comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
le si fieri poss impune committ̾e. Circũ¬
tisionem autẽ cordis. dicit. puram scilicet
ab omni illicita concupiscencia. uolũta¬
tẽ Qͦ ñ fit littera docente et minante. s
sp̃u adiuuante atq sanante. Iõ laus
talium ñ ex hominib s ex dõ ẽ qui ꝑ¬
suam grãm prat uñ laudent᷑. de qͦ dicitur
In domino laudabit᷑ anima mea. Es çuidr᷑
ꝑa legis biꝑtita sunt. Nam partim
in sacramentis partim u̾o in morib
accipiuntur: Ad sac̾menta pertinet cireũ¬
cisio carnis sabbatum temporale. neo¬
menie sacrificium. atq omnes huiꝰmo¬
di innumerabiles obseruationes. Ad moreᷤ
autem non occides non mechab̾is ñ falsũ
testimonium dices et cet̾a talia. In obser
uationib si ñ intelligantur seruitꝰ sola
t̃. quał erat in populo iudeorum. ⁊. ẽ u̾q
ad huc. Si autem et obseruent᷑ illa et in¬
telligant᷑ non modo nicħ obsunt. s etiã
ꝓsunt aliquid si tempore congruant

Expanded text:
le, si fieri posset impune, committere. Circumle, si fieri posset impune, committere. Circumcisionem autem cordis dicit, puram scilicet ab omni illicita concupiscentia voluntatem: quod non fit littera docente et minante, sed spiritu adjuvante atque sanante. Ideo laus talium non ex hominibus, sed ex Deo est, qui psuam gratiam praestat unde laudentur, de quo dicitur, In Domino laudabitur anima mea ; et cui dicitur, a Legis bipartita esse. Nam partim in sacramentis, partim vero in moribus accipiuntur. Ad sacramenta pertinent, circumcisio carnis, sabbatum temporale, neomeniae, sacrificia, atque omnes hujusmodi innumerae observationes. Ad mores autem, Non occides, Non moechaberis, Non falsum testimonium dices , et talia caeterutem, si non intelligantur, servitus sola est; qualis erat in populo Judaeorum, et est usque adhuc: si autem et observentur illa, et intelligantur, non modo nihil obsunt, sed etiam prosunt aliquid, si tempori congruant;
Abbreviated transcription (Latin):
condito uideus . ẽ. et circumcisio cordis in
sp̃u non lict̾a. Cunis laus non ex hominib
s ex dõ. c̃ hic manifestauit quemadmodũ
dixit gloriatis in deo. Nam utiq si u̾e tał
uideus głaretur in deo eo mͦ quo postula
gr̃a. que non oꝑum m̾itis s gratuita dã¬
tur ex deo eẽt laus eius non. ex hominibus.
S: ita gloriabant᷑ in deo uelud qui soli me¬
ruissent legem eius acciꝑe secundum uo¬
cem illam psalmi quodictum. ẽ ñ fec̃ sit
ulli genti et iudicia sua non manifestaũ
eis. Quam tamen dĩ legem sua iusticia
se arbitrant᷑ implere: cum magͣ eiꝰ p̃uari¬
catores e̾e̾nt. Unde illis iram oꝑabaturabũ¬
dante pecc̃o quod abscientib ꝑpetrabat᷑.
Q uia et quicumq faciebant quod lex iu¬
bebat ñ adiuuante sp̃u gr̃e. timore pene
faciebant non amore iusticie Ac ꝑ hoc co¬
ram dõ ñ erat in uoluntate. quod coram
hominib apparebat in oꝑe. pociusq ex
illo rei tenebant᷑. quod eos nou̾at ds̃ ma¬

Expanded text:
est et circumcisione cordis, qui spiritu, non littera, cuius laus non ex hominibus, sed ex deo. hic manifestauit quemadmodum dixerit: gloriaris indeo. nant utique si uere talis Iudaeus gloriaretur in deo eo modo, quo postulat gratia, quae non operum meritis, sed gratuito datur, ex deo esset laus eius, non ex hominibus. sed ita gloriabantur in deo, uelut qui soli meruissent legem eius accipere, secundum illam uocem psalmi, qua dictum est: non fecit sic ulli genti et iudicia sua non manifestauit cis. quam tamen dei legem sua iustitia se arbitrabantur implere, cum magis eius praeuaricatores essent. unde illis iram operabatur abundante peccato, quod ab scientibus perpetrabatur, quia et quicumque faciebant quod lex iubebat non adiuuante spiritu gratiae, timore poenae faciebant, non amore iustitiae. ac per hoc coram deo non erat in uoluhominibus apparebat in opere: potiusque ex illo rei tenebantur, quod eos noverat Deus mal
Abbreviated transcription (Latin):
turalit̾ insita. siue in litt̾is ꝓmulgata
p̃uaricatores fecit omnes peccatores
t̾re Ppt̾ea dilexi testimonia tua que
sunt in lege tua de gr̃a tua. ut nõ sit
in me usticia cũa s tua. Lex enim
ad hoc ꝓdest. ut mittat ad grãm. Nõ
solum enu quod artestat᷑ manifes¬
tande iusticie dĩ que sine lege. ẽ. u̾ũ
etiam hoc ip̃o quod p̃uaricantes

Expanded text:
ive in litteris promulgata, praevaricatores fecit omnes peccatores terrae; «Propterea dilexi testimonia tua,» quae sunt in lege tua, de gratia tua; ut non sit in me justitia mea, sed tua. Lex enim ad hoc prodest, ut mittat ad gratiam. Non solum enim quod attestatur manifestandae justitiae Dei, quae sine lege est; verum etiam hoc ipso
Abbreviated transcription (Latin):
legis sunt faciunt hii legem non habẽteᷤᷤ
ip̃i sibi sunt lex. qui ostendunt opꝰ legis
scriptum in codib suis. contestante ꝯscĩã¬
cia eorum ⁊ int̾ se inuicem cogitationum
acc̾antium. aut etiam excꝰantium. in die
qua iudicabit ds occuita hominum. Ꝙ¬
ꝓpt̾ omnis anima rõnał etiam cupidita¬
te cecata. tamen cum cogitat et raciocinat᷑
quicquid in ea racionatione u̾um .ẽ. nõ ei
tribuendum. ẽ s ip̃i lumini u̾itatiᷤᷤ a quͦ
uel tenuit̾ ꝓ sui capacitate illustt᷑. ut ue¬
rum aliquod in raciocinando senciat.
anuformatoris nr̃i in ip̃is cordib nr̃iᷤ
u̾itas scripsit Quod tibi non uis fieri
nefatias alt̾i. hoc ⁊ antequam lex daret᷑.
nemo ignorare ꝑmissus. ẽ. ut. eẽt uñ iudica¬
rentur. et quib lex non .ẽ. data. S ne sibiho¬
mines alquid defuisse querentur. scͥptum
ẽ et in tabuł quod in cordib non legebãt.
on enim scͥptum non habebant s leg̾e

Expanded text:
sunt faciunt, hi legem non habentes ipsi sibi sunt lex, qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis, contestante conscientia illorum et inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam excusantium, in die qua judicabit Deus occulta hominum. Quapropter si omnis anima rationalis, etiam cupiditate caecata, tamen cum cogitat et ratiocinatur, quidquid in ea ratiocinatione verum est, non ei tribuendum est, sed ipsi lumini veritatis, a quo vel tenuiter pro sui capacitate illustratur, ut verum aliquid in ratiocinando sentiat; anu formatoris nostri in ipsis cordibus nostris veritas scripsit: Quod tibi non vis fieri, ne facias alteri . Hoc et antequam Lex daretur nemo ignorare permissus est, ut esset unde judicarentur et quibus Lex non esset data. Sed ne sibi homines aliquid defuisse quaererentur, scriptum est et in tabulis quod in cordibus non legebant. Non enim scriptum non habebant, sed leg
Abbreviated transcription (Latin):
uentum fuerit. ut aut ille deserantur. Aut
xp̃c. U bi si non añponitur. xp̃c. non ille est
fundamentum. Omnib quippe structur¬
posteriorib partib: anteponitur funda¬
mentum. nec cogitasse existimo eos qui sẽ¬
serunt non perire de quib dictum . ẽ. per
legem iudicabuntur. nisi quia fundamẽ¬
tum habent xp̃m. Parum ergo attender̃t
quod demonstrauimus atq ip̃a scriptura
clamat de uideis hoc apłm dicere. qui sine
fundamento sunt xp̃o. Quis aut̃ xp̃ianꝰ
dixerit non ꝑire iudeum si non credat
in xp̃m. s tantum modo iudicari: cum xp̃c
ip̃e ad eandem gentem ꝓpt̾ oues que inde
perierunt se missum. eẽ testetur. Et tolle¬
rabiluis dicat futurum sodomitis in die ui¬
dicii qui utiq sine lege perierunt. quam
ciuitati uidee que in eum non credid̾. tanta
secundum legem quam deus ꝑ moysen po¬
pulo isrł dedit. ceteris autem gentib ñ ded̾.
sine lege dicit. eẽ. ceteras gentes. quid intellec¬

Expanded text:
ventum fuerit, ut aut illa deserantur, aut ventum fuerit, ut aut illa deserantur, aut Christus. Ubi si non anteponitur Christus, non illi est fundamentum. Omnibposterioribus partibus anteponitur fundamentum. Nec cogitasse existimo eos qui senserunt non perire de quibus dictum est, «Per legem judicabuntur,» nisi quia fundamentum habent Christum. Parum ergo attenderunt quod demonstravimus; atque ipsa Scriptura clamat, de Judaeis hoc Apostolum dicere, qui sine fundamento sunt Christo. Quis autem Christianus dixerit non perire Judaeum, si non credat in Christum, sed tantummodo judicari: cum Christus ipse ad eamdem gentem, propter oves qua inde perierant, se missum esse testetur. ; et tolerabilius dicat futurum Sodomitis in die judicii, qui utique sine lege perierunt, quam civitati Judaeae quae in eum non credidit tanta ostolus secundum legem quam Deus per Moysen populo Israel dedit, caeteris autem gentibus non dedit, sine lege dixit esse caeteras gentes; quid intellec
Abbreviated transcription (Latin):
his apłi uerb̃. aliter quam se res ht̃ parum
attendo. sapuerunt: ut dicerent illos ꝑire qͥ
sine lege peccau̾unt Hos autem qui ĩ lege
peccauerunt iudicatari tantum modo non
perire tamquam per penas transitorias. ẽẽ.¬
credantur. purgandi sicut ille de quo dc̃m . ẽ.
Ip̃e autem saluus erit. sic tamen quasi ꝑ ig¬
nem.S hoc merito fundamenti bñ intelli¬
gitur. de quo agebat apłs ut hoc dic̾et. Suꝑiꝰ
quippe dixerat ut sapiens architectus funda¬
mentum posui. aliud suꝑ edificat. U nꝰ quiꝰq
autem uideat quomodo suꝑedificet. Funda¬
usq ad eundem locum ubieum dix̃ ꝑ ignẽ
saluari qui suꝑ hoc fundamentum. non
aurum. Argentum lapides preciosos. s lig¬
na fenum stipulam edificat. Non tamen
respuit ne retipiat nec receptum deserat¬
fundamentum. idq omnib carnalib suiᷤ
quib capitur. atq succumbit in delectati¬
onib ante ponit. cum ad hunc articulum

Expanded text:
his Apostoli verbis aliter quam se res habet, parum his Apostoli verbis aliter quam se res habet, parum attendendo sapuerunt, ut dicerent illos perire qui sine lege peccaverunt; hos autem qui in lege peccaverunt, judicari tantummodo, non perire: tanquam per poenas transitorias credantur esse purgandi, sicut ille de quo dictum est, «Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem.» Sed hoc merito fundamenti bene intelligitur, de quo agebat Apostolus, ut hoc diceret. Superius quippe dixerat, «Ut sapiens architectus fundamentum posui; alius superaedificat: unusquisque autem videat quomodo superaedificdem locum, ubi eum dixit per ignem salvari, qui super hoc fundamentum, non aurum, argentum, lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam aedificat ; non tamen respuit ne refundamentum, idque omnibus carnalibus suis, quibus capitur vel succumbit, delectationibus anteponit, cum ad hunc articulum
Abbreviated transcription (Latin):
unde nunc questio. ẽ. et ait. Quicumq enim
sine lege peccau̾unt: sine lege peribunt. Et
quicumq in lege peccau̾unt: ꝑ legem uidi¬
cabuntur. Hos utiq uideos. illos autem g̃coᷤ
uolens intelligi: quoniam de his agebatur.
utrosq sub peccato. eẽ. demonstrans: ut eg̾e
se gratia utriq fateantur. ꝓpt̾ quod dicit.
Non enim .c̃. d istinctio. omnes enim pecca¬
uerunt et egent gła dĩ. iustificati gratis ꝑ
gr̃am ip̃iꝰ per redemptionem que. ẽ in xp̃o
iħu. Quos itaq dicit omnes peccasse nisi
iudeos et grecos de quib dixerat. nõ enim. ẽ.
distinctio: Nam et de his paulo ante. Cau¬
sati enim sumus inquit uideos et grecoᷤ
omnessub pectato. eẽ. Ac ꝑ hoc quicumq
sine lege percauunt: ila scilz de qua uidei
gloriabantur: sinc lege peribunt. Et quicumq
in lege peccauerunt. idest ip̃i udei: ꝑ logem
iudicabunt᷑. Net ideo non ꝑibunt. nisi credãt
meum qui uenit querere quod ꝑierat Non¬
nulli quippe etiam catholici tractatores in

Expanded text:
icumque enim sine lege peccaverunt, sine lege peribunt; et quicumque in lege peccaverunt, per legem judicabuntur» . Hos utique Judaeos, illos autem Graecos volens intelligi, quoniam de his agebat; utrosque sub peccato esse demonstrans, ut egere se gratia utrique fateantur: propter quod dicit, «Non enim est distinctio: omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei; justificati gratis per gratiam ipsius, per redemptionem quae est in Christo Jesu.» Quos itaque dicit omnes peccasse, nisi Judaeos et Graecos, de quibus dixerat, «Non enim est distinctio?» Nam de his et paulo ante: «Causati enim sumus,» inquit, «Judaeos et Graecos omnes sub peccato esse» . Ac per hoc «quicumque sine lege peccaverunt,» illa scilicet de qua Judaei gloriabantur, «sine lege peribunt; et quicumque in lege peccaverunt,» id est ipsi Judaei, «per legem judicabuntur.» Nec ideo non peribunt, nisi credant in eum qui venit quaerere quod perierat . 3. Nonnulli quippe etiam catholici tractatores, in
Abbreviated transcription (Latin):
corde conscripta. Omnes de his rebus¬
int̾rogati clamant ħ bona eẽ. Rursũ
uerum etiam de non nocendo u̾um ⁊
de p̃stando. atq tribuendo: int̾rogat᷑
omnis anima. esurieni famem pat̾i
alius ht̃ panem et redundat ei ultͣ
sufficienciam. Nouit te eg̾e ⁊ ñ disp-¬
licet tibi dant esurienti. displiceat
et satiato. cum alt̾um esurire oog¬
nou̾is. Pegrinꝰ tecto indigens ueñ in pa¬
triam tuam: ñ suscipit᷑. Ille tunc cla¬
mat in humanam illam. ẽẽ ciuitatẽ
facuius apud barbaros sibi. eẽ potui̾se
refugium. Sent̃ iniquitatẽ. quia pati¬
tur: tu forte ñ sentis. S oportet ut te
cogites ꝑegͥnum ⁊ uideat quomͥ tͥ pꝰsit
displic̾e qͥ tͥ ñ p̃stit̾it. qͦ. tu in patͥa tua ñ uiᷤ
reddente ilł conscientia ⁊ int̾ se inuicem co¬

Expanded text:
corde conscripta.lamat eis qui deseruerunt lecorde conscripta.lamat eis qui deseruerunt leinterrogati, clamant haec bona non esse. Rursus um de non nocendo, verum etiam de praestando atque tribuendo. Interrogatur omnis anima esuriens, Famem pateris; alius habet panem, et redundat ei ultra sufficientiam, novit te egere, non dat: displicet tibi esurienti; displiceat et satiato, cum alterum esurire cognoveris. Peregrinus tecto indigens venit in patriam tuam, non suscipitur: ille tunc clamat inhumanam esse illam civitatem, facile apud barbaros sibi esse potuisse refugium. Sentit iniquitatem, quia patitur: tu forte non sentis; sed oportet ut et te cogites peregrinum, et videas quomodo tibi possit displicere qui tibi non praestiterit quod tu in patria tua non vis corde conscripta.
Abbreviated transcription (Latin):
admoniti uoce dĩ. ad int̾iora sua hõ ꝯpłsꝰ ẽ
dicente soript᷑a. In cogitationib enim ĩpii
in t̾rogacioerit ubi int̾rogatio: ibi lex S
quia homines appetentẽs ea qͣ foris sunt
ta lex quid elamat eis qui deseruert le¬
gem scriptam in cordib suis. Redite p̃¬
uaritatores ad cor. Quisenim te docuit
nolle accedi ab altero ad uxorem tuam:
Quis te docuit nolletͥ furtum fierr:
Quis te docuit nolle iniuriam pati:
Et quicquid aliud uel uniu̾salit̾ uel
particularit̾ dici potest: Multa enim
sunt de quib singuł int̾rogati homĩeᷤ
dara uoce respondeant. nolle se pati¬
ista. Age si non uis pati. Num quid
solus es homo: Nonne in societate ui¬
uis gen̾is humani: Qui tetum factꝰ
ẽ souius tuus. ẽ. Et omnes fc̃i ad ima¬
ginem di nͥ t̾renis cupiditatib ꝯt̾añ
quod ille formauit. Quod ergo tibi nõ
usfieri noli alt̾i fac̾e. Iudicas enim ma¬
lum. ẽc̃ in eo quod pati non uis: et hoc
te cogit nosse lex intima in ip̃o tuo

Expanded text:
ta voce Dei, ad interiora sua homo compulsus est, dicente Scriptura: In cogitationibus enim impii interrogatio erit . Ubi interrogatio, ibi lex. Sed quia homines appetentes ea quae foris sunt, ta lex quid clamat eis qui deseruerunt legem scriptam in cordibus suis ? Redite praevaricatores ad cor . Quis enim te docuit, nolle accedi ab altero ad uxorem tuam? quis te docuit, nolle tibi furtum fieri? quis te docuit, nolle injuriam pati, et quidquid aliud vel universaliter vel particulariter dici potest? Multa enim sunt, de quibus singulis interrogati homines, clara voce respondeant, nolle se pati. Age, si non vis pati ista, numquid solus es homo? nonne in societate vivis generis humani? Qui tecum factus est, socius tuus est; et omnes facti ad imaginem Dei, nisi terrenis cupiditatibus conterant quod ille formavit. Quod ergo tibi non vis fieri, noli alteri facere. Judicas enim malum esse in eo quod pati non vis: et hoc te cogit nosse lex intima, in ipso tuo
Abbreviated transcription (Latin):
omni credenti. iudeo primum et g̃co. Iusti¬
cia enim dĩ in eo reuelatur ex fide in fidem
sicut scriptum. ẽ. Iustus autem ex fide uiuit
Doindeloquitur de illis impiis quib ꝓpt̾
suꝑbiam nec cogniciodĩ ꝓfuit. Quia non
sicut deum glorificau̾unt aut gr̃as eg̾unt
Inde transit ad eos qui uidicant. ⁊ agunt
talia qualia condempnant: nimirum ꝑꝑt̾
uideos qui de lege di głabantur. quamuis
ad huc eos nominatim non exprimat. Et iõ
diit. ira et indignatio tribulatio ⁊ ang̾tia
in omnem animam operantis hominis
malum: iudei et pͥmum et greci. Gła aut̃

Expanded text:
omni credenti, Iudaeo primum et Graeco. iustiomni credenti, Iudaeo primum et Graeco. iustitia enim dei in eo reuelatur ex fide in fidem, sicut scriptum e s t: iustus autem ex fide uiuit. deinde loquitur de illis impiis, quibus propter superbiam nec cognitio dei profuit, quia non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt. inde transit ad eos, qui iudicant et agunt talia, qualia 20 condemnant, nimirum propter Iudaeos, qui de lege dei gloriabantur, quamuis adhuc eos nominatim non exprimat, et in eo dicit: ira et indignatio, tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum, Iudaei primum et Graeci; g
Abbreviated transcription (Latin):
que legis sunt faciunt hii legem non habentes
ip̃i sibi sunt lex qui ostendunt opus legis scͥp¬
tum in cordib suis: ne uideatur certͣa eẽ dis¬
tantia noui testamenti. quod leges suas dominꝰ
in cordib populi sui nosescripturum. ẽẽ ꝓmi¬
sit quandoquidem hoc gentes naturaliter
habeant. ꝑtractanda. ẽ ꝙ hec questio que nõ
mediocris ħ exorta.ẽ. Dicet enim aliquis. Si
deus hinc discernit a uet̾i testamento nouũ
quod in uet̾i legem suam scripsit in tabuł.
in nouo autem scripsit in cordib fideles no¬
ui testamenti uñ disc̾nuntur a gentib que
habent opꝰ legi ᷤᷤ scͥptum in cordib suis. quo
naturaliter que legis sunt faciunt: quasi iam
illo populo uet̾e poiores. qui legem accep̃ in
tabulis et nouo populis priores: cui hoc preᷤs¬
tatur ꝑ testamentum nouum ꝙͦ his naturꝰ
iam prestit᷑ An forte eas gentes commemora
uñ uen̾it intuendum . ẽ. Primo enuangłiũ
cominendans ait Uirtꝰ enim di .ẽ. in saiutẽ

Expanded text:
sunt faciunt, hi legem non habentes ipsi sibi sunt lex, qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis, ne uideatur non esse certa distantia noui testamenti, quod leges suas dominus in cordibus populi sui se scripturum esse promisit, quando quidem hoc gentes naturaliter habeant. pertractanda igitur haec quaestio, quae non mediocris exorta est. dicet enim aliquis: \'si deus hinc discernit a uetere testamento nouum. quod in uetere legem suam scripsit in tabulis, in nouo autem scripsit in cordibus, fideles noni testamenti unde discernuntur a gentibus, quae habent opus legis scriptum in cordibus suis, quo naturaliter quae legis sunt faciunt, quasi iam illo populo uetere potiores, qui legem accepit in tabulis, et nouo populo priores, cui hoc praestatur per testamentum nouum. quod his natura iam praestitit?\' An forte eas gentes commemorauunde uenerit, intuendum est. primo euangelium commendans ait: uirtus enim dei est salutem
Abbreviated transcription (Latin):
originale peccatum solum. dampnabunt᷑.
quib ꝑ lauacrum regenerationis ñ sub¬
uenit gr̃a saluatoris. Cet̾i autemomnes qui
iam utentes lib̃o arbitͥo sua ꝓpͥa peccata ori
feruntur ad regnum xp̃i. non solum scđm
originis. u̾um etiam secundum ꝓpͥe uolũ-¬
tatis m̾ita iudicium reportabunt. Boni
uero etiam ip̃i secundum quidem bone uo-¬
luntatis sue merita p̃mium consequnt᷑:

Expanded text:
originale peccatum damnabuntur, quibus per lauacrum regenerationis non subuenit gratia saluatoris. ceteri autem omnes, qui iam utentes libero arbitrio sua propria peccata origferuntur ad regnum Christi, non solum secundum originis uerum etiam secundum propriae uoluntatis merita iudicium reportabunt. boni uero etiam ipsi quidem secundum bonae uoluntatis suae merita praemium consequentur,
Abbreviated transcription (Latin):
autem hoc ille semꝑ putaret fut᷑um. qͦmͦ
setutus eum t̾ruit. Tu autem iam tempꝰ
Tu autem inquit scd̾m duriciam cordis
tur⁊ cor impenitẽs thesaurizas tͥ iram in
die ire ⁊ reuelationis usti iudicii diͣ qͥ redd̾ imi

Expanded text:
autem hoc ille semper putaret futurum, quomodo autem hoc ille semper putaret futurum, quomodo secutus eum terruit? «Tu autem» jam tempus Tu autem,» inquit, «secundum duritiam cordis tui et cor impaenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi ju
Abbreviated transcription (Latin):
distinguentem. utrumq tempꝰ distingue
⁊ tu. Existimas autem inquit o omnis hõ
qui iudicas eos qui faciunt ea ⁊ ead̾ agis qmͣ
tu effugies udicium dĩ: Intendite cui ħ¬
tali. U idebat se commnitt̾e multa maia coti¬
die. et mamen uiu̾e. nicħ mali sibi ꝯting̾e.
⁊ putabat aut dormire deum. aut humanaᷤ¬
res non attend̾e. aut amare fc̃a hominum
maia. Tollit istam cogitacionem de corde:
s bñ intelligentib Quid ergo ait: Existi¬
mas o homo qui iudicas eos qui talia ag¬
agunt.⁊ fatisea quoniam tu effugies uidi¬
uum dĩ: Et quasi dic̾et. Quare facio tãta
mala cotidie.⁊ nicħ maliͣ contingit: Se¬
cutus ostendit illi tempꝰ miscđie. An diui¬
cias benignitatis ⁊ pacientie et longani¬
mitatis cius contempnis. Et u̾e quia hoc
contempnebat: fec̃ illum sollicitum. Igno¬
ras inquit qm̃ benignitas dĩ ad peniten¬
ciam te adducit: Ecce tempꝰ misd̾ie. Ne

Expanded text:
distinguentem utrumque tempus, et distingue distinguentem utrumque tempus, et distingue et tu: «Existimas autem,» inquit, «o homo qui judicas eos qui faciunt ea, et eadem agis, quoniam tu effugies judicium Dei?» Intendite. Vividebat se committere multa mala quotidie, et tamen vivere, nihil mali sibi contingere; et putabat aut dormire Deum, aut res humanas non attendere, aut amare facta hominum mala. Tollit istam cogitationem de corde, sed bene intelligentibus. Quid ergo ait? «Existimas, o homo» «qui judicas eos qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies judicium Dei?» Et quasi diceret, Quare facio tanta mala quotidie, et nihil mali mihi contingit? secutus ostendit illi tempus misericordiae: «An divitias benignitatis, et patientiae, et longanimitatis ejus contemnis?» Et vere quia hoc contemnebat; sed fecit illum sollicitum. «Ignoras,» inquit, «quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit» Ecce tempus misericordiae. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Existimas autem o homo omnis qui
iudicas eos qui talia agunt. ⁊ eadem facis
quoniam tu effugies uidicnm dĩ : An diui¬
tias benignitatis. ⁊ patiencie ⁊ longanimi-¬
tatis eiꝰ contempnis: Ignoras quia benigni-¬
tas dei ad penitenciam dei te addurit: Scd̾m¬
quid quoniam isti in sua nequicia ꝑseu̾ãt. Idõ
deus in sua patiencia non ꝑseu̾at ꝑ pauca in
hoc scło puniens. ne diuina ꝓuidentia ñ. ẽẽ.
credat᷑ ⁊ multa seruans ultimo examini. ut
fut᷑um iudicium commendetir:
nimus male sibi conscius dum uidet᷑ sͥ
nullam penam pati credit quia ñ uidi¬
cet deus tum abuti paciencia dĩ nõ intelli¬
gere parcentis benignitatẽ iam sit magn᷑
dampnatio.
ucd ie tempꝰ. t̃. ñ dum uidicii. Nisi enim
pͥmo deus ꝑ miscđiam parc̾et: ñ inue¬
niret quos ꝑ iudicium coronaret. Est gͦ mi¬
sericordie tempus quando paciencia dĩ ad
penitentiam adducit peccantes. Audi apłm

Expanded text:
dicit: Existimas autem, o homo omnis, qui dicit: Existimas autem, o homo omnis, qui iudicas eos, qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies iudicium dei? an diuitias benignitatis eius et patientiae et longanimitatis contemnis? ignoras, quoniam benignitas dei ad paenitenquid, quoniam isti in sua nequitia perseuerant, ideo deus in sua patientia non perseuerat perpauca in hoc saeculo puniens, ne diuina prouidentia non esse credatur, et multa seruans ultimo examini, ut futurum iudicium commendetur? nimus male sibi conscius dum videtur sibi nullam poenam pati, credit quia non judicet Deus: cum abuti patientia Dei, et non intelligere parcentis benignitatem, jam sit magna damnatio.diae tempus est, nondum judicii. Nisi enim primo Deus per misericordiam parceret, non inveniret quos per judicium coronaret. Est ergo misericordiae tempus, quando patientia Dei ad poenitentiam adducit peccantes. 2. Audi Apostolum
Abbreviated transcription (Latin):
dampnati. Quid ergo: & illi non a semet
ip̃is dampnati sunt. quib dictum. ẽ. In quo
enim alt̾um uidicas. temet ip̃m condemp¬
nas: His autem dic̃ apł̃c. qui predicas non
furandum furaris. et cet̾a.
eus apd̾ quem nulla c̾. iniquitas. summa¬
c̃uius potestas. ẽ. qui non tantum quał
quisq sit uidet u̾um etiam quał futurꝰ sit p̃¬
uidet qui solus potest in uidicando ñ labi.
quia in cognoscendo non pot̃ falli: faĩ tam̃
sic̃ euuangłium loquit᷑ solem suum oriri.
suꝑ bonos et malos: ⁊ pluit suꝑ iustos ⁊ iniꝰ¬
tos C iiuis mirabilis bonitatis ut simus imi¬
tatores dominus xp̃c exortans. diligite ait
mnimicos ur̃os. bñfacite his qui uos oder̃t̃.
⁊ orate ꝓ his qui uos ꝑsequnt᷑. ut sitis filii pa¬
tris ur̃i qui inceł.ẽ. qui facit solem suũ orirͥ
supor bonos ⁊ malos ⁊ pluit suꝑ ustos et in¬
iustos hac indulgentia et lenitate diuina
multos abuti ad ꝑniciem suam quis nesci¬

Expanded text:
damnati sunt.\' quid ergo? et illi non a semet damnati sunt.\' quid ergo? et illi non a semet ipsis damnati sunt quibus dictum est: in quo enim alterum iudicas temet ipsum condemnas? his autem dicit apostolus: qui praedicas non furandum furaris et cetera.ius summa potestas est, qui non tantum, qualis quisque sit, uidet, uerum etiam, qualis futurus sit, praeuidet, qui solus potest in iudicando non labi, quia in cognoscendo non potest falli, faciat tamen, sicut euangelium loquitur, solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. cuius mirabilis bonitatis ut simus imitatores, dominus Christus exhortans: Diligite, inquit, inimicos uestros, benefacite eis, qui uos oderunt, et orate pro eis, qui uos persequuntur, ut sitis filii patris uestri, qui in caelis. est, qui facit solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. hac indulgentia et lenitate diuina multos abuti ad perniciem suam quis nesci
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium nec illis parcit quiñ audierũt.
Quitumq enim sine lege peccau̾unt. sñ
lege ꝑibunt. Et quamuis se ip̃i excusare
uideant᷑: ñ admittit hanc excusacionẽ
obedientie dedisse p̃ceptum. Nec nisi eiꝰ
quo male usus.ẽ. lib̃o uoluntatis arbitͥo
etiam quod transiret in postoᷤ manasse
pecẽm. Neq enim dampnantur: qui nõ
percau̾unt. Quandoquidem illd ex uno
in omnes pertransiit. in quo añ ꝓͥa ĩ singłiᷤ
quibq pecc̃a omnes communit᷑ peccau̾ũt.
Ac ꝑ hoc mnexcusabił . ẽ omnis peccator. uel
reatu originis. uel additamento etiam ꝓpͥe
uoluntatis. siuegni nouit siue qui ignorat
siue qui uidicat siue qui ñ idicat. Quia
et ip̃a ignorantia in tas qui intelligere nolue¬
runt sine dubitatione peccatum .ẽ. In eis au¬
tem qui non potuerunt pena peccati. Ergo
in utrisq non ẽ iusta excusatio.s iusta dãp¬
natio.
criptum ẽ de ħeticis ꝗͦ a semet ip̃is sũt¬

Expanded text:
iudicium nec illis parcit. qui non audierunt; iudicium nec illis parcit. qui non audierunt; quicumque enim sine lege peccauerunt, sine lege peribunt. et quamuis se ipsi excusare uideantur. non admittit hanc excusationem, oboedientiae dedisse praeceptum nec nisi eius, quo male usus est. libero uoluntatis arbitrio, etiam quod transiret in posteros. manasse peccatum. neque enim damnantur, qui non peccauerunt, quando quidem illud ex uno in omnes pertransiit, in quo ante propria in singulis quibusque peccata omnes communiter peccauerunt. ac per hoc inexcusabilis est omnis peccator uel reatu originis uel additamento etiam propriae uoluntatis. siue qui nouit siue qui ignorat siue qui iudicat sine qui non iudicat, quia et ipsa ignorantia in eis. qui intellegere noluerunt. sine dubitatione peccatum est, in eis autem, qui non potuerunt, poena peccati. ergo in utrisque non est iusta excusatio sed iusta damnatio.criptum est de haereticis quod a semet ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
enim illius a treat᷑a mundi ꝑ ea q̃ fc̃a sũt
intillecta conspiciunt᷑. Sempit̾na qͦq eiꝰ
uirtꝰ hac diuinitas ut sint mexcꝰabiles Si
ergo istos mextusabiles dit᷑. qui inuisibilia
illuis ꝑ ea que facta sunt intellecta con¬
spic̾e potuerunt. nec obedierunt tam̃
u̾itati. s iniqui et impii ꝑmanserunt:¬
quanto mag̃ in excꝰabiles st̃. qui in lege
eiꝰ instructi confidunt se ip̃os duces ẽẽ. ce¬
corum. ⁊ alios docenteᷤᷤ se ip̃os ñ docent. Q
predicantes non furandum furantur.
et cet̾a q̃ de ip̃is apłc loquitur. bis quippe
dicit. ꝓpt̾ea inexcusabił es o homo omnis
qui iudicas. in quo enim alium iudica:
temet ipͣm condempnas Gad̾ enim agis
qui iudicas. Humana quippe suꝑbia.¬
tamquam p̃sumens de uirib libi arbi¬
trii excusatam se putat. quando ignorã¬
cie non uoluntatis uidet᷑. eẽ. ꝙ peccat. Se¬
cundum hanc extationem inercꝰabileᷤᷤ dic̃
na siͥptura peccare conuinc̃. Dĩ tam̃ iꝰtum

Expanded text:
undi per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur sempiterna quoque uirtus eius ac diuinitas, ut sint inexcusabiles. Si ergo istos inexcusabiles dicit, qui inuisibilia eius per ea, quae facta sunt, intellecta conspicere potuerunt nec oboedierunt tamen ueritati, sed iniqui et impii permanseruntquanto magis inexcusabiles sunt, qui ex lege eius instructi confidunt se ipsos duces esse caecorum et alios docentes se ipsos non docent, qui praedicant non furandum et furantur et cetera. quae de ipsis apostolus loquitur! eis quippe dicit: Propterea inexcusabilis es o homo omnis, qui iudicas; in quo enim alium iudicas. temet ipsum condemnas; eadem enim agis. quae iudicas. tamquam praesumens de uiribus liberi arbitrii excusatam se putat, quando ignorantiae non uoluntatis uidetur esse, quod peccat. Secundum hanc excusationem inexcusabiles dicit  peccare conuincit. dei tamen iustum
Abbreviated transcription (Latin):
timus et t̾cio die ⁊ subito erit dies eiꝰ. Fratres
non tardetis conuerti ad dominum. St̃ enĩ
qui prepararant conu̾sionem ⁊ differũt
⁊ fit illi uox coruina cras cras. Coruus de
columbino.
ntendant ergo qui amant in domino mã¬
suetudinem et timeant u̾itatem. Et enim
dulcis et rectꝰ dominus. Amas qd̃ dulcis. ẽ.
time quod rectꝰ ẽ Tamquam mansuetꝰ dix̃¬
tacui. S tamquam uistꝰ numquid semꝑ ta¬
cebo: Misericors ⁊ miserator dominus. Ita pla¬
ne. Adhuc adde longanimis. Adde adhuc. &̾
multum misericors. S time qđ . ẽ. in nouissi¬
mo et uerax. Quod enim modo sustinet per¬
cantes uidicaturꝰ .ẽ. contempnentes. An diui¬
cias longanimitatis et mansuetudinis eiꝰ
contempnis. ignorans quia paciencia dĩ.
ad penitenciam te adducit: Tu autem scd̾m

Expanded text:
timus; et tertio die: et subito venit ira ejus. Ftimus; et tertio die: et subito venit ira ejus. Fnon tardetis converti ad Dominum; sunt enim qui praeparant conversionem et differunt, et fit illis vox corvina, cras, cras. Corvus de columbino.Intendant ergo qui amant in Domino mansuetudinem, et timeant veritatem. Etenim dulcis et rectus Dominus . Amas quod dulcis est, time quod rectus est. Tanquam mansuetus dixTacui: sed tanquam justus, Numquid semper tacebo ? Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu
Abbreviated transcription (Latin):
uid tam longanimum quid tam mul¬
tum in misericordia: peccat᷑ ut uiuit᷑.
Accedunt peccata: augetur uita. blasphema¬
tur cotidie. ⁊ fatit solem suum oriri. suꝑ bo¬
nos et malos. Uocat undiq ad correptionẽ.
uocat undiq ad penitenciam. Uocat bñfici¬
is creature. uocat inperciendo tempꝰ uiuẽ¬
di. uocat ꝑ lectorem uocat ꝑ tractatorem:
uocat ꝑ intimam cogitationem. Uocat per
flagellum correctionis. uocat per miscdiam
quod ait apł̃c iram in die iretus. Nam ħ
⁊ longanumitatis eiꝰ contempnis. ignorans
qm̃ pacientia diͣ ad penitenciam te addu¬
cit: Quod tibi parcit putas quia places ei :¬
Hec fecisti inquit et tacui. Suspicatꝰ es inqͥt¬
imquitatem: quod ero tibi simił. Non mͥ pla¬
centpeccata:s longanimitate quero recta
facta. si punirem peccatores non inueniren
confessores. Ergo te deus longanimitate
sua parcendo ad penitenciam adducit. Tu
autemcum cotidie dicis. finitur hodiernꝰ
dies. ⁊ sic ero et crastino die Nõ eñ cͣs erit ul¬

Expanded text:
Quid tam longanimem? quid tam multum in misericordia? Peccatur et vivitur; accedunt peccata, augetur vita: blasphematur quotidie, et facit solem suum oriri super bonos et malos . Vocat undique ad correctionem, vocat undique ad poenitentiam, vocat beneficiis creaturae, vocat impertiendo tempus vivendi, vocat per lectorem, vocat per tractatorem, vocat per intimam cogitationem, vocat per flagellum correptionis, vocat per misericordiam quod ait Apostolus, iram in die irae. Nam hoc longanimitatis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit» ? Quod tibi parcit, putas quia places ei? «Haec fecisti,» inquit, «et tacui; suspicatus es iniquitatem, quod ero tui similis» . Non mihi placent peccata, sed longanimitate quaero recte facta. Si punirem peccatores, non invenirem confessores. Ergo te Deus longanimitate sua parcendo ad poenitentiam adducit: tu autem cum quotidie dicis, Finitur hodiernus dies, et sic ero et crastino die, non enim cras erit ul
Abbreviated transcription (Latin):
non adducit. ip̃c secundum duriciam cordiᷤ
sui et cor impenitens thesaurizat sibi iram
in die ire. ⁊ reuelacionis iusti uidicii dĩ: quͥ
reddet unicuiq secundum oꝑa eiꝰ. Hec ergo¬
in penitencia. sic enim uno aliquo nomĩe
missionem non ht̃ in et̾num. Hec inquam
in penitencia contra quam clamabant. et
preco et uidex ulitentes. Penitentiam agi-¬
te apꝓpinquabit enim regnum celorum.
ꝯͣ quam dominus os euuangłice p̾dicaciõis
aperuit.⁊ contra quam ip̃m euuangłium
in toto orbe predicandum. eẽ. p̃dix̃. ubi pꝰea¬
quam resurrex̃ a mortuis. ait discipuł suis.
Oportebat xp̃m pati et resurg̾e a mortius
tertio die. et predicare in nomine euis in re¬

Expanded text:
 adducit, ipse secundum duritiam cordis  adducit, ipse secundum duritiam cordis sui et cor impaenitens thesaurizat sibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, qui reddet unicuiqimpoenitentia; sic enim uno aliquo nomine missionem non habet in aeternum: haec, inquam, impoenitentiam, contra quam clamabant et praeco et judex, dicentes, Poenitentiam agite, appropinquavit enim regnum coelorum; contra quam Dominus os evangelicae praedicationis aperuit, et contra quam ipsum Evangelium in toto orbe praedicandum esse praedixit; ubi posteaquam resurrexit a mortuis, ait discipulis, Oportebat pati Christum, et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari in nomine ejus
Abbreviated transcription (Latin):
et fac̾e: S ista penitencia cruciabił ñ sana¬
bił. Uis hab̃e utilem penitenciam: Modo
habe. Si enim modo habueris: corrigeris.
Tum correctꝰ fu̾is: fundetur ille thesaurus
tuus. ubi colligebantur mala opera tua. et
impletur alius thesaurus tuus. ubi collige¬
ad deum statim morieris. Opera tua nulla fort᷑
inueniuntur. in illo thesauro. Plant inueni¬
es ibi opera tua. quia scriptum .c̃. Pax in t̾ra
hominib bone uoluntatis. Deus ñ annotat
facultatem. s coronat uoluntatem. Scit gͥ
uoliusti et non potuisti. Sic te annotat quasi
feceris. quod te uoluisti. Ergo opꝰ. ẽ ut conu̾tariᷤ
ne differendo subito moriaris. ⁊ omnino nicħ
inueniatur quod in p̃senti habeas. ⁊ in fut᷑s
possideas.
ontra sp̃m sanctum quo baptizant᷑ quo¬
rum peccata omnia dimittuntur.⁊ quẽ
accipit eccłia. ut cuidimiserit peccata dimi¬
tanturei. u̾bum malum ualde ⁊ nimis im¬
pium siue cogitacione siue ⁊̃ lingua sua.
dicit. quem paciencia dei. ad penitenciam¬

Expanded text:
t eos: sed ista poenitentia cruciabilis, non sanabilis. Vis habere utilem poenitentiam? Modo habe. Si enim modo habueris, corrigeris: cum correctus fueris, fundetur ille thesaurus tuus, ubi colligebantur mala opera tua, et implebitur alius thesaurus tuus, ubi bona opead Deum, statim morieris, opera tua nulla forte invenientur in illo thesauro? Plane ibi invenies opera tua, quia scriptum est, Pax in terra hominibus bonae voluntatis . Deus non annotat facultatem, sed coronat voluntatem. Scit quia voluisti, et non potuisti; sic te annotat, quasi feceris quod voluisti. Ergo opus est ut convertaris, ne differendo subito moriaris, et omnino nihil inveniatur quod in praesenti habeas, et in futuro possideas. tum sanctum, quo baptizantur quorum peccata omnia dimittuntur et quem accepit ecclesia, ut cui dimiserit peccata dimittantur ei, uerbum ualde malum et nimis impium siue cogitatione siue etiam lingua sua dicit. quem patientia dei cum ad paenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
imirum cum dic̾et apłe. quicumq sñ
lege peccauerunt: sine lege peribũt.
de uia lege aiebat. quam dedit ds moy sẽ ꝑ¬
famulãtuam populo isrł. Hoc ip̃a que
circumstant uerba eiꝰ ostendunt. Disputa¬
bat enim de uideis et g̾cis idest gentib ñ
ad circumcisionem s ad p̃pucium ꝑtinẽ¬
tib. Iõ sine lege eos dicens quia non acce¬
perant eam legem quam se accepisse glo¬
riabantur uidei uñ ait illis. Si auten tu
iudeus cognominaris et requiescis in lege
et gloriaris in dõ. Deniq ad hanc senten

Expanded text:
imirum cum diceret Apostolus, «Quicumque sine lege peccaverunt, sine lege peribunt,» de illa lege agebat quam Deus dedit per Moysen famulum suum populo suo Israel. Hoc ipsa quae circumstant, verba ejus ostendunt. Disputabat enim de Judaeis et Graecis, id est Gentibus, non ad circumcisionem, sed ad praeputium pertinentibus; ideo sine lege eos dicens, quia non acceperant legem quam se accepisse gloriabantur Judaei: unde illis ait, «Si autem tu Judaeus» «cognominaris, et requiescis in lege, et gloriaris in
Abbreviated transcription (Latin):
se. ẽẽ. sapientes. Iam ista pena ẽ. obscuratio
cordis. S uñ contigit: Dicentes enim se ẽt̃.
sapientes stultifacti sunt. Quia a se ha¬
bere dicebant quod a dõ acceꝑant. Aut si
cognou̾tint a quo acceꝑant. ñ eum głifica¬
u̾unt: a quo se accepisse cognou̾ant. Parua
ratio cordis exietatio mentis. parua. ẽ pen᷑:
Siquis turtum fatiens statim occul. um
ꝑdidisset: omnes dic̾ent dm̃ p̃sentẽ uindicaᷤᷤ¬
se. Octulum cordis amisit: ⁊ nonͤ ꝑͥ didisse
putat᷑ ds:¬
et mala morum q̃ his corporalib plaglꝰ
significata. eẽ. diximus ꝓpt̾ qd̃ p̃dictũ
ẽ aꝑiãm in paraboł os meum: per malos
angelos exerceri. in cos qui illaᷤᷤ diuina eqͥtate
supdunt᷑. conuenientissime credit᷑. Neq
enim cum fit qd̾ ait apło. tradidit illos ds
in concupiscencias cordis eoꝵ: ut faciant
que ñ conuoniunt. ñ illi mali angłi tamq
in mat̾ia siu oꝑis u̾sant᷑. ⁊ gaudent: quib
iustissime subdita. ẽ uiciositas humana.

Expanded text:
sipiens cor eorum. Jam ista poena est obscuratio cordis. Sed unde contigit? Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Quia a se habere dicebant quod a Deo acceperant; aut si cognoverunt a quo acceperunt, non eum glorificaverunt a quo se accepisse cognoverunt; hoc ratio cordis, excaecatio mentis parva est poena? Si quis furtum faciens, statim oculum perdidisset, omnes dicerent Deum praesentem vindicasse. Oculum cordis amisit, et ei pepercisse putatur Dla morum, quae his corporalibus plagis significata esse diximus, propter quod praedictum est, Aperiam in parabolis os meum, per malos angelos exerceri in eos qui illis divina aequitate subduntur, convenientissime creditur. Neque enim cum fit quod ait Apostolus, Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, ut faciant quae non conveniunt , non illic mali angeli tanquam in materia sui operis versantur et gaudent; quibus justissime subdita est vitiositas humana,
Abbreviated transcription (Latin):
biam: immo non penam s pͥmum pecca¬
tum superbiam. Primum peccatum su-¬
perbia .ẽ. ultima pena. ẽ ignis et̾nꝰ. aut
ignis infernus. Iam enim dampnatorũ
inter illud primum peccatum ⁊ hancul¬
timam penam. media que sunt: & pecca¬
ta sunt et pene. Iam multa enm dit̃ apꝰ¬
tolꝰ fieri ab eis que peccata sunt. detesta¬
bilia: ⁊ tamen penas eas dicit. ꝓpt̾ hoc
inquit tradidit eos deus in concupiscen¬
cias cordis eorum in immundiciam. ut
faciant q̃ ñ conueniunt. & ne putaret
quisquam ip̃is penis tantum se affligͥ
quib modo delectatur. ⁊ non tim̾et qͣd
uenturum .ẽ. in fine: commemorauit
ulcionem penarum. Qui cum intellige

Expanded text:
biam: imo non poenam, sed primum peccabiam: imo non poenam, sed primum peccatum superbiam. Primum peccatum superbia est: ultima poena est ignis aeternus, aut ignis infernus; jam enim damnatorum. Inter illud primum peccatum et hanc ultimam poenam, media quae sunt, et peccata sunt et poenae. Tam multa enim dicit Apostolus fieri ab eis, quae peccata sunt detestabilia; et tamen poenas eas dicit. Propter hoc, inquit, Deus tradidit eos in concupiscentias cordis eorum, in immunditiam, ut faciant quae non conveniunt. Et ne putaret quisquam ipsis poenis tantum se affligi quibus modo delectatur, et non timeret quod venturum est in fine, commemoravit ultimam poenam: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c dĩ. Audite penam impiorum. Sicut
cerainquit liquefacta auferent᷑. Dixi ꝑ
concupiscentias suas hoc eis fieri. Concu¬
piscentia mala quasi ardor t̃ igniꝰ. Ignis
consumit uestem. libido adult̾ii nõ con¬
sumit animam: De cogitato adulterio
cum loqueret᷑ scriptura ait. Alligabit
quis ignem in sinum ⁊ uestimenta sua
non comburet: Gestas in sinu prunas ꝑfo¬
ratur tunica. gestas in cogitauone adul¬
terium ⁊ integra ẽ anima: D istas penaᷤ
pauri uident. ꝓpt̾ea eas maxime cõm̃da
sp̃c dłi. Audi apłm dicentem. Tradidit
illos deus in concupiscencias cordis eoꝵ.
Ecce ignis a cuius facie tamquam cera
liquescunt Soluuntur enima quadam
constancia castitatis. ꝓpt̾ea et isti eunteᷤ
in libidines suas soluti et fluxi dicunt᷑
Uñ fluxi uñ soluti: Ab igne concupiscẽ¬
ciarum. Tradidit illos deus in concupiᷤ¬
pletos omni iniquitate. Et enum̾at mul¬
ta que peccata sunt: et penas. ẽẽ dic̃ per¬
catorum. Nam dic̃ primo penam super¬

Expanded text:
ctent. Audite poenam impiorum: Sicut cera, inquit, liquefacta auferentur. Dixi per concupiscentias suas hoc eis fieri. Concupiscentia mala, quasi ardor est et ignis. Ignis consumit vestem, libido adulterii non consumit animam? De cogitato adulterio cum loqueretur Scriptura ait: Alligabit quis ignem in sinu suo, et vestimenta sua non comburet? Gestas in sinu prunas, perforatur tunica: gestas in cogitatione adulterium, et integra est anima ? 18. Sed istas poenas pauci vident: propterea eas maxime commendat Spiritus Dei. Audi Apostolum dicentem: Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum. Ecce ignis, a cujus facie tanquam cera liquescunt: solvuntur enim a quadam constantia castitatis; propterea et ipsi euntes in libidines suas, soluti et fluxi dicuntur. Unde fluxi? unde soluti? Ab igne concupiscentiarum. Tradidit illos Deus in concupispletos omni iniquitate. Et enumerat multa quae peccata sunt, et poenas dicit esse peccatorum. Nam dicit primam poenam super
Abbreviated transcription (Latin):
est omnis pie intencionis accionis q
perfectio. ꝓpter hanc sacramentis eiꝰ im¬
buimur. ꝓpt̾ hanc mirabilib eus tempo
operib ⁊ sermonib erudimur. ꝑ pt̾ hanc
sp̃m eius pignus accipimus. ꝓpt̾ hanc in
eum credimus et sꝑamus. et amore ip̃iꝰ qͣn¬
tum donat accendimus. ꝓ pt̾ hanc deniq
omnem tribulationem fortiter toleramuᷤ
ut in ea felicit᷑ sine tribulatione regnemꝰ.
uera enim pax unitatem fac̃. quoniam qͥ

Expanded text:
est omnis piae intentionis actionisque perfectio. Propter hanc sacramentis ejus imbuimur: propter hanc mirabilibus ejus operibus et sermonibus erudimur: propter hanc Spiritum ejus pignus accepimus; propter hanc in eum credimus et speramus, et amore ipsius, quantum donat, accendimur: propter hanc denique omnem tribulationem fortiter toleramus, ut in ea feliciter sine tribulatione regnemus. Vera enim pax unitatem facit : quoniam qui
Abbreviated transcription (Latin):
res ergo affectiones quasdam corpors
adu̾tite ⁊ inspicite. sanitatem. stuporem
immortalitatẽ. Sanitas egͥtudinem ñ ht̃.
s tamen qñ tangit᷑ ⁊ molestat᷑ dolet. Stu¬
por auteni dolet: non. amisit sensum do¬
loris tanto sensibilior quanto peior
Rursus immortalitas non dolet Assũp¬
ta .c̃. enim omnis corruptio ⁊ corruptibi¬
le hoc induit incorruptionem ⁊ mortale
hoc induet immortalitatem. Nullꝰ ergo
dolor in corpore immortali ÷ nullus dolor
incorpore stupido. nullus dolor. non se pu¬
tet stupidꝰ iam immortalem. Uiunior ẽ. in¬
mortalitati sanitas dolentis. quam stupor
non sencientis. Inuenimus ergo hominẽ
suꝑbum. ty po arrogantissimo qui sibi
ꝑsuaserit nicħ timere. fortiorem putas illo
qui ait foris pugne intꝰ timores. fortiorem
ip̃o capite nr̃o domino dõ nr̃o qui dix̃. tͥstiᷤ
.c̃. anima mea usq ad mortem: Non. ẽ iste
fortior ñ te delectet. stupor eiꝰ. Non inmorta¬
litate indutꝰ. s sensu exutꝰ .x̾. Tu u̾o habe¬

Expanded text:
res ergo affectiones quasdam corporis advertite et inspicite: sanitatem, stuporem, immortalitatem. Sanitas aegritudinem non habet; sed tamen quando tangitur et molestatur, dolet. Stupor autem non dolet; amisit sensum doloris, tanto insensibilior, quanto pejor. Rursus immortalitas non dolet; absumpta est enim omnis corruptio, et corruptibile hoc induit incorruptionem, et mortale hoc induit immortalitatem . Nullus ergo dolor in corpore immortali, nullus dolor in corpore stupido. Non se putet stupidus jam immortalem: vicinior est immortalitati sanitas dolentis, quam stupor non sentientis. Invenis ergo hominem superbum typho arrogantissimo, qui sibi persuaserit nihil timere: fortiorem putas illo, qui ait, Foris pugnae, intus timores fortiorem ipso capite nostro Domino Deo nostro, qui dixit, Tristis est anima mea usque ad mortem Non est iste fortior: non te delectet stupor ejus; non immortalitate indutus, sed sensu exutus est. Tu vero habe
Abbreviated transcription (Latin):
Quare non quod uolumꝰ faciamꝰ. animo
gladiorum ferro destinatorum: Iõ mole̾ti
sunt desperati. Iam enim quod timeant.
non habent. et uehement̾ timendi sunt.
Istos desperacio necat: spes illos. Int̾ sꝑem ⁊
despacionem fluctuat animus. Metuẽdũ
.c̃. nc te occidat spes. Et cum multum speras
de misccłia incidas in uidicium. Metuendũs
.c̾. rursus ne te occidat desꝑatio. et oum iam
putas tibi non ignosci que grauia commi¬
sisti. non agas penitenciam ⁊ incurras in
uidicem sapienciam que dic̃. Et ego ur̃e peͬ¬
dicioni superridebo. Quid ergo agit deus cũ
periclitantib utroq morbo: Illis qui spe
periclitantur: hoc dic̃. Ne tardes conu̾ti
ad dominum neq differas de die in diem:
Subito enim uenit ira eius ⁊ in tompore

Expanded text:
quare non quod volumus facimus? animo quare non quod volumus facimus? animo gladiatorum ferro destinatorum. Ideo molesti sunt desperati: jam enim quod timeant non habent, et vehementer timendi sunt. Istos desperatio necat, spes illos. Inter spem et desperationem fluctuat animus. Metuendum est ne te occidat spes, et cum multum speras de misericordia, incidas in judicium: metuendum est rursus ne te occidat desperatio, et cum putas jam tibi non ignosci quae gravia commisisti, non agas poenitentiam, et incurras in judicem Sapientiam, quae dicit, Et ego vestrae perditioni superridebo . Quid ergo agit Dominus cum periclitantibus utroque morbo? Illis qui spe periclitantur, hoc dicit: Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem; subito enim veniet ira illius, et in t
Abbreviated transcription (Latin):
rizas tibi iram in die ire ⁊ reuelacioneis iꝰti
uiditii dĩ qui reddet unicuiq scd̾m opera
sua. Alansuetꝰ dominus longanimis dñs.
misericors dominus. S et uistus dominus
et uerax dominus. Largitur tibi spacium
correctionis. s tu plus amas dilationemꝙͣ.
emendacionem. Malus fuisti heri: hodiebo¬
nus esto. Et hodiernum diem in maucia pe¬
gisti uel cras mutare. Semper expectas. ⁊ de
misccłia di tibi plurimum polliceris qua¬
Ex utroq igitur homines periclitantur.
et sperando et desperando contrariis rebus
contrariis affectionib. Sꝑando dec ipitur
qui dicit. Bonus . ẽ. ds misericors. ẽ. ds. faciam
quod mͥ placet quod libet. Laxem habenas
cupiditatib meis. Impleam desidia aĩme
mee. Quare hoc: quia misericors. ẽ ds. quia
bonus deus. mansuetꝰ deus. Spe isti pericli¬
tantur. Desperacione autem qui cum in
se iam ignosci penitentib ⁊ statuentes se
addampnacionem sine dubio destinatos:
dicunt apud se ip̃os iam dampnandi sumꝰ

Expanded text:
iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Mansuetus Dominus, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quaEx utroque igitur homines periclitantur, et sperando et desperando, contrariis rebus, contrariis affectionibus. Sperando qui decipitur? Qui dicit, Bonus est Deus, misericors est Deus, faciam quod mihi placet, quod libet; laxem habenas cupiditatibus meis, impleam desideria animae meae. Quare hoc? Quia misericors est Deus, bonus est Deus, mansuetus est Deus. Spe isti periclitantur. Desperatione autem, qui cum inse jam ignosci poenitentibus, et statuentes se ad damnationem sine dubio destinatos, dicunt apud seipsos, Jam damnandi sumus,