comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
surectõe ꝯplebitur. Im põ quoq uincũt᷑
inuuice nobis ĩumtibiles potestates. ubi ura¬
cũtur ĩuisibiles cupiditades. fu̾so .N. sanguĩẽ
sñculpa oĩũ culpax cyro grapha deleta sunt.
quib debitores qui in eũ credũt. adiabolo
incibo aut ĩꝑo. sũp¬

Expanded text:
surrectione complectitur. In ipso quoque vincuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt a diabolo in cibo aut in potu, sump
Abbreviated transcription (Latin):
credentium uł ꝙyrgraphũ tim̾et. ł ultrã
legẽ obseruaret. tulit dico: affi. illud. decri¬
tum cruci. ut iã cesset. cũ oiã sacrificia legis
carnalia. in oblatione ueri agni sũt adimple
liberauit: sic ⁊ prẽs antiquos ab inferno lib̾a¬
uit. nequis putet eos ꝑ legem s aluatos. ⁊ hoc
spe uictorie. ut deus ho. sñ pec̃co. trihũphans
cipes. ꝙ ñest in abscondito: s ꝑalã. si quisti
ꝑfectionẽ eccłe respicit: aꝑte uidet᷑ antiqus
hostis uictus. trihũphãs dico: insemctip. ob¬
lato ñ alio sacrifitio. morte sua quippe. uno
ĩrssimo sacrifitio ꝓ uob̾ oblato. quicquid cul¬
paꝵ erat. unde uosꝰ principatꝰ ⁊ potestates ad
luenda supplicia uire decinebãt. extripeit. uñ
ergo accepit diabolus ext̾ius potestatem dñi¬
cecarnis occidende ͣndit̾ior. qua tios den¬
bat potestas eiusoccisa ẽ. uł ita ab illo loco.¬

Expanded text:
credentium vel chirographum timeret, vel ultra legem observaret. Tulit dico, affigens illud decretum cruci, ut jam cesset cum omnia sacrificia legis carnalia in oblatione veri Agni sunt adimpletliberavit, sic et patres antiquos ab inferno liberavit, ne quis putet eos per legem salvatos. Et hoc spe victoriae, ut Deus homo sine peccato, triumphans, ondito, sed palam. Si quis enim perfectionem Ecclesiae respicit, aperte videtur antiquus hostis victus. Triumphans, dico in semetipso oblato, non alio sacrificio. Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum, unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, exstinxit. Unde ergo accepit diabolus exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interior qua nos tenebat potestas ejus occisa e
Abbreviated transcription (Latin):
tis oĩa delic. ⁊ origi¬
ñalia. ⁊ suꝑaddita.
nam tollet. ⁊ ñ solũ¬
uob̃ gentib donauit.
stra. ⁊ diabolucad ac¬
cusandũ noserat
memor trans gressio¬
nis illius ⁊ ita ħ me¬
nec diabolus. ꝙ obitiat ht̃. ⁊ ñ solũ tyrogra¬
pħũ decteti erat aduersum nos. s etiã ipm̃
deccetum .i. lex uertus. unde subdit. ꝙ erat

Expanded text:
tis omnia delicta, et originalia et superaddita; nam tollet. Et non solus gentibus donavit dstra, et diabolus acusandum nos erat memor transgressionis illius, et ita haec menec diabolus quod objiciat habet. Et non solum chirographum decreti erat adversum nos, sed etiam ipsum decretum id est vetus lex. Unde subdit, quod erat
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã deleuit deus qñ pecẽm primmi parẽtis.
ꝑ sanguinẽ xꝑiabluit. ulla memoria erat
ꝯtͣria nob̃. s ip̾am tulit de medio. affi. crui. uł
tyrographũ dicit. pec̃c̃m ade ꝙ quasicautionẽ.
ꝯtra nos tenebat diabolus. decretũ est. snĩa tũc¬

Expanded text:
memoriam, delevit Deus quando peccatum primi parentis per sanguinem abluit, et illa memoria erat contraria nobis, sed ipsam tulit de medio affigens cruci. Vel chirographum dicit peccatum Adae, quod quasi cautionem 193 contra nos tenebat diabolus. Decretum est sent
Abbreviated transcription (Latin):
cit. non in tͣtialis. si ea agͥtt ut lex tibi sit dux
ñ homo .i. qui uerbum audiens est ꝯmunẽ
se doctori exhibeat. recipiendo. ⁊ oꝑe nuplen¬
do que ille dixit. ⁊ nequis dicat non deleo a¬
gere nisi ꝙ in illo uideo subdit.
oliteerrare.

Expanded text:
cit, non in malis si ea agit, ut lex sit tibi dux  est qui verbum audiens est, communem se doctori exhibeat recipiendo et opere implendo quae ille dixerit. Et ne quis dicat: Non debeo agere, nisi quod in illo video, subdit: Nolite errare
Abbreviated transcription (Latin):
diis accipi illud. ¶Nam ⁊ si sũt qͥ di dii. a gen¬
tib siue in ce. ut sol ⁊ luna sii ter. ut̃ apolio
escolapius. heitules ⁊ huuismoi sdeo dixidicant᷑.
dentes. faci deds. secundum illud. dedit eis potes
a huiusmoi. fioster u̾odeus hoses do̾s facit. qui
ñ. est fes. ⁊ ida est uerus deus. wos aut̾ hoiẽt eẽ
applłatos inuienimꝰ in illo pllõdeus stetit in syna¬
equaltas angłoꝵ. ⁊ in scciptutis qudẽ nescto. u¬
trum ł possit. ł facile possit admpleri reꝑiti. a¬
ꝑte angelos dcõs dos. Si ergo nuiquã indiuinis
cloquiis reꝑitur. eã michi cã potissim̃ octurrit.
quare angeli ñ dicuntur dii. neabhom̃b pu¬
tarentur colendi. nelpiẽs ad hoc melmarent᷑
ut scłm łutiũ religionis que groce liturgia.ł
lat̾a dicitur. angelis exħiberẽt. s nõie ofatii
multo utilius uocantut .s. anglĩdtã qui lat̾
dicunt᷑ nunti. ut ulecolatur. cuius sũt nũtii

Expanded text:
 dii, a gentibus, sive in coelo, ut sol et luna, sive in terra, ut Apollo, vel Esculapius, Hercules, et hujusmodi; ideo dixi dicantur, dentes facit deos, secundum illud: Dedit eis potesta hujusmodi. Noster vero Deus homines deos facit, qui non est factus, et ideo est verus Deus. Deos autem homines esse appellatos invenimus in illo psalmo: Deus stetit in synaequalitas angelorum. Et in Scripturis quidem nescio, utrum vel possit, vel facile possit reperiri aperte angelos dictos deos. Si ergo nusquam in divinis eloquiis reperitur ea mihi causa potissimum occurrit, quare angeli non dicuntur dii, ne ab hominibus putarentur colendi; ne homines ad hoc inclinarentur, ut servitium religionis quae liturgia vel latria dicitur, angelis exhiberent, sed nomine officii multo utilius vocantur angeli, qui Latine dicuntur nuntii, ut ille colatur, cujus sunt nuntii.
Abbreviated transcription (Latin):
mul: eos enim intlłiginolat quidigne etiã
dicuntur dii. ita sane ut latͥa q̃ interp̃tat᷑
latͣer seruitus. eis ñ debeatur.qui phibiti sut ĩ
lege maledici. ibi legitur. dus ñ maledicas. ꝑ
detrales. s non uissi sactifitus. ł ullis iatrie ob¬

Expanded text:
multi. Eos enim intelligi voluit qui digne etiam dicuntur dii, ita sane ut latria, quae interpretatur latine servitus, eis non debeatur, qui prohibiti sunt in lege maledici, ubi legitur: Diis non maledices, vel detrahes. . Sed non sunt jussi sacrificiis,
Abbreviated transcription (Latin):
s sum incarne corruptibili. in qua est incenti
.i. ꝑ fidem est. nons laboriosa oꝑa legis. fide di¬
to: filii dei cuius fides ualere potest. cum sit
dei filius. ut autem ostendent᷑ ẽẽ m̾̃ti sui. s
um. s semetip. ꝗsolum. qui tantus est.t¬
tende ꝙͣ filius se̾ tradidit ꝙ hic dicitur. ⁊ ꝑat᷑
eum tradidit. ut alibi att apsse̾ qui porio filio
nõ peꝑcit. s pro omib nob. tradidit iium. i
res fcã est dund ergo disceruit patrẽ tralentẽ
filium. ⁊ filiũ tradentem se. ⁊ uidam tradẽtẽ
ho consiterandũ est. s quo animo. ⁊ uolunta¬
de fatiat. in eodẽ fc̃d iuenimus deum. in q
inuenimas uidam. deum benedicimꝰ iudan
detestamur. bñdicimus caritatẽ. decestam̃¬
nide iniquitatẽ. deus cogitauit salutẽ nrã.
qua redempti sumus. iudas cogitauit᷑ p̃a¬
um quouiendidit dum. filius: pretiũ cy c̃e¬
dit ꝓnob̃. Du̾isa ergo intentio diuersa fc̃ã

Expanded text:
ssum in carne, corruptibili in qua est incentivest per fidem est, non per laboriosa opera legis. Fide dico, Filii Dei, cujus fides valere potest cum sit Dei Filius. Ut autem ostenderet non esse meriti suium, sed semetipsum, solum, qui tantus est. Attende quod Filius se tradidit ut hic dicitur, et per eum tradidit ut alibi ait Apostolus: Qui proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Si res facta est. Quid ergo discrevit Patrem tradentem Filium, et Filium tradentem se, et Judam tradentem homo considerandum est, sed quo animo et voluntate faciat. In eodem facto invenimus Deum, in quo invenimus Judam; Deum benedicimus, Judam detestamur; benedicimus charitatem, detestamur iniquitatem. Deus cogitavit salutem nostram, qua redempti sumus; Judas cogitavit pretium quo vendidit Dominum; Filius pretium quod dedit pro nobis. Diversa ergo intentio, diversa facta
Abbreviated transcription (Latin):
deuł. ⁊ simł unus d̾s. huiꝰ medii beata motali¬
optebat. neq ꝑmanere mortalẽ mortał quip¬
pe sc̃s est ñ infirmata u̾bi diuinitate. s car¬
nis suscepta infirmitate. bonia angli. inter¬
li quodã modo medii st̃. qr ĩmortales sit c̃ d̾o. att¬
⁊ rõni medii qr adhoc se int̾ponit medius in aliil
is angłs inmortał.⁊ miser. ut ad beatã nmor¬
talitatẽ transire ñ sinat cui contrariꝰ ẽ me¬
acta: ex mortias inmortales. ⁊ ex miseris be¬
atos fac̾et. Alius ẽ ergo medius malus. qui
separat amicos. alius bonus qui reꝯciliat mi¬
sait xo. Qui dedit semetip. redep̃. in¬

Expanded text:
de dicit Augustinus: Hujus medii beata mortalioportebat neque permanere mortalem. Mortalis quippe factus est non infirmata Verbi divinitate, sed carnis suscepta infirmitate. Boni autem angeli intereli quodam modo medii sunt, quia immortales sunt cum Deo, et boni medii, quia ad hoc se interponit malus angelus medius immortalis et miser, ut ad beatam immortalitatem transire non sinat. Cui contrarius eacta, ex mortuis immortales, et ex miseris beatos faceret. Alius est ergo medius malus qui separat amicos, alius bonus qui reconciliat iniChristus, qui dedit semetipsum redempti
Abbreviated transcription (Latin):
pena. ac sidic̾it. nõ
solum omnis preuaricator punietur. qͥ
nam. iustam. dicit ne putetur ꝑireisti¬
pecc̃m: maioruł minor erit pena. ꝙ u̾o
ait mercedis. hos ad qualitatem pene
refertur. ut qui libidinis igne ꝑrecit ig¬
ne crucietur. quomodo. quasi. ⁊ si sermõ
angłoꝵ. fc̃s est firmus.⁊ si omnis preuarica¬
tio punitur: quomuos. quib filrus ip̃e.
de gratia ꝑ quam est salus. locutus est. ef¬
fugiemus gehennam. si negglex̃. saltim
indefitientem salu. in euangłio fcãm. nõ
tanta erat in ueteri destamento. ibi em̃
sermo. hic uero salus est¬
st. Quecum. ⁊c̃.
Ostendit hicmexcu

Expanded text:
ena. Ac si diceret: Non solum omnis praevaricator punietur qui nam. Justam dicit, ne putetur peripeccatum, major vel minor erit poena. Quod vero ait mercedis, hoc ad qualitatem poenae refertur, ut qui libidinis igne perierit, igne crucietur. Quomodo. Quasi dicat: Et si sermo angelorum factus est firmus, et si omnis praevaricatio punitur, quomodo nos, quibus Filius Dei ipse gratia per quam salus est, locutus est, effugiemus gehennam, si neglexerimus, salest indeficientem, salutem in Evangelio factam? Non tanta erat in Veteri Testamento: ibi enim sermo, hic vero salus est. Quae cum, etc. Ostendit hic inexcu
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. qr mub filii¬
hoc ꝑtinet ad matre
ysaias asꝑitiens. tẽ¬
tium ante sterue̾.¬
tunc fetosam allo¬
quitur dicens. o ec

Expanded text:
a. Quia multi filiipertinet ad matrem. Isaias aspiciens temtium ante stertunc fetosam eam alloquitur, dicens: O Ec
Abbreviated transcription (Latin):
uos ñ atcenditis. stigmata ergo appellauit.
quasi notas penaꝵ de ꝑsecutionib quas pa¬
tiebatur. stigma enim dicitur pũctum ł no¬
ta aliquo feiro frã. ⁊ est sensus . Io nõ debet mͥ
s molestia.qr ego pẽo alios confuctus .⁊icet
tamina que in ꝑsecutionib qͣs patior met
dimicant.
Ratia. Ecce conclusio epłe.
quasi subscriptio. qͣ
non dissensio. illegie
seruitus. ñ rixa. non

Expanded text:
os non attenditis. Stigmata ergo appellavit quasi notas poenarum de persecutionibus quas patiebatur. Stigma enim dicitur punctum vel nota aliquo ferro facta. Et est sensus: ideo non debet fieri mihi molestia, quia ego habeo alios conflictus, et ina quae in persecutionibus quas patior mecum dimicant. Gratia. Ecce cquasi subscriptio, quanon dissensio, non legis servitus, non rixa, non
Abbreviated transcription (Latin):
duo.⁊ ue⁊ no non sunt eadem satram̃ta
inutroq nec eadem ꝓmissa. eadẽ tñ ple¬
raq p̾cepta. discussa enim p̃cepta omma
fere eadem inueniuntur. meuangłio.
moralia itaq eadem ut ñ occides. ⁊ c̾. h iꝰ¬
lutem. similiter ꝓmissa ñ eadem. qr ibi
ꝓmidebantur terrena. hic celestia.

Expanded text:
ovum, non sunt eadem sacramenta in utroque, nec eadem promissa, eadem tamen pleraque praecepta: discussa enim praecepta omnia fere eadem inveniuntur in Evangelio, moralia utique eadem, ut: Non occides, et lutem. Similiter promissa non eadem: ibi promittebantur terrena, hic coelestia.
Abbreviated transcription (Latin):
emula .a. ego ñ sum
uobis inmicꝰ. s iui
uos ñ bene .i. ñ utilit̃.¬
emulantur enĩ nõ¬
bene. qui ñtam tupi¬
unt eos eẽ meliores.
quam ipõs uolunt
facere peiores:⁊ retror¬
sum trałe omulat¬
clude. a fide ad legẽ.
uł a dilectione mea.¬
ut illos emuleñ¬

Expanded text:
sum vobis inimicus, sed illi vos non bene, id est non utilitAemulantur enim verbum, quia non tam cupios esse meliores quam ipsos volunt facere pejores, et retrorsum trahere aemulatcludere, a fide ad legem, vel a dilectione mea,t illos aemulemi
Abbreviated transcription (Latin):
capit ꝙ meretur. ⁊ ue
non fallitur. qr red¬
det singulis ꝓ m̾tis¬
uł aliter potest dici
ut moneat subditos

Expanded text:
capit quod meretur. Et vere non fallitur, qudet singulis pro meritisel aliter potest dici ut moneat subditos
Abbreviated transcription (Latin):
deus quã scẽ.
la uob̾ qui cre¬
didistis. affui
os deprecantes
testificati sum
ut ambłaretis
digne deo.qui
uocauit uosĩ
suũ regirũ ⁊
deo ⁊ nos grãs
lagimus deosi¬
ne int̾missio¬
cepissecis a no¬
bisuerbũ au¬
ditus dei. acce¬
ut uerbum ho¬
minũ. s sicut
est uere u̾bũ

Expanded text:
Deus, quam sancte, la vobis, qui credidistis, affuimos, deprecantes testificati sumus ut ambularetis digne deo, qui uocauit uos in suum regnum et et nos gratias agimus deo sine intermissiocepissetis a nobis uerbum auditus dei, acceut uerbum hominum, sed sicut est uere uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
liqñ fuimus
insermone
adulat̾onis.
sicut scitisn
in occ̃one aua¬
ricie. deus tes¬
tis est. neq q̃¬
rentes ab hõĩ¬
a nob̃. neq ab
aliis cũ posse
mus oni esse.

Expanded text:
liquando fuimus in sermone adulationis, sicut scitis: neque in occasione avaritiae, Deus testis est: neque quaerentes ab homina vobis, neque ab aliis. Cum possemus vobis oneri esse,
Abbreviated transcription (Latin):
noceat sacietas. ⁊ esu¬
rire. ita ne deficiam.
nec de habundantia
exulto.stiens qr ⁊ ha¬
bundantia fret̃ritet
extollit. ⁊ penuria do¬
lerata. diuitias celes¬
tes adquirit. omĩa

Expanded text:
noceat satietas, et esurire, ita ne deficiam, nec de abundantia exsulto, sciens quia abundantia frequenter extollit, et penuria tolerata divitias coelestes acquirit. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
congregauerat. quas ab eo desertas ẽẽ dica
fatiant ergo serui xꝑi ministri uerbi ꝙ pre¬
cepit. ł ꝑmisit. sicut ip̃e xꝑe in egiptũ fugit
fugiant oĩo de ciuitade in ciuitadem. qũ eor
quisꝙͣ specialit̃ a ꝑsecutorib queritur. ut
ab ilsis alus qui non requiruntur. ñ deserat᷑
ecclesia. s prebeant cibaria conseruis quosalit̃
uiuere ñ posse nouerũt. cũ ã omniũ .i. ep̃oꝵ
⁊cłicor. ⁊laiceꝵ est comiune piculum. hn
quialus indigert: ñ deserantur abhus qui¬
b indig̾ent. aut igitur ad loca inuntta ons
transseant. aut qui henit necc̃ctatẽ remanẽ̾¬

Expanded text:
congregaverat, quas ab eo desertas fuisse dicamus. Faciant ergo servi Christi ministri verbi quod praecepit vel permisit, sicut ipse Christus in Aegyptum fugit. Fugiant omnino de civitate in civitatem, quando eorum quisque specialiter a persecutoribus quaeritur, ut ab aliis qui non ita requiruntur non deseratur Ecclesia, sed praebeant cibaria conservis, quos aliter vivere non posse noverunt. Cum autem omnium, id est icorum est commune periculum, hi qui aliis indigent, non deserantur ab his quibus indigent. Aut igitur ad loca munita omnes transeant; aut qui habent remane
Abbreviated transcription (Latin):
.i. meumin eo recipe
ad diuinũ auxiliũ.
cum eẽt incu̾stedu
dens in illo utilitatis
spem. quem sic omẽ¬
dat. ut suũ animũi
illo. sigraficet recipr¬

Expanded text:
 meum in eo recipe ad divinum auxilium, cum esset in custodia dens in illo utilitatis spem, quem sic commendat ut suum animum in illo significet recipi
Abbreviated transcription (Latin):
te de meo fili
in fide cum eẽm in uincłis. ⁊ iõ. tenetus euin
diligo. qui tibi aliqñ dum int̾idelis erat.¬
quem remi
sitͥ. tu aut̃ il
detinere ut ꝓ
te michi mi¬
rastraret. in
ine osilio a
tuo nichil

Expanded text:
te de meo filioin fide, cum essem in vinculis. Et ideo tenerius eum diligo, qui tibi aliquando, dum infidelis eratquem remisi tibi. Tu autem illdetinere, ut pro te mihi ministraret in onsilio autem tuo nihil
Abbreviated transcription (Latin):
talis utta ⁊ etate. it
ego paulus. qui senȩe
sum. ⁊ ido non mapero
tibi s obse uñsupa
ris. sed obsecraut pa
te de meo fi yo. Mag¬
inicti. tua tollendo. N unt autan

Expanded text:
talis, vita et aetate: ut ego Paulus qui senex sum, et ideo non impero tibi, sed obsecro. Unde supra: ris, sed obsecra ut patte de meo filio Onei
Abbreviated transcription (Latin):
erga teꝓpensius soõ¬
rum affectus inter¬
illos recipientem
dammodo respiran
de. quieuit. ⁊ refrigeratus est.
aliis ⁊ ad benefatiend̾¬
ꝓmptus est. multo
magis mͥ seruire¬
debes. ego mul. ħens
fidu. non dico pote
am̃ utilitatẽ. non¬
dico contra tua lici¬
ta. quasi fidutiam
non lico me hrẽ po

Expanded text:
erga te propensi srum affectus interillos recipientem odammodo respirantte quievit, et refrigeratus est.aliis et ad benefacienduomptus es, multo magis mihi serviredebes. Ego multam habens fiduciam, non dico potesam utilitatem. Nondico contra licita, quasi dicat, Non dico me habere po
Abbreviated transcription (Latin):
ia die: ut ea potestate credatur nos posse sus
um uuuficabit nos. ⁊ idie cercio resutgemus.
⁊ iuuemus in ꝯspectu enis. si a mortuns.⁊ sepł¬
tus resurexit. ne dubitetis. ⁊ mortuos. ⁊ sepultos
tesurgere. ⁊ etiam tradidi. qr uisus est. post resu¬
rectionem cephe .i. petro priusquam auis uiris.
quib appatuisse legitur in euangło. aliter cõ¬
xii. ꝙ ꝑsynodochen accipitur. ubi enimꝑars ma¬
ior est: aut potior solet eius nomie etiam illud

Expanded text:
ia die, ut ea potestate credatur nos posse suscum vivificabit nos, et in die tertio resurgemus, et vivemus in conspectus ejus . Si autem mortuus et sepultus resurrexit, ne dubitetis mortuos et sepultos resurgere. Et etiam tradidi, quia visus est, post resurrectionem, Cephae, id est Petro, priusquam aliis viris quibus apparuisse legitur in Evangelio. Aliter coper synecdochen accipiatur. ubi enim pars maior est aut potior, solet eius nomine etiam illud
Abbreviated transcription (Latin):
tos uiete ts tuus migitur d̾s adeo Es
est ergo deus unctus a deo: xp̃m intellige
est. nec ungebantur alibi reges. ⁊ sacer¬
homoerat a taħo erat ut deus ẽẽt. ita deus
erat ut homo eẽ non dedignaretur deus gͦ¬
unctus est. qr ho deus. s quo oleo: ñ nisi
⁊ conscientia hylaris fuit ei. Unxit ergo
tione filius. qui sic homo sc̃s est ut man̾et
dens plemis erat .i. spũ scõut in euangłis

Expanded text:
t te Deus: ungitur Deus a Deo. Quis est ergo Deus unctus a Deo? Christum intellest, nec ungebantur alibi reges et sacerhomo erat. Ita homo erat ut Deus esset, ita Deus erat ut homo esse non dedignaretur. Augunctus est, quia homo Deus. Sed quo oleo, non nisi et conscientia hilaris fuit ei. Unxit ergo tione Filius qui sic homo factus est ut maneret Deus, plenus erat Spiritu sancto, ut in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
fuere legitime inexordio nr̃e originis. ⁊ añ legem
moysi. alie fub lege moysi. alie intẽꝑe grẽ. Itẽ ĩ
priitina eccła quedam erant legitime. que m̾
nonsunt. ⁊ eaꝵ que modo legitime fũt.ł illegitiẽ.
quedam sunt plene legitime. q̃dam oĩo illegitiẽ
qͥdam neutroplene legitime sunt qͣs ñ impedit
notũ ꝯtinentie. ł ordo. ł ꝯgnatio. ł dispar cuitus.
łꝯditio. ł nature frigiditas. omiõ a illegitĩẽ st̃.¬
ꝑ uotũ. ꝑ ordinẽ. ꝑ ꝯgnationẽ ꝑ disꝑem cultũ.
q̾eutix uero .i. nec omnino illegitime. nec ple
tales nescient̾ ꝯuĩdi fuiñt. ⁊ possunt ꝑmanere

Expanded text:
rae originis, et ante legem Mosi. Aliae sub lege, aliae in tempore gratiae. Item in primitiva Ecclesia quaedam erant legitimae, quae modo non sunt; et earum quae modo legitimae sunt vel illegitimae, quaedam sunt plene legitimae, quaedam omnino illegitimae, quaedam neutrae. Plene legitimae sunt quas non impedit votum continentiae, vel ordditas. Omnino autem illegitimae per votum, per ordinem, per cognationem, per disparem cultum. Neutrae vero, id est nec omnino illegitimae, nec plenSi enim tales nescientes conjuncti fuerint, possunt permanere
Abbreviated transcription (Latin):
est. qr tmati urinficati. Si ergo unum delictum
multos mortisicare potuit patet ꝙ nultipier
gt̃a iuiuficare multomagis possit. cã enm xg̃i
est grã hundans ex qua omna bona sut honũ
sñ qua nicħ ht̃ bonicã ade. est pecẽm ulltid oriti¬
nale. cumus rei sũt om̃s carnaliter geniti. cẽcera
pecc̃a senit ex se multã ⁊ siex illo originali sĩt ad
peocandum magis pmi. p̃ter ea ctiãm hus qui ꝑ
xpm̃ redimuntur. tempaut̃ ualet forma mortis
uis igitur adam sit forma futuri plus tll prista¬

Expanded text:
est, qua multi vivificati. Si vero unum delictum multos mortificare potuit, patet quod multiplex gratia vivificare multo magis possit. Causa enim Christi est gratia abundans, ex qua omnia bona sunt homini, sine qua nil habet boni. Causa Adae est peccatum illud originale, cujus rei sunt omnes carnaliter geniti; caetera peccata habent ex se multa, etsi ex illo originali sint ad peccandum magis proni. Praeterea etiam his qui per Christum redimuntur temporaliter valet forma mortis  Christum. Quamvis igitur Adam sit forma futuri, plus tamen praesta
Abbreviated transcription (Latin):
a. ꝙ hunis hoĩs ade delicto unio quidẽ. si enim uriꝰ
plura aduiserit m posterostñ: nõ isi unũ origi¬
nale transiecit. nutti . s. om̃s fuii sui ex eoꝰ carna¬
multomia.h .i. mnultomagis habiundane trans¬
⁊ maiores omnib siusmagis prodest. qr ñ solũ
illud originale. s etiamaddita peccã soluit. hoc
autem donum datur in grã iiꝰ ho. iħuxͥ .i. pet¬
grãm xpi grãm dicit. ꝑfedtionẽ uirtutum. que
in xp̃o homic̃ fuit. qui ꝑ suambonitatem de sua
ꝑlenitudine nobis tribuit. ⁊ nota plures ñ sibi
toni comparatiue.s absolute. tamquam dr̃et
multos Non enim płes iustificantur ꝑ ip̃m ꝙͣ¬

Expanded text:
unius hominis Adae delicto uno quidem, etsi ipsi plura admiserit, in posteros tamen non nisi unum originale transmisit, multi, scilicet omnes filii sui ex eo carnat, id est multo magis abundans transet major res omnibus suis magis prodest, quia non solum illud originale, sed etiam addita peccata solvit. Hoc autem donum datur, in gratia unius Gratiam dicit perfectionem virtutum quae in Christo homine fuit, qui per suam bonitatem, de sua plenitudine nobis tribuit. Et nota, plures, non ibi poni comparative, sed absolute, tanquam diceret multos. Non enim plures justificantur per
Abbreviated transcription (Latin):
ma. habim. ut dotium xp̃i delicto ade ꝯparetur.
⁊ proferatur. adamquippe ex uno delicto reos ge
addiderunt soluit atq donauit. Maior est igitꝰ
t ñ sicut. hic ostẽ¬

Expanded text:
avit, ut donum Christi delicto Adae comparetur et praeferatur. Adam quippe ex uno delicto reos genaddiderunt, solvit atque donavit. Major est ergo nunc sicut hic oste
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdiarolus in pect̃m. atcende ꝙ ait. mors regnaui
ñ regnat᷑. concordans suꝑiori sensui ubi dixit
de mortis imꝑio. ante u̾o dum sñ lege tumor dei
in tͣris ñ erat᷑ mors in siłes ⁊de p̃ualuit. ⁊ si ibi te¬
regnare debet que in plures transsit ql mors. ⁊
poceatites accipit¶ tem ouĩs credentes dictt. ⁊ ħ est

Expanded text:
diabolus vel peccatum. Et attende quod ait mors regnavit, non regnat, concordans superiori sensui, ubi dixit de mortis imperio. Ante vero dum sine lege timor Dei in terris non erat, mors in similes Adae praevaluit; et si ibi reregnare debet, quae in plures transiit quam mors, peccantes accipit. Item omnes credentes dicit, et
Abbreviated transcription (Latin):
similit̃ peceaunt.⁊ in eos qui ñ peccau̾nt in
filitudinẽ p̃uaricatois ade habundauit. flã
⁊ in multos qui negilecto deo seruierant ccea¬
ture. ne abhac uta d̾iscedents: a scd̾a morte
excipetitur. ⁊ incultores uimus derqui pat̾no
pecĩo ex dei sententia tenebantur apd̾ infers¬
grã habundanit. in descenfu saluatoris. õib
dans indrlgentiam ẽ trihũphosublatis ẽie
incelũ. sequitur.⁊ ñ sic̾ ꝑunũ pecc̃m fit. ita
fit ꝑ donũ. nã usdi dei pcedit ex unõ in cõn¬

Expanded text:
similiter peccaverunt, et in eos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae abundavit. Nam et in multos qui neglecto Deo servierunt creaturae, ne ab hac vita decedentes a secunda morte exciperentur, et in cultores unius Dei qui paterno peccato ex Dei sententia apud infertia abundavit in descensu Salvatoris, omnibus dans indulgentiam cum triumpho, sublatis eis in coelum. Et non sicut per unum peccatum fit, ita fit et per donum. Nam judicium Dei procedit ex uno in con
Abbreviated transcription (Latin):
amus. cuĩ ꝓprie ⁊ naturalit̾ pater est.nobis
nobis patres.⁊ in celis. angeli nobis ꝓuidentes:
⁊ interra prelati. ⁊ nota ꝙ nõ ait est. paterni.
s nominatꝰ. qr nec sp̃ nec angłs uere est pat̾
ut deus qui est pater omnium creatione. qͦs
um reꝵ creatione. ⁊ fidelium regeneratione.
bilis est. ab illo enim qui est ꝑater omniũ.
⁊ angeli in celo. ⁊ homines in terra accepunt.
ut prẽs alios uocarent. et nota qr ipẽ ẽtiam¬
xꝑt dei unigenitus ꝑ natumuradoptionis be¬
nefitio. patrem se eẽ significat dicens. fili. di¬
ter ł natura. ł auctoritate exempli. ł rõne be¬

Expanded text:
amus cui proprie et naturaliter est pater, non nobis patres, et in coelis angeli nobis providentes, et in terra praelati. Et nota quod non ait, est paternitas, sed nominatur, quia nec homo, nec angelus vere est pater, ut Deus qui est Pater omnium creatione, et fium rerum creatione et fidelium regeneratione, d est nominabilis est. Ab illo enim qui est Pater omnium, et angeli in coelo, et homines in terra acceperunt, ut patres alios vocarent. Et nota quod Christus Dei unigenitus per naturam, adoptionis benefiter, vel natura, vel auctoritate exempli, vel ratione be
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina euangłii. Intentione monet. ad o¬
bediendum euanglice doctrine.Preter heca
in singulis ꝓprias mtentiones ⁊ mat̾ias re¬
quirimus. prima itaq epła mat̾iam habet
romanoꝵ uitia. atq gr̃e dei bona. ad que eoᷤ
hortatur. Int̾. ea uitia cordem increpare.⁊ ad
ueram pacem. ⁊ fraternam concordiam. sub
manu grẽ humiliare. Modus tractandi ta¬
lis est. more scribentium epłas p̃mitcit sa
rem negotii. in quib congrue captat beni¬
uolentiam. Post salutationem uero u¬
iriusꝙ partis intia arguit. ostendens gentile
a naturali rõne. ⁊ iudeos alege exhorbitasse.
demde plurib modis ostendit. iusticiam
dẽ xpreos constituat᷑. circa finem u̾o: mora¬
lis lubditut instructio. atq in actione grã¬
rum finem tenet epła. premittit

Expanded text:
onere ad obediendum evangelicae doctrinae. Praeter haec autem in singulis proprias intentiones et materias requiremus. Prima itaque Epistola materiam habet Romanorum vitia, atque gratiae Dei bona, ad quae eos hortatur: intentio, vitia eorumdem increpare et ad veram pacem et fraternam concordiam sub manu gratiae humiliare. Modus tractandi talis est: More scribentium epistolas salutatirem negotii: in quibus congrue captat benevolentiam. Post salutationem vero utriusque partis vitia arguit, ostendens gentiles a naturali ratione, et Judaeos a lege exorbitasse. Deinde pluribus modis ostendit justitiam de Christi eos constituat. Circa finem vero moralis subditur instructio, atque in actione gratiarum finem tenet Epistola. Praemittit
Abbreviated transcription (Latin):
lis sub columpna. In grẽ ꝯmendatione. seu
spei subleuanone. quia contra suꝑbos. ⁊ ar¬
rogantes. ⁊ de sus oꝑib p̾sumentes. ꝑ com¬
mendanda dei glã fortiter prudenter. atq
actiter dimiquit. que nimirum in iłõ
enidentior ⁊ clarior apparit. qr interalia
oꝑa uehementer eccłam dei ꝑsecutus. ꝓ
quo summo fuit dignus suppłitio. pͣmałẽ¬
dictione consecutus est grãm ⁊ ꝑ dampnatid̾¬
ne suscepit mirm. in quo ip̃ospes nr̃a plri¬
mum subleuatur. Sicut enim cum audi¬
uimus. dauid homicidam ⁊ adislterum. p

Expanded text:
sis sub columna; in gratiae commendatione, seu sis sub columna; in gratiae commendatione, seu spei sublevatione, quia contra superbos et arrogantes, et de suis operibus praesumentes, pro commendanda Dei gratia fortiter, prudenter atque acriter dimicavit. Quae nimirum in illo evidentior et clarior apparuit, quia inter alia opera violenter Ecclesiam Dei persecutus, pro quo summo dignus fuit supplicio, pro maledictione consecutus est gratiam, et pro damnatione suscepit misericordiam. In quo ipso spes nostra plurimum sublevatur. Sicut enim cum audimus David homicidam et adulterum per
Abbreviated transcription (Latin):
Rincipia rer requaren¬
da sunt. prus ut car no¬
tuncenim demũ facili
poterit cause ratio decla¬
rari. si eiꝰ origo discat᷑.
Si ergo epłaꝵ scripture.
post euangłm edite. mo¬
nem ub culture diuinẽ mandata otinebãtur.
ꝓpħica detrma fuit nectĩa. que rediuuia po¬
puli pecã supplicioꝵ denuntiatione opesceret
tia uitia ⁊ secaret. ⁊ poit futuras qõnes exclu¬
deret. Hiisunt panui qui ad extrabxendũ
ierenuamde lacu funib circumligati sũt
epłaꝵ siqudem doctrina legis ⁊ ꝓpħie atoꝵ¬
⁊ infidelitais pecc̃oꝵ ad kicẽ grẽ ⁊ ueritatis
educitur. Inter omnes uero epłaꝵ sccipto¬
nes. paulus. intrib ⁊ plurib forte excellit .s. in
mendationi. seu spei sublenatione. in oͦꝑis ꝑ¬
fanditate. ꝙ hoc opus ⁊ cet̾is plixius. ⁊ aoinͣ¬
telligendiui difficilius est in fideiasseitione.
qr paulus in lege ⁊ inꝓpħie ꝑitus: ad fidei
catholice assertionem congrua auctoritatũ
legis ⁊ ꝓphiee induxit testimonia. ut eẽt ua¬

Expanded text:
rincipia rerum requirenda sunt prius, ut earum noTunc enim demum facilius poterit causae ratio declarari, si ejus origo discatur. Si ergo epistolarum scripturae post Evangelium editae monem, ubi culturae divinae mandata continebantur, prophetica doctrina fuit necessaria, quae rediviva populi peccata suppliciorum denuntiatione compesceret,tia vitia resecaret, et post futuras quaestiones excluderet. Hi sunt panni, qui ad extrahendum Jeremiam de lacu, funibus circumligati sunt . Epistolarum siquidem doctrina, legis et proet infidelitatis peccator ad lucem gratiae et veritatis educitur. Inter omnes vero epistolarum scriptores, Paulus in tribus et pluribus forte excellit, scilicmendatione, seu spei sublevatione: In operis profunditate, quia hoc opus et caeteris prolixius est, et ad intelligendum difficilius; in fidei assertione, quia Paulus in lege et prophetis peritus ad fidei catholicae assertionem congrua auctoritatum legis et prophetiae induxit testimonia, ut esset ba
Abbreviated transcription (Latin):
confrat nos. non ex industrias ex igno¬
tantia deliquisse. si enim ꝓph̾as aut apłos añ
huissemus ydola non coluissemus. Ꝙaut̃ deg¬
neris nobilitate uos iactatis. siqua taliũ gła e.
tunc ysmael. lesau possunt pariter głari. cum
de eisdem parentib sint natͥi hiis itaq altercã
contentiones hinc inde dirimens.⁊ quasi bo¬
nus concionator uoce sonora. illos alloq̾ns.
ad unam onĩs concordiam adduxit ostẽdẽs.
nullos ilioꝵ. suis m̾itis eẽ saluatos qr omneᷤ.
⁊ uidei. ⁊ gentiles. sub pecc̃o tenebantur. s ꝑ¬
dcã scribit romanis confutans modo gentileᷤ¬
modo gentiles. modo iudeos. docens eos humi
lii xp̃i. quam pp̃ca ⁊ gr̃am uocari ostendit᷑.
quia non quasi debitum iusticie reddita est
s gratinito date. Ouid enim est gra: gratis
data. reddita non donata. Si enum tibi debeba¬
tur antequam grãm ħres: merces tibi reddi¬
ta est. non gratia donata. Merito itaq ħ epłã
prima ponitur. qr omnium maloꝵ ut p̃dc̃m

Expanded text:
constat nos non ex militia sed ex ignorantia deliquisse. Si enim prophetas aut apostolos ante habuissemus, idola non coluissemus. Quod autem de generis nobilitate vos jactatis, si qua talium gloria est, tunc Ismael et Esau possunt pariter gloriari, cum de eisdem parentibus sint nati. His itaque altercaticontentiones hinc inde dirimens, et quasi bonus concionator voce sonora illos alloquens, ad unam omnes concordiam adduxit, ostendens nullos eorum suis meritis esse salvatos quia omnes et Judaei et gentiles sub peccato tenebantur, aedicta scribit Romanis, confutans modo Judaeos, modo gentiles, et docens eos humillii Christi: quam propterea et gratiam vocari ostendit, quia non quasi debitum justitiae reddita est, sed gratuito data. Quid enim est gratia? Gratis data, donata, non reddita. Si enim tibi debebatur, antequam gratiam haberes, merces tibi reddita est, non gratia donata. Merito itaque haec Epistola prima ponitur, quia omnium malorum, ut praedictum
Abbreviated transcription (Latin):
tra saltastis. que ⁊ ꝓpriis manib fecistis. ⁊
uio ore quo pauloante de submersione
phataonis. ⁊ egyptioꝵ laudes ded ꝑsoluera¬
tis ydola adorastis. P reterea manna ce¬
litus datum in deserto fastidistis. cupien¬
tes redire in egyptum. ad ollas carium.
Sepe eciam deu̾m in iram irritastis. adu
distis Nos itaq uobis dignsores simus. qui
ut de xpõaudiuimis m eum credadunu

Expanded text:
tea saltavistis, quod et propriis manibus fecistis. Et tea saltavistis, quod et propriis manibus fecistis. Et illo ore quo paulo ante de submersione in Pharaonis et Aegyptiorum laudem Deo persolveratis, idola adorastis. Praeterea manna coelitus datum in deserto fastidistis, cupientes redire in Aegyptum ad ollas carnium. Saepe etiam Dominum in iram irritastis. Ad udistis. Nonne itaque vobis digniores sumus, qui ut de Christo audivimus, in eum credidimu
Abbreviated transcription (Latin):
soli inter ceteras gentes acceꝑant. gentiles
credentes despitiebant. dicentes se pp̃ obser¬
uantiam legis cui seriierant. meruisse acci¬
pere grãm xp̃i. ⁊ fidem euangelii⁊ pp̃ merita
opm legis. sibi uenisse euangelium dñi
nostri iħu xp̃i. atq hiis inflati gentib se
p̃ferebant dicentes. Nos de gentre abrahe
sumus. cuui primum facta fuit ꝓmissio. nos
ppłs peculiaris deisumus. nos di egipto for¬
timanu. ⁊ mirabilib signis. diis eduxit.
siccouestigio mare tubrum cranssire fec̃.
indeserto manna pauit. aquam de petra ꝓ¬
duxit. atq aliis sub silentio relictis. nos soͣ¬
uurctatem cognos cere. ¶dnos quoq spe¬
tialiter dei filius uenit. ut ipẽ in enuange¬
lioait. hon sum missus nisi ad oues quẽ
pierant domus istł. G entiles autem. e¬
contra dicebant. quanto plura benefitia
uobis erhibita memoratis. tanto uos de¬
tetior ⁊ esse ostenditis. eisdem siquidem pe¬
dib quib mare transsistisante ydola pos¬

Expanded text:
soli inter caeteras gentes acceperant, gentiles credentes despiciebant, dicentes propter observantiam legis cui servierant meruisse accipere gratiam Christi, et fidem Evangelii, et propter merita operum legis, sibi venisse Evangelium Domini nostri Jesu Christi. Atque his inflati, gentibus se praeferebant dicentes: Nos de lege Abrahae sumus, cui primum facta est promissio, nos populus peculiaris Dei sumus; nos de Aegypto forti manu et mirabilibus signis Dominus eduxit; nos sicco vestigio mare Rubrum transire fecit, in deserto manna pavit, aquam de petra produxit, et aliis sub silentio relictis, nos soluntatem cognoscere. Ad nos quoque specialiter Dei Filius venit, ut ipse in Evangelio ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domui Israel . Gentiles autem contra dicebant: Quanto beneficia plura vobis exhibita memoratis, tanto vos deteriores esse ostenditis. Eisdem siquidem pedibus quibus mare transivistis, ante idolum pos
Abbreviated transcription (Latin):
non predicasse cum eccłastica hystoria sic ꝯ¬
tmeat. Glandii temꝑib clementia diuine
pudentie pecrum ad urbem romanã dedu¬
tit Iste adueniens primus in urbe roma: e
romanos. ubi scriptũ est. ut aliquid imꝑti¬
leparlus dicit. ã ꝙ nimus acoepissentt a
titatum conflictum qui uidetur. dimen-¬
tes. dicimus petrũ peimum predicasse roma¬
nis quantum adalios apłos. s non primũ
quantum ad omnes credentes. Itan dici¬
thi u̾o ꝑfecisse. atq inde romanis eam des¬
tinasse. ł potius so pruna ponitur. qr pum̃
maloꝵ radicem. sicut scriptũ est. Intium
omnis pecc̃i suꝑbia est. que natione celestis
sublumum mentes inhabitat. subemere ⁊ ci¬
licio latitans. que romanos adeo occupaue¬
rat: ut inter se altercantes.⁊ se sibi inuicem
p̾ferentes: dissensiones ⁊scisiata facerent.
errant enim romani deuideis.⁊ gentib ad

Expanded text:
 praedicasse, cum ecclesiastica historia sic c praedicasse, cum ecclesiastica historia sic contineat: « Claudii temporibus clementia divinae providentiae Petrum ad urbem Romam misit. Ille adveniens primus in urbe Roma EvaRomanos, ubi scriptum est: Ut aliquid impertile Paulus dicit, non quominus accepissent a itatum conflictum qui videtur dirimentes, dicimus Petrum primum praedicasse Romanis, quantum ad alios apostolos, sed non primum quantum ad omnes credentes. Item, dicinthi vero perfecisse, atque inde eam Romanis destinasse. Vel potius igitur prima ponitur, quia primum m, omnium malorum radicem, sicut scriptum est: Initium omnis peccati superbia est . Quae natione coelestis sublimium mentes inhabitat, sub cinere et cilicio latitans. Quae Romanos adeo occupaverat, ut inter se altercantes, et se sibi invicem praeferentes dissensiones et schismata facerent. Erant enim Romani de Judaeis et gentibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
est scripta epłam enum que ad coruithios
scripsisse uidetur. qr hanc de coruicho scͥp¬
sisse euidenter monstratur. ex eoꝙ dicit. Cõ¬
mendo uob phebẽ sororẽ urãm. miuistrã
eccłe que est chencris. chencris enimdicitur
locus. corintho uicinus. mino portus ipsiꝰ
corrithi. ex hoc apparet de ccrrutho scripta
s causa dignitatis romanoꝵ qui tunc temꝑ¬
is unniuerus gentib imperabant. Interpie¬
tantur romani sublimes. siue tonantes. qr¬
cunctis geritib dominabantur. Ioꝙ sublimi¬
ores erant ominib ppłis.⁊ intonabant pc̾ep¬
ta publica. ⁊ priuata. eoꝵq fama ominum
hominum resonabat in ore. Nuno autẽ
abachenis apłm scripsisse romanis dicit in¬
his uerbis. ab atheniscinitate grecoꝵ scrip¬
sit apłs romanis hanc epłam. quos ñ ipse.
ubi princeps orbis residebat. cui erant ip̃i
subiecti. que apud ierosolimam didicerant.
Aile. drigenes ueto decoritho. Item despice.
ꝙ idem aimoait. petrũ romenis primum¬

Expanded text:
ios scripsisse videtur, quia hanc de Corintho scripsisse evidenter monstratur ex eo quod dixit: Commendo vobis Phoeben sororem nostram, ministram Ecclesiae quae est Cenchris . Cenchris enim dicitur locus Corintho vicinus, imo portus ipsius Corinthi. Ex hoc ergo apparet de Corintho scripta,sit scripta, sed causa dignitatis Romanorum, qui tunc temporis universis gentibus imperabant. Interpretantur autem Romani sublimes sive tonantes, qcunctis gentibus dominabantur: ideoque sublimiores erant omnibus populis, et intonabant praecepta publica et privata: eorumque fama omnium hominum resonabat in 2 ore. Haimo autem ab Athenis Apostolum scripsisse Romanis dicit his verbis: « Ab Athenis civitate Graecorum scripsit Apostolus Romanis hanc Epistolam, quos non ipse, ubi princeps orbis residebat, cui erant ipsi subjecti, quae apud Jerosolymam didicerant, sisse, Origenes vero, de Corintho. Item inspice quod idem Haimo ait Petrum Romanis primum
Abbreviated transcription (Latin):
eum legis destructorẽ arbitrantib. Q uo c̾¬
ca de legis atq cerimoniar abolitione tractatu¬
tus. recte nom̃ suum subticuit. ne prescriptine¬
minis inusdia: utilitatem sequentis cecludet
ordine sint disposite. quo ab apło edice ꝙ cõ¬

Expanded text:
eum legis destructorem arbitrantibus. Quocireum legis destructorem arbitrantibus. Quocirca de legis atque caeremoniarum abolitione tractaturus, recte nomen suum tacuit, ne praescripti nominis invidia, utilitatem sequentis excluderet ordine sint dispositae, quo ab Apostolo
Abbreviated transcription (Latin):
chiel ex p̃dcĩs icaq patet. misterii euidentis¬
sima ratio. qua epłas .xiiii. scripsit. ⁊ distinc¬
te .x. ad eccłai. quatuor ad ꝑsonas diretit. bñ
quoꝵdam insania pcuttur dicentium. e¬
pistolam que ad ebreos scribitur non fuisse
uice. quos in hunc errorẽ. octasio dediaxit
huiusmodi. quia nec sauitatio. eus nomĩe
intitulata: prescribitur. ⁊ longe facundio¬
re⁊ splendidiore stilo. quam cetete edita.
quib suffitienter respondetur. hoc modo. ꝙr
si ideo non est dicenda pͥauli ꝙ nomen eius in
trtulo non htetgo ne barnax. necaiicu¬
uis predc̃oꝵ. cum u̾ullius eoꝵ nomĩt. pretitu¬
lata sit. nec obid quoꝙ pauli non et̃ putan¬
da est: qr diligentuis est scripta. cum ratu¬
rale sit unituiq plus ualere in fucilingua
quam in peregina. Illam enim hebraice. cẽ¬
teras uero scripsit grece. nom̃ uero suum.
iõ p̾ter mittͥe uolu̾it. qi ebrehis õdiosus erat.¬

Expanded text:
chiel. Ex praedictis itaque patet mysterii evidentischiel. Ex praedictis itaque patet mysterii evidentissima ratio, qua Epistolas XIV scripserit et distincte X ad Ecclesias, IV ad personas direxerit. Unde quorumdam insania repercutitur, dicentium Epistolam, quae ad Hebraeos scribitur, non fuisse lliani, vel Lucae. Quos in hunc errorem occasio deduxit hujusmodi, quia nec salutatio ejus nomine intitulata praescribitur, et longe facundiore et splendidiore stylo quam caeterae edita est. Quibus sufficienter respondetur hoc modo: Quia si ideo non est dicenda Pauli, quia nomen ejus in titulo non habet: ergo nec Barnabae, nec alicujus praedictorum, cum nullius eorum nomine scripta sit. Nec ob id quoque Pauli non esse putanda est, quia diligentius est scripta, cum naturale sit unicuique plus valere in sua lingua quam in peregrina: illam enim Hebraice, caeteras vero Graece scripsit. Nomen vero suum ideo praemittere noluit, quia Hebraeis odiosus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit. ut utriq legi se consentire insinua¬
ret atq emuioꝵ calumpniam dilueret. ip̃m
legis dei ꝑ moysem destructorem fore calup̃¬
mantium eumq modium ud̾oꝵ trabentiũ
quos placatos ħre uolene: decem ad eccłas
scripsit. U ⁊ sicut moyses isrłitico ppło. a pha¬
raonis ⁊ egyptioꝵ seruitute deducto. decem
mandator doctrinam tradidit. ita ⁊ apłẽ dei
⁊ .x.i.iiii. scripsit. ut duoꝵ destamentoꝵ ꝯcordi¬
am. atq conuemientiam signaret. quam mo¬
yses in duab tabulis laꝑideis simul iunctis. t¬
b legis decalogus inscriptus erat. ostendit.
discipulis pascha celebrans figurauit. Ibi ⁊¬
enum laꝑis reꝑb quem gessit angͥelus mira
prestans in oculis nostris ꝑanem su̾p celestẽ.
teri lege sollempnis hostia erat. ⁊ panẽ qui
nouesegis sacramenti forma est. duo testam̃¬
ta figurauit. atq illa dno ꝯuingens: p̃dc̃oꝵ
testamentoꝵ consonantiam declarauit.
st enim rota in medio rote. sicut uidit ere¬

Expanded text:
cripsit, ut utrique legi se consentire insinuaret, atque aemulorum calumniam dirueret, ut ipsum legis Dei per Moysen datae destructorem esse calumniantium, eumque in odium Judaeorum trahentium; quos placatos habere volens, X ad Ecclesias scripsit. Ut sicut Moyses Israelitico populo a Pharaonis et Aegyptiorum servitute educto X mandatorum doctrinam tradidit, ita et ipse Apost XIV scripsit, ut duorum Testamentorum concordiam atque convenientiam significaret, quam et Moyses in duabus tabulis lapideis simul junctis, quibus legis Decalogus inscriptus erat, ostendit. discipulis Pascha celebrans figuravit. Ibi enim lapis reprobatus, quem gessit angulus, mira praestans in oculis nostris, panem supercoelestem teri lege solemnis erat hostia, et panem qui novae legis sacramenti forma est, duo Testamenta figuravit, atque illa duo conjungens, praedictorum Testamentorum consonantiam declaravit. Est enim rota in medio rotae, sicut vidit Eze
Abbreviated transcription (Latin):
apłatum accepit. iam
xp̃o in celo assũpto. ab¬
extra tempus legitim̃¬
⁊ congruunnascitur.
.i. añquã debeat. ł post.
sic ⁊ paulus hic dẽt est
abortiuus. qi tardius

Expanded text:
atum accepit, jam Christo in coelum assumpto. Abextra tempus legitimt congruum nascitur, id est antequam debeat, vel post. Sic et Paulus hic dictus est abortivus, quia tardius
Abbreviated transcription (Latin):
angeli possunt dicihomine. quia maid¬
res sunt. hominis corꝑe. maiores sunit :
animo. s in eo tm̃ ꝙ pͥecc̃i originaus ñu¬
to corruptibile corpusaggrauat ipsmm
animum. natura nero humane mecs
qualem xp̃s assumpsit. que nullo peã
potuit deprauari. solus maior est deus p
quid ergomodico quamangeli muie¬
tus dicatur. aꝑuit. cum ait. ꝓpt̾ pas me
minorergoangłis fuit. nonꝰ ꝓater nall¬
ram hominis: i pp̃ passionem᷑ mortis li¬
tura uero hominis. que mente ratos al
⁊ intenectuali creaturas ceteras antas¬
dit. deus solus est maior minor etgo
gelis fuit. corꝑe ñ mente. ꝙ autem
uͥi iudetur nichil magnim de do pal
dicisi forma serui maior est. quamaiores
uidentur angłi. nec recte cogitas. nec aitẽ¬
dis quẽ seat locum in reb humana na¬
tura. qr le conbita est. ad ymaginẽ dei
pater maior me est. qui nõ carni sue so¬
ium. s etiam menti ꝙͣ gerebat huma¬
ne: deum prẽm p̃ferebat᷑. quecota sine

Expanded text:
angeli possunt dici homine, quia majores sunt hominis corpore, majores sunt et animo; sed in eo tantum quod peccati originalis merito corruptibile corpus aggravat ipsum animum. Natura vero humanae mentis qualem Christus assumpsit, quae nullo peccato potuit depravari, solus major est Deus. Propter quid ergo modico quam angeli minoratus dicatur aperuit, cum ait, propteMinor ergo angelis fuit, non propter naturam hominis, sed propter passionem mortis. Natura vero hominis quae mente rationabili et intellectuali creaturas caeteras antecedit, Deus solus est major. Minor ergo angelis fuit corpore, non mente. Quod autem videtur tibi nihil magnum de Deo Patre dici, si forma servi majorem qua majores videntur angeli, non recte cogitas, nec attendis quem locum habeat in rebus humana natura quae condita est ad Pater major me est, qui non carni suae solum, sed etiam menti quam gerebat humanae Deum Patrem praeferebat. Quae tota sine
Abbreviated transcription (Latin):
demus etim: ic i
quo constat ⁊ am¬
plebitur alia ⁊ideor
non doleatis de adu̾¬
sis. eum inquẽ gus
quam angelms¬

Expanded text:
demus eum, etc., in quo constat quplebitur alia, et ideo nec doleatis de adsis. Eum, inquam, qui quam angel
Abbreviated transcription (Latin):
ulieres. loq̃ns de dia¬
nis. int̾sarrt de muli¬
rib ordinandor. dei
qͣles debeant eẽ atis
mulieres ordinandos
ñ sic̃t tollendi. ⁊ nõ¬

Expanded text:
ulieres, loquens de diaconis interserit de mulieribus ordinandorum, docens quales debeant esse. Ait ergo: Mulieres ordinandorunon sunt tollendi. Et no
Abbreviated transcription (Latin):
nauit ꝑ nobis. obtulit sacerdos ꝓ nobis. ana
doꝓ nobis pugnamt. quasi uictus ẽ. mimo
uer tunc uicit. ¶ rucifixus ẽ enim ⁊ de
cruce inqua erat sixus diabolũ occidit. ⁊ iñ
rex noster Sacerdos aut̃ quid ꝓ nob̾ obtulit:
nicħ mundũ inuerat in hominib. ꝙ offer¬
ret ꝓ eis se ip̃m obtulit. ecce munda. ⁊ felix:
iera uictia. sarnem emm de udero uirgis
accepit. ut mundam offerret ꝓminundis.
banc uocat tabernacłmdicens. xp̃c pon. da¬

Expanded text:
ro nobis. Quando pro nobis pugnavit, quasi victus est, imo vero tunc vicit; crucifixus est enim, et de cruce in qua erat fixus, diabolum occidit: et inde rex noster. Sacerdos autem quid pro nobis obtulit? nihil mundum invenit in hominibus quod offerret, pro eis seipsum obtulit. Ecce munda, et felix et vera victima. Carnem vero de utero Virginis accepit ut mundam offerret pro immundis. Hanc vocat tabernaculum, dicens: Christus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑampliꝰ qr plures
capto quam illud
ibi est eterna beati¬
tudo. tabernacłm¬
dico ñ fcm oꝑatioe
uetus ꝙ fixit ho. s ħ longe alit̾ ado fc̃m ẽ.

Expanded text:
s capit quam illud ibi est aeterna btudo. Tabernacdico non factum operatione vetus quod fixit homo, sed longe aliter a Deo factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
in quo ꝓficientis hoñ affectio significatur. uñ ipł
loquens ad fideles ait. fiustĩs.N. aliqñ tenebre: ñc
& lux ĩ dño. ille ħ fecit qui c̃ tenebre eẽnt super
quidam legis calup̃matores mponũt eidẽ le¬
gis seciptori sensisse qui potuis ostendit eas ce¬
pisse. ẽ dixit. In principio fecit d̾s celũ ⁊ t̾ram. c̾

Expanded text:
o proficientis hominis affectio significatur. Unde Apostolus loquens ad fideles ait: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Ille hoc fecit, qui cum tenebrae essent super quidam legis calumniatores imponunt ejusdem legis scriptori sensisse: qui potius ostendit eam coepisse, cum dixit: In principio fecit Deus coelum, etc. Terra
Abbreviated transcription (Latin):
in carcere ꝑeuangłło.
c̃redentes profitait¬
quas sustineo ꝓ uos
ꝯfirmandis inuerite¬
teeuangelii ⁊ adim.
sunt. suas passiones
tia ꝑsona est. capuel¬

Expanded text:
in carcere pro Evangelio, credentes proficiQuas sustineo, pro vobis, confirmandis in veritEvangelii, et adimpleo sunt. Suas passiones una persona est capu