comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi eundem pro exaratione messis ex asꝑat.¬
Ubi desideriũ ep̃m ꝓ lectionẽ librorũ gentiliũ corripit.¬
Ubi natalẽ ep̃m de negligentia simulq conuiuris reprehendit.
Qũa facetissime eundẽ ꝓp̃riis assertionib obligat.¬
UI Quod ep̃os ab eccła fua de esse uetuerit.

Expanded text:
sis exasperat.--33. Desiderium episcopum pro lectione librorum gentilium corripit.--34. Natalem episcopum de negligentia simulque conviviis reprehendit.--35. Quam facetissime eumdem propriis assertionibus obligat.--36. Episcopos ab Ecclesia sua deesse vetuit.
Abbreviated transcription (Latin):
se data petitione nec se ulterius ad hoc mini
loco suo ex petat ordinandũ. Quo facto. om̃i¬
um sollemni electione alter qui dignus fuerit
ep̃s consecretur: sic tamen ut quousq eundẽ
ep̃m in hoc scło uita tenuerit: sũptus ei de¬
biti de eadem ȩccłia ministrentur. En ĩ uero
sinullo tempore ad sanȩ mentis redit officiũ.
ꝑsona ẽ fidelis ac uitȩ ꝓbabilis eligenda. quȩ
ad regimen eccłiȩ idonea possit existere. atq
deanimarũ utilitate cogitare: inquietos
sub disciplinȩ uindicta restringere: eccłiasti¬
carum rerum curam gerere: & maturũ atq
efficacem se in om̃ib exhibere. Qui etiã si epo
qui nunc egrotat suꝑstes fuerit: loco eius de¬
beat consecrari:

Expanded text:
se, data petitione, nec se ulterius ad hoc minisse, data petitione, nec se ulterius ad hoc minisloco suo expetat ordinandum. Quo facto, omnium electione solemni, alter qui dignus fuerit episcopus consecretur, sic tamen, ut quousque eumdem episcopum in hoc saeculo vita tenuerit, sumptus ei debiti de eadem ecclesia ministrentur. Enimvero, si nullo tempore ad sanae mentis redit officium, persona est fidelis ac vitae probabilis eligenda, quae ad regimen ecclesiae idonea possit existere, atque de animarum utilitate cogitare, inquietos sub disciplinae vindicta restringere, ecclesiasticarum rerum curam gerere, et maturum atque efficacem se in omnibus exhibere; qui etiam, si episcopo qui nunc aegrotat superstes extiterit, loco ejus debeat consecrari.
Abbreviated transcription (Latin):
monere: quatinus ad eligendũ sibi antistitẽ.
concordi prouisione concurrant:
tsm etherio epõ. Quamuis criste nobis sit
ualde quod loquimur.atq fr̃na nos magis
compassione urgeat. quã aliquid de auditis
diffinire ꝑmittat: suscepti tamen sollicitudo
regiminis. cor nr̃m instanti pulsat aculeo.
magna nos eccłiis cura ꝓspicere: & antaquam
harum possit utilitas deperire. quid fieri de¬
beat deo auctore disponere. ꝑ uenit igitur
incurrisse: ut quȩ mente alienata aliena
agere soleat: gemitus & fletus audire sit.
sle ergo languente pastore. grex quod ab sit
insidiatoris dentib laniandus exponat᷑. uel
eccłie ipsus utilitates depereant: cauta nos ne¬
cesse ẽ ꝓuisione tractare. Et ideo quia uiuen¬
te episcopo. quem ab officio suo necessitas in¬
firmitatis ñ crimen abdiicit. alium loco eiꝰ¬
nisi recusante eo. nulla sinit ratio ordinari:
si interualla egritudinis habere ẽ solitus. ip¬

Expanded text:
monere, quatenus ad eligendum sibi Antistitem monere, quatenus ad eligendum sibi Antistitem concordi provisione concurrant. » Item Etherio episcopo: « Quamvis triste nobis sit valde quod loquimur, atque fraterna nos potius compassione urgeat quam aliquid de auditis definire permittat, suscepti tamen sollicitudo regiminis cor nostrum instanti pulsat aculeo, magna nos ecclesiis cura prospicere, et antequam harum possit utilitas deperire, quid fieri debeat, Deo auctore, disponere. Pervenit igitur m capitis incurrisse, ut quid mente alienata agere soleat, gemitus et fletus audire sit. Ne ergo languente pastore, grex, quod absit, insidiatoris dentibus laniandus exponatur, vel ecclesiae ipsius utilitates depereant, cauta nos necesse est provisione tractare. Et ideo quia, vivente episcopo quem ab officio suo necessitas infirmitatis non crimen abducit, alium loco ejus, recusante eo, nulla sinit ratio ordinari, si intervalla aegritudinis habere est solitus, ip
Abbreviated transcription (Latin):
si de eadem capitis qua detinebat᷑ molestia me¬
lioratum se eẽ sentiret: ad suam auxiliante
dño reuerteret᷑ eccłiam: datis indutiis. in hoc
quadriennio expectat᷑. Quem dum nos cleri
corum uel cuiium illinc uenientiũ. nosq p̃¬
cibus arguentiũ instantius hortaremur: ut
si ualeret cum eis auxiliante dño remearet.
data scriptis supplicatione nos petiit: ut qua
ad eiusdem eccłiȩ regimen. uel susceptũ offi¬
cium ꝓ eadem qua detinebatur molestia assur.¬
gere nullatenus posset. eccłie ipsi ordinare
ep̃m deberemꝰ. Unde quia cunctarũ eccłiaꝵ
iniuncta nos sollicitudims cura constringit:
ne duitius gregi fidelium desit custodia pas¬
toralis: illoꝵ precib huiꝰq ex sui impossibi¬
litate. renuntiatione compulsi. uisum no¬
bis est eidem ariminensi eccłiȩ deberi ep̃m
ordinari: & datis ex more preceptis. eletũ
plebemq eiusdem ȩccłiȩ non destitimus am¬

Expanded text:
si de eadem capitis, qua detinebatur molestia mesi de eadem capitis, qua detinebatur molestia melioratum se esse sentiret, ad suam, auxiliante Domino, reverteretur Ecclesiam, datis induciis in hoc quadriennio exspectatus est. Quem dum monitu cleri civiumque illinc venientium, nosque precibus urgentium, instantius hortaremur ut si valeret cum eis auxiliante Domino remearet, data scriptis supplicatad ejusdem ecclesiae regimen vel susceptum officium pro eadem qua detinebatur molestia assurgere nullatenus posset, ecclesiae ipsi ordinare episcopum deberemus. Unde quia cunctarum ecclesiarum injuncta nos sollicitudinis cura constringit, ne diutius gregi fidelium desit custodia pastoralis, illorum precibus, hujusque ex sui impossibilitate renuntiatione compulsi, visum nobis est eidem Ariminensi ecclesiae debere episcopum ordinari; et datis ex more praeceptis, clerum plebemque ejusdem Ecclesiae non destitimus ad
Abbreviated transcription (Latin):
est. Aliter autem nos id facere. ꝓ omĩpotentĩ
dei timore omimodo non ualemꝰ. Quod si hoc
petere ille noluerit: sed ꝓ hoc quod piissimo
imꝑatori complacet. quicquid uibet facere
in eus ẽ potestate: sicut nouit ipse ꝓuide¬
at: nos tantũmodo in depositionem insonti
non faciat ꝑmisceri. Quod uͦ ipse fecerit si ca¬
nonicum est sequim᷑: si uero canonicũ non
est in quantum sine peccato nr̃o ualemꝰ portanꝰ
onit ifieisus uoluntarie suis
renuntiantib sedibus. successores gregoriꝰ
nullomͦ denegabat: eosq postmodum de redi¬
tib relicte eccłie sufficienter nutriendos esse
censebat. Unde mariniano rauennati episco¬
po significans ait. Qualiter ordinati a nobis
sacerdotes. corporis qua notum est impedi
ente molestia arminensis eccłia. a pastorali
actenus sit regimine destituta: dudum fr̃m¬
tas ur̃a cognouit. Quem dum habitatoꝵ loci
illius precib ꝑmoti. sepius hortaremur. ut

Expanded text:
est. Aliter autem nos id facere pro omnipotentis est. Aliter autem nos id facere pro omnipotentis Dei timore omni modo non valemus. Quod si hoc petere ille noluerit quod piissimo imperatori complacet, quidquid jubet facere in ejus est potestate: sicut novit, ipse provideat; nos tantummodo in depositionem insontis non faciat permisceri. Quod vero ipse fecerit, si canonicum est, sequimur; si vero canonicum non est, in quantum sine peccato nostro valemus, portamus. » Pontificibus voluntarie suis renuntiantibus sedibus successores Gregorius nullo modo denegabat, eosque postmodum de reditibus relictae ecclesiae sufficienter nutriendos esse censebat. Unde Mariniano, Ravennati episcopo, significans, ait: « Qualiter ordinati a nobis sacerdotis, corporis qua notum est impeente molestia, Ariminensis Ecclesia pastorali hactenus sit regimine destituta dudum fraternitas vestra cognovit. Quem dum, habitatorum loci illius precibus permoti, saepius hortaremur ut
Abbreviated transcription (Latin):
strũ reuerentissimo fr̃i meo primȩ iustinia¬
ne episcopo. ꝓ egritudine capitis quã patitur
p̃ciꝑe succedi: ne fortasse dum episcopi uira
eadem ciuitas ñ habet. quod absit ab hostibus.
ꝑeat. Et quidem nusqu̾ã canones precipunt.
ut ꝓ egritudine epõ succedatur: & omĩno in¬
iustum ẽ. ut si molestia corporis irruit: hono¬
re suo priuetur egrotus. Atq ideo hoc ꝑ nos
fieri nullatenꝰ potest: ne peccatum in mea aĩa
ex eius depositione ueniat. Sed suggerendum
est. ut si ħis qui ẽ in regimine egrotat. dispen
sator illi talis requiratur. qui possit eius curã¬
omnẽ agere. & locum illius in regimine ee¬
cłie ipso ñ deposito. ac in custodia ciuitatis
implere: ut neq ds̃ omp̃s offendatur. neq
ciuitas inueniatur ẽẽ neglecta. Si uero is¬
dem reuerentissimus iołs fortasse ꝓ molestia
sua petierit. ut ab epãtus honore debeat ua¬
care: eo petitionẽ scripto dante. concedendũ

Expanded text:
strum reverendissimo fratri meo primae Justiniastrum reverendissimo fratri meo primae Justinianae episcopo pro 151 aegritudine capitis quam patipraecipere succedi, ne forte, dum episcopi jura eadem civitas non habet, quod absit! ab hostibus pereat. Et quidem nusquam canones praecipiunt, ut pro aegritudine episcopo succedatur, et omnino injustum est, ut, si molestia corporis irruit, honore suo privetur aegrotus. Atque ideo hoc per nos fieri nullatenus potest, ne peccatum in mea anima ex ejus depositione veniat. Sed suggerendum est, ut si is, qui est in regimine, aegrotat, dispesator illi talis requiratur, qui possit ejus curamnem agere, et locum illius in regimine ecclesiae, ipso non deposito, ac in custodia civitatis implere, ut neque Deus omnipotens offendatur, neque civitas inveniatur esse neglecta. Si vero idem reverendissimus Joannes fortasse pro molestia sua petierit ut ab episcopatus honore debeat vacare, eo petitionem dante scripto, concedendum
Abbreviated transcription (Latin):
defensare molestiis: et quietem illius multis
adimitandum ꝓfuturam. modis om̃ib ꝓcu¬
rare: ut hec ur̃a ꝓuisio. & conuersoꝵ sit optata
securitas. & occasio oborta sequentiũ. Deniq
seuerus qui ad unitatem sc̃e uniu̾salis eccłie
redire non meruit. ad scindendum quoq sue
ipsius dioceseos unitatem. romanum pontifi¬
cem sua uecordia suscitauit: ad eo ut ab ipso illiꝰ
obitus tempore. aquileiensis diocesis in duos
metropolitanos. catholicoꝵ uidelicet. scis ma¬
ticorũq diuisa sit. Neq potuit postinodum
licet om̃s generaliter ad unitatem de scismate
repedauerint. ad pristine comunctionis u¬
nionem usq hactenuᷤᷤ reformari:
icut nulli clericoꝵ ꝓ infirmitate corpo¬
ris quartarum subsidia gregorius minu¬
ebat: ita nulli pontificum ꝓ egritudine qua¬
libet succedendum fore docebat. Unde anatho¬
lio constantinopolitano subdiacono rescribenᷤ
ait. Scripsit mͥ dilectio tua piissimũ dñm no¬

Expanded text:
defensare molestiis, et quietem illius multis defensare molestiis, et quietem illius multis ad imitandum profuturam modis omnibus procurare, ut haec vestra provisio, et conversorum sit optata securitas, et occasio oborta sequentium. » Denique Severus, quia ad unitatem sanctae universalis Ecclesiae redire non meruit, ad scindendam quoque suae ipsius dioeceseos unitatem Romanum pontificem sua vecordia suscitavit, adeo ut ab ipso illius obitus tempore, Aquileiensis dioecesis in duos metropolitanos, catholicorum videlicet, schismaticorumque divisa sit, neque potuit postmodum, licet omnes generaliter ad unitatem de schismate repedaverint, ad pristinae conjunctionis unionem usque hactenus reformari. 39. Sicut nulli clericorum pro infirmitate corporis quartarum subsidia Gregorius minuebat, ita nulli pontificum pro aegritudine qualibet succedendum fore docebat. Unde Anatolio, Constantinopolitano subdiacono, rescribens, ait: « Scripsit mihi dilectio tua, piissimum dominum no
Abbreviated transcription (Latin):
toria penitus susciꝑe satagebat. Qua p̾stita:
huiusmodi luteris eidem patricio exarcho
cõmendabat. Firminus frat̃ & coep̃s nr̃ tre¬
gestinȩ antistes eccłiȩ ante aduentum ur̃e ex-¬
cellentiȩ salubri consilio. a scismate quo inhe¬
serat resipicens. atq ad unitatẽ matris ȩccłiȩ
qd agnouerat sinum matris ȩclesiȩ
fortitudine animi fixus ac stabilis ꝑmane¬
ret. Quo audito seuerus gradensis episcopꝰ eus¬
dem caput scismatis. eum diu̾sis primum ce¬
pit si posset suasionib a bono reuocare ꝓposi¬
to. Quod dum ꝑficere auctore deo minime ua¬
luisset: seditionem illi suoꝵ ciuium excitare
non timuit. Quanta uero prȩdictus fr̃ & coep̃s
nius illic ac ueratius e uicino poteritis agnos¬
cere. Directis itaque excellentiȩ ur̃e uissionib
his qui in histriȩ partibꝰ locum ur̃m agere dõ
auctore noscuntur. districtius iuibetote. quati¬
nus & sepedictũ frẽm nr̃m ab illatis debeant

Expanded text:
toria penitus suscipere satagebat. Qua praestita toria penitus suscipere satagebat. Qua praestita hujusmodi litteris eidem Patricio exarcho commendabat: « Firminus, frater et coepisgestinae antistes Ecclesiae, ante adventum vestrae excellentiae salubri consilio ab schismate, quo inhaeserat, resipiscens, atque ad unitatem matris Ecclesiae quam agnoverat sinu matris Ecclesiae fortitudine animi fixus ac stabilis permaneret. Quo audito Severus, Gradensis episcopus, ejusdem caput schismatis, eum diversis primum cepit, si posset, suasionibus a bono revocare proposito. Quod dum perficere, auctore Deo, minime valuisset, seditionem illi suorum civium excitare non timuit. Quanta vero praedictus frater et coenius illic ac verius e vicino poteritis agnoscere. Directis itaque excellentiae vestrae jussionibus, iis qui in Istriae partibus locum vestrum agere, Deo auctore, noscuntur, districtius jubetote, quatenus et saepe dictum fratrem nostrum ab illatis debeant
Abbreviated transcription (Latin):
nunc dissociatum a catholica societate confun¬
dimur.  qua re imminente latore presentiũ.
uxta xp̃ianissimi & serenissimi rerum dñi
ussionem. ad beati petri apłi limina cum tuis
sequacib uenire te uolumus: ut auctore deo
imꝑialiq ussione coactus. imminente sma-¬
ragdo exarcho simulq antonino ȩccłiȩ defen-¬
sore rauennam ꝑducitur. Ubi ueritus cum
gregorio synodalem subire conflictum: ad u¬
nitatem scẽ uniuersalis ȩccłiȩ mediante ioħe
rauennati pontifice remeauit. Sed cum post
anni spatium ad ꝓpria redisset: ab aliis scisma¬
ticis ꝑsuasus. ñ solum ad pristinũ uomitum
rediit. uerumetiam mauricii deo semꝑ au̾si
uissione surrepta. quara iubebatur ut scis¬
matici redire ad unitatẽ eccłiȩ minime cogeren¬
tur: reliquis epĩs eccłiȩ suȩ se uingentib ma¬
ximas seditiones conflabat. Quaꝓpt̃ gregoriꝰ
neminem iam reuertentiũ sine cautione iuira¬

Expanded text:
nunc dissociatum a catholica societate confunnunc dissociatum a catholica societate confundimur. Pro qua re imminente latore praesentium, juxta christianissimi et serenissimi rerum domini jussionem, ad beati Petri apostoli limina cum tuis sequacibus venire te volumus, ut, auctore Deo, imperialique jussione coactus, imminente Smaragdo exarcho, simulque Antonino, Ecclesiae Romanae defensore, Ravennam perducitur. Ubi veritus cum Gregorio synodalem subire conflictum, ad unitatem sanctae universalis Ecclesiae, mediante Joanne Ravennati pontifice, remeavit. Sed cum post anni spatium ad propria rediisset, ab aliis schismaticis persuasus, non solum ad pristinum vomitum rediit, verum etiam Mauricii, Deo semper adversi, jussione surrepta qua jubebatur ut schismatici redire ad unitatem Ecclesiae minime cogerentur, reliquis episcopis Ecclesiae se jungentibus, maximas seditiones conflabat. Quapropter Gregorius neminem jam revertentium sine cautione jura
Abbreviated transcription (Latin):
aliquam uos uel quoscunq alios. qui ꝓhac
ad me causa uenire uoluerint. afflictionem
uel molestiam sustinere ꝑmitto: sed seu ad
conpunxerit. siue quod absit in ea uos durare
dissensione contigerit: ad ꝓpria uos remeare
quando uolueritis. iuxta ꝓmissionẽ meam
sine lesione. uel molestia. relaxare curabimus:
euerum aquileiensem ep̃m. caput
cotius scismatis existentem. romam uenire
compellit dicens. Sicut gradientem ꝑ auia.
carpentem denuo rectum tramitem. tota dñs
auiditate complectitur: ita demum deserentẽ
cognitam ueritatis uiam. maiori merore quã
gaudio quo de conuertente lȩtatus fuerat. con¬
tristatur: quia minoris excessus ẽ ueritatem
non cognoscere. quam in eadem agnita ñ mane¬
re. Aliudq ẽ quod ab errante comittitur: aliud
quod ꝑscientiam ꝑpetratur. Et nos siquidem
quanto in corporatum te iam pridem fuisse in
unitatem eccłiȩ gauisi fueramus: abundantiꝰ

Expanded text:
aliquam vos vel quoscumque alios qui pro hac aliquam vos vel quoscumque alios qui pro hac ad me causa venire voluerint, afflictionem vel molestiam sustinere permitto, sed seu ad divina compunxerit, sive, quod absit, in ea vos durare dissensione contigerit, ad propria vos remeare quando volueritis, juxta promissionem meam, sine laesione vel molestia relaxare curabimus. » 38. Severum, Aquileiensem episcopum, caput totius schismatis existentem, Romam venire compellit, dicens: « Sicut gradientem per devia, carpentem denuo rectum tramitem, tota Dominus aviditate complectitur, ita demum de deserente cognitam veritatis viam majori moerore quam gaudio quo de convertente laetatus fuerat contristatur, quia minoris excessus est veritatem non cognoscere quam in eadem agnita non manere, aliudque est quod ab errante committitur, aliud quod per scientiam perpetratur. Et nos siquidem, 150 quantum incorporatum te jam pridem fuisse in unitate Ecclesiae gavisi fueramus, abundantius
Abbreviated transcription (Latin):
pariter conferentes quȩ uera & redemptori
nr̃o sint placita. & cõmunit̾ loquamur. &
modis om̃ib teneamus. Ego uero diuine ꝓ¬
tectionis gr̃a suffragante. satisfacere uobis
de quib dubitatis paratus sum: & confido
de omipotentis dei nr̃i clem̃tia. quia ita uob̃
satisfactio mea interius inherebit. ut nichil
caritati ur̃ȩ de cȩtero possit ambiguũ remane¬
re. Nam illa quȩ scĩssimȩ quatuor synodi sa¬
puerunt. atq diffinierunt. & p̃decessor nr̃
leo sc̃ĩssimus papa. ita & nos sapimꝰ. sequim᷑.
ac tenemus. nec ab earum fide aliquomodo
dissentimꝰ. Sed quia plus ꝑsona presens quã
epła satisfacit. hortor dilectissimi fr̃s ut ad
me uenire sicut prȩfatus sum debeatis: dũ¬
modo ratione ꝑcepta. a concordia sc̃ẽ uniu̾sa¬
lis eccłiȩ dissensio uos nulla dissociet. hoc tam̃
certa ur̃a sit caritas. quia uos & cum affectu
quo clecet suscipio. & cum gr̃a relaxabo: nec

Expanded text:
pariter conferentes, quae vera et Redemptori pariter conferentes, quae vera et Redemptori nostro sunt placita, et communiter loquamur, et modis omnibus teneamus. Ego vero, divinae protectionis gratia suffragante, satisfacere vobis de quibus dubitatis paratus sum, et confido de omnipotentis Dei nostri clementia, quia ita vobis satisfactio mea interius inhaerebit, ut nihil charitati vestrae, de caetero possit ambiguum remanere. Nam illa quae sanctissimae quatuor synodi sapuerunt atque definierunt, sicuti praedecessor noster Leo sanctissimus papa, ita ea et nos sapimus, sequimur, ac tenemus, nec ab earum fide aliquo modo dissentimus. Sed quia plus persona praesens quam epistola satisfacit, hortor, dilectissimi fratres, ut ad me venire, sicut praefatus sum, debeatis, dummodo, ratione percepta, a concordia sanctae universalis Ecclesiae dissensio vos nulla dissociet. Hoc tamen certa sit vestra charitas quia vos et cum affectu quo decet suscipiam et cum gratia relaxabo, nec
Abbreviated transcription (Latin):
te loco uel ordine nichilominus remeare:
cismaticos ad recipiendam satisfationem.
uenire gregorius inuitabat: quib etiam
sinunquam ad unitatem ȩccłiȩ redire uoluiᷤ¬
sent. nullam se facturum uiolentiam ꝓmitte¬
bat. Unde petro & ꝓuidentio episcopis de hi¬
storia scribens ait. Deus qui lȩtatur inunitate
fidelium. & reuelat querentib ueritatẽ: cordi
ur̃õ dilectissimi fr̃s aꝑiat. quanto uos deside¬
rio in gremio cupiam scȩ uniuersalis eccłiȩ
contineri. & in eius manere unitate concordes.
Quod fore non dubito: si ab iecto contentionis
stimulo. satisfieri uobis ueraciter de his quib
est dubietas intendatis. Remeantis autẽ casto¬
rii notarii mei edoctus relatione sum. frat̃ni¬
tatem urãm ad me habere desideriũ uenien¬
di: si ꝓmissũ fuerit. quia nullam molestiam
sustinebit. hoc ego cognoscens. & opto. & suc¬
census ardore caritatis in uito. ut ad me ueni¬
endi debeatis laborem assumere: quatinus

Expanded text:
te loco vel ordine nihilominus remeare. » 37. te loco vel ordine nihilominus remeare. » 37. Schismaticos ad recipiendam satisfactionem venire Gregorius invitabat, quibus etiam, si nusquam ad unitatem Ecclesiae redire voluissent, nullam se facturum violentiam promittebat. Unde Petro et Providentio, episcopis de Istria, scribens, ait: « Deus qui laetatur in unitate fidelium et revelat quaerentibus veritatem, cordi vestro, dilectissimi fratres, aperiat quanto vos desiderio in gremio cupiam sanctae universalis Ecclesiae contineri, et in ejus manere unitate concordes. Quod fore non dubito si, abjecto contentionis stimulo, satisfieri vobis veraciter de his de quibus est dubietas, intendatis. Remeantis autem Castorii notarii mei edoctus relatione sum, fraternitatem vestram ad me habere desiderium veniendi, si promissum fuerit quia nullam molestiam sustinebit. Hoc ego cognoscens, et opto, et, succensus ardore charitatis, invito ut ad me veniendi debeatis laborem assumere: quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
recipiunt. te semper recepisse ac recipere.
& quȩ condemnauerunt condemnasse. con¬
demnareq ꝓfessus es. Cam quoq synodum
quȩ imꝑatoris iustiniani temporib de trib
capitulis facta ẽ te susciꝑe & custodire pro¬
misisti: & ꝓhibitus a nobis codicem ipsũ
legere. in quo pestiferȩ uirus fraudis in ne¬
xum ẽ libentissime consensisti: reꝓbans etiã
atq condemnans. omĩa quȩ in eo contra catho¬
licȩ fidei integritatẽ dicta uel latenter inserta
sunt. nec eum te legere denuo ꝓmisisti. Hac
ratione ꝑmoti.postquã etiam exꝓbrata ẽ ate
libelli pagma. & fides tua nobis catholica dõ
custodiente preclaruit: ab om̃i ce heretice ꝑu̾¬
sitatis macula. uixta ꝓfessionem tuã liberũ
esse decernimꝰ. & catholicũ atq sincere in õib¬
fidei ꝓfessorem. ac sequacem iħu xp̃i saluatoris
grã clarusse ꝓnunciamus: liberam quoq tri¬
buendo licentiam. ad tuum monasteriũ. intuo

Expanded text:
recipiunt te semper recepisse ac recipere, recipiunt te semper recepisse ac recipere, et quae condemnaverunt condemnasse condemnareque professus es; eam quoque synodum quae imperatoris Justiniani temporibus de tribus capitulis facta est te et suscipere et custodire promisisti, et, prohibitus à nobis codicem ipsum legere in quo pestiferae virus fraudis innexum est, libentissime consensisti, reprobans etiam atque condemnans omnia quae contra catholicae fidei integritatem in eo dicta vel latenter inserta sunt, nec eum te legere denuo promisisti: hac ratione permoti, postquam etiam ex exprobati a te libelli 149 pagina, fides tua nobis catholica, Deo custodiente, perclaruit, ab omni te haereticae perversitatis macula juxta professionem tuam liberum esse decernimus, et catholicum, atque sincerae in omnibufidei professorem, ac sequacem Jesu Christi Salvatoris gratia claruisse pronuntiamus, liberam quoque tribuendo licentiam ad tuum monasterium in tuo
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ambiguum potuisset ex istere: scĩssime
ioħi quondã fr̃ĩ nr̃o constantinopolitanȩ ci¬
uitatis antistiti. de te prȩuidimus scribendũ.
ut suis nos quid actum eẽt epłis informaret.
Qui sepe a nobis ad monitꝰ. rescribens inno¬
tuit codicem apud te fuisse inuentum. quo
plura continebantur heretica: & ob hoc se ad¬
uersus dilectionem tuam fuisse commotum.
Quem quia ad nos studuit ꝓ satisfactione tͣns¬
mittere: priores eius partes sollicita lectione
ꝑcurrimus. Et qm̃ manifesta in eo hereticȩ
infectionis uenena repperimꝰ: ne denuo de.¬
buisset legi uetuimus. Sed quia hunc te sĩ¬
pliciter legisse cestatus es: ad amputandam
ambigue suspicionis materiã. libellum no¬
bis manu tua porrex isti ꝑscriptum. in quo
fidem tuam exponens. om̃s generalit̃ here¬
ses. uel quicquid adu̾sus catholicȩ ꝓfessionis
integritatem ẽ aꝑtissime condempnastr: et
cuncta quȩ sc̃ȩ quatuor uniuersales synodi

Expanded text:
nobis ambiguum potuisset existere, sanctissimo nobis ambiguum potuisset existere, sanctissimo Joanni, quondam fratri nostro Constantinopolitanae civitatis antistiti, de te praevidimus scribendum, ut suis nos quid actum esset epistolis informaret. Qui saepe a nobis admonitus, rescribens, innotuit quemdam codicem apud te fuisse inventum quo plura continebantur haeretica, et ob hoc adversus dilectionem tuam fuisse commotum. Quem quia ad nos studuit pro satisfactione transmittere, priores ejus partes sollicita lectione percurrimus; et quoniam manifesta in eo haereticae pravitatis venena reperimus, ne denuo debuisset legi vetuimus. Sed quia hunc te simpliciter legisse testatus es, et ad amputandam ambiguae suspicionis materiam libellum nobis manu tua porrexisti perscriptum, in quo, fidem tuam exponens, omnes generaliter haereses, vel quidquid adversus catholicae professionis integritatem est, apertissime condemnasti, et cuncta quae sanctae quatuor universales synodi
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ꝓfessio continet congaudemꝰ. Et ut pas¬
torali sollicitudine illoꝵ nos oportet impieta¬
tib obiuare: sic piis hoꝵ ꝓfessionib congru¬
u fauorem impendere. & sincera eẽ quȩ sapi¬
unt declarare. Atq ideo dum tibi athanasio
prbo monasterii sc̃ȩ miliȩ cui ẽ uocabulum
tannaco quod in licaonia ẽ ꝓuincia constitu¬
tum. contraria integrȩ fidei horta suspicio
ẽ : ut ꝓfessionis tuȩ potuisset integritas appa¬
rere. ad apłicam sedem cui p̃sidemus elegisti
recurrere: asserens etiam te corporaliter uer¬
beratum. aliqua iniuste ac uiolenter fecisse.
Et quãquã ea quȩ ui impulsionis fiunt. cano¬
num minime censura recipiat. & iure habe¬
antur infirma: quia ipse ea dissoluit. qui in¬
iustum fateri compellit. S magis illa ẽ sus¬
cipienda & amplectenda confessio. quȩ sponta¬
nea monstratur uoluntate ꝓcedere: sicut
apud nos fecisse dinosceris. Ne quid tamen

Expanded text:
fidei professio continet congaudemus; et ut pasfidei professio continet congaudemus; et ut pastorali sollicitudine illorum nos oportet impietatibus obviare, sic piis eorum professionibus congruit favorem impendere, et sincera esse quae sapiunt declarare. Atque ideo, dum tibi Athanasio presbytero monasterii sancti Milae, cui est vocabulum Tannaco, quod in Lycaonia est provincia constitutum, contraria integrae fidei orta suspicio est, ut professionis tuae potuisset integritas apparere, ad apostolicam sedem, cui praesidemus, elegisti recurrere, asserens etiam te corporaliter verberatum aliqua injuste ac violenter fecisse. Et quanquam ea quae vi impulsionis fiunt canonum minime censura recipiat, et jure habeantur infirma, quia ipse ea dissolvit qui injustum fateri compellit, sed magis illa est suscipienda et amplectenda confessio quae ex spontanea monstratur voluntate procedere, sicut apud nos fecisse dignosceris. Ne quid tamen
Abbreviated transcription (Latin):
triuit: in tantum quia accusatores ipsiuis mar.¬
cionistarum quam memorabant heresim
nescire se aꝑta responsione ꝓfessi sunt. Et qui
ilico in ipso iudicii fuerant limine repellendi:
in accusatione eius incerti ꝑmaniere ꝑ missi
sunt. Sed ne dicta eum saltem lacerare potuis¬
set opinio. libellum fidei obtulit: in quo se
patenter ostendere fidei rectȩ ꝓfessorẽ studuit¬
tionabiliter negligentes: dum in eiꝰ se nisi st̃
occupare grauamine. se potiuis rep̃hensibiles
ostenderunt. Nam nullus ambigit infide¬
litatem esse: fidem fidelib ñ habere:
tem narsi comiti de eodem post alia. De iohe
uero pres bitero cognoscite. quia causa illius
ꝑ sẏnodum decisa ẽ: in qua aꝑte cognoui
quia eius adu̾sarii eum facere hereticum uo¬
luerunt. & dui conati sunt. sed minime po
Sicut de eis quos ab unitate ȩccłiȩ. hereticȩ
prauitatis error abscidit. affligimur & dole¬
mus: ita de his quos intra sinum suũ catholicȩ

Expanded text:
ontrivit, in tantum, quia accusatores ipsius, Marontrivit, in tantum, quia accusatores ipsius, Marcionistarum quam memorabant haeresim nescire se aperta responsione professi sunt, et qui illico in judicii fuerant limine repellendi in accusatione ejus incerti permanere permissi sunt. Sed, ne dicta eum 148 saltem lacerare potuisset opinio, libellum fidei obtulit, in quo se patenter ostendere fidei rectae professorem studuit ettionabiliter negligentes, dum in ejus se nisi sunt occupare gravamine, se potius reprehensibiles ostenderunt. Nam nullus ambigit infidelitatem esse, fidem fidelibus non habere. » Item Narsi comiti de eodem post alia: « De Joanne vero presbytero cognoscite quia illius causa per synodum decisa est, in qua aperte cognovi quia ejus adversarii eum facere haereticum voluerunt, et diu conati sunt, sed minime potIsauria: « Sicut de eis quos ab unitate Ecclesiae haereticae pravitatis error abscidit affligimur et dolemus, ita his quos intra sinum suum catholicae
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑsonam ipsius sine dei respectu non iuste.
sed contra animas suas sola grauare uolunta¬
te tantũmodo uoluerunt. Nos itaq facto
concilio. sicut gestoꝵ apud nos habitoꝵ tenor
ostendit. cuncta quȩ erant necessaria subti¬
liter ꝑscrutantes atq tractantes: qm̃ in nullo
antedictũ prb̃m reum inuenire potuimus.
precipue quia libellus quẽ delegatis auob̃
uidicib obtulit. rectȩ fidei ꝑ omĩa sinceritati
concordat: ea ꝓpter eorundẽ uidicum reꝓban¬
tes sententiam. nr̃a eum diffinitione catholicũ.
& ab om̃i hereticoꝵ crimine liberum ẽẽ. xp̃i
ts m. mauricio imꝑatori mus:¬
post pauca. Relectis in concilio quȩ contra
ioħem eccłiȩ calcedonensis prb̃m acta sunt.
simul & seriem uidicati. maiorẽ illum iniusti¬
ciam sustinuisse cognoscimꝰ: quippe quẽ cla¬
mantem se atq demonstrantẽ eẽ catholicum.
non reatus culpa. sed dui accusatio incerta ꝓ¬

Expanded text:
quia personam ipsius sine Dei respectu non juste, quia personam ipsius sine Dei respectu non juste, sed contra animas suas sola gravare voluntate tantummodo voluerunt. Nos itaque, facto concilio, sicut gestorum apud nos habitorum tenor ostendit, cuncta quae erant necessaria subtiliter perscrutantes ac tractantes, quoniam in nullo antedictum presbyterum reum invenire potuimus, praecipue quia libellus quem delegatis a vobis judicibus obtulit rectae fidei per omnia sinceritati concordat, eapropter eorumdem judicum reprobantes sententiam, nostra eum definitione catholicum, et ab omni haeretico crimine liberum esse, Christi » Item Mauricio imperatori post pauca: « Relectis in concilio quae contra Joannem, ecclesiae Chalcedonensis presbyterum, acta sunt, simul et serie judicati, majorem illum injustitiam sustinuisse cognovimus, quippe quem clamantem se atque monstrantem esse catholicum, non reatus culpa, sed diu accusatio incerta c
Abbreviated transcription (Latin):
urgantes se a crimine cuius libet heresis
gregorius non solum recipiebat: immo
tuam catholicos declarabat. Unde ioħi constan¬
tinopolitano episcopo. scribit dicens. Sicut
hereticoꝵ prauitas zelo rectȩ fidei cõprimen¬
da: ita uerȩ confessionis ẽ integritas complec¬
tenda. Nam si credi fideliter confitenti despicit᷑.
cunctoꝵ indubiũ fides adducitur: atq erro¬
res ex incauta districtione mortiferi generant᷑.
Ex hinc non solum errantes oues ad caulas
minime dominicas reuocantur: sed etiã intro
positȩ ferinis dentib lamande crudeliter ex
piam ueraciter ꝓfitentẽ fidem catholicam
cur hi qui in causa fidei uidices contra ioħem
deputati. negligentes ueritatem. opinioni
crediderunt: & credere districte ꝓfitenti no¬
luerunt: maxime cum accusatores ipsius mar¬
cionistarum quam memorabant heresim
unde eum reum moliebant᷑ efficere in terro¬
gati quȩ eẽt. nescire se manifesta ꝓfessione
responderunt. Ex qua re euident̾ agnoscitur:

Expanded text:
urgantes se a crimine cujuslibet haeresis Gregorious non solum recipiebat, imo etiam catholicos declarabat. Unde Joanni, Constantinopolitano episcopo, scribit, dicens: « Sicut haereticorum pravitas zelo rectae fidei comprimenda, ita verae confessionis est integritas complectenda. Nam si credi fideliter confitenti despicitur, cunctorum in dubium fides ad ducitur, atque errores ex incauta districtione morti feri generantur, et hinc non solum errantes oves ad caulas minime Dominicas revocantur, sed etiam intus positae ferinis dentibus laniandae crudelitepiam veraciter profitentem fidem catholicam cur hdeputati, negligentes veritatem, opinioni crediderunt, et credere districte profitenti noluerunt: maxime cum accusatores ipsius Marcionistarum quam memorabant haeresim, unde eum reum moliebantur efficere, interrogati quae esset, nescire se manifesta professione responderint. Ex qua re evidenter agnoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
honorem suum ꝑdere cognosco. Meus nanq
honor ẽ: honor uniuersalis eccłiȩ. Meus ho¬
nor ẽ: fratrum meoꝵ solidus uigor. Tunc ego
uere honoratus sum: cum singulis quibq ho¬
nor debitus non negat᷑. Si enim uniuersalem
me papam ur̃a scĩtas dicit: negat se hoc ẽẽ. quod
me fatetur uniuersũ. S ed absit hoc. Recedañ
uerba quȩ uanitatem inflant: caritatẽ uulne¬
rant. Et quidem in scã calcedonensi synodo. atq
post a subsequentib patrib hoc decessorib meis
oblatum ur̃a scĩtas nouit. sed tam̃ nullus eorũ
uti hoc unquã uocabulo uoluit: ut dum in hoc
mundo honorem sacerdotum diligerent om̃i¬
um: apud om̃ipotentẽ dm̃ custodirent suũ:

Expanded text:
honorem suum perdere cognosco. Meus namque honorem suum perdere cognosco. Meus namque honor est honor universalis Ecclesiae. Meus honor est fratrum meorum solidus vigor. Tunc ego vere honoratus sum, cum singulis quibusque honor debitus non negatur. Si enim universalem me papam vestra sanctitas dicit, negat se hoc esse quod me fatetur universum. Sed absit hoc Recedant verba quae vanitatem inflant, et charitatem vulnerant Et quidem in sancta Chalcedonensi synodo, atque post a subsequentibus Patribus hoc decessoribus meis oblatum vestra sanctitas novit. Sed tamen nullus eorum uti hoc unquam vocabulo voluit; ut dum in hoc mundo honorem sacerdotum diligerent omnium, apud omnipotentem Deum custodirent suum.
Abbreviated transcription (Latin):
drino post aliqua scribens ait. Indicare ur̃a
beatitudo studuit iam se quib dã ñ scribere
suꝑba uocabula. quȩ ex uanitatis radice ꝓ¬
dierunt: & michi loquit᷑ dicens sicut ussis¬
tis. Quod uerbũ iussionis. peto a meo auditl
remouete: quia scio qui sum. qui estis. Loco
enim mͥ fr̃s estis: morib patres. Non ergo
uissi: sed quȩ utilia uisa sunt indicare cura¬
ui. Non tamen inuenio uram beatitudinẽ
hoc ipsum quod memoriȩ ur̃ȩ intuli. ꝑfate
retinere uoluisse. Nam dixi. nec michi uos.
nec cuiqu̾ã alteri. tale aliquid scribere debs
& ecce in prefatione epistolȩ quã ad me ipsũ
qui ꝓhibui direxistis: suꝑbȩ appellationis
uerbum uniu̾salem me papam dicentes. in¬
primere curastis. Quod peto dulcissima m
scĩtas ur̃a ultra ñ faciat: quia uobis subtess¬
quod alteri plusquã ratio exigit prebetur. Ego
enim non uerbis quęro ꝓsperari: sed morib.
Nec honorem esse deputo: in quo fr̃s meos

Expanded text:
drino, post aliqua scribens, ait: « Indicare vestra drino, post aliqua scribens, ait: « Indicare vestra beatitudo studuit, jam se quibusdam non scribere superba vocabula, quae ex vanitatis radice prodierunt, et mihi loquitur, dicens: Sicut jussistis. Quod verbum jussionis peto a meo auditu removete, quia scio qui sum, qui estis. Loco enim mihi fratres estis, moribus patres. Non ergo jussi, sed quae utilia visa sunt, indicare curavi. Non tamen invenio vestram beatitudinem hoc ipsum quod memoriae vestrae intuli, perfecte retinere voluisse. Nam dixi, nec mihi vos, nec cuiquam alteri tale aliquid scribere debere; et ecce in praefatione epistolae quam ad me ipsum qui prohibui direxistis, superbae appellationis verbum universalem, me papam dicentes, imprimere curastis. Quod peto dulcissima mihi sanctitas vestra ultra non faciat, quia vobis subtquod alteri plus quam ratio exigit praebetur. Ego enim non verbis quaero prosperari, sed moribus. Nec honorem esse deputo, in quo fratres meos
Abbreviated transcription (Latin):
ec de scĩ io ħis uestib de quib aqu̾a pliri¬
mis dubitatũ ẽ: ut cunq in beati grego¬
rii gestis in seruisse sufficiat. Ceterum iohes
constantinopolitanꝰ ypocrita qui ab uniuer¬
salis nominis ambitione conuerti multis ter¬
giuersationib recusabat: uxta eiusdem pi¬
tris ꝓphetiã uidicia dñi suꝑ se uigilare cognis¬
cens: post non multi temporis spaciũ subita
morte defungit᷑. Et cuius ambitiosam suꝑbuã
totus capere mundus uix poterat. in unius se¬
pulchri angustia facile collocat᷑. Post cuiꝰ pau¬
latim liscessum. cum maricius imꝑator sater¬
dotum uidelicet xp̃i contẽptor. pro cyriaco
qui ioħi successerat suaderet ne ꝓ causa cam
friuoli nominis gregorius laboraret: ipse
tamndui pontificatus sui auctoritatib restitit.
quo usq pestem uniu̾salis nominis ab ipsis
etiam subdolis. ad ulatoꝵ labiis penitus ab¬
stulisset. Qua ꝓpt̃ eulogio patriarchȩ alexan¬

Expanded text:
Haec de sancti Joannis vestibus, de quibus a quampluriHaec de sancti Joannis vestibus, de quibus a quamplurimis dubitatur, me utcunque in beati Gregorii gestis inseruisse sufficiat. Caeterum Joannes Constantinopolitanus hypocrita, qui ab universalis nominis ambitione converti multis tergiversationibus recusabat, juxta ejusdem Patris prophetiam judicia Domini super se vigilare cognoscens, post non multi temporis spatium subita morte defungitur; et cujus ambitiosam superbiam totus capere mundus vix poterat, in unius sepulcri angustia facile collocatur. Post cujus paulatim discessum, cum Mauricius imperator, sacerdotum videlicet 120 Christi contemptor, pro Cyriaco, qui Joanni successerat, suaderet ne pro causa tam frivoli nominis Gregorius laboraret, ipse tandiu pontificatus sui auctoritatibus restitit, quousque pestem universalis nominis ab ipsis etiam subdolis adulatorum labiis penitus abstulisset. Quapropter Eulogio, patriarchae Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
tro suꝑ positam demoniacus tetigit: statimq
saluatus ẽ. Sed quam obrem ambe uestes scĩ
iohis dicantur: ideo priscam consuetudinem
optinuisse crediderim. quod sub eiꝰ altari con¬
suetudinalit̃ recondant᷑. Nam quod earum al-¬
tera ioħis ȩuangłistȩ non autẽ baptistȩ sit ne-
mo qui dubitet: presertim cum om̃is sapiens
nouerit baptistam camelorũ pilis pro uestib
usum fuisse: ȩuangłistam uero qui ꝑ tot annos
post passionẽ dñi pontificium gerens missaꝵ
sollemnia frequentissime celebrarat si ne sacer¬
dotalib esse nequaqũa uestib potuisse. Si ante
dicitur quod tunica & dalmatica quia pontisi¬
calia sunt indumenta. utraq scĩ ioħis credi
debeant: considerandũ ẽ. quia gregoriꝰ ioħi
abbati non dalmaticã sed tunicam nominart
Qui si dalmaticã quoq scĩ ioħis fuisse sentint
eius tunicam quȩrens consequenter habere
se ipsius dalmaticã non taceret: Lx.

Expanded text:
tro superpositam daemoniacus tetigit, statimque tro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Sed quamobrem ambae vestes sancti Joannis dicantur, ideo priscam consuetudinem obtinuisse crediderim, quod sub ejus altari consuetudinaliter recondantur. Nam quod earum altera Joannis Evangelistae, non autem Baptistae sit, nemo est qui dubitet, praesertim cum omnis sapiens noverit Baptistam camelorum pilis pro vestibus usum fuisse , Evangelistam vero, qui per tot annos post passionem Domini pontificium gerens, missarum solemnia frequentissime celebrabat, sine sacerdotalibus esse nequaquam vestibus potuisse. Si autem dicitur quod tunica et dalmatica, quia pontificalia sunt indumenta, utraque sancti Joannis credi debeant, considerandum est quia Gregorius Joanni abbati non dalmaticam, sed tunicam nominarit: qui si dalmaticam quoque sancti Joannis fuisse sentiret, ejus tunicam quaerens, consequenter habere se ipsius dalmaticam non taceret. 60.
Abbreviated transcription (Latin):
minui potuisset. diuinitus ampliarat: Lix.
arum quidem uestiũ sicut opinor altera
quȩ strictiorib manicis constat. ueraciter
scĩ ioħis ẽ tunica: quã beatus gregorius suo tẽ¬
pore quodam episcopo deferente suscepit. Un¬
de ioħi abbati inter cȩtera scribit dicens. De
tunica scĩ ioħis omĩno grate suscepi: quia solli¬
citus fuisti michi indicare. Sed studeat dilectio
cua michi ipsam tunicam. aut quod ẽ meluis
eundem epm qui eam habet. cum clexicis suis
& cum ipsa ad me transmittere: quatinus & be¬
nedictione tunicȩ ꝑfruamur: & de eodẽ episco¬
po uel clericis. mercedem habere ualeamꝰ:
ltera uͦ quȩ largiorib manicis. ñ tunica
sed plane uidetur eẽ dalmatica. nisi fallor
scĩ paschasii apłicȩ sedis diaconi constat. Qui
iuxta quod idem beatus gregoriꝰ in quarto dia¬
logorũ libro meminit. cum temporib sy ma-¬
chi papȩ fuisset defunctus. eius dalmaticã fere¬

Expanded text:
minui potuisset, divinitus ampliarat. » 59. minui potuisset, divinitus ampliarat. » 59. Harum quidem vestium, sicut opinor, altera, quae strictioribus manicis constat, veraciter sancti Joannis est tunica, quam beatus Gregorius suo tempore, quodam episcopo deferente, suscepit. Unde Joanni abbati inter caetera scribit, dicens: « De tunica sancti Joannis omnino grate suscepi, quia sollicitus fuisti mihi indicare. Sed studeat dilectio tua mihi ipsam tunicam, aut, 119 quod est melius, eumdem episcopum qui eam habet, cum clericis suis et cum ipsa, ad me transmittere: quatenus et benedictione tunicae perfruamur, et de eodem episcopo vel clericis mercedem habere valeamus. » Altera vero quae largioribus manicis, non tunica, sed plane videtur esse dalmatica, nisi fallor, sancti Paschasii apostolicae sedis diaconi constat, qui juxta quod idem beatus Gregorius in quarto Dialogorum libro meminit, cum temporibus Symmachi papae fuisset defunctus, ejus dalmaticam fere
Abbreviated transcription (Latin):
tas excussit. Quarũ alteram me dep̃cante
nimiũ timoratꝰ aꝑiens. de illis tunicis qnͣ¬
tum ex similitudine curiosis ocłis potuit
dep̃hendi. particulas repperit: quas sollẽmt̃
sub nouo altari deposuit. Ubi ex tunc sicut
multi norunt qui adhuc suꝑstites ẽẽ ꝓbantur:
diuinitus accensȩ lampades frequentius solito
patuerunt. Nam ista octaua indictione. in eb¬
domada ante dominici natalis diem. cũ ego
suꝑ huiꝰmodi parum quid dubitarẽ: cõpletis
matutinalib ymnis mansionariꝰ candelam
extinxit: Quam post uesꝑum succendere cu¬
piens. accensam repperit: eamq se negligent̃
extinxisse ꝑpendens. die altera sollicitius pror-¬
sus extinxit. Et obseratis ianuis. ad uesꝑum
succensurꝰ lampadem remeauit. Qũa uͥ nichi-¬
lominus accensam repperit: ex conscientia
seruatȩ a se clauis. & miraculo non diminuti
olei ꝓfecto cognouit: quia lampadẽ ille succẽ¬
derat. qui ne oleum in ea diurna succensione

Expanded text:
tas excussit. Quarum alteram, me deprecante, tas excussit. Quarum alteram, me deprecante, nimium timoratus aperiens, de illis tunicis, quantum ex similitudine curiosis oculis potuit deprehendi, particulas reperit, quas solemniter sub novo altari deposuit. Ubi ex tunc, sicut multi norunt, qui adhuc superstites esse probantur, divinitus accensae lampades frequentius solito patuerunt. Nam ista octava indictione in hebdomada ante Dominici Natalis diem, cum ego super hujusmodi parum quid dubitarem, completis matutinalibus hymnis, mansionarius candelam exstinxit. Quam post vesperum succendere cupiens, accensam reperit; eamque se negligenter exstinxisse perpendens, die altera sollicitius prorsus exstinxit; et obseratis januis, ad vesperum succensurus lampadem remeavit. Quam ubi nihilominus accensam reperit, ex conscientia servatae a se clavis, et miraculo non diminuti olei, profecto cognovit quia lampadem ille succenderat, qui, ne oleum in ea diurna succensione
Abbreviated transcription (Latin):
N quib gregorii ueracib utiq uerbis appa¬
ret: quia usq ad illa tempora ꝓ reliquiis pran¬
deum romanus pontifex conferebat: cum po¬
steriore tempore de uestib quȩ sub altari scĩ
ioħis in basilica constantiniana seruantur.
particulȩ cȩperint ꝓ sacris reliquiis petentib
usq hactenus tantis miraculis coruscare
ꝓbantur: ut siccitatis tempore foras excusse.
pluuã conferant: in undationis uero serenita¬
tem reducant. Nam suꝑ hȩc quȩ ꝑ singulas
eccłias faciunt: quȩ in oratorio domus mee
subura posite ꝑ easdem om̃ĩpotens fecerit:
non celabo. Nuꝑ adriam pontificis tempore.
uisum mͥ est. ut altare sc̃e dĩ genitricis mariȩ
qd̾ extra oratoriũ scĩ ioħis in aꝑtissimo atrio
positum congruis luminarib honorari non
poterat: intra oratoriũ locari debuisset. Accer¬
situs ergo gaudericus ueliternus qui usq¬
nunc suꝑ esse uidet᷑ ep̃s: cum ymnis & can¬
ticis ab altari ueteri pẏxi dulas duas sigilla¬

Expanded text:
n quibus Gregorii veracibus utique verbis apparet, quia usque ad illa tempora pro reliquiis brandeum Romanus pontifex conferebat, cum posteriori tempore de vestibus quae sub altari sancti Joannis in basilica Constantiniana servantur, particulae coeperint pro sacris reliquiis petentibususque hactenus tantis miraculis coruscare probantur, ut siccitatis tempore foras excussae pluviam conferant, inundationis vero serenitatem reducant. Nam super haec, quae per singulas ecclesias faciunt, quae in oratorio domus meae in Suburra positae per eas Deus omnipotens fecerit, non celabo. Nuper Hadriani pontificis tempore visum mihi est, ut altare sanctae Dei Genitricis Mariae, quod extra oratorium sancti Joannis in apertissimo atrio positum, congruis luminaribus honorari non poterat, intra oratorium locari debuisset. Accersitus vero Gaudericus Velitrensis, qui adhuc superesse videtur, episcopus, cum hymnis et canticis ab altari veteri pyxidulas duas sigilla
Abbreviated transcription (Latin):
nere. quod nec laico religioso conueniat: ip¬
se considera. Nam qũauus dilectissimꝰ filius
nr̃ candidus presbit̾ postmodũ ueniens
ac de re subtiliter inquisitus negauerit a
q uos conatus fuerit excusare: de nr̃ist¬
men adhuc animis ñ recessit. Quia quant
execrabile ẽ hoc de sacerdote narrari: tanti
utrum itane sit districta & ueraci oporto
satisfactione cognosci. Unde si post hoc en¬
denter hȩc quȩ ad nos ꝑlata sunt falsa eẽ
claruerint: neq uos nugis & scłarib lite¬
ris studere constiterit: & deo nr̃o grãs agi¬
mus qui cor ur̃m maculari blasphemiis
nefandorũ laudib ñ ꝑmisit: & de conceden¬
dis quȩ poscitis securi iam et sine aliqua du¬
bitatione tractabimus:¬

Expanded text:
nere quod nec laico religioso conveniat, ipnere quod nec laico religioso conveniat, ipse considera. Et quamvis dilectissimus filius noster Candidus presbyter postmodum veniens hac de re subtiliter requisitus negaverit, atque conatus vos fuerit excusare, de nostris tamen adhuc animis non recessit quia quanto exsec abile est hoc de sacerdote enarrari, tanto utrum ita necne sit districta et veraci oportet satisfactione cognosci. Unde si post hoc evidenter ea quae ad nos perlata sunt falsa esse claruerint, nec vos nugis et saecularibus litteris studere constiterit, Deo nostro gratias agimus, qui cor vestrum maculari blasphemis nefandorum laudibus non permisit, et de concedendis quae poscitis securi jam et sine aliqua dubitatione tractabimus
Abbreviated transcription (Latin):
mur aliquando resipisce senex. atq atan¬
ta leuitate morum & operum ꝑuersitate
compescere: qͥa qͣnto morti uicinior effi¬
ceris: tanto fieri sollicitior atq timidior
debes. Et quidem penȩ sententia in te fue¬
rat iaculanda: sed quia simplicitatẽ tuam
cum senectute nouimus. interĩ tacenꝰ:
mnes omnino pontifices a lectione .xxxiii.¬
librorum gentiliũ. gregorius inhibe¬
bat. Quappt̃ desiderio galliarum epõ pal¬
lium postulanti. scribit inquiens. Cum mul
ta nobis bona de ur̃is fuissent studiis nuncia¬
ea que sibi frat̃nitas ur̃a concedenda deposce¬
rat. minime pateremur. Sed post hoc ꝑue¬
nit ad nos. quod sine uerecundia memora¬
maticam exponere. Quã rem ita moleste
suscepimus. ac sumus uehem̃tius asꝑnati.
ut ea quȩ prius dicta fuerant in gemitum
& tristiciam uerteremus: quia in uno se
ore cum iouis laudib xp̃i laudes ñ capuiñ.
Et quã graue nefandumq sit episcopis ca¬

Expanded text:
mur, aliquando resipisce senex, atque a tanmur, aliquando resipisce senex, atque a tanta levitate morum et operum perversitate compesce: quia quanto morti vicinior efficeris, tanto fieri sollicitior atque timidior debes. Et quidem pene sententia in te fuerat jaculanda; sed quia simplicitatem tuam cum senectute novimus, interim tacemus. » 33. Omnes omnino pontifices a lectione librorum 100 gentilium Gregorius inhibebat. Quapropter Desiderio Galliarum episcopo, pallium postulanti, scribit, inquiens: ta nobis bona de vestris fuissent studiis nuntiaea quae sibi fraternitas vestra concedenda poposcerat minime pateremur. Sed post hoc pervenit ad nos, quod sine verecundia memoraibusdam exponere. Quam rem ita moleste suscepimus, ac sumus vehementius aspernati, ut ea quae prius dicta fuerant in gemitum et tristitiam verteremus, quia in uno se ore cum Jovis laudibus Christi laudes non capiunt. Et quam grave nefandumque sit episcopis ca