comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libertini tenuit. se peccasie. se reũ esse testatꝰ. ẽ: qui tanto taliq uiro
tam crudelem facere contumeliã p̃sumpsisset. At contra libertinus
sese interrã ꝓsternens. eiusq pedib ꝓuolutꝰ: sue culpe ñ illius seuiciȩ
fuisse referebat. qdđ ꝑtulerat. Sicq actũ. ẽ: ut ad magnã mansuetudi¬
nẽ ꝑuceret᷑ pater. et humilitas discipłi magistra fieret magistri.
Cũq ꝓutilitate monasterii ad constitutionẽ cauş egressus fuislet: mul-
tiiri noti ac nobiles qui eũ ualde semꝑ honorabant. ueheiter ad¬
mirati solliciti requirebant. quidnã hoc. ẽẽt qd tam tum̃tẽ ac li¬
uida faciem haberet. Quib ille dicebat. Hesterno sero peccatis
meis facientib in scabello suppedaneo impegi atq hoc ꝑtuli. Sieo
ui sẽsseruans in pectore honorẽ ueritatis et magistri: nec patris pro¬
debat uitiũ. nec falitatis in currebat peccatum. Petrus

Expanded text:
Libertini tenuit, se peccasse, seque reum esse testatus est, qui tanto talique viro Libertini tenuit, se peccasse, seque reum esse testatus est, qui tanto talique viro tam crudelem facere contumeliam praesumpsisset. At contra Libertinus sese in terram prosternens, ejusque pedibus provolutus, suae culpae, non illius saevitiae fuisse referebat quod pertulerat. Sicque actum est ut ad magnam mansuetudinem perduceretur Pater, et humilitas discipuli magistra fieret magistri. Cumque pro utilitate monasterii ad constitutionem causae egressus fuisset, multi viri noti ac nobiles qui eum valde honorabant, vehementer admirati, sollicite requirebant quidnam hoc esset, quod tam tumentem ac lividam haberet faciem. Quibus ille dicebat: Hesterno die sero, peccatis meis facientibus, in scabello suppedaneo impegi, atque hoc pertuli. Sicque vir sanctus servans in pectore honorem veritatis et magistri, nec patris prodebat vitium, nec falsitatis incurrebat peccatum. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
mienit: comp̃henso scabello suppedaneo ei caput ac faciẽ tutudit. to¬
tũq illius uittũ tum̃tẽ ac liuidũ reddidit. Qui uehement̃ cȩlus: ad
stratũ ꝓpriũ tacitꝰ recessit. Die uͦ altera: erat ꝓ utilitate mon̾asterii
cansa constituta. Expletis gͥ ymnis matutinalib. libertinuis adlectũ
abbatis uenit. orationẽ sibi humilit̾ petiit. Sciens uͦ illẽ quantũ a
cunctis honoraret᷑ quantũq diligeret᷑: ꝓ iniuria quã ingesserãt. rece¬
dere eũ uelle ex monasterio putabat. atq requsuit dicens. Ubi uis
ire : Cui ille respondit. Monasterii causa constituta. ẽ. pater. quã de¬
clinare nequeo: quia hesterno dic me hodie illuc iturũ ꝓmisi ubi
ire disposui. Tunc ille a fundo cordis considerans aꝑitatẽ et duriciã
suã. hummilitatẽ uͦ ac mansuetudinẽ libertini: ex lecto ꝓsiliuit. pedes

Expanded text:
invenit, comprehenso scabello suppedaneo, ei caput ac faciem tutudit, toinvenit, comprehenso scabello suppedaneo, ei caput ac faciem tutudit, totumque illius vultum tumentem ac lividum reddidit: qui vehementer caesus, ad stratum proprium tacitus rectituta. Expletis igitur hymnis matutinalibus, Libertinus ad lectum abbatis venit, orationem sibi humiliter petiit. Sciens vero ille quantum a cunctis honoraretur, quantumque diligeretur, pro injuria quam ei ingesserat, recedere eum a monasterio velle putabat, atque requisivit, dicens: Ubi vis ire? Cui ille respondit: Monasterii causa constituta est, Pater, quam declinare nequeo, quia hesterno die me hodie iturum promisi, illuc ire disposui. Tunc ille a fundo cordis considerans asperitatem et duritiam suam, humilitatem ac mansuetudinem Libertini, ex lecto 161 prosiliit, pedes
Abbreviated transcription (Latin):
magistri palliũ ferens. ato ad iordanẽ ueniens: ꝑcussit semel. et
aquas min: me diuiit. Sed cum repente diceret. ulri. ẽ. ds̃ heliȩetiã
nunc: ꝑcuilit fluuiũ magistri pallis et iter int aquasfecit. Per¬
pendis Petre. quantũ in exhibendis uirtutib humilitasualet:
Tnnc ex hibere magistri uirtutẽ potuit: quando magistri nom ad
memoria reduyxit. Quia em̃ aꝗ humilitatẽ sub magstro redut. ꝯct
magister fcerat et ipse fectt. Petruis s Lartiaa ditis des
queso te est nc aliquid aluid qͥ t̃ ahuic de ipso adĩam eaificationẽ
narres. Petriis. Et plane. Sedii sit. qui uelit unitari E go
en urtute patientie:. signis et miraculis maiore credo. Quaclã nanq
dre is qui post uenerabilis honorati ȩxitũ monastrii regun tenebat:
contra euncdẽ uenerabilẽ libertinũ ingraui iracundia exarsit. ita ut¬
in eũ manib exceceret. Et quia uirgam qua eũ ferire posset. minime

Expanded text:
magistri pallium ferens, atque ad Jordanem veniens, percussit semel, et magistri pallium ferens, atque ad Jordanem veniens, percussit semel, et aquas minime divisit. Sed cum repente diceret: Ubi est Deus Eliae etiam nunc ? percussit fluvium magistri pallio, ac iter inter aquas fecit. Perpendis, Petre, quantum in exhibendis virtutibus humilitas valet? Tunc exhibere magistri virtutem potuit, quando magistri nomen ad memoriam reduxit. Quia enim ad humilitatem sub magistro rediit, quod magister fecerat et ipse fecit. PETR. Libet quod dicis; sed, quaeso te, estne aliquid aliud quod adhuc de ipso ad nostram aedificato enim virtutem patientiae signis et miraculis majorem credo. Quadam namque die is qui post venerabilis Honorati exitum monasterii regimen tenebat, contra eumdem venerabilem Libertinum gravi iracundia exarsit, ita ut eum manibus caederet. Et quia virgam qua eum ferire posset, minime
Abbreviated transcription (Latin):
tas mat̾ris alud pectus uirtutis. Q ideo fuit ualidũ: quia uictũ.
Uirti̾tis eñ pectus non esset: si hoc caritasñ uicisset. Itaq descen¬
dit. genu flexit. ad cȩlũ manus tetendit. galliculã de sinu ꝑtulit
fuꝑ extincti pueri pectus posuit. Quo orante: anima pueri ad
corptis rediit. Quẽ manu cõprehendit: et flenti matri uiuentẽ
redaidit. atq iter qđ coeperat ꝑgit. Petrꝰ Quidñã hoc esse
dicimꝰ: Uirtitẽ tanti miraci. li honorati egit meritũ. an petitio¬
or libertini: In ostensione tam admirabilis signi: cũ fide feminȩ
uirtus conuenit utrorunq Atq ideo libertinũ existimo itapotu¬
isse: quia plus didicerat de magistri quã de sua uirtute confide¬
re. Cuiꝰ enĩ galliculã in pectore extinͤti corpusculi posuit: eiuis ni¬
mirũ animã obtinere qđ petebat estimabat. Nã heliseus qͦq

Expanded text:
tas illud pectus virtutis, quod ideo fuit validum, quia devictum; tas illud pectus virtutis, quod ideo fuit validum, quia devictum; virtutis enim pectus non esset, si hoc pietas non vicisset. Itaque descendit, genua flexit, ad coelum manus tetendit, caligulam de sinu protulit, et super exstincti pueri pectus posuit. Quo orante, anima pueri ad corpus rediit: quem manu comprehendit, ac flenti matri viventem reddidit, atque iter quod coeperat peregit. PETR. Quidnam hoc esse dicimus? virtutem tanti miraculi Honorati egit meritum, an petitio Libertini? GREGOR. In ostensione tam admirabilis signi cum fide feminae virtus convenit utrorumque; atque ideo Libertinum existimo ista potuisse, quia plus didicerat de magistri, quam de sua virtute confidere. Cujus enim caligulam in pectore exstincti corpusculi posuit, ejus nimirum animam obtinere quod petebat aestimavit. Nam Elisaeus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
monasterii al batis uissii qui honorato euis magistro succeserat. rai¬
nã ꝑgebat. Pro amore uͦ euidẽ uenerabilis honorati qͥcunq li: etes
ibat. eiussemꝑ galiculã in simi portare consueuerat. Itaq dũ ꝑ gi¬
ret . aecidet ut quȩdã mulier extinti filii corpusculũ ferret. Q ue
dũ seruũ di esset intuita: amore fili succensa. iumtũ eius ꝑfrenũ
tenuit. atq cũ uiram̃to gixit. Nullatenus recedes: nisi filium meu
suscitaueris. At ille in untatũ habens tale muractilũ. expauit pe¬
tionis illiuis iuram̃tũ. Declinare mulierẽ uolent: sea nequaqua pr¬
ualens hesit animo. Considerare libet: quale quantũq in eius pe¬
tore certam̃ fuerit. Ibi quipꝑe pugnabant inter se humilitas con¬
uersatĩonis et pietas matris. Timoi: ne inusitata prefumeret. Dolo
ne orbatȩ mulieri ñ subueniret. Sed admaiorẽ gloriã di: uicit pie¬

Expanded text:
monasterii, abbatis jussu, qui Honorato ejus magistro successerat, Ravmonasterii, abbatis jussu, qui Honorato ejus magistro successerat, Ravennam pergebat. Pro amore vero ejusdem venerabilis Honorati, quocunque Libertinus ibat, ejus semper caligulam in sinu portare consueverat. Itaque dum pergeret, accidit ut quaedam mulier exstincti filii corpusculum ferret. Quae dum servum Dei fuisset intuita, amore filii succensa, jumentum ejus per frenum tenuit, atque cum juramento dixit: Nullatenus recedes, nisi filium meum suscitaveris. At ille inusitatum habens tale miraculum, expavit petitionis illius juramentum: declinare 160 mulierem voluit, sed nequaquam praevalens, animo haesit. Considerare libet quale quantumque in ejus pectore certamen fuerit. Ibi quippe pugnabat inter se humilitas conversationis, ac pietas matris: timor ne inusitata praesumeret, dolor ne orbatae mulieri non subveniret. Sed ad majorem Dei gloriam vicit pie
Abbreviated transcription (Latin):
caballi ñ habeo. Descendentes uͦ: inuitũ eũ in caballũ de quo deposue¬
rant lauauerunt. et ꝓtinus abscesserunt. Quorũ equi tanto cursu
illũ quẽ prius transire non poterant fluuiũ transierunt: ac sulle
fluminis alueus aquã minime haberet. Sicq factũ. ẽ: ut dũ seruo
dĩ unus suuis caballus reddit᷑. om̃s a singulis reciꝑentur. E odẽ
qͦq tempore: incãpaniȩ partib bucellinus cũ francis uenit. Demo¬
nasterio uͦ prefati dĩ famusi rumor exierat: qd multas pecunias
haberet. Ingressi oratoriũ franci: coeperunt seiuentes libertinum
quȩrere. libertinũ clamare. ubi ille in oiatione ꝓstratus iacebat.
Mira ualde res. Querentes seuientesq franci. in ipso ingredientes
impingebant. et ipsũ uidere ñ poterant. Sicq sua cȩcitate trustra¬
ti: a monasterio uacni sunt regressi.
Alio qͦq tẽpore ꝓ causi

Expanded text:
caballi non habeo'. Discendentes vero, invitum eum in caballo, de quo deposuecaballi non habeo'. Discendentes vero, invitum eum in caballo, de quo deposuerant, levaverunt et protinus abscesserunt. Quorum equi tanto cursu illum quem prius transire non poterant fluvium transierunt, acsi ille fluminis alveus aquam minime haberet. Sicque factum est, ut, dum servo Dei unus suus caballus redditur, omnes a singulis receperentur. Eodem quoque tempore in Campaniae partibus Buccellinus cum Francis venit. De monasterio vero praefati Dei famuli rumor exierat, quod multas pecunias haberet. Ingressi oratorium quaerere, Libertinum clamare, ubi in oratione ille prostratus jacebat. Mira valde res: quaerentes, saevientesque Franci, ingredientes in ipso impingebant, et ipsum videre non poterant; sicque sua caecitate frustrti, a monasterio sunt vacui regressi. Alio quoque tempore pro causa
Abbreviated transcription (Latin):
no oriũ diex eu ecpitti in eodẽ ioco ueniset: di seruus ee calbalo in
quo sesedat ab hominib euis ꝑiectus ẽ. Qui tum̃ti ꝑcrrti damnu
lbent ferenis. etia flagellũ qq tenebat diripientib obtualit dicenl.
Tollite it habeatis. quialit̃ hoc iumentũ minare positis. Quib dictis.
ꝓtinus se in orationẽ dedit. Cursu aut̃ rapido: predicti duc is grercitus
ꝑuenit ad fiuuiũ nomine uulturtũ. Ibi equos suos coeperunt sin¬
gusli hastis tundere. carcarib cruentare. Sed tam̃ equi uerbẽtib cęsi.
carcarib cruentati: fatigari poterant. moueri ñ poterant: sicq aqũa
ftuminis tangere quafi mortale precipiciũ ꝑtimescebant. Cũq dui
cȩdendo sessores singuli fatigarent᷑: unuseorum intulit quia ex culpa
quam seͥuo dĩ in uia fecerant. illa suiitineris dispendia tolerabant.
Qui statim reuersi: libertinũ reperiunt in oratione ꝓstratũ. Cui cũ
dicerent. surge. tolle caballũ tuũ. ille respondit. Ite cũ bono ego opus

Expanded text:
n quo sedebat ab hominibus eius proiectus est. Qui iumenti perditi damnum libenter ferens, etiam flagellum quod tenebat diripientibus obtulit, dicens: 'Tollite, ut habeatis qualiter hoc iumento minare'. Quibus dictis, protinus se in orationem dedit. Cursu autem rapido praedicti ducis exercitus pervenit ad fluvium nomine Vulturnum; ibi equos suos coeperunt singuli astis tundere, calcaribus cruentare. Sed tamen equi verberibus caesi, calcaribus cruentati, fatigari poterant, moveri non poterant; sicque aquam fluminis tangere quasi mortale praecipitium pertimiscebant. Cumque diu caedendo sessores singuli fatigarentur, unus eorum intulit, quia ex culpam, quam servo Dei in via fecerant, illa sui iteneris dispendia tolerabant. Qui statim reversi post se, Libertinum reperiunt in orationem prostratum. Cui cum dicerent: 'Surge, tolle caballum tuum', ille respondit: 'Ite cum bono, ego opus
Abbreviated transcription (Latin):
uir sc̃s: indicauit predicationis licentiã qualiter accepit dicens.
Ea quȩ mͥ loqueris: ego qͦq mecũ ipse ꝑtracto. Sed nocte quadã
speciosus mͥ ꝑ uisionẽ iuuenis astitit: atq in linqua mea medici¬
nale ferram̃tũ id est flebotomũ posuit dicens. Ec̃ce posui uerba
mea in ore tuo. egredere ad predicandũ. Atq ex illo die. etiã
cĩ uoluero de dõ tacere ñ possu. Pretrus ¶xllem patris¬
hiuus etiã opus agnoscere: qui fertur talia dona ꝑcepisse. Gre¬

Expanded text:
vir sanctus indicavit praedicationis licentiam qualiter accepit, dicens: vir sanctus indicavit praedicationis licentiam qualiter accepit, dicens: Ea quae mihi loqueris ego quoque mecum ipse pertracto. Sed quadam nocte speciosus mihi per visionem juvenis astitit, atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. PETR. Vellem hujus opus agnoscere, qui fertur talia dona percepisse. GRE
Abbreviated transcription (Latin):
auride momordit. sed arrepta a diabolo ꝓtinus cecidit. Cũq ue¬
caret᷑: eidẽ patri equitio sub celeritate nunciatĩ. ẽ. ut ueniret
concitꝰ. et orando concurreret. Aoxq ortũ idem pater ingyessus
ẽ: coepit ex eiusore quasi fatis faciens ipse qui hanc arripuerat
diabolus clamare dicens. Ego quid feci. ego quid feciꝰ Sedebã
michi suꝑ lactucã. et uenit illa et momordit me. Cui cũ grandi
indignatione uir dĩ precepit ut abscederet: et locii in omi poten¬
tis dẽi famula ñ haberet. Qui ꝓtinus abscessit: nec eam continge¬
re ultra preualuit.
Gidac uͦ felix nomine. nursine ꝓ¬
ceret et ꝑ singula loca discurrere. atq studiose predicare: eũ qua¬
dã die familiaritatis ausu adit dicens. Qui sacrũ ordine ñ habes.
atq a romano pontifice subquo degis. predicationis licentia ñ ac ce¬
pisti. predicare quomͦ presumis : Qua eius in quisitione cõpulsus

Expanded text:
avide momordit; sed arrepta a diabolo protinus cecidit. Cumque veavide momordit; sed arrepta a diabolo protinus cecidit. Cumque vexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate nuntiatum est, ut veniret concitus, et orando succurreret. Moxque hortum idem Pater ut ingressus est, coepit ex ejus ore quasi satisfaciens ipse qui hanc arripuerat diabolus clamare, dicens: Ego quid feci? ego quid feci? Sedebam mihi super lactucam; venit illa, et momordit me. Cui cum gravi indignatione vir Dei praecepit ut discederet, et locum in omnipotentis Dei famula non haberet. Qui protinus abscessit, nec eam ultra contingere praevaluit.idam vero, Felix nomine, Nursiae pbere conspiceret, et per singula loca discurrere, atque studiose praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua ejus inquisitione compulsus
Abbreviated transcription (Latin):
pore cuncti quiescerent: more solito fur aduenit. A scendit sepẽ. et
dũ in ortũ pedẽ deponeret: uidit subito quia tensuis serpens clausis¬
set uiã. et tremefactus post semet ipsũ concidit. eusq pes ꝑcalcia m̃¬
tũ in palo sepis in hesit. siͦꝙ usq dũ ortolanus rediret: deorsũ capite
pependit. C onsueta hora uenit ortolanus. pendentẽ in sepe furẽ rep¬
perit. serpenti qixit. Gratias dõ. implesti qđ uissi. Recede modo.
Qui ilico abscessit. Acd furc̃ uͦ ueniens. ait. Quid ẽ. frat: Tradidit
te indes̃. Quare in labore monachorũ furtũ totiens facere presump¬
sisti: & hec dicens: pedẽ illius a sepe in qua inheserat soluit. eũq
sine lesione deposuit. Cui dixit. Sequere ne. Que sequentem
qi tamula ex eodẽ monasteriouirginui ortũ ingrella.ẽ. que lac¬
tuca conspiciens concupiuit. eamq signo crucis benedicere oblita

Expanded text:
pore cuncti fratres quiescerent, more solito fur advenit, ascendit sepem; et pore cuncti fratres quiescerent, more solito fur advenit, ascendit sepem; et cum in hortum pedem deponeret, vidit subito quia tensus serpens clausisset viam; et tremefactus post semetipsum concidit, ejusque pes per calceamentum in sude sepis inhaesit, sicque usque dum hortulanus rediret, deorsum capite pependit. Consueta hora venit hortulanus, pendentem in sepe furem reperit, serpenti autem dixit: Gratias Deo, implesti quod jussi; recede modo. 164 Qui statim abscessit. Ad furem vero perveniens, ait: Quid est, frater? Tradidit te mihi Deus. Quare in labore monachorum furtum toties facere praesumpsisti? Et haec dicens, pedem illius a sepe in qua inhaeserat, solvit, eumque sine laesione deposuit. Cui dixit: Sequere me. Quem sequentem Dei famula ex eodem monasterio virginum hortum ingressa est: quae lactucam conspiciens concupivit, eamque signo crucis benedicere oblita,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse bene cognouisti. quti enisdẽ monasterii miꝑ prepositꝰ fuit. iulti
in de fratrib eius monasterii add miranda narrabat. Ex quib aliaua
quȩ ad memoriã ueniunt supprimo: quia ad alia festino. Sed unũ
diã. qđ abeo narratũ p̃tereumndũ nullo mͦ estimo. In eodẽ monasteros
quidã magne uitȩ monachis erat ortolanus. Fur uͭ ueniens consue¬
uerat psepẽ ascendere: et occulte holera auferre. Cũꝙ ille nulta plan¬
taret quȩ mintis inueniret. et alia pedib conculcata. alia direpta
conspiceret: totũ ortũ circũiens inuenit iter unde fur uenire con¬
sueuerat. Qui eundẽ ortũ de ambulans: repperit etiã serpente. Cui
precipiens dixit. Sequere me. Atq: ad aditũ furis ꝑueniens. imꝑa¬
uit serpenti dicens. In nomine ieso precipio tͥ. ut aditũ istũ custodi¬
as: ac furẽ huc ingredi ñ ꝑmittas. Protinꝰ serpens totũ se in itinere
intransuersũ tetendit: adcellã monachus rediit. Cũq meridiano tẽ¬

Expanded text:
bene nosti, qui ejusdem monasterii nuper praepositus fuit, multa mihi de fratribus ejusdem monasterii admiranda narrabat: ex quibus aliqua quae ad memoriam veniunt supprimo, quia ad alia festino. Sed unum dicam, quod ab eo narratum praetereundum nullo modo aestimo. In eodem monasterio quidam magnae vitae monachus erat hortulanus. Fur vero venire consueverat, per sepem ascendere, et occulte olera auferre. Cumque ille multa plantaret, quae minus inveniret, et alia pedibus conculcata, alia direpta conspiceret; totum hortum circumiens, invenit iter unde fur venire consueverat. Qui in eodem horto deambulans, reperit etiam serpentem, cui praecipiens dixit: Sequere me: atque ad aditum furis perveniens, imperavit serpenti, dicens: In nomine Jesu praecipio tibi ut aditum istum custodias, ac furem huc ingredi non permittas. Protinus serpens totum se in itinere in transversum tetendit, et ad cellam monachus rediit. Cumque meridiano tem
Abbreviated transcription (Latin):
aspicit᷑ ita. ut iunc usq montẽ cernentibꝰ casura pendere uides
rantus. hic tam egregius iur ut post magister discipuloꝵ fu¬
ret. prunus habuit magistrũ OheGoriꝰ N e quaquam hus
fusse cuiꝰquã discipłm audiui. s lege ñ stringit᷑. sci sp̃c clonu¬
sus qͥdem recte comiersationis. ẽ: ut pre eẽ non audeat. qui sub¬
esse non cdidicerit. Nec obedientiã subiectis imꝑet: quã prelatis ñ
nouit exibere. Sed tam̃ siuit ñ nunquã qui ita ꝑmagisteruim
sp̃s intrinsecꝰ docent᷑. lit & si eis exteriꝰ humani magisterii disci¬
plina desit: magistri intimi tenfura non desit. Quoꝵ tamen
libertas uite ab infirmis in exemplũ ñ. ẽ trahenda. ne cdũ qͥsq
similit̾ se scõ spũ impletum eẽ presumit: discipłs hominisã
despiciat. & magister erroris fiat. Mens autẽ que diuino sp̃u
corporali apłos docuit: eũ corporalit̾ inter discipłos agregaut

Expanded text:
aspicitur ita ut hucusque montem cernentibus, casura pendere videataspicitur ita ut hucusque montem cernentibus, casura pendere videatur. PETR. Putamus, hic tam egregius vir, ut post magister discipulorum fieret, prius habuit magistrum? GREGOR. Nequaquam hunc fuisse cujusquam discipulum audivi, sed lege non constringitur sancti Spsus quidem rectae conversationis est, ut praeesse non audeat, qui subesse non didicerit; nec obedientiam subjectis imperet, quam praelatis non novit exhibere. Sed tamen sunt nonnulli qui ita per magisterium Spiritus intrinsecus docentur, ut etsi eis exterius humani magisterii disciplina desit, magistri intimi censura non desit. Quorum tamen libertas vitae ab infirmis in exemplum non est trahenda, ne dum se quisque similiter sancto Spiritu impletum praesumit, discipulus hominis esse despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu ali praesentia apostolos docuit, eum corporaliter inter discipulos aggregavit;
Abbreviated transcription (Latin):
risio cessauit. Ceper̃ nanq inhonorato uenerari abstinentiã: quã ante
deridebant. Sicq a: dei homine: irrisionis detersit oꝓpbria piscis de
monte. Qui cũ magnis utirtutibꝰ cresceret: apredicto dño suo libertate
cdonatus ẽ. Atq ineo loco qui fundis dicit᷑. monasteriũ construxit: in
quo ducentoꝵ fere monachoꝵ pater exticit. Ibiq uita illiꝰ circũqͣq.
exempla exunie conuersationis dedit. Nani quadam die ex eo monte
qui eiꝰ monasterio inexcelsũ prȩminet. ingentis saxi moles erupta ẽ.
Quȩ ꝑdeuerũ montis latus ueniens: tociꝰ ruinam cellȩ om̃iumq mi
interitũ minabat᷑. Quã cũ uenientẽ desuꝑ uir sc̃s uidisset. freqn
uoce xp̃i nom̃ inuo cans. extensa mox dextera signũ ei crucis app¬
suit. eamq in ipso deuexi montis latere cadentem fixit. sic̃ religos
uir laurenciꝰ ꝑhibet. Et quia locꝰ ñ fuerit inqͦ inherere potuissẽt.

Expanded text:
risio cessavit. Coepere namque in Honorato venerari abstinentiam, quam ante risio cessavit. Coepere namque in Honorato venerari abstinentiam, quam ante deridebant; sicque a Dei homine irrisionis detersit opprobria piscis de monte. Qui cum magnis virtutibus cresceret, a praedicto domino suo libertate donatus est, atque in eo loco qui Fundis dicitur, monasterium construxit, in quo ducentorum ferme monachorum Pater exstitit, ibique vita illius circumquaque 156 exempla eximiae conversationis dedit. Nam quadam die ex eo monte qui ejus monasterio in excelso prominet ingentis saxi moles erupta est, per devexum montis latus veniens, totius ruinam cellae, omniumque fratrum interitum minabatur. Quam cum venientem desuper vir sanctus vidisset, frequenti voce nomen Christi invocans, extensa mox dextera signum ei crucis opposuit, eamque in ipso devexi montis latere cadentem fixit, sicut religiosus vir Laurentius perhibet. Et quia locus ei non fuerat quo inhaerere potuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
abansius puecilibꝰ adamorẽ celestis patriȩ ꝑabstinentiã. earset. omnde¬
tam magna conuersatione polleret. seseq iam abotioso qͦq sermone dre¬
srnigeret inultũq ut p̃fatus sum ꝑabstinentiam camiẽ domaret. die
quatomi parentes. illuis uicinus siuis coniuiuũ fecer̃ inqͦ aduescendũ car¬
nes parate sunt. Quas dum ille adesum contingere ꝓabstinentie amore
recusaret: aiper̃ ei parentes eius irridere ac dicere. Comede. Nunaqͥdl pis¬
cem t uihis montibꝰ allaturi sumus: Illo uͦ inloco: audira ꝑpiscis consuesis¬
ñuideri. s cũ his sermonibꝰ honoratꝰ irridet᷑. repente inconiũo aquacad
ministeriũ ⁊ efuit. Cum sicula lignea sic̃ illic moris ẽ mancipiũ ad fon¬
tem ꝑrerit. Dumq hauriret aquam: piscis situlã intrauit. Reuer sũq
mancipiũ ante ora discumbentiũ piscem cũ aqͥ fudit: qͥ ad tocius diei
uictiũ potiusset honorato suffĩcere. Mirati om̃s. totaq illa parentũ ir¬

Expanded text:
ab annis puerilibus ad amorem coelestis patriae per abstinentiam exarsit. Cumque magna conversatione polleret, seque jam ab otioso quoque sermone restringeret, multumque, ut praefatus sum, per abstinentiam carnem domaret, die quadam parentes ejus vicinis suis convivium fecerunt, in quo ad vescendum carnes paratae sunt: quas dum ille ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comede; nunquid piscem in his montibus tibi allaturi sumus? Illa vero in loco pisces audiri consuen videri. Sed cum his sermonibus Honoratus irrideretur, repente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque illa parentum ir
Abbreviated transcription (Latin):
ia reuerentissimꝰ libertiis qͥ regis totile tempore eiꝰdẽ futiden¬
sis monasterii prepositꝰ fuit: inliscipulatu illiꝰ conuersatꝰ atq
eruditus.ẽ. De quo quamuis
unrtetes multas plurimorũ narratio certa uilgauent: prtedietos
tin laureamur e paiosus inr quu nume soꝑesre et ci pr plostepors fa

Expanded text:
ir reverentissimus Libertinus, qui regis Totilae tempore eiusdem Fundensis monasterii praepositus fuit, in discipulatu illius conversatus atquo cruditus est. De quo quamvis virtutes multas plurimorum narratio certa vulgaverit, praedictus tamen Laurentius religiosus vir, qui nunc superest et ei ipso
Abbreviated transcription (Latin):
AUAM Dis Nimuis quorundã
eculariũ tumultibꝰ depressus. qͥbꝰ in sius
negotiis plerunq cogimꝰ soluere ȩciam
qđ nos certũ ẽ ñ debere: secretũ loc̃ petu a¬
ciuncta que infligere dolorẽ consueuerant congesta ante occulos licent
uenirent Ibiitaq cũ affucł᷑ ualde & dui tacitꝰ sederẽ. dilect fili iñe petrus
bracon assiut. m apͥmeuo iuuentutis flore in amiciis familiariter ob¬
strict atq acdacri uerbi indagationẽ socius. Q grauti ex coqͥ cordis langore
me intuens ait. Hunqͥdnã noiu aliqͥd accidit qđ pbte solito meror teuete
C i inquã. Meror petre quẽ cotidie patior. & semꝑm̃ ꝑusũ uetꝰ ẽ: et semꝑ

Expanded text:
adam die nimiis quorumdam saecularium tumultibus depressus, quibus in suis negotiis plerumque cogimur solvere etiam quod nos certum est non debere, secretum locum petii acuncta quae infligere dolorem consueverant, congesta ante oculos licenter venirent. Ibi itaque cum afflictus valde et diu tacitus sederem, dilectissimus filiusa primaevo juventutis flore amicitiis familiariter obstrictus, atque ad sacri verbi indagationem socius. Qui gravi excoqui cordis languore me intuens, ait: Nunquidnam novi tibi aliquid accidit, quod plus te solito moeror tenet? Cui, inquam: Moeror, Petre, quem quot
Abbreviated transcription (Latin):
lacet fateor omino qđ dicis.
E cce aꝑte cognoui: quia uita etͥ ugna quȩrenda sunt. Sed qm
ipsa signa quȩ fiunt bonȩ uitȩ testimoniũ ferunt: quȩso ad¬
huc siqua sunt referas. ut esurientẽ me ꝑ exempla bonorũ
pascas.
Gregorius. O

Expanded text:
lacet, fateor, omnino quod dicis: ecce enim aperte novi, quia vita et non signa quaerenda sunt. Sed quoniam ipsa signa quae fiunt, bonae vitae testimonium ferunt, quaeso te adhuc si qua sunt referas, ut esurientem me per exempla bonorum pascas. GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
ed iutam auimȩ in corꝑe manentis. pen¬
sare possũ exipsis motibꝰ corꝑis. quia nisi corpori aĩa
add esset: eusdem m̃bra corꝑis moueri ñ possent. Uitã
uero anime post carnẽ in quibꝰ motibꝰ quibꝰ ue oꝑibꝰ
iudeo. ut ex rebꝰ uisis ẽẽ. colligam. qđ ude ñ pos¬
Uico. qͥa sic̃ uis an̾imȩ iuificat & mouet corpꝰ.
sic uis diuna implet que creauit omĩa. Etalia
inspirando uunficat. aliis uͦ tribuit ut uuant.
alus hoc solũ mͦ prestat ut sint. Quia uͦ eẽ. ñ du¬
bitas creantem. et regentẽ. implentẽ. & circ̃plecten¬
tem. transcendentẽ & sustinentẽ. incirc̃ scriptũ atq:
inuisibilẽ dm̃: ita dubitare ñ debes. hunc iniui¬
sibilia obseqͥa habere Debent qͥppe ea que min istut.
ad eiꝰ similitudinẽ tendere cui ministrant. ut que
iniusibi seruiunt. esse inuisibilia ñ dubitentur.
Nec autem que eẽ credimꝰ. nisi scõs angłos & sp̃s ius
toꝵ ẽ sic̃ gͦ motũ considans corꝑis uitam aĩs in

Expanded text:
ed vitam animae in corpore manentis pensare possum ex ipsis motibus corporis, quia nisi corpori anima adesset, ejusdem membra corporis moveri non possent; vitam vero animae post carnem in quibus motibus quibusve operibus video, ut ex rebus visis esse colligam quod videre non posant. Sicut vis animae vivificat et movet corpus, sic vis divina implet quae creavit omnia. Et alia inspirando vivificat, aliis vero tribuit ut vivant, aliis hoc solummodo praestat ut sint. Quia verum esse non dubitas, creantem, et regentem, implentem, et circumplectentem, transcendentem, et sustinentem, incircumscriptum, atque invisibilem Deum: ita dubitare non debes, hunc invisibilia obsequia habere. Debent quippe ea quae ministrant ad ejus similitudinem tendere cui ministrant, ut quae invisibili serviunt, esse invisibilia non dubitentur. Haec autem quae esse credimus, nisi sanctos angelos, et spiritus justorum? Sicut ergo motum considerans corporis, vita
Abbreviated transcription (Latin):
Lenfaneioa ñr ꝑ mortale corpus om̃e qđ egit.G.
hoc nobis in exemplo actionis prebuit. ut ꝓnr̃arũ uiriũ modulo eius
uestiga icquentes: in offenso pede oꝑus. presentis uttȩ carpamꝰ uiam.
Miraculũ nanq taciens. et taceri ussit et tam̃ taceri ñ potuit. ut
indelicet et electi citis exempla doctrinȩ illius sequentes. in magnis que
facunit latere quidẽ in uoluntate habeant. sed ut ꝓlint aliuis ꝓdant᷑
muti. Quatius et magne humilitatis sit qͣ sua oꝑa taceri appe¬
tunt: et magne hutilitatis st qđ eorũ oꝑa taceri non possunt Non
ergo dns uoluit. quicquã fieri et minime potuit: sed quid uelle eius
menbra debeant uelquid de eis etiã nolentib fiat: doctrinȩ magiste¬
rio exemplũ dedit.

Expanded text:
noster per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplum actionis praebuit, ut pro nostrarum virium modulo ejus vestigia sequentes, inoffenso pede operis praesentis vitae carpamus viam. Miraculum namque faciens, et taceri jussit, et tamen taceri non potuit; ut videlicet et electi ejus exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt, latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint aliis, prodantur inviti; quatenus et magnae humilitatis sit quod sua opera taceri appetunt, et magnae utilitatis sit quod eorum opera taceri non possunt. Non ergo voluit Dominus quidquam fieri, et minime potuit; sed quid velle ejus membra debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exemplum dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
crudelis fuit. Cum ñ multo post romã adiit. ad ficiliã
ꝑrexit. Auno autẽ regni sui decimo: om̃ipotentis dĩ
iudicio regnũ cũ uita ꝑdidit. PReterea antistes
canusine eccłiȩ ad eiundẽ deminiꝰ famulũ uenire
consueuerat: quẽ uir dei ꝓuite sue merito ualde di
ligebat. Isitaq dum cum illo de ingressu regis toti¬
le & romane urbis ꝑdicione colloqͥum haberet dixit.
Per hunc regẽ ciuitas ista destruetur: ut iam ampliꝰ
ñ in habitet᷑. Ciu uir dñi respondit. Rona agentibꝰ
ñ exterminabit᷑. s tempestatibꝰ choruscis & turbuu¬
bus ac t̾remotu fatigata: marcescet in semet ipsa.
C uiꝰ ꝓphecie misteria nobis iam facta sunt luce cla¬
riora: qui ui hac urbe dissoluta mȩnia euersas do¬
mos. destructas eccłias turbine cernimus. eiꝰq edificia¬
longo senio lassata. qͥa ruuinis crebrescentibus prosternont᷑¬
tibiis uidenuis. Quamius hoc honorat᷑ eiꝰ discipłs cuiꝰ

Expanded text:
crudelis fuit: et non multo post Romam adiit, ad Siciliam crudelis fuit: et non multo post Romam adiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui decimo, omnipotentis Dei judicio regnum cum vita perdidit. Praeterea Canusinae antistes Ecclesiae ad eumdem Dei famulum venire consueveratligebat. Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquium haberet, dixit: Per hunc regem civitas ista destruetur, ut jam amplius non inhabitetur. Cui vir Dei respondit: Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis, turbinibus ac terrae motu fatigata marcescet in semetipsa. Cujus prophetiae mysteria nobis jam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domos, destructas ecclongo senio lassata, quia ruinis crebriscentibus prosternantur, vidimus. Quamvis hoc Honoratus eius discipulus, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
ad dei hominẽ ueniebant t̾re consternati sunt. Surgen¬
tes autem ad eũ ꝓpinquare minime p̃sumpser̃: s at
suũ regem reuersi nunciauer̃ trepidi inquanta uelo¬
citate fuerant uep̃hensi. Tunc ꝑse idem totila ad dii ho¬
miuẽ accessit. Quem cum longe sedentẽ cerneret: ñ ausus
ret surge. s ipse ante eum de t̾ra erigi ñ auderet:
Senedictus iesu xp̃i dñi famulus ꝑ semẽt ipsum digna¬
tus accedere ẽ. ad regem prostratum. Quem de terra.
eleuauit. de siuis actibꝰ increpauit. atq in paucis sermo¬
nibus cuncta que illi erant uentura prȩnunciautt
dicens. Multa mala facis. multa mala fecisti. iam ali¬
quando abiniqͥtate compescere. Et quidẽ romã in-¬
gressuiꝰ es. mare transiturꝰ. nouẽ annis regnabis. de¬
cimo morieris. Quibꝰ auditis rex. uehem̃ter t̾ritꝰ ora¬
tione petita recessic: atq ex illo iam tempore nunꝰ

Expanded text:
ad Dei hominem veniebant; terrae consternati sunt. Surgenad Dei hominem veniebant; terrae consternati sunt. Surgentes autem, ad eum propinquare minime praesumpserunt, sed ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi, in quanta velocitate fuerant depraehensi. 15. Tunc per se isdem Totila ad Dei hominem accessit; quem cum longe sedentem cerneret, non ausus aret: 'Surge', Benedictus Christi Jesu famulus per semetipsum dignatus est accedere ad regem prostratum: quem de terra levavit, et de suis actibus increpavit, atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant ventura praenuntiavit, dicens: Multa mala facis, multa mala fecisti, jam aliquando ab iniquitate compescere. Equidem Romam ingressurus es, mare transiturus, novem annis regnabis, decimo morietis. Quibus auditis rex vehementer territus, oratione petita recessit, atque ex illo jam tempore minus
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m habere audisset: ad eiꝰ monasteriũ ꝑgeus paulo lon¬
gilis substitit eiq se uenturum ẽẽ. nunciauit. Ciu dũ
ptinus mandatũ de monasterio fuisset ut ueniret:
explorare conatꝰ ẽ. Quidam uͦ eiꝰ spatariꝰ rigo dicebat᷑.
cui calciam̃ta sua prebuit eumq indui regalibꝰ uestibꝰ
fecit. quẽ quasi in ꝑsona sua ꝑgeri ad dei hominẽ prȩ
cepit. In cuiꝰ obsequio tres qui sibi prȩcet̾is adhererẽ
eiꝰ lateri obambularent. Cui aliqͦ qͦ ob seqͥa dtq spa¬
tarios prębuit: ut tam exeisdẽ obseqͥiis quam ex pur¬
pureis uestibꝰ rex ẽẽ putaret᷑. Cumq eidem rigo de-¬
coratꝰ uestibꝰ. obseqͥuentiũ frequentia comitatꝰ. monasteri.¬
um fuisset ingressus: iur dei ẽminiꝰ sedebat. Quem
uenientẽ conspiciens cum iam abeo audiri potus¬
set: clamauit dicens. Pone fili. pone hoc qđ porcas
ñ ẽ tuum. Qui rigo ꝓtinus int̾ram cecidit. & qͥa tan¬
to turo illucde presunsisset expauit. & om̃s qͥcũ eo

Expanded text:
spiritum audisset, ad eius monasterium pergens, paulo longius substetit, eique se venturum esse nuntiavit. Cui dum protinus mandatum de monasterio fuisset, ut veniret, explorare conatus est. Quidam vero eius spatharius Riggo dicebatur, cui calciamenta sua praebuit eumque indui vestibus regalibus fecit, quem quasi in persona sua pergere ad Dei hominem prcepit. In cujus obsequio tres qui sibi prae caeteris adhaerere ejus lateribus obambularent; cui alia quoque obsequia atque spatharios praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque idem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus, monasterium fuisset ingressus, vir Dei eminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum iam ab eo audire potuisset, clamavit, dicens: 'Pone, fili, pone; hoc quod portas non est tuum'. Qui Riggo protinus in terram cecidit et, quia tanto viro inludere praesumpsisset, expavit. Omnesque qui cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
quo usq animã eiꝰ excuteret ñ cessauit. Pecrꝰ  ste inr
dei cdiuinitatis ut uideo etiam secreta pẽnetrauit: qri ꝑ¬
spexit hunc clercũ icireo cdiabolo traditum. ne aclsacrũ
ordinem accedere auderet Gregoriꝰ Qyare dium¬
tatis secreta ñ nosset. qui diuinitatis precepta seruaret

Expanded text:
quousque animam ejus excuteret, non cessavit. Petr. Iste vir quousque animam ejus excuteret, non cessavit. Petr. Iste vir Dei Divinitatis, ut video, etiam secreta penetravit, quia perspexit hunc clericum idcirco diabolo traditum, ne ad sacrum ordinem auderet accedere. Gregor. Quare Divitatis secreta non nosset, qui Divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
erat marterũ loca transmissus: ut sanari pͥotuisset.
Sed scĩ dei mastyres noluer̃ ei sanitatis donum tribuere.
ut quanta eẽt. in benedicto gr̾a demonstrarent. Buictꝰ
itaq ẽ ad om̃ĩpotentis dei famulũ ẜ enedictuas. Qui
iesu xp̃o dño preces fundens: antiquũ hostem de ob¬
seso homiue ꝓtiniis expulit. Cui sanato prx̧cepit di¬
cens. Uade & post hec carnẽ ñ comecdas. ad sacrũ uͦ¬
ordinẽ nunquã accede prȩsumas. Quacũq autem
die sacrum ordinẽ temerare prȩsumpseris: statim
uin diaboli iterũ mancipaberis. Discessit gͥ cleric
sanus. Et sic̃ t̾rere solet animũ pena recens: ea quȩ
uit dei p̃ceꝑat uust interim custodiuit. Cum uͦ post
annos mustos om̃s prioris illiuis de hac luce inigras¬
sent. & minores suos sibimet suꝑ poni insacris oradi¬
iubꝰ cerneret: uerba uiri dei quasi exlongo tempore
oblitus post posuit. atq ad sacrũ ordinẽ accessit.
Quem mox is qͥ reliquerat diabolus tenut eimnq uexare

Expanded text:
erat martyrum loca transmissus, ut sanari potuisset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omnipotentis Dei famulum Benedictum: qui Jesu Christo Domino preces fundens, antiquum hostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas; quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit igitur clericus sanus, et sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praeceperat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque vexare
Abbreviated transcription (Latin):
lio qͦq tẽpore idẽ uir om̃ipotẽtis dĩ famulus. ex obsesso qͦdã
omine immundũ sp̃m excussit. Qui malignus sp̃s cũ uesꝑacen¬
te iã die secreta ab hominib horã cerneret: ꝑegrinũ quẽ pia . ẽc̃ se
simulans. circiure coepit. ciuiitatis plateas et c̃lamare. O uirũsc̃m

Expanded text:
196 Alio quoque tempore idem vir omnipotentis Dei famulus ex obsesso quodam 196 Alio quoque tempore idem vir omnipotentis Dei famulus ex obsesso quodam homine immundum spiritum excussit. Qui malignus spiritus cum vesperascente jam die secretam ab hominibus horam cerneret, peregrinum quempiam esse se simulans, circuire coepit civitatis plateas et clamare: O virum sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
cuius carni magicis artib ad tepus ꝓdesse conarent. Ducta itaq¬
.ẽ. add fluuiĩ: atq in aquã mersa. Ibiq diutius in cantationib
agere malefici moliebant᷑ ut isqui eã inuaserat diabolus gciret.
Sed miro om̃potetis dĩ uidicio dũ ꝑuersa arte ab ea unus repel
leret᷑ in cam subito legio intrauit. Coepit ex hoc illa tot motib
agitari tot uocib clam̃oribq ꝑstrepere:. quot spiritib tenebat᷑.
Tunc intto consilio parentes eius sue ꝑtidiȩ culpã fatentes: hanc
ad uirũ uenerabilẽ fortunatũ ep̃m duxerunt. eiq reliquerunt.
Qua ille iuscepta: multis ie dieb ac noctib in orationẽ dedit. Tantͦq
annisu precib incubuit: quanto et in uno corpore contra se asuiste
legionis aciẽ inuenit. Cũ non post multos dies ita fanã atq in co¬
liim̃ reddidit: ac sim ea iusppriũ diabolus nunquã habuisset.

Expanded text:
cujus carni magicis artibus ad tempus prodesse conarentur. Ducta est itaqcujus carni magicis artibus ad tempus prodesse conarentur. Ducta est itaque ad fluvium, atque in aquam mersa; ibique diutius incantationibus agere malefici moliebantur, ut is qui eam invaserat diabolus exiret. Sed miro omnipotentis Dei judicio, dum arte perversa unus ab ea repellitur, in eam subito legio intravit. Coepit ex hoc illa tot motibus agitari, tot vocibus clamoribusque perstrepere, quot spiritibus tenebatur. Tunc inito consilio parentes ejus suae perfidiae culpam fatentes, hanc ad venerabilem virum Fortunatum episcopum duxerunt, eique reliquerunt. Qua ille suscepta, multis se diebus ac noctibus in orationem dedit; tantoque annisu precibus incubuit, quanto et in uno corpore contra se assistere legionis aciem invenit. Cum non post multos dies ita sanam atque incolumen reddidit, ac si in ea jus proprium diabolus nunquam habuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcesione i imparet uerecuncia: plus erubescens uultu homini qũã
di iudiciũ metuens cũ socru sua ad dechcandũ oratoriũ ꝓcessit. Alox
ũ ut rediquie beati scbastiani martyris oratoriuĩ funt ingresse. candẽ
prediete matrone nurtũ sp̃imalignus arripuit. et cora om̃i poplo
na are coepit. ł iuide uͦ oratorii prb̃r dũ hanc uehemtisime ireei¬
ri conspiceret: ex altari ꝓtinus sindonẽ tulit eamq coopiit. sed
hun c iepente simuldiabolus muasit. E quia ultra uires uoluit
quicquã presumere: cõpulsus. õ cognoscere in sua ueratio ne quia
Eet hnueno qui aderant. puella in manib &c oratorio lubletar
aa domi ppriã deportauerunt. Cũq hanc antiquis hotis uieci¬
tio ne contiunua uehemter attereret:. ꝓpinqui sui eã carualit
amantes ato amando ꝑsequentes: ad obtinendũ salutis remediũ
malesicis tradiderunt. ut eius animã fundit extinquerene

Expanded text:
processionem vero imperaret verecundia, plus erubescens vultum hominum, processionem vero imperaret verecundia, plus erubescens vultum hominum, Dei judicium metuens, cum socru sua ad dedicationem oratorii processit.e beati Sebastiani martyris oratorium ingressae sunt, eamdem praedictae matronae nurum malignus spiritus arripuit, et coram omni populo vexare coepit. Ejusdem vero oratorii presbyter dum eam vehementissime vexari conspiceret, ex altari protinus sindonem tulit, eamque operuit; sed hunc simul repente diabolus invasit. Et quia ultra vires voluit quidquam praesumere, compulsus est cognoscere in sua vexatione quid esset. Hi vero qui aderant, puellam in manibus ex oratorio sublatam ad domum propriam deportaverunt. Cumque hanc antiquus hostis vexatione continua vehementer attereret, propinqui sui eam carnaliter amantes, et amando persequentes, ad obtinendum salutis remedium maleficis tradiderunt; ut ejus animam funditus exstinguerent,
Abbreviated transcription (Latin):
uos qͥq uir uitȩ uenerabilis in eisdẽ partib fuit. tortunar
uirtutis gratia pollebat: ita ut ñ nunqua ab obsessis corporib legio¬
nes domorĩi pelleret. et continuȩ orationis studio intentus obiectas
contra se eorũ muttitudines suꝑaret. Huius uiri familiarissimus
fuit iulanus ur̃e eccłe defensor: qui ante ñ longũ tẽpui in hac urbe
defunctus. ẽ. Cuuisego qͦq hoc didici relationẽ qđ narro. quia scpe
getis iliususu famiiaritatis interat. eiusq post memoriã adiustrus¬
tionẽ nram quasi faui dulcedinẽ in ore retinebat. Matrona que
ue tepus quo filiũ eius acceꝑat: eĩs eacłe socru sua ad dedicatione
uratouis eati s ebastiani mart ris fuerat inuitata. Nocte u̾ cadẽ qua
sub equente die aq̃ dedicatione predicti oratori fuerat. ꝓcellui.
uolaptate cariis deuic̾ta: a uiro suo sese abstinere ñ pot̾ut.Cũꝙ
manefacto conscientiã deterieret ꝑ petratrata carnis delectatio.

Expanded text:
uoque vir vitae venerabilis in eisdem partibus fuit Fortunatuvirtutis gratia pollebat, ita ut nonnunquam ab obsessis corporibus legiones daemonum pelleret, et continuae orationis studio intentus, objectas contra se eorum multitudines superaret. Hujus viri familiarissimus 193 fuit Julianus nostrae Ecclesiae defensor, qui ante non longum tempus in hac urbe defunctus est. Cujus ego quoque hoc didici relatione quod narro, quia saepe gestis illius ausu familiaritatis intererat, ejusque post memoriam ad instructionem nostram quasi favi dulcedinem in ore retinebat. Matrona quaereve tempus quo filium ejus acceperat, cum eadem socru sua ad dedicationem oratorii beati Sebastiani martyris fuerat invitata. Nocte vero eadem qua subsequente die ad dedicationem praedicti oratorii fuerat processura, voluptate carnis devicta, a viro suo sese abstinere non potuit; cumque mane facto conscientiam deterreret perpetrata carnis delectatio,
Abbreviated transcription (Latin):
Utta petre uiddent hona sed non sunt. quia
uonõ animo ñ fiunt. Unde et in euangł̃io ueritas dicit. Si oculus
tuus nequã fuerit: totũ corpustuũ tenebrosũ erit. Quia cũ ꝑ¬
uersa. ẽ. intentio quȩ precedit: prauii. ẽ. om̃c opusqđ̃ sequitur.
quanis rectũ. ẽe uideat᷑. Ego nanq hunc uirii qui du quali
hospitalitatẽ exhiberet orbatus. ẽ. ñ pietatis oꝑe delectatũ
existimo: sed ep̃i derogatione. Nam poena subsequens innotu-¬
it: quia precedens illa iusceptio sine culpa non fuit. Sunt
nanq ñ nulli qui iccirco bona facere student: ut gratia alie¬
ne oꝑationis obnubilent. Nec pascunt᷑ hono qđ faciunt:
sed laude boni quia teteros premunt. Qua de re existimo¬
hunc uirũ qui malignũ sp̃m in hospitalitatẽ suscepit: ostentati¬
om potius intendise qua oꝑi. ut meliora quã ep̃s fecisle uideretꝰ.
quatinis ipse susciꝑet eum. quẽ uir dñi fortunatus expulisset.
Petrus. C

Expanded text:
ulta, Petre, videntur bona, sed non sunt, quia bono animo non fiunt. Unde et in Evangelio Veritas dicit: Si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit . Quia cum perversa est intentio quae pquamvis esse rectum videatur. Ego namque hunc virum, qui dum quasi hospitalitatem exhiberet orbatus est, non pietatis opere delectatum aestimo, sed episcopi derogatione; nam poena subsequens innotuit, quia praecedens illa susceptio sine culpa non fuit. Sunt namque nonnulli, qui idcirco bona facere student, ut gratiam alienae operationis obnubilent; nec pascuntur bono quod faciunt, sed laude boni qua hunc virum, qui malignum spiritum in hospitalitate suscepit, ostentationi potius intendisse quam operi, ut meliora quam episcopus fecisse videretur, quatinus ipse susciperet eum quem vir Domini Fortunatus expulisset'. Petrus:
Abbreviated transcription (Latin):
uitate conuersus est totamq uiusgothoriun
gentem ita adueram ꝑduxit fidem. ut nullũ¬
in suo regno militare ꝑmitieret: qui regno
dei hostisꝰ existere ꝑ hereticam ꝑfidiam uõn
timeret. Nec mirum quod uere fidei p̃dicator
factus est : qui fr̃ est martiris. Cuiꝰ hunc quoq
merita adiuuant. ut ad omĩpotentis dei gremi¬
um tã multos reclucat. Qua in re pensandũ
nob̾ est quia totum hoc agi nequaquã posset:
si herminegeldus rex ꝓueritate mortuus ñ
frumenti cacdens int̾ra mortuũ fuerit: ipsũ
solum manet. si autem mortuum fuerit. mul¬
tum fructum affert : hoc fieri uidenus in
menbris. quod factum seimus incapite. In uius¬
igothorũ &e enim gente unus est mortuus: ut
multi orirentur. Et dum unum granum fideli¬
ter cecidit: acd obtinentlam ficlem animarum.
seges multa surrexit. Petrus.
es mira.¬

Expanded text:
vitate conversus est, totamque Wisigotharum vitate conversus est, totamque Wisigotharum gentem ita ad veram perduxit fidem, ut nullum suo regno militare permitteret, qui regno Dei hostis existere per hereticam perfidiam non timeret. Nec mirum, quod verae fidei praedicator factus est qui frater est martyris, cuius hunc quoque merita adiuvant, ut ad omnipotentis Dei gremium tam multos reducat. Qua in re considerandum nobis est, quia totum hoc agi nequaquam possit, si Hermenigeldus rex pro veritate mor. tuus non frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Hoc fieri videmus in membris, quod factum scimus in capite. In Visigothorum etenim gente unus mortuus est, ut multi viverent; et dum unum granum fideliter cecidit ad obtinendam vitam animarum, seges multa surrexit. PETR. Res mira,