comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sĩ est. & ꝓponunt᷑ occupatissimo aliarũq curarũ molibꝰ uallato
& obllrictotuę prudentie ẽ & beniuolentiȩ cogitare. ꝗͣ te placi.¬
lũ habe debeam uł quod dui ñ respondi. uł si etiã nẽ ñ ꝓtuę
no iã q moriturꝰ latroni credenti dixerit hodie mecũ eris in paradi.¬
So & hine fortasse intelligendũ dicis paradisũ quasi in aliqua
celi parte cõpositũ. aut quia ubiq ds sit. hominẽ quoq illũ qui
in do sit ubiq diffusũ. ex hoc nimirũ intelligi uolens etiã in para¬
diso eẽ potuisse qui ubiq sit. Ubi ego quero uł potiꝰ agnoseo quẽ.
admodũ accipias hominẽ xp̃m. ñ utiq sic̃ quidum heretici uerbũ
diꝰ roscarnẽ hoc ẽ. sine anima humana. ut uerbũ eẽt carni ꝓ anima.
uł uerbũ dĩ & animã &e carnẽ s sine m̃te humana. ut uerbũ dei
locut᷑ es ubi aisti xp̃m om̃ipotentẽ dm̃. ea te ratione eredulitatis

Expanded text:
sat est, et proponuntur occupatissimo aliarumque curarum molibus uallato sat est, et proponuntur occupatissimo aliarumque curarum molibus uallato et obstricto, tuae prudentiae est et beniuolentiae cogitare, quam te placidum habere debeam, uel quod diu non respondi uel si etiam nunc non pro tuae no iamque moriturus latroni credenti dixerit: Hodie mecum eris in paradiso. et hinc fortasse intellegendum dicis paradisum quasi in aliqua caeli parte compositum aut, quia ubique deus sit. hominem quoque illum, qui in deo sit, ubique diffusum ex hoc nimirum intellegi uolens etiam in paradiso esse potuisse, qui ubique sit. Ubi ego quaero uel potius agnosco, quem ad modum accipias hominem Christum. non utique sicut quidam haeretici uerbum dei et carnem, hoc est sine anima humana, ut uerbum esset carni pro anima, uel uerbum dei et animam et carnem sed sine mente humana, ut uerbum dei t superius elocutus es, ubi aisti Christum omnipotentem deum ea te ratione credulitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dicare. Qtiȩcũq illa causa fuerit. crede nullũ tui ap̃ me eẽ po¬
stusse contentũ: ĩmo enĩ uerũ citissime rescripsisse si te contemp¬
sissem. Tlec nͦ qͥa tandẽ aliqͣndo rescripsi ideo salte tande alaqpo¬
do dignũ aliqͥo te lectore molit᷑ sũ. & qđ merito possim tuo nomi¬
ne p̃notare. s rescribere ut cũq iã malii. quã patiar hunc est ntem
me huiꝰ officui debitorẽ transire. Nec tua me dignitas terruit fe¬
cit qe cunctantẽ. cũ sit humanitas tua gratior ꝗ illa suspectio.e
s uinde te magis amo. hinc difficiliꝰ sufficientiã tante auiditatĩ re-¬
ligioñ tui amoris inuenio. Huc accessit qđ p̃ter mutue caritatis
uerear inmedetipi opinionẽ atq expectationẽ tuã. p̃ter ħ & tales¬
m questiones in tua epła ꝓposiusti. quȩ si a qͣlibet ꝓpositȩ forent
otio quoq meo qđ mͥ defit. ñ paruũ negotiũ fierent. Cũ uͥ abste
ꝓponunt᷑. cui ꝓfunda rimanti solutionis earũ suꝑficies nequaq

Expanded text:
dicare: quaecumque illae causae fuerint, crede nullum tui apud me esse potuisse contemptum. Imo enim velocissime rescripsissem, si te contempsissem. Nec modo quia tandem aliquando rescripsi, ideo saltem tandem aliquando dignum aliquid te lectore molitus sum, et quod merito possim tuo nomine praenotare; sed rescribere utcumque jam malui, quam pati et hanc aestatem me hujus officii debitore transire. Nec tua me dignitas terruit fecitque cunctantem, cum sit humanitas tua gratior quam illa suspectior. Sed unde te magis amo, hinc difficilius unde sufficiam tantae aviditati religiosi tui amoris invenio. 2. Huc accessit, quod praeter mutuae charitatis verear in me deo tales mihi quaestiones in tua epistula proposuisti. quae, si a quolibet propositae forent, otio quoque meo, quod mihi defit, non paruum negotium fierent; cum uero abs te proponuntur, cui profunda rimanti solutionis earum superficies nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
pria unicuiq ꝓut uult. Diudens gͦ ñ ipse diuisus.
se unꝰ atq idem. Ille uͦ diuisiones dicte sunt. sic̃ menbrorum
in corpore. quia ñ idem ualent aures qđ oculi. atq ita men¬
bra cȩt̾a diuersis officiis concordit᷑ distributa. quȩ tam̃ cum
sani sumͦ. una neq diũsa. nec alibi maiore alibi minore. s cũ
sint ipsa disparia. cõmuni & parili salute congaudent. Huiꝰ
corporis caput.ẽ. xp̃c. Huiꝰ corporis unitas. nr̃o sacrificio com-¬
m̃datur. Qđ breuit᷑ significauit apłs dicens. Unꝰ panis. unuͣ
rpꝰ multi sumꝰ. ꝑcaput nr̃m reconciliam᷑ dõ. quia i¬

Expanded text:
propria unicuique, prout uult; diuidens ergo, non ipse diuisus, quia propria unicuique, prout uult; diuidens ergo, non ipse diuisus, quia ipse unus atque idem. illae uero diuisiones dictae sunt sicut membrorum in corpore, quia non idem ualent aures quod oculi atque ita membra cetera diuersis officiis concorditer distributa. quae tamen, cum sani sumus, una neque diuersa nec alibi maiore alibi minore sed, cum sint ipsa disparia, communi et parili salute congaudent. huius corporis caput est Christus, huius corporis unitas nostro sacrificio commendatur, quod breuiter significauit apostolus dicens: Unus panis is, unum corpus multi sumus. per caput nostrum reconci
Abbreviated transcription (Latin):
tio aerio tanꝗͣ loco suo indiget ubi p̾sentibꝰ p̾sto sit. s ęt̾na stabi¬
litate in se ipso manens totꝰ adeẽ rebꝰ omĩbꝰ potest. & singulis totꝰ.
ꝗͣuis in quibꝰ habitat. habeant eũ ꝓsuȩ capacitatis diuersitate.
alui ampliꝰ. alii minꝰ. quos ipse sibi dilectissimũ tẽplũ grę suȩ
bonitatis edificat. & donationũ quidem dictȩ st̃ diuisiones. tan-¬
quã ꝑ partes & m̃bra uniꝰ corporis. ubi & simul om̃s unũ templũ.
& singuli singula tẽpla sumꝰ. quia ñ ẽ. ds̃ in om̃ibꝰ ꝗͣ in singulis
maiorꝰ. & fit plerunq ut plures eũ minꝰ capiant. unus amplius.
S eũ dixisset apłs. diuisiones aut᷑ donationũ st̃. continuo sub-¬
iecit. Idem aut̃ sp̃s. Itẽ cũ ipsas donationũ diuisiones cõmemo¬
rasset. om̃a aut̃ hȩc inquit oꝑatur unꝰ atq idem sp̃s diuidens

Expanded text:
tio aerio tanquam loco suo indiget, ubi praesentibus praesto sit, sed aeterna stabitio aerio tanquam loco suo indiget, ubi praesentibus praesto sit, sed aeterna stabilitate in seipso manens, totus adesse rebus omnibus potest, et singulis totus, quamvis in quibus habitat, habeant eum pro suae capacitatis diversitate, alii amplius, alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedifificat! 20. Et donationum quidem dictae sunt divisiones tanquam per partes et membra unius corporis, ubi et simul omnes unum templum, et singuli singula templa sumus; quia non est Deus in omnibus quam in singulis major: et fit plerumque ut plures eum minus capiant, unus amplius. Sed cum dixisset Apostolus, Divisiones autem donationum sunt; continuo subjecit, Idem autem Spiritus: item cum ipsas donationum divisiones commemorasset; Omnia autem haec, inquit, operatur unus atque idem Spiritus, dividens
Abbreviated transcription (Latin):
totꝰ enĩ in se ipso ẽ. ñ in quibꝰ ẽ. ita ẽ. ut indigeat eis tanꝗͣ ñ possit
eẽ nͥ in eis. Sic̃ autt̃ nec ab illo ab est in quo ñ habitat. & totꝰ ad est
quãuis eũ ille ñ habeat. ita & illi in quo habitat totꝰ .ẽ. pꝰsens.
qͣuis ñ ex toto eũ capiat. Neq enĩ ad habitandũ diuidit se ꝑ ho¬
minũ corda seu corpora. aliã sui partẽ huic tribuens. illi aliã.
sic̃ lux ista ꝑaditus & fenestras domoꝵ. s potiꝰ. si quẽ libet sonũ
audiunt cũ parit᷑ ei ꝓpinquent. tanto magis alius alio capit qͣn
to acutioris. tanto aut̃ minꝰ qͣnto .ẽ. obtunsioris auditꝰ. cũ ille ñ
uarie magis minꝰ ue insonet. s in eo loco in qͦ st̃ omibꝰ ȩqualtt̃
presto sit. quanto excellentiꝰ ds̃ natura incorporea & ĩmutabilit᷑
uiua. qui ñ sic̃ sonꝰ ꝑ moras tẽparũ tendi & diuidi potest nec spa-

Expanded text:
totus enim in se ipso est nec, in quibus est, ita est, ut indigeat eis, tamquam non possit totus enim in se ipso est nec, in quibus est, ita est, ut indigeat eis, tamquam non possit esse nisi in eis. sicut autem nec ab illo abest, in quo non habitat, et totus adest, quamuis eum ille quamvis non ex toto eum capiat. Neque enim ad habitandum dividit se per hominum corda seu corpora; aliam sui partem huic tribuens; illi aliam; sicut lux ista per aditus et fenestras domorum sed potius si quemlibet sonum audiunt, cum pariter ei propinquent, tanto magis alius alio capit, quanto est acutioris, tanto autem minus, quanto est obtunsioris auditus, cum ille non uarie magis minusue insonet, sed in eo loco, in quo sunt, omnibus aequaliter praesto sit, quanto excellentius deus natura incorporea et inmutabiliter uiua, qui non sicut sonus per moras temporum tendi et diu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa corpora qualitatibꝰ corpoꝵ. ñ erit ubi sint. & ideo necesse. ẽ. ut
nͨ sint. & enĩ cũ ꝑ totã suã molẽ corpꝰ equalit̾ sanũ .ẽ. aut ȩqͣlit̾¬
candidũ. ñ ẽ in ulla ꝗͣ in alia parte eiꝰ sanitas maior aut cati¬
dor. nec maior in toto ꝗͣ in parte. qͥa ñ saniꝰ aut candidius to.¬
tũ constat eẽ ꝗͣ partẽ. Si aut̃ ineqͣlit̾ sit sanũ aut inęqͣlit̾ can¬
didũ. fieri potest ut in minore parte sit sanitas maior aut candor
cũ minora ꝗͣ maiora saniora uł candidiora st̃ m̃bra. usq adeo ñ
mole constat. qđ in qualitatibꝰ magnũ dr̃ ẽẽ uł paruũ. Werũ
tam̃ si moles ipsa corꝑoris qͣntacũq uł qͣntulacũq sit pęnitus
auferat᷑. qualitates eiꝰ ñ erit ubi sint. qͣuis ñ mole metiende sint
At uͦ ds̃ non si minꝰ capitur ab illo eui p̃sens. ẽ. ideo ipse minora.

Expanded text:
ipsa corpora qualitatibus corporum, non erit ubi sint, et ideo necesse est ut ipsa corpora qualitatibus corporum, non erit ubi sint, et ideo necesse est ut non sint. Etenim cum per totam suam molem corpcandidum, non est in ulla quam in alia parte eius sanitas maior aut candor nec maior in toto quam in parte, quia non sanius aut candidius totum constat esse quam partem. si autem inaequaliter sit sanum aut inaequaliter candidum, fieri potest, ut in minore parte sit sanitas maior aut candor, cum minora quam maiora saniora uel candidiora sunt membra: usque adeo non mole constat, quod in qualitatibus magnum dicitur esse uel paruum. uerum tamen si moles ipsa corporis, quantacumque uel quantulacumque sit, penitus auferatur, qualitates eius non erit ubi sint, quamuis non mole metiendae sint. at uero deus non, si minus capitur ab illo, cui praesens est, ideo ipse minor est.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ etiã cuilibet parti eiꝰ totꝰ parit᷑. ẽ. hi q ab eo longe eẽ dicunt᷑
qͥ peccando dissimillimi facti st̃. & hi ei ꝓpinquare qui eiꝰ simili¬
tudinẽ pie uiuendo recipuint. sic̃ recte dicunt᷑ oculi tauto ẽe
ab hac luce songius. qͣnto fuerint cęciores. Quid enĩ tã longe
ẽ. a luce ꝗͣ cȩcit᷑as. etiã si lux presto sit. atq oculos ꝑfundat ex¬
tinctos. ꝓpinqͣre aut̃ luci merito ꝑhibentur oculi. qui sani¬
tatis accessu aciẽ recipiendo ꝓficiunt. Porro aut̃ qđ parũ distinc¬
te putauimꝰ posse intelligi. cũ diceremꝰ dm̃ eẽ ubiq totũ. nisi ad¬
mꝰ in seipso. uideo diligentiꝰ exponendũ. Quomͦ enĩ ubiq
se ipso: Ubiq scilicet. quia nusquã .ẽ. absens. In seipso aut̃. qr
ñ continet᷑ eis quibꝰ .ẽ. p̾sens. tanquã sine his eẽ ñ possit. Nam

Expanded text:
rum etiam cuilibet parti eius totus pariter adest. hique ab eo longe esse dicuntur, rum etiam cuilibet parti eius totus pariter adest. hique ab eo longe esse dicuntur, qui peccando dissimillimi facti sunt, et hi ei propinquare, qui eius similitudinem pie uiuendo recipiunt, sicut recte dicuntur oculi tanto esse ab hac luce longius, quanto fuerint caeciores; quid enim tam longe est a luce quam caecitas, etiamsi lux praesto sit atque oculos perfundat extinctos? propinquare autem luci merito perhibentur oculi, qui sanitatis accessu aciem recipiendo proficiunt. Porro autem, quod parum distincte putauimus posse intellegi, cum diceremus deum esse ubique totum, nisi adderemus in se ipso\', nideo diligentius exponeseipso? Ubique scilicet, quia nusquam est absens. In seipso autem, quia non continetur ab eis quibus est praesens, tanquam sine eis esse non possit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
natione drͣ tẽplũ eiꝰ. quantomagis .e̾. tẽplum eiꝰ in cęlis ubi ẽ. popłs
angeloꝵ quibꝰ aggregandi sumꝰ & coequandi. cũ finita peregrina-¬
tione qđ ꝓmissum ẽ sũpserimꝰ Cũ igit᷑ qui ubiq ẽ. non in om̃ibꝰ
habitet. etiã in quibꝰ habitat ñ equaliter habitat. Nã unde .ẽ. illud
qd eliseus poposcit ut duplicit᷑ in eo fieret sp̃s dĩ qui erat in helia.
& unde in omĩbus scĩs st̃ alii aliis sanctiores. nͥ habundantiꝰ haben¬
sit totꝰ. qͣndo in aliis. ẽ. amplius in aliis minꝰ : S̾ ñ est ueglegent᷑
intuendũ qđ diximus in se ipso eẽ ubiq totũ. Non ergo in eis. qͥa
alia plus eũ capiunt. alia minꝰ. Ideo enĩ ubiq eẽ dr̃. quia nulli
parti rerũ absens est. Ideo totꝰ. quia ñ parti rerũ partẽ suã pre¬
sentẽ p̃bet. & alteri parti alterã partẽ. eqͣles eqͣlibꝰ. minori uͦ
minorẽ. maioriq maiorẽ. S ñ solũ uniuersitati creaturȩ. ue-¬

Expanded text:
quanto magis est templum eius in caelis, ubi est populus angelorum. quibus adgiegandi et coaequandi sumus, cum finita peregrinatione, quod promissum est, sumpserimus! Cam igitur. qui ubique est, non in omnibus habitet, etiam ia quibus habitat, non aequaliter habitat. nam unde est illud, quod Helisaeus poposcit, ut dupliciter in eo fieret spiritus dei. qui erat in Helia? et unde in omnibus sanctis sunt aliis alii sanctiores, nisi abundantius habensit totus, quando in aliis est amplius in aliis minus? sed non est neglegenter intuendum, quod diximus in se ipso esse ubique totum, non ergo in eis, quae alia plus eum capiunt alia minus. ideo enim ubique esse dicitur, quia nulli parti rerum absens est, ideo totus, quia non parti rerum partem suam praesentem praebet et alteri parti alteram partem, aequales aequalibus, minori uero minorem maiorique maiorem, sed non solum uniuersitati creaturae ue
Abbreviated transcription (Latin):
Logatianꝰ a noua dix̃. Eccłiã xp̃c instituit. heresĩ diabolꝰ. Quomͦ
potest hab̾e baptismũ xp̃i synagoga sathanȩ: Quic respondetur.
p̃i tisinũ ꝗ̃ in inuidis c̃uincit᷑ eẽ pars diaboli. Therapius abulla
dixx̃. Qui hereticis ȩ̨ccłiȩ haptismũ concedit & ꝓdit. qͥd aliud quam
sponsȩ xp̃i uidas existit. Omagna ẽuictio scismaticoꝵ qͥ seab he.¬
reditate xp̃i toto orbe diffusa nefariosacrilegio separat᷑. si cypͥanus
talibꝰ cõmunicabat qͣlis uidas tͣditor fuit. & tam̃ ab eis ñ maculakit᷑.¬

Expanded text:
istus instituit, haeresim diabolus. quomodo potest habere baptismum Christi synagoga satanae? Huic respondetur: aptismum Christi quae in inuidis conuincitur esse pars diaboli? 1 Thcrapius a Bulla dixit: Qui haereticis ecclesiae baptismum concedit et prodit quid aliud quam sponsae Christi Iudas exsistit? 0 magna conuictio schismaticorum, qui se ab hereditate Christi toto orbe diffusa nefario sacrilegio separarunt, si Cyprianus talibus communicabat, qualis ludas traditor fuit, et tamen ab eis non maculabat
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Qui aut̃ separatiores ñ magis in domo ꝗͣ ex domo st̃. neq oĩno utili¬
t̃ habent neq ab eis utilit̾ accipit᷑. nͥ forte accipiendi necessitas urge

Expanded text:
ur. qui autem separatiores non magis in domo quam ex domo sunt, neque omnino utiliur. qui autem separatiores non magis in domo quam ex domo sunt, neque omnino utiliter habent neque ab eis utiliter accipitur, nisi forte accipiendi nece
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinis cõparatione scõꝵ. s etiã diruptis retibꝰ hereses &e scisma¬
ta existunt. in eis qͥ magis iã ex domo ꝗͣ in domo eẽ dicendi st̃. De qͥb̃
dr̃. E& nob̾ exier̃. s ñ erant exc nob̾. Separationes enĩ st̃ iã etiã corpora
lit̃ segregati. ꝗͣ illi qͥ int̾uis carnalit &e aĩalit̾ uiuunt. & spãlit̾ separa¬
ti st̃. Hoꝵ aut̃ oĩũ generũ illi pͥmi qͥ sic st̃ in domo dĩ ut sint domꝰ dĩ.
siue iã sp̃ales sint. siue adhuc paruuli lacte nutriant᷑. s tam̃ ad sp̃alẽ
habitũ in tento corde ꝓficiant. nemo dubitat qđ baptisinũ & utilit̃
ꝑ qͦs accipiunt. Illi uͦ qͥ sic st̃ in magna domo tanꝗͣ uasa in ẽtumeliam.
& inutilit̾ habent baptisinũ. & se imitantibꝰ inutilit̾ t᷑at. Illi porro
abeis utilit̾ accipiunt. qͥ ñ ipsis corde atq moribꝰ. s sc̃ę domui copulan.¬

Expanded text:
multitudinis comparatione sanctorum, sed etiam disruptis retibus haereses et schismamultitudinis comparatione sanctorum, sed etiam disruptis retibus haereses et schismata existunt in eis, qui jam magis ex domo quam in domo esse dicendi sunt, de quibus dicitur, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobparati sunt. Horum autem omnium generum illi primi qui sic sunt in domo dei, ut ipsi sint domus dei, siue iam spiritales sint siue adhuc paruuli Iacte nutriantur, sed tamen ad spiritalem habitum intento corde proficiant, nemo dubitat quod baptismum et utiliter per quos accipiunt. illi uero, qui sic sunt in magna domo tamquam uasa in contumeliam, et inutiliter habent baptismum et se imitantibus inutiliter tradunt. illi porro ab eis utiliter accipiunt, qui non ipsis corde adque moribus, sed sanctae domui copulant
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc domꝰ ẽ. in uasis aureis & argenteis & lapidibꝰ pͣciosis. & lignis
imputribilibꝰ. Nuic domui dr᷑. Sufferentes inuicẽ indilectione.¬
et studentes seruare unitatẽ sp̃s in uincło pacis. &. lẽplũ enĩ dĩ sem̃
.ẽ. qđ estis uos. Hȩc qͥppe in bonis fidelibꝰ & scĩs dĩ seruis ubiq disꝑsis.
& spãli unitate de uinctis in eadẽ cõmunione sacram̃toꝵ. siue se facie
nouerint siue ñ nouerint. Alios aut̃ ita dici eẽ indomo ut ñ ꝑtineant
ad cõpagẽ domꝰ. nec ad societatẽ fructiferȩ pacificȩ q iusticiȩ. s sic̃ eẽ
palea dr̃ in frum̃tis. Nã & istos in domo ẽẽ negare ñ possumꝰ. dicen¬
te apło. In magna aut̃ domo ñ solũ uasa aurea s̃ uł argentea. s et lig¬
nea et fictilia. & alia qͥdẽ st̃ in honorẽ. alia uͦ in contumeliã. Ex hoc
numero innumerabili ñ solũ turba intꝰ p̾mens cor paucoꝵ in tantȩ

Expanded text:
haec domus est in uasis aureis et argenteis et lapidibus pretiosis et lignis haec domus est in uasis aureis et argenteis et lapidibus pretiosis et lignis inputribilibus. huic domui dicitur: sufferentes inuicem in dilectione, studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, et: templum enim dei  estis uos. haec est quippe in bonis fidelibus et sanctis dei seruis ubique dispersis et spiritali unitate deuinctis in eadem communione sacramentorum, siue se facie nouerint siue non nouerint. alios autem ita dico esse in domo, ut non pertineant ad conpagem domus nec ad societatem fructiferae pacificaeque iustitiae, sed sicut esse palea dicitur in frumentis. nam et istos in domo esse negare non possumus dicente apostolo: in magna autem domo non solum aurea uasa sunt uel argentea, sed et lignea et fictilia. et alia quidem sunt in honornumero innumerabili, non solum turba intus premens cor paucorum in tantae
Abbreviated transcription (Latin):
latebant qͦs in epła sua ueracissimꝰ testis notat. & gaudẽ se dic̃ qm
ritate xp̃c annuntiet᷑. & in h gaudeo.s & gaudebo. Quibꝰ oĩbꝰ c̃sida¬
tis. puto ine ñ temere dic̾e. alios ita eẽ in domo dĩ. ut ipsi etiã sint
ꝗͣ sponsa pulcra sine macła & ruga. & ortꝰ c̃cluso. fons signatꝰ. pute¬
us aquȩ uiuȩ. paradysꝯ cũ fructu pomoꝵ. Quȩ domꝰ etiã claues ac-¬
cepit. ac potestatẽ soluendi & ligandi. Hanc domũ si qͥs corripien¬
domo dr̃. Dñe dilexi decorẽ domꝰ tuȩ. & locũ habitationis głȩ tuȩ.
&. qͥ habitare fac̃ unanimes indomo. &. locundatꝰ sũ in his q̃ dixxerꝰ mͥ.
in domũ dnĩ ibimꝰ .&. Beati qͥ habitant indomotua. in scła scłoꝵ
laudabt̃ te. & innumerabilia talia. Hȩc domꝰ etiã triticũ dr̃. siue
tricenũ. siue sexagenũ. siue centenũ fructũ afferens cũ toleranti.

Expanded text:
latebant quos in epistula sua ueracissimus testis notat et gaudere se dicit, latebant quos in epistula sua ueracissimus testis notat et gaudere se dicit, ritate Christus adnuntietur, et in hoc gaudeo, sed et gaudebo. Quibus omnibus consideratis puto me non temere dicere alios ita esse in domo dei, ut et ipsi etiam sint ortus conclusus, fons signatus, puteus aquae vivae, paradisus cum fructu pomorum : quae domus etiam claves accepit, ac potestatem solvendi et ligandi . Hanc domum si quis corripiendomo dicitur, Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae ; et, Qui habitare facit unanimes iin domum domini ibimus, et: beati qui inhabitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te, et innumerabilia talia. haec domus etiam triticum dicitur siue tricenum siue sexagenum siue centenum fructum adferens cura tolerantia.
Abbreviated transcription (Latin):
habitant. loq̃nte in psalmis spũ scõ et dicente. Ds̃ qͥ in habitare facis
unanimes indomo. Beniq unimitate xp̃ianos firma sibi atq in sepa-¬
rabili carttate conexos. etiã ipsa dñica sacrificia declarant. Nam
qͣndo dñs corpꝰ suũ panẽ uocat de multoꝵ gͣnoꝵ adunatione c̃gestũ.
popłin nr̃m quẽ portabat indicat adunatũ. & qͣndo sanguinẽ suũ
uinũ appellat de botris atq acinis plurimis exp̾ssũ atq in unũ co¬
actũ. gregẽ itẽ nrm significat cõmiatione ad unatȩ multitudinis
copulatũ. Hȩc u̾ba beati cypͥani indicant eũ & intellexisse decorẽ
domꝰ dĩ. qͣm domũ ex unanmis & concordibꝰ constare adfirmauit.
et docuit testimonio ꝓpħico & significatione sacram̃toꝵ. in qͣ utiq
ñ erant illi inuidi & sine caritate maliuoli. qͥ tam̃ baptizabant. P& qͦ
unanimes & concordes habitare cypͥanꝰ ipse testat᷑. Neq eni saltem
ħ dici potest. tc̃ baptirare posse cũ latent. Qm̃ illi paulũ apłmñ

Expanded text:
habitant, loquente in psalmis spiritu sancto et dicente: deus qui inhabitare facit unanimes in domo\'. denique unanimitate christianos firma sibi adque inseparabili caritate conexos etiamipsadominicasacrificiadeclarant. nam quando dominus corpus suum panem uocat de multorum granorum adunatione congestum, populum nostrum quem portabat indicat adunatum; et quando sanguinem suum uinum appellat de botruis adque acinisplurimisexpressumadque in unum coactum, gregem item nostrum significat commixtione adunatae multitudinis copulatum.haec uerba beati Cypriani indicant eum et intellexisse et dilexisse decorem domus dei, quam domum ex unanimis et concordibus constare adfirmauit et docuit testimonio prophetico et significatione sacramentorum; in qua utique non erant illi inuidi et sine caritate maliuoli, qui tamen baptizabant. ex qunanimes et concordes habitare Cyprianus ipse testatur. neque enim saltem hoc dici potest tunc baptizare posse cum latent, quoniam illi Paulum apostolum non
Abbreviated transcription (Latin):
ciaret᷑ uł ipse cẏpͥanꝰ inuenit. Si aut̃ maliuolos in unitate ñ macu-¬
lant. nullã causã separationis sacrilegꝰ donatista ꝓponit. Baptis-¬
inũ aut̃ si habent & tͣdt̃ alii tã multi qͥ oꝑant᷑ oꝑi carnis. qͣlia qui
agunt regnũ dĩ ñ possidebt᷑. habent ac tͣdunt & heretici. qui inter
illa oꝑa numerati st̃. Qđ qr recedendo ñ amiser̃. & tdẽ manendo po¬
tuerͣ. s tã infructuose atq inutilit̾ tales talibꝰ ꝗͣ & illi cęt̾i. pares ẽoꝵ in
eo qd regnũ dĩ ñ possidebt̃. Q quẽ admodũ illis correctis baptisma
ñ incipit ad ẽẽ qđ deerat. s ꝓdẽẽ qd inerat. sic & hereticis. unde et¬
ey pͥanꝰsqͥ cũ eo senser̃. catholicȩ eccłiȩ quã noluer̾ p̃cide ñ potuer̾ p̃

Expanded text:
ciaretur, vel ipse Cyprianus invenit. Si autem mali bonos in unitate non macuciaretur, vel ipse Cyprianus invenit. Si autem mali bonos in unitate non maculant, nullam causam separationis sacrilegus donatista proponit. Baptismum autem si habent et tradunt alii tam multi qui operantur opera carnis, qualia qui agunt, regnum Dei non possidebunt ; habent ac tradunt et haeretici, qui inter illa opera numerati sunt, quod quia recedendo non amiserunt, et tradere manendo potuerunt: sed tam infructuose atque inutiliter tales talibus, quam et illi caeteri pares eorum, in eo quod regnum Dei non possidebunt. Et quemadmodum illis correctis Baptisma non incipit adesse quod deerat, sed prodesse quod inerat; sic et haereticis. Unde Cyprianus, et qui cum eo senserunt, catholicae Ecclesiae, quam noluerunt praecidere, non potue
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis in quoꝵ societate id accipit᷑. de quibꝰ dictũ. ẽ. Ex nob̃ exxier̃. Ubi aut̃
neq societas ulla eẽt ita credentiũ.neq ille qͥ ibi acciꝑet ita crederet. s
totũ ludicre & mimice & iocularit̾ ageret᷑. utrũ apꝓbandus eẽt baptis-
& impensis supplici deuocione gemitibꝰ implorandũ ẽẽ co¬
rẽ. Ita sane. ut pꝰ me dicturos sententias. ne qͥd iã exploratũ & cogni-¬
tũ afferrent humilit̾ excpectarẽ. Quantomagis gͦ nc sine p̃iudi-¬
cio diligentioris inqͥsitionis uł maioris auctoritatis istuc dixisse acci-
genda. ut in eo qđ alit̾ sapiebant donec ds id quoq reuelaret tolera-¬
rent potiꝰ diuersa sentientes. ꝗͣ se ab eis nefario scismate separarent.
Ubi donatistarũ ꝓrsꝰ ora claudunt᷑. etiã de maxximianistis nichil di-¬
camꝰ. Si enĩ mali bonos in unitate contaminant. nullã ia eccłiã cuso¬

Expanded text:
ab eis in quorum societate id accipitur, de quibus dictum est: ex nobis exierunt. ubi autem ab eis in quorum societate id accipitur, de quibus dictum est: ex nobis exierunt. ubi autem neque societas ulla esset ita credentium neque ille qui ibi acciperet ita crederet, sed totum ludicre et mimice et ioculariter acordi oratione et impensis supplici devotione gemitibus implorandum esse censerem: ita sane ut post me dicturos sententias, ne quid jam exploratum et cognitum afferrent, humiliter exspectarem: quanto magis ergo nunc sine praejudicio diligentioris inquisitionis, vel majoris auctoritatis, illud dixisse accipigenda, ut in eo quod aliter sapiebant, donec id quoque Deus revelaret ; tolerarent potius diversa sentientes, quam se ab eis nefario schismate separarent: ubi Donatistarum prorsus ora clauduntur, etiamsi de Maximianistis nihil dicamus. Si enim mali bonos in unitate contaminant, nullam jam Ecclesiam, cui so
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sensione roboratũ ẽ. Ueruntam̾ si qͥs me forte in eo concilio constitutũ
ubi taliũ rerũ questio uersaret᷑. ñ p̃cedentibꝰ talibꝰ quoꝵ sententias seqͥ
mallẽ. urgeret ut dic̾em qͥd ipse sentirẽ. si eo inodo affectꝰ eẽm quo erã
cũ istadictarẽ. nequaꝗͣ dubitarẽ hab̾e baptismũ eos qͥ ubicunq et
a quibꝰcunq illud uerb̾ euangelicis consecratũ sine sua simulatione
et cũ aliqͣ fide accepissent. quanꝗͣ eis ad salutẽ spiritalẽ ñ prodesset
si caritate caruissent. quocatholicȩ insererent᷑ ȩccłiȩ. Si enĩ habeam
inqͥt fidẽ ut montes transferã. caritatẽ aut̃ ñ habeã. nichil sum.¬
Sic̃ iã pͣteritis maioꝵ statutis ñ dubito etiaᷤ illos hab̾e baptismũ. qͥ ꝗͣuis
fallacit̾ id accipiant in ęccła tam̃ id accipiunt. uł ubi eẽ putat᷑ eccłia

Expanded text:
universalis Ecclesiae consensione roboratum est. Verumtamen si quis forte me in eo concilio constitutum, universalis Ecclesiae consensione roboratum est. Verumtamen si quis forte me in eo concilio constitutum, ubi talium rerum quaestio versaretur, non praecedentibus talibus, quorum sententias sequi mallem, urgeret ut dicerem quid ipse sentirem: si eo modo affectus essem, quo eram cum ista dictarem; nequaquam dubitarem habea quibuscunque illud verbis evangelicis consecratum sine sua simulatione et cum aliqua fide accepissent, quanquam eis ad salutem spiritalem non prodesset, si caritate caruissent, qua catholicae insererentur ecclesiae. Si enim habeam, inquit, fidem ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sumsicut iam praeteritis maiorum statutis non dubito etiam illos habere baptismum, qui, quamuis fallaciter id accipiant, in ecclesia tamen accipiunt uel ubi esse putatur ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
tinet plurimũ distet int̾ credentẽ in mimo & irridentẽ in ȩccła. ad ipsiꝰ¬
aut̃ sacram̃ti in tegritatẽ nichil int̾sit. Si enĩ nichil int̾ẽ ad integri¬
tatẽ sacram̃ti in ipsa catholica utrũ id aliqͥ fallacit̾ an ueracit̾ agant.
cũ tam̃ ħ idẽ utriq agant. cur exctͣ int̾sit ñ uideo. qͣndo ille qͥ acci¬
pit ñ simulatione palliatꝰ. s religione inutatꝰ ẽ. An plus ualent ad con¬
firmandũ sacram̃tũ illi ueraces int̾ qͦs agit᷑. ꝗͣ ad frustrandũ illi falla.¬
ces aqͥbꝰ agit᷑ &e inqͥbꝰ agit᷑. Ꝙ tam̃ si pꝰea ꝓdat᷑ nemo repetit. s aut exc.¬
cõmunicando punit᷑ illa simulatio. aut penitendo sanat᷑. S nob̾ tutũ
ẽ. in ea ñ ꝓgredi aliqͣ temeritate sententiȩ. quȩ nullo in catholico regio¬
nali c̃cilio cępta. nullo plenario t̾minata st̃. Id aut̃ figura securȩ uocis

Expanded text:
tinet plurimum distat inter credentem in mimo et in Ecclesia irritinet plurimum distat inter credentem in mimo et in Ecclesia irriautem Sacramenti integritatem nihil intersit. Si enim nihil interest ad integritatem Sacramenti in ipsa Catholica, utrum id aliqui fallaciter an veraciter agant, cum tamen hoc idem utrique agant: cur extra intersit, non video; quando ille qui accipit, non simulatione palliatus, sed religione mutatus est. An plus valent ad confirmandum Sacramentum illi veraces inter quos agitur, quam ad frustrandum illi fallaces a quibus agitur, et in quibus agitur? Et tamen si postea prodatur, nemo repetit, sed aut excommunicando punitur illa simulatio, aut poenitendo sanatur. 102. Sed nobis tutum est, in ea non progredi aliqua temeritate sententiae, quae nullo in catholico regionali concilio coepta, nullo plenario terminata sunt: id autem fiducia securae vocis
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣ didicit quẽ admodũ dandũ sit. Q utrũ nichil int̾ sit qͦ animo accipiat
ile cui dat᷑. cũ simulatione an sine simulatione. Sicũ simulatione. utrum
fallens sic̃ in eccłia uł in eaq̃ puitat᷑ ȩccła. an iocans sic̃ in mimo. & qͥd sit
sceleratiꝰ. in excła fallacit̾ acciꝑe. an in heresi uł scisinate sine fallacia. idest
animo ñ simulato. & utrũ in heresi fallacit̾. an in mimo cũ fide. siqͥs ꝙ̃ int̾.
agendũ repentina pietate moueat᷑. Quanꝗͣ talẽ si etiã illi eferamꝰ qͥm ipsa
catholica fallacit̾ accipit. mirũ si dubitat᷑ qͥs cui p̃ferendꝰ sit. Quid enĩ ꝓsit
animꝰ ueracit̃ dantis fallactt̾ accipienti ñ uideo. S arbitrem᷑ aliquẽ etiam
fallacit̾ dantẽ. cũ et tdens & accipiens fallacit̾ agant in ipsa cat holica
unitate. utrũ ħ magis baptisina sit acceptandũ. an illud qđ inmimo dat᷑
si qͥs excistat fidelit̃ subito cũ accipit motꝰ. An qͣntũ ad ipsos qͥdẽ hões at¬

Expanded text:
 dandum quemadmodum sit, et utrum nihil intersit, quo animo accipiat ille, cui datur cum simulatione, an sine simulatione. Si cum simulatione, utrum fallens, sicut in Ecclesia, vel in ea quae putatur Ecclesia, an jocans sicut in mimo. Et quid sit sceleratius in Ecclesia fallaciter accipere, an in haeresi vel schismate sine fallacia, id est animo non simulato. Et utrum in haeresi fallaciter, an in mimo cum fide, si quisquam inter agendum repentina pietate moveatur. Quanquam talem, si etiam illi conferamus, qui in ipsa catholica fallaciter accipit, mirum si dubitatur quis cui praeferendus sit. Quid enim prosit animus veraciter dantis fallaciter accipienti, non video. Sed arbitremur aliquem etiam fallaciter dantem: cum et tradens et accipiens, fallaciter agant in ipsa unitate catholica, utrum hoc magis baptisma sit acceptandum, an illud quod in mimo datur: si quis existat fideliter, subito commotus accipiens, an quantum ad ipsos quidem homines at
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃e c̃ secuti ꝓpt̃ qd cũ sit una eccłia & unũ baptisma. qͣndo ad nos con-¬
uertunt᷑ simul cũ ȩccłia & eccłie baptismũ c̃seqͣnt᷑. Immo trãs.¬
lati ad pet᷑m & colũbȩ sociati accipiant remissionẽ peccatoꝵ. qͣm ha¬
be ñ pot̾ant ex tͣ petͣm & extͣ colũbã. siue aꝑte foris fic̃ heretici. siue
tanꝙͣ intꝰ sic̃ ꝑditi catholici. Quos tam̃ baptismũ sine remissione pes¬
catoꝵ & hab̾e &e dare manifestũ. ẽ cũ & ab ipsis tales accipiunt ꝗͥ ñ in
meliꝰ cõmutati dm̃ labus honorant. cor aut̃ eoꝵ longe .ẽ. ab eo. Lam̃
sic ẽ unũ baptisima qͦmͦ ẽ una colũba. cũ possint qͥ ñ s in colũlu cõmo¬
dixerit illi aue cõmunicat factis eiꝰ malis. Quomͦ admitti tales dẽ¬
mere in domũ dĩ posst̃. qͥ in domũ nrãm pͥuatã admitti ꝓhibent᷑.
eut qͥm cũ eis sine ȩccłiȩ haptismo cõmunicare possumͦ. qui bosu
aue tantũ dicerimꝰ factis coꝵ malis cõmunicam᷑. . NOeh toħus¬

Expanded text:
 consecuti. propter quod, cum sit una ecclesia et unum baptisma, quando ad nos conuertuntur, simul cum ecclesia et ecclesiae baptismum consequantur. Immo translati ad petram et columbae sociati accipiant remissionem peccatorum quam habere non poterant extra petram et extra columbam, siue aperte foris sicut haeretici siue tamquam intus sicut perditi catholici. quos tamen baptismum sine remissione peccatorum et habere et dare manifestum est, cum et ab ipsis tales accipiunt, qui non in melius commutati deum labiis honorant, cor autem eorum longe est ab eo, tamen sic est unum baptisma quomodo est una columba, cum possint qui non sunt in columba commudixerit illi haue communicat factis eius malis. quo.. modo admitti tales temere in domum dei possunt qui in domum nostram priuatam admitti prohibentur? aut quomodo cum eis sine ecclesiae baptismo communicare possumus, qui.. bus si haue tantum dixerimus factis eorum malis communicamus ?
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰ luciꝰ ab ausafadiã. Scdm motũ animi mei & sp̃s sc̃i. cũ sit unꝰ deus
de bet ẽẽ & baptisina. & idõ dico. & siquid ap̃ hereticos motũ aut fac¬
tũ fuerit rescindi deb̾e. & eos qͥ exinde ueniunt in eccłia baptirandos
ẽẽ Nescindat᷑ eͦ qd baptirant qͥ audiunt u̾ba dĩ & ñ faciunt. cũ
ab iniquitate ad uisticiã. h .ẽ. ab arena ad petm migrare coepint. qđ¬

Expanded text:
alius Lucalius Lucdebet esse et baptisma. et ideo dico ut si quid apud haereticos motum aut factum fuerit, rescindi debere, et eos qui exinde ueniunt in ecclesia baptizandos esse. Rescindatur ergo, quod baptizant qui audiunt uerba dei et non faciunt, cum ab iniquitate ad iustitiam, hoc est ab harena ad petram migrare coeperint. q
Abbreviated transcription (Latin):
tur baptirent᷑. Ad ħ respondet᷑. Nichil qͥdẽ consecuti st̃. s ad salu¬
tẽ ñ ad sacram̃tũ. Salꝰ enĩ ꝓpͥa.ẽ. bonis. sacram̃ta uͦ cõmunia & bonis
erulꝰ a rusiccade dix̃ẽ. Hõ hereticꝰ dare ñ potest
qđ ñ habet. Multomagis scismaticꝰ. qͥ qđ habuit amisit. Tam
ostendimꝰ eos hab̾e qr ñ amittunt cũ recedt̃. Non enĩ recipiunt cũ
tinerẽ qͥd maiores udicarent. Nã hereses nichil hab̾e nec posse
manifestũ ẽ. Atq ita si qͥ ex eis uen̾̃int. baptirari eqͥssime statutũ
.ẽ. Sic̃ gͦ supioribꝰ responsũ. ẽ. qͦs hic sustinebat qͥd udicarent.
diã. Cũ baptisma unũ sit incatholica ȩccłia. manifestũ. ẽ. non
posse eactꝰ eccłiã baptirari. & idõ in heresi tinctos siue in scismate.
ñ fiant duo. s unũ idem maneat. Qđ gͦ in redeuntibꝰ agnoscitur.
ħ & in eis qͥ a recedentibꝰ acceper̃. qđ illi cũ reced̾ent ñ amiser̃. Itẽ

Expanded text:
. Ad hoc respondetur: Nihil quidem foris consecuti sunt, sed ad salutem, non ad sacramentum. salus enim propria est bonis, sacramenta uero communia bonis et malis. Uerulus a Rusiccade dixit: Homo haereticus dare non potest quod non habet; multo magis schismaticus qui quod habuit amisit. lam ostendimus eos habere, quia non amittunt cum recedunt; non enim tinerem quid majores judicarent. Nam haereses nihil habere, nec posse, manifestum est: atque ita si qui ex eis venerint, baptizari aequissime statutum est. 69. Sicut ergo superioribus responsum est, quos hic sustinebat quid judicarent, dixit: Cum baptisma unum sit in catholica ecclesia, manifestum est non posse extra ecclesiam baptizari. et ideo in haeresi intinctos siue in scnon fiant duo, sed idem unum maneat. quod ergo in redeuntibus agnoscitur, hoc et in eis qui a recedentibus acceperunt, quod illi cum recederent non amiserunt. Item
Abbreviated transcription (Latin):
cũ recesser̃. Aliꝰ uilianꝰ a marcellina diã. Si potest hõ duobꝰ dñis
seruire dõ & mãmonȩ. potest & baptisina duobꝰ seruire. xp̃iano & here¬
retico. Iĩmo si potest c̃tinenti & auaro. sobrio & ebrioso. pio & homi-¬
cidȩ.cur ñ etiã xp̃iano & heretico: Quibꝰ quidẽ ñ seruit. s minis trat᷑
ñ ẽ. baptisma illic eẽ ñ potest. Nuic respondemꝰ. Quare gͦ potest

Expanded text:
t homo duobus dominis servire, Deo et mammonae ; potest et Baptisma duobus servire, christiano et haeretico. 59. Imo si potest continenti et avaro, sobrio et ebrioso, pio et homicidae, cur non etiam christiano et haeretico? Quibus quidem non servit; sed ministratur non est, Baptisma illic esse non potest. 61. Huic respondemus: Quare ergo potest
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ congregationẽ xp̃i. in qͦ nomine pellebat demonia ille qͥ cũ dis¬
cipłis ñ seꝗ̃bat᷑. Nã simulatio etiã in catholica potest ẽe. in his u¬
tiq qͥ scło uerb̾ & ñ factis renunciant. nec tam̃ ẽ. catholica simu¬
latio. Sic̃ gͦ ẽ incatholica qđ ñ ẽ catholicũ. sic potest aliqͥd exi
catholicã ẽẽ catholicũ. Saluianꝰ a garaufala dix̃. Hereticos
nichil hab̾e constat. & idõ ad nos ueniunt. ut possint acciꝑe quod
ñ habebant. Respondemꝰ. Non s̃ gͦheretici ipsi qͥ hereses ẽdider᷑.
qͥ ab eccłia recesser̃. & utiq habebant qđ ibi acceper. Qđ si absur¬
ut hereticꝰ habeat qͦ male utendo disꝑeat. Nonoratꝰ atucca diã.

Expanded text:
ra congregationem Christi, in quo nomine pellebat daemonia ille qui cum disra congregationem Christi, in quo nomine pellebat daemonia ille qui cum discipulis non sequebatur. nam simulatio etiam in catholica potest esse, in his utique qui saeculo uerbis et non factis renuntiant, nec tamen dst catholica simulatio. sicut ergo est in catholica quod non est catholicum, sic potest aliquid extra catholicam esse catholicum. Saluianus a Gazanfala dixit: Haereticos nihil habere constat, et ideo ad nos ueniunt, ut possint accipere quod non habebant. Respondemus: Non sunt ergo haeretici ipsi qui haereses condiderunt, quia ab ecclesia recesserunt et utique habebant quod ibi acceperunt. quod si absurut haereticus habeat, quo male utendo dispereat. CAPUT XLI.
Abbreviated transcription (Latin):
reticis intelligat᷑. Nã nec eadẽ spes illis .ẽ. qͣndiui in arena s̃. ꝗͣ illis
scripturarũ sc̃arũ p̃cepta. baptirati ab hereticis illicite extͣ ȩccłiã
si ad eccłiã confugere uoluerint. grãm baptismi ubi licite datur
c̃ seqͣnt᷑. Nespondet᷑. Immo licite incipiant habe ad salutem.
qđ illicite habebant ad ꝑniciẽ. Quia sub eodem baptismo iustificat᷑.
cũ se qͥsq ad dm̃ ueraci corde ẽuertit. sub qͦ uidicabat᷑. qͣndo id ac-¬
cipiens scło uerb̾ solis & ñ factis renunciauerat. Pusillꝰ a la masba
dix̃. Ego credo baptisma salutare ñ ẽẽ. nͥ in catholica ȩccłia. Quic¬
qͥd absq catholica fuerit. simulacio.ẽ. Hoc qͥdẽ uerũ.ẽ. qđ baptis¬
ma salutare ñ nͥ in ȩccłia catholica.ẽ. Potest enĩ ipsũ eẽ & exctra ca-¬
ẽ. aut̃ qͥcqͥd extͣ catholicã fuerit. s in qͣntũ ñ .ẽ. catholicũ. Potest
aut̃ aliqͥd catholicũ eẽ exctͣ catholicã. sic̃ potuit nom̃ xpi ẽẽ ex.¬

Expanded text:
s est quamdiu in arena sunt, quae illis scripturarum praecepta baptizatos ab haereticis inlicite extra ecclesiam, si ad ecclesiam confugere uoluerint, gratiam baptismi ubi licite datur consequantur. Respondetur: Immo licite incipiant habere ad salutem quod inlicite habebant ad perniciem, quia sub eodem baptismo iustificatur, cum se quisque ad deum ueraci corde conuerterit, sub quo iudicabatur, quando id accipiens saeculo uerbis solis et non factis renuntiauerat. Pusillus a Lamasba dixit: Ego credo baptisma salutare non esse nisi in ecclesia catholica. quidquid absque catholica fuerit simulatio est. Hoc qma salutare non nisi in ecclesia catholica est. potest enim ipsum esse et extra catest autem quidquid extra catholicam fuerit, sed in quantum nid catholicum esse extra catholicam, sicut potuit nomen Christi esse ext
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s constitutꝰ & idõ expectabã p̃cessoꝵ d̾siliũ. Hitaq excis timout
qͥcunq ex heresi uen̾int. sine dubio baptitent᷑. Q đ qͦ illis quos
monentis. & ipsis solis potestatẽ apatre sibi datã ꝑmittentis. Quibꝰ
nos successimꝰ eadẽ potestate excłiã dñi gub̾nantes. & credentiũ fide
baptizantes. & idõ heretici qͥ nec potestatẽ foris nec ȩccłiã xp̃i habent.
neminẽ baptizare baptismo eiꝰ posst̃. Nunqͥd & ĩpii homicidȩ apłis
successer: Cur gͦ baptirant: An qr ñ s̃ foris: S a petͦ foris s̃ ciucla-¬

Expanded text:
piscopus, et ideo exspectabam praecessorum consilium. Hoc itaque existimo, ut quicumque ex haeresi venerint, sine dubio baptizentur. 83. Quod ergo illis quos tolos suos mittentis, et ipsis solis potestatem a Patre sibi datam permittentis, quibus nos successimus, eadem potestate Ecclesiam Domini gubernantes, et credentium fidem baptizantes: et ideo haeretici, qui nec potestatem foris, nec Ecclesiam Christi habent, neminem baptizare Baptismo ejus possunt. 85. Numquid et impii homicidae Apostolis successerunt? Cur ergo baptizant? An quia non sunt foris? S
Abbreviated transcription (Latin):
nis malos inunitate catholica donec infine a tritico palea separet᷑.
cõmunione qͣsi c̃tagione bonos ꝑire ẽtendt̃. ñ inueniunt qͦmͦ dicant
auit pͥores cepĩanos unde isti ꝓpagant᷑ ñ fuisse tͣditores: qr istoc̃cilio
tẽ aliꝰ luciꝰ amenbẽssa dixẽ. Scriptũ. ẽ. Ds̃ percatorẽ ñ audit. Qui
peccator ẽ. qͦ mͦ audiri in haptisino potest. Respondemꝰ. Quomͦ
audit᷑ auarꝰ & raptor & foenerator & homicida: Anisti ñ s peccart¬

Expanded text:
nis malos in unitate catholica, donec in fine a tritico palea separetur, communione quasi contagione bonos perire contendunt, non inveniunt quomodo dicant, aut priores Christianos unde isti propagantur, non fuisse traditores, quia isto concilio Item alius Lucius a Membressa dixit: Scriptum est: deus peccatorem non audit. qui peccator est quomodo audiri in baptismo pbtest? Respondemus: Quomodo auditur auarus et raptor et faenerator
Abbreviated transcription (Latin):
a zama diã. Cũ peccata ñ nͥ ineccłiȩ baꝑtismo remit tant᷑. qͥ here¬
ticũ ñ baptirat peccatori cõmunicat. Quid: Ille qͥ h facienti cõ¬
municat. nonne peccatori cõmunicat. Quid aut̃ aliud faciebant
om̃s neminẽ udicantes. aut auire cõmunionis amouentes di¬
u̾sa sentientẽ. Ubiẽ. eͦ ęccła : An patientibꝰ & ne triticũ eradi¬
cet᷑ iuania tolerantibꝰ ista ñ obst̃. Dicant &ͦ isti. qͥ se ab orbe ter¬
rarũ frustra separando sacrilegiũ scismatis admiser̃. Ut qͥd ha¬
bent in ore cypͥani sententiã. qͥ ñ habent ĩ corde cypͥani patientiã:
sit remissio peccatoꝵ. Hireneus ab ululis dix̃. Si idõ ȩccłia
hereticũ ñ baptizat. qđ dicat᷑ iã baptirat᷑ ẽẽ : heresis maior est.
Hoc mͦ dici potest. Si idõ eccłia auarũ ñ baptirat. qđ dicatur
iã baptizatꝰ eẽ. auaricia maior ẽ. Haut̃ falsũ . ẽ. Ita ꝙͦ & illud.¬

Expanded text:
a Zama d;.ât: Cum peccata non nisi in ecclesiae baptismo remittantur, qui haerea Zama d;.ât: Cum peccata non nisi in ecclesiae baptismo remittantur, qui haereticum non baptizat peccatori communicat. Quid? ille -qui hoc facienti communicat nonne peccatori communicat? quid autem aliud faciebant omnes iudicantes neminem aut a iure communionis amouentes diuersa sentientem? ubi est ergo ecclesia? an patientibus et ne triticum eradicetur zizania tolerantibus ista non obsunt? discant ergo isti qui se ab orbe terrarum frustra separando sacrilegium schismatis admiserunt. ut quid habent in ore Cypriani sententiam qui non habent in corde Cypriani patientiam? sit remissio peccatorum. Irenaeus ab Ululis dixit: Si ideo ecclesia haereticum non baptizat, quod dicatur iam baptizatus esse, haeresis maior est. Hoc modo dici potest: Si ideo ecclesia auarum non baptizat, quod dicatur iam baptizatus esse, auaritia maior est. hoc autem falsum e
Abbreviated transcription (Latin):
& sic illis cõmunicant. Auirũ cũ talia dicunt᷑ exceditur
modꝰ. nec c̃sid̾at᷑ qr & ipsi talibꝰ cõmunicabant. neminẽ udican¬
tes. aut a uire cõmunionis aliquẽ si diu̾sũ sentiebat amouentes.
S habet is te in hac ipsa sententia sua unde admoñi posset. si adu̾te¬
qͣndoqͥdẽ ait. Gentiles ꝗͣuis idola colant. tam̃ sũmũ dm̃ patrem
creatorẽ cognosct̃. & confitent᷑. Si quis sͦ ad eũ talis gentilis ue-¬
niret. nunqͥd uellet in eo corrigere atq mutare qđ dm̃ patrem
creatorẽ c̃fitebat᷑ & nouerat: S em̃daret in eo idolatriã qđ ma¬
lũ habebat. & tdet sacram̃ta xp̃iana qͣ ñ habebat. & si qͥd rectum
nosset in eo apꝓbaret. si qͥd inueniret ꝑu̾sũ em̃daret. si qͥd defuisset
daret. Sic et in marcionista heretico agnosc̾et baptismi integrita¬
tẽ. corrigeret eiꝰ ꝑu̾sitatẽ. doceret catholicã ueritatẽ. Marcellꝰ

Expanded text:
et sic illis communicant? Nimirum cum talia dicuntur exceditur et sic illis communicant? Nimirum cum talia dicuntur exceditur modus nec consideratur, quia et ipsi talibus communicabant neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum sentiebat amouentes. sed habet iste in hac ipsa sententia sua unde ammoneri posset, si aduerteles quamuis idola colant, tamen summum deum patrem creatorem cognoscunt et confitentur. si quis ergo ad eum talis gentilis ueniret, numquid uellet in eo corrigere adque mutare quod deum patrem creatorem confitebatur et nouerat? sed emendaret in eo idololatriam quod malum habebat et traderet sacramenta christiana quae non habebat, et si quid rectum nosset in eo adprobaret, si quid inueniret peruersum emendaret, si quid defuisset daret. sic et in Marcionista haeretico agnosceret baptismi integritatem, corrigeret eius peruersitatem, doceret catholicam ueritatem. Marcellus
Abbreviated transcription (Latin):
icis baptitare. qͦmͦ dicimꝰ ñ lic̾e fraudatoribꝰ baptirare.s
enĩ heretico tantũ. s peccatori inqͥt dic̃ dñs. Ut qͥd enarras iustifi-¬
cationes meas. & assumis testam̃tũ meũ ꝑ os tuũ. Hurͤutiq dixẽ.
Si uidebas furẽ. c̃currebas ei. Quanto gͦ illi peiores. qͥ ñ cũ furibꝰ con-¬
currebant. s ipsi fundos insidiosis fraudibꝰ rapiebant: S ñ eis con-¬
currebat cypͥanꝰ. ꝗͣuis in catholica segete eos toleraret. ne simul e.¬
radicaret᷑ & triticũ. & tam̃ ipsi quẽ dabant idem ipse baptismus
cat᷑. ñ s̾ tam̃ eacusati & defensi illicita facientes. & recte illos xp̃c
adũ sarios suos appellat. qr in talibꝰ ꝑseuerantes audituri st̃. rece-¬
dite a me qͥ oꝑamini iniqͥtatẽ. unde antiap̃i appellant᷑ qr xp̃o
dã ñ erubesct̾ marcionis baptismũ ꝓbare. Quomͦ tales sacerdotes
sacerdotiũ dĩ aut seruant aut uindicant. qͥ hostes dĩ ñ baptirant

Expanded text:
icis baptizare quomodo dicimus non licere fraudatoribus baptizare. non enim haeretico tantum, sed peccatori, inquit, dicit dominus: ut quid enarras iustificationes meas et adsumis testamentum meum per os tuum? huic utique \' dixit: si uidebas furem, concurrebas ei. quanto ergo illi peiores qui non cum furibus concurrebant, sed ipsi fundos insidiosis fraudibus rapiebant! sed non eis concurrebat Cyprianus, quamuis eos in catholica segete toleraret, ne simul eradicaretur et triticum. et tamen etiam ipsi quem dabant idem ipse baptismus catur, non sunt tamen excusati et defensi illicita facientes, et recte illos Christus adversarios suos appellat, quia in talibus perseverantes audituri sunt, Recedite a me, qui operamini iniquitatem ; unde et antichristi appellantur, quia idam non erubescunt Marcionis baptismum probare. quo, modo tales sacerdotes sacerdotium dei aut seruant aut uindicant qui hostes dei non baptixant
Abbreviated transcription (Latin):
etiã atq etiã c̃firmat᷑ amor unitatis. qđ ab inuicẽ nullo scismate sepa.¬
rati s̃. donec alt̾is eoꝵ si qͥd alit̃ saꝑent ds̃ reuelaret. S huic respondet᷑.¬

Expanded text:
etiam adque etiam confirmatur amor unitatis, quod ab inuicem nullo schismate sepaetiam adque etiam confirmatur amor unitatis, quod ab inuicem nullo schismate separati sunt, donec alteris eorum, si quid aliter saperent, deus reuelaret. s
Abbreviated transcription (Latin):
tulabat. Qd accidisse etiã cypͥano sine ulla eiꝰ contumelia cre¬
dimꝰ qͥcunq diligimꝰ cypͥanũ. qr ñ eũ fas.ẽ. diligi maiori carita.
udiat & aliu̾̃ dicentẽ. Si auaricia de cęlo.ẽ. p¬
test baptismã dãre. & tam̃ dant auari. Sic ergo & heretici.
austꝰ a timida regia dix̃. Non sibi blandiant᷑. qͥ hereticis patro¬
cinant᷑. Qui ꝓ hereticis eccłiastico baptismo int̾cedit. illos xxp̃ia-¬
nos & nos hereticos fac̃̾. Huic respondet᷑. Si qͥsꝗͣ dicat. eũ qͥ cum
baptismũ acciꝑet qr odiũ fr̃nũ tenebat in corde ñ acceꝑat remissio¬
nẽ peccatoꝵ. ñ eẽ iterũ baptizandũ qͣndo illud odiũ de corde di-¬
mittit. nunqͥd eccłiastico baptismo ꝓ homicidis int̾cedit. aut illos
uistos & nos homicidas fac̃ : ħ ͦ & de hereticis intelligat. Geminꝰ
Et hic aꝑtissime cͣfitet᷑. qͦsdã de collegis suis diu̾sa sensisse. Unde

Expanded text:
tulabat. quod accidisse etiam Cypriano sine ulla eius contumelia cretulabat. quod accidisse etiam Cypriano sine ulla eius contumelia credimus quicumque diligimus Cyprianum, quia non eum fas est diligi maiore caritateudiat et alium dicentem: \'si auaritia de caelo est, potest baptisma dare.\' et tamen dant auari; sic ergo et haeretici. Faustus a Timida Regia dixit: Non sibi blandiantur qui haereticis patrocinantur. qui pro haereticis ecclesiastico baptismo intercedit illos christianos et nos haereticos facit, Huic respondetur: Si quisquam dicat eum, qui cum baptismum acciperet, quia odium fraternum tenebat in corde, non acceperat remissionem peccatorum, non eum iterum baptizandum quando illud odium de corde dimittit, numquid ecclesiastico baptismo pro homicidis intercedit aut illos iustos et nos homicidas facit? hoc ergo et de haereticis intellegat. Geminius Et hic apertissime confitetur quosdam de collegis suis diuersa sensisse. unde