comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ⁊ uestibulũ eiꝰ respiciebat in atrium ex¬
terius. ⁊ celatura palmarũ infronte illius
hinc ⁊ inde. ⁊m octo gradꝰ ascensus eiꝰ. Quid
nestris. qͥd longitudine ⁊ latitudine. quid
palmarũ celatura signet᷑: Late iã suꝑiꝰ
diximꝰ. nec oportet ut ineisdẽ iterũ s in
hes solũmodo quȩ necdũ dicta sunt occu¬
pemur. Nunc gͦ querendũ nob ẽ. quȩ iste
tres portȩ interiores sint. uł quid ẽ. qđ carũ¬
dẽ portarũ uestibula.xxͦ. quinq cubitis lon
gitudine. ⁊̃ qͣumq eubitis latitudine meci¬
unt᷑. uł cur ad eas ñ septẽ sic̃ de portis exti¬
orib dictum fuerat. s octo gradib ascen¬
ditur. Porta enĩ atrii interioris quȩ su¬
ꝑius dicta ẽ. de his trib portis int̾ioribus
ñ e: quia illa contra orientis ⁊ aquilonis
portã respicere dr̃. iste autẽ singule int̾iꝰ
ad austrũ uł orientẽ & aquilonẽ posite. ẽẽ.

Expanded text:
rum. Et vestibulum ejus respiciebat in atrium exterius, et caelatura palmarum in 1391 fronte illius hinc et inde, et in octo gradibus ascensus ejus. 2. Quid nestris, quid longitudine et latitudine, quid palmarum caelatura signetur, late jam superius diximus , nec oportet ut in eisdem iterum, sed in his solummodo quae necdum dicta sunt occupemur. Nunc ergo quaerendum nobis est quae istae tres portae interiores sint, vel quid est quod earumdem portarum vegitudine, et quinque cubitis in latitudine metiuntur: vel cur ad eas non septem, sicut de portis exterioribus dictum fuerat, sed octo gradibus ascenditur. Porta enim atrii interioris, quae superius dicta est, de his tribus portis interioribus non est, quia illa contra orientis et aquilonis portam respicere dicitur. Istae autem singulae interius ad austrum vel orientem et aquilo
Abbreviated transcription (Latin):
me celate in fronte eiꝰ. hinc & inde ⁊ in oc¬
to gradus ascensus eiꝰ. Ea quoq quȩ de
porta australi & orientali dicta sunt. in eis¬
dem uerbis ȩtiã de porta quȩ ad aquilo¬
nem respicit replicant᷑. Nlã subditur.¬

Expanded text:
elatae in fronte ejus hinc et inde, et in octo gradus ascensus ejus. Ea quoque quae de Australi porta et Orientali dicta sunt, in eisdem verbis etiam de porta quae ad Aquilonem respicit replicantur. Nam subditur
Abbreviated transcription (Latin):
ribus dicta sunt. pauca ił i
earum descriptione ꝑmutant᷑.
Unde necesse ẽ. ea nos quȩ iã
dicta sunt legendo transcurrere. ut que
necdum dicta sunt. licentius possimꝰ eno

Expanded text:
ribus dicta sunt. Pauca vero in earum descriptione permutantur. Unde necesse est ea nos quae jam dicta sunt legendo transcurrere, ut ea quae necdum dicta sunt licentius possimus eno
Abbreviated transcription (Latin):
so loco. Hinc psalmista dic̃. Lucerna pe-¬
dibus meis uerbum tuũ dñe. & lum̃ semi¬
tis meis. Scimus tam̃ quia & ipsa nob̾ lu¬
ueritas illustret. Unde iterũ psalmista
ait. Qm̃ tu illuminas lucernam meam
dñe : ds̃ m̃s illumina tenebras meas. Qd
enĩ lucerna ardens nisi lum̃ ẽ : S lum̃
creatũ nob̾ non lucet : nisi illuminetur
alumine increato. Quia gͦ omp̃s ds̃ ad

Expanded text:
so loco . » Hinc Psalmista dicit: « Lucerna peso loco . » Hinc Psalmista dicit: « Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . » Scimus tamen quia et ipsa nobis noveritas illustret. Unde iterum Psalmista ait: Quoniam tu illuminas lucernam meam, Domine, Deus meus, illumina tenebras meas . Quid enim lucerna ardens, nisi lumen est? Sed lumen creatum nobis non lucet, nisi illuminetur a lumine non creato. Quia ergo omnipotens D
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. ut nos ab animȩ mortȩ liberaret.
Uel certȩ quia. duo sunt p̃cepta haritatis.
nos sacrȩ scripturȩ dicta uiuificant. Se
uiuiscimus: qui mortui in culpa iace-¬
bamus. Unde om̃ipotenti dño ꝑ psal¬
mistã dr̃. In et̾num ñ obliuiscar iustifi¬
cationes tuas: quia in ipsis inuificasti
me. Iustificationes enĩ precepta dñi di¬
cuntur: in quibꝰ nos corrigendo iustifi¬
cat. De quib psalmista aꝑtius dic̃. In
tuis iustificationib meditabor. non obli¬
uiscar sermones tuos. In eis itaq nos in¬
uificat: quia ꝑ hec nob spĩialem uitã de-¬
monstrat ea que ꝑafflatum sp̃s nr̃is m̃ti¬
bus infundit. Qđ quia cotidie ꝑdonum
grẽ in electoꝵ mentibꝰ agitur : sp̃s utȩ¬
erat in rotis. Haec nob̾ scriptura in te¬
nebris uitȩ p̃sentis facta ẽ. lum̃ itineris.
H inc & petrus ait. Cui benefacitis inten¬
dentes quasi lucerne lucentiͥ in caligino¬

Expanded text:
voluit, ut nos ab animae morte liberaret. voluit, ut nos ab animae morte liberaret. Vel certe quia duo sunt praecepta charitatis, nos sacrae Scripturae dicta vivificant. Secviviscimus, qui mortui in culpa jacebamus. Unde omnipotenti Domino per Psalmistam dicitur: In aeternum non obliviscar justificationes tume . Justificationes enim praecepta Domini dicuntur, in quibus nos corrigendo justificat. De quibus Psalmista apertius dicit: In tuis justificationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos . In eis itaque nos vivificat, quia per haec nobis spiritualem vitam demonstrat, eamque per afflatum spiritus nostris mentibus infundit. Quod quia quotidie per donum gratiae in electorum mentibus agitur, recteerat in rotis. » Haec nobis Scriptura in tenebris vitae praesentis facta est lumen itineris. Hinc etenim Petrus ait: « Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae candenti in caligino
Abbreviated transcription (Latin):
querens quem deuoret. cui resistite for¬
tes in fide. Et sunt alii qui om̃ia t̾rena
despiciunt. nulla quȩ p̃tereunt posside
dignantur. in dĩ se ut p̃dictũ ẽ. contem¬
platione suspendunt. Cum his gͦ eleuanti¬
bus & rote pariter leuantur: quia in qͣn-¬
tum quisq ad alta ꝓfecerit. in tantũ ei
& sacra eloquia de altiorib loquunt᷑. Ua¬
dune gͦ animalia ad utilitatẽ ꝓximi. stat̃
ad custodiam sui eleuantur ad cõtẽplatio¬
nem di. SD rote pariter uadunt. stant.
eleuantur: quia quesita sacra loquutio
talis inuenitur: qualis & sit ipse aquo q̃¬
ritur. Ad actiuam enĩ uitã ꝓfecisti: am¬
bulat tecũ. Addĩ immobilitatẽ atq cõs¬
tantiã sp̃i ꝓfecisti: stat tecũ. Ad cõtem¬
platiuã uitã ꝑ dĩ grãm ꝑuenisti: uolat te¬
cum. Et rursum subditur: quia sp̃s ui-
tȩ erat in rotis. Qđ id circo scđ̃o dr̃ uitȩ¬
sunt testamenta quȩ utraq dĩ sp̃s scribi

Expanded text:
quaerens quem devoret, cui resistite forquaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide . Et sunt alii qui omnia terrena despiciunt, nulla quae praetereunt, possidere dignantur, et in Dei se, ut praedictum est, contemplatione suspendunt. Cum his ergo elevatis et rotae pariter levantur, quia in quantum quisque ad alta profecerit, intantum ei et sacra eloquia de altioribus loquuntur. Vadunt ergo animalia ad utilitatem proximi, 1230 stant ad custodiam sui, elevantur ad contemplationem Dei. 16. Sed et rotae pariter vadunt, stant, elevantur, quia quaesita sacra lectio talis invenitur, qualis et fit ipse, a quo quaeritur. Ad activam enim vitam profecisti, ambulat tecum. Ad immobilitatem atque constantiam spiritus profecisti, stat tecum. Ad contemplativam vitam per Dei gratiam pervenisti, volat tecum. Et rursum subditur: Quia spiritus vitae erat in rotis. Quod idcirco secundo dicitsunt Testamenta, quae utraque Dei Spiritus scribi
Abbreviated transcription (Latin):
ma parte iam dicta sunt: s iterata discre¬
patione narrant᷑. Nec nos pigeat eadem
breuit̃ exponendo repetere: quȩ sp̃s ꝑ
H oc enĩ solum in his uerbis nouũ adicit᷑.
qđ dictum ẽ: cum stantib stabant.
aũt quidã qui usq ad hoc ꝓficiunt. ut t̃¬
rena quȩ accipiunt bene dispensare no-
sis subueniant. Hii uidelicet uadunt:
in eo qd se ad ꝓximi humilitatẽ tendt̃.
Cũ his gͦ rotȩ gradiuntur: quia sacra elo¬
quia dictoꝵ suoꝵ passus in eoꝵ itinere
disponunt. Et sunt alii qui in fide quã
acceꝑunt ita ad tenendum fortes sunt:
ut aduersis quibusq resistere ualeant. &
non solũ minime ad ꝑuersitatẽ trahunt᷑
ꝑfidiȩ: s etiã ꝑuersa loquentes inpugnẽt.
eosq ad rectitudinẽ ꝑtrahunt. Cum istis
stantib stant &iã rote : quia in eis rectitu¬
dinẽ suam sacri eloquii uerba confirmat̃.
cũ in eis audiunt. state & tenete traditio¬
nes quas didicistis. Et rursus. aduersariꝰ
ur diabolus tãquã leo rugiens circuit

Expanded text:
ma parte jam dicta sunt, sed iterata descriptione narrantur. Nec nos itaque pigeat eadem breviter exponendo repetere, quae spirituHoc enim solum in his verbis novum additur, quod dictum est: Cum stantibus stabant. Sunt autem quidam qui usque ad hoc proficiunt, ut terrena quae acceperunt bene dispensare novesis subveniant. Hi videlicet vadunt, in eo quod se ad proximi utilitatem tendunt. Cum his ergo rotae gradiuntur, quia sacra eloquia dictorum suorum passus in eorum itinere disponunt. Et sunt alii qui in fide quam acceperunt ita ad tenendum fortes sunt, ut adversis quibusque resistere valeant, et non solum minime ad perversitatem trahantur perfidiae, sed etiam perversa loquentes impugnent, eosque ad rectitudinem pertrahant. Cum istis stantibus stant etiam et rotae, quia eis rectitudinem suam sacri eloquii verba confirmant, cum in eis audiunt: State et tenete traditiones quas didicistis . Et rursum: Adversarius vester diabolus, tanquam leo rugiens, circuit
Abbreviated transcription (Latin):
inchoat.: cũ ceꝑit accusare qđ fecit. Cur
enĩ iustus non sic. qui contra suã iniuisti¬
ciã iam ꝑ lacrimas seuit: Iustus gͥ aduo¬
catus nr̃: iusto defendit iuditio. quia¬
nosmet ipsos ⁊ cognoscimus n accusamꝰ in¬
nistos. Nos gͦ non infletib ñ in actibus
nr̃is. s in aduocati nr̃i alligatione confida.¬

Expanded text:
inchoat cum coeperit accusare quod fecit. Cur inchoat cum coeperit accusare quod fecit. Cur enim justus non sit qui contra suam injustitiam jam per lacrymas saevit? Justus igitur advocatus noster justos nos defendet inosmetipsos et cognoscimus et accusamus injustos. Non ergo in fletibus, non in actibus nostris, sed in advocati nostri allevatione confida
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectoꝵ semꝑ & iurtutes & lacrimas an s¬
te mentis nr̃e oculos ponamus: mmitem᷑
tricto examine mala quȩ fecimꝰ uelare.
n assidius enĩ fletib. in cotidiana nr̃a
penitentia. habemus sacerdotẽ in celis:
qui int̾pellat ꝓ nob̾. De quo ȩtiã ꝑiohan¬
mus apud patrẽ iħm xp̃m iustum: ce
ipse ẽ. ꝓpiciatio ꝓpeccatis nr̃is. Ecce exul¬
tauit animus. cum aduocati nr̃i pęniten.¬
tiã audiuamꝰ: s exultationẽ nr̃am iterũ
remordet timor. quia ipse qui ꝓ nob ad¬
uocatus ẽ. dr̃ iustus. Non enĩ causas ius¬
titie habemus. Iustus uero aduocatus.:
in uistas causas nullomꝰ suscipit. nec uer¬
ba dare ꝓ iiusticia consentit. Quid agi¬
mus lemi fr̃s̃ mei : S ecce occurrit animo
quid agaonus. Mala quȩ fecimus ce desera.¬
mus ꝙ accusemus. Scriptum ẽ. Iustus in
pͥncipio accusator est sui. Quilibet enĩpec¬
cator conuersus infletib. iam nstus eẽ.

Expanded text:
perfectorum semper et virtutes et lacrymas anperfectorum semper et virtutes et lacrymas ante mentis nostrae oculos ponamus. Imitemur tricto examine mala quae fecimus velare. In assiduis enim fletibus, in quotidiana nostra poenitentia habemus sacerdotem in coelis, qui interpellat pro nobis. De quo etiam per Joanmus apud patrem Iesum Christum iustum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Ecce exultat animus, cum advocati nostri potentiam audimus; sed exultationem nostram iterum remordet timor, quia ipse, qui nobis advocatus est, dicitur iustus. Nos enim causas iniustitiae habemus, / iustus vero advocatus iniustas causas nullo modo suscipit nec verba dare pro iniustitia consentit. Quid mi fratres mei? Sed ecce occurrit animo quid agamus. Mala quae fecimus, et deseramus, et accusemus. Scriptum est: Justus in principio accusator est sui . Quilibet etenim peccator conversus in fletibus jam justus esse
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ dictum ẽ. unũ qđ̾q cur additur alterũ
cũ in uno quoq om̃s comp̃hendantur .
S si ce ꝑfectoꝵ uitã & ꝓficientiũ merita dis¬
tinguimus : ⁊ unũ quodq ei alterũ non
irrationabilit̃ positum uidemꝰ. Qui enim
et sua deflent. & uirtutũ pennas ad ꝓpei¬
mos. in exemplo tendunt: ꝓculdubio ꝑ¬
fecti sunc. Sunt autẽ pleriq paruulorũ
qui eoꝵ lacrimas conspiciunt ⁊ imitant᷑.¬
& qui nudi in suis pͣuitatibꝰ eẽ. potiussẽt:
scõs iugilatoresq uros cõsiderant. merq
suis prauitatib irati accendunt᷑ ut plangae.
inflãmantur ad penitentiã. atq ut uelare
scõs corpora sua conspiciunt: ita ipsi quoq
lacrimarum suarũ alis uelantur. Se ip¬
sos eni magnis increpationib feriunt. cur
qui uirtutes ñ habent. peccata sua mini¬
me deplorant: si &e illi adhuc plangere ñ
desistune. qui iã uirtutũ pennas ꝑ exẽpla
ad ꝓximos tendunt. In quib uerbis ne¬
cesse ẽ. ut nos qui paruuli adhuc sumꝰ

Expanded text:
 cur adjicitur alterum, cum in unoquoque omnes comprehenduntur? Sed si et perfectorum vitam, et proficientium merita distinguimus, et unumquodque et alterum non irrationabiliter positum videmus. Qui enim et sua deflent, et virtutum pennas ad proximos in exemplum tendunt, procul dubio perfecti sunt. Sunt autem plerique parvulorum qui eorum lacrymas conspiciunt et imitantur. Et qui nudi in suis pravitatibus esse potuissent, sanctos vigilantioresque viros considerant; moxque suis pravitatibus irati, accenduntur ut plangant, et inflammantur ad poenitentiam. Atque ut velare sanctos corpora sua conspiciunt, ita ipsi quoque lacrymarum suarum alis velantur. Seipsos enim magnis increpationibus feriunt; cur qui virtutes non habent peccata sua minime deplorant, si adhuc et illi plangere non desinunt, qui jam virtutum pennas per exempla ad proximos tendunt. 24. In quibus verbis necesse est ut nos qui parvuli adhuc sumus
Abbreviated transcription (Latin):
nec quasi uir obiurgans : quia domꝰ
ex asꝑans ẽ. Aliquando uͦ etiã contra
resistentiũ linguas p̃dicantiũ corda
relo sui dñs accendit ne taceant. s di¬
cta fallatiũ uerbo ueritatis p̾mant.

Expanded text:
domus exasperans est. 14. Aliquando vero etiam contra resistentium linguas praedicantium corda zelo sui Dominus accendit ne taceant, sed dicta fallacium verbis veritatis premant.
Abbreviated transcription (Latin):
torũ an ex eius uitio qͥ doctrine locum
uidet᷑ tenere. docendi sermo subtrahat᷑.
quid aliud nob̵ quã seruari semꝑ in reb
dubiis humilitas iubet᷑: Ut ⁊ quando lo¬
qui possumꝰ ñ extollamur. ne fortasse hec
ipsa loquutionis nr̃ȩ grã ñ nob s auditori¬
bus nr̃is collata sit. & rursus quando
loqui ñ possumus. hii qͥ nobis cõmissi st̃.
minime nos duudicent: ne fortasse ñ ex
nr̃o s ex peccato audientiũ loqͥ minime
possimus. Ad hoc gͦ nob̾ cuncta de meri¬
tis nr̃is incerta sunt: ut unã certã grãm
tencamꝰ idest humilitatẽ. quatinꝰ ⁊ nos
cum loqͥmur ex omipotentis di dono hoc cẽ.
ur̃m meritũ putemꝰ : ⁊ quando aloquuti¬
one doctrine obmutescimꝰ. quãius nr̃a cul¬
pasit. uos tam̃ hanc ẽẽ. urãm specialit̾ cre¬
datis. ut dũ uicissim mala nobis tribuimꝰ
& bona aliis: ꝑ ipsam humilitatis grãm
fiat ut doctrinę sermo qͥ ablatus fuerat

Expanded text:
toribus an ex ejus vitio, qui doctrinae locum toribus an ex ejus vitio, qui doctrinae locum videtur tenere, docendi sermo subtrahetur, quid aliud nobis, quam servare semper in rebus dubiis humilitas jubetur, ut et quando loqui possumus, non extollamur, ne forte haec ipsa locutio nostra gratia non nobis, sed auditoribus nostris collata sit. Et rursus, quando loqui non possumus, hi qui nobis commissi sunt, minime nos dijudicent, ne fortasse non ex nostro, sed ex peccato audientium loqui minime possimus. Ad hoc ergo nobis cuncta de meritis nostris incerta sunt, ut unam certam gratiam teneamus humilitatis, quatenus et nos cum loquimur, ex omnipotentis Dei dono hoc esse, vestrum meritum putemus. Et quando a locutione doctrinae obmutescimus, quamvis nostra culpa sit, vos tamen hanc esse vestram specialiter credatis, ut cum vicissim mala nobis tribuimus, et bona aliis, per ipsam humilitatis gratiam fiat ut doctrinae sermo, qui ablatus fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
timoniũ tuũ de me. Et sic̃ uolentib apłis
p̃dicare masia scriptũ ẽ: quia ꝓhibuit eos
diẽ. Om̃ia quecũq dixerint uob̾ seruate
Dicunt enĩ &e ñ faciunt. apt̃ docentiũ qͦq
meritũ & audientiũ iustificationẽ sermo
docote om̃s gt̃s. dpter malos uͦ auditores.
& indignã uitã eorũ qui docere debueruis
sermo doctrinȩ subtrahitur: sic̃ heli ad
corrigendos filios districte increpationis
uerbũ non habuit. quia n eius negligen¬
tia ⁊ filioru exigebat uita. ut cũ eis ⁊ popłs¬
caderet: & archa dñi capta audallophiliͦs
transiret. Magna enĩ om̃ipotentis dĩ ẽ. grã.
cũ miq agentibꝰ durus adoctorib sermo in¬
crepationis ꝓfertur. Quo contra nũc dr̃
Et eris mutus. nec quasi uir obiurgans. De¬
linquentes ⁊ enĩ obuirgasset: si digni ipsa
obiurgationis grã fuissent. S cũ in doctri¬
na atq silentio sit meritorũ tanta diuer¬
sitas ut sciri facile ñ possit. utrũ ex audi¬

Expanded text:
timonium tuum de me . » Et sicut volentibus Apostolis praedicare in Asia scriptum est quia « prohibuit eos dicit: « Omnia quaecunque dixerint vobis, servate icunt enim, et non faciunt . Propter docentium quoque meritum et audientium justificationem sermo docete omnes gentes . Propter malos vero auditores et indignam vitam eorum qui docere debuerant, sermo doctrinae subtrahitur, sicut Heli ad corrigendos filios districtae increpationis verbum non habuit quia et ejus negligentia, et filiorum exigebat vita, ut cucaderet, et arca Domini capta ad Allophylos transiret . Magna enim omnipotentis Dei est gratia cum inique agentibus, durus a doctoribus sermo increpationis profertur, quo contra nunc dicitur: « Et eris mutus, nec quasi vir objurgans. » Delinquentes etenim objurgasset, si digni ipsa objurgationis gratia fuissent. Sed cum in doctrina atque silentio sit meritorum tanta diversitas, ut sciri facile non possit, utrum ex audi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ intellectum sequunt᷑. s in ipsis quoq
mininis quȩ caꝑe sufficiunt. iã de suis
papilionib quasi exeunt atq in hostus¬
stant: quia ⁊ habitacula carnis relinq̃re.
& ad illa etne uite gaudia quȩ audiunt
ꝓgredi conantur. Hinc ẽ. ⁊iã qđ cum
helias uocẽ dñi secũ loquentis audiret in
spelunce sue hostio stetisse describitur
& faciẽ uelasse : quia ꝑ contẽplationis
grãm uox suꝑnȩ intelligentie fit inm̃te.
totꝰ honio ia intra spelunca ñẽ: quia

Expanded text:
per intellectum sequuntur, sed in ipsis quoque per intellectum sequuntur, sed in ipsis quoque minimis, quae capere sufficiunt, jam de suis papilionibstant, quia et habitacula carnis relinquere et ad illa aeternae vitae gaudia quae audiunt progredi conantur. Hinc est etiam quod Elias, cum vocem Domini secum loquentis audiret , in speluncae suae ostio stetisse describitur, et faciem velasse, quia cum per contemplationis gratiam vox supernae intelligentiae fit in mente, totus homo jam intra speluncam non
Abbreviated transcription (Latin):
oculos figimus. Unde helias ait. Uuut
dñs in cunus conspectu sto. Ibi utiq
stabat: ubi cor fixerat. Quid ÷ autẽ ppłm
colũpnã nubis aspicere. ⁊ in tab̾naculi
sui forib stare. atq adorare: nisi quod
humana mens cũ suꝑiora illa atq cȩ¬
lestia utcũq in enigniate conspicit. iã
claustra habitationis corporee ꝑ suble¬
uatã cogitationẽ exit. atq illũ humilit̃
adorat: cuiꝰ ⁊ si uidere substantiã ñ ua¬
lec. iam tam̃ eiꝰ potentiã ꝑ illuminationẽ
sp̃s miratur: Et cũ moyses tabnacu¬
lũ ingredit᷑. eiꝰ terga popłs aspicit: ⁊ in pa
pilionũ suorũ hostus consistit: quia cum
sc̃s quisq p̃̾dicator alta de dõ loquitur.
suꝑne habitationis iã utcũq tab̾nacłm
ingreditur. eiꝰ terga popłs aspicit. Cuius
pdicationis infirmi quiq ⁊ si uirutẽ ple¬
ne pensare ñ possunt. tam̃ uelut terga
aspiciunt: quia postrema quȩ p̃ualent

Expanded text:
oculos figimus. Unde Elias ait: Vivit oculos figimus. Unde Elias ait: Vivit Dominus, in cujus conspectu sto . Ibi utique stabat, ubi cor fixerat. Quid est autem populum columnam nubis aspicere, et in tabernaculi sui foribus stare atque adorare, nisi quod humana mens cum superiora illa atque coelestia utcunque in aenigmate conspicit, jam claustra habitationis corporeae per sublevatam cogitationem exit, atque illum humiliter adorat, 1319 cujus etsi videre substantiam non valet, jam tamen ejus potentiam per illuminationem spiritus miratur? Et cum Moyses tabernaculum inpilionum suorum ostiis consistit, quia cum sanctus quisque praedicator alta de Deo loquitur, et supernae habitationis jam utcunque habitaculum ingreditur, ejus terga populus aspicit. Cujus praedicationis infirmi quique etsi virtutem plene pensare non possunt, tamen velut terga aspiciunt, quia postrema quae praevalent
Abbreviated transcription (Latin):
qđ corrũpit᷑ aggrauat animã: ⁊ depͥ¬
mit t̾rena in habitatio sensũ multa co-¬
gitantẽ. Si itaq ꝑ cõtẽplationẽ iam
mente extra carnis angustias tendimꝰ:
adhuc tam̃ in sacram̃tis quȩ cognoui¬
mꝰ ipsa carnali angustia intra portã
tenem᷑. Sepe nãq animꝰ ita in duuna
cõtẽplatione suspendit᷑ : ut iã se ꝑciꝑe
dit. Nec auris auduit. aliqͥd ꝑ qͣndam
imaginẽ letetur. s tam̃ mortalitatis pon¬
dere reuerberatꝰ ad ima relabitur quibꝰ¬
dã pene suȩ iuncul is ligatus tenet᷑. Por¬
te igit᷑ intendit: quia uere libertatis gau¬
dia conspicit. iamq exire concupiseit s
adhuc ñ ualet. Hinc ẽ. qđ hebraicꝰ ppłs
de egyptia seruitute libatꝰ. cũ loquente
dño colũpnã nubis cerneret : unꝰquisq
in tab̾naculi sui foribꝰ stabat ⁊ adorabat.
moyses ad tab̾naculũ: surgebat uniu̾sa
plebs. ⁊ stabat unusquisq in hostio pa-¬
pilionis sui. Ibi ⁊ enĩ stamus: ubi m̃tis

Expanded text:
ravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Sic itaque per contemplationem jam mente extra carnis angustias tendimus, adhuc tamen in sacramentis quae cognovimus ipsa carnali angustia intra portam tenemur. 17. Saepe namque animus ita in divina contemplatione suspenditur, ut jam se percipere t, nec auris audivit , aliquid per quamdam imaginem laetetur; sed tamen, mortalitatis suae pondere reverberatus , ad ima relabitur, et quibusdam poenae suae vinculis ligatus tenetur. Portae igitur intendit, qui verae libertatis suae gaudia conspicit, jamque exire concupiscit, sed adhuc non valet. Hinc est quod Hebraicus populus, de Aegypti servitute liberatus, cum loquente Deo cin tabernaculi sui foribus stabat et adorabat. Moyses ad tabernaculum, surgebat universa plebs, et stabat unusquisque in ostio papilionis sui . Ibi etenim stamus, ubi mentis
Abbreviated transcription (Latin):
dum suꝑnã grãm ad altiora intelligenda du-¬
cimur. quanto subtilius leuamur: tanto
semꝑ ꝑ humilitatẽ nosmetipsos in intellec¬
tu nr̃o p̃mere debemus. nec conem̃ plus
saꝑe quã oportet saꝑe. s saꝑe ad sobrietatẽ:
ne dum nimis inuisibilia discutimus aber¬
remꝰ. ne iilla natura incorporea corporei
luminis aliqđ queramꝰ. Aurem enĩ inten¬
dere ⁊ faciem oꝑire ẽ : uocẽ int̾ioris sub-¬
stantiȩ audire ꝑmentẽ. ⁊ tam̃ ab om̃i
specie corporea oculos cordis auertere :
ne qđ sibi in illa corporale animus fingat.
sionem gaudia ȩtña didicimus: qui in
testimonio diumitatis eiꝰ apparuisse exte¬
rnus ciues nr̃os angłos illius scimꝰ: con¬
cupiscamus regẽ. desidemus ciues quos
cognouimꝰ atq in hoc scȩ eccłȩ edificio stan¬
tes. oculos in porta teneamus. Demus
t̃ga m̃tis huic corruptioni uite tẽporalis:
intendamꝰ cordis faciem ad cȩlestis patrie li¬
b̃tatẽ. S ecce adhuc multa sunt: que nos

Expanded text:
supernam gratiam ad altiora intelligentiae ducimur, quanto subtilius levamur, tanto semper per humilitatem nosmetipsos intellectu nostro premere debemus, nec conemur plus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem; ne dum nimis invisibilia discutimus, aberremus, ne in illa natura incorporea corporei luminis aliquid quaeramus: aurem enim intendere et faciem operire est vocem interioris substantiae audire per mentem, et tamen ab omni specie corporea oculos cordis avertere, ne quid sibi in illa corporale animus fingat, sionem, gaudia aeterna didicimus, qui in testimonium divinitatis ejus apparuisse exterius cives nostros angelos illius scimus, concupiscamus Regem, desideremus cives quos cognovimus, atque in hoc sanctae Ecclesiae aedificio stantes oculos in porta teneamus; demus terga mentis huic corruptioni vitae temporalis, intendamus cordis faciem ad coelestis patriae libertatem. Sed ecce adhuc multa sunt quae nos
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. peccatũ &xiã incorde innotuit: fumcu¬
lu lineũ in manu tenuit. Ait enĩ. Au¬
distis quia dictum ẽ. antiquis. ñ mechabe¬
ris. Ego autẽ dico uob̃. quia qͥ uiderit
mulierem ad concupiscendã eã: iã mecha
tus ẽ. in corde suo. Friniculus gͦ lineus ÷¬
p̃dicatio subtilis. quȩ m̃tẽ audientis li¬
gat. ne se uł in misera cogitatione dissol¬
uat. & notandũ qđ dr̃. quia ei funiculꝰ
in manu est: idest in oꝑe p̃dicatio. In

Expanded text:
esse peccatum etiam in corde innotuit, funicuesse peccatum etiam in corde innotuit, funiculum lineum in manu tenuit. Ait enim: Audistis quia dictum est antiquis: Non moechaberis; ego autem dico vobis, quia qui viderit mulietus est eam in corde suo . Funiculus ergo lineus praedicatio est subtilis, quae mentem audientis ligat, ne se vel in misera cogitatione dissolvat. Et notandum quod dicitur, quia ei funiculus in manu est, id est praedicatio in
Abbreviated transcription (Latin):
tere uult. ⁊ sui tantũmͦ curã gerere. si
sibi ac multis utilis eẽ. potest: & iã cum
latere desidat exteriꝰ ꝓducat᷑ ut appareat.
Sicq fit ut scõꝵ lapidum ordo teneat᷑. dũ
sepe ⁊ uolens ad honorẽ uenire repellit᷑:
& honorẽ fugiens in sacri ordinis arce sub¬
leuatur: S quia sicut ꝑ int̾p̃tẽ nr̃m di¬
dicimꝰ. hebreorũ hystoria non habet cem̃ta
qd̵ apud nos cercuis habecur exponere de¬
bemus. Soimus autẽ qđ funiculus lineꝰ
subtilior ẽ: quã funiculiffiant aliunde.
Et quid in funiculo lineo. nisi subtiliorem
p̃dicationẽ idest spũalem debemus acciꝑe:
Censura ⁊ienĩ legis funiculus fuit. s lieus ñ
fuit: quia rudem popłm ñ subtili p̃dica¬
tione cohereuit. in quo ꝑ penitentiã non
peccata cogitationis s oꝑis resecauit. At
postquã ꝑsemet ipsum dñs &e iã cogitatio¬
nes hominũ p̃dicando relegauit. ⁊ ꝑfectũ

Expanded text:
tere vult et sui tantummodo curam gerere, si tere vult et sui tantummodo curam gerere, si sibi ac multis esse utilis potest, etiam cum latere desiderat, exterius producatur ut appareat. Sicque fit ut sanctorum lapidum ordo teneatur, dum saepe et volens ad honorem venire repellitur, et honorem fugiens in sacri ordinis arce sublevatur. Sed quia, ut per interpretem nostrum didicimus, Hebraeorum historia non habet caement ejus, hoc quod apud nos certius habetur, exponere debemus. Scimus autem quod funiculus lineus subtilior est quam si funiculi fiant aliunde. Et quid in funiculo lineo, nisi subtiliorem praedicationem, id est spiritalem debemus accipere? Censura etenim legis funiculus fuit, sed lineus non fuit, quia rudem populum non subtili praedicatione coercuit, in quo per poenae sententiam non peccata cogitationis, sed operis resecavit. At postquam per semetipsum Dominus etiam cogitationes hominum praedicando religavit, et perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
Unde enĩ in mundo innotuit: ibi de sẽ lec¬
tionis scientiã infixit. Predicatio gͦ eiꝰ ex
carne: quasi quidã sonitꝰ. ex ere ẽ. Dicat̃
igitur recte: cuius species quasi species
manu eiꝰ. In septuaginta int̾p̃tib funiculꝰ
lieus ñ habetur: s funiculus cem̃tarioꝵ.
Quorũ si in hoc uersu translationẽ ad expo¬
nendũ tenemꝰ: quid aliud cem̃tarios quã
scõs doctores accipimꝰ qui loquendo spũa¬
lia ad cȩleste ȩdificit̃ unios lapides id est
fuit quam compositio lapidum in hac quȩ
cotidie construitur fabrica scõrum : In fu¬
niculo autẽ cementarii hoc agi solet: ut
cognosci aequalitas uł rectitudo resurgentis
parietis debeat: ⁊ si lapis intꝰe. foras eicit᷑.
si exterius p̃minet interius reuocatur. Et
certe hoc cotidie agit p̃dicatio doctorũ:
ut una queq anima cui regiminis onera
susciꝑe fortasse ñ expedic & iã siforis appe¬
tat: interius reuocet᷑. & rursum que la¬

Expanded text:
Unde enim in mundo innotuit, ibi de se lecUnde enim in mundo innotuit, ibi de se lectionis scientiam infixit. Praedicatio ergo ejus ex carne, quasi quidam sonitus ex aere est. Dicatur igitur recte: Cujus species quasi species manu ejus. 10. In Septuaginta interpretibus funiculus lineus non habetur, sed funiculus caementariorum. Quorum si in hoc versu translationem ad exponendum tenemus, quid aliud caementarios quam sanctos doctores accipimus, qui, loquendo spiritalia, ad coeleste aedificium vivos lapides, id est fuit quam compositio lapidum in hac quae quotidie construitur fabrica sanctorum? In funiculo autem caementariorum hoc agi solet, ut cognosci aequalitas vel rectitudo surgentis parietis valeat; et si lapis intus est, foras ejiciatur; si exterius prominet, interius revocetur. Et certe quotidie hoc agit praedicatio doctorum, ut unaquaeque anima, cui regiminis onera suscipere fortasse non expedit, etiamsi foris apparere appetat, interius revocetur; et rursum quae la
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tam̃ aliud eiꝰ uestimentũ ẽ. atq aliud ip¬
se. Nam nr̃m quoq uestim̃tũ caro dr̃. s
tam̃ ipsi nos sumꝰ caro quia uestimur. hoc
aut̃ uestuntũ illius longe ante. ysaias as¬
piciens ꝑ crucẽ passionis sanguine cruen¬
tũ dix̃. Quare rubrũẽ. indum̃tũ tuũ ⁊
uestim̃ta tua quasi calcantiũ in torculari:
Cui ipse respondit. Torcular caleaui solus
⁊ de gentib ñ ẽ. uir mecũ. Solus ⁊ enĩ
torcular in quo calcatꝰ ẽ. calcauit: quia¬
in sua potentia eã quã ꝑtulit passionem
uicit. Nam qͥ usq ad mortẽ cruẽe passꝰ
ẽ: de morte cũ gła surrexit. Bene autẽ
quibꝰ pati uenerat passionis eiꝰ eẽ. parti¬
cipes debea̾nt. qui ꝓeo qđ illo tp̃r necdũ
crediderant de ipsis in passione queritur.
quorũ uita illa passione querebat᷑. ꝑ fem
gentib indicauit: in uestũto ⁊ in femore
scriptũ habuit rex regũ ⁊ dñs dñantium.

Expanded text:
Nec tamen aliud ejus vestimentum est, atque aliud ipNec tamen aliud ejus vestimentum est, atque aliud ipse. Nam nostrum quoque vestimentum caro dicitur, sed tamen ipsi nos sumus caro, qua vestimur. Hoc autem vestimentum illius longe ante Isaias aspiciens per crucem passionis sanguine cruentatum, dixit: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua quasi calcantium in torculari? Cui ipse respondit: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Solus enim torcular in quo calcatus est calcavit, qui sua potentia eam quam pertulit passionem vicit. Nam qui usque ad mortem crucis passus est, de morte cum gloria surrexit. Bene autem quibus pati venerat passionis ejus esse participes debebant, qui pro eo quod illo tempore necdum crediderant, de ipsis in passione queritur, quorum vita in illa passione quaerebatur. Per femur gentibus indicavit, in vestimento et femore scriptum habuit: Rex regum, et Dominus dominantium .
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur qͥ edificiũ metit᷑ in monte: S
querendũ nob̃ ÷ cur de hoc uiro dr̃. cuiꝰ
species erat quasi species eris. Cunctiaut̃
nouimꝰ fr̃s metallũ eris ualde ẽẽ. durabi¬
le: atq om̃imodo sonorũ. Quid ẽ. gͦ qđ̃
aspectus mediatoris dĩ. ⁊ hominũ speciei
cõparat᷑ eris. nisi hoc qđ aꝑte nouimꝰ qr
unigenitꝰ filius formã carnis humane ꝑ¬
resurrectionis sue głam uertit in et̾nitatẽ:
qr in eo caro facta ẽ. iam sine fine durabi¬
lis: Nlam surgens amortuis iã ñ moritur.¬
& mors ei ultra ñ dñabitur. Quid ÷ autẽ qđ
ipsa eius incarnatio sonoro comparat᷑: nisi
insonuit om̃ib gła maiestatis sue: & qͣsi
aspectũ eris habet in corpore. qr ds mundo
innotuit ex carne. Unde ⁊ ꝑ ioh̃m dict᷑.
habebat in uestim̃to ⁊ infemore suo seriptũ.
rex regum ⁊ dñs dñantiũ. Quid enĩ uesti¬
mentũ eiꝰest nisi corpꝰ qđ sũpsit ex iurgine:

Expanded text:
ligitur, qui aedificium metitur in monte? 9. Sed ligitur, qui aedificium metitur in monte? 9. Sed quaerendum nobis est cur de hoc viro dicitur, Cujus species erat quasi species aeris. Cuncti autem novimus, fratres, metallum aeris valde esse durabile, atque omnimodo sonorum. Quid est ergo quod aspectus Mediatoris Dei et hominum speciei comparatur aeris, nisi hoc quod aperte novimus, quia unigenitus Filius, formam servi aresurrectionis suae gloriam vertit in aeternitatem, quia in eo caro facta est jam sine fine durabilis? Nam surgens a mortuis jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur . Quid est autem, quod ipsa ejus incarnatio sonoro metallo comparatinsonuit omnibus gloria majestatis suae? Et quasi aspectum aeris habet in corpore, quia Deus mundo innotuit ex carne. Unde et per Joannem dicitur: Habebat in vestimento et in femore suo scriptum: Rex regum, et Dominus dominantium . Quid enim vestimentum ejus est, nisi corpus quod assumpsit ex Virgine?
Abbreviated transcription (Latin):
mundi relinquentiũ. aut ce iã inp̃dicatoꝵ
sũmitate ꝓficiat : iã ciuitatis in monte
posite ȩdificiũ intrauit. Nam qui consi¬
derare meliorũ uitã ut ꝓficiat negligit.
adhuc extra fabricã stat: ⁊si honorem
quẽ scã eccła iã in mundo habet admira¬
tur. quasi ȩdificiũ foris conspicit: ⁊ obstu¬
pescit. Et quia exteriorib solis intentꝰ ẽ:
intꝰ ingressus ñ ẽ. Sequitur.
Ecce uir cuiꝰ erat species quasi species ae¬
ris. Ipse signatur in uiro : qͥ figuratur er
monte. Uir autẽ iste : metiri edificiũ dr̃
Et recte dñs ꝑ uirũ signatur ⁊ montem:
⁊ portando ad cȩlestia subleuat. Sic in
scõ quoq euangłio idẽ redẽptor nr̃ loqͥ¬
tur dicens. Qui intrat ꝑ hostiũ: pastar
ẽ. oiuũ. & paulo post. Ego sum hostiũ.
Atq iterũ post pauca subiungit. Ego sũ
pastor bonus. Si igtur ipse pastor ⁊ ipse
hostiũ untrat pastor ꝑhostiũ : cur nõ
hoc in loco ⁊ ipse mons. ⁊ ipse uir intel¬

Expanded text:
quentium, aut etiam in praedicatorum summitate proficiat, jam civitatis in montem positae aedificium intravit. Nam qui considerare meliorum vitam ut proficiat negligit, adhuc extra fabricam stat: et si honorem quem jam sancta Ecclesia in mundo habet admiratur quasi aedificium foris conspicit et obstupescit: et quia exterioribus solis intentus est, intus ingressus non est. « Et ecce vir cujus erat species quasi species aeris. » Ipse signatur in viro qui figuratur ex monte: vir autem iste metiri aedificium dicitur. Et recte Dominus per virum signatur et montem:  portando ad coelestia sublevat. Sic in sancto quoque Evangelio idem Redemptor noster loquitur, dicens: Qui intrat per ostium, pastor est ovium . Et paulo post: Ego sum ostium . Atque iterum post pauca subjungit: Ego sum pastor bonus . Si igitur ipse pastor, et ipse ostium, et intrat pastor per ostium, cur non hoc loco et ipse mons, et ipse vir intel
Abbreviated transcription (Latin):
Nos quoq cũ iã claustra carnis despicere.
mortalitatis nĩȩ angustias ꝑ inmortali¬
tatis desidium transire. in suꝑnȩ lucis
lib̾tatẽ tende. ad celestis patriȩ gaudia
anhelare ceꝑimꝰ: ad portã oculos tenemꝰ.
quia dũ ad sacram̃tis temporalibꝰ tͣnsi-¬
re ad ȩt̃na cupimꝰ. quasi iã p̃senti uite
t̃ga dedimꝰ : ⁊ cordis faciẽ in desiderio nr̃i

Expanded text:
Nos quoque cum jam claustra carnis despicere Nos quoque cum jam claustra carnis despicere mortalitatis nostrae angustias per mortalitatis desiderium transire, in supernae lucis libertatem tendere, ad coelestis patriae gaudia anhelare coeperimus, ad portam oculos tenemus: quia dum a sacramentis temporalibus transire ad aeterna cupimus, quasi jam praesenti vitae terga dedim
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs custodiat introitũ tuũ. ⁊exitũ tuũ.¬
Custodit enĩ dñs unuscuiusq animȩ in¬
troitũ. quo intrat ad fidem: ⁊ exitum
quoq quo exit ad speciẽ. ut neq intͣns
eccłam errorib supplantet᷑. neq ab hac
temporali ad et̾nam exiens ab antiqͦ hoste
rapiatur. ꝓpter hunc uͦ egressum nr̃m
quẽ cotidie debemus m̃te meditari: de
redẽptore nr̃o PaUIUS quoq loquit᷑ dicẽs
Ut sc̃ificaret ꝑ suum sanguinem populũ:
extra portam passus ẽ. Exeamus gͥadeũ
extra castra: imꝑpiũ eiꝰ portantes. Noeni
hic habemus manentẽ ciuitatẽ: s futu¬
ram inquirimꝰ. Uir itaq qͥ apparuit in
porta stetit. atq ita loquutus ẽ: qr me¬
diator dĩ ⁊ hominũ xp̃s iħs. in ipso qͦq
passionis sue tempore p̃cepta uite disci
pulis dedit. ut hii qui in eũ credunt ad
portã semꝑ aspiciant: & passionẽ eiꝰ sol¬
licita consideratione pensantes. a suo
quoq exitu cordis oculos ñ auertant.

Expanded text:
nus custodiat introitum tuum, etc.--Custodit enim Dominus uniuscujusque animae introitum, quo intrat ad fidem, exitum quoque quo exit ad speciem, ut neque intrans Ecclesiam, erroribus supplantetur, neque ab hac temporali ad aeternam exiens, ab antiquo hoste rapiatur. Propter hunc vero egressum nostrum, quem quotidie debemus mente meditari, de Redemptore nostro Paulus quoque loquitur, dicens: Ut sanctificaret per suum sanguinem populum, extra portam passus est. Exeamus igitur ad eum extra castra, improperium ejus portantes. Non enim hic habemus manentem civitatem, sed futuram inquirimus . Vir itaque qui apparuit in porta stetit, atque ita locutus est, quia Mediator Dei et hominum Christus Jesus in ipso quoque passionis suae tempore praeceptpulis dedit: ut hi qui in eum credunt, ad portam semper aspiciant, et passionem ejus sollicita consideratione pensantes, a suo quoque exitu cordis oculos non avertant.
Abbreviated transcription (Latin):
lateret ex passionib. ⁊ homo cerneret᷑
rendum nob ẽ. utrũ facie interius ⁊⁊ tergo
Quainre si ea quȩ sunt p̃missa ⁊ subiuncta
conspicimus: citius qualit̾ stecerit in¬
ueniemꝰ. Prius enĩ dr̃. erat quasi edificiũ
ciuitatis uergentis ad austrũ. ⁊ introdut
me illue. ⁊ paulo post de eodẽ uiro subdit᷑.
stabat autẽ in porta. statimq subiungit᷑. ⁊¬

Expanded text:
lateret ex passionibus, et homo cernereturlateret ex passionibus, et homo cernereturrendum nobis est utrum facie interius, et tergo Qua in re si ea quae sunt praemissa et subjuncta conspicimus citius qualiter steterit invenimus. Prius enim dicitur, « Erat quasi aedificium civitatis vergentis ad Austrum, et introduxit me illuc. Et paulo post de eodem viro subditur: Stabat autem in porta. Statimque subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
post parietẽ nr̃m. Qui enĩ humanis ocu¬
lis hoc qđ de mortali natura assũpsit os¬
tendit. ⁊ inseipso inuisibilis ꝑmansit:
in aꝑtose uidere querentibꝰ quasi post pa¬
rietem stetit. qr uidendũ se manifesta
maiestate ñ p̃buit. Quasi eiũ pꝰ parietẽ
stetit. qui humanitatis naturã quã assũ¬
psit ostendit: ⁊ diuinitatis naturã hu¬
manis oculis occultauit. Unde ⁊ il¬
lic subditur. respiciens ꝑ fenestrã ꝓs¬
piciens ꝑcancellos. Quisquis enĩ ꝑ fe¬
nestras uł ꝑcancellos respicit : nec totꝰ
uidetur. nec. totꝰ non iudetur. Sic sic ni¬
mirũ redẽptor nr̃ ante dubitantiũ oculos
factus ẽ : qr si miracula faciens nil ꝑtulis¬
set ut homo: plene eis apparusset ds̃. Q
rursum humana paciens si nulla feciss
ut ds̃: purus putaret᷑ homo. d quia
⁊diuma fecit ⁊ humana ꝑtulit: quasi
ꝑfenestras uł ꝑ cancellos ad homines ꝓs¬
pexit ut ds̃. ⁊ appareret ex miraculis et

Expanded text:
post parietem nostrum . Qui enim humanis ocupost parietem nostrum . Qui enim humanis oculis hoc quod de mortali natura assumpsit ostendit, et in seipso invisibilis permansit, in aperto se videre quaerentibus quasi post parietem stetit, quia videndum se manifestata majestate non praebuit. Quasi enim post parietem stetit, qui humanitatis naturam quam assumpsit ostendit, et divinitatis naturam humanis oculis occultavit. Unde et illic subditur: Respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos . Quisquis enim per fenestras, vel per cancellos respicit, nec totus latet, nec totus videtur. Sic sic nimirum Redemptor noster ante dubitantium oculos factus est, quia si miracula faciens nil pertulisset ut homo, plene eis apparuisset Deus; et rursum humana patiens, si nulla fecisset ut Deus, purus putaretur homo. Sed quia et divina fecit, et humana pertulit, quasi per fenestras vel per cancellos ad homines prospexit, ut Deus et appareret ex miraculis, et
Abbreviated transcription (Latin):
sione turbati sunt : quiꝰ eum quẽ ad redẽ¬
ptionẽ suã uenire crediderant mortetior
uidebant. Qui gͥ inporta stat sic̃ suꝑius
dictũ ẽ. ex quadam parce foris. ex quadã
parte intus uidetur. Unde nec ipsa iude¬
orũ ꝑfidia sine diuine uirtutis ẽ. ostensi¬
one derelicta. Ilam miracula eiꝰ uiden¬
tes trahebant᷑ ut crederent: s rursum
passiones illius ꝑpendentes: dedignabant᷑
dm̃ crede quẽ carne mortalẽ uidebant.
Uno e factum÷ ut de eiꝰ cognitione dubitarẽ.¬
Uidebant enĩ esurientẽ. sitientẽ. comedentem.
bibentẽ. lasescentẽ. dormientẽ. ⁊ purũ huc
hominẽ eẽ. estimabant. Uidebant mortuos
suscitantẽ. lepsos mundantẽ. cecos illumi¬
nantẽ. demonia eicientẽ. ⁊ ẽẽ. hunc ultra
homines sentiebant. S ipsa eiꝰ miracula
in eoꝵ corde cogitata humanitas ꝑturba¬
bat. Unde scã eccła sub sponse uoce hũc
aꝑte iã uidere desiderans ait. En ipsestat

Expanded text:
sione turbati sunt per eum, quem ad eresione turbati sunt per eum, quem ad ereptionem suam venire crediderant mortalem videbant. Qui igitur in porta stat, sicut superius dictum est, ex quadam parte foris, ex quadam vero parte intus videtur. Unde nec ipsa Judaeorum perfidia sive divinae virtutis est ostensione derelicta. Nam miracula ejus videntes trahebantur, ut crederent, sed rursum passionem illius perpendentes dedignabantur Deum credere, quem mortalem videbant: unde factum est ut de ejus cognitione dubitarenVidebant enim esurientem, sitientem, comedentem, bibentem, lassescentem, dormientem, et purum hunc hominem esse aestimabant. Videbant mortuos suscitantem, leprosos mundantem, caecos illuminantem, daemonia ejicientem, et esse hunc ultra homines sentiebant. Sed ipsa ejus miracula in eorum corde cogitata humanitas perturbabat. Unde sancta Ecclesia sub sponsae voce hunc aperte jam videre desiderans, ait: En ipse stat
Abbreviated transcription (Latin):
ire & sepelire patrẽ meũ. Cui dr̃. Sine
mortuos ut sepeliant mortuos suos: tu au¬
tẽ sequere me. ⁊ annuntia regnũ dĩ. Qͥd
est qđ ille ꝓmittit se ire & deseritur: iste
domũ uult redire. ⁊ tam̃ ut sequi debeat
iubetur : Ille non suscipitur: iste nec ad
hore mom̃tum ab obsequio relaxat᷑. In t̾ra
ut cȩlestis fabrica non sine pio ⁊ iusto exa¬
mine construat᷑. Potest ceiã chalamꝰ m̃su¬
rȩ scriptura saera ꝓeo intelligi. qđ qͥsqͥs
hanc legit in ea semet ipsum metitur.
disiunctꝰ remansit. quantũ iam assurgat
ad bona facienda. quantũ adhuc in pͣuis
actibꝰ ꝓstratus iaccat. Sequitur. Stabat
autẽ in porta. Siquis in porta stat: ex qͣ¬
dam parte intꝰ ẽ. ⁊ ex quadã foris: quia
aliud eiꝰ foris aspicitur. aliud u intus abi¬
porta stetit: qr ꝑ humanitatẽ uisibilis ap¬
paruit. ⁊ sese inuisibilẽ in diuinitate ser¬
uauit. Hinc enĩ iudei qͥ hunc ex ꝓpħarũ
ꝓmissione sustinuerant ꝑfidiȩ suȩ confuc¬

Expanded text:
ne mortuos sepelire mortuos suos, tu autem me sequere, et annuntia regnum Dei . Quid est quod ille promittit se ire, et deseritur; iste domum vult redire, et tamen ut sequi debeat jubetur? Ille non suscipitur, iste nec ad horae momentum ab obsequio relaxatur. Internaut coelestis fabrica non sine pio et justo examine construatur. 14. Potest etiam calamus mensurae Scriptura sacra pro eo intelligi, quod quisquis hanc legit, in ea semetipsum metitur vdisjunctus remansit; quantum jam assurgat ad bona facienda, quantum adhuc in pravis actibus prostratus jaceat. Sequitur: IBID.-- Stabat autem in porta. dam parte intus est, ex quadam foris quia aliud ejus foris aspicitur, aliud vero intus absporta stetit, qui et per humanitatem visibilis apparuit, et sese invisibilem in divinitate servavit. Hinc enim Judaei issione sustinuerant, perfidiae suae confu
Abbreviated transcription (Latin):
assumitur. cũ iunco uͦ scribi ñ potest.
quid in iunco ⁊ chalamo acciꝑe debemꝰ.
nisi qđ una ẽ. doctrina ueritatis. quȩ
multos auditores irrigat. S irrigati
alii adhoc usq in uerbo dĩ ꝓficiunt : ut
&eiã scriptores fiant uidelicet tanꝗ chala¬
mi: alii uͦ uerbũ uitȩ audiunt. bone spei
⁊ rectorũ oꝑũ uiriditatẽ tenent. s tam̃
ad scribendum ꝓficere nullatenꝰ possũt.
Hii quid in aqua dĩ nisi quidã ut itadicam
iunci sunt: qͥ quidẽ uiridiscendo ꝓficiũt
s litteras expͥmere nequaquã ualent:
Redẽptor gͥ nr̃ quia uerba quę dix̃oeiã
ꝑ doctorũ studiũ seribi largitus ẽ: in
manu chalamũ tenuit. Qui chalamus
m̃ surȩ dr̃. qr ipsa doctorũ studia sub
quadã occulti iudicii dispensatione re¬
tinent᷑: ut & aliis legentib ꝓssint. et
aliis legentibꝰ ꝓdesse ñ possint. Unde
& scĩ apłi cũ magistrã ueritatẽ sibi
aꝑtius loquentẽ relinquierent cur tur¬
bis in paraboł loqueret᷑: audierunt.

Expanded text:
o scribi non potest. Quid in junco et calamo acciperemus, nisi quod una est doctrina veritatis quae multos auditores irrigat? sed irrigati, alii ad hoc usque in verbo Dei proficiunt, ut etiam scriptores fiant videlicet tanquam calami, alii vero verbum vitae audiunt, bonae spei et rectorum operum veritatem tenent, sed tamen ad scribendum nullatenus possunt. Hi quid in aqua Dei nisi quidam ut ita dicam junci sunt? Qui quidem viri discendo proficiunt, sed litteras exprimere nequaquam valent. Redemptor igitur noster quia verba quae dixit etiam per doctorum studium scribi largitus est in manu calamum tenuit: qui calamus mensurae dicitur quia ipsa doctorum studia sub quadam occulti judicii dispensatione retinentur, ut et aliis legentibus prosint, et aliis legentibus prodesse non possint. Unde sancti apostoli cum magistrum veritatem sibi apertius loquentem requirerent, cur turbis in parabolis loqueretur, audierunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ducto ꝓpħa medificiũ stans in porta lo¬
quutus ẽ: ꝓfecto constat qr facie interi
⁊ tergo exteriꝰ stetit. S introductus ꝓpħa
cin uir stans in porta loquutus ẽ: ꝓculdu¬
bio faciẽ ad portã tenebat: unde uerba
loquentis audiebat. Quid ÷ gͦ qđ uir inte¬
rius aspicit. ꝓpħa foris : quid ÷ qđ eiusdem
uiri facies ad edificiũ. ꝓpħe uͦ oculi sunt ad
portã. nisi qđ unigenitus patris idcirco in.¬
carnatus ẽ. ut nos ad sp̃uale edificiũ idest
ad sc̃ẽ eccłe fidẽ introduceret. Cuiꝰ oculi
ȩdificium suũ semꝑ aspiciunt: qr quantũ
quisq in uirtutib ꝓficiat indesinenter
adtendunt. clpħa uero ad portã respicit.
qi qui uerba dĩ audit. semꝑ oculos cordis
ponere ad exitũ debet. ⁊ sine cessatione
meditari. quando a p̃senti uita ereat. atq
ad et̃ña gaudia ꝑtingat. pt̃ hoc qͥppe
incarnatus ẽ. ds: ut nos introduceret ad
fidem. & educat ad speciẽ uisionis suȩ.

Expanded text:
porta locutus est, profecto constat quia facie interius, et tergo exterius stetit. Sed introductus propheta, cui vir stans in porta locutus est, procul dubio faciem ad portam tenebat, unde verba loquentis audiebat. Quid est ergo, quod vir interius aspicit, propheta foris? Quid est quod ejusdem viri facies ad aedificium, prophetae vero oculi ad portam sunt, nisi quod Unigenitus Patris idcirco incarnatus est, ut nos ad spiritale aedificium, id est ad sanctae Ecclesiae fidem introduceret? Cujus oculi aedificium suum semper aspiciunt, quia quantum quisque in virtutibus proficiat indesinenter attendunt. Propheta vero ad portam respicit, quia qui verba Dei audit semper oculos cordis ponere ad exitum debet, et sine cessatione meditari quando a praesenti vita exeat, atque ad aeterna gaudia pertingat. Propter hoc quippe incarnatus est Deus, ut nos introducat ad fidem, 1318 et reducat ad speciem visionis suae.
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ cotidiana uita a cõiugatis duci nõ
potest flere ñ negligit. cP eo enĩ qđ ipsa fa¬
miliaris cura animã cont̾bat: sese ad laeri¬
mas excitat. Ille uͦ iamcuncta quȩ sunt
mundi deseruit. nil eiꝰ habere appetit.
solius contẽplationis exercitatione pasci¬
tur. spe p̾miorũ cȩlestiũ cũ fletib letat᷑.
transcendit ipsa &e iã quȩ haberi concessa
sunt: cotidianũ cũ dño habere secretũ
querit. nulla eiꝰ animũ p̃tere¬
untis mundi cura ꝑtͣbat. m̃tẽ semꝑ in
expectatione celestiũ gaudiorũ dilatat.
Alius uͦ iã huius mundi cuncta deseruit.
eiꝰq mens in cõtẽplatione celestiũ suble¬
uatur. s tam̃ ꝓ edificatione multorũ locũ
regiminis tenens qͥ reb p̃tereuntibꝰ ex desi¬
derio ñ succũbit. ad eas aliquando ꝓpter
ꝓximorũ compassionẽ reflectit᷑: ut ex ea¬
rum cura indigentibꝰ misereat᷑. Uerbum
uite auditorib p̃dicat: animabꝰ simul &

Expanded text:
quibus quotidiana vita a conjugatis duci non quibus quotidiana vita a conjugatis duci non potest flere non negligit. Pro eo enim quod ipsa familiaris cura animum conturbat, sese ad lacrymas excitat. Ille vero jam cuncta quae sunt mundi deseruit, nil ejus habere appetit, solius contemplationis exercitatione pascitur, spe praemiorum coelestium cum fletibus laetatur, transcendit ipsa etiam quae haberi concessa sunt, quotidianum cum Domino habere secretum quaerit, nulla ejus animum praetereuntis mundi cura perturbat, mentem semper in exspectatione coelestium gaudiorum dilatat. Alius vero jam hujus mundi cuncta deseruit, ejusque mens in contemplationem coelestium sublevatur; sed tamen pro aedificatione multorum, locum regiminis tenens, qui rebus praetereuntibus ex desiderio non succumbit, ad eas aliquando propter proximorum compassionem reflectitur, ut ex earum cura indigentibus misereatur; verbum vitae auditoribus praedicat, animabus simul et