comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
martirũ uox eĩt. Si deus
pro nohis quis contra nos:
Aremebat mũdus aduersꝰ
ecs: populi meditabantur
mania: principes cõuenie¬
bant in unũ: excogitabãt᷑
noui cruciatus: et penas
incredibi les inueniebat in¬
geniosa crudelitas. Obrue¬
bantur obprobriis: falsis
arguebantur criminibus:
custodiis intollerabilibus
includebantur ungulis exa¬
rabantur: ferro punieban
tur: et dicebant matrres xͥ.
Si deus pro nobis quis con¬
tra nos: Totus mudus cõ¬
tra uos est: et dicitis quis
contra nos: Respondent ⁊¬
ipsi. Et quis es totus mũdꝰ.¬
bis: quis contra nos: Seui¬
postunt calũmari: possunt
talsis obprobriis agitare: po
stremo possũt corpus nõ solũ
perimere: uerũ ctiam dilani¬
are. Et quid facient: Ecce
amme mee: et restitutor cor¬
poris mci: Quid micht decrit
si mẽbra mea laccret inimi¬
cus: quãdo capilles meos di¬
mĩerat deus: Exortans mar¬
tires suos xpũs: ne ab numi¬
cis persecutorib aliquid for
ergo dampna membrorum

Expanded text:
 vox ista: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Fremebat mundus adversus eos, populi meditabantur inania, principes conveniebant in unum : excogitabantur novi cruciatus, et poenas incredibiles inveniebat ingeniosa crudelitas. Obruebantur opprobriis, falsis arguebantur criminibus, custodiis intolerabilibus includebantur, ungulis exarabantur, ferro perimebantur, et dicebant martyres Christi: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Totus mundus contra vos, et dicitis: Quis contra nos? Respondent tibi: Et quis est totus mundbis, quis contra nos? Saevipossunt, calumniari possunt, falsis opprobriis agitare possunt, postremo possunt corpus non solum perimere, sed etiam laniare; et quid facient? Ecce animae meae, erit et restitutor corporis mei. Quid mihi deerit, si membra mea dilaceret inimicus, quando capillos meos dinumerat Deus? Exhortans martyres suos Christus, ne ab inimicis persecutoribus aliquid formergo de damno membrorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tos in pago pictauensi: cuius supra
memnumus abiit. regressusq. arro
bis. et accepta ratione quod suꝑbi
longe fiant a regno dei. ita se pur¬
gatus iactanctia humilem reddidit.
ut nulla in eum penitus radix super¬
bie remansisset. Ita ut ip̃e profiteret
dicens: ucrum nunc esse cognoui qd̃
apostolus sacri oris attestatur eloqͥo
cum multãs faceret uirtutes: ita ille

Expanded text:
tes in pago Pictavensi, cujus supra meminimus, abiit. Regressusque, tumibis, et accepta ratione quod superbi longe fiant a regno Dei, ita se purgatus jactantia humilem reddidit, ut nulla in eo penitus radix superbiae remansisset; ita ut profiteretur, dicens: Vera nunc esse cognovi, quod beatus Apostolus sacri oris contestatur eloquiomultas faceret virtutes, et ille
Abbreviated transcription (Latin):
erat mortuus. ligatus manus et pe¬
des mstitis. et facies eius syndone e¬
sius. Soluite eum et sute abire. Et¬
multi ex iudeis qui uenerant ad ma¬
riam et martham. et uiderant que

Expanded text:
ligatus pedes et menus institis, et facies illius sudario esus: Soluite eum, et sinite abire. Multi ego ex Iudaeis, qui uenerant ad Mariam, et uiderant quae
Abbreviated transcription (Latin):
martha eius soror. Domine iam fetet.
quatriduans enim est. Dixit ei ihũs.
Nonne dixi tibi quia si credideris indebiᷤ
gloriam dei: ẽulerunt ergo lapidem
ihũs autem eleuans sinsum oculos di

Expanded text:
mortuus fuerat Domine iam fetet quadriduanus enim est dicit ei Iesus nonne dixi tibi quoniam si credideris videbis gloriam Dei tulerunt ergo lapidem Iesus autem elevatis sursum
Abbreviated transcription (Latin):
nus atq ex longa prosapia xp̃i¬
anis: eligius natus atqz alitus est.
Cuius pater eucherius. mater uero
terrigia uocitata est. Ip̃e autem diui¬
na gracia presciente congruũ sibi ac

Expanded text:
nuis, atque ex longa prosapia Christianis, Eligius natus atque altus est: cujus pater Eucherius, mater vero Terrigia vocitata est. Ipse autem, divina gratia praesciente, congruum sibi ac
Abbreviated transcription (Latin):
quesunt acqͥsunt. Unde et ad
teutonicos directus paternaceñ
cenobio grãm regis a qua exci¬
derat reformauit. Cognito itaq¬
ibi transitu btĩ odilonis ĩ a¬
maritudine spũs ad monaste¬
rium reuertitur. larga secũ mu¬
nera deferens. que prefatus rex
per eum ad decorem domus dñi
cluniacũ delegauit. Susceptus
ea qua debuit reuerencia ple-¬
nũ lacͥimis cõuentum ĩuenit:
hortatur ut temperent a fletu-
cum nec ip̃e posset a fletu tẽpera¬
est. sed in mẽtibus discipłoꝵ me¬
rita magistri in sepulta uiue¬
bant. defician necesse est si tẽp¬
tem iuirtutes odilonis explica¬
re: qui doctrina pariter et exem¬
plo cõuentum hoĩm cõuentũ
fecit esse uirtutum

Expanded text:
quaesivit, acquisivit. Unde et ad quaesivit, acquisivit. Unde et ad Teutonicos directus, Paterniacensi coenobio gratiam regis, a qua exciderat, reformavit. Cognito ibi transitu B. Odilonis, in amaritudine spiritus ad monasterium revertitur, larga secum deferens munera, quae praefatus rex per eum ad decorem domus Domini Cluniacum delegavit. Susceptus ea qua debuit reverentia plenum lacrymis conventum invenit. Hortatur ut temperent a fletu, cum nec ipse posset a fletu temperaest, sed in mentibus discipulorum merita magistri insepulta vivebant. Deficiam necesse est, si tentem virtutes Odilonis explicare, qui doctrina pariter et exemplo, conventum hominum, conventum fecit esse virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
nachi tanta seruo dei gr̃a acces¬
sit. ut eciã pater qui nimis egre
tulerat sacrũ filii ꝓpositũ: cũ so¬
lito diceret pulchriorem Preluce¬
bat iam ui eo pastoralis plenitu¬
do sollicitudinis. cui nõ minus
suppetebat sensus ad consilium
ꝙͣ religio ad exemplum. lc̾. iiii ͥ¬
iis celebrem preconiis er
consensu fratrum bratus
odilõ priorem constituit. pro¬
futurum pariter et ꝓfessioni pro¬
undencia et ordimi disciplina. Su¬
ta sic eretutus negotia: ut noc ad¬
mĩstracio religionẽ minueret
net religio adnũstracionẽ ĩpediret
Iuuem siqͥdem ex ꝓmocione non
subrepsit clacio. uõ ordĩs feruor
uitepuit. imposita ei dignitas
u̾tutum materia nõ dispendiũ
fuit. Hac eiũ mansuetudĩe pr̃em
exhibuit. hac seueritate doctorem.
ut aduersum delinquẽtes nec
remissa uteretur mĩa nec exte¬
dente disciplina. Diffuso itaq
bono odore illius noĩs. plebis ⁊
principũ fauorẽ quem mĩme

Expanded text:
nachi, tanta servo Dei gratia accesnachi, tanta servo Dei gratia accessit ut et pater, qui minus aegre tulerat sacrum filii propositum, eum solito diceret pulchriorem. 3. Praelucebat jam in eo pastoralis plenitudo sollicitudinis cui non minus suppetebat census ad consilium, quam religio ad exemplum. His celebrem praeconiis, ex consensu fratrum B. Odilo priorem constituit, profuturum pariter et possessioni providentia, et ordini disciplina. Suta sic exsecutus negotia, ut nec administratio religionem minueret, nec religio administrationem impediret. Juveni siquidem ex promotione non subrepsit elatio, non ordinis fervor intepuit; imposita ei dignitas, virtutum materia, non dispendium fuit. Hac enim mansuetudine Patrem exhibuit, hac severitate doctorem, ut adversum delinquentes, nec remissa uteretur misericordia, nec excedente disciplina. Diffusa itaque bono odore nominis illius, plebis et principum favorem, quem minime
Abbreviated transcription (Latin):
chinc ex more capłi ingͦs¬
sus cum ĩconuentu a dop
inquit cluniacũ qui pretiosio
thesaurum. Mutata igitur cũ
hĩtu uita. monastiti ordnus
pͥmes gradus deugte conscendit.
obedienciã dico et hiuilitatem q̃
in xp̃iana religione morum
obtinent principatũ. Hiis ille
ceteris p̃eminẽs sine q̃rela tulit
quidquid difficultatis assup̃ta
gerit ꝓfessio. At uelut ad ꝓfectro¬
nem minus sufficeret mona
sticaꝵ obscruãcia regłariĩ: dei
seruus addidit ad penã. Dñs ad
coronã. Cibus enĩ citra legem
monachi sũptus ita. Ieiimũ
soluit ut esuriem minime remo¬
uerit. Sacris preterca insistens
uigiliis. cõtinata or̃one uoctẽ
sepe duxit insõnem. ffelices ad erãt
comites. uber fletus et iugis teĩe¬
stium meditacio gaudioꝵ. de mo¬
nacho nichil ambicio furata
est: nichil sibi uoluptas uẽdica¬
uit. In ore nichil arrogancie.
nichil in sermone uanitatis to¬
tus scĩmoniã totus monachũ
loquebatur. Ex hĩtu quoq ing¬

Expanded text:
hinc ex more Capitulū ingressus, cum in Conuentu adoptiO fœlicem, inquit, Cluniacum, qui pretiosior suscepit. Mutata igitur cum habitu vita, monastici ordinis primos gradus deuote conscendit, obedientiam loquor & humilitatem, quæ in Christiana Religione morū obtinent principatum. His ille cæteris præeminens sine querela tulit quicquid difficultatis assumpta gerit professio. Ac velut ad perfectionem minus sufsticarum observantia regularum, Dei servus addidit ad poenam, Dominus ad coronam. Cibus enim citra legem monachi sumptus ita jejunium solvit ut esuriem minime removeret. Satis praeterea insistens vigiliis, continuata oratione noctem saepe duxit insomnem. Felices aderant comites, uber fletus et jejunia coelestium meditatio gaudiorum. De monacho nihil ambitio furata est, nihil sibi voluptas vendicavit. In ore nihil arrogantiae, nihil in sermone vanitatis, totus sanctimoniam, totus monachum loquebatur. Ex habitu quoque mo
Abbreviated transcription (Latin):
gnificauero: non cqualia sim eius
meritis narraturus. Sed et nos om̃s
hinc nauigantes sollcite ꝑscruta¬
nun quo singulis que norũt referẽ¬
tibus congrua digna que tanti no¬
minis relatio compleatur. Dispone¬
bam itaq post lectionem litterarum
uestrarum. aliquos ad me moua-¬
chos iuitare. et maxime eos qui cre¬
bro ad eum ire consueuerũt. ut ple¬
nus aliquid adiscens munera uobꝰ
maiora transmitterem. S qm̃ et na¬
iugationis tempora labebantur. et
festinabat: ideo ea que ip̃e noueram
frequenter enim eũ uisitaui. et que
ab eo didici: quia ad prebendam er
aquam non paululum temporis
cum eodem feci. dilcõni ur̃e iidicare
ꝓperaui. utrobiq curam ueritatis
habens. ut neq plus aliquis audi¬
ens miraculorum congestionẽ nõ
credat nec rursus meritis eius inferi¬
ora cognoscens. non putet dignũ
esse miracło pro tanti noĩs iuro

Expanded text:
gnificavero, non aequalia sim ejus meritis narraturus. Sed et vos omnes hinc navigantes studiose percontamini, quo, singulis quae norunt referentibus, congrua dignaque tanti nominis relatio compleatur. Disponebam itaque post lectionem litterarum vestrarum aliquos ad me monachos invitare, et maxime eos qui crebro ad eum ire consueverant, ut plenius aliquid addiscens, munera vobis majora transmitterem. Sed quoniam et navigationis tempora labebantur, et festinabat, ideo ea quae et ipse noveram frequenter enim eum visitavi et quae ab eo didici, qui ad praebendam ei aquam non paululum temporis cum eo fecit, dilectioni vestrae indicare properavi: utrobique curam veritatis habens, ut neque plus aliquis audiens, miraculorum congestionem non credat, nec rursum meritis ejus inferiora cognoscens, non putet dignum esse miraculo pro tanti nominis viro
Abbreviated transcription (Latin):
ptimun fratres nouistis certa¬
men aut equari egypti mo¬
nachis aut superare uirtutis ĩstan¬
cia. etem̃ apud uos iam plura st̃
monasteria monachorum. quoꝵ
nomen est celebre. et hanc uolun¬
tatem uestram iuste quisq mirabr̃.
Orantibusq uobis. optatum deus
tribuet effectum. Quoniam igit᷑
exegistis a me ut uobis scriberem de
conuersatione beati anthonii uolẽ¬
tibus discere. quemadmodũ ceꝑit
qui ue fuerit ante sanctum ꝓposi¬
tum. Qualem etiam habuerit ter¬
mnũ uite. et si uera sint ea que
de eo fama disꝑsit: ut ad eiꝰ emu¬
lationem atq exemplum uos in¬
stituere possetis. magna cũ leticia
suscepi uestre caritatis imperium.
et michi emĩ ingens luchrum est.
atq utilitas. hoc ip̃m quod recor¬
dor anthonii et uos cũ admiratio¬
ne audientes scio eius ꝓpositu
cupere sectari. ꝑ
quis fuerit. Ergo ut breuiter dicã
d onubz que de eo referientur. et¬
sermo iactauent credite: et minima

Expanded text:
ptimum, fratres, iniistis certamen; aut aequari Aegypti monachis, aut superare nitentes virtutis instantia. Etenim apud vos jam plurima sunt monasteria; monachorum quoque nomen est celebre; et hanc voluntatem vestram juste quisque mirabitur; orantibusque vobis optatum Deus tribuet effectum. Quoniam igitur exegistis a me ut vobis scriberem de conversatione beati Antonii, volentibus discere quemadmodum coeperit, quive fuerit ante sanctum propositum, qualem etiam habuerit terminum vitae, et si vera sint ea quae de ipso fama dispersit, ut ad ejus aemulationem atque exemplum vos instituere possitis, magna cum laetitia suscepi vestrae charitatis imperium. Etenim mihi ingens lucrum est atque utilitas hoc ipsum quod recordor Antonii , et vos cum admiratione audientes, scio ejus propositum cupere sectari: pequis fuerit. Ergo ut breviter dicam, et omnibus, quae de eo referentium sermo jactavit credite, et minima
Abbreviated transcription (Latin):
eius uisionem. que huiꝰmodi habet
ordinem. Uidebat quasi aquilã ual¬
de pulchram. supra suũ uolare stra¬
tum. ad se tercio indaniantẽ sibiq
quod nescio pollicentem. Cumq ex
reciproca uoce eiugilasset: ꝑterrita
doloris cepit mater periclitari. Uoca
beret. Qui cum uenisset ad eam:
quasi prophetico mox usurpans
uerbo ait ad illam. Noli inquiens
mater timere quomam benedictũ
partum tibi dominus dignabitur
largiri. Erit enim uir sanctus ac de
genere suo electus uocabiturq mag¬

Expanded text:
ejus visionem, quae hujusmodi habet ordinem. Videbat quasi aquilam valde pulchram supra suum volitantem stratum, ac se tertio inclamantem, sibique quid nescio pollicentem, cumque ex reciproca voce evigilasset, perterrita ine doloris coepit mater periclitari; vocavberet; qui cum venisset ad eam, quasi prophetica mox usurpans verba, ait ad illam: Noli, inquiens, mater, timere, quoniam benedictum partum tibi Dominus dignabitur largiri; erit enim vir sanctus ac de gente sua electus, vocabiturque mag
Abbreviated transcription (Latin):
ternis annorum polleret
lustris. diuina pracepta a diens
elegcit xp̃i discipulus ficri propri¬
is oninibus derelictis. Nec tamẽ
se suo arbitrio credidit. qui hoc
quippe didiscit ut praesse non
audeat qui subesie non didiscerint:
Nec obedientiam subiectis imperet
qui praelatis exhibere non nouit:
ed scruum dei inquirendum
studuit cuius uehemens reli-¬
gio probatissima foret. Agnito
igitur quodam die milite agillo
nomine qui preerat cornobio
rasbatensi quod sanctus audo-¬
neus cum suis consortibus in
propria tellure construxerat. et
ipsum uirum dei ibi instituerat
de monasteris luxomiensium pa¬
rem quidquid habere potuit in
nemosinis erogauit. Nec quis¬
tibus. gratis aliquid tribuit: sed
totum ac si regalia negotia sibi
credita caute et fideliter adii¬
ad predictum coenobium per¬
uenisset heatus agillus. cum

Expanded text:
ternis annorum polleret lustris, divina praecepta audiens, elegit Christi discipulus fieri, propriis omnibus derelictis. Nec tamen se suo arbitrio credidit, quia hoc quippe didicit, ut praeesse non audeat, qui subesse non didicerit, nec oboedientiam subiectis imperet, quam praelatis exhibere non novit; sed servum Dei inquirendum studuit, cuius vehemens religio probatissima foret. Agnito igitur quendam Dei militem Agilum nomine, qui praeerat caenubio Chrasbacinse, quem sanctus Audoinus cum suis consortibus in proprio construxerat tellore et ipsum virum Dei ibi instituerat de monasterio Luxoviensium patrem, quicquid habere potuit in haelimosinam erogavit nec quictibus gratis aliquid tribuit, sed totum acsi regalia negotia sibi credita caute et fideliter dad praedictum caenubium pervenisset, beatus Agilus illum
Abbreviated transcription (Latin):
cum deus alicuius uterũ clau¬
ad hoc facit ut mirabilius de¬
nuo aperiat: et non esse libi¬
dinis quod nascitur. sed diui
ni muneris esse noscatur. I¬

Expanded text:
cum alicuius uterum claad hoc facit ut mirabilius denuo aperiat et non libidinis esse quod nascitur, sed diuini esse muneris cognoscatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ced forte dicis. Speciem sangiũs
non uideo: sed halet similitu¬
dinem. Sicut enim mortis similitu¬
ror cruoris sit: et p̃cium tamen operet᷑
redemptionis. Didicisti quia corpus
uerba. Dicit sacerdos. fac nobis hanc
oblationem ascriptam rationabilẽ.
guinem: in de uerba xp̃i sunt. Accipite¬
et bibite ex eo omnes: hic est sangius
meus. Uide singula. Qui pridie qͣm
tur: paius est. Ubi autem uerba xp̃i
accesserint: corpus xp̃i est. Deinde au¬
di dicentem. Accipite et edite ex hoc
onnos:. hoc est enum corpus meum.
Et ante uerba xp̃i: calix ẽ uino ⁊
ip̃i operata fuerint: ibi sanguis
efficitur. qui plebem redemt. Ergo
uniuersa conuertere. Deinde ipse
de cuius fide et testificatione dubi¬

Expanded text:
ed forte dicis: Speciem sanguinis non video. Sed habet similitudinem: sicut enim mortis similituror cruoris sit, et pretium tamen operetur redemptionis. Didicisti ergo quia quod verba. Dicit sacerdos: Fac nobis hanc oblationem ascriptam, rationabilem, guinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, bibite ex eo omnes; hic est enim sanguis meus. Vide singula. Qui pridie, tur, panis est; ubi autem verba Christi accesserint, corpus est Christi. Denique audi dicentem: Accipite et edite ex eo omnes; hoc est enim corpus meum. Et ante verba Christi calix est vini et isti operata fuerint, ibi sanguis efficitur, qui plebem redemit. Ergouniversa convertere. Deinde ipse id debemus de ejus fide et testificatione dubi
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝑ me. Quomodo per patrem
uiuit. eodem modo nos per carnem
eius uiuimus. Hec autem uite nr̃e
causa est: quod in nobis manere
conditione qua uiuit ille per patrẽ
Si ergo nos naturaliter scdm̃ car¬
turam sue carnis adepti. quomodo
non naturaliter scd̃m sp̃m in se
patrem habeat cum uiuat ip̃e per
patrem: Corpus xp̃i quod sumitur
de altari figura est: dum panis et
uinum extra uidetur. Ueritas autẽ
dum corpus xp̃i et sangnis in ue
ritate interius creditur. Lectio q¬
ec salutaris uictima illam
nobis mortem unigeniti re¬
parat: qui licet surgens a mortus
iam non moritur. mors illi ultra
non dominabitur. tamen in seip̃o
nitur: eius quoq ubiq corpus
sumitur. eius caro in populi salu¬
tem patitur. eius sangius nõ iam
in manus infidelium: sed in ora
fidelium funditur. Hinc ergo pen¬
tauit. Quis enim fidelium nabere
dubium possit. in ip̃a ĩmolatiois
pora ad sacerdotis uocem celos appe¬
chor& angelorum adesse sũma ⁊
uno inquit eodemq tempore et

Expanded text:
ter me . Quomodo per Patrem vivit, eodem modo nos per carnem ejus vivemus. Haec vero vitae nostrae causa est, quod in nobis manere conditione, qua ille vivit per Patrem. Si ergo nos naturaliter secundum carturam carnis suae adepti: quomodo non naturaliter secundum spiritum in se Patrem habeat, cum vivat ipse per pus Domini Christi quod sumitur de altari, figura est, dum panis et vinum extra videtur; veritas autem, dum corpus et sanguis Christi in veritate interius creditur. Ambroec salutaris victima illam nobis mortem unigeniti per mysterium reparat, qui, licet resurgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur, tamen in semetipritur. Ejus quippe ibi corpus sumitur, ejus caro in populi salutem patitur, ejus sanguis non jam in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Hinc ergo penQuis, inquam, fidelium habere dubium possit in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos apechoros angelorum adesse, summis Uno, inquit, eodem tempore ac
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti speculum mentis sue elignus
nomen accepit. Cu.¬
rgo cum propositum sit de hiis
que gessit animo ea que dñs
per eum operari dignatus est: sicut
gesta constant. narrare tamen id qd̃
priusꝙͣ nasceretur ad indiciũ sanctita¬
tis eius ostensum est: quodq magno
rum testimonio didici omittere non

Expanded text:
eluti speculum mentis suae Eligius nomen accepit. go cum propositum sit de his quae gessit, imo ea quae Dominus per eum operari dignatus est, sicut gesta constant, narrare: tamen id quod priusquam nasceretur ad indicium sanctitatis ejus ostensum est, quodque magnorum virorum testimonio didici, omittere non
Abbreviated transcription (Latin):
et lazarum dominus suscitauit
Audistis qualem idest quid signi¬
ficet lazari resurrectio. Legamus
itaq iam. et quoniam multa in
hac lectione manifesta sunt exposi¬
tionem in singulis non queramꝰ
ut necessaria pertractemus. Tu aũt

Expanded text:
et Lazarum Dominus suscitavit. et Lazarum Dominus suscitavit. Audistis qualem, id est, quid significet Lazari resurrectio. Legamus itaque jam; et quoniam multa in hac lectione manifesta sunt, expositionem in singulis non quaeramus, ut necessaria pertractemus. Erat
Abbreviated transcription (Latin):
sepultus est: et bene de illo dicitur fe¬
tet. Incipit enim habere pessimam fa¬
mam: tamquam odorem teterrimũ.
Ca les sunt omnes assueti sceleribus.
perditi moribus. Dicis eis: noli fa¬
cere. Quando te audit. quem terra
sic premit: Et ta be corrumpitur. et¬
usu male consuetudis pregraua¬
tur. nec ad ip̃m tamen resuscitan¬
dum. minor tuit uirtus xp̃i. Noui¬
mus iudimus. quotidie uidemus
hommes pessima consuetudine per¬
mutata uiuere melius quam uiuũt
qui reprehendebant. Detestabaris¬
hminem hominem. Ecce ip̃a soror
lazan. si tamen ipsa est que pedes
domini unxit unguento. et tersit
capillis suis. quos lauerat la cri¬
mis. melius suscitata est quam fra¬
ter eius. De magna male consue¬
tudims mole liberata est. Erat em̃i
famosa pecca trix: et de illa dictum
est. Dimittuntur ei peccata multa.
quoniam dilexit multum. Uide¬
mus multos. noiumus multos.
nemo desperat. nemo de se presu
gas de quo debeas presumere. Ergo

Expanded text:
sepultus est, et bene de illo dicitur, fesepultus est, et bene de illo dicitur, fetet: incipit enim habere pessimam famam, tanquam odorem teterrimum. Tales sunt omnes assueti sceleribus, perditi moribus. Dicis ei, Noli facere. Quando te audit quem terra sic premit, et tabe corrumpitur, et mole consuetudinis praegravatur? Nec ad ipsum tamen resuscitandum minor fuit virtus Christi. Novimus, vidimus, quotidie videmus homines, pessima consuetudine permutata vivere melius, quam vivunt qui reprehendebant. Detestabaris hominem: ecce ipsa soror Lazari si tamen ipsa est quae pedes Domini unxit unguento, et tersit capillis suis quos laverat lacrymis melius suscitata est quam frater ejus: de magna malae consuetudinis mole est liberata. Erat enim famosa peccatrix: et de illa dictum est, Dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Videmus multos, novimus multos: nemo desperet, nemo de se praesugas de quo debeas praesumere. 4. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ntueatur unusquisq animã
suam: si pectat moritur. Pecta¬
tum mors anime est: sed aliquando
in cogitatione peccatum. Delectauit
quod malum est: consensisti. peccasti.
consensio illa occidit te. S intus est
mors quia cogitatum malum. non¬
dum processit in factum. Calem am¬
mani resuscitare se significans dñs:
resuscitauit illam puellam. que nõ¬
dum erat foras elata: sed in domo
mortita iacebat. quasi peccatum la¬
tebat. Si autem non solum male-
delectanioni consensisti. sed etiam
ipsum malum fecisti. quasi mor¬
tuum tuum extra portam extulisti.
Iam foris es. et mortuus elatus es
tamen et ipsum dominus resuscita¬
uit. et reddidit iudue matri sue. Si
peccasti peniteat: et resuscitat te dñs
et reddet ecclesie matri tue. Tertius
mortuus: est laz arus. Est genus mor¬
tis in mane: mala consuetudo appel¬
latur.. Ilud est enim pectare: aluid
peccandi consuetudinem facere. Qui
peccat et continuo corrigitur: cito re
tus. Qui autem pectare consueuit

Expanded text:
ntueatur quisque animam suam: si peccat, moritur; peccatum, mors est animae. Sed aliquando in cogitatione peccatur. Delectavit quod malum est, consensisti, peccasti; consensio illa occidit te: sed intus est mors, quia cogitatum malum nondum processit in factum. Talem animam resuscitare se significans Dominus, resuscitavit illam puellam quae nondum erat foras elata, sed in domo mortua jacebat, quasi peccatum latebat. Si autem non solum malae delectationi consensisti, sed etiam ipsum malum fecisti; quasi mortuum extra portam extulisti: jam foris es, et mortuus elatus es. Tamen et ipsum Dominus resuscitavit, et reddidit viduae matri suae. Si peccasti, poeniteat te: et resuscitat te Dominus, et reddet Ecclesiae matri tuae. Tertius mortuus est Lazarus. Est genus mortis immane, mala consuetudo appellatur. Aliud est enim peccare, aliud peccandi consuetudinem facere. Qui peccat et continuo corrigitur, cito revtus. Qui autem peccare consuevit,
Abbreviated transcription (Latin):
tidiana tantum mundane conuer¬
sations contagia: necesse habet
quondiana sui redemptoris indul¬
gencia tergantur: est enim tota
actionũ suarum corpore mundus.
exceptis dũ taxat hiis. que menti
necessitate cure temporalis ad hese¬
runt: ob quorum quotidianam
sordidationem simul et emunda¬
tionem quotidie dicimius orãtes
et dimitte nobis debita nostra:
sicut et nos dimittunus debitori¬
bus nostris. Derum hec de apostolis
eorũq similibus dicta sunt: beati
uidelicet et ĩmaculati qui timenteᷤ
dimm̃ ambulant in iuis eius. ac
nos qui duum sepe timoris obliti.
iter leuum incedimus: non illa
leui et quotidiana orationum so¬
lenitate possumus ab erratuum
nostrorum sordẽ liberari. sed maior
necesse est inquinatio. maiori ora¬
tionum. ugiliarum. uel ieiumoꝵ.
lacrimarum. atq helemosinarum
exercicio purgentur. ipso niirũ
interius uestigio cordis nostri mũ¬
dante: qui sedens in dextera dei: per
assumpte habitum humanitatis

Expanded text:
tidiana tantum mundanae convertidiana tantum mundanae conversationis contagia necesse habet, quotidiana sui Redemptoris indulgentia tergantur. Est enim toto actionum suarum corpore mundus, exceptis duntaxat iis quae menti necessitate curae temporalis adhaeserunt, ob quorum quotidianam sordidationem simul et emundationem quotidie dicimus orantes, Et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Verum haec de apostolis eorumque similibus dicta sunt: Beati videlicet et immaculati, qui timentes Dominum ambulant in viis ejus . At, nos, qui, divini saepe timoris obliti, iter laevum incedimus, non illa levi et quotidiana orationum solemnitate possumus ab erratuum nostrorum sorde liberari, sed major necesse est inquinatio majori orationum, vigiliarum vel jejuniorum, lacrymarum atque eleemosynarum exercitio purgetur; ipso nimirum interius vestigia cordis nostri mundante, qui sedens in dextra Dei per assumptae habitum humanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
quod lauatio pedum illa. remissio¬
nem quidem pertatorum designaret:
non tamen eam que semel ĩ bap¬
tismate datur: sed illam pocius
quia cotidiam fidelium reatus.
sine quibus in hac uita non ui¬
uitur quotidiana eius gracia
mundantur. Pedes naniq quib
incedentes terram tangimus. ideo¬
qz eos a contagio pulueris sicut
reliquum corpus ĩminieores cus¬
todire nequimus: ip̃am terrene ĩ¬
habitationis necessitatem desig¬
nant. Qua inquantũ quotidie
desides nos et negligentes afficim᷑:
in tantum etiam magni quiqr
et sũme conuersationis uiri. a ce¬
lesti quam maxime diligunt con¬
templatione reuocantur: Ut si
dixerimus quia peccatum non ha¬
bemus: nos ip̃os seducamus: et ue¬
ritas non sit in nobis. Qui ergo
lotus est. non indiget nsi ut pedes
lauet: sed est mundus totus: qͥa
ablutus est. fonte baptismatis i
remissionem omnium peccatorũ:
non indiget rursus. muno non
potest eodem modo ablui: sed quo¬

Expanded text:
quod lavatio pedum illa remissioquod lavatio pedum illa remissionem quidem peccatorum designaret, non tamen ea quae semel in baptismate datur, sed illa potius qua quotidiani fidelium reatus, sine quibus in hac vita non vivit, quotidiana ejus gratia mundantur. Pedes namque, quibus incedentes terram tangimus, ideoque eos a contagio pulveris, sicut reliquum corpus, immunes custodire nequimus, ipsam terrenae inhabitationis necessitatem designant, qua in quantum quotidie desides nos et negligentes afficimur, in tantum etiam ut magni quique et summae conversationis viri a coelesti, quam maxime diligunt, contemplatione revocantur, ut si dixerimus, Quia peccatum non habemus, nos ipsos seducamus, et veritas non sit in nobis . Qui ergo lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus; quia qui ablutus est fonte baptismatis in remissionem omnium peccatorum, non indiget rursus, imo non potest eodem modo ablui, sed quo
Abbreviated transcription (Latin):
terreretur sentencia qua petro dictũ
est. Si non lauero te: non habebiᷤ
partem mecum. Obi aperte mon¬
stratur: quod hec pedum lauatio
spũalem carius et amme purifica¬
tionem: sine qua ad consorcium
xp̃i perueniri non potest. insinuat.
Unde petrus hec andiens: sonto
mox amoris duuim feruore correp¬
tus. respondit. Domine non tan¬
tum pedes meos: sed et mamis et
caput. ac si aꝑte dicat: Quia iam
te docente intelligo quod lauando
pedes meos errata mea mundare
significas: non solum pedes sed et
manus et caput tibi lauandũ offe¬
ro: quia non solum in cessu. sed
etiam actu uisu quoq et auditu gu¬
stu. olofactu. et tactu. multa me cõ¬
mittere: que a te debeant dinuiti.
non ambigo. Sed feruido amatori
quid respondeat dominus: quom
hanc ad intelligenciam mistice la¬
uationis paulatim prouocet: au¬
diamus. Qui lotus est inquit nõ
indiget insi ut pedes lauet: sed est
mundus totus. Manifeste demĩciat

Expanded text:
terreretur sententia, qua Petro dictum terreretur sententia, qua Petro dictum est: Si non lavero te, non habebis partem mecum. Ubi aperte monstratur quod haec pedum lavatio spiritualem carnis et animae purificationem, sine qua ad consortium Christi pervenire non potest, insinuat. Unde Petrus haec audiens, solito mox amoris divini fervore correptus, respondit, Domine, non tantum pedes meos, sed et manus et caput. Ac si aperte dicat: Quia, jam te docente intelligo, quod lavando pedes meos errata mea te mundare significas, non solum pedes, sed et manus et caput tibi lavandum offero; quia non solum incessu, sed etiam actu, visu quoque, auditu, gustu, olfactu et tactu, multa me committere, quae a te debeant dimitti, non ambigo. Sed fervido amatori quid respondeat Dominus, quomodo hunc ad intelligentiam mysticae lavationis paulatim provocet, audiamus. Qui lotus est, inquit, non indiget, nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus. Manifeste denuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
passionis excerricio sua membra cir¬
cumdedit. Solet namqz per linteum
quod multiphario tormentorum la¬
bore conficitur: afflictio passionum
figurari: Et dominus pouens uesti¬
menta linteo precingitur: ut signifi¬
cet se habitum corporis quem induit:
non sine pressura dolorum. sz longa
crucis tribulatione deponere. Uniͣ¬
isit aquam in peluim. et laua¬
re pedes discipulorum: et ex¬
tergere linteo quo erat p̃cinctus. qũ
defunctus in cruce aqua una cum
sanguine de latere suo profudit m
terram: quibus credencium opera
mundaret: eademq opera non so¬
lum passionis sa cramentis sancti¬
ficare: sed eiusdem exemplis cõfir¬
mare dignatus est. Quod autem
inchoata pedum lauatione dicitꝰ
uenit ergo ad symonem petrum:
non ita intelligendum est. quasi
post aliquos ad illum uenerit: s
quia ab illo cui primus apłorum
erat cepit: et ille tale munisterium
Quod etiam quilibet eorum actur
fuisse non dubitatur: si non illa

Expanded text:
passionis exercitio sua membra cirpassionis exercitio sua membra circumdedit. Solet namque per linteum, quod multifario tormentorum labore conficitur, afflictio passionum figurari. Et Dominus ponens vestimenta linteo praecingitur, ut significet se habitum corporis, quem induit, non sine pressura dolorum, sed longa crucis tribulatione deponere. Misit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus, quando defunctus in cruce aquam una cum sanguine de latere suo profundit in terram, quibus credentium opera mundaret, eademque opera non solum passionis sacramentis sanctificare, sed etiam ejusdem exemplis confirmare dignatus est. Quod autem, inchoata pedum lavatione, dicitur, Venit ergo ad Simonem Petrum, non ita intelligendum est, quasi post aliquos ad illum venerit, sed quia ab illo qui primus apostolorum erat, coeperit, et ille tale ministerium,Quod etiam quilibet eorum acturus fuisse non dubitatur, si non illa
Abbreviated transcription (Latin):
menta: lauat pedes discipulorum:
non dei domimi. sed hominis serui-
implens officium: et eius quoq pe¬
des humiliter abluens: cuius manꝰ
in sua tradicione nouerat ꝓcaciter
esse poliuendas. Quod si altiori in¬
dagine misterium hoc humillimũ
nostri saluatoris pertractare delectat.
cena hec sacrosancta: in qua cum
discipulis recubuit dominus ⁊ tempꝰ
significat uniuersum. quo corpora¬
liter in ecclesia demoratus. et dapib
uerbi sãlutaris. ac miraculorũ suoꝵ
dulcedine cunctos longe la teqz pauit:
et ip̃e audiencium fide et dilectõne
pastus est: quia quotquot ad grãm
ueritatis conuertit. per hos nimirũ
corporis sui quod est eclesia. quasi
more nascencium fecit augmentũ
Surrexit autem a cena: et posuit ue¬
stimenta sua: quando temporaliter
cum hominibus amplius conu̾sari
desistens: membra corporis assũpti
deposuit in cruce. Accepto linteo p̃cin¬
xit se: quando accepto a patre man¬
dato paciendi pro nobis⁊ in ipso

Expanded text:
menta sua, lavit pedes discipulorum, menta sua, lavit pedes discipulorum, non Dei Domini, sed hominis servi implens officium, ut ejus quoque pedes humiliter ablueret, cujus manus in sua traditione noverat procaciter esse polluendas. Quod si altiori indagine mysterium hoc humillimum nostri Salvatoris pertractare delectat, coena haec sacrosancta, in qua cum discipulis recubuit Dominus, tempus significat universum, quo corporaliter in Ecclesia demoratus, et dapibus verbi salutaris ac miraculorum suorum dulcedine cunctos longe lateque pavit, et ipse audientium fide ac dilectione pastus est: quia quotquot ad gratiam veritatis convertit, per hos nimirum corporis sui, quod est Ecclesia, quasi more vescentium fecit augmentum. Surrexit autem a coena, et posuit vestimenta sua, quando temporaliter cum hominibus amplius conversari desistens, membra corporis assumpti deposuit in cruce. Accepto linteo praecinxit se, quando accepto a Patre mandato patiendi, pro nobis in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
assumpte humanitatis: prius com¬
memorat eternitatem diuine potesta¬
tis: ut et ip̃m uerum deum hominẽ¬
qz demonstraret⁊ et ut nos illius pre¬
cepti ãmoneat: ut quanto magni
sumus: humiliemur in omnibus.
Homo namqz erat uerus: qui homi¬
nũ pedes tangere ac lauare. ꝑ hoĩem
tradi. atq ab hominibus poterat cru¬
cifigi. Deus erat uerus: qui omnia
dedit pater in manus: quia a deo
exiuit. et ad deum rediit. Sciebat gͦ
dominus quia dyabolus iã miserat
in corde iude. ut trãderet eum: sciebat
quia omnia dedit ei pater in manꝰ.
Inter que omnia: et ip̃m traditorẽ.
et eos quibus tradendus erat: et
mortem quam erat passurus: ut de
hiis omnibus que uellet fac̾et. ma¬
lumqz eorum sua potencia conuerte¬
ret in bonũ. Sciebat quia per huma¬
nitatẽ incarnationis a deo exiuit:
et per uictoriam resurrectionis: ad
deuin erat rediturus: nec deum cũ
inde exiret ⁊ nec nos deserens cum re¬
diret. Sciebat quidem omnia hec:

Expanded text:
assumptae humanitatis prius comassumptae humanitatis prius commemorat aeternitatem divinae potestatis, ut et ipsum verum Deum hominemque demonstret, et ut nos illius praecepti admoneat, ut quanto magni sumus, humiliemur in omnibus. Homo namque erat verus, qui hominum pedes tangere ac lavare, per hominem tradi, atque ab hominibus poterat crucifigi: Deus erat verus, cui omnia dedit Pater in manus, quia a Deo exivit, et ad Deum rediit. Sciebat ergo Dominus quia diabolus jam miserat in corde Judae, ut traderet eum, sciebat quia omnia dedit ei Pater in manus: inter quae omnia et ipsum traditorem, et eos quibus tradendus erat, et mortem quam erat passurus, ut de his omnibus quae vellet, faceret, malumque eorum sua potentia converteret in bonum. Sciebat quia per humilitatem incarnationis a Deo exivit, et per victoriam resurrectionis ad Deum erat rediturus, nec Deum cum inde exiret, nec nos deserens cum rediret. Sciebat quidem omnia haec,
Abbreviated transcription (Latin):
sierit ihũs ex hoc mundo ad patrem:
pulchio sermone designat euuange¬
lista cum dicit. Cum dulexisset suos
qui erant in mundo: in finem dilexͭ
eos. Idest in tantum dilexit eos: ut
ip̃a dilectione uitam ad tempus fĩ¬
mret corporalem. Mox de morte ad
uitam: de hoc mundo transiturus
ad patrem. Maiorem namq ac di¬
lectionem nemo habet: ut animã
suam quis ponat pro amicis suis
Unde recte utraq transitus. et le¬
galis uidelicet et enuangelicus san¬
guine consecratus est: ille agni pas¬
chalis: iste eius de quo dicit apostolꝰ
Etem̃ pascha nostrum: ĩmolatus ẽ
xp̃us. Iste sanguine fuso in cruce:
ille in crucis medum medio limine.
et super liminari mediis aspso in
postibus. et cena inquit facta: cũ
dyabolus misisset in cor. e ut trad̾et
iudas sy monis scariotis: sciens qͥa
omnia dedit ei pater in manus⁊ et
quia a deo exiuit. et ad deum uadit:
surgit a cena et ponit uestimẽta sua
loquuturus de maxima humilitate

Expanded text:
sierit Jesus ex hoc mundo ad Patrem, sierit Jesus ex hoc mundo ad Patrem, pulchro sermone designat Joannes evangelista, cum dicit: Cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos, id est in tantum dilexit, ut ipsa dilectione vitam ad tempus finiret corporalem, mox de morte ad vitam, de hoc mundo transiturus ad Patrem. Majorem namque hac dilectionem nemo habet, ut animam suam quis ponat pro amicis suis. Unde recte uterque transitus, et legalis videlicet et evangelicus, sanguine consecratus est. Ille agni paschalis, iste ejus de quo dicit Apostolus: Etenim pascha nostrum immolatus est Christus . Iste sanguine fuso in cruce, ille in crucis modum medio limine, et superluminari mediis asperso in postibus. Et coena, inquit, facta, cum diabolus jam misisset in cor ut traderet eum Judas Simonis Iscariotae, sciens quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua. Locuturus de maxima humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
scripturus euuangelista iohẽs.
memorabile illud domini mi¬
sterium. quo discipulis in pascha pri¬
usquam ad passionem iret ⁊ pedes
lauare dignatus est. Primo ip̃m
nomen pasche quid mistice signaret
aperire curauit: ita incipiens. Ante
diem festum pasche. sciens ihũs qͥa
uenit hora eius ut transeat ex hoc
mundo ad patrem: cum dilexisset
suos qui erant in mundo: in finem
dilexit eos. Pascha quippe: tranfitꝰ
interpretatur. Nomen ex eo uetus
habens: quod transierit in eo dominꝰ
per egyptum. pertuciens primogenita¬
egypti: et filios ifrael liber ans. Et
quod ip̃i filii israel transierunt illa
nocte de egyptia seruitute: ut uem¬
rent ad terram promisse olim heredi¬
tatis et pacis: mistice autem signi¬
ficat quod in eo dominus transiturus
esset ex hoc mundo ad patrem: et qd̾
eius exemplo fideles abiectis tempora¬
libus desideriis: abiecta uiciorum ser¬
uitute: continus uirtutum studiis
transire debent ad promissionem pa¬
trie celestis. Quomodo autem tran¬

Expanded text:
Scripturus evangelista Joannes memorabile illud Domini mysterium, quo discipulis in Pascha, priusquam ad passionem iret, pedes lavare dignatus est, primo ipsum nomen Paschae, quid mystice significaret aperire curavit, ita incipiens: Ante diem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha quippe transitus interpretatur, nomen ex eo vetus habens quod transierit in eo Dominus per Aegyptum, percutiens primogenita Aegypti, et filios Israel liberans, et quod ipsi filii Israel transierint illa nocte de Aegyptia servitute, ut venirent ad terram promissae olim haereditatis et pacis. Mystice autem significans quod in eo Dominus transiturus esset ex hoc mundo ad Patrem, et quod ejus exemplo fideles abjectis temporalibus desideriis, abjecta vitiorum servitute, continuis virtutum studiis transire debeant ad promissionem patriae coelestis. Quomodo autem tran
Abbreviated transcription (Latin):
trucidare: leuis uanitatis fumus
aditos facile pessun daret. Sicut ⁊ ip̃e
ille. de quo ninc nobis sermo futu

Expanded text:
trucidare, levis vanitatis fumus addictos facile pessumdaret. Sicut et ipse ille, de quo nunc nobis sermo futu
Abbreviated transcription (Latin):
bidinum estus exurit: millus concu¬
piscencie exagitauit stimulus. quos
nullum iuxime cenum. nec in ipsa
ut ita dicam cogitatione temtauit
estu tem tationis elati: iuisi sunt sibi
esse iustissimi. Et ob hox iactancie con¬
toruose pertlati supercilio: sepius cor

Expanded text:
bidinum aestus exussit, nullus concupiscentiae exagitavit stimulus, quos nullum luxoriae caenum nec in ipsa, ut ita dicam, cogitatione temptavit, aestu temptatoris elati, visi sunt sibi esse iustissimi, et ob hoc iactantiae coturnosae perflati supercilio, saepius cor
Abbreviated transcription (Latin):
qui olim paganis adhuc uis¬
ceribus tanti misterii quod uentũ
erat. quasi uenturum ualuit resera¬
re: ut pote loci primatem cum ariopa¬
gum adisset. erectis ad uerbum om¬
nium auribus. interrogare specialit̾
cepit paulus quid coleret. et quibus
numinibus in tam specioso et uene¬
rabili loco inseruiret. Cui respondit
dyomsius. Deos quos coluerunt pa¬
tres nostri quorum uirtute et soller¬
cia mater terra continetur: hos coli¬
mus et adoramus. Aras quas uides
martis et herculis. mercurii
lachia falsorum deorum plustrasset.
inter ceteras aras reperit altare unũ.
cui erat titulus suꝑscuiptus. ignoto¬
deo. Et conuersus ad eum paulus:
int̾rogauit illum dicens. Quis ẽ ille
deus ignotus: Ad quem dyonisius.
Adhuc inquit non est ip̃e deus demõ¬
stratus inter deos: sed est incognitus
et in terra: et regnum ip̃ius non acci¬
piet finem.

Expanded text:
qui olim paganus adhuc visceribus tanti mysterii quod ventum erat, quasi venturum valuit reserare, ut pote loci primatem, cum Areopagum adisset, erectis ad verbum omnium auribus, interrogare specialiter coepit Paulus, quid coleret, et quibus numinibus in tam spatioso et venerabili loco inserviret. Cui respondit Dionysius: Deos quos coluerunt patres nostri, quorum virtute et solertia mater terra continetur, hos colimus et adoramus: aras, quas vides, Martis et Herculis, Mercurii lacra falsorum deorum perlustrasset, inter caeteras aras reperit altare unum, cui erat titulus superscriptus, Deo ignoto. Et conversus ad eum Paulus, interrogavit illum dicens: Quis est ille Deus incognitus? Ad quem Dionysius: adhuc, inquit, non est ipse Deus demonstratus inter Deos, sed est incognitus et in terra et regnum ipsius non acripiet finem.
Abbreviated transcription (Latin):
erebat enim simplicitatem co¬
lumbe ne cuiquam machina¬
retur dolos. Habebat et serpentis astu¬
ciam ne aliquorum supplantaretur
insidiis dignum quoq in cunctis
habens ingenium et facile loquebatꝰ
et pure. ecclesiarum etiam conuenti¬
culis frequenter intererat. et quecũq
ibi ex diuinis scripturis recĩtabantur
aurem libenter accomodans auidii¬
sine hauriebat: atqz in cordis sui me¬
moriam recondebat. ut eciam cum
absens esset ea que didicerat medita¬
tione intentissima ruminaret. eu ã¬

Expanded text:
erebat enim simplicitatem colunibae, ne cuiquam machinaretur dolos; habebat et serpentis astutiam, ne aliorum subplantaretur insidiis; dignum quoque in cunctis habens ingenium, et facile loquebatur et purae. Ecclesiarum etiam conventiculis frequenter intererat, et quaecumque ibi ex divinis scripturis recitabantur, aurem libenter accommodans, avidissime hauriebat atque ita in cordis sui memoriam recondebat, ut etiam, cum absens esset, ea quae didicerat meditatione intentissima ruminaret. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
Considerate etates uestras: ne simul
mori: quam ĩpudice iuiuere. Ualeria¬
nisi cum suppliciis emendatur. Et
iussit ut concordia. cum plumbatis
cederetur. Et cum diu cederetur: emi¬

Expanded text:
Considerate aetates vestras, ne simul mori quam impudice vivere. Ad hoc Valerianisi cum suppliciis non emendatur. Et jussit ut beata Concordia cum plumbatis caederetur. Et cum caederetur emi
Abbreviated transcription (Latin):
cum fructu uenire. Decius iracun¬
dia plenus: dixit ad ualerianum
accipe om̃s facultates eius: et inter¬
fice eum crudeli examinatione. Eodẽ¬
die ualerianus prefectus. exquisita
omni facultate eius iuenit in do-¬
mo ypoliti omnẽ familiã xp̃ianam

Expanded text:
cum fructu venire, » iracundia plenus Decius dixit Valeriano: « Accipe omnes facultates ejus, et interfice eum crudeli examinatione. » Valerianus porro, exquesita omne facultate ejus, invenit in domu Ipoliti omnem familiam christianam,
Abbreviated transcription (Latin):
ieiuinauerunt. et agentes uigilias
noctis triduo. cum multitudine
xp̃ianorum non cessabant mugitꝰ
lacrimaum. dantes. Beatus autẽ
iustinus ꝓbr̃ obtulit sacrifici .. lb̾ri.¬
laudis: et participati sunt om̃s de
corpore et sanguine xp̃i. cum gr̃a

Expanded text:
ieiunauerunt .| et agentes uigilias noctis triduo . cum multitudine| christianorum . non cessabant mugitum lacrimarum| dantes. Beatus aucem iustinus obtullit sacrificium| laudes et participati sunt. Omnes de corpore| et de sang
Abbreviated transcription (Latin):
rum. quorum corpora. noctu colle¬
gerunt beatissimus iustinus prb̃r.
et iohannes: et sepelierunt in crip¬
ta: cum multitudine xp̃ianorum
in uia salaria in diuo cucumeris¬
uiginti martyribus. inter quos fu¬
erunt quatuor milites xp̃i. theo¬
dosius. lucius. et marcus. et petrus.
Hii uidentes armatos ad se uenire:
decollarentur. cum intentione feruẽ¬

Expanded text:
. Quorum corpora noctu collegerunt beatus Justinus presbyter et Joannes, et sepelierunt in crypta cum multitudine Christianorum, in via Salaria in clivum Cucumerisviginti et unus. Inter quos fuerunt quatuor milites Christi, Theodosius, Lucius, Marcus et Petrus. Hi videntes ad se venire decollarentur. Scriptum in passione sancto
Abbreviated transcription (Latin):
sa. priusquam cybum sumeret: ue¬
nerunt milites: et tenuerunt eum:
et ꝑduxerunt eum. ad deciũ cesarem.
Quem uidens decius cesar: subridẽs
dixit ei. Numquid et tu magus ef
ci non quasi magus: sed quasi xͥ¬
rore arreptus: iussit ut cum lapidib
os eius tunderetur. Et expoliaiit eũ
ueste qua induebatur. in habrtu
xp̃iano: et dixit ei. Sa crifica diis. et

Expanded text:
sa priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuerunt eum et perduxerunt ad Decium. Quae videns Decius subridens dixit ei: « Numquid et tu magus efeci, non quasi magus sum, quasi crore arreptus jussit ut cum lapidibus os ejus contunderetur. Et expoliavit eum veste, qua induebatur habitu christiano, et dixit ei: « Sacrifica diis, et
Abbreviated transcription (Latin):
qua ante gentilis utebatur. Et di¬
liciam et esto noster amicus. et in
conspectu nostro utere milicia pri¬
stina. quam semꝑ habuisti. Tunc
Milicia mea hec est: ut xp̃ianus exis¬

Expanded text:
veste, qua gentilis utebatur, et dilitiam, et esto noster amicus, et in conspectu nostro utere militia pristina quam semper habuisti. Cumque Militia mea haec est, Christianum fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ad modũ scriplerit Ecte uirgo ĩ ut̾o
concipiet ⁊ pariet filiũ. ⁊ uocabitur
nomẽ eus ẽmanuel. Quod legisti
ĩ libris tuis aspice ĩ maria oculis
tuis. ut digne dicas cãticũ dauid
pairis tui Sicut audiuimus ita ⁊
uidimus ĩ ciuitate drũ uirtutũ: in ci¬
Quitate dei nr̃i Accipe ergo mariam cõ¬
iugem tuã. sẽper de ea esto securus et
in nullo sis solicitus qr qd̃ in eius u
sit maria sponsa xp̃i

Expanded text:
erit, Ecce virgo in utero accipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel ? Quod ergo legisti in Libris tuis, aspice in Maria oculis tuis: ut digne dicas canticum David patris tui, Sicut audivimus, ita et vidimus in civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri . Accipe ergo Mariam conjugem tuam, semper de ea securus, et in nullo sis sollicitus: quia quod Sit Maria sponsa Chri
Abbreviated transcription (Latin):
chis. domino assidue seruiebat:
me saucte augebatur augmentum
abstinencie. ciborum dimunicione.
Nam esus illius panis tantum or¬
deaceus erat: et aqua. De utrisq ele¬
mentis. libras singulas: per dies sin¬
gulos suinens. Nigore uero yemis.
sine ullo pedum tegimine content:
manibusq ac pedibus. siue coslo

Expanded text:
chis, Domino assidue serviebat, mae sanctae addebatur augmentum abstinentiae ciborum diminutione. Nam esus illi panis tantum hordeaceus 1224 erat, et aqua, de utrisque elementis libras singulas per dies singulos sumens: rigorem vero hiemis sine ullo pedum tegmine contentus, manibusque ac pedibus, sive et co