comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quaquam pꝰ commatere ętiam grauiora timeamus:
Iam dum moderar lingua ociosa u̾ba negligit: more in
umq mens subig̾e delectationẽ carns remiuit᷑: plerãq
& ad ꝑfidiȩ uoragiẽ ruit: Uñ bene paulus plebis isra¬
helitice dampna conspiciens. ut imminentia abaudito¬
nib maꝰ compesceret curauit exordine transc acꝰta nar.¬
re: dicens. Neq ydolatiȩ efficiamini sic̃ quidam.
quemadmodum scriptũ est: Sedit ppłs manducare &
bib̾e: & surrexerunt ludere. Esus quippe potusq ad
lusum imprelit. ausus ad idolatram tipeit: gana si
Riantata culpa nequatum cante compelcicmo ãb
uiquitate prȩptiuꝰ mens in cauta deuoratis alomone
amante qui ait : & modica sꝑiit panlatum deciait.

Expanded text:
nequaquam post committere etiam graviora timeamus. nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inocumque mens subigere delectationem carnis renuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam eorum, quemadmodum scriptum est : Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Esus quippe potusque ad lusum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens incauta devoratur, Salomone attestante, qui ait: Qui modica spernit, paulatim decidit .
Abbreviated transcription (Latin):
uanitas:. Apte autem pꝰ uanitatem. ꝓtinꝰ inquitas subin.¬
feitur: quia dum ꝑ quedam transitoria ducimur. inqͥb̾dã
noxie ligamur: Cumq mens in cominutabilitatis fratũ
non tenet: a semetipsa defflurns. ad uicia prorumpit Ua¬
nitate g ad iquitatem labitur: que assurta reb mobi¬
lib dum ex aliis ad alia semꝑ impellit̾ suborientib culpis
iniquitatis nomine reatꝰ grauior de monstrari: Si enim
aliquando uanitas culpa non eẽt: psalmista non diceret
uamquam inimagine deambulet liomo: tam̃ uane eont̃¬
babitur: Thesaurizat: et naescit cui congreger ea: Quia
quamuis trinitatis imaginem innatura seruamus: uanis
tamen delectationib ꝑturbati. in conuersatione: ña de¬
linquimus: Ut modis nos semꝑ alternantib cupido concu¬
ciat. ⁊ metus frangat:⁊ leticia : dolor afstigat: Eacuanitate
gͦ ut et superiꝰ dictum ẽ ad iniquitatem. distimur: cum priꝰ
ꝑleia delicta deflunus: ut usu cimcta leiigante:

Expanded text:
at. --Apte autem post vanitatem protinus iniquitas subinfertur, quia dum per quaedam transitoria ducimur, in quibusdam noxie ligamur; cumque mens incommutabilitatis statum non tenet, a semetipsa defluens, ad vitia prorumpit. Vanitate ergo ad iniquitatem labitur, quae assueta rebus mutabilibus, dum ex aliis ad alia semper impellitur, suborientibus culpis iniquia is nomine reatus gravior demonstrari. Si enim aliquando vanitas culpa non esset, Psalmista non diceret: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur; thesaurizat, et ignorat cui congreget ea ; quia quamvis Trinitatis imaginem in natura servemus, vanis tamen delectationis motibus 349 perturbati, in conversatione nostra delinquimus; ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia mulceat, dolor affligat. Ex vanitate ergo, ut et superius dictum est, ad iniquitatem ducimur cum prius per levia delicta defluimus, ut, usu cuncta levigante,
Abbreviated transcription (Latin):
itin̾a ad nutum presidentis ꝑgant: Qͥb bene loris li.¬
gatum se nouerat: qͥ dicebat t unmentum factuᷤ sc̃i
apud tr : ⁊ ego semꝑ tecum: Uñ isciuis ille ꝑsecutor ab
ris sui calcarib punctus: audiebat: Durum ẽ tib: cõ¬
tra stimulum calcitrare. Restat gͦ. ut si. eẽ. iam si¬
miles pullo honagri nolumns: incunctis q̃ appetimꝰ
nutum prius intioꝵȩ dispensationis. ex quiramus. Et
mens nr̃a in omne quod intitur suꝑni regiminis loro
teneatur: & inde magis uota sua ad uitam impleat
uñ utȩ suȩ studia ⁊ cont̾ ꝓpͥam uoluntatẽ calcat Mul¬
ta sopliar fortia protulit : s quod mehor se hec loqͣt᷑
nescit Uñ adhuc in crepando sub iungit: auten

Expanded text:
itinera ad nutum praesidentis pergant. Quibus bene loris liitinera ad nutum praesidentis pergant. Quibus bene loris ligatum se noverat, qui dicebat: Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum . Unde et saevus ille peris sui calcaribus punctus, audiebat: Durum est tibi contra stimulum calcitrare . Restat ergo ut si esse jam similes pullo onagri nolumus, in cunctis quae appetimus nutum prius intimae dispensationis exquiramus, ut mens nostra in omne quod nititur, superni regiminis loro teneatur; et inde magis vota sua ad vitam impleat, unde vitae suae studia et contra propriam voluntatem calcat. Multa Sophar fortia protulit, sed quod meliori se haec loquitur nescit. Unde adhuc increpando subjungit: CAPUT X
Abbreviated transcription (Latin):
lassanttr & ꝗͣ nis insensatis aninalib homo longe sit
melior: lioc tamen plerumq homini non licet. quod biu.¬
tis ammalib licet: Que cnim ad aluid minime seruãt᷑
corum motꝰ ꝓculdubio ne quaquam sub disciplina res¬
tringitur: Homo autem quia ad sequentem uitam
ducitin:: ne cesse ꝓfecto ẽ. ut in cunctis suis motibus.
sub ditipline dispositione religetur: & qͣsi domesticũ
animal loris iunctum seruiat. atq ęt̾nis dispositionib
restrictum uuiat: qͥ gͦ implere cuncta quȩ deside¬
rat ꝑ effrenatam lib̾tatẽ querit. quid altud quam
pullo lionagr. eẽ. similis concupiscit ⁊ ut discipline
hiuuic lora non tenrant. sed audenter uagus ꝑsiluam
iectione ꝓsꝑe adu̾sitatis frangit Quatinus elis discãt
quam reproba erectione tumuerant: Ut iam flagell
exꝑientia edonti. quasi domestica iumenta precep¬
torum loris mentis colla subiciant: et uitȩ p̃sentis

Expanded text:
lassantur. Et quamvis insensatis animalibus homo longe sit lassantur. Et quamvis insensatis animalibus homo longe sit melior; hoc tamen plerumque homini non licet quod brutis animalibus licet. Quae enim ad aliud minime servantur, eorum motus procul dubio nequaquam sub disciplina restducitur, necesse est profecto, vt in cunctis motibus sub disciplinæ dispositione religetur, & quasi domesticum animal loris vinctum serviat, atque aeternis dispositionibus restrictum vivat. Qui ergo implere cuncta quae desiderat per effrenatam libertatem quaerit, quid aliud quam pullo onagri esse similis concupiscit, ut disciplinae hunc lora non teneant, sed audenter vagus per silvam jectione properae adversitatis frangit, quatenus elisi discant quam reproba erectione tumuerant; ut jam flagelli experimentis edomiti, quasi jumenta domestica praeceptorum loris mentis colla subjiciant, et vitae praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
nout iniqͥu tnreienroni sidat: qr nec minora de lieta anu¬
ta desenttiu et ad incuiora fenenda se inteno accmetnt.
uanstas hniscem obnubilat. ⁊ iniquitas cecat: q̃ nimirũ
mensꝰ aniisso moa lumine. tanto se altis ꝑ tumorem
engit : quanto ⁊ inquitatis capta laqueis. auentate
longnis recedit: Uñ apte quoq quo uanitas cum iniqͥ¬
tate ꝑtrahat exprimit: cum repente subiungit᷑.In¬
eum peccato mentem sauciat. hanc ex culpa audacem
reddat Qtins sui reatꝰ oblita. q̃ amisisse se innocentiam
non deflet: iusto ercecata iudicio simul ⁊ humilitatẽ ꝑ¬
dat: & fit plerumq ut prauis de sideriis seruiens. aui¬
go se diunii timoris ercutiat : et quasi in malorum ꝑ¬
petratione iam liba. omne quod uoluptas sugerit imple¬
natum putat: ł pustum quippe honagri omne a grestũ
gemis ex primitur: quod nature dimissum motibus.
Toris dominantium non tenetur: Agri ramq animalia
lib̾tatem habent: ⁊ ire quo appetunt. & qui escere cum

Expanded text:
novit, iniquitatem considerat, quia nec minora delicta multa deserit, et ad majora ferienda se intentius accingit.anitas mentem obnubilat, iniquitas caecat. Quae nimirum mens, amisso mox lumine, tanto se altius per tumorem erigit, quanto et iniquitatis capta laqueis a veritate longius recedit. Unde et apte quoque quo vanitas cum iniquitate pertrahat, exprimit, cum repente subjungitcum peccato mentem sauciat, hanc ex culpa audacem reddat; quatenus, sui reatus oblita, quae amisisse se innocentiam non dolet, justo excaecata judicio, simul et humilitatem perdat. Et fit plerumque ut, pravis desideriis serviens, a jugo se divini timoris excutiat, et, quasi in malorum perpetrationem jam libera, omne quod voluptas suggerit implenatum putat. 23. Per pullum quippe onagri omne agrestium genus exprimitur, quod, naturae dimissum motibus, loris dominantium non tenetur. Agri namque animalia in libertate habent et ire quo appetunt, et quiescere cum
Abbreviated transcription (Latin):
nignitatis ostendat: ei bona optat. que et cum habent
ignorat. dicens. Atq utinam đs loqueretur tecum:. et
aꝑiret labia sua tibi: Acsi aꝑte dicat. Imꝑitiȩ tuę potiꝰ
quam poenȩ compatior: quia sola carnis prudentiam
p̃ditum. aueritatis te sp̃n uacuum agnosco. Si enim
di iudicia occulta cognoscere. tam ꝓcaces contra illũ
seutentias non sonares: & qr omps di cum ad considanda
nos sua udicia subleuat agnorantiȩ mẽ prsnus cectatt
fugat: q̃ aꝑtis enis labus ad nos erudicio ꝓdeat. ꝓt mis
ad iungendo manifestat dicens. Et ostendet tibi secter
bona que inchoat: & asprando ad iuiut quos insitationis
suȩ lumine illustrat: Cunctis ⁊ enim liquet: quia quos
gratis condidit benigne disponit: & cum sp̃ualia dona la¬
gitur: ipse ꝑficit quod ipse ex mim̾e suȩ benignitatis
choauit: Secrita a sapientiȩ suꝑne sunt oꝑa: cum ds̃ qͦ
creauit deserit: cum bona q̃ preuemendo ceꝑat. nequaquã

Expanded text:
nignitatis ostendat, ei bona optat, quae et cum habentur nignitatis ostendat, ei bona optat, quae et cum habentur ignorat, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum et aperiret labia sua tibi! Ac si patenter dicat: Imperitiae tuae potius quam poenae compatior, quia, sola carnis prudentia praeditum, a veritatis te spiritu vacuum agnosco. Si enim Dei judicia occulta cognosceres, tam procaces contra illum sententias non sonares. Et quia omnipotens Deus cum ad consideranda nos sua judicia sublevat, ignorantiae nostrae protinus caecitatem fugat, quae apertis ejus labiis, ad nos eruditio prodeat, protinus adjungendo manifestat, dicens: CAPUT VI  Rec. bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit quod ipse ex munere suae benignitatis inchoavit. Secreta vero sapientiae supernae sunt opera cum Deus quos creavit deserit;
Abbreviated transcription (Latin):
quod sentit. nrquaquam duunitatis spũ a carnalis prudetie
in tellectu separatur: cum caro sensum exerit. ⁊ montem
qͣsi ad intelligentiam prouocans foras mutit:. Uñ et adhue
petro terrena sapienti: urntas dicit: Non enim sapis q̃ dei sũt
s q̃ hominum Cui tamen recta confitenti. dr̃ Caro ⁊ sanguis
non reurlauit tibi: s. pat̾ m̃s qui incęlis ẽ: Qd autem dei labu
niss udicia enis accipipimus: Clausis namq labris tar p̃mit᷑¬
& sensus tacentis ignoratur: Aꝑtis autem dum seriuo ꝓnint̾¬
uoluntatem suam hominibrs ꝑ aꝑta iudicia ostendit: oͥsi
enim reserato ore loquitur: cum remota obscuritate dispo¬
sitionis in time. rennuit occultare quod utilt Ham uelut
clausis labris sensum nob non iudicat: cum ꝑ occulta id¬
cia. quur quid faciat cęlat: Sofar itaq beatũ iob ut de
carnali intellectu redarguat.: seq ipsum quante sit be¬

Expanded text:
quod sentit nequaquam Divinitatis spiritu a carnalis prudentiae quod sentit nequaquam Divinitatis spiritu a carnalis prudentiae intellectu separatur; cum caro sensum exerit, et mentem, quasi ad intelligentiam provocans, foras mittit. Unde et adhuc Petro terrena sapienti Veritas dicit: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . Cui tamen recta confitenti dicitur: Caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est . Quid autem Dei labia nisi judicia ejus accipimus? Clausis namque labiis vox premitur, et sensus tacentis ignoratur; apertis autem sermo tem suam hominibus per aperta judicia ostendit. Quasi enim reserato ore loquitur, cum remota obscuritate dispositionis intimae renuit occultare quod vult. Nam velut clausis labiis sensum nobis suum non indicat, cum per occulta judicia cur quid faciat celat. Sophar itaque beatum Job ut de carnali intellectu redarguat, seque ipsum quantae sit be
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sib facit inuiriam: Namfit pleriunq ut cum correpta
inse mala defende nequeut: cx nerecundia peiores fiant
Acsrmsua defensione suꝑbiant: ut qurdam uicia contra
uitam corripientis. exquirant: & eo se erimmosos nõ esti¬
mant. si crimina ⁊ aliis imponant: ouȩ cum uera inuenire
nequeunt fingunt: ut ipsi qͦq habeant. quod non impar
iusticia increpare uideantur: Uñ ⁊ sophar̾ quia qͣsi nriđ
Illius inpingatur agnoscit: & mͦ enim mudum se dicere
potuit. quiait. si iustificart me uoluero osmeum condẽnab
me: S habet hoc pranorum malicia: ut cum tiera uise fle¬
re mala reniuit. fingat aliena: Nlam quasi solatio facinoris
utitur: si falsis uocib uitam corriprentis in quinet: Sciẽdũ¬
ẽẽ. que inpresentib habentur ostendant: & qͣsi fauẽteᷤ
ꝓsꝑa eaxpetunt: ut benigni uideant᷑ Uñ & sophar ꝓtius
labia stia tͥ: Ipse quippe sibi homo loquitur: cum ꝑhoc

Expanded text:
ipse sibi facit injuriam . Nam fit plerumque ut cum correpta ipse sibi facit injuriam . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur. Unde et Sophar, quia quasi irridillius impingatur agnoscit. Quomodo enim mundum se dicere potuit, qui ait: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me ? Sed habet hoc pravorum malitia, ut cum vera in se 339 flere mala renuit, fingat aliena. Nam quasi solatio facinoris utitur, si falsis vocibus et vita corripientis inquinetue quae in praesentibus habentur ostendant; et quasi faventes prospera expetunt, ut benigni videantur. Unde et Sophar protinus sibi. --Ipse quippe sibi homo loquitur, cum per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quod generaliter contra ꝑu̾sos dicitur: se impeti specia¬
liter suspicatur: Quod enim ilitus egisse se meminit:
audire foras erubuhescit: Uñ mox se ad defensionẽ
p̃parat ut reatus sui uerecandiam ꝑu̾ba praue refutat¬
onis tegat: Sic̃ enim recti dequibusdam que ab eis non
recte gesta sunt. correptionis uocem ministerium canta¬
tis esfimant: sic ꝑuersi contumeliam derisionis putant:
sue de fensionis engunt᷑: Illi correptiomis ad iutorium uite
sue patrocimnũ deputant ⁊ ꝑ quod dum p̃sentis uei eulp
cornpit̾. uentur udicis ira temꝑatur. ist cumse impit
nantutione confpiciunt. gliduim ꝑcussionis credint : qui
dum ꝑ correptionis uocem culpa detegitur p̃sent:. Au
opuno fedatur. Hinc quippe in laude iust. ꝑsalomonem
uerttas dicit: Doce iustum. ⁊ festmabit accipe. ħ inc pra¬
uorim coutumatiam despicit: discens: dͥ erudit derisorẽ

Expanded text:
quod generaliter contra perversos dicitur, se impeti speciaquod generaliter contra perversos dicitur, se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat. Sicut enim recti de quibusdam quae ab eis non recte gesta sunt correptionis vocem, ministerium charitatis aestimant, sic perversi contumeliam derisionis putant. suae defensionis eriguntur. Illi correptionis adjutorium vitae suae patrocinium deputant, per quod dum praesentis vitae culpa corripitur, venturi judicis ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem dicit Veritas: Doce justum, et festinabit accipere . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem,
Abbreviated transcription (Latin):
& absq murorum ambita: ita uir qui non ꝓotest inloquẽ¬
do cohib̾e sp̃m suum Hinc rursum dicit. In multiloquio.
peccatum non d̾e erit: Hinc psalmista testatur dicens: Uir
quod iuir uerbosus iustificar nequrat: s bonum bene non
dr̃. ⁊ qr non intenditur cui dicatur: Uera qippe contra
malos sententia. sibonorum rectitudinem impetit: suam. si¬
dissilit: quo illud ẽ. forte quod ferit Qui autẽ prau
negligunt. ad uerba se re pronsionis accingunt: aꝑte sofar
ut diximus ueritatis sententias grauiter tolerat: et si¬
lentium penam putat: Atq omne quod rectum ar̃. ded¬
cus suȩ irrisionis arbitrat᷑: qr cum uera uo& prauoꝵ
se aurib ammouet. memoriam culpa mordet: & inre¬
dargutione uiciorum. quo intꝰ cogntione mens tãgit᷑
foras ad studium contradictionis excitatur Ferre uocẽ
non ualet: quia tacta in uiln̾e sui reatꝰ dolet: & ꝑ hoc

Expanded text:
et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquenet absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Hinc rursum dicit: In multiloquio peccatum non deerit . Hinc Psalmista testatur, dicens: Vir quod verbosus justificari vir nequeat. Sed bonum bene non dicitur, quia non intenditur cui dicatur. Vera quippe contra malos 338 sententia, si bonorum rectitudinem impetit, suaresilit, quo illud est forte quod ferit.  Vet. et Rec. Inegligunt, ad verba se responsionis accingunt, aperte Sophar ut diximus, veritatis sententias graviter tolerat, et silentium poenam putat atque omne quod rectum dicitur dedecus suae irrisionis arbitratur, quia cum vera vox pravorum se auribus admovet, memoriam culpa mordet, et in redargutione vitiorum quo intus cognitione mens tangitur, foras ad studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dictis semꝑ ediuerso respondeant: ne si ad prolata cousẽ¬
tuant inferiores. eẽ. udeantur &b. iustorum u̾ba ꝗͣlibre
piuca sonuerint multa sunt: quia quo eorum̃ uicia re¬
secant: auditum grauant:. Uñ et adcrinen trahitur: ħ
quod recta p̃dicatione contra crimina ꝓfert̾ Ipsim qͥppe
qui exuitate fortes sententias dixerat: sophar redarguẽs
ubosum uocat: Quia cum abore iustorum sapientia eul¬
pas increpat: stultorum aurib suꝑfluitas locacitatis so¬
nat: Prau namq nil rectum nͥ quod ips senserint putant
& ustorum u̾ba eo otiosa estimant: quo siris hȩc sensibus
nireniunt diuersa: Nec fallacem quidem sophar sentẽtiã
sententiam ꝓtulit : quod iur uerbosus uistificar neqͥqͣm
possit: qr dum quisq ꝑ u̾ba diffluit ꝓdita grauitate silẽ.¬
tii. mentis custodiam amittit: Hinc quippe senptum est:
Cultꝰ uisticiȩ: silentium: Hĩc salomon ait Sic̃ urb̾ patens

Expanded text:
dictis semper e diverso respondeant, ne si ad prolata consendictis semper e diverso respondeant, ne si ad prolata consentiant, inferiores esse videantur. Quibus justorum verba quamlibet pauca sonuerint multa sunt, quia quo eorum vitia resecant, auditum gravant. Unde et ad crimen trahitur hoc quod recta praedicatione contra crimina profertur. Ipsum quippe qui ex veritate fortes sententias dixerat Sophar redarguens, verbosum vocat, quia cum ab ore justorum sapientia culpas increpat, stultorum auribus superfluitas loquacitatis sonat. Pravi namque nil rectum, nisi quod ipsi senserint, putant; et justorum verba eo otiosa aestimant, quo suis haec sensibus inveniunt diversa. Nec fallacem quidem Sophar sententiam protulit, quod vir verbosus justificari nequaquam possit, quia dum quisque per verba diffluit, perdita gravitate silentii, mentis custodiam amittit. Hinc quippe scriptum est: Cultus justitiae, silentium . Hinc Salomon ait: Sicut urbs patens
Abbreviated transcription (Latin):
impares untutib existunt. iucissim se euis crpug¬
nationi subiciunt. & uno uicto. contͣ hunc ꝓtinꝰ
af engiur. atq hioc lubacto. aliuis lu brogat.
luctantis uires quandoq molliores inueniaut: quas
ipsa sua crȩbrescens uictoria sitigat: Qͥtinꝰ cum no¬
iius quisq congreditur: is qui iunci uirium quali¬
tate non ualet. ꝑ sonarum saltim mutatione suꝑetur
ic sic inħ hominum angelorumq spectaculo: beatus
ostendit. Cui primis se ȩliphaz. secimdus autẽ baldath
obicit. atq ad extremum se sofar in enis expugnatiõe
subponit: qui ad inferendos ictꝰ totis se conatib engc̃:
s tameii ad feriendam altitudmem robust pectoris nõ
ꝑtingunt: Ipsa quippe eorum u̾ba patent̾ insinuant:
quod ictus in auras iactant: Qua cũ sc̃m uirum non
recte redargiut: exp̃ssa in uacuum u̾ba ꝑcussionis
ꝑdunt: Q uod liquido ostenditi: cum so far naamati¬
tis responsio acontumeliis in choatur. qui ait:Hũqd

Expanded text:
icissim se ejus expugnationi subjiciunt: et uno victo, contra hunc protinus erigitur; atque hoc subacto, alius subrogatur; ut luctantis vires quandoque molliores inveniant quas ipsa sua crebrescens victoria fatigat; quatenus cum novus quisque congreditur, is qui vinci virium qualitate non valet, personarum saltem mutatione superetur. Sic sic in hoc hominum angelorumque spectaculo beatus Jostendit. Cui primus se Eliphaz, secundus autem Baldad objicit, atque ad extremum se Sophar in ejus expugnatione supponit: qui ad inferendos ictus totis se conatibus erigunt, sed tamen ad feriendam altitudinem robusti pectoris non pertingunt. Ipsa quippe eorum verba patenter insinuant quod ictus in auras jactant, quia cum sanctum virum non recte redarguunt, expressa in vacuum verba percussionis perdunt. Quod liquido ostenditur, cum Sophar Naamathitis responsio a contumeliis inchoatur, qui ait: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s deficit. ubi caro requiescit Ut enim caro mollibus:
sic anima duris mitritur: Illam blanda refouent: hanc
casset. At postquam sanctiorem mon̾e de uita nititur ⁊ doc¬
tioremq se erudire sapientiȩ magisterio conattir: ipse dic¬
torum suorum pondꝰ leiugat. qui indiscretione uiter posi.¬
ta onnne quod loquitur destruit : quia liquorem sciẽtiȩ
pleno uasculo suꝑ fundit: Sic naniq ab indiscretis opes
stientiȩ. sic ab staltis sepe opes corporalis substantiȩ pos¬
sidentur Non milli enim qui terrenarum rerum multi¬
plicitate sub nii sunt. aliquando multa ⁊ habentibus
tribuunt: ut ips hȩc cunctis larguis hab̾e uideantur:
ta ꝑu̾s cum uera sapiunt: recta quedami ȩtiani rectioribꝰ
locinitur: Non ut alios audientes doceant: s ut ipsi qͣnta
doctrina polleant innotescant: Preire se quippe sapientier
cunctos existrinant: et idcirco nil sẽ culibet dic̾e ultra¬

Expanded text:
spiritus deficit, ubi caro requiescit. Ut enim caro mollibus, spiritus deficit, ubi caro requiescit. Ut enim caro mollibus, sic anima duris nutritur: illam blanda refovent, hanc casset. At postquam sanctiorem monere de vita nititur, doctioremque se erudire sapientiae magisterio conatur, ipse dictorum suorum pondus levigat, qui, indiscretione interposita, omne quod loquitur destruit, quia liquorem scientiae pleno vasculo superfundit. Sic namque ab indiscretis opes scientiae, sicut a stultis saepe opes corporalis substantiae possidentur. Nonnulli enim, qui rerum terrenarum multiplicitate subnixi sunt, aliquando multa et habentibus tribuunt, ut ipsi haec cunctis largius habere videantur. Ita perversi, cum vera sapiunt, recta quaedam etiam rectioribus loquuntur; non ut alios audientes doceant, sed ut ipsi quanta doctrina polleant, innotescant. Praeire se quippe sapientia cunctos existimant, et idcirco nihil se cuilibet dicere ultra
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ hinc. habent effugia: qͦt sib p̃parant delectantenta
ed qnandoq ab eis effugium ꝑit : quia eorum mensa¬
missis omnib se solummodo & iudicem conspicit: Tũc
tioluptas subtrahitur: ⁊ uoluptatis culpa setuatur: &.
reprnte miscri ꝑ eundo discinit: quia ꝑitura tenuerũt:
ui tam̃ quo usq corporaliter inuunt: querere nocit᷑a
abommatio anmȩ. Qd hic peccator totis cogitationibuis¬
sꝑat. nisi ut potestate cet̾os transeat.: cunctos rerum
satis faciat. ⁊ benignun setum laudatur ostendat .⁊ quic qͥd
gula appetit offerat ⁊ ad ħ quod noluptas imꝑat. oꝑis
expletione concurrat : Benr gͦ illorum spes abominatio
anime dr̃: quia ea que carnales ambiunt. spũa les qͥq
iudicio rectitudinis ad urrsantur: Nam quod peccatorẽ
uoluptatẽ aestimant: ħ iust ꝓculdubio pęnam putãt
Abominatio gͦ ẽ. ammȩ spes prauorum: quia inmirum

Expanded text:
ergo hic habent effugia, quot sibi praeparant delectamenta. ergo hic habent effugia, quot sibi praeparant delectamenta. Sed quandoque eis effugium perit, quia eorum mens, amissis omnibus, se solummodo et judicem conspicit. Tunc voluptas subtrahitur, sed voluptatis culpa servatur, et repente miseri pereundo discunt quia peritura tenuerunt. Qui tamen quousque corporaliter vivunt quaerere nocitura abominatio animae. sperat, nisi ut potestate caeteros transeat, cunctos rerum satisfaciat, benignum se, cum laudatur, ostendat; quidquid gula appetit, offerat; ad hoc quod voluptas imperat, operis expletione concurrat? Bene ergo spes illorum abominatio animae dicitur, quia et ea quae carnales ambiunt spiritales quique judicio rectitudinis aversantur. Nam quod peccatores voluptatem aestimant, hoc justi procul dubio poenam putantAbominatio igitur est animae, spes pravorum, quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
Scummors impios subtrahit. eorum ꝓfecto desidia cum
uita dermiantur: Quorum scilicet ocłi tunc suꝑna ul¬
tiome deficumt: quia suo hic uidicio a terrena de fic̾e
delectatione noluerunt: hos illorum ocłos a iocuuditate
pristiua. claudi psalmista conspererat: cum dicebit: In
illa. die. ꝑibunt omires cogitationes eorum Quia et ȩtna
mala nunquam cogitata repperinnt: & subito amittũt
bona tempora lia. quȩ diti tractata tenuerunt. Aqͥb
& omne effugium ꝑibit: quia eorum malicia ab anim¬
adnersione districti indicis quo se ualeat occultare non
inuenit: Nlam nunc unqui cum tristia aliqua uel adn̾sa
paciuntur effugii litebras mnurniunt : qr adtioluntatẽ
ꝓtimis desideriorum carnalium recurrunt: Ne enim
pauꝑtas cruciet: diuiciis aminum de mulcent: Nc de¬
pectus ꝓximorum de primat: sese dignitatibꝰ exaltant:
Si fastidio corpꝰ atteritur ante positis ȩpularum diuersi¬

Expanded text:
Sed cum mors impios subtrahit, eorum profecto desideria cum Sed cum mors impios subtrahit, eorum profecto desideria cum vita terminantur. Quorum scilicet oculi tunc superna ultione deficiunt, quia suo hic judicio a terrena deficere delectatione noluerunt. Hos illorum oculos a jucunditate pristina claudi Psalmista conspexerat, cum dicebat: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum ; quia et aeterna mala nunquam cogitata reperiunt, et subito amittunt bona temporalia quae diu tractata tenuerunt. A quibus et omne effugium perit, quia eorum malitia ab animadversione districti judicis quo se valeat occultare non invenit. Nam nunc iniqui cum tristitia aliqua, vel adversa patiuntur, effugii latebras inveniunt, quia ad voluptatem protinus desideriorum carnalium recurrunt. Ne enim 358 paupertas cruciet, divitiis animum demulcent. Ne despectus proximorum deprimat, sese dignitatibus exaltant. Si fastidio corpus atteritur, antepositis epularum diversi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑli quod inter homines quasi innocenter uiuunt: ind̃i ꝓ.
insimiant: quod ipsi appetunt ħ aliis ꝓ magno pollicẽt᷑
Dunq cȩleffia predicant: in stis repente sponsionib ostẽ¬
dunt quod amant: S nr diu terrena pollicendo patetãt
quod sinit: adu̾ba rectitudnus citius recurrunt: Uñ mar
primitur: ꝑ euuangłm ueritas aitestatur dicens: Si ocłs¬
ticus fuenit simplex: totum corpꝰ tuum lucidum erit:
Quia uidelicet si oꝑationem nrãm intentio manda p̃uenerit:
quamlibet alit̾ hominib uideatur. ⁊ int̾u tamen iudier
oculis mnundum subsequentis accionis corpꝰ ostenditur
cłi gͦ impiorum sunt: intentiones in eis caritalium desidđ̾ioꝵ:
ui idcirco deficiunt: quia ȩt̃na negligunt : et sola semꝑ
transitoria prestolanttir: Ad ipisci quippe terrenam głan
cogitant: multiplicari reb temporalibus ex optant: Ad
deficit et tamen carnale desid̾ium crescit: Res habita
instant fiir corripitur: et habend anxietas nonfinitur

Expanded text:
hoc quod inter homines quasi innocenter vivunt, videri inntes insinuant, quod ipsi appetunt, hoc aliis pro magno pollicentur; dumque coelestia praedicant, in suis repente sponsionibus ostendunt quod amant. Sed ne diu terrena pollicendo patescant quod sunt, ad verba rectitudinis citius recurrunt. Unde moxprimitur, per Evangelium Veritas attestatur, dicens: Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit ; quia videlicet si operationem nostram intentio munda praevenerit, quamlibet aliter hominibus videatur, interni tamen judicis oculis mundum subsequentis actionis corpus ostenditur. Oculi ergo impiorum sunt intentiones in eis carnalium desideriorum. Qui idcirco deficiunt, quia aeterna negligunt, et sola semper transitoria praestolantur. Adipisci quippe terrenam gloriam cogitant, multiplicari rebus temporalibus exoptant, ad mdeficit, et tamen carnale desiderium crescit. Res habita instanti fine corripitur, et habendi anxietas non finitur.
Abbreviated transcription (Latin):
statutum quippe contempte lampadis tempꝰ ẽ. ex¬
Itremi iudicii predestiatꝰ dies: quo uistus quisq qͥ
Qnunc despicitur. quanta potestate fulgeat denions
ꝑ deo in iuste iudicantur: Tunc eorum lux tanto lati
emicat: quantõ eos minc manus ꝑsequentium dirui
angustat Tunc re proborum ocłis patescit: quod cę¬
lȩst potestate subixi sunt. qui terrena omma spõte
reliquerunt: Uñ ⁊ electis sius ueritas dicit. Uos qui
secuti estis me. in regeneratione cum sederit filius ho

Expanded text:
Statutum quippe contemptae lampadis tempus est extremi judicii praedestinatus dies, quo justus quisque, qui nunc despicitur, quanta potestate fulgeat demonstrpro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto eos nunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet quod coelesti potestate subnixi sunt qui terrena omnia sponte reliquerunt. Unde electis suis Veritas dicit: Vos qui secuti estis me, in regeneratione
Abbreviated transcription (Latin):
discrepat ignorat: Hon ẽ. ambiciosa: quia quo ardet
intus ad sua satagi. foris nullatenuis aliena concapuẽt
on querit q sua sunt : qr cuncta q̃ hic tremsitore prot¬
sidet uelut aliena negligit. cum melul sibi ẽc̃. ꝓpum n̾
& iniuriis lacessita. ad nullos sc ultionis suȩ motus ex¬
citat.: dum pro magnis laboribus maiora p pͥmna ex¬
pectat: Non cogitat malum: qr in amore minidirie enẽ¬
rem sondms. Aum omne odium racdicit minit icte mẽ¬
re unanmo quod in qumat uescit Noni gaudet sn ꝑ
lict mor deꝑditione ad uersantium eristiet: Conganoe

Expanded text:
discrepat ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter discrepat ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitorie possideet injuriis lacessita, ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super nhiat, nec de perditione advers
Abbreviated transcription (Latin):
N ecor luxuria polluat: ⁊ subiectum defidiis ꝑ illicita corrũ.¬
pat: Ne ira corrumpat exasꝑet: et usq ad ꝓferendani contu.¬
melin inflaminet: Ne iiuidia mordeat: et alienis felicita¬
tib emula. sua se face consumat: Ne imno derate lingam
loquacitas ꝑtrahat: eamq usq adlasciuiam obtrectationi
eitendat Ne odum malicia excitet: ios usq ad iaculium
maledictionis nritet: Rursum  cogitat. ut ea alteri faciat
quȩ ipse sib ficri ab altõ expectat: pensat inmiraure at mali
bona. ut bonis meliora respondeat: Ut eiga. ꝓeaces mansue¬
tudinem longammitatis eahibeat: ut maliciş peste languẽ.¬
tibus grãm benignnatis ostendat:⁊ ut discordes pace uinat:
ut concordes ad concupiscentiam ueit pacis accingat: ut
indigentib necessaria tubuat: ut errantib uiam rectitu¬
diis ostendat.: ut afflictõ u̾bo ⁊ compassione mulceat ⁊

Expanded text:
ne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad proferendameliam inflammet. Ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula sua se face consumat. Ne immoderate linguam suavitatis pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malitia excitet, et usque ad jaculum maledictionis irritet. Rursum cum cogitat ut ea alteri faciat, quae ipsa sibi fieri ab altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, ut bonis meliora respondeant: ut erga procaces mansuetudinis longanimitatem exhibeat; ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat; ut discordes ad pacem veniant; ut concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat; ut indigentibus necessaria tribuat; ut errantibus viam rectitudinis ostendat; ut afflictos verbo et compassione mulceat;
Abbreviated transcription (Latin):
debuit ad dicit. S is qui in caute lingna ꝑtutit. et
praximum extinguit. ad tres necesi se e urbẽ fugia
ut inima earum defensus uiuat. Quia si ad penitetie
lamrita conuersus. mnunitate sacramenti sub spe fide
et caritate absconditur: reus ꝑpenati homicidir nonte¬
uetur: Ginnq extincti proxiius et eum inuenerit nõ
occidit: qr cum districtꝰ iuder uen̾it. ꝗͥsese nob ꝑnat̾e

Expanded text:
debuit addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et debuit addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat. Quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstincti proximus, et cum invenerit, non occidit. Quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis pe
Abbreviated transcription (Latin):
quod non deb& dicat: quia mrntem ailectio quantum
deb& in flaminat s. ũbimi platȩ contumeliȩ tanto citiꝰ
amico suo simplicit̾ in siluam ad ligna ccdeni. t
lignim securis fugent mami. ferrumq lapsum de ma¬
nubrio amicum eiꝰ ꝑcinssent & occidit: hic ad imam
supra dictarum urbium fugat. et uuet ÷ ne forto.
prarimis eius cuuis effusus ẽ. sangnis doloris stmmulo
ꝑsequatur & apphiendit eum : et ꝑcutiat anĩmam euis.
dsiluam quippe cum amico imus: quotiens cum quõ¬
lib& ꝓeimno ad iiturnda delicta nra conuertimut.
simplicit ligna succidunus: cum delinquritaium uicia
pia intentione resecamus S. seruris manum fueit
cum sese mcrepatio plus quam necesse ẽ in aspitatẽ
ꝑtralnt: Ferrumq de manubrio ꝓsilt cum decorrep̃¬
tione sermo durior excedit. & amicum ꝑcuticns occ¬
dit: qr auditorem suum ꝓlata contumelia ab spũ di¬
lectionis inter̾ficit: Correpti namq mensꝰ repente su
odium prõruut: si hanc imnodata in crepatio plasquã

Expanded text:
quod non debet dicat, quia mentem dilectio quantum debet inflammat. Sed verbum prolatae contumeliae tanto citius amico suo simpliciter in silvam ad ligna caedenda, et lignum securis fugerit manu, ferrumque lapsum de manubrio amicum ejus percusserit, et occiderit, hic ad unam supradictarum urbium fugiet, et vivet, ne forte proximus ejus, cujus effusus est sanguis, doloris stimulo persequatur, silvam cum amico imus, quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur; et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus; sed securis manum fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit, ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit, et amicum percutiens occidit, qui auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam
Abbreviated transcription (Latin):
phar iurim uastum usq ad obicctionem iniquitaqui nere¬
pauit : Uñ ⁊ eorum audatiam uentas uste redargint.s.
benigne ad grãm reducit: &ͥ a apud misericordem iudicẽ
nequaquam sine uenia eulpa reliquiuir. cum ꝑfetuorẽ
zel ex enis amore peccattir. Sepe namq magnis hoc

Expanded text:
phar virum justum usque ad objectionem iniquitatis increphar virum justum usque ad objectionem iniquitatis increpavit. Unde et eorum audaciam Veritas juste redarguit, sed benigne ad gratiam reducit; quia apud misericordem judicem nequaquam sine venia culpa relinquitur, cum per fervorem zeli ex ejus amore peccatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tionis sue mimine occurnt. Ut quia antiqitus hostros
uana cutum fusione nos obsidet: ipsa humnc denio nulti pli¬
et expugnet: & uam nimirum legem si sollicia considtiõ
pensimis auctori nr̃o quantum quotidie delinqͥnans agno¬
tmnius: Ei autem culpais ꝑpendimis a ꝓfedo euauis agen
flagella toleramus: llec ea dolore ad impati gttuam pirtuet
cum suo se uidicio conseienia ad dicit. Uñ sophar quis dica
seiens. s cui dic̾et nesciens: postquam pͥmest d cenu ate
osteudet t̃ secreta sapientiş : et quod miltiplac. sit lei
eus: ꝓtius ad uingt. Et intelliges quos musta inor¬
erigars ideo quam meretur iniquitas tal.l. bolo uor¬
ut dirimus fiagelli temꝑatur. eum culpa coguoe stri
ua et tanto quisq patientius ferramentum medici
tolerat: quinto pictridum comspicit. ec̃. quod cecat: &ͥ
S multiplicitatem legit intelligit: cuncta que patit᷑
quam sint mnora ꝑpendit: Enia ꝑ ħ quod calpe pono
agmoseitr: afflictionis pena leuigatin ÷. s dint hsect scier

Expanded text:
tionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret sciens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex ejus, protinus adjuexigaris a Deo, quam mereatur iniquitas tua. - Dolor quippe flagello temperatur, cum culpa cognosciquia et tanto quisque patientius ferramentum medici tolerat, quanto putridum conspicit esse quod secat. Qui igitur multiplicitatem legis intelligit, cuncta quae patitur quam sint minora perpendit, quia per hoc quod culpae pondus agnoscitur, afflictionis poena levigat
Abbreviated transcription (Latin):
tsduliiat quesit.⁊ ñ quod coartari in suis eognatiõib
dem ceꝑat: ⁊ adhuc insercꝰ undas ꝑfidie exincredulitate
titur ut cummens iam surg̾e ad rectudinẽ ceꝑit. praui¬
tatis suȩ reliquinis impuignetur Etimis ipsa hȩc m¬
pugnatio. aut resistentem ererceat: aut delectationibꝰ
seductam frangat: Recte itiq nunc dt̃: Si subitt̃it
quis dicere ei potest. cur ita facis. Qtua miirum di
sub trahit : uł has omino non adimens. iuciorũ cõcuti
impugnatione ꝑmittit: Sepe namq in elatione cor tollit᷑.
cum letis successib inuirtute roboratur: s dum latentes
motꝰ audatiȩ in eogitarione conditor conspicit: se sib
hominem ostendendo derelinquit: Ut enis mens relicca
quid sit muremat: quȩ male in se secura gaudebat. Uñ eũ
subu̾ti omnia uł in imum coartar dicerent᷑: ꝓtiuiᷤ ad

Expanded text:
credulitatem quaerit, nisi quod coarctari in suis cogitationibfidem coeperat, et adhuc incertus undas perfidiae ex incredulitate titur, ut cum mens jam surgere ad rectitudinem coeperit, pravitatis suae reliquiis impugnetur; quatenus haec ipsa impugnatio, aut resistentem exerceat, aut delectationibus seductam frangat. Recte itaque nunc dicitur: Si subverterit quis dicere ei potest. Cusubtrahit, vel has omnino non adimens, vitiorum concuti impugnatione permittit. Saepe namque in elationem cor tollitur cum laetis successibus in virtute roboratur, sed dum latentes motus audaciae in cogitatione conditor conspicit, se sibi hominem ostendendo derelinquit, ut ejus mens derelicta quid sit inveniat, quae male in se secura gaudebat. Unde cum subverti omnia, vel in unum coarctari, dicerentur, protinus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ponuia mortalibus ignoretar d hec apsa sapientie illeuui
se pote e d asp uese quia et si in ipsa consiliorum eĩ inq̃si¬
tione deficimiis. deficiendo tam̃ uenus discunus. quem
tintanus. Adhec se paulus sapientie illius secrta tetẽ¬
dentium dicebat: O altitudo d̾iuttiarum sipientie. et
scentie đi.⁊ quam in comphensibilia sunt iudicia eiꝰ. et
urstigabibiles niȩ es : Qs enĩ cognouit sensum dñs aut qͥ¬

Expanded text:
c ipsa sapientiae illius est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabi
Abbreviated transcription (Latin):
nem rediit. atq ad eruditionem se ꝓpriam deficiendo reuoca.¬
uit: ut ita dicam secetti sapientię non inuenens iiuenit:
Q uia cum suꝑna consilia requirendo lasesceret didictt at
itaq ⁊ ꝑscientiȩ stu dum ꝑitus. & ꝑaudatiam tũmide lo¬
cittionis ignarus: quia ipse grauitatem non habet. melior
optat quod habet. dicens. Atq utinã ds loqurretur tecũ.
& apiret labia sua tib: ut ostendet tͥ secreta sapientie
Qͥ cam quoq qͥse suꝑ amicum pollere estimat optando sciẽtiã

Expanded text:
nem rediit: et ad eruditionem se propriam deficiendo revocavit, ut ita dicam, secreta sapientiae non inveniens, invenit, quia cum ad superna consilia requirenda lassesceret, didicit utitaque et per scientiae studium peritus, et per audaciam tumidae locutionis ignarus, quia ipse gravitatem non habet, meliori optat quod habet, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum, et aperiret labia sua tibi, ut ostenderet tibi secreta sapientiae! Qui eam
Abbreviated transcription (Latin):
edificare: uͦs contͣ dr̃ Scientia in flat: caritas uͦ edificat
Uñ hic qͦq congruȩ in fert̾ E gredumt᷑ ad opꝰ suum: Non
enm dei. s suum opꝰ ꝑagunt: dumꝰ recta dogmata s ꝓpͥa
desidia secuntur: Scriptum quippe ẽ: Ambulans iniia
in maculata hic mͥ ministrabat cͥ gͦ ñ inuia innaculata¬
ingilant: qr u̾ba iustorum ad sensum ꝓpͥum semꝑ raꝑe co¬
nant᷑. ut ꝑ hȩc ꝑu̾sis filiis panem erroris p̃beant. Dequo
uidelicet pane: apud salomonem u̾bis mulieris prauitatis
longe asuis sensibus diusas tollunt: E uinea quoq
appellatione expͥmitur: qr ꝑueritatis sententias. botros
iuitutum ꝓfert. Cuius uineȩ dnm id ẽ scripture
sacre conditorem : ꝗͣsi ui opprimunt. qr eiꝰ sensum iuei

Expanded text:
e. Contra quos dicitur: Scientia inflat, charitas vero aedificat . Unde hic quoque congrue infertur: Egrediuntur ad opus suum. Non enim Dei, sed suum opus peragunt, dum non recta dogmata, sed propria desideria sequuntur. Scriptum quippe est: Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat . vigilant qui verba justorum ad sensum proprium semper rapere conantur, ut per haec perversis filiis panem erroris parent. De quo videlonge a suis sensibus diversas tollunt. Quae vineae quoque appellatione exprimitur, quia, per veritatis sententias, botros virtutum profert. Cujus vineae tamen, id est Scripturae sacrae, Conditorem quasi vi opprimunt, quia e
Abbreviated transcription (Latin):
sic frigidani fecit maliciam suam: oͦ contra cantas ca
lor ẽ: quia uidelicet mentem accendit quam replet: De
quo calore scripitim ẽ: Habundauit iniquitas: refriges.¬
tum suarum frigora deelinant: adueram fidem uel ad
scĩtatis abitum urniunt: S qr plusquam necesse est
de sius sensibus p̃sumunt: sepe infide quam accipiñt
ea que non capiunt ꝑscrutar uolunt: ut ratione magi
indeo. quam fide tenxantur: Quia uͦ humana mens
ꝑ scrutari non ualet diuina secreta: onnc qđ ratione
ꝑscrutar nõ possunt. credere contempmnt : et ꝑinqͥ¬
sitionem miniam inerrore labuntur: Hi itaq eũ nccdũ
eredent. uel ad huic ad inquitatis oꝑa uciccarent: aque
niuium fuerunt: S cimi carnalia facta deserentes. infi¬
de ad ꝗͣ ꝑdũcti sunt: plus appetunt ꝑscrutari quã capiũt
amplius ꝓfecto calent: quam calere debuerunt: b̾ene
gͦ de ꝑuerso quolibet ꝓpłiantis dum taxat sentẽtia:

Expanded text:
sic frigidam facit malitiam suam . Quo contra charitas est sic frigidam facit malitiam suam . Quo contra charitas est calor, quia videlicet mentem accendit quam replet, de quo calore scriptum est: Abundavit iniquitas, refrigeseram fidem vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide quam accipiunt, ea quae non capiunt, perscrutari volunt ut ratione magis in Deo, quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc iniquitatis operi vacarent, aquae nivium fuerunt, sed cum carnalia facta deserentes, in fide ad quam perducti sunt, plus appetunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent, quam calere debuerunt. Bene ergo de hoc perverso quolibet prophetantis duntaxat sententia,
Abbreviated transcription (Latin):
largaate compescit. ꝓsꝑari quidem conspicitur. sẽo
reatu ꝑpetuȩ maledictionis ligatur: Uñ recte nius dr̃
¶aledicta sit int̾ra pars enis. Quia ⁊ si adtempꝰ bene¬
dicit᷑ : uireatti tam̃ maledictionis tenet᷑: Dequo apte
subditur: Nec ambulet ꝑiuam umcarum: Uia namq
uinearum ẽ: rectitudo ȩccłiarum: Qua inre suir here¬
ticum: siue carnalium quem piam nil obstat intelligi:
quia uia uinearum id ẽ rectitudo ȩccłiarum amittitur.
dum uel fides recta: uł roctitudo iusticiȩ non tenetur:
Ille namq ꝑuiam uinearum amibulat: qui scẽ uniuersat
ȩccłie predicationrm pensans. neq afidei neq ab onorum
oꝑum rectitudine dedinat. Inuia quippe uinearum am¬
bulare ẽ: scẽ eccłiş patres uelud dependentes botros
aspicere: Q uorum uerbis dum intendit in labore itm̾is
paratur : qr peccantiᷤ mruitem torpore constinigit: Uñ
scriptum est: Sic̃ frigidam facit cisterna aquam suã

Expanded text:
largitate compescit, prosperari quidem conspicitur, sed largitate compescit, prosperari quidem conspicitur, sed reatu perpetuae maledictionis ligatur. Unde recte nunc dicitur: Maledicta sit pars ejus in terra. Quia etsi ad tempus benedicitur, in reatu tamen maledictionis tenetur. De quo et apte subditur: Nec ambulet per viam vinearum. Via namque vinearum est rectitudo Ecclesiarum. Qua in re sive haereticum, sive carnalem quempiam nil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo Ecclesiarum amittitur, dum vel fides recta, vel rectitudo justitiae non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, qui, sanctae universalis Ecclesiae praedicationem pensans, neque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, paratur, quia peccantis mentem torpore constringit. Unde scriptum est: Sicut frigidam facit cisterna aquam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
sim mouet᷑. Iniqui gͥ mens plusquam aque suꝑ ficies
leuis ẽ quia quelibet hanc aura temptationis altigerit
sinc tarditate aliqua retitaictionis trahit Si enim cor
fluxum cũiis libet ꝑuersi cogitamus. qͥd aliud ꝗͣ muc̃
to positam aqur suꝑ ficiem cernimus : nunc namiq alu
aia impellit. ire nunc aura luxuriȩ. nime aura inuidiȩ
cuiussibet erroris uentꝰ uenerit mox impellitur Unde
bene quoq ꝑpsalmistam dicit᷑. Deus m̃s pone illoꝰ ut ro¬
tam: et sic stipulam aute faciem uenti. Ut rota qͥppe
ex posteriorib eleuantur: et in anterioribus cadunt: q
racione grauitatis eleuantur: et eorruunt: & sepe eõ
se alicuuis menti existere estimant: quo eos in alto
flatꝰ erroris portat Seoiiur. ¶ Aedic̾ta. sit¬
Qͥ sqͥs muita p̃senti recta agit. & aduersa sustinet. la¬
borare quidem aduersitate cernitur. s ad benedictonẽ
agit. ⁊ tam̃ ꝓsꝑa recipit: seq malis actibus nec donoꝵ

Expanded text:
sim movetur. Iniqui igitur mens plusquam aquae superficies sim movetur. Iniqui igitur mens plusquam aquae superficies levis est, quia quaelibet hanc aura tentationis attigerit, sine tarditate aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud quam in vento positam aquae superficiem cernimus? Nunc namque illum aura impellit ire, nunc aura superbiae, nunc aura luxuriae,  Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: Deus meus, pone illos ut rotam, et sicut stipulam ante faciem venti . Ut rota quippex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt. Quratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris portat. Sequitur: CAPUT LXV- Quisquis in vita praesenti recta agit, et adversa sustinet, laborare quidem adversitate cernitur, sed ad benedictionem agit, et tamen prospera recipit, seque a malis actibus nec donorum