comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Supra mensã magnã. sc̃õꝵ.¬
sedisti. ñ aꝑias suꝑ illã faucẽ tuã
prior. Non dicas simulta sunt quȩ
suꝑ illa sunt. mem̃to qm̃ malus õ.¬
culus nequa. Nequius ocło quid crȩ¬
atum est. Idõ ab om̃i facie sua lacͥ¬
mabitur cum uiderit. Ne extendas
manũtuã prior. & inuidia contami¬
natus erubescas. Nec conprimaris in
conuiuio. intellige ꝓximi tui exte
ipso. Utere quasi homo frugi his quȩ
tibi apponunt᷑: & ñ cũ manducas
multu odio habearis. Cessa prior cau¬
sa disciplinȩ: & noli nimius ẽẽ ne
forte offendas. Et si inmedio multoꝵ
sedisti: prior illis ñ extendas manũ
tuã: nec pͥor poscas bibere. Qũa suf¬
ficiens homini erudito uinũ exi¬
guũ. & indormiendo non laborab̾
ab illo.: & non senties dolorẽ. Ugilia
& colera. & tortura uiro infruntto.
somnus sanitatis inhomine parco.
Pormiet usq in mane: & anima illiꝰ
cũ ipso delectabit᷑. Et si coactus fueris
in edendo multũ: surge emedio &

Expanded text:
supra mensam magnam sedisti non aperias super illam faucem tuam prior non dicas simulata sunt quae super illa sunt memento quoniam malum oculus nequa nequius oculo quid creatum est ideo ab omni facie sua lacrimabitur cum viderit ne extendas manum tuam prior et invidia contaminatus obrubescas nec conprimaris in convivio intellege proximi tui ex te ipso utere quasi homo frugi quae tibi adponuntur et non cum manducas multum odio habearis cessa prior causa disciplinae et noli nimius esse ne forte offendas et si in medio multorum sedisti prior illis non extendas manum tuam nec prior poscas bibere quam sufficiens est homini erudito vinum exiguum et in dormiendo non laborabis ab illo et non senties dolorem vigilia et cholera et tortura viro infrunito somnus sanitatis in homine parco dormiet usque in mane et anima illius cum ipso delectabitur et si coactus fueris in edendo multum surge e medio et
Abbreviated transcription (Latin):
bstantiȩ: & in requiȩ sua replebit᷑ bo¬
nis suis. Laborauit pauꝑ indiminu¬
tione uictus: & infine inobsfit. Qui
aurũ diligit ñ iustificabitur: & qui
in sequitur consũptionem. replebit᷑
ex ea. Multi dati sunt in auri casus:
& facta est inspecie ipsius ꝑditio illoꝵ
Lignũ offensionis ẽ: aurũ sacrifican¬
tium. Ue illis qui sectant᷑ illud: & om

Expanded text:
tantiae et in requie sua replebitur bonorum suorum laboravit pauper in diminutione victus et in fine inops fit qui aurum diligit non iustificabitur et qui insequitur consumptionem replebitur ex ea multi dati sunt in auri casus et facta est in facie ipsius perditio illorum lignum offensionis est aurum sacrificantium vae i
Abbreviated transcription (Latin):
ficium eoꝵ ꝓpiciabit᷑ peccatis. Qui offert
sacrificiũ ex substantia pauperũ: quasi
qui uictunat filium in conspectu patris
sui. Panis egentiũ uita pauꝑis ẽ: qui de¬
fraudat illũ. homo sanguinis. Qui au¬
fert in sudore panem: quasi qui occidit
ꝓximũ suũ. Qui effundit sanguinem.
& qui fraudẽ facit mercennario: frr̃es

Expanded text:
 peccatis. Qui offert sacrificium de substantia pauperum, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui. Panis egentium vita pauperis est. Qui defraudat illum homo sanguinis est.  Qui aufert in sudore panem, quasi qui occidit proximum.  Qui effundit sanguinem, et qui fraudem facit mercenario, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
peregre sine domicilio. Minimũ pro
magno placeat tibi. & imꝓꝑium pere¬
grinationis ñ audies. Uita nequã hos¬
pitandi de domo indomu: & ubi bos¬
pitabit᷑ ñ fiducialit aget nec aꝑiet
os. Hospitabit & pascet. & potabit in¬
gratos: & ad hec amara audiet. Tran¬
si hospes. &orna mensam: & que in
manu habes. ciba ceteros. Exi a facie
honoris amicorũ meoꝵ: necessitudi¬
ne domus meȩ hospicio michi factus
es fã. Grauia hec homini habenti sen¬
sum: corteptio domus. & imꝓꝑium
feneratoris.¬

Expanded text:
peregre sine domicilio super minimum et peregre sine domicilio super minimum et magnum placeat tibi et inproperium peregrinationis non audies vita nequa hospitandi de domo in domum et ubi hospitabitur non fiducialiter aget nec aperiet os hospitabit et pascet et potabit ingratos et ad haec amara audiet transi hospes et orna mensam et quae in manu habes ciba ceteros exi a facie honoris amicorum meorum necessitudine domus meae hospitio mihi factus est frater gravia haec homini habenti sensum correptio domus et inproperium feneratoris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ scutũ potentis. & suꝑ lanceam aduer¬
sus iniicũ tuũ pugnabit. Uir bonꝰ
fidem fac̃ ꝓ ꝓximo suo: & qui ꝑdiderit
confusionẽ derelinquet sibi. Gram fide¬
ussoris ne obluuscaris: dedit enĩ ꝑte
anima suã. Reꝓmissionẽ fugit pecca¬
tor & immundus. Bona reꝓmissoris sibi
asscribit peccator: & ingratus derelin¬
quet liberantẽ se. Uir reꝓmittit de ꝓxi¬
mo suo. & cum ꝑdiderit reuerentiam
relinquet᷑ ab eo. Reꝓmissio nequissima
multos ꝑdidit dirigentes: & cõmouit
illos quasi fluctus maris. Uiros poten¬
tes gyrans migrare fecit. & uagati st̃
ingentib alienis. Peccator transgrediens
mandata dñi incidet in ꝓmissionem
neqũa: & qui conatur multa agere in¬
cidet iniudiciũ. Recupera ꝓximũ se¬
cundũ uirtutẽ tuã: & attende tibi ne¬
3 incicdas ꝯs¬
Nitium uitȩ hominis. aqua & panis &
uestim̃tũ: & domꝰ ꝓtegens turpitudi¬
nẽ. Melior ẽ. uictus pauꝑis sub tegnu¬
ne asserum: qua epule splendidȩ in

Expanded text:
 scutum potentis et super lanceam aduersus inimicum tuum pugnabit uir bonus fidem facit proximo suo: et qui perdiderit confusionem, derelinquet sibi. gratiam fideiussoris ne obliviscaris dedit enim pro te animam suam repromissorem fugit peccator et inmundus bona repromissoris sibi adscribit peccator et ingratus sensu derelinquet liberantem se vir repromittit de proximo suo et cum perdiderit reverentiam relinquetur ab eo repromissio nequissima multos perdidit dirigentes et commovit illos quasi fluctus maris viros potentes gyrans migrare fecit et vagati sunt in gentibus alienis peccator transgrediens mandata Domini incidet in promissionem nequa et qui conatur multa agere incidet in iudicium recupera proximum secundum virtutem tuam et adtende tibi ne incidas initium vitae aqua et panis et vestimentum et domus protegens turpitudinem melior victus pauperis sub tegimen asserum quam epulae splendidae in
Abbreviated transcription (Latin):
cõputabit illud quasi inuentionem
Sin autẽ: fraudabit illũ pecunia sua:
& possidebit illũ inimicũ gͣtis. Et con¬
uicia & maledicta reddet illi: & ꝓ hono¬
re & beneficio reddet illi contumeliã.
Aulti non causa nequitiȩ ñ fenerati st̃.
sed fraudari gratis timuerunt. Uerum¬
tamen suꝑ humilem animo fortior es¬
to. & ꝑ elemosina non trahas illũ.
Propt̃ mandatũ assume pauperem:
& ꝓpt in opiam eius nedimittas eũua
& ñ abscondas eam sub lapide inꝑditi¬
onem. Pone thesaurũ tuũ inp̃ceptis al¬
tissimi: &e ꝑderit tibi magis quã aurũ.
onclude elemosinã incorde pau

Expanded text:
nem sin autem fraudavit illum pecunia sua et possidebit illum inimicum gratis et convicia et maledicta reddet illi et pro honore et beneficio reddet illi contumeliam multi non causa nequitiae non feneraverunt sed fraudari gratis timuerunt verumtamen super humilem animo fortior esto et pro elemosyna non trahas illum propter mandatum adsume pauperem et propter inopiam eius ne dimittas illum t non abscondas illam sub lapide in perditionem pone thesaurum tuum in praeceptis Altissimi et proderit tibi magis quam aurum conclude elemosynam in corde pau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrimo suo: & qui p̃ualet manuman¬
data seruat. Fenerare ꝓximo tͥ in dem¬
pore necessitatis illiꝰ. & iterũ redde ꝓ¬
ximo in tempore suo. Confirma uer¬
bum & fidelit age cum illo: & in om̃i
tempore inuenies quod tͥ necessariũ ẽ.
Multi quasi inuentionẽ estimauert̃
fenus. & prestiter̃ molestiã his qui se
ad iuuauerunt. Donec accipiant oscu¬
lant̾ manus dantis: & inꝓmissionib
humiliant uocẽ suã. & intẽpore reddi¬
tionis postulabit tempus. & loquetͣuer

Expanded text:
qui praevalet manu mandata servat fenera proximum tibi in tempore necessitatis illius et iterum redde proximo in tempore suo confirma verbum et fideliter age cum illo et in omni tempore invenies quod tibi necessarium est multi quasi inventionem aestimaverunt fenus et praestiterunt molestiam his qui se adiuvaverunt donec accipiant osculantur manum dantis et in promissionibus humiliant vocem suam et in tempore redditionis po
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ incident in illã: & exardebit in ilł
& ñ extinguet᷑. Et inmittet᷑ in illos qͣsi
leo. &e quasi pardus ledebit illos. Seꝑi
aures tuas spinis. & noli audire lingũa
nequã. Et ori tuo facito ostia: & seras au

Expanded text:
Deum incident in illam, et exardescet in illis, Deum incident in illam, et exardescet in illis, et non exstinguetur, et immittetur in illos quasi leo, et quasi pardus laedet eos. Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam, et ori tuo facito ostia, et ser
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ sagittã aꝑiet pharetr̃a donec
deficiat. Gr̃a mulieris sedule delecta¬
bit uirum suũ: & ossa illius impin¬
guabit. Disciplina illiꝰ datusdĩ. Muli¬
er sensata & tacita: non ẽ. immutatio
erudite animȩ. Gr̃a suꝑ grãm: mu¬
lier sca & pudorata. Omĩs autẽ ponde¬
ratio. non est digna continentis aĩȩ.
Sicut sol oriens mundo in altissimis
: dĩ. sic mulieris bonȩ species in orna¬
mentum domus eius. Lucernasplen¬
dens suꝑ candelabrum scm̃: & sꝑeci¬
es faciei suꝑ etatem stabilẽ. Colump¬
ne aureȩ suꝑ bases argenteas: & pedes
firmi suꝑ plantas stabilis mulieris.

Expanded text:
omnem sagittam aperiet faretram donec omnem sagittam aperiet faretram donec deficiat gratia mulieris sedulae delectabit virum suum et ossa illius inpinguabit disciplina illius datus Dei mulier sensata eruditae animae. Gratia super gratia, mulier sancta et pudorata. Omnis autem ponderatio non est digna continentis animae. Sicut Sol oriens in mundo altissimi Dei, sic mulieris bonae species in ornamento domus est: lucerna splendens super candelabrum sanctum, species faciei super aetatem stabilem. Columnae aureae super bases argenteas, et pedes firmi super plantas stabilis muli
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ in pace implebit. Pars bona mu¬
lier bona. Inparte bona tim̃tiũ dm̃
dabitur iiro ꝓfactis bonis. Niuitis
autẽ & pauꝑis cor bonum: inom̃i
tempore uultꝰ illoꝵ hilaris. Atribus
timuit cormeũ. & inquarto facies
mea metuit. Pelaturã ciuitatis. &
collectionẽ popłi. & calumpniã men¬
dacẽ: suꝑ mortẽ om̃ia grauia. Dolor
cordis & luctus: mulier zelotipa. In
muliere zelotipa: flagellũ linguę
om̃ib cõmunicans. Sicͦut boum iugũ
quod iouetur: ita & mulier nequã
Qui tenet illã: quasi qui app̃hendat
scorpionẽ. Mulier ebriosa ira magna
& contumelia: & turpitudo illiꝰ non
extinguet᷑. fornicatio mulieris inex¬
tollentia oculoꝵ. ce inpalpebris illiꝰ
agnoscetur. Infilia non auertente se
firma custodiam: neinuenta occasio¬
ne utat̾ se. Abom̃i in reuerentia ocuł
caue: & ne mireris si te neglexerit.
Sicut uiator siciens ad fontem os aꝑi¬
et. & abom̃i aqua ꝓxima bibet : &
contͣ omnẽ palum sedebit: & contra

Expanded text:
 pars bona mulier bona in parte bona timentium Deum dabitur viro pro factis bonis divitis autem et pauperis cor bonum in omni tempore vultus illorum hilaris a tribus timuit cor meum et in quarto facies mea metuit delatura civitatis et collectio populi et calumniam mendacem super mortem omnia gravia dolor cordis et luctus mulier zelotypa in muliere infideli flagellum linguae omnibus communicans sicut boum iugum quod movetur ita et mulierem nequam qui tenet illam quasi qui adprehendat scorpionem mulier ebrioturpitudo illius non contegetur fornicatio mulieris in extollentia oculorum et in palpebris illius agnoscetur in filia non avertente se firma custodiam ne inventa occasione utatur se ab omni inreverentia oculis cave et ne mireris si te neglexerit sicut viator sitiens ad fontem os aperiet et ab omni aqua proxima bibet et contra omnem palum sedebit et contra
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluta. mulier quȩ non beatificat
uirũ suũ. Amuliere initiũ factũ ẽ
peccati. & ꝑ illã om̃s morim̃. Nondes
aque tuȩ exitũ nec modicũ: nec nu¬
lieri nequã uenam ꝓdeundi. Si ñ
ambulauerit ad manũ tuã: confun¬
det te in conspectu inimicoꝵ. A car¬
nib tus abscide illã: ne semꝑ te¬
abutatur.
Pulieris bone beatus uir. numer¬

Expanded text:
dissoluta mulier quae non beatificat dissoluta mulier quae non beatificat virum suum a muliere initium factum est peccati et per illam omnes morimur non des aquae tuae exitum nec modicum nec mulieri nequa veniam prodeundi si non ambulaverit ad manum tuam et confundet te in conspectu inimicorum a carnibus tuis abscide illam ne sempeabutatur mulieris bonae beatus vir
Abbreviated transcription (Latin):
nis malicia nequitia mulieris: &
omnẽ plagam & n plagã uidebit
cordis: & omnẽ niquitiã & ñ nequi
tiam mulieris: ꝙ omne obductum
& non obductũ odientium: & omnẽ
uindictam & ñ iundictam inimicoꝵ
Nonẽ. caput nequius suꝑ caput
colubiri. &non ira suꝑ iram mu¬
lieris. Commorari leoni & draconi.
placebit.: qua hibitare cũ muliere
nequã. Nequitia mulieris immu¬
tat faciem eius. & obcecauit uultũ
suũ tanqua ursus: & quasi saccũ
ostendit inmedio ꝓximoꝵ eius &
audiens suspicabit modicũ. Breuis¬
om̃is malicia. suꝑ malicia mulieris.
Sors peccatorũ cadat suꝑ illã. Ascensꝰ
arenosus inpedib uete̾rani: sicinu¬
lier linguata homini quieto. Ne res¬
picias inmulieris speciem: & ñ con¬
cupiscas mulierem inspeciȩ. Mulie¬
ris ira. & in reuerentia. & confusio
magna. Mulier si primatũ habeat.
contraria ẽ. iuiro suo. Cor humile &
facies tristis. & plaga mortis: muli¬
er nequa. Manus debiles & genua

Expanded text:
nis malitia nequitia mulieris est et nis malitia nequitia mulieris est et omnem plagam et non plagam videbit cordis et omnem tiam mulieris: et omnem obductum, et non obductum odientium: et omnem vindictam, et non vindictam inimicorum. Non est caput nequius super caput colubri: et non est ira super iram inimici. Commorari leoni et draconi placebit, quam habitare cum muliere nequam. Nequitia mulieris immutat faciem ejus: et obcaecat vultum suum tanquam ursus: et quasi saccum ostendit in medio proximorum eius et audiens suspirabit modicum brevis malitia super malitiam mulieris sors peccatorum cadat super illam ascensus harenosus in pedibus veterani sic mulier linguata homini quieto ne respicias in mulieris speciem et non concupiscas mulierem in specie mulieris ira et inreverentia et confusio magna mulier si primatum habeat contraria est viro suo cor humile et facies tristis et plaga mortis mulier nequa manus debiles et genua
Abbreviated transcription (Latin):
tua ñ congregasti: & quomͦ inue¬
nies in senectute tua. Qũa specio¬
sũ canicie iudiciũ. & presbiteris
cognoscere consilium. Qũa speciosa
ueterani sapientia & gloriosis in¬
tellectus & consiliũ. Corona senum
multa ꝑicia. & gła illorũ timordĩ.
Nouẽ in suspicabilia cordis magni¬
ficaui: & decimũ dicã in lingua ho¬
minibus. Homo qui iocundat᷑ in
filiis uiuens. & uidens subuersi¬
onem inimicorũ. Beatus qͥ habitat
cum muliere sensata: & qui lin¬
gua sua non ẽ. lapsus: & qui ñ ser¬
uiuit indignis se. Beatus qui in¬
uenit amicũ uerum: & qui enar¬
rat iusticiam auri audienti. Qũa
magnꝰ qui inuenit sapientiã & sci¬
entiam sed non ẽ. suꝑ tuentẽ do¬
minũ. Timor dĩ. suꝑ om̃ia suꝑpo¬
suit. Beatus. cui donatũ ẽ. babe
timorẽ dĩ. Qui tenet illũ: cui assi¬
milabitur. Timor dĩ initium di¬
lectionis eius: fidei autẽ initium
adglutinandum ẽ ei.
m̃is plaga tristitia cordis ẽ. & om¬

Expanded text:
tua non congregasti, quomodo inuenies in senectute tua? quam speciosum canitiae iudicium et presbyteris cognoscere consilium! quam speciosa ueteranis sapientia et gloriosis intellectus et consilium! corona senum multa peritia et gloria illorum timor dei.novem insuspicabilia cordis magnificavi et decimum dicam in lingua hominibus homo qui iucundatur in filiis vivens et videns subversionem inimicorum beatus qui inhabitat cum muliere sensata et qui in lingua sua non est lapsus et qui non servivit indignis se beatus qui invenit amicum verum et qui enarrat iustitiam auri audienti quam magnus qui invenit sapientiam et scientiam sed non est super timentem Deum timor Dei super omnia superposuit beatus cui donatum est habere timorem Dei qui tenet illum cui adsimilabitur timor Dei initium dilectionis eius fidei autem initium adglutinandum est ei omnis plaga tristitia cordis est et om
Abbreviated transcription (Latin):
gere fide cũ illo. Quod si denudaueriᷤᷤ
absconsa illiꝰ: non ꝑsequeris posteũ.
Sicut em̃ homo qui ꝑdit amicũ suũ.
sic qui ꝑdit amicitiam ꝓximi sui. Et
sic̃ qui dimittit auẽ demanu sua. sic
reliquisti ꝓrrimũ tuũ. & noneũ cãpies
Non illũ sequeris. qm̃longe abest. Effu¬
git enim quasi cãprea delaqueo. qm̃
uulnerata ẽ. anima eius. Ultra eũ non
poteris colligare: & maledicti ẽ. concor¬
clatio. Denudare autemamici mysteria.
desꝑatio ẽ. animȩ infelicis. Annuens
oculo fabricat iniqua: & nemo eum
abitiet. Inconspectu oculorũ tuoꝵ con¬
dulcabit os suũ: & suꝑ ser mones tu¬
os ammirabrtur. Nouissime autẽ ꝑ¬
uertet ossuũ: & inuerb̾ tius dabit᷑
scandalum. Multa audiui & noncoȩqͣui
ei: & dñs odiet illum. Qui mn altũ mit¬
Et plaga dolosa. dolosi diuidet uul¬
nera: & qui foueam fodit in illã deci¬
det. Et qui statuet lapidem ꝓximo.
agnoscet unde adueniet illi. Illusio

Expanded text:
gere fide cum illo: quod si denudaueris gere fide cum illo: quod si denudaueris abscondita illius, non per-. sequaris eum. sicut enim homo qui perdet amicum suum,. sic qui perdet amicitiam proximi sui. et sicut qui dimittit auem de manu sua, sic reliquisti proximum tuum, et non eum capies. non illum sequaris, quoniam longe abest. effugit enim quasi caprea de laqueo: quoniam uulnerata est anima eius: et ultra eum non poteris conligare. maledicti est concordatio: dedesperatio est animae infelicis. Annuens oculis fabricat iniqua, et nemo eum abjiciet. In conspectu oculorum tuorum condulcabit os suum, et super sermones tuos admirabitur: novissime autem pervertet os suum, et in verbis tuis dabit scandalum. Multa odivi, et non coaequavi ei; et Dominus odiet illum. Et postt plaga dolosi diuidet uulnera: et qui fodit foueam, ia illam eadet: et qui statuet laqueum proximo agnoscet unde adveniet illi. Illusio,
Abbreviated transcription (Latin):
non conlaudes uirũ. Hec enĩ tempta¬
tio ẽ. hominũ. Si sequeris iusticiã ap¬
prehendes illã: & indues quasi põderẽ
honoris. & inhabitabis cũ ea : & pro¬
teget te insempit̾num. & indie agni¬
tionis inuenies firmam̃tũ. Uolatilia
adsibi similia conueniunt. &ueritas
adeos qui oꝑant᷑ illã reuertet᷑. Leo ue¬
nationi insidiat᷑ semꝑ sic peccata o¬
ꝑantib iniquitates. Homo sc̃s̃ in sapi¬
entia manet sicut sol: nã stultus fic̃
luna immutatur. In medio sensatoꝵ
serua uerbum temꝑori: in medio autẽ
cogitantium assiduus esto. Narratio
peccantium odiosa: & risus illoꝵ in
delictis peccati. Loquela multũ utrars
horipilationem capiti statuet. & in¬
reuerentra ipsiꝰ obturatio auriũ. Effu¬
sio sanguinis in rixa suꝑborum: & ma¬
ledictio illoꝵ auditus grauis.
Qui denudat archana amiciꝑdit
fidẽ & non inueniet amicũ ad ani¬
mu suũ. Dilige ꝓximũ: & comun¬

Expanded text:
non conlaudes uirum: haec enim temptanon conlaudes uirum: haec enim temptatio est hominum. si sequaris iustitiam, adprehendes illam et indues quasi poderem honoris: et habitabis cum ea, et proteget te in sempiternum, et in die agnitionis inuenies firmamentum. uolatilia ad sibi similia conueniunt, et ueritas ad eos qui operantur illam reuertetur. leo uenationi insidiatur semper, sic peccata operantibus iniquitatem. homo sanctus in sapientia manet sicut sol: nam stultus sicut luna inmutatur. in medio insensatorum serua uerbum tempori: in medio autem cogitantium adsiduus esto. narratio peccantium odiosa, et risus eorum in delictis peccati. loquella multum iurans horripilationem capiti statuit, et inreuerentia ipsius obturatio aurium. effusio sanguinis in rixa superborum, et maledictio illorum auditus grauis. qui denudat arcana amici, perdet fidem et non inueniet amicum ad animam suam. dilige proximum et coniun
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ȩ. Induob contristatũ ẽ. cormeũ.
& intercio iracundia michi aduenit.
Uirbellator deficiens ꝑ inopiam. et
uir sensatus contemptus: & qui tns¬
greditur aiusticia ad peccatum. Us
parauit eũ ad rũpheam. Duȩ species
difficiles & ꝑiculose: michi apparue¬
runt. Difficile exuitur negotians a
negligentia. & non iustificabit᷑ cau¬
po. apeccatis labiorum. AXTI
Propt̃ in opiam multi deliquerunt.
& qui querit locupletari auertit ocu¬
lũ suum. Si inmedio compaginis la¬
pidum palus figatur: sic & inter me¬
dium uenditionis. & emꝑtionis an¬
gustiabit᷑ peccatis. Conteretur cũ de¬
linquente delictum. Si non intimore
dñi tenueris te instant̃. cito subuer¬
tetur domus tua. Si inꝑtusura cribri
remanebit pulius: sic aporia homi¬
nis incogitatu illius. Uasa figuli ꝓbat
fornax. & homines iustos temptatio
tribulationis. Sicut rusticatio deligno
ostendit fructũ illiꝰ. sic uerbũ ex cogi¬
tatu cordis hominis. Ante sermonẽ.

Expanded text:
 In duobus contristatum est cor meum, et in tertio iracundia michi advenit: vir bellator deficiens per inopiam, et vir sensatus contemptus, et qui transgreditur a iustitia ad peccatum Deus paravit eum ad rompheam duae species difficiles et periculosae mihi apparuerunt difficile exuitur negotians a neglegentia et non iustificabitur caupo a peccatis labiae propter inopiam multi deliquerunt et qui quaerit locupletari avertit oculum suum si inpidum palus figitur, sic et inter medium venditionis et emptionis angustiabitur peccatum. Conteretur cum deConuertetur delictum. si non in timore domini tenueris te instanter, cito subuertetur domus tua. si in pertusura cribri remanebit stercus, sic aporia hominis in cogitatu illius. uasa figuli probat fornax, et homines iustos temptatio tribulationis. sicut rusticatio de ligno ostendit fructum illius, sic uerbum ex cogitatu hominis cordis. ante sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
sensus illiꝰ fideles sunt Uir sapiens tn¬
plebit᷑ benedictionibus: & uidentes
illũ laudabunt. Uita uiri innumero
dierũ. dies autẽ isrł innumerabiles
sunt. Sapiens inpopło hereditabit ho¬
norẽ: & nom̃ illiꝰ erit uiuens in ȩter¬
nũ. fili in uita tua tempta animã tuã.
& si fuerit neqũa non des illi potestatẽ.
Non enĩ om̃ia om̃ib expediunt. & nol
om̃i animȩ om̃e genus placet. Noli aii¬
dus ẽẽ inom̃i epulatione: & non tẽ ef¬
fundas suꝑ omnẽ escã. Inmultis enĩ
escis erit infirmitas: & aiuiditas app¬
pinquabit usq ad colera. Propt̾ crapulã.
multi obierunt. Qui autẽ abstinens ẽ.
aditiet uitã.
onora medicũ ꝓpt̃ necessitatẽ: &¬

Expanded text:
sensus eius fideles sunt vir sapiens implebitur benedictione et videntes illum laudabunt vita viri in numero dierum dies autem Israhel innumerabiles sunt sapiens in populo hereditabit honorem et nomen illius erit vivens in aeternum fili in vita tua tempta animam tuam et si fuerit nequam non des illi potestatem non enim omnia omnibus expediunt et non omni animae omne genus placet noli avidus esse in omni epulatione et non te effundas super omnem escam in multis enim escis erit infirmitas et aplestia adpropinquabit usque ad cholera propter aplestiam multi obierunt qui autem abstinens est adiciet vitam honora medicum propter necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
te. ut ꝓphȩ tui fideles inueniantur.
& exaudi orationẽ seruoꝵ tuoꝵ. Sed̾m
benedictionẽ aaron da popło tuo: &
dirige nos inuiam usticiȩ.: & sciant
om̃s qui inhabitant terrã: quia tu
es conspector seculorũ. Omnẽ escã man

Expanded text:
etae tui fideles inveniantur: et exaudies orationes servorum tuorum. Secundum benedictionem Haaron da populo tuo: et dirige nos in viam iustitie. Ut sciant omnes qui inhabitant terram: quia tu es Deus conspector seculorum. XXV. CAN
Abbreviated transcription (Latin):
.omĩs medela: & a rege accipiet do¬
nationẽ. Disciplina medici exaltabit
caput illiꝰ: & in conspectu magnatorũ
conlaudabit᷑. Altissimus creauit de
terra medicinã: & uir prudens ñ abhor¬
rebit in illis. Nonne aligno indulca¬
ta ẽ. aqua a mara.: Ad agnitionẽ ho¬
minũ uirtus illoꝵ: & dedit hominib
scientiã altissimus. honorari inmirabi¬
lib suis. In his curans: mitigabit dolorẽ.¬

Expanded text:
m est medela, et a rege accipiet donationem. Disciplina medici exaltabit caput ipsius, et in conspectu magnatorum collaudabitur. Altissimus creavit de terra medicinam, et vir prudens non abhorrebit illam. Nonne a ligno indulcata est aqua amara? Ad agnitionem hominum virtus illius, et dedit homini scientiam Altissimus, honorari in mirabilibus suis. In his curans mitigavit dolore
Abbreviated transcription (Latin):
consilium: sed est consiliarius in semet
ipso. Acõsiliario serua anima tuã.Priꝰ
scito quȩsit illius necessitas: & ipse e¬
nim anumo suo cogitabit: ne forte
mittat sudem in terram. & dicat tibi
bona ẽ uita tua. & stet econtrario ui¬
dere quid tibi eueniat.
um iuiro inreligioso tracta de san
timido debello: cum negotiatore de
traiectione: cum emptore de uenditi¬
one. cum uiro libido de gratus agen¬
dis: cũ impio de pietate. cum in hone¬
sto de honestate. cum oꝑario agrario
de om̃i oꝑe: cum oꝑario annuali de
consũmatione anni: cũ seruo pigro
demulta oꝑatione. Non attendas his
ui om̃i consilio.

Expanded text:
consilium sed est consiliarius in semet consilium sed est consiliarius in semet ipso a consiliario serva animam tuam prius scito quae sit illius necessitas et ipse enim animo suo cogitabit ne forte mittat sudem in terram et dicat tibi bona est via tua et stet e contrario videre quid tibi eveniat cum viro inreligioso timido de bello, cum negotiatore de trajectione, cum emptore de venditione, cum viro livido de gratiis agendis, cum impio de pietate, cum inhonesto de honestate, cum operario agri de omni opere, cum operario annuali de consummatione anni, cum servo pigro de multa operatione: non attendas his in omni consilio.
Abbreviated transcription (Latin):
Nonẽ. uiri illiꝰ. scđm filios hominũ.
Qui possidet mulierẽ bonã: inchoat
possessionem. Ad utorium scđ̾m illũ
est: & columna ut requies Ubi non ẽ.
sepis diripiet᷑ possessio: & ubi nonẽ
mulier. gemiscit egens. Cui credit
qui ñ habet nidum: Et deflectens
ubicumq obscurauerit: quasi suc¬
uinctus latro exiliens deciuitate in
eiuitatem.
m̃is amicus dicet. & ego amicitiã
copulaui: sed ẽ. amicus solo nomine
amicus. Nonne tristicia in ẽ. usq ad
mortẽ: Sodał autẽ & amicus: ad
inimicitiã conuertent᷑. Op̃sumptio
nequissima: unde creata es: Coope¬
rire aridã maliciã: & dolositatẽ illiꝰ.
Sodalis amico coniocundatur in ob¬
lectatione. & intempore tribulatio¬
nis aduersarius erit. Sodalis amico
condolet causa uentris: & contra ho¬
stem accipiet scutũ. Non obliuiscaris
amici tuunanimo tuo: & non inme¬
mor sis illiꝰ inoꝑib tuis. Noli consilia¬
ri cũ socero tuo: & arelantib te abscon¬
de consilium. Omĩs consiliarius ꝓdit

Expanded text:
 filios hominum qui possidet mulierem inchoat possessionem adiutorium contra illum est et columna ut requies ubi non est sepis diripietur possessio et ubi non est mulier gemescit egens cui credit qui non habet nidum et deflectens ubicumque obscuraverit quasi succinctus latro exiliens de civitate in civitatem omnis amicus dicet et ego amicitiam copulavi sed est amicus solo nomine amicus nonne tristitia inest usque ad mortem sodalis autem et amicus ad inimicitiam convertentur o praesumptio nequissima unde creata es cooperire aridam malitiam et dolositatem illius sodalis amico coniucundatur in oblectatione et in tempore tribulationis adversarius erit sodalis amico condolet causa ventris et contra hostem accipiet scutum non obliviscaris amici tui in animo tuo et non inmemor sis illius in operibus tuis noli consiliari cum socero tuo et a zelantibus te absconde consilium omnis consiliarius prodit
Abbreviated transcription (Latin):
inueritate uiã tuã. Ante om̃ia oꝑa uer¬
bum uerax p̃cedat te: & ante omnẽ ac¬
tũ consilium stabile. Uerbũ nequã: im¬
mutabit cor. Quatuor partes oriuntur:
bonũ & malum.: uita &e mors: & domi¬
natrix illorũ ẽ assidua lingua. Uir ꝑi¬
tus multos erudunt: & animȩ suȩ su¬
ui sofistice loquitur odibił ẽ. om̃i
re defraudabit᷑. Non enĩ data ẽ. illi a

Expanded text:
ante omnem operam verbum verax praecedat te et ante omnem actum consilium stabile verbum nequa inmutabit cor quattuor partes oriuntur bonum et malum vita et mors et dominatrix illorum est adsidua lingua vir peritus multos erudivit et animae suae suui sofistice loquitur odibilis est omni re defraudabitur non est enim data illi a
Abbreviated transcription (Latin):
cũq cognoueris obseruantẽ timorem
dĩ : cuius anima ẽ. scđm anim̃a tuã.
Quicũq titubauerit intenebris non
condolebit tibi: & corboni consilii sta¬
tuet tecũ. Non ẽ. enĩ tibi aliud plus illo.
Inima uiri sancti enuntiat aliqnͣ¬
do uera: qũa septẽ circũspectores seden¬
tes in excelsum adspeculandũ. Et inhis

Expanded text:
s observantem timorem Dei, cujus anima est secundum animam tuam; et qui cum titubaveris in tenebris, condolebit tibi. Cor boni consilii statue tecum; non est enim tibi aliud plus illo.nima viri sancti enuntiat aliquando vera quam .VII. circumspectores sedentes in excelsum ad speculandum". demones
Abbreviated transcription (Latin):
tempus: & memento finis. ut enarreis
mirabilia tua. Inira flaminȩ deuoret̃
qui saluat᷑. & qui pessimant plebem
tuã inueniant ꝑditionem. Contere
caput principum inimicoꝵ. dicentiũ
non ẽ. alius pret̃ nos. Congrega oms
tribꝰ iacob. & cognoscant quia non ẽ.
ds̃ nisi tu. ut enarrent magnalia
tua: & hereditabis eos sicut abinitio.
Hiserere plebi tuȩ. suꝑquã
in uocatũ est nom̃ tuũ: & isrł quẽ
coȩquasti primogenito tuo. Miserere
ciuitati sanctificationis tuȩ: ⁊herłm
ciuitati requiei tuȩ. Reple syon in e¬

Expanded text:
mpus et memento finis ut enarrent mirabilia tua in ira flammae devoretur qui salvatur et qui pessimant plebem tuam inveniant perditionem contere caput principum inimicorum dicentium non est alius praeter nos congrega omnes tribus Iacob et cognoscant quia non est Deus nisi tua: et hereditabis eos sicut ab initio. Miserere plebi tue super quam invocatum est nomen tuum: et Srahel quem quoequasti primogenito tuo. Miserere civitati sanctificationis tue: Iherusalem civitati requiei tue. Reple Syon ine
Abbreviated transcription (Latin):
buntur custodes domus. & nutabun¬
tur luri fortissimi : & ociosȩ erunt
molentes inminute numero: & te¬
nebrescent uidentes ꝑforamina.Et
claudent ostia inplatea: in humili¬
tate uocis molentis. Et consurgent
aduocem uolucris: & obsurdescent
om̃s filiȩ carminis. E xcelsa quoq
timebunt: & formidabunt inuia.
florebit amigdalum. & impingua¬
bitur locusta. & dissipabitur cappa¬
ris. qm̃ ibit homo in domũ ȩternita¬
tis suȩ. Et circumibunt in platea plan¬
gentes. anteqũa rumpatur funicu
& reuertatur puluis in terrã suã un¬

Expanded text:
buntur custodes domus, et mutabunbuntur custodes domus, et mutabuntur viri fortissimi: et otiose erunt molentes in minuto numero. Et tenebrescent videntes per foramina, et claudent ostia in platea: in umilitate vocis molentis. Et consurgent ad vocem volucris: et obsurdescent omnes filiae carminis excelsa quoque timebunt et formidabunt in via florebit amigdalum inpinguabitur lucusta et dissipabitur capparis quoniam ibit homo in domum aeternitatis suae et circumibunt in platea plangentes antequam rumpatur fconuertatur puluis in terra, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
pregnantis: sic nescis oꝑadĩ qui
fabricator ẽ. om̃ium. Mane semina
semen tuũ & uesꝑe ne cesset manꝰ
tua: quia nescis quid magis oria¬
tur hoc aut illud: & si utrũq simul
melius erit. Dulce lum̃ & delectabile
est oculis. uidere solem. Siannis mul¬
tis uixerit homo: & in his om̃ib letus
fuerit. meminisse debet tenebrosi tẽ¬
poris. & dierũ multoꝵ. qui cũ uene
rint. uanitatis arguunt᷑ p̃terita
Letare uiuenis in ad olescentia tua.
& in bono sit cor tuũ in diebus iuiuen¬
tutis tuȩ: & ambula in uiis cordis
tui: & inintuitu ocłoꝵ tuoꝵ: & scito
amoue maliciã a carne tua. Ad olescen¬
tia enim & uoluptas. uana sunt ¶Ile¬
mento creatoris tui indieb iuuentu¬
tis tuȩ. antequã ueniat tempus af¬
flictionr tuȩ: & apꝓpinquent anni
de quib dicas non michi placent:
ante quã tenebrescat sol. & lumen.
& luna. & stelle: & reuertantur nu¬
bes post pluuiam: quando cõmoue¬

Expanded text:
praegnantis: sic nescis opera Dei, qui praegnantis: sic nescis opera Dei, qui fabricator est omnium. Mane semina semen tuum, et vespere ne cesset manus tua: Quia nescis quid magis oriatur, hoc an illud, et si utrumque simul, melius erit. Dulce lumen, et delectabile est oculis videre solem. Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit: Meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum mrint, vanitatis arguentur preterita. Letare ergo, iuvenis, in adolescentia tua et in bono sit cor tuum in diebus iuventutis tue et ambula in viis cordis tui et in intuitu oculorum tuorum et scito  a carne tua: adulescentia enim et voluptas vane sunt. Memento Creatoris tui: in diebus iubentutis tue. Antequam veniat tempus afflictionis: et adpropinquent anni de quibus dicas non mici placent. Antequam tenebrescat sol, et lumen, et luna, et stelle: et revertatur nubes post plubiam. Quando commove
Abbreviated transcription (Latin):
rex est puer: & cuius principes mane
comedunt. Beata terra cuius rex no¬
bilis ẽ: & cuius principes uescunt᷑
in tempore suo ad reficiendũ. et ñ
ad luxuriam. Inpigricuis humilia¬
bitur contignatio: &e in infirmitate
manuum ꝑstillabit domus. In ri¬
sum faciunt panem ac uinũ. ut
epulentur bibentes: & pecunie obȩ¬
diunt om̃ia. In cogitatione tua regi
ne detrahas : & insecreto cubiculi tui
ne maledixeris diuiti. quia auis cȩli
portabit uocẽ tuã: & qui habet pen¬
nas. annuntiabit sententiã Mitte
quia post multa tempora inuenies
illu. Ba partẽ septẽ. nec non & octo
quia ignoras quid futurũ sit malisuꝑ
t̃ram. Si replete fuerint nubes: imbr̃e
suꝑ terrã effundent. Si ceciderit lig¬
num ad austrum. aut ad aquilone
inquocũq lococeciderit. ibi erit. Qui
obseruat uentũ ñ seminat. & qui
considerat nubes nũquã metet. Quo¬
mͦ ignoras quȩ sit uia sp̃s. & qua raci¬
one compingantur ossa inuentre

Expanded text:
rex est puer et cuius principes mane rex est puer et cuius principes mane comedunt beata terra cuius rex nobilis est et cuius principes vescuntur in tempore suo ad reficiendum et non ad luxuriam in pigritiis humiliabitur contignatio et in infirmitate manuum perstillabit domus in risu faciunt panem ac vinum ut epulentur viventes et pecuniae oboedient omnia in cogitatione tuane detrahas, et in secreto cubiculi tui ne maledixeris diviti: Quia avis coeli portabit vocem tuam, et qui habet pennas annuntiabit sententiam. Cap.quia post multa tempora invenies illum. Da partem septem, necnon et octo: quia ignoras quid futurum sit mali super terram. Si repletae fuerint nubes, imbrem super terram effundent. Si ceciderit lignum ad austrum, aut ad aquilonem, in quocumque loco ceciderit, ibi erit. Qui observat ventum, non seminat: et qui considerat nubes, numquam metet. Quomodo ignoras quae sit via spiritus, et qua ratione compingantur ossa in ventre
Abbreviated transcription (Latin):
uidi sub sole: quasi ꝑ errorẽ egrediens
a facie principis. Positũ stultum in dig¬
nitate sublimi. & diuites sedere deorsũ.
uidi seruos inequis: & principes ambu¬
lantes quasi seruos suꝑ terram. Qui
fodit foueam incidet in eã: & qui dis¬
sipat sepem. mordebit eum coluber
Qui transfert lapides affliget᷑ in eis.
&e qui scindit ligna. uulnerabit ab
eis. Si retunsũ fuerit ferrũ. & hoc non
ut prius. sed hebetatũ erit: multo la¬
bore ex acuetur: & post industriam se¬
quetur sapientia.Si mordeat serpens
in silentio: nichil eominus habet qui
occulte detrahit. Uerba oris sapientis
grã: & labia in sipientis p̃cipitabunt
eũ. Initium uerborũ eius stulticia. &
nouissimũ oris illius error pessimus.
Stultus uerba multiplicat: ignorat
homo quidante se fuerit. Et quod post
futurũ e̾ quis illi poterit indicare. &¬
Labor stultoꝵ affliget eos. qui nesci¬
unt in urbem ꝑgere. Ue tibi terra cuiꝰ

Expanded text:
vidi sub sole, quasi per errorem egrediens vidi sub sole, quasi per errorem egrediens a facie principis: Positum stultum in dignitate sublimi, et divites sedere deorsum. Vidi servos in equis, et principes ambulantes quasi servos super terram. Qui fodit foveam, incidet in eam: et qui dissipat sepem, mordebit eum coluber. Qui transfert lapides, affligetur in eis: et qui scindit ligna, vulnerabitur ab eis. Si retusum fuerit ferrum, et hoc non ut prius, sed hebetatum erit: Multo labore exacuetur, et post industriam sequetur sapin silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. uerba oris sapientis gratia, et labia insipientis praecipitabuntrborum ejus stultitia, et novissimum oris illius error pessimus. Stultus verba multiplicat. Ignorat homo, quid ante se fuerit: et quod post futurum est, quis illi poterit in dicare? Labor stultorum affliget eos, qui nesciunt in urbem pergere vae tibi terra cuius
Abbreviated transcription (Latin):
gnus. & uallauit eam: extruxitq mu¬
nitiones ꝑgẏrum. & ꝑfecta est obsidio.
Inuentusq in ea uir pauꝑ & sapiens.¬
lib̾auit urbem ꝑsapientiam suã: et
nullus deinceps recordatus ẽ hominis
illius pauꝑis. Et dicebam ego. melio¬
rem ẽẽ sapientiam fortitudine. Quomͦ
ergo sapientia pauꝑis contempta ẽ. et
uerba eius non sunt audita. Uerba sa¬
pientium audiuntur in silentio. plus
qua clamor principis inter stultos. Me¬
lior ẽ. sapientia quã arma bellica.: & qui
inuno peccauerit. multa bona ꝑdet.
usce morientes: ꝑdunt suaui &¬
tatem unguenti. Preciosior ẽ. sapi¬
entia: & gła parua ad tempus stulti¬
cia. Cor sapientis in dextera eius: et
cor stulti insinistra illius. Sed & inuia
stultus ambulans: cum ipse in sipiens
sit. om̃s stultos estimat. Si sp̃s potesta¬
tem habentis ascenderit suꝑte. locũ
tuum nedimiseris: quia cũratio cessa
re faciet peccata maxima. Est malũ qđ

Expanded text:
gnus et vallavit eam extruxitque mugnus et vallavit eam extruxitque munitiones per gyrum et perfecta est obsidio inventusque in ea liberavit urbem per sapientiam suam et nullus deinceps recordatus est hominis illius pauperis et dicebam ego meliorem esse sapientiam fortitudine quomodo ergo sapientia pauperis contempta est et verba eius non sunt audita verba sapientium audiuntur in silentio plus quam clamor principis inter stultos melior est sapientia quam arma bellica et qui in uno peccaverit multa bona perdet muscae morientes perdunt suavitatem unguenti pretiosior est sapientia et gloria parva ad tempus stultitia cor sapientis in dextera eius et cor stulti in sinistra illius sed et in via stultus ambulans cum ipse insipiens sit omnes stultos aestimat si spiritus potestatem habentis ascenderit super te locum tuum ne dimire faciet peccata maxima. Est malum quod
Abbreviated transcription (Latin):
placent oꝑa tua. Om̃i temꝑe sint
uestim̃ta tua candida: & oleũ de capite
tuo ñ deficiat. ꝑfruere uita cum uxore
quã diligis. cunctis dieb uitȩ in stabi¬
litatis tuȩ qui dati sunt tibi sub sole.
omi temꝑe uanitatis tuȩ. Hec est enim
pars inuita. & in labore tuo quo labo¬
ras sub sole. Quodcũq potest manus
tua facere. instant̃ oꝑare : quia nec opꝰ
nec racio. nec scientia. nec sapientia.¬
erunt apud inferos quotu ꝓꝑas Uer¬
ti meadaliud: uidiq subsole. nec ue¬
locium ẽẽ cursũ: nec fortium bellũ.
nec sapientiũ panẽ. nec doctoꝵ diuitias.:
nec artificũ gratiã : sed tempus casũq
inom̃ib. Nescit homo finem suũ: sed
sicut pisces capiunt᷑ hamo: & sicut aues
comprehenduntur laqueo: sic capiunt᷑
homines tempore malo. cũ eis extimplo
suꝑ uenerit.
anc quoq uidi subsole sapientiam.
& ꝓbaui maximã. Ciuitas parua. &
pauci in ea uiri. Uenit contra eam rexina¬

Expanded text:
placent opera tua. Omni tempore sint placent opera tua. Omni tempore sint vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum uxore, quam diligis, cunctis diebus vitae instabilitatis tuae: qui dati sunt tibi sub sole omni tempore vanitatis tuae, Haec est enim pars in vita, et in labore tuo, quo laboras sub sole. Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare: Quia nec opus, nec ratio, nec sapientia, nec scientiaerunt apud inferos quo tu properas verti me alio vidique sub sole nec velocium esse cursum nec fortium bellum nec sapientium panem nec doctorum divitias nec artificum gratiam sed tempus casumque in omnibus nescit homo finem suum sed sicut pisces capiuntur hamo et sicut aves conprehenduntur laqueo sic capiuntur homines tempore malo cum eis extemplo supervenerit hanc quoque vidi sub sole sapientiam et probavi maximam civitas parva et pauci in ea viri venit contra eam rex ma
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes: & oꝑa eoꝵ in manudĩ. Ec
tam̃ nescit homo utrũ amore an odio
dignus sit. sed om̃ia in futuro seruã¬
tur incerta: eoquod uniuersa ȩque
eueniant iusto & impio. bono & malo:
mundo & inmundo immolanti uic¬
timas. & sacrificia contempnenti. Sic̃
bonus sic & peccator. ut ꝑuirus ita et
ille qui uerũ deierat. Hoc ẽ pessimũ in¬
ter om̃ia quȩ subsole fuint : quia eadẽ
cunctis eueniunt. Unde & corda filior
hominũ implent᷑ malicia: & contẽptu
in uita sua: & post hec ad inferos dedu¬
centur. Nemo ẽ qui semꝑ uiuat: & qui
huius rei habeat fiduciã. Melior ẽ canis
uiuus: leone mortuo. Uiuentes enĩ sci¬
unt se ẽẽ morituros: mortui uͦ nichil¬
nouerunt ampliꝰ: nec habent ultra
mercedẽ: quia obliuuoni tradita ẽ. me¬
moria eoꝵ. Amor qͦq & odiũ. & iniudia
simul ꝑierunt: nec habent parte in
hoc scło & inoꝑe quod sub sole gerit᷑
Uade gͦ & comede inleticia panẽ tuũ :¬
& bibe cũ gaudio uinũ tuũ. quia dõ

Expanded text:
a eorum in manu Dei et tamen nescit homo utrum amore an odio dignus sit sed omnia in futuro servantur incerta eo quod universa aeque eveniant iusto et impio bono et malo mundo et inmundo immolanti victimas et sacrificia contemnenti sicut bonus sic et peccator ut periurus ita et ille qui verum deierat hoc est pessimum inter omnia quae sub sole fiunt quia eadem cunctis eveniunt unde et corda filiorum hominum implentur malitia et contemptu in vita sua et post haec ad inferos deducentur nemo est qui semper vivat et qui huius rei habeat fiduciam melior est canis vivens leone mortuo viventes enim sciunt se esse morituros mortui noverunt amplius, nec habent ultra mercedem: quia oblivioni tradita est memoria eorum. Amor quoque, et odium, et invidiae simul perierunt, nec habent partem in hoc saeculo, et in opere quod sub sole geritur. Vade ergo, et comede in laetitia panem tuum, et bibe cum gaudio vinum tuum: quia Deo
Abbreviated transcription (Latin):
fili mi nerequiras. faciendi plures
loquendi: om̃s parit̃ audiamus. De¬
um time: & mandata illiꝰ obserua.
Hoc est enum omnis homo. Et cunc¬
ta quȩ funt adducet ds̃ in uidici¬
ue malum sit.

Expanded text:
es loquendi, omnes pariter audiamus. Deum time, et omnia mandata ejus observa: hoc est enim omnis homo, et cuncta quae fiunt, adducet Deus in judicive malum sit
Abbreviated transcription (Latin):
sapientissimus eccłastes: docuit po¬
pulum. & enarrauit quȩ fecit &
inuestigans composuit parabolas
multas. Quesit uerba utilia. et
conscripsit sermones rectissimos: ac

Expanded text:
sapientissimus ecclesiastes, docuit populum et enarravit que fecerat, et investigans composuit parabolas multas, quesivit verba utilia et conscripsit sermones rectissimos ac
Abbreviated transcription (Latin):
quasi oꝑa egerint impioꝵ: & st̃
impii qui ita securi sunt: quasi iustoꝵ
facta habeant. Sed & hoc uanissimũ
iudico. Laudaui gͥ lȩticiã. quod non
eẽt homini bonũ sub sole: nisiquod
comedet. & biberet atq gauderet:
& hoc solũ secũ auferret de labore suo.
indieb uitȩ quos dedit ei ds̃ sub sole.
It apposui cor meũ ut scirẽ sapientiã

Expanded text:
a egerint impiorum et sunt impii qui ita securi sunt quasi iustorum facta habeant sed et hoc vanissimum iudico laudavi igitur laetitiam quod non esset homini bonum sub sole nisi quod comederet et biberet atque gauderet et hoc solum secum auferret de labore suo in diebus vitae quos dedit ei Deus sub sole et adposui cor meum ut scirem sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
tens ẽ. in honore: & ñ est maior illoqui
timet dm̃. Seruo sensato lib̾i seruiunt.
& uir prudens & disciplinatus non m̃¬
murabit correctus. & insciꝰ non honora¬
bitur. Noli te extollere infaciendo oꝑe
tuo: & cunctari noli intempore angu¬
stiȩ. Melior ẽ. qui oꝑat᷑ & habundat in

Expanded text:
 in honore et non est maior illo qui timet Deum servo sensato liberi servient et vir prudens disciplinatus non murmurabit correptus et inscius non honorabitur noli te extollere in faciendo opere tuo et noli cunctari in tempore angustiae melior est qui operatur et abunda
Abbreviated transcription (Latin):
tuã: multȩ enim sunt in sidiȩ dolosi.
Sic̃ enĩ eructant p̃cordia fȩcantiũ: &
sicut ꝑdix inducitur in caueam:: et ut
caprea in laqueũ: sic & cor suꝑborũ: &
sicut ꝓspector uidens casũ ꝓximi sui.
Bona enĩ inmala conuertens in sidiat᷑:
& inelectis imponet maculã. Abscintil¬
la una auget᷑ ignis: & ab uno doloso
augetur sangus. Homo uͦ peccator.
sanguini insidiat᷑. Attende tibi ape¬
stifero⁊ fabricat enĩ mala: ne forte
inducat suꝑ te subsannationẽ in ꝑ¬
petuũ. Ad mitter ad te alienigenã.

Expanded text:
e enim insidiae dolosi sunt. Sicut enim eructant praecordia infantium, et sicut perdix inducitur in foveam, et ut caprea in laqueum, sic et cor superborum; et sicut prospector videns casum proximi sui. Bona enim in mala convertens insidiatur, et in electis imponet maculam. Ab scintilla una augetur ignis, et ab uno doloso augetur sanguis. Homo vero peccator sanguini insidiatur. Attende tibi a pestifero; fabricat enim mala: ne forte inducat super te subsannationem in perpetuum. Admitte ad te alieni
Abbreviated transcription (Latin):
borũ. & reliquid memoriã humiliũ sen¬
suũ. Nonẽ creata hominib suꝑbia: neq
nũ honorabitur hõc. quod tu& dm̃.
sem̃ autẽ hoc ex honorabit᷑ hominum.
quod preterit mandata dñi. In medio
frm̃ rector illoꝵ inhonore: & qui timent

Expanded text:
milium sensu non est creata hominibus superbia neque num honorabitur hoc quod timet Dominum semen autem hoc exhonorabitur hominum quod praeterit mandata Domini in medio fratrum rector illorum in honore et qui timent
Abbreviated transcription (Latin):
Sapientia humiliati exaltabit cap̃t
eius. & inmedio magnatoꝵ consedere
illũ faciet. Non laudes uirũ inspeciȩ
sua: neq sꝑnas hominẽ inuisu suo.
Dreuis inuolatilibꝰ est apis: & initiũ dul¬
coris habet fructus illiꝰ. Inuestitu ne glo¬
rieris unqu̾a: nec indie honoris tui ex¬
& gloriosa & absconsa. & inuisa oꝑa illiꝰ.
Multi tẏranni sederunt in throno: & in¬
suspicabiles portauerunt diadema. Mul¬
ti potentes opressi sunt ualide. & gloriosi
traditi sunt inmanus alteroꝵ. Rius quã
interroges ne uituperes quẽquã: & cũ
in terrogaueris corripȩ iustȩ. Prius quã
audias ne respondeas uerbũ. & in medio
seniorũ neaditias loqui. De ea re quȩ te
non molestat ne certeris: & iniudicio pec
catorũ non consistat. Fili ne in multis
sint actus tui: & si fueris diues ñ eris in¬
munis adelicto. Si enĩ secutus fueris ñ
app̃hendis. & ñ effugies si p̃cucurre¬
ris. Est homo laborans & festinans. &

Expanded text:
Sapientia humiliati exaltabit caput ipsius, et in medio magnatorum consedere illum faciet. Non laudes virum in specie sua, neque spernas hominem in visu suo. Brevis in volatilibus est apis, et initium dulcoris habet fructus illius. In vestitu ne glorieris unquam, nec in die honoris tui exet gloriosa, abscondita, et invisa opera illius. Multi tyranni sederunt in throno, et insuspicabiles portabunt diadema. Multi majores recesserunt valde, et gloriosi traditi sunt iinterroges, ne vituperes quemquam: et cum interrogaveris, corripe juste. Priusquam audias, nec respondeas verbum, et in medio seniorum ne adjicias loqui. De ea re quae te non molescantium ne consistas fili ne in multis sint actus tui et si dives fueris non eris inmunis a delicto si enim secutus fueris non adprehendes et non effugies si praecucurreris est laborans et fe