comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sitandã omnesgentes : Non miser taris on¬
nium qui operantur iniquitatem: Hic pi¬
ne terruit quem nonterreat : quis ad suã
conscientiam reliens non contremescat:
Quae &iam sibi conscia est pixatis. mirũ
nisi aliquid conscia sit &iam iniquita¬
tis: Qui cumque enim peccatum facit. &
iniquitatem facit Si enim iniquitates obser¬
uaueris dñe. dñe quis sustinebit &ꝰ & tamen
uerum est. nec frustra dictum: nec uacare
tus est pauli : qui primo saulus operabatur in¬
iquitatem: Quid enim fecit boni. unde pro¬
meretur dm̃ .a. nonne scos eius ad mortem
ad trahebat .o. non ne epistolas apr incipibus
sacerdotum ferebat. ut ubi cumque xp̃ianos
idagens eo tendens. cȩdens. spirans. &
anelans. sic ut deillo scriptura testatur.
Decaelo uocatus est uoce sublimi. deiectus.
erectus. excȩcatus mnluminatus. occisus.
uiuificatus. perditus redditus. & quo me¬
rito e nihil nosdicamus. ipsum potius audi¬
amus: qui prius fui inquit blasphemus & ꝑ

Expanded text:
sitandum omnes gentes. 12. Non miserearis omnium qui operantur iniquitatem. Hic plane terruit. Quem non terreat? Quis ad suam conscientiam rediens non contremiscat? Quae etiamsi sibi conscia est pietatis, mirum nisi aliquid conscia sit etiam iniquitatis. Quicumque enim peccatum facit, et iniquitatem facit . Si enim iniquitates observaveris, Domine, Domine, quis sustinebit . Et tamen verum est, nec frustra dictum, nec vacare ce misertus est Pauli qui primo Saulus operabatur iniquitatem: quid enim fecit boni, unde promereretur Deum? Nonne sanctos ejus ad mortem attrahebat? nonne epistolas a principibus sacerdotum ferebat, ut ubicumque Christianos id agens, eo tendens, caedem spirans et anhelans, sicut de illo Scriptura attestatur, de coelo vocatus est voce sublimi, dejectus, erectus, excaecatus, illuminatus, occisus, vivificatus, perditus, redditus ? Quo merito? Nihil nos dicamus; ipsum potius audiamus: Qui prius fui, inquit, blasphemus, et
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃t ihs xp̃s: mortuus est intermanus u¬
daeorum & redemit multitudinem gem¬
um.: hac fusus est sanguis hac profuit. sed
conuersis omnibus ꝓfuit. quia &illi. quẽ
oceiderunt agnouerunt. & ab illo ipsius in¬
terfectionis & delicti sui magni. ueniuam
pra: Conuertantur aduesperam : Id esta
nonut oues. aut uituli: Vltcanes ut gentes.
ut peccatores. quia & ipsi cognouerunt peca¬
tum suum . qui sibi usti uidebantur : dequ¬
bus dictum est malio psalmo postea accei¬
r auerunt. hoc dictum est hic aduesperam
Nam ibi sic est. mult iplicatae sunt infirmi¬
tates eorum postea accelã uerunt : Vnde
accesauerunt postea : quia multiplicatae
sunt infirmitates eorum: Nam si sibi adhu
sani uiderentur. numquam ac cesã rent
Quod ergo ibi dictum est multiplicatae sunt
infirmitates eorum. hoc dictum esthic
conpraehenduntur insuperbia sua & exmale¬
dicto & mendicio ad nuntiabuntur consũ¬
mationes inira consummationis: & quod ibi

Expanded text:
ristus. Mortuus est inter manus Judaeorum, et redemit multitudinem Gentium: hac fusus est sanguis, hac profuit; sed conversis omnibus profuit; quia et illi quem occiderunt agnoverunt, et ab illo ipsius interfectionis et delicti sui magni veniam mepra: Convertentur ad vesperam: id est non ut oves, aut vituli: ut canes, ut Gentes, ut peccatores; quia et ipsi cognoverunt peccatum suum qui sibi justi videbantur. De quibus dictum est in alio psalmo, Postea acceleraverunt: hoc dictum est hic, Ad vesperam. Nam ibi sic est: Multiplicatae sunt infirmitates eorum; postea acceleraverunt . Unde acceleraverunt postea? Quia multiplicatae sunt infirmitates eorum: nam si sibi adhuc sani viderentur, nunquam accelerarent. Quod ergo ibi dictum est, Multiplicatae sunt infirmitates eorum; hoc dictum est hic, Comprehendantur in superbia sua, et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummation
Abbreviated transcription (Latin):
sinis. Sed quanto maiores iures tanto
mors uicinior: Auertat ergo ds̃ ab im¬
tatione nr̃a. fostes istos Timenciamot
enim ne eos quisque uelit imitar. De¬
torautem humilitatis particeps nrae si¬
firmitatis. clonans participationem situe
diuinitatis ad hoc descendens utuiam dor¬
ret. &uia fieret: maxime suam humilit¬
tem nobis commendare dignatus est: &ui
a seruo baptitari non dedignatus est : itros
docer& confiteri peccata nr̃a. & infirman
ut fortssimus. habere potius a postoli uocen
dicentis: Quando infirmor ⁊ unc potoro
sum: Quomodo ergo noluit esse fortis:
Isti autem qui fortes esse uoluerunt: idest qu
desua uirtute p̃sumere uoluerunt tamꝗ
iusti offenderunt in lapidem offensionis
& hecdus uisus est eis agnus & quia uelĩt hedi
occ iderunt : abagno redimi non mer uerurt
psi sunt ergo fortes qui inruerunt super
xp̃m. com̃mendantes iustitiam suam: dud¬
te fortes istos: Cum quidam hierosolimia

Expanded text:
sanis: sed quanto majores vires, tanto sanis: sed quanto majores vires, tanto mors vicinior. Avertat ergo Deus ab imitatione nostra fortes istos. Timendum est enim ne eos quisque velit imitari. Doctor autem humilitatis, particeps nostrae infirmitatis, donans participationem suae divinitatis, ad hoc descendens ut viam doceret et via fieret , maxime suam humilitatem nobis commendare dignatus est; et ideo a servo baptizari non dedignatus est , ut nos doceret confiteri peccata nostra, et infirmari ut fortes simus, habere potius Apostoli vocem dicentis, Quando infirmor, tunc potens sum . Quomodo ergo noluit esse fortis. Isti autem qui fortes esse voluerunt, id est, qui de sua virtute praesumere voluerunt tanquam justi, offenderunt in lapidem offensionis : et haedus visus est eis Agnus, et quia veluti haedum occiderunt, ab Agno redimi non meruerunt. Ipsi sunt ergo fortes, qui irruerunt super Christum, commendantes justitiam suam. Audite fortes istos: Cum quidam Jerosolymitae
Abbreviated transcription (Latin):
intempore praecellenti potentia dignitattuis:
sed prae sumentes deiustitia sua Cenus for¬
tium cauendum metuendum. auersandũ.
nonimitandum : Praesumentium inquam
non decorpore non deopibus non degenere
non dehonoribus Omnia enim istaquis non
uideat temporalia fluxa cacluca uolati¬
cas sed prae sumentium de iustitia sua: Talis
forcitudo impediuit iudae os. ne perfora¬
menacus intrarent: Cum enim dese pracsumua¬
nt quodiusti sint & tamquiam sani sibi uiden¬
tur medicinam recusa uerunt & ipsumine¬
dicum necauerunt : Talesergo fortes. non
in firmos nonuenit uocare qui dixit. non est
opus sanis medicus. sed male habentibus non
ueniuocare iustos. sed peccatores inpaeniten¬
tiam: Istierant fortesqui insultabant disci¬
pulis xp̃i quia magister corum adinfirmos
intrabat & coninuabatur cum in firmis
quibus medicus opus nonest: Fortituiclo st
non sanitatis est: sed in saniae Natno sta
frenetic is nihil fortius ualentiores suor

Expanded text:
in tempore praecellenti potentia dignitatis, in tempore praecellenti potentia dignitatis, sed praesumentes de justitia sua. Hoc genus fortium cavendum, metuendum, aversandum, non imitandum: praesumentium, inquam, non de corpore, non de opibus, non de genere, non de honore; omnia enim ista quis non videat temporalia, fluxa, caduca, volatica? sed praesumentium de justitia sua. Talis fortitudo impedivit Judaeos ne per foramen acus intrarent . Cum enim de se praesumunt quod justi sint, et tanquam sani sibi videntur, medicinam recusaverunt, et ipsum medicum necaverunt. Tales ergo fortes, non infirmos, non venit vocare qui dixit: Non est opus sanis medicus, sed male habentibus. Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam. Isti erant fortes qui insultabant discipulis Christi, quia magister eorum ad infirmos intrabat, et convivabatur cum infirmis. quibus medicus opus non est! Fortitudo ista non sanitatis est, sed insaniae. Nam et phreneticis nihil fortius, valentiores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
arripuit ac uasa sua fecit Erant enimomines
iniqui uasa diaboli qui credentes fact i sunt
uasa xp̃i qͥuibus a postolus dicit fuistisenim
aliquando tenebrae nunc autem lux in dño.
qui notas facit diuitias suas inuasa misericor¬
Possunt ergo isti fortes intellegi sed sunt & in
hominibus quidam fortes. repraehensibili
& damnabili fortitudine : qui praesumunt
quidem sed de temporali felicitate. Nonuo¬
bis udecur finsse fostis diuesiste qui ninc ex
elianglio recitatus est o. qm̃ successit eiregio
in opulentia fructum perturbatus consiliũ
reconditionis inuenit ut destructis ueteri¬
bus a pothecis nouas construeret ampliore
eisque completis animae suae diceret habes
multa bona anima aepulare. iocundare
qui nomposuit dm̃ adiutorem suum. sed spe¬
rauit inmultitudinȩ diuitarum suarum.:
Vide quamfortis sit: & prae ualuit inquit
inuanitate sua: Sunt & aln fortes nondedi¬
uitus non de uiribus corporis non dealiqua

Expanded text:
arripuit, ac vasa sua fecit. Erant enim omnes arripuit, ac vasa sua fecit. Erant enim omnes iniqui vasa diaboli, qui credentes facti sunt vasa Christi: quibus Apostolus dicit, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino , qui notas facit divitias suas in vasa misericorPossunt ergo isti fortes intelligi. Sed sunt in hominibus quidam fortes reprehensibili et damnabili fortitudine, qui praesumunt quidem, sed de temporali felicitate. Non vobis videtur fuisse fortis dives iste, qui nunc ex Evangelio recitatus est, quoniam successit ei regio in opulentia fructuum? Perturbatus consilium reconditionis invenit, ut destructis veteribus apothecis, novas construeret ampliores, eisque completis, animae suae diceret: Habes multa bona, anima; epulare, jucundare,qui non posuit Deum adjutorem suum, sed speravit in multitudine divitiarum suarum. Vide quam fortis sit: Et praevaluit, inquit, in vanitate sua . 7. Sunt et alii fortes, non de divitiis, non de viribus corporis, non de aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
et qui ante nos & qui post nos futuri sunt.
totus xp̃s eruitur auiris sanguinum Nec
nati sunt animam meam: Sed ubi est. disru¬
pisti uincula mea c Vbi est muscipula c̃ommi¬
nuta est . & noseruti sumus Vbi est quod
bene dicimus dm̃ qui non dedit᷑ inuenationẽ
dentibus eorum .o. Illi quidem uenati sunt
sed inmanibus uenantium non dimittit. qui
custodit israhel: quia ecce uenati sunt animã
meam : Inruerunt super me fortes: Nonut¬
cumque transeundem est ab his fortibus. dili¬
genter insinuandum est quisint fortes in sur¬
gentes: fortes super quos. nisi super infirmos.
super inualidos super non fortes: & lauclantur
tamen infirmi & damnantur fortes. si intelle¬
gantur qui si nt fortes:. Frimo ipsum diabolũ
dñs fortem dixit Nemo inquit pot est intra¬
re indomum fortis & uasa eius eripere: nisi
prius alligauerit fortem: Alligauit ergo for¬
tem uinculis dominationis suae: & uasa eius

Expanded text:
et qui ante nos, et qui post nos futuri sunt, et qui ante nos, et qui post nos futuri sunt, totus Christus eruitur a viris sanguinum; nec nati sunt animam meam. Sed ubi est, Disrupisti vincula mea ? Ubi est, Muscipula comminuta est, et nos eruti sumus? Ubi est quod benedicimus Deum, qui non dedit nos in venationem dentibus eorum ? Illi quidem venati sunt, sed in manibus venantium non dimittit qui custodit Israel. Quia ecce venati sunt animam meam: irruerunt super me fortes. Non utcumque transeundum est ab his fortibus: diligenter insinuandum est qui sint fortes insurgentes. Fortes, super quos, nisi super infirmos, super invalidos, super non fortes? Et laudantur tamen infirmi, et damnantur fortes. Si intelligantur qui sunt fortes, primo ipsum diabolum Dominus fortem dixit: Nemo, inquit, potest intrare in domum fortis, et vasa ejus eripere, nisi prius alligaverit fortem . Alligavit ergo fortem vinculis dominationis suae; et vasa ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sauerunt : nam & post resurrectionem. as¬
censionemque xp̃i persecutionem passa est
ȩcclesia : & illaquidem primo quae effloruit
degente iud aerorum. dequa &apostolinr̃ĩ
fuerunt. ibi primo stefanus lapidatus est.
& quod uocabatur. accepit: Stephanus
enim corona dicitur.: Humiliter lapida¬
tus sed sublimiter coronatus Deinde in
gentibus exsurrexerunt regnagentium.
ante quam in eis impleretur quod praedic¬
tum erat. ad orabunt eumomnes reges
t̃rae omnes gentes seruient illi : & fre¬
muit impetus regni illius aduersus tes¬
tes xp̃i effusus magnus & multus martyrũ
sanguis. quo effuso tamquam seminata
seges ecclesiae fertiluis pululauit. & totõ
mundum sicut nunc conspicimus occupa¬
uit : Ab hisergo uiris sanguinum eruitur
xp̃s. non solum caput : sed &iam corpus:
Auiris sanguinum eruitur xp̃s: & eis qui
fuerunt. & eisqui sunt. & eis qui futuri
corpus xp̃i. & qui cumque nunc xp̃iani boni.

Expanded text:
saverunt, nam et post resurrectionem assaverunt, nam et post resurrectionem ascensionemque Christi, persecutiones passa est Ecclesia; et illa quidem primo quae effloruit de gente Judaeorum, de qua et Apostoli nostri fuerunt. Ibi primo Stephanus lapidatus est , et quod vocabatur accepit. Stephanus enim Corona dicitur. Humiliter lapidatus, sed sublimiter coronatus. Deinde in Gentibus exsurrexerunt regna Gentium, antequam in eis impleretur quod praedictum erat, Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient ei : et fremuit impetus regni illius adversus testes Christi; effusus est magnus et multus martyrum sanguis: quo effuso, tanquam seminata seges Ecclesiae fertilius pullulavit, et totum mundum, sicut nunc conspicimus, occupavit. Ab his ergo viris sanguinum eruitur Christus, non solum caput, sed etiam corpus. A viris sanguinum eruitur Christus, et eis qui fuerunt, et eis qui sunt, et eis qui futuri corpus Christi: et quicumque nunc christiani boni,
Abbreviated transcription (Latin):
ramnus spinas uestras. post mortem in illa por¬
nali resurrectione producat : Quare autemĩ
falsa est haec uita impiorum neque enimui¬
boli & angeli eius insurgere super nosco¬
tidie & inludere uelle infirmiti & fragilita¬
tinr̃ae & deceptionibus suggestionibus. tẽ¬
ptationibus & quibus cumque laqueis in¬
retire cum interra ad huc uiuimus: sed
uox nr̃a uigilet addm̃. & clamet in membris
xp̃i. subcapite in caelo constituto: Erue
tibus iniquitatem & de uiris sanguinum sal¬
uum me fac: Erant illi quidem uiri sanginũ.
qui iustum occiderunt. in quo nullam culpã
inuenerunt : Erant illi uiri sanguinum quia
cum uellet alienigena lotis manibus dimitte
rexp̃m clamauerunt. crucifige. crucifige :
Erant enim uiri sanguinum. quibuscumiam
obiceretur crimen sanguinis xp̃i. responde¬
runt propinantes posteris suis. sanguis eius
supernos & super filios nostros : Sed nec
in eius corpus exsurgere uiri sanguinum ces¬

Expanded text:
rhamnus spinas vestras post mortem in illa poerhamnus spinas vestras post mortem in illa poenali resurrectione producat. Quare autem nonfalsa est haec vita impiorum? Neque enimbolus et angeli ejus, insurgere super nos quotidie, et illudere velle infirmitati et fragilitati nostrae, deceptionibus, suggestionibus, tentationibus, et quibuscumque laqueis irretire, cum in terra adhuc vivimus. Sed vox nostra vigilet ad Deum, et clamet in membris Christi, sub capite in coelo constituto: Erue tibus iniquitatem, et de viris sanguinum salvum me fac. Erant illi quidem viri sanguinum, qui justum occiderunt, in quo nullam culpam invenerunt: erant illi viri sanguinum, quia cum vellet alienigena lotis manibus dimittere Christum, clamaverunt, Crucifige, crucifige: erant viri sanguinum, quibus cum jam objiceretur crimen sanguinis Christi, responderunt, propinantes posteris suis, Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Sed nec in ejus corpus exsurgere viri sanguinum ces
Abbreviated transcription (Latin):
rabit: Ergo ille ignis concupiscentiarum
malarum. qui supercecidit ut non uideant so¬
lem: conbibit ramnum. priusquam product
spinas eorum : Id est occultat eorum malam uti
priubuam pariat eadem uita manifestos inis
cruciatus : sed in ira dĩ occultat ramnum gis
istȩ: Non enim parua poena est qđ no¬
do non uident. nec spinas poenarum. credur
ex hac uita mala sibi postea processuras: Vosen
inquit ramnus estis. quem ramnum idest
uospsos uiuentes. id est adhuc in hac uita co¬
stitut os : priusquam infut uro iudicio spina
poenarum ur̃arum manifestas producat
nunc inira conbibit: idest quasi obsorbendo
apparere. nonsinit: hic itaque ordo uer¬
borum quantum puto planius ita cotexto
supercecidit ignis & non uiderunt solem: qui
ignis tamquam inira. tamquam uiuentes uos
ramnum conbibit priusquam producat spi¬
nas ur̃as. Idest uos ipsos quos ramnum inuenit
conbibit ante mortem: priusquam eadem

Expanded text:
rabit. Ergo ille ignis concupiscentiarum rabit. Ergo ille ignis concupiscentiarum malarum, qui supercecidit ut non videant solem, combibit rhamnum, priusquam producat spinas eorum: id est, occultat eorum malam vitam, priusquam pariat eadem vita manifestos in fine cruciatus; sed in ira Dei occultat rhamnum ignis iste. Non enim parva poena est quod modo non vident solem, nec spinas poenarum credunt ex hac vita mala sibi postea processuras. Vos enim, inquit, rhamnus estis; quem rhamnum, id est vos ipsos, viventes, id est adhuc in hac vita constitutos, priusquam in futuro judicio spinas poenarum vestrarum manifestas producat, nunc in ira combibit, id est, quasi absorbendo apparere non sinit. Hic itaque ordo verborum, quantum puto, planius ita contexitur: Supercecidit ignis, et non viderunt solem: qui ignis tanquam in ira, tanquam viventes vos rhamnum combibit, priusquam producat spinas vestras: id est, vos ipsos quos rhamnum invenit, combibit ante mortem, priusquam idem
Abbreviated transcription (Latin):
Dixi pronuntiabo aduersum me delictum
meum dño &ture misisti impietatem cordis
mei : Modo fac. modo conpungere non inte
fiat quod dictum est de quibusclam decesta¬
bilibus. discissi sunt. nec conpuncti sunt:
Adtendite. qui discissi sunt.: nec conpuncti
sunt : uid etis discissos. & non uidetis conpun¬
ctos : Ecce praeter ecclesiam sunt & non eos
paenitet utredeant unde discissi sunt: Pro¬
ducet postea spinas eorum ramnus. nolunt
modo habere conpunctionem medicinalem.
habebunt postea poenalem : Sed &iam mo¬
do priusquam producat spinas ramnus sip¬
cecidit ignis qui eos non permittit uideres
solem : qui eos adhuc uiuentes in iradi cuon¬
bibit. ignis concupiscentiarum malarim
honorum uanorum. superbiae auaritiae su
Et utquid eos praemit ⁊ necognoscant uen¬
tatem. ne uicti uideantur ne subiciat ilosꝰ
uel ipsa ueritas : quid enimgloriosius fratri
quam subici &iunci aueritate & super& te
ueritas uolentem: nam & inuitum ipsa supt¬

Expanded text:
Dixi: Pronuntiabo adversus me delictum Dixi: Pronuntiabo adversus me delictum meum Domino; et tu remisisti impietatem cordis mei . Modo fac, modo compungere; non in te fiat quod dictum est de quibusdam detestabilibus, Discissi sunt, nec compuncti sunt . Attendite qui discissi sunt, nec compuncti sunt. Videtis discissos, et non videtis compunctos. Ecce praeter Ecclesiam sunt, et non eos poenitet, ut rideant unde discissi sunt. Producet postea spinas eorum rhamnus. Nolunt modo habere compunctionem medicinalem; habebunt postea poenalem. Sed etiam modo, priusquam producat spinas rhamnus, supercecidit ignis qui eos non permittit videre solem, qui eos adhuc viventes in ira Dei combibit: ignis concupiscentiarum malarum, honorum vanorum, superbiae, avaritiae suae; et quidquid eos premit ne cognoscant veritatem, ne victi videantur, ne subjiciat illos vel ipsa veritas. Quid enim gloriosius, fratres quam subjici et vinci a veritate? Superet te veritas volentem; nam et invitum ipsa supe
Abbreviated transcription (Latin):
desiderio & cum peruenerint adid quod
in licitae desiderant: ad tendant si non
crutiant urtimore Vlideant hic ergo poe¬
nas suas. ante quam ueniat illa resurrectio.
cum in carne resurgentes. nonmutabun¬
tur: Omnes enim resurgemus. sed non
omnes inmutabimur Habebunt quippe
corruptionem carnis inqua doleant. non
inqua moriantur: alioquin: & illi dolores
finirentur: Tunc spinȩ illius ramni id
est dolores omnes & conpunctiones tormen¬
torum producentur : quales spinas patien¬
tur illi qui dict uri sunt.. hi sunt quos
aliquando habuimus inrisum : Spinas con¬
punctionis paenitentiae. sed serae & in¬
fruct uosae sunt spinarum sterilitas.
Paenitentia huius temporis dolor medicina¬
lis est: paeni tentia illius temporis. dolor
poenalis est: Nonuis illas patispinas. hic
conpungere spinis paenitentiae . ut facias
quod lictumest: Conuersus sum inaerum¬
na cum configeretur spina: peccatum meũ
cognoui. & iniquitatem meam nonoperui.

Expanded text:
desiderio: et cum pervenerint ad id quod desiderio: et cum pervenerint ad id quod illicite desiderant, attendant si non cruciantur timore. Videant ergo hic poenas suas, antequam veniat illa resurrectio, cum in carne resurgentes non immutabuntur. Omnes enim resurgemus, sed non omnes immutabimur . Habebunt quippe corruptionem carnis in qua doleant, non in qua moriantur; alioqui et illi dolores finirentur. Tunc spinae illius rhamni, id est, dolores omnes et compunctiones tormentorum producentur. Quales spinas patientur illi qui dicturi sunt: Hi sunt quos aliquando habuimus in risum ? Spinas compunctionis poenitentiae, sed serae et infructuosae, sicut spinarum sterilitas. Poenitentia hujus temporis, dolor medicinalis est: poenitentia illius temporis, dolor poenalis est. Non vis illas pati spinas? Hic compungere spinis poenitentiae, ut facias quod dictum est: Conversus sum in aerumna, cum configeretur spina. Peccatum meum cognovi, et iniquitatem meam non operui.
Abbreviated transcription (Latin):
crescentibus hostibus Qui autem illam
concupiscentiam cumqua depeccati pro¬
pagine natus esicontempnit uincere : &
multas adhuc excitat. exeritque libidines.
difficulter eas superat. & aduersusse ipse diui¬
sus. Igne proprio concrematur: Ne itaque
speres quasi illas solas poenas futuras. praesentes
suide: super cecidit ignis & non uiderunt solẽ.
Priusquam producat spinas ur̃as ramnus. tam¬
quam uiuentes. tamquam in ira conbibet eos
Quid est ramnus : spinarum genus est: denfis¬
simȩ quaedam spinae esse dicuntur. Pri¬
mo herba est: cum herba est mollis. & pul¬
cra est : Ibi sunt tamen spinae. postea pro¬
cessurȩ: Moclo ergo delectant peccata.
& quasi non pungunt herba est ramnus.
& modo tamen est poena: priusquam pro¬
ducat spinas ramnus: Priusquam mise¬
riarum delectationum & uoluptatum.
manifesta tormenta proceclant. Inter¬
rogent se qui aliquid amant & perueni¬
re non posunt : uideant si non cruciantur

Expanded text:
crescentibus hostibus. Qui autem illam crescentibus hostibus. Qui autem illam concupiscentiam, cum qua de peccati propagine natus est, contemnit vincere, et multas adhuc excitat exseritque libidines, difficulter eas superat, et adversus se ipse divisus, igne proprio concrematur. Ne itaque speres quasi illas solas poenas futuras; praesentes vide. Supercecidit ignis, et non viderunt solem.Priusquam producat spinas vestras rhamnus, tanquam viventes tanquam in ira combibet eos. Quid est rhamnus? Spinarum genus est, densissimae quaedam spinae esse dicuntur. Primo herba est; et cum herba est, mollis et pulchra est: ibi sunt tamen spinae postea processurae. Modo ergo delectant peccata, et quasi non compungunt. Herba est rhamnus, et modo tamen est spina. Priusquam producat spinas rhamnus: priusquam miserarum delectationum et voluptatum manifesta tormenta procedant. Interrogent se qui aliquid amant, et ad id pervenire non possunt; videant si non cruciantur
Abbreviated transcription (Latin):
sicut cera & perire a facie dĩ : Super cadit enim
ignis iste. & solem non uidebitis. quem solem. ⁊¬
non istum quem tecum uident & pecora & mus
superbonos & malos: Sed est alius sol dequo dicturi
sunt illi & sol non est ortus nobis transierunt
omnia illa tamquam umbra: Ergo erraui¬
mus auia ueritatis & iustitiae. lumennon lu¬
xit nobis & sol nonortus est nobis: quare ⁊
nisi quia super cecidit ignis. & non uiderunt
solem: Vicit illos concupiscentia carnis. & ista
concupiscentia unde uenit. adtendite.
D& raduce natus escum eo quo uincas. noli
tibi hostes addere. uince cum quo natus es: ad
studium uitae huiuscum illo uenisti. congre¬
dere cum eo quitecum processit: Ipso non uic¬
to quare prouocas cateruas concupiscentiarũ.
delectatio enim carnalis fratrescum homi¬
ne nascitur: Sed qui bene eruditur cito
uid& hostem suum. & aggreditur. & lucta¬
tur . & cito uincit : Idoneus est enim. nondũ

Expanded text:
sicut cera, et perire a facie Dei. Supercadit enim sicut cera, et perire a facie Dei. Supercadit enim ignis iste, et solem non videbitis. Quem solem? Non istum quem tecum vident et pecora, et mum oriri super bonos et malos . Sed est alius sol, de quo dicturi sunt illi, Et sol non ortus est nobis; transierunt omnia illa tanquam umbra. Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis . Quare, nisi quia supercecidit ignis, et non viderunt solem? Vicit illos concupiscentia carnis. Et ista concupiscentia unde venit? Attendite. De traduce natus es cum eo quod vincas: noli tibi hostes addere, vince cum quo natus es. Ad stadium vitae hujus cum illo venisti, congredere cum eo qui tecum processit. Ipso non victo, quare provocas catervas concupiscentiarum? Delectatio enim carnalis, fratres, cum homine nascitur. Sed qui bene eruditur, cito videt hostem suum, et aggreditur et luctatur, et cito vincit: idoneus est enim nondum
Abbreviated transcription (Latin):
A sehabere dicebant quod adõ acceperunt.
aut si cognouerunt a quo acceperunt. non
eum glorificauerunt a quo se accepisse cogno¬
uerunt: Hoc est dicentes se esse sapientes. &
ihistatim poena subsecuta est. stulti facti sunt
& obscuratum est insipiens coreorum: dicen¬
tesse esse sapientes. stulti facti sunt.: Parua
ista poena est. ut deista sola loquamur: Obscu¬
ratio cordis. excȩcatiomentis. parua est poena :
siquis furtum faciens. statimoculum perdidis¬
set omnes dicerent dm̃ praesentem uindicasse :
Oculum cordis amisit. & ei pepercisse putatur
ds̃ s Sicut cera liquefacta auferentur. suꝑ
cecidit ignis & non uderunt solem: Vlidetis
quo modo dicit quandam poenam obscurationis:
ignis supercecidit. Ignis superbiae. Ignis fumo¬
suis. ignis concupiscentia ignis iracondae: Quan¬
tus ignis est. super quemceciderit non uidebit
solem. Ideo dictum est. non occidat sol super ira¬
cundiam uestram: Ergo fratres. ignem malȩ
concupiscentue timete. sinonultis lique fieri

Expanded text:
a se habere dicebant quod a Deo acceperant; aut si cognoverunt a quo acceperunt, non eum glorificaverunt a quo se accepisse cognoverunt; hoc est, Dicentes se esse sapientes. Et ibi statim poena secuta est: Stulti facti sunt, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Parva ista poena est? Ut de ista sola loquamur, obscuratio cordis, excaecatio mentis parva est poena? Si quis furtum faciens, statim oculum perdidisset, omnes dicerent Deum praesentem vindicasse. Oculum cordis amisit, et ei pepercisse putatur Deus! Sicut cera liquefacta auferentur. 19. Supercecidit ignis, et non viderunt solem. Videtis quomodo dicit quamdam poenam obscurationis. Ignis supercecidit: ignis superbiae, ignis fumosus, ignis concupiscentiae, ignis iracundiae. Quantus ignis est? Super quem ceciderit, non videbit solem. Ideo dictum est: Non occidat sol super iracundiam vestram . Ergo, fratres, ignem malae concupiscentiae timete, si non vultis liquefieri
Abbreviated transcription (Latin):
ago quia non sum sicut cȩteri homines. in¬
iusti raptores. adulteri : sicut & publicanus
num quae cumque possideo: Vide for¬
tem iactantem uires suas. contrauirum
longe stantem : infirmum adtende. & ip¬
sm humi tantũ propinquantem : Pub
oculos suos audebat incaelum leuare. sed
percutiebat pectus suum dicens Dñe.
propitius esto mihi peccatori Amen dico

Expanded text:
ago, quia non sum sicut caeteri homineago, quia non sum sicut caeteri homines, raptores, injusti, adulteri, sicut publicanus nium quae possideo. Vide fortem jactantem vires suas: contra vero longe stantem infirmum attende, et humilitate propinquantem. Publioculos suos audebat in coelum levare, sed percutiebat pectus suum; dicens: Deus, propitius esto mihi peccatori. Amen dico
Abbreviated transcription (Latin):
do uoliuit᷑ ad prehensus est qui uere fostis
erit: quare inquiunt non eum potiustis ad¬
prehendere & Responderunt nemo um¬
quam hominum. sic locutus est sicit & illi
fortes: Numquid aliquis pharisae orum
mnillum credidit aut aliquis scribaruomru
nisi populus iste nesciens legem. Prae posie¬
runt se turbȩ infirmȩ . ad medicum cur¬
renti  Vnde nisiquiã fortesipsi erant.
& fortitudine sua quod est grauius omnẽ
&iam turbam inse traduxerunt . & me¬
dicum omnium occiderunt: Sed ille eo
quod occisus est. desanguine suo medica¬
mentum fecit aegrotis : Inruerunt
super me fortes : Hos maxime fortes ad¬
uertite & uidete ut rum deullare. prae¬
sumendum sit homini. quando nec deiu¬
stitia p̃sumendum est: lam uidete ubi
iaceant. praesument es dediuicus. deiu¬
ribus corporis. denobilitate generis.
dedignitate saeculi : Si quis de ipsa iusti¬
tia quasi desua praesumpserit. cadit: In ru¬
erunt super me fortes. Ex illis fortibus
fuit ille uribus suis iactans Gratias tibi

Expanded text:
unc apprehensus est, qui vere fortis erat: Quare ergo, inquiunt, non eum potuistis apprehendere? Et responderunt: Nemo unquam hominum sic locutus est, sicut ille. Et illi fortes: Numquid aliquis Pharisaeorum in illum credidit, aut aliquis Scribarum, nisi populus iste nesciens Legem . Praeposuerunt se turbae infirmae ad medicum currenti: unde, nisi quia ipsi fortes erant? et fortitudine sua, quod est gravius, omnem etiam turbam in se traduxerunt, et medicum omnium occiderunt. Sed et ille eo quod occisus est, de sanguine suo medicamentum fecit aegrotis. Irruerunt super me fortes. Hos maxime fortes advertite; et videte utrum de ulla re praesumendum sit homini, quando nec de justitia praesumendum est. Jam videte ubi jaceant praesumentes de divitiis, de viribus corporis, de nobilitate generis, de dignitate saeculi, si qui de ipsa justitia tanquam de sua praesumpserit, cadit. Irruerunt super me fortes. Ex illis fortibus fuit ille vires suas jactans: Gratias ti
Abbreviated transcription (Latin):
pis: quare dolum incorde tegebatis. quare
imaginem caesaris creatori ur̃o ostendeba¬
tis & eius imagmem incordibus ur̃is deleba¬
tis : Nonne auditum est quid loqulti fueri¬
tis & expertum est quem ad modum iudi¬
caueritis : Nonne uos crucifixistis eum quẽ
iustum esse dixeratis: Siuere ergo iustiti¬
am loquimini. recta iudicate filii hominũ.
Ut quid audio locutionem ur̃am. scimus quia
iustus es cum praeuideam iudicium ur̃m
crucifige. crucifige : siuere ergo iustitiã
lo quimini recta iudicate filii hominum:
Quid enim fecistis saeuiendo ad uersus dñm
qui homo erat. & occidendo regem ur̃m :
Nonenim ideo rex nonerat futurus. quia
occisus est a uobis resurrecturus. Incitulo
ubi scriptum erat rex iudaeorum. Posito
super crucem dñi. linguis tribus. hebraica.
greca. latina nouerat dicere iudex homo.
quod scripsi scripsi : Et ds̃ non nouerat dice¬
re quod scripsiscripsi : Prorsus rex uester

Expanded text:
pis ? Quare dolum in corde tegebatis? quare pis ? Quare dolum in corde tegebatis? quare imaginem Caesaris Creatori vestro ostendebatis, et ejus imaginem in vestris cordibus delebatis? Nonne auditum est quid locuti fueritis, et expertum est quemadmodum judicaveritis? Nonne vos crucifixistis eum quem justum esse dixeratis? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Utquid audio locutionem vestram, Scimus quia justus es; cum praevideam judicium vestrum, Crucifige, crucifige? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Quid enim fecistis saeviendo adversus Deum qui homo erat, et occidendo regem vestrum? Non enim ideo rex non erat futurus, quia occisus est a vobis resurrecturus. In titulo ubi scriptum erat, Rex Judaeorum, posito super crucem Domini, linguis tribus, hebraica, graeca, latina , noverat dicere judex homo, Quod scripsi, scripsi: et Deus non noverat dicere, Quod scripsi, scripsi? Prorsus rex vester
Abbreviated transcription (Latin):
& intenderet omnium labia clamabat ad
eos Si uere ergo iustitiam loquimini. si
non false iustitiam loquimini. si non aliud
in labiis perstrepit. aliud celatur incordi¬
bus: recta uidicate filii hominum: audi
exeuangelio propriam uocem. eandem
ipsam quae in hoc psalmo est: hi pocritȩ
ait dñs pharisȩis. Quo modo potestis bona
loqui cum sitis mali : aut facite arborem
bonam &fructum enis bonum. aut facite
arborem malam . & fructum eius malum.
Quid te uis dealbare paries lutee: noui in¬
terioratua. non fallor tectorio tuo Noui
quid praetendas: noui quid tegas: Neque
enimei opuserat ait euangelista . ut quisquã
ei perhiberet testimoniũm dehomine. Ipse
enim sciebat quid esset in homine Sriebat
quid esset in homine qui fecerat hominem
sitis mali: si uere ergo iustitiam loquimini.
recta iudicate filii hominum: Nonne iusti¬
tiam locuti estis quadł dixistis. magister sci¬
mus quia iustus & nullius personam acci¬

Expanded text:
et intenderet omnium labia, clamabat ad et intenderet omnium labia, clamabat ad eos: Si vere utique justitiam loquimini, si non falso justitiam loquimini, si non aliud in labiis perstrepit, aliud celatur in cordibus, recta judicate, filii hominum. Audi ex Evangelio propriam vocem, eamdem ipsam quae in hoc psalmo est. Hypocritae, ait Dominus Pharisaeis, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali? Aut facite arborem bonam, et fructum ejus bonum; aut facite arborem malam, et fructum ejus malum . Quid te vis dealbare, paries lutee? Novi interiora tua, non fallor tectorio tuo: novi quid praetendas, novi quid tegas. Neque enim opus ei erat, ait evangelista, ut quisquam ei perhiberet testimonium de homine: ipse enim sciebat quid esset in homine . Sciebat quid esset in homine, qui fecerat hominem,istis malhominum. Nonne justitiam locuti estis, quando dixistis: Magister, scimus quia justus es, et nullius personam acci
Abbreviated transcription (Latin):
reditatem amici tui prorsus abscondere:
Interrogaueram paulo ante quid sit carus
& quid sit melius. aurum anfides: quare aliu
dicis aliud eligis: Nontimes uocem hanc
Siuere iustitiam loquimini. recta iudicate
filii hominum: Ecce locutus es mihi melio¬
rem esse fidem. & iniudicio tuo melius
duxisti aurum: Nonsic iudicasti ut locu¬
tus es: uera locutus es. & falsa iudicasti. Ergo
& cum loquebaris iustitiam : non uere loque¬
baris: Si enim uere iustitiam loquimini.
recta iudicate filii hominum Quando mi¬
hi deiustitia respondebas. erubescendo non
fatendo loquebaris sed ad causam praesen¬
tem iam ueniamus si placet uox est enim
rantis perigrinantis interra intermala di¬
centium & odolantium. pericula uiuentis
Nonti mebis comminatorem. si nonames adx̃¬
latorem: Ad tendit ergo ille cuius haec uox
est. & uid & omnes loqui iustitiam: Quis enĩ
audet nonlo qui eam nedicatur iniustus :
Cum ergo tamquam audir& omnium uoces.

Expanded text:
redi amici tui prorsus abscondere. redi amici tui prorsus abscondere. Interrogaveram paulo ante quid sit charius, et quid sit melius, aurum an fides. Quare aliud dicis, aliud agis? Non times hanc vocem, Si vere justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum? Ecce locutus es mihi meliorem esse fidem, et in judicio tuo melius duxisti aurum. Non sic judicasti ut locutus es: vera locutus es, et falsa judicasti. Ergo et cum loquebaris justitiam, non vere loquebaris: Si enim vere justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Quando mihi de justitia respondebas, erubescendo, non fatendo loquebaris. 3. Sed ad causam praesentem jam veniamus, si placet. Vox est enim rantis, peregrinantis in terra, inter maledicentium et adulantium pericula viventis. Non timebis comminatorem, si non amas adulatorem. Attendit ergo ille cujus haec vox est, et vidit omnes loqui justitiam. Quis enim audet non loqui eam, ne dicatur injustus? Cum ergo tanquam audiret omnium voces,
Abbreviated transcription (Latin):
tostor timor: in rebus humanis es. in societat
humana detineris. cogita quid uelles praesti¬
rifilio tuo ab amicotuo. Noui quid tibi ra¬
pondeat cogitat io tua: sic iudica sicut audis
Iudica uoxerit. uox ueritatis nontac&. non libs
clamat uociffratur excorde. adhibe auren
ibirsto cum filio amicitui Vlides fostasseas¬
iam indigentem uacari. nescientem quid
pater erus habuerit ubi posuerit cui comii¬
dauerit. cogita & filium tuum fac illum uns¬
uas Sed aliud iub& auaritia: iub& contra
dm̃ Ds̃ aliud: aliud a uaritia: Aliud in panis¬
so conditor noster. aliud de tranuerso seui¬
tor serpens : ueniat inmentem priora¬
sus tuus. propterea mostalis. propterea labe¬
rans. ꝓpterea insudore uultus tui panenco¬
medens. propterea spinas et tribulos tibi
terra generat : Experimento disce. quod no¬
luisti praec epto: sed uincit cupiditas curñ
potius ueritas : & ubi est quod loquebaris
Ecce cogitas aurum negare. ecce cogitas he¬

Expanded text:
tortor timor. In rebus humanis es, in societate tortor timor. In rebus humanis es, in societate humana detineris: cogita quid velles praestari filio tuo ab amico tuo. Novi quid tibi respondeat cogitatio tua: sic judica, sicut audis. Judica, vox erit. Vox veritatis non tacet; non labiis clamat, sed vociferatur ex corde: adhibe aurem; ibi esto cum filio amici tui. Vides fortasse etiam indigentem vagari, nescientem quid pater ejus habuerit, ubi posuerit, cui commendaverit: cogita et filium tuum, fac illum viveivas. Sed aliud jubet avaritia, jubet contra Deum; Deus aliud, aliud avaritia; aliud in paradiso conditor noster, aliud de transverso seductor serpens. Veniat in mentem prior casus tuus: propterea mortalis, propterea laborans, propterea in sudore vultus tui panem comedens, propterea spinas et tribulos tibi terra generat : experimento disce, quod noluisti praecepto. Sed vincit cupiditas: cur non potius veritas? Et ubi est quod loquebaris? Ecce cogitas aurum negare, ecce cogitas hae
Abbreviated transcription (Latin):
tuam: Praeponentem auro fidem : Ecce
nescio unde amicus uenit & nullo teste
aurum commendauit. solus hoc nouit :¬
& tu quantum ad hominem adtin&. Est
ibi alius testis qui nonuidetur & uidet
et ille tibi aurum insecreto & incubicu¬
lotuo. foste remotis omnibus arbitris
commendauit: testis est qui ad est non
incubiculo adest parietum. sed in cubili¬
bus conscientiarum ur̃arum: cominen¬
clauit ille. atque discesit nulli suorum
notum fecit rediturum se sperans: & ab a¬
mico quod dederat recepturum Vt hu¬
mana sunt mostuus est: hab& heredem
reliquit filium: Ignorat filius quid pater
habuerit : quid tibi commendauerit: heig
tu redi prae uaricator adcor. ubi scriptali
est. quod tibi fieri nonuis. alii ne feceris Te¬
ipsum cogita commendasse. nullituorum
dixisse: mostuum esse. filium reliquisse.
quid ei uelles. atuo amico praestari : respondes
Iudica causam. iudicis tribunal est inmente
tua. sed & ibi ds̃ adest accu satrix conscientu

Expanded text:
tuam praeponentem auro fidem. Ecce tuam praeponentem auro fidem. Ecce nescio unde amicus venit, et nullo teste aurum commendavit; solus hoc novit, et tu, quantum ad homines attinet. Est ibi alius testis qui non videtur et videt: et ille tibi aurum in secreto et in cubiculo tuo, forte remotis omnibus arbitris, commendavit; testis qui adest, non in cubiculo adest parietum, sed in cubilibus conscientiarum vestrarum. Commendavit ille atque discessit, nulli suorum notum fecit, rediturum se spernas, et ab amico quod dederat recepturum: ut humana sunt, mortuus est, habet haeredem, reliquit filium; ignorat filius quid pater habuerit, quid tibi commendaverit. Eia tu redi, redi, praevaricator, ad cor, ibi scripta lex est: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris. Teipsum cogita commendasse, nulli tuorum dixisse, mortuum esse, filium reliquisse: quid ei velles a tuo amico praestari? Responde, judica causam: judicis tribunal est in mente tua; sedet ibi Deus, adest accusatrix conscientia,
Abbreviated transcription (Latin):
tem facile apud barbaros sibi esse potuisse
refugium: Sentit iniquitatem quia patit᷑
tu foste nonsentis. sed opost& ut & te cogi¬
tes peregrinum. et uideas quo modo tibiꝰ
possit displicfr̃e. qui tibi non praestiterit
quod tu inpatriatua nonuis peregrino
praestare : Interrogo omnes. uera sunt
haec: uera: Iusta sunt haec: iusta Sed
psalmum audite. Siuere ergo iustitiam
loquimini. recta iudicate filii hominum:
Nonsit iustitia labiorum. sed & factorum
Si enim aliter agis quam loqueris. bona lo¬
queris & mala iudicas : Si enim agis quo¬
modo iudicas. interrogatus quid sit mȩ¬
lius aurum anfides. nonusque ad eopũ¬
sus et deuius es ab omni ueritate: ut aurũ
melius esse respondeas: praeponis ergo in¬
terrogatus auro fidem Locutus esiusti¬
tiam : audistipsalmum: Si uere ergo iusti¬
tiam loquimini : recta iudicate filii ho¬
minum : & ubi probabo nonte ita ut lo¬
cutus es iudicare. lam teneo responsionẽ

Expanded text:
tem, facile apud barbaros sibi esse potuisse tem, facile apud barbaros sibi esse potuisse refugium. Sentit iniquitatem, quia patitur: tu forte non sentis; sed oportet ut et te cogites peregrinum, et videas quomodo tibi possit displicere qui tibi non praestiterit quod tu in patria tua non vis peregrino praestare. Interrogo omnes: Vera sunt haec? Vera. Justa sunt haec? Justa. 2. Sed Psalmum audite: Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Non sit justitia labiorum, sed et factorum. Si enim aliter agis quam loqueris, bona loqueris, et male judicas. Si enim agis quomodo judicas? Interrogatus quid sit melius, aurum an fides, non usque adeo perversus et devius es ab omni veritate, ut aurum melius esse respondeas: praeponis ergo interrogatus auro fidem; locutus es justitiam. Audisti Psalmum? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Et ubi probabo non te ita ut locutus es judicare? Jam teneo responsionem
Abbreviated transcription (Latin):
te cogit nosse lex intima. inipso tuo cor¬
de conscripta: faciebas & clamabatur in¬
termanus tuas: quomodo cogeris redire
ad cor tuum cum hoc pateris interma¬
nus alienas: fustum bonum est: Inter¬
rogo. adulterium bonum est : & omnes
clamant: non : Homicidium bonum est :
omnes clamant detestarise. Concupis¬
cere rem proximi. bonum est : Non uox
omnium est: Aut si adhuc non confiteris.
accidit qui concupiscat rem tuam placeat
tibi & responde quod uis Omnes ergo de
his rebus interrogati clamant: haec bona
non esse: Rursus debeneficiis. non solum
denon nocendo uerum &iam de non¬
praestando atque tribuendo interro¬
gatur omnis anima esuriens: Famem
pateris alius hab& panem. etredundat
er ultra sufficientiam: nouĩte egere.
nondat . displic& tibi esurienti displiceat¬
& satiato : cum alterum esurire cognoue¬
ris : Peregrinus tecto indigens uenit in
patriam tuam non suscipitur: ille tunc
clamat in humanam esse illam ciuita¬

Expanded text:
te cogit nosse lex intima, in ipso tuo corte cogit nosse lex intima, in ipso tuo corde conscripta. Faciebas, et clamabatur inter manus tuas: quomodo cogeris redire ad cor tuum, cum hoc pateris inter manus alienas? Furtum bonum est? Non. Interrogo: Adulterium bonum est? Omnes clamant: Non. Homicidium bonum est? Omnes clamant detestari se. Concupiscere rem proximi bonum est? Non, vox omnium est. Aut si adhuc non confiteris, accedit qui concupiscat rem tuam: placeat tibi, et responde quod vis. Omnes ergo de his rebus interrogati, clamant haec bona non esse. Rursus de beneficiis, non solum de non nocendo, verum etiam de praestando atque tribuendo. Interrogatur omnis anima esuriens, Famem pateris; alius habet panem, et redundat ei ultra sufficientiam, novit te egere, non dat: displicet tibi esurienti; displiceat et satiato, cum alterum esurire cognoveris. Peregrinus tecto indigens venit in patriam tuam, non suscipitur: ille tunc clamat inhumanam esse illam civita
Abbreviated transcription (Latin):
lex Sed quia homines appetentes ea quae
foris sunt etam a se ipsis exules factisunt.
data est & iam conscripta lex. Nonquia
incordibus scripta nonerat sed quia tu
fugitiuus eras cordis tui. ab illo qui ubi¬
que est conpraehenderis & adte ipsum
intus reuocaris Propterea scripta lex
quid clamat eis qui deseruerunt legẽ
scriptam incordibus suis : redite
preuaricatores adcor. Quis enimte do¬
cuit nolle accedi ab altero aduxorem
& quicquid aliud uel uniuersaliter.
uel particulariter dicipotest. Multa
enim sunt de quibus singulis interroga¬
ti homines clara uoce respondeant. nolle
se pati Age si nonuis pati ista: numquid
solus es homo: honne in societate uiuis
generis humaniqui tecum factus socuis
tuus est: et omnes facti adimaginẽ dĩ nisi
terrenis cupiditatibus conterant: quod
ille formauit: Quod ergo tibi non uis
fieri: noli alteri facere Iudicas enim
malum esse in eo quod p̃ati nonuis. & hoc

Expanded text:
lex. Sed quia homines appetentes ea quae lex. Sed quia homines appetentes ea quae foris sunt, etiam a seipsis exsules facti sunt, data est etiam conscripta lex: non quia in cordibus scripta non erat; sed quia tu fugitivus eras cordis tui, ab illo qui ubique est comprehenderis, et ad teipsum intro revocaris. Propterea scripta lex quid clamat eis qui deseruerunt legem scriptam in cordibus suis ? Redite praevaricatores ad cor . Quis enim te docuit, nolle accedi ab altero ad uxorem et quidquid aliud vel universaliter vel particulariter dici potest? Multa enim sunt, de quibus singulis interrogati homines, clara voce respondeant, nolle se pati. Age, si non vis pati ista, numquid solus es homo? nonne in societate vivis generis humani? Qui tecum factus est, socius tuus est; et omnes facti ad imaginem Dei, nisi terrenis cupiditatibus conterant quod ille formavit. Quod ergo tibi non vis fieri, noli alteri facere. Judicas enim malum esse in eo quod pati non vis: et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ox quam cantauimus audienda
magis nobis est quam clamanda.
Omnibus enim tamquam in con¬
tione generis humani. ueritas clamat.
Siuere iustitiam loquimim. recta iudi¬
cate filii hominum Cui enim in quo
non facile est loqui iustitiam: aut quis
deiustitia interrogatus quando non hab&
causam non facile respondeat. quid sit
iustum : quando quidem manu formato¬
ris nostri. in ipsis cordibus nostris ueri¬
tas scripsit. quod tibi nonuis fieri. ne
facias alteri Hoc et antequam lex da¬
retur nemo ignorare permissus est.
ut ess&c unde iudicarentur. & quibus lex
non ess& data. Sed ne sibi homines aliquid
defuisse quȩrerentur. scriptum est &m
tabulis quod in cordibus non legebant.
Vonenim scriptum non habebant. sed lege¬
re nolebant: Oppositum est oculis eorum.
quod in conscientia uidere cogerentur
& quasi forinsecus ammota uoce dĩ ad in¬
teriora sua homo conpulsus est. dicente
scriptura : Incogitationibus enim impn:
interrogatio erit : Vbi interrogatio ĩbi

Expanded text:
ox quam cantavimus, audienda nobis magis est, quam clamanda. Omnibus enim tanquam in concione generis humani veritas clamat: Si vere utique justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Cui enim iniquo non facile est loqui justitiam? aut quis de justitia interrogatus, quando non habet causam, non facile respondeat quid sit justum? Quandoquidem manu formatoris nostri in ipsis cordibus nostris veritas scripsit: Quod tibi non vis fieri, ne facias alteri . Hoc et antequam Lex daretur nemo ignorare permissus est, ut esset unde judicarentur et quibus Lex non esset data. Sed ne sibi homines aliquid defuisse quaererentur, scriptum est et in tabulis quod in cordibus non legebant. Non enim scriptum non habebant, sed legere nolebant. Oppositum est oculis eorum quod in conscientia videre cogerentur; et quasi forinsecus admota voce Dei, ad interiora sua homo compulsus est, dicente Scriptura: In cogitationibus enim impii interrogatio erit . Ubi interrogatio, ibi