comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inmollia: et sic głiam dñi et saluta¬
re dei uidere meream᷑. Uox dicentis.
siama. Et dyxi quid clamabo: Omĩs
caro fenum. et omĩs głia eius quasi
Enet ineternum .lxxͣ. Uox dicentis.
dama. Et dixi. qͥd clamabo:
Omnis caro fenum. et omĩs głia
hominis quasi flos fem. Aru¬
Iit fenum et cecidit flos: quia
xp̃c dei flauit in eo. Uere fenũ
est popłs. Exsicatum est fenũ¬
Set cecidit flos uerbum autẽ
dni nr̃ manet insempiternũ.
Hoc qd̾ astericis notatur quia
sp̃c dĩ flauit ineo. uere fenũ
est populus. aruit fenit fenũ¬
et cecidit flos. ex hebraico et
theodotionis editione additũ
est. Exquo manifestũ est. uł
alxxͣ. p̾terinissum. uł paulatĩ
scriptorum uitio abolitum. dũ
et pͥor et sequens uersus finit᷑
inflore. Supͣ legimus ꝓpħa di¬
cente. Et audiui uocem dñi
dicentis. Quẽ muttã et quis
ibit adpopłm istum: Et
dixi. Ecce ego mitte me. Et
ait. Uade et dic populo isti. Aure au¬

Expanded text:
in mollia: et sic gloriam Domini et salutain mollia: et sic gloriam Domini et salutare Dei videre mereamur. Vox dicentis, clama. Et dixi: Quid clamabo? Omnis caroeternum. LXX: Vox dicentis, clama: et dixi, Quid clamabo? Omnis caro foenum, et omnis gloria hominis quasi flos foeni. Aruit foenum, et cecidit flos + quia spiritus Dei flavit in eo + vere foenum est populus + exsiccatum est foenum, cecidit flos  verbum autem Dei nostri manet in sempiternum: Hoc quod asteriscis notatur: quia spiritus Dei flavit in eo: vere foenum est populus: aruit foenum, cecidit flos, ex Hebraico et Theodotionis editione additum est. Ex quo manifestum est, vel a LXX praetermissum, vel paulatim scriptorum vitio abolitum: dum et prior et sequens versus finitur in flore. Supra legimus, Propheta dicente: Et audivi vocem Domini dicentis: Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et dixi: Ecce ego, mitte me; et ait:
Abbreviated transcription (Latin):
salutare di: cuncta repente mutata
sunt. et uia dñi p̾parata. ita ut appa¬
reret in solitudine głia di. qͣdo bap¬
tiratus est dñs. in iordane. et aperti
sunt celi. et sp̃c sc̃s inspetie colũbe
descendit et mansit in eo: uoxcy pa¬
tris desuꝑ intonantis audita est. Hic
est filius meus dilectus in quo mͥ
cõplacui hunc audite. Et omĩs caro
uidit salutare dei. Que ꝓpt̾a apel¬
manebit sp̃s meus in hominibus
istis. qm̃ carnes sunt. Illa autem
caro uidebat salutare dei: cleqͣper
iohel idem loquebatur. Effundam
de spũ meo super omnem carnẽ
et ꝓpħtabunt. Qd̃ non solum illo
intempore clamabat iohes qui ser¬
monis dei p̾cursor et p̾unis recte uox
appellat᷑: susq hodie indeserto gen¬
tilium ecclesiarum clamant magist̃.
ut rectas fatiamus uias. et semitas in
cordibus nostris dõ. impleamq uuitu¬
tibus et incluiem᷑ humilitate. pͣua
mutemus in recta. aspera uercamꝰ

Expanded text:
salutare Dei, cuncta repente mutata salutare Dei, cuncta repente mutata sunt, et via Domini praeparata, ita ut appareret in solitudine gloria Dei; quando baptizatus est Dominus in Jordane, et aperti sunt coeli, et Spiritus Sanctus in specie columbae descendit, et mansit in eo: voxque Patris desuper intonantis audita est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui: hunc audite . Et omnis caro vidit salutare Dei. Quae propterea appelermanebit spiritus meus in hominibus istis, quoniam carnes sunt . Illa autem caro videbit salutare Dei, de qua per Joel idem loquebatur: Effundam de spiritu meo super omnem carnem, et prophetabunt . Quod non solum illo tempore clamabat Joannes, qui sermonis Dei praecursor et praevius, recte vox appellatur ; sed usque hodie in deserto gentilium, Ecclesiarum clamant magistri: ut rectas faciamus vias et semitas in cordibus nostris Deo, impleamurque virtutibus, et inclinemur humilitate; prava mutemus in recta, aspera vertamus
Abbreviated transcription (Latin):
indirecta. et aspera incampos. Et apa¬
rebit gloria domini. et uidebit omnis
caro salutare dei: quia dñs loquutus
est. Huius uocis memores scribe et pha¬
risei et pͥncipes sacerdotum: cum au¬
dissent iohem insolitudine predicare
baptismum penitentie et docere popłm.
mittunt qui interrogarent eum utrũ
respondisset se nichil horum esse: rur¬
sus interrogant. Dic ergo nobis. Quis
es ut responsum demus iis qui miseit̾
nos: Quid dicis dete ipso: Adque ille
respondit. Ego uox clamantis indeser¬
to. parate uiam domini sicut dixit
isaias ꝓpħa. In quo animauertedũ qd̃
recte uie dñi et semite dĩ nr̃i impletio
uuallium. et montiũ colliumq humi¬
deserta gentium multitudine deqͣ
supra legimꝰ. Letare deserta sitiens.
exultet solitudo et floreat quasi liliũ.
hec enim cleserta erat. notitia dei. et
abidolis tenebat᷑. humilis tenebatur¬
in c̃fessione. erecta insuperbia. aspe¬
ra et intractabilis inferitate. S pꝰqͣm
apparuit głia dñi. uidit omĩs caro

Expanded text:
in directa, et aspera in campos. Et apparebit gloria Domini: et videbit omnis caro salutare Dei, quia Dominus locutus est. Hujus vocis memores Scribae et Pharisaei et principes Judaeorum, cum audissent Joannem in solitudine praedicare baptismum poenitentiae, et docere populum, mittunt qui interrogent eum, utrum respondisset nihil se horum esse, rursus interrogant: Dic ergo nobis, quis es? ut responsum demus his qui miserunt nos. Quid dicis de te? Atque ille respondit: Ego sum vox clamantis in deserto: parate viam Domini; sicut dixit Isaias Propheta . In quo animadvertendum, quod rectae viae Domini et semitae Dei nostri: impletio vallium et montium, colliumque humideserta gentium multitudine, de qua supra legimus: Laetare deserta sitiens: exsultet solitudo, et floreat quasi lilium. Haec enim deserta erat notitia Dei, et ab idolis tenebatur humilis in confessione, erecta in superbia, aspera et intractabilis in feritate. Sed postquam apparuit gloria Domini; et vidit omnis caro
Abbreviated transcription (Latin):
presentem excritit metum. Don enim etat
tanta letitia suꝑ us que longo post tem¬
pore uentura poͬmi serat: qnͣta cura de-
ĩminentib. Quod autem dicit assiriũ
recessurum. nec leuaturum contra ierłm
clipeum. nec iacula missurũ. nec urbem
munitionib et aggere eẽ. uallandam.
ad uersariumq per uiam qua uenerat
reuersurum. et liberandam ciuitatem
obsidione p̾senti. et ad extremũ infert ꝓp¬
ter me. et ꝓpt̾ dauid seruum meũ. illud
significat. qd̾ non merito suo sed dei mi¬
dd̾ merito. in quo cõmonentur et sue ne¬
milia. Et surrexerunt mane. et ecce om̃s
cadauera mortuorum. Et egressus est et
abiit et reuersus est sennacherib rex assir

Expanded text:
praesentem excutit metum. Non enim erat praesentem excutit metum. Non enim erat tanta laetitia super his quae longo post tempore ventura promiserat, quanta cura de imminentibus. Quod autem dicit Assyrium recessurum, nec levaturum contra Jerusalem clypeum, nec jacula missurum, neque urbem munitionibus et aggere esse vallandam, adversariumque per viam qua venerat reversurum, et liberandam civitatem obsidione praesenti, et ad extremum infert: propter me et propter David servum meum, illud significat, quod non merito suo, sed De cDavid memoria: in quo monentur et suae nemilia, et surrexerunt mane, et ecce omnia cadavera mortuorum, et egressus est, et abiit, et reversus est Sennacherib; et caeter
Abbreviated transcription (Latin):
sirio et obsidione laxata seminate etme¬
tite. plantate uineas et fiuctus earum co-¬
medite. Si quidẽ parue huius urbis reli¬
quie que nuc hostili uallatur exercitu.
et euasuras se eẽ. non credunt: tantas re¬
cipient rerum omnium abundantiam
ac felicitatem. ut instar arboris alta radice
fundate. pomis date densissimis implean¬
tur. De ietłm enim et de monte sion egͥ¬
dientur reliquie. et implebunt t̾ram iu¬
deam non suo merito s dĩ misccłia: ĩmo
zelo quod aduersus impios zelatus est po¬
płm suum Propterea hec dicit domi¬
nus de rege assinorum. Non intiabit ci¬
uitatem hanc. et non iaciet ibi sagitam.
nec occupabit eam lipeus. et non mit¬
tet incircuitu eius aggerem. Inuia qua
uenit per eam reuertetur. et inurbem hanc
non ingredietur dicit dominus. Protegãq
ciuitatẽ istam. et saluabo emͣ ꝓpt̾ me et
ꝓot̾ cdauid seruum meum. Reuertet᷑
ad propositum. et post futurorũ spem

Expanded text:
syrio et obsidione laxata, seminate, et mesyrio et obsidione laxata, seminate, et metite, et plantate vineas, et fructus earum comedite. Siquidem parvae urbis hujus reliquiae, quae nunc hostili vallantur exercitu, et evasuras se esse non credunt, tantam recipient rerum omnium abundantiam ac felicitatem, ut instar arboris alta radice fundatae pomis densissimis impleantur. De Jerusalem enim, et de monte Sion egredientur reliquiae, et implebunt terram Judaeam, non suo merito, sed Dei misericordia, immo zelo quod adversus impios zelatus est populum suum. Propterea haec dicit Dominus de rege Assyriorum. Non introibit civitatem hanc, et non jaciet ibi sagittam, nec occupabit eam clypeus, et non mittet in circuitu ejus aggerem. In via qua veniet, per eam revertetur, et urbem hanc non ingredietur, dicit Dominus: protegamque civitatem istam, et salvabo eam propter me, et propter David servum meum. Revertitur ad propositum, et post futurorum spem
Abbreviated transcription (Latin):
et faciet fructum sursum. quia de ierłm
exibunt reliquie. et saluatio demonte
sion. Telus dñi exercituum faciet istud.
Omnia hec ꝓpheta ꝑnuntios ad erechiã
loquitur. quid sennacherib dixerit. qͥd
ei dñs responderit. Nunc ad ipsum ser¬
monem facit. ne forsitan dubitet uentu¬
ra que dicta sunt. Et iccͥco uel maxime
ꝓpħe apud popłm sermonum suorũ ha¬
bebant fiduciam: quia non solum de iis
que multa post seculum futura erant.
sed etiam que incontinenti etpost non¬
non grande temꝑis spatium essent im¬
plenda memorabant. Et quod intra bien¬
nium et rex assinus int̾iret. et urbi ietłm
securitas redderetur: hoc erit inqͥd signũ
eorum que futura p̾nuntiant. quod in¬
hoc anno ea comedas que sponte nascun¬
tur. siue uixta .lxx. que prius seueras.
anno autem sccło uixta simmachũ pomis
uescere. siue iuxta eundem que de p̾ti¬
tis segetib et cadente int̾ram semine pul¬
lulauerint. in anno t̾cio fugato iam as¬

Expanded text:
et faciet fructum sursum: Quia de Jerusalem et faciet fructum sursum: Quia de Jerusalem exibunt reliquiae, et salvatio de monte Sion. Zelus Domini exercituum faciet istud. Omnia haec Propheta per nuntios ad Ezechiam loquitur, quid Sennacherib dixerit, quid ei Dominus responderit: nunc ad ipsum sermonem facit, ne forsitan dubitet ventura quae dicta sunt. Et idcirco vel maxime Prophetae apud populum sermonum suorum habebant fidem: quia non solum de his quae multa post saecula futura erant, sed etiam quae in continenti, et post non grande temporis spatium essent implenda, memorabant: et quod intra biennium, et rex Assyrius interiret, et urbi Jerusalem securitas redderetur. Hoc erit, inquit, signum eorum quae futura praenuntio, quod hoc anno ea comedas, quae sponte nascuntur. Sive juxta LXX quae prius severas. Anno autem secundo, juxta Symmachum, pomis vescere: sive juxta eosdem, quae de praeteritis segetibus, et cadente in terram semine, pullulaverint. In anno autem tertio, fugato jam As
Abbreviated transcription (Latin):
thronum meum. et ero similis altissimo.
Itaq furor tuus et superbia tua ꝑuenit
in aurib meis. et neqͣqm te ultra portabo.
ut in telligas quod ea que potuisti. non
Stuisie potuisse te uiribus. sed meo iudi¬
cio et arbitrio. Merebantur enim impie
gentes et infructuose drbores ut perte qua¬
si securi et serram meam succiderentur
et caderent. Itaq ponam cutulum siue
chamum innarib tuis. ut blaspheman
ultra talia loqui audeas. fremumq ini¬
tiam lobiis tuis quod ferotiam tuam do¬
met. et te reducat in assirios. Qua trans¬
latione et in psalmis contra impios scrip¬
tura abutitur. In camo et freno maxillas
eorum costringe qui non approximant¬
acdte  ibi autem hoc erit signum. Co¬
mede hoc anno que sponte nascunt᷑. et
in anno sccło pomis uescere. In annoau¬
tem t̾cio seminate et metite. et plantate
uineas. et comedite fructum earum. Et
mittet id qd̃ saluatum fuerit declomo
iuda et quod reliquũ est radicem deorsũ

Expanded text:
thronum meum, eroque similis Altissimo. thronum meum, eroque similis Altissimo. Itaque furor tuus, et superbia tua pervenit in aures meas, et nequaquam te ultra portabo, ut intelligas quod potuisti, non tuis potuisse te viribus, sed meo arbitrio. Merebantur enim impiae gentes, et infructuosae arbores, ut per te, quasi securim et serram meam, succiderentur et caderent. Itaque ponam circulum, sive chamum in naribus tuis, ut blasphemantultra talia loqui audeas: frenumque injiciam labiis tuis, quod tuam ferociam domet, et te reducat in Assyrios. Qua translatione et in Psalmis contra impios Scriptura abutitur: In freno et chamo maxillas eorum constringe, qui non appropin Tibi autem hoc erit signum: Comede hoc anno quae sponte nascuntur, et in anno secundo pomis vescere: In anno autem tertio seminate, et metite, et plantate vineas, et comedite fructum earum. Et mittet id, quod salvatum fuerit de domo Juda et quod reliquum est, radicem deorsum,
Abbreviated transcription (Latin):
uensti. Hec ex ꝑsona dei contra uerba assi¬
rii sencienda sunt. quodblasphemiam eiꝰ
sic responderit dñs. Nũ ignoras quod hec
que fecisti mea feceris uoluntate. et hec ego
futura predixerim. ac perte facienda manda¬
uerim: Itaq quod olim decreui hoc explec¬
tum est tempore. ut colles id est principes
qui inter se ante pugnabant. et ciuitates mu¬
nitissime me contrahente manum meã.
nec solitum prebente auxlium eradicaren¬
tur. ut contremiscerent ac perirent. et cõ¬
pararaentur non oliue et uinee fructuosisq
arborib. s feno et gramini. herbisq doma-¬
tum que frugib impedimento sunt. et
ante marcescunt quam ad maturitatem
per ueniant. Itaq et sessionem et egressio¬
nem et introitum tuum ante cognoui.
et insaniam quam contra me debacaturꝰ
eras : ꝓpħis uaticinationib sum loquutꝰ.
ꝑquos olim dicturum ẽẽ. te noueram. in
celum ascendam. super sidera celi ponam

Expanded text:
venisti. Haec ex persona Dei contra verba Assyvenisti. Haec ex persona Dei contra verba Assyrii sentienda sunt, quod ad blasphemiam ejus sic responderit Dominus: Num ignoras quod haec quae fecisti, mea feceris voluntate, et ego haec futura praedixerim, ac per te facienda mandaverim? Itaque quod olim decrevi, hoc expletum est tempore, ut colles, id est principes qui inter se ante pugnabant, et civitates munitissimae, me contrahente manum meam, nec solitum praebente auxilium, eradicarentur et contremiscerent, ac perirent: et compararentur, non olivae et vineae, fructuosisque arboribus, sed feno et gramini, herbisque domatum, quae frugibus impedimento sunt et ante marcescunt, quam ad maturitatem perveniant. Itaque et sessionem, et egressum, et intret insaniam, qua contra me debacchaturus eras, prophetis vaticinantibus sum locutus; per quos olim dicturum esse te noveram. In coelum ascendam super sidera coeli ponam
Abbreviated transcription (Latin):
rum: uxta ystoriam hoc intelligi potest.
quod premultitudine exercitus omnia
fluenta siccauerit. ut puteos fodere sit cõ¬
pulsus. iuxta trans lationem qd̃ om̃s popu¬
los qui interdum sub aquarum nomine
et desertas feci aquas. et omnẽ cong̾gatio¬
nem aquarum. quod scilicet nulla sibi
gens inuia fuerit. sed super omnes ꝓpuloꝵ
aquas suo calcauerit pede. Hun qͥd non au¬
disti que olim fecerim ei ex diebus antiquis:
Ego plasmaui illum et nunc aduxi. et fac¬
tum in eradicacione collium cõpugnan¬
tium. et ciuitatum munitarum. habita¬
tores earum breuiata manu contremuert
et confusi sunt. facti sunt si cut fenum.
agri et gramen pascue. et herba tectoꝵ que
ex aruit ante quam maturesceret. Habita¬
tionẽ autem tuam et egressum tuum et
introitum tuum cognoui. et insaniam
tuam contra me. Cum fureres aduersum
me: suꝑbia tua ascendit in aures
Ponam gͦ circulum innarib tuis. etfrenũ
in labiis tius. et reducam te inuia perquã

Expanded text:
rum, juxta historiam hoc intelligi potest, rum, juxta historiam hoc intelligi potest, quod prae multitudine exercitus, omnia fluenta exsiccapulsus. Juxta translationem: quod omnes populos, qui interdum sub aquarum nomina et desertas feci aquas, et omnem congregationem aquarum: quod scilicet nulla sibi gens invia fuerit, sed super omnes populorum aquas suo calcaverit pede. Numquid non audisti quae olim fecerim ei? ex diebus antiquis ego plasmavi illud, et nunc adduxi eos, et factum est in eradicationem collium compugnantium, et civitatum munitarum. Habitatores earum breviata manu, contremuerunt, et confusi sunt: facti sunt sicut fenum agri, et gramen pascuae, et herba tectorum quae exaruit antequam maturesceret. Habitationem tuam, et egressum tuum, et introitum tuum cognovi, et insaniam tuam contra me, cum fureres adversum me. Superbia tua ascendit in aures meas, ponam ergo circulum in naribus tuis, et frenum in labiis tuis: et reducam te in viam per quam
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis cultum: subsannauit te atq
despexit. et que ne ad maiorem de blasphe¬
miam concitaret presenti non responderat:
pꝰ ab euntem mouet capud suum. certa
de ultione. setuta depena. & hec loquuta ẽ.
Hon conta me sed conta anm esupbisti. nec
ipse perte sed ꝑseruos tuos. ut maior esset ar¬
cogantia blasphemantis. Dixisti enĩ quod
inquadrigarum tuarum multitudine
ascenderis altitudinem montium. et uga
libani et excelsa. succideris cedros atq ab ietes
pͥncipib q earum deberus accipere. uel de
ierłm que interp̾tat᷑ libanus. ut cedros eius
atq abieces adpotentes qͦsq et obtimates. al¬
titudinem uero sũmitatis illius saltũq
carmeli referamus ad templum. Ipse enim
supra dixerat. Non qͥd non audisti que fe-¬
cerunt reges assirioꝵ omnib t̾ris quas sub¬
uerterunt: Ergo ner tu poteris liberari.
Quodq infert ego fodi et bibi aquam. et sic¬
caui uestigio pedis mei omnes riuos agge¬

Expanded text:
divinitatis cultum subsannavit te atque divinitatis cultum subsannavit te atque despexit; et quae ne ad majorem te blasphemiam concitaret, praesenti non responderat, post abeuntem movit caput suum, certa de ultione, secura de poena. Et haec locuta est: Non contra me, sed contra Dominum superbisti: nec ipse per te, sed per servos tuos, ut major esset arrogantia blasphemantis. Dixisti enim quod in quadrigarum tuarum multitudine ascenderes altitudinem montium, et juga Libani, et excelsas succideres cedros atque abietes principibusque earum debemus accipere, vel de Jerusalem, quae interpretatur Libanus, ut cedros ejus atque abietes ad potentes quosque et optimates: altitudinem vero summitatis illius saltumque Carmeli referamus ad Templum. Ipse enim supra dixerat: Numquid non audisti quae fecerunt reges Assyriorum omnibus terris, quas subverterunt? ergo nec tu poteris liberari. Quodque infert: Ego fodi et bibi aquam, et exsiccavi vestigio pedis mei omnes rivos agge
Abbreviated transcription (Latin):
rogasti me desennacheribrege assiriorũ:
hoc eit uerbum qd̾ locutus est dñs suꝑ eũ.
Despexit te. subsannauit te uirgo filia sron.
post te caput mouit uirgo filia i erłm.
Cui expbasti. et quem blasphemasti. et suꝑ
quem exaltasti uocem tuam. et leuasti¬
in altitudine occuloꝵ tuoꝵ ad sc̃m isrł:
In manu seruorum tuorum exꝓbrasti dño.
et dixisti. In multitudine quadrigarum
eius. electas abietes illius. et intrabo altitu¬
dinãs summitatits eius. sartum carmeli eiꝰ.
Ego fodi et bibi aqmͣ. ex siccaui uestigia pe¬
dis mei om̃s riuos aggerum. Quia tam
aucdlacter ez echias dnm dep̾catus est nec
misit adisaiCam ut pͥus misit. ñ ipse ꝓphe¬
ta ꝑgit ad eum sec mittit nontios. qui ei
dicerent uerbis dei. Super sennacheribẽtͣ
quem rogas dni sentencia est ista. Uirgo
sion et filia ierłm que ideo uirgo appellat᷑
et filia. quia cunctis gentibus simula cra
ad orantib hominum mortuoꝵ. hec sola
con seruet castitatem religionis dĩ. et uniꝰ

Expanded text:
riorum, hoc est verbum, quod locutus est Dominus super eum: Despexit te, et subsannavit te, virgo filia Sion: post te caput movit, filia Jerusalem. Cui exprobrasti, et quem blasphemasti, et super quem exaltasti vocem tuam, et levasti altitudinem oculorum tuorum, ad Sanctum Israel? In manu servorum tuorum exprobrasti Domino et dixisti: In multitudine quadrigarum ejus, et electas abietes illius, et introibo altitudinem summitatis ejus saltum CarmEgo fodi, et bibi aquam: et exsiccavi vestigio pedis mei omnes rivos aggerum. Quia tam audacter Ezechias Dominum deprecatus est, nec misit ad Isaiam, ut prius miserat, non ipse Propheta pergit ad eum, sed mittit nuntios qui ei dicerent verbis Dei: Super Sennacherib contra quem rogas, Domini ista sententia est: Virgo Sion, et filia Jerusalem quae ideo virgo appellatur et filia, quia cunctis gentibus simulacra adorantibus hominum mortuorum, haec sola conservet castitatem religionis Dei, et unius
Abbreviated transcription (Latin):
nuchi in aula regia. Excͦ hebrti uo¬
lunt danielẽ. ananiã. misa elẽ. et¬
atariã. qͥ fuere desemine regio fac
tos ee. ennuicos. qͦs in minist̾io nabu¬
chodonosor fuisse non dubiumẽ.
Dixit ei erechias. Bonũ uerbũ dñi
rep̾hendit᷑. cur non sit ĩmitatus
bonitatẽ moysi qui boquutus
est ad dñm. Aut dimitte eis hãc
noxam: aut si non facis delibro
tuo dele me quẽ scripsisti. Uñ¬

Expanded text:
nuchi in aula regia . » Ex quo Hebraei vonuchi in aula regia . » Ex quo Hebraei volunt, Danielem, Ananiam, Misaelem, Asariam qui fuere de semine regio esse eunuchos, quos in ministerio Nabuchodonosor fuisse non dubium est. « Dixitque Ezechias, Bonum verbum Dominreprehenditur, cur non sit imitatus bonitatem Moysis, qui locutus est ad Deum: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facies, dele me de libro quem scripsisti
Abbreviated transcription (Latin):
nem. In gredit᷑ ergo isaias ad regẽ.
et qͣsi nescius iciscitat᷑. Qd dixerunt
uiri isti. et unde uenerunt. Iuead¬
unum respondit altero pret̾misso.
qd̃ cũ emifasi et supercilium legen¬
dum est. det̾ra longinqua uenert
ad me debabi lone. qd̃ qͣnto terra
longior sit unde uenert̃: tanto
iste gloriosior ꝓpt̾ quẽ uencrunt.
Et uener̃t in qͥd adme: qͥ debuerat
dicere uener̃t ad głificandum dĩn
ꝓsigni magnitudine de babilone.
ex parte ueium. qd̾ omnia uide-¬
runt in domo illiꝰ. nec frut res
quam ñ ostenderit eis inthesau¬
ris suis. S alterum tacet dequo
uerberat᷑ offensam. qd̃ ostenderit
cuncta eis que haberet in potesta¬
te sua. haud dubium qͥn tẽpli sup¬
pellectilẽ. ꝓptem que isaias dĩ ser¬
mone ꝓfert sententiã. Audi uer¬
pus qͣndo omĩa hec que indomo
tua st̃. et nõ tuo sed patrum tuoꝵ
labore quesita un babilonẽ trans.¬
ferant᷑. et de semine tuo fiant eu¬

Expanded text:
nem. Ingreditur ergo Isaias ad regem, nem. Ingreditur ergo Isaias ad regem, et, quasi nescius sciscitatur: « Quid dixerunt viri isti, et unde venerunt? unum respondit, altero praetermisso, quod cum emphasi et supercilio legendum est: « De terra longinqua venerunt ad me de Babylone. » Quod, quanto terra longior sit unde venerunt, tanto iste gloriosior propter quem venerint. Et venerunt, inquit, ad me, quod debuerat dicere: Venerunt ad glorificandum Deum, pro signi magnitudine de Babylone, ex parte verum, quod omnia viderint in domo illius; nec fuerit res quam non ostenderit eis in thesauris suis; sed alterum tacuit, de quo verebatur offensam, quod ostenderit ei cuncta quae habuerit in potestate sua, haud dubium quin et templi supellectilem. Propter quae Isaias Dei sermone profert sententiam: Audi verpus quando omnia haec quae in domo tua sunt, et non tuo, sed patrum tuorum labore quaesita sunt, in Babylonem transferantur, et de semine tuo fiant eu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcqͣm dic̃ dñs. Et de filiis tuis qui
eg̾dient᷑ exte qͦs genueris tollent.
et erunt eunuchi inpalatio regis
babilonis. Et dĩc ezechias adisaiã
Bonum est uerbum dni qd̵ locutꝰ
est. Et ait. fiat tantum pax et
ueritas indieb meis. Tradunt
hebrei ideo egrotasse erechiã: qm̃
rit laudes domino qͦs cecunt
moi ses pharaone sũ merso. et del¬
bora interfecto sisara. et anna ge¬
nito sam uel. unde cõmonitũ ẽẽ.
fragitatis sue. rursũq post corpo¬
tis sanitatem et signi magnitudi¬
nem. offerri aliam occasionem
iuperbie. quã ut prudens et dei
cultor uitare debuerat. nec mons¬
trare alienigenis diuitias suas. qͦs
deo tribuente possederat. Exquo
uixta legis tropologiam discimꝰ.
non mittendas margaritas ante
porcos. nec dandum scm̃ canib.
Qui enĩ fidelis est. spu abscondit
negotia. Et qͥcũq hoc fecerit: omĩs
uirtus eiꝰ eneruabit᷑. peritq poste¬
ritas. et amisso uirili robore: in
muliebrem redigit᷑ mollitudi¬

Expanded text:
minus. Et de filiis tuis qui egredientur ex te, quos genueris, tollent: et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis. Et dixit Ezechias ad Isaiam: Bonum verbum Domini quod locutus est. Et ait: Fiat tantum pax et veritas in diebus meis. Tradunt Hebraei ideo aegrotasse Ezechiam, quoniam rit laudes Domino, quas cecinit Moyses, Pharaone submerso , et Debora, interfecto Sisara , et Anna, genito Samuele ; unde commonitum esse fragilitatis suae. Rursumque post corporis sanitatem, et signi magnitudinem, offerri aliam occasionem superbiae, quam, ut prudens et Dei cultor, vitare debuerat, nec monstrare alienigenis divitias suas, quas, Deo tribuente, possederat. Ex quo juxta leges quoque tropologiae discimus, « non mittendas margaritas ante porcos, nec dandum sanctum canibus . » Qui enim fidelis est, spiritu abscondit negotia. Et quicunque fecerit, omnis virtus illius enervatur, peritque posteritas, et amisso virili robore, in muliebrem redigitur mollitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeos descenderit. Sed nunquam ego cre¬
dam. non dico achaz qui rex ĩp ius fuit.¬
sed cuiuslibet regis iusti domum fuisse
intemplo dei. cũ salomon iccͥco dm̃ int̾
cetera offendisse dicat᷑ quod insublime
edificauerit mello unde atͥum templi
de ambulans. inturre palatii despicere
solitus sit. Ecnptura ezechie regis iude
cum egrotai̾set et conualuisset de infir¬
Slanguit et surrexit deinfirmitate sua.
posuerunt. cum oratio tefellath dicat᷑.
et non mattha qui in p̾senti loco scͥbitur.
Alioquim c̃sequent̾ diceretur oratio. side
presenti esset tempore. et non de p̾terito.
Manifestum est enim quod post redditã
sanitatem. de intumitate c̃surgens ista
c̃scͥpserit. Ex quo non oratio s gratiarum
actio. ꝓbenefitio quod acceperat.
Ego dixi indimidio dierum meorum
uadam ad portas inferi. Quesiui residu¬
um annorum meorum. dixi. Non uide-

Expanded text:
per eos descenderet. Sed nunquam ego creper eos descenderet. Sed nunquam ego credam, non dico Achaz, qui rex ised cujuslibet regis justi domum fuisse in Templo Dei: cum Salomon idcirco Deum inter caetera offendisse dicatur, quod in sublime aedificaverit Mello, unde atrium Templi, deambulans in turre palatii, despicere solitus sit . Scriptura Ezechiae regis Judae cum aegrotasset et convaluisset de infirae quando languit, et surrexit de infirmitate sua. posuerint, cum oratio THEPHELLATH dicatur, et non MACHTHAR . quae in praesenti loco scribitur; alioquin consequenter diceretur oratio, si de praesenti esset tempore, et non de praeterito. Manifestum est enim, quod post redditam sanitatem, de infirmitate consurgens ista conscripserit, ex quo non oratio est, sed gratiarum actio pro beneficio quod acceperat. Ego dixi in dimidio dierum meorum, vadam ad portas inferi: quaesivi residuum annorum meorum. Dixi, non vide
Abbreviated transcription (Latin):
et iusta illud quod dicit᷑. reuertert ani¬
ma mea in requiem tuam. et inalio
loco. educ decarcere animã meam. obtã¬
da est mors ut decarne liberemur: qͣmͦ
nc̃ dominus donat ꝓbenefitio. ut qui
uat in carcere. Datur autem signum
ut sol decem gradibus reuertatur. qͦs
nos iusta symmachũ in lineas ethologi¬
um uertimus. qui gradus intellexit in
lineis. ut manifestiorẽ sensum legenti¬
bus faceret. Siue ita erant extructi gra¬
dus arte mechanicha. ut per singulos
umbra descendens. horarũ spatia t̾mi¬
nans. Quod signum et presentis tẽꝑis
et futuri tipus erat. ut quomͦ sol reuer¬
teretur ad ex ordium sui: ita et er echie
uita additis annis rediret. nobisq in ebdo-¬
made et ogdoade uiuentibus. ꝑresurectio¬
nem xp̃i uite spatia ꝓtelentur. Solent sãc¬
torum locorum inhac ꝓuintia monstra¬
tores. intra conseptum templi ostendere
gradus domus ez echie uel achar quod sol

Expanded text:
et juxta illud quod dicitur: Revertere, aniet juxta illud quod dicitur: Revertere, anima mea, in requiem tuam . Et in alio loco: Educ de carcere animam meam , optanda est mors ut de carcere liberemur: quomodo nunc Dominus donat pro beneficio, ut qui vat in carcere? Datur autem signum, ut sol decem gradibus revertatur, quos nos juxta Symmachum in lineas et horologium vertimus, qui gradus intellexit in lineis, ut manifestiorem sensum legentibus faceret. Sive ita exstructi erant gradus arte mechanica, ut per singulos umbra descendens, horarum spatia terminaret. Quod signum et praesentis temporis et futuri typus erat; ut quomodo sol reverteretur ad exordium sui; ita et Ezechiae vita ad detextos annos rediret; nobisque in hebdomade et ogdoade viventibus, per resurrectionem Christi, vitae spatia protelentur. Solent sanctorum Locorum in hac provincia monstratgradus domus Ezechiae vel Achaz, quod sol
Abbreviated transcription (Latin):
reuertat᷑ totidem gradibus : Cui dixit
erechias. facile est umbram crescere de¬
cem lineis. Nec uolo ut hoc fiat. sed ut
reuertatur retrorsum decem gradibus.
Cumq in uocante isaia potentiam dñi
ugnum eẽt effectum: p̾cepit ilaias
afferri massam ficorum recentium. Quã
com attulissent et posuissent suꝑ uul¬
nus eius curatus est. Reuertitur au¬
tem ad regem ꝓpħa domini ussione.
ut ipse sanaret qui ꝑcusserat. Et uocat᷑
erechias dux populi eiꝰ et filiꝰ dlauid cuiꝰ
oꝑa sectabatur. fecerat enim rectum. iux¬
ta omnia que fecit dauid pater eius.
Et auditur eiꝰ oratio. uidenturq lacͥme.
qm̃ ambulauerat coram domino in
ueritate. et in corde perfecto. et fleuerat
flectu magno: et quod placitum erat
in occulis eius fecerat. Adiciunt᷑q qͥnlecĩ
anni ad uitam quos ipsȩ non postula¬
uerat. et in suꝑ eo uiuente regni iecuri¬
tas reꝑmittit᷑. Sin autem ut quidam
putant in corpore uiuere c̃dennatio est.

Expanded text:
ut revertatur totidem gradibus? Cui dixit ut revertatur totidem gradibus? Cui dixit Ezechias: Facile est umbram crescere decem lineis, nec hoc volo ut fiat; sed ut revertatur retrorsum decem gradibus. Cumque invocante Isaia potentiam Domini, signum esset effectum, praecepit Isaias afferri massam ficorum recentium: quam cum attulissent, et posuissent super vulnus ejus, curatus est. Revertitur autem ad regem Propheta Domini jussione, ut ipse sanaret qui percusserat; et vocatur Ezechias dux populi ejus, et filius David, cujus opera sectabatur, fecerat enim rectum juxta omnia quae fecit David pater ejus: et auditur ejus oratio, videnturque lacrymae, quoniam ambulaverat coram Domino in veritate et in corde perfecto, et fleverat fletu magno; et quod placitum erat in oculis ejus fecerat. Adjiciuntur quindecim anni ad vitam, quos ille non postulaverat, et insuper vivente eo, regni securitas repromittitur. Sin autem, ut quidam putant, in corpore vivere condemnatio est,
Abbreviated transcription (Latin):
diui orationem meatuam et uidi lacͥ¬
mas tuas. Ecce ego ad iciam super dies
tuos qͥndecim annos. et demanu regis
assiriorum eruamte et ciuitatem istam.
et ꝓtegam eam. Hoc autem tibi erit sig-¬
num adomino quia faciet dñs uerbũ
hoc quod lotutus est Ecce ego reuerti
faciam ũbtã linearum ꝑ quas descende¬
rat in orologio achar insole retrorsum
decem lineis. Et reuersus est sol decem
lineis ꝑ gradus quos descenderat. Frepos¬
tero ordine quasi inꝓpħia hic refertur is¬
toria. que in regũ uolumine c̃sequentiꝰ
legitur. flente ezechia fletu magno: priꝰ:¬
quam egrederet᷑ isaias mediam partem
attii. factus est sermo diuĩ ad eum dicens.
Reuertere. et dic ezechie duci populi mei.
Audiui orationem tuam. et uidi lacri¬
mas tuas: ecce sanaui te. Dixitq ezechi¬
as ad isaiam. Quod erit signum quia
dominus me sanabit: Cui ꝓpħa respon¬
dit. hoc erit signum a domino. quod
facturus sit dñs sermonẽ quem locutꝰ
est. Uis ut ascendat ũba tot lineis. an

Expanded text:
divi orationem tuam vidi lacrymas tuas. Ecce ego adjiciam super dies tuos quindecim annos, et de manu regis Assyriorum eruam te et civitatem istam, et protegam eam. Hoc autem tibi erit signum a Domino: quia faciet Dominus verbum hoc quod locutus est: Ecce ego reverti faciam umbram linearum per quas descenderat in horologio Achaz in sole retrorsum decem lineis: et reversus est sol decem lineis per gradus quos descenderat. Praepostero ordine quasi in prophetia hic refertur historia, quae in Regum volumine consequentius legitur. Flente Ezechia fletu magno, priusquam egrederetur Isaias mediam partem atrii, factus est sermo Domini ad eum, dicens: Revertere, et dic Ezechiae duci populi mei: Audivi orationem tuam, et vidi lacrymam tuam: Ecce sanavi te. Dixitque Ezechias ad Isaiam: Quod erit signum, quia Dominus me sanabit ? Cui Propheta respondit: Hoc erit signum a Domino quod facturus sit Dominus sermonem quem locutus est: Vis ut accedat umbra tot lineis, an
Abbreviated transcription (Latin):
luta per penas. Iuxta ystoriam recepit
ierłm de manu domini duplitia.
peccata sua. samuel ababiloniis. sccło
dotes: obelo prenotandum est
Nox clamantis indeserto. Parate ui¬
am dñi rectas facite in solitudine se¬
mitas dei nr̃i. Omnis uuallis exaltabi

Expanded text:
luta per poenas. Juxta historiam recepit luta per poenas. Juxta historiam recepit Jerusalem de manu Domini duplicia peccata sua; semel a Babyloniis, secundo dotes, obelo praenotandum est. Vox clamantis in deserto, parato viam, Domini, rectas facite in solitudine semitas De
Abbreviated transcription (Latin):
habundabit et consolatio nr̃a. Et it̾m
Et spes nr̃a firma est ꝓuobis: sciendũ
tes qm̃ sic̃ participes estis passionum:
sic et consolationũ. Quis sit autẽ iste
populus qui ꝑapłos et uiros ecclesiasti¬
cos consolat᷑. non isrł et iacob et iudã
ut in aliis locis scipt᷑a cõmemorat s
popłm dei: zacharias ꝓpheta testatur
dicens. Gaude et letare filia syon.
quia ego uenio et habitabo inmedio
tui dicit dñs. Et confugient gentes
multe addnm̃ in die illa. et erunt ei
adte. Quo testimonio ꝑspicue demons¬
tratur gentes plurimas in dei popłm
ẽẽ. uertendas. Et hec dicit dns missus
adño. cui nomen omp̃s est. Et hoc
notandum qđ non soluunt᷑ nr̃a pec
cata nisi de manu dñi receꝑimꝰ ea.
Nec idem est solui peccata atq dimitti.
Cui enim dimittunt᷑ solutione. audi¬
ens in euuangelio. c̃fide filia dimittũ¬
turt peccata tua. Cui autẽ soluuntur:
ꝓpt̾ea soluunt᷑ quia purgata st̃ et so¬

Expanded text:
abundabit et consolatio nostra ; et iterum: Et spes nostra firma est pro vobis: scientes quoniam sicut participes estis passionum, sic et consolationis eritis . Quis sit autem iste populus, qui per Apostolos et viros Ecclesiasticos consolatur, non Israel, et Jacob et Juda, ut in aliis locis Scriptura commemorat, sed populum Dei, Zacharias Propheta testatur dicens: Gaude et laetare, filia Sion: quia ego veniam et habitabo in medio tui, dicit Dominus. Et confugient gentes multae ad Dominum in die illa, et erunt ei ad te . Quo testimonio perspicue demonstratur, gentes plurimas in populum Dei esse vertendas. Et haec dicit Dominus missus a Domino, cui nomen Omnipotens est. Et hoc notandum quod non solvantur peccata nostra, nisi de manu Domini receperimus ea. Nec idem est solvi peccata, atque dimitti. Cui enim dimittuntur, solutione ens in Evangelio: Confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua . Cui autem solvuntur, propterea solvuntur, quiapurgata sunt et so
Abbreviated transcription (Latin):
duodecim eẽt. annoꝵ regnare cepit in
iudeam. Ex quo manifestũ est. post ter¬
cium annum concesse uite manassẽ
esse generatum. Ergo omĩs iste fletus ẽ.
quod desperabat. xp̃m desuo semine nas¬
citurum. Alii asserunt quamuis sanc¬
tos uiros morte terreri. ꝓpter incertum
iudicii. et innorationẽ sententie dei qm
sedem habituri fint. Simulq fati ques¬
tio soluitur. ac necessitatis uincula ate
causarum. quod neqͣquã dies mortis
singulis prestituta sit sed uoluntate dĩ:
et in notis mortalib causis uel uiuat ali¬
quis uel moriat᷑. p̾sertĩ cũ et statuta nc̃
mortis necessitas differatur. et post mor¬
tem resuscitatos plurimos legerimus.

Expanded text:
duodecim annorum esset, regnare coepit in duodecim annorum esset, regnare coepit in Judaea. Ex quo perspicuum est, post tertium annum concessae vitae Manassem esse generatum. Ergo iste omnis fletus est, quod desperabat Christum de suo semine nasciturum. Alii asserunt, quosvis sanctos viros morte terreri, propter incertum judicium et ignorationem sententiae Dei, quam sedem habituri sint. Simulque facti quaestio solvitur, ac necessitatis vincula atque causarum, quod nequaquam dies mortis singulis praestituta sit, sed voluntate Dei, et ignotis mortalibus causis vel vivat aliquis, vel moriatur. Praesertim cum et statuta nunc mortis necessitas differatur, et post mortem resuscitatos plurimos legerimus.
Abbreviated transcription (Latin):
memento queso quomͦ ambulauerim
coram te in ueritate. et in corde ꝑfecto.
et quod bonum est inocculis fecerim.
Audiensq se cͥe̾. moriturum. non precat᷑
ut prestare dimittit. nouerat enĩ iccͥco dõ
placuisse salomonem. quod annos uite
non pecient plurimos. sed iturus ad do¬
minum narrat oꝑa sua. quomͦ ambu¬
lauerit çoram eo inueritate. et incorde
ꝑfecto. felix c̃scientia. q̃ afflictionis tẽꝑe
bonuꝵ oꝑũ recordat᷑. Beati enĩ mundo
corde. qm̃ ipsi deũ uidebunt. Et quomͦ
alibi scubit᷑. quis głatͦ purum se habere
cor.. Quod ita soluit᷑. ꝑfectionem cordis
in eo nunc dici quod idola destruxerit.
templi ualuas aperuerit. serpentẽ eneũ
cõminuerit. et cetera fecerit que script᷑a
cõmemorat. Fleuit autem fletu magno¬
ꝓpt̾ ꝓmissionem dni ad clauid: quam
uidebat in sua morte perituram. Eo eñi
tempore ezechias filium non habebat.
Nam post mortem eius manasses cum

Expanded text:
memento, quaeso, quomodo ambulaverim memento, quaeso, quomodo ambulaverim coram te in veritate, et in corde perfecto, et quod bonum est in oculis tuis fecerim. Audiensque se esse moriturum, non precaturlit praestare, dimittit. Noverat enim idcirco Deo placuisse Salomonem, quod annos vitae non petierit ampliores; sed iturus ad Dominum, narrat opera sua, quomodo ambulaverit coram eo in veritate et in corde perfecto. Felix conscientia, quae afflictionis tempore bonorum operum recordatur: Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videalibi scribitur: Quis gloriabitur purum habere se cor? Quod sic ita solvitur, perfectionem cordis in eo nunc dici, quod idola destruxerit templi, valvas aperuerit, serpentem aeneum comminuerit, et caetera fecerit, quae Scriptura commemorat; flepropter promissionem Domini ad David, quam videbat in sua morte perituram. Eo enim tempore Ezechias filios non habebat. Nam post mortem ejus Manasses, cum
Abbreviated transcription (Latin):
de perfecto: et quod bonũ est mocculis
tuis fecerim. fleuitq erechias fletu mag¬
no. Quem diligit dominus corripit. et
castigat. omnem filium quem recipit.
Ne eleuaretur cor erechie post incredibi¬
les triunphos et de media captiuitate
uictoriam: infirmitate corporis uisitat᷑.
et audit se ẽẽ. monturum. ut conuersꝰ
ad dominum flectat sententiã eius.
Quod quidem et iniona ꝓpħa legimus.
et in cõminationib contra dauid que
dicunt᷑ futura nec facta sunt. non deo
mutante sententiam. sed ꝓuocante hu¬
manũ genus ad noticiam sui. Dominꝰ
enimpenitens est super maliciam. Con
as: quia ad templum ire non poterat.
Ad parietem autem templi iusta quod
salomon palatium extrurerat. uel ab¬
solute ad parietem. ne lacrimas suas as¬
sistentibus ostentare uideret᷑. Aut certe
iusta ieremiam ad cor suum. qͥ cir idest
pa rietem cor appellat. ut tota mente
dominũ dep̾caretur. Et ait. Obsecro dnẽ.

Expanded text:
de perfecto, et quod placitum est coram de perfecto, et quod placitum est coram te fecerim. Flevit itaque Ezechias fletu magno . Quem enim diligit Dominus corripit, et castigat omnem filium quem recipit. Ne elevetur cor Ezechiae post incredibiles triumphos et de media captivitate victoriam, infirmitate corporis visitatur, et audit se esse moriturum, ut conversus ad Dominum flectat sententiam ejus. Quod quidem et in Jona propheta legimus et in comminationibus contra David, quae dicuntur futura, nec facta sunt, non Deo mutante sententiam, sed provocante humanum enim poenitens est super malitiis. Conv, quia ad Templum ire non poterat. Ad parietem autem Templi, juxta quod Salomon palatium exstruxerat. Vel absolute ad parietem, ne lacrymas suas assidentibus ostentare videretur. Aut certe juxta Jeremiam, ad cor suum; qui CIR , id est parietem, cor appellat, ut tota mente Dominum deprecaretur. Et ait: Obsecro, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
reuersus ẽet. inniniuen urbem pͥmam
regni sui et ad oraret in templo nesrach
deum iuum. quasi uictoriam de hostib
reportaret. et delubrum idoli sui tͥunph¬
ans et gratulabundus in cedẽt: contẽptor
Nec angłi pert gladio quod est cõmune
cum plurib: sed parricidio filioꝵ. Qui
cum fugissent interram ararath quod
intelligitur armene: successit in locũ
patris asaradom quem scriptura testat᷑
misissen habitatores samane. ne terra ma-¬
neret inculta. Aratath autem regio in ar¬
menia campestris est ꝑquam arares flu¬
it in credibilis ubertatis ad iadices tauri
montis. qui usq illuc extenditur. Ergo¬
extenditur et archa inqua liberatus est noe
cum libens suis cessante diluuio. non ad
filus amos ꝓpħa. et dixit ei. hec dicit dñs.
Dispone domui tue: quia morieris tu et ñ
uiues. Et conuertit ezechias fatiem suam
Obsecro domine. memento queso qͦmͦ am¬
bulauerim coram te inueritate et in cor¬

Expanded text:
reversus esset in Niniven urbem primam reversus esset in Niniven urbem primam regni sui, et adoraret in templo Nesrach Deum suum, quasi victoriam de hostibus reportaret, et delubrum idoli sui triumphans et gratulabundus incederet, contemptor nec Angeli perit gladio, quod erat commune cum pluribus, sed parricidio filiorum. Qui cum fugissent in terram Ararat, quod intelligitur Armenia, successit in patris locum Asaraddon, quem Scriptura testatur misisse habitatores Samariam; ne terra maneret inculta. Ararat autem regio in Armenia campestris est, per quam Araxes fluit, incredibilis ubertatis, ad radices Tauri montis, qui usque illuc extenditur. Ergo et Arca in qua liberatus est Noe cum liberis suis, cessante Diluvio, non ad filius Amos Propheta, et dixit ei: Haec dicit Dominus: Dispone domui tuae, quia morieris tu et non vives. Et coObsecro, Domine, memento quomodo ambulaverim coram te in veritate et in cor
Abbreviated transcription (Latin):
ad ramelech et sarasar filii eius percusser̃t
cum gladio. fugeruntq in t̾ram arrath.
Et s regnauit asaradom filius filius eius ꝓ¬
eo. Centum octogina qͥnq milia fortissimo¬
tum uirorum ab uno angelo una nocte
ceduntur. et abs uulnenbus occisorum
mors seua discurit: ex cludens corponb
animas dei uoluntate. Suꝑ quod impa¬
talipomenon legimus. Et misit dñsan¬
gelum qui percussit omnẽ uirum robus¬
tum etbellatorum et pincipem exercitus
regis assiriorum. teuersusq est cum igno¬
minia interram suam. Qui iccͥco seruatꝰ
est ut sciret potentiam dei. et blasphemi¬
antia oia comprimeret. fieretq testis
illius maiestatis. quem paulo ante c̃tẽp¬
serat. Quod autem intulit et surrexe¬
runt mane: uel isrłitas uel reliquos ex¬
ercitus eius aucipiamus. licet in regũ
rex diluculo surrexisset: uidit omnia
corpora mortuorum. Pharao qͦq indecẽ
egipti seruatur plagis. ut nouissimus
pereat. quod et iste passurus est. Cum enĩ

Expanded text:
us percusserunt eum gladio, fugeruntque in terram Ararath: et regnavit Asaraddon filius ejus pro eo. » Centum octoginta quinque millia fortissimorum virorum ab uno angelo una nocte caeduntur, et absque vulneribus occisorum mors saeva discurrit, excludens corporibus animas, Dei voluntate. Super quo in Paralipomenis legitur: Et misit Dominus Angelum, qui percussit omnem virum robustum, et bellatorem, et principem exercitus regis Assyriorum: reversusque est cum ignominia in terram suam . Qui idcirco servatus est, ut sciret potentiam Dei, et blasphemantia ora comprimeret: fieretque testis illius majestatis, quem paulo ante contempserat. Quod autem intulit: Et surrexerunt mane, vel Israelitas, vel reliquos exercitus ejus accipiamus: licet in Regum rex diluculo surrexisset, vidit omnia corpora mortuorum . Pharao quoque in decem Aegypti servatur plagis, ut novissimus pereat: quod et iste passus  Al. passurus est. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
tus eorum. Om̃s gentes que non cog¬
nouerunt creatorem suum. siue uni¬
uersum mortalium genus: ad cõpa¬
rationem dĩ. quasi stilla situle sunt.
et quasi momentum statere reputa¬
te sunt. qͦd leui pondere inpaitem
alteram declinatur. Et qͦmͦ si desitu¬
la stilla modica fluat aportante sle¬
glegitur: ita uniuersa gentium mul¬
titudo. suꝑnis ministeriis cõparata.
et angłoꝵ multitudini ꝓnichilo ducit᷑.
Insule quoq qͣsi saliua reputant᷑. siue
ut symachus et theodotion ipsum

Expanded text:
tus eorum . Omnes gentes quae non tus eorum . Omnes gentes quae non noverant Creatorem suum, sive universum mortalium genus ad comparationem Dei quasi stilla situlae sunt, et quasi momentum staterae, quod levi pondere in partem alteram declinatur. Et quomodo si de situla stilla modica fluat, a portante negligitur; ita universa gentium multitudo supernis ministeriis comparata et Angelorum multitudini, pro nihilo ducitur. Insulae quoque quasi saliva reputantur, sive ut Symmachus et Theodoti
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit illi :. Cumqͦ miit c̃sili¬
um. deditq ei intelligentiam. et
docuit cum uiam iudidtii. et in¬
sruxit illum scientia. et iter pruden¬
tie monstrauit ei : Per qd̃ ostendit
manifestius. paratum spm̃ siue fir¬
matum illum eẽ. deqͦ in pło legitur.
Dñs autem sp̃s est. Et super quem
domini suꝑ me ꝓpt̾ quod uurit
me. Ipse est enĩ sp̃s dñi et uir c̃silii
eius in quo habitat omĩs plenitu¬
do diuinitatis corporaliter. Cum il¬
lo in iit cunsilium. dequo supͣ dixi¬
mus ãmirabilis c̃siliarius. Et in
ꝓuerbiis scqͥptum est. Deus sapientia¬
sua fundauit terrã. parauit autẽ
celos prudentia. Porro lxx. qui dixcĩt
quis cognouit mentẽ dei. et quiscon¬
siliarius eius fuit. hoc intelligi uolu¬
it: quod mens et ratio et sensus dei
per quem facta sunt omnia. et sine
quo factum est nichil. ille sit dequo
inpsalmis canitur. Uerbo dñi celifir¬
mati sunt. et sp̃s oris eius omĩs uir¬

Expanded text:
ostendit ei? cum quo iniit consiliostendit ei? cum quo iniit consilium, deditque ei intelligentiam, et docuit eum viam judicii, et instruxit illum scientia, et iter prudentiae monstravit ei? Per quod ostendit manifestius paratum spiritum, sive firmatum illum esse, de quo in Apostolo legitur: Dominus autem Spiritus est. Et, Super quem Domini super me: propter quod unxit me . Ipse est enim spiritus Domini, et vir consilii ejus, in quo habitavit omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Cum illo iniit consilium, de quo supra diximus: Admirabilis, consiliarius. Et in Proverbiis scriptum est, Deus sapientia fundavit terram: paravit autem coelos prudentia . Porro LXX qui dixerunt: Quis novit mentem Domini, et quis consiliarius ejus fuit? hoc intelligi volunt, quod mens et ratio et sensus Dei, per quem facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil, ille sit de quo in Psalmis canitur: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis vir
Abbreviated transcription (Latin):
lit. qͥs mensus est minimo digito
aquas. hoc enu hcas sonat. ut
scilicet non tota manu sed paruo
digito quem uulgo gustatorem uo¬
cant. omĩs aquarũ uastitas ponde¬
ratur. Sinioim autẽ hoc est palmꝰ.
extentam significat manum. apol¬
lice usq ad extremum digitum.
Sin autem c̃trahamus manum. pu¬
gillus efficit᷑. ut per palmũ et pu¬
gillum extentos celos et globum t̾re
nouertinus. Ero pugillo quẽ incõ¬
p̾hensione t̾re .lxx. tnͣstulerunt. in
hebraico scriptum est salis. quẽ sy¬
t̾p̾tati sunt. et nos ut manifestius
faceremus. intres digitos uertimus.
qd̵ scilicet molem terre. excelsa mon¬
tium colliumq quasi tribus di¬
gitulis. et statere paruo iomen¬
to appenderet. per que dĩ maiestas
et creatoris potentia demonstrat᷑.
quis consiliarius euis fuit et osten¬
dit illi : Et cetera. Pro quib sima¬
chus int̾p̾tatus est quis parauit
spm̃ dñi. et uirum c̃silii eius qͥs

Expanded text:
lit: Quis mensus est minimo digito lit: Quis mensus est minimo digito aquas? Hoc enim λιχὰς sonat: ut scilicet non tota manu, sed parvo digito, quem vulgo gustatorem vocant, omnis aquarum vastitas ponderetur: σπιθαμὴ autem, hoc est, palmus, extentam significat manum a pollice usque ad extremum digitum. Sin autem contrahamus manum, pugillus efficitur: ut per palmum et pugillum, extentos coelos et globum terrae noverimus. Pro pugillo quem in comprehensione terrae LXX transtulerunt, in Hebraico scriptum est SALIS , quem Syterpretati sunt: et nos ut manifestius faceremus, in tres digitos vertimus; quod scilicet molem terrae et excelsa montium colliumque quasi tribus digitulis et staterae parvo momento appenderit: per quae Dei majestas et Creatoris potentia demonstratur. quis consiliarius ejus fuit, et ostendit illi? etc. Pro quibus Symmachus interpretatus est: Quis paravit spiritum Domini, et virum consilii ejus quis