comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ hominũ multiplici atq inscrutabili pietate dispen¬
sat : ac scđm capacitatẽ uniuscuiusq grãm suȩ largita¬
tis imꝑtit. ut ipsas quoq urationes ñ sedm mensuram fidĩ¬
inqua unũquẽq repperit uel sic̃ unicuiq ipse quoq par¬
titus est: maluerit exercere: Credentẽ nãq qđ ademun¬
dationẽ lepre suȩ̨ uoluntas xp̃i sola sufficeret. solo uo¬
luntatis suȩ curauit assensu. dicens Uolo. mundare Al
teri dep̃canti. ut adueniens ꝑ impositionẽ manus suȩ de¬
functã filiã suscitaret. ingressus domũ eiꝰ. eodẽ modo qͦ
denti dic tantũ ũbo & sanabit᷑ puer m̃s: ꝑsermonis im¬
ꝑiũ resolutos artus pristino robore solidauit. dicens Ua¬
de. & sicut credidisti fiat tibi Aliis de tactu fimbrie eiꝰ spe¬
rantib medicinã. ubertĩ sanitatis dona largitꝰ ẽ: alioꝵ
morbis medelã rogatus indulsit. aliis spontaneam p̃sti¬

Expanded text:
salutem hominum multiplici atque inscrutabili pietate dispensalutem hominum multiplici atque inscrutabili pietate dispensat, ac secundum capacitatem uniuscujusque gratiam suae largitatis impertit, ut ipsas quoque curationes non secundum uniin qua unumquemque repperit uel sicut unicuique ipse partitus est, maluerit exercere. credentem namque, quod ad emundationem leprae suae uoluntas Christi sola sufficeret, solo uoluntatis suae curauit adsensu dicens : uoteri deprecanti ut adveniens per impositionem manus suae defunctam filiam suscitaret, ingressus domum ejus, eodem modo quo denti, Dic tantum verbo et sanabitur puer meus , per sermonis imperium resolutos artus pristino robore solidavit, dicens: Vade et sicut credidisti, fiat tibi . Aliis de tactu fimbriae ejus sperantibus medicinam, ubertim sanitatis dona largitus est. Aliorum morbis medelam rogatus indulsit. Aliis spontaneam praesti
Abbreviated transcription (Latin):
et quȩ etiam euidenter ostendit᷑.
in scrutabilia esse iudicia dĩ & inuestigabiles uigseiꝰ.
quib adsalutẽ human ũ attrahit genus Id etiã eu¬
uangelicarũ uocationũ exemplis possemꝰ appbare. ANbrC¬
am nãq ac petrum ceterosq apostolos nichil de salutis¬
suȩ remedio cogitantes. spontanea gr̃ę̧ suȩ dignatione pe¬
legit: Zacheũ ao conspectũ se dñi fioelit̃ extendentem: &
exiguitatẽ stat᷑ȩ suȩ sicomori celsitudine subleuantẽ non so-¬
lũ suscipit. uerũ etiã benedictione cohabitationis illustrat.
sibi inseparabilit̾ inherere. ut ei postulanti breuissimas ꝓ
sepultura patris non concedat in ducias: Cornelio p̃cib
& elemosinis iugit̃ insistenti. uelut remunerationis uice uia
salutis ostenditur. eiq angeli uisitatione precipit᷑. ut ac¬
cersiens petrũ uerba salutis ab eo quib una cũ om̃ib suis
saluaret᷑ agnoscat Et ita multi formis illa sapientia dĩ

Expanded text:
er quae euidenter ostenditur inscrutabilia esse iudicia dei et inuestigabiles uias eius, quibus ad salutem humanum adtrahit genus. quod etiam euangelicarum uocationum exemplis possumus adprobare. Andream namque ac Petrum ceterosque apostolos nisuae remedio cogitantes, spontanea gratiae suae dignatione praeelegit . Zachaeum ad conspectum se Domini fideliter extendentem et exiguitatem staturae suae sycomori celsitudine sublevantem non solum suscipit, verum etiam benedictione cohabitationis illustrat sibi inseparabiliter inhaerere, ut ei postulanti brevissimas pro sepultura patris non concedat inducias . Cornelio precibus et eleemosynis jugiter insistenti, velut remunerationis vice via salutis ostenditur, eique angeli visitatione praecipitur ut accersiens Petrum, verba salutis ab eo, quibus una cum omnibus suis salvaretur, agnoscat . Et ita multiformis illa sapientia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
in mensa illa beneficioꝵ ᷑ abyssus ita opturata
est: ut di
humanȩ fidĩ etiã ipsa format᷑: ut huic quidẽ dicat. scdm
fidem tuã fiat tibi: illi uero. uade & sicut credidisti fiattͥ.
alii autẽ. fiat tibi sic̃ uis: & rursũ alteri. fides tua te saluũ
transcendat

Expanded text:
immensa illa beneficiorum Christi abyssus ita obturata est, ut dichumanae fidei etiam ipsa formatur, ut huic quidem dicat, Secundum fidem tuam fiat tibi ; illi vero, Vade et sicut credidisti fiat tibi ; alii autem, Fiat tibi sicut vis , et rursum alteri, Fides tua te salvam trans
Abbreviated transcription (Latin):
curandũ ẽ. ut siquis forsitan sermo quẽ esse uultis occultũ
de ur̃o fuerit ore ꝓlapsus. nulla occultationis p̃cepta sollici¬
tent audientẽ Magis enĩ latebit si negligent̃ atq simplicit̃
transeatur: quia non tantũ quilibet fr̃m suꝑ diuulgationis
eiꝰ inpugnatione torquebitur. existimats rẽ aliquã uilẽ tran¬
sitoria confabulatione prolatã. & quȩ ex hoc ipsosit leuior.
quia cautissimo silentii p̃cepto sensib auoientis cõmendata ñ
fuerit Nãsietiã fidẽ eius aliqua sacram̃toꝵ obtestatione
de iunxeris. citius illud prodendũ esse non ambigas. Maiot enim
mestificet uel denuoet. & illũ transgressorẽ quã tocius sui faci¬
at sacram̃ti:¬

Expanded text:
curandum est, ut, si qui forsitan sermo quem esse uultis occultum de uestro fuerit ore prolapsus, nulla occultationis praecepta sollicitent audientem: magis enim latebit si neglegenter atque simpliciter transeatur, quia non tanta quilibet fratrum super diuulgatione eius inpugnatione torquebitur, aestimans rem uilem aliqua transitoria confabulatione prolatam et quae ex hoc ipso sit leuior, quia cautissimo silentii praecepto sensibus audientis conmendata non fuerit. nam si etiam fidem eius aliqua sacramentorum obtestatione deuinxeris, citius illud prodendum esse non ambigas: maior enim  maestificet uel denudet et illum transgressorem quantocius sui faciat sacramenti
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ paraclisy gratuito esse ꝓmissam. aut penitentiã
dd regis illã qua dixit. peccaui dt̃o: duo tã grauia eius
crimina. & non potius clementiã dĩ abstulisse credendũ
est: ut ꝑnatban prophetã mereret᷑ audire & dñs trans-¬
tulit iniquitatẽ tuã. non morieris. Qđ enĩ homicidium
ad ulterio addidit. liberi utiq arbitrii: qd autẽ arguit᷑
ꝑ propbetã. diuinȩ dignationis ẽ gr̃a. Rursũ qđ pecca¬
tũ suũ humiliatus agnoscit. propͥe libertatis ẽ opus: qđ
uero sub breuissimo tẽporis puncto indulgentiã tan¬
toꝵ criminũ ꝓmeret᷑. dñi miserentis ẽ donũ Et qͥd de
hac tã breui confessione. & incõparabili diuine retribu¬
onis inmensitate dicamus: cũ beatus apłs ad illã mag¬
utuditiẽ futurę remutierationis aspiciens. qͥd de illis tã
innumeris ꝑsecutionib suis pronuntiauerit. considare¬

Expanded text:
onem paradisi gratuito esse promissam, aut paenitentiam onem paradisi gratuito esse promissam, aut paenitentiam Dauid regis illam unius uerbi qua dixit: peccaui domino, duo tam grauia eius crimina et non potius clementiam dei abstulisse credendum est, ut per Nathan prophetam mereretur audire: et dominus transtulit iniquitatem tuam: non morieris. quod igitur homicidium adulterio addidit, liberi utique fuit arbitrii: quod autem arguitur per prophetam, diuinae dignationis est gratia. rursum quod peocatvero sub brevissimo temporis puncto indulgentiam tantorum criminum promeretur, Domini miserentis est donum. Et quid de hac tam brevi confessione et incomparabili divinae retributionis immensitate dicamus? cum beatus Apostolus ad illam magnitudinem futurae remunerationis aspiciens, quid de illis tam innumeris persecutionibus suis pronuntiaverit consider
Abbreviated transcription (Latin):
tio atq iste tractatus regis dauid. utrũne bonus & ex
dõ. an malus & abhomine fuisse dicendus est. Si enĩ bona
& exdõ fuit illa cogitatio: cur abeo aquo inspirata est
bitrio. atq in om̃ibus illud ad iuuat. protegit. ac
defendit. ut non nũquã etiam abeo quosdã cona¬
tus bonȩ uoluntatis uelexigat uel expectet: ne penitꝰ
dormienti aut inerti otio dissoluto. sua dona confer¬
re uideatur: occasiones quodãm querens quibus hu¬
mane segnitiȩ torpore discusso non irrationabilis mu¬
nificentie sue largitas uideat᷑. dũ eã sub colore curus¬
dã desicłi ac laboris imꝑtit. & nichilominus gr̃adĩ
sẽper gratuita ꝑseuerat. dũ exigus quiblam par
uisq conatib. tantã in mortalitatis głam. tanta ꝑhe¬
nis beatitudinis dona in estimabili tribint largita¬
te: Nec enĩ quia illius incruce latronis precesserat
fides. iccirco pronunciandũ ẽ non ei beatã cõmorati¬

Expanded text:
tio atque iste tractatus regis Dauid utrumne bonus et ex tio atque iste tractatus regis Dauid utrumne bonus et ex deo, an malus et ab homine fuisse dicendus est? si enim bona atque ex deo fuit illa cogitatio, cur ab eo a quo inspirata est bitrio atque in omnibus illud adiuuat, protegit ac defendit, ut nonnumquam etiam ab eo quosdam conatus bonae uoluntatis uel exigat uel expectet, ne penitus dormienti aut inerti otio dissoluto sua dona conferre uideatur, occasiones quodammodo quaerens quibus humanae segnitiae torpore discusso non inrationabilis munificentiae suae largitas uideatur, dam eam sub colore cuiusdam desiderii ac laboris inpertit: et nihilominus gratia dei gratuitauisque conatibus tantam inmortalitatis gloriam, tanta perennis beatitudinis dona inaestimabili tribuit largitate. nec enim quia illius in cruce latronis praecesserat fides, idcirco pronuntiandum est non ei beatam conmorati
Abbreviated transcription (Latin):
concluserunt: ne quando uideant oculis & aurib suis
audiant. & corde intelligant. & conuertant᷑ & sanẽ eos.
Deniq ut possibilitatẽ boni eis in esse signaret. increpat
phariseos Qͥd autẽ inquit etiã ex uobis ipsis non iudico¬
tis qđ bonũ est: Qcł utiq non eis dixisset: nisi eos iudicio
naturali id qđ ȩquũ ẽ scisset posse discernere Unde cauen
dũ est. ne ita ad dñm om̃a sc̃oꝵ merita referamus: ut ni¬
chil nͥ id qđ malũ ẽ atq peruersũ. humanȩ asscribamus
naturȩ: In quo quidẽ sapientissimi salomonis ĩmo dñi cuiꝰ
hȩc uerba sunt testimonio confutamͣ Ita enĩ cũ consũma-¬
ta templi extructione oraret. effatus ẽ Uoluitq dauid
pat̾ ins ȩdificare domũ nomini dñi dĩ isrł: Rait dñs¬
ad dđ patrẽ meũ Qđ cogitasti in corde tuo edificare
domũ nomini meo. bene fecisti hoc ipsũ mente tractans:
Uetũtam̃ non tu ȩdificabis domũ nomini meo Hȩc gͦ cogita¬

Expanded text:
lis, et auribus suis audiant, et corde intellegant, et conuertantur, et sanem illos. denique ut possibilitatem boni eis inesse signaret, increpans Pharisaeos quid autem, inquit, etiam ex uobis ipsis non iudicatis quod iustum est? quod utique non eis dixisset, nisi eos indicio naturali id quod aequum est scisset posse discernere. unde cauendum nobis est, np ita ad dominum omnia sanctorum merita referamus, ut nihil nisi id quod malum atque peruersum est humanae adseribamus naturae. in quo quidem sapientissimi Salomonis, immo domini onins haec uerba sunt testimonio confutamur: ita enim, cum consummata templi extructione oraret, effatus est: uoluitque Dauid pater meus aedificare domum nominis domini dei Israhel: et ait dauid patrem meum: quod cogitasti in corde tuo aedificare domum nomini meo, bene fecisti, hoc ipsum mente tractans. uerumtamen non tu aedificabis domum nomini meo. haec ergo cogita
Abbreviated transcription (Latin):
Quis surdus. nisi seruus meus. Et cę̧cus: nisi adquẽ nuncios
meos misi: Et ne forte hanc cęcitatẽ eoꝵ aliquis. naturȩ ñ
uoluntati possit asscribere. alibi ait Educ foras popłm
cȩcũ. & oculos habentẽ : surdũ & aures ei sunt. Et iterum:
Qui habentes inquit oculos non uidetis: & aures non auditis.
Dñs etiã in eugło. quia uidentes inquit non uident. & audi¬
entes non audiunt neq intelligunt: & adimplebitur iNeis
prophetia ysaiȩ dicentis: Auditu audietis & non intellige¬
tis: & uidentes uidebitis & non uidebitis Incrassatũ ẽ cor

Expanded text:
qui surdus, nisi seruus meus? et caecus, nisi ad quem nuntios meos misi? et ne fprte hanc eorum oaecitatem aliquis naturae, non uoluntati possit adscribere, alibi ait: educ foras populum caecum, et oculos habentem: surdum, et aures ei sunt, et iterum qui habentes, inquit, oculos non uidetis: et aures, et non auditis. dominus etiam in euangelio quia uidentes, inquit, non uident et audientes non audiunt neque intellegunt. et adinpletur in eis prophetia Esaiae dicens: auditu audiretis, et non intellegetis: et uidentes uidebitis, et non uidebitis. inc
Abbreviated transcription (Latin):
se inuicẽ cogitationib accusantib aut etiã defenden¬
tib. indie qua iudicabit ds̃ occulta hominũ Quo sen¬
su etiã dñs ꝑprophetã increpat iudeoꝵ non naturalẽ
seo uoluntariã cęcitatẽ : quã ipsi sibi contumacit infe¬
rebant: Surdi inquit audite. & ceci intuemini ad iudendũ.

Expanded text:
invicem cogitationibus accusantibus, aut etiam defendentibus, in die qua judicabit Deus occulta hominum . Quo sensu etiam Dominus per prophetam increpat Judaeorum non naturalem, sed voluntariam caecitatem, quam ipsi sibi contumaciter inferebant: Surdi, inquit, audite; et, caeci, intuemini ad videndum.
Abbreviated transcription (Latin):
sit Deniq non amisisse humanũ genus post p̾uaricati¬
onẽ scientiã boni. etiã apłi sententia euidentissime de¬
clarat᷑. qua dicit Cũ enĩ gentes que legẽ ñ habent. na¬
turaliter ea que legis sunt faciunt: hii legẽ non haben¬
tes. ipsi sibi sunt lex. qui ostendunt opus legis scriptũ

Expanded text:
sit. Denique non amisisse humanum genus post praevaricatisit. Denique non amisisse humanum genus post praevaricationem scientiam boni, etiam Apostoli sententia evidentissime declaratur, qua dicit: Cum enim gentes quae legem non habent, naturaliter ea quae legis sunt faciunt, hi legem non habente
Abbreviated transcription (Latin):
ec enĩ talem hominẽ ds̃ fecisse credendus est: qui
nec uelit umquã. nec possit bonũ Alioquin nec
liberũ ei ꝑmisit arbitriũ: si ei tantũ modo malũ
ut uelit & possit. bonũ uero asemet ipso nec uelle nec
posse concessit Et quomͦ stabit illa dñi post preuari¬
cationẽ primi hominis lata sententia. ecce adam fac¬
tus est sicut unus ex nobis sciens bonũ & malũ: Non
enĩ talis ante fuisse credendus qui boni esset prorsus
ignarus: Alioquin ueluo qđdam irrationabile atq
in sensatũ animal fatendũ ẽ fuisse formatũ Qđ satis
absurdũ. atq acatholica fide omĩmodis alienũ est:
cit ds̃ hominẽ rectũ. idest ut tantũ mͦ boni scientia
iugit̃ frueret᷑ : sed ipsi quesiert cogitationes multas
facti sunt enĩ ut dictum ẽ. scientes bonũ & malũ: Con¬
cepit gͦ adã post preuaricationẽ scientiã mali quã non¬
habuerat : boni uero quã acceperat scientiã non ami¬

Expanded text:
ec enim talem deus hominem fecisse credendus est, qui nec uelit umquam nec possit boaum. alioquin nec liberum si permisit arbitrium, si ei tantummodo malum ut uelit et , possit, bonum uero a semet ipso nec uelle nec poeee concessit. et quomodo stabit illa domini post praeuaricationem primi hominis lata sententia: ecce Adam factus est sient unus ez nobis, sciens bonum et malum? non enim ignarus. Alioquin velut quoddam irrationabile atque insensatum animal eum fatendum est fuisse formatum: quod satis absurdum, atque a catholica fide omnimodis alienum est. cit Deus hominem rectum » ; id est, ut tantum boni scientia jugiter frueretur: sed ipsi quaesierunt cogitationes multas. « Facti enim sunt, » ut dictum est, « scientes bonum et malum. » Concepit ergo Adam post praevaricationeboni vero quam acceperat scientiam non ami
Abbreviated transcription (Latin):
ter enuntiat dicens: Quia non sunt condignȩ passiones
huius temporis. ad futurã głam que reuelabitur in
nobis: Quantũlibet gͦ enisa fuerit humana fragilitas.
futurȩ retributionis par esse non poterit: nec ita labo¬
rib suis diuinã imminuet grãm ut non semꝑ gratuita
perseueret Et iccirco predictus magister gentiũ. licet
gra dĩ apostolatus gradũ sortitũ se fuisse testetur dicens.
gr̃a autẽ dĩ sũ id qđ sũ. tamen se quoq diuinę gr̃e res¬
pondisse. pronunciat dicens Et gr̃a cius in me uacua
non fuit. sed habundantius illis om̃ib laboraui. & optinui.
non autẽ ego sed gr̃a dĩ mecũ Nam cũ dicit laboraui.
conatũ proprii signat arbitrii Cũ dicit. ñ autẽ ego s
gr̃a dĩ : uirtutẽ diuine ꝓtectionis ostendit Cũ dicit.
mecũ. non otioso neq securo. sed labotatiti ac desudanti
eã cooꝑatã fuisse declarat

Expanded text:
sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Quantumlibet ergo enisa fuerit humana fragilitas, futurae retributioni par esse non poterit; nec ita laboribus suis divinam imminuit gratiam, ut non semper gratuita perseveret, et idcirco praedictus Magister gentium, licet gratia Dei apostolatus gradum sortitum se fuisse testetur, dicens: Gratia Dei sum quod sum , tamen se quoque divinae gratiae respondisse pronuntiat, dicens, Et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi et obtinui, non autem ego, sed gratia Dei mecum . Nam cum dicit, laboravi, conatum proprii signat arbitrii: cam dicit non autem ego, sed gratia dei, uirtutem diuinae protectionis ostendit: cum dicit mecum, non otioso neque securo, sed laboranti ac desudanti eam cooperatam fuisse declarat
Abbreviated transcription (Latin):
apłs intulit loco anagogen fignificat: per quã ad inuisi¬
bilia ac fut᷑a sermo transfert᷑. ut ẽ illuo. Nolumꝰ aũ igno¬
rate uos fr̃s de dormientib ut ñ contristemini sic̃ & cẽti
qui spe non habent: Si enĩ credimꝰ qđ iħs mortuus ẽ & re

Expanded text:
apostolus intulit loco, anagogen sonat, per quam ad inuisiapostolus intulit loco, anagogen sonat, per quam ad inuisibilia ac futura sermo transfertur, ut est illud: nolumus autem ignorare uos, fratres, de dormientibus, ut non contristemini sicut et ceteri qui
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ tegit hystorica narratio. spũali sensu & expositione
reserant᷑. ut ũbi grã. si illuo aperire tẽptemus quẽ admo¬
dũ patres nr̃i om̃s sub nube fuerint. & om̃s in moyse bap¬
tizati sint in nube & in mari. & quẽ admodũ om̃s eandem
escã spualem manducauerunt. & eundẽ spiritualem de
consequenti petra biberint potũ: petra autẽ erat xꝑc
Quȩ expositio p̃figurationi corporis & sanguinis xp̃i quẽ
cotidie sumimus cõparata. allegoriȩ continet rationẽ Sci¬
entia uero quȩ similit̾ ab apło memorat᷑. tropologia est: qua
uniuersa quȩ addiscretionẽ ꝑtinent actualẽ. utrũ utilia
uel honesta sint. prudenti examinatione discernunꝰ: ut ẽ
illuo. cũ apud nosmet ipsos iuoicare p̃cipimͣ. utrũ deceat
mulierẽ non uelato capite orare dñi: Que tatio ut dic¬
tũ est moralẽ continet intellectũ: Itẽ prophetia quã t̃cio

Expanded text:
quae tegit historica narratio spiritali sensu et expositione quae tegit historica narratio spiritali sensu et expositione reserantur: ut uerbi gratia si illud aperire temptemus, quemadmodum patres nostri omnes sub nube fuerint, et omnes in Moysi baptizati sint in nube at in mari, et quemadmodum omnes eandem spiritalem escam manducauerint et eundem spiritalem de consequenti petra biberint potum, petra autem erat Christus. quae expositio praefigurationi corporis et sanguinis Christi quem cotidie sumimus conparata allegoriae continet rationem. scientia uero, quae similiter ab apostolo memoratur, tropologia est, qua uniuersa quae ad discretionem pertinent actualem utrum utilia uel honesta sint prudenti examinatione discernimus: ut est illud, cum apud nosmet ipsos indicare praecipimur utrum deceat mulierem non uelat.o capite orare deum. quae ratio ut dictum est moralem continet intellectum. item prophetia, quam tertio
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am senex non mediocriter ãmiratus. eoq amplius obstu
pescens qđ eũ habitu cerneret seculari. cepit ab eo uitę
ac professionis eius ordinẽ diligent̃ inquirere Cũq ille
secularẽ se atque uxoreo uinculo colligatũ esse dixisset.
beatus ioh̃s excellentiã uirtutis eiꝰ & gr̃ȩ mente pertrac¬
tans. quȩ nã illi esset conuersatio attentius explorabat.
Ille se rusticũ & cotidiano manuũ opere uictũ querete. nec
ullius boni esse se consciũ testabat᷑. nisi qđ numquã ante
ad ruris opeta mane exercenda ꝓcederet. neq uespere do
dĩ illa celestis. que ẽ mat̾ om̃ium nr̃m: sccłm tropologiam
anima hominis. que frequent̃ hoc nomine. aut increpat᷑
linguis loquens: quid uobis prodero. nͥ uobis loquar. aut
inrcuelatione. aut inscientia. aut inꝓphetia. aut in doc¬
trina᷑ Reuelatio nãq ad allegoriã ꝑtinet. per quã ea

Expanded text:
gratiam senex non mediocriter admiratus, eoque agratiam senex non mediocriter admiratus, eoque apescens, quod eum habitu cerneret saeculari, coepit ab eo uitae ae professionis eius ordinem diligenter inquirere. oumque ille saecularem se atque uxorio uinculo conligatum esse dixisset, beatus Iobannes excellentiam uirtutis eius et gratiae mente pertractans quaenam illi esset conuersatio adtentius explorabat. ille se rusticum et cotidiano maauain opere uictum quaerere- nec ullius boni esse se conscium testabatur, nisi quod numquam ante ad ruris opera mane exercenda procederet neque uespere doi illa caelestis, quae est mater omnium nostrum, secundum tropologiam anima hominis, quae frequenter hoc nomine aut increpatur linguis loquens, quid uobis prodero, nisi uobis loquar aut in reuelatione aut in scientia ant in prophetia aut in doctrina? renelatio namque ad allegoriam pertinet, per quam ea
Abbreviated transcription (Latin):
bsq illo dispendio quo feriri monachũ diximus
qui mobilitate m̃tis adstudia cupit transire diuer¬
sa: etiã hinc periculũ mortis incurrit᷑. qđ ñ nũꝗͣ
recte quȩdã abaliis gesta. malo ab aliis presumunt᷑ exẽ¬
plo. & ea quȩ non nullis bene cessetant. pernitiosa abali¬
is sentiunt᷑ Nam ut quiꝰdã exempli gr̃a ꝓferamus: uelut
siquis illã uiri illius imitari uirtutẽ uelit. quẽ solet abbas
IoN ANNES non adimitationis formulã. sed tantũmͦ pro am¬
miratione proferte: Nam quidã ueniens ad predictũ senẽ
habitu scłari. cũ ei quasdã frugũ suarũ primitias detulis¬
set. ferocissimo quẽdã demonio arreptũ ibidẽ repperit.
Qui cũ abbatis iohannis obtestationes ac precepta despitiens
testaret᷑. nĩqũã se ad illius imꝑiũ de corpore qđ obsederat
migraturũ: huius aduentu perterritus. cũ reuerentissima
nominis illius inclamatione discessit: Cuius tã cuidentẽ

Expanded text:
bsque illo dispendio quo feriri monachum diximus, qui mobilitate mentis ad studia cupit transire diversa, etiam hinc periculum mortis incurritur, quod nonnumquam recte quaedam ab aliis gesta, malo ab aliis praesumuntur exemplo; et ea quae nonnullis bene cesserant, perniciosa ab aliis sentiuntur. Nam ut quiddam exempli gratia proferamus, velut si quis illam viri illius imitari virtutem velit, quam solet abbas Joannes, non ad imitationis formulam, sed tantummodo pro admiratione proferre. Nam quidam veniens ad praedictum senem habitu saeculari, cum ei quasdam frugum suarum primitias detulisset, ferocissimo quemdam daemonio arreptum ibidem reperit. Qui cum abbatis Joannis obtestationes ac praecepta despiciens, testaretur se numquam ad illius imperium de corpore, quod obsederat, migraturum, hujus adventu perterritus, cum reverentissima nominis illius inclamatione discessit. Cujus tam evidentem
Abbreviated transcription (Latin):
dormierunt: Qm ipse dñs inussi & inuoce archangeli & in
tuba dĩ descendet de celo. & mortui qui inxꝑo sunt resut¬
gent primi: Qua exhortationis spetie. anagoges figura pre¬
fert᷑ Doctrina uero simplic̃e historicȩ expositionis ordi¬
nẽ pandit: inqua nullus occultior intellectus nisi qui
uerbis resonat continet᷑. sicut ẽ illud Tradidi enĩ uobis

Expanded text:
ipse Dominus in jussu et in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo; et mortui qui in Christo sunt, resurgent primi . Qua exhortationis specie anagoges figura praefertur. Doctrina vero simplicem historiae expositionis ordinem pandit, in qua nullus occultior intellectus, nisi qui verbis resonat, continetur, sicut est illud: Tradidi enim vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ta theoricã ad integrũ potest asseqͥ putitatẽ. licet utrũq ꝑfecte
abbatẽ moysen atq pafnutiũ. duosq macharios nouerim possedis.
colas secedentes insatiabilit̾ secreto solitudinis pascerent᷑. quantũq
in ipsis erat. nequaquã in quirerent humana consortia. tam̃ ita
frequentiã ac ftagilitates ad se currentiũ sustinebant. ut cũ ad
nr̃o dep̃henderimꝰ indicia: manifeste agnoscamꝰ in nobis non affec¬
tũ. sed effectũ peccati de esse. Quȩ utiq passiones. si nos quandoq
conuersationi miscuerimꝰ humanę. ꝓtinus de cauernis nr̃oꝵ
sensuũ procedentes. ꝓbant se non tunc primũ cum cruperint
nasci: sed tuire demũ q diu latuerint publicari. Et ita uniꝰ¬
cuiꝰ q uiti radices in se esse defixas. certis indicͥis etiã solitari¬
us dep̃hendet. quisq puritatẽ suam non hominib ostentare.

Expanded text:
m, nec coenobita theoricam ad integrum potest assequi puritatem, licet utrumque perfecte m, nec coenobita theoricam ad integrum potest assequi puritatem, licet utrumque perfecte abbatem Mosem atque Papnnutium duosque Macarios noverim possedissecolas secedentes, insatiabiliter secreto solitudinis pascerentur, quantum in ipsis erat, nequaquam inquirerent humana consortia, tamen ita frequentiam ac fragilitates ad se concurrentium sustinebant, ut cum ad indicia, manifeste cognoscamus nobis non adfectum, sed effectum deesse peccati. quae utique passiones, si nos quandoque conuersationi miscuerimus humanae, protinus de cauernis nostrorum sensuum procedentes probant se non tunc primum cum eruperint nasci, sed tunc demum quia diu latuerint publicari. et ita uniuscuiusque uitii radices in se esse defixas certis indiciis etiam solitarius deprehendet, quisque puritatem suam non hominibus ostentare,
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem terrȩ: & cibabo te hereditate iacob patris tui. Os enĩ dñi
locutũ est ista. Heremittę uͦ est ꝑfectio exutam mentẽ acunctis
habere terrenis. eãq quantũ humana inbecillitas sinit unite cũ
xꝑo: Quẽ uitũ iheremias ꝓpheta. describens. beatꝰ inquit uit qͥ
tulit iugũ ab adolescentia sua. sedebit solitarius & tacebit. qͥa
pelicano solitudinis: uigilaui & factus sũ sic̃ passet solitarius in
tecto. Ad hunc gͥ finem quẽ unius cuiꝰq professionis esse predixi¬
mus. nͥ eoꝵ uterq ꝑuenerit. frustra & ille cęnobii. & iste anachote¬
seos expetit disciplinã. Neuter enĩ uirtutẽ suę ꝓfessionis impleuit.
tionis est.
Rata gͦ est. & paucissimis dĩ dono concessa ꝑfectio
Iste enĩ
uere. & ñ exparte ꝑfectus est. qui & inheremo
loꝵẽ solitudinis. & in cęnobio infirmitates frm equa¬
gnanimitate sustentat. Et idõ inuttaq professione
per
om̃a consu̾matum inuenire difficile ẽ. qͥe nec anacho

Expanded text:
patris tui . Os enim Domini locutum est. Eremitae vero perfectio est exutam mentem a cunctis habere terrenis, eamque quantum humana imbecillitas sinit, unire cum Christo. Quem virum Hieremias propheta describens, Beatus, inquit, vir qui tulit jugum ab adolescentia sua, sedebit solitarius et tacebit, quia pellicauo solitudinis. uigilaui, et factus sum sicut passer solitarius in tecto. ad hunc igitur finem, quem uniuscuiusque professionis esse praediximus, nisi eorum uterque peruenerit, frustra et ille coenobii et iste anachoreseos expetit disciplinam: neuter enim uirtutem suae professionis Inpleuit. tionis est. rara est ergo et paucissimis dono dei concessa perfectio. is enim uere et non ex parte perfectus est, qui et in heremo lorem solitudinis et in coenobio infirmitatem fratrum aequagnanimitate sustentat. et ideo in utraque profeper omnia consummatum invenire difficile est, quia nec anachor
Abbreviated transcription (Latin):
NUm eundẽq hominẽ inutraq professione ꝑ¬
fectũ esse
ñ posse. absolute pronuntiare potuissem: nͥ me
paucoꝵ
admodũ retardaret exemplũ. Magnũ si quidem
est in
qualibet eaꝵ consu̾matũ quempiã reꝑiri. quanto
magis
ad plenũ utrãq ꝑficere. arduũ ac pene dixerim homini ut
neralẽ formulã referti potest Non enĩ aparte minima. id est de
consideratione paucoꝵ. sed ex bis quȩ multoꝵ ĩmo om̃iũ subiciuntur
facultati. uniuersalis ẽ regula ꝓponenda. Siqua uero rarissime atq
naturãq concessa. apreceptis st̃ generalib sequestranda: nec tã ꝓ exẽ¬
plo quã pro mitaculo ꝓferenda. Quã obtẽ id qđ queritis scđd̾m medi¬
ocritatẽ sensus mei breuit̾ intimabo
inis quidem cęnobitȩ est om̃s suas mortificare ac crucifigere
a cęnobite impleri certissimũ est. Quẽ uerũ ysayas prophet̾a
describens. ita bearificat atq collaudat. Si auerteris asabbato

Expanded text:
num eundemque hominem in utraque professione perfectum esse non posse absolute pronuntiare potuissem, nisi me paucorum admodum retardaret exemplum. magnum siquidem est in qualibet earum consummatum quempiam repperiri: quanto magis ad plenum utramque perficere arduum ac paene dixerim homini inpneralem formulam referri potest. non enim a parte minima, id est de consideratione paucorum, sed ex his quae multorum, immo omnium subiacent facultati, uniuersalis est regula proponenda. si qua uero rarissime atque naturamque concessa a praeceptis sunt generalibus sequestranda nec tam pro exemplo quam pro miraculo proferenda. quamobrem id quod inquiritis secundum mediocritatem sensus mei breuiter intimabo. finis quidem coenobiotae est omnes suas mortificare et crucifigere a coenobiota inpleri posse certissimum est. quem uirum Esaias propheta describens ita beatificat atque conlaudat: si auerteris a sabbato
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ dicens. Non potest homo asc accipẽ quicquã: nisi fuerit
ei datũ de cęlo Iubem᷑ animas nr̃as sollicite custodire: pro¬
pheta dicente Custodite animas ur̃as Sed eodẽ sp̃u. alius
propheta ꝓclamat Nisi dñs custodierit ciuitatẽ: in uanũ
uigilat qui custodit eã: Apłs philiͭpensib scribens: uł libe¬
rũ eoꝵ designet arbitriũ. cũ metu & tremore inquit htam
salutẽ operamini. Sed ut infirmitatẽ eius ostendat. ad iun¬
ficere probona uoluntate.

Expanded text:
potest homo accipere a se quicquam nisi fuerit ei datum de caelo. iubemur animas nostras sollicite custodire propheta dicente: custodite animas uestras, sed eodem spiritu alius propheta proclamat: nisi dominus custodierit ciuitatem, in uanum uigilauit qui custodit eam. apostolus Philippensibus scribens, ut liberum eorum designet arbitrium, cum metu et tremore, inquit, uestram salutem operamini: sed ut infirmitatem eius ostendat, adiunerficere, pro bona uoluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
ponsiotus nr̃ȩ & itineris ordo cõpellit
ut abbatis nes terotis p̃clari in om̃ib
sũmeq scientiȩ uiri. institutio subseqt᷑
Qͥ cũ sacrarũ scripturarũ. nos aliqua
memoriȩ cõmendasse. & coꝵ intelligen¬
tiã desidare sensisset : talib nos adorsus
ẽ ũbis Sulta quidẽ scientiarũ in hoc
mundo sunt genera. tanta siquidẽ eay
quanta & artiũ disciplinarũq uarietas ẽ: Sed cũ om̃s
aut omino inutiles sint. aut presentis tantũ uitȩ cõmo¬
dis ꝓsint. nulla ẽ tam̃ que non habeat proprium
doctrinȩ suȩ ordinẽ atq rationẽ: ꝑquã ab expeten¬
tib possit attingi Si gͦ ille artes ad insinuationẽ sui
certis ac ꝓpriis lineis dirigunt᷑: quanto magis religi¬
onis nr̃ȩ disciplina atq professio. quȩ ad contẽplanda
inuisibiliũ sactam̃toꝵ tendit archana. nec presentis qͣst
sed ȩternoꝵ retͥbutionẽ expetit p̃mioꝵ. certo ordine

Expanded text:
ponsionis nostrae et itineris ordo compellit, ut abbatis Nesterotis praeclari in omnibus summaeque scientiae viri institutio subsequatur. Qui cum sacrarum Scripturarum nos aliqua memoriae commendasse et eorum intelligentiam desiderare sensisset, talibus nos adorsus est verbis: Multa quidem scientiarum in hoc mundo sunt genera, tanta siquidem earum quanta et artium disciplinarumque varietas est. Sed cum omnes aut omnino inutiles sint, aut praesentis tantum vitae commodis prosint, nulla est tamen quae non habeat proprium doctrinae suae ordinem atque rationem, per quam ab expetentibus possit attingi. Si ergo illae artes ad insinuationem sui certis ac onis nostrae disciplina atque professio, quae ad contemplanda inuisibilium sacramentorum tendit arcana nec praesentes quaestus, sed aeternorum retributionem expetit praemiorum, cert
Abbreviated transcription (Latin):
uobis subiciunt᷑. Hoc enĩ faciebat non eoꝵ potestas. sed
uirtus dñi nonuinis inuocati: Et iccirco monentur ut ex hac par¬
te nichil sibi beatitudinis aut glȩ auoeant uendicare quȩ dñi
tantũ potentia ac uirtute perficitur. sed ex illa uitȩ suȩ cordisq
intima puritate obquã nomina eoꝵ inscribi merent᷑ incęlis . X.¬

Expanded text:
obis subjiciuntur . Hoc enim faciebat non eorum potestas, sed virtus Dominici nominis invocati, et idcirco monentur ut ex hac parte nihil sibi beatittantum potentia ac uirtute perficitur, sed ex illa uitae suae cordisque intima puritate, ob quam nomina eorum inscribi merentur in caelis.
Abbreviated transcription (Latin):
Imine dñi. ⁊ oratio fidei saluabit infirmum. ⁊ alleuabit
eum dñs. ⁊ si in peccatis sit dimittentur ei. Non num quam
miscdĩȩ ac fidei merito labes ex coquitur uitiorũ: scđ̾m illuã P er
misericordiam ⁊ fide̾ purg̾at᷑ peccata. ꝑconuersionem
plerumq ac salutem eoꝵ qui nr̃is monitis ac p̾dicatione sal¬
uantur : qm̃ qui conuerti fecerit peccatorem ab errorȩ uiȩ
suȩ saluabit animã etus demorte : & cooperit multitudinẽ

Expanded text:
mine domini. et oratio fidei saluabit infirmum, et alleuabit mine domini. et oratio fidei saluabit infirmum, et alleuabit eum dominus: et si in peccatis sit, dimittuntur ei. nonnnmquam miserioordiae ac fidei merito labes excoquitur uitiorum secundum illud: per misericordiam et fidem purgantur peccata. per conuersionem plerumque ac salutem eorum, qui nostris monitis ac praedicatione saluantur, quoniam qui conuerti fecerit peccatorem ab errore uiae suae, saluabit animam eius a morte et coop
Abbreviated transcription (Latin):
misisti impietatem peccati mei. & iterum. N arra tu iniquitates
tuas prius. ut iustificeris. Per afflictionẽ quoq cordis ⁊ corporis :¬
admu̾sorũ scelerũ remissio sumlit̾ obtinet᷑. Nam uide inquit humi¬
litatẽ meã ⁊ laborem meũ. ⁊ dimitte omĩa peccata mea Precipue.¬
q ꝑ emendationẽ morum. Auferte inqͥt malum cogitationũ ur̃arũ
ab oculis meis. quiescite agere ꝑuerse. discite benefacere. querite
uidiciũ. sub uenite oppresso. iudicate pupillo defendite uiduam:
⁊ uenite & arguite me dicit dñs. Et si fuerint peccata ur̃a: ut
coccinum: uelud nir dealbabuntur. Si fuerint rubra quasi
uermiculus: uelud lana munda erunt. Interdum etiã ꝑ interces¬
sionem scõꝵ impetrat᷑ uenia delictorũ. Qui enĩ scit frem suũ
peccare peccatum non admortẽ: peteͣt adõ. ⁊ dabit ei ueniã
peccanti non admortem. Et iterum. Infirmat᷑ qͥs ex uobis. in¬
ducat presbiteros eccdȩ̃. ⁊ orent suꝑ eum ungentes eũ oleo in no-¬

Expanded text:
misisti inpietatem cordis mei, et iterum: narra tu iniquitates tuas prius, ut iustificeris. per adflictionem quoque cordis et corporis admissoram scelerum remissio similiter obtinetur: nam uide, inquit, humilitatem meam, et laborem meum: et dimitte omnia peccata mea, praecipueque per emendationem. morum: auferte, inquit, malum cogitationum uestrarum ab oculis meis: quiescite agere peruerse, discite bene facere: quaerite iudicium, subet uenite, arguite me, dicit dominus: et si fuerint peccata uestra ut coccinum, uelut nix dealbabuntur: si fuerint rubra quasi uermiculus, uelut lana munda erunt. interdum etiam intercessione sanctorum inpetratur uenia delictorum: qui enim scit fratrem suum peccare peccatum non ad mortem, petit, et dabit ei uitam, peccanti non ad mortem, et iterum: infirmatur quis ex uobis? inducat presbyteros ecclesiae,. et orent super eum, unguentes eum oleo in no
Abbreviated transcription (Latin):
alis uite incurrimꝰ detͥmentũ Sin autẽ sponsionis in me¬
Emores. & in his regionib residentes ut ilitati ꝑfectionis nr̃ȩ illã
uoluerimꝰ post ponere pactione abrupta: menclacii non
ĩpletẽ promissionis ꝑicula formidamꝰ Sed ne hoc quidẽ actꝰ¬
estus
nr̃os possumꝰ reuelare consilio. ut postquã uelocissimo reditu
sponsionis fuerit impleta conditio: hȩc oenuo loca celeri repe¬
tamꝰ cursu Nã quãuis ad ꝓfectũ sp̃ualiũ rerũ uirtutẽq ten¬
dentib periculosa ac noxia sit: etiã parua dila tio. tamen
pollicitationẽ fidĩ nr̃ȩ quãuis moroso solueremꝰ reditu. nisi nos
ñ solũ caritate uerũ etiã auctoritate semoꝵ nr̃oꝵ scitemꝰ in¬
exsolubilit colligandos. ita ut remeandi adhec loca nobis po¬
testas deinceps nullo mͦ tribuat᷑¬

Expanded text:
ritalis uitae incurrimus detrimentum: sin autem sponsionis inmeritalis uitae incurrimus detrimentum: sin autem sponsionis inmemores et in his regionibus residentes utilitati perfectionis nostrae illa uoluerimus pimpletae promissionis pericula formidamus. Sed ne hoc quidem aestus nostros possumus relevare consilio, ut postquam velocissimo reditu sponsionis fuerit impleta conditio, haec denuo loca celeri repetamus recursu. Nam quamvis ad profectum spiritalium rerum virtutemque tendentibus periculosa ac noxia sit etiam parva dilatio, tamen pollicitationem fidei nostrae quamvis moroso solveremus reditu, nisi nos non solum charitate, verum etiam auctoritate seniorum nostrorum sciremus inexsolubiliter colligandos, ita ut remeandi ad haec loca nobis potestas deinceps nullo modo tribuat
Abbreviated transcription (Latin):
Credebamꝰ inqͥt nos ur̃ȩ beatitudinis usione nonsolũrꝰe
leticia sꝑuali sedetiã profectu habunde repletos. adi
nt̃m cȩnobiũ reuersuros. & ea quȩ fuissemꝰ ur̃o magisteriꝗᷤ
consecuti anob post remediũ uel tenui meoitatione secam¬
sectanda: Hoc enĩ & seuioꝵ nr̃oꝵ dilectio sibi sponoere nos
cõpulit. dũ sublimitatẽ uitę nr̃ȩ atq doctrinȩ posse nosaliqͣ¬
tenꝰ imitati in illo cȩnobio crederemꝰ Unde cũ hoc uobis
omẽm estimaremꝰ leticiã conscrandã. intolerabili econt᷑¬
rio dolore conficimͣ. considerantes illo nos ordine id qđ
salutare nobis esse cognoscimꝰ. obtinere ñ posse: Exutͦq
gͦ nc̃ latere coar tam᷑: Si enĩ ꝓmissioni quã senioꝵ cari¬
tate nos cõpellente de prõpsimꝰ. quã coram cunctis fr̃ib
inspeleo in quo dñs ñr exaula uteri uirginalis essulsit.
ipso teste oe prõpsimꝰ. satis facere uoluerimꝰ sũmum sꝑu¬

Expanded text:
Credebamus, inquit, nos vestrae beatitudinis visione, non solum laetitia spiritali, sed etiam profectu abunde repletos, ad nostrum coenobium recursuros; et ea quae fuissemus vestro magisterio consecuti, a nobis post reditum vel tenui aemulatione sectanda. Hoc enim et seniorum nostrorum dilectio sibi spondere nos compulit, dum sublimitatem vitae vestrae atque doctrinae posse nos aliquatenus imitari in illo coenobio crederemus. Unde cum ex hoc nobis omnem aestimaremus laetitiam conferendam, intolerabili econtrario dolore conficimur, considerantes illo nos ordine id quod salutare nobis esse cognoscimus obtinere non posse. Ex utroque ergo nunc latere coarctamur. Si enim promissioni quam seniorum charitate nos compellente deprompsimus, et quam coram cunctis fratribus in spelaeo in quo Dominus noster ex aula uteri virginalis effulsit, ipso teste deprompsimus, satisfacere voluerimus, summum spi
Abbreviated transcription (Latin):
dicere cupienti. ñ fuisse permissũ: Custodit᷑ abimelech:
ne rebeccã tangens peccet in din: Ioseph frm liuore dis
trahit᷑: ut descensio filioꝵ isrł in egyptũ fieret: & illis de
germani nece tractantib. futurȩ famis remedia pararent᷑
Qđ idẽ aoseph. afr̾ib agnitus manifestat dicens: Nolite

Expanded text:
dicere cupienti non fuisse permissum. custoditur Abimelech, dicere cupienti non fuisse permissum. custoditur Abimelech, ne Rebeccam trahitur, ut descensio filiorum Israel in Aegyptum fieret, et illis de germani nece tractantibus, futurae famis remedia pararentur. Quod idem Joseph a fratribus agnitus manifestat, dicens: Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
t ita sunt quodãmͦ in discrete ꝑmixta atqconfu.¬
Esa: ut quid ex quo pendeat. inter multos magna
questione uoluatur : id est. utrũ quia initiũ bonȩ
uoluntatis prebuerimꝰ. misereat᷑ nr̃i ds̃. anquia ds̃ mise¬
ret᷑. consequamur bonȩ uoluntatis initiũ: aaulti enim
singula hȩc credentes ac iusto amplius asserentes. uaris
sibiq contrariis sunt errorib in uoluti: Sienĩ dixerimꝰ
nr̃m esse bonȩ principiũ uoluntatis. quid fuit inpersecutore
nocentũ. alius uiolentiis ac. rapinis publicis in cubans at¬
trahitur ad salutẽ.: Sin uero gr̃a dĩ semꝑ inspirari bonȩ
uoluntatis principia dixerimus: quid de zachei ficde.
quid de illius incruce latronis pietate dicimꝰ: qui desiłio
suo iũ quandã regnis cęlestib inferentes. specialia uocati¬
onis monita p̃uenerunt : Consũmationẽ uero uirtutum
& executionẽ mandatoꝵ dĩ si nr̃o deputauerimꝰ arbitrio:
cendũ isrłi balaam fuisse conductũ : sed uidemus . male¬

Expanded text:
t ita sunt haec quodammodo indiscrete permixta atque confusa, ut quid ex quo pendeat inter multos magna quaestione uoluatur, id est utrum quia initium bonae uoluntatis praebuerimus misereatur nostri deus, an quia deus ++ misereatur consequamur bonae uoluntatis initium multi enim singula haec credentes ac iusto amplius adserentes uariis sibique contrariis sunt erroribus inuoluti. si enim dixerimus nostrum esse bonae principium uoluntatis, quod fuit in persecutorenocentum, alius uiolentiis ae rapinis publicis incubans adtrahitur ad salutem ? sin nero a gratia dei semper inspirari bonae uoluntatis principia dixerimus, quid de Zaeehaei fide, quid de illius in cruce latronis pietate dicemus, qui desiderio suo uim quandam regnis caelestibus inferentes specialia uocationis monita praeuenerunt? consummationem uero uirtutum et exsecutionem mandatorum dei si nostro deputauerimus arbitrio, cendum Israheli Balaam fuisse conductum, sed uidemus male
Abbreviated transcription (Latin):
utraq concordant. & utraq nos parit̃ debere suscipere
pietatis ratione colligimus: ne unũ hoꝵ ex his homini
bus subtrahentes. aecclesiasticȩ fidĩ regulã excessisse uide¬
amur Nã cum uiderit nos ds̃ ad bonũ uelle deflectere.
occurrit: dirigit: atq confortat Ad uocẽ enĩ clamoris tui.
statĩ ut audierit respondebit tibi Et inuoca me inquit in
die tribulationis. & eruã te . & glorificabis me: Etrursus
si nos nolle uel in tepusse ꝑspexerit: adhortationes saluti¬
feras admouet cordib nr̃is. quib uoluntas bona uel repa

Expanded text:
utraque concordant, et utraque nos pariter debere suscipere, utraque concordant, et utraque nos pariter debere suscipere, pietatis ratione col subtrahentes ecclesiasticae fidei regulam excessisse uideamur. nam cum uiderit nos dens ad bonam uelle deflectere, ocourrit, dirigit atque confortat: ad uocem enim clamoris tui statim ut audierit, respondebit tibi, et inuoca me, inquit, in die tribulationis: et eripiam te, et glorificabis me. et rursus si nos nolle uel intepuisse perspexerit, adhortationes salutiferas admouet cordibus nostris, qubiu uoluntas bona uel repa
Abbreviated transcription (Latin):
pauere nec dutũ uobis uideat᷑. qđ uendidistis me inhis re¬
gionib pro salute enĩ ur̃a misit me dñs ante uos Et
infra Premisit enĩ me dñs ante uos. ut reseruemini suꝑ
terram. & escas aduiuendũ habere possitis Non ur̃o
consilio sed uoluntate dñi missus sũ: qui fecit me qua¬
si patrẽ pharaonis. & dominũ tocius domus eiꝰ: & prin¬
cipẽ in om̃i terra egypti Et cũ post obitũ patris for¬
midantib fr̾ib suspicionẽ timoris auferret: nolite in qͥt
timere. nũqͥd dĩ possumꝰ renuere uoluntati: Uos cogi¬
tastis aduersus me in malũ. ds̃ uertit illud in bonum.
ut exaltaret me sic̃ in presentiam cernitis: ut saluos fa¬
ceret popłos multos Qđ etiã beatus dauid. economi-¬
ce tunc factũ in psalmo centesimo quarto similiter
de clatauit dicens. Et uocauit famẽ super terrã. &
om̃e firmam̃tũ panis contriuit: Misit ante eos uirũ
in seruũ uenundatus ẽ ioseph Hȩc duo. idest gr̃a dĩ. uł

Expanded text:
pauere, nec durum uobis uideatur quod uendidistis me in his regionibus: pro salute enim uestra misit me deus ante uos, et infra: praemisit enim me deus ut reseruemini super terram, et escas ad uiuendum habere possitis. non uestro consilio, sed uoluntate dei missus sum: qui fecit me quasi patrem Pharaonis, et dominum totius domus eius, et principem in omni terra Aegypti. et cum post obitum patris formidantibus fratribus suspicionem timoris auferret, nolite, inquit, timere: numquid dei possumus resistere uoluntati? uos cogitastis aduersus me malum: sed deus uertit illud in bonum, ut exaltaret me, sicut in praesentiarum cernitis, ut saluos faceret populos. multos. quod etiam beatns Dauid oeconomice tunc factum in psalmo centesimo quarto similiter declarauit dicens: et uocauit famem super terram: et omne firmamentum panis contriuit. misit ante eos uirum: in seri uennudatus est Ioseph. h
Abbreviated transcription (Latin):
libidinis nulla ꝑstringat.: ut quiescentẽ sonioꝵ ñ fallat ilła¬
sio: sed cũ dormienti tantũ ꝑsopitȩ mentis incuriã cõmotio
cartis obrepserit. quẽ ad modũ sine ulla titillatione uolup¬
tatis excitata ẽ. ita etiã sine ullo pruritu corporis conquies¬
cat Hȩc de cassitatis fine. quantũ potuimꝰ non uerbis sed
exꝑientia migistrante digessimus: quȩ licet adesidiosis ac

Expanded text:
libidinis nulla perstringat, ut quiescentem somniorum non fallat inlulibidinis nulla perstringat, ut quiescentem somniorum non fallat inlusio, sed cum dormienti tantum per sopitae mentis incuriam conmotio carnis obrepserit, quemadmodum sine ulla titillatione uoluptatis excita est, ita etiam sine ullo pruritu corporis conquiescat. haec de castitatis fine, quantum potuimus, non uerbis, sed experientia magistrante digessimus. quae licet a desidiosis ac
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus sp̃m fornicationis totis uirib desudanti. uic¬
toria singularis ẽ. de merito conatus sui remediũ non
sperare: Que fides licet facilis ac plana om̃ib udeatur.
tam̃ tam difficile ab incipientib. quã ipsius castitatis ꝑfec
possidetur:¬
Nã cũ eis uel particula puritatis arriserit.
continuo in conscientiȩ suȩ secretis elatione quadã subtilit̃
illabente. sibunet blandiunt᷑: credentesq eã se diligentie
suȩ studio consecutos. necesse est ut suꝑno illo presidio pau¬
lulũ denuclati. tamdiu illis quas diuina uirtus extinxerat
passionib oppͥmant᷑ quã dui experientia docente cognos¬
cant. se uirib atq in dustria sua. puritatis bonũ optinere
ñ posse: Et ut disputationẽ nr̃am de fine plenissimȩ casti¬
tatis longa lucubratione confectã breuit̃ concludamus.
inunũ om̃a quȩ copiose sparsimq digesta sunt colligentes:
hȩc ẽ consũmatio castitatis. ut uigilantẽ monachũ oblectatio

Expanded text:
aduersus spiritum fornicationis totis uiribus deendanti uictoria singularis est de merito conatus sui remedium non sperare. quae fides licet facilis ac plana omnibus uideatur, tamen tam difficile ab incipientibus quam ipsius castitatis perfectio possideturnam cum eis uel particula puritatis adriserit, continuo in conscientiae suae secretis elatione quadam subtiliter inlabente sibimet blandiuntur, credentesque eam se diligentiae suae studio consecutos necesse est ut superno illo praesidio paululum denudati tamdiu illis quas diuina uirtus extinxerat passionibus opprimantur, quamdiu experientia docente cognoscant se uiribus atque industria sua puritatis bonum obtinere non posse. et ut disputationem nostram de fine plenissimae castitatis longa lucubratione confectam breuiter concludamus in unum omnia quae copiose sparsimque digesta sunt colligentes, haec est consummatio castitatis, ut uigilantem monachum oblectatio
Abbreviated transcription (Latin):
pocius quã moysi aut xꝑi maluit ꝓserre sententiã. & sicut
quidã in quiens ur̃m poetarũ dixit̾. ipsius enĩ & genꝰ sumus.
Cũ ita suis eos quȩ refugere non possent testimoniis fuisset
aggressus: ita defalsis uera confirmans subdidit dicens Genus
ergo cũ simꝰ dĩ non debemꝰ estimare. auro. aut argento aut
lapidib sculpturȩ artis & cogitationi hominis diuinitatẽ
redire concessit. siue cũ lacte ñ esca chorintios potans. ininfir¬
mitate & timore & tremore multo apud eos fuisse ͤ dicit. Om̃a
autẽ omĩb factus est: ut om̃s faceret saluos: cũ dicit. Qui man¬
oucat ñ manducantẽ non sꝑnat: et qͥ ñ manducat mandu¬
cantẽ non iudicet. Et. Qui matͥmonio iuagit uirginẽ suã
bene facit. & qͥ ñ iungit melius facit Et alibi. quis in qͥt insir¬
mat᷑ & ego non infirmor: Quis scandalizat᷑. & non uror: At¬

Expanded text:
potius quam Moysi aut Christi maluit proferre sententiam et sicut potius quam Moysi aut Christi maluit proferre sententiam et sicut quidCum itaque suis eos, quae refutare non possent, testimoniis fuisset aggressus, ita de falsis vera confirmans subdidit, dicens: Genus ergo cum simus Dei, non debemus aestimare auro vel argento aut lapidibus sculpturae artis et cogitationi hominis, divinitatem redire concessit, sine cum lacte, non esca Corinthios potans in infirmitate et timore et tremore multo apud eos fuisse se dicit. omnia autem omnibus factus est, ut omnes faceret saluos, cum dicit: qui manducat non manducantem non spernat, et qui non manducat manducantem non iudicet, et: qui matrimonio iungit uirginem suam, bene facit, et qui non iungit, melius facit, et alibi quis, inquit, infirmatur, et ego non infirmor? quia scandaiizatur, et ego non uror? at