comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ueniunt. uentũ ẽ ingerunt : uentũ ẽ oculis ut inspiciamꝰ
opponunt. Et nos etiã aduentũẽ ueniamꝰ: ita tam̃ ut cum
aduersa ꝑuentũ fuerit. ab intellectu sobrio ñ recedamꝰ. Age gͥ.
Idẽ planẽ qͥiã inemoratꝰ ẽ innocentiꝰ papa: int̾ plura decre-¬
ti sui capitula. & hoc inserit dicens. Uentũ ẽ inqͥt ad t̾ciã
questionẽ: q̃ ꝓsui difficultate longiorẽ exigit disputationẽ.
Cũ nos dicamtis abhereticis ordinatos. uulneratũ ꝑ illam
manꝰ impositionẽ hab̾e caput: ubi uulnꝰ infixũ ẽ adhi-

Expanded text:
est veniunt, Ventum est ingerunt, Ventum est oculis, ut inspiciamus, est veniunt, Ventum est ingerunt, Ventum est oculis, ut inspiciamus, opponunt. Et nos etiam ad Ventum est veniamus, ita tamen, ut, cum ad verba perventum fuerit, ab intellectu sobrio non recedamus. Age igitur, idem plane, qui iam memoratus est, Innocentius papa inter plura decreti sui capitula et hoc inserit dicens: Ventum est, inquit, ad terciam questionem, quae pro sui difficultate longiorem exigit disputationem. Cum nos dicamus ab hereticis ordinatos vulneratum per illam manus impositionem habere caput,
Abbreviated transcription (Latin):
fertionis inertiã nec in ddigene possunt mysteria sac con
tradere. nec ad extraneos canonica ꝑmittit᷑ auctoritate
tͣnsire : ad largissime gͦ diuine pietatis iniuriã. ineuita¬
bit ꝑeundi necessitas illis ĩ ponit᷑: qͥbꝰ uidelicet undiq
circuclusis. nullo salutaris confugii remedio subuenitt᷑.
Uerũ nos diutiꝰ ꝑseqͥ ista pꝰponimꝰ: ut q̃ auditu saltĩ
pauencla sunt. intelligenda potiꝰ quã legenda sane m̃tis
iudicio relinqͣmꝰ. Ac paucis sobriꝰ lector agnoscat. dog¬
matis huł auctor es quante ĩpossibilitatis error inuoluat.
am uͦ qͥd oblocutores nr̃i ex auctoritate canonica
nob frequent᷑ obiciant. nessario duximꝰ apponendũ. ut
aũ qđ illi coniciunt euidenti claruerit ratione qͥssatũ.
mito ꝓtinꝰ conqͥescat om̃is alt̾catio questionũ. Quociens cunq
enĩ ꝓhis qͥ asimoniacis orcdlinati sunt loqͥmͦ : illico ad uentũ

Expanded text:
sertionis inertiam nec indigenae possint mysteria sacra sertionis inertiam nec indigenae possint mysteria sacra tradere, nec ad extraneos canonica permittatur auctoritate transire. Ad largissimae ergo divinae pietatis injuriam inevitabilis pereundi necessitas illis imponitur, quibus videlicet undique circumclusis nullo salutaris confugii remedio subvenitur. Verum nos diutius persequi ista postponimus, ut quae auditui saltem pavenda sunt, intelligenda potius, quam legenda sanae mentis judicio relinquimus; ut paucis sobrius lector agnoscat, dogmatis hujus auctores quantae impossibilitatis error involvat. uid oblocutores nostri ex auctoritate canonica nobis frequenter obiciant, necessario duximus apponendum, ut, dum quod illi coniciunt, evidenti claruerit ratione cassatum, merito protinus conquiescat omnis altercatio questionum. Quotienscumque enim pro bis, qui a symoniacis ordinati sunt, loquimur, ilico ad Ventum
Abbreviated transcription (Latin):
exhibuit. om̃s qͥ istis obrepentibꝰ tc̃ fuerant ordinati.
uł iã sunt ex hac luce subtracti. uł caliginose senectatis
obstacuso ab exercendis officiis sunt remoti. unde neceleẽ.
utt ineoꝵ diocesibꝰ abhis tantũ clericis sacra musteria ꝑa¬
gant᷑: qͥ abhis qͥ aduiuiunt si moniacis ordinẽ suscepiuit.
qͥd gͣ dehis sentiendũ ẽ. qͥd factendũ: Nunqͥd nã subeistor
hominũ milia ꝑire dicenda sunt. qͥ ab eis dẽ sacmenti grãm
ñ habentibꝰ. uana sacram̃ti spetie deludunt᷑: Dicendũ¬
nee popło. ut uł alienarũ diocescon sac̃ dotes acqͥtant. uł
ipsi ꝑegre tͣns mig̾ntes. abhis qͥ ñ asimoniacis ordinatisunt
sacnta ꝑcipiant: S ecce sacͥ canones uehem̃t᷑ obsistunt :
&e sine formata pontificis parrechiarũ limitẽ transcenden¬
tes aconmunione repellunt. His gͥ quandoq consul¬
ti qđ consiliũ dabimꝰ. qͥbꝰ nimirũ iuxta desꝑatorie as¬

Expanded text:
exhibuit, omnes, qui istis obrepentibus tunc fuerant ordinati, exhibuit, omnes, qui istis obrepentibus tunc fuerant ordinati, vel iam sunt ex hac luce subtracti vel caliginosae senectutis obstaculo ab exercendis officiis sunt remoti. Unde necesse est, ut in eorum diocesibus ab his tantum clericis sacra mysteria peragantur, qui ab iis, qui adhuc vivunt, symoniacis ordinem susceperunt. Quid ergo de his sentiendum est, quid fatendum? Numquid nam sub eis tot hominum milia perire dicenda sunt, qui ab eisdem sacramenti gratiam non habentibus vana sacramenti specie deluduntur? Dicendumne est popipsi transmigrantes ab iis, qui non a Simoniacis ordinati sunt, sacramenta percipiant? Sed ecce sacri canones vehementer obsistunt, et sine forma pontificis parochiarum limitem transcendentes, a communione repellunt. His igitur quandoque consulti, quod consilium dabimus? Quibus nimirum juxta dispensatoriae as
Abbreviated transcription (Latin):
ne redẽptionis penitꝰ ueritate remota. Unde conseqͥt᷑ ut
patres nr̃i siue hec falsa fuisse oognouerint. siue uerita-¬
tẽ fuisse m̃datiũ estimauerint: indifferent̃ om̃s in eui-¬
tabili necessitate ꝑieruit. Qd enĩ ꝓdest ꝑiculũ nosse.
qd̃ ñ dat᷑ euadere : Aut qͦmͦ ualeat qͥs ad fontẽ u̾itatis
at tingere. si ꝑ deiuos an fractꝰ gestiat licet nesciꝰ ober
nũ genꝰ acreatoris sui consortio separare : absit. absit
ut falsus homo rescindat. qđ uerus ds̃ & homo confe-¬
cđat. Absit ut om̃s homines unꝰ obruere: & duunabene-¬
ficia ꝑuersitas ualeat humana delere. d qͥd queso dice¬
mꝰ de his qͦs pꝰ negotiationis nefande cõm̃tiũ ꝑ qͦdragenes
uł qͥnqͣgenos ferme annos usq hodie conspicimꝰ ponti¬
ficales cathedras obsidere: Nam ut deeoꝵ p̾cessoribꝰ ta-¬
ceamꝰ. siue ꝓximis siue longinqͥs. qͦs idẽ aliunde fures

Expanded text:
nae redemptionis penitus veritate remota. Unde consequitur, ut nae redemptionis penitus veritate remota. Unde consequitur, ut patres nostri, sive haec falsa fuisse cognoverint, sive veritatem fuisse mendacium estimaverint, indifferenter omnes inevitabili necessitate perierint. Quid enim prodest periculum nosse, quod non datur evadere? Aut quomodo valeat quis ad fontem veritatis attingere, si per devios anfractus gestiat, licet nescius, oberrnum genus a Creatoris sui consortio separare? Absit, absit, ut falsus homo rescindat, quod verus Deus et homo confoederat. Absit, ut omnes homines unus obruere, et divina beneficia perversitas valeat humana delere. Sed quid, queso, dicemus de his, quos post negotiationis nefandae commercium per quadragenos vel quinquagenos ferme annos usque hodie aspicimus pontificales cathedras obsidere? Nam, ut de eorum precessoribus taceamus sive proximis sive longinquis, quos idem aliunde fures
Abbreviated transcription (Latin):
sor m̃s hub̾tꝰ ep̃s. insacre sedis acqͥrende cõmertio. teste
ꝓuincia. ñgenta papiensis monete libras appendit. Qtam̃
stupenda miracła in prb̃m consecrauit. Quẽ cũ euesti¬
gio ꝑ qͥsisse utrũ beate memorie uir ab offerendo insua
incolumitate destiterit: usq adultime decubationis ar¬
icłm. offerendis salutaribꝰ hostiis sedulũ insudasse respon¬
dit. Cũ gͥ om̃s isti quoꝵ supͣ meminimꝰ. & consecrati asimo¬
ꝓ cul dubio. q ꝓmouentis coemptio ñ p̃iudicat. ubi ꝓmotꝰ¬
tranfinidit᷑. qͥ distractionis crimine ñtenet᷑. Et qͥd̾ tolerabile
fortassis ut c̃q uideret᷑. si falsitatis assertio ordinẽ tantũ ma
tc̃ uidebat᷑ eccła domꝰ erat simplex. Qđ credebat᷑ altare
purꝰ lapis erat. Sac̾dotes & qͥ in reliqͥs cernebant᷑ ordinibꝰ
constituti. ꝓrsus erant laici: cunctisq spu̾alis sacram̃ti
iuribꝰ alieni. Qd̃ corpꝰ & sanguis dñi credebat᷑. simplicit᷑

Expanded text:
sor meus Ubertus episcopus in sacrae sedis acquirendae commercio, teste provincia, nongentas Papiensis monetae libras appendit; qui tastupenda miracula, in presbiterum consecravit'. Quem cum e vestigio perquisissem, utrum beatae memoriae vir ab offerendo in sua incolomitate destiterit, usque ad ultimae decubationis articulum offerendis salutaribus hostiis sedulum insudasse respondit. Cum igitur oranes isti, quorum supra meminimus, et consecrati a symoprocul dubio, quia promoventis coemptio non preiudicat, ubi promtransfunditur, qui distractionis crimine non tenetur. Et quidem tolerabile fortassis utcunque videretur, si falsitatis assertio ordinem tantummodo tunc videbatur Ecclesia, domus erat simplex; quod credebatur altare, purus lapis erat; sacerdotes, et qui reliquis cernebantur ordinibus constituti, prorsus laici erant, cunctisque spiritualis sacramenti viribus alieni, quod corpus et sanguis Domini credebatur, simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
iste in ofni & phinees prauitate conuixit. & q ꝓpħa deo fide¬
lis esset cunctis in notuit. Unde par fuerat. ut hi qͥ orũs
estuant incõmune deponere: illud salti innocentũ suꝑꝰ me¬
morati. plata mocleraminis adispensatione seruarent. Lacũ
dehis qͥ ab hereticis ordinatisunt disputaret: pꝰ multa sub¬
uinxit dicens. Quotiens in qͥt apopłis aut aturba peccat᷑:
qr in om̃s ꝓpt̾ multitudinẽ ñ potest uindicari. inultũ solet
transire.
Uando aũ intalibꝰ unquã fuit. discretio ꝓpensiꝰ.
re misteriis: quã inanis uti minist̾io sac̾dotis. S mundus
iam senex ñ potest nouũ dogna suscipere: & p̃t̾ coeuã consue¬
tudinẽ fedũ ducit. ab eccłasticis se officiis duitiꝰ absentare.
Uersat᷑ etiã int̾ eos ñferenda confusio. q̃ ñ modicã caliginẽ ua¬
cillantibꝰ ingerat: & nimiũ curiosis aciẽ m̃tis obtundat. Nimi-

Expanded text:
iste in Ophni et Phinees pravitate convixit: et quia propheta Deo fideiste in Ophni et Phinees pravitate convixit: et quia propheta Deo fidelis esset, cunctis innotuit. Unde par fuerat, ut ii, qui omnes aestuant in commune deponere, illud saltem Innocentii superius memorati prelata moderaminis dispensatione servarent. Nam cum de his, qui ab hereticis ordinati sunt, disputaret, post multa subiunxit dicens: Quoties, inquit, a populis aut a turba peccatur, quia in omnes propter multitudinem non potest vindicari, inultum solet transire.Quando autem in talibus umquam fuit discretio propensius re mysteriis, quam inanis uti ministerio sacerdotis? Sed mundus iam senex non potest novum dogma suscipere et preter coevam consuetudinem foedum ducit ab aecclesiasticis se officiis diutius absentare. Versatur etiam inter eos non ferenda confusio, quae non modicam caliginem vacillantibus ingerat et nimio curiosis aciem mentis obtundat. Nimiru
Abbreviated transcription (Latin):
mentibꝰ scrupulũ auferant. nodũq ꝓposite questionis indu-¬
bitant᷑ absoluant. Si enĩ ꝑpaulianistas sacram̃tũ iccirco
dari ñ pot̾ qͥa fidẽ scẽ trinitatis ñ habent. ꝑ nouatianos aũ
ideo pot̾. q licet aliotenꝰ heretici sint. drchodore can fiolero per¬
nicudiie teneit: constat ꝓfecto ꝙ si fides stat. consecracio robur
otrtinene: Qlec actionis labefactat᷑ uicio: que fidei nicit᷑ fundam̃to.

Expanded text:
mentibus scrupulum auferant nodumque propositae questionis indumentibus scrupulum auferant nodumque propositae questionis indubitanter absolvant. Si enim per Paulianistas sacramentum idcirco dari non potest, quia fidem sanctae Trinitatis non habent, per Novatianos autem ideo potest, quia, licet aliotenus heretici sint, orthodoxae tamen fidei plenitudinem tenent: constat profecto . quia, si fides stat, consecratio robur obtineat, nec actionis labefactatur vicio, quae fidei nititur fundamento.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã cuiꝰ libet sac̃dotis consecratio. indisferent᷑ implet᷑. Nec ꝓ-¬
pt̃ indigne ministrantis meritũ. diuine gr̃e munꝰ ꝑfectio¬
nis sue patit᷑ detrimentũ. Unde p̃dictꝰ papa innocentiꝰ. cũ
de duabꝰ heresibꝰ paulianistis uidelicet & nouatianis cõmu¬
nit᷑ disputaret. cur a paulianistis uenientes. baptizandos
ẽẽ decerneret. anouatianis autẽ funditꝰ ꝓ hib̾et: causã his
reddidit u̾b dicens. Quia paulianiste inqͥt innomine pa-¬
tͥs & filii & sp̃c sc̃i minime baptitant: nec apud istos. uide-¬
licet nouatianos. de unitate patris & filii & sp̃c sc̃i questio
aliquando mota est. Et ideo de om̃ibꝰ segregatis hec sola e¬
lecta ẽ cui istud cred̾ent concedendũ: qr nichil inpatris
oe filiĩ & sp̃c scĩ sacram̃to peccarent. Hec itaq uenerabił inno-¬
centii uerba. ita diffinitiua sunt atq ꝑspicua: ut om̃e nris

Expanded text:
etiam cuiuslibet sacerdotis consecratio indifferenter impletur. Nec pretiam cuiuslibet sacerdotis consecratio indifferenter impletur. Nec propter indigne ministrantis meritum divinae gratiae munus perfectionis suae patitur detrimentum. Unde predictus papa Innocentius, cum de duabus heresibus, Paulianistis videlicet et Novatianis, communiter disputaret, cur a Paulianistis venientes baptizandos esse decerneret, a Novatianis autem funditus prohiberet, causam his reddidit verbis, dicens: Quia Paulianistae, inquit, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti minime baptizant, nec apud istos – videlicet Novatianos – de unitate Patris et Filii et Spiritus sancti questio aliquando mota est. Et ideo de omnibus segregatis haec sola electa est, cui istud crederent concedendum, quia nihil in Patris et Filii et Spiritus sancti sacramento peccarent. Haec itaque venerabilis Innocentii verba ita diffinitiva sunt atque perspicua, ut omnem nostris
Abbreviated transcription (Latin):
honore. qi ꝑseuerat infide. Cũ gͦ donatista qͥ ꝓculdubio scis
ualeat aliqͦtiens ꝑmanere: luce clariꝰ constat. qr consecratio
ñ orclinati uł ordinatoris ẽ meritũ. s ad utriꝰq pociꝰ fidẽ totum
respicit sacram̃tũ. Alias siue donatista donatistã. siue nouati¬
anꝰ nouatianũ. ad clericatꝰ ura ꝓmoueat: que ẽ inutͦlibet
dignitas meritorũ. ut gratie diuine misteriũ uł iste dare uł il¬
le possit acciꝑe: S int̾ malũ & malii. dantẽ uidelicet & ac-¬
cipientẽ. bonũ uersat᷑ inmedio: qđ neutriꝰ uicio asua nouit
gnerositate de terere. Nimirũ lepsus lȩpso p̃bet aurũ. quod
ꝓfecto rutilat: nulla scabrosarũ manuũ uarietate ꝑfusum.
Sicecꝰ ceco lucernã porrigit: lux cecitatẽ nesciens. ex baiuiloꝵ
manibꝰ tenebras ñ admittit. Qua ꝓpt̾ si recta fides adsit. ui-¬

Expanded text:
honore, quia perseverat in fide. Cum ergo Donatista, qui procul dubio scismhonore, quia perseverat in fide. Cum ergo Donatista, qui procul dubio scismvaleat aliquotiens permanere, luce clarius constat, quia consecratio non ordinati vel ordinatoris est meritum, sed ad utriusque potius fidem totum respicit sacramentum. Alias sive Donatista Donatistam, sive Novatianus Novatianum ad clericatus iura promoveat, quae est in utrolibet dignitas meritorum, ut gratiae divinae mysterium vel iste dare, vel ille possit accipere? Sed inter malum et malum, dantem videlicet et accipientem, bonum versatur in medio, quod neutrius vicio a suas novit generositate deterrere. Nimirum leprosus leproso prebet aurum, quod profecto rutilat, nulla scabrosarum manuum varietate perfusum. Si cecus ceco lucernam porrigat, lux cecitatem nesciens ex baiulorum manibus tenebras non admittit. Quapropter, si recta fides assit, vi
Abbreviated transcription (Latin):
buer: ad ꝑcpiendã sp̃c sc̃ĩ gr̃am manꝰ illis imponit. Quia
s̃ uaquã sunt sub inuocatione scẽ tͥritatis. lmersi: nsiue
denuo bapteandi. sũ itaq: sola sine fide fidei u̾ba. sub hiere¬
tica arrianor suꝑsticione ꝓlata. ñ audeant irrita uidicari.
qͣ̃ pacto simoniacor consecratio robur ñ habeat. inqua cũ fide
ce cet̾a ob seruantie regłaris sacram̃ta concordant.
edonatistis qͦ nouimꝰ cartaginensi concilio fuisse conces¬
sũ: unt cũ adunitatẽ catholicã qͥlibet eorũ redire dis¬
poneret. si hoc paci xp̃iane ꝓdesse iuidet᷑. cũ suo reciꝑet᷑ hono¬
re. Sic̃ aũ ingenerali hereseon emimeratione didicim. dona-¬
tiste ñ admodũ sunt fidei errore tͣducti: sarati pociꝰ ꝙ eeci¬
lianꝰ qͥdã contͣ᷑ eoꝵ uotũ in carthaginiensi intͦniratꝰ sit sede.
scisma fecer. & abeccłastica cõmunione p̃cisi sunt. Et quãquiã cer
aꝑe: apud eos tam̃ qͥlibet ordinatꝰ. si paci hoc consulat ñpuat᷑

Expanded text:
ponitur; quia vero in aquam sunt sub invocatione sanctae Trinitatis immersi, non sunt denuo baptizandi. Cum itaque sola sine fide verba sub haeretica Arianorum superstitione prolata, non audeant irrita judicari, quo pacto Simoniacorum consecratio robur non habeat, in qua cum fide, et caetera observantiae regularis sacramenta concordant? Donatistis quoque novimus Cartaginensi concilio fuisse concessum, ut, cum ad unitatem catholicam quilibet eorum redire disponeret, si hoc paci christianae prodesse videretur, cum suo reciperetur honore. Sicut autem in generali hereseon enumeratione didicimus, Donatistae non admodum sunt fidei errore traducti, sed irati potius, quia Cecilianus quidam contra eorum votum in Cartaginensi inthronizatus sit sede, scisma fecerunt et ab aecclesiastica communione precisi sunt. Et quanquam certuipere: apud eos tamen quilibet ordinatus, si paci hoc consulat, non privatur
Abbreviated transcription (Latin):
Alt̾ ille qͥ petit: alt̾ qͥ peticionibus annuit. Quis est
enĩ qͥ se petro & ioħi audeat comparare: Et tamen de
ipsis dicit᷑. quia missi samariam imponentes manus
his qͥ baptiztati fuerant orauerunt ꝓ ipsis: & illi accepe¬
runt spm scm. Non gͦ ex eors largite: s ministerio.
Ac ꝑinde nonillis donantibus sed orantibus sp̃c sc̃s
suꝑ credentes illapsus est. Unus est enĩ sacerdos mag¬
nus. unꝰ pontifex summꝰ: qui introuut semel ñ in
quelibet sca sc̃orũ sed inipsũ celũ. ut appareat uul-¬
tuui dei ꝓnobis. Ex quo uidelicet quasi quodam uer-¬
tice. omne sacerdotiũ ꝑ eccłe menbra diffunditur.
om̃e quod sacrũ est in effabilit̾ propagatur. Unde

Expanded text:
alter ille qui petit, alter qui petitionibus annuit. Quis enim alter ille qui petit, alter qui petitionibus annuit. Quis enim est, qui se Petro et Iohanni audeat comparare? Et tamen de ipsis dicitur, quia missi Samariam, imponentes manus his qui baptizati fuerant, oraverunt pro ipsis; et illi acceperunt Spiritum sanctum. Non ergo ex eorum largitate, sed ministerio, ac perinde non illis donantibus, sed orantibus, Spiritus sanctus super credentes illapsus est. Unus est enim sacerdos magnus, unus pontifex summus, qui introivit semel non in quaelibet sancta sanctorum, sed in ipsum caelum, ut appareat tui Dei pro nobis. Ex quo videlicet tamquam quodam vertice omne sacerdotium per Ecclesiae membra diffunditur, omne quod sacrum est ineffabiliter propagatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
quod spũaliter fluunt. Unde & paulus ait. Diuisio¬
nes gr̃arũ sunt: idem autẽ sp̃s. Et diuisiones adminif¬
stracionũ sunt : idem autẽ dñs. Et diuisiones oꝑati
onũ sunt: idem uero ds̃ qui oꝑat᷑ omĩa inom̃ibus.
Nempe cũ pͥmo ponat sp̃m. deinde subiungat dñm.
postremo dm̃ : ostendit scãm trinitatẽ. unũ scilicet
dm̃. om̃ium gr̃arũ ẽẽ indubitanter autorem. Ipse enĩ
sua dona distribuit: qͥ singuloꝵ merita & oꝑũ diuersi¬
tates. occulta ꝓuisione discernit.
ua ꝓpt̾ plena fide credendum est quod sic mi
officium: ut tamen apud se omĩum ordinũ con¬
tineat principalit̾ sacram̃tũ. Sicq seruis ꝓmouendi
conseruos ministeriũ p̃rogat: ut inneminẽ ipsors con¬
secrandi ius ium uirtutẽq tͣnfundat. Licet enĩ ponti¬
fices ꝑ in uĩcte administrationis officiũ consecrare u-
sibiliter dat. Alius namq est qͥ orat : alius qͥ exaudit.

Expanded text:
quod spiritualiter fluit. Unde et Paulus ait: « Divisioquod spiritualiter fluit. Unde et Paulus ait: « Divisiones gratiarum sunt, idem autem Dominus; et divisiones ministrationuonum sunt, idem vero Deus, qui operatur omnia in omnibus. Nempe cum primo ponat Spiritum , deinde subiungat Dominum, postremo Deum, ostendit sanctam Trinitatem, unum scilicet Deum omnium gratiarum esse indubitanter auctorem. Ipse enim sua dona distribuit, qui singulorum merita et operum diversitates occulta provisione discernit.uapropter plena fide credendum est, quod sic minofficium, ut tamen apud se omnium ordinum contineat principaliter sacramentum, sicque servis promovendi conservos ministerium prerogat, ut in neminem ipsum consecrandi ius virtutemque transfundat. Licet enim pontifices per iniunctae amministrationis officium consecrare sibiliter dat. Alius namque est qui orat, alius qui exaudit;
Abbreviated transcription (Latin):
ioho laptista. Non eñ admensuram dat Es hplio t
iteru. Deplenitucdne eiꝰ om̃s accepimꝰ. Quia gͦ abillo umno
onte om̃s uuisti hauriunt unde uiuant: adillũ necesse
est semper gr̃as agencdo recurrant. Nec suꝑne gre dona
ab alio se credant posse ꝑcipere: nisi ipso largiente aquo
hec certũ est emanare. Quienĩ diuini muneris ñdeo sed
homini se debitores existimant: tanquã a sui fontis a¬
rigatione siccati. necesse est ut deficientes arescint. Nec
insemet ipsis p̃ualent fluere: dũ aboriginalis plenitu¬
cune fontis obli uiscuntur ubertatẽ sue uegetationis
haurire. Unde non incongrue per salononem dicitur.
lium fluminũ mystice lui cas euangłista describit. cum
ait quia conuocatis iħs duodecim apłis. dedit illis
potestatem suꝑ om̃ia demonia. & ut languores curarent.
Et misit illos p̃dicare regnũ dei. Ecce egressus fluminũ.
Ac post modum subdit. Et reuersi apłi nontiauerunt
res esse non ambigunt. aquo uidelicet hauserunt om̃e

Expanded text:
ad mensuram dat Deus spiritum, et iterum: De plenitudine eius omnes accepimus. Quia ergo ab illo uno fonte omnes iusti hauriunt unde vivant, ad illum necesse est semper gratias agendo recurrant. Nec supernae gratiae dona ab alio se credant posse percipere, nisi ipso largiente, a quo haec? certum est emanare. Qui enim divini muneris non Deo, sed homini se debitores existimant, tamquam a sui fontis irrigatione siccati, necesse est, ut deficientes arescant. Nec in semetipsis prevalent fluere, dum ab originali plenitudine fontis obliviscuntur ubertatem suae vegetationis haurire. Unde non incongrue per Salomonem dicitur: lium fluminum mistice Lucas euangelista describit, cum ait, quia convocatis Ihesus duodecim apostolis, dedit illispotestatem super omnia daemonia, et ut languores curarent; et misit illos praedicare regnum Dei . » Ecce egressus fluminum; ac postmodum subdit: « Et reversi apostoli narraverunt res esse non ambigunt, a quo videlicet hauserant omne
Abbreviated transcription (Latin):
retineret. Nam his qͥ dicit apłs. habemꝰ thes aurũ istum in
uasis fictilibus: idem etiam confitetur. quia inpectore
ihu sunt om̃s thesauri sapientie & scientie absconditi. Si
autem inpectore ihu om̃s thesauri sunt & nichil excipit᷑.
qͥd gͦ relinqͥtur. qd inuasis hominũ fictilibꝰ recondatur:
S quod ille totum naturaliter possidet. Hocilli per
gr̃am ꝑͥ articipatione iliꝰ iuxta menfuram habent. De
ais er̃ aicitur. quia hec oꝑatur imus atq idem sõ d

Expanded text:
retineret. Nam is qui dicit apostolus: Habemus thesaurum istum in retineret. Nam is qui dicit apostolus: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus, idem etiam confitetur, quia in pectore Ihesu sunt omnes thesauri sapientiae absconditi. Si autem in pectore Ihesu omnes thesauri sunt, et nihil excipitur, quid ergo relinquitur, quod in vasis hominum fictilibus recondatur? Sed quod ille totum naturaliter possidet, hoc illi per gratiam. participatione illius iuxta mensuras habent. De illis enim dicitur, quia hoc operatur unus atque idem
Abbreviated transcription (Latin):
S cũ mͥ recurreret in memoriam. quia iam uenerabilis
papa. inpostrema synodo om̃s ep̃os exdiuina obtesta.¬
tione rogauerit. quatinꝰ dĩ miscdĩam in com mune depo-¬
scerent. ut qͥd suꝑ hoc scrupuloso negotio de cernendum
esset nutantibus reuelaret: eiꝰ me arbitratꝰ sũ ob secun-¬
are ꝓrsus imꝑio. si uel orando uel scribendo. tam diffi-¬
cilem nodũ de eccła soluere. suꝑna albescente gr̃a potu-¬
issem. Qua ꝓpt̾ in illũ fidelit̾ sperans qͥaꝑit librũ &e sol-¬
uit signacula eiꝰ. soluende huiꝰ questionis iter aggre-¬
dior: & quia copia di cendi non suppetit. delegate michi
obedientie studio. ubi loqͥ nescio nutibꝰ saltn gestire
onstat plane mediatorem
se abipso redemptionis humane pͥmordio: ut & ꝑ
ministros uerbi sui carismatũ dona distingueret. & tam̃
insemet ipso omĩum gratiarũ plenitudinem pͥncipaliter

Expanded text:
Sed cum mihi recurreret in memoriam, quia jam venerabilis Sed cum mihi recurreret in memoriam, quia jam venerabilis papa in postrema synodo omnes episcopos ex divina obtestatione rogaverit, quatenus Dei misericordiam in commune deposcerent; ut quid super hoc scrupuloso negotio decernendum esset, nutantibus revelaret; ejus me arbitratus obsecundare prorsus imperio, si vel orando, vel scribendo tam difficilem nodum de Ecclesia solvere, superna illucescente gratia, potuissem. Quapropter in illum fideliter sperans qui aperit librum, et solvit signacula eius, solvendae huius quaestionis iter aggrediar, et quia copia dicendi non suppetit, delegatae mihi obedientiae studio, ubi loqui nescio, nutibus saltem gestire onstat plane mediatorem se ab ipso redemptionis humanae primordio, ut et per ministros verbi sui karismatum dona distingueret et tamen in semetipso omnium gratiarum plenitudinem principaliter
Abbreviated transcription (Latin):
romanis conciliis fuerit disceptatio. quãq ꝑ plexa atq
confusa dubietas. & inhis partibꝰ cotidie uentiletur: san¬
titatẽ ur̃am latuisse non arbitror. Presertĩ cũ crescente
fluctuationis ambiguo. eotenꝰ sit ꝓcessũ: ut ñ nullos
constet episcopos. ab illis ordinatos clericos denuo conse¬
crasse. Unde mͦ pleriq fr̃s quadam p̾sũtiue caritatis in¬
stantia. familiariter exigunt. & uiolenta ut ita fatear
supplicatione cõpellunt: ut in tante necessitatis articulo
subuenire uel compendiosum qͥd scribendo ñpigeat.
atq qͥd mͥ suꝑ hac sententia uideat᷑ exponam. Quodqͥ¬
dem dutiꝰ decret᷑aui: sperans me uidelicet ab eatissimo
priꝰ apłice sedis antistite licentiam accepturũ qͥ hac siqͥ-¬
dem transiturꝰ in ꝓximo ferebat᷑. Sic namq integrum
decernebam eccłasticam quã libet tractare materiam:
si abipso eccłe pͥncipe tractandi mͥ auctoritas aspiraret.

Expanded text:
Romanis conciliis fuerit disceptatios, quamque perplexa atque Romanis conciliis fuerit disceptatios, quamque perplexa atque confusa dubietas et in his partibus cotidie ventiletur, sanctitatem vestram latuisse non arbitror, presertim cum, crescente fluctuationis ambiguo, eotenus sit processum, ut nonnullos constet episcopos ab illis ordinatos clericos denuo consecrasse. Unde mihi plerique fratres quadam presumptivae karitatis instantia famisupplicatione compellunt; ut in tantae necessitatis articulo subvenire, vel compendiosum quid scribendo non pigeat, atque quid mihi super hac sententia videatur, exponam. Quod quidem diutius detrectavi, sperans me videlicet a beatissimo prius apostolicae sedis antistite licentiam accepturum: hac siquidem transiturus in proximo ferebatur. Sic namque integrum decernebam ecclesiasticam quamlibet tractare materiam, si ab ipso Ecclesiae principe tractandi mihi auctoritas aspiraret.
Abbreviated transcription (Latin):
ncudem simonis fabrilis & antra monete.
Dampnat pestiferas ds euertendo cathedras.
Nam postica latro per diuerticula repit.
Periua gratuito pastor petit ostia gressi.
Astubi mangonum scelerata negotia de sunt.
Nec graue corbanam turget uenale talentum.
Non distractor obest quia ñ cõmertia sordent:
Nam qͥd nũmati. nequeunt uͥ ledere nummi:
Immo qͥd arboreis manꝰ obstet squalida plantis:
Sepe salutiferam medicꝰ dedit eger orizam.
Mancipites pugilem. ceci genuere uidentem.
Clenica ꝓcerum peperit. male fela uenustum.
Nec soboles noxis est addicenda paternis.
Quisq sua premit᷑. socii nec labe tenetur.
Ño haurrico uenerabili rauennatice sedis antistiti:
spetrus uiufice crucis xp̃i humillimꝰ seruus. salutẽ
in ipsũ. Qui sacerdotiũ auctore deo nouiter susce¬
pisti: nullũ tibi inpͥmis offerendũ munus quã qđ sacerdo¬
tibꝰ factũ est: congruentiꝰ credidi. De his itaq qui gratꝰ st̃
a simoniacis consecrati. quanta iam ꝑtriennium intribus

Expanded text:
ncudem Simonis fabrilis et antra monetae Damnat pestiferas Deus euertendo cathedras; Nam postica latro per diuerticula repit; Peruia gratuito pastor petit ostia gressu. Ast ubi mangorum scelerata negotia desunt, Nec graue corbina turget uenale talentum, Non distractor obest, quia non commercia sordent. Nam quid mummati, nequeunt ubi laedere nummi? Immo quid arboreis manus obsit squalida plantis? Saepe salutiferam medicus dedit aeger oryzam; Mancipites pugilem, caeci genuere uidentem; Clinica procerum peperit, male foeda uenustum, Nec suboles noxis est addicenda paternis. Quisque sua premitur, socii nec labe tenetur.e sedis antistiti Petrus vivificae crucis Christi humillimus servus salutem in id ipsum. Qui sacerdotium auctore Deo noviter suscepisti, nullum tibi inprimis offerendum munus, quam quod de sacerdotibus factum est, congruentius credidi. De his itaque, qui gratis sunt a symoniacis consecrati, quanta iam per triennium in tribus
Abbreviated transcription (Latin):
uulnꝰ secuta: sine cicatrice ẽẽ ñpot̾it. Atq uͥ penitentie re¬
mediũ necessariũ ẽ : illic ordinationis honorẽ locũ hab̾e
ñ posse. Namsi ut legit᷑ qđ tetigerit ĩ mundꝰ: immũdum
erit. qͦmͦ ei tͥbuet᷑ qđ mundicia ac puritas consueuit ac¬
ciꝑe: S contra asserit᷑ : eũ qͥ honorẽ amisit. honorẽ dare
ñ posse. nec illũ aliqͥd accepisse : qr nichil indante erat. qd̃
it dare ñ potuit. Dãpnationẽ utiq quã habuit : ꝑ pͤuã
manꝰ impositionẽ dedit. Et qͥ particeps factꝰ ẽ dãpna
to: qͦmͦ habeat honorẽ acciꝑe. inuenire ñpossumꝰ. S:
dr̃. uera ac iusta legitimi sac̃dotis bene dictio. auferre
om̃e uiciũ qđ auicioso fuerit iniectũ. Ergo suta est:
applicent᷑ ad ordinationẽ sacͥlegi. ad ult̾i. atq om̃ĩũ cri-¬
minũ rei. qr ꝑbenedictionẽ ordinationis cͥmina ułiu-¬
cia putant᷑ auferri. Nullus sit penitentie locꝰ. qr id po-¬

Expanded text:
e non poterit; atque ubi poenitentiae remedium necessarium est, illic ordinationis honorem locum habere non posse. Nam si, ut legitur, quod tetigerit immundus, immundum erit : quomodo ei tribuetur quod munditia ac puritas consuevit accipere? Sed econtra asseritur eum qui honorem amisit, honorem dare non posse; nec illum aliquid accepisse, quia nihil in dante erat quod it, dare non potuit; damnationem utique, quam habuit, per pravam manus impositionem dedit; et qui particeps fto, quomodo debeat honorem accipere, invenire non possumus. Sed dicitur vera ac iusta legitimi sacerdotis benedictio auferre omne vicium, quod a vicioso fuerit iniectum. Ergo, si ita est, applicentur ad ordinationem sacrilegi, adulteri atque omnium criminum rei, qitia, putant auferri. Nullus sit poenitentiae locus, quia id po
Abbreviated transcription (Latin):
reaisimlia qͥ secunt᷑. Cuĩ nimirũ decreti nos ibes ⁊̃ imulta
aisputa tionis series unde error obrepsit eluesar. & tamer
mo uata ꝓ lixitas sacictatis cedliũ lectoribꝰ ñ infund aric Que
plecto u̾bu sic debere intelligi son niant sist henetiuoes uie dui
simoniacos asserant. atq abeis oraiatos sic uulneratũ habõe
capori ailla lubalicet mauiꝰ impostionẽ ut imeis oe dlinitol

Expanded text:
rum decreti nos et ideo multa disputationis series, unde error obrepsit, eluceat, et tamen moderata prolixitas sacietatis tedium lectoribus non infundat. Quae profecto verba sic debere intelligi somniant, ut hereticos hic dici symoniacos asserant, atque ab eis ordinatos sic vulneratum habere caput, per illam videlicet manus impositionem, ut in eis ordinat
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. a sui gradus ad ministratione ñ corruunt. & qͥ asimoniacis
ñsimoniace consecratisunt honoris accepti ꝑicłm sustinebunt :
Dura certe sententia: & indiscreti examinis ꝓrsus inhumana cen-¬
sura: ut qͦs conscientia reddit innocuos. illata radarguat pena
plectendos. & in eos se seueritas uidicialis extendat. qͥs p̃sũpti
piaculi temeritas non accusat. Ubi enĩ ñ ẽ crimen admissũ.
cur inferat᷑ penale iudiciũ: Ubi ñ ẽ reatꝰ. cur in nocens exhibe¬
t᷑ ut reus: Qđ p̃iudiciale censeret᷑ etiã intribunalibꝰ iudicium
cur rectũ uideat᷑ inscõꝵ concilio sac̾dotũ : Solent certe pii
pontifices addepositionẽ uniꝰ auꝰlibet sac̾dotis. exintimis uis¬
ceribꝰ suspiriũ reddere. ub̾ibꝰ lacͥmarũ riuis tristia ora ꝑfund̾e:
cunctiq astantes pie cõpassionis cogunt᷑ studio condolere. sc-¬

Expanded text:
sunt, a sui gradus amministratione non corruunt: et qui a symoniacis sunt, a sui gradus amministratione non corruunt: et qui a symoniacis non symoniace consecrati sunt, honoris accepti periculum sustinebunt? Dura certe sententia et indiscreti examinis prorsus inhumana censura, ut, quos conscientia reddit innocuos, illata redarguat pena plectendos, et in eos se severitas iudicialis extendat, quos presumpti piaculi temeritas non accusat. Ubi enim non est crimen admissum, cur inferatur poenale supplicium? Ubi non est reatus, cur innocens exhibetur ut reus? Quod preiudiciale censeretur etiam in tribunalibus iudicum, cur rectum videatur in sanctorum concilio sacerdotum? Solent certe pii pontifices ad depositionem unius cuiuslibet sacerdotis ex intimis visceribus suspirium reddere, uberibus lacrimarum rivis tristia ora perfundere, cunctique astantes piae compassionis coguntur studio condolere. Ec
Abbreviated transcription (Latin):
dẽpnat᷑. in ipsiꝰ uerticẽ suꝑbie tumor inflictꝰ ẽ: qr ñ popłs
qͥ inmisteris donũ ipsius siciebat exclusus ẽ. s anima illa qe¬
peccauerat iusto iudicio ꝓpͥe erat obnoxia. qđ ubiq nume¬
rosa scripturatũ testat᷑ instructio. Qd iã dicet᷑ ad ista :
Dus aduersus hec poterit callere uersutia: Que ueritati re¬
pugnantilꝰ suppetere poterunt argum̃ta: Ecce de una
hic ꝑsona specialit᷑ agit᷑. s: uniuersał ẽ causa qͥ generalit
diffinit᷑. Non tam̃ nos tanꝗͣ. ꝓhereticis stantes. adhoc ista ꝑ¬
scribimꝰ. ut reliquas scorũ patrũ sententias. q̃ ineos eoꝵq
misteriũ seueriꝰ uindicant destruamꝰ. S ideo plane. ut dũ¬
q̃ im pͥoribꝰ scĩs fuerit moderatio discretionis attendit᷑:
nis excedat᷑. nehis etiã illud congruere uideat᷑. qđ de qͥb̾dã
eors similibꝰ ꝑ apłm dicit᷑. qr zelũ dĩ habent s ñ scd̾m scientiã.
Quigͦ ab heretico eodẽq apłice sedis auctoritate dãpnato ꝓmoti

Expanded text:
dempnatus, in ipsius vertice superbiae tumor inflictus est, quia non populus, qui in ministeriis donum ipsius sitiebat, exclusus est, sed anima sola peccaverat, iusto iudicio proprie erat obnoxia; quod ubique numerosa scripturarum testatur instructio. Quid iam dicetur ad ista? Quae adversus haec poterit callere versutia? Quae veritati repugnantibus suppetere poterunt argumenta? Ecce de una hic persona specialiter agitur, sed universalis est causa, quae generaliter diffinitur. Non tamen nos tamquam pro hereticis stantes ad hoc ista perscribimus, ut reliquas sanctorum patrum sententias, quae in eos eorumque ministerium severiuquae in prioribus sanctis fuerit, moderatio discretionis attenditur,nis excedatur: ne iis etiam illud congruere videatur, quod de quibusdam ostolum dicitur, quia: Zelum Dei habent, sed non secundum scientiam. Qui igitur ab heretico eodemque apostolicae sedis auctoritate dampnato promoti
Abbreviated transcription (Latin):
es qd̾ minꝰ ẽ ñ possit ĩplere: At sortassis econtrario ar̃. q non
nailla uident ineẽ illis initiande fidei rucdim̃tis: que neqͥđ
ad hibent᷑ consecratiõis ꝑagende mist̾iis. Ut udelicet sal
qł inneophuiti os mittit᷑. aqua cui baptitandꝰ ĩmergitur.
crisma etiã qͦ linit᷑. S hec qͥdẽ ꝑse consid̾ata: nuda sunt dle
Adorationẽ autẽ sac̃dotis. & inuocationẽ diuint nominis.
uututis intimne concipiunt sacram̃tũ. Nongͦ in reb̃ mat̾iali

Expanded text:
et quod minus est, non possit implere? At fortassis e contrario dicitur: Quia nulla videntur inesse illis initiandae fidei rudimentis, quae nequaquam adhibentur consecrationis peragendae mysteriis, ut videlicet sal, quod in neophytos mittitur; aqua, cui baptizandus immergitur; chrisma etiam quo linitur. Sed haec quidem per se considerata, nuda sunt elemad orationem autem sacerdotis, 117 et invocationem divini nominis, virtutis intimae concipiunt sacramentum. Non
Abbreviated transcription (Latin):
tismatis ꝑcꝑe misteriũ. Utrũ uͦ tales merito asuis arceantur
honoribꝰ. exbeati leonis facile possumꝰ auctoritate ꝑpendere:
si decretalẽ eiꝰ sententiã suis hic uerb̾ ñ pigeat annotare. Ait
enĩ. Nulla ratio sinit. ut int̾ ep̃os habeant᷑. qui nec aclicis
st̃ electi. nec aplebibꝰ expeciti. nec apiuncialibꝰ ep̃is cũ metͦ

Expanded text:
tismatis percepere mysterium. Utrum vero tales a suis arceantur tismatis percepere mysterium. Utrum vero tales a suis arceantur honoribus, ex beati Leonis facile possumus auctoritate perpendere, si decretalem eius sententiam suis hic verbis non pigeat annotare. Ait enim: Nulla ratio sinit, ut inter episcopos habeantur, qui nec a clericis sunt electi nec a plebibus expetiti
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾ quã iudelicet sp̃c sc̃s inueniri ñ potest. Qd gͦ cause ẽ ut cuullo¬
rũ o dinatio rata ẽẽ de cernit᷑. istoꝵ friuola uidicet᷑. Ptesertĩ
cũ nos ñ elaboremꝰ. ut simoniaci ineo quẽ male mercatisuni
honor ꝑmaneant: s id pociꝰ nehi qͥ ab eis gratuito consecratisẽ
locusui gracdus amittant. Ubinotandũ. quanta sit ineorũ deqͥbꝰ
loqͥm̃ condicione distantia: nimirũ cũ donariste. donatistas:
nouatiani nouatianos. cisdẽ udelicet erroribꝰ irretitos. ad es¬
clastici gradꝰ augm̃ta ꝓmoueant. simoniaci autẽ ñ simoniacos
s in nocentes pociꝰ ordinent & catholicos. Illis deniq ñ hoc solũ
ualebat opponi qđ fuerint abhereticis ordinati: uerũ hoc in¬
suꝑ qd̾ & ipsi fuissent inclifferent᷑ heretici. Isti autẽ nequaqͣ
sunt simoniace hereseos obnoxii: etiã si asimoniacis om̃i
uenalitatis remoto cũmtio regłarit̾̃ sint ꝓmoti. Atq ineis¬
dẽ eccłiis sortit funt administrationis officiũ: ubi & sacbap¬

Expanded text:
lorum ordinatio rata esse decernitur, istorum frivola iudicetur, presertim cum nos non elaboremus, ut symoniaci in eo, quem male mercati sunt, honore permaneant, sed id potius, ne hii, qui ab eis gratuito consecrati sunt, locum sui gradus amittant? Ubi notandum, quanta sit in eorum, de quibus loquimur, conditione distantia, nimirum cum Donatistae Donatistas, Novatiani Novatianos, eisdem videlicet erroribus irretitos, ad aecclesiastici gradus augmenta promoveant, symoniaci autem non symoniacos, sed innocentes potius ordinent et catholicos. Illis denique non hoc solum valebat opponi, quod fuerint ab hereticis ordinati, verum hoc insuper, quod et ipsi fuissent indifferenter heretici. Isti autem nequaquam sunt symoniacae hereseos obnoxii, etiamsi a symoniacis, omni venalitatis remoto commercio, regulariter sint promoti atque in eisdem aecclesiis sortiti sunt amministrationis officium, ubi et sacri bap
Abbreviated transcription (Latin):
d ꝑ hierethielẽ diuina uox clamat dicens. Aĩa q̃ peccauerit:
ipsa moriet᷑. pat̾ ñportabit iniqͥtatẽ filii. filiꝰ ñportabit ñpor-¬
tabit iniqͥtatẽ patris. iusticia usti suꝑ eũ erit. & impietas
impiĩ erit suꝑ eũ: Iusti aũ fr̃ne calamitatis auari hoc sata-¬
gunt. ad hoc enitunt᷑. ut anima q̃ ñ peccauit int̾eat. & a-¬
lieni facinoris in nocens penas exsoluat. Anelant enĩ ut
filii addicant᷑ iniqͥtatib patrũ: & iusti ꝓscribant᷑ cͥminibꝰ
impioꝵ. Atq ut manifestiꝰ loqͦr. eos qͥsimoniaci ñ sunt. simo-¬
niacoꝵ penis adiudicant: & ꝓ illoꝵ negotiacione cõdẽpnant.

Expanded text:
eccaverit, ipsa morietur; pater non portabit iniquitatem filii, filius non portabit iniquitatem patris; iusticia iusti super eum erit, et impietas impii erit super eum? Isti autem fraternae calamitatis avari hoc satagunt, ad hoc enituntur, ut anima, quae non peccavit, intereat, et alieni. facinoris innocens poenas exsolvat. Anhelant enim, ut filii addicantur iniquitatibus patrum, et iusti proscribantur criminibus impiorum, atque ut manifestius eloquar, eos, qui symoniaci non sunt, symoniacorum poenis adiudicant et pro illorum negotiatione condempnant,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝯ ꝓtegens turpitudĩe. Nc̃
aut gulosis ñ sufficuit fructus
arboꝵ. nĩgn̾a leguminũ. ñ radices
berbaꝵ. ñ pisces maris. nͨ bestie
t̾re nͨ aues celi. s q̃rũtur pigrã¬
ta. ꝯꝑarit᷑ aromata. nt̾untur
altilia capiũtur obesa. q̃ studio¬
se coqntur arte cocoꝵ. q̃ cante pan¬

Expanded text:
ens turpitudinem». Nunc autem gulosis non sufficiunt fructus arborum, non genera leguminum, non radices herbarum, non pisces maris, non bestie terre, non aves celi, sed queruntur pigmenta, comparantur aromata, nutriuntur altilia, capiuntur obesa, que studiose coquuntur arte cocorum, que laute paran
Abbreviated transcription (Latin):
Indiu̾sitate ciboꝵ. Inuarietate
ciboꝵ. auiditas nescit mod̾. ⁊ uo¬
racitas excedit m̃surã. S inde gͣ¬
uatur stomachꝰ. turbat᷑ sensus
oppͥmit᷑ intlłctꝰ. ⁊ inde ñ e sani¬
tas. s morbꝰ ⁊ mors. audi fr̾ snĩa

Expanded text:
In diversitate ciborum et varietate saporum ariditas nescit modum et voracitas excedit mensuram. Sed inde gravatur stomachus, turbatur sensus, opprimitur intellectus; et inde non sanitas, sed morb
Abbreviated transcription (Latin):
ut uestitꝰ m uestes ex aere
Iũpserãt que eo ascendente
ierẽ enanuerẽ .D. Ouociẽs
iruit .m. duodecies prna
die octies ẏmo posephi ab arorna¬
chia in carce in quẽ poĩtꝰ erat
coꝙ eñ sepelierat ue sc̾ptã ny¬

Expanded text:
tus?--M. Vestes ex aere assumpserat, quae, eo ascendente, in aerem evanuerunt. D. Quoties apparuit?--M. Duodecies. Primo die octies: Primo, Joseph ab Arimathia in carcere in quo positus erat eo quod eum sepelierat, ut scripta Ni
Abbreviated transcription (Latin):
bic̃ si quis ad aliquã fenestrã
se domõstrars ⁊ statim r̾nertat᷑
sit hõ nascẽs qiͣ se demõstret in
mũdo ⁊ mox in mortẽ r̾uertit᷑
D. si pccã i̾laxant᷑ in baptismo
cur baptisant᷑ qͥ de eis nastãt᷑ m
Si aliqua pasta ueneno fuĩt
corruyta om̃s panes ex eis ꝯst̃ĩ¬
massa corrupta fant Et iõ om̃s¬

Expanded text:
ad aliquam fenestram se demonstret, et statim revertatur, sic homo nascens quasi se demonstrat in mundo, et mox in mortem revertitur. D. Si peccata relaxantur in baptismo, cur baptizantur qui de eis nascuntur.--M. Si aliqua pasta veneno fuerit corrupta, omnes panes ex ea confemassa corrupta
Abbreviated transcription (Latin):
S aia mea gratulare ꝙ onĩã q̃
desiderasti ꝯ̃tigit te andire Eỹa
liquis ecc̃ẽ nĩstris quid soncias
insinua. m
ruit exemplo lux st̃ mũdi¬

Expanded text:
 Anima mea, gratulare, quia omnia quae desiderasti contigit te audire. Eia eliquis Ecclesiae ministris quid sentias, insinua?-- M. rint, exemplo sunt lux mundi
Abbreviated transcription (Latin):
debuit .d. bñdictꝰ ẜmo oris un
qd celis m deduxit filiũ dei sed
dic mn cur filius sit incarnath ⁊
in t̾nitate cõputarentur unꝰ fili
spũali nuria sc̃a fu̾at ut istũ
niẜicerdit᷑ salu̾e̾t illũ iuste

Expanded text:
e. D. Benedictus sermo oris tui, qui de coelis mihi deduxit Filium Dei. Sed dic mihi cur Filius sit incarnatus, in Trinitate computarentur: unus Filspecialiter injuria facta fuerat: ut istum misericorditer salvaret, illum juste
Abbreviated transcription (Latin):
pocuit s humanã na᷑m per
oĩa abs pcc̃o uuicaĩ uoluit. D.
Contigit ad miri es nascence¬
m. Reptem spãlia miracula.U.
Que fuerũt illa .m. stella m¬
mis prefulgida apparuit. Cir¬
culus aure ꝰ nel yurpureꝰ e̾ta
solem claruit. fons olei de t̾ra
erupit. pax magna fuit. uni¬
uersi orbis ad censũ ẽ desc̾ptus
nũs a t̾gnita milia hominũ q̃
dñim recusauert̃ ẽ una die occi¬
sus Et aĩalia bruta loquebant᷑
D. uellem hoꝵ nuscĩa audire m.
Scelle signãt scõs. Stella igit᷑
qr sol insticie eccłam auro sue¬

Expanded text:
potuit; sed humanam naturam per omnia absque peccato imitari voluit. D. Contigit aliquid miri eo nascente?--M. Septem specialia miracula. D. Quae fuerunt illa?--M. Stella nimis praefulgida apparuit. Circulus aureus, vel purpureus, circa solem claruit. Fons olei de terra erupit. Pax maxima fuit. Universus orbis ad censum est descriptus. Numerus ad triginta millia hominum, qui Dominum recusarunt, est una die occisus; et animal brutum locutum est. D. Vellem horum mysticum audire.--M. Stellae significant sanctos; stella igitur quia Sol justitiae auro su
Abbreviated transcription (Latin):
fuga ẜuis cũ furto dm̃n sui ad
filiꝰ Regis mĩssus est de palacio in
carc̾em post exule suũ qͥtyranũ
cor̾eret ⁊ fugitin sũu cũ rebus
in gr̃am Rogis Reduoe̾t .ꝙ. qͣr ħo
nõ potuit rediro post lapsũ .M.

Expanded text:
fuga servus cum furto Domini sui ad filius regis missus est de palatio in carcerem post exsulem servum, qui tyrannum contereret, et fugitivum servum cum rebus in gratiam regis reduceret. Quare homo non potuit redire solus post lapsum?
Abbreviated transcription (Latin):
tales ne possent peccare .M.
ꝑptꝰ maiꝰ mitũ. si ii. tẽptati
nõ cõsensissent mox iea firei
eeñt ut nec ip̃i nͨ posti eop
uinꝙͣ peccare pessent uoluit
g deꝰ ut bo ͫ eligent libe ⁊
istud acciꝑent in Remunacoe

Expanded text:
tales, ut non possent peccare?--M. Propter majus meritum. Si enim tentati non consensissent, mox ita firmati essent, ut nec ipsi nec posteri eorum unquam peccare possent. Voluit ergo Deus ut bonum eligerent libere, et istud acciperent in remu
Abbreviated transcription (Latin):
uant᷑ Ciã eiũ que faciũt ꝙ c̾rẽis
Pocenꝰ splendẽt yͥmo ꝓpt̃ sem¬
in malis defendat᷑ Scio ꝓpt̃ elc̃os
ut eos castigẽt ⁊ a malis act
hõib flagella sentĩt ut ꝑ eos
gͣmor dolor excruciet. Sod and

Expanded text:
ia enim quae faciunt, pro terrenis Potentia splendent, primo propter sein malis defendant; tertio propter electos, ut eos castigent, et a malis actibus hominibus flagella sentiunt, ut post eos gravior dolor excruciet.
Abbreviated transcription (Latin):
patre ut filius in gloria habere
cotempsit hũc sine dñm in tor¬
mentꝭ õt rebellis ẜuiis sensit
u. cũ folu̾e̾ uẽllet ⁊ nõ posset
cur des ã mificors sit nõ ei

Expanded text:
habere contempsit, hunc suum Dominum in tormentis, ut rebellis servus, sensit. D. Cum solvere vellet, et non posset, cur Deus, cum misericors sit, non ei
Abbreviated transcription (Latin):
soluit bi aũ indicio ecc̃ẽ fruu̾it
exclusi spernẽdĩ sũc ut he̾cici ꝙͣ¬
dieu iudas cũ apłis fuit ut ami¬
cus apparunit ut alii apłi p̃dica¬
bat baptizauit signa fec̾ pꝙrͣ ab¬

Expanded text:
solvit: si autem judicio Ecclesiae fuerint exclusi, spernendi sunt ut ethnici. Quamdiu Judas cum apostolis fuit, ut amicus apparuit; ut alii Apostoli, praedicavit, baptizavit, signa fecit;
Abbreviated transcription (Latin):
P. quo modo potuit nasa de
aia micio deꝰ. quose qui se fame¬
liariꝰ colent de aliis se gregauit
de quibz uinge quasy de linea
deducta pululaint que uelus
uirga arida sine hamore fioĩe
irõ sine cocupascencia mũdo
edidit saluatoĩe. P. qͣlit̾ genuit¬
en. m. sine sorde ⁊ sine dolore
Clausa .i. canna chalamũ
sibi cõmxit Clausa n porta
ut sponsus ꝓcessit de chalaono¬
in ut̾o.m. ut homuines q̃ erãt
clausi in misiis huiͦ mudi
nonem ord̃ ageloꝵ. D. qua
hora natꝰ est .m. media nocte
ueiit . D. cur in nocte. M. p̾mo
qr occltus uenit. dem̃ ue es qui
in nocte erant ereores ad lucem

Expanded text:
. Quomodo potuit nasci Ab initio Deus quosdam qui se familiarius colerent, de aliis segregavit, de quibus virgo quasi de linea ducta pullulavit. Quae velut olim virga arida sine humore florem, ita sine concupiscentia mundo edidit Salvatorem. Qualiter genuit? Sine sorde et sine dolore. Clausa enim janua; thalamum sibi conjunxit; clausa porta, ut sponsus de thalamoin utero?--M. Ut homines, qui erant clausi in miseriis hujus mundi, novem ordinum angelorum. D. Qua hora natus est?--Media nocte, venit . » D. Cur nocte?--M. Primo quia occultus venit, deinde ut eos qui in nocte erant erroris, ad lucem
Abbreviated transcription (Latin):
plus accipint̃ .m. ut de mãna
Dici᷑ qui plus accepit ñ plus
habuit nͨ qui iuꝰ collegit iñ
habuit nimꝰ Ita om̃is eqͣlis su¬
met᷑ ⁊ unusq̾s totũ dei ageiũ
comedit ⁊ cñ integre in celo ꝑ¬

Expanded text:
plus accipiunt?-- M. Ut de manna dicitur: Qui plus collegit, non plus habuit, nec qui minus collegit, minus habuit : ita omnes aequaliter sumunt; et unusquisque totum Agnum comedit,
Abbreviated transcription (Latin):
ne aliquid de interna dulcedinie
gustaret qͥ tam mature sibi tantã
marestate usurparet p. Qud alii
peccauerunt .m. ei cõsencierũt. D
qualit. m. placuit eis eiꝰ extollẽtia

Expanded text:
Ne aliquid de interna dulcedine gustaret, qui tam mature sibi tantam majestatem usurparet. D. Quid alii peccaverunt?--M. Quia ei consenserunt. D. Qualiter?--M. Placuit eis ejus extollentia
Abbreviated transcription (Latin):
.M. uosꝑe est finis iã ꝯsimati
mnio ordmati oꝑis mane aũt
incipientis uel potiꝰ erdĩati
oꝑis u. aꝑtiꝰ oĩa edissere
tuit sibi p̾dariũ palaciũ qe¬

Expanded text:
e est finis jam consummati imo ordinati operis, mane autem incipientis vel potius ordinandi operis. D. Apertius omnia edissere.tuit sibi praeclarum palatium, q
Abbreviated transcription (Latin):
sẽ ꝓfende sic̃ ⁊ dñs ũ cessant
petro ⁊ aluis saluãdis uba salutꝭ
nũstrae̾ qͣmuis sciret indas ⁊ pha.¬
riseos in scandalisando cruciare
excutiat ⁊ inzamis igni tͣdit¬
d. Degregatũ ab oĩ malo col¬
locet ce deus boue ingr̃en celsi

Expanded text:
cessavit Petro et aliis salvandis verba salutis ministrare, quamvis sciret Judam et pharisaeos inde scandalizando cruciari.excutiat, et zizaniis igni traditD. Segreget te ab omni malo, et collocet te