comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poralis sola non sufficit: nisi et animȩ quoq ie
pollutus: Quẽ malicia deprauat: quẽ furor ira¬
cundie facib exagitat: quẽ suꝑbia omi grã dei
spoliat: quẽ mendatiis uł maledictis lingua cõ¬
maculat: nonne ipse se fallit: nonne ipse se irri¬
det. ac decipit: si credat se solis ieiuniis ac uigi¬
liis scĩficandum:. E idcirco dilectissimi. ita corpꝰ
exerceannus ienimis: ut mentẽ purgemus a u¬
tus. Cogitemus illius uidicis incessant aduentũ.
qui utinã sic nos paratos inueniat: quomodo
nemo potest dubitare quod ueniat. Quod si reqͥras
quomodo ueniat: illo utiq corpore. quod ꝓ nr̃a salute
susceptum. ꝓ nr̃is criminib addictum. ꝓ nr̃a absolu¬
tione dampnatum: et ꝓ nr̃oꝵ uulnerũ medicina
lancea clauisq confixum ẽ. Prima enĩ erit in reos
intoleranda sententia: reuerendarũ presentia cica¬
tricum. Quid gͥ illo tempore facturi sumus: qͣndo

Expanded text:
poralis sola non sufficit, nisi et animae quoque jeporalis sola non sufficit, nisi et animae quoque jepollutus? Quem malitia depravat, quem furor iracundiae facibus exagitat, quem superbia omni gratia Dei spoliat, quem mendaciis vel maledictis lingua commaculat, nonne ipse se fallit, nonne ipse se irridet ac decipit, si credat solis jejuniis ac vigiliis sanctificandum? Et idcirco, dilectissimi, ita corpus exerceamus jejuniis, ut mentem purgemus a vitiis. Cogitemus illius judicis incessanter adventum, qui utinam sic nos paratos inveniat, quomodo nemo potest dubitare quod veniat. Quod si requiras quomodo veniat? illo utique corpore quod pro nostra salute susceptum, pro nostris criminibus addictum, pro nostra absolutione damnatum et pro nostrorum vulnerum medicina lancea clavisque confixum est. Prima enim erit in reos intoleranda sententia reverendarum praesentia cicatricum. Quid igitur illo tempore facturi sumus, quando
Abbreviated transcription (Latin):
ce et corporis afflictione blandimur: si exterior
homo nr̃ sc̃is laborib exercetur. et a passio nib
ñ curatur interior. Sic ẽ quomodo si aliquis sta¬
tuam faciat aforis auream. abintus luteam: uł
quomodo si domus magnifica arte constructa
aforis pulcherrimis cołorib depicta uideatur:
et abuitus serpentib atq scorpionib plena sit:
Quid ꝓdest quod affligis corpus tuũ. qñdo mebꝰ
ꝓficit cor tuum: Ualde dura et ninis dolenda condi
cio: om̃ĩ intentione studium laboris impendere: et
fructum ñ reciꝑe post laborem. Ieiunare et uigila¬
re. et mores non corrigere:sic ẽ quomodo si aliqͥs
extra uineam. aut circa uineam exstirpet et co-¬
lat: uneam aut̃ ipsam desertam atq incultam
derelinquat. ut spi as ac tribulos germinet: que
insistende cultore iocundissimos ex se fructiis
ꝓferre potuisset. Agnoscite itaq kmi: quod ad
salutem ꝑpetuam conquirendã abstinentia cor¬

Expanded text:
ce et corporis afflictione blandimur, si exterior ce et corporis afflictione blandimur, si exterior noster sanctis laboribus exercetur, et a passionibus non curatur interior: sic est quomodo si aliquis statuam faciat a foris auream, ab intus luteam; vel quomodo si domus magnifica arte constructa a foris pulcherrimis coloribus depicta videatur, et ab intus serpentibus et scorpionibus plena sit. Quid prodest quod affligis corpus tuum, quando nihil proficit cor tuum? Valde dura et nimis dolenda conditio est, omni intentione studium laboris impendere, et fructum non recipere post laborem; jejunare et vigilare, et mores non corrigere: sic est quomodo si aliquis extra vineam aut circa vineam exstirpet et colat, vineam ipsam desertam atque incultam derelinquat, ut spinas ac tribulos germinet, quae, insistente cultore, jucundissimos ex se fructus proferre potuisset. Agnoscite itaque, charissimi, quod ad salutem perpetuam conquirendam abstinentia cor
Abbreviated transcription (Latin):
sus debet imponere. ut tantũ habeat quantum
necessitas poscit: ñ quantũ cupiditas concupiscit.
habendi enĩ amor nisi ad integrum resecetur. arden¬
tior ẽ in paruis: et plus torquet in minimis. Et nisi
ex corde atq affectu pauꝑ sis: pauꝑtas ipsa ñ uirtais.
s miseria iudicanda ẽ. Nouerimus itaq frẽs. nichil
ꝓdesse si carnẽ nrãm ieiuntis ac uigiliis affligamꝰ.
et mentẽ nrãm ñ emendeiis: aut quȩ interiora
sunt non curemus. Quid ꝓdest afflictio corporalis:
si liguã nequitiis et obtrectacionib polluamus :
Nonse oñs labores nr̃i in nichilũ redigunt᷑: Non¬
ne opus nr̃m uelut fumus atq umbra euanescit:
& uelitt stuppe fauilla in nichilum redigit᷑: Oqͣn¬
ti& quã diuturni labores subito ꝑeunt÷ quanta
bona frequent̾ iã adquisita ac reposita. de ma¬
mi rapiuntur: dum id quod adquirere studemꝰ.
custodire negligimus. Quappt̃ gratis nobis de eru¬

Expanded text:
sus debet imponere, ut tantum habeat quantum sus debet imponere, ut tantum habeat quantum necessitas poscit, non quantum cupiditas concupiscit. Habendi enim amor, nisi ad integrum resecetur, ardentior est in parvis, et plus torquentur in minimis: et nisi ex corde atque affectu pauper sis, paupertas ipsa non virtus, sed miseria judicanda est. Noverimus itaque, fratres, nihil prodesse, si carnem nostram jejuniis ac vigiliis affligamus, et mentem nostram non emendemus, aut quae interiora sunt non curemus. Quid enim prodest afflictio corporalis, si linguam nequitiis et obtrectationibus polluamus? Nonne omnes labores nostri in nihilum rediguntur? Nonne opus nostrum velut fumus atque umbra evanescit, et velut stappae favilla in nihilum redigitur? O quanti et quam diuturni labores subito pereunt! Quanta bona frequenter jam acquisita ac reposita de manu rapiuntur, dum id quod acquirere studemus, custodire negligimus! Quapropter gratis nobis de cru
Abbreviated transcription (Latin):
ceriora nr̃a serenitas teneat. & interiora tempestas :
Non enĩideo ad istum conuenimus locum. ut nobis
mundus famularetur: ut reb om̃ĩb abundantes
omi quiete frueremur. Ni utiq ad requiẽ. non
ad securitatẽ. s ad pugnam huc conuenimꝰ: ad
agonem ꝓcessimus: ad exercenda cum uitũs bella
ꝓperauimus: ut linguȩ gladios retundamus : ut¬
non solum inuicẽ non inferamus iniurias: s nec
sentiamus illatas. Peculiariꝰ aut̃ istud ad ꝑfessi¬
onem nrãm ꝑtinet: nichil in hac uita consolati¬
onis requirere: nchil quietis: nec reciꝑe uelle
bona in uita sua. s honores refugere: subiectio¬
ne atq abiectione gaudere: pauꝑtatẽ studio que¬
rere: et non solum facultates. s etiam ipsas cupi¬
ditates e cordib eradicare. Nichil enĩ habere. in¬
terdum res necessitatis esi: nichil uͦ cupere. res uir¬
tutis. Et ideo hunc sibi specialiter modũ religio¬

Expanded text:
teriora nostra serenitas teneat, et interiora tempestas? teriora nostra serenitas teneat, et interiora tempestas? Non enim ideo ad istum convenimus locum, ut nobis mundus famularetur, ut rebus omnibus abundantes omni quiete frueremur: non utique ad requiem, non ad securitatem, sed ad pugnam huc convenimus, ad agonem processimus, ad exercenda cum vitiis bella properavimus: ut linguae gladios retundamus, non solum invicem non inferamus injurias, sed nec sentiamus illatas. Peculiarius autem istud ad professionem nostram pertinet, nihil in hac vita consolationis requirere, nihil quietis. Nec recipere velle bona in vita sua, sed honores refugere, subjectione atque abjectione gaudere, paupertatem studio quaerere, et non solum facultates, sed etiam ipsas cupiditates e cordibus eradicare, nihil enim habere interdum res necessitatis est: nihil vero cupere, res virtutis: et ideo hunc sibi specialiter modum religio
Abbreviated transcription (Latin):
quando ira suꝑequitat: quando maiorẽ metũ in no¬
his humanus oculus quã diuinus udet: quando
nos saudabiles illi heremite. qui extra mundũ eẽ
nos credimus. ꝑ diuersarum passionũ uitia. muim¬
dum intra nos tenemus. ita ut qui putabamus
nos precib nr̃is scło ipsi posse succurrere: pene sit
ut uideamus nos scłi intercessionib indigere: Du¬
bium quippe non ẽ. quod illa anima quȩ ꝓ coneu¬
piscentia scłarium uoluptatum possessio efficit᷑
mundanȩ conuersationis: non potest effici reg¬
nũ diuinitatis. Ideoq fr̃s: uidete uocationẽ urãm.
Uenire quidem ad heremũ summa ꝑfeccio ẽ: sed ñ
perfecte in heremo iuuere. suma dampnatio est.
Quid ꝓdest si locus quietus cantũ corporalit̾ teneat᷑
et in quietudo in corde uersetur: Quid inquã pro¬
dest si in habitatione silentium sit. et in habitatori
b uitioꝵ tumultus. et colluctacio passionũ: si ex¬

Expanded text:
quando ira superequitat, quando majorem metum in noquando ira superequitat, quando majorem metum in nobis humanus oculus quam divinus vidit; quando nos illi laudabiles eremitae, qui extra mundum esse nos credimus, per diversarum passionum vitia mundum intra nos inclusum tenemus, ita ut qui putabamus nos precibus nostris saeculo ipsi posse succurrere, pene sit ut videamus nos magis saeculi intercessionibus indigere? Dubium quippe non est quod illa anima quae per concupiscentiam saecularium voluptatum possessio efficitur mundanae conversationis, non potest effici regnum Divinitatis. Ideoque, fratres, videte vocationem vestram. Venire quidem ad eremum, summa perfectio est: sed non perfecte in eremo vivere, summa damnatio est. Quid prodest, si locus quietis tantum corporaliter teneatur, et inquietudo in corde versetur? Quid, inquam, prodest, si in habitatione sibus vitiorum sit tumultus, et conluctatio passionum, si ex
Abbreviated transcription (Latin):
do. multoꝵ fidem frangere: multorumq animas
deprauare. Sicut inquam fructuosum ẽ in me¬
dio tantoꝵ positum ꝓbabiliter uiuere: ita ꝑicu¬
losum ẽ aliquid destructionis egisse. Hoc autẽ
quare dico: Quia quod penis ẽ facilius inuenimꝰ:
qui ea quȩ deteriora sunt. quã qui meliora secten¬
tur. Pronior enĩ ẽ ad inutacionẽ mali humana
fragilitas. Quapter ñ nobis sufficere credamus
quod nos in hanc scolam cernimus congregatos: nisi
quod uehementius in nobis negligentias nr̃as ꝓfessa
ꝑfectio. quam nec assumpta condempnat. quia se¬
cundũ scripturȩ fidem qui multum ꝓmittunt. mul¬
tum necesse ẽ. ut repetatur ab eis. Oquantis ꝓderit.
et quantis econtrario oberit loci huius oportiunttas.
et congruȩ habitacionis occasio. Non enĩ in hoc lo¬
couixisse. s in hoc loco bene egisse laudandum est.
lam quid nobis habitacionis huiuis secretũ ꝓdest.
quando tyrannico añatu malitia in nobis regnat:

Expanded text:
do multorum fidem frangere, multorumque animas do multorum fidem frangere, multorumque animas depravare. Sicut, inquam, fructuosum est in medio tantorum positum probabiliter vivere; ita periculosum est aliquid destructionis egisse. Hoc autem quare dico? quia quod pejus est facilius invenimus qui ea quae deteriora sunt, quam quae meliora, sectentur; promor enim est ad imitationem mali humana fragilitas. Quapropter non nobis sufficere credamus, quod nos in hanc scholam cernimus congregatos, nisi quod vehementius in nobis negligentias nostras professa perfectio, quam nec assumpta condemnat. Quia secundum Scripturae fidem, qui multum promittunt, multum necesse est ut repetatur ab eis. O quantis proderit, et quantis e contrario oberit loci hujus opportunitas, et congruae habitationis occasio! Non enim in hoc loco vixisse, sed in hoc loco bene egisse, laudandum est. Nam quid bonis habitationis hujus secretum prodest, quando tyrannico dominatu malitia in nobis regnat,
Abbreviated transcription (Latin):
icut a nobis dñs ꝓsuscepti officii necessitater
loquendi deposcit officium: ita a uobis rnũ
ãudiendi requirit affectum. Ita inquam carĩd
aurẽ expedit his quȩ ꝓ salute urã dicimus obedi¬
re. sicitt nobis imminet non tacere. Nam si nos
offensam metuimus de silentio: quantomagis uos
eandem debetis expauescere de contemptu: Si in¬
quã nobis grande ꝑiculum ẽ. aliena non arguere:
quanto uobis ꝑiculosius ẽ. ꝓpria non corrigere :
Ait quodam loco beatus apłs. Uidete uocatio
deamus uocationem nrãm. Non enĩ satis ꝓdest
quod istum locum expetiuimus: si hic tales sumꝰ.
quales in scło eẽ potuimus. Si enĩ bene ꝑspicimus:
non solum ista solitudo nos ad ꝑfectionis necessita¬
tem. s etiam ipsa congregationis multitudo con
stringit. Nam sicut preciosum atq precipuum ẽ.
in medio multoꝵ bene agere. pluruos ad ꝓfec¬
cum exemplo boni oꝑis excitare: ita ꝑiculosum
atq ꝑnitiosum ẽ negligentius ac tepidius agen¬

Expanded text:
icut a nobis Dominus pro suscepta officii necessitate loquendi deposcit officium, ita a vobis, charissimi, audiendi requirit affectum. Ita, inquam, charitati vestrae expedit his quae pro salute vestra dicimus obedire, sicut nobis imminet non tacere. Nam si nos offensam metuimus de silentio, quanto magis vos eamdem debetis expavescere de contemptu? Si, inquam, nobis grande periculum est aliena non arguere, quanto periculosius est propria non corrigere? Ait quodam loco beatus Apostolus: Videte vocdeamus vocationem nostram. Non enim satis prodest quod istum locum expetivimus, si hic tales sumus quales in saeculo esse potuimus. Si enim bene perspicimus, non solum ista solitudo nos ad perfectionis necessitatem, sed etiam ipsa congregationis multitudo nos constringit. Nam sicut pretiosum atque praecipuum est in medio multorum bene agere, plurimos ad profectum exemplo boni operis excitare; ita periculosum atque perniciosum est negligentius ac tepidius agen
Abbreviated transcription (Latin):
resistimus: in scło expositi quid faciemus: Qua¬
liter stare poterunt in fluctu. atq in ipso colluc¬
tantium tempestatum impetu: qui tam gra¬
uiter ꝑiclitantur in portu: Idõq in quantũ
possumus: stabiles simus in hoc tranqͥllissimo
sinui. Quamlibet negligens. quamlibet depidus.
non iuacuum currit: qui ad palmam consũ¬

Expanded text:
resistimus, in saeculo expositi quid faciemus? Quaresistimus, in saeculo expositi quid faciemus? Qualiter stare poterunt in fluctu, atque in ipso colluctantium tempestatum impetu, qui tam graviter periclitantur in portu? Ideoque in quantum possumus, stabiles simus, in hoc tranquillissimo sinu quamlibet negligens, quamlibet tepidus non in vacuum cucurrit, qui ad palmam consu
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓ uilium rerum appetitu uilissimas intentio¬
nes mouemus. Hoc quare: Quia licet relique¬
rimus in reb exteriora bona: adhuc tamen in
cordib mala interiora retinemus. Et inter hec
quomodo exultat aduersarius nr̃. quando nos
uidet ad hoc maxima contempsisse: ut in mini¬
mis deformius uinceremur: Ideoq ea quȩ foris
erant abiecisse nichil prodest: nisi etiam ea quȩ
intus ipsius animȩ uiscerib adheserunt. radicitꝰ
euellantur. Unde & apłs non dixit aurum uł
argentum radix ẽ om̃ium maloꝵ.s magis cupi¬
ditas diuitiarum: et non solum diuites. s et qͥ
uolunt diuitesfieri. incidunt in laqueum ac tẽp¬
tacionem. Ergo apłs non solum habentes. s ipsã
habendi ꝑ sequitur uoluntatẽ. Ideoq nichil ꝓficit
homo relinquendo quod extra se habet: qui uitia
intra se tenet. Itaq ut dixi fr̃s: hic sumus et
toti non sumus. & qui intra muros positi uix

Expanded text:
et pro vilium rerum appetitu vilissimas intentioet pro vilium rerum appetitu vilissimas intentiones movemus. Hoc quare? Quia licet reliquerimus in rebus exteriora bona, adhuc tamen in cordibus mala interiora retinemus; et inter haec quomodo exsultat adversarius noster, quando nos videt ad hoc maxima contempsisse, ut in minimis deformius vinceremur? Ideoque ea quae foris posita erant abjecisse nil prodest, nisi etiam ea, quae intus ipsius animae visceribus adhaeserunt, radicitus evellantur. Unde et Apostolus non dixit, aurum vel argentum radix est omnium malorum, sed magis cupiditas divitiarum ; et non solum divites, sed et qui volunt divites fieri, incidere in laqueum et tentationem . Ergo Apostolus non solum habentes, sed ipsam habendi persequitur voluntatem. Ideoque nihil proficit homo relinquendo quod extra se est  Al. habet, qui vitia intra se tenet. Itaque ut dixi, fratres, hic sumus, et toti non sumus; et qui intra muros positi vix
Abbreviated transcription (Latin):
quos sernel aestinauit. ado infutore defimutt.
moo eme ncendit: non cogitet damoner oue
non respieiat rumam. & cum ilum deposue¬
ree cune inanchilo iam profutura penitudo
succeit: Hic siimus: et toti non sumus ebu t
em corais cogitacionib uarus et improbis. atle
enhonestis agrtamur: aut uenenatis iinguse gelo¬
au uuesneramur ꝓ minimis et paruissimib reb
chum non decet. in lites et nirgia pruimpen¬
tes Iuterdum ꝓfessionem nr̃am regile dreo¬
ꝗt estione uioꝰlamus. furtum interre ꝓ repo¬
cimemus. Quod agere sub presentia pre posi¬
toꝵ ueremur: subꝰ aci oculis cõmittere pos
timemus. Non contenti sumus necessaris.
s rursum ꝑ cordis teporem. abundantiam
quam in scło dereliquimus. de fidera muase
urale non fatis prodest quod a nobis quales¬
cuimnq facultates exelusimus: quando ipse
inobi residerunt cupiditates. Inde ẽ qđ
inteosum de reb paruissimis excitamur.

Expanded text:
quod semel destinarit, atque in furore definierit, quod semel destinarit, atque in furore definierit, implere contendit, non cogitet damnum suum, non respiciat ad ruinam; et cum illum deposuerit, tunc ei in nihilum jam profutura poenitudo succedit. Hic sumus, et tuti non sumus: aut enim cordis cogitationibus variis et improbis atque inhonestis agitamur; aut venenatis linguae gladiis vulneramur, pro minimis et pravissimis rebuschum non decet in lites et jurgia prorumpentes, interdum professionem nostram regulae transgressione violamus, furtum inferre praepottere non timentes: quod agere sub praesentia praepositorum veremur, sub Dei oculis committere non timemus; non contenti sumus necessariis, sed rursum per cordis teporem abundantiam, quam in saeculo relinquimus, desideramus. Unde non satis prodest quod a nobis qualescumque facultates exclusimus, quando ipsae in nobis resederunt cupiditates. Inde est quod interdum de rebus parvissimis excitamur,
Abbreviated transcription (Latin):
re. Quod. si aliquis ideo securum se putat de
hoc loco aliquando posse discedere. qm̃ hic be¬
ne cucurrit. quod hic multum laborauerit:
hic talis hoc agit. quomodo si aliquis oneratã
mercib nauem de portu soluat et tempestatibꝰ
tradat: et ad scopulos atq ad saxa detorqueat.¬
Quanto itaq laboramus: tanto cautiores eẽ
debemus. Proficientib enĩ: insidiatur inimi¬
cus. Et ubi uidet aliquam spem. aliquã grãm:
ibi tanquã leo rugiens et circuiens ad inua¬
dendam predam totus incumbit. Et̃ ideo quia
hic positis nocere non preualet: uult aliquos
minus captos per cogitaciones ac ꝑ diuersas
temptaciones ex hoc loco quod ammodo quasi
arce deponere. et cum deposuerit uelut de lo¬
co suꝑiori confligere. ut etiam si nauem mer¬
gere non potuerit. saltem ex detrimentis et
dampnis quȩ abundant in scło. iocundissimã
predam referat. Immittit p̃miũ. intentiones
aiuetsas: indignas animositates. uit dum homo

Expanded text:
re. Quod si aliquis ideo securum se putat de re. Quod si aliquis ideo securum se putat de hoc loco aliquando posse discedere, quoniam hic bene cucurrerit, quod hic multum laboraverit, hic talis hoc agit, quomodo si aliquis oneratam mercibus navem de portu solvat, et tempestatibus tradat, et ad scopulos atqQuanto itaque laboramus amplius, tanto cautiores esse debemus: proficientibus enim insidiatur inimicus, et ubi videt aliquam spem aut aliquam gratiam, ibi tanquam leo rugiens et circuiens ad invadendam praedam totus incumbit. Et ideo quia hic positis nocere non praevalet, vult aliquos minus cautos per cogitationes ac per diversas tentationes ex hoc loco quodammodo, quasi  arce deponere; et cum deposuerit, velut de loco superiori confligere, ut etiamsi navem mergere non potuerit, saltem ex detrimentis et damnis quae abundant in saeculo, jucundissimam praedam referat. Mittit primum intentiones diversas, indignitates, animositates, ut dum homo
Abbreviated transcription (Latin):
or aut quinq annos longissimum tempus cre¬
dunt. & omnẽ reliquȩ uidȩ tractum in scłi uani¬
tate consumunt: cum etiam unus annus scł̃i.
labores nrõs in heremo adquisitos. ita possit ab¬
sumere. quomodo si mare magnũ. paruissimũ
intra se ruuilum recipiat et absorbeat. atq
ei nec nomen relinquat: Nescio ad quȩ lucra
uelimus in illo scło uiuere. Nsam cum hic com
putetur dampnum non cotidie aliquid ad qui¬
non perdere. Hic inquam graue detrimentũ
creditur. non cotidie proficere. ibi uero sũma
uirtus ẽ non perire. Ideoq si adhuc tenues ac
pauꝑes sumus: hic aliquid consequi labo¬
remiis. Si uͦ aliquid consecuti sumus: hic il¬
lud seruare curemus. Hoc solum nobis incõ¬
pendium erit & gaudium: quod hic domino
uixerimus. Ideoq quaidiu hic consistis: in
arbitrio ẽ. cum uelis ad scłm decdinare. Cum
uͦ declinaueris: iam difficile ac pene impossi¬
bile erit. ad locum istum cogitacione respice¬

Expanded text:
or aut quinque annos longissimum tempus creor aut quinque annos longissimum tempus credunt, et omnem reliquae vitae tractum in saeculi vanitate consumunt, cum etiam unus annus saeculi labores nostros in eremo acquisitos ita possit absumere, quomodo si mare magnum parvissimum intra se rivulum recipiat et absorbeat, atque ei nec nomen relinquat. Nescio ad quae lucra velimus in saeculo vivere: nam cum hic grande putetur damnum non quotidie aliquid acquinon perdere. Hic, inquam, grave detrimentum creditur, non quotidie proficere: ibi vero summa virtus est non perire. Ideoque si adhuc tenues ac pauremus. Si vero aliquid consecuti sumus, hic illud servare curemus. Hoc solum nobis in compendium erit et gaudium, quod hic Domino vixerimus. Ideoque quamdiu hic consistimus, in arbitrio est, cum velis ad saeculum declinare. Cum vero declinaveris, jam difficile ac pene impossibile erit ad locum istum vel cogitatione respice
Abbreviated transcription (Latin):
quare: Quia non auditores legis iusti sunt
apud dm̃: s factores legis iustificabuntur.
Unde etiam si bene uximus. cursum nr̃m sta¬
bilitate et perseuerantia cõmendare debemꝰ:
impendemus. cui utiq totum nos scimus debe¬
re quod uiuimus. & ut satis unum annũ agere¬
mus in scło: inestimabile eẽt quantum nobis de
eterins gaudiis fraudaremus: quia spes nr̃e om̃s
in consummatione atq in fine consistunt. Quid
michi ꝓsunt. si michi sada uiridantia in herbis.
spem messis ostendant: et me sub ipso falcis tem¬
pore subita uł aeris intemperie. uł pluuiarum
mundatione decipiant: Qiuid michi ꝓderit si
uinea spem omnẽ in flore ꝓmittat: uł fera¬
rum incursio. uł uastitas grandinis spem om
prosperitas. omĩsq laborum felicitas: in fine con¬
sistit. Cum aut̃ etiam illis dolendum sit. qͥ post
hinc multa laborum stipendia. post aliquantũ
annoꝵ spacium. ꝓ aliquib affectuum desideriis.
abstrahuntur: quid de illis erit. qui hic quatu¬

Expanded text:
quare? quia non auditores legis justi sunt apud Dominum, sed factores legis justificabuntur . Unde etiam si bene vixerimus, cursum nostrum stabilitate et perseverantia commendare debemus,s Domino impendissemus, cui utique totum nos scimus debere quod vivimus, et ut satis unum annum ageremus in saeculo, inaestimabile esset quantum nobis de aeternae vitae gaudiis fraudaremus, quia spes nostrae omnes in consummatione atque fine consistunt. Quid mihi prodest si mihi sata viridantia in herbis spem messis ostendant, et me sub ipso falcis tempore subita vel aeris intemperies, vel pluviarum inundatio decipiat? quid mihi proderit, si vinea spem omnem in flore promittat, vel ferarum incursio, vel vastitas grandinis spem omnprosperitas omnisque laborum felicitas, in fine consistit. Cum autem etiam illis dolendum sit qui hinc post multa laborum stipendia, post aliquantum annorum profectum, aliquibus desideriis abstrahuntur: quid de illis erit qui hic quatu
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ mortuos. quid hic agatur a uiuis. S dũ hic agi¬
tur. postea uͦ audire possunt ab eis qui hinc ad eos mo¬
riendo ꝑgunt. ñ quidẽ omĩa. s que sinunt᷑ indicare.
quȩ sinunt᷑ etiã ipsi meminisse: et quȩ illos quib hȩc
indicant oportet audire. Possunt hȩc ab angłis qui reb
quȩ aguntur hic presto sunt. audire aliqui mortui:
qđ unũ quẽq eoꝵ audire debere iudicat. cui cuncta
subiecta sunt. Nisi enĩ eẽnt angłi qui possint int̾esse
uiuorũ et mortuoꝵ locis: ñ dixisset dñs iħc. contigit
aut̃ mori inopem illũ: et adferri ab angłis in sinũ abra¬
he. Possunt aut̃ sp̃c mortuorũ aliqua quȩ hic aguntur
uerũ etiã futura: spũ dĩ reuelante cognoscere. Sic̃
ñ om̃s homines. s ꝓpħȩ dũ hic uiuerent cognoscebant
nec ipsi om̃ia: s quȩ illis eẽ reuelanda dĩ ꝓuidentia
indicabat:¬

Expanded text:
quidem mortuos quid hic agatur, sed dum hic agitur, postea uero audire ab eis. qui hinc ad eos moriendo pergunt, non quidem omnia, sed quae sinuntur indicare, qui sinuntur etiam ista meminisse, et quae illos, quibus haec indicant, oportet audire.. possunt et ab , angelis, qui rebus, quae aguntur hic, praesto sunt, audire aliquid mortui, quod unumquemque illorum audire debere iudicat, cui cuncta subiecta sunt. nisi enim essent angeli, qui possent interesse et uiuorum et mortuorum locis, non dixisset dominus Iesus: contigit autnt. possunt etiam spiritus mortuorum aliqua, quae hic aguntur,uerum etiam futura spiritu dei reuelante cognoscere, sicut non omnes homines, sed prophetae, dum hic uiuerent, cognoscebant, nec ipsi omnia, sed quae illis esse reuelanda dei prouidentia iudicabat
Abbreviated transcription (Latin):
separatur corpus ab anima. est plerunq bonis
bona: quia ꝑ eam transitur ad immortalitẽ fu-¬
antea malũ fuit: s tantam ds̃ fidei prestitit
grãm. ut mors quã uitȩ constat ẽẽ contrariã.
instrum̃tum fieret. ꝑ qd̾ transiret᷑ aduitã. Contr.
Contra
eos qui dicunt si in baptismo peccatũ pͥrimi hominis
soluitur. quare mors baptizatos hoĩes subsequatur.

Expanded text:
separatur corpus ab anima, est plerumque bonis bona; quia per eam pertransitur ad immortalitatem fuantea malum fuit, sed tantam Deus fidei praestitit gratiam, ut mors, quam constat esse vitae contrariam, instrumentum fieret, per quod transiretur ad vitam. CAPUT IX. Contra eos qui dicunt, si in baptismo peccatum primi hominis solvitur, quare mors baptizatos homines subsequitur
Abbreviated transcription (Latin):
de penis purgatoriis qđ ante illud ultimũ iudiciũ
fiant. scs augustinus definitã ponens sententiã ait.
Nos quidẽ in hae mortali uita eẽ quasdã penas purga
torias confitem̃. s temporales penas: alii in hac uita
tantũ. alii post mortẽ. alii et nunc et cunc. uerũ tam̃¬

Expanded text:
De poenis purgatoriis, quod ante illud ultimum judicium fiant, sanctus Augustinus definitam ponens sententiam ait: « Nos quidem in hac mortali vita poenas quasdam putorias confitemur, sed temporales poenas. Alii in hac vita tantum, alii post mortem, alii et nunc et tunc. Verumtam
Abbreviated transcription (Latin):
martyres coronati sunt: et quas patiunt᷑ quicũq xpĩ¬
ani ꝓbant᷑: utraq edificia uelut ignis et alia consumũt
cũ ipsis edificatorib. si xp̃m in eis ñ inueniũt fundam̃¬
tũ: alia sine ipsis si inueniunt. qͥa licet cũ dãpno salui
ert̃ ipsi. Alia uͦ ñ consumt̃: qui talia repperiunt. quȩ
maneant in ȩternũ.

Expanded text:
martyres coronati sunt et quas patiuntur quicumque Chrismartyres coronati sunt et quas patiuntur quicumque Christiani, probant utraque aedificia uelut ignis et alia consumunt cum ipsis aedificatoribus, si Christum in eis non inueniunt fundamentum; alia sine ipsis. si inueniunt, quia licet cum damno salui erunt ipsi; alia uero non\' consumunt, quia talia reperiunt quae maneant in . aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
n oms reꝑbi qui in eterno igne mergendi sunt una
tur discretione penarũ. hoc in istis qui ꝑ ignẽ saluan¬
di sunt mensura temporis agitetur. S tantũ illis
minus uł mauis ignis purgatorui extendetur suppli¬
ciũ. quantũ hic minus uł amplius bona transitoria
dilexerunt: iuxta illud qđ beatus augustinus in suis libris
queri potest. et aut inueniri aut latere ñnullos fide¬
minus sua bona ꝑeuntia dilexert̃: tanto tardius citiꝰq
saluari. Non tam̃ tales de qualib dictum ẽ. qđ regnũ
dĩ ñ possidebunt: nisi conuenient̃ penitentib eadem
crimina remittant᷑. Conuenient̃ aut̃ dixi: ut stẽriles
torii ignis. mors pertineat carnis:
Depurgatoriis penis. doctor egregius disputans
augustinus. potest ait adistam tribulationẽ ꝑtinere¬
etiã ista mors carnis. quȩ de primi peccati ꝑpetratione
concepta ẽ: ut scđm cuiusq edificii tempus qđ eũ seqͥ¬
tur ab uno quoq sentiatur. ꝑsecutiones quoq quib

Expanded text:
n omnes reprobi qui in aeternum ignem damnandi sunt, una s discretione poenarum, hoc in istis qui per ignem salvandi sunt, mensura temporis agitetur. Sed tanto illis minus vel majus ignis purgatorii extendetur supplicium, quanto hic minus vel amplius bona temporalia dilexerunt: juxta illud quod beatus Augustinus in suis libris quaeri potest, et aut inveniri, aut latere nonnullos fideminusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusve salvari. Non tamen tales de quibus dictum est, quod regnum Dei non possidebunt , nisi convenienter poenitentibus eadem crimina remittantur. Convenienter autem dixi, ut steriles torii ignis mors ista pertineat carnis. De purgatoriis poenis doctor egregius disputans Augustinus: Potest, aitetiam mors ipsa carnis, quae de primi peccati perpetratione concepta est, ut secundum cuiusque aedificium tempus quod eam sequitur ab unoquoque sentiatur. Persecutiones quoque, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
doctor clarus et martyr mirificus. ad fortunatum
Quanta ẽ dignitas et quanta securitas. exire hinc le¬
tum: exire int̾ pressuras et angustias głosum: clau¬
dere in mom̃to oculos quib homines uidebant᷑ et mun¬
traheris: ut et in regnis cȩlestib reponaris. Hȩc oportet
mente et cogitacione amplecti: et die ac nocte medi¬
tarĩ. Tanti gͦ doctoris exhortacione instructi: ueracit᷑
tenere debemus. qđ nequaquã post mortẽ uisione dĩ
fraudabimur:. S ea cum leticia ꝑfruemur: si hic in
beneplacitis sibi oꝑib uixerimus. Qđ etiã mͦ scoꝵ ani¬

Expanded text:
doctor clarus, et magister mirificus, ad Fortunatum t : « Quanta est dignitas, et quanta securitas, exire hinc laetum, exire inter pressuras et angustias gloriosum, claudere in momento oculos, quibus homines videbantur et muntraheris, ut in regnis coelestibus reponaris. Haec oportet mente et cogitatione complecti, et die ac nocte meditari. » Tanti ergo doctoris exhortatione instructi, veraciter tenere debemus quod nequaquam post mortem visione Dei fraudabimur, sed eo cum laetitia perfruemur, si hic in beneplacitis sibi actibus vixerimus. CAPUT XXXVII. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tabis enĩ et tu alios. sicut ipse expectatus es. Quod si ti¬
bi qui menbrũ es ñ uidetur eẽ ꝑfecta leticia. si desit
aliud menbrũ: quanto magis dñs et saluator nr̃ qͥ
caput totius corporis ẽ. ñ sibi ꝑfectam dicit eẽ leticiã.

Expanded text:
tabis enim et tu alios, sicut et tu exspectatus es. Quod si titabis enim et tu alios, sicut et tu exspectatus es. Quod si tibi, qui membrum es, non videbitur esse perfecta laetitia, si desit aliud membrum, quanto magis Dominus et Salvator noster, qui caput est totius corporis, non sibi dic
Abbreviated transcription (Latin):
dicere manui ñ es michi necessaria: etiam si sanus
sit ocłs et ñ sit turbatus. Quantũ ꝑtiuet ad uiden¬
dũ. si desint ei reliqua menbra: quȩ erit ocło leticia.
Aut quȩ uidebitur eẽ ꝑfectio. si manus ñ habeat. si pe¬
des desint: aut reliqua menbra ñ adsint: Quia et si est¬
precellens aliqua ocłi gła: in eo maxime ẽ. ut uł ipse
dux sit corporis uł ceteroꝵ menbroꝵ ñ deseratur offi¬
ciis. Hoc aut̃ nos et ꝑ illam ezechielis ꝓphȩ uisionẽ do¬
ceri puto. cũ dicit congregandũ eẽ os ad os. et nunc¬
turã ad iuncturã. et neruos. et uenas. et pellem. ac
singła locis suis eẽ reparanda. Deniq uide quid addit
ꝓpħa. Ossa inquit ista. ñ dixit om̃s homines sunt: sed
dixit ossa ista domus isrł sunt. Habebis gͦ leticiam
de hac uita discedens si fueris sc̃s: s tunc erit plena
leticia. cum nulliĩ tibi menbrũ corporis deerit. Expec-¬

Expanded text:
dicere manui: Non es mihi necessaria. Etiamsi sanus dicere manui: Non es mihi necessaria. Etiamsi sanus sit oculus, et non sit turbatus, quantum pertinet ad videndum; si desint oculo reliqua membra, quae erit ei laetitia? aut quae videbitur esse perfectio, si manus non habeat, si pedes desint, aut reliqua membra non adsint? Quia etsi est aliqua oculi gloria, in eo maxime est, ut vel ipse dux sit corporis, vel caeterorum membrorum non deseratur officiis. Hoc autem nos et per illam Ezechielis visionem doceri puto, cum dicit congregandum esse os ad os, et juncturam ad juncturam, et nervos, et venas, ac singula locis suis esse reparanda. Denique vide quid dicit propheta: Ossa, inquit, ista: non dixit: Omnes homines sunt, sed dixit: Ossa ista domus Israel sunt . Habebis ergo laetitiam de hac vita discedens, si fueris sanctus; sed tunc erit perfecta laetitia, cum nullum tibi corporis membrum deerit. Exspec
Abbreviated transcription (Latin):
De hisita origenes doctor in suis dogiatib docet
dicens. Neq enĩ discedentes hinc scĩ continuo integra
meritoꝵ suoꝵ p̃mia consequunt᷑: s expectant etiã
nos licet morantes. licet desides. Non enũllis ẽ ꝑfec¬
ta leticia. donec ꝓerrorib nrĩs dolent. et lugent nr̃a¬
peccata. Hoc fortasse michi dicenti ñ credas. Quis
enĩ ego sũ. qui confirmare sendentiã tanti dogna¬
tis audeam. S adhibeo horũ testem: et de quo non po¬
om̃s scõs patres qui ꝑfidem iustificati sunt: addit post
omia etiam hoc. S isti inquit onis destimoniũ habentes
ꝑfecta suut consequatur. Expectat ysaac et iacob.
et om̃s ꝓpħȩ expectant nos: ut nobiscum ꝑfectam be¬
atitudinẽ capiant. Propter hanc beatitudinẽ. miste¬
riũ illud in ultuũ diẽ dilati iudicii custoditur.
Unũ em̃i corpus ẽ quod iustificari expectatur: unũ
corpus ẽ. quod resurgere dicitur in iudicio. Licet eñ
sint multa menbra: s unũ corpus. Non potest ocłs

Expanded text:
De his ita Origenes doctor in suis dogmatibus docet, dicens: « Neque enim hinc discedentes sancti continuo integra meritorum suorum praemia consequuntur, sed exspectant etiam nos, licet morantes, licet desides. Non enim illis est perfecta laetitia, donec pro erroribus nostris dolent, et lugent peccata. Hoc fortasse mihi dicenti non credas: quis enim ego sum, qui confirmare sententiam tanti dogmatis audeam? Sed adhibeo horum testem, de quo non poomnes sanctos qui per fidem justificati sunt, addit post omnia etiam hoc: Sed isti, inquit, omnes, testimonium habentes perfecta sunt consequatur: exspectat et Isaac, et Jacob, et omnes prophetae exspectant nos, ut nobiscum perfectam beatitudinem capiant. Propter hoc etiam, mysterium illud in ultimum diem dilati judicii custoditur: unum enim corpus est, quod justificari exspectatur, unum corpus est, quod resurgere dicitur in judicio; licet enim sint multa membra, sed unum corpus » . Non potest oculus
Abbreviated transcription (Latin):
pnusquã peccassent. nudi erant: et ñ confundebant᷑
uir et femina. Corporib gͦ illis uitia detrahent᷑. nata
seruabitur. Non ẽ aut̃ uitiũ sexis femineus. s natura
quȩ tunc quidẽ a concubitu et a partu imminis¬
erit. Quib ita a predicto uiro digestis. erit ut pre¬
ceptor nr̃ sacer eugenis docet tanta ac talis glo
rificatio. corporis pulchritudo. ut et oblectet intii

Expanded text:
priusquam peccassent nudi erant, et non confundebantur priusquam peccassent nudi erant, et non confundebantur vir et femina. Corporibus ergo vitia detrahentur, natura servabitur. Non est autem vitium sexus femineus, sed natura, quae tunc quidem a concubitu et a partu erit immunis. » Quibus ita a praedicto viro digestis, erit, ut praeceptor noster sacer Eugenirificati corporis pulchritudo, ut oblectet intui
Abbreviated transcription (Latin):
apłs donec occurramus ei in uirũ ꝑfectum. onĩs femi¬
nas in uirili sexu resurgere credunt: ꝑ eo quod uir ex
limo. mulier uͦ ex uiri latere facta sit. Nos aut̃ catho¬
licorum magistroꝵ sententiis eruditi. hoc credimus.
hoc cenemus. quod om̃ips ds̃ qui utrũq sexum con¬
didit. instituit. ac redemit: utrũq etiam in resurrec¬
quȩ amissis septem uiris quos habuerat. hinc ipsa qͦ¬
q transsisset. cũ quereretur ab eo in resurrectione
cui eoꝵ potissimũ redderetur: respondit. quod in
resurrectione nec feminȩ nubant. nec uiri uxores
capiant. Ex quib sacratissimis uerbis aꝑtissime
patet. quod ibi non sexus s concubitus desit: nec carnis
sit natura mutanda. s eius concupiscentia fimenda.
Nam beatus augustinus hanc questionẽ in suis trac¬
tatib uersans: melius michiait sapere uidentur.
qui utrumq sexum resurrecturũ eẽ non dubitant.
Non enĩ ibi libido erit: quȩ confusionis ẽ causa. Nam

Expanded text:
 Donec occurramus ei in virum perfectum , omnes feminas in virili sexu resurgere credunt, pro eo quod vir ex limo, mulier vero ex viri latere facta sit. Nos autem catholicorum magistrorum sententiis eruditi, hoc credimus, hoc tenemus, quod omnipotens Deus, qui utrumque sexum condidit, instituit ac redemit, utrumque in resurrectatus, quae amissis septem viris quos habuerat, hinc quoque ipsa transisset, cum quaereretur ab eo in resurrectione cui eorum potissimum redderetur, respondit: Quod in resurrectione nec feminae nubant, nec viri uxores accipiant . Ex quibus sacratissimis verbis apertissime patet quod ibi non sexus, sed concubitus desit; nec carnis sit natura mutanda, sed ejus concupiscentia finienda. Nam et beatus Augustinus hanc quaestionem in suis tractatibus versans : « Melius mihi, ait, sapere videntur, qui utrumque sexum resurrecturum non dubitant. Non enim ibi libido erit, quae confusionis est causa. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ylianus pomerius dicit. Sp̃s illi qui nec tam ꝑfectȩ
sc̃itatis hinc exeunt. ut ire in paradisum statĩ post
depositionẽ suoꝵ corpoꝵ possint. nec tã criminose
ac dampnabilit̾ uuiint. aut ita in suis criminibus
ꝑseuerant. ut cũ diabolo et angłis eius dampnari me¬
reantur: eccła ꝓ eis hic efficatiter supplicante. ac penis
medicinalib expiati. corpora sua cũ beata immorta-¬
litate Ecipient: ac regni celestis facti participes. in
eo sine ullo defectu suȩ beatitudinis ꝑmanebunt.¬

Expanded text:
lianus Pomerius dicit: « Spiritus illi qui nec tam perfectae sanctitatis hinc exeunt, ut ire in paradisum statim post depositionem suorum corporum possint, nec tam criminose ac damnabiliter vivunt, aut ita in suis criminibus perseverant, ut cum diabolo et angelis ejus damnari mereantur, Ecclesia hic pro eis efficaciter supplicante, poenis medicinabilibus expiati, corpora sua cum beata immortalitate recipient, ac regni coelestis facti participes, in eo sine ullo defectu suae beatitudinis permanebunt
Abbreviated transcription (Latin):
mortuorũ gestis int̾eẽ ñ possunt: ita a defunctis cau¬
sȩ uiuentiũ nesciantur. Quã tam̃ ignorantiã scõrum
dentẽ omĩa dmñ sciunt. et scientẽ omĩa contẽplant᷑.
Nam et beatus gregorius in libris moraliũ loco illo
quo testimoniũ illud de uerbis iob tractare uidetur.
ubi ait. siue nobiles fuerint filii eius siue ignobiles
ñ intelligent: ita definiens dicit. Sicut enĩ hii qui ad¬
huc uiuentes sunt. mortuorũ aninaf quo loco habean
tur iguorant: i ta mortui uitã in carne uiuentium
post eos qualit̾ disponatur nesciunt: quia et uita

Expanded text:
mortuorum gestis interesse non possunt, ita a defunctis causae viventium nesciantur. Quam tamen ignorantiam sanctorum dentem omnia Deum sciunt, et scientem omnia contemplantur. Nam et beatus Gregorius in libris Moralium, loco illo quo testimonium illud de verbis Job tractare coepit, ubi ait: Sive nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelligit , ita definiens, ait: « Sicut enim hi qui adhuc vivunt mortuorum animas quo lotur, ignorant, ita mortui vitam in carne viventium post eos qualiter disponatur nesciunt. Quod ta
Abbreviated transcription (Latin):
intus om̃ĩpotentis dĩ claritatẽ uident: nullo modo
credendum ẽ. quia sit foris aliquid qđ ignorent. S
carnales quosq quia amorẽ p̃cipue in filiis impendt̃.
hoc eos beatus iob nescire post modũ asserit. quod hic
uehement̃ amauert̃: ut siue nobiles siue sint ignobi¬
les filii nesciant. quoꝵ eos semꝑ cura fatigabat:
.xxxii. Utrũ post aduentũ mediatoris ad ĩferos.
ex quo scĩs reseratũ ẽ it ad cȩlos. aspice ualeant
aut bom maloꝰ ĩ dolorib. aut mali bonõ ĩ reqͥẽ c̃stitutoᷤ.

Expanded text:
o modo credendum est quia sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique quia amorem praecipue filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire post mortem asserit, quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive ignobiles sint filii, nesciant, quorum eos semper cura fatigabat » . CAPUT XXXII. Utrum post adventum Christi ad inferos, ex quo sanctis reseratum est iter ad coelos, aspicere valeant aut boni malos in dolore, aut mali bonos in requie constitutos.
Abbreviated transcription (Latin):
reb error ignorande. que cuncta etiã post mortẽ
grauant. si adhuc in hac uita positis minime fuerint
relaxata. Nam et cũ paulus dicat xp̃m eẽ fundam̃tũ aiq
subiungat. si quis suꝑ edificauerit suꝑ hoc fundam̃tũ aurũ.¬
et argentũ. lapides p̾ciosos. ligna.fenũ. stipulã: uniꝰ cuiꝰq¬

Expanded text:
rebus error ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem rebus error ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Nam cum Paulus dicat Christum esse fundamentum, atque subjungat: Si quis superaedificaverit super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipula
Abbreviated transcription (Latin):
cidere posse destetur. tam̃ et post mortẽ definit eũ ꝓ¬
ipse ignis purgatorius qui nc̃ a quib dã contẽpnitur
et paruus putatur. multo grauiꝰ existat. quã qͥc quid
potest homo pati in hac uita. Gregorius de hoc purga¬
torio igne quoq sic dicit. Ero quib da leuib culpis.
ante iudiciũ purgatorius ignis eẽ credendus ẽ: ꝓ eo
quod ueritas dicit. Quia siquis in scõ spũ blasphemiã
dixerit: neq in hoc scło renuttetur ei neq in futo.¬
In qua sententia datur intelligi. quasdã culpas in hoc
scło. quasdã uͦ in futuro posse laxari. Qđ enĩ de uno ne¬
gat᷑. consequens intellectus patet. quia de quib dã c̃
ceditur. S tam̃ ut p̾dixi hoc de paruis minimisq pec¬
catis fieri posse credendũ ẽ. sicut ẽ assiduus ociosus ser¬
mo: immodatus risus. uł peccatũ curȩ rei familiaris.
quȩ iͥi  et sine culpa uł ab ipsis agitur. qui culpã qua¬
liter declinare debeant sciunt: aut ñ in grauibus

Expanded text:
et post mortem definit eum ignis ille purgatorius, qui nunc a quibusdam contemnitur et parvus putatur, multo gravior existat, quam quidquid homo potest pati in hac vita . Gregorius quoque de hoc purgatorio igne sic dicit: « Pro quibusdam levibus culpis ante judicium purgatorius ignis esse credendus est pro eo quod Veritas dicit, quia si quis in Spiritum sanctum blasphemiam dixerit, neque in hoc saeculo neque in futIn qua sententia datur intelligi quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro posse laxari. Quod enim de uno negatur, consequens intellectus patet, quia de quibusdam 444 conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur, qui culpam qualiter declinare debeant sciunt; aut in non gravibus
Abbreviated transcription (Latin):
edificauerit: mercedẽ accipiet. Si ciuus opus arserit. detͥ¬
mentũ patietur: ipse aut̃ saluus erit. sic tamĩ quasi ꝑ ig¬
nẽ. quãuis hoc de igne tribulationis in hac nobis uita
adhibitũ possit intelligi: tam̃ siquis hȩc de igne futurȩ
purgationis accipiat. pensandũ sollicite ẽ quia illũ dix̃
ꝑ ignẽ posse saluari. ñ qui suꝑ hoc fundam̃tũ. ferrũ. es.¬
uł plũbum edificat. id ẽ peccata maiora. et idcirco du¬
riora atq cunc iã insolubilia÷ s ligna. fenũ. stipulã. idẽ
peccata minima atq leuissima: quȩ ignis facile consu¬
mit. Hoc tam̃ sciendũ ẽ. quia illic saltẽ de mininuis nil¬
quisq purgationis obtinebit: nisi bonis hoc actib in
bac adhuc uita positus. ut illic obtineat ꝓmereatur.
Qđ alius sit ignis purgatoriꝰ quo pleriq saluandi
eẽ credunt᷑: alius ignis ille in qͦ impii xp̃o iudicante

Expanded text:
si cujus opus arserit detrimentum patietur, ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem; quamvis hoc de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, attamen si quis haec de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est: quia illum dixit idem posse salvari, non qui super hoc fundamentum aes, ferrum, plumbum aedificat, id est, peccata majora, et idcirco duriora, atque tunc jam insolubilia; sed lignum, fenum, stipulam, id est, peccata minima, atque levissima, quae ignis facile consumat. Hoc tamen sciendum est, quia illic saltem de minimis quisque nihil purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic obtineat, promereatur. CAPUT XX. Quod alius sit ignis purgatorius, quo plerique salvandi esse creduntur, alius ille, in quo impii, Christo judicante
Abbreviated transcription (Latin):
mino magis satage ee̾ qđ.
ñ es Nam ostendere hominibꝰ qđ ñ es. qͥd aliud. quam
scribȩ et pharisei ypochritȩ qui mundatis qd̾ deforis
ẽ calicis et parapsidis: intus autẽ pleni estis rapina et
cis et parapsidis: ut fiat et id qđ foris ẽ mundũ. Itemq
illud qd inculcando repetitui ue uobis scribȩ. et phari¬
sei ypochritȩ: quia similes estis sepulchris dealbatis qͦ
aforis parent hominibꝰ speciosa: intus uͦ plena ossibus

Expanded text:
mo magis satage esse quod non es. Nam ostendere hominibus quod non es, quid aliud quam scribe et Pharisei ypocrite qui mundatis quod de foris est calicis et parapsidis, intus autem pleni estis rapina et cis et paropsidis, ut fiat et id quod deforis est mundum . » Itemque illud, quod inculcando repetitur: « Vae vobis, Scribae et Pharisaei, quia similes estis sepulcris dealbatis quae a foris
Abbreviated transcription (Latin):
Neeñ et ilua qã de talibus scriptũ legitur Seniune
ad uos in uestim̃tis ouiũ intrinsecus autẽ sunt lupi
rapaces. In obedientia diẽ. Quis tues ut peiorib obtẽ¬
peres: decerioribꝰ famulatũ ex hibeas: Te magis quam
illos decuerat imꝑare: qui tͥ ñ possunt ingenio uel

Expanded text:
lud, quod de talibus scriptum legitur: « Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . » INOBEDIENTIA DICIT: Quis tu, ut pejoribus obtperes, deterioribus famulatum exhibeas? Te magis, quam illos decuerat imperare, qui tibi non possunt ingenio, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ors dicta eo quod sit amara: uel amorsu pͥmi
hõis appellata. Nam cũ pͥmus humani generis
parens. lignum ueticũ ꝑ inobedientiã contigit.
ꝑ morsum mortẽ incurrit. Unde et a morsu: mors
ria sunt genera mortis. lium mortium.¬

Expanded text:
ors dicta est, quod sit amara, vel a morsu primi hominis appellata. Nam cum primus humani generis parens lignum vetitum per inobedientiam contigit, per morsum mortem incurrit . Unde et a morsu mors m sunt genera mortis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ut putabãt coiro moriente
magnũ ad aut deltãbile se
ip̃e afflictus rctemẽs ꝯpulsꝰ
est prodeᷤᷤ cui hosti traditus co¬
gebat᷑ exire. nã dixit. qñ me
q̃ canda sua meagenua pedes
q ligauit caput uo̾ suũ intra¬
bens abstrahit. quib dc̃is sta¬
tĩ defũctus est ¶ ħ ꝑ ur ad sile̾

Expanded text:
te, magnum quid ac delectabile se ipse afflictus et tremens compulsus est prodere cui hosti traditus cogebatur exire. Nam dixit: Quando me , qui cauda sua mea genua pedesque colligavit, caput vero suum intraebibens extrahit. Quibus dictis statim
Abbreviated transcription (Latin):
noctes garruse ⁊ qõnes. ilła or¬
nator ꝓcet ĩpublicũ ⁊ honoraͣ
sespitõr. ait q. cur aspiciebas ui¬
cinã. quid̃ cũ ancilla loq̃baris de
foro ueĩens. quid attusisti. ñ ami¬
cũ hrẽ possem. nõ sodalẽ. altiu̾s
aut est uxoris elcĩo. s qͣlis eũq
uenit hubũdaẽ. si iraqda si fa¬
tua. si defors. si srba. si fetida
asmꝰ. bos. canis. ⁊ uilissima mã¬
cipia ꝓbanͣ p̾us ⁊ sic emũt᷑. sola
uxor nõ ondit᷑ ne p̾us displice¬

Expanded text:
Illa ornatior procedit in publicum, haec honoratur despicior. Cur aspiciebas uicinam? quid cum ancilla loquebaris? de foro ueniens quid attulisti? Non amicum habere possumus, non sodalem. Alterius a est uxoris electio, sed qualiscunque obvenerit, habenda. Si iracunda, si fatua, si deformis, si superba. si fetida;asinus, bos, canis, et vilissima mancipia probantur prius et sic emuntur, sola uxor non ostenditur, ne ante displice
Abbreviated transcription (Latin):
Infid̃a eĩ uͣxoͣrͣ castitatis ẽ nec̃ĩtas¬
Et issa u̾o pudica dicenda eiu si
cuit pͣcare si uobut pulchta fa¬
cile adamat᷑.feda facile ꝯcupiscit
difficile ẽ custodire qd̾ płes amãt
molestũ ẽ possider̾e̾ qd nllo̾ habe̾¬

Expanded text:
Infida enim custos est castitatis, necessitas. Illa vero pudica dicenda est, cui licuit peccare si voluit. Pulchra cito adamatur, feda facile concupiscit. Difficile custoditur, quod plures amant. Molestum est possidere, quod nemo hab