comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bere s ⁊uelle dampnabile
dampnatio nõ timetur. sed
in iiduali ꝯtinentia. ⁊ uir¬
ginali excellencia nͥtus mu¬
neris amplioris expetitur
qua expetita ⁊ elta et uiro
obligata. Iam ñ solum cape¬
scere nupcias. s tunc si ñ nu¬
bat. nubere uelle damꝑnaͭ
est uouentib .n. u̾ginitatem
uł iuduitate̾ ñ solũ nubere
s ⁊ uelle dampnabile est.

Expanded text:
bere, sed et velle, damnabile damnatio non timetur; sed in viduali continentia, et virginali excellentia virtus muneris amplioris expqua expetita, et electa, et voto oblata, jam non solum capessere nuptias, sed etiam si non nubat, nubere velle damnabile est. Voventibus enim virginitatem vel viduitatem, non solum nubere sed etiam velle damnabile
Abbreviated transcription (Latin):
a carne assumptã in eduliũ
ꝓposuit. ut ꝑ cibum carnuis ad
tum carnis inassumꝑtõe ab¬
horresẽet ꝯsueti ⁊ pͥncipalͥ e¬
dulii spẽm illam uelauit. et
sic sumendã ꝓposuit ut sensuꝰ
in uno for̾etur. fides in alt̾o

Expanded text:
a carnem assumptam in edulium proposuit, ut per cibum carnis ad tum carnis in assumptione horreret, consueti et principalis edulii speciem illam velavit; et sic sumendam proposuit, ut sensus in uno foveretur, et fides in altero
Abbreviated transcription (Latin):
brium seruitutis uł nobilitate
gn̾is a ꝑuulis ł minimis erudr¬
tis siqͥd forte ẽ. uitilitatis aut sa-¬
lutis in quirere negligat. qui .n.
rebelliter uinit ⁊ disc̾e atq a-¬
gere bona recasat: magis dya-¬
boli qmͣ xͥ m̃brum ẽẽ ostenditur.
ut poꝰ infideł qͣm fideł eẽ mon¬
stratur.xxiii. di. nullus.Ite̾¬

Expanded text:
brium senectutis vel nobilitatem generis a parvulis vel minimis eruditis, si quid forte est utilitatis aut salutis, inquirere negligat. Qui enim rebelliter vivit, et discere atque agere bona recusat, magis diaboli quam Christi membrum esse ostenditur, et potius infidelis quam fidelis monstratur. DI
Abbreviated transcription (Latin):
sustinuit xͥ in p̾dicando. fati¬
gatõnum in discurrendo. tẽp¬
tatõnũ in ieiunando. uigili¬
aꝵ inorando. lacͥmaꝵ in cõ¬
paciendo. recordabor ⁊doloꝵ.¬

Expanded text:
pertulit in praedicando, fatigationum in discurrendo, tentationum in jejunando, vigiliarum in orando, lacrymarum in compatiendo. Recordabor
Abbreviated transcription (Latin):
omnia aduocatus ne petat emo¬
lim̃tum. sũ salarium cũ gͣui
dampnolitigatoris .iii.q.uii.
incepta nlłm faciat pactũ cũ
litigatore q̃m ĩ ꝓpͥam receꝑit

Expanded text:
omnia advocatus, ne petat emolumentum sive salarium cum gravi damno litigatoris. Item incepta, nullum faciat pactum cum litigatore, quem in propriam recepit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dam ꝑsone infi̾oris loci qu
ab utͣnͣ ꝑte ñ insolent᷑ accis¬
unt sic officiales ab hiis exi¬
repeti solent mag̃. qr rep̾hei¬
mus qui talia mnusitaterep¬
tierũt qmͣ qui ea de moresup¬
sua pauꝑib largiũtur. tãꝙͣ ã

Expanded text:
dam persone inferioris loci que ab utraque parte non insolenter accipiunt, sicut officiales, ab his extrepeti solent; magisque reprehendimus qui talia inusitata repetierunt, quam qui ea de more sumpsua pauperibus largiuntur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
dit. si bona intentõe. dedit .s. ut
u̾o dedit ut aĩm indicis sibi sub
spẽ recti in clinaret ⁊ iͣ indirec¬
te ⁊ tacite intendebat ip̃m cor¬
in ciiꝰ in iuriam dita fuit uixͣ ar

Expanded text:
dit, si bona intentione dedit, scilicet ut ero dedit ut animum iudicis sibi sub specie recti inclinaret et ita indirecte ac tacite intendebat ipsum corin cuius iniuria
Abbreviated transcription (Latin):
casu .s. ꝙ teneatur ad restõem.
Inculpa .n. fuit cũ sciuit. uł sci¬
re debuit se insufficiẽtem ⁊ tñ
indicare talem cam p̾sũpsit.⁊
id̾ si erat sufficiẽs quo ad łcĩam si
uoliusset libros reuolu̾e ⁊ stud̾e.
S qr fuit negligens ⁊ noluit
stndere ꝙͣ debuit ꝯdẽpnare ab¬

Expanded text:
cet quod teneatur ad restitutionem. In culpa enim fuit, cum scivit vel scire debuit se insufficientem et tamen iudicare talem causam presumpsit et idem si erat sufficiens quo ad scientiam, si voluisset libros revolvere et studere, sed quia fuit negligens et noluit studere quem debuit condemnare ab
Abbreviated transcription (Latin):
bone fidei possessor rectissime dr̃
sidere. cum u̾o scient nͨ ab alie¬
na possessione recesserit: aut
male sidei possessor ꝓhibetur.
tũc iuste ĩiustus uocabitur.⁊¬

Expanded text:
bonae fidei possessor rectissime dici cum uero scierit nec ab aliena possessione recesserit, tunc malae fidei perhibetur, tunc iuste iniustus uocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo uid ⁊ nõ ꝯͣdic̾. cum poss.
It̾ pot̾ ex alio: si ab añcessoribi
si fuerũt uiri honesti. suffcit .ni. hẽ¬
uiçiosa si est furtina uł ui possessa
qm ñ solum fur uł raptor s nec
ullus alius ꝙͣuis ab eis em̾t uel¬
a bona fide acceꝑit prescͥb̾e uł u¬

Expanded text:
ex quo videt et non contradicit cum posset. Item potest ex alio si ab antecessoribus si fuerint viri honesti. Sufficit enim habvitiosa, si est furtiva vel vi possessa, quem non solum fur vel raptor, sed nec ullus alius, quamvis ab eis emerit vel bona fide acceperit, prescribere vel u
Abbreviated transcription (Latin):
cum isto ꝙͣ illo. qui dolo fecit.
¶ Qdst accepit index pecunia
recepit pecuniã ut iudicaret
iniq aut ut indicaret bñ aũ
ñ ei qui dedit cum tͣpitur ded̾it.
s euncuius iniuriam recepit

Expanded text:
cum illo qui dolo fecit. Quid si accepit iudex pecuniamrecepit pecuniam ut iudicaret et inique, aut ut bene iudicaret, aut non ei qui dedit, cum turpiter dederit, sed ei in cuius iniuriam recepit
Abbreviated transcription (Latin):
dirum erat amari ⁊ sie in¬
succedit deinde timor castus
ł amicabił qͦ timemꝰ ne spõ¬
sus tardet. ne discedat. ne of¬
fendamus. ne eo careamus
timoriste de amore ueĩt ⁊¬

Expanded text:
durum erat amari, et sic insuccedit deinde timor castus sive amicabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore venit
Abbreviated transcription (Latin):
tur. uolens fac̾e ad ult̾ium.
s ne dãpnetur a maritoti¬
mnet maritũ qr adhͣ amat
nequitia̾. huic ñ est grata
s onerosa mariti p̾sentia.
⁊ si forte uiuit neqͥt marit

Expanded text:
tuas volentem facere adulterium, sed timet ne damnetur a marito. Timet maritum, quia adhuc amat nequitiam: huic non grata est, sed onerosa mariti praesentia; et si forte vivit nequiter,
Abbreviated transcription (Latin):
et pentes ergo in qnͣtũ ma¬
li sunt odiendi ⁊ siłr ñ m
ligendi. in ꝙͣ tum hoĩes. di¬
ligamus ergo ĩmicos nem¬
dos regno dei. ⁊ odiamꝰ in¬
ꝓpinquis si impediũt air
gno dei. et mom̃ĩb coĩter¬

Expanded text:
tes ergo in quantum mali sunt, odiendi sunt: ligendi, in quantum homines. Diligamus ergo inimicos lucrandos regno Dei, et odiamus propinquos si impediunt nos a regno Dei; et in omnibus co
Abbreviated transcription (Latin):
angłꝰ uł ad nos relata bñ¬
suo dei ꝑ uos indigent ut
orpus ꝙ ita p̾cipiend̾ est
iligi ut ei ordinate pru¬
enterq ꝯsulatur.

Expanded text:
angelus; vel ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, ut corpus: quod ita praecipiendum est diligi, ut ei ordinate prudenterque consulatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ̾ .x. dicens. Nolite tim̾e eos
qui occidũt corpꝰ ⁊ c̾. Ti¬
ꝓt̾ ꝙ 9tinet se homo a pec¬
ato quo p̾sentiam iudicis
penas m̾uit ⁊ timore fa¬
it qͥaqͥd bonifacit. ñ timore
amat.s timore paciendi ma

Expanded text:
hibet, dicens: Nolite timere eos, qui occidunt corpus . nae continet se homo a peccato, praesentiam judicis et poenas metuit, et timore facit quidquid boni facit, non timore amat, sed timore patiendi malum
Abbreviated transcription (Latin):
iniciũ qr p̾parat locũ sapĩe
et ducit ad sapĩam. s tam̃
ꝙͣ cum quis hr̃e incipit
sapĩam et caritate̾ yẽre
incipit. Inde ⁊̃ est ꝙ utq¬

Expanded text:
ia praeparat locum sapientiae, et ducit ad sapientiam; sed tamen quem cum quis habere incipit, sapientiam et charitatem habere incipit. Inde etiam est q
Abbreviated transcription (Latin):
prius fides teneatur nlłate¬
nus ꝙ ad spũalem amorẽ
attingitur. ñ .ni. caritas fide̾
s fides caritatẽ̾ p̾cedit. qr
nemo pot̾ amare ꝙ ñ credi¬
derit. sicut ne sꝑare.s̾. hoc

Expanded text:
prius fides teneatur, nullatenus ad spiritualem amorem attingitur. Non enim charitas fidem, sed fides charitatem praecedit, quia nemo potest amare quod non credider
Abbreviated transcription (Latin):
mice nobis inuisibiles pote¬
states iuncintur insibiles
sine culꝑa oĩm culpaꝵ eyro¬
grapha deleta sf̃ quib de¬
uitores qͥ in eũ tradunt a
diabolo ante tenebãtur. Unĩ¬

Expanded text:
micae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo ante tenebantur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dilectõem utiq sñ sꝑe essi
non pot̾. nec amor sũ spe. si
sine amore sꝑes. nec utrq
non seꝑatur. nil a̾ pot̾̃ sꝑa¬
ri quod non creditur.

Expanded text:
 dilectionem utique sine spe esse non potest, nec amor sine spe, nec sine amore spes, nec utrumque non speratur; nihil autem potest sperari, quod non creditur.
Abbreviated transcription (Latin):
am̃bris. de capite ñ est trãs¬
ressus ⁊ ñ fecitmalũ. de m̃bs
ptuit tnͣsgredi et fac̾e ma¬
lum. An d̾ potuit assu-¬
nere hoĩm cum sexu muliebͥ.¬

Expanded text:
de membris. De capite, non est transgressus, et non fecit malum. De membris, potuit transgredi, et facere malum. 5. Si Deus potuerit assumere hominem in sexu mulieb
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ ut ei seruiret. poĩtus e̾ꝰ.
homo in medro ut ei seruiret
⁊ ip̃e seruiret ut acciꝑet ut̾n¬
q et reflueret totum ad boñ
hominis ⁊q accepit obseqͥum

Expanded text:
icet, ut ei serviret. Positus est ergo homo in medio ut et ei serviretur, et ipse serviret; ut acciperet utrumque, et reflueret totum ad bonum hominis, et quod accepit obsequium,
Abbreviated transcription (Latin):
ordines sb̃limius ⁊ ꝑfc̃ius ac¬
cepunt tñ ex p̾cipius sortiti
sunt uocabła infiorib cet̾a
relinq̃ntes ordinib ad cogno¬
minatõem. uñ seraphin qui
ordo excellentissimus noĩat᷑.¬

Expanded text:
ordines sublimius et perfectius perceperint, tamen ex praecipuis sortiti sunt vocabula, inferioribus caetera relinquentes ordinibus ad cognominationem; ut seraphin, qui ordo excellentissimus a
Abbreviated transcription (Latin):
pecẽm ñ diu teneatur delẽc¬
tatõne cogitarõis s statim
ut młierem tetigit statim¬
uni actoritate pellatur ue¬
niale e̾. Si n̾o diu in delecta¬
tõne cogitatõnis teneat᷑ ⁊ si
uoluntas ꝑficiendi desit mor¬

Expanded text:
peccatum non diu teneatur delectatione cogitationis, sed statim ut mulierem tetigit, viri auctoritate repellatur, veniale est. Si vero diu in delectatione cogitationis teneatur, etsi voluntas perficiendi desit, mor
Abbreviated transcription (Latin):
ssd̾s ratõnalem creaturã q̃ sũ¬
num bonũ intlłig̾et ⁊ inclli-¬
sudo amaret et amando pos-¬
ldet ⁊ possidendo frueretur. e¬
auq hoc mͦ distinxit ut ꝑs ĩ
lu puritate ꝑman̾et nͨ corpo

Expanded text:
s rationalem creaturam quae summum bonum intelligeret, et intelligendo amaret, et amando possideret, ac possidendo frueretur. Eamque hoc modo distinxit, ut pars in sui puritate permaneret, nec corpo
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. dỹabolus negauit q̃ gͥ
dubitauit ab affirmante re¬
cessit ⁊ neganti appropinqͣt.¬
Qui ut qd̾ incendebat libe̾
it negando remoint ex pro¬
missione̾ addidit u̾ hoĩem tẽp

Expanded text:
dicit, diabolus negavit; quae ergo dubitavit, ab affirmante recessit, et neganti appropinqum quod intendebat libere it negando removit, et repromissionem addidit: et
Abbreviated transcription (Latin):
se. ut dñt quodam conuti barth.¬
noñ in fauorẽ xͥanitatis ⁊ sider
tum dei poss licite retin̾e ⁊ inter
milites ⁊ p̾nciꝑes t̾re sueqͥ ip̃m iu¬
uarent ad diuid̾e. Nũqͥd possut
tales decĩas licite retine. It̃ nũqͥd
lib̾ant᷑ excusãtur rustici a pecc̃o

Expanded text:
 ut dicunt, quondam comiti Barcenonensi in favorem christianitatis et fidei tum dei, posset licite retinere et inter milites et principes terre sue, qui ipsum iuvarent ad hoc, dividere; nunquid possunt tales decimas licite retinere? Item nunquid liberantur et excusantur rustici a peccato
Abbreviated transcription (Latin):
peciũẽ decim ãde in accipiẽtẽ.
⁊ ñ ꝯpecit repetitõ. ut in m̾e¬
trice ⁊ hystͥone. aut nõ. ut ĩ
fure raptore. symor̃aco. u sum¬
rio. In primo cau ille te᷑ dan
ecc̃a oblatõnes aliquoꝵ ob de¬
testatõem cͥminis ĩ qͦ iacẽt.nt¬
puta notorie dissidenciũ. It̾ oꝑ¬

Expanded text:
pecunie decimande in accipientem et non competit repetitio, ut in meretrice et histrione, vel non, ut in fure, raptore, symoniaco, usurario. In primo casu ille tenetur ecclesia oblationes aliquorum ob detestationem criminis in quo iacent, utputa notorie diffidentium, rapto
Abbreviated transcription (Latin):
doeꝰ .n. nr̃ qui dignatus e̾ totũ
dare:. decĩam a nob̾ dignaturre¬
ciꝑere ñ sibi s nob̾ sñ dubro ꝓ¬
cime ex debito reqͥrũtur.⁊ qui
eas dare nolu̾int res alienas ĩ¬
uadunt. ⁊ qnͣti pauꝑes ĩ locis su¬
is nisi ip̃e hĩtat illõ decĩas ñ dã¬
te fame mortui su̾int. taritoꝵ
rem a dño pauꝑib delegatam sus
usib reseruauit. Id̾ maiores

Expanded text:
 noster qui dignatus est totum dare, decimam a nobis dignatur recipere non sibi, sed nobis sine dubio pcime ex debito requiruntur et qui eas dare noluvadunt. Et quanti pauperes in locis, ubi ipse habitat, illo decimas non dante, fame mortui sunt! Tantorum Domino pauperibus delegatam suis usibus reservavit. Ieronimus
Abbreviated transcription (Latin):
homines. ¶It si dubitetur de cõ¬
suetudĩe utrum decĩe p̾diales dã¬
no. ⁊ lana de᷑ decima illi ecc̃e ĩcuiꝰ
ꝑrochia pascuasita sc̃. qr cum
inde suscipiunt totũ nut m̃tum
tales decime p̾diales censentur.

Expanded text:
i. Item si dubitetur de consuetudine, utrum decime prediales danno et lana, detur decima illi ecclesie in cuius parochia pascua sita sunt, quia cum inde suscipiant totum nutrimentum, tales decime prediales censentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrcłosum. Ad deqͥntũ tasum si
dmnisert aͦd enorme scelus ꝯtͦ
ecc̃am a qua tenebãt feod̾. inde¬
licet ocridendo. mutilãdo. ausu
tem̾ario ꝑ se uł ꝑ alios rectorẽ

Expanded text:
o. Adde quintum casum, si commiserunt aliquod enorme scelus contra ecclesiam a qua tenebant feudum, videlicet occidendo vel mutilando, ausu temerario, per alios, rectorem
Abbreviated transcription (Latin):
ecrã eẽt tenuis nec hr̃et sac̾dos
unũ poss sustentari. satis ⁊õ di¬
cerem illã ꝯsuetudinẽ eligendã
q̃ amplius soluit. ł sal tem me¬
dium int̾ illas . ar .x.q .ii. nͥ ius¬

Expanded text:
esia esset tenuis, nec haberet sacerdos unde posset sustentari, satis tunc diceret consuetudinem eligendam que amplius solvit vel saltem medium inter illas. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
co ꝙ ñ rusticꝰ erat ĩ mora tp̃r
uolencie teͦ ad tołaułiem deci-¬
mam tocius ac̾ui dabit tũ eccͣ
rustico suas actõnes ꝯtͣ molen
residuo cm̃ recipiet decĩam nͥĩ¬

Expanded text:
od si rusticus erat in mora tempore violentie, tenetur ad totalem decimam totius acervi. Dabit enim ecclesia rustico suas actiones contra vioresiduo tantum recipiet decimam, ni
Abbreviated transcription (Latin):
frodis uolunt qͥdã extendere ad
colomias rusticoꝵ. & ñ approbo
inimo dico ꝙ si eccͣ recipit colo¬
niam colom sui ĩ ꝑignore d fͫ
tus in sortem ꝯꝑurre deducto
iure suo et laborib ⁊ expensis.¬

Expanded text:
m volunt quidam extendere ad colonias rusticorum, quod non approbo; immo dico, quod si ecclesia recipit coloniam coloni sui in pignore, debet fructus in sortem computare, deducto iure suo et laboribus et expensis
Abbreviated transcription (Latin):
male fac̾e qui onĩs decimas no¬
ualium sue dẏoc̃ꝰ. ⁊ alias qͣscũq
possunt a militib recuꝑare sib
usurpãt ꝙ ñ l de iure insi cum
illa noualia uł alia ñ sic̃ inf
t̾minos alicꝰ ꝑrochie uł nͥ aliã
cãm rõnabilem ostendãt. ut¬

Expanded text:
malefacere, qui omnes decimas novalium sue diocesis et alias quascunque possunt a militibus recuperare, sibi usurpant quod non licet de iure, nisi cum illa novalia vel alia non sunt infra terminos alicuius parochie, vel nisi aliam causam rationabilem ostendat.
Abbreviated transcription (Latin):
decimãs aũt illaꝵ reꝵ q̃ue ñs
pet̾e ip̃i milites eo ꝙ eis tt̃nill
ab antiã fu̾it decimał ⁊ una ead̾ q
res ñ debeat duplici iure censeri.¬
st̾io uł in eocͣ Secus forte posset
dicine q̃ tũc apparebant l alie

Expanded text:
Decimas autem illarum rerum que non petere ipsi milites, eo quod eis terra illa ab antiquo fuerit decimalis et una eademque res non debeat duplici iure censeri.sterio vel in ecclesia. Secus forte posset dicine que tunc apparebant, licet p
Abbreviated transcription (Latin):
p᷑les .i. de negõ uł artisicio uł de
aliis q̃ ñ computãt᷑ in fructib t̾¬
re distinguitur utr̃ surgãt ex
reb decimatis an nõ. In pͦ casu
de ducũtur expense. In ẜo nõ. exͣ¬
les statim cum fructus ꝑcipiũt᷑
ꝑͥles aũt possunt dari ĩfĩne anni
ut si maior utilitas ꝓueniat ecr̃e
pullos uitulos ⁊ hiꝰ. si tenẽtur nͨ¬

Expanded text:
negotio vel artificio vel de aliis que non computantur fructibus terre, distinguitur utrum surgant de rebus decimatis, an non. In primo casu deducuntur expense, in secundo noles statim cum fructus percipiuntur nales autem possunt dari in fine anni, ut sic maior utilitas proveniat ecclesie pullos, vitulos et huiusmodi nec tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
bent dari decime de omib fructi¬
nutͥm̃tis alimoniũ. lana. iacte.
feno. lignis. piscatõnib. uenatõ¬
nib. furuis. pensionib. molẽdi-¬
nis ⁊̃ deuento. balneis. sullotari¬
is. argentariis. metallariis. la¬
pidicinis. It̾ de negociis. aztifici¬

Expanded text:
bent dari decime de omnibus fructinutrimentis animalium, lana, lacte, feno, lignis, piscationibus, venationibus, affictibus, pensionibus, molendinis etiam de vento, balneis, fullonicis, argentariis, metallariis, lapidiciniis. Item de negotiis et artifici
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. hosꝑi. incellige de possessi¬
onib quas hẽbant añ gn̾ale
ꝯcił. De ilł enim q̃ postea gra-¬
tis sunt collate sibi. uł quas
libi emerũt ip̃i ꝓ monastiis
de nouo fundatis. qr alit̾ ñ
liceret eis en̾ie tales possõnes
de quib decime debebãtur
ecd̾iis. ⁊ si illas ꝓpriis mani¬

Expanded text:
tum est, intellige de possessionibus quas habebant ante generale concilium. De illis enim que postea gratis sunt collate sibi vel quas ipsi emerunt pro monasteriis de novo fundatis, quia aliter non licet eis emere tales possessiones, de quibus decime debebantur ecclesiis, etiamsi illas pr
Abbreviated transcription (Latin):
¶t̾ si aliqui dampnificatilis
occõne talis legis uł statua
nẽtur ꝯditores et eoꝵ hẋdsa
resticutõẽm. sic̃ dc̃m̃ est de pedagiis
insoudꝰ ⁊ qui indrx̾unt pͥncpe
ad ꝯdend̾ tales leges. ¶ It̾ om̃s
obseruantes peccau̾unt mor ͬ
et tenẽtur ad restitutõem eoꝵ
q talumilegñ occone lucratist̃

Expanded text:
em si aliquid damnificati sunt occasione talis legis vel statuti, tenentur conditores et eorum heredes ad restitutionem, sicut dictum est de pedagiis in solidum qui induxerunt principem ad condendum tales leges. Item omnes observantes peccaverunt mortaliter et tenentur ad restitutionem eorum que talium legum occasione lucrat
Abbreviated transcription (Latin):
sciens pecuniam alicꝰ in iuste toł¬
u̾ sit nestire sem̃tia᷑ Septimum
ꝙ nlłi obest ⁊ ꝓdest alicui ad eui¬
obest ⁊ ad ħ ꝓdest ut ał inmirĩ¬
oitia corꝑali aliꝙ̃ tueatur. ut
si uolenti corrũ ꝑe uirginem qͥs
m̃tiatur qͥs eam ẽẽ ꝯugatam.
In hiis at̃ canto minus quisq pͣ¬

Expanded text:
spiam pecuniam alicujus injuste tolsit, nescire se mentiatur. Septimum, quod nulli obest, et prodest alicui ad tuobest et ad hoc prodest, ut ab immunditia corporali aliquem tueatur, ut si volenti corrumpere virginem, mentiatur quis eam esse coniugatam. In his autem tanto minus quisque pe
Abbreviated transcription (Latin):
T̾cium ꝙ ꝓdest alicii ita ut ob¬
uiciam corꝑalem ut m̃dacium
testis in c̃ pẽcuniaria. Qrͣtum ꝙ
fit sola m̃ciendi fallendi libidine
qrͣ sñ cã ⁊ utilitate. Qͥntum ꝙ fit¬

Expanded text:
 prodest alicui, ita ut obditiam corporalem ut mendacium testis in causa pecuniaria. Quartum quod fit sola mentiendi fallendique libidine, quasi sine causa et utilitate. Quintum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ⁊ ñ amplius. Unus diligẽs
eumde̾ qui de illo ⁊ unuis dili¬
gens eum de quo e̾ ⁊ ip̃a dile¬
ctio q̾ si nich est qũo d̾s dilec¬
tio est. si ñ est sub̃a. quomͦ d̾e

Expanded text:
sunt et non amplius: unus diligens eum, qui de illo est, et unus diligens eum de quo est et ipsa dilectio, quae si nihil est, quomodo Deus dilectio est? Etsi non est substantia, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾ ieroͫ. ui quis tres yposta¬
ses .i.tres subsistentes ꝑsonas
ñ ꝯfitetur anathea sit. St
quis ypostasim usiã intlłigat
non trib ꝑsonis una ypostasi
indicit alienus a xp̃o sit. E̾¬

Expanded text:
s: Si quis tres hypostases, id est, tres subsistentes personas non confitetur, anathema sit. Si quis autem hypostasim usiam intelligens, non tribus personis unam hypostasim indicit, alienus a Christo e
Abbreviated transcription (Latin):
tur et omĩa face̾ potest p̾ter
ea sola quib sua dignitas le¬
deretur euisq exceslentia
rogaretur. inquotm̃ ñ est mi¬
nus omp̃s. hoc em̃ posse ñ eẽt
posse s ñ posse. Noͣ ꝙ ditit¬

Expanded text:
ti, et omnia facere posse, praeter ea sola quibus ejus dignitas laederetur, ejusque excellentiae derogaretur; in quo tamen non est minus omnipotens. Hoc enim posse non esset posse, sed non posse. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid qd̾̃ est. ⁊ ħ sine ꝑmu¬
uł p̾scire qd̾ nũqͣm est nece¬
rit nec illud scitum uł p̾scitñ
scire uł p̾scire sicut potꝰ sciuus¬
se uł p̾sciuisse ab et̾no. In¬

Expanded text:
aliquid quod est, sine permuaescire quod nunquam est nec erit, nec illud scitum vel praescitscire vel praescire, sicut potest scisse vel praescisse ab aeterno.
Abbreviated transcription (Latin):
grana dosta ⁊ man̾ib ꝯf¬
cata ad modrim grani ꝑi¬
lenta. Qͥdam tñ tradunt
polentã ẽẽ purtes. de pur¬
gatissima faria facas

Expanded text:
grana tosta, et manibus confricata ad modum grani pipolrenta. Quidam tamen tradunt polentam esse pultes de purgatissima farina factas.
Abbreviated transcription (Latin):
qui natos suos ꝯsumit. ex¬
cepto eo qd̾ in dorso eius re¬
sidẽs in heserit. post ip̃e qͥ
seruatus est ꝯsum̃ prẽm
et dr̃ neꝑa. qͣt necans ꝑt̾¬

Expanded text:
qui natos suos consumit excepto eo qui dorso eius insederit vel inheserit; post ipse qui servatus est consumit patrem; et dicitur nepa quasi necans
Abbreviated transcription (Latin):
psalma sit ꝙr psallitur. Di¬
apsalma uͦ int̾poĩtum in
psallendo silentiũ ut q̃m
cis copłatio cantãdo ł dia¬
psalma disiuctõ. ꝑsalt̾i¬

Expanded text:
psalma sit quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium, ut, vocis copulatio in cantando, ita diapsalma disiunctio ear
Abbreviated transcription (Latin):
ditor potꝰ exigere uł ꝯpensare ñ
solum expensas qͣs fecit collige̾¬
do fructus. s ⁊̃ qͣs fecit bona fi¬
de cͥca rem pignoratam. ¶ Itẽ
si cãn fortuito uł sñ culpa res ꝑiit.
ꝑignore bona fide creditor munꝰ
accepit qmͣ erat in sorte. potꝰ age
ad residuum. si uͦ plus te restitu

Expanded text:
ditor potest exigere vel compensare, non solum expensas quas fecit colligendo fructus, sed etiam quas fecit bona fide circa rem pignoratam. Item si casu fortuito, vel sine culpa sua res periit pignore bona fide, creditor minus accepit quam erat in sorte, potest agere ad residuum. Si vero plus, tenetur restitue
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̾missis ꝙ debrtor ñ debitor sol¬
uepe usimis. ⁊ si soluit: pot̾ re¬
pet̾e. S quid si iurut se solu¬
turum : nũquid tene᷑ solu̾e. Dic
ꝙ pot᷑ si uult debitor dem̃a¬
are ecc̃e ut ꝯpellat ip̃m usura¬

Expanded text:
ex premissis quod debitor non tenetur solvere usuras et si solvit potest repetere. Sed quid si iuravit se soluturum; numquid tenetur solvere? Dic quod potest si vult debitor denunciare ecclesie, ut compellat ipsum usura
Abbreviated transcription (Latin):
e uenditõem tñ adhibendã est¬
distinctõ. qr aut c̾ta pacta fu¬
erunt int̾ creditorem ⁊ debito¬
remfirmata sr̃ uenditorem
ꝑignoris inc̾to tp̃r uł loco. ł c̾¬

Expanded text:
 venditionem tamen est adhibenda distinctio, quia aut certa pacta fuerunt inter creditorem et debitorem firmata super venditione pignoris in certo tempore vel loco vel ce
Abbreviated transcription (Latin):
nomine sũ sit tutor sũ curator
uł quicũq alius te ad restituto¬
nem. s ille cuius noĩe accepit
uł ñ ẽ. soluendo. uł ñ nult resti¬
tuere. Nam ficiẽtes ⁊ ꝯsentiẽtes

Expanded text:
nomine, sive sit tutor sive curator vel quicumque alius tenetur ad restitutionem, si ille cuius nomine accepit, vel non est solvendo vel non vult restituere. Nam et facientes et consentientes
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pone ꝙ usurarius emit es
uł p̾dium de peccunia usu¬
ria et donat rem illam alti
ea efficit᷑ ñ soluendo. qr utu
ille qui soluit usuras possit a
effectu pet̾e rem emptã deu¬
suris ab ip̃o possessore ⁊ utrum
ille ĩ foro ꝑnĩali teneat᷑ restitu

Expanded text:
Pone quod usurarius emit equum vel predium de pecunia usuraria et donat rem illam alteri; postea efficitur non solvendo. Queritur utrum ille qui solvit usuras, possit cum effectu petere rem emptam de usuris ab ipso possessore et utrum ille in foro penitentiali teneatur restitu
Abbreviated transcription (Latin):
mine uidei illis xͥmis a quib
ip̃e iudeus exeg̾at usuras etͥ
notificet ħ iudeo ut sciat se li
utuir gesserit negocium ip̃ns
indei. ⁊⁊ ideo uelit uolit tene
tis credo ꝙ sic uerũptam̃ inu¬
restituendo usuras illia quo
recepit su̾ iste sit uidens siue
piat eam. ¶ S quid si scit᷑ ꝑ
si tñ est ab sens in remotis ꝑtib
uł nescitur in quo loco sit. Ad
ħ dico ꝙ cum nescitur ũ sit.
cetur pauꝑib cum auͣcte ecoͤ¬

Expanded text:
mine iudei illis christianis, a quibus ipse iudeus exegerat usuras et notificet hoc iudeo, ut sciat se libutiliter gesserit negotium ipsius iudei et ideo velit nolit tenetur tis credo quod sic. Verumtamen in urestituendo usuras illi a quo accepit sive iste sit iudeus sive piat eam. a, sed tamen est absens in remotis partibus, vel nescitur in quo loco sit? Ad hoc dico, quod cum nescitur ubi sit, detur pauperibus cum aucto
Abbreviated transcription (Latin):
usuram cuim̾ito noc̾e delis
ciu iure infu̾ntur arma. hi
lime aufu̾ntur usure. ꝙ̃ bo
uinc̾e ñ potes. ad ħ usurams
ro dimicat qui usuras fiagi¬
tat. gͦ uͥ ius belli. ibi ius issi¬

Expanded text:
usuram, cui merito nocere desideras cui iure inferuntur arma. Huic legitime auferuntur usure, quem bello vincere non potes. Ab hoc usuram ferro dimicat, qui usuras flagitat; ergo ubi ius belli, ibi ius us
Abbreviated transcription (Latin):
¶It q̃ro rtrũ usurariꝰ teneatꝰ
restituere ñ solum peccuniam
usurariam s ⁊̃ qͥcquid cũ ip̃a
lucratus. ⁊ fructus ꝑceptos ex
re empta de peccunia fenebri.
rupta ꝓcedunt corrupta st̃.xiiii.¬
infi. Difficile eñ est ut ait leo
ut bono ꝑagantur exitu q̃ ma¬

Expanded text:
 quero utrum usurarius teneatur restituere non solum pecuniam usurariam, sed etiam quidquid cum ipsa lucratus est et fructus perceptos ex re empta de pecunia funebri. rupta procedunt corrupta s. Difficile enim est, ut ait Leo, ut bono peragantur exitu, que ma
Abbreviated transcription (Latin):
cio modo: qr si usurarius repe-¬
tat ab alio usuras repellitur
ꝑ exceptõem donec ip̃e restitu¬
erit usuras qͣs ab aliis male ac¬
cepit uł saltom fec̾it posse su¬
modis ꝯpellũtur heredes usu¬
rarioꝵ sũ sint filii sũ exͣnei exͣ¬
pnĩali dubitant᷑ tenẽtur cã u

Expanded text:
Item quia si usurarius repetat ab illo usuras, repellitur per exceptionem, donec ipse restituerit usuras quas ab aliis male acceperit vel saltem fecerit posse sumodis compelluntur heredes usurariorum, sive sint filii sive expenitentiali indubitanter tenentur, tam u
Abbreviated transcription (Latin):
git sanguinẽ elicit. dicamus e
aliis ꝙ teneat᷑ usurarius restitu¬
ere qͥcquid ultͣ sortem accepit
a debitore occ̃one sortis ĩ pacto
p̾cedente. uł intentõne corrup¬

Expanded text:
git, sanguinem elicit, dicamus cum aliis, quod teneatur usurarius restituere quidquid ultra sortem accepit a debitore, occasione sortis, pacto precedente vel intentione corrup
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ denunçiare debitori ut soluat¬
⁊ si cessau̾it pot̾it post ea uen¬
dere. alias si añ tͥnam deminci-¬
atõem uend̾e̾t furti ten̾etur. In
sufficit una denuiciatõ ⁊ pꝰea
elapso biennio pot̾it fi̾ uenditõ.

Expanded text:
debitori ut solvat si cessaverit. Poterit postea vendere, aliter, si ante trinam denunciationem venderet, furti teneretur. In sufficit una denunciatio et postea elapso biennio poterit fieri venditio.
Abbreviated transcription (Latin):
qr ĩmutuo tnͣff̾tur ꝑioulum
mͥaccipiẽtem. secꝰ in locato. Scd̾.
secus in domo uł equo. nx alia
re locata. Tcium: qr usus pecu¬
me nlłm fructum uł utilita¬
tem ꝑit utenti ⁊ secus ĩ usus
agͥ. uł domus uł equi uł alt̾i¬
ui rei locate. I gͦ in tau ꝓpoĩto
cessat p̾ma ratio diffr̃e. nõ tñ
cessant due ultime ⁊ ideo tuci¬
or ẽ. ħ ultima opĩo. maxͤ qr ta¬
les semꝑ faciunt tale mutuuum
pp̃ spẽ lucri pecuĩarii ꝙ ñ licet¬
fi̾ infraudẽ usuraꝵ. exp̾ssa est¬

Expanded text:
um in accipientem, secus in locato; secundum, secus in domo vel equo vel alia re locata; tertium, quia usus pecunie nullum fructum vel utilitatem parit utenti, secus in usu agri vel domus vel equi vel alterius rei locate. Licet ergo in casu proposito cesset prima ratio differentie, non tamen cessant due ultime. Et ideo tutior est hec ultima opinio maxime quia tales semper faciunt tale mutuum propter spem lucri pecuniarii, quod non liceteri in fraudem usurarum. E
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ quid sit usura. u̾nde dicat᷑. que
cprꝰs. In quib caib usure ꝑmuttã¬
curꝰ uł ꝓhibeãtur. Qͦ modo usura¬
rius et heredes eiꝰ ad reddendasu¬
suras ꝯpeslantur. ultĩo de qͥbdã
conbitabilib. ¶ Usura est ex mu¬
tus lucrum pacto debitũ ł exact.
ñ enim putousur̃ ꝯmitti si gͣtis

Expanded text:
 quid sit usura vel unde dicatur, que species, in quibus casibus usure permittantur vel prohibeantur, quomodo usurarius et heres eius ad reddendas usuras compellantur ultimo de quibusdam dubitabilibus. Usura est ex mutuo lucrum, pacto debitum vel exactum. Non enim puto usuram committi, si gratis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcord. ¶ It quid si pena÷ ap¬
posita in ꝯͣctu mutui. nũquid
saltim pena illa potuit peti abꝰ¬
q ꝑicło usure. ad ħ dico ꝙ si pe
nã indiciał .i. a iudice imposi¬
ta ⁊ statuta pp̃ puniẽdã ꝯtu-¬
maciã debitoris qui cũ possit
ꝯtẽpuit int̾io statuto solu̾e pe¬
cimiam creditori ñ e. usura. ar.¬

Expanded text:
orte Quid si pena est apposita in contractu mutui; numquid saltem pena illa poterit peti absque periculo usure? Ad hoc dico, quod si pena est iudicialis et a iudice imposita et statuta propter puniendam contumaciam debitoris; qui, cum possit, contemnit in termino statuto solvere pecuniam creditori, non est usura.
Abbreviated transcription (Latin):
usura ultra sortẽ acciꝑe. puta
c̾tas m̾ces de peccimiã ⁊ tu ꝓꝑt̾
nimiã instantia fecistime ces¬
sare a tali emꝑtõe ideo ut tibi
turus de istis m̾cib si eas illici
te ferrem recipio tñ ĩ me ꝑicu¬

Expanded text:
 accipere, puta certas merces de pecunia et tu propter nimiam instantiam fecisti me cessare a tali emptione, ideo ut tibi turus de istis mercibus. Si eas illuc deferrem, recipio tamen in me pericu
Abbreviated transcription (Latin):
ad ħ dñt quidam ꝙ ñ. cum eñi
mutuum dicatur ꝙ de meo fit
accipiꝰ qr rei locate ꝑicłm ꝑ
tin ad locantem. Secus .ẽ. in
re inutuata. Alii u̾o notau̾ũt

Expanded text:
Dicunt quidam quod non: cum enim mutuum dicatur, quia de meo fit accipi, quia rei locate periculum pertinet ad locantem; secus est in re mutuata. Alii vero notaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
qõ. creditor accipit peccunia
uult fructus ꝑceptos bonas
de deductis expensis ꝯputa
insortem. s si quis resi duun
fu̾it de sorte postulat debito
ꝯpelli uł solonem. qr utrur
ad ħ cogendus sit debitor ł.

Expanded text:
 Creditor accipit pecuniam; vult omnes fructus perceptos bona fide, deductis expensis, computare in sortem, sed si quid residuum fuerit de sorte, postulat debitorem compelli ad solutionem. Queritur utrum ad hoc cogendus sit debitor vel
Abbreviated transcription (Latin):
omunit᷑ inforo.lz uendatur
pemant clici ꝙͣ laici. neutros
tñ dico ten̾i hic ad restitutõem
gare tale licrum in usus pan
ustia. ⁊ in t̾ra ⁊ iudic uictua¬
lia trahi de tra dum modo nõ
ut carius uendat. s ne gens
testandos qui ea intentõe emũt
aureos. uł alias monetas. uł res
uenales ⁊ p̾ciprie iuctualia ut
detalib caristiam in ducant. ccͣ¬
nonam mutuant ut recuꝑent
liorẽ rem recupare uolunt .S.¬

Expanded text:
foro, licet vendatur peccant clerici quam laici: neutros tamen dico teneri hic ad restitutionemgare tale lucrum in usus paupristia in terra et videt victualia extrahi de terra, dummodo non ut carius vendat, sed ne gens testandos, qui ea intentione emunt aureos vel alias monetas vel res venales et precipue victualia, ut de talibus caristiam inducant. Irem mutuant ut recuperent liorem rem recuperare volunt.
Abbreviated transcription (Latin):
na. ĩ fi. cauete rñ ⁊ discreten
decipiaris ꝓ posse Si tũ in talri
uitone monast̾ium eẽt euort¬
t̾ uł manifeste deceptum. l fi
p᷑a uenditõ ⁊ pecta intentõ. ner
fuit dolus adhibitus. ⁊ ideoexe¬
setur ab usura. tñ d remoner
deceptõem uł supplendo iustim
p̾cium uł restituendo rem p̾a
quo for te res młtum melior¬
ta .ẽ. p̾sertim: si ꝑ industͥame¬

Expanded text:
 caute tamen et discrete ne decipiaris et pro posse. Si tamen in tali venditione monasterium esset enormiter vel manifeste deceptum, licet fuerit pura venditio et recta intentio, nec fuit dolus adhibitus et ideo excusetur ab usura, tamen debet removere deceptionem vel supplendo iustum pretium vel restituendo rem, prequo forte res multum meliorata est, presertim si per industriam e
Abbreviated transcription (Latin):
tũ leges que ꝑmittunt usuras
exigi rõne int᷑eẽ uł rõne morẽ
bone sunt. ⁊ approbande. si sane
intsłigantur. ut dixi .s.e.s. l ã¬
¶ Compellũtur usurarii restitu¬
ere usuras a iure ⁊ aiudice. ain¬
re: qr si sunt uidic puͣ. usurarii.

Expanded text:
tamen leges que permittunt usuras exigi ratione interesse vel ratione more, bone sunt et approbande, si sane intelligantur, ut dixi supra.  Compelluntur usurarii restituere usuras a iure et a iudice. A iure, quia si sint publici usurarii,
Abbreviated transcription (Latin):
ra erat uideis in memori¬
am expeditõnis cũ ab egi¬
ꝑto ꝓmotiin tab̾nacłis a¬
gebantur ⁊ ex eocenophe¬
gia. scena enĩ grece tab̾na¬

Expanded text:
batur a Judaeis in memoriam expeditionis, cum ab Aegypto promoti in tabernaculis agebant, et ex eo Scenopegia. Scena enim Graece taberna
Abbreviated transcription (Latin):
sicel qui latino sermone siclꝰ
corrupte appłłatur hebre-¬
um nom̃ est hñs apd̃ eos im¬
ce pondus. aꝑd̾ latinos aũt
et gretos .iiii. ꝑs. uncie est ⁊

Expanded text:
Sicel qui latino sermone siclus corrupte appellatur, hebreum nomen est, habens apud eos uncie pondus, apud Latinos autem et Grecos quarta pars uncie est.
Abbreviated transcription (Latin):
Serupłs est lapillus mi-¬
nutue ⁊ asꝑ qui si incidit
in calciam̃tum nocet. ⁊ mo¬
lestia est animo uñ ⁊ ani¬
mi molestiam scruprilum

Expanded text:
scrupus, lapillus minutus et asper, qui si inciderit in calciamentum, nocet et molestia est animo; unde et animi molestiam scrupulum
Abbreviated transcription (Latin):
bolum.s. signũ uł colłõ
signum qr eo fideles ab
infidelib distingũtur n
colło. qr ibi tꝯcius fidei su¬
fficiencia ⁊ integritas est

Expanded text:
bolum est signum vel collatio. Signum, quia eo fideles ab infidelibus discernuntur; collatio, quia ibi totius fidei sufficientia et integritas est
Abbreviated transcription (Latin):
cio ꝙ index si ꝑpendit ꝙ testes ue¬
lint deponere ꝯtraistum ⁊ peie¬
rare. d uiti ex offõ suo ⁊̃ si accꝰa¬
tus taceat ad repellend̾ eos a testi¬
monio uł qr sunt ignoti uł infa¬
mes uł gn̾is opr̃onis uł opꝑonen¬
doeis aliqmͣ siłem cãm .ii.q. uii¬

Expanded text:
iudex si perpendit, quod testes velint deponere contra istum et peierare, debet niti ex offici suo, etiamsi accusatus taceat, ad repellendum illos a testimonio, vel quia sunt ignoti, vel infames, vel gravis opinionis, vel opponendo eis aliquam similem causam. Si
Abbreviated transcription (Latin):
quid recipiet aut si recepit
iam nũquid ꝑ illes ꝯdẽpnabit
scient᷑ iunocentẽ. ¶It qͥd fa¬
cient officiales ⁊ exxqutores qͥ
illos iurare fłm ⁊ ꝯpellũtur mã¬
dato iudicis suspendere uł deca¬
pitare innocente̾ uł alio mͦ pu¬
ꝙ nec iudex nec alii possunt ꝓ¬

Expanded text:
quid recipiet? aut si recepit iam, nunquid per illos condemnabit scienter innocentem? Item quid facient officiales et executores, qui illos iurare falsum et compelluntur mandato iudicis suspendere vel decapitare innocentem vel alio modo pud nec iudex nec alii possunt
Abbreviated transcription (Latin):
phemus ꝑ u̾m dm̃ facilius obuiar
tali iurum̃to ⁊ tñ magis peccaret᷑i¬
It pone ꝙ aͥs dum ten̾etur cap¬
tus ab hostib uł a p̾donib coactus
ꝑ metum grauissimũ qui posset
cad̾e in ꝯstante̾ uirũ ꝓmisit ⁊ iu¬
rauit se soluturũ.m̃. uł tͣclitur̃
castrumuł siłe. Qr utr̃ tale imu

Expanded text:
phemus per deum verum, facilius obiuraret tali iuramento et tamen magis peccaretie Pone quod aliquis, dum teneretur captus ab hostibus vel a predonibus, coactus per metum gravissimum, qui posset cadere in constantem virum, promisit et iuravit se soluturum mille vel traditurum castrum vel simile. Queritur
Abbreviated transcription (Latin):
assercoriũ. circa ꝓ missorium siłr
St̃ tres modi ꝑiirii. pͥmus cum
iurat se fcũrum uł dcũrũ aliꝙ
illicitum uł ĩ honestũ. Scd̾s cum
nitate s absq uecc̃itate ⁊ ĩdiscͤ¬
te. Tercius iniuram̃tis cotidia¬
nis q̃ st̃ sñ sollẽpnitate incursu
u̾boꝵ ex qͣdam leuitate ⁊ ꝯsue¬
tudine mala de re tñ licita ut ꝑ¬

Expanded text:
assertorium. Circa promissorium similiter sunt tres modi periurii. Primus cum iurat se facturum vel dicturum aliquid illicitum vel inhonestum. Secundus cum nitate, sed absque necessitate et indiscrete. Tertius in iuramentis quotidianis, que fiunt sine solennitate, in cursu verborum, ex quadam levitate et consuetudine mala, de re tamen licita
Abbreviated transcription (Latin):
uit utendo ea. ⁊ hoc nͥ cum iurabat
se soluturum intendebat ꝯͣriũ .s
ita iurando. s uñ pͭ uti exceptõ ne
sñ pecc̃o. timeo tñ scandalũ ⁊ ma-¬
lum exẽplum apd̃ alios qͥ nesciũt
occłtam intentõem sũam. ꝓcedat
gͦ sic. ⁊ ñ peccãbit ꝓetat ab ep̃o nͭ
cegat illum ab solu̾e istum a iura-¬
siñ pot̾at ad ħ induci soluat ⁊ pꝰ¬
ea repetat. qͣr l iurauit solu̾e.

Expanded text:
bit utendo ea et hoc nisi cum iurabat se soluturum intendebat contrariumita iurando, sed bene potest uti exceptione sine peccato. Timeo tamen scandalum et malum exemplum apud alios, qui nesciunt occultam intentionem suam. Procedat ergo sic et non peccabit. Petat ab episcopo ut cogat illum absolvere istum a iuran poterat ad hoc induci, solvat et postea repetat quia licet iuraverit solvere,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ It qrͣ uttum necc̃itas in iu¬
ram̃to ꝓmissorio excuset a ꝑ
se soluturum ĩ c̾to tĩo ĩpedit᷑
ñ pot̾ solu̾e. ad hoc dicas. ꝙ si
tunc qñ iurabat credebut se
ñ posse reddere. uł credebat ꝙ
poss sed fatue. qr ñ hẽbat cãm
tredendi. tunc inutroq casu
peiembat. qr in pͦ ãu de erat
uutas in ꝯscĩa. In scdo iudiciũ¬

Expanded text:
itur utrum necessitas in iuramento promissorio excuset a pese soluturum in certo termino, impeditus non potest solvere. Ad hoc dicas, quod si tunc quando iurabat credebat se non posse reddere vel credebat quod posset, sed fatue, quia non habebat causam credendi, tunc in utroque casu peierabat, quia in primo casu deerat veritas in conscientia, in secundo iudiciu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ timc si innarratõrie fc̃i inuene¬
rit eo demiare a u̾o. sb̾tilit᷑ exa¬
cit daniel. de duob seuib fło te¬
strficantib ꝯͣ susannã. ⁊ ad id̾.¬
modo potꝰ eos repelłe ⁊ ꝓbant ẜ

Expanded text:
m. Si in narratione facti invenerit eos deviare a vero, subtiliter exacut Daniel de duobus senibus falso testificantibus contra Susannam. Simodo potes
Abbreviated transcription (Latin):
si utrumq iuram̃tũ sollẽpnit̾
frm̃ est equałr obligat. Si ãt al¬
terum sollẽpnit̾. alt̾um ñ sollẽ¬
pnit̾ mag̃ est obligatus quo¬
ad ecc̃am sollẽpnter iurans ⁊¬

Expanded text:
si utrumque iuramentum solenniter factum est, equaliter obligat. Si autem alterum solenniter, alterum non, magis est obligatus quoad ecclesiam solenniter iurans
Abbreviated transcription (Latin):
ad mod̾ arietum pugnãtium.
ualide .i. ac nodose arboris ca-¬
put fro uestitur ⁊ suspensa fu¬
nib młtoꝵ manib ad mur̃
impellit᷑. Seinde ret᷑rsum du¬
cta a maiori impotu destinat᷑¬

Expanded text:
in modum arietum pugnantium; valide enim ac nodose arboris caput ferro vestitur, eaque suspensa funibus, multorum manu ad murum impellitur. Deinde retrorsum ducta, maiori impetu destinat
Abbreviated transcription (Latin):
obduratõ. De uentris inglu¬
iue: ꝓpagãtur .u. inepta leti¬
cie. scurrilitas. ĩmundicia.⁊
młtiloquiũ. hebetudo sensuũ
circa int̾lłigentiam. De luxͣia:
tatõ. amorsui. odium dei. affe¬
ctus p̾sentis scłi. horroꝵ. Uł des

Expanded text:
ordis. De ventris ingluvie propagatur inepta laetitia, scurrilitas, immunditia, multiloquium, hebetudo sensus circa intelligentiam. De luxuria tatio, amor sui, odium Dei, affectus praesentis saeculi, horror autem vel
Abbreviated transcription (Latin):
amina ꝙ ⁊̃ tim in latitantes
si forte est in mortali ⁊ morit᷑
ĩpenitens. Si u̾o ñ manifestat
plane ur sentire aug̃. ꝙ nullo
modo debeat qͥs m̃tiri. ⁊ maxiẽ
ꝑfectus ꝓ uita alt̾ius redim̃da.
ait enĩ ad sempit̾nam salutẽ
nlłs est ducendus oꝑitulãte m̃

Expanded text:
am timet in latitante, si forte est in mortali et moriatur impenitens. Si vero non manifestat, Plane videtur sentire Augustinus quod nullo modo debeat quis mentiri et maxime perfectus, pro vita alterius redimenda. Ait enim ad sempiternam salutem nullus est ducen
Abbreviated transcription (Latin):
nium cenacłm a t̾b lectulis
discũbentium dcm̃ aꝑd̾ ue¬
teres .n. in loco ubi ꝯuiuii
apꝑatus exponebatur tres
lectuli stractierant in qͥb
discumbentes epłaba̾tur:

Expanded text:
coenaculum, a tribus lectulis discumbentium dictum. Apud veteres enim in loco, ubi convivii apparatus exponebatur, tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
angłs arceret dia. ⁊ ignis
hominẽ uł forte minist̾io an-¬
geloꝵ posuit ignem. qͥ inter¬
clud̾et ꝑadisi ingressum ⁊c̾.¬
u̾sandum .⁊ tollendum cum
douell. ablatus .ni. fuit ad̾
tempus in trantib helia ⁊ enoch.
penitus u̾oñ donec ĩ morte x̃
fuit extinctus. uerres .i. uer

Expanded text:
angelus arceret diabolum, ignis hominem. Vel ministerio angelorum posuit ignem ibi, qui intercluderet paradisi ingressumversandum, id est tollendum, cum Deus vellet. Ablatus enim fuit ad tempus, intrantibus Elia, et Enoch, penitus vero non, donec in morte Christi fuit exstinctus. Si quaer
Abbreviated transcription (Latin):
sap̃ .xiii.ẜ. Uertigo est qͦ¬
cienscũq uentus ꝯsurgit ⁊
t̾ram in cͥcuitu mittit. sic et
inu̾tice hor̃s art̾ie ⁊ uene
uentositatẽ ꝙ resoluta hu¬
mectatõe gĩgnũt ⁊ ĩoculis
girum faciunt. uñ ⁊ ĩ ũti¬
go nuĩcupata ẽ. is. e.iiii.¬

Expanded text:
apitis. Vertigo autem est quotiescumque ventus consurgit et terram in circuitu mittit. Sic et in vertice hominis arterie et vene ventositatem ex resoluta humectatione gignunt et in oculis gyrum faciunt; unde et vertigo nuncupata est. Isaac I
Abbreviated transcription (Latin):
tane pͥmus locus est post ro¬
manam. ⁊ amisit. eum alexã¬
uicium lepre remonetur p̾¬
latus ab amministͣtõne eccẽ¬
clesie sibi necia qmͣ diu uixerit
scelus prĩs ⁊ dñ spoliatur fa-¬
nache ꝓ quo retruditur ĩ ill d̾

Expanded text:
tane primus locus post Romanam et amisit eum Alexanium lepre removetur prelatus ab administratione ecclees sibi necessaria quamdiu vix erit scelus patris vel domini spoliatur fapro quo retruditur in aliud c
Abbreviated transcription (Latin):
rint effractorem ł furem diur
infestis dist̾m solent. rixa a
creaturis. expilacõnes a fur¬
tis. peculancia a molentia
qͣnͣtitas disc̾uit furemilia¬
erit ut fur coh̾cebr̃ quig

Expanded text:
t effractorem vel furem diurnnifestis discerni solent, rixae a grassaturis, expilatis, petulantia a violentia. Quantitas discernit furem de abierit, ut fur coercebitur,
Abbreviated transcription (Latin):
excõicatõe ininori. demd
soente ꝯtumacia debe
endo crscanteꝯ tumacia anache¬
mathiz ari si hoc ꝓdest exinde
natare m compesiendꝰ est pote¬
Eatem ita ꝙ ei deputetur exi¬
nimut ana pena legitima
interatur. Iste ordinarius est¬
pcessus. isi cͥmen eẽt a deo enor¬
me. quid ñ suffic̾et una pena
tunt. n impon̾entur simul:

Expanded text:
excommunicatione minori. Deinde crescente contumacia debet inde crescente contumacia anathematizari. Si hoc non prodest, exinde per secularem compellendus est potestatem, ita quod ei deputetur exilium vel alia pena legima inferatur. Iste est ordinarius processus, nisi crimen esset adeo enorme, quod non sufficeret una pena. Tunc enim imponentur simul
Abbreviated transcription (Latin):
um fauor. ⁊ niciuin. scelus.
ordo. ꝑsonas spoliant. ⁊ loca
iure suo. pp̃ pauꝑtatem eccͣ¬
ciuium ꝯtͣctum ex eo ꝙ occide¬
runt duos ep̃os ꝓpͥos successi¬
ue ł forte ex alia simili guisa
ita enormi ꝑdit ip̃a eccͣ ep̃m
ꝯstantinopolitane ciuitatis

Expanded text:
um, favor et vitium, scelus, ordo Personas spoliant et loca iure suo. Propter paupertatem ecccivium contractum, ex eo quod occiderunt duos episcopos proprios successive vel forte ex alia simili causa ita enormi, perdit ipsa ecclesia Constantinopolitane civitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
usurus. Aliud ab omni loco u
um int̾dicitur publice peni-¬
tentib moraminuno loco ul¬
traunum ł duos dres ⁊ sic
ꝑegnentur ꝑ orbem ad tempꝰ¬
aria inf̾tur alñ ꝓ iniuria il¬
leg̾ig. Pena. ⁊ de eminut̾. ecc̃e.

Expanded text:
suo. Aliud ab omni loco, ut cum interdicitur publice penitentibus morari in uno loco ultra unum vel duos dies et sic peregrinantur per orbem ad tempria infertur aliquando pro iniuria ill
Abbreviated transcription (Latin):
aruit. cum ille qͥ proximũ¬
sium odit ab aliis uiciis secor¬
rgit. una eademq ciuitas ex
ꝑte comꝑluitur. ⁊ exꝑte ari¬
da remanet. qr st̃ qmitam qͥ
lysgrauit̾ ꝑdrirãt. s hoc nõ

Expanded text:
quit. Cum ille qui proximum odit, ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet, quia sunt quidam, qui liis graviter perdurant. Sed hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ qr ad est manifestũ.i. cum qͦ
fur ñ dep̾henditur p̾usꝙͣ ueniat
ad locum destinatum. Alud nõ
manifestũ .i. cum quo fur ñ de p̾¬
toꝵ q̃dam remanẽt in noĩe gu̾a¬
li.q̃ damcadũt ĩ nom̃ spãle. uie

Expanded text:
 aliud est manifestum, cum quo fur deprehenditur priusquam veniat ad locum destinatum. Aliud non manifestum, id est cum quo fur non depretorum, quedam remanent in nomine generali, quedam cadunt in nom
Abbreviated transcription (Latin):
.i. q̃ dat dilãtõem hanc distĩ. fac̾.
tentes cessiouemuł statim sibi
satiffieri ñ possent indici ad dã¬
dam dilatõem. tẽ .n. satiffaciẽd̾¬
est eis ꝓ ꝑte subẽ q̃ eos ꝯtingit.

Expanded text:
est que dat dilationem. Hanc distinctionem facit tentes cessionem vel sibi statim satisfieri non possent induci ad dandam dilationem. Tunc enim satisfaciendum eis
Abbreviated transcription (Latin):
usus enus possessionis ue. F. el¬
qr sñ ea ñ est ꝓprie furtum l
int̾ueniat uoluntas. uł u̾buti
uł scͥptura. ał si ꝯcupiscat r
alienam illicite ac iñ ꝯtrecͥ¬
ideo apponitur qr ñ omitait
furcum ĩ replenissime ꝓpi
pleuissime dico. qr si alius
beret in re ula ius. puta ci¬
tor cui res ẽ ꝑignori obligata
uł ꝯmodatarius uł socius ul¬

Expanded text:
usus eius possessionisve. Cquia sine ea non est proprie furtum, licet interveniat voluntas, verbum vel scriptura. Alias si concupiscat rem alienam illicite ac sine contrectideo apponitur, quia non committitur furtum in re plenissime propriam. Plenissime dico, quia si alius haberet in re illa ius, puta creditor, cui res est pignori obligata, vel commodatarius vel socius,
Abbreviated transcription (Latin):
a spoliatis. uł assignet eis t̾ciam
ꝑtem de redditib suis amicabłr
De qͣ sͥ satiftaciãt successiue ⁊ de
ħ faciat eis bonã cautõem. Si uͦ
om̃s deuegẽt sibi duatõem ⁊ po¬
stulent ꝙ ip̃e cedat bonis tõcre¬

Expanded text:
a spoliatis, vel assignet ei certam partem de redditibus suis amicabiliter, de qua sibi satisfaciet successive et de hoc faciat eis bonam cautionem. Si vero omnes denegent sibi dilationem et postulent quod ipse cedat bonis, tunc