comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am amaros cortices atq arida lignap
derent. Repentino abreptȩ uento. at
in globos coactȩ. portatȩ q chiu ꝑ ae¬
ra africano pelago immerse funt. ha¬
rum cum immensos aceruos longe
undis urgentib fluctus ꝑ extenta late
littora ꝓpulissent. tetrum nimis atq
ultra oppinionem pestiferum odorem
tabida & putrefacta congeries exalauit
Unde omnium pariter anmantium
tanta pestilentia confecuta est. ut aui¬
um. peccudũ. ac bestiarum corruptiõe
aeris. dissoluta & putrefacta passim ca¬
dauera. uicium corruptionis augerent.
At uero quanta fuerit hominũ lues
ego ipse dum refero toto corꝑe ꝑhorril¬
co.diquidem in nirimdia in quatunc
micipsa rex erat. dccc. milia hominũ¬
mam quȩ maxime kartaginiensi atq
uticensi littori adiacet. płꝙͣ cc milia pͥ
cuntatem xx milia militum quȩ ad p̃¬
sidium totius africȩ ordinata fuerant.
atnicta atq abrasa sunt. Quȩ cladestã
repentina ac tam uiolenta. institit. ut

Expanded text:
am amaros cortices atque aam amaros cortices atque aperrosissent, repentino abreptae vento, atque in globos coactae, portataeque diu per aerem, Africano pelago immersae sunt. Harum cum immensos acervos, longe undis urgentibus fluctus per extenta late littora propulissent, tetrum nimis atque ultra opinionem pestiferum odorem, tabida et putrefacta congeries exhalavit, unde omnium pariter animantium tanta pestilentia consecuta est, ut avium, pecudum ac bestiarum corruptione aeris dissolutarum, putrefacta passim cadavera, vitium corruptionis augerent. At vero quanta fuerit hominum lues, ego ipse dum refero, toto corpore perhorresco: siquidem in Numidia, in qua tunc Micipsa rex erat, octingenta millia hominumam, quae maxime Carthaginiensi atque Uticensi littori adjacet, plus quam ducentacivitatem triginta millia militum, quae ad praesidium totius Africae ordinata fuerant, exstincta atque abrasa sunt: Quae clades tam repentina ac tam violenta institit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
& minturnis ccc.I. serui in cruce ac¬
quinto metello oppressa sunt. In me¬
tallis quoq athemensium. idẽ tumul¬
tus seruulis ab hericlito pretore dis¬
cussus ẽ. Apd̃ delon etiam serui nouo
motu intumescentes ab oppidians
preuementib pressi sunt. hisdem tẽ¬
ꝑib excero nascitur matre elua. patre
equestis ordinis. ex regio uulscoꝵ genere
Turpilius comicus senex moritur. Auib
dieb etiam ethna uasto concu̾s t̾rem¬
re exundauit igneis globis. rursusq.
lio die libara insula &e uicinum cirra
eam mare in tantũ efferbuit. ut adus¬
tas quoq rupes dissoluerit. tabulata
nauium liquefactis ceris extorruerit
exammatos pisces suꝑnatantesq era¬
rit. homines qͦ insi qui longius poti¬
erant diffugere recipcato anhelitu
calidi aeris. adustis introrsum uitali¬
bus suffocarit. Locustarũ etiam in as¬
frica tanta uis efferbuit. ut ñ solum
uirentia queq consumerent. uerũ en¬

Expanded text:
et Minternis 450 servi in crucem acet Minternis 450 servi in crucem acQ. Metello oppressa sunt. In metallis quoque Atheniensium idem tumultus servilis a Periclito praetore discussus est. Apud Delon etiam servi novo motu intumescentes, ab oppidanis provenientibus pressi sunt. Iisdem temporibus Cicero nascitur, matre Elvia, patre equestris ordinis, ex regio Volscorum genere. Turpilius comicus senex moritur, quibus etiam diebus Aethna vasto concussa tremore exundavit igneis globis. Rursusque alio die Lippara insula, et vicinum circa eam mare in tantum efferbuit, ut vastas quoque rupes dissolverit, tabulata navium liquefactis ceris extorruerit, exanimatos pisces supernatantesque excoxerit, homines quoque nisi qui longius potuerunt diffugere, reciprocato anhelitu calidi aeris adustis introrsum vitalibus suffocaverit. Locustarum etiam in Africa tanta vis efferbuit, ut non solum virentia quaeque consumerent, verum eti
Abbreviated transcription (Latin):
dio transuerberauit. Ita ille excogita¬
to genere mortis effugit. &e dedecus &e
seruitutem. ꝑpenna consul qui crasso
successerat. audita morte crassi. & clade
exercitus romani raptim in asiam ꝑ¬
uolauit. aristonicũ recenti uictoria fe¬
riatum imꝓuisum bello ad ortus. nu¬
datũꝙ omnib copiis in fugam uertit.
Cũq stratonicem urbem ad quã ille
fugerat obsidione cinxisset. cruciatũ
fame ad deditionem coegit Ppenna
consul apd ꝑgamũ correptus morbo
diem obiit. Aristonicus romȩ iussu se¬
natus in carcere strangulatus est. Ui¬
lia longe lateq non modicam excita¬
uit tempestatẽ. In ficilia autem dum
quadam insolentia dominiũ obtine¬
rent male adeptum serui. piso con¬
sul uiii. milia eoꝵ patibulis affixit.
Cui succedens rutilius. amplius ix¬
milia extͣe bellantib seruis trucida¬
uit. qui tamen prius obsidione cunc¬
ti. tanta necessitate compulsi. ut ca¬
dauera suoꝵ deuorarent sociors. Nã

Expanded text:
dio transverberavit. Ita ille, excogitadio transverberavit. Ita ille, excogitato genere mortis, effugit dedecus et servitutem. Perpenna consul, qui Crasso successerat, audita morte Crassi, et clade exercitus Romani, raptim in Asiam pervolavit, Aristonicum recenti victoria feriatum improvisum bello adortus, nudatumque omnibus copiis, in fugam vertit. Cumque Statonicem urbem, ad quam ille fugerat, obsidione cinxisset, cruciatum fame ad deditionem coegit. Perpenna consul apud Pergamum correptus morbo diem obiit. Aristonicus Romae jussu senatus in carcere strangulatus est. Clia longe lateque non modicam excitavit tempestatem. In Sicilia quidem, dum quadam insolentia dominium obtinerent, male adeptum, servi, Piso consul 8000 eorum patibulis affixit. Cui succedens Rutilius, ultra 20,000 ex rebellantibus servis trucidavit. Qui tamen prius obsidione cincti, tanta necessitate compulsi sunt, ut cadavera suorum devorarent sociorum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
nomine consuluit. quo oꝑe numantia
priꝰ fortiter repugnãs eturaret. dum¬
milia romanoꝵ du dimicarent ac se¬
pius uincerent. Qui respondit. Inuic¬
ta concordia hoc egit. Quo etiam in¬
temꝑe. attalus humenis filiꝰ moriens.
ꝑ testamentum populum romanũ
imꝑio asiȩ succede heredem. iusserat.
Hinc itaq licinius crassus consulet
pontifex maximus. aduersus aristo¬
nicum attali frẽm. qui traditam per
testamentũ romanis asiam ꝑuaserat.
cũ instructissimo missus exerercitu.
p̃terea magnis regib hoc ẽ. nicho me¬
de. bithiniȩ. nutridate. ponti ce arme¬
niȩ. ariarathe. capadotiȩ. philemene.
paflagoniȩ. eoꝵq maximis copiis
aduitus. conserto tamen bello uictus
ẽ. ce cũ exercitu post plurimam cedẽ
in fugam acto. ipse iam circũuentus
ab hostib & pene captus ẽẽt. sed uir¬
gam qua erat usus ad equũ in oculũ
tracis impegit. Barbarus autem cũi¬
ra & dolore exarsisset. latus crassi gla¬

Expanded text:
nomine consuluit, quo opere Numantia nomine consuluit, quo opere Numantia prius fortiter repugnans duraret, dum0,000 Romanorum diu dimicarent ac saepius vincerent. Qui respondit: Invicta concordia hoc egit. Quo etiam tempore Attalus Humenis filius moriens, per testamentum populum Romanum imperio Asiae succedere haeredem jusserat. Hinc itaque Licinius Crassus consul et pontifex maximus adversus Aristonicum Attali fratrem, qui traditam per testamentum Romanis Asiam pervaserat, cum instructissimo missus exercitu, praeterea magnis regibus, hoc est, Nicomediae, Bythiniae, Mitridate, Ponti et Armeniae, Ariarate, Cappadociae, Philomenae, Paflagoniae, eorumque maximis copiis adjutus, conserto tamen bello victus est, et cum, exercitu post plurimam caedem in fugam acto, ipse jam circumventus ab hostibus et pene captus esset, virgam qua erat usus ad equum in oculum Thracis impegit. Barbarus autem cum ira et dolore exarsisset, latus Crassi gla
Abbreviated transcription (Latin):
romanoꝵ fuit. iterumq romani pug¬
nare se aduersus numantinos fugien¬
do ꝓbauissent. nisi sub scipione pug¬
nassent. Numantini interfectis suors
fortissimis. bello cedunt: compositis
tamen ordinib ñ seꝑantes se. nec sicut
fugientes in urbem reuertuntur Cor¬
ꝑa iterfectoꝵ ad sepulturam oblata.
acciꝑe noluerunt. Nouissima spe des¬
ꝑationis in mortẽ om̃s destinati. clau¬
sam urbem. ipsi introrsum succende¬
runt. cunctiq pariter ferro. uene no.
ãq igni consumpti sunt. Romani i¬
chil ex his penitus habuere uictis. pre¬
ter securitatem suam. Neq enim euer¬
sa numantia. uicisse se magis numan¬
tinos ꝗͣ euasisse dixerunt. Nnum nu¬
unde tͥumphum dederit. non uidit
roma aurum uel argentũ qđ igni suꝑ¬
esse potuisset. apud pauꝑes ñ fuit.
arma c&e uestem ignis assumpsit. Igit᷑
deleta numantia. cũ scipio pacem com¬
poneret ceteris hispaniȩ ciuitatib.
quendam celtium principem tyresũ

Expanded text:
Romanorum fuit, iterumque Romani pugRomanorum fuit, iterumque Romani pugnare se adversus Numantinos fugiendo probavissent, nisi sub Scipione pugnassent. Numantini, interfectis suorum fortissimis, bello cedunt. Compositis tamen ordinibus non superantes, nec sicut fugientes in urbem revertuntur. Corpora interfectorum ad sepulturam oblata accipere noluerunt. Novissima se desperatione in mortem omnes destinati clausam urbem ipsi introrsum succenderunt, cunctique pariter ferro, veneno atque igni consumpti sunt. Romani nihil ex his penitus habuere victis, praeter securitatem suam, neque etiam eversa Numantia, vicisse se magis Numantinos quam evasisse dixerunt. Unum Nuunde triumphum dederit, non vidit Roma aurum vel argentum quod igni superesse potuisset, quia apud pauperes non fuit, arma et vestem ignis absumpsit. Igitur deleta Numantia, cum Scipio pacem componeret caeteris Hispaniae civitatibus, quemdam Celticum principem Tyresum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Po africanus consensu om̃i¬
um confulcreatus. ad obtergen¬
dam infamiam federis qđ mancinus
cũ numantinis pepigerat dirigitur
hispaniam. Qui non confestim ad grͦ¬
sus ẽ. numantinos quasi incautos quo
semꝑ nouerat eẽ. ꝑatos. sed pͥus exercu¬
it militem suũ in castris uelut in sco¬
lis. qđ tamen aliquid ꝓfuit. Conserto
namq prelio. quãuis pͥus impetum
romani non ferentes numantinoꝵ fu¬
saurbem muniuit. uallum sudib pre¬
strurit & sic obsidione numantinos con¬
triuit. Igitur conclusi diu numantini¬
a fame trucidati. deditionem sui obtu¬
lerunt si tolerabilia iuberentur. sepe
itiam tolorantes iustȩ pugnȩ facultatẽ.
it tanꝙͣ uiris mori liceret. ultime om̃s
duab subito portis eruꝑunt. larga pͥꝰ
potione usi ñ uini cuius feralis locus
ñ: sed fucco tritici ꝑ artem confecto
quem sucum a calefaciendo celiam uo¬
cant. Hat igitur potione post longam
famen recalescentes. bello sese obtulert̃
ltrox diu certamen & usq ad ꝑiculum

Expanded text:
o Africanus, consensu omnium consul creatus, ad obtergendam infamiam foederis quod Mancinus cum Numantinis pepigerat, dirigitur in Hispaniam. Qui non confestim aggressus est Numantinos quasi incautos quos semper noverat esse paratos, sed prius exercuit militem suum in castris, velut in scholis, quod tamen aliquid profuit. Conserto namque praelio, quamvis prius impetum Romani non ferentes Numantinorum fusa urbem munivit, vallum sudibus praestruxit, et sic obsidione Numantinos contrivit. Igitur conclusi diu Numantiniet fame trucidati deditionem sui obtulerunt, si tolerabilia ietiam orantes justae pugnae facultatem, ut tanquam viris mori liceret, ultimo omnes duabus subito portis eruperunt, larga prius potione usi, non vini cujus ferax is locus non est, sed succo tritici per artem confecto, quem succum a calefaciendo celiam vocant. Hac igitur potione post longam famem recalescentes, bello sese obtulerunt. Atrox diu certamen, et usque ad periculum
Abbreviated transcription (Latin):
emit. adductus cͥminationib ꝑ mali¬
uolos regni compositis. Aristobolus
uero post necem matris atq antigo¬
n frais. dignissimo ac crudelissimo uiͦ¬
cerum dolore tortus. detestabiliter mo¬
ritur: cũ ñ plus anno regnasset. Uxor
uero eius fratrũ uinculis dissolutis. re¬
gem constituit alexandrum qui etate
maior erat. & modestia prestare uide¬
batur.

Expanded text:
emit, adductus criminationibus per maleemit, adductus criminationibus per malevolos regni compositis. Aristobolus vero post necem matris atque Antigoni fratris dignissimo ac crudelissimo viscerum dolore tortus, detestabiliter moritur, cum non plus anno regnasset. Uxor vero ejus, fratrum vinculis dissolutis, regem constituit Alexandrum, qui aetate major erat, et modestia praestare videbatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quo deusita colloquebatur ut fu¬
turoꝵ nichil penitus ignoraret. Quin
etiam de duob maiorib filiis suis qd̃
rerum dni ꝑmansuri non eẽnt. ante
uidit atq p̃dixit. Quoꝵ uite qui fuerit
exitus. narrarre non indignũ uidet᷑
quantũq a paterna felicitate diuerte¬
rint. Patre namq mortuo. natu maior
aristobolus translato in regnũ pͥnci¬
patu. diadema sibi pͥmus imposuit.
ecec s bauannis ac iui mensib postqua
populus in eam t̾ram aduenit: seruitio
quod apud baby lomos sustinuit lib̾atꝰ.
frem uero a se scd̃m antigonum nãq
illum diligere uidebatur in honore pa¬
ri ꝑducebat. alios autem uinctos custo¬
diȩ tradidit. matremq itidem colliga¬
uit. ausam aliquid de potestate conten¬
d̾e. Namq hanc rerũ dñam ioħs reliqͦ¬
rat. eoq crudelitatis ꝓcessit mͦ. ut uinc¬
tam fame necaret. Noꝵ autẽ facinoꝵ
penas. antigoni fr̃is morte ꝑsoluit qͣm
plurimum amabat. quẽq habebat
regni participem. Nam & hunc int̾¬

Expanded text:
cum quo Deus ita colloquebatur, ut futurorum nihil penitus ignoraret. Quin etiam de duobus majoribus filiis suis, quod rerum Domini permansuri non essent, ante vidit et praedixit. Quorum vitae qui fuerit exitus, narrare non indignum videtur, quantumcunque a paterna felicitate diverterint. Patre namque mortuo, natu major Aristobolus, translato in regnum principatu, diadema sibi primus imposuit, 475 annis ac mensibus 3 postquam populus in eam terram advenit, servitio quod apud Babylonas sustinuit liberatus. Fratrem vero a se secundum Antigonum namque illum diligere videbatur in honore pari producebat. Alios autem vinctos custodiae tradidit, matremque itidem colligavit, ausam aliquid de potestate contendere, namque hanc rerum dominam Joannes reliquerat, eoque crudelitatis processit modo, ut victam fame necaret. Horum autem facinorum poenas Antigoni fratris morte persolvit, quem plurimum amabat, quemque habebat regni participem. Nam et hunc inter
Abbreviated transcription (Latin):
uissima. imꝓbe ꝑtinatiȩ penas luit.
Ui. milia quippe romanoꝵ in hocin¬
iusto bello iustissime cesa sunt. reliqui
exuti castrii. armis etiam ꝑditis euase¬
runt. Iunc etiam romȩ puer ex ancilla
natusẽ. quadripes. quadrimanus. oe¬
culis quatuor. aurib totidem. natira
uirili dupplex. In ficilia mons ethne.
uastos ignes eructauit: ac fudit. In sici¬
lia bellum seruile ortum est. qđ a deo
graue &e atrox multitudine seruoꝵ in¬
structu copiarũ. magnitudine uiriũ
fuit. ut ñ dicam pretores romanos.
quos penitus ꝓfligauit. sed consules qͦ
terruerit. Nam lix milia seruoꝵ tunc
in arma conspirantium fuisse referum¬

Expanded text:
uissima improbae pertinaciae poenas luit. uissima improbae pertinaciae poenas luit. sex milia quippe Romanorum in hoc iniusto bello iustissime cexuti castris, armis etiam perditis, evaserunt. Tunc etiam Romae puer ex ancilla natus est quadripes, quadrimanus, oculis quatuor, auribus totidem, natura virili duplex. In Sicilia mons Aethna vastos ignes eructavit ac fudit. Igitur in Sicilia bellum servile ortum est, quod grave et atrox multitudine servorum, instructu copiarum, magnitudine virium fuit, ut non dicam praetores Romanos, quos penitus profligavit, sed consules quoque terruerit. Nam 70,000 servorum tunc in arma conspirantium fuisse refer
Abbreviated transcription (Latin):
unc siquidem in oriente rex par¬
thoꝵ sextus ab arsace uicto de¬
metrii p̃fecto babyloniam urbem fine̾¬
q eius uniuersos uictor inuasit. Om¬
nes preterea gentes quȩ inter lydas¬
pem fluuium & indum iacent. sube¬
git. ad indiam quoq cruentum exten¬
dit inꝑium. demetriũ ipsum scd̾o si¬
bi bello occurrentem uicit & cepit.
Quo capto. diodotus quidam cũ ale¬
randro filio regnum eius. & regium
nomen usur pauit. Postea ipsum ale¬
xandrum filium quem participem
ꝑicłi in ꝑuadendo regno habuerat.
ne in obtinendo consortem haberet
pania. xl milia callecoꝵ qui lusitamiꝰ¬
in auxiliũ uenerant. asꝑimo bello ce
difficili quamuis in cautos circumue¬
uenisset oppressit. quoꝵ in eo prelio
lmilia occisa. ui milia capta referun¬
tur. pauci fuga euaserunt. In citerpo¬
re hispania. lepidus ꝓconsule uacceos
innoxiam gentem ce supplicẽ etiam se¬
natu ꝓhibente. ꝑtinaciter expugnare
temptauit. Sed mox accepta clade gra¬

Expanded text:
unc siquidem, rex Parthorum sextus ab Arsace, uicto Demetrii praefecto Babylonam urbem finesque eius uniuersos uictor inuasit. omnes praeterea gentes, quae inter Hydaspen fluuium et Indum iacent, subegit. ad Indiam quoque cruentum extendit imperium. Demetrium ipsum secundo sibi bello occurrentem uiciquo capto Diodotus quidam cum Alexandro filio regnum eius et regium nomen usurpauit. qui postea ipsum Alexandrum filium, quem participem periculi in peruadendo regno habuerat, ne in obtinendo consortem haberet, pania LX milia Gallaecorum, qui Lusitanis auxilio uenerant, asperrimo bello et difficili quamuis incautos circumuenisset, oppressit: quorum in eo proelio L milia occisa, sex milia capta referuntur, pauci fuga euaserunt. in citeriore Hispania Lepidus proconsule Vaccaeos, innoxiam gentem et supplicem, etiam senatu prohibente pertinaciter expugnare temptauit. sed mox accepta clade gra
Abbreviated transcription (Latin):
sed referendi sunt quadringenti anni ad
id qđ dictum. ẽ. ꝑegrinũ erit semen tuũ
in terra non ꝓpͥa: qr siue in terra canaam
siue in egipto ꝑegrinum erat illud semen.
anteqͣ ħeditatem sumerent terram ex ꝓmiˢ¬
sione di. qđ factum. ẽ. postꝙͣ ex egipto lib̾ati
sunt. ut hypbaton hic intelligat᷑. & ordo
erit semen tuũ in terra non ꝓpͥa quadrin¬
gentis annis. illud autẽ interpositum in¬
telligatur &e m seruitutẽ redigent eos ce no¬
cebunt illis. ita ut ad quadringeitos annos¬
ista interposicio ñ ꝑtineat. In extrema enm
parte summȩ huius. hoc ẽ. post mortẽ iosepͥ
factum ẽ. ut in egipto populꝰ dei duram
ꝑageret seruitutero.

Expanded text:
sed referendi sunt quadringenti anni ad sed referendi sunt quadringenti anni ad id quod dictum est: peregrinum erit semen tuum in terra non propria, quia siue in terra Chanaan siue in Aegyptoantequam haereditate sumerent terram ex promissione Dei, quod factum est postquam ex Aegypto liberati sunt, ut hyperbaton hic intelligatur, et ordo erit semen tuum in terra non propria quadringentis annis. Illud autem interpositum intelligatur: Et in servitutem redigent eos, et nocebunt illis, ita ut ad quadringeista interpositio non pertineat. in extrema enim parte annorum summae huius, hoc est post mortem loseph, factum est, ut in Aegypto populus dei duram perageret seruitutem.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃noscens qđ ꝑegͥnũ futũ sit sementuũ
in terra non sua. & subicient eos seruitut i.
ae affligent quadringentis amiis : Unde isti
quadringenti cõputati sunt anni seruitu
tis. Non sic accipiendũ est tanꝙͣ in illa du¬
rissima seruitute quadringentis annis dĩ
popłs fuerit. sed quia dictũ. ẽ. in ysaac uo¬
cabitur tͥ semen. Ergo ex anno natiuitatis
ysaac usq ad annũ egressionis ex egipto
computant᷑ anni quadringenti qͥnq Cũ
ergo de quadringentis triginta. detraxeris
uiginti qͥnq qui sunt a ꝓmissione usq ad
natum ysaac. non mirũ. ẽ. si quadringen¬
tos ce qͥnq annos summã solidam numeri.¬
quadringentos uoluit appellare scͥbtura.
quȩ solet temꝑa ita numcupare. ut qđ de
summa ꝑfecti numeri paululũ excrescit aut
infra. ẽ. non computetur. Non itaq qđ ait
in seruitutẽ redigent eos &e nocebunt illis.
ad quadringentos annos referendũ. ẽ. tan
qͣ ꝑtot annos eos habuerint inseruitute.

Expanded text:
num futurum sit semen tuum in terra non sua, et subjicient eos servituti et affligent quadringentis annis . Unde isti quadringenti anni computati sunt servitutis.-- Resp. Non sic accipiendum est, tanquam in illa durissima serpopulus fuerit; sed quia scriptum est: in Isaac uocabitur tibi semen, ex anno natiuitatis Isaac usque annum egressionis ex Aegypto conputantur anni quadringenti quinque. cum ergo de quadringentis triginta detraxeris uiginti quinque, qui sunt a promissione usque ad natum Isaac, non mirum est, si quadringentos et quinque anuos summa solida quadringentos uoluit appellare scriptura, quae solet tempora ita nuncupare, ut quod de summa perfectioris numeri paululum excrescit aut infra est non conputetur. non itaque quod ait: in seruitutem redigent eos et nocebunt illis, ad quadringentos annos referendum est, tamquam per tot annos eos habuerint in seruitute:
Abbreviated transcription (Latin):
dientie scd̾o accepisset. ut ostenderetur o
bedientes quandoq generasse filios ad ui¬
tam: dum olim p̾uaricatores generarunt
ad mortem.
abraham. putas ne centenario nas¬
cetur filius. & sarra nonagenaria pariet:
Non uerba hȩc dubitantis diffidentiam os¬
tendunt. sed anmurantis gaudium. Ideo ꝓ
gaudio ridentis abrahȩ filius dicebat᷑ ysaae.
Nam risus iste in bono accipi debet: ut in e¬
uangłio beati qui lugent nunc. qm̃ ipsi ride¬
leticiȩ fuit. sariȩ autẽ dubitationis et diffi¬
dentie. qd̾ ab illo diuidicari potuit. qui cor¬
da hominum nouit. Unde hec eadem sa: ra¬
ridens corripitur correptam ꝓtinus fecun¬
datur. & contra spem ex diuina ꝓmissione ac¬
cipit. qđ habituram se ex humana ratione du¬
bitauit.

Expanded text:
dientiae seeundo accepisset, ut ostedientiae seeundo accepisset, ut ostebedientes quandoque generasse filios ad vitam, dum olim praevaricatores generarunt ad mortem. : Putasne centenario nascetur filius, et Sarra nonagenaria pariet ?-- Resp. Non verba haec dubitantis diffidentiam ostendunt, sed admirantis gaudium. Ideo prae gaudio ridentis Abrahae filius dicebatur Isaac. Nam risus iste in bono accipi debet, ut in Evangelio: Beati qui lugent nunc, quoniam ipsi ridelaetitiae fuit, Saraae autem dubitationis et diffidentiae, quod ab illo dijudicari potuit, qui corda hominum novit. Unde haec eadem Saridens corripitur, correpta protinus fecundatur, et contra spem ex divina promissione accepit, quod habituram se ex humana ratione dubitavit.
Abbreviated transcription (Latin):
tio autẽ nominis inmutati hȩc ẽ qđ antea di¬
cebatur pͥnceps mea unius tantummꝰ domꝰ
mater familiȩ postea uero dicitur absolu¬
te princeps.¬
pare abradam circoncisionem accepit.
Idcireo abrahȩ cuconcisio cõmenda¬
ta ẽ ut sub lege. eẽt. sicut & adam ne de lig¬
braham filium se habiturum ꝑ cuius ge¬
nerationem omnib gentib benedictio futu¬
ra eẽt. & in cunis nepotib castitatis &e sobrie¬
tatis unicum mansisset exemplar. unde ce
in ea parte corꝑis signum fidei accepit. un¬
de filius fidei non carnis nasciturus erat.
nec truncata corꝑis parte deformior. sed fi¬
dei in deum signo glosior. Igitur ꝓ deo ali¬
quid ꝑdere. lucrũ ẽ. non dampnum. Ita
abraham fidei suȩ signum accipiens: non
deformatus est sed melioratus. Si enim adã
pactum dei custodisset: non abraham hoc
pactũ accepisset. Sed quia ille in hoc men¬
bro culpam inobedientiȩ pͥmo agnouit.
decuit. ut iste in hoc mẽbro signum obȩ¬

Expanded text:
 autem nominis immutati haec est, quod antea dicebatur, princeps mea, unius tantummodo domus mater familiae: postea vero dicitur absolute, princepsare Abraham circumcisionem accepit? idcirco Abrahae circumcisio commendata est, ut sub lege esset, sicut et Adam, ne de ligm filium se habiturum, per cujus generationem omnibus gentibus benedictio futura esset, et in cujus nepotibus castitatis et sobrietatis unum mansisset exemplar, unde et in ea parte corporis signum fidei accepit, unde filius fidei, non carnis, nasciturus erat, nec truncata corporis parte deformior, sed fidei in Deum signo gloriosior. Igitur pro Deo aliquid perdere lucrum est, non damnum. Ita Abraham fidei suae signum accipiens, non deformatus est, sed melioratus. Si enim Adam pactum Dei custodisset, non Abraham hoc pactum accepisset. Sed quia ille in hoc membro culpam inobedientiae primo agnovit, decuit ut iste in hoc membro signum obe
Abbreviated transcription (Latin):
S ẽꝑ amicꝰ amnat duratq fidelis ubiq
Alma dies noctem sequitur sic dona labores.
Tẽpora dũ uariant animꝰ sit semꝑ honestus.
Consilio mentis qđq mmminet ante uideto.
Dũ tͥ uita uiget lacͥmis mala c̾ͥmina purges.
Noli iterare scelꝰ lacͥmis dũ diluis illud.
Luxuriis amino noli seruire malignis.
Q modica sꝑnit minuit maiora ꝑ horas.
Tollit᷑ ex numero scõꝵ ꝑfidus omnis.
Odit insipiens sapientis uerba magist ri.
Excitat in rixas fr̃es uerbosus amaras.
N i illo sceleri peior qui gaudet miquis.
Cui secreta quidẽ credas cautissime cerne.
Corripe peccantẽ noli & dimittere amicũ.
Corriꝑe. ẽ meliꝰ notũ ꝙͣ ꝑdere amicum.
Qfrĩ ignoscit ignoscit ignoscit xp̃s & illi.

Expanded text:
Semper amicus amat, duratque fidelis amicus. Semper amicus amat, duratque fidelis amicus. Alma dies noctem sequitur; sic dona labores. Tempora dum variant, animus sit semper honestus. Consilio mentis quodque imminet ante videto. Dum tibi vita viget, lacrymis mala crimina purges. Noli iterare scelus, lacrymis dum diluis illud. Luxuriis animo noli servire malignis. Qui modica spernit, minuit majora per horas. Tollitur ex numero sanctorum perfidus omnis. Oderit insipiens sapientis verba magistri. Excitat in risus fratres verbosus amaros. Nil illo pejus, sceleri qui gaudet iniquo. Cui secreta quidem credas cautissime cerne. Corripe peccantem; noli et dimittere amicum. Corripere est melius notum quam perdere amicum. Qui fratri ignoscit, ignoscit Christus et illi.
Abbreviated transcription (Latin):
Sufficiat rerũ dederit tͥ qđ d̾s ipse
Quid t̾renus homo puluis & t̾ia suꝑbit
Principium sceleris p̃dira suꝑbia constat.
Sit tͥ cura tuȩ tota uirtute salutis.
Una dies qualis fuerit ostendit amicus.
Peccasti solus ignoscere tu tͥ noli.
Quod tacitum cupias tacito cõmate sodali.
Inuidiam ninio cultu uitare mement o.
Inuidiȩ maculat famam mala pestis honestã
Nil sine consilio facias sic facta ꝓbantur
Qdño credit seruet mandata salutis.
Semꝑ enim sapiens metuet sibi iudicis iram.
Instanter facias sors qd̾ tͥ tradit agendũ.
Cũ homine iniusto noli remanere freqͤnter.
Nec redit unda fluens nr̃m nec tempꝰ in annis
Om̃a finis edax deuastat gaudia mundi.
Qui pius & demens dñs mserebit᷑ illi.
Inferas nullatenꝰ benefactis mente querelas.
Imꝑꝑes nũquã dederas munuscula si quȩ.
Sic nouus utq nouũ umũ ueterescit amicus.
Reb in aduersis numꝗͣ dimittas amicũ.

Expanded text:
Sufficiat rerum dederat tibi quod Deus ipse. Sufficiat rerum dederat tibi quod Deus ipse. Quid terrenus homo, pulvis et terra superbit? Principium sceleris proh dira superbia constat. Sit tibi cura tuae, tota virtute, salutis. Una dies, quales fuerint, ostendit amicos. Peccasti solus, ignoscere tu tibi noli. Quod tacitum cupias, tacito committe sodali. Invidiam nimio cultu vitare memento. Invidiae maculat famam mala pestis honestam. Nil sine consilio facias, sic facta probantur. Qui Domino credit, servat mandata salutis. Semper enim sapiens metuit sibi judicis iram. Instanter facias, sors quae tibi tradat agenda. Cum homine injusto nolito manere frequenter. Nec redit unda fluens, nostrum nec tempus in annis. Omnia finis edax devastat gaudia mundi. Qui pius et clemens, Dominus miserebitur illi. Infer nullatenus benefactis mente querelas. Improperes nunquam, dederis munuscula si qua. Sic novus atque novum vinum veterascat amicus. Rebus in adversis nunquam dimittis amicum.
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ culpare soles ea tu ne feceris ipse.
Uita aliena tuȩ tͥ sit cathegita uite.
Ira odium generat. concordia nuiͥt amorẽ.
Magna quidem uirtus. ẽ. moderatio linguȩ.
Lux timor. ẽ dñi cordis. hunc dilige semꝑ.
In domino sꝑans nullus confundit᷑ umquã
Nir prudens animo. ẽ. melior ꝗͣ fortis marmis.
Corꝑis excellit iuires sapientia mentis.
Diuicias anmo inustas adtendere noli.
Uerbũ dulce qͥdẽ tͥ multiplicabit amicos.
Conuerti ad dñm ne tardes trannite recto.
Doctͥnis etiam uariis ne flexilis esto.
Le uia nam diũ teneat firmissima semꝑ.
Iusticiȩ & pacis placeant. tͥ uerba loquendo
Pax p̃cor alia tuo placeat tͥ semꝑ in ore.
Semꝑ in ore tuo resonent pia uerba salutis.
Rex sapiens populũ meliꝰ defendit ab hoste.
Insipiens rector populũ disꝑdidit omnem.
a ła magna quidẽ gregi.ẽ. sapientia iusta.
Inuriasq tuas in fr̃e ulciscere noli.
S emꝑauarꝰ amat. mendatia furta rapinas.

Expanded text:
Quae culpare soles, haec tu ne feceris ipse. Quae culpare soles, haec tu ne feceris ipse. Vita aliena tuae tibi sit cathegita vitae. Ira odium generat, concordia nutrit amorem. Magna quidem virtus nostrae est moderatio linguae. Lux, timor est Domini, cordis: hunc dilige semper. In Domino sperans nullus confunditur unquam. Vir prudens animo est melior quam fortis in armis. Corporis excellit vires sapientia mentis. Divitias animo injustas attendere noli. Verbum dulce quidem tibi multiplicabit amicos. Converti ad Dominum ne tardes tramite recto. Doctrinis etiam variis non flexilis esto. Te via nam Domini teneat firmissima semper. Justitiae et pacis placeant tibi verba loquendo. Pax, precor, alma tuo placeat tibi semper in ore. Semper in ore tuo resonent pia verba salutis. Rex sapiens populum melius defendit ab hoste. Insipiens rector populum disperserit omnem. Gloria magna quidem regi est sapientia justa. Injuriasque tuas in fratrem ulciscere noli. mat mendacia, furta, rapinas.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad̃ tͥ uis fieri alii prestare memento.
Pauꝑib iustis celestis gła restat.
ud t̾ non optas alio ne feceris ulli.
Cripe prudentem reddet᷑ gr̃a uerb̾.
Sit recta facis ne cures uerba malor.
Uale consilium dñs ne despice serui.
nter conui:as fac sis sermone modestus.
ũ qͥd peccaris castiga te ipse subinde.
Iulnera dũ sanas dolor. ẽ medicina doloris.
Unucias. dñi faciet benedictio claras.
Pternam tribuit felix clementia uitam.
tere quesitis opib fuge nomen auari.
se sed a doctis indoctos ipse doceto.
Euntra ꝑuersos noli contendere uerbis.
ditno datut cunctis amimi sapientia paueis
Non leta extollant animum non tͥstia frangant.
Pximus esto bonis si non potes optimis. ẽẽ.
Quanto maior eris tanto moderatior est
Cũq alium causes ꝓpͥam. priꝰ inspice uitam.
Pꝰ tua ꝗͣ alterius dampnabis cͥmina iudex.
Sis bonus equi bonꝰ lesus nec lede nocentem.

Expanded text:
Quod tibi vis fieri, hoc alii praestare memento. Quod tibi vis fieri, hoc alii praestare memento. Pauperibus justis coelestis gloria restat. Quod tibi non optes, alii ne feceris ulli. Corripe prudentem: reddetur gratia verbis. Si tu recta facis, ne cures verba malorum. Utile consilium dominus ne despice servi. Inter convivas fac sis sermone modestus. Cum quid peccaris, castiga te ipse subinde. Vulnera dum sanas, dolor est medicina doloris. Divitias Domini faciet benedictio claras. Aeternam tribuit felix clementia vitam. Utere quaesitis opibus, fuge nomen avari. Disce, sed a doctis; indoctos ipse doceto. Contra verbosos noli contendere verbis. Sermo datur multis, animi sapientia paucis. Non laeta extollant animum, non tristia frangant. Proximus esto bonis, si non potes optimus esse. Quanto major eris, tanto tu cautior esto. Cumque alium censes, propriam prior inspice vitam.  quam alterius damnabis crimina judex. Sis bonus atque bonis; laesus nec laede nocentem.
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ꝓdest socio qͥ non ꝓdẽe. ꝓbatur.
Sola fides fidei dono ditabitur almo.
Te uia non animi torqͥntis cura fatiget.
Nes se uera qͥdem semꝑ declarat honeste.
Ad peitas quã se uingat habitator inquus.
Acdib aut uerbis noli tu assuescere prauis.
e st non. ẽẽ. qͥdem satius ꝙͣ uiuere praue
Mens bona thesauros p̃cellit munere cunctos.
Uitam quippe tuam tota urtute tuere.
o m̃ia ꝓ uita sunt amittenda tuenda.
Premeditata quidem leuius sufferri ualebunt.
Auȩ subito adueniunt multo grauiora uident᷑.
s audia st̃ populi rector pius atq benignus.
Mors aliena mouet ꝓpͥe nos mortis ubiq¬
E ehx alterius cui sunt documenta flagella.
Premia non capiet ingrato qui boua p̃stat
Sit tͥ karus homo ut fr̃. d̃s ut pat̾ almus.
Omnis paulatim leto nos applicat hora.
Ante diem mortis nullꝰ laudabilis etat.
Auehibet ex fructu agnoscitur arbor in ore.
Doctor erit magnus factis qͥ qđ docet implet.

Expanded text:
Cui prodest, socio qui non prodesse probatur? Cui prodest, socio qui non prodesse probatur? Sola fides fidei dono ditabitur almo. Levis non animam torquentis cura fatiget. Res severa quidem semper declarat honeste. Quid pejus, quam se ut jungat habitator iniquus? Actibus, aut verbis noli tu assuescere pravis. Est non esse quidem satius quam vivere prave. Mens bona thesauros praecellit munere cunctos. Vitam quippe tuam tota virtute tuere. Omnia pro vita sunt amittenda tuenda. Praemeditata quidem levius sufferre valebunt. Quae subito adveniunt, multo graviora videntur. Gaudia sunt populi rector pius atque benignus. Mors aliena monet propriae nos mortis ubique. Felix alterius cujus documenta flagella. Praemia non capiet, ingrato qui bona praestat. Sit tibi charus homo, ut frater; Deus ut pater almus. Omnis paulatim letho nos applicat hora. Ante diem mortis nullus laudabilis exstat. Quaelibet ex fructu proprio cognoscitur arbor. Doctor erit magnus factis qui quod docet implet.
Abbreviated transcription (Latin):
Nonte non mundum xp̃m sed cllige solum
Cũ sapiens loqueris ꝑ pauc is utere uerbis.
N il occłi ꝓsunt. quib. ẽ mens cȩca uidendi.
Diuitis obꝑbrium gemitus. ẽ. pauꝑis ingens.
Plurua discentis semꝑ sapientia crescit.
Iudicium restat cundis certissime factis.
Adueniet udex cunctis quȩ iusta rependet.
Inclita ꝑpetuã p̾stat patientia uitam.
Te feritate magis faciet moderatio clarum
Egregios faciet mentis constantia mores
Consilio facias rogo sit tͥ quicqͥd agendum.
Omnis quippe ȩtas alio sub fasce laborat.
Uera quidem ueterum uiuenis paradigna aros
Felix qͥ causam loquitur prudentis in aure
Tantũ uerba ualent quantũ mens sentiet illa.
Om̃ib .ẽ. locuples qͥ reb habundat amicis.
Non erit antiqͦ nouus ante ferendus amicus.
Difficile iuenies uerum fortassis amicum.
Morib egregiũ facias tͥ nomen honestum.
Nemo quidẽ plures habuit quã expedit annos

Expanded text:
Non te, non mundum, Christum sed dilige solum. Non te, non mundum, Christum sed dilige solum. Cum sapiente loquens perpaucis utere verbis. Nil oculi prosunt, quibus est mens caeca videndi. Divitis opprobrium gemitus est pauperis ingens. Plurima discenti semper sapientia crescit. Judicium restat cunctis certissime factis. Adveniet Judex cunctis qui justa rependat. Inclyta perpetuam praestat patientia vitam. Te feritate magis faciet moderatio clarum. Egregios faciet mentis constantia mores. Consilio facias, rogo, sit tibi quidquid agendum. Omnis quippe aetas aliquo sub fasce laborat. Vera quidem veterum juvenis paradigmata rere. Felix qui causam loquitur prudentis in aurem. Tantum verba valent quantum mens sentiat illa. Omnibus est locuples qui rebus abundat honestis. Non erit antiquo novus anteferendus amicus. Difficile invenies verum fortassis amicum. Moribus egregiis facias tibi nomen honestum. Nemo quidem plures habuit quam perdit amicos.
Abbreviated transcription (Latin):
Qꝓd ẽẽ. potest non. ẽ fugiendus amicus.
Octonas studeas uitioꝵ uncere turmas.
Te feras ad celũ quadriga repleta tͥumphis.
Lingua suos habeat. frenos in corde ligatos.
II ir bonus. ẽẽ. neqͥd. insi qͥ fit omnib equus.
Qui scelera abscondit ueniã non forte meret᷑
Qbona dissuescit mox hic consuescit iniqua.
Non tu queso locis lȩdas nec carmine qͦnquã.
Sepius auditu frueris quã uoce sodalis.
Sit seruus mentis uent̾. sit serua libido.
Non ꝑdit pietas quicqͥd largiri iudetur.
Non opib bona fama datur sed morib almis
Fac ne te merito. uerbis derideat alter.
P mnisero miserans lacͥmas effiuide sodali.
Eripe si ualeas non surgere tela furenti.
Sepe nocet puero miseratio blanda magistr
Ignotum noto nũꝙͣ p̃ponas amico.
Omna qͦ dicunt homines tu credere noli.
Non sibi qͥs uiuat xp̃o sed uiuat ubiq
Non tua sed xp̃i quęras qui̧ diligis illum.

Expanded text:
Qui prodesse potest, non est fugiendus amicus. Qui prodesse potest, non est fugiendus amicus. Octenas studeas vitiorum vincere turmas. Te ferat ad coelum quadriga repleta salutis. Lingua suos habeat frenos in corde ligatos. Vir bonus esse nequit, nisi qui fiet omnibus aequus. Qui scelera abscondit, veniam non forte meretur. Qui bona desuescit, mox hic consuescit iniqua. Non tu, quaeso, jocis laedas nec carmine quemquam. Saepius auditu instrueris quam voce fruaris. Sit servus mentis venter; sit serva libido. Non perdit pietas quidquid largire videtur. Non opibus bona fama datur, sed moribus almis. Fac ne te merito verbis irrideat alter. Pro misero miserans lacrymas effunde sodali. Eripe, si valeas, non suggere tela furenti. Saepe nocet puero miseratio blanda magistri. Ignotum noto nunquam praeponas amico. Omnia quae dicunt homines, tu credere noli. Non sibi quis vivat, Christo sed vivat ubique. Non tua, sed Christi quaeras, qui diligis illum.
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc p̾cepta legat deuotus. & impleat ac tu.
Uirtutũ tituł uitam qui querit honestam.
Uel homines int̾ cupiat p̃clarus haberi.
Uel moꝵ meritis cęlestia regna mereri.
Atq deo xp̃o socius sine fine uideri
Impleat ipsȩ dĩ qui uult sua uota uenire.
Siue dõ fidens xp̃i p̾cepta secutus.
Sint tͥ diuitiȩ diuinȩ dogmata legis
Corꝑis ex̾uꝑat uires. prudentia mentis.
Om̃ib est mundi melior sapientia garis.
Semꝑ amanda quidẽ. ẽ. rerũ doctnabonaꝵ.
Obtimꝰ ẽ. animꝰ xp̃i uestitus amore.
Demones aduersus. magna ẽ oratio uirtꝰ.
Ut moneas carũ noli desistere amicum.
Morbi causa mali nimia ẽ. quecũq uoluptaᷤ.
Tu dare ne claudas ꝑalmas. & p̃hende pandaᷤ
Semꝑ in ore tuo resonent bona uerba salutis
Ne rogo uindictam tua m̃s meditet᷑ amarã.
Sint tibi pacifici magia dulcedine mores.
Quisq dies uitȩ. ẽ. uelut ultimꝰ eccȩ putandꝰ.
Qđ dare ñ cogitas noli ꝓmittere uerbis.

Expanded text:
Haec praecepta legat devotus, et impleat actu, Virtutum titulis vitam qui quaerit honestam, Vel homines inter cupiat praeclarus haberi, Vel morum meritis coelestia regna mereri, Atque Deo Christo socius sine fine videri. Impleat ipse Dei, qui vult sua vota venire. Vive Deo fidens, Christi praecepta secutus. Sint tibi divitiae, divinae dogmata legisoris exsuperat vires prudentia mentis. Omnibus est mundi melior sapientia gazis. Semper amanda quidem est rerum doctrina bonarum. Optimus est animus Christi vestitus amore. Daemonas adversus magna est oratio virtus. Ut moneas charum noli desistere amicum. Morbi causa mali nimia est quaecunque voluptas. Tu dare ne claudas palmas, et prendere pandas. Semper in ore tuo resonent bona verba salutis. Ne, rogo, vindictam tua mens meditetur amaram. Sint tibi pacifici magna dulcedine mores.Quisque dies vitae est velut ultimus ecce putandus. Quod dare non possis noli promittere verbis.
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia uos lacio regnautes nesciat ętas
Sera senex capreis ex uulu̾e fata ꝑegit
Matͥcida nero pprii um ꝑtulit ensis.
Calba seuex ꝑnit seuo ꝓstratꝰ othone
Doxotho famosus clara sed morte potitur.
Ppodiga succedunt ꝑ imendi scept uitelli.
Laudatũ imꝑiũ mors lenis uespasiano.
At titus orbis amor rapitur florentib aunᷤ
Sera grauem ꝑumnunt. sed iusta piacłã frẽm.

Expanded text:
tertia vos Latio regnantes nesciit aestas,tertia vos Latio regnantes nesciit aestas,sera senex Capreis exul Nero fata peregimatricida Nero proprii vim pertulit ensis. Galba senex periit saevo prostratus Othone mox Otho famosus, clara set morte potitus, prodiga succedunt perimendi sceptra Vitelli. laudatum imperium, mors lenis Vespasiano. at Titus, orbis amor, rapitur florentibus annis, sera gravem perimunt, sed iusta piacula fratrem.
Abbreviated transcription (Latin):
E sareos ꝓceres in qͦr regna sccłis.
Consulib dudũ romana potentia
Aecipe bis senos sua qͦmꝙ monostica cessit.
Psignant
Quoꝵ ꝑplexam seriẽ suetonius olim.
Nomina res gestas uitãq obitũq ꝑegit.
de ordine imperaors
Nmus regalẽ patefec̃ iuliꝰ aulam
Claudius hinc potit᷑ regno pꝰ ꝙͣ nero seuus
Ultimꝰ eneadumpꝰ hc̃tres nec tͥb anuis.
C̃ alba senex frustra socio confusꝰ inherti
Mollis otho infami ꝑ luxum degener euo.
Nec regno dignus. nec reorte iitelliꝰ ut uir
his decimꝰ fatoq accitus uespasianus.
& titꝰ imꝑii felix breuitate sequutus.
Frat̃ qͣm caluũ dix̃ sua roma neronem
uliꝰ ut ꝑhibent. diius tederide regnat.
augustꝰ pꝰ iustra.xͣ. sex progat anuos.
St̃ septenis geminos nero claudiꝰ addit
Uercia finit hiemps grassancia tẽꝑa gai.
Claudiꝰ ebdomadã duplicẽ t̾hit & nero dirꝰ
Tantundem sumine consul sed defuit unꝰ¬
n alba senex. otho lasciue. famose uitelli.

Expanded text:
esareos proceres, in quorum regna secundis consulibus dudum Romana potentia cessit, accipe bis senos, sua quemque monosticha signant, quorum per plenam senem Suetonius olim nomina, res gestas vitamque obitumque DE ORDINE IMPERATORUM PRIMUS regalem patefecit Iulius aulamCLAUDIUS hinc potitur regno, post quem NERO saevus Ultimus Aeneadum. Post hunc tres, nec tribus annis; GALBA senex, frustra socio confisus inerti: Mollis OTHO, infami per luxum degener aevo: Nec regno dignus, nec morte VITELLIUS ut vir. His decimus, fatoque accitus VESPASIANUS. Et TITUS imperii felix brevitate, secutus Frater, quem CALVUM dixit sua Roma NERONEM.S, ut perhibent, divus trieteride regnat. AUGUSTUS post lustra decem sex prorogatannos, Et ter septenis geminos NERO CLAUDIUS addit. Tertia finit hiems grassantia tempora CAII. CLAUDIUS hebdomadem duplicem trahit: et NERO dirus Tantumdem: summae consul sed defuit unGalba senex, Otho lascive et famose Vitelli,
Abbreviated transcription (Latin):
locoꝵ sibi subiectoꝵ dare ꝓmisit. Qua
de re templum ei accepta occasione opor¬
tum temꝑis edificauit ad instar hieru¬
solimoꝵ suꝑ montem garizim qui la¬
tior omnib samariȩ montib apparebat.
qm̃ alexandrum aduersus pͥncipem
sacerdotum. sanabalat ira cominotum
nouit. dum nonuenalia exercitui ce
ea quȩ prius dario conferre solebat mit¬
teret alexandro dum obsideret tyrum.
Sanabalat namq iam desꝑato dario
eligens de suis . uiii. milia ꝓfectus ẽ ad
alexandrrum. Cuius adeptus ẽ. gr̃am.
& ab eo impetrauit ut templum edifi¬
caret iam predictum. Hoc autẽ &e regi
ꝓfuturum uisum. ẽ. ut in duas partes
potentia iudeoꝵ. ẽẽt. diuisa. ne gens con¬
iuncta rebellaret. ꝑmansit autem tem¬
plum illud. & si quis culpam habuis¬
set apud hierusolimitas. aut de cybo
illicito. seu de transgressione legis. ad
sichimitas recedebat. In his constituti
hierusolimitȩ detegebãt.

Expanded text:
locorum sibi subjectorum dare promisit. Qua locorum sibi subjectorum dare promisit. Qua de re templum ei, accepta occasione opportuni temporis, aedificavit ad instar Hierosolymorum super montem Garzirim, qui latior omnibus Samariae montibus apparebat, quoniam Alexandrum adversus principem sacerdotum Sanabalath ira commotum novit, dum non venalia exercitui, et ea quae prius Dario conferre solebat, mitteret Alexandro dum obsideret Tyrum. Sanabalath namque jam desperato Dario, eligens de suis octo millia, profectus est ad Alexandrum. Cujus adeptus est gratiam, et ab eo impetravit ut templum aedificaret jam praedictum. Hoc autem et rei profuturum visum est, ut in duas partes potentia Judaeorum esset divisa, ne gens conjuncta rebellaret. Permansit autem templum illud, et si quis culpam habuisset apud Hierosolymitas, aut de cibo illicito seu de transgressione legis, ad Sychemitas recedebat: in his constituti Hierosolymitae degebant.
Abbreviated transcription (Latin):
necatus ẽ corpus uerberib lacerum cru¬
ci suffixum. filii cognatiq omnes sup¬
plicio traditi. ne quis eũ eiusdem fami¬
liȩ umꝙͣ aut imitari. aut ulcisci me¬
ditaretur. Hȩc temꝑib philippi gesta
clxxui. Iaddus princeps sacerdotum
erat iudeoꝵ Erat autẽ huius fr̃. manaᷤ¬
sses cui suam filiam delegauit uxorem
sanabalat misfus a dario ad samariã
satrapa genere cutheus. ex quib ce sa¬
maritȩ descendunt. Principes qͦ sacer¬
dotum cũ popło hoc indigne ferebant.
Nam extitisse etiam priorem captiuitatẽ
ꝑ hȩc coniugia mala putabant. quod
multi in his peccassent. dum ñ uxores
ꝓuinciales ducerent. Iubebant ergo
disiungi abuxore aut̃ non introire sa¬
crarium. Manasses autẽ ꝓhibitus a fr̃ẽ
accedere ad altare. ad socerum sanaba¬
lat ꝑuenit. Itaq sanabalat nonei solũ
sacerdotiũ. sed etiam pͥncipatum sacer¬
dotii. ce potentiam ac honorem om̃iũ

Expanded text:
necatus est. corpus uerberibus lacerum crunecatus est. corpus uerberibus lacerum cruci suffixum, filii cognatiqae omnes supplicio traditi, ae quis eum eiusdem familiae umquam aut imitari aut ulcisci meditaretur. haec temporibus Philippi gesta sunt 176. Jaddus princeps sacerdotum erat Judaeorum. Erat autem hujus frater Manasses, cui suam filiam delegavit uxorem Sanabalath, missus a Dario ad Samariam, satrapa genere. Cutheus, ex quibus et Samaritae descendunt: principes quoque sacerdotum cum populo hoc indigne ferebant. Nam exstitisse etiam priorem captivitatem per haec conjugia mala putabant, quod multi in his peccassent, dum non uxores provinciales ducerent. Jubebant ergo Manasse disjungi ab uxore, aut non introire sacrarium. Manasses autem, prohibitus a fratre accedere ad altare, ad socerum Sanabalath pervenit. Itaque Sanabalath non ei solum sacerdotium, sed etiam principatum sacerdotii, et potentiam ac honorem omnium
Abbreviated transcription (Latin):
mensis pͥuatis opib rei publicȩ uires su¬
ꝑans. inuad ende dñationis hausit cu¬
piditatẽ. Qui rei. consilium utile ratus
ẽ. ut simulatus uincȩ filiȩ nuptiis. om¬
nes senatores quoꝵ dignitatem obstatu¬
ram inceptis suis arbitrabatur. inter
pocula ueneno necaret. Quȩ res ꝑ miniꝰ¬
stroᷤᷤ prodita. sine ultione uitatata est.
sle in uero potenti plus negocii faceret
res cognita quam cogitata. hoc confilio
elusus hanno alio machinamento faci¬
nus aggredi parat. Seruicia concitat.
quib repente incautam urbem oppri
meret. Sed cũ statutam cedib diem pro¬
ditam. p̃uentum q se intellexisset. cas¬
tellum quoddam cũ ix milib seruoꝵ
armatis occupauit. Ibi dum afros regẽ¬
q: mauroꝵ concitat. captꝰ ẽ. ac primo
uirgis cesus. deinde effossis ocłis &e ma¬
nib cruribq fractis uelut a singłis men¬
bris pena exigeretur. in conspectu popłi

Expanded text:
vatis opibus reipublicae vires suvatis opibus reipublicae vires superans, invadendae dominationis hausit cupiditatem; cui rei consilium utile ratus est ut, simulatis unicae filiae nuptiis, omnes senatores quorum dignitatem obstaturam incoeptis suis arbitrabatur inter pocula veneno necaret. Quae res per ministros prodita, sine ultione vitata est, ne in viro potenti plus negotii faceret res cognita quam cogitata. Hoc consilio elusus Hanno, alio machinamento facinus aggredi parat, servitia concitat quibus rmeret. sed cum ante statutam caedibus diem proditum se praeuentumque intellexisset, castellum quoddam cum uiginti milibus seruorum armatis occupauit. ihi dum Afros regemque Maurorum concitat, captus est ac primo uirgis caesus, deinde effossis oculis et manibus cruribusque fractis, uelut a singulis membris poena exigeretur, in conspectu populi
Abbreviated transcription (Latin):
reb uacuos confules remiserunt. Poᷤ¬
teriore annou infringunt roma¬
ni firmatam cũ samnitib pactionẽ.
eosq in bellum cogunt. Quod papirio
consule insistente cõmissum. mag¬
nas strages utriusq popłi dedit. cũ
hinc ira recentis inifamie. inde gła
ꝑximȩ uictoriȩ pugnantes instimu¬
larent. Tandem romani ꝑtinacit̾ mo¬
riendo uicerunt. nec cedi pariter uel
cedere destiterunt: nisi postqͣ. uictis
samnitib ce capto duce eoꝵ. iugum re¬
posuerunt seruitutis. Idẽ deinde papi¬
rius. satricum expulso inde samnitico
presidio expugnauit: &e cȩpit. Hic aũt
papirius adeo tunc apud romanos bel¬
licofissimus ac strenuissimus habeba¬
tur. ut cũ alexander disponere m̃agnꝰ¬
diceretur ab oriente discedens optine¬
re uirib affricam. atq inde in italiam
transuehi. romani inter ceteros duces
tunc in re publica sua optimos. hunc
p̃cipuum fore qui alexandri impetum

Expanded text:
rebus vacuos, consules remiserunt. Posrebus vacuos, consules remiserunt. Posteriore anno infringunt Romani firmatam cum Samnitibus pactionem, eosque in bellum cogunt, quod Papyrio consule insistente commissum, magnas strages utriusque populi dedit, cum hinc ira recentis infamiae, inde gloria proximae victoriae pugnantes instimularet. Tandem Romani pertinaciter moriendo vicerunt: nec caedi pariter vel caedere destiterunt, nisi postquam victis Samnitibus et capto duce eorum, jugum reposuerunt servitutis. Idem deinde Papyrius Sutricum, expulso inde Samnitico praesidio, expugnavit et cepit. Hic autem Papyrius adeo tunc apud Romanos bellicosissimus ac strenuissimus habebatur, ut cum Alexander Magnus, disponere diceretur ab Oriente discedens obtinere viribus Africam, atque inde Italiam transvehi. Romani inter caeteros duces tunc in republica sua optimos, hunc praecipuum fore qui Alexandri impetum