comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate bberior leticie ambitus
de quo fidei creuit effectus uͦ
licem credentib pͥus mini¬
straret in salutem. Tu. ui¬
uius haustu felicit᷑
mente debriatur ra¬
bidi hostis atq in xp̃m seuiẽ¬
tis insaniam interitus a¬
diit. modestus sustinuit: se¬
curus irrisit sciens patus
eẽbt resisteret nesciens ela¬
ua cuiꝰ amore spũa¬
lib armis pmuni¬
tus resistebat: eius adiuto¬
rio quicquid penaꝵ ĩ illũ
furentis ira excogitabat ĩ¬
suꝑabilis fortiter pascien¬
hunc nõ lamine
gnute sartagines nõ eculci¬
nõ bngule ferreaq manus
nõ bires pauende cedentiũ.
nec dolor scissoꝵ mẽbroꝵ:
nõ foci fragor: ⁊ serpentis in
patentib biscerib salis i¬
iectio. daciani quiuerũt ali¬
quatenus subdere iussioni.
ed dum ĩ tantũ ix̃¬
eus uecordie tumor
excresceret bt tantis passio¬
nũ subactum dolorib ac
picisse aut ĩteremisse letã¬
ter extolleret suscepta spe
frustratuts bnde bictor uisꝰ

Expanded text:
tate uberior laetitiae ambitus, tate uberior laetitiae ambitus, de quo fidei crevit effectus. CAlicem credentibus prius ministraret in salutem. Cujus haustu feliciter mente ebriatus, rabidi hostis atque in Christum saevientis insaniam interritus adiit, modestus sustinuit, securus irrisit; sciens paratus esse ut resisteret, nesciens elaa cujus amore spiritualibus armis praemunitus resistebat, ejus adjutorio quidquid poenarum in illum furentis ira excogitabat, insuperabilis fortiter patienIdeo hunc non laminae ignitae sartaginis, non equnon ungulae ferreaeque manus, non vires pavendae caedentium. nec dolor scissorum membrorum, non foci fragor et strepentis in patentibus visceribus salis injectio, Daciani quiverunt aliquatenus subdere jussioni. Sed dum in tantum ejus vecordiae tumor excresceret, ut tantis passionum subactum doloribus aut vicisse aut interemisse se laetabundus extolleret, suscepta spe frustratus, unde victor visus
Abbreviated transcription (Latin):
Laximianus uiͣ. rent¬
cie bellis aptus s ydolorum
precipuus cultor: ferus ant¬
nalem niia crudelitate pol¬
luerat: in galliam ꝓperãs ad
alpium piminaꝵ aditum
occurrit grata planicies. qͦ ĩ
loco opidum factũ ẽ. quod oc¬
todorus nomẽ accepit. circa
qued irrigua fluminib pea¬
ta.⁊ agrorũ fertilis cultura

Expanded text:
aximianus imperatciae bellis| aptus . sed idolorum specialis cultor . ferus aninimia crudelitate| polluerat. In galliam properans ad alpium pennina| rum occurret grata planities . quo in loco| oppidum factum est quod octodori nomen accipet| circa quod aut inrigua fluminibus prata. Aut agro| rum fertiles cultura
Abbreviated transcription (Latin):
ri quorũdam p̃sumptione
ꝑspiceret ad cõsortium ĩperii
bel laboris olim sibi cõmilito¬
nent heculium maxinuanũ
cesarem fecit: eũq contra a
ui ad supplementum
lex̾citus legionem the¬
beam ex orientalib militib¬
ire precepit. Que legio sex mi¬
lia sexcentos sexaginita sex bi¬
ros balidos animis ⁊ ĩstructos
armis antiquoꝵ romanoꝵ
habebat exemplo. Lu ãt .iii.¬
n igitur nulites xp̃i¬
ane religionis ritũ
orientali traditione suscepe¬
arms omnib pponebant.

Expanded text:
ri| quorundam praesumpcione perspiceret. Ad| consorci“u”m imperii uel laboris olim sibi conmilitonem| herculium maximianum cesarem fecit . eumque| contra amui ad subplimentum exercitus| legionem tebeam ex orientalibus militibus dedit . quę| legio sex milia sexcentos ac sexaginta+ uiros ualidos| animis . et instructus armis . antiquorum romanorum| habebat exemplo . hii . igitur milites christianae religi| onis ritum orientali tradicione suscipearmis omnibus praeponebant.
Abbreviated transcription (Latin):
sis igitur alpibma
nmanus cesar octodoꝵ beit.
ibiq sacrificaturits ydolis
sius comuenire exercitum uis¬
sit atroi ꝓposita iussione ut
ꝑ aras demonibz consecratã
nirarent coequalib sibi au¬
nus contra baugaudaꝵ tur¬
bas ẽẽ pugnãdum: xp̃ianes

Expanded text:
sis igitur alpibus.| Maximianos caesar octodorum uenit ibique sacri| ficaturus idolis suis conuenire exercitum iussit.| Atroci proposita iussione . ut per aras demonibus| consecratas iurarent aequalibus sibi animis| contra bacaudarum turbas esse pugnandum chris
Abbreviated transcription (Latin):
reb aliqñ autem hoc u̾bis
uas enimres ex em̃ge¬
lio frẽs audistis. ficul¬
neam infructuosã ⁊ mulierẽ
curuã. Et utriq rei pietas ẽ¬
dixit ꝑ similitudinẽ.
istud egit ꝑ exhibitionẽ s hoc
significat ficulnea infructu¬
osa qd̾ mulier inclinata et
hoc ficulriea reseruata qd mu¬
lier erecta. Tu¬

Expanded text:
rebus; aliquando autem hoc verbis enim res ex Evangelio, fratres, audistis, ficulneam infructuosam, et mulierem curvam, et utrique rei est pietas idixit per similitudinem, istud egit per exhibitionem. Sed hoc significat ficulnea infructuosa quod mulier inclinata, et hoc ficulnea reservata quod mulier erecta.
Abbreviated transcription (Latin):
nos xp̃imutationem ĩuitat
dicẽs. estote gͦ mitatores dei.
sicut filii carissimi iam bero de¬
mõstrans qr nichil ita hanc
iitationem pariat qmͣ si
ita uniat aliquis ut bonũ
eius in cõe ꝑficiat atq ĩ uni¬
uersis ptiliora ꝓuideat ad¬
iunxit ambulate in caritate.¬

Expanded text:
nos imitationem hortatur dicens: Estote imitatores Dei, sicut filii carissimi. Iam vero demonstrans, quia nihil hanc imitationem ita pariat, quam si ita vivat aliquis, ut bonum eius in commune proficiat atque universis utiliora praevideat, adiunxit: Ambulate in caritate.
Abbreviated transcription (Latin):
o quidã suggessissent statĩ
ira ꝑmnotus. ĩ ip̃o loco in quo
fuerat receptus iussit eũ lã¬
demetrius bone confessionis
martirium cõsummauit.

Expanded text:
o suggessissent, statim in ira permotus in ipso loco in quo fuit retentus, jussit eum lanDemetrius bonae confessionis martyrium consummavit.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit bs̃ demetrius manifestũ
faciens semetip̃m absq ti-¬
uentute suabona egerat o¬
pa. ⁊ alios docuerat salua
deret ad tram de celo ut ho¬
minẽ qui mortuus fuerat
pc̃co biuificaret sãguine
lia multa p̃dicaret.
quidã ministri ĩperatoris
qui ad capiendos xp̃iancs
fuerãt deputati. tenentes
dium ciuitatis pp̃r eos qͥ ad
singulare certamen fuerãt

Expanded text:
beatus Demetrius, manifestum faciens semetipsum absqventute et bona egerat opera et alios docuerat. derat ad terram de coelo, ut hominem qui mortuus fuerat peccato, vivificaret sanguine alia multa praedicaret, quidam ministri imperatoris, qui ad capiendos Christianos fuerant deputati, tenentes dium civitatis, propter eos qui ad singulare certamen fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
do amando possideat
nullas reꝵ labentium. delec¬
tationes requirat. ne bnide
ad botum tetigitur ad casũ
inde teneatur. Nec tñ suffi¬
cit ña relinq̃re in si relutq̃¬
mus ⁊ nos. Quid ẽ quod di¬
cimus: relinquamus ⁊ nos:
Stem̃ nosipsos relinquimꝰ.
quo ibumis extra nos: uel qui
est qui badit: si se deseruit. Tu¬

Expanded text:
do amando possideat, nullas rerum labentium delectationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur. Nec tamen sufficit nostra relinquere, nisi relinquamus et nos. Quid est quod dicimus, Relinquamus et nos? Si enim nosmetipsos relinquimus, quo ibimus extra nos? Vel quis est qui vadit, si se deseruit?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponeret dixit. Nisi quis re¬
minciauit ommub que pos¬
sidet nõ potest meus ẽẽ disci¬
pulis. Ac si aꝑte dicat. Qui
ꝑ uitam beterem aliena cõ¬
cpiscitis. ꝑ noue cõu̾satio¬
nis studium ⁊ ur̃a largimi¬
ni. Quid uo in hac lcõne di¬
cat. audiannus. Qui bult
post me uenire. abneget se¬
metip̃m.ibi dicitur bt ab

Expanded text:
renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Ac si aperte dicat: Qui per vitam veterem aliena concupiscitis, per novae conversationis studium et vestra largimini. Quid vero in hac lectione dicat, audiamus: Qui vult post me venire, abneget semetipsum. Ibi dicitur ut a
Abbreviated transcription (Latin):
Qed celestis medicus sin¬
gulis quibusq biciis
obmiantia adhibet medicam̃¬
ta. Nam sicut arte medicine
calida frigidis. fugida calidis
curantur. ita dominus ñ
contraria opposuit p̾dicamẽ¬
ta pcãs. ut lubricis continẽtiã.
tena cib largitatem: iracun¬
dis mansuetudinẽ. elatis p̃¬

Expanded text:
ed coelestis medicus singulis quibusque vitiis obviantia adhibet medicamenta. Nam sicut arte medicinae calida frigidis, frigida calidis curantur, ita Dominus noster contraria opposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis pr
Abbreviated transcription (Latin):
non erunt. Nõ qr omĩ¬
no non erunt m essentia. sed
scilicet nõ erunt ĩ impietati ᷤ
culpa. Tunc ergo nosin etip̃os
relinquimus. tunc nosinet¬
ip̃os abnegannus. cũ uitanꝰ
ad hoc nitimur quod ꝑ nomi¬
tatent bocamur. Pensemus
quomodo se paulus abnega¬
nerat. qui dicebat. Uiuo aũt
iã nõ ego. Exinctus qͥppe fu¬
erat senus ille ꝑ sequutor: ⁊ ui¬
uere ceꝑat pus predicator. Cu

Expanded text:
non erunt, non quia non erunt omnino in essentia, sed scilicet non erunt omnino in impietatis culpa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus, tunc nosmetipsos abnegamus, cum vitamus ad hoc nitimur quod per novitatem vocamur. Pensemus quomodo se Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo autem, jam non ego . Exstinctus quippe fuerat saevus ille persecutor, et vivere
Abbreviated transcription (Latin):
ichil auta maligni
sps̃ in hoc mundo ꝓpri¬
um possidẽt. Nudi ergo cum
nudo luctari debemus. Nam si
uestitus quisq cũ nudo lucta¬
tur atius ad terram deicitur.
qr ht̃ bude teneatur. Quideĩ
sunt t̾rena omĩa: insi q̃dam
corꝑis indumenta. Qui ergo
contra diabolumt ad ctamẽ
ꝓpat.:bestimenta abiciat ne

Expanded text:
ihil autem maligni spiritus in hoc mundo proprium possident. Nudi ergo cum nudis luctari debemus. Nam si vestitus quisquam cum nudo luctatur, citius ad terram dejicitur, quia habet unde teneatur. Quid enim sunt terrena omnia, nisi quaedam corporis indumenta? Qui ergo contra diabolum ad certamen properat, vestimenta abjiciat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
se laboriosum non ẽ
homini relinq̃re sua. s ualde
laboriosu ẽ relinquere se¬
ip̃m. Minus quippe ẽ abne¬
tum ẽ ab negare quod ẽ. Adse

Expanded text:
se laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnetum est abnegare quod est. 1587
Abbreviated transcription (Latin):
ed aliud sumus ꝑ uii.
pcc̃m lapsi. aliud ꝑ na¬
turam conditi. Aliud qd feci¬
mus. aliud qd̾ facti sumnis.
Relinquamus nosmet ip̃os
quales nos peccando fecimus.
⁊ maneamus nosmetip̃i qua

Expanded text:
ed aliud sumus per peccatum lapsi, aliud per naturam conditi; aliud quod fecimus, aliud quod facti sumus. Relinquamus nosmetipsos quales peccando nos fecimus, et maneamus nosmetipsi q
Abbreviated transcription (Latin):
ad legem ꝑtinet p̃p̃ decalogũ.
bocat itaq pr̃ famulias decẽ
seruos qr elegit discipulos ꝑ
litterã legis imbutos. Datq
illis decem unas q̃ legis dicta
spũaliter intelligenda reue¬
lat. Post passionẽ quippe re¬
surrectionemq. suã apuit il¬
lis sensum ut intelligerent

Expanded text:
legem pertinet propter Decalogum, vocat itaque paterfamilias decem servos, quia elegit discipulos per litteram legis imbutos. Dat illis decem minas, quia legis dicta spiritualiter intelligenda revelat. Post passionem quippe, resurrectionemque suam aperuit illis sensum ut intelligerent
Abbreviated transcription (Latin):
rrgio lõgniqua d̃. uel qr a finib
terre clamat ad domniũ. bel qr
longe ẽ a pc̃coribz salus. ⁊ cũ deus
ubiq sit presens longetñ ab eo¬
rũ scrisu qui ydola colunt. dẽ ber
abẽ. Sed qui erant longe fctĩft̃
lus suis dedit illis decẽ¬

Expanded text:
vel quia a finibus terrae clamat ad Dominum , vel quia longe est a peccatoribus salus . Et cum Deus ubique sit praesens, longe tamen ab eorum sensu qui idola colunt, Deus verus abest. Sed qui erant longe, facti sunt servis dedit illis dece
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis abiit in regionẽ lon¬
gniqͣ acciꝑe sibi regnũ ⁊ reu̾ti.
nobilis ille ẽ cui cecus
supra clamabat. miserere me
cinebant. osanna filio dd̃ bñ¬
dictus qͥ uenit ĩ noĩe dñi rex isrł
Longiniqua regio eccͣa ẽ ex gẽ¬
tib de qua eidemt homini nobi¬
li qui loquitur. Ego autem cõ¬
stitutus sum rex ab eo dr̃ a pr̃e.
Postula a me ⁊ dabot̾ gs̃ heredi

Expanded text:
t in regionem longinquam accipere sibi regnum et nobilis est ille, cui caecus supra clamabat: Fili David, cinebant: Osanna filio David. Benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel. Longinqua regio, Ecclesia est ex gentibus, de qua idem homo nobilis loquitur: ego autem constitutus sum rex ab eo, dicitur a Patre: Postula a me et dabo ti
Abbreviated transcription (Latin):
duisũ quod mox ut rediens
nutux illius fractũ ĩuenit:
rehementissime flere cepit. q
bas quod p̾stitum acceꝑat tractũ
bidebat. Sñdictus autẽ religi¬
osus ⁊ pius puer cũ mitricẽ suã
flere conspicet: aius dolori cõpassꝰ
ablatis secum utrisq tracti ca¬
pistem partib: se se cũ lacumiꝰ
ĩ or̃one dedit. qui ab or̃one sur¬
gens ita iuxta se uas sanũ repe

Expanded text:
divisum. Quod mox rediens nutrix illius, ut ita invenit, vehementissime flere coepit, quia vas quod praestitum acceperat, fractum vi debat. Benedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti capisterii partibus, sese cum lacrymis in orationem dedit: qui ab oratione surgens, ita juxta se
Abbreviated transcription (Latin):
rendissimo balde uiro: qui ei
ĩ monasterii regimine succes¬
sit. Ualentimano quoq qͥ an¬
nis multis lateranensium
monasterio prefuit. Simpli¬
cio qui congregationẽ illius
post cum tertius rexit. hono¬
rato etiam qͥnũc adhuc celle
eius in qua prius cõuersatuᷤ

Expanded text:
rentissimo valde viro, qui ei in monasterii regimine successit; Valentiniano quoque, qui annis multis Lateranensi monasterio praefuit; Symplicio, qui congregationem illius post eum tertius rexit; Honorato etiam, qui nunc adhuc cellae ejus, in qua prius conversatus
Abbreviated transcription (Latin):
mĩme ĩse ĩtelligũt: uel ĩtelligẽda
dare: bel etiã ñ ĩtellecta dimittere.
Iuxͣ qd̃ psalmista postulat. Deli¬
cta qͥs ĩtelligit. ab ocultis meis
t cõtinuo surgẽs mĩftbat
illis nat᷑ãle ẽ febricitãtibꝰ
ĩcipiete sanitate lacescere. ⁊ egro¬
tatõĩs sẽtire molestiã. Uex scũta¬

Expanded text:
e in se intelligunt, vel intelligenda dare, vel etiam non intellecta dimittere, juxta quod Psalmista postulat: « Delicta quis intelligit? Ab occultis meis t continuo surgens, ministrabat illis. » Naturale est febricitantibus, incipiente sanitate, lassescere, et aegrotationis sentire molestiam. Veru
Abbreviated transcription (Latin):
qui narrant q̃stionẽ fatẽ
cuuitate sua marcus in caphar¬
naum ħ eũ fecisse testatur. Q̃
difficilius solueretur: si ma
theus ctiam nazaret nomĩa¬

Expanded text:
qui narrant, quaestionem facere civitate sua, Marcus in Capharnaum, hoc eum fecisse testatur. Quae difficilius solvetur, si juxta Matthaeum etiam Nazareth i
Abbreviated transcription (Latin):
bt nec uirgã ferrent: cũ dicat
marcus. ⁊ precepit eis ne quid
tollerent in uia. nͥ uirgam tm̃.
Quod ita soluitur. ut ĩtelliga¬
mus sub alia significatiõe
dictam u̾gam q̃ scd̃m martũ
ferenda c̃. ⁊ sub alia illam q̃
scd̃m matheũ ⁊ lucam ñ ẽ feren¬
da: sic̃ sub alia significatione
intelligitur tẽptatio de qua di

Expanded text:
ut nec virgam ferrent, cum dicat Marcus, et praecepit eis, ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum. Quod ita solvitur, ut intelligamus sub alia significatione dictam virgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam, quae secundum Matthaeum et Lucam non est ferenda. Sicut sub alia significatione intelligitur tentatio, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
t ecce uiri portantes in
lecto hominẽ qui erat
paliticus: ⁊ q̃rebant eũ infer¬
re. ⁊ pon̾e ante eum. Curatio
ꝑalitici huius. aĩe pꝰ duitur¬
nam illecebre carius ĩerciã
ad xp̃m suspirãtis ĩdicat sal¬
qͥ eum subleuẽt ⁊ xp̃o afferãt.

Expanded text:
t ecce viri portantes in lecto hominem qui erat paralyticus, et quaerebant eum inferre et ponere ante eum. Curatio paralytici hujus, animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis indicat salqui eam sublevent
Abbreviated transcription (Latin):
ductionis ẽ hec ꝓbatio¬
nis. utrũq gͦ accipiendum ẽ
a dño aplĩs dictum: ⁊ ut nõ
birgã ferrent: ⁊ ñ nisi pͥgam
ferrẽt. Cũ enĩ scdm̃ matheũ
diceret eis. Nolite posside aux.
neq argentum ⁊ cet̾a: cõtimuo
subiecit. Dignus ẽ enĩ oꝑarius
ꝙbosuo. Unde satis oũdit. cur
cos. hec possidere ac ferre nolue¬
rit: ñ qd necessaria ñ sint sustẽ¬
tatiom huius uite. sz qr sic eos
mittebat ut eis hec deberi mõ¬
straret ab eis quib euuͣgeliũ
credentib nunciarent. Tu ãt.¬

Expanded text:
ductionis est, haec probationis. Utrumque ergo accipiendum est a Domino apostolis dictum, ut nec virgam ferrent, et ut non nisi virgam ferrent. Cum enim secundum Matthaeum diceret eis, Nolite possidere aurum et argentum, etc., continuo subjecit, Dignus est operarius cibo suo . Unde satis ostendit, cur haec eos possidere ac ferre noluerit, non quod necessaria non sint sustentationi hujus vitae, sed quia sic eos mittebat, ut eis haec deberi monstraret ab eis quibus evangelium credentibus annuntiarent. Cla
Abbreviated transcription (Latin):
oq apłm ñ in noĩe saluatoris
petisse ut tentatione careret
quã ob custodiã humilitatis
uia si hac carniss salũ
eẽ ñ poss ip̃o affirmãte
cum ait. Et ne magnitudo re¬
uelationũ extollat me: datus
ẽ mͥstimulus cariis mee. ãgelꝰ
sathane qui me colaphiz et.
tẽtes ñ exaudimur. ideo fit.qr
negatur qd̃ eidẽ paulo apło cõ¬

Expanded text:
oque apostolum non in nomine Salvatoris petiisse, ut tentatione careret, quam ob custodiam humilitatis uia si hac caruisset, salvus esse non posset, ipso affirmante, cum ait: Et ne magnitudo revelationum extollat me datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, ut me colaphizet. tentes non exaudimur, ideo fit, quia negatur. Quod eidem apostolo Paulo con
Abbreviated transcription (Latin):
in xͥ noĩe bidentur petẽ ñ acci¬
piant. Ueꝵ etiam ip̃e apłs
paulꝰ cercio dnĩn rogau̾it. ut
a se angelus sathane a quo tri¬
bulabatur abscedẽt nec impe¬
Ned huiuus motio q̃stio

Expanded text:
i nomine videntur petere, non accipiunt, verum etiam ipse apostolus Paulus tertio Deum rogaverit ut a se angelus Satanae, a quo tribulabatur, abscederet, nec impeSed hujus moti
Abbreviated transcription (Latin):
chee festinans descende qr hodie
in donio tua oz me manere at
ille festinãs descendit ⁊ excepit
illũ gaudẽs ĩ domiũ suã alla ho¬
die huic domui salus a deo frã¬

Expanded text:
chaee, festinans descende, quia hodie in domo tua oportet me manere. At ille festinans descendit, et suscepit illum gaudens in domo sua. Hodie huic domui salus a Deo fa
Abbreviated transcription (Latin):
n sunt enĩ fructus bone
arboris. hic boni thesau¬
rus cordis. hec fundamẽta sa¬
pientis architecti q̃ nobis ho¬
dierna sci emiãgelii lc̃tio com¬
mendat. Nec nos formã solũ¬
modo s birtutem potius hr̃e¬
cõmendat pietatis. Quod etiã
mistica betis in strumẽti no¬
bis hystoria diligẽter ĩsimiat
qñ uel moyses tabernaculũ
uel templũ dño salomõ in scẽ

Expanded text:
 sunt enim fructus bonae arboris, hic boni thesaurus cordis, haec fundamenta sapientis architecti, quae nobis hodierna sancti Evangelii lectio commendat, nos non formam solummodo, sed virtutem potius habere pietatis. Quod etiam mystica veteris instrumenti nobis historia diligenter insinuatquando vel Moyses tabernaculum , vel templum Domino Salomon in sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
ab̾naculum qͥdẽ. qr cõ¬
pactos de tabulis hẽbat
parietes suꝑ bases argenteas.
templũ autẽ suꝑ lapides qua
erant imputribilia quib ⁊
ẽ templumintus ornatũ ac
de suꝑ tectum fulgebat. Auꝵ
etiam de thesauro bono opti¬
mũ ꝓferebatur. de quo ⁊ ta
b̾naculi parietes nnitus ac fo¬
ris bestiti ⁊ templi nõ tm̃ pe
rietes ueꝵ etiam laquearia.
trabes. ostia. postes. ⁊ paui¬
menta erãt coopta. S ⁊ uasa
uel btensilia domus utriusq
cuncta pene aurea. neq hec
nisi de auro purissimo fieri lice¬

Expanded text:
abernaculum quidem, quia compactos de tabulis habebat parietes, super bases argenteas, templum autem super lapides quaderant imputribilia, e quibus et et templum intus ornatum, ac desuper tectum fulgebat. Aurum etiam de thesauro bono optimum proferebatur, de quo et ernaculi parietes intus et foris vestiti, et templi non tantum parietes, verum etiam laquearia, trabes, ostia, postes et pavimenta erant cooperta. Sed et vasa et utensilia domus utriusque cuncta pene aurea, neque haec nisi de auro purissimo fieri lice
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e. ut enutriti trib annis. po¬
stea starent in conspectu regis
uerunt gͥ int̾ eos defili¬
Is iude damel ananias.
nusael ⁊ azarias. Et imposuit
ets ppositus enuchoꝵ nomina
dameli balthasar. aname sỹ¬
drach. misaeli misach. ⁊ az ari¬
roposinit autẽ damel ĩ¬
corde suo. ne pollueret
de mensa rogis. nz de uino po¬
tus eius. Et rogauit enucho¬
rũ p̃positum. ne cõtaminare¬
tur. Dedit autẽ dameli grãm¬

Expanded text:
nnis, postea starent in conspectu regis. Fuerunt ergo inter eos de filiis Juda, Daniel, Ananias, Misael, et Azarias. Et imposuit eis praepositus eunuchorum, nomina: Danieli, Baltassar: Ananiae, Sidrach: Misaeli, Misach, et Azariroposuit autem Danihel icorde suo ne pollueretur de mensa regis neque de vino potus eius et rogavit eunuchorum praepositum ne contaminaretur dedit autem Deus Da
Abbreviated transcription (Latin):
d hec bã agnes tale ĩncui
fertur dedissẽ responsum.
discede a me fomes ꝓcc̃i: nutniẽ¬
tũ facinoris. pabulum mortis.
discede a me: qr iant ab alio ama¬
tore p̾uenta sũ qui mͥ satis meli¬
ora te obtulit ornamẽta: ⁊ anł

Expanded text:
d haec beata Agnes tale fertur juveni dedisse responsum: Discede a me, fomes peccati, nutrimentum facinoris, pabulum mortis: discede a me; quia jam ab alio amatore praeventa sum, qui mihi satis meliora obtulit ornamenta, et a
Abbreviated transcription (Latin):
on gͣ potero ad contu¬
meliam prioris ama¬
toris uel aspicere alium: ⁊ ullũ
deliq̃re cum quo sũ deuictaca
ntate. cuius ẽ genositas celsior:
possibilitas fortior: aspectus pł¬
chor. amor suauior ⁊ omĩ grã e

Expanded text:
ergo potero ad contumeliam prioris amatoris vel aspicere alium et illum relinquere, cum quo sum charitate devincta; cujus est generositas celsior, possibilitas fortior, aspectus pulchrior, amor suavior, et omni gratia
Abbreviated transcription (Latin):
ude fcm̃ ẽ: ut uuienis uͣ.¬
maiori urgetur stimu¬
lo. Et putãs eam meliora uel¬
le acciꝑe ornam̃ta: omnẽ la¬
pidum p̾ciosoꝵ secum defert glĩam.

Expanded text:
de factum est| ut iuuenis maiore urgueretur  stimulo et putans eam| meliora uelle accipere ornamenta . omnem lapidem praecio| sum secum defert graciae
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ienerat dei filius ad solemi¬
latem scenophegie. ⁊ nouissĩo
die euisdem festiuitatis stans
in templo docebat ppsos qui ad
diem festum confluxerant re
molentes ad lapides confugerunt
Mentes obriere quent ñ poterãt
intoligere. Ip̃e autem transiens
ꝓmedumm illorum ibat . Rsplen¬
rat hora quam pͥfmierat
passiom qi nõ i scenophegia s
in pascha pati disposuerat. Preti¬
ais ego dommus sicut nunc sc̃s¬
enuãgelista loquitur. uidit homĩ¬
nem cecum a uatiuitate. hoc ẽ ce¬
cumnatum q̃ mr ex tenebris u¬
ti ꝓfuderat in noctem mũdi. &¬

Expanded text:
 Venerat Filius Dei ad solemnitatem Scenopegiae, et novissimo die ejusdem festivitatis stans in templo, docebat populum qui ad diem festum confluxerat. Relentes, ad lapides confugerunt, quaerentes obruere quem non poterant intelligere. Ipse autem transiens per medium illorum ibat. Nrat hora quam praefinierat passioni, quia non in Scenopegia, sed in Pascha pati disposuerat. Praeteriens ergo Dominus, sicut nunc Evangelista loquitur, vidit hominem caecum a nativitate, hoc est, caecum natum, quem mater de tenebris uteri profuderat in noctem mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem fubdens dedisti lonum.
Nepelle a serius tius quicquid
ꝑimmundicia aut morib se
suggerit aut actibus seit̾serit.
a gandiorum p̾mnada gr̃a¬
rum munera dissolue litis uin¬
cula astringe pacis federa ¶rã¬

Expanded text:
ordinem Subdens dedisti hominem. Repelle a servis tuis Quicquid per inmunditiam Aut moribus se sugerit, Aut actibus se interserit. Da gaudiorum premia, Da gratiarum munera, Dissolbe litis vincula, Adstringe pacis federa. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
R. Hidentes ioseph alonge loq̃ban¬
tur mutuo fr̃es dicentes ecce sõma¬
tor uenit. Lxite cctidamus eñ roide¬
amus si prosit illi sõnia sua. u̾ Cũq
bidissent ioseph fr̃es sui ꝙ a pĩe cũctis
frĩb plus amaretur oderant eũ nec

Expanded text:
. Videntes Joseph a longe, loquebantur mutuo fratres, dicentes: Ecce somniator venit, venite occidamus eum, et videamus si prosint illi somnia sua. Vers. Cumque vidissent Joseph fratres sui, quod a patre cunctis fratribus plus amaretur, od
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ ĩ nola quidã
campãnie lz pr̃e syronomine
hermia. Qui denocte nolam
henens ibidẽq qͣi indigena
hitans. geniuit filium felicẽ.
i celestib heditatis dona pre¬
posunt. hũit etiam ⁊ frẽm cogno¬
nue sin prĩs ĩd ẽ herimiã cũ qͦ
patrionuum diuidet terrenũ
Qui longe afelicis morib a¬
¶es asq ideo felicitate indignꝰ
solumm bona diligẽ
miles elegit. At contra felix no¬
muus sui missium fc̃s ex se¬
q̃ns mox a puero se diuino fa¬
mula tui subiecit. ⁊ crescente
gĩa birtutũ pͥmo lectoris offi
cum suscepit. ac pꝰ ad exorciste
gradum ꝓuectꝰ minrũdos ex
obsessis corꝑibz sp̃s eicere cepit.
b clarus extitisset. nõ
mora condignum mitis p̾sbi¬
terii gradum subiit nec minor
gradu mẽte ⁊ oꝑe remãsit. sic̃
etiam adueniens tẽtationũ
turbo ꝓbauit. Nã tꝑ̃e eodẽ exor¬
ta infideliũ ꝑsecutio graui
eccam c̃tamime puilsauit. nͨ tũ
porte mortis portas filie syon.
ab annũcianda laude sui cͤato¬

Expanded text:
natus est in Nola quidem Campaniae, sed patre Syro, nomine Hermia, qui de Oriente Nolam veniens, ibidemque quasi indigena inhabitans, genuit filium Felicem: in coelestibus haereditatis dona praeposuit. Habuit autem et fratrem cognomine sui patris, id est Hermiam, cum quo patrimonium divideret terrenum: qui longe a Felicis moribus agens, atque ideo felicitate indignus o bona diligere miles elegit. At contra Felix nominis sui mysterium factis exsequens, mox a puero se divino famulatui subjecit, et crescente gratia virtutum, primo lectoris officium in Ecclesia suscepit, ac post ad exorcistae gradum provectus, immundos ex obsessis corporibus spiritus ejicere coepit. bus clarus exstitisset, non mora, condignum meritis presbyterii gradum subiit. Nec minor gradu, mente et opere remansit, sicut etiam adveniens tentationum turbo probavit. Nam tempore eodem exorta infidelium persecutio, gravi Ecclesiam certamine pulsavit: nec tamen portae mortis portas filiae Sion ab annuntianda laude sui Creato
Abbreviated transcription (Latin):
no calixti natalis sctĩ
cornelii ep̃i sub ꝑsecutione de¬
cii: cũ plbiteris ⁊ dyaconib
centũ cellis exilio deputati.
Ad quẽ confortandum młti
scuipsit ei de celermo lectore qͣz¬
Etius cesar auditoñ.¬

Expanded text:
obris natalis sancti Cornelii papae sub persecutione Decii cum prespeteris et diaconibus Centumcellis exilio deputati ; ad quem confortandum multi scripsit ei de Celerino lectore, quaecius ces
Abbreviated transcription (Latin):
e fide q̃ unumus spe phẽ¬
ni qua credimus ꝑ carĩ¬
Qui ductus hora tercia ad pas¬
sioms hostiamcrucis ferẽs suspẽ¬
dia ouẽ reduxit ꝑditam re¬
cemur g̃ subditi redemptione li¬
beri ut eruat a seculo quos solu
a cprographo.I Sr̃ã bã trinitas.¬

Expanded text:
 fide, qua vivimus, Spe perenni, qua credimus, Per chariQui ductus hora tertia Ad passionis hostiam Crucis ferrens suspendia Ovem reduxit perditam. Precemur ergo subditi, Redemptione liberi, Ut eruat a saeculo Quos solvit a chirographo. Gloria tibi, Trinitas
Abbreviated transcription (Latin):
rant apli de nece sui dõ
quẽ pena mortis crudeli ẜui dã¬
pnarant inpii. Sermone
blando angelus p̾dixit mulie¬
rib in galilea dommus uidẽ dꝰ¬
ẽ quãtotius. ¶Ille dum ꝑgũt
conscite aplis hoc dice uidentes eũ
biue osculantur pedes dm̃. Qe
agnito discipuli in galileã ꝓpe
ꝑgunt uidere faciem desid̾atã
dm̃. laro paschali gaudio
sol mundo nitet radio cum
minũ uoce fatentur publica.
ex xp̃e lemẽtissime tu cor¬
da nr̃a possidet ut t̾ laudes debi¬
tas reddamus omĩ temꝑe ¶s

Expanded text:
rant apostoli De nece sui Domini, Quem poena mortis erudeli Servi damnarant impii. Sermone blando angelus Praedixit mulieribus: In Galilaea Dominus Videndest quantocius. Illae dum pergunt concite Apospedes Domini. Quo agnito discipuli, In Galilaeam propere Pergunt, videre faciem Desideratam Domini. Claro paschali gaudio Sol mundo nitet radio, Cumminum Voce fatentur publica. Rex, Christe, clementissime, Tu corda nostra posside, Ut tibi laudes debitas Red
Abbreviated transcription (Latin):
sicut qui letentur ĩ messe sicut ex¬
ultãt uictores capta pͥda qñ diui¬
dunt spolia. Iugum emmone¬
ris euis ⁊ brrgam humeri illius ⁊
sceptrum exactoris eius suꝑasti sic̃
indie madian. Quia omnis
biolenta p̾datio cum tumultu
⁊ bestimentũ mixtum sanguĩe
erit ĩ cõbustionem ⁊ ꝙ̃b ignis.

Expanded text:
r in messe, sicut exsultant victores capta praeda, quando dividunt spolia. Jugum enim oneris ejus, et virga humeri illius, et sceptrum exactoris ejus superasti, sicut in die Madian. Quia omnis violenta praedatio cum tumultu: et vestimentum mixtum sanguine erit in combustionem et cibus ignis.
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie: non solum celestis uoce
ẜmonis. bex etiam daritate di¬
uinelucis adstruxit. Nusqͣ eñ
in tota ueteris testamenti serie re¬
ꝑimus angelos qui tam sedu¬
le apparuere pr̃ĩb cũ luce apparu¬
isse s hoc pͥuilegium recte hodier¬
no temꝑe seruatum ẽ. qñ exortũ
ẽ intenebris lumẽ rectis corde mi¬

Expanded text:
m coelestis voce sermonis, verum etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere patribus, cum luce apparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exortum est in tenebris lumen rectis corde, mi
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatis et̾ne. Repatur ẽ nob̃
salutis nr̃e annua reuolutione
sac̃maitum ab ñtio ꝓmissũ ĩ fi¬
ne redditum. sine fine mansurũ.
In quo dignum ẽ nos sursum
erectis cordib diuiiũ adoraremi¬
sfium. Pt quod magno dei mu¬
nere agitur. magnis ecͣe gaudii

Expanded text:
citatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum est nos erectis sursum cordibus divinum adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis
Abbreviated transcription (Latin):
principeminatũ maria uirgine.
Seatus auctor setuli seruile
corpus induit ut carne carnem
liberans ne ꝑderet quos condidit.
aste pentis iuscera celestis ĩ¬
trat gr̃a uenter puelle bauilat
secreta q̃ non nouat/ Somus¬
pudicipectoris templum repẽte
fit dei itacta nesciens bix berbo
concepit filium. Onixa ẽ puer¬
prra quem gabriel p̾dixerat queni
mũs aluo gestiens clausus iohẽs
senserat. ¶eno iacere ꝑtulit p̃se¬
Gaudet chorus celestium ⁊ ange¬
li camũt deo palãq fit pastorib
pastor creator oĩ la tͥ dñe. in¬

Expanded text:
principem, Natum Maria uirgine. Beatus auctor saeculi Seruile corpus induit, Vt carne carnem liberans Non perderet quod condidit. Clausae parentis uiscera Caelestis intrat gratia, Venter puellae baiulat Secreta qpudici pectoris Templum repente fit Dei, Intacta nesciens virum Virgo creavit filium. Enixa est puerpera, Quem Gabriel praedixerat, Quem matris alvo gestiens Clausus Joannes senserat. Feno jacere pertulit, PraeseGaudet chorus coelestium, Et angeli canunt Deo, Palamque fit pastoribus Pastor, creator o
Abbreviated transcription (Latin):
aluator nr̃ dilectissimi hodie
natus ẽ gandeamus. Neq
enm locũ fas ẽ ẽẽ tristicie. ubina¬
talis ẽuite: q̃ consumpto morta¬
licatis timore. ingerit nobis de ꝓ¬
missa etuitate leticiã. Nemo ab̃
huius alacritatis participatõe se¬
cernitur. una cũctis leticie cõmu¬
nis ẽ ratio. qr dominus nr̃ pcc̃i
mortisq destructor sicut nullum
a reatu liberum reperit ita liberan¬
dis onũb uenit. Exultet sc̃s quia
appropinquat ad palinam. Gau¬
deat pcc̃or. quia ĩuitatur ad ueni¬
am. Animetur gentilis qr uocat᷑

Expanded text:
ilectissimi, hodie natus est, gaudeamus. Neque enim locum fas est esse tristitiae, ubi natalis est vitae, quae consumpto mortalitatis timore ingerit nobis de promissa aeternitate laetitiam. Nemo ab ejus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae communis est ratio: quia Dominus noster peccati mortisque destructor, sicut nullum a reatu liberum reperit, ita liberandis omnibus venit. Exsultet sanctus, quia propinquat ad palmam. Gaudeat peccator, quia invitatur ad veniam. Animetur gentilis, quia vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
atalis domu dies ea de cã
ens ex birgnus ut̃o qui erat ĩpatris
impio. Cuius suscepte carius cã
hec ẽ postqmͣ em̃ iniudia dẏaboli
parẽs ille pͥmus spe seductus man
cecdit. confestim exul⁊ ꝑditus in
omni geñe suo radicem malicie ⁊
pcũi transduxit. crescebatq ĩ malũ
uehemẽtius om̃e genꝰ mortalium.
diffusis ubiq sceleribus.RQuẽ¬

Expanded text:
Natalis Domini dies ea de causens ex virginis utero, qui erat in Patris imperio. Cujus susceptae carnis causa haec est. Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul, et perditus in omni genere suo radicem malitiae et peccati transduxit, crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium diffusis ubique sceleribus, e
Abbreviated transcription (Latin):
cie dei celi suꝑ sacramento isto.
⁊ ñ pirẽt damel ⁊ socii aius cũ
cetis sapientib babilonis. Tu.¬
men dñi bñdictũ a sclo ⁊ usq
in sclm quia sapĩa ⁊ fortitudo
Tip̃e nutat tꝑ̃a ⁊ eta

Expanded text:
ie Dei coeli super sacramento isto, et non perirent Daniel et socii ejus cum caeteris sapientibus Babylonis. Tmen Dei benedictum a saeculo et usque in saeculum: quia sapientia et fortitudo t
Abbreviated transcription (Latin):
pientes babilonis. ⁊ eressa sẽ¬
tentia sapientes interficiebã¬
tur. Querebãturq daniel. ⁊ so¬
unc daniel reqͥsunt de
lege atq sententia ãb
ariotħ pͥncipe nlicie rectis. qͥ
egressus fũat ad ĩtficendos
sapientes babilonis. Et ĩ tro¬
gauit eũ qui a rege potestatẽ

Expanded text:
pientes Babylonis et egressa sententia sapientes interficiebantur quaerebaturque Danihel et sounc Danihel requisivit de lege atque sententia ab Arioch principe militiae regis qui egressus fuerat ad interficiendos sapientes Babylonis et interrogavit e
Abbreviated transcription (Latin):
ad uespum iussus ĩmolari signi¬
ficans eum qui suosanguĩe redẽ¬
pturus añ quinq dies pasche id
ẽ hodieruo die magno pcedẽtiũ
seq̃ntiumq ppłoꝵ gaudio ac

Expanded text:
m jussus est immolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque dies paschae, id est, hodierno die magno praecedentium sequentiumque populorum gaudio ac
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ xͥ qua ueꝵ dei templũ iuda¬
ica impietate resolutum di¬
uina in triduo potentia susci¬
tauit. quadragenarius hodi¬
e dilectissimi scõꝵ dieꝵ expletꝰ
ẽ nũs: sacratissima ordina¬
tõe dispositus: ⁊ ad utilitatẽ

Expanded text:
i, qua verum Dei templum Judaica impietate resolutum divina in triduo potentia suscitavit, quadragenarius hodie, dilectissimi, sanctorum dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione dispositus, et ad utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
puer rome suscepit. ibiq li¬
teris grecis ac latins a pri¬
Narte quidem gra u.¬
matica donatũ hũit
pceptorẽ. in rethorica bero uicto¬
riuũ oratorem. Postqͣ pero
onmẽ mundanoꝵ studioꝵ
litteraturã a deptus ẽ ꝓba¬

Expanded text:
puer Romae suscepit, ibique litteris Graecis ac Latinis a prin arte quidem Grammatica Donatum habuit praeceptorem, in Rhetorica autem Victorinum oratorem. Postquam vero omnem mundanorum studiorum litteraturam adeptus est, proba
Abbreviated transcription (Latin):
uo nomme ad totam
enuangelice dispensa¬
tionis gr̃am quã predicat. et
ip̃m specialiter dnm̃ signat
ꝑ quẽ eadem gra ĩ mundo do¬
nata ẽ Qui uero natum puer
pr̃ĩs zachane nomme magis
quã iohãnem uocandũ ẽẽ cer¬
nebant eos ꝓfecto figurant.
qui dño noue gr̃e munera¬
declarante cuperent eum po¬
tius consecuta uet̾is sac̃docii
nde bñ zacharias me¬
mor dm̃i interpretat᷑.¬
que obseruationis que uti¬
Contaidebant gͦ denomme
nati ꝓphe̾. hii qui cõuenerãt
⁊ zachariam hunc bocari sata¬
gebant. At contra mr̃ berbie
⁊ p̃r scriptis quod iohannes
magis appellandus ẽ astrue¬

Expanded text:
uo nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est. Qui vero natum puerum patris Zachariae nomine magis quam Joannem vocandum esse decernebant, eos profecto figurant qui, Domino nova grdeclarante, cupierunt eum potius consueta veteris sacerdotii nde bene Zacharias memoria Domini interpretatquContendebant ergo de nomine nati prophetae hi qui convenerant, et Zachariam hunc vocari satagebant: at contra mater verbis, et pater scriptis, quia Joannes magis appellandus est, astrue
Abbreviated transcription (Latin):
uit dñs deus est: qui a scuptũ
ẽ. Apud te ẽ domine fons uite:
⁊ in lumine tuouidebimꝰ lu
e adã primuᷤ nͣ men.
creatus ẽ ualde bene. seo
suadente serpente ꝑerrã decept̾
ẽ ualde male. Auctor uero mor¬
tis ẽ dyabolus sicut scriptũ ẽ.
ꝑ muidiam dyaboli mors in¬
trouut in orbem terraꝵ. ⁊ umi¬
tantur eum qui sunt ex ꝑte eiꝰ
Lple erũ dyabolus recte ar.¬
deo conditus ẽ. ⁊ in beritate no¬
luit stare: s mox ut creatus ẽ.
ꝑsuꝑbie sue bicium offenso cre¬
atore celesti se de niste caruit. Qͣs
sedes dominus reꝑare cupiens

Expanded text:
ptum est: Apud te, Domine, est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Et Adam primus homo creatus est a Deo valde bene; sed per Evam suadente serpente deceptus est valde male. Auctor vero mortis diabolus est, sicut scriptum est: Per invidiam diaboli mors introivit in orbem terrarum, et imitantur eum qui sunt ex parte ejus . Ipse enim diabolus recte aDeo conditus est, et in veritate noluit stare; sed mox ut creatus est, per superbiae suae vitium, offenso Creatore, coelesti sede caruit. Quas sedes Dominus reparare cupiens,
Abbreviated transcription (Latin):
eticia qͣnte sit qnͣtus q cõ¬
cursus cum ĩperatoris
mũdi istius natalis celebrãdꝰ
ẽ bñ hostis quẽ admodũ duces
enis ⁊ principes om̃s etiã mili¬
tantes accurati sericis uestib ac¬
cincti oposis singulis auro ful¬
gente preciosis ambiant sotito
intidius ĩ ꝯspectu regis icedere
ius ẽẽ imꝑatoris gandi¬
uni si iiderint maiorẽ apparitõis
ornatum tm̃q illum letũ futuꝵ
qnͣto ip̃i fuerint in eius festiuita¬
te deuotent qr ĩperator tãꝙͣ hõ corda
ñ conspicit affectũ eorum cuta se
pbat uel hĩtum contuendo. ita sit
ut splendidins se accuret quisqͥs
einde qr in die natalis sui
scuint eum largũ futuꝵ
ac donaturũ plurima uel nĩsts
sius pel hiis qui ĩ domo eius ab¬
iectiputantur ⁊ iules: tanto pͥus
thesauros eiꝰ replere diuiciaꝵ ua¬
rietate festinent: ut inqnͣtum
prorogare uoluerit in tm̃ proroga¬
tio copiosa ñ desit ⁊ añ uoluntaᷤ
donandi deficiat ꝙͣ substancia

Expanded text:
etitia quanta sit, quantusque concursus, cum imperatoris mundi istius natalis celebrandus est, bene nostis, quemadmodum duces ejus et principes omnes, etiam militantes accurati sericis vestibus, accincti operosis cingulis, auro fulgente pretiosis, ambiant solito nitidius in conspectu regis incedere. jus esse imperatoris gaudium, si viderit majorem suae apparitionis ornatum, tantoque illum laetum futurum quanto ipsi fuerint in ejus solemnitate devoti: ut quia imperator tanquam homo corda non conspicit, affectum eorum erga se probet vel habitum contuendo: ita fit, ut splendidius se accuret, quisquis inde quia in die natalis sui sciunt eum largum futurum, ac donaturum plurima vel ministris suis, vel his, qui in domo ejus abjecti putantur, et viles, tanta prius thesauros ejus replere divitiarum varietate festinant; ut in quantum praerogativa voluerit, in tantum praerogatio copiosa 3 non desit, et ante voluntas donandi deficiat, quam substantia
Abbreviated transcription (Latin):
t si hanc enuclatius per¬
tractare bolumus gra¬
tiorem in litfa fructũ spũalis
sensus inditũ ẽẽ comꝑmius.
Di aromato more qͥ sub¬
tilius qĩ terendo ⁊ c̾̃nendo discu¬
titur eo maiorẽ interne sue dł¬

Expanded text:
t si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. i, aromatum more, quo subtilius quasi terendo et cernendo discutitur, eo majorem internae suae v
Abbreviated transcription (Latin):
celis. Ille gͦ sancto petro portã
ferreã aꝑuit. qui portas in fe¬
ri patefecit. Ille de morte petrũ
eripuit. qͥ mortem ip̃am de¬
est. circanos quoq multice agi
aguosamus. si fidem petu. seqͣ¬
mur sumus enĩ ⁊ nos in hoc
mũdo uelut in carcere constitu
i dꝰ meremur. mittitur
ad nos angelus dei ⁊ dicit ad
Recingimus enĩ nos si
lumbos corꝑis nr̃i pu¬
dicicie cingulo cutiudannus.
dicente apło. Sunt lunbi bẽi¬
p̾ciniti in castitate. Calciam᷑¬
gͦ ⁊ pedes nr̃os si gressus uite
nr̃e p̾ceptis euugelicis ac uͥtu¬
te fidei minuamus ut seculi
spinas pcc̃oꝵ. ⁊ miquitatis
tribulos conculcemus. ẽu ã.¬

Expanded text:
coelo . Ille ergo sancto Petro portam ferream aperuit, qui portas inferni patefecit. Ille de morte Petrum eripuit, qui mortem ipsam deest, circa nos quoque mystice geri cognoscimus si fidem Petri sequamur. Sumus enim et nos in hoc mundo velut in carcere constituti. Si i meremur, mittitur ad nos angelus Dei, et dicit ad ecingimus enim nos, si lumbos corporis nostri pudicitiae cingulo circumdamus, dicente Apostolo: Sint lumbi vestri in castitate. Calceamus et pedes nostros, si gressus vitae nostrae praeceptis evangelicis ac fidei muniamus, ut securi spinas peccatorum et iniquitatis tribulos conculcemus.
Abbreviated transcription (Latin):
uẽadmodum scs̃ petrus
mussus ĩ cartem sit liga¬
tus duab cathenis. ⁊ traditus
liberatus sit pãgelũ dñt. au¬
diuit ꝑ ordinem dilectio ur̃a
horrere ñ poterat qr ip̃e in car¬
cere templum dei erat .Tu . iii.¬
Igatus enĩ erat cathe¬
criminũ in ip̃o carcere a credẽti
b detrahebat. Custodiebas a
a sedecim. sicut enim centurio
centum. ita quat̾nio mͣiͣ sub
se nulites h̃t. s sub ip̃a custo
diamĩ enuãgelia ad fidẽ ue¬
mẽtib ĩ sinuabat. Nec saue¬
humanã custodia potat time
qui diuma custodia seruaba
ũ gͦ diligent m̃itur.
petrus custodiretur ĩ
carce a q̃tuor quat̾inonib mi¬
litũ ligatus duab cathenis.
uenit angelus dm̃ ad eũ ut
audunt dilectio ur̃a. ⁊ apperu
it ei ianuas carceris. ⁊ ait
stimentũ tuum. ⁊ opite. ⁊ cal¬
cia te calciamẽtum tuũ ⁊ ue¬
ni sequere me. At ille surgẽs
sequebatur eium. Ti aũt. u¬
e cum beniss ad por¬
tam ferreã cũ angelo
statim eadẽ ultro apperta est

Expanded text:
uemadmodum sanctus Petrus in carcere sit ligatus duabus catenis et traditus liberatus sit per angelum Domini , audivit per ordinem dilectio vestrhorrere non poterat, quia ipse in carcere templum Dei erat. Ligatus erat duabus catecriminum in ipso carcere a credentibus detrahebat. Custodiebatur a a sedecim, sicut enim centurio centum, ita quaternio IV sub se milites habet: sed sub ipsa custodia quatuor Evangelia ad fidem venientibus insinuabat. Nec humanam custodiam poterat timere, qui divina custodia servabatur. Cum ergo diligenter Petrus custodiretur in carcere a quatuor quaternionibus militum, ligatus duabus catenis, venit angelus Domini ad eum, ut audivit dit stimentum tuum et operi te, et calcea te calceamentum tuum, et veni, sequere me . At ille surgens sequebatur eum, et cum venisset ad portam ferream cum angelo, statim a se eadem porta aperta est
Abbreviated transcription (Latin):
conusus: cũ eẽt annoꝵ du¬
odecim heremũ concupunt
fecilletq botis satis: sieta¬
tis infirmitas nõ obstitis¬
set. Animus tamen aut cir¬
sa monasteria. aut cita ec¬
clesiã semꝑ intentꝰ: medi¬
tabatur adhuc in etate pu¬
erili quo postea deuotus

Expanded text:
us, cum esset annorum duodecim, eremum concupiuit, fecissetque uotis satis, si aetatis infirmitas non obstitisset. animus tamen aut circa monasteria aut circa ecclesiam semper intentus meditabatur adhuc in aetate puerili, quod postea deuotus
Abbreviated transcription (Latin):
Ã. Artus febre fatiscentes spũ
seruire cogebait stratuq suois¬
lo nobili cilicio retubas nec
terram bidere iam dignatus
celo totus inhiabat p̃ Perba.
ã Smite me inquit celũ ui¬
dere ut spũs dingatur ad do¬
minũ nichil in me reperiet
mimicus ⁊ sinus abrahe
me suscipiet p̃. Dũe dñs nr̃.¬

Expanded text:
. Artus febre fatiscentes spiritui servire cogebat, stratuque suo illo nobili cilicio recubans, nec terram videre jam dignatus, coelo totus inhiabat. VI. Sinite me, inquit, coelum videre, ut spiritus dirigatur ad Dominum, nihil in me reperiet inimicus, sed sinus Abrahae me suscipiet. VII. Media n
Abbreviated transcription (Latin):
gitur martinꝰ salba¬
rie pãnonioꝵ opido
oriundus fuit. s intra yta¬
liam ticini alitus ẽ: penti¬
bus scd̃m seculi dignitatẽ
nõ infimis gentilib tamẽ
Pater eius nules pͥmum-
post tribunꝰ militũ fuit.
Ip̃e arma nlitie. in adolescẽ¬
tia secutus inter scolares cp
rege constatino. demide sub
niliano cesare nlitauit. Nõ
tũ sponte: quia aprinis fere
anius duune potius ẜuitu¬
ti sacra illustris pueri inspi¬
rauit infantia.Tu. & Hic

Expanded text:
Igitur Martinus Sabaria Pannoniarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticini alius est, parentibus secundum saeculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. Pater ejus miles primum, post tribunus militum fuit. Ipse armatam militiam in adolescentia secutus, inter scholares alas sub rege Constantio, deinde sub Juliano Caesare militavit: non tamen sponte: quia a primis fere annis divinam potius servitutem sacra illustris pueri spiravit infantia. Nam c
Abbreviated transcription (Latin):
tiebatur ãnis duodecim acces¬
sit retro ⁊ tetigit fimbriam ue¬
cundũ lucã scribitur. ꝙ pͥncipis
filia duodecim ãnos habẽt eta
did̾it iudeorũ. Nisi enĩ ex cõpa¬
tõe unrtutum uicium nõ ołtẽ¬
ditur. Hec aũt mulier sãgui¬
ne fluens nõ in donio. ñ ĩ urbe
aliam alia curaretur. Tu. ã

Expanded text:
accessit retro et tetigit, ecundum Lucam scribitur, quod principis filia duodecim annos haberet aetdiderit Judaeorum. Nisi enim ex comparatione virtutum, vitium non ostenditur. Haec autem mulier sanguine fluens non in domo, non in urbe aliam, alia curaretur, unde
Abbreviated transcription (Latin):
suscitari filiam sucm. nolẽs¬
de mistio ue arcũcisionis exclu¬
di. S subintrat mulier san¬
gĩe auens ⁊ octauo sanatꝰ¬
loco. ut pͥncipis filia de hoc ex¬
dusa numero. uemat adno¬
ethyopia p̾ueniet manus eiꝰ
deo. Et cum intrauit plenitu

Expanded text:
ulat filiam suam, nolense circumcisionis excludi. Sed subintrat mulier sanguine fluens, et octavo sanatloco, ut principis filia, de hoc exclusa numero, veniat ad noAethiopiam praeveniat manus ejus Deo , et Cu
Abbreviated transcription (Latin):
e uidi ⁊ acte manus mis¬
sa ad me. in qua erat ĩ¬
uolutus liber. Et expandit illũ
corã me. qui erat scriptus intͫ¬
⁊ foris. Et scripti erant in co
lamentationes et carmen⁊ ue

Expanded text:
e manus missa ad me, in qua erat involutus liber: et expandit illum coram me, qui erat scriptus intus et foris: et scriptae erant in eo lamentationes, et carmen, e
Abbreviated transcription (Latin):
lapsis reꝑationem aeris cõmodi¬
tatem naigantib atq it agẽ¬
tib fidelibus iter prosperum ac
salutis portum tribulatis gaud¬
um oppressis releuationem ca¬
reiersionem.

Expanded text:
lapsis reparationem, aerum commoditatem, navigantibus atque itinerantibus fidelibus iter prosperum ac salutis portum, tribulantibus gaudium, oppressis relevationem; caissionem,
Abbreviated transcription (Latin):
dia ãni reduxit orbi¬
ta cum spũs ꝑaclitus efful¬
sit in discipulos. ¶Ignis ui¬
brante lumine lingue figu¬
ram de tulit uerb̃ ut ẽẽnt ꝓ¬
flui ⁊ caritate feruidi. Im¬
gius loquũtur omniũ turbe
pauent gentilium musto
madere deputant quos spñs
repleu̾at. Matrata sunc h
nustica pasche ꝑacto temꝑe sa¬
cro diex nuiniero. qͦ lege fit re

Expanded text:
dia Anni reduxit orbita, Cum Spiritus Paraclytus Effulsit in Discipulos. Ignis, vibrante lumine, Linguae figuram detulit; Verbis ut essent proflui, Et charitate fervidi. Linguis loquuntur omnium: Turbae pavent Gentilium: Musto madere deputant, Quos Spiritus repleverat. Patrata sunt haec mystice, Paschae peracto tempore; Sacro dierum numero,