comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aquibusdam miretur aliquis:
quando ipsum dñm magnalia
et mirabilia summa facientem.
et uirtutes dĩ patris. factorum
suorum testimonio conꝓbancem:
discipuli sui reliquerint. Ei tamen
ille non increpuit recedentes aut
grauiter comminatus est: sed
magis conuersus ad apłos suos
dixit: Numquid et uos uulcis ie:
scruans scilicet legem qua homo
libertati suae relictus. et in arbi.¬
trio ꝓprio constitutus. sibimetip.¬
si uel mortem appetit ud salutẽ.
Petrus tamen suꝑquem ȩdificata
ab eodem dño fuerat a ecclesia.
unus ꝓ om̃ib loquens: et aeccłae
uoce respondens: ait: dñe adquẽ
ibimus: Uerbũ uitae aeternae
habes: et nos credimus et cogno¬
uimus. qm tues. filius dĩ uiui
Significans scilicet et ostendens.
cos quia xp̃o recesserint culpa
sua perire: aeccłam tamen quae in
xp̃m credat. et quae semel id quod
cognouerit teneat Numquam
ab eo omnimodis recedere: et eos
P lantationem uero plantatã ado

Expanded text:
a quibusdam miretur aliquis; a quibusdam miretur aliquis; quando ipsum Dominum magnalia et mirabilia summa facientem, et virtutes Dei Patris factorum suorum testimonio comprobantem, discipuli sui reliquerint. Et tamen ille non increpuit recedentes, aut graviter comminatus est; sed magis conversus ad Apostolos suos dixit: Nunquid et vos vultis ire ? servans scilicet legem, qua homo libertati suae relictus, et in arbitrio proprio constitutus, sibimet ipse vel mortem appetit, vel salutem. Petrus tamen, super quem aedificata ab eodem Domino fuerat Ecclesia, unus pro omnibus loquens, et Ecclesiae voce respondens ait: Domine, ad quem ibimus? verba vitae aeternae habes; et nos credimus, et cognovimus quoniam tu es Filius Dei vivi : significans scilicet et ostendens eos, qui a Christo recesserint, culpa sua perire; Ecclesiam tamen quae in Christum credat, et quae semel id quod cognoverit teneat, numquam ab eo omnino discedere; et eos plantationem vero plantatam a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
incirco. in amphiteatro dominicae
dignationis testimoniohonorat᷑:
his ipsis etiam dieb quibus ad te
licteras feci obsacrifitia: quae de edic¬
co proposito celebrare populus ui¬
bebatur clamore popularium ad
leonem denuo postulatus in circo.
desperatis et ꝑditis et extra aeccłam
consticutis inpugnari uidetur:
apparet quis inpugnet: Non scilic&e
xp̃c qui sacerdotes aut constituit
aut ꝓcegit: sedille qui xp̃i aduer¬
sarius. et a eccłae eius inimicus ob
hoc aeccłae ꝓ positum sua in festa¬
tione ꝑsequitur: ut gubernatore
sublato atrotius atq uiolentius
circa aecclae naufragia grassetur:
Nec quemquam fidelem et euuan-¬
geli memorem: ãtq apłi prȩmo.¬
nentis mandata retinentem mo¬
in extremis temporibus suꝑbi
et contumaces. et sacerdotum
dĩ hostes aut de aeccła recedunt.
aut contra aeccłam faciunt: quan.¬
do tales nunc futuros et dñs et
apłi eius ante praedixerint:
Nec praepositum seruum deseri

Expanded text:
in circo in amphitin circo in amphitdignationis testimonio honoratus: his ipsis etiam diebus, quibus has ad te litteras feci, ob sacrificia quae edicto proposito celebrare populus jubebatur, clamore popularium ad leonem denuo postulatus in circo: desperatis et perditis et extra Ecclesiam constitutis impugnari videtur, apparet quis impugnet. Non scilicet Christus, qui sacerdotes aut constituit aut protegit, sed ille, qui Christi adversarius, et Ecclesiae ejus inimicus, ad hoc Ecclesiae praepositum sua infestatione persequitur, ut gubernatore sublato, atrocius atque violentius circa Ecclesiae naufragia grassetur. VII. Nec quemquam fidelem et Evangelii memorem, atque Apostoli praemonentis mandata retinentem, moin extremis temporibus superbi et contumaces et sacerdotum Dei hostes aut de Ecclesia recedunt, aut contra Ecclesiam faciunt; quando tales nunc futuros et Dominus et Apostoli ejus ante praedixerint. Nec praepositum servum deseri
Abbreviated transcription (Latin):
de uoluntate dĩ fiunt. sed qui extra
aeccłam fiunt sed qui contra dispo.¬
sitionem et traditionem euuangelu
fiunt: sicut ipse dñs induodecim
ꝓphetis ponit et dicit: Sibimetipsi
regem constituerunt: et nomperme:
Et iterum: Sacrifitia eorum tam¬
quam panis luctus: om̃s qui man-¬
ducant ea contaminabunͣtur: It
ꝑisaiam quoq sp̃s sc̃s clamat et dicit:
Uae uobis filii desertores: Haec
dicit dñs habiustis consilium pon
per me: et fecestis conuentionem
non ꝑsp̃m meum adicere peccata
suꝑ peccata: Caeterum dico enim
ꝓuocatus. dico dolens. dico conpul¬
sus: Qando episcopus in locum de¬
functi substituitur. quando popłi
uniuersi suffragio in pace delegit᷑.
quando di auxilio in ꝑsecutione
ꝓtegitur. collegis om̃ib fidelit̃
iunctus. plebi suae inepiscopatu
quadriennio iam probatus: in
quietȩ seruiens disciplinae. iNi
tempestate proscriptus ad plicito
et adiuncto episcopatus sui no¬
mine totiens ad leonem petitus.

Expanded text:
de voluntate Dei fiunt; sed qui extra de voluntate Dei fiunt; sed qui extra Ecclesiam fiunt, sed qui contra dispositionem et traditionem Evangelii fiunt: sicut ipse Dominus in duodecim Prophetis ponit et dicit: Sibimetipsis regem constituerunt, et non per me . Et iterum, Sacrificia eorum tamquam panis luctus, omnes qui manducant ea, contaminabuntur . Et per Esaiam quoque Spiritus sanctus clamat et uae uobis, filii desertores. haec dicit Dominus: habuistis consilium, non per me: et fecistis conuentionem, non per spiritummeum, adicere peccata super peccata. Ceteium — dico eniin prouooatus, dico dolens, dico conpulsus quando episcopus in locum defuncti substituitur, quando populi uniuersi suffragio in pace deligitur, quando Dei auxilio in persecutione protegitur, collegis omnibus fideliter iunctus, plebi suae in episcopatu quadriennio iam probatus, in quiete seruiens disciplinae, in tempestate proscriptus, adplicito et adiuncto episcopatus sui nomine, totiens ad leonem petitus,
Abbreviated transcription (Latin):
s hemo sibi placens actumȩns. seor sum
foris heresim nouam conder&.¬
ad tempus iudex uice xp̃i cogitatur
cui si secundum magisteria diuina.
optemperaret fraternitas uniuersa.
Nemo aduersum sacerdotum
collegiðm quicquam moueret:
Nemo post diuinum iudicium.
post populi suffragium: post
coͤpiscoporũ consensuniudicem
se non iam episcopi. sed dĩ faceret.
Nemo discidio unitatis xp̃i ȩccłam
legae temeritatis ac ꝑdicȩ mentis:
ut putet sine dĩ iuditio fieri sacerdo¬
tem cum dñs ineuuangelio suodicat:
Nonne duo passeres asse ueneunt.
et neuter eorum cadit in terram sine
patris uoluntate: Cum ille nec
minima. fieri sine uoluntate dĩdicat:
existimat aliquis summa et magna.
aut non sciente: aut non permitten-¬
te dõ maeccła dĩ fieri et sacerdotes
id est dispensatores cius non de eius
sententia. ordinati: hoc est fidem
non habere qua uiuimus: hoc est
dõ honorem non dare. cuius putu
et arbitrio regi et gubernari omnia
scimus et credimus: Plane ep̃i non

Expanded text:
 nemo sibi placens ac tumens seorsum foris haeresim nouam conderad tempus iudex uice Christi cogitatur: cui si secundum magisteria diuina obtemperaret fraternitas uniuersa, nemo aduersum sacerdotum collegium quicquam moueret, nemo post diuinum iudicium, post populi suffragium, post coepiscoporum consensum, iudicem se non iam episcopis sed Deo faceret, nemo discidio unitatis Christi ecclesiam legae temeritatis ac perditae mentis ut putet sine Dei iudicio fieri sacerdotem, cum Dominus in euangelio suo dicat:Nonne duo passeres asse venerunt, et neuter eorum cadit in terram sine Patris voluntate? Cum ille nec minima fieri sine voluntate Dei dicat; existimat aliquis summa et magna, aut non sciente aut non permittente Deo, in Ecclesia Dei fieri, et sacerdotes, id est, dispensatores ejus, non de ejus sententia ordinari? Hoc est fidem non habere qua vivimus, hoc est Deo bonorem non dare, cujus nutu et arbitrio regi et gubernari omnia scimus et credimus. Plane episcopi non
Abbreviated transcription (Latin):
Nec capi hereticorũ uenenis
posse nec dẽcipi.tantumq
apud illos praeualere et¬
magisteria & prȩcepta diuina
quantũ illis indm̃ timor est:
tam̃ ex abundantia uel
sollicitudo nĩa uel caritas scri¬
bere aduos ista ꝑsuasit: ut nulla
cum talib commercia copulent᷑.
nulla cum malis coniuiuia uel
colloquia misceantur: Simusq
abeis tam separati: quã sunt illi
de aeccła ꝓfugi: Quia scriptũ est:
Si aut̃ aeccłam contẽpserit: sit tibi
tamquam ethnicus & publicanꝰ
Et beatus apłs non monet tantũ:
sed iubet atalib ut recedatur:
Precipimus inquit uobis in nomi.¬
ab om̃ib frib ambulantts mor¬
dinate: & non scđm traditionẽ
quã acceperunt a nobis Nulla
societas fidei & ꝑfidiae. potest ẽẽ
qui cum xp̃o non est. qͥ aduersa¬
rius xp̃i est: quiunitati & paci
cius inimicus est. Nobiscum
non potest coherere: sicump̃cib
& satisfactionib ueniunt: audi¬
antur. Si maledicta & minas

Expanded text:
nec capi haereticorum venenis nec capi haereticorum venenis posse, nec decipi, tantumque apud illos praevalere magisteria et praecepta divina, quantus illis in Deum timor est: tamen ex abundanti vel sollicitudo nostra, vel charitas scribere ad vos ista persuasit, ut nulla cum talibus commercia copulentur, nulla cum malis convivia vel colloquia misceantur, simusque ab eis tam separati, quam sunt illi de Ecclesia profugi; quia scriptum est: Si autem et Ecclesiam contempserit, sit tibi tamquam ethnicus et publicanus : et beatus Apostolus non monet tantum, sed et jubet a talibus recedatur. Praecipimus, inquit, vobis in nomiab omnibus fratribus ambulantibus inordinate, et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis. Nulla societas fidei et perfidiae potest esse. Qui cum Christo non est, qui adversarius Christi est, qui unitati et paci ejus inimicus est, nobiscum non potest cohaerere. Si cum precibus et satisfactionibus veniunt, audiantur: si maledicta et minas
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as: tamen nunc ammoneo
& ꝑ eto ut qđ alio sponte atq
honorifice facis. etiam pe ten¬
te me facis: ut haec epła ica
lecta. si quod illic contagiũ
uenenati sermonis & pestiferie
seminationis in repserat: id om̃e
de fritrum aurib & pectorib
exuatur. & bonorum integra
ac sincera dilectioͣ ͤ ab om̃ibus
hereticȩ detractionis sordibus
repurgetur: declinent autem
decetero fortiter & euitent dilec¬
tissimi fr̃s nr̃i uerba & colloqͥa
eorum quorum sermo ut cancer
serpit: Sicut apłs dicit corrũ¬
punt ingenia bona: confabu¬
lationes pessimae: Et iterum:
hereticum hominem post unã
correptionẽ euita: sciens quia
ꝑuersus est hiuismodi & peccat.
monet᷑ dicens: Sȩpi aures
tuas spinis: & noli audire
linguam nequã: Et iterum:
Malus obaudit linguae
iniquorũ. iustuꝰ autem
non intendit I labus m̃da.¬
cibus Quanquam sciã illic
fraternitatẽ nram ur̃a scilicet.
ꝓuidentia monitam sed et
sua uigilantia satis cautam:

Expanded text:
nostras, tamen nunc et admoneo nostras, tamen nunc et admoneo et peto ut quod alias sponte adque honorifice facis etiam petente me facias, ut hac epistula mea lecta, si quod illic contagium uenenati sermonis et pestiferae seminationis inrepserat, id omne de fratrum auribus et pectoribus exuatur et bonorum integra ac sincera dilectio ab omnibus haereticae detractationis sordibus repurgetur. Declinent autem de cetero fortiter et euitent dilectissimi fratres nostri uerba et conloquia eorum quorum sermo ut cancer serpit, sicut apostolus dicit: corrumpunt ingenia bona confabulationes pessimae. et iterum: haereticum hominem post unam correptionem euita, sciens quia peruersus est huiusmodi et peccat monet dicens: Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam . Et iterum: Malus obaudit linguae iniquorum justus autem non intendit labiis mendacibus . Quod quamquam sciam illic fraternitatem nostram, vestra scilicet providentia munitam, sed et sua vigilantia satis cautam,
Abbreviated transcription (Latin):
quid me caedis: ltem in actus apło¬
rum. postmodum beatus apostolus
paulus cum ei dictum esset sic insilis
insacerdotem dĩ maledicendo. quãuis
dño iam crucifixo sacrilegi et impii
et cruenti illi esse coepissent: Nec iã
quicquam de sacerdotali hono¬
re et auctoritate ratinerent:
tamen ipsum quamuis INiane
nomen: et umbram quandam sacer¬
dotis cogitans paulus: nesciebam
fr̃s inquid quia pontifex est: Scrip¬
tum est enim: Principem populi tui :
non maledices: Cum haec tanta ac
talia: et multa exempla prȩcedant:
quibus sacerdo talis auctoritas et
potestas de diuina. dignatione
firmatur : quales putas esse eos qui
sacerdotum hostes. et contra ȩccłam
catholicam rebelles. nec prȩmonen¬
tis dñi comminatione: hec futuri
iudicii ultione terrentur: Neq enĩ
aliunde hereses obortae sunt aut
nata sunt schismata: quando sacer¬
doti dĩ non obtem peratur. nec unꝰ
in aeccła ad tempus sacerdos. et

Expanded text:
quid me caedis? Item in Actis Apostoquid me caedis? Item in Actis Apostolorum postmodum beatus apostolus Paulus, cum ei dictum esset, Sic insilis in sacerdotem Dei maledicendo? quamvis Domino jam crucifixo sacrilegi et impii et cruenti illi esse coepissent, nec jam quidquam de sacerdotali honore et auctoritate retinerent: tamen ipsum quamvis inane nomen et umbram quamdam sacerdotis cogitans Paulus: Nesciebam fratres , inquit, quia pontifex est, scriptum est enim, Principi plebis tuae non maledices . V. Cum haec tanta ac talia et multa alia exempla praecedant, quibus sacerdotalis auctoritas et potestas de divina dignitatione firmatur; quales putas esse eos, qui sacerdotum hostes, et contra Ecclesiam catholicam rebelles, nec praemonentis Domini comminatione, nec futuri judicii ultione terrentur? Neque enim aliunde haereses obortae sunt, aut nata sunt schismata, quam dum sacerdoti Dei non obtemperatur, nec unus in Ecclesia ad tempus sacerdos, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut quisq sacerdoti eius. et ad cẽpꝰ
hic iudicanti non obtẽpcraret
statim nec aretur: In deucerono
Ethomo quicumq fecerit in
superbiam ut non exaudiat
sacerdotem aut iudicem qͥcumq
fuerit in diebus illis morietur
homo ille: Itom̃is populus cum
audierit time bit: et non
agent impie etiam nunc: ltem
ad samuelem cum a iudeis sperne.¬
retur ds̃ dicit: Nonte spreuerunt:
sed me spreuerunt: Et dñs quoq
in euuangelio Qui audit inquit¬
uos me audit. et eum qui mmisit:
et qui reicit uos: me reicit: qui me¬
It cum leprosum emundasset: uade
inquit et de monstrate sacerdoti:
It cum postea tempore passionis
alapam accepisset a seruosacerdotis:
cumq ei dixisset sic respondes pon.¬
tifici: ad uersus pontificem dñs
contumelio se nihil dixit: Nec
quicquam de sacerdotis honore
detraxit: sed innqxentiã suam
magis ad serens: et ostendens:
Simale inquit locutus sum: ex¬
ꝓbrabor de malo. Si autem bene.

Expanded text:
ut quisquis sacerdoti ejus et ad tempus ut quisquis sacerdoti ejus et ad tempus hic judicanti non obtemperaret, statim necaretur? In DeuteronomEt homo quicumque fecerit in superbia, ut non exaudiat sacerdotem aut judicem quicumque fuerit in diebus illis, morietur homo ille; et omnis populus cum audierit, timebit; et non agent impie etiam nunc . Item ad Samuelem, cum a Judaeis sperneretur, Deus dicit: Non te spreverunt, sed me spreverunt . Et Dominus quoque in Evangelio: Qui audit vos, inquit, me audit et eum qui me misit: et qui rejicit vos, me rejicit, Et cum leprosum emundasset; Vade, inquit, et demonstra te sacerdoti . Et cum postea tempore passionis alapam accepisset a servo sacerdotis, cumque ei dixisset, Sic respondes pontifici? adversus pontificem Dominus contumeliose nihil dixit, nec quidquam de sacerdotis honore detraxit; sed innocentiam suam magis asserens et ostendens, Si male, inquit, locutus sum, exprobra de malo; si autem bene,
Abbreviated transcription (Latin):
elatum: et exclsum : de ore itaq
ac de uerbis suis: unusquisq statim
ꝓditur: It utrum xp̃m in corde
suo: an uero anti xp̃m habeat: loquen¬
gelio suodicit: Progenies uiperarũ.
quomodo potestis bona loqui cum
sitis nequam: de habundantia
denequam thesauro emittit nequã.
Unde et diues ille peccator qui de
lazaro insinu abraham posito atq
in refrigerio constituto implorat
auxilium: cum in cormentis crucia.¬
bundus flaminȩ cremantis ardon.¬
bus aduratur: inter om̃s corporis
partes magis os eius et lingua pe¬
nas dat. quia plus scilicet lingua
sua et ore peccauerit. Nam cum
scriptum sit: Neq maledici: reg¬
num dĩ consequentur. Etiterũ
dñs ineuuangelio suo dicat:
Qui dixerit fr̃i suo fatue. qui
dixerit racha: reuserit ingehenna
ignis. Quomodo possunt censu-¬
ram dñi ultoris euadere: qui calia
ingerunt non solum frib sed &
sacerdocib quibus honor tantus
dedĩ dignatione concedicur.

Expanded text:
elatum et excelsum. de ore itaque elatum et excelsum. de ore itaque ac de uerbis suis unusquisque statim proditur, et utrum Christum in corde suo an uero antichristum habeat, loquens in euangelio suo dicit: progenies uiperarum, quomodo potestis bona loqui, cum sitis nequam? de abundantia de nequam thesauro emittit nequam. unde et diues ille peccator, qui de Lazaro in sinu Abraham posito adque in refrigerio constituto inplorat auxilium, cum in tormentis cruciabundus flammae cremantis ardoribus aduratur, inter omnes corporis partes magis os eius et lingua poenas dat, quia plus scilicet lingua sua et ore peccauerat. Nam cum scriptum sit: neque maledici regnum Dei consequantur, et iterum Dominus in euangelio suo dicat: qui dixerit fratri suo fatue et qui dixerit racha, rignis , quomodo possunt censuram Domini ultoris evadere, qui talia ingerunt non solum fratribus, sed et sacerdotibus; quibus honor tantus de Dei dignatione conceditur,
Abbreviated transcription (Latin):
netimueritis: quia gła cus inster¬
cora erit et inuermis Hodie extolli¬
tur et eras non inuenictur: quoniã¬
conuersus est interram suam : et cogi¬
tatio eius peribit: Et iterum uidi
impium exaltatum et ex tolli super
cedros libani: et transiui et ecce non
fuit. et quaesun eum et nonest in¬
uentus locus cius: Exaltatio et infla¬
tio et arrogans ac superba iactatio:
Nonde xp̃i ma gisterio qui humili¬
tatem docet: sed de antixp̃d sp̃u
nascitur: cui exprobrat ꝑpħam dñs
tuo Incaelum ascendam suꝑstellas
dĩ ponam sedem meam: sedebo in
monte alto suꝑ montes altos. in aqͥlo¬
nem ascendam suꝑ nubes: erosimilis
altissimo: It ad dit dicens: Tu uero
ad inferos descendes: infundam̃ta
terrae: et qui uidebunt te. mirabun¬
tur superte: Vnde et parem talib
pęnam scriptura diuina loco alio
comminatur ẽt dicit dies enim
dñi sabaoth super om̃em in iuriõ.¬
sum. et superbum et suꝑ omnem

Expanded text:
ne timueritis, quia gloria eius in sterne timueritis, quia gloria eius in stercora erit et in uermes. hodie extolletur et eras non inuenietur: quoniaconuersus est in terram suam, et cogitatio eius peribit. et iterum: uidi impium exaltatum et extolli super cedros Libani: et transiui, et ecce non fuit. et quaesiui eum, et non est inuentus locus eius. exaltatio et inflatio et adrogans ac superba iactatio non de Christi magisterio, qui humilitatem docet, sed de antichristi spiritu nascitur, cui exprobrat per prophettuo: in caelum ascendam, super stellas Dei ponam sedem meam, sedebo in monte alto super montes altos in aquilonem, ascendam super nubes, ero similis altissimo. et addidit dicens: tu uero ad inferos descendes in fundamenta terrae: et qui uidebunt te, mirabuntur super te. unde et parem talibus poenam scriptura diuina loco alio comminatur et dicit: dies enim Domini Sabaoth super omnem iniuriosum et superbum et super omnem
Abbreviated transcription (Latin):
minia est pati a fr̃ib quod pas¬
sus est xp̃c: nec illis gloria est
facere quod fecerit iudas: Quae
autem sui elatio est: quae can¬
minancium tumens et in flaca
et uana iactatio illic absenti mi¬
nari. cum hic me habeant in po-¬
testatt praesentium: Conuitia
eorum: quibus se uitam suam
cotidie lacerant: non timemus:
Fustes et lapides et gladios. quos
uerbis parricidalib iactitant: ñ
ꝑ horrescimus: Quod in illis est
homicidae sunt apud dm̃ tales:
negare tamen non possunt. nisi
cis dñs negare ꝑ miserit: Etcum
nobis semel moriendum sit. illi
tamen odio et uerbis. et deͥctis
siuis cotidie perimunt᷑: Sed
non idcirco frater lm̃e relinquen¬
da est aetclesi astica disciplina: et
sacerdotalis soluenda censura: qm̃
conuicus infestamur aut terrorib
diuina dicens. Ille uero qui p̃sumit
et contumax est uir sui iactans.
nihil omĩno ꝑficiet: qui dilatabit
tamquam inferi animam meam:
łtiterum: Et uerba uin peccatons

Expanded text:
minia est pati a fratribus quod pasminia est pati a fratribus quod passus est Christus nec illis gloria est facere quod fecerit ludas. quae , autem sui elatio est, quae comminantium tumens et inflata et uana iactatio, illic absenti minari, cum hic me habeant in potestate praesentem? conuicia eorum quibus se et uitam suam cotidie lacerant non timemus, fustes et lapides et gladios quos uerbis parricidalibus iactitant non perhorrescimus. quod in illis est, homicidae sunt apud Deum tales. necare tamen non possunt, nisi eis Dominus necare permiserit. et cum nobis semel moriendum sit, illi tamen odio et uerbis et delictis suis cotidie perimunt. Sed non idcirco , frater carissime, reliquenda est ecclesiastica disciplina aut sacerdotalis soluenda censura quoniam conuiciis infestamur aut terroribusdiuina dicens: ille uero qui praesumit et contumax est, uir sui iactans, nihil omnino proficiet, qui dilatauit tamquam inferi animam suam. et iterum: et uerba uiri peccatoris
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o qui tantum sibi uindicat: et
ad sumit inscło: Manere apud nos
debet frater k m̃e fidei robur immo¬
bile.: et stabilis atq in concus sa uirtꝰ.
contra om̃s incursus atq impetus
oblatrantium fluctuum. uelut
petrȩ obiacentis fortitudine. et
mole debet obsistere: Nec incerest
unde ep̃o aut terror aut periculũ
tilium uel iudȩorum minãs
cogitare et spectare debemus:
cum uideamus ipsum dñm a frĩb
esse detentum: et abeo quam
inter apłos ipse de legerat pro¬
ditum: interinitia quoq mun¬
di: abel iustum non nisi frater
occiderit: lacob fugientem per¬
secutus sit fracer infestus: et iosephegiptũ¬
peruenerit: uedentib fribus:
Incuuangelio etiam legimus
esse predictum: magis domesti¬
cos inimicos futuros: Et qui priuꝰ
copulati sacramento unanimita.¬
tis fuerint: ipsos inuicem traditu¬
ros Nichil interest. quis tradat
aut sacuiat. cum ds̃ tradi ꝑmit¬
tat coronan neq nobis igno¬

Expanded text:
Christo, quia tantum sibi vindicat et Christo, quia tantum sibi vindicat et assumit in saeculo. Manere apud nos debet, frater charissime, fidei robur immobile; et stabilis atque inconcussa virtus contra omnes incursus atque impetus oblatrantium fluctuum, velut petrae objacentis fortitudine et mole, debet obsistere. Nec interest unde etilium uel Iudaeorum minas cogitare et spectare debemus, cum uideamus ipsum Dominum a fratribus esse detentum et ab eo quem inter apostolos ipse delegerat proditum, inter initia quoque mundi Abel iustum non nisi frater occiderit et Iacob fugientem persecutus sit frater infestus et Ioseph puer uenierit uendentibus fratribus, in euangelio etiam legamus esse praedictum magis domesticos inimicos futuros et qui prius copulati sacramento unanimitatis fuerint ipsos inuicem tradituros. nihil interest quis tradat aut saeuiat, cum Deus tradi permittit et coronari. neque nobis igno
Abbreviated transcription (Latin):
animaduertissem te minis acterro¬
ribus corum qui uenerant aliquantũ
esse commotum: cum te scđm quod
scripsisti ad gressi. ee̾nt. cum summa
desperatione comminantes: Q uod
si litteras quas actulerant no
accepisses: publice᷑ as recitarent: et
multa turpia ac probrosa: et ore suo
digna proferrent: Quodsi ita res
est̃ fr̃t lm̃e: ut nequissimorum time
atur audatia. et quod mari iureatq
aequitatem non possunt: temeritate
ac desperatione ꝑficiant : Auctum ẽ.
de episcopatus uigore.: et de aecclesiaᷤ
gubernandae sublimi ac diuinae
pocestate : ne xp̃iani ultra aut du¬
rare aut esse iam possumus: Si ad hac
uentum est. ut per ditorum minas
atq insidias ꝑtimescamus. nam et
gentiles et iudaei minantur et here¬
tici. atq om̃s quorum pectora et
mentes diabolus obsidet: uenena cã
rabiem suam cotidie furiosa uoce
testantur: non tamen id circo ceden.¬
dum est quia minantur: aut idõ
aduersarius et inimicus maior est

Expanded text:
animaduertissem te minis ac terroanimaduertissem te minis ac terroribus eorum qui uenerant aliquantum esse commotum, cum te secundum quod scripsisti adgressi essent, cum summa desperatione comminantes quod si litteras quas adtulerant non accepisses, publice eas recitarent, et multa turpia ac probrosa et ore suo digna proferrent. quod si ita res est, frater carissime, ut nequiatur audacia, et quod mali jure atque aequitate non possunt, temeritate ac desperatione perficiant, actum est de episcopatus vigore et de Ecclesiae gubernandae sublimi ac divina potestate: nec Christiani ultra aut durare aut esse jam possumus, si ad hoc ventum est, ut perditorum minas atque insidias pertimescamus. Nam et Gentiles et Judaei minantur, et haeretici atque omnes, quorum pectora et mentes diabolus obsedit, venenatam rabiem suam quotidie furiosa voce testantur: non tamen idcirco cedendum est, quia minantur; aut ideo adversarius inimicus major est
Abbreviated transcription (Latin):
fracrem nr̃m acolitum misisti: et
dilectionis fraternae et aeccłasticȩ
disciplinae. et sacerdotalis censu¬
rȩ satis plenas: quibus significas
t felicissimũ hostem xp̃i: non
nouum sediam pridem obcrimi¬
na sua plurima et grauissima
ostensum: et non tantum mea: sed
et plurimorum co ep̃orum sententia
condempnatũ : re iectum ate illic
esse. Et cum uenisset scipatus cat̃.¬
ua et factione desperatorum uigo¬
re pleno quo ep̃o agere oportet
pulsum de aeccła esse: dequa iam
pridem eum cũ suis similibus. dĩ
maiestate et xp̃i dñi. et iudicis nr̃i
seueritate de pulsus est: ne scis ma¬
tis et dissidii auctor. ne pecuniae
commissae sibi fraudator. ne st u¬
prator uirginum. ne matrimonio¬
rum multorum de populator
atq corruptor. ultra ad huc spon¬
sam xp̃i incorruptam scãm et pudi¬
cam pręsentiae suae dedecore. et
mpudica atq in testa contagione
uolaret: Sedenim lecta alia epła¬
tua fr̃: quam prim is licteris sub¬
iunxisti: sacis miratus sum cum

Expanded text:
fratrem nostrum acoluthum misisti et dilectionis fraternae et ecclesiasticae disciplinae et sacerdotalis censurae satis plenas, quibus significasti a te Felicissimum hostem Christi non nonam, sed iam pridem ob crimina sua plurima et grauissima abstentum et non tantum mea sed et plurimorum coepiscoporum sententia condemnatum reiectum a te illic esse, et cum uenisset stipatus caterua et factione desperatorum, uigore pleno quo episcopos agere oportet pulsum de ecclesia esse, de qua iam pridem cum sui similibus Dei maiestate et Christi Domini et iudicis nostri seueritate depulsus est, ne schismatis et discidii auctor, ne pecuniae commissae sibi fraudator, ne stuprator uirginum, ne matrimoniorum multorum depopulator adque corruptor ultra adhuc sponsam Christi incorruptam sanctam pudicam praesentiae suae dedecore et inpudica adque incesta contagione uiolaret. Sed enim lecta alia epistula, frater, quam primis litteris subiunxisti, satis miratus sum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
causis pacem lapsis dare: immo
pugnaturis arma suggtiere: qđ
credimus uobis quoq paternae
mi scđiae contemplationẽ placitu.¬
rum esse: Quodsi de collegis aliqͥs
excicerit: qui urgente certamine
pacem fr̃ib et sororib non putat
dandam: reddet ille rationem
indie iudicii dño. uel inportuna
censurae uel in humanae duritiae
suac: Nos qđ fidei et caritaitis et
sollicitudini congruebat: quae
erant in conscientiã nr̃a ꝓtulimus:
diem certaminis appropinquas se.
hostem uolentum cito contra nos
exurgere. pugnã non talem qualis
fuit sed grauiorem multo et acrio¬
rem uenire. hoc nobis diuinitus
frequenter ostenditur: de hoc nos
ꝓuidentia et miscdia dñi sȩpius
ammonet: Decunus ope et pietate.
qui meum confidimus. possumus
esse securi: quia qui in pace militi.¬
bus suis futurã prae nuntiat pug¬
nam : dabit militantib in congres¬
sione uictoriam. EDCORNELIUM

Expanded text:
causis, pacem lapsis dare, immo causis, pacem lapsis dare, immo pugnaturis arma suggerere: quod credimus vobis quoque paternae misericordiae contemplatione placiturum. Quod si de collegis aliquis exstiterit, qui urgente certamine, pacem fratribus et sororibus non putat dandam, reddet ille rationem in die judicii Domino vel importunae censurae, vel inhumanae duritiae suae. Nos, quod fidei et charitati et sollicitudini congruebat, quae erant in conscientia nostra protulimus, diem certaminis approhostem. uiolentum cito contra nos exurgere, pugnam non talem qualis fuit sed grauiorem multo et acriorem uenire, hoc nobis diuinitus frequenter ostendi, de hoc nos prouidentia et misericordia Domini saepius admoneri: de cuius ope et pietate qui in eum confidimus possumus esse securi, quia qui in pace militibus suis futuram praenuntiat pugnam dabit militantibus in congressione uictoriam. optam
Abbreviated transcription (Latin):
interficitis. & oues meas ñ pascitis:
Quod in firmatũ est non confor¬
tistis. et qđ male habuit non
corroborastis: et qđ contribula.¬
tum est non consolati estis. et
qđ enabat non reuocastis & qđ
peruc non in quisistis. & qđ forte
fuit confecistis labore: Et disꝑ¬
sȩ sunt oues meae eoqđ non sint
pastores. et facte sunt in comestu¬
ra om̃ib bestus agri et non fu¬
it qui in quireret neq qui re-¬
uocaret: Propterea haec dicĩt
dñs: Ecce ego super pastores: et
in quiram oues meas de manibus
eorum: et pascam eas cum iudicio:
Heigitur ore nr̃o quo pacem nega¬
mus. quo duritiã magis humanae
crudelitatis quam diuinae et pat̃¬
nae pictatis opponimus. oues nob̾
cõmissae adño reposcantur: placu.¬
it nob̾ scõ sp̃u suggerente. et dño
ꝑuisiones multas & manifestis
ammonente : ut quia hostis nobis
imminere prenuntiatur & osten¬
ditur colligere intra castra milites
xp̃i. et examinatis singulorum

Expanded text:
interficitis, et oves meas non pascitis; interficitis, et oves meas non pascitis; quod infirmatum est non confortastis, et quod male habuit non corroborastis, et quod contribulatum est non consolati estis , et quod errabat non revocastis, et quod periit non inquisistis, et quod forte fuit, confecistis labore: et dispersae sunt oves meae, eo quod non sint pastores, et factae sunt in comesturam omnibus bestiis agri: et non fuit qui inquireret, neque qui revocaret. Propterea haec dicit Dominus: Ecce ego super pastores, et inquiram oves meas de manibus eorum, et pascam eas cum judicio . V. Ne igitur ore nostro, quo pacem negamus, quo duritiam magis humanae crudelitatis, quam divinae et paternae pietatis opponimus, oves nobis commissae a Domino reposcantur: placuit nobis, sancto Spiritu suggerente, et Domino per visiones multas et manifestas admonente, quia hostis nobis imminere praenuntiatur et ostenditur, colligere intra castra milites Christi, et examinatis singulorum
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim uos estis qui loquimini:
sed sp̃s patris ur̃i qui loquicur
in uobis: Quando autem dicat
intraditis atq in confessione
nominis constitutis spm̃ patris
loqui
quomodo pocest
ad con
prius pace acceptare cȩperit sp̃m
patris. qui corroborans seruos
suos ipse loquitur. et conficet᷑
innobis tunc deinde si relictis
om̃ibłs rebus suis fugerit: et in
latebras acq in solitudine consti¬
tutus in latrones forte incurrent.
aut in febrib & in languore
decesserit: nonne nobis impu¬
cabitur qđ cambonus miles qui
om̃ia sua derdiquit. et concẽpta
domo et parentib et liberis sequi
dñm suum maluit. sine pacȩ et
sine commutatione decidit: Nonne
nobis ueł neglegentia segnis uel
duritia crudelis ad scribetur in
die iudicii: qđ pastores creditas et
cõmissas nobis oues: nec curare
in pace: nec inacie uoluerimus
audire: Nonne ingeretur nob̾
et dicit: Ecce lac consumitis. et la¬
nis uos cegitis: & qđ crassum est

Expanded text:
non enim vos estis qui loquimini, non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus patris vestri qui loquitur in vobis . Quando autem dicat in traditis atque in confessione nominis constitutis Spiritum Patris loqui: quomodo potest ad confprius pace accepta receperit Spiritum Patris, qui corroborans servos suos ipse loquitur et confitetur in nobis? Tunc deinde si relictis omnibus rebus suis fugerit, et in latebris atque in solitudine constitutus in latrones forte incurrerit, aut in febribus et in languore decesserit; nonne nobis imputabitur, quod tam bonus miles, qui omnia sua dereliquit, et contempta domo, et parentibus, aut liberis, sequi Dominum suum maluit, sine pace et sine communicatione decedit? Nonne nobis vel negligentia segnis vel duritia crudelis adscribetur in die judicii; quod pastores creditas et commissas nobis oves nec curare in pace, nec in acie voluerimus armare? Nonne ingeretur nobism clamat et dicit: Ecce lac consumitis, et lanis vos tegitis, et quod crassum est
Abbreviated transcription (Latin):
nobis et uidere & iudicare con¬
ceditur: faciem singulorũ uide¬
mus cor scrutariꝰ et mentem
perspicere non possumus: De
his iudicat. occultorum scrucator
et cognitor. cito uenturus: et de
archanis cordis atq abdicis iudi¬
caturus: Obesse autem maliuolis
non debent: sed magis mali
abonis adiuuari: Nec idõ mar¬
tirium facturis pax neganda. ẽ:
quia sunt quidam negaturi cũ
ꝓpter hoc pax danda sit om̃ib
militaturis: neꝑ ignorantiam
nr̃am ille incipiat pręteriri᷑ qui
habet in prodio coronari: Nec
quisquam dicat. qui martiriũ
tollit sanguine suo baptizatur.
habituro głac suac pacem.
et accepto maiorem de dñi digna¬
tione mercedem: Primo idoneus
ẽt̃ non pocest ad martinum : qui
ab aeccła non armatur ad prelium:
It mens deficit: quam non recepta
cucharistia erigit et accendit: dñs
enim in euuangelio suo dicit: Cum
autem uos tradiderint: nolite cogita¬
re quid loquamini: Dabitur enim
uobis milla. hora quid loquamini:

Expanded text:
nobis et uidere et iudicare connobis et uidere et iudicare conceditur, faciem singulorum uidemus, cor scrutari et mentem perspicere non possumus. de his iudicat occultorum scrutator et cognitor cito uenturus et de arcanis cordis adque abditis iudicaturus. obesse autem mali bonis non debent, sed magis mali a bonis adiuuari. nec ideo martyrium facturis pax neganda est quia sunt quidam negaturi, cum propter hoc pax danda sit omnibus militaturis, ne per ignorantiam nostram ille incipiat praeteriri qui habet in proelio coronari. Nec quisquam dicat: qui martyrium tollit sanguine suo baptizatur, habituro gloriae suae pacem et accepturo maiorem de Domini dignatione mercedem primo idoneus esse non potest ad martyrium qui ab ecclesia non armatur ad proelium, et mens deficit quam non recepta eucharistia erigit et accendit. Dominus enim in euangelio suo dicit: cum autem uos tradiderint, nolite cogitare quid loquamini. dabitur enim uobis in illa hora quid loqu
Abbreviated transcription (Latin):
reuersi gentiliter uiuunt: uel ad
hereticos trans fugae facti: contra
aeccłam parricidalia cotidie arma
suscipiunt: et inter eos qui ab aeccłae
limine non recedentes et imploran
tia: nunc se ad pugnam paratos
esse: et ꝑ dñi sui nomine acꝓsua
salute stare forciter et repugnare
ꝓfitentur: Hoc intempore pacẽ
nos non dormientib seduigilun¬
tib damus. pacem non delitus
sed armis damus: pacem non
adquictem sed ad atiem damus:
in congressione ꝓstrauerint:
Non penicet pacem concessisse
tam fortib immo episcopatus
nr̃i honor grandis. & gła est
pacem dedisse martiribus: ut
sacerdotes qui sacrificia dĩ coti¬
die celebramus. hostias dõ & iuc¬
timas praeparemus: Si autem
qđ dñs auertat a frib nris aliqͥs
lapsorum fefellerit ut pacem
subdole petat: et inpendentis
proclii tempore communicatio¬
nem non preliaturus accipiat :
se ipsum fallit et decipit. qui
aliud corde occultat: et aliud
uoce ꝓnuntiat: Nos inquantũ

Expanded text:
reuersi gentiliter uiuunt, uel ad reuersi gentiliter uiuunt, uel ad haereticos transfugae facti contra ecclesiam parricidalia cotidie arma suscipiunt, et inter eos qui ab ecclesiae limine non recedentes et inplorantcia nunc se ad pugnam paratos esse et pro Domini sui nomine ac pro sua salute stare fortiter et pugnare profitentur. hoc in tempore pacem nos non dormientibus sed uigilantibus damus, pacem non deliciis sed armis damus, pacem non ad quietem sed ad aciem damus. in congressione prostrauerint, non paenitet pacem concessisse tam fortibus, immo episcopatus nostri honor grandis et gloria est pacem dedisse martyribus, ut sacerdotes qui sacrificia Dei cotidie celebramus hostias Deo et uictimas praeparemus. si autem, quod Dominus auertat a fratribus nostris, aliquis lapsorum fefellerit, ut pacem subdole petat et inpendentis proelii tempore communicationem non proeliaturus accipiat, se ipsum fallit et decipit, qui aliud corde occultat et aliud uoce pronuntiat. nos in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
in firmis in exitu sub ueniretur. qũã¬
diu quies et tranquillitas aderat:
quae differre diu plangentium
lacrimas : et subuenire sero morien¬
tibus infirmitate pateretur: At uero
nunc non in firmis sed fortibus
pax neces saria est : nec morientibus
sed uiuentib communicatio a nobis
danda est: Ut quos excitamus et
hortamur ad prelium. non inermes
et nudos relinquamus: sed ꝓtectio¬
ne sanguinis et corporis xp̃i muni¬
amus: Et cum adhosfiat eucharisti¬
aut possit accipientibus. ee cutela :
quos tutos esse c̃tra
aduersa.¬
rium uolumus: munim̃to¬
dominicae saturitatis armemꝰ:
Nam quomodo docemus. aut ꝓuoca¬
mus eos in confesĩone nominis¬
dĩ sanguinem suum fundere si cis
militaturis xp̃i sanguinem de nega¬
mus: Auc quo modo ad martirũ
poculum idoneos facimus. si non eos
prius ad bibendum in aeccła pocu¬
lum dñi iure communicationis
km̃e: inter eos qui uel apostataue¬
runt. & ad scłm cui renunciauerant

Expanded text:
infirmis in exitu subueniretur quaminfirmis in exitu subueniretur quamdiu quies et tranquillitas aderat, quae differre diu plangentium lacrimas et subuenire sero morientibus in infirmitate pateretur. at uero nunc non infirmis sed fortibus pax necessaria est nec morientibus sed uiuentibus communicatio a nobis danda est,, ut quos excitamus et hortamur ad proelium non inermes et nudos relinquamus, sed protectione sanguinis et corporis Christi muniamus, et cum ad hoc fiat eucharistia ut possit accipientibus esse tutela, quos tutos esse contra aduersarium uolumus, munidominicae saturitatis armemus. nam quomodo docemus ant prouocamus eos in confessione nominis sanguinem suum fundere, si eis militaturis Christi sanguinem denegamus? aut quomodo ad martyrii poculum idoneos facimus, si non eos prius ad bibendum in ecclesia poculum Domini iure communicationis  carissime, inter eos qui uel apostatauerunt et ad saeculum cui renuntiauerant
Abbreviated transcription (Latin):
enim cũ uideamus diem rursus alte¬
rius infestationis ad ꝓpinquare coe¬
pisse: et crebris atq asiduis ostensio¬
nib ammoneimur : ut ad certamen
qđ nobis hostis in dicit armati et
parati simus: plebem aetiam nobis
dediuina dignatione cõmissam
ex hortationib nr̃is prȩparemus:
et om̃s omĩno milites xp̃i qui ar¬
ma desiderant. et proelium flagi¬
tant: intra castra dominica colli¬
gamus: Necessitate cogente cen¬
suimus eis qui de aeccłã dñi non
recesserunt sed poenitentiã agere
et lam̃tari ac dñm deprecari
a primo lapsus sui die ñ destite¬
runt pacem dandã . c̾e: et eos ad
proelium qđ imminet armari ẽt
instrui oportere: Optemperandũ
est namq ostensionib atq ammo¬
nitionib iustis: ut apastoribus
oues inpericulo non deserant᷑ s̃ed
grex omis mnunum ingregetur:
Et exers citus dm̃ ad certamen
miliciae caclestis armetur:
Merito enim trahebat᷑ dolentiũ
poenitentia tempore longi ore: ut

Expanded text:
enim cum uideamus diem rursus alteenim cum uideamus diem rursus alterius infestationis adpropinquare coepisse et crebris adque adsiduis ostensionibus admoneamur ut ad certamen quod nobis hostis indicit armati et parati simus, plebem etiam nobis de diuina dignatione commissam exhortationibus nostris paremus, paremus omnino milites Christi qui arma desiderant et proelium flagitant intra castra dominica colligamus: necessitate cogente censuimus eis qui de ecclesia Domini non recesserunt et paenitentiam agere et lamentari ac Dominum deprecari a primo lapsus sui die non destiterunt, pacem dandam esse et eos ad proelium quod inminet armari et instrui oportere. Obtemperandum est namque ostensionibus adque admonitionibus iustis, ut a pastoribus oues in periculum non deserantur, sed grex omnis in unum congregetur et exercitus Domini ad certamen militiae caelestis armetur. merito enim trahebatur dolentium paenitentia tempore longiore ut
Abbreviated transcription (Latin):
TERIAIIVS. lIberalis
calidonius. uicomẽdes.
cęcilius iulius. maruciuꝰ.
felix. successus. faustinus. fortunatꝰ.
uictor saturninus: alius sa tũhinꝰ.
herculanus uictoricus. quintos
honoratus manchaneus horten-¬
sianus uerianus iamb donatus.
pomponius. policarpus. deme.¬
trius. alius donatus. priuatianꝰ.
fortunatus. rogatus et munnulꝰ.:
silio: ut qui inpersecutionis iN¬
festationisupplantati ab aduer¬
sario. et lapsi fuissent: ac sacrifi¬
tus se illicitis maculassent: agere
diu pęnitentiã plenã: Et siꝑiculũ
infirmitatis urgeret: pacem subie¬
tu mortis acciperent: Nec enim
fas erat aut ꝑ mittebat pater na
pictas. et diuina clem̃tia aeccłam
pulsantib cludi: et dolentib et
dep̃cantib spei salutaris subsidiũ
de neggari: Vt descło recedentes o
communicatione et pace ad dñm
dimit terentur. quando ꝑmiserit
ipse legem qui dedit. ut ligata
interris et incaelis ligata. een̾t.
solui aut̃ possent illic quae hic
prius in aeccła soluerentur: Sed

Expanded text:
rianus, Liberalis, Caldonius, Nicomedes, Caecilius, Junius, Marrutius, Felix, Successus, Faustinus, Fortunatus, Victor, Saturninus, alius Saturninus, Herculanus, Victoricus, Quintus, Honoratus, Montanus, Hortensianus, Verianus, Iambus, Donatus, Pompeius, Polycarpus, Demetrius, alius Donatus, Privatianus, alius Fortunatus, Rogatus et Monulus Cosilio, ut qui in persecutionis infestatione supplantati ab adversario et lapsi fuissent, et sacrificiis se illicitis maculassent, agerent diu poenitentiam plenam, et si periculum infirmitatis urgeret, pacem sub ictu mortis acciperent. Nec enim fas erat aut permittebat paterna pietas et diuina clementia ecclesiam pulsantibus cludi et dolentibus ac deprecantibus spei salutaris subsidium denegari, ut de saeculo recedentes sine communicatione et pace ad Dominum dimitterentur, quando permiserit ipse et legem dederit ut ligata in terris et in caelis ligata essent, solui autem possent illic quae hic prius in ecclesia soluerentur. sed
Abbreviated transcription (Latin):
mur : et diuinae miscđiae con¬
silus salubrib am monemur:
Ap ꝓpinquantẽ iam certaminis
et agonis nr̃i diem ieunus uigilus
orationib insistere cum om̃i plebe
non desinamus: incũbamꝰ gemitib
as siduis. et dep̃cationib crebris:
Haec sunt enim nobis armacelestia:
quae stare et per seuerare fortiter
faciunt: Haec sunt munimenca
spiritalia. et tela diuina quae ꝓteguis:
Memores nr̃i inuicem simus. con¬
cordes atq unanimes: utrobiq
ꝓ nobis semper oremus : pręssuras
et angustias mutua caritate rele¬
uemus: Et siquis istinc nr̃m prior
diuinae dignationis celeritate

Expanded text:
mur et diuinae misericordiae conmur et diuinae misericordiae consiliis salubribus admonemur adpropinquare iam certaminis et agonis nostri diem, . ieiuniis uigiliis orationibus insistere cum omni plebe non desinamus. incumbamus gemitibus adsiduis et deprecationibus crebris. haec sunt enim nobis arma caelestia quae stare et perseuerare fortiter faciunt. haec sunt munimenta spiritalia et tela diuina quae protegunt. memores nostri inuicem simus, concordes adque unanimes, utrubique pro nobis semper oremus, pressuras et angustias mutua caritate releuemus, et si \\ quia istinc nostrum prior diuinae dignationis celeritate
Abbreviated transcription (Latin):
lingua sua ꝑstrepens: et facundiȩ
uenenatae iacula contorquens.
magis durus sȩclilaris philosophi¬
ae p̃ yuitate quam philosophiȩ
dominicae lenitate pacificus.
int̾fector pęnitentiae: doctor.
suꝑbiae: ueritatis corruptor:
per dicor caritatis: agnoscit ne
quos diabolus infestet: quisint
xp̃iani quos antixp̃c inpugnet:
Neq enim quaerit illos quosiam
sub egit aut gestit euertere quos
iam suos fecit Inimicus ethostis
acccłae quos alienauit ab ȩccła.
et foras duxit captiuos: et uinctos
contẽpnit et prȩterit. Fos pergit
lacescere: in quib xp̃m cernit
habitare: Quãquam et si aliquis
nis blandiatur: cum constet. si
occisi ciusmodi extra aeccłam
fuerint. fidei coronã non esse sed
poenã potius. ẽe. ꝑfidiac: Nec
in domo dĩ inter un animes ha¬
bita turos. ẽe : quos uidemus de
pacifica et diuisia domo furore
discordiae recessisse: Hortam᷑
inuicem cohȩremus ut qm̃ pro¬
uidentia dñ monentis instru¬

Expanded text:
lingua sua perstrepens et facundiae lingua sua perstrepens et facundiae uenenatae iacula contorquens, magis durus saecularis philosophiae prauitate quam sophiae dominicae lenitate pacificus, interfector paenitentiae, doctor superbiae, ueritatis corruptor, perditor caritatis ? adgnoscitne quos diabolus infestet, qui sint christiani quos antichristus inpugnet? neque enim quaerit illos quos iam subegit aut gestit euertere quos iam suos fecit. inimicus et hostis ecclesiae quos alienauit ab ecclesia et foras duxit ut captiuos et uictos contemnit et praeterit, eos pergit lacessere in quibus Christum cernit habitare. Quamquam etsi aliquis nis blandiatur, cum constet, si occisi eiusmodi extra ecclesiam fuerint, fidei coronam non esse, sed poenam potius esse perfidiae nec in domo Dei inter unanimes habitaturos esse quos uidemus de pacifica et diuina domo furore discordiae recessisse. Hortamnrinuicem cohaeremus ut, quoniam prouidentia Domini monentis instmi
Abbreviated transcription (Latin):
tes. sed tota simul castra prodisse:
Om̃s enĩ constat uencuros fuisse.
si audire potuissent: quando ac¬
currerit ꝓperanter uenerit qͥsqͥs
audiuit: Quin illic lapsi glorio¬
sa confessione sunt restituti:
steterunt fortes. Etipso dolore
poenitentiae factiad proelium
fortiores: ut appereat nuper
subitatos. ẽẽ & nouȩ atq in suetȩ rei
pauore trepidasse. redisseq ad se post¬
modum fidem uerã. et uires suas dedĩ
timore collectas ad omẽm patientiã
constanter et firmiter roborasse:
Nec iam stare ad criminis ueniam:
sed ad passionis coronam: Quid ad
haec nouatianus fr̃ km̃e: utrum ne¬
iam deponit errorem: Anuero qui
de m̃tium mos est ipsis bonis et
ꝓsperis nr̃is plus ad actus est ad
furorem: et quo magis ac magis
dilectionis ac fidei crescit ingła.
lllic dissensionis et reli retrudescit
in sama: Nec uulnus suũ miser
curat. sed ad huc grauius et suos
et se uulnerat: Inꝑniciem fr̃m in

Expanded text:
tes sed tota simul castra prodisse. tes sed tota simul castra prodisse. omnes enim constat uenturos fuisse, si audire potuissent, quando adcucurrerit properanter et uenerit quisquis audiuit. quot illic lapsi gloriosa confessione sunt restituti steterunt fortes et ipso dolore paenitentiae facti ad proelium fortiores: ut appareat nuper subitatos esse et nonas adque insuetae rei pauore trepidasse, redisse ad se postmodum fidem ueram et uires suas de Dei timore collectas ad omnem patientiam constanter et firmiter roborasse nec iam stare ad criminis ueniam, sed ad passionis coronam. Quid ad haec Nonatianns, friam deponit errorem? an uero, qui dementium mos est, ipsis bonis et prosperis nostris plus adactus est ad furorem et quo magis ac magis dilectionis ac fidei crescit hic gloria, illic dissensionis et zeli recrudescit insania: nec uulnus suum miser curat, sed adhuc grauius et se et suos uulnerat, in perniciem fratrum