comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ture ꝯseꝙ̃ ti exꝑientia ⁊̾mõstraret. Qͥs
eͥ audeat credere/ aut dice̾ ut neq angłs
n hõ caderet. ĩ dei potãte nõ fuisse. s ħ eoꝵ
potãti maluit. nõ aufẽre. atq ita ci ꝙͣf
mali eoꝵ supbia ⁊ ꝙͣ tũ boĩ sua grã ua¬
leret ostẽdẽt.

Expanded text:
turae consequenti experientia demonstraret. Quis enim audeat credere aut dicere, ut neque angelus neque homo caderet, in Dei potestate non fuisse? Sed hoc eorum potestati maluit non auferre adque ita, et quantum mali eorum superbia et quantum boni sua gratia ualeret, ostendere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑua dcm̃ ẽ parcẽ sb̾iͣtis et debellare sr̃bos.
qn̾ tot tantasq urbes ut late dñarẽt᷑ expu¬
gnatas captasq eu̾tert. Legat᷑ ub̾ q̃ tem
rr̃ gestaꝵ ista reticebant. Ita ne uͦ qͥea q̃
laudarẽt maxiẽ reꝗrebat. ista p̃danssima
ẜ ipõs pietatis ĩdicia p̾tirent U¬
cellus. ꝗ syracusas urrẽ ornatissimã
cep̃ refeit᷑ prius fleuisse ruiturã ⁊. añ eius
sãgͥnẽ. slas illi lac̾mas effudisse. Gessit ⁊
curã pudicitie ã ĩhoste ẜuãde na pͥnsquã
oppidũ nictõ iusiss in nadi ꝯstituit edic̃¬
to. ne ꝗs corpꝰ liboꝵ inolaret. En̾sa ẽ tñ cuntaᷤ

Expanded text:
re sabjectis, et debellare superbos. quando tot tantasque urbes, ut late dominarentur, expugnatas captasque everterunt, legatur nobis quae temprerum gestarum ista reticebant? Itane vero, qui ea quae laudarent maxime requirebant, ista praecla ipsos pietatis indicia praeterirent? Ecellus. qui Syracusas urbem ornatissimam cepit, refertur eam prius fleuisse ruituram et ante eius sanguinem suas illi lacrimas effudisse. Gessit et curam pudicitiae etiam in hoste seruandae. Nam priusquam oppidum uictor iussisset inuadi, constituit edict
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ euaderẽt hoĩ ꝯmẽdatos q̃ demẽtia ẽ existi¬
mare hiis tutorib romã sapiẽt̾ fuisse ꝯmiᷤ¬
sa. et ñ eos ãmisiss. nõ potiuis uastan: In¬
mo uͦ uictos dos tãꝙͣ p̃sides ac defe̾sores cole¬
re ꝗd ẽ aliud ꝙ tenẽ ñ mimima bona s oĩa

Expanded text:
modo euaderent, homini commendatos: quae dementia est existimare his tutoribus Romam sapienter fuisse commissam et nisi eos amisisset non potuisse uastari? Immo uero uictos deos tamquam praesides ac defensores colere, quid est aliud quam tene
Abbreviated transcription (Latin):
Pã ut dixi troia mat̾ pplĩ romam sa¬
ctatis locis deoꝵ suoꝵ nimĩte nõ po¬
tuit ciuies suos ab ignib ferraq g̾toꝵ cosdẽ
ipõs deos colẽtin. Quin ã innonis asylocꝰ¬
huc undiq troia gaza incẽsis crepta aditiᷤ
mẽseq doꝵ. Crat᷑esq auio solidi captiuaq
uestis ꝯge̾it᷑ ꝓueri a pauide lõgo ordine
nrẽs stãt clcu. Electus ẽ iudel locus tãte
dee sactus nõ unde captiuos. nõ licẽt du

Expanded text:
a, ut dixi, Troia, mater populi Romani, sacratis locis deorum suorum munire non potuit ciues suos ab ignibus ferroque Graecorum, eosdem ipsos deos colentium; quin etiam Iunonis asylo Cuhuc undique Troia gaza Incensis erepta adytis mensaeque deorum Crateresque auro solidi captiuaque uestis Congeritur. Pueri et pauidae longo ordine matres Stant circum. Electus est uidelicet locus tantae deae sa
Abbreviated transcription (Latin):
asylũ ait̾ ñ c̾ub dei regal łd̾ tͥba pleb̾ s
uous ipi sororis a ꝯuigioi ⁊ regic̃ oun be¬
cũ meoriis nostroꝵ apłoꝵ Illuc in censis tẽ¬
plis et diis erepta spolia põtabãt᷑: ñ doãnda
uictis s didẽda uictorib: Hncͣͥat ⁊ ꝙ alibi.¬

Expanded text:
de turba plebis, sed Iouis ipsius sororis et coniugis et reginaecum memoriis nostrorum apostolorum. Illuc incensis templis et dis erepta spolia portabantur, non donanda uictis, sed diuidenda uictoribus; huc a
Abbreviated transcription (Latin):
umo ĩ tuat᷑ ĩ festa tͦianis. elo uẽtoꝵ regi at¬
uenꝰ eos initãdo dice̾. Gens inimica m̃ tyr¬
renũ nauigat equõ yliũ ĩ ytaliã portans.
uictosq penates. Ita ne istis penatib uictis.
roma ne uince̾t᷑ ꝑnidẽtes ꝯmẽdate debue
nit oił iuno dicebat neloꝰ irata mułrꝰ ꝗo¬

Expanded text:
Iuno inducitur infesta Troianis Aeolo uentorum regi aduersus eos inritando dicere: Gens inimica mihi Tyrrhenum nauigat aequor Ilium in Italiam portans uictosque penates. Itane istis penatibus uictis Romam, ne uinceretur. prudentes commendare debuerunt? Sed haec Iuno dicebat uelut irata mu
Abbreviated transcription (Latin):
gãt᷑ ñ ideo cũ oles amurca ꝯfũdit᷑. qr eodẽ p̃¬
li põde̾ expͥmit᷑. ita una eadẽq uis irtuens.
bõs ꝓbat ac punficat. eliquat malos. dãnat.
uastat ext̾minat. unde ĩ eadẽ afflicttẽ. ma¬
li d̾m detestãt᷑ atq blasphemãt. boĩ at̃ p̃cãt᷑
tur. Nã pari motu exagitatũ. a exhalat orri¬
uilr̾ cẽnũ  et suauit̾ fragrat unguẽtũ. Ui¬

Expanded text:
oleo amurca confunditur, quia eodem preli pondere exprimitur: ita una eademque vis irruens bonos probat, purificat, eliquat; malos damnat, vastat, exterminat. Unde in eadem afflictione mali Deum detestantur atque blasphemant; boni autem precantur tur. Nam pari motu exagitatum et exhalat horribiliter caenum et suauiter fragrat unguentum.
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ ẽ auancia ꝙ̃ qoã appetẽtes/ afide per¬
erraiũt ciniseruert̃ se dolorib młtis. Qnb
audierãt .i. si mũdo utebat᷑ tãꝙͣ ñ utẽtes. po¬
tueit̃ dice̾ qd̾ ille granit̾ tep̃tat᷑. ⁊ m̃me supa¬
tus. Nud̾ exini t̾ utero mat̾s mee mdꝰ re

Expanded text:
e pererunt et inseruerunt se doloribus multis. Quibus audierant, id est, si mundo utebantur tamquam non utentes, potuerunt dicere, quod ille grauiter tentatus et minime superatu
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Rapi uirgiẽs pueros diuelli lib̾os
aꝑentũ ꝯplexĩ mrẽs familiaꝵ pati q̃ uic¬
torib collibuiss phana atq domos spo¬
liati cedẽ. ĩcẽdia fi̾. postrẽo armis cadaue
tacuiss. d̾oꝵ sedib solẽ hostes parce̾ ꝓu¬
taremꝰ. Et ħ ñ ab alienigeĩs hostib. s
acatelina et sociis eiꝰ nobilissĩs seãtõibet
rõanis curib. roana tẽpla metuebãt s hii

Expanded text:
tit: \'rapi uirgines pueros, diuelli liberos a parentum conplexu, matres familiarum pati quae uictoribus conlibuisset, fana adque domos spoliari, caedem incendia fieri: postremo armis cadauertacuisset, deorum sedibus solere hostes parcere putaremus. Et haec non ab alienigenis hostibus, sed a Catilina et sociis eius, nobilissimis senatoribus et Romanis ciuibus, Romana templa metuebant. Sed hi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ frnct᷑ eiꝰ ali̾b hoĩbq largit. q̃ cansas ñ
solũ p̾ncipales s ib seꝙ̃tes q̃ nouit atq õ¬
diãt. ꝯlune statuit mod suũ qui uias cele¬
stes atq t̾restres locoꝵ mutatioĩb p̃bet. Qͥ
hũanis ingeniis q̃ c̾anit. ã scĩas artiũ ua¬
pagãte ꝓlis iitituit. Qui hoñ cetib qͣ
focis aliuuinib adhiberẽt./ ad facilliuios
usus. munꝰ t̾re in ignis indusit. Ista st̃ c̾te
q̃ diis selc̾tis/ uescio ꝑ quał phisicas intͥr̃ta

Expanded text:
imalibus hominibusque largitur. Qui causas non solum principales, sed etiam sequentes novit, atque ordinat. Qui lune statuit modum suum. Qui vias celestes atque terrestres, locorum mutationibus prebet. Qui humanis ingeniis que creavit, etiam scientias artium vapagandae prolis instituit; qui hominum coetibus, quem focis et luminibus adhiberent, ad facillimos usus munus terreni ignis indulsit. Ista sunt certe, quae dis selectis per nescio quas physicas in
Abbreviated transcription (Latin):
tot iouis ipiũs a tanta stiupra nõ iuuĩcunt
Ille int̾ feĩneas cõruptelas uno ganimed̾
celũ infamauit ista tot mollib ꝓfessis et
tumũ fortasle possumiꝰ huid i isto quẽ t̾pis¬
sume crudelitatis sũiꝯ fere siũ p̃feire / qͥ pattẽ
castrasse ꝑhibet / Eet insat̾n sactis hoĩes alie¬
nis maĩb ꝓocius cccidi ꝙͣ suis abscidi potuer̾
dit necauit. Set qd̾ ei peĩs suos filios sactificauerũt¬
cati st̃ nõ recepe raĩm At u̾o ista magna
xoꝵ mat̾ ã rõanis tẽplis castratos ĩculit at¬
M istã senitiã morẽq ẜuanie credita uires
adũuare raĩnoꝵ execando ĩlia uiroꝵ.
Quid st̃ adł malũ furta in̾curiisuenetis
lasciuia.stupra ac tupitudiẽs cetoꝵ que
ꝓfe̾remꝰ delibris uͥ cotidie cãtarẽtĩ⁊ salta¬

Expanded text:
tot Iouis ipsius et tanta stupra non uincunt. Ille inter femineas corruptelas uno Ganymede caelum infamauit; ista tot mollibus professis et turnum fortasse possemus huic in isto genere turpissimae crudelitatis siue conferre siue praeferre, qui patrem castrasse perhibetur; sed in Saturni sacris homines alienis manibus potius occidi quam suis abscidi potuerunt. dit, necauit; sed quod ei Poeni suos filios sacrificati sunt, non recepere Romani. At uero ista Magna deorum Mater etiam Romanis templis castratos intulit adque istam saeuitiam moremque seruauit, credita uires adiuuare Romanorum exsecando uirilia uirorum. Quid sunt ad hoc malum furta Mercurii, Veneris lasciuia, stupra ac turpitudines ceterorum, quae proferremus de libris, nisi cottidie cantarentur et salta
Abbreviated transcription (Latin):
atq p̃dicanitũ aliquo mõ ferẽd̾ tã feda e
pia nõ fiei̾nᷤ iubei. At nc̃ cũ ꝓdo uero ꝙͣ
ista sic colẽ ut ñ salutẽ n dec᷑. hũañ cor̾
ant aĩa coletis obtiẽat: Nnã obrẽ si pro¬
tẽplo sacdotio sacfitio ꝙ do uem ecłet.

Expanded text:
 aliquo modo ferendum tam foeda et turpia non fieri nec iuberi; at nunc cum pro Deo uero, ista sic colere, ut nec salutem nec decus humanum corpus aut anima colentis obtineat! Quam ob rem si templo sacerdote s
Abbreviated transcription (Latin):
tracũ noblia mistiam suyiore libro sic ĩ¬
ex positurũ. eis ꝙ missurũ qi̾ teligiosi¬
ssime pollicet᷑./ Dic̃ eĩ se ibi młtis idicis
collegisse / insi mulacs aliud si gͣtare ce¬
lñ aliud c̾tã aliud exẽpla reꝵ q̃s plato ap¬
pellat yd̾as. Celũ iouẽ trã uinonẽ ydeas
nun̾uã nult intlłigi. Celũ aquo fiat a¬

Expanded text:
thracum nobilia mysteria in superiore libro sic inexpositurum eisque missurum quasi religiosissime pollicetur. Dicit enim se ibi multis indiciis collegisse in simulacris aliud significare caelum, aliud terram, aliud exempla rerum, quas Plato appellat ideas; caelum Iouem, terram Iunonem, ideas Mineruam uult intellegi; caelum a quo fiat a
Abbreviated transcription (Latin):
quos placet ip̃a futura p̃dic̾. a ꝑ quos pla¬
cet malas nalitudiẽs pellit. Qui bellorũ
quoq ipõꝵ cũ sic emẽdãd̾ ⁊ castigãdu
ẽ genꝰ huãnui. erõdiis ꝓgressib finib q
moderat᷑. Qui h̾ mñdi ignẽ uehemẽtis

Expanded text:
quos placet ipse futura praedicit et per quos placet malas ualetudines pellit; qui bellorum quoque ipsorum, cum sic emendandum et castigandum est genus humanum, exordiis progressibus finibusque moderat
Abbreviated transcription (Latin):
paulo actentiꝰ põdera ipã trena.Si eĩ ars.
hũana efficit. ut ex metalł q̃ iaquie posi¬
ta ꝯtinuo sub niẽgũt᷑. abdã modis uasa
fabcata q̃ natare possĩt. ꝙͣ to credibiliꝰ et
eft̾icatiꝰ. occultus aͥs mod oꝑatioĩs d̾i. cuiꝰ
oĩ potẽtissiã nolũtate plato dic̃ ñ orta u¬
t̾ire. nͨ colligata posse dissolui. cũ młto mi¬
rabiliꝰ u corporea cor᷑is ꝙͣ quec̃q corͣ qbõs¬

Expanded text:
paulo adtentius pondera ipsa terrena. Si enim ars humana efficit, ut ex metallis, quae in aquis posita continuo submerguntur, quibusdam modis uasa fabricata etiam natare possint: quanto credibilius et efficacius occultus aliquis modus operationis Dei, cuius omnipotentissima uoluntate Plato dicit nec orta interire nec conligata posse dissolui, cum multo mirabilius incorporea corporeis quam quaecumque corpo
Abbreviated transcription (Latin):
ra argm̃tatõ iñ silior hãt᷑. Illud dico si dii
minores quib int̾ aĩalia t̾restria cetera ã
hoiẽ faciend̾ cõnisit plato/ potuert̃ sic̃ dic̃
ab ingue remonere urẽdi qualitatẽ lucẽdi
relinꝯ̃re / ã ꝓoculis emicaret/ ita ned̾o sum¬
mo ꝯcedere dubitauinꝰ. Cui ille uolũtati.
potãtiq ꝯcessit ne moriant᷑ que d̾ta sĩt/ ⁊
tã diu̾sa tã dissilia.i. cõporea ⁊ incorporea sͥ¬
net conera./ nlła possĩt dissoluttẽ seũgi ut

Expanded text:
 argumentatio ueri similior habeatur. Illud dico: Si di minores, quibus inter animalia terrestria cetera etiam hominem faciendum commisit Plato, potuerunt, sicut dicit, ab igne remouere urendi qualitatem, lucendi relinquere quae per oculos emicaret: itane Deo summo concedere dubitabimus, cuius ille uoluntati potestatique concessit, ne moriantur quae orta sint, et tam diuersa, tam dissimilia, id est corporea et incorporea, sibimet conexa nulla possint
Abbreviated transcription (Latin):
ierommus. paulus pͥmus hemita semꝑ
ieiunauit quousq de celis panis mit¬
t̾etur. qui dupplicatus ẽ cum ad eum
ueniret antonius. Cui ille. Cia frat̃
comedamus dupplicata enim ẽ nobis
annona. ⁊ quod incredibile nobis ui¬
xu. annos contentus futt. s tunc se¬
nex ⁊ imbecillis frusto panis orcdea
tontentus fuit uili oblusculo pane cͥba¬
mum ieiuntum ꝓ ignauia & corruptõe
nr̃a atting̾e non possumus. Sit ergo no
lumus enim expoliari s suꝑ uestiri.
T̃ria enim cdebent᷑ asino. pabulum ut
sustentet᷑. uirga ne recalcitret. honus:
ut itilis sit domino. De pͥmo dicit᷑. Ne
quod ñ in desideriis. De scdo ait idẽ
apłs. Castigo corpus meum ⁊ c̃. De t̾
In pͥmo inuenit᷑ nature sustentatio. In
scdo gr̃e ⁊ legis inchoatio. In t̾cio legiꝰ
impletio &e consũmatio. In .i. natura
In .ii. disciplina. In t̾cio caritas ad ꝓ¬
ximum. s sobrietas machometinoꝵ

Expanded text:
i , Paulus primus eremita semper jejunavit, quousque de coelis sibi panis mitteretur. Qui duplicatus est, cum ad eum veniret Antonius. Cui ille: Eia, frater, comedamus, duplicata est nobis annona. Et, quod incredibile nobis vier quindecim annos contentus fuit. Sed tunc senex et imbecillis frusto panis hordeaccontentus fuit vili olusculo, pane cribramum jejunium pro ignavia et corruptione nostra attingere non possumus. Sit ergo noblumus enim exspoliari, sed supervestiri. Tria enim debentur asino: pabulum, ut sustentetur; virga, ne recalcitret; onus, ut utilis sit domino. De primo dicitur: «quod « non in desideriis . » De secundo ait idem Apostolus: « Castigo corpus meum, et In primo invenitur naturae sustentatio, in secundo gratiae et legis inchoatio, in tertio legis impletio et consummatio. In primo natura, in secundo disciplina, in tertio charitas ad proximum
Abbreviated transcription (Latin):
tobiam. qui tota die ieiunus et fa¬
diret quendã cõtͥbulem suum in sepul¬
tum. surrexit cito ⁊ cum discͥmine capi¬
usq ad uesꝑam. totus buic oꝑi deditus.
Hat gr̃a antonius ñ bñs strramentũ
famulantib ⁊ coadiunantib sͥ duob
leonib sepeliuit paulum inbumatũ
⁊ appodiatum ad arborem in modum
orantis inueniens. Hac zorimas unico
leone obsequente sepelunt caclauer il¬
mulante fera sepelit᷑. Hoc opus miscłie
ad locum sepuseri: hodie fere penitus
refrycit. a deo nullus uult memorari
nouissima sua .s. ut inet̾. ñ peccet Secd̃
cum t̾ra ad t̾ram reu̾tat᷑ uidet᷑ non ẽẽ
curandum de sepultura mortuorum. qd̾
absit. Hoc enim oꝑe multi deo placuer̃t.
⁊ potꝰ nosmetip̃os uiuamꝰ sepeliendo mor¬
tuos qͣm ip̃os. ut ñ sit sumptuosa sepul¬
tura. Ea enim ut testant᷑ scĩ pocius ẽ al
aggrauanda pect̃a defuncti qͣm in re¬
media. Melius huiusmodi uendant᷑ &
dent᷑ pauꝑib. quia celo tegit᷑ quiñ hẽ

Expanded text:
ur apud Tobiam ; qui tota die jejunus et fadiret quemdam contribulem suum insepultum, surrexit cito, et sub discrimine capius, totus huic operi deditus. Hac gratia Antonius non habens ferramentum, famulantibus et coadjuvantibus sibi duobus leonibus sepelivit Paulum inhumatum et appodiatum ad arborem, in modum orantis inveniens. Hac Zozimas unico leone obsequente sepelivit cadaver ilmulante fera sepelitur Hoc opus misericoad locum sepulcri, hodie fere penitus refrixit, adeo, quod nullus vult memorari novissima sua, ut in aeternum non peccet . Sed cum terra ad terram revertatur , videtur non esse curandum de sepultura mortuorum, quod absit! Hoc enim opere multi Deo placuerunt. Et potius nos juvamus sepeliendo mortuos, quam ipsos, ut non sit sumptuosa sepultura. Ea enim, ut testantur sancti potius est ad aggravanda peccata defuncti, quam in remedia. Melius enim est ut vendantur et dentur pauperibus, quia: Coelo tegitur qui non habet
Abbreviated transcription (Latin):
um auari detestabile. ⁊ ẽ ieiunium me¬
dici et in diffentis. et ẽ ieiunium ypot̾¬
te &e suꝑbi. execrabile de quo sup᷑. Hoc
ierunio iein auit phariseus: qui ait.
Ieiuno bis in sab̾o ⁊ c̃. ce ẽ ieiuniũ xͥam
in maceratione carnis: sict̃ et sobrium.
quod qͣiͣ descͥbens ieronimus ait. Bi
hoc ieiunium utile nos inuitans ait.¬

Expanded text:
ium avari detestabile, et est jejunium medici indifferens, et est jejunium hypocritae, et superbi exsecrabile, de quo supra. Hoc jejunio jejunavit Pharisaeus, qui ait: « Jejuno bis in Sabbato, » etc. Et est jejunium in maceratione carnis, siccum et sobrium. Quod quasi describens Hieronymus , ait: Bidhoc jejunium utile nos invitans, ait
Abbreviated transcription (Latin):
in ea inuenit᷑. Item. tales detestabilio¬
res sunt lamech qui bigamiam pͥmuˢ
introduxit. Isti enim ñ tantũ bigami.
s et tͥgami. & tetragami. pentagami
inueniunt̃: et deinceps. S cẽ talis
q̃m eccłiarum suarum relinquunt om¬
nium heredem congregatoꝵ in una ea¬
rum difficile erit distribuere et relin¬
quere singulis: que sua sunt eccłiis.
et agrum agro usq ad t̾minum loci
li sapientes estis uel canere nouistis
patis:¬

Expanded text:
in ea invenitur. Item: Tales detestabilioin ea invenitur. Item: Tales detestabiliores sunt Lamech, qui primus bigamiam introduxit . Isti enim, non tantum bigami, sed et trigami, et tetragami, pentagami inveniuntur, et deinceps. Sed et talis quam ecclesiarum suarum relinquit haeredem omnium congregatorum in una earum, difficile erit distribuere, et relinquere singulis quae sua sunt ecclesiis« et agrum agro usque ad terminum loci li sapientes estis, vel soli canere novistis patis
Abbreviated transcription (Latin):
milent᷑ de quo dominus in euangelio
ait. Austerus homo es es. metis ubi nõ
seminasti. &e colligis ubi ñ sparsisti. Itẽ
si offensa gñat᷑ ĩ eccłia ꝓ marrãtia ⁊ absẽ¬
tia alicuiꝰ ꝑ diem. qui legere uel can¬
tare debeat in ea. quanto maior si ab¬
sens qui fũit ꝑ annum immo ꝑ decen¬
nium. uel mauis spatium ab eccłia mi
tia ẽ quod unus bis legit uel cantat
in una nocte. in una eccłia. quanto ma¬
ior ẽẽ debet quod unus duab deputa¬
t᷑ eccłiis cum in eis una noctẽ uel diele¬
gere. cantare. et ministrare non posste:
S in quadam nobili eccłia quod turpiꝰ
ẽ uͦ. uel plures dignitates sunt ditissi¬
me in obrientionib et redditib ꝓ quib
ꝑceptis tamen in ea. nec ꝑ uicarium. nec
nec ꝑ alium seruitur. non dico non le
gitur non cantat᷑ tantum. s nec etiam
consiliis eius assistit᷑. Quippe. Hulla
ꝑsonarum quinq semel in anno p̾senᷤ

Expanded text:
milentur, de quo Dominus in Evangelio milentur, de quo Dominus in Evangelio ait: « Austerus homo es, metis ubi non seminasti, et colligis ubi non sparsisti . » Item: Si offensa generatur in ecclesia, pro marrantia et absentia alicujus per diem, qui legere vel cantare debet in ea; quanto major si absens quis fuerit per annum, imo per decennium, vel majus spatium ab ecclesia, tia, est, quod unus bis legit, vel cantat in una nocte in aliqua ecclesia; quanto major esse deberet, quod unus duabus deputaretur ecclesiis, cum in eis una die vel nocte legere, cantare, et ministrare non possit? Sed in quadam nobili ecclesia, quod turpius est, quinque vel plures dignitates sunt ditissimae in obventionibus et redditibus, pro quibus perceptis in ea, nec per vicarium, nec per alium sntatur, non legitur tantum, sed nec etiam consiliis ejus assistitur. Quippe nulla personarum quinque, semel in anno praesens
Abbreviated transcription (Latin):
eus quas ꝑcipiunt dormire quiesc̾e
legere ce cantare curant. S et fecundi¬
or ẽẽt eccłia si ĩ sin guliᷤ eccłus singuli
ministri assignarent᷑. Si obitias pau¬
citatem cłicorum & ministroꝵ atho¬
die płib ⁊ ĩdoctis plures comitunt᷑
eccłie. & doctis uiris et prudentib
płib nulla. cumnec una uni talium
deberet cõmitti. et plures iuro pru¬
denti ꝓ inopia bonorum possent tͦ¬
di. ẜnec uni medico plures infirmi.
uni tittori plures tutele comittunt᷑¬
nͥ cũ difficultate et ꝑiculo:. muttomi¬
nus plures eccłie uni deberert com
les cadit maledictio dei de qua legit᷑
in deitt̾o nomio.c. clxuii. uxorem acci¬
tes uineam. & ñ uindemies eam. se¬
ras agrum et ñ metas fructus eius.
Isti autem econtrario ñ plantant. non
pastinant ñ paxillant uineam nec leta¬
men apponunt. et tamen iundemiant
eam. et ide uino euis bibunt. ñ serunt
agrum &e colligunt fructꝰeiꝰ. ut ei assi¬

Expanded text:
ejus, quas praecipiunt, dormire, quiescere, ejus, quas praecipiunt, dormire, quiescere, legere, et cantare curant. Sed et fecundior esset Ecclesia, si singulis ecclesiis singuli ministri assignarentur. Si objicias paucitatem clericorum et ministrorum; at hodie pluribus et indoctis, plures committuntur ecclesiae, et doctis viris et prudentibus pluribus nulla, cum nec una uni talium deberet committi, et plures viro prudenti pro inopia bonorum, possent tradi. Sed nec uni medico plures infirmi, nec uni tutori plures tutelae committuntur cum difficultate et periculo, multo minus plures ecclesiae uni deberent commles cadit maledictio Dei, de qua legitur in Deuteronomio cap. XXVIII: « Uxorem accites vineam, et non vindemies eam, seras agrum et non metas fructus ejus . » Isti autem e contrario non plantant, non pastinant, non paxillant vineam, nec laetamen apponunt, et tamen vindemiant eam, et de vino ejus bibunt; non serunt agrum, et colligunt fructus ejus, ut ei assi
Abbreviated transcription (Latin):
omnia omnesꝙ questiones que de dup¬
plici mat̾monio iacob et de sub introdu¬
ctis ei ancillis. induci possunt. et de hi
et contra tales. Ia cob tamen excusat᷑. eo
quod duas duxerit ad ꝓcreandum sobo¬
lem. ad cultum dei. ad multiplicandum
ppłm unius fidei. Uid̾int ipsi si plureᷤ
eccłias. dignitates susceꝑint ob fecundi¬
tatem & utilitatem eccłie. spualem: po¬
cius quam obuentionem. et fructum
temꝑalem. Si hec susceꝑint ad multi¬
plicandum ppłm in cultum dei. ad mul¬
tiplicandũ filios et fructus bonorum
oꝑum in ea. non uidet᷑ quidem ueri si¬
fructu sp̃uali hec enim contempnit᷑
illa p̾elegitur. S &e rachel lye ait.
Dam partem de mandragoris filii tui
ruben. Que respondit. Parum ne tͥ ude
tur quod p̾ripueris maritum meum
mͥ. nͥ ce̾ mandragori̾s filii mei tuleris:
Ate rachel. Dormiat tecum hac nocte. &¬
autem attitulati ĩ duabꝰ eccłiis cum
una &e inuna earum. nec in una noc¬
te ꝓ płib mandragoris. &e obuentiõib

Expanded text:
Omnia omnesque quaestiones, quae de duplici matrimonio uxorum Jacob, et de subintroductis ei ancillis induci possunt, et de iis , et contra tales: Jacob tamen excusatur, eo quod duas duxerit ad procurandum sobolem ad cultum Dei, ad multiplicandum populum unius fidei. Viderint ipsi, si plures ecclesias, dignitates susceperint, ob fecunditatem et utilitatem Ecclesiae spiritualem, potius quam obventionem et fructum temporalem. Si haec susceperint ad multiplicandum populum in cultu Dei, ad multiplicandum filios et fructum bonorum operum in ea. Non videtur quidem verisifructu spirituali. Haec enim contemnitur, illa praeelegitur. Sed et Rachel Liae ait: « Da mihi partem de mandragoris filii tui Ruben. Quae resptur quod praeripueris maritum mihi, nisi etiam mandragoras filii mei tuleris? Ait Rachel, Dormiat tecum hac nocte autem attitulati duabus ecclesiis, cum una et in una earum, nec una nocte « pro pluribus mandragoris et obventionibus
Abbreviated transcription (Latin):
lum deducta. honorifice sepusta. & ip̃o
die a serpente igniuomo effossa. qui
corrosit. sicq diabolus abstulit ei sepul¬
crum. ⁊ humanitatis obsequium. in¬
digne ferens quod corpus eius in t̾ra
quiesc̾et eo quod uas uiri quoo sͥ in san¬
etificatoẽm obseruasse debuit abstulis¬

Expanded text:
lum deducta, honorifice sepulta, et ipso die a serpente ignivomo est effossa, qui corrosit; sicque ei diabolus abstulit sepulcrum et humanitatis obsequium, indigne ferens quod corpus ejus in terra quiesceret, eo quod vas viri, quod sibi « in sanctificationem observasse » debuit, abstulis
Abbreviated transcription (Latin):
soluti cum coniugata. uel econu̾so.
Quodclam duplex et manus .s. conu¬
gati cum coniugata uel econu̾so. Ad¬
ultium homicidio uidet᷑ ẽẽ par crimen
Unde dominus adulteram p̃cepit in
quantitatem flagicioꝵ lex statuit ꝗͣ¬
titatem penarum. Onde maxime ti¬
mendum. ne eccłia erret: cum hec insti¬
tuita ⁊ domino non obseruet. Item clem̃s¬
in epła. adulteri scđdm locum tenent
apud inferos. Primum incestuosi et ne¬
gantes deum. Adult̾ium tamen credo
maius ẽẽ trimen qͣm incestum commis¬
sum in.imͣͦi. genere consanguineitatis
Delicias uidue tantũ asꝑnatur adult̾
&e fruamur cupitis amplexib ⁊ c̃. Item
in legenda. sci marcelli ꝑisieñ. legitur
quod mulier quedam quia nobilis sp̃¬
uit uirum. & alt̾i carni acshesio. Mortu

Expanded text:
cilicet soluti cum conjugata vel econtrario; quoddam duplex et majus, scilicet conjugati, cum conjugata, vel econverso. Adulterium homicidio videtur esse par crimen. Unde Dominus adulteram, in quantitatem peccatorum lex statuit quantitatem poenarum. Unde maxime timendum est, ne Ecclesia erret, cum haec instituta a Domino non observet. Item Augustinus: Adulteri secundum locum tenent apud inferos, primum incestuosi, et negantes Deum. Adulterium tamen credo majus esse crimen 302 quam incestum commissum in quarto genere consanguinitatis Delicias viduae tantum aspernatur adulter. et fruamur cupitis amplexibus, » etc. Item; in Legenda S. Marcelli legitur quod mulier quaedam, quia nobilis, sprevit virum, et adhaesit carni alteri, mortua
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe retinendam cum subrepunt animo
impure cupiditates cum stimuli ui
tioꝵ ꝑ recensas assumptũ cibĩ corpus
exagitant. Tum dei nom̃ recordandũ
ẽ. tum custodienda lex eiꝰ est. pudiciciã
continentiain timorem q̃i statuens. Noũ
hoc precipue temꝑe dnm̃ mrandum. depre¬
candum premerendũ dicens inalio loco.
Lauabo ꝑsingulas noctes lectum meũ
lacrimis meis stratum meum rigabo.

Expanded text:
esse retinendam, cum subrepunt animo esse retinendam, cum subrepunt animo impurae cupiditates. Cum vitiorum stimuli per recens sumptum cibum corpus exagitant, tum Dei nomen recordandum est, tum custodienda 322 lex ejus est, pudicitiam, continentiam, timorem Dei statuens. Novit hoc praecipue tempore Deum orandum, deprecandum, promerendum, dicens in loco alio, Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum m
Abbreviated transcription (Latin):
plo suo docet suscepta semel in aures
psalmoꝵ cantica. in corde ẽẽ continenda:
⁊ semꝑ ea officio oris iateranda. Non
negligenter ut ipse predicat. legit
mox obliuiosis aurib excipio: sed cã¬
tabiles ei sunt. id est sine intermissio¬
ne cantate. In om̃i autẽ cuiusq gen̾is
loco nequaquã a seabẽe psallendi cõ¬
suetudinẽ docet cum ait. In loco inco¬
latus mei. Non enim ait̃ inincolatu
meo. s ita ait. In loco incolatus mei.
In quacunq scllicet sede mansiss in¬
telligens se mundi huiꝰ ẽẽ ꝑegrinum:
dei tamen s semꝑ iustificationes. ẽẽ cã¬
tabiles. Sed quam cantabiles sunt
iustificationes dei ostendit. cum nul¬
lum obintitat tempꝰ quo non in illo
celestium sacram̃toꝵ oꝑe uersetur.
Ait enim. Memor fui nocte nominis
tui dñe. ⁊ custodiui legẽ tua. Scit pre
cipue nocturno tempore diuini ẽe ano¬
bis nominis recordandum. Scit tui
maxͭ ume custodiam dei legis a nob̃

Expanded text:
plo suo docet, suscepta semel in aures plo suo docet, suscepta semel in aures psalmorum cantica in corde esse retinenda et semper ea officio oris iteranda. non neglegenter, ut ipse praedicat, legit mox obliviosis auribus excipit: sed cantabiles ei sunt, id est, sine intermissione cantatae. In omni autem cujusque generis loco nequaquam a se abesse psallendi consuetudinem docet, cum ait, In loco incolatus mei. Non enim ait, In incolatu meo; sed ita ait, In loco incin quacumque scilicet sede mansisset: intellegens se mundi huius esse peregrinum, dei tamen sibi semper iustificationes esse cantabiles. Sed quam cantabiles sint iustificationes dei, ostendit, cum nullum omittat tempus, quo non in illo caelestium opere uersetur. ait enim: memor fui in nocte nominis tui, domine, et custodiui legem tuam. scit prcipue nocturno tempore divini esse a nobis nominis recordandum. Scit tum maxime custodiam Dei legis a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
quio. neq quid non declinat a lege. neq
quia se ꝑmemoriam uditioꝵ dei ad¬
hortatur. Quin etiam hortatus dolore
humane impietatis fatigatur. ⁊ obir¬
religiosoꝵ hõium iniquitates exani¬
nis ẽ. Sanctus enuim quisq cum cedit᷑
non humilitatis sue qd̾ cesus ẽ. s insolẽ¬
cie huius qui cedit miseretur: ut aue¬
sanofiliopater. ut ab amente egroto
medicus. contumeliã passus doloremt
non ex eo ppessus qd̾ erit sentit. s obid
quod isse quem sanum ẽẽ cuperet ui¬
uiriam sͥ uesanus intulerit. Membro
autem unoaliquid patiente. secđm apłm
ctio itaq scđm hec tenet ꝓpħam suꝑ
peccatores relinquentes deilegem. Af¬
fectu miserantis scilicet ⁊ dolentis. ⁊
tanquam membris sius pro parte egro¬
tis iniquoꝵ ⁊ irreligiosoꝵ ꝓcullo fatigatur.
eius religiose confessionis ymnꝰ abscedit.
dit enim. Cantabiles mͥ erant ustifica¬
tiones tue. in loco incolatus mei. Exem¬

Expanded text:
quio, neque quod non declinat 321 a lege, neque quio, neque quod non declinat 321 a lege, neque quod semper memoria judiciorum Dei adhortatur: quin etiam dolore humanae impietatis fatigatur, et ob irreligiosas hominum impietates exanimis est. Sanctus enim quisque cum caeditur, non humilitatis suae qui caesus est, sed insolentiae ejus qui caedit, miseretur: ut a vesano filio pater, ut ab amente aegroto medicus contumeliam passus, dolorem non ex eo quod perpessus erit sentit; sed ob id quod ille quem sanum esse cuperet, injuriam sibi vesanus intulerit. Membro autem uno aliquid patiente, secundum Apctio itaque secundum haec tenet prophetam super peccatores derelinquentes Dei legem: affectu miserantis scilicet et dolentis, et tamquam membris suis pro parte iniquorum et inreligiosorum fatigatur. eius confessionis hymnus abscedit. ait enim: cantabiles mihi erant iustificationes in loco incolatus mei. exem
Abbreviated transcription (Latin):
ge cõspicere. Scit utiq ẽe et̾nas leges
⁊eas om̃s se in illo seculi scło custodit᷑ũ
ẽe confidit. qi eaque ꝑ librum suit
cũ memoria uelnunquam pocius abe¬
unte. preceptis di oꝑa nr̃a famulentur.
Beatus erie quisquis non sine memoria
duuni iudicii omniagesserit. Qyod sese
ꝓpħa profitetur dicens. Memoratus sum
iuditioꝵ tuoꝵ aseculo: ⁊ exortatus sum.
Hic nunc a seculotantum. non etiã ascło
scłi. quia om̃ia in nos udicia di ex scl̃i hꝰ
ac mundi temporib instituta sũt. In his
autem se oratus ẽ int̾ hos scilicet mundi
turbines ⁊ int̾ hec passionum corporali¬
um prelia ad tolerantiam ac iuctoriam¬
infestantium maloꝵ. humilitatẽ suã
udicioꝵ dei memoria adhortatus. De¬
inde sequitur. Defectioaĩe tenuit me. a
uite. eterne ñ sufficuint. neq qͥa spem ĩ
uerbo dei habuit. nec qr in spe eadem con¬
solatus ẽ. neq quod dei iuuificatur elo¬

Expanded text:
ge conspicere. scit utique esse aeternas leges ge conspicere. scit utique esse aeternas leges et omnes eas se in illo saeculi custoditurum esse confidit, quia ea, per umbram scii memoria uel numquam potius abeunte praeceptis dei opera nostra famulentur. beatus erit, quisquis non sine memoria diuini iudicii omnia gesserit. quod de se propheta profitetur dicens: memoratus sum iudiciorum tuorum a et exhortatus sum. haec nunc a saeculo tantum, non etiam a saeculo saeculi, quia omnia in nos iudicia dei ex saeculi huius ac mundi temporibus instituta sunt. in his autem se cohortatus est, inter hos scilicet mundi turbines et inter haec passionum corporalium praelia, ad tolerantiam ac infestantium malorum humilitatem suam iudiciorum dei memoria adhortatus. Deinde sequitur: defectio vitae aeternae non sufficiunt, neque quod spem in verbo Dei habuit, neque quod in spe eadem se consolatus est, neque quod Dei vivificatur elo
Abbreviated transcription (Latin):
pus illud uere legis et̾num sit. Distuxit
autem presens hoc officium ab indefes¬
sas illa ꝑpenui officui iugitate dicens.
hac temporis uita subrepende oluuonis
tempus admisit. Cum autem adiecit. ⁊
in scłm scł̃i. scit ꝑ hancumbram legis ad
misterium uere ⁊ eterne. legis ascendi.
Ait enim seculum scł̃i tanquã temꝑis
tempus quo succedente quadam uicis¬
situdine huiꝰ seculi scłm sit futurum
Nouit ẽẽ scd̃m euangelicũ diuitem ⁊
pauperem lazarum exempte acorpore¬
ãe legem ꝑ quã alia abalia chao inpe¬
netrabili separetur. Scit secundũ apo¬
stolum paulum resurrectionis qͦq eẽ
legem in qua differt stella in claritate.
Scit ẽẽ legiones angeloꝵ cum alii assi¬
stentes. ut cherubin que dm indefessa uo¬
ce collaudant. Alii aute conspectum in¬
uisibilis nob̃ dei tanquã lege officii
ꝓpͥoris assistunt. Nouit ⁊ pusilloꝵ. an¬
gelos faciem dñi cotidie ex quadã le¬

Expanded text:
pus illud verae legis aeternum sit. Distinxit pus illud verae legis aeternum sit. Distinxit autem praesens officium ab indefessa illa perpetui officii jugitate, dicens,um; nullum in hac temporis vita subrependae oblivionis tempus admisit. Cum autem adjecit, et in saeculum saeculi, scit per hanc umbram legis ad ministerium verae et aeternae legis ascendi. Ait enim, saeculum saeculi, tamquam temporis tempus, quod succedente quadam vicissitudine huius saeculi saeculum sit futurum. Nouit esse secundum euangelicum diuitem et pauperem Lazarum exemptae a corpore legem, per quam alia ab alia chao inpenetrabili separetur. secundum apostolum Paulum et resurrectionis esse quoque legem, in qua differt stella ab stella i n claritate. scit esse leges angelorum, alii, adsistentes Cherubim, deum indefessa. conlaudant, alii ante conspectum inuisibilis nobis dei tamquam lege officii proprioris adsistunt. nouit et pusillorum angelos deum cotidie ex quadam le
Abbreviated transcription (Latin):
one uerbi dei simus. Sed propheta non
audet in tamtum se apeccato liberum ef¬
fici uelle. ut non meminerte unum solũ
ẽe. qui peccatum ñ fecit. ⁊ dolus in ore eiꝰ
non inuentus sit. Et idcirco subiecte.
usꝙ ꝙͣ nimis. ꝓmodestia scilicet confes¬
sionis.⁊ ut non auferatur a se uerbum
ueritatis orat. ⁊ ꝑ honorẽ eius qui unus
tantum sine peccato ẽ. ne usq qͣ nimis
a seauferatur expostulat. qr se hominẽ
meminit. qui ꝑ nature infirmitatem
sine peccato ẽẽ. non possit. Et custodiã
Nullum ꝓpb̃a uite sue finem ꝑtimescie.
Non enum concluditur fides sua scłis s se
iniufiuitatem tempoꝵ offitio custodiende
legis extendit. Scit ⁊ altare a moyse in ex¬
emplum ẽẽ superioris altaris extructũ:
scit ⁊ aaron sacerdotẽ ad speciem ẽẽ often¬
si in monte sacerdotis ornatum. Moysi
enim d̾s ait. uade fac om̃ia secundum
cum lex fitturi umbra sit. necesse ẽ cor¬

Expanded text:
 uerbi dei simus. Sed propheta non  uerbi dei simus. Sed propheta non audet in tantum se a peccato liberum effici uelle, ut non meminerit unum solum esse, qui peccatum non fecerit et dolus in ore eius non inuentus sit, et idcirco subiecit: usquequaque nimis. per modestiam scilicet confessionis et, ut non auferatur a se uerbum ueritatis, orat, et per honorem eius, qui unus tantum sine peccato est, ne usquequaque nimis a se auferatur, expostulat, quia se hominem meminerit, qui per naturae infirmitatem sine peccato esse non possit. Et custodiam nullum propheta uitae Non enim concluditur fides sua saeculis: sed se in infinitatem temporum officio custodiendae legis extendit. Scit et altare a Moyse in exemplum esse superioris altaris exstructum. Scit et Aaron sacerdotem ad speciem esse ostensi in monte sacerdotis ornatum. Moysi enim Deus ait: Vade, fac omnia secundum cum lex futuri umbra sit; necesse est cor
Abbreviated transcription (Latin):
tantum tenuerit ꝓpħa rationẽ. Colloca¬
tiones etiam uerboꝵ iurtitesq noscen¬
de sunt. curita dixent. Et ne auferas de ore.¬
meo uerbum uertatis usꝙqͣ nimis. om̃e
oris officium. cordis sensui motib ꝙ fa¬
sequentia docent. Non enim metum hc
tis uerbum ex corde uereretur auferri.
Acc enim. Quia in uiditiis tius speraui.
Sperans gͦ in uidiciis di uerbum ueri¬
tatis de corde sͥ non metuit auferri. Scit
autem quedam ẽẽ peccata que ex ore u̾¬
bum auferant ueritatis. Peccari autẽ
dixit d̾s. Qyare tu enarras iusticias
meas:Non enim aie. Qare memor es iꝰ¬
it. qui in peccato mansisset predicatio¬
nis officio abstinere. Wit enim liberum
rem: uult eloqͥa sua a casti corporis casto
ore tractari. Cauendum gͥ ẽ neqñ ex ore
nostro uerbi ueritatis auferatur eleqͥsi.
Hinc illudẽ quod apls monet. noli ne¬
gligere. quod in te ẽ charisma: ne ꝑ negli¬
gentiam ac desidiam indigni predicati¬

Expanded text:
tantum tenuerit Propheta rationem: collocatantum tenuerit Propheta rationem: collocationes etiam verborum virtutesque noscendae sunt, cur ita dixee uerbum ueritatis usquequaque nimis. omne oris officium cordis sensui motibusque fasequentia docent. non enim metum hunc tis uerbum ex corde uereretur auferri; ait enim: quia in iudiciis tuis speraui, sperans ergo in iudiciis dei uerbum ueritatis de sibi non metuit auferri scit autem quaedam esse peccata, ex ore uerbum auferant ueritatis. peccatori enim dixit deus: quare tu n a iustificationes meas? non enimait: quareinmemor es eum, qui in peccato mansisset, praedicationis officio abstinere. enim liberum rem, uult eloquia sua casti corporis casto ore tractari. cauendum igitur est, ne quando ex ore nostro uerbi ueritatis auferatur eloquium. hinc illud est quod apostolus monet: noli neglegere, quod in + te charisma, ne per neglegentiam ac desidiam indigni
Abbreviated transcription (Latin):
tium iniquitas. ⁊ ab his qui in dei u̾bis¬
di sperant. cum quando d̾s p̃dicatur.
⁊ miscłiam ⁊ salutem ab eo credentiũ
fides sperat.⁊ doctrina hec spei nr̃e sit. ut
oratus. ⁊ misereatur ⁊ saluet. Dehinc se¬
quitur. Et ne auferas de ore ineouer¬
bum ueritatis usq qͣ nimis. quia in
uiditus tiuis speraui. Accipiat huma¬
na insolentia. humilitatis molesti eq
doctrinam Prius ꝓph̃a concedis oratͥ
quam se id mereri ut obtineat osten¬
dit. Omnia uult abonitate dei in se
inchoare̾. Nec tam̃ causam fidutie sue
subtrahiͥt. Ait enim. Et ne auferas de ore
meo uerbum uerbum ueritatis usq¬
ꝙͣ ninus. In quo primum maiestatẽ eiꝰ
confitetur. qui semꝑ orandus ẽ. Dehine
se non exinani sperare subiecit dicens.
Quia in iudiciis tius supersperaui. Hu¬
mane aitem temeritatis hic mos est.
prius ad opͬinendũ aliquid meritum
quam mereatur ing̾ere.⁊ eum a quo qͥd
postulet tanqͣm ex officii debito conue

Expanded text:
tium impietas ab his, qui in dei uerbistium impietas ab his, qui in dei uerbis sperant: cum quando deus praedicatur, et misericordiam et salutem ab eo credentium fides sperat, et doctrina spei nostrae sit, ut oratus et misereatur et saluet. Dehinc sequitur: et ne auferas de ueritatis usquequaque nimis; quia in iudiciis tuis speraui. accipiat humana insolentia humilitatis modestiaeque doquam se id mereri ut obtineat ostendit. Omnia vult a bonitate Dei in se inchoari: nec tamen causam fiduciae suae subtrahit. Ait enim, Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque nimis. In quo primum majestatem ejus confitetur qui semper orandus est: dehinc se non ex inani sperare subjecit, dicens, Quia in judiciis tuis speravi. Humanae autem temeritatis est hic mos, prius, ad obtinendum aliquid, meritum quam mereatur ingerere; et eum, a quo quid postulet, tamquam ex officii debito conven
Abbreviated transcription (Latin):
uersib absolutius licebit intelligi. Post
ricordiam itaq pͥmum deprecatus est.
at deprecantis. Dehinc ne exincerta. ⁊ ex
inopinata spe precari ꝓph̃a existimaret᷑
pͥmum misericordiam. dehinc salutare
cominemorat. tum t̾cio subiecit secun¬
dum uerbum tuũ: ut hãc orandi fidu¬
tiam. proficisti secundum uerbum di
id ẽ secundũ doctrinam legis oftend̾et.
post hunc itaq ꝑfecte orationis ordi
Si inquid in me ueniet miscłia tua ⁊ sa¬
lutare tuium scđ̃m uerbum. tium. ⁊ ate
fuero miscł̃iam consequatustate cons¬
uatus ut spopondifti: consqquens erto
ut his qui insipientiã m ⁊ terroẽ spei
⁊ uerbum hoc quod in te spero exprobrãt:
respondeam. Quiditaq aduersus hanc ꝓ¬
phetie responsionẽ. exꝓbrare irreligiosa
mens poterit: Miscd̃ia pͥmum oratur
adeosalus etiam expectatur adeo. ⁊ inde
eam spopondisse. ꝑ uerbũ suum d̾s oftẽ¬
ditur. Concluditur itaq exprobran

Expanded text:
versibus absolutius licebit intelligi. 2. Saversibus absolutius licebit intelligi. 2. Saricordiam itaque primum deprecatus est, at deprecantis. Dehinc ne ex incerta et ex inopinata spe precari Propheta existimaretur, primum misericordiam, dehinc salutare commemorat, tum tertio subjecit, secundum verbum tuum: ut hanc orandi fiduciam proficisci secundum verbum Dei, id est, secundum doctrinam legis ostenderet. 3. Post hunc itaque perfectae orationis ordinSi, inquit, in me venerit misericordia tua, et salutare tuum secundum verbum tuum, et a te fuero misericordiam consecutus, et a te conservatus ut spopondisti; consequens erit, ut his qui insipientiam mihi, et errorem spei, et verbum hoc quod in te spero exprobrant, respondeam. Quid itaque adversus hanc prophetae responsionem exprobrare irreligiosa mens poterit? Misericordia primum oratur a Deo, salus etiam exspectatur a Deo: et deinde eam spopondisse per verbum suum Deus ostenditur. Conc
Abbreviated transcription (Latin):
cundum apłm sunt. qui sa¬
pientiam seculi sequentes sapientiam
dei reprobrauerunt. Ob quodstultam fe
lib stultus ẽ. qui pret̾ illum communẽ
irreligiosoꝵ errorẽ. ⁊ iam hoc aditiunt
piaculi: ut diuina scripturarum eloquia
pitant. perfecte doctrine carere ratione: Et
quia ꝓ impietate ingenũ sui diuinoꝵ
dictoꝵ caꝑaces ẽe non possunt. ad contu¬
meliam celestium uerboꝵ ꝓ excusatione
hebitudinis sue ꝓrumpunt dicentes.
nichil in his rationabile. nichil eẽ ꝑfectũ
uolentes ea que a se ducantur sola ẽe crudi¬
ta. ⁊ doctrine uere prudentia exposita stul¬
ti deo negantes queassumere ip̃i sibi au¬
dent. Nec mirum ẽ. si irreligiose de eis o¬
pinant᷑. quoꝵ pecudum hebitudinis mͦ
intelligentiam non consecuritur. uerũ
quamius in eosermone quem superius
habuimꝰ his qui sapientiam dĩ sequurtt᷑.
cognitam dictoꝵ celestium ꝑfectionẽ exis¬
timant nichilq eoꝵ ẽe quod non consũ¬
matum atq ex omni parte perfectum

Expanded text:
cundum Apostolum sunt qui sapientiam saeculi sequentes, sapientiam Dei reprobaverunt : ob quod stultam felibus stultius est, qui praeter illum communem irreligiosorum errorem etiam hoc adjiciunt piaculi, ut divina Scripturarum eloquia putent perfectae doctrinae carere ratione? Et quia pro impietate ingenii sui divinorum dictorum capaces esse non possunt, ad contumeliam coelestium verborum pro excusatione hebetudinis suae prorumpunt, dicentes, nihil in his rationabile, nihil esse perfectum: volentes ea quae a se dicantur, sola esse erudita, et doctrinis verae prudentiae expolita; stulti Deo negantes, quae assumere ipdent. Nec mirum est, si irreligiose de eis opinantur: quorum pecuniae hebetudinis modo intelligentiam non consequuntur. Verum quamvis in eo sermone, quem superius habuimus, hi qui sapientiam Dei sequuntur, cognitam dictorum caelestium perfectionem existiment, nihilque eorum esse quod non consummatum atque omni ex parte perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
se suspicatur habitare. Non enimait cͥ¬
cumcide obprobrium meum quod ꝑ
petraui: sed circumeide obꝓbrium meũ
quod suspicatus sum suspitionem obꝑ¬
brii ex conscientia ꝓprie infirmitatis os¬
tendens. In iuditio enim multi adoppro¬
brium resurgens. Qye quia his iocun¬
da sint in quib peccati non manebit ob
probrium. ipsam illam que in se ẽ suspe¬
ctionẽ a se circumcidit orat obprobrũ.
ut sͥ dei sint iocundaiuditia. Ac ne de
adinissa peccati conscientia precatus ẽẽ
existumaretur. orationẽ omnẽ quam sb̃
singulis octonis uersib defert. Hac li¬
bertate conclu.sit. Ecce concupiui mau
Superius orauit. ut in dei timore deũ
sestatuerenturel oquia. Dehinc ut ase sꝰ¬
pitio circumcideretur obprobrii. Nunc
concupiscentiãc ac desiderium suum er¬
ga dei precepta ł demonstrat: ut inequi¬
tate dei uiuicetur orat. sciens ꝓpriũ di¬
uine equitatis ẽe munus ut uiuficet

Expanded text:
se suspicatur habitare. Non enim ait, Cise suspicatur habitare. Non enim ait, Circumcide opprobrium quod in me est: sed ait, Circumcide opprobrium meum quod suspicatus sum, suspicionem opprobrii ex conscientia propriae infirmitatis ostendens. In judiciis enim multi ad opprobrium resurgent. Quae quia his jucunda sint, in quibus pprobrium, ipsam illam, quae in se est, suspicionem a se circumcidi orat obprobrii, ut sibi dei sint iucunda iudicia. Ac ne de admissi peccati conscientia precatus esse existimaretur, orationem omnem, quam sub singulis octonis uersibus defert, hac libeSuperius oravit, ut in Dei timore Dei in se statuerentur eloquia; dehinc ut a se suspicio circumcideretur opprobrii: nunc concupiscentiam ac desiderium suum erga Dei praecepta demonstrat, et ut in aequitate Dei vivificetur orat; sciens proprium divinae aequitatis esse munus, ut vivificet
Abbreviated transcription (Latin):
res enim auditas celestis eloqui scriptu¬
ris tanquam fabulam rerum inaniũ
negligt̃. ⁊ dĩ uerba que preteriri celo ⁊ t̾ra
pretereunte non possũt magno cũ ꝑiculo¬
irreligiose temeritatis irrident. Nouit
initium sapientie ẽe timorẽ dni. Nou
ĩ illa sepuformis sp̃c gr̃a timorẽ. in po¬
stremo tanqͣm firmamentũ eoꝵ que su¬
ꝑius sunt dicta nuimerari. Constitiu
gͦ in se dei eloquia in timore dei depre¬
catur: quia scit ea eloquia nobis fut᷑a
tẽ. que tanqͣm dei timebunt᷑ utilia.
Dehinc adiecit. Circumcide obprobriũ
meum quod suspicatus sum: quia uidi¬
cia tua iocunda. Propheta in corpore posi
tus loquitur. ⁊ neminem iuuentium
scit sine peccato ẽẽ posse. Unum memi¬
nit eẽ. qͥ peccatum non fecit. neq dolus
inuentus ẽ in ore eiuis. Ergo cũ circũcidi
a se obprobrium deprecatur peccata cͥ¬
cumcidi orat. qr peccatum sequatur cb¬
probrium. Sed cum circũcidiã se orat.

Expanded text:
res enim auditas caelestis eloquii scriptures enim auditas caelestis eloquii scripturas tamquam fabulam rerum inanium neglegunt et dei uerba, praeterire cselo et terra praetereunte non possunt, magno cum periculo temeritatis inridunt. nouit initium esse dei timorem. nouit in illa septiformis spiritus gratia timorem in postremo tamquam firmamentum eorum, quse superius sunt dicta, nominari. constitui ergo in se dei eloquia in timore dei deprecatur; quia scit nobis ea eloquia futura esse, tamquam dei timebuntur, utilia. dehinc adiecit: circumcide obprobrium meum, quod suspicatus sum: nam tua iucunda. propheta in corpore tus loquitur, et neminem viventium scit sine peccato esse posse. 313 Unum meminit esse qui peccatum non fecit, neque dolus inventus est in ore ejus. Ergo cum circumcidi a se opprobrium deprecatur, peccata circumcidi orat; quia peccatum sequatur opprobrium. Sed cum circumcidi a se orat,
Abbreviated transcription (Latin):
rum cursu. astroꝵ cursus ẽ gratior ⁊ ob¬
scenis ilł spectaculoꝵ turpium fabuł.
non amenius diuna illa humane spei
eloquia cantant᷑. Nisi forte. huic terre-¬
noꝵ metalloꝵ usui non magis eterni¬
tatis reposite diuitie honor ⁊ gła prefe
retur. ⁊ blandior mͥ erit auri species. quã
hominis. ⁊ terre. ⁊ lucis. ⁊ celi. Abeoꝵ igit᷑
uanitatib auerti oculos ⁊ hos corporis
sui ⁊ illos aĩe deprecatur. de qͥb obrecatĩ
beatus apłs decet cum att. In uanttate seus
coꝵ intenebrati alienati a uia dei. Et au̾soꝵ
ocusoꝵ auanitate quod p̾mium sit non lo¬
ge requirendum ẽ. Sequit᷑ enim. Et in ui.¬
a tua uuufica me. declinandi enim auani¬
tate sunt oculi: ut nob̃ in uia dei uita sit
inania ⁊ uana cernantur. In uia enim dĩ
referentes oculos auanitate iuuemus.
Dehinc sequitur. Statue seruotuo elo¬
quia tua. in timore tuo.Nouit aplurimis
ꝓpħa eloquia dei sine metu suscipi. Plu¬

Expanded text:
rum cursu astrorum cursus est gratior, et obrum cursu astrorum cursus est gratior, et obscenis illis spectaculorum turpium fabulis non amoenius diuina illa humanae spei eloquia cantarent; nisi forte huic terrenorum metallorum usu non magis aeternitatis repositae diuitiae, honor et gloria , et blandior mihi erit auri species quam hominis et terrae et lucis et caeli. ab eorum igitur uanitatibus auerti oculos et hos corporis sui et illos animae deprecatur; de quibus beatus apostolus docet, cum ait: in uanitate sensus eorum intenebrati. alienati a dei. Et auersorum oculorum a uanitate quod sit, non longe requirendum est. sequitur enim: et in uia tua uiuam. declinandi enim a uanitate sunt oculi, ut nobis in dei uita sit:inania et uana cernantur. in uia enim dei referentes oculos a uanitate uiuemus. Dehinc sequitur: statue seruo tuo eloquium tuum in timore tuo. nouit a plurimis propheta eloquia dei sine metu suscipi. plu