comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auditum eccl̃ie. sed eccł̃iam penetrare non
possunt: quia intͥnsecus se continet incusto¬
dia mentis: & non egredit᷑ foras ne uideat᷑
sicut quondam dina de qua dicitur. quia
egressa est ut uideret mulieres regionis illiꝰ.
Adño autem descendere malum dicitur:
quia nichil fit nisi ꝑmittente deo. Quiad
hoc in eccłia sunt eẽ hereticos: ut uel pro¬
bent uel exerceant. Sequit᷑. Tumultus qua¬
ange stuporis habitantium lachis: pͥncipium
de ambulatio ipsos signat hereticos: uagos
& ꝑ diu̾sa errorum dogmata discursantes:
quiq circumferuntur omni uento doc¬
trine. De quib dicitur. hii incurrib et hii
in equis. Hii ergo pͥncipes extiterunt peccati
filie syon. que specula interp̃tatur: quia
omnis ęccłiȩ calamitas. et omnis error. et pec¬
catum. ab hereticis ꝓcessit. Propterea da¬
bit emissarios: suꝑ hereditatem geth. Emis¬
sarii sunt uł demones uel uisibiles hostes:

Expanded text:
auditum Ecclesiae. Sed Ecclesiam penetrare non auditum Ecclesiae. Sed Ecclesiam penetrare non possunt, quia intrinsecus se continet in custodia mentis, et non egreditur foras ne violetur, sicut quondam Dina, de qua dicitur quia egressa est ut videret mulieres regionis illius. A Domino autem descendere malum dicitur, quia nil fit, nisi permittente Domino qui ad hoc in Ecclesia sinit esse haereticos, ut vel probent, vel exerceant. Sequitur, « Tumultus quadrigae stuporis habitanti Lachis, » deambulatio, ipsos signat haereticos vagos, et per diversa errorum dogmata discursantes, quique circumferuntur omni vento doctrinae, de quibus dicitur, Hi in curribus et hi in equis, etc. » Hi ergo principes exstiterunt peccati filiae Sion, quae specula interpretatur, quia omnis Ecclesiae calamitas, omnis error et peccatum ab haereticis processit. « Propterea dabo emissarios super haereditatem Geth. » Emissarii daemones, vel visibiles inimici sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
runt: sed non erant ex nobis. Uicina est
gͦ domus hereticorum. eccł̃ie fidelium:
sed suꝑ arenam posita. non habet fundam̃¬
tum. Et est sensus. Oheretici qui tantum
uicini estis eccł̃iȩ. sed contra eam semꝑ eri-¬
gimini. plangite uosmet ipsoᷤ. : quia ex uo¬
bis accipiet inimicus et ultor diabolus planc¬
tum: hoc est uos entis causa ur̃e ꝑditionis:
& ex uobis diabolus cui traditi estis mat̾iem
accipiet uos puniendi. Que stecit sibimet: qͥa
infirmata ẽ. in bonum suum. Ad suꝑiora
iungendum est ubi dicitur. non est egres-¬
sa que habitat in exitu: que stetit sibimet
Eccłia stetit sibimet: quia inueritate stabił
ꝑ mansit. In firmata ẽ: id est afflicta diu̾sis
tribulationib. Sed hoc illi inbonum fuit
quia quo magis infirmabatur : eo amplius
Hinc psalmista: de eadem ȩccl̃ia dicit. Infir-¬
p̃senti. Descendit autem malum a dño inpor-
ta ierłm. id est insidie hereticorum usq ad

Expanded text:
runt, sed non erant ex nobis. » Vicina est runt, sed non erant ex nobis. » Vicina est ergo domus haereticorum Ecclesiae fidelium, sed super arenam posita, non habet fundamentum. Et est sensus: O haeretici, qui tantum vicini estis Ecclesiae, sed contra eam semper erigimini, plangite vosmetipsos, quia ex vobis accipiet inimicus et ultor diabolus planctum, hoc est, vos eritis causa vestrae perditionis, et ex vobis diabolus, cui traditi estis, materiem accipiet puniendi. Quae stetit sibimet, quia infirmata est in bonum suum, ad superiora jungendum est, ubi dicitur, « Non est egressa quae habitat in exitu, quae stetit sibimet. » Ecclesia stetit sibimet, quia in veritate stabilis permansit. Infirmata est, id est afflicta diversis tribulationibus, sed hoc illi in bonum fuit, quia quo magis infirmabatur, eo amplius nc Psalmista de eadem Ecclesia dicit, Infirpraesenti. Descendit autem malum a Domino in portam Hierusalem, id est insidiae haereticorum usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
tatur torcular significat hereticos: qui se
extollebant dicentes. Habere se uinum so-¬
rech. id est spiritalis et diuine scientie: cũ
econtra uinum eorum. id est doccrina eoꝵ
de iunea sit sodomoꝵ: et de suburbanis
gomorre. Ipsi sunt domus pulueris. quia
terrena sapiunt: & cib sunt serpentis.
id est diaboli. cui dictum est. Terram co-¬
medes: omnib dieb. Hos hortatur ꝓpħa
ne se extollant: sed agant penitentiam:
dicens. In domo pulueris. puluere uos asꝑ¬
gite: ne cum tempus ultionis uenerit. et
domus que pulchia uobis uidebatur ceci¬
derit simul pereatis: & cassus labor risum
uidentib p̃beat. Non est egressa que habitat
ꝑcipiendi regni celestis non est egressa finẽ
diuinarum scͥpturanim: nec transgressa
patrum statuta. Planctus uitine domus
accipiet exuobis. Uicina domus est ȩccłia:
in qua domo non sunt heretici: sed uici¬
ni eius sunt. Ex nobis inquit apls exie¬

Expanded text:
tatur torcular. Significat haereticos, qui se tatur torcular. Significat haereticos, qui se extollebant, dicentes se habere vinum Soreth, id est spiritualis et divinae scientiae, cum e contra vinum eorum id est doctrina esset de vinea Sodomorum, et de suburbanis Gomorrhae. Ipsi sunt et domus pulveris, quia terrena sapiunt, et cibus sunt serpentis, id est diaboli, cui dictum est, Terram comedes omnibus diebus. Hos hortatur propheta, ne se extollant, sed agant poenitentiam dicens, « In domo pulveris, pulvere vos aspergite, » ne cum tempus ultionis advenerit, et domus quae vobis pulchra videbatur ceciderit, simul pereatis, et cassus labor vester risum videntibus praebeat. « Non est egressa quia habitat xitu, in spe percipiendi regni coelestis, non est egressa finem divinarum Scripturarum, nec transgressa Patrum statuta. « Planctus domus vicinae accipiet ex vobis. » Vicina domus est Ecclesia, in qua domo non sunt haeretici, sed vicini ei sunt. « Ex nobis inquit Apostolus exie
Abbreviated transcription (Latin):
Hon solum inquit suꝑ lachis quadrige ue-¬
nient et tumultus: sed ⁊ suꝑ gech quȩ
metropolis est palestine. Smissanos autẽ uo¬
cat latrunculos quos rex assinorum mittebat
ingeth : que erat domus idolatrie urbsq
mendatii: queq indeceptionem fuerat re¬
gib isrł. Ad huc heredem ad ducam tibi que
habitas inmaresa: id est in hereditate. Heredẽ
autem: uocat aduentum hostium. Dicit gͦ
hereditate. possideant geth: eo quod fuerit
ciuitas inter urbes iudeoꝵ: ad quam etiã
dicit ꝑuenturam hostilitatem assiriorum.
Ueniet illa captiuitas degeth usq odollam:
que subaudis est ciuitas glorie urł. Hel cer¬
te ꝑhironiam. accipiendum est: ut sit sensus.
Illud malum de lachis. et de maresa. &
de geth: ꝑueniet ad od ollam. Hic distin-¬
guendum: et sic hi ronice parum pressa uo-¬
ce inferendum. Gloria isrł. id est ignomi¬
nia et dedecus est hoc : populi israhelis.
Hec iuxta litteram: Nideamus nunc breuit̃:
quid misticum contineat. Geth que int̾pre-¬

Expanded text:
on solum inquit super Lachis quadrigae venient et tumultus, sed et super Geth, quae est metropolis Palaestinae. Emissarios autem vocat latrunculos, quos rex Assyriorum mittebat in Geth, quae erat domus idololatriae, urbsque mendacii, quaeque in deceptionem fuerat regibus Israel. « Adhuc haeredem adducam tibi, quae habitas in Maresa, » id est in haereditate. Haeredem autem vocat adventum hostium. Dicit erghaereditate possideant Geth, eo quod fuerit civitas inter urbes Judaeorum, ad quam etiam dicit perventuram hostilitatem Assyriorum. it sensus: Veniet illa captivitas de Geth usque Odollam, quae subaudis est civitas gloriae Israel. Vel certe per ironiam accipiendum est, ut sit sensus, Illud malum de Lachis et de Maresa et de Geth perveniet Odollam. Hic distinguendum, et sic ironice parum pressa voce inferendum, « Gloria est, » id est ignominia et dedecus est populi Israelitici. Haec juxta litteram, videamus breviter quid mysterii contineant: Geth interpre
Abbreviated transcription (Latin):
.Intelligens effraim. hoc est reges¬
decem tribuum suũ languorem. id est
suam infirmitatem. & udas uinculũ
suum: hoc est cognoscens sibi imminere
captiuitatem qua sociatus fuerat decẽ
tribub inpeccato. misit ad assur : quia
ñ adeo. qui et peccatum et captiuitatẽ

Expanded text:
Intelligens Ephraim id est decem tribuum reges suum languorem, id est suam infirmitatem, et Judas vinculum suum, hoc est, cognoscens sibi ideo imminere captivitatem, quia sociatus erat decem tribubus in peccato, misit ad Assur, quia non a Deo, qui et peccatum et captivitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut dracones cum ab
elefantis uincuntur terribili sibilo ꝑsonãt.
et sicut strutionũ aues que obbreuitatem
pennarum longius uolare non possunt.
quando oua sua immemores relinquunt
inharenis calcanda pedib bestraꝵ: ac si non
reperint ꝓcantib luctum faciunt: sic et
ego inquit ꝓpħa amissis filiis et incaptiui¬
tatem ductis: uadam spoliatus et nudus:
quia desꝑata est plaga eius. id est samane
Et idem peccatum atq eadem pena que sub¬
uerterat samariam tetigit iudam: & ꝑuenit
usq ad portam ierłm. Sicut enim samaria
subũ sa est abassyriis: ita ierłm subu̾tenda
est achaldeis. Hec omnia mistice referenda
sunt adhereticos : quib minatur ds̃ subu̾¬
sionem utilem: ut cum destructa fuerint ꝑ
uersa eorum dogmata. et illo igne suocensa
de quo dicit dñs ignem ueni mutere int̾ram:
plangent errores suos: Resoluant depedib cal¬
tiamenta: hoc ÷ mortuoꝵ oꝑa abitiant. Maxi¬
me autem. ꝓpt̾ hoc plangant: quia erro¬

Expanded text:
Sicut dracones cum ab elephantis vincuntur, terribili sibilo personant; et sicut struthionum aves, quae ob brevitatem pennarum longius volare non possunt, quando ova sua immemores relinquunt in arenis calcanda pedibus bestiarum, etsi non perierint, pro cantibus luctum faciunt, sic et ego inquit propheta amissis filiis et in captivitatem ductis, vadam spoliatus et nudus. « Quia desperata est plaga ejus, » id est Samariae, et idem peccatum atque eadem poena qua subverterat Samariam, tetigit Judam, et pervenit usque ad portam Hierusalem. Sicut enim Samaria subversa est ab Assyriis, ita Hierusalem subvertenda est a Chaldaeis. Haec omnia mystice referenda sunt ad haereticos, quibus minatur Deus subversionem utilem, ut cum destructa fuerint per diversa eorum dogmata, et illo igne succensa de quo Dominus dicit: « Ignem veni mittere in terram, » plangent errores suos, resolvant de pedibus calceamenta, hoc est, mortuorum opera abjiciant. Maxime autem propterea plangunt, quia erro
Abbreviated transcription (Latin):
tentur ad patriarcharam & ꝓpħarum fidẽ.
Potest et sic intelligi. Dabit eos. id est iudeos
ad tempus parientis: id est donec eccłia
mater gentilem popłm sp̃aliter ad fidem
generet: & donec sterilis pariat plurimos:
et que multos habebat filios infirmetur.
& sub intrante plenitudine gentium. tandẽ
omnis isrł saluus fiat. Tunc reliquie fr̃m
eius conũtent᷑ ad filios isrł: & p̾dicante helia¬
conu̾tentur corda patrum ad filios ⁊ et corda
siliorum ad patres eoꝵ: & nouissimus popłus
iungetur pͥori. Et tunc erant ueteres filii abra¬
ham: credendo ineum quem uidit abrabam

Expanded text:
tentur ad patriarcharum et prophetarum fidem. Potest et sic intelligi: Dabit eos, id est, Judaeos ad tempus parientis, id est, donec Ecclesia mater gentilem populum spiritualiter ad fidem generet quae multos habebat filios, infirmetur: et subintrante plenitudine gentium, tandem omnis Israel salvus fiet, tunc reliquiae fratrum ejus convertentur ad filios Israel, et praedicante Elconvertentur corda patrum ad filios, et corda filiorum ad patres eorum, et novissimus populus jungetur priori: et tunc erunt vere filii Abraha
Abbreviated transcription (Latin):
ne dñi. Cum inquit pepererit pariens: et
sol iusticie xp̃c totum mundũ illustrau̾it:
tunc ipse dñs qui pͥus ut homo ambulabat.
stabit: cum iam ds̃ ab omnib credetur et ad¬
orabit᷑: & pascet eos. id est credentes infortitu¬
dine dñi. hoc est indiuinitatis potentia: qͥq
dicere poterunt. dñs pascit me et nichil m

Expanded text:
 » Cum inquit pepererit pariens, et sol justitiae Christus totum mundum impleverit, tunc ipse Dominus, qui prius ut homo ambulavit, stabit, cum jam Deus ab omnibus credetur et adorabitur; et pascet eos, id est credentes, « in fortitudine Domini, hoc est, in divinitatis potentia; quique dicere poterunt: Dominus pascit me, et nihil m
Abbreviated transcription (Latin):
id est ierłm & omnium habitantium in ea
ommnẽ popłm designans. Illud autem. quod
supra positum est usquequo: uel increpantis
est uox uel ad ꝓpħe affectum respicit᷑ desideran¬
tis citum malitie ⁊ suꝑbie terminum. Ue qui
congregat auantiam malam domui sue:. ut sit
in excelso nidus enis: & liberare se putat de

Expanded text:
id est Hierusalem, et omnes habitantes in ea, omnem populum designans. Illud autem quod supra positum est, « usquequo, » vel increpantis est vox, vel ad prophetae affectum respicit, desiderantis citum malitiae et superbiae interitum. « Vae qui congregat avaritiam malam domui suae, ut sit in excelso nidus ejus, et li
Abbreviated transcription (Latin):
dixit dominus adme. Ad huc uade di¬
lige mulierem dilectam amico & ad ul-¬
teram ÷ sicut diligit dñs filios isrł: &
ipsi respectant ad deos alienos & dili¬
gunt uinatia uuartm. Phas dua

Expanded text:
dicit Dominus ad me: Adhuc vade, dilige mulierem dilectam amico, et adulteram, sicut diligit Dominus filios Israel, et ipsi respectant ad. Deos alienos, et diligunt vinacia uvarum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
siue ignominia. Carmelus: cognitio circiunci¬
sionis. Innuit᷑ gͦ quod omna que confaisio¬
ne et ignomina digna sunt: in die iudicii
infirment᷑. Illi etiam qui uident᷑ habere no¬
ticiam uere circumcisionis & p̃sumunt de
scientia legis dei. iactant quoq se de albatos
scĩtate. et florentes uircutib quos designat
libanus qui int̾p̃tat᷑ de albatio: trepidabũt
et languescent. ueniente dño adiudicium
Montes commoti sunt ab eo : & colles de solati

Expanded text:
sive ignominia, Carmelus cognitio circumcisive ignominia, Carmelus cognitio circumcisionis. Innuit ergo quod omnia quae confusione et ignominia digna sunt, in die judicii infirmentur. Illi etiam qui videntur habere notitiam verae circumcisionis, et praesumunt de scientia Dei legis, jactant quoque se dealbatos sanctitate et florentes virtutibus, quos designat Libanus, qui interpretatur dealbatio, trepidabunt et languescent, veniente Domino ad judicium. « Montes commoti sunt ab eo, et colles desolati
Abbreviated transcription (Latin):
teram descbitur potentia dĩ: & ostendit᷑ quia ñ
ꝓmagno sit illi assynos delere: qui potest elem̃ta
mutare. Potest et ad mundi finem referri: quia
cum uenerit dñs adiudicium siccabit mare:
flumina : iuxta illud. Et mare iam non erit.
Altiori sensu increpat dñs mare et ex siccat illud.
id ẽ. omnẽ amaritudinem et salsuginem in¬
fidelitatis sua comminatione destruit: et ex¬
siccat flumina: id est falsi nominis scientiã
extollentem se contia ueritatem ad nichilũ
redigit. Infirmatus est basan et carmelus:
flos libam elanguit. Methaforice ꝑ infirmatũ
basan et carmelum que sunt regiones uber¬
rue. et ꝑ libanum montem cedros altissi¬
mas arbores ferentem. demonstratur quod
gens assiriorum quondam potentissima et
plurimis nationib imꝑans: dño irascente
populanda sit. Ad diem quoq nouissimam
ista possunt referri: quando potentes et nobi¬
les & diuitiis habundantes. infirmabuntur
et ꝑibunt. Int̾ptatur autẽ basan confusio:

Expanded text:
teram describitur potentia Dei, et ostenditur quia non pro magno sit illi Assyrios delere, qui potest et elementa mutare. Potest et ad mundi finem referri, quia cum venerit Dominus ad judicium, siccabit mare et flumina, juxta illud: « Et mare jam non erit. » Altiori sensu, increpat Dominus mare, et exsiccat illud, vel omnem amaritudinem et salsuginem infidelitatis sua commutatione destruxit. Exsiccat flumina, id est falsi nominis scientiam, extollentem se contra veritatem, ad nihilum redigit. « Infirmatus est Basan et Carmelus, et flos Libani elanguit. » Metaphorice, per infirmitatem Basan et Carmeli, quae sunt regiones uberrimae, et per Libanum montem, cedros, altissimas arbores, ferentem, demonstratur quod gens Assyriorum, quondam potentissima, et plurimis nationibus imperans, Deo irascente, populanda sit. Ad diem quoque novissimum ista possunt referri, quando potentes et nobiles et divitiis abundantes infirmabuntur et peribunt. Interpretatur autem Basan confusio
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃ benedictionẽ usqad abundantiam. Uerbo
effusionis: nimiam largitatẽ ostendit. Et
increpabo ꝓuob̾ deuorantẽ id est locustam
erucam uel rubiginem ceteraq que noxia
sunt laborib hominum in crepabo: id est
nutu maiestatis mee ꝓhibebo auob̃. Et non
corrmpet fructus terre ur̃e. Tantaq erit

Expanded text:
os benedictionem usque ad abundantiam. Verbo effusionis nimiam largitatem ostendit, et increpabo pro vobis devorantem, id est locustam, erucam, vel rubiginem, caeteraque quae noxia sunt laboribus hominum, increpando, id est, nutu majestatis meae prohibebo a vobis, et non corrumpet fructus terrae vestrae, tantaque erit
Abbreviated transcription (Latin):
Inpsalmo qui scribitur ꝓassumptione matu-¬
tina. se dñs uermem appellat: dicens.
Ego autem sum uermis & non homo. Uer¬
mis namq sine semine de t̾ra oritur⁊ re¬
pit humilis : mouetur sine sonitu: & xp̃c
de uirgine terra. natus ẽ. humilis: inter
probra non reclamans in passione. Ita que
anteqͣm oriretur sol. id est anteqͣm resur¬
geret dũs uirebat hedera: florebat plebs¬
nidaica. Postqͣm uͦ ille surrexit ⁊ niniue id ẽ. mũ-¬
dus erroris umbram reppulit. ueritatisq
lucem recepit: paratus uermis ꝑcussit
ederam iudaice plebis : et exauruit. dei au-¬
xilio destituta. Hoc autem factum est
inascensione diluculi: mane enim pͥma

Expanded text:
In psalmo qui inscribitur, « pro assumptione matutina, » se Dominus vermem appellat, dicens: « Ego autem sum vermis et non homo. » Vermis namque sine semine de terra oritur; repit humilis, movetur sine sonitu, et Christus de virgine terra natus est, humilis inter probra, non reclamans in passione. Itaque antequam oriretur sol, id est antequam resurgeret Christus, virebat hedera, florebat Judaea. Postquam vero ille surrexit, et Ninive, id est mundus erroris umbram repulit, veritatis lumen recepit, paratus vermis percussit hederam Judaicae plebis, et exaruit Dei auxilio destituta. Hoc autem factum est in ascensione diluculi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sunt iudeoꝵ et gentilium ÷ que pariter
hoc est credentium tam exiudeis qͣm ex
gentib populus relictus ẽ. uite et saluti.
Et ducam terciam partem ꝑignem: eturã
eos sicut untur argentum : ⁊ ꝓbabo eos

Expanded text:
sunt Judaeorum et gentilium, quae pariter est haec credentium tam ex Judaeis quam ex gentibus populis relictus vitae et saluti. « Et ducam tertiam partem per ignem, et uram eos sicut uritur argentum; et probabo eos
Abbreviated transcription (Latin):
mas : ceca que que ⁊ clauda et uaria debi¬
litate confecta: conquerentes de pennuna
& necessitate se offerre hec. Dicit gͦ. Su stius¬
modi munera offerres duci tuo: num quid
non respueret illa : utiq diceret factam
sibi ẽẽ inuinam. Qua gͥ ratione offertis dõ:
quod dare hominib non audetis: allegorice
uictima dei ẽ. bonum aliquod opus: oratio:
elemosina: cet̾aq que deo sunt grata sacrifi¬
cia. Uerum ceca est uictima si animus of¬
ferentis non illustretur luce ueritatis: uł
si non simplex est eius intentio qui offert
Clauda est orationis uictima: que dupplici
mente accedit ad p̃candum dm̃. Debilis. que
uictime si offerantur mimme dõ placere pos¬
sunt: quin potius reum faciunt offerentem.
Et nunc dep̾camin uultum dñi ut misere¬
atur uri: demanu enim ur̃a factum est
hoc: si quomͦ suscipiat facies ur̃as dic̃ dñs

Expanded text:
mas, caeca quoque et clauda et varia debilitate confecta, conquerentes se de penuria et necessitate offerre haec. Dicit ergo: Si hujusmodi munera offerres duci tuo, nunquid non respueret illa? Utique diceret factam sibi injuriam. Qua igitur ratione offertis Domino quod dare hominibus non audetis? Allegorice victima Dei est bonum aliquod opus, oratio, eleemosyna, caeteraque Deo sunt grata sacrificia. Verum si caeca est victima, si animus offerentis non illustratus luce veritatis, id est, si non simplex est ejus intentio qui offert, clauda est orationis victima, quae duplici mente accedit ad precandum Deum, debilisque Chvictimae si offerantur, minime Deo placere possunt, quin potius reum faciunt offerenteEt nunc deprecamini vultum Domini, ut misereatur vestri, de manu enim vestra factum est hoc, si quomodo suscipiat facies vestras, dicit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est dampnationem:
quia remisit iniquitatẽ plebis sue: cum eã
redemit p̃cioso sanguine suo. Plenius uero
ablaturus est in scł̃i consũmatione iudicium
eius cum eam redimet deint̾itu: & coronabit
inmiscdia. Auertet quoq inimicos id est
om̃s ꝑsecutores: siue etiam turbas demonũ.
omnaq paci et̾ne quietis contrana. Dominꝰ
inmedio tui: non timebis malum ultia. Ipse
enim dixit. In habitabo in illis: & int̾ illos am¬
bulabo. Et ipse filius ꝓmittit: dicens. Uenie¬
mus: & mansionem apud eum faciemus. Illo
gͦ nobis cum et inmedio nr̃m habitante:
non timebimꝰ malum ultra. In die illa dicet᷑
ierłm noli timere. Indie illa hoc est infine

Expanded text:
Hoc est damnationem, quando remisit iniquitatem plebis suae, cum eam redemit pretioso sanguine suo. Plenius vero ablaturus est in saeculi consummatione judicium ejus, cum eam redimet de interitu, et corroborabit in misericordia. Avertet quoque inimicos, id est omnes persecutores, sive etiam turbas daemonum, omniaque paci aeternae quietis contraria. « Dominus in medio tui, non timebis malum ultra. » Ipse enim dixit. « Inhabitabo in illis, et inter illos ambulabo. » Et ipse Filius promittit, dicens: Veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Illo ergo nobiscum et in medio nostrum habitante, non timebimus malum ultra. « In die illa dicetur Hierusalem: Noli timere. » In die illa, hoc est in fine
Abbreviated transcription (Latin):
Nota quod non dicit qui fecit: sed futuro tp̃r
qͥ fecent. Non enim tollit ueniam ꝑacci scele¬
ris: sed infuturũ minatur maledictionẽ. Illos
autem qui ꝓlapsi fuerant: ꝓuocat adpeni¬
tentiam. Nec ullam facit exceptionem: sed
siue doctor: siue discipulus: siue popula-¬
ris: siue offerens munus. id est sacerdos:
una maledictionis sententia feriuntur:
ut nulla sit meis diu̾sitas in quib par ẽ.
culpa. Et hocu rursum fecistis. Opiebatis

Expanded text:
Nota quod non dicit: Qui fecit, sed futuri temporis: « Qui fecerit. » Non enim tollit veniam peracti seclieris, sed in futurum minatur maledictionem. Illos autem qui prolapsi fuerant provocat ad poenitentiam, nec ullam facit exceptionem, sed sive doctor, sive discipulus, sive popularis, sive offerens munus, id est sacerdos, una maledicti sententia feriuntur, ut nulla sit in eis diversitas, in quibus par est culpa. « Et hoc rursum fecistis: Operiebatis
Abbreviated transcription (Latin):
& dixi ad eum. Quid sunt due oliue iste
ad dexteram candelabri. et ad sinistram eiꝰ:
Et respondi scdo: & dixi. ad eum. Quid sunt
due spice oliuarum que sunt iuxta duo
rostra aurea in quib sunt susfusoria ex auro:

Expanded text:
 dixi ad eum: Quid sunt duae olivae istae ad dexteram candelabri et ad sinistram ejus? et respondi secundo, et dixi ad eum: Quid sunt duae spicae olivarum, quae sunt juxta duo rostra aurea, in quibus sunt suffossoria ex auro
Abbreviated transcription (Latin):
te. zc̃. sic n collegimꝰ ⁊ angłaꝵ allocutonẽ
bis nũo eas habuisse uenientes ad monum̃¬
tũ. ⁊ ip̃iꝰ dñi semel scilicet illic qñ maria
ortulanũ putaũ. ⁊ nc̃ iteꝵ cũ eis occurrit
inuia. ut eas reppetitioe firmaret. atq a
timoe rec̾aret. ł c̃ gͦ ait ilł. nolite timere.¬

Expanded text:
. » Sic enim colligimus et angelorum allocutionem bis numero eas habuisse venientes ad monumentum, et ipsius Domini: semel scilicet illic quando Maria hortulanum putavit; et nunc iterum cum eis occurrit in via, ut eas ipsa repetitione firmaret, atque a timore recrearet. « Tunc ergo ait illis Nolite timere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ sedit pilatꝰ ꝓtͥbunali qĩ sexta hora fuit. ñ
na die t̃tia occurrebat. dñs suspendet᷑ inli¬
gno Siue gͦ ħ potiꝰ ĩ tiłigendũ eligat᷑. siue mar¬
cꝰ t̃niã horã recoluit eã q̃ maxẽ ad ꝯdẽpnatõ¬
nẽ uidoꝵ ĩ dñi crucifixione cõmemorare
uolui̾t. qͣ intłłigunt᷑ clamare potuisse ut
crucifiget᷑. ũ ip̃os potiꝰ crucifixisse acceꝑimꝰ
centurio mag̃ accessit ad dñm. ꝗͣ illi amici
qͦs misit. ꝓcłdubio q̃stio soluta ÷ de hora do¬
minice passioĩs.q̃ maxẽ sol ⁊ ꝯtẽ̾ptõ scõꝵ¬

Expanded text:
qua sedit Pilatus pro tribunali, quasi sexta hora fuit, nonna diei tertia occurrebat, dominus suspenderetur in ligno. siue ergo hoc potius intellegendum eligatur siue Marcus tertiam horam recoluerit eamque maxime ad condemnationevoluerit, qua intelliguntur clamare potuisse ut crucifigeretur, ut ipsos potius crucifixisse acciperemCenturio magis accessit ad Dominum, quam illi amici quos misit: procul dubio quaestio soluta est de hora Dominicae passionis, quae maxime solet et co
Abbreviated transcription (Latin):
Erat ergo recũbens unus ex disciplis eiꝰ insi¬
nu iħ̃u qũe diligebat ihs. Innuit ergohu¬
ic sẏmon petrus: ⁊ dicit ei. Quis ẽ de quodi¬
cit. Itaq cũ recubuisset ille supra pectus
ihu. dicit ei. Dñe quis ẽ: R iħ̾s. Ille ẽ. cui

Expanded text:
erat ergo recumbens unus ex discipulis eius in sinu Iesu quem diligebat Iesus innuit ergo huic Simon Petrus et dicit ei quis est de quo dicit itaque cum recubuisset ille supra pectus I
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃qͣtuor euã głistas decies cõmemoratũ
dñm uisũ eẽ ab hõib p̾t resurrectõnẽ.
Semel ad monumtũ młierib. Iteꝵ eisdẽ
egͥdientib a monum̃to initinẽ. Tertio
uͥ eũ uidit thomas. Septimo ad mare tỹ¬
beriadis. Ectauo in montẽ galilec ẜ mathꝰ¬

Expanded text:
apud quattuor euangelistas decies commemoratum dominum uisum esse ab hominibus post resurrectionem: semel ad monumentum mulieribus; iterum eisdem egredientibus a monumento in itinere; tertio ubi eum uidit Thomas; septimo ad mare Tiberiadis; octauo in monte Galila
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. iã factũ erat ꝙ solus matħs cõmemorat
de tremotu.⁊ lapide reuoł. ꝯt̾itisq custo¬
dib ita ũ ĩꝑte aliqͣ uelut mortui iace̾nt.
ne dubio cũ cetĩs młierib q̃ dño ministra¬
uãt płimũ dilectone feruentior. ũ ñ in¬
mĩto ioħs solã cõmemorar tacitis eis q̃ cũ
illa fuer̃at sic̃ alii testant᷑. Ueñ gͦ ⁊uidit la¬
pidẽ sublatũ amonum̃to: añ ꝗͣ aliꝗͥ diligẽ¬
tiꝰ inspice̾t. ñ dubitans ablatũ iñ eẽt corpꝰ
iħu. Cucurrit sic̃ idẽ dic̃ ioħs.⁊ nuntiaũ petͦ.¬

Expanded text:
quod solus Mattheus commemorat de terrae motu et lapide reuoluto conterritisque custodibus ita, ut in parte aliqua uelut mortui iacerent.ne dubio ceteris mulieribus, quae domino ministrauerant, plurimum dilectione feruentior, ut non inmerito Iohannes solam commemoraret tacitis eis quae cum illa fuerunt, sicut alii testantur. uenit ergo et uidit lapidem sublatum a monumento, antequam aliquid diligentius inspiceret, non dubitans ablatum inde esse corpus Iesu cucurrit, sicut idem dicit Iohannes, et nuntiauit Pet
Abbreviated transcription (Latin):
ptias. Illi uõ quidigni habent̃ seso illo
⁊ resurrectiõe ex mortuis. neq nubũt neq
ducũt uxores. neq enĩ ultra poterũt mori.
Equales enĩ angłis sunt.⁊ filii sunt dei:
cum sint filii resurrectionis. De mortui

Expanded text:
o qui digni habebuntur saeculo illo et resurrectione ex mortuis neque nubunt. neque uxores ducunt. neque enim ultra poterunt mori. similes enim sunt Angelis et filii sunt Dei cum sint filii resurrectionis. Nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
tas. nemora fre̾t cũ recoluiss more qͦ pꝰsit
eis ꝑpascha dimitti. Qd̾ eũ ualde uoluisse
manifestũ ẽ. auelli tñ ex eiꝰ corde ñ poruit
titulo ip̃a uitas finxerĩt.
bat. Stabant. ⁊̃ principes sacerdotũ. ⁊ scribe
ꝯstant̃ accusantes eũ. Spreuit aũt illũ he
ueste alba: ⁊ remisit ad pẏlatũ. Et facti st̃

Expanded text:
tas, ne mora fieret, cum recoluisset morem quo posset eis per Pascha dimitti; quod eum valde voluisse manifestum est, Avelli tamen ex ejus corde non potuit titulo, tas, ne mora fieret, cum recoluisset morem quo posset eis per Pascha dimitti; quod eum valde voluisse manifestum est, Avelli tamen ex ejus corde non potuit titulo, i
Abbreviated transcription (Latin):
tũ de pascendis ouib suis unũ idẽq ter
p̾cip̃. Hoc aũt ẽẽ credibiliꝰ ꝙ t̃ ostend̾it p̃¬
sũptõm suã petrꝰ.⁊d̾ tͥna sua negatõe t̃
a dño audierit. ⁊ ex ip̃is euã głistaꝵ uer¬
bis q̃ a d ño dicta diu̾se ac diu̾sa cõmemo¬

Expanded text:
 suis unum idemque ter praecipit. hoc autem esse credibilius, quod ter ostenderit praesumtionem suam Petrus et de trina sua negatione ter a domino audierit, ex ipsis euangelistarum uerbis, quae a domino dicta diuerse ac diuersa commemo
Abbreviated transcription (Latin):
te eã de domo anne qͦ ad audiendũ iħm ãbo
⁊ socero suo iħm reliq̃rat audiendũ. Aut in
domo cayphe p̃toriũ pilatꝰ acceꝑat. Et tan¬
ta domꝰ erat: ut seorsũ habitantẽ dñm suũ.
seorsũ uidicẽ ferret.

Expanded text:
iendum Jesum ambo et socero suo Jesum reliquerat audiendum; aut in domo Caiphae praetorium Pilatus acceperat, et tanta domus erat, ut seorsum habitantem Dominum suum, seorsum judicem ferret.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dix̃ ei. Serue male ⁊ piger. sciebas quia
meto ubi ñ semmno ⁊ ꝯgrego ubi ñ spar¬
si. Oportuit ergo te cõmittere pecuniam
meã nũmulariis ⁊ ueniens ego recepis¬
sem utiqꝙ. meũ ẽ cum usura. Tollite
itaq ab eotalentũ. ⁊ date ei qui habet.

Expanded text:
 dixit ei: Serve male et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi: oportuit ergo te committere pecuniam meam numulariis, et veniens ego recepissem utique quod meum est cum usura. Tollite itaque ab eo talentum, et date ei qui habet
Abbreviated transcription (Latin):
Fuli dauid miserere mei. Et itans iħs p̃¬
cepit illum uocari. Et uocant ecũ dicen¬
tes ei. Animequior esto: surge uocat
te. Qui proiecto uestim̃to suo exiliens
uenit adeum. Et respondens iħs dix̃ iili.
Quio tibiuis faciam: Cecus aũt dixit ei.
Rabboni: ut uideam. Ihs aut ait iii. Ua¬
de fides tua te saluum fecit. Et ꝯfestim ui¬
dit. ⁊ sequebat᷑ eum in uia.

Expanded text:
erere mei. Et stans Jesus praecepit illum vocari. Et vocant caecum dicentes ei: Animaequior esto: surge, vocat te. Qui projecto vestimento suo exsiliens, venit ad eum. Et respondens Jesus dixit illi: Quid tibi vis faciam? Caecus autem dixit ei: Rabboni, ut videam. Jesus autem ait illi: Vade, fides tua te salvum fecit. Et confestim vidit, et sequebatur eum i
Abbreviated transcription (Latin):
eos ab inuic̃e: sicut pastor segregat o¬
ue ab edis. Et statuet quidẽ ad dextris
suis: edos aũt adsinistris. Tunc dicet
rex his qui ad dextris eius erunt. ueni¬
te benedicti patris mei possidete paratũ
uob̾ regnũ aꝯstitutiõe mundi. Esuri

Expanded text:
eos ab invicem, sicut pastor segregat oves ab hedis; et statuit iustus quidem ad dextris suis, impius autem ad sinixtris. Tunc dicit ad eus qui ad dextris eius erunt: Venite, benedicti, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. Esuri
Abbreviated transcription (Latin):
re huiꝰ uite qͣs lucas aꝑte posuit.
ad sabb̃m uͦ crapula. ⁊ ebrietas.Cu¬
re ꝗppe tͥstes sunt ułut hyemes.
Crapula uͦ ⁊ ebͥetas carnali lettie ⁊¬
luxurie q̃ cor subm̾git atq obruit.
Qd̾ malũ sabb̃i noĩe ꝑꝑea sigͥficatũ

Expanded text:
rae hujus vitae, quas Lucas aperte posuit: ad sabbatum vero crapula et ebrietas. Curae quippe tristes sunt velut hiems: crapula vero et ebrietas, carnali laetiluxuriaque cor submergit atque obruit; quod malum sabbati nomine propterea significatum
Abbreviated transcription (Latin):
lectiõe meministis ꝙ. dñs exiit
de manib eorum qui lapidare
eũ uoluant. ⁊ discessit trans ior¬
danẽ ubi ioħs baptizabat. Ibi
ergo dñs ꝯstitto infirma bat̾
inbehsama lararus. ꝙ castel¬

Expanded text:
lectione meministis quod Dominus exiit de manibus eorum qui lapidare illum voluerant, et discessit trans Jordanem ubi Joannes baptizabat . Ibi ergo Domino constituto, infirmabatur in Bethania Lazarus, quod castel
Abbreviated transcription (Latin):
Encenia uocabat᷑ sollẽnitas da¬
dicationis templi quam
ppłs dĩ ex antiqua patsuuim
traditiõe ꝑ annos singłos cele¬
brare consueuerunt. Sed notã¬
dum ẽ ꝙ hec encenia que hic
leguntur. ñ adpͥmã tẽpli de¬
dicationẽ. sed adultimã ꝑti¬
net. ꝙ. ex eo facils colligitur ꝗa
hyeme facta referunt᷑. prima
siquidem eiustẽ tẽpli dedica¬
tio asalomone. tp̃r antunm
cerdote : tp̃e ueris. Tertia aui¬
da mathabeo. tp̃r hyemis est
facta. qñ specialit̃ constitutũ
ẽẽ legitur. ut eadẽ delicatio
ꝑ om̃s annos inmemoriã sollẽ¬
nib renouetur officiis. Que &
ad tp̃s usq dñice incarnatiõi
obẜuatũ fuisse sic̃ modo cum
mus. Que etiam dedicatio sa

Expanded text:
em vocabatur solemnitas dedicationis templi, quam populus Dei ex antiqua Patrum traditione per annos singulos celebrare consueverat. Sed notandum est quod haec encaenia, quae hic leguntur, non ad primam templi dedicationem, sed ad ultimam pertinent; quod ex eo facile colligitur, quia hieme facta referuntur. Prima siquidem ejusdem templi dedicatio a Salomone tempore autumni ; cerdote tempore veris ; tertia a Juda Machabaeo tempore hiemis est facta, quando specialiter constitutum esse legitur, ut eadem dedicatio per omnes annos in memoriam solemnibus renovaretur officiis . Quae etiam ad tempus usque Dominicae incarnationis observata fuisse, sicut modo, m
Abbreviated transcription (Latin):
s tñ multi. Quidã uõ ex ers siue
ex iudeis ꝗ ꝯuenerãt siue ex eis
qui creclidant abierant ad pha¬
riseos. ⁊ dix erunt eis que fecit
tħe. siue annũd̾tiando ut ip̃i
credent: siue potius credendo¬

Expanded text:
n multi. Quidam vero ex eis, sive ex Judaeis, qui convenerant, sive ex eis qui crediderant, abierunt ad Pharisaeos, et dixerunt quae fecit Jesus, sive annuntiando ut et ipsi crede
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Qũa difficile qui pecunias hñt. in regnũ
dĩ introibunt. Discipli aũt obsturescebant
in uerbis eius. at iħs rursus respondens ait
illis. Filioli. qũa difficile ẽ ꝯfidentes in pe¬
cuniis. in regnũ dĩ intidire. Iacilius ẽ came.
lũ ꝑforam̃ acus transire: qũa diuitẽ intrare
in regnũ celoꝵ. Qui magis ad mirabant᷑ di¬

Expanded text:
suis: quam difficile qui pecunias habent in regnum dei introibunt! discipuli autem obstupescebant in uerbis eius. at Iesus rursus respondens ait illis: filioli, quam difficile est confidentes in pecuniis in regnum dei introire! facilius est camelum per foramen acus transire quam diuitem intrare in regnum de
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ⁊ ad turbas. Cum uiditis nubem oriẽ¬
tẽ ab occasu statĩ dicitis. nimbus uenit.
⁊ ita fit. Et cum austrũ flantẽ dicitis quia
estus erit. ⁊ fit. Hypocrite faciem celi ⁊ terre
nostis ꝓbare. hoc aũt tp̃s quomodo ñ ꝓbati̾.¬

Expanded text:
uitur dicens: Cum videritis nubem orientem ab occasu, statim dicitis: Nimbus venit, et ita fit; et cum Austrum flantem, dicitis quia ventus erit, et fit. Hypocritae, faciem terrae et coeli nostis probare, hoc autem tempus quomodo non probati
Abbreviated transcription (Latin):
quicũq angarriauit te mille passus: uade
cum illo alia duo. Qui petit ate.da ei. Et uo¬
lenti mutuari ate ne auertaris. Audistis ꝗa
dictum ẽ: diliges ꝓximũ tuũ. ⁊ odies inimi¬
cum tuũ. Ego aũt dico uob̾. Diligite inimi¬
cos ur̃os. benefacite his qui oderunt uos.
Et orate ꝓpersequentib ⁊ calunniantib uoᷤ.

Expanded text:
ariauerit mille passus, uade cum illo alia duo. qui petit a te, da ei: et uolentem mutuari a te ne auertaris. audistis, quia dictum est: diliges proximum tuum et odies inimicum tuum. ego autem dico uobis: diligite inimicos uestros, benefacite his qui oderunt uos et orate p
Abbreviated transcription (Latin):
suam. Tu aũt cum orabis. intra incubiculũ
tuum. ⁊ clauso ostio. ora patrem tuum in
absconso. Et pater tuus qui uidet in abscon¬
so: reddet tibi. Orantes aũt: nolite multum
loqui sicut ethnici. Putant enĩꝙ in multi¬
loquio exaudiantur. Nolite ergo assimilari
eis. scit enĩ pat̃ ur quid opus sit uob̾: ante ꝗͣ¬

Expanded text:
ubiculum tuum, et clauso ostio tuo, ora Patrem tuum in abscondito. Et pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi. Orantes autem, nolite multum loqui, sicut ethnici. Putant enim quod in multiloquio suo exaudiantur. Nolite ergo assimilari eis: scit enim Pater vester quid vobis
Abbreviated transcription (Latin):
plis eius andreas fr̃ symonis petri. Est puer
unus hic. qui bt̃ quinq: panes ordeacios:⁊
duos pisces. Sed hec quid sunt int̃ tantos :
Nisi forte nos eamus ⁊ emamus in omnẽ hanc
turbam escas. Qui ait eis. Afferte illos michi
huc. Et p̃cepit illis ut accũbere facerent om̃s
scđm ꝯtubernia sr̃ uiride fenum. Erat enĩ¬

Expanded text:
onis Petri: Est puer unus hic qui habet quinque panes hordeaceos et duos pisces. Sed haec quid sunt inter tantos? Nisi forte nos eamus et emamus in omnem hanc turbam escas. Qui ait eis: Afferte illos mihi huc. Et praecepit illis ut accumbere facerent omnes secundum contubernia supra viride fenum. Et dis
Abbreviated transcription (Latin):
simplex: totum corpus tuũ lucidũ erit. Si aũt
oculus tuus neqũa fuit. totum corpus tuũ
tenebrosum erit. Si ergo lum̃ ꝙ. inte ẽ tene¬
bre sunt: ip̃e tenebre quante erunt: Ne¬
mo põt duob dñis seruire: aut enĩ unum
odio habebit ⁊ altͣm diliget: aut unũ susti¬
nebit ⁊ altͣm ꝯtẽpnet. Non potestis dõ serui¬

Expanded text:
simplex, totum corpus tuum lucidum erit: si autem oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit. si ergo lumen, quod in te est, tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae erunt? nemo potest duobus dominis seruire: aut enim unum odio habebit et alterum diliget, aut unum sustinebit et alt
Abbreviated transcription (Latin):
cit. dignus ẽ enim oꝑarius cibo
suo. Unde satis ostendit cur hec
eos posside ac ferre noluit. Non
ꝙ. necessaria ñ sint sustentatiõi
huius uite. sed quia sic eos mitte¬
bat ut eis deberi hec monstraret
ah illis ip̃is quib euangłiũ credẽ¬
tib nuntiarent. tanquam stipen¬
dia militantib tanqũa fructum
uinee plantantib. tanqu̾a lac
gregil pastorib. Uñ paulus dix̃¬
Qius plantat uineam. ⁊ de fruc¬
tu eius ñ edit: Quis pascit gre¬
gem. ꝯ de lacte gregis ñ ꝑcipit :
hinc enĩ loquebatur dẽ his que
necessaria sũt p̃dicatorib euã¬
głu. Uñ paulo post. dicit. Si
nos uob̾ sp̃ualia seminamus.
magnũ siur̃a carnalia metamꝰ.
Si alĩ potestis ur̃e participes sũt¬
ñ multomag̃ nos : Sed ñ sumus

Expanded text:
cit: dignus est enim operarius cibo cit: dignus est enim operarius cibo suo. unde satis ostendit, cur eos haec possidere ac ferre noluerit, non quod necessaria non sint sustentationi huius uitae, sed quia sic eos mittebat, ut eis haec deberi demonstraret ab illis ipsis quibus euangelium credentibus adnuntiarent, tamquam stipendia militantibus, tamquam fructum uineae plantatoribus, tamquam lac gregis pastoribus. unde Paulus diis plantat uineam et de fructu eius non edet? quis pascit gregem et de lacte gregis non percipit? hinc enim loquebatur de his quae necessaria sunt praedicatoribus euangelii. unde paulo post dicit: si nos uobis spiritalia seminauimus, magnum, si uestra carnalia metamus? si alii potestatis uestrae participant, non m
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ in altero. Unusquisq eñi ꝓpͥũ
onus portabit. Nisi oneris nomen
sub diuersis significatiõib acce¬
peris. ꝓculdubio putabis eũdẽ
sibi inloquendo ẽẽ contrarium.
Et hoc in una sententia tã uici¬
ne põitis uerb̃. qui cũ paulo an¬
dix̃ unusquisq ꝓpͥum onus por¬
tabit. Sed alia sunt onera parti¬
cipande infirmitatis. alia reddẽ¬
dae intiõis dõ de actib mortis. I¬
la cum fr̃ib sustentanda cõmu¬
nicantur. hec ꝓpͥa ab uno quoq
portant̃. Ita. ⁊ uirga intelligitur
sp̃ualit. dẽ qua dicebat apłs. In
uirga ueniã ad uos. ⁊ corꝑaliter
qua utimur siue ad equũ siue
aliquid aliud opus fuit. Inter̃
omittã ⁊ alias nõis figuratas si¬
gnificatioes. Utrũq ergo accipi¬
endũ ẽ ad ño apłis dictũ. ut nec
uirgã ferrẽt. ⁊ ñ nisi uirgã fer
rent. Cum enĩ scdm matħma dice¬
ret eis. nolite possidere aurũ neq
inuia neq duas tunicas neq
calcͥ. neq uirgã. continuo subie¬

Expanded text:
non in altero. Unusquisque enim proprium onus portabit . Nisi oneris nomen sub diversis significationibus acceperis, procul dubio putabis eumdem sibi in loquendo esse contrarium, et hoc in una sententia tam vicine positis verbis: qui cum paulo andixit: unusquisque proprium onus portabit. sed alia sunt onera participandae infirmitatis, alia reddendae rationis deo de actibus nostris; illa cum fratribus sustentanda communicantur, haec propria ab unoquoque portantur. ita et uirga intellegitur spiritaliter, de qua dicebat apostolus: in uirga ueniam ad uos? et corporaliter, qua utimur siue ad equum siue ad aliquid aliud opus fuerit, ut interim omittam et alias huius nominis figuratas significationes. Utrumque ergo accipiendum est a domino apostolis dictum, et ut nec uirgam ferrent rent. cum enim secundum Matthaeum diceret eis: nolite possidere aurum neque in uia neque duas tunicas neque calciamenta neque uirgam, continuo subie
Abbreviated transcription (Latin):
enim ⁊ om̃s iudi nisi crebro lauẽt manus non
manducant: tenentes traditionẽ semorũ. Et a
foro: nisi baptizent̃ ñ comedunt. ⁊ alia multa
que tradita sunt illis seruare: baptismata calicũ
⁊ urceorũ. ⁊ eram̃toꝵ ⁊ Iectorũ. Et int̃rogabant

Expanded text:
enim et omnes Judei nisi crebro lauerint manus non manducant, tenentes traditionem Seniorum. Et a foro nisi baptizentur, non comedunt, et alia multa sunt, quae tradita sunt illis seruare, baptistma calicum et urceo
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo. Et factus ẽ sicut mortuus. ita ut mul¬
ti dicerent quia mortuus ẽ. Ih̾s aũt tenẽs
manũ eius eleuauit eum. ⁊ surrexit. Et cu¬
ratus ẽ puer ex illa hora. ⁊ redclidit illum
patri eius. Stupebant aũt om̃s in magnitu¬

Expanded text:
cut mortuus, ita ut multi dicerent, quia mortuus est. Jesus autem tenens manum ejus, elevavit eum, et surrexit. Et curatus est puer ex illa hora, et reddidit illum patri ejus. Stupebant autem omnes in magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
qui miracłm de septẽ panib
narrauer̃. nec illud de quinq¬
panib tacuer̃. Neminẽ mouet
⁊ utrũq factũ.om̃s intelligũt.
hoc ideo diximus. ut sicubi simi¬
le inuenitur factũ ad ño quo
in aliquo alt̾ĩ euãgłiste ita
repugnare uideatur ut õio sol¬
ui ñ possit. nichil aliud intel¬
ligatur qũa utrũq factũ ẽẽ.
zaliud ab alio cõmemoratũ sic̃
decentenis .⁊ qumquagenis di¬
cumbentib comm̃dauimus.
quai ñ etiã illud utrũq apud
uũ inuenerim us. contraria¬

Expanded text:
qui miraculum de septem panibus narrauerunt nec illud de quinque tacuerunt, neminem mouet et utrumque factum omnes intellegunt. hoc ideo diximus, ut sicubi simile inuenitur factum a domino, quod in aliquo alteri euangelistae ita repugnare uideatur, ut omnino solui non possit, nihil aliud intellegatur quam utrumque factum esse et aliud ab alio commemoratum, sicut de centenis et quinquagenis discumbentibus commendauimus, quia, si non etiam illud utrumque aput unum inueniremus, contraria
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fit arbor ita ut uolucres celi ueniant ⁊habi¬
tẽt in ramis eiꝰ. Aliam parabolã locutus ẽ eis di
cens. Simile ẽ regnum celorum ferm̃to ꝙ. accep¬
tum mulier abscondit in farine satis trib. do¬
nec ferm̃tatũ ẽ totum. Hec omĩa locutus est
iħc in parabolis adturbas.⁊ sine parabolis non
loquebat᷑ eis: ut impleretur ꝗ. dictum ẽ ꝑ ꝓpħã¬

Expanded text:
lucres celi veniant et habitent: in ramis ejus. Aliam parabolam locutus est eis. Simile est regnum celorum fermento: quod acceptum mulier abscondit in farine satis tribus: donec fermentatum est totum. Hec omnia locutus est Jesus in parabolis ad turbas. Et sine parabolis non loquebatur eis. Ut impleretur quod
Abbreviated transcription (Latin):
quinquagenos iussos ẽẽ discũ¬
bere. Marcus uõ.⁊ quin quage¬
nos. ⁊centenos. Qd̃ hic ideo non
mouet. quia unus partẽ dix̃
alt̃ totũ. Qui enĩ. ⁊̃ de centenis
retulit. hoc retulit ꝙ. ille p̃mi¬
sit. Nichil itaq contrariũ ẽ.
Ueruntam̃ si alius de quinqua¬
genis tantũ cõmemoraret. aliꝰ
tam̃ ducentenis: ualde uidetur
ẽẽ contrariũ. ne facile dignosce¬
retur utrũq dictũ eẽ.¬

Expanded text:
quagenos iussos esse discumbere, Marcus uero et quinquagenos et centenos. quod hic ideo non mouet, quia unus partem dixit, alter totum. qui enim etiam de centenis rettulit, hoc rettulit quod ille praetermisit; nihil itaque contrarium est. uerum tamen si alius de quinquagenis tantum commemoraret, alius tantum de centenis, ualde uideretur esse contrarium; nec facile dinosceretur utrumque dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
Magister. Incrastino
post sanatiõem socrus
petri ut iħs indes tum
ut intaret turbał. Postea
in alio die cũ eum illuc

Expanded text:
tc. In crastino post sanationem socrus Petri, ivit Jesus in desertum, ut vitaret turbas; postea in alio die cum eum illuc
Abbreviated transcription (Latin):
eos: ascendens iterum nauem abut transfre¬
ium: ⁊ obliti sunt panes sumere. ⁊ nisi unum
panẽ ñ habebant secum innaui. Et p̃cipiebat
eis dicens. Uidete: cauete aferm̃to ph̃oꝵ ⁊ sa¬
duceoꝵ: ⁊ aferm̃to herodis. Et cogitabant ad

Expanded text:
eos: ascendens iterum navim, abiit trans fretum. Et obliti sunt panes sumere et nisi unum panem non habebant secum in navi. Et praecipiebat eis, dicens: Videte et cavete a fermento pharisaeorum, et fermento Herodis. Et c
Abbreviated transcription (Latin):
eos de uxore dimittenda int̾ro¬
gantes. dñs uicissim int̾roga¬
uerit quid eis p̃ceꝑit moyses.
Qui cũ respondissent moy sen
ꝑmisisse libellũ repudi scribe
⁊dimittere. respondit eis de
ip̃a lege ꝑ moẏ sendata. quo¬
modo ds institut᷑ coniuguim

Expanded text:
eos de uxore dimittenda interrogantes dominus uicissim interrogarit, quid eis praeceperit Moyses, qui cum respondissent Moysen permisisse libellum repudii scribere et dimittere. respondit eis de ipsa lege per Moysen data, quomodo deus instituerit coniugium
Abbreviated transcription (Latin):
t̾aũt inciuitate sua hoc feçisse.
redierat de regiõe gerasenoꝵ ut
ueniems in galileam recte dieeret᷑
uenisse inciuitatẽ suã in quocũꝙ
oppido ẽẽ galilee. p̃sertim quia
⁊ ip̃a capharnaũ ita excellebat
itigalit. ut tanquã metropotis
hretur quia li ꝓrlus licer acci¬
pere ciuitatẽ xp̃i uł ip̃a galilea
inqua erat nazareth. uł ip̃a ca
pharnaũ que sicut cap̃ galilee ci¬
uitatib eminebat. diceremus
matħm p̃termisisse que gesta
sũt: postea qũa uenit in cunta¬
tẽ sũam iħs donec ueniret ⁊ ca¬
pharnaũ. ⁊ hoc ad iunxisse de
sarato paralitieo sicut inmul¬
tis ita fatiunt p̃termittentes
media tãqũa hoc ꝯtinuo sequa¬
tur ꝙ sine ulla p̃termissionis
sua significatiõe subiungunt

Expanded text:
tauerit in ciuitate sua hoc fecisse Ieredierat de regione Gerasenorum, ut ueniens in Galilaeam recte diceretur uenisse in ciuitatem suam, in quocumque oppido esset Galilaeae, praesertim quia et ipsa Capharnaum ita excellebat in Galilaea, ut tamquam metropolis haberetur? quod si prorsus non liceret accipere ciuitatem Christi uel ipsam Galilaeam, inpharnaum, quae sicut caput Galilaeae civitatibus eminebat; diceremus Matthaeum praetermisisse quae gesta sunt, posteaquam venit Jesus in civitatem suam, donec veniret Capharnaum, et hoc adjunxisse de sanato paralytico: sicut in multis ita faciunt, praetermittentes media, tanquam hoc continuo sequatur, quod sine ulla praetermissionis suae significatione subjungunt
Abbreviated transcription (Latin):
capharnaũ. AlbiNus. Cito
dixit finitũ ꝙ postea factũ ẽ.
uenerũt trãsmare in capħr.
Et redit ut exponat quomͦ
uenerunt ꝗa ꝑ stagnũ nauigã¬
tes transierunt. Et cum naui¬
garẽt ad eũ locum quos eos ue¬
nisse iam dixãt. recapitulãdo
exponit quid accid̾it. ł enebre
iam facte erant.⁊ ñ uenaͣt ad
illos iħs. Mare aũt uento ma¬
gno flante. exurgelũt. Cũ ergo¬

Expanded text:
Capharnaum. « Cito dixit finitum, quod postea factum est. Venerunt trans mare in Capharnaum. Et redit, ut exponat quomodo venerunt, quia per stagnum navigantes transierunt. Et cum navigarent ad eum locum quo eos venisse jam dixit, recapitulando exponit quid acciderit: Tenebrae jam factae erant, et non venerat ad illos Jesus. Mare autem vento magno flante exsurge
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset in galileam: exceperũt eum gali¬
lei. cum oĩa uidissent que fecerat ierosoli¬
mis in die festo: ip̃i enim uenerant in diem
festum. Uenit ergo it̾m inchana galilee:
ubi fecit aquam uinum. Et erat quidã re-¬
gulus cuius filius infirmabat᷑ capharnaum.
Hic cum audisset quia iħs aduenir aiuidea
ingalileam: abiit ad eum ⁊ rogabat eum ut¬

Expanded text:
venisset in Galilaeam exceperunt eum Galilaei cum omnia vidissent quae fecerat Hierosolymis in die festo et ipsi enim venerant in diem festum venit ergo iterum in Cana Galilaeae ubi fecit aquam vinum et erat quidam regulus cuius filius infirmabatur Capharnaum hic cum audisset quia Iesus adveniret a Iudaea in