comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
su de sat᷑. ꝑlacentas inqͥt mutuo mis¬
sitant. ¶ Inuenit᷑ ⁊̃ mittito. as. fre .i.
focquent̾ mitt̾e. ⁊ a misso. as. missa¬
lus.a.um. qui frequent mittit᷑. et
lie missaticꝰ . ci .i. nuntiꝰ. ⁊ hec missa¬
ls ꝑmissaticũ mandatur E It̃
Amnsto hit missus. si . i. nuntiꝰ. ⁊ hec
hinc in eccła dicitur missa qr pretes
nostras ferat et mittat ad dñm. sed
missa ꝓpͥe dr᷑ in tempore sacrificii. qñ
cathecumini foras emittũt᷑ clamante
leuita. Si qͥs remansi̾t cathetuminꝰ exe-¬
at foras. ⁊ inde missa qr sacramentis
altaris int̾esse ñ possunt. qr nũdũ rege¬
n̾ati noscunt᷑. ⁊ hinc hic ⁊ hec missalis.
le ad missam ꝑtinens. ⁊ hoc missale.
lis. pro quodam libro in quo ⁊tinetur
ter canit missam. ⁊ misso. as. aui.
missam cantare. Uñ missico. as. fre.qͥ.¬
tõem. ¶ Itẽ a mitto hoc missoriũ con
cha modica uͥ aliqͥd liquoris mittit᷑ et
missiciꝰ.a .um. ad mittendũ aptꝰ. uł qͥ
miliciam exhibet. ¶ It a mitto mi

Expanded text:
s ‘placentas’ inquit ‘mutuo missitant’; invenitur etiam mittito -as, idest frequenter mittere. Et a misso -as missaticus -a -um, qui frequenter mittitur, et hic missaticus, idest nuntius, et hec missassaticum mandamus. Item a mitto hic missus -si, idest nuntius, et hinc in ecclesia dicitur missa quia preces nostras ferat et mittat ad Deum; sed missa proprie dicitur in tempore sacrificii quando catecumini foras mittuntur clamante levita ‘siquis remanserit catecuminus exeat foras’, et inde missa quia sacramentis altaris interesse non possunt, quia nondum regenerati noscuntur. Et hinc hic et hec missalis -le, ad missam pertinens, et hoc missale -lis, pro quodam libro ubi continetur ter canit missam, et misso -as -vi, missam cantare, unde missito -as freqtionem. Item a mitto hoc missorium, idest conca modica ubi aliquid liquoris immittitur, et missicius -a -um, ad mittendum aptus vel qui militia exibat. Item a mitto mis
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uł qi dũ calet ⁊ molle ẽ cedit et
ꝓꝑducit illud. uñ hic martellus. li. di.
tulus . li. di. Martꝰ est maior malleus.
ior est et fortior ad cedendũ. ⁊ mar¬
tellus mediocris malleꝰ. Martulus pus¬
illus malleus. uñ luciliꝰ. ⁊ uelut ĩ fa¬
brica feruens cũ martulus ferrum
dictus sic obsimilitudinẽ rei. qr in ea
parte qͣ decidit᷑ ex uet̾i sarm̃to ꝓminẽs
utͥnq mallei speciem p̾bet. ¶Itẽ a mal¬
leator dr᷑ fab̾ fr̾arius. ¶ It a malleo
uentrem molliat. ht̃ enĩ nat᷑am mol
q̃ ex inaluarũ stamine ꝯficit᷑ quã alii
malocinã. alii maluellã uocant. uel¬
qui a colore malue nom̃ accepit. et ẽ
spissus uirens et crassior qmͣ smarag¬

Expanded text:
rum vel quia dum calet et molle est cedit et producit illud, unde hic martellus -li diminculus, diminutivum: marcus est maior malleus eior est et fortior ad cedendum; martellus mediocris malleus, marculus pusillus malleus; unde Lucilius ‘et velut in fabrica fervens cum marculus ferrum dictus sic ob similitudinem rei , quia in ea parte qua deciditur ex veteri sarmento prominens utrimque mallei speciem prebet. Item a malleator dicitur faber ferrarius. Item a mollio ventrem molliat: habet enim naturam mollficitur, quam alii melocinam, alii malvellam vocant. E, a colore malve nomen accepit et est spissius virens et crassius quam smarag
Abbreviated transcription (Latin):
uũ uinũ. qr in se habeat t̾ram uł limũ
mixtũ. ⁊ hic miscio. onis .q. mustio qui¬
a mustũ bibat. idem et bibio. ⁊ hoc mu¬
staciũ .cii. potus qui fit ex musto ⁊ aliiᷤᷤ
a mus qd̃ ẽ t̾ra ħ murena q̃dam gẽma
quam humorẽ sub t̾ra putant densatũ
colore. uñ ⁊ nom̃ sumpsit. ⁊ hic mus.
Uñ hic musculus paruꝰ mus. muscłs¬
etiam dicit᷑ curuũ genus nauigii. ⁊
musculi dicunt᷑ capita neruoꝵ ex sã¬
guine ⁊ neruis copulata .s. illa no¬
dosa caro q̃ est sub manib ⁊ brachiis.
⁊ dr̃ musculus a muriũ similitudine
qa lateat in menibis sicut muro ri
dicens e pulcrrtudo ⁊ forma losis
.i. fortis lacertosus plenꝰ muscłis.¬
plenitudo musculoꝵ. ¶ Itẽ a nussa
mussio. onis. qr murib infestus sit
hinc uulgꝰ captũ a capta uocant. ali
dicunt ꝙ captat .i. uidet. nam tana¬
cute cernit ut fulgore luminis unis
tenebras suꝑet. Uñ ⁊ a greco ueit
catus .i. ingeniosus a kageste ꝯse
tus .q. cantus. hunc uocant gar

Expanded text:
vum vinum, quia in se habeat terram et limum mixtum, et hinc hic muscio -nis, quasi mustio, quia mustum bibat, idem et bibio; et hoc mustacium, potus qui fit ex musto et aliis a mus quod est terra hec murena, quedam gemma, quam humorem sub terra putant densatum calore, unde et nomen sumpsit; et hic mus unde hic musculus iam dicitur curvum genus navigii; et musculi dicuntur capita nervorum ex sanguine et nervis copulata, scilicet illa nodosa caro que est in tibiis et brachiis, et dicitur musculus a murium similitudine quia lateat in membris sicut mures sudicens quod pulcritudo et forma boni a -um, idest fortis, lacertosus, plenus musculisplenitudo musculorum. Item a mus hic musio -nis, quia muribus infestus sit: hunc vulgus captum a captura vocat; alii dicunt quia captat, idest videt: nam tanto acute cernit ut fulgore luminis noctis tenebras superet; unde et a greco venit catus, idest ingeniosus, a kageste, vel catus quasi cautus; hunc vocant gatum
Abbreviated transcription (Latin):
tri. qr monstret aliꝙͥd futurũ. s ꝓpͥrie
monstrũ qd̾ statim monstrat᷑ qd̾ appa
sensu ⁊ monstruus. a .uiii. in eodẽ sen¬
su. ⁊ ħ duo aparant᷑. Uñ ħ monstruo¬
.i. uestis sardoꝵ ex pellib ferarũ fc̃a.
induit.q. in feracũ habitu tranfforma¬
turꝰ. Uñ monstrucatꝰ. a.um. monstru
intellectui p̾sentare. Uñ de monstratõ
⁊ de monstrabilis. le. ⁊ de monstratoriꝰ¬

Expanded text:
quia monstret aliquid futurum; sed proprie monstrum quod statim monstrat quid appareet monstrosus -a -um, omnia in eodem sensu; et hec duo comparantur; unde monstruo vestis Sardorum ex pellibus ferarum; quasi in ferarum habitum transformatur, unde mastrucatus -a -um, mastrucintellectui presentare; unde demonstratio et demonstrabilis -e, demonstratori
Abbreviated transcription (Latin):
ubi discipłos monemꝰ ⁊ docemꝰ. ⁊ hic
nimen.nis. ⁊ hoc monim̃tũ per quod
aliquid monemꝰ ⁊ nob̾ reducit᷑ ad me¬
moriam. uñ hystorie dirt᷑ monimẽ¬
ta qr p̾t̾ita nos monent ⁊ ad memori¬
menta. ¶Itẽ a moneo hoc monum̃
tiũ mentes moneat ad hoc debere tnͣsi
re. ułqr moueat mentes ad defũa.
aurũ uł aliqͣmͣ monetam inuenit i¬
fert et occultat. plautꝰ. dit me auti¬
lam columbam ⁊ catellum yrubiti
uł monedulam. ¶ It moneta dcuã ati
iuno qr monuit romanos ꝑ anseren
Uñ lucꝰ. Minima castrensis mĩcelat
flãma monete. ¶ Moneo ꝯpõ admi¬

Expanded text:
discipulos monemus et docemus, et hic nimen -is et hoc monimentum -ti, per quod aliquid monemur et nobis reducitur ad memoriam: unde ystorie dicuntur monimenta quia preterita nos monent et ad memorimenta. Item a moneo hoc monumenrtranseuntium mentes moneat ad hoc debere transire, vel quia moneat mentes ad defunctiaurum vel aliquam monetam invenerit aufert et occultat; Plautus ‘dic me amiculam columbam vel catellum yrundinem vel monedulam’. Item Moneta dicta est Iuno quia monuit Romanos per anserem, unde Lucanus ‘numina castrensis miscebit flamma Monete’. Moneo comp
Abbreviated transcription (Latin):
bent intueri nullos turpissimos aĩali¬
um uultꝰ. ut cenocephalos. simias. ne
ant. hanc .n. feminaꝵ dicũt ẽẽ nat᷑ã
ut qͣles ꝯceꝑint uł ꝯspexerint siue m̃¬
te ꝑceꝑint in extremo uolũtatis estu
dũ ꝯcipiunt talem sobolẽ ꝓcreant. et¬
enim aĩa in uisu uen̾eo formas extͥn¬
secas intus tnsmittit eaꝵ q satiata ti¬
nuit. ⁊ hic muliꝰ .lii. pro eodẽ. orꝰ. blac¬

Expanded text:
bent nullos intueri turpissimos animalibent nullos intueri turpissimos animalium vultus, ut cinocefalos, simias et cant: hanc enim feminarum dicunt esse naturam ut, quales conspexerint sive mente perceperint in extremo voluptatis estu dum concipiunt, talem subolem procreent. Etenim anima in usu veneris formas extrinsecas intro transmittit, earumque satiata tinuit’; et hic mulius -lii pro eodem; unde Ora
Abbreviated transcription (Latin):
molaris dens maxillaris. qr cibũ illis
dentib .q. mola molimꝰ. ¶ Itẽ a mo¬
la hoc molucrũ . cri. illd̾ cũ quo mola
u̾tit᷑. ⁊ molucrũ .i. tumor uentris.
¶Itẽ a mola uł molo. ħͥ mulus. li.
qr mole trahat uł ducat molam iñ gi¬
rum. uł mulus est nom̃ grecũ. Industͥa
quippe humana diu̾sũ aĩal in coitu coe¬
git. sicut qr adult̾ina ꝑmixtione genus
illud inuenit ⁊ reꝑit sicut et iacob cõ¬
tra naturam coloꝵ similitudines ꝓcrea¬
uit. Nam tales fetus oues istiꝰ ⁊cipie¬
bant quales ombras arietũ ascendenti¬
um desuper aquarũ specło ⁊templabã¬
tur. deniq hoc ip̃m in equarũ gregib
fieri solet ut gen̾osos obiciãt equos uisi¬
u ꝯcipientiũ. ut eoꝵ ⁊similes ꝯcipere
et creare possint. et enã columbaꝵ dile-¬
ctores depictas ponunt pulch̾rimas co¬
lumbas in istis locis in quib ille au̾sã¬
tur. ut rapientes uisu similes geu̾ent.
inde est qd̃ quidam gͣuidas mulieres iu¬

Expanded text:
mole, et hic molaris, dens maxillaris, quia cibum illis dentibus quasi mola molimus. Item a mola hoc molucrum -cri, illud cum quo mola vertitur, et molucrum, idest tumor ventris. Item a mola vel molo hic mulus -li, quia molendo tarditer ducat molas in girum; vel mulus est nomen grecum. Industria quippe humana diversum animal in coitum coegit sicque adulterina permixtione genus aliud reperit, sicut et Iacob contra naturam colorum similitudines procuravit; nam tales fetus oves illius concipiebant quales umbras arietum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Denique et hoc ipsum in equarum gregibus fieri solet ut generosos obiciant equos visibus concipientium ut eorum similes concipere et creare possint; et etiam columbarum dilectores depictas ponunt pulcherrimas columbas in illis locis quibus ille versantur, ut rapientes visu similes generent. Inde est quod quidam gravidas mulieres iu
Abbreviated transcription (Latin):
cathena ꝯtexit᷑ in similitudine mure¬
ne serpentis. q̃ ad collũ ornandũ aꝑta¬
tur hor int̾dũ auri ⁊ argenti texit᷑ uir¬
gilis. uñ in canticis canticoꝵ dr̃ mure¬
ulas aureas faciemꝰ tͥ u̾micłatas argẽ
¶Itẽ a mollis ħ mulier .q. mollier
q nollis ẽ ⁊ debił respectu uiri. idõ uirtꝰ
uiri est maior ⁊ młieris minor ut patiẽs
lido cog̾et uiros alias appet̾e uł in aliũ
serũ proruere. dr̃ gͥ mulier scd̃m femi¬
neum sexũ ñ scd̃m corruptoẽm integͥ¬
ains et hoc ex sacra script᷑a. Nam eua

Expanded text:
catena contexitur in similitudinem murene serpentis, que ad collum ornandum aptatur; hoc interdum auri et argenti texitur virgulis, unde in Canticis canticorumiculatas argento’. Item a mollis hec mulier, quasi mollier, quia mollis est et debilis respectu viri: ideo virtus viri est maior et mulieris minor ut patiens bido cogeret viros alias appetere vel in alium sexum proruere. Dicitur enim mulier secundum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis, et hoc ex Sacra Scriptura: nam Eva
Abbreviated transcription (Latin):
ms ⁊ terere uidet᷑. ¶Itẽ a molo hec
Nola le uͥ ferrũ molit᷑ ⁊ acuit᷑. ⁊ mo¬
lais pils ex farina ⁊ aqͣ cũ sale. qua
olim uictime int̾ cornua ꝓfundebantur
et si patientes erant bone erant. si re¬
calcitrarent erant male ⁊ reiciebantur.

Expanded text:
 terere videtur. Et a molo hec mola -e, ubi ferrum molitur et acuitur, et mola -e, puls ex farina et aqua et sale, qua olim victime inter cornua perfundebantur, et si patientes erant, bone erant, si recalcitrarent, male erant et reiciebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
uolitans temꝑestatẽ imitari designat.
cebat mimi. motu corporis expͥmebat.
quit᷑. uł mimis loquens. uñ hoc mi¬
edl̃. ⁊ ħ minucia .i. minima euiusl
bei portio. uñ iñ passione scĩ uincentii
um. aliqͣnͣtulũ minutꝰ. ⁊ ħ mica. ce. re¬
liqͥe panis uł qd̵ cadit de pane dũ fran
tus. in mic̃as dĩminutꝰ. ⁊ afractꝰ. ¶ It̃
auicłaꝵ. ¶It a minuo hoc minutum
⁊ in alio legit᷑ ꝙ misit duo minuta
norculus idem ⁊ hec minoritas. ⁊ mino¬
positis. ¶ Itẽ a minor minimꝰ a .umi.uł
minimꝰ dr᷑ a nuͣo monadis qr post eũ

Expanded text:
olitans tempestatem mutari designat. cebat, mimi motu corporis exprimebant; quitur, vel mimis loquens; unde hoc miet hec minutia -e, minima cuiuslibet rei portio; unde in Passione Sancti Vincentii -um, aliquantulum minutus, et hec mica -ce, reliquie panis vel quod cadit de pane dum frangtus, in micas diminutus et confractus. Item avium. Item a minuo hoc minutum , in alio legitur quod misit duo minuta; et norculus -a -um idem, et hec minoritas -tis et minotivum. Item a minor minimus -a -um; vel minimus dicitur a numero monadis quia post eum
Abbreviated transcription (Latin):
lendinũ. Uñ molendinariꝰ. ⁊ molendi¬
naria. ¶ Itẽ a molo. ħ molosus .i. ma-¬
gnus canis . q. ad molendũ paratꝰ. ł mo¬
eadẽ ⁊ caonia. uñ molosus. a .uiii. qͥdã¬
pes ꝯstans ex trib longis dc̃s a saluta¬
tõe molosoꝵ quã ex̾cuerunt armati.
⁊ h molosus pro cane. qr optimi canes¬
⁊ magni ibi habundant. ⁊ hinc molo¬
sicus. a .uii.i. mordax uł rapax. uñ
plautꝰ. qñ res reddimꝰ molosici sumꝰ.
hinc ⁊ oidet᷑ dici h molosius .sii. qͥ¬
uis. M molo a ponit᷑ ⁊ molo d

Expanded text:
et hic molendinarius et hec molendinaria. Item a molo hic molosus -si, idest magnus canis, quasi ad molendum paratus; vel Moeadem et Caonia; unde molosus -a -um pes constans ex tribus longis, dictus a saltatione Molosorum quam exercuerunt armati; et hic molosus -si pro cane, quia ibi optimi et magni abundant canes, et hinc molosicus -a -um, idest mordax vel rapax; unde Plautus ‘quando res redimimus molosici sumus’. Hinc etiam videtur dici hic molosius, qdis. Molo
Abbreviated transcription (Latin):
lior. uñ emulus. a .uii. diligens inuidus
Uł sequax. Uł eiusdem rei studiosus in
eodem sensu. et ex eisdem apositis inuenit᷑
demulor. aris. uñ demulus . a .uiii. ¶ It¬
damnare. terꝰ m̃ eunucho. male mł̾ta
na. uñ in qͣrto libro regũ. Imposuit t̾re¬
młtam centũ talenta argenti. ¶ Itẽ a
młtus hoc młticiũ. ⁊ st̾ młticia uestes
subtiles ⁊ lucidissime fcẽ de serico nobi¬
nis filoꝵ. quo .n. uestis est sb̾tilior eo
tia sumas. ¶ Itẽ a młtus dr᷑ mille.q.¬

Expanded text:
lior. Unde emulus -a -um, diligens vel invidus vel sequax vel eiusdem rei studiosus, et in eodem sensu et ex eisdem compositis invenitur demulor -aris, unde demulus -a -um, idamnare; Terentius in Eunucho ‘male multabna; unde in IIII libro Regum ‘imposuit multam terre C talenta argenti’. Item a multus hoc multicium, et sunt multicia vestes subtiles et lucidissime facte de nobili serinis filorum: quo enim vestis est subtilior, eo cia sumas’. Item a multus dicitur mille
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ pͥmo fiusset manceps iam abi
emancipare a seruitute lib̾are. s iau
moleuit ꝯsuetudo. ut filius de potishi¬
cipatꝰ. s seruꝰ a seruitute lib̾atꝰ dĩ o¬
dicat᷑ manumissus uł ꝓpͥe p̾dã uota
bula ꝯueniant captis ĩ pͥlio et in derus¬
tutẽ redactis. ¶Item manceps ꝯp al
manceps. ⁊ a manceps et ne maners
mancipi ⁊ nemancipi nõia indetł. õs

Expanded text:
qui cum primo fuisset manceps iam ab illa emancipare, a servitute liberare; sed iam inolevit consuetudo ut filius de potestacipatus, sed servus a servitute liberatus dicatur mabula conveniant captis in prelio et in servitutem redactis. Item manceps componanceps. Et a manceps et nemanceps mancipi et ne
Abbreviated transcription (Latin):
rendo qr per eas sicut antiqͥ uoluerunt
uis eaꝵ ⁊ uocis mod̾atio q̃reret᷑. et a mu¬
nũ pondus. uñ molior. iris. itus. cum
difficultate conari. ⁊ ꝓpͥe drͣ de magnis
reb. ⁊ moliri .i. machinari. ꝑare. fabri¬
care. excogitare. dispon̾e. cũ difficulta¬
men.nis. ⁊ molimentũ. ¶ Molior cõ¬

Expanded text:
erendo, quia per eas, sicut antiqui voluerunt, vis carminum et vocis modulatio quereretur. Et a munum pondus. Unde molior -ris -tus, cum difficultate conari, et proprie dicitur de magnis rebus; vel moliri, idest machinari, parare, fabricare, excogitare, disponere, vel cum difficultamen et hoc molimentum. Molior co
Abbreviated transcription (Latin):
dine ⁊ lxxx. octoginta longitudine dif¬
finiunt. s porta ꝓpͥe est in arando. extat
qd̃ defossũ est lira galli candecũ uocant.
In ortis urbanis statutũ ẽ pedũ .q. centũ.
In agrestib aut̃ pedes .cl. qͣdratoꝵ iustũ
centecũ candecũ uocant. Porrro stadialis
ager ht̃ passus .c.xxu. ¶Item a men¬
sura m̃suro. as. uñ mensuratim adu̾.
⁊ est actm̃ cum om̃ib suis ꝯpositis.
¶Item a metior ħ metreta. te. q̃dam m̃¬
qͥcqͥd plus uł minus capit sit m̃sura.
uñ ⁊ posset dici metreta. tñ ideo hoc¬
entes single metretas binas uł ter¬
nas. ⁊ eadem dr᷑ hoc metiũ. ¶ Ite a
metron hoc metrũ qd̾ estat ex uno
pedes. ¶Item metrum dr᷑ legitima
metrũ drͣ quicqͥd mensura sillabarũ
mensurando sillabas longas ⁊ breues
uł nuͣm sillabarũ in estitutõe eiusdẽ.
iambimetritus. ¶ Item meter ꝯpo᷑¬

Expanded text:
dine et octoginta longitudine difdine et octoginta longitudine diffiniunt, sed porca proprie est quod in arando exstat, quod defossum est, lira. Galli candetum vocant in areis urbanis spatium C pedum, quasi centetum; in agrestibus autem pedes CL quadratorum iustum candetum vocant. Porro stadialis ager habet passus CXXV. Item a mensura mensuro -as, unde mensuratim adverbium, et est activum cum omnibus suis compositis. Item a metior hec metreta -te, quedam mequicquid plus minusve capit mensura sit, unde et posset dici metreta, tamen ideo hecentes singule metretas binas vel ternas’; eadem dicitur et metrum. Item a metron hoc metrum, quod constat ex uno pedes. Item metrum dicitur legitima metrum dicitur quicquid mensura sillabarum mensurando sillabas longas et breves vel numerum sillabarum in constructione eius. iambimetricus -a -um. Item metr
Abbreviated transcription (Latin):
ia .s. ies aliqͣ modo suo uł tempore cira¬
scipta uł mensura ẽ quicquid pondere
aporis ut hominũ. lignoꝵ columna¬
ni ⁊ similiũ. longitudo uł breuitas tẽ¬
mensura qr in ea metiamͣ aliqͥd ut ui¬
na amphora. ¶It notand̾ ꝙ maiores
diuiserunt orbem in partes. partes in ꝓ¬
uitias. prouincias in regiones. regio
renturias. centurias in iugera. Iuge¬
il in climata. climata in actus. actꝰ
peds. ꝑtica duos passus. ꝑtica a por
⁊ reliqua. sola ꝑtita portat᷑. est .n. decẽ
pedũ ad instar calami. in ezechiele tẽ¬
ꝑlum mensurantes actus minꝰ est alti¬
tudine pedũ .iiiiͦͬ. longitudine sexagin¬
ta. climata ondiq. uersus pedes ht̃ .lxͣ.
actus qͣdratꝰ undiq finit᷑ . cxxii. pedes
hñt. Arapennie dicunt ab arando actꝰ
duplicatꝰ iug̃ facit. Iug̃ ꝯstat longitu¬
dine pedũ ducentoꝵ.lxͣ. latitudine. cxx.
actꝰ ꝓuincie betice qd̃ greti agrũ uocãt
portam idem betici .xxx. pedum latitu¬

Expanded text:
icet res aliqua modo suo vel tempore circumscripta, vel mensura est quicquid pondere,corporis, ut hominum, lignorum, columnarum, et similium longitudo vel brevitas; temmensura dicitur quia ea metiamur aliquid ut urna, amphora. Item notandum quod maiores orbem in partes, partes in provincias, provincias in regiones, regiones centurias, centurias in iugera, iugera in climata, climata in actus, pertipedes; pertica duos passus, idest X pedeet relique, et sola pertica portatur: est enim X pedum, ad instar calami in Ezechiele templum mensurantis. Actus minimus est: latitudine pedum IIII, longitudine CLX; climata undiqueversum pedes habent LX; actus quadratus undique finitur CXX pedibus, hunc arapennem dicunt ab arando. Actus duplicatus iugerum facit; iugerum constat longitudine pedum CCXL, latitudine CXX. Actum provincie Betice rustici agrum vocant; porcam idem Betici XXX pedum latitu
Abbreviated transcription (Latin):
uł in diu̾sas partes. uel dimittere
parcere. indulgͥe. ꝯdonare. ⁊ dimiter
deferre delinquere. Emitto ualde ul
extra mitt̾e. Uñ emissus. a .uii. ⁊e¬
missariꝰ. a.um.i. ad emittendũ aptꝰ
tum. idem ⁊ admissarius ⁊ emisla¬
rius drͣ percussor gladiator ułflag¬
cioꝵ ⁊ luxurie satelles. ¶Itẽ al
emitto ħ emissio. onis. actus Ppal¬
sio emittendi. uł gen̾atõ. ⁊ enisud¬

Expanded text:
vel in diversas partes; et dimittere, parcere, indulgere, condonare; et dimittere, deserere, derelinquere. Emitto -is, valde vel extra mittere, unde emissus -a um et emissarius -a -um, idest ad emittendum aptus, tum, idem quod admissarius; et emissarius dicitur percussor, gladiator vel flagitiorum et luxurie satelles. Item ab emitto hec emissio -nis, actus vel passio emittendi vel generatio, et emis
Abbreviated transcription (Latin):
sula& ae ⁊ hinc mosaytꝰ a.um. ¶It
amost het musica. ce. q̃dam ars de sey¬
de septẽ lib̾alib. dc̃a a moys qr olĩ
qno fuit inuenta in ydraulis ⁊ instru
a pitagora. uñ ⁊ olim ex̾cebat᷑ in aqͣti
⁊ snc humoris bñficio nulla cantile
usuocis subsistit delectatio. ⁊ inde
nisiꝰ .ci. qͥ tractat de musica uel qui
cabilis. le. in eodem sensu. ¶Itẽ a
a.iiiiʳ. dentes pͥncipales. plectrũ lĩgue
guituris arteria. pulmonis ꝯcauitas.¬

Expanded text:
ua; et hinc mosaicus -a -um. Item a moys hec musica -ce, quedam ars de septem liberalibus, dicta a moys quia olim primo fuit inventa in ydraulis, idest ina Pitagora, unde et olim in aquatiet sine humoris beneficio nulla cantilene vel vocis subsistit delectatio. Et inde hic musicus -ci, qui tractat de musica vel qui calis -le in eodem sensu. Item a a, IIII dentes principales, plectrum lingue, gutturis arteria, pulmonis concavitas
Abbreviated transcription (Latin):
mores gerere. obedire subẽe. fac̾e uo¬
luntatẽ alicuiꝰ. ille .n. g̾it morẽ alicui
qui facit uoluntatem eius. ẽ gͦ ge
er morigerari sibi uirũ. ⁊ inde mori¬
ger . a. um .i. obediens ⁊ nota quod
mos. oris. ht̃ pͥmam longam cũ suis
d̾iuatiuis. s mora cũ suis ht̃ pͥmã
uox gressui meo remoram falit.¬

Expanded text:
dire, subesse, facere voluntatem alicuius: ille enim gerit morem alicuius qui facit voluntatem eius, est ergo gerer morigerari sibi virum’; et inde moriger -a -um, obediens. Et nota quod mos -ris habet primam longam cum suis derivatis, sed mora cum suis habet primam ius ‘quenam vox gressui meo remoram fecit
Abbreviated transcription (Latin):
modestia in fcõ. s modus in dcõ uł cõ¬
cuꝑiscentia. ¶Itẽ a modus ħ mozia.
ne genꝰ repositorii .q. modina .z. ꝓ.d.
sicut solebant dice hozie ꝓ hodie. ⁊
mod̾nus. a.uii.i. istius temporis. ⁊¬

Expanded text:
modestia -e in facto, sed modus in dicto vel concupiscentia. Item a modus hec mozina -e, genus repositorii, quasi modina, z pro d, sicut solebant dicere hozie pro hodie; et modernus -a -um, idest istius temporis,
Abbreviated transcription (Latin):
hic modulus. li. ip̃e cantꝰ qui p̾cinit᷑ in
pͥncipio misse uł matutini uł uesꝑoꝵ.
⁊ hinc modulor. aris. cantare dulciter.
melodias fac̾e. Inuenit᷑ ⁊̃ modulo. as.
mn eodẽ sensu. uñ modulamen. nis. can¬
tatio dulcis ⁊ melica ⁊ modularis. uñ
modulant̾. ⁊ hec modulantia. ¶ It a
modꝰ modicꝰ. a.um. ratõnabił. mensu¬

Expanded text:
hic modulus, tropus, cantus qui precinitur in primcipio misse, vel matutini vel vesperorum; et hinc modulor -aris, cantare dulciter, melodias facere: invenitur etiam modulo -as in eodem sensu; unde modulamen, cantatio dulcis et melica et modulans, unde modulanter et hec modulantia -e. Item a modus modicus -a -um, rationabilis, mensu
Abbreviated transcription (Latin):
drant mulxi. multũ. qd̾ ñ seqͣ. ꝓculdu¬
in eadem uoce. mulg̾e ẽ lac de obe̾ exͣ¬
here. Unde hoc multrale. lis. ⁊ hoc młtrũ
⁊ hoc mulgariũ. ⁊ hoc mulcrũ idem .s.
uas in quo młgetur ⁊ mulcrũ dr᷑ lac
nouũ. mulgeo apo᷑ ⁊ mulgeo. demulgeo.¬
ꝑmłgeo. emulgeo. ĩ mulgeo. remulgeo.
p̾t̾itũ in si. ⁊ suꝑinũ in sum. licet inue¬

Expanded text:
cul duin eadem voce. Mulgere est lac de ubere extrahere, unde hoc multrale -lis et hoc multrumEt hoc mulgarium et hoc mulcrum idem, scilicet vas in quo mulgetur; vel mulcrum dicitur lac novum. Mulgeo componitur commulgeo, demulgeo, emulgeo, immulgeo, permulgeo, remulgeo, preteritum in -si et supinum in -sum, licet qu
Abbreviated transcription (Latin):
iuponere. tͣnsmitto ultͣ mitt̾e. mitto
⁊ eiuis ꝯpoͣ omia faciunt p̾t̾itũ in si.
⁊ sip̃. in sum. ⁊ omĩa st̃ actiua p̾ter
mto ⁊ admitto pro peccare ⁊ elleis¬
ier. ⁊ dimitto ⁊ remitto pro parcere
iput protegens quale est ornam̃tũ
nptis deuotorum s pilleus uiroꝵ ẽ.
it funis quo media nauis uincitur.
¶lnc mitridates rex fuit ponti. unde
nutridaticꝰ. a.m. ⁊ hoc metridaticũ
qundotũ quo ille młtũ usus ẽ. ⁊ ido ab
E lapis qui sole repcussus uariis mi¬
qcab ⁊ amon filii lothi a quib moabi

Expanded text:
e. Mitto et eius composita omnia faciunt preteritum in -si et supinum in -sum, et omnia sunt activa preter committo et admitto pro peccare vel eslesere et dimitto et remitto pro parcere caput protegens, quale est ornamentum capitis devotorum: sed pilleum virorum est, t funis quo media navis vincitur. M 122 Hic MITRIDATES -tis rex fuit Ponti; unde mitridaticus -a -um et hoc mitridaticum, idest antidotum quo ille multum usus est et ideo ab , lapis qui sole repercussus variis miMOAB et Amon, filii Loth, a quibus Moabite
Abbreviated transcription (Latin):
eodem sensu. et mis̾e̾o. es. qd̾ antiquitꝰ
fuit in usu. ⁊ ñ habebat p̾t̾itũ. Uñ
miseret ⁊ mi seret᷑ imꝑsonalia. mi
seret me tui. uñ terꝰ. miseret me tui
geta. Similit̾ ꝯstruitur ⁊ miseretur.¬
Ut miseret᷑ me tui. me misertũ ẽ tui.
qd̃ imꝑsonalit̾ ponat᷑ patet exẽplo.¬
p̾cantiũ. ¶ Itẽ a mise̾o miseresco. cis.
⁊ eodẽ modo ꝯstruebat᷑ quo ⁊ mise̾¬
or. ¶ Itẽ a miseret uł mise̾or uł mi¬
s misereri tm̃ cordis est. ⁊ si subueni¬
re ñ possumꝰ. s miserari ex oꝑe ꝯpro¬
bat᷑. et ꝯstruit᷑ cũ accõ ut miseror te

Expanded text:
sensu, et misereo -es -et, quod antiquitus fuit in usu et non habebat preteritum, unde miseret et miseretur impersonalia. Misseret me tui’; Terentius ‘miseret me tui, Geta’; similiter construitur et ‘me miseretur tui’ et ‘me misertum est tui’: quod impersonaliter ponatur patet precantium’. Item a misereo miseresco -is inet eodem modo construebatur quo et misereor. Item a miser vel misereor mised misereri tantum cordis est et si subvenire non possumus, sed miserari ex opere comprobatur; et construitur cum accusativo, ut ‘miseror te’
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpõ cũ st̾ion qd̾ est statio. ⁊ dr᷑ hic mi¬
nist̾. tei .q. minor in statõne. ⁊ mini¬
st̾ dr᷑ qr officiũ debitũ manib exeqͣt᷑
⁊ hinc hec ministra. ⁊ minist̾ .a.uiii.
reddit᷑. subministrante subsidiũ p̾roga¬
tur. ⁊ est actm̃ cũ om̃ib suis apõis ¶t̃
a minuo hoc miniũ genꝰ coloris rubei qr
minuat᷑ anteqm color efficiat᷑. uñ mini
o. as. minio p̾parare uł describere. uñ
miniator qͥ minio describit ⁊ p̾parat.
¶Ita miniũ hic mineus .i. quidam flu¬
uiꝰ gallie qui nom̃ a colore pigmenti
sumpsit qr in eo płimꝰ inuenit᷑. idem ⁊
duriꝰ a grecis .q. doricꝰ cognominatꝰ est.
¶Itẽ a miniũ hic ⁊ ħ minia quidã ꝓpꝰ¬
qui eiusdem coloris est cũ minio ⁊ ꝯpo᷑
gͣphus qui minio scribit. Uñ miniogͣ¬
pho. as. minio scrib̾e. ⁊ ħ miniogͣphia
scriptura fcã cũ minio. ¶ It̃ a miniũ
minor. aris. minatꝰ. mala minamur.
o .i. ab ardore ⁊ rubore. ⁊ rubicunda

Expanded text:
 cum sterion, quod est statio, et dicitur hic minister, quasi minor in statione; vel minister dicitur quia officium debitum manibus exequatur; et hinc hec ministra et minister -a -um eredditur, a subministrante subsidium prerogatur; et est activum cum omnibus suis compositis. Item a minuo hoc minium, genus coloris rubei, quia minuatur antequam color inde efficiatur; unde minio -as, idest minio preparare vel describere, unde miniator, qui minio describit vel preparat. Item a minium hic Mineus, quidam fluvius Galitie qui nomen a colore pigmenti sumpsit qui in eo plurimus invenitur: idem et Durius a Grecis, quasi doricus, cognominatus est. Item a minium hic et quia eiusdem coloris est cum minio. Et comphus, qui minio scribit, unde miniographo -as, idest minio scribere, et hec miniographia, scriptura facta cum minio. Item a minium minor -aris minatus: mala minamur, quasi ab ardore et rubore et rubicunda
Abbreviated transcription (Latin):
tur in aliũ colorem. usios est substã¬
morphosis ꝯpoͣ hec metamorphosis. sis.
Uł seos .i. transmutatio. Uñ mar.ca.
atq methamorphosi suꝑa solito pulcͥ¬
ores ꝑ geminos proprietate quadam
signi familiaris inuecti. augusto reful¬
sere celo. uñ. ⁊ in titulo ouidiano. Incipͥͭ

Expanded text:
tur in alium colorem – et usios, idest substanmorphosis componitur hec metamorphosis -sis vel -seos, idest transmutatio; unde Martianus ‘atque metamorphosi supera solito pulcriores per Geminos proprietate quadam signi familiaris invecti augusto refulsere celo’; unde etiam in titulo ovidiano ‘incipit
Abbreviated transcription (Latin):
to in eodem sensu. meto est actm̃ cum
om̃ib suis ꝯpõis ⁊ facit p̾t̾itũ in sui ⁊
supinũ in sũ. ⁊ cor me. ¶Item me-
metiri. dimensus. a.uii. uñ dimensiona¬
lis. le. ad dimensionẽ ꝑtinens. emetior.
illd̾. Eadem mensura qͣ mensi fu̾itis
remetiet᷑ uob̾. Metior ⁊ eiꝰ ꝯposita st̃
depoͣ. ⁊ faciunt p̾t̾itũ in titus. s fre¬

Expanded text:
eodem sensu; et est meto activum cum omnibus suis compositis et facit preteritum in -sui et supinum in -sum et corripit me-. Item metimetiri, unde dimensus, dimensio, unde dimensionalis -le, ad dimensionem pertinens; emetior -illud ‘eadem mensura qua mensi fueritis remetietur vobis’. Metior et eius composita sunt deponentia et faciunt supinum in -titu
Abbreviated transcription (Latin):
do. qd̾ in expõe arimonis suꝑ epysto¬
la pauli reꝑies. ⁊ ħ mitꝰ .ti. fabula io¬
cosa relatu dulcis. Mar. cap̃. Nũc ergo
mitos t̾minatos inferat. ¶Itẽ a mitis.
⁊ mitigo. as. in eodem sensu mollire. tẽ¬
pare humiliare. s mitigare uidet᷑ eẽ

Expanded text:
do, quod in Expositione Aymonis super epistulas Pauli reperies; et hic mithus -thi, fabula iocosa et relatu dulcis; Martianus Capella ‘nunc ergo mithos terminatas infiunt ’. Item a mitis met mitigo -as in eodem sensu: mollire, temperare, humiliare; sed mitigo videtur
Abbreviated transcription (Latin):
mendacio uł culpa corporis. ⁊ ꝯponit᷑
Tunc animo signa quetũq in corpore mẽ
da. ⁊ mendosus. a .uiii. macłosus sordidus
daciter. unde persius. Mendose colligis
inquit. Mens ꝯponit᷑ cũ a. qd̾ est sine. ⁊
dicit᷑ hic ⁊ ħ ⁊ hoc amens. tis. fatuus.q
re uel furiosum face ⁊ dementor. aris
deponens in eodem sensu. ⁊ ꝯponitur cũ

Expanded text:
mendacio vel culpa corporis. Unde per cmendacio vel culpa corporis. Unde per cediis 417 ‘tunc animo signa quodcumque in corpore mendum est’; et mendosus -a -um, maculosus, sordidus, daciter; unde Persius 5, 85 ‘mendose colligis, inquit’. Mens componitur cum a, quod est sine, et dicitur hic et hec et hoc amens -tis, fatuus, quasi re vel furiosum facere, et dementor -aris deponens, in eodem sensu; et cum
Abbreviated transcription (Latin):
net memoria mens futã p̾uidet. cogi¬
tatio p̾sentia atemplat᷑ uel ꝯplectitur.
¶Itẽ memoriosus. a.uiii. memoriam
habens. memor bñficii ⁊ defensionis me¬
mor est. ¶ Itẽ a memini hec mens. tis.
uñ hec mentio. onis. ⁊ mentior. tiris .i.¬
ꝯt᷑ mentem ire ⁊ dicẽ .s. alit̾ dic̾e qͣm in
mente estimare siue uerũ sit siue falsũ.
uñ ⁊ dicendo uerũ qͥs potest mentiri. ⁊
dicendo falsũ quis ꝑotest ñ mentiri. In
ne mendatiũ dicat. ponit᷑ tñ sepe mentiri
pro falsũ dice̾. ⁊ inde hic ⁊ hec ⁊ ħ mẽ¬
dax. cis. quia mentẽ alt̾ius fallat. et
interest inter mendatem ⁊ uanum. m̃¬
dax dicit᷑ qui gratia ⁊ spe lucri ⁊ uolũ¬
tate decipiendi mentitur. Uanus qͥ sine
causa lucri mentitur. et comparatur
or. mus. unde mendaciter.us. me. ad¬
culus . a. um. aliqͣntulum mendax. ⁊
⁊ ħ̾ menda .i. macła maxime illa que
solet eẽ in libris ñdũ emendatis. s mẽ¬
dacium in aliis reb. s ponit᷑ qñq ꝓro

Expanded text:
retinet, mens futura previdet, cogitatio presentia complectitur. Item memoriosus memoriam habet, memor beneficii vel defensionis memor est. Item a memini hec mens -tis, unde hec mentio -nis et mentior -ris  dicere quam in mente existimare, sive verum dicat sive falsum; unde et dicendo verum potest quis mentiri et dicendo falsum potest non mentiri, unde intne mendacium dicat’; ponitur tamen sepe mentiri pro falsum dicere. Unde hic et hec et hoc mendax -cis, quia mentem alterius fallat; et interest inter mendacem et vanum: mendax dicitur qui gratia et spe lucri vel voluntate decipiendi mentitur, vanus qui sine causa vel utilitate mentitur; et comparatur -cior -simus; unde mendaciter -cius -sime adculus -a -um, aliquantulum mendax, ethec menda -e, macula, maxime illa que solet esse in libris nondum emendatis, sed mendacium in aliis rebus: sed ponitur quandoque pro
Abbreviated transcription (Latin):
nea q̃ ꝑ mediũ aliquid in duo equa
diuidit. ¶ Itẽ a metros ⁊ polis qd̾
est ciuitas dr᷑ hec metropolis. lis. cͣͫ
ad cuius mensuram reliq̃ ciuitates di¬
sponũt᷑ .s. ubi est archiep̃c. uñ metro¬
politanꝰ.a .um. ⁊ hic metropolitanꝰ .ni.
citudo enim totiꝰ ꝓuincie eis ⁊ missa ẽ.
¶Itẽ a metros uł metior hec meta.
te .i. circuitus uł alicuiꝰ rei finis ul
t̾minus . uñ ħ metodus.di i rei

Expanded text:
nea que per medium aliquid in duo equa dividit. Item a metros et polis, quod est civitas, dicitur hec metropolis -lis, idest civitas ad cuius mensuram alie civitates disponuntur, scilicet ubi est archiepiscopus; unde metropolitanus -a -um et hic metropolitanus -ni,citudo enim totius provincie eis commissa est. Item a metior hec meta -te, idest circuitus, vel alicuius rei finis vel terminus; unde hec methodus -di, i
Abbreviated transcription (Latin):
dolor cessau̾it. ⁊ hec metafrasis. uor
tor. aris .i. t̾minare ⁊ t̾miũ ponea
⁊ metam ꝯstituere locare. ¶It ue¬
tari est metiri. s metari t̾re auensi
ri est diuid̾e castra. ⁊ assignare lod
militib in castris. uel pon̾e csstia is

Expanded text:
dolor cessaverit; et hec metafrasis, idest tor -aris, idest terminare, terminum ponere et metam constituere vel locare: item metari, idest metiri, sed metari terre convenit, ari est dividere castra et assignare loca militibus in castris, vel ponere castra vel
Abbreviated transcription (Latin):
uñ płr ħ milia. lium. que dr̃a sit int̾
mille ⁊ milia diligent̾ suꝑiꝰ diximus.
milia apõ duomilia. tamilia. quatu¬
ormilia. ⁊ sic de cet̾is. ¶ It a mille
ciũ mille passuũ. uł mille equitum.
cas. egyptii signes ꝑse sangas. nec st̾
eiusdẽ spacii. ¶ Itẽ a mille ħ milleus.

Expanded text:
 hec milia -lium: que differentia sit inter mille et milia diligenter superius distinximus. Milia componitur duomilia, triamilia, quatuormilia et sic de ceteris. Item a mille tium mille passuum vel mille equitum, gas, Egiptii signes, Perse parasangas, nec sunt eiusdem spatii. Item a mille hic milleus
Abbreviated transcription (Latin):
tus. uñ statiꝰ tebaid̾. immodicũ uetidea¬
¶ It a modꝰ hic modius . dii. ꝙ sit suo
modo ꝑfectꝰ. ⁊ est mensura librarũ
.xliiii. sextarioꝵ .xxiiͫʳ. cuiꝰ nũi causa
inde tracta est. qr in pͥncipio d̾s . xxii.
oꝑa fecit. Nam pͥma die septẽ opera
fecit.i. mat̾iam informem. ãgłos. lu¬
cem. celos suꝑiores. t̾ram. aquã. Aerẽ.
¶ Scd̾a firmamentũ solũ. ¶Tercia
die .iiiiͦ.s. maria. semina. satões. plan
taria. ¶Qrta die tria .s. solem. lunam.
⁊ stellas. ¶Qͥnta die tͥa .s. pistes rep¬
tilia aqͣrũ ⁊ uolatilia. ¶ Sexta die.
⁊ hoĩem. et fcã st̾ omĩa .xxii. genera¬
oꝑum in dĩb sex. ⁊ .xx. due gen̾atões
sunt ab adam usq ad iacob. ex cuiꝰ se
mine nata est om̃is gens asrł. ⁊ xxii.
libri uet̾is testamenti usq ad hest̾. ⁊
est. ⁊ qͣmuis diu̾se sint gentes huic
mensure pondus adiciant ignorant̾ uł
de trahant. tñ apud hebreos ⁊stitutione
diuina tali ratõe seruat᷑. ⁊ hic modius

Expanded text:
tus; unde Statius Tebaidos ‘immodicum me, Tidea’. Item a modus hic modius, quia sit suo modo perfectus, et est mensura librarum XLIIII, idest sextariorum XXII, cuius numeri causa inde tracta est, quia in principio Deus XXII opera fecit. Nam prima die VII opera fecit, idest materiam informem, angelos, lucem, celos superiores, terram, aquam, aerem; secunda die firmamentum solum; tertia die IIII, taria. Quarta die tria: solem, et lunam, et stellas: quinta die tria: pisces, et reptilia aquarum, et volatilia. Sexta die et hominem. Et facta sunt omnia XXII genera in diebus sex. Et XXII generationes sunt ab Adam usque amine nata est omnis gens Israel, et XXII sunt libri veteris testamenti usque ad Ester, eest, et quamvis diverse gentes huic mensure pondus vel adiciant ignoranter vel detrahant, tamen aput Hebreos constitutione divina tali ratione servatur. Et hic modius
Abbreviated transcription (Latin):
a pentha qd̃ est qͥnq. ⁊ exa qd̃ est
geometra. tre. ⁊ hoc geometrũ qui
tractat uł docet mensuras t̾re. Unde
geomet̾. a. um. ⁊ hec geometͥa: ars
q̃ tractat de m̃suris t̾re. uñ geome¬
tricus. a.um. ¶It metros ⁊ponit᷑
cũ dia qd̃ est duo ⁊ dr᷑ hoc dyametrũ.¬

Expanded text:
t penta, quod est V, et exa, quod est geometra et hic geometer, qui tractat vel docet mensuras terre; unde geometer -a -um et hec geometria, ars que tractat de mensuris terre; unde geometricus -a -um. Item metros componitur cum dia, quod est duo, et dicitur hec diametru
Abbreviated transcription (Latin):
rito acqͥrere lucrari. Nota ergo ꝓ ait¬
qui dicebant. mereo. res . riii. uͥ nil
⁊ ita mereo. es.rii. ⁊ mero ꝑ dole¬
re ꝯtinebant eamdem uotom in ꝑl¬
senti. ⁊ qm̃uis diffentia ibi ẽt n¬

Expanded text:
cquirere, lucrari. Nota ergo quod antiqui dicebant mereo -es -ui ubi nos  ita mereo -es -ui et mereo pro dolere concidebant in eandem vocem in presenti, et quamvis differentia esset
Abbreviated transcription (Latin):
uni.i. extͣ m̾itũ positus qui ñ potest
uam mereri ⁊ ex̾t̾e officiũ suũ. ĩmo
ilitus ⁊ absolutꝰ a labore sui officii.
situt miles olim post sexagesimũ an¬
num ñ cogebat᷑ militare. s soluebat᷑
a lalore solito. ⁊ dabat᷑ ei ager uel
uilla uł aliud uñ uiu̾et. ⁊ tũc erat
E labore solito merebatur. Uñ ħ em̾i
nseo hoc m̾itoriũ .rii .i. domicła ubi
luies res suas faciunt uł uendunt.
⁊ ubicũq mercimonia tenent᷑ uel
tab̾na uł locus tenebrosus ubi patrã
hec m̾itoria dr᷑ m̾etrix ⁊ etiã caupo¬
na tam ꝓ loco qm̃ ꝓ femina. ⁊ eadem

Expanded text:
idest extra meritum positus, qui non potest iam mereri et exercere officium suum, immo liberatus et solutus a labore sui officii, sicut olim miles post sexagesimum annum non cogebatur militare sed solvebatur a labore solito et dabatur ei ager vel villa vel aliud unde viveret: et tunc erat ea labore solito merebatur; unde hec emmereor hoc meritorium, idest domuncula ubi cives res suas faciunt vel vendunt t ubicumque mercimonia tenentur, vel taberna vel locus tenebrosus ubi patranthec meritoria dicitur meretrix et etiam caupona, tam pro loco quam pro femina: eadem
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ uenaliũ coemꝑtõem salutatõis¬
pace alliciunt. Uł m̾curius .q. mentis
⁊ loquẽtẽ. uñ ⁊ hmes grete lat̾ dicit᷑¬
m̾catoꝵ. qr int̾ uendentes ⁊ ementes
sermo est medius. ideo fingit᷑ habere
pennas qr cito discurrit qͣm cito exit
ab ore loquentis repente replet aures
lit. uirgam tenet q̃ serpentes diuidit
.i. uenena. Nam bellantes ⁊ dissidentes
int̾posita or̃one sedant᷑. uñ ligati pacis
caduceatores dixt᷑. sicut ꝑ feciales bella
indicebant᷑: ita pax ꝑ caduceatores fiebat:
sermonis. Nam sicut ille planeta ꝑ se
dit. sic eloquẽtie foliꝰ nulla est efficaci¬
a. s est .q. gladius in manu tyranni
eloquentia in aĩo. furiosi. sicut gla
ꝯmͥcor. aris. ¶ It a merx ħ m̾cimoni¬
um. idem qd̾ merx uł res q̃ de una pa¬
tria in aliam portat᷑ ut carius uendat᷑.
una uenditio uł diu̾sarũ rerũ ꝯmuta
tio. ut si qͥs daret mantellũ pro capa
mercium. Illa gͦ mirabił incarnatio

Expanded text:
rerum venalium coemptionem pace salutationis alliciunt; vel Mercurius quasi mentis et loquentem, unde et Hermes grece dicitmercatorum quia inter venditores et ementes sermo est medius. Ideo fingitur habere pennas quia cito discurrit: quam cito exit ab ore loquentis replet aures  fallit; virgam tenet qua serpentes dividit, idest venena: nam bellantes et dissidentes interpretum oratione sedantur, unde legati pacis caduceatores dicuntur: sicut per fetiales bella indicebantur, ita pax per caduceatores fiebat. sermonis: nam sicut ille planeta per se dit, sic eloquentie solius est nulla efficacia, sed est quasi gladius in manu tyranni eloquentia in animo furiosi, sicut gladcommercor -aris. Item a merx hoc mercimonium, idem quod merx vel res que de una patria in aliam portatur ut carius vendatur; una venditio, vel diversarum rerum commutatio, ut si quis daret martellum pro capa mercium. Illa ergo mirabilis incarnatio
Abbreviated transcription (Latin):
cantet. uel m̾ula .q. modula qr modu¬
letur. Uñ ⁊ olim modula dicebat᷑. et
hinc merulmꝰ.a .uii. ¶ Itẽ a merus¬
uł pars qr st̾cus in digestione diuidit᷑
ab eo ꝙ incorporat᷑. ⁊ ꝑ secessũ emittit᷑.
quinare st̾corare. ⁊ ẽ actm̃ cũ suis ⁊ po

Expanded text:
tat; vel merula quasi modula, quia moduletur, unde et olim medula dicebatur; et hinc merulinus -a -um. Item a merusvel pars, quia stercus in digestione dividitur ab eo quod incorporatur et per secessum emittitur; quinare, stercorare, et est activum cum o
Abbreviated transcription (Latin):
a.um. uł marinariꝰ. a .um. ⁊ maritimꝰ
ritima dr᷑ t̾ra illa q̃ est iuxta mare.
¶Itẽ a mare ħ margarita pͥma can¬
conchulis marinis hoc genus lapidis
tui. quedam arbor que in littore ma¬
ris habundat. unde ⁊ a grecis mirte
redoleat. uñ hoc mirtetũ. locus ubi

Expanded text:
-a -um et marinarius -a -um et maritimus ritima -e dicitur terra que iuxta mare est. Item a mare hec margarita -e, prima canconculis marinis hoc genus lapidum tus, quedam arbor que in litore maris abundat, unde a Grecis mirineredoleat; unde hoc mirtetum, locus ubi
Abbreviated transcription (Latin):
didi. mandere. mansũ .i. comedere.
⁊n raro usu inuenit᷑ eiꝰ p̾t̾itũ intrenit᷑
d.onis. qui mltũ mandit .s. lecator. arde-¬
lio. gulo. estuo. epło. ambro. lurco. buc¬
i. ganeo. comedo. ⁊ m̃ eodem sẽsu h ⁊ h̾
rili mandax. cis. a mando. dis. ¶ Itẽ a
mando ħ mandibła. le. infi̾or maxilla qd̃
ii .i. edax. ⁊ ad manducandũ paratꝰ. ⁊ hͥ
manducus. ci .i. lecator ore hians turpi¬

Expanded text:
didi mandere mansum, idest comedere, sed in raro usu invenitur eius preteritum vel do -nis, qui multum mandit, scilicet leccator, ardelio, gulo, elluo, epulo, ambro, lurco, bucco, ganeo, comedo; et in eodem sensu hic et hec et hoc mandox -cis a mando -is. Item a mando hec mandibula -e, inferior maxilla, quod idest edax et ad mandendum paratus; et hic manducus -ci, idest ioculator ore inhyans, turpi
Abbreviated transcription (Latin):
quidam piscis qͥ cũ luna crescit ⁊ decre¬
scit. Et hic menalus mons archadie.
s in płali est neutri generis .s. mena¬
aponit᷑ epimenia. oꝵ. s hoc iam suꝑiꝰ
distinximus. menandriani qͥdam
heretici dc̃i st̾ a menandro qui mũdũ
ñ a deo s ab angłis factũ ẽẽ asserũt.
¶menon grece latine dicitur memo¬
ria. uł monum̃tũ. ¶ Menedidon nil

Expanded text:
quidam piscis qui cum luna crescit et decrequidam piscis qui cum luna crescit et decrescit, et hic Menalus -li, mons Archadie, sed in plurali est neutri generis, scilicet Menacomponitur epimenia -orum, sed hoc iam supra distinctum est. M 82 MENANDRIANI quidam heretici dicti sunt a Menandro, qui mundum non a Deo sed ab angelis factum asseruit. M 83 MEMON grece, latine dicitur memoria vel monumentu
Abbreviated transcription (Latin):
nuunt᷑ hbe. amittunt arbores fe¬
aa si canes inde comed̾int in rabiẽ effe-¬
nnt. glutinũ astalci qd̾ nec ferro nͨ
aquis disoluit᷑: cruore ip̃o pollutum
sponte dissoluit᷑. uñ hic ⁊ hec menstꝰ¬
alis. le. quod patitur menstruũ uł qd̃¬
pinet ad mestruũ. ⁊ mestruosus. a.ũ.
stnis. pollutus. uel mestrua patiens.
heisis ꝯponitur hic ⁊ hec bimensis.
turabis porcoq bimestri. Similit̾ tri
mensis. se ⁊ trimestris. ⁊ quadrimen-
alligit. Nam nͥ ꝓpter aquã uł aliam
alsam matura satio omissa est. p̾sidiũ
solos pecit᷑ qid̾ eũ necessitas cogit uer¬
no tempore seminatur. ⁊ celerit̾ colli¬
gitur . q. pͦt tres menses. ¶Item a
mene quod est defectus hec menas. dis.
.i. sacerdotissa bachi qr deficiat a sen
bula qr teneat multa. uł mensa qͣsi
tinens. ⁊ hoc mensale .i. mantile et
mensa ut mantile ⁊ uas escarũ.q. mẽ¬
sariũ similit̾ a mensa. ¶ Itẽ a mene
quod est luna uł defectus hec mena. ne.

Expanded text:
ntur herbe, amittunt arbores feera; si qui canes inde ederint in rabiem efferuntur; glutinum asfalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur. Unde hic et hec menstrualis -le, quod patitur menstruum vel pertinens ad menstruum, et menstruosus -a -um struis pollutus vel menstrua patiens. Mensis componitur hic et hec bimensis -curabis porcoque bimestri’. Similiter dicitur trimensis -e et trimestris -e, quadrimensicolligitur: nam ubi propter aquam vel aliam causam matura satio omissa est, presidium ab hoc petitur quia, cum necessitas cogit, verno tempore seminatur et celeriter colligitur, quia post tres menses. Item a mene quod est defectus hec menas -adis, idest sacerdotissa Bachi, quia deficiat a sensbula, quia teneat multa; vel mensa quasi tinens, et hoc mensale -lis, idest mensa, ut mantile et vas escarium, esa. Item a mene, quod est luna vel defectus, hec mena -e,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ mennon filius aurore. rex oueiss
inde mennoniꝰ. a.ui. ⁊ hit in tiil
bello periit. fauille rogi cuiꝰ muns
sunt in aues. q̃ ab eo dicte st̾ meue¬
des. hee cat̾uatim ex eoỹpto ad ꝓle
uolare diat᷑ iuxta mennonis ser
⁊ inde eas ylionenses mennondl
guib ⁊ rostris dilac̾ant. ¶ ꝯdꝰ¬

Expanded text:
9 MENNON fuit filius Aurore, rex orientalis; unde mennonius -a -um. Hic in troiano bello periit, faville rogi eius mutate sunt in aves que ab eo dicte sunt mennonides; hee catervatim ex Egipto ad Ilium volare dicuntur iuxta Mennonis sepulcrum et inde eas Ilienses mennonideunguibus et rostris dilacerant. M
Abbreviated transcription (Latin):
mun̾a. uñ magnificent̾ . tiꝰ. me. adũ. ⁊ ħ¬
magnificẽtia.s. rerũ p̾clara dans ⁊sũmati¬
onem. ⁊ ita differt a magnanimitate qr
illa ⁊ sistit in aggressione. ħ in ꝯsũma¬
tione. cũ gͦꝰ magnificꝰ deficiat in ꝯꝑatiuo ⁊
suplatiuo ⁊ magnificens positiuũ nõ sit
in usu subit magnificꝰ locũ hꝰ positiui et
fit q̃dam mixta ꝯparatio. magnificꝰ. cẽtior.¬
nalis. le. qui magna facit. uł magnꝰ. uñ
illd̾. Loquebant᷑ uariis linguis apłi maẜ¬
cũ mensiũ noĩa elucidauimꝰ. ¶ It a ma

Expanded text:
munera’; unde magnificenter -tius -me adscilicet rerum preclararum dans consummationem, et ita differt a magnanimitate quia illa consistit in aggressione, hec in consummatione. Cum ergo magnificus deficiat in comparativo et superlativo et magnificens positivum non sit in usu, subit magnificus locum huius positivi et fit quedam mixta comparatio, scilicetidest qui magna facit vel magnus; unde illud ‘loquebantur variis linguis apostoli magcum mensium nomina elucidavimus. It
Abbreviated transcription (Latin):
ra .i. similitudo uł alicuiꝰ u̾bi usarpata
tnͣslatõ. ⁊ est methafora aut oniꝰ par-¬
tis ut fluctuare segetes ñ p̃ dici sege¬
tare fluctus. ⁊ est antistropha .i. re¬
ciꝓca ut remigiũ alaꝵ. Nam ⁊ ale a¬
cũ lexis qd̾ est sermo uł lensis qd̾ ẽ rõ¬

Expanded text:
ra, scilicet similitudo vel alicuius verbi usurpata translatio; et est metaphora aut unius partis, ut ‘fluctuare segetes’ – non potest dici ‘segetare fluctus’ –, aut est antistropha, idest reciproca, ut ‘remigium alarum’: nam et ale nacum lexis, quod est sermo, vel lensis, quod est o
Abbreviated transcription (Latin):
uenii qne m̃uenit᷑ copulatũ cũ p̾sen¬
a ci memineram cũ p̾f̾ito imꝑscõ. et si¬
mlit̾ ⁊tingit in trib aliis u̾bis defecti¬
uis. uñ quidam. Bisduo st̃: odi. noui.
cepi. meminiq. Que retinent sensũ pre¬
sentis p̾t̾itiq. ⁊ a memini memoro. as.
ala ꝯp̾hensoꝵ mora in mente. Uñ quidã
memoria .q. mente mora ethĩa ẽ. ⁊ hĩc
memoriosus. a .um. qd̾ bone ẽ memorie.
⁊ hic ⁊ ħ memoriał. le. qd̾ ẽ dignũ memo¬
ria uł qd̾ reducit ad memoriam. Uñ hoc¬

Expanded text:
uandoque invenitur copulatum cum presenti et memineram cum preterito imperfecto, et similiter contingit in tribus aliis verbis defectivis. Unde quidam ‘bis duo sunt: odi, novi, cepi meminique, que sunt interdum presentis preteritique’. Et a memini memoro -as, ma comprehensorum mora in mente, unde et quidam memoria, quasi in mente mora, ethimologia est. Et hinc memoriosus -a -um, qui bone est memorie, et hic et hec memorialis -le, quod est dignum memoria vel quod reducit a
Abbreviated transcription (Latin):
apes ñ h mel. lis. hinc hoc mellicłm
um ⁊ dulcẽ succũ emittens. ⁊ h melos.
ama. tis. in eodem sensu. ⁊ dr᷑ melos uł
nens ad melodias. ł qd̃ ꝯsistit in melodiis
dulata suauitas melico quondã reputabat
crisothoꝰ. Int̾ emelicos qui agunt ludibͥa
sit zelus. ¶ Itẽ a melos meditor. aris. q.
melitari .i. modulari dulcit̾ ⁊ quibdã
tenui meditaris auena. It̃ meditari.i.
putare excogitare delib̾are. uñ medita¬
poio qd̾ est fingo dr᷑ melopeꝰ .s. dulcis ca¬
qui dulcit sonat. ¶ Itẽ a mel hoc mel¬
lariũ .i. uas in quo mel ꝯseruat᷑ uel in
quo uinũ ponitur. uel in quo uue cal¬

Expanded text:
apes; unde hoc mel -lis et hinc hoc melculum um et dulcem sucum emittens, et hoc melos ama -tis in eodem sensu, et dicitur melos vel nens ad melodias, vel quod consistit in melodiis,dulata suavitas melico quodam crepitabat inter ipsos emelicos qui agunt ludibria fit zelus’. Item a melos meditor -aris, quasi melitari, idest modulari dulciter et quibusdam rem musam tenui meditaris avena’. Item meditari, idest putare, excogitare, deliberare, unde meditapoio, quod est fingo, dicitur hic melopeus, dulcis caqui dulciter sonat. Item a mel hoc mellarium, idest vas in quo mel conservatur vel in quo vinum ponitur vel uve cal