comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ũs ut qui futurꝰ erat secundum carnẽ filiꝰ. dd.
ee̾t tamen inuirtute filius dĩ secundum sp̃m sc̃i¬
ficationis. quia natꝰ. ẽ de sp̃u sc̃o ⁊ uirgine maria
Ip̃a. ẽ. illa ineffabilit̾ facta hominis a dõ u̾bo sus¬
unigenitum dm̃ u̾acit̾ ⁊ ꝓprie diceret᷑. ne ñ qua
t̾nitas s tͥnitas credet᷑. Predestinata. ẽ. ista uate
humane canta et tam celsa. ⁊ summa subnexio
ut quo accolleret᷑ aluꝰ non hab̾et. Situt ꝓ nob̾ ip̃a
diuinitas quousq le depon̾et humilius nõ hũit.
quam suscepta natura hominis tum infirmitate
carns usq ad mortem crutis. Sicut gͥ p̃destinatꝰ
.ẽ. ille unus ut capud nr̃m eẽt ita multi predes¬
tinati sumus ut membra eiꝰ essemus. Humana
hu m̾ita conticescant que ꝑiert ꝑ adam: et regnet
nr̃o precedencia m̾ita singłaris illius gñatio¬
nis inuen̾it. ip̃e in nob̾ membris eiꝰ precedẽtia
m̾ita muitiplicate regen̾ationis inquirat.

Expanded text:
qui futurus erat secundum carnem filius David, esset tamen in virtute Filius Dei secundum Spiritum santificationis; quia natus est de Spiritu sancto et virgine Maria. Ipsa est illa ineffabiliter facta hominis a Deo Verbo susunigenitum Deum veraciter et proprie diceretur; ne non trinitas, sed quaternitas crederetur. Praedestinata est ista naturae humanae tanta et tam celsa et summa subvectio, ut quo attolleretur altius, non haberet: sicut pro nobis ipsa divinitas quo usque se deponeret humilius, non habuit, quam suscepta natura hominis cum infirmitate carnis usque ad mortem crucis. Sicut ergo praedestinatus est ille unus, ut caput nostrum esset: ita multi praedestinati sumus, ut membra ejus essemus. Humana hic merita conticescant, quae perierunt per Adam: et regnet nostro praecedentia merita singularis illius generationis invenerit, ipse in nobis membris ejus praecedentia merita multiplicatae regenerationis inquirat.
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Nongͦ accipiendum. ẽ ac si pax ip̃a ⁊ recon¬
ciliatio non ꝑtineat ad gr̃am gn̾alem. s quod spe¬
tialit̾ gr̃e nomine remissionẽ significau̾it pecca¬
corum suut legem ⁊ specialit̾ ditimꝰ scđ̃m qͦd
dictũ. e̾ lex et ꝓphe et gn̾alit̾ ut in ea sint⁊ ꝓph̾e¬

Expanded text:
i, non sic accipiendum est, ac si pax ipsa et reconi, non sic accipiendum est, ac si pax ipsa et reconciliatio non pertineat ad gratiam generalem, sed specialiter gratiae nomine remissionem significauerit peccatorum, sicut legem et specialiter dicimus, secundum quod dictum est: lex et prophet
Abbreviated transcription (Latin):
te ih̾u xp̃i. Aut filius dĩ serundum sp̃m sanc¬
tificationis iħu xp̃i aut filius dĩ ex resurrectiõe
mortuorum iħu xp̃i cum dici potuisset. usitate
in uirtute sua. aut secundum sp̃m sanctifuatio¬
nis sue aut ex resurrectione mortuorum enis.
ł mortuorura suorum: ñ cogimur intelligere
auam ꝑsonam. s unam eandemq sciłr filii¬
e gr̃e dĩ commnendatiõe maxime ad ro¬
manos apłica epła loquitur. ut mñ se
predicatio eiꝰ uelud a capite orb̾ toto or¬
be diffuncłet. a. ẽ enim qua iustificat᷑ impius
.i. fit uistꝰ qui prius fuerat impiꝰ. Et ideo ꝑcipiẽ¬
de huiꝰ gr̃o m̾ita nulla precedunt. quia m̾itis
impii non gr̃a s pona debet᷑. Nec ista eẽt gr̃a si
ñ daretur gratuita. s debita reddet᷑. Gr̃a uob̾ ⁊¬
.t̃. qua nob̾ donant᷑ peccata ut reionciliem᷑ dõ.
Paxaũ qͣ reconciliamur dõ. sic arcipiendum. ẽ
ut tamen sriamus etiam utrumq ad dĩ gn̾alem
liter urł. aliud uidas.⁊ tamen utrumq gn̾alit̾¬

Expanded text:
ilius Dei secundum Spiritum sanctificationis Jesu Christi, aut, Filius Dei ex resurrectione mortuorum Jesu Christi; cum dici potuisset usitate, In virtute sua, aut, Secundum Spiritum sanctificationis suae, aut, Ex resurrectione mortuorum ejus, vel mortuorum suorum; non cogimur intelligere aliam personam, sed unam eamdemque, scilie cuius commendatione maxime ad Romanos apostolica epistula loquitur. ut inde se praedicatio eius uelut a capite orbis toto orbe diffunderet: ea est enim, qua iustificatur impius, id est fit iustus, qui prius fuerat impius. et ideo percipiendae huius gratiae merita nulla praecedunt. quia meritis impii non gratia sed poena debetur nec ista esset gratia, si non daretur gratuita, sed debita redderetur. est qua nobis donantur peccata, ut reconciliemur Deo: pax autem qua reconciliamur Deo , sic accipiendum est, ut tamen sciamus etiam utrumque ad generalem Dliter Israel, aliud Judas; et tamen utrumque generalit
Abbreviated transcription (Latin):
uiam ñ omnis hõ inuenit. Deum. ẽẽ. qͣndam
uitam et̾nam inmutabilẽ intelligibilẽ intel¬
ligentẽ sapientem. sapientes facientẽ. ñ nul¬
li etiam huus scłi philosophi uid̾unt: u̾ita¬
tem fixam. stantem indeclinabilẽ uͥ st̃ omneᷤᷤ
nationes rerum omnium creatarum Uider̃t
sionem qua uia ueniretur ñ inuenerunt.
Cam quia uidunt etiam ip̃i quantũ uid̾i
ab homine potest creatorẽ ꝑ creat᷑am. fac¬
torẽ ꝑ facturam. fabricatorem mundi per
loqueret᷑. Reuelatur enim ira d̃ĩ de celo suꝑ

Expanded text:
am non omnis homo invenit. Deum esse quamdam vitam aeternam, immutabilem, intelligibilem, intelligentem, sapientem, sapientes facientem, nonnulli etiam hujus saeculi philosophi viderunt. Veritatem fixam, stabilem, indeclinabilem, ubi sunt omnes rationes rerum omnium creatarum, viderunsionem, qua via perveniretur, non invenerunt. Nam quia viderunt etiam ipsi quantum videri ab homine potest creatorem per creaturam, factorem per facturam, fabricatorem mundi per loqueretur: Revelatur ira Dei de coelo super
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃orum maxime claruit. quam negare quis potet.
recte intelligentium eloquia u̾itatis. Nam et ip¬
sum dominum głe in quantum hõ factꝰ est
dĩ filiꝰ predestinatum. ẽẽ didicimus. Clamat
doctor gentium. in capite epłarum suarum. Pau

Expanded text:
uae in Sancto sanctorum maxime claruit, quam negare quis potest recte intelligentium eloquia Veritatis? Nam et ipsum Dominum gloriae, inquantum homo facto factus est Dei Filius, praedestinatum esse didicimus. Clamat doctor gentium in capite Epistolarum suarum: « P
Abbreviated transcription (Latin):
maguitudinis continens ea q̃ beatꝰ
Augtinꝰ in libris sine epłis sins ex ipłd¬
apło sumpta exposuit. Hoc opꝰ a quibdã
uocatur florus. quia ex diu̾sis opuseuł
beati aug̾tim exterptꝰ ⁊ quasi defloratꝰ. ⁊̃
Aquo autem illud opꝰ collectum et ordi¬
natum sit plurimi dubitant. Quidam
autem hoc bede presbito astribunt. Et
hot ideo quia infine istorie angloꝵ enu¬
m̾ans opuscula sua int̾ alia hoc adu̾bũ
posuit. In apłm quecumq in opꝰcut sq̃
augustini iueni dicta ꝑ orddinem sc̃be
curaui. Unde et quidam predicta u̾ba
et alia non nulla in eadem historia sibi
conexa assumentes loco ꝓlogi p̃dicte
collectioni sententiarum sc̃i augustini
pont̾. exeo uolentes ꝓbare bedam auctorẽ
huuis oꝑis. Ego autem magis assentior
cassiodoro senatori et monacho uio uieq
doctissimo. qui antiquitate temꝑis ne diꝰ¬
cam multiplici rerum sciencia ut pote
consul ⁊ apocrisariꝰ theoderiti regis go¬
thorum bedam p̃cede ñ dubitãdꝰ ẽ cum

Expanded text:
magnitudinis, continens ea que beatus Augustinus in libris sive epistolis suis ex Apostolo sumpta exposuit. Hoc opus a quibusdam vocatur Florus, quia ex diversis opusculis beati Augustini excerptus et quasi defloratus est. A quo autem illud opus collectum et ordinatum sit plurimi dubitant. Quidam autem hoc Bede presbitero ascribunt. Et hoc ideo quia, in fine istorie Anglorum enumerans opuscula sua, inter alia hoc ad verbum posuit : In Apostolum quecumque in opusculis sancti Augustini inveni dicta per ordinem transcribere curavi. Unde et quidam predicta verba et alia nonnulla in eadem historia sibi conexa assumentes, loco prologi, predicte collectioni sententiarum sancti Augustini ponunt, ex eo volentes probare Bedam auctorem hujus operis. Ego autem magis assentior Cassiodoro senatori et monacho, viro undecumque doctissimo, qui antiquitate temporis, ne dicam multiplici rerum scientia, utpote consul et apocrisarius Theoderici regis Gothorum, Bedam precedere non dubitandus est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sit filius diqui factꝰ.ẽ. ex semine dauid secundum
psaimis ita dictum. Domini. ẽ. salus et suꝑ po¬
pulun tuũ bñdictio tua qͣsi alt̾i dictũ sit ñ eid
qͥ dix̾at domini ẽ saiꝰ Et it̾um. ã te inquit eruar a
temptaciõe.⁊ in deo m̃o trans grediar murũ. quasi
alti dix̾it.a te eruara temptatiõe. Et it̾um. Popłi
subte cadent in torde immicorum regis. At si di¬
teret intorde inimicorum tuorum. Et quippe
dent. quem regem intelligi uoluit. tum diceret
in corde inimicorum regis. Qui predestinatꝰ ẽ¬

Expanded text:
sit Filius Dei qui factus est ex semine David secundum Psalmis ita dictum, Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua : quasi alteri dictum sit, non ei de quo dixerat, Domini est salus. Et iterum, A te, inquit, eruar a tentatione, et in Deo meo sperans transgrediar murum : quasi alteri dixerit, A te eruar a tentatione. Et iterum, Populi sub te cadent in corde inimicorum regis : ac si diceret, In corde inimicorum tuorum. Ei quippe dent; quem regem intelligi voluit, cum diceret, in corde inimicorum regis. Rarius ista
Abbreviated transcription (Latin):
t quid enim predestinafitur cum iam ẽẽt quod erat
sine initio sine t̾mino sempit̾nus. Iilud aut̃ p̃ destinã¬
dum erat quod ñ dum erat ut si suotempore fierit¬
quemadmodum añ omnia tempora p̃destinatum
erat ut fieret. Quisquis gͥ di filium predestina¬
tum negat: hunc eundem filium homĩs negat.
S ꝓpt̾ contenuosos etiam hinc audiamus apłm
in suarum exordio litt̾arum. Nam et pͥma epłarũ¬

Expanded text:
Utquid enim praedestinaretur, cum jam esset qui jam erat sine initio, sine termino sempiternus? Illud autem praedestinandum erat quod nquemadmodum ante omnia tempora praedestinatum erat ut fieret. Quisquis igitur Dei Filium praedestinatum negat, hunc eumdem filium hominis negat. Sed propter contentiosos etiam hinc audiamus Apostolum in suarum exordio Litterarum. Nam et in pr
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ ex semine. d secuudum caruem. Quod ꝓphete¬
p̃udunt ⁊ predix̾unt hoc apłi uidunt ⁊ predica¬
u̾unt. Qui erat factꝰ ẽ. Quid erat: Quid. ẽ. factus:
Uerbum erat: caro factꝰ. ẽ. Filuis dĩ erat: filius ho¬
minis factꝰ. ẽ. Deus erat: homo factꝰ. ẽ. Suscepit hu¬
manitatẽ: ñ amisit diuinitatẽ. factꝰ. ẽ humił. man¬
sit sublimis. Natꝰ ẽ hõ: nõ destitit. ẽẽ deus. Qͥ fastꝰ¬
inquibusdam latinis exemplarib non legitur
factꝰ s natꝰ ex semine dauid cum greca factꝰ hãnt.
un ñ ad u̾bum s ad sententiam transt̾re uoluit
dicendo natum latinus int̾pres. tamen xp̃m ex
semine dauid. cẽ. secundum carnem. omnium
librorum atq linguarum concordat auctoritas.

Expanded text:
ei ex semine David secundum carnem. Quod prophetae praedixerunt, hoc apostoli viderunt et praedicaverunt, qui erat, factus est; qui erat, quid factus est? Verbum erat, caro factus est; Filius Dei erat, filius hoid factus est? Deus erat, homo factus est. Suscepit humanitatem, non amisit deitatem. Factus humilis, mansit sublimis. Natus est homo, non destitit esse Deus. Natin quibusdam latinis exemplaribus non legitur: factus, sed natus ex semine Dauid, cum graeca factus habeant, unde non ad uerbum, sed ad sententiam transferre uoluit dicendo "n at u m" latinus interpres, tamen Christum ex semine Dauid esse secundum carnem, omnium librorum atque linguarum concordat auctoritas.
Abbreviated transcription (Latin):
seipnuli ep̃łas excapłis opuscłoꝵ beãtiaugui¬
stini subnotassẽ narrat᷑. ut per os alienũ sui
petenter aptati ut hoc magi ftudiobea¬
ti augustini credas esse perfectum. Mirum
est enim sic alterum ex altero dilu¬
cidasse: ut nulla uer bor¬
um suoRum adiectione permixta.
dender ium cor die proprn
com¬
ples
uideatur

Expanded text:
Pauli epistulas exemplis opusculorum beati Augustini subnotasse narratur, ut per os alienum sui petenter aptauit, ut hoc magis studio beati Augustini credas esse perfectum. Mirum est enim sic alterum ex altero dilucidasse, ut nulla uerborum suorum adiectione permixta desiderium cordis proprii complesse uideatur
Abbreviated transcription (Latin):
ic sp̃l a mente distinguit᷑. euidentissimo
testimonio. Sicnim orau̾o inquit lingua:
sp̃c meus orat. mens aũ mea infructuosa .ẽ.
Cum gͦ linguam intelligat᷑. hoc loco obscas
dic̾e. ⁊ mistitas significationes. a quib si
intellectum mentis romoueas. nemo edifi¬
eat᷑ audiendo quod intelligit nõ. Uñ etiã dit̃.
Qui enim loqͥt᷑ lingua. ũ hominib loqͥt᷑ s dõ.
Nemo enim andit. Sp̃s aut̃ loquit᷑ iuist̾ia
satis indiat eam se linguã hoc loco appellare
uͥ sunt significaciones nesd̾ imagines rerum
ac similitudines que ut intelligant᷑ indigẽt
mentis obtutu. Cum aũ ñ intelligunt᷑ ĩ sp̃u
cas dicit. eẽ. ñ in mente. Uñ aꝑtiꝰ ait. Si bñ¬
dix̾is sp̃u. quissupplet locũ id̾iote: Quomͦ dũ¬
amen siꝑ tuam bñdictionẽ. quandoquidẽ
uescit quid dicas: Quia gͦ ctiam lingua id.eͣ
membro corporis quod monet᷑: more tũ loqͥt᷑m
ligna utiq rerum dantur. ñ resip̃e ꝓfunt᷑.¬

Expanded text:
itus a mente distinguitur evidentissimo testimonio. Si enim oravero, inquit, lingua, spiritus meus orat, mens autem mea infructuosa est. Cum ergo linguam intelligatur hoc loco dicere obscuras et mysticas significationes, a quibus si intellectum mentis removeas, nemo aedificatur, audiendo quod non intelligit; unde etiam dicit, Qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed Deo; nemo enim audit, spiritus autem loquitur mysteria - satis indicat eam se linguam hoc loco appellare, ubi sunt significationes uelut imagines rerum ac similitudines, quae ut intellegantur indigent mentis obtutu. cum autem non intelleguntur, in spiritu eas dicit esse, non in mente: unde apertius ait: si benedixeris spiritu, qui suamen" super tuam benedictionem, quandoquidem nescit, quid dicas? quia ergo etiam lingua, id est membro corporis, quod mouemus in ore, cum loquimur, signa utique rerum dantur, non res ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
utiq lex ꝓprie appellata . c̃. de monte syna.
ꝑpħarumꝰ aut̃ nomine etiam psalmi signi¬
ficati st̃. Et tamen alio loco ip̃e saluator.
Oportebat inquit impleriomina q̃ scͥpta st̃
in lege et ꝓpħis ⁊ psalmis de me. Hi rursus
ꝓpħarun nomine exceptis psalmis intel¬
liguioluit. Dicitur gͦ lex unu̾isalit̾ cum ꝑ¬
phis et psalmis. Dicitur et ꝓpͥe q̃ ꝑ moysẽ

Expanded text:
ie lex appellata est de monte Sina. prophetarum autem nomine etiam psalmi significati sunt, et tamen alio loco ipse saluator: oportebat, inquit, impleri omnia quae scripta sunt in lege et prophetis et psalmis de me. hic rursus prophetarum nomine exceptis psalmis intellegi uoluit. dicitur ergo lex uniuersaliter cum prophetis et psalmis, dicitur proprie quae per Mosen
Abbreviated transcription (Latin):
omnes sc̃os receptis in resurrectione corꝑibꝰ.
eodem mͦ dm̃. e̾ẽ. uisuros. nt̃ iam istã possibi¬
litatem ctiam impiis donau̾unt. Donent
sanequantũ uolunt ⁊ quib uolũt. Nam
quis audeat ꝯtͣdit̾e hominib de suo donã¬
tib. Quienim loqͥt᷑ mendatium: de suo
loquit᷑. In aut̃ cum his qui sanam doctͥ¬
namtenent: nicħ istorum audeas usur¬
pare detuo. s eum legis beati mundi tor¬
des. qm̃ ip̃i dm̃ uidebũt. intellige impios
ñ isuros. Neq enim beati et miindicordeᷤᷤ
sunt impii. It̾um cũ logis uidemꝰ. nc̃ ꝑspe¬
culum in enigniate. tunt aũ fatie ad faci¬
em intellige inde nos tunt uisuros facie
Hoc aũ utrumq int̾ioris hominis mimꝰ. ẽ. siuc tũ ĩ
ista ꝑegͥnatione adhut ꝑ fidem ambulat. inqua
utitur specło ⁊ eniginate. siuc i illa patͥa cumꝑ

Expanded text:
omnes sanctos, receptis in resurrectione corporibus, omnes sanctos, receptis in resurrectione corporibus, eodem modo Deum esse visuros; nunc jam istam possibilitatem etiam impiis donaverunt. Donent sane quantum volunt, et quibus volunt; nam quis audeat contradicere hominibus de suo donantibus? Qui enim loquitur mendacium, de suo loquitur . Tu autem cum his qui sanam doctrinam tenent, nihil istorum audeas usurpare de tuo: sed cum legis, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , intellige impios non visuros; neque enim beati et mundi corde sunt impii. Item cum legis, Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem ; intellige inde nos tunc visuros facie Hoc autem utrumque interioris hominis munus est, sive cum in ista peregrinatione adhuc per fidem ambulatur, in qua u
Abbreviated transcription (Latin):
t si ext̾ior hõ nr̃ corrumpit᷑. s int̾ior reno¬
uatur de die in diem. Ita sane. ut inhat
uita quantumcumq ꝓuectꝰ sit. longe sit
ab illa ꝑfectione similitudinis. q̃ idonea e¬
ritad iudendum dm̃i sic̃ dic̃ apłs. facie ad
faciem. In quib c̾te u̾b̾ si corporalem faciemuo¬
luerimus acciꝑe consequens erit ut etiã ds
talem hãt fatiem ⁊ sit alqͦd int̾uallum int̾
nr̃am et ip̃iꝰ. tumeum uidebimꝰ faciead faci¬
em. et sit int̾uallum utiq et finis ⁊ m̃broꝵ
habitꝰ t̾minatꝰ. et cet̾a absurda dictuq et
icunt cnim quidã eorum. qͥ talia garruunt.
sic̃ adme potuit ꝑuenire. nos dm̃ uidẽ. nũc
mente. itunc corpore. ita ut etiam impios
eum pari mͦ asseu̾ent. c̾c̾ uisuros. Nide qͣn¬
tum in peiꝰ ꝓfet̾int. dum sine limite timoriᷤᷤ¬
impuiita loquatitas. Antea dicebant car¬
ni sre tantum hoc prestitisse xp̃m uͭ cor¬
poreis occuł uid̾et dm̃. Dem̃ addidunt etiã

Expanded text:
tsi exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem ita sane, ut in hac uita, quantuscumque prouectus sit, longe absit ab illa perfectione similitudinis, quae idonea erit ad uidendum deum, sicut dicit apostolus, facie ad faciem. in quibus certe uerbis si corporalem faciem uoluerimus accipere, consequens erit, ut etiam deus talem habeat faciem et sit aliquod interuallum inter nostram et ipsius, cum eum uidebimus facie ad faciem, et si interuallum, utique finis et membrorum habitus terminatus et cetera absurda dictuque et Dicunt enim quidam eorum, qui talia garriunt, sicut ad me potuit peruenire, nos deum uidere nunc mente tunc corpore, ita ut etiam impios eum pari modo adseuerent esse uisuros. uide, quantum in peius profecerint. dum sine limite timoriimpunita loquacitas. Antea dicebant, carni suae tantum hoc praestitisse Christum, ut corporeis oculis videret Deum; deinde addiderunt etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. quid aliud indisset. quam ip̃e qͥ uidisset.
Uñ apparet magis ad mentem ꝑtiñe ꝓphtiam.
quam ad istum sp̃m qui mͦ qͦdam ꝓprio uotat᷑
sp̃t. Uis anime quedam mente inferior. uͥ corpo
septenespice. ⁊ septene boues. qͣm pharao qui
lig̾et. Ac ꝑ hoc in illo erat lingua in isto ꝓpħia.
Quia in illo rerum imaginatio. in isto imagina¬
tionum int̾p̃tatio. Minus gͦ ꝓpłia qͥ rerum q̃
significantur. sola ip̃asigna in sp̃u ꝑ rerũ cor¬
poralium umagines udet.⁊ magis ꝓpħa. qͥ
solo eorum intellectu p̃ditꝰ ẽ. S maxime ꝓpha

Expanded text:
batur, quod alius uidisset, quam ipse qui uidisset. unde adparet magis ad mentem pertinere prophetiam quam ad istum spiritum, qui modo quodam proprio uocatur spiritus, uis animae quaedam mente inferior, ubi corposeptenae spicae et septenae boues, quam Pharao, qui legeret. ac per hoc in illo erat lingua, in isto prophetia, quia in illo rerum imaginatio, in isto imaginationum interpretatio. minus ergo propheta, qui rerum, quae significantur, sola ipsa signa in spiritu per rerum corporalium imagines uidet, et magis propheta, qui solo earum intellectu praeditus est; sed maxime
Abbreviated transcription (Latin):
neq p̃t̾eunt. neq futura sint. s et̾na ꝑ¬
maneant. partim st̃ inuisibilia. sicut
iusticia. sic̃ sap̃ia. partim nisibilia sicd
xp̃i iam immortale corpꝰ. s inuisibilia in¬
tellectu conspiciũt᷑. Ac ꝑ hoc et ip̃a modo
his mortaub occuł conspiti. sic̃ de disti¬
puł. pꝰ resurrectionẽ dñs ostendit: sicut
etiã post asconsionẽ apło paulo ⁊ diaco¬
no stephano. Piñ ista insibilia ꝑmanen¬
cia ita credimus. ut etiam si ñ dẽmõstrẽt᷑.
spenus ea nos quandoq uisuros.S het

Expanded text:
neque praetereant neque futura sint, sed aeterna permaneant, partim sunt inuisibilia, sicut iustitia, sicut sapientia, partim uisibilia, sicut Christi immortale iam corpus. sed inuisibilia intellecta conspiciuntur ac per hoc et ipsa modo his mortalibus oculis conspici, sicut se discipulis post resurrectionem dominus ostendit, sicut etiam post ascensionem apostolo Paulo et diacono Stephano. Proinde ista uisibilia permanentia ita credimus, ut, etiam si non demonstrentur, speremus ea nos quandoque uisuros, nec
Abbreviated transcription (Latin):
alisar ditam̃ mitium substancie eiꝰ nsq
infinem firmum retmcamꝰ. Itł aut̃. Nolite pue¬
rieffiti sensib s malicia infantes estote. ut sẽ¬
sibus ꝑfecti fitis. Et ideo neq in uet̾i neq ĩ no¬
uotestamento tales ad mittunt᷑ ad num̾um

Expanded text:
i tamen initium substantiae ejus usque in finem firmum retineamus ; illis autem, Nolite pueri effici sensibus, sed malitia infantes estote, ut sensibus perfecti sitis . Et ideo neque in Vetere, neque in Novo Testamento tales admittuntur ad numerum
Abbreviated transcription (Latin):
um iustꝰ ex fide uiuattinisq p̾cepti sit ca¬
ritas de corde puro et constientia bona et
tide ñ ficta. maneant q ad formandam uitã
fidelium. tria ħ. fides. spes. caritas uñ fieri
potest ut pares cum aliquo mores hãt. qͥħ tͥa
cum illo pariañ ht̃. Qui enim aliud credit
aliud sꝑat. aliud amat necesse ẽ. ut alit̾ uiuat.
Et siusus quarunidam rerũ similis uidet᷑
nob̾. ẽẽ. cumgentib. sic̃ cibꝰ et potꝰ. tectoꝵ ueᷤ¬
tim̃toꝵ. lauacchoꝵ ⁊ qͥex nr̃is ꝯiugalẽ uitã¬
g̾unt. uxorum ducendarum ⁊ habẽdaꝵ fili¬
finem usumꝯ earum refert ⁊ alit̾ ex his dõ
gratias agit. de quo pͣua ⁊ falsa ñ credit
easdem res ñ ad cundem finem refendo
s ad finem legitum diuiniq precepti
caritatẽ de corde puro ⁊ consciencia bona.
et fide ñ ficta. a quib quidam aberrãtes
conu̾si sunt in uaniloqͥũ.
ia fides sine spe et caritate. e̾ẽ. ñ uult

Expanded text:
m iustus ex fide uiuat finisque praecepti sit cam iustus ex fide uiuat finisque praecepti sit caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta maneantque ad formandam uitam fidelium tria haec: fides, spes, caritas: unde fieri potest, ut pares cum aliquo mores habeat, qui haec tria cum illo paria non habet? qui enim aliud credit, aliud sperat, aliud amat, necesse est, ut aliter uiuat. et si usus quarundam rerum similis uidetur nobis esse cum gentibus, sicut cibi et potus, tectorum. uestimentorum, lauacrogerunt, uxorum ducendarum et habendarum, filifinem usum earum refert; et aliter qui ex his Deo gratias agit, de quo prava et falsa non crediteasdem res non ad eundem finem referendo, sed ad finem legitimi diuinique praecepti, caritatem de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, a quibus quidam aberrantes conuersi sunt in uaia fides sine spe et sine caritate esse non uult.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ei inlescat cum minus inuen̾it. s quan¬
tum quisq ueniens existimare potuerit.
plus perueniens inuenturꝰ est. Homo itaq
fide. spe. caritate subuixus. eaq in concusse
retinens non indiget scripturis. nisi ad ali¬
os instruendos. Itaq multi per hec tria etiã
in solitudine sine codicib uuͣnt. Unde mil¬
lis arbitror iam impletum ẽẽ quod dictum
est siue prophie euacuabuntur. siue lingue
cessabunt: suie scientia euacuabitur. Quib
tam̃ quasi machinis tanta fidei spei et carita¬
tis ineis surrex̾ instructio: ut perfectum a¬
liquid tenentes. ea q̃ funt ex parte ñ q̃rant.
ꝑfectum sane: quantum u hac uita potest. Nam
in comparationem fut᷑e uite nulliꝰ iusti et sc̃i ẽ.
uita istaꝑfecta. Iõ manent inqͥt. fides. spes. ca¬
ritas. tͥa ħ. maior aũ horum taritas. Quia et
cum quisq ad et̾na ꝑuen̾it duobꝰ istis decedẽ¬
tib caritas. auctor ⁊ c̾cior ꝑmanebit

Expanded text:
ut ei uilescat, cum minus inuenerit, sed quanut ei uilescat, cum minus inuenerit, sed quantum quisque ueniens existimare potuerit, plus perueniens inuenturus est. Homo itaque fide, spe et caritate subnixus eaque inconcusse retinens non indiget scripturis nisi ad alios instruendos. itaque multi per haec tria etiam in solitudine sine codicibus uiuunt. unde in illis arbitror iam impletum esse quod dictum est: siue prophetiae, euacuabuntur, sine linguae, cessabunt, siue scientia, euacuabitur, quibus tamen quasi machinis tanta fidei et spei et caritatis in eis surrexit instructio, ut perfectum aliquid tenentes ea quae sunt ex parte non quaerant: perfectum sane, quantum in hac uita potest; nam in comparatione futurae uitae nullius iusti est et sancti uita ista perfecta. ideo: manent, inquit, fides, spes, caritas, tria haec: maior autem horum est caritas, quia et cum quisque ad aeterna peruenerit, duobus istis decedentibus caritas auctior et certior permanebit
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius secret i signum est int̾rogatio dñi
quasi nescientis cum ipsi nesciamus. sic̃
dicit apostolus. ut cognoscam sicut et cogͥ¬
est caritas.
ria hec sunt quib et scientia omnis
et ꝓpħia militat. fides. spes. caritas. S
fidei succedit speties quam uidebimus.
et spei succedit beatitudo ipsa ad quam
peruenturi sumus. Caritas autem etiã¬
istis decȩdentib apgebit᷑ potras. Si enin cre¬
dendo diligimus quod nondum uidemus.
quanto magis cum uidere ceperimꝰ: Et si spe¬
rando diligimus quo ñdum peruenimꝰ. qua¬
to magis cum ꝑuenerimꝰe Inter tẽporalia
quippe atq et̾na hoc inter est quod tẽporale
aliquid plus diligit᷑ antequam habeatur. ui¬
lescit cum aduenerit. non enim satiat aĩam.
cui uera et certa ẽ sedes eternitas. Eternum
autem ardentius diligit᷑ ad eptum quam
desideratum. Hulli enim desideranti conce¬
dit᷑ plus de illo existimare quam se habet.

Expanded text:
cujus secreti signum est interrogatio Domini cujus secreti signum est interrogatio Domini quasi nescientis, cum ipsi nesciamus; sicut dicit Apostolus Ut cognoscam, sicut et cogest charitas. Tria haec sunt quibus et scientia omnisetia militat: fides, spes, caritas. Sed fidei succedet species, quam uidebimus, speciei succedet beatitudo ipsa, ad quam peruenturi sumus; caritas autem etiaistis decedentibus augebitur potius. si enim credendo diligimus quod nondum uidemus, quanto magis, cum uidere coeperimus? et si sperando diligimus quo nondum peruenimus, quanto magis, cum peruenerimus ? inter temporalia quippe atque aeterna hoc interest, quod temporale aliquid plus diligitur, antequam habeatur, uilescit autem, cum aduenerit — non enim satiat animam, cui uera est et certa sedes aeternitatis — aeternum autem ardentius diligitur adeptum quam desideratum. nulli enim desideranti conceditur plus de illo existimare quam se habet,
Abbreviated transcription (Latin):
facic ad fatiem. Persectam cognitionẽ
dei hoc est qua homini maior ẽẽ non possit.
in futura uita sperat apostolus. que solabe¬
ata uita dicenda ẽ. ubi et corpus in corrup¬
tibile atq immortale spiritui suo sine ulla
molestia uel reluctatione subdetur. Non
quia in hac uita nichil ueri omnino inue¬
uiri possit quod mente cernatur. non fi¬
de credatur s quia tantum ẽ. qͥcquid est
ut non faciat beatissimos. Neq enim qđ̃
ait apostolus uidemus nunc per speculum
in enigniate. et nunc scitur ex parte. nõ
cernitur m̃te. Cernitur plane: sed beatis¬
simos nondum facit. Illud enim beatissi¬
mos facit quod ait. tunc autem facie ad
faciem. et tunc cognoscam sieut et cogni¬
tus sum. Qui hoc inuenerunt ipsi dicendi
sunt in beatitudinis possiͦne possessione
consistere. ad quam ducit uia fidei quam
tenemus. et quo credendo cupimus per¬
uenire.
eum posiustis: uocationem nostram q̃ fit
in occulto arbito significare. Predesti¬
natio autem nostre uocationis occulta ẽ.

Expanded text:
ius, cum perfectam cognitionem dei, hoc est, qua homini maior esse non possit, in futura uita speret apostolus, quae sola beata uita dicenda est, ubi et corpus incorruptibile atque inmortale spiritui suo sine ulla molestia uel reluctatione subdetuquia in hac uita nihil uerum omnino inueniri potest, quod mente cernatur, non fide credatur, sed quia tantum est, quidquid est, ut non faciat beatissimos. neque enim quod ait apostolus: uidemus nunc per speculum in aenigmate et: nunc scio ex parte, ex parte non cernitur mente; cernitur plane, sed beatissimos nondum facit. illud enim beatissimos facit, quod ait: tunc autem faciem ad faciem et: tunc cognoscam, sicut et cognitus sum. qui hoc inuenerunt, ipsi dicendi sunt in beatitudinis possessione consistere, ad quam ducit uia fidei, quam tenemus et quo credendo cupimus peruenire. eum posuistis? vocationem nostram quae fit in occulto, arbitror significare. Praedestinatio enim vocationis nostrae occulta est:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quid significaret apꝑuit. Et ip̃e quippe cor¬
intellectꝰ reuelatꝰ in mente. Ex hoc gͦ mͦ qͦ appel¬
⁊ corum refulg̾et intellectus in mente. Quom dit̃¬
men quippe int̾p̃tat᷑ u̾ũ. Et tam̃ ñ ẽ int̾p̃¬
tatum cum potuisset diti. u̾umdito nob̾
latinum. s hebreum. Sic mansit ñ. ẽ. int̾p̃ta¬
tum: ut honorem hab̾et uelamento secreti.
Non ut e̾e̾t negatum. s ne uilesc̾et nudatum

Expanded text:
 aperuit. et ipsae quippe iintellectus reuelatus in mente. ex hoc ergo modo, quo appelet eorum refulgeret intellectus in mente: secundAmen quippe interpretatur, Verum: et tamen non est interpretatum, cum potuisset dici, Verum dico vobis. latinum, sed hebraeum. Sic mansit, non est interpretatum, ut honorem haberet velamento secreti: non ut esset negatum, sed ne vilesceret nudatum
Abbreviated transcription (Latin):
Uigenitꝰ aũ filius qui.ẽ. insini patͥs dei¬
tatis naturam atq substanciam insona¬
bilit̾ narrat. ⁊ iõ dignis idoneisq tanto
conspectu occuł. etiam inuisibilit̾ mon¬
strat. Ip̃i enim sunt oceuli de quib apls
dit᷑. Illuminatos occulos cordis nr̃i. Et de
quib dr̃. Illumina occulos meos neumqͣm
obdormiam in mortẽ. Dominꝰ aut sp̃c .ẽ.¬

Expanded text:
igenitus autem Filius, qui est in sinu Patris, deitatis naturam atque substantiam insonabiliter narrat, et ideo dignis idoneisque tanto conspectu oculis etiam invisibiliter monstrat. Ipsi enim sunt oculi, de quibus Apostolus dicit, illuminatos oculos cordis vestri . Et de quibus dicitur, Illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte . Dominus e
Abbreviated transcription (Latin):
Ait apłs facie ad faciẽ: nõ cogituti dm̃ per
hanc fariem corporalẽ uͥ st̃ occli corporales.
nos iusuros. cẽ. tredamus. quem sp̃usine ĩt¬
millione uidebimꝰ. Nisi enim e̾et int̾ioris
hominis faties. ñ dic̾et idem apłs. Nos aũ¬

Expanded text:
ait apostolus: facie ad faciem non cogit, ut deum per hanc faciem corporalem, ubi sunt oculi corporales, nos nisuros esse credamus, quem spiritu sine intermissione uidebimus. nisi enim esset etiam interioris hominis facies, non diceret idem apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
bia. dem̃ mindia. Non enim inudia peꝑit
suꝑbiam s suꝑbia peꝑit inuidiam. Non
eniminuidet. nisiamor excellẽcie. Amor ex¬
cellencie suꝑbia uocat᷑. Cumgͦ in ordine pͥor
sit suꝑbia: sequat᷑ aũ inuidia. apłs in lau¬
dibꝰ caritatis. noluit dit̾e priꝰ ñ inflat᷑.⁊ pꝰea
ũ emulatur. s priꝰ dix̃ ñ emulat᷑ pꝰca ñ inflat᷑.
Qnare hoc: Quiacum dixisset ñ emulat᷑ qͣsi
q̃siturꝰ eras causam. quare ñ emulat᷑. subdi¬
dit ñ inflat᷑. E rgo si iõ ñ emulat᷑ qi ñ inflat᷑
simflaret᷑: emilaret᷑. Hoc in uobis crescat.¬

Expanded text:
inde invidia. Non enim invidia peperit superbiam, sed superbia peperit invidiam. Non enim invidet, nisi amor excellentiae. Amor excellentiae, superbia vocatur. Cum ergo in ordine prior sit superbia, sequatur autem invidia; Apostolus in laudibus charemulatur: sed prius dixit, Non aemulatur; postea, Non inflatur. Quare hoc? Quia cum dixisset, Non aemulatur, quasi quaesiturus eras causam, quare non aemulatur; subdidit, Non inflatur. Ergo si ideo non aemulatur, quia non inflatur; si inflaretur, aemularet
Abbreviated transcription (Latin):
mithi pdest. Eere uestis nuptiar. Induite uos
õ conumie. ut seruri discumbatis. Nolitedit̾e
ad istam uestem habendam. pauꝑes sumuᷤ.
Nestite et uestimini: hiemps. ẽ. Uestite nudoᷤ
tialem: dabit illam. Ad illum currite illũ
rogate. Nouit sanctificare fideles fidelesuoᷤᷤ
nouit uestire nudossuos. ut possitis uestẽ
habentes nupcialem. ñ tim̾e tenebras exͥ¬
t̾iores. uintula membroꝵ ⁊ manuũ ⁊ pedũ.
dono extellentiꝰ. Solum . ẽ. quod diuidit int̾
filios regni et̾ui. ⁊ filios ꝑdicionis et̾ne. Dãt᷑

Expanded text:
mihi prodest . Ecce vestis nuptialis: induite vos, o convivae, ut securi discumbatis. Nolite dicere: Ad istam vestem habendam pauperes sumus. Vestite, et vestimini. Hiems est: vestite nudos:tialem, dabit illam. Ad illum currite, ipsum rogate: novit sanctificare fideles suos, novit vestire nudos suos. Ut possitis vestem habentes nuptialem non timere tenebras exteriores, vincula membrorum et manuum et pedum; dono excellentius. solum est quod diuidit inter filios regni aeterni et filios perditionis aeternae. dantur
Abbreviated transcription (Latin):
iulta et quam magna nichil prosint:
si unum quoddam defu̾it. Et udeant
quid sit unum: nec me in hoc audiant:
in sacris mysteriis habeant angłicam. et
propħiam quem ad modum caiphas et
saul ut aliquando prophetent. quos fuisse
damnabiles sc̃a scriptura testatur: Si
sacramenta non tantum sciant s et habe¬
ant. sicut habuit si mon magus. si fidem
sicut demonia confessa sunt. xp̃m. neq
enim non credebant cum dicerent. quid
nobis et tibi est fili der: scimus qui sis. Si
dispertiant etiam ipsi substantiam suam
pauperib sicut multi non solum in catho¬
lica s in diuersis heresib facunt. si aliqua
in gruẽte ꝑsecutione tradant ad flaminas
nob̾cum corpꝰ suum ꝓ fide quam parit̾ ꝯfitẽt᷑
tamen qi seꝑatiħ agunt ñ sufterentes iniucõ
in dilectione. neq studentes s̾uare initatẽ.

Expanded text:
multa et quam magna nihil prosint, si unum quiddam defuerit, et uideant quid sit ipsum unum, nec me in hoc audiant, in sacris mysteriis habeant angelicam, et prophetiam quemadmodum Caiphas et Saul, ut aliquando prophetent, quos fuisse damnabiles sancta Scriptura testatur? Si sacramenta non tantum sciant, sed et habeant, sicut habuit Simon Magus: si fidem, sicut daemonia confessa sunt Christum; neque enim non credebant cum dicerent, Quid nobis et tibi est Fili Dei; scimus qui sis? si dispertiant etiam ipsi substantiam suam pauperibus, sicut multi non solum in catholica fide, sed in diversis haeresibus faciunt: si aliqua ingruente persecutione, tradant ad flammas nobiscum corpus suum pro fide, quam pariter confitentur; tamen quia separati haec agunt, non sufferentes invicem in dilectione, neque studentes servare unit
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾it apłm paulum significasse hoc fieri
deb̾e. iͥ ait ⁊ sitradiło corpꝰ meũ ut ardeam.
qr uideł om̃ia bona dicebat. que sine ca¬
ritate nitħ ꝓsunt. sic̃ sunt lingue hõiũ ⁊
angłoꝵ ⁊ omnia satͣmenta ⁊ om̃is scientia
⁊ om̃is ꝓpb̾uia ct omus fides ita ut montes
cransf̾ant᷑ et rerũ suarũ distributio pauꝑ ibꝰ
quisq infat mortem. S attende diligenter.
et cognosce quemadmodum stͥ pt᷑a dic̃. quod
tradat unꝰqͥsq suum corpꝰ ut ardeat. ñ itiq se
ip̃e ut ignem mutat. quando ꝑsequentẽ pa¬
tit᷑ inimicum. s quando ei ꝓponiturut aut
mali aliquid fatiat aut mali aliqͥd patiatur.
oligat ñ fat̾e mala. quam ñ pati mala. atq
itacorpꝰ snũ tradat inpotestatẽ inc̾fectoris. Sit̃
statuam cogebant᷑ adorare. ⁊ nͥ fac̾ent minabat᷑
eis ille qui cogebant caminum ignis ardẽtẽ
sua. ut neq s̾uirent. neq adorarent ullũ dm̃
caris. ad istam caritatẽ ꝑtin̾e ñ sin̾is. ⁊ putas

Expanded text:
dixeris apostolum Paulum significasse hoc fieri debere, ubi ait, Etsi tradidero corpus meum ut ardeam ; quia videlicet omnia bona dicebat, quae sine charitate nihil prosunt, sicut sunt linguae hominum et angelorum et omnia sacramenta et omnis scientia et omnis prophetia et omnis fides ita, ut montes transferantur, et rerum suarum distributio pauperibuquisque inferat mortem. sed adtende diligenter et cognosce, quem ad modum dicat scriptura, quod tradat quisque suum corpus, ut ardeat, non utique, ut ipse se in ignem mittat, quando persequentem patitur inimicum. sed, quando ei proponitur, ut aut mali aliquid faciat aut mali aliquid patiatur, eligat non facere mala quam non pati mala atque ita corpus suum tradat in potestatem interfectoris, sicut statuam cogebantur adorare et, nisi facerent, minabatur eis ille, qui cogebat. caminum ignis ardentem.sua, ut neque seruirent neque adorarent ullum deum caris, ab ista caritate perire non sineris et putas
Abbreviated transcription (Latin):
deus ĩ. S corum deus ꝓpͥe ditit᷑ qui eũ dilig̃t
qui eum tenent qui illum possident. qͥ ilsum
colunt. Qu tamquam de domo ip̃iꝰ magna st̃
tamilia. eiꝰ redempti magno sangume u¬
niri filũ. Quantum nob dedit deus. ut ip̃iꝰ
eẽmus ⁊ ip̃e sit noster.¬

Expanded text:
Deus est: sed eorum Deus proprie dicitur, qui eum diligunt, qui eum tenent, qui illum possident, qui illum colunt; tanquam de domo ipsius, magna sunt familia ejus, redempti magno sanguine unici Filii. Quantum dedit nobis Deus, ut ipsius essemus et ipse sit noster
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ncħ amplius queris. esto esuriens ad¬
hut pulsa add ianuam patris familias habet
Adhu quod det inmenduitate es rumhiᷤ
omnib que atrepisti et nesiis Pannosam
carnem mortalitatis adhuc portas. stolam
et sitiunt iustiriam quia ip̃isaturabuntur.
riro sibonꝰ ẽ deus quia ista tibi dedit quanto
beatioreris. cum se ip̃m tͥ dec̾it: Desiderasti
tanta ab illo. Rogo te: desida ⁊ ip̃m. Neq
enum u̾e dulriora sunt ista quam ille. Aut
ex alia parte tomparanda sunt illi. Ego qͥ
deum ip̃m a quo accepit de quib gaudet.
p̃ponit his omnib reb quas accẽpit. ip̃e
inuocat dm̃ in u̾itate
nuotat te domine fidesmea. quã dedistimͥ
quam inspirastimͥ. ꝑ humanitatẽ filii
tui. ꝑ minift̾ium p̾dicatoris tui. Et qͦmͦ

Expanded text:
Ideo nihil amplius quaeris? Esto esuriens, adhuc pulsa ad januam patrisfamilias; habet adhuc quod det. In mendicitate es cum omnibus his quae accepisti, et nescis. Pannosam carnem mortalitatis adhuc portas; stolam et sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur . Ergo si bonus est Deus, quia ista tibi dedit; quanto heatior eris, cum seipsum tibi dederit? Desiderasti tanta ab illo; rogo te, desidera et ipsum. Neque enim vere dulciora sunt ista, quam ille, aut ex aliqua parte comparanda sunt illi. Ergo qui Deum ipsum, a quo accepit de quibus gaudet, praeponit his omnibus rebus quas accepit, ipse invocat Deum in veritatenuocat te, domine, fides mea, quam dedisti mihi, quam inspirasti mihi per humanitatem filii tui, per ministerium praedicatoris tui. Et quomo
Abbreviated transcription (Latin):
idete quemadmodum nob̃ abstu¬
lit głam ut daret głam. abstulit noᷤ¬
tram ut daret suam. Abstulit manem
ut daret plenam. Abstulit nutantem
ut daret solidam. Quanto gͦ gła nr̃a for¬
cior ẽ.⁊ formior quia in deo .ẽ. Nongͦ in
te debet gloriari quod ꝓhibuit u̾itas:
lacut enĩ deo quo maxime hu¬
mane supbiam presumptionis
extingueret. ut ñ gloriet᷑ om̃is caro
coram ipso. i÷ omnis homo. Nñde
autẽ ñ głetur caro coram ipso nisi
de meritis suis: Qus quidem potuit
berantis. lta gͦ ñ glorietur om̃is caro
coram ipso. Non enim głantur miꝰti
sum cui dicunt. gła mea & exaltãs
caput meum. Ac ꝑ hoc ad omnẽ ho¬
minem ꝑtinet qđ scriptum ẽ. ut ñ
gloriet᷑ omnis caro coram ipso. Ad iꝰ¬
dos autẽ illud. Qui głatur in domĩo
głetur. hoc enim apłs aꝑtissime ostẽ¬
dit. Qui cum dixisset ut non głetur
omnis caro coram ipso: ne putarẽt
sci sine gloria se remansisse mox ad¬
didit. Ex ipso autem uos estis in xp̃o

Expanded text:
dete quemadmodum nobis abstulit gloriam, ut daret gloriam: abstulit nostram, ut daret suam; abstulit inanem, ut daret plenam; abstulit nutantem, ut daret solidam. Quanto ergo gloria nostra fortior et firmior, quia in Deo est! Non ergo in te debes gloriari; prohibuit veritas: Placuit enim Deo, quo maxime humanae superbiam praesumptionis exstingueret, ut non glorietur omnis caro coram ipso, id est, omnis homo. Unde autem non glorietur caro coram ipso, nisi de meritis suis? quae quidem potuitberantis. Ita ergo non gloriatur omnis caro coram ipso. Non enim gloriantur injsum, cui dicunt, Gloria mea, et exaltans caput meum . Ac per hoc ad omnem hominem pertinet quod scriptum est, Ut non glorietur omnis caro coram ipso. Ad justos autem illud, Qui gloriatur, in Domino glorietur. Hoc enim Apostolus apertissime ostendit, qui cum dixisset, Ut non glorietur omnis caro coram ipso; ne putarent sancti sine gloria se remansisse, mox addidit, Ex ipso autem vos estis in Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
spatia ueniendo. s in carne mortali mor¬
talib apparendo uenisse ad nos dicit᷑.
lluc gͦ uenit: ubi erat. quia in mundo¬
hoc erat. et mundus ꝑ eum factus est.
S quoniam cupiditate fruendi ꝓ ip̃o
creatore creatura. homines confĩgati
hui mundo ⁊ mundinomine congru¬
entissime uotati. ñ eam cognou̾unt:
ꝓpt̾ea dix̃ euuangelista ⁊ mundꝰ eum
non cognouit. Itaq insapientia dei
ñ pot̾at mundus per sapienuiã cog.

Expanded text:
spatia ueniendo, sed in carne mortali morspatia ueniendo, sed in carne mortali mortalibus apparendo uenisse ad nos dicitur. illuc ergo uenit, ubi erat, quia in hoc mundo erat et mundus per eum factus est. sed quoniam cupiditate fruendi pro ipso creatore creatura homines configurati huic mundo et mundi nomine congruentissime uocati non eam cognouerunt, propterea dixit euangelista: et m undus eum non cognouit. itaque in sapientia dei non poterat mundus p
Abbreviated transcription (Latin):
prosens ẽ lons mouemur.s bono studio
bonisq moribꝰ. Quod non possemus: nͥ
ip̃a sapienua tante etiam nr̃e infirmi¬
dati congruere dignarct᷑ ⁊ inuendi nob
p̃b̾et exemplum. Nonalit̾ quam ĩ hõie.
quoniam et nos homines sumus. S: quia
nos tum ad illam uenimus sapienter
fatumus. Ip̃atum ad nos uenit ab ho¬
minib suꝑb quasi stulte fecisse putata
ẽ. Et quoniam nos ium ad illam ue¬
nimꝰ conualestimus: ip̃a tum ad nos
uenit quasi infirma existimata. ẽS
quod stultum dei sapientius .ẽ. quam
homines ⁊ quod infirmum. ẽ dĩ. forciꝰ
.ẽ. quam homines. Qum gͦ ip̃a sit patͥa
uiam se quoq nob̃ fecit ad patͥam. Et
cum sano et puro int̾iori occulo ubiq
sit presens. eorum qui otculum illum
infirmum immundumq habent
ottulis etiam carnis apparere dignata
est. Quia enim in sapientia dĩ ñ pot̾at
mundus ꝑ sapientiam cognoscere dm̃
plaruit deõ ꝑ stultitiam preditationis.
samios fac̾e credentes. Nongͥ ꝑ lotorum

Expanded text:
praesens est locis mouemur, sed bono studio bonisque moribus. Quod non possemus, nisi ipsa sapientia tantae etiam nostrae infirmitati congruere dignaretur et uiuendi nobis praeberet exemplum non aliter quam in homine, quoniam et nos homines sumus. sed quia nos, cum ad illam uenimus, sapienter facimus, ipsa, cum ad nos uenit, ab hominibus superbis quasi stulte fecisse putata est. et quoniam nos, cum ad illam uenimus, conualescimus, ipsa, cum ad nos uenit, quasi infirma existimata est. sed quod stultum est dei, sapientius est quam homines, quod infirmum est dei, fortius est quam homines. cum ergo ipsa sit patria, uiam quoque se nobis fecit ad patriam. Et cum sano et puro interiori oculo ubique sit praesens, eorum qui oculinfirmum immundumque habent, oculis etiam carneis apparere dignata est. Quia enim in sapientia Dei non poterat mundus per sapientiam cognoscere Deum, placuit deo per stultitiam praedicationis saluos facere credentes. non igitur per locorum
Abbreviated transcription (Latin):
dominus dedit. Ego plantaui appollo ri
ganit dens aut̃ intrementum dedit. Itaq
neq qui plantat est aliquid neq qͥ rigat
s qui intrementumndat deus. Uidetis¬
homo et exartetur deussolus. quandoqͥdẽ
in eis quiplantantur ⁊ rigant᷑ nec ip̃m
plantatorem ⁊ rigatorem dũ. ẽe. aliquid.
s qui intrem̃tũ dat d̾s: Quamuis et hoc
ip̃m ꝙ. ille plantat hurigat ñ ip̃is s dño
tribuat dicens. Unitmq situt dominꝰ ded.
Ego plantam apollo rigauit. Hin gͦ in ead̾
intentione ꝑsistens: ad hot ueiit uͭdic̾et
Itaq nemo gloriet᷑ in homine. Iam enu
dixat qͥ gliat᷑ in dño głiet᷑. Post ħ ⁊ alia

Expanded text:
nicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo ri incrementum dedit. Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus. Videtishomo, et exaltetur Deus solus? Quandoquidem in eis qui plantantur et rigantur, nec ipsum plantatorem et rigatorem dicit esse aliquid, sed qui incrementum dat, Deum: quamvis et hoc ipsum quod ille plantat, hic rigat, non ipsis, sed Domino tribuat, dicens: Unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigavit. Hinc ergo in eadem intentione persistens, ad hoc venit ut diceret, Itaque nemo glorietur in homine . Jam enim dixerat, Qui gloriatur, in Domino glorietur. Post
Abbreviated transcription (Latin):
ditebant ego quidem sum pauli. ego
aũ apollo. ego autem cephe. Quamuis
ñ ꝑimpiorum s sc̃orum nomina. ip̃i¬
tamen impia susmata fatiebant. Hoc
ip̃orum erat ꝓpͥum detestabile uitiũ.
Quod u̾o suebant xp̃m ꝓ se. ẽẽ. crucifixũ
⁊ se in in eiꝰ nomine baptizattĩs. ñ erro¬
ris carum s diu̾m apud eos muneris
erat. Hauc dĩ u̾tatem in iniquitate
suoꝵ scismatum detinebant. Hani
approbans beatissimus paulus ñ ꝑ il¬
la nitia destructa etiam istam destru-¬
it s ꝑ hant confirmatã illa em̃dãda
conumtit. Numquid paulus ꝓ nob̾cru

Expanded text:
dicebant, Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego autem Cephae: quamvis non per impiorum, sed sanctorum nomina, iptamen impia schismata faciebant; hoc ipsorum erat proprium detestabile uitium. quod uero sciebant Christum pro se esse crucifixum et se in eius nomine baptizatos, non erroris eorum, sed diuini apud eos muneris erat; hanc dei ueritatem in iniquitate suorum schismatum detinebant. hanc adprehendens beatissimus Paulus non per illa uitia destructa etiam istam destruit, sed per hanc confirmatam illa emendanda conuincit — numquid Paulus pro u
Abbreviated transcription (Latin):
ibi filius intelligit. et sibi ⁊ patͥ
ditatẽ ut pat̾ non sit sapiens de se¬
ip̃o s de filio. Nei sapientia sapien¬
diumgenint s ea sapientia ditatur.
pat̾. sapiens. cẽ. quam genuit. u enim
Atper hoc si pat̾ ñ intelligit ip̃e sibi. sꝰ
filiuis intelligit patͥ: ꝓfecto fuliꝰ patrẽ
sapientem farit. Et li hor ẽ dõ. eẽ qͦd
saꝑe. et ea illi essentia ẽ q̃ sapientia nõ
filius a patre quodu̾um. ẽ. s a filio po¬
tuis pater h̃t ee̾ntiam. quod absurdis¬
simum atq falsissimum. ẽ. Est gͦ deus
pat̾ sapiens ea que ip̃e sua. ẽ sapĩa. Etfi¬
lius sapientia patͥs. de sapientia qͦd .ẽ.¬
quod. ẽ. pat̾ de quo. ẽ genitus filus. Oͦ¬
circa consequent ẽ. et intelligens pater
ea que ip̃e sua. ẽ. intelligentia. Neq enĩ
ẽẽt sapiens qui non ẽẽt intelligens. filiꝰ
autem intelligentia patͥs de intelligẽ¬
cia genitꝰ quo est pat̾.
tos filios suos. ut eos fatiat mem¬
bra predestinatiunti filii sui. Non ea

Expanded text:
ibi Filius intelligit et sibi et Patriditatem, ut Pater non sit sapiens de seipso, sed de Filio, nec sapientia sapientiam genuerit, sed ea sapientia Pater dicatur sapiens esse quam genuit. Ubi enim Ac per hoc si Pater non intelligit ipse sibi, sed Filius intelligit Patri: profecto Filius Patrem sapientem facit. Et sisapere, et ea illi est essentia quae Sapientia, non Filius a Patre, quod verum est, sed a Filio potius Pater habet essentiam, quod absurdissimum atque falsissimum est. Est ergo Deus Pater sapiens ea, quae ipse est, sua Sapientia; et Filius sapientia Patris de sapientia quod est Pater, de quo genitus est Filius. Quocirca consequenter est et intelligens Pater ea qua ipse sua est intelligentia; neque enim esset sapiens qui non esset intelligens: Filius autem intelligentia Patris de intelligentia genitus quod est Pater. tos filios suos, ut eos faciat membra praedestinati unici Filii sui, non ea
Abbreviated transcription (Latin):
ante te. ecate subsequens. sanctitate p̃cedens.
inqua etiam tuum. ẽẽ. cep̃. quod inte. ẽẽ nõ
potint. Illa quippe carnalit̾ ñ nupsit. ut ñ
dantum sibi. s etiam tibi ultra te sp̃italiter
aug̾et᷑ quoniam et tuea compensacione
minoi illa es. quod ita nupsisti. ħ d̃ĩ dona st̃.
thesaurum istũ in t̾renis corporib ⁊ adhuo
fragilib tamquam in uasis fictilibꝰ ut uir
addimus. da nob̃ ne pucetur ex nob̃.¬

Expanded text:
ante te, aetate subsequens, sanctitate praecedens, ante te, aetate subsequens, sanctitate praecedens, in qua etiam tuum esse coepit, quod in te esse non potuit. illa quippe carnaliter non nupsit, ut non tantum sibi sed etiam tibi ultra te spiritaliter augeretur, quoniam et tu ea compensatione minor illa es, quod ita nupsisti, ut nasceretur. hathesaurum istum in terrenis corporibus et adhuc fragilibus tamquam in uasis fictilibus, addimus, Da nobis , ne putetur e