comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuis angusta : quȩ a trecentis ⁊ sexagin¬
ta. ac . xxͭ .x. cubitis. ad unũ cubitũ colli¬
git᷑. qr ab ea latitudine qua scã ȩccła in mẽ¬
bris suis adhuc infirmantibꝰ habet paulisꝑ
angustata. ⁊ in altũ ꝓficiens tendit ad unũ.
Ipsam enĩ ratio exigic ut tredamꝰ. qđ in illa
archȩ latitudine onĩs bestiȩ. ⁊ cuncta qua¬
drupedia atq reptilia in inferioribꝰ fuerũt.
Homo uͦ atq uolatilia nimirũ in suꝑioribus.
Iuxta suꝑiorẽ n enĩ parcẽ fenestra fuit in
latere de qua coruũ uł colũbã dimsit ho¬
mo. ut si iã diliuui trans aqua cognos¬
ceret. Et qr archa eada in uno fuit cubito
cõsũmata. homo ⁊ uolatilia uixta cubitũ
fuer̃. Recte itaq ꝑ archã uniuersa ecda
designatur. quȩ adhuc in mults suis car¬
nalibꝰ lata ẽ. in paucis uͦ spualibꝰ angusta.
Et quia ad unũ hominẽ qͥ ẽ. sine peccato
colligitur. quasi uno cubito consũmatur.
in siꝑbia erigi: in carnis uoluptate dis¬

Expanded text:
sia figuratur, quae a trecentis et sexaginta ac triginta cubitis ad unum cubitum colligitur ; quia ab ea latitudine quam sancta Ecclesia in membris suis adhuc infirmantibus habet, paulisper angustata, et in altum proficiens, ad unum Ipsa enim ratio exigit ut credamus quod in illa arcae latitudine omnes bestiae, cuncta quadrupedia atque reptilia in inferioribus fuerunt, homines atque volatilia nimirum in superioribus. Juxta superiorem etenim partem fenestra fuit in latere, de qua corvum et columbam dimisit homo, ut si jam diluvii transissent aquae, cognosceret. Et quia arca eadem in uno fuit cubito consummata, homines et volatilia juxta cubitum fuerunt. Recte itaque per arcam universa Ecclesia designatur, qunalibus lata est, in paucis spiritualibus angusta. Et quia ad unum hominem, qui est sine peccato, colligitur, quasi in uno cubito consummatur. in superbia erigi, in carnis voluptate dis
Abbreviated transcription (Latin):
lem amorẽ ꝑtingitur. Non enĩ caritas fi¬
dem. s fides caritatẽ p̾cedit. Nemo enĩ
potest amare qđ ñ credidit. Margo itaq
est ante chalamos. fides ardorẽ caritatis.
quia sic̃ dictum ẽ. si ñ ea que audis credi¬
deris. ad amorẽ eorũ quȩ audieris. nulla¬
tenꝰ inflãmaris. S margo ante chalamos
cubiti umꝰ ẽ. qr tunc̃ fides corda audien-¬
tiũ dõ in amorẽ copulat. quando ꝑ er-¬
rores ⁊ scismata ii ẽ. diuisa. s in unitate
ꝑdurat. ut scilicet margo uniꝰ cubiti au¬
dientis animũ ad thalamũ ꝑducat quia
celestis sponsi speciẽ quã hic p̃dicat. post.¬
modũ in cȩlestib demonstrat. Ubi ⁊ bene
subdit᷑. ⁊ cubitus imus finis utrũq Utrũq
autẽ dr̃. acsi dicatur utroꝵꝙ. P latitudinẽ
quippe liminis ⁊ longitudinem porte. uetꝰ
ac nouũ testam̃tũ diximꝰ designari. Ad ex
qr uidelicet ⁊ testam̃tũ uetꝰ unũ nob̾ me¬

Expanded text:
lem amorem pertingitur. Non enim charitas filem amorem pertingitur. Non enim charitas fidem, sed fides charitatem praecedit: nemo enim potest amare quod non crediderit. Margo itaque est ante thalamos, fides ante ardorem charitatis, quia sicut dictum est, nisi ea quae audis credideris, ad amorem eorum quae audieris nullatenus inflammaris. Sed margo ante thalamos cubiti unius: quia tunc fides corda audientium Deo in amore copulat, quando per errores et schismata divisa non est, sed in unitate perdurat, ut videlicet margo unius cubiti audientis animum ad thalamum perducat: quia coelestis sponsi speciem quam hic praedicat, postmodum in coelestibus demonstrat. Unde et bene subditur: « Et cubitus unus finis utrumque. » Utrumque autem dicitur ac si dicatur utrorumque. Per latitudinem quippe liminis et longitudinem portae, Vetus ac Novum Testamentum diximus designari. Ad extquia videlicet Testamentum Vetus, unum nobis me
Abbreviated transcription (Latin):
morat. ⁊ suꝑ om̃s docentesse. ⁊ hanc suꝑ
seniores intellexisse testatur. qr diuinã
scientiã plus quã moyses acceꝑat manifes¬
tat. Quomͦ aut̃ ostensuri sumꝰ. quia plus
scĩ apłi docti sunt quã ꝓpħe  Certe ueritas
uos uidetis ⁊ ñ uider̃. ⁊ audire que audi¬
diuina scientia nouerint. qr qđ illi solo spũ
uiderant ipsi ȩtiã corporalit̃ uidebant.
Impleta itaq ẽ. ea quã suꝑius diximꝰ da¬
nihelis scientia. qr ꝑtransibunt plurimi
& multiplex erit scientia. Mensura gͦ ca
lami que sex cubitorũ ⁊ palmo ducat᷑ ad
cubitos. xͤ ⁊m̃sura deoe cubitorũ ad ex¬
tremũ surgat in tredecim: quia qͣnto mun-¬
dus ced extremitatẽ ducit᷑. tanto nob̾ eine
scientiȩ aditꝰ largius apit᷑. Sequitur
⁊ muginẽ ante chalamos cubiti uniꝰ. Siẽ
sẽpe diximꝰ chalami corda electorũ sunt in
om̃ipoteitis dĩ amore feruentia. Quid ꝑ
marginẽ ante thalamos nͥ fides expͥmit᷑:
qr nisi priꝰ ipsa teneatur. nullo mͦ ad sp̃ua¬

Expanded text:
tes se ac super seniores intellexisse testatur, quia divinam scientiam plus quam Moyses acceperat manifestat. Quomodo autem ostensuri sumus quia plus sancti apostoli edocti sunt quam prophetae? Certe Veritas unt videre quae videtis, et audire quae audidivina scientia noverunt, quia quod illi solo spiritu viderunt, isti etiam corporaliter viderunt. Impleta itaque est ea, quam superius diximus, Danielis sententia: Quia pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia lami qui est sex cubitorum, et palmo ducatur ad cubitos decem, et mensura decem cubitorum ad extremum surgat in tredecim: quia quanto mundus ad extremitatem ducitur, tanto nobis aeternae aditus largius aperitur. Sequitur: « Et marginem ante thalamos cubiti unius. » Sicut saepe diximus, thalami corda electorum sunt, omnipotentis Dei amore ferventia. Quid per marginem ante thalamos nisi fides exprimitur? quia nisi prius ipsa teneatur, nullo modo ad spirita
Abbreviated transcription (Latin):
tantia om̃ĩpotentẽ dm̃ educitur. iã uer¬
borũ gutte necessarie ñ er̃. ut pluiuia
debeat p̃dicationis infundi. Nan qͥ minꝰ
audire potuit. amplius uidebit. Tunc ap¬
parent flores in t̾ra. quia cũ de et̃ne bea¬
titudinis uita quedã suauitatis pͥmordia
p̃gustare anima ceꝑit. quasi iã in florib
odoratur exiens qđ postq ege̾ssa fuerit
in fructu ubius habebit. Unde ⁊ illic sub¬
ditur. Tempꝰ. putationis aduenit. Inãpu¬
catione quippe sarm̃ta sterilia recidunt᷑.
ut ea que pualent uberius fructũ ferat.
in fructuosam ac noxiã corruptionẽ car¬
nis deserimꝰ. ut ad fructũ anime ꝑue¬
nire ualeamꝰ. Qui fructꝰ nob̾ erit uber¬
rimus. uisio uniꝰ. Cubitꝰ gͦ unꝰ ẽ. finis¬
utrũq: qr ille qui dix singularit᷑ sũ ego
moelo sicut passer unicꝰ mȩdificio que admo-¬
dũ impleuit legẽ ꝑnusteriũ in carnationis:
& ꝑfectȩ humanitatis sue. ita noui testa

Expanded text:
ntia omnipotentem Deum educitur, jam verborum guttae necessariae non erunt, ut pluvia debeat praedicationis infundi. Nam quod minus audire potuit, amplius videbit. Tunc apparent flores in terra, quia cum de aeternae beatitudinis vita quaedam suavitatis primordia praegustare anima coeperit, quasi jam in floribus odoratur exiens, quod postquam egressa fuerit, in fructu uberius habebit. Unde et illic subditur: Tempus putationis advenit . In putatione quippe sarmenta sterilia reciduntur, ut ea quae praevalent uberius fructum ferant.infructuosam ac noxiam corruptionem carnis deserimus, ut ad fructum animae pervenire valeamus. Qui fructus nobis erit uberrimus, visio unius. Cubitus ergo ununus est ille qui dixit: Singulariter sum ego aesidet in coelo, sicut passer unicus in aedificio . Quemadmodum implevit legem per mysterium incarnationis et perfectae humanitatis suae, i
Abbreviated transcription (Latin):
unus ẽ. qr ⁊ quẽ lex p̃dixit in carne appa-¬
ruit. & ipse quẽ nunc testam̃tũ nouũ
loquitur in gła maiestatis apparebit. &¬
tunc utrorũq finis erit cũ uisus in diui-¬
nitatis sue potentia. omũa quȩ sunt p̃¬
dicta compleuerit: scriptũ nãq ẽ. fi
nisi legis xp̃s ad iusticiã omĩ credenti.
finis indelicet ñ qui consumit. s qͥ ꝑficit.
Tunc ⁊ eni legẽ ꝑfecit. cũ sicut lex p̃dixe¬
rat. incarnatus apparuit. D adhue de
eiꝰ inditio multa nouũ testam̃tũ loquit᷑.
adhuc multa de regno illius narrat. quȩ
necdũ uidemꝰ impleta. Ecce cotidie ȩuan¬
głium legitur uentura uita p̃dicat᷑. Tc̃ gͦ
erit noui testam̃ti finis: cũ ea quȩ de se

Expanded text:
se, quem Lex praedixit, in carne apparuit, et idem ipse, quem nunc Testamentum Novum loquitur, in gloria majestatis apparebit: et tunc utrorumque finis erit, cum visus in divinitatis suae potentia, omnia quae sunt praedicta compleverit. Scriptum namque est: Finis legis Christus ad justitiam credenti . Finis videlicet, non qui consumit, sed qui perficit. Tunc etenim legem perfecit, cum, sicut lex praedixerat, incarnatus apparuit. Sed adhuc de ejus judicio multa Novum Testamentum loquitur, adhuc multa de regno illius narrat, quae necdum videmus impleta. Ecce quotidie Evangelium legitur, ventura vita praedicatur. Tunc ergo erit et novi testamenti finis, cum ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti : Quia uidelicet scriptura sacra.
dari decimas p̃cspit quasi ꝑ mandata humi¬
lia in liminis lactitudine iacuit.  dum ꝑ¬
nouũ testam̃tũ cogitationes pͣuas cohercuit.
derelinqui omĩa ⁊ ꝓdõ uitã corporis iussit
cũ p̃senti scło despici. quasi porta nr̃a in lon¬
gitudinis altitudinẽ surrexit. Minora qͥppe
p̃cepta isrłitico ppło ꝑ legem data sunt. Unde
eidem popło moyses in campo loquutꝰ e. Al¬
tiora dñs sc̃is apłis dedit. Unde ⁊ eosdẽ man¬
datis uitȩ in monte docuit. Idẽ uͦ redẽptor
nr̃. ꝑ euangłium dic̃. Nolite putare qr ueni
re : ẜ. adimplere. Adimplere enĩ uenerat le¬
gem. qui legis iusticie grãm addidit. Ut qđ
illa iubiet in minimis ipse ꝑfici adiuuaret
in sũmis. ⁊ qđ illa cohercebat ab oꝑe. ipse
resecaret a corde. Intellecta gͦ lex quȩ in lati¬
tudine iacuit. i altitudinẽ surrexit. Ipsa
enĩ dĩ cognitio quȩ apd̃ illam in spualib pa¬

Expanded text:
testamenti novi? Quia videlicet Scriptura sacra dari decimas praecepit , quasi per mandata humilia in liminis latitudine jacuit. Sed dum per testamentum novum cogitationes pravas coercuit, derelinqui omnia, et pro Deo vitam corporis jussit cum praesenti saeculo despici , quasi porta nostra in longitudinis altitudinem surrexit. Minora quippe praecepta Israelitico populo per legem data sunt: unde et eidem populo Moyses in campo locutus est . Altiora Dominus sanctis apostolis dedit, unde et eos de mandatis vitae in monte docuit. Dum vero Redemptor noster per Evangelium dicit: Nolite putare quonire, sed adimplere . » Adimplere legem venerat qui legis justitiae gratiam addidit: ut quod illa jubebat in minimis, ipse perfici adjuvaret in summis: et quod illa coercebat ab opere, ipse resecaret a corde. Intellecta ergo lex quae in latitudine jacuit, in altitudine surrexit. Ipsa enim Dei cognitio quae apud illam in spiritalibus pa
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. et tam̃ ad mox sen dñs dic̃. E go
nom̃ meũ adonar ñ indicaui eis. Eoce
plus moysȩ quã abrahȩ innotuerat qͥ
illud de se moxsi indicat. qđ se abra ham
ñ indicasse narrabat. S uideamꝰ si ꝓpħe
plus quã moyses diunã scientiã app̃hen¬
dere potuer̃. Certe psalmista aic. Quomͦ
dilexi legem tuã dñe: tota die meditatio
mea ẽ. Atq subiungit. Suꝑ om̃s docen¬
tes me intellexi. ⁊ cet̃a. Et iterũ. Suꝑ

Expanded text:
sen Dominus dicit: Ego nomen meum Adonai non indicavi eis ? Ecce plus Moysi quam Abrahae innotuerat, qui illud de se Moysi indicat quod se Abrahae non indicasse narrabat. Sed videamus si prophetae plus quam Moyses divinam scientiam apprehendere potuerunt. Certe Psalmista dicit: Quomodo dilexi legem tuam, Domine? tota die meditatio mea est . Atque subjunxit: Super omnes docentes
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ.x. cubitis. atq ad extremũ longitudo
porte cubitis tredecĩ: qr ⁊ scĩs patribꝰ ante.
legem actiua uita ⁊ contẽplatiua ñ defu¬
it. ce sub legis decalogo ppła diumnȩ substan¬
tie misteriũ nesciens. in mandatorũ lati¬
tudine seruiuit. Et nunc sub grã custodi¬
tis uerbis decalogi p̃ceptis. omis qui ad
fidẽ uenerit scẽ trinitatis sacram̃ta cog¬
noscit. Qua inre hoc quõq sciendũ ÷ nob̾.¬
qriꝑ merem̃ta. tẽporũ ereuit scientia
sp̃ualiũ patrũ. Plus nãq moy ses quam
entia eruditi sunt. Fallor si hec ipsa scri¬
ptura ñ loquit᷑. ꝑtransibũt plurimi &¬

Expanded text:
ejus decem cubitis, atque ad extremum longitudo portae cubitis tredecim: quia et sanctis patribus ante legem activa et contemplativa vita non defuit, et sub legis decalogo populus divinae substantiae mysterium nesciens in mandatorum latitudine servivit; et nunc sub gratia custoditis verius decalogi praeceptis, omnis qui ad fidem venerit, sanctae Trinitatis sacramenta cognoscit. Qua in re hoc quoque nobrementa temporum crevit scientia spiritalium patrum. Plus namque Moyses quam tis Dei scientia eruditi sunt. Fallor si haec ipsa Scriptura non loquitur: Pertransibunt, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
bitis. ⁊ longitudo porte tredecĩ insurat᷑. hoc
aute loco longitudo porte altitudo dr̃: sic̃
nos longȩ staturȩ dicimꝰ: quẽ altũ uidemꝰ.
N am longitudo porte dici in trans uersũ non
potest. cuius latitudo ꝑ.xͨ. cubitos demõstrat᷑.¬

Expanded text:
bitis, et longitudo portae tredecim mensuratur. Hoc bitis, et longitudo portae tredecim mensuratur. Hoc autem loco longitudo portae altitudo dicitur, sicut nos longae staturae dicimus quem altum videmus. Nam longitudo portpotest, cujus latitudo per decem cubitos demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabiles apparent. Cũ enĩ uidemꝰ mul¬
tos mira agere. uentura ꝓpħare. mundũ
ꝑfecte relinquere. celestib desideriis arde:
sicut corted mali punici sc̃e eccłe genȩ nu¬
bent. S quid istud ẽ. om̃e. qđ mirantur in
illius rei comparatione. de qua scriptũ ẽ. qđ
ocłs ñ uidit. nec auris audiuit. nec incor ho¬
minis ascendit. quȩ p̃parauit ds̃ diligentibꝰse:
Bene gͦ cũ miraret᷑ genas eccłe addidit absq
ocultis tius. Acsi aꝑte diceret᷑. Ea quidẽ quȩ
inte ñ latent magna sunt. s illa ualde in¬
effabilia que latent. Sequitur¬
rũ. Multa suꝑius de porte significatione
iã diximꝰ. s unũ tenere aliquid debemꝰ. ꝑ qđ
possit ⁊ cetera lectoris prudentia penetrare.
Dictum quippe ẽ. ꝑ portã scripturã sacrã pos-¬
se figurari. S hoc nob mͦ laboriose discuti¬
endum ẽ. cur latitudo li minis porte.x ͤ. cu¬

Expanded text:
venerabiles apparent. Cum enim videmus mulvenerabiles apparent. Cum enim videmus multos mira agere, ventura prophetare, mundum perfecte relinquere, coelestibus desideriis ardere, sicut cortex mali punici sanctae Ecclesiae genae rubent. Sed quid istud est omne quod miramur in illius rei comparatione de qua scriptum est: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus de ergo, cum miraretur genas Ecclesiae, subdidit: Absque occultis tuis . Ac si aperte diceretur: Ea quidem quae in te non latent magna sunt, sed illa valde ineffabilia, quae latent. Sequiturrjam diximus, sed unum tenere aliquid debemus per quod possit et caetera lectoris prudentia penetrare. Dictum quippe est per portam Scripturam sacram posse figurari. Sed hoc nobis modo laboriose discutiendum est, cur latitudo liminis portae decem cu
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ⁊ metuant eũ om̃s fines t̾re. Paulus qͦq
loquit᷑ dicens. Qm̃ ex ipso ⁊ ꝑ ipsũ ⁊̃ in ipso
sunt om̃ia. Ex ipso uidelicet ex patrx. ꝑ ipsũa.
ꝑfiliũ. in ipso autẽ in sp̃u scõ. Quẽ gͦ ipsum
ipsum distuxxit ꝑsonas. ⁊ subiungendo ipsi
gła ñ diuisit substantiã. Qe itaq una ẽ. ue¬
terũ ac nouorũ patrũ fides. recte thalamo¬
rũ describit m̃sura una triũ. Qđ uerbis
ienim parte ẽ. m̃sura frontiũ. quia patres
nr̃i. uł pͥus auet̃i. uł nunc a nouo testa¬
m̃to uenientes. in una mediatoris fide cõ¬
ueniunt. qͥ ꝓ eo qđ caritate pleni sunt. car
p̃dicationis lumine illustrant. signa faci
nob foras innotescunt. ñ inmerito huius
celestis edificii frontes uocant᷑. Om̃e enĩ
qđ nunc in aꝑto ostendit᷑ frons ẽ: ut il¬
lud sit uestibulũ edificii qđ nob̃ interius
reseruatur. Unde ⁊ scȩ ȩccłȩ in cantica
canticorũ dr̃. Sic̃ cortex mali punici genȩ
miracuł choruscant. ut uelut in eiꝰ facie

Expanded text:
s fines terrae. Paulus quoque loquitur dicens: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia . Ex ipso, videlicet ex Patre; per ipsum, per Filium; in ipso autem, in Spiritu sancto. Qui cum ipsum ipsum, distinxit personas, et subjungendo Ipsi gloria, non divisit substantiam. Quia itaque una est veterum ac novorum patrum fides, recte thalamorum describitur mensura una trium. Quod verbis 8. Ex utraque enim parte est una mensura frontium, quia patres nostri vel prius a veteri, vel nunc a novo testamento venientes, in una Mediatoris fide conveniunt. Qui pro eo quod charitate pleni sunt, 1346praedicationis lumine ilrum bona nobis foras innotescunt, non immerito hujus coelestis aedificii frontes vocantur: omne enim quod nunc in aperto ostenditur, frons est, ut illud sit vestibulum aedificii, quod nobis interius reservatur. Unde et sanctae Ecclesiae in Canticis canticorum dicitur: Sicut cortex mali punici genae miraculis coruscant, et velut in ejus facie
Abbreviated transcription (Latin):
triũ una m̃sura ẽ. qr in retributione ulti¬
ma quauis eadẽ dignitas om̃ib ñ sit. ina
tam̃ erit om̃ibꝰ uita beatitudinis. Unde &
ꝑ semecipsũ dñs dic̃. Indomo patris mei
mansiones multe sunt. S tam̃ qͥ in uinea
ducti sunt. quãius diuersis horis uene¬
runt. unũ denariũ ꝑcepunt. Qua itaq
ratione cõueniant mansiones multe
cũ uno denario: nisi qr diuerse qͥdẽ be¬
atorũ ciuiũ dignitates er̃: s tam̃ una ⁊¬
quies ȩt̾nȩ recributionis: Na ⁊ si dispar
erit meritũ singłorũ. ñ erit diuersitas gau¬
diorũ. qr nsi alt̃ minꝰ atq alius amplius
exultat. om̃s tam̃ unũ gaudiũ de cõdito¬
ris sui uisione lȩtificat. Hoc quoq ẽ. siue de-
uetibꝰ seu de noius patribꝰ sentiendũ. qr ori¬
entalis uia cũ tres hinc ntres inde chala¬
mos habeat: m̃sura una triũ ẽ. qm̃ ⁊ipsa
fides atq ipsum meritũ tenuit corda p̾ce¬

Expanded text:
trium una mensura est, quia in retributione ultitrium una mensura est, quia in retributione ultima quamvis eadem dignitas omnibus non sit, una tamen erit omniper semetipsum Dominus dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt : sed tamen quia in vinea ducti sunt, quamvis diversis horis venerint, unum denarium perceperunt. Qua itaque ratione conveniant mansiones multae cum uno denario, nisi quia diversae quidem beatorum civium dignitates erunt? sed tamen una quies aeternae retributionis: nam etsi dispar erit meritum singulorum, non erit diversitas gaudiorum: quia etsi alter minus atque alius amplius exultat, omnes tamen unum gaudium, de conditoris sui visione laetificat. Hoc quoque est sive de veteribus, seu de novis patribus sentiendum, quia Orientalis via cum tres hinc et tres inde thalamos habeat, mensura una trium est, quoniam ipsa fides atque ipsum meritum tenuit corda praece
Abbreviated transcription (Latin):
triũ. Cũ enĩ longe sit a continentibꝰ ⁊ tacen¬
tibꝰ excellentia p̾dicatoꝵ ⁊ ualde a cõiugatis
distet eminentia c̃tinentiũ. qͥd ẽ. qđ una
m̃sura dr̃ triũ: Comugati quippe quãuis
⁊ bene agunt. ⁊ om̃ipotentẽ dñm uidere
desiderant domesticis tam̃ curis occupant᷑.
& necessitate cogente in utroq intẽ dnndẽ.
Cõtinentes aut̃ ab huiꝰ mundi actione remoti
sunt. ⁊ uoluptatẽ carnis & iã alicito c̃iugio
restringunt. nulla cõuigis nulla filiorum
cura. nullis noxiis ac difficilib rei famili¬
aris cogitationibꝰ implicant᷑. Predicatores
uͦ ñ solum se aiuciis cohercent: s etiã pec¬
care alios ꝓhibent. ad fidẽ ducunt. in stu¬
dio bonȩ conuersationis instruunt. Quomͦ
ergo una eorũ m̃sura ẽ. quoꝵ uitȩ qͣlitas
una ñ ẽ : S insura una triũ ẽ. qr si in eis
sitas in fide in qua tendunt᷑ ñ ẽ. Nã eadem
fides que istos solidat in maximis illorũ
infirmitatẽ continet in paruis. Uelcerte

Expanded text:
trium. Cum enim longe sit a continentibus et tacentibus excellentia praedicatorum, et valde a conjugatis distet eminentia continentium: quid est, quod una mensura dicitur trium? Conjugati quippe, quamvis et bene agant, et omnipotentem Deum videre desiderent, domesticis tamen curis occupantur, et necessitate cogente in utroque mentem divident. Continentes autem ab hujusmodi actione remoti sunt, et voluptatem carnis etiam a licito conjugio refringunt, nulla conjugis, nulla filiorum cura, nullis noxiis ac difficilibus rei familiaris cogitationibus implicantur. Praedicatores vero non solum se a vitiis coercent, sed etiam peccare alios prohibent, ad fidem ducunt, in studio bonae conversationis instruunt. Quomodo ergo una eorum mensura est, quorum vitae qualitas una non est, sed mensura una trium est, quia etsi in eis tantia in fide in qua tenduntur, non est. Nam efides quae istos solidat in maximis, illorum infirmitatem continet in parvis. Vel certe
Abbreviated transcription (Latin):
signauit. Iob uͦ inc̃iugio positꝰ. ⁊ curã domꝰ
ordo figurat᷑. Qt gͦ etiã ante mediatores adl¬
uentũ
ce p̃dicatores ⁊ continentes ac boni cõiugati
na hunc siti desiderii uide cuꝑent: ⁊ pꝰmodũ
p̃dicatores continentes achoni c̃iugati sic̃ cer¬
nimꝰ existunt. qͥ redẽptorẽ nr̃m ñ iã desidant¬

Expanded text:
signavit . Job vero in conjugio positus, et curam domus signavit . Job vero in conjugio positus, et curam domus onjugum ordo figuratur. Quia ergo etiam ante mediatoris adventum, et praedicatores, et continentes, ac boni conjugati, na hunc siti desiderii videre cuperent, et postmodum praedicatores, continentes ac bonos conjugatos cernimus existere, qui Rede
Abbreviated transcription (Latin):
infine scli hebreorũ reliquie saluant᷑. Quia
ꝓͦ incarnatio dni ⁊ exsuꝑiori parte patres
ante legẽ patres in lege atq ad extremũ ꝓ¬
phetas habuit. iex posteriori fideles. ex he
breis fideles ex gentib. ac postmodũ hebreo-
rũ reliquias cosligit. orientał uia tres hinc
⁊ tres inde thalamos habere memoratur.
S hoc quoq ñ inconuenient accipimꝰ. sitres
ẽẽ. ordines fideliũ dicamꝰ. Siue nãq in
uet̾i. seu in nouo testam̃to. alius ẽ. ordo p̃di¬
cantiũ.: alius continentiũ. atq alius bonoꝵ
conuigũ. Unde ⁊ isdẽ ꝓpħa insuꝑiori par¬
te. tres uiros libatos uidit. noe. danihel.
coiob. Inquib udelicet tribꝰ p̃dicatores.
cõtinentes. atq cõiigati signati sut̃. Nã
noc archã in undis rexic. atq figurã rec¬
torũ tenuit. Dani̾el ⁊ inaula regia absti¬
nentiȩ deditꝰ fine. ⁊ idcireo uiã cõtinentiũ

Expanded text:
in fine saeculi Hebraeorum reliquiae salvantur . Quia in fine saeculi Hebraeorum reliquiae salvantur . Quia ergo incarnatio Domini et ex superiori parte patres ante legem, patres in lege, atque ad extremum prophetas habuit, et ex pobraeis, fideles ex gentibus ac postmodum Hebraeorum omnes reliquias collegit, orientalis via tres hinc et tres inde thalamos habere memoratur. Sed hoc quoque non inconvenienter accepimus, si tres esse ordines fidelium dicamus. Sive namque in veteri, seu in novo testamento. Alius est ordo praedicantium, alius continentium, atque alius bonorum conjugum. Unde et idem propheta in superiori parte tres viros liberatos vidit: Noe, Daniel et Job ; in quibus videlicet tribus praedicatores, continentes et conjugati signati sunt. Nam Noe arcam in undis rexit, atque ideo figuram rectorum tenuit . Daniel in aula regia abstinentiae deditus fuit, et idcirco vitam continentium
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uere dm̃ diligerent: sieiꝰdẽ trinita¬
tis quȩ dẽ ẽ. grãm ñ accepissent. Iuxta
uiã xͦ orientalẽ tres hinc ⁊tres inde
sunt chalami. quia dũ int̾ uetes ⁊ nouos
patres. dñs incarnari dignatꝰ ẽ: quasi in me-¬
dio thalamorũ uia orientalis apparuit. qui
ctorũ eundẽ numerũ referamꝰ. tres sunt
uirtutes sine quibꝰ is qͥ aliud oꝑari iã pocest.
saluari ñ potest. uidelicet spes. fides. ⁊ cari¬
tas. Et quia eadẽ spes. fides. caritas. inanti¬
quis patribꝰ quȩ in nouis doctoribꝰ fuit. upx¬
ta orientalẽ uiã. tres hinc ntres inde cha¬
lami describunt᷑. Uł certe quia tres patrũ
ueterũ distinctiones fuer̃. tres quoq nouio-¬
rũ sub grã subsequunt᷑. Uetꝰ quippe ppłs
habuit patres ante legẽ. ac deinde in lege.
& postmodũ ꝓpħas. In nouo aut ppło pͥus
hebreorũ pͥmitiȩ credider̃. postmodũ ple¬
nitudo gentiũ in fide sequuta ẽ. ac deinde

Expanded text:
enim vere Deum diligerent, si ejusdem Trinitaenim vere Deum diligerent, si ejusdem Trinitatis, quae Deus est, gratiam non accepissent. Juxta viam ergo 1344 Orientalem tres hinc et tres inde sunt thalami, quia dum inter veteres et novos patres Dominus incarnari dignatus est, quasi in medio thalamorum via Orientalis apparuit, qui ctorum eumdem numerum referamus, tres sunt virtutes, sine quibus is qui aliquid operari jam potest, salvari non potest, videlicet fides, spes, charitas. Et quia eadem fides, spes, et charitas in antiquis patribus quae in novis doctoribus fuit, juxta Orientalem viam tres hinc, et tres inde thalami describuntur. 5. Vel certe quia tres patrum veterum distinctiones fuerunt, tres quoque novorum sub gratia sequuntur. Vetus quippe populus habuit patres ante legem, ac deinde in lege, et postmodum prophetas. In novo autem populo prius Hebraeorum primitiae crediderunt, postmodum plenitudo gentium in fide secuta est, ac deinde
Abbreviated transcription (Latin):
si ihic ꝓximos nr̃os sic̃ nos diligimꝰ. et
ad auctorẽ om̃iũ cũ ipsis quos diligimꝰ:
festinamꝰ. Si igit᷑ uita nr̃a de ꝑfecta
caritate bis tinguit᷑. frons in nob̾ portȩ
duobꝰ cubitis mensuratur. Siue igit᷑
doctor seu sacrũ eloquiũ uł certe fides
portȩ nomine signet᷑. in m̃sura utriꝰq
cubiti caritas ñ incõuenient̃ accipitur.
qr oe ille uera p̃dicat qͥ dĩ ac ꝓximi amo¬
rem docet. ⁊ ipsa ẽ. certa scientia quã
caritas edificat. ⁊ fides robusta ẽ. que se
in dilectione dĩ acꝓximi exercet. Seqͥt᷑.
Quid thalami qͥd uia orientał designet.
iam suꝑius diximꝰ. nec replicare ea latiꝰ
necessariũ putamꝰ. S querendũ nob̃ ẽ.
qͥd ẽ. qđ dicit᷑. tres hinc ⁊tres inde. &¬
uiã orientalẽ sunt corda feruentiũ in
amore dĩ. ⁊ siue huqͥ electi intestam̃to
sequuti sunt. nimirũ constat. qr om̃s
ex amore trinitatis accensi sunt. Neq

Expanded text:
si et hic proximos nostros sicut nos diligimus, et si et hic proximos nostros sicut nos diligimus, et ad auctorem omnium cum ipsis quos diligimus festinamus. Si igitur vita nostra de perfecta charitate bis tingitur, frons in nobis portae duobus cubitis mensuratur. Sive igitur doctor, seu sacrum eloquium, vel certe fides portae nomine signetur, in mensura utriusque cubiti charitas non inconvenienter accipitur, quam ille vere praedicat qui Dei ac proximi amorem docet; et ipsa est certa scientia, quam charitas aedificat; et fides robusta est, quae se in dilectione Dei ac proximi exercet. Sequitur: Quid thalami, quid via orientalis designet, jam superius diximus, nec replicare ea latius necessarium putamus. Sed quaerendum nobis est: d est quod dicitur, Tres hinc, et tres inde. viam Orientalem sunt corda ferventium in amore Dei. Et sive hi qui electi in testamento secuti sunt, nimirum constat quia omnes ex amore Trinitatis accensi sunt. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
ptũ ẽ. puer natꝰ ẽ. nob. filius datus ẽ. nob̾:
qͥ simul habitantes minat. qr ne in t̾re¬
nis reb corda nr̃a inhereant. hec ꝑ int̾¬
num desidium cotidie inflãmat. & hoc
ipsum eiꝰ minare ẽ. ad suũ nos amorẽ
incessant accend̾e ne cũ nos uicissmm
diligimꝰ m̃te in hoc exilio remaneamꝰ.
ne quies huiꝰ uitȩ sic placeat. ut ad
obliuionẽ patriȩ ꝑducat. ne delectata mẽs
ꝓsꝑis torpeat. Unde ⁊ donis suis flagella
ꝑmiscet : ut nob̾ omẽ qđ nos in scło dele¬
ctabat amarescat. ⁊ illud incendiũ sur-¬
gat in animo. qđ nos semꝑ ad cȩleste de¬
siđium inquietet ⁊ excitet. atq utitadi¬
cã delectabilit̾ mordeat. suauit̾ cruciet.
hilarit᷑ contristet. Puer gͦ nos paruulꝰ
minat. qr his qui paulominꝰ quã angłi
minoratꝰ ẽ. ꝑ caritatẽ quã nob̾ tribuit.
in hoc nos mundo m̃tẽ figere ñ ꝑmit.¬
tar. Bis tinctus itaq in nob̾ coccus ẽ.

Expanded text:
ptum est: Puer natus est nobis, filius datus est nobis ? ptum est: Puer natus est nobis, filius datus est nobis ? Qui simul habitantes minat, quia ne in terrenis rebus corda nostra inhaereant, haec per internum desiderium quotidie inflammat. Et hoc ipsum ejus minare est ad suum nos amorem incessanter accendere, ne cum nos vicissim diligimus, mente in hoc exsilio remaneamus, ne quies hujus vitae sic placeat, ut ad oblivionem patriae perducat, ne delectata mens prosperis torpeat. Unde et donis suis flagella permiscet, ut nobis omne quod nos in saeculo delectabat amarescat, et illud incendium surgat in animo quod nos semper ad coeleste desiderium inquietet, excitet, atque, ut ita dicam, delectabiliter mordeat, suaviter cruciet, hilariter contristet. Puer ergo nos parvulus minat, quia is qui paulo minus quam angeli minoratus est per charitatem quam nobis tribuit, in hoc nos mundo mentem figere non permittit. Bis tinctus itaque in nobis coccus est,
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Habitabit lupꝰ cum agno ⁊ pardus cũ
edo accubabit. Nam ꝑ sc̃e caritatis uiscera.
lupus eũ agno habitat. quia hi qui in scło
raptores fuerunt. cũ mansuetis ac mitib
in pace conquiescunt. Et pardus cũ edo
accubat : quia dis qui peccatorũ suorũ
maculis. uarius fuit. cũ eo qui se despi¬
cit. ⁊ peccatorẽ fatet᷑ humiliari cõsensit.
U bi ⁊ subditur. Uitulus ⁊ leo ⁊ ouis simul
morabunt᷑. qr ⁊ ns qui ꝑ contritũ cor ad
cotidianũ se dõ sacrificiũ p̃parat. ⁊ alius
qui tãquã leo ex crudelitate seuiebat:
conuener̃. Ecce qualis ẽ. caritas que di¬
uersitates m̃tiũ accendit. concremat. cõ-¬
flat. ⁊ quasi in unã auri speciẽ reformat.
S in eo qđ se electi sic amant ad illũ neces
se ut festinent quẽ ȩtno gaudio in celis ui
mitatẽ ligat. ⁊ ad suꝑnũ amorẽ ꝑ int̾na
desideria semꝑ stimulat. Unde ⁊ illie sub¬
ditur. ⁊ puer paruulꝰ minabit eos. Quis
iste ẽ. puer paruulus nisi his de quo seri¬

Expanded text:
r: Habitabit lupus cum agno, et pardus cum haedo accubabit . Nam per sanctae charitatis viscera 1343 lupus cum agno habitat, quia hi qui in saeculo raptores fuerunt cum mansuetis ac mitibus in pace conquiescunt. Et pardus cum haedo accubat, quia is qui peccatorum suorum maculis varius fuit, cum eo qui se despicit et peccatorem fatetur humiliari consentit. Ubi et subditur: Vitulus et leo et ovis simul morabuntur , quia is qui per contritum cor ad quotidinaum se Deo sacrificium praeparat, et alius qui tanquam leo ex crudelitate severiter convenerunt. Ecce qualis est charitas, quae diversitates mentium accendit, concremat, conflat, et quasi in unam auri speciem reformat. Sed in eo quod se electi sic amant, ad illum necesse est ut festinent, quem aeterno gaudio in coelis vimitatem ligat, et ad supernum amorem per interna desideria semper stimulat. Unde et illic subditur: Et puer parvulus minabit eos . Quis iste est puer parvulus, nisi de quo scri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑximi. Nonẽ. Haritas uera siminus adu-¬
obꝰ cubitis habet. Unde cũ moyses ꝑ colores
uestitũ electorũ uirtutes expͥmeret : in or¬
nam̃to pontificis bistinctum coccũ iubet
adhiberi. Quid nãq ꝑ coccũ nͥ caritas desig¬
natur. quȩ semꝑ flama amoris accendit᷑:
D coccus bis tingitur quando ñ solũ ex amore
dĩ. s ȩtiam ꝓximi nt̃a caritas inflãmatur.
N am qui sic amat dm̃ ut cõmissĩ sibi ꝓximi
curã relinquat: ad huc in eo coccus semel
tinctus ẽ. & quisqͥs sic amat ꝓximũ ut
minuat desideriũ quo flagrare debet ad
dm. ñ ẽ. adhuc in eo color tincture gemina¬
tus. Debemꝰ gͦ. ⁊ amare eos cũ quib uiuimꝰ.
& ad illũ totis desideriis anhelare. in qͥ
ueracit uiuamꝰ. Ecce enĩ ad fide atq
ad audiendũ uerbum onũpotentis dñi nos
qui religioso induti habitu uidem᷑. ex diuer-
sa mundi qualitate conuenimꝰ. atq ex dis¬

Expanded text:
proximi. Non est enim charitas vera, si minus a duproximi. Non est enim charitas vera, si minus a duobus cubitis habet. Unde Moyses cum per colores vestium, electorum virtutes exprimeret, in ornamento pontificis bis tinctum coccum jubet adhiberi . Quid namque per coccum nisi charitas designatur, quae semper per flammam amoris accenditur? Sed coccus bis tingitur, quando non solum ex amore Dei, sed etiam proximi nostra charitas inflammatur. Nam quisquis sic amat Deum, ut commissi sibi proximi curam relinquat, adhuc in eo coccus semel tinctus est. Et quisquis sic amat proximum, ut imminuat desiderium quo flagrare debet ad Deum, non est adhuc in eo color tincturae geminatus. Debemus ergo et amare eos cum quibus vivimus, et ad illum totis desideriis anhelare in quo veraciter vivamus. Ecce etenim ad fidem atque ad audiendum verbum omnipotentis Domini nos qui resa mundi qualitate convenimus, et ex dis
Abbreviated transcription (Latin):
mus : quandosic ea quȩ septem diebꝰ euol¬
uunt᷑ disponimꝰ : ut ꝑhec ad bona ȩt̃na
ueniamus. ut dum mͦ caute agit᷑: postio¬
dũ uenientis trem̃di uidicis ira deuitet᷑.
Octo itaq cubitis uestibulũ m̃surat᷑ intrun¬
secus: quia ꝑlucẽ quȩ septẽ dies sequit᷑.
latitudo nob̾ ȩt̃nitatis aꝑitur. S nemo ad
illã uenit: nisi qui hic dilectionẽ di ac ꝓxi¬
mi deuotam̃te tenuerit. Unde ⁊ subditur.
Eꝰ frontẽ eius duobꝰ cubitis. Frons ⁊i enim
porte ẽ. bonũ meritũ uitȩ p̃sentis. Sicut
enĩ uestibulũ intrinsecus ȩt̃na requies de¬
bet intelligi: ita ꝑfrontẽ porte necesse ẽ.
qualitatẽ uisibilis uite signari. Frons ergo
porte duobꝰ cubitis m̃suratur: quia qͥsqͥs
hic dilectionẽ dĩ &e ꝓximi seruare studuerit :
ipse ad ȩtnitatis atriũ ꝑipingit. Uita igitur
nr̃a ut duobꝰ sit cubitis mensurata. tendi co
tidie ꝑ caritatẽ debet. mamorẽ dĩ simul et

Expanded text:
mus, quando sic ea quae septem diebus evolmus, quando sic ea quae septem diebus evolvuntur disponimus, ut per haec ad bona aeterna veniamus; ut dum modo caute agitur, postmodum venientis tremendi judicii ira devitetur. Octo itaque cubitis vestibulum mensuratur intrinsecus, quia per lucem quae platitudo nobis aeternitatis aperitur. Sed nemo ad illam venit nisi qui hic dilectionem Dei ac proximi devota mente tenuerit. Unde et subditur: « Et frontem ejus duobus cubitis. » Frons etenim portae est bonum meritum vitae praesentis. Sicut enim vestibulum intrinsecus aeterna requies debet intelligi, ita per frontem portae necesse est qualitatem visibilis vitae signari. Frons ergo portae duobus cubitis mensuratur: quia quisquis hic dilectionem Dei ac proximi servare studuerit, ipse ad aeternitatis atrium pertingit. Vita igitur nostra ut duobus sit cubitis tidie per charitatem debet in amorem Dei simul et
Abbreviated transcription (Latin):
causa ẽ: qđ post sabbatũ dñs uoluit amorte
resurgere. Dies quippe dincus qͥ tercius ẽ
amorte dñi. a conditione dierũ numerat᷑
octauus : quia septimũ sequitur. Unde ⁊
ipsa uera redẽptoris nr̃i passĩo ⁊ uera re¬
surrectio: figurauit aliquid de suo corpe
in diebꝰ passionis suȩ.Sȩxta enĩ feria pass
sabbato quieuit in sepulchro. dnico autẽ
die surrexit amortius. Presens ienĩ uita¬
nob̾ adhuc ẽ. feria sexta. quia in dolorib
ducit᷑. ⁊ mangustiis cruciatur. S sabbato
qͣsi in sepulchro quiescimꝰ : qr reqͥem anime
pꝰ corpꝰ muenimꝰ. Onico uͦ die uidelicet
a passione tc̃io. a conditione ut diximus
octaua. iã corpore amorte resurgimꝰ: et
in gła animȩ uã cũ carne gaudemꝰ. Qđ
significauit in nob: ut nos ⁊ dolor inserta
⁊ requies in septima: &e gła excipiat in oc-¬
necũ ⁊ octo. qr ignoras quid futurũ sit suꝑ
t̾ram. Partẽ enĩ septem simul nocto da¬

Expanded text:
causa est, quod post Sabbatum Dominus voluit a morte causa est, quod post Sabbatum Dominus voluit a morte resurgere. Dies quippe Dominicus, qui tertius est a morte dominica, a conditione dierum numeratur octavus, quia septimum sequitur. Unde et ipsa vera Redemptoris nostri passio, et vera resurrectio, figuravit aliquid de suo corpore in diebus passionis suae. Sexta enim feria passus est, Sabbato quievit in sepulcro, Dominico autem die nobis adhuc sexta est feria, quia in doloribus ducitur, et in angustiis cruciatur, sed sabbato, quasi in sepulcro quiescimus, quia requiem animae post corpus invenimus. Dominico vero die, videlicet a passione tertio; a conditione ut diximus octavo, jam corpore a morte resurgimus, et in gloria animae etiam cum carne gaudemus. Qusignavit in nobis: ut nos et dolor in sexta, et requies in septima, et gloria excipiat in ocnecnon et octo, quia ignoras quid mali futurum sit super terram . Partem etenim septem simul et octo da
Abbreviated transcription (Latin):
mensuratũ. Ibi enĩ om̃s recipiendi sunt.
qui nunc ⁊ in exercitio oꝑis laborant.
& ad et̾na gaudia ꝑ contẽplationis grãm
suspirant. Nec inmerito m̃sura uestibu¬
li in octo cubitis ponit᷑. qr septẽ diebus
uniuersum tempꝰ euoluitur. Aecerna et̃¬
enĩ dies que expletas septem dierũ uicis¬
situdines sequitur. scilicet octaua ẽ. Unde
etenĩ psalmista resurrectionis diẽ consid̾ans.
loquuturꝰ p̃misit titulũ dicens. In finem
psalmꝰ dauid ꝓ octaua. Ut enĩ qua octaua
diceret demonstraret. diẽ illam tremendi
terroris: in psalmi inchoatione sequutꝰ ẽ.
dicens. Dñe ne inira tua arguas me neq
infurore tuo corripias me. Modo enim
quisqͥs ꝑflagella corripitur ⁊ correptionibꝰ
em̃dat᷑. in mansuetudine corripit᷑ ñ in ira.
In districto autẽ illo examine om̃is argutio
atq correptio furor ⁊ iraẽ: quia uenia pꝰ
correptionẽ nonẽ. Huiꝰ octonarii numeri

Expanded text:
mensuratum. Ibi enim omnes recipiendi sunt, mensuratum. Ibi enim omnes recipiendi sunt, qui nunc in exercitio boni operis laborant, et ad aeterna gaudia per contemplationis gratiam suspirant. Nec immerito mensura vestibuli in octo cubitis ponitur, quia septem diebus universum tempus evolvitur. Aeterna etenim dies, quae expleta septem dierum vicissitudine sequitur, scilicet octava est. Unde etiam Psalmista, resurrectionis diem considerans,  locuturus, praemisit titulum, dicens: In finem Psalmus David pro octava . Ut enim quam octavam diceret demonstraret diem illam tremendi terroris, in Psalmi inchoatione secutus est, dicens: Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me . Modo enim quisquis per flagella corripitur, et correptionibus emendatur, in mansuetudine corripitur, non in ira. In districto autem illo examine omnis argutio atque correptio furor et ira est, quia venia post correptionem non est. Hujus octonarii numeri
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ ꝑ interiꝰ uestibulũ. nisi ec̃nȩ uitȩ latitu¬
do signatur. quȩ mͦ inter angustias uitȩ
p̾sentis iam ꝑ spem mente concipit᷑ De
qua ꝑ psalmistam dr̃. Intrate portas eius
in confessione. atria eiꝰ in hymnis cõfessio
fitem᷑: angustȩ uitȩ portã ingredim᷑. S
cũ post hec ad ȩtñam uitã ꝑducim᷑ : por¬
tȩ nr̃ȩ atria in confessionũ laudib intra¬
mus: quia ibi iam angustia ñ erit cũ nos
leticia ȩtne sollempnitatis assumpserit.
Ppter confessionis nr̃ȩ angustiã ueritas dic̃.
Intrate ꝑ angustam portã. Et eũ se psalmi¬
sta recipi in latitudinẽ gaudii ȩt̃ni p̾sume¬
ret: dicebat. Statiu in loco spacioso pedes
meos. Ad atriũ gͦ ꝑ portam tenditur. qr
ad latitudinẽ sollempnitatis ꝑtingitur:
ab angustia confessionis. Illa itaq gaudia¬
sunt quȩ apud dauid atria. apud iezechi¬
elem uestibulum intrinsecꝰ uocantur.
U nde ⁊ hoc ipsũ uestibulũ: octo cubitis dr̃¬

Expanded text:
erius vestibulum, nisi aeternae vitae latitudo signatur, quae modo inter angustias vitae praesentis jam per spem mente concipitur? De qua per Psalmistam dicitur: Intrate portas ejus in confessione, atria ejus in hymnis confessiofitemur, angustae viae portas ingredimur; sed cum post hęc ad aeternam vitam perducimur, portae nostrę atria in confessionum laudibus intramus, quia ibi iam angustia non erit, cum nos laetitia ęterne sollemnitatis assumpserit. Propter quam confessionis nostre angustiam veIntrate per angustam portam . Et cum se Psalmista recipi in latitudinem gaudii aeterni praesumeret, dicebat: Statuisti in loco spatioso pedes meos . Ad atrium ergo per portam tenditur, quia ad latitudinem solemnitatis pertingitur ab angustia confessionis. Illa itaque gaudia quae apud Daelem vero vestibulum intrinsecus vocantur. Unde et hoc ipsum vestibulum octo cubitis dic
Abbreviated transcription (Latin):
mede & pasce. saturare. et eructa : accipe
isparge. confortare ⁊ labora. Et notandũ
qdđ ꝓpħa subiungit dicens. & aꝑu os meũ:
⁊ cibauit me uolumine illo. Os in corde
eẽ. alius ꝓpħa testat᷑ dicens. Labia dolosa
in corde ⁊ corde loquuti sunt mala. Os
gͦ aꝑimus: quando sensum ad intelligen¬
tiã sacri uerbi p̃paramꝰ. Itaq ad uocẽ
cibo uitȩ aliqͥd suant. D tam̃ hoc ipsũ
sumere nr̃arũ uiriũ ñ est: nͥ ipse ciba¬
uerit qͥ ut comedat᷑ uissit. Ille ⁊ enim
cibatur: qͥ ꝑ se edene nõ potest. & quia
ad capienda uerba gelestia idonea nr̃a m
firmitas non ẽ: ipse nos cibat. qui nob̾ in
tẽpore m̃suram tritici tẽperat: quatinus
in sacro uerbo dũ hodie intelligimꝰ quod
hesterna die nesciebamꝰ. cras quoq comp̃.¬
hendemꝰ qđ hodie nescimꝰ : ut ꝑ diuinȩ
dispensationis grãm cotidiano alim̃to nu
ad os cordis nr̃i manũ porrigit. qͦciens

Expanded text:
mede et pasce, saturare et eructa, accipe mede et pasce, saturare et eructa, accipe et sparge, confortare et labora. Notandum quod propheta subjungit dicens: « Et aperui os meum, et cibavit me volumine illo. » Os in corde esse alius propheta testatur, dicens: « Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala. » Os ergo aperimus quando sensum ad intelligentiam sacri verbi praeparamus. Itaque ut ad vocem t. Sed tamen hoc ipsum sumere nostrarum virium non est, nisi ipse cibaverit qui ut comedatur jussit. Ille etenim cibatur, qui per se edere non potest. Et quia ad capienda verba coelestia idonea nostra infirmitas non est, ipse nos cibat, qui nobis in tempore mensuram tritici temperat, quatenus in sacro verbo dum hodie intelligimus quod hesterno die nesciebamus, cras quoque comprehendamus quod hodie nescimus, per divinae dispensationis gratiam quotidiano alimento nutad os cordis nostri manum porrigit, quoties
Abbreviated transcription (Latin):
In rebꝰ enĩ obscuriorib quȩ intelligi neq̃¬
unt nͥ exponant᷑. scriptura sacra cibꝰ ẽ:
qr qͥcqͥd exponit᷑ ut intelligat᷑. quasi
manditur ut gluciat᷑. In reb uͦ aꝑtiorib
potus ẽ. Pocũ enĩ ñ mandando glutimus.
Aꝑtiora gͦ mandata bibimꝰ: quia uã non
exposita intelligere ualemꝰ. deo aut̃ qđ
diturꝰ erat. nequaꝙ ei de sacro uolumine
dr̃ bibe: s comede. Ac si diceretur. ꝑtrac¬
ta & intellige. id ÷ priꝰ mande ⁊ tunc deglii¬
ti. S in uerbis sacri ȩloquii iste debet¬
mos studii nr̃i seruari: ut hec idõ cognosca¬
mus. quatenꝰ de iniquitate cõpuncti cog¬
noscentes mala quȩ fecimꝰ uitemꝰ ne alia
faciamꝰ. icũ iã ex maligno usu lacrimarũ
de peccatorũ remissione ceꝑit ẽẽ.fiducia :¬
ꝑ uerba dĩ quȩ intelligimꝰ. alios quoq ad¬
uitã & iã trahamꝰ. Ad hoc enĩ intelligenda
sunt. ut ce nob ꝓsint: & intentione sp̃uali
aliis conferantur. Unde nunc bene dr̃. co

Expanded text:
 quae intelligi nequeunt nisi exponantur, Scriptura sacra cibus est, quia quidquid exponitur ut intelligatur, quasi manditur ut glutiatur. In rebus vero apertioribus potus est. Potum enim non mandendo glutimus. Apertiora ergo mandato bibimus, quia etiam non exposita intelligere valemus. Pro eo autediturus erat, nequaquam ei de sacro volumine dicitur bibe, sed « comede. » Ac si diceretur: Pertracta, intellige, id est, prius mande et tunc degluti; sed in verbis ita sacri eloquii iste debet studii nostri ordo servari, ut haec ideo cognoscamus, quatenus de iniquitate nostra compuncti, cognoscentes mala quae fecimus, vitemus, ne alia faciamus, ut cum jam ex magno usu lacrymarum de peccatorum remissione coeperit esse fiducia, per verba Dei, quae intelligimus, ad vitam quoque alios trahamus. Ad hoc enim intelligenda sunt ut nobis prosint, et intentione spiritali aliis conferantur. Unde bene nunc dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ille placere iã ceꝑit qͥ om̃ia creauit. Rep̃¬
hendit se de cogitationibꝰ. inseqͥtur de u̾bis
⁊ punit flendo de factis. Suꝑ his inhiat.
t̾rena omĩa ꝑm̃tis despectũ calcat. & quã¬
diu illud qđ desid̾at adhuc ꝑspeciẽ ñ hab&:
flere dulce habet se se continuis lam̃tis af¬
fligere. ⁊ qr necdũ se eẽ. in patria ad quã
creatus ẽ. udet. in huiꝰ uitȩ exilio nilei plus
aliud quã sua amaritudo placet. Dedignat᷑
ienĩ subiacere tẽporalib. & ardent̃ suspirat

Expanded text:
ille placere coeperit, qui omnia creavit. Reprille placere coeperit, qui omnia creavit. Reprehendit se de cogitationibus, insequitur de verbis, et punit flendo de factis. supernis inhiat, per mentis despectum calcat. Et quandiu illud quod desiderat adhuc per speciem non habet, flere dulce habet, seseque continuis lamentis affligere. Et quia necdum se esse in patria ad quam creatus est videt, in hujus vitae exsilio nil ei plus aliud quam sua amaritudo placet. Dedignatur etenim subjacere temporalibus, et ardenter suspirat
Abbreviated transcription (Latin):
cui dona sc̃i sp̃s creuerant. cur amarꝰ abi¬
bat. An om̃e cor qđ isdẽ sp̃s assumit. amarũ
m indignatione sui sp̃s facit: Unde scien¬
dũ ẽ. quia cui adhuc p̃sens uita dulcis ẽ.
& iã si uerbũ dĩ loqͥuideat᷑. eleuatꝰ ⁊ assuptꝰ
p̃dicator ñ ẽ. Mentẽ enĩ quã sc̃s sp̃s replet.
in amaritudinẽ tẽporaliũ ⁊ delectationẽ
ȩt̾norũ cõmouet. Dulce ⁊ enĩ ẽ. eẽ. in rebus
humanis. s ei qͥ adhuc de cęlestib gaudia
nulla gustauit. qr qͣnto minꝰ ec̃na intelligit:
tanto delectabiliꝰ in tẽporalibꝰ reqͥescit. At
si qͥs ia cordis ore gustauerit quȩ sit illa dul.¬
cedo celestiũ p̃miorũ. qui illi ymnidici an¬
geloꝵ chori. quȩ incophensibił uisio scẽ tri-¬
nitatis : huic qͣnto illud dulce fit qđ intꝰ
iudet. tanto in a maritudinẽ uertit᷑ om̃e qđ
foris sustinet. Rixat᷑ secũ de his quȩ mala&e
egisse se recolit. ⁊ sibimet ipsi displicet: cũ ei

Expanded text:
cui dona sancti Spiritus creverant cur amarus abibat? An omne cor quod idem spiritus assumit amarum in indignatione sui spiritus facit? Unde sciendum est quia cui adhuc praesens vita dulcis est, etiamsi verbum Dei loqui videatur, elevatus et assumptpraedicator non est. Mentem enim quam Spiritus sanctus replet, in amaritudinem temporalium delectatione aeternorum commovet. Dulce enim est esse in rebus humanis, sed ei qui adhuc de coelestibus gaudia nulla gustavit, quia quanto minus aeterna intelligit, tanto delectabilius in temporalibus requiescit. At si quis jam cordis ore gustaverit quae sit illa dulcedo coelestium praemiorum, qui illi hymnidici angelorum chori, quae incomprehensibilis visio sanctae Trinitatis, huic quanto illud dulce fit, quod intus videt, tanto in amaritudinem vertitur omne quod foris sustinet. Rixatur secum de his quae male egisse se recolit, et sibimetipsi displicet cum ei jam
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ tue. qr tanto om̃ipotentis dĩ amore
repleti st̃ : ut mutata m̃te sibimet ipsis
extranei eẽ. uideant᷑. implentes qđ scrip¬
tũ ẽ. Qui uult uenire pꝰme: ab neget se¬
met ipsũ: Demet ipsũ abnegat. qͥ mutatꝰ
ad meliora ⁊ incipit eẽ. qđ ñ erat: idesiit
ẽẽ. qđ erat. Sepe aut̃ quosdã uidimꝰ ad
uoce p̃dicationis quasi ex cõuersione con¬
punctos habitũ ñ animũ mutasse: ita
ut religiosam uestẽ sumerent. s ante acta
uitia ñ calcarent: ire stimulis immanit̃¬
ac acrit̃ agitari. maliciȩ dolore in ꝓxi¬
mi lesione feruescere. de ostensis quibꝰ.¬
dã bonis ante humanos oculos suꝑbire.
p̃sentis mundi lucra in hranter quere¬
re. n doloso ext̾ius habitu quẽ sũpser̃¬

Expanded text:
domus tuae . Quia tanto omnipotentis Dei amore domus tuae . Quia tanto omnipotentis Dei amore repleti sunt, ut mutata mente sibimetipsis extranei esse videantur, implentes quod scriptum est: Qui vult post me venire, abneget semetipsum . Semetipsum eliora, et incipit esse quod non erat, et desinit esse quod erat. 8. Saepe autem quosdam videmus ad vocem praedicationis, quasi ex conversione compunctos, habitum, non animum mutasse, ita ut religiosam vestem sumerent, sed anteacta vitia non calcarent; irae stimulis immaniter agitari, malitiae dolore in proximi laesionem fervescere, de ostensis quibusdam bonis ante humanos oculos superbire, praesentis mundi lucra inhianter quaerere, et de solo exterius habitu quem sumpser