comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uobis oculi & eritis scutdͥun eognas centss bonum & malum. quando
lis ueruis eres. der&ꝰ mulierabone atqueutili rediufnitus se fuis se
prolibitas. nisiam iness& mentiamar ilepripnae pocsta tis &q̃¬
dam desesuperba pre sumptio quȩ perillam temptationem fuera t conuincen
numilianda : denique uerbis non contenta serpentis : considera uit lignũ
Vidit quebonum adescam & decorum adas pectum : & non credens posse indear
bitror iuor quod puta uerit dm̃ alicuius significationes causadixisse simnandu¬
caueritis mortemoriemini. At que ideo sũpsit defr ctucius & manducauit :¬
& dedit &iam uirosuo: Sedumsor tassis &iamcumuerbosuasurio quodscrip¬
tura tacens intellegendum reliquit: anforte nec suadere ia mopus erat uiro :
quando illam eocibo mor tuamnonesse. ernebatergo edebant & a perti

Expanded text:
uobis oculi et eritis sicut dii, cognoscentes bonum et malum. quando his uerbis crederet mulier a bona atque utili re diuinitus se fuisse prohibitos, nisi iam inesset menti amor ille propriae potestatis et quadam de se superba praesumtio, quae per illam temtationem fuerat conuincenda et humilianda? denique uerbis non contenta serpentis considerauit lignum uiditque bonum ad escam et decorum ad aspectum et non credens posse inde se mori, arbitror, quod putauerit deum alicuius significationis causa dixisse: si manducaueritis, morte moriemini. atque ideo sumsit de fructu eius et manducauit et dedit etiam uiro suo secum, fortassis etiam cum uerbo suasorio, quod scriptura tacens intellegendum relinquit. an forte nec suaderi iam opus erat uiro, quando illam eo cibo mortuam non esse cernebat? Ergo ederunt. et aperti
Abbreviated transcription (Latin):
tionem & mortale hocindu &ur irꝰmor talitatem: non nulli his an¬
gustiis co artati ut & illa const& sententia qua exemplum de adnimale
corpore hipcdatum est ut dicer&ur pactus est primus homo adam
in animamuiuentem. Cist arenouatio receptioque inmortalitatis
non absurde dicatur in pristinum fuis se. in illud scilic& quod adamperdi

Expanded text:
tionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Nonnulli his angustiis coarctati, ut et illa constet sententia qua exemplum de animali corpore hinc datum est, ut diceretur, Factus est primus homo Adam icantem, et ista renouatio receptioque inmortalitatis non absurde dicatur in pristinum futura, in illud scilicet, quod Adam perdi
Abbreviated transcription (Latin):
herbis dat incrementum. uolentaria uero per angelorumopera
aduersus bestias: quo modo istud: aut quare namquidenim bestiae lam i
hominem sfluebant. qđ nisi peccato nonfier& ipse quippe bestiis omnibus
ad se adductis sicut post commemoratur nomina inposuit : ipso & iam
sectodie lege uerbidĩ cumomnibus comind̾nescibos accepit autsierat
lam quod timeretur inbestus. q pẽc to pos setunus homo illum mu¬
nire paradi sum : neque enim exiguus locuserat: quemtatitus fons iñ¬
rigabat : custo dire quippe ille deber& siposset paradisum tali &tan¬
ta maceria comionere: ut eo serpens non posset intrare: sed mi¬
rum si prius quam commoner&: omnes serpentes inde possit ecelude

Expanded text:
herbis dat incrementum; uoluntaria uero per angelorum opera aduersus bestias. quomodo istuc? aut quare? numquid enim bestiae iam in hominem saeuiebant, quod nisi peccato non fieret? ipse quippe bestiis omnibus ad se adductis, sicut post commemoratur, nomina inposuit, ipse etiam sexta die lege uerbi dei cum omnibus communes cibos accepit. aut si erat iam, quod timeretur in bestiis, quonam pacto posset unus homo illum munire paradisum? neque enim exiguus locus erat, quem tantus fons inrigabat. custodire quippe ille deberet, si posset paradisum tali et tanta maceria communire, ut eo serpens non posset intrare; sed mirum, si, priusquam communiret, omnes serpentes inde posset exclude
Abbreviated transcription (Latin):
quo & iuste & iniqu e uiuere potest: quodeleger& hoc ha¬
ber& uel praemium de iustitia uelde iniquitate suppliciũ.
ut n& illi apos tolicȩ sententiae sit contrarium quadicit
nondum natus nihil egisse boni seumali: illi quippe inclina¬
tio uoluntatis ad corpus. non dumest ac cio uel iustitiae
uel in iquitatis dequaratio reddenda est iniuditio dĩ recepturo
uno quo que secundum ea quae corpus gessit siuebonum
siue malum: curergo noniam & illud credatur quod dĩ nutu
ad corpus uenerit ubi siuellet secundum eius praeceptum

Expanded text:
 iuste et inique uiui potest, quod eligeret hoc haberet, uel praemium de iustitia uel de iniquitate subplicium, ut nec illi apostolicae sententiae sit contrarium, qua dicit nondum natos nihil egisse boni seu mali? illa quippe inclinatio uoluntatis ad corpus nondum est actio uel iustitiae uel iniquitunoquoque secundum ea quae per corpus gessit, sive bonum, sive malum . Cur ergo non jam et illud credatur, quod Dei nutu ad corpus venerit; ubi si vellet secundum praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
rendo quaenam illa naturasit. utrum corporalis an spi¬
ritalis secundumeas quaestiones quas superius uersa¬
uimus: manente quoq illa molestia ot adhuc queratur
tur: sed sipossunt ha& melius intellegi non solam hostre sisto
uerõ eiam faues nunc tamen deamima quam dr̃ inspirauit
homini sufflando ineius faciem nihul confirmo nuisi quia eedõ
Ncest ut non sit substantiadĩ & sit incorporea idest noniiti
corpus sed sp̃s nonde subscantia dĩ genitus. necde subscantia
dĩ procedens sed factus adõinecita factus utineius natura
natura ulla corporis del iñ rationalis animae ueteretur. ac ꝑhioc
denihilo & quod sit in motalis secundum quẽ dam uitȩ modũ quẽ nul¬
lo modo potest amittere: secundum quan dã mobilitatem qua po

Expanded text:
rendo, quaenam illa natura sit, utrum corporalis an spirendo, quaenam illa natura sit, utrum corporalis an spiritalis, secundum eas quaestiones, quas superius uersauimus, manente illa quoque molestia, ut adhuc quaeraturtur. sed si possunt haec melius intellegi, non solum non resisto, uerum etiam faueo. Nunc tamen de anima, quam deus inspirauit homini sufflando in eius faciem, nihil confirmo, nisi quia ex deo sic est, ut non sit substantia dei et sit incorporea. id est non sit corpus, sed spiritus, non de substantia dei genitus nec de substantia dei procedens, sed factus a deo, nec ita factus, ut in eius naturam natura ulla corporis uel inrationalis animae uerteretur, ac per hoc de nihilo; et quod sit inmortalis secundum quendam uitae modum, quem nullo modo potest amittere; secundum quandam uero mutabilitatem, qua po
Abbreviated transcription (Latin):
cum factus est dies sicut enim illa quae nonerant fac¬
nonerant fac¬
tasunt: sic & hec in illa : quodsi & materies aliqua forma¬
bilis fuit & corporalis & spiritalis: non tamen & ipsa insti¬
tuta nisiadõ & quosunt omnia: quae quidem formationẽ
suam non tempore. sedorigine prȩceder&. sicutuoxcan¬
tum: quid nisi de materia spiritali facta aiuma congruen¬
tius creditur: si autem aliquis non uuleam &isti mare fac¬
tam nisi cõnformatio corporiest facta ipse uideat.
quid res pondeat cumqueritur unde factasit: autenim
& nihilo dicturus est dm̃ aliquid fecisse uelfacere pot
illam consummationem operum suorum : & deb& intueri
quomodo explic& sex todie hominem factum adimagi¬
nem dĩ: quod nisi secundum animam r&te intellegi
non potest: idest in qua natura causalis ratro fata fuerit
eius rei quae nondum fuit: aut node nihilo sedde aliquo
lam exis tente factam dicet animam: & laborabit in qui¬

Expanded text:
cum factus est dies; sicut enim illa, quae non cum factus est dies; sicut enim illa, quae non erant, facta sunt, sic et haec inter illa. quodsi et materies aliqua formabilis fuit, et corporalis et spiritalis — non tamen et ipsa instituta nisi a deo, ex quo sunt omnia — quae quidem formationem suam non tempore, sed origine praecederet, sicut uox cantum, quid nisi de materia spiritali facta anima congruentius creditur? Si autem aliquis non uult eam existimare factam, nisi cum formato corpori est inspirata, uideat, quid respondeat, cum quaeritur, unde facta sit. aut enim ex nihilo dicturus est deum aliquid fecisse uel facere post illam consummationem operum suorum et debet intueri, quomodo explicet sexto die factum hominem ad imaginem dei — quod nisi secundum animam recte intellegi non postet —, id est in qua natura causalis ratio facta fuerit eius rei, quae nondum fuit, aut non de nihilo, sed de aliquo iam existente factam dicet animam et laborabit inqui
Abbreviated transcription (Latin):
sit &iam finxit ds̃ ad huc de terra omnes besttis agniud
omnia uolatilia caeli. tamquam illa non fuerint omnia quae
primo productaerant: uel potius nulla ante produc taerant
ne que enim dictum est. & finxit ds̃ adhuc de terra ceteras
bestia sagri &cetera uolatilia cȩli quasi quaeminus uel ter¬
ra secto uel a qua .u. die produxit sedomnes bestias inquid
& omnia uolatilia: n&c non &illud cogit& quemadmodum s̃
& sex diebus fecerat omnia: primo ipsum diem secundo fir
mamentum : tertio sꝑ eciẽ maris & terrae adq &eterra her¬
bam & ligna quarto luminaria & sidera quinto a quarum
sed melius creditur hocnaturaliter uelle idest in ea natura
creare utuelit: sicut naturale nobis est uelle uiuere bene:
male autem uiuere iam non est naturae. sed peruerse
uoluntatis quam iuste poenẽ consequitur: frustraergo
lamquae ritur & qua ueluti materie factasit anima:
sirete intellegi potest inprimis illis operibus facta

Expanded text:
sit etiam: finxit deus adhuc de terra omnes bestias agri et sit etiam: finxit deus adhuc de terra omnes bestias agri et omnia uolatilia caeli; tamquam illa non fuerint omnia, quae primo producta erant, uel potius nulla ante producta erant. neque enim dictum est: et finxit deus adhuc de terra ceteras bestias agri et cetera uolatilia caeli, quasi quae minus uel terra sexto die uel aqua quinto die produxerit, sed omnes bestias, inquit, et omnia uolatilia. necnon et illud cogitet, quemadmodum deus et sex diebus fecerit omamentum; tertio, speciem maris et terrae, atque ex terra herbam et ligna; quarto, luminaria et sidera; quinto, aquarum sed melius creditur hoc naturaliter uelle, id est in ea natura creari, ut uelit, sicut naturale nobis est uelle uiuere; male autem uiuere iam non est naturae, sed peruersae uoluntatis, quam iuste poena consequitur. Frustra ergo iam quaeritur, ei qua ueluti materie facta sit anima, si recte intellegi potest in primis illis operibus facta,
Abbreviated transcription (Latin):
in qua subs tantia creaturaram insex diebus prumttus eo ditarũ
cauisalom illam rationem fecerit animae quam non dum uelde
nibilo uel de aliquo fecerat: quam sie ã modo deuitare uoli nior re¬
ut dicat s&to die &iam delimo factumesse homanene. sed hoe ae¬
capitulando postea comme moratũ uideat de muliene quid
dicat quia masculum & fȩminam dixit feciteos & bene drnt
eos: quod si & ipsam eodie factamesse deuiriosse repondenit
adtendat quomodo adserat sextodie facta uolatilia quae ad¬
ducta sunt adacdam c̃umscriptura omnegenus uolati lium qu de
creatum exaquis insinust: item sextodie ligna &iam facta quae
in para diso plantata sunt: cum eadem scriptura hoc creatu¬
rae genus tertio diei tribuerit ipsa &iam uerba consider&
quid sit eiecit ad huc de terra omne lignum pul chrum adaspee¬
tum & bonum adescam: tamquam illa quae tertiodie terra
eiecerat nonessent pulchra adas pectum & bona adescam
cum in hisessent operibus quae focit ds̃ omnia bona ual de quid

Expanded text:
in qua substantia creaturarum in sex diebus primitus conditarum causalem illam rationem fecerit animae, quam nondum uel de nihilo uel de aliquo fecerat. Quam si eo modo deuitare uoluerit, ut dicat sexto die etiam de limo factum esse hominem, sed hoc recapitulando postea commemoratum, uideat de muliere quid dicat, quia, masculum et feminam, dixit, fecit eos et benedixit eos. quodsi et ipsam eo die factam esse de uiri osse responderit, adtendat, quomodo adserat sexto die facta uolatilia, quae adducta sunt ad Adam, cum scriptura omne genus uolatilium quinto die creatum ex aquis insinuet, item sexto die ligna etiam quae in paradiso plantata sunt, cum eadem scriptura hoc creaturae genus tertio diei tribuerit. ipsa etiam uerba consideret, quid sit: eiecit adhuc de terra omne lignum pulchrum ad aspectum et bonum ad escam, tamquam illa, quae tertio die terra eiecerat, non erant pulchra ad aspectum et bona ad escam, cum in his essent operibus, quae fecit deus omnia bona ualde; quid
Abbreviated transcription (Latin):
lissit uices dius nas noctur nasq ꝑegerit uel sispĩtalis est condendis
creaturis omnib: p̃sentatasit : suaq: ipsa p̃sentiadiem. noc tẽ uero
absentia uesperãmnitio absentiaemane initio p̃sentie fecer it᷑ qũã ut
iie aꝑta contradiuinȩ scripturae uerba conemur: dicendo aliud

Expanded text:
lis est, uices diurnas nocturnasque peregerit uel, si spiritalis est, condendis lis est, uices diurnas nocturnasque peregerit uel, si spiritalis est, condendis creaturis omnibus praesentata sit suaque ipsa praesentia diem, noctem uero absentia, uesperam initio absentiae, mane initio praesentiae fecerit, quam ut in re aperta contra diuinae scripturae uerba conemur dicendo aliud
Abbreviated transcription (Latin):
quieuitds̃: acꝑ hocnulla creatura est septimus dies : nisi eadem ipsa
xisse uidebamur : utitẽ quaeramus quo modocircũire potuertel iox
dex hibendã dicirnam noctur nãq uicissitudinẽ non solũ antequã celi
equã denique ullaspecies terraeuel maris quae circuitũ lucis a mis¬
per& sequente nocte unde illa transiss&: Cuius questionis difficulta
tecõnpulsi ausi sum: disceptationẽ nr̃am quasi ad hae terminare sen¬
tentiã. ut diceremus illã lucẽ quae primitus facta est cõformationem
assecreaturae sp̃italis: Noctẽ uero ad huc formandã in reliquis operi¬
b rerũ materiã quae fuerat instituta cũ in principio fecit dscaelum
&terrã ante quã uerbo facer& diem quorequieuit: sed nuncdiei
septimi consideratione cõnmoniti facilius estutnos ignorare fatea¬
mur qđ remotũ est asensib nr̃is. quonã modo lix illa quae diesap¬
npellataest uelcircuitusuo uel contractione᷑ emissione si corpora¬

Expanded text:
quieuit deus. ac per hoc nulla creatura est septimus dies, nisi eadem ipsa exisse uidebamur, ut item quaeramus, quomodo circuire potuerit lux ad exhibendam diurnam nocturnamque uicissitudinem, non solum antequam caeli st, factum esset, antequam denique ulla species terrae uel maris, quae circuitum lucis admitteret sequte compulsi, ausi sumus disceptationem nostram quasi ad hanc terminare sententiam, ut diceremus illam lucem, quae primitus facta est, conformationem esse creaturae spiritalis, noctem uero adhuc formandam in reliquis operibus rerum materiem, quae fuerat instituta, cum in principio fecit deus caelum et terram, antequam uerbo faceret diem. sed nunc diei septimi consideratione commoniti facilius est, ut nos ignorare fateamur, quod remotum est a sensibus nostris, quonam modo lux illa, quae dies appellata est, uel circuitu suo uel contractione et emissione, si corpora
Abbreviated transcription (Latin):
mis inquirere qualr̃ se hu̾mit ⁊ eorũ
insua sanictate dicendo sic fili confct̾e qr pñ
si confessus fm̃s ⁊ contritus. ⁊ꝓponis nõ pec¬
tare d̾s lñ dubio renittet tibi culpam. Et
ogo absoluam apena. Si te totum posũis¬

Expanded text:
mis inquirere qualiter se habuerunt in sua sanitate, dicendo eis sic: Fili, confitere quod si confessus fueris et contritus, et proposueris non peccare, Deus sine dubio tibi remittet culpam et ego te absolvam a
Abbreviated transcription (Latin):
turba aliqͥ sͥ dig̾tatis acquiri. hinc passi
nũosa plalitas.t i hns loas uꝰ sollicitudo
talium irꝑitui: dum ꝑrochias extendicam¬
mit. aut quib aᵈ̾ prãre nõ possinit diuine
intugurio rusticano qui uis milio .⁊ sibi¬
rio pane rugiente uentre saturare pti¬

Expanded text:
turba aliquid sibi dignitatis acquiri. Hinc passim numerosa popularitas etiam his locis, ubi solitudo est, talium reperitur, dum parochias extendi cupiunt, aut quibus aliud praestare non possunt divinos in tugurio rusticano, qui vix milio et cibario pane rugientem satiare ven
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eis in distncte iniuriantur ⁊ exoĩcant ut
ꝓͥbatur.xxiii.q.iiii. uit᷑ querelas. ⁊ iõ isti ta¬
les nł. hñt sp̃uale. ¶ Quadragesimũ ẽ qr
qiͣ stomati de facili excoĩcant innocentes uł
culpabiles moãis nimimis. uł ꝑatos corrigi

Expanded text:
 eis indiscrete injuriantur et excommunicant, ut probatur 23, q. 4, Inter querelas. Et ideo isti tales nihil habent spirituale. Quadragesimum est, quia stomachati de facili excommunicant innocentes et culpabiles in causis minimis paratos corrigi
Abbreviated transcription (Latin):
.di. ꝑ totum. ¶Decimũ octanum ẽ qr susti¬
nent clĩcos in sua malicia quoꝵ sunt obseqͥo
errorum. ⁊ is. consentire. ¶Decinũ nonũ
ẽ qr sunt desides ⁊ negligentes. ⁊ plus adhe¬
ront conciliis laicor quĩ clĩcoꝵ ut ꝓbatur. lxxx¬
iii. di .c. nicħ pastore miẜius qui lupoꝵ glĩa¬

Expanded text:
st. per totum. Decimum octavum est, quod sustinent clericos in sua malitia, quorum obsequio Error, et c. Consentire. Decimum nonum est, quod sunt desides et negligentes et plus adhaerent consiliis laicorum quam clericorum, ut probatur 83 dist., c. Nihil pastore miserius, qui luporum gloria
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ aucͣtatem scõꝵ pr̃m. ut ꝓbatur. exͣ de sta.¬
tuunt usurpare. ut ꝓbatur .xui.q.i .s. ꝓue¬
autẽ si de lapsu carnis taceantur possunt
coufitĩ si sunt secreta ꝓprio confessori ẜ dis¬
tinctõm suꝑnis prenotatam

Expanded text:
 ex. de Statuunt usurpare, ut probatur 16, q. 1, autem, ut de lapsu carnis taceantur, possunt confiteri, si sunt secreta, proprio confessori, secundum distinctionem superius praenotatam
Abbreviated transcription (Latin):
.di.ii. principumi. gͦ tanto caucuis debñt
tuftodire a paĩs ne sint dagones stantes unx
atrhami dñi. sic̃ legiturui .ł. regum defilus
hel .xxxuiii. di. legant eꝑĩ. ⁊ ne sint neble
⁊ unbes sñ a qua turbinib demonum agi¬
tate. nt ꝓbat scũs petras in epła sua. Et si
piantur supbia que mat̾ est oĩm uicioꝵ aso
capiantur uana glĩa que oumiẽ uirtutẽ tua¬
cuat. nõ capiantur amore perunie que tanꝙͣ
uenenum fugienda. nõ capiantur amore ꝑ¬
entum qui eos in uita corrodunt tanꝙͣ a
rientes. Et eos post mortem despicauit dĩ¬
tes bñ ni fecit. S nielius fac̾e potuit. utl
alus uicus cardinalib taceanuis. S hodi
die noctu q nõ cessent uirtitib instrũe. ft

Expanded text:
. 2, Principium. Ergo tanto cautius se debent custodire a peccatis, ne sint Dagones stantes juxta arcam Domini, sicut legitur in libro Regum de filiis Heli. 28 dist. Legant episcopi, et ne sint nebulae et nubes sine aqua turbinibus daemonum agitatae, ut probat beatus Petrus in Epistola sua, et Hipiantur superbia, quia mater est omnium vitiorum; non capiantur vana gloria, quia omnem virtutem evacuat; non capiantur pecunia, quia tanquam venenum est fugienda: non capiantur amore parentum, qui eos in vita corrodunt tanquam muscae morientes, et eos post mortem despiciunt, dicentes: Bene mihi fecit, sed melius facere potuit, ut de aliis vitiis carnalibus taceamus, sed d
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ¶ Est etiam sextum uicium qi eiciut̃
monachos suos in discrete. ut exͣ de regłar̾.s.
utꝰ ¶ Est autẽ septimũ uitium qr dant lr̃ãᷤ
dimissorias indisciete. tredunit enĩ ꝙ mõa¬
chi uł regłare s ant ꝑ tales lrãs absoluti a

Expanded text:
. Est autem sextum vitium; quod ejiciunt monachos suos indiscrete, ut ex. de Regul., ult. c. Est autem septimum vitium, quod dant litteras dimissorias indiscrete, et credunt quod monachi vel regulares sint per tales litteras absoluti a
Abbreviated transcription (Latin):
nõ peccantium . purgacõ lat̾mar. dolor
amisse uirtutis. dolor qr nõ opatur bonũ
dolor qr tani breui uita nõ distertauit
bũ. qr qui offendit in uno fnĩs ẽ om̃ reus¬
dolor qr diũ nõ timuit. cum fiit plemis
sapĩa ille cilpablior. qr dõ acceptõ ad̾a
plus pecranit. qr omi bono hñndauit. oĩs
uirtus patitur detrimentum ab uno ui¬
cõ amor pecunie minorat castitatem.
omĩs urtus in quocum tͥmine deflẽda¬

Expanded text:
non peccantium, purgationem lacrymarum, dolorem amissae virtutis; dolorem quia operatur bonum, dolorem quia in tam brevi vita non determinavit bene; qui offendit in unum eit plenus sapientia; ille culpabilior qui Deo acceptior: Adam plus peccavit, quia omni bono abundavit: omnis virtus patitur detrimentum ab uno vitio: amor pecuniae minorat castitatem: omnis virtus in quocunque crimine def
Abbreviated transcription (Latin):
ẜas uͥ dr̃ q. maiori rratu delinquit qui po
ciori fruitur honore. Et gramora delicta
Ficit sũmecas peccancium. Si forsan dĩet
ppͣ. Et nos ꝓbemus ꝙ de ppͣ intlligunt᷑. ut pro¬
bat scũs bonefacius pp̃ ⁊ martu .xl. di. si ppͣ

Expanded text:
uod majori reatu deliquit qui potiori honore fruitur: et graviora delicta facit sublimitas peccantium. Si forsan dicerepapa, nos probamus quod de papa intelliguntur, ut probat S. Bonifacius papa et mart
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculdubio uice metropolitani figunt᷑.¬
ꝙͣ qui elcĩ ad apicem dignitatimi ꝓuebt̃.
siluernis renunciauit ppͣtm. ⁊ sunt faĩs mo¬
nachus. ¶Solõ sirmissime tene ⁊ ullatenꝰ
dubites ꝙ posset confifi ancum uolũit. Cũ
enim ip̃e indulgentiam dat om̃ib exemptis
ut sͥ. eligant ꝓidos confessor es ut exͣ depe. ⁊¬
nõ sit suꝑior a quo petat. ꝓbatur .xix.di. si

Expanded text:
procul dubio jure metropolitani funguntur, qui electum ad apicem dignitatum provehuntSilverius renuntiavit papatum, et fuit monachus. Sed firmissime tene, et nullatenus dubites, quod possit confiteri cuicunque voluerit; cum enim ipse dat indulgentiam omnibus exemptis ut sibi eligant providos confessores, dabit non sit superior a quo petat. Probatur 30 dist. Si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quales intu̾secus sunt. ut exͣ de tpr̃. or di
appet ꝙ abbĩ debãnt confiteri.s. loco dĩ. l
que stĩ pr̃es ꝙͣ płmmi detestantur. ¶ pri¬
mum ẽ qr conspirant contra abbẽm si cos in¬
tatur cornie. ⁊ eum uolunt depon̾e. ⁊ alĩ
fac̾e qui sn as mepcias ualeat confone ꝯtra¬

Expanded text:
 quales intrinsecus sunt, ut ex. et c., cum eoruquod abbati debeant confiteri loco Dei. Licet quae sancti Patres quamplurimum detestantur. Primum est, quod conspirant contra abbatem, si nitatur corrigere, et eum volunt deponere, et alium facere, qui suas ineptias valeat confover
Abbreviated transcription (Latin):
facit ħ nimia remissio ꝯsac̾dotam ut eoꝵ qui
pompã multitudĩs q̃rut. ⁊ putant ex hac
turba aliqͥ sͥ dig̾tatis acquiri. hinc passi
nũosa plalitas.t i hns loas uꝰ sollicitudo
talium irꝑitui: dum ꝑrochias extendicam¬
mit. aut quib aᵈ̾ prãre nõ possinit diuine
intugurio rusticano qui uis milio .⁊ sibi¬
rio pane rugiente uentre saturare pti¬

Expanded text:
Facit hoc nimia remissio consacerdotum nostrorum qui pompam multitudinis quaerunt, et putant ex hac turba aliquid sibi dignitatis acquiri. Hinc passim numerosa popularitas etiam his ubi solitudo est talium reperitur, dum parochias extendi cupiunt, aut quibus aliud praestare non possunt, divinos in tugurio rusticano, qui vix milio et cibario pane rugientem satiare ven
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾reꝑunt. Q ͤ si collecta ꝯͣ nos fu̾int in nos
granabmit. ⁊ oppͥment. sic̃ unum grande pᷤ¬
catum. qdͥ enĩ int̾est ad naufragnim utrũ
uno grandi fluctu nains oꝑiatur. ⁊ obiuatar
an paulatim sb̃repens aquã iusentmã. ⁊ ꝑ¬

Expanded text:
 si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam
Abbreviated transcription (Latin):
tum elig̾e̾ confessorem. ut ꝓbatur de. pe. di.
.ui.s. ult̾. alii sunt ar̃p̾sbr̃ rurales qui deca
banus hẽs exͣ de of. ord̾. cum ab ecrãꝵ isti
tales cebñt epõ confitĩ. uł alii delusa epĩ pͦ
cant tũ mhꝰ p̃cipue qr suit negligentes
cͥca correctõnem p̾sb̾ orimi qui in suo ple¬
batu ꝑ minores titulos cõmorantur quoꝵ
uitam uł statum debuissent epõ. uł ałdi¬
acono intimare. ut ꝓbatur ex̃ de of. arͥp̃ss̃¬

Expanded text:
retum eligere confessorem, et probatur de Poen. dist. 6, c. ult. Alii sunt archipresbyteri rurales, qui decanbani, habet ex. de off. Ord., et c. Isti tales debent episcon hoc praecipue, quod sunt negligentes circa correptionem presbyterorum, qui in suo plebatu per minores titulos commorantur, quorum vitam et statum debuissent episcopo vel archidiaconis intimare, ut probatur ex. de Off. ar
Abbreviated transcription (Latin):
quidam sunt aip̃sbr̃i cathedraliũ
hũt al ium maiorem sr̃ se. ciu de uirͥ. coĩ
singantur epĩ absentis uite. in nussis ca¬
nendis. ⁊ in cossc̾tis dicendis ut ꝓbat᷑. xcb.
peccant. aut̃ spals mħ ꝙ sunt negligẽtes
cͥca curani p̾sb̾roꝵ cardinalium .i. a pͥlato¬
quib sispes nĩmi sb̃trabitur.statim a¬

Expanded text:
quod sunt archipresbyteri cathedralium habent alium majorem super se, cum de jure communi fungantur episcopi absentis vice in missis canendis et in collectis dicendis, ut probatur 25 pcirca curam presbyterorum cardinalium, utquibus si spes nummi subtrahitur, statim
Abbreviated transcription (Latin):
fessione. Sacerdos añt d hr̃e respectum ad
lat̾mas penitentis. ⁊ ad gemitrun ⁊ adar
timist. ancias que dõẽ sunt. Et d ei dr̃e. fili
mi considera q ca que sunt ctimstancie
mala que fit altera natura. ut.xxii.q.ul.¬

Expanded text:
fessione. Sacerdos autem debet habere respectum ad lacrymas poenitentis, ad gemitus, et ad circumstantias quae dictae sunt, et debet ei dicere: Fili mi, considera quod eae sunt circumstantiae mala quae fit altera natura;
Abbreviated transcription (Latin):
in ħ articulo locum bãt ilsa distincts̃
qua docetur q alii defunctoꝵ alii sũt
ualde bom. alii ualde mali. alii medi¬
ocrit᷑ boĩ. alii mediocrit᷑ mali. Uñ suf¬
fragia q̃ suit a fidelib in eccã ꝓ ual¬
de bõis sunt gr̃ar accões. ꝓ ualde ma¬

Expanded text:
in hoc articulo locum habeat illa distinctio qua docetur quod defunctorum alii sunt valde boni, alii valde mali, alii mediocriter boni et alii mediocriter mali, unde suffragia quae fiunt a fidelibus in Ecclesia pro valde bonis
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. d ͭ g ͦ u̾m int̾ opĩones p̾drãs ẜa
illa opĩo ꝓbabilior indicatur que as¬
ẜit aqmͣ cum uino in sangnĩem tnͣsinu¬
tari ut exp̾ssius luceat ꝓpͥetas sacra¬
menti. Nam cum aq̃ multe sint ppłi

Expanded text:
inter opiniones praedictas, illa probabilior judicatur, quae asserit aquam cum vino in sanguinem transmutari, ut expressius eluceat proprietas sacramenti. Nam, cum aquae multae sint populi
Abbreviated transcription (Latin):
dat ds. quantũ lib& irascatur. quan¬
tumlib& uerber& flagell& ligatũ
tamen flagell&. quẽ mund& non
dissoluat ab emundatione. Si enĩ
dissoluit ab emundatione.: iam ñ
hab& mundandũ s ꝓiciendum.
A qua gͦ emuncdatione dissoluit᷑
uideus: A fide. Ex fide enĩ uiuimꝰ
& de fide dictum ẽ. Fide mundanᷤ
corda eoꝵ. Et quia sola fides xp̃i
mundat. ñ credendo in xp̃m solu¬
ti sunt ab emundatione. Dissolusti
eũ ab emundatione: & sedem eius
in t̾rã collisisti. Merito & fregisti.
Miniusti dies sedis eius. Putabai

Expanded text:
aedat Deus, quantumlibet irascatur, quanaedat Deus, quantumlibet irascatur, quantumlibet verberet, flagellet; ligatum tamen flagellet, quem mundet, non dissolvat ab emundatione: si enim dissolvit ab emundatione; jam non habet mundandum, sed projiciendum. A qua ergo emundatione dissolvitur Judaeus? A fide. Ex fide enim vivimus ; et de fide dictum est, «Fide mundans corda eorum» : et quia sola fides Christi mundat, non credendo in Christum soluti sunt ab emundatione. «Dissolvisti eum ab emundatione; sedem ejus in terram collisisti:» merito et fregisti. «Minuist
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne plana erat sententia. dor¬
qm̃ dñs suscipiet me: Quare est¬
aditum ego: Et cũ magno pon¬
dere ꝓnuntiatũ ẽ ego. Ego dor-¬
miui. Illi seuuerunt. illi ꝑsecuti
sunt: s si noluissem ñ doemissem.
Ego dormiui. Ergo de quib dic̃¬
tum erat partes uulpium erurł:
de his nunc dictũ ẽ. Hiripuert̃
eũ om̃s transeuntes uiam. factꝰ
ẽ obꝓliriũ uicinis suis. exaltasti
dexteram inimicoꝵ eiꝰ. ioc̃dasti om̃s
inimicos eius. Aduertite iudeos. &
uidete omnia impleta quȩ pͣdicta
sunt. Auercisti adiutoriũ gladii eiꝰ
Quomͦꝰ solebant pauci dimicare.
multos ꝓsternere: Auertisti adiu¬
toruim gladii eius. & non es opitu¬
latus ei in bello. Merito uictus. me¬
rito captus. merito a regno suo alie¬
natus. merito disꝑsus. Eam enun
terram ꝑdidit. ꝓ qua dnm occidit.
& non es opitulatus ei in bello: dis¬
soliusti eum ab emundatione.
Quid ẽ hoc: Inter omnia mala mag¬
nus hic timor. Quantũ c̃q enĩ &¬

Expanded text:
Nonne plena erat sententia, «DorNonne plena erat sententia, «Dorquoniam Dominus suscipiet me» ? quare additum est, «Ego?» Et cum magno pondere pronuntiandum est, «Ego; Ego dormivi.» Illi saevierunt, illi persecuti sunt, sed si noluissem, non dormissem. «Ego dormitum erat, Partes vulpium erunt, de his nunc dictum est, Diripuerunt eum omnes transeuntes viam, factus est opprobrium vicinis suis. Exaltasti dexteram inimicorum ejus, jucundasti omnes inimicos ejus. Advertite Judaeos, et videte omnia impleta, quae praedicta sunt. Avertisti adjutorium gladii ejus. Quomodo solebant pauci dimicare, non multos prosternere. Avertisti adjutorium gladii ejus, et non es opitulatus ei in bello. Merito victus, merito captus, merito a regno suo alienatus, merito dispersus. Eam enim terram perdidit, pro qua Dominum occidit. et non es opitulatus ei in bello. Dissolvisti eum ab emundatione.» Quid est hoc? Inter omnia mala magnus hic terror. Quantumcumque enim c
Abbreviated transcription (Latin):
Altare uideoꝵ quȩris. ñ ẽ. Euerti¬
sti testamentũ serui tui. ꝓphanasti
in terra scũarium eius. Scã illa
que habebant terrena esse osten¬
disti. Destruxisti om̃s macerias eiꝰ.
quib eũ munieras. Quando enĩ
diriperetur. nisi maceriȩ dirutȩ¬
fuissent: Posiusti municiones eius
formidinẽ. Quid ẽ formidinẽ: Ut
dicatur peccantib Si ds̃ naturali¬
b ramis non peꝑcit. neq tͥ parcos.
Diripuert̃ eum om̃s transeuntes
uiam. Om̃s scilic& gentes ꝑ uiam
hoc ẽ ꝑ istã uitam transeuntes di¬
ripuerunt isrł: diripuerunt dauid.
uulpes appellauit scriptura dolo¬
sos & tinidos. quos terr& aliena
uirtus. Ideo ipse dñs cũ de herode
cõminante loqueretur. dicite in¬
quit uulpi illi. Rex qui neminẽ
hominũ tun&e. ipse uulpis non ẽ
Leo ille de tribu iuda cui dicit᷑
Ascendisti. rec̃bens dormisti sic̃ leo.
Potestate ascendisti. potestate dor¬
misti. Quia uoliusti. dormisti. Ideo
in alio psalmo ego inquit dormiui.

Expanded text:
ris, non est. «Evertisti testamentum servi tui; profanasti in terra sanctitatem ejus.» Sancta illa quae habebant, terrena esse ostendisti. «Destruxisti omnes macerias ejus,» quibus eum munieras: quando enim diriperetur, nisi maceriae dirutfuissent? «Posuisti munitiones ejus formidinem.» Quid est, «formidinem?» Ut dicatur peccantibus, «Si Deus naturalibus ramis non pepercit, neque tibi parcet» . «Diripuerunt eum omnes transeuntes viamer vitam istam transeuntes diripuerunt Israel, diripuerunt David. vulpes appellavit Scriptura, dolosos et timidos quos terret virtus aliena. Ideo ipse Dominus cum de Herode comminante loqueretur: «Dicite,» inquit, «vulpi illi» . Rex qui neminem hominum timet, ipse vulpes non est: leo ille de tribu Juda, cui dicitur, «Ascendisti recumbens, dormisti sicut leo» . Potestate ascendisti, potestate dormisti; quia voluisti, dormisti. Ideo in alio psalmo dicit, «Ego dormivi.»
Abbreviated transcription (Latin):
est 6ͣ ᵐ Moc. diuerse interp̃tati st̃
nr̃i. Nam ubi greci codices habent¬
fere dubitauit interpres. Q bi aut̃
positum ẽ s Moc: pleriq ñ pu¬
tauert iram esse dicendã. cũ mag¬
ni auctores latinȩ eloquentiȩ de
Neq de hac re diutius disputandũ
ẽ: cui tamen siꝙ nos alud nomen
adhibere debemus. tolerabilius in¬
dignationẽ dixerim quã furorẽ.
furce quippe sicut se latinũ ha¬
bo eloquium. non sol& esse sanoꝵ.
Quid est ergo in me confirmata ẽ
ira tua: nisi quẽ admodũ illi puta
Apuo eos enim sic erat quod ira dĩ
non solũ cõmota s etiam confirma¬
ta fuerit suꝑ eũ. quẽ usq ad mortẽ
nec qualem lib&. mortẽ sed quã ũ

Expanded text:
est θυμὸς, diverse interpretati sunt nostri. Nam ubi graeci codices habentfere dubitavit interpres; ubi autem θυμὸς positum est, plerique non putaverunt iram esse dicendam, cum magni auctores latinae eloquentiae de neque de hac re diutius disputandum est; cui tamen si et nos aliud nomen adhibere debemus, tolerabilius indignationem dixerim quam furorem. Furor quippe, sicut se latinum habet eloquium, non solet esse sanorum. Quid ergo est, «In me confirmata est ira tua;» nisi quemadmodum illi putavoverunt? Apud eos enim sic erat, quod ira Dei non solum commota, verum etiam confirmata fuerit super eum, quem usque ad mortem, nec quam
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad mortem. Quod cũ parum
uideret᷑: adiecit: mortẽ aut̃ crucis.
ꝓpter hoc quantũ mͥ uidetur etiã
in isto psalmo talis uersus sequitur.
Et om̃s suspensiones tuas. uel sicut
quidam sunt inter prȩtati. omnes
fluctus cuos. aut sicut alii omnes
elationes tuas suꝑ me induxisti.
Scriptũ ẽ in alio psalmo. Omnes
suspensiones tuȩ & fluctus tui su¬
ꝑ me ingressi sunt: uel sicut qui¬
dam melius transtulerunt super
me transiert: Aieaton enim ẽ
in greco. non eice agor. Ubi gͦ

Expanded text:
tem:» quod cum parum videretur, adjecit, «mortem autem crucis» . Propter hoc, quantum mihi videtur, etiam in isto psalmo talis versus sequitur: «Et omnes suspensiones tuas;» vel, sicut quidam sunt interpretati, «omnes fluctus tuos;» aut, sicut alii, «omnes elationes tuas super me induxisti.» Scriptum est et in alio psalmo, «Omnes suspensiones tuae, et fluctus tui super me ingressi sunt» : vel, sicut quidam melius transtulerunt, «super me transierunt;» διῆλθον enim est in graeco, non εἰσῆλθον. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ad sinistram. quid: Ite in igne in¬
ȩternum: quem parauit pat̾ meus
diabolo. & angelis euis. Finito autẽ
iudicio. quomͦ conclusit: Sic. iburł̃.
impii in ambustionem ȩternã: iusti
autem in uitam ȩternam. lam a ui¬
sione formȩ hominis. ꝑgunt illi ad uisi-

Expanded text:
vero ad sinistram quid? «Ite in ignem avero ad sinistram quid? «Ite in ignem aeternum, quem paravit Pater meus diabolo et angelis ejus.» Finito autem judicio, quomodo conclusit? «Sic ibunt impii in ambustionem aeternam; justi autem in vitam» «aeternam» . Jam a visione formae hominis
Abbreviated transcription (Latin):
uidebunt illum & impii. Nam for¬
mam dei non uidebunt. Beati enim
mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt.
Apparens in hominis forma dicet.
ite in ignem ȩternum: ut impleat᷑
quod dixit ysayas. Collatur imꝑiꝰ:
ut non uideat claritatem dnĩ. Tol¬
latur: ut non uideat. Formam ergo
uidebunt hominis. Qui cũ in for¬
ma dei ess&. ȩqualis deo: hoc non
uidebunt impii. In principio erat
uerbum: & uerbum erat apud de¬
um & d̃s erat uerbũ: hoc ñ ui-¬
debunt impii. Si enim ds̃ uerbũ
& beati mundi corde qm̃ ipsi dm̃
uidebunt. impii autem immundi st̃
çorde. ꝓculdubio dm̃ non uidebunt.
Et ubi ẽ. uidebunt in quẽ pupuge¬
runt: nisi quia appar& formã ho¬
minis eos uisuros ut uidicentur. for¬
mam dei non usuros nisi eos qui ad
dexteram separabuntur: Cum se-¬
parati enu fuerint ad dexterã: hoc
eis dicetur. Uenite benedicti patris
mei: ꝑcipite regnum quod uob̃ pa¬
ratum ẽ ab origine mundi. Impiis

Expanded text:
videbunt illum et impii: nam forvidebunt illum et impii: nam formam Dei non videbunt. «Beati» enim «mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt» . Apparens in hominis forma, dicet, «Ite in ignem aeternum;» ut impleatur quod dixit Isaias, «Tollatur impius, ut non videat claritatem Domini» . Tollatur ut non videat formam Dei. Formam ergo videbunt hominis. «Qui cum in forma Dei esset aequalis Deo» : hoc non videbunt impii. «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum» : hoc non videbunt impii. Si enim Deus Verbum, et «beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt;» impii autem immundi sunt corde: procul dubio Deum non videbunt. Et ubi est, «Videbunt in quem pupugerunt» : nisi quia apparet formam hominis eos visuros, ut judicentur; formam Dei non visuros, nisi eos qui ad dexteram separabuntur? Etenim cum separati fuerint ad dexteram, hoc eis dicetur: «Venite, benedicti Patris mei; percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi.» Impiis
Abbreviated transcription (Latin):
impiis crucifixus. inter ipsas inuri¬
as non uerbor s mortis illatȩ pen-¬
dens incruce: Tanquam ad hoc ex¬
tentas manus habuerit ut sic ꝓ
illis orar&. ut dirigeretur oratio
euis tanquam incensum in conspe¬
ctu patris. & eleuatio manuũ eiꝰ
sacrificium uesꝑtinum. Longani¬
mis & multũ misericors: & uerax.
Si ergo tu uerax: respice in me &
miserere mei: da potestatem puero
tuo: quia uerax. Da potestatẽ puero
tuo. Transeat tempus pacientiȩ: ue¬
mat tempus udicii. Quomͦ da po¬
testatem puero tuo: Pater non ui¬
dicat quenquam: s omne iudiciũ
dedit filio. Ille resurgens. & in t̾ram ipse
uenieis iudicaturus. ipse uidebitur
terribilis: qui uisus ẽ contemptibiliᷤ.
Demonstrabit potentiam: qui demon¬
strauit pacientiam. In cruce pacien¬
tia erat: in iudicio potentia erit.
AApparebit enim homo uidicans. s
in claritate: quia sicut eũ uidistis
ire dixerunt angeli. sic ueniet
foema ipsa ueni&. ad iudiciũ: ideo

Expanded text:
impiis crucifixus, inter ipsas injuriimpiis crucifixus, inter ipsas injurias, non verborum, sed mortis illatae, pendens in cruce: tanquam ad hoc extentas manus habuerit, ut sic pro illis oraret, ut dirigeretur oratio ejus tanquam incensum in conspectu Patris, et elevatio manuum ejus sacrificium vespertinum . «Longanimis, et multum misericors, et verax.Si ergo tu «verax, respice in me, et miserere mei; da potestatem puero tuo.» Quia «verax, da potestatem puero tuo.» Transeat tempus patientiae, veniat tempus judicii. Quomodo, «da potestatem puero tuo? Pater non judicat quemquam; sed omne judicium dedit Filio» . Ille resurgens, et in terram ipse veniet judicaturus; ipse videbitur terribilis, qui visus est contemptibilis. Demonstrabit potentiam, qui demonstravit patientiam: in cruce patientia erat; in judicio potentia erit. Apparebit enim homo judicans, sed in claritate: quia «sicut eum vidistis ire,» dixerunt Angeli, «sic veniet» . Forma ipsa veniet ad judicium; ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Deus. pretereuntes legem insur¬
rexerunt suꝑ me: & synagoga po¬
tentium ĩqui sierunt animã meã.
Synagoga potentiũ. congregatio
est suꝑboꝵ. Synagoga potentiũ
uno ore. crucifige. crucifige. De qͥb
dictum est. Filii hominum. dente
eor arma & sagitȩ: & lingua eoꝵ
gladius acutus. Non ꝑcusserunt:
s clamauerunt. Clamando ferier̃t:
clamando crucifixerunt. Uoluntas
clamantium impleta ẽ: quando dñs
crucifixus ẽ. Et synagoga potentiũ
inquisierunt animam meam: & ñ
ꝓposuerunt te in conspectu suo.
Quomͦ non ꝓposuerunt: Non in¬
tellexerunt dm̃ ut homini parce¬
rent: ad quod uidebant. adhoc am¬
bularent. Puta quia ds non erat:
homo erat. Iddeo occidendus erat:
misericors: longanimis & multũ mi¬
sericors & uerax. Quare longanimis
& multũ misericors. & miserator:
Quia in cruce penddẽs ait: pater ig¬
nosce illis: quia nesciunt quid faci-¬
unt. Quem petit᷑: ꝓ quib petit: qͥs
pecit: ubi pecit: Patrem filius. ꝓ

Expanded text:
em insurrexerunt super me; et synagoga potentium inquisierunt animam meam.» Synagoga potentium congregatio est superborum. Synagoga potentium uno ore, «Crucifige, crucifige» : de quibus dictum est, «Filii hominum dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus» . Non percusserunt, sed clamaverunt: clamando ferierunt, clamando crucifixerunt. Voluntas clamantium impleta est, quando Dominus crucifixus est: «Et synagoga potentium inquisierunt animam meam. Et non proposuerunt te in conspectu suo.» Quomodo non proposuerunt? Non intellexerunt Deum. Homini parcerent: ad quod videbant, ad hoc ambularent. Puta quia Deus non erat, homo erat: ideo occidendus erat? misericors, longanimis et multum misericors, et verax.» Quare «longanimis et multum misericors, et miserator?» Quia in cruce pendens ait: «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . Quem petit? Pro quibus petit? quis petit? ubi petit? Patrem filius, pro
Abbreviated transcription (Latin):
monium in ioseph posuit illuo. Eia
fr̃s. quio ẽ: Ioseph int̾prȩtat᷑ augm̃ta¬
tio. Meministis. nostis. ioseph in egyp¬
cum uenditũ: xp̃c ad gentes cransienᷤ
loseph ibi post tribulationes exaltatꝰ.
glorificatus. Ergo ad ioseph magis
gentes ꝑtinent. & ideo augmentatio:
quia multi filii desertȩ magis quam
eius quȩ hab& uirũ. Cestimonium
in ioseph posuit illud dũ exir& de
terra ȩgypti. Uidete & hic significa¬
ri quintã sabbati. quando exiit de
terra ȩgypti ioseph id ẽ popłs multi¬
plicatus ꝑ ioseph ꝑ mare rubrũ trans¬
iectus ẽ. Et cunc ergo ꝓduxert̃ aquȩ¬

Expanded text:
monium in Joseph posuit illud.» Eia, fratres, quid est? Joseph interpretatur Augmentatio. Meministis, nostis Joseph in Aegyptum venditum: Christus ad Gentes transiens. Ibi Joseph post tribulationes exaltatus rtyrum glorificatus. Ergo ad Joseph magis Gentes pertinent: et ideo augmentatio; quia multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum . «Testimonium in Joseph posuit illud, dum exiret de terra Aegypti.» Videte et hic significari quintam sabbati: Quando exiit de terra Aegypti Joseph, id est, populus multiplicatus per Joseph, per mare Rubrum trajectus est . Et tunc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
lbi sacrificabatur deo. ibi patriarchȩ . ibi
ipse etiam uenit de semine abrahȩ
lbi manifestatus ẽ xp̃e: ibi apparuit
xp̃c. Inde enim uirgo maria quȩ pe¬
perit xp̃m: ibi ambulauit pedib su¬
is. ibi mirabilia fecit. Postremo tan¬
tum honorem illi genti detulit.
ut cum eũ int̾pellar& quedã mulier
chananea salutem quȩrens filiȩ suȩ
dixerit ei Non sum missus. nisi ad
oues quȩ ꝑierunt domus isrł. Hoc
ergo uidens ꝓpħa ait Uerumtamen
ꝓpe timentes eum salutare ipsius:

Expanded text:
ibi sacrificabatur Deo, ibi Patriarchae, ibi ibi sacrificabatur Deo, ibi Patriarchae, ibi ipse etiam venit de semine Abrahae, ibi manifestatus est Christus, ibi apparuit Christus: inde enim virgo Maria, quae peperit Christum. Ibi ambulavit pedibus suis, ibi mirabilis fecit. Postremo tantum honorem illi genti detulit, ut cum eum interpellaret quaedam mulier Chananaea salutem quaerens filiae suae, dixerit ei: «Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel» . Hoc ergo videns Propheta, ait: «Verumtamen prope timentes eum
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓpe erant. sicut dixit apłs. Et
ueniens ȩuuangelitauit pacẽ uob̃
qui eratis longe. & pacem his qui ꝓpe.
Quos dixit qui erant ꝓpe: ludeos. qͥa
unum dm̃ colebant. Quos dixit qui
erant longe: Gentes quȩ dimiserant
eum a quo factȩ erant: & colebant illa
quȩ ipsȩ fecerant. Non enĩ regionib
longe ẽ quisq adeo: s affectib Amas
dm̃. ꝓpe es: odisti dm̃. longe es. Uno
loco stans. & ꝓpe es: & longe es. Ergo
fr̃s respexit iste ꝓpħa quamquã gene¬
ralem uidit misdiam dei suꝑ omnes:
tamen aliquid speciale & ꝓprium ui¬
dit in gente uidȩa. ꝙ ait. Uerũta¬
suam. Et plebs ipsus non uidȩa sola
erit. s de omnib gentib colligetur:
Quia suꝑ scõs suos loquetur pacem.
ꝓpe tuñtes eum salutare illius. ut
in habit& gła in terra nr̃a. Io est. In
ea terra in qua natus erat ꝓpħa ha
missi inde ꝓph̾e. ibi primo templum.

Expanded text:
qui prope erant, sicut dicit Apostolus: «Et qui prope erant, sicut dicit Apostolus: «Et veniens evangelizavit pacem vobis qui eratis longe, et pacem his qui prope» . Quos dixit qui erant prope? Judaeos, quia unum Deum colebant. Quos dixit qui erant longe? Gentes, quia dimiserant eum a quo facti erant, et colebant illa quae ipsi fecerant. Non enim regionibus longe est quisque a Deo, sed affectibus. Amas Deum, prope es; odisti Deum, longe es. Uno loco stans, et prope es, et longe es. Ergo, fratres, respexit ista Propheta: quanquam generalem vidit misericordiam Dei super omnes; tamen aliquid speciale et proprium vidit in gente Judaea, et ait, «Verumtain plebem suam:» et plebs ipsius non Judaea sola erit, sed de omnibus gentibus colligetur; «quia super sanctos suos loquetur pacem, prope timentes eum salutare ipsius, ut inhabitet gloria in terra nostra:» id est, in ea terra in qua natus erat Prophetamissi: inde Prophetae, ibi primo templum,
Abbreviated transcription (Latin):
ad quem conuerteris: an ut stes cũ illo
cum quo conuerteris: Gaudiũ nr̃m.
Erant quidam qui iam timebant
eum in gente uidȩoꝵ: ꝑ om̃s terras
ubiq idola colebantur: dȩmonia ti¬
mebantur: non ds. In illa gente cime¬
batur ds̃. S ꝓpter quid timebatur
in ueteri testamento: Timebat᷑ ne
dar& illos in captiuitatẽ: ne tolleret
illis terram: ne grandine contunder&
ipsoꝵ uites: ne facer& steriles uxores
ipsoꝵ: ne auferr& ab eis filios eorum.
Hȩc enum carnalia ꝓmissa dei. tene¬
bant adhuc paruas animas:. & ꝓpter
hȩc timebatur ds̃. S ꝓpe illis erat.
qui uel ꝓpter hec ipsum tunebant.
Terram petebat paganus a diabolo:
terram petebat uideus a deo. Unum
erat quod petebant: s non unus a q̃
petebant. Petendo iste quoo paga¬
nus petebat. discernebatur tamen a
pagano: quia ab illo ista pecebat qui
omuia fecerat. & ꝓpe illis erat deus
quam gentib ꝓpe erat:tamen res¬
pexit & eos qui longe erant. & eos

Expanded text:
ad quem converteris, an ut stes cum illo ad quem converteris, an ut stes cum illo cum quo converteris? Gaudium nostrum, Erant quidam qui jam timebant eum in gente Judaeorum. Per omnes terras ubique idola colebantur; daemonia timebantur, non Deus: in illa gente timebatur Deus. Sed propter quid timebatur? In Veteri Testamento timebatur, ne daret illos in captivitatem, ne tolleret illis terram, ne grandine contunderet vites ipsorum, ne faceret steriles uxores eorum, ne auferret ab eis filios ipsorum. Haec enim carnalia promissa Dei tenebant adhuc parvas animas, et propter haec timebatur Deus: sed prope illis erat, qui vel propter haec ipsum timebant. Terram petebat Paganus a diabolo; terram petebat Judaeus a Deo: unum erat quod petebant; sed non unus a quo petebant. Petendo iste quod Paganus petebat, discernebatur tamen a Pagano, quia ab illo ista petebat, qui omnia fecerat. Et prope illis erat Deus, qui Gentibus longe erat; tamen respexit et eos qui longe erant, et eos
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. Quis non desider& illã pacem
unde amicus ũ exit. quo inimicus ñ
intrat. ubi nullus temptator ẽ. nulluᷤ
seditiosus. nullus diuidens popłm dei.
nullus fatigans ȩccłam in ministerio
diaboli: Quando ipse princeps ipsoꝵ
mittetur in ignem ȩternũ & hi cũ
illo quic̃q illi consentiunt & recedere
ab eo nolunt: erit pax purgata in fili¬
is dei omnib amantib se. uidentibus
se. plenis deo. Cum erit ds omnia in
omnib. cõmune spectaculũ habebimꝰ
Ouicquid enim ẽ quod nob̃ iͦ dat:
ipse nobis erit ꝓ omnib que dat.
Ipsa erit ꝑfecta & plena pax. Hanc
loquitur in plebem suam: hanc uole¬
bat audire ille qui ait. Audiã quid
ad ipsum. Eia fr̃s: uultis ut ad uoᷤ
ꝑtineat ista pax quam loquit᷑ deus:
Conuertite cor ad ipsum: ñ ad me
aut. illum. aut ad quemquã hominẽ.
Quisquis enim uoluerit homo con¬
uertere ad se corda hominũ: cadit cũ
ipsis. Quid ẽ melius ut cadas cũ illo

Expanded text:
cunt. Quis non desideret illam civitatem, cunt. Quis non desideret illam civitatem, unde amicus non exit, quo inimicus non intrat, ubi nullus tentator est, nullus seditiosus, nullus dividens populum Dei, nullus fatigans Ecclesiam in ministerio diaboli; quando ipse princeps ipsorum mittitur in ignem aeternum, et hi cum illo quicumque illi consentiunt, et recedere ab eo nolunt? Erit ergo pax purgata in filiis Dei, omnibus amantibus se, videntibus se plenos Deo, cum erit Deus omnia in omnibus . Commune spectaculum habebimusquid enim est quod nobis modo dat, ipse nobis erit pro omnibus quae dat: ipsa erit perfecta et plena pax. Hanc loquitur in plebem suam; hanc volebat audire ille qui ait: «Audiam quidad ipsum.» Eia, fratres, vultis ut ad vos pertineat ista pax quam loquitur Deus? Convertite cor ad ipsum; non ad me, aut ad illum, aut ad quemquam hominem. Quisquis enim homo voluerit convertere ad se corda hominum, cadit cum ipsis. Quid est melius, ut cadas cum illo