comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rucere conspicimꝰ quenec totos foras uo̾
ꝯtice ꝑmitiat. et adcor tterum sclaribus
curis cdisꝑsos recolligat. S si deliciosota¬
pttis pabulo saginau beati augustmi
patuote ur̃i opuscula legite. et ad comp&¬
qd̾ aliqua dehiis que scripsisse me memi¬
ni. fr̃nitas ur̃a ad m̃sam suam coram ex¬
traneis legi faciat. Quodm non iudetur
ẽt̃ faciendũ: quia hoc qd̃ uos ꝓ cartate fa¬
citis. possunt quidam qͣntum᷑ ad me est
uane głie deputare. Ideoq coram extraneliꝰ.
antiquoꝵ dicta legtis. ex quoꝵ auccoritale
ualeant qui audiunt informari.
tem ioh̃i subdiacono rauenne post młta.
llud inquit qd̃ ad me quorũdam relatio
ẽp̃s m̃s marianus legi cõm̃ta beati iob pu¬
blice ad uigilias faciat ñ grate suscepi. qͥa
ñ est illud popłare. et rudib auditorib ĩ¬
pedimentũ magis. qm ꝓuectum generat.
S dic ei. ut cõm̃ta psalmorũ legi ad ui¬
gilias faciat que m̃tes scl̃arium ad bonoᷤ
mores precipue informent. Neq enim uo¬

Expanded text:
studere conspicimus, quae nec totos foras vos exire permittat, et ad cor iterum saecularibus curis dispersos recolligat. Sed si delicioso cupitis pabulo saginari, beati Augustini patriotae vestri opuscula legite, et ad compaquod aliqua de his quae scripsisse me memini fraternitas vestra ad mensam suam coram extraneis legi faciat. Quod mihi non videtur esse faciendum, quia hoc quod vos pro charitate facitis, possunt quidam, quantum ad me est, vanae gloriae deputare. Ideoque coram extraneis antiquorum dicta legite, ex quorum auctoritate valeant qui audiant reformari. » Item Joanni, subdiacono Ravennae, post multa: « Illud, inquit, qianus legi commenta beati Job publice ad vigilias faciat, non grate suscepi, 1196 quia non est illud opus populare, et rudibus auditoribus impedimentum magis quam provectum generat. Sed dic ei ut commenta Psalmorum legi ad vigilias faciat, quae mentes saecularium ad bonos mores praecipue informant. Neque enim vo
Abbreviated transcription (Latin):
sitione geneseos admiratus. sumpta ĩquit
sunt hec ali auitorib origene iuctormo.
ambrosio. ieronimo. cassiano. augusti¬
nofulgentio. acnr̃is temꝑib insig¬
n niter eloquente gregorio. S et becla
pb̃r in libro descematib oratores. homo¬
eo telenton facere ꝓhibens. exemplũ ꝓpo¬
suit ddicens. Beat᷑ iobsoli deo sibiq cogͣnitꝰ
intemptatõe ad nr̃am noticiam ꝑducẽ¬
uirium tanto latius spargeret. quarto
more aromatum melius ex incensione fͣ¬
glaret. Quo scemate ip̃e qui hoc cdixit
beatus papa gregorius sepissime usus
fuisse cognoscttur et huiꝰmodi orationes
ẽẽ. reor. quas ieronimꝰ concinans: recho¬
rum declamationes appellat.

Expanded text:
sitione Geneseos admiratus: « Sumpta, inquit, sitione Geneseos admiratus: « Sumpta, inquit, sunt, ab auctoribus haec Origene, Victorino, Ambrosio, Hieronymo, Cassiano, Augustino, Fulgentio, ac nostris temporibus insigniter 173 eloquente Gregorio. » Sed et Beda presbyter in libro de schematibus oratores homoeoteleuton facere perhibens, exemplum proposuit, dicens: « Beatus Job Deo soli sibique cognitus, in tentatione ad nostram notitiam perducevirium tanto latius spargeret, quantum more aromatum melius ex incensione fragraret. Quo schemate, ipse qui hoc dixit, beatus papa Gregorius, saepissime usus fuisse reperitur. Et hujusmodi orationes esse reor, quas Hieronymus concinnas rhetorum declamationes appellat.
Abbreviated transcription (Latin):
plo dei nemus plantari ꝓhibetur. Et cun¬
cti ꝓculdubio scimus quia quociens in
folus male lete segetis culmi ꝓficiunt. mi¬
nori plenitudine spicarũ grana turgesc̃t.
Unde et ip̃am loquendi artem: qmͣ magi¬
steria discipline exc̾ioris insinuant. serua¬
re clespexi. Nam sicut huius quoq epłe te¬
nor enuntiat. ñ metatismi collisionem fu¬
gio. ñ barbarismi confusionẽ deuito.
Hiatus motusq etiam p̃positionũ casꝰ
seruare contempno. quia indignũ uche¬
m̃ter existimo ut u̾ba celestis oraculi re¬
stringam sub regulis donati. Nec enim
ab ullis int̾pretib inscripture sacte aucto¬
ritate seruata sunt. Ex qua nimirũ quia
nr̃a expositio oritur: dignũ ꝓfecto ẽ. ut
qͣsi eclita soboles speciem sue matris unttetͣ¬
Inquib u̾bis agnoscttur gregorius nõ
stucliose loquutionẽ pompaticam: s ex
pristina secularis exertu consuetudine
pocius incurrisse. Euiꝰ facundie consonã¬
tiam. isidorus spalensis urbis ep̃s: in eipo¬

Expanded text:
plo Dei nemus plantari prohibetur . Et cuncti procul dubio scimus, quia quoties in foliis male laetae segetis culmi proficiunt, minori plenitudine spicarum grana turgescunt. Unde et ipsam loquendi artem, quam magisteria disciplinae exterioris insinuant, servare despexi. Nam sicut hujus quoque epistolae tenor enuntiat, non metacismi collisionem fugio, non barbarismi confusionem devito, situs motusque et praepositionum casus servare contemno, quia indignum vehementer existimo, ut verba coelestis oraculi restringam sub regulis Donati. Neque enim haec ab ulus interpretibus, in Scripturae sacrae auctoritate servata sunt. Ex qua nimirum quia nostra expositio oritur, dignum profecto est ut quasi edita soboles speciem suae matris imitet» In quibus verbis agnoscitur Gregorius non studuisse locutionem pompaticam, sed ex pristina saecularis exercitii consuetudine potius incurrisse. Cujus facundiae consonantiam Isidorus, Hispalensis urbis episcopus, in expo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. unde illi placeas: facere ñ omittas.
Nam humani t̾rores et gr̃e: fumo sũt
similes. qui leni aura euanescit. Hoc
certissime cito: quia placere deo sine
prauis hominib nlls potest. Intanto
segͦ estimet fr̃tutas tua om̃ipotenti deo
placiusse: qnͣto se ꝑu̾sis hominib dis¬
plicuisse cognouerit. Ip̃a tamen defẽsio
pauꝑum: moderata et grauissit. Ne si
qd̃ nimis ugide agitis. ex iuuentute uoꝰ
arbitrent᷑ homines suꝑbite. S talis neꝰ¬
cesse ẽ. ut inueniatur ꝓ oppressis nra deꝰ¬
fensio: qͣtinus et humiles ꝓtestionẽ seu¬
tiant: et oppressores ñ facile inueniant.
qd̃ ex maliuola rep̃hendant Aitenlegͦ
qd̃ ꝑ ezechielem dicitur. Fili hominis:
increduli et subu̾sores sunt tecum. et
cũ scorpionib habitas. Et beatus iobait.
frater fu draconum. et socius structio¬
num. Et paulus discipłis dicit. Inme¬
dio nationis praue et ꝑuerse: inter qͥs
lucetis sicut lum inaria inmundo. Cã¬

Expanded text:
est unde illi placeas facere non omittas. est unde illi placeas facere non omittas. Nam humani terrores et gratiae, fumo sunt similes, qui leni aura raptus evanescit. Hoc certissime scito, quia placere Deo sine pravis hominibus nullus potest. In tanto ergo se aestimet fraternitas tua omnipotenti Deo placuisse, quanto se perversis hominibus displicuisse cognoverit. Ipsa tamen defensio pauperum moderata et gravis sit, ne, si quid nimis rigide agitis, ex juventute vos arbitrentur homines superbire. Sed talis necesse est ut inveniatur pro oppressis nostra defensio, quatenus et humiles protectionem sentiant, et oppressores non facile inveniant quod ex malivola mente reprehendant. Attende ergo quod ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas. Et beatus Job ait: Frater fui draconum, et socius struthionum. Et Paulus discipulis dicit: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo. Tan
Abbreviated transcription (Latin):
niens cõmunis filius pb̃r ueteranus: ita
me podagre dolorib debilem repperit. ut
fr̃nitati tue epłis ꝑ me responclere nulla¬
tenus ualiussem. Et quidem me clauors
gente que uobis ualde imminet: et affli¬
gor uehent̃ter et turbor. Affligor in hus q̃
itum. iam ad italiam intrare ceperunt.
Deuiliano autem scribone quid dicam
quando ubiq iudeo quia nobis peccata
nr̃a respondeant. ut et foris agentib
et intus aꝑu̾sis uidicib contuibemur
S nolitẽ de calib om̃i modlo ꝯtrista¬
i: quia qui post uixerint deteriora
temꝑa iudebunt. ita in ꝯꝑatione sui
temꝑis felices nos estiment dies ha
ꝓdesse minime ualuertt. ip̃a oimpotẽ¬
ti deo mentis deuotio sufficit quam
dedit. Scͥptum ẽ. enim. Eripe eos: qͥ
ses. Qd̃ si cdixeris. iures ñ suppetunt.
qui in spector ẽ cordis ip̃e intelligit.
In om̃e gͦ quod agis: inspectorem cor¬
dis appetere habere placatum. Quicqͥd

Expanded text:
niens communis filius presbyter Veteranus ita niens communis filius presbyter Veteranus ita me podagrae doloribus debilem reperit, ut fraternitatis tuae epistolis per me respondere nullatenus valuissem. Et quidem de Sclavorum gente, quae vobis valde imminet, et affligor vehementer et conturbor. Affligor in his quae r Istriae aditum jam ad Italiam intrare coeperunt. De Juliano autem Scribone quid dicam? Quando ubique video quia nobis peccata tra respondeant, ut et foris a gentibus, et intus a perversis judicibus conturbemur? Sed nolite de talibus omnimodo contristari, quia qui post nos vixerint deteriora tempora videbunt, ita ut in comparatione sui temporis felices nos aestiment dies habprodesse minime valuerit, ipsa omnipotenti Deo mentis devotio sufficit, quam dedit. Scriptum est enim: Eripe eos qui ses . Quod si dixeris: Vires non suppetunt, qui inspector est cordis ipse intelligit. In omni ergo quod agis, inspectorem cordis appete habere placatum. Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
deceruebat. Quappt̾ unuiersis ep̃is sicilie
scribens ait. Suꝑ afflictiones et gemitus
quos annosa hic ꝯtinuatione de hostib
sustinemꝰ: maior nos xetad metus excru¬
ciat. qd̃ inunicos nr̃os om̃i adinsu
ad sicilie inuasionem cognoscunus festi¬
nare. S ne illis molientib hec ꝓsꝑitatẽ
multitudo nr̃oꝵ prebeat peccatoꝵ: to¬
to nos corde ad redemptoris nr̃i remetdia
ꝯferamus. Et quib resistere iurtute nõ
possumus. Lacrimis obuiemꝰ. Nam qͥd
uobis cauendum. qͥd uesit uehem̃tius
om̃i ebdomada de quarta et sexta feria
lecaniam excusabilit̾ indicatis. et contͣ
hos barbarice. crudelitatis incursus: su¬
ꝑne ꝓtectionis auxilium imploretis.
andem sicilia symoniaca
heresi libidineq sordentem: grego¬
rius sicut modo t̾nitur perttͣam precli¬
Tanta nob̾ subinde mala que agunt᷑
pertturam credamus.
ed et peiora pͥorib ẽẽ futura p̾sago
sp̃u. maximo salonitano ẽp̃o scbit
dicens. Ad romanam urbem urbem ue¬

Expanded text:
decernebat. Quapropter universis episcopis Siciliae scribens, ait: « Super afflictiones et gemitus quos annosa hic continuatione de hostibus sustinemus, major nos metus excruciat, quod inimicos nostros omni annisu ad Siciliae invasionem cognoscimus festinare. Sed ne, hoc illis molientibus, prosperitatem multitudo nostrorum praebeat peccatorum, toto nos corde ad Redemptoris nostri remedia conferamus, et quibus resistere virtute non possumus, lacrymis obviemus. Nam quid vobis cavendum, quidve sit vehementius omni hebdomada, quarta et sexta feria litaniam inexcusabiliter indicatis, et contra hos barbaricae crudelitatis incursus supernae protectionis auxilium imploretis. » 54. Tandem Siciliam simoniaca haeresi libidineque sordentem Gregorius, sicut modo cernitur, perituram praedi« Tanta nobis subinde mala quae aguntur perituram credamus. » 55. Sed et pejora prioribus esse futura, praesago piritu, Maximo, Salonitano episcopo, scribit, dicens: « Ad Romanam urbem ve
Abbreviated transcription (Latin):
me euis ac penne ex om̃ib illius m̃bris
cadunt. Caluitium gͦ suum sicut aqͥla¬
roma dilatat: quia plumas ꝑdidit.
dum ppłm amisit. Alarum quoq penne

Expanded text:
e ejus ac pennae ex omnibus ejus membris cadunt. Calvitium ergo suum sicut aquila dilatat, quia plumas perdidit quae populum amisit. Alarum quoque penn
Abbreviated transcription (Latin):
miraculis inter alia scribit inquiens.
Scio quia omps deus ꝑdilectionem tuam
ingerite quam elegit. ut uoluit magna mi¬
racula ostendit. Un de necesse ẽ. ut de eodem
dono celesti. et timendo gaudeas. et gauden¬
do ꝑtimescas. Gaudeas uidelicet quia angloꝵ
anime ꝑ exteriora miracła ad interiorem gr̃ã
ꝑtrahuntur: ꝑtimescas uͦ ne inter signa que
fiunt infirmꝰ animus in sui p̃sumptione
se eleuet ut unde foras ꝑ honorem tollituꝵ
ue autem de gregorii miraculis penes eas

Expanded text:
miraculis inter alia scribit, inquiens: « Scio quia omnipotens Deus per dilectionem tuam in gentem, quam eligi voluit, magna miracula ostendit. Unde necesse est ut de eodem dono coelesti, et timendo gaudeas, et gaudendo pertimescas: gaudeas videlicet, quia Anglorum animae per exteriora miracula ad interiorem gratiam pertrahuntur; pertimescas vero, ne inter signa quae fiunt infirmus animus in sui praesumptione se elevet, ut unde foras per honorem tollitur,cadat, etc. » 41. Quae autem de Gregorii miraculis penes eas
Abbreviated transcription (Latin):
des tua nobis catholica deo custodiente
p̾claruit. ab om̃i heretice ꝑu̾sitatis ma¬
cula. iuxta ꝓfessionem tuam liberum ẽẽ.
uatoris gr̃a clamisse ꝓnuntiamꝰ lib̾am
quoq tribuendo licentiam. ad tuũ mo¬
nasterium in tuo teloco uł ordine nichi¬
lominus remeare.
cismaticos ad retipiendam satiffa¬
ctionẽ uenire gregorius inuitabat.
Quib etiam si nĩquam ad unitatẽ eccł̃ie

Expanded text:
des tua nobis catholica, Deo custodiente, des tua nobis catholica, Deo custodiente, perclaruit, ab omni te haereticae perversitatis macula juxta professionem tuam liberum esse vatoris gratia claruisse pronuntiamus, liberam quoque tribuendo licentiam ad tuum monasterium in tuo te loco vel ordine nihilominus remeare. » 37. Schismaticos ad recipiendam satisfactionem venire Gregorius invitabat, quibus etiam, si nusquam ad unitatem Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
uenena repperimus: ne denuo debuisset
uetumus. S quia hunc te simplictt̾
legisse testatꝰ es. et amputandã ambigue
suspicionis materiam. libellum nobis
manu tua porrexisti ꝑscriptum in quo fi¬
cdem tuam exponens. om̃s generalit hereses
uel quicquio aduersus catholice ꝓfessioins
integritatem ẽ: aꝑtissime condempnasti
et cuncta que sc̃e quatuor uniu̾sales sy¬
nodi recipiunt. te semꝑ recepisse acretiꝑe.
et queꝯdempnauert condempnasse con¬
dempnareq ꝓfessus es. Eamdeniq syno¬
dum que imꝑatoris uistiniani temꝑibꝰ.
detrib capitulis facta ẽ tesusciꝑe et custo¬
dire ꝓmisisti. et ꝓhibitus anobis codicẽ
ip̃m legere. in quo pestifere frautlis uirꝰ
inexum ẽ. libentissime consensisti. repro¬
bans etiam atq condempnãs. om̃ia que¬
in eo contͣ catholice fidei integritatẽ dicta
uel latenter inserta sunt: nec eum te leg̾e
denuo ꝓmisisti. Hacratione ꝑmoti: pꝰ¬
qm̃ etiam expbrati a te libelli paginia fi¬

Expanded text:
enena reperimus, ne denuo debuisset legi vetuimus. Sed quia hunc te simpliciter legisse testatus es, et ad amputandam ambiguae suspicionis materiam libellum nobis manu tua porrexisti perscriptum, in quo, fidem tuam exponens, omnes generaliter haereses, vel quidquid adversus catholicae professionis integritatem est, apertissime condemnasti, et cuncta quae sanctae quatuor universales synodi recipiunt te semper recepisse ac recipere, et quae condemnaverunt condemnasse condemnareque professus es; eam quoque synodum quae imperatoris Justiniani temporibus de tribus capitulis facta est te et suscipere et custodire promisisti, et, prohibitus à nobis codicem ipsum legere in quo pestiferae virus fraudis innexum est, libentissime consensisti, reprobans etiam atque condemnans omnia quae contra catholicae fidei integritatem in eo dicta vel latenter inserta sunt, nec eum te legere denuo promisisti: hac ratione permoti, postquam etiam ex exprobati a te libelli 149 pagina, fi
Abbreviated transcription (Latin):
specie sacros orcdines reuocari decernimꝰ.
Nam nimis indignũ et contͣ eccl̃iastice
regłam discipline ẽ:ut honore quẽ non
ex meritis s ꝓ sceleris p̾mio ꝑceꝑe fun¬
gargur
ui tam̃ plus misccłie qmͣ distritte
nos conuenit oꝑ am dare iusticie:
eosdem eufimium atq thoma in ordine
locoq tantũmodo unde ad sacros ordi¬
nes ꝓmoti fuerant: uolumꝰ reuocarr.
et cunctis dieb uite sue eoꝵdem locoꝵs
rtinentiam. sicut consueuerãt ante ꝑ¬
cipiant. Clematiũ uͦ lectorem similiter
benignitatis intuitu. in ordine locoq
suo reuocandũ eẽ. constituo. Quib ⁊̃
om̃ib iclest paulo diacono. euphemio
thome atq clematio cõmoda sua se¬
cundum locum et ordinem in quo qͥsq
eoꝵ ẽ. sicut solitus erat acciꝑe: a p̃senti
indictione fr̃uitas ura sine aliqͣ stude¬
at minutione prebere.

Expanded text:
specie in sacros ordines revocari decernimus. specie in sacros ordines revocari decernimus. Nam nimis indignum, et contra ecclesiasticae regulam disciplinae est, ut honore quem non ex meritis, sed pro sceleris praemio percepere, fungantur. Quia tamen plus misericordiae quam districtae nos convenit operam dare justitiae, eosdem Euphemium atque Thomam, in ordinem locumque tantummodo, unde ad sacros ordines promoti fuerant, volumus revocari, et cunctis diebus vitae suae eorumdem locorum continentiam sicut consueverant ante, percipiant. Clematium vero lectorem similiter benignitatis intuitu in ordinem locumque suum revocandum esse constituo. Quibus etiam omnibus, id est Paulo Diacono, Euphemio, Thomae, atque Clematio commoda sua secundum locum et ordinem, in qua quisque eorum est, sicut solitus erat accipere, a praesenti indictione fraternitas vestra sine aliqua studeat imminutione praebere.
Abbreviated transcription (Latin):
sit comꝑata ꝯcordia. Que si qd̾ absit nõ
ex caritate. s exp̃mio facta constiterit.
maiori. hoc ẽmendatione plectendũ est.
Nam nos qui canonice reuelante deo
mala siquidem sunt uera resetare p̃.¬
ceclentia festinamꝰ: imissam postmo¬
dum culpam sine uindicta nlła rati
fetium. qͣmius culpa sua uehement
confundat atq reclarguas. quod de¬
ceptus ꝓmissione abacausatione nuꝑ
depostti quondam ep̃i sui destiterit. et
cupiditatis stulio silere cont᷑anima
suam potus qm ꝓꝑclece uera consensit.
diftrictos hanc ei culpã ignoscimꝰ. ato
tem eum oidine locoq suo recipiendũ
censemꝰ. Nam ei atemꝑe ꝓlate sentẽtie
afflictionem quam ꝑtrilit: crelimus
adiundictam huiꝰ culpe posse sufficere.
Eofimium u atq thomam qui ꝓ deserẽ¬
te accusatione sacros ordines acceꝑunt.
eisdem ordinib pruatos ẽe. atq ita sicu¬
tisunt depositi uolumꝰ ꝑmanere. Neum¬
quam eos sub qualitate excusationis

Expanded text:
sit comparata concordia: quae si, quod absit, non sit comparata concordia: quae si, quod absit, non ex charitate, sed ex praemio facta constiterit, majori hoc emendatione plectendum est. Nam nos qui canonice, revelante Deo, mala, si quidem vera sunt, resecare praecedentia festinamus, commissam postmodum culpam sine vindicta nulla ratiesentium, quamvis culpa sua vehementer confundat atque redarguat quod, deceptus promissione, ab accusatione nuper depositi quondam episcopi sui destiterit, et cupiditatis studio silere contra animam suam potius quam prodere vera consensit, districtos, hanc ei culpam ignoscimus, atque eum in ordine locoque suo recipiendum censemus. Nam ei a tempore prolatae sententiae affad vindictam hujus culpae posse sufficere. Euphemium vero atque Thomam, qui pro deserenda accusatione sacros ordines acceperunt, eisdem ordinibus privatos esse, atque ita sicuti sunt depositi, volumus permanere; nec unquam eos sub qualibet excusationis
Abbreviated transcription (Latin):
gregorius indiscussa nlłomͦ
preteribat: etiam si accusatus cum accu¬
satore suo redisset in grãm. Quaꝓptes
uniu̾sis ep̃is decorinthis scribens ait. De¬
siderii nr̃i ẽ: ad concordiam redire discor¬
ddes. et uitos eẽ in gr̃a eos quos diuiso
ab alterutra cdilectione uoluntatis facit
ẽẽ. cliuersitas. Scripta gͥ frat̾nitatis ure
negligentes: agnouimus qd̃ hii qui ⁊tͣ
adrianum fr̃ẽm et cocp̃m nr̃m aliqua di¬
xerant mͦ cum eodem ep̃o in amicitiam
cũ uenissent. et magna nob̾ ad presens
facta ẽ. de coꝵ unitate lecitia. Sed qm̃ ea
q̃ dicta sunt indiscussa remanere ñ pa¬
tim᷑: selis nr̃e cliaconem ad ea inuestigã
da dirigimus. Quia nũtiati nos facino¬
ris q̃litas uehement̾ impellit: ut eaq̃ au¬
diuimꝰ dissimulare nlłatenus debeamus.
p̃sertim cũ accusatores et accusatũ inter
se fecisse grãm indicastis. Hoc nob̾ neces¬
se ẽ. subtilius ꝑscrutari: nefortasse eoꝵ

Expanded text:
Gregorius indiscussa nullo modo Gregorius indiscussa nullo modo praeteribat, etiamsi accusatus, cum accusatore suo redisset in gratiam. Quapropter universis episcopis Corinthi scribens, ait: « Desiderii nostri est ad concordiam redire discordes, et unitos esse in gratia eos quos divisos ab alterutra dilectione voluntatis facit esse 653 diversitas. Scripta igitur fraternitatis vestrae relegentes, agnovimus quod hi, qui contra Adrianum fratrem et coepiscopum nostrum aliqua dixerant, modo cum eodem episcopo in amicitiam convenissent, et magna nobis ad praesens facta est de eorum unitate laetitia. Sed quoniam ea quae dicta sunt indiscussa remanere non patimur, Sedis nostrae dida dirigimus, quia nuntiati nos facinoris qualitas vehementer impellit ut ea quae audivimus dissimulare nullatenus debeamus, praesertim cum accusatores et accusatum inter se fecisse gratiam indicastis. Hoc nobis necesse est subtilius perscrutari, ne fortasse eorum
Abbreviated transcription (Latin):
forte lenttatem diaconi sui adhuc opi¬
nio lacerata ñ commonet. et in hoc qd̃ nõ
credimus torpens extiterit: exꝑientia tua
hec que diximus faciat. et de illius nobis
neglectu renuntiet. Iccirco gregorius ño
ꝓbantem qd̃ obiecerat subdiaconũ offici¬
o uibet priuari. quia uixta canonicas
patium sententias qui calumpniamil¬
patam ñ ꝓͣbat penam decet incurrere: qm̃
sybasse reus utiꝙ sustinerer. Neꝑ he
quia crimen cliacono ꝓbare ñ potuie qm̃
impositionem manus qua carere potiuss
ñ habuit: ñ sacerdotio s officio caruit:
et tanqm̃ reuera infamis meruit uerbe¬
rib castigari. Nam cui cum trib testib
ueluti laico crimen qd̃ libet aꝓꝓbat᷑. ñ est
mirum qd̃ obiecit dum ꝓbare ñ sufficit
sicorꝑali infamie quẽadmodum laicus
exuiris similitudine subiungat᷑. Quod
eẽt diacono gͣlum amittere: hoc fuit fuit¬
subdiacono fame plenitudine caruissẽ.
rimina semel audita¬

Expanded text:
forte lenitatem diaconi sui adhuc opiforte lenitatem diaconi sui adhuc opinio lacerata non commovet, et in hoc quod non credimus torpens exstiterit, experientia tua haec quae diximus faciat, et de illius nobis neglectu renuntiet. » Idcirco Gregorius non probantem quod objecerat subdiaconum officio jubet privari, quia, juxta canonicas Patrum sententias, qui calumniam illatam non probat poenam debet incurrere, quam, si probasset, reus utique sustineret. Ac peus crimen diacono probare non potuit, quoniam impositionem manus qua carere potuisset non habuit, non sacerdotio, sed officio caruit, et tanquam revera infamis meruit verberibus castigari. Nam cui cum tribus testibus veluti laico crimen quodlibet approbatur, non est mirum quod objecit dum probare non sufficit, si corporali infamiae, quemadmodum laicus, ex juris similitudine subjugatur. Quod enim esset diacono gradum amittere, hoc fuit subdiacono famae plenitudine caruisse. 32. Crimina semel audita
Abbreviated transcription (Latin):
cta canonica gregorius neminẽ
relinquebat: sic nimirum falsariũ de¬
latorẽ regulari tramite puniebat. Unde
anthemio subdiacono scribens ait. Cũ
fortius punenla sint crimina q̃ inson¬
tib et maxime sacris ordinib ingerunt᷑.
Quam sitis culpabiles om̃s qui incausa
ioh̾̃is diaconi resedistis attendite ut hy¬
larium criminatorẽ eius nlła exdiffini¬
tione ur̃a pena ueniens castigaret. Nec
illud ad executionem ur̃am ẽẽ. credatis
ydoneum: qd̃ uobis quasi iudicare uo¬
deculisse. Nam si zelus in uobis rectitu¬
duus iuguisset: faciluis uni amultis
rationabilit̾ suaderi. qmͣ multi ab uno
pot̾ant sine causa differri. Quia gͦ tante
nequitie malum ñ debet sine ultione tnsi
re: supͣscrptum fr̃em nr̃m pascasium uo¬
lumus admoneri. ut eunclem hylarum
pͥus subdiaconi qd̃ indignꝰ fungit᷑ pri¬
uet officio. atq uerberib publice casfiga¬
tum faciat in exilium deportari: ut uniꝰ
pena mł̃toꝵ possit ẽẽ. correctio. Cuius si

Expanded text:
cta canonica Gregorius neminem relinquebat, sic nimirum falsarium delatorem regulari tramite puniebat. Unde Anthemio subdiacono scribens, ait: « Cum fortius punienda sint crimina quae insontibus et maxime sacris ordinibus ingeruntur, quam sitis culpabiles omnes qui in causa Joannis diaconi resedistis, attendite ut Hilarium, criminatorem ejus, nulla ex definitione vestra poena veniens castigaret. Nec illud ad excusationem vestram esse credatis idoneum, quod vobis, quasi judicare vodistulisse. Nam si zelus in vobis rectitudinis viguisset, facilius uni a multis rationabiliter suaderi quam multi ab uno poterant sine causa differri. Quia ergo tantae nequitiae malum re, supradictum fratrem nostrum Pascasium lumus admoneri, ut eumdem Hilarium prius subdiaconii, quo indignus fungitur, privet officio, atque verberibus publice castigatum faciat in exsilium deportari, ut unius poena multorum possit esse correctio. Cujus si
Abbreviated transcription (Latin):
mutas: Lunc traianus ratione pariter
pietateq commotꝰ: equo descendit. Nec
ante discessit: qm̃ udicium uidue ꝑ se¬
met imminens ꝓfligaret. Hiuꝰ gͦ man¬
suetudinẽ iuidicis. asserunt gregorium
recordatum: et ad scĩ petri apłi basilicã
ꝑuenisse. ibiq tam dui suꝑ ecrore tam
clementiss imiprincipis defseuisse. quo¬
usq responsum sequenti nocte accepisset.
se ꝑ traiano fuisse auditum. tantũ ut
ꝓnullo ulterius pagano p̃ces funderet.
ed cum de lupiorib

Expanded text:
mittas? Tunc Trajanus ratione pariter mittas? Tunc Trajanus ratione pariter pietateque commotus, equo descendit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret. Hujus ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi principis deflevisse, quousque responsum sequenti nocte cepisset, se pro Trajano fuisse auditum, tantum pro nullo ulterius pagano preces effunderet. Sed cum de superiorib
Abbreviated transcription (Latin):
eccłastica stipe nutriri precepit.
egitur et iam penes easdem angloꝵ
eccłias. qd̃ gregorus ꝑforum traiani qd̃
ip̃e quondam pulcherrimis edificiis ue¬
nustarat ꝓcedens: iudicii eiꝰ qd̃ iuduam
consolatus fuerat recordatus atq mira¬
tus sit. Ed̃ scilicet sicut apriorib tͣdlitur:
ita sehabet. Quodam tempore traiano
ad imminentis belli ꝓcuictum uehementi
flebiliter dicens. Filius m̃s innocens. te
regnante ꝑemptus ẽ. Obsetro ut quia
eum reddere mͥ non uales: sanguinem eiꝰ¬
digneris legabiliter uincdicare. Cumq
traiamis sisanus reuerteretur a prelio
hinc se uindicaturũ ꝑ omnia responde¬
ret: iudua dixit. Si tu in p̃lio mortuus
fueris. quis mͥ prestabit: Traianus respõ¬
it. Ille qui post me imꝑabit. Bidua dĩc.
Et tͥ quid ꝓderit. si alter mͥ iusticiam fere¬
ut. Traianus respondit. Utiꝙ nichil. Et
iudua. Nonne inquit melius ẽ. tibi
ut tu mͥ uisticiam facias et tu ꝓ hoc merce¬
dem tuam recipias. qmͣ alteri hanc trans¬

Expanded text:
esiastica stipe nutriri praecepit. 44. Legitur etiam penes easdem Anglorum Ecclesias, quod Gregorius per forum Trajani, quod ipse quondam pulcherrimis aedificiis venustarat, procedens, judicii ejus quo viduam consolatus fuerat recordatus atque miratus sit: quod scilicet sicut a prioribus traditur, ita se habet. Quodam 60 tempore, Trajano ad imminentis belli procinctum festinanti flebiliter dicens: Filius meus innocens, te regnante, peremptus est; obsecro ut, quia eum mihi reddere non vales, sanguinem ejus legaliter vindicare digneris. Cumque Trajanus, si sanus reverteretur a praelio, hunc se vindicaturum per omnia responderet, vidua dixit: Si tu in praelio mortuus fueris, quis mihi praestabit? Trajanus dixit: Ille qui post me imperabit. Vidua dixit: Et tibi quid proderit, si alter mihi justitiam fecerit? Trajanus respondit: Utique nihil. Et vidua: Nonne, inquit, melius tibi est ut tu mihi justitiam facias, et tu pro hoc mercedem tuam recipias, quam alteri hanc trans
Abbreviated transcription (Latin):
quia cunctis liquido notum ẽ. que sit in
huiꝰ rei diligentia sci gregorii sollicttudo
doctoris. quia neophitum ad ordines ue¬
tat sacros accedere. Sicut autem tunc
neophitus dicebat᷑. qui in initio in sc̃e
fidei erat eruditione plantatꝰ:sic modo
neophitus habendus ẽ. qui repente in
religions habitu plantatus. ad ambien¬
dos honores sacros inrepserit. Ordinate
gͦ.: ad ordines ascendendũ ẽ. Nam ca¬
sum appetit. qui ad sumina loci fastigia
postpositis gradib ꝑarrupta querit ascẽ¬
sum. Et cum idem apłs doceat int̾ alia sa¬
cri ordinis instituta. discipulum manũ
ñ ẽẽ cuquam cituis imponendum. Etd
hoc celerius. quidue precipitatius. qm̃
ut exoriatur a sũmitate pͥncipium: Et

Expanded text:
quia cunctis liquido notum est quae sit in quia cunctis liquido notum est quae sit in hujus rei diligentia sancti et egregii sollicitudo doctoris, qui neophytum ad ordines vetat sacros accedere. Sicut autem tunc neophytus dicebatur, qui initio in sanctae fidei erat eruditione plantatus, sic modo neophytus habendus est, qui repente in religionis habitu plantatus, ad ambiendos honores sacros irrepserit. Ordinate ergo ad ordines ascendendum est. Nam casum appetit qui ad summa loci fastigia, postpositis gradibus, per abrupta quaerit ascensum. Et cum idem Apostolus doceat inter alia sacri ordinis instituta discipulum, manum non esse cuiquam citius imponendam, quid hoc celerius, quidve praecipitatius, quam ut exoriatur a summitate principium, et
Abbreviated transcription (Latin):
repente ex laitis sacerdotes. atq inuere¬
cunde religiosi ꝓpositi ducatum arripi¬
unt. qui nec eẽ. adhuc milites didicerũt
Quid putamus qd̃ isti subiectis p̃stati
fc̃: qui antequam discipłatus limen at¬
tingant. tenere locum magisterii non for¬
miclant: qua de re necesse ẽ. ut si qͣmus
inculpati quisq sit meriti: ante tamẽ
ꝑ districti ordinis eccl̃astici exerteatur
officia. Uideat quod imitet᷑: discat qd̃
doceat. informetur qd̃ teneat: ut postea
ñ debeat errare. qui eligitur uiam errã¬
tib demonstrare. Dui gͦ religiosa me¬
ditatione spoliatur ut plactat: Et sic
lucerna suꝑ candelabrum posita luceat
et adu̾sa uentorum ius irruens. reptam
eruditionis flaminam ñ extinguat sẽd
augeat. Nam cum scriptum sit ut
prius quis ꝓbet᷑. et sic ministret: młto
amplus ante ꝓbandus ẽ. qui populi
int̾cessor assumitur. ne fiant causa rui¬
ne popłi. sacerdotes mali. Nulla gͥ contͣ
hoc excusatio. nulla potest ẽẽ. defensio:

Expanded text:
repente ex laicis sacerdotes, atque inverecunde religiosi propositi ducatum arripiunt, qui nec esse adhuc milites didicerunt. Quid putamus, quod isti subjectis praestaturi sunt, qui antequam discipulatus limen attingant, tenere locum magisterii non formidant? Qua de re necesse est ut quamvis inculpati quisque sit meriti, ante tamen per distinctos ordines ecclesiasticis exerceatur officiis. Videat quod imitetur, discat quod doceat, informetur quod teneat, ut postea non debeat errare, qui eligitur viam erranti demonstrare. Diu ergo religiosa meditatione poliatur, ut placeat, et sic lucerna super candelabrum posita luceat, ut adversa ventorum vis irruens, conceptam eruditionis flammam non exstinguat, sed augeat. Nam cum scriptum sit, ut prius, Quis probetur, et sic ministret , multo amplius ante probandus est, qui populi intercessor assumitur, ne fiant causa ruinae populis sacerdotes mali. Nulla igitur contra hoc excusatio, nulla potest esse defensio,
Abbreviated transcription (Latin):
ciu me p̃erse largitate magis gr̃e. qmͣ
uidicii estimatione uoluistis. Potens est
enim ds ꝓpter quem meindignum dili¬
gitis. hanc uobis imꝑpetuum recõpensa¬
re mercedem: ut grãm quam inclignis
famulis eiꝰ impenditis. apd̃ eum multi¬
plicuis inuenire ualeatis. At ego hica
deflorationis oꝑe paululũ respirabo:
ut que specialiter depontificio eius cli-¬
cenda st̃. in libello alio suffragante cdño
referantur. Expli

Expanded text:
cui me praeesse largitate magis gratiae quam judicii aestimatione voluistis. Potens est enim Deus, propter quem me indignum diligitis, hanc vobis in perpetuum recompensare mercedem, ut gratiam 44 quam indignis famulis ejus impenditis, apud eum multiplicius invenire valeatis. » At ego hic a deflorationis opere paululum respiro, ut quae specialiter de pontificio dicenda sunt, in libello alio suffragante Domino referantur. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
laicam ꝑsonam presunitis eligere.
Et non solum ille ad epatus apicem
nulla ratione ꝓuehetur: uerum ettam
uos nlłis intercessionib ueniam ꝓmerer
posse cognoscite. Sz omnes quos ex uob
de laica ꝑsona aspirasse constiterit. ab

Expanded text:
laicam personam praesumatis eligere. laicam personam praesumatis eligere. Et non solum ille ad episcopatus apicem nulla ratione provehetur, verum etiam vos nullis intercessionibus veniam promereri posse cognoscite; sed omnes quos ex vobis de laica persona aspirasse constiterit, ab
Abbreviated transcription (Latin):
Prouisurus ante om̃ia: ne ad ciuiꝰlibet
conuersationis m̾itum. laice ꝑsone as¬
puare presumant: et tu ꝑiculũ ordinis
tui quod absit incurras. Monasteria
autem si qua sunt in ipsius parrochie
constituta. sub tua cura dispositioneq
quousq illic ꝓprius fuerit ep̃c ordinatus.
ẽẽ. concedimus. ut sollempnitudinis
tue iugilantia ꝓposito suo congrua deo
iuuante actione respondeat.
tem clero ordini et plebi. uestri antistitiᷤ
obitum cognoscentes: cure nobis fuit de
mus inmandatis: ut nil de ꝓueccioni¬
bus clericoꝵ. reditu. ornatu. ministeruꝰ¬
q aquoquam usurpari patiatur. Cuiꝰ
uos assidiis ad hortationib conuenit
obedire: qͣtinus in eccłiastico obsequio
sacerdos exquiratur. qui auenerandis
canonib nulla discrepet ratione. Qui
dum fuerit postulatus. cum sollemp¬
nitate discreti om̃ium subscriptionib
roboratus et iusitatoris pagina ꝓsequẽ¬
te ad nos ueniat ordinandus. ꝓuisuri
ante om̃ia: necuilibet uite uel mertui

Expanded text:
provisurus ante omnia ne ad cujuslibet conversationis meritum laicae personae aspirare praesumant, et tu periculum ordinis tui, quod absit, incurras. Monasteria autem, si qua sunt in ipsius parochia constituta, sub tua cura dispositioneque, quousque illic proprius fuerit episcopus ordinatus, esse concedimus: ut sollicitudinis tuae vigilantia proposito suo 96 congrua, Deo adjuvante, actione respondeat. » Item clero, ordini et plebi: « Vestri antistitis obitum cognoscentes, curae nobis fuit desmus in mandatis ut nihil de provectionibus clericorum, reditu, ornatu, ministeriisque a quoquam usurpari patiatur, cujus vos assiduis adhortationibus convenit obedire; quatenus in ecclesiastico obsequio sacerdos exquiratur, qui a venerandis canonibus nulla discrepet ratione. Qui dum fuerit postulatus cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati, et visitatoris pagina prosequente, ad nos veniat ordinandus: provisuri ante omnia ne cujuslibet vitae vel meriti
Abbreviated transcription (Latin):
inttatem. in suo corꝑe hunc sustinuisse
si uelis aspicias. Unde ioħi rauennati ep̃o
scribens ait. Dnicis manlatis precipim᷑
ꝓximos sicut nosmetip̃os diligere: eoꝵq
lãgorib tamꝙͣ ꝓpͥis infurmitatib condo
post modũ ꝓ excrescenti molestia corꝑis.
in rauennati urbe susciꝑe. Unde ñ solu̾
nos impense cautatis sed et cłm uobis
fecistis ꝓculdubio debitorem: ciu infr̃is
infirmttate . doluisse ꝓbamini. ip̃mq
egrum insui m̃bri molestia ñ solũ uisi¬
talsesi etiam suscepisse. Qũe quidẽ ip̃e
ꝓ sua simplicttate illic ordlinare rennu
tas fecit. ut contradicere nullatenuis
potussem. Si autem fieri potest mult̃u

Expanded text:
mitatem in suo corpore hunc sustinuisse, mitatem in suo corpore hunc sustinuisse, si velis, aspicias. Unde Joanni, Ravennati episcopo, scribens, ait: « Dominicis mandatis praecipimur proximos sicut nosmetipsos diligere, eorumque languoribus tanquam propriis infirmitatibus condolpostmodum pro excrescenti molestia corporis in Ravennati urbe suscipere. Unde non solum nos impensae charitatis, sed et Deum vobis fecistis procul dubio debitorem, qui in fratris infirmitate condoluisse probamini, ipsumque aegrum in sui membri molestia non solum visitasse, sed etiam suscepisse. Quem quidem ipse pro sua simplicitate illic ordinare omnimodtas fecit ut contradicere nullatenus potuissem. Si autem fieri potest, multu
Abbreviated transcription (Latin):
se ddebeat lauare. Et quidem si ꝑ liycu
animi atq uoluptati ꝯuis lauari ap¬
pecit: hoc fieri nec reliquo quolibet cdie
concelimus. Si autem ꝓ necessitate cor¬
poris: hoc nec dñico die ꝓhibemus. Scͥp¬
tum quippe ẽ. Nemo carnem suam ocdi¬
o habebit: s nutrit et fouet eam. Et rur¬
sus scriptum ẽ. Carnis curam nefeceri¬
tis in concupiscentus. Qui gͥ carnis cu¬
iam in ꝯcupiscentiis fieri ꝓhibet: pro¬
fecto in necessitatib concedit. Nam
si clñicorum die corpꝰ lauari peccatũ ẽ:
lauari gͦ die dñico nec facies debet. Si
autẽ hoc un corꝑis parte concedit᷑. cur hoc
exigente netessitate toto corꝑi denegetur:
Dnicorum uͦ die alabore terreno cessan¬
dum ẽ: atq om̃imodo oratinnib insi¬
stendũ: ut si quid negligentie ꝑ sex dies
agitur. ꝑ diem resurrectionis dñice pre¬
cib expietur
anta compassionis gr̃a cuta om̃s gre¬
gorius redundabat: ut alt̾ius infir¬

Expanded text:
s debeat lavari. Et quidem si pro luxu s debeat lavari. Et quidem si pro luxu animi atque voluptate quis lavari appetit, hoc fieri nec reliquo quolibet die concedimus. Si autem pro necessitate corporis, hoc nec Dominicorum die prohibemus. Scriptum quippe est: Nemo carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam. Et rursum scriptum est: Carnis curam ne feceritis in concupiscentiis. Qui igitur carnis curam in concupiscentiis fieri fecto in necessitatibus concedit. Nam si Dominico die corpus lavare peccatum est, lavari ergo die eodem nec facies debet. Si autem hoc in corporis parte conceditur, cur hoc, exigente necessitate toti corpori denegetur? Dominico vero die a labore terreno cessandum est, atque omni modo orationibus insistendum, ut si quid negligentiae per sex dies agitur, per diem resurrectionis Dominicae precibus expietur. » 52. Tanta compassionis gratia circa omnes Gregorius redundabat, ut alterius infir
Abbreviated transcription (Latin):
cat necesse ẽ. carnalia sacrificia ꝑsoluenda.
dicat p̾ceptum de circuncisione corꝑis ad¬
hucusq retinendũ. S contra se: paulũ
apłm audiat dicentem. Si circucidami¬
ni: xp̃c uob̃ nichil ꝓdest. Nos itaq hoc qd̃
de sabbato scriptum ẽ: spiritalem accepi¬
mus. spiritalit̾ retinemus. Sabbatum
aut̃: requies dicitur. berum aũt̃ sabba
scit. si peccata ꝯcupiscentie adm̃tem per
ocłos trahit: in diesalb̾i honera ꝑ portas
introducit. Nõ gͦ in diesalb̃i honera ꝑ
portas introducimus: sim redemptoris
sensus corꝑeos ñ trahamus. Nam isdem
dñs acredemptor nr̃ multa in die sabbati
legitur oꝑat᷑: ita ut iudeos rep̃henderet
dicens. Quis uĩm bouem aut asinũ suũ
ñ soluit indie sabbati et ducit ad aquare:
ram qui custodit. cui alteri nisi ip̃i ueri¬
tati contra dicit: Aliud quoq ad me ꝑ¬
latum ẽ uobis aꝑuersis hominib esse
predicatum: ut dñicorum die nullus¬

Expanded text:
cat necesse est etiam carnalia sacrificia persolvenda; cat necesse est etiam carnalia sacrificia persolvenda; dicat praeceptum quoque de circumcisione corporis adhuc usque retinendum. Sed contra se Paulum apostolum audiat dicentem: Si circumcidamini, Christus vobis nihil prodest . Nos itaque hoc quod de Sabbato scriptum est spiritaliter accipimus, spiritaliter retinemus. Sabbatum autem requies dicitur. Verum autem Sabbatscit, si peccata concupiscentiae ad mentem per oculos trahit, in die Sabbati onera per portas introducit. Non ergo in die Sabbati onera per portas introducimus, si in Redemptorisensus corporeos non trahamus. Nam idem Dominus ac Redemptor noster multa in die Sabbati legitur operatus, ita ut Judaeos reprehenderet, dicens: Quis vestrum bovem, aut asinum suum non solvit in die Sabbati, et ducit adaquare ? ram custodit, cui alteri nisi ipsi Veritati contradicit? Aliud quoque ad me perlatum est, vobis a perversis hominibus esse praedicatum, ut Dominicorum die nullu
Abbreviated transcription (Latin):
memorie nicholaus pontifex. arsemum
quondam ortane ciuitatis ep̃m iudaicas
tunc pͥmum pellicias introducert moli¬
entem. adeo adu̾satus ẽ: ut ei palatinam
ꝓcessionem uellet adimere: nͥ suꝑfticiose
debere sabbatum p̾dicantes: gregoriũ¬
ꝯtinuando talit̾ refittauit. ꝑuenit adme
quosdam ꝑuersi sp̃s homines. praua int̾
uos aliqua et sc̃e fidei adu̾sa seminasse:
ita ut die sabbati aliquid oꝑari ꝓhiberẽt.
Quos quid aluid nͥ antrepͦi p̾dicato¬
res diceuim. qui ueniens diem sabbatũ
atq dñicum ab om̃i faciet oꝑe custodi¬
ii: Quia enun mori se et resurgere simu¬
lat: haberi in ueneratione uilt dñicũ
diem. Et quia uidaizare ppłm compellit
ut ext̾iorem ritum legis reuocet. et sͥ uideo¬
rum ꝑfidiam subdat: coli uult sabbatũ
ratis oneia ꝑ portas ur̃as die sabb̃i. Lan¬
diui teneri potuit: qͣmdui legem licuit
quis dicit hoc desabbato ẽẽ seruandũ: di¬

Expanded text:
memoriae Nicolaus pontifex, Arsenium, memoriae Nicolaus pontifex, Arsenium, quondam Hortanae civitatis episcopum, Judaicas tunc primum peliicias introducere molientem, adeo aversatus est, ut ei palatinam processionem vellet adimere, nisi superstitiosae debere sabbatum praedicantes, Gregorius taliter refutavit: « Pervenit ad me quosdam perversi spiritus homines, prava inter vos aliqua, et sanctae fidei adversa seminasse, ita ut die sabbati aliquid operari prohiberent. Quos quid aliud nisi Antichristi praedicatores dixerim? Qui veniens, diem sabbatum atque Dominicum, ab omni faciet opere custodiri. Quia enim mori se simul et resurgere simulat, haberi in veneratione vult diem Dominicum. Et quia Judaizare populum compellit, ut exteriorem ritum Legis revocet, et sibi Judaeorum perfidiam subdat, coli vult Sabbatum. ratis onera per portas vestras die Sabbati : tandiu teneri potuit, quamdiu Legem licuit quis dicit hoc de Sabbato esse servandum, di
Abbreviated transcription (Latin):
tib militib fuisset oblata: ꝓtinus dix̃.
absit ame: ut sanguinem hominum
istorũ bibam. Quam quia fudit et bi¬
bere noluit: scriptum ẽ. Libauit eam do¬
mino. Si gͥ ab armato rege insacͥficium
dei u̾saẽ. aqua cõtempta. p̾ensemus qua¬
le saccificium om̃ipotenti deo rex obtulit.
qui ꝓ amore illiuis ñ aquam s aurum
acciꝑe ꝯtempsit: Itaq fili excellentissi¬
me fident̾ dicam: quia libasti aurũ
dño qd̃ contra eum habere nullo modo
et nos usq ad ñra temꝑa dum ad¬
huc pubesceremus ocłis nr̃is conspeximus.
consuetudo uetus optinuit: ut om̃is illiꝰ
suꝑsticionis homines qͣntacumq pul¬
cherrima mercimonia detulissent: nuĩ¬
qmͣ pontificalib alloquiis fruerentur:
nũquam obtutib apłicis potirent᷑. S
extra uelum longissime porticus. ñ quide
inscamnis. s inmarmoreo paiumento
seclentes suscepta precia numerabant:
ne udelicet uiderentur aliquid dema¬
nu portificis accepisse. Nam reuerende

Expanded text:
tibus militibus fuisset oblata, protinus dixit: Absit a me, ut sanguinem istorum hominum bibam . Quam quia fudit et bibere noluit, scriptum est: Libavit eam Domino . Si igitur ab armato rege in sacrificium Dei versa est aqua contempta, pensemus quale sacrificium omnipotenti Deo rex obtulit, qui pro amore ipsius non aquam, sed aurum accipere contempsit? Itaque, fili excellentissime, fidenter dicam quia libasti aurum Domino, quod contra eum habere nullo modo et nos usque ad tempora nostra, dum adhuc pubesceremus, oculis nostris conspeximus, consuetudo vetus obtinuit ut omnes illius superstitionis homines quantumcunque pulcherrima mercimonia detulissent, numquam pontificalibus alloquiis fruerentur, nunquam obtutibus apostolicis potirentur, sed extra velum longissimae porticus, non quidem in scamnis, sed in marmoreo pavimento sedentes, suscepta pretia numerabant, ne videlicet viderentur aliquid de manu pontificis accepisse. Nam reverendae
Abbreviated transcription (Latin):
hic ex ut̾o matris sue sc̃s̃ fuit. Uinum & si¬
ferrum in caput cuis ñ ascandit: oleo ñ ẽ.
ꝑunctꝰ balneis ñ ẽ. usus. Hiuc soli licebat
tebatur indumento. s sindone solum.
Ingrediebatur aũt templũ. & iacebat su¬
ꝑ genua sua: orans ꝓ ppłi indulgentia.
ita ut magnos callos faceret ingenibus.
in modum cameli semꝑ genua fleccendo:
nec unquam ab or̃one cessando. Itaq ꝓ
increduli continentia & sũma iusticia᷑.

Expanded text:
 ex utero matris sanctus fuit, uinum et siferrum in caput eius non ascendit, oleo non est unctus, balneis non est usus, huic soli licebat tebatur indumento, sed tantum sindone. Solus ingrediebatur in templum, et jacebat super genua sua, orans pro populi indulgentia, ita ut orando callos faceret in genibus ad modum cameli, semper genua flectendo, nec unquam ab oratione cessando. Itaque pro incredibili hac continentia et summa justitia
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s pater remicte illis: ñ eium sciunt qͥd
faciunt. Cũq eum talia orantem. desup
lapidib urgerent: unꝰ de sacerdotib defi¬
lũs rechab: ecclamauit dicens. Parcte par¬
ccte queso. quid facitis: Pro uob orat hic
iustus: quemuos lapidatis. Eunc iratus
qͥdam exphariseis: ꝓertiam fiulloris arri¬

Expanded text:
s Pater, remitte illis; non enim sciunt quid faciunt. » Cumque cum talia orantem desuper lapidibus perurgerent, unus de sacerdotibus, de filiis Rechab, exclamavit, dicens: « Parcite, parcite, quaeso. Quid facitis? Pro vobis orat hic justus quem lapidatis. » Tunc iratus quidam ex Pharisaeis perticam fullonis arri
Abbreviated transcription (Latin):
optemꝑamus. & detetamnos qm̃ ppłs te¬
strmonium ꝑhibemus qr iustuses: & ꝑ¬
sonam nullius accipis. Tuuͦ suade po¬
plo de ihu ne erret: qr om̃s tͥ obediemus.
Ascendeitaq in excelsum locum pine
templi. in edito positus appareas om̃ib:
& uerba tua audiantur acunctis: qr ut
uideoꝵ. s ⁊̃ gentilium multitudo. Sͥta¬
ce magna damantes ad eum dixerũt.
biroꝵ iustissime. cui om̃s nos obtem¬
ꝑare debenuis: qr ppłs om̃is errat post
ih̾m qui crucifixus ẽ: enuntia nob̃ qͥd

Expanded text:
obtemperamus, et de te tam nos quam populus testimonium perhibemus, quia justus es, et personam nullius accipis. Tu ergo suade populo de Jesu ne erret, quia omnes tibi obedimus. Ascende itaque in excelsum locum pinnae templi, ut in edito positus appareas omnibus, et verba tua audiantur a cunctis. Igitur Judaeorum, sed et gentilium multitudo, stace magna clamantes ad eum dicunt: 'Virorum iustissime, cui omnes obtemperare debemus, quoniam populus errat post Iesum, qui crucifixus est, enuntia nobis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
latem ierapolum cõmorans. heresim ma¬
lignam hebionttarũ extuxit: quidice¬
urgine dĩfilium carnem assumpsisse.¬
ginum lucratus ẽ. Ipse autem philippꝰ
ante septem dies migrationis sue uoca¬

Expanded text:
itate Asye commorans heresim quandam hebionitarum extinxit, qui diceueram carnem assumpsisseginum lucratus est. Ipse autem, ante septem dies migrationis sua
Abbreviated transcription (Latin):
nuitus nomine domicianus: qui a
natiuitate funditꝰ caruerat lingue auriũq
officio. S cũ alimoniam publica m̃dicitate
q̃ sustentaretur ꝑ diu̾sa quereret loca: con¬
tigit ut ad monast̾ium scĩssumi confessoris
deueniret. Qui cum more solito aquodam
monacho qui supuenientes suscipiebat
peregrinos ad memoriam beati confesso¬
ris fuiss daluctꝰ liminaq eius fuiss ingͦs¬
sus atq orationem ꝓ saluatione sua qr lĩ¬
gua ñ pot̾at solo quo sensu iugebat fun¬
deret corde: precib beati confessoris lingua
soluta aurib q aꝑtis stati & loqͥ meru¬
it: & auditũ reciꝑe. Multũ namq huius
uiri merctũ apucl om̃ipotentem dñm ua¬
lere dubium ñ ẽ: cuiꝰ precib gestum cõstat.
ut facturaque ex duoꝵs sensuũ pruiatione
imꝑfecta remanserat. pietate creatoris ad
plenum usq formaretur statũ. De qͦdam
hõie qui res monasterii eiꝰ iniuste abstulerat.

Expanded text:
mutus nomine Domicianus, qui a mutus nomine Domicianus, qui a nativitate funditus caruerat linguae auriumque officio. Sed cum alimoniam publica mendicitate qua sustentaretur per diversa quereret loca, contigit, ut ad monasterium sanctissimi confessoris deveniret. Qui cum more solito a quodam monacho, qui supervenientes suscipiebat peregrinos, ad memoriam beati confessoris fuisset deductus, cum limina eius fuisset ingressus et orationem pro salvatione sua, quia lingua non poterat, solo quo sensu vigebat funderet corde, precibus beati confessoris, lingua soluta auribusque apertis, statim et loqui meruit et auditum recipere. Multum namque huius viri meritum apud omnipotentem Dominum valere dubium non est, cuius precibus gestum constat, ut factura, quae ex duorum sensuum privatione inperfecta remanserat, pietate creatoris ad plenum usque formaretur statum. 22. De quodam homine, qui res monasterii eius iniuste abstulerat.