comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
as exꝰ. qui ubiq totus ẽ ex diuinitate.
Intus gͦ ẽ illis quos incelesti patria letifi¬
cat. s quasi foris ẽ adhuc eis quos in hac
pegͥnatiõe c̾tantes occultus aduuiat. In¬
trabit aut cũ totã eccłam ad sui contem¬
plationẽ ꝑducet. claudet ostiũ cũ repro¬
bis tollet locũ pemtentie. Qui foris stan
pietis dice. Manducauimꝰ coramte ⁊ bibi¬
mus ⁊ inplateis nr̃is docinsti. Hoc simpli¬
eit pot̾ intelligi de uideis mist̾ia fidei
sꝑnentib ⁊ arbit᷑ntib se plac̾e dno si uic¬
timas ad templũ deferant ⁊ ibi corã dño epu¬
lentur. ꝓpharũ lectioni attendentes: ⁊ nes¬
cientes non eẽ regnũ di in esca⁊ potu. s in
bulũ auiditate suscipiunt. s oꝑanfaciũt.
Uñsequit᷑. ⁊ in plateis nr̃is docuisti. S cͥpt᷑a
sacra cibꝰ e in locis obscuriorib quia expo¬
que fidipietas ñ comindat. non scientia
scͥpturar do notu facit. quẽ oꝑm iniqͥtas
dĩuosaut expelli foras. ⁊ uenient aborien¬

Expanded text:
s, qui ubique totus est ex divinitate. Intus ergo est illis, quos in coelesti patria laetificat, sed quasi foris est adhuc eis, quos in hac peregrinatione certantes occultus adjuvat. Intrabit autem, cum totam Ecclesiam ad sui contemplationem perducet, claudet ostium, cum reprobis tollet locum poenitentiae. Qui foris stantpietis dicere: Manducavimus coram te et bibimus, et in plateis nostris docuisti. Hoc simpliciter potest intelligi de Judaeis, mysteria fidei spernentibus, et arbitrantibus se placere Domino, si victimas ad templum deferant, et ibi coram Domino epulentur, prophetarum lectioni attendentes, et nescientes, non esse regnum Dei in esca et potu, sed in bulum aviditate suscipiunt, sed opera non faciunt, unde sequitur, et in plateis nostris docuisti. Scriptura sacra cibus est in locis obscurioribus, quia expoquem fidei pietas non commendat; non scientia Scripturarum Deo notum facit, quem operum iniquitas Dei, vos autem expelli foras, et venient ab orien
Abbreviated transcription (Latin):
oportet mẽ man̾e. & festin ans descendit
⁊ excepit illũ gaudens. Inuitatꝰ inuitat
q sindũ audierat uocẽ inuitantis. audi¬
erat affectii. Itaq hodie in domoprisil¬
li ⁊ achei ꝯportet illu man̾e .i. noualu¬
cis gra corcante in humili c̃dentiũ nati¬
onum corde quiesc̃e. Quod aũt de sico¬
moro descende. ⁊ sic indomo mansionẽ

Expanded text:
manere. Et festinans descendit, et excepit illum gaudens. Invitatus invitat, quia si nondum audierat vocem invitantis, audierat affectum. Itaque hodie in domo pusilli Zachaei oportet illum manere, id est nova lucis gratia coruscante, in humili credentium nationum corde quiescere. Quod autem de sycomoro descendere, et sic in domo mansionem
Abbreviated transcription (Latin):
dinis tardat. Itaq necesse ẽ ut pusillus
turbe obstacłm tͥnscendat. trena relinqͥt.
arborẽ crucis ascendat. Sicomorꝰ ficꝰ fatua
dr̃ arbor foliis moro similis. s altitudine
pr̃ans: uñ ⁊ alatinis celsa nuncupatur.
Et dñic̃ crux c̾dentes alit ut ficus. ab inc̾¬
duł irridet᷑ ut fatua. Nos eñi inqͥt apłs

Expanded text:
dinis tardat. Itaque necesse est ut pusillus dinis tardat. Itaque necesse est ut pusillus turbae obstaculum transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus ficus fatua dicitur, arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans. Unde et a Latinis celsa nuncupatur. Et Dominica crux credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. « Nos enim, » inquit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
p̃turba. q statura pusillus erat. & ꝑcur¬
rens ascendit in arborem sicomoꝵ ut ui¬
deret illũ. quia inde erat tͣnsiturꝰ Ecce ca¬
melus deposita gybbi sarcina ꝑforamen
acustͣnsit. hoc ẽ diues ⁊ publicanꝰ relicto
onere diuitiarũ. contempto censu fraudiũ
angustam portã artamq uiã quȩ adu
tam ducit ascendit. Equia deuotione
ficłi ad uidendũ saluatorẽ qͦd naturami¬
nus habebat ascensu suꝑplet arboris. iui¬
ste quod rogare ñ audebat dñce suscep¬
tionis benedictionẽ accepit ꝗͣ desidabat.
auia ⁊i turba imꝑite confusio multitudi¬
nis ẽ. quȩ u̾ticẽ sapientiȩ uicde nequit.
m̾ito non inturba s plebẽ tͣnsg̃ssus in¬
tẽ intp̃tat᷑ iustificatꝰ ⁊ significat c̃den¬
tes exg̃tib ꝑoccupationẽ tp̃raliũ dep̃s¬
sos ac minimos. s adnosc̃ificatos. Ing̃s¬
sum iħico saluatorẽ uidẽ quert̃. dum
gre fidĩ qͣm saluator attulit participare
cupuit. s turba noxie uicioꝵ consuetu¬

Expanded text:
pusillus erat. Et praecurrens, ascendit in arborem sycomorum, ut videret illum, quia erat inde transiturus. Ecce camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit, hoc est dives et publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Et quia devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habet, ascensu supplet arboris, juste quod rogare non audebat, Dominicae susceptionis benedictionem accipit, quam desiderabat. Quia etiam turba imperitae confusio multitudinis est, quae verticem sapientiae videre nequit: merito non in turba, sed plebem transgressus intem interpretatur justificatus, et significat credentes ex gentibus per occupationem temporalium depressos ac minimos, sed a Domino sanctificatos. Ingressum Jericho Salvatorem quaerunt, dum gratiae fidei quam Salvator attulit participare cupiunt, sed turba noxiae vitiorum consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
Cu om̃s qui in xp̃o baptiz ant accipiant
spͥm sc̃m. quare n loquunt᷑ linguis omiu:
Quia iam eccła linguas ht̃ om̃iũ. S antea
eccła erat in una gente. quȩ cũ loqret᷑ lin¬
gis omui. significauit hoc qđ eccłacres¬
mbroꝵ caritate concordat.⁊ ip̃a unitas
loquitur quomͦ tc̃ unꝰ homo loquebatur.
Idõ dnis pꝰ resurrõnẽ sua dedit sp̃m. ut
in suo corꝑe ostendet uita qͣm mͦ ñ habemꝰ
x illagͦ turba cũ audissent hossermo¬

Expanded text:
ccipiant Spiritum sanctum, quare non loquuntur linguis omnium? quia jam Ecclesia linguas habet omnium, sed antea Ecclesia erat in una gente: quae cum loqueretur linguis omnium, significavit hoc, quod Ecclesia cresmembrorum charitate concordat, et ipsa unitas loquitur, quomodo tunc unus homo loquebatur. Ideo Dominus post resurrectionem suam dedit Spiritum, ut in suo corpore ostenderet vitam, quam modo non habemus, Ex illa ergo turba cu
Abbreviated transcription (Latin):
tura. flumina de uentre eiusfluent aquȩ
uiue. Hoc aut dixit de sp̃u que accep¬
turi erant c̾dentes in eum. Hic exponit
adquẽ potũ uocau̾it sicientes .i. refici
desicłantes amore diino. Quigͦ sitit ue¬
mat affectu amoris. passib fidei receden¬
uentre eiꝰ. Uent̃ int̾ioris hois ẽ conscientia
cordis. fluminast beniuolentia qua con¬
sulit ꝓximo ex aqua uiua.i. ex gr̃a pur¬
gante m̃tes ac uiuificante. Non eni flu¬
it aqua uiua de uentre euis qͥ q̃d bibit
putat sibi soli deb̾e suffice. Hoc testimo¬
mum ẽ inꝓu̾biis ut legitur in ꝓlogo
genesis. Forte aliqui disceptabt̃ qͥuod
euangłista ioħs cõmemorat hic festiuita¬
tem scenophegie. s in huiꝰ modi facile for¬
cassis su ꝑsedebt̃ si diligent̃ attendant qͣ¬
lit matħs ⁊ marcꝰ de eiectis de templo re¬
ferant. cęterasq similes tempoꝵ seu rer
tnspositiones. Non eni erat sp̃s datusq

Expanded text:
tura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Hoc autem de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum. Hic exponit ad quem potum vocaverit sitientes, id est refici desiderantes amore divino. Qui ergo sitit, veniat affectu amoris, passibus fidei recedenventre ejus. Venter interioris hominis est conscientia cordis; flumina sunt benevolentia qua consulit proximo ex aqua viva, id est ex gratia purgante mentes et vivificante. Non enim fluit aqua viva de ventre ejus, qui quod bibit, putat sibi soli debere sufficere. Hoc testimonium est in Proverbiis, ut legitur in prologo Genesis . Forte aliqui disceptabunt, quod evangelista Joannes commemoret hic festivitatem scenopegiae, sed in hujusmodi facile fortassis supersedebunt, si diligenter attendant, qualiter Matthaeus et Marcus de ejectis de templo referant, caeterasque similes seu temporum seu rerum transpositiones. Non enim erat spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃s uob̾cũ sũ. ⁊ uado adeũ qui mẽ mi¬
sit. Nondum uolentẽ app̃hende ii potue¬
it. s docentẽ audierũt. Missioxͥ a patre fuit
ex manitio eiꝰ .i. apparitio int̾ris. reu̾sio aut
resurrõnis ⁊ ascensionis głificatio qua in no¬
tuit cordib hominũ fuisse ⁊ ee cũ patre ⁊

Expanded text:
mpus vobiscum sum, et vado ad eum qui me misit. Nondum volentem apprehendere non potuerunt, sed docentem audierunt. Missio Christi a Patre, fuit exinanitio ejus, id est apparitio in terris; reversio autem resurrectionis et ascensionis glorificatio, qua innotuit cordibus hominum, fuisse et esse cum Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ resurrone dñi credider̃. ꝓquib incruce
pencdens dignat ẽ orare ita. Pat ignosce slł.
quia nesciunt quid faciunt. & ubi sum
ego uosñ potestis uenire. Hondixit ubi
ero s ubi sum: qr sic uenit diuinitas ad
nos ut acȩlo ñ recedet. Homo eñi scdm
corpꝰ in loco ẽ.⁊ de loco migrat. ⁊cũ ad
ne desꝑarent. s ñ potestis dii talesestis.
Dixerunt gͦ uidei ad seipsos. Quo hic
iturus ẽ. qr ñ inueniemꝰ eũ: Nunquid
in disꝑsione gentiũ ituruse. ⁊ docturꝰ grs.
Quis e sermo hicque dix̃ queretisme¬

Expanded text:
rectionem Domini, crediderunt, pro quibus in cruce pendens, dignatus est orare ita: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et ubi sum ego, vos non potestis venire. Non dixit: ubi ero, sed: ubi sum; quia sic venit divinitas ad nos, ut de coelo non recederet. Homo enim secundum corpus in loco est, et de loco migrat; et cum ad ne desperarent: sed, non potestis, dum tales estis. Dixerunt ergo Judaei ad seipsos: Quo hic iturus est quia non inveniemus eum? Nunquid in dispersionem gentium iturus est, et docturus gentes? Quis es
Abbreviated transcription (Latin):
oc matħs agens hominẽ gnãlit̃ ĩplet.
marcꝰut alta fremit uox ꝑ deserta leoniᷤᷤ
Thura sac̾dotis lucas tenet ore iuuenci
More uolans aqͥle. u̾bo petit astͣioħs.¬

Expanded text:
oc Matthaeus agens hominem generaliter implet, Marcus ut alta fremit uox per deserta leonis, Iura sacerdotii Lucas tenet ore iuuenci, More uolans aquilae uerbo petit astr
Abbreviated transcription (Latin):
dicia de conscientia bonoꝵ operũ.
ualens contẽplari sũmũ bonũ in¬
tellectu sereno. In .uii. gͣdu est ip¬
sa sapientia. id est contẽplatio ue¬
ritatis: suscipiens similitudinẽ di.
in filiatione pacificationis. Septẽ
gͥ gͣdus sunt: qͥ ꝑfectũ facuint.
qͣre unum p̃mium qd̾ est regnũ
cȩlorum uarie nominatũ ẽ. Octa¬
uũ uͦ. id est ꝑseuerantia ꝑfectum
probat. atq clarificat. Hȩc autẽ
qd̾ dona sunt pͥmi motꝰ in corde.
originesq uirtutũ. uirtutes uͦ st̃
effectꝰ donoꝵ ⁊ habitꝰ animi. lã cõ¬
firmati. Dona dicunt᷑ etiã sp̃s. ut
in apocalipsi. Uidit ioħs. septẽ sp̃s
dñr. idest inspirationes. q̃ prece¬
dunt uirtutes. & st̃ dona solũmͦ
ñ merita. uirtutes st̃ ⁊ dona ⁊ me¬
rita. In ilł enĩ oꝑat᷑ ds sine nobis.
In istis oꝑat᷑ nobiscũ. Ex timore gͥ
qͥ ẽ. mitium sapientiȩ: nascit᷑ hu¬
militas. Sic de ceteris. M.xxx. L xlix.

Expanded text:
ditia de conscientia bonorum operum, ditia de conscientia bonorum operum, valens contemplari summum bonum intellectu sereno. In septimo gradu est ipsa sapientia, id est, contemplatio veritatis, suscipiens similitudinem Dei in filiatione pacificationis. Septem igitur gradus sunt, qui perfectum faciunt, quare unum praemium quod est regnum coelorum, varie nominatum est. Octavum vero, id est, perseverantia, perfectum probat atque clarificat. Haec autem s virtutes, quod dona sunt primi motus in corde originesque virtutum, virtutes vero sunt effectus donorum, et habitus animi jam confirmati. Dona dicuntur etiam Spiritus, ut in Apocalypsi vidit Joannes septem spiritus tus dicuntur, id est, inspirationes quae praecedunt virtutes, et sunt dona solummodo, non merita; virtutes sunt et dona et merita. In illis enim operatur Deus sine nobis, in istis operatur nobiscum. Ex timore igitur qui est initium sapientiae , nascitur humilitas. Sic de caeteris. M. 30V L.
Abbreviated transcription (Latin):
tur in signũ uere cireũcisionis. as
signatis .uii. gͣdib ꝑfectionis con¬
gruit sp̃s scĩ septiformis oꝑatio.
Nã timor congruit humilib. pie¬
tas mitib. scientia lugentib forti¬
tudo esurientib ⁊ sitientib. consi¬
lium misericordib. intellectꝰ mun¬
dis corde. sapientia pacificis. Paupe
tam. ꝑgant ad penas. Inde uenit᷑
ad scientiã diuine scͥpturȩ ubr
animã oportet se mittẽ prebere
pietate. ne efficiat᷑ indocilis. ꝑ ui¬
cacibꝰ concertationib. In t̃cio gra¬
du in qͦ scientia ẽ : luget᷑ amissio.
sũmi boni. In qͣrto gradu. in qͦ esu¬
ritur iusticia necessaria ẽ. fortitu¬
do. qr ñ relinqͥt᷑ sine dolore. qd̾ re¬
tinet᷑ cũ delectatione. In .uͭ. gͣdu
dat᷑ laborantib euadendi consiliũ.
idoneus ut se a miseriis expediat.
Iustum gͦ consiliũ ẽ. ut qͥ se a potẽ¬
tiore. uuit adiuuari: adinuet in¬
firmiorẽ. In .uͭiͦ. gͣdu est cordis mũ¬

Expanded text:
tur, in signutur, in signugnatis septem gradibus perfectionis congruit Spiritus sancti septiformis operatio. Nam timor congruit hominibus, pietas mitibus, scientia lugentibus, fortitudo esurientibus et sitientibus, consilium misericordibus, intellectus mundis corde, sapientia pacificis AUG. Dtam pergant ad poenas. Inde venitur ad scientiam divinae Scripturae, ubi animam oportet se mitem praebere pietate, ne efficiatur indocilis pervicacibus concertationibus. In tertio gradu in quo scientia est, lugetur amissio summi boni. In quarto gradu, in quo esuritur justitia, necessaria est fortitudo; quia non relinquitur sine dolore, quod retinetur cum delectatione. In quinto gradu datur laborantibus evadendi consilium; idoneus ut se miseriis expediat. Justum ergo consilium est, ut qui se a potentiore vult adjuvari, adjuvet infirmiorem. In sexto gradu est cordis mun
Abbreviated transcription (Latin):
ea⁊ i misericordes. m.xxix.¬
ꝯm̃ ipsi miscd̾iam conse¬
quentur. Misericordes st̃: qui in
quib libet subueniunt miseris. qͦꝵ
beniuolo affectu ad os in tantũ ds̃
delectat᷑ ut miscdiam suã sit eis p̃¬
staturus. Beati mundo corde. qm̃
dis querite illũ. Hoc ẽ. enĩ mundũ.
cor qd̾ simplex. Et quẽadmodũ lu¬
men hoc uideri ñ pot̃ nis oculismũ¬
dis. ita nec ds nisi ꝑmundiciã cor¬
dis qd̾ ñ arguit conscientia peccati
s templũ dĩ scm ẽ. Beati pacifici
qm̃ filii di uocabunt᷑. Utiq filii
similitudinẽ patris hab̾e debent.
Unde filii om̃s animi sui motꝰ subi¬
cientes rationi in semetipsis pacifi¬
ci ẽẽ debent sic̃ ds̃. &̾ hec pax quȩ
datur in tr̃a. hominib bone uolũ¬
seuerauerint. Inuitat itaq octaua
sentencia ad ꝑseuerantiã. quecũq
tribulationes emergant. Bene oe¬
taua sentencia monet ad martiriũ
in qͦ uera circũcisio ẽ. ab omĩ pecea¬
to. qr octaua die uidei circũ eidebã¬

Expanded text:
eati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur. HILAR. Misericordes sunt, qui in quibuslibet subveniunt miseris, quorum benevolo affectu ad omnes intantum Deus delectatur, ut misericordiam suam sit eis praestaturus. Beati mundo corde, quoniam dis quaerite illum . Hoc est enim mundum cor, quod simplex. Et quemadmodum lumen hoc videri non potest nisi oculis mundis, ita nec Deus nisi per munditiam cordis, quod non arguit conscientia peccati, sed templum Dei sanctum est. Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Utique filii similitudinem patris habere debent. Unde fili Dei omnes animi sui motus subjicientes rationi, in semetipsis pacifici esse debent sicut Deus. Et haec est pax quae datur in terra hominibus bonae volunerseveraverint. Invitat itaque octava sententia ad perseverantiam, quaecunque tribulationes emergant. Bene octava sententia monet ad martyrium, in quo vera circumcisio est ab omni peccato; quia octava die Judaei circumcideban
Abbreviated transcription (Latin):
tib s de p̃senti miseria ac de dilatio¬
ne bonorum: consolatio pparat᷑ et̃¬
na. Non aut̃ nr̃a solũ. s ⁊ ꝓximi
uibem̃ cõmissa deflere. Sic enĩ dñs
suꝑ peccatͥcem ciuitatẽ fleuit ruitu¬
ram.⁊ suꝑ lazarum quẽ suscitauit
mestis sororibus eius compassus
eati qͥ esuriunt ⁊ siti¬
unt iusticiam. qm̃ ipsi satura¬

Expanded text:
t de praesenti miseria ac de dilatione bonorum consolatio praeparatur aeterna. Non autem nostra solum, sed et proximi jubemur commissa deflere. Sic enim Dominus super peccatricem civitatem flevit ruituram , super Lazarum quem suscitavit, moestis sororibus ejus compassus . Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi satura
Abbreviated transcription (Latin):
est regnũ celoꝵ. Discipuli
a discendo st̃ uocati. In eos dñs ocu¬
los leuat. ut qͥ intenta cordis aure
uerbũ ꝑcipiunt: latius saporis in¬
timi lumen accipiant. ⁊ audita pa¬
tent̃ intelligant. hi enim st̃ mon¬
tes in altitudine montis ab illo qͥ speci¬
cipientes pacẽ populo suo in cordibus
suis scriptã. Sic ⁊ moy ses legẽ spũa¬
lit̃ intelligens in uertice montis in qͦ
d̾s loquebat᷑ ei ꝑ angelũ suscepit illã
s in lapidib scriptã. Illa enĩ seruis
tus. cȩlestis uitȩ p̃cepta docebat: ut
ad motũ sp̃s eloquentis ostendat᷑ of¬
ficium oris humani obedisse. hic enĩ
aꝑuit os ꝓprium. qͥ in lege ueteri
aꝑiebat ora ꝓpħarum. aꝑtio qͦq
oris. significat sermonẽ dñĩ ꝓlixum
ẽẽ. Pauꝑes st̃ qͥ uoluntate sunt pau¬
peres ꝓ dõ. ñ coactione inopiȩ. Pau
biȩ ñ inf̾lat. Bene incipit. qr ii¬
tium sapientiȩ est timor dnĩ. sic̃
tnitium peccati est superbia. Pau
culum calcant. illecebrosa ñ quert

Expanded text:
est regnum coelorum Discipuli a discendo sunt vocati. In eos Dominus oculos levat, ut qui intenta cordis aure verbum percipiunt, latius saporis intimi lumen accipiant, et audita patenter intelligant. Hi enim sunt montes in altitudine montis, ab illo qui specium, suscipientes pacem populo in cordibus suis scriptam. Sic et Moyses legem spiritualiter intelligens, in vertice montis, in quo Deus loquebatur ei per angelum, suscepit illam, sed in lapidibus scriptam. HILAR. Illa enim servis, tus, coelestis vitae praecepta docebat, ut ad motum Spiritus eloquentis, ostendatur officium oris humani obedisse. Hic enim aperuit os proprium, qui in lege veteri aperiebat ora prophetarum. Apertio quoque oris significat sermonem Domini prolixum esse. Pauperes sunt, qui voluntate sunt pauperes pro Deo, non coactione inopiae. AUGbiae non inflat. Bene incipit, quia initium sapientiae timor Domini , sicut initium peccati est superbia . Paunt, saeculum calcant, illecebrosa non quaerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quasi manu consueq. hoc est
tolerantes iniurias. ñ reddentes
malũ pro malo. Mites uͦ ft̃: qͥ nul¬
la furoris accessione turbantur. s
in lenitate animi iugit̃ ꝑ seuerant
Mitib pollicet᷑ dñs hereditatẽ ter¬
reuiuentiũ ubi nullꝰ morit᷑. id est
qͣle habitacłm corporis ipse resur¬
gens assumpsit: qr si ꝑ mansuetu¬
dinem mentis nr̃ȩ habitauerit xp̃s
in nob̃. nos quoq clarificati gła corpo¬
eati qͥ lugent: qm̃
ipsi consolabunt᷑. Iugentibꝰ¬

Expanded text:
tur, quasi manu consueti, hoc est, tolerantes injurias, non reddentes malum pro malo. Mites vero sunt, qui nulla furoris accensione turbantur, sed in lenitate animi jugiter perseverantMitibus pollicetur Dominus haereditatem terrae viventium, ubi nullus moritur, id est quale habitaculum corporis ipse resurgens assumpsit; quia, si per mansuetudinem mentis nostrae habitaverit Christus in nobis, nos quoque clarificati gloria corpoeati qui lugent quoniam ipsi consolabuntur. B
Abbreviated transcription (Latin):
melioris testam̃ti fore ministrũ p̃ce¬
pit nichil excipiens audiri eũ ꝑ oĩa
cũ diceret. Propħam suscitabit uo¬
bis ds̃. ipsũ audite. De eodẽ iheremi¬
as. Ecce dies ueniunt dicit dñs:i
consũmabo suꝑ domũ isrł testamẽ

Expanded text:
melioris testamenti fore ministrum, praecemelioris testamenti fore ministrum, praecepit, nihil excipiens, audiri eum per omnia cum diceret: Prophetam suscitabit vobis Deus, ipsum audite . De eodem Jeremias: Ecce dies venient, dicit Dominus, et consummabo super domum Israel et
Abbreviated transcription (Latin):
mundo. Idõq credentiũ frontib sig¬
nũ fidĩ solet affigi. ut qͥ eccłam uo¬
luerit ingredi. lumen ueritatis pa
uit. ⁊ que ꝓpt̾ infirmitatẽ audienti¬
um antea inꝑfecta. ut minꝰ intellee¬
ta fuerant aꝑuit. Ad hoc respondet
qd̾ ei posset dici. Numqͥd dices. qd̾
contͣ legẽ sit: Non inquit. Non ue¬
ni soluere. idest destruere. Non qr
implere legẽ axp̃o. fuit eã cessare.
⁊ oꝑa eiꝰ euacuari. dmissiones siqͥdẽ
prophecie xp̃s cessare fecit. cũ pro¬
missa obtulit. Figuras quoq legis ni¬
chilominus tminauit. qͣndo res figu¬
ratas succed̾e instituit. Inde est illd̾.
gurant ⁊ promittunt. s ex tune in
antea futura ⁊ ꝓmissa succedunt. Mo¬
ralia &iam precepta cessant scd̾m
inperfectionem quam prius habe¬
bant. cum addit᷑ qd̾ ꝑfectũ ẽ. ut ibi.
Ego autẽ dico uobis. diligite inumi¬
cos ur̃os. Uidens itaq moyses xpm̃
legis finẽ ⁊ cosũmationẽ futurũ. ac

Expanded text:
mundo. Ideoque credentium frontibus sigmundo. Ideoque credentium frontibus signum fidei solet affigi, ut qui Ecclesiam voluerit ingredi, lumen veritatis palvit; et quae propter infirmitatem audientium antea imperfecta vel minus intellecta fuerant, aperuit. Ad hoc respondet quod ei posset dici: Nunquid dices quod contra legem sit? Non, inquit, non veni solvere, id est destruere. Nota quia impleri legem a Christo, fuit eam cessare, et opera ejus evacuari. Promissiones siquidem prophetiae Christus cessare fecit, cum promissa obtulit. Figuras quoque legis nihilominus terminavit, quando res figuratas succedere, instituit. Inde est illud: gurant et promittunt, sed ex tunc in antea figurata et promissa succedunt. Moralia etiam praecepta cessant secundum imperfectionem quam prius habebant, cum additur quod perfectum est, ut ubi: Ego autem dico vobis, diligite inimicos vestros . Videns itaque Moyses Christum legis finem et consummationem futurum, ac
Abbreviated transcription (Latin):
Uasis nomine uł lecti designat᷑ caro.
inqͣ ania qͥescit. Q gͦ amore p̃sentiᷤᷤ
illecebre occultat uerbũ dĩ. qͣi sub lec¬
to lucernã oꝑit: qr ei concupiscentias
carnis p̃ponit. In loco abscondito lucer¬
nã ponit. qͥ uet̾is legis umbrã. id est
obseruantiã legis euanglicȩ miscere
laborat. Qͥ aut̃ metu carnali occultat
uerbũ. ipsam carnẽ p̃ponit manifes¬
tationi ueritatis: ⁊ ita eã qi sub uase
tegit. dũ p̃dicare trepidat. Supͣ cande¬
labrum ponit lucernã qͥ corpꝰ suũ
ministerio dĩ subicit: ut suꝑior sit
p̃dicatio ueritatis. ⁊ inferior seruitꝰ
corporis. Unde paulꝰ Castigo corpꝰ
meũ: ⁊ seruituti subicio. Uel su¬
ꝑ candelabrũ. id est suꝑ eccłam in
qͣ septiformis grã sp̃s lucet. Lucer¬
nã ponere est incarnatũ uerbũ. tã¬
quã eccłe caput p̃dicare ut luceat ñ
solũ uideis sub modio legis. s oĩbus
qͥ sunt in domo. idẽ. in eccła ut in

Expanded text:
BEDA. Vasis nomine vel lecti, designatur caro BEDA. Vasis nomine vel lecti, designatur caro in qua anima quiescit. Qui ergo amore praesentis illecebrae occultat verbum Dei, quasi sub lecto lucernam operit, quia ei concupiscentias carnis praeponit. In loco abscondito lucernam ponit, qui veteris legis umbram id est observantias luci evangelicae miscere laborat. Qui autem metu carnali occultat Verbum, ipsam carnem praeponit manifestationi veritatis, et ita eam quasi sub vase tegit, dum praedicare trepidat. Supra candelabrum ponit lucernam, qui corpus suum ministerio Dei subjicit, ut superior sit praedicatio veritacorpus meum, et servituti subjicio . Vel supra candelabrum id est, super Ecclesiam, in qua septiformis gratia Spiritus lucet lucernam ponere, est incarnatum Verbum tanquam Ecclesiae caput praedicare, ut luceat non solum Judaeis sub modio legis, sed et omnibus qui sunt in domo, id est in Ecclesia vel in
Abbreviated transcription (Latin):
iduciã p̃dicandi docet ne apłi abs¬
condant᷑ ob metũ. ⁊ sint similes lu¬
cerne sub modio: sed tota lib̾tate se
prodant. ut similes sint ciuitati su¬
pͣ montẽ posite. ⁊ luc̾ne ardenti su¬
ꝑ candelabrũ. Inde itaq sunt lux
mundi. qr illuminati a xp̃o. lucẽ fi¬
dei &e scientiȩ patent̾ uerbo ⁊ exẽ¬
plo ministrant quocũq incesserĩt
ñ suam s dĩ głam querentes. Mis¬
tice mons intelligit᷑ xp̃s. ciuitas apo¬
stoli leges cȩli suscipientes. unde ⁊
nos facti sumus ciues apłorũ ⁊ do¬
diuinitatis impleuit. Quã lucer¬
nam cotidie boni doctores accendut̃
aliis. id est accensam libere p̃dicat.
Lucernã ponere sub modio eẽt. in¬
tra uniꝰ uidee gentis t̾minos uerbũ
ficłi cohiberi. Modiũ neutri gene¬
ris est uas: in qͦ m̃surat᷑. Modius
mascłini generis ẽ. illd̾ qd̾ m̃surat᷑
siue sit annona: siuie uinũ. Itaꝙ
lex solis uideis certum modũ obseruã¬
tiȩ mensuras digne modio comparatur.

Expanded text:
iduciam praedicandi docet, ne apostoli abscondantur ob metum, et sint similes lucernae sub modio, sed tota libertate se prodant, ut similes sint civitati supra montem positae, et lucernae ardenti super candelabrum. Inde itaque sunt lux mundi, quia illuminati a Christo, lucem fidei et scientiae patenter verbo et exemplo ministrant, quocunque incesserint, non suam, sed Dei gloriam quaerentes. Mystice mons intelligitur Christus, civitas Apostoli, leges coeli suscipientes: Unde et nos facti sumus cives apostolorum et dodivinitatis implevit. Quam lucernam quotidie boni doctores accendunt aliis, id est accensam libere praedicant. Lucernam supponere modio, est intra unius Judaeae gentis terminos verbum fidei cohiberi. Modium neutri generis, est vas in quo mensuratur. Modius masculini generis, est illud quod mensuratur, sive sit annona, sive vinum. Itaque lex solis Judaeis certum modum observantiae mensurans, digne modio comparatur.
Abbreviated transcription (Latin):
oni subiaoꝵ. ⁊ solꝰ beatus ẽ. qͥ usq m
finẽ ꝑseuerauerit. idõ apłi monent᷑
in uirtute tͣdite sib potestatis ꝑsi¬
stere. ne accepti saporis sensu amiꝰᷤ¬
so. uiuificare corrupta ñ possint.
id est uili habeat᷑ ab hoĩb sic̃ aliqͥd
conculcatũ. Si sal euanuerit. idẽ.
si doctor cõdim̃to ueritatis refer¬
tus. ad apostasiam redierit.: qͦalio
corriget᷑: Hinc ẽ illd̾ ciuꝰdã sapien¬
tis. Qͥ s medebit᷑ incantatori a ser¬
pente ꝑcusso: Qua sententia iu¬
de socios ipsũq designari ñ ĩmeri
rit. nullo iã usui aptũ erit. neq
terrȩ ut lucas ait. quã germina¬
re ꝓhibet. neq sterqͥlinio. qd̃ agri¬
culturam fecundare ñ sinit. sic qͥ
recedit ab agnitione ueritatis. nec
fructũ boni oꝑis ferre. nec alios
ex colere ualet: s ab ȩcclesia eicit᷑
uictorum sale seminatas. ut nul¬
lum in ipsis germen oriret᷑. Itaq
sal int̾dum obest. ⁊ nisi condiat.
ad nichilum ualet. Sic sal sapiẽtie¬

Expanded text:
solus beatus est, qui usque in finem perseveraverit, ideo apostoli monentur in virtute traditae sibi potestatis persistere, ne accepti saporis sensu amisso, vivificare corrupta non possint, id est viles habeantur ab hominibus, sicut aliquid conculcatum. Si sal evanuerit, id est si doctor condimento veritatis refectus, ad apostasiam redierit, quo alio corrigetur? Hinc est illud cujusdam sapientis: Quis me debitur incantatori serpente concusso . Qua sententia Judae socios, ipsumque designari non immeritrit, nullo jam usui aptum erit, neque terrae, ut Lucas ait, quam germinare prohibet, neque sterquilinio, quod agriculturam fecundare non sinit ; sic qui recedit ab agnitione veritatis, nec fructum boni operis ferre, nec alios excolere valet; sed ab Ecclesia ejicitur, es quasdam ira victorum sale seminatas, ut nullum ipsis germen oriretur. Itaque sal interdum obest, et nisi condiat, ad nihilum valet. Sic sal sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
ge nichil p̃tibit suꝑuacaneũ. gͦ qͥ
soluerit unũ de mandatis. etiã mi¬
nimis istis. id ẽ. legis. ⁊ doeuerit sic
idẽ. scdm id qd̾ soluit. ñ scd̾m id
qd̾ ego doceo. ⁊ ipse legit: minimus
uocabit᷑ in regno cȩloꝵ. ubi nͥ mag¬
ni eẽ ñ possunt. id est ciues cȩlestes
despectissimũ reputabunt eũ licet
temptis mandatis di. ꝓpͥas tͣditioneᷤᷤ
statuebant. Qͥ aut̃ fecerit. docue¬
rit. sic̃ ego dicturus sũ. hic magnꝰ
erit in cęlis. licet hic abiectꝰ sit.
iii. qui faciunt ⁊ ñ docent. Facto¬
res enĩ legis iustificabunt᷑ apud
dm. Qui uͦ minima mandata sol¬
uunt.siue bene doceant. seu nec
bene. nec male. parui uidicaliunt᷑
ut pote dampnatione digni. s ñ
prorsus minimi. deniq nil ꝑdest
docere iusticiã. ꝗͣ minima culpa

Expanded text:
ge nihil praeteribit supervacaneum, ergo qui solverit unum de mandatis etiam minimis istis, id est legis, et docuerit sic, id est secundum id quod solvit, non secundum id quod ego doceo et ipse legit: minimus vocabitur in regno coelorum, ubi nisi magni esse non possunt, id est cives coelestes despectissimum reputabunt eum, licet temptis mandatis Dei, proprias traditiones statuebant. Qui autem fecerit et docuerit, sicut ego dicturus sum, hic magnus erit in coelis, licet hic sit abjectus. ni, qui faciunt et non docent, factores enim legis justificabuntur apud Deum . Qui vero minima mandata solvunt, sive bene doceant, sive nec bene nec male, parvi judicabuntur, utpote damnatione digni, sed non prorsus minimi. Denique nil prodest docere justitiam, quam minima culpa
Abbreviated transcription (Latin):
sal t̃rȩ. Apli condientes
genus humanum. m̾ito sal trȩ
sunt nuncupati. ꝑ uirtutẽ doctri¬
ne mͦ salliendi reseruantes corpora
et̃ñitati. Sal enĩ cibos condit. carneᷤᷤ
siccat. ⁊ p̃dicatio eu̾głii a uermibus
& putredine uitioꝵ. illesam seruat
suo creatori humanã naturã. Q d̾
si sal euanuerit. in qͦ saliet᷑: Ad in¬
chilũ ualet ultͣ nͥ ut piciat᷑ foras.:⁊¬

Expanded text:
sal terrae. Apostoli condientes genus humanum, merito sal terrae sunt nuncupati per virtutem doctrinae modo saliendi, reservantes corpora aeternitati. Sal enim cibos condit, carnes siccat: et praedicatio a vermibus et putredine vitiorum illaesam servat suo Creatori humanam naturam. Quod si sal evanuerit, in quo salietur? Ad nihilum valet ultra, nisi ut projiciatur foras
Abbreviated transcription (Latin):
tur etiã dñs facilius maxima mũ¬
di elem̃ta transire. quã minima legi
dicta. De figura huiꝰ mundi ẽ. dictũ.
qr tͣnsibit. ñ de mat̾ia. unde alibi.
Celos nouos ⁊ t̾rã nouã. ⁊ ꝓmissa ipsiꝰ
expectamꝰ. in quib iusticia habitat.¬

Expanded text:
tur etiam Dominus facilius maxima mundi elementa transire, quam minima legis dicta. De figura hujus mundi est dictum, quia transibit, non de materia. Unde alibi: Coelos novos et terram novam et promissa ipsius exspectamus, in quibus justitia habitat
Abbreviated transcription (Latin):
approbat. ut illd̾. nouit dñs uiã u
oꝑati estis. ne tollere uideret᷑ peni¬
ti die uidicii. licet facultatẽ peccã¬
di ñ habeatis. tam̃ habetis affec̃tũ
.xliii.M.

Expanded text:
pprobat, ut illud: Novit Deus viam juoperati estis, ne tollere videretur poeniti die judicii, licet facultatem peccandi non habeatis, tamen habetis affectum. XLIII. M.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facitis quȩ dico: Ac si aliis uer¬
bis diceret. Qͥd folia recte confes¬
sionis iactatis. qͥ bonos fructus
ñ ostenditis: hinc apłs secretus
ꝑfectũ discipulũ ab ypocͥta ait. ue¬
mã ad uos.⁊ cognoscam ñ sermo¬
nẽ eoꝵ qͥ inflati st̃ s uirtutẽ. Ille

Expanded text:
n facitis quae dico? » Ac si aliis verbis diceret: Quid folia rectae confessionis jactatis, qui bonos fructus non ostenditis? Hinc Apostolus secreturus perfectum discipulum ab hypocrita, dixit: « Veniam ad vos et cognoscam non sermonem eorum qui infl
Abbreviated transcription (Latin):
se multiplicata nec augetur nec mimi¬
itur: hec eccłe quia inse multiplicata
rioquiẽ unitas centenarii uarietas
psui multiplicationẽ gñatur. bene
uñr fuisse decem leprosi qui afide uniꝰ
difu̾ant diu̾si. Et sicut om̃s fideles ꝑ de¬
nariũ sig̃cari posst obcustodiã decem
mandatoꝵ. sic om̃s infideles eodẽ nũo
intelligi posst̃ econt᷑rio obnegligentiã
eoꝵddemmandatoꝵ. Unꝰ qui rediit addo¬
minĩcuratꝰ dr alienigena. uł qr pͥus ali¬
enusfuit ab eccła. uł quia se alienauit
asociorũ suoꝵ ꝑfidia

Expanded text:
se multiplicata, nec augetur nec minuse multiplicata, nec augetur nec minuitur; haec, Ecclesiae, quia in se multiplicata rio, qui est unitas centenarii, varietas per sui multiplicationem generatur; bene dicuntur fuisse decem leprosi, qui a fide unius Dei fuerant diversi. Et sicut omnes fideles per denarium signari possunt ob custodiam decem mandatorum, sic omnes infideles eodem numero intelligi possunt econtrario ob negligentiam eorumdem mandatorum. Unus qui rediit ad Dominum curatus dicitur alienigena, vel quia prius alienus fuit ab Ecclesia, vel quia se alienavit a sociorum suorum perfidia
Abbreviated transcription (Latin):
sererenri. Lepsi st qui scientiã u̾e fidei
ñ habentes. uariaserroris doctͥnas ꝑfitent᷑.
diu̾sos leprȩ colores ostendentes. hiuitan¬
di st ab eccła: ⁊ lon ge remoti necesse hñt
ut magno labore clament. quousq ꝑcog¬
nitionẽ pceptoris redeant ad forma salu¬
tis. Quos ut uidit dixit. Ite ostendite
uossacdotib. Et factum ẽ dum irent
mundatist̃. Solos lepsos inuenitur
dris misisse ad sac̾dotes. quia sac̾dotiũ
iudoꝵ figura erat sac̾docii quod neẽ
gentili suꝑsticione. uł uidaica ꝑfidia

Expanded text:
stri . » Leprosi sunt qui scientiam verae fidei non habentes, varias erroris doctrinas profitentur. si diversos leprae colores ostendentes. Hi vitandi sunt ab Ecclesia, et longe remoti necesse habent ut magno labore clament, quousque per cognitionem praeceptoris redeant ad formam salutis. « Quos ut vidit dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est, dum irent, mundati sunt. » Solos leprosos invenitur Dominus misisse ad sacerdotes, quia sacerdotium Judaeorum figura erat sacerdotii quod nunc est gentili superstitione vel Judaica perfidia
Abbreviated transcription (Latin):
abel magrũ afre ut ꝑimatur. Hic ad ẽ
ysaac culignis. ⁊ abraam cũ ariete int̾
uepres herente.Hic adẽ iosephcũ tala¬
ritunica lita sanguine.Hic adẽ moy¬
ses cum uͥga ⁊ serpente suspenso inlig
quȩ inimo dem̃sa ẽ. ⁊ natauit adlignũ.
.i. genꝰ humanũ quod ligno uetito in
ionas de ligno sortis in mare uentrẽq ce¬
ti triduo missus. Cruce sua cruciatum
ma serpentis ẜ pentẽ necat. qr ẜpente de
uirga facto alii absorti st ẜ pentes. Uñ¬
ait ꝑ ꝓpħam. Ero mors tua omors. et
morsus tuus inferne. Ob ꝓbria eiꝰ nr̃m
abstułe opꝓbriũ. iuncła eiꝰ noslibos
fec̾unt. Corona spinea capitis eiꝰ. diade¬
ma regni adeptisumꝰ. uuln̾ibꝰ esꝰ sanati
sumꝰ. Sepultura eiꝰ resurgimꝰ. descensi¬
one eiꝰ ad inferos ascendimꝰ ad celos. Hie
inuenit᷑ mel inore leonis mortui. hinc
retͥbuit mͥ: Uestim̃tissuis nudatur xꝰ
lizante ex utꝰ infine. uidaica rursꝰ in¬
duitur plebe. Cũ eñuntrau̾it plenitu¬

Expanded text:
Abel in agrum a fratre, ut perimatur . Hic adest Isaac cum lignis, et Abraham cum ariete inter vepres haerente . Hic adest Joseph cum talari tunica lita sanguine . Hic adeses cum uirga et serpente suspenso in ligquę in imo demersa est et natauit ad lignum, id est genus humanum quod a ligno uetito in it; Ionas de ligno sortito in mare uentremque ceti triduo missus; ma serpentis serpentem necat, quia serpente de virga facto alii absorbentur serpentes. Uncit: Ero mors tua, o mors, et morsus tuabstulere opprobrium, vincula ejus nos liberos fecerunt. Corona spinea capitis ejus diadema regni adepti sumus, vulneribus ejus sanati sumus, sepultura ejus resurgimus, descensione ejus ad inferos, ascendimus in coelos. Hic invenitur mel in ore leonis mortui ; hinc retribuit mihi? Vestimentis suis nudatur Chrlizante, exutus in fine, judaica rursus induitur plebe. Cum enim intraverit plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
laminã quã habebamꝰ pͥꝰ quã celebrare¬
mꝰ dni pascha celebremꝰ pascha scđm
quod scriptũ ẽ.baculiuri inmanibus
urissint. Ampliꝰ. Calamũ tenebat. ut
nenata occidit animalia. Ampliꝰ. Sus
deiñ sanguine oium mr̃m quib reg¬
nũ secũ erat debitũ. in cocci colore ꝑfun¬
dit᷑. p̃tiosoq honore ꝓpħaꝵ ac pat̾riar¬
chaꝵ in ppura uestitur. Spinis qͦ .i. cõ
xͦ iuictoria ⁊ corona contexit᷑. In calamo
uͦ eaꝵ dẽgntiũ infirmitas atq inanitaᷤᷤ
tibus pilati sub coccineo siue pur p̾eo
habitu illusus eẽ ꝑhibet᷑. in uno in no¬

Expanded text:
bamus priusquam celebraremus Domini Pascha, celebremus Pascha, secundum quod scriptum est: Baculi vestri in manibus vestris sint . Amplius: Calamum tenebat, ut nenata occidit animalia. HIERON.--HIdeinde sanguine omnium martyrum, quibus regnum secum erat debitum, in cocci colore perfunditur. Pretiosoque honore prophetarum ac patriarcharum in purpura vestitur. Spinis quoque, id eChristo victoria et corona contexitur. In calamo vero, earumdem gentium infirmitas atque inanitas tibus Pilati sub coccineo sive purpureo habitu illusus esse perhibetur: in uno inno
Abbreviated transcription (Latin):
xeuntes aut inuener̃t hominẽ
Cyreneũ uenientẽ de uilla noĩe
symonẽ. patrẽ alexandri ⁊ rufi. hẽ
angar iauert̃ portare crucẽ pꝰ iħm.
Magne opinionis simon iste fuisse ui¬
detur cũ filii ⁊ eiꝰ tanꝗͣ noti omibꝰ ex
noĩe designant᷑. Aliiquidẽ ꝑm̾ita
patrũ suoꝵ cõmendant᷑: ut ppłs uida¬

Expanded text:
nvenerunt hominem Cyrenaeum venientem de villa, nomine Simonem, patrem Alexandri et Rufi. Hunc angariaverunt portare crucem post Jesum. Magnae opinionis Simon iste fuisse videtur, cum filii etiam ejus tanquam noti omnibus, ex nomine designantur. Alii quidem per merita patrum suorum co
Abbreviated transcription (Latin):
debamꝰ inuirga eni harundinea egypti
uł babilonis uł cuiꝰcũq regni contrarii
contͣ regnũ dĩ. Raccep̃calamũ illu⁊
uͥgã fragił regni de manib nr̃is. ut tri¬
umphet eum ⁊ cont̾at inligno crucis
dans nob̾sceptrũ regni cȩlestis ⁊ uͥgã de
qua scͥptu ẽ. U̾ga equitatis uirga regni
tui. Uł uirga quȩ corripiet eos qui opͦ

Expanded text:
enim in virga arundinea Aegypti vel Babylonis , vel cujuscunque regni contrarii contra regnum Dei. Et accepit calamum illum et virgam fragilis regni de manibus nostris, ut triumphet eum, et conterat in ligno crucis, dans nobis sceptrum regni coelestis, et virgam de qua scriptum est: Virga aequitatis, virga regni tui . Vel virgam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ u̾b̾aret᷑. Idõ qͦ c̃dendꝰ ẽ flagellasse
iħm. ut eius inuiriis uidĩ saciati amor¬
te dni desist̾ent. Uñ ⁊̃ ꝑmisit cohortẽ
sua illude ei. aut fortassis ussit. Co¬
lumna cui alligatꝰ fuit ille qͥsolu̾e cõ¬
pedicossolet. demonstrat usq hodie

Expanded text:
aretur. Ideo quoque credendus est flagellasse Jesum, ut ejus injuriis Judaei satiati, a morte Domini desisterent. Unde etiam permisit cohortem suam illudere ei, aut fortassis jussit. BEDA. Columna cui alligatus fuit ille qui solvere compeditos solet demonstrat usque hodie
Abbreviated transcription (Latin):
eũ uestib qͣi pͥstinis uͥtutibꝰ. ⁊ induũt
eitunica purpurea qr rex dicebatur.
atq clamide coccinea ꝓ rusolembo qͦ
reges uet̾es utebant᷑. ⁊ ꝑ diademate
dant ei spineã coronã:⁊ ꝓsceptro cala¬
mũ. hec om̃ia mistice intelligenda s̃.
Quomͦ eni cayphas dix̃ oportet unũ¬

Expanded text:
eum vestibus quasi pristinis virtutibus, et induunt eum tunica purpurea, quia rex dicebatur: atque chlamyde coccinea pro rufo lembo, quo reges veteres utebantur; et pro diademate dant ei spineam coronam, et pro sceptro calamum. Haec omnia mystice intelligenda sunt. Quomodo enim Caiphas dixit: Oportet Exp
Abbreviated transcription (Latin):
diens int̾p̃tat᷑. cirene uͦ heres. Nec pteun¬
dum ẽ quod symondeuilla uenisse re¬
fert᷑. Uilla eñi g̾ce pagos uocat᷑ un pa¬
gani nom trahunt. eo qd aciuitate dĩ
alieni st̃. De pago symon ueniens cru¬
cem portat pt᷑ dnm. cũ ppłs nationũ
paganisritibꝰ delictis. obedient am
ẽqͥ laborat ꝑlaude humana. Cogunt
eu hoies huic labori. quẽ ñcogt timor
aut illũ multa turba ppłi ⁊ mulierũ
quȩ plangebant ⁊ lamtabant᷑ eum.

Expanded text:
s. Nec praetereundum est quod Simon de villa venisse refertur. Villa enim Graece pagos vocatur, unde pagani nomen trahunt, eo quod a civitate Dei alieni sint. De pago Simon veniens crucem portat post Dominum, cum populus nationum, paganis ritibus derelictis, obedientes aest qui laborat pro laude humana. Cogunt eum homines huic labori, quem non cogit timor autem illum multa turba populi et mulierum quae pla
Abbreviated transcription (Latin):
m ecceuenient
dies. inquib dicent. bt̃e st̾iles ⁊ uentres qͥ
ñ genuert.⁊ ub̃a quȩ n lactauert̃. Tẽ inci¬
pient dic̾e montib cadite suꝑnos ⁊ collib
oꝑite nos. Dies uenture obsidionis ⁊ capti¬
uitatis a romanis significat. Iosephꝰ refert
uideos c̾tatim cau̾nas montiũ speluncasq
colliũ petis se. ita ut semet ip̃um testetur
in quodã munito loco destructe urb in
od hi qͥ se ipos inutrolib sexii castrauert
ꝓpt regnũ cȩloꝵ. dicant montib ⁊collib
cadite suꝑnos. ⁊ oꝑite nos. cũ sue fragili¬
tatis memores ingruente tẽꝑtõnũ arci¬
culo. sublimiũ uiroꝵ uł ip̃a uͥginitate
emplis monitis p̃cibq defendi. Quia
si inuiridi ligno hec faciunt. in arido
quid fiet: Uiride lignũ uocat se⁊ suos.
aridũ uͦ peccõres ⁊ impios. Ac sidicat. Si
ego mundꝰ a peccõsine igne passionis
exeo demundo. quidertede impiis ⁊
peccõribus:

Expanded text:
m ecce venient m ecce venient dies in quibus dicent: Beati steriles et ventres qui non genuerunt, et ubera quae non lactaverunt. Tunc incipient dicere montibus: Cadite super nos; et collibus: Operite nos. Dies venturae obsidionis et captivitatis a Romanis, significat. Josephus refert Judaeos certatim cavernas monitum speluncasque collium petiisse, ita ut semetipsum testetur in quodam munito loco destructae urbis quod hi qui seipsos in utrolibet sexu castraverunt propter regnum coelorum, dicant montibus et collibus: Cadite super nos, et operite nos, cum suae fragilitatis memores, ingruente tentationum articulo, sublimium virorum vel ipsa virginitate, emplis, monitis precibusque defendi. Quia si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet? Viride lignum vocat se et suos; aridum vero, peccatores et impios. Ac si dicat: Si ego mundus a peccato, sine igne passionis non exeo de mundo, quid erit de impiis et peccatoribus?
Abbreviated transcription (Latin):
banturdnm. nãppłs uirił letabat᷑ in
parte magna. ⁊ nc qͣi immolandum
iħm duplex t᷑ba ꝓsequit᷑. cũ eiꝰ passio¬
nis hystoria aliiqͣi fabula derident.
alii lacͥmantibꝰ ocuł legunt. Alii mi¬
st̾ia carnis eiꝰ ⁊ sanguinis ut uiles escas
ꝑcipuĩt. alii digno pectore ea sum̃da
dec̾nunt. Notandũ ẽ. n solũ filias ieru¬
salem appellari eas que cũ eo uen̾ant
agalilea. s ⁊̃ illas quȩ ei adhesert deci¬
uitate.⁊ quȩ flebant cũ aliis. Nĩo indu¬
citur solus mulierũ planctꝰ. quin ⁊mul¬
ti uiridolerent. s quia femineꝰ sexꝰ qua¬
si conteptibilior lib̾ius potat ꝑsentibus
pͥncipibꝰ sac̾dotũ quod contͣ eossenserit
gentesfeminas oculos ⁊ ora conu̾tit.Ne
lam̃temini inqͥt me moriturũ cuiꝰ cita
resurr̃o mortẽ solu̾e ꝑot̃. cuiꝰ mors mortẽ
⁊ ip̃um mortis aucto rem destruet. uos
potiꝰ ur̃amq ꝓgeniẽ dignis lacͥmarii
tontibꝰ abliute. ne cũ ꝑfidis damnemini
inultionẽ meȩ crucis.¶

Expanded text:
num: nam populus virilis laetabatur in parte magna. Et nunc quasi immolandum Jesum duplex turba prose quitur, cum ejus passionis historiam alii quasi fabulam derident alii lacrymantibus oculis legunt, alii mysteria carnis ejus et sanguinis ut viles escas percipiunt, alii digno pectore ea sumenda decernunt. Notandum est, non solum filias Jerusalem appellari eas, quae cum eo venerant a Galilaea; sed etiam illas, quae ei adhaeserunt de civitate, et quae flebant cum aliis. Nec ideo inducitur solus mulierum planctus, quin et multi viri dolerent, sed quia femineus sexus quasi contemptibilior, liberius poterat praesentibus principibus sacerdotum, quod contra eos senseringentes feminas oculos et ora convertit. Ne lamentemini, inquit, me moriturum, cujus cita resurrectio mortem solvere potest, cujus mors mortem, et ipsum mortis auctorem destruet, vos potius vestramque progeniem dignis lacrymarum fontibus abluite, ne cum perfidis damnemini in ultionem meae crucis.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ acceꝑiit arundinẽ ⁊ ꝑcutiebãt
capt eiꝰ. Qd̾ tc̃ fec̾unt militespilati. usq
hodie facuint milites diabłi heticr⁊ pa¬
gani. qui capt eiꝰ ꝑcutiunt negando eẽ
dm̃. ⁊ conando errorẽ suũ confirmare
auctoritate scͥpturȩ quȩ ꝑ arundinẽ
intelligit᷑. solet eni scribi arundine.
Conspuunt in fatiẽ eius qui p̃sentiã
eiꝰ despiciunt. ⁊ eũ uenisse incarnẽ ne¬
gant. Illudentes eũ adorant qui c̾ta fi

Expanded text:
eum, acceperunt arundinem, et percutiebant caput ejus. Quod tunc fecerunt milites Pilati, usque hodie faciunt milites diaboli, haeretici et pagani, qui caput ejus percutiunt, negando eum esse Deum, et conando errorem suum confirmare auctoritate Scripturae, quae per arundinem intelligitur. Solet enim scribi arundine. Conspuunt in faciem ejus, qui praesentiam ejus respuunt, et eum venisse in carne negant. Illudentes eum adorant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sustentat cruenta oꝑa gentiũ. incorona
maledictũ antiquũ. Spineã coronã por¬
tat. qr ꝓ nob̾ mortał factus. nr̃a suscepit
delicta. Uñ p̃cursor eiꝰ. Ecce agnꝰd̃i. ecce
qͥ tollit pecc̃a mundi. Qd̾ aũt spine pecc̃a

Expanded text:
sustentat cruenta opera gentium, in corona maledictum antiquum. Spineam coronam portat, quia pro nobis mortalis factus, nostra suscepit delicta. Unde praecursor ejus: Ecce Agnus Dei qui tollit peccata mundi . Quod autem spinae peccata
Abbreviated transcription (Latin):
dnt quia helyas recesserat. Et ille respon¬
dens ait illis. Helyas quidẽ uenturus ẽ
⁊ restituet om̃ia. hoc dictum ẽ scd̾m
malachiã in quo legitur quia reducet
restituet om̃ia in antiquũ statũ. Hic
marcꝰ addit. quia quomͦ de xp̃o passu¬
ta passurꝰ e contemnendus ab impiiᷤ
dicoaũt uob̾ quia helyas iam uenit ⁊
ñ cognouert eĩ. s fecert in eũ quȩcunq
‸uoluert. Sic ⁊ filius hominis passurꝰ ẽ

Expanded text:
nt, quia Elias recesserat. At ille respondens, ait illis: Elias quidem venturus est, et restituet omnia. Hoc dictum est secundum Malachiam, in quo legitur, quia reducet restituet omnia in antiquum statum. BEDA. Hic Marcus addit, quia quomodo de Christi passilta passurus est et contemnendus ab impiis. Dico autem vobis, quia Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in eo quaecunque voluerunt. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
dicio ⁊ uera ꝓmissione fidelibꝰ int̾ra da¬
re claritatem quȩ eos manet in celis.
Fullo ẽ aĩaꝵ doctor atq mundator ab
inquinainto carnis ⁊ sp̃s Et ecce aꝑ¬
paruit illis moyses ⁊ helyascum eo lo¬
quentes in maiestate. ⁊ dicebant exces

Expanded text:
dicio et vera promissione fidelibus in terra dadicio et vera promissione fidelibus in terra dare claritatem, quae eos manet in coelis. Fullo est animarum doctor atque mundator ab inquinamento carnis et spiritus. Et ecce apparuit illis Moyses et Elias, cum eo loquentes in majestate: et diceba
Abbreviated transcription (Latin):
falso cõmenti st alt̾m int̾fuisse iacobũ
qui pͥmus iherosolimitarũ ep̃s ordi¬
natusẽ ab apłis. Et factum ẽ dum ora¬
ret transfigurat᷑ ẽ ante eos. ⁊ resplendu¬
it facies eiussicut sol. Nestim̃ta autẽ
eius facta st̃ alba sicut nix. splenden¬
tia candida nimis. qualia fullo suꝑtrã¬
dr quia tał apparuit apłis quał futu¬
rus ẽ in iudicio ubi om̃s ⁊ bonr imali
uisurist̃ ipsum uidicẽ unusquisq ad
suã retͥbutionẽ. Nemo putet eũ amisis¬
se corporis u̾itatem. ⁊ assumpsisse cor¬
pus sp̃uale uł aeriũ. Ubi eñi sꝑ lendor
facier⁊ candor uestium describitur. ñ
sub̾a tollitur. Transformatio gͥ splen¬
dorem addidit. faciẽ ñ subtraxit. He¬
stitus dñi chorus ẽ sc̃oꝵ ut apłs ait. Qͦt
qͦt in xͦbaptizati estis. xp̃m induistis.
Qͥ uestitus in t̾ra despicit᷑ in monte re¬
fulget. quia ñdum apparet qđ erimꝰ.
s cum ipse apparu̾it similes ei erimꝰ.
Bene dicit marcꝰ de uestimtis eiꝰ qualia

Expanded text:
nt, alterum interfuisse Jacobum, qui primus Hierosolymitarum episcopus ordinatus est ab apostolis. Et factum est dum oraret, transfiguratus est ante eos, et resplenduit facies ejus sicut sol; vestimenta autem ejus facta sunt alba sicut nix, splendentia candida nimis, qualia fullo superdicitur, quia talis apparuit apostolis, qualis futurus est in judicio, ubi omnes et boni et mali visuri sunt ipsum judicem, unusquisque ad suam retributionem. Nemo putet eum amisiss veritatem, et assumpsisse corpus spirituale vel aerium. Ubi enim splendor faciei et candor vestium describitur, non substantia tollitur. Transformatio igitur splendorem addidit, faciem non subtraxit. Vestitus Domini chorus est sanctorum, ut Apostolus aitto baptizati estis, Christum induistis . Qui vestitus in terra despectus, in monte refulget; quia nondum apparet quid erimus, sed cum ipse apparuerit, similes ei erimus . Bene dicit Marcus de vestimentis ejus, qualia