex¬
teram in gredientium in domum dñi altare uidelicet corpus dñi est
iuxta quod gazo filacium positumest. cum eccła xp̃o coniuncta est ad dex¬
teram ingredientium indomum dñi quia hec ẽ intentio electorum.
qui perfidem ingrediuntur ecclesiam ut adeternam beatitudinem
quam dextra significat ꝑueniant. Istuc ergomit tunt sacerdotes quicus¬
todiunt ostium templi omnem pecuniam quae deferturadtemplũ dñ
cum p̃dicatores scĩ qui seruant introitum fidei. offerunt uota fideliur

Expanded text:
desuper et posuit illud iuxta altare ad dexteram ingredientium domum desuper et posuit illud iuxta altare ad dexteram ingredientium domum Domini mittebantque in eo sacerdotes qui custodiebant ostia omnem pecuniam qui semetipsum obtulit hostiam immaculatam Deo, gazophylacium unum posuit, hoc est unam Ecclesiam catholicam fecit. Cui foramen desuper posuit, quia transitum inde ad coelos paravit. Posuitque illud juxta altare ad dexteram ingredientium in domum Domini. Altare videlicet corpus Domini est, juxta quod gazophylacium positum est, cum Ecclesia conjuncta est; ad dexteram ingredientium domum Domini, quia haec est intentio electorum, qui per fidem ingrediuntur Ecclesiam, ut ad aeternam beatitudinem, quam dextra significat, perveniant. Istuc ergo mittunt sacerdotes, qui custodiunt ostium templi, omnem pecuniam quae defertur ad templum Domini, cum praedicatores sancti, qui servant introitum fidei, offerunt vota fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris licet doctrina legis ingente iudea fuerit tamen perdoc¬
torum neglegentiam in multis corrum pebatur donecueni retipse
quile gem dedit et ꝑscaẽ trinitatis fidem decalogum legis in morsi
et prophetarum scriptis spiritaliter obseruandum doceret
Iocauitq rexioas ioiada pontificem et sacerdotes dicens eis. quare
sartatecta non instaurastis templi. Nolite ergo amplius accipere
pecuniam iuxta ordinem ur̃m sed adinstaurationẽ tem plireddite eã
etreliqua  Sic et dñsnr̃ euangelicis doctoribus mandans ait
leuateoculos uros et uidete regiones qui a albesunt iam ad messi
rogate dnm messis ut mittatoperarios inmessem suam
etitem eunte s inquid predicate euangelium regni omni creaturae in¬
firmoscurate mortuos suscitate. lepro sosmundate. gratis accepistis
gratis date. Et tulit io iadagazo philatium unum aperuitq foramen¬

Expanded text:
vatoris licet doctrina legis in gente Judaica fuerit, tamen per docvatoris licet doctrina legis in gente Judaica fuerit, tamen per doctorum negligentiam in multis corrumpebatur, donec veniret ipse qui legem dedit, et per sanctae Trinitatis fidem Decalogum legis in Moysi et prophetarum scriptis spiritaliter observandum doceret. « Vocavitque rex Joas Joiadam pontificem et sacerdotes, dicens eis: Quare sarta tecta non instaurastis templi? Nolite ergo amplius accipere pecuniam juxta ordinem vestrum, sed ad instaurationem templi reddite eam, etc. » Sic et Dominus noster evangelicis doctoribus mandans ait: « Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt jam ad messem. Rogate Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam . » Et item: « Euntes, inquit, praedicate Evangelium omni creaturae. Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate. Gratis accepistis, gratis date . » « Et tulit Joiada gazophyla
Abbreviated transcription (Latin):
que offerturpro precio animae et quam sponte et arbitrio cordis sui
inferunt intemplum dñi accipiant illam sacer dotes iuxta ordinẽ suũ.
et instaurent sarta tecta domus siquid necessarium uiderint instau
ratione Mandat rexnr̃ doctoribus suis ut accipiant pecunia momnẽ
que ap̃tereuntibus offertur in templum dñi propretioanime. et uoto
cordissui. Cum quicquid a pretereuntibus iustis scientia e spiritalis
ł bonorum exemplorum inthesaurum dñĩ conlatum est ꝑsacer¬
dotum hoc est predicatorum officia ad instaurationem templi sp¬
ritalis conferatur . quatenus ibi quod cumq: scissum ꝑerrorem
ł peruiciam uenerint restaurent ne forte perneglegentiam magistrorũ
depereat multitudo auditorum. Quod autem sequitur. Igitur
usq ad uice simum tercium annum regisio as non in staura uerunt
sacerdo tes sarta tecta templi significat quod ante aduentum sal¬

Expanded text:
quae offertur pro pretio animae et quam sponte et arbitrio cordis sui quae offertur pro pretio animae et quam sponte et arbitrio cordis sui inferunt in templum Domini accipiant illam sacerdotes iuxta ordinem suum et instaurent sarta tecratione, » etc. Mandat rex noster de doctoribus suis, ut accipiant omnem pecuniam, quae a praetereuntibus offertur in templum Domini pro pretio animae et voto cordis sui, cum quidquid a praetereuntibus justis, scientiae spiritalis vel bonorum exemplorum in thesaurum Domini collatum est, per sacerdotum, hoc est, praedicatorum officia ad instaurationem templi spiritalis conferatur, quatenus ibi quodcunque scissum per errorem vel per vitia invenerint restaurent, ne forte per negligentiam magistrorum depereat multitudo auditorum. Quod autem sequitur: « Igitur usque ad vicesimum tertium annum regis Joas non instauraverunt sacerdotes sarta tecta templi, » significat, quod ante adventum Sal
Abbreviated transcription (Latin):
dotes et quiminis trant deleuitis ipsitantum modo ingrediantur
quia sc̃ĩ ficati sunt etomne reliquum uulgus obseruet custodias dñi
leuite autem circum dentregem habentes singuli arma sua et cetera.
diadema et testimonium in de ademate insigne capitis regium intesti¬
monio de signat de cretalegis dĩ: quibus quidagererexdebeat qualtĩ
uiuere precipitur. Deniq in libro uerborum dierum apertius. et
in posuerunt inquid eidiadema. Dederuntq in manueius tenendam
legem et magnae utiq erat salutarisq prudentiae. ut posttirannice
impieq necẽ regine succedenti in regnum filio regis. legitimicum
ipsoregni habitu simuldisciplina legis dĩ seruanda committere tur
et qui se prelatum populo regendo uideret ipseregendum diuinis
legibus subdidebere menisset. Dixitq ioas ad sacerdotes. Omne
pecuniam scõrum quae in lata fuerit intemplum dnĩ a praetereuntib

Expanded text:
dotes et qui ministrant de Levitis; ipsi tantummodo ingrediantur dotes et qui ministrant de Levitis; ipsi tantummodo ingrediantur qui sanctificati sunt, et omne reliquum vulgus observet custodias Domini. Levitae autem circumdent regem, habentes singuli arma sua , etc. 19. diadema et testimonium, in diademate insigne capitis regium, in testimonio designat decreta legis Dei, quibus quid agere rex debeat, qualiter vivere praecipitur. Denique in libro Verborum dierum apertius: Et imposuerunt, inquit, ei diadema, dederuntque in manu ejus tenendam legem ; et magnae utique erat salutarisque prudentiae, ut post tyrannicae impiaeque necem reginae, succedenti in regnum filio regis legitimi, cum ipso regni habitu simul disciplina legis Dei servanda committeretur, ut qui se praelatum populo regendo videret, ipse se regendum divinis legibus subdi debere meminisset. 20. pecuniam sanctorum quae inlata fuerit in templum Domini a praetereuntibus
Abbreviated transcription (Latin):
rent et portam habitaculiscutariorum ꝑquam detemplo ad palatium
descendebatur. sicut infradicitur. Duxeruntq regem dedomodñ
et uenerunt peruiam portae scutariorum in palatium et sedit suꝑ
thronum regum. ubi porte siref. et domus messa que cumporta
scutorium nomin antur eẽ. uidentur. scutarios aut̃ tuto res regis
appellatostante libro para Irpomenon quicum roboam scuta erea
pro aureis fecisse comme morasset adiecit. et tradidit illos principi¬
bus scutariorum quicustodiebant uestibulum palacii in quo uidelice
libro distinctius heccuncta replicantur. Tertia parsurm quiue¬
nunt ad sabbatum sacerdotum et leuitarum etianitorumerit
inportis. tertia uero pars ad domum regis et tertia in porta que
appellatur fundamenti. Omne uero reliquum uulgus sit inatrus
domus dñi nec quis quam alius ingrediaturdomumꝰ dñi nisi saces¬

Expanded text:
rent et portam habitaculi scutariorum, per quam de templo ad palatium rent et portam habitaculi scutariorum, per quam de templo ad palatium descendebatur, sicut infra dicitur: Duxeruntque regem de domo Domini, et venerunt per viam portae scutariorum in palatium, et sedit super thronum regum. Ubi etiam porta Seir, et domus Messa, quae cum porta Scutariorum nominatur, esse videntur. Scutarios autem tutores regis appellat, testante libro Paralipomenon; qui cum Roboam scuta aerea pro aureis fecisse commemorasset, adjecit: Et tradidit illos principibus scutariorum, qui custodiebant vestibulum palatii . In quo videlicet libro distinctius haec cuncta replicantur: Tertia pars vestrum, qui veniunt ad Sabbatum, sacerdotum, et Levitarum, et janitorum, erit in portis. Tertia vero pars ad domum regis, et tertia in porta quae appellatur Fundamenti. Omne vero reliquum vulgus sit in atriis domus Domini. Nec quisquam alius ingrediatur domum Domini, nisi sacer
Abbreviated transcription (Latin):
regem exercitus. et eos qui intrandi septimana mordinem habebant
sus cepit. et illos quiiam suam septimanam minis trando impleue¬
rant ne abirent retinuit. quialios quoq leuitas decunctis urbibus.
iudasimul et principes familiarum isrł missis in hoccenturionibus
hiero solimam congregauerat. ut uerba dierum narrant quos educ¬
turus filium regis taliratione distincxit ut om̃s qui inpleuerant
sabbatum etegressurierant induas diuisi partes. regem in in terio¬
ribus atrii locis armati circumstarent. reliqua uero multitudo id est
hi quinonerant destirpeleui exteriore satriorum.cianuascontra fu¬
rorem reginae. siquid forte aduersi moliretur custodirent
Porro hi quinuper ad sabbatum uenerant. sacerdotes leuitae. etia ni¬
tores intresdiuisi partes domum regis. idest palatium obseruarent
ne uel hoc regina collecto exercitu contraregem deffenderet. serua¬

Expanded text:
regem exercitus, et eos qui intrandi septimanam ordinem habebant regem exercitus, et eos qui intrandi septimanam ordinem habebant suscepit, et illos qui jam suam septimanam ministrando impleverant, ne abirent, retinuit. Qui alios quoque Levitas de cunctis urbibus Juda, simul et principes familiarum Israel, missis in hoc centurionibus, Jerosolymam congregaverat, ut Verba dierum narrant . Quos educturus, filium regis tali ratione distinxit, ut omnes qui impleverant Sabbatum, et egressuri erant, in duas divisi partes, regem in interioribus atrii locis armati circumstarent. Reliqua vero multitudo, id est, hi qui non erant de stirpe Levi, exteriores atriorum januas contra furorem reginae, si quid forte adversi moliretur, custodirent. Porro hi qui nuper ad Sabbatum venerant sacerdotes, Levitae, et janitores, in tres divisi partes, domum regis, id est, palatium observarent, ne vel hoc regina collecto exercitu contra regem defenderet. Serva
Abbreviated transcription (Latin):
templi interficiatur. Eritisq cum rege intro eunte et egrediente. et fece¬
runt centurione siuxta omnia que preceperateis ioiada sacerdos et assumen¬
tes singuliui rossuos qui ingrediebantur fabbatum cum his quie gredi¬
ebantur esabbato. Venerunt adioiada sacerdotem. quidedit eis astas et
armaregis dauid que erant in domo dñi. et steterunt singuli habentes
arma in manusua a parte templidextra usq ad partem sinis tramaltaris
et ediscircum regem. Haec aut̃ quomodo facta sint etinquibus locis
siquis ca quae su perius deatrus domus dñi dicta sunt bene comiemora uertt
it a intellegere potest sed nefastidium faciemus lectori his omissis
quaeiam exposita sunt ad illud quod de uisione turbae dictum est ue¬
exordine succederent. sabbato nouaturma intrante adofficium
et post sabbatum eaquae proxima septimana ministrauerat domum
redeunte . sed hic pontifex propter necessitatem augendi circa nouun

Expanded text:
em ingressus fuerit septa templi, interficiatur. Eritisque cum rege introeunte et egrediente. Et fecerunt centuriones juxta omnia, quae praeceperat eis Joiada sacerdos. Et assumentes singuli viros suos, qui ingrediebantur ad sabbatum cum his qui egrediebantur e sabbato, venerunt ad Joiadam sacerdotem. Qui dedit eis hastas et arma regis David, quae erant in domo Domini. Et steterunt singarma in manu sua a parte templi dextra usque ad partem sinistram altaris et aedis circum regem. » Haec autem quomodo facta sint et in quibus locis, si quis ea quae superius de atriis domus Domini dicta sunt bene commemoraverit, ita intelligere potest. Sed ne fastidium faciamus lectoribus, omissis quae jam exposita sunt, ad illud quod de divisione turbae dictum est, veex ordine succederent: sabbato nova turma intrante ad officet post Sabbatum ea quae proxima septimana ministraverat domum redeunte. Sed hic pontifex, propter necessitatem augendi circa novum
Abbreviated transcription (Latin):
facere debetis tertia parsurm intro eat sabbato et obseruet excubitum domus¬
regis tertia autem pars sit ad portam sir ł tur. et tertia pars ad portam quȩ ẽ
posthabitaculum scutariorum et custo dietis excubitum domus messa
Ouae uero partes euobis om̃s egredientes sabbato. custodiant excubias domus

Expanded text:
facere debetis. Tertia pars vestrum introeat sabbato, et obserfacere debetis. Tertia pars vestrum introeat sabbato, et obserregis. Tertia autem pars sit ad portam Seir, et tertia pars ad portam quae est post habitaculum scutariorum, et custodietis excubitum domus Messa. Duae vero partes e vobis, omnes egredientes sabbato, custodiant excubias domus
Abbreviated transcription (Latin):
sidia trixerat etodium contraeum semper in corde gerebat que aliquando
regnare uidebatur cum legis cerimonias temporaliter obseruabat inter¬
p̃tatur autem athalia temporalis dni sedios abestrenuitate que interpreta¬
litatem seuientis hostis interimatur in cordibus electorum. Magisq nutritur
indomo io iade pontificis quidilectus dni sonat dequo patris uoxait. Hic ẽ
filius meus dilectus in quomihibene conplacuit. Cuius domus est scã ecclesia
ubiinfide electorum manens cotidie facit augmentum corporissui. donectem¬
pr̃iudicii sceptrum regni et potentiam aduersus eos extollet qui eum de pri¬
mere cogitabant et interfectricem scõrum aeternis deputa uerit poenis.
duxit ad seintem plum dñi. pepigitq cum eis foedus et adiurans eos in
domodnĩ Ostenditeis filium regis et p̃cepitillis dicens. Iste est sermoquẽ

Expanded text:
sidiatrix erat, et odium contra eum semper in corde gerebat. Quae aliquando sidiatrix erat, et odium contra eum semper in corde gerebat. Quae aliquando regnare videbatur cum legis caeremonias temporaliter observabat. Interpretatur autem Athalia temporalis Domini. Sed Josabae strenuitas interpretalitatem servientis hostis interimatur in cordibus electorum: magisque nutritur in domo Joadae pontificis, qui dilectus Domini sonat, de quo Patris vox ait: « Hic est filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . » Cujus domus est sancta Ecclesia, ubi in fide electorum manens quotidie facit augmentum corporis sui , donec tempore judicii sceptrum regni et potentiam adversus eos extollat qui eum deprimere cogitabant, et interfectricem sanctorum aeternis deputaverit poenis .duxit ad se in templum Domini, pepigitque cum eis foedus, et adjurans eos in domo Domini, ostendit eis filium regis, et praecepit illis dicens: Iste est sermo, quem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc crasmodius simile unostate erit et duomodu hordei statere uno in
porta samariae. Quid enim modius simile nisi perfectam mensuram
diuinae sapientiae que est innouotestamento. Et quid duo modii hordei
nisi scientiam legis et prophetarum significant quae conparantur staten
uno hoc est fidetatholica in porta in samariae in predicatione uidelicet
a postolica perquam intratur in ecclesiam
memorat que uidens mortuum filium suum surrexit etint̃ fecit omne semen
regium sedios aba filia regis ioram soror acaziae io as filium acha ⁊iae tollens
furata est demedio filiorum regis qui interficiebantur etabscondit eum
a faciae athaliae ut non interficeretur. eratq cum ea indomodnĩ clam sex¬
annis quia io saba uxorerat io ia deuxor pontificis. Athalia igitur hec que semen
dauid extinguere moliebatur et regiam stirpem delere. bene impietatẽ
exprimit sinagogae que perne quitiam mentis seminis đđ hoc est xp̃ĩ in¬

Expanded text:
hoc, cras modius similae uno statere erit, et duo modii hordei, statere uno in hoc, cras modius similae uno statere erit, et duo modii hordei, statere uno in porta Samariae. » Quid enim modius similae, nisi perfectam mensuram divinae sapientiae, quae est in Novo Testamento? et quod duo modii hordei, nisi scientiam legis et prophetarum significant? qui comparantur statere uno, hoc est fide catholica. In porta Samariae, in praedicatione videlicet apostolica, per quam intratur in Ecclesiamae, videns mortuum filium suum, surrexit et interfecit omne semen regium. Sed Josaba filia regis Joram, soror Ahaziae Joas filium Ahaziae tollens, furata est de medio filiorum regis qui interficiebantur, et abscondit eum a faciannis, » quia Josaba uxor erat Joadae pontificis. Athalia igitur haec, quae semen David exstinguere moliebatur, et regiam stirpem delere, bene impietatem exprimit Synagogae, quae per nequitiam mentis seminis David, hoc est, Christi in
Abbreviated transcription (Latin):
minidĩ ait. Si dñs fecerit etiam cataractas incaelo. Num quid poteritẽ
quod loqueris quiait uidebisoculistuis et inde non comedes. Potest
hoc loco benadadcum suo exercitu diabolus mistre accipi qui corda
iniquorum ꝑ inuidiam contraecclesiam bellum gerere excitat subha
quidem rege sunt modo falsi uidaei. dequibus in apocalipsiscriptun est
Qui dicunt seuideos esse et nonsunt sed sunt sinagogasatane. subhoc
rege sunt pagani sunt et beretici. facta ergo persecutione ab antiquo
hoste pertales adfligitur. populus dĩ quiest positus in samaria hoc
est in custodia legis diuine fitq famis ualida cum non permittitur doc¬
toribus libere uerbum dĩ p̃dicare. sed he lrsaeo reuelante hoc estre¬
demptorenro ꝑ euangelium indicante s alus que apeccatoribus longeest
timentibus dm̃ pro peeẽdinoscitur. Dicit enim dñs nr̃ ad seruossuos intem pore

Expanded text:
mini Dei ait: Si Dominus fecerit etiam cataractas in coelo, nunquid poterit esse mini Dei ait: Si Dominus fecerit etiam cataractas in coelo, nunquid poterit esse quod loqueris? Qui ait: videbis oculis tuis, et inde non comedes. » Potest hoc loco Benadad cum suo exercitu diabolus mystice accipi, qui corda iniquorum per invidiam contra Ecclesiam bellum gerere excitat. Sub hoc quidem rege sunt modo falsi Judaei de quibus in Apocalypsi scriptum est: « Qui dicunt se Judaeos esse, et non sunt, sed sunt synagoga Satanae . » Sub hoc rege sunt pagani, sunt et haeretici. Facta ergo persecutione ab antiquo hoste per tales affligitur populus Dei, qui est pest in custodia legis divinae: fitque fames valida, cum non permittitur doctoribus libere verbum Dei praedicare, sed Elisaeo revelante hoc est Redemptore nostro, per Evangelium indicante, salus quae a peccatoribus longe est, timentibus Deum prope esse dignoscitur. Dicit enim Dominus noster ad servos suos: « In tempore
Abbreviated transcription (Latin):
trastimulum calcitrantem primum dñs excecauit de indescientia spiri¬
tali magnificere pleuit atq. ad p̃dicandum euangelium suum inge¬
tibus direxitnobisq praecepit ita dicens diligite inimicos urõs et benefio¬
te his quioderunt uos ut sitis filii patris ur̃i qui incelis est.
actum est autem posthaec congregauit benadad rexsyriae uniuersiun
exercitum suum. et ascendit et obsidebat samariam. factaq est famis
magna insamaria. et cetera. Narrat scriptura quod benadad rexsrrua
obsideret samariam. facta aut̃ fame ad flictus est populus ualde sed dño
miserante reuelatum est helisa eo uerbum dnĩ et p̃dixit populo solaca
uenturaita dicens . Haec dicit dñs intempr̃ hoc. crasmodius similae uno
stateraeerit. et duo modii orde i staterae uno in portassamariae. Quod
cum non crederet unus deducibus supercuius manum rex incumbebatho¬

Expanded text:
tra stimulum calcitrantem primum Dominus coecavit; deinde scientia spiritra stimulum calcitrantem primum Dominus coecavit; deinde scientia spiritali magnifice replevit, adque praedicandum Evangelium suum in gentibus direxit ; nobisque praecepit, ita dicens: « Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui vos oderunt, ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis est actum est autem post haec, congregavit Benadad rex Syriae universum exercitum suum et ascendit et obsedit Samariam. Factaque est fames magna in Samaria, » etc. Narrat Scriptura quod Benadad rex Syriae obsideret Samariam. Facta autem fame, afflictus est populus valde; sed, Domino miserante, revelatum est Eliseo verbum DIn tempore hoc cras modius similae uno statere erit, et duo modii hordei statere uno in porta Samariae. Quod cum non crederet unus de ducibus, super cujus manum rex incumbebat ho
Abbreviated transcription (Latin):
confundentur. Porro helisa eus orauit dnm̃ dicens. ꝑcute obsecrogentem
hanccecitate. percus sitq eos dñs neuiderentiuxta uerbum helisaei : Bonum
ergo illis est quos oculus suus scandalitat uteruatur et prociatur ab eis.
luatenus intuitus superbiae et malicie obduretur. et oculus sane fidei
csimplicitate aperiatur. Vndedicit apłs. siquis interuos uidetur sapiens
esse stultus fiat ut sit sapiens. Dixit q rexisrł adhelis aeum cumuidisseteos.
num quid percutiam eos patermi. etilleait . non percuties. neq enimor¬
pistieos gladio aut arcutuo ut percutias poene panem et aquam coramas
ut comedant etbibant et uadant addnm̃suum et reliqua. Post quame
helrseus hortes in samariam adduxit non eos occidi permisit. sed refecui¬
nem magnam ciborum illis praeparans dimisit in pace. et saulum diucon¬

Expanded text:
confundentur . » « Porro Eliseus oravit Dominum, dicens: Percute, obsecro, gentem confundentur . » « Porro Eliseus oravit Dominum, dicens: Percute, obsecro, gentem hanc caecitate. Percussitque eos Dominus ne viderent juxta verbum Elisei. » Bonum ergo illis est quos oculus suus scandalizat ut cruatur et projiciatur ab eis , quatenus intuitus superbiae et malitiae obturetur, et oculus sanae fidei ac simplicitatis aperiatur. Unde dicit Apostolus: « Si quis inter vos videtur sapiens esse, stultus fiat ut sit sapiens . » « Dixitque rex Israel ad Eliseum, cum vidisset eos. Nunquid percutiam eos, Pater mi. Et ille ait: Non percuties. Neque enim coepisti eos gladio, aut arcu tuo, ut percutias: Pone panem et aquam coram eis, ut comedant et bibant, et vadant ad Dominum suum. » Postquam ergo Eliseus hostes in Samariam adduxit, non eos occidi permisit, sed confectionem magnam ciborum illis praeparans dimisit in pace. Et Saulum diu con
Abbreviated transcription (Latin):
uerentur corporales. quibus propheta respondit. Nolitimere plures
enim nobiscum sunt quam cum illis. et saluator discipulis ait. inmundo pres¬
suram habebitis sed confidite quia egouicimundum. etitem . Nolite inquid
imere eos qui occidunt corpus . et post haec non habent quid faciant uobis
uu potius cumtimete qui potest et animam et corpus ꝑdere ingehennam
it petro dñs inpassione sua ait. an non putas quia non possum rogare patrẽ
meum et exibebit mibi plusquam duo decim legiones angelorum.
Cumq: orasset helisa eus ait. Dnẽ aperi oculos eiu s ut uideat. et a peruit dñs
oculos pueri. et uidit eteccemons plenus equorum et currum igneorum.
incircuitu heli saei. Et ualdenecesse est ut helisa eus nr̃ aperiat oculos cordis
r̃i ut consideremus et cognoscamus quia omnes qui confidunt in illum non

Expanded text:
verentur corporales. Cui propheta respondit: « Noli timere. Plures verentur corporales. Cui propheta respondit: « Noli timere. Plures enim nobiscum sunt, quam cum illis. » Et Salvator discipulis ait: In mundo pressuram habebitis, sed confidite, quia ego vici mundum . Et item: « Nolite, inquit, timere eos qui occidunt corpus, et post haec non habent quid faciant vobis; quin potius eum timete, qui potest et animam et corpus perdere in gehennam . » Et Petro Dominus in passione sua ait: « An putas, quia non possum rogare Patrem meum, et exhibebit mihi plus quam duodecim legiones angelorum ? » « Cumque orasset Eliseus, ait: Domine, aperi oculos ejus, ut videat. Et aperuit Dominus oculos pueri, et vidit. Et ecce mons plenus equorum et curruum igneorum in circuitu Elisei. » Et valde necesse est ut Eliseus noster aperiat oculos cordis nostri, ut consideremus et cognoscamus « quia omnes, qui confidunt in illum, non
Abbreviated transcription (Latin):
osequitur sed ipsiperueri helisaei. dñi uidelicet nr̃i doctrinam insidias in imi¬
corum p̃cauere edocentur. ut estillud. Estote inquid prudentes sicut ser¬
pentes et simplices sicut columbae. etitem. cauete autem ab hominibus. etalibi
utendite ait a falsis prophetis. Hoc quippe agnoscens mundana potentia ipsum
prophetam inter ficere disponit. cum xpm̃ in cordibus electorum extinguere
festinat. Misit ergo illuc rex srriae aequos eicurrus et robor exercitus.
quicum uenissent nocte circum dederunt ciuitatem. Om̃is ergo qui inne¬
quiciae armis confidens xp̃i famulis insidias p̃parat. Nocte ꝑfidiae excecatus
bellum contra ecclesiam gerit.
in surgens aut̃ diluculo minis teruiridĩ. E gressus est uiditq exercitum in
urtuituciuitatis nunciauit eidicens. heu heu dominemi. quid faciemus.
uet sententia denotat illos qui propter pusillanimitatem cordis sui poenas

Expanded text:
persequitur, sed ipsi per veri Elisaei, Domini videlicet nostri, doctrinam insidias inimipersequitur, sed ipsi per veri Elisaei, Domini videlicet nostri, doctrinam insidias inimicorum praecavere edocentur. Ut est illud: « Estote, inquit, prudentes sicut serpentes, et simplices ut columbae. » Et item: « Cavete autem ab hominibus . » Et alibi: « Attendite, ait, a falsis pprophetam interficere disponit, cum Christum in cordibus electorum exstinguere festinat. « Misit ergo illuc rex Syriae equos et currus et robur exercitus. Qui cum venissent nocte, circumdederunt civitatem. » Omnis ergo, qui in nequitiae armis confidens Christi famulis insidias praeparat, nocte perfidiae excaecatus, bellum contra Ecclesiam gerit. « Consurgens autem diluculo minister veri Dei egressus est; viditque exercitum in circuitu civitatis, nuntiavitque ei dicens: Heu! heu! Domine mi, quid faciemus? » etc. Haec sententia denotat illos qui propter pusillanimitatem cordis sui, poenas
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt sed cum faciunt que cognouerunt et si intellegendo largius con¬
gaudent amunere largitoris merentes tamen considerant debitum opt¬
ris ut uidelicet actione ꝑ soluant quod eis p̃rogatum est in cognitione
stultus namq: est debitor qui gaudens pecuni as mutuas accipit ettem¬
pus quoreddere debeat non adtendit. moderatur aut̃ letitia accipi¬
endi quando solerti pro uidentia etiã constitutũ tẽpus reddendi cognis
Iexautem syriae pugnabat contra isrł. consiliumq in ut cum seruis suis
dicens in loco illo etillo ponamus insidias. misititaq uirdĩ ad regemisrł
dicens cauene transe as in loco illo quia ibi syrininsidis sunt. Misititaq
rexisrł ad locum quem dixerat ei uirdĩ et p̃occupauit eum et obseruauit stibi
ereliqua. Quem congruentius hicrex syriae quam potes tatem sig¬
nficat terrenam que sepe superbesentiens populumdĩ. hoc est filios lucis

Expanded text:
faciunt. Sed cum faciunt quae cognoverunt, etsi intelligendo largius confaciunt. Sed cum faciunt quae cognoverunt, etsi intelligendo largius congaudent a munere largitoris, moerentes tamen considerant debitum operis: ut videlicet actione persolvant, quod eis praerogatum est in cognitione. Stultus namque est debitor, qui gaudens pecunias mutuas accipit, et tempus quo reddere debeat non attendit. Moderatur autem laetitia accipiendi, quando solerti providentia etiam constitutum tempus reddendi cogitatur. « Rex autem Syriae pugnabat contra Israel, consiliumque iniit cum servis suis, dicens: In loco illo et illo ponamus insidias. Misit itaque vir Dei ad regem Israel dicens: Cave ne transeas in locum illum, quia ibi Syri in insidiis sunt. Misit itaque rex Israel ad locum quem dixerat ei vir Dei, et praeoccupavit eum, et observavit se ibi, » et reliqua. Quem congruentius hic rex Syriae, quam potestatem significat terrenam? quae saepe superbe sentiens populum Dei, hoc est filios lucis
Abbreviated transcription (Latin):
ex gracia creditoris accepi. sed num quam mentem ds̃ deserit. quae in pecuo
seuera citer agnoscit. Vnde et mox helisa eus ueniens lignum de orsum
mittit et ferrum in suꝑficiemattulit. quia uide licetredemptor nr̃ pien
respiciens corpeccatoris humiliat. et eam quama miserat intellegentu
reformat lignum mergit et ferrum in suꝑficiem attulit. qui auiꝰ delicei¬
et sic ferrum sustulit lignumnamq confringere est corabellatione con¬
terere. lignum adima iactare est eleuatum cor incognicione ut diximus
proprie in firmitatis humiliare atq ilico ferrum ad suꝑficiem redit
quia adusum exercitationis pristinae intellegentiae recurrit. Igitur
qm̃ donum intellectus quod accipitur uixcumtot difficultatibus custodinus
Curandum ualde est neotiotorpeat. curandum ne incitatione operis uitio
elationis euanescat. scĩnamq uiri minime exultant cum cognoscunt quae

Expanded text:
ex gratia creditoris accepi. Sed nunquam Deus mentem deserit quae in peccatis ex gratia creditoris accepi. Sed nunquam Deus mentem deserit quae in peccatis se veraciter agnoscit. Unde et mox Elisaeus veniens, lignum deorsum mittit, et ferrum in superficiem attollit, quia videlicet Redemptor noster pie nos respiciens, cor peccatoris humiliat, et ei quam amiserat intelligentiam reformat, lignum mergit, et ferrum relevat, quia cet sic ferrum sustulit. » Lignum namque confringere est cor ab elatione conterere. Lignum ad ima jactare est elevatum cor in cognitione ut diximus propriae infirmitatis humiliare. Atque illico ferrum ad superficiem redit, quia ad usum exercitationis pristinae intelligentiae recurrit. Igitur quoniam donum intellectus quod accipitur, vix cum tot difficultatibus custoditur, curandum valde est, ne otio torpeat, curandum ne incitatione operis vitio elationis evanescat. Sancti namque viri minime exsultant, cum cognoscunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
intellegentia fatuatur quam profecto intellegentiam ad hoc nouin
dare ut antedantis oculis exbonadebeat actione restitui. unde et ret
qui ferrum amiserat clamabat. heu heu heu dominemi et hoc ipsum
mutuo acceperam. habent enim hoc electi proprium siquando eis in
sua scientia furtiuae uane gloriae culpas subripitur ad cor uelociterre¬
deant et quicquidinse ante districti iudicis oculos dampnabile inuen¬
unt lacrimis in sequuntur. quiflentes non solum caute inspiciunt quaȩ
mala commiserunt sed accepto munere quaereddere etiam bona debur
qui animirum tantoseamplius peccatoressentiunt quanto ex neglectis
bonis que agere poterant debitores tenentur recteergo quiferrum per¬
didit clamat heu heu heu et hoc ipsum mutuo acceperam. acsidicat.
illud perdissolutionem neglegentiae ꝑdidi quod ut ꝑbonao pera redde

Expanded text:
intelligentia fatuatur. Quam profecto intelligentiam, ad hoc novimus intelligentia fatuatur. Quam profecto intelligentiam, ad hoc novimus dari, ut ante dantis oculos, ex bona debeat actione restitui. Unde recte is qui ferrum amiserat, clamabat: « Heu, heu, heu, Domine mi, et hoc ipsum mutuo acceperam. » Habent enim hoc electi proprium, si quando eis in sua scientia furtive vanae gloriae culpa subrepit, ad cor velociter redeant: et quidquid in se ante districti judicis oculos damnabile inveniunt, lacrymis insequuntur. Qui flentes non solum caute inspiciunt, quae mala commiserunt, sed ex accepto munere quae reddere etiam bona debuerunt: qui nimirum tanto se amplius peccatores sentiunt, quanto ex neglectis bonis quae agere poterant debitores tenentur. Recte ergo qui ferrum perdidit, clamat: « Heu, heu, heu, et hoc ipsum mutuo acceperam. » Ac si diIllud per dissolutionem negligentiae perdidi, quod ut per bona opera redderem
Abbreviated transcription (Latin):
etmisit illuc. natauitq ferrum. et ait . tolle. qui extendit manum
ettulit illud. Haec itaq actio beneredemptorinr̃o conuenit ꝑsigni¬
ficationem Cumigitur securibus lignacederentur deligno ferrum
exiliens in profundum fluminis mersum est atq in lignum desuper
ibhelisaeo proiectum reuersum est. Ita etiam cum im pios iudaeos ꝑ
corpusoperata p̃sentia xp̃i tam quam in fructuo sas arbores cederet
quia de ille iohannis dixerat ecce securis ad radices arborum posita est
ab eis interueniente passione corpus ipsum deseruit profunda dis¬
cendit quod insepultura de positum tam quam ad manubrium. spũ
rede unte resurrexit. Aliter ferrum inmanubrio donum intellectus
incorde est ligna uero perhoccedere est praueagentes increpare
quodnumquam dum fluxeagitur dum lapsus uanae gloriae in accepta
eadem scientia nonuitatur ferrum in aqua ꝑditur quia ex dis solutoop

Expanded text:
et misit illuc. Natavitque ferrum, et ait: Tolle. Qui extendit manum, et misit illuc. Natavitque ferrum, et ait: Tolle. Qui extendit manum, et tulit illud. » Haec itaque actio bene Redemptori nostro convenit per significationem. Cum igitur securibus ligna caederentur, de ligno ferrum exsiliens in profundum fluminis mersum est, atque in lignum desuper ab Elisaeo projectum reversum est: ita etiam cum impios Judaeos, per corpus operata praesentia Christi, tanquam infructuosas arbores caederet, quia de illa Joannes dixerat: « Ecce securis ad radicem arborum posita est , » ab eis interveniente passione corpus ipsum deseruit, profunda descendit, quod in sepultura depositum, tanquam ad manubrium, spiritu redeunte resurrexit. Aliter: Ferrum in manubrio, donum intellectus in corde est. Ligna vero per hoc caedere, est prave agentes increpare. Quod nonnunquam dum fluxe agitur, dum lapsus vanae gloriae in accepta eadem scientia non vitatur, ferrum in aqua perditur, quia ex dissoluto opere
Abbreviated transcription (Latin):
consciuit. Nec non etom̃s qui postbaptismum. et emendatiorem uitã.
ad pristinauitia reuertentur sordibus quibusse exutossperabantiterum
inpliciti inuoluuntur. undescriptum est. canis reuersus ad uomitum
Iixerunt autem filii prophetarum adhelisaeum. Iccelocus in quo ha¬
bita mus coram te angustus est nobis. eamus usq: adior danem. et
tollant singulide silua materias singulas. et aedificemus nobis ibi locũ
ad habitandum. quidixit . ite. et aitunus ex illis. ueniergo ettucum
seruistuis respondit ego ueniam. et abiit cumeis. cumq uenissent
adiordanem cedebant ligna. acciditautem ut cumunus materiam
succidisset. ca de referrum securis in aquam. exclamauitq: ille. et ait
heu heu heu dominemi et hoc ipsum mutuo acceperam. Dixit autem
homodĩ ubi cecidit. atile monstrauit ei locum. praecidit ergo lignum

Expanded text:
conscivit, necnon et omnes qui post baptismum et emendationem vitae conscivit, necnon et omnes qui post baptismum et emendationem vitae ad pristina vitia revertentur, sordibus quibus se exutos sperabant, iterum impliciti involvuntur. Unde scriptum est: « Canis reversus ad vomitum m . » CAPUT VI. « Dixerunt autem filii prophetarum ad Elisaeum: Ecce locus in quo habitamus coram te, angustus est nobis. Eamus usque ad Jordanem, et tollant singuli de silva materias singulas, ut aedificemus nobis ibi locum ad habitandum. Qui dixit: Ite. Et ait unus ex illis: Veni ergo et tu cum servis tuis. Respondit: Ego veniam. Et abiit cum eis. Cumque venissent ad Jordanem, caedebant ligna. Accidit autem ut, cum unus materiam succidisset, caderet ferrum securis in aquam. Exclamavitque ille, et ait: Heu, heu, heu, Domine mi, et hoc ipsum mutuo acceperam. Dixit autem homo Dei. Ubi cecidit? At ille monstravit ei locum. Praecidit ergo lignum,
Abbreviated transcription (Latin):
siro isti ut non acciperetabeo quae attulit. uiuit dñs quia curram post
tum et accipiam ab eo aliquid etreliqua. Sost haec autem narrat scrip¬
tura quod gietipuerserui dĩ. concupiuerit depecuniis. quas p̃dictus
sprus hominidĩ obtulerat. sed eonolente aliquid inderecipere. ipse
pmandacium turpiter adquisiuit quod suus magister perfidem accipe¬
ferennuit. Gieziquoq qui int̃ pretatur p̃ruptum. uidens siue uallis
uisio significat iudaicum populum qui aliquando puerdĩ propheta
attestante uocabatur sicut osa eaedicit: suerisrł et dilexi cum
sed postquamspreto euangelio. et crucifixofiliodĩ. semetipsum de tali
dignitate in foueam a uaricie precipitans. cupiditatem secutus est t̃re¬
nam. quam filuidĩ perbaptismum renatis peuerunt ꝑsententiam.
iustiiudicis dĩ lepra merroris. quam credentes disposuerant ipse sibi

Expanded text:
Syro isti, ut non acciperet ab eo quae attulit. Vivit Dominus, quia curram post Syro isti, ut non acciperet ab eo quae attulit. Vivit Dominus, quia curram post eum et accipiam ab eo aliquid. » Post haec autem narrat Scriptura quod Giezi puer servi Dei concupiverat de pecuniis quas praedictus Syrus homini Dei obtulerat, sed, eo nolente aliquid inde recipere, ipse per mendacium turpiter acquisivit, quod suus magister per fidem accipere renuit. Giezi quoque, qui interpretatur praeruptum videns, sive vallis visio, significat Judaicum populum, qui aliquando Puer Dei, propheta attestante, vocabatur, sicut Osee dicit: « Puer Israel, et dilexi eum . » Sed postquam spreto Evangelio, et crucifixo Filio Dei, semetipsum de tali dignitate in foveam avaritiae praecipitans, cupiditatem secutus est tnam, quam Filii Dei per baptismum renati spreverunt, per sententiam justi judicis Dei, lepram erroris quam credentes deposuerant, ipse sibi
Abbreviated transcription (Latin):
paruuli. Qui amundatus aquis baptis matis perinuocationem septi formi
sp̃s quisq ueram recipiet sanitatem et ad innocentis uite in fanciam dirignu
ut uitae aeternae ingressum perciperemereatur. Vnde ipsa ueritas sus
discipulis ait. Nisi conuersi fueritis et efficiamini sicut paruuli non intr¬
bitis in regnum celorum Deniq reuersus naaman aduirum dĩ cum un¬
uerso comitatu suo uenit et stetit corameo etait. uerescio quod non sitds
inuniuer sa terra nisitantum in is rł. Haec est enim catholica professio
tismi scires sacramenta premonstrata. in quo abrenuncia resatane aefi
dĩ confiteri p̃cipimur negat senaaman ultra dusalienis litaturum. soli
peromnia dñõ seruiturus. Partem quoq terrae scaẽ secum tollere gu¬
det quia baptizatos oportet dominici quoq corporis participatione
confirmari. Dixitq giezi pueruiridĩ. sepercit dominus meus naaman

Expanded text:
parvuli, quia mundatus aquis baptismatis per invocationem septiformis parvuli, quia mundatus aquis baptismatis per invocationem septiformis spiritus quisque recipiet sanitatem, et ad innocentis vitae infantiam redigitur, ut vitae aeternae ingressum percipere mereatur. Unde ipsa Veritas suis discipulis ait: « Nisi conversi fueritis, et efficiamini, sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum . » Denique « reversus Naaman ad virum Dei cum universo comitatu suo, venit et stetit coram eo, et ait: Vere scio quod non sit Deus in universa terra, nisi tantum in Israel. » Haec est enim catholica professio,tismatis scires sacramenta praemonstrata, in quo abrenuntiare Satanae ac fidem Dei confiteri praecipimur, negat se Naaman ultra diis alienis litaturum, soli per omnia Domino serviturus. Partem quoque terrae sanctae secum tollere gaudet, quia baptizatos oportet Dominici quoque corporis participatione confirmari. « Dixitque Giezi puer viri Dei: Pepercit Dominus meus Naaman
Abbreviated transcription (Latin):
sacrum baptis ma significant. quia in eis saluator nr̃ baptis mumiconse¬
crauit. Quod aũtna aman in dignatus de taliresponso lauacionem aqđ
iordanicae dispexit simplicitatem significatrudium. quispiritalem non
potuerunt intellegere efficaciam quia animalis homo non percipite
ad eum serui sui et locuti sunt ei sater etsirem grandem dixissectibi
propheta certe facere debueras. quantomagis qui anunc dixit tibi. lau
etmundaberis. Descendit et lauit in ior dane septies iuxta sermone mun
et restituta est caro eius sicut caropueri paruuli et munda tus est. Bene
ergo seruinaaman meliore consilio illum ad perficiendum mandatum
propheticum persua serunt quia sepe dñs iuniorum reuelat quod me¬
lius est et scđm petriuocem ꝑsonarum acceptor ds̃ non est sed in omi
gente quitimet dm̃ eto peraturius ticiam. acceptus est illi. ab iit et liui
septies iuxta sermonem uiridĩ et restituta est caro eius sicut caropueri

Expanded text:
sacrum baptisma significant, quia in eis Salvator noster baptismum nobis consesacrum baptisma significant, quia in eis Salvator noster baptismum nobis consecravit. Quod autem Naaman indignatus de tali responso, lavationem aquae Jordanicae despexit, simplicitatem significat rudium, qui spiritualem non potuerunt intelligere efficaciam; « quia animalis homo non percepit ea ad eum servi sui et locuti sunt ei pater si rem grandem dixisset tibi propheta certe facere debueras quanto magis quia nunc dixit tibi lavare et mundaberis descendit et lavit in Iordane septies iuxta sermonem viri Dei et restituta est caergo servi Naaman meliori consilio illi ad perficiendum mandatum propheticum persuaserunt, quia saepe Dominus juniori revelat quod melius est, et, secundum Petri vocem, « personarum acceptor Deus non est, sed in omni gente qui timet Deum, et operatur justitiam, acceptus est illi . » Abiit et lavit septies juxta sermonem viri Dei; et restituta est caro ejus, sicut caro pueri
Abbreviated transcription (Latin):
ł intali auditu ꝑtimescat. tamen prophetadĩ quos ad semigrasse cogno¬
uerat ad seꝑ uenire ꝑsuadebat dicens. ueniat adme et sciat prophetam¬
esse in isrł. quia dñs nr̃ p̃sciuit hos et uocauit. et quos uocauit illos etiustifi¬
auit. Uenit ergona amancum equis et curribus. et stetit ad ostium do¬
mus helisa ei misitq ad eum helisa eus nuntium dicens. Uade ec lauare
septies in iordane et recipiet carotua sanitatem atq mundaberis.
lratus na aman recedebat dicens. Putabam quodegrederetur adme
et stans inuocaret nomen dñi dĩsui et tangeret manusua locum lepre eituraren¬
uaret et sic sanitatem reciperet atq mundaretur. quia per euangelicos
p̃dicatores dñsdicit. Nisiquis renatus fuerit ex aqua etspũscõ. non potes
introire in regnum dĩ. et item. Qui crediderit et baptizatus fuerit. sl
uuserit quiuero non crediderit condempnabitur. Lordanis itaq: aqu

Expanded text:
Israel in tali auditu pertimescat, tamen propheta Dei quos ad se migrasse cognoIsrael in tali auditu pertimescat, tamen propheta Dei quos ad se migrasse cognoverat, ad se pervenire persuadebat, dicens: « Veniat ad me, et sciat esse prophetamster « quos praescivit, hos et vocavit, et quos vocavit, illos et justificavit . » « Venit ergo Naaman cum equis et curribus, et stetit ad ostium domus Elisei. Misitque ad eum Eliseus nuntium dicens: Vade et lavare septies in Jordane, et recipiet caro tua sanitatem atque mundaberis. Iratus Naaman recedebat, dicens: Putabam quod egrederetur ad me, et stans invocaret nomen Domini Dei sui, et tangeret manu sua locum leprae, et curarevaret, et sic sanitatem reciperet atque mundaretur, quia per angelicos praedicatores Dominus dicit: « Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest ivus erit: qui vero non crediderit, condemnabitur . » Jordanis itaque aquae
Abbreviated transcription (Latin):
meneius. saluti suorum preuidens legationem in udeam mittit. ut ꝑapos¬
tolicam doctrinam saluatoris fidem accipiat. unde cornelius centurio de
cesarea in iopen ad petrummisit. et paulo peruisionem uirmacedo ap¬
piruit qui eum exortabatur ut ueniens adiuuaret eos quierant in mace¬
donia sicut in actibus apłorum legitur. Cumq legisset rexisrł literas
sudit uestimenta sua et ait. Num quid ds̃ ego sum ut occide re possim
etuiuificare. et reliqua. Quid significat rexiste isrł. qui audita legati
one srriae desalute a propheta is rł querente expauit nisi sacerdo tes
scribas et phariseos. rectoresiudaeorum qui considerantes quodundiq
plebes ad redemptoremnrm salutissuae causa conueniebant quasiplas¬
phemiam existimantes uestimenta sua scindebant. sicut in euangelio
rrincipem sacerdotum. audita xp̃i p̃dicatione fecis selegimus. Sedlicetre

Expanded text:
men ejus , » salutem suorum praevidens legationem in Judaeam mittit, ut per aposmen ejus , » salutem suorum praevidens legationem in Judaeam mittit, ut per apostolicam doctrinam Salvatoris fidem accipiat. Unde Cornelius centurio de Caesarea in Joppe ad Petrum misit . Et Paulo per visionem vir Macedo apparuit , qui eum exhortabatur ut veniens adjuvaret eos qui in Macedonia erant, sicut in Actibus apostolorum legitur. « Cumque legisset rex Israel litteras, scidit vestimenta sua, et ait: Nunquid Deus ego sum ut occidere possim eone Syriae, de salute a propheta Israel quaerente expavit, nisi sacerdotes, scribas et pharisaeos, rectores Judaeorum? Qui, considerantes quod undique plebes ad Redemptorem nostrum salutis suae causa veniebant, quasi blasphemiam existimantes, vestimenta sua scindebant, sicut in Evangelio principem sacerdotum, audita Christi praedicatione, fecisse legimus. Sed licet rex