comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seruemus : om̃e qđ foras agimus: eri Sierũ
semel medullã cordis elationis putredo con¬
sumpserit: cicius corruit cortex uacua
&xternȩ uisionis: Notandũ uero est: qui a
dualiis cadentibus ad standũ alii solidariꝑhi¬
bentur : electoꝵ numerus certus ac defini¬
tus ostenditur: Undetiam : fil adel phrae
et elae ꝑ angłmdicitur: Tene quod habes:
ne alius accipiat coronatuam: Hac ergo
sentexcia qua narratur alioꝵ erigi. alioꝵ autẽ
uita confringi. & spes nutritur humilium.
pere. quȩ quia nonhabeant cõtempnun turꝰ:¬
Tor midãmus igitur inhisque accepimus:
nee tos quulla pec dũ ad secuti sunt desperemꝰ:
Quid enũ sum hodie nouimus. quid autẽ post
paululũ possimus. ẽẽ. nescimus : Hi uero quos
fortasse despicimus. & tarde possunt incipe¬
re : & tamen uitã nr̃am feruentiorib studiis
ante ire: Timendũ itaque est. ne&ia nobis
cadentibus surgat : qui nobisstantib inridetur

Expanded text:
servemus omne quod foris agimus. Si enim servemus omne quod foris agimus. Si enim semel medullam cordis elationis putredo consumpserit, citius corruit cortex vacua externae visionis. Notandum vero est quia dum aliis cadentibus ad standum alii solidari perhibentur, electorum numerus certus et definitus ostenditur. Unde etiam Philadelphiae Ecclesiae per angelum dicitur: Tene quod habes, ne alius accipiat coronasententia, qua narratur, aliorum erigi, aliorum autem vita bona confringi, spes nutritur humilium, pere quae quia non habeant contemnunturFormidemus igitur in his quae accepimus, nec eos qui illa necdum assecuti sunt desperemus. Quid enim sumus hodie novimus, quid autem post paululum possimus esse nescimus. Hi vero quos fortasse despicimus, et tarde possunt incipere, et tamen vitam nostram ferventioribus studiis anteire. Timendum itaque est ne etiam nobis cadentibus surgat, qui a nobis stantibus irridetur;
Abbreviated transcription (Latin):
quiarelictis caelestibus terrãquerunt: Quȩ
qute maior poterit. ee. cõtricio quã deserto
aneit pre creaturã quȩrere desertis suꝑnis
qudus. infimis gaudus inhiare: Unde bexe
pohamdicitur: Humiliat autẽ peccatores :¬
usq ad terram: Amissis exũi celestibus terrepũ
estꝰ om̃e quod sitiunt : & dũplus uideri coriatur.
minus est quod appetunt: Dequibus : recte
phieremiam dictũ est: Recedeptes ate
interra scribentur: At contra: deelectis dicitur:
Sau dete : quod nomina ur̃a scripta sunt
incelis : Ista ergo contritio priusserpit in men¬
te: ut post modũ ꝓcedat in opere : Priusfun¬
damenita cogitacionis concutit: ut post modũ
fabricam operatiorĩs allidatꝰ: Vnde sum¬
ma est cura sactagendũ : ut illic uitȩtur. ubi
oritur: Scriptum nãque est: Om̃i custodia
serua tuũ cor : qm̃ ex ipsonita ꝓcedit : Et
rur sũ scriptũ est: Excorde exeunit
cogitaciopes malȩ: Intus er gouigilandũ est:
nemens dum extollitur cadat : erulntus

Expanded text:
elestibus, terram quaerunt. Quae autem major poterit esse contritio quam deserto creatore creaturam quaerere; desertis supernis gaudiis, infimis rebus inhiare? Unde bene per Prophetam dicitur: Humiliat autem peccatores usque ad terram . Amissis enim coelestibus, terrenum est omne quod sitiunt; et dum plus videri conantur, minus est quod appetunt. De quibus recte per Jeremiam dictum est: Recedentes a te, in terra scribentur . At contra de electis dicitur: Gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelis . Ista ergo contritio prius serpit in mente, ut postmodum procedat in opere; prius fundamenta cogitationis concutit, ut postmodum fabricam operationis allidat. Unde summa est cura 798 satagendum ut illic vitetur ubi oritur. Scriptum namque est: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Et rursum scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae . Intus ergo vigilandum est ne mens dum extollitur cadat. Intus
Abbreviated transcription (Latin):
cum fletu temperabam : Potus quippe. abex¬
terioribus interius traitur : fletus autem
ab interioribus ex terius temaria t
sotu ergodño cum fletu temperare est: alios
ab ex teriorib introrsũsi trahere. alios ab in¬
gs terioribus in exteriora re ꝓba re
diximus. hec contritio prius intus agiair
ut post ex trinsecus ostendatur : Hac con¬
tricione non nũquã adhuc quorumdam
exteriora quasi sana sunt: &. iam interiora
putruerunt: Scriptũ namque es t:
Anteruiniã ex altatur cor: Ibi ergoferi¬
untur ũbi suꝑbiunt: Unde scriptum es
Contriui cor eorũ fornicans: & rec edexis
ame Interius eñi fornicari est
exterius uetitis de lec tari: Magpa
autẽ contricio cordis est : haȩc eademelatiosuꝑ¬
bueretis: Eo quippe ipso ab integritate saiutis
onerus: quo iactantia culiba uirtutisintumes¬
o Suꝑbientes eñ dm̃ despiciunt : arelicta
ereatoris suigła ꝓ priã querunt: Iuibus iam¬

Expanded text:
cum fletu temperabam . Potus quippe ab excum fletu temperabam . Potus quippe ab exterioribus interius trahitur, fletus autem ab interioribus exterius emanat. Potum ergo Domino cum fletu temperare est alios ab exterioribus introrsus trahere, alios ab interioribus in exteriora reprobarediximus, haec contritio prius intus agitur, ut post extrinsecus ostendatur. Hac contritione nonnunquam adhuc quorumdam exteriora quasi sana sunt, sed jam interiora putruerunt. Scriptum namque est: Ante ruinam exaltatur cor . Ibi ergo feriuntur, ubi superbiunt. Unde scriptum est: Contrivi cor eorum fornicans et recedens a me . Interius enim fornicari est exterius vetitis delectari. Magna autem contritio cordis est haec eadem elatio superbientis. Eo quippe ipso ab integritate salutis corruit, quo jactantia cujuslibet virtutis intumescit. Superbientes enim Deum despiciunt, et relicta creatoris sui gloria, propriam quaerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pando recolligunt: Hos ad huc respiciextes homi
nes. quales dudũ in opere nouerant : talesputant:
At contra illi ꝑdistrictȩ considerationis examen.
uitã suã qualem fuisse recolunt in sequuntur.
sciturq quid fuerint. sed quid iam coeperint. ẽẽ
nescitur: In hoc ergo utroque genere hominũ
sepecõtingit. ut & qui uidentur stare humano
iuditio. ĩã in conspectu aet̃ ni iudicis iaceant :¬
& qui adhuc corã hominibus iacent. iã in conspectu
acter piiudicis stent: Quis eñĩ hominũ aestima¬
re potuiss& ludã uiuen di sortẽ &ĩa post mins¬
articulo mortis inuenire. Occultus autẽ uidex
presidens. & utrorũque corda discernens : alterũ
pie sta tuit. alterũ iuste confregit: Illũ districce
eterius reppulit: hunc introrsus misericordi¬
tertraxit: Vnde bene etiã ꝑ propħam casu¬
ros alios passionis suae tempore. atque alios
surrecturos annuntians: ait : Potũ meum:

Expanded text:
pando recolligunt. Hos adhuc respicientes homipando recolligunt. Hos adhuc respicientes homines, quales dudum in opere noverant, tales putant. At contra illi per districtae considerationis examen, vitam suam qualem fuisse recolunt, insequuntur, sciturque quid fuerint, sed quid jam coeperint esse, nescitur. In hoc ergo utroque genere hominum saepe contingit, ut et qui videntur stare humano judicio jam in conspectu aeterni judicis jaceant; et qui adhuc coram hominibus jacent, jam in conspectu aeterni judicis stent. Quis enim hominum aestimare potuisset Judam vivendi sortem etiam post minisarticulo mortis invenire? Occultus autem judex praesidens, et utrorumque corda discernens, alterum pie statuit, alterum juste confregit. Illum districte exterius repulit, hunc introrsus misericorditer traxit. Unde bene etiam per prophetam casuros alios passionis suae tempore atque alios resurrecturos annuntians, ait: Potum meum
Abbreviated transcription (Latin):
nunc secreto iuditio codie agitur: quod tunc
publicodemonstratur: Nam iuste acmise¬
pco diter singuloꝵ corda uł examinans uł
disponens alios inexceriora respuit : alios
adea quȩ sunt intrinsecustra hit: Hos accer¬
dit interna appetere: illos puoluptatibus
suis deserit exteriora cogitare : Horũ mextẽ
sud suꝑnaeriit illorũ suꝑbiã minfimis desi¬
oculis clausa sunt. & nescitur qui repellitur:
quia penetrari neque unt que ab uno quoquȩ
cogitantur: Mamse pe corde ꝑuerso nec dũ
ꝓcessit usq: adeffertĩoperis deliberatio
pogitauonis : & adhic fatasse ꝑhabitum it¬
tus adstrinģitur qui anmente foras uagat᷑
Sed talis quilib& iste. tunc ante oculos inter ni
iudiciscecidit : cum ab appetendis interioribus
ꝑdesideriũ exiuit: Nonnũ quã uero alii post male
operationis usũ. ad spemcaelestem subito amore
reuiuescunt : & qui ꝑuersa actione se sparserant.
ad sinũ internȩ retrac tacionis sem& ipsos inere¬

Expanded text:
nunc secreto judicio quotidie agitur, quod tunc nunc secreto judicio quotidie agitur, quod tunc publico demonstratur. Nam juste ac misericorditer singulorum corda vel examinans, vel disponens, alios in exteriora respuit, alios ad ea quae sunt intrinsecus trahit; hos accendit interna appetere, illos pro voluptatibus suis deserit exteriora cogitare; horum mentem ad superna erigit, illorum superbiam in infimis desioculis clausa sunt, et nescitur qui repellitur, quia penetrari nequeunt quae ab unoquoque cogitantur. Nam saepe de corde perverso necdum processit usque ad effectum operis deliberatio cogitationis, et adhuc fortasse per habitum intus astringitur, qui jam mente foris vagatur. Sed talis quilibet iste tunc ante ocjudicis cecidit, cum ab appetendis interioribus per desiderium exivit. Nonnunquam vero alii post malae operationis usum ad spem coelestem subito amore reviviscunt; et qui in perversa actione se sparserant, ad sinum internae retractationis semetipsos incre
Abbreviated transcription (Latin):
teporali tatis colligamꝰ ocilu cordis adserre
multanarrata sunt depoena malorum
subito infertur occultũ iuditium quod pie
supnos iusteq disponitur: quomodo ali ꝑdutꝰ
quod tenere uide bantur & alii accipiunt qđ
ali ex meritis ꝑdunt: Nit epi : Conter&¬
peis : Hoc cotidie agitr : sed quia adhuci
finis parciũ utrarũq neicerputur misiuus
timetur Nsuquã enuĩcil pasuã repbi nisimpę¬
nd cogno scunt : & quia poena differtur:
culpadespicitur: Labantur uero abstu
iuisticiȩ : & locũ iitȩ alu illis cadentibus sor¬
ciuntur : sed eolapsũsuũ neglegunt : quo inis¬
teritu quise ineter aumaneat noꝵ anterhuf
Sieru adillud quo dillic passuri sunt. oculos
mitterenit : hoc quodhic faciunt ti mererit
Gunctis autẽ liqua. qđ inilla eetrena requisi¬
tione scamen publicũ facturus est om̃psas.
ut alios adtormeri tadeserat. alios ad partiei¬
pationẽ regnicelestis ad mittat : ded hoc

Expanded text:
temporalitatis colligamus oculum cordis ad secretemporalitatis colligamus oculum cordis ad secremulta narrata sunt de poena malorum, subito infertur occultum judicium, quod pie super nos justeque disponitur, quomodo alii perdunt quod tenere videbantur, et alii accipiunt quod alii ex meritis perdunt. Ait enim: CAi.---Hoc quotidie agitur. Sed quia adhuc finis partium utrarumque non cernitur, minus timetur. Nunquam enim culpam suam reprobi nisi in poena cognoscunt. Et quia poena differtur, culpa despicitur. Labuntur vero a statu justitiae, et locum vitae, illis cadentibus, alii sortiuntur. Sed eo lapsum suum negligunt, quo interitum qui se in aeternum maneat non attendunt. Si enim ad illud quod illic passuri sunt oculos suos mitterent, hoc quod hic faciunt timerent. Cunctis autem liquet quod in illa extrema requisitione examen publicum facturus est omnipotens Deus, ut alios ad tormenta deserat, alios ad participationem regni coelestis admittat. Sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Diuina autẽ iuox terribilibus sentenciis suis.
quasi quibus dam clauis illud pungitꝰ ut euigil&.
& homo occulta suꝑse iudicia quȩ pressustorpore
dissimulat terrore saltẽ pulsatus ex pauescat
Ut eñi superius diximus ipso usu uites ueteris
mensmale ad sue tade primitur : & in hȩc quȩ
expectat exterius. quasi dor miens sopitur
Quii a post quã semel se ad appetenda cusibilia
foras fudit: a contẽ plandis in uisibilibus intus
euanuit: Unde nunc necesse est ut quȩ
ꝑ uisibilia spargitur : de in uisibilibus iudiciis
delestata pstrauit. saltem ꝑeussa requirat
qđ deseruit : Ecce autẽ scriptura sacra tẽt¬
rore quoda torpentia corda trans figit. ne
in his inhereant que exterius defluunt. sedq
in terius aeterNa ꝑ diderint: Indicat quid
senteaicia occultã decernitur : ne in modera¬
te a nobis haec publica cogitertur: Dicit
quid suꝑnos agatin depobis: ut abhoc publico

Expanded text:
Divina autem vox terribilibus sententiis suis Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud pungit, ut evigilet, ut homo occulta super se judicia, quae pressus torpore dissimulat, terrore saltem pulsatus expavescat. Ut enim superius diximus, ipso usu vitae veteris mens male assueta deprimitur, et in haec quae exspectat exterius quasi dormiens sopitur; quia postquam semel se ad appetenda visibilia foris fudit, a contemplandis invisibilibus intus evanuit. Unde nunc necesse est, ut quae per visibilia spargitur, de invisibilibus judiciis delectata prostravit, saltem percussa requirat uod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne in his inhaereant quae exterius defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec publica cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ : quoꝵ in tuertes exitũ conuersationis imi¬
tamini fidem: Superius uidelic& dũspirita¬
lia p̃cepta loqueretur . quasi funes miserat.
post modũ uero memorans exemplamaiorũ.
quasi ueteres pannos adhibebat : Excitati
ergo tot uocib prȩceptoꝵ. adiuti tot cõpã¬
rationibus exẽploꝵ : ad corda nr̃a redeamus:
Discutiamus om̃e quodagimus. & quicquid ip
nobis diuinȩ rectitudnis regulã offexdit
accusemus: ut apud difrictũ iudicem. ipsa nos
accusatio excus &: In oc eñimentis nrae
iuditio tanto citius a soluimꝰ : quanto nios
districtius reos terimus: Nec adhȩc ager¬
daꝑ denida sunt tẽpora quibus uacat
memoramur qđ tunc non possumus: ne nunc
qđ possumꝰ neglegamuis. Sed ecce nego ciauecu¬
pant : quȩ nobis incessanter apposita. a consi¬
derandis nobis mentis nre oculũ declinant:
Inistis nãque uisibilibus quȩ intuetur. corprm
ex trasespargitur.: & quid deseꝰ intrinsecus agatꝰ
obliuiscitur. dũ extrinsecus occupatur

Expanded text:
is, quorum intuentes exitum conversationis imitamini fidem . Superius videlicet dum spiritualia praecepta loqueretur, quasi funes miserat; postmodum vero memorans exempla majorum, quasi veteres pannos adhibebat. Excitati ergo tot vocibus praeceptorum, adjuti tot comparationibus exemplorum, ad corda nos redeamus: discutiamus omne quod agimus; et quidquid in nobis divinae rectitudinis regulam offendit, accusemus, ut apud districtum judicem ipsa nos accusatio excuset. In hoc enim mentis nostrae judicio tanto citius absolvimur, quanto nos districtius reos tenemus; nec ad haec agenda perdenda sunt tempora, quibus vacat; memoramur quod tunc non possumus, nec nunc quod possumus, negligamus. Sed ecce negotia occupant, quae nobis incessanter opposita a considerandis nobis mentis nostrae oculum declinant. In istis namque visibilibus, quae intuemur, cor nostrum extra se spargitur, et quid de se intrinsecus agatur, obliviscitur, dum extrinsecus occupatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: Suino c& noceat ad huc : & qui
ipsordibus est sordescat adhuc: Hinc
dauid ait: Appone iniquitatẽ suꝑiniqui
dicitur : In missiones ꝑ angłos malos
uiam fecit semitȩ irȩ suae
Corquippe dñs prioribus meritis ad gra
mlignoru spuum ꝑsuasi onibus filluuđ
pudigne niculpa traitur reacus erus inpoe

Expanded text:
dicitur: Qui nocet noceat adhuc, et qui in sordibus est sordescat . Hinc David ait: Appone iniquitatem super iniqdicitur: Immissiones per angelos malos: viam fecit semitae irae suae . Cor quippe Dominus prioribus malignorum spirituum persuasionibus falli, quae dum digne in culpam trahuntur, reatus earum in pe
Abbreviated transcription (Latin):
adiungit dicens: Propter qđ tradidit illos
ds̃ in desideria cordis eorũ in in mundia:
ut cõtumeliis afficiant corpora sua inse¬
m& ipsis : Quia eni cognoscentes dm̃. pecca¬
tũ suꝑbiȩ intellegendo cõmiserunt: cecan¬
tur & iã. ne intelligant quod cõmit tant
& qui intelligentiã suã sequi nolunt in
peccato. & causa peccati: & ipsũ lumex in¬
tellegentiȩ ꝑdant inpeccato & poenapec¬
cati: Prioris ergo peccati merito. pec ca¬
toꝵ subsequentiũ fouea tegitur: ut qui
malũ sciens ꝑpetrat. de inceps iustȩ in
agitur ous ut culpis culpȩ feriantur :
ũ. ipsa incrementa uitioꝵ: Nam quia
om̃ps ds̃ ad penitentiã tempus indulg&.
quod tamen humana malicia adusum suȩ
iniquitatis intorqu& : inmirũ usto iudicio
augeri culpa ꝑmittitur. ut ad feriendum
altius quandoq cumuletur: Hinc enĩrurs¬

Expanded text:
idit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis . Quia enim cognoscentes Deum peccatum superbiae intelligendo commiserunt, caecantur etiam ne intelligant quod committunt. Et qui intelligentiam suam sequi nolunt in peccato et causa peccati, et ipsum lumen intelligentiae perdunt in peccato et poena peccati. Prioris ergo peccati merito peccatorum subsequentium fovea tegitur, ut qui malum sciens perpetrat, deinceps juste in agitur, ut um ipsa incrementa vitiorum. Nam quia omnipotens Deus ad poententiam tempus indulget, quod tamen humana malitia ad usum suae iniquitatis intorquet, nimirum justo judicio augeri culpa permittitur, ut ad feriendum altius quandoque cumuletur. Hinc enim rur
Abbreviated transcription (Latin):
quid faciemus de incessum alioperis. si sic subtiliter
disudicat gressuscor dis.I Eece oecul ta meratis
prȩ itinera. . nullus hominũ uid& : & tameri
ante dioculos. tot gressus ponimꝰ. quot affectus¬
ens arecto itinere. infir mȩ cogitationis pede
elaudicamus : Nisi eaũ in conspectueiꝰ stre
assidius nostfa u meretiũ lapsusi nerescere¬

Expanded text:
quid faciemus de incessu mali operis, si sic subtiliter quid faciemus de incessu mali operis, si sic subtiliter Deus judicat gressus cordis? Ecce occulta mentis rae itinera nullus hominum videt, et tamen ante Dei oculos tot gressus ponimmur quoties a recto itinere infirme cogitationis pede claudicamus. Nisi enim in conspectu ejus iste assiduus nostrarum mentium lapsus
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo igitur dicat humana facta dm̃ non
cernere: cũ iniquũ quempiam. iniquitates
suas libere ꝓspicit cumulare: Subito
quibus innitimur : uł alter nantes motus in¬
timȩ cogitacionis. quib quasi passib uł longe
adño recedimus : uł pie addñm ꝓpinquamus :
Addmm̃ eñi quasi tot gressib mens accedit
quot bonis motibus ꝓficit: &rur sũ tot gres¬
sibus longe fit : quot mabis cogitacionibus dẽ¬
terescit: Vnde plerũq contingit. ut nec dum
ꝓcedatꝰ in opere motus menitis : & tameN
ꝑfecia iãculpa sit eipsor eatu cogitacionis ÷
Sic ut scriptũ est : Manus in manũ: nonerit
in nocens malus: Manus eñi inmani iungi
sol& : qua ndo quiescit inotio & nullus eã usug la¬
boris exerc&: Manus ergo inmanu. nonerit in¬
noceas malus: Acsidicer&: &cũm anuscessat
abiniquo opere : malustamennon est in nocens
ꝑ cogiticionẽ : Iuia ergo nouimus qđ districte
om̃i a non solũ facta sed saltẽ cogitata pensantur.

Expanded text:
Nemo igitur dicat humana facta Deum non Nemo igitur dicat humana facta Deum non cernere, cum iniquum quempiam iniquitates suas libere prospicit cumulare. Subito quibus innitimur, vel alternantes motus intimae cogitationis quibus quasi passibus, vel longe a Domino recedimus, vel pie Domino propinquamus. Ad Deum enim quasi tot gressibus mens accedit, quot bonis motibus proficit. Et rursum tot gressibus longe fit, quot malis cogitationibus deterescit. Unde plerumque contingit ut necdum procedat in opere motus mentis, et tamen perfecta jam culpa sit ex ipso reatu cogitationis, sicut scriptum est: Manus in manu non erit innocens malus . Manus enim manui jungi solet, quando quiescit in otio, et nullus eam usus laboris exercet. Manus ergo in manu non erit innocens malus. Ac si diceret: Et cum manus cessat ab iniquo opere, malus tamen non est innocens per cogitationem. Quia ergo novimus quod districte omnia non solum facta, sed saltem c
Abbreviated transcription (Latin):
Sȩpe &ĩa qui apoenã quam meretur repente
Nonsuscipit : hoc ipsũdõ non aestimat displi¬
rũ nequitias impleat. alienarapiat. in nocentũ
oppressione sacietur : & qui a nec dũ ꝑcutitur
ui as suas adño aut nonui deri aestim&. as qͣuod
peius est ad ꝓbari : Neni& ꝓfecto ueni &
aeterna & repentinapcus sio: & tunc cognoscit
cuncta ad õ conspici quando se in ꝓuisoeitu
uiderit ꝓcunctorũ retributione dampnari :
Iunc inpoent sua oculos aperit: quos diutenuit
clausos inculpa: Tunc cõsiderasfe om̃ia uerũ
iudicẽ sentit : quando maloꝵ suoꝵ meritum
iã euadere sentiendo non possit : Iniquu sergo
qui diu expectatus est. idcir coest repente
sublatus : qui a oculidn supui as hominum.
& om̃s gressus eorũ considerat : Acsidicer&:
Quia ea quȩdiu pacienter conspicit : quan¬
doque inulta non deserit : Nam ecce subito
uiolentum rapuit: & mala eius quȩ ex pectan¬
do ꝑtulit. anim aduertendo resec auit

Expanded text:
Saepe etiam, quia poenam quam meretur repente Saepe etiam, quia poenam quam meretur repente non suscipit, hoc ipsum Deo non aestimat displirum nequitias impleat, aliena rapiat, innocētum oppressione satietur, & quia necdum percutitur, vias suas a Domino aut non videri existimet, aut quod peius est, approbari. Veniet profecto, veniet æterna & repentina percussio, & tunc cognoscet cuncta a Deo prospici, quando se improuiso exitu viderit pro cūctorū retributione dānari. Tunc in pœna sua oculos aperit quos diu tenuit clausos in culpa. Tunc considerare omnia verum iudicem sentit, quādo malorum suorum meritum iā euadere sentiendo non qui diu exspectatus est, idcirco est repente sublatus, quia oculi Domini super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. Ac si diceret: Quia ea quae diu patienter conspicit, quandoque inulta non deserit. Nam ecce subito violentum rapuit, et mala ejus quae exspectando pertulit animadvertendo resecavit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui a non subito ꝑcutitur sedeiuis infinẽ poena
differt᷑. nequis sima eius actio a dõ uiderir̃
creditur: Unde apte post quã eiusnarrauit
eiꝰ suꝑuias hominũ: & om̃s gressus eoꝵ considerat :
in ulte ꝑpetrabat: Aestim abaturds̃ inuisti¬
acta ñcernere: qui a differebat iustedãpna¬
re : & magnia eiꝰ pacientia. quasi quȩ dã negle¬
gentia putabatur : Iniquus quoq ipsẽ toci¬
ensse in peccatis suis nonuideri ad õcredidit.
quotiens inulte peccauit: Cui ꝑquendam
sapientẽ dicitur: Hedicas peccaui. & quid
accidit mihi triste: Emendare non uult
nequitiam : ꝑ qua dignã non ꝑtulit poeuam :
Quopie expectatus est: ed est ad peccandũ
nequiter instigatus: &pacientiam suꝑ¬
nȩ longinimitatis despiciens. unde corrige¬
re culpam suã debuit: in de cumulauit
dicut ꝑ eundẽ iobdicitur: Dedit eids̃ locũ
poeautenciae : & ille abutitur eo insuꝑbi a:

Expanded text:
quia non subito percutitur, sed ejus in finem poena quia non subito percutitur, sed ejus in finem poena differtur, nequissima ejus actio a Deo videri non creditur. Unde apsuper vias hominum, et omnes vias eorum considerat . inulte acta non cernere, quia differebat juste damnare; et magna ejus patientia quasi quaedam negligentia putabatur. Iniquus quoque ipse toties se in peccatis suis non videri a Deo credidit, quoties inulte peccavit. Cui per quemdam sapientem dicitur: Ne dicas, peccavi, et quid accidit mihi triste ? Emendare non vult nequitiam, pro qua dignam non pertulit poenam; et quo pie exspectatus est, eo est ad peccandum nequiter instigatus; et patientiae supernae longanimitatem despiciens, unde corrigere culpam suam debuit, inde cumulavit, sicut per eumdem Job dicitur: Dedit ei Deus locum poenitentiae, et ille abutitur eo in superbia .
Abbreviated transcription (Latin):
inuirgulto retinemꝰ : Nã quia ex
illo originẽ ducimꝰ. eius cursũ nascen¬
do sortim᷑ : ut eo ipso cotidia nomo¬
mento quo uiuimus in cessanter
auita transeamꝰ : & uiuendi nobis spa¬
tiũ unde crescere credit᷑ in de de¬
crescat : quia ergo adsũ mã morien¬
dicotidie tendimꝰ ꝑ incrementa
uiuendi: Bene demorientib nequa¬
quã transibunt dicitur sed ꝑtran¬
sibunt quia transeunt etiã dũ uuunt
sd ꝑ transeunt dũ moriunt᷑: Seque¬

Expanded text:
in virgulto retinemus. Nam quia ex in virgulto retinemus. Nam quia ex illo originem ducimus, ejus cursum nascendo sortimur, ut eo ipso quotidiano momento quo vivimus incessanter a vita transeamus, et vivendi nobis spatium unde crescere creditur, inde decrescat. Quia ergo ad summam moriendi quotidie tendimus per incrementa vivendi, bene de morientibus nequaquam transibunt dicitur, sed pertransibunt, quia transeunt etiam dum vivunt, sed pertranseunt dum moriuntur: Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
ne demorientib populis ñ ait transi¬
bunt sed ꝑ transibunt : quia etiam
uiuendo tẽporalit̃ cotidie ad finẽ ten¬
dimꝰ & prȩsentẽ uitã quasi quandã uiã sabi¬
gendo transimꝰ hoc ipsũ enĩ moriturosui ue¬
re : quasi ad mortẽ ire .ẽ. Et quot diesuitȩ
ꝑagimꝰ : quasi mnitinere ad locũ ꝓpositã tot
passib: ꝓpinquamꝰ : Ipsa quippe augnenta
decrim̃ ta sunt tẽpoꝵ : quia uitȩ nrae
rent tẽpora : nec cũ tẽporibus ipse
transir&. Stabat enĩ momentis de¬
currentib: : quiane quaquã ad
uite terminũ ꝑdierũ increñta
tendebat Stabat tanto robustus
quanto semꝑstanti artius in hęre¬
bat: Atubi uetitũ contigit mox
offenso creatore coepit ire cũ tem
pore : statuuidelic& in mortali¬
tatis amisso cursus cũ mortali¬
tatis ab sorbuit: & dũ iuuentute
adseniũ senio traheretur ad mor¬
tẽ : transcundo didicit. stando quid
fuit : Cuius nos quia deꝓpagine nasci¬
mur̃ radicis a maritudinẽ. quasi

Expanded text:
ne de morientibus populis non ait: Transibunt, sed pertransibunt, quia etiam vivendo temporaliter quotidie ad finem tendimus, et praesentem vitam quasi quamdam viam subigendo transimus. Hoc ipsum enim morituros vivere quasi ad mortem ire est. Et quot dies vitae peragimus, quasi in itinere ad locum propositum tot passibus propinquamus. Ipsa quippe augmenta detrimenta sunt temporum, quia vitae nostrae rent tempora, nec cum temporibus ipse transiret. Sic enim momentis decurrentibus, quia nequaquam ad vitae terminum per dierum incrementa tendebat, stabat tanto robustius, quanto semper stanti arctius inhaerebat. At ubi vetitum contigit, mox offenso Cpore. Statu videlicet immortalitatis amisso, cursus eum mortalitatis absorbuit . Et dum juventute ad senium, senio traheretur ad mortem, transeundo didicit stando quid fuit. Cujus nos quia de propagine nascimur, radicis amaritudinem quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tarione indige quanto hoc qđ dicit sineglegitur
acrius dol& :Hic nimirũ nonillud iudicium
designatur. qđ ꝑ aeter nã retributionẽ punit:
sed quod mente cõceptũ. ꝑ conuersionẽ diluit:
Ad illud quippe uetuire non desiderat: quisquis
se ꝑ illud dampnari formidat : Dũ ergo dicitur.
neq enĩ ultra in hominis potesta est ut ueniiat
addm̃ inudiciũ : ꝓfecto osteriditur. eẽ. quod¬

Expanded text:
tatione indiget, quanto hoc quod dicit, si negligitur, acrius dolet. Hic nimirum non illud judicium designatur, quod per aeternam retributionem punit, sed quod mente conceptum per conversationem diluit. Ad illud quippe venire non desiderat, quisquis se per illud damnari formidat. Dum ergo dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium, profecto oste
Abbreviated transcription (Latin):
PSA HUMANE CONDITI¬
onis qualitas indicat : quã lon¬
ge reb: cȩteris praestat : Nã
conlata hominis ratio asserit :¬
quantũ omnia quȩ ueluita
uel sensu. uel ratione carent.
natura rationalis ante cȩdit.
Et tam̃ qui& abinẽnis atq inui¬
sibilib oculos clausimꝰ & uisibi¬
lib: pascim᷑ plerũq: hominẽ non exeo
quod ipse ẽ sed ex his quaecirca ipsũ sunt
ueneram : Cũq non in tuem qui dipsesit
sed quid possit : in acceptionẽ ꝑsona¬
rũ non ex ꝑsonis sed exreb: adiacentib:
ducim᷑ : Sicq fit. ut isquoq apud nos
in tus in despectionẽ ueniat qriforis
honorat᷑ : quia dũ ꝓhis quȩ erga illũ
sunt honorabilis habet᷑ reb suis in exa¬
mine nrõ post ponit᷑: Sed om̃ps ds u̾ita
hominũ exsola qualitate in t̃ rogat
meritoꝵ : & sepe inde plus punit. unde
hic maiora ad ministeriũ c̃tulit. Ueri¬
tate actestante : quiait : cui multũ
datũ ẽ multũ queritur ab eo
Videbene punc phelyu dicit᷑ : Quinon.¬

Expanded text:
psa humanae conditionis qualitas indicat quam longe rebus caeteris praestat. Nam collata homini ratio asserit quantum omnia, quae vel vita, vel sensu, vel ratione carent, natura rationalis antecedit. eo . Quoniam ab internis atque invisibilibus oculos clausimus, et visibilibus pascimur, plerumque hominem non ex eo quod ipse est, sed ex his quae circa ipsum sunt veneramur. Cumque non intuemur quid ipse sit, sed quid possit, in acceptione personarum non ex personis sed ex rebus adjacentibus ducimur. Sicque fit ut is quoque aintus in despectionem veniat, qui foris honoratur, quia dum pro his quae circa illum sunt honorabilis habetur, rebus suis in examine nostro postponitur. Sed omnipotens Deus vitam hominum ex sola qualitate interrogat meritorum; et saepe inde plus punit, unde hic majora ad ministerium contulit, Veritate attestante, quae ait: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo . Unde bene nunc per Eliu dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
quitiã prȩsuptionis: Nihił sibi nr̃a blandĩatur
infirmitas. atꝙ inhis quȩ recolit sem& ipsã deli¬
cate non palp& : sed quanto sibi male fit conscia.
tanto insebenignius sit seuera: Fro ponat contrase
futurũ iudiciũ : & quȩ que inse sentit districte
ferienda ꝑsentencia udicis. hȩc inse pie feriat
ꝑpoenitentia cõuersionis: Vnde apte post quam
uiolenti huiꝰ poena descripta . ẽ : Sequitur:

Expanded text:
nequitiam praesumptionis. Nihil sibi nostra blandiatur nequitiam praesumptionis. Nihil sibi nostra blandiatur infirmitas, atque in his quae recolit, semetipsam delicate non palpet, sed quanto sibi mali sit conscia, tanto in se benignius sit severa, proponat contra se futurum judicium, et quaeque in se sentit districte ferienda per sententiam judicis, haec in se pie feriat per poenitentiam conversionis. Unde apte postquam violenti hujus poena descripta est, sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
transcenderent. quod naturȩ suȩ ordine mutabi¬
li tati subeẽ. potuissent : Quia ergo solius diuinȩ
naturȩ est umbras ignorantiae mutabilitatisq:
non ꝑpeti : dicatur recte : Non sunt te nebre
& non est umbra mortis: ut abscondantur ibi. qui
quanto in commu tabiliter fulga : tanto penetra¬
biliter uidet : & neque occulta nescit: quia cimne¬
ta penetrat: neque penȩtrata obliuiscitur. qui
in cõmutabilis durat: Proinde quociens indigi
aliquid cor de cõcipi mus. tociens inluce peccamꝰ
quia ipsa nobis & non sibi prȩsentibus prestoest.
& ꝑuerse gradientes in ipsã in pingimꝰ. aqua ꝑme
ritũ longe sumus : Cum uero nosuideri nonere¬
dimus insole clausos oculos teremus: Illa m
uidelic& nobis abscondimus: non nos illi : Nunergo
dũ possumꝰ a conspectu aeterniui dicis & male cogi¬
tata & peius ꝑpetrata deleamus : Reuocemus
ante oculos cordis : quic quid ꝓuersȩ egimus ꝑne

Expanded text:
transcenderent, quo naturae suae ordine mutabitranscenderent, quo naturae suae ordine mutabilitati subesse potuissent. Quia ergo solius divinae naturae est, umbras ignorantiae mutabilitatisque non perpeti; dicatur recte: Non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui quanto incommutabiliter 792 fulget, tanto penetrabiliter videt; et neque occulta nescit, quia cuncta penetrat, neque penetrata obliviscitur, quia incommutabilis durat. Proinde quoties indignum aliquid corde concipimus, toties in luce peccamus, quia ipsa nobis et non sibi praesentibus praesto est, et perverse gradientes in ipsam impingimus, a qua per meritum longe sumus. Cum vero nos videri non credimus, in sole clausos oculos tenemus. Illum videlicet nobis abscondimus, non nos illi. Nunc ergo dum possumus, a conspectu aeterni judicis et male cogitata, et pejus perpetrata deleamus; revocemus ante oculos cordis quidquid perverse egimus per
Abbreviated transcription (Latin):
Huma naquippe anima. in lapsũ non cader& si
mutabilis non fuisset: Quȩ a paradysi quoque gaudus
expulsa. simutabilis ñ ess&: aduitãminime redir&.
In hoc ipsũ uero qđ redire aduitã nititur : defectus suos
cogitur alter nanti sem ꝑmutabilitate tolerare :
Quia ergo ex nihilo condita ex se nihil ominius infra
setendit : nisi ad boni desideri istatũ. artificis sui
manuteneatur : Exeo itaque qđ creatura est.
deorsũ ire hab&: Uirtute ãaque ꝓpria itn prȩceps
posse se ire cõsiderat sed ad creatorẽ suũ amoris
manũ se retin& necadat : quo usq ad inmutabili¬
tatẽ transeat. & eo uere immortaliter. quo in mu¬
tabiliter uiuat: Ipsi quoq: angelici sp̃s mutabiles
& natura sunt conditi : quatinus aut suasponte
caderent. aut ex arbitriostarent : Sed qui a
humili ter elegerunt ei inherere a quocreatis:
hanc ipsam inse mutabilitatẽ suã. standiiam
immutabilitate iicerunt : ut hoc ipsum merito

Expanded text:
Humana quippe anima in lapsum non caderet, si Humana quippe anima in lapsum non caderet, si mutabilis non fuisset. Quae a paradisi quoque gaudiis expulsa, si mutabilis non esset, ad vitam minime rediret. In hoc ipsum vero quod redire ad vitam nititur, defectus suos cogitur alterna semper mutabilitate tolerare. Quia ergo ex nihilo condita, ex se nihilominus infra se tendit nisi ad boni desiderii statum artificis sui manu teneatur. Ex eo itaque quod creatura est, deorsum ire habet. Virtute namque propria in praeceps posse se ire considerat, sed ad Creatorem suum amoris manu se retinet, ne cadat, quousque ad immutabilitatem transeat; et eo vere immortaliter, quo immutabiliter vivat. Ipsi quoque angelici spiritus mutabiles ex natura sunt conditi, quatenus aut sua sponte caderent, aut ex arbitrio starent. Sed quia humiliter elegerunt ei inhaerere, a quo creati sunt, hanc ipsam in se mutabilitatem suam standi jam immutabilitate vicerunt, ut hoc ipsum merito
Abbreviated transcription (Latin):
potest aut nonuidere quod facimus. aut obliuis¬
ci quoduid& : Quauis intellegi tenebrȩ ulumbra
mortis: etiam aliter possuntꝰ: Om̃is nam que
immutacio uelud quȩdam mortis imitatio est :
Id erui qđ mutat. quasi ab eo qđ erat interfecit.
ut desinat. eẽ quod fuit & incipiat. eẽ quod
nonfuit: Lum̃ igitur uerũ creator uidelic&
nr̃. quia nulla mutabilitatis uic issitudine
tenebrescit: nullis naturae suȩ defectibus obum¬
bratur. sedeiꝰesse sine mutabilitate fulgere
est tenebre ei uł umbra mortis dicitur ñinesse
VUnde alias scriptũ. est: Apud quem non est
transmutacio: nec uicissitudinis obumbratio:
Munderur sũ paulus apłs dicit : Qui solus hab&
immor talitatẽ : & lucẽ habitat in accessibilem:
Sedcũ cuncti nouerimꝰ qđ & humana anima & an¬
gelicisp̃s sint inmortales constituti. cur ab a postolo
solusd s inmortalitatt̃ habere ꝑhibetur. nisiqui a
solus uere non moritur. qui solus nũquam mutatur.

Expanded text:
potest aut non videre quod fecimus, aut oblivispotest aut non videre quod fecimus, aut oblivisci quod videt; quamvis intelligi tenebrae vel umbra mortis etiam aliter possunt. Omnis namque immutatio velut quaedam mortis immutatio est. Id enim quod mutat, quasi ab eo quod erat interficit, ut desinat esse quod fuit, et incipiat esse quod non fuit. Lumen igitur verum, Creator videlicet noster, quia a nulla mutabilitatis vicissitudine tenebrescit, nullis naturae suae defectibus obumbratur, sed ejus esse sine mutabilitate fulgere est; tenebrae ei vel umbra mortis dicitur non inesse. Unde alias scriptum est: « Apud quem non est transmutatio, Et unde rursus Paulus dicit: Qui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem . Sed cum cuncti noverimus, quod et humana anima, et angelici spiritus sint immortales instituti, cur ab Apostolo Deus solus immortalitatem habere perhibetur, nisi quia solus vere non moritur, qui solus nunquam mutatur?
Abbreviated transcription (Latin):
apte subiungitur: Non sunt tenebrȩ. & non
est umbra mortis ut abscondantur ibi. qui ope¬
rantur iniquitatẽ: Iuid ꝑtenebras nisiigno¬
rantiam. & quid ꝑumbrã mor tis nisi obliuionẽ
studuit designare : dequorundã quippe igno¬
rantia : dicitur : Tenebris obscuratũ haben
tesintellectũ: &rur sũ de obliuione quȩ
ꝑmortẽ funditus obliuioni traditur. quic quid
uiuendo cogitatur : quasi quȩdam ubramortis
obliuio est: Sicut eñ agit mors inter ueniens
non. eẽ. qđ fuit inuita: ita in terueniens agit
obliuio . ñ.eẽ. qđ fuit inmemoria : Recte
itaq umbra eiꝰ dicitur: quia uelut de ipsa &epri¬
mitur. dũuimillius sopiendo sensus imitatur:
s autẽ qui a mala homipũ nec cogitata ignorat᷑
nec ꝑpetrata obliuiscitur. insi abeiꝰ oculis pęni¬
ten do deleantur: congrue dictũ . ẽ: non sunt
tenebrȩ & ñ est umbramortis. ut abscondant᷑
ibi quioꝑantur iniqͥtatẽ : Acsidicer& : Idcir¬
co eiꝰ iudicionullus absconditar: quia nulla tere

Expanded text:
 dicitur: Non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem . rantiam, et quid per umbram mortis, nisi oblivionem, studuit signare? De quorumdam quippe ignorantia dicitur: Tenebris obscuratum habentes intellectum . Et rursum de oblivione quae o 791 per mortem funditus oblivioni traditur quidquid vivendo cogitatur, quasi quaedam umbra mortis oblivio est. Sicut enim agit mors interveniens non esse quod fuit in vita, ita interveniens agit oblivio non esse quod fuit in memoria. Recte itaque umbra ejus dicitur, quia velut de ipsa exprimitur, dum vim illius sopiendo sensus imitatur. Deus autem quia mala hominum nec cogitata ignorat, nec perpetrata obliviscitur, nisi ab ejus oculis poenitendo deleantur, congrue dictum est: Non sunt tenebrae et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem. Acco ejus judicio nullus absconditur, quia nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
cit : quia suꝑbos om̃si uita nunc hum¬
liũ de primentes in iudicio nescire sõ.¬
ꝑhiba dicens: Nesciouos. unde sitis
a quia sic potent̃ cũ uult de prutan
sicut dũ uoluit potent̃ creauit apte
ratiocinan¬
do sub iungitur
&ꝓtran sibunt : quã lib& sero dehac
ubatollant᷑ iniqui. subito & repente
tollunt᷑ : quia finẽ suũ cogitando prȩ¬
uidere nesciunt: subitũ ẽ quod an¬
te cogitari ñ potuit  Subito diues
ille sublatus est qui horrea quȩ prȩpa¬
rabat deseruit & infernilocũ quem
ñ prȩui debat inuenit: Ad aliud
exercebat animã ꝑ cogitacionẽ sed
ad aliud emisit ꝑsententiã. Aliud
dũ uiuer& contẽ platꝰ .ẽ. aliuddũ
moreret̃ exꝑtus Neliquit enĩ diu
tractata tẽ poralia & inopinata
inuenit aeterna: Uide ei ꝓp t̃ igno o¬
rantiã cȩcitatis suȩ : bene ꝑ diuinã
sententiã dicit᷑ : hac nocte : animã
tuã repetunt ate: In nocte quippe
habere noluit ut quod poterat pati

Expanded text:
omnes vitam nunc humilium deprimentes, in judicio se nescire perhibet, dicens: « Nescio vos, unde sitis . » Et quia sic potenter cum vult destruit, sicut cum voluit potenter creavit, apte ratiocinando subjungitur:et pertransibunt. - Quamlibet sero de hac vita tollantur iniqui, subito et repente tolluntur, quia finem suum cogitando praevidere nesciunt. Subitum est homini, quod ante cogitare non potuit. Subito dives ille tultus est, qui horrea quae praeparabat deseruit, et inferni locum quem non praevidebat invenit. Ad aliud exercebat animam per cogitationem, sed ad aliud emisit per sententiam; aliud dum viveret contemplatus est, aliud dum moreretur expertus. Reliquit enim diu tractata temporalia, et inopinata invenit aeterna. Unde ei propter hanc ignorantiam caecitatis suae bene per divinasententiam dicitur: Hac nocte animam tuam repetunt a te . In nocte quippe habere noluit, ut quod poterat pati
Abbreviated transcription (Latin):
in acstimabili piaetate dispensat : ut &iustos
flagella crucient neopera extollant & in¬
iusti saltẽ sine poena hanc uitã pagant :
quia adtormenta quae sine fine sunt
male agendo festinant : nã quia
aliquando iusti nequaquã iuxta opera
flagellant᷑: hac ipsa hrstoria quã
tractamꝰ ostendit᷑: neq enĩ isdẽbeatꝰ
iob ꝓculpa fuerat flagellatꝰ : quiaan¬
te flagelli simulũ ipso iudiceat tes¬
tante laudatꝰ .e. Uerius ergo helru.
dicer& sidixiss& quia in omini poten¬
tedõ impietas atq iniquitas non ẽ
etiã cũ iuxtauias ꝓprias hominibrs
reddere ñ uidecuir : Nã & quod a nobis
non intelligit᷑ exoccultiiudicii non
iniusta lance ꝓfert᷑ : quia uero predica¬
tores arrogantes dũ multa in ania spar¬
gunt. etiã sepe uera ac solida ꝓferunt.

Expanded text:
inaestimabili pietate dispensat, ut et justos inaestimabili pietate dispensat, ut et justos flagella crucient, ne opera extollant; et injusti saltem sine poena hanc vitam peragant, quia ad tormenta quae sine fine sunt male agendo festinant. Nam quia aliquando justi nequaquam juxta opera flagellantur, hac ipsa historia quam tractamus ostenditur. Neque enim idem beatus Job pro culpa fuerat flagellatus, qui ante flagelli stimulum ipso judice attestante laudatus est. Verius ergo Eliu diceret, si dixisset: Quia in omnipotente Deo impietas atque iniquitas non est, etiam cum juxta vias proprias hominibus reddere non videtur. Nam et quod a nobis non intelligitur, ex occulti judicii non injusta lance profertur. Quia vero praedicatores arrogantes, dum multa inania spargunt, etiam saepe vera ac solida proferunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dixcerit : quis quis beatiiob uerba lese
ipsũ sestendo suꝑbiat quidmirũ suno
Quomodo enĩ ueritati cohereat in
uerbi s increpationis quẽ intra sema¬
ipsum longe ab eadẽ ueritate dirimit
suꝑbiae inflatꝰ eos tantũ modo qui
quasi digne in tellegendose ad sequi
ualeant quaerit : a sic quod sentiebat
enĩ hominis red d& ei : & iuxtauias
singuloꝵ restitu& eis: Bene dixit quia¬
in omnipotente do iniquitas uel impietas
non ẽ : In hac uita nequaquã semꝑ hoc agitur
quod subiunxit : quia uixta opus suũ singulis.
& iuxtauias pprias red d& : Nã & multo sinlici¬
ta ac ꝑuersa ꝑ petrantes gratuito prȩuenit
atq: ad opera scã conuertit : & non nullos
restis actib: deditos. flagello int̃ ueniente
corripit : ac sic placentos quasi displicant af¬
fligit Salomone attestante quiait : Sunt
iustiquib: multa eueniunt : quasi oꝑa egerint
impioꝵ. & sunt impii qui ita securi sunt. ac si
iustoꝵ facta habeant: Quod nimirũ omp̃sds̃

Expanded text:
dixerit, quisquis beati Job verba legit ipsum ostendendo superbiat, quid mirum si in Quomodo enim veritati cohaereat in verbis increpationis, quem intra semetipsum longe ab eadem veritate dirimit superbiae inflatus, eos tantummodo, qui quasi digne intelligendo, se assequi valeant quaerit, et sic quod sentiebat enim hominis reddet ei, et juxta vias singulorum restituet eis. 782 in omnipotente Deo iniquitas vel impietas non est. Sed in hac vita nequaquam semper hoc agitur, quod subjunxit, quia juxta opus suum singulis et juxta vias proprias reddit. Nam et multos illicita et perversa perpetrantes gratuito praevenit, atque ad opera sancta convertit, et nonnullos rectis actibus deditos flagello interveniente corripit, ac sic placentes quasi displiceant affligit, Salomone attestante, qui ait: Sunt justi quibus multa eveniunt, quasi opera egerint impiorum; et sunt impii qui ita securi sunt, ac si justorum facta habeant . Quod nimirum omnipotens Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ inquietũ dine refrenanda maloꝵ duri¬
łiã distrieti uigoris ad sumunt sedintus
igne caritatis lique fiunt : atq: eoꝵ amo¬
re ardent in quos asporacor reptione
seuiunt : Seq eis etiã intrinsecus inse¬
crecordishumiliant quos duris anĩadi¬
uersionũ stimulis quasi despiciendo cas¬
tigant plerũq autẽ & ñ despiciendo
despiciunt : & non desperando despe¬
rant : ut tanto eoscelerius a culpa
pauescere ac resili refaciant quanto
iã quasi uicinius mortis foueã ostentant
Sepectiã quodã decenti moderamine
sua sculpascorã discipulis indicant: ut
illi audientes discant. quomodo sem&
ipsos de suis actionib: subtilit̃ repre¬
hendant : Tanta autẽ dispensatione
setẽperant ut neq cũ se erigunt in¬
ttinsetus rigidisint: neq rur sũ cũ se
humiliant extrinsecus remissi : quia
& indisciplina humilitatẽ custodiuNt
& in humilitate disciplinã: paulus
desciplinã tenuit : cũ chorintiis dice¬

Expanded text:
pro inquietudine refrenanda pravorum, duripro inquietudine refrenanda pravorum, duritiam districti vigoris assumunt, sed intus charitatis igne liquefiunt, atque eorum amore ardent, in quos aspera correptione saeviunt; seque etiam eis intrinsecus in secreto cordis humiliant, quos foris duris animadversionum stimulis quasi despiciendo castigant. Plerumque autem et non despiciendo despiciunt, et non desperando desperant, ut tanto eos celerius a culpa pavescere ac resilire faciant, quanto jam quasi vicinius mortis foveam ostentant. Saepe etiam quodam decenti moderamine 781 suas culpas coram discipulis indicant, ut illi audientipsos de suis actionibus subtiliter reprehendant. Tanta vero dispensatione se temperant, ut neque cum se erigunt intrinsecus rigidi sint, neque rursum cum se humiliant extrinsecus remissi, quia et in disciplina humilitatem custodiunt, et in humilitate disciplinam. Paulus disciplinam tenuit, cum Corinthiis dice
Abbreviated transcription (Latin):
onibus paulo post subdidit dicens. Cũ
enĩ sit int̃uos ⁊elus & contentso
nonne carnales estis & scđm hominẽ
ambulatis: Ecce quoc laui dibrad
aꝑtacor reptionis uerba descendit
ecce incorde audientiũ quamt
blanda fauoris
manu.
uiuã districtae
incre¬
pationis a peruit :¬
prius nãq suꝑboꝵ brachia studuit ꝑblan¬
dimentuꝵ uincula relagare : ut pose¬
modũ potius soliulnꝰ suꝑ biȩ ferro coriep¬
monis pocus ri fruit ꝓfecto in chorintis
a quic hacider debius senterant e& quie
aquae÷ penitusitaq: medicus prius ando
mẽ bra quaccirca uulnꝰ erant laudundo
pã patiqu a post modũ putridũ sinũ ual¬
neris feriendo trans fixit : habaert
inscis predicat bribus ad utraq aptũ doc¬
itscispe regula pondus siuũ ut arettu
fauentes nutriant & ꝑuersa animaduer¬
predicatoresiusti rigide feriunt : sedaliud
est cũ iusticia stimulat. aliud cũ suꝑbia
inflat : Iusti cũ seuere corrigunt : intnȩ
dulcedinis grãm ñ amit tunt Nã sepe

Expanded text:
o post subdidit, dicens: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ecce quibus laudibus ad aperta correptionis verba descendit; ecce in corde audientium quam blanda favoris manu viam districtae increpationis aperuius namque superborum brachia studuit per blandimentorum vincula religare, ut postmodum potuisset vulnus superbiae ferro correptionis incidere. Erant profecto in Corinthiis et quae laudari debuissent, erant et quae argui. Peritus itaque medicus prius sana membra, quae circa vulnus erant, laudando palpavit, et postmodum putridum sinum vulneris feriendo transfixit. Habet ergo in sanctis praedicatoribus ad utraque aptum doctrinae regula pondus suum, ut et recta faventes nutriant, et perversa animadverpraedicatores justi rigide feriunt; sed aliud est cum justitia stimulat; aliud cum superbia inflat. Justi cum severe corrigunt, internae dulcedinis gratiam non amittunt. Nam saepe
Abbreviated transcription (Latin):
frustra: quod utiq: discordare dictis
ueritatis credic nisi subtili c̃sidera¬
tione pensct᷑ Aliud nãq: ẽ dã prare:
aliud affligere : Affligit ergo iuxta
aliquid frustra : sed frufera ñ dampnat
At non uxta aliquid frustra i ob affhxe¬
rat cũ non de lebat uitiũ sod meritũ
augebat : frustra enĩ condempnare
non potest quia dampnatio ñ ex par¬
te ad aliquid potest : quae uidelic&
in extremopunit omne quod hic quisq
tur eẽ quae patimur recto tamen
inoccultis examine decernuntur :
aut quẽ posuit suꝑ orbẽ quẽ fabricatꝰẽ :
Vt uidelic& subaudias : nullũ : ꝑse quip¬
pemundũ regit quẽ pse condidit:
nec eg& alienis adiut̃oriifad regendũ
qui non eguitad faciendũ : Sedhaec
non neglegit᷑ quođ creauit qubi¬
cat. quodbene creauit. utiq bene
regit : quia quod pre condidit̾ impie
non disponit : & qui nec dũ fasta cura¬
uit ut essent : ÷ quae sunt facta ñ dese¬
rit : quia ergo praesens ẽ in regimine
qui auetor exeicit increatione:¬

Expanded text:
frustra. Quod utique discordare dictis Veritatis creditur, nisi subtili consideratione pensetur. Aliud namque est damnare, aliud affligere. Affligit ergo juxta aliquid frustra, sed frustra non damnat. An non juxta aliquid frustra Job afflixerat, cum non delebatur vitium, sed meritum augebatur? Frustra enim condemnare non potest, quia damnatio fieri non ex parte ad aliquid potest, quae videlicet in extremo punit omne quod hic quisque tur esse quae patimur, recte tamen in occulto examine decernuntur. aut quem posuit super orbem quem fabricatus est? - Ut videlicet subaudias, nullum. Per se quippe mundum regit, quem per se condidit, nec eget alienis adjutoriis ad regendum, qui non eguit ad faciendum. Sed haec non negligit quod creavit, quod bene creavit utique bregit, quia quod pie condidit impie non disponit; et qui necdum facta curavit ut essent, quae sunt facta non deserit. Quia ergo praesens est in regimine qui auctor exstitit in creatione