comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suo quia & ipsa passa est hic persecutiones
magnas: & singillatim &iam modo pati¬
tur. Quis enim pertinens ad xp̃m non
uariis temptationibus agitatur Et
cotidie agit cum illo diabolus & angeli
eius. ut peruertatur qualibet cupidita¬
te : qualibet suggestione. aut promis¬
sione lucri. uel terrore damni: uel
promissione uitae. uel terrore mortis.
aut alicuius potentis inimicitiis: aut
alicuius potentis amicitiis. Omnibus
modis instat diabolus. que mad modumꝰ
deiciat. Et inpersecutionibus uiuimus.
& habemus perpetuos inimicos diabolũ
& angelos eius: sed non timeamus.
Sic sunt diabolus & angelieius. quasi
milui. Sub illius gallinae alis simus. &
non nos potest contingere. Galina enĩ
quae nos protegit: forcis est. Infirma
est propter nos: sed fortis est inse.
runt qui quaesierunt animam meam
perdere: Utinam quaererent animã
meam : ut crederent mecum. Sed quae¬
sierunt animam meam. ut perderent
me. Quid facturi : Non enim rapturi

Expanded text:
suo; quia et ipsa passa est hic persecutiones suo; quia et ipsa passa est hic persecutiones magnas, et singillatim etiam modo patitur. Quis enim pertinens ad Christum, non variis tentationibus agitatur, et quotidie agit cum illo diabolus et angeli ejus, ut pervertatur qualibet cupiditate, qualibet suggestione, aut promissione lucri, vel terrore damni, vel promissione vitae, vel terrore mortis, aut alicujus potentis inimicitiis, aut alicujus potentis amicitiis? Omnibus modis instat diabolus, quemadmodum dejiciat; et in persecutionibus vivimus, et habemus perpetuos inimicos, diabolum et angelos ejus: sed non timeamus. Sic sunt diabolus et angeli ejus, quasi milvi: sub illius gallinae alis sumus, et non nos potest contingere; gallina enim quae nos protegit, fortis est. Infirma est propter nos; sed fortis est in se runt qui quaesierunt animam meam perdere? Utinam quaererent animam meam, ut crederent mecum! Sed quaesierunt animam meam ut perderent me. Quid facturi? Non enim rapturi
Abbreviated transcription (Latin):
enim infirmus erat petrus. & quanta utili¬
tas esset generis humani insanguine xp̃i
non nouerat. Dñs autem qui uenerat
redimere nos & dare pretium pronobis
sangunem suum. coepit praedicare pas¬
sionẽ suã. expauit petrus quasi dñm mori
turum: quem uolebat hic semper uiuere.
Quomodo illum uidebat qui carnalibus
oculis deditus. carnali affectu cirta dñm
tenebatur : Et ait illi. absit a tedñe.
propitius tibi esto. Et dñs. Redi post me
sitanas: non enim sapis quae dĩ sunt: sed quae
sunt hominum. Quare quae sunt hominũ:
quia antecedere me uis. redi postme ut
sequaris me : ut iam sequens xp̃m diceret.
adglutinata est anima mea postte. Meri¬
to adnectit. Me suscepit dextera tua.
Adglutinata est postte anima mea: me
suscepit dextera tua. Dixit hoc xp̃s innobis.
idest in homine quem gestabat pronobis.
quem offerebat pronobis. Dixit hoc.
dicit hoc & erclesia in xp̃o. dicit incapite

Expanded text:
enim infirmus erat Petrus, et quanta utilienim infirmus erat Petrus, et quanta utilitas esset generis humani in sanguine Christi non noverat: Dominus autem qui venerat redimere nos, et dare pretium pro nobis sanguinem suum, coepit praedicare passionem suam. Expavit Petrus quasi moriturum Dominum, quem volebat hic semper vivere quomodo illum videbat, quia carnalibus oculis deditus, carnali affectu circa Dominum tenebatur; et ait illi: Absit a te, Domine; propitius esto tibi. Et Dominus: Redi post me, satanas; non enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum . Quare, quae sunt hominum? Quia antecedere me vis, redi post me, ut sequaris me: ut jam sequens Christum diceret, Agglutinata est anima mea post te. Merito annectit: Me suscepit dextera tua. Agglutinata est post te anima mea; me suscepit dextera tua. Dixit hoc Christus in nobis: id est, in homine quem gestabat pro nobis, quem offerebat pro nobis, dixit hoc. Dicit hoc et Ecclesia in Christo, dicit in capite
Abbreviated transcription (Latin):
dentur & impiis. Petiturus es adõ tu
petuniam. Nonquid non donat eam ase¬
leratis . qui in illum non credurt : Qu
ergo magnum peciturus es quod don
& malis : Sed non tibi displiceat qua qũ
donat & malis : tamquam friuola suit uc
& malis donari digna sint. Ne tibi quasi
magna uideantur quae possunt donar
& malis. dĩ quidem sunt & omnia dona
terrena: sed udete quia & quae donat
malis. non promagno habenda sunt
Est aliquid quod nobis seruat. Cogitens
autem quaedonat &s malis. & hinc intl¬
ligamus quid seruet bonis. Quae donu
malis: uidete. Donat illis iucem istan
uidete quia uident illã multi & mal
Pluuiam quae descendit super terram
tua post dm̃. Non cum dõ sed post dm̃: ut ille
praecedat tu sequaris. Qui enim uoluerit
dm̃ ante cedere: consilio suo. uult uiuere.
& non uult sequi praeceptadĩ. Propterea
& petrus repulsus est: quando uoluit consi¬
lium dare xp̃o passuro pronobis. Ad huc

Expanded text:
dentur et impiis. Petiturus es a Deo tuo dentur et impiis. Petiturus es a Deo tuo pecuniam? Numquid non donat eam et sceleratis qui in illum non credunt? Quid ergo magnum petiturus es quod donat et malis? Sed non tibi displiceat, quia quae donat et malis tam frivola sunt, ut et malis donari digna sint: ne tibi quasi magna videantur quae possunt donari et malis. Dei quidem sunt et omnia dona terrena; sed videte quia quae donat et malis non pro magno habenda sunt. Est aliud quod nobis servat. Cogitemus autem quae donat et malis, et hinc intelligamus quid servet bonis. Quae donat malis videte: donat illis lucem istam; videte quia vident illam boni et mali: pluviam quae descendit super terramtua post Deum. Non cum Deo, sed post Deum; ut ille praecedat, tu sequaris. Qui enim voluerit Deum antecedere, consilio suo vult vivere, et non vult sequi praecepta Dei. Propterea et Petrus repulsus est, quando voluit consilium dare Christo passuro pro nobis. Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
nostrae extendantur in bona opera: quia
crux ipsius miseri cordiam nobis praebuit.
Ecce leuauit ille manus & obtulit pro
nobis sacrificium. seipsum. & per illud
sacrificiũ : deleta sunt omnia peccata nr̃a.
Leuemus & nos manus nostras addim in pre
& non confundantur manus nr̃ae. Peua
addm̃ : si exerte antur in bonis operibus .s
enĩ fa qͣui leuat manus : Vnde praeceptun
ut leuatis manihus oremus addm̃: Apo
enim dicit. leuantes puras manus sine
& disceptione. Vt cum leuas manus addi
ueniant tibi inmente operatua. Qua
manus istae leuantur ut impetres quodi
ipsas manus cogitas inbonis operibus io¬
re. ne erubestant leuari ad dm̃. In non
tuo leuabo manus meas. Istae precisu
trae sunt in hac idumea: in hoc deserto.
fratres quando leuatis manus. quaerite
quid petatis. Ab omnipotente enimpead
aliquid magnũ petite : nonqualia peui
qui nondum crediderunt. Videtis quli

Expanded text:
nostrae extendantur in bona opera; quia nostrae extendantur in bona opera; quia crux ipsius misericordiam nobis praebuit. Ecce levavit ille manus, et obtulit pro nobis sacrificium Deo seipsum, et per illud sacrificium deleta sunt omnia peccata nostra. Levemus et nos manus nostras ad Deum in prece; et non confundentur manus nostrae levatae ad Deum, si exerceantur in bonis operibus. Quid enim facit qui levat manus? Unde praeceptum est ut levatis manibus oremus ad Deum? Apostolus enim dicit: Levantes puras manus, sine ira et disceptatione . Ut cum levas manus ad Deum, veniant tibi in mentem opera tua. Quia enim manus istae levantur ut impetres quod vis, ipsas manus cogitas in bonis operibus exercere, ne erubescant levari ad Deum. In nomine tuo levabo manus meas. Istae preces nostrae sunt in hac Idumaea, in hoc deserto, in fratres, quando levatis manus, quaerite quid petatis; ab Omnipotente enim petitis. Aliquid magnum petite; non qualia petunt qui nondum crediderunt. Videtis qualia
Abbreviated transcription (Latin):
rectis quã qđ eligunt peruersi. Vnam uitã
donas quae praeponatur ommnibus nostris.
quas cumque in mundo eligere potuerimus.
Qm̃ melior miseri cordia tua super uitas
Labia mea laudabunt te. Nonte laudareÑ
labia mea. nisi praecederet me misericordia
tua. Dono tuo te laudo. Permisericordiã
tuã te laudo. Non enim ego possim laudare
dm̃. nisi mihi donaret laudare se posse.
meas. Sic benedicã te inuita mea. lam inuita
mea quã mihi donasti: non in illa quã elegi
ego secundũ mundũ cũ ceteris inter multas
uitas. sed qm̃ donasti mihi per misericordiã:
ut laudarẽ te. Sic benedicã te inuita mea.
Quid est sic : Vt misericordiae tuae tribuã
uitã meã. inquate laudo: non meritis meis.
Et in nomine tuo leuabo manus meas
Leua ergo manus inoratione: leuauit
pro nobis dñs noster manus in cruce : &
extensae sunt manus eius pronobis. Ideo
extensat sunt manus eius in cruce. ut manus

Expanded text:
rectis, quam quod eligunt perversi. Unam vitam rectis, quam quod eligunt perversi. Unam vitam donas, quae praeponatur omnibus nostris, quascumque in mundo eligere potuerimus. Quoniam melior est misericordia tua super vitas, labia mea laudabunt te. Non te laudarent labia mea, nisi me praecederet misericordia tua. Dono tuo te laudo, per misericordiam tuam te laudo. Non enim ego possem laudare Deum, nisi mihi donaret laudare se posse. meas. Sic benedicam te in vita mea: jam in vita mea quam mihi donasti; non in illa quam ego elegi secundum mundum cum caeteris, inter multas vitas, sed quam dedisti mihi per misericordiam tuam, ut te laudarem. Sic benedicam te in vita mea. Quid est, sic? Ut misericordiae tuae tribuam vitam meam in qua te laudo; non meritis meis. Et in nomine tuo levabo manus meas. Leva ergo manus in oratione. Levavit pro nobis Dominus noster manus in cruce, et extensae sunt manus ejus pro nobis. Ideo extensae sunt manus ejus in cruce, ut manus
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ melior est misericordia tua super uitas.
Multae sunt. uitae humanȩ. Sedds unã uitã
promittit &s non illã dat nobis quasi propter
merita nr̃a. sed propter misericordiã suã.
Quid enĩ boni egimus ut illud mereremurs
Aut quae bona facta nr̃a praecesserunt. ut
ds nobis gratiã suã daret: Num quid
iustitias inuenit quas coronaret. & non
delicta quae donaret Utique de¬
licta quae donauit. sipunire uellet:
non esset in iustum. Quid enim tam
iustum. quam ut puniatur peccator
Cum iustũ sit ut puniatur peocator.¬
pertinuit ad misericordiam ipsius pon
punire peccatorẽ sed iustificare: & depec¬
catore facere iustum. & deimpio facere
pium. Ergo miseri cordia ipsius. melior
superuitas. Quas uitas : Quas sibi homines
elegerunt. Alius elegit uitã negotiandi.
alius uitã rusticandi. alius uitã fenerandi.
alius uitã militandi. alius illã : alius illam.
Diuersȩ sunt uitae. sed melior est misericor¬
dia tua: super uitas nr̃as. Melius est qđ dascor¬

Expanded text:
m melior est misericordia tua super vitas. Multae sunt vitae humanae; sed Deus unam vitam promittit; et non illam dat nobis quasi propter merita nostra, sed propter misericordiam suam. Quid enim boni egimus, ut illud mereremur? aut quae bona facta nostra praecesserunt, ut Deus nobis gratiam suam daret? Numquid invenit justitias quas coronaret, et non delicta quae donaret? Utique delicta quae donavit si punire vellet, non esset injustum. Quid enim tam justum, quam ut puniatur peccator? Cum justum sit ut puniatur peccator,pertinuit ad misericordiam ipsius non punire peccatorem, sed justificare, et de peccatore facere justum, et de impio facere pium. Ergo misericordia ipsius melior super vitas. Quas vitas? Quas sibi homines elegerunt. Alius elegit sibi vitam negotiandi, alius vitam rusticandi, alius vitam fenerandi, alius vitam militandi; alius illam, alius illam. Diversae sunt vitae, sed melior est misericordia tua super vitas nostras. Melius est quod das cor
Abbreviated transcription (Latin):
quid nobis seruat iam diligentibus se :
Ergo multi nescio quid minimũ putant appa¬
ruisse in terra filiũ dĩ: quia non sunt in sc̃o.
non eis apparet potentia ipsius: id est: quia: & gła ipsius.¬
nondũ sc̃ificatũ habent cor. unde intelligant
eminentiã uirtutis illius. & gratias agant dõ :¬
quia propter ipsos tantos. quouenit. ad quã
uatiuitatẽ. ad quã passionẽ: non possunt ui

Expanded text:
quid nobis servat jam diligentibus se? quid nobis servat jam diligentibus se? Ergo multi nescio quid minimum putant apparuisse in terra Filium Dei; quia non sunt in sancto, non eis apparet potentia ipsius, et gloria ipsius: id est, quia nondum sanctificatum habent cor, unde intelligant eminentiam virtutis illius, et gratias agant Deo quia propter ipsos tantus quo venit, ad quam nativitate
Abbreviated transcription (Latin):
Hereditatem enĩ nobis dabit seipsum ds̃.
ut ipsum pos sideamus: & ab ipso posside¬
amur in aeternum. Ergo in sc̃o appa¬
reamus dõ. ut appareat nobis. Appareamus¬
illi in sc̃o desiderio. ut appareat nobis in
potentiae gloria filiidĩ. Multis non appa¬
ruit. sint in sc̃õ ut appareat & illis. Nam
multi putant illũ tantũ modo hominẽ fuisse.
Quia prȩdicatur natus ex homine crucifixus
& mortuus. ambulasse interra. manducas se
& bibisse. & cetera egisse quae sunt humana:
& putant illũ talẽ fuisse. quales sunt ceteri
homines. Audistis autẽ modo cũ euangeliũ
legeretur quomodo cõmendauit maiesta¬
tem suã : Ego &s pater unũ sumus. Eccequanta
maiestas & quanta aequalitas patris. descen¬
dit ad carnẽ propter infirmitatẽ nostram.
Ecce quantũ dilecti sumus antequã dm̃
diligeremus. Si antequã dm̃ diligeremus
tantũ ab illo dilectisumus. ut aequalẽ sibi
filium suũ hominẽ faceret propternos:

Expanded text:
Haereditatem enim nobis dabit seipsum Deus, Haereditatem enim nobis dabit seipsum Deus, ut ipsum possideamus, et ab ipso possideamur in aeternum. 11. Ergo in sancto appareamus Deo, ut appareat nobis; appareamusilli in sancto desiderio, ut appareat nobis in potentia et gloria Flii Dei. Multis enim non apparuit; sint in sancto, ut appareat et illis. Nam multi putant illum tantummodo hominem fuisse, quia praedicatur natus ex homine, crucifixus et mortuus, ambulasse in terra, manducasse et bibisse, et caetera egisse, quae sunt humana: et putant illum talem fuisse, quales sunt caeteri homines. Audistis autem modo cum Evangelium legeretur, quomodo commendavit majestatem suam: Ego et Pater unum sumus . Ecce quanta majestas, et quanta aequalitas Patris descendit ad carnem propter infirmitatem nostram! Ecce quantum dilecti sumus, antequam Deum diligeremus! Si antequam Deum diligeremus, tantum ab illo dilecti sumus, ut aequalem sibi Filium suum hominem faceret propter nos;
Abbreviated transcription (Latin):
cibum suum ipsũ uerbũ dĩ. perqđ facta
suint omnia. Tamen gratias illi quia modo
inhac heremo non nos deserit. siue dando
nobis qđ carni necessariũ est: siue dando
uobis quod animae necessariũ est. Et quan¬
do nos aliquibus nec essitatibus erudit.
uult ut amplius illũ diligamus. peforte
per saginã corrũpamur: & obliuiscamur
rum. Subtrahit nobis aliquando quae neces¬
saria sunt: & atterit nos ut sciamus quia
pater & dñs est. Non solum blandiens: sed
& flagellans. Praeparat enĩ nos cuidam
hereditati incorruptibili & magnȩ. Si unã
cupam. aut unã sellã tuã. aut siquidhabes
indomotua cogitas dimittere filio tuo:
& neperdat illud. trudis eũ & flagellas
eum. addisciplinã corrigis. neperdat
nihil tuum. qđ & ipse: dimissurus est. Sic
& tu nonuis ut nos erudiat pater noster.
in flagellis etiã necessitatũ aut tribula¬
tionum. qui nobis talem hereditatem da¬
turus est quae transire non possit.

Expanded text:
cibum suum, ipsum Verbum Dei, per quod facta cibum suum, ipsum Verbum Dei, per quod facta sunt omnia . Tamen gratias Deo, qui modo in hac eremo non nos deserit; sive dando nobis quod necessarium est carni, sive dando nobis quod animae necessarium est: et quando nos aliquibus necessitatibus erudit, vult ut amplius illum diligamus; ne forte per saginam corrumpamur, et obliviscamur eum. Subtrahit nobis aliquando quae necessaria sunt, et atterit nos; ut sciamus quia Pater et Dominus est, non solum blandiens, sed et flagellans. Praeparat enim nos cuidam haereditati incorruptibili et magnae. Si unam cuppam, aut unam cellam tuam, aut si quid habes in domo tua, cogitas dimittere filio tuo, et ne perdat illud, erudis eum, et flagellis eum ad disciplinam corrigis, ne perdat nihil tuum, quod et ipse hic dimissurus est, sicut et tu; non vis ut nos erudiat Pater noster in flagellis etiam necessitatum aut tribulationum, qui nobis talem haereditatem daturus est, quae transire non possit?
Abbreviated transcription (Latin):
petat & non adõ. aut non desideret illã
resurrectionẽ carnis : quã nobis premitt
ds̃. Cum ergo se erexerit: habebit
non paruas consolationes. Eccȩ ẜ atres
quomodo caro nostra quamdai morta¬
lis est: quam diu fragilis t: ante illam
resurrectionẽ habet sdatia ista quibus
uiuimus. panem. esuam. fructus.
unum. oleum. Ista ominia solatia & subsidia
sinos deserant. utique durare non possumus
quamius nondũ receperit caro ista sanita¬
tem illã perfectã: ubi nullã patietur an¬
tustiã. nullã indigentiã. Sic & anima nr̃a
cumhic est in ista carne inter tẽptationes
aspericula saeculi huius: ad huc infirma ha¬
bet etiã ipsa solatia uerbi. solatia orationis:
solatia disputationis. Sic sunt ista animae
nostrae: quomodo illa carni nrãe. Cum autẽ
resurrexerit caro nostra ut iam istis non in¬
ditamus. habebit locũ quendã & statũ in¬
corruptionis suae. Sic &s anima nr̃a habebit

Expanded text:
petat et non a Deo, aut non desideret illam petat et non a Deo, aut non desideret illam resurrectionem carnis quam nobis promittit Deus: cum ergo se erexerit, habebit non parvas consolationes. 10. Ecce, fratres, quomodo caro nostra quamdiu mortalis est, quamdiu fragilis est, ante illam resurrectionem habet solatia ista quibus vivimus, panem, aquam, fructus, vinum, oleum ista omnia solatia et subsidia si nos deserant, utique durare non possumus quamvis nondum receperit caro ista sanitatem illam perfectam, ubi nullam patietur angustiam, nullam indigentiam: sic et anima nostra cum hic est in ista carne, inter tentationes et pericula saeculi hujus, adhuc est infirma; habet etiam ipsa solatia verbi, solatia orationis, solatia disputationis: sic sunt ista animae nostrae, quomodo illa carnis nostrae. Cum autem resurrexerit caro nostra, ut jam istis non indigeamus, habebit locum quemdam et statum incorruptionis suae: sic et anima nostra habebit
Abbreviated transcription (Latin):
pliciter tibi in deserto &sinterra sine uia
& sine aqua: & sic in sc̃o apparuitibi it us¬
rem potentiã tuã & gloriã tuã. Nisi quis pri¬
uenit adbonũ qđ ds̃ est. Apparui autẽ tb
inquit in sc̃õ. Iam in scõ. est magna consoli¬
tio. Apparui tibi quidest : Uideres me
& ideo uidistime : ut uideremte. Appar
tibi: ut uiderẽ. Nondixit apparui tibiu
uideres. sed apparui tibi : ut uiderẽ pona¬
tiã tuã. & gloriã tuã. Unde & a postoliss¬
Nunc autẽ inquit cognoscentes dm̃: unn
cogniti adõ. Prius enĩ apparuistis dõ. it
posset uobis aparere ds̃. Ut uiderenp¬
tentiã tuã: & gloriã tuam. Reuera iub
deserto : id est in ist aheremo. sitamqũ ib
heremo exigat homo qđ sibi saluti e
sed remanebit siti moriturus. nec uiã it¬
nirt: nec consolatorẽ. nec aquã perque
duret inheremo. Cum autem erexoritse
addm̃. ut dicat illi exmedullis omnibus. st¬
uit tibi anima mea multipliciter & caro
mea: ne forte uel necessaria carnis ababs

Expanded text:
terra sine via, et sine aqua; et sic in sancto apparui tibi, ut viderem potentiam tuam, et gloriam tuam. Nisi quis priervenit ad bonum quod est Deus. Apparui autem tibi, inquit, in sancto. Jam in sancto est magna consolatio. Apparui tibi, quid est? Ut videres me: et ideo vidisti me ut viderem te. Apparui tibi, ut viderem. Non dixit. Apparui tibi, ut videres; sed, Apparui tibi, ut viderem potentiam tuam, Nunc autem, inquit, cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo . Prius enim apparuistis Deo, ut possit vobis apparere Deus. Ut viderem potentiam tuam, et gloriam tuam. Revera in isto deserto, id est in ista eremo, si tanquam ab eremo exigat homo quod sibi saluti est, riam Domini; sed remanebit siti moriturus; nec viam inveniet, nec consolationem, nec aquam per quam duret in eremo. Cum autem erexerit se ad Deum, ut dicat illi ex medullis omnibus, Sitivit tibi anima mea: quam multipliciter tibi et caro mea; ne forte vel necessaria carnis ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
Parum est deserta. ubi nullus hominũ ha¬
bitat: in super & sine uia. & sine aqua.
Utinam ueluiã haberet ipsũ desertũ
utinã illuc homo incurrens uel nos set
qua inde exiret. Non uidet hominem
ad solatiũ. non uidet uiã : qua careat
deserto. Ergo ibi diuertit. utinã esset
uel aqua unde reficeretur : qui inde
non potest exire. Malũ desertũ . hor¬
ribile: &timendũ. Et tamen ds̃ miser¬
tus est nostri. & fecit nobis uiã indeser
ad nos praedica res uerbi sui. Et dedit
nobis a quam in deserco. implens spuscõ
pradicatores suos: ut fieret in eis fons
aquae salientis inuitã aeternam
Ecce habelnis hic omnia. sed non sunt
indeserto. Ergo proprietatẽ deserti
prius cõmendauit psalmus. ut & tu cũ aud
in quo malo esses: siquas hic habere possis con¬
lationes. uel sociorũ uel uiae uel aquaen
tribueres deserto: sed illi quite uisitar
dignatus est in deserto. Sic in sc̃o appas

Expanded text:
Parum est, deserta, ubi nullus hominum haParum est, deserta, ubi nullus hominum habitat; insuper, et sine via, et sine aqua. Utinam vel viam haberet ipsum desertum! utinam illuc homo incurrens, vel nosset qua inde exiret! Non videt hominem ad solatium, non videt viam qua careat deserto. Ergo ibi divertit. Utinam esset vel aqua, unde reficeretur, qui inde non potest exire! Malum desertum, horribile et timendum! et tamen Deus misertus est nostri, et fecit nobis viam in desertad nos praedicatores verbi sui; et dedit nobis aquam in deserto, implens Spiritu sancto praedicatores suos, ut fieret in eis fons aquae salientis in vitam aeternam . Et ecce habemus hic omnia; sed non sunt de deserto. Ergo proprietatem deserti prius commendavit Psalmus, ut et tu cum audisses in quo malo esses, si quas hic habere posses consolationes, vel sociorum, vel viae, vel aquae, non tribueres deserto, sed illi qui te visitare dignatus est in deserto. 9. Sic in sancto apparui
Abbreviated transcription (Latin):
inisto saetulo. dimittunt dm̃ : & rogant
merturium. autrogant iouem. ut dec illis.
aut cũ dicunt celestẽ. aut aliqua daemonia
similia : pondõ sitit edro ipsorũ. Qui autẽ
dõ sitiunt: undique debent sitire & anima
ascarne. Quia &sanimae dsdat panem
suum: id est uerbũ ueritatis. & carni ds̃dat
quae netessaria sunt: quia ds̃ fecit &s ani¬
mã & carnem. Propter carnẽ tuã rogas
daemonia. numquid animã tuã ds̃ fecit.
& carnẽ tuã dȩmonia fecerunt: Qui
fecit animã. ipse fecit & carnẽ. Qui fecit
ambas res: ipse pascit ambas res. Vtrũq
nostrũ dõsitiat. & ex labore multiplici.
simpliciter satietur. Ubi autẽ sitit anima
nostra & multipliciter caro nostra. non
cuicũque sed tibi dñe: idest. dõ nostro.
Vbi sicit: Interra deserta. & sine uia:
& sine aqua. Saeculũ istud diximus ipsa
est idumea. hoc est desertũ idumeae: unde
titulũ psalmus accepit. In terra deserta.

Expanded text:
in isto saeculo, dimittunt Deum, et rogant in isto saeculo, dimittunt Deum, et rogant ercurium, aut rogant Jovem ut det illis, aut quam dicunt Coelestem, aut aliqua daemonia similia: non Deo sitit caro ipsorum. Qui autem Deo sitiunt, undique debent sitire, et anima, et carne: quia et animae Deus dat panem suum, id est verbum veritatis; et carni Deus dat quae necessaria sunt, quia Deus fecit et animam et carnem. Propter carnem tuam rogas daemonia: numquid animam Deus fecit, et carnem tuam daemonia fecerunt? Qui fecit animam, ipse fecit et carnem: qui fecit ambas res, ipse pascit ambas res. Utrumque nostrum Deo sitiat, et ex labore multiplici simpliciter satietur. 8. Ubi autem sitit anima nostra, et multipliciter caro nostra, non cuicumque, sed tibi, Domine, id est Deo nostro; ubi sitit? In terra deserta, et sine via, et sine aqua. Saeculum istud diximus; ipsa est Idumaea, hoc est desertum Idumaeae, unde titulum Psalmus accepit. In terra deserta.
Abbreviated transcription (Latin):
Quatris pueritiã. & non inuenis. Ad olescens:
fit iuuenis. Quaeris adolescentẽ : & non est.
Iuuenis fit senex. Quaeris iuenẽ. & non inue¬
nis. Et senex moritur. Quaeris sent̃: & non
inuenis. Non stat ergo aetas nr̃a. ubiq fatiga¬
tio est : ubiq lassitudo. ubiq corruptio.
inistis omnib: multiplicib: defectionib nr̃is.
Sitimus illã incorruptionẽ : & caronr̃a mul¬
tipliciter sitit dõ. In ista idumea in istodeser¬
to quã multipliciter laborat: tã multipiciter
sitit Quia multipliciter fatigamur: multipli¬
citer sitit. illã infatigabilẽ in corruptionẽ.
Quanquã fr̃s meibono xp̃iano & fideli etiã
inhoc scło : caro dõsitit. quia siopus est carni
pane: siopus est aqua. si opus est uino. siopus
est nummo. siopus est iumento carni huio:
adõpetere debet. non adȩmoniis & idolis
& anescio quibus potestatibus huius scłi.
Sunt enim qui quando famem patiuntur

Expanded text:
quaeris pueritiam, et non invenis: adolescens quaeris pueritiam, et non invenis: adolescens fit juvenis; quaeris adolescentem, et non est: juvenis fit senex; quaeris juvenem, et non invenis: et senex moritur; quaeris senem, et non invenis. Non stat ergo aetas nostra: ubique fatigatio est, ubique lassitudo, ubique corruptio. in istis omnibus multiplicibus defectionibus nostris sitimus illam incorruptionem; et sic caro nostra multipliciter sitit Deo. In ista Idumaea, in isto deserto, quam multipliciter laborat, tam multipliciter sitit; quam multipliciter fatigatur, tam multipliciter sitit illam infatigabilem incorruptionem.Quanquam, fratres mei, boni christiani et fidelis etiam in hoc saeculo caro Deo sitit: quia si opus est carni pane, si opus est aqua, si opus est vino, si opus est nummo, si opus est jumento carni huic, a Deo petere debet, non a daemoniis, et idolis, et a nescio quibus potestatibus hujus saeculi. Sunt enim qui, quando famem patiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
facti sumus: non ila uidemus. sed tamen
ds̃ undescit producet illa. quia a antequã esse¬
mus: undesciebat nos produxit. Talis ergoresur¬
rectio carnis nobis promittitur. ut quãuis ipsa sit
caro quã modo portamus quae resurrertura est.
tamen non habeat corruptionẽ quã modaliabet.
Modo enĩ excorruptione fragilitatis. si non man¬
ducemus deficimus. & esurimus. Si nonbibamus.
deficimus. & sitimus. Sidiu iugilemus. deficimus:
& dormimus. Sidiu dormiamus: deficimus. id eo
uigilamus. Sidiu manducemus & bibamus.
quãuis propter refectionẽ manducemus & bi¬
bamus: ipsa diuturna refectio. defectio est.
Si diustemus fatigamur. id eo sedemus. Et si
diu sed eamus & ibi fatigamur: & ideo surgimus.
Deinde uidete quia nullus est carnis nr̃aestatus.
Quomodo infantia uolat. inpueritiã: & quȩris
infantiã & non est infatia : quia iã pro infantia
pueritia est. Iterũ & ipsa migrat in adolescentiã.

Expanded text:
facti sumus: non illa videmus; sed tamen facti sumus: non illa videmus; sed tamen Deus unde scit producet illa, quia et antequam essemus, unde sciebat nos produxit. Talis ergo resurrectio carnis nobis promittitur, ut quamvis ipsa sit caro quam modo portamus, quae resurrectura est, tamen non habeat corruptionem quam modo habet. Modo enim ex corruptione fragilitatis, si non manducemus, deficimus et esurimus; si non bibamus, deficimus et sitimus; si diu vigilemus, deficimus et dormimus: si diu dormiamus, deficimus; ideo vigilamus: si diu manducemus et bibamus; quamvis propter refectionem manducemus et bibamus, ipsa diuturna refectio defectio est: si diu stemus, fatigamur: ideo sedemus: et si diu sedeamus, et ibi fatigamur, et ideo surgimus. Deinde videte quia nullus est carnis nostrae status: quoniam infantia avolat in pueritiam; et quaeris infantiam, et non est infantia, quia jam pro infantia pueritia est: iterum et ipsa migrat in adolescentiam;
Abbreviated transcription (Latin):
no carnis. talis nobis promittitur. Audite
& discite. & tenete quaesit spes xp̃ianorum :
quare sumus xp̃iani. Non enĩ ad hoc sumus
quã plerũq habent & latrones & scelerati.
Ad aliã felict̃tẽ nos sumus xp̃iani. quam
tunc accipiemus cũ uita ista scłi huius tota
transierit. Ergo promittitur nobis &
carnis resurrectio. & talis resurrectio
carnis nobis promittitur : ut caro quidem
ista quã modo portamus. resurgat infinẽ.
Nec incrediole uobis uideatur. Si enĩ dsfecit
nos qui non eramus. magnũ illi est reparare
qui eramus : Ergo hoc uobis incredibile non
uideatur . quia quasi putrescere mortuos
uidetis. &ire incineres & inpuluerẽ. Autsi
incendatur aliquis mortuus. aut sicanes
dilaruent eum. putatis quia inde non erit re¬
surrecturus : Omnia quae discerpuntur &
in fauillas quasdam putrescunt: integra
sunt dõ. In illeenĩ elementa mundi
eunt unde primo uenerunt quando

Expanded text:
tio carnis talis nobis promittitur: audite, tio carnis talis nobis promittitur: audite, et discite, et tenete quae sit spes Christianorum, quare sumus christiani. Non enim ad hoc sumus quam plerumque habent et latrones et scelerati. Ad aliam felicitatem nos sumus christiani, quam tunc accipiemus, cum vita ista hujus saeculi tota transierit. Ergo promittitur nobis et carnis resurrectio; et talis resurrectio carnis nobis promittitur, ut caro quidem ista quam modo portamus, resurgat in fine. Nec incredibile vobis videatur. Si enim Deus fecit nos qui non eramus, magnum illi est reparare qui eramus? Ergo hoc vobis incredibile non videatur, quia quasi putrescere mortuos videtis, et ire in cineres et in pulverem. Aut si incendatur aliquis mortuus, aut si canes dilanient eum, putatis quia inde non erit resurrecturus? Omnia quae discerpuntur et in favillas quasdam putrescunt, integra Deo sunt. In illa enim elementa mundi eunt, unde primo venerunt, quando
Abbreviated transcription (Latin):
est sapientia. sitienda iustitia. nonea sin¬
abimur. non ea implebimur : pisicũ fuerit
finita ista uita. & uenerimus ad illud
quod promisit ds̃. Promisit enim ds̃
aequalitatem angelorum & modo
angeli non sitiunt quomodo nos.
ione suriunt quomodo nos: sedhabent saginã
ueritatis. lucis. immor talitatis. sapientiae :¬
deo beatisunt. Et de tanta beatitudine quia
inilla sunt cuiitate hiģrus alẽ celesti: unde nos
modo peregrinamur. attendunt nos pere¬
grinos & miserantur nos: & iussudĩ. auxili¬
antur nobis ut ad illã patriã communem
aliquando redeamus. & ibi cum illis fonte
dominico ueritatis & aeternitatis. aliquan¬
do saturemur. Modo ergo sitiat anima
nostra unde & caronr̃a sitit : Et hoc
multipliciter. Multipliciter tibi inquid¬
sitit & caro mea. quia &s carninr̃ae pro¬
mnittitur resurrectio. Quomodo animae
nr̃ae promittitur beatitudo: sic & carni
nostre ꝓmittitur resurrectio. Resurrec¬

Expanded text:
ergo sapientia, sitienda est justitia. Non ea satiergo sapientia, sitienda est justitia. Non ea satiabimur, non ea implebimur, nisi cum fuerit finita vita ista, et venerimus ad illud quod promisit Deus. Promisit enim Deus aequalitatem Angelorum : et modo Angeli non sitiunt quomodo nos, non esuriunt quomodo nos; sed habent saginam veritatis, lucis, immortalis sapientiae. Ideo beati sunt; et de tanta beatitudine, quia in illa sunt civitate Jerusalem coelesti, unde nos modo peregrinamur, attendunt nos peregrinos, et miserantur nos, et jussu Domini auxiliantur nobis, ut ad illam patriam communem aliquando redeamus, et ibi cum illis fonte dominico veritatis et aeternitatis aliquando saturemur. Modo ergo sitiat anima nostra: unde et caro nostra sitit, et hoc multipliciter? Multipliciter tibi, inquit, et caro mea. Quia et carni nostrae promittitur resurrectio. Quomodo animae nostrae promittitur beatitudo, sic et carni nostrae promittitur resurrectio. Resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
de siderat possessiones : alius heredialus
alius amplã pecuniã : alius multa peco
alius domũ magnã : aliu s uxorem. alus
honores: alius filios. Videtis desideau
quomodo sunt in cordibus hominun
Ardent omnes homines desiderio. &in
inuenitur quidicat: sitiuit tibi anini
Sitiunt enĩ homines saeculo & none
intelligunt in deserto esse idumet
debet sitire anima ipsorũ dõ. Dicamis
nos. sitiuit tibi anima mea. Om̃s dicti
quiã in concordia xp̃i: omnesuna un
sumus. Ipsa anima sitiat᷑ idumea
Sitiuit inquid anima mea. quã mulin¬
citer tibi caromea. Parum est quialte
animamea: sitiuit & caromea. Putil
anima sitit dõ. quomodo & carositit us
Quando enĩ caro sitit. aquam istan sit
Quando anima sitit: fontẽ sapientiae stt
Deipso fonte in ebriabuntur animae non
sicut dicit alius psalmus: Inebriabuntur d
ubertate domus tuae. & torrente dilic¬
rum tuarũ potabis eos. Sitienda erg

Expanded text:
desiderat possessiones, alius haereditates, desiderat possessiones, alius haereditates, alius amplam pecuniam, alius multa pecora, alius domum magnam, alius uxorem, alius honores, alius filios. Videtis desideria ista, quomodo sunt in cordibus hominum. Ardent omnes homines desiderio; et vix invenitur qui dicat: Sitivit tibi anima mea. Sitiunt enim homines saeculo; et non se intelligunt in deserto esse Idumaeae, ubi debet sitire anima ipsorum Deo. Dicamus ergo nos, Sitivit tibi anima mea; omnes dicamus, quia in concordia Christi omnes una anima sumus: ipsa anima sitiat in Idumauit, anima mea: quam multipliciter tibi et caro mea. Parum est quia sitivit anima mea, sitivit et caro mea. Porro si anima sitit Deo, quomodo et caro sitit Deo? Quando enim caro sitit, aquam sitit; quando anima sitit, fontem sapientiae sitit. De ipso fonte inebriabuntur animae nostrae, sicut dicit alius psalmus: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos . Sitienda est
Abbreviated transcription (Latin):
lamdies calet. & ille tanquã in not te est
quia non uigilat ut uideat iam ortum
diem : sic quibusdã iam prȩsente xp̃o iã
prȩdicata ueritate : in est ad huc somnus
animȩ illius. Ergo uossiuigiletis dicetis
cotidie : surge quidormis & exurge amor¬
tiuis: & in luminabitte xp̃s. Uita enĩ ura
& mores uri uigilare debent in xp̃o. ut
sentiant alii pagani dormientes: & ad
somnũ uigiliarũ ur̃arum excitentur.
& ipsi extutiant somnũ & incipiant in xp̃o u
cum dicere . dsdsm̃s. ad te deluce uiglo
Sitiuit anima mea tibi. Ecce illud dese
idumeat. uidete quomodo hic sitit : sedu
quidhic bonũ est: sitiuit tibi. Suntem
sitiunt: sed nondõ. Omnis qui sibi uulti
praestari: in ardore est desiderii : Ipsu a¬
deriũ sitis est animae: & uidete. quastale¬
deria sint in cordibus hominũ Aliusdas¬
rat aurũ alius desiderat argentũ. aliui

Expanded text:
jam dies calet, et ille tanquam in nocte est, jam dies calet, et ille tanquam in nocte est, quia non vigilat ut videat jam ortum diem: sic quibusdam jam praesente Christo, jam praedicata veritate, inest adhuc somnus animae. Illis ergo vos, si vigiletis, dicetis quotidie: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te Christus. Vita enim vestra, et mores vestri vigilare debent in Christo, ut sentiant alii, Pagani dormientes, et ad sonitum vigiliarum vestrarum excitentur, et ipsi excutiant somnum, et incipiant in Christo vobiscum dicere: Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo. 5. Sitivit tibi anima mea. Ecce illud desertum Idumaeae. Videte quomodo hic sitit: sed videte quid hic bonum est, Sitivit tibi. Sunt enim qui sitiunt, sed non Deo. Omnis qui sibi vult aliquid praestari, in ardore est desiderii: ipsum desiderium sitis est animae. Et videte quanta desideria sint in cordibus hominum: alius desiderat aurum, alius desiderat argentum, alius
Abbreviated transcription (Latin):
cultur e id olorũ. Sic sunt enĩ qui colunt
idola. quomodo qui uident in somnis uana.
Si autẽ euigilet anima ipsorũ. intelligit
a quo factaest: & non colit quod ipsa fecit.
Dicit ergo quibusdã apłs. Surge quidor¬
mis. & exurge a mortius. & inluminabit
te xp̃s. Numquid corpore dormientẽ
excitabat apostolus : Sed extitabat ani¬
mã dormientẽ. quando ad hoc eã excita¬
bat ut in luminaretur axp̃o. Ergo se¬
cundũ ipsas uigilias dicit iste . dsds̃ meus
ad te deluce uigilo. Non enĩ uigilares
inte . nisi oriretur lux tua. qu it te de
somno excitaret. In luminat enĩ animas
xp̃s. &s facit eas uigilare. Si autẽ lumen
suum detrahat: obdormiuitt. Ideo illi
dicitur in alio psalmo. Inlumina oculos
meos neumquã obdormiam in morte.
Aut si ab illo auersi obdormiunt: prae¬
sens est illis lumen. & non possunt uidere
quia dormiunt. Quomodo & corpore
qui dormit inter diem. lam ortus est sol:

Expanded text:
culturae idolorum. Sic sunt enim qui colunt culturae idolorum. Sic sunt enim qui colunt idola, quomodo qui vident in somnis vana: si autem evigilet anima ipsorum, intelligit a quo facta est, et non colit quod ipsa fecit. Dicit ergo quibusdam Apostolus: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te Christus . Numquid corpore dormientem excitabat Apostolus? Sed excitabat animam dormientem, quando ad hoc eam excitabat ut illuminaretur a Christo. Ergo secundum ipsas vigilias dicit iste: Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo. Non enim vigilares in te, nisi oriretur lux tua, quae te de somno excitaret. Illuminat enim animas Christus, et facit eas vigilare: si autem lumen suum detrahat, obdormiunt. Ideo enim illi dicitur in alio psalmo: Illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte . Aut si ab illo aversae obdormiunt, praesens est illis lumen, et non possunt videre, quia dormiunt. Quomodo et corpore qui dormit inter diem; jam ortus est sol,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est uigilare : Utiq non dormire.
Quid est dormire : Est somnus animae. est
somnus corporis. Somnũ corporis om̃s de¬
bemus habere. quia si non habeatur sõnus
corporis : deficit homo. deficit ipsũ corpus.
Non enĩ potest diusustinere corpus nr̃m
fragile. animã uigilantẽ : & intentã in acti¬
onibus. Sidiufuerit intenta anima in acti¬
onibus: corpus fragile & terrenũ non illã ca¬
pit. non illã sustinet perpetuo agentem:
& deficit & subcumbit. Ideo ds̃ donauit
somnũ corpori. quo reparentur membra
corporis: ut possint uigilantẽ animã
sustinere . Illud autẽ cauere debemus
ne ipsa anima nr̃a dormiat. Malus enuim est
somnus anim .e. bonus somnus corporis quo
reparatur ualitudo corporis. Somnus autẽ
animȩ est: obliuisci dm̃ suum. Quaecumq
anima oblita fuerit dm̃ suum dormiuit ideo
dicit apłs quibusdam oblitis dm̃ suum. &
tanquã in somno agentibus. deliramenta

Expanded text:
Quid est vigilare? Utique non dormire. Quid est vigilare? Utique non dormire. Quid est dormire? Est somnus animae, est somnus corporis. Somnum corporis omnes debemus habere; quia si non habeatur somnus corporis, deficit homo, deficit ipsum corpus. Non enim potest diu sustinere corpus nostrum fragile animam vigilantem et intentam in actionibus: si diu fuerit intenta anima in actionibus, corpus fragile et terrenum non illam capit, non illam sustinet perpetuo agentem; et deficit, et succumbit. Ideo Deus donavit somnum corpori, quo reparantur membra corporis, ut possint vigilantem animam sustinere. Illud autem cavere debemus, ne ipsa anima nostra dormiat; malus enim est somnus animae. Bonus somnus corporis, quo reparatur valetudo corporis. Somnus autem animae est oblivisci Deum suum. Quaecumque anima oblita fuerit Deum suum, dormit. Ideo dicit Apostolus quibusdam oblitis Deum suum, et tanquam in somno agentibus deliramenta
Abbreviated transcription (Latin):
Per idumear nomen. intelligitur sarculũ
istud. Idumea enĩ gens erat quaedam.
errantium hominũ : ubi idola colebantur:
non inbono ponitur idumea ista. Si non
in bono ponitur. intelligendũ est istam
uitam ubi patimur tantos labores: &
ubi tantis necessitatibus subditisumus.
idumere nomine significari. Et hic est
desertũ ubi multũ sititur. & audituri estis
uocem modo: sitientis indeserto. Si autẽ
cognoscamus nos sitientes. cognostimus nos
& bibentes. Quia qui sitit in isto s. aeculo
infuturo scło satiabitur dicente dño.
Beati qui esuriunt & sitiunt iustitiam.
quia ipsi saturabuntur. Ergo in hoc scło.
non debemus quasi amare saginam. Hic
sitiendũ est: alibi saginabimur. Modo
autẽ ut non defitiamus in isto deserto.
aspergit nobis rorem uerbi sui. & non nos
dimittit prorsus arescere: ut non sit
de nobis repetitio. sed ut sic sitiamus.
ut hibamus. Ut autẽ bibamus. aliqua
gratia eius. aspergimur : tamen siti¬
mus: & quid dicit anima nostra dõ:

Expanded text:
Per Idumaeae nomen intelligitur saeculum istud. Idumaea enim gens erat quaedam errantium hominum, ubi idola colebantur. Non in bono ponitur Idumaea ista. Si non in bono ponitur, intelligendum est istam vitam, ubi patimur tantos labores et ubi tantis necessitatibus subditi sumus, Idumaeae nomine significari. Et hic est desertum ubi multum sititur, et audituri estis vocem modo sitientis in deserto. Si autem cognoscamus nos sitientes, cognoscemus nos et bibentes. Quia qui sitit in isto saeculo, in futuro saeculo satiabitur, dicente Domino: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur . Ergo in hoc saeculo non debemus quasi amare saginam. Hic sitiendum est; alibi saginabimur. Modo autem ut non deficiamus in isto deserto, aspergit nobis rorem verbi sui, et non nos dimittit prorsus arescere, ut non sit de nobis repetitio, sed ut sic sitiamus, ut bibamus. Ut autem bibamus, aliqua gratia ejus aspergimur; tamen sitimus. Et quid dicit anima nostra Deo?
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentes de hoc mundo discernitis: Item
dicit quia uetus homo noster simulcum¬
illo crucifixus est : ut euacuaretur corpus
peccati. Si ergo in illo mor tui sumus: in illo
etiam refurreximus. Dixit enim ipse apos¬
tolus. Si autem resurrexistis cum xp̃o.
quae sursum sunt sapite: quat sursũ sunt
quaerite. ubi xp̃s est indextera dĩ sedens.
Si ergo in illo mortui sumus. & in illo re¬
surrecimus &s ipse in nobis moritur & in
nobis resurget: ipse est enim unitas capi¬
tis & corporis Non inmerito. uox ipsi¬
us etiam nostra est: & uox nostra etiam
ipsius est. Audiamus ergo psalmum.
& in eo xp̃m loquentem intelligamus.

Expanded text:
viventes de hoc mundo decernitis . Item viventes de hoc mundo decernitis . Item dicit: Quia vetus homo noster simul crucifixus est cum illo, ut evacuaretur corpus peccati . Si ergo in illo mortui sumus, in illo etiam resurreximus. Dixit enim ipse Apostolus: Si autem resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Si ergo in illo mortui sumus, et in illo resurreximus; et ipse in nobis moritur, et in nobis resurgit ipse est enim unitas capitis et corporis; non immerito vox ipsius etiam nostra est, et vox nostra etiam ipsius est. Audiamus ergo Psalmum, et in eo Christum loquentem intelligamus.
Abbreviated transcription (Latin):
cielum. Quia ergo iam nouimus caput &s cor¬
us Ille est caput: nos corpus. Quando audi¬
niss uoces ipsius. & excapite debemus audire
uis corꝑore: quia quic quid passus est in il¬
lo a nos passi sumus. quia & nos qđ patimur.
innobis &s ipse patitur. Quomodo si aliquid
pruttus caput. Num quid potest manus di¬
cere quia non patitur : Aut si aliquid pa¬
titur manus. Num quid potest caput dice
re quia non patitur: Quando aliquid pa¬
titur membrũ nostrũ omnia membra
currunt: ut sub ueniant membro quod
patitur. Sic ergo ille cumpassus est nos in
ulo passi sumus. & ille iam ascendit incelũ
& sedet addexterã patris: quic quid pa¬
titur ecclesia ipsius. intribulationibus
huius saeculi. intẽptationibus. innecessi¬
tatibus in angustiis: quia sic illã oportet
erudiri. ut igne tanquã aurum purgetur.
ipse patitur. Probamus quia nos in illo
passi sumus: dicente apostolo. Si autem
mor tui estis cum xp̃o. quid ad huc uelut

Expanded text:
coelum . Quia ergo jam novimus caput et corpcoelum . Quia ergo jam novimus caput et corpus, ille est caput, nos corpus. Quando audimus vocem ipsius, et ex capite debemus audire, et ex corpore; quia quidquid passus est, in illo et nos passi sumus; quia et nos quod patimur, in nobis et ipse patitur. Quomodo si aliquid patiatur caput, numquid potest dicere manus quia non patitur? aut si aliquid patitur manus, numquid potest caput dicere quia non patitur? Quando aliquid patitur unum membrum nostrum, omnia membra currunt, ut subveniant membro quod patitur. Si ergo ille cum passus est, nos in illo passi sumus, et ille jam ascendit in coelum, et sedet ad dexteram Patris; quidquid patitur Ecclesia ipsius in tribulationibus hujus saeculi, in tentationibus, in necessitatibus, in angustiis quia sic illam oportet erudiri, ut igne tanquam aurum purgetur, ipse patitur. Probamus hoc, quia nos in illo passi sumus, dicente Apostolo: Si autem mortui estis cum Christo; quid adhuc velut
Abbreviated transcription (Latin):
Uenit enĩ primo humilis. postea uentins
excelsus. Uenit ut ostenderet exemplo
entiae. postea uenturus est ut promenis
iudicet om̃s: siue bonos. siue male sliu
ergo nandũ uenit. hoc quod sperans in¬
debemus illud credere modicũ qđ
tanta quae tunc futura erant modo at
Stultus est enĩ qui non uult credere plu
quae restant. cum uideat tam multa is¬
ta esse quaetunc non erant: quandori¬
dicebantur. Psalmus ergo iste dñi nos
& passus est: & sepultus est & resurrexit.
ascendit incaelũ. & modo ad dexterã pas
sed et & interpellat pronobis: caput no
est. Si ille caput est: nos membra sumus
Tota ecclesia eius quae ibique diffusu
corpus ipsius est: cuius & ipse capito
Non solum autem fideles qui modo sun
sed & qui fuerunt antenos: & qui pos
nos futuri sunt usque infinẽ saecul
Omnes ad corpus eius pertinent o
corporis ipse caput est: qui ascendi

Expanded text:
venit enim primo humilis, postea venturus venit enim primo humilis, postea venturus est excelsus; venit ut ostenderet exemplum patientiae, postea venturus est ut pro meritis judicet omnes, sive bonos, sive malos: quia ergo nondum venit hoc quod speramus, vendebemus illud credere. Modicum qutanta quae tunc futura erant, modo compleri. Stultus est enim qui non vult credere pauca quae restant, cum videat tam multa impleta esse, quae tunc non erant quando praedicebantur. 2. Psalmus ergo iste dicitur eet passus est, et sepultus est, et resurrexit, et ascendit in coelum, et modo ad dexteram Patris sedet et interpellat pro nobis, caput nostrum est. Si ille caput est, nos membra sumus: tota Ecclesia ejus quae ubique diffusa est, corpus ipsius est, cujus est ipse caput. Non solum autem fideles qui modo sunt sed et qui fuerunt ante nos, et qui post nos futuri, sunt usque in finem saeculi, omnes ad corpus ejus pertinent; cujus corporis ipse caput est, qui ascendit in
Abbreviated transcription (Latin):
quod modo legimus & iudemus. Et multũ
gaudemus. quia spes nr̃a praedicta est
asc̃ĩs qui illud non uidebant impletum.
Insp̃u futurũ uidebant : & nos modo legi¬
mus & audimus. alectoribus disputamus
illa & quomodo sunt inscripturis. sic ea
uidemus implert pertotum orbem
terrarum. Quis inde non gaudeat :
Quis non & ea quae nondum uenerua
uentura speret. propter illa quar iam
tanta impleta sunt: Modo enim
fratres uidetis quia totus mundus tota
terra. omines gentes. om̃s regiones currus
tis hoc quomodo ubiq euertantur uan¬
tes paganorũ. uidetis hoc: manifestunu
uobis. Numquid & hoc delibro uaibisl¬
mus. & non ante oculos uestros fit hoo e
totum quod uidetis ante ooulos uest
fieri: scriptũ est ante inmensa uolu
annorum. peristos quos modo legin
quando iam ista impleri iudemus
Sed qm̃ scripta sunt & illa quat nomndi ue¬
runt. idest: quia dñs nr iłĩs xp̃s uentiris¬
ut iudicet. qui primo uenit ut iudicra

Expanded text:
quod modo legimus, et videmus: et multum quod modo legimus, et videmus: et multum gaudemus quia spes nostra praedicta est a sanctis, qui illud non videbant impletum, sed in spiritu futurum videbant: et nos modo legimus et audimus a lectoribus; disputamus illa; et quomodo sunt in Scripturis, sic ea videmus impleri per totum orbem terrarum. Quis inde non gaudeat? Quis non et ea quae nondum venerunt ventura speret, propter illa quae jam tanta impleta sunt? Modo enim, fratres, videtis quia totus mundus, tota terra, omnes gentes, omnes regiones currunttis hoc, quomodo ubique evertantur vanitates Paganorum; videtis hoc, manifestum est vobis. Numquid et hoc de libro vobis legimus, et non ante oculos vestros fit? Hoc ergo totum quod videtis ante oculos vestros fieri, scriptum est ante immensa volumina annorum per istos quos modo legimus, quando jam ista impleri videmus. Sed quoniam scripta sunt et illa quae nondum venerunt, id est, quia Dut judicet, qui primo venit ut judicaretur;