comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nib gentib unaquȩ p̃mat altera quȩ
p̃matur. una quȩ dicat par et securitas
altera inqua sol obscuretur. ⁊ luna nonds
lumen suum: & de qua cadent stellȩ. et
in qua uirtutes celorum moueantur. Et tuco
uidebunt filium hominis uenientẽ in ni¬
be: cum potestate magna et maiestate. O
uideo duob motlis accipi posse. siue in et¬
clesia tanquam in nube uenientem. sicut
etiam nunc uenire non cessat. scõm io quad
ait. amodo uidebitis filium hominis se¬
dentem a dextris uirtutis. et uenientemi
nubib caeli: s ideo tanc cũ potestate ma¬
gna et maiestate: quia maior potestas et
maiestas. apparebit illius scĩs qͥb magnã
uirtutem dabit ue tanta persecutione
aiscantur: siuie in corꝑe suo in quo seoet
adnteram patris in quo etiam mortuusẽ
sisepit eum: et sublatus est abeis. Et quia
lcutiam dictum ẽ ab angłis. sic ueniet qͦ
Modo eum uidistis euntem in celum. meri
Oredendus ẽ non solum in eodem corpore

Expanded text:
nibus gentibus, una, quae premat. altera, quae nibus gentibus, una, quae premat. altera, quae prematur, una, quae dicat: Pax et securitas, altera, in qua sol obscuretur et non det luna lumen suum et de qua cadant stellae et in qua uirtutes caelorum moueantur. Et tunc uidebunt filium hominis uenientem in nube cum potestate magna et maiestate. quod uideo duobus modis accipi posse sine in ecclesia tamquam in nube uenientem, sicut etiam nunc uenire non cessat secundum id. quod ait: Amodo uidebitis filium hominis sedentem a dextris uirtutis et uenientem in nubibus caeli. sed ideo tunc cum potestate magna et maiestate, quia maior potestas et maiestas illius apparebit sanctis, quibus magnam uirtutem dabit, ne tanta persecutione uincantur, siue in corpore suo, in quo sedet ad dexteram patris, in quo etiam mortuus essuscepit eum et sublatus est ab eis. et quia illic etiam dictum est ab angelis: Sic ueniet, quo modo eum uidistis euntem in caelum, merito credendus est non solum in eodem corpore
Abbreviated transcription (Latin):
seuientib et remoto timore tanquã ar¬
dente mundi fecitate dicentib par et se¬
curitas. tunc stellȩ cadent de cȩlo. et ur¬
tutes celorum commouebuntur: quoniam
multi qui gr̃a fulgere uidebantur ꝑseq̃n¬
tib cȩdent. ⁊ cadent: et quidam fideles fu¬
tissimi turbabuntur: Ideo autẽ scd̃m ma¬
theum ⁊ marcũm post tribulationẽ die
illorum dicitur ħ futurũ non quia tran¬
sacta tota illa per secutione accident ista
s quia p̃cedet ista tͥhulatio ut sequatur
quorumdam defectio. Et quia ꝑ omnes
dies illos ita fiet ꝓpt̾ea post tribulationẽ
dierum illorum: s tamen in eisdem dieh
fiet: Quod gͦ dictum ẽ scd̃m lucam et ini̾¬
ris p̃ssurȩ gentium. gentes uoluit inteliqi
non ꝑtinentes ad semen habrahȩ. inquobe.¬
nedicentur omnes gentes: s gentes quȩ sta¬
bunt ad sinistram: quando congregabun¬
tur ante uidicem uiuorum et mortuorũ
omnes gentes. Utraq pars enĩ erit in om¬

Expanded text:
saeuientibus et remoto timore tamquam adrisaeuientibus et remoto timore tamquam adridente mundi felicitate dicentibus: Pax et securitas tunc stellae cadent de caelo et uirtutes caelorum commouebuntur, quoniam multi, qui gratia fulgere uidebantur, persequentibus cedent et cadent et quidem fideles fortissimi turbabuntur. ideo autem secundum Matthaeum et Marcum post tribulationem dierum illorum dicitur hoc futurum, non quia transacta tota illa persecutione accident ista, sed quia praecedet tribulatio, ut sequatur quorundam defectio, et, quia per omnes dies illos ita fiet, propterea post tribulationem dierum illorum sed tamen in eisdem diebus fiet. Quod ergo dictum est secundum Lucam: Et in terris pressura gentium, gentes uoluit intellegi non pertinentes ad semen Abrahae, in quo benedicentur omnes gentes, sed gentes, quae ad sinistram stabunt, quando congregabuntur ante iudicem uiuorum et mortuorum omnes gentes. utraque pars enim erit in om
Abbreviated transcription (Latin):
dominus ihc. xp̃c. ꝓpinquante scd̃o aduentu
suo. ea ꝓ magno p̃dixisse uideatur: quȩ huic
mundo. & ante primum eius aduentum .e¬
uenire consueuerant: et irrideamur ab eis
qui hȩc quȩ uelut nouissima ⁊ omniũ ma¬
xima horrescimꝰ: plura in istoria gentiũ: et
multo maiora legerunt. Ecclesia enim est
sol luna. et stellae: cui dictum ẽ. speciosa sicut
luna: electa ut sol: Ab hac adoratur ioseph
ñr in ħ mundo uelut in egypto: ex humil¬
limo sublimatus. Nam illum ioseph. mater
certe adorare non potuit. quȩ ante defun-¬
cta est. quam iacob uenisset ad filiũ: ut illiꝰ
somnii ꝓph̃ici ueritas adimplenda. xp̃o dño
seruaretur. Quando enim sol obscurabitur
et luna non dabit lumen suum. et stellae
cadent de cȩlo: et uirtutes cȩlorum cõmo¬
uebuntur sicut ab aliis duob euuanglistiˢ
hic locus cominemoratus ẽ. ȩccła non apa¬
rebit impiis tunc ꝑsecutorib ultra moquꝰ

Expanded text:
dominus Iesus propinquante secundo aduentu dominus Iesus propinquante secundo aduentu suo ea pro magno praedixisse uideatur, quae huic mundo et ante primum eius aduentum euenire consueuerant, et inrideamur ab eis, qui haec, quae uelut nouissima et omnium maxima horrescimus, plura in historia gentium et multo maiora legerunt. ecclesia est enim sol et luna et stellae, cui dictum est: Speciosa sicut luna, electa sicut sol. ab hac adoratur Ioseph noster in hoc mundo uelut in Aegypto ex humillimo sublimatus: nam illum Ioseph mater certe adorare non potuit, quae ante defuncta est, quam Iacob uenisset ad filium, ut illius somnii prophetici ueritas adimplenda Christo domino seruaretur. quando enim sol obscurabitur et luna non dabit lumen suum et stellae cadent de caelo et uirtutes caelorum commouebuntur, sicut ab aliis duobus euangelistis hic locus commemoratus est, ecclesia non apparebit; impiis tunc persecutoribus ultra modum
Abbreviated transcription (Latin):
coguant. quod dictum ẽ tempꝰ breue est᷑
Nonue a marima parte eorũ nouellatur. edi¬
ficatur emitur. possidetur: geruntur adbuc
honores: ducuntur uxores: De his loquor qui
expectantes dominum suũ quando ueniat
anuytiis. non se tamenꝰ a carnalib nuptiis. s
obedientissima caritate audiunt apłm p̾cipi¬
entem. quẽadmodũ uiuere debeant uxores
cum uiris. uiri cum uxorib. filii cum parentib
parentes cum filiis. serui cũ dñis. dñis cũ seruiˢ.
Nonne hii omnes in his omnib utuntur hoc
mundo. arant. nauigant. comparant. gene¬
rant militant. administrant. Puto quod ñ
erunt sic. quando erunt que in euuangłio
p̃dicta sunt. signa in sole. iluna. ⁊ stellis: et
in t̾ris p̾ssura gentiũ ỹ confusione sonitus ma-
ris ꝙ fluctuum. arescentib hominib p̃ timo¬
re ⁊ expectatione quȩ suꝑuenient uniuerso
orbi: nam uirtutes celorum mouebuntur. H&
quippe in ȩccla mȩlius existimo intelligi: ne

Expanded text:
cogitant, quod dictum est: Tempus breue est? cogitant, quod dictum est: Tempus breue est? nonne a maxima parte eorum nouellatur, aedificatur, emitur, possidetur, geruntur adhuc honores, ducuntur uxores ? de his loquor, qui expectantes dominum suum, quando ueniat a nuptiis, non se tamen abstinent a carnalibus nuptiis, sed oboedientissima caritate audiunt apostolum praecipientem, quem ad modum uiuere debeant uxores cum uiris, uiri cum uxoribus, filii cum parentibus, parentes cum filiis, serui cum dominis, domini cum seruis. nonne hi omnes in his omnibus utuntur hoc mundo? arant, nauigant, comparant, generant, militant, administrant. puto, quod non erunt sic, quando erunt, quae in euangelio praedicta sunt, signa in sole et luna et stellis et in terris pressura gentium prae confuarescentibus hominibus prae timore et expectatione, quae superueniunt uniuerso orbi; nam uirtutes caelorum mouebuntur. Haec quippe in ecclesia melius existimo intellegi, ne
Abbreviated transcription (Latin):
qui diligunt manifestationem dñi. Nuncau¬
tem ista mala quae tanquã sũma et extre¬
ma creduntur. utriq genti et utriq regno.
et xp̃i scilicet. et diaboli. uidemus ẽẽ comiu¬
nia. Pariter quippe his et boni affliguntur
et mali: nec est qui dicat par et securitas.
ubicũq contingunt: uel metuit᷑ ne contin¬
gat. Int̾quȩ tamen mala adhuc usquequaq
frequentantur luxuriosa conuiuia feruet
ebriositas auaritia grassatur. ꝑstrepunt
lasciui cantus. organa tibiȩ lirȩ. citharae tes¬
serae multa et uaria genera sonorũ atq lu¬
dorum. Hoccine est aresc̾e ỹtimore: an potꝰ
madescere p̃ libudine: S hec filis tenebrar̃
habundantuis habebunt et exercebunt cũ
dixerint par et securitas: Quid ipsi filii
lucis ꝙ filii dies. qui non sunt in tenebris.
ut eos tanquã furꝰ iulle comp̃hendat: Nonne
adhuc utuntur ħ mundo tanqua non u¬
tentes. quia et si ante multos annos apłoꝵ

Expanded text:
qui diligunt manifestationem domini. nunc auqui diligunt manifestationem domini. nunc autem ista mala, quae tamquam summa et extrema creduntur, utrique genti et utrique regno et Christi scilicet et diaboli uidemus esse communia; pariter quippe his et boni affliguntur et mali nec est, qui dicat: Pax et securitas. ubicumque contingunt uel metuitur, ne contingant. inter quae tamen mala adhuc usque quaque frequentantur luxuriosa conuiuia, feruet ebriositas, auaritia grassatur, perstrepunt lasciui cantus, organa, tibiae, lyrae, citharae, tesserae, multa et uaria genera sonorum atque ludorum. hocine est arescere prae timore an potius madescere prae libidine? sed haec filii tenebrarum abundantius habebunt et exercebunt, cum dixerint: Pax et securitas. Quid ipsi filii lucis et filii diei, qui non sunt in. tenebris, ut eos tamquam fur dies ille comprehendat? nonne adhuc utuntur hoc mundo tamquam non utentes, quia, etsi ante multos annos aposto
Abbreviated transcription (Latin):
p̾nuntiatũ est arescentib hominib pre
timore et expectatione que suꝑuenunt uni
uerso orbi ͤ Si gͦ ista mala quȩ nunc patitur
genus humanũ certa sunt indicia iã dñm
ẽẽ uenturum: quid est quod dixit apłs. cũ
dixerint par et securitas: Cum enĩ dixisso
euuangłium arescentib hominib p̃timore ꝙ
expectatione continuo subuuxit. nam uirtu¬
tes celorum mouebuntur. et tunc iudebuitsi¬
lium hominis uenientem in nube cũ pote¬
state magna et maiestate. Uideamus itaq
ne forte meluis intelligatur. non ea modo un¬
pleri. quae p̃dicta sunt illis uerbis. s tunc po¬
tius ẽẽ uentura quando sic erit tribulatiouni¬
uerso orbi. ut ad eccłam ꝑtineat quae uniuer¬
so orbe tribulabit᷑: non ad eos qui tribulabũt
eam. Ipsi enim dicturi sunt par et securitas.
ut repentinus illis suꝑueniat int̾eritꝰ. ⁊ eosad¬
uentus dñi sicut fur in nocte comp̃hendat
quando e contrario gaudebunt & exultab̾t

Expanded text:
praenuntiatum est: Arescentibus hominibus prae praenuntiatum est: Arescentibus hominibus prae timore et expectatione, quae superueniunt uniuerso orbi>. si ergo ista mala. quae nunc patitur genus humanum, certa sunt indicia iam dominum esse uenturum, quid est, quod ait apostolus: Cum dixerint: \'Pax et securitas\'? cum enim dixisset euangelium: Arescentibus hominibus prae timore et expectatione, continuo subiunxit: Nam uirtutes caelorum mouebuntur. et tunc uidebunt filium hominis uenientem in nube cum potestate magna et maiestate. Videamus itaque, ne forte melius intellegatur non ea modo impleri, quae praedicta sunt illis uerbis, sed tunc potius esse uentura, quando sic erit tribulatio uniuerso orbi. ut ad ecclesiam pertineat, quae uniuerso orbe tribulabitur. non ad eos, qui tribulabunt eam. ipsi enim dicturi sunt: Pax et securitas, ut repentinus illis superueniat interitus et eos aduentus domini sicut fur in nocte comprehendat, quando e contrario gaudebunt et exultabunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mmus ignoramus: si tamen hȩcͥ ita p̃di¬
sta sunt: ut in eccła potuis intelligi debeãt.
duȩ quippe gentes sunt et duo regna: unũ
saucet.xp̃i: alterum diaboli: De quib dici
potiuit. Exurget gens suꝑ gentem et regnũ
supregnum. Quod non desinit fieri exquo
dictum est. penitentiã agite. appropinqua¬
bitenim regnũ celorum. Quod uide quan¬
do dictũ est. ⁊ ex illo quot anni transier̃t.
et tamen uerissime dictum est. Nouissimeˢ
etĩ cdieb dominus ꝑ uirginem uenit::
Nx diceretur hora ista nouissima. nisi re¬
gno ꝓpinquante cȩlorum: perquam totã
horam fuint quȩ dominus ꝓpinquante
suaregno futura p̃dixeͬrat. S haet hora
quanto spacio ꝓtendatur. si apłis dictũ ẽ
non est ur̃um scire. quantomagis quilib&
bomo qualis ego sum. modũ suum agno
sẽr debet: ne plus sapiat quam oportet sa¬
ꝑe S confiteri nos inquis pęna nr̃a com¬
yellit adẽẽ iam finem: dum impletur qd̃

Expanded text:
ximus, ignoramus, si tamen haec non ita praediximus, ignoramus, si tamen haec non ita praedicta sunt, ut in ecclesia potius intellegi debeant. duae quippe gentes sunt et duo regna, unum scilicet Christi alterum diaboli, de quibus dici potuit: Exsurget gens super gentem et regnum super regnum, quod non desinit fieri, ex quo dictum est: Agite paenitentiam: adpropinquauit enim regnum caelorum. quod uide quando dictum est et ex illo quot anni transierunt et tamen uerissime dictum est. nouissimis enim diebus dominus per uirginem uenit nec diceretur ista hora nouissima nisi regno propinquante caelorum, per quam totam horam fiunt, quae dominus propinquante suo regno futura praedixit; sed haec hora quanto spatio protendatur, si apostolis dictum est: Non est uestrum scire quanto magis quilibet homo, qualis ego sum, modum suum debet agnoscere, ne plus sapiat, quam oportet sapere! Sed confiteri nos, inquis, poena nostra compellit adesse iam finem, dum impletur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
compotum defecisse: Non erat talis solis il¬
le defectus. quando crucifirus est. xp̃c etiõo
quippe fuerat uideorum: quod non nisi ĩ
lunȩ plenitudine celebratur. Scd̃m autẽ
astrologorum numeros. certum est solem
quando luna plena est non posse defic̾e
s quando finuis est lunȩ. non quidẽ semꝑ
s aiter numnquã: cum scõm illos numĩos
aesias. Quid ergo tale uinquam quis quã
meminit. apparuisse de celo ex quo dñs illa
quando finis sic appropinquabit. ut debeat
apparere. Bellis autem ꝑ diuersa int̾ualla
cemporum ⁊ locorum: quando t̾ra non con¬
inta est: Nam ut nunis antiqua p̃teream.
sibimꝑatore galieno. cum romanas pro¬
antias barbaries usquequaq peruadẽt.
quam multos fr̃s nr̃os qui erant tunc in
are putamus ꝓpinqum finem credere
potuisse: quoniã longe post ascensionem
aomini factũ est: Ac ꝑh etiam ista qualia
sutura sint. cum fuerit omnino finis ꝓro¬

Expanded text:
computum defecisse. non erat talis solis ilcomputum defecisse. non erat talis solis ille defectus. quando crucifixus est Christus, et quippe fuerat Iudaeorum, quod nonnisi in lunae plenitudine celebratur; secundum astrologorum autem numeros certum est solem, quando luna plena est, non posse deficere, sed quando finis est lunae non quidem semper sed aliter numquam, cum secundum illos numeros deficit. quid ergo tale umquam quisquam meminit apparuisse de caelo, ex quo dominus illa quando finis sic adpropinquabit, ut debeant apparere. -Bellis autem per diuersa interualla temporum et locorum quando non terra contrita est? nam, ut nimis antiqua praeteream, sub imperatore Gallieno, cum Romanas prouincias barbaries usque quaque peruaderet, quam multos fratres nostros. qui tunc erant in carne, putamus propinquum finem credere potuisse, quoniam longe post ascensionem domini factum est! ac per hoc etiam ista qualia futura sint, cum fuerit omnino finis pro
Abbreviated transcription (Latin):
est. xꝑc. ut non ẽẽt ciuitatis euis. iã de temps
illo sublatũ est sacrificium sublata unrio
phiam scire poterant: non ad finem seculi
de quo quesierant ꝑtinebant. Signa uͦ de
celo et t̾ra. nũquio maiora nos uidimus qua
qui fuerunt ante nos Nonne si gentiumle:¬
gatur istoria. tanta mira repperuintur ext-¬
tisse de cȩlo t̾raq ut aliqua etiam non credm¬
tur: S ut multa omittam quȩ ꝑsequi lon¬
gum est. duos soles quando nos uidimus:
quos uisos litu̾s mandauerunt qui tunc fu-¬
erunt: antequã dominus uenisset in carne
Quando nos uidimus solem sic obscuratum
quem ad modum obscuratus ẽ cũ muncdi lu-¬
men penderet in ligno: nisi forte defectus
solis et lunȩ quos consueuerunt computa¬
tores siderum annotare atq p̃dicare. inter
cȩlestia ꝓdigia numerabimus: quia lunã
sepuis in sua plenitudine. solem uero rariꝰ
s tamen uidimus in fine lunȩ scd̃m eorũ

Expanded text:
est Christus, ut non esset ciuitatis eius, iam de templo est Christus, ut non esset ciuitatis eius, iam de templo illo sublatum est sacrificium, sublata unctio, phetiam scire poterant, non ad finem saeculi, de quo quaesierant, pertinebant. Signa uero de caelo et terra numquid maiora nos uidimus. quam qui fuerunt ante nos? nonne, si gentium legatur historia, tanta mira reperiuntur extitisse de caelo terraque, ut aliqua etiam non credantur? sed, ut multa omittam, quae persequi longum est, duos soles quando nos uidimus, quos uisos litteris mandauerunt, qui tunc fuerunt, antequam dominus uenisset in carne? quando nos uidimus solem sic obscuratum, quem ad modum obscuratus est, cum mundi lumen penderet in ligno? nisi forte defectus solis et lunae, quos consuerunt computatores siderum adnotare atque praedicere, inter caelestia prodigia numerabimus, quia lunam saepius in sua plenitudine, solem uero rarius sed tamen uidimus in fine lunae secundum eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis in illa quae nouissima futura est
orbi t̾rae: idest eccłȩ toto orbe diffusȩ Nã
et ipse lucas non quidem quando a disci-¬
pulis sius de aduentu suo dominus inter¬
rogatus est. ubi ħ matheus commemora.¬
uit et marcus: s alio loco ubi pharisei quȩ¬
sierunt. ab illo quando ueniet regnum di
tale aliquid eum dixisse narrauit. In illa
inquit hora qui fuerit in tecto ⁊ uasa eius
in domo. ne descendat tollere illa: et quuĩ
agro similit̾ ne redeat recro. S nunc ꝓpt̃
computationem temporũ: de danihelis
ebdomadib agitur Quȩ si circa tempor
primi aduentus dñ completȩ non suns ati
in finem complendȩ sunt ħ apłos ignorasse
uel scisse quidẽ s docẽ ꝓhibitos qͣsus credat
Quãquam siħ ita ẽ. utilit̾ nesciunt gentes qũ
dominus doce ꝓhibuit eos quos gentiũ uo-¬
luit ẽẽ doctores: Si autẽ iam completȩ sũt
quia iam est unctus sc̃s scõrum: iam occisus

Expanded text:
to magis in illa, quae nouissima futura est to magis in illa, quae nouissima futura est orbi terrae, id est ecclesiae toto orbe diffusae! nam et ipse Lucas non quidem, quando a discipulis suis de aduentu suo dominus interrogatus est, ubi hoc Matthaeus commemorauit et Marcus, sed alio loco, ubi Pharisaei quaesierunt ab illo, quando ueniet regnum dei, tale aliquid eum dixisse narrauit: In illa, inquit, hora, qui fuerit in tecto et uasa eius in domo, ne descendat tollere illa et. qui in agro, similiter non redeat retro. Sed nunc propter computationem temporum de Danihelis hebdomadibus agitur, quae si circa tempora primi aduentus domini completae non sunt atque in fine complendae sunt, hoc apostolos ignorasse uel scisse quidem sed docere prohibitos fuisse quis credat? quamquam si hoc ita est, utiliter nesciunt gentes, quod dominus docere prohibuit eos, quos gentium uoluit esse doctores. si autem iam completae sunt. quia iam est unctus sanctus sanctorum, iam occisus
Abbreviated transcription (Latin):
qui legit intelligat: His uerbis beatitudinis
tuȩ illi merito corrigend ⁊ sunt. qui dicunt
eam cum hȩc dñs loqueretur: uel ante passi¬
onem resurrectionemq eus fuisse completã:
Qui autem dicunt sicut aꝑtissime etiam lucaᷤ
eũgłista testatur tunc fuisse factam cũ eu̾sa
qui in fine seculi uel circa finem seculi existi¬
mant hȩc futura: quãquam ipsa desolatio¬
nis abhominatio ꝓpter obscuritatem dicti
Et quod dictum ẽ qui est in tecto non de-¬
scendat tollere aliquid de domo sua. et qui
in agro non reuertatur tollere tunicamsuã
potest congruentuis spalit quod in tribu
lationib omnib est cauendum: ne quisqͥs
uictus ad carnalem uitã de sp̃itali subli¬
mitate descendat: aut qui ꝓfecerat in ante¬
riora se extendendo: deficiendo in posteriora
respiciat. Quod si in omni tribulatione. qͣn¬
to magis in illa cauendum p̃cipi debuit q̃
talis futura p̾dicta est illi ciuitati. qualis
non fuit ab initio neq fiet: Et si inista: qͣn¬

Expanded text:
qui legit, intellegat?\' his uerbis beatitudinis tuae illi merito corrigendi sunt. qui dicunt eam, cum haec dominus loqueretur, uel ante passionem resurrectionemque eius fuisse completam. qui autem dicunt. sicut apertissime etiam Lucas euangelista testatur. tunc fuisse factam, quando euqui in fine saeculi uel circa finem existimant haec futura; quamquam ipsa desolationis abominatio propter obscuritatem dicti Et quod dictum est: Qui est in tecto, non descendat tollere aliquid de domo sua et, qui in agro, non reuertatur tollere tunicam suam, potelationibus omnibus est canendum, ne quisque deuictus ad carnalem uitam de spiritali sublimitate descendat ant, qui profecerat in anteriora se extendens. deficiendo in posteriora respiciat. quod si in omni tribulatione. quanto magis in illa cauendum praecipi debuit. quae talis futura praedicta est illi ciuitati, qualis non fuit ab initio neque fiet, et si in ista, quan
Abbreviated transcription (Latin):
postis festinationem fugȩ fuisse p̃ceptam
Et ꝓeo quod illi posuerunt. et qui in agro
erit non reuertatur. retro tollere uestimen¬
tum suum. aꝑtius iste ait. et qui in regio¬
nib non intrent in eam: qi dies ultionis
hii sunt ut impleantur omnia quȩ scͥpta
sunt. Deinde similit̾ etiam iste sequitur.
ut ꝓrsus manifestum sit de hac ipsa re
omnium trium ẽẽ hunc euuangelii locum:
ue autem pregnantib ⁊ nutrientib in illis
dieb et cet̾a adħ ꝑtinentia quȩ iam comine

Expanded text:
positis festinationem fugae fuisse praeceptam. positis festinationem fugae fuisse praeceptam. et pro eo, quod illi posuerunt: Et qui in agro erit, non reuertatur retro tollere uestimentum suum, apertius iste ait: Et qui in regionibus, non intrent in eam, quia dies ultionis hi sunt, ut impleantur omnia, quae scripta sunt. deinde similiter etiam iste sequitur. ut prorsus manifestum sit de hac ipsa re omnium trium esse hunc euangelii locum: Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus et cetera ad hoc perti
Abbreviated transcription (Latin):
eadem tempora. hereticorum scilicet. et cal
quales eodem sermone descbit. s iam uels¬
runt: ac ꝑb in nouissimis temꝑib udele¬
aro erit non reuertatur retro tollere uestĩ¬
aus suum: Seautem pregnantib et nutri¬
aitib in illis dieb et reliqua. Lucas uͦ ut o¬
senderetur tunc factam fuisse abhomina¬
conem desolationis quȩ a daniele p̃dicta ẽ
quando expuguata ẽ ihrs̃m. hec eodem loco
domisi uerba cominemorat. Cum autem ui¬
dentis curcumdari ab exercitu iherusalem
tune scitote qr appropinquabit desolatio eiꝰ.
apparet itaq tuncibi positã desolationis ab¬
hominationẽ. de qua illi duo euuangelistȩ
iquuiti sunt. Deniq etiam iste similiter se¬
qutur. ẽunc qui in uidea sunt fugiant ĩ
montes. Et ꝓ eo quod dixerunt illi. et qui
supra tectum ne descendat in domum nec
introeat ut tollat quid de domo: iste dixit.
tequi in medio euis discedant: ut ostende¬
retur illis uerbis apud alios euuanglistas

Expanded text:
eadem tempora, haereticorum scilicet et talium, eadem tempora, haereticorum scilicet et talium, quales eodem sermone describit; sed jam venerunt: ac per hoc in novissimis temporibu non reuertatur retro tollere uestimentum suum. uae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus et reliqua. Lucas uero, ut ostenderetur tunc factam fuisse abominationem desolationis, quae a Danihele praedicta est, quando expugnata est Hierusalem, haec eodem loco domini uerba commemorat: Cum autem uideritis circum dari ab exercitu Hierusalem, tunc scitote, quia adpropinquauit desolatio eius. apparet itaque tunc ibi positam desolationis abominationem, de qua duo illi euangelistae locuti sunt. denique etiam iste similiter sequitur: Tunc, qui in Iudaea sunt, fugiant in montes. et pro eo, quod dixerunt illi: Et qui super tectum. ne descendat in domum nec introeat, ut tollat quid de domo, iste dixit: Et qui in medio eius, discedant, ut ostenderetur illis uerbis apud alios euangelistas
Abbreviated transcription (Latin):
euis cuuitatis. quoniam sic alienatus est au¬
deis. qui eum ꝓpterea saluatorem redempt¬
remq nͣon eẽ crediderunt: qr occid̃e potuerit
Neq enim in fine seculi ungendus et occidn¬
dus est.rp̃c: ut ista ꝓphia danihelis tunc et¬
pectetur implenda: nondum credatur imie¬
ta. Quod autem de signis euuangelicis et
ꝓphĩcis quȩ fieri cernimus. ꝓpinquum dñ
aduentum sꝑare debeamus: quis negat fo¬
tidie quippe magis magisq sit prorinus.
S quanto int̾uallo ꝓpinquet: ħ dictumess
non est ur̃um scire. Uide quando dixit aps̃.
nunc enun ꝓpior est nr̃a salus. quam cun
credidimus. nox p̃cessit dies autem appio¬
pinquauit: et ecce quoͣt anni transierunt.
nec tamen quod dixit falsum est. Quano
magis nun dicendum est. ꝓpinquare dñi
aduentum: quando factus est ad finem tal¬
tus accessus: Apłs certe. sp̃c inquit manss¬
ste dicit. quia in nouissimis temporib al¬
dent quidam a side. Pondum utiq erail

Expanded text:
eius ciuitatis, quoniam sic alienatus est a Iueius ciuitatis, quoniam sic alienatus est a Iudaeis, qui eum propterea saluatorem redemptoremque suum non esse crediderunt. quia occidere potuerunt. neque enim in fine saeculi ungendus aut occidendus est Christus, ut ista prophetia Danihelis tunc expectetur implenda, nondum credatur impleta. Quod autem de signis euangelicis et propheticis, quae fieri cernimus. propinquum domini aduentum sperare debeamus, quis negat? cotidie quippe magis magisque fit proximus. sed quanto interuallo propinquet, hoc, dictum est, non est uestrum scire. uide, quando dixit apostolus: Nunc enim propior est nostra salus, quam cum credidimus; nox praecessit, dies autem adpropinquauit. et ecce quot anni transierunt! nec tamen, quod dixit, falsum est. quanto magis nunc dicendum est propinquare domini aduentum, quando tantus est ad finem factus accessus! apostolus certe: Spirituseste dicit quia in novissimis temporibus recedent quidam a fide . Nondum utique erant
Abbreviated transcription (Latin):
tas: et inde usq ad finem seculi: totidem
rursus ẽẽ complendas. Equidem uideo
qi si prunus eas non compleuit aduentus
neceẽ est ut scõs eas compleat: quoniam ꝓpi
illa ẽẽ non potest falsa. Quȩ si temꝑe primq
uentꝰ impleta est. non cogit intelligi. quod ꝯ
de fine seculi implebitur: Ac ꝑħ incertum es
etiam siuerum est. neq negandum quidẽ s:
neq p̾sumendum est io futurum. Relinquit
itaq ut qui uult cog̾e istam ꝓphiam credis¬
culi fine complendam: contendat quantum
potest. ⁊ ostendat si potest. primo aduentu dñ
non fuisse completam: contra tot expositores di¬
uinorum eloquiorum. qui hane non solum ã-¬
putatione temꝑum: uerum etiã reb ipsis com¬
pletam fuisse demonstrant: maxime ꝓpt̾ quod
ibi scͥptum est. ⁊ ungetur sc̃s sc̃orum. uel ꝓpt̾ qd
in eadem ꝓpħ̃ia hebrei codices exp̃ssius habent.
occidetur. xp̃c et non erit eius. idest non erit

Expanded text:
tas et inde usque ad finem saeculi totidem tas et inde usque ad finem saeculi totidem rursus esse complendas. equidem uideo, quia, si primus eas non compleuit aduentus, necesse est, ut secundus eas compleat, quoniam prophetia illa esse non potest falsa. quae si tempore primi aduentus impleta est, non cogit intellegi, quod etiam de fine saeculi implebitur. ac per hoc incertum est, etiam si uerum est, neque negandum quidem sed neque praesumendum est id futurum. relinquitur itaque, ut, qui uult cogere istam prophetiam credi saeculi fine complendam, contendat. quantum potest, et ostendat, si potest, primo aduentu domini non fuisse completam contra tot expositores diuinorum eloquiorum, qui hanc non solum computatione temporum uerum etiam rebus ipsis completam fuisse demonstrant, maxime quod ibi scriptum est: Et unguetur sanctus sanctorum uel propter quod in eadem prophetia Hebraei codices expressius habent: Occidetur Christus et non erit eius, id est non erit
Abbreviated transcription (Latin):
pauciores poterunt ẽẽ non plures Recte
itaq dicitur intra hos erit: quoniam quan¬
tumlibet breuientur. uerum erit. Ipsa nãq
breuiatio si eo modo intelligenda ẽ. ut pau¬
ciores fiant. ultra eos diem domini uenire ñ
patitur. s: magis magisq intra eos quanto
fuerint pauciores. Non igitur ista breuiatio
turbat computatorem. qui eomodo defini-¬
erit ut dicat intra tot annos diem domini
ẽẽ uenturum: s adiuuat potius: quoniam
quantomagis ad paucitatem redigentur dieᷤᷤ
tantomagis intra erit. & ultra ẽẽ non pot̾it:
Atq iđo uerum erit quod ita definitur. ut
dicatur intra tot annos erit: quamuis nesci¬
atur quo anno futurum sit. Pinde totaquȩ¬
stio ẽ. utrum danihelis ebdomades pͥmo ad¬
uentu domini impletȩ sint. an finem seculi
ꝓph̃auerit: an ad utrumq ꝑtineant. Neq
eium qui ħ etiam saperent defuerunt. dicen¬
tes. et tempore aduentus pͥmi ap̃i ẽẽ comple¬

Expanded text:
pauciores poterunt esse, non plures. recte pauciores poterunt esse, non plures. recte itaque dicitur: Intra hos erit\', quoniam, quantum libet breuientur, uerum erit: ipsa namque breuiatio si eo modo intellegenda est. ut pauciores fiant, ultra eos diem domini uenire non patitur sed magis magisque intra eos, quanto fuerint pauciores. non igitur ista breuiatio turbat computatorem. qui eo modo definierit, ut dicat intra tot annos diem domini esse uenturum, sed adiuuat potius, quoniam, quanto magis ad paucitatem redigentur dies, tanto magis intra erit et ultra esse non poterit. atque ideo uerum erit, quod ita definitur, ut dicatur: Intra tot annos erit\', quamuis nesciatur, quo anno futurum sit. Proinde tota quaestio est, utrum Danihelis hebdomades primo aduentu domini impletae sint, an finem saeculi prophetauerint, an ad utrumque pertineant; neque enim, qui etiam hoc saperent, defuerunt dicentes tempore primi aduentus Christi esse comple
Abbreviated transcription (Latin):
Miror si per ꝓpħiam xp̃i: destruitur ꝓph̃ia
danihelis: Deinde quale est. ut putemus
ignorasse danielem. uel potus angelum
a quo ista discebat. breuiaturum dominũ
dies illos. et errasse ut ħ diceret. uel scisse qͥ¬
dem: s ei quen docebat suisse mentitum:
Quod si absurdum est. cur non potuis credi¬
mus secundum id quod breuiaturus est
dominus dies illos tot ehcdomadas ꝓp h̾ase
danihelem: si tamen ad secundum domini
aduentum. quod nescio quem admodumpos-¬
sit ostendit ille numerus refertur annorũ:
Postremo multo certuis securiusq dicitur
domini aduentum intra lxxͣ aut ut pluri¬
mum intra centũ annos futurum: si ebdo¬
mades istȩ ipsũ p̾nuntiant. Anni enim ccce
sus est circit̾ centum remanent: intra qͦs
danielis omnes ebdomades. si de nouissi¬
mo euis aduentu ꝓpħatȩ sunt inplebunt᷑
Q ui ergo dicit intra tot annos erit: tunc fal¬
sum dicit si ultra erit: S qr breuiabuntur

Expanded text:
miror, si per prophetiam Christi destruitur prophetia miror, si per prophetiam Christi destruitur prophetia Danihelis. deinde quale est, ut putemus ignorasse Danihelem uel potius angelum, a quo ista discebat. breuiaturum dominum dies illos et errasse, ut hoc diceret, uel scisse quidem, sed ei, quem docebat, fuisse mentitum? quod si absurdum est, cur non potius credimus secundum id. quod breuiaturus est dominus dies illos, tot hebdomadas prophetasse Danihelem, si tamen ad secundum domini aduentum. quod nescio quem ad modum possit ostendi, ille numerus refertur annorum? Postremo multo certius securiusque dicitur domini aduentum intra septuaginta aut ut plurimum intra centum annos futurum, si hebdomades istae ipsum praenuntiant. anni enim quadrsus est, circiter centum remanent, intra quos Danihelis omnes hebdomades, si de nouissimo eius aduentu prophetatae sunt, implebuntur. qui ergo dicit: \'Intra tot annos erit\', tunc falsum dicit, si ultra erit; sed quia breuiabuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
posuisse ꝓ tempore. Quȩ hora quam longa
sit ignoramus. qr non est nrũm nosse temꝑa
quȩ pat̾ posuit in sua potestate. quamuis
eam nouissimã nouerimꝰ: multo magis utiq
nos quam qui fuerunt aute nos.: exquo ẽe
uel dici cepit hora nouissima. Quod autẽ
ideo iuidetur uenerationi tuȩ comp̃hendi
non pose temporum mensuras. ut defini¬
atur quo anno suturꝰ est finis: qr scd̃m ꝓmiᷤ¬
sionem domini breuiabuntur dies illi: ꝓrsꝰ
non intelligo. Sienim sic breuiabuntur. ut
fiant ex plurib pauciores: quero scd̃m quã
ueritatem futuri erant plures: nisi breui¬
arentur. Ebdomades enun sc̃ĩ danihelis
non ad primũ domini aduentum sicut plu¬
rib uisum est: s ad scdm potuis existimas ꝑ¬
tin̾e: Itane gͦ breuiabuntur ut uel una ĩ eis
ebdomas minus futura sit et falsa erit ꝓ¬
ph̃ia quȩ tanta diligentia numerum eb¬
domadarum definire curauit: ut quiddã
diceret etiã dimidio ebdomadis implendũ:

Expanded text:
posuisse pro tem- pore, quae hora quam longa posuisse pro tem- pore, quae hora quam longa sit, ignoramus, quia non est nostrum scire tempora. quae pater posuit in sua potestate. quamuis eam nouissimam nouerimus multo magis utique nos, quam qui fuerunt ante nos, ex quo esse uel diei coepit hora nouissima. Quod autem ideo uidetur uenerationi tuae comprehendi non posse temporum mensuras, ut definiatur, quo anno futurus est finis, quia secundum promissionem domini breuiabuntur dies illi, prorsus non intellego. si enim sic breuiabuntur, ut fiant ex pluribus pauciores, quaero, secundum quam ueritatem futuri erant plures. nisi breuiarentur? hebdomades enim sancti Danihelis non ad primum domini aduentum, sicut pluribus uisum est, sed ad secundum potius existimas pertinere. itane ergo breniabuntur. ut uel una in eis hebdomada minus futura sit, et falsa erit prophetia, quae tanta diligentia numerum hebdomadarum definire curauit, ut quiddam diceret etiam dimidio 1. hebdomadis implendum?
Abbreviated transcription (Latin):
non ab oriente usq in occidentem. s ab orien¬
t usq in orientem. unde toto die ꝑacto io est
iuginti et quatuor horis: rursus exoritur:
Ie ꝑ h hora ista noiussima ex quo tempore io
hcutus est ioh̾es ante ferme septuaginta an¬
ins ut minimum dicam repperitur ẽẽ tran¬
sacta et nonclum uenit t̾minꝰ seculi. Nuc ac¬
cedit qi inspecta diligenter eccłastica historia
Nam quinq milia quingenti anni agenis
hunau erordio complerentur. Noncdũ erat
itaq erat nouissima: si sex annorum miliũ
par duocetima idest quingenti anni. uel-¬
lut unuis hore spacium deputatur. Porro
si scd̃m scͥpturas. unum diem mille annos
ẽe ponamus multo magis olim transiit tã
longi diei hora nouissima: non dico siuige¬
sima quarta pars euis: qui sunt anni pau¬
lo amplius quadraginta. s si duodecima
deputatur: quȩ illos annos duplos habet.
Unde conuenientius ille apłs creditur hor̃a

Expanded text:
non ab oriente usque in occidentem sed ab oriennon ab oriente usque in occidentem sed ab oriente usque in orientem, unde toto die peracto. id est uiginti et quattuor horis rursus exoritur. ac per hoc hora ista nouissima, ex quo tempore id locutus est Iohannes, ante ferme septuaginta annos ut minimum iam reperitur esse transacta et nondum uenit terminus saeculi. huc accedit, quia inspecta diligenter ecclesiastica historquam quinque milia quingenti anni a generis humani exordio complerentur. nondum erat itaque hora nouissima, si sex milium annorum pars duodecima, id est quingenti anni uel unius horae spatium deputatur. porro si secundum scripturas unum diem mille annos esse ponamus, multo magis olim transiit tam longae diei hora nouissima; non dico, si uicesima quarta pars eius, qui sunt anni paulo amplius quadraginta, sed si duodecima deputetur, quae illos annos duplos habet. unde conuenientius ille apostolus creditur horam
Abbreviated transcription (Latin):
deremus tot annos postea transituros: acñ
hotiuis ipso adhuc iohe in corꝑe constituto: do¬
nuum speraremus ẽẽ uenturum: Neq enĩ
hiuit nouissimum tempus est. aut nouissimꝰ
aniuis aut mensis. aut dies: s. nouissina ho
mest. Et ecce hora ista quam longa ẽ Nec
cinen est ille mentitus. s utiq intelligendꝰ
at horam ꝓ temꝑore posuisse: Quod non¬
uili sic accipiunt. ut sex annorum milia.
onsituant uelud unum diem. eumq in
partes uelut horas duodecun partiantur:
ur sic quingentos annos postremos. hora ui¬
latur hab̾e postrema: in quib annis iam
m̃es inquiunt loquebatur quando nouiᷤ¬
siam horam ẽẽ clicebat: S aluo est nos¬
scaliquio: aliud suspicari. Cur enim non
potuis si sex annorum milia deputandus ẽ
uus dies. non duodecuna s uicesuna quar¬
ta pars euis una hora est: idest non quingen¬
I s ducenti quinquaginta anni Totus enĩ
lies totus circuitus solis uerus nuncupatur.

Expanded text:
deremus tot annos postea transituros ac non deremus tot annos postea transituros ac non potius ipso adhuc Iohanne in corpore constituto dominum speraremus esse uenturum? neque enim dixit \'nouissimum tempus est\' aut \'nouissimus annus\' aut \'mensis\' aut \'dies\', sed: Nouissima hora est. et ecce ista hora quam longa est! nec tamen est ille mentitus, sed utique intellegendus est horam pro tempore posuisse. quod nonnulli sic accipiunt, ut sex annorum milia constituant uelut unum diem eumque in partes uelut horas duodecim partiantur. ut sic quingentos annos postremos hora uideatur habere postrema; in quibus annis iam Iohannes, inquiunt, loquebatur, quando nouissimam horam esse dicebat. Sed aliud est nosse aliquid aliud suspicari. cur enim non potius, si sex annorum milia deputandus est unus dies, non duodecima sed uicesima quarta pars eius una hora est, id est non quingenti sed ducenti quinquaginta anni? totus enim dies, totus circuitus solis uerius nuncupatur
Abbreviated transcription (Latin):
rum: s in quo eorum nos ignorare. Hoc slia
comp̃bendisti: multum ẽ quod comp̃hendẽ
potiusti. Id ipsum autem est quod rogo utno¬
bis benignus impertuis: adhibens ido¬
nea documenta: quib id ppotue La ͨ ris
inda ͤ gare. Si autẽ neq ħ te comp̃hendis¬
se p̃sumis: ħ sentis quod ego. Nouissimaci
eẽ ista tempora. multis rerum signis appa¬
rentib quȩ dominũ p̃dixisse legimus. oi¬
nes qui ea credimus cernimus. S ꝙ mill
annorum numerus si eorum finis eẽt secilli
finis. posset uniuer sum dici nouissimũ tenl¬
pus. uel etiam noussimus dies: qi scptĩ es
nile anni ante oculos tuos.: tanquam dies
anas utquicquid ꝑ eosoem nulle annoes
gereretur nouissimo tempore uel nouissimo
diue dicetur geri. E terum eium dico: quodĩ
hat eausa sepe dicendum est: Consideremus
ante quam multos annos dixerit beatus io¬
haunes euuianglista: noiussima hora est.Nã
sauic tẽmus. ħ audito quando quando cre¬

Expanded text:
rum. sed, in quo eorum, nos ignorare. hoc si iam rum. sed, in quo eorum, nos ignorare. hoc si iam comprehendisti, multum est, quod comprehendere potuisti. id ipsum est autem, quod rogo ut uobis benignus impertias adhibens idonea documenta, quibus id potueris indagare: si autem neque hoc te comprehendisse praesumis, hoc sentis, quod ego. Nouissima enim esse ista tempora multis rerum signis apparentibus, quae dominum praedixisse legimus, omnes, qui ea credimus, cernimus. sed et mille annorum tempus, si eorum finis esset saeculi finis, posset uniuersum dici nouissimum tempus uel etiam nouissimus dies, quia scriptum est: Mille anni ante oculos tuos tamquam dies unus, ut, quicquid per eosdem mille annos gereretur, nouissimo tempore uel nouissimo die diceretur geri. iterum enim dico, quod in hac causa saepe dicendum est: consideremus, ante quam multos annos dixerit beatus Iohannes euangelista: Nouissima hora est. nam si tunc essemus, hoc audito quando cre
Abbreviated transcription (Latin):
ueris exponere. quomodo dixeris neminẽ
posse temporum mensi suras colligere ne
forte ħ et michi uideatur. quod etiã caritat
tuȩ. et frustra quilibet nr̃m instrui expectet
ab altero: Cum ħ enim dixisses: deinde sub-¬
didisti et aisti. Euuangeliũ quidẽ dicit de
die illo et hora nemo scit ego autem inquis
ꝓ possibilitate intellectus mei dico. neq ñ¬
sem neq annum aduentus ipsius sciri pos-¬
se. Ita enim ħ uidetur sonare tanquam ñ
posset sciri. quo anno uenturus sit. s possit
sciri. qua ebdomade annorum. uel qua de¬
cade. tanquã dici possit atq definiri. ĩtra
illos uel illos .uiii. annos. aut intra illos uel
illos annos. decem. Quod sine ħ quidem c̃-¬
p̃hendi potest: quero utrum sic saltem pos-¬
sit definiri tempus euis aduentus: ut eum
uenturum ẽẽ dicamus intra istos. u̾bi gratia
quinquaginta uel centum annos. uel quol¬
ubet seu maioris numeri seu minoris anno¬

Expanded text:
ueris exponere, quo modo dixeris neminem ueris exponere, quo modo dixeris neminem posse \'temporum mensuras colligere\', ne forte hoc et mihi uideatur, quod etiam caritati tuae, et frustra quilibet nostrum instrui expectet ab altero. cum hoc enim dixisses. deinde subdidisti et aisti: Euangelium quidem dicit: De die et hora nemo scit, ego autem\', inquispossibilitate intellectus mei dico neque mensem neque annum aduentus ipsius sciri posse\'. ita enim hoc uidetur sonare, tamquam non possit sciri, quo anno uenturus sit, sed possit sciri, qua hebdomade annorum uel qua decade, tamquam dici possit atque definiri intra illos uel illos septem annos aut intra illos uel illos decem annos. quod si ne hoc quidem comprehendi potest, quaero. utrum sic saltem possit definiri tempus aduentus eius, ut eum uenturum esse dicamus intra istos uerbi gratia quinquaginta uel centum annos uel quotlibet seu maioris numeri seu minoris anno
Abbreviated transcription (Latin):
domini. nec eos ħ dicens doctor gentium ab
illa dilectione srangebat: qua ut inflãma¬
rentur uolebat: et id̾o nolebat ut crederẽt
eis. a quib audiebant instare diem dñi:
ne forte cum traussisset tempus. quo eum
crediderant ẽẽ uenturum. et uenisse non
cernerent: etiã cetera fallacit̾ sibi ꝓmittiar¬
bitrantes. et desinercede fidei desparent
Nongͦ ille: diligit aduentum domini. qui eum
asserit ꝓpinquare. nec ille qui eum asserit
non ꝓpinquare:. s ille potuis qui eum suie
siue ꝓpe. siue longe sit. sinceritate fider. fir¬
murate spei. ardore caritatis expertat.Ia
si tantomagis diligitur dominus. quanto
magis creditur et p̃dicatur citius ẽẽ uenti¬
rus: magis eum diligebant qui euis aduen¬
tum iam instare dicebant. quã bi quos aps
eis credere ꝓhibebat: uel ipse apłs qui hutiq
non credebat Si autem onerosa non est infr-¬
mitas mea scĩtati tuȩ peto aꝑtius non gra¬

Expanded text:
domini nec eos hoc dicens doctor gentium ab domini nec eos hoc dicens doctor gentium ab illa dilectione frangebat. qua ut inflammarentur, uolebat; et ideo nolebat, ut crederent eis, a quibus audiebant instare diem domini, ne forte, cum transisset tempus, quo eum crediderant esse uenturum, et uenisse non cernerent, etiam cetera fallaciter sibi promitti arbitrantes et de ipsa mercede fidei desperarent. non ergo ille diligit aduentum domini, qui eum adserit propinquare, nec ille, qui eum adserit non propinquare, sed ille potius, qui eum, siue prope siue longe sit, sinceritate fidei, firmitate spei, ardore caritatis expectat. nam si tanto magis diligitur dominus, quanto magis creditur et praedicatur citius esse uenturus, magis eum diligebant, qui eius aduentum iam instare dicebant, quam hi, quos apostolus eis credere prohibebat, uel ipse apostolus, qui hoc utique non credebat. Si autem onerosa non est infirmitas mea sanctitati tuae, peto apertius non gra
Abbreviated transcription (Latin):
ris aduentus. Magnam dicis ẽẽ beatitudinẽ
diligentib eus aouentum: et adhibes apli
testimonium: cuius uerba sic ponis. Decet̾o
reposita est michi corona iustitiȩ quã reddꝙ
michi dominus ustus udex in illa die. ñ
solum autem mͥ: s et his qui diligunt ad¬
uentum eus. Tunc eñi qd̃ ex euuangłio cõ¬
memoras iusti fulgebunt sicut sol in regno
patris sui. et quod ꝓpħa dicit. ecce ealigo &
tenebrȩ operient t̾ram. suꝑ gentes. inte uͦ
apparebit dñs. et maiestas eius inte uide-
bitur: item quod scͥptum est. qui uero expe-¬
ctant dominum exultabunt cum uirtute.
ꝓducent pennas sicut aquilae. current et ñ
laborabunt: ambulabunt et non esurient.
Noc plane pussime et uerissune dicis. com¬
mendans eorum beatitudinem: qui dilig̃t
aduentum domini. S et illi quib dicebat
apłs. non cito moueamini mente quasi in¬
stet. dies domini. diligebant utiq aduentũ

Expanded text:
ris, aduentus, magnam dicens esse beatitudinem ris, aduentus, magnam dicens esse beatitudinem diligentibus eius aduentum et adhibens apostoli testimonium, cuius uerba sic ponis: de cetero reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet mihi dominus iustus iudex in illa die, non solum autem mihi, sed et his qui diligunt aduentum domini. tunc enim, sicut ex euangelio commemoras, iusti fulgebunt sicut sol in regno patris sui. et quod propheta dicit: ecce enim caligo et tenebrae operient terram super gentes, in te uero apparebit dominus et maiestas eius in te uide- bitur. item quod scriptum est: qui uero exspectant dominum, exsultabunt cum uirtute, producent pinnas sicut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non esurient. hoc plane piissime et uerissime dicis, commendans eorum beatituaduentum domini. sed et illi, quibus dicebat apostolus: Non cito moueamini mente, quasi instet dies domini, diligebant utique aduentum
Abbreviated transcription (Latin):
eos penitentiam agite completa sunt tẽ¬
pora creddite in enuangłio. etiã ipse firma¬
sti de his temporib dictum eẽ udearum.
que continuo post paucos annos fuerant.
transitura: ꝙ nunic noiumus iam ẽẽ tran¬
sacta: euersa scilicet ciuitate: in qua regnũ
eorum fuerat constitutum. Pinde quos
er daniele de intfecta bestia posuit uenera¬
buitas tua. & de reliquarum bestiarum
regno. et uiter haec de filio homiis uenien¬
te cu nubib celi manifestum ẽẽ dixisti iu¬
telligentib scͥpturam: S si fueris dignatꝰ
expone quomõdo ista pertiuneant ad coe¬
noscendium temporum spaciuĩ post quod
erit saluatoris aduentus. ita ut inueniant᷑
sine ulla ambiguitate manifesta: fatebor
etiam ipse cũ magna actione gr̃arum. ild̃
quod ait dñs. non est ur̃um scire tempora
tantummͦ aplis ẽẽ dictum. non posteris eoꝵ
qui ea fuerant cognituri. Diligendus ergo
est et expectandus domini sicut sc̃e exorta¬

Expanded text:
eos: Paenitentiam agite, completa sunt temeos: Paenitentiam agite, completa sunt tempora, credite in euangelio, etiam ipse firmasti de his temporibus dictum esse Iudaeorum, quae continuo post paucos annos fuerant transitura et nunc nouimus iam esse transacta euersa scilicet ciuitate, in qua regnum eorum fuerat constitutum. Proinde, quod ex Danihelo de interfecta bestia posuit uenerabilitas tua et de reliquarum bestiarum regno et inter haec de filio hominis ueniente cum nubibus caeli, manifestum esse dixisti intellegentibus scripturam. sed si fueris dignatus exponere, quo modo ista pertineant ad cognoscendum temporum spatium, post quod erit saluatoris aduentus, ita ut inueniantur sine ulla ambiguitate manifesta, fatebor etiam ipse cum magna actione gratiarum illud, quod ait dominus: Non est uestrum scire tempora, tantum modo apostolis esse dictum, non posteris eorum, qui ea fuerant cognituri. Dilest et exspectandus domini, sicut sancte horta
Abbreviated transcription (Latin):
S postquantum temporis ħ futurũ erit nec
saltem obscure locutus est. Quis nam sit enĩ
qui modo ues quid teneat. uel quid sibi uelie¬
uelit. quod ait de medio fiat. potest se quis¬
que coartare ut intelligat. uel aliquatenus
suspicetur. quoniã quo quomͦ scͥptũ legit. qͣ
dui segit teneat. et post quanta temporũ
spacia de mecdio fiat: ħ tacetur omnino. Itẽ
deos dicens. et tu si cognouisses tempus uisi¬
tationis tuȩ. forsitan ꝑmansisses: nunc au¬
tẽ absconsa sunt ab oculis tius. S et ħ ad
tempus primi aduentus domini ꝑtinet. ñ
scd̃i: de quo nunc questio ẽ: De scd̃o quippe
aduentu suo dixit. non est ur̃um scire tẽꝑa.
non de primo. De illo enu quesierunt ab¬
eo discipuli quem sperabant: non de isto
quem iam uidebant: Si enĩ prumnum eus
aduentum. udei cognouissent numquam
dominũ głȩ crucifixissent: ꝙ ideo non eũti
s permañe potussent. Iam uͭ quod ait ad

Expanded text:
sed post quantum temporis istuc erit, nec sed post quantum temporis istuc erit, nec saltem obscure locutus est. quisnam sit enim, qui modo tenet, uel quid teneat uel quid sibi uelit, quod ait: De medio fiat, potest quisque se coartare, ut intellegat uel aliquatenus suspicetur, quoniam quoquo modo scriptum legit; quam diu autem teneat et post quanta temporum spatia de medio fiat, hic tacetur omnino. lItem tempus uisitationis tuae, forsitan permansisses; nunc autem absconsa sunt ab oculis tuis\'. sed hoc ad tempus primi aduentus domini pertinet, non secundi, de quo nunc quaestio est. de secundo quippe aduentu suo dixit: Non est uestrum scire tempora, non de primo: de illo enim ab eo quaesierunt discipuli, quem sperabant, non de isto, quem iam uidebant. si enim primum eius aduentum Iudaei cognouissent, numquam dominum gloriae crucifixissent et ideo non euerti sed permanere potuissent. iam uero quod ait ad