comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abrahanri maiores suos. lacedemomioꝵ rex ariusle¬
gatos misit. Porro antiochus tributa .uii. anni ⁊
ministroꝵ templi qui philadelphus relaxanerat a
uideis renocant. Qmidum finitimas regiones iupͣ
niodũ infestaret delata est refad romanos ⁊ nussi
sunt ad eura scpio affricanus. ⁊ scipio nasica. ⁊ ab in¬
festanone sub religione uiris mrandi amouerint
descendit onias in egiptum ad phto. epiphanẽ ut¬
est snpradictum. ⁊ cccisus est in ꝑside antiochuis in fa¬
no nanee ⁊ mendratim eiectus a sac̾dotib qui in dolo.
ꝑmuserant ei thesauros icum paucis miserunt eum

Expanded text:
Abraham, et majores suos, Lacedemoniorum rex Arius legatos misit. Porro Antiochus rex tributa septimi anni et ministrorum templi, quae Philadelphus relaxaverat a Judaeis revocavit . Qui dum finitimas regiones supra modum infestaret, delata est res ad Romanos. Et missi sunt ad eum Scipio Nasica, et Scipio Africanus, et ab infestatione sub religione jurisjurandi amoverunt Descendit Onias in Aegyptum ad Ptolemaeum Epiphanem, sicut supra dictum est, et occisus est in Perside Antiochus in fano Nanee, et membratim ejectus a sacerdotibus. Qui in dolo promiserant ei thesauros, et cum paucis induxerunt eum
Abbreviated transcription (Latin):
si ea die babnerant. Ea gͥ die snscepit eosqnoscorã
iusitate pͥncipum decrenerat honorare. post sus
instruxissent eum de regni amimstratẽe plenus
disputmenĩt de imio deo colendo ⁊ ꝙ milla creat᷑ã
deus ẽet. In est ꝙ ubienmn occurrit eis de trmitate
uł subsilentio transierunt. ł eniginatice tͣnstule¬
runt ne tres deos colendos tradidisse iidentur. Si¬
miłr ⁊ de incarnatione uerbi facientes. ud mysa¬

Expanded text:
sui eadem die habuerant. Ea igitur die suscepit eos, quos, coram sui eadem die habuerant. Ea igitur die suscepit eos, quos, coram universitate principum, decreverat honorare, post suscregni. Cumque instruxissent eum de regni administratione, plenius disputaverunt de uno Deo colendo, et quod nulla creatura Deus esset. Inde est quod ubicunque occurrit eis de trinitate, vel sub silentio transierunt, vel in aenigmate transtulerunt ne tres deos colendos, tradidisse viderentur. Similiter, et de incarnatione Verbi facientes, ut in Isa
Abbreviated transcription (Latin):
iss rex hoc magiim ẽe dixeruit. ooagnũ quidem
est s non regi munffico. Time scͥpsit rex elearato ĩ
hnnc modum. Gentem tuam quesecus nos erat li¬
b̾tate donam. arbitrans hoc deo ẽẽ ⁊ oc undum. quo¬
rum quosdam milicie assignani alios quoꝵ fidẽ
ꝑ baneram ꝯstitm ipalatio. leges nero uras inr̃a
bibhioterateponere decrem. Beneergo facies mit¬
tendo nob urosseniores qui ualeant int̾p̃toenem
ad ciatepas iligatoria facienda ⁊ gẽmas sm̃e nuime¬
ro adarcifium optionem. Tu manda nob que ex his
ad enm elea arus ꝙ postulabat rescripsitita ad int̾¬
p̃tandam legẽ qͣm postulas nnsuuros seniores derm¬
quaꝙ tribnsex legem ferentes. Cue añ metatis enit
a insticie ad noseam cante remitt̾e. hiisunt .lxx. int̃
icerit sepe subticet. Qm cum nenssent ad regẽ ben¬
igne abeo collecti sunt ñ tñad regẽ intidmissi us
ad diẽquintum. Immmebat .R. isla die sollempui¬

Expanded text:
isset rex, hoc magnum esse, dixerunt: Magnum quidem est, sed non regi munifico. Tunc scripsit rex Eleazaro in hunc modum: « Gentem tuam, quae secus nos erat, libertate donavi, arbitrans hoc Deo esse jucundum, quorum quosdam militiae assignavi, alios quorum fidem approbaveram constitui in palatio. Leges vero vestras in nostra bibliotheca reponere decrevi. Bene ergo facies mittendo nobis viros seniores, qui valeant interpretationem ad crateres et libatoria facienda, et gemmas sine numero ad artificum optionem. Tu manda nobis quae ex had eum Eleazarus quod postulabat, rescripsit ita: « Ad interpretandam legem, quam postulas, misi viros seniores de unaquaque tribu sex legem ferentes. Tuae autem pietatis erit, vel justitiae, ad nos eam caute remittere. » Hi sunt septuaginta xcrescit, saepe subticet. Qui cum venissent ad regem, benigne ab eo collecti sunt, non tamen ad regem intromissi, usque in diem quintum. Imminebat enim ea die solemni
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m reꝑanerat. postea ium ueter¬
scriptura que ap̃ samaritanos erat¬
correxit. Oꝑe ꝯpleto. ꝯuocant deme¬
triusqui suꝑ libros erat om̃s indeos
quierant malexandria. ⁊ deꝑ nintia¬
pitiores ⁊ lecca est coram om̃ib tͣns
latio eoꝵ ⁊ aꝓpbata postea delata est¬
ad fegem. i cdram eo replicata. Eũ
peterent int̃p̃tes arege dari anctorita¬
tem ut ĩmobil ꝑseueraret hoc sefc̃u
rum ꝓmsit sidem̃ ita caste corrigerẽt
utꝙ ieme indicatum foret non cog̃etur irritare Et
renusit eos mũb bonoratos. Eleararo quoꝙ tas
ensam anbeam gẽmis inp̾ciabilib insignitã cuiꝰ
traisitudo cumẽet dimdũ cubiti. tñ mat̾iã suꝑ¬
abat opuis

Expanded text:
paraverat, postea cum veterScriptura, quae apud Samaritanos eracorrexit. Opere completo, convocavit Demtrius, qui super libros magisqui erant in Alexandria et de pritiores. Et lecta est coram omnibus latio eorum, et approbata, postea delata esad regem, et coram eo replicata. Cumque peterent interpretes a rege dari auctoritaem, ut immobilis perseveraret, haec se laudavit, si demum ita caute uod semel judicatum foret, non cogerentur irritare. Et remisit eos muneribus honoratos. Eleazaro quoque suensam auream gemmis impreciabilibus insignitam, cujus crassitudo, cum esset dimidii cubiti, tamen materiam superabat opus
Abbreviated transcription (Latin):
traustubunt magniꝯsilii angłs. ne inderentur
tradidisse hominem deificatum. Turic ostñder̃t
regi rotulum quem attułant. net snfficiebat a¬
miniran cartarum tenuitatẽ ⁊ compaginatio¬
nem q̃ ocut dep̃bendi non poss quamqͣm litt̾e an¬
ree incandore cartaꝵ adeo legibiles apparerent
Introducti aũ sunt in domilregis setus mare se¬
cretam q̃ erat ad negotioꝵ delib̾atõrm ⁊ ⁊ date sc̃
eis celle singule ⁊ quicquid uisum est eis oportu¬
nim.⁊ ꝯmedum adintp̃tandũ. Dinculo egredie¬
bantur ad optandum regi bona ⁊ policro uitudi¬
dem. Tnic lauabant se ad mare sed̾m purifica¬
tionẽ uideoꝵ. postea int̾pretabant᷑ usꝙad horã
nonã. Inde transibant. ad cibum¬
loxni. dieb. Unde quibidam uisum

Expanded text:
transtulerunt, magni consilii angelus, ne viderentur tradidisse hominem deificatum . Tunc ostenderunt regni rotulum, quem attulerant. Nec sufficiebat admirari rex chartarum tenuitatem et compaginationem, quae oculis deprehendi non posset, quanquam litterae aureae in candore chartarum adeo legibiles apparerent. Introducti autem sunt in domum regis secus mare secretam, quae erat ad negotiorum deliberationem, et datae sunt eis cellae singulae, et quidquid visum est eis opportunum et commodum ad interpretandum; diluculo egrediebantur ad optandum regi bona, et polichronitudinem. Tunc lavabant se ad mare, secundum purificationem Judaeorum, postea interpretabantur, usque ad nonam. Inde transibant ad cibumduobus diebus. Unde quibusdam visum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tansam eamdẽ fcs est cecus ⁊ pententes sanati sũt
isnggessit regi ue scͥberet pontitici indeoꝵ nt inde¬
os hebree ⁊ grece lingneꝑitos ad ip̃m dirigeret cũ
lege dei qmad eam transtrerrendan infficerent. Qd
nt᷑ impetraret mimeratum epłis mittenda censint
ad erat ibi anistens. quilongo tempore udeoꝵ ca¬
lamitati ꝯpaciens oportimmate libandi eos inuen¬
ta ait. Quomodo ꝙ postulas obtineb. tot undeis i
regno tuo seruentib. solueita ꝙ eos inicħgranꝰ

Expanded text:
pro causa eadem factus est caecus, et poenitentes sanati sunt. Et suggessit regi ut scriberet pontifici Judaeorum, ut Judeos Hebraeae et Graecae linguae peritos ad ipsum dirigeret, cum lege Dei, qui ad eam transferendam sufficerent. Quod ut impetraret, munera cum epistolis mittenda censuit. Aderat ibi Aristaeus, qui longo tempore Judaeorum calamitati compatiens, opportunitate liberandi eos inventa, ait: Quomodo quod postulas obtinebis, tot Judaeis in regno tuo servientibus. Solve itaque eos,
Abbreviated transcription (Latin):
muros. aradice uoraginis. extollens. ut quo equaret
eos cinitatidamdindensꝙ salo. ierobram bone indenis
⁊ uidustrium statuit eum p̃feccum oꝑis: ⁊demide consti¬
tuit enm suꝑ neccigalia muũse donnis ioseph. Qunadam
uiedum egrederetur ierobuam deierłm muenit eumĩ¬
inxii. ꝑtes iait adieroboam. Tolle tibi .x. scissuras. ħemĩ
dicit dñs. Dabo tibi. x trib. ⁊ eris rex suꝑ isrł. filioaũ sal¬
omonis. dabounam ut remaneat lucerna dauid coram
dito: ieroboam in tumescens. suadebat ppło ut recederet
asalomone. Quamobrem salo. uoluit eum int̾fic̃ere
Tunc ieroboam fugit megiptum adsusachregẽegipti
usꝙ ad mortem falo. Reliquũ uboꝵ salo. ⁊ ommaque
oicit iose. ita mortiis est salo. ualde. longenus. qui regna¬

Expanded text:
muros a radice voraginis extollens, ut coaequaret muros a radice voraginis extollens, ut coaequaret eos civitati David: vidensque Salomon Jeroboam bonae indolis, et industrium, statuit eum praefectum operis, et deinde constituit eum super vigalia universae domus Joseph. Quadam die dum egrederetur Jeroboam de Jerusalem, invenit eumTolle tibi decem scissuras. Haec enim dicit Dominus: Dabo tibi decem tribus, et eris rex super Israel; filio autem Salomonis dabo unam, ut remaneat lucerna David coram dito, Jeroboam intumescens suadebat populo, ut recederet a Salomone. Quam ob rem « Salomon voluit eum interficere. Tunc Jeroboam fugit in Aegyptum ad Sesac regem Aegypti, usque ad mortem Salomonis. Reliqua vero dicit Josephus ita. Mortuus est Salomon valde longaevus, qui regna
Abbreviated transcription (Latin):
auert̾unt corenis cum iam senex ẽẽt ⁊ ecutus est deos
alienos. ne deliciasinas contristaret ⁊ edificauit mex
bitarum. t̾cium: moloch. ydoloam monitarum. ciius
famun statint in monte oliueti. eregione templi. ꝙ
płiimun deo displicuit. ynde ⁊ postea locusille dictus
est. locus offensionis. uenit ergo ad enm ꝓpła iissus
adeo. slathan. s. nł alins ꝓpłia dicens. ħ dicit dñs. quia
scidisti pactum meum scindam regnum tuũ ⁊ dabo ills
seruotno. Non tñ totums tribum unam p̃ter tribum
faciam ħ in dieb tins. porro cum uxiss salo in sũma
pace tura finem inte suscitanit ei dñs adñsarm̃ ad ad̾
ydumeum de semmne regio. qui intempestate illa q̃n
pepit ei filium ienebath. Cuin audiss adad damd̾io¬
festabat irł. Suscitaitq ei dñs alium adũsarũ.⁊ aroi
principeni latronum indamasco. Ieroboan quoq falius
nabath effratens de sareda sermens saio. leuaiit maniĩ
suam contra regem hoc modo salo. edifficauit mello:

Expanded text:
averterunt cor ejus, cum jam senex esset; et secutus est deos alienos, ne delicias suas contristaret. Et aedificavit in excbitarum; tertium, Moloch idolo Ammonitarum, cujus fanum statuit in monte Oliveti, e regione templi: quod plurimum Deo displicuit. Unde et postea dictus est locus ille locus Offensionis. Venit ergo ad eum propheta missus a Deo Nathan, vel alius, dicens: « Haec dicit Dominus: Quia scidisti pactum meum, scindam regnum tuum, et dabo illud servo tuo, non tamen totum, sed tribum unam, praeter tribum o cum vixisset Salomon in summa pace, circa finem vitae suscitavit ei Dominus adversarium Adad Idumaeum de semine regio, qui in tempestate illa, quapeperit ei filium Genubath. Cumque audisset Adad, David et Jofestabat Israel. Suscitavitque ei Dominus alium adversarium Razon principem latronum in Damasco. Jeroboam quoque filius Nabath Ephrathaeus de Sareda, serviens Salomoni, levavit contra regem manum suam hoc modo. Salomon aedificavit Mello,
Abbreviated transcription (Latin):
taii. ⁊ dnos filios enis. Cumꝙ intrass tab̾nacłn
moy. narraint en oy. signa que fecerat ꝑ eis domins
⁊ nnuĩsim laborem itinerissui. ⁊ congratulans ietro
ait. Denedictus dominus qui ernt popłm sium. de t̾ra
egipti.Nunc cognoni quia magnus est domuinus suꝑ
om̃s deos. Optint ergo ietro bostias domino ⁊ comede¬
runt cum eo moy. ⁊ aarou. ⁊semores isrł coramdomino
lugustinus tñ non nult gentilem imnolassedomĩo.
S moy. secd̾m aliam translationem que est sumpsit
ietro hostias de oblatis a moy. sumpuit abeo ⁊ comedit.
forte tune sacrificauit moy nixta monterã ubi in ru

Expanded text:
s filios ejus. Cumque intrasset tabernaculum Moysi, narravit ei Moyses signa, quae fecerat pro eis Dominus, et universum laborem itineris sui. Et congratulans illi Jethro ait: « Benedictus Dominus, qui eripuit populum suum de terra Aegypti. Nunc cognovi quia magnus est Dominus super omnes Deos. Obtulit ergo Jethro hostias Domino, et comederunt cum eo Moyses, et Aaron, et seniores Israel coram Domino . » Augustinus tamen non vult, gentilem immolasse Domino, sed Moysen, secundum aliam translationem, quae est: « Sumpsit Jethro hostias de oblatis a Moyse, sumpsit ab eo, et comedit. » Forte tunc sacrificavit Moyses juxta montem, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
translatio b̃t sapientes quos fors anpotentesuocatad
iudicandum ⁊ ad didit. Constitue ex electis quosoam
non quod intribu tm̃ e̾ent mille. S certum munẽr
posuit ꝑ incerco. uł ꝑ multitudine copiosa. munerũ
posuit supremum. forte quia iam principes hebant.
queꝙ trib suum. Subprincipe noliit ẽẽ nuillenari¬
os. qui tm̃ p̃ẽent nille. Sub millenarus ãmonint
coustitui .x. ⁊ ãcontarchos .i. centenarios. uł centari¬
ones. sub centurione duospenta contarchos .i. quinqͣ¬
genarios sub quinquagenario .U. decanos. orta igit᷑
lite int̾ .x. stabant ad indicium decani em facileerat
lites pancorum dirĩe. Si non poterant diffumie. as¬
cendebant ad quinquagenantm ⁊ sic nsꝙ ad moy. &¬
nora indicantes. In hunc modum. eccłia romauano
cerdotes lenia pecc̃a ⁊ quedam gram ora s occuit a¬
fuennt iudicant. Grama neropec̾ea ⁊ aꝑta. referũt
ad ep̃m. Acquient moynec erubuit iuirdeo plenꝰ

Expanded text:
translatio habet, « sapientes, » quos forsan potentes vocat ad judicandum. Et addidit: « Constitue ex electis quosdam Non quia in tribu tantum essent mille, sed certum numerum posuit pro incerto. Vel pro multitudine copiosa numerum posuit supremum. Forte quia jam principem habebat quaeque tribus suum, sub principe voluit esse millenarios, qui tantum praeessent mille. Sub millenariis autem monuit constitui decem hecatontarchos, id est centenarios, vel centuriones, sub centurione duos pentacontarchos, id est quinquagenarios, sub quinquagenario quinque decanos. Orta igitur lite inter decem, stabant ad judicium decani, sicque facile erat lites paucorum dirimere; si non poterant diffinire ascendebant ad quinquagenarium, et sic usque ad Moynora judicantes. In hunc modum Ecclesia Romana vcerdotes leviora peccata, et quaedam gravia, sed occulta judicant; graviora vero peccata et aperta referunt ad episcopum. Acquievit Moyses, nec erubuit vir Deo plenus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut. hic est xp̃c qui fundam̃tum est ita quod structu¬
re suꝑemmet. Quod cum audissent sa cerdotes ⁊ pha¬
risei. uoluerunt enm teñe s timuerunt turbas:
.de uiuuitatis ad nuꝑptias ñ hũ

Expanded text:
t. Hic est Christus, qui fundamentum est ita, quod structurae supereminet. « Quod cum audissent sacerdotes et Pharisaei voluerunt eum tenere, sed timuerunt turbas De invitat
Abbreviated transcription (Latin):
mutias. qui plantanit uiueam ⁊ locauit
eam agricolis. Qm missos seruos ad recipiendos
fructus occiderunt sicut ysaiam serranerunt ere¬
chielem tractum ꝑ asꝑa exc̃ehranerunt. multos
lapidaũnt. Et mit̾cens pater filum ait. forsitan
u̾ebuntur filium metun. Dicamusarrio ⁊euno¬

Expanded text:
milias, qui plantavit vineam, et locavit eam agricolis . Qui missos servos, ad recipiendum fructus, occiderunt, sicut Isaiam serraverunt, Ezechielem tractum per aspera excerebraverunt, multos lapidaverunt. Et mittens pater filium, ait: « Forsitan verebuntur filium meum. Dicamus Ario et Euno
Abbreviated transcription (Latin):
scũnt illum nenisse. En pater dixit. dabo tibi gentes. łe¬
secd̃mlucam. Absit intelligentes quod messia occide¬
rent. Mathens dicit eos dixisse. malos male ꝑdet ⁊
uineam suam locabit alus agucol.hoc aũ non dixe¬
iunt noce. s dicebant inconscĩa. Quod aũ boc fr̃m̃

Expanded text:
unt illum venisse. Cui Pater dixit: « Dabo tibi gentes haesecundum Lucam: « Absit! » Intelligentes, quod Messiam occiderent. Matthaeus dicit eos dixisse: « Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis agricolis. » Hoc autem non dixerunt voce, sed in conscientia. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
cambise occo amns. ⁊ post nno ãno¬
sub duob magis. it̾m uintm anno
sub dario filio y thaspis. scdo anno¬
regui euis recepta licentia ab eo¬
in .ui. anius consũmatum est opꝰ¬
Quod legitur hunc mĩm dierum
formatõi dñci corꝑis congrusse. qͣ¬
ntum ad distinctionem inẽbrorũ¬
non quo ad formationẽ dictum ẽ¬

Expanded text:
Cambyses septem annis, et post uno ansub duobus Magis, iterum uno anno sub Dario filio Hystaspis, secundo auregni ejus recepta licentia ab ein sex annis consummatum est opQuod legitur, hunc numerum formationi Dominici corporis congruisse, qntum ad distinctionem membrornon ad formationem dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
b excitabo illud. Et dixerunt.xl .ui. annis editiea¬
tum est hor templm ⁊ tu intrib dieb excitabis
illud. Ille autem dicebat de templo corꝑissni. Sa¬
lomonicum templum .uni. annis completum est
secd̾ autẽ templum sub ꝙͥro. xxx. anins edifica¬
tũsests non suꝑ tram insi quantũ¬

Expanded text:
edificatum est templum hoc, et in tribus diebus excitabis illud? Ille autem dicebat de templo corporis sui. » Salomonicum templum septem annis completum est. Secundum autem templum sub Cyro triginta annis aedificat, sed non super terram, nisi quant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ transtulit iosue locum castroꝵ in syloc⁊ terre.¬
bidem transtulit tabuacłm cum õrni mr̃atu suo. ꝑ
loci oportuntate ⁊ nde ꝑ cessit insichen: cum om̃i
popło. Et constituit in monte hebal altare dño de
lapidib impolitis. optulit ꝙ suꝑ illud holocansta
pacifica scͥpiitq suꝑ illud de uf̃onomiũ. Quod qui¬
dam iutellignnt mandata tm̃ de ut̃ouomii. posu¬
itꝙ mediam ꝑtem popłi suꝑ montem hebal cum
tes bñdictões ⁊ maledictiones sicut mandanerat
in altanon conscͥpta: reli quisse. Quo fc̃o: redier̾
tribui inda. que iam acquisierant. d nondum for¬
te tradidit. effram uero concessit montana ad a¬
quilonem. Inter utrumꝙ mediam tribum manas¬
se collocauit. hiis tribub cominisit framaliis in
castra manentib. Tũ quia bellicose erant. tum
quia dignuores. sciebat emin regnum inde ꝑmi¬
ssum ẽẽ ⁊ man asse ⁊ effrayur bñdixisse iacob ꝑ¬
fraita erat. Dedit auteni efframi extra sortẽ alio¬

Expanded text:
 transtulit Josue locum castrorum in Silo, et ibidem transtulit tabernaculum, cum omni ornatu suo, pro loci opportunitate. Et inde processit in Sichem cum omni populo, et constituit in monte Hebal altare Domino de lapidibus impolitis, obtulitque super eo holocausta et pacifica . Scripsitque super illud Deuteronomium, quod quidam intelligunt mandata tantum Deuteronomii. Posuitque mediam partem populi sui super montem Hebal cum tim benedictiones, et maledictiones, sicut mandaveratin altari conscripta, reliquisse. Quo facto redierunridiem, quae jam acquisierant; sed nondum sorte tradidit. Ephraim quoque concessit montana ad aquilonem, inter utrumque mediam tribum Manasse collocans. His tribubus commisit terram, aliis in castris manentibus, tum quia bellicosae erant, tum quia digniores. Sciebat enim inde regnum esse promissum, et Manasse et Ephraim benedixisse Jacob raita erat, dedit autem Ephraim extra sortem alio
Abbreviated transcription (Latin):
locat. Cum añ obsediss ierłm: orta est dissensio mur¬
be. Nam fancores aristoboli: urbem tueri. fautores hyr¬
cam: eam trad̾e romianis contendebant. S uicta pars
aristobolt. ei templum concessit. Receptusq in urbẽ
pompenis templum expugnabat. Cim sep temtri¬
onalem uallem aggerib impłet labor ẽẽt imꝑfẽs
isi obseruatis septinus dieb quib oꝑan uideis fas
nou est. agg̾eni fieri p̃cepiss. Mense tñ ttio fam̃ ir¬
ruptum est. faustus añ cornelius iille filis pͥmus
ingrediansus est. ⁊ irruentes romam ꝓphauanersit
templum.⁊ ut alibilegitur. equos in porticib stab¬
ulanerunt. ob quam remi traditur minquam de
cetõ pugnasse pompeium. quin uiceretur. quii
haccenus fortunatissimis fuit. postõ añ die in gres¬
is ut asordib templum mundarent. Cum imposu¬
iss ierosolinus tributum. hircano pontifice decla.¬
rato. aristobolum captimun duxit. duosq filiosems
alexandrum ⁊ antigonum cum cotidem fili abus

Expanded text:
locavit. Cum autem obsedisset Jerusalem, orta est dissensio in urbe. Nam fautores Aristobuli urbem tueri, fautores Hircani eam tradere Romanis contendebant; sed victa pars Aristoboli in templum cessit. Receptusque in urbem Pompeius templum expugnavit. Cumque septentrionalem vallem aggeribus impleret, labor esset imperfectus, nisi observatis septimis diebus quibus operari Judaeis fas non est, aggerem fieri praecepisset. Mense tamen tertio fanum irruptum est. Faustus autem Cornelius, Syllae filius, primus ingredi ausus est, et irruentes Romani profanaverunt templum, et, ut alibi legitur, equos in porticibus stabulaverunt. Ob quam rem traditur nunquam de caetero pugnasse Pompeium, quin vinceretur, qui hactenus fortunatissimus fuerat. Postero autem die ingresis, ut a sordibus templum mundarent. Cumque imposuisset Jerosolymis tributum, Hircano pontifice declarato, Aristobulum captivum duxit, duosque filios ejus, Alexandrum et Antigonum, cum totidem filiabus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ situ enim t̾re ꝑmissionis sacra scriptura dic̾e cõsuemt
scͥpsent. uerius uidetur ẽẽ quod scͥptus sit amoyse ⁊ lo¬
quitur moyses de se tanquam de alio. S ħ inpͥncipi¬
o apposint esoras sicut ⁊ infine de morte moysi. p̃seiti
cum circa finem libri legatur. scͥpsit moy legem. hanc
pore post inuentus in ierłm deit̃õnoninus marcha¬
cũ ad ditõĩb ⁊ de

Expanded text:
o situ enim terrae promissionis sacra Scriptura dicere consuevit, o situ enim terrae promissionis sacra Scriptura dicere consuevit, it partem. Verius videtur esse quod scriptus sit a Moyse, et loquitur Moyses de se tanquam de alio. Vel hoc in principio apposuit Esdras, sicut et in fine de morte Moysi, praesertim cum circa finem libri legatur: « Scripsit Moyses legem hanc pore post inventus in Jerusalem Deuteronomius in arcacum additionibus e
Abbreviated transcription (Latin):
nctio hebraice dicitur helledebarim.
minecilidam errantes dixerunt. dnas ee leges ꝯnã
datam adeo que inp̃cedentib libris continetur. alte¬
ramdatam amoyse. que in boc libro. Ad deutes in asse¬
ertionem sin erroris quod de illa legitur supra locu
supra. Iiumo quedam quasi contratia. Quod non fieret¬
si hoceẽt p̃dictoꝵ repeticio. uerus intelligendum est ħ
quia pentateucns non est isi lex nna que ⁊̃ ab apostoł
ialiis sepnis uocatur lex moysi. que lexdei. hebreus ⁊̃
uecat hos .u. libros thorath .i. legem. nec abaliuddicitur
libhic lex secd̾a nisi quia p̃dicta hic iterantur .q. lex ite¬
rata. Iterantur autem hic tria trib de cansis p̃cepta ⁊ ce¬
ruuome ad cõmendationem memorie ⁊ ip̃oꝵ confirma¬
tionem. Beneficia dei ad roborandam diectionẽ dei in
illis. flagella que sustumerunt murmurantes ad tnno¬
rem incutiendum. Si uero in hac iteratione indetur
librum fc̃m aiosne. transito iordane quia legitur ĩ pͥn¬

Expanded text:
historiae dicitur Hadde debarim, mine quidam errantes dixerunt duas esse leges: unam datam a Deo, quae in praecedentibus libris continetur, alteram datam a Moyse, quae in hoc libro. Attendentes in assertionem sui erroris, quod de illa legitur supra in musupraio. Verius sentiendum est, quia hic Pentateuchus non est nisi lex una, quae etiam ab Apostolo et aliis, saepe vocatur lex Moysi, quam lex Dei. Hebraeus etiam vocat hos quinque libros thorath, id est legem, nec ob aliud dicitur liber hic lex secunda, nisi quia praedicta hic iterantur quasi lex iterata. Iterantur hic etiam tria, tribus de causis, praecepta, et caeremoniae ad commendationem memoriae, et ipsorum confirmationem. Beneficia Dei ad roborandam dilectionem Dei in illis. Flagella, quae sustinuerunt murmurantes, ad incutiendum timorem. Si vero in hac iteratione videtur librum factum a Josue, transito Jordane, quia legitur in p
Abbreviated transcription (Latin):
cm̃ subdit te cõmendatione tab̃nacłi. quod dictũ est
cab̾nacłin testimonii.ul quia ineo erat archa testuno¬
nii. uł quia ante fores tabnacłi cause sub testib diffi¬
niebantur. tab̾nacłm in quit testimonuĩ fuit cũ pr̃ib
nũs in deserco si cut disposint deus loquens ad moysen ut
monis. templum tabnacło successit. postea cepiteos
arguere. post quam purgauit seacrimine sibi afalsis
testimoniis obiecco. Uura in quid c̾nce uncirtũ cisis

Expanded text:
m, subdit de commendatione tabernaculi. Quod dictum est tabernaculum testimonii, vel quia in eo erat arca testimonii, vel quia ante fores tabernaculi causae sub testibus diffiniebantur. « Tabernaculum , inquit, testimonii fuit cum patribus nostris in deserto, sicut disposuit Deus loquens ad Moysen, ut minis templum tabernaculo successit. Postea incipit eos arguere, postquam purgavit se a crimine sibi a falsis testibus objecto. « Dura, inquit cervice, et incircumcisis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quod ꝑ eis condignam non acceꝑit retribututionẽ.
ꝑtt̃ũq que sibi coudigerant insyna exposiit. Quem
rex deridens sermim snum fugitimim ucrauit.⁊ ꝑ se¬
ditione rediisse. Tunc ait rex seruis siis. Multus est
popłs. quanto maior si dederitis ei reqinem ab oꝑibns¬
ĩnis: ⁊ p̃cepit ne ultra darentur eis palee ad conficien¬
dos lateres. que cõmixte luto miscebantur ut solidio

Expanded text:
et quod pro eis condignam non acceperit retributionem, pariterque quae sibi contingebant in signa exposuit. Quem rex deridens, servum suum fugitivum vocavit, et pro seditione eum rediisse. Tunc ait rex servis suis: « Multus est populus: quanto major si dederitis ei requiem ab operibus? » Et praecepit, ne ultra darentur eis paleae ad conficiendos lateres, quae comminutae luto miscebantur, ut solidio
Abbreviated transcription (Latin):
daroi. Dicebant enim quia ⁊ sinon p̃diccosleuitaselege¬
rit dominus. poterat ẽe quod aliquide aliqua reliquarũ
tribuiun: digni ẽẽnt sacerdocio ⁊ forte de omnib tribub
ali quot uell et domuiuis sacerdotes ẽe. ne tanta nimisfu
uignitas um domur ⁊ tam pancis crederetur munstris ac¬
cusabantq moysen de deserti in opia. eo quod eoꝵ nego¬
ciaretur in opiam. ut semꝑ eius uderentur egere auxi¬
lio. Tulit ergo moyses exprecepto dm̃ uurgas .xii. prin¬
cipum ⁊ scrpsit muma quaq nomen trib sue.uł princi
coramdomino:sequenti die regressus inueint germi¬
uasse uugam a arou ⁊ foliis dilatatisamigdala ꝑtu¬
lisse. Sanelec tertio deo ordinante: a aron sacerdocium
firmissae possedit. Nam ⁊ in signum rebellium p̃cepit
oñs iurgam aaron seruari in tabnaculo in posterum.¬
de reditũ ineades

Expanded text:
aron. Dicebant enim quia etsi non praedictos Levitas elegerit Dominus, poterat esse quod aliqui de aliqua reliquarum tribuum digni essent sacerdotio, et forte de omnibus tribubus aliquot vellet Dominus habere sacerdotes, ne tanta ministerii dignitas uni domui, et tam paucis crederetur ministris . Accusabantque Moysen de deserti inopia, eo quod eorum negotiaretur inopiam, ut semper ejus viderentur egere auxilio. Tulit ergo Moyses ex praecepto Domini virgas duodecim principum, et scripsit in unaquaque nomen tribus suae, coram Domino, sequenti die regressus, invenit germinasse virgam Aaron, et foliis dilatatis, amygdala protulisse. Sane hic tertio, Deo ordinante, Aaron sacerdotium firmissimo possedit. Nam et in signum rebellium, praecepit Dominus, virgam Aaron servari in tabernaculo in posterum,De reditu in Cades
Abbreviated transcription (Latin):
in regnim celoꝵ facilus sig̃cat hic ninius positi¬
uo sii contrarii .i. nuntis est difficile qr ininns ẽ
mpossibile ptest .it. deus facere ut camelus tran¬
seat ꝑ foram̃ acus nullo obstante. Auarum uero
qui hic noĩe diuitis intelligitur pou̾e in głia si pͭ
depotentia: de iusticia uon pͭ. oradus nero comꝑa¬
tionis inter in possibia ne mireris. Impossibilius
i. est equũ conũti n lapidem quam in asium
cui est acõmodatiornaturaliter. quam lapidi. fu
pcis hon̾ib. mnabantur. secd̃̾m hoc ergo similitu¬
do uotatur hic non inpossibilitas. Oportet .ii. aua¬
rum amorem opuni dimitc̃e. si nult ingregi ad
uitam. Q uod aũ nomine diuitis auarum sigcass
hinc patet. quia discipłi subdiderunt. Quis ergo po¬
tĩt saluus fieri. plures enim sunt panꝑes dmitib¬

Expanded text:
cat hic minus positivo sui contrarii, id est minus est difficile, quia minus est impossibile. Potest enim Deus facere, ut camelus transeat per foramen acus, nullo obstante. Avarum vero, qui hic nomine divitis intelligitur, ponere in gloria, si potest de potentia, de justitia non potest. Gradus vero comparationis inter impossibilia, ne mireris. Impossibilius enim est equum converti in lapidem, quam in asinum cui est accommodatior naturaliter, quam lapidi. Fueptis oneribus minabantur; secundum hoc ergo similitudo notatur hic, non impossibilitas. Oportet enim avarum amorem opum dimittere, si vult ingredi ad vitam. Quod autem nomine divitis avarum significasset, hinc patet quod discipuli subdiderunt: « Quis enim poterit salvus fieri? » Plures enim sunt pauperes divitib
Abbreviated transcription (Latin):
contemptores mundi cum dño indicabunt. non
tii inseductis. Quidam tñ hoc solis discipilis dictu
dicunt ⁊ impletum iam ẽe insubiectõenudi qr
quasi pot̾tatem hñtes suꝑ ominem eccłiam sedent
post ad om̃s gñalit̾ senno directus est omins qui re
quia p̃cer sp̃nalia que quasi centuplum sunt con¬
ꝑara carnalib: Sc̃i tri aliosscõs plus ⁊̃ ꝑpniquis
suis diligunt. de
t de diuute ⁊ lararo.

Expanded text:
contemptores mundi cum Domino judicabunt, non septenarii in se ductis. Quidam tamen hoc solis discipulis dictum dicunt, et impletum jam esse in subjectione mundi, quia quasi potestatem habentes super omnem Ecclesiam sedent. Post ad omnes generaliter sermo directus est: « Omnis qui » Quia praeter spiritualia, quae quasi centuplum sunt comparata carnalibus, sancti viri alios sanctos plus etiam propinquis suis diligunt. CAP. CIII. De divite et Lazaro.
Abbreviated transcription (Latin):
Unc ait petits. Ecce nos reliquimus omma ⁊ secu¬
ti sumus te. Quid ergo erit nobis. Supple. uelinq̃n¬
dum. Illa enim omina reliq̾rat petrus. de quibus
dictum est. ⁊ ouima uauitas. Illa autem omĩa sibire¬
tuerat. de quib dictum est quod̾ est omĩa ĩ oĩ¬

Expanded text:
« Tunc Petrus ait: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te; quid ergo erit nobis? » Supple, relinquendum? Illa enim omnia reliquerat Petrus, de quibus dictum: « Et omnia vanitas . » Illa autem omnia sibi retinuerat, de quibus dictum est: « Deus est omnia in o
Abbreviated transcription (Latin):
hoo .s. comugium: erunt duo inearne nua .i. unientur aͣmbo
in nuo carnali o pere. ułetunt duo in carne pueri gignen¬
da. Non u. insanguine uno s ex sangninib congregat᷑
paruuli caro. uł licet duo sint. ꝑsonaliter: erunt uiꝰnigio¬
Rat añ ut̃ nudus: nec ernbescebant .s. nicħ puta pe¬
puerisi indeantur ptidenda eoꝵ nou erubescunt. qr bene¬
ficio etatis motum erubescibilem nondum senserunt. qͥ
pntendus est qr in orditiatiis i qr sine peccato non fit: isi
raro spe ꝑlis excusatus. non tñ excusareum ap̃ecc̃o. pot̾
nosceret ad gen̾̃andum sc̃m p̾cursorem domumi. tñinde¬
ci nollet ⁊ quibdam hic uisum. est or̾̃m p̃cepisse utriꝙ de
abstinentia pomi licet p̃occupatum sit

Expanded text:
os. Et erunt duo in carne una, id est unientur ambo in uno carnali opere. Vel erunt duo in carne una, pueri gignendi. Non enim ex sanguine uno, sed ex sanguinibus concreatur parvuli caro, vel licet sint duo personaliter, erunt tamen iterque nudus, nec erubescebant . Nihil putapueri si videantur pudenda eorum non erubescunt, quia beneficio aetatis motum erubescibilem nondum senserunt: qui pudendus est et inordinatus, quia non sine peccato fit, nisi raro spe prolis excusatus; cum tamen excusari potest a peccato, gnosceret ad gignendum sanctum praecursorem Domini, tamen videri noluit . Et quibusdam hic visum est Deum praecepisse utrique de abstinentia pomi, licet praeoccupatum sit
Abbreviated transcription (Latin):
Tiposinit adam ⁊̃ uxorisne nomen tanquam dñs eiłs.
lait. hec uocabitur nirago .i. auird acta. Et est sumptum
nomen eius auiri nomme. ut materia de materia sump¬
ta fũat. ⁊̃ de nominatio in bebreo ħ est. Is .Nt. iux dr᷑ ytide
de nominatur issa. ut anit. iurago. hoc nom̃ ꝓpͥum allus
mulieris fuit. N mu omnium est commune:⁊ eius sincopatũ
est uirgo iurgies dicuntur. quam diu sunt inintegritate
adam sonat rubens nł rubra terra. quia secd̾m iosephumi
rerubra tra consꝑsa fc̃s est talat est ut ait uirgo tellus uera
sanguinis it nomine sepe
fesignatur peccatum ut ibi uestimentiun concretum sani¬
gnine. ⁊ sanguis sanguinem tetigitr umposint er ĩ auid̃
eẽt materominum inuentium. Tñ quia hicnon legit̾
imposuisse. s infra post maledictiones. forte quasi plan¬
suam.⁊ ad bẽbit uxorisue. tantinam portuincle sue.ył
mulierem: relinquet homo:⁊c: ihoc fit cotidieamtis.
qui reluquunt coh̃itare corꝑaliter. uł sp̃naliter.qr maior

Expanded text:
posuit Adam uxori suae nomen tanquam dominus ejus, et ait: Haec vocabitur virago , id est a viro acta, et est sumptum nomen a viri nomine, ut materia de materia sumpta fuerat. Etiam denominatio in Hebraeo est. Is enim vir dicitur, unde denominatur ista, ut a vir virago: hoc nomen proprium illius mulieris fuit, nunc omnium est commune. Et ejus syncopatum est virgo. Virgines dicuntur quandiu sunt in integritate Adam sonat rubeus, vel rubra terra, quia, secundum Josephum, de rubea terra conspersa factus est. Talis est enim virgo tellus, et Sanguinis nomine saepe designatur peccatum, ut ibi: Vestimentum concretum sanguine , et: Sanguis sanguinem tetigit . Imposuit ei et aliud esset mater omnium viventium. Tamen quia hic non legitur imposuisse, sed infra post maledictionem, forte quasi plansuam, et adhaerebit uxori suae , tanquam portiunculae suae. Vel mulierem relinquet homo, etc. Hoc fit quotidie a viris, quia relinquunt cohabitare corporaliter, vel spiritualiter, quia major
Abbreviated transcription (Latin):
ens uerodep̃bendi auiro: mulierem iniuns ꝑ uidã ⁊ ceream
inuicium flecti aggressus est: ⁊ hoc ꝑ serpentem. qr tuneser¬
pens erectus erat ut homo qr inmaledictione ꝑstratus est: ĩ
ad huc ut tradunt pħareas erectus incedit. eleg̃ ⁊̃ quoddã
gems serpentis ut ait beda nirgineum uultum hñs. qr
fimilia similib applandunt: ⁊ moint lingnam enis adlo
minos loquitur uescientes: ⁊ ait. Cur ĩcepit nob̃dens ut¬
non comederetis ut non comederetis de omni ligno ꝑadi
si .i. ut comederetis de lignos nonde omm: a uerit ut ex
&sione occasionem inueniat dicendi ad quod nen erae.⁊
sic fc̃m est. Cum .it. quasi dubrtando dixtt mulier neforte
moriamur. qr dubitans ad qͣm libet ꝑtem de fa cili flecti¬
tur. Securus de impetratõe ait. Nec quaquam morieum
Immo deus noleus uossimlariei iuscĩa: ⁊ sciens ꝙ cumi
lum. quasi innidus ꝑhibuit. ⁊ elata mulier uolens simi

Expanded text:
ens vero deprehendi a viro, mulierem minus providam et certam, in vitium flecti aggressus est. Et hoc per serpentem, quia tunc serpens erectus est ut homo, quia in maledictione prostratus est, et adhuc, ut tradunt, phareas erectus incedit. Elegit etiam quoddam genus serpentis, ut ait Beda, virgineum vultum habens, quia similia similibus applaudunt, et mmenos loquitur, nescientes, et ait: Cur praecepit vobis Deus ut non comederetis de omni ligno paradisi, id est, ut comederetis de ligno, sed non de omni. Quaerit ut ex responsione occasionem inveniat dicendi ad quod venerat. Et sic factum est. Cum enim quasi dubitando dixit mulier: Ne forte moriamur, quia dubitans ad quamlibet partem de facili flectitur, unde securus de imperatione ait: Nequaquam moriemini: imo Deus nolens vos similari ei in scientia, et sciens quod lum, quasi invidus prohibuit. Et elata mulier volens simil
Abbreviated transcription (Latin):
om̃sangłi cum eo destes futuriaccim̃ humanorũ
tunc seꝑabuntur bom amał. ⁊ statuentur ad text̾am
bom .i. ponentur in et̾uitatem. mali. ad sunstram
.i. recipient que meruerunt: eligendo sistrã. ⁊ cõ
estirientem. potare sicientem. collig̾e hospitem. uesti¬
re nudum yisitate infirmum. Consolati nucula¬
tum. Septimam legitur intobia .s. sepeliremor¬
tuuum:⁊ non aliud ert ħ cõmemoratio: nisi quod
scient om̃s nñta sua ꝑ quib saluabuntur. aut dap

Expanded text:
s futuri actuum humanorum, tunc separabuntur boni a malis et statuentur boni ad dexteram, id est ponentur in aeternitatem, mali ad sinistram, id est recipient quae meruerunt, eligendo sinistram . Et esurientem, potare sitientem, colligere hospitem, vestire nudum, visitare infirmum, consolari vinculatum. Septimum legitur in Tobia , sepelire mortuum. Et non aliud erit haec commemoratio, nisi quia omnes scient merita sua, pro quibus salvabuntur aut damna
Abbreviated transcription (Latin):
lentietur. oregornisin iob. Miromodo gehenue
ignis corporens est. nec liginis muitritur uet succen¬
sionib in diget ⁊ est iextinguibił adeo creatus
ab origine nundi. Idem. ultrix flãma uitioꝵ. ere¬
inationem ht̃ lum̃ non ht̃. ad consolatõem ñ luce
nt ut magis torq̃at. ad aliquid lucet. Nam reꝓbi
se msirrisunt ninferno ut mag̃ doleant. quia
⁊ diues lararm uidit. In libro tñ ꝑuosticoꝵ de uer¬
dicantur inferisi sub t̾cis non sunt. S i d̾ deccordic̃.
Ideo sub tr̃isdicutur inferi: qr congraent᷑ in sp̃u
corꝑalium rex̃ similitudines sic demonstrantur. il
ad illas corꝑa lium rerum similicudines ex hibean¬
tur qua si ear uemortui solent subtra condi. Non¬
uulli ex hac señtia augnssim sentunt quod ubic̃q
peccator fũit ibi elem̃ta cruciabtuit enm. lincorꝑe
suo ⁊ exlocis adiacentib. est ⁊ ꝑbabilent auimã
que sua sponte siuunt a carne fomentum peccandi.
noleus ab ead̾ recipiat fom̃tũ cintiatus. aiiue¬

Expanded text:
sentietur. Gregorius in Job: Miro modo gehennae ignis corporeus est, nec lignis nutritur, nec succensione indiget, et est inexstinguibilis a Deo creatus ab origine mundi. Idem: Ultrix flamma vitiorum cremationem habet, lumen non habet, ad consolationem non lucet, ut enim magis torqueat, ad aliquid lucet. Nam reprobi se visuri sunt in inferno, ut magis doleant, quia et dives Lazarum vidit. In libro tamen Praenosticorum de verdicantur inferi si sub terris non sunt. Sed idem doctor dicit: Ideo sub terris dicuntur inferi, quia congruenter in spiritu corporalium rerum similitudines sic monstrantur, ut, ad illas corporalium rerum similitudines exhibeantur, quibus carne mortui solent sub terra condi. » Nonnulli ex hac sententia Augustini sentiunt quod ubicunque peccator fuerit, ibi elementa cruciabunt eum et in corpore suo, et ex locis adjacentibus. Est enquae sua sponte sumit a carne fomentum peccandi, nolens ab eadem recipiat fomentum cruciatus. Qui me
Abbreviated transcription (Latin):
apłs xp̃e ĩmolatus est pascha nr̃m. seq̃bantur .uii. di¬
es arimoꝵ. quoꝵ pͥmis ⁊ ultums sollempnes erant
ut ibi. Non introierunt p̃torium. ne contammaren¬
tur. s comederent pascha .i. nundi comed̾nt in pas
ususeoꝵ. Nec mirum si dies arimoꝵ dicebantur pas¬
cha. enm ⁊ pascha dicatur dies armioꝵ. ut ibidiesfes

Expanded text:
s immolatus est Pascha nostrum . » Sequebantur septem dies azymorum, quorum primus et ultimus solemnes erant,ut ibi: « Non introierunt praetorium, ne contaminarentur, sed comederent Pascha, id est mundi comederent in Pasum. Nec mirum si dies azymorum dicebantur Pascha, cum et Pascha dicatur dies azymorum, ut ibi: « Fes
Abbreviated transcription (Latin):
Amib hoc nom̃ pascha grec̃ dicit ẽe. ⁊ sonare passio¬
nem. nom̃ nero hebreum phase sonare transitũ.
Augꝰ uerodicit bebrenm ẽe non grecum. ⁊ sonare
transitũ. oportue tñ concurrere m hoc noĩe con¬
gruentiam utriusq lingue. Quod n. patͣu grece
pasct dicitur. Ylide pascha passio putatur. s m̃sũ¬
ma lingua tran situm sonat. Qr̃ autem transitꝰ
batur pascha. sicut hic. post brdnum pascha fiet

Expanded text:
it hoc nomen Pascha Graecum esse, et sonare passionem. Nomen vero Hebraeum Phase sonare transitum. Augustinus vero dicit Hebraeum esse, non Graecum, et sonare transitum, opportune tamen concurrere in hoc nomine congruentiam utriusque linguae. Qui enim patitur Graece πάσχειν dicitur, unde Pascha passio putatur. Sed in Syra lingua transitum sonat. Quare autem transitus batur Pascha, sicut hic: « Post biduum Pascha fiet.
Abbreviated transcription (Latin):
Sadit iosepbus quod princeps in tribon hymeountes¬
zambri filiam euiusdam potentis madianra arum dux̃at
quedicebatur corbi qui uxore iubente in quadam sol
non nominatim tñ quia turbaerat incausa. ille co
obnoxium ẽẽ. quib subfigmento legumn. ⁊ dei. gra¬
niore serutute premebant populiun: quam egiptii
ciprium auferebat inuendi arbitrium. ⁊ discedens
corãm ommni turba que flebat ante fores tab̾naculi: in
trarit tabnaculum uxoris. Mirabantur aĩ om̃s: quod
mortuns non fu̾at. Surgensꝙ phinees filius eleararide
mediomultitũdinis ⁊ arceptopugione. iugressus est

Expanded text:
adit Josephus quod princeps in tribu Simeon,Zambri, filiam cujusdam potentis Madianitarum duxerat, quae dicebatur Corbi, qui, uxore jubente, in quadam solnon nominatim tamen, quia turba erat in causa, ille corobnoxium esse, quibus sub figmento legis, et Dei graviori servitute premebat populum, quam Aegyptii, cui proprium auferebant vivendi arbitrium, et discedens coram omni turba, quae flebat ante fores tabernaculi Domini, intravit tabernaculum uxoris. Mirabantur autem omnes quod mortuus non fuerat. Surgensque Phinees, filius Eleazari, de medio multitudinis, et arrepto pugione ingressus est
Abbreviated transcription (Latin):
sinimi. Cumq in finib madian ualediceret
balach isins consilium dediteis. ut nrugmes quarum
sp̃e illudi possit tastitas circatentoria ifcł eum exemis
uenalib mitterent. que muenes ad se dealmantes. in¬
tm̃ sibi allicere laborarent. at eos transgredi leges patri¬
as facerent ⁊ deos colerent alienos. ut sic deo suo eisirato
uł ad modicim tempus humiliarentur. Deo enm eis

Expanded text:
suum . Cumque finibus Madian valediceret Balac, et suis, consilium dedit eis, ut virgines, quarum specie illudi posset castitas, circa tentoria Israel cum exeniis venalibus mitterent, quae juvenes ad se declinantes, iterum sibi allicere laborarent, ut eos transgredi leges patrias facerent, et deos colerent alienos, ut sic. Deo suo irato eis, vel ad modicum tempus humiliarentur Deo enim eis
Abbreviated transcription (Latin):
lia.⁊ iñ. dcc .⁊ .xx. Int̾ quos millus fuit eoꝵ quiuña¬
ti fuerunt a moyse ⁊ a aron. preter iosue ⁊ chaleph
iait domuis. Istis diui detar terra ⁊ plurib maiorẽ
ꝑtem dab ⁊ panciorib minorem quod non est indẽ¬
omnde tribub uł familus s de domib. Cerra enim¬
enda equedui tribub. ⁊ quelibet trib sorte equales
idenda nesime ꝑtesdedit familiis. familie uero in¬
rib imorem sunt quoq leuite amense uno ⁊ s̃¬
Omusaũ salphath quia non reliquerat filiur
uonest mimerata. Andientes aũ .u. filie ipsus oms łe
quodimimeratis daretur fra. stet̾unt ad hostiũ dit a¬
tabnaculi coram moyse ⁊ eleazaro. ⁊ tota nulti rie.¬
tudine. ⁊ dixerunt. pater nr̃mortuns est indeserto
ꝑpecc̃o sũo. nec hũit mares filios. cur tollitur nom̃
Iustam rempostulant filie sqͥpbaat. ad filios antẽ
isrłloqueris. homo si mortuns fiũt absq filio: adfi
sibit ad fr̃es. Quod si nec fr̃es. transibit ad patruos

Expanded text:
us fuit eorum qui numerati fuerant a Moyse et Aaron, praeter Josue et Caleb, et ait Dominus: « Istis dividetur terra, pluribus majorem partem dabis, et paucioribus minorem. » Quod non est intelligendum de tribubus, vel familiis, sed de domibus. Terra enim tribubus, et quaelibet tribus sorte aequales partes dedit familiis; familiae vero rati sunt quoque Levitae a mense uno et suomus autem Salphaad, quia non reliquerat filium non est numerata . Audientes autem quinque filiae ipsius, quod numeratis daretur terra, steterunt ad ostium tabernaculi coram Moyse, et Eleazaro, et tota multitudine, et dixerunt: « Pater noster mortuus est in deserto pro peccato suo, nec habuit mares filios, cur tollitur nomen Justam rem postulant filiae Salphaad. Ad filios autem Israel loqueris. Homo si mortuus fuerit, absque filio, ad filsibit ad fratres ejus. Quod si nec fratres habuerit, transibit ad patruos.
Abbreviated transcription (Latin):
a. consecratus÷ ⁊srł belphegor .i. ydolo madiamtarũ
ydolo .s. tentiginis. quem grecia priapum dixit. Ixa¬
tusq dominus dixit ad moysen. Colles cuntos principes
populi tini suspende eoscontra solem in patibulis ait
astatur furor mens abisrł. forte. quia subditos non
corrigebant. duces tribinm uoluit suspendi. uł potis
prinapes .i. auctores huins ydolatrie. unde ⁊ statim sub

Expanded text:
 consecratus Israel, Beelphegor idolo Madianitarum, idolo scilicet tentiginis, quem Graecia Priapum dixit. Iratusque Dominus dixit ad Moysen: « Tolle cunctos principes populi tui, et suspende eos contra solem in patibulis, ut avertatur furor meus ab Israel. » Forte quia subditos non corripiebant, duces tribuum voluit suspendi. Vel potius principes, id est auctores hujus idololatriae. Unde et statim sub
Abbreviated transcription (Latin):
rgiam eoꝵ. Ennis sumina siccomp̃bendi pͭ. ammaliũ
alia uiuunt interra. alia iaquis. alia maere. Item
que int̾ra alia reptilia. que omina inmñda. alia la¬
tentia. ait talpa que deluto nascitur. ⁊ħ omĩa im¬
unda. alia gradientia suꝑtram. Dehiis gen̾ał est
regła. Mundũ tm̃ est quod ruminat ⁊ fundit im¬

Expanded text:
rgiam eorum, cujus summa sic comprehendi potest: Animalium alia vivunt in terra, alia in aquis, alia in aere. Item quae in terra, alia reptilia, quae omnia immunda; alia latentia, ut talpa, quae de luto nascitur; et haec omnia immunda. Alia gradientia super terram; de his generalis est regula: Mundum tantum est quod ruminat et findit un
Abbreviated transcription (Latin):
tam est. uolatile ꝙ graditur suꝑ .iiii.pedes inmun¬
dum estinisi erura retro hũit longiora suꝑ que sali¬
ut quiqquam de morticinis eoꝵ polluetur. tam
uas lignenm quam quodlib nestimentun. ad ne¬
sꝑum aqua mũdabuntur. yas fictile inxta quod¬

Expanded text:
tum est: Volatile quod graditur super quatuor pedes immundum est, nisi crura retro habuerit longiora super quae salirit quidquam de morticinis eorum polluetur, tam vas ligneum quam quodlibet vestimentum; ad vesperum aqua mundabuntur. Vas fictile intra quod
Abbreviated transcription (Latin):
stroꝵ abrahã ⁊ ysaac icrescant in multitudinesẽ
terramti ait adioseph. Dens reducet nos in t̾ramues¬
tram. Do tibi p̃ter fr̃es tuossichinã quam culi ingla¬
dio meo:⁊ arcu meo. de manuamorrei. Sane eam eme
rat .c. agnis. a rege emor. S cum ꝑ nece si himitaꝵ
debuerat aliferrisibi: potestatine᷑ semꝑ eã optimit.

Expanded text:
 Abraham, et Isaac, et crescant in multitudinem super terram. Et ait ad Joseph: Deus reducet vos in terram vestram. Do tibi praeter fratres tuos Sichimam, quam tuli in gladio, et arcu meo de manu Amorrhaei. Sane emerat eam centum agnis a rege Emor, sed cum pro nece Sichimitarum debuerat auferri sibi, potestative semper eam obtinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
possessionib sins. Applicuit añ ioseph manassen ad
dexteram patris ⁊ effraim ad sinistram adorans ipe¬
tens ut benediceret eis. Iacob nero in sp̃u concella¬
uit manus inuori dexteram suꝑpon̾s. Quod gia
uiter accepit ioseph. ⁊ ait. non ita conuenit pater
alter it. primogenitus est: ulle. Scio fili mi scio. ⁊ille
quidem erit in popłos. s minormaior erit ⁊ semen
enis excrescet ingentes. quod impletum est mie
toboam qui prĩus imꝑauit .x. tribub ⁊ fuit effrai¬
ta.⁊ait adeffraim. Inte benedicetur isrł. ⁊ dicet᷑¬

Expanded text:
phraim. Applicuit autem Joseph Manassen ad dexteram patris, et Ephraim ad sinistram, adorans, et petens ut benediceret eis. Jacob vero in spiritu cancellavit manus, minori dexteram superponens. Quod Joseph graviter accepit, et ait: Non ita convenit, pater. Alter enim est primogenitus. Et ille: Scio, fili mi, scio, et ille quidem erit in populos, sed minor major erit, et semen ejus crescet in gentes. Hoc impletum est in Jeroboam, qui primus imperavit decem tribubus, et fuit Ephraita. Et ait ad Ephraim: In te benedicetur Israel, et dicet
Abbreviated transcription (Latin):
rursum uenit fuus suꝑ ppłm meum isrł. Quod cumi
siguificass aniasias. sacerdos bethel. ieroboatu reguis¬
rłꝰ. exmandato regis ꝑhibuit amosne ultra ꝓpharet
in regno.x. tribuum. Cum aũ uollet amoscessare
dicens. se non ẽẽ ppħauis pastorem missum a dño
frequent̃ affuxit eum amasias. plagis. tandẽ filiꝰ
siuis orias frequent̃ eim increpans. uecte ꝑ tẽpora
trans fixit. ⁊ senuuinus relaͤtus int̾ram suam ibim¬
ortinis est. ⁊ sepultus. ⁊ mortuusest ieroboamcrieg¬
uauit ꝑ eo filius eius. racharias. deozia.

Expanded text:
meum Israel . » Quod cum significasset Amasia, sacerdos Bethel, Jeroboam regi Israel, ex mandato regis prohibuit Amos ne ultra prophetaret in regno decem tribuum. Cum autem Amos nollet cessare, dicens se non esse prophetam, sed pastorem missum a Domino , frequenter afflixit eum Amasias plagis. Tandem filius suus Ozias frequenter eum increpans, vectem per tempora transfixit, et semivivus relatus in terram suam, ibi mortuus est et sepultus. Et mortuus est Jeroboam, et regnavit pro eo filius ejus Zacharias. CAP.