comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eunt os eits. quod dͥm clausũ fuerat. & qͥ¬
quid erat ille dicturus hic faccum ante
replieauit. nec siluit amplius indens aphã
suam oꝑe cõpletam. & nequaquam dubn¬
tare ppłm qui erant inbabilone uel eo e
qui capti erant de uaticinio ꝓpħali. Tũc
eũ apitur os ꝓpłe. quindo quod prins
nuntiauerat oꝑe monstrat effectum & tota
lihertate ꝓclamat. quia nequaquam futura.
sed uel presentia uel trans acta de monstrat. Hoc
sccd̃m litteram. Ceterum uxta anagogeni. si
ezechiel int̾pretatur fortitudo dĩ. xp̃c aut̃ est
dĩ uircus & dĩ sapientia: hoc intelligendum
fuerunt apll & reliqiie que salue facte sunt.
ipse xp̃o muntiat om̃s cerimonias ideorum cẽ
subuersas. quas quidam usq hodie obseruan¬
das putant. ñ audientes illua apłi agr̃a ex ci¬
distis: qui inlege iustificamini. O iorq horũ
ꝑtinatiam. id uelle sermone defendere: quod
oꝑe implere ñ audeant. Nisi forte sub pelle

Expanded text:
ruit os ejus quod diu clausum fuerat, et quruit os ejus quod diu clausum fuerat, et quidquid erat ille dicturus, hic factum ante replicavit: nec siluit amplius, videns prophetiam suam opere completam, et nequaquam dubitare populum qui erat in Babylone, vel eos qui capti erant de vaticinio prophetali. Tunc enim aperitur os prophetae, quando quod prius nuntiaverat, opere monstrarit effectum: et tota libertate proclamat, qui nequaquam futura, sed vel praesentia, vel transacta demonstrat. Hoc secundum litteram. Caeterum juxta anagogen, si Ezechiel interpretatur fortitudo Dei: Christus autem est Dei virtus, et sapientia , hoc intelligendum,fuerunt apostoli, et reliquiae quae salvae factae sunt, ipse Christo nuntiat omnes caeremonias Judaeorum esse subversas, quas quidam usque hodie observandas putant, non audientes illud Apostoli: A gratia excidistis qui in Lege justificamini . Mirorque hominum pertinaciam, id velle sermone defendere, quod opere implere non audeant, nisi forte sub pelle
Abbreviated transcription (Latin):
immoremur. Inquib aut̃ presens ꝓpħia
discrepet a p̃terita & in quib loquatur si¬
milia: collatio utͥusq poterit indicare.
Porro qui sit uiditiũ faccre & istitiam.
pignus restituere. rapmam redoere. in
mandatis uite ambulare & cetera: in hoc
odemq ꝓpła. supra diximus. Et factũ
est induodecimo anno. indecimo meuse.
quinta meusis trans migrationis siue cap¬
tiuitatis nre. uenit adme qui fugerat.
Sastata siune capta ÷ cuuitas. Manus aut̃
dñi facta suerat adme uespere antequã
ueniret qui fugerat. aꝑuitq osmeũ do¬
Nec uenirre adme mane: & aꝑto
e meo ñ silui amplius.
trans nigrationis: quando captus ÷ cũ
&i quatuor menses & iuginti quinq
dies. capta irłm uenisse babilonẽ unũ
ciuiũ nłm: q̃ui mintiaret captã urbe
aci uastatam. Ante unũ aut̃ diẽ qiã
uenint qui ista natraror: uesperi facta
manus dm̃ ad ezechilem aꝑ ħam. quȩ ãlꝰ¬

Expanded text:
immoremur. In quibus autem praesens prophetia immoremur. In quibus autem praesens prophetia discrepet a praeterita, et in quibus loquatur similia, collatio utriusque poterit indicare. Porro quid sit judicium facere et justitiam, pignus restituere, rapinam reddere, in mandatis vitae ambulare, et caetera, in hoc eodem propheta supra diximus. « Et factum est in duodecimo anno, in decimo mense, in quinta mensis transmigrationis nostrae, venit ad me qui fugerat Vastata sive capta est civitas. Manus autem Domini facta fuerat ad me vespere antequam veniret qui fugerat: aperuitque os meum donec veniret ad me mane et aperto ore meo non silui amplius.  transmigrationis, quando captus est Jeet quatuor menses, et viginti quinque dies, capta Jerusalem, venisse Babylonem unum civium Jerusalem, qui nuntiaret captam urbem atque vastatam. Ante unum autem diem quam veniret qui ista narraret, vesperi facta est manus Domini ad Ezechielem prophetam, quae ape
Abbreviated transcription (Latin):
cõminatus. & dixero. adhuc tres aies ⁊ nini¬
ue sub uertecur. & ille egerit penitentiã bo¬
nisq oꝑib ueterem emendarit errorem. ita
ut uiditium faciat ⁊ iustitiam. piginis res¬
tituat. rapinãq reddat. inmandatis uite
ambulet. nec faciat quicquã in iustum. ñne
mori. cum cõminatio parcatoris uistũ prinire
ñ debeat: Tale quid loquit᷑ sermo diuimus
ad ieremiam. quando descendit in domũ figłi.
⁊ audit uel ꝓmissa uel cõminationẽ dĩ i age̾.
ut uel homines prouocent ad salutem uel
de terreant apeccato. Unde qui dicunt
ñ ÷ equa ia dñi: arguunt᷑ quod ipsorum
sit iniqua sententia habentium occultum
pessimũ. & nequaquam noua sed ueter a
iudicantium. Quib om̃ib demonstrat᷑
ne patatorem salutem aesperare deb̾e.
si aggat penitentiam. nec iustum insua
confidere iustitia. si ꝑdiderit negligent᷑¬
quod magno labore quesierat. Manifes¬
ta trans currimus: ut mohscuriorib

Expanded text:
comminatus et dixero: Adhuc tres dies, et Ninicomminatus et dixero: Adhuc tres dies, et Ninive subvertetur; et ille egerit poenitentiam, bonisque operibus veterem emendarit errorem, ita ut judicium faciat, et justitiam, pignus restituat, rapinamque reddat, in mandatis vitae ambulet, nec faciat quidquam injustum: nonne mori, cum comminatio peccatoris justum punire non debeat? Tale quid loquitur sermo divinus ad Jeremiam quando descendit in domum figuli, et audit vel promissa, vel comminationem Dei id agere, ut vel homines provocent ad salutem, vel deterreant a peccato . Unde qui dicunt: Non est aequa via Domini, arguuntur quod ipsorum sit iniqua sententia, habentium oculum pessimum, et nequaquam nova, sed vetera judicantium. Quibus omnibus demonstratur, nec peccatorem salutem desperare debere, si agat poenitentiam: nec justum in sua confidere justitia, si quod magno labore quaesierat. Manifesta transcurrimus, ut in obscurioribus
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ut sciannis qui sint impii adquos locͥit᷑.¬
sequens sermo demonstrat. Quare moriemim
domus isrł. Uita autem & mors inhoc loco
ñ hec significatur qua om̃s cõmuni cũ bestiĩs
lage natine uel unumus uel moite dissolium᷑
uiuentium: Et anima que peccauerie ipsa mo¬
rigtur. Et aspecili cõmonitione qua istł domui
loquebatur adgeneralem transit difputationẽ.
quod & iustum preterite ñ saluent iusticie
si nouis scelerib fuerit occnpatus &e pecca¬
torem uel impium antiqua parata ñ ꝑdant
sine oꝑib iustitie ueceres emeudarit errores.
Si dixero inquit iusto uuta uines. & ei p̃mia
iustitie pollicitus fuero. confisusq ille per¬
cauerit. om̃s iustitie enis pͥstine
obliuiotu tradentur: & p̃senti
quitate morietur. Nec mea m
ta ÷ sententia. cum ñ possim in eoqͥem
homine peccatori reddere quod usto ꝓ mise¬
ram. Econtrario si peccatori & impio fuero

Expanded text:
» Atque ut scia» Atque ut sciasequens sermo demonstrat: Quare moriemini, domus Israel? Vita autem et mors in hoc loco non haec significatur, qua omnes communi cum bestiis lege naturae vel vivimus, vel morte dissolvimur: viventium » Et anima, quae peccaverit, ipsa morietur. Et a speciali commonitione qua Israel domui loquebatur, ad generalem transit disputationem quod et justum praeteritae non salvent justitiae, si novis sceleribus fuerit occupatus, et peccatorem vel impium antiqua peccata non perdant, si operibus justitiae veteres emendarit errores: Si dixero, inquit, justo, vita vives, et ei praemia justitiae pollicitus fuero, confisusque ille peccaverit, omnes justitiae ejus pristinae oblivioni tradentur, et praesenti iniquitate morietur: nec mea est mutata sententia, cum non possim in eodem homine peccatore reddere quod justo promiseram. E contrario si peccatori, et impio fuero
Abbreviated transcription (Latin):
qua dr̃. Nunquid uolens cupio mortẽ intqͥ
dic̃ dñs. nisi conuerti eum auia mala & uiues
Et infine eiusdem ꝓpħie. Conuertimini & re¬
uobis intorm̃tum iniquitatis. Ibi enĩ ad eos
sermo fit qui uolunt agere penicentiam
& iustitia peccata delere: ut cum fidutia cõ¬
ueitantur. & pleno animo agant penitentiã.
hic aut̃ ad eos loquitur: qui magnitudine
peccatorum unmo impietatun suarum aeᷤᷤ¬
ꝑant salutem & dicunt. Iniquitates nĩe
& pect̾a nr̃a suꝑ nos sunt. ⁊ĩ ipsis tabesci¬
mus. Qmͦ gͦ uuere pocerimus: Et est sens
Cum semel nobis mors ꝓposita sit. & iuilue¬
rib nr̃is nulla medicina possit restituere
sanitatem. quid neceẽ ÷ laborare. et frustra
consumi. & p̃sentem uitam ñ cum desꝑatiõe
transigere. ut saltem hac fruamur quia
futuram ꝑdidimus: quib respondet deus
ñ uelle se mortem impii. s ut reuertatur
& uiuat. & apostro phã fac̃ adimpios des¬
perantes. Conuertimini auus ur̃is pessimis.

Expanded text:
ortem iniqui, dicit Dominus, nisi converti eum a via mala et vivere? » Et in fine ejusdem prophetiae: « Convertimini et re erunt vobis in tormentum iniquitatis. » Ibi enim ad eos sermo fit, qui volunt agere poenitentiam et justitia peccata delere, ut cum fiducia convertantur, et pleno animo agant poenitentiam. Hic autem ad eos loquitur, qui magnitudine peccatorum, imo impietatum suarum desperant salutem, et dicunt: Iniquitates nostrae et peccata nostra super nos sunt, et in ipsis tabescimus, quomodo ergo vivere poterimus? Et est sensus Cum semel nobis mors proposita est, et vulneribus nostris nulla medicina possit restituere sanitatem, quid necesse est laborare, et frustra consumi? et praesentem vitam non cum desperatione transigere, ut saltem hac fruamur, quia futuram perdidimus. Quibus respondet Deus, non velle se mortem impii, sed ut revertatur et vivat. Et apostropham facit ad impios desperantes. « Convertimini a viis vestris pessimis.
Abbreviated transcription (Latin):
cant ea ⁊ decantent. & dulcisono se decipiãt.
Et audient iugnit uerba tua: iñ facient
ea. Tales sunt usq hodie multi in gcłiis
qui auint. uenite audiamus illũ. & illũ
mira eloquentia p̃dicationis suȩ uerba
uoluentem. plaususq cõmouent ce uoci¬
feranturr. & iactant manus: & que operib negle¬
xerant pꝰquam aduenisse cognouerunt. necccẽ.¬
z erum uenire quod ꝓpħa dĩ sermone ꝓnunti¬
at: nunc ucipient approbare &e nosse quod

Expanded text:
cent ea, et decantent, et dulci sono se decipiant. cent ea, et decantent, et dulci sono se decipiant. Et audient, inquit, verba tua et non facient ea. Tales sunt usque hodie multi in Ecclesiis, qui aiunt: Venite audiamus illum et illum, mira eloquentia praedicationis suae verba volventem: plaususque commovent, et vociferantur, et jactant manus, et quae operibus neglexerant, postquam advenisse cognoverint necesse est enim evenire quod propheta Dei sermone pronuntiat, tunc incipient
Abbreviated transcription (Latin):
insolitudinẽ ꝓꝑt̃ abhominationes quas opati
sunt: Saruit. Eadem quidẽ die ce codem tẽpore
hoc÷ duodecimo anno. decuno mense. inqͥnta
mensis quando uenit qui fugerat de ierłm.
licebantur. & uibet ꝓpħe ut cñcat popudo qͥ
inbabilone uersatur & habitat cum eo. &t
arguat eos super insidiis blancuentib qui
apħe uerba audire desiderant. ñ ad anime
salutem seo ad artrium uoluptatem isti
iuxta muros sedebant & in hostiis domoꝵ.
nequaquam insensum ꝓpħe uitrare cupi¬
entes. s mutuo se hortantur & dicunt ue
nite & audiamus quis sit sermo agrediens
adomino. & sic ueniunt quasi ppłs qui
ingrediatur eccłiam dĩ. isedent coram te.
ppͥss m̃c qui meũ eẽ se dic̃. & nolunt fa¬
cere quod audierunt. Istuis modi michi ui¬
dentur corum similes qui theatradib lu¬
dunt carminib & uel tragedos auauint
uel comedos. ⁊ ibi cum uoluptate palpã¬
tur. ita ut cum egressi fuerint ate. repli¬

Expanded text:
in solitudinem propter abominationein solitudinem propter abominationesunt. Eadem quidem die et eodem tempore, hoc est, duodecimo anno, decimo mense, in quinta mensis, quando venit, qui fugerat de Jerusalem, licebantur, et jubet Prophetae ut dicat populo, qui in Babylone versatur et habitat cum eo, et arguat eos super insidiis blandientibus, qui Prophetae verba audire desiderant non ad animae salutem, sed ad aurium voluptatem. Isti juxta muros sedebant, et in ostiis domorum nequaquam in sensum Prophetae intrare cupientes, sed mutuo se hortantur et dicunt: « Venite et audiamus qui sit sermo egrediens a Domino; » et sic veniunt, quasi populus qui ipopulus meus, qui meum esse se dicit, et nolunt facere quod audierunt. Istiusmodi mihi videntur eorum similes, qui theatralibus luduntur carminibus: et vel tragoedos audiunt, vel comoedos, et ibi cum voluptate palpantur: ita ut cum egressi fuerint a te, repli
Abbreviated transcription (Latin):
mucrone ferietur. pars eus ponet᷑ cũ in fidelib
Et qui magro siue incampo ÷ bestiis tradecurr
ad deuorandum. quas ꝓpħa uitare desiderans
dep̃catur: Ne tradas bestiis animam confiten-¬
tem tibi. Qui aut̃ in presidiis & in muratis ÷
dequib scͥptum est. ciuitates firmas ascendit
nistus. & destruxit munitiones earum inquib
latronum: iste fame sermonis dñi & pene no-¬
rietur. & dabit᷑ om̃is terra ħeciooꝵꝵ insolitudi¬
nem: ita ut frangatur eorum suꝑbia. ⁊ redi¬
gantur montes insolitudinẽ. qui sibi altitu¬
dinem scientie ꝓ mitebant. Qui montes uqͥ¬
cantur isrł. quia fub xp̃i nomine deceptos
quosqꝙ susplantant. Hilliusq ꝑ eos transibu
nec dicere pecerit quod moyses: transiens u¬
debo usionem hanc magnã habitatores enĩ
sunt peruersorum montum. non ꝑegrin.i
accole. ut cum hec passi fuerint: tunc cognoᷤ¬
cant quod ipse sit cñs qui dederit terrã eorũ

Expanded text:
mucrone ferietur, et pars ejus ponetur cum infidelibus . mucrone ferietur, et pars ejus ponetur cum infidelibus . Et qui in agro sive in campo est, bestiis tradetur ad devorandum, quas propheta vitare desiderans, deprecatur: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Qui autem in praesidiis et in muratis est, de quibus scriptum est: Civitates firmas ascendit justus, et destruxit munitiones earum, in quibus am speluncam latronum : iste fame sermonis Domini, et peste morietur, et dabitur omnis terra haereticorum in solitudinem, ita ut frangatur eorum superbia, et redigantur montes in solitudinem, qui sibi altitudinem scientiae promittebant. Qui montes vocantur Israel, quia sub Christi nomine deceptos quosque supplantant: nullusque per eos transibit, nec dicere poterit quod Moyses: Transiens videbo visionem hanc magnam ; habitatores enim sunt perversorum montium, non peregrini, et accolae: ut cum haec passi fuerint, tunc cognoscant, quod ipse sit Dominus, qui dederit terram eorum
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem quos scandalizatis. dein ocłos
uros leuatis ad iminuuditias uel abom̃i¬
nationes uras quas de ur̃o animo con¬
fixistis. cum deberetis imitari ecłiasticum
uirum. ⁊ dicere Adce leuaui oculos meos.
qui habitas incelo. Tercio sanguinẽ fun¬
ditis. non uiuificantes eos quos seduxt̾tis.
s int̾ficientes. Nec uobis sufficit tria ista fe
in prauitate sententiȩ. & parati estis ad cedem.
& fecistis abominationes. ea agentes in eubili¬
b que turpe ÷ loqui. & uxorem ꝓ ximi ur̃i
cotidie de conplexi xp̃i deceptos rapere festinã¬
tes. Et cum hec feceritis: putatis uos terram istł
heditate tenturos. quib loqr̃ deris. quod qͥcunq
in riunosis ħeticorum habitauerit cõciliabuł
gladio cadat eccłiastico. dequo scͥptum est.
gladii ancipites inmanib eorum. Et̃ in eũgłio.
Non ueni pacem mittere. s gladium. & ser¬
uus qui se luxurie tradit. ictio. diuidecur id÷

Expanded text:
sanguinem, quos scandalizatis. Deinde oculos sanguinem, quos scandalizatis. Deinde oculos vestros levatis ad immunditias vel abominationes vestras, quas de vestro animo confixistis: cum debueritis imitari ecclesiasticum virum, et dicere: Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo . Tertio sanguinem funditis, non vivificantes eos quos seduxistis, sed interficientes. Nec vobis sufficit tria ista fecin pravitate sententiae, et parati estis ad caedes, et fecistis abominationes, ea agentes in cubilibus quae turpe est loqui, et uxorem proximi vestri de complexu Christi deceptos rapere festinantes. Et cum haec feceritis, putatis vos terram Israel haereditate tenturos? Quibus loquitur Deus, quod quicumque in ruinosis haereticorum habitaverit conciliabulis, gladio cadat Ecclesiastico, de quo scriptum est: Gladii ancipites in manibus eorum . Et in Evangelio: Non veni pacem mittere, sed gladium . Et servus, qui se luxuriae tradit; et otio, dividetur, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
rint. s cognoscant solitudiis mnagnitu¬
dine quod ego sim dñs: qui dedi terram
in desertum ꝓpt̃ om̃s abominationes quas
oꝑati sunt. Hec dicca sint aduersus eos qui
ne : pauci habitabant inruinosis & in
desercis urbib uillulisq. Nunc ueniamꝰ
ad tropologiam: ⁊ uixta consuecudinẽ
nrãm latam dispitationẽ stringamus
potiuis quam disseramus. Om̃is hecicus
i parietinis habitat & desertis. ⁊ possi¬
dere se putat terram isrł dicite fibri
Abraham fide sua uiuis homo intantã
uenit bĩtudinẽ. ut semen eius multiplica¬
retur sicut harena maris. ⁊ sic̃ astra celi.
quanto magis nos plures terram isrł. hoc
⁊ cernentium dm̃. & uideam confessioĩs
añice possidebunus: Quib respondet dñs.
Iue possed̾it terrani fidĩ merito. urã aut̃
infidelitas im mo blaphemia. terram ifrł
id ÷ eccłie possidere ñ poterit. Primũ enmni
comeditis insanguine effundentes eorum

Expanded text:
rint: sed cognoscant solitudinis magniturint: sed cognoscant solitudinis magnitudine, quod ego sim Dominus, qui dedi terram in desertum propter omnes abominationes quas operati sunt. Haec dicta sint adversus eos, quione vastata, pauci habitabant in ruinosis et in desertis urbibus villulisque. Nunc veniamus ad tropologiam, et juxta consuetudinem nostram, latam disputationem stringamus potius quam disseramus. Omnis haereticus in parietinis habitat, et desertis, et possidere se putat terram Israel, dicitque: Si Abraham fide sua unus homo in tantam venit beatitudinem, ut semen ejus multiplicaretur sicut arena maris, et sicut astra coeli: quanto magis nos plures terram Israel, hoc est, cernentium Deum, et Judaeam confessionis Dominicae possidebimus? Quibus respondit Dominus: Ille possedit terram fidei merito; vestra autem infidelitas, immo blasphemia terram Israel, id est Ecclesiam possidere non poterit. Primum enim comeditis in sanguine, effundentes eorum
Abbreviated transcription (Latin):
dum. & ututantes esai qui stecit & uix̃ ĩgla¬
dio suo: facits ab ominationes incredibiles
indelic& libidinũ turpitudines. & unusqͥs¬
q uxorem ꝓximi fui polluit. ut ineo sit
sceleratior quod amuci. ⁊ ꝑxini sui polluesit
uxoiem. Et cum hec inquit faciatis: arbitra¬
mini uos terram ħeditate tenturos Respõde
ne ꝓme sententiam. Iuro ꝑmemet ipsum.
quod qui habitant uiriunosis & parietiniꝰ
gladio cadant: et qui in agris siue ĩcampo¬
sunt:. abestiis deuorentur. Et qui inmuratiᷤᷤ
siue inp̃ sidiis. ac speluncis: dĩ irã uitare
ñ possint. s fame moriant᷑ ⁊ pestilentia.
Et c̾abo inquit terram uideam insolitu¬
dinẽ. & deficiet superbia fortitudo eius.
que quondam fuerat fortitudo. Suꝑbis
autem ds̃ resistit: ihumilib dat grãm
uenient solitudinẽ: ut nullus per eo
transeat. Et tune nequa luam confidtitit
in multitudine sua pauci qui remanse¬

Expanded text:
dum, et imitantes Esau, qui stetit et vixit in gladum, et imitantes Esau, qui stetit et vixit in gladio suo, « facitis abominationes » incredibiles, videlicet libidinum turpitudines. « Et unusquisque uxorem proximi sui polluit, » ut in eo sit sceleratior quod amici et proximi polluerit uxorem. Et cum haec, inquit, faciatis, arbitramini vos terram haereditare tenturos? Respondene prome sententiam: Juro per memetipsum, quod qui habitant in ruinosis et parietinis, gladio cadant. Et qui in agris sunt, sive in campo, a bestiis devorentur, et qui in muratis sive in praesidiis ac speluncis, Dei iram vitare non possint, sed fame moriantur et pestilentia. « Et dabo, inquit, terram Judaeam in solitudinem, et deficiet superba fortitudo ejus, » quae quondam fuerat fortitudo. « Superbis autem resistit Deus, et humilibus dat gratiam t in tantam venient solitudinem, ut nullus per eos transeat. Et tunc nequaquam confidant, in multitudine sua pauci, qui remanse
Abbreviated transcription (Latin):
ditate posseclit. ñ quos tpse possecierit: sco
quod sem̃ enis terrã repmissionis acceperit.
Sigͥ ille unus intantos mustiplicatus ẽ.
polos nõ multoy hures qui relici simuus uitca
udea & habitamus in uibib aesertis ac rau¬
nosis itiq multo ampliuis muttiplica bi
ued possideamus plures quioa inus illt pos¬
seoditt: Quib tapondi& dñ. abraham imĩ
fioe possedisse terram repromissionis creaioit
euim abraham. & repitatum÷ ei adnisti¬
ciam: istos autem incredulitate. ⁊ sceleriu
occupatos. etiam si plures sunit possidere nĩ
posse. Sumules enumerat qiuiad facientes
offendant am̃: sex iudelic& genera peccõrũ.
Qui insangnine comeditis ⁊ oculos uros leua¬
tis adinmmunditias hoc ÷ ad iãola ur̃a. ⁊ sangui¬
nẽ funditis hoc ÷ homicidium ꝑ petratis. nun¬
quid ista facientes poteritis terram ħeditate
retines eͦ Nec hoc estis scelerum fine contenti.
s statis ingladiis ur̃is cotidie parati ad occidẽ¬

Expanded text:
ditate possedit, non quod ipse possederit, sed quod semen ejus terram repromissionis 402 acceperit. Si igitur ille unus in tantos multiplicatus est populos, nos multo plures qui relicti sumus in terra Judaea, et habitamus in urbibus desertis ac ruinosis, utique multo amplius multiplicabimur, ut possideamus plures quod unus ille possedit. Quibus respondit Dominus: Abraham unum fide possedisse terram repromissionis. Credidit enim Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam . Istos autem incredulitate, et sceleribus occupatos, etiam si plures sint, possidere non posse. Simulque enumerat quid facientes offendant Deum, sex videlicet gequi in sanguine comeditis, et oculos vestros levatis ad immunditias, » hoc est ad idola vestra, « et sanguinem funditis, » hoc est homicidium perpetratis: « Nunquid ista facientes, poteritis terram haereditate retinere? » Nec hoc estis scelerum fine contenti, sed « statis in gladiis » vestris, quotidie parati ad occiden
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ fiat qd futurum ÷: si uerba añi c̃temmp¬
nat. Possumus aut̃ triplicit᷑ locum istum
disserere:. ut terra que sibi speculatorẽ cons¬
tiat uel uixta litteram terra uidea sit.
uel uixta spualẽ intelligentiam acłia que
sepe deno iussimis pͦpłi sui speculatorẽ eligit.
illum uidelic&s quẽ & apłs scribens ad corĩ¬
thios assumit iudicem. uelcerte aiã credentiᷤ
quȩ mentẽ atq rationẽ p̃ponit popło ac
turbe: cogitationum suarum. ut nõ om̃ia¬

Expanded text:
et non fiat quod futurum est si verba Domini contemnaet non fiat quod futurum est si verba Domini contemnantur. Possumus autem tripliciter locum istum disserere: ut terra quae sibi speculatorem constituit, vel juxta litteram, terra Judaea sit, vel juxta spiritualem intelligentiam, Ecclesia, quae saepe de novissimis populi sui speculatorem eligit, illum videlicet, quem et Apostolus scribens ad Corinthios assumit judicem , vel certe anima credentis, quae mentem atque rationem praeponit populo ac turbae cogitationum
Abbreviated transcription (Latin):
et ille quidẽ in sua iniquitate moriet᷑¬
nunciasses potuit liberari: sanguinem
autem eius de manu tua requiram. Quod
si tu annuntiaueris impio atq p̃ceperis
ut conuertatur auiis suis pessimis & ille
facere noluerit hoc ille quidẽ insua innqͥ¬
tate morietuꝵ: tu autem liberati de int̾itu
negligentie animã tuam. Ex quib ciscimuᷤ
tiam asua impietate saluari: nec minus ma¬
gistrum subire discrim̃ si docere noluerit
uel timore discriminis uel desperatione pa¬
cantis. dum reus ẽ sanguinis eius qui lib̃a¬
ri potuit & de morte erui nisi magistri filẽ¬
tio concidiss&. et in utroq liberum seruari
arbitrium: dum & in magistri uoluntate:
uel tacere uel loqui. e in auditoris arbitrio
uel audire & facere atq saluari: uel cõten¬
nere & ꝓprio ꝑire contemptu. Nec statĩ seqr̃.
deus loquit᷑ neceẽ est fieri quod minatur.
ut conuertat᷑ adpenitentiam cui minature

Expanded text:
et ille quidem in sua iniquitate morietet ille quidem in sua iniquitate morietnuntiasses potuit liberari: « sanguinem autem ejus de manu tua requiram. » Quod si tu annuntiaveris impio atque praeceperis ut convertatur a viis suis pessimis, et ille hoc facere noluerit: ille quidem in sua iniquitate morietur; tu autem liberasti de interitu negligentiae animam tuam. Ex quibus verbis dtiam, a sua impietate salvari: nec minus magistrum subire discrimen, si docere noluerit, vel timore discriminis, vel desperatione peccantis: dum reus est sanguinis ejus qui liberari potuit, et de morte erui, nisi magistri silentio concidisset, et in utroque liberum servari arbitrium, dum et in magistri voluntate est vel tacere, vel loqui, et in auditoris arbitrio vel audire, et facere atque salvari, vel contemnere, et proprio perire contemptu. Nec statim sequituDeus loquitur, necesse est fieri quod minatur, sed ideo comminatur, ut convertatur ad poenitentiam cui minatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Itiam hab̾e rationen. Et interim pͥus¬
quam ad altiora ueniamꝰ : breuis est
explicanda sententia. Si speculator
fuerit constitutꝰ inpopłis. ut annun¬
tiet gladunndm̃ iramq uenientem.
Sec annuntiante eo pͦpłs audre noluerit.
Ispeculator liber erit & ille qui opp̃ssus
÷ gladio. ipse sanguinis sui sustinebit
Sreatum. Quod si audierit: saluabit a¬
Inimã suam. Sii aut̃ speculator ñ sonu¬
erit buccina. & pͦpłs ignorans uenturũ
gladium nequaquam se obseruauert.
popłs quidem in sua morietur iniqͥtate.
attamen sanguinẽ morientis de specula-
toris requirã manu. Et ut sciret ꝓpħa e¬
Zechiel generalẽ disputationem ad se po-¬
tissimũ ꝑtinere: & tu inquit fili hõĩs
ñ aterra &. appło terre ut supra dixi.
s ame constitutꝰ es speculator domui
ifrł. Si gͦ me dicente ad impium. impie
morte morieris. ñ fueris locutus ad eum
ut se custodiat. & de interitu libereture

Expanded text:
tiam habere rationem. Et interim priustiam habere rationem. Et interim priusquam ad altiora veniamus, brevis est explicanda sententia. Si speculator fuerit constitutus in populis, ut annuntiet gladium Domini iramque venientem, et annuntiante eo populus audire noluerit, speculator liber erit, et ille qui oppressus est gladio ipse sanguinis sui sustinebit reatum, quod si audierit, salvabit animam suam. Sin autem speculator non insonuerit buccina, et populus ignorans venturum gladium, nequaquam se observaverit, populus quidem in sua morietur iniquitate, attamen sanguinem motoris requiram manu. Et ut sciret propheta Ezechiel generalem disputationem ad se potissimum pertinere. Et tu, inquit, fili hominis, non a terra et a populo terrae, ut supra dixi, sed a me constitutus es speculator domui Israel. Si ergo me dicente ad impium: Impie, morte morieris, non fueris locutus ad eum, ut se custodiat, et de interitu liberetur:
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝓphamsermo fit adñi qui aliquanto
siluerat tempore. e quoa non pꝰsit ꝓpħa
nec humana fragilitas iuge adse atq
continuũ sustinere uaticiniũ. & loquit᷑
eadem que in suꝑiorib continentur fũi
hominis speculatorẽ dedi te domin isrꝑ.
et audies ex oie meo uerbum. Et cõmina¬
beris eis exme in eo quod dicam iniquo
morte morieris. Et si ñ annunciasti ei nec
locutus es ut annuntiares uuquo & cõ¬
uertent᷑ auiis siuis & iuiueret. iniquus
ille ininhuitate sua morietur. sanguiiẽ¬
autem enus demanu tua requiram. Et tu
si annunciaueris itriquo co ñ conuersus
fuerit ab iniquitate sua & auia sua: iniquuᷤ
telligis similia quidẽ ẽ s non eãdem: dũ
implerisq dis cordent. Et hoc inom̃ĩb scͥpt᷑is
scĩs obseruare debemꝰ. ubi uidet᷑ aliqua
similitudo ẽẽ sententie: ñ in om̃ib eadẽ¬
dici. s uel subtrahi pleraq uel adcdi. et
singulorum int̾se uerborum diserepan¬

Expanded text:
ad prophetam sermo fit Domini, qui aliquanto ad prophetam sermo fit Domini, qui aliquanto siluerat tempore, eo quod non possit propheta, nec humana fragilitas juge ad se atque continuum sustinere vaticinium; et loquitur eadem quae in superioribus continentur. Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel, et audies ex ore meo verbum, et comminaberis eis ex me, in eo quod dicam iniquo, morte morieris, et non annuntiasti ei, nec locutus es ut annuntiares iniquo, et converteretur a viis suis et viveret, iniquus ille in iniquitate sua morietur, et sanguinem ejus de manu tua requiram. Et tu si annuntiaveris iniquo, et non conversus fuerit ab iniquitate sua, et a via sua, iniquus telligis similia quidem esse: sed non eadem, dum in plerisque discordant. Et hoc in omnibus Scripturis sanctis observare debemus, ubi videtur aliqua similitudo esse sententiae, non in omnibdici, sed vel subtrahi pleraque vel addi, et singulorum inter se verborum discrepan
Abbreviated transcription (Latin):
annunciauerit ppło audiens autem quiꝰq
ilie est sonititm buccine. ñ se ob seruauerit.
ueneritq gladius & tulerit siue cõprehẽ¬
derit eum : sanguis ipsius suꝑ capud eins
erit. Sonitum uel uocem buccine audñ.
⁊ ñ se obseruaint: sanguis euis impso erit.
Sin autem se custodierit: animam suam
saluabit. Quod si speculator uiderit gla¬
dium uenientẽ. & ñ insonuerit buccina
ec pꝰpłs ñ se custodierit. ueneritq gladiũ¬
inquitate sua captus ÷ sanguinẽ autẽ
eus demanu speculatoris requiram. Et
tu fili hominis. speculatorem dedite dom¬
ui irł. Audiens gͦ ex ore meo sermonem:
annunciabis eis ex me. Si dicente me ad
impium. impie morte morieris. ñ fueris lo¬
cutus ut se custodiat impus auia sua.
ipse impuis in inpruitate sua moriet᷑. san¬
guinem aut̃ eius de manu tua requiram.
Sin autem annuntiante te adimpium
ut auiis suis conuertatur ñ fuerit cõuͦsͤ
auia sua. ipse ininquitate sua morietur
porro tu animã tuam liberabis. Hursũ

Expanded text:
m quisquis ille est sonitum buccinae, et non se observaverit: veneritque gladius, et tulerit sive comprehenderit eum: sanguis ipsius super caput ejus erit. Sonitum vel vocem buccinae audivit, et non se observavit, sanguis ejus in ipso erit: si autem se custsaluabit. quod si speculator uiderit gladium uenientem et non insonuerit bucina, et populus non se custodierit, ueneritque gladiuiniquitate sua captus est, sanguinem autem ejus de manu speculatoris requiram. Et tu, fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel. Audiens ergo ex ore meo sermonem, annuntiabis eis ex me. Si me dicente ad impium, Impie, morte morieris, non fueris locutus, ut se custodiimpius in iniquitate sua morietur: sanguinem autem ejus de manu tua requiram. Si autem annuntiante te ad impium, ut a viis suis convertatur, non fuerit conversus a via sua, ipse in iniquitate sua morietur: porro tu animam tuam liberasti. Rursum
Abbreviated transcription (Latin):
sui polluit. ce terram hereditate possidebi¬
tis: hec dices ad es. Sic dic̃ dñs as. uio
&td. quia crui in rumosis habitant. gladio
insolitudinẽ & indesertum. i deficiet supxt¬
ua for tudo euis & desolabitur moire

Expanded text:
tate possidebitis haec dices ad eos sic dicit Dominus Deus vivo ego quia qui in ruinosis habitant gladio in solitudinem et desertum et deficiet superba fortitudo eius et desolabuntur montes
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpͥtorum paulatim sublata sut uitio. Et
Slatini nr̃i immo inuidi xp̃iam. ⁊ ut aꝑtius
dicam grunniane factionis heredes adũ̾sũ
nos latrant. cur uxta hebraicũ disseramꝰ
auasi nolentib ingerendi sint cibi &e. ñ
his epule preparertur ani eas cũ grarum
accione suscipiunt: Certe si nobis ñhabent
fidem. legant alias eltiones aquile simma¬
chi. &: cdheo docions int̾iogent hebreos ñ iaiꝰ
loci ne os redemptos ame ia dicere.s. iuicai¬

Expanded text:
scriptorum paulatim sublata sunt vitio. Et scriptorum paulatim sublata sunt vitio. Et Latini nostri, immo invidi Christiani, et ut apertius dicam, Grunnianae factionis haeredes, adversum nos latrant, cur juxta Hebraicum disseramus: quasi nolentibus ingerendi sint cibi, et non his epulae praeparentur qui eas cum gratiarum actione suscipiunt. Certe si nobis non habent fidem, legant alias editiones, Aquilae, Symmachi, et Theodotionis; interrogent Hebraeos non unius loci, ne eos a me redemptos ja
Abbreviated transcription (Latin):
tu fili hominis. filii tͦrłi cui loquinit᷑
de te uita muros &e inhostus somoruim.
di dicunt iunis ad alterum. uix ad uorir¬
nũ suum loquentes. Uentte & audiatus
cius sit sermo ogradiens addommo. et
neuint adce quasi si ingrediat ẜ opss.
ue quoiͦi pp ss congregari solet. ⁊ scoes
cprcaii de popłs meus. &d auduant sere¬
mones tuos iñ faciunt ar iuia ar
canticum oris siu uertunt il los. & a¬
um more eorum ipsi faciunt. & post
Scar᷑. Et eris eis quas carmen mus cumꝰ.
quod suam dulciq sono canitur. Et audi¬
ent u̾ba tua. ⁊ ñ facient ea. Et cum uenerit
qudd p̃ dictum÷ ecce enĩ uenit: tine scient
qd ꝓpħa sit inmedio eorum. P rimimi
sciendum quod occo plus minus uersus
abeo loco quem posuimus. qui insanguine
comeditis & oculos ur̃os leuatis adimmũ¬
ditias uras. usq ad eum locum ubi scͥptũ
est hec dices ad eos sic dic̃ añs as: insep¬
tuaginta ñ habent᷑. qui cum multis aliis
& hoc pret miserunt. siue uit̃pretata abeis

Expanded text:
 qui loquuntur de te juxta muros, et in ostiis domorum, et dicunt unus ad alterum, vir ad proximum suum loquentes: Venite, et audiamus qui sit sermo egrediens a Domino. Et veniunt ad te, quasi si ingrediatur populus vel quomodo populus congregari solet; et sedent coram te populus meus, et audiunt 401 sermones tuos, et non faciunt eos, quia in canticum oris sui vertunt illos; et at orum : Et es eis quasi carmen musicum quod suavi dulcique sono canitur, et audient verba tua, et non facient ea, et cum venerit quod praedictum est, ecce enim venit: tunc scient quod propheta sit in medio eorum. Primum sciendum, quod octo plus vel minus versus ab eo loco quem posuimus: Qui in sanguine comeditis, et oculos vestros levatis ad immunditias vestras, usque ad eum locum ubi scriptum est: HLXX non habetur, qui cum multis aliis, et haec praetermiserunt, sive interpretata ab eis,
Abbreviated transcription (Latin):
meorum ⁊ pͥncipum aquilonis. et sido¬
niorum. Hi enim dederant trorem
suum int̾ra uiuentium. Quoq quintoĩ¬
ar ut om̃s istius modi nationes cauere et̾
fugere debeamus. que cunetis nos senfibus
deceꝑuitt. & scire eẽ. horribiles. noc facile poꝰ¬
se uitari nͥ om̃i custocia serualierimus cor
nr̃m. Pormiuit inquit et ipse pharao cum
sciis sins intfectis glactio. Qui socii mul¬
titudo enis sunt: ꝑ latam & spaciosam
uiam ꝑgentes ad supplicia sempiterna.
E faccum ÷ uerbum dñi adme dicensꝰ.
fili hominis loquere ad filios tͥpti
ti && dices adeos. Terra cum inauxero
suꝑ eam gladiũ ec tulerit ppłs terre iur̃
unum de nouissimis suis siue hominem¬
se fpeclatorẽ & iie uderit gla dui uen

Expanded text:
aeorum et principum aquilonis et Sidoaeorum et principum aquilonis et Sidoniorum: hi enim dederant terrorem suum in terra viventium. Quod quinto dicitur, ut omnes istiusmodi nationes cavere et fugere debeamus, quae cunctis nos sensibus deceperunt, et scire esse horribiles, nec facile posse vitari nisi omni custodia servaverimus cor nostrum. Dormivit, inquit, et ipse Pharao cum sociis suis interfectis gladio. Qui socii, multitudo ejus sunt, per latam et spatiosam viam pergentes ad supplicia sempiterna. factum est uerbum domini ad me dicens: fili hominis, loquere ad filios populi tui, et dices ad eos: terra cum induxero super eam gladium, et tulerit populus terrae uirum unum de nouissimis suis et constse speculatorem, et ille uiderit gladi
Abbreviated transcription (Latin):
na carium ossuumq succenditur. Et ñ
solum pͥneipes aquilonis. uerum omnes
magistratus assur: pro quo inhebraico
uerius positum est uniuersi sidonii quos
nos inuenatores uertimus iuixta illud
quod scͥptum est. Anima nr̃a sic̃ passer
erepta est delaqueo uenantiũ Pro quo in
hebraico positum ÷ sidoniorum. Qui sido¬
nii siue ueneltores deducentur ad inferos
pauentes. in sua quondam confisi fortitu¬
dine. & dormient in mundi. et portabunt
confufionem siue tormentũ suũ. habentes
male conscientie penitudinẽ sempiternam.
tea ut ignis corum ñ extingatur. & u̾mis
corum ñ moriatur. Quos om̃s cum uideist
pharao consolabit᷑. uel habens adhuc ma¬
litiam pͥstinam. & multos penȩ suȩ socios
habere se cernens. Uel ceite conso latus est
indens & ilos confundi insuppliciis et ter-¬
rorib suis. suꝑ uniu̾sa multitudine sua
que int̾fecta est gladio. pharaonis scili¬
cet uł omnium sociorum eiꝰ. p̃cipueq
assirii regis. ⁊ mosoch et tubal et idu-¬

Expanded text:
na carnium ossiumque succenditur. Et non solum principes Aquilonis, verum omnes 393 magistratus Assur, pro quo in Hebraico verius positum est, universi Sidonii, quos nos in venatores vertimus, juxta illud quod scriptum est: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venaHebraico positum est Sidoniorum; qui Sidonii, sive venatores, deducentur ad inferos paventes, in sua quondam confisi fortitudine. Et dormient immundi, et portabunt confusionem, sive tormentum suum, habentes malae conscientiae poenitudinem sempiternam, ita ut ignis eorum non exstinguatur, et vermis eorum non moriatur : quos omnes cum viderit Pharao consolabitur, vel habens adhuc malitiam pristinam, et multos poenae socios habere se cernens, vel certe consolatus est; videns et illos confundi in suppliciis et terroribus suis. « Super universa multitudine sua, quae interfecta est gladio, » Pharaonis scilicet vel omnium sociorum ejus, praecipueque Assyrii regis et Mosoch et Tubal et Idum
Abbreviated transcription (Latin):
ad infernum cum armis sins & ponũt
gladios sub capitib sius. et iniquitaseoꝵ
usq adossa ꝑ uenit. Post hoc scͥptum ẽ.
Et tu gͦ pamedio in cirtuncisorum conterẽ¬
ris. quod uel ad pharaonem uel adfor-¬
aitudinẽ siue mulcituainẽ agiꝑ¬
ti dr̃ cnioa & ipsa conteratur iuxta ilis̾
quod scͥptum est. Ds̃ autem content sa¬
t̾h anã sub pedib ur̃is uelocit. Et clormies
inquit cum int̾fatis gladio somno per¬
pauo. Ibi cum assyrio & cum egiptiam¬
ultitudine erit idumea & reges eius.
om̃s qui terrenis oꝑib seriuierunt. siue
sanguine delectati sunt. e enĩ idumea.
et terrenam & sanguinariam sonat. os
reges & iiuiersi principes ddequib cre¬
bro & apłs loquitur: terrenis oꝑib in¬
qui cum in circuncisis & nmundis cͥor¬
nierunt. et cum his qui descenaunt in la¬

Expanded text:
ad infernum cum armis suis, et ponunt ad infernum cum armis suis, et ponunt gladios suos sub capitibus suis, et iniquitates eorum usque ad ossa perveniunt. Post haec scriptum est: Et tu ergo in medio incircumcisorum contereris , quod vel ad Pharaonem, vel ad fortitudinem, sive multitudinem Aegypti dicitur, et quod ipsa conteratur, juxta illud quod scriptum est: Deus autem conterat Satanam sub pedibus vestris velociter. Et dormies, inquit, cum interfectis gladio, somno perpetuo. Ibi cum Assyrio, et cum Aegyptia multitudine erit Idumaea, et reges ejus, omnes qui terrenis operibus servierunt, sive sanguine delectati sunt. Etenim Idumaea, et terrenam, et sanguinariam sonat. Omnes reges et universi principes de quibus crebro et Apostolus loquitur , terrenis operibus inqui cum incircumcisis dormierunt et cum his qui descenderunt in la
Abbreviated transcription (Latin):
ossib aorum. qi terroꝵ fortium faca sunt
interra utuentium. hi inquit qui herti¬
corum principes extiterunt. adtantũ ma-¬
litie ꝑueniere culm̃ atq cruciatum: ut
nec cum fortib atqi gigantib qui apͥnci¬
pio corruerunt similia mereantur ferre
supplitia. qui nequaquam errous sui ac¬
ta penitentia descenderunt. adunferos cuĩ
armis suis rebelles contra adm̃ & xcłiam
eitis. secũ animos deferenteᷤ dequib scptũ:
Filii hominũ dentes corum arma nsa
¶gitte
Et pofuerunt ait gladios suos subcapitib
suis requiescentes in animo. ꝑ duelli & pro
summa uietoria sententiarum suarum
iacucula coplexantes. in tantum ut iniqͥ¬
tates eorum fuerint mossibus eoꝵ. hoc
est fortissima fignenta & erroris sui dog¬
mata possidentes. quia terror fortium
facti sunt inuita sua. siue interra uiuẽ¬
tium. Quod quaito dr̃: ut fortissimos qͦͦ
et habentes scieutiam scͥpturarum. & qͥ
ent de regione uiuentium sua per¬
uersitate terrerent. dum descendunt

Expanded text:
 eorum; quia terror fortium 392 facti sunt in terra viventium. Hi, inquit, qui haereticorum principes exstiterant, ad tantum malitiae pervenere culmen atque cruciatum, ut nec cum fortibus atque gigantibus, qui a principio corruerunt, similia mereantur ferre supplicia. Qui, nequaquam erroris sui acta poenitentia, descenderunt ad inferos cum armis suis, rebelles contra Deum, et Ecclesiam ejus; secum arma deferentes, de quibus scriptum est: Filii hominum dentes eorum arma et sagittae ; et posuerunt, ait, gladios suos sub capitibus suis, requiescentes in animo perduelli; et pro summa victoria, sententiarum suarum jacula complexantes: in tantum ut iniquitates eorum fuerint in ossibus eorum, hoc est, fortissima figmenta, et erroris sui dogmata possidentes. Quia terror fortium facti sunt in vita sua, sive in terra viventium. Quod quarto dicitur, ut fortissimos quosque, et habentes scientiam Scripturarum, et qui essent de regione viventium, sua perversitate terrerent, dum descendunt
Abbreviated transcription (Latin):
est. corum iudelic& quos suo mucrone iu¬
gularunt: et curundant᷑ huiuscemodi fpsis
hi pͦpłi ashyris regis popł sunt. & uaec cir¬
cuncisos esse se iacent: tam̃ incuruncisi in¬
terfatiq sunt gladio. Et̃ tertio decerunt t̃orẽ
atq formidinẽ interra uiuentiũ. unde por¬
tauerunt tormentũ sium am supoltiũ.
in medio corum quos suis fraudib deceꝑñt.
tubal & omnis multitudo enis incireuitu
sepulcbri eius. om̃s incureuncisi int̾fertiq
⁊ cadentes gladio. qui dederant formidi
nsłm suam interra utuentiũ. Pro mosoch
e tubal sim machus et cheo dochion int̾¬
pretati sunt cubile corum. ut ostenderent
cubilia hereticorum immo foueis. sem¬
ꝑiterua assirii regis cẽ supplicia. Mo cadẽ¬
soch intp̃raat᷑ in sania. Tubal conuersio.
ñ iubonum amalo. s debono in malum.
siue anu̾sa ut ostenaat om̃s henticos in¬
sanue e pari studio ad peiora conuerti.
Nec mirum si insanientes & coaceruati in

Expanded text:
est: eorum videlicet quos suo mucrone juest: eorum videlicet quos suo mucrone jugularunt, et circumdantur hujuscemodi populis. Hi populi, Assyrii regis populi sunt, et licet circumcisos esse se jactent: tamen incircumcisi interfectique sunt gladio, et tertio dederunt terrorem atque formidinem in terra viventium. Unde portaverunt tormentum suum atque supplicium in medio eorum, quos suis fraudibus deceperunThubal, et omnis multitudo ejus in circuitu sepulcri ejus: omnes incircumcisi interfectique, et cadentes gnem suam in terra viventium. » Pro Mosoch et Tubal Symmachus et Theodotio interpretati sunt cubile eorum, ut ostenderent cubilia haereticorum, imo foveas sempiternas Assyrii regis esse supplicia. Mosoch interpretatur insania, Tubal conversio, non in bonum a malo, sed de bono in malum; sive universa, ut offendat omnes haereticos insanire, et pari studio ad pejora converti . Nec mirum si insanientes, et coacervati in
Abbreviated transcription (Latin):
brum quin assirii. Elam in lingnã ur̃ã
uertitur ascensus eorũ. Om̃s enĩ qui xp̃i
humilitate cõtempta diaboli ascendere
suꝑbiam. & se infalsi nominis scientia eẽ
aliquid estimarunt. elamite funt nũ cu.¬
pandi. qui assiris regis sepulchrum am¬
biunt. et uitfoeti sunt uulneratiq gladio.
et licet in excelso posuerunt os fuiu. tam
descenderunt inmunti & incuruncisi ad
terram ultimã. ut quanto subłimius. fue¬
rant eleuati. tanto fortuis cadent. Ieti po¬
suerunt teriorem suum ũ seme sea scco
iiterrã iuuentium. Quis enĩ eellasticorũ
ab huiꝰ modi elamitarum terrore securisᷤ.
et ñ aliqͤm sui ꝑdidit. grogis: Puichreq excłia
xp̃i apellatur terra uiuentiũ ut eõtrario
heuecicorum conciliabula moruorum t̾re
ẽ credantur. Et portauerunt inquit iguo¬
iuniem siue tormentũ sinm cũ his quas
secum decraxerunt inlacum & inꝑfundũ
infertu quorum eubile iu medio inttator

Expanded text:
bium quin Assyrii. Elam in linguam nostram bium quin Assyrii. Elam in linguam nostram vertitur ascensus eorum. Omnes enim qui, Christi humilitate contempta, diaboli ascendere superbiam, et se in falsi nominis scientia esse aliquid aestimarunt, Elamitae sunt nuncupandi. Qui Assyrii regis sepulcrum ambiunt, et interfecti sunt vulneratique gladio: et licet in excelso posuerint os suum, tamen descenderunt immundi et incircumcisi ad terram ultimam, ut quanto sublimius fuerant elevati, tanto fortius caderent. Isti « posuerunt terrorem suum non semel, sed secundo in terra viventium. Quis enim Ecclesiasticorum ab hujuscemodi Aelamitarum terrore securus est, et non aliquem sui perdidit gregis? Pulchreque Ecclesia Christi appellatur terra viventium, ut e contrario haereticorum conciliabula mortuorum terra esse credantur. Et portaverunt, inquit, ignominiam, sive tormentum suum cum his, quos secum detraxerunt in lacum, et in profundum inferni: quorum cubile in medio interfectorum
Abbreviated transcription (Latin):
tius uasis et de puteorum tuorum fontib Et
rursum. Fons aque tue sit ꝓprius. Unde lo-¬
quit᷑ & dñs. Me dereliquerunt fantẽ aque
iuue. & foderunt sibi lacus id ÷ cifternas.
rima multitudo. qui uniuersi uulnet̾ati st̃
et uiterfecti. & cadentes gladio. Lemo enim
stare potest cũ moyse. nec audire. qui statis
indomo dĩi S om̃s uulnerati int̾fatiq st̃
et cadentes. qui quondã dederant formidinẽ
int̾ra uiuentium. formidinẽ aut̃ his qui erant
ecd̃iis p̾positi. ne int̾ra uiuentiũ facerent po¬
płos mortuors. ⁊ simplices qͦsq deciꝑent.
Unde ⁊ pauluis aiebat. Timeo autem Ne
forte sicut serpens decepit euam in malitra
sua: corrimmpant᷑ sensũ uri ꝑ simplicitatẽ
que est in xp̃o: S hic timor spe dñi miti¬
natio mea. & salus mea quem tiebo
Dñs proptator uite mee: aquo trepidabo:
eius ꝑgirum sepisichri euis. haut au¬

Expanded text:
tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus . » Et tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus . » Et rursum: « Fons aquae tuae sit proprius. » Unde loquitur et Dominus: « Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi lacus, id est cisternas, rima multitudo, qui universi vulnerati sunt et interfecti, et cadentes gladio. Nemo enim eorum stare potest cum Moyse, nec audire, « qui statis in domo Domini , » sed omnes vulnerati interfectique sunt, et cadentes: qui quondam dederant formidinem in terra viventium. Formidinem autem his, qui erant Ecclesiis praepositi, ne in terra viventium facerent populos mortuorum, et simplices quosque deciperent. Unde et Paulus aiebat: « Timeo autem ne forte sicut serpens decepit Evam in malitia sua, corrumpantur sensus vestri per simplicitatem, quae est in Christo . » Sed hic timor spe Domini mitinatio mea, et salus mea, quem timebo? Dominus protector vitae meae, ejus per gyrum sepulcri ejus. » Haud du
Abbreviated transcription (Latin):
braico incuruitu illius sepulchra eorum. ui¬
delicet deceptorum abeo. qui om̃s uulnerati
uel uit facti sunt gladio. & idõ corruerunt gla¬
dis. quorum sepulchra data funt unouissimiᷤᷤ
laci. Quod aut̃ lacus uocetur infeinus: ꝑ spicue
psalmus ille demonstrat. inquo penitens loqͣr.
Assimilatus sum cum his qui descendunt in
lacum. Quem nequaquam debemus uixta la-¬
ttni sermonis ꝓprietatem eum intelugere qui
lemus appellare cisternas. Quos lacus qui aqͥs
refrigerant. & omnẽ abeis calorẽ sp̃s auferunt.
peccatores cunctiq heretici fodiunt. et quantũ
in mea memoria est nullũ scõrum lacum id ÷
cisternam fodisse scͥptura testatur: s omnes
peccatores. quorũ fuit orias rex leprosus ce qui
ꝑ suam suꝑbiã corruit. dequo scribibitur: qđ
homo fuerit terre oꝑib incubans. & multas
suꝑbie turres edificarit mangilis. & lacus fo¬
derit. Econtrario adistum dr̃. Bibe aquas de

Expanded text:
braico: In circuitu illius, sepulcra eorum, vibraico: In circuitu illius, sepulcra eorum, videlicet deceptorum ab eo. Qui omnes vulnerati, vel interfecti sunt gladio, et ideo corruerunt, quorum sepulcra data sunt in novissimis laci. Quod autem lacus vocetur infernus, perspicue psalmus ille demonstrat, in quo poenitens loquitur: Assimilatus sum cum his qui descendunt in lacum 390 . Quem nequaquam debemus juxta Latini sermonis proprietatem eum intelligere qui lemus appellare cisternas, quos lacus, quia aquas refrigerant, et omnem ab eis calorem spiritus auferunt, peccatores cunctique haeretici fodiunt. Et quantum in mea memoria est, nullum sanctorum lacum, id est, cisternam fodisse Scriptura testatur, sed omnes peccatores quorum fuit Ozias rex lepresus , et qui per suam superbiam corruit. De quo scribitur, quod homo fuerit terrae operibus incumbens, et multas superbiae turres aedificarit in angulis, et lacus foderit. E contrario ad justum dicitur: « Bibe aquas de