comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Oñs iudicabit finesterrae : Acsiediceretur Dñsiudicabit hecce ma hominis
conmutinture Sedinquibus extremisinuentus fuerat qui iudicabitur
Stilbit um perium regisuo Hoc est populo x pranor dat eisuur sangu
quaisar mpe sint reges egant &imillo qui propter eos fudit sanguinẽ
mate fate xp̃os possumusdicere quod ta menpotum cum suo caprte
multumq laudati inquo quidem tuncfigurataẽ: mutatio ueteris
sacerdotii et nuncimpleta quando in firmata es qiua emultoe ret
infiliis ut nouum haberet inxposacerdotium sterlis quae pepe¬
rit septem
Ntes enfimud eratministrans intemplodnĩ accinctus ephot bath hoce
super humerali lineo quod distat abillo ephot quo induebatur ponti¬
fapesiniunstudt antummodo lincum fuit &i concessum minoribus gradi¬
bus adutendum uludenim quod uestiebat pontifite: ex quattuor
coloribus idest iacintho brsso cocco purpura etexauro habebat

Expanded text:
nus judicabit fines terrae. » Ac si diceretur Dominus judicabit extrema hominis: commutantur, sed in quibus extremis inventus fuerat qui judicabitur. « Et dabit imperium regi suo, hoc est, populo christiano: dat eis virtutem, qua carnem sicut reges regant, et in illo, qui propter eos fudit sanguinem mate recte christos possumus dicere, quod tamen totum cum suo capite i viri, multumque laudati, in quo quidem tunc figurata est mutatio veteris sacerdotii, et nunc impleta, quando infirmata est quae multa erat in filiis, ut novum haberet in Christo sacerdotium sterilis quae peperit septem. Interea Samuel erat ministrans in templo Domini, accinctus ephod rar, hoc est, superhumerali lineo, quod distat ab illo ephod quo induebatur pontifex, quia istud tantummodo lineum fuit, et concessum minoribus gradibus ad utendum; illud autem quod vestiebat pontificem, ex quatuor coloribus, id est, hyacintho, bysso, cocco, purpura, et ex auro habebatur
Abbreviated transcription (Latin):
salutaris. quo in remissionem peccatorũ emundamur facuẽ
Nãq sacerdotes in eo lauabantur ut uerba dierũ aꝑte tesianꝰ
Sacerdotes autem constat om̃s electos trpice inscripturisuo
te huici scriptura maris nomen indidit In mem̃oriã ude¬
licet maris rubri. in quoprius ꝑextinctionem ȩgrptiorũ &
populidi liberationem baptismi forma p̃cessit : Ex ponent
apostolo acdicente qm̃ patres nr̃i om̃s sub nube fuerum
& om̃s mare transierunt & om̃s in morsebaptitati sunt in
nube et inmari : Sacramentũ autem baptismi & uitȩ nobs
munditiam quȩrit in hocsđo. & uitȩ nobis aeternȩ glorun
ꝓmittit infuturo : Quod utrũq: in marihoc aeneo. una senen¬
tia de signatur . cũesse decem cubitorũ alabio usq ad labiũ ꝑhibeiꝰ
Denario aeq mercedem bene factorũ signauit. cũ hunc iniunea

Expanded text:
salutaris, quo in remissionem peccatorum emundamur, factum est. salutaris, quo in remissionem peccatorum emundamur, factum est. Namque sacerdotes in eo lavabantur, ut Verba dierum aperte testantur. Sacerdotes autem constat omnes electos typice in Scripturis vi. Et recte huic vasi Scriptura maris nomen indidit, in memoriam videlicet maris Rubri, in quo prius per exstinctionem Aegyptiorum, et populi Dei liberationem, baptismi forma praecessit; exponente Apostolo ac dicente, Quoniam patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes mare transierunt, et omnes in Moyse baptizati sunt in nubmunditiam quaerit in hoc saeculo, et vitae nobis aeternae gloriam promittit in futuro. Quod utrumque in mari hoc aeneo una sententia designatur, cum esse decem cubitorum a labio usque ad labium perhibetur. denario aeque mercedem bene factorum significavit, cum hunc in vincula
Abbreviated transcription (Latin):
na ut supradiximus illorũ exprimit figurã doctorũ. qui prin
tiuam in hiero solimis in stituerunt ecłam : Secunda eorũ qu
ad p̃dicandũ gentibus destinati sunt: uelcerte dextra colũn
eos significatꝰ. quiuenturũ in carne dnm ꝓphetando p̃dixeram
Setunda illos qui hunciam uenisse & mundo suo sanguine re¬
dimis setestantur : & apte simili uocabulo ambecenseban¬
tur colũnȩ. cũ una firmitas altera in robore dicta est utun
fidei & operis fortitudo cunctis inesse doctoribus monstrar
tur. nr̃iq temporis inertia tacite notaretur ubi se non nuli
doctores sacerdotes & colũnas domus dĩ uideri atq appel¬
lari uolunt. cumnil inse prorsus firmȩ fidei ad contemna¬
das scłi pompas acdesiderandabona inuisibilia nilhabeant sdoris ad corrigen
dos nil indũstriȩ saltim ad intellegendos eorũ quib: p̃latis̃ errores:
rotundũ incircuitũ : M are hoc fusile insimilitudine lauai

Expanded text:
umna ut supra diximus illorum umna ut supra diximus illorum itivam in Hierosolymis instituere Ecclesiam; secunda eorum, qui ad praedicandum gentibus destinati sunt. Vel certe dextra columna eos significat qui venturum in carne Dominum prophetando praedixerant: secunda illos qui hunc jam venisse, et mundum suo sanguine redemisse testantur. Et apte simili vocabulo ambae censebantur columnae, cum una, firmitas; altera, in robore, dicta est: ut una fidei etur, nostrique temporis inertia tacite notaretur, ubi se nonnulli doctores, sacerdotes et columnas domus Dei videri atque appellari volunt, cum nil in se prorsus firmae fidei ad contemnendas saeculi pompas, ac desideranda bona invidum, nil industriae saltem ad intelligendos eorum quibus praelati sunt errrotundum in circuitu. Mare hoc fusile in figuram lavacri
Abbreviated transcription (Latin):
potest non in congrue designare : quã nec oculus uidit nec auris
uudiuit nec in corhominis ascendit que pparauit ds diligentib
sor erũ quia eadem suꝑnoru societas ciuiũ utriusq populi fideli¬
bis tribuitur. recte subiungitur : M alo granatorũ ducenti or¬
dineserant in circuitu capitelli secundi : diximus enim malo
npum tenere : Cente narius uero numerus qui addexteram
minũ primus ꝑuenit nonnũquã inȩterne beatitudinis fi¬
nra poni consueuit:: Duplicatur autem hic numerus malo¬
granatorũ in circuitu capitelli secundi ut in sinuetur mrsti
quod utriusq testamenti populus ad unandus in xp̃o atq
ideternãuite sit introducendus coronã : Etstatuit duas co¬
unas in porticũ templi : Custatuis set colunã dexterã uoca¬
ut ea nomine iachin sirꝰmitas : Similiter erexit columnam¬
secundam. & uocauit nomen eius boor in robore : Dextra col¬

Expanded text:
potest non incongrue designare, quam « nec oculus vidit, nec auris potest non incongrue designare, quam « nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . » Verum quia eadem supernorum societas civium utriusque populi fidelibus tribuitur, recte subjungitur: « Malogranatorum autem ducenti ordines erant in circuitu capitelli secundi. » Diximus autem maltypum tenere. Centenarius vero numerus, qui ad dexteram manum primus pervenit, nonnunquam in aeternae beatitudinis figura poni consuevit. Duplicatur autem hic numerus malogranatorum in circuitu capitelli secundi, ut insinuetur mystice quod utriusque testamenti populus adunandus in Christo, atque ad aeternam vitae sit introducendus coronam. « Et statuit duas columnas in porticu templi. Cum statuisset columnam dexteram, vocavit eam nomine Iachim, firmitas. Similiter erexit columnamsecundam, et vocavit nomen ejus Booz in robore, etc. » Dextra col
Abbreviated transcription (Latin):
habet ter ingrro : deniq mare atneũ quia dia metra habt¬
bit decem cubitorũ in sequentib legitus. consequenter habebat
uax cubitos ingrro:uerd̃ quia dicitur opus lilii quattuor fuisse
cubitorũ siuelatitudinem seu de signet altitudinem nihil õmi¬
nus ratio figa tre ꝑspicua ẽ : quia nonnisi ꝑeu angeliũ exopta¬
ussima illa mundo uox in sonuit. penitentia agite ad ꝓp̃inqua¬
bitenim regnũ celorũ : qđ uero sequitur Itrursũ alia capitella erant
insumitate colunarũ desuꝑ iuxta mensura colunȩ contraretia¬
cula luxta men surã columnetante amplitudinis quan¬
iaerat et colũna. Tuius tamen altitudo quanta fuerit minime
narratur. Hec autem capitella qualia cũq & quanta cuq.
fuerint non enim men surã earũ aptescriptura de signat
more liliorũ uidentur eẽ ad posita de quorũ factura siquid
mnisticũ inquirere delectat: illã regni pennis sublimitatem

Expanded text:
habet ter in gyro. Denique mare aeneum, quia diametrum habehabet ter in gyro. Denique mare aeneum, quia diametrum habebat decem cubitorum, ut in sequentibus legitur, consequenter habebat triginta cubitos in gyro. Verum quia dicitur opus lilii quatuor fuisse cubitorum, sive latitudinem seu designet altitudinem, nihilominus ratio figurae perspicua est, quia non nisi per Evangelium exoptatissima illa mundo vox insonuit, dicens: Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum . Quod vero sequitur: Et rursum alsummitate columnarum desuper juxta mensuram contra retiacula, » juxta mensuram columnae tantae amplitudinis quana erat et columna, cujus tamen altitudo quanta fuerit minime narratur. Haec autem capitella qualiacunque et quantacunque fuerit non enim mensuram eorum aperte Scriptura designat more liliorum videntur esse apposita. De quorum factura si quid mysticum inquirere delectat, illa regni perennis sublimitatem
Abbreviated transcription (Latin):
bitorũ: Quid enim plilia nisi suꝑne claritatis patrie atq
in mortalitatis floribus redolens paradisi designatus
amoenitas quid ꝓquattuor cubitos nisi euangelicus sermõ
quuntroitum nobis aeter neillius beatitudinis ꝓmittit &it̃
qđ ad hanc ꝑueniatur ostendit: Tumergo scidoctores ꝓmissa
nobis limina regnice lestis inquattuor scieuangelu libris osten¬
dunt quasi capita colunaru opus in selilu quattuor cubitorum
exhibent: ubi notandu iuxta littera quia cũ opus lilii incapiꝰ¬
tellis quattuor cubitorũ esse memoratur. neque additur lati¬
tudinis. aut altitudinis. lectoris utiq iudicio utrũ latitudine an
inaltitudine intellegi debeat relictum ẽ : Constat autem absq
illa prorsus dubietate . quia colũna quã duodecim cubitorum
esuis ambiebat. quattuor cubitos habebat grossitudinis:
imnis etenim circulus quantũ habet spaci india metro tantũ

Expanded text:
bitorum. » Quid enim per lilia, nisi supernae claritas patriae atque bitorum. » Quid enim per lilia, nisi supernae claritas patriae atque immortalitatis floribus redolens, paradisi designatur amoenitas? Quid per quatuor cubitos, nisi evangelicus sermo, qui introitum nobis aeternae illius beatitudinis promittit, et iter quo ad hanc perveniatur ostendit? Cum ergo sancti doctores promissa nobis limina regni coelestis in quatuor sancti Evangelii libris ostendunt, quasi capita columnarum, opus in se lilii quatuor cubitorum exhibent. Ubi notandum, juxta litteram, quia cum opus lilii in capitellis quatuor cubitorum esse memoratur, neque additur, latitudinis, aut altitudin latitudine intelligi debeat, relictum est. Constat autem absque ulla prorsus dubietate, quia columna, quam duodecim cubitorum restis ambiebat, quatuor habebat cubitos grossitudinis. Omnis etenim circulus quantum habet spatii in diametro, tantum
Abbreviated transcription (Latin):
rũ habet regula uixerint. aut docuerint errant : Quiero
dictũ sit denetia culis utegerent capitella quae erant suo
sumitatem mala granatorũ : Videtur uixta ordinem opers
ipsius quia malo granata fuerint facta incircuitu capitedlo¬
rũ apte inferiori : atq exeisdem malo granatis orirentu
retiacula quib capitella exparte aliqua tegerentur : Puttq
figura mrsteru qua reretia cula sipsummitatem fuerint mui¬
granatorũ ad nexa quae adunã pene significationem siue
ꝑsonarũ. siue uirtutũ ꝑtinent spiritaliũ: scimus enimus¬
tutes de uirtutib nasci : & scos ambulare de uirtute in uirtu¬
tem : don ec uideatur ds̃deorũ insion: Qua uirtute nulla po¬
test maiora dici. Vnde & a poscolus Scientes inquit qua
tribulatio patientiã operatur.: Pacientia autem ꝓbationen
Probatio uero spem : Capitella autem quacerat suꝑ capita oũ¬
narũ quasi opere llu fabricata erant in porticuquattuorcu¬

Expanded text:
rum habet regula vixerint aut docuerint, errent. Cum vero rum habet regula vixerint aut docuerint, errent. Cum vero dictum sit de retiaculis ut tegerent capitella, quae erant super summitatem malogranatorum, videtur juxta ordinem operis ipsius quia malogranata fuerint facta in circuitu capitellorum a parte inferiori, atque ex eisdem malogranatis orirentur retiacula, quibus capitella ex parte aliqua tegerentur. Patetque figura mysterii, quare retiacula super summitatem fuerint malogranatorum adnexa, quae ad unam pene significationem sive personarum seu virtutum pertinent spiritalium. Scimus enim virtutes de virtutibus nasci, et sanctos ambulare « de virtute in virtutem, donec videatur Deus deorum in Sion ; » qua virtute nulla potest major adiri. Unde et Apostolus: « Scientes, inquit, quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio vero spem . » « Capitella autem, quae erant super capita columnarum, quasi opere lilii fabricata erant, in porticu quatuor cu
Abbreviated transcription (Latin):
inpbatur eẽ uestita Na & ineis que in scripturis ñ intelligimus caritas latet:¬
siue capitellis adiungitur quaeerant suꝑ sumitatem malogs¬
torum M alo granata nãq quorũ naturae unoforis cortetn
ta interius grana circũdare . apte infigura sceponuntur eccdu
quȩ catholico unius fidei munimine innumera electorũ agmiu
solet indudere :: Potest autem & unius cuiusq iustiuitã moresqd
signare. quiuel ut plurima uno cortice grana circaflectens mni¬
ta cogitationũ uirtutũq spiritaliũ insignia neforte diffluu
firma fidei & humilitatis curat uallare cuscodia : & aptopror¬
sus misterio capita columnarũ malo granatis erant ingiron
cumdata : quia doctores scõs necesseest priorũ uitã fideliun
admemoria reuocare : eorũq semꝑ exemplis actus suos acser¬
mones omni ex parte conmunire : Nesi aliter forte quallo¬

Expanded text:
probantur esse vestita. Nam et in eis, quae in Scripturis non intelligimus, charitas latet,probantur esse vestita. Nam et in eis, quae in Scripturis non intelligimus, charitas latet,sive capitellis adjungitur: « Quae erant super summitatem malogranatorum. » Malogranata namque quorum natura est uno foris cortice multa interius grana circumdare apte in figura sanctae ponuntur Ecclesiae, quae catholico unius fidei munimine innumera electorum agmina solet includere. Potest autem et unusquisque justi vitam moresque designare, qui, velut plurima uno cortice grana, circumplectens multa cogitationum virtutumque spiritalium insignia, ne forte diffluant, firma fidei et humilitatis curat vallare custodia. Et apto prorsus mysterio capita columnarum malogranatis erant in gyro circumdata, quia doctores sanctos necesse est priorum vitam fidelium ad memoriam revocare, eorumque semper exemplis actus suos ac sermones omni ex parte communire, ne si aliter forte quam illo
Abbreviated transcription (Latin):
do septem plici uersuũ numero currebat : donec circũ actocapi¬
idlo rursũ inseipsũ quasi circulo facto rediret : Nec figura
sacramenti in abscondito ẽ. quare duo ordines sint retiaculo¬
su cũ constet gemine discretionis eẽ uirtutem dilectionis quan¬
douidelicet dm̃ extoto corde. tota anima totauirtute ꝓximos
iaquã nos ipsos amare p̃cipimur. seduterq ordo ille septem ha¬
bet uersuũ retiacula quia nec ds̃ absq gratia sp̃s scĩ potest
imari nec ꝓximus : Facta sunt autem retiacula haecut te gerent
aptella : Hocẽ undiq ingiro circũdarent : quia omnis scrip¬
ure sacre pagina cũ recte intellegitur gratia ꝑom̃a caritatis
sonat ac pacis : Capitella etenim uolumina diuinorũ eloqui¬
orũ retiacula sunt uincula mutue dilectionis. & reciaculis tegun¬
tir capitella cũsacra eloquia ut ita dixerim donocaritatis un

Expanded text:
do septemplici versuum numero currebat, donec, circumacto capido septemplici versuum numero currebat, donec, circumacto capitello, rursum in se ipsum, quasi circulo facto, rediret. Nec figura sacramenti in abscondito est, quare duo ordines sint retiaculorum, cum constet geminae discretionis esse virtutem dilectionis, quando videlicet Dominum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum tanquam nosipsos amare praecipimur . Sed uterque ordo ille septem habet versuum retiacula, quia nec Deus absque gratia Spiritus sancti potest amari, nec proximus. Facta sunt autem retiacula haec, ut tegerent capitella, hoc est, undique in gyro circumdarent, quia omnis Scripturae sanctae pagina, cum recte intelligitur, gratiam per omnia charitatis sonat ac pacis. Capitella etenim volumina divinorum eloquiorum, retiacula sunt vincula mutuae dilectionis. Et retiaculis teguntur capitella, cum sacra eloquia, ut ita dixerim, dono charitatis undique
Abbreviated transcription (Latin):
ulũ suȩ conexionis cunctis aspectantib p̃bent: Septe nauer¬
suũ retiacula in capitello uno & septena retiacula in capitello
altero: Septe narionãq: numero sp̃s sc̃i solet gratia de sig¬
mari Iohanne adtestante in a pocalipsi. Quicũ uidisse se
diceret agnũ habentem cornua septem & oculos septem
mox exponendo subiuncxit. qui sunt septem sp̃sdĩ missi in
omnem terrã : Qd ꝓpheta esaias aꝑtius explicat cũ de nasci¬
turo incarne dño loquens & requiescet inquit suꝑcũ sp̃s dñi sp̃s¬
&pietatis & replebiteũ spũtimoris dñi : Septẽ naergouersu¬
un retia cula erant in capitello utroq quia patres utriusq
iestamenti. ꝑgratiã unius eiusdemq testamenti sp̃s septi formis
uessent electi acceperunt: Et fecit colũnas & duosordines
purcuitũ retiaculorũ singulorũ ut egerent capitella: Duo qui¬
dem ordines erant retiaculorũ ingrro capitelli. seduterq or¬

Expanded text:
culum suae connexionis cunctis aspectantibus praebent. « Septena verculum suae connexionis cunctis aspectantibus praebent. « Septena versuum retiacula in capitello uno, et septena retiacula in capitello altero. » Septenario namque numero Spiritus sancti solet gratia designari, Joanne attestante in Apocalypsi , qui cum vidisse se diceret agnum habentem cornua septem et oculos septem, mox exponendo subjunxit, qui sunt septem spiritus Dei missi in universam terram. Quod propheta Isaias apertius explicat, cum de nascituro in carne Domino loquens: « Et requiescet inquit super eum set pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini . » Septena ergo versuum retiacula erant in capitello utroque, quia patres utriusque testamenti per gratiam unius ejusdemque spiritus septiformis, ut essent electi, acceperunt. « Et fecit columnas et duos ordines per circuitum retiaculorum singulorum, ut tegerent capitella. » Duo quidem ordines erant retiaculorum in gyro capitelli, sed uterque or
Abbreviated transcription (Latin):
tes tamentũ non alia nobis aliqua p̃dicat : quãq morses p̃di¬
& catenarũ sibi inuicem miro opere contextarũ ut rũq capi¬
tellũ colũnarũ fusile erat. quod in libro para lrpomenon ia
scriptũ ẽ : Nec non & quasi catenulas in oraculo & suꝑ posul
eas capitib colunarũ : Speciesnãq catenarũ. & similitu¬
doretis in capitellis. uarie tas ẽ uirtutum spiritaliũ insũs
equad ño cantatur in pralmis : Adstetitregina ad dexisisul
inuescitu deaurato circũ amicta uarietate. Hoc est inuestitu
fulgidae dilectionis circũ amictauarietate: Diuersorũ cha¬
rismatũ. uel certe multi plex contexio catenarũ & retis ex¬
pansio multi farias electorũ ꝑsonas insinuat. quae cũ uerbis
scorũ p̃dicatorũ fideliter auscultando atq oboediendo adhẽ¬
itnt quasi colũnarũ capitib suꝑ posite retes & catẽnulen ira¬

Expanded text:
Testamentum non alia nobis aliqua praedicat, quam quae Moyses praediTestamentum non alia nobis aliqua praedicat, quam quae Moyses praediet catenarum sibi invicem miro opere contextarum. Utrumque capitellum columnarum fusile erat. » Quod in libro Paralipomenon ita scriptum est: « Necnon et quasi catenulas in oraculo, et superposuit eas capitibus columnarum . » Species namque catenarum et similitudo retis in capitellis, varietas est virtutum spiritualium in stur in Psalmis: « Astitit regina a dextris tuis, in vestitu deaurato, circumamicta varietate : » hoc est, in vestitu fulgidae dilectionis, circumamicta varietate diversorum charismatum. Vel certe multiplex contextio catenarum, et retis expansio, multifarias electorum personas insinuat: quae cum verbis sanctorum praedicatorum fideliter auscultando atque obediendo adhaerent, quasi columnarum capitibus superpositae retis et catenulae, mira
Abbreviated transcription (Latin):
te inertiȩ suae. uel elationis tumide grossitudine. duo decin
cubitorũ linea non conuenit. Duoquoq capitella fecit
quae ponerentur suꝑ capita colũnarũ fusili aere. quinq
cubitorũ altitudinis capitellũ unũ : & quinq cubitorũ alti¬
tudinis capitellũ alterũ: Capita & enim columnarũ. hoc est
sub prema pars earũ  praecordia sunt fideliũ doctorũ quo¬
rũ dõ de uotis cogitationibus. sicut capite membra.It a ipsori
om̃a &opera diriguntur. & uerba. Duo autem capitelli
quac his capitibus erant suꝑ posita. duo sunt testa mema
quorũ meditationi atq obseruantiae doctores scĩ. toto
& animo subduntur & corpore : Vndebene utrũq capud¬
lũ quinq cubitos habebat altitudinis. quia nimirũ quinq li¬
bri scriptura morsaice legis conp̃hensa ẽ : quinq etiã seculi as¬
tates tota ueteris instrumenti series conplexa ẽ : Nouum uso

Expanded text:
te inertiae suae, vel elationis vitio, de grossitudine duodecim te inertiae suae, vel elationis vitio, de grossitudine duodecim cubitorum lineae non convenit. « Duo quoque capitelquae ponerentur super capita columnarum fusili aere quinque cubitorum altitudinis capitellum unum et quinque cubitorum altitudinis capitellum alterum suprema pars earum, praecordia sunt doctorum fidelium, quorum Deo devotis cogitationibus, sicut capite membra, ita ipsorum omnia opera diriguntur et verba. Duo autem capitella, quae his capitibus erant superposita, duo sunt Testamenta, quorum meditationi atque observantiae doctores sancti toto et animo subduntur et corpore. Unde bene utrumque capitellum quinque cubitos habebant altitudinis, quia nimirum quinque libris Scriptura Mosaicae legis comprehensa est, quinque etiam saeculi aetates tota veteris Instrumenti series complexa est. Novum vero
Abbreviated transcription (Latin):
tanpsperis & in aduersis ingressũ patrie cȩlestis ante oculos men¬
shabendu esse doceant Notandum sane in hac sententaoex
dipomenon quã posui qđ ea porticus templi etiã uestibulum
um pliuocabatur. & quod in ꝓphetis legimus quia interuestibu
sationem qđ in eo dierũ numero mundus sit factus. luce
clarius .ẽ & tria ꝑsex multi plicantur cũ iustus exfide uiuit
Cognitionemq piȩ credulitatis ex secutione bone actionis accu
mulat. Colunaq ante fores templi x &viii. cubitis alta est cũ
p̃dicator quisq egregius palã cunctis insinuat. ñ nisi ꝑfidem
& opera iustitie nos ad suꝑnȩ gaudia uite posse ꝑuenire.
nã utrãq cũ quisq doctor siue uideis. siue gentib p̃dicare
missus eatantũ facere curat. uel docere. que scã ꝑ apostolos
libet statuere maluerit. non esttalis colũna tẽplodĩ apta
quia dum a postolica statuta contemnit sequi quasi uel exilia¬

Expanded text:
et in prosperis et adversis ingressum patriae coelestis ante oculos menet in prosperis et adversis ingressum patriae coelestis ante oculos mentis habendum esse doceant. Notralipomenon quam posui, quod eadem porticus templi etiam vestibulum templi vocabatur; et quod in prophetis legimus, inter vestibulum rationem, quod in eo dierum numero mundus sit factus, luce clarius est. Et tria per sex multiplicantur, cum justus ex fide vivit, et cognitionem piae credulitatis exsecutione bonae actionis mulat. Columnaque ante fores templi decem et octo cubitis alta est: cum praedicator quisque egregius palam cunctis insinuat, non nisi per fidem et opera justitiae, nos ad superna gaudia vitae posse pervenire. mnam utramque, cum quisque doctor, sive Judaeis seu gentilibus praedicare missus, ea tantum facere curat ac docere, quae per apostolos libet statuere maluerit, non est talis columna templo Dei apta: quia dum apostolica statuta sequi contemnit, quasi vel exilita
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis quasi exponere uidetur mysteriũ colũnarũ materi
apł nãq et doctores cunctos spiritales significant forte sni¬
mirũ fide atq: opere & contem platione ad suꝑna crectos Duȩ
sunt autem ut et gentes. et circũ cisionem p̃dicando in etdãm in¬
troducant. Stabant in porticu ante foras templi et ingressũ
illius suo decore acpulchritudine exutraq parte mirabiliter
ornabant. Ostiũ autem tẽpli dnsẽ quia nemouenit ad patre
nisi ꝑ ipsũ. & sicut alibi dicit. Egosũ ostiũ ꝑme siquis introierit
siluabitur. Quoduidelicet ostiũ colune ab ut roq latere corapo¬
sie circustant cuminis trisermonis utriq populo introitũ reg¬
nicelestis ostendunt ut siue aluce scientie legilis quisq seu exrigo¬
re gentilitatis adfidem euangelu uencrie habesꝗ : statoseos
qusibi iter salutis & uerbo demonstrent & exemplo Vdaeric qui
colunas posuit inuestibulo templi una addextris & astesam
asinistris. Ideo sunt duȩ factȩ colune atq ita disposite ut nobis

Expanded text:
erium columnarum materiae. Apostolus namque et doctores cunctos spiritales significant, fortes nimirum fide et opere et contemplatione ad superna erectos. Duae sunt autem, ut et gentes et circumcisionem praedicando in Ecclesiam introducant. Stabant in porticu ante fores templi, et ingressum illius suo decore ac pulchritudine ex utraque parte mirabiliter ornabant. Ostium autem templi Dominus est, quia nemo venit ad Patrem nisi per ipsum ; et sicut alibi dicit, Ego sum ostium, salvabitur . Quod videlicet ostium columnae ab utroque latere eorum positae circumstant, cum ministri sermonis utrique populo introitum regni coelestis ostendunt, ut sive a luce scientiae legalis quisque, seu ex rigore gentilitatis ad fidem Evangelii venerit, habeat paratos eos, qui sibi iter salutis et verbo demonstrent et exemplo: vel certe, quod columnas posuit in vestibulo templi, unam a dextris, et alteram a sinistris: ideo sunt duae factae columnae, atque ita dispositae, ut nobis
Abbreviated transcription (Latin):
iam regnantes cum dño illum q: conlaudantes incaelis.
curam nr̃ȩ gerunt salutis. proq nr̃is erratibus apud eius
pietatem in terpellant.
tomnes parietes templi percircuitum scalpsituariis cela¬
iotius ambitum repleuit orbis. Coeptumq fidei aedifi¬
cum cotidie noua membrorum suorum progenie. qua¬
s lapidum p̃tiosorum ad positione super augmen¬
tare non desistit. Quinimirum parietes uariis cela¬
iuris scalpuntur. Cum aliidatur ꝑspm sermo sapientiȩ¬

Expanded text:
jam regnantes cum Domino, illumque collaudantes in coelis, jam regnantes cum Domino, illumque collaudantes in coelis, curam nostrae gerunt salutis, proque nostris erratibus apud ejus pietatem interpellant. « Et omnes parietes templi per circuitum sculpsit variis caelattotius ambitum orbis replevit, coeptumque fidei aedificium quotidie nova membrorum suorum progenie, quasi lapidum pretiosorum appositione, superaugmentare non desistit. Qui nimirum parietes variis caelaturis sculpuntur, cum « alii datur per Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
corporis sensus in obsequium sui conditoris ostendunt. & opus
unum erat induobus cherubim. quia utriusq testamenti.
scriptores. una eademq castitate operis et caritatis
deuotione dõseruiebant. una et consona dm̃uoce acfide p̃¬
dicant. Alȩigitur cherubim interiores super arcam
se inuicem contingebant. quia testamenta paride dño ad¬
tes tatione consentiunt. Item alis exterioribus iste unũ
parietem ille alterum contingebat. quiaue.tus testamen¬
ium propriȩ antiquo dĩ populo scriptum. Nouum uero
nobis qui post incarnationem dominicam adfidem ueni¬
mus & secundo parieti hoc est septentrionali recte
comparamur. Quibus post frigora actenebras idola¬
triȩ lucem ueritatis cognoscere datum est. Versas ha¬
bent facies cherubim ad exteriorem domum. quia nostri
gratia. qui adhuc foris stamus neq reipsa. sed spe salui fac¬
tisumus. diuini sunt libri conditi. quia scripto reseorum

Expanded text:
corporis sensus in obsequium sui conditoris extendunt. Et opus corporis sensus in obsequium sui conditoris extendunt. Et opus unum erat in duobus cherubim. Quia utriusque testamenti scriptores una eademque castitate operis et charitatis devotione Deo serviunt, una et consona Deum voce ac fide praedicant. Alae igitur cherubim interiores super arcam se invicem contingebant, quia testamenta pari de Domino attestatione consentiunt. Item alis exterioribus iste unum parietem, ille alterum contingebat, quia vetus testamentum proprie antiquo Dei populo scriptum, novum vero nobis, qui post incarnationem Dominicam ad fidem venimus, et secundo parieti, hoc est, septentrionali recte comparamur, quibus, post frigora ac tenebras idololatriae, lucem veritatis cognoscere datum est. Versas habent facies cherubim ad exteriorem domum, quia nostri gratia, qui adhuc foris stamus, neque re ipsa, sed « spe salvi facti sumus » , divini sunt libri conditi, quia scriptores eorum
Abbreviated transcription (Latin):
rubim inoraculo sunt facti: quia in consilio diuine proui¬
sionis nobis utiq in accessibili atq in conprehensibili ane
sła dispositum est quando et qualitor quibusue ai¬
quibusue auc¬
toribus sacra scriptura conderetur Delignis olu¬
rum sunt facti quia lucem nobis scentiae tribuunt iuuame flã¬
ma caritatisdĩ quae perspm̃ sc̃m diffunditur incordibus ns is
Decem cubitis sunt alti quia per obseruantiam decalogi le¬
gis dõ seruiendum predicant: quia dõfideliter seriuentes
denario remunerandos esse regni perpetis ostendunt¬
b eminas habent alas. quia testamenti sui conditoris peraspera
ueq ut prospera inde fesso proposito semꝑ ad caelestiate¬
ien disse acperuenisse declarant. Quia hoc idem suis audi¬
toribus faciendum esse demonstrant. Cuinq cubitorũ
ila cherubuna. & quinq: cubitorum alacherub altera.
ua in omni labentium rerũ uarietate sci uniuersos sui

Expanded text:
rubim in oraculo sunt facti, quia in consilio divinae provirubim in oraculo sunt facti, quia in consilio divinae provisionis nobis utique inaccessibili atque incomprebensibili ante saecula dispositum est quando et qualiter, quibusve auctoribus sacra Scriptura conderetur. De lrum sunt facti, quia lucem nobis scientiae tribuunt, juvante flamma charitatis Dei, quae per Spiritum sanctum diffunditur in cordibus nostris. Decem cubitis sunt alti, quia per observantiam decalogi legis Deo serviendum praedicant, quia Deo fideliter servientes denario remunerandos esse regni perpetis ostendunt. Geminas habent alas, quia testamenti sui conditores per aspera aeque ut prospera indefesso proposito semper ad coelestia tetendisse ac pervenisse declarant, qui hoc idem suis auditoribus faciendum esse demonstrant. Quinque cubitorum ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera, quia in omni labentium rerum varietate sancti universos sui
Abbreviated transcription (Latin):
na caelestia uerum etiam nr̃i quiforis adhuc positi de
profundis ad dnm clamamus curam gerant sedulam un¬
de bene deisdem cherubim in libro paralypomenon scriput
Ipsi autem stabant erectis pedib & facies eorum uerse eson
ad exteriorem domum quia nos abhuius crumna peregr¬
nationis erectos ad suum desiderant ꝑuenire consortium
Sitergo pedibus stant erectis sic alas suas ad aurotextos or¬
culi parictes extendunt. ut facies habeant ad domum
uersas exteriorem quia sic angeli suam perpctuo in no¬
centiam conseruant sic deanimarum sca rum incelisbea¬
titudine congaudent ut eis quoq: quos interris ad huc pe¬
regrinari conspiciunt electis opem ferre non de sinant
donec ad illos adcelestem patriam introducant: Omnes
enim sunt adminis tratorii sp̃s inminis terium misi pros¬
ter eos qui hereditatem capiunt salutis Pos sunt etiam p
duo cherubim duo testamenta figurari. quinimirum de¬

Expanded text:
na coelestia, verum etiam nostri, qui foris adhuc positi de na coelestia, verum etiam nostri, qui foris adhuc positi de profundis ad Dominum clamamus, curam gerunt sedulam. Unde bene de eisdem cherubim in libro Paralipomenon scriptum est: « Ipsi autem stabant erectis pedibus, et facies eorum versae erant ad exteriorem domum , » quia nos ab hujus aerumna peregrinationis erectos ad suum desiderant pervenire consortium. Sic ergo pedibus stant erectis, sic alas suas ad auro textos oraculi parietes extendunt, ut facies habeant ad domum versas exteriorem, quia, sic angeli suam perpetuo innocentiam conservant, sic de animarum sanctarum in coelis beatitudine congaudent, ut eis quoque quos in terris adhuc peregrinari conspiciunt electis opem ferre non desinant, donec et illos ad coelestem patriam introducant. « Omnes enim sunt administratorii Spiritus in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis . » Possunt etiam per duo cherubim duo testamenta figurari, qui nimirum che
Abbreviated transcription (Latin):
roductione congaudeant Nextendunt enim alas ad
inuicem suꝑ arcam cum ad laudem dñi saluatoris referunt
bonum omne quod acceperunt. Extendunt alteras alas ad
parietes oraculi: cum scos etiam homines secum uidere lȩtan¬
.r. eosq uelut alarum suarum summitatibus tangunt: quos
on sortes atq imitatores fuisse in hacuita suȩ puritatis exultant
Duos autemaeq: parietes alis suis tangunt qua fidele sutri¬
usq: populiiuda eiscilicet et gentiles posses sores secum
habent aulac caelestis non quod in illa patria distincu
sit localis interutrumq. populum sed quia maior fiat
festiuitas internaebe atitudinis de consortio adunate
in dõ fraternitatis Extendunt er gocherubim adutruq
pariȩtemoraculialas suas qui alae tante sin caelestipama
ius tos utriusq plebis uisione quoq suae gloriae ad lauden
suicreatoris excitant. Nec solum de illorum quos secu
intus habent hominum iustorum felicitatelȩtantur agmi¬

Expanded text:
roductione congaudeant; extendunt enim alas ad roductione congaudeant; extendunt enim alas ad invicem super arcam, cum ad laudem Domini Salvatoris referunt bonum omne quod acceperunt; extendunt alteras alas ad parietes oraculi, cum sanctos etiam homines secum videre laetantur, eosque velut alarum suarum summitatibus tangunt, quos consortes atque imitatores fuisse in hac vita suae puritatis exsultant. Duos autem aeque parietes alis suis tangunt, quia fideles utriusque populi, Judaei scilicet et gentilis, possessores secum habent aulae coelestis: non quod in illa patria distinctio sit localis inter utrumque populum, sed quia major fiat festivitas internae beatitudinis de consortio adunatae in Deo fraternitatis. Extendunt ergo cherubim ad utrumque parietem oraculi alas suas, quia laetantes in coelesti patria justos utriusque plebis visione suae gloriae ad laudem sui creatoris excitant. Nec solum de illorum quos secum intus habent hominum justorum felicitate laetantur agmi
Abbreviated transcription (Latin):
tem sequitur. Texit quoq cherubim auro. quia et naturã eorũ
conditor in mortali claritate sublimauit. & mentem uera dilecti¬
onis atq humilitatis lucerepleuit : N otandum sane quod morses
dumtabernaculum faceret fect etduos cherubim aureos quos
posuit in propitiatorio quod erat suꝑ arcam. Salo monautem
addidit alios duos multo maiores quos intemplo poneret. sub
quorum alis arcam in medio poneret cum propitiatorio.
&cherubim prioribus. sicq. factum est ut in tabernaculo qui¬
demessent cherubim duo. Intemplo autem quattuor adu¬
nam uero eandemq: significationem ut riq ꝑtinent. sed re¬
pecitum est opus atq angustius factum ꝑsalomonem ut trpice
doceretur. quia multi plicata post incarnationem dominicã
eulesia latius esset gentibus sublimitas caeli ciuium pandenda.
qusic conditorem de conlato sibi munere beatitudinis conlaudant.
q: ereptione atq ad eandem beatitudinem

Expanded text:
tem sequitur: « Texit quoque cherubim auro. » Quia et naturam eorum tem sequitur: « Texit quoque cherubim auro. » Quia et naturam eorum Conditor immortali claritate sublimavit, et mentem vera dilectionis atque humilitatis luce replevit. Notandum sane quod Moyses dum tabernaculum faceret, fecit et duos cherubim aureos, quos posuit in propitiatorio, quod erat super arcam, Salomon autem addidit alios duos multo majores, quos in templo poneret; sub quorum alis arcam in medio poneret cum propitiatorio et cherubim prioribus . Sicque factum est ut in tabernaculo quidem essent cherubim duo, in templo autem quatuor; ad unam vero eamdemque significationem utrique pertinent. Sed repetitum est opus atque augustius factum per Salomonem, ut typice doceretur quia, multiplicata post Incarnationem Dominicam Ecclesia, latius esset gentibus sublimitas coeli civium pandenda. Qui sic Conditorem de collato sibi munere beatitudinis collaudant, ut de nostra quoque ereptione atque ad eamdem beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
luntatum siue cogitatuum in superna patria nulla est ubi
una omnes cademq dĩ prȩsentis uisione etgloria inlustrant᷑
Posuitq: cherubim in medio templi interioris extendebant autẽ
alas suas cherubim. et tangebat alauna parietem & alache¬
rub secundi tangebat parietem alterum. Aleautem altere
inmedio pariete templi se inuicem contingebant. Manifes¬
tum est ex his quae predicta sunt quare cherubim in medio tem¬
pli interioris sint positi. quorum habitatio est semꝑ incȩlis
xtendebant autem alascherubim quasi aduolandum quia sp̃s
angelici semꝑ habent animum ad obsequium diuinȩ uolunta¬
tis paratum Quoduero alauna tangebat parietem & ala
cherub secundi alte rum parietem. ad illam caritatis adminis¬
trationem quam nobis exhibent angeli ꝑtinet. Quod alae
altere inmedio templi seinuicem contingebant eam dilectionis
gratiam. quase alterutrum conplectuntur ex primit. Beneau¬

Expanded text:
luntatum sive cogitatuum in superna patria nulla est, ubi luntatum sive cogitatuum in superna patria nulla est, ubi una omnes eademque Dei praesentis visione et gloria illustrantur. « Posuitque cherubim in medio templi interioris; extendebant autem alas suas cherubim et tangebat ala una parietem, et ala cherub secundi tangebat parietem alterum. Alae autem alterae in medio pariete templi se invicem contingebant. » Manifestum est ex his quae praedicta sunt quare cherubim in medio templi interioris sunt positi, quorum habitatio est semper in coelis. Extendebant autem alas cherubim, quasi ad volandum, quia spiritus angelici semper habent animum ad obsequium divinae voluntatis paratum. Quod vero ala una tangebat parietem, et ala cherub secundi alterum parietem, ad illam charitatis administrationem quam nobis exhibent angeli pertinet. Quod alae alterae in medio templi se invicem contingebant, eam dilectionis gratiam qua se alterutrum complectuntur exprimit. Bene au
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem sunt angelicisp̃s. & homines electi eorum acque con¬
ciues cherub. Vnde utraq ala eiusdem men sura ꝑhibet
Quia uidelicet eadem ipsa deuotione qua sese alterutrum in dõ
diligunt nostram quoq: ad se ascendentium sociȩtatem deside¬
rant Sicq simulalae decem cubitos complent cum ingeimino
caritatis exhibitione angeli deconditoris sui p̃sentia lȩtantus
Decem quoq cubitorum erat cherub secundus mensura pari &i
pus unum erat in duobus cherubim. Duoerant facti cherubim
propter consortium eiusdem dequalo quimur caritatissig¬
nificandum quiaminus quam interduos caritas stare nos
potest Vnde et saluator binos ad praedicandum discipu¬
los curauit ut tacite doceret eis qui uerbum fidei predica rem
uirtutem dilectionis ante omnia esse tenendam  uniusq
men surȩ & operis erant duocherubim quia dis parilitas uo¬

Expanded text:
adinvicem sunt angelici Spiritus, et homines electi eorum aeque conadinvicem sunt angelici Spiritus, et homines electi eorum aeque concives; unde cherub utraque ala ejusdem mensurae perhibetur, quia videlicet eadem ipsa devotione, qua sese alterutrum in Deo diligunt, nostram quoque ad se ascendentium societatem desiderant, sicque simul alae decem cubitos complent, cum in gemina charitatis exhibitione angeli de conditoris sui praesentia laetantur. « Decem quoque cubitorum erat cherub secundus, mensura pari; et opus unum erat in duobus cherubim, etc. » Duo erant facti cherubim propter consortium ejusdem, de qua loquimur, charitatis significandum, quia minus quam inter duos charitas stare non potest. Unde et Salvator binos ad praedicandum discipulos mittere curavit, ut tacite doceret eis qui verbum fidei praedicarent virtutem dilectionis ante omnia esse tenendam. Uniuscujusque mensurae et operis erant duo cherubim, quia disparilitas vo
Abbreviated transcription (Latin):
hominum figura ponuntur uirtutes significant eorũ quib
ad celestia semꝑ uolare atq in his conuersationẽ delectan¬
tur habere. Cumuero significatione angelorum ponin¬
turalae quid aptius quam gratiam de monstrant ꝑpetue
et in de fectiue felicitatis eorum qua semꝑ incaelestibus
inminis terio sui persistunt auctoris uelcerte qui aleu¬
tate spiritalis nature sunt prȩditi It a utubi cumq uolu¬
erint statim quasi uolando perueniant. & hiccumalis
figurati et prophetis sunt cum alis ostensi Bene autem di¬
citur quia quinq cubitorum fuerit alacherub una & quin¬
q cubitorum fuerit ala cherub altera. Qm̃ uirtutes angebi¬
cȩ legem dĩ quae inquinq libris descripta est inde fessa de¬
uotione custodiunt. Diligendo uidelicet dñm dm̃ suum exon¬
nib uiribus suis diligendo et proximos tamquam seipsos
P lenitudo enim legis caritas est proximi autem eorũ etipsu

Expanded text:
hominum figura ponuntur, virtutes significant eorum, quibus hominum figura ponuntur, virtutes significant eorum, quibus ad coelestia semper volare, atque in his conversationem delectantur habere. Cum vero in significationem angelorum ponuntur alae, quid aptius quam gratiam demonstrant perpetuae et indefectivae felicitatis eorum, qui semper in coelestibus in ministerio sui persistunt auctoris? Vel certe quia levitate spiritalis naturae sunt praediti: ita ut ubicunque voluerint statim quasi volando perveniant, et hic cum alis figurati, et prophetis sunt cum alis ostensi. Bene autem dicitur quia « quinque cubitorum fuerit ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera, quoniam virtutes angelicae legem Dei, quae in quinque libris descripta est, indefessa devotione custodiunt, diligendo videlicet Dominum Deum suum ex omnibus viribus suis, diligendo et proximos tanquam seipsos. « Plenitudo enim legis charitas est. » Proximi autem eorum et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ties se perhibentur. quianimirum uirtutes. angelicegratia
sp̃s scĩ neum quam ab amore dĩ a rescunt uncte sunt. Decim an
glicȩ gratia sp̃s scĩ neum quam ab amore dĩ a rescunt unc te
sunt Decim autem sunt cubitorum altitudinis. quia dena¬
rio uitȩ aeternae fruuntur. Habentes in uiolatam in se
sui conditoris imaginem seruata ꝑpetuo sc̃tate. et iustitia
etueritate. quam prima conditione perceperunt. De¬
narius namq decem obolis constat: & continere inse nom̃
regis et imaginem consueuit. Qua propter et figurae
regni caelestis aptissime congruit: ubi et angeli scĩ inimagine
sui conditoris adquam facti sunt semꝑmanent & electi homi¬
nes imaginem eius quam peccando amiserant recipiunt
Quinq cubitorum alacherub una. & quinq cubitorũ ala
cherub altera id .ẽ. decem cubitos habentes a sum mitate
alȩ usq ad alȩ alterius summitatem. Alaccum in sc̃orum

Expanded text:
ti esse perhibentur, quia nimirum virtutes angelicae gratia ti esse perhibentur, quia nimirum virtutes angelicae gratia Spiritus sancti, ne unquam ab amore Dei arescant, unctae suntgelicae gratia Spiritus sancti, ne unquam ab amore Dei arescant, unctae sunt. Decem autem sunt cubitorum altitudinis: quia denario vitae aeternae struuntur, habentes inviolatam in se sui Conditoris imaginem servatam, perpetuae sanctitatis ex justitia et veritate, quam prima in conditione perceperunt. Denarius namque decem obolis constat, et continere in se nomen regis et imaginem consuevit. Quapropter et figurae regni coelestis aptissime congruit, ubi et angeli sancti ad imaginem sui Conditoris ad quam facti sunt semper manent, et electi homines imaginem quam peccando amiserant recipiunt. « Quinque cubitorum ala cherub una et quinque cubitorum ala cherub altera, id est decem cubitos habentes a summitate alae usque ad alae alterius summitatem. » Alae cum in sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
nacula quoq: tecta sunt auro ad eundem sensum respicit.
icut enim interior domus sca scõrum ubierat arca internam
scõrum uitam in conspectusui conditoris et redemptoris signi¬
ficat. iuxta illud psalmistae. Abscondes eos in abditu uultus
tui a conturbatione hominum. Itacenacula in alto eandem
uitam hocest incaelis esse et non in hoc mundo designant. Di¬
cente a postolo. quae sursum sunt quaerite ubixp̃s est index¬
tera dĩ sedens. Quaesursum sunt sapite nonque suꝑ terram.
Etfecit in oraculo duo derubim delignis oliuarum. decem cubi¬
torum altitudinis. Cherubim sicut propheta hie zechi el
aperte declarat. angelice dignitatis uocabulum est. nu¬
meroq singulari cherubdicitur. plurali cherubim. On
de apte in figuris cherubim. quae erant inoraculo factae an¬
gelica ministeria quae conditorisuo in caelis semꝑ adsis¬
tunt possent intellegi. Quirecte delignis oliuarum fac¬

Expanded text:
nacula quoque tecta sunt auro, ad eumdem sensum respicit. nacula quoque tecta sunt auro, ad eumdem sensum respicit. Sicut enim interior domus sancta sanctorum ubi erat arca, internam sanctorum vitam in conspectu sui Conditoris et Redemptoris significabat, juxta illud Psalmistae: « Abscondes eos in abscondito vultus tui, a conturbatione hominum : » ita coenaculo in alto, eamdem vitam, hoc est in coelis esse, et non in hoc mundo designat, dicente Apostolo: « Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens. Quae sursum sunt sapite, non quae super terram . » « Et fecit in oraculo duos cherubim de lignis olivarum decem cubitorum altitudinis. » Cherubim, sicut propheta Ezechiel aperte declarat, angelicae dignitatis vocabulum est, numeroque sde apte in figuris cherubim, quae erant in oraculo factae, angelica ministeria, quae conditori suo in coelis semper assistunt, possunt intelligi. Qui recte de lignis olivarum fac
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatum mortificant. Illi uidelicet sermonis ueria¬
tis quorum institutione carnem nram crucifigere cũ
uicus & concupiscentus edocemur: Quas habere deside¬
rabat propheta cumait Confige clauibus at imorciuo
carnes meas. aiudiciis enimtiuistimui qui rur sum adꝑ
fecti ora perueniens dicit declauibus dilectionis. A ihi
autem ad hereredo bonum est. Nihilq erat intẽ plo
quod non auro tegeretur. sed totum altare oraculi texit
auro. Deaurata est quippe porticus ante templum quia
patres ueteris testamenti dõ percaritatem placuer̃
Neauratum est ipsum templum quia eadem ipsa caritas dĩ
urata est domus interior. quia insuperna patria sola ca¬
ritas regnat. sed ibi eo uerius et securius. quo presens ipse ds̃
qui est caritas uidetur. Ibi eo certius quo ipsemediator dĩ
et hominum qui solus paternorum est conscius secretorũ
uel ut arcate stamenti semper aspicitur. Quod autem ce¬

Expanded text:
voluptatum mortificant: illi videlicet sermones veritavoluptatum mortificant: illi videlicet sermones veritatis, quorum institutione carnem nostram crucifigere cum vitiis et concupiscentiis edocemur: quos habere desiderabat Propheta, cum ait: « Confige clavis a timore tuo carnes meas, a judiciis enim tuis timui . » Qui rursum ad perfectiora perveniens, dicit de clavis dilectionis: « Mihi autem adhaerere Deo bonum est . » « Nihilque erat in templo, quod non auro tegeretur, sed totum altare oraculi texit auro. » Deaurata est quippe porticus ante templum, quia patres Veteris Testamenti Deo per charitatem placuerunt. Deauratum est ipsum tes est nobis . » Deaurata est domus interior, quia in superna patria sola charitas regnat. Sed ibi eo verius et securius, quo praesens ipse Deus, qui est charitas, videtur. Ibi eo certius, quo ipse mediator Dei et hominum, qui solus paternorum est conscius secretorum, velut arca Testamenti semper aspicitur. Quod autem coe