comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni. perueniatis ad contempla¬
tionem diuinae maiestatis.
Rationabile inquit & sinedo¬
lolac concupiscite. ut in eo
crescatis insalutem. Pnrecep¬
to concupiscendi lac uerbi tan¬
git eos. qui ad audiendas lec¬
tiones sacras inuiti & fastidio
si adueniunt. ignari illius sitis
&esuriei diqua dñs ait. Beati
quiesuriunt & sitiunt iustitiã
ideoq tardius adperfectum
salutis crementum ꝑuenien¬
tes quopossint solido uerbi ci¬
bo refici id .ẽ. archana cognos¬
cere diuina. uel maiore facere
bona. SI TAMEN CUSTAS¬
oc inquit pacto dimissa atq
lemundata cordis ur̃i mali¬
tia & spurcitia. uitalem xp̃i
alimoniam concupiscite: si di
uinae dulcedinis quanta sit
multitudo sapitis. Nam qui
nihil desuperna suauitate
gustat animo. Nonest mirũ
sihunc interrestrib: in lece¬
bris sordidare non euitat
Bene autem psalmista gustare
monet quam dulcissit dñs. quia
sunt nonnulli quinon id dedõ
sentiunt quod dulce interius
sapiat. sed quod excussum ex¬

Expanded text:
ni, perveniatis ad contemplani, perveniatis ad contemplationem divinae majestatis: Rationabiles, inquit, et sine dolo lac concupiscite, ut in eo crescatis in salutem . Praecepto concupiscendi lac verbi, tangit eos qui ad audiendas lectiosi adveniunt, ignari illius sitis et esuriei de qua Dominus ait: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Ideoque tardius ad perfectum salutis crementum pervenientes, quo possint solido verbi cibo refici, id est, arcana cognoscere divina, vel majora facere bona. Si tamen gustaHoc inquit pacto dimissa atque emendata cordis vestri malitia et spurcitia, vitalem Christi alimoniam concvinae dulcedinis quanta sit multitudo sapitis. Nam qui nihil de superna suavitate gustat animo, non est mirum, si hunc terrestribus illecebris sordidare non evitat. Bene autem Psalmista gustare monet, quam dulcis sit Dominus , quia sunt nonnulli qui non id de Deo sentiunt, quod dulce in terris sapiat, sed quod excussum ex
Abbreviated transcription (Latin):
IÑS. DEPONENTES OM
NEM MALIT IAM ETOM¬
INEmdolum Et simula¬
TIONES ET INUIDIAS ETOM¬
NES DETRACTIONES. SICUT
MODOCENITIIN FANTES
RATIONABILE ETSINE DOLO
LAC CONCUPISCITE. UT INCO
CRESCATIS IN SALUTEM
renatiestis inquit nuper &
filiidĩ perbaptisma facti.
tales modo estote perstu¬
diumbonae conuersationis. qua¬
les sunt recens aediti infantes ꝑ
naturrm innoxiae aetatis. Ig¬
nari malitiae omnis & doli. simu¬
lare inuidere. detrahere. aliis
huius modi uitiis mancipari om¬
nimodis ignonentes. Qui sicut
lac maternum natunxliter desi¬
derant ut ad salutem crescere At¬
q ad panem comedendum ꝑuent¬
re ualeant. ita &uos simplicia
rudimenta fidei primo deecclesi¬
ae matris uberib quaerite. hoc
est deutriusq testamenti doctorib
qui diuina eloquia uel scripsere:
uel etiam uiua uoce uobis p̃dicant:
ut benediscendo ꝑueniatis ad refec¬
tionem panis uiui qui decaelodes¬
cendit. Hoc est persacramenta
dominicae incarnationis quibus
renati estis & quib nutrimi¬

Expanded text:
i: Deponentes igitur omnem malitiam, et omnem dolum, et simulationes, et invidias, et omnes detractiones, sicut modo geniti infantes, rationabile et sine dolo lac concupiscite, ut in eo crescatis in salutemrenati estis, inquit, nuper, et filii Dei per baptisma facti, tales modo estote per studium bonae conversationis, quales sunt recens editi infantes, per naturam innoxiae aetatis, ignari malitiae et omnis doli, simulare, invidere, detrahere, aliisque hujusmodi vitiis mancipari omnimodis ignorantes. Qui sicut lac in aeternum naturaliter desiderant, ut ad salutem crescere atque ad panem comedendum pervenire valeant. Ita et vos simplicia rudimenta fidei, primo de Ecclesiae matris uberibus quaerite, hoc est, de utriusque Testamenti doctoribus, qui divina eloquia, vel scripsere, vel etiam viva voce vobis praedicant, ut bene discendo, perveniatis ad refectionem panis vivi qui de coelo descendit, hoc est, per sacramenta Dominicae incarnationis, quibus renati estis, et quibus nutrimi
Abbreviated transcription (Latin):
legite laboreseorum Inomnib:
eorum labor ibus prophetia est
xp̃i. &ideo seminatores. Ergo
iam in iuda ea messis parxtaerat
Quid indefactum . ẽ. e deipsames¬
se eiecta sunt pauca grarna. & se¬
minauerunt orbem tenrrum.
& surgitalia messis quae in finescłi
metenda est. Istaergo messis
crescit intertitania. Cuius mes¬
sores non a postoli. sed angeli sunt.
Videte quid dictum sit. simulgau¬
deat. & qui seminat & qui mecet
Disparis temporis labores habue¬
runta postoli et prophetae. sed gau¬
dio pariter perfruentur mercedẽ
simul accepturi sunt uitã aecerna
Rogauerunt cum ut ibi maner&.
& mansit ibi duos dies. & reliqua
Xp̃snuntiatur perxp̃ia nosamicos.
tam quam muliere hocestecclesia
adnuntiante. A d xp̃mueniunt
qui forissunt & nondũ sunt xp̃iani
Credunt peristam famammanet
apudeos biduo. hoc estdat illis duo
pnrecepta caritatis. idest dilectio¬
nem dĩ et proximi. & multo plures

Expanded text:
Legite labores eorum, in omnibus Legite labores eorum, in omnibus eorum laboribus, prophetia est Christi, et ideo seminatores. Ergo jam in Judaea messis parata erat. Quid inde factum est. De ipsa messe ejecta sunt pauca grana, et seminaverunt orbem terrarum, et surgit alia messis, quae in fine saeculi metenda est. Ita ergo messis crescit inter zizaniam, cujus messores non apostoli, sed angeli sunt. Videte quid dictum sit: simul gaudeat qui seminat, et qui metet. Disparis temporis labores habuerunt apostoli et prophetae, sed gaudio pariter perfruentur, mercedem simul accepturi sunt vitam aeternam. Rogaverunt eum, ut ibi maneret, et mansit ibi duos dies et reliqua. Christus nuntiatur per Christianos amicos, tanquam muliere, hoc est, Ecclesia annuntiante, ad Christum veniunt, qui foris sunt, et nondum sunt Christiani. Credunt per istam famam. Manet apud eos biduo, hoc est, dat illis duo praecepta charitatis, id est, dilectionem Dei et proximi, et multo plures
Abbreviated transcription (Latin):
Ieliquit ergo hydriam suã
mulier audito egosum qͥ
loquor tecum. & recepto in cor
hydriam dimitteret & euan¬
gelitare currerete hydria¬
greco nomine appellatur
quasidicatur aquarium Signi¬
ficat enimin hoclococupiditatẽ
Proiecitcupiditatem. & prope¬
nruit adnuntiare ueritatem.
Discant quiuolunt euangelita¬
re proiciant hydriamadputeũ
sicut illa onere abiecto currit
adciuitatem : Et dicit illis ho¬
minib: Venite etuidete ho¬
minem quimihi dix̃ omnia quȩ
NONNEUOS DICITIS QD
ADHUC QUATTUOR MEX¬
SESSUNT ET MESSIS UE¬
NIT ETCETERA¬
amistamulier fructus matu¬
ruserat. &enentalbȩ messes
& falcem quaerebant. quia quod
Antra perprophetas seminatũ
fuenat. maturum factumerat:
falcm et triturrm desiderabat
Messores tantummodomitten¬
dienent. Vnde et dñs inquit illis
MISTUOS QUOQUE METE¬
RE QUOD NONSEMINASTIS
ALNSEMINAUERUNT.
ET UOS IN EORUM LABO¬
RES IN TROISTIS
C̃ abonruerunt e Ipse
abrrham isaac. lacob
morses &ceteripatri¬
archae. &omnes prophetae.

Expanded text:
Reliquit ergo hydriam suam mulier, audito: Ego sum, qui loquor tecum. Et recepto in cordhydriam dimitteret, et evangelizare curreret? PrGraeco nomine appellatur. quasi dicatur aquarium. Significat enim in hoc loco cupiditatem, projecit cupiditatem, et properavit annuntiare veritatem. Discant qui nolunt evangelizare, projiciant hydriam ad puteum, sicut illa onere abjecto, currit ad civitatem, et dicit illis hominibus: Venite et videte hominem, qui mihi dixit omnia quacunque Nonne vos dicitis, quod adhuc quatuor menses sunt, et messis venit, etc. Jam ista mulier fructus maturus erat, et erant albae messes, et falcem quaerebant. Quia quod antea per prophetas seminatum fuerat, maturum factum erat, falcem et trituram desiderabat. Messores tantummodo mittendi erant, unde et Dominus inquit illis: Misi vos quoque metere quod non seminastis, alii seminaverunt et vos in eorum labores introistis. Qui laboraverunt? Ipse Abraham, Isaac, Jacob, Moyses et caeteri patriarchae et omnes prophetae.
Abbreviated transcription (Latin):
proborum. sed dequalib fuer
apostoli quales fuerunt pro¬
phetae. Quales fuerunt illiom¬
nes scĩ qui omnia suauendider
& pretiarerum suarum adpe¬
des a postolorum posuerunt
Non repulit enim ds̃ plebemsiã
quam pnresciuit: Audiuit hoc
mulier ista & addidit
SCIOQUIAMES STASUE¬
NII QUIDIEITUR XP̃S. CŨ
ERGOUENERIT ILL.ENO¬
BISAONUNTIABITOMNTA
amergo dignaenat cuimani¬
festar&ur Messia sautem

Expanded text:
proborum, sed de qualibus fuerunt proborum, sed de qualibus fuerunt apostoli, quales fuerunt prophetae, quales fuerunt illi omnes sancti, qui omnia sua vendiderunt, et pretia rerum suarum ad pedes apostolorum posuerunt. Non repulit enim Deus plebem suam, quam praescivit. Audivit hoc mulier ista, et addidit: Scio quia Messias venit, qui dicitur Christus. Cum ergo venerit ille, nobis annuntiabit omniaam ergo digna erat cui manifestaretur. Messias autem
Abbreviated transcription (Latin):
mulier non intellegebat. &uo¬
lens eam intellegere. uoca in quil
uirum tuum. Ideo enimnescis
quiddico. quia intellectus tuus
non ad est. Vocauirum tuũ. prȩ¬
senta in tellectum tuum. ꝑquẽ
docearis corrigaris INtellectũ
Autemadhibetam quam uirum
& intellege quaeloquor. quia
nec ad uoluntatem auriũ perti¬
net. Nec adoculos necadolfactũ.
Necadgustum. Necad tactum.
sed mente sola capiuntur intellec¬
tu solo hauriuntur Illa uero non¬
dumaduocato uiro. idest non ad¬
hibito intellectu RESPONDIT
ETDIXIT. NO NHABEOUI¬
RUMO DICIT EIIH̃S. BENE
DIXISII. QUIA NONHA¬
BEOUIRUM QUIN QUE
ENI M UIROS HABUISTI.

Expanded text:
mulier non intelligebat, et vomulier non intelligebat, et volens eam intelligere: Voca, inquit, virum tuum, ideo enim nescis quod dico, quia intellectus tuus non adest, voca virum tuum, praesenta intellectum tuum, per quem docearis, corrigaris. Intellectum autem adhibe, tanquam virum, et intellige quae loquor, quia nec ad voluntatem aurium pertinet, nec ad oculos, nec ad olfactum, nec ad gustum, nec ad tactum, sed mente sola capiuntur, intellectu solo hauriuntur, illa vero nondum advocato viro. id est, non adhibito intellectu. Respondit et dixit: Non habeo virum. Dicit ei Jesus: Bene dixisti, quia non habeo virum, quinque enim viros
Abbreviated transcription (Latin):
profunditate tenebrosa. hic
eam hauriunt homines hrdru
cupiditatis . Nam hr̃ dria cup¬
ditatẽ significat DICITENHO
DA MTHI BIBERE
IVeautem quibibere quaere¬
Ibat fidem ipsius mulieris si¬
tiebat Petitbibere & promit¬
titbibere. Eget quasi acceptu¬
rus & affluit tam quã satiaturi
SISCIRES IN QUII EI IH̃S DO¬
NUMOĨ. ET QUIS ESI
QUI DICIT TIBIOAMIHI
BIBERE TUFORSTTAN
PETISSESABEO ETOEDIS¬
SETTIBIA QUAMUIUAM
uero quam dñsei promittebat da¬
ri ut non sitir& in ae ternum. illa ẽ.
dequadictum est: Apud te estdñe
fonsuitae. Et iterum Satiabimur
in bonis domustuae. Nam quomo¬
dosient quii nebriabuntur abuber¬
tate domus tuae : Promittebat
ergo saginam quandam et sacieta¬
tem. &illa nondum intellegens
dicitadeum. DÑEDAMIHI
HANCAQUAMUT NONSI¬
TIAM NEQUEUENTAM
HUCHAURIRE. DICITENIH̃S
UADE UOCAUIRUM IU¬
UM ETUE NT HUC
uoest uocauirum tuum e
idest adhibe intellectũ
Uiden sergo ihs̃ quia

Expanded text:
profunditate tenebrosa, hic profunditate tenebrosa, hic eam hauriunt homines hydria cupiditatis, nam et hydria cupiditatem significat. Dicit ei Jesus: Da mihi bibere. Ille autem qui bibere quaerebat, fidem ipsius mulieris sitiebat. Petit bibere et promittit bibere. Eget quasi accepturus, et affluit tanquam satiaturus. Si scires, inquit ei Jesus, donum Dei, et quis esset qui dicit tibi: Da mihi bibere, tu forsitan petisses ab eo, et dedisset tivero quam Dominus ei promittebat dari, ut non sitiret in aeternum, illa est, de qua dictum est: Apud te est, Domine, fons vitae. Et iterum: Satiabimur in bonis domus tuae. Nam quomodo sitient, qui inebriabuntur ab ubertate domus tuae? Promittebant ergo saginam quamdam et satietatem, et illa nondum intelligens, dicit ad eum: Domine, da mihi hanc aquam, ut non sitiam, neque veniam huc haurire. Dicit ei Jesus: Vade, voca virum tuum, et veni huc. Quid est? Voca virum tuum, id est, adhibe intellectum. Videns ergo Jesus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
IHSERGOFATIGATUS EX
ITINERE SEDEBATSUP
FONTEM. HORAERAT
QUASI SEXTA
shs ergo fatigatus exitinere
quidestaliudquam fatigatis
incarne in firmus incarne ẽ
ster ipsius est. caro ad sumpta
pronobis : quianon ad nosueni¬
r& nisi formamui sibilis carnis
adsumer&. Quia ergo uenire
adnos eo modo dignatus est :
ut informa seruia d sumpta
carne apparer&. Ipsa carnis
asumptio est iteripsius
Quareergo hone sexta e quia
aetate saeculi sexta: Ad puteũ
fatigatus uenit. Quia infirmã
carnem postauit: ad puttum :
quia ad profunditatem. huius
habitationis rñre : Vnde dicit᷑
Depro fundis clamaui adte dño
Sedit. Quia humiliatu sest.
ETUENIT MULIEROESAM¬
RIAHAURIRE A QUAM
stamulier trpum gereba
ecclesiae. Ventunr eniment
ecclesia degentib:. alienigeu
a genere iudaeorum : Audiam
ergo in illanos. & in illa agnos¬
camusnos: & in illa gratias aga¬
mus dõpronobis . Illa &enim
aqua quam de puteo haurire.
uenenrt. uoluptas saeculiest

Expanded text:
Jesus fatigatus ex itinere, sedebat sic super fontem, hora erat quasi sexta. Jesus ergo fatigatus ex itinere, quid est aliud, quam fatigatus in carne, infirmus in carne Jesus? Iter ipsius est caro assumpta pro nobis, quia non ad nos veniret, nisi formam visibilis carnis assumeret. Quia ergo venire ad nos eo modo dignatus est, ut in forma servi, assumpta carne, appareret, ipsa carnis assumptio est iter ipsius. Quare ergo hora sexta, quia aetate saeculi sexta. Ad puteum fatigatus venit, quia infirmam carnem portavit. Ad puteum, quia ad profunditatem hujus habitationis nostrae, unde dicitur: De profundis clamavi ad te, Domine . Sedit, quia humiliatus est. Et venit mulier de Samaria haurire aquam. Ista mulier typum gerebat Ecclesiae. Ventura enim erat Ecclesia de gentibus alienigena a genere Judaeorum. Audiamus ergo illam nos, et in illa agnoscamus nos, et in illa gratias agamus Deo pro nobis. Illa etenim aqua, quam de puteo haurire venerat, voluptas saeculi est,
Abbreviated transcription (Latin):
tum in baptis mnum liberentur
Adiabolo paruuli. quinecdum
persesapere uel aliquida gere
bonipossunt Aut mali
lipice autemmulier haec gen¬
tilis sed cumfide ad dñmueniens.
ecclesiam designat degentibus
collectam: Quae et cananea uo¬
catur. quia telo fide i commota
ad dñm uenien sidoladereli¬
quit Chana an autem. Telus
interprȩtatur. Quae profi¬
liadaemoniaca dñmrogat.
cumpropopulissuis nec dum
credentib: ut et ipsi adiaboli
frrudib: absoluantur suꝑ nȩ
pietati supplicat. Quoduero
prius non respondit ei dñs.
significat quod illo in carne p̃¬
sente gentes non audierunt
uerbum exoreeius. Quod
Autemapostoli dicunt dñõ.
dimitte eam id est suscipe p̃ces
eius quiaclamat postnos. sig¬
nificat quod post resurrecti¬
onem ascensionemq: dñiau¬
diens prredicationemapłorꝰ.
ut exaudiretur clamabat.
Quoduero definib suis egres¬
sameam dicit mattheus. hoc
significat quod illisolum fide¬
liter a crecte proemrntib

Expanded text:
tum in baptismo, liberantur tum in baptismo, liberantur a diabolo parvuli, qui nec dum per se sapere, vel aliquid agere boni possunt aut mali. Typice autem mulier haec gentilis, sed cum fide ad Dominum veniens Ecclesiam designat de gentibus collectam; quae et Chananaea vocatur, quia zelo fidei commota ad Dominum veniens, idola dereliquit. Chanaan autem zelus interpretatur, quae pro filia daemoniaca Dominum rogat, cum pro populis suis, nec dum credemibus, ut et ipsi a diabolo fraudibus absolvantur, supernae pietati supplicat. Quod vero prius non respondit ei Dominus, significat quod illo in carne praesente, gentes non audierunt verbum ex ore ejus; quod autem apostoli dicunt Domino: Dimitte eam, id est, suscipe preces ejus, quia clamat post nos, significat, quod post resurrectionem ascensionemque Domini audiens praedicationem apostolorum, ut exaudiretur, clamabat. Quod vero de finibus suis egressam eam dicit Matthaeus, hoc signat, quod illi solum fideliter ac recte properantibus
Abbreviated transcription (Latin):
tandum sane quodmrs¬
tice loquitur credens
exgentib mulier. quia catel¬
li submensa comedunt demi¬
cis puerorum. Mensa quip¬
pȩ est scriptune scã. quaen ob
panem uitae ministnrt
Hinc et enim dicit ecclesia. pa¬
nistiinconspectum eo mensa
aduersus eos quitribulant me:
Micae puerorum internas
mysteria scriptunrum. qui¬
bus humilium solent corda re¬
fici Nonergo crustas sed mi¬
cas depane puerorũ edunt
catelli. quia conuersi ad fidem.
in scripturis. sed spitaliũ mel
sensuum qua in bonisactib pri¬
re ualeant in quirunt Etho
submensadominorum dumun
bis sacrielo quii humiliter sub¬
dita adimplenda quac pnrer¬
ta sunt cuncta suicordis &cor¬
poris officia subponunt. qua¬
tenus adsperanda quae a dño
promissa sunt prcemia incuelis
merito se debitȩ humilitatisen¬
MAGNAESIFIDESTUA
FIAT TIBISICUTUIS EN
SANATA ESTPILIA EIUS
EXILLA BORA
ropter magnammatris¬
fidem. filiam deseruit
Adaemonium Vbidatur ex¬
Tandi infantes. quia uidelicet
perfidem & confessionem parin¬

Expanded text:
tandum sane quod mystice loquitur, credens ex gentibus mulier, quia catelli sub mensa comedunt de micis puerorum. Mensa quippe est Scriptura sancta, quae nobis panem vitae ministrat. Hinc etenim dicit Ecclesia: Parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . Micae pmysteria sunt Scripturarum quibus humilium solent corda reficicas de pane puerorum edunt catelli, quia conversi ad fidem, in Scripturis, sed spiritualium medullam sensuum, qua in bonis actibus proficere valeant, inquirunt. Et hoc sub mensa dominorum, dum, verbo sacri eloquii humiliter subditi, ad implenda quae praecepta sunt cuncta sui cordis et corporis officia supponunt, quatenus ad speranda quae a Domino promissa sunt praemia in coelis merito se debitae humilitatis ermagna est fides tua, fiat tibi sicut vis, et sanata est filia illius ex illa hora. Propter magnam matrisfidem filiam deseruit daemonium. Ubi datur exndi infantes, quia videlicet per fidem et confessionem paren
Abbreviated transcription (Latin):
minum commutatur: De illis
postea dicitur. Circum deder
me canesmulq & uide tecanes
uidete malos operarios. deno¬
bis autemadpietatis gnrtiam con¬
uersis dicit: Et alia soues habe¬
o quae non sunt ex hocouili. &
illa sopostetme adducere et uo¬
cemmeam audient. & filia fides

Expanded text:
minum commutatur. De illis minum commutatur. De illis postea dicitur: Circumdederunt me canes multi , et videte canes, videte malos operarios . De nobis autem, ad pietatis gratiam conersis, dicit: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient . Et filia
Abbreviated transcription (Latin):
sionis & resurrectionis tempo¬
re reseruabat. ETACCE¬
DENTES DISCIPULIEIIS
ROGABANTEUM DI¬
CENTES DIMITTEQui¬
ACL.AMATPOSTNOS
cipuli illo adhuc tem¬
pore mysteria dnĩne¬
scientes. uel misericordia cõ¬
moti rogabant prochananea
muliere. Quamalter euan¬
gelista siro fenissam appellã.
uel in postunitate eiuscarere
cupientes quia nonut clem̃tẽ¬
sedut durum medicum crebri¬
us inclamar&. IPSCAUIẼ
RES PONDENSAIT N
SUM MISSUS NISIAD
OUES QUAE PERIERUNT
DOMUS ISRAHEL.
Tonquo etadgentes non
missussit. sed primum
adisrochel missussit. ut
illis non recipientibus euange¬
lium iusta fieret ad gentes
tronsmignatio. ATILI. AUE
ra subpersona mulie¬
rischananitidis ȩccle¬
siae fides patientia. humilitas
prredicatur. Fides quacredi¬
dit sanare possefiliam suam.
patientia. quatoties contẽpta
in precib: perseuerat. Humi¬
litas quase catulis companit
Ominrerum conuersio. Isra¬
hel quon damfilius. nos canes
Prodiuersitate fidei. ordono¬

Expanded text:
sionis et resurrectionis temposionis et resurrectionis tempore reservabat. Et accedentes discipuli ejus, rogabant eum, dicentes: Dimitte eam, quia clamat post nos. Discipuli illo adhuc tempore mysteria Domini nescientes vel misericordia commoti, rogabant pro Chananaea muliere, quam alter Evangelista Syrophoenissam appellat, vel importunitate ejus carere cupientes, quia non ut clementemsed ut durum medicum crebrius inclamaret. Ipse autem respondens ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Non quod et ad gentes non missus sit, sed primum ad Israel missus sit, ut illis non recipientibus Evangelium, juste fieret ad gentes transmigratio. At illa venuva me. Mira sub persona mulieris Chananitidis, Ecclesiae fides, patientia, humilitas, praedicatur. Fides, qua crediderit sanari posse filiam suam: patientia, qua toties contempta in precibus perseverat: humilitas, qua se catulis comparat. O mira rerum conversio, Israel quondam filius, nos canes, pro diversitate fidei ordo no
Abbreviated transcription (Latin):
SECESSITINPARTES
TYRIETSIDONIS
Ecribis & pharisaeis calumni¬
Otorib derelictis. transgre¬
ditur in pastes trriet sidonis ut
tyrios sidoniosq curaret
MULIERAUTEM CHA¬
NANEA EGRE DIIUR
DEFINIBŨS PRIS TINIS
CLAMANS UTFILIA EIM¬
PETRETSANITATEO
Oserua quodinquinto
decimo locofilia cha¬
nanea sanatur. MISERE¬
FILIA MEA MALEADAE¬
MONIOUEXATUR
INde uero nouit uoca refiliũ
dauid. Quia egressaiam fu¬
ent definibus suis & errorẽ
trrorum acsydoniorum loci
acfidei commutationedimise¬
nt Filiameamaleadȩ monio
uexatur : Ego filiamecclesiae
puto animas essecredentium.
quae maleadaemonio uex aban¬
tur ignonentescreatorem&
adonintes lapidem. QUI UO:
RESPONDIT EIUER BUO
onde superbia pharisai¬
ca nec describarum suꝑ¬
cilio. sed neipse senten¬
tiae suae uider&ur contrirriis.
perquaniius senet inuiamgen¬
tium neabieritis et inciuitates
samaritanorum ne intraueri¬
tis. Nolebat enim occasionem
calumniatoribus dare. perfec¬
tamque salutemgentium pas¬

Expanded text:
secessit in partes Tyri et Sidonis. Scribis et Pharisaeis calumniatoribus derelictis transgreditur in partes Tyri et Sidonis ut Tyrios Sidoniosque curaret. Mulier autem Chananaea egreditur de finibus pristinis clamans, ut filiae impetret sanitatem. Observa quod in quinto decimo loco, filia Chananaea sanatur. Miserefilia mea male a daemonio vexatur. Inde vero novit vocare filium David, quae egressa jam fuerat de finibus suis, et errorem Tyrorum ac Sidoniorum loci ac fidei commutatione dimiserat. Filia mea male daemonio vexatur. Ego filiam Ecclesiae puto animas esse credentium, quae male a daemonio vexabantur, ignorantes creatorem, et adorantes lapidem. Qui non respondit ei verbum. Non de superbia Pharisaica, nec de Scribarum supercilio, sed ne ipse sententiae suae videretur contrarius, per quam jusserat: In viam gentium, ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis . Nolebat enim occasionem calumniatoribus dare, perfectamque salutem gentium pas
Abbreviated transcription (Latin):
QUAEIGNORANIDM
Acsidicer&. Videtene auos
nimiȩ & inmode ratȩlibi dini
Iseruientes similes gentibus
sitis q̃ dm̃ amatorẽ castitati s ignoran¬
ETNE QUIS SUPERGRE¬
DIATUR NE QUE CIRCŨ¬
UE NIATINNEGOTIO
FRATREMSUUM
csidicat Ne quis uestrum
post de uotam ex consensu con¬
tinentiam. parisuo aliquacir¬
cumuentione uiminferrenita¬
tur. siue quolibet negotio quis
alterum frcudet. QÑMUIN¬
DEXEST DÑS DEHIS OM¬
NIBUS SICUT PRAEDIXI¬
CATI SUMUS
onsolum defornicatio¬
ne ec publicaturpitudi¬
ne. sed etiam detrans gressione
omnis boni praeepositiuindex ẽ:
Quia melius ẽ non uouere. quã
postuotum promissa non reddtre:
NONENIM UOCAUITNOS
DS̃ININMUNDITIA SGO
tiamnimia in contino¬
Itia potest inmunditia
inputari. quae corpus
xp̃iaudenter accipi nonper¬
mittit Quod autem dicit. sed
ploxpquiuatis. Qui enim haba
hane spem sc̃ĩficat sesicut &lla
sc̃s est Estoteergosc̃i. quia&
egosc̃ssum dicit dñs¬

Expanded text:
quae ignorabant Deum. quae ignorabant Deum. Ac si diceret: Videte ne et vos nimiae et immoderatae libidini servientes, similes gentibus sitis, quae Deum amatorem castitatis ignoranEt ne quis supergrediatur, neque circumveniat in negotio fratrem suum. Ac si dicat, ne quis vestrum post devotam ex consensu continentiam pari suo, aliqua circumventione vim inferre nitatur, sive quolibet negotio, quis alterum fraudet. Quoniam vindex est Dominus de his omnibus, sicut praedixicati sumus. Non solum de fornicatione et publica turpitudine, sed etiam de transgressione omnis boni praepositi vindex est Deus. Quia melius est non vovere, quam post votum promissa non reddere. Non enim vocavit nos Deus in immunditia, sed tiam nimia incontinentia potest immunditiae imputari, quae corpus Christi audenter accipi non permittit. Quod autem dicit, sed plo Christi vivatis, qui enim habet hanc spem sanctificat se, sicut et ille sanctus est. Estote ergo sancti, quia et ego sanctus sum, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
UTABSTIN EATĨSUOS
A FORNICATIONE
cĩficatio enim ab omnun¬
continentiare uocat¬
xp̃ianum In continen
ime. Cum et morses iuda eos
scĩficare uolens. populũ totũ
ab omni femina prreceperit
continere. Quienima forni¬
catione seabstinet. amultis
sedõ adiuuante uitis retrxhił.
Defornicationenamq: etur¬
piloquia et scurilitas & ludicm
et multa stultiloquia nascunt᷑¬
cas. Est et alia fornicatio pessima.
dequa nos omnimodis conue¬
nit abstinere. Illa scilicet de
qua psalmistaait Perdidisti
omnes qui fornicantur abste
adulterinis cogitationib ab eis
amore casto deuiamus. & lux¬
uriam saeculi prreponentes.
prreceptorum caelestium non
recipimus disciplinam. Et quic¬
quid postremo contracatholica
fidem creditur. pollutissensib
fornicatur UT SCIAT UNIS¬
QUIS QUE SUUM UASPOS¬
SIDEREINSC̃IFICATIONE
ET HONORE
as idest corpus suum un:¬
Mquisq: castum seruanuo
dõ scĩficet & honor& quiasine
castimonia nemouidebit dm̃
NONIN PASSIONESDE¬
SIDERTI SICUTEGEN ES

Expanded text:
neatis vos a fornicatione. Sanctificatio enim ab omni incontinentia revocatianum. Incontinentime cum et Moyses Judaeos sanctificare volens, populum totum ab omni femina praeceperit continere. Qui enim a fornicatione se abstinet, a multis se Deo adjuvante vitiis retrahit. De fornicatione namque, et turpiloquia et scurrilitas et ludicra et multa stultiloquia nascuntur. Est et alia fornicatio pessima, de qua nos omni modo convenit abstinere. Illa scilicet, de qua Psalmista ait: Perdidisti omnes qui fornicantur abs te adulterinis cogitationibus ab ejus amore casto deviamus, et luxuriam saeculi praeponentes, praeceptorum coelestium non recipimus disciplinam, et quidquid postremo contra catholicam fidem creditur polluti sensibus fornicatur. Ut sciat unusquisque suum vas possidere in sanctificatione et honore. Vas, id est, corpus suum unusquisque castum servando Deo sanctificet et honoret. Quia sine castimonia nemo videbit Deum. Non in passione desiderii, sicut et gentes
Abbreviated transcription (Latin):
AMBUL.ARE SICUTET
AMBULATIS
ost laudem et ronsolationẽ
incipit exostatio: Acsidice¬
r& Vobis quibus xp̃suia est
dignis eum ambulantes sequimi¬
nigressibus Idest mansuetu¬
diñis Caritatis. humilitatis. oboe¬
dientiae et pacisomniumq uid
UTABUN DETIS MAGIS
cumaetate fidei
debetaugeripro
fectus uistutum. si
SCITIS ENIM QUACPRE¬
CEPTA DEDERIO
UOBIS PEROÑMIH̃M

Expanded text:
are, sic et ambuletis. Post laudem et consolationem incipit exhortatio, ac si diceret, vos quibus Christus via est, dignis eum ambulantes sequimini gressibus, id est, mansuetudinis, charitatis, humilitatis, obedientiae et pacis omniumque virtutum. Ut abundetis magis. Quia cum aetate fidei debet augeri profectus virtutum, sicitis enim quae praecepta dederim vobis per Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
dicatis. Bene dictus quiuenit in nomi¬
ne d ñi. hocuult intellegi. Nisi poeni¬
tentiame geritis et confessi fueritis
Ipsum me esse de quo prophetae ceci¬
nerunt filiu m omni potentis patris.
meam faciem non uidebitis. HabeN
iuda eidatum sibi tempus paeniten¬
spicient. CONCORDIA¬
Nhoc istarum duarum sit concor¬
dialectionum. qui a ut naq: dela¬
pidatione iustorum unam faciunt
mentionem. Idẽ lectio actuũ apos¬
tolorum debeatistephaniꝑ spicue
& proprie iampatratȩ. euange¬
lii lectio de quolibet prophetae
lapidatione absolute facit non
propriementionem

Expanded text:
dicatis: Benedictus qui venit in nomidicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini, hoc vult intelligi, nisi poenitentiam egeritis, et confessi fueritis, ipsum me esse, de quo prophetae cecinerunt, filium omnipotentis Patris, meam faciem non videbitis. Habent Judaei, datum sibi tempus poenitenspicient. CONCORDIA. Istarum duarum in hoc sit concordia lectionum, quia utraque de lapidatione justorum, unam faciunt mentionem. Haec est lectio Actuum Apostolorum, de beati Stephani, perspicue, et proprie jam patrata. Evangelii vero lectio, de cujuslibet prophetae lapidatione absolute facit, non proprie, mentionem.
Abbreviated transcription (Latin):
& qua sinidũ uacuũ di ripientes tules
locum eorum genteme tregnum
Sciendum quia hiene unde superius
intestimonio hiere miae mentio
facta .ẽ. bestia est quae noctucada¬
uerib: mostuorum uiuit. & de se¬
puchris sol& effodere corponr
Nihilque est in munditiae. quo ñ
uescatur Talis ẽ isrł offendens
dnmsuum. & omnium bestiarum
morsib: trrditus. Nempequia
adno ẽ derelictus
DICOENIM UOBIS. NONUIDE¬
BITISMEAMODO DONEC
DICATIS BENEDICTUS QUI
UE NIT INNOMINEDNT.
Naec quidem turbaedixerunt.
Ad ñouenienti adhier usalem
Sed quialucas nondicit. Quohinc ab¬
scesserit dñ s ut nonuenir& Nisi eotẽ¬
pore quo iamillud dicer&ur. Per¬
seuerrt quippe in itinere suo donec
ueniathierus alem. Cogit profecto
hocmystice intellegi deillo eius ad¬
uentu. quo inclaritate uenturus. ẽ:
Maxime. cum mattheus dñmpost. ñ¬
decantatas eia turba laudes haec dix¬
issetestatur. Item quod dicit . donec

Expanded text:
et quasi nidum vacuum diripientes, tulerunt et quasi nidum vacuum diripientes, tulerunt eorum locum, gentem et regnum. Sciendum quia hyena, unde superius in testimonio Hieremiae mentio facta est, bestia est quae noctu cadaveribus mortuorum vivit, et de sepulcris solet effodere corpora, nihilque est immunditiae, quo non vescatur; talis est Israel, offendens Dominum suum, et omnium bestiarum morsibus traditus, nempe quia a Domino est derelictus. Dico enim vobis: Non me videbitis amodo donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. Haec quidem turbae dixerunt Domino, venienti ad Hierusalem, sed quia Lucas non dicit, quo hinc abscesserit Dominus, ut non veniret, nisi eo tempore quo jam illud diceretur, perseverat quippe in itinere suo, donec veniat Hierusalem, cogit profecto hoc mystice intelligi, de illo ejus adventu, quo in claritate venturus est, maxime cum Matthaeus Dominum praedecantatas ei a turba laudes dixisse testatur. Idem quod dicit: Donec
Abbreviated transcription (Latin):
Facta est mihihereditas iea qua¬
sispeluncahie nȩ Desestam iudeor
domum idest templum illud quod
ante fulgebat augustius. Oculis
conprobamus. quia habitatorẽ xp̃m
perdidit & hereditatem p̃ripere
gestiens occiditheredem. Aliter
Eccere linquetur uobis domus uro
desesta: Hoc est nunc ur̃ao ẽ non mea
quaedudum domus mea uocabatur
Desesta. Inuindicta crucis siue tem¬
plumiudaeorũ ad nõhabitatore.
relinquetur. ibitq ad gentium ec¬
clesiam Ipsam ciuitatem quãnidũ
suum uocauerrt. Nuncdomũ iudȩor
apellat: Quae non in merito dñi
auxilio nudata sua editionire linquit᷑
quia non solum auis illiũ somni poten¬
tis quam matheus gallinã nuncupal
alis protegi dispexit. sed eandẽ auẽ
seprotegere uolentẽ uulpib deuo¬
nrndam. id est hero dietpilato cru¬
cifigendum tradidit xp̃m Nec
morruulpium earundemhocest
regũtenre. &ipsa rxpinadonat :
Occiso enim dño uenerunt romani

Expanded text:
facta est mihi haereditas mea quafacta est mihi haereditas mea quasi spelunca hyaenae . Desertam Judaeorum domum idem templum illud, quod ante fulgebat augustius oculis comprobamus, qui habitatorem Christum perdidit, et haereditatem praeripere gestiens, occidit haeredem. Aliter: Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta, hoc est, nunc vestra est, non mea, quae dudum domus mea vocabatur. Deserta in vindicta crucis, sive templum Judaeorum a Domino habitatore relinquetur, ibitque ad gentium Ecclesiam. Ipsam civitatem, quam nidum suum vocaverat, nunc domum Judaeorum appellat, quae non immerito Domini auxilio nudata, suae ditioni relinquitur, quia non solum avis illius omnipotentis, quam Matthaeus gallinam nuncupat, alis protegi despexit, sed eamdem avem, se protegere volentem, vulpibus devorandam, idem Herodi et Pilato crucifigendum tradidit Christum. Nec mora vulpium earumdem, hoc est, regum terrae, et ipsae rapinae donatur; occiso enim Domino venerunt Romani,
Abbreviated transcription (Latin):
ut rronomii legimus. sicuta qui¬
la protegerenidum suum et suꝑ
pullossuos desidenbat. expan¬
densalassuas suscepit eos & tulit
superpennassuas . Et pulchre
qui herodem desua nece tractan¬
temuulpemuo carrt. seipsũ aui
conpanit. Encudulenta enim
uulpes semper insidias auib: ten¬
dere noncessat: QUODDCIT
QUI ADTE MISSISUNT
Vs dest quiad profectum tuũ mis¬
si fuerant. Quotie s uolui. acsi
dicer& in debita red dismihicon¬
gregaredea egypto etbabylone
pullos subalas Duaealae dñi mor¬
ses & aaron. quieduxerunt popu¬
lum dea egypto. siue torobabel &
esdrs &neemias & hie sus filiusio¬
sedech duces quieduxerunt popu¬
lumis rachel debabylone: Quaeri¬
tur quomodo dicit quoties uolui.
cum prophetadixerit. Omnia
qua ecumque uoluit dñsfecit . Id .ẽ.
uoluiex mea sei noluistis exune paste.
ECCERELINQUE TUR UOBISDO¬
MUS UESTRA DESERTA
Hocipsum expersona hiere¬
miae. Anteiam dixeret. Reliqui
domummeam . dimisihereditatẽ

Expanded text:
uteronomii legimus: Sicut aquiuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas, suscepit eos et tulit super pennas suas . Et pulchre, qui Herodem de sua nece tractantem, vulpem vocarat , seipsum avi comparat. Fraudulenta enim vulpes semper insidias avibus tendere non cessat. Quod dicit: Qui ad te missi sunt, hoc est, qui ad profectum tuum missi fuerant. Quoties volui, ac si diceret, Indebita reddis mihi, congregare de Aegypto et Babylone pullos sub alas. Duae alae Domini, Moses et Aaron, qui eduxerunt populum de Aegypto, sive Zorobabel et Esdras et Nehemias, et Jesus filius Josedec duces, qui eduxerunt populum Israel de Babylone. Quaeritur quomodo dicit: Quoties volui, cum Propheta dixerit: Omnia quae voluit Dominus fecit, id est, nolui ex me, sed voluistis ex vestra parte. Ecce relinquetur domus vestra deserta. Hoc ipsum ex persona Hieremiae jam ante dixerat: Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam,
Abbreviated transcription (Latin):
ris facultas. manifeste ostendit.
Dequodicit hoc quodadditum est:
regumname historia. Sed obser¬
uandum quodille tacharias non sil
filius banochiae. sed filiusioade sa¬
cerdotis. Vndescriptumrefest
quae sibi fecisset bona Gumergo
Tachariam teneamus. & occisioni
consentiat locus. quaȩrimus qua¬
rebanachiae dicitur filius & non
terp̃tatur. Et ideo uir iustitiae:
plenus. benedictus dñi recte appel¬
latur. HIERUSALEMHIERU¬
SALEM. QUAEOCCIDIS PRO¬
PHEIAS .ETLAPIDASEOS
QUIADTEM ISSISUNT
Iserusalem Non saxa & aedi¬
ficiaciuitatis. sed habitatoris
uocat. Quam patris plangitaffectu.
sic ut & in alio locolegimus. qdđ uidens
eamfleuerit. QUOTIES UOLUI
CONGREGAREPILIOS TUOS
QUEMAD MODUGALLNA
CONGREGATPUL.L.OSSUOS
SUBALASSUASETNOLUISTI
sNeo autem quoddicit quoties
uolui congregarefiliostuos.
omnes r&ro prophetas a se
missos essetestatur: Auisquoq
similitudinem congregantis sup
pennis nidum suum. incanticode¬

Expanded text:
ris facultas, manifeste ostendit, ris facultas, manifeste ostendit, de quo dicit hoc, quod additum est: Regum narrat historia. Sed observandum quod ille Zacharias non sit filius Barachiae, sed filius Joadae sacerdotis, unde Scriptura refert: quae sibi fecisset bona . Cum ergo Zachariam teneamus et occisioni consentiat locus, quaerimus quare Barachiae dicitur filius et nonterpretatur, et ideo vir justitia plenus, benedictus Domini recte appellatur. Hierusalem, Hierusalem, quae occidis prophetas et lapidas eos qui ad te missi sunt. Hierusalem, non saxa et aedificia civitatis, sed habitatores vocat, quam patris plangit affectu, sicut et in alio loco legimus, quod videns eam, fleverit . Quoties volui congregare filios tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti. In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Avis quoque similitudinem congregantis sub pennis nidum suum, in Cantico De
Abbreviated transcription (Latin):
inquamomnium oblitus interfec̃
Item quaeritur Si sanguis hors
qui posthunc occisi sunt uenit suꝑ
cuius malitia unita .ẽ. Quarea san¬
guineabelqui primus mastrrium
passus estmirum non est . sed quare
usq: ad sanguinem tachariae. quȩ¬
rendum .ẽ. cum et multiposteum
usq: ad natiuitatemxp̃i. & ipso mox
nato innocente sinbethleem pueri
sint ab hacgenenatione perempti
Nisi fostequia abel pastorouium.
Tacharias sacerdos fuit: Et hic in
campo. Ille in atriotemplinecatus. ẽ:
Vtriusq: gradus mastrres. & laici
scilicet & altarisofficiomancipati.
subeorũ uoluit intimare uocabula
QUE MOCCIDISTIS INT̃TEM¬
PLUM ETALTARE ETETR¬
Nterparietem templi. &alta¬
re incensi interius. Siue ut alii
Adicunt Interruin astempli
& alta rehnstiarumexterius
Quaerinor quisit istetacharias
filius barachiae: quioccisus est
intertemplumetaltare. Quia
multos legimus tacharias. Sed
ne libera nobis tribuer&ur erro¬

Expanded text:
inquam, omnium oblitus, interfecit. inquam, omnium oblitus, interfecit. Item quaeritur: Si sanguis horum, qui post hunc occisi sunt, venit supcujus malitia unita est, quare a sanguine Abel, qui primus martyrium passus est, mirum non est. Sed quare usque ad sanguinem Zachariae quaerendum est, cum et multi post eum usque ad nativitatem Christi, et ipso mox nato innocentes in Bethleem pueri sint ab hac generatione perempti ? Nisi forte, quia Abel pastor ovium, Zacharias sacerdos fuit, et hic in campo, ille in atrio templi necatus est. Utriusque gradus martyres, et laici scilicet et altaris officio mancipati, sub eorum voluit intimare vocabula. Quem occidistis inter templum et altare. Inter parietem templi et altare incensi interius, sive, ut alii dicunt, inter ruinas templi et altare hostiarum exterius. Quaeritur qui sit iste Zacharias, filius Barachiae, qui occisus est inter templum et altare, quia multos legimus Zacharias. Sed, ne libera nobis tribueretur erro
Abbreviated transcription (Latin):
co de omnib: sc̃ĩs Genentio iusto¬
rum. benedicetur. De malis uero
Generatio ui perrrum. Etrequi¬
rentur omnia. a genenrtioneista
Etillud. Genenrtio prrua atq
peruersa. hec inereddis dño popule
stulte et insipiens. & genssine con¬
silio &sine prudentia. Ergo isti
quisimilia cain &io as. contra apłos
gesserunt. de una genenrtione: ẽe
referuntur : Et omnes sc̃ĩ quisimi¬
les uistutibus sunt. una gene natio
eẽ. uidetur ASANQUINE
ABELIUSTI. US QUEADSAN¬
QUINEM TACHARIAEPI¬
LII BARACHIAE
uaeritur. curduos hosspe¬
cialiterposuit abel & tacha¬
riam. quia neut̃ tunc prresens fuit.
& postea multiab eis scioccisi sunt
Nimirum. proae qualitate piacul
Cainenim occidit abel fractrẽsuũ
Nulla causa iusta existente. Ioas
quoq: rex. filium sacerdotis nutri¬
entisse . &eripientis demoste. & in
temploseptemannis abscondentis
desiderio regni interfecis set. max¬
imeq: conlacta neum suum. Horũ

Expanded text:
co de omnibus sanctis: Generatio rectoco de omnibus sanctis: Generatio rectorum benedicetur . De malis vero: Generatio viperarum, et: Requirentur omnia a generatione ista. Et illud: Generatio prava atque perversa, haeccine reddis Domino, popule stulte et insipiens ? et: Gens sine consilio et sine prudentia? Ergo isti, qui similia Cain et Joas contra Apostolos gesserunt, de una generatione esse referuntur: et omnes sancti, qui similes in virtutibus sunt, una generatio esse videtur. A sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae. Quaeritur cur duos hos specialiter posuit Abel et Zachariam, quia neuter tunc praesens fuit, et postea multi ab eis sancti occisi sunt, nimirum pro aequalitate piaculi. Cain enim occidit Abel fratrem suum, nulla causa justa existente. Joas quoque rex filium sacerdotis nutrientis se et eripientis de morte, et in templo septem annis abscondentis desiderio regni, interfecisset, maximeque collactaneum suum; horum,
Abbreviated transcription (Latin):
guis omnium prophetarꝰ
atq iustorum ab una iuda eorum
genenitionerequinat᷑. cũ & mult
sc̃orum siue ante in carnationẽ. seu
postmostemresurrectionemque
saluatoris ab aliis sint nationib: int̃¬
empti Et ipse dñsiuda eis licet ad¬
clamantib: aromanotamen p̃side
romanisq: sit militib: crucifixus
Sedmoris est scripturrum. duas
saepe genentiones hominum bo¬
norum scilicet malorumq: conpu¬
tare Hoc est eorum quinon ex san¬
guinib: Neq ex uoluntate carnis
ne que exuoluntate uiri. sed exdõ
nati sunt Et eorum quibus dicit᷑
Vos expatre diaboloestis . Etalibi
Serpentes. genentio uipenxrũ.
Di camus breuiter. Quare sanguis
ab eliustiusq: ad tachariam filiũ
ba nachiae ab illa genenrtione quȩ¬
nrtur. cum ne utrumeorum occi¬
derit Regula scriptunarum. ẽ.
duas genertiones bonorũ uel
malorum nosse. Bonorum. de
qua scriptum ẽ: Haec est generx¬
tio quaerentium dñm. quaeren¬
tium faciem dĩia cob Et in aliolo¬

Expanded text:
guis omnium prophetarum guis omnium prophetarum atque justorum ab una Judaeorum generatione requiratur, cum et multi nctorum sive ante incarnationem, seu post mortem resurrectionemque Salvatoris, ab aliis sint nationibus interempti, et ipse Dominus Judaeis licet acclamantibus, a Romano tamen praeside, Romanisque sit militibus crucifixus. Sed moris est Scripturarum duas saepe generationes hominum, bonorum scilicet malorumque computare, hoc est eorum qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt ; et eorum quibus dicitur: Vos ex patre diaboSerpentes, generatio viperarum. Dicamus breviter, quare sanguis Abel justi usque ad Zachariam filium Barachiae, ab illa generatione quaeratur, cum neutrum eorum occiderit? Regula Scripturarum est, duas generationes, bonorum vel malorum nosse. Bonorum, de qua scriptum est: Haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium faciem Dei Jacob , et in alio lo
Abbreviated transcription (Latin):
Ates & scribas. & ex illi socci¬
decis & crucifigetis & flagella¬
bitis insynagogisur̃is . Et perse¬
que mini deciuitate inciuitatem.
ut impleatis men sunempatrum¬
ũ uestrorum. Idest quodillis defuit:
uosa dimplete Illienimint̃ secer̃
seruo suos dñincrucifigite Illiꝓphe¬
tas. uoseum quiper prophetas p̃di¬
catus ẽ. Potest hoc etad discipu¬
loseius referri de quibus nunc dic̃
Eccemitto aduos prophetas & sa¬
ua iuxta a postolum scribentem
adcorinthios. uaria dona esse dis¬
cipulorum xp̃i Alios prophetas
quiuenturx p̃dicant: Aliossapien¬
tes quinouerunt quando debean
proferre sermonem. Aliosscri¬
ba sinlege doctissimos. quidescri¬
bunt intabulis cordissui Exquib
lapidatus ẽ stephanus paulus oc¬
cisus. crucifixus petrus. flagellat
in actib: a postolorum. discipuli. &
persecuti eos sunt deciuitate in ciui¬
tatem. expellentes deiuda ea. ut
adgentium populũ trrnsmigrertꝰ
NISSANGUIS IUSTUS. qui
ET PUSUS .G̃. SUPERTERRÃ¬
uaeritur. quomodo san¬

Expanded text:
lis occidetis et crucifigetis et flagellabitis in synagogis vestris, et persequimini de civitate in civitatem, ut impleatis mensuram patrum vestrorum. Id est, quod illis defuit, vos adimplete. Illi enim interfecerunt servos, vos Dominum crucifigite; illi prophetas, vos eum qui per prophetas praedicatus est. Potest hoc et ad discipulos ejus referri, de quibus nunc dicit: Ecce ego mitto ad vos prophetas, va juxta Apostolum scribentem ad Corinthios, varia dona esse discipulorum Christi : alios prophetas, qui ventura praedicant; alios sapientes, qui noverunt quando debeant proferre sermonem; alios scribas in lege doctissimos, qui describunt in tabulis cordis sui, ex quibus lapidatus est Stephanus, Paulus occisus, crucifixus Petrus, flagellati in Actibus Apostolorum discipuli, et persecuti eos sunt de civitate in civitatem, expellentes de Judaea, ut ad gentium populum transmigrarent. nis sanguis justus, qui effusus est super terrauaeritur quomodo san
Abbreviated transcription (Latin):
& caro intellegitur. Velspiritalis
illa atq diuina de qua ipse dicit
Garo mea uere est cibus. & san¬
guis meus uere est potus. Etnisi
manduca ueritis carnemmeam
& sanguinemme umbiberitis ñ
habebiti suitamaeternã. uelcaro
& sanguis quae crucifixa ẽ. & qui
militis effusus est lancea
REMISSIONẼ PECGATORŨ
on sequenter autem post
redemptionem sanguinis
tifuerimus srustra nobis peccata
donantur. Nec ante ueniam acci¬
perepossumus Nisi pretiũ ꝓnobis
cruentus quondam uictor acceperis
dictum est gractiaestis
ꝯsaluati & non exope¬
ribus. istescit quod secundũ di¬
uitias suas dĩ gnrtia habund& in
nobis maxime in ecclesia degen¬
tib: congregata : Annon est mag¬
nitudo gractiarum in paulo & in
ceterissc̃ĩs. de quib dicitur.
Nescitis qnmangelos iudi cabim.e
has diuitias gratiarumille inse
non facit uacuas. qui quantum unl&
humana frrcgilitas labonit conten¬
dit &cum paulo dicit. Errtia ciꝰ

Expanded text:
et caro intelligitur: vel spiritalis et caro intelligitur: vel spiritalis illa atque divina, de qua ipse dicit: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus . Et: Nisi manducaveritis carnem meam, et sanguinem meum biberitis, non habebitis vitam aeternam . Vel: Caro et sanguis quae crucifixa est, et qui militis effusus est lancea. Remissionem peccatorum. Consequenter autem post redemptionem sanguinis ti fuerimus, frustra nobis peccata donantur, nec ante veniam accipere possumus nisi pretium pro nobis cruentus quondam victor acceperit.dictum est: Gratia estis salvati et non ex operibus , iste scit, quod secundum divitias suas, Dei gratia abundet in nobis, maxime in Ecclesia de gentibus congregata. An non est magnitudo gratiarum in Paulo et in caeteris sanctis? de quibus dicitur: Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Has divitias gratiarum, ille in se non facit vacuas, qui, quantum valet humana fragilitas, laborat, contendit, et cum Paulo dicit: Gratia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quod in latinis codicib scriptumin
dilecto filiosuo. sed simplicit᷑ & abso¬
lute indilecto. Quoditamihuntelle¬
gendum uidetur. ut sub audiatur
diximus sapientia est iustitia. pax
gaudium & cetr̃. Hae cuistutum
uocabula &iamhiquise quineque¬
unt diligunt. & nullus tam confessi
sceleri sest . ut non sapientia &iusti¬
tiam amare sedicat. Iste est dilec¬
tus que maestimo inisaia signifi¬
cari. Cantabo dilecto. &uinea
facta est dilecto. Et in psalmo. &
dilectus quẽ ad modũ filiu s unicorniũ
IN QUOHABEM REDEMPLION
llere dimitur quia captiuus . ẽ.
& in hostium ueniens potestatẽ
liber eẽ desiuit. Ita& nos quidam
dicunt in hocmundo eẽ captiuos
& sub principib: & potestatib: iugo
serui tutisteneri. Nec ante uinctas
catenis explicare manus &oculos
sursum ad collere. Nisi redemp
deseruitute eripiens libestate do¬
nauit : ꝑSANGUINẼ IPSIUS
Mpliciter uero sanguisxp̃¬

Expanded text:
quod in Latinis codicibus, habet scriptum, in quod in Latinis codicibus, habet scriptum, in dilecto Filio suo, sed simpliciter et absolute, in dilecto. Quod ita mihi intelligendum videtur, ut subaudiatur,aepe jam diximus, sapientia est, justitia, pax, gaudium, etc., haec virtutum vocabula, etiam hi, qui sequi nequeunt diligunt, et nullus tam confessi sceleris est, ut non sapientiam et justitiam amare se dicat, iste est dilectus, quem aestimo in Isaia significari: Cantabo dilecto, et Vinea facta est dilecto , et in Psalmo: Et dilectus quemadmodum filius unicornium . In quo habemus redemptionem. Ille redimitur, qui captivus est, et in hostium veniens potestatem, liber esse desivit, ita et nos quidam dicunt in hoc mundo esse captivos, et sub principibus, et potestatibus, jugo servitutis teneri, nec ante vinctas catenis explicare manus, et oculos sursum attollere, nisi Redemptde servitute eripiens, libertate donavit. Per sanguinem ipsius. Dupliciter vero sanguis Ch