comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potest sufice adsalutem. Iem de baptismno admarcelinum. Querentib quomͦ paruuli penite
possunt de origiali peccato qͥ adhuc nulł ꝓpniis pettatis tenentur obnorii respondetur. Si
ꝓpterea recte fideles uocant᷑ qm̃ fidem ꝑ uerba gestancium ꝓfitent᷑. cur non ⁊ penitẽ¬
tes haleant᷑ t̃ ꝑ eos diabolo phinc sctulo renunciant.: Item nemo nͥ baptiratꝰ ad insam
dm̃ici torpors rite accedit. Item insi manducau̾ttis carnem team. et biberitis sangin¬
nem meũ ñ habebitis uitam in uobis. Quid istra q̃rmius: Qluid adhor iesponderi pocest
nͥ ꝑtinatia pugnates neruos adu̾sum ostantiam ꝑpetue ueritatis intendat:: angͦ quisꝙͤ¬
hoc dr̃e andedit ꝙ id paruulos hec sentencia nõ ꝑtineat. possit q sine participatione cor¬
corpors huiꝰ ⁊ sangiunis in se hĩe uitam qi ñ ait. qui non manducau̾it sicut de laptis¬
mo qui non reuat᷑ fuerit sait si non manducaueritis. uehit eos alloquens qui audi¬

Expanded text:
enitere possint de originali peccato, qui adhuc nullis propriis peccatis tenentur obnoxii, respondeatur: Si propterea recte fideles vocantur, quoniam fidem per verba gestantium profitentur, cur non etiam poenitentes habeantur, cum per eos diabolis et huic saeculo renuntiant. Item: Nemo nisi baptizatus ad mensam Domini corporis rite accedit. Item: Nisi manducaveritis carnem meam et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobis . Qnisi pertinacia pugnaces neruos aduersus constantiam perspicuae ueritatis intendat? An uhoc dicere audebit, quod ad parvulos haec sententia non pertineat possitque sine participatione corporis hujus et sanguinis in se habere vitam, quia non ait, qui non manducaverit, sicut de baptismo, qui non renatus fuerit, sed ait, si non manducaveritis, velut eos alloquens, qui audi
Abbreviated transcription (Latin):
descend̾it. an certc singulis detar uic̾tum remansit. eamq in hac uita insolubilem falsi sunt eẽ
qͣstionera. Grains it est qͥstio. nec ualet ab hoĩs comp̃hendi. Qiia si de adam sub̾a aĩa cumcar¬
ne nascitur. cur non ⁊ cum carue moritur: Si uͦ cum carne nascitur. cur mea carne que
de adam ꝓlata est obugata peccatis tenetur : S cumi hoc sit incertum. illud inc̃tum ñ est
quia nisi sacri baptismatis gracia fuerit renatus: hõ oĩs aĩa originalis pectati uinculis
est obstricta. hiii scriptum ẽ. Non est mundus in sspectu eiꝰ. nec umiꝰ diei infans suꝑ t̾ram
incipit. Deieliqͥs q̃ ad finem ꝑtinent: An certe ꝙ. eccłiasticum est scd̾ eloquia saluatoris. Pr̃

Expanded text:
descenderit, an certe singulis detur, incertum remansit; eamque in hac vita insolubilem fassi sunt esse descenderit, an certe singulis detur, incertum remansit; eamque in hac vita insolubilem fassi sunt esse quaestionem. Gravis enim est quaestio, nec valet ab homine comprehendi; quia, si de Adam substantia anima cum carne naab Adam prolata est, obligata peccatis tenetur. Sed cum hoc sit, incertum non estquia, nisi sacri baptismatis gratia fuerit renatus homo, omnis anima originalis peccati vinculis est obstricta. Hinc enim scriptum est: Non est mundus in conspectu ejus nec unius diei infans super terram incipit: De reliquis quae ad fidem pertinent: An c
Abbreviated transcription (Latin):
ugustrs retrastacionum libro.iͦ. Item alio loco de anano dixi Recunior rdrau¬
rius incetumqIturis aũ qmi reditunis oꝑxisem sicurꝰ ꝓptereos qui puitant ani¬
mos humanos ꝓ m̃itis pectatoꝵ suoꝵ de celo lapsos siue dereclos in corpora ista de trudi
d ita clixi incełum tanꝙͣ dr̃e ad ccim qui eiꝰ est ꝯditor sicut beatus ciprianꝰ non cunc¬
tatus dĩe. Nam cum corpus et̾ra. sp̃m possideamus e celo. Et in libro eccłiastes scͥꝑtã¬
est sp̃s ren̾tatur aod̾mi qui declit illum. Quod itat sic intelligendum est. ut non resis¬
tamis apło dicenti. nondum natos nicħ cgisie boni aut mali. Sine ꝯtrou̾sia gͦ quedam ougi¬
nalis regio beatitudins ai deis ip̃e est qui eum non quidem de scip̃d genuit. s de nulla re alia
an salter siant singuli singrlis: uec tunc sciebam nec adhuc scio. GReCi scd̃o seruo dei in¬
cluso. ⁊ De ongrie aĩe int̾ scõs patits requisicio non parua fcã est u̾sata. S utrum ipsa ab adam

Expanded text:
Augustinus Retractationum lib. I: Item alio loco de animo dixi: « Securior rediturus in coelum. » Iturus autem quam rediturus dixissem securius, propter eos qui putant animos humanos pro meritis peccatorum suorum de coelo lapsos sive dejectos in corpora ista detrudi. Sed ita dixi in coelum, tanquam dicerem ad Deum, qui ejus est conditor, sicut beatus Cyprianus non cunctatus est dicere: Nam cum corpus e terra, spiritum possideamus e coelo. Et in libro Ecclesiastatus reuertatur ad deum, qui dedit illum quod utique sic ,.. intellegendum est, ut non resistatur apostolo dicenti nondum natos nihil egisse boni aut mali. sine controuersia ergo quaedam originalis regio beatitudinis animi deus ipse est, qui eum non quidem de se ipso genuit, sed de nulla re alia an similiter fiant singuli singulis, nec tunc sciebam nec adhuc scio. Gregorius Secundino, servo Dei incluso : De origine animae inter sanctos Patres requisitio non parva est versata. Sed utrum ipsa ab Adam
Abbreviated transcription (Latin):
ut in ca parte in qua insiorartis est. stpbͥns mrauis subsidium sclficationis actedati quo
postea te supplantare non possit. lauas gͦ podes. itt laues uenena serpentis. Item
post fontem suꝑ est ut ꝑfechio fiati qñ ad inuocationem sacdbtis sp̃e sc̃s insimditur¬
sp̃s sapientie u÷ iteslectus ⁊ c̃. Iste sunt. uii. uirtutes qũ consiguaris. It̃. post ħ
uenuie habes ad altarc.
Idem adheliodoꝵ inepitapho nepotiani. Regnauit mors ab adam usq ad moysen ⁊ icos
⁊ c̃. Si abraliam ⁊ isaac ⁊ iacob ininferno. quis inceloꝵ regno: si aunci cui sub pe¬
na ostendentis adam. ⁊ qui ñ peccauert̾ alicins petcatis tenebant᷑ obnoxii quid
dehis credendum est qui dixetunt incordib suis non est deus: Augustrã de fide ad petrum. i deo
ne dt uiteos ir anonaoilib sp̃ib data est. nec aliquod cis indium p̃parati est iuiquo eis uelbeati

Expanded text:
ut in ea parte, in qua insidiatus est serpens, majus subsidium sanctificationis accedat, quo ut in ea parte, in qua insidiatus est serpens, majus subsidium sanctificationis accedat, quo postea te supplantare non possit; lavas ergo pedes, ut laves venena serpentis. Item: Post fontem superest ut perfectio fiat, quando invocatione sacerdotis Spiritus sanctus sapientiae et intellectus, etc. Istae sunt septem virtutes quando consignaris. Item: Post hoc venire habes ad altare. Idem ad Heliodorum, in epitaphio Nepotiani: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysem et in eos, etc. . Si Abraham et Isaac et Jacob in inferno, quis in coelorum regno? Si amici tui sub poena offendentis Adam, et qui non peccaverunt alienis peccatis tenebantur obnoxii, quid de his credendum est qui dixerunt in cordibus suis: non est Deus? Augustinus, De fide ad Petrum: Ideo nec aeternitas irrationabilibus spiritibus data est, nec aliquod eis judicium praeparatur, in quo eis vel bea
Abbreviated transcription (Latin):
habebis mecum ꝑtem. hoc ideo dico: quod alios iep̃hendim: s mea osficia ip̃e cõmede
Inõli cupio sequ ecl̃am romanam o tã ⁊ nos hoies sensum habe mꝰ. lo qued
alibi recius seruatur. et nos rectus custodimꝰ ¶pñi sequinur apłmu petrum. ipsuns inhere¬
mus deuotioni. ad hoc ecclia romana quid respondet: Utiq ip̃e auctor est nobis hiniꝰ asser¬
tionis petrus apłs qui sat̾dos fuit eccłie romane. ip̃e petrus ait. Uñe non solum pedes
s ⁊ manus ⁊c̾. uides fidem. Quod. ⁊ñ acͣcusauit. humilitatis fint. Quod postea obtulit
deuociomis ⁊ sidei. Aespondit oñs. Qan lauit non neccesse ht̃ it̾m lauare. insi solos pe¬
des quare hoc: Qutia in baptismate oĩs culpa diluit᷑. Rccedit gͦ culpa. sed qr adam sup¬
plantatus est adiabolo. ⁊ uenenum ei effusum est supra pedes: ideo lauas pedes:

Expanded text:
habebis mecum partem . Hoc ideo dico, non quod alios reprehendam, sed mea officia ipse commendem. habebis mecum partem . Hoc ideo dico, non quod alios reprehendam, sed mea officia ipse commendem. In omnibus cupio sequi Ecclesiam Romanam: sed taalibi rectius servatur, et nos rectius custodimus. Ipsum sequimur apostolum Petrum, ipsius inhaeremus devotioni. Ad hoc Ecclesia Romana quid respondet? Utique ipse auctor est nobis hujus assertionis Petrus apostolus, qui sacerdos fuit Ecclesiae Romanae; ipse Petrus ait: Domine, non solum pedes, sed et manus . Vides fidem; quod ante excusavit, humilitatis fuit; quod postea obtulit, devotionis et fidei. Respondet Dominus: Quem lavi, non necesse est iterum lavare, nisi solos pedes; quare hoc? quia in baptismate omnis culpa diluitur. Recedit ergo culpa, sed quia Adam supplantatus est a diabolo, et venenum ei effusum est supra pedes, ideo lavas pedes,
Abbreviated transcription (Latin):
pedes lauet. Ses est mumnduis totꝰ oiundus erat petrus. sed plantam lauare delebat:
habebat ir pͥmi hõis de successione petcatum. qñ cum supplantanit serpens. et ꝑsuasit
crrorem. Ideo planta eiꝰ ablutur: ut hereditaria peccata tollantur. Irã . a. ꝓpria ꝑ
baptismum relgrantur. Idem de sacrañttis lb̾ . iiͦi. ascondisti de fonte. quid socutumẽ.:
andisti lectionem. Suctintiis summꝰ sacdos tͥ pedes lauit. Quid istud inist̾ium: Nisi
lauero inqiuit ÷ pedes: non halebis incc̃ partem. Ilon ignorannis ꝙ eccl̃ia romana
hanc ꝯsuetudinem non hãt. cuiꝰ eypum in oĩb scquimur ⁊ fomam. hanc tñ tonsue¬
dicant ⁊ excusare conent᷑ qi hoc non in inist̾io faciendũ est. non i baptismate: non
in regñatione. s qͣi hospiti pedes lauandi sunt. aluid est humilitatis. aliud
sc̃ificationis. Neniq audi q mist̾ium est ⁊ sci̾ficatio. Nisi lauero tͥ pedes: nõ

Expanded text:
pedes lavet, sed est mundus totus . Mundus erat Petrus, sed plantam lavare debebat; pedes lavet, sed est mundus totus . Mundus erat Petrus, sed plantam lavare debebat; habebat enim primi hominis de successione peccatum, quando eum supplantavit serpens et persuasit errorem. Ideo planta ejus abluitur, ut haereditaria peccata tollantur. Nostra enim propria per baptismum relaxantur. Idem De sacramentis, lib. III: Ascendisti de fonte; quid secutum est? Audisti lectionem; succinctus summus sacerdos tibi pedes lavit. Quid istud mysterium? Nisi lavavero, inquit, tibi pedes, non habebihanc consuetudinem non habeat, cujus typum in omnibus sequimur et formam: hanc tamen consuedicant et excusare conentur, quia hoc non in mysterio faciendum est, non 363 in baptismate, non in regeneratione: sed quasi hospiti pedes lavandi sint. Aliud est humilitatis, aliud sanctificationis. Denique audi quia mysterium est et sanctificatio: Nisi lavero tibi pedes, non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nascendotraxert̃. Idem in .iꝰ. de cauitate dei. de his qui se occidunt. Quam causam si uoluenmꝰ
uacro sc̃e̾ regña cionis a luci. uniũ soꝵ remissionem acceꝑuit peccatoꝵ. Tunc it tempus
est cauendi oĩa futura peceata: cum sunt oiã delcta prel̾ita. Item op̃tes añttes quis est
hic tantus ñ erroi s furor: ¶ennandiꝰ de ortocoxa fide. Baptizatus suani fidema ꝯsitetur¬
coram sacdote. hoc idem martyr coram ꝑsectore facit. Illi oĩa peccata remittunt᷑ isti ext̃¬
guntur. Et ꝯcilio cartaginensi capłs .i. Qui or ep̃s ordmandus est aũ examinetur si cre¬
dit siin baptisno oiã .i. tam illid originale tractum qmñ illa q̃ uoluntarie ad missa sunt
ctimittant᷑ ⁊ ẽ. Cum his oĩb craminatus. pleniterq instructus reꝑtus fuerit.: tunc
Quid int̾ est utrum ꝑ pentencram an ꝑ lauacrum hoc nis sibi datum sacdotis inndicent.
imum in utroq nist̾um est. idem in lbro de mist̾us. Qlui lotus est non indiget isi ut

Expanded text:
quod nascendo traxerunt. Idem in lib. I De civitate Dei de his qui se occidunt: Quam uacro sanctae regenerationis abluti, uniuersorum remissionem acceperunt peccatorum. Tunc enim tempus est cauendi omnia futura peccata, cum sunt omnia deleta praeterita. Item: O mentes amentes! Quis est hic tantus non error, sed furor! Cap. 84. Cocoram sacerdote; hoc idem martyr coram persecutore facit. Illi omnia peccata remittuntur; isti exstinguuntur. Ex concilio Carthaginiensi, cap. 1: Qui episcopus ordinandus est, ante examinetur, si credat, si in baptismo omnia, id est tam illud originale contractum quam illa, quae voluntarie admissa sunt, dimittantur, etc. Cum his omnibus examinatus pleniterque instructus repertus fuerit, tunc Quid interest utrum per poenitentiam an per lavacrum hoc jus sibi datum sacerdotes vindicent! Unum in utroque mysterium est. Idem in lib. De mysteriis: Qui lotus est, non indiget, nisi ut
Abbreviated transcription (Latin):
paruulos quia q inteliglut studiose implebit. boiuis oꝑabi habinsdando licet inħ nescuis delinquẽt
Sed quia bonis oꝑib habundat postea cortectus a dño habudauit alciori sensu. ter illor
eda in omeba decirc̃tisione dñi. Abaptismꝰ aũ tantam gr̃am ofert ut si ille qui bapi¬
natus si statim obierit saluabitur in uita. Si aũ urxerit: ornare debet fidm oꝑib q fides
sine oꝑib ociosa est. dugustinꝰ de fide ad petrum. firmissiune tene ⁊ nullatens dubites

Expanded text:
parvulos, quia quod intelligebat studiose implebat bonis operibus abundando, licet in hoc nescius delinqueret, parvulos, quia quod intelligebat studiose implebat bonis operibus abundando, licet in hoc nescius delinqueret, sed quia bonis operibus abundabat, postea correctus ad nos abundavit altiori sensu, ter illos eda in homilia de circumcisione Domini: Baptismus autem tantam gratiam confert, ut si ille qui baptnatus, si statim obierit, salvabitur in vita. Si autem vixerit, ornare debet fidem operibus, quia fides sine operibus occisa est. Augustinus De fide ad Petrum: Firmissime tene et nullatenus d
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis singularitas designari. S qi nunc usq ab heticis infans in baptismate t̾cio mer¬
gebatur fiend̃ ap̃ nos non censco cẽ. nec dum mersiones num̾ant. dunitatem duu-¬
dant. dũc ꝙ faciebant faciunt morem ur̃ni se uicisse głient᷑. Nos aũ ꝙ t̾cio mer
gimus tͥduane sepulture sacrañita assignamꝰ. ut dũ t̾cio infans ab aquis educitur.
resurrectis t̾duani tpr̃is exprimat᷑. Quod siqinis forte ⁊̃ ꝓ sũme trinitatis uenerati¬
one estunet fieri. neq hoc aliqͥd obstat. baptixandum serel in aqua merge. q dum
te uel ter ł semel mergere. qñ ⁊ intrib mersionib ꝑsonaꝵ trinitas. ⁊ in una potest
diuinitatis singularitass designari. Haymo suꝑ epłam pauli ad romanos ubi scrip¬
tum est In suo sensu habundeabat cyꝑuianus qñ scnel mergebat in baptismate

Expanded text:
nitatis singularitas designari. Sed si nunc hucusque ab haereticis infans in baptismate tertio mernitatis singularitas designari. Sed si nunc hucusque ab haereticis infans in baptismate tertio mergebatur, fiendum apud vos esse non censeo, ne dum mersiones numerant, divinitatem dividant, dumque quod faciebant faciunt morem vestrum se vicisse glorientur. Dulcgimus, triduanae sepulturae sacramenta signamus, ut dum infans tertio ab aquis educitur, resurrectio triduani temporis exprimatur. Quod si quis etiam pro summae Trinitatis veneratione existimet fieri, neque enim aliquid obsistit, baptizandum semel in aquis mergere, quia in semel mergere, quando et in tribus mersionibus personarum trinitas et in una potest Divinitatis singularitas designari. Haymo super Epistolam Pauli ad Romanos: In suo sensu abundat Cyprianus, quando semel mergebat in baptismate
Abbreviated transcription (Latin):
chiele. Et agua non es lota ad salutẽ. Q uod quidem ño solum deheticis s de eccliasticis intel¬
ligi potest. qui nõ plena fide accipiuit laptisimĩ salutare. de quib dicend̾ est ꝙ. acceꝑint
aqm s non sp̃m sicut symoninagus baptiratus quidem ẽ in aqua s nequaqimͣ insalu
tẽ. Idem in epła ad galathas lib̃ .ii. Quicumq .⁊t in xp̃o baptizati estis tp̃m iudustis.
induerunt: manifestum est eos qui non sunt induti xp̃m. non fuisse baptiratos in xp̃o. ad
um aque tm̃ accipit lauachrũ nonest indutus xp̃m. Nam ⁊ symon ille acceꝑat laua
⁊ antes eos. Primum decent deuide intingunt in aqua. Non .ir potest sieri ut
corpus baptismi retipiat sacrañtum: nisi añ aiam fidei susceptnt ueritatem.¬
trib subsistenciis una sub̾a est. rep̃hensibile ẽe nullatemis pͭ infantem ĩ baptistmate
uelter ł semel mergere. qñ ⁊ intrib mersionib ꝑsonaꝵ tunitas et inuna potest diui¬

Expanded text:
 Et aqua non est lota ad salutem. Quo quidem non solum de haereticis, sed de ecclesiasticis intelligi potest, qui non plena fide accipiunt baptismum salutare, de quibus dicendum est, quod acceperunt aquam, sed non spiritum, sicut Simon Magus baptizatus quoque est in aqua, sed nequ lib. II: Quicunque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis, t Christum induerunt, manifestum est eos qui non sunt induti Christum non fuisse baptizatos in Christo. Ad um aquae tantum accepit lavacrum, non est indutus Christum. Nam et Simon ille acceperat lavdocete omnes gentes, baptizantes eos; primum docent, demum intingunt in aquam; non enim potest fieri, ut corpus baptismi recipiat sacramentum, nisi ante anima fidei susceperit veritatem.e nullatenus potest infantem in baptismate vel ter vel semel mergere, quando et in tribus mersionibus personarum Trinitas, et in una potest divi
Abbreviated transcription (Latin):
tare ꝙ ñ erat. Item p᷑ter nature ordinem uirgo generauit. I hoc ꝙ ꝯficunus
corpus ex uirgine est. Quid ħ q̃ris nature ordinem in xͥ corpore c̃ pter naturã.¬
sit ĩp̃e d̃ñs ex iurgine. Uera utiq caro xp̃a q̃ cruicifixa est que sepulta est. uere gͦcar¬
pus significat᷑. sangins nuncupat᷑ ⁊ tu dicis amen. hoc est uerũ est. Quod os loqͥ¬
tur meni int̾na fateatur. Quod sermo sonat. affectus senciat: Item in illo sacra¬

Expanded text:
tare quod non erat? Item: Praeter naturae ordinem Virgo generavit; et hoc quod conficimus tare quod non erat? Item: Praeter naturae ordinem Virgo generavit; et hoc quod conficimus corpus, ex Virgine est. Quid hic quaeris naturae ordinem in Christi corpore, cum praeters partus ex virgine? Vera utique caro Christi, quę crucifixa est, quę sepulta est, vere ergo carm sanguis nuncupatur, et tu dicis: Amen, hoc est: verum est. Quod os loquitur mens interna fateatur, quod sermo sonat affectus sentiat. C. LXX.
Abbreviated transcription (Latin):
cumq hoc manducanerit: ñ moriet᷑ intt̾num qi corpus xp̃i est. Considera utrum pr̃an¬
cior sit panis angeloꝵ an caro xp̃i. Manna illuo de celo.: hoc supra celum. Ilud celi hoc dm̃
celoꝵ. Itiud coripptioni obnoxium. si idicm alt̾m seruaritur. hoc alienum abõl corruptõe
ueritate. Item pocior est lux ꝙͣ umbra. ueritas qmͣ figura. corpus apctons qm mãna
c celo. Item. ꝓbemus non hoc ẽe q uatura formauit. s q benedictio ꝯsecrauit. maiorem¬
q ium cẽ benedictionis qmͣ nature qr benedictione ̃ natura ip̃a mitatur. uides¬
ꝓpħica gracia. bis mtatamẽẽ naturam ⁊ serpentis ⁊ urge. Item Sacram̃tum qd̃
accipis xͥ sermone ꝯficit᷑. de toeiꝰ muncdi elem̃tis legisti qꝑ ipse dixit ⁊ fc̃a sunt
Sermo gͦ xͥ qͥ potutt ex nichilo facere ꝙnon erat. non p᷑ ea q̃ sunt in id mu¬

Expanded text:
cunque hunc manducaverit, non morietur in aeternum, quia corpus est Christi. Considera utrum praestancunque hunc manducaverit, non morietur in aeternum, quia corpus est Christi. Considera utrum praestantior sit panis angelorum, an caro Christi? Manna illud de coelo, hoc supra coelum. Illud coeli, hoc Domini coelorum. Illud corruptioni obnoxium, si in diem alterum servaretur, hoc alienum ab omni corruptioveritate. Item: Potior est lux quam umbra, veritas quam figura, corpus auctoris quam manna de coelo. Item: Probemus non hoc esse quod natura formavit, sed quod benedictio consecravit, majoremque vim esse benedictionis quam naturae, qprophetica gratia bis mutatam esse naturam et serpentis et virgae. Item: Sacramentum, quod accipis, Christi sermone conficitur. De totius mundi elementis legisti quia ipse dixit, et facta sunt . Sermo Christi, qui potuit ex nihilo facere quod non erat, non potest ea quae sunt in id mu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ .c. ⁊i̾. t̃. Panem nr̃m.s. d. n .h. Sanguine xp̃i pacificata sunt oĩa uel intelo ł in t̾ra
scĩficatum est celum deiectus est dialolus ubi u̾satur ⁊ ħẜ quem ille decipit. Dixi uobis ꝙ an
s corpus. Qnare gͦ inoratione dm̃ca ait panem nr̃m: Panem quidem diyxit. s epuisyon
nobis debita nr̃a. Pebitum quid est nͥ peccatum: accepisti a diabolo debitum. ⁊ qͥ eras
lib̾ in xͦ: debitor fc̃s es dialolo. Cautionem tuã tenebat mimicus. s eam dñs crucifixit¬
⁊ suo cruore deluiti abstulit aebitum. reddidit lib̾tatem. Ex libro. ui. sicut uerus est
dei fuliꝰ oñs iħ̃e xp̃e. non quemadmod̾ hoĩes ꝑ grãm s qͣ filius ex sub̾a patris. ita nera¬
te inquit nobis . d .n. Ideo cocidie accipe. ut cotidie debito tuo indulgnciam petas. Idem ni libro
de mistiis. Rcuera mirabile ꝙ manna d̾s plnerit patrib. Uñ dẽm est. Panen angeloꝵ mandu¬
cauit hõ. S tt panem illum qui manducauerunt õs ideserto mortui suiit. Ita audemes¬

Expanded text:
ficata sunt omnia vel in coelo, vel in terra. Sanctificatum est coelum, dejectus est diabolus, ubi versatur homo, quem ille decepit. Et paulo post: §sed corpus. Quare ergo in oratione Dominica ait: panem nostrum? Panem quidem dixit, sed epiusion,nobis debita nostra! Debitum quidem est, ubi peccem? Accepisti a diabolo debitum, et qui eras liber in Christo debitor factus es diabolo. Cautionem tuam tenebat inimicus, sed eam Dominus crucifixit et suo cruore delevit. Abstulit debitum tuum, reddidit libertatem. Ex libro VI: Sicut verus est filius ex substantia patris: ita verate, inquit, nobis debita nostra. Ideo quotidie accipe, ut quotidie debito tuo indulgentiam petas. Idem in libro De mysteriis: Revera mirabile est quod manna Deus pluerit patribus. Unde dictum est: Panem angelorum manducavit homo . Sed tamen illum panem qui manducaverunt, omnes in deserto mortui sunt. Ista autem es
Abbreviated transcription (Latin):
non dedit iohes. Ioem ĩlibro de fide ad petrũ. Si in heresi quocumq uel scismate quisꝙͣ in
salntem que uirtus est satramtti non halebit s extra eccł̃iam catholicam ip̃m sacram̃¬
tum habuerit. Ergo debet ad eccłiam redire. ut non sacrañtum baptismi it̾m accipiat.
qua neto debet inquolubet hõie luiptrato uepeters. ħ it in societate cacholica uitam¬
eslam aistipiat ͥ demi de uerdis oni ractati .xi. Qutumcp in scamatitis uel h̾eticis ogregmio

Expanded text:
non dedit Joannes. Idem in libro De fide ad Petrum: Si in haeresi quacunque vel schismate quisquam isalutem, quae virtus est sacramenti, non habebit, si extra Ecclesiam Catholicam ipsum sacramentum habuerit. Ergo debet ad Ecclesiam redire ut non sacramentum baptismi iterum accipiat, quod nemo debet in quolibet homine baptizato repetere, sed ut in societate Catholica vitamernam accipiat. Idem De
Abbreviated transcription (Latin):
noti patest uesci carnib crudis. ⁊ ꝓpterea tranfformauit corpus suum in panem et
sanginnem in unium. his qui illud fi de suscipiunt. ex euangelio. Accepit panem bencelyxit¬

Expanded text:
non potest vesci carnibus crudis, et propterea transformavit corpus suum in panem, et non potest vesci carnibus crudis, et propterea transformavit corpus suum in panem, et sanguinem suum in vinum his qui illud fide suscipiunt, et egerunt gratias Deo de sene i
Abbreviated transcription (Latin):
malddicuait ũ peccant i sumlit̾ anteqͥm̃ lox moysi data cc̃t̃ erant quidam peccata que
Eere infartes in sins utiq oꝑib innocentes sunt nich nͥ q de pͥmo parente tpi

Expanded text:
maledicant, non peccant. Similiter, antequam lex Moysi data esset, erant quaedam peccata, quae maledicant, non peccant. Similiter, antequam lex Moysi data esset, erant quaedam peccata, quae Ecce infantes in suis utique operibus innocente
Abbreviated transcription (Latin):
nonsunt: qr nec ipsis aĩaib aut eqintas aut iniquitas fuit. ꝓ qua end ait etia bra¬
ticudo sit tribuenda uel pena. Idem in libro questionuĩ ueters ⁊ nora legia. Qnom odo
reus osficuitur qui nescit qued fe̾cit: Idm in sermone ui hanc lectionem. Cum eaum
essemus incarne ait apłs. passiones peccatoꝵ ⁊ c̃. Concupiscenciam nescicbam nͥ
leox diciet. nõ icupisces. homo ꝙ lonui putibat malum c̃e cognoscit. uolutt firia
te cupistnciam conatuscat incdus est. Ccpit ẽ non solum partator s ⁊ p̃uancato. Pecrator¬
enĩ ⁊ anteaerat.: S auteqͣ logim auuet pporatorem se ẽ nocebat. factus p̃uaricator qui fuit
aute nescuis pectator. haymo suꝑ cpłam parli ad romanos. Sine n lege uaturalitinoy¬
si i peratum mortuum erat i. lacelat. ignorabatur. ao apparebat. Antequam lex naturit
⁊ ateslectus inceprat igͥe inpatiuilis alusq hõb licet ꝑcutiant pateqiam inc naturit

Expanded text:
non sunt, quia nec ipsis animalibus aut aequitas aut iniquitas fuit pro qua eis aut aeterna beatitudo sit retribuenda uel poena. Idem, in libro Quaestionum LXXXIII, capitulo XXVI: reus constituitur qui nescit quod fecerit? Idem in Sermone in hanc lectionem: Cum enim essemus in carne, ait Apostolus, passiones peccatorum, etc.; concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret, non concupisces ; homo quod bonum putabat, malum esse cognovit: voluit frenare concupiscentiam; conatus est, victus est; coepit eenim et antea erat, sed antequam legem audiret, peccatorem se esse nesciebat; factus praevaricator qui fuit ante nescius peccator. Haymo super Epistolam Pauli ad Romanos: Sine enim lege naturali et Moyse peccatum mortuum erat, id est latebat, ignorabatur, non apparebat. Antequam lex naturalis et intellectus incipiat vigere in parvulis aliisque hominibus, licet percutiant patrem et matrem et
Abbreviated transcription (Latin):
enum ab oo secesserat. q incredibile saitis apħis uidetur eum inguo d̾s erat eẽ penssiosem. sum̃s hoac
bumane in fidelitatis etasionem opimonis istius petro insinuauit adiectũ. Neniq ita passionẽ de¬
testatus ẽ ut dpxert ausit. Luo uerbo renum detestandarũ ȩceantõ continet᷑: si saens dñs dabouce
artis instinccum: petroait uade retio post me .i. ut ecemplo se passionis seqiiat : Ieumn uero ꝑẽ¬

Expanded text:
enim ab eo secesserat, quia incredibile satis apostolis videretur, eum in quo Deus erat esse passibilem, sumens hanc enim ab eo secesserat, quia incredibile satis apostolis videretur, eum in quo Deus erat esse passibilem, sumens hanc humanae infidelitatis occasionem, opinionis istius Petro insinuavit affectum. Denique ita passionem detestatus est, ut dixerit, Absit: quo verbo, rerum detestandarum exsecratio continetur. Sed sciens Dominus diabolicae artis instinctum, Petro ait: Vade retro post me: id est, ut exemplo se passionis sequatur. In eum vero pe
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. nec iacob ⁊ ioħes silii thonitiui. quib in iusum gle celestis assumptis nõ prenalẽt. ⁊̃ rena:
si subratent. Item. Ergo ut scias quia petruis ⁊ iohannes ⁊ iacob mortem ñ gustaũnt. gloriã resutr¬
rectõnis uidẽ meruerunt. Solos enim cres istos post ħ uerba ini dieb octo assumpsit. ⁊ diꝑeie in mõ¬
tem. Itẽ . Eres ciuitẽ soli ⁊ tres electi dñi ad mõtẽ petrus ascendit. qͥ claues regni celoꝵ acceptt. iob̾er
ephesini concilii. Deniq petrus ⁊ iohar nes equał st̃ ad alcerutrim dignitatiᷤ. pp̃ qd̾ apłi ⁊ sci disci¬
puli ec̃ monstrant᷑. Q petius iustinctu diabosi dño ꝑfirisit uitare mno.t̃ ⁊̃
ylatius fr̃ taath̃m. Nam cum p̃dicare cepisset o port̾e se ierosolimam ire. pati dem̃ plura a
eũm petrus ⁊ ait. absit a te dñe. ñent istio. alt ip̃e conu̾sus petro dixit. uade retro post me sathana
sandalum nuicdi es ꝑgitur post predicatõnem pissionis accipiens drabolus facuitatem usq adtemp

Expanded text:
ortui, filii tonitrui, quibus in visum gloriae coelestis assumptis non praevalent terrena, sed subjacent. Item: Ergo ut scias quia Petrus et Jacobus et Joannes mortem non gustaverint, gloriam resurrectionis videre meruerunt. Solos enim tres istos post haec verba in diebus octo assumpsit et duxit in montem. Item: Tres autem soli et tres electi ducuntur in montem. Petrus ascendit, qui claves regni coelorum accepit; Joannes, Ephesini concilii: Denique Petrus et Joannes aequales sunt ad alterutrum dignitatis, propter quod apostoli esse monstralarius super Matthaeum: Nam cum praedicare coepisset, oportere se Hierosolymam ire, pati deinde plura a eum Petrus et ait: Absit a te, Domine! non erit istud . At ipse conversus Petro dixit: Vade retro post me, Satana, scandalum es mihi . Igitur post praedicationem passionis accipiens diabolus facultatem usque ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
nes compitur ꝑ pectato neq flagellatur. Omnia namq ei in futurum ei seruata sunt
unde ⁊ ip̃e scicus sibi sliso statutum cẽ tempus penaꝵ dicebat ad saluatorem. Quare
uenisti ante tempiis torquere nos: RReddintur aũ peccata in filios .i. in eos quos genu¬
it ꝑ iedeatum. Et enmmi hoĩes in catnes positi compiuntur a dño ut reu̾tantur. ⁊ ꝓpt̾¬
ea benignis oñs pecita patium redet in filios. ut qm̃ patres . i. diabolus ⁊ angeli eiꝰ
tiores ad futurum scłm ꝑgant. ⁊  ultra di abolo socii non efficiantur in pena. ꝓpterrea

Expanded text:
neque corripitur pro peccato, neque flagellatur. Omnia namque ei in futurum servata sunt. neque corripitur pro peccato, neque flagellatur. Omnia namque ei in futurum servata sunt. Unde et ipse sciens sibi illud statutum esse poenarum tempus dicebat ad Salvatorem: Quare venisti ante tempus torquere nos? Redduntur autem peccata in filios, id est in eos quos genuit per peccatum. Etenim homines in carne positi corripiuntur a Domino, ut revertantur. Et propterea bentiores ad futurum saeculum pergant, et ultra diabolo socii non efficiantur in poena. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
bono tibro t nnouios cẽ iufanteo cꝑe nou ẽ inoxios cogitatione . q inocum qũe
non aminius. do nutem er uoluttitis: non oubitnrat ilis fiugilit as trrons¬
psemo. Et si d̃s bautr a tos nnifantes. ⁊tep ĩnfancia monentes ingredi regnum celeste credcud est. oĩs
tã parios qui um lasui possunt regua celestia ingrodi credendumi non est. qi nou nalis par¬
uilis eiodan rtei i tel estis a pditius a partutib dauditur simulle intnant᷑. Nam quidam inhar nt¬
ho nosissiniso antet rtennum filium labunt. aunoꝵ sicut abitioi ait .u. Qnem uiinis carnalit̾ diligĩe¬

Expanded text:
 6. Innoxios esse infantes opere, non esse innoxios cogitatione, quia motum quem non animus. Ad nutum enim voluntatis nonphemo: Et si omnes baptizatos infantes atque in infantia morientes ingredi regnum coeleste credendum est, omnes tamen parvulos, qui jam loqui possunt, regna coelestia ingredi credendum non est, quia nonnullis parvulis ejusdem regni coelestis aditus a parentibus clauditur, si male nutriantur. Nam quidam in hac urbe notissimus ante triennium filium habuit, annorum, sicut arbitror, quinque, quem nimis carnalit
Abbreviated transcription (Latin):
Manus dauum dolet ⁊ sentit sͥ uranus que aiteri dolorẽ uulneris non reliquit: Itein Hitice
nabłis fuĩt ut pati tim uerit. que eeñt glisicatum patientem: Item Calitem quemdedit
raichi pat̾ ñ uis. ut bilã illum: Quomodo ergo ꝑ patiendi merum cransferri a se calicẽ dep̃¬
catur qd̾ ꝑ dispensatõnis sticõ̾ium festinare impłe̾. Non enim conuenit ut pati nollet. quia pati
ueller. Item. Oportuerat te dc̃i huiꝰ inmemorem non flusse. unde camen dico uob̾. Atiodo uidebi¬
tis flium hominis sedentem a dextris uirtucis ⁊ uenienter cum nubib celi. Item ohte qd̾ti

Expanded text:
Manus clavum dolet? et sentit sibi vulnus, qui alteri dolorem vulneris non relinquit? Item: Haeretice, Manus clavum dolet? et sentit sibi vulnus, qui alteri dolorem vulneris non relinquit? Item: Haeretice, ionabilis fuerit, ut pati timuerit, quae se essent glorificatura patientem? Item: Calicem, quem dedit mihi Pater, non vis ut bibam illum? Quomodo ergo per passionis metum transferri a se calicem deprecaretur, quod per dispensationis studium festinaret implere? Non enim convenit ut pati nollet qui pati vellet. Item: Oportuerat te dicti hujus immemorem non fuisse: Verum dico vobis, amodo videbitis Filium hominis sedentem a dextris virtutis Dei et
Abbreviated transcription (Latin):
Nel cum potum ⁊ cibum acceperit nonse nat̾itati corporis q consuetudini trait Item Tenuit
apłs demonstrande natiuitatis huius sacramentum. cum att. In simłitudine hominis constitutꝰ ⁊
habitu reꝑtus ut homo sien fuit ħitus ille tm̃ homiris s ut honinis Dum ⁊ h̾itus carnis in natiui¬
tatis ÷ ueritate ⁊ similitudo camis peccati. a uitiis humane passionis aliena ÷ acq ita ht natiuitatẽ
in dño non tamen uicõse infiriitatis nrr̃e eẽt incorpore qui ñ eẽc in origine. qd̾ ex concemptu sp̾e sãcti
addendo an ne timut qui armatis ad compiendum se obuius ꝓdut: ⁊ incorpore enis infirinitas fu¬
it adcinꝰ occursum consternata agmina ꝑsequentũĩ ceciderunt : Quam gͥ inf̾xmitatem dñatã
hiuꝰ corpori credis cuiꝰ tantam habuit natura uirrutem: s forte dolorẽ uuln̾im timuit. Quem
rogo penetrantis incarneni claui habuit erroiem qui exciseauris carnem solo restituit ac tactu :

Expanded text:
vel cum potum et cibum accepit, non se necessitati corporis, sed consuetudini tribuit. Item: Tenuit Apostolus demonstrandae nativitatis hujus sacramentum, cum ait: In similitudine constitutus et habitu repertus ut homo . Non fuit habitus ille tantum hominis, sed ut hominis, dum et habitus carnis in nativitatis est veritate, et similitudo carnis peccati a vitiis humanae passionis aliena est. Atque ita habet nativitatem no, non tamen in vitiosae infirmitatis nostrae esset corpore, qui non esset in origine, quod ex conceptu Spiritus sancti ionis addendo? Anne metuit, qui armatis ad corripiendum se obvius prodiit? et in corpore ejus infirmitas fuit, ad cujus occursum consternata agmina persequentium conciderunt? Quam igitur infirmitatem dominatam hujus corporis credis, cujus tantam habuit natura virtutem? Sed forte dolorem vulnerum timuit. Quem, rogo, penetrantis in carnem clavi habuit horrorem, qui excisae auris carnem solo restituit attactu?
Abbreviated transcription (Latin):
quartam generationẽ ita edisserant. ut ad aniam humanam seutenciam referant. patrem
in uobis leuem punctum sensuũ. ⁊ incentiua incioꝵ eẽ oientes. filum uͭ si cegitatio pecatum
quartam generationeni. si non solum feteris ꝙ malum est. s intins scctib głaris scd̾ni

Expanded text:
quartam generationem, ita edisserant, ut ad animam humanam sententiam referant, patrem quartam generationem, ita edisserant, ut ad animam humanam sententiam referant, patrem in nobis levem punctum sensuum, incentiva vitiorum esse dicentes; filium vero, si cogitatio peccatorum quartam generationem, si non solum feceris quod malum est, sed in tuis sceleribus gloriari
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓu̾bium. ut aliud in u̾bis sonet aliud in sensu teneat. Et nos usq in p̃sentem diem putaba¬
nus non cẽ ꝑabolam. s simplicem explicare sentenciami. ⁊ tñ scandalum paciebannir eccultum
ꝙ in uisticia uideretur dei alium peccare. ⁊ alium luere peccata. Sed ex eo q sequit᷑ his qui edert̃
radice cresdente. Item. Pespondebimus ⁊ in hoc creatoris clem̃tiam demonstrari. Ilon it truculeucie
dentib noxia ẽ ⁊ fumus eccłis: sic inquitas his qui utuntur ea. ex quo ꝑspicuumẽ
ñ alioꝵ dentes dolere. ⁊ obtupescere s caꝵ qui uuam acerbam comederunt. Est aũ sensus¬
Quomcdo siquis uelit dr̃e patres uuam acerbam comed̾unt. ⁊ dentes filioꝵ obstupuerunt. ridi¬
ełmest ⁊ mullam hñs ꝯseguenciam. Sic inquum est atq ꝑu̾sum pectarx paties ⁊ fauios nepotesq
cructiari. Item. Sunt qui har ꝙ scriptum est radens inquitates patrũ suꝑ flios int̾tram et

Expanded text:
proverbium, ut aliud in verbis sonet, aliud in sensu teneat. Et nos usque in praesentem diem putabamus non esse parabolam, sed simplicem explicare sententiam, et tamen scandalum patiebatur occultum, quod injustitia videretur Dei, alium peccare, et alium luere peccata. Sed eo quod sequitur, his qui oderunradice crescente. Item: Respondebimus, et in hoc Creatoris clementiam demonstrari. Non enim truculentiae dentibus noxia est, et fumus oculis, sic iniquitas his qui utuntur ea . » Ex quo perspicuum est, non aliorum dolere dentes, et obstupescere, sed eorum qui uvam acerbam comederunt. Est auteQuomodo si quis velit dicere: patres uvam acerbam comederunt, et dentes filiorum obstupuerunt, ridiculum est et nullam habens consequentiam, sic iniquum est atque perversum, peccare patres, et filios nepotesque cruciari. Item: Sunt qui hoc quod scriptume: reddens iniquitates patrum super filios in tertiam et
Abbreviated transcription (Latin):
trũ manib portans: tunguentũ tñi capiti supra effudit. pauloaũ mĩetx subito pudico ꝓcessit ⁊ qñ
ꝓstituta lupanar exiuit tunc discipuł gebennam intrauit. Qñ illa mercedẽ sui corporis adicalat
tunc iste piecium magr̃i sanguinis postulabat. Qñ ilia osculauat᷑ pedes ut suscipet᷑ cu nc iste dñi labna
tem̃ untutem doctoris ostendit qui ⁊ m̃etͥtes ad obediendum conuolaro ꝑfecit. Quid igitꝰ qui m̾ecaem¬
merectum mores ualuit ꝯmutare discipulũ ñ retinere: Ualde inqͣm ⁊ incunctatitꝰ ualuit retiñe s
⁊ maxie ꝓditore. qd ñ fuisset uenditum ⁊ pretium uus inaumentũ pauꝑum distributũ. Dom

Expanded text:
trum manibus portans, et unguentum Domini capiti supereffudit; paulo ante meretrix subito pudica processit, et quando prostituta lupanar exit, tunc discipulus gehennam intravit. Quando illa mercedem sui corporis abdicabat, tunc pretium magistri et sanguinis postulabat. Quando osculabatur pedes, ut susciperetur, tunc iste Domini labia trum doctoris ostendit, qui et meretrices ab obediendum convolare perfecit. Quid igitur qui meretricum mores voluit commutare, discipulum non retinere? Valde, inquam, et incunctanter voluit retinere, sed et maxime proditore, quod non fuisset venditum, et pretium illius in alimenta pauperum distribu
Abbreviated transcription (Latin):
puus aĩas fuise qmͣ nati sint ⁊ non corpori scõ exemplum pͥmi hõĩs adeo cotidie fi ana¬
thema siunt. Amibrłe labro uͦ. de caim ⁊ abel. Inseritur hoc loco dogna de incoruptione
aĩe ꝙ in ipsa uera ⁊ beata uita sit qua unꝰ quisq bene cum sius uuit. inulto purius ac
leatꝰ. cum huiꝰ carnis aĩa nr̃a deposuent in uoluchrum. ⁊ qi quodam carcere isto suerit. ab¬
soluta corporeo. in ilum supiorem euolans locum. Uñ nr̃is infusa irisccrib: cum passione
minari sic̃ luciferam. curillus ⁊ aliqui latinoꝵ p̃sumptores affirmant. qͣ nature ꝯsequen¬
ping. ⁊ formari ac fomato iam corpore. aiam ecreari ⁊ infundi. ut uiint hs̃ ex ãia con¬
stans ⁊ ro pore. Eteationem uͭ anime solum creatorem nosse. sẽ sc̃. aunra huamana nion
cumicatne moritur. qs ut dm̃ est nec c̃ carne seminat᷑. s sornato inuie maala uone¬

Expanded text:
non corpori secundum exemplum primi hominis a Deo quotidie fieri, anathema sint. Ambrosius libro II de Cain et Abel: Inseritur hoc loco dogma de incorruptione animae, quod in ipsa vera et beata vita sit, qua unusquisque bene cum suis vivit, multo purius ac beatius cum hujus carnis anima nostra deposuerit involucrum, et quasi quodam carcere isto fuerit absoluta corporeo, in illum superiorem evolans locum, unde nostris infusa visceribus cum passione minari, sicut Luciferiani, Cyrillus et aliqui Latinorum praesumptores affirmant, quasi naturae consequento jam corpore animam creari et infundi, ut vivat homo ex anima constans et corpore; creationem vero animae solum Creatorem nosse. Item: Anima humana non cum carne moritur, quia, ut dictum est, non cum carne seminatur, sed, formato in ventre mat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ . id ultimum segregtait oues abedis facies uero hominus marchum significat qui nicħ de regali uł sa
chum honuni assignare uoluert̃: intueri debuerant quicuuq illi sunt auos hoc monet. qr ñ r̃a no¬
ua si antiqua. patrum explanatõne traditiuun dixi. Neq enim mͥanie ip̃o ita tusum s ita abeato au¬
gustino expositũ fuisse memoraru. ⁊ paucis ⁊ uñ hoc assirmaret adiupoci.

Expanded text:
et ad ultimum segregat oves ab haedis. Facies vero hominis Marcum significat, qui nihil de regali et set ad ultimum segregat oves ab haedis. Facies vero hominis Marcum significat, qui nihil de regali et scum homini assignare voluerint, intueri debuerant, quicunque illi sunt, quos hoc movet, quod non mea nova, sed antiqua Patrum explanatione traditum dixi. Neque enim mihi a me ipso ita visum, sed ita a beato Augustino expositum fuisse memoravi, et paucis etiam, unde hoc affirmaret, adjunxi.
Abbreviated transcription (Latin):
eraneeiustas iniiriaetati siint. ꝓuabilius aligiuid atteridus ili. qui iconem in macheo. homi nẽ ĩ mar¬
cMho uituliim inuica. aquilã in iobanne. i ntellẽt̾unt quam illi qui hominem matheo aquilã mar¬
dͥo utculum iuce. leonem ioħi crauert̃. De pͥncipiis enim tibroꝵ. Eͣndã comiecturam capere uolueit̃.
giam xͥ psoram maxire ꝯmendauit: ꝑ leonem accipitur. Ꝙ autemꝑ uitulũ lucas significatus sit:
neuti dubitauerunt. Marchus ergo qdneq stirpẽ regiã necy sacendotalem uł cognatõnom uł constc̃¬
malib significatꝰ uidet᷑ Beda suꝑ apocalipsim. Et aninai pͥmũ simile leoru ⁊ c̃. Es animalia multi¬
pharie inter pretant᷑ Beatus autem augꝰ. iusta ordinem libri istiuis. macħm in leone dicit interugi. qui
regie dignicatis in xͦ ꝓsapiam nariat. qui ⁊ uicit leo de tribu uida catulus erim leonis uida. ⁊ in quo
ut rex arege timetur: a magis adorat᷑. ubi I rex cum struis ratõnem ponit. rex nuptias filio fecit.

Expanded text:
s aliquid attendisse illi, qui leonem in Matthaeo, hominem in Marco, vitulum in Luca, aquilam in Joanne intellexerunt, quam illi qui hominem Matthaeo, aquilam Marco, vitulum Lucae, leonem Joanni tribuerunt. De principiis enim librorum quamdam conjecturam capere voluerunt, i personam maxime commendavit, leonem accipitur. Quod autem per vitulum Lucas significatus sit, neutri dubitaverunt. Marcus ergo, qui neque stirpem regiam neque sacerdotalem vel cognationem vel consecmalibus significatus videtur. Beda super Apocalypsin: Et animal primum simile leoni, etc. Haec animalia multifarie interpretantur. Beatus autem Augustinus juxta ordinem libri istius Matthaeum in leone dicit intelligi, qui regiae dignitatis in Christo prosapiam narrat, qui et vicit Leo de tribu Juda. Catulus enim leonis Juda, et in quo, ut rex a rege timetur, a Magis adoratur, ubi etiam rex cum servis rationem ponit, rex nuptias filio facit,
Abbreviated transcription (Latin):
fuise racobos constat uinum qui de pigna tem pli deietus fiuaionis uecat̃ ꝑcussus ẽ.¬
⁊ inorci craditus alinis autem &̃iuie qui ab herode cupite cesis ẽ. Bunc iãm iacobum diustͦ
cognoninatiis ẽ. ab antiquis uircutũ merito ⁊ insignis uite pruulegio primũ hostorie tra¬
dunt suscepisse ecc̃e q̃ ierosolimis ẽ sedem sicut demens in.ui. dispõnum libro asseret dicens.
pecrui ⁊ tatobs ⁊ iohanties pͥ ascensionẽ saluatoris qͣnis ab ip̃o fiũnt om̃ib bñ prelati tam̃ t̃

Expanded text:
 Jacobus constat, unum, qui de pinna templi dejectus, fullonis vecte percussus est morti traditus. Alius autem est ille, qui ab Herode capite caesus est. Hunc, inquam, Jacobum, qui justus cognominatus est ab antiquis virtutum merito et insignis vitae privilegio, primum historiae tradunt suscepisse Ecclesiae, quae Hierosolymis est, sedem sicut Clemens in VI Disputationum libro asserit dicens: Petrus et Jacobus et Joannes post assumptionem Salvatoris, quamvis ab ipso fuerint omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
cłiam suisset a dia ͦ postuiat᷑. de ꝑsecutore uas fieret elecdõis. Io̾ fuꝑ epłas. pauli. Sicut iñ alior scõꝵ¬
.i. abrabe petri ⁊ ceteroꝵ ꝓsectu ⁊ increm̃to mutata funt nomitia uͥ eeu̾t ⁊̃ ip̃o noĩe ñ ita ⁊ pauł
magnum rsigne uictorie. Idem de sp̃u ⁊ litt̾a paulus cũ saulus prius uocaret᷑ ñ obalud qͣntũ mͥ uide

Expanded text:
 vexandam ecclesiam fuisset a diabolo postulatus, de persecutore vas fieret electionis. Idem super Epistolas Pauli: Sicut in alior vexandam ecclesiam fuisset a diabolo postulatus, de persecutore vas fieret electionis. Idem super Epistolas Pauli: Sicut in alioret caeterorum profectu et incremento mutata sunt nomina, ut essent etiam ipso nomine novi, ita et Paulus magnum insigne victoriae. Idem De spiritu et littera: Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
tribui benamin sutt. quo aũ saulus a nob̾ dr᷑: ñ mitum s hebiea nomina ad funilitudinẽ grecoꝵ ⁊
comano casuum declinari. ut sicut ꝑroseph iosephus ⁊ ꝑ iacob racob ita ⁊ ꝓ saui qrusq siuluꝯ
gum ꝓ consule. sergio paulo. qui acceptis larnaleri pauo desscerabat d̾i ab eis sermonẽ. Resistente: ai¬
ita mago ⁊ a fide sergium depͣuante sauiliis ait scriptura qui ⁊ paulas replet᷑ spũ sancto intuẽs ĩ
eum dpat. Ofili diauoli ñ desistis subũt̾e tuas ehũ. Ecce manꝰ dñi suꝑde ⁊ eris ceoꝰ usq ad tempͣ.¬
Confestimq cecidit suꝑ eum caligo. ⁊ cirruens querelat qui ei manũ daret. Tunc ꝓconsui cre¬
qñ primum puli nomen acciꝑet. Ut enim scipio subiecta affrica affricani sibi nom̃ assumpsit
ita ⁊ paulus ad predicõnem genitiũ admissiis a primo ecc̃e spolio ꝓconsule sergio prulo uictorie sue
trophea reculit ereẽq uexellum ut pauluis dr̾etur e saulo. Si aũ ⁊ urt᷑pretõ nomĩs querit᷑ pau¬

Expanded text:
tribu Benjamin fuit. Quod autem Saulus a nobis dicitur, non mirum est Hebraea nomina ad similitudinem Graecorum et Romanorum casuum declinari, ut sicut pro Joseph, Josephus: pro Jacob, Jacobus: ita pro Saul quoque, Saulus cum proconsule Sergio Paulo, qui, accersitis Barnaba et Paulo, desiderabat Dei ab eis audire sermonem. Resistente itaque Mago et a fide Sergium separante, Saulus, ait Scriptura, qui et Paulus, repletus Spiritu sancto, intuens in eum dixit: O fili diaboli, non desistis subvertere vias Domini. Ecce manus Domini super te, et eConfestimque cecidit super eum caligo, et circuiens quaerebat qui ei manum daret. Tunc proconsul creende diligenter, quando primum Pauli nomen acceperit. Ut enim Scipio, subjecta Africa, Africani sibi nomen imposuit, ita et Paulus ad praedicationem gentium admissus a primo Ecclesiae spolio proconsule Sergio Paulo victoriae suae trophaea retulit erexitque vexillum, ut Paulus diceretur e Saulo. Si autem et interpretatio nominis quaeritur, Pau
Abbreviated transcription (Latin):
cap̃. matħ. Quidam sequenites deliram̃ta apochrifoꝵ suspicant᷑ fratres dñi foris stantes ẽẽ filios¬
ioseph. de quadam muli. ⁊ cula. S consobrinos saluacores fratres eius hic intlłigere debemꝰ.s. li
beros inatercere eius .i. matris iacobi minoris ⁊ iuude ⁊ ioseph. Ider in epła ad galachas. Iacobi

Expanded text:
cap. III . Quidam sequencap. III . Quidam sequenJoseph de quadam muliercula. Sed consobrinos Salvatori, fratres ejus hic intelligere debemus, scilicet liberos materterae ejus, id est, matris Jacobi minoris
Abbreviated transcription (Latin):
spoliato tartaro cum triumpho iacobo seosteudens ait Surge racobe comede qr iam a mortuis re¬
surrexi. Hic ẽ tacob iustus quem frem̃ dñi nuncupenit ꝓeo qd̾ iosepb fu̾it filius ex alia uxore
xgenit᷑. Ier̾ de illustrib uiris .c.ii. Iacob qui appellatur sr̾ domini cognom̃ito iustus ut ñ nulli
ȩxatimant filius ioseph ex alia ucoie. ut autẽ michi udetur marie sororis mr̃is domni . tͦ io¬
bannes in libro suo meminit fiius pͦpassionem dñi statim ab aplis ierosolinor ep̾c ordinat᷑.¬
res habusse ioseph ⁊ de hus eẽ uxorib fratres dñi qd̾ plerq ñ tampia qͣm audaci temerita¬
te ꝯfargunt. Tudicis mariam uirginẽ nõ mansisse ego michi plus uendico. ⁊ ipm̃ ioseph uͥ¬
ginera fuisse ꝑ mattam ut ex iurginali conugio uirgo filius nasceret᷑. Si enĩ inuirũ scm̃
stos fui potiuus relinquit᷑ uirginẽ eũ mansisse cura matia qui pat̾ dñi meruit appłłari. Idem . c.xxx.

Expanded text:
spoliato tartaro cum triumphum, Iacobo se ostendens ait: 'Surge, Iacobi, comedi, quia iam a mortuis resurrexi'. Hic est Iacobus iustus, quem fratrem Domini nuncupant, pro eo quod Ioseph fuerit filius ex alia uxoreibus Hieronymi Stridonensis Iacobus qui appellatur frater domini, cognomento iustus, ut nonnulli existimant, filius erat fratris Ioseph; ut autem mihi videtur, Marie sororis matris domini, cuius Ioannes in libro suo meminit, filius: post passionem domini statim ab apostolis Hierosolymorum episcopus ores habuisse Joseph, et de his uxoribus esse fratres Domini, quod plerique non tam pia, quam audaci temeritate confingunt. Tu dicis Mariam virginem non mansisse; ego mihi plus vindico, etiam ipsum Joseph virginem fuisse per Mariam, ut ex virginali conjugio virgo filius nasceretur. Si enim in virum sanstos fuit potius: relinquitur, eum virginem mansisse cum Maria, qui pater Domini meruit appellari. Idem CXXX,
Abbreviated transcription (Latin):
textii. quemadm̃ petrꝰ.⁊ daues regni. ce. ⁊xp̃o sicceptasdocent. qui ab eis ligati fuĩnt in celo ẽẽ ligatas
ip̃ petra ecc̃e ailpam suam diluit qͣm prinsqͣm gauus cantaret: regando contrꝙt̃at. Ie& in epła¬
troꝵ dodtina indie iudicii in igne reuelabitur: ubi consumptis peccatorib ꝓbati manebunt.
Dectores dutem suꝑ huis qui ꝓbati suũt mercedem retributõnis accuient. In uł uero quos ignis
exusent: dampno aficientur quia inuacuum laborafint. Pͥera suꝑ ieremiam libro .iii. Et uena

Expanded text:
et claves regni coelorum a Christo acceptas docent: qui ab eis ligati fuerint in coelo esse ligatos, ipsa petra Ecclesiae, culpam suam diluit, quam, priusquam gallus cantaret, negando contraxerat. Hietrorum doctrina in die judicii in igne revelabitur, ubi consumptis peccatoribus probati manebunt. Doctores autem, super his qui probati fuerint, mercedem retributionis accipient; in illis vero quos ignis exusserit, damno afficientur, quia in vacuum laboraverunt. Idem