comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di amatores quos obinfimas cogi¬
tationes mundum uocat dominus.
cum morte turpissima condempna¬
rent illum: qui grauis erat eis eti¬
am ad uidendum. Contristabantur
discipuli posito in morte domino:
sed agnita eius resurrectione tristi¬
tia illorum u̾sa est in gaudium:
uisa ascensionis potentia iam ma¬
iori gaudio subleuati laudabant ⁊
benedicebant dominũ. ut lucas eun¬
gelista testatur. S ⁊ cunctis fidelib
hic domini sermo conuenit. qui
ꝑ lacrimas pressurasq presentes ad
gaudia et̾na ꝑuenire contendunt:
qui merito in p̃senti plorant flent
⁊tristes sunt: quia nec dum ualent
uidere quem cliligunt. Quamdiu
sunt in corpore ꝑegrinari se a pr̃ia¬
sua ⁊ regno cognoscunt: quia ꝑ labo¬
res ⁊certamina ad coronam sͥ ꝑueni¬
enclum ẽẽ ñ dubitant. Quorum tri¬
sticia uertetur in gaudium: cum fini¬
to agone uite huius brauium uite
ꝑhennis accipient. De quo dicitur
in psalmo. Qui seminant in lacri¬

Expanded text:
di amatores, quos ob infimas cogidi amatores, quos ob infimas cogitatcum morte turpissima condemnarent illum, qui gravis erat eis etiam ad videndum. Contristabantur discipuli posito in morte Domino; sed agnita ejus resurrectione, tristitia illorum versa est in gaudium; visa ascensionis potentia, jam majore gaudio sublevati, laudabant et benedicebat Dominum, ut Lucas evangelista testatur . Sed et cunctis fidelibus hic Domini sermo convenit, qui per lacrymas pressurasque prgaudia aeterna pervenire contendunt. Qui merito in praesenti plorant, flent, et tristes sunt, quia necdum valent videre quem diligunt. Quia quandiu sunt in corpore, peregrinari se a sua patria et regno cognoscunt, quia per labores et certamina ad coronam sibi perveniendum esse non dubitant. Quorum tristitia vertetur in gaudium, cum finito agone vitae hujus bravium vitae perennis accipiunt, de quo dicitur in psalmo: Qui seminant in lacry
Abbreviated transcription (Latin):
onis apparuit. Quod autem sub¬
iunxit quia uado ad patrem iux¬
ta hunc sensum ad illud specialiter
respicit quod premisit:⁊ iterum
modicum ⁊ uidebitis me. Acsi aꝑ¬
te diceret. Propt̾ea me resuscita¬
tum a mortius modico tempore
uidebitis:quia ñ semꝑ in terra cor¬
poraliter mansurus. sed ꝑ huma¬
nitatem quam adsumpsi iam sũ
ascensurus in celum. Hec quidẽ
uerba domini ut diximus illis spe¬
ciatim qui eius resurrectionem ui¬
dere potuerunt conueniunt: quod
uero illis querentib exponendo
subiungit amen amen dico uobis
quia plorabitis ⁊ flebitis uos mũ¬
dus autem gaudebit. uos autem
contristabimini sed tristitia ur̃a u̾¬
tetur in gaudium: ⁊ ip̃orum ⁊ toti¬
us eccłie statui congruit. Plora¬
bant quippe ⁊ flebant amatores
xp̃i. cum illum comp̃hendi ab ho¬
stib ligari. ad concilium duci. dãp¬
nari. flagellari.derisui haberi.ad
ultimum crucifigi: lanceari. ⁊ se¬
peliri uiderent. Gaudebant mun¬

Expanded text:
onis apparuit. Quod autem subonis apparuit. Quod autem subjunxit: Quia vado ad Patrem. Juxta hunc sensum, ad illud specialiter respicit quod praemisit: Et iterum modicum, et videbitis me. Ac si aperte diceret: Propterea me resuscitatum a mortuis modico tempore videbitis, quia non semper in terra corporaliter mansurus, sed per humanitatem quam assumpsi jam sum ascensurus in coelum. Haec quidem verba Domini, ut diximus, illis specialiter qui ejus resurrectionem videre potuerunt conveniunt. Quod vero illis quaerentibus exponendo subjungit: Amen, amen dico vobis quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit. Vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. Et ipsorum, et totius Ecclesiae statui congruit. Plorabant quippe et flebant amatores Christi cum illum comprehendi ab hostibus, ligari, ad concilium duci, damnari, flagellari, derisui haberi, ad ultimum crucifigi, lanceari, et sepeliri viderent. Gaudebant mun
Abbreviated transcription (Latin):
seclusus obtutibus: ⁊ iterum modi¬
cum erat usq dum illum uiderent.
Resurrexit enim a mortuis tercia die:¬
⁊ apparuit eis in multis argumentis
ꝑ dies quadraginta. Quare autẽ mo¬
dicum ẽẽt ut ñ uiderent eum. et
iterum modicum ⁊ uiderent eum:
adnectit causam dicens. quia uado
ad patrem. Acsi patenter dicat. Ideo
post modicum a ur̃is aspectibus in
monumenti claustris abscondor. ⁊ ite¬
rum post modicum destructo mortis
imperio. uob̾ intuendus appareo:
quia tempus est ut expleta dispen¬
satione adsumpte mortalitatis cum
resurrectionis triumpho iam reu̾¬
tar ad pr̃em. Potest ⁊ aliter intelbigi.
quod ait modicum etiam non ui¬
debitis me. ⁊ iterum modicum et
uidebitis me. Modicum quippe tẽ¬
pus erat futurum quo eum non
turus in monum̃to.⁊ iterum mo¬
dicum erat futurum quo uident
eum: illi uidelicet dies quadragin¬
ta in quibus eis post passionem
suam sepius usꝙ ad tempꝰ ascensi¬

Expanded text:
seclusus obtutibus. Et iterum modiseclusus obtutibus. Et iterum modicum erat, usque dum illum viderent; resurrexit enim a mortuis die tertia, et apparuit eis in multis argumentis per dies quadraginta. Quare autem modicum esset et non viderent eum, et iterum modicum et viderent, annectit causam, dicens: Quia vado ad Patrem. Ac si aperte dicat: Ideo post modicum a vestris aspectibus in monumenti claustris abscondor, et iterum post modicum, destructo mortis imperio, vobis intuendus appareo, quia tempus est ut, expleta dispensatione assumptae mortalitatis cum resurrectionis triumpho, jam revertar ad Patrem. Potest et aliter intelligi quod ait: Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum quippe tempus futurum erat, quo eum non turus in monumento. Et iterum modicum erat futurum quo viderent eum, illi, videlicet, dies quadraginta, in quibus eis post passionem suam saepius usque ad tempus ascensi
Abbreviated transcription (Latin):
auditu ꝓcipere debemus. sedula¬
q intentione ꝑsistere: quatinꝰ ad
hec contingere mereamur. Quid ẽ
enim quod merito letius audiat᷑:
quam ꝑueniri posse ad gaudium qd
nunqͣm possit auferri: Notandum
autem quod tota lectionis huius e¬
uangl̾ice series illis conuenit. qui
eam presentes audierunt adomino:
pars autem illius etiam nob̃: qui
post passionem ⁊ resurrectionem do¬
minicam ad fidem uenimus aptis¬
sime congruit. Quod ergo ait mo¬
modicum ⁊ uidebitis me quia ua¬
do ad pr̃em: ad illos specialiter ꝑtinet
qui eius discipulatui predicantis in
carne adherere.⁊post tristiciam paᷤ¬
sionis uisa resurrectione ⁊ ascensio¬
ne eius letificari meruerunt. Nam
quia hec illa qua tradebatur nocte locu¬
tus est modicum erat idest eiusdem
noctis ⁊ diei sequentis tempus: usq
ad horam qua illum ñ uidere incipe¬
rent.Tentus enim nocte illa a iudeis
⁊ incrastinum crucifixus: cum sero
factum effet depositus ẽ de cruce.
⁊ intra septasepulchri ab humanis

Expanded text:
auditu percipere debemus, sedulaque intentione persistere, quatenus ad haec contingere mereamur. Quid est enim quod merito laetius audiatur quam perveniri posse ad gaudium quod nunquam possit auferri? Notandum autem quod tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit qui eam praesentes audierunt a Domino: pars autem illius etiam nobis, qui post passionem et resurrectionem dominicam ad fidem venimus, aptissime congruit. Quod ergo ait: Momodicum, et videbitis me, quia vado ad Patrem, ad illos specialiter pertinet, qui ejus discipulatui praedicantis in carne adhaesere, et post tristitiam passionis visa resurrectione et ascensione ejus laetificari meruerunt. Nam quia haec illa qua tradebatur nocte locutus est, modicum erat, id est, ejusdem noctis et diei sequentis tempus, usque ad horam qua illum non videre inciperent. Tentus enim nocte illa a Judaeis, et in crastinum crucifixus, cum sero factum esset depositus est de cruce, et intra septa sepulcri ab humanis
Abbreviated transcription (Latin):
meritis ascribimus: sed ad auctoris
nr̃i ꝑ omnia grãm respicimus. de quo
illorum quoꝙ testimoniis edocemur
quia ip̃e est deus. ip̃e fecit nos ⁊ ñ ip̃i
nos: ñ solum scilicet ut homines simꝰ
uerum etiam ut sc̃i ⁊ beati homines si¬
mus: cuius dona gr̃e si puro semper
⁊ infatigabili corde sectamur: ipse iux¬
ta eoriumdem patrum ꝓmissa ꝓpitius¬

Expanded text:
meritis ascribimus, sed ad auctoris nostri per omnia gratiam respicimus. De quo illorum quoque testimoniis edocemur, quia ipse est Deus, ipse fecit nos et non ipsi nos, non solum scilicet ut homines simus, verum etiam ut sancti et beati homines simus. Cujus dona gratiae si puro semper et infatigabili corde sectamur, ipse juxta eorumdem patrum promissa p
Abbreviated transcription (Latin):
nouimus. de uirtute autem unice ĩ
xp̃m dilectionis ip̃e alibi testatur.
Qui cum discederent ab eo quidam
discipuloꝵ eius diceretꝙ ad duodecĩ¬
ille numquid ⁊ uos uultis abire. res¬
pondit ei dicens. Domine. ad quem
ibimus: uerba uite eterne habes. et
tu es xp̃c filius dei. Huius ergo fr̃es
mei ꝓ modulo nr̃o exemplum si imi¬
tari satagimus. ⁊ nos cum illo beati
⁊ appellari ⁊ ẽẽ ualebimus nobis qͦ sy
monis hoc est obedientis xp̃o nomẽ
columbe uocabimur. Congaudensq
ip̃e spiritalib anime nr̃e profectib
dicet. Quam pulchra es amica mea.
quam pulchra es oculi tui columba-¬
rum. Sicq fit ut nobis supͣ petram
fidei aurum. argentum. lanides pre¬
ciosos. hoc est ꝑfecta uirtutum opera
construentib. nichil tribulationĩ ig¬
nis detrimenti afferat: nulli tenor¬
tationum turbines preualeant. qom
potius adusitatibus ꝓ bati accipienꝰ
corona iite. quam ille nobis ante scla

Expanded text:
novimus, de virtute autem unicae in novimus, de virtute autem unicae in Christum dilectionis ipse alibi testatur: qui, cum discederent ab eo quidam discipulorum ejus, diceretque ille ad duodecim: Nunquid et vos vultis abire? respondit ei Petrus, dicens: Domine, es, et tu es Christus Filius Dei . Hujus ergo, fratres mei, pro modulo nostro exemplum si imitari satagimus, et nos cum illo beati et appellari et esse valebimus: nobis quoque Simonis, hoc est obedientis Christo, nomen columbae vocabimur, congaudensque ipse spiritualibus animae nostrae profectibus dicet: Quam pulchra es, amica mea! quam pulchra es, oculi tui columbarum ! Sicque fit ut nobis supra petram fidei, aurum, argentum, lapides pretiosos, hoc est perfecta virtutum opera construentibus, ninis detrimenti afferat, nihil tentationum turbines praevaleant, quia potius adversitatibus probati, accipiemus coronam vitae, quam ille nobis ante saecula
Abbreviated transcription (Latin):
soui. nec ianuam possint regni cele-¬
sis ingredi. Unde nos necesse ẽ tota ĩ
Aramenta discere. ⁊ congruentia fi
Uopera demonstrare: necesse ẽ omĩ¬
lantia multiplices subtilesꝙ por
lim inferi cauere insicdias: quati¬
uls uxta psalmiste uocem de his
adiuuante domino eripi. atq ad ad¬
nuntiandas eius laudes portas filie syon.
intrare. Nec sufficere nobis ad salutem
arbitremur. si turbis negligentium ul
quorumlibet indoctorum fide uel actib
adequemur. quib in litteris sacris u
gula p̃scripta: sed quotienscumq no¬
bis errantium ingeruntur exempla
nos confestim auertentes oculos men¬
tis nr̃e ne uideant uanitatem: magiꝰ
quid ueritas ip̃a decernit sedulo cor¬
de scrutemur: sequentes exemplum
beati petri qui spretis errantium
sectis. uere fidei archanum quod cog¬
nouerat indubia oris confessione pro¬
tulit. insuperabili cordis cura seruauit.
Nam de fidutia confessionis hoc loco cog¬

Expanded text:
solvi, nec januam possint regni coelessolvi, nec januam possint regni coelestis ingredi, unde nos necesse est tota insacramenta discere, et congruentia fidei opera demonstrare. Necesse est omni vigilantia multitarum inferi cavere insidias, quatenus, juxta Psalmistae vocem, de his adjuvante Domino eripi, atque ad annuntiandas ejus laudes, portas filiae Sion,eamur intrare. Nec sufficere nobis ad salutem arbitremur si turbis negligentium vel quorumlibet indoctorum fide vel actibus adaequemur, quibus in litteris sacris ungula praescripta, sed quotiescunque nobis errantium ingeruntur exempla, nos confestim avertentes oculos mentis nostrae ne videant vanitatem, magis quid Veritas ipsa decernit, sedulo corde scrutemur, sequentes exemplum beati Petri, qui, spretis errantium sectis, verae fidei arcanum quod cognoverat indubia oris confessione protulit, inseparabilis cordis cura servavit. Nam de fiducia confessionis hoc loco cog
Abbreviated transcription (Latin):
ro in peccatis que egerint ꝑsistere
ngnou̾it. illos ꝑhennib suppliciis o¬
iligandos insinuet. Unde alia dñs de
irepto semel ⁊ iterum ac tercio sed
spenitente fratre. precepit dicens.
Sinautem ecclesiam ñ audierit:
st tͥ sicut echnicus ⁊ publicanus. Et
neleue quisquam putaret eccl̃ie ui¬
licio condempnari: mox terribiliter
adiuxit. Amen dico uobis. quecsĩq¬
alligaueritis suꝑ terram. erunt liga¬
ta ⁊ in celo: ⁊ quecumq solueritis ter
ram suꝑ. erunt soluta ⁊ in celo. Omni
inur electorum eccł̃ie. iuxta modum
uilparum uel penitentie ligandi ac
lluendi datur auctoritas: sed ideo be
aus petrꝰ qui xp̃m uera fide confessꝰ.
uero est amore secutus. specialiter cla-¬
ues regni celorum ⁊ principatum iu¬
litiarie potestatis accipit. ut omneᷤ
porbem credentes intelligant quia qͥ¬
iumq ab unitate fidei uel societatis
lluuis quolibet modo semetip̃os segre-¬
sant. tales nec uinculis pecc̃orum ab¬

Expanded text:
vero in peccatis quae egerint persistere vero in peccatis quae egerint persistere cognoverit, illos perennibus suppliciis obligandos insinuet. Unde alias Dominus de correpto semel et iterum, ac tertio, sed non poenitente fratre praecipit, dicens: Si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus . Et ne leve quisquam putaret Ecclesiae judicio condemnari, mox terribiliter adjunxit: Amen dico vobis, quaecunque ligaveritis super terram, erunt ligata et in celis, et quecumque solveritis super terram, erunt soluta et in celo. Omni igitur electorum ecclesie iuxta modum culparum vel penitencie ligandi ac solvendi datur auctatus Petrus, qui Christum vera fide confessus, vero est amore secutus, specialiter claves regni coelorum et principatum judiciariae potestatis accipit, ut omnes per orbem credentes intelligant, quia quicunque ab unitate fidei vel societatis illius quolibet modo semetipsos segregant, tales nec vinculis peccatorum ab
Abbreviated transcription (Latin):
nullus posset intrare. Claues aut̃
regni celorum. ip̃am discernendi sil¬
entiam potentiãꝙ nominat: qua a¬
nos recipere in regnum indignos seri¬
dere deberet deberet a regno. unde man¬
feste subiungit. Et quodcumq lis¬
ueris suꝑ terram erit ligatum ⁊ il
celis. et quodcumq solueris suꝑte
ram erit solutum ⁊ in celis. Quessl¬
uencli ac ligandi potestas quamus
soli petro data uideat᷑ a domino ably
ulla tamen dubietate noscendlum ẽ
quia ⁊ ceteris apłis datur. ip̃orestl
qui post passionis resurrectionis s
sue triumphum apparens er li
flauit ⁊ clxit omnib. Accipite se¬
ritum sc̃m. Quorum remiserte
cata remittuntur eis. ⁊. quoril
eanueritis retenta sunt. Nec ñ eti¬
in nunc in episcopis ac presbiteriꝰ
ni eccłie officium idẽ commitit᷑.
uidelicet agnitis peccantium causis
uoscumq humiles ac uere penitẽ
aspexerit. hos iam a timore ꝓpe¬
ne mortis miserans absoluat: quos

Expanded text:
nullus posset intrare. Claves autem nullus posset intrare. Claves autem regni coelorum, ipsam discernendi scientiam potentiamque nominat, qua dignos recipere in regnum, indignos secludere deberet a regno. Unde manifeste subjungit: Et quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: et quodcunque solveris super terram, erit solutum vendi ac ligandi potestas, quamvis soli Petro data videatur a Domino, absque ulla tamen dubietate noscendum est quod et caeteris apostolis datur, ipso teste, qui post passionis, resurrectionisque suae triumphum appal., omnibus: Accipite Spiritum sanctum. Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis: et quorum retinueritis, retenta sunt . Necnon etiam nunc in episcopis ac presbyteris omni Ecclesiae officium idem committitur, ut videlicet agnitis peccantium causis, quoscunque humiles ac vere poenitentes aspexerit, hos jam a timore perpetuae mortis miserans absolvat; quos
Abbreviated transcription (Latin):
des sinon habeat opera. mortua ẽ in
semet ip̃a. Et corrumpunt mores
bonos. colloquia mala. Multe itaꝙ
sunt porte inferi. S harum nulla
eccł̃ie que suꝑ petram fundata ẽ pr¬
ualet. quia qui fidem xp̃i intimo in¬
dis amore ꝑceperit. omne quiequid
exterius ꝑiculi temptantis ingrue¬
rit facillime contempnit. At quicũ¬
q credentium fidem uel oꝑe uel nega¬
tione deprauatus ꝑ didit. ñ bicsiu
petram domino cooꝑante domum
sue ꝓfessionis edificasse. sed uyxta
alterius loci parabolam suꝑ arenan
sine fundamento posuisse credendus
est. hoc ẽ ñ simplici ac uera intento¬
ne xp̃m sequi. sed t̾renam quanli¬
bet fragilemq ob causam habtũ
pretendisse xp̃iani. Sequitur. Et iͥ
dabo claues regni celorum. Qui se¬
gem celorum maiore p̃ceteris deuoi
one confessus ẽ. merito p̃ceteris ip̃e
collatis clauib regni celestis donauis
est: ut constaret omnib quia absq
ea confessione ac fide regnum celorĩ

Expanded text:
des sine operibus mortua est in des sine operibus mortua est in semetipsa, et corrumpunt mores bonos colloquia prava. Multae itaque sunt portae inferi, sed harum nulla esiae, quae super petram fundata est, praevalet; quia qui fidem Christi intimo cordis amore perceperit, omne quidquid exterius periculi tentantis ingruerit, facillime contemnit. At quicunque credentium fidem vel opere vel negatione depravatus prodidit, non hic super petram, Domino cooperante, domum suae professionis aedificasse, sed juxta alterius loci parabolam, super arenam sine fundamento posuisse credendus est : hoc est, non simplici ac vera intentione Christum sequi, sed terrenam quamlibet fragilemque ob causam habitum praetendisse Christiani. Sequitur: Et dabo tibi claves regni coelorum. Qui regem coelorum majori praeone confessus est, merito prae caeteris ipse collatis clavibus regni coelestis donatus est, ut constaret omnibus quia absque ea confessione et fide regnum coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum est. Petia autem. erat xp̃e.¬
Et suꝑ hanc petram. i dest suꝑ do¬
minum saluatorem. qui fideli suo
cognitori. amatori. confessori. parti¬
cipium sui nominis donauit. ut
scilicet a petra petrus uocaretur
edificatur eccłia: quia ñ nisi ꝑ fidẽ
⁊ dilectionem. xp̃i. ꝑ susceptionem
sacramentorum. xp̃i. ꝑ obseruanti¬
am mandatorum xp̃i. ad sortem elec¬
torum ⁊ eternam ꝑtingitur uitã.
apło attestante qui ait. fundamen¬
tum enim aliud nemo potest pone¬
ẽ xp̃e iłx. Et porte inferi ñ preuale¬
bunt aduersꝰ eam. Porte inferi doc¬
trine sunt nequam. que seducendo
imprudentes ad inferos trahunt.
Porte quoq inferi ⁊ tormenta et
blancdimenta sunt ꝑsecutorum. q̃
infirmos quosq deterrendo uel e¬
molliendo a srabilitate fidei introi¬
e tum eterne mortis aperiunt. Sed ⁊
loquia porte utiq sunt inferi ĩ qͣn¬
tum suis uel auctorib uel sequatib
iter ꝑditionis ostendunt. Nam ⁊ fi¬

Expanded text:
scscEt super hanc petram, id est, super Dominum Salvatorem, qui fideli suo cognitori, amatori, confessori participium sui nominis donavit, ut scilicet a petra Petrus vocaretur, aedificatur Ecclesia, quia non nisi per fidem et dilectionem Christi, per susceptionem sacramentorum Christi, per observantiam mandatorum Christi, ad sortem electorum et aeternam pertingitur vitam, Apostolo attestante, qui ait: Fundamentum enim nemo aliud potest poneus Jesus . Et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Portae inferi doctrinae sunt nequam, quae seducendo imprudentes ad inferos trahunt. Portae quoque inferi et tormenta et blandimenta sunt persecutorum, quae infirmos quosque deterrendo vel emolliendo a stabilitate fidei introitum eis aeternae mortis aperiunt. Sed etloquia portae utique sunt inferi in quantum suis vel auctoribus, vel sequacibus, iter perditionis ostendunt. Nam et fi
Abbreviated transcription (Latin):
omnia operatur unus atq idẽ sp̃s:
diuidens singulis prout uult. Pat̾
ergo mittit sp̃m: filius mitit sp̃m:
cdiximus una ẽ uoluntas ⁊ oꝑatio
nienter dicitur quia pater qui in
celis ẽ reuelauerit filio columbe mi¬
sterium fidei: quod ei caro ⁊ sangͥs
reuelare nequibat.Caro autem ⁊
sanguis recte intelliguntur homineᷤ
sapientia carns inflati. columbine
simplicitatis nesciz: ideoq a sapien¬
tia sp̃s omĩmodis auersi. De quibꝰ
supra dictum est: quia xp̃m ñ intel¬
ligentes. alii iohannem baptistam.
alii autẽ helyam. alii uero iheremi
am. aut unum ex ꝓpħis eum ẽẽ
dicerent. De qualib dicit apłs.
Carnalis autem homo. ñ ꝑcipit
ea que sunt sp̃s d̾i. Sequitur. Et
ego dico tͥ: quia tu es petrus: ⁊ suꝑ
hanc petram edificabo eccł̃iam meã
Decrus qui sẏmon antea dicebaat᷑.
ob fortitudinem fidei ⁊ confessiõis
sue constantiam a domino petri
nomen accepit quia uidelicet ille
firma actenaci mente adhesit. de qͦ

Expanded text:
omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Pater ergo mittit Spiritum, Filius mittit Spiridiximus, una est voluntas et operatio nienter dicitur quia Pater qui in coelis est revelaverit Filio columbae mysterium fidei, quod ei caro et sanguis revelare nequibat. Caro autem et sanguis recte intelliguntur homines sapientia carnis inflati, columbinae simplicitatis nescii, ideoque a sapientia Spiritus omnimodis aversi. De quibus supra dictum est, quia Christum non intelligentes, alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, aliiam, aut unum ex prophetis esse dicerent. De qualibus dicit Apostolus: Carnalis autem homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . Sequitur: Et ego dico tibi quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Petrus, qui Simon antea dicebatur, ob fortitudinem fidei, et confessionis suae constantiam, a Domino Petri nomen accepit, quia videlicet illi firma ac tenaci mente adhaesit, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
na nesciebant.Lam qui diuinitatiᷤᷤ
eius mysteria capere norunt meri¬
to supra homines ẽẽ dicuntur. apo¬
stolo attestante qui ait: quod ocłs
ñ uidit. nec auris audiuit. nec in
cor hominis ascendit. que p̃parauit
d̾s ailigentib se. Qui cum hec de ho
minis hoc ẽ humana solum sapien¬
tis corde. aure. ⁊ oculo p̃mitteret:
mox de se ac de suis similibz qui gña¬
lem humanitatis scientiam transcẽ¬
derant acliecit. Nobis autem reuela-¬
uit d̾s ꝑ sp̃m suum. Cui simile est
quod hic dominꝰ cum int̾rogass et
discipłos quem eum licerent esse¬
homines. ⁊ illi diuersas diuersorũ
opiniones p̃misissent: dieit illis.

Expanded text:
na nesciebant. Nam qui divinitatis na nesciebant. Nam qui divinitatis ejus mysteria capere norunt, merito supra homines esse dicuntur, Apostolo attestante, qui ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Qminibus, hoc est, humana solum sapientibus corde, aure et oculo, praemitteret, mox de se ac de sui similibus, quae generalem humanitatis sententiam transcenderent, adjecit: Nobis autem revelavit Deus per Spiritum suum . Cui simile est quod hic Dominus cum interrogasset discipulos, quem eum dicerent homines esse, et illi diversas diversorum opiniones prompsissent, dicit illi
Abbreviated transcription (Latin):
am philippi. in memoriam uidelicet
sui nominis. pariterq honorem ty¬
berii cesaris sub quo ip̃e regnabat.
Incuius partes ueniens iħe. interro¬
gabat discipulos suos dicens. Quẽ
dicunt homines eẽ filium hominis:
Non autem quasi nesciens sententi¬
am de se. uel discipuloꝵ uel extra.¬
neorum inquirit. sed ideo discipłos
quid de se sentiant int̾rogat. ut
confessionem recte fidei illorum dig¬
na mercede remuneret. Nam sicut
int̾rogatis generaliter omnib pe¬
trus respondit unus ꝓ omnib
ita quod petro dominus respondit.
in petro omnib respondit. Ideo qͥd
alii de se sentiant inquirit. ut ex¬
positis primo sententiis errantiũ.
discipuli probarentur ueritatẽ sue
confessionis ñ de opinio ne uulga¬
ta: sed de ip̃o ꝑcepisse dominice reue¬
lationis archano. Quem inquit di¬
cunt homines ẽẽ filium hominis:
Pulchre homines appellat eos. qui
de filio hominis tantum loqui no¬
uerant. qui diuinitatis eius archa¬

Expanded text:
am Philippi, in memoriam videlicet am Philippi, in memoriam videlicet sui nominis pariterque honorem Tiberii Caesaris sub quo ipse regnabat. In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos dicens: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Non autem quasi nesciens sententiam de se, vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arca
Abbreviated transcription (Latin):
quammodo fres audistis
tanto intentius cogitanda
ac sine obliuione est iugiter reti¬
nenda. quanto constat quia magnã
nobis fidei ꝑfectionem commendat.
magnum eiusdem ꝑfecte fidei contra
omnia temptamenta robur eque de¬
monstrat. Si enim scire uolumus
quomodo in xp̃m credi oporteat. qͥd
lucidius eo quod ait ad eum petrus
tu es. xp̃s filius dei uiui: Rursus si
audire delectat quantum hec fides
ualeat. quid aꝑtius eo quod ait do¬
minus de ecclesia que suꝑ eum edi¬
ficanda erat. ⁊ porte inferi ñ preuale¬
bunt aduersus eam:S hec suis in
locis plenius exponentur. Nunc autẽ
reuertentes ad explanandam ex ordine
lectionem dominicã. primo uideamꝰ
de loco in quo habita memorat᷑. Uenit
inquit ihe in partes cesaree philippi.
Philippus ut lucas testatur. erat
tetrarcha ituree ⁊ traconitidis regio¬
nis. Hic ergo statuens ciuitatem in
loco ubi iordanis ad radices orit᷑ liba¬
nimontis. ⁊ ẽ t̾minus iudee contra
septemtrionem. appellauit eam cesare¬

Expanded text:
quam modo, fratres, audistis, tanto intentius cogitanda ac sine oblivione est jugiter retinenda, quanto constat quia magnam nobis fidei perfectionem commendat, magnum ejusdem perfectae fidei contra omnia tentamenta robur aeque demonstrat. Si enim scire volumus quomodo in Christum credi oporteat, quid lucidius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi? Rursus si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia, quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponentur. Nunc autem revertentes ad explanandam in ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit inquit Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur, erat tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesare
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet columba multum simplex ẽ
animal. Et ip̃e prudenti ac pia simpli
citate dominum sequebatur: memor
ilius precepti quod cum suis condi¬
scipulis ab eodem magistro simplicita¬
tis ac ueritatis accepit. Estote prudẽ¬
tes sicut serpentes. ⁊ simplices sicut co¬
limbe. Uel certe quia sp̃s sc̃s super.
aminum in columbe specie descendit.
rete filius columbe nuncupat᷑: qui
spiritali gr̃a plenus extitisse mon-¬
stratur. Et iusta satis laude dilectorẽ
uonfessorem ꝙ: suum dominus remu¬
nerat. cum eum sc̃i sp̃s filium ẽẽ te-¬
satur: a quo ip̃e dei uiui filius asse¬
ueratur. quamius hoc ip̃m multũ
lissimiliter fieri nullus fidelium du-¬
bltat. Dominꝰ enim xp̃c filius dei
naturam. petrus sicut ⁊ ceteri elec

Expanded text:
videlicet columba multum simplex est videlicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplcitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Vel certe, quia Spiritus sanctus super Dominum in columbae specie descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Dei vivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium dubitet. Dominus enim Christus Filius Dei per naturam, Petrus sicut et caeteri elec
Abbreviated transcription (Latin):
sationis quam pro nob̾ suscepit.S
nos necesse est tanto humilius diuini¬
tatis eiꝰ alta uenerari. quanto illũ me¬
minimus ꝓ nr̃a exaltatione ad hu¬
manitatis infima descendisse. Si eniꝰ
inter sacramenta incarnationis eius
quib redempti sumus. potentiam
diuinitatis q ua creati sunus. pia
semꝑ mente recolimus. fit ut ipsi
quoq cum petro suꝑne beatitudins
mercede donemur. Nlam conficense
illo xp̃m filium deiuiui. uideamuᷤᷤ
quid sequitur. Respondens autem
se. dixit ei. Beatus es symon bar
ona. Constat ergo quia post ueram xͥ
onfessionem. uera beatitudinis pre¬
ma restant. S intueamur attenti
quale quantum ue sit nomen illud.
quo ꝑfectum sui nominis confesso¬
rem glorificat: ut hu ius etiam nos
ueraciter eum confitendo ẽẽ meream
pnsortes. Beatus es inquit symon
liriona. Bariona sẏriace. latine di¬
ntur filius columbe. filius autẽ co-¬
lumbe recte uocatur apls petrus. qͥa

Expanded text:
sationis quam pro nobis suscepit. Sed sationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infima descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus, quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur: Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar Jona. Constat ergo quia post veram Christi confessionem, vera beatitudinis praemia restant. Sed intueamur attente, quale quantumve sit nomen illud, quo  Al., quod perfectum sui nominis confessorem glorificat: ut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
es xp̃s filius dei uiui. Deum uin
appellat ad distinctionem fallorume¬
orum. quos uario delusa errore ge¬
litas uel de mortuis S hominib ind¬
tuit: uel de maiore dementia de in¬
sensibili materia quos adorant en¬
auit. De qualib canitur in psam
Simulachra gentium argentum
aurum. opera manuũ hominũ. o
habent ⁊ ñ loquentur: ⁊ cetera. Notet
autem dilectio ur̃a quam muranos
distinctione sit factum. ut cum dep
traq eiusdem domini ⁊ saluatoris i
natura ab ip̃o dño ⁊ a fideli eius dlis¬
pulo eẽt ꝓferenda sententia. domi
ip̃e humilitatẽ assumpte humani¬
tatis ꝓfiteatur: discipulus excellen¬
tiam diuine et̾nitatis ostendat. Do¬
minus de se quod minus ẽ: discipu¬
lus de domino intimat quod maiuꝰ
ẽ. Dñs de se quod fc̃s est ꝓpt̾ nos
discipulus declarat de domino. qͥa
ip̾e est qui fecit nos. Sic ⁊ in euanglio
dominus multo crebrius se filium
hominis quam filium dei appellare
consueuit: ut nos admoneat dispen¬

Expanded text:
stus Filius Dei vivi. Deum vivum appellat, ad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia quos adoraret, creavit: de qualibus canitur in Psalmis: Simulacra gentium, argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent, et non loquentur, etc. . Notet autem dilectio vestra quam miranda distinctione sit factum, ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura, ab ipso Domino et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis ostentet. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam filium Dei appellare consuevit, ut nos admoneat ejus dispen
Abbreviated transcription (Latin):
credo mos increbuerit eccłie ut sacer¬
dotes illius his quos ꝑcipiendis baptis¬
mi sacramentis p̃parant: prius inter
cetera consecrationis exordia de saliua
oris sui nares tangant ⁊ aures dicenteᷤᷤ
effeta: ꝑ saliuam quidẽ oris sui gustũ
quo initiandi sunt suꝑne sapientie de¬
signantes. ꝑ tactum uero narium ut
abiectis delectationibus noxiis solum
deo in omni loco: ⁊ ut memmnerint se
iuxta exemplum b̾i iob donec suꝑ est
balitus in eis ⁊ sp̃s d̾i in narib eoꝵ ñ
loqui iniquitatem labiis nec lingua
mendatium meditari debere: porro ꝑ
tactum aurium ut relicto auditu lin¬
gue neqͣm. audiant uerba xp̃i ⁊ faci¬
ant ea. similes uiro prudenti qui e¬
dificauit domũ suam. Et unusqͥs ꝙ¬

Expanded text:
 Mos increbuit Ecclesiae, ut sacerdotes illius his quos percipiendis baptismi sacramentis praeparant, prius inter caetera consecrationis exordia, de saliva oris sui nares tangant et aures, dicentes: Effeta. Per salivam quidem oris sui gustum, quo initiandi sunt, supernae sapientiae designantes; per tactum vero narium, ut abjectis delectatDeo in omni loco . Et ut meminerit se juxta exemplum beati Job, donec superest halitus in eo et spiritus Dei in naribus ejus, non loqui iniquitatem labiis, nec lingua mendacium meditari debere. Porro per tactum aurium, ut relicto auditu linguae nequam, audiat verba Christi, et faciat ea: similis vero prudenti, qui aedificavit domum suam su
Abbreviated transcription (Latin):
uia ꝑabolam dominus qua seͥ
orare ⁊ ñ deficere docebat. ita con¬
clusit ut diceret ueniente in¬
dice difficile fidem in terra reperian¬
dam: nequis s forte desuꝑ uacua fide
cognitione uel etiam confessione blan¬
diretur: mox altera iuncta parabola.
diligentius ostendit a deo fidei ñ uer¬
ba examinanda sed oꝑa. Interque ni¬
mirum opera: maxime regnat humi¬
litas. Unde ⁊ supra cum fidem grano
sẏnapis. minuto quidem sed ex contri¬
tione fraglanti compararet: quasi ex¬
ponendo subiunxit. Cum feceritis oĩ
que precepta sunt dicite. Serui muti¬
les sumus. Cui contra suꝑbi cum ne¬
quaqͣm omnia sed modicum quid aꝵ
que precepta sunt faciant: ñ solũ mor
de sua iustitia p̃sumunt. sed ⁊ infir¬
mos quosq despiciunt: atq ideo qua¬
si fide uacui cum orauerint non exau¬
diuntur. Duo homines ascendert
in templum ut orarent: unus pharl¬
seus ⁊ alter publicanus. Publicanus
humiliter orans ad illa prefate uidus.

Expanded text:
uia parabolam Dominus, qua semper orare et non deficere docebat, ita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fide, cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo, fidei non verba examinanda, sed opera. Inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra, cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus . Cui contra superbi, cum nequaquam omnia, sed modicum quid eorum quae praecepta sunt faciant, non solum mox de sua justitia praesumunt, sed et infirmos quosque despiciunt, atque ideo, quasi fide vacui, cum oraverint, non exaudiuntur. Duo homines ascenderunt in templum, ut orarent. Unus Pharisaeus et alter Publicanus. Publicanus humiliter orans, ad illa praefatae viduae,
Abbreviated transcription (Latin):
pectanda ꝑpetua: curauit ei dominuᷤᷤ
etiam diuinitatis sue patefacere sacͣ¬
mentũ: unumq ⁊ eundem filium
dei ⁊ filium hõis mundi ostendere
saluatorem. Nam sequitur. Sic e
nu dilexit deus mundum ut fili¬
um suum unigenitum daret: ut
omĩs qui credit in eum ñ ꝑeat sed ha¬
beat uitam et̾nam. Unde notandum
quod eadem defilio d̾i unigenito re-¬
plicat. que de filio hominis in cruce
exaltato p̃miserat dicens: ut omniᷤᷤ
qui credit in eum ñ peat sed habeat
uitam eternam: quia ꝓfecto id̾est
redemptor ⁊ conclitor nr̃ filius d̾i
ante scla existens filius hominis
fc̃s est infine scłorum: ut qͥ per
diuinitatis sue potentiam nos cre-¬
auerat ad ꝑfruendum uite beatitu¬
dinem ꝑhennis: ip̃e ꝑ fragilitatem
humanitatis nr̃e nos restauraret
ad recipiendam qͣm ꝑdidimꝰ uitã.

Expanded text:
spectanda perpetua, curavit ei Dominus spectanda perpetua, curavit ei Dominus etiam divinitatis suae patefacere sacramentum, unumque et eumdem Filium Dei et Filium hominis mundi ostendere Salvatorem. Nam seqnim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Unde notandum quod eadem de filio Dei unigenito replicat, quae de Filio hominis in cruce exaltato praemiserat dicens: Ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Quia profecto idem Redemptor et Conditor nante saecula existens, Filius hominis factus est in fine saeculorum, ut qui per divinitatis suae potentiam nos creaverat ad perfruendam vitae beatitudinem perennis, ipse per fragilitatem humanitatis nostrae nos restauraret ad recipiendam quam perdidimus vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibile post resurrectionem et
palpabile corpus exhibuit: ut mõ¬
strando incorruptibile inuitaret ad
p̃mium: prebendo palpabile brm¬
ret ad fidem. Et incorruptibilem
se ergo ⁊ palpabilem demonstrauit.
ut ꝓfecto eẽ. post resurrectionẽ ostẽ¬
deret corpus suum ⁊ eiusdem nat᷑e
⁊ alterius głe. Dicit eis. Pax uob̾¬

Expanded text:
ruptibile post resurrectionem, et ruptibile post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, et praebendo palpabile firmaret ad fidem. Et incorruptibilem se ergo, et palpabilem demonstravit, ut profecto esse post resurrectionem ostenderet corpus suum et ejusdem naturae, et alterius g
Abbreviated transcription (Latin):
ra que ex semetip̃is comp̃hendi ne¬
quaquam possunt ex alia eius ope¬
ratione pensanda sunt:ut reb mira-¬
bilibus fidem prebeant fc̃a mirabili¬
ora. Illud enim corpus domini intra¬
uit ad discipulos ianuis clausis: qd̾
uidelicet ad humanos oculos ꝑ nati¬
uitatem suam clauso exiit utero uͥ¬
ginis. Quid ergo mirum si clau¬
sis ianuis post resurrectionem su¬
am in eternum iam uicturus intͣ¬
uit: qui moriturus ueniens non
aꝑto utero uirginis exiuit: sed q
ad illud corpus quod uideri poterat
fides intuentium dubitabat: ostẽ¬
dit eis protinus manus ⁊ latus
Palpandam carnem prebuit: qͣm
clausis ianuis introduxit. Qua ĩ
re duo mira. ⁊ iuxta humanã ratio¬
nem sͥ ualde contraria ostendit: dum
post resurrectionem corpꝰ suum ⁊ in¬
corruptibile.⁊tamen palpabile demõ¬
strauit. Nam ⁊ corrumpi necesse est.
quod palpatur: ⁊ palpari ñ potest. qd̾
ñ corrumpitur. S miro modo atꝙ
inestimabili redemptor nr ⁊ incor¬

Expanded text:
x semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant facta mirabiliora. Illud enim corpus Domini intravit ad discipulos januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso exiit utero Virginis. Quid ergo mirum si clausis januis post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero Virginis exivit? Sed quia ad illud corpus quod videri poterat, fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus 1553 manus et latus; palpandam carnem praebuit, quam clausis januis introduxit. Qua in re duo mira, et juxta humanam rationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem suam corpus suum et incorruptibile et tamen palpabile demonstravit. Nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur. Sed miro modo atque inaestimabili Redemptor noster et incor
Abbreviated transcription (Latin):
ut diuinis beneficiis uicem rep¬
endentes diligamus toto corde.
tota anima. tota uͥtute deum pa-¬
trem qui nos tanto amore prior
dilexit ut ꝓprio filio suo ñ parce¬
ret sed ꝓ nobis omnib traderet
illum: diligamus ip̃m filium. qͥ
cum in forma dei ẽẽt nr̃e libertatis
⁊ uite gr̃a formam serui accepit
fc̃sꝙ est obediens usq ad mortẽ.
mortem autem crucis: ⁊ sicut de
eo dicit apls iohannes. qui dilexit
nos ⁊ lauit nos a peccatis nr̃is in
sanguine suo. Diligamus sc̃m eiꝰ¬
dem pr̃is ⁊ filii sp̃m. cuius gr̃a re¬
nati. cuius unctione signati sumus
in die redemptionis. Qui ubi uult
spirat: ⁊ ubicumq spirat continuo
flammã eiusdem diuine dilectioniꝰ
accendit. Credamus ip̃m patrem
ẽẽ ⁊ dominum nr̃m ac debitis lau¬
dibus exaltemus nomen eius in¬
inuicem: cui ẽ gła imꝑium ⁊ po¬

Expanded text:
ut divinis beneficiis vicem rependentes, diligamus toto corde, tota anima, tota virtute, Deum Patrem, qui nos tanto amore prior dilexit, ut proprio suo Filio non parceret, sed pro nobis omnibus traderet illum. Diligamus ipsum Filium, qui cum in forma Dei esset, nostrae libertatis et vitae gratia formam servi accepit, factusque est obmortem autem crucis; et sicut de eo dicit Joannes apostolus: Qui dilexit nos, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Diligamus sanctum ejusdem Patris et Filii Spiritum, cujus gratia renati, cujus unctione signati sumus in die redemptionis, qui ubi vult spirat, et ubicunque spirat, continuo flammam ejusdem divinae dilectionis accendit. Credamus ipsum Patrem, Deum et Dominum nostrum, ac debitis laudibus exaltemus nomen ejus invicem, cui est gloria, imperium et po
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis huius euangłice que¬
stio animum pulsat: quomodo post
resurrectionem corpus dominicum
uerum fuit quod clausis ianuis ad
discipulos ingredi potuit. Sed sci¬
endum nobis est. quod diuina ope¬
ratio si ratione comp̃henditur ñ est
admirabilis: nec fides habet meritũ.
cui humana ratio prebet experimen

Expanded text:
lectionis hujus evangelicae quaestio animum pulsat, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet meritum, cui humana ratio praebet experimen
Abbreviated transcription (Latin):
numqͣm dominũ głe crucifixissẽt.
Quare autem demonia dominus
se loqui ꝓhibeat. ꝓsalmista ma¬
nifestat qui ait. Peccatori autem
dixit d̾s quare tu enarras iusti¬
tias meas ⁊cetera:nequis dum
predicantem audit: sequat᷑
errantem. In probus enim ma¬
gister ẽ diabolus qui falsa ueris
sepe ꝑmiscet: ut specie ueritatis
testimonium fraudis obtexat. Ali¬
as autem ñ soli demones qui inui¬
ti conficebantur iubentur silere de
xp̃o: sed̾et illi qui ab eo sanati spon¬
te confiteri uolebant: inmo ipsi
apłi qui eum post resurrectionem
toto erant orbe predicaturi ante pas¬
sionem eiꝰ precipiunt᷑ omnino reti¬
cere de illo: ne diuina uidelicet ma¬
iestate predicata passionis dispensa¬
tio differetur: ⁊ dilata passi.¬

Expanded text:
nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Quare autem daemonia Dominus de se loqui prohibeat, Psalmista manifestat, qui ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas ? et caetera: ne quis, dum praedicantem audit, sequatur errantem. Improbus enim magister est diabolus, qui falsa veris saepe permiscet, ut specie veritatis testimonium fraudis obtexat. Alias autem non soli daemones qui inviti confitebantur jubentur silere de Christo, sed et illi qui ab eo sanati sponte confiteri volebant. Imo ipsi apostoli, qui eum post resurrectionem toto erant orbe praedicaturi, ante passionem ejus praecipiuntur omnino reticere de illo, ne, divina videlicet majestate praedicata, passionis dispensatio differretur, et, dilata passi
Abbreviated transcription (Latin):
de recte etiam ꝑ oseẽ dicit. Ero morᷤ
tua omors: ero morsꝰ tuus inferne.
Id namq quod occidimus: agimuᷤᷤ
ut penitus ñ sit. Ex eo etenim qd̃
mordemus. partem abstrahimus.
partemq relinquimus. Quia gͦ
in electis suis funditus occidit
mortem mors mortis extitit. Qa
uero ex inferno partem abstulit
partem reliquit. ñ occidit fun¬
ditus. sed momordit infernun.
Ait ergo. Ero mors tua o mors. Ac
si aꝑte dicat. quia in electis meis te
funditus ꝑimo. Ero morsꝰ tuus ĩ
ferne:quia sublatis eis te ex par¬
te transfigo. Que ẽ ergo ista sollẽp¬
nitas que inferni claustra destru¬
xit: ⁊ ianuas nob̾ regni celestis ape¬
ruit: inquiratur subtilius nomẽ
eius: requiratur egregius predicator
uideamus quid de eius estimatio¬
ne denuntiet. Ait enim. Etenim
nobis est. quid de pascha lex loqua¬
tur: ut indagemus subtilius ande
xp̃o licta uideantur. Moyses quippe
ait. Sument de sanguine agni ai

Expanded text:
de recte etiam per Osee dicit: Ero mors de recte etiam per Osee dicit: Ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, inferne . Id namque quod occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo etenim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, o mors. Ac si aperte dicat: Quia in electis meis te funditus perimo, ero mors tua; ero morsus tuus, inferne, quia sublatis eis, te ex parte transfigo. Quae est ergo ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, et januas nobis regni coelestis aperuit? Inquiratur subtilius nomen ejus. Requiratur egregius praedicator. 7. Videamus quid de ejus aestimatione denuntiet. Ait enim: Etenim andum nobis est quid de pascha lex loquitur, ut indagemus subtilius an de Christo dicta videantur. Moyses quippe ait: Sument de sanguine agni, ac
Abbreviated transcription (Latin):
quia sollempnitates ceteras antece.¬
dit. Sicut enim in sacro eloquio
sc̃a scõrum uel cantica canticorum ꝓ
sui magnitudine dicuntur: ita hec
festiuitas recte dici potest sollempnitaᷤᷤ
sollempnitatũ. Ex hac quippe sol¬
lempnidate exemplum nobis resur¬
rectionis datum est: spes celestis pa-¬
trie aꝑta: ⁊ facta suꝑni regni iam
p̃sumptibilis gła. ꝑ hanc electi qui
quamuis intranquillitatis sinu ta¬
men apud inferni claustra tenebã¬
tur: ad paradisi amena reducti st̃.
Quod ante passionem dixit: in re¬
surrectione sua dominus imple¬
uit. Si exaltatus fuero a terra:
omnia traham ad me. Omĩa ete-¬
nim traxit: qui de electis suis apd̃
inferos nullum reliquit. Omnia.
abstulit utiq electa. Neq etenim
infideles quosq ⁊ ꝓ suis criminibꝰ
eternis suppliciis deditos adueniã
dominus resurgendo reparauit: sed
illos ex inferni claustris rapuit qͦs
suos in fide ⁊ actib recognouit. Un¬

Expanded text:
quia solemnitates caeteras antecequia solemnitates caeteras antecedit. Sicut enim in sacro eloquio sancta sanctorum, vel Cantica canticorum, pro sui magnitudine dicuntur, ita haec festivitas recte dici potest solemnitas solemnitatum. Ex hac quippe solemnitate exemplum nobis resurrectionis datum est, spes coelestis patriae aperta, et facta superni regni jam praesumptibilis gloria. Per hanc electi, qui quamvis in tranquillitatis sinu, tamen apud inferni claustra tenebantur, ad paradisi amoena reducti sunt. Quod ante passionem dixit, in resurrectione sua Dominus implevit: Si exaltatus fuero, inquit, a terra, omnia traham ad me . Omnia etenim traxit, qui de electis suis apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit, utique electa. Neque etenim infideles quosque, et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit; sed illos ex inferni claustris rapuit, quos suos in fide et actibus recognovit. Un