comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũ papa liberius a cõstancio filio
cõstantim tercio propt̃ fidẽ in exiliũ mis¬
sus eẽt: sacerdotes cũ clero romano felitẽ
pbr̾m ĩ papã elegerũt Qui facto cõcilio: cũ¬
ĩperatorẽ hereticũ cõdẽpuauit uonde iratꝯ
ĩpera tor deiecit eũ de ep̃atu suo: et papami
liberiũ reuocauit eo pacto ut ip̃e liberius
cõmuicaret cũ constantio ⁊ aliis quos
dãpuauerat felix Liberius ergo tedio uic¬
tus exilii. ĩ heretica prauitate subscapsit
Que res ꝑsecutõnẽ ecclĩe cumulauit ita
ut eciã intra ecclĩam sacerdotes ⁊ clerici
nõ prohibẽte liberio sint necati felix uero
deiectus cũ ĩ p̾dio suo habitaret: ãno dñi¬

Expanded text:
Liberius papa a Constantio filio Constantini tertio propter fidem in exilium missus esset sacerdotes cum clero Romano Felicem presbyterum in papam elegerunt. Qui facto concilio cimperatorem hereticum condempnauit. Vnde iratus imperator deiecit eum de episcopatu suo et reuocauit Liberium papam, eo pacto ut ipse Liberius communicaret cum Constantio et aliis quos Felix dampnauerat. Liberius ergo tedio uictus exilii in heretica prauitate subscripsit. Que res persecutionem ecclesie cumulauit, ita ut etiam inter ecclesiam sacerdotes et clerici non prohibente Liberio sunt necati. Felix uero deiectus cum in predio suo habitaret, ind
Abbreviated transcription (Latin):
sũt Horũ corpora beatrix soror eoꝵ iuemẽs.
sepeliuit. Hui prediũ cũ lucretius p̾fectus
ambiret: fecit eã teneri ut ydolis ĩmola¬
ret At illa cõstanter restitit: et sic noctu a
seruis lucretii prefocatã luciua pirgo eã
iuxta fratres suos sepeliuit Lc̃.iii.¬
Ost hec lucretius prediũ illorum
udisit : et facto amicis suis cõuiuio cum¬
iat̃ epulas martirib ĩsultarẽt: ĩfantubꝰ
quidã lactẽs de gremio matris sue cũctis
audiẽtib exclamaiit dicẽs Audi lucreti
Occidisti: et ĩuasisti. Ecce datus es in po¬
testatẽ ĩnuci Statĩ lucretius timẽs ⁊ tre¬
mẽs a dyabolo arripitur: et ꝑtres horas
ita uexatus est: ut ĩ ip̃o cõuiuio morere¬
tur unde tunẽtes qui aderãt facti sunt
xpĩam: et oĩb narrabãt passionẽ sãcte
beatricis ĩ cõniuio uidicatã. Des sams¬

Expanded text:
uorum corpora Beatrix soror eorum inueniens sepeliuit. Cuius predium cum Lucretius prefectus ambiret, fecit eam teneri ut ydolis immolaret. At illa constanter restitit et sic noctu a seruis Lucretii prefocatam Lucina uirgo eam iuxta fratres illius sepeliuit. Post hec Lucretius predium sanctorum intrauit et facto amicis suis conuiuio cum epulans martyribus insultaret, infantulus quidam lactens de gremio matris sue cunctis audientibus exclamauit dicens: «Audi Lucreti: occidisti et inuasisti. Ecce, datus es in possessionem inimici». Statim Lucretius timens et tremens a dyabolo arripitur et per tres horas ita uexatus est ut in ipso conuiuio moreretur. Vnde timentes qui aderant facti sunt christiani et omnibus narrabant passionem sancte Beatricis in conuiuio uindicatam.
Abbreviated transcription (Latin):
nam uirtutẽ ⁊ sanata filia ip̃orũ: om̃s
qui erãt ĩ domo archemii baptiz antur
mi cõuenirẽt ⁊ uidentes miracula
baptismũ peterẽt: abiit scũs petrus ad
sati sũt Tũt iuit arthemius ad alios ĩcar¬
ceratos: promittẽs liberos fieri quicũq uel¬
lent fieri xp̃ĩani Qd̾ cũ fieret ⁊ rumor ad
serenũ iudicẽ ꝑuenisset: iussit om̃s ĩcarce¬
ĩtrepidus: et si quis nollet: abiret illesus
Cũ ergo archemius dixisset iudici qd̃ mar¬
cellinus ⁊ petrus: illos qui erãt in carcere
cerem detruduntur La tierce lecon
et ducẽs ad domũ archenui ⁊ iussit eis ut
septem dieb pplm̃ confortarẽt: et die octa¬
uose iudici p̾sentarẽt Cũ ergo marcellinꝰ
et petrus ĩ carcere nõ eẽut ĩuenti: iussit¬
iudex archeniũ cũ uxore ⁊ filia cũ sacri¬

Expanded text:
ntur et sanata filia eorum omnes qui erant in domo Arthemii baptizantur. nirent et aperta uidentes miracula baptismum peterent, abiit sanctus Petrus ad zati sunt. Tunc iuit Arthemius ad alios incarceratos promittens ut exirent liberi, quicumque uellent fieri christiani. Quod cum fieret et rumor ad Serenum iudicem peruenisset, qui per intrepidus, et si quis nollet, abiret illesus. Cum ergo Arthemius dixisset iudici quod Marcellinus et Petrus illos qui erant in carcere cerem retruduntur. Marcellinduxit ambos ad domum Arthemii iubens eis ut septem diebus populum confortarent et die octauo se iudici presentarent. Cum ergo Marcellinus et Petrus in carcere non essent inuenti, adducte Arthenium cum uxore et filia
Abbreviated transcription (Latin):
cum imperator iratus argueret:¬
dei loquens in hac puella sic nos in
ãmiracione conuertit ut contͣ chri¬
stum de quo lequitur non solum
sectam deorum probabiliorem ẽẽ oftẽ¬
deris ecce omnes conuertimus ad

Expanded text:
eretdei loquens sic nos in admirationem conuertit ut contra Christum de quo loquitur aliquid disectam deorum probabiliorem ostenderis, ecce omnes conuertimur ad
Abbreviated transcription (Latin):
duarum aut trium horarum spaciiᷤ
lum dominus ostendere dignatus sit.
Nam noueritis fratrem meum mar
buisse. Peractoq ex more seruitio ca-¬
se eius exequiis deseruisse. In festo bea

Expanded text:
duarum aut trium horarum spatiis, lum Dominus ostendere dignatus est. Nam noveritis fratrem meum Martbuisse, peractoque ex more servitio, case eius exsequiis deservisse. O bea
Abbreviated transcription (Latin):
manib coruscantes rosis et liliis
lie t alteram ualeriano dicens.
Istas coronas ĩmatulato corde et
corpore custodite quia de paradiso-
dei eas ad uos attuli. Lc̃ .u.¬

Expanded text:
as coronas ex rosis et liliis lie alteram Valeriano dedit dicens: «Istas coronas mundo corde et corpore custodite, quia de paradiso dei eas ad uos attuli nec u
Abbreviated transcription (Latin):
dei habeo amatorem qui nimio zelo
custodit corpus meũ. Hic si uel leui¬
ter senserit ꝙ me polluto amore con¬
tigas statim cirta te suum furorem
cxagitabit et amittes florem tue iu¬

Expanded text:
Dei habeo amatorem, qui nimio zelo custodit corpus meum; hic, si vel leviter senserit quod tu me polluto amore contingas, statim circa te furorem suum exagitat et amittes florem grati
Abbreviated transcription (Latin):
nata sit de uoluptate crudelitas de libidĩe
ĩpietas Allatũ ẽ caput iohãnis i disco:
fuĩt de pransorib spirulatores: mutatur
furore cõuiuiũ fit cib cedes: uniũ trausit
ĩ sanguinẽ fiis apponit: ĩ natali: ĩ ortu¬

Expanded text:
nata de voluptate crudelitas, de libidine impietas. Et allatum est caput ejus in disco. unt de pransoribus spectatores, furore mutatur convivium; fit cibus caedes, vinum transit in sanguinem, finis apponit
Abbreviated transcription (Latin):
celebratissimꝰ scĩtate dũ attrahit ad se in
quisitores ĩurie ÷ facit ut tiuuis cunctis¬
ĩnotescat ĩ cestus: agit ut te habeat con¬
fusio publica quẽ corrigere nõ ualuit
Erodem iohes mouitis nõ accu¬
tatis: quẽ corrigere uoluit nõ perire
Sed herodes facib libidiis ardẽs perire
maluit quã redire: et uxorẽ frĩs illicite
possidere ⁊ placere captiuis criminũ In¬
nocẽcie mmnicis: odiosa fit sẽꝑ libertas¬
Na uirtus cõtraria uitiosis sacrilegis ex¬
osa scĩtas: inunica castitas ĩpudicis cor¬
ruptis ĩ tegritas pena : luxuriosis adu̾sa
ce unde iohes offendit: ecce bude herodes
dit: ĩcurrit odiũ qui arguit trimi¬
nosos Dicebat iohẽs qd erat legis qd̾ ui¬
sticie qd̃ salutis: certe qd̾ erat nõ odii sed
amoris Ecce qualẽ cõsecutus ẽ ab ĩpio pro
pietate mercedẽ rooles ĩquit occidere eum:
timuit pplũi facile deuiat a iusticia: qui
ĩ causis nõ deũ sed hoĩes formidat. Hinc

Expanded text:
ate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctisnotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit erodem Joannes monitis, non accuorrigere voluit, non perire: sed Herodes facibus libidinis ardens perire maluit quam redire, et uxorem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adversa ce unde Joannes offendit, ecce unde Herodes dit; incurrit odium, qui arguit criminosos. Dicebat Joannes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis non Deum, sed homines pertimescit. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
facie prandeatur auctoris: honestate cõ¬
iũuii uatura ip̃a que nos producit hono¬
retur leticia mẽse nr̃e ꝑtingat ad paupe¬
rẽs xp̃i: fanuilia nr̃a ĩnocẽcie tripudiet
dĩsciplina Absit ebrietas luxus absistat
fugetur effusio salta cricũ pestis lenoci¬
ma cantorũ uoluptatũ fomẽta uentris
onera naufragiũ mẽtis cũ herodiadis
cõniuio abscidant: ut presens gaudiũ
nr̃m ad leticiã ꝑueniat sempiteruam

Expanded text:
facie prandeatur auctoris; honestate convivii natura ipsa, quae vos produxit, honoretur; laetitia mensae vestrae pertingat ad pauperes, familia vestra innocentiae tripudiet disciplina, luxus absistat, fugetur effusio; saltatricum pestis, lenocinia cantorum, voluptatum fomenta, ventris onera, naufragia mentium cum Herodiadis conviviis abscindantur; ut praesens gaudium vestrum ad laetitiam perveniat sempiternam
Abbreviated transcription (Latin):
ligauit eũ Qui pincula soluerat
pccoꝵ peccatoris uniculis alligat᷑.: ut
unicta uenia locũ uenie nõ relinquat
Alligauit eñ herodes: et posuit ĩ carcerẽ
Herodes tu adulteriũ facis: et ĩ carcerẽ ua¬
dit iohẽs: Sic iudicas sedẽs ĩ loco iudicis
reus: ĩ loco uindicis ĩnocẽcie ꝑsecutor Ro¬
go ubi rerũ facies ubi forma ubi pudor u¬
bi existimatio publici cognitoris : ubi d̃s:
ubi homo ubi fas ubi lex ubi ip̃ius iura
nature: Simul oĩa sũt herodes te agente
Enuit ĩquit iohem: et alligãs po¬

Expanded text:
it eum. Qui vincula solverat peccatorum, peccatoris vinculis alligatur, ut vincta venia locum veniae non relinquat. Alligavit eum et posuit in carcere. Herodes, tu adulterium facis, et in carcerem vadit Joannes? Sic judicas sedens in loco judicis reus, in loco vindicis innocentiae persecutor? Rogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, enuit, inquit, Joannem, et alliga
Abbreviated transcription (Latin):
herodis ferocitas cũ refertur ⁊ cõfusa sũt
uiscera corda tremuerũt. caligauit uisus¬
hebuit ĩtellectus aufugit auditus Aut
quid cõstat ĩ sensib humanis: quãdo per¬
Ddit uirtutũ magnitudinẽ criminũ mag¬
intudo herodes ĩquit tenuit iohem Iohã¬

Expanded text:
s dum refertur, concussa sunt viscera, corda tremuerunt, caligavit visus, intellectus hebuit, aufugit auditus. Aut quid constat in sensibus humanis, quando perdidit virtutum magnitudinem criminum magnitudo? Herodes, inquit, tenuit Joannem et a
Abbreviated transcription (Latin):
tre sua da michi ĩ quit ĩ disco caput iohãms
baptiste Hec ẽ. hec ẽ illa mulier antiqua
malicia: que adam deiecit de ꝑadisi deliciis
et celestes hoĩes fecit trenos Hec hũanum
Hoc malũ fugit helyas propheta: et cuiꝰ
lingua clauis facta ẽ celi: tãquã reus fu¬
git a facie mulieris Hec ĩueint uerũ labo¬
rem ⁊ pressurã: q̃ nũc occidit iohẽm bap

Expanded text:
tre sua, da mihi, inquit, hic in disco caput Joannis Baptistae. Haec est mulieris antiqua malitia, quae Adam ejecit de paradisi deliciis ; haec coelestes homines fecit esse terrenos, haec humanum hoc malum fugit Elias propheta ; et cujus lingua clavis facta est coeli, tamquam reus fugit a facie mulieris; haec invenit verum laborem et pressuram, quae nunc occidit Joannem Bap
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicare: quã ad se ueniẽtib ĩ templum
glĩosissimo illi tũc tẽporis sacerdocii ue¬
teris officio p̾esse Pretulit longã solitu¬
dims sitim ⁊ esuriem cõtinuis hostiarũ
sollempniis: pilis camelorũ ⁊ cinctui
zone pellicee auro textas pontificũ post¬
posuit stolas ut quid eñi hoc fres mei÷
nisi ut is qui merito iusticie ꝑfectioris
deret quia ĩdubius melioris põtificatꝰ
preco ⁊ p̾cursor existeret Sermo beati¬

Expanded text:
am ad se venientibus in templum, gloriosissimo illo tunc temporis sacerdotii veteris officio praeesse. Praetulit longam solitudinis sitim et esuriem continuis hostiarum solemniis, pilis camelorum et cinctui zonae pelliceae, auro textas pontificum postposuit stolas. Ut quid enim haec, fratres mei, nisi ut is qui merito justitiae perfectioris deret quia non dubie melioris pontificatus praeco et praecursor existeret? Si vero frat
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse: cuiꝰ causa se ⁊ amisisse probabat
et accepisse sermonẽ Quid has fratres
religione gloriosius quid hac ĩsignius
fide : ĩ qua sterilis cõcipit uirgo parturit¬
nuitus loquit᷑:: et ĩ secreto maternorum
uiscerũ puuli tocius mũdi gaudia prelu¬
dũt: Nec er̃ poterat ueteri sublege ordi¬
nẽ suũ mortalis seruare natura: quãdo

Expanded text:
cujus causa, et amisisse probabat, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis concipit, mutus loquitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mo
Abbreviated transcription (Latin):
puer iste oĩum bt̃issimꝰ paruulorũ: qui ĩ¬
tra uiscera materna adhuc cõclusus adẽe
saluatorẽ mũdi quia nec dũ sermone po¬
terat ꝓphetico gaudio reuelauit Lc̃ .iiiͣ.¬
ullus ignorat carissimi: omnẽ par¬
uulũ mat̾no abutero prodeũtẽ inter
ipã lucis exordia mestis cõcrepare uagiti¬
b Solus baptista dm̃: ultra legẽ nascentiũ
natiuitatẽ suã leticie exultacõe preuenit
Et quã decuit frẽs ut de matre sterili na¬
sceret: qui fecũditatẽ uirgĩs reuelabat ⁊
quatinus mirabilẽ partũ mirabiliter
natus ostenderet: Illud etiã quã stupen¬
dũ ꝙͣq magnificũ ⁊ qd̾ zacharias sacerdos
quẽti nõ credidit usũ loquẽtis amisit
donec ꝓmissione cõpleta natus noui ho¬
minis preco pat̾ne lingue uĩcula relaxaret
clauserat promissus abangelo
filius reserauit: ut agnosceret anxius¬
senex ꝑ eũ se sibi reditũ quẽ de se nõ credi¬
derat nasciturũ ÷ nec dubitaret ultra il¬

Expanded text:
ssimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sacerdos, quenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nasenex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra co
Abbreviated transcription (Latin):
maria mobilis ad ĩtroitũ ĩmobilis ad
miraculũ cõseruabat ĩquit oĩa hec ĩ cor¬
de suo: quãuis mater dñi discere tamẽ
p̃cepta dr̃ desiderabat: et que dñm genu¬
erat deũ tamẽ scire cupiebat Ic̃ .iiiͣ.¬
ud quod ãnis oĩb ibat ĩ ihelm sol
lemm die pasche⁊ et ibat cũ iosep: Ubiq
ĩ pirgĩe comes singularũ uirtutũ pudor¬
ẽHic ĩdiuiduus debet ẽẽ uirgĩtati: sine
quo nõ potest ẽẽ uirgĩtas Nec ad tẽplũ
igit᷑: maria sine pudoris sui custode pro¬
cessit hoc ẽ ymago uirgĩtatis ẽ alis enim
fuit maria: ut eiꝰ unius uita oĩum disci¬
plina sit Si igit᷑ actor nõ displicet opus
probemꝰ: ut quetũq sibi eiꝰ exoptat pre¬
miũ mmitetur exẽplũ Quãte ĩ una uirgĩe
speties uirtutũ enicãt: secretũ uerecũdie
uexillũ fidei deuocoĩs obsequiũ ⁊ uirgo in¬
tra domũ comes ad m̃isteriũ mater ad
templũ¬

Expanded text:
Maria mobilis ad introitum, immobilis ad Maria mobilis ad introitum, immobilis ad miraculum: Conservabat, inquit, haec omnia in corde suo . Quamvis mater Domini, 166 discere tamen praecepta Domini desiderabat: et quae Deum genuerat, Deum tamen scire cupiebat. 14. Quid, quod anlemni die paschae, et ibat cum Joseph? Ubique in virgine comes singularum virtutum est pudor. Hic individuus debet esse virginitati, sine quo non potest esse virginitas. Nec ad templum igitur Maria sine pudoris sui custode processit. 15. Haec est imago virginitatis. Talis enim fuit Maria, ut ejus unius vita omnium sit disciplina. Si igitur auctor non displicet, opus probemus; ut quaecumque sibi ejus exoptat praemium, imitetur exemplum. Quantae in una virgine species virtutum emicant? Secretum verecundiae, vexillum fidei, devotionis obsequium: virgo intra domum, comes ad ministerium, mater ad templu
Abbreviated transcription (Latin):
mota trepidauit: quasi nõ ĩcognitũ
audito noĩe recognouit Pegrinata est¬
igit᷑ ĩ diro q̃ nõ ẽ ꝑegrinata ĩ auglõ: ut
agnoscas aures religiosas oculo uerecũ¬
dos Deniq salutata obnuituit: et appel¬
lata respõdit Sed que primo turbauit af¬
fectũ: postea prora sit obsequiũ Quã ue
ro religiosa ĩ propĩquis fuerit: scriptu¬
rã diuina cõmemorat Nã ⁊ humilior
fãcta ẽ ubi a deo se cognouit electã ÷ et
statĩ ad cognatã suã ĩ mõtana processit.
nõ utiq ut exẽplo crederet que iã credi¬
derat oraculo: beata ĩquit eñ q̃ credidi¬
sti: et trib cũ ea mensib mãsit Lcõ .nͣ.¬
queritur sed pretas exhibet᷑:. ⁊ ⁊ hoc
postea quã ĩ utero pariẽtis exiliẽs puer
matrẽ dñi salutauit: prius ostenders¬
obsequiũ deuocoĩs quã nature Inde tot
sequẽtib signis cũ sterilis pareret uirgo
cõciperet loqueret: mutus adoraret ma¬
gus expectaret symeon sydera nũuarẽt:

Expanded text:
quasi non incognitum audito nomine recognouit. Ita peregrinata est in uiro, quae non est peregrinata in angelo, ut agnoscas aures religiosas, oculos uerecundos. Denique salutata obmutuit, et appellata respondit. Sed quae primo titubauerat affectu, postea promisit obsequium. Ero religiosa in propinquas fuerit, Scriptura divina significat . Nam et humilior facta est, ubi se a Deo cognovit electam, et statim ad cognatam suam in montana processit: non utique ut exemplo crederet, quae jam crediderat oraculo: Beata enim, inquit, quae credidisti . Et tribus cum ea mensibus mansit. Tquaeritur, sed pietas exhibetur. Et hoc posteaquam in utero parentis exsiliens puer matrem Domini salutavit, prius compos devotionis, quam naturae. 13. Inde tot sequentibus signis, cum sterilis pareret, virgo conciperet, loqueretur mutus, adoraret magus, exspectaret Simeon, sidera nuntiarent,
Abbreviated transcription (Latin):
xit sauo biso ⁊ bonitatẽ dei ua suo ꝯpere
cognoscẽs ÷ sũ eẽt annorũ duo de uigĩ¬
ti: ad haptismũ cõuolauit. Nec tamen
nilicie renũciauit stati tribuni sui preti
tẽpore renũciaturũ se sclõ pollicebatur

Expanded text:
 sed bonitatem Dei in suo opere cognoscens, cum esset annorum duodeuiginti, ad baptismum conuolauit. nec tamen statim militiae renuntiauit, tribuni sui precibtempore renuntiaturum se saeculo pollicebatur
Abbreviated transcription (Latin):
uodã itaq tẽpore cũ iã inchil pret̾
arma ⁊ simplicẽ milicie uestẽ haberet:
media hyeme que solito asperior ĩhor¬
ruerat a deo ut plerosq uis algoris ex¬
tingueret: obuiũ habet ĩ porta ambia¬
nẽsũ ciitatis pauperẽ nudũ Qui cĩpre¬
tereũtes ut misererent: oraret om̃sq mĩ¬
serũ p̾texirẽt: ĩtellexit uir deo sibi illrm
aliis miscdĩam nõ p̾stantib reseruari
Quidtamẽ ageret: Nichil pret̾ clami¬
dẽ qua ĩdutus erat habebat Iã em̃ reli¬
qua ĩ opus simile cõsũpserat Arrepto
itaq ferro quo accinctus erat mediama
diuidit ÷ partẽq eiꝰ pauperi tribuit:
reliqua uero rursus ĩdrtur Int̾ea de cre¬
custantib risere nõnulli: qr defornus es¬
set ⁊ trũcatus habitu slulti quidẽ altius

Expanded text:
uodam itaque tempore, cum iam nihil praeter arma et simplicem militiae uestem haberet, media hieme, quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque uis algoris extingueret, obuium habet in porta Ambianensium ciuitatis pauperem nudum: qui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret omnesque miserum praeterirent, intellexit uir Deo plenus sibi illum, aliis misericordiam non praestantibus, reseruari. quid tamen ageret? nihil praeter chlamydem, qua indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opus simile consumpserat. arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncat
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ merita cõpensare: qui agni celestis
aduẽtũ ⁊ primꝰ agnouit ⁊ solus ostendit:
ũ de cuꝰ ore primo absolutionẽ suã nun¬
dus audiuit ⁊cõ .iiͣ.

Expanded text:
erita compensare, qui Agni coelestis adventum et primus agnovit, et solus ostendit! um, de cujus ore primum absolutionem suam mundus a
Abbreviated transcription (Latin):
cõstitutus ĩ illa uasta solitudĩe que exusta
solis ardorib horridũ monachis habita¬
culũ putaui me romanis int̾esse delicis:¬
Horrebãt sacco mẽbra defornna: squalida
cutis situm ethyopice carnis adduxerat
Cotidie lacrime: cotidie gemitus Et si quã
De cibis uero ⁊ potu taceo: cũ eciã lauguen¬
tes aqua frigida utantur ⁊ coctum aliqͥd

Expanded text:
constitutus et in illa uasta solitudine que exusta solis ardoribus horridum monachis prestat habitaculum putaui me Romanis interesse deliciiacco membra deformia, squalida cutis situm Ethiopice carnis adduxerat. Cotidie lacrime cotidie gemitus et si repugde cibis et potu taceo cum etiam languentes aqua frigida utantur et coctum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
cis ꝓtrahor ⁊ ubi tãtũ erat lumiis et
tantũ ex circũstãtiũ claritate fulgoris:
ut proiectus ĩ t̾ra sursũ aspicere nõ aude¬
rem Iutrogatus cõditiouẽ xp̃ianũ me ẽe
respondi Et index Mentiris ait Cicero¬

Expanded text:
cis pertrahor, ubi tantum luminis et tantum erat ex circumstantium claritate fulgoris, ut proiectus in terram sursum aspicere non auderem. Interrogatus condicionem Christianum me esse respondi: et i
Abbreviated transcription (Latin):
cat ex littore: istũ clamat ex ethere Illũ
accersit ex ponto: istũ t̾ret de celo Petrus
qui ante captura letabatur ĩ salo: ũbi retia¬
trus ĩ salo reciaculũ: circũfert paulus dm̃i¬
cũ ĩ mũdo bexillũ Et iste piscat:. hom̃ĩes:
urrũt utriq ad palmã martirii: et
utriq ꝑueniũt ad coronã: nõ quidẽ
eodẽ tẽporis cursu sed eodẽ auni uertentis
occursu Petrus pro xp̃o capite deorsũ in li¬
gno suspẽditur: paulus pro xp̃o gladio
truucatur Ille propriis gressib proficis¬
cebatur ad xp̃m: oculisq suꝑiora respiciẽs
beatũ spm̃ deducebat ad celũ ꝑste ceruicẽ
curuabat ad penã: et offerebat uerticem
capitis ad corouam Lcõ .mͬ.
paulus sentit dĩci la teris pugionẽ Pis¬
catorẽ suspendit amor crucis: ꝑ secutorẽ
nuicro minuit ꝑsecutoris Et mĩc ad me¬
moriã piscatoris: flectũtur genua ĩpera¬
toris Ibi radiant gẽme dyadematis: ubi
fulgẽt beneficia piscatoris porestitit pas¬

Expanded text:
cat ex littore, ad istum clamat ex aethere: illum accersit ex ponto, istum terret de coelo. Dcat ex littore, ad istum clamat ex aethere: illum accersit ex ponto, istum terret de coelo. Dutrus in salum retiaculum; circumfert Paulus dominicum in mundo vexillum. Et ille piscatur homines, urrunt utrique ad palmam martyrii, et utrique perveniunt ad coronam: non quidem eodem temporis cursu, sed eodem anni revertentis occursu. Petrus pro Christo capite deorsum in ligno suspenditur; Paulus pro Christo pugione truncatur. Ille propriis gressibus proficiscebatur ad Christum, oculisque superiora respiciens, beatum spiritum deducebat ad coelum; iste cervicem curvabat ad poenam, et offerebat verticem capitis ad coronam. Petrum crPaulus sentit Dominici lateris pugionem. Piscatorem suspendit hamus crucis; persecutorem mucro minuit persecutoris. Nunc ad memoriam piscatoris flectuntur genua imperatoris. Ibi radiant gemmae diadematis, ubi fulgent beneficia piscatoris
Abbreviated transcription (Latin):
suum longe ante presciuit.
dixitq fratribus dissolucionem suĩ
corporis ĩminere. Interea causa extitit:
qua condatensem dyocesim uisitaret.
pacem cupiens reformare licet finem
dierum suorum non ignoraret pro¬
ficisci tamen ob istiusmodi causam

Expanded text:
suum longe ante praesciit dixitque fratribus dissolutionem sui corporis inminere. interea causa extitit, qua Condacensem dioecesim uisitaret. pacem cupiens reformare, licet finem dierum suorum non ignorasset, proficisci tamen ob istius modi causam
Abbreviated transcription (Latin):
t ecce int̾ utrãq scalã sedes posita
erat ĩ imo: et supra sedẽ sedẽs Et qui sede¬
bati: similis erat fũ habenti faciẽ uelatã
caputio quẽ adiodũ ĩ ordine moris est
frẽs mortuos sepeliri Trahẽtib autem
trahebat᷑: ⁊ sedes pariter cũ sedente: donec

Expanded text:
 et inter utramque scalam sedes posita erat in imo, et supra sedem sedens; et qui sedebat similis erat fratri habenti faciem uelatam capucio, sicut in ordine moris est fratres mortuos sepeliri. Trahentibus trahebatur pariter et sedes cum sedente don
Abbreviated transcription (Latin):
transitu eiusdẽ dubia pro certis recipia
ri possit pro certo insi qd̃ hodietna die mi¬
lis ẽ int̾ montẽ syon ⁊ motẽ oliueti posita:
ubi eiꝰ ĩ honore fabricata est ecclĩa miro
Ec idcirto dixerim: qr multi nr̃orũ
dubitãt utrũ assũpta fuerit cũ corpore an
abierit relicto corpore Quomodo autẽ uel
quo tẽpore aut a quib ꝑsonis scĩssimũ
corpus eiꝰ inde ablatũ fuerit uel ubi trãs¬
positũ utrũ ue surrexerit nescitur: quã¬
uis nõ nulli astruere uelint eã iã resusci¬
tatã ⁊ beata cũ xp̃o ĩmortalitate uestiri

Expanded text:
rginis, dubia pro certis recipiatri possit pro certo, nisi quod hodierna die lis est inter montem Syon et montem Oliueti posita, ubi in honore eius fabricata est ecclec idcirco dixerim, quia multi nostrorum dubitant, utrum assumpta fuerit simul cum corpore, an abierit relicto corpore. Quomodo autem, vel quo tempore, aut a quibus personis sanctissimum corpus ejus inde ablatum fuerit, vel ubi transpositum: utrumne resurrexerit, nescitur: quamvis nonnulli astruere velint eam jam resuscitatam, et beata cum Christo immortalitate in
Abbreviated transcription (Latin):
erũ nõ minuit: ꝑserutionib ecclĩa
multiplicata nascũtur Unde duo ista p̾¬
clara diuini seminis gernĩa ĩ quãtam
sobolem pulularint: beatorũ martirur¬
nilia protestãtur ⁊ que aplĩcorũ emula
multarũ honore gẽmarũ conserto uno dra¬
demate coronarunt Lcõ .uiͣ.

Expanded text:
 Non minuitur persecutionibus Ecclesia,multiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam sobolem pullularint, beatorum millia martyrum protestantur; quae apostolicorum aemula multarum honore gemmarum conserto uno diademate coronarunt. CAP. VII.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia nemo ascendit ĩ celũ insi qui de¬
scendit de celo filiꝰ hoĩs qui ẽ in celo ꝙͣ
uis ⁊ ĩ fine cũ uenerit ⁊ nos om̃s mẽbra
sua collegerit ac leuauerit ĩ celũ: eciã
tũc solus ascendet quia saput cum cor¬
pore suo unus est xp̃s¬
telso: nauicula turbatur fluctib ĩ pro¬
fundo Quia uero ĩ surgũt fluctus potest
illa nauicula turbari ⁊ sed quia xp̃us
hoc seculũ. Quãdo aliquis ĩpie uolũtatis
maxĩe potestatis ꝑsecutionẽ in drcte ec
clesie: suꝑ nauiculã xp̃i grandis unda
cõsurgit Sed in hiis tempta cõib erigat᷑.
antenna: ut suspensa arhori crucẽ figu¬
ret Hanc xp̃ianus respiciat ⁊ nõ deficiat

Expanded text:
isi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo . Quamvis et in fine cum venerit, et omnes nos membra sua collegerit ac levaverit in coelum, etiam tunc solus ascendet; quia caput cum corpore suo unus est Ccelso, navicula turbatur fluctibus in profundo. Quia insurgunt fluctus, potest ipsa navicula turbari: sed quia Christus hoc saeculum. Quando aliquis impiae voluntatis, maximae potestatis, persecutionem indicit Ecere, super naviculam Christi grandis unda consurgit. Sed in his tentationibus erigatur antenna, ut suspensa arbori crucem Christi figuret; hanc christianus respiciat, et non deficiat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtellectũ alicuiꝰ mistice significacõnis
extulꝑe: quasi de abstrusis fauorũ cellis
mella producimꝰ uel xp̃i discipulos ĩui¬
tantes spicas manib cõfricamus: ut ad
latentia grana ꝑueniamus et in eis

Expanded text:
intellectum alicujus mysticae significationis exsculpere, quasi de abstrusis favorum cellis mella producimus: vel Christi discipulos imitantes, spicas manibus confricamus ; ut ad latentia grana perveniamus, et in eis
Abbreviated transcription (Latin):
gaudentes ad passionem accedere
mentem cogebat ad sacrificandũ. ł.¬
sic fixum in domino ut peni¬
tus mutari non posset dixit ad mi¬
nistros suos perducatur ad mare et
ligetur ad cossum eius anchora et p̾¬
cipitetur in mediũ maris ut non
possint isti populi christiani hunc
pro deo collere. Et cum factũ fiusscts
omnis multitudo christianorũ fle¬
bat. flentibus autem illis dixerũt
cornelius et phebz discipuli eus. Om¬
nes unanimes oremus ut ostendat
nobis dominus martiris sui eximi¬
as. Orantibus autem discipulis
retessit mare in sinum suũ. per tria
fere millia. Et ingressi per siccum
sancti dementis positũ ĩuenerunt
ita ut anchora cum qua missus
fuerat iuxta cum esset posita. Reue¬
latum est autem discipulis eius ut
non inde tollerent corpus eus.
Quibus etiam hoc intimatum est
ꝙ omni anno die passionis eus
recedat mare per septem dies et adue¬
nientibus sictum iter prebeat. ¶¬

Expanded text:
gaudentes ad passionem accedere, ementem episcopum cogebat ad sacrificandum. sic fixum in Domino, ut penitus moveri non posset, dixit ad suos: Perducatur ad mare, et ligetur ei ad collum ancora et praecipitetur in medio mari, ut non possint populi Christiani hunc pro deo colere. Quod cum factum fuisset, omnis multitudo Christianorum flebat. Et flentibus illis, dixerunt Cornelius et Phoebus discipuli ejus: Omnes unanimes oremus, ut ostendat nobis Dominus martyris sui exuvias. Orantibus autem populis, recessit mare in sinu suo, per tria fere millia. Et ingressi per siccum sancti Clementis positum, ita ut anchora cum qua missus est, juxta eum esset posita. Revelatum est autem discipulis ejus ut non inde tollerent corpus ejus. Quibus etiam hoc intimatum est quod omni anno die passionis ejus recedat mare per septem dies advenientibus, et siccum iter praebeat.
Abbreviated transcription (Latin):
tis uenas aperiat. Cũq oracione cõ¬
pleta hincinde conspiceret uidit ag¬
num stantem qui pede dextro erecto
locum sancto dementi quasi ostende¬
cuomens fluuium fecit. lõ unĩ¬
die una quingenti seu amplius ba¬

Expanded text:
tem aperiat. Cumque oratione completa hinc inde circumspiceret, vidit agnum stantem, qui, pede dextro erecto, quasi locum sancto Clementi ostendevomens fluvium fecit. Adie una quingentae animae vel amplius ba
Abbreviated transcription (Latin):
ab elysabeth disced̾e: donec grãdeue puerꝑe
immsteriũ sedulitatis ĩpenderet: et que
gestabat ĩ aula sui corpis regem: cerneret
ante ire preconẽ felix partus: quem illa
lux excipit que illumiãt omnẽ hominẽ
uenientem in hunc mũdum Ic̃ .iiiͣ.
tũcũq enĩ apostolici senatus excellat aucto¬
ritas: quãtũcũq uel priarcharũ fides ĩ diui-¬
cumuletur triũphantiũ glĩa m artirũ quã¬
tũuis exfloreat uernãs pudicicia uirginũ
uel ĩ u̾bis uite se exceat lingua doctorũ: circa¬
ultra progredit᷑. Huiꝰ ĩ cõparabilis uite seti¬
em nõ hystoriographus quispiã post eius
obitũ texuit: sed archãgelus ille precipuus
opera miranda narrauit Lc̃ .iiiiͣ.
et bñdicit᷑. creaturis Ab illo deniq uerbo
iohĩs sũt de prompta precoma: per quod
fundata ẽ arida ⁊ mouẽtur sydera: sũt ⁊¬
cõdita elemẽta Em̃ bero quãte magni fi¬
cẽcie ẽ ab illo mereri glãm laudis apud

Expanded text:
aque Maria discedere, donec grandaevae puerperae ministerium sedulitatis impenderet, et quae gestabat in aula sui corporis regem, cerneret anteire praeconem. Felix partus, quem illa lux excipit quae illuminat omnem hominem venientem 555 in hunc mundum. Sed dum ctoritas, quantumcunque vel patriarcharum fides in divimlibet certe cumuletur triumphantium gloria martyrum, quamtumvis effloreat vernans pudicitia virginum, vel in verbis vitae se exultra progreditur. Cujus incomparabilis vitae seriem non historiographus quispiam post ejus obitum texuit, sed archangelus ille praecipuus opera miranda narravit. Hujus sane et benedicitur creaturis. Ab illo denique verbo Joannis sunt deprompta praeconia, per quod fundata est arida, moventur sidera, condita sunt elementa. Enimvero quantae magnificentiae est ab illo mereri gloriam laudis, apud
Abbreviated transcription (Latin):
custodiret: cohabitacoĩs hũane cõtur¬
bernia respuit: et pre feruore spũs fera¬
rũ se lustris ĩmersit. Inter purpuratos
eciã martirũ choros iohẽs magisterii ca¬
thedrã presidet quia pro testimonio ue¬
ritatis strenuus bellator occubuit: om̃i¬
ũq pro xp̃o certãtiũ dux factus uexillũ
triũphale martirii celo primitus ĩuexit
ris: quia nulla sibi uirtus defuit scĩtatis
propĩquat

Expanded text:
custodiret, cohabitationis humanae contubernia respuit, et prae fervore spiritus ferarum se lustris immersit. Inter purpuratos etiam martyrum choros B. Joannes in magisterii cathedra praesidet, quia pro testimonio veritatis strenuus bellator occubuit, omniumque pro Christo certantium dux factus, vexillum triumphale martyrii coelo primus invexit. ris, quia nulla sibi virtus defuit sanctitatis: propinquat
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi mẽtes nr̃as eo clarius
splendore quodã noue lucis irradiat: quo
meditãti natĩtatẽ iohĩs nõ mox occurrit
natĩtas xp̃i ⁊ presertim cũ nascẽdi iohẽm
de pr̃e sene ⁊ sterili matre nulla extiterit
causa alia nisi ut mirabilit natus prece¬
deret singularit uastiturũ amicus uide¬
licet sponsũ famulus drĩm Dox uerbũ
luterna solem preco iudicẽ saluatus pre¬

Expanded text:
icua, mentes nostras eo clarius splendore quodam novae lucis irradiat, quo meditanti nativitatem Joannis, non mox occurrit nativitas Christi, praesertim cum nascendi Joannem de patre sene et sterili matre nulla alia exstiterit causa, nisi ut mirabiliter natus praecederet singulariter nasciturum. 126 Amicus videlicet Sponsum, famulus Dominum, vox Verbum, lucerna Solem, praeco Judicem, salvatus prae
Abbreviated transcription (Latin):
ns resurrectionẽ nõ credũt: quã¬
to magis debẽt face̾ qui credũt ut corpori
mortuo sed tamẽ resurrecturo ⁊ ã etermta¬
te mãsuro ĩpensũ eiusmodi officiũ sit eci¬
am quodã modo eiusdẽ fidei testĩoniũ:
Ad̃ uero quisq apd̃ memorias martirũ
sepelitur: hoc tãtũ michi bidetur prodẽe
deffũcto: ut cõmẽdãs eũ eciã martirũ pa¬
trocino affectus pro illo supplicacoĩs au¬

Expanded text:
s resurrectionem non credunt, quanto magis debent facere qui credunt, ut corpori mortuo, sed tamen resurrecturo et in aeternitate mansuro inpensum eius modi officium sit etiam quodam modo eiusdem fidei testimonium! quod uero quisque apud memorias martyrum sepelitur, hoc tantum mihi uidetur prodesse defuncto, ut commendans eum etiam martyrum patrocinio affectus pro illo supplicationis au
Abbreviated transcription (Latin):
sidebũt. Et tãquã exponẽs quid dixerit
neq corruptio ĩquid ĩcorruptionẽ posside¬
bit Ad prius dixit caro ⁊ sanguis: hoc
posterius dixit corruptio Et qd̃ primũ
regnũ dei: hoc posterius dixit ĩcorrupti¬
duẽ Quãtũ autẽ attinet ab substaciã:
etiã tñc caro erit Propt̃ quod ⁊ post re¬
surrectionẽ corpus xp̃i caro appellatũ
est

Expanded text:
sidebunt: et tanquam exponens quid dixerit, neque corruptio, inquit, incorruptionem possidebit . Quod prius dixit, caro et sanguis; hoc posterius dixit, corruptio: et quod prius, regnum Dei: hoc posterius, incorruptionem. Quantum autem attinet ad substantiam, etiam tunc caro erit. Propter quod et post resurrectionem corpus Christi, caro appellata est
Abbreviated transcription (Latin):
ret dolorũ isi diligeret gaudia p̾miorũ:
postremo quãdo cõtẽpueret uitã istam:
quis ignorat: Quis ibi orauit ⁊ nõ ini¬
petrauit: Quã multis ĩfirmis meritis
eiꝰ tẽporalia ds̃ bñficia p̾stitit que tamẽ

Expanded text:
eternorum diligeret gaudia praemiorum? Postremo quando contemneret istam vitam, quis ignorat? Quis ibi oravit, et non impetravit? Quam multis infirmis meritum ejus etiam temporalia beneficia praestitit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
honorabilius susceptã ceteris quã gr̃a
honorauit pre ceteris: atq ad cõmunem
humamtatẽ nõ ẽẽ adductã post mortem
putredinis uidelicet uermuis ⁊ pulueris
que suũ ⁊ oĩum genuit saluatorẽ Si ele¬

Expanded text:
susceptam caeteris, quam hic gratia honoravit prae caeteris; atque ad communem humilitatem non esse adductam post mortem, putredinis videlicet et vermis et pulveris, quae suum et omnium genuit Salvatorem:
Abbreviated transcription (Latin):
cauato reteptacula sibi fecerant. disci-¬
puli uero octoginta erant qui ad ex¬
emplum beati magistri ĩstituebãtur.
habebat omnia in medio cõ¬
nulla habebatur ciui tanien operi mi-¬
nor etas deputabatur. maiores oracio¬
ni uacabant. Narus cuiꝙ̃ extra cellu¬
lam suam egressus nisi cum ad locũ
oracionis conuenitbant. Cibum una
om̃s post horam itiunii accipiebant.
uinum nemo nouerat nisi ꝙͣ infirmi¬
tas coegisset. pleriq canielorum cetis
uestiebantur. molior ibi abitus pro
crimine erat. Quod co magis mirũ
tur qui longe alitur educati ad hanc
se humilitatem et pacienciam coege¬
rant. plures qz ex his postea epõs ui¬
dimus. Que enim esset ciuitas aut
ecclesia q̃ ne sibi de martini monaste¬
rio cupere sacerdotem

Expanded text:
cavato, receptacula sibi fecerant. Discicavato, receptacula sibi fecerant. Discipuli vero octoginta erant, qui ad exemplum beati magistri instituebantur. habebat; omnia in medio conulla habebatur; cui tamen operi minor aetas deputabatur: majores orationi vacabant. Rarus cuiquam extra cellulam suam egressus, nisi cum ad locum orationis conveniebant. Cibum una omnes post horam jejunii accipiebant: vinum nemo noverat, nisi quem infirmitas coegisset. Plerique camelorum setis vestiebantur; mollior ibi habitus pro crimine erat: quod eo magis sit mitur, qui longe aliter educati ad hanc se humilitatem et patientiam coegerant; pluresque ex his postea episcopos vidimus. Quae enim esset civitas, aut ecclesia, quae non sibi de Martini monasterio cuperet sacerdotem
Abbreviated transcription (Latin):
et ostensus pariter et destructus ẽ minu
am uero sumpto epi lc̃. cus.¬
scopatu equalem se ꝙͣtum qui
prestitit non est nostre facultatis euol¬
uere. idem enim constantissime perse¬
uerabat qui prius fuerat. Sadem in
corde eius humilitas. eadem in uestitu
cius uilitas fuit atos ita plenꝰ auctori¬
tatis et gratie implebat episcopi digni¬
fatem ut non tamen propositum mo-¬
nachi uirtutem q desereret. Aliq̃diu
ergo adherenti ad ecclesiam cellula
usus est
einde cum ĩquietudinem fre
bus fere extra ciuitatem milib mo¬
nasterium sibi statuit. Qui locus
tã secretus et remotus erat. ut here¬
mi solitudine non desiderarit. Ex
uno enim latere precisa montis ex¬
celsi rupe ambiebatur. reliquo pla¬
niciem liger fluuius reducto paulu-¬
lum sinu clauserat. unaq tamen
arta ad modum uia adiri poterat ibi¬
Q ex lignis contextam cellulam ha¬
bebat. Multi qui ex fratrib es̃dem¬
modum pleriq saxo superiecti mõti ᷤ

Expanded text:
t ostensus pariter et destructus esset int ostensus pariter et destructus esset inimicus. Iam uero sumpto episcopatu qualem se quantumque praestiterit, non est nostrae facultatis euoluere. idem enim constantissime perseuerabat qui prius fuerat. eadem in corde eius humilitas, eadem in uestitu eius uilitas erat: adque ita, plenus auctoritatis et gratiae, inplebat episcopi dignitatem, ut non tamen propositum monachi uirtutemque desereret. aliquandiu ergo adhaerenti ad ecclesiam cellula usus est: dein cum inquietudinem se fbus fere extra ciuitatem milibus monasterium sibi statuit. qui locus tam secretus et remotus erat, ut eremi solitudinem non desideraret. ex uno enim latere praecisa montis excelsi rupe ambiebatur, reliquam planitiem Liger fluuius reducto paululum sinu clauserat: una tantum eademque arta admodum uia adiri poterat. ipse ex lignis contextam cellulam habebat, multique ex fratribusmodum; plerique, saxo superjecti montis
Abbreviated transcription (Latin):
ta a populo sentencie samioris
het illorum irrisa damencia est.
qui illustrũ uirum dum uituperare cu¬
punt predicabant. nec uero aliud his
facere licuit ꝙͣ qd̃ populus dño uolente
cogebat ĩter episcopoᷤ tamen qui affue¬
rant precipue defensor quidã nomme
dicitur resistisse. Unde animauersũ
est grauiter illum lectione prophetica
tunt notatum. Nam cum fortuitu
lector cui legendi eodic officium erat
interdusus a populo defuisset. turbatis
ministris dum expectatur qui nõ ade¬
rat unus e cirtunstantib sumpto psal¬
terio quem primũ uersũ ĩuenit arri¬
puit ꝓsalmus auten hic erat. Ex o¬
re infantium et lactencium perfecisti
laudem propter ũimicos tuos ut destru¬
as ñimicum et defensorem. Quo lecto
clamor populi tollitur. pars aduersa
confunditur atq ita abitum est duu¬
no nutu hunc psalmũ lectũ fuisse ut
testimonium operis sui defensor au¬
diret. Quia ex ore infanciũ et lattenci¬
um in martino dñi laude perfecta. et¬

Expanded text:
ta a populo sententiae sanioris aec illorum irrisa dementia est, qui illustrem virum dum vituperare cupiunt, praedicabant. Nec vero aliud his facere licuit, quam quod populus Domino volente cogebat. Inter episcopos tamen qui affuerant, praecipue defensor quidam nomine dicitur restitisse: unde animadversum est, graviter illum lectione prophetica tunc notatum. Nam cum fortuito lector, cui legendi eo die officium erat, interclusus a populo defuisset, turbatis ministris, dum exspectatur qui non aderat, unus e circumstantibus sumpto psalterio, quem primum versum invenit, arripuit. Psalmus autem hic erat: Ex ore infantium et lactantium perfecisti laudem propter inimicos tuos, ut destruas inimicum et defensorem. quo lecto clamor populi tollitur, pars diuersa confunditur. adque ita habitum est, diuino nutu psalmum hunc lectum fuisse, ut testimonium operis sui Defensor audiret, qui ex ore infantium adque lactantium, in Martino Domini laude perfecta, e
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdignatus comes iussit eũ tãdiu plum¬
batis cõtundi: quã diu exalaret spiritũ
Quo amoto iussit adduci scm prothasiũ:
et dixit. Miser uel tu uiuere stude: et noli
tu qui me timere probaris: Lc̃. uiiiͣ¬
modo timeo: prothasius dixit In
eũ fustib cedi Postea uero dixit. Niser
sius dixit Nõ tibi irascor sed misereor:
quia nescis quid facis Nũc ergo age.¬
hodie benignitas saluatoris occurr̾e

Expanded text:
Indignatus comes Astasius jussit eum tamdiu plumbatis tundi, quamdiu exhalaret spiritum. 16. Quo amoto, jussit sibi astare Protasium, cui dixit: Miser, vel tu vivere stude, et noli tu qui me timere probaris? Comemodo timeo? Protasius respondit: In eum fustibus caedi. Postea vero erecto dixit: Miser,sius dixit: Non tibi irascor, nec quia nescis quid facias. Age ergo quhodie benignitas Salvatoris nostri
Abbreviated transcription (Latin):
rit ⁊ et quãto deuocionis affectu tota in eius
octursũ celestium legionum prodierit inul¬
nũ glĩe canticis sit dedricta⁊ quã
placido uultu quã serena facie quã letis
altata sit creaturã cũ eo honore quo tãta
mater digna fuit cũ ea glĩa que tãtũ de¬
cuit filuĩ: felitia prorsus oscula labiis ĩ¬
pressa lactẽtis: cui birgineo mater applau¬
debat ĩ gremio Nerũ nũquid feliciora nõ¬
censebimꝰ que ab ore sedentis ĩ dextera pa¬
tris hodie ĩ beata saluatione suscepit: cũ
ascenderet ad thronũ glĩe epithalamiũ ca¬
nẽs ⁊ dicẽs osculet: me osculo oris sui:
pĩ generationẽ marie as Lcõ.u¬
sũptionẽ quis enarrabit: Quautũ

Expanded text:
rit, et quanto devotionis affectu tota in ejus occursum coelestium legionum prodierit mulnum gloriae canticis sit deducta; quam placido vultu, quam serena facie, quam laetialtata creaturam, cum eo honore, quo tanta mater digna fuit, cum ea gloria, quae tantum decuit Filium? Felicia prorsus oscula labiis impressa lactentis, cui virgineo mater applaudebat in gremio. Verum nunquid non feliciora censebimus, quae ab ore sedentis in dextera Patris hodie in beata salutatione suscepit, cum ascenderet ad thronum gloriae, epithalamium canens, et dicens: Osculetur me osculo oris sui? hristi generationem, et Mariae assumptionem qui
Abbreviated transcription (Latin):
effabilem nec labore uictum nec mor¬
te uincendum qui in nullam se par¬
tem ꝓnior inclinauerit. nec mori ti¬
muerit nec uiuere retusau̾it. lc̃. iiii.¬
taq cum per aliquot dies
ui febrium teneretur non ta¬
men a dei opere cessabat. Pernox ãt
in oromibus et uigiliis fatiscentes.
artus spiritui seruire cogebat. nobi¬
li uero stratu suo in cinere et cilicio
recubans. et cum a discipulis roga¬
retur ut saltim uilia sibi sineret stra¬
menta supponi. Non decet ĩquit.¬
fiii christianum nisi in cinere et¬
cilicio mori. Ego si aliud uobis extm
relinquo ip̃e peccaui. Oculis autem
ac manib in celum semper intentꝰ
ĩuictum ab oracione sp̃m non re¬
laxabat

Expanded text:
effabilem, nec labore uictum nec morte uincendum, qui in nullam se partem pronior inclinauerit, nec mori timuerit nec uiuere recusauerit. itaqucum iam per aliquot dies ui febrium teneretur, non tamen ab opere Dei cessabat: pernoctans in orationibus et uigiliis fatiscentes artus spiritui seruire cogebat, nobili illo strato suo in cinere et cilicio recubans. et cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, inquit, Christianum nisi in cinere mori: ego si aliud uobis exemplum relinquo, peccaui. oculis tamen ac manibus in caelum semper intentis inuictum ab oratione spiritum non relaxabat.
Abbreviated transcription (Latin):
probatis oĩb qui nõ fide qua oportuit fac¬
ta dictaq aplõꝵ scribere ausi sũt. Eo autẽ
tẽpore scripserũt marcus ⁊ lucas: quo non
solũ ab ecclĩa xp̃i uerũ eciã abipĩs adhuc ĩ car¬
ne manẽtb aplĩs probari potuerũt Dm̃
autẽ nutu gerebat: ut nõ solũ aplĩ qui
piderãt sed ⁊ discipuli qui auditu didice¬

Expanded text:
probatis omnibus qui non ea fide qua oportuit facta dictaque apostolorum scribere ausi sunt. Eo quippe tempore scripserunt Marcus et Lucas, quo non solum ab Ecclesia Christi, verum etiam ab ipsis adhuc in carne manentibus apostolis probari potuerunt. Nam Domini nutu gerebatur ut non solum apostoli qui viderant, sed et discipuli qui auditu didice
Abbreviated transcription (Latin):
In prĩcipio nãq sacerdotẽ collocat ad
aram orantẽ pplõ stante foris ⁊ mariã
cõcepto dño ierosolimã mittit ad domũ
pontificis: ibi baptistã natũ refert illus
deũ natũ cũ hystoria traffert: illuc ip̃ra¬
cũ parẽtib singulis anis ducit duodẽ¬

Expanded text:
In principio sacerdotem collocat ad aram orantem, populo foris stante. Mariam, concepto Domino, Hierosolymam mittit ad domum pontificis. Ibi Baptistam natum refert , illuc Dominum natum cum hostia transfert, illuc cum parentibus singulis an
Abbreviated transcription (Latin):
quisq nõ uelut alterius precedẽtis igna¬
tus uoluisse scribere reperit: uel iguora¬
ta p̾t̾misisse que scripsisse alius ĩueni¬
tur ⁊ sed sicut Unicuiq ĩspiratũ ẽ: non
suꝑfluã cooꝑationẽ sui laboris adiun¬
xit Nã matheus suscepisse legit᷑. incar¬
uationẽ dñi scdm stirpẽ regiã: lucas au¬

Expanded text:
quisque eorum uelut alterius praecedentis ignarus uoluisse scribere repperitur uel ignorata praetermisisse, quae scripsisse alius inuenitur, sed sicut unicuique inspiratum est non superfluam cooperationem sui laboris adiunxit. nam Mattheus suscepisse intellegitur incarnationem domini secundum stirpem regiam et
Abbreviated transcription (Latin):
lista int̾ quatuor celi aĩalia ꝑ uitulum
cuiꝰ uictumacõe qui ĩ sacerdotiũ eligebã¬
tur iniciari sũt iussi designatus accipit᷑
eo qd̾ ip̃e sacerdotiũ xp̃i ceteris amplius
exponẽdũ suscepit Pulcherrime autẽ¬
a mĩsteriotẽpli ꝑ sacerdotiũ zacharie
cepit: et ĩ tẽpli deuocõe cõpleuit cũ apo¬
stolos inibi ministros uidelicet noui
sacerdotii futuros nõ uictumarũ sãgñie
sed ĩ laude dei ⁊benedictione cõpleuit ⁊¬

Expanded text:
inter quatuor coeli animalia per vitulum, cujus victimatione qui in sacerdotio eligebantur initiari sunt jussi, designatus accipitur, eo quod ipse sacerdotium Christi caeteris amplius exponendum susceperit, pulcherrime a ministerio templi per sacerdotium Zachariae coepit, hoc in templi devotione complevit, cum apostolos inibi, ministros videlicet novi sacerdotii futuros, non in victimarum sanguine, sed in laude Dei et benedictione conclusit