comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mat xpc infanciam humilitatis magistram in nocencie reglam: mansuetuclais
prehenddi possit tam mira confessio & inpuerilem graclũ qua nob̃ mutacione re¬
deundũ sit: doceat nos beatꝰ paurilus & dicat. Nolite pueri estici sensib s malicia
pariiii estote Hon gͦ ad lubrica infancie & inꝑfecta nob pͥmordia reũtendum
s aliquid qdetiam graues annos cleceat incde sumendũ est: uelox cõmutacionũ
trinsitꝰ atiis acdpacem retursris. Nulla sit memoria offensionis: nulla cupiditas
cdignitatis. amor socie dilectionis. equalitas naturalis. Magnũenĩ botiũ est nocẽ
ñ nosse .x smaliciam ñ saꝑe. Quia inferre ac referre inuiriam mundi huiꝰ pru¬
dencia ẽ. nemini aũ malum ꝓmalo redclere. xꝑiane est equanimitatis infancia.
cdhancuos cdilectissimi similitudinẽ paruuloꝵ misterium hodierne festiuitatis
inuitat: & hanc uob̾ humilitatis formã adoratꝰ amagis puer saluator insinuat.

Expanded text:
tus infantiam, humilitatis magistram, innocentiae regulam, mansuetudinis scere quomodo apprehendi possit tam mira conversio, et in puerilem gradum qua nobis mutatione redeundum sit, doceat nos beatus Paulus, et dicat: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Non ergo ad ludicra infantiae et imperfecta nobis primordia retiam graves annos deceat, inde sumendum, ut velox sit commotionum transitus, citus ad pacem recursus: nulla sit memoria offensionis, nulla cupiditas dignitatis; amor sociae communionis, aequalitas naturalis. Magnum enim 139 bonum est nocere non nosse et maligna non sapere: quia inferre ac referre injuriam, mundi hujus prudentia est; nemini autem malum pro malo reddere, Christianae est aequanimitatis infantia. Ad hanc vos, dilectissimi, similitudinem parvulorum mysterium hodiernae festivitatis invitat; et hanc vobis humilitatis formam adoratus a magis puer Salvator insinuat:
Abbreviated transcription (Latin):
tis Ioqͥum refoonantẽ ut in aliqua cdiuinarũ urtitũ actione iurtiatũ iuder̃c.
s pueru si ente quietũ & sub mati sollicitudine constiactũ. Inquonullũ dͥdẽ
apparet depotestate signum s magnũ p̾bet᷑ dehumilitate miracłim. Ipsa ttaꝙ
species sacre infancie qui se deo dei filiꝰ aptarat: p̃cdicacionẽ aurib intimandã
uiuisq gerbait: & quocd adhuc uoces ñ ꝓferebat sonꝰ uisionis iam docebat esfect̃

Expanded text:
tis eloquium reformantem, nec in aliqua divinarum virtutum actione viderunt; tis eloquium reformantem, nec in aliqua divinarum virtutum actione viderunt; sappareret de potestate signum, sed magnum praeberetur de humilitate miraculum. Ipsa itaque species sacrae infantiae, cui se Deus Dei Filius aptarat, praedicationem auribus intimandam, oculis ingerebat, ut quod a
Abbreviated transcription (Latin):
emoria rerũ humani generis saluatore gestarum magnã nobis dlilecdis¬
sim confert utilitatem. sique ueneram᷑ credita suscipiamꝰ imitanda. In
morcdia que dei filius ꝑ matrẽ uirginem nascendo suscepit: ad ꝓuectũnos pieta¬
tis instiunt. Sinul enĩ apparet cordib rectis inuna eademq ꝑsona & humana
humilitas & diuina maiestas. Quem cune destant᷑ infantem. celũ& celestia
suu locrurt᷑ auctorẽ Puer corporis parui dñsx rectorẽ mundi & genitͥcis gremio
continet᷑: qui nullo fine concluditur. sed inhis nr̃oꝵ uulnerum ẽ curacio: &
nr̃e ceiectionis erectio. Ca nͥ inunũ tarita diu̾sitas conueniret: reconciliari deo
inde dataẽ morisb forma uncde mortius ẽ. impensa medicina Nec immerito cũ
tres magos acdorandum iħm noui sideris claritas dsilurisset. ñ eum iꝑanteni
demonib ñ mortuos suscitantẽ nec ceris iusum aut claudis gressum aut riu¬

Expanded text:
emoria rerum ab humani generis Salvatore gestarum, magnam nobis, dilectissimi, confert utilitatem, si quae veneramur credita, suscipiamus imitanda. In mordia, quae Dei Filius per matrem Virginem nascendo suscepit, ad provectum nos pietatis instituunt. Simul enim apparet cordibus rectis in una eademque persona et humana humilitas, et divina majestas. Quem cunae testantur infantem, coelum et coelestia suum loquuntur auctorem. Puer corporis parvi, Dominus et Rector est mundi; et genitricis gremio continetur, qui nullo fine concluditur. Sed in his nostrorum vulnerum est curatio, et nostrae dejectionis erectio: quia nisi in unum tanta diversitas conveniret, reconciliari Deo inde data est moribus forma, unde mortuis est impensa medicina. Nec immerito, cum tres magos ad adorandum Jesum novi sideris claritas deduxisset, non eum imperantem daemonibus, non mortuos suscitantem, non caecis visum, aut claudis gressum, aut mu
Abbreviated transcription (Latin):
cũpatre deitatis disficult̃ accedere. S uͥ int̾ caligantes cogitaciones raduis suꝑne luciꝰ
refulserit. cunctantes ficdei moras splendor ueritatis abrumpat: ut cor liberum & a
uisibilib absolutum. lum̃ intelligencie tanꝗͣ. ducem stellam sequat᷑. qr sicut apłs
ait. dñs iħe xp̃c ingłaẽ deipatͥs. ut quẽ uenerabat᷑ incunis humilit̾ iacentẽ:. ipsum
sine disfidencia adoret cũ patre regriantẽ Hec aũ manifestacio dilectissimi que he¬
sitanciũ nebulas dissoluit animarũ: & ita fac̾ innotescere deifiltũ. ut dehoc qđ idẽ
ẽ etiam hominis filiꝰ nicħ paciant᷑ obstaculi ad p̾sentis festi ꝑtuiet dignitatẽ: & uera
ẽ infancia saluatoris declaracio cleitatis qn̾ carnis sensus abhumanis ad liuina tͣns¬
fert᷑: ut qͦd de pͥmunt exꝑim̃ta infirmitatũ erigant signa uirtutũ. q tali auxilio

Expanded text:
cum Patre Deitatis difficulter accedere. Sed ubi inter caligantes cogitationes radius supernae lucis cum Patre Deitatis difficulter accedere. Sed ubi inter caligantes cogitationes radius supernae lucis refulserit, cunctantes fidei moras splendor veritatis abrumpat: ut cor liberum, et a visibilibus absolutum, lumen intelligentiae tamquam ducem stellam sequatur: quia, sicut Aposa Dei Patris est : ut quem venerabatur in cunis humiliter jacentem, ipsum sine differentia adoret cum Patre regnantem. Haec autem manifestatio, dilectissimi, quae haesitantium nebulas dissolvit animarum, et ita facit innotescere Dei Filium, ut de hoc quod idem est etiam hominis filius, nihil patiantur obstaculi, ad praesentis festi pertinet dignitatem. et vera est infantia Salvatoris declaratio deitatis, quando carnis sensus ab humanis ad divina transfertur; ut quos deprimunt experimenta infirmitatum, erigant signa virtutum: quia tali auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
Iausam cdilectissimi & racionem sollennitatis hocdierne. sepe uob̃ & euan¬
głica narracio. & obserriancie consuetudo patefecit: nec necce ẽ. ita nunc
que int̾ saluatoris nr̃i humana pͥmordia gesta sunt replicari ut desplendore no
usyderis. demagis magorumq muñib deseuicia herodis & de int̾fectione infanci¬
& in rege impio crudelitas paganoꝵ. & inoccisione infanciũ cunctoꝵ martirum
forma p̾cesserit. Sed qr in sacratissimo die reddendũ expectacioni ur̃e est sac̾dotał
sermonis osficiũ nitam᷑ ut possumꝰ ad uiuante sꝑu dei eo ꝑ intelligencie semitas
ꝑuenire: ut cognoscamꝰ sacram̃tũ p̾sentis festi adomniũ fileliũ demꝑa ꝑtinere
nec ullo mͦ habeat᷑ insolitum qđ indispensacionũ orline ad orat᷑ antiquum Qmͣ
cesse ẽ tam̃ infirmitatẽ m̾tis humane dum uerũ hoĩem accipit.xp̃m. cde ipsa na¬
ture nr̃e cõmunione trepidare: & ꝑ inicia uł increm̃ta corporea ad agnicionẽ unuiꝰ

Expanded text:
ilectissimi, et rationem solemnitatis hodiernae, saepe vobis et evangelica narratio, et observantiae consuetudo patefecit: nec necesse est ita nunc quae inter Salvatoris nostri humana primordia sunt gesta, replicari ut de splendore novi sideris, de Magis, Magorumque muneribus, de saevitia Herodis, et de interfectione infanti Gentium, et in rege impio crudelitas Paganorum, et in occisione infantium, cunctorum martyrum forma praecesserit. Sed quia in sacratissimo die reddendum exspectationi vestrae est sacerdotalis sermonis officium, nitamur ut possumus adjuvante Spiritu Dei, et per intelpervenire, ut cognoscamus sacramentum praesentis festi ad omnium fidelium tempora pertinere; nec ullo modo habeatur insolitum, quod in dispensationum ordine adoratur antiquum. CAP. cesse est tamen infirmitatem mentis humanae, dum verum hominem accepit Christus, de ipsa naturae nostrae communione trepidare, et per initia vel incrementa corporea ad agnitionem unius
Abbreviated transcription (Latin):
głam clei ꝑtotũ mundũ una sit fides ⁊ una eademq confessio: ⁊ in noĩe iħu
om̃e genu flectat᷑ celestiũ terrestriũ & infernoꝵ. & om̃is lingua confiteat᷑ qui a dñs

Expanded text:
gloriam Dei per totum mundum una sit fides, et una eademque confessio, et in nomine Jesu gloriam Dei per totum mundum una sit fides, et una eademque confessio, et in nomine Jesu omne genu fle
Abbreviated transcription (Latin):
lauit tibi s pat̾ ñs qui est incelis. &. ego dico tͥ. ꝙr tues petrus: ⁊ suꝑ hanc petrã
elificabo eccłiam meam. Et porte inferi ñ preualebunt adũsus eam. Nunis
aũ acompage huiꝰ eclificacionis alienꝰẽ. quibeati petͥ confessionẽ ñcapit &: xp̃i
xp̃ianissimꝰ imꝑator haberi uoluit ep̃ale conciliũ. ut pleniore iudicio omĩs possit
nem & cũ his dulcitiũ notariũ ꝓbate nob̃ fidei misi qͥuice mea scõ conuentui
ur̾e fr̾matis ut̾suit ⁊ comuni uobcũ sentencia que dño sint placitura constitu¬
ant. hocẽ ut pͥmitus pestifero errore clampnato etiam de ipsiꝰ qͥ imprudent̾ errauit
restitucione tractet᷑. sitam̾ doctͥnam ueritatis amplectens sensus hereticos qͥb im¬
ꝑicia euis fuerit irretita plene aꝑteq ꝓͥa uoce ꝙ subscͥptione clampnau̾it. Qcd etiã
un libello quem adnos miserat ẽ ꝓfessus: spondens ꝑ omĩa nrãm secutur̃ seeẽ sen

Expanded text:
us, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Nimis autem a compage hujus aedificationis alienus est qui beati Petri confessionem non capit, et Christi Christianissimus imperator haberi voluit episcopale concilium, ut pleniore judicio omnis possit nem, cumque his Dulcitium notarium probatae nobis fidei, misi; qui vice mea sancto conventuirnitatis intersint, et communi vobiscum sententia, quae Domino sint placitura constituant: hoc est, ut primitus, pestifero errore damnato, etiam de ipsius qui imprudenter erravit restitutione tractetur, si tamen doctrinam veritatis amplectens sensus haereticos, quibus imperitia ejus fuerat irretita, plene aperteque propria voce et subscriptione damnaverit, quod etiam in libello quem ad nos miserat est professus, spondens per omnia nostram secuturum se esse se
Abbreviated transcription (Latin):
eo ep̃c scẽ synodo que apud ephesum conuenit. Religiosa clementissimi
pͥncipis files sciens ad suam głam maxire ꝑtinere si intra eccłiam catho¬
licam nulluis erroris germ̃ exurg̾et hanc reuerenciam cliuinis cletulit insti¬
tutis ut adscẽ clispensacionis effectũ auctoritatẽ apłice seclis adhib̾et. tanqͣm
abip̃o beatissimo petro cuꝑet declarari qͥd in eiꝰ confessione lauclatũ sit. qñ clicen¬
te dr̃o quẽ me ẽẽ dicunt homines filiũ hominis uarias qͥdẽ diu̾soꝵ opiniones

Expanded text:
 sanctae synodo quae apud Ephesum convenit. Religiosa clementissimi principis fides sciens ad suam gloriam maxime pertinere, si intra Ecclesiam catholicam nullius erroris germen exsurgeret, hanc reverentiam divinis detulit institutis, ut ad sanctae dispositionis effectum auctoritatem apostolicae sedis adhiberet: tanquam ab ipso beatissimo Petro cuperet declarari quid in ejus confessione laudatum sit, quando dicenti Domino: Quem me esse dicunt homines
Abbreviated transcription (Latin):
uiunt diabolum debellare. Contra istos enim dilectissimi opem ouiẽ quidem orbemi t̾ra¬
rum & totã ubiq eccłiam decet fidei aria arriꝑe:s ur̃a iri hoc oꝑe deuocio debet excellers
hon sinant latere homines qui legem ꝑmoysen datam inquad̾s conditor uniu̾ftatis os¬
ꝓuniu̾salem eccłiam cũ om̃pietate cantant᷑. dapnabili umpietate ausi sunt resutare.
Ap̃i dm̃ natiuitatem soc̃m carnem negant. Passionem e pietate resurreetionem er. sunula¬
tim. li ur ninssen lierara baptismũ regenerationis tocil gr̃e uietue li polant⁊ hobn

Expanded text:
viunt, diabolum debellare. Contra istos enim, dilectissimi, omnem quidem orbem terraviunt, diabolum debellare. Contra istos enim, dilectissimi, omnem quidem orbem terrarum, et totam ubique Ecclesiam decet fidei arma arripere; sed vestra in hoc opere devotio debet excellere,Non sinantur latere homines, qui legem per Mosen datam, in qua Deus universitatis per universalem Ecclesiam cum omni pietate cantantur, damnabili impietate ausi sunt refutare; Christi Domini nativitatem secundum carnem negant; passionem et resurrectionem ejus simulatam dicunt fuisse, non veram; baptismum regenerationis to
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi sollicita beniguitate iugilandũ ẽ ut quem modestia tegit: & ueretũdia p̃pedit
inuenire possimꝰ Sunt enuĩ qui palam poscere ea quib indigent erubescunt. & malunt
miseria tacite egestatis astligi: qmͣ publica peticione confundi. Intelligendi gͦ isti sunt o
ab occulta necceisitate reuelandi: ut hoc ipso amplius gaudeant cũ ꝙ pauꝑtati eoꝵ cũsul¬
pauꝑ factus est: ut nos sua pauꝑtate lita¬
ret. Et ne de e̾ẽ nob sui p̾sencia uidere¬
tur. ita humilitatis & gle sue misteru̾tem
ꝑauit: ut qe regõ ce dñĩn inmaiestate pat̾s adoramꝰ eindem insius pauꝑib pasceren¬
indie mala aclampuacione ꝑpetua: & ꝓ intellecti pauꝑis cura reg
hanc uos hoctam᷑ industriam: utt manicheos ubicũq latentes
nr̃is prebiteris publi¬
citis. Magna ẽ pietas ꝓdere latebras impiorium & ip̃m ineis cui ser¬

Expanded text:
tissimi, sollicita benignitate vigilandum est, ut quem modestia tegit, et verecundia praepedit, tissimi, sollicita benignitate vigilandum est, ut quem modestia tegit, et verecundia praepedit, invenire possimus. Sunt enim 33 qui palam poscere ea quibus indigent erubescunt; et malunt miseria tacitae egestatis affligi quam publica petitione confundi. Intelligendi ergo isti sunt, et ab occulta necessitate sublevandi, ut hoc ipso amplius gaudeant, cum et paupertati eorum consulfactus est, ut nos sua paupertate ditaret . Et ne deesse nobis sua praesentia videretur, ita humilitatis et gloriae suae temajestate Patris adoramus, eumdem in suis pauperibus pascerein die mala a damnatione perpetua, et pro intellecti pauperis cura, reghanc vos hortamur industriam, ut Manichaeos ubicumque latentes vestris presbyteris publicetis. Magna est enim pietas prodere latebras impiorum, et ipsum in eis, cui ser
Abbreviated transcription (Latin):
exigua ista impendia tanta estunari taxacione meruerunt. inisi quia pondã oꝑum ca¬
ritatis lance pensant᷑ & cum amat᷑ ab homine qđ ds diligit. merito uieiꝰ ascendit᷑ regiũ
stitucionis inuitat. inquo scãrum collectionũ pͥma collectio ẽ. prudent̃ apatͥb & uti¬
lit̾ ordinata. ut quia in hoc temꝑe gentił quondam popłs suꝑsticiosius demonib seriue¬
bat: contra ꝓphanas hostias impioꝵ sacratissima a nob elemosinar celebraret᷑ oblacio.
Quod quia increm̃tis eccłie fructuosissimũ fuit: placuit ẽẽ ꝑpetuũ. Uñ hortam᷑ sc̃ĩta¬
tem ur̃am ut ꝑ eccłias regionũ ur̃ałum quarta feria defacultatib ur̃is quantũ suadet
possibilitas & uoluntas expensas miscłie conferatis ut possitis illam beatitudinem ꝓmererr
inquasine fine gaudebit qui intelligit suꝑ egenũ & pauꝑem. Ad quem intelligendũ dilec¬

Expanded text:
exigua ista impendia tanta aestimari taxatione meruerunt, nisi quia pondera operum chaexigua ista impendia tanta aestimari taxatione meruerunt, nisi quia pondera operum charitatis lance pensantur, et cum amatur ab homine quod Deus diligit, merito in ejus ascenditur regnstitutionis invitat, in quo sanctarum collationum prima collectio est prudenter a Patribus et utiliter ordinata: ut quia in hoc tempore gentilis quondam populus superstitiosius daemonibus serviebat, contra profanas hostias impiorum, sacratissima nostrarum eleemosynarum celebraretur oblatio. Quod quia incrementis Ecclesiae fructuosissimum fuit, placuit esse perpetuum. Unde hortamur sanctitatem vestram ut per Ecclesias regionum vestrarum quarta feria de facultatibus vestris, quantum suadet possibilitas et voluntas, ad expensas misericordiae conferatis, ut possitis illam beatitudinem promereri, in qua sine fine gaudebit qui intelligit super egenum et pauperem . Ad quem intelligendum, dilec
Abbreviated transcription (Latin):
ti iuolitis dampnacione mnttent Cum illo habituri pene communionẽ. citꝰ elegeriuit:
facere uolruitatem Quis gͥ istam soitem et̾noꝵ cruciatiu ñ pauescat : Quis mala nunqͣm fini¬
encla non tuneat: S cum ideo denunciata sit seueritas ut misccł̃ia quereret᷑. inclieb
presentib cum misccł̃ie est largitate uiuendũ. Ut homini post ꝑiculosam negligenei¬
aui ad pietatis oꝑa reuertenti: possibile sit abhac sentencia liberari. hoc enĩ agit poten¬
cia uidicis hoc gr̃a saluatoris. ut relinquat impuis uias suas. & ab iiiquitatis sue con¬
suetudine peccator absceclat. Misereant᷑ pauꝑum: qui sibi uolunt parcere xp̃m. faci¬
les sunit in alunta miserorum: qui cupunt ad societatem ꝑtinere fãciliũ. Non sit uilis ho¬
mini homo. nec in quoqmͣ despiciat᷑ illa natura: quam rerũ conditor suam fecit. Ci labo¬
b egeni regni celestis ẽ p̃cuimi: & largitor temꝑaluim heres esficit᷑ et̾noꝵ. Unde autem

Expanded text:
i poenae communionem, cujus elegerunt facere voluntatem. Quis igitur istam 32 sortem aeternorum cruciatuum non pavescat? Quis mala numquam finienda non timeat? Sed cum ideo denuntiata sit severitas, ut misericordia quaereretur, in diebus praesentibus cum misericordiae est largitate vivendum, ut homini post periculosam negligentiam, ad pietatis opera revertenti, possibile sit ab hac sententia liberari. Hoc enim agit potentia judicis, hoc gratia Servatoris, ut relinquat impius vias suas, et ab iniquitatis suae consuetudine peccator abscedat. Misereantur pauperum, qui sibi volunt parcere Christum. Faciles sint in alimenta miserorum, qui cupiunt ad societatem pervenire felicium. Non sit vilis homini homo, nec in quoquam despiciatur illa natura, quam rerum conditor suam fecit. Cui enim labofert Dominus. Cibus egeni, regni coelestis est pretium; et largitor temporalium haeres efficitur aeternorum. Unde autem
Abbreviated transcription (Latin):
dilune discretionis imago discedat. Ueniat enĩ inmaiestatͥis sue gla cdlñs sut ip̃e p̾cdiẽ
adertte qumneo racdians insplencdorib sus innumerabilis anglicarum multitudo legio¬
nuun: congregaibunt᷑ inte thronũ potencie eiꝰ omniũ gencium popłi ce quicqͥd homuñ
unusis salis toto terrarum orbe ꝓ genitimi ẽ inconspectu iudicantis astabit. Seꝑaburtdͤ
abiniustis iustiꝰ anocentib innocentes. Et cũ p̾ꝑatum sibiregnum recensitis miscdie oꝑi

Expanded text:
divinae discretionis imago discedat. Veniet enim in majestatis suae gloria Dominus, sicut ipse praedixit , divinae discretionis imago discedat. Veniet enim in majestatis suae gloria Dominus, sicut ipse praedixit , aderitque cum eo radians in splendoribus suis innumerabilis angelicarum multitudo legionum. Congregabuntur ante thronum potentiae ejus omnium gentium populi; et quidquid hominum universis saeculis toto orbe terrarum progenitum est, in conspectu judicantis astabit. Separabuntur ab injustis justi, a nocentibus innocentes; et cum praeparatum sibi regnum, recensitis miseri
Abbreviated transcription (Latin):
hrum ane liuocionis sroluderet eosq inconsorciũ clamꝑnacioruis sue traheret: alquorum
ꝯcrrcon iliacionẽ ꝑ tinere ñ posset. Qiuic qͥd gͦ hominũ quib libet impietatib deñ lestor.
hiũ fraude t racluctum. hui ẽ nequicia cdeprauatũ. fecile enĩ inomnia flagicia impu¬
lit i. quos in religione qua decepit. Sciens autẽ dm̃ ñ solum uerbis s eciam sactis nega¬
rii multis quib auferre ñ potuit ficlem susulit caritateni. Et agro cordis ipsorium aua¬
ricir mdiab occupato sṗoli aut fructu oꝑum quos ñ pͥuautt confessione labiorum ꝓterhã
iidie retribucionis de uniũsitate eẽt hominũ decernendum: ut dum inhoc tempore le¬
gitunoꝵ remedioꝵ melicina p̾bet᷑ dum elisis reꝑacio ñ negat᷑ & quidui fuerunt steriles
possunt tanciem ec tecucli: pͥueniat᷑ dispostta censura iusticie & nunqͣm acordis oculis

Expanded text:
humanae devotionis excluderet, eosque in consortium damnationis suae traheret, ad quorum humanae devotionis excluderet, eosque in consortium damnationis suae traheret, ad quorum ipse reconciliationem pertinere non posset. Quisquis igitur hominum quibuslibet impietatibus Deum laesit, hujus fraude traductus, hujus est nequitia depravatus. Facile enim in omnia flagitia impulit, quos religione decepit. Sciens autem Deum non solum verbis, sed etiam factis negari, multis quibus auferre non potuit fidem, sustulit charitatem; et agro cordis ipsorum avaritiae radicibus occupato, spoliavit fructu operum quos non privavit confessione labiorum. CAP. IIin die retributionis de universitate hominum esset decernendum, ut dum in hoc tempore legitimorum remediorum medicina praebetur, dum elisis reparatio non negatur, et qui diu fuerunt steriles, possunt tandem esse fecundi, praeveniatur disposita censura justitiae, et numquam a cordis oculis
Abbreviated transcription (Latin):
sicionẽ reserauite: ut acceptis rerum siguificacionib que fictura crecdimꝰ. iani quasi
gesta nossemiꝰ. s ciebat enĩ reclemptor nr̃ atq saluator quanto fallacia qliaboli ꝓto
tura nuinclum sp arsusset errores: & qmͣ multis suꝑsticionib marimã sibi partẽ ue
manigoneris sub clidissẽ. s ne ultra ꝑ ignoranciam ueritatis creatura adipnagine
ceuendita inp̃cipicia ꝑpetue mortis ageret᷑ euuglicis paginis uidicũ sui insenid q¬
sle iorrci qur ortipise h omiie a callidissimi hostis reuocaret insiduis. Cĩ iam niali eẽt in¬
cognetu que bonis sꝑanda p̃mia & que malis ẽẽnt inferenla supplicia. Incentor nanꝙ
aie auctorq pectati pͥmũ suꝑbus ut caderet deinde inuidꝰ ut noceret. quia inuepteate
istetit totam iuam suam inm̃cdacio collocauit. Omnia ꝙ deceptionũ genera dehoc ue¬
nenatusimo artis suie fonte ꝓduxit: ut abillo bono quod ip̃e ꝓpria elacione ꝑdiderat spom

Expanded text:
sitione reseravit, ut acceptis rerum significationibus, quae futura credimus, jam quasi gesta nosceremus. Sciebat enim Redemptor noster atque Servator quantos fallacia diaboli per totum mundum sparsisset errores, et quam multis superstitionibus maximam sibi ps subdidisset. Sed ne ultra per ignorantiam veritatis creatura ad imaginem Dei condita in praecipitia perpetuae mortis ageretur, evangelicis paginis judicii sui inseruit qualitatem, quae omnem hominem a callidissimi hostis revocaret insidiis: cum jam nulli esset incognitum quae bonis speranda praemia, et quae malis essent timenda 31 supplicia. Incentor namque ille auctorque peccati primum superbus ut caderet, deinde invidus ut noceret, quia in veritate non stetit , totam vim suam in mendacio collocavit, omniaque deceptionum genera de hoc venenatissimo artis suae fonte produxit: ut ab illo bono, quod ipse propria elatione perdiderat, spem
Abbreviated transcription (Latin):
debet ẽ par pietas. Qm̃ fidelium largitas ũ de uuineris pensat᷑ pondere. s beruiiosencie
quantttite habeant gͦ i hoc misccłie coninertio etiam pauꝑes lucrũ :oe edsustenta¬
cionem egenera de quaitacũq sustancia aliquid auod eo dũ contriftet encerpall. dĩt
dons minere dopiosio: dum par anino ñ sit inferior. smiuseiũ maior s̾petire els¬
duies minore semnente: potest tam̃ etiam de exigua sacione mistꝰ fructꝰ ꝓuenre uisti¬
curam pauꝑum uult habere: ut infuture retͥbucionis examine misericordib quͣ¬

Expanded text:
debet esse par pietas: quoniam fidelium largitas non de muneris pensatur pondere, sed de benevolentiae debet esse par pietas: quoniam fidelium largitas non de muneris pensatur pondere, sed de benevolentiae quantitate. 30 Habeant ergo in hoc misericordiae commercio etiam pauperes lucrum, et ad sustentationem egentium de quantacumque substantia aliquid quod eos non contristet excerpant. Sit dives munere copiosior, dum pauper animo non sit inferior. Quam vis enim major speretur redditus de majore semente, potest tamen etiam de exigua satione multus fructus provenire justicuram pauperum vult habere, ut in futurae retributionis examine, misericordibu
Abbreviated transcription (Latin):
institucionib suus ẽet intencior. tunc precipus popłt dei oacionib x oꝑib pietatis instaret
runt᷑. & auigmienta iusticie urunt impietatis auctorem Cuiꝰ itnpia & ꝓphana cõnita ne
catratis deo uero cor tib aligrtaa poliscionis inferrent: beatus magist̾ gencuim p̾cariebat cũ
uote ap sica dicert. Noltte iugum cũ infidelib cducire. Que enĩ participacio iusticie eiũi inique¬
tate. Aut que societas luici adtenebras: Et de uide uocem ꝓphici sp̃c ad deret dicens. Exite exi
impii subidoloꝵ suoꝵ nomine diabolo seriuebant: ꝓuidentissime inscã ecclia pͥmae̾ iisti¬
cuta colectio. Nolumꝰ dilectionẽ uĩam t̾cia feria. ꝑom̃s regionum ur̃arum eccł̃ias: dui uo
luntariis elemosinarũ oblacionib conuenire. In quo oꝑe etiam si ñ ẽ omĩum equalist fsa¬
cultas:

Expanded text:
erstitionibus suis esset intentior, tunc praecipue populus Dei orationibus et operibus pietatis instaret.erstitionibus suis esset intentior, tunc praecipue populus Dei orationibus et operibus pietatis instaret.runtur et augmenta justitiae urunt impietatis auctorem. Cujus impia et profana commenta, ne sacratis Deo vero cordibus aliquid pollutionis inferrent, beatus magister gentium praecavebat, cum voce apostolica diceret: Nolite jugum cum infidelibus ducere. Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? aut quae societas luci ad tenebras ? Et deinde vocem prophetici spiritus addidit, dicens: Exite, exiimpii sub idolorum suorum nomine diabolo serviebant, providentissime in sancta Ecclesia prima est instituta collectio: volumus dilectionem vestram tertia us eleemosynarum convenire. In quo opere et si non est omnium aequalis facultas,
Abbreviated transcription (Latin):
hortatu: ut inoꝑe miscdie stucleatis eẽ deuoti. Quod etiam sinunqͣmͣ aur̃a scita
⁊brune asc̃ĩs patrib institut᷑ hoc ixigit. ut unusquisq ꝓ rt uotuũ atq possibile e̾ inuꝰ
atq alimoniam pauꝑum dour̃is facultatib conferatis. Scientes pret̾ illud regeneracionis
laucrum inquo uniu̾soꝵ ablute sunt macłe peccatoꝵ: hoc rernediũ infirmitati huina¬
ne duunttꝰ eẽ donatum. Ut siquid culparũ inihac terrena habitatione contrahit᷑: elemosi¬
nis ddeleat᷑. Elemosine enim oꝑa caritatis sunt. Et scimꝰ quia caritas oꝑit multituiem
petcatoꝵ: Proincde dilectissimi in secd am feriam spontaneas collectiones uras sollicite p̾ꝑate
ut quicqͥd uos de temporalib sustanciis dempseritis id multiplicatũ inet̾na recͥhucione su
tradicionib institita: ꝑserieranta deuocione seruent᷑. Ham illi beatissimi discipli ue¬
ritatis. hoc diuinit᷑ inspirata comaendauere docttina: ut quociens cecitãtis raganor suꝑ¬

Expanded text:
hortatu, ut in opere misericordiae studeatis esse devoti. Quod etiam si numquam a vestra saberrime a sanctis Patribus institutus hoc exigit ut unusquisque, prout votivum atque possibile est, in usus atque alimoniam pauperum de vestris facultatibus conferatis; scientes praeter illud regenerationis lavacrum, in quo universorum ablutae sunt maculae peccatorum, hoc remedium infirmitati humanae divinitus esse donatum, ut si quid culparum in hac terrena habitatione contrahitur, eleemosynis 29 deleatur. Eleemosynae enim opera charitatis sunt, et scimus quod charitas operit multitudinem peccatorum . Proinde, dilectissimi, in secundam feriam spontaneas collectas vestras sollicite praeparate, ut quidquid vobis de temporalibus substantiis desumpseritis, id multiplicatum in aeterna retributione sutraditionibus instituta, perseveranti devotione serventur. Nam illi beatissimi discipuli veritatis, hoc divinitus inspirata commendavere doctrina, ut quoties caecitas paganorum sup
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Si consurrexistis cũ xp̃o que sursum sunt querite: ubi xp̃c est indextira
cdei seclens. Que sursum sunt sapite. ñ que suꝑ terram. Mortui enim estis:
ꝑmusionis fiduciam. estote ñ solum spe s: etiam conu̾sacione celestis Et quam¬
uis omnitp̃e studendum sit sc̃ĩficaciomi mentis ⁊ corporis. nunc tam̃ in istis xl
elemosinis que magnũ habent emeudacionis effectum. s etiam in remitendis
offensionib ⁊ peccatorum reatib relaxandis: ut condicio quam inter se &. bo¬
minẽ ds̃ posuit. ñ resistat orantib Hicentes et̃ scdm doctͥnam dñi diate
nob cdebita nr̃a: sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitorib nr̃is.: debemiꝰ toto corde umplere¬

Expanded text:
cens: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera cens: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt spromissionis fiduciam, estote non solum spe, sed etiam conversatione coelestes. Et quamvis omni tempore studendum sit sanctificationi et mentis et corporis, nunc tamen in istis queleemosynis, quae 177 magnum habent emendationis effectum, sed etiam in remittendis offensionibus et peccatorum reatibus relaxandis: ut conditio quam inter se et hominem Deus posuit, non resistat orantibus. Dicentes enim, secundum doctrinam Domini: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus
Abbreviated transcription (Latin):
entib apponere humane benignitatis .&. socialis ẽ animi: s quinq panib & cduobus
pͥscib quinq milia uiroꝵ exceptis mulierib paruulisq sociare quis negare audeat
opusẽe deitatis: Que cooꝑantib setũ uere carnis officiis & se hominis & hominem in
ẽẽ sibi monstrabat: Qͥa ñ aliter uinatura humana sanari poterant origialis uulne¬
ra uetustatis. nͥ de utero uirginis carnem sibi assiuñte dei uerbo inuna eadeniq ꝑso
tatim: suũtes ur̃e nulla prauarũ opinionũ contaminacione sorduerint. Abicite ex
re: et hoc fixum habete in animo qd dicitis insimbolo: Crelite cũ sempit̾num patrifiliũ
dei ꝑ quem facta sunt omnia. & sine quo factum ẽ nichił sccłm carnem quoq intempoꝵ¬
fine generatum. Credite hunc corporalit̾ crucifixum. mortuũ. suscitatum: et suꝑ altitu

Expanded text:
entibus apponere , humanae benignitatis est, et socialis est animi; sed quinque panibus et duobus entibus apponere , humanae benignitatis est, et socialis est animi; sed quinque panibus et duobus piscibus quinque millia virorum, exceptis mulieribus et parvulis, satiare, quis negare audeat opus esse Deitatis? quae cooperantibus secum verae carnis officiis, et se homini, et hominem sibi inesse monstrabat: quia non aliter in humana natura sanari poterant originalis vulnera vetustatis, nisi de utero Virginis carnem sibi assumente Dei Verbo, in una eademque petatem, si mentes vestrae nulla pravarum opinionum contaminatione sorduerint. Abjicite exore, et hoc fixum habete in animo, quod dicitis in Symbolo. Credite consempiternum Patri Filium Dei, per quem facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil , secundum carnem quoque in fine temporum generatum. Credite hunc corporaliter crucifixum, mortuum, suscitatum et super altitu
Abbreviated transcription (Latin):
partu. formam serui obuolutam pannis. iacentẽ inp̾sepi cognosce: s annuncia¬
tam abangłis declaratam ab elem̃itis. adoratam amagis formam diũ confitere.
Humaniũ untellige qđ ñ declinaũ nuptiale conubiũ diuinũ aꝑꝓba qd̃ aquam uer¬
tit inuinũ. Nr̃a tibi in notescat affectio cum mortuo amico fletꝰ impenditur.
diuina potencia senciat᷑ cũ idem post quatriduanam iam fetidus sepulturam solo uocis imꝑlo
iuificat᷑ erigitur. Lutum desputo et t̾ra fieri corporei fuit oꝑis s illinc suꝑlitos ceci ocłos
illuminari ñ dubiũ ẽ: illiꝰ fuisse uirtutis que qđ pͥncipiis nature u̾clederat ad manifes¬
tacionem sue gle reseruarat. Neri ẽ hominis fatigacionem corpoream somni quiete reue¬
lare: sed ueri deiẽ ium seiuenciũ ꝓ cellarum p̾cepti increpacione compescere: sibos esuri¬

Expanded text:
partu. Formam servi obvolutam pannis, jacentem in praesepio cognosce; sed annuntiapartu. Formam servi obvolutam pannis, jacentem in praesepio cognosce; sed annuntiatam ab angelis, declaratam ab elementis, adoratam a magis formam Domini confitere. Humanum intellige, quod non declinavit nuptiale convivium; divinum approba, quod aquam convertit in vinum . Nostra tibi innotescat affectio, cum mortuo amico fletus impenditur; divina potentia sentiatur, cum idem post quatriduanam jam foetidus sepulturam, solo vocis imperio vivificatus erigitur . Lutum de sputo et terra fieri, corporei fuit operis ; sed illinc superlitos caeci oculos illuminari, non dubium est illius fuisse virtutis, quae quod principiis naturae non dederat, 176 ad manifestationem suae gloriae reservarat. Veri est hominis fatigationem corpoream somni quiete relevare ; sed veri Dei est, vim saevientium procellarum praecepti increpatione compescere. Cibos esuri
Abbreviated transcription (Latin):
petcati mortisq dñatum & pene capar eẽt sub̃a infirmitatis & nicħ gle sue.
ꝑderet natura uirtutis Cum itaq dilectissimi legentes uł audientes euangłiũ¬
ita ut in eodem nunͨ humana appareant nunc cliuina resplende. Ad̃ nolite
quicqͣm horum ascripere falsitati tanqͣm uixp̃o aut sola sit humanitas: aut
sola diuinitas. Seclutrumq fidelit̾ credite. utrũq humilit̾ ad orare: ut muni¬
tate uerbi ꝙcarnis ũ sit ulla cliuisio. nec quia manifesta fuert̾ in iħu signa di¬
uina: falsa uideant᷑ docum̃ta corporea. Nera & copiosa sunt inipso destimonia
olabili ñ seꝑato acarne passibili particeps ꝑ omiua uttelligat᷑ & deitas carnis: &
gregata nunc sp̃uali intellectu: nc̃ corporeo: discerne conspectu. Da homini qd̾
de muliere prier nascit᷑. da cleo quod nec conceptu ledit᷑ uirginitas mat̾na: nec

Expanded text:
peccati mortisque dominatum, et poenae capax esset substantia infirmitatis, et nihil gloriae suae peccati mortisque dominatum, et poenae capax esset substantia infirmitatis, et nihil gloriae suae perderet naturita ut in eodem nunc humana appareant, nunc divina resplendeant; nolite quidquam horum ascribere falsitati, tamquam in Christo aut sola sit humanitas, aut sola Divinitas; sed utrumque fideliter credite, utrumque humiliter adorate: ut in unitate Verbi et carnis non sit ulla divisio, nec quia manifesta fuerunt in Jesu signa divina, falsa videantur documenta corporea. Vera et copiosa sunt in ipso utriusque olabili non separato a carne passibili particeps per omnia intelligatur et Deitas carnis, et gregata, nunc spiritali intellectu, nunc corporeo discerne conspectu. Da homini quod de muliere puer nascitur; da Deo quod nec conceptu laeditur virginitas materna, nec
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ipso uenerande festiurtatis recur su om̃s eccłia ad intelligenda salutis sue mis¬
tia generalit̃ conmonet᷑. Is eñi resurrectionis xp̃i uerus &e confessor c&e cultor ẽ. qui
et clepassione eius ñ confundit᷑ & decorporea uatiuitate ñ fallit᷑. Nam qͥcdam eru¬
bescentes euugłium crucis xp̃i: ut audenciꝰ euacuarent susceptũ ꝓmundi recdemp¬
cione supplicium ipsam uere carnis uideo negauere naturam. non intelligentes
impassiblem clei ubi atꝙ inconmutabilem cdeitatẽ ita inclinatam ad humanã
salitem. ut potenter ꝓͥa ñ amitteret: & muiscditer nr̃a suscipet. Duplicis itaq in
xp̃o forme una ꝑsona ẽ & filiꝰ dei idemq filiꝰ hominis. unusẽ dñs: condicionem
seruilem consilio pietatis recipiens. nec legem neccessitatis incurrens. quia potes¬
tate factus est. humilis potestate passibisis. potestate mortał ut ad destruendũ

Expanded text:
quando ipso venerandae festivitatis recursu omnis Ecclesia ad intelligenda salutis suae mysquando ipso venerandae festivitatis recursu omnis Ecclesia ad intelligenda salutis suae mysteria generaliter commonetur. Is enim resurrectionis Christi verus confessor et cultor est, qui et de passione ejus non confunditur, et de corporea nativitate non fallitur. Nam quidam erubescentes Evangelium crucis Christi, ut audentius evacuarent susceptum pro mundi redemptione supplicium, ipsam verae carnis in Domino negavere naturam, non intelligentes impassibilem Dei Verbi atque incommutabilem 175 Deitatem, ita inclinatam ad humanam salutem, ut et potenter propria non amitteret, et misericorditer nostra susciperet. Duplicis itaque in Christo formae una persona est, et Filius Dei, idemque filius hominis, unus est Dominus, conditionem servilem consilio pietatis recipiens, non lege necessitatis incurrens: quia potestate factus est humilis, potestate passibilis, potestate mortalis; ut ad destruendum
Abbreviated transcription (Latin):
euocionis quidem ur̾e dilectissimi nouimꝰ hunc ẽẽ feruorem. ut
ieiuniis que dñi pascha p̾currunt. multi nr̃os p̾ueniatis hortatus
S quia utilita̾tis continencie non solum carnis castigacionis uerum
etiãm mentis ẽ neccessaria puritati: obseruanciam ur̃am sic cupimꝰ ẽe ꝑfectam
ut sicut desiderus carnis rescinditis uoluptates: ita ab animi sensib excludatis¬
erroies: Nam paschali festo inquod omnia religionis ur̃e sacram̃ta coneurrunt. is ue¬
ra et racionabili purificacione se p̃ꝑat: cuius cor nuilla infidelitate polluct. Dicente
enim apło omne qd non est ex fide pectatũ est: inictilia erunt eoꝵ & uana ieuinia
tũ saneq doctͥne toto corde famulanclũ: ita onũi prudencia abimpiis ẽ sensibꝰ ab¬
stinendum. Tunc enim mens scm agit. ac sp̃uale ieiuniũ cum erroris cibos ac ue
nena abicit falsitatis: que dolosus ac uersittus inimicꝰ nunc insidiosius ingerit.

Expanded text:
evotionis quidem vestrae, dilectissimi, novimus hunc esse fervorem, ut in jejuniis, quae Domini Pascha praecurrunt, multi nostros praeveniatis hortatus. Sed quia utilitas continentiae non solum carnis castigationi, verum etiam mentis necessaria est puritati, observantiam vestram sic cupimus esse perfectam, ut sicut a desideriis carnis reciditis voluptates, ita ab animi sensibus excludatiserrores. Nam paschali festo, in quo omnia religionis nostrae sacramenta concurrunt, is vera et rationabili purificatione se praeparat, cujus cor nulla infidelitate polluitur. Dicente enim Apostolo: Omne quod non est ex fide, peccatum est , inutilia erunt et vana eorum jejuntis sanaeque doctrinae toto corde famulandum est, ita omni prudentia ab impiis est sensibus abstinendum. Tunc enim mens sanctum agit atque spiritale jejunium, cum erroris cibos atque venena abjicit falsitatis; quae dolosus ac versutus inimicus nunc insidiosius ingerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Sit in uob̃ inclubitata credulitas: uirginee integritatis ⁊ partus. Reformacionis hu¬
mane sacrũ diuinũq mist̾ium: scõ atq sincero honorate seruicio amplectimini. rp̃m
innra carne nascentẽq ut eundem dm̃ gle uidere mereamini in sua maiestate reg¬
nantem qui cũ patͤ & sp̃u sc̃o manet inunitate deitatis inscła scłoꝵ ameN:¬

Expanded text:
Sit in vobis indubitata credulitas virgineae integritatis et partus. Reformationis huSit in vobis indubitata credulitas virgineae integritatis et partus. Reformationis humanae sacrum divinumque mysterium sancto atque sincero honorate servitio. Amplectimini Christum in nostra carne nascentem, ut eumdem Deum gloriae videre mereamim in sua majestate regnantem, qui cum Patre et Spiritu sancto manet in unitate Deitatis in sae
Abbreviated transcription (Latin):
solis hortu honorabilis uideat᷑. Quorũ corda uastis tenebris obuoluta: & ab omni incre¬
mento uere lucis aliena sunt. Krahunt᷑ enĩ ad huc stultissimis gentilitatis errorib Et
ꝓdigiosumq mendaciũ. Utra omnẽ modũ distant a sempit̾no temꝑalia ab incorporeo
corporea: adominatore subiecta quia & si mirandã habent pulcritudinẽ: adorandã
tam̃ ñ habent. cdeitatem. Illa gͦ iurtus. illa sapiencia illa ẽ colenda maiestas: que uni¬
u̾sitatem mundi creauit ex nichilo ⁊ inqua s uoluit formas atq m̾suras t̾renam celes¬
temq subam omnipotenti racione ꝓduxit. sol luna & sid̾a sint conmoda utentib
sint spetiosa cernentib secd ita ut de illis gr̾e referant᷑ actori ⁊ adoret᷑ d̾s qui condi¬
dit: ñ creatura que seruit. Laudate gͥ dñm dilectissimi inomnib oꝑib eius atq uidiciis

Expanded text:
solis ortu honorabilis videatur. Quorum corda vastis tenebris obvoluta, et ab omni incresolis ortu honorabilis videatur. Quorum corda vastis tenebris obvoluta, et ab omni incremento verae lucis aliena sunt; trahuntur enim adhuc stultissimis gentilitatis erroribus, et prodigiosumque mendacium. Ultra omnem modum distant a sempiterno temporalia, ab incorporeo corporea, a dominatore subjecta: quia etsi mirandam habent pulchritudinem, adorandam tamen non habent Deitatem. Illa ergo virtus, illa sapientia, illa est colenda majestas, quae universitatem mundi creavit ex nihilo, et in quas voluit formas atque mensuras terrenam coelestemque substantiam omnipotenti ratione produxit. Sol, luna et sidera sint commoda utentibus, sint speciosa cernentibus; sed ita ut de illis gratiae referantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creatura, quae servit. Laudate igitur Deum, dilectissimi, in omnibus operibus ejus atque judiciis.
Abbreviated transcription (Latin):
onis agnoueris: dm̃ patrem audeas iniicupare Male consciencie absolutus reatu
adcelestia regna suspires: uoluntatẽ dei facias. diuino fultꝰ auxilio. Inuteris angłos
suꝑ t̾ram: unmortalis sube uirtute pascaris. Securꝰ adu̾sus inimicas temptationes.
ꝓ pietate confligas & si celestis milicie sacram̃ta seruaueris ñ dubites de incastris tum¬
phalib regis et̾ni ꝓuictoria coronandum: cũq resurrectio piis parata susceꝑit. in reg
de qua fundati estis stabiles ꝑmanete: ne ilem ille temptator cuiꝰ iam auob̃ domina¬
cionem xp̾c ex clusit. aliquib uos it̾m seducat insidiis: & hec ipsa p̾sentis diei gaudia
fallacie sue arte corrumpat illudeis simpliciorib animis dequorundam ꝑsuasione pes¬
tifera quib hic dies sollennitatis nr̃e. nontam de natiuitate xp̃i. qmͣ de noui ut dict̃

Expanded text:
onis agnoveris, Deum Patrem audeas nuncupare. Malae conscientiae reatu absolutus, ad onis agnoveris, Deum Patrem audeas nuncupare. Malae conscientiae reatu absolutus, ad coelestia regna suspires, voluntatem Dei facias divino fultus auxilio, imiteris angelos super 72 terram, immortalis substantiae virtute pascaris, securus adversus inimicas tentationes pro pietate confligas, et si coelestis militiae sacramenta servaveris, non dubites te in castris triumphalibus regis aeterni pro victoria coronandum, cum te resurrectio piis parata susceperit in regnide qua fundati estis, stabiles permanete; ne idem ille tentator, cujus jam a vobis dominationem Christus exclusit, aliquibus vos iterum seducat insidiis, et haec ipsa praesenti diei gaudia suae fallaciae arte corrumpat, illudens simplicioribus animis de quorumdam persuasione pestifera, quibus haec dies solemnitatis nostrae, non tam de nativitate Christi, quam de novi, ut dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
S oluit᷑ itaq letifere pactionis: male suas aconscptio: & ꝑ in iusticiam plus petendi
tocius debiti sũma uatuat᷑. forta ille neccit᷑ uiculis suis ⁊ omne conm̃tũ maligni
incapud ipsius retorquet᷑  Ligato mundi pͥncipe: captiuitatis uasa rapiunt᷑
Redit in horiorem suii: ab antiquis coritagus purgata natura. Mors morte des¬
truit᷑: natuittas natiuitate reꝑatur: qm̃ simu ⁊ redemptio aufert seruitutem. de
regeneracio nutat originem: ⁊ficles uistificat peccatorem. Quisquis sͦ xp̃iano noĩe
abiecto tͥ extruso aparadisi sedib tibi ꝑexilia longa morieniti tibi incinerẽ ⁊ puauerem
dissoluto: cui iam non erat spes ulla uiuendi ꝑ incarnacionẽ diũ potestas data est.
ut de longinquo ad tuũ reu̾taris auctorem recognoscas parentẽ: liber esficaris exser¬
uo. de extranes ꝓueharis infilium. ut qui ex corruptibili carne natꝰ es: ex dei sp̃u re

Expanded text:
Solvitur itaque lethiferae pactionis malesuasa conscriptio, et per injustitiam plus petendi, Solvitur itaque lethiferae pactionis malesuasa conscriptio, et per injustitiam plus petendi, totius debiti. summa vacuatur. Fortis ille nectitur suis vinculis, et omne commentum maligni in caput ipsius retorquetur. Ligato mundi principe, captivitatis vasa rapiuntur. Redit in honorem suum ab antiquis contagiis purgata natura, mors morte destruitur, nativitas nativitate reparatur: quoniam simul et redemptio aufert servitutem, et regeneratio mutat originem, et fides justificat peccatorem. CAP. V. Quisquis abjecto, tibi extruso a paradisi sedibus, tibi per longa exsilia morienti, tibi in pulverem et cinerem dissoluto, cui jam non erat spes ulla vivendi, per incarnationem Verbi potestas data est, ut de longinquo ad tuum revertaris auctorem, recognoscas parentem, liber efficiaris ex servo, de extraneo proveharis in filium; ut qui ex corruptibili carne natus es, ex Dei Spiritu ren
Abbreviated transcription (Latin):
q saluator ita suscepcionis humane modaret᷑ exorclia ut uirtutem inseꝑabilis a
suo homine cdeitatis ꝑ uelam̃ nr̃e infirmitatis absconderet illusa ẽ securihostis as¬
nis obuolitũ: circũcisioni subditũ ⁊ legalis sacrificii oblacione ꝑfunctũ. Agnouit
de inceps solita puericie incren̾ita & usq iniuriles annos de natumilib ñ clubitau̾
augñtis. Int̾ hec intulit contumelias multiplicauit inuirias adhibuit maledicta
obꝓbria blasphemias conuicia Omnera postremo inipsum ium sui furoris effudit
omnia temptam̃toꝵ genera ꝑcucurrit. & sciens quo humanã naturã infecisset ue¬
neno: nequaqmͣ credidit pͥme transgressionis exortem quẽ tot docum̃tis didicit
cẽ mortalem. Prestitit gͦ imꝑbus predo: ⁊ auarꝰ exactor: ieũ qui nichil ipsuis habe¬
bat insurgere. Et dũ uiciate originis p̃ iudicium generale ꝑ sequit᷑. cirographuni
quo tenebat᷑ excedit ab illo miquitatis exigens penam: inquo nullam repꝑit culpã

Expanded text:
nsque Salvator ita susceptionis humanae moderaretur exordia, ut virtutem inseparabilis a suo homine Deitatis per velamen nostrae infirmitatis absconderet, illusa est securi hostis anis involutum , circumcisioni subditum, et legalis sacrificii oblatione perfunctum. Agnovit deinceps solita pueritiae incrementa, et usque in viriles annos de naturalibus non dubitavit augmentis. Inter haec intulit contumelias, multiplicavit injurias, adhibuit maledicta, opprobria, blasphemias, convicia, omnem postremo in ipsum vim furoris sui effudit, omnia tentamentorum genera percurrit; et sciens quo humanam naturam infecisset veneno, nequaquam credidit primae transgressionis exsortem, quem tot documentis didicit esse mortalem. Perstitit ergo improbus praedo et avarus exactor in eum qui nihil ipsius habebat insurgere, et dum vitiatae originis praejudicium generale persequitur, chirographum quo nitebatur excedit, ab illo iniquitatis exigens poenam, in quo nullam reperit culpam.
Abbreviated transcription (Latin):
egerat uinceret᷑. Ad ut fieret sine uirili semine editus ẽ xp̃c ex uirgine: qmͣ ñ hu
manꝰ coitus. s sp̃c sc̃s fecundauit. Et cũ in omnib matͥb ñ fiat sine peccati sorde
conceptio. hec inde purgacionẽ traxit: unde concepit. Quo eñ pat̾ni semi nis
transfusio ñ ꝑuenit: pectati se illic origo ñ miscuit. Inuiolata uirginitas con¬
cupiscenciã nesciuit subam mistrauit. Assũpta ẽ de matre dni natura: ñ cul

Expanded text:
egerat vinceretur. Quod ut fieret, sineegerat vinceretur. Quod ut fieret, sineitus sanctus fecundavit. Et cum in omnibus matribus non fiat sine peccati sorde conceptio, haec inde purgationem traxit, unde concepit. Quo enim paterni seminis transfusio non pervenit, peccati se illic origo non miscuit. Inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre Domini, natura, n
Abbreviated transcription (Latin):
Ut scilicet humano generi natam salutem diabolus ignoraret ⁊ sp̃uali latente concep¬
tu quem n̾ alium uideret qmͣ alios ñ alit̾ crederet natũ ẽẽ qmͣ cet̾os Cuiꝰ enĩ simi¬
lem cum unu̾isis ad uertit naturam: parem habere arbitratus ẽ cũ omnib cau¬
sam. Nec intellexit atransgressionis uincłis liberum: quẽ ab infirmitate morta¬
litatis ñ inuenit alienũ Uerax nanq misccłia dei cũ adreꝑandũ humanũ genꝰ
inesfabilit̾ ei multa suppet̾ent hant potissimũ consulendi uiam elegit qua ad
destruendũ opus diaboli ñ uirtute uteret᷑ potencie s racione iusticie. Nam suꝑbia
hostis antiqui ñ immerito sibi inomĩs ius tirannicũ undicabat nec indebito
dominatu p̾mebat: quos amanclato deispontaneos in obsequiũ sue uoluntatiᷤᷤ
aliexerat. Non itaq uste amit̾et orignnalem dediticii seruitutẽ nͥ de eo qđ sub¬

Expanded text:
ut scilicet natam humano generi salutem diabolus 70 ignoraret, et spiritali latente conceput scilicet natam humano generi salutem diabolus 70 ignoraret, et spiritali latente conceptu, quem non alium videret quam alios, non aliter crederet natum esse quam caeteros. Cujus enim similem cum universis advertit naturam, parem habere arbitratus est cum omnibus causam; nec intellexit a transgressionis vinculis liberum, quem ab infirmitate mortalitatis non invenit alienum, Verax namque misericordia Dei, cum ad reparandum humanum genus ineffabiliter ei multa suppeterent, hanc potissimum consulendi viam elegit, qua ad destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed ratione justitiae. Nam superbia hostis antiqui non immerito sibi in omnes homines jus tyrannicum vindicabat, nec indebito dominatu premebat, quos a mandato Dei spontaneos in obsequium suae voluntatis illexerat. Non itaque juste amitteret originalem humani generis servitutem, nisi de eo quod sub