comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lĩ expedit nub̃e.i. bonũ ẽ continere. Non õs capiunt ũbũ istud.i. ñ õs seruant ũbũ is¬
uncere carnis infirmitatẽ. s dixit. ñ õs capiunt.i. ñ continent om̃s.s quib datũ :¬
ex diuina grã. In his uerbis ostendit. quia nisi auxiliũ grãe acceꝑimꝰ nichil ex nobs
lemꝰ. Sunt enĩ eunuchi lõ dixit quib datũ ẽ bonũ ẽ contin̾e. Non enĩ bonũ ẽ om̃
continere. Sunt enĩ quidã eunuchi qui anatiuitate eunuchist̃. Ttfutrifeñẽ qi¬
mentiȩ uirtꝰ. qui uidelicce frigidȩ nat᷑ȩ existentes nichil libidinis appetunt: Sunn
rũ alii qui ab hominib eunuchirati sunt. ⁊ his utrisq ñ est abstinentiȩ uircꝰ. ñ e

Expanded text:
e. Qui dixit: Non omnes capiunt verbum istud. Id est non omnes servant verbum isent, si vellent vincere carnis infirmitatem. Sed dixit, non omnes capiunt, id est non continent omnes, sed quibus datum est divina gratia. In hvalemus. Sunt enim eunuchi. Ideo dixi, quibus datum est. Bonum est continere, non enim omnibus bonum est continere. Sunt enim quidam eunichi, qui a nativitate eunuchi sunt, qui videlicet frigidae naturae existentes, nihil libidinis appetunt. Sunt iterum alii, qui ab hominibus eunuchizati sunt, et his utrisque non est abstinentia virtus. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
euĩ fieri s cũ maximo labore iuiuante dĩ gr̃a. ut pecunias hñtes. ł in pecuniis con¬
uintes. exutis philargiriȩ retinacłis ianuã intrent regni cȩlestis. Faciliꝰ ẽ camelũ.
idi. quã iudeũ de multis głantẽ ⁊ ad subeundũ leue onꝰ xp̃i se humiliare nolentem.
ideposito onere ⁊ flexis genib transire ñ pot̾at. ꝑ quã significant᷑ diuites ñ pos
ntrare uiã artã que ducit ad uitã. nͥ diuitus saltẽ ñ amando depositis & sor¬
h peccatoꝵ renuntiatis. ⁊ cordib ꝑ humilitatẽ contritis. Auditis aũ bis discip̾.¬

Expanded text:
enim fieri, sed cum maximo labore, juvante Dei gratia, ut pecunias habentes, vel in pecuniis confidentes, exutis philargyriae retinaculis, januam intrent regni coelestis. Et iterum dico vobisgredi, quam Judaeum de multis gloriantem, et ad subeundum leve onus Christi, se humiliare nolentem. nisi deposito onere et flexis genibus transire non poterat, per quam significantur divites, non posse intrare viam arctam, quae ducit ad vitam, nisi divitiis saltem non amando depositis, et sordibus peccatorum renuntiatis, et cordibus per humilitatem contritis. Auditis autem his, discip
Abbreviated transcription (Latin):
mnilitatẽ misertꝰ ẽ qñ transiit. & ꝑ uerbi ȩt̾nitatẽ ꝗ nũquã mouet᷑ lum̃ reddit.

Expanded text:
humilitatem misertus est quando transiit, et per verbi aeternitatem quod nunquam moveturhumilitatem misertus est quando transiit, et per verbi aeternitatem quod nunquam movetur
Abbreviated transcription (Latin):
is igentib p̃dicari fecit. Qͦd uͦ marcꝰ unũ illuminatũ scribit. ad gentiũ salutẽ
ncit. quoꝵ cȩcitas notissima erat. Pret̾ea marcus. qui gentibus scribebat m̾ito unũ
morat. ut figͣa congruer&e saluationi eoꝵ qͣs adfidem instituebat. Matłi uͦ qui scribebat
aminari cupiebat. Audiert̃ qr ihẽ transirte. Transitꝰ iste misteriũ in carnatio
significat. Dũ enĩ natꝰ ⁊ passus ẽ. resurrex̃. ascendit. tunc quasi transitũ fecit.
nist̾iũ ut̃q popls̃ audiuit p̃dicatione apłõꝵ. & cũ audiss&e. uolens illuminari ꝑ
ił hominẽ confitet᷑. Turba aũ increpauit eũ. Turba ista sunt carnalia de sideria
ibonũ solent impedire affectũ. ł ⁊̃ ꝑsecutores qui ad fidẽ uenire uolentib mi
ł blanditiis solent obsistere. at illi pulsando magis instant. donec strepitũ turbȩ
iũt dicentes. Pnẽ miserere. Et stetit ihẽ. Transiens audit. stans illuminat. qr

Expanded text:
 gentibus praedicari fecit. Quod vero Marcus unum illuminatum scribit, ad gentium salutem respicit, quarum caecitas notissima erat. Praeterea Marcus qui gentibus scribebat, merito unum commemorat, ut figura congrueret salutationi eorum quos ad fidem instituebat. Matthaeus vero qui Hebrilluminari cupiebat. Audierunt quia Jesus transiret. Transitus ille mysterium Incarnationis significat. Dum enim natus est, passus est, resurrexit, ascendit, tunc quasi transitum fecit. Hoc mysterium uterque populus audivit praedicatione apostolorum, et cum audisset, volens illuminari, d, hominem confitentur. Turba autem, etc. Turba ista sunt carnalia desideria, quae bonum solent impedire affectum; vel etiam persecutores, qui ad fidem venire volentibus, minis vel blanditiis solent obsistere. At illi pulsando, orando, magis instant, donec strepitum turbae vincerent, dicentes: Domine, miserere. Et stetit Jesus, etc. Transiens audit, stans illuminat, quia per
Abbreviated transcription (Latin):
nũ celoꝵ consequamini. q triũphantib & uictorib pat̾ m̃s ꝑauit. uos accipiets ue
alit̃. Non ẽ meũ dare uobis .i. suꝑbis quales adhuc estis. s aliis paratũ ẽ. Ergo ⁊ uosio¬
dũ enĩ ut iohs ait illi carnalit̾ petiert̃. sic & isti carnalit̃ contristati st̃. Si eñ utiq
saꝑent &e in tellig̾ent. nec isti tale qͥd pet̾ent. nec illi de tali petitione dolerent.¬
& mitis nec in moderate cupiditatis duos arguit postulantes. nec .x. reliquos ut¬
dignationis increpat ⁊ liuoris. s tale ponit exẽplũ quo doceat illũ maiorẽ eẽ qͥ
minor fuerit. ⁊ illũ dominũ fieri qui oĩum seruus erit. frustra gͥ aut illi imodera¬
ta quesierãt aut isti dolent. cũ ad sũmũ culm̃ ñ potentia s humilitate ueniant

Expanded text:
 Pater meus paravit, vos accipietis. Vel aliter: Non est meum dare vobis, id est superbis, quod adhuc estis, sed aliis paratum est: ergo et vos, nodum enim, ut Joannes ait, illi carnaliter petierunt, sic isti carnaliter contristati sunt. Si enim utique saperent, et intelligerent, nec isti tale quid peterent, nec illi de tali petitione dolerent. mitis, nec immoderatae cupiditatis duos arguit postulantes, nec decem reliquos indignationis increpat et livoris, sed tale ponit exemplum, quo doceat illum majorem esse qui minor fuerit, et illum dominum fieri, qui omnium servus erit. Frustra igitur, aut illi immoderata quaesierunt, aut isti dolent cum ad summum culmen non potentia, sed humilitate veniant.
Abbreviated transcription (Latin):
phariseoꝵ. sed scͥptura dicit obliti sunt eos secũ tollere. Quod indiciũ ẽ quia modicã am
curã haberent in reliqͥs. qͥb ipsa reficiendi corporis necessitas que nat᷑alit̃ cunctis i
tentione dñici comitat᷑. & dulcedine ueri panis qui cũ eis erat mente excidant¬
se dicentes. quia panes ñ accepimꝰ. Ideo ñ uult ut de panib eoꝵ comedam᷑. & fortasi
nantes deficiemꝰ. Sciens aũ ihc̃ dixit eis. Quid cogitatis mala int̃ uos. & cet̾a: Uus¬

Expanded text:
Pharisaeorum. Sed Scriptura dicit: Obliti sunt eos secum tollere. Quod indicium est, quod modicam carnis curam haberent in reliquis, quibus ipsa reficiendi corporis necessitas, quae naturaliter cunctis inest, intentione Dominici comitatus, et dulcedine veri panis, qui cum eis erat, mente excidse dicentes, quia panes non accepimus; ideo non vult ut de panibus eorum comedamus, et fort assis jejunantes deficiemus. Jesus sciens hoc, dixit eis: Quid cogitatis inter vos? etc. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
moria .i. intellectu. ⁊ uoluntate: in ext̾iori carne. humore. flatu. ⁊ calore .i. sicco fn
gido. humido. calido. Quicũq gͥ talis ꝑ diuinã extiterit grãm ut unũ dm̃ qui ẽ tu
tas diligat ex toto corde. intellectu & uoluntate. ⁊ om̃s affectiones quadriꝑtiti
nꝰ est. aliis ut similit̾ credant. ⁊ut prudentes. iusti. fortes. tẽꝑantes sint. ñ cessat
annuntiare: in hoc septenario numo. ⁊ duodenario continet᷑. Alioquin cũ in loco
uide ꝓditoris mathiã legimꝰ ordinatũ. apłs paulus qui plus om̃ib laborauit ñ¬
mus: De ipsis quoq udicandis similis causa ẽ in hoc duodenario numero. Nona

Expanded text:
moria, intellectu et voluntate. In exteriori carne, humore, flatu et calore, id est, frigido, sicco, humido, calido. Quicunque ergo talis per divinam exstiterit gratiam, ut unum Deum qui Trinitas est, diligati ex toto corde, intellectuinus est, alii ut similiter credant, et ut prudentes, justi, fortes et temperantes sint, non cessant annuntiare, in hoc septenario numero, et duodenario continetur. Alioquin cum in loco Judae traditoris, Matthiam legimus ordinatum , apostolus Paulus qui plus omnibus labormus? De ipsis quoque judicandis simul causa est in hoc duodenario numero. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
tent᷑ nõ nolo eos dimittere ieiunos a cibo meȩ p̃dicationis ⁊ ãmonitionis. ne defi
estat .s. añ legẽ. sub lege. sub grã. Quartũ tẽpꝰ restat infut᷑o. ubi erit dies sine
u. milia hominũ .u. panib saturata eẽ. Mistice p̃dicatores positi in desereo
mundi &e uidentes eccłiam mag̃ ⁊ magis dilatari cõdie mirant᷑ ubi tor senten
possint inueniri. uñ tot milia possint saciari. Quot panes habetis: Querit
ficiunt reficiendos. Bñ .uii. panes in mist̾io noui testam̃ti ponunt᷑. in qͦ septifornis t̃¬

Expanded text:
nde confortentur; et ideo nolo eos dimittere jejunos a cibo meae praedicationis et admonitionis, ne deficet ante legem, sub lege, sub gratia. Quartum tempus restat in futuro, ubi erit dies sine um quinque panibus esse satiata. MYSTICE. Praedicatores positi in deserto istius mundi, et videntes Ecclesiam magis ac magis dilatari quotidie, mirantur ubi tot sententiae possunt inveniri unde tot millia possunt satiari. Quot panes habetis? Quaeriticient ad eos reficiendos. Bene septem panes in mysterio Novi Testamenti ponuntur, in quo septiformis
Abbreviated transcription (Latin):
centis int̾rogasse. cũ dicat magist̃ bone ⁊ c̃. Qͥo me int̾rogas de bono Increpat eũ dũsi
putabat eũ purũ hoĩem ⁊ ñ dm̃. & ex se tm̃ bonũ. Uñ redarguit ita. Quid me ut̾ro¬
gas de bono sub audis magistro.i. querendo a bono magistro᷑. Eͦd ita sit intelligñdũ
docet aliꝰ euangłista cũ dicat. qͥd me dicis bonũ : ñ sũ ita bonꝰ ut putas .i. ex me bonꝰ¬
g̃di. De mala int̾rogatione uituꝑat eũ ubi dixerat magist̃ bone. ad questionẽ uͥ
sanã respondoe soluendo dicens. Si uis ad uitã ing̃di serua mandata. Non dicie s¬

Expanded text:
dicentis interrogasse, cum dicat: Magdicentis interrogasse, cum dicat: Magputabat eum purum hominem, et non Deum, et ex se tantum bonum. Unde redarguit ita: Quid me interrogas de bono? subaudis magistro, id est quaerendo a bono magistro. Quod ita sit intelligendum, docet alius evangelista, cum dicit: Quid me dicis bonum? Non sum ita bonus ut putas, id eingredi, etc. De mala interrogatione vituperat eum, ubi dixerat Magister bone, ad quaestionem vero sanam respondet, solvendo dicens: Si vis ad vitam ingredi, serva mandata. Non dicit dis
Abbreviated transcription (Latin):
continentib loq̃ret᷑. oblatist̃ ei ꝑueri. qui quãuis ñ eẽnt continentes uirtute. tñ ns
gura uirorũ continentiũ uoluit in eis ostendere ꝙ in ueris continentib cõpleat᷑ imis¬
it enĩ eis manꝰ. ut ueris continentib ⁊ ueris hunilib grãm sui auxilii eis conferendã s¬
aũ increꝑabant eos. ñꝙ. nollent eos manu ⁊ uoce saluatoris bñdici. s qr quasi adhus
rudes ⁊ simplices putarent magistr̾ suũ ad similitudinẽ reliquoꝵ hoĩu lassari impr¬
taliũ: regnũ celoꝵ. Taliũ dixit ñ istoꝵ. ut ostenderae ñ ȩtatẽ regnare s mores ⁊ his
qui similes sunt pueris. innocentia &e simplicitate p̃miũ reꝓmitti. de quib
apls̃. Nolite fieri pueri sensib sed malitia paruuli estote. Nec erat causa qr̃ remout¬
rent᷑. Si enĩ scĩ fuerat fut᷑i. cur uetãt filios ad patrẽ uenire : Si peccatores futisi
ꝑ ꝑabolas sed aꝑte postulat exponi quib meritis uitã ȩt̃nã possit consequi. Notan

Expanded text:
continentibus loqueretur, oblati sunt ei pueri qui, quamvis non essent continentes virtute, tamen in figura verorum continentium, voluit in eis ostendere, quid in veris continentibus impletur. Imposuit enim eis manus, ut veris continentibus, et veris humilibus gratiam sui auxilii conferendam s increpabant eos. Non quod nollent eos manu et voce Salvatoris benedici, sed quia quasi adhuc rudes et simplices putarent Magistrum suum ad similitudinem reliquorum hominum lassari imporTalium est regnum coelorum. Talium dixit, non istorum, ut ostenderet non aetatem regnare, sed mores, et his qui similes sunt pueris innocentia et simplicitate praemium repromitti, de quibus Apostolus: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Nec erat causa quare removerentur. Si enim sancti fuerant futuri, cur vetant filios ad patrem venire? Si peccatores futuri se non per parabolas, sed aperte postulat exponi, quibus meritis vitam aeternam possit consequi. Notand
Abbreviated transcription (Latin):
rat. uolens ħ in telligi ex ore oĩum cetoꝵ discipłoꝵ respondisse philippũ. Mistice ui¬
plĩ ad ihm̃ accedunt & dicunt locꝰ desertꝰ ÷. cũ p̃dicatores in pͥmitua ȩccłia adi¬
& sine lege erant deinceps ad fidẽ conũtere. ⁊ iõ dicunt desertꝰ locꝰ ẽ. qr gentilitassi
lege ẽ ⁊ sine aliqua dĩ cognitione. ⁊ iõ hora p̃ceriit. qr usq ad finẽ sclĩ in cecitates¬
terunt. Dimitte gͦ turbas. noli in cassũ eis adnuntiare uerbũ u̾tatis. ut euntesno
tella .i. ad mumm̃ta philosophicarũ srientiarũ quȩ quasi multis municionib min
sunt. emant p̃cio studis & laboris escas .i. doctrinas. quarũ pastu delectant᷑. Inec all
linquant. ⁊ ignotos panes querant. date uos potiꝰ illis manducare. ꝓuocat aplõs a¬

Expanded text:
rat, volens hoc intelligi ex ore omnium caeterorum discipulorum respondisse Philippum. MYSTICE t locus, cum praedicatores in primitiva Ecclesia admianserant et sine lege erant, deinceps ad fidem convertere. Et ideo dicunt: Desertus est locus, quia gentilitas sine lege est, sine aliqua Dei cognitione, et ideo jam hora praeteriit, quia usque ad finem saeculi in caecitate perstiterunt. Dimitte ergo turbas, noli incassum eis annuntiare verbum veritatis; ut euntes in castella, id est munimenta philosophicarum sententiarum, quae quasi multis rationibus munitae sunt. Emant pretio studii et laboris escas, id est doctrinas, quarum pastu delectantur. Jesus autittant, et ignotos panes quaerant. Date vos eis potius manducare, etc. Provoca
Abbreviated transcription (Latin):
patiat᷑. ł ost hec omĩa sequit᷑ excõmunicatio quȩ tm̃ fieri debet ꝑos eccłiȩ .i. psaids¬

Expanded text:
patiatur. Post haec omnia, sequitur excommunicatio, quae tantum fieri debet patiatur. Post haec omnia, sequitur excommunicatio, quae tantum fieri debet
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ sit si quod male gesfit dãpnat iniustꝰ : Sic non ẽ. Redit ad suꝑiꝰ ꝓpolã¬
de quo dixerat. uidete ne contẽpnatis. oe: c̃. docens id circo ꝑ abolã istã ꝓpositã ut ps¬
lũ non contẽpnant. Qͦd aũ dicit non ẽ uoluntas patris ut ꝑeat alaquis. nota nulũꝓ
s si peccau̾it in te faciendo tibi in uiriã. labora adeo de salute illius qͥ priꝰ corripu
ꝑte. postea ꝑ alios. deiñ ꝑ totã ȩccłiam. deniq ꝑ excõmunicationẽ. ñ tã cupidus u¬
dictȩ. quã correctionis fr̃nȩ. Quidã uolunt hoc intelligere de omĩ ꝑeccato ñ tm̃ de
in iuria .&. dicit᷑ ita. Si peccauerit fr̃ tuus in te .i. publice. omẽ enĩ publicũ peccatũ
contra unũqm̃q dicit᷑ fieri. quia publice peccans ꝓximũ suũ corrũpit: corrige y¬
uatim. ne potiꝰ uidearis alieni criminis ꝓditor quam corrector. Si autẽ noluerit am
eẽ peccatũ. Si autẽ nec sic corrigi uoluerit. dic toti eccłiȩ ut maiorẽ erubescentu

Expanded text:
gaudium sit, si quod male gessit, damnat injustus. Sic non est volde quo dixerat: Videte, ne contemnatis, etc. Docens idcirco parabolam istam propositam, ut pusillum non contemnant. Quod autem dicit, non est voluntas Patris, ut pereat aliquis, nota nullum sed si peccaverit in te, faciendo tibi injuriam, labora adeo de salute illius, quod prius corripias per te, postea per alios, deinde per totam ecclesiam, denique per excommunicationem, non tam cupidus vindictae, quam correctionis fraternae. Quidam volunt hoc intelligere de omni peccato, non tantum de injuria, et dicitur ita: Si peccaverit frater tuus in te, id est publice: omne enim publicum peccatum contra unumquemque dicitur fieri: quia publice peccans, proximum suum corrumpit: corrige privatim, ne potius videaris alieni criminis proditor, quam corrector. Si autem nec sic corresse peccatum. Si autem nec sic corrigi voluerit, dic toti ecclesiae, ut majorem erubescentiam
Abbreviated transcription (Latin):
pantẽ ũbo transtulisse. ł dicetis monti huic .i. diabolo transi hinc de isto obsesso cor
transibit in aliũ ł in maris ꝓfundũ. &e nichil impossibile erit uob̾.i. nulla in cõmo
uonib eẽ suꝑ anda. irã etiã diũ cũ in ultionẽ nr̃oꝵ scelerũ fuerit accensa. hoc sin¬
in remedio posse placari. leuiniũ aũ gn̾ale ẽ ñ solũ ab ȩscis. s ⁊̃ a cunctis illecebras
simo ab om̃ib uicioꝵ passionib abstin̾e. Sic ⁊̃ oratio gnalis ñ in ũbis solũ ẽ. ue¬

Expanded text:
occupantem verbo transtulisse. Vel diceretis monti huic, id est diabolo: Transi hinc de isto obsesso corpore, et transibit in alium, vel in maris profundum. Et nihil impossibile, etc. Id est nulla incommoditas onibus esse superanda. Iram etiam Dei, cum in ultione nostrorum scelerum fuerit accensa, hoc singulari remedio posse placari. Jejunium autem generale est, non solum ab escis, sed etiam a cunctis illecebris carnis, imo ab omnium vitiorum passionibus abstinere: sicut et oratio generalis non in verbis solum est, ve
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. uerũtñ. Si aũ manꝰ tua ł ꝑes. Preceꝑat suꝑiꝰ ne credentes scandalizarent alios.
loc&e quantũ debeamꝰ cauere ab eis qui scandalizant nos dicens ita. Siquis tibi adec¬
itꝰ ẽ ut manꝰ tua cuiꝰ opꝰ ł auxiliũ necessariũ ẽ. E ut pes cuiꝰ discursione & dispen
indigeas possit uocari oe tam̃ ledat te aliquo mͦ in causa animȩ. excludas illũ
ocietate potiꝰ quã cũ illo ꝑeas in gehennali igne. Honũ ẽ tibi. Uere ne scandali-¬

Expanded text:
um venit.--Si autem manus tua, etc. Praecepit superius, ne credentes scandalizarent alios; nunc vero docet quantum debeamus cavere ab eis qui scandalizant nos, dicens ita: Si quis tibi adet, ut manus tua, cujus opus et auxilium tibi necessarium est, vel ut pes, cujus discursione vel dispensatione indigeas, possit vocari, et tamen laedat te aliquo modo in causa animae, excludas illum a tua societate potius quam cum illo pereas in gehennali igne. Bonum est tibi, etc. Vae: ne scandali
Abbreviated transcription (Latin):
uersis modis. Pe trus gerit hic ꝑsonã eccłiȩ. xp̃c soluit p̃ciũ prose. qr passio sua fui
sit maior in regno celoꝵ &e uolens suꝑbiã eoꝵ contundere ꝓponit exemplũ hus¬
litatis. ne alii aliis uelint p̃ferri. ⁊ iõ statuit in medio puerũ. ut innocentiã pucst
quã ex natura habebat industria &e urtute imitent᷑. Multi dicunt illũ pariu¬
puer erat malitia.⁊ non ȩtate ⁊ uerꝰ humilis. qui ñ uenerat ministrari s minsti¬
re. Litt̃a sic legit᷑. Am̃ dico uobis nisi conũsi fueritis ab hac elatione ⁊ indigna¬
ne in qua mͦ estis ⁊ efficiamini ita innocentes & humiles ꝑ uirtutẽ sicut parul

Expanded text:
diversis modis. Petrus gerit hic personam Ecclesiae. Christus solvit pretium pro se, quia passio sua fuit sibi sit major in regno coelorum? volens superbiam eorum contundere, proponit exemplum humilitatis, ne alii aliis velint praeferri. Et ideo statuit in medio puerum, ut innocentiam parvuli, quam ex natura habebat, et industria et virtute imitentur. Multi dicunt illum parvu, qui puer erat malitia et non aetate, et verus humilis, qui non venit ministrari, sed ministrare . Littera sic legitur: Amen dico vobis, nisi conversi fueritis, etc., ab hac elatione et indignatione, in qua nunc estis, et efficiamini ita innocentes et humiles per virtutem, sicut parvuli
Abbreviated transcription (Latin):
ille cũ nolloe sponte coactꝰ malis penitens orabat eũ dicens. P atientiã habe in mi
tur absoluit. s ⁊̃ ueniã omiũ peccatorũ ꝓmisit se ei dare si uellent in incepto psiste
Uł alit̃. Dimisit eũ. quia pondere carnaliũ obseruationũ absoluit. ce dimisit qñ p¬
res transg̃ssiones condonauit. Egressus aũ seruus .i. ille supradictꝰ de captiuitate
bat eũ quasi sibi debitorẽ &e dicens grãm xp̃i non eẽ sufficientẽ ad salutẽ carnales
obseruantias non modo ꝑsuasionib s ⁊̃ torm̃tis exigebat grauib & dicebat redde

Expanded text:
onte nollet malus, coactus poenitens orabat eum dicens: Patientiam habe in me, et bantur absolvit, sed etiVel aliter. Dimisit eum, quia pondere carnalium observationum absolvit, et dimisit, quando priores transgressiones condonavit. Egressus autem servus, etc. Id est ille supradictus de captivitate bat eum, quasi sibi debitorem, et dicens gratiam Christi non esse sufficientem ad salutem, carnales observantias non modo persuasionibus, sed etiam tormentis exigebat gravioribus, et dicebat: Redde
Abbreviated transcription (Latin):
eos ꝑ eũ multũ contͣbandos eẽ. s ad consolationẽ pꝰ nuntiũ tristitię resurrectionẽ i
ponebat & cũ uenissoe capharnaũ. ꝑ augustũ cęsarẽ facta ẽ uidea tributaria. U
beelleem ut ꝓfiteret᷑ cũ maria desponsata. Querit᷑ gͦ tͥbutũ adño.⁊ quia nugri
tẽ. ibi tributũ ab eo postulatũ ẽ. s pro signoꝵ magnitudine ñ audent illũ petere
conueniunt disciplõs malitiose. inuestigando utrũ tributũ soluer&e an non & añt

Expanded text:
tionem, resurrectionem suam supponebat. Et cum venisset Capharnaum, etc. Per Augustum Caesarem facta est Judaea tributaria, unBethlehem, ut profiteretur cum Maria desponsata . Quaeritur ergo tributum a Domino; et, quia civitatem, ibi tributum ab eo postulatum est. Sed signorum magnitudine, non audent ipsum petere, sed conveniunt discipulos malitiose investigando, utrum tributum solverent an non. Magister
Abbreviated transcription (Latin):
uexat. ut ꝑ creat᷑an infamoe creatorẽ. Tipice qͥdẽ lunaticꝰ ẽ qui ꝑ horarũ mom̃ta ni¬
tat᷑ ad uicia. nec ꝑstat in ꝓposito s erescit & decrescit. ⁊ nc̃ in ignẽ libidinis fert᷑ quo
corda adult̾antiũ succensa st̃. Eignẽ irȩ quo uident᷑ alta petere. nẽ in aquas carialis
litas int̾dũ ñ ad imbecillitatẽ curantiũ. s ad eoꝵ fidẽ referat᷑ qui curandi st̃. dians
uerba ꝓrupit. qui ut agnꝰ mittis ẽ. s quantũ ad similitudinẽ medici quisi egrotũ¬
contra sua p̃cepta gerentẽ dicit. Usqͦ ad donũ tuã accedã. usqͦ artis meȩ in te
ae iudȩos arguat infidelitatis. statĩ intulit. Afferte illũ a me. & illũ allatũ increꝑa

Expanded text:
ui per horarum momenta mutatur ad vitia, nec perstat in proposito, sed crescit et decrescit, et nunc in ignem libidinis fertur, quo corda adulterantium succensa sunt, vel in ignem irae, quo videntur alta petere, nunc in aquas voluptatis s curandi interdum non ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum fidem referatur, qui curandi sunt, dicente erba prorupit, qui ut agnus mitis est, sed quantum ad similitudinem medici, qui, si aegrotuta gerentem, dicit: Usquequo ad domum tuam accedam? usquequo artis meae in te perdam ut per unum hominem et Judaeos arguat infidelitatis, statim intulit: Afferte illum ad me. Et eum allatum increpa
Abbreviated transcription (Latin):
ruꝰ : ñ puerũ qui uĩ patiebat᷑. s dȩmonẽ qui inferebat increpat  qui peccantẽ em̃da
siderat uitiũ utiq arguendo & odiendo depellere. & homuinẽ debae amando refouere.
nit ab eo d. Martꝰ de isto dicit qr cũ uidissoe dnm statĩ spc turbauit eũ. ⁊ elisus in trã uo
bat᷑. &. dño iubente ut exat. exclamat. & discerpens exit. qr sepe dũ conũti ad dnm̃ uo
post peccata. adi abolo inpugnam᷑ mag̃. ut ł odiũ uirtutis incutiat. ł expulsionis suȩ
pã uindicae. Exiturꝰ discerpit & furenti damore intuentes t̾ruit. quea plerũq dũ
expellit᷑ acriores tẽptationes excitat. qui priꝰ quietꝰ possidebat. & curatꝰ ẽ puer ex
hora. qr nullus p̃ualce morbus. ubi omĩpotentis int̾uenit manꝰ. Tẽ accessert̃ discipłĩ¬

Expanded text:
 non puerum qui vim patiebatur, sed daemonem qui inferebat, increpabat. Quia qui peccantem emendare desiderat, vitium utique arguendo et odiendo depellere, et hominem debet amando refovere. Et exiit ab eo, etc. Marcus de isto dicit quod, cum vidisset Dominum, statt Domino jubente ut exeat, exclamat, et discerpens exit, quia saepe, cum converti ad Dominum volumus post peccata, a diabolo impugnamur magis, ut vel odium virtutis incutiat, vel expulsionis suae injuriam vindicet. Exiturus discerpit, et furenti clamore intuentes terruit, quia plerumque dum corde expellitur, acriores tentationes excitat, qui prius quietus possidebat. Et curatus est puer ex illa hora, quia nullus praevalet morbus, ubi Omnipotentis intervenit manus. Tunc accesserunt discip
Abbreviated transcription (Latin):
tio consensit. ita & in occisione dni herodes uoluntatẽ suã iunxit. qr indutũ ueto
alba atq illusũ remisit ad pilatũ. & notandũ qͥa xp̃c ab eis mortẽ passurꝰ filiꝰ hõisas
Intellexert̃ dico ꝑ indiciũ suȩ passionis. de qua sepe p̃dixerat ilł. ⁊ ꝑ indiciũ pasiõ
sui p̃cursoris quã cõpletã uiderant. & cũ uenisset ad tͣbã Loca ipsa rebus congruut
In monte dñs orat. & transformat᷑ corã disciplĩs ostñdens archana suȩ maiestatis
inferiora uͦ descendens turbȩ occursu excipit᷑. & miseros audit. castigat. confortat do
cet sursũ spũalẽ uocẽ patris ꝑfectis pandit. deorsũ sp̃s malos ab his qui uexant᷑ explli
Pro qualitate enĩ m̾itoꝵ aliis ascendit. aliis descendit. Marcꝰ hc̃ dicit surdũ. ⁊ mutũ qu

Expanded text:
s voluntatem suam junxit, quia indutum veste alba atque illusum, remisit ad Pilatum . Et notandum quia Christus ab eis mortem passurus Filius hominiunt dico per indicium suae passionis, de qua saepe praedixerat illis, et per indicium passionis sui praecursoris, quam completam viderant. Et cum venisset ad turbam, etc. Loca ipsa rebus congruunt. In monte Dominus orat et transformatur coram discipulis, ostendens arcana suae majestatis. In inferiora vero descendens, turbae occursu excipitur, et miseros audit, castigat, docet, confortat. Sursum spiritualem vocem Patris perfectis pandit: deorsum spiritus malos ab his qui vexabantur, expellit. Pro qualitate enim meritorum, aliis ascendit, aliis descendit. Marcus hunc dicit surdum et mutum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
rũ de aduentu ipsiꝰ ⁊ salute hominũ. Significant ⁊̃ duas reg̃nationes quarũ ẽ uiu
in baptismate ubi anima resuscitat᷑. altera ẽ in ręsurrectione ubi caro resiseta¬
bit᷑. de qua dr̃ in regñatione cũ sederit filiꝰ h. ⁊ c̃. Moyses qui aquaticꝰ int̃ptat᷑ it¬
surrectionẽ baptism atis significat. helias qui sol int̃p̃tat᷑. helios enĩ g̃ce dr̃ solu
regñationẽ scdãm signific̃. in qua iusti fulgebt̃ sic̃ sol. Merito gͦ duo uiri tabs

Expanded text:
rum de adventu ipsius et salute hominum. Significant etiam duas regenerationes, quarum una est in baptismate, ubi anima resuscitatur. Altera est in resurrectione ubi caro resuscitabitur, de qua dicitur: In regeneratione cum sederit Filius hominis , etc. Moyses qui aquaticus interpretatur, resurrectionem baptismatis significat primam. Elias qui sol interpretatur, Elias enim Graece dicitur sol, regenerationem secundam significat, in qua justi fulgebunt sicut sol.
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm cupiditatẽ postponit. Ihẽ aũ dixit. Am̃ dico uobis qr uos qui secuti estis me. N
dicit qui reliquistis omĩa. ħ enĩ fecit socrates & multi alii philosophi. qui diuitias cont¬
serunt. s potiꝰ ait. qui secuti estis me. qͦd ꝓpͥe ẽ credentiũ. In regen̾atione. Nuae siunt
apls̃. non accepistis spm̃ seruitutis in timore. sed spm̃ adoptionis filioꝵ. scdã de qua
idem apls. ingemiscimꝰ adoptionẽ filioꝵ expectantes redẽptionẽ corꝑis nr̃i. Quȩ pͥnas

Expanded text:
t. Jesus autem dixit: Amen dico vobis, quod vos, qui secuti estis me, etc. Non dixit, qui reliquistis omnia. Hoc enim fecit Socrates, et multi alii philosophi, qui divitias contempserunt, sed potius ait, qui secuti estis me, quod proprie est credentium. In regeneratione, etc. Duae sunt Apostolus: Non accepistis spiritum servitutis in timore, sed spiritum adoptionis filiorum . Secunda, de qua idem Apostolus: Ingemiscimus adoptionem filiorum exspectantes, redemptionem corporis nostri . Quae prima;
Abbreviated transcription (Latin):
us suis cognoscere negligebat̃. &e ħ÷. uos dicitis crastinũ serrenũ fore. qr cęlũ ru¬
undũ uidetis. facto uesꝑe. ⁊ dicitis mane hodie erit tẽpestas. nã rutilat cȩlũ triste.
s̃sol rubicundus in mane apparte: Itaq faciẽ cęli cognoiustis disc̾nere. signa aũ tp̃m
psanguine rubicundatꝰ ẽ designat. Crastina uͦ serenitas q̃ uesꝑũ subseqͥt᷑ lȩtitiã dnĩ-
rsurrectionis insinuat. Uñ dd̃. ad uesꝑũ demorabit᷑ fletꝰ.⁊ ad matutinũ lȩtitia.
ib ñ quodãmͦ potuit intelligi.⁊ p̃uideri iudiciũ uniũsale fut᷑um. Geñatio mala
udult̾a signũ querit. Mala erat in uiciis suis. adult̾a ꝑ indelitatẽ axp̃o recedens qͥ
sponsus ÷ ⁊ diabolo quasi alieno uiro adherens. Geñatio carnalis signũ querit
t̃. sic̃ aplĩ qui transfigͣationẽ in monte uider̃. ⁊ eũ ascendentẽ in celũ aspexert̃.
liũ qui eñ int̾fect᷑i erat signũ int̾fectionis ostendere uoluit. lonas enĩ xpm̃ signat.

Expanded text:
signis suis cognoscere negligebant. Et hoc est: Vos dicitis crastinum serenum fore, quia coelum rubicundum videtis facto vespere, et dicitis mane, Hodie erit tempestas, nam rutilat coelum triste, id est sol rubicundus apparet. Itaque faciem coeli cognovistis discernere, signa autem sanguine rubicundatus est, designat. Crastina vero serenitas, quae vesperum subsequitur, laetitiam Dominicae resurrectionis insinuat. Unde David: Ad vesperum demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia uodammodo potuit intelligi et praevideri judicium universale futurum. Generatio mala et adultera signum quaerit, etc. Mala erat in vitiis suis. Adultera, per infidelitatem a Christo recedens, qui verus sponsus est, et diabolo, quasi alieno viro adhaerens. Generatio carnalis signum quaerit eruerunt, sicut apostoli, qui transfigurationem in monte viderunt, et eum ascendentem in coelum aspexerunt. Eis autem qui eum interfecturi erant, si
Abbreviated transcription (Latin):
.u. sensib corꝑis subiacent. dũ uaccant ext̃iorib bonis. Contẽplatiuu uͦ a tẽꝑali
doꝵ refecti. łiiii. pͥncipalib uirtutib ornati. & dimssa turba ascendit in na¬
ula ⁊ uenit in fines magedon. hic docce quia p̃dicatores ministrato ũbo uitȩ po
ipsi intra cubiculũ cordis uirtutũ pomis debent refici. Uñ merito in fines mage
igiũ de caelo. P ecebant enĩ tẽꝑtando ut in morẽ heliȩ ignẽ de sublimi uenire fa¬
ł infimilitudinẽ samuelis tẽꝑe ȩstiuo mugire tonitrua fac̾z. ł qui de paucis pa¬

Expanded text:
ue sensibus corporis subjacent, dum vacant exterioribus bonis. Contemplativi vero a temporalibus urba ascendit in naviculam, et venit in fines Magedan, etc. Hic docet, quia praedicatores ministrato verbo vitae populo, ipsi intra cubiculum cordis virtutum pomis debent refici. Unde merito in fines Magedan in deserto . Petebant tentando ut in morem Eliae ignem de sublimi mitteret, vel in similitudinem Samuelis aestivo tempore mugire tonitrua faceret, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
praui delectant᷑ sic̃ pisces in mari. s illud mare factũ galilee. cũ a uiciis ad ur¬
nigrare ceꝑint. & ascendens in montẽ. Qui in montẽ ascendit. auditores su
nes in sua maiestate fulgentẽ. Uel in monte dr̃ sedẽ. qr in cęlestib docuit sessi
ulti ad fidẽ illiꝰ conũsi st̃. Multi st̃ qͥ dm̃ ñ laudant. nec fidẽ confitent᷑. Ceci st̃
ĩ intelligt̃ uiã uitȩ.nec anĩadũtunt. Surdi st̃ qui ñ obtẽꝑant quãuis intelligãt.
unidi sunt qui p̃cepta partĩ implent. partĩ ñ implent. ł qui ualentes in carnali in¬
retii claudicant in sp̃uali. Qui aũ ꝓiciunt eos ad pedes eiꝰ sunt doctores eccłiȩ
infideles humiliant sub pedib dñi. Uñ &e tacharias. ad dirigendos pedes nr̃os i.iu.p¬

Expanded text:
quibus pravi delectantur, quasi pisces in mari, sed illud mare factum est Galilaeae, cum avitiis ad igrare coeperunt. Et ascendens in montem, etc. Quia in montem ascendit, auditores suones in sua majestate fulgentem. Vel in monte dicitur sedere, quia in coelestibus docuit sessioulti ad fidem illius conversi sunt. Multi sunt qui Deum non laudant, nec fidem confitentur. Caeci sunt qui non intelligunt viam vitae, nec animadvertunt. Surdi sunt qui non obtemporant, quamvis intelligant. Claudi sunt qui praecepta partim implent, partim non implent. Vel qui valentes in carnali intellectu, claudicant in spirituali. Qui autem projiciunt eos ad pedes ejus, sunt doctores Ecclesiae, qui infideles humiliant sub pedibus Domini. Unde Zacharias: Ad dirigendos pedes nos
Abbreviated transcription (Latin):
entes sig̃cant. qui tam̃ predicatioẽm int̾ bonos recipiunt. Notandũ ẽ quia duȩ pastines
in ȩuglio leguntur. una ad actiuos. alia ad contẽplatiuos ꝑtin&. In alia qͥnq panessibi
figura ueteris testamenti in quo licentia tẽporaliũ datur ministrati sunt. in hac ui.
panes sub figura noui testam̃ti. in quo p̃cipit᷑. uade uende om̃ia quȩ habes & da paupb
popło appositi sunt. Beda. Utraq celebrata ẽ in monte refectio. quia utͥusq scͥptuta¬

Expanded text:
entes designant, qui tamen praedicationem inter bonos recipiunt. Notandum est quia duae passiones in Evangelio leguntur, una ad activos, altera ad contemplativos pertinet. In alia, quinque panes sub figura Veteris Testamenti, in quo licentia temporalium datur, ministrati sunt. In hac, septem panes sub figura Novi Testamenti, in quo praecipitur: Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus , populo appositi sunt. Utra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ discipłĩ popło. qr ꝑ p̃dicatores eugłica doctrina ministr̃at᷑ popło. & comedert̃. au¬

Expanded text:
et discipuli populo, quia per praedicatores evangelica doctrina popet discipuli populo, quia per praedicatores evangelica doctrina pop
Abbreviated transcription (Latin):
dunt᷑ sic̃ illi u. de quib u. milia hoĩnũ sunt satiata ne it̃um sic̃ in lege uitale aun¬
alim̃tũ corꝑalib sacram̃tis obtegeret᷑. Ordei enĩ medulla tenacissima palea tegit᷑
uͦ pisces significãt alias scripturas quas habemꝰ p̃ter nouũ testam̃tũ ad ȩdificationẽ
nrãm. ł paucos fideles ꝑfectos noui testam̃ti qui de fluctib huiꝰ scł̃i erepti suo exenpdois
instruendo reficiunt ne inuia deficiamꝰ. & p̃cepit turbȩ ut discũb̾& suꝑ t̾rã. qr ꝑse qtm
noui testam̃ti. ñ solũ carnis desideria calcare. s &e facultates tẽꝑales quȩ ꝑ t̾rã sigaiscar
derelinquere p̃cipim᷑. & accipiens uii. panes grãs agens. Grãs ait. ut ostendat se co¬
dere de salute hominũ. ⁊ nos ad agendas grãs informarae in tꝑalib Panes fregit ũ
sacram̃ta script᷑arũ ł figͣas aꝑuit. quib nutͥendus erat popłs fideliũ. dedit discpłs

Expanded text:
 quinque millia hominum saturata, iterum sicut in lege vitale alimentum corporalibus sacramentis obtegeretur. Hordei etenim medulla tenacissima palea tegitur. Pauci vero pisces significant alias scripturas, quas habemus, praeter Novum Testamentum ad aedificationem nostram. Vel paucos fideles perfectos Novi Testamenti, qui de fluctibus hujus saeculi erepti, suo exemplo nos instruendo reficiunt, ne in via deficiamus. Et praecepit turbae, ut discumberent super terramed et facultates temporales, quae per terram significantur, derelinquere praecipimur. Et accipiens septem panes, gratias agens. Gratias agit, ut ostendat se congaudere de salute hominum, et nos ad agendas gratias informaret in temporalibus. Panes fregit, cum sacramenta figurarum aperuit, quibus nutriendus erat populus fidelium; dedit discipulis,
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ uidȩa dicta sit. tam̃ spũalit̾ mediana eiꝰ plaga appellat᷑ iudȩa. ad distinctua¬
nẽ samarie. galileȩ. decapolis. & ceterarũ in eadẽ. ꝓuincia regionũ. & secutȩ st̃ eũ
bȩ multȩ. quia in fine selĩ qñ omĩs isrł saluus erit. multi conũtent᷑ ad fidẽ. quos
tis suis sanabit. & accessert̃ ad eũ ꝑ harisei. Turbȩ accessert̃ ut doceant᷑ & sanent᷑.¬
nsei uͦ ut doctorẽ ueritatis deciꝑe conent᷑. has deuocio pietatis. illos adduxit stimu
uioris. In t̾rogant gͦ siliceat dimitt̾e uxorẽ. ex aliqua causa. ut cornuto sillogisio
ducendã. p̃dicator pudicitiȩ iã contraria pudicitiȩ uidet᷑ docere. si aũ respondit
n responsionẽ tẽꝑat ut decipulã transeat. quia sc̃am script᷑am in testimoniũ ad¬

Expanded text:
gentium Judaea dicta sit, tamen specialiter meridiana ejus plaga appellatur Judaea, ad distinctionem Samariae, Galilaeae, Decapolis, et caeterarum in eadem provincia regionum. Et secutae sunt eum turbae, etc. Quia in fine saeculi, quando omnis Israel salvus erit, multi convertentur ad fidem, quos a peccatis suis sanabit. Et accesserunt ad eum Pharisaei, etc. Turbae accedunt ut doceantur et sanentero, ut doctorem veritatis decipere conentur: hos devotio pietatis, illos adduxit stimulus livoris. Interrogant ergo, si licet dimittere uxorem ex qualibet causa? ut cornuto capiatur syducendam, praedicator pudicitiae jam contraria pudicitiae videtur docere. Si autem respondeSed responsionem temperat, ut decipula transeat, quia sanctam Scripturam adducit in
Abbreviated transcription (Latin):
ostendens ꝑ h necessarias eẽ p̃ces scõꝵ ad aliqͥd impetrandũ. Nõ respondos ne ul¬
at᷑ ẽẽ contrariꝰ suȩ sententiȩ qua dixit. in uiã gentiũ. Differt sanate. ut salitĩ
tiũ differendã pꝰ resurrectionẽ p̃figͣarce. Mulier enĩ chananea gentiliũ eccłiã sit
quȩ eg̃ssa de finib tẏri & sydonis .i. de ritib gentilitatis quȩ erat pondere pecuo
angustata & uenatio diaboli. Tyrꝰ enĩ angustia. sidon uͦ int̾p̃tat᷑ uenatio. Orat si
lia sua .i. ꝓ poplũs ñdũ credentib ⁊ a dęmonio uexatis. Differt aũ mulierẽ audire qu
erat figͣa gentiũ. significans salutẽ gentiũ differendã. Similit̃ sub ꝑsona huiꝰ mi¬
lieris. fides. humilitas. pacientia eccłiȩ designat᷑. fides qua credidit posse salui
filiam. pacientia qua totiens concẽpta in p̃cib ꝑseuerat. humilitas qua se ñ canibis
catellis cõꝑat. Et accedentes discipłi eiꝰ. E cce diuinũ silentiũ ht̃ effectũ. qr orant qpli

Expanded text:
d impetrandum. Non respondet, ne videretur esse contrarius suae sententiae, qua dixerat: In viam gentium, etc. Differt sanare, ut salutem gentium differendam post resurrectionem praefiguraret. Mulier enim Chananaea gentilium Ecclesiam significat, quae egressa de finibus Tyri et Sidonis, id est de ritibus gentilitatis, quae erat pondere peccatorum angustiata, et venatio diaboli. Tyrus enim angustia, Sidon vero venatio iaudire, quae erat figura gentilium, significans gentilium salutem differendam. Similiter sub persona hujus mulieris, fides, humilitas, patientia Ecclesiae designantur: fides, qua credidit posse salvari filiam; patientia, qua quoties contempta in precibus perseverat; humilitas, qua se non canibus, sed catellis comparat. Et accedentes discipuli ejus, etc. Ecce divinum silentium effectum habet, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Dic̃ gͦ ñ adhuc tales eẽ auferendos de hac uita ne cũ malos int̾ficere conarent᷑.
bonos int̾ficerent. qui forte fut᷑i st̃: aut bonis obsint quib ⁊̃ inuiti forte unls
sunt. s tẽ oportune fieri cũ iã infinẽ ñ restat. ł tẽpꝰ ÷ mutandę uite. ł ꝓficicil
ad uirtutẽ ex alieni erroris occasione. Qr̃ gͦ cur qͥdã heretici ab ep̃is excõmin¬
excõmunicatio ẽ. qr illa data ẽ ad correctionẽ hoĩum. s de õmuni seꝑatione ab ago
Nescitis cuiꝰ spc̃ estis. & si qͥdã iã iudicati & conuicti ⁊ subũsi occidunt᷑ a scłam p¬
testate ad correctionẽ alioꝵ. tñ ñ ẽ cõmunis seꝑatio maloꝵ facienda qr paua
boni remanent. & hoc ÷ tẽpꝰ inmutationis. ⁊ qui hodie sunt mali. cras ert̃ boni
Queri ⁊̃ potest cur dixit in seqñtib alligare fasciculos. ⁊ ñ unũ facere. aut uui¬

Expanded text:
 non adhuc tales auferendos de hac vita, ne dum malos interficere conarentur, bonos interficerent, qui forte futuri sunt, aut bonis obsint, quibus etiam inviti forte utiles sunt; sed tunc opportune fieri, cum jam in fine non restat, vel tempus mundanae vitae, vel proficiendi ad virtutem ex alieni erroris occasione. Quaeritur ergo, cur quidam haeretici ab episcopiexcommunicatione, quia illa data est ad correctionem hominum, sed de communi separatione ab agroNescitis cujus spiritus estis . Et si quidam jam judicati et convicti et subversi occiduntur a saeculari potestate ad correctionem aliorum, tamen non est communis separatio malorum facienda, quia pauci boni remanerent, et hoc est tempus immutationis, et qui hodie sunt mali, cras boni erunt. Quaeri etiam potest, cur dixit in sequentibus, alligate fasciculos, et non unum fascem, aut u
Abbreviated transcription (Latin):
de intellectu legis. Defert᷑ itaq ꝑ filiã matri. qr ꝑ prauã uoluntatẽ satis fit infi¬
qlõ credebat᷑ insinuat. sic̃ exaltatio dĩ in cruce designat ꝓfectũ fidĩ nr̃e. Munit̾ꝰ gͦ¬

Expanded text:
ristum auferri de intellectu legis. Defertur itaque per filiam matri, quia per pravam voluntatem satis fit infiristum auferri de intellectu legis. Defertur itaque per filiam matri, quia per pravam voluntatem satis fit infiistus a populo credebatur, insinuat, sicut exaltatio Domini in cruce designat praefectum fidei nostrae. Minutus
Abbreviated transcription (Latin):
cisioni machinas p̃ꝑarce. Alioquia si obħ iusurandũ se fecisse dixit. si matris si patsit
lassoe int̾itũ. facturꝰ fuerat an non᷑: Ꝙin se repudiat᷑us fuit. ꝯtẽpñe debuit in ppli
uio caput iohĩs postuloe. digno oꝑi saltationis. dignũ sanguinis p̃ciũ. & contritẽ¬
rex ꝑꝑ iusiurandũ. B. Consuetudinis scripturarũ ẽ. ut opinionẽ multoꝵ sic naren
toricus quomͦ eo tẽꝑe ab om̃ib credebat᷑. sic̃ ioseph ab ipsa qͦ maria appellat᷑ pat is¬
&e ita nc̃ herodes dicit᷑ contristatꝰ qr hoc discũbentes putabat. Dissimulator enĩ nati
suȩ ⁊ artifex homicida tristitiã p̃ferebat in facie cũ lecitiã habare in corde. selib
tẽ. qͥ qr uetat ioħ̃s tanꝗͣ lex clausa tenet᷑. ⁊ uoeẽ dare ñ ꝑmittit᷑. Ad ultinũa
natale herodis .i. in expletione nat᷑alis uoluptatis saltat filia .i. exultat pa¬
iuptas ex infidelitate orta. ⁊ postulat addi ad delicias suas cap̃ iohĩs .i. xp̃m au

Expanded text:
pararet. Alioquin si ob hoc jusjurandum fecisse se dicit, si patris, si matris postulasset interitum, facturus fuerat, an non? quod in se repudiaturus fuerit, contemnere debuit in prophonvivio caput Joannis postularet, digno operi saltationis dignum sanguinis praemium. Et contri disco, etc. Consuetudinis Scripturarum est, ut opinionem multorum sic narret historicus, quomodo eo tempore ab omnibus credebatur. Sicut Joseph ab ipsa quoque Maria appellatur pater Jesu, ita et nunc Herodes dicitur contristatus, quia hoc discumbentes putabant. Dissimulator enim mentis suae et artifex homicida, tristitiam praeferebat in facie, cum laetitiam haberet in mente. Scelusque tem, quam quia vetat Joannes tanquam lex, clausa tenetur, et vocem dare non permittitur. Ad ultimum in natalis Herodis, id est in expletione naturalis voluptatis, saltat filia, id est exsultat voluptas prava infidelitate orta, et postulat addi ad delicias suas caput Joannis, id est Ch
Abbreviated transcription (Latin):
fuit filiꝰ alt̃iꝰ herodis qui occidit pueros dixisse tohm̃ resurrexisse a mortuis. lucas¬
lat᷑ aqͥbdã. qr ioh̃s resurrexit a mortius. a qͥbdã uͦ qr helias apparuit. ⁊ c̃. Intelli¬
tutẽ adhuc iudicent. Si enĩ dic̾oe ñqͥd nã hic ẽ aut ñqͥd forte hͥ ÷ iohs baptista.
ñ opꝰ eẽt ãmonere aliq̃ de. ꝓnuntiatione qua dubitans atq hesitans intelliga̾
quia illa uerba desunt utroq mͦ ꝓñtiari pot̾. ut aut confirmatũ eẽ ex alioꝵ¬

Expanded text:
uit filius alterius Herodis, qui occidit pueros, dixisse Joannem resurrexisse a mortuis. Lucasit a mortuis, a quibusdam vero quia Elias apparuit, etc. . Intellisitantem adhuc indicent; si enim diceret: Nunquidnam hic est? aut, Nunquid forte hic est Joannes Baptista? non opus esset admonere aliquid de pronuntiatione, qua dubitans atque haesitans intelligatur. Nunc quia illa verba desunt, utroque modo pronuntiari potest, ut aut confirmatum eum ex alio
Abbreviated transcription (Latin):
Ini uͦ dicit uenit inimicꝰ & suꝑseminauit zizaniã in medio tͥtici & abut. caute¬
lã habendã intimare uoluit. Qñ aũ audito ũbo de crescentib zixaniis ñ in irã ex
ansit. s quasi pacient̃ ferens ait. In imicꝰ hõ h fecit. patientiã nob̃ cõm̃dauit. ubi ⁊̃
rrescere usq ad messẽ. cõm̃dare uoluit longanimitatẽ. Ad ultimũ uͦ iustitiã cõmen¬
lauit cũ dixit. in tpr̃e messis dicã messorib Colligite zizania. ⁊ alligate fasciculoᷤ

Expanded text:
superseminavit zizania in medio tritici et abiit, cautelam habendam intimare voluit. Quando autem audito verbo decrescentibus zizaniis, non exarsit in iram, sed quasi patienter ferens ait: Inimicus homo hoc fecit, patientiam nobis commendavit. Ubi etiam crescere usque ad messem, commendare voluit longanimitatem. Ad ultimum vero justitiam commendavit, cum dixit: In tempore messis dicam messoribus: Colligite
Abbreviated transcription (Latin):
s& hostiarũ & in cultu uniꝰdĩ uidȩis magnitudine bnẽficioꝵ confirmatis. inmundus sp̃e
uillo popło recessit. ñ hñs in eo tantã nocendi potestatẽ quantã añ legẽ. Tñ sciendũ ẽ qd ñ
bomibus recessit. s hͥ de iudaico poplõ indiscrete agit᷑. Quidã enĩ int̾ eos sũme boni sẽ
nuenti sunt. Exiens itaq diabolus ad gẽs transiit. ap̃ quas usq ad p̃dicationẽ apłoꝵ¬
ioratꝰ ẽ. qui cũ priꝰ eẽnt humidi & in carnalib uoluptatib fluitantes facti sunt ari
li firmi. ⁊ solidi igne spc scĩ. Tunc gͦ ambulans ꝑ loca arida i fortia corda gñtiũ cir¬
uicis ⁊ ñ inucniens ibi requiẽ. ad antiquũ popłm iudaicũ reũtit᷑. ⁊ pꝰadaentũ xepi omũno
ũ ap̃i ñ uult intelligere. & scopis mundatã .i. carnalib obseruantiis quasi auiciis pͣ

Expanded text:
 hostiarum et in cultu unius Dei, Judaeis magnitudine beneficiorum confirmatis, immundus spiritus ab illo populo recessit, non habens in eo tantam nocendi potestatem, quantam et ante legem; tamen sciendum est, quia non ab omnibus recessit, sed hic de Judaico populo indiscrete agitur, quidam enim inter eos summe boni semper inventi sunt. Exiens itaque diabolus, ad gentes transivit, apud quas usque ad praedicationem apooratus est. Qui cum prius essent humidi, et in carnalibus voluptatibus fluitantes, facti sunt aridi, id est firmi, et solidi igne Spiritus sancti. Tunc ergo ambulans per loca arida, id est fortia corda gentilium circuiens, et non inveniens sibi requiem, ad antiquum populum Judaicum revertitur, et ptum Christi noluit intelligere, et scopis mundatam, id est carnalibus observanti
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt qui ea que audiunt contẽpnunt. ⁊ iõ st̃ eis molesta que enuntiant᷑. ⁊ ocds
suos clauserunt. Quasi d. Neq ab illo audire uoluert̃. ⁊ discere ea que nescieit̃ i
aurib audiant. & qͥd sit oculis uidere ⁊ audire aurib pꝰea exponit. cũ subdit ia
de intelligant. Aure audit᷑ qd ab alio addiscit᷑. Oculo uid qui ꝑ se intelligit. ⁊nti
sub intellectu cordis c̃p̃hendit᷑. ⁊ ne cũtant᷑ ad pęnitentiã. ⁊ rca sanẽ eos ꝑ remissini

Expanded text:
i, qui ea quae audiunt contemnunt, et ideo sunt eis molesta quae enuntiantur, et oculos suos clauserunt, quasi dicat: Neque ab alio audire voluerunt, et discere ea quae nesciebant,auribus audiant, et quid sit oculis videre, et auribus audire, postea exponit cum dicit: Et corde intelligant. Aure audit, qui ab alio discit, oculo videt, qui per se intelligit, et utrumque sub intellectu cordis comprehenditur, et ne convertantur ad poenitentiam, et sanem eos ita per remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
sunt plena sacram̃tis. P ost sermonẽ qͥppe in domo habitũ uͥ nefanda blasphenia h
adgñts saluandas eẽ transit᷑ũ. Gentiliũ enũ corda diu suꝑba ⁊ incredula merito an¬
de domo exiens ad mare doct᷑us tranfierit. qr pꝰꝗͣ sinagoga ad custodiã litter siñ¬
ras fixit. int̾nisq fidĩ diĩcȩ archanis figas legis añponere maluit. dñs sacͥim̃ta bu¬
tis que illa spau̾at ext̃nis ꝑ orbẽ nationib contulit. & cong̃gatȩ st̃ turbȩ addũ¬

Expanded text:
sunt sacramentis. Post sermonem quippe in domo habitum, ubi nefanda blasphemia daad gentes salvandas esse transiturum. Gentilium enim corda diu superba et incredula, merito tumisunt; ac sic de domo exiens ad mare docturus transiit, quia postquam synagoga ad custodiam se litterae foris fixit, internisque Dominicae fidei arcanis figuras legis anteponere maluit, Dominus sacramenta salutis, quae illa spreverat, externis per orbem nationibus contulit. Et congregatae su