comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit tertium mittere qui &illum uulnerantes eiecerunt.Tertium
seruum proph&arum chorum intellege : qui continuis attestationib:
populum conuenirent & qua e huicui neae uentura inminerent mala p̃¬
dixerint : sed quem proph&arum non sunt ꝑsecuti. & occiderunt eos
qui p̃nuntiabant deaduentu xp̃i.: &hiautem multadehuius uineae
sterelitate dixerunt. sed unius hieremiae planctũ ponere sufficiat.
ego autem inquit plantaui te uineam electam omne semen uerum. quo¬
modo ergo conuersaes in prauũ uine& alien&: procuius uineae tuitione. ne
uidelic& measiue proea fragilis & infimae citoq periturȩ suauitatis holus
nascer&ur : naboth iezraheliten non modo uulneratum . Uerum &iam ler¬
gimus extinctum : cuius &sinullum proph&icum dictum accepimus
tamen proph&icum factum. quiamultos prohacuinea futuros marty¬
res. proprio sanguine proph&auit. His sanetribus seruorum

Expanded text:
dit tertium mittere, qui et illum vulnerantes ejecerunt. Tertium dit tertium mittere, qui et illum vulnerantes ejecerunt. Tertium servum, prophetarum chorum intellige, qui continuis attestationibus populum convenerint, et quae huic vineae ventura imminerent mala praedixerint. Sed quem prophetarum non sunt persecuti? et occiderunt eos qui praenuntiabant de adventu justi . Et hi autem multa de hujus vineae sterilitate dixerunt, sed unius Jeremiae planctum ponere sufficiat. Ego autem, inquit, plantavi te vineam electam, omne semen verum. Quomodo ergo conversa es in pravum, vinea aliena ? Pro cujus vineae tuitione, ne videlicet in ea sive pro ea fragilis et infirmae citoque periturae suavitatis olus nasceretur, Naboth Jezraheliten non modo vulneratum, verum etiam legimus exstinctum. Cujus et si nullum propheticum dictum accipimus, tamen propheticum factum, quia multos pro hac vinea futuros martyres proprio sanguine prophetavit. His sane tribus servorum
Abbreviated transcription (Latin):
Seruus alter dauid propb&am regemq significat : qui post moy¬
sen missus est. ut colonis uinece post edicta legalia psalmodię
modulatione & dulcedinecitbare ad exercitiũ boni operis excita
Nam & ipse cdauid quocor populi adsuperna suspender& interitus
carnalium uictimarum: laudes dñi continucs suauis melodicdecan¬
tare constituit : sed & huncaffectum contumelia dimiserunt manẽ :
Dicentes enim quae nobis pars indauid. aut quaehereditas infilio isai.
regnum simuldauidignobile stirpe: &religionem impi& atemuta¬
runt at tamen illẽ pro hac uinea quaedea egypto trans latec
palest inaemontes sua umbra protexit : Nefunditus extermin&ur¬
exorat. Ds̃ uirtutum conuerte nunc. respicedecaelo &uide & uisitauineom
istam. & dirige eam quam planta uitdexteratut: Ubi pariter exponit
quisit homo ille quibancuineam plantauit cdñs scilic& ds̃ uiftutũ : & ad di¬

Expanded text:
Servus alter David prophetam regemque significat. Qui post MoyServus alter David prophetam regemque significat. Qui post Moysen missus est, ut colonos vineae post edicta legalia psalmodiae modulatione, et dulcedine citharae, ad exercitium boni operis excitaret. Nam et ipse David quo cor populi ad superna suspenderet, inter ritus carnalium victimarum, laudes Domini continuas suavi melodia decantari constituit. Sed et hunc affectum contumelia, dimiserunt inanem. Dicentes enim: Quae nobis pars in David, aut quae haereditas in filio Isai ? Regnum simul David ignobili stirpe et religionem impietate mutarunt. Attamen ille pro hac vinea, quae, de Aegypto translata Palestinae montes sua umbra protexit ne funditus extermineexorat. Domine Deus virtutum, convertere nunc, respice de coelo, et vide, et visita vineam istam, et dirige eam quam plantavit dextera tua. . Ubi pariter exponit qui sit homo ille qui hanc vineam plantavit, Dominus scilicet Deus virtutum. Et addi
Abbreviated transcription (Latin):
auinea ut uinȩtorib: liberum opestondi arbitrium derelinquat¬
darent illi : quicȩsum dimiserunt eum manem. Benetempus fructum
posuit ñ prouentum : Nullus enimfructus extitit iuda eoꝵ : nullus huius
uineae prouentus tam &si crebro Acsollicite quaertr&urmuentus est ::.
Geruus ergo qui primo missus ẽ. ipselegifer moyses intellegitur: qui ꝑ¬
quad raginta annos continuos. fructum aliquem legis quã dederat
acultorib: in quirebat. sed caesum dimiserunt eum manem : nritaue.¬
runt moysen in castris. & aaron scm dñi: &uexatus ẽ moyses propter
cos quia ex acerbauerunt sp̃m eius: Qui & ipseseruus quiddefructu
uineae senti& : palam carmipe declarat dicens: Exuinea enim
sod omoꝵ uitis eoꝵ : & propago eoꝵ exgomurra : dua eoꝵ uua
felis botrus a maritudinis ipsis: furor hraconũ uinũ eoꝵ & foror
aspidum in sanabilis. Et addit alterum seruum mittere: illi aut̃ hunc
quoq. caedentes & afficientes contumelia. dimiserunt eũ manem:

Expanded text:
a vinea, ut vinitoribus liberum operandi arbitrium derelinquatdarent illi. Qui caesum dimiserunt eum inanem. Bene tempus fructuum posuit, non proventuum. Nullus enim fructus exstitit Judaeorum, nullus hujus vineae proventus, tametsi crebro ac sollicite quaereretur, inventus est. Servus ergo, qui primo missus est, ipse legifer Moyses intelligitur, qui quadraginta annos continuos, fructum aliquem legis, quam dederat, a cultoribus inquirebat, sed caesum eum dimiserunt inanem. Et irritaverunt Moysen in castris, et Aaron sanctum Domini. eos, quia exacerbaverunt spiritum ejus. Qui et ipse servus quid de fructu vineae sentiat, palam carmine declarat dicens: Ex vinea enim Sodomorum vitis eorum, et propago eorum ex Gomorrha. Uva eorum uva fellis, botrus amaritudinis ipsis. Furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis . Et addidit alterum servum mittere. Illi autem hunc quoque caedentes et afficientes contumelia, dimiserunt inanem.
Abbreviated transcription (Latin):
aerus sunt cibo illo uitra fili is rabel. Si quidem iosu suscentun
repromissionis fructure ficitur : exinde iordanem traicit cultris p&ri¬
nis circumcidit & tres semis menses usq addiem scilic& paschae conpl&am
consu&ũ manna nontollit̃: MNossequippe
corrupta xp̃s incarnatur:
iosue trans iordanen manna pascit & pascitui¬
sui baptimatis. caerimonias legis &ipseseruat : & acunctis seruari desiderat.
Trans ductam plebem iordanen iosue p&ra cirtumcidit : quia baptismi gra¬
tia celebrata : saluator &iam cogr tionum quod lex nequiuerat inlecebras fides
seueritate praedit : & tres semis annos quasi solito nutrit manna. sacra¬
menta legis quamuis ad caelestia paulatim promirsa prouo cans obseruare

Expanded text:
ultra cibo illo filii Israel . Siquidem Josue susceptum repromissionis fructu, reficitur. Exin Jordanem trajicit, cultris petrinis circumcidit, et tres semis mensis usque ad diem scilicet paschae completam consuetum manna non tollit. Moyse quippe corrupta, Christus incarnatur. Josue trans Jordanem manna pascit et pascitusui baptismatis caeremonias legis et ipse servat, et a cunctis servari desiderat. Transductam plebem Jordanem Josue petra circumcidit, quia baptismi gratia celebrata, Salvator etiam cogitationum quod lex nequiverat, illecebras fidei severitate praecidit: et tres semis annos quasi solito manna nutriret, sacramenta legis, quamvis ad coelestia promissa paulatim provocans, observare
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ impler &ur quem desuia morte praedixit : Trad &ur enimgentibus. & inlu¬
d&ur & flagellabitur & conspu&ur : & postquam flagellauerint occident
eum. Gentibus quippe romanos significat : Nampilatus romanus erat :
eumq in iudeam romani praesidem miserant : cui crucifigendum tradunt
non ut eorum in nocentia sed ut dementia monstr&ur:

Expanded text:
Jesu compleretur, quem de sua morte praedixit: Tradetur enim gentibus, et illuJesu compleretur, quem de sua morte praedixit: Tradetur enim gentibus, et illudetur, et flagellabitur, et conspuetur. Et postquam flagellaverint, occident eum . Gentibus quippe Romanos significat. Nam Pilatus Romanus erat, eumque in Judaeam Romani praesidem miserant, cui crucifigendum tradunt non ut eorum innocentia, sed ut dementia monstrar
Abbreviated transcription (Latin):
Dixerunt autenomnes: tuergo es filius dĩ. quiait: uos dicitis. I patris:¬
quia egosum Ita responsionem temperatsucm : ut & uerum dicat &
sermo eius calum mae non pateat: maluit enim sex p̃m filium dĩ probare
quam dicere : ut condem nandi causa toller&ur his qui quod obiciunt
hoc ipsa fatentur
At illi dixerunt: quid ad huc desideramus testimonium. ipsi enim
audiuimus deore eius: Testimonium dñi quod ips exp̃m & filium
dixerit dĩ . in eo acceperunt quodait: erit filius hominis sedens
adextris uirtutis dĩ : & in terrogantibus tuergo es filius dĩ. respon¬
dit uos dicitis quia ego sum : sua seergo sententia condemnant : qui
eum mortitradunt quem &oris & operis sui testimonio dm̃ esse
cognoscunt: Condemnant & arrianos qui uerba diuina maicstatis nuntia clarifi¬
cato iam post mortemdño nolint intellegerȩ quaceo uincto adhuc flagellatoq
& inriso ipsi quicruci fixurierant intellexere carnifices

Expanded text:
Dixerunt autem omnes: Tu ergo es Filius Dei? Vos dicitis quia ego sum. Ita responsionem temperat suam, ut et verum dicat, et sermone ejus calumniae non pateat. Maluit enim se Christum Filium Dei probare, quam dicere, ut condemnandi causa tolleretur his qui quod objiciunt, hoc ipsi fatentur. At illi dixerunt: Quid adhuc desideramus testimonium? Ipsi enim audivimus de ore ejus. Testimonium Domini, quod ipse Christum et Filium dixerit Dei, in eo acceperunt quod ait: Erit Filius hominis sedens a dextris virtutis Dei. Et interrogantibus: Tu ergo es Filius Dei? Respondit: Vos dicitis quia ego sum. Sua se ergo sententia condemnant, qui eum morti tradunt, quem et oris et operis sui testimonio Deum esse cognoscunt. Condemnant et Arianos, qui verba divinae majestatis nuntia, clarificato jam post mortem Domino, nolunt intelligere, quae, eo vincto adhuc flagellatoque, et irriso, ipsi qui crucifixuri erant intellexere carnifices.
Abbreviated transcription (Latin):
beneficia diffunder & illiiniurias in rogabant: nec mirum siper diderunt
salutem qui escerunt desuis finibus salitaem: moralis enimdñr &
repudiat: nec inuitos alligit nec eicientibis reluctatur. necrogantib
de est ncgera senos alibi cumur tutes cius sustinere non possent quasi in

Expanded text:
beneficia diffunderet, illi injurias irrogabant. Nec mirum si perdiderunt beneficia diffunderet, illi injurias irrogabant. Nec mirum si perdiderunt salutem, qui ejecerunt de suis finibus Salvatorem. Moralis enim Dominurepudiat, nec invitos alligat, nec ejicientibus reluctatur, nec rogantibus deest. Sic Gerasenos alibi cum virtutes ejus sustinere non possent, quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
populus gentium iudeis lepra contumaciae squalentibus antefertur : merito
uidua sareptena id est ecclesia ligno crucis refici desiderans. iudeis fame uerbi
pereuntib: p anesa croscĩ corporis &uiui fici sp̃s unctioner ecreatur : probat᷑q
dñs nom obsuam in potentiam ciuibus sed obeorum inuidentiam uirtutum
donanegasse : Atq hoc exemplototam postremogentem nonquia nonamar&
sed quia ipsa sea marinon amar& abeo derelictam doctoribus scilic& in de
ob saluationem gentium toto orbi dispersis: sed quod dñs uerbo deiudeis
hoc ipsi de seiudei facto testanturꝰ. Nam sequitur.
ꝑtrepl&i sunt omnes insynagoga ira haec audienter & surrexerunt &
eecerunt illum extraciuitatem. Sacrilegia quippenideorum quȩ mulo
antethñs p̃nuntiauerat perproph&am dicens r&ribuebant mihi mala
probonis meuangelio doc& esse compl&a: Namcum ipse perpopulos

Expanded text:
populus gentium, Judaeis lepra contumaciae squalentibus, antefertur. Merito populus gentium, Judaeis lepra contumaciae squalentibus, antefertur. Merito vidua Sareptana, id est, Ecclesia, ligno crucis refici desiderans, Judaeis fame verbi pereuntibus, pane sacrosancti corporis et vivifici Spiritus unctione recreatur. Probaturque Dominus non ob suam impotentiam civibus, sed ob eorum invidentiam virtutum dona negasse, atque hoc exemplo totam postremo gentem, non quia non amaretur, sed quia ipsa se amari non amaret, ab eo derelictam, doctoribus scilicet inde ob salvationem gentium toto orbe dispersis. Sed quod Dominus verbo de Judaeis, hoc ipsi de se Judaei facto testantur. Nam sequitur: Et repleti sunt omnes in synagoga ira haec audientes, et surrexerunt, et ejecerunt illum extra civitatem. Sacrilegia quippe Judaeorum, quae multo ante Dominus praenuntiaverat per prophetam, dicens: Retribuebant mihi mala pro bonis , in Evangelio docet esse completa. Nam cum ipse per populos
Abbreviated transcription (Latin):
purgatamꝰ qui captȩ consilio puellȩ hocest inspirationis supernaegratie :
quam iudeis conseruare non ualentibus gentes rapuere salutem sperare
commonitus septies lauari iub&ur : quianimirum solum baptis migenus
quod ex spũ scõ regenerat saluat ⁊ Vnde iure caro eius postlauacrum
uelut occropueri parui apparuisse memoratur : siuequia cunctos
in axp̃o baptizatos in uncĩ parit gratia mater infantiam : seu magis illo
sit intellegendus puer dequo dictum est : paruulus natus est nobis filius
ditus est nobis : cuius corpori perbaptismum tota credentium soboles
adunatur : & ut cunta hic baptis mi scires sacramenta prȩmonstrata
in quo a brenuntiare satanȩ fidem confiteri prȩcipimur : negat so
naman ultra diis alienis litaturum soli peromnia dño seruiturus.
parte quoq terrae scaẽ secum tolleregaud& : quia bapturatos
oport& dominici quoq: corporis participatione confirmari¬
meritoigitur neman cuiusdum aqua corpus ab lautur fide pectus abluitur. id est

Expanded text:
purgatum. Qui captae consilio puellae, hoc est inspirationis supernae gratia, quam Judaeis conservare non valentibus, gentes rapuere, salutem sperare commonitus, septies lavari jubetur. Quia nimirum solum baptismi genus, quod ex Spiritu sancto regenerat, salvat. Unde jure caro ejus post lavacrum, velut caro pueri parvi apparuisse memoratur. Sive quia cunctos in Christo baptizatos, in unam parit gratia mater infantiam, seu magis ille sit intelligendus puer, de quo dictum est: Parvulus natus est nobis, filius datus est nobis . Cujus corpori per baptismum tota credentium soboles adunatur. Et ut cuncta hic baptismi scires sacramenta praemonstrata, in quo abrenuntiare Satanae, fidem confiteri praecipimur, negat se Naaman ultra diis alienis litaturum, soli per omnia Domino serviturus. Partem quoque terrae sanctae, secum tollere gaudet, quia baptizatos oportet dominici quoque corporis participatione confirmarMerito igitur Naaman, cujus dum aqua corpus abluitur, fide pectus abluitur, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
fide Ñ habentes uarias doctrinas profitentur erroris: non enim uel ab¬
scondunt imperitiã suã : Sed prosumma peritia proferunt in lucem
& iactantiam sermonis ostentant : nulla porro falsa doctrina ẽ quaenon
aliqua uera intermisceat. : Uera ergo falsis mordinate ꝑmixta inuna
disputatione uel narratione hominis. tamquã iunius corporis colore¬
apparentia significant lepram tam quã ueris falsis q coloꝵ locis humanac
corpora uariantẽ . atq maculantem : hi autem tamuitandi sunt ecclesiae
ut si fieri potest longius remoti magno clamore xp̃m interpellent. Vnde.
& apte subiungitur: Quisteterunt a longe & leuauerunt uocem dicen¬
tes . Ihũ p̃ceptor miserere nr̃i. & bene ut saluentur ihm̃ praeceptorem
nominant quiaenim in eius uerbis seerrasse significant. hunc saluandi hu¬
militer p̃ceptorem uocant : Cumq ad cognitionẽ p̃ceptoris redeunt

Expanded text:
fidei non habentes, varias doctrinas profitentur erroris. Non enim vel abfidei non habentes, varias doctrinas profitentur erroris. Non enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostentant. Nulla porro falsa doctrina est quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permista, in una disputatione vel narratione hominisapparentia, significant lepram veris falsisque colorum locis humana corpora variantem, atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut, si fieri potest, longius remoti, magno clamore Christum interpellent. Unde et apte subjungitur: Qui steterunt a longe, et levaverunt vocem, dicentes: Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene, ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant, cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
proomnib: quaer&ribuqt nobis : Qui ut fidem grano sinapis similun¬
dam humilem scilic& & feruentẽ habuis semonstrur& p̃misit dicens.
Credidi propter quod locutus sum. ego autẽ humiliatus sum nimis:
Ut quam  suis seuirib minime credidiss& ostender& iextasi. locutus ad¬
iunxt omnis homomendax : ut inutilemse seruum. &iam calice p̃tiose
mortis accepto signifi car& exclamauit: Odñe egoseruus tuus ego
seruus tuus & filius anallaetuae: Disrupisti uincula mea. nonait apse
disrupi ipsemihi saluando sufficio. seđtudisrupist uinculameatibi
sacrificabo hostiã laudis : Haecẽigitur in hominib sola fider ꝑfectuon se
omnib quae p̃cepta sunt impl&is imꝑfectos eẽ senouerint: & quandiu pore¬
grinantur ad ñosemꝑ iesse sibi mala quȩ defleant semꝑmem inerint
dees sebona atq gratia eius iuuantȩ ꝓficiant. Ixuiii¬
uiri leprosi. Leprosi non absorde intellegi possunt quiscientiã uerae

Expanded text:
pro omnibus quae retribuit nobis ? Qui ut fidem pro omnibus quae retribuit nobis ? Qui ut fidem dam, humilem scilicet et ferventem habuisse monstraret, praemisit, dicens: Credidi propter quod locutus sum, ego autem humiliatus sum nimis Ut quam suis se viribus minime credidisset ostenderet, in extasi locutus adjunxit: Omnis homo mendax , ut inutilem se servum etiam calice pretiosae mortis accepto significaret, exclamavit: O Domine, ego servus tuus, ego servus tuus, et filius ancillae tuae, disrupisti vincula mea . Non ait Ipse disrupi, ipse mihi salvando sufficio, sed Tu disrupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Haec est igitur in hominibus sola fidei perfectio, si, omnibus quae praecepta sunt impletis, imperfectos esse se noverint, et quandiu peregrinantur a domino semper inesse sibi mala, quae defleant, semper meminerint deesse bona, ad quae, gratia ejus juvante, proficiant. Eviri leprosi. Leprosi non absurde intelligi possunt, qui, scientiam verae
Abbreviated transcription (Latin):
priora : itaq dicite se.rui inutiles sumus: serui quidem quia p̃tio empti
estis. iutiles uero. quia dñs bonoꝵ uestroꝵ nonin dig&. Si autem in¬
utilis ẽ. qui fecitomnia . quid deillo dicendum ẽ qui explere qua ep̃cepta s̃
uel infirmitate non potuit. uel quod peius ẽsuperbia despexit. Aliter
serui mutiles sumus : quia non sunt condignȩ passiones huius temporis
ad superuenturã gloriã qua ereuelabitur innobis : & alibi: qui coronat
te inmiseratione & miseri cordia non ait inmeritis &operib: tuis. quia
cuius miseri cordia p̃uenimur. ut humiliter dõ seruiamus: eius munere
coronamur. ut sublimiter cum illo regnemus. Quod debuimus facere
fecimus. Rsuera debuimus quia qui nonuenit ministrari. sed ministtant
debitores sibi nos fecit. Nen ostris uidelic& operib: confidentes. sed clecius
semꝑ examine pauentes . cũ prophetadicamus. Quid r&ribuemus dño

Expanded text:
priora. Itaque dicite: Servi inutiles sumus. Servi quidem, quia pretio empti priora. Itaque dicite: Servi inutiles sumus. Servi quidem, quia pretio empti estis. Inutiles vero, quia Dominus bonorum vestrorum non indiget. Si autem inutilis est qui fecit omnia, quid de illo dicendum est qui explere quae praecepta sunt, vel infirmitate non potuit, vel, quod pejus est, superbia despexit? Aliter: Servi inutiles sumus, quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Et alibi: Qui coronat me in miseratione et misericordia . Non ait in meritis et operibus tuis, quia cujus misericordia praevenimur, ut humiliter Deo serviamus, ejus munere coronamur, ut sublimiter cum illo regnemus. Quod debuimus facere, fecimus. Revera debuimus, quia qui non venit ministrari, sed ministrare , debitores sibi nos fecit, ne nostris videlicet operibus confidentes, sed de ejus semper examine paventes, cum propheta dicamus: Quid retribuamus Domino
Abbreviated transcription (Latin):
id est subiectione. sicut & maggister amaiori uocabulum sumpsit:
ministrat ergo conditori. qui eius naturtẽ considerans eius iudicia
ꝑtimescens desuisse uirtutibus humilat : Et posthaectum anducabis
&bibes: postquam inquit ipsetuae p̃dicationis opere delectatus tua eq
conpunctionis epulis fuero refectus : Tunc denum tutransies & recum¬
bes a &ernisq meae sapientiae dapib: ia &ernum reficieris : Numquid
gratiam hab& seruo illi quia fecit quaesibi imperauerat : Nonputo. sic
&uos cum feceritis omnia qua ep̃cepta sunt uobis dicite serui iutiles sum:
Si homo inquit ab homine seruo. non uniforme. sed multiplex ministe¬
rium exigit . Nectamen ei gratiam hab& : quanto magis uos quisine
menihil potestis facere. Nontempoꝵ longitudine laborum merita pen¬
sare deb&is. sed amore & famulatu spontaneo nouis semper studis augere

Expanded text:
id est, subjectione, sicut et magister a majori vocabulum sumpsit. id est, subjectione, sicut et magister a majori vocabulum sumpsit. Ministrat ergo Conditori, qui, ejus naturam considerans, ejus judicia rtimescens, de suis se virtutibus humiliat. Et post haec tu manducabis, et bibes. Postquam, inquit, ipse tuae praedicationis opere delectatus, tuaeque compunctionis epulis fuero refectus, tunc demum tu transies et recumbes, aeternisque meae sapientiae dapibus in aeternum reficieris. Nunquid gratiam habet servo illi, quia fecit quae sibi imperaverat? Non puto. Sic et vos cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus. Si homo, inquit, ab homine servo non uniforme, sed multiplex ministerium exigit, nec tamen ei gratiam habet, quanto magis vos, qui sine me nihil potestis facere? non temporum longitudine laborum merita pensare debetis, sed amore et famulatu spontaneo novis semper studiis augere
Abbreviated transcription (Latin):
de hac uita mortali & ma&ernaeuitae beata sede refouere Haec enĩ
postec dicturus interim postpastũ. atq agriculturã domi sibi iub&
parare quodȩen&. hocẽ post laborẽ aꝑtȩ locutionis humilitatem
quoq propriae considerationis exhiberetidis Nãq conscientia e
templum. dñs dignatur ingredit̾ali cȩnalibentissime pasci desiderat.
Ecce etgo in quit sto adianuam & pulso. Siquis surrexerit. & ape¬
ruerit mihi. intrabo ad illum & cȩnabocum illo. &ipse mecum
tpraccinge te & ministramihi. doneo manducem & bibam:
praecingi est mentem humiliatam ab omnib: fluituntiũ cogitationũ
sinib: quibus operum gressus mpedirisol& constringere: Nãqui
uestimenta p̃cingit: hoc agit utiq ne incedens inuoluatur ad lapsũ:
ministrare uero dõ ẽ minimum se ꝑ omnia & absq gratia e eius auxi¬
lio. nihiluirium habentem profiter:: ministerenim aminori stitu.

Expanded text:
de hac vita mortali et in aeternae vitae beata sede refovere. Haec enim de hac vita mortali et in aeternae vitae beata sede refovere. Haec enim postea dicturus interim post pastum atque agriculturam domi sibi jubet parare quod coenet, hoc est, laborem apertae locutionis, humilitatem quoque propriae considerationis exhibere. Talis namque conscientiae templum Dominus dignatur ingredi, tali coena libentissime pasci desiderat. Ecce enim ego, inquit, ad januam et pulso, si quis surrexerit et aperuerit mihi, intrabo ad illum, et coenabo cum illo, et ipse mecum . Et praecinge te, et ministra mihi, donec manducem et bibam. Praecingi est mentem humiliatam ab omnibus fluitantium cogitationum finibus, quibus operum gressus impediri solet, constringere. Nam qui vestimenta praecingit, hoc agit utique, ne incedens involvatur ad lapsum. Ministrare vero Deo est minimum se per omnia et absque gratiae ejus auxilio nihil virium habentem profiteri. Minister enim a minori statu,
Abbreviated transcription (Latin):
cui sententiae subiunctae quoq parabolae quaed euerbi ministris ag niecẽ
sensus astipulatur: uuiat & illud quod folia mori serpenti suꝑ ieci decẽ
inferunt: quia uerbum crucis utcuncta salutariet confert cun etes
& ut fides quouirtutib: foris excellentior eo in ipsa conscientia fiatintus
humilior: seruus quippe artons aut pas cens quilib& ecclesiae doctor intelli¬
gitur. Dequodñs ait: Nemomutens manum suã in aratrum &aspiciens
r&ro aptus ẽ regnodĩ: & alteri sese amare testanti testio respondit
pasce oues meas: Qui regresso deagro dicit illi statim trumsi recumbe
& non dicit ei para quod cenem: Seruus deagro regreditur. cum.
intermisso ad tempus operep̃dicandi ad conscientiã doctor recurint.
atqꝰ publico locutionis adcuriam cordis rediens sua secũ secr&us acta
uel dicta r&ractat: cui ñ statim dñs transi recumbedicit. id est tiunsi

Expanded text:
Cui sententiae subjunctae quoque parabolae, quae de verbi ministris agit, Cui sententiae subjunctae quoque parabolae, quae de verbi ministris agit, sensus astipulatur. Juvat et illud, quod folia mori serpenti superjecta necem inferunt, quia verbum crucis, ut cuncta salutaria confert, cuncta ncet ut fides, quo virtutibus foris excellentior, eo in ipsa conscientia fiat intus humilior. Servus quippe arans aut pascens, quilibet Ecclesiae doctor intelligitur. De quo Dominus ait: Nemo mittens manum suam in aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Pasce oves meas. Qui regresso de agro dicet illi: Statim transi, recumbe; et non dicet ei: para quod coenem. Serius de agro regreditur cum intermisso ad tempus opere praedicandi, ad conscientiam doctor recurrit, atque a publico locutionis ad curiam cordis rediens sua secum secretus, acta vel dicta retractat. Cui non statim Dominus transi, recumbe dicit, id est, transi
Abbreviated transcription (Latin):
melledulcorata : omnes decorde quod ẽ interioris nostri hominis
caput uitiorum sentinas. non solum ad p̃sens exhaurit. sed & infuturũ.
nereco llegi ualeant p̃cau& arbor autem morus eradicanda & inmare
trans plantanda uel simpliciter posita potest intellegi. qui a uidelic&
consum matȩ fidei indicium sit uerbo elementis imperare. ut quod deuno
specialiter dictum ẽ. hoc genesteliter deomnib sentiendum credatur.
deniq ulibi dñs arefacta uerbo ficulnea discipulis mirantib: ait: Siha¬
bueritis fidem & non haesitaueritis. Non solum deficulnea faci&is
sed & simonti huicdixeritis tolle. &iactate inmare fi&: uelcerte permo¬
rum cuius colore sanguineo fructus & uirgulta rubent. Unde &cala¬
tinis rubus appellatur. euangelium crucis exprimitur: quaeperfidem
apostoloꝵ degente iudaeoꝵ inquauelut instirpe generis tenebatus
uerbis p̃dicationis eradicata & nmnaregentium trans lataẽ. atq: plantea

Expanded text:
melle dulcorata, omnes de corde, quod est interioris nostri hominis caput, vitiorum sentinas non solum ad praesens exhaurit, sed et in futurum ne colligi valeant, praecavet. Arbor autem morus eradieanda, et in mare transplantanda, vel simpliciter posita, potest intelligi, quia videlicet consummatae fidei indicium sit verbo elementis imperare, ut quod de uno specialiter dictum est, hoc generaliter de omnibus sentiendum credatur. Denique alibi Dominus arefacta verbo ficulnea discipulis mirantibus ait: Si habueritis fidem, et non haesitaveritis, non solum de ficulnea facietis, sed et si monti huic dixeritis, tolle et jacta te in mare, fiet . Vel certe per morum, cujus colore sanguineo fructus et virgulta rubent, unde et a Latinis rubus appellatur, Evangelium crucis exprimitur, quae per fidem apostolorum de gente Judaeorum, in qua velut in stirpe generis tenebatur, verbis praedicationis eradicata, et in mare gentium translata est atque plantata.
Abbreviated transcription (Latin):
qui inagro sitr&ro redire non debere. quod ned ehistantum quia ꝑtedea gro
redituri. hocẽ palamd̃m negaturi sunt dictum putares ꝑgit ostendere. Non¬
nullos quicum faciem inanteriora tenere uideantur animo tamen acmente
r&ro respiciant. in illa ergo noctedixit. In illa tribulatione tamtenebrosa
ut merroren inducantur. si fieri potest &iam electi duo erunt inlecto illi.
uidelic& quiotium & qui&em eligunt neq negotiis saecularib: neq negotiis
ecclesiasticis occupati quaeillorum quies lecti nomine significata ẽ : Unus assu¬
meur & alter relinquetur : Non quasi deduob: hominib: dictum est. sed deduob:
generib: affectionum. qui enim propter dm̃ continentiae studerit. ut sine solli¬
citudine uiuens cogit& qua edĩ sunt : assum &ur adõ. quiuero uel humanaelaudis
amore uel alia qua lib& uitiorum corruptione statum moncsticȩ uitae. quo
inbutus est laeserit: hic relinquendus sit hieremiaelamentationes in sinu

Expanded text:
qui in agro sit retro redire non debere, quod ne de iis tantum qui aperte de agro redituri, hoc est, palam Dominum negaturi sunt, dictum putares, pergit ostendere nonnullos, qui cum faciem in anteriora tenere videantur, animo tamen ac mente retro respiciant. In illa ergo nocte, dixit, in illa tribulatione tam tenebrosa, ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi duo erunt in lecto, illi videlicet, qui otium et quietem eligunt, neque negotiis saecularibus, neque negotiis ecclesiasticis occupati, quae illorum quies lecti nomine significata est. Unus assumetur, et alter relinquetur. Non quasi de duobus hominibus dictum est, sed de duobus generibus affectionum. Qui enim propter Deum continentiae studuerit, ut sine sollicitudine vivens cogitet quae Dei sunt , assumetur a Deo; qui vero vel humanae laudis amore, vel alia qualibet vitiorum corruptione statum monasticae vitae, quo imbutus est, laeserit, hic ubi relinquendus sit, Jeremiae lamentationes insinu
Abbreviated transcription (Latin):
gladium p&rae circumcisione uitabant : p&ro attestante qui de iugo legis
loquens ait : quod neq patres nostri neq nos potuimus portare.
sed pergratiam dñi ihũ credimus saluari quem ad modum &illi.
& psalmista qui quasi carcerali legis custodia conclusus: & uiam
euadendi nullam nisi ingratia xp̃i reperies exclamat : dum anxia¬
r&ur cormeum inp&ra exaltastime: deduxistime quia factus er
spesmea turris fortitudinisa facie inimici. Nemosane cum circumc¬
sionem praedican audierit: unius solum membri continentiam.
autum& impera re q̃uasi uel a formeatione tantum : uellicito nnetrumo¬
nio temperanter utens ÷ uel uirginitate gloriosus. exsteneu
absq aliarum uirtutam adiectione sufficiat : & no nomnium petius
quos cordde uelcorpore gestamus sensuum castigationẽ praectpi e
Nam & moy ses mundissima uerba dĩ suscipiens: incircum selabus esse

Expanded text:
gladium, petrae circumcisionem vitabant, Petro attestante qui de jugo legis gladium, petrae circumcisionem vitabant, Petro attestante qui de jugo legis loquens ait: Quod neque patres nostri, neque nos potuimus portare, sed per gratiam Domini Jesu credimus salvari, quemadmodum et illi . Et Psalmista, qui quasi carcerali legis custodia conclusus, et viam evadendi nullam nisi in gratia Christi reperiens, exclamat: Dum anxiaretur cor meum, in petra exaltasti me. Deduxisti me, quia factus es spes mea, turris fortitudinis a facie inimici . Nemo sane cum circumcisionem praedicari audierit, unius solum membri continentiam autumet imperari, quasi vel a fornicatione tutum, vel licito matrimonio temperanter utentem, vel virginitate gloriosum existere, absque aliarum virtutum adjectione sufficiat, et non omnium potius, quos corde vel corpore gestamus, sensuum castigationem praecipi. Nam et Moyses mundissima Dei verba suscipiens, incircumcisum se labiis esse
Abbreviated transcription (Latin):
praeputium . quod moyseuiuente ad creuerat cultris p&rinis incidit :
quia ubi peccatum abundauit . super abundauit gratia : Nam quare p&rinis
adcircum cidendum iosue cultris utatur. Intellegit quilegit : quia p&ra
erat & supra hanc inquit p&ram aedificabo ecclesiam meam: Quod enim
in pos sibile erat legi in quo in firmabatur per carnem dr̃ filium suum mittens
insimilitudine carnis peccati & de peccato damnauit peccatum incarne:
ut iustificatiolegis impler&ur in nobis : qui non secundum carnem ambulamꝰ
sed secundum sp̃m : Haec autem xp̃i gratia non solum noui testamenti fideles
iustificat : uerum quicumq inlege perfecti fuere : non exoperibus legis
sed eadem xp̃i in carne uenturi gratia sunt salui facti perfidem: & hos po¬
pulds abiosue circum cios illos moyn filius deñgnat. Quicum legis seue¬
ritate coacti discerent xp̃i gratiam flagitare : quasi inpendentem dñi

Expanded text:
praeputium quod Moyse vivente accreverat, cultris petrinis incidit. praeputium quod Moyse vivente accreverat, cultris petrinis incidit. Quia ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . Nam quare petrinis ad circumcidendum Josue cultris utatur, intelligit qui legit, quia petra erat Christus , et super hanc, inquit, petram aedificabo Ecclesiam meam . Quod enim impossibile erat legi, in quo infirmabatur per carnem, Deus Filium suum mittens in similittio legis impleretur in nobis, qui non secundum carnem ambulamus, sed secundum spiritum . Haec autem Christi gratia, non solum Novi Testamenti fideles justificat, verum quicunque in lege perfecti fuere, non ex operibus legis, sed eadem Christi in carne venturi gratia sunt salvi facti per fidem. Et hos populus a Josue circumcisus, illos Moysi filius designat, qui cum legis severitate coacti discerent Christi gratiam flagitare, quasi impendentem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
aiosue circum cidendos reliquerit. Morem uidelic& diuinitus impera¬
tum : qua dringentis & sex annis obseruatum: & auita sibi successione
contraditum : annis quadraginta continuis inter mittens: Nequaquam
hoc frustra sed magno mysterio factum crediderim: dequa saluo
maiorum intellectu dicam breuiter ipse quod sentio. moyses circum¬
cisionem praedicit : sed iosue perfecit : quialex permoy sendata est.
iubens nisi ad fuerit gratia iuuans: Moẏse praedicante praeputium
crescit: quia sicut apostolus ait. exoperibus legis noniustificabitur
omnis caro coram illo: perlegem enim cognitio peccati: & alibi.
usq ad legem enim peccatum erat inmundo. peccatum autem non inputat᷑
cum lex non est : & iterum : Lex autem sub intrauit ut abundar& delictum
Nam concupiscentiam nesciebam nisi lex dicer& non concupis ces : occasione
autem acceta peccatum per mandatum operatum est inme omnem

Expanded text:
a Josue circumcidendos reliquerit, morem videlicet divinitus imperaa Josue circumcidendos reliquerit, morem videlicet divinitus imperatum, quadringentis et sex annis observatum, et avita sibi successione contraditum, annis quadraginta continuis intermittens. Nequaquam hoc frustra, sed magno mysterio factum crediderim. De quo, salvo majorum intellectu, dicam breviter ipse quod sentio. Moyses circumcisionem praedicat, sed Josue perficit, quia lex per Moysen data est, jubens, nisi adfuerit gratia juvans. Moyse praedicante praeputium crescit, quia, sicut Apostolus ait, ex operibus legis non justificabitur omnis caro coram illo. Per legem enim cognitio peccati . Et alibi: Usque ad legem enim, peccatum erat in mundo. Peccatum autem non imputatur, cum lex non est . Et iterum: Lex autem subintravit, ut abundaret delictum. Nam concupiscientiam nesciebam, nisi lex diceret: Non concupisces. Occasione autem accepta, peccatum per mandatum operatum est in me omnem
Abbreviated transcription (Latin):
congruit : quando nouissima inimicadestru&ur mors quando nos quiuiui¬
mus qui reliquimus simul rapiemur cum illis qui resarpexerint in nubib
obuiam dño maera & sic semper cum dño erimus. Vnde pulchre inty pũ
omnium clectorum primus promis sionis filius: & centenario patre natus.
accircum cisus & setundum dñi praedictum isa ac quod risum siuegaudiũ
sonat est appellatus : illius peromnia temporis dexteram felicitatem
praefigurans dequo dñs ait: Iterum autem uidebo uos. & gaudebit
cor uestrum & gaudium uestrum nemo toll& a uobis : uerum quia
decircumcisione sermo est : lib& inquirere quare moy ses ipsequi legẽ
circumcisionis & patribus adõ datam : & sibitotiens inculcatam refert
totoducatus sui tempore neminem circum cidi uoluerit pra&er
unum solum modo filium suum quemmater arrepta p&ra acutissima
neadño ferir&ur circum cidit: sed omnes qui mheremo natisunt

Expanded text:
congruit, quando novissima inimica destruetur mors , quando nos qui vivicongruit, quando novissima inimica destruetur mors , quando nos qui vivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis qui resurrexerint, in nubibus obviam Domino in aera, et sic semper cum Domino erimus . Unde pulchre in typum omnium electorum, primus promissionis filius et centenario patre natus ac circumcisus, et secundum Domini praedictum Isaac, quod risum sive gaudium sonat, est appellatus, illius per omnia temporis dexteram felicitatem praefigurans, de quo Dominus ait: Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Verum quia de circumcisione sermo est, libet inquirere quare Moyses ipse qui legem circumcisionis et patribus a Deo datam et sibi toties inculcatam refert, toto ducatus sui tempore neminem circumcidi voluerit, praeter unum solummodo filium suum, quem mater arrepta petra acutissima, ne a Domino feriretur, circumcidit, sed omnes qui in eremo nati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ixx. & .cccc. & .cc. qui fiunt simul. dccclxuIIi. qui profecto numeru
quia figurae resurrectionis ad gaudeat satis est supra tractatum. Nam
quod octo simpliciter posita hoc &per eadem decem siuecentum multi¬
plicata significant: uel certe perfectorum cumulatio numerorum
firmitatis indicium essecredendum est .: Possumus &itadicere quod no¬
men saluatoris octo absoluta continea : quia resurrectionir inse exem¬
plum mortalibus octauadie resurgendo praestiterit: contineat &¬
decuplata quidecalogus legis quomodo debeat impleri suae : resurreta¬
onis ños figuris instituerit pariter &iuuerit : ut quomodo ipse surgens
a mortuis iam non moritur mors illi ultra non dominabitur : Ita & nos
ihũ Contineat &iam centies ducta quia gloria suae resurrectionis
ostenia quaenos infuturorum sequatur r&ributio portenderit.
centenarius namq numerus qui post tot in loua cur sum numerorum :
primus dexteram p&it illius nimirum sacculi gaudus figurandis aptissime

Expanded text:
LXX, et CCCC, et CC, qui fiunt simul DCCCLXXXVIII. Qui profecto numerus, quia figurae resurrectionis adgaudeat, satis est supra tractatum. Nam quod octo simpliciter posita, hoc et per eadem decem sive centum multiplicata significant. Vel certe perfectorum cumulatio numerorum firmitatis indicium esse credendum est. Possumus et ita dicere, quod nomen Salvatoris octo absoluta contineat, quia resurrectionis in se exemplum mortalibus octava die resurgendo praestiterit. Contineat et decuplata, quia decalogus legis, quomodo debeat impleri suae nos resurrectionis figuris, instituerit pariter et juverit. Ut quomodo ipse surgens a mortuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur, ita et nos isto Jesu . Contineat etiam centies ducta, quia gloria suae resurrectionis ostensa, quae nos in futurum sequatur, retributio portenderit. Centenarius namque numerus qui post tot in laeva cursum numerorum, primus dexteram petit, illius nimirum saeculi gaudiis figurandis aptissime
Abbreviated transcription (Latin):
cum impless& quidem omnia uerba suain aures plebis intraes sexp̃m caphar¬
naum : hocẽ quia non ante quam haec uerba terminas s & intrecuit : sed
non esse expressum postquantum temporis int̃uallũ cumistos sermo¬
nes terminars & in tracuerit capharnaum : ipso quippe in t̃uallo lepro¬
sus ille mundatus ẽ quẽ loco suo matheus int̃ponit : iste autem
ante a p̃occupat : Centurionis aut̃ cuius dam seruus malehabens estet
moriturus qui illierat pr&iosus : Quaerit forte aliquis uelpiur
utinueniat: uel impius ut rep̃hendat: quaratione euangelista
seruũ qui ñ mortuur sed sanatus sub infertur dixerit ẽẽ moriturũ¬

Expanded text:
cum implesset quidem omnia verba sua in aures plebis, intrasse Christum Capharnaum, hoc est, quia non ante quam haec verba terminasset intravit, sed non esse expressum post quantum temporis intervallum, cum istos sermones terminasset, intraverit Capharnaum. Ipso quippe intervallo leprosus ille mundatus est, quem loco suo Matthaeus interponit , iste autem antea praeoccupat. Centurionis autem cujusdam servus male habens erat moriturus, qui illi erat pretiosus. Quaerit forte aliquis, vel pius, ut inveniat; vel impius, ut reprehendat, qua ratione evangelista servum, qui non mortuus, sed sanatus subinfertur, dixerit esse morituru
Abbreviated transcription (Latin):
qualib& temptatione. mox &uere mali & ficteboni. peiores fiunt donec
extremum per p&uã labant᷑ in poenam : porro moralit̃ dicendũ
quia unusquisq: temptat᷑ a concupiscentia sua abstractus & in lec¬
tus  dehinc concupiscentia cũ coeperit parit peccatũ : peccatũ aut̃
cum consummatũ fuerit generat mortem : Potest &iam perimp&ũ
fluminis extremi iudiciidiscrimen intellegi : quando. utraq domu con

Expanded text:
qualibet tentatione, mox et vere mali et ficte boni pejores fiunt, donec ad qualibet tentatione, mox et vere mali et ficte boni pejores fiunt, donec ad extremum perpetuam labantur in poenam. Porro moraliter dicendum quia unusquisque tentatur a concupiscentia sua, abstractus et illectus. Dehinc concupiscentia cum coeperit, parit peccatum. Peccatum autem cum consummatum fuerit generat mortem. Potest etiam per impetum fluminis extremi judicii discrimen intelligi, quando, utraque domo con
Abbreviated transcription (Latin):
do dicitur fundamentum possumus &iam non in conuenient̃ fundam̃tũ
ipsa auris auditus nomine designat᷑ s sicut ergo qui inputeo mergitur
putei fundo r&in&ur: ita corruens quasi inquodam fundi loco consister&
anima si semel lapsamaliqua sepecca ti mensura r&iner& : sed cũ peccato in
quo labitur non potest es secontenta dum cotidie ad deteriora deicit᷑: quasi
mputeo quocecidit fundum non inuenit quo figat᷑. unde benealias dicit᷑
peccator cum uenerit in profundum malorũ contẽnit redire Namq:¬
dissimulat quia misereri sibi pos sedisperat : sedcum despestendo amplius
peccit quisi puteo suo fundũ subtrahit neubi r&inent possit inueniat
ergo qui audit sermones xp̃i & non facit siue initiatus mysteruis xp̃iscu
in totũ alienus axp̃o quia seipsũ male aedificat : similis ẽ hoministulto
dequodicit᷑ inimicus homo hocfecit : In quã inlisus ẽ fluuius & continuo
cecidit & facta ẽruina domus illius magna : Manifestum ẽ quia ingruente

Expanded text:
do dicitur fundamentum, possumus etiam fundamentum ipsa auris auditus nomine designatur. Sicut ergo, qui in puteo mergitur putei fundo retinetur, ita corruens quasi in quodam fundi loco consisteret anima, si semel lapsa, in aliqua se peccati mensura retineret. Sed cum peccato, in quo labitur, non potest esse contenta, dum quotidie ad deteriora dejicitur, quasi in puteo, quo cecidit, fundum non invenit, quo figuratur. Unde bene alias dicitur: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Redire namqdissimulat, quia misereri sibi posse desperat. Sed cum desperando amplius peccat, quasi puteo suo fundum subtrahit, ne ubi retineri possit inveniat. Ergo qui audit sermones Christi, et non facit, sive initiatus mysteriis Christi, seu in totum alienus a Christo, quia seipsum male aedificat, similis est homini stulto, de quo dicitur: Inimicus homo hoc fecit . In quam illisus est fluvius, et continuo cecidit. Et facta est ruina domus illius magna. Manifestum est quia, ingruente
Abbreviated transcription (Latin):
lierem ad concupiscendã eã ꝑoculorũ portã suae mortis indicia ꝓfert : qui fabu¬
lis otiosis obscenisue carminib: uel de tractionib aurẽ libent᷑ aperit : hanc
animȩ suae portã mortis efficit : c&erosq ñ seruat sensus mortis sibi ipse
redditaditus : Obsecro dñe ihũ cunctas meaeciuitatis portas iustitiae facias
ut ingressus in eas confitedo nominituo: tuȩq maiestati cũ ministris cȩlestib
eã crebrius inuisenti ñ f&or elati cadaueris occurrat : sed occup& salus muros
illius & portas eius laudatio : Et haecuidua erat & turba ciuitatis multa cũ
illa : Viduã eẽ ecclesiã omnis anima quae sponsi dñi quiesui semorte redẽptã

Expanded text:
lierem ad concupiscendum eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulierem ad concupiscendum eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cuncta meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo , tuaeque majestati, cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam
Abbreviated transcription (Latin):
quar& portȩciuitatis ecce defunctus efferebat᷑ filius unicus matris suȩ :
Defunctus hicqui extraportã ciuitatis multis est intuentib elatus : significat
hominẽ l&ali criminum funere soporatũ eandẽq insuꝑ animae mortẽ ñ cor¬
dis adhuccubili tegentẽ sed admultorũ notitiã ꝑ locutionis operis uei di¬
ciũ : quasi ꝑsua eciuitatis ostia propalantẽ : quibene filius unicus matris suȩ
uirgomat̃ ecclesia singuliquiq tam̃ fidelium uniuersalis se ecclesiae filios
rectis sime fatentur . Nã & electus quilib& quando ad fidem inbuit᷑ filius ẽ quando
alios inbuit mat̃  anñ materno ergoaruulos agebat affectuquiait : filioli mes
quos iterũ parturiodonecform&ur xp̃s inuobis : portã ciuitatis quadefuntus
efferebat᷑ puto aliquẽ desensib: esse corporeis : quie nĩ seminat int̃fr̃s discordias¬
qui iniquitatẽ in excelsũ loquit᷑ ꝑoris portã extrahit᷑ mortuus : qui uiderit mu¬

Expanded text:
am mortis efficit. Ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve sui indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unicus matris suae virgo, mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est. Quando alios imbuit, mater. An non materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis? Portam civitatis qua defunctus efferebatqui iniquitatem in excelso loquitur, is per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mu
Abbreviated transcription (Latin):
autem : & nolebat introire: Pater ergo illius egressus coepit rogare illum:
Indignatur &iam nunc : & ad huc non uult. introire : cumergo plenitudo
gontium intrauerit : egredi&ur oportuno tempore pater eius . ut &iam
omnis israhel saluus fiat: excuius parte caecitas facta est. uelut absentia in

Expanded text:
autem, et nolebat introire. Pater ergo illius egressus coepit rogare illum. autem, et nolebat introire. Pater ergo illius egressus coepit rogare illum. Indignatur etiam nunc, et adhuc non vult introire. Cum ergo plenitudo gentium intraverit, egredietur opportuno tempore pater ejus, ut etiam omnis Israel salvus fiat, ex cujus parte caecitas facta est, velut absentia in
Abbreviated transcription (Latin):
libaeta temcensidore udit symphoniam & corum selie& sp̃li ꝑlenos
uocibus consonis euangelium praedicare. quibus dictum est: Obsetro uos
fratres ut idipsum di catis omnes & concorditer conuersantiũ animam
& corunum in laudes dĩ : Et uocauit unum deseruis & interrogauit quae
haec essent: isq dixit illi: Uocat unum deseruis. cum sumit adlegendum
aliquem proph&arum : & ineo quaerens quodam modo interrogat. Unde
ista festa mecclesia celebrantur : in quib: seesse non uidet Respond& ei
seruus patris proph&a: Frater tuus uenit : & occidit patertuus uitulũ
saginatum quia saluum illum recepit: In extremis enim terrae fuit frãt
tuus: sed inde malor exultatio cantantium dño canticum nouum: quia
laus eius ab extremis terrae : & proptereum quiabsens erat: occisus est
ille cuidictum est. & olo caustum tuum pingue fiat. Indignatus est

Expanded text:
libertatem considerat. Audit symphoniam et chorum, scilicet, spiritus plenos libertatem considerat. Audit symphoniam et chorum, scilicet, spiritus plenos vocibus consonis Evangelium praedicare, quibus dictum est: Obsecro vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes et concorditer, conversantium animam et cor unum in laudes Dei. Et vocavit unum de servis, et interrogavit quae haec essent. Idque dixit illi. Vocat unum de servis, cum sumit ad legendum aliquem Prophetarum, et in eo quaerens quodammodo interrogat, unde ista festa in Ecclesia celebrantur, in quibus se esse non videt. Respondeat ei servus patris Propheta: Frater tuus venit, et occidit pater tuus vitulum saginatum, quia salvum illum recepit. In extremis enim terrae fuit frater tuus, sed inde major exsultatio cantantium Domino canticum novum, quia laus ejus ab extremis terrae . Et propter eum qui absens erat, occisus est ille cui dictum est: Et holocaustum tuum pingue fiat . Indignatus est