comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam simillimum ȩẽ iuuenẽ hunc tobie cõsobrino suo. Di¬
ute comuitinũ. ũ uẽ ait tobias non mandicabo neq bibã.
ũ p̾ petitionẽ meã confirmes. ⁊ promitas in date sarrm
filiam tuã. Quo audito expauit inguel. ⁊ hestanti de res¬
ponso dixit ei angłs. Noli cim̾e dare eã sibi coniugẽ buic̾
enĩ debetur ⁊ ꝓpterea alius nonpotuit eã habere. d̃ unc ait
cs ilacrimas meas ut conungeretur hec filia mea. cog¬
et fecerunt conscriptionẽ coniugii ⁊ comedeiunt benadicn¬
tes deũ. pꝰ cenam uero introdipdenunt iuuenem incubicło ur
guno ⁊ protulit tobias de casfillide suo partem ictei ⁊ posuit
suꝑ prunao. S̃ unc raphael appͥhenit demonium ⁊ ieiga¬
uit illito indeserto suꝑioris egiptii. ũunc tobias ait aduire¬
enum trib noctib iungimur deo. Quarta nocte erimuo
innĩo coniugio filii enim scõꝵ sumus nec possamus ita

Expanded text:
quam simillimum esse juvenem hunc Tobiae consobrino suo, diquam simillimum esse juvenem hunc Tobiae consobrino suo, di Non manducabo, neque bibam, nisi prius petitionem meam confirmes, et promittas mihi dare Saram filiam tuam. Quo audito expavit Raguel, et haesitanti de responso, dixit ei angelus: Noli timere dare eam sibi conjugem. Huic enim debetur, et propterea alius non potuit habere eam. Tunc ait ominus preces, et lacrymas meas, ut conjungeretur haec filia mea cogin vobis. Et fecerunt conscriptionem conjugii, et comederunt benedicentes Deum. » Post coenam vero introduxerunt juvenem in cubiculum virginis , et protulit Tobias de cassilide suo, partem jecoris, et posuit super prunas. Tunc Raphael apprehendit daemonium, et religavit illud in desertum superioris Aegypti. Tunc Tobias ait ad virenim tribus noctibus jungimur Deo, quarta nocte in nostro erimus conjugio; filii enim sanctorum sumus; non possumus ita
Abbreviated transcription (Latin):
repone tͥ. ualent enĩ ad medicamenta. G̃unc cobias
paitẽ piscis assauit ⁊ comalerunt parce salsam secũ
tulit. S umq simul ꝑgetent. ait cobias. azaria fr̃. ꝙ
remedium habent. que de pisde seruare dixisti. Qui
R. particda cordis supra prunas posita fumo suo ex¬
incat omne genus demonuĩ. auiro uel amuliere. ENlec
suꝑ hoc minie debemus c̃ sumuo cuiꝰdã arboris aduste
eude um. hab̾e ꝑhibeattr. Cũq quesiss cobias uͥ ma¬
cum accepis eam trib dib continebis abea ⁊ de nocte uacabitio
ambo orationib prima nocte incenso iecore piscis precb ur̾io fu¬
gabitur demonium in scała nocte incopulatione scõꝵ. patnar¬
inter eos uicẽ sacerdotis gerens. Quarta nocte accipies eam
cũ timore dei amore filioꝵ magio quam libidie ductus.
ut insemine habrahe benedictionẽ infiliis consequens. õa¬
de ingresti sunt ab raguelẽ. C ũq cdiceret iaguel uxorisue

Expanded text:
repone tibi, valent enim ad medicamenta. » Tunc Tobias repone tibi, valent enim ad medicamenta. » Tunc Tobias partem piscis assavit, et comederunt, partem vero salsam secum tulit. Cumque simul pergerent, ait Tobias: « Azaria frater, quod remedium habent quae de pisce servari dixisti? Qui respondit: Particula cordis super prunas posita fumo suo extricat omne genus daemonum a viro vel muliere. » Nec super hoc mirari debemus, cum fumus cujusdam arboris adustae eamdem vim habere perhibeatur. Cumque quaesivisset Tobias ubi macum acceperis eam, tribus diebus continebis ab ea, et de nocte vacabitis ambo orationibus. Prima nocte incenso jecore piscis precibus vestris fugabitur daemonium. Secunda nocte in copulatione sanctorum patriarinter eos, vicem sacerdotis gerens. « Quarta nocte accipies eam cum timore Dei, amore filiorum magis quam libidine ductus, ut in semine Abrahae benedictionem in filiis consequaris. dem ingressi sunt ad Raguelem . » Cumque diceret Raguel uxori suae,
Abbreviated transcription (Latin):
nib que erant opus inuia. ambulauerunt. ambo simul
et cams secutus ẽ eos. Mater aute flebat dicero ad utũ
bactm senectuto nr̃e tulisti nonquã eẽt pecuma illa pro
qua misisti eum susficiebat paupertas nã. ut diuicias con¬
putaremus quod uidebamus filium nr̃m ⁊ ait tobias
enĩ angls dei bonus conmitetur eum. E Porto illi due
pͥma mansione manserunt iuxta fluuiũ. tigin. ⁊ exi¬
uic tobias ut lauaret pedes suos. ⁊ piscs in mamo eg̾¬
Aiebatur ut deuoraret eum ⁊ timens tobias cdamauit
dicens. D nẽ inuadit me ⁊ ait angło. appbende branchi¬
am eiꝰ ⁊ trahe eũ adte ⁊ rrabit eum inisiceo. ⁊ palpitabat
ante pedes eiꝰ. Suꝑ hunc locũ dicit beda quod dum t
inctuce lauaret pedes suos qui ambulabant suꝑterrã
ad uenit diabolus. querens si quio pecc̾ inuenitet in
eo. Untoe pater transter ame calicẽ hunc. dunc dixit
angłs ad tobiã exent̾a piscẽ. hunc ⁊ cor eiꝰ. ⁊ fel ⁊ ietur

Expanded text:
nibus, quae erant opus in via, ambulaverunt ambo simul, « et canis secutus est eos . » Mater autem flevit, dicens ad virum: « Baculum senectutis nostrae tulisti: nunquam esset pecunia illa, pro qua misisti eum; sufficiebat nobis paupertas nostra, ut divitias computaremus, quia videbamus filium nostrum. Et ait Tobias: im, quod angelus Dei bonus comitetur eum . » Porro illi duo prima mansione manserunt circa fluvium Tigrim . « Et exivit Tobias, ut lavaret pedes suos, et piscis immanis egrediebatur, ut devoraret eum, et timens Tobias clamavit dicens: Domine, invadit me. Et ait angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te, et extraxit eum in sicco, et palpitabat ante pedes ejus. » Super hunc locum dicit Beda quod, dum Christus in cruce lavaret pedes suos, qui ambulabant super terram, advenit diabolus, quaerens si quid peccati inveniret in eo. Unde: « Pater, transfer calicem hunc a me . » Tunc dixit angelus ad Tobiam: « Exentera piscem hunc, et cor ejus, et fel, et jecur
Abbreviated transcription (Latin):
bat es: mox ut ingressi fuerant. aoeam. i scenait
gͦ sarra insuꝑiꝰ cubidm domusue ⁊ trib cdieb ac noc¬
tib non manducans neq bibeus inoratione ꝑsistens
me. In illo tp̃r exaudite sunt preces amboꝵ inconspectu
diii ⁊ missus ẽ angłs raphael ut curaret ambos. s̃ Igitur
cum cobias putatet se exaudicum ut moreretur. ait ad fi¬
lium suum. andi filimi u̾ba mea ⁊ ea. qi. fundamentum
incorde tuio ꝯstiue cũ moriar sepelies me. ⁊ honorem habe¬
bio mr̃s tue ctum uperit. Morcuam cura me sepeli eã
Sẽꝑ imente habeto am̃ fili ii. ⁊ serua mandata eius
de substantia cua fac elemosinas q elemosina ab omiu
pecc̃o liberat ⁊ magnã p̾stat siduciam corã eo omnibus
facientib eã. actenoe cibi fili mni ab omn fornicatione. a
suꝑbia aqua sumpsit inicium. omns ꝑoitio. ⁊ conaliũ
a sapiente ꝑ quite a parõrib dedina merres mertennarii non
dedi gabelo.x. talenta argent inrages cuiꝰ ctrograpbum pe¬

Expanded text:
it ergo Sara in superius cubiculum domus suae, et tribus diebus et noctibus non manducans, nec bibens in oratione persistens me. » In illo tempore exauditae sunt preces amborum in conspectu Domini. Et missus est angelus Raphael, ut curaret eos. « Igitur cum Tobias putaret se exauditum, ut moreretur, dicebat ad filium suum: Audi, fili mi, verba mea, et ea quasi fundamenta in corde tuo constitue. Cum moriar sepelies me, et honorem habebis matri tuae, dum vixerit. Mortuam circa me sepelies eam; semper in mente habeto Dominum, fili mi, et serva mandata ejus, de substantia tua fac eleemosynas, quia eleemosyna ab omni peccato liberat, et magnam praestat fiduciam coram Deo omnibus facientibus eam. Attende, fili mi, ab omni fornicatione, et a superbia a qua sumpsit initium omnis perditio. Consilium a sapiente perquire, a peccatoribus declina. Merces mercenarii non dedi Gabelo decem talenta argenti in Rages, cujus chirographum pe
Abbreviated transcription (Latin):
um habuit.pͣ. etas. euiꝰ anno.iͦ. facta ẽ soł defectio quanita¬
e milesus prechirerat.
aieb captuitatis iomanoꝵ.iꝰ. rex feruius nobilis cap¬
ciue filius. iii. montes urbi addidit. qui nualem. bini¬
malem. escilinum. fossas cura muros. duxit census ro¬
manoꝵ. ciuium primum instituit. Gandem occisus est
Sa taniumo suꝑbo. pͥsci tarquim filio. ¶ Nodem tẽpore
apir grecos .uii. sapientes sunt appellati¶hoc loco
dignum digaimꝰ interpositione contrarietates de collatio¬
ne annoꝵ regũ iuda ⁊ regum isił ⁊ determinationeo eoꝵ
libro regũ emergunt concranetates de coslatione an¬
noꝵ regũ uda ⁊ regum iuda ⁊ regum isił. que quandoq
decerminan possunt. ũ ueto non inuenitur determinatio
uitio scriptoꝵ. credimus hoc accidisse qui inꝓpͥis nomitii¬

Expanded text:
o facta est solis defectio, quam Thales Milesius praedixerat in diebus captivitatis. Romanorum sextus rex Servius, nobilis captivae filius, tres montes Urbi addidit, Quirinalem, Viminalem, Aquilinum. Fossas circa muros duxit, census Romanorum civium primum instituit. Tandem occisus est a Tarquinio Superbo, Prisci Tarquinii filio. Eo tempore apud Graecos septem sapientes sunt appele contrarietates de collatione annorum regum Juda et regum Israel, et determinationes earum, In libro Regum emergunt contrarietates de collatione annorum regum Juda, et regum Israel, quae quandoque determinari possunt. Ubi vero non invenitur determinatio, vitio scriptorum credimus hoc accidisse, qui in propriis nominib
Abbreviated transcription (Latin):
mare rubrũ. pͥmꝰ obtulit facto rab̾naoło. et¬
I huiꝰ modi. donec. ue. qͥ mittendꝰẽ hebreus
licit ⁊donec ueniat silo .i. iisq ad saulem uuctum
in sylo. pꝰt tam̃ rediit ad uidam. qr enpuit
ioseph de manu fr̃m suoꝵ Erit expectatio
genciũ .i. tribuũ. Unde dicit dũs. Iudas ꝓ¬
Ligans ad uitem: pullũ. ⁊ ad unieã asmam.
id tanta erit copiauun. q̃d ĩ una uite hono¬
rabitur asinis. et ob hoo eriani rubicundos
Idixit occłos. qr sic apparet ĩ occłis bibentumi.
In candore dentiũ. copiam ouiũ i lactis uotat.
qꝑlas comestum apparet ĩ deutibusios:
usq ad sẏdonem. ad lict̾am trib hec maritim᷑.

Expanded text:
mare Rubrum primus obtulit facto tabernaculo, et hujusmodi, donec veniat qui mittendus est. Hebraeus dicit, donec veniat Silo, id est usque ad Saulem unctum in Silo. Post tamen rediit ad Judam, qui eripuit Joseph a manibus fratrum suorgentium, id est tribuum, unde Dominus Judas Ligans ad vineam pullum, et ad vitem asinam, id est tanta erit ei copia vini, quod in una vite onerabitur asinus, et ob hoc etiam rubicundos dixit oculos, quia sic apparet in oculis bibentium. In candore dentium, copiam ovium et lactis notat, quia lac comestum apparet in dentibus. CAPusque Sidonem . Ad litteram tribus haec maritima
Abbreviated transcription (Latin):
fiat dan coluber in uia. cerastes ĩ semita. mor¬
dens inigłas cqͥ. ut cadat eiꝰ ascensor retro.
hoc ĩ samsone impletũ ẽ. quasi dic̃et. licet
danͣ inuuma tͥb.tam̃ de ea surget iuder
in isrł. sic̃ et de alus qͥad modũ colubri ui¬
as obseruabit. ne hostib liceat uagari ꝑ
uideam depopłando ũ pͥus .⁊. suꝑbiam phi¬
listim retrocede faciet. s qͣmuis tantus sit.¬
um̃ fubdiadit. ñ tam̃ erit xp̃s. tam̃ pꝰt illumn salutare tu¬
uin expectabo dũe. Erpouitꝰ et hoc de an¬
tixp̃o quẽ uenturũ de ctan asserunt. qͥ co¬
tra scõs morsu pestifere p̃dicatiõis. ⁊ cormi po¬
testatis armabit᷑. Alultos etiã qͥ ascendebant᷑
ad eulmen uͥtutũ deiciet retͦ. ⁊ tunc ueniq
saluator ad iuditiũ. expectatꝰ. alii hoc re¬

Expanded text:
t Dan coluber in via, cerastes in semita, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro . Hoc in Samsone impletum est, quasi dicat: Licet Dan sit minima tribus, tamen de ea surget judex in Israel, sicut, et de aliis, qui ad modum colubri vias observavit, ne hostibus liceat vagari per Judaeam, depopulando ut prius, et superbiam Philisthiim retrocedere faciet. Sed quamvis tantus sit Tamen post illum salutare tuum exspectabo, Domine. Exponitur hoc, et de Antichristo, quem venturum de Dan asserunt, qui contra sanctos morsu pestiferae persecutionis, et cornu potestatis armabitur. Multos etiam, qui ascenderant ad culmem virtutum, dejiciet retro, et tunc veniet Salvator, ante judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
expectatio gentiũ. salus . s. exoptata. ñ solũ
uideis. s ĩgentib tandẽ. conũtit sermonẽ¬
et ad filium uidã. de illo xͦ mittendo. sic. o
fili mi ille erit ligans ad uineam pullũ
suũ. ⁊ ad uitẽ asinam suã .i. gentilẽ. ⁊ iu¬
deum. sibi qͥuitis ẽ. associabit. lauabit ĩ
uino stolam suã. ⁊ in sangͥne uue pallium
suũ .i. carnẽ suã passionis sangͥne eruenta

Expanded text:
exoptata, non solum Judaeis, sed etiam gentibus. Tandem convertit sermonem ad filium Judam de illo Christo mittendo sic: O fili mi, ille erit ligans ad vineam pullum suum, et ad vitem asinam suam, id est gentilem, et Judaeam, sibi, qui vitis est, associabit. Lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae pallium suum, id est carnem suam passionis sanguine cruenta
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Nui sunt istiꝰ ẽ lare em̃i uid̾e ñ pot̾at.
Eait ioseph. Isti sunt filui mei. qͦs dedit mͥ d̃s
ĩ hoc loco Et ait iacob. isti duo mi eriunt. si
suoꝵ uocabũt᷑ ĩpossessionib suis. applicuit¬
aũ ĩoseph manassen ad dext̃am patͥs. ⁊ effra¬
im ad sinistrã. adorãs ⁊ petũs ũbenedic̃et eis
Ia cob uͦ ĩ spiritu. cancellaũ manꝰ minori dex¬
t̾am supponẽs. qd̾ ioseph gͣuit᷑ accepit: ꝙ
ait. Non ita ꝯuenit pat᷑. alter eñ pͥmogem¬
tus  ͤ et ille. Scio fih imi. scio. Et ille qͥdem
erit ĩ pͦpłos. s minor maior erit. et sem̃ eiꝰ
crescet ĩgentes. hoc ĩpletũ ẽ. in ieroboam.¬

Expanded text:
ait: Qui sunt isti? Clare enim videre non poterat. Et ait Joseph: Isti sunt filii mei, quos dedit mihi Deus in loco isto. Et ait Jacob: Isti duo mei erunt. Sicsuorum vocabuntur in possessionibus suis, autem Joseph Manassen ad dexteram patris, et Ephraim ad sinistram, adorans, et petens ut benediceret eis. Jacob vero in spiritu cancellavit manus, minori dexteram superponens. Quod Joseph graviter accepit, et ait: Non ita convenit, pater. Alter enim est primogenitus. Et ille: Scio, fili mi, scio, et ille quidem erit in populos, sed minor major erit, et semen ejus crescet in gentes. Hoc impletum est in Jeroboam
Abbreviated transcription (Latin):
ge sue. ⁊ utr̃q stare pot̾. potuit eñi. sener
habere uͥgam ũ ĩ hac etate fieri solet. et
qd̾ g̾ebat ioseph suscepit: donec uirasset
te uͥge ad orauit dñi. Non eñi eredñdum
ẽ dicentib qd̾ adoraũ sceptr̃ ioseph.

Expanded text:
rgae suae et utrumque stare potest. Potuit enim senex habere virgam, ut in hac aetate fieri solet, et od gerebat Joseph suscepit, donec jurasset.tae virgae, adoravit Deum. Non enim credendum est dicentibus quod adoraverit sceptrum Joseph.
Abbreviated transcription (Latin):
nõia habraã. ⁊ ysaac. ⁊ crescãt in mltitudi¬
nẽ suꝑ t̾ram. ⁊ ait ad ioseph. ds̃ reducet nos
in tr̃am ur̃am. Do tͥ p̃ter fratres tuos. sichi¬
mam qͣm tuli ĩ gladio ⁊ arcu mo: de manu
amorrei. Sane em̃at eã. centũ agnis a rege
emor. s cũ ꝓ nece sichumtar. debuerat au¬
ferri sibi: potestatius: sẽꝑ eam obtinuit:
autem iacob filios suos: et ait illis. Cong̃¬
ganum uͥãnũciẽ uobis que fut᷑a sũt uobis
indieb noitissimis. ad lit̾am de diisione
t̾re. ⁊ de statu tͥbuũ fut᷑o ꝓphauit. aꝑtissime

Expanded text:
ac, et crescant in multitudinem super terram. Et ait ad Joseph: Deus reducet vos in terram vestram. Do tibi praeter fratres tuos Sichimam, quam tuli in gladio, et arcu meo de manu Amorrhaei. Sane emerat eam centum agnis a rege Emor, sed cum pro nece Sichimitarum debuerat auferri sibi, potestative semper eam obtinuit. autem Jacob filios suos, et ait illis: Congregamini, ut annuntiem vobis quae futura sunt in diebus novissimis . Ad litteram de divisione terrae, et statu tribuum futuro prophetavit, apertissime
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ. qd̾ habrahamũ dicitur. ⁊ ĩter sereti¬
do dixit. uͥ mortua fuerat rachel. qͣl se er¬
cusans. qd̾ ñ sepelierat eã uͥ ip̃e uolebat
sepeliri. ¶Cura fuit sc̃is sepeliri ĩ t̾rã.
ĩqua sciebãt xp̃m resurrecturũ. u cũ eo
resur g̾et᷑. distat eñi habrahanũ a calua¬

Expanded text:
od Abrahamium dicitur, et interserendo dixit, ubi mortua fuit Rachel, quasi se excusans, quod non sepelierat eam, ubi ipse volebat sepeliri. Cura fuit sanctis sepeliri in terra, qua sciebant Christum resurrecturum, ut eum eo resurgerent. Distat enim Abrahamium a Calva
Abbreviated transcription (Latin):
lo ꝓ cõmutatõe pecroꝵ. seqͣnti amno. eũ iterũ
fame ꝑirẽt. eunt õẽm t̾ram egẏpti. iosepħ
ꝓ alim̃tis. ⁊ subiecit eã seruituti pharaois.
p̃ter tr̃am sac̃dotũ. qm̃ ded̾ant eis reges. qͥb
ftatuta eybai̾a. ex horreis publicis debebai¬
Atur. ⁊ ideo ñ st̃ ꝯpuls uende. possessioes su¬
as. cͥca finẽ uͦ ffĩlitatis ait ioseph ad p̃płos.¬
ẜ cce uob̾ reddo tram. ⁊ peccora. ⁊ dabo senuna.
et coletis tr̃am regi. qͥntam partẽ dabitis re¬
gi .iiiiͬ. reliqͣs ꝑuiito uobis. ĩ semẽtẽ et cibos.
Nui direr̃t̃. salus nr̃a in mami tua ẽ. Etunc

Expanded text:
nti anno cum iterum fame perirent, emit omnem terram Aegypti Joseph pro alimentis, et subjecit eam servituti Pharaonis, praeter terram sacerdotum, quam dederant eis reges, quibus statuta cibaria ex horreis publicis debebantur, et ideo non sunt compulsi vendere possessiones suas. Circa finem vero sterilitatis, ait Joseph ad pop. Ecce vobis reddo terram, et pecora, et dabo semina, et coletis terram regi. Quintam partem dabitis regi, quatuor reliquas permitto vobis in sementem, et in cibos. Qui dixerunt: Salus nostra in manu tua est. Ex tun
Abbreviated transcription (Latin):
et cet̾a. Dedit gͦ ioseph fr̾ib suis possessio¬
nẽ. ĩ obtimo solo ramasses. Dieit tam̃ io¬
sepħꝰ. concessit eiꝰpharao. ui in eliopolitana
urbe conũsarẽt᷑ illic eñi paseua. pastores
eius hibebant. sciens gratum ẽẽ egyptus
separꝰ se pastores. et mchil qd̾ eoꝵ ẽẽt. istis
dedisse. forte ad t̾ritoriũ heliopoleos: specta¬

Expanded text:
is possessionem in optimo terrae solo Ramesses. Dicit tamen Josephus: Concessit eis Pharao, ut in Heliopolitana urbe conversarentur; illic enim pascua pastores ejus habebant, sciens gratum esse Aegyptiis separari a se pastores, et nihil quod eorum esse istis dedisse. Forte ad territorium Heliopoleos specta
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra iessen. nec eñi seꝑai uolumꝰ. s õem patͥs
ꝓuidñtiã facẽ. Si querit᷑ qͦmͦ egyptus. tẽ.¬
ꝑe ĩopie habundat ĩ pascuis. dicimꝰ qr egyp¬
tus contͣ nat᷑am aliaer regionũ. cũ habũdat fru¬
dit. uł sata ertinguit: pascua aũ nutrit.
ritq regi. Inqͥsitꝰq a rege de dieb annoꝵ

Expanded text:
 separari volumus, sed omnem patris providentiam facere . Si quaeritur quomodo Aegyptus tempore inopiae abundabat in pascuis, dicimus quia Aegyptus, contra naturam aliarum regionum, cum abundat frudit, vel sata exstinguit, pascua autem nutrit. xit regi. Inquisitusque a rege de diebus a
Abbreviated transcription (Latin):
masse. que tũc iessen. pꝰt thebais dẽa ẽ. aqͣ
thebei. quoꝵ legiom p̃fuit batꝰ᷑ mauritus.
alie st̃ thebe unde thebam. pt ea cũ reges
fuerũt ex ea. dc̃a ẽ. urbs heroeũ qi eroes e¬
gypti. ei debebãt custodiam. Infinib cr̃e
illius. pꝰ ea edificaũt hebrei cogentib egrp¬
ciis: urbem tabernacłoꝵ que dicta ẽ ramaᷤ¬
se. pt̾ pagus arsenones dicta ẽ qd̾ sonat si¬

Expanded text:
 quae tunc Gessen, post Thebais dicta est, aqua Thebaei, quorum legioni praefuit beatus Mauricius. Aliae sunt Thebae, unde Thebani. Postea cum reges fuerunt ex ea, dicta est urbs Heroum, quia heroes Aegypti ei debebant custodiam. In finibus terrae illius postea aedificaverunt Hebraei, cogentibus Aegyptiis, urbem Tabernaculorum, quae dicta est Ramesst pagus Arsenoires dicta est, quod sonat s
Abbreviated transcription (Latin):
hoc factũ ẽ. qñ aliis hesitantib pͥmꝰ pt mos¬
sen intͣriit mare rubro. uͥ et regnii ꝓmẽ¬
ruit. Manus tua ĩceruicib inunicoꝵ tuoꝵ. et
adorabũt te filii patͥs tui. hͥe notat regem fu¬
turũ. catulus leonis nidas. he de capite re¬
gni. dd em̃ imnimꝰ fr̃m. electus ẽ ĩ regem
ud predam fili mi accendisti. qr pͥmo dł plur¬
rune timebatur. Quis suscitabit eum ad
ꝓpħandũꝰ quasi spiritꝰ solus qͥ directꝰ ẽ ui
dauid. uł de successione salomonis dici po¬
test. No t Iauferetur sceptrũ .i. res
de iuda ⁊ dux de femorib eiꝰ. donec ueniat
qͥ muttendus ÷ a patre. scił xp̃s. usq ad trã¬

Expanded text:
Hoc factum est, quando aliis haesitantibus primus post MoyHoc factum est, quando aliis haesitantibus primus post Moysen intravit mare Rubrum, ubi et regnum promeruit. Manus tua in cervicibus inimicorum tuorum, et adorabunt te filii patris tui. Hic notat regem futurum. Catulus leonis Judas, hoc de capite regni, David enim minimus fratrum electus est in regem. Ad praedam, fili mi, ascendisti, quia primo David plurixime timebatur. Quis suscitabit eum ad prophetandum, quasi dicat spiritus solus qui directus est in David, vel de successione Salomonis dici potest: Non auferetur sceptrum, id est rex de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus
Abbreviated transcription (Latin):
disti cubile pat̾s tui. uc si dr̃et. Lege pͥmo¬
geniture. esau. honor tͥ p̃alus debebatur.
⁊ upplicitas ĩ possessionẽ. s sufficiat
tͥ ꝓ crimine tuo patrẽ ẽẽ ceteris. ñ ergo su¬
ꝑercresces. sic̃ aqua bulliens suꝑ egredit᷑
et suffoͣrũt mur̃ ĩ uolũtate sua. hic aꝑit
qr contra uolũtatẽ ip̃ius factum fuit is¬
tud. Alii habent subñuauert̃ taur̾ qd̾ qͥ¬
dam de filio regis. qͥ rapuerat dinam intel¬
ligũt. qͥdam de rp̃o. qͥdam de tauris ip̃is.
ꝑ silñsim dictum putant. In confilio
coꝵ non ueniat anima mã. hoc plane de xͦ.
de sẏmeon eñi scͥbe. de leui sacerdotes. quo¬
rũ consilio xͦ occissus ẽ diuidã eos ĩiacob:
⁊ disꝑdamr eos ĩ iacob. et disꝑdam ĩ ifrł
ad litt̃am leui sortem ñ ħuit in t̾ram. s ad¬
mixtꝰ alus. uiołos habuerit ad alenda pecco¬
ra. symeon simiłr qr modicꝰ erat. sortem ñ
da. et plane de xp̃o. Iuda. te laudabt̃ fr̃s tui.

Expanded text:
ege primogeniturae honor tibi prae aliis debebatur, et duplicitas in possessione, sed sufficiat tibi pro crimine tuo, parem esse caeteris. Non ergo super excresces, sicut aqua bulliens super egreditet foderunt murum in voluntate sua . Hic aperit, quia contra voluntatem suam factum fuit istud. Alii habent, subvernaverunt taurum, quod quidam de filio regis, qui rapuerat Dinam, intelligunt; quidam de Christo, quidam de tauris ipsius per syllepsim dictum putant. In concilio eorum non veniat anima mea: hoc plane de Christo. De Simeon enim Scribae, de Levi sacerdotes, quorum consilio Christus occisus est. Dividam eos in Jaco Jacob, et disperdam in Israel. Ad litteram Levi sortem non habuit in terra, sed admistus aliis viculos habuit ad alenda pecora. Simeon similiter, quia modicus erat, sortem nonda, et plane de Christo. Juda, te laudabunt fratres tui .
Abbreviated transcription (Latin):
sare sic fc̃ãni. qr cum prius. ꝑ iͦ .r. scribetur modo
ꝑunam. errant. S cum diceretur sarai. id est pͥn¬
ceps mã. & quasi unius gentis dicta ẽ sarra. id
ẽ. pͥuceps absolute. quasidic̾et omĩum gencium
princeps futura. Et attende. quod quantũ ui¬
dita. s apud hebreos addicur . a. ⁊scribitur ꝑ .e.
Quidam qr sarath hebraice lepram sonat. Erra¬
uerunt. putantes eam primo lepram uocari.¬
¶ Et ait dñs. Exilla dabo cibi filium.: ⁊ uocabis
nomen eiꝰ. usaac. Eecidit habraam infaciem.
et risit pregaudio. dicens applaudendo. putas ne
centenario nascetur filius: ⁊ sarra nonagenaria
pͥiet: Uait dñs. Sara pariet cibi filium. ⁊ uocab
nomen eius xsaac. quod int̾pretatur risus ÷ a

Expanded text:
SarSar errant. Sed cum diceretur Sarai, id est Princeps mea, et quasi unius gentis, dicta est Sara, id est princeps absolute, quasi omnium gentium princeps futura. Et attende quod quantum adita, sed apud Hebraeos additur a, et scribitur per e. Quidam, quia Sarath Hebraice lepram sonat, erraverunt, putantes eam primo lepram vocari. Et ait Dominus: Ex illa dabo tibi filium, et vocabis nomen ejus Isaac. Cecidit Abraham in faciem, et risit prae gaudio dicens applaudendo: Putasne centenario nascetur filius; et Sara nonagenaria pariet? Et ait Dominus: Sara pariet tibi filium, et vocabis nomen ejus Isaac, quod interpretatur risus a
Abbreviated transcription (Latin):
et dicimus habraam. qͣsidicẽt abba ant. qb̾ sonat
pater multõrum. subauditur genciam hebrei cam̃
dicunt quod denomine suo cetragramacon.e.
dunt imponunt hebrei nomina. Uolens itaq
dñs. quasi quodam caraccere ipłm suũ abaliis
discernere indix eis cutumcisionem sic cũcib et᷑
ex uobis omne masculum ⁊ cireuicidetis carnem p̃¬
pucii ur̃i infans octodierum eircumeidetur. tam uer¬
naculus quam empticius cuius caro circumeisa nõ
fuerit. ꝑibit anuma illa de ppło suo. Quo cutello
fieret nõ ẽ preceptum. Qrante fiebat lapideo. pꝰ
dicemus. Notandum quod pͥmo serius dietꝰ
ẽ. aseruando uiccores enim uictos hostes quos
aduitam seruabant. seruos dixerunt. Uerna
uero uł uernaculus. uel uernula. qui nutritus ẽ
narius qui ⁊ seruus glebe. scilicet colonus. dix̃q
dñs ad habraam. Non ultra uocab uxorem tuã
saray s saram. Qui dicunt mutacionẽ nomuuis

Expanded text:
a, dictus est Abraam, quasi Abbaraam, quod sonat, a, dictus est Abraam, quasi Abbaraam, quod sonat, pater multarum, subauditur gentium. Hebraei tamen dicunt, quod de nomine suo tetragrammaton, e dunt imponunt Hebraei nomina. Volens itaque Dominus quasi quodam charactere populum suum ab aliis discernere, induxit eis circumcisionem sic: Circumcidetur ex vobis omne masculinum, et circumcidetis carnem praeputii vestri. Infans octo dierum circumcidetur, tam vernaculus, quam emptitius; cujus caro circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo. Quo cultello fieret non est praeceptum. Quare autem fiebat lapideo post dicemus. Notandum quod servus primo dictus est a servando. Victores enim victos hostes, quos ad vitam servabant, servos dixerunt. Verna vero, vel vernaculus, vel vernula, qui nutritus estnarius, qui et servus glebae, scilicet colonus. Dixitque Dominus ad Abraham: Non ultra vocabis uxorem tuam Sarai, sed Saram. Quidam dicunt mutationem nominis
Abbreviated transcription (Latin):
mis dieb diebꝰ erunt. hominos sese habentes am̃a¬
tos. et cet̾a. et tunc implebicur qd̾ diccum ẽ. ꝑ ezechi¬
elem. fili hominis uoca bestias agͥ ⁊ exortare illas di¬
cens. Congregamini. ⁊ uenite eo quod ad saeficium
magnum inmolo uob̃. Manducate carnes fortiũ.
et bibite sangͥnem excelsorum. Cumq loqueret᷑
dñs cum agar. ptͣnsiit inturbine. ⁊ ipsa iudit pos¬
ceriora dĩ. & ait. uidi posteriora uidentis ine. & ap¬
pellauit puteum uiuentis: ⁊udẽtis quia uid̾at
cam dñs. ⁊ quasi redlid̾ant uitam siciẽci ostendẽ¬
do puteum. ad huc puceus agar ostendit᷑ int̾ cades
et barath. Quem cum rediss peꝑit filium ⁊ uocauie
eum hẏsmaelem. habram autem erat. occoginta
Mustiplicabo sementuum. & tu custodies paetũ sa ra¬
s antequam pactum exponat. nomen ei mutat.
dicebatur eñĩ. habrami ex ałba ⁊ram quasidiceret¬
babraam. idẽ. pater excelsus:⁊ addita ẽ. a lutera.

Expanded text:
mis diebus erunt homines sese amantemis diebus erunt homines sese amantes, etc. Et tunc implebitur, quod dictum est per Ezechielem: Filii hominis, voca bestias agri, et exhortare illas dicens: « Congregamini, et venite, eo quod sacrificium magnum immolo vobis. Manducate carnes fortium, et bibite sanguinem deorum excelsorum . » Cumque loqueretur Dominus cum Agar, pertransiit in turbine, et ipsa vidit posteriora Dei, et ait: Vidi posteriora videntis me. Et appellavit locum puteum Viventis et Videntis, quia viderat eam Dominus, et quasi reddiderat vitam sitienti, ostendendo puteum. Adhuc puteus Agar ostenditur inter Cades et Barath. Quae cum rediisset peperit filium, et vocavit eum Ismaelem. Abram autem erat octoginta ltiplicabo semen tuum, et tu custodies pactum Gen. XVII. Sed antequam pactum exponat, nomen ei mutat. Dicebatur enim Abram, ex Abba, et ram, quasi Abbaram, id est excelsus Pater, et addita ea littera,
Abbreviated transcription (Latin):
tere ungitur. impugnant. & ab om̃ibꝰ inpugnã¬
tur. hoc autem precipue fucurum erat scd̾m
met hodium. quando quatuor pͥncipes degñe
ssi sunt desolitudine contra filios isrł. qui uieci per
gedeon retiusi sunt. insolicudinem dequa ꝓdierãt
Quod uero legitur ingenesi. hic erit ferus ħo. hebitꝰ
ht̃ phara. quod sonat onag̾. ꝓpter hoc ut dicit me¬
thodius diccum ẽ. onagͥ ⁊ capreẽ a deserco om̃em
bestiarum suꝑ egredientur rabiem. et mansuecorũ
numerus conceretur abeis. Dicit eñi defiliis hysina metho¬
eb futurum ẽ. autẽ ut ereant adhur semel. et obeine¬
bunt orbem t̾re. ꝑ nouem ebdomadus annorũ. ⁊ uo¬
cabitur it̾ eorum uia angustie qr patrem illorum
hysmael. uocauit ds̃ onag̾r. insacͥs locis int̾ficient
sacerdotes. ibidem cum mulieribꝰ dormiẽt. ad se¬
pulera scõrum religabunt uim̃ta: ⁊ hoc proneqͥcia
xp̃ianorum qui cunc erunt. dequib dr̃. In nouissi¬

Expanded text:
tere jungitur, impugnant, et ab omnibus impugnantere jungitur, impugnant, et ab omnibus impugnantur. Hoc autem praecipue futurum erat secundum Methodium, quando quatuor principes de genssi sunt de solitudine contra filios Israel , qui victi per Gedeon retrusi sunt in solitudinem de qua prodierant. Quod vero legitur in Genesi: Hic erit ferus homo, Hebraeus habet Phara, quod sonat onager. Propter hoc, ut dicit Methodius, dictum est: Onagri, et capreae a deserto omnem bestiarum supergredientur rabiem, et mansuetorum numerus conteretur ab eis. Dicit enim de filiis Ismael: Futurum est autem, ut exeant adhuc semel, et obtinebunt orbem terrae per octo hebdomadas annorum, et vocabitur iter eorum via angustiae, quia patrem illorum Ismael vocavit Dominus onagrum. In sacris locis interficient sacerdotes, ibidem cum mulieribus dormient, ad sepulcra sanctorum religabunt jumenta, et hoc pro nequitia Christianorum, qui tunc erunt, de quibus dicitur: In novissi
Abbreviated transcription (Latin):
ad ancillam meam agar si forte exilla suscipnam
filios.⁊ ingressus ẽ adeam. Que concepiss despe¬
xit dñam suam. & abran dissimulabat. ꝙait
sarai. Iniq agis contra me. Iudicet ds̃ int̾ me &
te. Cui abram. Ecce ancilla tua ininanu cua. ut̾e
ea ut libet. affligente autem eam sarai. illa mit
fugam. uolens redure inpatͥam. qr egiptiaca erat
noraret. soliuagam uxta puteum. qui ẽ. inuia
indeserco sur. Qui dix̃ adeam. Unde uenis et e¬
quo uadis: Et illa. Afacie dñe mee sarai fugio. su
angłs. reuert̾e ad dñam tuam. ⁊ huiliare subea ec
rursum: concepisti. ⁊ paries filium. iuocab̾ nom̃
eius hysinahel. Hic pͥmo legitur. nom̃ predietũ
a dño. ꝙ. ꝑrarum ẽ. manus eiꝰ contra om̃s. ⁊ iauꝰ
omĩum contra eum.⁊ eregione fr̃m suorum figo
temptoria ꝙ tã nõ de ipso legit᷑. s defilio eiꝰ cedar:
tamen degeñe ipsius hoc predictum ẽ. qr saraceni
uagi sedibꝰ incercis. gentes quib desercum ex la¬

Expanded text:
suscipiam filios ; et ingressus est ad eam. Quae cum concepisset despexit dominam suam, et Abraham dissimulabat. Et ait Sarai: Inique agis contra me. Judicet Deus inter me, et te. Cui Abraham: Ecce ancilla tua in manu tua, utere ea, ut libet. Affligente autem eam Sarai, illa iniit fugam, volens redire ad patriam, quia Aegyptia erat. noraret, solivagam juxta puteum, qui est in via Sur in deserto. Qui dixit ad eam. Unde venis? et quo vadis? Et illa: A facie dominae meae Sarai fugio. Cui Angelus: Revertere ad dominam tuam, et humiliare sub ea. Et rursum: Concepisti, et paries filium, et vocabis nomen ejus Ismael. Hic primo legitur nomen praedictum a Domino, quod perrarum est. Manus ejus contra omnes, et manus omnium contra eum, et e regione fratrum suorum figet tentoria, quod tamen non de ipso legitur, sed de filio ejus Cedar. Tamen de genere ipsius hoc praedictum est, quia Sarraceni vagi sedibus incertis, gentes, quibus desertum ex la
Abbreviated transcription (Latin):
plebitur ꝓmissio mea. Nec ẽ intelligendũ
quod tot annis seruierunt in egipto. s hic
mimerus in illa afflictione conpletus est.
quia scd̾m isidorũ ab illo tp̃re cõputant᷑.
quo ista habis ꝓmittunt᷑. augustinꝰ. ab
ysaac naco conputat. qr diccum ẽ semen tuum.
tura subticet. decem ⁊ legit lut̾am sic. Sem̃ tuum
pegͥnum erit. quadringentis annis. siue eñi int̾ra
canaam. siue inegipto ꝑegͥnum fu̾it. donec hu̾it
hereditatem ex promissione dĩ. Illud aũt int̾posi¬
tum subicient uos ⁊ affligent nõ refertur ad quadr̃¬
gentos annos. quod autem diccum ẽ. inquarta
generatione eos redicuros. scd̾m cͥbum sacerdota¬
lem intelligendum ẽ. Leui eñi genuit cahat. Qui
genuit ãram. Qui genuit aaron. Qui eleaz ar. Qͥ
cum eo aaron egressus ẽ. Nec dicas .iiii. generatio¬
sonas. s successiones. ut tot sint gn̾ationes. Quociers
ibi legitur genuit. qr altera lit̾a h̃t quinq genera¬

Expanded text:
plebitur promissio mea. Nec est intelligendum, plebitur promissio mea. Nec est intelligendum, quod tot annis servierunt in Aegypto, sed hic numerus annorum in illa afflictione completus est, qui secundum Isidorum ab illo tempore computantur, quo ista Abrae promittuntur. Augustinus ab Isaac nato computat, quia dictum est semen tuum. tura subticet quinque et legit litteram sic. Semen tuum peregrinum erit quadringentis annis: sive enim in terra Chanaan, sive in Aegypto peregrinum fuit, donec habuit haereditatem ex promissione Dei. Illud autem interpositum, subjicient eos, et affligent, non refertur ad quadringintos annos. Quod autem dictum est, in quarta generatione eos redituros, secundum tribum sacerdotalem intelligendum est. Levi enim genuit Chaat, qui genuit Aram, vel Amram, qui genuit Aaron, qui Eleazar, qui cum Aaron egressus est. Nec dicas quatuor generatiosed successiones, ut tot sint generationes quoties ibi legitur, genuit: quod alia littera habet quinque genera
Abbreviated transcription (Latin):
oleuit iudeis signa querere. q ait dñs. Su¬
me mͥ ui cͣstino uaccam. ⁊ capͣm. ⁊ arieten
queq tͥma. ⁊ turturemi. ⁊ colũbam. qͣsi di¬
ceret. unmolabis mͥ: et ostendam tͥ signũ
Qͥ tollens hoc animalia. dunsit ꝑmedium
et partes contͣ se altrinsecus posuit. aues
autem ñ diuisit. Et dũ expectaret p̃ceptũ
añi de modo immolandi. descenderunt:
uolucres suꝑ cadau̾a. ⁊ abigebat eas habͣmͣ
sumq sol occubuisset sopor irruit suꝑ ha
bram ⁊ horror magnꝰ qͥ fuit pars signi. et
dictũ ÷ ad eũ. Scito p̃noscens qdđ ꝑegrinũ
futurum sit sem̃ tuũ in t̾ra nõ sua. et su¬
bicient eos extͣnei seruituti. ⁊ affligent qua¬
drigentis annis. tu aũ ibis prius ad patres
tuos. geñatione aũ qͣrta reuertentur hue.
quasi dicet. ne expectes te mͦ regnaturum
in t̾ra hac. ⁊ semen tuũ pꝰt te. D̾e enum
prius mortuo pꝰt qͣdringentos annos im¬

Expanded text:
olevit Judaeis, signa quaerere. Et ait Dominus: Suolevit Judaeis, signa quaerere. Et ait Dominus: Sume mihi in crastino vaccam, et capram, et arietem, quaeque trima, et turturem, et columbam. Quasi dicat. Immolabis mihi haec, et ostendam tibi signum. Qui tollens haec animalia divisit per medium, et partes contra se altrinsecus posuit, aves autem non divisit, et dum exspectaret praeceptum Domini de modo immolandi, descenderunt volucres super cadavera, et abigebat eas Abram. Cumque sol occubuisset sopor irruit super Abram, et horror magnus, qui fuit pars signi, et dictum est ad eum: Scito praenoscens quod peregrinum futurum sit semen tuum in terra non sua, et subjicient eos extranei servituti, et affligent quadringintis annis. Tu autem ibis prius ad patres tuos, generatione autem quarta revertentur huc. Quasi dicat: Ne exspectes te modo regnaturum in terra hac, et semen tuum post te. Te enim prius mortuo, post quadringintos annos im
Abbreviated transcription (Latin):
erat dñs habie inuia. uł ex qͦ egressus erat de
charam. uł habͣm peritus erat astroꝵ. in qͥbus
etiam secłm q̃sclam ⁊ oroastrem magice artis
inuentorem instituit. Nou̾at enim qđ uitem¬
peries aeris quȩ fit ex eleuatis uł dẽpssis pla¬
netis. semꝑ usq ad qͥnqͣginta annos ad tem¬
ꝑeriem redit. ⁊ qͦd uidit fieri in astris uoluit
ad habram. ꝓtector tuus sum. ⁊ merces tua
Sinagna nimis. & dix̃ habͣm. Ed dabis mͥ. ꝯ
Ego uadam absq liberis. et clamascus filius
heliezer ꝓcuratoris mei erit heres meus.
quasi diceret. qͥd mͥ de ꝓmissione terrȩ cũ
desit heres.: Ab hoc damasco aiuint damas¬
cum cõditam. et denominatã. ⁊ ibi eũ regnaᷤ¬
se. q dix̃ dñs ad eũ. Non erit hic heres tinis. sͣ
qui egrediet᷑ de utero tuo. Eredidit habm deo:
et reputatũ ÷ ei ad iusticiam.  quia insꝑatũ
promittebatur questuit habm signũ. unde
sciret sͥ hoc fieri. nõ ex diffidentia. s sꝑando
et modũ querendo. ⁊ hinc maxime mos in¬

Expanded text:
t de Haran: vel Abram peritus astrorum, in quibus etiam secundum quosdam Zoroastren magicae artis inventorem instituit, noverat quod intemperies aeris, quae fit ex elevatis, vel depressis planetis, semper usque ad quinquaginta annos ad temperiem redeunt, et quod vidit fieri in astris voluit or tuus sum, et merces tua magna nimis. Et dixit Abram: Quid dabis mihi? Ego vadam absque liberis, ac Damascus filius Eliezer procuratoris mei erit haeres meus , quasi dicat: Quid mihi de promissione terrae cum desit haeres? Ab hoc Damasco aiunt Damascum conditam, et denominatam, et ibi eum regnasse. Et dixit Dominus ad eum: Non erit hic haeres tuus, sed qui egredietur de utet reputatum est ei ad justitiam, et quia insperatum promittebatur, quaesivit Abram signum, unde sciret sibi hoc fieri, non ex diffidentia, sed sperando, et modum quaerendo. Et hinc maxime mos in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisit ei dñs. Et cum fiuitus eẽt sermo dñi. eir¬
cumcidit se habraam. ⁊ hysmaelem ⁊ omnẽ fa¬
miliam suam sexꝰagĩta mascłini. habram cunc
erat nonaguita nouem annors. ⁊ ysmael .xiii.
insp̃e huma missos. ut unus nunciaret habrahe
uero ait. pͥmo omĩum ꝓpħarum. habrahe uer¬
bum dĩ cum infigura apparuiss huma uocatio¬
nem gentium pollicetur. ⁊ sic apparuit erdñs
quem ⁊ adorauit. S quia nõ usqͣm legitur pa¬
ter apuisse isubstancia creatura dr̃ quod duo an¬
głi apparuerunt indesignatione duorum preconũ
moysi ⁊ helic quorum alter primum preuenit ad¬
uentum alter preueniet secundum quos ⁊ roga¬
uit habraam ut diu̾terẽt adeum. paululum cõm̃¬
dendo confortarentur qui assenserunt. festinans
habraam p̃cepit sarre: ut decribꝰ satis simile face¬

Expanded text:
ermo Domini, circumcidit se Abraham, et Ismaelem, et omnem suam familiam sexus masculini. Abraham tunc erat nonaginta et novem annorum, et Ismael tredecim. in specie humana missos, ut unus nuntiaret Abrahae vero ait: Primo omnium prophetarum Abrahae Verbum Dei, cum in figura apparuisset humana, vocationem gentium pollicetur. Et sic apparuit ei Filius, quem et adoravit. Sed quia nusquam legitur Pater apparuisse in subjecta creatura dicitur quod duo angeli apparuerunt in designatione duorum praeconum Moysi, et Eliae, quorum alter primum praevenit adventum, alter praeveniet secundum. Quos, et rogavit Abraham, ut diverterent ad eum, et paulum comedendo confortarentur. Qui assenserunt. Et aestimans Abraham, praecepit Sarae, ut de tribus satis similae face
Abbreviated transcription (Latin):
inemaus. forte hoc modo quandoq querimus.
qͦd inmanu tenemus. et dixerunt angłi adloch.
omnes cuos educ de urbe hanc. delebimus enun
locum istum. ⁊ ingressus loth ad generos suos ait.
Surgite egrediemini. qr delebit dĩis ciuitatem
alias filias ap̃dcĩs uirginibꝰ loth habuisse haben¬
tes iuros. que cum uiris submerse sunt. s gn̾os
uocat futurds generos. Unde hebraica ueritas

Expanded text:
in Emmaus . Forte hoc modo, quandoque quaerimus, in Emmaus . Forte hoc modo, quandoque quaerimus, quod in manu tenemus. Et Angeli dixerunt ad Lot: Educ omnes tuos de urbe hac. Delebimus enim locum istum. Et ingressus Lot ad generos suos ait: Surgite, et egredimini, quia delebit Dominus civitatem alias filias, a praedictis virginibus, Loth habuisse, habentes viros, quae cum viris submersae sint. Sed generos vocat, futuros generos. Unde Hebraica veritas
Abbreviated transcription (Latin):
tes cõpulit oppido. Ingressisq illis fecit ꝯuiui¬
um. coxit adima ⁊ comederunt. Tunc uri ei¬
uitatis apuero. usq ad senem uallauerunt
domum ⁊ dixerunt loch. Duc uiros illos huc
ut cognoscanus eos. Qui ait. Habeo duas fi¬
lias que nondum cognouerunt filias uirum.
abucimini eis ut libet. tm̃ inhis niehil mali fa¬
ciatis. qui ingressi sunt sub umbra culminis mei.
Mos enu sidelium erat. ab onini iniuria hos¬
pites suos defensare. Quod autem dix̃. ꝑturba¬
tio anuni fuit. nõ consilium. Consilium sane ẽ.
ut fia̾t quid leuius. ne ipse comittat grauius.
Nullo autem mͦ debet quid leuius faceꝵ e
mortale. ue alius cõmiitat peuis. Acilli nolue¬
runt ⁊ium faciebant uehemencissime. cunc¬
loth. Et ecce angłi: introdirerunt loth. ⁊ clau¬
serunt hostium. Illos uͦ ꝑcusserunt cecitate.
nõ pͥuatione huius uisus. s aorisia. quamlat᷑
heliseum cum ẽẽt cum eis. et discipłi dñm. euntes

Expanded text:
tes compulit oppido. Ingressisque illis fecit convivites compulit oppido. Ingressisque illis fecit convivium, coxit azyma, et comederunt. Tunc viri civitatis, a puero usque ad senem, vallaverunt domum, et dixerunt Lot: Educ viros illos huc, ut cognoscamus eos. Qui ait: Habeo duas filias, quae nondum cognoverunt virum, abutimini eis, ut libet; tantum his nihil mali faciatis, qui ingressi sunt sub umbra culminis mei. Mos enim fidelium erat ab omni injuria hospites suos defendere. Quod autem dixit, perturbatio animi fuit, non consilium. Consilium sane est ut faciat quis levius, ne ipse committat gravius. Nullo autem modo debet quis levius facere mortale, ne alius committat gravius. At illi noluerunt, et vim faciebant vehementissime Lot. Et ecce angeli introduxerunt Lot, et clauserunt ostium. Illos vero percusserunt caecitate, non privatione visus, sed acrisia, quam LatiEliseum cum esset cum eis , et discipuli cum Domino euntes
Abbreviated transcription (Latin):
me. peccatum ed cũ clamore est culpa eum liber¬
tate. cum scł quis palam ⁊ ad libit̾ suum peccat.
peccatum illortun fuit suꝑbia uite. ⁊ habundã¬
bidinem ꝓrupunt. ⁊ addidit. descendam. ⁊ uide
bo clamorem qui uenit adme oꝑe cõpleuerunt.¬
¶ Qui om̃ia nouit. hoc mexemplum reliquit
quasi diceret. mala hominum nõ autem credite
quam ꝓbetis. ande est quod udex sibi soli crimẽ
notum punire nõ pot̾. in &e dictum ẽ. Nemo
te condempnauit muler nec ego te condẽnabo.
Non ẽꝰ tuum qui iudicas omnem t̾ram. si fue¬
runt quinquaginta iusti ibi.ño ne pdes ppło ꝑꝑ
rint quadraginta quinq iusti . Item. si quadragin¬
apͣuit postquam cessauit loqui ei. ulle reuer¬
sus ẽ. in locum suum. Ueneruntq oilli duo
angłi qui fuerant cum dño uel alii sodm quos¬
sorib ciuitatis. expectante alicuiꝰ hospitis ad¬
uentum. Qui occurrens eis: adhorauit. Pecens
ut diuercerent indomum suam. Qui reniten¬

Expanded text:
me. Peccatum cum clamore est culpa cum liberme. Peccatum cum clamore est culpa cum libertate, cum scilicet quis palam, et ad libitum suum peccat. Peccatum illorum fuit superbia vitae, et abundanDescendam, et videbo utrum clamorem qui venit ad me opere compleverint. Qui omnia novit, hoc in exemplum nobis reliquit, quasi dicat: Mala hominum non ante credite, quam probetis. Inde est quod judex sibi soli crimen notum punire non potest. Unde, et dictum est: Nemo te condemnavit, nec ego te condemnabo . Non est hoc tuum, qui judicas omnem terram. Si fuerint quinquaginta justi ibi, nonne parces populorint quadraginta quinque: Item, si quadraginapparuit, postquam cessavit loqui ei, et ille reversus est in locum suum. Veneruntque illi duo angeli, qui fuerant cum Domino, vel alii secundum quosforibus civitatis, expectante alicujus hospitis adventum. Qui occurrens eis, adoravit, petens, ut diverterent in domum suam. Quos reniten
Abbreviated transcription (Latin):
asłatum pofuit coram eis. Ueri simile ẽ. ꝙ pͥus
homines credioit. quib exenia ꝑauit. post angłos
dĩ eẽ ꝯpbauit. Decibo quem: sumpserunt pot̃
dici. quod ininastig̾ando exmnanitus sit. sicut
aqua calore igius habraham stabat uixta eos.
Sarra uero erat post hostium tabnacłi ⁊ dixit
angłs: reuertens ueniam adce tempore isto. idẽ.
codem die reuoluto anno. ⁊ hebit sarra filium.
Quo audito risit sara. Erant eñi ambo senes
ambo erant ꝓuecte ecatis. adhuc eciam ipsa steri¬
liserat. risit gͦ. quia dubitauit. dicens. postquam
consenui. ⁊ dñs meus ueculus ẽ. uoluptati oꝑam
dabos dixitq dñs ad habraham. Quare risit sarra:¬
nõ quid ꝯeuequam dõ difficile ẽ. Negauit sar¬
ra se risisse ꝑterita. Ecce qua intentione quisq
riserit. duudicare potuit. qui corda nouit. De dui
⁊habraham egrediebatur simul. ⁊ dix̃ dñs. Nõ
pot̾o celare habrahe que gesturus sum ⁊ ait ad il¬
lum. clamor sodomorum ⁊ gomorre uenit ad

Expanded text:
it coram eis. Verisimile est quod prius homines credidit, quibus haec xenia paravit, post angelos Dei esse comprobavit. De cibo quem sumpserunt, potest dici quod in masticando exinanitus sit, sicut aqua calore ignis. Abraham stabat juxta eos. Sara vero erat post ostium tabernaculi. Et dixit angelus: Revertens veniam ad te tempore isto, id est, eodem die revoluto anno, et habebit Sara filium. Quo audito risit Sara. Erant enim ambo senes,ambo erant provectae aetatis. Ad haec, etiam, ipsa sterilis erat. Risit ergo, quia dubitavit, dicens: Postqconsenui et dominus meus vetulus est voluptati operam dabo dixit autem Dominus ad Abraham quare risit Sarranunquid quidquam Deo est difficile? Negavit Sara se risisse perterrita. Ecce qua intentione quisque riserit, dijudicare potuit, qui corda novit. CAP. LII. t Abraham gradiebatur simul, et dixit Dominus: Non potero celare Abrahae, quae gesturus sum . Et ait ad illum: Clamor Sodomorum et Gomorrhae venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
sictumꝰ est aũ in illo tp̃re ut amraplel
rex sennaar id babilonis ⁊ c̾. Iam tantum
Aprocesserat libido dñandi. qđ quecũq eiui¬
tas regulum habebat. qͦꝵ płimi alicui maiori
regi seruiebant. tandem om̃s subditi erãt mo¬
narcho assirioꝵ. Sane qͥnq ciuitates sodomoꝵ.
sodoma ⁊ gomorra. adama. seboys. bala. quȩ et
segor. qͥnq reges habebant. Has subuigauerat
scbi codolaomor rex clamitaꝵ. ⁊ tͥbutarias sibi
fecerat. ⁊ duodecim annis seruiebant ei in tri
qͣrto decimo anno codolaomor assumens sibi
tres reges babilonis. ⁊ ponti. ⁊gentiũ. collecto
exereitu cõuenerũt in uallem siluestrem. in
qua erant putei bituminis. quȩ ꝑ iram dei
post uersa ẽ in mare mortuũ. et cira adiacen¬
tia loca depopłati sunt. & egresi sunt qͥnq.
reges ut pugnarent adu̾sus qͣtuor qͥet terga
uerteruit. & cecid̾unt płimi ⁊ qͥ remanserat

Expanded text:
ctum est autem illo tempore, ut Amraphel rex Sennaar, id est Babylonis, etc. . Jam tantum processerat libido dominandi, quod quaeque civitas regulum habebat, quorum plurimi alicui majori regi serviebant: Tandem omnes subditi erant monarcho Assyriorum. Sane quinque civitates Sodomorum Sodoma, et Gomorrha, Adama, Sebois. Bala, quae et Segor quinque reges habebant. Has subjugaverat sibi Chodorlahomor rex Elamitarum, et tributarias sibi fecerat, et duodecim annis servierant ei in tribdecimo quarto anno Chodorlahomor assumens secum tres reges Babylonis, et Ponti, et gentium collecto exercitu convenerunt in vallem illustrem, in qua erant putei bituminis, quae per iram Dei post versa est in mare Mortuum, et circumadjacentia loca depopulati sunt. Et egressi sunt quinque reges ut pugnarent adversus quatuor, qui et terga verterunt, et ceciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
benedit̃ dm̃. qͥ habre subdicd̾at inimicos. Erat
enim sac̾dos dĩ altissimi. cui habrã decias de¬
dit ex om̃ib spoliis. ⁊ tc̃ pͥmum decimȩ legũ¬
tur date. pruniciȩ uͦ ab abel. Q ait ad eũ rex
sodomoꝵ. Dui mͥ animas ⁊ cet̾a tͥ tolle. Et nolu¬
mederunt uiuenes. ⁊ partib tͥum fr̃m qͥue
nerant cũ co. Hunc melchiscdec aiunt hebrei
fiusse sem filium noe: et uixisse usq ad ysaic.
et om̃s pͥmogenitos anoe usq ad aaroi: sacer¬
dotes fuisse. qui in cõuiuiis ⁊ oblationibus
popło bñdicebant. ⁊ habebant pͥmogenita de
guib pͦt explicabitur: ie ortu iubilei.¬

Expanded text:
benedixit Deum, qui Abrae subdiderat inimicos. » Erat enim sacerdos Dei Altissimi. Cui Abram decimas dedit ex omnibus spoliis, et tunc primum decimae leguntur datae, primitiae vero ab Abel. Et ait ad eum rex Sodomomederunt juvenes, et partibus trium fratrum, qui venerant cum eo. Hunc Melchisedech, aiunt Hebraei fuisse Sem filium Noe, et vixisse usque ad Isaac. Et omnes primogenitos, a Noe usque ad Aaron, sacerdotes fuisse, qui in conviviis, et oblationibus populo benedicebant, et habebant primogenita, de quibus post explicabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ior dr̃. Quib inunũ fecdatis: iordanis dr̃. Et
irruit suꝑ eos nocte. diuisis socis in tres tur¬
mas. dormientes trucidauit. uigilantes p̃ ebri¬
etate pugnare ñ ualentes effugerũt. et ꝑse¬
cutus est eos usq oba quȩ ẽ ad leuam clamasci
et ieduxit loth. mulieres quoq et popłm. ⁊ ot̃m
substantiam eoꝵ. Occurrit aũt ei rex sodomoꝵ¬
ad hunc locũ qui dr̃ regia uallis. in uia soli¬
mȩ ciuitatis uł salem. quȩ pt̾ ierłm dicta est
At uͦ mielchisedec rex salem obtulit ei panem
et uinũ. Qđ qͣsi exponens iosephus att. Minist᷑¬

Expanded text:
itur, quibus in unum confoederatis Jordanis dicitur, et irruit super eos nocte, divisis sociis in tres turmas dormientes trucidavit, vigilantes, prae ebrietate pugnare non valentes, effugerunt. Et prosecutus est eos Abram usque Hoba, quae est ad laevam Damasci, et reduxit Lot, mulieres quoque, et populum, et omnem substantiam eorum. Occurrit autem ei rex Sodomorum ad locum, qui dicitur Regia vallis, in via Solymae civitatis, vel Salem, quae post Jerusalem dicta est. At vero Melchisedech rex Salem obtulit ei panem, et vinum. Quod quasi exponens Josephus ait: « Ministr