comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
TQUOMODO Inp̃senti scło multo¬
rum uicia nesciunt᷑  Sed defu
latebras tenebrarũ : & manifesta faciet
consilia cordiũ. Et est sensus. Nolite
timere ꝑsecutorũ seuiciam : & blasphe¬
mantium rabiem: quia ueniet dies ui¬
dicii in quo & ur̃a uirtus. & eorũ neqͥtia
demonstrabitꝰ. Quod dico uob̾ intene¬
bris dicite in lumine : & qđ in aure
auditis p̃dicate suꝑtecta. Qđ audistis
in mysterio : aꝑtius p̃dicate. Quod
didicistis abscondite : publice loqͥmi
loco : inuniuersis urbibus. in unuier¬
so mundo audact̃ dicite. Siue aliter.¬
intimore carnali estis. quia intenebris
est timor : dicite inlumine hoc est in
fiducia ueritatis accepto sp̃ũ sc̃õ.
Et qđ in aure auditis p̃dicate suꝑtecta:
idest qđ insecreto auditis. calcato car¬
nis domicilio p̃dicate. Sane quod ait
palestinae loquitur. ubi solent intectis

Expanded text:
quomodo in praesenti saeculo multorum vitia nesciuntur? Sed de fulatebras tenebrarum, et manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere persecutorum saevitiam, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo et vestra virtus, et eorum nequitia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didicistis abscondite  Al. absconse, loco, in universis urbibus, et in toto mundo audacter edicite  Al.in timore carnali estis, quia in tenebris est timor; dicite in lumine, hoc est, in fiducia veritatis, accepto Spiritu sancto: Et quod in aure auditis, praedicate super tecta, id est, quod in secreto auditis, calcato carnis domicilio praedicaPalaestinae loquitur, ubi solent in tectis
Abbreviated transcription (Latin):
Tradent enĩ uos in conciliis & insinago¬
gis suis flagellabunt uos. Et eritis õdio
aliquis ꝑ secutionib territus diceret
apud semetipsũ fidem meam quã soli¬
homines mihi p̾nuntiare non licet ta
men eam incorde illi conseruo. quam
foris ꝓpt̾ rabiem ꝑsecutorum. ꝓnun¬
tiare non ualeo huic infirmȩ cogita¬
tioni dñs respondit dicens. Qui aut̃
negauerit me corã hominib id. ẽ. natũ¬
& passũ & mortuũ. negabo & ego eũ
coram patre meo qͥ est incaelis. Nega¬
re enim qđ non sit nec pagani possunt
tamen filium qđ sit ds̃ sicut & pater
confiteri nusi afidelibus non potest.
Negatur quisq afilio apud patrẽ. cui
non manifestatur indiuinitatis po¬
tentia filius & pater. Confitebitur
afilio apud patrẽ qui ꝑfiliũ accessum
habuerit ad patrem.

Expanded text:
im vos in conciliis, et in synagogis flagellabunt vos, et eritis odio aliquis persecutionibus territus diceret apud semetipsuhomines mihi pronumen eam in corde illi conservo, quam foris propter rabiem persecutorum pronuntiare non valeo; huic infirmae cogitationi Dominus respondit, dicens: Qui autem negaverit me coram hominibus, id est, natum, passum et mortuum, negabo et ego eum coram Patre meo qui in coelis est. Negare enim quod Deus non sit, nec pagani possunt; tamen filium, quod sit Deus sicut et Pater, confiteri nisi a fidelibus non potest. Negatur ergo quisque a Filio apud Patrem, cui non manifestatur in divinitatis potentia Filius; et confitebitur a Filio apud Patrem, qui per Filium accessum habuerit ad Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
faltim suꝑflua nolumꝰ. haec ñ solũ dõ suã
substantiã contulit. sed ꝓ illo etiam ꝓpriã
carnã dedit. Nos cum ex dunna iussio¬
ne filios amittimꝰ sine consolatione lu¬
gemꝰ. haec eos uelut mortuos plangeret
si non obtulisset. Cum gͦ ad illud terribi¬
le exam̃ districtꝰ udex uenerit quod nos
uiri dicemꝰ. cũ eiꝰ feminae głam inderi-
mꝰ debilitate m̃tis suȩ quae tc̃ erit uiris
extusatio. quando haec ostendetur quȩ
niam. usu quippe uirtutum ita iam
plena facta ẽ. ut ꝑ eam feminis libu.¬
erit ambulare. Despiciamꝰ cunc ta
presentia nulla sunt et enĩ quȩ transi¬
re possunt. Turpe sit diligere qđ
constat citius ꝑire. Non nos terrena¬
rum rerum amor superet. ñ suꝑbia
influet. ñ ira dilamet. ñ luxuria pol-¬
luat. ñ in uidia consumat. Amore nr̃o
amore eiꝰ discamꝰ uincere nosmet ipsos.
Quod si ꝑfecte agunꝰ. non solum imminentes
oecasiõ ꝑsecutionis dest. habet tamen¬
et pax nr̃a martyrium suũ. Quia et si carnis

Expanded text:
saltem superflua nolumus; haec non solum Deo suam substantiam contulit, 1447 sed pro illo etiam propriam carnem dedit. Nos cum ex divina jussione filios amittimus, sine consolatione lugemus; haec eos velut mortuos plangeret, si non obtulisset. Cum ergo ad illud terribile examen districtus judex venerit, quid nos viri dicemus, cum hujus feminae gloriam viderimus? De debilitate mentis suae quae tunc erit viris excusatio, quando haec ostendetur, quaeviam; usu quippe virtutum ita jam plana facta est, ut per eam feminis libeat ambulare. Despiciamus cuncta praesentia, nulla sunt etenim quae transire possunt. Turpe sit diligere quod constat citius rum rerum amor superet, non superbia inflet, non ira dilaniet, non luxuria polluat, non invidia consumat. Amore nostramore ejus discamus vincere nosmetipsos. Quod si perfecte agimus, non solum imminentes occasio desit persecutionis, habet tamen pax nostra martyrium suum, quia etsi carnis
Abbreviated transcription (Latin):
quiaeta more illiꝰ sola sua mors mini me
suffecit. Consideremꝰ gͦ fr̃s hanc femi¬
nam consideremꝰ nos qui m̃bris corporis
uiri sumꝰ. in eiꝰ cõparatione quid existi¬
mabim᷑. Soepe namq agenda aliqua
hona ꝓponimꝰ. s si ins eont̾ nos leuissimꝰ¬
sermo abore irridentis eruperit. ab in-¬
tentione actionis nrae fracti ꝓtinus et
confusi resilemꝰ. Ecce nos plerumq
abono oꝑe uerba reuocant felicitatẽ
uero ascã intentione frangere nec torm̃¬
ta potuerant. Nos in aura maledictio¬
nis inpingimꝰ. haec ao regniĩ etiã ꝑ ferrũ
exut: nchil que. eẽ. quod obstiter& aesti

Expanded text:
quia et amori illius sola sua mors minime quia et amori illius sola sua mors minime suffecit. 4. Consideremus, fratres, hanc feminam, consideremus nos, qui membris corporis viri sumus, in ejus comparatione quid existimabimur. Saepe namque agenda aliqua bona proponimus, sed si unus contra nos vel levissimsermo ab ore irridentis eruperit, ab intentione actionis nostrae fracti protinus et confusi resilimus. Ecce nos plerumque a bono opere verba revocant. Felicitatem vero a sancta intentione frangere nec tormenta potuerunt. Nos in auram maledictionis impingimus; haec ad regnum etiam per ferrum exiit, nihilque esse quod obsistebat aest
Abbreviated transcription (Latin):
Qu dũ ꝑ carnẽ adpoenas trepidat. ꝑ spm̃
cũ gaudiũ querimꝰ salutis. amarũ pocũ¬
lũ sumimꝰ purgationis. A maritudo
quidem in poculo displicit. s restituenda
ꝑamaritudinem salus placet. A maint
qͦs amauit. ipsa eoꝵ uulnera accepit.
S ipsa meis ad regnũ ꝑuementib exere.¬
aint. Rec te gͦ hanc feminã ultͣ martr¬
rem oixerim: quae & totiens in filus¬
et desiderabiliter extincta. Dũ multiplȩx
martiriũ obtinuit: ipsa qͦq martirii pal¬
mam uicit. Fertur apuo ueteres mos
finsse. ut qͥsqͥs consol existeret. uixta
ordinẽ temporũ honoris si locũ tene¬
ret. At si qͥs posterior ad consulatum
ueniens consul ñ semel s bis fortasse
aut tertio fieret. aetiã illos laude & ho¬
nore transcenderet. qͥ ñ plusꝗ semel con-¬
siles extitissent. O ic it gͦ beata felicitas
martires quae tot ante se morientib
filiis ꝓ xp̃o frequenter occubunt:

Expanded text:
Qui dum per carnem ad poenas trepidat, per spiQui dum per carnem ad poenas trepidat, per spicum gaudium quaerimus salutis, amarum poculum sumimus purgationis. Amaritudo quidem in poculo displicet, sed restituenda per amaritudinem salus placet. Amavit quos amavit. Ipsa eorum vulnera accepit, sed ipsa in eisdem ad regnum praevenientibus excrevit. Recte ergo hanc feminam ultra martyrem dixerim, quae toties in filiis desiderabiliter exstincta, dum multiplex martyrium obtinuit, 1446 ipsam quoque martyrii palmam vicit. Fertur apud veteres mos fuisse ut quisquis consul existeret juxta ordinem temporum honoris sui locum teneret; at si quis posterius ad consulatum veniens consul non semel, sed bis fortasse aut tertio fieret, etiam illos laude et honore transcenderet qui non plus quam semel consules exstitissent. Vicit ergo beata Felicitas martyres, quae, tot ante se morientibus filiis, pro Christo frequenter occubuit,
Abbreviated transcription (Latin):
Et ioħes ipse requisitus. repondit dicens.
diẽit. digito ostendit. Non gͦ hanc femi¬
nm martire̾m. s plusꝗ martirem dixe¬
rim: quae septẽ pignerib ad regnũ prȩ¬
missis toties ante se mortua ad pęnas
pͥma uenit. s ꝑuenit octaua. Aspexit
mater et cruciata & inperterrita: filioꝵ
mortẽ. S pei gaudiũ adhibuit: dolorem
naturae. Timuit uiuentib gauisa mori.¬
entib optauit nullũ pꝰ se relinquerere:
ne si quem haberet suꝑstitem: ñ posset
habere consortẽ. Nemo ex uob̃ fr̃s km̃i¬
existim&: qđ eiꝰ cor morientib filuis. etiã
carnalis affectus minime pulsauit:
Neq emĩ filios qͦs carnẽ suam. eẽ. nouerat.
sitie dolore poterat morientes uidere.
sed erat uis amoris interior. quae dolõ¬
rẽ uinceret carnis. Vnde et passuro¬
tuas & alius te cinget. & ducet qͦ tu ñ uis.
N eq enĩ si plenissime petrus nollet. ꝓxpo
pati potuisset : sed martirium qđ ꝑ infir¬
mitatẽ carnis noluit. ꝑuirtutẽ sp̃s amaũ.

Expanded text:
Et Joannes ipse requisitus respondit, dicens:quem verbo dixit digito ostendit. Non ergo hanc feminam martyrem, sed plus quam martyrem dixerim, quae, septem pignoribus ad regnum praemissis, toties ante se mortua, ad poenas prima venit, sed pervenit octava. Aspexit mater et cruciata et imperterrita filiorum mortem, spei gaudium adhibuit dolori naturae. Timuit viventibus, gavisa est morientibus. Optavit nullum post se relinquerne, si quem haberet superstitem, non posset habere consortem. Nemo ergo existimat quod ejus cor morientibus filiis, etiam carnalis affectus minime pulsarit. Neque enim filios, quos carnem suam esse noverat, sine dolore poterat morientes videre; sed erat vis amoris interior, quae dolorem vinceret carnis. Unde et passurotuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Neque enim si plenissime Petrus nollet pro Christo pati potuisset, sed martyrium, quod per infirmitatem carnis noluit, per virtutem spiritus amavit.
Abbreviated transcription (Latin):
parturiuit spũ qͦs carne pepererat. ut
p̃dicatione pareret dõ. quos carne pepe¬
infemineo corpore: iurile pectus Ad mor¬
tẽ stetit in ꝑt̾rita. a mittere se infilus
lum̃ ueritatis timuit. si non fuisset orba¬
ta. Aũq̃d ego hane feminam martiram

Expanded text:
parturivit spiritu quos carne pepererat, ut parturivit spiritu quos carne pepererat, ut praedicatione pareret Deo quos carne pepein femineo corpore virile pectus. Ad mortem stetit 1445 imperterrita. Amittere se in filiis lumen veritatis timuit, si non fuisset orbata. Nunquid ergo hanc feminam martyrem
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad fidẽ colligitur. mirũ ñẽ.: Mirair¬
dũ uͦ ualde est: quomͦ etiã mat̾ dicatur.
ieles gͦ discipłos fr̃s uocare dignatusẽ.
dicens.: Ite nuntiate frĩbus meis. Q ui
gͦ fr̃ dm̃ fieri ad fidem ueniendo potir¬
erit : querendũ.ẽ. quomͦ. eẽ. etiã mater
et soror .ẽ. credendo. mat̾ efficitur p̃di¬
cando. Qnasi enĩ parit dnm quẽ cordi
audientis infuderit. et mater eiꝰ efficit᷑:
si ꝑ eiꝰ uocem amor dñi in ꝑraimi m̃te ge.¬
neratur. ¶Ad quã rem nobis idonȩe
confirmandam: ad est beata felicitas
cinꝰ hodie natalicia cęlebramꝰ. Quae
credendo extitit ancilla xp̃i: et p̃dican.¬
do facta .ẽ. mater xp̃i. S eptẽ quippe fi¬
lios sic̃ ingestis eiꝰ em̃datiorib legitur.
sic pꝰ se timuit ui uos in carne relinque¬
re. sic̃ carnales parentes solent metuere
ne mortuos p̃mittant. In ꝑsecutionis
enĩ labore dep̾hensa filioꝵ corda in amore
suꝑnȩ patriae p̃dicando roborauit. et

Expanded text:
qui ad fidem colligitur mirum non est; mirandum vero valde est quomodo etiam mater dicatur. Fideles enim discipulos fratres vocare dignatus est, dicens: Ite, nuntiate fratribus meis . Qui ergo frater Domini fieri ad fidem veniendo potuerit, quaerendum est quomodo etiam et mater et soror est credendo, mater efficitur praedicando. Quasi enim parit Dominum, quem cordi audientis infuderit. Et mater ejus efficitur, si per ejus vocem amor Domini in proximi mente generatur. 3. Ad quam rem nobis idonee confirmandam adest beata Felicitas, cujus hodie natalitia celebramus, quae credendo exstitit ancilla Christi, et praedicando facta est mater Christi. Septem quippe filios, sicut in gestis ejus emendatioribus legitur, sic post se timuit vivos in carne relinquere, sicut carnales parentes solent metuere ne mortuos praemittant. In persecutionis enim labore deprehensa, filiorum corda in amore supernae patriae praedicando roboravit, et
Abbreviated transcription (Latin):
tes iussionib suis multos et gentilita¬
te collegit. et uidaeã excuiꝰ carne. ẽ.
genitus ñ agnoscit: Vnde & mater
eiꝰ cum qͣsi non agnoscitur. foris stare
ꝑhibetur: qa uidelicet sinagoga idcirco
ab auctore suo ñ recognoscitur. qͥa legis
obseruationẽ tenens : spĩtalẽ intellectũ
ꝑdidit. et se adcustodiam littere foris

Expanded text:
tate colligit, et Judaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? Unde et mater ejus cum quasi non agnoscitur, foris stare perhibetur, quia videlicet Synagoga idcirco ab auctore suo non recognoscitur, quia, legis observationem tenens, spiritalem intellectum perdidit, et sese ad custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
breuis. ẽ. lectio recitata: sed
magnis misterioꝵ ponderib gra¬
uda. The et eñĩ conditor nr̃ et redc̃ptor
matrẽ se nosse dissimulat: et quȩ ei mat̾
sit. qui ꝓpinqui ñ ꝑ cognationem carnis:
s ꝑ cognationem sp̃s designat dicens.
Q uae .ẽ. mat̾ mea. et qͥ st̃ fr̃s mei : Quicũq

Expanded text:
brevis est lectio recitata, sed magnis mysteriorum ponderibus gravida. Jesus etenim conditor et redemptor matrem se nosse dissimulat, et quae ei mater sit, et qui propinqui, non per cognationem carnis, sed per conjunctionem spiritus designat, dicens: Quae
Abbreviated transcription (Latin):
borib aiiuentute mea. exiltatꝰ aut̃ humi¬
Et psalmsta głatur. Humiliatꝰ sũ usque¬
quaq añe inuuifica me scdm uerbũ tuũ.
Manifeste significans itt se ad nõ posse ui-¬
uificari. si desuis ipse uirtutib humili¬
S sentiret. Ut cum uenerit qͥ tẽ imucauit
Sdicat tibi. Nmice ascende supius.
Ueniens dñs quem humilẽ inue¬
nerit amici nomine beatificans.
suꝑius ascendere p̃cipit᷑ur. Q ui.¬
cumq eium humiliauerit se siẽ
paruulꝰ hiç. ẽ. maior in regno

Expanded text:
boribus a juventute mea: exaltatus autem humiboribus a juventute mea: exaltatus autem humiEt Psalmista gloriatur: Humiliatus sum usquequaque, Domine, vivifica me secundum verbum tuum . Manifeste significans ita se a Domino posse vivificari, si de suis ipse virtutibus humilia sentiret. Ut cum venerit qui te invitavit, dicat tibi: Amice, ascende superius. Veniens Dominus quem humilem invenerit, amici nomine beatificans, superius ascendere praecipiet. Quicunque enim humiliaverit se sicut parvulus, hic est major in regno
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias filio suo. Et misit seruos suos.
uocare inuitatos adnupcias. has gͦ nup-¬
tuas quisqͥs inuitatꝰ adierit. id est aeccłiae
sem̃bris fidei grã conunexerit. ñ discũ¬
bat inpͥmo loco. Hoc ẽ. ñ se demeritis
głoriando. quasi caeteris sublimior extol.¬
lat. Et quidem studeat uyita alteriuis
loci parabolã ueste nuptiali uestitꝰ
hoc.ẽ. uirtutum fulgore coruscus appa.¬
rere. sed ipsarũ uirtutum habitũ loco
Ideuotae humilitatis ad ornet. Ne forte
honorator te sit inuitatꝰ ab eo. et ueniens
is qͥte & illum uocauit. dicat tibi. Da¬
S huic locũ. St tunc incipias cum rubore:
nouissimũ locum tenere. Honoratiori pꝰ in.¬
intatũ locũ dat ille qͥ delonge suae conũsa¬
tonis confidentia securioi factus citi illoꝵ
qͥ se in xp̃o secuti st̃ agilitate pracitur.
Et cum rubore nouissimũ locũ tenet. quan¬
do dealiis meliora cognoscens. quie qͥd
desua oꝑatione celsum sentiehat humilut.
N icens cum ꝓpħa Egens sum ego & in la¬

Expanded text:
tias filio suo, et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias . Has ergo nuptias quisquis invitatus adierit, id est, Ecclesiae se membris fidei gratia conjunxerit, non discumbat in primo loco, hoc est non se, de meritis gloriando, quasi caeteris sublimior extollat. Et quidem studeat juxta alterius loci parabolam, veste nuptiali vestitus, hoc est virtutum fulgore coruscus apparere, sed ipsarum habitum virtutum loco devotae humilitatis adornet. Ne forte honoratior te sit invitatus ab eo, et veniens is qui et illum vocavit, dicat tibi: Da huic locunovissimum locum tenere. Honoratiori post invitato locum dat ille, qui de longe suae conversationis confidentia securior factus, vitae illorum qui se in Christo secuti sunt, agilitate praeitur. Et cum rubore novissimum locum tenet, quando de aliis meliora cognoscens, quidquid de sua operatione celsum sentiebat humiliat, dicens cum Propheta: Egens sum ego, et in la
Abbreviated transcription (Latin):
trario nonnũquã qͥ se uł in apice digni¬
tatis uł in alia qualib& ad qͥrenda gła
subleuatur usq infinẽ exaltari non
cessatꝰ
S imilit̃ & humilis quilib&
ac uerecundus. in sua quacon¬
tens us est usq ad uitae terminũ
med iocritate ꝑseuerat. Ec ido
qͥa iuxta ueritatis sententiã omĩs
qͥ se incaute demeritis alleuat. humili¬
abitur adño. Ec qui ꝓuide se debene
factis humiliat exiltabitur abeo. In
euNdem ꝓcul dubio sensum p̃missus
sermo redemptoris. quo pͥmos in nuptus
accubitus quaeri uetat congruit.

Expanded text:
trario nonnunquam, qui se vel in apice dignitrario nonnunquam, qui se vel in apice dignitatis, vel in alia qualibet acquirenda gloria sublevat, usque in finem exaltari non cessat. Similiter et humilis quilibet ac verecundus, in sua, qua contentus est, usque ad vitae terminum mediocritate perseverat. Et ideo quia juxta Veritatis sententiam, omnis qui se incaute de meritis allevat, humiliabitur a Domino, et qui provide se de bene factis humiliat, exaltabitur ab eo, in eumdem procul dubio sensum praemissus sermo Redemptoris, quo primos in nuptiis accubitus quaeri vetat, congruit.
Abbreviated transcription (Latin):
gła. ne nunc quȩrere incipias qđ tͥ
seruatur infine. Quia sic̃ salomon
ait. Hereditas ad quã festinatur in
principio in nouissimis benedictione
carebit. Potest aut̃ & in hac uita in¬
telligi qͥ in nouissimo loco recũbens
inuenitur dño ueniente sublimatur:
qͥa cotidie dñs suas nuptias intrat.
Cotidie moies. sedes. habitus. conuiuan¬
tium diuidicat. & suꝑbos despitiens
humilib soepe. tanta sui sp̃s̃ munera
prestat. Ut eos merito int̾ simul
discumbentiũ. hoc. ẽ. infide quies¬
centiũ coetus unanimmi ad miratione
glorific&. Unde stupens in aucco¬
ris sui dauid laudatione ꝓsilit di¬
cens. Michi aut̃ honorificati st̃ amici
tui ds̃: nimis confortatus. ẽ. princi¬
patꝰ eorum. Quia om̃is qͥ se exaltat
humiliabitur: & qui se humiliat exal¬
tabit᷑. Et ex hac conclusione mani-¬
mistice intelligendum. Neq enim mox
omĩs qͥ se coram hominib exaltat. humi¬
liabitur: aut qͥ se in conspectu hominũ
humiliat. exalcabitur abeis. S ed ẽ con-¬

Expanded text:
a, ne nunc quaerere incipias, quod tibi servatur in fine, quia, sicut Salomon ait: Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . Potest autem in hac vita intelligi, qui in novissimo loco recumbens invenitur Domino veniente sublimatus. Quia quotidie Dominus suas nuptias intrat, quotidie mores, sedes, habitus convivantium dijudicat, et superbos despiciens, humilibus saepe tanta suis spiritus munera praestat, ut eos merito simul discumbentium, hoc est, in fide quiescentium coetus unanima admiratione glorificet, stupensque in auctoris sui laudationem prosiliat dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est principatus eorum . Quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Et ex hac conclusione, manitypice intelligendum. Neque enim mox omnis qui se coram hominibus exaltat, humiliabitur, aut qui se in conspectu hominum humiliat, exaltabitur ab eis. Sed e con
Abbreviated transcription (Latin):
& anelitu foeado. P ropͥumq est ydropi
quanto magis habundat humore iordi to
tanto amplius sitire. Et ideo recte G̃¬
paratur ei: quem flirus carnaliũ uolp¬
titum ȩxuberans ad grauat. Cõparatur
diuiti auaro qui quanto .ẽ. copiosior diu
tuis. quib ñ bene uatur: tanto ardentus
talia concupiscit. Et respondens iħc.
dixit ad legis peritos et pharisieos. Lic&̃¬

Expanded text:
 anhelitu foetido, propriumque est hydropici, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatur ei quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat, comparatur et diviti avaro, qui quanto copiosior est divitiis quibus non bene utitur, tanto ardentius alia concupiscit. « Et respondens Jesus dixit ad legisperitos et Pharisaeos, dic
Abbreviated transcription (Latin):
respondisse iħc: adhoc respicit qđ prae¬
missũ ẽ: & ipsi obseruabant eum. ¶ ñs
enim nouit cogitationes hominũ. Sed
merito int̾rogãti ticent. qͥ cont᷑ se dic̃tũ
quic qͥd dyxerint uident. Nam si licet
sabbato curare: quare siluatorẽ an cu-¬
ret obseruant: Si ñ lic&̾ quire ipsi sab-¬
bato pecora curant: Ipse uͦ adp̃hensũ.
sanauit ac dimisit. P rouida dispensa¬
tione dñs ante legis peritos et pharisaeos:
ydropicum curat. & mox cont̾ auaritiã
disputat: ut uideret ꝑ eiꝰ egritudinẽ
corporis. in illis expͥmeretũr egritudo

Expanded text:
 ad hoc respicit quod praemissum est, et ipsi observabant eum. Dominus enim novit cogitationes hominum, sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint, vident. Nam si licet sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? Si non licet, quare ipsi sabbato pecora curant. Ipse vero apprehensum sanavit ac dimisit. Provida dispensatione Dominus ante legisperitos et Pharisaeos hydropicum curat, et mox contra avaritiam disputat, ut videlicet per hujus aegritudinem corporis melius exprimeretur aegri
Abbreviated transcription (Latin):
docens humilitatẽ ñ solũ apuo dm̃.
s etiã apud homines. eẽ. liudibilẽ.
Sed qm̃ hanc euangelisti ñ frustra pa¬
endũ qͥd mistice signet. Nuptias
multis locis apparet. E quib iũ ẽ.
Numqͥd possunt filii nuptiarũ. quãdii cũ

Expanded text:
ens humilitatem, non solum apud Deum, sed etiam apud homines esse laudabilem. Sed quoniam hanc Evangelista non frustra paid etiam mystice signet. Nuptias multis locis apparet, e quibus unum est: Nunquid possunt filii nuptiarum quandiu
Abbreviated transcription (Latin):
Et bene utroq loco bouẽ posuit & asinũ:
qaͥ sapientes quosq & hebetes. siue ut
supͣ dictunrẽ. utrumq popłm eos
significare sentiamꝰ. Eum uidelicet
cuiꝰ ceruicẽ iugũ legis attriuit: atq
eum quemlib& seductor repperit.
qͣsi brucũ animal & nulla ratione pe¬
nitꝰ quo uoluit errore subtrabit. om̃s
saluator adueniens satanae uinculis
astrictos. om̃s inimo dimersos con-¬

Expanded text:
Et bene utroque loco bovem posuit et asinum, Et bene utroque loco bovem posuit et asinum, quia sive sapientes quosque et hebetes, sive ut supra dictum est, utrumque populum eos significare sentiamus, ut videlicet cujus cervicem jugum legis attrivit, atque eum quem quilibet seductor repperit, quasi brutum animal et nulla ratione retinens, quo voluit errore subtraxit, omnes Salvator adveniens Satanae vinculis astrictos, omnes in imo con
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ hortam̃ta: subiunctũ ẽ.: Audiebam
aut̃ haec omã pharisaei qͥ erant auari:
et deridebant illum. U dropicꝰ quippe
quo amplius bibit: amplius sicit. Et
om̃is auarꝰ sitim multiplicat. qui cũ
ea quae appetit adeptꝰ fuerit: ad appe¬
tenda ampliꝰ anhelat. Et respondens:¬
dixit ad illos. Cuiꝰ urm asinus aut
bos inputeũ cadet et ñ continuo
ex trahet illũ die sabbati: Sic obser.¬
uatores sui pharisaeos conuincit:
ut eos dẽ etiã auaritie condẽpnet.
Si uos inquit insabbato asinum. aut
bouẽ. aut aliuo quõlibet animal
in puteũ decidens eripere festinatis.
ñ animali s urãe auaritiae consulentes:
quanto magis ego hominem qui multo
melior.ẽ. pecore. debeo liberare. Con¬
gruent̃q ỹdropicũ. animali qđ cecidit
inputeum comparauit. humore enĩ la-¬
borabat. Sic̃ enĩ illã mulierẽ quã decẽ
& octo annis alligatam dixerat. & ab ea¬
dem alligatione soluebat. comparauit.
um̃to qđ soluitur. & ad aquã dłc itur

Expanded text:
 subjunctum est, audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari et deridebant illum. Hydropicus quippe, quo amplius biberit amplius sitit, et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia amplius anhelat. Et respondensdixit: Cujus vestrum asinus aut bos in puteum cadit, et non continuo extrahet illum die Sabbati? Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum aut bovem, aut aliquid quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo liberare? Congruenterque hydropicum, animali quod cecidit in puteum comparavit; humore enim laborabat. Sicut illam mulierem, quam decem et octo annis alligatam dixerat, et ab eadem alligatione solvebat, comparavit jumento quod solvitur, ut ad aquam ducatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ait illis ihe. Cuiꝰ ẽ. imago hace: & su¬
ꝑscriptio: Qui putant interrogati.¬
onem saluatoris ignorantiam. ẽẽ.
& ñ dispensacionẽ: discant ex p̃senti
loco qđ utiq potuerit scire iħe. cuiꝰ
imago. eẽt. in nũmo. Sed in terrogat.
ut ad sermonem eoꝵ conpetenter
respondeat. Dicunt ei. Cesaris. Timnc
ait illis. Reddite gͦ quae sunt cesaris
cesari. & quae sunt dei deo. Cesarem
non putemus augustum. sed tyberiũ sig¬
nificari priuignũ eiꝰ: qui in locum succes¬
serat uitrici sub quo & passus est dñs.
Om̃s enim reges romani. aprimogaio cesa.¬
re qui imꝑium arripuerat: cesares
tributum & pecuniã. & quae sunt dĩ
dõ: decimas. primitias. & oblationes ac
inctimas sentiamus. Quomodo & ipse
reddit cributa ꝓse & petro. & dõ reddit
quae dĩ sunt: patris fatiens uoluntatẽ. &
audientes. ĩnirati sunt. qui credere debue¬
rant ad tantã sapientiam: mirati sunt
qđ calliditas eoꝵ insidiandi ñ inueniss&¬

Expanded text:
ait illis Jesus: Cujus est imago haec et suait illis Jesus: Cujus est imago haec et superscriptio? Qui putant interrogationem Salvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco, quod utique potuerit scire Jesus cujus imago esset in nummo; sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Dicunt ei: Caesaris. Tunc ait illis: Reddite ergo quae sunt Caesaris Caesari; et quae sunt Dei Deo. Caesarem non putemus Augustum, sed Tiberium significari privignum ejus, qui in locum successit ipsius, sub quo passus est Dominus. Omnes autem reges Romani a primo Caio Caesare, qui imperium arripuerat, Caesarestributum, et pecuniam: et quae sunt Dei Deo, decimas primitias, et oblationes, ac victimas sentiamus: quomodo et ipse reddidit tributa pro se et Petro ; et Deo reddidit quae Dei sunt, Patris faciens voluntatem . Et audientes, mirati sunt. Qui credere debuerant ad tantam sapientiam, mirati sunt quod calliditas eo
Abbreviated transcription (Latin):
anos putant. qͥ herodem xp̃m. eẽ. cre.¬
derent: quod nusq omino legimus.
Magister scimꝰ qͥa uerax es & iuã dei in
ueritate doces. & ñ est cibi cura de aliquo:
non enim respicis posonã hominum.
Dic gͦ nobis: quid tibi uidetur. Lic&
censum cdari cesari an non᷑ B lanoa
& fraudulenta in terrogatio. illuc ꝓ.¬
uocat respondentem: ut magis dm̃
quã cesarem timeat. & dicat non de¬
bere tributa ꝑsolui. ut statim audien¬
tes herodiani seditiones contͣ romanũ
principẽ teneant. Cognita autẽ iħc
nequitia eoꝵ: ait. Quid me tẽptatis
hypocritaes Prima uirtus. ẽ. res-¬
pondentis: int̾rogantiũ mentẽ cog
noscere. & ñ discipłos sed cemptatores
uocare. Hypocrita appellatur. qui
aliud.ẽ. & alind simulat. id est aliud
oꝑe agit: aliud uoce p̃tendit. Osten¬
dite mͥ nũmisma census. At illi ob:¬
tuler̃ ei denarium. Sapientia semꝑ
sapienter agit. ut suis potissimum
temptatores sermonibus confutentur:

Expanded text:
anos putant, qui Herodem Christum esse creanos putant, qui Herodem Christum esse crederent, quod nusquam omnino legimus. Magister, scimus quia verax es et viam Dei in veritate doces, et non est tibi cura de aliquo, Non enim respicis personam hominum: Dic ergo nobis quid tibi videtur: Licet censum dari Caesari, an non? Blanda et fraudulenta interrogatio, illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audientes Herodiani, seditionis contra Romanos principem teneant. Cognita autem Jesus nequitia eorum, ait: Quid me tentatis, hypocritae? Prima virtus est respondentis, internoscere, et non discipulos, sed tentatores vocare. Hypocrita ergo appellatur, qui aliud est, et aliud simulat, id est, aliud opere agit, aliud voce praetendit. Ostendite mihi numisma census, at illi obtulerunt ei denarium. Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur:
Abbreviated transcription (Latin):
unc abeuntes pharisaei: consi¬
lium inier̃. ut caperent ib̃m
insermone. Et mittunt ei
discipłos suos. cum herodianis
dicentes. Nuper sub cesare augusto
uidea subiecta romanis quando intoto
orbe est. celebrata descriptio stipendia.¬
ria facta fuerat: & erat inpopulo magna
seditio. dicentib aliis ꝓsecuritate & quiete
qua romani ꝓomnib militarent: debere
tributa ꝑsolui. Phariseis uero qui sibi
ad plaudebant in iustitia econtrario
nitentibus non debere popłm dĩ qui de-¬
cimas solueret. & primitiua daret.
& caetera quae in lege scripta sunt. hi¬
manis legibus subiacere : cesar augus.¬
tus herodem filium antipatri alienige.¬
nam. & ꝓselitum regem uidaeis cons.¬
cituerat qđ tributis preeẽt: & romano
pareret imꝑio. Mittunt ei pharisaei
discipłos suos cum herodianis. idẽ. mi-¬
litib herodis. seu qͦs illudentes pharisaei
qͥa romanis tributa soluebant. herodia.¬
nos uocabant: et ñ diuino cultui debr¬
tos. Quidã latinorum diculae herodi¬

Expanded text:
isaei, consilium inierunt, ut caperent eum in sermone. Et mittunt ei discipulos suos cum Herodianis, dicentes. Nuper sub Caesare Augusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in poseditio, dicentibus aliis: pro securitate et quiete, qua Romani pro omnibus militarent, debere tributa persolvi. Pharisaeis vero, qui sibi adplaudebant in justitia, e contrario nitentibus, non debere populum Dei, qui decimas solveret, et primitiva daret, et caetera quae in lege scripta sunt, humanis legibus subjacere. Caesar Augustus Herodem filium Antipatris alienigenam et proselitum Regem Judaeis constituerat, qui tributis praeesset, et Romano pareret imperio. Mittunt igitur Pharisaei discipulos suos cum Herodianis, id est, militibus Herodis, seu quos illudentes Pharisaei, quia Romanis tributa solvebant, Herodianos vocabant, et non divino cultui deditos. Quidam Latinorum ridicule Herodi
Abbreviated transcription (Latin):
refugium. solida spes: quia unum cũ
uenire minime potuit. qm̃ solus est
ueraci lib̾tate soluin᷑. quia ei qui uere lib̾¬
.ẽ. unim᷑. Constat enĩ nec negare possu¬
mꝰ. sed ueraciter fatem᷑ qͥa princeps huiꝰ mun-¬
di habet in nob̾ multi. sed cam̃ mortis nrãe
tẽpore iã nos raꝑe non ualit: qaͥ eiꝰ m̃bra ef¬
fecti sumꝰ. in quo non habet quicquã. Sed¬
quid ꝓdest quod eidem Redemptori nr̃o
ꝑfidem iungim᷑. si abeo morib disungam᷑:
Ipse enim dicit. Non om̃ĩs qui dic̃ mͥ¬

Expanded text:
refugium, et solida spes, quia unum cum refugium, et solida spes, quia unum cum venire minime potuit; quoniam solus est veraci libertate solvimur, quia ei qui vere libest unimur. Constat enim, nec negare possumus, sed veraciter fatemur, quia princeps hujus mundi habet in nobis multa; sed tamen mortis nostrae tempore jam nos rapere non valet, quia ejus membra effecti sumquid prodest quod eidem Redemptori nostro per fidem jungimur, si ab eo moribus disjungamur? Ipse enim dicit: Non omnis qui dicit m
Abbreviated transcription (Latin):
carnis delectatione concepti st̃:
in eoꝵ ꝓcul dubio uel actione uł
locutione. uel cogitatione. aliqͥd suũ pͥnceps
huiꝰ mundi habuit. Sed idcirco illos uel¬
uł post rapere. uł prius tenere ñ potuit:
qr eos ille adebitis siuis eripuit. qͥ ꝓ nob̾
sine debito mortis debitũ soluit. ut nos
ñdebebat. Qui enĩ ꝓ nob̾ mortẽ carnis
indebitã reddidit: nos adebita animae
morte liberauit. Ait ergo. Uenit enim
princeps mundi huiꝰ: & in me ñ habet
quicquã. Unde curandũ nob̾ ẽ & ciu
magnis cotidie fletib cogitandũ: quam
seuus. quã terribilis sua in nos oꝑa re¬
quirens indie nr̃i exitus pͥnceps huiꝰ
mundi ueniat. si etiã ad dm̃ carne mori¬
entẽ uenit: & inillo aliquid quesiuit. in
quo inuenire nihil potuit. Quid itaq
nos mseri dicturi. qͥd acturi sumꝰ. qui
innumera mala cõmisimus : Quid requi¬
renti aduersario & multa sua innos i¬¬
uenienti dicemꝰ. nisi solũ qđ nob̾ est certũ

Expanded text:
carnis delectatione concepti sunt carnis delectatione concepti sunt in eorum procul dubio vel actione, vel locutione, vel cogitatione aliquid suum princeps hujus mundi habuit. Sed idcirco illos vel post rapere, vel prius tenere non potuit, quia eos ille a debitis suis eripuit, qui pro nobis sine debito mortis debitum solvit, ut nos non debebat. Qui enim pro nobis mortem carnis indebitam reddidit, nos a debita animae morte liberavit. Ait ergo: Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Unde curandum nobis est, et cum magnis quotidie fletibus cogitandum, quam rabidus, quam terribilis sua in nobis opera requirens in die nostri exitus princeps hujus mundi veniat, si etiam ad Deum carne morientem venit, et in illo aliquid quaesivit in quo invenire nihil potuit. 9. Quid itaque nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumera mala commisimus? Quid requirenti adversario et multa sua in nobis invenienti dicemus, nisi solum quod nobis est certum
Abbreviated transcription (Latin):
meruit. Quaecũq ligaueris suꝑ t̃ram.
ligata er̃ et in caelis: & qđ cũq solueris
sũꝑ t̾ram. solutũ erit et in celis. Hec
nec paulꝰ dicere p̃sũpsit: qui priusꝗ
mortis debitum solueret. ad cęli tercu
secreta ꝑuenit. Hoc nec ioħes dicere
ausus ẽ : qui ꝙꝓ amore p̃cipuo. in redẽp¬
toris sui pectore incęna recubuit.
Nã cũ ꝓpħa dicat. Ecce enĩ in iniqͥtatib
conceptꝰ sum: et in delictis me pepe¬
rit mater mea: sine culpa in mundo
.eẽ. ñ potuit. qͥ in mundũ cum culpa
uenit. hinc nãq isdẽ ꝓpħa ait. Non
iustificabitur in conspectu tuo. õmĩs
uiuens. hinc salomon ait. Non . ẽ. ho-¬
mo iustus in terra. qui fatiat bonĩ.
et ñ peccet h inc ioħes dicit Si dixe¬
rimꝰ quia peccatũ non habemꝰ. apsi
nosse ducimꝰ: et ueritas in nobis uon. ẽ.
Hiñc iacobus ait. In multis enĩ offendimꝰ
om̃s. Constat enĩquia om̃s qui de

Expanded text:
meruit: « Quaecunque ligaveris super terram, meruit: « Quaecunque ligaveris super terram, ligata erunt et in coelo; et quodcunque solveris super terram solutum erit et in coelis . Hoc nec Paulus dicere praesumpsit, qui priusquam mortis debitum solveret ad coeli tertii secreta pervenit . Hoc nec Joannes dicere ausus est, qui pro amore praecipuo in Redemptoris sui pectore in coena recubuit . Nam cum Propheta dicat: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea , sine culpa in mundo esse non potuit qui in mundum cum culpa venit. Hinc namque idem Propheta ait: Non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Hinc Salomon ait: Non est homo justus in terra qui faciat bonum, et non peccet . Hinc Joannes dicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . Hinc Jacobus ait: In multis enim offendimus omnes . Constat enim quia omnes qui de
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ. eẽ. nob̃ dep̃sentib ad delectationem de-¬
bet. quando cunctis simul transeuntib
non ualet transire qđ imminet. quando
et hoc funditꝰ finit᷑ qđ diligitur. et illud
incipit ubi dolor nũquã finitur. Tunc
maligni sp̃s inegrediente anima sua oꝑa
requirunt: tunc mala que suaserunt
replicant. ut sotiã ad torm̃tũ trahant.
S ed cur hoc deꝑuersa solum mͦ anima
dicimꝰ. cum ad electos quoq egredientes
ueniant. et suũ in illis si p̃ualeant aliqd
requirant: U nus aut̃ in hominib exa¬
tit: qui ante passionẽ suã lib̾a uoce
dixit. Iam ñ multa loquar uob̾cum.
Uenit enĩ princeps mundi huiꝰ. et iume
ñ habet quic quã. Q uia enĩ hunc mortalẽ
hominẽ uidit: suũ in illo mundi pͥnceps
aliquid inueniri posse credidit. Sed
sine ullo peccato amundi corruptione
exit: qui sine peccato admundum
uenit. Hoc dese contͣ mundi pͥncipẽ
nec petrus dicere p̃sũpsit: qͥ audire

Expanded text:
ergo esse nobis de praesentibus ad delectationem deergo esse nobis de praesentibus ad delectationem debet, quando, cunctis simul transeuntibus, non valet transire quod imminet? quando et hoc funditus finitur quod diligitur, et illud incipitur ubi dolor nunquam finitur? Tunc maligni spiritus in egrediente anima sua opera requirunt; tunc mala quae suaserunt replicant, ut sociam ad tormenta trahant. Sed cur hoc de perversa solummodo anima dicimus, cum ad electos quoque egredientes veniant, et suum in illis, si praevaleant, aliquid requirant? Unus autem in hominibus exstitit, qui ante passionem suam libera voce dicit: Jam non multa loquar vobiscum; venit enim princeps mundi hujus, et inon habet quidquam . » Quia enim hunc mortalem hominem vidit, suum in illo mundi princeps aliquid invenire posse credidit, sed sine ullo peccato a mundi corruptione exiit, qui sine peccato in mundum venit. Hoc de se contra mundi principem nec Petrus dicere praesumpsit, qui audire
Abbreviated transcription (Latin):
sustinet. et adhuc manum ñ exerit in
ꝑcussione. dũ a retributione ultionis
ultimae. eẽ. quędam temporis securitas
uidetir. debemꝰ pensare maluĩ qđ seqͥtur:
pensantes gemere. gem̃tes uitare. ea quȩ
cõmisimꝰ peccata indesinenter aspicere.
aspitientes flere: flentes abstergere nul¬
la nos ꝓspitas transitoriae lietitiae dis¬
soluat: nec m̃tis nrae oculos ea quȩ st̃
transitoria obstruant. neu cȩxos adignẽ
ducant. Si enĩ districtȩ penset᷑. cuiꝰ sit
ponderis imꝑperiũ exore ueritatis agnos.¬
citꝰ : cũ neglegenti et futura ñ ꝓspicienti
dicit᷑. Et quidẽ in hac die tua quȩ ad
pacẽ tibi: nunc aut̃ abscondita st̃ ab ocuł
tuis. Nã cogitandũ ualde.ẽ. quantũ nob̃̾
erit tetribilis hora nr̃ae resolutionis. qͥ
pauor m̃tis. quanta tẽ omĩum maloꝵ me¬
moria. quae obliuio transactȩ felicitatis:
quȩ formido et consideratio iudicis. Qd

Expanded text:
sustinet, et adhuc manum non exerit in sustinet, et adhuc manum non exerit in percussionem, dum a retributione ultionis ultimae esse quaedam temporis securitas videtur, debemus pensare malum quod sequitur, pensantes gemere, gementes vitare, et quae commisimus peccata indesinenter aspicere, aspicientes flere, et flentes abstergere. Nulla nos prosperitatis transitoriae laetitia dissolvat, nec mentis nostrae oculos ea quae sunt transitoria obstruant, nec caecos ad ignem ducant. Si enim districte pensetur, cujus sit ponderis improperium, ex ore veritatis agnoscitur, cum negligenti et futura non prospicienti dicitur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi; nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. 8. Nam cogitandum valde est quantum nobis erit terribilis hora nostrae resolutionis, qui pavor mentis, quanta tunc omnium malorum memoria, quae oblivio transactae felicitatis, quae formido et consideratio judicis. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfert. quasi inspelunca latrones resident.
et simplicit̾ gradientes int̾ficiunt:
quando in eos qͥ in nullo rei st̃ lesionis
gladios defigunt. Mens enĩ fideliũ ñ
iam domꝰ orationis s spelunca latronis
.ẽ : quando relicta in nocentia et sim-¬
plicitate sc̃itatis. illud conatur agere :
unde ualeat ꝓxmis nocere. S qͥa con¬
tra ꝑuersa haec uerbis redemptoris nr̃i
ꝑ saera paginas indesinenter instrui-¬
docens cotidie in templo. Cũ enĩ m̃tem
fideliũ ad cauenda mala subtilit̃ erudit.
cotidie ueritas intẽplo docet. Sed scien¬
dũ nob̾.ẽ: qdͥ ueritatis uerbis ueraciter
erndim᷑. si extrema mala nr̃a formidolo
se. et indesinenter aspicimꝰ. Iuxta hoc¬
oꝑib tuis memorare nouissima tua.: et
eotidie debemꝰ.: qdđ exeiꝰdem uoce nr̃ĩ redẽp¬
toris audimmꝰ. Et quidẽ in hac die cua
quae ad pacẽ tilii: nc̃ aut̃ abscondita st̃
ab oculis tuis. Dũ em̃ districtus iudex

Expanded text:
profert, quasi in spelunca latrones resident, profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos, qui in nullo rei sunt, laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium, non jam domus orationis, sed spelunca latronis est, quando relicta innocentia et simplicitate sanctitatis illud conatur agere, unde valeat proximis nocere; sed quia contra perversa haec omnia verbis Redemptoris nostri per sacras paginas indesinenter instruidocens quotidie in templo. Cum enim mentem fidelium ad cavenda mala subtiliter erudit, quotidie Veritas in templo docet. Sed sciendum nobis est quia veritatis verbis veraciter erudimur, si extrema mala nse et indesinenter aspicimus, juxta ilus tuis memorare novissima tua, et i Redemptoris audivimus: Et quidem in hac die tua quae ad pacem tibi; nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Dum enim districtus judex
Abbreviated transcription (Latin):
gionis habitũ sumunt: et dũ sacroꝵ or-¬
dinũ locũ ꝑcipiunt. sc̃ẽ religionis
offitium in cõmertiũ terrenȩ cogitatio¬
nis trahunt. U endentes quippe indem¬
plo st̃ : qͥ hoc qđ quibusdã iuire cõpetit
ad p̃mium largiunt᷑. Tustitiã enĩ uende¬
re. ẽ. hanc ꝓp̃mii acceptione seruare.
E m̃tes uͦ intẽplo st̃: qui dũ hoc ꝑsoluere
ꝓximo qđ iustũ. ẽ. nolunt. dũq rem
iure debitã facere contẽpnunt. dato patro.¬
nis p̃mio. emunt peccatum. Quib bene
dicitur. Domꝰ mea domꝰ orationis est.
uos aut̃ fecistis illã speluncã latronum:
quia dũ non nũquã ꝑuersi homines locũ
religionis tenent : ibi malitiae suae gla-¬
dus occidunt. ubi uiuificare ꝓramos
orationis suȩ intercessione debuerunt.
Tẽplũ quoq et domꝰ dĩ ẽ: ipsa mens.
atq conscientia fideliũ : quȩ si quando
in lȩsione. ꝓxuni ꝑuersas cogitationes

Expanded text:
gionis habitum sumunt, et dum sacrorum orgionis habitum sumunt, et dum sacrorum ordinum locum percipiunt, sanctae religionis officium in commercium terrenae negotiationis trahunt. Vendentes quippe in templo sunt , qui hoc quod quibusdam jure competit ad praemium largiuntur. Justitiam enim vendere est hanc pro praemii acceptione servare. Ementes vero in templo sunt qui dum hoproximo, quod justum est non volunt, dumque rem jure debitam facere contemnunt dato patronis praemio emunt peccatum. Quibus bene dicitur: Domus mea domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Quia dum nonnunquam perversi homines locum religionis tenent, ibi malitiae suae gladiis occidunt, ubi vivificare proximos orationis suae intercessione debuerunt. Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium, quae si quando in laesionem proximi perversas cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
exauctori: et exauctor mittat te in car¬
cerem. Adũsarius quippe nr̃ in uia
.ẽ. sermo dĩ. contͥrius nr̃is carnalib
desideriis inp̃senti uita: aquo ipse libe¬
ratur. qͥ p̃ceptis eiꝰ humiliter subditur.
Alioquim adũsarius iudici. et iudex tra-¬
det ex auctori: quia exsermone dñi con¬
tẽpto. reus peccator tenebitur in exami
ne uidicis. quem iudex exactori tradet.
quia hunc maligno spũi ad ultionem
trahere ꝑmitat: ut cõpulsã animam
ipse ad pęnam de corpore exigat. quȩ ei
ad culpam sponte consensit. E xactor
mittit in carcerẽ: quia ꝑ malignũ spm̃
in infernũ retruditur. quousq dies ur¬
dicii ueniat: ex quo iam inferni ignib
simul et ipse crucietur. Expleta igitur¬
ꝑditione ciuitatis. quã nos ad pereuntis
animae similitudinẽ traximꝰ: ꝓtinꝰ sub¬
ditur. Et ingressus templũ: coepit
eicere uendentes et em̃tes de illo. Sic̃
templũ dei ĩ ciuitate.ẽ: ita in plebe fide.¬
li. uita religiosoꝵ. Et sepe non nulli reli.¬

Expanded text:
r mittat te in carcerem. Adversarius quippe noster in via est sermo Dei contrarius nostris carnalibus desideriis in praesenti vita, a quo ipse liberatur qui praeceptis ejus humiliter subditur; alioquin adversarius judici, et judex tradet te exactori, quoniam, ex sermone Domini contempto reus peccne judicis. Quem judex exactori tradit, quia hunc maligno spiritui ad ultionem trahere permittit, ut compulsam animam ipse ad poenam de corpore exigat, quae ei ad culpam sponte consensit. Exactor mittit in carcerem, quia per malignum spiritum in inferno retruditur, quousque dies judicii veniat, ex quo jam in inferni ignibus simul et ipse crucietur. 6. Expleta ergo perditione civitatis, quam nos ad pereuntis animae similitudinem traximus, protinus subditur: Et ingressus templum coepit ejicere vendentes et ementes de illo. Sicut templum Dei in civitate est, ita et in plebe fideli vita religiosorum. Et saepe nonnulli reli
Abbreviated transcription (Latin):
anima ducitur. om̃is ab illa cogitationũ
suarũ constructio dissipat᷑. Que cur hoc
paciatur : adiungitur.: Eo qđ ñ cognouerif
tẽpus insitationis tuȩ. Prauã namq ani-
mã : omp̃s ds̃ modis multis insitare
consueuit. Nã assidue hanc uisitat
p̃cepto. aliquando aut̃ flagello. aliquands
uͦ miraculo: e ut et uera quȩ nescidat
audiat. et tamen adhuc suꝑbiens atq
contẽpnens: aut dolore conpuncta redeat.
aut beneficiis deuicta. malũ qđ fecit eru-¬
bescat. S ed qͥa uisitationis suȩ tẽpus mi¬
nime cognos cit: illis in extremo uite
inimicis tradetur. cum quibus inȩt̃no
iuditio dãpnationis ꝑpetuae sotietate
conligatur. sicut scriptum. ẽ: Cum

Expanded text:
anima ducitur, omnis ab illa cogitationum anima ducitur, omnis ab illa cogitationum suarum constructio dissipatur. 5. Quae cur hoc patiatur adjungitur: Eo quod non cognoveris tmam omnipotens Deus modis multis visitare consuevit. Nam assidue hanc visitat praecepto, aliquando autem flagello, aliquando vero miraculo, ut et vera quae nesciebat audiat, et tamen adhuc superbiens atque contemnens, aut dolore compuncta redeat, aut beneficiis devicta, malum quod fecit erubescat. Sed quia visitationis suae tempus minime cognoscit, illis in extremo vitae inimicis traditur, cum quibus in aeterno judicio damnationis perpetuae societate colligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationis iniqͥtates replicant. ut quȩ
prius se ꝑmulta dilatauit inscelere.
Ad extremĩ de om̃ib angustet᷑ in retri¬
bucione. Sequitur. Et ad terrã const̃¬
nent te: et filios tuos qui inte sunt.
Tunc anima ꝑ̃ cogitationẽ. reatus sui ad
terram consternitur: cũ caro quã uitã
suĩ credidit. redire adpuluerẽ urget᷑.
Tẽ in mortem filui eiꝰ cadunt. cũ cogitãtio¬
nes illicite quȩ mͦ exilla ꝓdeunt. in extre¬
ma uitȩ ultione dissipantur: sic̃ scriptũ ẽ.
In illa die: ꝑibt̃ om̃s cogitationes eoꝵ
Quȩ scilicet durȩ cogitationes: intelligi
etiã ꝑlapidum significationem ualent.
N ã seqͥtur. Et non relinquent inte lapidẽ:
suꝑ lapidem. Peruersa et enim mens cũ
ꝑuersae cogitationi adhuc ꝑu̾siorẽ adicit.
quid aliud quã lapidẽ suꝑ lapidẽ ponit:
S ed in destructa ciuitate suꝑ lapidẽ lapis
non relinqͥtur: qͥa cũ adultionẽ suam

Expanded text:
cogitationis iniquitates replicant, ut quae cogitationis iniquitates replicant, ut quae prius se per multa dilatavit in scelere, ad extremum de omnibus angustetur in retributione. Sequitur: Et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro quam vitam suam credidit redire ad pulverem urgetur. Tunc in mortem filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur, sicut scriptum est: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Quae scilicet durae cogitationes intelligi etiam per lapidum significationem valent. Nam sequitur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Perversa etenim mens cum perversae cogitationi adhuc perversiorem adjicit, quid aliud quam lapidem super lapidem ponit? Sed in destructa civitate super lapidem lapis non relinquitur, quia cum ad ultionem suam