comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
głium ip̃m me predicante diligent. ego aũ¬
ñ habeo. quia non ip̃m enuangłium diligo.
s enis precium in illis temporalibꝰ constitu¬
tum. Quod nefas. ẽ fieri. ut ñ tamquã filiꝰ
ministret quisq euuangłium. s tamqͣm
seruus cui dispensatio credita. ẽ ut tamꝗͣ
alienuim erogans. nicħ in de ip̃e capiat pret
tibaria. Que non de partitipatione regni
s ad sustentaculum misereseruitutis dant᷑
extrniseiꝰ. Quamquam alio loco ⁊ dispẽsa¬
torem sedicat. Dotest enim et seruus in fili¬
orum num̾o ad optatꝰ Tandem rem inqua
toheredis sortem m̾uit fidelit̾ dispensare
partitib sius. S nunt uͥ ait. Si aũ inuitꝰ
dispenc̾iomͥ credita. ẽ. talem dispensatorem
intelligi uoluit. qui alienum dispensat unde
bum.⁊ deinde regnum dei. Hot priore loco po¬
nere illud pꝰt̾iore. Si autẽ iõ queramꝰ tibũ. ut
habeamus regnum dĩ: fatiamus qͦd dictum. ẽ

Expanded text:
elium, me praedicante, diligent. 13. elium, me praedicante, diligent. 13. non habeo, quia non ipsum Evangelium diligo, sed ejus pretium in illis temporalibus constitutum, quod nefas est fieri, ut non tanquam filius ministret quisquam Evangelium, sed tanquam servus, cui dispensatio credita est, ut tanquam alienum eroget, nihil inde ipse capiat praeter cibaria, quae non de participatione regni, sed ad sustentaculum miserae servitutis dantur extrinsecus. Quanquam et alio loco dispensatorem se dicat . Potest enim et servus in filiorum numerum adoptatus, eam rem in qua cohaeredis sortem meruit, fideliter dispensare participibus suis. Sed nunc ubi ait, Si autem invitus, dispensatio mihi credita est, talem dispensatorem intelligi voluit, qui alienum dispensat, unde bum, et deinde regnum Dei, id est, hoc priori loco ponere, illud posteriori. Si autem ideo quaerimus cibum, ut habeamus regnum Dei, faciamus quod dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
in me bonum. ẽ iͥ magis mori. quam ut gła
quisquammnanem faciat. H oc dix̃ quia iã
statuerat ꝓpt̾ quo sdam octasionem. q̃ rentes
manib suis inctum transig̾e. Si enim
cuuangelizau̾o inquit ñ. ẽ michi gloria.
Adest si enuangł̾i⁊ au̾o ut ita fiant in me:
.i. si ꝓpt̾ ea euuangelizau̾o. ut ad illa ꝑueni¬
am ⁊ finem euuangłii in cibo et potu et
habeo. aut tit adquiram temporalẽ fruc¬
tum de predicatione et̾noꝵ. Sic enim
iam necessitas crit in enuangłio ñ uolũ¬
tas cenim uichi erit inquit si euan
gelriau̾o. eoqͣm debet enuangłirare : Stit
ut in ip̃o enuangłio ⁊ in regnodĩ ponat m̾cedẽ.
Ita enim potest ñ coactꝰ euuangelizare s uolẽ
Si enim uolens inquit hoc fatio: m̾cedem habeͦ.
Si aũ inuit᷑. dispensatio mithicredita. ẽ Id ost
sitoastus mnopia earum rerum que temꝑali
uite sunt necessarie p̃dico euuangłium alii
ꝑ me habebunt m̾cedem enuangłii. qͥ euiͣm¬

Expanded text:
in me. Bonum est mihi magis mori, quam ut gloriam meam in me. Bonum est mihi magis mori, quam ut gloriam meam quisquam inanem faciat . Hoc dixit, quia jam statuerat propter quosdam occasionem quaerentes, manibus suis victum transigere. Si enim euangelizauero, inquit, non est mihi gloria: id est: si euangelizauero, ut ista fiant in me, id est: si propterea euangelizauero, ut ad illa perueniam et fidem euangelii in cibo et potu et habeo aut adquiram temporalem fructum de praedicatione aeternorum. sic enim iam necessitas erit in euangelio, non uoluntas. uae enim mihi est, inquit, si non ngelizauero. quomodo debet eut in ipso Evangelio, in regno Dei ponat mercedem. Ita enim potest, non coactus evangelizare, sed volens. Si enim volens, inquit, hoc facio, mercedem habeo. Si autem invitus, dispensatio mihi credita est, id est, si coactus inopia earum rerum quae temporali vitae sunt necessariae praedico Evangelium, alii per me habebunt mercedem Evangelii, qui Evang
Abbreviated transcription (Latin):
hac potestate. Erant enim multi. qͥ otcasionẽ
hab̾e tupiebant ad quirendi et uendendi.
enuangłium. Quib eam uolens amputare
apłs. manib suis uictum suum tołauit. De
his enim alio loco dic̃. ut ampntẽ occasionẽ
his quiquerunt otrasionem. Quamquam
etiam sicut cet̾i ⁊ bon apłi. ꝑmissu dñi de¬
finõ enuangłiandi: s magis ip̃ms iuctus
ad cibum. ⁊ si qua sunt alia necessaria. sed
iõ ista sum̾et. ut illud impleret. neñ uolens
s necessitate euuangłizaret. hoc enim imꝑ¬
batcum dicit. Pescitis qm̃ qui in tempło
operantur. que de templo sunt edunt. Qui al¬
tario deseruiunt: tumaltario comparticipãt᷑.
S ie ⁊ dominus ordinaint his qui enuangłium
annunciant de enangłio uiu̾e. E go autem
nullius horum usus sum. Hinc ostendit
ꝑmissum. cẽ ñ uissum. Alioquin ꝯtͣ precep¬
tum domini ferisse tenebit᷑. Deinde sequit᷑
⁊ dicit.on autem scripsi hec ut ita fiant.

Expanded text:
hac potestate. Erant enim multi qui occasionem hac potestate. Erant enim multi qui occasionem habere cupiebant acquirendi et vendendi Evangelium, quibus cam volens amputare Apostolus, manibus suis victum suum toleravit . De his enim alio loco dicit, « Ut amputem occasionem, iis qui quaerunt occasionem » . Quanquam etiam si, ut caeteri boni apfinem evangelizandi, sed magis ipsius victus ad cibum, et si qua sunt alia necessaria; sed ideo ista sumeret, ut illud impleret, ne non volens, sed necessitate evangelizaret. Hoc enim improbat, cum dicit: « Nescitis quoniam qui in templo operantur, quae de templo sunt edunt; et qui altario deserviunt, altario compartiuntur: sic et Dominus ordinavit iis qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere: ego autem nullius horpermissum esse, non jussum, alioquin contra praeceptum Domini fecisse tenetur. Deinde sequitur et dicit: Non autem scripsi haec, ut ita fiant
Abbreviated transcription (Latin):
finis constituendꝰ. ꝓpt̾ quod omnia faciamꝰ
quetumq fcͥcimꝰ. S qi in hac uita militamꝰ
ut ad illud regnum ꝑuenire pꝰsimus. q̃ uita
sine his necessariss. agi ñ potest: apponẽt᷑
hec uob̾ inquit. s nos regnum dĩ ⁊ iusticiã¬
eiꝰ primum querite. Cum enim dix̃ illd̾ pri¬
mum significauit. quia hoc post̾iuis que¬
rendũ. c̃. ñ tõpore s dignitate. Illud tamꝗͣ
bonum nr̃m. hoc tamqͣm necessarium
nr̃m. Necessarium autem ꝓpt̾ illud bo¬
num. Neq enim u̾bi gr̃a. ideo debemus
euuangelizare ut manducemus. ⁊ ideo
manducare. ut enuangł̾izemus. Nam
si ꝓpt̾ ea enuangłizemus. ut manduceoꝰ
uilius habemꝰ enuangłium qͣm cibuor.
Eterit iam bonum nr̃m. in manducando
necessarium in euuangłizando: autem.
Quod etiam apłs ꝓhibet cum dicit. Licere
si quidem ⁊ ꝑmissum a domino. ẽe. ut
qui enuangłium annunciant de enuãgłio
uite sumtnetessaria: s tamen señ . ẽẽ. abusr̃

Expanded text:
omnia faciamus quaecunque facimus. Sed quia in hac vita militamus, ut ad illud regnum pervenire possimus, quae vita sine his necessariis agi non potest, apponentur haec vobis, inquit, sed vos regnum Dei et justitiam primum quaerite. Cum enim dixit illud primum, significavit quia hoc posterius quaerendum est, non tempore, sed dignitate. Illud tanquam bonum nostrum, hoc tanquam necessarium nostrum, necesarium autem propter illud bonum. Neque enim, verbi gratia, ideo debemus evangelizare ut manducemus, sed ideo manducare ut evangelizemus. Nam si propterea evangelizemus ut manducemus, vilius habemus evangelium quam cibum: et erit jam bonum nostrum in manducando, necessarium autem in evangelizando. Quod etiam Apostolus prohibet, cum dicit licere sibi quidem et permissum esse a Domino, ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio et vitae sunt necessaria; sed tamen se non esse abusum
Abbreviated transcription (Latin):
compassione s. misid̾ie. ñ simulatione fal¬
lacie. fit enim tamqͣm egͥtꝰ qui ministrat
egͥto. ñ ium se febres hab̾e mentit᷑. s t̃ aĩmo
condolentis. cogitat quemadmodũ sibi
seruire uellet: sup̃e egrotaret

Expanded text:
conpassione misericordi, non simulatione fallaci. fit enim tamquam aegrotus, qui ministrat aegroto, non cum se febres habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat, quem ad modum sibi seruiri uellet, si ipse aegrotaret
Abbreviated transcription (Latin):
lit. Fastus sum infirmus inf̾irmis. ut in¬
firmos lucrifat̾em. Ut sequens conclusio.
omnib omnia factussum ut om̃tẜ lutͥ¬
fat̾em: ad bot referenda intelligat᷑. ut cuiꝰq
inf̾irmitatẽ tamquam in se ip̃o. miseratuᷤ
appareat. Non enim et cũ diceret. qͥs infir¬
matur et ego ñ infirmoꝵ: infirmitatem
ait̾us simulasss se potiꝰ quam doluisse.

Expanded text:
lit: Factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem, ut sequens conclusio: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, ad hoc referenda intellegatur, ut cuiusque infirmitatem tamquam in se ipso miseratus appareat. non enim et cum diceret: Quis infirmatur et ego non infirmor? infirmitatem alterius simulasse potius quam condoluisse
Abbreviated transcription (Latin):
ge moysi. Non alligabis os boui tͥturanti.
umtͥra cie bobus cura ẽ dõ: An ꝓpt̾ nos u¬
tioy dicite am ꝓpt̃ nos stͥpta sunt qm̃i de
paulus. non sibi aliquid usurpasse ultra
tia. sid sinut dominꝰ constituit ex eunangłio
inuentes panem gratuitum mandutarent
abois quib gratuitam gr̃am predicabant.
Stipendium enim suum tamquam milites
actipiebant ⁊ de uinee ꝑ eos plantate frue¬
tu quod opꝰ erat lib̾e decerpebant ⁊ de gregis
quem pastebant lacte potabant. Et ex area qͣ.
triturabant cibum sumebant.

Expanded text:
ge Moysi: non alligabis os boui trituranti. ge Moysi: non alligabis os boui trituranti. numquid de bubus cura est deo? an propter nos utique dicit? namPaulus, non sibi aliquid usurpasse ultra ria, sed, sicut Dominus constituti, ex Evangelio viventes panem gratuitum manducarent ab eis quibus gratuitam gratiam praedicabant. Stipendium enim suum tanquam milites accipiebant, et de vineae per eos plantatae fructu, quod opus erat, libere decerpebant; et de gregis quem pascebant, lacte potabant; et ex area quam triturabant, cibum sumebant.
Abbreviated transcription (Latin):
litentie a domino ꝑmisse. Neq enim repre¬
et cephas. s ut bint ostend̾et hoc se ostend̾e
noliisse: quod ei licere acciꝑe cet̾orũ etiã co¬
militonum eiꝰ more ꝓbaret᷑. Nut ego et bar¬
nabas ñ habenius potestatẽ hoc oꝑandi:¬
uiaoumes euuangłiste ⁊ ministri uer¬
bi dĩ habebant pocestatem a dominoai¬
ceptam ut non operamitur manib suis
l euuangłio unierent. oꝑantes tantumm
sp̃italia in predicaeione regni celoꝵ ⁊ edifi¬
hant potestatẽ. qua isti ñ utebant᷑ amplius
impendentes eccłe. sicut in illis locis uͥ eim¬
głitabant. infirmis congruere uidica¬
bant. Et ideo ne coapłos suos reprehen¬
disse uideret᷑. subuinrit et addidit.
uis militat sius stipendiis uinqͣm: quis
pantat uineam. et fructum eiꝰ ñ edit Qb
pascit gregem. et de lacte gregis ñ man¬
ducat: Numqͥd scłm hominem ħ dico: An
et lex non h dicit: Scriptum ẽ. enim in le¬

Expanded text:
licentiae a domino permissae. neque enim reprelicentiae a domino permissae. neque enim repreet Cephas, sed ut hinc ostenderet hoc se accipere noluisse, quod ei licere accipere ceterorum etiam commilitonum eius more probaretur. an ego solus et Barnabas non habemus potestatem non operandiuia omnes euangelistae et ministri uerbi dei habebant potestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedifiotestatem, qua isti non utebantur, amplius inpendendo ecclesiae, sicut in illis locis, ubi euangelizabant, infirmis congruere iudicabant. et ideo, ne coapostolos suos reprehendisse uideretur, subiungit et dicit: quis militat suis stipendiis umquam? quis planpascit gregem, et de lacte gregis non manducat? numquid secundum hominem haec dico? an et lex haec non dicit? scriptum est enim in le
Abbreviated transcription (Latin):
uos reu̾tet᷑. In eademaut̃ domo mauete e¬
dentes et bibentes que apud illos sunt
Dignus ẽ. enimoperarius mercede sua. ħ
apparet ñ. ẽẽ. illa iussa s ꝑmissa. ut qͥsq
utiuellet eo utr̾etur quod sibi lu̾et ex
domini constitutione. Si quis autẽ
conu̾satꝰ in euuangłio. in quo et debitã m̾cedẽ
nollet atcipere. Alioquin contra uissum dm̃
fecit apls. quia pꝰea quam ostendit sibi licere
statu subietit. S tamen non sum ego usus hat
potestate. S ad ordinem redeamꝰ ar totum ip̃m
epłe lotum diligent̾ consid̾emus. Numq uid
ñ habemꝰ inquit licentiam manducaud et
bibendi. Numquid non habemus licentiam
sororem mulierem urcumducendi: Qͣm litẽ¬
ciam dix̃. nͥ quam dedit dominꝰ eis quos ad pre¬
duandum regnum celoꝵ misit dicens. eaqͥ ab
tatis exempluni. tmi fidelissime mulieres
talia necessaria de suis facultatib minis¬
trabant. Amplius aut̃ fecit apłs paulus cũ
de coapłis sus documentum adhib̾et hunis

Expanded text:
ete edentes et bibentes quae apud illos sunt; dignus enim est operarius mercede sua. hic adparet non esse illa iussa, sed permissa; ut quisquis uti uellet, eo uteretur, quod sibi liceret ex domini constitutione; si quis autem conuersatus in euangelio, in quo et debitam mercedem nollet accipere. alioquin contra iussum domini fecit apostolus, qui posteaquam ostendit sibi licere, statim subiecit: sed t a me n ego non sum usus hac potestate. Sed ad ordinem redeamus ac totum ipsum epistulae locum diligenter consideremus. numquid non habemus. inquit, licentiam manducandi et bibendi? numquid non habemus licentiam sororem mulierem circumducendi? quam licentiam dixit, nisi quam dedit dominus eis, quos ad praedicandum regnum caelorum misit dicens: ea quae tatis exemplum, cui fidelissimae mulieres talia necessaria de suis facultatibus ministrabant? amplius autem fecit apostolus Paulus, ut de coapostolis suis documentum adhiberet huius
Abbreviated transcription (Latin):
nis uͥbum ẽ quando dr᷑ ab homine. iõ dubitãte
cumidm̃ nich utiq lateat. illa dubitatione
arguitur infidelitas. ñ oppinat᷑ diuinitas.
Homines dehis reb quas certas hñt. aliqͥndo
increpatiue dubitant .i. u̾bum dubitatiõiꝰ
ponunt tum corde ñ d̾ubitent. Uelud sũdig¬
nerisseruo tuo et dicas contempnis me. ꝯ¬
sid̾a forsitan dominꝰ tuus sum. Hint et apłs
ad quosdam contemptores suos loquesait.
Duto aũ qͦd ⁊ ego sp̃m dĩ babeo. Qui dũ puto.
dubitare uidet᷑ S ille intrepabat ñ dubita¬
bat. Et ip̃e domiinꝰ xp̃c alio loto intrepãs infi¬
delitatẽ fut᷑ã gn̾is humani. cum uen̾it in¬
quit filius hominis putas inuemet fidẽ ĩ

Expanded text:
meum sciretis. » Ille qui omnia scit, quando dicit cum Deum nihil utique lateat, illa dubitatione arguitur infidelitas, non opinatur divinitas. Homines enim de his rebus quas certas habent, aliquando increpative dubitant, id est, verbum dubitationis ponunt, cum corde non dubitent: velut sneris servo tuo et dicas: Contemnis me? Considera forsitan Dominus tuus sum. Hinc et Apostolus ad quosdam contemnentes suos loquens, ait: Puto autem quod et ego Spiritum Dei habeo. Qui dicit puto, dubitare videtur. Sed ille increpabat, non dubitabat. Et ipse Dominus noster alio loco increpans infidelitatem futuram generis humani: Cum venerit, inquit, filiu
Abbreviated transcription (Latin):
am sine illa inflat. Quod uͦ illa edificando
impleu̾it. nicħ ibusta inane quod inflãt in¬
ueniet utilem porro scientiam difimendo mõ¬
strauit. uͥ tum dixisset. ette pietas. ẽ sapientia:
continuo suburx̃. abstin̾e uͦ a mał sciẽcia . ẽ.¬

Expanded text:
nam sine illa inflat. quod uero illa aedificando nam sine illa inflat. quod uero illa aedificando inpleuerit, nihil ibi ista inane, quod inflet, inueniet. utilem porro scientiam definiendo monstrauit, ubi, cum dixisset: ecce pietas est sapientia, continuo subiunxit: a b stin
Abbreviated transcription (Latin):
A facie ouis scientia ⁊ intellect ꝓcedit. Et stͥp¬
tum .ẽ. Caritas aũ ex dõ. ẽ. Et ĩegimus sp̃m
scientie et piecatis. legimus sp̃m untuti
⁊ caritatis ⁊ continencie. s mauis. ẽ. domim
caritas quam scientia. Nam scientia q̃n
.ẽ in homine: caritas ẽ. netessaria nẽ ĩflet᷑.
Caritas aũ ñ emulat᷑ ñ agit ꝑperã ũ ĩflat᷑.¬
uio aũ x̃ pietas nͥ dĩ eraitus Et uñ ille
colitur nͥ caritate: Caritas enĩ de carde puro⁊
consrientia bona ⁊ fide ñ ficta magna et uera
iurtꝰ ẽ. quia ip̃a. ẽ. ⁊ finis p̃cepti m̾itodicta ẽ.
fortis sit̃ mors sine qi nemo eam uintit sic̃
mortẽ: siue quiai hat uita usq ad mortẽ
ẽ mensura caritatis sit̃ dñs ait. Maiorẽ ⁊
caritatem nemo ht̃: quam ut animam
suam ponat quis ꝓ amitis sius. Siũ po
cius qi sit̃ mors animam auellit a sensib
carnis sic caritas a concupiscenciis carna¬
lib hinc subserint leientia cum. ẽ. utilis.

Expanded text:
entia et intellectus procedit : scriptum est, Charitas ex Deo est . Et legimus, Spiritum scientiae et pietatis : legimus, Spiritum virtutis et charitatis et continentiae . Sed majus est donum charitas quam scientia: nam scientia quando est in homine, charitas est necessaria, ne infletur; charitas autem non aemulatur, non agit perperam, non inflati cultus? et unde ille colitur nisi caritate? caritas enim de corde puro et conscientia bona et fide non ficta magna et uera uirtus est, quia ipsa est et finis praecepti. merito dicta est fortis sicut mors, siue quia nemo eam uincit sicut mortem siue quia in hac uita usque ad mortem est mensura caritatis; sicut dominus ait: maiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis; siutius, quia, sicut mors animam auellit a sensibus carnis, sic caritas a concupiscentiis carnalibus. huic subseruit scientia, cum est utilis;
Abbreviated transcription (Latin):
mis inquit deus pat̾ . ex quo omnia et
nos in ip̃o. ⁊ unus dominus iħc xp̃c nost̾
ꝑ quemomna et nos ꝑ ip̃m. Quis dubitet
eumominia que treata sunt dic̾e. sic̃ ioħs.
omnia ꝑ ip̃m factasunt. quero itaq de qͦ
duat alio loto. Qm̃ ex ip̃o et ꝑ ip̃m ⁊ in ip̃o

Expanded text:
is unus deus pater, ex quo omnia et nos in ipso, et unus dominus Iesus Christus, per quem omnia et nos per ipsum. quis dubitet eum omnia quae creata sunt dicere, sicut Iohannes: omnia per ipsum facta sunt? quaero itaque, de quo dicit alio loco: q
Abbreviated transcription (Latin):
ille ꝑductus. ẽ. Si quid amplius iłle ꝑduuat¬
erogan̾is in redeundo reddamtibi. Ampliꝰ
ergo erogabat apłs panlus. qui suisut ip̃e
testatur stipendiis militabat. In euuãgłio
enim seriptum. ẽ⁊ factum . ẽ. deinceps ⁊ ip̃e
it̾ fatiebat. ꝑ tiuitatẽ ⁊ castellum. predicaᷤᷤ
⁊ euuangłizans regnum dei et .xii. cũ illo.
Et mulieres alique que crant curate ab sp̃ibꝰ
malignis et ⁊ infirmitatib. Mariaque
uocatur maglalene de qua demonia uii.
exierant iohanna uxoi cuze ꝓcuratoris
herodis. ⁊ susanna et alie multe. que mi¬
nistrabant eis de facultatib suis. Hoc ex¬
emplum domimimitabant᷑ apłi. ad ac¬
cipiendum debitum sibicibum. De qͦ
idem dominꝰ aꝑtissimeloquitur. Eũteᷤ
inquit predicate dicentes. quia appro¬
pinquauit regnum celorum. Infirmoᷤ¬

Expanded text:
ille perductus est: si quid amplius erogauille perductus est: si quid amplius erogaueris, in redeundo reddam tibi. amplius ergo erogabat apostolus Paulus, qui suis, ut ipse testatur, stipendiis militabat. in euangelio enim scriptum est: deinceps et ipse iter faciebat per ciuitatem et castellum pret evangelizans regnum Dei, et duodecim cum illo, et mulieres quae erant curatae a spiritibus malignis et infirmitatibus, Maria, quae uocatur Magdalene, de qua daemonia septem exierant, Iohanna uxor Chuzae procuratoris Herodis et Susanna et aliae multae, quae ministrabant eis de facultatibus suis. hoc exemplum domini imitabantur apostoli ad accipiendum debitum sibi cibum; de quo idem dominus apertissime loquitur. euntes, inquit, praedicate dicentes, quia adpropinquauit regnum c
Abbreviated transcription (Latin):
lium predicarent. ut eis de sua substãcia
necessaria ministrarent: euuangłium
audiat. ⁊ cognoscat quemadinodũ hoc
ip̃iui domini exemplo fatiebant. Dominꝰ
nistrare ⁊ lotulos habebat. quo nutteretur
pecrunia. que conferebat᷑ utiq a bonis fi¬
delibus. eorum inctu necessaria. Quos lo¬
culos ude commendauit. ut etiam fureᷤᷤ
sieuitare non pꝰsemus. tolerare in eccłia
discͥemus. Ille emimea q̃ mittebant᷑ sit̃ de
illoscͥptum. ẽ auferebat. Et mulieres uo¬
luit. ut se ad p̃paranda ⁊ ministranda
netessaria sequerentur. ostendens quid
euuangłistis ⁊ ministris dei: tainquam
militib a plebib dĩ tamquam ꝓruntia¬
lib deb̾etur. Ut quisquis eo quod sibi deb̾e¬
tur. ittnollet sicut paulus apłs noluit:
amplius impend̾et eccłȩ. Non exigendo
stipendium debitum s cotidianumiuc¬
tum de suis laborib transigendo. Audie¬
rat enim stabularius. ad quem nulneratꝰ

Expanded text:
lium praedicabant, ut eis de sua substantia lium praedicabant, ut eis de sua substantia necessaria ministrarent, euangelium audiant et cognoscant, quemadmodum hoc ipsius domini exemplo faciebant. dominusnistrare, et loculos habebat, quo mitteretur pecunia, quae conferebatur utique a bonis fidelibus eorum uictui necessaria: quos loculos Iudae commendauit, ut etiam fures, si euitare non possemus, tolerare in ecclesia disceremus. ille enim ea quae mittebantur, sicut de illo scriptum est, auferebat. et mulieres uoluit ut se ad praeparanda et ministranda necessaria sequerentur, ostendens, quid euangelistis et ministris dei tamquam militibus a plebibus dei tamquam prouincialibus deberetur; ut, si quis eo quod sibi deberetur, uti nollet, sicut Paulus apostolus noluit, amplius inpenderet ecclesiae non exigendo stipendium debitum, sed cotidianum uictum de suis laboribus transigendo. audierat enim stabularius, ad quem uulneratus
Abbreviated transcription (Latin):
apłi: Et ꝓbat se apłm dicens. Nonne. xp̃m
iħm dominum nr̃minidi: Nonne opus me-¬
um uos estis in domino: Quo ꝓbato osten¬
dominus eis constitint. Quod in consẽq̃¬
tib aꝑtissime demonstrauit. Ad ħ enim
⁊ fideles mulieres habentes t̾renam sub¬
stanciam ibant cum eis ⁊ iinistraband eiᷤᷤ
de substantia sua ut nullius indigerent
monstrat sicuit et cet̾i apłi faciebant. s
ea potestate uti se uoluisse. pꝰea comine¬
morat. hoc quidem ñ intelligentes ñ so¬
rorẽ mulierem quam ille dic̾et. Nũqͥd
ñ habemus potestatem sororem mulie¬
rem tirtumducendi: s uxorem int̾p̃ta¬
tisunt. fefellit eos u̾bi greci ambiguitaᷤᷤ
quod et uxor et muliẽr eod̾ u̾bo g̃ce dr̃.
ducendi. Uerumptamen alios interpretes
ñ fefellic ħ ambiguitas ⁊ mulierem ñ ux¬
orem int̾p̃ntati sunt quod quisquis pu¬
tat ñ potuisse ab apłis fi̾. ut cumeisc̃e ꝯu̾sa
cionis mulieres irent. quatumq enuange¬

Expanded text:
bat se apostolum dicens: nonne Christum bat se apostolum dicens: nonne Christum Iesum dominum nostrum uidi? nonne opus meum uos estis in domino? quo probato ostendominus constituit, quod in consequentibus apertissime demonstrauit; ad hoc enim et fideles mulieres habentes terrenam substantiam ibant cum eis et ministrabant eis de substantia sua, ut nullius indigerent monstrat, sicut et ceteri apostoli faciebant, sed ea potestate se uti noluisse postea commemorat. hoc quidam non intellegentes non \'sororem mulierem\', cum ille diceret: numquid non habemus potestatem sororem mulierem circumducendi? sed 'uxorem\' interpretati sunt. fefellit eos uerbi graeci ambiguitas, quod et uxor et mulier eodem uerbo graece dicitur, ducendi\'. uerumtamen alios interpretes non fefellit haec ambiguitas et cmuliel\'em, non \'uxorem\' interpretati sunt.\' Quod quisquis putat non potuisse ab apostolis fieri, ut cum eis saionis mulieres circumirent, quacumque euange
Abbreviated transcription (Latin):
uid. ẽ ergo quod pleriq homines ista
peccata contempnunt ⁊ dicunt. Qiid
magnum feci: in hominem peccam. Noli
contempn̾e. In hominem peccasti. Uis nõso
in quem peccasti corripuerit int̾te et ip̃o
solum et audieris illum: lucratꝰ oͣ te. Q
ẽ lutratꝰ ẽ te. nisi quia ꝑieras. si ñlutraret᷑
te: Nam si non perieras quomͦ lucratꝰ. ẽ:
Nemo ergo contempnat quando pettat in
omnes facti sumꝰ Quomͦ ñ peccas in xp̃m qui
nullum pectatum . ẽ. forte m̃ dic̾e debes le¬
uius. quia citoturat᷑ Peccasti in fr̃em. fai
satis et sanatꝰ el. Cito fecisti rem mortiferã
s remedium cito iuenisti.¬
minum nr̃m uidi: nonne opꝰ meum
nosestis in domino: Si aliis ñ sum apłi:
eos. qui me int̾rogant apud eos. hec ẽ. Nũqͥ
ñ habemus potestatẽ manducandi et bibẽ
nulierem urcumducendi sicut et ceteri
apłiet fratres domnuet cephas:
ide quemadmodum primo ostendat
quid sibiliceat: ideoliceat. quoniam
apłs.ẽ. Iñ enim cepit. Non sum lib̾: ñ sum

Expanded text:
uid est ergo quod plerique homines ista peccata contemnunt, et dicunt, Quid magnum feci? in hominem peccavi. Noli contemnere. In hominem peccasti: vis nosse in quem peccasti, corripuerit inter te et ipsum solum, et audieris illum, lucratus est te. Quid est, lucratus est te; nisi quia perieras, si non lucraretur te? Nam si non perieras, quomodo te lucratus est? Nemo ergo contemnat, quando peccat in omnes facti sumus. Quomodo non peccas in Christum, qui nullum peccatum est. Forte inde dicis, Leve est, quia cito curatur. Peccasti in fratrem: fac satis, et sanatus es. Cito fecisti mortiferam rem, sed remedium cito invenisti.minum nostrum uidi? nonne opus meum uos estis in domino? si aliis non sum aposteos, qui me interrogant, haec est. numquid non habemus potestatem manducandi et bibemulierem circumducendi sicut et ceteri apostoli et fratres domini et Cephas? uide, quemadmodum primo ostendat, quid sibi liceat et ideo liceat, quoniam apostolus est. inde enim coepit: non sum liber? non sum
Abbreviated transcription (Latin):
net abscondita tenebrarum et ma¬
nifestabit cogitationes cordis. ut eas ñ
solum quisq suas uideat. s et aliorũ.
dm hot enim dix̃ apłc neminem stire
am scd̃m id quod credimꝰ nec uidemus
multos fideles. c̾ẽ. nouimꝰ.⁊ multiᷤ no

Expanded text:
nabit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordis, ut eas non solum quisque suas uideat sed et aliorum. secundum hoc enim dixit apostolus neminem scire,nam secundum id, quod credimus nec uidemus, et multos fideles esse nouimus et multis no
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq sp̃c sanctus ñ tantum patris ⁊ filii qͥ
ded̾unt s etiam nr̃ dicit᷑. qui accepimus.
Sũ dint᷑ domini ẽ salus quia dat salutem.
⁊ panem. Quamquam et illum sp̃m qͥ
habes inquit quod ñ accepisti. S aliud
.ẽ quod accepimus ut ẽẽmꝰ aliud quod
accepimꝰ ut sancti ec̃mꝰ. Uñ siͥptum est
de ioħe quod in sp̃uet uirtute helye.
uen̾it. Dictus ẽ ⁊ helie sp̃c s sp̃c sanctuᷤᷤ
intelligendum ẽ cũ ait domins ei. Tollã
de sp̃utuo et dabo eis. hoc ẽ de sp̃u sancto¬

Expanded text:
 filii, qui dederunt, sed etiam noster dicitur, qui accepimus, sicut dicitur domini salus, qui dat salutem; a nobis, quamquam et illum spiritumhabes, inquit, quod non accepisti? sed aliud est quod accepimus, ut essemus, aliud quod accepimus, ut sancti essemus. unde scriptum est et de Iohanne, quod in spiritu et uirtute Heliae ueniret; dictus est Heintelligendum est, cum ait ei Dominus: Tollam de spiritu tuo, et dabo eis , hoc est, de Spiritu sanct
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃ocrucifixo multa homines dic̾e.
Et maxime quod uetꝰ hõ nrͣ simul cru-¬
cifixus ẽ ut euatuet᷑ corpꝰ peccatiet ul¬
tra non seruiamꝰ pectato. Uñ etiam de
se ip̃oditit Michi autͣ absit gloriari. nͥ

Expanded text:
in Christo crucifixo multa homines discere in Christo crucifixo multa homines discere et maxime, quod uetus homo noster simul crucifixus est, ut euacuetur corpus peccati, et ultra non seruiamus peccato. unde etiam de se ipso dicit: mihi autem absit gloriari nisi
Abbreviated transcription (Latin):
qualia memibra. quib sit capd q̃rat.
instituat. diligat. lib̾et atq ad et̾¬
nam uitam hõnoremq ꝑducat. ħ
cum dituntur. aliquando bremꝰ atq
fidelium ꝑtinet ñ p̃t̾mittitur. Hoc
intelligi pͥotest etiam in eo ꝗͦ. cõme¬
dictum tamquam nichil aliud eis
insimiatum eẽt ut pͥmitꝰ credẽt. at
deinde baptizati quicqͥ. ad uitam
moresq ꝑtinent dist̾ent Hot inquiunt
apło satis suꝑq suffecit quid eis dix̃ :
Quod et si multos pedagogos ab̾ent ĩ xp̃o.
gr̃as agat. quod neminem ip̃orum bap¬
trrau̾it nisicrispum et gauuim et ste¬
phane domum. ncħ eos ampliꝰ dotui
quam xp̃m trutifixum. Quod siditat
aliquis resurrexisse xp̃m eos audisse.
quando ꝑ enuangłium geniti sunt.
Unde ẽ gͥ quod eis dicit tradidi emmuo¬
bis in primis. quia xp̃c mortiuis .ẽ. scdm¬
surrex̃ t̾cia die scdm scͥpt᷑as. si nich nisi
crutifixum dotuerat: Si autem ita
cifixum pertinere concedunt stĩt

Expanded text:
qualia membra, quibus sit caput, quaerat, qualia membra, quibus sit caput, quaerat, instituat, diligat, liberet atque ad aeternam uitam honoremque perducat. haec cum dicuntur, aliquando breuius atque fidelium pertinet, non praetermittitur. Hoc intellegi potest etiam in eo, quod commedictum, tamquam nihil aliud eis insinuatum esset, ut primitus crederent ac deinde baptizati quidquid ad uitam moresque pertinet discerent. hoc, inquiunt, apostolo satis superque suffecit, qui eis dixit, quod et si multos paedagogos haberent in Christo, gratias agat, quod neminem ipsorum baptizauerit nisi Crispum et Gaium et Stephanae domum, nihil eos amplius docuit quam Christum crucifixum, quid? si dicat aliquis nec resurrexisse Christum eos audisse, quando per euangelium geniti sunt? unde est igitur, quod eis dicit: tradidi enim uobis in primis, quia Christus mortuus est sm scripturas, si nihil nisi crucifixum docuerat? si autem non cifixum pertinere contendunt, sciant
Abbreviated transcription (Latin):
deitate ñ pot̾ant Quib etiam paulo post
dit̾. Non potui nob̃̾ loqui quasi sp̃italib
s: quasi carnalib. hoc gͦ int̾ illosnescie¬
bat: quod ꝑ illum srire ñ poc̾ant. Et ħ
solum se srire dicebat quod eos ꝑ illum
scire oportebat. Deniq sciebat inter ꝑ¬
fectos quod int̾ paruulos nestiebat᷑
bi quippe ait. Sapienciam loquim᷑ int̾
perfectos. Eo namq gn̾e lotutionis neᷤᷤ¬
fossa teca que octulta .ẽ. Neq enumali¬
quo gen̾e. loquuntur scͥpture. quod
in consuetudine humana ñ inuemi¬
at᷑ͣ. quia utiq hominib loquunt᷑.¬
ot. ẽ enim euuangłizare xp̃m. ñ
tantum di̾e. que sint credenda de
xp̃o. s etiam que obseruanda ei quiat¬
cedit. ad compagem corporis xp̃i. Im
mo uͦ cuncta dicere q̃ sunt credenda.
de xp̃o. Non solum cuuis sit filius. ũ
secundum diulitatem unde scđm
carnem genitꝰ q̃ ꝑpessus et quare q̃
sit uͥtꝰ resurrectionis eiꝰ qͦd donum sp̃t
ꝓmiserit dederitq fidelib s eciam

Expanded text:
deitate non poterant. quibus etiam paulo post dicit: non potui uobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. hoc ergo inter illos nesciebat quod per illum scire non poterant, et hoc solum se scire dicebat quod eos per illum scire oportebat. denique sciebat inter perfectos quod inter paruulos nesciebat; ibi quippe ait: sapientiam loquimur inter perfectos. eo namque genere locutionis nesfossa caeca quae occulta est. neque enim aliquo genere locuntur scripturae, quod in consuetudine humana non inueniatur, quia utique hominibus locuntoc est enim euangelizare Christum, non tantum dicere, quae sunt credenda de Christo, sed etiam quae obseruanda ei, qui accedit ad conpagem corporis Christi, immo uero cuncta dicere, quae sunt credenda de Christo, non solum cuius sit filius, unde secundum diuinitatem, unde secundum carnem genitus, quae perpessus et quare, quae sit uirtus resurrectionis eius, quod donum spiritus promiserit dederitque fidelibus, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uirantis s uicredulitatis eiꝰ cii uirare cogit᷑.
Nam hinc intelligit᷑ ita dominum ꝓhibu¬
isse a uirando. ut qͣntũ ĩ ip̃o.ẽ. quisq nõ
uiret. Quod multi faciunt in ore habẽte
uirationem. tamqͣm magnũ aut suaue

Expanded text:
jurantis, sed incredulitatis ejus a quo jurare cogitur. Nam hinc intelligitur ita Dominum prohibuisse a jurando , ut quantum in ipso est, quisque non juret, quod multi faciunt, in ore habentes jurationem tanquam magnum et suave
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t eũ qͥ snbiet᷑ ei om̃ia. Patrem uult ĩtelligi
omnia filio su bietisse. sit̃ multis lotis idẽ dñs
inenuangłio commendat et p̃dicat Nõ solũ
ꝓpt̾ formam serui s etiam ꝓpt̾ pͥntipium de
pͥntipium referre omnia tanquam imago
eiꝰ .s in qͦ inhabitat omnis plenitudo diumi¬

Expanded text:
 eum qui subjecit illi omnia: Patrem vult intelligi omnia Filio subjecisse, sicut multis locis idem Dominus in Evangelio commendat et praedidicat, non solum propter formam servi, sed etiam propter principium de principium referre omnia, tanquam imago ejus, sed in quo inhabitat omnis plenitudo divini
Abbreviated transcription (Latin):
uita uł beatitudine sempiterna: mansiones
multe sunt. S in domo inquit patris me¬
i mansiones multe sunt. Nonne ista ẽ do¬
mus ubi edificationẽ habemꝰ ex deo. domũ
ñ manu factã: et̾nam in celo: Honne ista
domo tua. in scła scłoꝵ laudabunt te: Er¬
go ne uos ñ domum cuiꝰquam baptirati
fẽt s domum ipsuis dei pr̃is cui om̃s fes
dicimꝰ. pat̾ nr̃ qui es incelis. a regno separa¬
re celoꝵ. aut eã sic diuidere audebitis. ut
alique mansiones eiꝰ sint in regno celorũ:ͤ
Aliq̃ autẽ extra regnũ celoꝵ. Absit absit ut
stultia uelinit habitare nobiscũ. Absit in¬
quam. ut cum om̃is domꝰ regnantiũ fili¬
or ñ sit alibi nͥ in regno ipsuis: regie domꝰ
ꝑars aliqua ñ sit in regno.
eruate graaꝰ urõs: seruat eñĩ uob̾ deus
honores ur̃os. Comparata ẽ. resurrectio mortu¬
oꝵ. stellis incełꝰ constitutis. Stellacnim ab
stella differt un gła. ut apłs dicit. sic et resurrec¬

Expanded text:
vita vel beatitudine sempiterna mansiones vita vel beatitudine sempiterna mansiones multae sunt; sed, In domo, inquit, Patris mei mansiones multae sunt. Nonne ista est domus ubi aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis ? Nonne ista domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te ? Ergone vos non domum cujusque baptizati fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus, Pater noster, qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae mansiones ejus sint in regno coelorum, aliquae autem extra regnum coelorum? Absit, absit utstultitia velint habitare vobiscum: absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi nisi in regno, ipsius regiae domus pars aliqua non sit in regno.ervate gradus vestros: servat enim vobis Deus honores vestros. Comparata est resurrectio mortuorum stellis in coelo constitutis. Stella enim ab stella differt in gloria, ut Apostolus dicit; sic et resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
orit omnia momnib ut qm̃ ds caritas. ẽ. ꝑ
caritatẽ fiant. ut qͦd hñt singłi commnune
sit om̃ibꝰ. Sic enim quisq etiã ip̃e ht̃. cum
amat in alt̾o qͦd ip̃e ñ ht̃. Nonerit itaq aliqͣ
inuidia imparis claritatis. qm̃ regnabit ĩ
omnib unitas claritatis. Pide respuẽdift̃.
a corde xp̃iano qui putant ideo dictum mul¬
tas ẽe̾ mansiones. quia extra regnum celoꝵ
erit. aliquid ubi beate maneant innocen¬
tes qͥsine baptismo ex hac uita emigrarunt.
quia sine illo in regnum celoꝵ intrare ñ
potuerunt. hec fides ñ est fides. qm̃ non
ẽ uera et catholica fides. Ita ne tandem
stulti homines et carnalib cogitationib
ex cecati. cum repbandi ẽẽtis si mansionem
ñ dico petri pauli uł cuuislibet apostolo¬
rum s cuiꝰcumq paruuli baptitati a reg¬
no celorum separetis. ñ uos putatis ẽẽ re¬
ꝓbandos. qui donum dei pr̃is inde separa¬
tis: Non enim ait dominus inuniuer¬
so mundo. aut in uniuersa creat᷑a. aut in

Expanded text:
aritas est , per charitatem fiat ut quod habent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. 3. Proinde respuendi sunt a corde christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid, ubi maneant beati innocentes qui sine Baptismo ex hac vita emigrarunt, quia sine illo in regnum coelorum intrare non poterunt. Haec fides non est fides, quoniam non est vera et catholica fides. Itane tandem stulti homines, et carnalibus cogitationibus excaecati, cum reprobandi essetis, si mansionem non dico Petri et Pauli vel cujuslibet Apostolorum, sed cujuscumque parvuli baptizati a regno coelorum separaretis; non vos putatis esse reprobandos, qui domum Dei Patris inde separatis? Non enim ait Dominus, In universo mundo, aut, in universa creatura, aut, in
Abbreviated transcription (Latin):
ac p̃mium uͥtute sue resurrectionis ostendit.
Iouissimus adam in sp̃u uiuificantẽ. Siũ
intelligat᷑ pͥmꝰ adam qͥ de pulu̾e añ for¬
matꝰ. ẽ. nouissimus aũ adam qui de uͥgine
ꝓcreatꝰ. ẽ. siue in uno qͦq homine utrumq
compleat᷑. ut priꝰ adam sit hõ in corꝑe mor¬
tali. nouissimus adam idem ip̃e in corꝑe im¬
mortali. tamen int̾ animam uiuentem:⁊
sp̃m inuificantẽ. hoc int̾ese̾ uoluit. ut illic
sit corpꝰ animale hic sp̃itale. Anima quippe
incorpore animali uiunt quidem s ñ uiuifi¬
cat usq ad auferendam corruptionẽ. In
absumens omnem corruptionem. nullam
metuens seꝑationem. Piñ seqͥt᷑. S ñ priꝰ
quod sp̃itale. t̃. s qͦd animale. Dem̃ qͦ sp̃ita¬
le pͥmꝰ hõ det̾ra t̾renꝰ. Sccundꝰ hõ de celo

Expanded text:
ac praemium uirtute suae resurrectionis ostendit. ac praemium uirtute suae resurrectionis ostendit. Adam in spiritum uiuificantem. siue intellegatur primus Adam, qui de puluere ante formatus est, nouissimus autem Adam, qui de uirgine procreatus est, siue in unoquoque homine utrumque compleatur, ut primus Adam sit homo in corpore mortali, nouissimus Adam idem ipse in corpore inmortali, tamen inter animam uiuentem et spiritum uiuificantem hoc interesse uoluit, ut illic sit corpus animale hic spiritale. anima quippe in corpore animali uiuit quidem, sed non uiuificat usque ad auferendam corruptionem; in absumens omnem corruptionem, nullam metuens separationem. Proinde sequitur: Sed non prius, quod spiritale est, sed quod animale, postea spiritale. primus homo de
Abbreviated transcription (Latin):
pulorum refollat uͥ eum eum uidentes exis¬
bimarent se sp̃m uid̾e ait Palpate ⁊ uidete
quia sp̃e ossaet carnem ñ ht̃. sic̃ me iudetis ha¬
b̾e. iam gͥ illacdro sp̃itale erat corpꝰ. nec tamẽ
sp̃c erat s corpꝰ. nulla ult̾us morte ab aĩmare¬
soluendum atq separandum sic̃ corpꝰ aĩmale
quale animatum dĩ flatu. ẽ. tum factꝰ. ẽ. hõ
mauimam uuam etiam ip̃m ex anunali sp̃i¬
tale. sine mortis int̾uentu. ẽẽt fut᷑um nͥ tranᷤ¬
gressi p̃cepti pͥus commisso pectato inflig̾et
penamquam deusseruate uisticie daret co
cum peccatores itꝰ inuenit. ꝑ stracũ qͦdam
mͦ hrimilitatis nostre. s ñ cum morbo iniqͥ¬
tatis nr̃e. Nam ꝑ animale nob̃ hoc ẽ ꝑ mortale
corpꝰ apparint qui utiq si uoluisset. tum corꝑe
immortali pͥmitꝰ inuenisset. D quia nos hu¬
militate filii dĩ sanari oportebat usq ad ñrã
infirmitatem descendit⁊ fideinr̃e m̾itum

Expanded text:
pulorum refellat, ubi, cum eum uidentes exispulorum refellat, ubi, cum eum uidentes existimarent se spiritum uidere, ait: Palpate et uidete, quia spiritus ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere? iam igitur illa caro spiritale erat corpus nec tamen spiritus erat sed corpus nulla ulterius morte ab anima resoluendum atque separandum sicut corpus animale, quale animatum est dei flatu, cum factus est homo in animam uiuam, etiam ipsum ex animali spiritale sine mortis interuentu futurum, nisi transgressio praecepti prius commisso peccato infligeret poenam, quam deus seruatae iustitiae daret corcum peccatores iustus inuenit, per stratum quodam modo humilitatis nostrae sed non cum morbo iniquitatis nostrae. nam per animale nobis, hoc est per mortale corpus apparuit, qui utique, si uoluisset, cum corpore inmortali primitus aduenisset. sed quia nos humilitate filii dei sanari oportebat, usque ad nostram infirmitatem descendit et fidei nostrae meritum
Abbreviated transcription (Latin):
i ẽ inquit corpꝰ animale ẽ⁊ sp̃itale. sicd
uiuentẽ. Recolis t̾te quẽ ad modũ scͥptũ . c̃.
⁊ insufflauit ds infariem eiꝰ flatum uite. &
factꝰ. c̃ hõ in animam uiuam. Dictũ. ẽ aut̃
ctiam de animalib. ꝓdutat t̾rã animam
uiuam. Intelligit᷑ gͦ corpꝰ animale dici si¬
mile tet̾is animalib ꝓpt̾ mortis dissoluri¬
onem ⁊ quoruptionem. q̃ cotidie tibo refi¬
tit᷑.⁊ pꝰea separata animantis compage dis¬
soluitur. Sp̃italeaũ torpꝰ. qͦd iam cũ sp̃u¬
iminortale. ẽ. quamuis ñ nulli arbitrent᷑.
tunt fieri corpꝰ sp̃itale. tum etiam et ip̃m cor¬
pꝰ mutat᷑ in sp̃m ⁊ quod hõ erat. excorpore⁊
sp̃u. utruniq ac totũ sp̃s erit qͣsi dixerit
corpꝰ. ia et sp̃itale torpꝰ. ñ sp̃m debemꝰ puitare
ñ sp̃itale resurrexisse. uł si sp̃itale surrex̃ ñ iã
corpꝰ fuisse s sp̃m. Cum hanc opimonẽ. disti¬

Expanded text:
Si est, inquit, corpus animale, est et spiritale; sic et Si est, inquit, corpus animale, est et spiritale; sic et is certe, quem ad modum scriptum sit: Et insufflauit deus in faciem eius flatum uitae et factus est homo in animam uiuam. dictum est autem etiam de animalibus: Producat terra animam uiuam. intellegitur ergo corpus animale dici simile ceteris animalibus propter mortis dissolutionem et corruptionem, quae cotidie cibo reficitur et postea superata animantis compago dissoluitur, spiritale autem corpus. quod iam cum spiritu inmortale est. Quamuis nonnulli arbitrentur tunc fieri corpus spiritale, cum iam et ipsum corpus mutatur in spiritum et, quod homo erat ex corpore et spiritu, utrumque ac totum spiritus erit, quasi dixerit corpus non spiritale resurrexisse uel, si spiritale surrexit, non iam corpus fuisse sed spiritum, cum hanc opinionem disci
Abbreviated transcription (Latin):
De aut̃ gła: uͥ adhuc corruptio. Nunis ĩaq abs¬
dũ. ẽ ut credanis illd̾ corpꝰ et in infirmitate
seminatum ec᷑ .i. mortificatũ. ⁊ in infirmita¬
te rosurrexisse. cum corpꝰ nr̃m seminetur in
infirmitate. surgat in uͥtute. ⁊ dicat idem apłs
doxp̃o ⁊ si crucifixꝰ. ẽ ex intirmitate. s uiuit
in uͥtute dĩ. Quis uͦ tam ablurde sapiat ut
credat illud corpꝰ animale. seminatũ aũle re¬
suscitatum. si nr̃m seminat᷑ animale surgat
sp̃itale. Gonstat utiq neq ullo mͦ dubitandũ
in sopulerho ñ ind̾it. Uñ scͥptũ c̃. nec dab̾ sc̃m
tuum uide corrruptionẽ clauis tam̃⁊ lãtea
ꝑrumpi potuit. nc̃ omnino in corruptione
consist̾e ⁊ quod in contumelia passionis mortĩq
regnare.⁊ qͦd orat corpꝰ aninale. qm̃ ex adam
sumptum. ẽ. nunt. ẽẽ. sp̃itale. qm̃ sp̃ui iam
inseparabilit̾ copulatũ. ẽ. Cum enim uellet
apłs de corꝑe aninali ad hib̃e testimoniũ
scxipt᷑arum. illud posuit qͦd in genesi legit᷑.

Expanded text:
e autem gloria, ubi adhuc corruptio? nimis itaque absurdum est, ut credamus illud corpus et in infirmitate seminatum esse, id est mortificatum et in infirmitate resurrexisse, cum corpus nostrum seminetur in infirmitate, resurgat in uirtute et dicat idem aposo: Etsi crucifixus est ex infirmitate, sed uiuit in uirtute dei. quis uero tam absurde sapiat, ut credat illud corpus animale seminatum, animale resuscitatum, si nostrum seminatur animale, surget spiritale? Constat itaque neque ullo modo dubitandum in sepulcro non uiderit, unde scriptum est: Nec dabis sanctum tuum uidere corruptionem, clauis tamen et lancea perrumpi potuit, nunc omnino in incorruptione consistere et, quod in contumelia passionis mortisqueregnare et, quod erat corpus animale, quoniam ex Adam sumptum est, nunc esse spiritale, quoniam spiritui iam inseparabiliter copulatum est. cum enim uellet apostolus de corpore animali adhibere testimonium scripturarum, illud posuit, quod in Genesi legitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sidiligentiꝰ qͦd opinati st̃ cogitemus. hõ ꝑiret
in dõ. ũ enim qͥsquam ex ista mucatione
hominis uel duplicaridĩ u̾bum dicturꝰ. c᷑.
ł ang̾i ut aut duo sit ł unum fuit. aut
amplus sit qͦd minusfuit. Porro si natura
humana in u̾bummutata atq ꝯu̾sa u̾bũ
dĩ quantum erat ⁊ quod erat hoc erit. U̾
ẽ homo si ñ ꝑiit. S ad hanc opimonem
quamu̾itatiꝓrsus ñ indeo conuenire nich
nos urgit. si filio dicente. ⁊ nunt clarifita me
usquam mundus fieret ap̃ te: intelligamꝰ
p̾destinationem cdaritatis humane q̃m il
lo ẽ. nature. ex mortali immortalis apud
patrem future. Et hoc iam p̾destinando
factum fuisse antequam mundus ẽẽt:
quod in mundo etiam suo tẽpore fieret.
Si enim de nobis dixit apostolus. sicut
elegit nos añ munli constitutionẽ tur
ce̾mꝰ elegit. Sic enim nos electi. qͦm ip̃e
clarificatꝰ. qr puꝰ qͣm mundꝰ e̾e̾t. nec nos era¬
mus. nec ip̃e mediator d̃i & hominũ xp̃c¬

Expanded text:
si diligentius, quod opinati sunt, cogitemus, homo periret in Deo. Non enim quisquam existimatione hominis, vel duplicari Dei verbum dictus est vel augeri, ut aut duo sint, amplius sit quod minus fuit. Porro si natura humana in Verbum mutata atque conversa Verbum Dei quantum erat, et quod erat? Hoc erit: ubi est homo, si non periit? Sed ad hanc opinionem, quam veritati prorsus non video convenire, nihil nousquam mundus esset apud te, intelligamus praedestinationem claritatis humanae quae in illo est naturae, ex mortali immortalis apud Patrem futurae; et hoc jam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset, quod in mundo etiam, si toto tempore fieret. Si enim de nobis dixit Apostolus: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem , cur essemus, elegit? Sic enim nos electi, quomodo ipse clarificatus, quia priusquam mundus esset, nec nos eramus, nec ipse Mediator Dei et hominu
Abbreviated transcription (Latin):
tum uocabulum temptationis dm̾sas in¬
telligentias habet eo quod alta sit temptatiͦ
regnum di. ⁊ caro ñ pꝰsidebit regnum dei.
⁊ iam huiꝰ nominis intelligentia dist̾nat᷑.
⁊ nulla erit questio. Qm̃ caro secundum

Expanded text:
quaestio, cum uocabulum temptationis diuersas inquaestio, cum uocabulum temptationis diuersas intellegentias habet eo -quod alia sit temptatio regnum dei\' et caro non possidebit regnum dei etiam huius nominis intellegentia discernatur et nulla
Abbreviated transcription (Latin):
nom et̾nura quiparatꝰ. ẽ diabolo et angłis eiꝰ.
a qͦ audito malo iustꝰ ñ timebit. De illa uero
commutatione iꝰtoꝵ. tum dixisset. ⁊ nos cõ¬
mutabim. tamquam q̃ reremus qͦmͦ istud
fiat. ł quał illa cominutatio futura sit ad¬
uingit et dic̃. Oportet enim torrruptibile ħ
induere incorruptelam ⁊ mortale hot indue¬
re immortalitatẽ.
on ut opinor dubi tandum .c̃. scd̾m hoc
distum. taro et sangnis regnum dĩ non
possidebunt quia ñ ibi erit corrruptio et
mortauras carnis ⁊ sanguinis. Setundum
has enim qualitates hoclococarnem ⁊ san¬
guinem numcupauit Quo tirta ut aliqͥd
exempli gr̃a ponam quod int̾im octurrit.
Siuuit scͥptum. ẽ. ne forte temptan̾it nos is qui
temptat⁊ inanissit labor nr̃ atq h intelligit᷑
diabolus. tamquam dĩ omniuo ñ temptet.
de quo alio loto siͥpt᷑a dit̃. Ip̃e aũ nominẽ
tomptat. s et contͣria ẽ ista sententia eiqͣ dr̃

Expanded text:
nem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. nem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. a quo auditu malo iustus non timebit. de illa uero commutatione iustorum cum dixisset: Nos commutabimur, tamquam quaereremus, quo modo istud fiat uel qualis illa commutatio futura sit, adiungit et dicit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptelam et mortale hoc induere inmortalitatem. non, ut opinor, dubitandum est secundum hoc dictum: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, quia non ibi erit corruptio et mortalitas carnis et sanguinis; secundum has enim qualitates hoc loco carnem łt sanguinem nuncupauit. Quocirca, ut aliquid exempli gratia ponam, quod interim occurrit, sicut scriptum est: Ne forte temptauerit uos, qui temptat, et inanis sit labor noster — atque hic intellegitur diabolus. tamquam deus omnino non temptet, de quo alio loco scriptura dicit: Ipse autem neminem temptat; nec contraria est ista sententia ei. qua dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tionem utrum in det̾iꝰ ł in melius intelligiuo
in athomo inquit. Hoc ẽ in puncto temporis ꝗͦ
diuidi ñ potest. In ictuoccłi. Hoc. ẽ. in summa
celitate. In nouissina tuba. Hoc. c̃ in nonissimo
in melius sine dubitatione oportet utelligi
quia omnes isti ⁊ iniusti resurrecturi suñ.
rectionem iudicii uiditium appellans penã
sempit̾nam. sic alio loto. qui ñ credit inquit
iam uidiatꝰ. ẽ Pinde illi qui ad uiditium re¬
lurrecturi st̃ nõ comiutabunt᷑. in illam in¬
cortuptelara. que nec doloris torruptionem
niserrum ñ extinguet᷑ ⁊ u̾mis eoꝵ ñ moriet᷑.
Quid libi uult gͦ ista distinctio ⁊ mortui resur
gnit incorrupti ⁊ nos cominutabim᷑. nͥ qr om̃s
mcorrupti resurgent. s ex his iustietiã immu¬
tabuntur in illam incorruptelã. eui ommno
milla pꝰsit noce corrruptio. Ac ꝑ ħ qͥ i eam nõ
cominutabunt᷑: incorrrupti quidem resgẽt
integͥtate membroꝵ s tam̃ corrupendi dolore
penarum cum audirẽt. Ite maledictim ig¬

Expanded text:
tionem utrum in deterius an in melius intellegi uo atomo, inquit, hoc est in puncto temporis, quod diuidi non potest, in ictu oculi, hoc est in summa celeritate, in nouissima tuba, hoc est in nouissimo in melius sine dubitatione oportet intellegi, quia omnes et iusti et iniusti resurrecturi sunt srectionem iudicii, iudicium appellans poenam sempiternam, sicut alio loco: Qui non credit, inquit, iam iudicatus est. proinde illi, qui ad iudicium resurrecturi sunt, non commutabuntur in illam incorruptelam, quae nec doloris corruptionem nis eorum non extinguetur et uermis eorum non morietur. -Quid sibi ergo uult ista digent incorrupti, et nos immutabimur, nisi quia omnes incorrupti resurgent, sed ex his justi etiam immutabuntur in illam incorruptelam, cui omnino nulla possit nocere corruptio? ac per hoc, qui in eam non commutabuntur, incorrupti quidem resurgent integritate membrorum sed tamen corrumpendi dolore poenarum, cum audierint: Ite in ig