comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& sub marco ȩuuangłista. penes alexan¬
driam philo cominemorat:xi
unc rerum sapientia romȩ sibi tẽplũ
uisibiliter quodãmodo fabricarat: et
septemplicib artib ueluti colũpnis nobi¬
lissimorũ totidem lapidum. apłicȩ sedis
atrium fulciebat. Nullus pontifici famu¬
lantium a minimo usq ad maximũ bar¬
barum quodlibet in sermone uł habitu
pͣferebat: sed togata quiritum more. seu
trabeata latinitas. suum latium in ipso
latiari palacio singularit̃ obtinebat. Reflo¬
ruerãt ibi diuersarũ artiũ studia: & qui uł
scĩmonia uł prudentia forte carebat. suo ip¬
sius uidicio. subsistendi coram pontifice
fiduciam non habebat:¬

Expanded text:
et sub Marco evangelista penes Alexanet sub Marco evangelista penes Alexandriam Philo commemorat. 13. unc rerum Sapientia Romae sibi templum visibiliter quodammodo fabricabat, et septemplicibus artibus, veluti columnis nobilissimorum totidem lapidum, apostolicae sedis atrium fulciebat. Nullus pontifici famulantium, a minimo usque ad maximum, barbarum quodlibet in sermone vel habitu praeferebat, sed togata, Quiritum more, seu trabeata Latinitas suum Latium in ipso Latiali palatio singulariter obtinebat. Refloruerant ibi diversarum artium studia, et qui, vel sanctimonia, vel prudentia forte carebat, suo ipsius judicio subsistendi coram pontifice fiduciam non habebat
Abbreviated transcription (Latin):
cõmisit. augustinũ eiusdem monasterii sui
p̃positum & mellitum. ꝑ quos angłorum
gentes. ad xp̃ianisint gratiam conuocauit.
marinianũ eiusdẽ monasterii sui monachũ.
quem in rauennati metropoli ep̃m consecra¬
uit. probum quem subito abbatem spũ re¬
uelante constituens. ꝓ construendo sẏnodo¬
ohio iherosolimis destinauit. simulq claudi¬
um classitanȩ ciuitatis abbatem. qui de ꝓuer¬
biis. de canticis canticoꝵ. de ꝓpħis. de libris
regum. deq eptatico. papa disputante mul¬
ta licet non eodem sensu composuit: xii.
um quib gregorus die noctuq uersa¬
tus: nichil monasticȩ ꝑfectionis in pala¬
cio. nichil pontificalis institutionis in eccłã
dereliquit. Uidebantur passim cum erudi¬
tissimis clericis adherere pontifici religiosis¬
simi monachiz& in diuersis ꝓfessionib
habebatur uita cõmunis: ita ut talis eẽt
tunc sub gregorio penes urbem romanam
ȩccłia. qualem hanc fuisse sub apłis lucas.

Expanded text:
usdem monasterii sui praepositum, et Mellitum, per quos Anglorum gentes ad Christianismi gratiam convocavit; Marinianum ejusdem monasterii sui monachum, quem in Ravennati metropoli episcopum consecravit; Probum, quem subito abbatem spiritu revelante constituens, pro construendo xenodochio Jerosolymam destinavit; simulque Claudium Classitanae civitatis abbatem, qui de Proverbiis, de Canticis canticorum, de Prophetis, de libris Regum, deque Heptateucho, papa disputante, multa, licet non eodem sensu, composuit . 12. Cum quibus Gregorius diu noctuque versatus, nihil monasticae perfectionis in palatio, nihil pontificalis institutionis in Ecclesia dereliquit. Videbantur passim cum eruditissimis clericis adhaerere pontifici religiosissimi monachi, et in diversis professionibus habebatur vita communis, ita ut talis esset tunc sub Gregorio penes urbem Romam Ecclesia, qualem hanc fuisse sub apostolis Lucas,
Abbreviated transcription (Latin):
litate cognoscitur.¬
Ubi frater uistus ꝓpeculiari seueriter in morte punit᷑.¬
Ubi eiꝰ anima de inferm cruciatib liberatim.¬
Ubi dimissis peccatis antonius mori uibet᷑.
II Ubi gerontuis se cum quib dã fr̃ib asserit moriturum.

Expanded text:
llorum cognoscitur.15. Frater Justus pro re peculiari severiter in morte punit16. Ejus anima de inferni cruciatibus liberatur.17. Dimissis peccatis Antonius mori jubetur. --18. Gerontius cum quibusdam fratribus se asserit moriturum.-
Abbreviated transcription (Latin):
uanta curiositate gregorius idoneos qͦsq
ad regimen destitutaꝵ quesierit plebiũ
breuiter indicabo: ut tantus uir ñ solum

Expanded text:
uanta curiositate Gregorius idoneos quosque ad regimen destitutarum quaesierit plebium, breviter indicabo: ut tantus vir non solum
Abbreviated transcription (Latin):
in manib leuauerunt: atq ante altare scĩ¬
quia senex quidam ei apparuit. & canẽn¬
grum ad eum dilacerandũ dimisit dicens
Quare fugere uoliusti de monasterio co
Cumq euadere de canis morsib nullom
potuissem: uenerunt quidam monachi ꝙ
eundẽ senem ꝓme rogauerunt. Qui stat̃
iussit canem abscedere: & ipse ad me reuer¬
quod eo die quo ista ꝑtulerat. consilium ha¬
buerit demonasterio fugiendi. xiii.
lius quoq monachus discedere ex eodẽ
monasterio latenter uoluit. Cumq hoc
ingredi. sed demone corripiente nequiuit.
Relinquebat᷑ a demonio: quãdui extra oratorui
stabat. Si ingredi conabat᷑: statim maligno fpi¬
ritui traditus uexabat᷑. Hoc dum sepuis fient:
tandem gregorio disquirente se de monasterio
cum fr̃m precib ita pietate diuina curatus ẽ.

Expanded text:
in manibus levaverunt, atque ante altare sin manibus levaverunt, atque ante altare squia senex quidam ei apparuit, et canem nigrum ad eum dilaniandum dimisit, dicens: Quare fugere voluisti de monasterio isto? Cumque evadere de canis morsibus nullo modo potuissem, venerunt quidam monachi, et eumdem senem pro me rogaverunt. Qui statim jussit canem abscedere et ipse ad me requod eo die quo ista pertulerat, consilium habuerit de monasterio fugiendi. 13. Alius quoque monachus discedere ex eodem monasterio latenter voluit; cumque hoc i voluit, sed daemone corripiente nequivit. Relinquebatur a daemone quamdiu extra oratorium stabat; si ingredi conabatur, statim maligno spiritui traditus, vexabatur. Hoc dum saepius fieret, tandem, Gregorio inquirente, se de monasterio cum fratrum precibus ita pietate divina cura
Abbreviated transcription (Latin):
ademonio is qui furtũ fecerat cecidit. Dimis¬
sus aut̃ a demonio. cõcurrentib monachis
abbatis iussu requisitus ẽ. ne forte de eo qđ
acceꝑat furtũ fecisset. Negauit: & iterum
uexatus ẽ. Dimissus atq requisitus negauit:
atq iterũ uexatus ẽ. O c̾to ita q uicib ne¬
gauit: octo uicib uexatus ẽ. Post octauam
uero negationẽ gregorio interrogante con¬
fessus ẽ quod numos furto abstulerat: eiq
ꝓstratus. se peccasse testatuis ẽ. Perceptaq
penitentia: ulterius ad eum demoniũ non
dum in die natalicio eiusde apłi. iam me.¬
ridianis horis fr̃s quiescerent: subito quidã
fr̃ aꝑtis ocłis cȩcatus. oepit tremere. uoces in¬
gentes emittere: Quib uocib testabatur
ferre se non posse quod patiebatur. Concur¬
rerunt fr̃s: uiderunt cęcum aꝑtis ocłis tremen¬
tem. & clamantẽ. & apresentib alienum. ni¬
chilq quod foris agi poterat sentientem. Hẽ

Expanded text:
a daemonio is qui furtum fecerat, cecidit. Dimisa daemonio is qui furtum fecerat, cecidit. Dimissus autem a daemonio is, concurrentibus monachis, abbatis jussu requisitus est ne forte de eo quod acceperat furtum fecisset. Negavit, et iterum vexatus est. Dimissus, atque iterum requisitus, negavit, atque iterum vexatus est. Octo itaque vicibus negavit, octo vicibus vexatus est. Post octavam vero negationem, Gregorio interrogante, confessus est quod nummos furto abstulerat, eique prostratus se peccasse 26 testatus est, perceptaque poenitentia, uldum in die natalitio ejusdem apostoli jam meridianis horis fratres quiescerent, subito quidam frater apertis oculis caecatus coepit tremere, voces ingentes emittere, quibus vocibus testabatur ferre se non posse quod patiebatur. Concurrerunt fratres, viderunt caecum apertis oculis trementem, et clamantem, et a praesentibus alienum, nihilque quod foris agi poterat sentientem. Eumque
Abbreviated transcription (Latin):
ergo inquit fr̃ hanc defer: ne tristis ab eat
qͥ consolari querit pauꝑ. Itaq de latamscu¬
tellã gregorio satis hylarit̾ tͥbuen ͭͤ pauꝑ qui pu¬
tabatur lȩtus amplectitur: ñ iam ad expetẽ¬
da s ad conferenda suffragia rediturus.
A quo uidelicet angłicȩ uisitationis tempo¬
re. tantis miraculis. tantis ẽ uirtutib pub¬
licatuis. ut om̃ib secum uiuentib exemplo
fuerit & terrori: quippe qui non solum sed
socialiter cum beato andrea apło. suo mo¬
nasterio signis euidentib sit p̃fuisse puta¬
loquar: quamdam die duos fr̃s exinde
transmisit: qui aliquid emere ꝓ eiusdẽ mo¬
nasterii utilitate debuissent. Unus iunior
prudentior uidebatur: alter senior. qui cus¬
tos unioris eẽt. Perrexerunt utriq & de pre¬
cio quod acceperunt. ipse qui custos uinio¬
ris missus fuerat nesciente altero furtũ fecit.
Qui mox ut in monasterio sunt reuersi at¬
q ante oratorii limen uenerutt: arreptus

Expanded text:
Ergo, inquit, frater, hanc defer, ne tristis abeat Ergo, inquit, frater, hanc defer, ne tristis abeat qui consolari quaerit pauper. Itaque delatam scutellam, Gregorio satis hilariter largiente, pauper, qui putabatur, laetus amplectitur, non jam ad expetenda, sed ad conferenda suffragia rediturus. A quo videlicet angelicae visitationis tempore tantis miraculis, tantis est virtutibus publicatus, ut omnibus secum viventibus, et exemplo fuerit, et terrori, quippe qui non solus, sed socialiter cum beato Andrea apostolo, suo monasterio, signis evidentibus, sit praefuisse putaloquar, quadam die duos exinde fratres misit, qui aliquid emere pro ejusdem monasterii utilitate debuissent, unus junior, r videbatur, alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique; et de pretio, quod acceperunt, ipse qui custos missus fuerat, nesciente altero, furtum fecit. Qui mox ut in monasterium sunt reversi, atque ante oratorii limen venerunt, arreptus
Abbreviated transcription (Latin):
bi hunc de more quȩdam scribentem angłs
dñi repperiens: misereri sibi flebiliter nau¬
fragi sub habitu precibus postulabat. Cui
gregorius ex intimo corde cõpatiens: bis ternis
niunisimatib datis. abire p̃cepit. Nec multo
post eadem die idẽ naufragus rediit: seq mul¬
ta ꝑdidisse. pauca uero suscepisse ꝑhibuit.
A quo pari mͦ senis nũmismatib sumptis.
dem ad utoriũ naufraguis importunis uoci¬
bus requirebat. Cui libalissimus pater accer¬
sito uestiario. alia sex nũmismata dari p̃cipi¬
ens: cognouit in uestiario nichil nũmismat̾u
unde posset consolari naufragiũ remansisse.
Quid faceret: nesciebat. Estuabat do de¬
uoti pectoris pietas: ñ sufferens uacuam
ꝓximi reliquisse miseriam. Rursus ues¬
tiarium suum. si forte uas quod libet
aut uestimentum haberet interrogans: au¬
diuit nil penitus remansisse. p̃ter matris
argenteam quȩ cum in fusis leguminib mit¬
ti solita erat scutellam. Mox alacrior factꝰ

Expanded text:
bi hunc de more quaedam scribentem angelus Dei reperiens, misereri sibi flebiliter sub habitu naufragi postulabat. Cui Gregorius ex intimo corde compatiens, bis ternis numismatibus datis, abire praecepit . Nec multo post, eadem die idem naufragus rediit, seque multa perdidisse, pauca vero suscepisse perhibuit. A quo, pari modo senis numismatibus sumptis, dem adjutorium naufragus importunis vocibus requirebat. Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. Quid faceret nesciebat. Aestuabat Deo devoti pectoris pietas, non sufferens vacuam proximi reliquisse miseriam. Rursus vestiarium suum, si forte vas quodlibet aut vestimentum haberet, interrogans, audivit nil penitus remansisse praeter matris argenteam, quae cum infusis leguminibus mitti solita erat, scutellam. Mox alacrior factus,
Abbreviated transcription (Latin):
stimans suꝑ aqũã cucurrit. eumq ꝑ capil¬
los tenuit: rapidoq cursu rediit. Qui mox
ut terram tetigit: ad se reuersus post terga
respexit. & quia suꝑ aquas cucurrisset ag¬
nouit: & quod presumere ñ potuisset ut
fieret. miratus extremuit factum. Reuer
sus ad patrem: rem gestam retulit. Uir
autem uenerabilis benedictus hoc non suis
meritis: sed obedientiȩ illius deputare cepit.
at contra maurus ꝓ solo eius imꝑio factũ
dicebat: seq conscium in illa uirtute ñ eẽ
quam nescius fecisset. Sed in hac humili
tatis mutuȩ amica contentione: accessit
arbiter puer qui ereptus ẽ. Nam dicebat.
Ego eum ex aqua traherer. suꝑ caput meũ
ex aqua educere considerabã. Petr:. Magna
sunt ualde quȩ narras: & multoꝵ edificatio¬
ni ꝓfutura. Ego aut̃ boni uiri miracła: quo¬

Expanded text:
stimans, super aquam cucurrit, eumque per capilstimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed illius obedientiae deputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus est; nam dicebat: Ego cum ex aqua traherer, super caput meum ex aquis educere considerabam. Petr. Magna sunt valde quae narras, et ad multorum aedificationem profutura: ego autem boni viri miracula qu
Abbreviated transcription (Latin):
qubrium & misit in lacum. & mox ferrũ
ꝓfundo rediit: atq in manubriũ intra¬
as. Quistatim ferramentum gotho reddidit
dicens. Ecce labora: & noli contristari. uii.¬
Qpadam uero diedum isdem uenerabilis
benedictus incella consisteret: predictꝰ
placidus puer scĩ uiri monachus. ad hau¬
pendam aquam de lacu egressus ẽ. Qui uas
quod tenuerat in aquam incaute submutenꝰ:
ipse quoq cadendo secutus ẽ. Quem mox un¬
da rapuit: & pene in unuis sagitte cursua
terra introrsus traxit. Uir autẽ dĩ intra cellã
positus hoc ꝓtinus agnouit: & maurum
festine uocauit dicens. fr̃ maure curre: qͥa
puer ille qui adhauriendã aquã ꝑrexerat
in lacum cecidit: iamq eum unda longuis
trahit. Res mira: & post petrum apłm mu¬
sitata. Benedictione &e enim postulata atq
pcepta. ad patris sui imꝑium concitus ꝑ¬
rexit maurus: atq usq ad eũ locum quo
ab unda ducebatur puer. ꝑ terram ire se exi¬

Expanded text:
nubrium, et misit in lacum: et mox ferrum de nubrium, et misit in lacum: et mox ferrum de profundo rediit, atque in manubrium intravit. Qui statim ferramentum Gotho reddidit, dicens: Ecce labora, et noli contristari. Quadam vero die dum idem venerabilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire exi
Abbreviated transcription (Latin):
mine usq ad inferiora deriuetur ui¬
lio quoq tempore gothus quidã pauꝑ
spũ ad conuersationẽ uenit: quem uir
dei benedictus libentissime suscepit. Quadam
uero die ei ferramentum dari uissit. quod
ad falcis similitudinẽ falcastrũ nominatur:
ut de loco quodam uepres abscideret. quati nꝰ
illic fieri hortus deberet. Locus autem ipse
quẽ mundandũ gothus susceꝑat: suꝑ ipsam
laci ripam iacebat. Cumq gothus isdem
densitatẽ uepriũ toto uirtutis anisu succide
ret: de manubrio ferrũ ꝓsiliens in lacum
cecidit: ubi scilicet tanta erat aquarum pro¬
funditas. ut spes requirendi ferramenti nul¬
la iam eẽt. Itaq ferro ꝑdito. tremebundus
ad maurũ monachũ cucurrit gothus. dãp¬
num quod fecerat nunciauit: & reatus sui
egit penitentiã. Quod maurus quoq mona¬
chus mox benedicto dei famulo curauit indi¬
care. Uir igitur dñi benedictus hec audiens
accessit ad locum: tulit de manu gothi ma¬

Expanded text:
mine usque ad inferiora derivetur. mine usque ad inferiora derivetur. lio quoque tempore Gothus quidam pauper spiritu ad conversionem venit: quem Dei vir Benedictus libentissime suscepit. Quadam vero die ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam vepres abscinderet, quatenus illic hortus fieri deberet. Locus autem ipse quem mundandum Gothus susceperat, super ipsam laci ripam jacebat. Cumque Gothus idem densitatem veprium totius virtutis annisu succideret, ferrum de manubrio prosiliens in lacum cecidit, ubi scilicet tanta erat aquarum profunditas, ut spes requirendi ferramenti nulla jam esset. Itaque ferro perdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui egit poenitentiam. Quod Maurus quoque monachus mox Benedicto famulo Dei curavit indicare. Vir igitur Domini Benedictus haec audiens accessit ad lacum: tulit de manu Gothi ma
Abbreviated transcription (Latin):
aquam cotidie usq ad lacum descendere:
iccirco necesse ẽ. ex eodem loco monasteria
mutari. Quos blande consolatus dimisit:
& nocte eadem cum paruo puerulo nomi¬
ne placido. cuius suꝑius memoriam feci
eiusdem montis ascendit rupem. ibiq di¬
utius orauit. Et oratione completa. tres pe¬
tras in loco eodem ꝓ signo posuit: atq ad sũ
cunctis illic nescientib monasteriũ rediit.
Cumq die alio ad eum ꝓnecessitate aque
predicti fr̃s redissent: dixit. Ite. & rupem
illam inqua tres suꝑ inuicem positas petras
inueneritis in modico cauate. Ualet enim
om̃ipotens ds̃ etiam in illo montis cacumine
aquam producere: ut uobis laborem tanti
itineris dignetur auferre. Qui euntes: rupẽ
montis quam benedictꝰ predixerat. iã fudan¬
tem inuenerunt. Cumq in ea concauum
locum fecissent: statim aqua repletus est:
quȩ tam sufficient̃ emanauit. ut nunc usqꝙ
ubertim defluat. atq ab illo montis cacu¬

Expanded text:
aquam quotidie usque ad lacum descendere, aquam quotidie usque ad lacum descendere, et idcirco necesse est ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illic nescientibus monasterium rediit. Cumque die alia ad eum pro necessitate aquae praedicti fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas petras inveneritis, in modico cavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquam producere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montis quam Benedictus praedixerat, jam sudantem invenerunt. Cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacu
Abbreviated transcription (Latin):
iste monachus sequitur. Cumq ꝑbiduũ eẽt
oratum: maurus monachus uidit. põpeianꝰ
aut̃ eiusdẽ monasterii pat̃ uidẽre ñ potuit.
Die igit᷑ alia: expleta oratione uir dei orato¬
rium egressus. stantẽ foris monachũ reppe¬
rit: quem ꝓ cecitate cordis sui uirga ꝑcussit.
Qui ex illo die nichil ꝑsuasionis ulterius
a nigro iam puerulo ꝓculit: sed ad orationis
studiũ immobilis ꝑmansit. Sicq antiquus
hostis dominari non ausus ẽ. in eius cogita¬
tione: ac si ipse ꝑcussus fuisset ex uerbere.
x his aut̃ monasteriis que meodẽU
loco construxerat. tria sursũ in rupe
montis erant: & ualde erat fr̃ib laboriosũ
semꝑ ad lacũ descendere: ut aquã haurire
debuissent: maxime quia ex deuexo montiᷤ
latere erat graue descendentib in timore
periculum. Tunc collecti fr̃s ex eisdem tii¬
bus monasteriis. ad dei famulũ benedietũ
uenerunt dicentes. Laboriosum nobis ẽ ꝓp

Expanded text:
iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulterius a nigro jam puerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis permansit: sicque antiquus hostis dominari non ausus est in ejus cogitatione, ac si ipse percussus fuisset ex verbere.x his autem monasteriis quae in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis latere erat grave descendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum nobis est propter
Abbreviated transcription (Latin):
sent. ipse egrediebatur foras: & mente uaga
terrena aliqua & transitoria agebat. Cumq
ab abbate suo sepus fuisset admonitus: ad
uirum dei deductus ẽ. Qui ipse quoq euis
stulticiã uehement̃ increpauit: & ad mona¬
steriũ reuersus uix duob dieb uiri dĩ ad¬
monitionẽ tenuit: nam die tercio ad usum
ꝓprium reuersus: uagari tempore orationiᷤᷤ
cepit. Quod cum seruo deiab eodem mona-¬
sterii patre quem constituerat nunciatũ
fuisset: dixit. Ego uenio. eũq ꝑ memetipsũ em̃¬
do.Cumq uir dei uenisset in eodem mona¬
sterio. & constituta hora expleca psalmodia
sese fr̃s in orationẽ dedissent: aspexit quod
non poterat. quidam niger puerulus ꝑ ues¬
timenti fimbriã foras trahebat. Tunc idem
patri monasterii pompeiano nomine. et
mauro. dei famulus secreto dixit. Nunquid
non aspicitis quis ẽ qui istum monachũ foras
trahit: Qui respondentes dixerunt. Non.
Quib ait. Oremus: ut uos etiam uideatis quẽ

Expanded text:
sent, ipse egrediebatur foras, et mente vaga sent, ipse egrediebatur foras, et mente vaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei deductus est, qui ipse quoque stultitiam ejus vehementer increpavit, et ad monasterium reversus, vix duobus diebus viri Dei admonitionem tenuit: nam die tertia ad usum proprium reversus, vagari tempore orationis coepit. Quod cum servo Dei ab eodem monasterii Patre quem constituerat, nuntiatum fuisset, dixit: Ego venio, eumque per memetipsum emendo. Cumque vir Dei venisset ad idem monasterium, et constituta hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, aspexit quod non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo secreto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem
Abbreviated transcription (Latin):
solitudine uirtutib signisq succresceret
multi ab eo in loco eodem ad omĩpotentis dei
seruicium sunt congregati: ita ut illit duo¬
decim monasteria cum omĩpotentis iħu
xp̃i dñi opitulatione construeret: in qͥbus
statutis patrib duodenos monachos depu-¬
tauit. paucos uero secum retinuit: quos
adhuc in sua presentia aptius erudiri iudi¬
cauit. Cepere ad eum etiam tunc romanȩ
urbis nobiles & religiosi concurrere: suosq
ei filios om̃ĩpotenti deo nutriendos dare.
Tunc quoq bone spei suas soboles euicius
maurũ: tertullus uero patriciꝰ placidũ
tradidit. Equib maurus iuuenior cum
bonis polleret morib: magistri adiutor
cepit existere. Placidus uero. puerilis ad¬
huc indolis annos gerebat. Iiii.¬
N uno autem ex eis monasteriis quȩ circũ¬
quaq construxerat: quidam monachus
erat qui ad orationem stare ñ poterat. Sed
mox ut se fr̃s ad studium orationis inclinas¬

Expanded text:
solitudine virtutibus signisque succresceret, solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monasteria cum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc indolis gerebat n uno autem ex eis monasteriis quae circumquaque construxerat, quidam monachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinas
Abbreviated transcription (Latin):
esse: cui uiuere xp̃c est. & mori lucrum:
qui certamina passionũ non solũ appetit¬
sed adtoleranda hȩc & alios accendit: damas¬
ci ꝑsecutionẽ passus ut potuisset euadere.
murum. funem. sportamq quesiuit: seq
latenter deponi uoluit.N unquid nam pau-¬
lum mortẽ dicimus timuisse: quam se ipse¬
ꝓ iħ u amore testat᷑ appetere: Sed cum ineo-¬
dem loco minorem sibi fructũ adesse. conspi-¬
ceret. & grauem laborẽ: ad laborem se alibi cũ
fructu seruauit. Fortis & enim preliator dĩ
teneri intra claustra noluit: certaminis cam¬
pum quesiuit. Unde isdem quoq uenera-¬
bilis benedictꝰ si libent̃ audis. citius agnosciᷤ:
quia ibi non tantos indocibiles uiros deseruit qͣntus
in locis aliis ab anime morte suscitauit. Petrꝰ
Ita ẽẽ ut doces: & manifesta ratio et ꝓlatũ
congruũ testimoniũ declarat. Sed quȩ so
ut de uita tanti patris ad narrationis ordi¬
nem redeas. G̃G. Cum sc̃s uir diu in eadem

Expanded text:
esse: cui vivere Christus est, et mori lucrum , esse: cui vivere Christus est, et mori lucrum , qui certamina passionum non solum ipsesed ad toleranda haec et alios accendit, Damasci persecutionem passus, ut posset evadere, murum, funem, sportamque quaesivit , seque latenter deponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam se ipse pro amore Jesu testatur appetere ? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret et gravem laborem, ad laborem se alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praeliator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit. Unde idem quoque venerabilis Benedictus, si libenter audis, citius agnoscis, quia non tantos ipse indociles deseruit, quantos in locis aliis a morte animae suscitavit. Petr. Ita esse ut doces, et manifesta ratio, et prolatum congruum testimonium declarat. Sed quaeso ut de vita tanti Patris ad narrationis ordinem redeas. Gregor. Cum sanctus vir diu in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
bilis igitur benedictus in illa solitudine ha¬
bitauit secum: in quantũ se intra cogitatio¬
nis claustra custodiuit. Nam quotiescunq
hunc contemplationis ardor in altũ rapuit:
se ꝓcul dubio sub se reliquit. Petrł lacet qd̾
dicis: sed queso respondeas. si deserere fratre ᷤᷤ
debuit quos semel suscepit.Gb. Ut ego pe¬
tre estimo. ibi ad unati equanimit̃ portan¬
di sunt mali: ubi inueniunt᷑ aliqui qui
adiuuent᷑ boni. Nam ubi om̃imodo fruc¬
tus de bonis deest. fit aliquando de malis
labor suꝑuacuus : maxime si ẽ uicino cause
suppetant. que fructum deo ualeant ferre
meliorem. Uir itaq sc̃s ppter quem custo-¬
diendum staret: qui om̃s unanimiter se ꝑ¬
sequentes cerneret: Et sepe agitur in animo
ꝑfectoꝵ quod silentio pretereundũ nonẽ:
quia cum laborem suum sine fructu esse
considerant. in loco alio ad laborẽ cum fru
ctu migrant. Unde ille quoq egregus
predicator qui dissolui cupit & cum xp̃o

Expanded text:
bilis igitur Benedictus in illa solitudine habilis igitur Benedictus in illa solitudine habitavit secum, in quantum se intra cogitationis claustra custodivit: nam quotiescunque hunc contemplationis ardor in altum rapuit, se procul dubio sub se reliquit. Petr. Placet quod dicis: sed quaeso respondeas, si deserere fratres debuit, quos semel suscepit. Gregor. Ut ego, Petre, existimo, ibi adunati aequanimiter portandi sunt mali, ubi inveniuntur aliqui qui adjuventur boni. Nam ubi omnimodo de bonis fructus deest, fit aliquando de malis labor supervacuus; maxime si e vicino causae suppetant, quae fructum Deo ferre valeant meliorem. Vir itaque sanctus propter quem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequentes cerneret? Et saepe agitur in animo perfectorum quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse consctu migrant. Unde iste quoque egregius praedicator qui dissolvi cupit, et cum Christo
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ custodia circumspectus. ante ocłos con-¬
ditoris se. semꝑ aspiciens. se semꝑ examinans.
extra se mentis sue oculũ non diuulgauit.
lĩ. Quid ergo quod de petro apło scriptũẽ.
dum de carcere ab angło eductus fuissec. qui
ad se reuersus dixit: nunc scio uere quia
misit dñs angłm suũ. & eripuit me de ma-¬
nu herodis. & de om̃i expectatione plebis
uideoꝵ: Gb. Duob modis petre extra nos
ducimur: quia aut ꝑ cogitationis lapsũ
sub nosmet ipsos recidimus: aut ꝑ contem¬
plationis grãm suꝑ nosmet ipsos leuam᷑
Iue itaq qui porcos pauit: uagatione men¬
tis & imnundicie sub semet ipso cecidit. Iste
uero quẽ angłs soluit. eiusq mentem in ex¬
tasi rapuit: extra se quidem sed suꝑ semet¬
ipsum fuit. Uterq ergo adse rediit. quando
& ille ab errore oꝑis se collegit ad cor: & iste
a contemplationis culmine adhoc rediit. qd̃
in intellectu cominum & prius fuit. Uenera¬

Expanded text:
semper custodia circumspectus, ante oculos Consemper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non divulgavit. Petr. Quid ergo quod de apostolo Petro scriptum est, dum de carcere ab angelo eductus fuisset? Qui ad se reversus dixit: Nunc scio vere quia misit Dominus angelum suum, et eripuit me de manuor. Duobus modis, Petre, extra nos ducimur: quia aut per cogitationis lapsum sub nosmetipsos recidimus, aut per contemplationis gratiam super nosmetipsos levamur. Ille itaque qui porcos pavit, vagatione mentis et immunditia sub semetipsum cecidit; iste vero quem angelus solvit, ejusque mentem in exstasim rapuit, extra se quidem, sed super semetipsum fuit. Uterque ergo ad se rediit, quando et ille ab errore operis se collegit ad cor, et iste a contemplationis culmine ad hoc rediit, quod in intellectu communi et prius fuit. Venera
Abbreviated transcription (Latin):
sationi longe dissimiles. coactos diu sub se te¬
nere uoluisset: fortasse & sui uigoris usum.
& modum tranquillitatis excederet: atq
contemplationis lumine mentis suȩ ocłm
declinasset. Dumq cotidie illoꝵ incorrecti¬
one fatigatus. minus curaret sua: & se forsi¬
tan relinqueret. & illos ñ inueniret. Nlam
quoties ꝑ cogitationis motum nimiȩ extra
nos ducimur. & nos sumus. & nobiscũ non
sumus: quia nosmet ipsos minime uiden-
tes ꝑalia uagamur. An illum secum fuisse
dicimus. qui in longinquã regionẽ abiit. &¬
portionẽ quã acceperat consũpsit: uni in ea
ciuium adhesit: porcos pauit. quos & man¬
ducare siliquas uideret & esuriret: Qui ta-¬
men cum postmodũ cepisset cogitare bona
que ꝑdidit: scriptũ de illo ẽ. In se reuersus
dixit. Quanti mercennarii indomo patris
mei abundant panibus: Si igitur secum fu¬
it: unde ad se rediite hunc ergo uenerabilẽ
uirum secum habitasse dixerim: quia in sua

Expanded text:
sationi longe dissimiles, coactos diu sub se tesationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret, qui tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua
Abbreviated transcription (Latin):
teri cogebantur noua meditari: sicut praus
morib semꝑ grauis ẽ. uitabonoꝵ. tractar
de eius aliquid morte conati sunt. Qui initi
consilio. uenenum uino miscuerunt. Et eũ
uas uitreum in quo ille pestifer potus habe¬
batur. recumbenti patri ex more monaste¬
rii ad benedicendum fuisset oblatũ: bene
dictus extensa manu signum crucis edidit:
& uas quod longius tenebat᷑ eodem signo
rupit. Sicq confractum ẽ: acsi in illo uase
mortis. pro cruce lapidem dedisset. Intel¬
lexit ꝓtinus uir dei. quia potum mortis
habuerat: quod portare non potuit signũ
uitȩ. Atq ilico surrexit: & uultii placido.
mente tranquilla. conuocatos fr̃s allocutꝰ
ueniret: Ite. & uixta mores ur̃os uobis patre
querite: quia me post hec minime habere
potestis. Tunc ad locum dilecte solitudinis re¬
diit: & solus in suꝑni inspectoris ocłis habita¬
uit secum. Pet̃. Minus patenter intelligo.
contra se unanimit̃ conspirantes. sueq conu̾¬

Expanded text:
teri cogebantur nova meditari, sicut pravis teri cogebantur nova meditari, sicut pravis moribus semper gravis est vita bonorum, tractare de ejus morte aliqui conati sunt, qui inito consilio venenum vino miscuerunt. Et cum vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Patri, ex more monasterii, ad benedicendum fuisset oblatum, extensa manu Benedictus signum crucis edidit, et vas quod longius tenebatur, eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente tranquilla convocatos fratres allocutus veniret? Ite, et juxta vestros mores Patrem vobis quaerite, quia posthac me habere minime potestis. Tuncque ad locum dilectae solitudinis rediit, et solus in superni spectatoris oculis habitavit secum. Petr. Minus patenter intelligo, contra se unanimiter conspirantes, suaeque conver
Abbreviated transcription (Latin):
ecedente igitur temptatione: uir dei
quasi spinis erutis. exculta terra de
uirtutum segete feracius fructũ dedit. Preco¬
nio itaq eximie conuersationis celebre nom̃
euis habebatur. Non longe autem monaste¬
rium fuit: cuius congregationis pater de¬
functus ẽ. Om̃isq ex illo congregatio ad eun¬
dem uenerabilem benedictũ uenit. & mag¬
nis precib ut ei preesse deberet peciit. Qui¬
du negando distulit: suis illoꝵq fratrũ
morib conuenire non posse predixit. Ses
uictus quandoq precib: assensum dede
Cumq in eodem monasterio regularis uit
custodiam teneret: ntilliq ut priuis ꝑaea
illicitos in dexteram leuamq partem de¬
etere a conuersationis itinere liceret: susee¬
ti fr̃s insane seuientes. semet ipsos accusar
ceperunt quia hunc sibi preesse poposcen
quoꝵ scilicet tortitudo in norma eiuis rectm¬
dinis offendebat. Cumq sub eo sibi conspie¬
rent illicita non licere. & se dolerent assue
relinquere: durumq eẽt quod in mente ue¬

Expanded text:
ecedente igitur tentatione, vir Dei quasi spinis erutis exculta terra de virtutum segete feracius fructus dedit. Praeconio itaque eximiae conversationis celebre nomen ejus habebatur. Non longe autem monasterium fuit, cujus congregationis Pater defunctus est, omnisque ex illo congregatio ad eumdem venerabilem Benedictum venit, et magnis precibus ut eis praeesse deberet, petiit. Quiu negando distulit, suis illorumque fratrum moribus se convenire non posse praedixit: sed victus quandoque precibus assensum dedit. Cumque in eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scilicet tortitudo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se dolerent assueta relinquere, durumque esset quod in mente ve
Abbreviated transcription (Latin):
collato temporali cõmodo quantum cer¬
cior de recipiendo p̃mio sempit̾no: eunc¬
torum patrimonioꝵ predioꝵq reditus
ex gelasiano poliptico. cuuus nimirum
studiosissimꝰ uidebatur pedissecuis aggreg¬
uit eorum pensionib in auro argentoq
collatis omnib ordinib eccłiasticis. uel
palatinis monasteriis. eccłis. cymiteriis
diachoniis. xenodochiis. urbanis. uł sub¬
urbanis: quot solidi sibi quat᷑ in anno di¬
stribuerẽtur. pascha scilicet. natale apłoꝵ

Expanded text:
collato temporali commodo, quantum certior de recipiendo praemio sempiterno, cunctorum patrimoniorum praediorumque reditus ex Gelasiano polyptyco, cujus nimirum studiosissimus videbatur pedissequus, adaeravit, eorumque pensionibus in auro argentoque collatis omnibus ordinibus ecclesiasticis, vel palatinis, monasteriis, ecclesiis, coemeteriis, diaconiis, xenodochiis urbanis, vel suburbanis quot solidi singulis quater in anno distribuerentur, Pascha scilicet, natali aposto
Abbreviated transcription (Latin):
b aliis episcopis cõmunione priuatos
gregorius cõmunioni pristinȩ reforma¬
bat. Quaꝓpter magno prb̃o mediolanensis
ȩccłiȩ scribens ait. Sicut exigente culpa dig¬
ne quis a sacramento communionis abigitur:
ita in sontib nullomͦ talis irrogari debet iun¬
dicta. Comꝑimꝰ siquidem quod laurentius fr̃
rebus ex tantib comunione priuauerit.
Ideoq huius p̃cepti nr̃i auctoritate munitꝰ.¬
officium tuum securus ꝑage: & cõmunionẽ
sine aliqua sume formidine:

Expanded text:
b aliis episcopis communione privatos Gregorius communioni pristinae reformabat. Quapropter Magno, presbytero Mediolanensis ecclesiae, scribens, ait: « Sicut, exigente culpa, digne quis a sacramento communionis abigitur, ita insontibus nullo modo talis irrogari debet vindicta. Comperimus siquidem quod Laurentius, quoexstantibus communione privaverit, ideoque hujus praecepti nostri auctoritate munitofficium tuum securus perage, et communionem sine aliqua sume formidine.
Abbreviated transcription (Latin):
do ergo si potes egredere: & me dimissa ad
monasterium recede. Ipse autem exire extͣ
tectum non ualens: qui remanere sponte
noluit in loco. mansit in uitus. Sicq fac¬
tum ẽ. ut totam noctem ꝑuigilem ducereñ:
atq ꝑ sacra sp̃alis uitȩ colloqͥa sese uicaria
relatione saciarent. Qua de re dixi eum uolu¬
isse aliquid sed minime potuisse: quia si as
quod eandem serenitatem uoluerit in qͣ des¬
cenderat ꝑ manere. S contra hoc quod uoluit:
inuirtute omipotentis dĩ. ex femine pecto¬
re miraculũ inuenit. Nec mirũ quod plus
illo femina quȩ du frẽm uidere cupiebat
in eodem tempore ualuit. Qͥa enĩ iuxta ioħis
uocem ds̃ karitas ẽ: iusto ualde iudicio illa
plus potuit quȩ ãpliꝰ amauit Pec̃. fateor. mul

Expanded text:
do ergo si potes, egredere, et me dimissa ad do ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed minime potuisse: quia si venst quod eamdem serenitatem voluerit in qua descenderat permanere; sed contra hoc quod voluit, in virtute omnipotentis Dei ex feminae pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta Joannis vocem, Deus charitas est , justo valde judicio illa plus potuit, quae amplius amavit. Petr. Fateor, mul
Abbreviated transcription (Latin):
ret de mensa caput: tanta coruscationis &
conitrui uirtus. tantaq inundatio pluuiȩ
erupit: ut neq uenerabilis benedictus neq
fratres quicum eo aderant. extra limen loci
quo consederant pedem mouere potuissent.
Sc̃imonialis quippe femina caput in mani¬
bus declinans. lacrimarũ fluuios in mensã
fuderat: ꝑ quas serenitatẽ aeris ad pluuiam
traxit. Nec paulo tardius post orationem
in undatio illa secuta ẽ. Sed tanta fuit con¬
uenientia orationis et inundationis. ut
de mensa caput iam cum tonitruo leuaret:
quatinus unum idemq esset momentum
& leuare caput. et pluuiam deponere. Tunc
uir dei inter coruscos & conitrua atq ingen¬
tis pluuiȩ inundationem. uidens se ad mo¬
nasterium non posse remeare: cepit conqͥri
contristatus dicens. Parcat tibi omnipotens
ds̃ soror. Quid ẽ. quod fecisti: Cui illa respõ¬
dit. Ecce ego rogaui: & audire me noluisti.
Rogaui dñm meum: & exaudiuit me. Mo¬

Expanded text:
mensa levaret caput, tanta coruscationis et mensa levaret caput, tanta coruscationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pulviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci limen quo consederant, pedem movere potuissent. Sanctimonialis quippe femina caput in manibus declinans, lacrymarum fluvios in mensam fuderat, per quas serenitatem aeris ad pluviam traxit. Nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum, et levare caput, et pluviam deponere. Tunc vir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui illa respondit: Ecce te rogavi, et audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Mo
Abbreviated transcription (Latin):
oror nanq eus scolastica nomine. om̃i¬
potenti dño ab ipso infantiȩ suȩ tp̃re di¬
tata. ad eum semel ꝑ annũ uenire consue.¬
uerat: adquam uir dei non longe extra ia¬
nuam in possessione monasterii descendebat.
Quadam uero die uenit ex more: atq ad eĩ
cum discipłis uenerabilis eius descendit fr̃
Qui totum in dei laudib diem sacrisq collo¬
quiis ducentes: incumbentib iam noctis te¬
nebris. simul acceperunt cibos. Cumq adhu
ad mensam sederent. et intra sacra collo quia
tardior se hora protraheret: eadem scĩmonialis
femina soror eius eum rogauit dicens. Queso
te ut ista nocte me non deseras: & usq mane¬
aliquid de celestis uitȩ gaudiis loquamur.
Cui ille respondit. Quid ẽ quod loqueris
soror e Manere extra cellam: nullatenus
nulla inaere nubes appareret. S cĩmomalis
autem femina cum uerba negantis fratris au¬
disset: insertas digitis manus suꝑ mensam
posuit. & caput in manib omnipotentem
dominũ rogatura declinauit. Cumq leua

Expanded text:
oror namque ejus. Scholastica nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consue quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex more, atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus omnipotentem Dominum rogatura declinavit. Cumque de
Abbreviated transcription (Latin):
uadam quoq die dum quidã eius pue¬
rulus monachus parentes suos ultra
quam debebat diligens. atq ad eoꝵ habita-¬
culum tendens. sine benedictione de monas¬
terio exisset: eodem die mox ut ad eos ꝑuenit
defunctus ẽ. Cumq eẽt sepultus: die altero ꝓ¬
iectũ t̾ra. foras corpꝰ eius inuentũ ẽ. Ed rursũ
trade sepulture curauerunt. Sequenti autẽ¬
die iterũ ꝓiectũ exteriꝰ atq inhumatũ sic̃ priꝰ
inuenert. Tc̃ conciti ad benedicti patris uesti¬
gia currentes: cum magno fletu pecierunt
ut ei suam grãm largiri dignaretur. Quib
uir dñi manu sua ꝓtinus cõmunionem
dedit corporis dñici: dicens. Ite. atq hoc do
fuisset: susceptum corpus eius terra tenuit.
eius corpus etiam terra proiceret. qui be¬
nedicti grãm non haberet: Pet̃ ꝑ pendo plane:

Expanded text:
uadam quoque die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc domfuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, ejus corpus etiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non haberet. Petr. Perpendo plane
Abbreviated transcription (Latin):
ydriam cum scõ thesauro ibi reposito in¬
terim in diaconio id est in secretario sc̃ẽ¬
eccłiȩ collocauit: donec edificaret᷑ eccłia
in nomine eius. Que ubi ꝑfecta ẽ: cum
dies scẽ depositionis eius instaret. appa-¬
ruit sc̃s ioħes ei cuius manus aruerat di¬
cens. In ipsa ꝓcessione cum fit depositio.
pone manum tuam suꝑ ydriam: statimq
sanabitur. Hoc autem cum fecisset: restitu¬

Expanded text:
hydriam cum sancto thesauro ibi reposito, inhydriam cum sancto thesauro ibi reposito, interim in diaconio, id est in secretario ecclesiae collocavit, donec aedificaretur basilica in nomine ejus. Quae ubi perfecta est, cum dies sanctae depositionis ejus instaret, apparuit sanctus Joannes ei cujus manus aruerat, dicens: In ipsa processione, cum fit depositio, pone manum tuam super hydriam, et statim sanabitur. Hoc autem cum fecisset, restitu
Abbreviated transcription (Latin):
cho uenientes. epo iam post matutinas ora¬
tiones de eccłia tunc egredienti suggessimꝰ
dicentes: quia sc̃s ioħs baptista reuelatus
est. Ipse uero stupe factus. ait. Nullus no
uerit: & nequis ur̃m audeat eum contin¬
dignaris : Et ille. Cras inquit adueniam.
Postero autem die cum prb̃is & diaconib
ep̃s uenit: & intrantes ad locũ ꝓcidentes
in facies suas adorauerunt. Malchus autem
pres biter unus ex his qui cum epo uenerañ.
infideliter motus. ait. Unde hoc certumẽ
quod caput prȩcursoris existat: Mitensq
manum ut contingeret ydriam: confestĩ
exaruit. Ad hesitq manus eius ad os ydriȩ:
nec eam abstrahere ualuit. Instanter aut̃
ab om̃ib oratione facta. cunctisq glorifi¬
cantib dm̃ atq precantib pro eo. uix tan-¬
dem manum quidem potuit abstrahere.
sed ita ꝑmansit inualida. Episcopꝰ autem
cum uniu̾isis qui secum uenerant accipiens

Expanded text:
cho venientes, episcopo jam post matutinas oracho venientes, episcopo jam post matutinas orationes de ecclesia tunc egredienti suggessimus, dicentes, quia sanctus Joannes Baptista revelatus est. Ipse vero stupefactus ait: « Nullus hoc novit, et quis vestrum audeat contindignaris? » et ille, « cras, inquit, adveniam. » Postera autem die cum presbyteris et diaconis episcopus venit, et intrantes ad locum, procidentes in facies suas adoraverunt. Malchus  al., Malachus autem presbyter, unus ex his qui cum episcopo venerant, infideliter motus, ait: « Unde hoc certum est, quod caput Praecursoris existat? » Mittensque manum ut contingeret hydriam, confestim exaruit, adhaesitque manus ejus hydriae, nec eam extrahere valuit. Instanter autem ab omnibus oratione facta, cunctisque glorificantibus Deum, atque precantibus pro eo, vix tandem quidem manum potuit abstrahere, sed ita permansit invalida. Episcopus autem, cum universis qui secum erant, accipiens