comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nullas aora edicula dignum putar & tomulu suum dis multis pretuler̃ Quã¬
uis e& ipsums e mideum potius qũã deum uelut setretior torũ dotrina cõmendet
Nam & ianifiaminem illi instituet̃ qđ acerdotugenus ado in romanis saers tantoa¬
pur eccellius uutres solo srlamines haberent tribus numinibus institutos. Di alẽ ioui
martiale masti quirinalẽ romulo nãbeniuolentia ciuium uelut receptus incuelũ
quiriuse postea nominatus : a ꝑhoc & neptuno & ploutoni frib: iouis & ipsi saturno
patri eorũ isto romulus honore p̃latusẽ . Vt promagnosa cerdotiũ quodioui tribuer̃ Hoc
& ia huic tribuerent & marti tã quã patrieius forsitan ꝓpt̃ ipsum Siautẽ adiisui fro¬
mani uiuendi leges acciperepotuissent. Non aliquod annos postrom̃a conditam ab a¬
ores facoreconatis. Quãuis ligurgus lace demoniis leges ex apolinis auctoritate

Expanded text:
nulla sacra aedicula dignum putarunt, et Romulum suum dis multis praetulerunt, quamnulla sacra aedicula dignum putarunt, et Romulum suum dis multis praetulerunt, quamuis et ipsum semideum potius quam deum uelut secretior eorum doctrina commendet. Nam etiam flaminem illi instituerunt, quod sacerdotii genus adeo - in Romanis sacris testante apice excelluit, ut tres solos flamines haberent tribus numinibus institutos, Dialem Ioui, Martialem Marti, Quirinalem Romulo. Nam beneuolentia ciuium uelut receptus in caelum Quirinus est postea nominatus. Ac per hoc et Neptuno et Plutoni, fratribus Iouis, et ipsi Saturno, patri eorum, isto Romulus honore praelatus est, ut pro magno sacerdotium, quod Ioui tribuerant, hoc etiam huic tribuerent, et Marti tamquam patri eius forsitan propter ipsum. CAPUT XVI. mani uiuendi leges accipere potuissent, non aliquot annos post Romam conditam ab Aores facere conati sunt, quamuis Lycurgus Lacedaemoniis leges ex Apollinis auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
sacrauer̃  quo modoigitur tanta amim & morum alabonis p̃ceptis & legi¬
bus uel ĩminentia prohiberent uel insita extirpenda curadent du talos qui
& iam seminanda & augenda flagitia curauer̃ talia uelsua uel quasi sua facta
pertea tricas cele britates populis in notescere cupientes. Vttã qua auctori tate
diuina suasponte nequissima libido accendere turhumana. frustra hoc excla¬
mante cicerone quicum depoetis ager&. Ad quos cũ access& inquit clamor
& ad probatio populi quasi magni cuiusdam & sapientis magistri quasilli ob¬
ducunt tenebras quos inuehunt metus quas inflamant cupiditates quaeã¬
illic eligendeĩ deorũ &iã ipsorũ falsorũ ratio ac nom potius ad alatioẽ quan¬
do istũplatonẽ que in semideũ uolunt tantis disputationib: laborantem
Neanimimalis quae p̃cipue cauendas mores corrũ perentur humaNi:

Expanded text:
sacrauerunt. Quo modo igitur tanta animi et morum mala bonis praeceptis et legisacrauerunt. Quo modo igitur tanta animi et morum mala bonis praeceptis et legibus uel inminentia prohiberent, uel insita extirpanda curarent di tales, qui etiam seminanda et augenda flagitia curauerunt, talia uel sua uel quasi sua facta per theatricas celebritates populis innotescere cupientes, ut tamquam auctoritate diuina sua sponte nequissima libido accenderetur humana, frustra hoc exclamante Cicerone, qui cum de poetis ageret: Ad quos cum accessit, inquit, clamor et adprobatio populi quasi cuiusdam magni et sapientis magistri, quas a illi obducunt tenebras, quos inuehunt metus, quas inflammant cupiditates!\' CAdeorum etiam ipsorum falsorum ratio ac non potius adulatio est? quando istum Platonem, quem semideum uolunt, tantis disputationibus laborantem, ne animi malis, quae praecipue cauenda sunt, mores corrumperentur humani,
Abbreviated transcription (Latin):
dereut forteundo ramouerent: ne quaqũã igitur legos ad institduendis or sale uelau¬
gendos malon muacuons e dis sia is passent accipere scu iperare romani quos le gebesans anr
taset̃ ipsos uelp arbitrio mententes uel hominib miseris quasi deo rũ facta pes smna imi
tonden otoponences ominino inciuitate bene inftituta uiuere noluit Nos quidẽ plato¬
nem ne tdm̃ nec semideum ꝑ hibemus. Neculliscõ angolo su midĩ net ueridico pplitie
nec apło alicu neculibes expimartrri ne ciuquã christiano hominconparamtas
Cuiis ñae sententiae ratiodõ proisperante suo loco explicabitur Sedeum tps qunus¬
doquidem ipsi uolunt fuisse semidm̃ pferendũ cẽceniemus Sinonso i ido q laer¬
culo quã us istũ nec fratrẽ occidisse nec aliquod ꝓpetrasse. Flagitiũquis quam
uel febri quȩ romani numina partim pere grinareceper̃ partim suaypria

Expanded text:
derent, forte undique remouerent. Nequaquam igitur leges ad instituendos bonos aut corriderent, forte undique remouerent. Nequaquam igitur leges ad instituendos bonos aut corrigendos malos mores a dis suis possent accipere seu sperare Romani, quos legibus suis uipoetas ipsos vel pro arbitrio menttanda proponentes omnino in ciuitate bene instituta uiuere noluit. Nos quidem Platonem nec deum nec semideum perhibemus, nec ulli sancto angelo summi Dei nec ueridico prophetae nec apostolo alicui nec cuilibet Christi martyri nec cuiquam Christiano homini conparamus; cuius nostrae sententiae ratio Deo prosperante suo loco explicabitur. Sed eum tamen, quando quidem ipsi uolunt fuisse semideum, praeferendum esse censemus, si non Romulo et Herculi quamuis istum nec fratrem occidisse, nec aliquod perpetrasse flagitium quisquam huel Febri, quae Romani numina partim peregrina receperunt, partim sua propria
Abbreviated transcription (Latin):
Neccantum haecagi uoluer̃ sed sibidedicari. sibi sacrifieari sibisolẽpnit̃ exhiberi
uitandem honestius di uinos honoros decernere ciuitas. ut rumplatoni haectur¬
pia & ne fanda prohibenti. ande monib: hac hominũ deceptione gaudentib: quib
illeuera ꝑ suadere nom potuit. łl uncplatonẽ labeo inter semideos cõmemorandũ
puta uit : sicut hertulem sicutro mulum semideos aut̃ heroibus anteponit
sedutrosq internumina conlocat. Uerum tam̃ istũ quẽ apellat semideũ. non
heroibus tantũ s&iam diisipsis p̃ferendũ eẽ non dubito propinquant autem
romanorũ leges disputationib: platonis : quando illa cuncta poetica figm̃ta
condẽ pnat. lstiautẽ poctis adimunt saltm in homines male dicendilicentiã
Illepoctas aburbis ipsius habitatione isti saltim actores poeticarum fabularũ
riemomone as cuetate euiatis ÷ sicontindeos ludorũ seenicorũ expetitores aliquidau¬

Expanded text:
Nec tantum haec agi uoluerunt, sed sibi dicari, sibi sacrari, sibi sollemniter exhiberi. Nec tantum haec agi uoluerunt, sed sibi dicari, sibi sacrari, sibi sollemniter exhiberi. Cui tandem honestius diuinos honores decerneret ciuitas? utrum Platoni haec turpia et nefanda prohibenti, an daemonibus hac hominum deceptione gaudentibus, quibus ille uera persuadere non potuit? Hunc Platonem Labeo inter semideos commemorandum putauit, sicut Herculem, sicut Romulum. Semideos autem heroibus anteponit; sed utrosque inter numina conlocat. Verum tamen istum, quem appellat semideum, non heroibus tantum, sed etiam dis ipsis praeferendum esse non dubito. Propinquant autem Romanorum leges disputationibus Platonis, quando ille cuncta poetica figmenta condemnat, isti autem poetis adimunt saltem in homines maledicendi licentiam; ille poetas ab urbis ipsius habitatione, isti saltem actores poeticarum fabularum remouent a societate ciuitatis; et si contra deos ludorum scaenicorum expeditores aliquid au
Abbreviated transcription (Latin):
inde quae rtomusaps⁊ poetetalium fabularũ cõpostores. quiduodetuntabularumn
legtpso habentur iͦ s amĩa ledereciuiũ tã probrosa indeos conutia iaculantes. Curñtit
scȩnici habeantur in honesti. quaratione rectũ ẽ ut poeticorũ fementorũ. E ignomi¬
moserum deorũ infamentur actores honorentur auctores. anforte grecoplatoni
potius palima danclae. quicũ ratione formares qualis eẽ ciuitas debea tãqũa adũ¬
sarios uerna tis poctas censiut irbepellendos. lsteuero & deorũ iniurias incus¬
neculit & fucari corrũpi quae figmentis animos ciuium noluit Confernunc
platonis humanitatẽ aciub: decipiendis poctas urbepellentẽ Cũ deorũ de u¬
pitate honoris uo ludos scȩnicos expertente ille netalia uel scriberentur
& sinon ꝑsuasit disputando tam̃ suasit laeuitati lasciuiae qui egrecorũ. Istiut
talia& iã agerentur iubendo extorser̃ grauitati & modestiã ero manorum

Expanded text:
inde quaerimus, ipsi poetae, talium fabularum compositores, qui duodecim Tabularum lege prohibentur famam laedere civium, tam probrosa in deos convicia jaculantes, cur non ut scenici habeantur inhonesti. Qua ratione rectum est, ut poeticorum figmentorum et ignominiosorum deorum infamentur actores, honorentur auctores? an forte Graeco Platoni potius palma danda est, qui cum ratione formaret, qualis esse civitas debeat, tanquam adversarios ueritatis poetas censuit urbe pellendos? Iste uero et deorum iniurias indigne tulit et fucari corrumpique figmentis animos ciuium noluit. Confer nunc Platonis humanitatem a ciuibus decipiendis poetas urbe pellentem cum deorum diuinitate honori suo ludos scaenicos expetente. Ille, ne talia uel scriberentur, etsi non persuasit disputando, tamen suasit leuitati lasciuiaeque Graecorum; isti, ut talia etiam agerentur, iubendo extorserunt grauitati et modestiae Romanorum.
Abbreviated transcription (Latin):
studi ũ sapientiae uel ipsã sapientiã ꝓfiteri : Cau& eostañ qui scđm elem̃ta huius
mundi philosophantur. Non scđm đm a quo ipsefactus ẽ mundus ammonetur eñip
cepto a postolicofidelit̃ que audit qđ dictũ ẽ. Cauete ne quisuos decipiat perphrlo¬
sophiã & in anẽ seductionẽ scđm elem̃ ta mundi. Deinde neom̃s talesee arbitret ÷
Auditab eodẽ apło dici dequibusdã quia qđ notũẽ di manifestũe in illis. Ds̃ enĩma¬

Expanded text:
studium sapientiae uel ipsam sapientiam profiteri. Cauet eos tamen, qui secundum elementa huius studium sapientiae uel ipsam sapientiam profiteri. Cauet eos tamen, qui secundum elementa huius mundi philosophantur, non secundum Deum, a quo ipse factus est mundus. Admonetur enim praecepto apostolico fideliterque audit quod dictum est: Cauete ne quis uos decipiat per philosophiam et inanem seductionem secundum elementa mundi. Deinde ne omnes tales esse arbitretur, audit ab eodem apostolo dici de quibusdam: Quia quod notum est Dei, manifestum est in illis; Deus enim
Abbreviated transcription (Latin):
&felicitas uitȩ siue platonici accomodatius ñcupentur siueqđ lib& aliud
sectȩsuȩ nom̃ inponant : siue tantũ modo ionici igeneris quilneis p̃cipui fu¬
er : ista senserint sic utidẽ plato et quieũ bene intellexer̃ siue siã italrci
ꝓpt̃ phrtagorã efitagoreos & siqui forte alieius dẽ sententiae identidẽ
fuer̃ siuẽaliarũ quo quegentiũ quis apientes uelphylosophi habitisunt a ht¬
lantici libies aegrptii indipersȩ chaldei scithȩ galli. hispani alii quere¬
periuntur qui hoc uiderint acdocuerint eosom̃s ceteris anteponimus
eos que nob propinquiores fatemur. Quã uisenĩ homo xp̃ianus literis¬
tantũ ecole siasticis eruditus platonicorũ forte nomenignor& nec utrũ
duo genera philo sophorũ extiterint ingreca lingua ionico rtum
& italicorũ sciat ñ tam̃ ita surdus ẽ in rebus humanis ut nesciat phy losophos uel

Expanded text:
et felicitas vitae; sive Platonici accommodatius nuncupentur, sive quodlibet aliud et felicitas vitae; sive Platonici accommodatius nuncupentur, sive quodlibet aliud sectae suae nomen imponant; sive tantummodo Ionici generis, qui in eis praecipui fuerunt, ista senserint, sicut idem Plato, et qui eum bene intellexerunt; sive etiam Italici, propter Pythagoram et Pythagoraeos, et si qui forte alii ejusdem sententiae identidem fuerunt; sive aliarum quoque gentium, qui sapientes vel philosophi habiti sunt, Atlantici Libyci Aegyptii, Indi, Persae, Chaldaei, Scythae, Galli, Hispani aliique reperiuntur, qui hoc viderint ac docuerint, eos omnes caeteris anteponimus, eosque nobis propinquiores fatemur. CAPUT X.-- Quae sit itantum ecclesiasticis eruditus Platonicorum forte nomen ignoret, nec utrum duo genera philosophorum extiterint in Graeca lingua, Ionicorum t Italicorum, sciat: non tamen ita surdus est in rebus humanis, ut nesciat philosophos uel
Abbreviated transcription (Latin):
di habeat & imitationẽ necesse aliã obcausã beatũ. Idõ que ñ dubitat hac et¬
cẽphilosophari a maredm̃ Cuius natura sit incorporalis unde utiq collgitur
tuncforebeatũ studiosũ sapientiae idenĩẽ phr losophus : cũ dõ fruiceperit quã¬
iuis enĩ ñ continuo beatus sit quieo fruit᷑ qđ amat mubtiens amando eaquȩ
amanda ñ s̃ miseris & miseriores cũfruuntur. Nemota m̃ beatusẽ quieo quod
amat ñ fruit᷑ Nã& ipsi quires nona manda samant ñ sebetitos putant aman¬
do sed fruendos quis qui sago fruitur eo qđ amat uerũq & sũ mu bonũ a mar
quis eũ beatũ nsimiser̃imꝰ negat : Ipsũ autẽ uerũ ac sũ mũ bonũ plato dicittdm̃¬
moe uero ista senser̃ qđ & rerũ creatanri sit effector &lum̃ cognoscendarũ
abonũ agendarũ. qđ ab illo nobissit & principiũ nature & ueritas dectrinȩ

Expanded text:
Dei habeat et imitationem nec esse aliam ob causam beatum; ideoque non dubitat hoc esDei habeat et imitationem nec esse aliam ob causam beatum; ideoque non dubitat hoc esse philosophari, amare Deum, cuius natura sit incorporalis. Unde utique colligitur tunc fore beatum studiosum sapientiae id enim est philosophus, cum frui Deo coeperit. Quamuis enim non continuo beatus sit, qui eo fruitur quod amat multi enim amando ea, quae amanda non sunt, miseri sunt et miseriores cum fruuntur: nemo tamen beatus est, qui eo quod amat non fruitur. Nam et ipsi, qui res non amandas amant, non se beatos putant amando, sed fruendo. Quisquis ergo fruitur eo, quod amat, uerumque et summum bonum amat, quis eum beatum nisi miserrimus negat? Ipsum autem uerum ac sumo et vero ista senserunt, quod et rerum creatarum sit effector, et lumen cognoscendarum, et bonum agendarum; quod ab illo nobis sit et principium naturae, et veritas doctrinae,
Abbreviated transcription (Latin):
aliudbonũ quoeẽ hocgenꝰ bonũ bonis malũ aut̃ malis. Itasũ mũ bonũ homi¬
nis quiuel ab animo uela corpore uel abutroq extiter̃ nihilaliud quã ab homine
expetendũ eẽ putauer sed quiid ad petiuer a corpore parte hominis deteri¬
ore quiuera ab animo a parte meliore quiautẽ ab utroq: a toto homine: non
phrlo sophorũ sectasq fecer̃ quia & debono corporis e debono animi & debono
utriusq diuersi diuersa opinatis. Ced antigit᷑ hiom̃s illisphilosophis ꝗͥ ñ dixer̃.¬
pore uel sec apso animꝰ autsicut amico amicus sed sicut lucȩ oculus Sialiquid
ab his adilla similitudinis afferendũ ẽ : qđ quale sit sids̃ ipsea diuuerit aliolaco
quantũ ꝑ nos fieripoterit apparebitnunc satis sit cõmemorare platonẽ de¬
terminassefinẽ bomeẽ scđm uirtutẽ uiuere & eisoli euenire posse quinotitiã

Expanded text:
aliud; bonumque esse hoc genus bonis, malum autem malis. Ita bonum homialiud; bonumque esse hoc genus bonis, malum autem malis. Ita bonum hominis qui uel ab animo uel a corpore uel ab utroque expetiuerunt, nihil aliud quam ab homine expetendum esse putauerunt; sed qui id adpetiuerunt a corpore, a parte hominis deteriore; qui uero ab animo, a parte meliore; qui autem ab utroque, a toto homine. philosophorum sectasque fecerunt, quia et de bono corporis et de bono animi et de bono utriusque diuersi diuersa opinati sunt. Cedant igitur omnes illis philosophis, qui non dixerpore uel se ipso animus aut sicut amico amicus, sed sicut luce oculus, si aliquid ab his ad illa similitudinis adferendum est, quod quale sit, si Deus ipse adiuuerit, alio loco, quantum per nos fieri poterit, apparebit. Nunc satis sit commemorare Platonem determinasse finem boni esse secundum uirtutem uiuere et ei soli euenire posse, qui notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
liqua ẽ pars moralis quã greco uocabulo dicunt & hicã ubiqueritur de sũ mobono¬
ipiscentes nihil quõbeati simꝰ ulterius requiramꝰ. Idõ quippe & finise dictus quia
ꝓpt̃ hunc cetera uolumꝰ ipsũ autẽ ñ nisi ꝓpt̃ ipsũ. Hoc autẽ beatificũ bonũ alii acor¬
pore aliiabanimo aluab utroq: homini eẽ dixer̃. Videbant quippe ipsũ hominẽ
constare exanimo & corpore &idõ ab alterutro istorũ duorũ : ut ab utroq bene
sibieẽ possecredebant finali quodã bono quobeatieeñt quocunota quȩ a gebant re¬
ferrent atq: id qđ referendũ eẽt ñ ultra quererent . Vnde illi quidicuntur addidisse
tertiũ genus bonorũ qđ appellatur extrinsecus sicutiẽ honor gloria peccunia &
si quid huiꝰ modi ñsic ad dider̃ ut finaleeet̃ idẽ ꝓpt̃ seipsũ appetendũ sed propt̃¬

Expanded text:
liqua est pars moralis quam Graeco uocabulo dicunt ethicam, ubi quaeritur de suliqua est pars moralis quam Graeco uocabulo dicunt ethicam, ubi quaeritur de suipiscentes nihil, quo beati simus, ulterius requiramus. Ideo quippe et finis est dictus, quia propter hunc cetera uolumus, ipsum autem non nisi propter ipsum. Hoc ergo beatificum bonum alii a corpore, alii ab animo, alii ab utroque homini esse dixerunt. Videbant quippe ipsum hominem constare ex animo et corpore et ideo ab alterutro istorum duorum aut ab utroque bene sibi esse posse credebant, finali quodam bono, \\10 beati essent, quo cuncta quae agebant referrent adque id quo referendum esset non ultra quaererent. Unde illi, qui dicuntur addidisse tertium genus bonorum, quod appellatur extrinsecus, sicuti est honor gloria pecunia et si quid huius modi, non sic addiderunt, ut finale esset, id est propter se ip
Abbreviated transcription (Latin):
cũq aliitales ut &iã ipsistoici quicũ uehem̃t̃ a mauerint sollertiã disputandi quãdia¬
lecticã nominant a corporis sensib: eã ducendã putar. hincad seuerantes animũ con¬
cipere notiones quas appellant. ENNΟ easearũ rerũ scilic& quas definendo expli¬
cant. hinc propagari atq conecti totã discendi docendiquaerationẽ. Vbiego multũ
mirari soleocũ puldros nondiscant eẽ nisi sapientes. quib: sensib: corporis istã ĩstã pul¬
chritudinẽ uiderint qualib: oculis carnis formã sapientiae decus quȩ conspexerint¬
H ii uero quos meri co ceteris ante ponimꝰ : discreuer̃ eaquȩ m̃te conspiciuntur. ab his
quȩ sensib: ad tingunt᷑ nec sensib: adim̃tes quosposs̃ nec eisdantes ultra qũã possunt
Lum̃ autẽ m̃tiũ eẽ dixer̃ ad discenda om̃a eundẽ ipsũ dm̃ a quo facta som̃a Re¬

Expanded text:
cumque alii tales, ut etiam ipsi Stoici, qui cum uehementer amauerint sollertiam disputandi, quam diacumque alii tales, ut etiam ipsi Stoici, qui cum uehementer amauerint sollertiam disputandi, quam dialecticam nominant, a corporis sensibus eam ducendam putarunt, hinc adseuerantes animum concipere notiones, quas appellant Ivvoiac, earum rerum scilicet quas definiendo explicant; hinc propagari adque conecti totam discendi docendique rationem. Ubi ego multum mirari soleo, cum pulchros dicant non esse nisi sapientes, quibus sensibus corporis istam pulchritudinem uiderint, qualibus oculis carnis formam sapientiae decusque conspexerint. Hi uero, quos merito ceteris anteponimus, discreuerunt ea, quae mente conspiciuntur, ab his, quae sensibus adtinguntur, nec sensibus adimLumen autem mentium esse dixerunt, ad discernenda omnia, Deum a quo facta sunt omnia. Re
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ cũpficit melius utq postea quã prius qđ autẽ recipit maius autminꝰ sinedu¬
bitãtione mutabile q̃ Vnde in geniosi & docti & his exercitati homines facile
colliger̃ ñeẽ in eis reb: primãspeciẽ ubimuta bilis cẽ c̃uincit᷑. Cũ igitur incorũ
conspectu & corpus & animꝰ maius minꝰq speciosaeent. Siautẽ om̃s specie carere
possent omnino milla essent : Vider̃ ẽe aliquid uł primae ẽt & in cõmutabilis &
exquo facta cuncta uessent. Ita qđ notũ ẽ dĩ manifestauiteis ipsecũ abeis Inui¬
nitas a quo eiã uisi bilia & tẽporalia cuncta creatas. haecde illa parte quam
ubiuer satur pars altera quae abeis logica id est racionalis uocat᷑ : Vbsituthis
c̃parandi uideant᷑ ꝗ posuer̃ iudiciũ ueritatis in sensibus corporis eoruin.¬
quae infidis e fallacib: regulis om̃a quȩ discunt᷑ metienda eẽ censuer̃ ut epicurei & qui¬

Expanded text:
unus, cum proficit, melius utique postea quam prius. Quod autem recipit magis et minus, sine duunus, cum proficit, melius utique postea quam prius. Quod autem recipit magis et minus, sine dubitatione mutabile est. Unde ingeniosi et docti et in his exercitati homines facile collegerunt non esse in eis rebus primam speciem, ubi mutabilis esse conuincitur. Cum igitur in eoruconspectu corpus et animus magis minusque speciosa essent; si autem omni specie carere possent, omnino nulla essent, viderunt esse aliquid ubi prima esset et incommutabilis , ex quo facta cuncta essent. Ita quod notum est Dei, initas; a quo etiam uisibilia et temporalia cuncta creata sunt. Haec de illa parte, quam ubi uersatur pars altera, quae ab eis logica, id est rationalis, uocatur: absit ut his conparandi uideantur qui posuerunt iudicium ueritatis in sensibus corporis eorumque infidis et fallacibus regulis omnia, quae discuntur, metienda esse censuerunt, ut Epicurei et qui
Abbreviated transcription (Latin):
rauer eñ quic quidese uel corpus c̃ẽ ueluta meliuisq aliqd uitã tequacorpus spe¬
ciem quor poris et sensibilẽ intellegibilẽ uitae. proinde inte llgibile pretses
sensibili p̃tuler̃ Sensibiliadiximꝰ que iisutactu quecerporis sertiri queuite he¬
tellegibilia quetons pectum̃tis intelleg. Nulas em̃ pulintudocorporalisi i ue
instatucorporis sicut ẽ figura siue in motu sicut ẽ cantilena: Dequa nꝰ animꝰ iudi
& qđ ofecto ñ posset nisi melior hnillo eet̃ he&species sine tun ore no sianines tndi¬
pitu uocis sinespatio uelloci uel tẽporis. sedubi quoq nisi mutablis eẽt ñ alius
alio melius despecie sensibili iudicar& melius ingemosior quãtardior melius
peritior qua inperitior melius exercitatior quã minꝰ exercitatus & idẽ ifser

Expanded text:
rauerunt enim, quidquid est, uel corpus esse uel uitam, meliusque aliquid uitam esse quam corpus, sperauerunt enim, quidquid est, uel corpus esse uel uitam, meliusque aliquid uitam esse quam corpus, speciemque corporis esse sensibilem, intellegibilem uitae. Proinde intellegibilem speciem sensibili praetulerunt. Sensibilia dicimus, quae uisu tactuque corporis sentiri queunt; intellegibilia, quae conspectu mentis intellegi. Nulla est enim pulchritudo corporalis siue in statu corporis, sicut est figura, siue in motu, sicut est cantilena, de qua non animus iudicet. Quod profecto non posset, nisi melior in illo esset haec species, sine tumore molis, sine strepitu uocis, sine spatio uel loci uel temporis. Sed ibi quoque nisi mutabilis esset, non alius alio melius de specie sensibili iudicaret; melius ingeniosior quam tardior, melius peritior quam inperitior, melius exercitatior quam minus exercitatus, et idem ipse
Abbreviated transcription (Latin):
& elem̃ta disposita acelo usq: ad t̃rã & quecũq corpora ineiss̃ siue omne uitã
uel quȩ nutrit & contin& qualisẽ in arborib: uel que & hoc hab& & sentit qua¬
lis ẽ in pecorib: uelquȩ & hoc hab& & intellegit qualis est in hominuibus¬
Vel que nut ritorio subsidio ñ indig& seđ tantũ sedtantũ contin& sentit intellegit qua¬
lisẽ mangelis nis abillo eem̃pos se qui simplicit ẽ qr ñ aliud illiẽ ee aliud uiuerequas
possiteẽ ñiuiuens net aliudilliẽ uiuere aliud intellegere quasi possit uiueren intul¬
legens nec aliudilliẽ hitellegere. aliudbeatũet̃ quasi possit intel legertsibeates
sed qđ ẽ illiuiuere intellegere beatũ eẽ. hoc ẽ illieẽ. Propt hano hnc̃ mutabiltates
& simplicitatẽ intellexer eũ om̃a illa fecisse & ipsũ anullo fieri potiusie Consi de¬

Expanded text:
et elementa disposita a caelo usque ad terram et quaecumque corpora in eis sunt, siue omnem uitam, et elementa disposita a caelo usque ad terram et quaecumque corpora in eis sunt, siue omnem uitam, uel quae nutrit et continet, qualis est in arboribus, uel quae et hoc habet et sentit, qualis est in pecoribus, uel quae et haec habet et intellegit, qualis est in hominibusuel quae nutritorio subsidio non indiget, sed tantum continet sentit intellegit, qualis est in angelis, nisi ab illo esse non posse, qui simpliciter est; quia non aliud illi est esse, aliud uiuere, quasi possit esse non uiuens; nec aliud illi est uiuere, aliud intellegere, quasi possit uiuere non intellegens; nec aliud illi est intellegere, aliud beatum esse, quasi possit intellegere non beatus; sed quod illi est uiuere, intellegere, beatum esse, hoc est illi esse. Propter hanc incomo fieri potuisse. Conside
Abbreviated transcription (Latin):
pud uit dicere dincor pus eẽ. Verũ tam̃ eiusdẽ naturae cuius illeẽ animos nrõs
eẽputauer̃ Ita non eos mouit tanta mutabilitas animȩ quãdi naturȩ tribuere ne¬
fasẽ sed dicunt corpore mutatur animȩ natura. nã ꝑseipsã in cõmutabilis ẽ pote¬
rantistidicere corpore aliquo uulneraturcaro nãq ꝑseipsã inuulnerabilis est
rorsus qđ mutari ñ pot ÷ nulla repot ÷. Acꝑ hoc qđ corpore mutari pot ÷ aliquare
inmerito fama atq gloria p̃latos. uidemꝰ nullũ corpus eẽdm̃ & idõcuncta corpora
uider̃ omñes peciem inre quacũq: mutabili quaẽ quicquid illud est quo quo modo
& qualiscũq: naturaẽ ñ eẽ posse nisi abillo quiuereẽ quia in cõmutabnlit̃ ẽ. Ac
ꝑ hoc siue uni uersi mundi corpus figuras qualitates ordinatũ que motũ.

Expanded text:
puduit dicere Deum corpus esse, uerum tamen eiusdem naturae, cuius ille est, animos nostros puduit dicere Deum corpus esse, uerum tamen eiusdem naturae, cuius ille est, animos nostros esse putauerunt; ita non eos mouit tanta mutabilitas animae, quam Dei naturae tribuere nefas est. Sed dicunt: Corpore mutatur animae natura, nam per se ipsa incommutabilis est. Poterant isti dicere: corpore aliquo uulneratur caro, nam per se ipsa inuulnerabilis est. Prorsus quod mutari non potest, nulla re potest, ac per hoc quod corpore mutari potest, aliqua re inmerito fama adque gloria praelatos uidemus, nullum corpus esse Deum, et ideo cuncta corpora uiderunt omnem speciem in re quacumque mutabili, qua est, quidquid illud est, quoquo modo et qualiscumque natura est, non esse posse nisi ab illo, qui uere est, quia incommutabiliter est. Ac per hoc siue uniuersi mundi corpus figuras qualitates ordinatumque motum
Abbreviated transcription (Latin):
fabulatas Ipsi quippe habebant qđ ñ uidebant: & apud se imaginabant᷑ qđ foris
gitabant hoc autẽ in conspectutalis cogitationis im nẽ corpus sed simi litudo
corporis Illud autẽ unde uidet᷑ in animo ha& similitudo corporis: nec corpus est
nec similitudo corporis. Etunde uidet᷑ atq ut rũpulcdra andeformis sit iudicat᷑
profecto e melius quã ipsa quȩ iudicatur Heomens hominis & rationalis ami¬
mȩ natura ẽ quȩ utique corpus nẽ suã illa corporis similitudo cũ inammoco¬
gitantis aspicit᷑ atq: iudicatur nec ipsa corpus ẽ ñ ẽ ergo nec t̃ra nec aqua. nec
acer nec ignis quib: quattuor corporib: quȩdicunt᷑ quattuor elem̃ta mundũ
corporeũ uidemꝰ eẽ conpactũ. porro sinr animus corpus nẽ quo modo ds̃ creator
animi corpus ẽ. Ced antergo isti utdictũ ẽplatomcis. Ced ant & illiquos quidem

Expanded text:
fabulata sunt. In se quippe habebant quod non videbant, et apud se imaginabantur quod foris fabulata sunt. In se quippe habebant quod non videbant, et apud se imaginabantur quod foris gitabant. Hoc autem in conspectu talis cogitationis jam non est corpus, sed similitudo corporis. Illud autem unde videtur in animo haec similitudo corporis, nec corpus est, nec similitudo corporis; et unde videtur, atque utrum pulchra an deformis sit judicatur, profecto est melius quam ipsa quae iudicatur. Haec mens hominis et rationalis animae natura est, quae utique corpus non est, si iam illa corporis similitudo, cum in animo cogitantis aspicitur adque iudicatur, nec ipsa corpus est. Non est ergo nec terra nec aqua, nec aer nec ignis, quibus quattuor corporibus, quae dicuntur quattuor elementa, mundum corporeum uidemus esse conpactum. Porro si noster animus corpus non est, quo modo Deus creator animi corpus est? Cedant ergo et isti, ut dictum est, Platonicis; cedant et illi, quos quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tanti d̃ cognitorib: uiris. Vithales in humore anaximenes inaeresto ici in
igne epicorus in athomis hocẽ minutissimis corpusculisq: nec diuidi nec senti¬
riqueunt & quicũq aliiquoꝵ enumeratione inmorari ñẽ necesse sue sim¬
plicia siue coniuncta corpora siueuitacarentia siue uiuentia sed tam̃
corporecausã p̃incipiũq rerũ eẽdixer̃ . Nã quida eꝵ areb: ñ uiuis resuiuas fieri
posse credider : sic̃ epicurei. Quidã uero auiuente quidẽ & uiuentia & ñuiuen¬
tia sedtam̃ a corpore corpora nã sto ici ignẽ ide corpus unũ ex his quateuor
elem̃tis quib: uisibilis mundus. hic constat & uiuentẽ e sapientẽ & ipsius
mundi fabri catorẽ atq: omniũ quȩ i neos̃ eumq ueominino igñedm̃ eẽpuca uer¬
Eli& ceteri simleseoꝵ id solũ cogitare potuer̃ qđ cũ eis corda eoꝵ obstricta carnis sensib:

Expanded text:
tanti Dei cognitoribus uiris, ut Thales in umore, Anaximenes in aere, Stoici in tanti Dei cognitoribus uiris, ut Thales in umore, Anaximenes in aere, Stoici in igne, Epicurus in atomis, hoc est minutissimis corpusculis, quae nec diuidi nec sentiri queunt, et quicumque alii, quorum enumeratione inmorari non est necesse, siue simplicia siue coniuncta corpora, siue uita carentia siue uiuentia, sed tamen corpora, causam principiumque rerum esse dixerunt. Nam quidam eorum a rebus non uiuis res uiuas fieri posse crediderunt, sicut Epicurei; quidam uero a uiuente quidem et uiuentia et non uiuentia, sed tamen a corpore corpora. Nam Stoici ignem, id est corpus unum ex his quattuor elementis, quibus uisibilis mundus hic constat, et uiuentem et sapientem et ipsius mundi fabricatorem adque omnium, quae in eo sunt, eumque omnino ignem deum eet caeteri similes eorum id solum cogitare potuerunt, quod cum eis corda eorum obstricta carnis sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
& faunus & aeneas e romulus uel &iã herculis & es colapus & liber semelanatꝰ
& trndaride fr̃s & siquos alios ex mortalib produs habent sed ipsi& iã malorat:
gentiũ . dii quos cicero intus culanis tacitus nominib: uidetur adtingere . Iuppit̃
iuno saturnus uulcanꝰ uesta & alii plurimi quosuarro conatur ad mundipartes
siue elem̃ta trans ferre homines fius seprodunt᷑. Timens enĩ & ille quasi reue¬
lata mrsteria petens amon& alex andrũ utcũ eamatri c̃scripta in sinua uerit
flã mis iubeat c̃cremari. Nonsolũ ergoista quaeduȩ theologiȩ fabubosac̃tin&
& ciuilis platonicis plr loso phiscedunt qui uerũ dm̃ & rerũ auctorẽ & uerita¬
tis in lustratorem & beatitudinis largitorẽ et̃ dixer̃. Sed alii quoq philo sofi qui
corporalia naturȩ principia corpori deditis m̃tib: opinatis cedant histantis &

Expanded text:
et Faunus et Aeneas et Romulus uel etiam Hercules et Aesculapius et Liber Semela natus et Faunus et Aeneas et Romulus uel etiam Hercules et Aesculapius et Liber Semela natus et Tyndaridae fratres et si quos alios ex mortalibus pro dis habent, sed ipsi etiam maiorum gentium di, quos Cicero in Tusculanis tacitis nominibus uidetur adtingere, Iuppiter, Iuno, Saturnus, Vulcanus, Vesta et alii plurimi, quos Varro conatur ad mundi partes siue elementa transferre, homines fuisse produntur. Timens enim et ille quasi reuelata mysteria petens admonet Alexandrum, ut, cum ea matri conscripta insinuauerit, flammis iubeat concremari. Non solum ergo ista, quae duae theologiae, fabulosa continet et ciuilis, Platonicis philosophis cedant, qui uerum Deum et rerum auctorem et ueritatis inlustratorem et beatitudinis largitorem esse dixerunt; sed alii quoque philosophi, qui corporalia naturae principia corpori deditis mentibus opinati sunt, cedant his tantis et
Abbreviated transcription (Latin):
nitate turpantur : Et quȩcũq turpia gerunt᷑ Intheatris c̃parata sibi tẽporũ foe¬
ditate laudant᷑. Et ea quȩ uarro exhis sacris quasi adcaelũ & t̃rã rerũq mortaliũ
semina &actus interp̃tatusẽ quia nec ipsa illis ritib: significant᷑ quae ipse insi nu¬
are conatur & idoueritas conantẽ ñ sequit᷑ &si ipsa essent tam̃ animȩ rationali
eaquȩ in fra illã naturȩ ordine constitutas ꝓdõ suo colenda coneent nec sibi
debuit ꝓferre tã qua deos eas resquib: ipsã p̃tulit uerusds̃ & eaquȩ numa
pompilius reuera ad sacra eius modi ꝑtinentia. & sȩcũ sepeliendo curauit
abscondi& aratro eruta senatus iussit incendi. In eo generes &iã illa ut
aliquid denuma mitius suspiemur quȩ a lexander macedo scripsit ad matrẽ
sibia magno antistite sacrorum aegrptiorũ quodã leone patefacta Ubi ñ pieꝰ

Expanded text:
nitate turpantur, et quaecumque turpia geruntur in theatris, comparata sibi templorum foenitate turpantur, et quaecumque turpia geruntur in theatris, comparata sibi templorum foeditate laudantur, et ea, quae Varro ex his sacris quasi ad caelum et terram rerumque mortalium semina et actus interpretatus est quia nec ipsa illis ritibus significantur, quae ipse insinuare conatur, et ideo ueritas conantem non sequitur; et si ipsa essent, tamen animae rationali ea, quae infra illam naturali ordine constituta sunt, pro deo suo colenda non essent, nec sibi debuit praeferre tamquam deos eas res, quibus ipsam praetulit uerus Deus, et ea, quae Numa Pompilius re uera ad sacra eius modi pertinentia secum sepeliendo curauit abscondi et aratro eruta senatus iussit incendi. In eo genere sunt etiam illa, ut aliquid de Numa mitius suspicemur, quae Alexander Macedo scribit ad matrem sibi a magno antistite sacrorum Aegyptiorum quodam Leone patefacta, ubi non Picus
Abbreviated transcription (Latin):
tura subsistit : nulla doc trina instruit nullus usus expedit ipse queratur ubi
nobis securas̃ om̃a ipsecernat᷑. Vbn nobis certas omã ipsediligat᷑ ubi nob ratas om̃a
Siergo plato dĩ huiꝰ imitatorem cognitorẽ amatorẽ dix eẽ sapientẽ Cuiꝰ parti¬
cipatione sitbeatꝰ quidopus ẽ excutere ceteros nulli nobis qua isti pprũs accesser̃:
Cedat eis igit᷑ ñsolũ theologia illa fabulosa. Deorũ criminib: oblectans animos im¬
piorum nec solũ &iã illa ciuilis ubi inpuri demones terrestrib: gaudus deditospopu¬
los deoꝵ nomine seducentes humanos errores tã quã suos diuinos honores habere
uoluer̃ adspectandos suorũ criminũ ludos cultores suos tãquã ad suũ cultũ stu¬
diis inmundis simis excitantes & sibi delectabiliores ludos deipsis spectatoribus
exhibentes . Vbisi quauelut honestagerunt᷑ intẽplis c̃iunta sibitheatrorũ obsce¬

Expanded text:
tura sutura sunobis secura sunt omnia; ipse cernatur; ubi nobis certa sunt omnia; ipse diligatur, ubi nobis recta sunt omnia. Si ergo Plato dei huius imitatorem, cognitorem, amatorem dixit esse sapientem, cuius participatione sit beatus, quid opus est excutere ceteros? Nulli nobis quam isti propius accesserunt. Cedat eis igitur, non solum theologia illa fabulosa deorum, carminibus oblectans animos impiorum, nec solum etiam illa civilis ubi impuri demones terrestribus gaudiis deditos populos, eorum nomine seducentes, humanos errores tanquam uoluerunt, ad spectandos suorum criminum ludos cultores suos tamquam ad suum cultum studiis inmundissimis excitantes et sibi delectabiliores ludos de ipsis spectatoribus exhibentes ubi si qua uelut honesta geruntur in templis, coniuncta sibi theatrorum obsce
Abbreviated transcription (Latin):
eũ legunt᷑ siue quedix̃ siue quȩ abaliis dicta narrauit atq c̃scripsit quȩ sibi placita
uiderent᷑ quedã cõmemorari & operihuic inseri Oport& a robis uel ubi suffragat᷑
religioniuerȩ qua fides nr̃a suscipit ac defendit uel ubi eiuidet᷑ eẽ c̃trarius quan¬
tũ adistã deunodõ & plurib: ꝑtin& questionẽ ꝓpt̃ uitã quae postmortẽ futura ẽ ue¬
racit̃ beatã. fortassi s enĩ quiplatonẽ ceteris phr lo sopins gentiũ longe recteq p̃¬
latũ acutius atq ueratius intellexisse ac sequutiẽe fama celebriore laudantur
Aliquit talede dõ sentiunt ut in illo inueniat᷑ & causa subsistendi e ratio intelle¬
gendi & ordo uiuendi. Quorũ trũ unũ ad naturalẽ alterũ adrationalẽ Ter¬
cellit aitingat illud qđ cuncta p̃cellit. Idẽ unũ uerũ optimũ dm̃ sine quonulla na¬

Expanded text:
eum leguntur, siue quae dixit, siue quae ab aliis dicta esse narrauit adque conscripsit, quae sibi placita eum leguntur, siue quae dixit, siue quae ab aliis dicta esse narrauit adque conscripsit, quae sibi placita uiderentur, quaedam commemorari et operi huic inseri oportet a nobis, uel ubi suffragatur religioni uerae, quam fides nostra suscipit ac defendit, uel ubi ei uidetur esse contrarius, quantum ad istam de uno Deo et pluribus pertinet quaestionem, propter uitam, quae post mortem futura est, ueraciter beatam. Fortassis enim qui Platonem ceteris philosophis gentium longe recteque praelatum acutius adque ueracius intellexisse ac secuti esse fama celebriore laudantur, aliquid tale de Deo sentiunt, ut in illo inueniatur et causa subsistendi et ratio intellegendi et ordo uiuendi; quorum trium unum ad naturalem, alterum ad rationalem, terd in eo praecellit, adtingat illud, quod cuncta praecellit, id est unum uerum optimum Deum, sine quo nulla na
Abbreviated transcription (Latin):
moralem que maxime in actione uersatur Vlterã naturalẽq c̃tẽplationide¬
&tẽplationi sit necessaria: maximetam̃ c̃tẽplatio ꝑfectionẽ sibuindicat ueritatis
deo hȩs triptio ñ ẽ c̃trariailli distinctioni quia intellegitur om̃ꝑstudiũ sapientiȩ
inactione & contẽplatione c̃ sistere. Quidautẽ in his uel dehis singulis partibus
platosenserit idẽ ubifinẽomniũ actionũ ubi causa rii omnium naturarum
Vbilumen omnium rationũ eẽ cognouerit uel credideritdisserendo ex plicare & lon¬
gũ eẽ arbitror & temere ad firmandũ eẽ ñ arbritror. Cũ enĩ magistrisuisocra¬
tis quẽ facit insuis uoluminib: disputantẽ notissimũ morẽ dissimulan descientiae
uel opi monissuȩ seruare adfectat qui& illi ipsemos placuit ł actũẽ ut&iã ip¬
sius platonis dereb: magnis sententiae ñ facileꝑ spici possint. Ex histam̃ quȩ apud

Expanded text:
moralem, quae maxime in actione uersatur; alteram naturalem, quae contemplationi demoralem, quae maxime in actione uersatur; alteram naturalem, quae contemplationi dectioni et contemplationi, sit necessaria, maxime tamen contemplatio perspectionem sibi uindicat ueritatis. Ideo haec tripertitio non est contraria illi distinctioni, qua intellegitur omne studium sapientiae in actione et contemplatione consistere. Quid autem in his uel de his singulis partibus Plato senserit, id est, ubi finem omnium actionum, ubi causam omnium naturarum, ubi lumen omnium rationum esse cognouerit uel crediderit, disserendo explicare et longum esse arbitror et temere adfirmandum esse non arbitror. Cum enim magistri sui Socratis, quem facit in suis uoluminibus disputantem, notissimum morem dissimulandae scientiae uel opinionis suae seruare adfectat, quia et illi iste mos placuit, factum est ut etiam ipsius Platonis de rebus magnis sententiae non facile perspici possint. Ex his tamen, quae aput
Abbreviated transcription (Latin):
bat auditis eminentiorib: in ea doctorib facillime conp̃hendit Etquia nae¬
gistrũ socratẽ singularit̃ diligebat eũ loquentẽ faciens phere inomnib: sermo¬
nib suis &iã illa queuel ab aliis didicerat uelipsequanta potuerat intellegentia
uiderat cũillius lepore & moralib: disputationib: tẽperauit. Itaq cũ fculiũ
sapientiae Inactione & contẽ platione uersetur. Vnde una parseiꝰ actua i¬
tera contẽ platiua dicipot ÷ quarũ actiua adagendã uitã idẽ ad mores instru¬
endos ꝑtin&s Contẽ platiua autẽ ad conspiciendas naturae causas &s sinceris¬
simã ueritatẽ. Socrates inactiua excelliusse memoratur. phrtagoras uera
magis contẽ platiuȩ quib potuit intellegentiae uirib: institisse : pro indepla¬
to utrũq iungendo phrlo sop hrã ꝑfecisselaudat᷑ quã intrespartes distribut unã

Expanded text:
bat, auditis eminentioribus in ea doctoribus facillime conprehendit. Et quia mabat, auditis eminentioribus in ea doctoribus facillime conprehendit. Et quia magistrum Socratem singulariter diligebat, eum loquentem faciens fere in omnibus sermonibus suis etiam illa, quae uel ab aliis didicerat, uel ipse quanta potuerat intellegentia uiderat, cum illius lepore et moralibus disputationibus temperauit. Itaque cum studium sapientiae in actione et contemplatione uersetur, unde una pars eius actiua, altera contemplatiua dici potest quarum actiua ad agendam uitam, id est ad mores instituendos pertinet, contemplatiua autem ad conspiciendas naturae causas et sincerissimam ueritatem: Socrates in actiua excelluisse memoratur; Pythagoras uero magis contemplatiuae, quibus potuit intellegentiae uiribus, institisse. Proinde Plato utrumque iungendo philosophiam perfecisse laudatur, quam in tres partes distribuit: unam
Abbreviated transcription (Latin):
buer. Vtquadux eredibileẽ umus magistri potuisse facero sectatores qui da su mimn
bonũ cõdicerent uoluptatẽ sicut a ristippus quidã uirtutẽ sicut antifite s SALI
atq alii aliudatq aliud opinatis quos cõmemorare longũẽ. Sed int̃ discipulos socre al¬
ñ quidẽ inmerito excellentissima gloriaclaruit qui aomnino ce tero ab cisontras¬
pͥla plato quiũ eẽt athemȩnsis hon esteapudsuos loconatos & ingenio mirtab ili longesuo
condiscipuls anteire parũtam̃ putans ꝑficiendȩ philoso phiȩ sufficerese isu adsa¬
oritiã disciplinã quã longȩ lateque potuit peregrinatusẽ. Quaqua uersũ eũali¬
cuiuis nobilitate scientiae ꝑcipiendȩ fama rapiebat. Itaq & hugnto didicia
quecũ q magna illic habebant᷑ atq docebantir . Et inde ineas italie rutes ueniens
ubi pirtagoraeo famacelebrabat᷑. Qui quidithalicȩ phirlo sophis rec tusatore¬

Expanded text:
buerunt, ut quod uix credibile est unius magistri potuisse facere sectatores quidam summum buerunt, ut quod uix credibile est unius magistri potuisse facere sectatores quidam summum bonum esse dicerent uoluptatem, sicut Aristippus; quidam uirtutem, sicut Antisthenes. Sic alii adque alii aliud adque aliud opinati sunt, quos commemorare longum est. non quidem inmerito, excellentissima gloria claruit, qua omnino ceteros obscuraret, Plato. Qui cum esset Atheniensis honesto aput suos loco natus et ingenio mirabili longe suos condiscipulos anteiret, parum tamen putans perficiendae philosophiae sufficere se ipsum ac Socraticam disciplinam, quam longe ac late potuit peregrinatus est, quaquauersum eum alicuius nobilitatae scientiae percipiendae fama rapiebat. Itaque et in Aegypto didicit quaecumque magna illic habebantur adque docebantur, et inde in eas Italiae partes ueniens, ubi Pythagoreorum fama celebrabatur, quidquid Italicae philosophiae tunc flore
Abbreviated transcription (Latin):
multatus ẽ. Sed eũ postea illa ipsa quȩ pub licedã pnauerat atheniensiũ ciuitas pub¬
liceluxit. induos accusatores eiꝰ usq: ad eo populi indignationet̃ uersa ut unꝰ eoꝵ op¬
pressussui multitudinis interir&. Exilio autẽ uoluntario atq: ꝑtuo poenã simi¬
lit̃ alit̃i euader& tã p̃claraigitur uitȩ mortis que fama socratis reliquid plurimos
suȩ philosophiȩ sectatores : quorũ certatim studiũ fuit Inquestionũ moralium dis¬
ceptatione uersari ubiagitur desũ mobono sine quofieri ho mobeatus ñ pot ÷ qđ inso¬
cratis disputationib: dumomã mou& asseritdestruit. Qm̃ ñ euident̃ apparuit
qđ cuiq placuit indesũpser̃ et ubncuiq: uisuẽ consttuer̃ finẽboni Pinis autẽ bomi apellat᷑
quoquis q cũpuenerit beatusẽ. Sicautẽ diuersas lnt̃se socratici deistofine sententias hna¬

Expanded text:
multatus est. Sed eum postea illa ipsa, quae publice damnauerat, Atheniensium ciuitas pubmultatus est. Sed eum postea illa ipsa, quae publice damnauerat, Atheniensium ciuitas publice luxit, in duos accusatores eius usque adeo populi indignatione conuersa, ut unus eorum obpressus ni multitudinis interiret, exilio autem uoluntario adque perpetuo poenam similem alter euaderet. Tam praeclara igitur uitae mortisque fama Socrates reliquit plurimos suae philosophiae sectatores, quorum certatim studium fuit in quaestionum moralium disceptatione uersari, ubi agitur de summo bono, quo fieri homo beatus potest. Quod in Socratis disputationibus, dum omnia mouet adserit destruit, quoniam non euidenter apparuit, quod cuique placuit inde sumserunt et ubi cuique uisum est constituerunt finem boni. Finis autem boni appellatur, quo quisque cum peruenerit beatus est. Sic autem diuersas inter se Socratici de isto fine sententias ha
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat. inquiriquas primas atq sũ mas ñ nisi in unius acsumidi uoluntate eẽcredebat.
Vndeñ eas putabat nisimundata m̃te possec̃ p̃hendi & ido purgandȩ bonis morib: uite
censebat. instandũ utdeprim̃tib: libidinib: exo neratus animꝰ naturali uigore inaet̃na
seadtollere naturã que in corporei & incõmutabilis lumims ubicaus ȩominiũ factarũ
naturarũ . stabilit̃ uiuunt. Intellegentiae puritate conspicer&. Constateũ tamen¬
eũ tunc florebao imperitorũ stultitiã scire sed aliquid opinantiũ &iã in ipsis moralib:
questionib: quototũ animũ intendisse uidebat᷑ uel c̃fessa ignorantia sua uel dissi¬
mulatascientia lepore mirabili disserendi & acutissima urbanitate agitas seatq:
uersasse. Vnde& concitatis inimicitiis talũ mosa criminatione dã pnatus morte

Expanded text:
uidebat inquiri, quas primas adque summas non nisi in unius ac summi Dei uoluntate esse credebat; uidebat inquiri, quas primas adque summas non nisi in unius ac summi Dei uoluntate esse credebat; unde non eas putabat nisi mundata mente posse conprehendi; et ideo purgandae bonis moribus uitae censebat instandum, ut deprimentibus libidinibus exoneratus animus naturali uigore in aeterna se adtolleret naturamque incorporei et incommutabilis luminis, ubi causae omnium factarum naturarum stabiliter uiuunt, intellegentiae puritate conspiceret. Constat eum tamen inperitorum stultitiam scire se aliquid opinantium etiam in ipsis moralibus quaestionibus, quo totum animum intendisse uidebatur, uel confessa ignorantia sua uel dissimulata scientia lepore mirabili disserendi et acutissima urbanitate agitasse adque uersasse. Unde et concitatis inimicitiis calumniosa criminatione damnatus morte
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ quefierene itaputauit consta reomã ut inse& iã m̃te diceret que corpora aet̃na idẽ
illas particulas coniugendo e dissipando ager& omã. Socrates huꝰ discipulus fuis seꝑhibet᷑
phiam ad corrigendos cõponendos que mores flexis sememoratur . Cumante illũ om̃s
magis phrsicis i dẽ naturalib: reb: ꝑscrutandis opera maximã inpenderint. Non
mili autẽ uidet᷑ posse a dliquidũ colligiutrũ socrates ut hoc sacer& thedio rerũ obscurarũ
& incertarũ ad aliquid aꝑtũ &certũ repperiendũ animũ intendit quod ess& beate
uitȩ necessariũ ꝓpt̃ qua unã omniũ phrlosophorũ Inuigilasse aclaboras se uidet᷑ in¬
dustria. Anuero sicut te illo quidẽ uolentius suspicantur nolebat in mundis t̃renis
cupiditatib: animos seextendere indiuina & conari quando quidẽ ab eiscaus asrerũ

Expanded text:
quaeque fierent, ita putauit constare omnia, ut inesse etiam mentem diceret, quae corpora aeterna, id est quaeque fierent, ita putauit constare omnia, ut inesse etiam mentem diceret, quae corpora aeterna, id est illas particulas, coniungendo et dissipando ageret omphiam ad corrigendos componendosque mores flexisse memoratur; cum ante illum omnes magis physicis, id est, naturalibus, rebus perscrutandis operam maximam impenderent. Non mihi autem videtur posse ad liquidum colligi, utrum Socrates, ut hoc faceret, taedio rerum obscurarum et incertarum ad aliquid apertum et certum reperiendum uitae necessarium, propter quam unam omnium philosophorum inuigilasse ac laborasse uidetur industria, an uero, sicut de illo quidam beneuolentius suspicantur, nolebat inmundos terrenis cupiditatibus animos se extendere in diuina conari. Quando quidem ab eis causas rerum