comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mistica presignabat. iam tunc uenturam de gentibus eccłiam
desiderantem xỹm figurabat. que iuxta ꝓpħam circum amic
ta÷ uarietate. in uestitu deaurato. et ppłi sui et paterne do¬
mus oblita. currebat barbara gente non animo. que u aꝑto
ꝑegrinauit. s i occulto sanctoꝵ fieri ciuis obtabat. regnia.¬
ipsum ꝑuenit. ꝑ baptisinum. et fidem consideratis sancte scrip¬
ture testimoniis diuinitatis eius potentiam agnoscens. parũ
ei uidetur ẽẽ quod omne sibi antea de eo narratum ÷. in com¬
paracionem ꝑcepte gr̃e. Uñ. et admirando in laudem eius erũ¬
pit dicens. Beati uiri tui. ⁊ beati serui tui. ⁊c̾. Maior : sapi¬

Expanded text:
cupivit, jam tunc venturam de gentibus Ecclesiam desiderantem Christum figurabat, quae juxta Prophetam circumamicta est varietate in vestitu deaurato, et populi sui et paternae domus oblita currebat barbara gente non animo, quae in aperto peregrina fuit, sed in loco culto sanctorum fieri civis optabat. Unipsum venit per baptismum et fidem, consideratis sanctae Scripturae testimoniis, Divinitatis ejus potentiam agnoscens, parum ei videtur esse omne quod sibi antea de eo narratum est, in comparatione perceptae. Unde et admirando in laudem ejus erumpit, dicens: « Beati viri tui et beati servi tui, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
Quid silua libani nisi genttum eccłiam significat. que de
fastu suꝑbie abscisa in fabrica domus dei conuenienter aptat᷑.

Expanded text:
 silva Libani, nisi gentium Ecclesiam significat, quae de fastu superbiae abscisa, in fabrica domus Dei convenienter aptat
Abbreviated transcription (Latin):
gando macerat. et cota desideria carnis igne sancti sp̃c consu-¬
mere festinat. Offert pacificas hostias. cum bonoꝵ oꝑm munus
exhibet. Offert uictimas cum uota labioꝵ suoꝵ in laude dñi
expandit. et hec omnia suꝑ altare quod edificauerat domino
offerre debet. quia in ara cordis ubi decet ignem diumum semꝑ
ardere .i. flamma caritatis semꝑ feruere. Quicquid in abstinẽ¬
tia. quicquid in bona oꝑatione. quicquid in gr̾arum actione e¬
laborat. iustum ÷. ut totum in suauitate sp̃c sancti offerat deo.
sicq adolebit tymiama coram dño. quando orationem puram
in cordis secreto preparat deo. et ea que sunt digna. et deo pla¬

Expanded text:
gando macerat, et tota desideria carnis igne Spiritus sancti consugando macerat, et tota desideria carnis igne Spiritus sancti consumere festinat. Offert pacificas hostias cum bonorum operum munus exhibet. Offert victimas, cum vota labiorum suorum in laudem Domini expendit. Et haec omnia super altare quod aedificaverat Domino offerre debet, quia in ara cordis, ubi decet ignem divinum semper ardere, hoc est, flammam charitatis semper fervere, quidquid in abstinentia, quidquid in bona operatione, quidquid in gratiarum actione elaborat, justum est ut totum in suavitate Spiritus sancti offerat Deo. Sicque adolebit thymiama coram Domino, quando orationem puram in cordis secreto praeparat Deo, et ea quae sunt digna et Deo pla
Abbreviated transcription (Latin):
filiis isrł .i. qui non ancille filii sunt. s libere. quos ipse filiꝰ
dei sanguine suo liberauit. non constituit salomon nr̃ seruire
quemquam. quia neminem cogit ritu gentili uuere. nemi-¬
nem cerimonias ueteris legis temporibus noui testamenti ser-¬
uare. Si uiros sp̃ales ẽẽ. qui contra sp̃ales negurtias scuto ficłi
principentur. et carnis lasciuiam doment. Siue ut sibi subdi-¬
cos bene regant. et in semita iusticie ducant. Erant autẽ prin-¬
cipes .s.o.o.s. ⁊c̾. Quid hec uerba mistice significant. nisi qd
hi qui sp̃c sancti gra legis dñi scientiam habere mereantur. ip¬
si et semetipsos. et alios bene regere. possint. Quinquagesimo qͥ¬
dem die post pascha. et in ueteri testamento. lex in syna tributa
÷. et in nouo suꝑ apłos. et eos qui cum ipsis erant: sp̃c paraclitus
pacificus nr̃ cribus uicibus ꝑ annos singulos. holocausta dño. cũ
in membris sius ꝑsancte trinitatis fidem hostiam acceptabilem

Expanded text:
l, hoc est qui non ancillae filii sunt, sed liberae, quos ipse Filius Dei sanguine suo liberavit, non constituit Salomon noster servire quempiam: quia neminem cogit ritu gentili vivere, neminem caeremonias veteris legis temporibus Novi Testamenti servare; sed viros bellatores esse, qui contra spiritales nequitias scuto fidei, principentur, et carnis lasciviam doment, sive ut subditos sibi bene regant, et in semita justitiae ducant. Quod autem id significat, nisi quod hi qui Spiritus sancti gratia legis Domini scientiam habere merentur, et semetipsos et alios bene regere possunt? Quinquagesimo ergo die post pascha et in veteri testamento lex in Sina tributa est , et in novo super apostolos et eos qui cum ipsis erant, Spiritus paraclitus pacificus noster tribus vicibus per annos singulos holocausta Domino in membris, cum per sanctae Trinitatis fidem hostiam acceptabilem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. Sic uerus salomon rex pacificus in die nouissima omnes electos
resurrectionis immortalitate głificat. Alioquin quanidiu statꝰ
ꝑficit si omne opus templi sui. et hoc dedicationi aptum reddit.
cũ translatos de hac uita electos suos ad regnum ꝑducit eternũ.
Sanctificat dauid pater salomonis argentum. cum ds pater elo
fortat. Sanctificat aurum cum naturali ingenio preditos suo re¬
plens sp̃u ad consideranda in lege sua mirabilia illuminat. Sanc¬
tificat et uasa cum omnibus gn̾aliter eccł̃ie filiis gr̃am eiusdem
acto uniuersali uiditio. omnes electos. et doctoꝵ uidł̃. et ceteroꝵ
fidelium cetum in gaudium regni celestis. introducit. reponitq ua-¬

Expanded text:
. Cum verus pacificus in die novissima omnes electos resurrectionis immortalitate glorificat. Quindiu autem status bus reservat. Perficit vero omne opus templi sui et dedicationi aptum reddit, cum tSanctificatque David pater Salomonis argentum, cum Deus pater eloqfortat; sanctificat aurum, cum naturali ingenio praeditos suo replens Spiritu, ad consideranda in lege sua mirabilia illuminat; sanctificat et vasa, cum omnibus generaliter filiis Ecclesiae ejusdem peracto universali judicio omnes electos, et doctorum videlicet, et caeterorum fidelium coetum in gaudium regni coelestis introducit. Reponitque va
Abbreviated transcription (Latin):
dcors insit Mecipiebat et alios mille. cum &e curbas uationũ
codemm fonte renatas. et opibuis iusticie confirmatas ei usdlem
tegui seniti s nc̃is ẽe participes. et fecit bales̃ x. eneasi oul¬

Expanded text:
transmisit. Recipiebat et alios mille, cum etiam turbas nationum transmisit. Recipiebat et alios mille, cum etiam turbas nationum eodem fonte renatas et operibus justitiae confirmatas ejusdem regni perennis fecit esse participes. « Et fecit bases dece
Abbreviated transcription (Latin):
piebat. ⁊c̃. Mulenarius numerus ꝓsignificatione ꝑfectionis
solet ui scripturis poni. quia ni mirum denarium nerum qua¬
dratum solidum facit. Decem quippe decies ducta centum facũit.
titudinem surgat. et solida efficiatur muttiplica centum ꝑ decẽ.
Srata ustoꝵ conscientia designatur. Quocunq enim uerte¬
nł quadratum stabit. Sic et animus electoꝵ miuo temptai¬
onum occarsu nouuit a statu sue rectitudins inlinari. Batus
aute hebreoꝵ mensura ÷ quam tosi bath nominant. habens
modios tres. Ipsa ÷ et oephi. quod illi epba nuncupan. S oe¬
poe ad men suram ꝑtinet. uariarum ftugum toitii hordei. legu¬
muium. Batis ũ ⁊ in sp̃ebus liquitis uno. oles. aqua. taꝙ ba¬
tus quia certe norme mensura ÷ oꝑa designat equicatis. et uiste¬
cie. quibushi qui in remissione peccatoꝵ sunt baptitantur. ne¬
cẽẽ habent institui. Batus quipne mille capiebat mar. elote
aqua bantismatis plebem uideoꝵ abluens ad regnium celeste

Expanded text:
enarius namque numerus pro significatione perfectionis solet poni in Scripturis, quia nimirum denarium numerum quadratum solidum facit. Decem quippe decies ducta centum faciunt: titudinem surgat, et solida efficiatur, multiplica centum per decemdrata justorum conscientia designatur; quocunque enim verteris quadratum, stabit. Sic et animus electorum nullo tentationum occursu novit a statu suae certitudinis inclinari. Batus autem Hebraeorum mensura est, quam ipsi Bath nominant, habens modios tres. Ipsa est ephi, quod illi epha nuncupant. Sed ephi ad mensuram pertinet variarum frugum, tritici, hordei, leguminum. Batus vero est in speciebus liquidis, vino, oleo, aqua. Itaque Batus, quia certae norma mensurae est, opera designat aequitatis et justitiae, quibus hi, qui in remissionem peccatorum baptizantur, necesse habent institui. Batos quippe mille capiebat mare, cum aqua baptismatis plebem Judaeorum abluens, ad regnum coeleste
Abbreviated transcription (Latin):
feruntur. Hinc ÷ quod dñs reꝓbans uetus sacrificium. ꝑ ꝓpħam
ait. Holocausta et sanguinem uictimarum nolui. Et. sacrificiuĩ
norificabit me. Et illic iter ÷. in quo ostendam illi salutare cłi. fecit¬

Expanded text:
feruntur. Hinc est quod Dominus reprobans vetus sacrificium per Prophetam feruntur. Hinc est quod Dominus reprobans vetus sacrificium per Prophetam ait: « Holocausta et sanguinem victimarum nolui . » norificabit me
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ¶ Classis quam fecit salomon in asiongaber. que festi¬
nantes. aut fortes. siue uiriliter interpretatur. non aliam eẽ. pu¬
to. quam eccl̃iam fidelium que in mari istius mundi posita stu
dium inpendit. thesauros sapientie. et scientie. opesq uirtutũ
maris gnari cum seruis sunt salomonis. dum gentiles sapientia se¬
culari eruditi. cum his qui in lege moy si ꝑtti sunt. in unitate fi¬
dei sociuntur. hos gͦ salomon nr̃ in ophir. que interpretatur in¬
firmans mittit. ut sumptum ĩn aurum ad se deferant. cum in-
utilitate littere sensum preciosum historie iubet querere. Et sic
accepta summa quadringentoꝵ .xx. talentoꝵ. uiri ad regem de¬
ferunt. cum sensum preciosum historie. allegorie. tropologie. at
q anagogen. in duobus testamentis inueniunt. et eum sapien¬
tie. et consilio diuino ascribentes tribuunt. oꝑhir. infirmans-¬

Expanded text:
rat. Classis itaque quam fecit Salomon in Asiongaber, quae festinantes, aut fortes, sive viriliter interpretatur, non aliam esse puto quam Ecclesiam fidelium, qudium impendit thesauros sapientiae et scientiae opesque virtutum nari maris cum servis Salomonis, dum gentiles saeculari sapientia eruditi, cum his qui in lege Moysi periti sunt in unitate fidei sociantur. Hos ergo Salomon noster in Ophir, quae interpretatur infirmans, mittit, ut sumptum inde aurum ad se deferant, cum in utilitate litterae sensum pretiosum habet quaerere. Et sic accepta summa quadringentorum viginti talentorum auri ad regem deferunt, cum sensum pretiosum historiae allegorice et tropologice exponunt, atque anagogen in duobus Testamentis inveniunt, et eum sapientiae et consilio divino ascribentes tribuunt. CAPUT X. « S
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in filioꝵ numero. s in seruili conctitione positi. in potesta¬
te sua continet. et singulis utitur ad ꝓprium seriũtium. siue
enim uidei. siue gentiles. siue heretici. in eius dominationem
consistunt. quia ipse uniuersoꝵ dominator ÷. et eis utitur ad
suam uoluntatem in cuius uoluntate uniuersa sunt posita.
et non ÷ qui possit resistere. uoduntati eius. De filiis aut̃ isrłꝯ

Expanded text:
sunt in filiorum numero, sed in servili conditione positi, in potestate sua continet, et singulis utitur ad proprium servitium. Sive enim Judaei, sive gentiles, sive haeretici, in ejus dominatione consistunt, quia ipse universorum dominator est, et eis utitur ad suam utilitatem, in cujus voluntatem universa sunt posita, et non est qui possit resistere voluntati ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
regione iordanis fusa sunt uasa domus dñi. in quo uidl̃ flu
fidelium baptisma. quo dño consecrantur. in exemplum cele
aliter uas electionis. et miscie fieri possumus. nisi et bap¬
tisma eius. quod illo in flumine subiit respicientes. et ipsi
uitali flumine satagamus ablui. Notandum autẽ. quod nõ
tantum in regione iordanis. s et in campestri regione illus
facta dicit eadem uasa significans multiplicationem fidelũ.
que non solum in uidea. s et in omnium nationum erat la
titudine futura. expleta ꝓpħia que dicit. Gaudebunt can¬
Argillosa terra de qua facte sunt forme ad fundenda uasa
dñi. que melius quam scriptura sacra. de qua regulam be¬
neuiuendi accipimus ualet intelligi. Quasi enim argil¬
la ignibus durata. formam uasis dũi quanta et qualia fie¬
ri debent exhibet. cum nobis scriptura regulam iusticie qͣm
sequamur ostendit. Sanctoꝵq nobis exempla qui in igne

Expanded text:
regione Jordanis fusa sunt vasa domus Domini, in quo videliceregione Jordanis fusa sunt vasa domus Domini, in quo videlicefidelium baptisma, quo Domino consealiter vasa electionis et misericordiae fieri possumus, nisi ad baptisma illius quod illo in flumine subiit respicientes, et ipsi vitali flumine satagamus ablui. Notandum autem quia non tantum in regione Jordanis, sed et in campestri regione illius facta dicit eadem vasa, significans multiplicationem fidelium, qui non solum in Judaea, sed in omnium nationum erant futuri latitudine, expleta prophetia quae dicit, Gaudebunt camautem terra, de qua factae sunt formae ad fundenda vasa domus Domini, quae melius quam Scriptura sacra, de qua regulam bene vivendi accipimus, valet intelligi? Quasi enim argilla ignibus durata formam vasis Domini, quanta et qualia fieri debeant, exhibet, cum nobis Scriptura regulam justitiae quam sequamur ostendit, sanctorumque nobis exempla, qui in igni
Abbreviated transcription (Latin):
mundi plagas quibus lauacrum salutis ministratur atcestan¬
te psalmogripho. quos redemit de manu inimici.d.r.c. eos .a.s.o.⁊.o.¬
Opter nos qui ceco duitius corde seruituti aclherebanius einis qui
ait. Ponam sedem meam ad aguilonem. Ac si diceret. In eoꝵ
diuine caritatĩ alienos ẽẽ considero. Mare autẽ posuit.a.d.¬
bartisnu ad regnum celeste uocabulo dextre figuratum debe
litatem utt in expositione basium supracdeximus: ut presentem ec¬
elie utam. et futuram. uł leta scłi et cuistia. ut aliquid eesiguat
huiusmodi. Ubi uͦ ab solute in bono ponitur dertra: eterua
uerbis insinuatur quod ꝑ lauacrum sacri fontis splendor no-¬
bis iuterne claritatis aꝑitur. Quod ad meridianum latus a¬
trii significat fideles ꝑ acceptionem sancti sp̃c ad flagrantiam
uere caritatis solerere accendi. feruor etenim meridiani solis
consueuit inscripturis. et ardorem dilectionis. et illustracionẽ.
significare sancti sỹc. ꝑ quem eadem dilectio diffuditur in

Expanded text:
uor plagas, quibus lavacrum salutis ministratur, dicente Psalmographo: Quos redemit de manu inimici, de regiopropter nos, qui caeco diutius corde servituti adhaerebamus ejus qui ait, Ponam sedem meam ad aquilonem. Quod est aperte diceredivinae charitatis, alienos esse considero. Mare autem posuit adquod jure vocabulo dextrae figuratur, debere litatem, ut in expositione basium supradiximus, vel praesentem Ecclesiae vitam et futuram, vel laeta saeculi et tristitia, vel aliquid designat hujusmodi. Ubi vero absolute in bono accipitur dextra, aeterna elicet per lavacrum sacri fontis, splendor nobis internae claritatis aperitur: Quod ad meridianum latus atrii, significat fideles per acceptionem sancti Spiritus, ad flagrantiam solere verae charitatis accendi. Fervor etenim meridiani solis consuevit in Scripturis, et ardorem dilectionis, et illustrationem significare sancti Spiritus, per quem eadem dilectio diffundetur in
Abbreviated transcription (Latin):
scđm iosephum terra gabaon. quod interpretatum lirigua phe¬
nica displicere significat. S chabul quasi germen interpre-¬
tatur. ut in libro hebreoꝵ nominum inuenimus. Qiuomoc̾o
autẽ hoc nomen displicere significet. non inuenimus. nisi for-
te ꝑ yroniam dictum sit. quasi germen cum plenitudinem fiuc-¬

Expanded text:
 terra Gabalon. Etenim interpretatum lingua Phoenicia, displicere significat. Sed Chabul quasi germen interpretatur, ut in libro Hebraeorum nominum invenimus. Quomodo autem hoc nomen displicere significet, non invenimus, nisi forte per ironiam dictum sit quasi germen, cum plenitudinem fruc
Abbreviated transcription (Latin):
minerent uectes. Quia ꝑfectioribus quibusq atq ocłm sui cor-¬
dis tota intentione purificantibus diuina gr̃a aliquid extremũ
de suꝑnoꝵ cuirum gaudio contemplandum donat. que ni mir̃
contemplatio his qui paulo longius recesserint. minime concedit᷑.
quia quanto exteruis mente uaga remanent. tanto minus que
&ẽ. nunc ꝑfecti quiq electi. qui nos precesserunt de mundo in ab¬
dito uultus di a conturbatione hominum. due tabule lapidee.¬
bos iudeoꝵ pontifices. ac doctores insinuat. qui dum natiuitatis
xp̃i sacramenta inuestigare despiciunt. debitum fidei sur minis¬
terium. ꝑ erroris nebulam ꝑdiderunt. Ita eoꝵ mentes infidelita¬
tis caligo repleuit. ut exigentibus ꝓpriis meritis. non agnoscant
cultum credulitatis. Nebula gͦ sinagogam .i. domum dñi imple-¬
uit. et sacerdotes ꝓpter nebulam ministrare non poterant. quia
dum in testamento ueteri sensus misticos littere uelamine cooꝑ-¬
tos inter obscuras allegoriarum caligines inuestigare despiciunt.

Expanded text:
isuntur, cum perfectioribus quibusque, atque oculum sui cordis tota intentione purificantibus, divina gratia aliquid extremum de supernorum civium gaudio contemplandum donaverit, quae nimirum contemplatio his qui paulo longius recesserint minime conceditur, quia quanto exterius mente vaga remanent, tanto minus quae etiam nunc perfecti quique electi, qui nos praecesserunt de mundo in abdito vultus Dei, a conturbatione hominum, quorum tamebos Judaeorum pontifices ac doctores insinuat, qui dum nativitatis Christi sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt. Ita eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis non agnoscant cultum credulitatis. Nebula ergo Synagogam, id est domum Domini implevit, et sacerdotes propter nebulam ministrare non poterant, quia dum in Testamento Veteri sensus mysticos litterae velamine coopertos, inter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
habituri. Necnon et ipsa loca quibris termini terre isrł. de¬
scripti sunt. emath uidl et ruius egipti. huic significationi
non contradicunt. Emath enim interprecatur dũi ueritas.
et riuum siue torrentem egipti. que melius intelligere possumꝰ.
quam inortem temporalem: Quia hanc in egipto .i. in tene¬

Expanded text:
habent; nec non et loca ipsa, quibus termini terrae Israel descripti sunt, Emath videlicet et rivus Aegypti, huic significationi non contradicunt. Emath enim interpretatur Domini veritas. Et rivum sive torrentem Aegypti quem melius intelligere possumus, quam mortem temporalem? Quia hanc in Aegypto, id est, in tene
Abbreviated transcription (Latin):
Quia conditor nr̃ ligna preciosa .i. doctores sauctos quoꝵ u
roꝵ fidei niunquam arescit. nec folia uerboꝵ decidunt. s qui fruc¬
tum bonoꝵ oꝑm reddunt temporibus suis ad mimimen domus
dei. et domus regie .i. ad confirmationem sue eccłie ponit. ut eoꝵ un¬
diq uallata doctrinis. atq exemplis ruinam eoꝵ. et scelerum non
sentiant. T̃alesq uiri merito quasi cahare. et lire ad laudandũ
dñm fabricata dicuntur. quia omnia quecunq feceruit ꝓsperabũ¬
tur. et laudem dm̃ inter aduersa et ꝓspera. corde. ore. simul et
oꝑe ꝓnuntiare non cessant. hi scłm apł̃m. Quicquid aguit ĩ¬
uerbo aut in oꝑe. omnia iu głam dei faciunt. De quibus ex ꝑso¬

Expanded text:
quia Conditor noster ligna pretiosa, hoc est, doctores sanctos, quorum viror fidei nunquam arescit, nec folia verborum decidunt, sed qui fructum bonorum operum reddunt temporibus suis , ad munimen domus Dei et domus regiae, hoc est, ad confirmationem Ecclesiae suae ponit, ut eorum undique vallata doctrinis atque exemplis ruinam errorum et scelerum non sentiat. Talesque viri merito quasi cytharae et lyrae ad laudandum Dominum fabricati dicuntur, quia omnia quaecunque fecerint prosperabuntur, et laudem Domini inter adversa et prospera corde, ore simul et opere pronuntiare non cessant. Hi secundum Apostolum, quidquid agunt aut in opere, omnia in gloriam Dei faciunt. De quibus ex
Abbreviated transcription (Latin):
spie au enbui isi una fieres bases. Quales autẽ scalpturas bars¬
sesanter has iuinsturas .i. inipsis siuis lateribus aute et recro
dextra et sinistra. et supra quoq habueruit: subdendo aꝑitur
cum subditur. Inter coronulas. et plectas. leones. et boues. ⁊c̃.¬
que sursum ÷: numquam suꝑne societatis que iuxta ÷. uiicula
dissoluunt. Habent inter coronulas et plectas leoues: cum ita ad¬
spanda celestia mentem enigunt. ita ad diligendos ꝓximos dilatãt.
ut in peccantes quosq qui sibi comissi sunt feruorem asꝑe inuec¬
cionis exercere non cardent. Habent cum leonibus boues. quan¬
do ipsam inuectionem corripiendi. cum sp̃u mansuetudinis
quando sancti doctores. et in seueritate districtionis. qua peccantes
iudicant. et in mansuetudine lenitatis. qua penitentibus remit¬
tunt. iuditium sui timent auctoris. ne forte inuste ligando. auo
soluendo quempiam iam uste ligari ipsi ab eo cuius uditium er

Expanded text:
e tabulis una fieret basis. Quales autem sculpturas inter has juncturas, id est, in ipsis suis lateribus ante et retro, a dextra et sinistra, et supra quoque habuerint, subdendo aperitur, cum dicitur: Inter coronulas et plectas, leones, et boves, quae sursum est, nunquam fraternae societatis, quae juxta est, vincula dissolsperanda coelestia mentem erigunt, ita ad diligendos proximos dilatant, ut in peccantes quosque qui sibi commissi sunt fervorem asperae invectionis exercere non tardent. Habent cum leonibus boves, quando ipsam invectionem corripiendi, cum spiritum mansuetudinis quando sancti doctores et in severitate districtionis, qua peccantes judicant, et in mansuetudine lenitatis, qua poenitentibus remittunt, judicium sui timent auctoris, ne forte injuste ligando aut solvendo quempiam jam juste ligari ipsi habeant, et ejus judici
Abbreviated transcription (Latin):
humeruli qui ꝑ quatuor partes subter luterem erant positi cõ¬
tra se inuitem fuerint respectantes. quia ni nuirum omnis scriptura
ꝓpħica sibiet inuicem consentanea ÷. ut pote uno d̃i sp̃u condita
Diuatuor autẽ Fuere ꝑ bases singulas humeruli. uxta uidł nu¬
merum rotarum. Non quia quatuor sunt libri cm̃ ꝓpħici s quia in
omnibus que locuti sunt ꝓpħe. et moyses dictis .iiiiͬ. euuglistarũ
testimonium prebuere. ut ex consensu utriusq testamenti. una fi¬
des. et dilectio xp̃i. nr̃a ominium corda firmaret. Os qͦ luteris. ⁊t̃.¬

Expanded text:
humeruli, qui per quatuor partes subter luterum erant positi, contra se invicem fuerunt respectantes, quia nimirum omnis Scriptura prophetica sibimet invicem consentanea est, utpote uno Dei Spiritu condita. Quatuor autem fuere per bases singulas humeruli, vidmerum rotarum: non quia quatuor tantum sunt libri prophetici, sed quia in omnibus quae locuti sunt prophetae et Moyses, dictis quatuor evangelistarum testimonium praebuerunt, ut ex consensu utriusquedes et dilectio Christi nostra omnium corda firmaret. « Os quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Apte simili uocabulo ambe censebantur columine. cum una
fumitas. altera in robore dicta ÷ ut una fidei et oꝑis fortitu¬
do cunctis mẽẽ doctoribus monstraretur. nriq temꝑis iuertia p̃¬
latoꝵ tacite notaretur. ubi se non nulli doctores sacerdotes. et
columuas domtis dĩ uidei atq appellari uolunt. Cum nichil ui
se prsus fit me fiei ad contempnendas scłi pompas. ad desiderã¬
da uona intnsibislia. ni habeat roboris ad corrrigendes. nil mausfe
saitem ad intelligendos eoꝵ quibus prelati sunt ei rores. derterami¬

Expanded text:
apte simili vocabulo ambae censebantur columnae, cum una, firmitas; altera, in robore, dicta est: ut una fidei et operis fortitudo cunctis inesse doctoribus monstraretur, nostrique temporis inertia tacite notaretur: ubi se nonnulli doctores sacerdotes et columnas domus Dei videri atque appellari volunt, cum nil in se prorsus firmae fidei ad contemnendas saeculi pompas, ac desideranda bona invisibilia, nihil habeant roboris ad corrigendos, nil industriae saltem ad intelligendos eorum, quibus praelati sunt, errores CA
Abbreviated transcription (Latin):
alia capitella. ⁊c̃. Hec capitella qualiacunq et quantacunq fue¬
rint. non enim mensuram eoꝵ aꝑte scuptura designat. more li¬
lioꝵ uidentur ẽẽ apposita. De quoꝵ factura siquid misticum in¬
quirere delectat. Illa quidem regni ꝑhemnis sublimitas potest
non ingrue delignari: quam nec oculus uidit .n .a .a.n.i.c.h.a.¬

Expanded text:
lia nominat. Sed haec capitella qualiacunque et quantacunque fuelia nominat. Sed haec capitella qualiacunque et quantacunque fuerint non enim mensura eorum aperte Scriptura designat more liliorum videntur esse apposita. De quorum factura si quid mysticum inquirere delectat, illam regni perennis sublimitatem potest non incongrue designare, quia nec oculus vidit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ uitam fidelium ad memoriam reuocare. eoꝵq semꝑ exemplis ac¬
tus suos. ac sermones ex omni parte comunire. ne si forte aliter ꝗͣ
illoꝵ habet regula uxerinit. aut docuerint. errent. Patet quoq
natoꝵ adnexa. que ad unam pene significationem. siue ꝑsonarũ.
seu uirtutum ꝑtinet sp̃alium. Scimus enĩ uirtutes de uirtutibus
nasci. et sauctos ambulare de uirtute i uirtutem donec iudeat᷑
d̾s deoꝵ in syon. qua uirtute nulla potest maior adiri. uñ. Scien¬
atq iumortalitatis Noribus redolens. paradisi designatur ameni¬
tas. quatuor cubitoꝵ. ⁊ quatuor cubitos euugsicis sermo. qui ĩ¬
trortum nobis illius eterne beatitudinis ꝓmittit. et iter quo ad hãc
ꝑueniatur ostendit. Cum gͦ sancti doctores ꝓnussa nobis limina
regni celestis. in.iiiͬ. sancti euugłu libris ostendunt. quasi capi¬
ta columnarũ opus in se lilii .iͦii. cubitoꝵ exhibent. Et rupsum¬

Expanded text:
orum vitam fidelium ad memoriam revocare, eorumque semper exemplis acorum vitam fidelium ad memoriam revocare, eorumque semper exemplis actus suos ac sermones omni ex parte communire, ne si aliter forte quam illorum habet regula vixerint aut docuerint, errent. Cum rum annexa, quae ad unam pene significationem, sive personarum seu virtutum pertinent spiritualium. Scimus enim virtutes de virtutibus nasci, et sanctos ambulare de virtute in virtutem, donec videatur Deus deorum in Sion: qua virtute nulla potest major dici; unde eatque immortalitatis floribus redolens, paradisi designatur amoenitas? Quid per quatuor cubitos, nisi evangelicus sermo, qui introitum nobis aeternae illius beatitudinis promittit, et iter quo ad hanc perveniatur ostendit? Cum ergo sancti doctores promissa nobis limina regni coelestis in quatuor sancti Evangelii libris ostendunt, quasi capita columnarum, opus in se lilii quatuor cubitorum exhibent. U
Abbreviated transcription (Latin):
reciacula ut tegerent capitella .i. undiq in gio cirrundarent. qr
ominis scripture sancte pagina. cũ reote intelligitur. gr̾am ꝑ omĩa
caritatis sonat. ac pacis. Capitella etenĩ uolumina diuinoꝵ eloqͥ¬
oꝵ. retiacula sunt uincula mutue dilectionis. retiaculis quidem¬
tur ẽẽ uestita. Nam et in eis que in scripturis non intelligimus ca¬
ritas latet. et in eis que intelligimus caritas late patet. suꝑ sumi¬
cortice multa interius grana circundare. apte in figura sancte
ponuntur eccłie. que catholico unuis fidei munimine in nũa
electoꝵ agmina solet inludere. Potest aut̃ et unius cuiusq
iusti uitam. moresq designare. qui uł pluruna uuo cortice grana
circumplectens multa cogitationum. uirtutumq sp̃alium uisig¬
nia. ne forte defluant. firma fidei et humilitatis curat uallare
custodia. Et apto ꝓrsus misterio. capita columnarum mnalogra¬
natis erant in giro circundata. quia doctores sanctos necẽe ÷ pri¬

Expanded text:
in gyro circumdarent: quia omnis Scripturae sanctae pagina, cum recte intelligitur, gratiam per omnia charitatis sonat ac pacis. Capitella etenim volumina divinorum eloquiorum, retiacula sunt vincula mutuae dilectionis: et retiaculis tis undique probantur esse vestita: nam et in eis quae in Scripturis non intelligimus charitas latet, et in eis quae intelligimus ccortice multa interius grana circumdare, apte in figura sanctae ponuntur Ecclesiae, quae catholico unius fidei munimine innumera electorum agmina solet includere. Potest autem et unusquisque justi vitam moresque designare, qui, velut plurima uno cortice grana, circumplectens multa cogitationum virtutumque spiritalium insignia, ne forte diffluant, firma fidei et humilitatis curat vallare custodia. Et apto prorsus mysterio capita columnarum malogranatis erant in gyro circumdata, quia doctores sanctos necesse est pri
Abbreviated transcription (Latin):
aurea .i. diuina eloquia que lucem sapientie errantibus ꝓ
it. quia mandataum lucerna ÷. et lex lux .u. ad dexteram.
patrie celestis. ubi xp̃c ÷ ad dexteram dĩ sedens. paternoꝵ u
tiq conscius archanoꝵ. Et candelabra templi aurea contͣ
oraculum sunt posita. quia diuina eloquia semꝑ ad habita
desiderium nr̃is cordibus infundãt. et quasi lilii flores .i. a¬
beatus petrus. Regnatos nos adño in spem unam. in heredi¬
tatem incorruptibilem. et incontaminatam. et in marcesci-¬
bilem conseruatam in celis. Et bene lilii flores aurei. in can¬
delabro sunt facti domus dĩ. quia scriptura diuina. sprecis
temporalibus gaudiis ad appetenda nos bona patrie celestis
ꝓuocare consueuit. Et quomodo erectum in altitudine cã¬
delabrum lilii flores. et lucernas habet aureas in capite. ita
omnes electi qui in eadem scriptura sacra contiuentur erec¬
to ad suꝑna sensu. celestia bona a dño quesisse et ꝑ copiose ꝓbã¬

Expanded text:
aurea. Divina eloquia, quae lucem sapientiae proferunt, uit: Quia mandatum lucerna est, et lex lux . Bis patriae coelestis, ubi Christus est in dextera Dei sedens, paternorum utique conscius secretorum. Vel candelabra templi aurea contra oraculum sunt posita, quia divina eloquia ad habitationemdesiderium nostris cordibus infundant, et eos qui oripem vivam, in haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem, conservatam in coelis . Et bene lilii flores aurei in candelabro sunt facti domus Domini, quia Scriptura divina spretis temporalibus gaudiis, ad appetenda nos bona patriae coelestis provocare consuevit. Et quomodo erectum in altitudine candelabrum lilii flores et lucernas habet aureas in capite, ita electi omnes qui in eadem Scriptura sacra continentur, erecto ad superna sensu, coelestia bona a Domino quaesisse et percepisse proban
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ. funiculus trplex difficile rumpitur. Obseruatio eiũ mauda-¬
toꝵ di que incordibus electoꝵ. fide. spe. et dilectione suꝑne recri¬
que historias rerum aliquas imitatur. Un recte. ꝑ scalpturas his¬
triatas quibus mare circundabatur: exempla sunt prioꝵ temꝑin
designata. que neceẽ ÷ nos sollerter intueri. ut uideamus quibꝰ
opibus sancti deo placuerunt ab inicio. qua obstiuatione in scele¬
ribus ꝑdurarint. quanta infelicitate suoꝵ causa scelerum ꝑier̃¬

Expanded text:
unde: Funiculus triplex difficile rumpitur ; quia observantia mandatorum Dei in cordibus sanctorum, fide, spe et dilectione supernae retriquae historias rerum aliquas imitatur. Unde recte per sculpturas histriatas, quibus mare circumdabatur, exempla sunt priorum temporum designata, quae necesse est nos solerter intueri, ut videamus, quibus operibus sancti Deo placuerint ab initio, qua obstinatione in sceleribus perdurarint, quanta infelicitate ob scelera per
Abbreviated transcription (Latin):
fulgide dilectionis. cucũ amicta uarietate diuersoꝵ carismatũ.
uł certe multiplex contextio catenarum. et retis expansio. mul¬
tifarias electoꝵ ꝑsonas insinuat. Que cũ uerbis sanctoꝵ precti¬
catoꝵ fideliter auscultando. atq obediendo adherent quasi co¬
lumnarum capitibus suꝑposite retes. et catenule miracułum

Expanded text:
fulgidae dilectionis, circumamicta varietate diversorum charismatum. Vel certe multiplex contextio catenarum, et retis expansio, multifarias electorum personas insinuat: quae cum verbis sanctorum praedicatorum fideliter auscultando atque obediendo adhaerent, quasi columnarum capitibus superpositae retis et catenulae, miraculum
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Quibus uerbis quasi exponere uidetur misterium colũ¬
narum materialium. et quid uidł figurauerunt. et quare due
sint facte. Apłos naiq et doctores cunctos. sp̃ales significant.
fortes equidẽ fide. et oꝑe. et contemplatione ad suꝑna erectos.
Oue sunt aut̃ ut et gentes. et circum cisionem predicando in ec¬

Expanded text:
ne . Quibus verbis quasi exponere videtur mysterium columnarum materialium, et quid videlicet figuraverint, et quare duae sint factae. Apostolos namque et doctores cunctos spiritales significant, fortes nimirum fide atque opere, et contemplatione ad superna erectos. Duae enim sunt, ut et gentes, et circumcisionem praedicando in Ec
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ dicatur domus dñi in mense octauo ꝑfecta inomni oꝑe
suo. et uniuersis utensilibus. cum in sequentibus legatur mẽ¬
se septimo. dedicationem eius eẽ completam. Neq enim credi¬
bile:. quod .uii. quidem annis templum ecdificans salomon. octa¬
uo mense octaui anni ꝑfẽcerit. s usq ad .uii. anni noni men¬
sem dedicationem ꝑfecti distulerit. Uñ potius uerisimile ui¬
detur ddomum .uii. annis. ac .uii. mensibus edificatam. Ita ut
eodem mense septimo dedicationis sit celebrata solempnitas.
ac die uicesimo tertio iplius mensis. ut uerba cdierum narrãt.
ꝓpłos: salomon ad tabernacula sua dimiserit. Sicꝙ post unã
septiuanam adueniente mense octauo ꝑfecta inuenta sit
completa. Nisi forte putandum ÷ post dedicatum templum a¬
liquid adhuc utensilioꝵ in ministeria euis additum fuisse. usq
ad ingressum octaui mensis accelerante rege. ut omnino mense
septimo. quierat totus sollempnis templum dedicaret. atq ita

Expanded text:
quomodo dicatur domus Domini in mense octavo perfecta in omni opere suo, et in universis utensilibus, cum in sequentibus legatur mense septimo dedicationem ejus esse completam? Neque autem credibile est quod septem quidem annis templum aedificans Salomon, octavo mense octavi anni perfecerit, sed usque ad septimum anni noni mensem dedicationem perfecti distulerit. Unde potius verisimile videtur, domum septem annis ac septem mensibus aedificatam, ita ut eodem mense septimo dedicationis sit celebrata solemnitas, ac die vicesimo tertio ipsius mensis, ut Verba Dierum narrant , populos Salomon ad tabernacula sua dimiserit; sicque post unam septimanam adveniente mense octavo, perfecta inventa sit completa. Nisi forte putandum est post dedicatum templum aliquid adhuc utensilium in ministeria ejus additum fuisse usque ad ingressum octavi mensis, accelerante rege, ut omnino mense septimo, qui erat totus solemnis, templum dedicaretur; atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
diuina uisione ꝑcipiunt. & caterizandis rudibus ꝓ suo ciuq
captu discendei. et confitenda traduntur. quatents sacris inici¬
ata misteriis. quandoq &̃ ad ea capienda que pie crediderunt
trium sacerdotum tribus ordinibus lapidum politoꝵ: et uno
ordine lignoꝵ cedri edificatum ẽẽ memoratur. Tres quipye or¬
dines sunt lapidum politoꝵ. fides. spes. caritas. Et recte politoꝵ:
quia certa necẽẽ ÷ discendi sollertia quisq quomodo credere. quid
sꝑare. siue diligere debeat dilnoscat. Unus autẽ ordo lignoꝵ ce¬
dii. ipsa ÷ bona oꝑatio. acsine corruptione simulationis exhibi¬
ta. sine cuius suꝑadiectione. fides. spes. et caritas uera eẽ non ua¬
inputribilem sue nature potentiam: ꝑ seuerantiam. famamq pi¬
e designant actionis. Ad hoc atrium usq uniuersi conscendunt
electi: qui fide. spe. dilectione. atq oꝑe deo placere appetunt.
hoc alta meritoꝵ gr̾a transcendunt ꝑfecti: cum in tanto uirtu¬

Expanded text:
divina visione percipiunt, etiam catechizandis rudibus pro suo cuique captu discenda et confitenda traduntur: quatenus sacris initiati mysteriis, quandoque etiam ad capienda ea quae pie credidere, trium sacerdotum tribus ordinibus lapidum politorum, et uno ordine lignorum cedri aedificatum esse memoratur. Tres quippe ordines sunt lapidum politorum, fides, spes, charitas. Et recte, politorum, quia certa necesse est discendi solertia quisque, quomodo credere, quid sperare, sive diligere debeat, dignoscat. Unus autem ordo lignorum cedri, ipsa est bona operatio, ac sine corruptione simulationis exhibita, sine cujus superadjectione fides, spes, charitas, vera esse non vaimputribilem suae naturae potentiam, perseverantiam, famamque piae designant actionis. Ad hoc atrium usque universi conscendunt electi, qui fide, spe, dilectione atque opere Deo placere appetunt. Hoc alta meritorum gratia transcendunt perfecti, cum in tanto virtu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m in decore suo uident oculi sanctoꝵ sola caritas diuine ac su
Atare dicit thiianatis. quod erat ante oraculum. de quo pa¬
ulo post subinferetur. Si totum altare oraculi texit auro. Uñ¬
datur intelligi. quod idem altare de lapide quidẽ fuerit factũ.
et cedro uestitum. ac deinde auro cooꝑtum. Significat aut̃ ty pi¬
ce ꝑfectoꝵ uitam iustoꝵ. qui quasi in uicinio oraculi sunt positi.
quia desertis infimis delectacionibus de solo regni celestis ingres¬
uictimarum. s sola incendebantur chimiamata. quia tales trõ
peccata carnis. et illecebras cogitacionum in se mactare opus habẽt.
interni amoris in conspectu sui conditoris offerunt. altare .i. uitã¬

Expanded text:
Christum in decore suo vident oculi sanctorum, sola visio charitatis tare dicit thymiamatis, quod erat ante oraculum, de quo paulo post subinfertur: Sed et totum altare oraculi texit auro. Unde intelligi datur, quod idem altare de lapide quidem fuerit factum, et cedro vestitum, ac deinde auro coopertum. Significat autem typice perfectorum vitam justorum, qui quasi in vicinia oraculi sunt positi; quia desertis infimis delectationibus, de solo regni coelestis ingresvictimarum, sed sola incendebantur thymiamata, quia tales adhuc peccata carnis, et illecebras cogitationum in se mactare opus habent; a, per ignem interni amoris in conspectu sui Conditoris offerunt. « Domu
Abbreviated transcription (Latin):
q circumcisio aliquid ualet. neq preputium. s fides que ꝑ dilecti¬
onem oꝑatur. Fidei namq inuicte. lapis figura tenuit. Cedrus.
actionis odorifere. aurum transcendentis omnia dilectionis. Ues-¬
titur lapideus paries tabulis cetrinis. cum ꝓfessio fidei bonis orna¬
tur oꝑibus. ne ociosa uideatur ẽẽ. aut mortua. Oraculum aut̃ ĩ. in.¬

Expanded text:
que circumcisio aliquid valet, neque praeputium: sed fides quae per dilectionem operatur . » Fidei namque invictae lapis figuram tenuit: cedrus actionis odoriferae: aurum, transcendentis omne dilectionis. Vestiturque lapideus paries tabulis cedrinis, cum professio fidei bonis ornatur operibus, ne otiosa judicetur esse, aut mortua. Verum quia lex in
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut ingressus oraculi. quo ad archam dñi cherubymq ꝑueni¬
ebatur: introitum significat regni celestis. quo ad uisionem nr̃i
conditoris suꝑnoꝵq ciuum nos introduci sꝑamus ac desidera¬
strat. Iste ingressus nr̃m ad fidem ille designat ad spẽm. Unde¬
apte. Dostes huius introitus quadrangulati sunt facti. siue ꝓpt̃¬

Expanded text:
Sicut ingressus oraculi quo ad arcam Domini cherubimque perveniebatur, introitum significat regni coelestis, quo ad visionem nostri Conditoris supernorumque civium nos introduci speramus ac desiderastrat. Iste ingressum npostes hujus introitus quadrangulati sunt propter quat
Abbreviated transcription (Latin):
parietem. ille alterum contingebat. quia uetus .t. ꝓprie antiquo
dei ppło scriptum. nouum uͦ nobis. qui post incarnationem dñicã
ad fidem uenimus. Et scd̃o parieti id÷ septemtrionali recte cõ¬
paramur. quibus post frigora. ac tenebras idolatrie lucem uerita¬
tis cognoscere datum ÷. Uersas habent facies cherubim ad exteriorẽ
domum. quia nr̃i gr̃a qui adhuc foris stamus. neq re ipsa s spe sal¬
ui facti sumus: aiuini sunt libri conditi. quoꝵ scriptores iam c̃ dño
ꝓq nr̃is erratibus apud eus pietatem interpellant. ¶ Cherubin¬

Expanded text:
parietem, ille alterum contingebant, quia Vetus Testamentum proprie antiquo parietem, ille alterum contingebant, quia Vetus Testamentum proprie antiquo Dei populo scriptum est, Novum vero nobis, qui post Incarnationem dominicam ad fidem venimus: et secundo parieti, id est, septentrionali recte coparamur, quibus, post frigora ac tenebras idololatriae, lucem veritatis cognoscere datum est. Versas habent facies cherubim ad exteriorem domum, quia nostri gratia, qui adhuc foris stamus, neque re ipsa, sed « spe salvi facti sumus » , divini sunt libri conditi, quia scriptores eorum jam reproque nostris erratibus apud ejus pietatem interpellant. « Et omn
Abbreviated transcription (Latin):
eque ut ꝓsꝑa indefesso ꝓposito semꝑ ad celestia tetendisse. ac ꝑue-¬
nisse declarant. qui hoc idem suis auditoribus faciendum eẽ. de¬
monstrant .u. cubitoꝵ ala cherub una. ⁊c̃. Quia in omni labẽ¬
tium rerum uarietate sancti uniuersos sui corꝑis sensus in ob¬
sequium sui conditoris extendunt. Et opus unum erat ĩ .d.c.
ritatis deuotione deo seruiunt. una et consona dm̃ uoce ac fi¬
significant. quibus ad celestia semꝑ uolare. et in his conuersa¬
strant eoꝵ. qua semꝑ in ce lestibus in misterio sui ꝑsistunt
auctoris. Uł quia leuitate sp̃alis nature ita sunt prediti. ut
ubicunq uoluerint. stanm quasi uolando ꝑueniant. et hic
cũ alis figurati. et ꝓpħis cum alis sunt ostensi. Ale cherubin
interiores suꝑ archam se inuicem cõtingebant. quia testamenta pa¬
ri de dño atcestacione consentiunt. Item alis exterioribus iste imũ

Expanded text:
aeque ut prospera indefesso proposito semper ad coelestia tetendisse ac pervaeque ut prospera indefesso proposito semper ad coelestia tetendisse ac pervenisse declarant, qui hoc idem suis auditoribus faciendum esse denque cubitorum ala cherub altera, quia in omni labentium rerum varietate sancti universos sui corporis sensus in obsequium sui Conditoris extendunt. Et opus unum erat in duobusritatis devotione Deo serviunt. Una et consona Domini voce ac fisignificant eorum, quibus ad coelestia semper volare, atque in his conversarum, qua semper in coelestibus in ministerio sui persistunt Auctoris? Vel certe quia levitate spiritualis naturae sunt praediti, ita ut ubicumque voluerint, statim quasi volando perveniant; et hic cum alis figurati, et prophetae cum alis sunt ostensi. Beneinteriores super arcam se invicem contingebant, quia utraque Testamenta pari de Domino attestatione consentiunt. Item alis exterioribus iste unum
Abbreviated transcription (Latin):
uelunt. auue se debeant ostendit. s pemꝙ nobis eterue teceibattio¬
uel in p resereti de monstiat. Ipsam uͭ tetribittionis uius qualita¬
teu itifuniro nobis pandlendam simulet soransem empuitudinꝰ
Bates usiurso nobi pabebant cuitum. ac semisem ampliticoim̃
in Simintate sui ubi luteres reciꝑent. quia ꝙpsi d otores. sũmi
a. inmirilauatii salutaris oꝑe quidem ꝑtecti iuni has uita fua¬
serunt ftril a onte naplationis ex parte sunt fent. N. Ertues

Expanded text:
s aeternae retributionis in praesenti demonstrat, ipsam vero retributionis illius qualitatem in futuro nobis pandendam, simul et donandam esse promittit. Bases et ipsae unum habent cubitum, ac semissem amplitudinis in summitate sui, ubi luteres reciperent, quia ipsi doctores summi, ac ministri lavacri salutaris, opere quidem perfecti in hac vita fulseru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ xx. cubitoꝵ. ⁊c̃. In distuictione domus dñi patet figura
misterii. que apło expouente luce clarior ÷. quia prior domus. in
qua semꝑ introibant sacerdotes sacerificioꝵ officia consumentes
presens ÷ eccł̃ia. ubi cotidie piis insistentes oꝑibus. dño sacrificia
laudis osffe ̃ rimus. Interior uͦ domus que ad posteriorem par-
tem templi erat facta: ipsa ÷ ꝓmissa nobis in celis uita. Interior
quidem hac conuersatione nĩi exlii. quia in sũmi regis ÷ presentia

Expanded text:
 . In qua distinctione domus Domini patet figura mystica, et apostolo exponente luce clarius est, quia prior domus, in qua semper introibant sacerdotes, sacrificiorum officia consummantes, praesens est Ecclesia, ubi quotidie piis insistentes operibus, Domino sacrificia laudis offerimus. Interior vero domus, quae ad posteriorem templi partem erat facta, ipsa est promissa nobis vita in coelis, interior quidem hac conversatione nostri exsilii; quia in praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
precepta: quoꝵ obseruationem ad uitam ꝑuenitur. Denario eque
significatur ipsa: quam desideramus. et ꝓqua laboramus uita per¬
hempnif. Quactratus uͦ ÷ mundus. in quo ꝓ acquirenda eadem
uita certamus. Uñ ꝓpħa. Congregandam eccł̃iam de gentibus p̃¬
uidens aiebat. De regionibus congregauit eos. a solũ. ortu. et occasu.
ab aguilone et mari. et cedro omnis domus .i .ii. quia corda uistoꝵ

Expanded text:
praecepta, quorum observatione ad vitam pervenitur. Denario aeque significatur ipsa, quam desideramus, et pro qua laboramus, vita perennis. Quadratus vero est mundus, in quo pro adquirenda eadem vita certamus. Unde Psalmista, congregandam Ecclesiam de gentibus praevidens, aiebat: « De regionibus congregabit eos, a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari
Abbreviated transcription (Latin):
tilitatis habeat decor marmoris preciosissimi lignoꝵ tabulis
obtecti si non aliguid msticum tacite signabat. ac bonoꝵ¬
amplitudinem oꝑm. fortitudinemq fidei utemerate. suffulci¬
dubitabile mentem electoꝵ infima queq desieria sꝑnentem.
et celestium contemplationi semꝑ initentam. uirtute quoq
patientie singulariter excellentem non incongrue demonstrat.
Auri autẽ lamine que marmori aut tabulis sunt abiegnis suꝑ¬
polite ipsa ÷ longitudo caritatis de corde puro. et conscientia
bona. et fide non ficta. Que sicut aurum aliis preciosius:¬
metallis. ita ceteris eximior uirtutibus in templo dei singulari¬

Expanded text:
tilitatis habebat decor marmoris pretiosissimi, lignorum tabulis tilitatis habebat decor marmoris pretiosissimi, lignorum tabulis obtectus, si non mysticum aliquid tacite significabat, ac bonorum plenitudinem operum fortitudine fidei intemeratae suffulciobur diu durabile, mentem electorum infima quoque desideria spernentem, et coelestium contemplationi semper intentam, virtute quoque patientAuri laminae marmori de tabulis abiegnis superpositae latitudo est charitatis de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, quae sicut aurum aliis metallis, ita caeteris virtutibus in templo Dei pr
Abbreviated transcription (Latin):
t. a.⁊c̾. Uñ patet quia tabulas ab iegnas quibus pauunentũ
tegeret nunquam in terra posuit. s prano illud marmore p̃¬
texit. ac deinde tabulas marmori suꝑposuit. ac tertium hiᷤ
ouobus auro uestitum suꝑaddidit ut in sequenti bꝰ legitur.¬
¶ Sicut latitudo parietis in altum exułtum  gens atq
usq ad laquearia ꝑueniens ꝓfectu uirtutum quibus electi
ad regnum celeste ꝑueniunt. uł certe ipsos electoꝵ choros sibi¬
met ꝑ temꝑa uariantia succedentes figunt. ita equalitas paui-¬
menti concordem eoꝵ humilitatem qua in temꝑali adhuc ui¬
ta positi socialiter iniicem caritate dictante conuersantur.
Non iumerito demonstratur quod uidł pauimentum preciosis¬
simo erat marmore stratum decore multo. idenq marmor mox
tabulis cectum abiegnis quia nimirum uita uistoꝵ primo
fidei firmitate premittenda ÷ in corde. ac deinde spiritalium
uirtutum latitudine ÷ adornanda in oꝑe. aliogum quid u-¬

Expanded text:
abiegnis . Unde patet, quia tabulas abiegnas, quibus pavimentum tegeret, nequaquam in terra posuit, sed primo illud marmore praetexit, ac deinde tabulas marmori superposuit, ac tertium his duobus auri vestitum superaddidit, ut in sequentibus legitur. Sicut autem latitudo parietis in altum exsurgens, atque usque ad laquearia perveniens, profectus virtutum, quibus electi ad regnum coeleste perveniunt, vel certe ipsos electorum choros sibimet per tempora variantia succedentes significat; ita aequalitas pavimenti concordem eorumdem humilitatem, qua in temporali hac vita positi socialiter invicem, charitate dictante, conversantur, non immerito demonstrat. Quod videlicet pavimentum pretiosissimo erat marmore stratum decore multo, idemque marmor mox tabulis tectum abiegnis, quia nimirum vita justorum primo fidei firmitate praemunienda in corde, ac deinde spiritalium virtutum latitudine est adornanda in opere. Alioquin quid u
Abbreviated transcription (Latin):
dilatacionem iatitudo parietum. spem uͦ et iuntentionem ad
celestia erectam. longitudo designat. uł altitudo parietis que
exordinibus lapidum suꝑ inuicem positis constat presentis ec
cłie statum significat. ubi electi suꝑ fundamentum xꝑi. omẽs
edificati. sibi inuicem in ordine ꝑ temꝑm curricula succedũt. sese

Expanded text:
latitudo designat parietum: spem vero et intentionem omnem ad coelestia erectam, longitudo. Vel certe altitudo parietis quae ex ordinibus lapidum super invicem positis constat praesentis statum Ecclesiae significat, ubi electi super fundamentum Christum omnes aedificati, sibi invicem in ordine, per temporum curricula succedunt, seseque