comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur gencium. Dat inquit sa¬
pienciam sapientibus. ⁊ scien¬
ciam intelligentib disciplinã.
Ipse reuelat ꝓfunda ⁊ abscondi¬
ta. ⁊ nouit intenebris consti¬
tita. ⁊ lux cum eo est. Nemo
gͦ de suo ingenio presumat.
nemo interiorum. nemo uel
exteriorum scienciam studiis
suis uel meritis ascribat. Ip̃e
est enim qui dat sapientibus
sapienciam. ip̃e cque qui dat
scienciam intelligentibus disci¬
plinam. In eadem ꝓculdubio
sentenciam ꝑgit. qui dicit.
Omnis sapientia a dño deo
est. ⁊ cum eo fuit semper.
⁊ est ante ip̃m. Utits ꝯsentit.
qui att. Omne datum optimum
⁊ omne donum ꝑfectum desur¬
sum est. descendens a patre

Expanded text:
tur gentium: Dat, inquit, satur gentium: Dat, inquit, sapientiam sapientibus, et scientiam intelligentibus disciplinam. Ipse revelat profunda et abscondita, et novit in tenebris constituta, et lux cum eo est. Nemo ergo de suo ingenio praesumat, nemo interiorum vel exteriorum scientiam suis studiis vel meritis ascribat. Ipse est enim qui dat sapientibus sapientiam, ipse aeque qui dat scientiam intelligentibus disciplinam. In eamdem procul dubio sententiam pergit qui dicit: Omnis sapientia a Domino Deo est, et cum eo fuit semper, et est ante aevum . Utrique consentit, qui ait: Omne datum optimum, et omne donum perfectum de sursum est
Abbreviated transcription (Latin):
de hoꝵ destructione quam illarum
exaltatione mistice scribitur. cum
transtulisti. eietisti gentes ⁊ plan-¬
tasti eam. Uinea plantatur. qñ
bonum ꝓpositum inbona inten¬
cione figitur. Gentes eiciunt᷑
quando confessionis edicto ꝓfes¬
sionis uoto interminatur pecc̃is
uiciis abrenunciatur. In eandem
sententiam currit. quod alras idẽ
ꝓpheta de uicioꝵ extirpatione. uel
uirtutum plantatione canit. E¬
iecisti gentes ⁊ plantasti eos. af¬
flixisti populos ⁊ expulisti eos.
Odiosus ille uitiorum populus
afflictionis magnitudine expellit᷑
cum tandem aliquando. tam con¬
tritione corporis. qmͣ compucti¬
one cordis. a carnalium desiderioꝵ
dñatione. anima du. multumq
oppressa liberatur. In hunc itaq
modum salutis nr̃e auctor. et
ꝓrector. dum uicioꝵ in nobis
dominium destruit. uirtutes
uero in eorum locum restitu.¬
it. tranffert regna atq consti¬
tuit. Et recte quidem. Quia
dñi est regnum. ⁊ ipse dñabi¬

Expanded text:
de horum destructione quam illarum de horum destructione quam illarum exaltatione mystice scribitur, cumtranstulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam . Vinea plantatur quando bonum propositum in bona intentione figitur. Gentes ejiciuntur, quando confessionis edicto, professionis voto interminatur peccatis, vitiis abrenuntiatur. In eamdem sententiam currit, quod alios idem Propheta de vitiorum exstirpatione, vel virtutum plantatione cavit: Ejecisti gentes, et plantasti eos, afflixisti populos, et expulisti eos . Odiosus ille vitiorum populus afflictionis magnitudine expellitur, cum tandem aliquando tam contritione corporis quam compunctione cordis a carnalium desideriorum dominatione anima diu multumque oppressa liberatur. In hunc itaque modum salutis nostrae auctor et protector, dum vitiorum in nobis dominium destruit, virtutes vero in eorum locum restituit, transfert regna, atque constituit. Et recte quidem, quia Domini est regnum, ipse dominabi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ expedicius ꝓferimus. In iuue¬
nili etate est uirtus robustior c̃or¬
poris. ⁊ animus audacior. ⁊ iccir¬
co ea etas ad exereutationis usum
efficatior. Usq ad ꝓuettiorem
etatem tum multiplex doctrina
tum multa rerum exꝑiencia cotidi¬
anis ꝓuettibus scienciam auget.
⁊ ictirto ea etas p̾ ceteris om̃ibus
consiliis uget. prudencia pollet.
Prima itaq dictarum ad discendum.
Scd̃a ad exertitandum. Tercia uero
preualet ad discernendum. Iuxta si¬
u̾sarum uirtutum efficatiam nos
hr̃e cognoscimus. Differentes itaq
efficatie facultates. diuerse quodam¬
mo sunt animoꝵ etates. Tempoꝵ
gͦ ⁊ etatum modos meritoꝵ ille
optimus moderator alternat. qui
nunc harum. nunc illaꝵ uirtutũ
tam facultatem qmͣ oportunitat̾ẽ
pietatis sue dispensatione ad mi¬
nistrat. Tranffert regna atq con¬
stituit. qñ cuersa uicioꝵ tẏrãnide
iurtittes regnare facit. De his ui¬
cioꝵ uirtutum ue ppłis. ⁊ tam

Expanded text:
et expeditius proferimus. In juveet expeditius proferimus. In juvenili aetate est virtus corporis robustior, et animus audacior, et idcirco ea aetas ad exercitationis usum efficacior. Usque ad provectiorem aetatem tum multiplex doctrina, tum multiplex rerum experientia quotidianis provectibus scientiam auget, et idcirco ea aetas prae caeteris omnibus consiliis viget, prudentia pollet. Prima itaque dictarum aetatum ad discendum, secunda ad exercitandum, tertia vero praevalet ad discernendum. Juxta siversarum virtutum efficaciam nos habere cognoscimus. Differentes itaque efficaciae, facultates diversae quodammodo sunt annorum aetates. Temporum ergo et aetatum modos meritorum ille optimus moderator alternat, qui nunc harum, nunc illarum virtutum tam facultatem, quam opportunitatem pietatis suae dispensatione administrat. Transfert regna atque constituit, quando eversa vitiorum tyrannide virtutes regnare facit. De his vitiorum, virtutumve populis, et tam
Abbreviated transcription (Latin):
dubio largientis dei dona sunt
quia ex eius utiq munere accepe¬
runt quicumq sapienciam et
fortitudinem hr̃e. quitumq sa¬
pienter ⁊ fortiter agere potuert̾.
Quid enim habes inquit apłs
quod non accepisti: Ipse inquit
mitat tempora ⁊ etates. Scimꝰ
quia omĩa tempus hñt. ⁊ suis
spaciis transeunt uniuersa sub
celo. Tempus plantandi ⁊ tempꝰ
euellendi quod plantatum est.
Iuxta hunc modum ⁊ in aliis
rebus considerari potest. ex oc¬
casione itaq temporis oportu¬
nitatem accipimus. ut modo
hec. modo illa utilius. uel ex¬
pedicius agere ualeamus. Ir̃is
itaq usibus tempora mutat.
qñ nunc harum. nimc illarũ
uirtutum exerciciis oportuni¬
tatem accõmodat. Sed quid q̃¬
so uurat exertendoꝵ accepisse
oportunitatem. nisi ex eiusdem
largitoris munere accipiamus
⁊ exequendi facultatem : Scimꝰ
autem quia etates diuerse aliis
⁊ aliis effectibus sunt magis
apte. Certe que in puericia dis¬
cimus. ꝓfundimus retinemus.

Expanded text:
dubio largientis Dei bona sunt, dubio largientis Dei bona sunt, quia ex ejus utique munere acceperunt quicunque sapientiam et fortitudinem habent, quicunque sapienter et fortiter agere potuerunt. Quid enim habes, inquit Apostolus, quod non accepisti? . Ipse, inquit, mutat tempora et aetates. Scimus quia omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo. Tempus plantandi, et tempus evellendi quod plantatum est. Juxta hunc modum, et in aliis rebus considerari potest. Ex occasione itaque temporis opportunitatem accipimus, ut modo haec, modo illa utilius vel expeditius agere valeamus. Nostris itaque usibus tempora mutat, quando nunc harum, illarum virtutum exercitiis opportunitatem accommodat. Sed quid, quaeso, juvat exercendorum accepisse opportunitatem, nisi ex ejusdem largitatis munere accipiamus et exsequendi facultatem? Scimus autem quia aetates diversae aliis, et aliis effectibus sunt magis aptae. Certe quae in pueritia discimus profundius retinemus,
Abbreviated transcription (Latin):
Otandum sane quod trplex
sit officium uere ⁊ ꝑfecte
deuotionis. Primum est.
confessio criminis. Scd̾m postula¬
tio miserationis. tercium mise¬
actusatio culpe. Scd̾m. supplica¬
tio uenie. tertium magnificatio
diuine munificencie. hec omnia
iste nr̃ daniel magnifice exequit᷑
sicut ex eius uerbis cognoscitur.
Confessio ⁊ accusatio est culpe
ubi alio loco dño loquitur in
oratione. Pectauimus iniquitatẽ
fecimus. impie egimus. ⁊ rece¬
ssimus. ⁊ declinauimus a man.¬
datis tuis ac iuditiis. Supplica.¬
tio ⁊ imploratio est uenie. ubi
legis eodem ipso dicente. Exaudi
dñe. placare dñe. attende ⁊ fac.
Glorificatio ⁊ magnificatio sui
creatoris. sibiq miserentis est
ꝓculdubio quod hoc in loco le¬
gis. Sit nomen dñi benedictum
a seculo ⁊ usq in secłm. quia sa¬
pientia ⁊ fortitudo eiꝰ sunt.⁊
ip̃e mutat tempora ⁊ etates. tr̃a¬
fferti regua atq constituit.
Sapiencia ⁊ fortitudo sane acci¬
pientis quidem bona. sed ꝓcul

Expanded text:
otandum sane quod triplex sit officium verae et perfectae devotionis. Primum est confessio criminis, secundum postulatio miserationis, tertium gloaccusatio culpae, secundum supplicatio veniae, tertium magnificatio divinae munificentiae. Haec omnia iste noster Daniel magnifice exsequitur, sicut ex ejus verbis cognoscitur. Confessio et accusatio est culpae, ubi alio loco Domino loquitur in oratione: Peccavimus, iniquitatem fecimus, impie egimus, et recessimus, et declinavimus a mandatis tuis ac judiciis . Supplicatio, et imploratio est veniae, ubi legis eodem ipso dicente: Exaudi, Domine; placare, Domine; attende, et fac . Glorificatio et magnificatio sui Creatoris sibique miserentis est procul dubio quod hoc in loco legis: Sit nomen Domini benedictum a saeculo, et usque in saeculum, quia sapientia, et fortitudo ejus sunt, et ipse mutat tempora et aetates, transfert regna, atque constituit . Sapientia et fortitudo sane accipientis quidem bona, sed procul
Abbreviated transcription (Latin):
caput suum dolet esse ꝯtͥctum. ħ pla¬
ne gͣuissi mꝰ erit ine̾sus. s ab hoc qͦ
ens illustͣtione aduentꝰ sui. Et ħ qͥd̾
dicta sunt de temptatõib istis. Nam
in sermone qͦdam suꝑ canticũ canti¬
coꝵ nẽmini suꝑ hiis me tͣctasse simi¬
cidiss. ex occasione .s. m̃itliani accu¬
bitꝰ sponsi. quẽ sͥ sponsa pet̾et inclica

Expanded text:
caput suum esse contritum. Hic plane gravissimus erit incursus; sed ad hoc quoque ens illustratione adventus sui. Et haec quidem dicta sint de tentationibus istis: nam et in sermone quodam super Cantica canticorum memini me super his tractasse simicidisset, ex occasione scilicet meridiani accubitus sponsi, quem sibi sponsa petierat indica
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃a qͦ ecc̃astice clignitatis officia in
t᷑pem q̃stum ⁊ tenebrarum negocia
ꝓpt̾ hoc freq̃ntant eccłias. missaᷤ cele¬
brant. psalmoᷤ decantant. Pep̃atib f
certat᷑. ut eccłiarum redditꝰ in suꝑ¬
fluitatis ⁊ uanitatis usus dissipent᷑.¬

Expanded text:
Ipsa quoque ecclesiasticae dignitatis officia in turpem quaestum et tenebrarum negotiumpropter hoc frequentant ecclesias, missas celebrant, psalmos decantant. Pro episcopacertatur, ut ecclesiarum redditus in superfluitatis et vanitatis usus dissipent
Abbreviated transcription (Latin):
ualdeq iocundũ cũ in reuelatione u̾i¬
tatis hunic ꝓcedit manifesta rõ. ⁊ ad
ꝯfirmationẽ reuelationis illinc occ᷑¬
rit tã aꝑta qmͣ figurata locutio.
Alioqͥn ab altitudine diei timebo ue¬
rens ne forte seducar a demonio me¬
ridiano. unde enĩ tor heses. unde
gurat se in angłm lucis : uides cer¬
mat in duob testib. Apparent itaq
moyses ⁊ helias ꝯ dño in ħ monte. ap¬
parent aũ in maiestate ñ in obscuritate
litere. s in claritate spiritalis intil¬
ligencie¬

Expanded text:
valdeque jucundum, cum in revelatione verivaldeque jucundum, cum in revelatione veritatis, hinc procedit manifesta ratio, et ad confirmationem revelationis illinc occurrit tam aperta, quam figurata locutio. Alioquin ab altitudine diei timebo, verens ne forte seducar a doemonio meridiano. Unde enim tot haereses, unde gurat se in angelum lucis? Vides cermat in duobus testibus. Apparent itaque Moyses et Elias cum Domino in hoc monte; apparent autem in majestate, non in obscuritate litterae, sed in claritate spiritualis intelligenti
Abbreviated transcription (Latin):
lam te existimas ascendisse ad
cor altum. ⁊ app̾hendisse montẽ illũ
extelsum ⁊ magñ. Si iam te credis.
xp̃m uidere tranffiguratuĩ. quicqͥd in
illo uideas. quicqͥd ab illo audias non
ei fatile credas. nͥ octurrant ei moyses
⁊ helias. Scimꝰ qi in ore duoꝵ ł trium
stat om̃e testimoniũ. Suspecta ÷ mͥ
auctoritas. nec xp̃m in sua clarificatione
recipio si ñ assistant ei moyses ⁊ helẏas.
Et in ualle ⁊ in montis ascensione xp̃m se¬
pe recipio sine teste. nunqmͣ aũ in mon¬
tis u̾tice ł in sua clarificatione. Si xp̃c
docet me de reb exteriorib. ł de intimis
meis facile recpio. ut pote in his que
in tante sublimitatis u̾tice ñ recipio
libet ueri simił reuelatio sine attestati¬
one moysi ⁊ helie. sine scͥpturarum
auctoritate. Adhibeat gͥ sibi xp̃c duo¬
sue lux illa tã magna ⁊ tam insolita.
oꝵ ł trium suũ ꝯfirmet testimontũ
ad ꝯꝓbandam reuelationis sue u̾itatẽ
adhibeat auctoritatẽ. Pulcrũ spectacłm

Expanded text:
am te existimas ascendisse ad cor altum, et apprehendisse montem illum excelsum et magnum, si jam te credis Christum videre transfiguratum, quidquid in illo videas, quidquid ab illo audias non ei facile credas, nisi occurrant ei Moyses et Elias. Scimus quia in ore duorum vel trium stat omne testimonium. Suspecta est mauctoritas nec Christum in sua clarificatione recipio, si non assistant ei Moyses et Elias. Et in valle, et in montis ascensione Christum saepe recipio sine teste, nunquam autem in montis vertice, vel in sua clarificatione. Si Christus docet me de rebus exterioribus, vel de intimis meis facile recipio, utpote in his quaein tantae sublimitatis vertice non recipio libet verisimilis revelatio sine attestatione Moysis et Eliae, sine Scripturarum auctoritate. Adhibeat igitur sibi Chrise lux illa tam magna, et tam insolita. orum vel trium suum confirmet testimonium, ad comprobandam revelationis suae veritatem, ripturae exhibeat auctoritatem. Pulchrum spectaculum,
Abbreviated transcription (Latin):
uiue. nisi indesmenter gr̃e ad here:
Quictuso disponas non de tua indu¬
stria. d sed de gr̃a diuina p̾sumas. Qͥd¬
quid ꝑagas. illi non tibi ascribas. hoc
utiq regi illi. ⁊ eo maxime tempore
dicendum erat. qd̾ illud qd̃ drunttus
acceꝑat. humanit᷑ querebat: ⁊ ad illud
qd̃ sꝑabatur huntane potius industne. qͣ
mirum ÷. ĩmo supta omẽm humanũi
modum stupendum. qd̾ sepe cum hec
apud nosmet ip̃os tatite loquimur.
⁊ intime senttimus. nichilominus tã
et sub eodem tempore ꝓprie industrie
inuitimur. ac si cooꝑantem grãm
penitus ignoremus. Sepe cum de
diuine gr̃e cõmendatione subtiliter ali¬
quid apud ꝓximos loquimur. de nr̃e
locitionis subtilitate apud nosmet¬
ip̃os głamur. O infinita hõis stulticia.
Et retre quidem dicis hoĩem uil posse
sine gr̃a. Sed si ueritatem loqueris
unde głaris. Doceamus itat occul¬
toꝵ ꝑscrutationͤes subtilissimas. il
om̃i nr̃o studio. in om̃i negocio. hoc

Expanded text:
vivere, nisi indesinenter gratiae adhaerere? vivere, nisi indesinenter gratiae adhaerere? Quidquid disponas non de tua industria, sed de divina gratia praesumas. Quidquid peragas, illi, non tibi ascribas hoc utique regi illi, et eo maxime tempore dicendum erat, quod illud quod divinitus acceperat humanitus quaerebat, et ad aliud quod sperabatur, humanae potius industriae, qmirum imo supra humanum modum stupendum quod saepe cum haec apud nosmetipsos tacite loquimur, et intime sentimus, nihilominus tamen, et sub eodem tempore propriae industriae innitimur, ac si cooperantem gratiam penitus ignoremus. Saepe cum de divinae gratiae commendatione, subtiliter aliquid apud proximos loquimur de nostrae locutionis subtilitate apud nosmetipsos gloriamur. O infinita hominis stultitia, et recte quidem dicis hominem nil posse sine gratia? Sed si veritatem loqueris, unde gloriaris? Doceamus itaque occultorum perscrutatrices subtilissimas, ill in omni nostro studio, in omni negotio hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrosum erit. Quid gͥ erit in sem¬
pit̾num unuere. nisi in om̃i oꝑe bono.
intencionem bonam hr̃e.Utinam
ad omẽm conatum nr̃m. ad omne
inceptum bonum. hec nobis respon¬
sio pͥmo occurrat. in ħ om̃is nr̃a
cogitacio suspiret. ⁊ satagat ut in
eternum uiuamus. qd̾ tunc qͥdem
fiet. si nicħ nisi bonum. ⁊ sine bo¬
na intencione agamus. Ut enim
de ceteris taceamus. o quociens ipsã
ueritatem non ꝓ ueritate sed ꝓ ua¬
nitate querimꝰ. ⁊ ĩuentam uerita¬
tem non in ueritate sed ad uanitat̃e
diligimus. ⁊ qd̾ miserrimum ÷ in
uerbis uite ad mortis lucra negoci¬
amur. Uel certe int̾ioris hõĩs
uitam. recte intelligamus grãm
diuinam. Sicut enĩ corpus nich
potest sine uita sua. so est sine aĩa
sic interior nrͣ homo nichil bom po¬
test sine gr̃a diuina. Gracia dei in¬
quit apłs sum id qd̾ sum. Et ue¬
ritas de se. sine me nichil potestis
facere. Quid gͦ ÷ dr̃e. in sempitͥnũ

Expanded text:
tenebrosum erit . Quid igitur erit in semtenebrosum erit . Quid igitur erit in sempiternum vivere, nisi in omni opere bono intentionem bonam habere? Utinam ad omnem conatum nostrum, ad omne incoeptum bonum, haec nobis responsio primo occurrat, in hoc omnis nostra cogitatio suspiret, et satagat, ut in aeternum vivamus, quod tunc quidem fiet, si nihil nisi bonum, et sine bona intentione agamus. Ut enim de caeteris taceamus, o quoties ipsam veritatem, non pro veritate, sed pro vanitate quaerimus, et inventam veritatem, non in veritate, sed ad vanitatem diligimus, et quod miserrimum est, in verbis vitae ad mortis lucra negotiamur, vel certe interioris hominis vitam recte intelligimus gratiam divinam! Sicut enim corpus nihil potest sine vita sua, id est sine anima, sic interior homo noster nihil boni potest sine gratia divina: Gratia, Dei, inquit, apostolus, sum id quod sum . Et Veritas ipsa de se: Sine me nihil potestis facere . Quid ergo est dicere, in sempiternum
Abbreviated transcription (Latin):
inniti debeamꝰ.
Ex inquiunt in semptt̾num
uiue. Ut itaq ad inuicem cõ¬
feramus ex interiora cum interiorib
corporalia ꝯsp̃ualib : utinam int̾¬
nam illam familiam tam discipli¬
natam habeamus. qmͣ disciplinatã
istam exteriorem agnouimꝰ. agnoiumꝰ
quid pͥma fronte suo regi respondeant¬
⁊ forte hoc ip̃m eos ip̃e docuerat. Dote.¬
mine similia respondere. Nex in sem¬
pit̾num iuue. Quid tñ hoc erit qͥso
exoptacio an admonicio: Exopta¬
tio ut hoc ualeat. an admonicio.
ut in ħ ip̃m om̃e studium ĩpendat :
Que ÷ autem uita illius interni
pͥncipis. ⁊ interne illius familie
dñatoris.: Que inqͣm ÷ illiꝰ pͥncipa¬
lis in anima humane uideł̾ mentis
uita. nisi intentio bona: Quicqud
homo agat. ⁊̃ si bonum sit. ĩ utile
tñ erit. nisi bona intentione fiat.
Tunc autem mens hõis ⁊̃ it̾ bona
oꝑa moritur. qñ intentio deprauat᷑.
Ueritatis attestacio ÷ quia si oculus
tuus neqmͣ fuerit. totum corpꝰ tuum

Expanded text:
inniti debeamus. Rex, inquiunt, in sempiternum vive . Ut itaque ad invicem conferamus exteriora cum interioribus, corporalia cum spiritualibus, utinam internam illam familiam, tam disciplinatam habeamus quam disciplinatam, istam exteriorem agnovimus. Audivimus quid prima fronte suo regi respondeant, et forte hoc ipsum eos ipse docuerat, docemine simillima respondere: Rex, in sempiternum vive. Quid tamen hoc erit, quaeso, exoptatio, an admonitio? Exoptatio, ut hoc valeat, an admonitio, ut in hoc ipsum omne studium impendat? Quae est autem vita illius interni principis, et internae illius familiae dominatoris? Quae, inquam, est illius principalis in anima humanae videlicet mentis vita, nisi intentio bona? Quidquid homo agat, etiamsi bonum sit, inutile tamen erit, nisi bona intentione fiat. Tunc autem mens hominis etiam inter bona opera moritur, quando intentio depravatur. Veritatis attestatio est: Quia, si oculus tuus fuerit nequam, totum corpus tuum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt timere possit: quisqͥs ꝑtectione
eiꝰ habitare meruit. S̃̾iue ita dictum
sit ut adu̾sum seq̃ntem oĩo pendeat
qui habitat in adiutorio altissimi
in ꝓtectione dei celi ꝯmorabit: dicet
dũo susceptor meus es tu: ⁊ sit qd di¬
cit᷑ in ꝓtectione dei celi ꝯmorabit᷑.
ex posito p̾cedentis ꝑtis qui habitat in
ad iutorio altissimi. Aut magis ad d̾e
uideat᷑: ut ñ solum adiutorium ad
oꝑantium bonum. s ꝓtectionem qͦ
ad libanclum a malo doceat ẽẽ qͣren¬
dam. At uͦ cliligent attende. qd̾ in ꝓte¬
ctione clicit ñ in p̾sencia. Angłsin
p̃sencia eiꝰ exultat: ego utinam possi̾
in eiꝰ ꝓtectione morari. Ille lib̾atus in
p̃sencia: ego utinam in eiꝰ ꝓtectiõ e
sim securꝰ. Dei celi inquit. Licet uͥq n.¬

Expanded text:
sunt timere possit, quisquis protectionem sunt timere possit, quisquis protectionem ejus habere meruerit; sive ita dictum sit, ut ad versum sequentem oratio dependeat: Qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur, dicet Domino: Susceptor meus es tu; et sit quod dicitur, in protectione Dei coeli commorabitur, expositio praecedentis partis: Qui habitat in adjutorio Altissimi: aut magis addere videatur, ut non solum adjutorium ad operandum bonum, sed protectionem quoque ad liberandum a malo doceat esse quaerendam. At vero diligenter attende quod in protectione dicit, non, in praesentia. Angelus in praesentia ejus exsultat; ego utinam possim in ejus protectione morari. Ille beatus in praesentia; ego utinam in protectione sim securus. Dei coeli, inquit. Licet en
Abbreviated transcription (Latin):
quis inf̾nus intorelabilio potest
excogitari pͥsertim q tanto labo¬
re p̾munt᷑. ⁊ celestis panis non su¬
stentant᷑ edulio: Hii sunt qui
in adiutorio altissimi ñ habitãt
q desꝑant. Pores aut̃ icirco ñ que¬
runt: q neqͣ qͣm sibi illd̾ nec̃caiũ
sentiunt. Extͤmi uͦ ꝓpt̾ea longe st̾:
qd̾ eo mͦ q̃runt auxilium di qͦ obti¬
nere ñ possunt. S̾oli enim in adiu¬
torio altissimi hãitant. qͥ id solum
obtinere desiderant. id solum ami¬
ttere tͤpidant. sedula circa illt̾ ⁊ sol¬
licita cogitatione u̾santes. q̃ est u¬
tiq pietas cultꝰ clĩ. Deatꝰ plane qͥ
sic habitat in adiutorio al tissimi qi
in ꝓtectione dei celi ꝯmorabit. E d
ei nocere pot̾it eoꝵ que sub celo sũt.
quem deus celi ꝓtegere ⁊ seruare uo¬
testates. sub celo p̾sens scłm neqͣm ⁊
caro adu̾sus sp̃m concupiscens Opti¬
megͥ dictum est in ꝓtectione dei celi
ꝯmorabit᷑: ut nicħ eor que sũb celo

Expanded text:
quis infernus intolerabilior potest quis infernus intolerabilior potest excogitari? praesertim quia et tanto labore premuntur, et coelestis panis non sustentantur edulio. Hi sunt qui in adjutorio Altissimi non habitant, quia desperant. Priores autem idcirco non quaerunt, quia nequaquam sibi illud necessarium sentiunt. Extremi vero propterea longe sunt, quia eo modo quaerunt auxilium Dei, quo obtinere non possunt. Soli enim in adjutorio Altissimi habitant, qui id solum obtinere desiderant, id solum amittere trepidant; sedula circa illud et sollicita cogitatione versantes, quae est utique pietas cultus Dei. Beatus plane qui sic habitat in adjutorio Altissimi, quia in protectione Dei coeli commorabitur. Quid ei nocere poterit eorum quae sub coelo sunt, quem Deus coeli protegere et conservare votestates, sub coelo praesens saeculum nequam, et caro adversus spiritum concupiscens. 4. Optime igitur dictum est: In protectione Dei coeli commorabitur; ut nihil eorum quae sub coelo
Abbreviated transcription (Latin):
Primꝰ enim habitat in m̃itis suis
sccłs in penis. tcius in uiciis. Inmũ¬
da habitatio t̾cii. anxia sccłi. stulta
⁊ ꝑicłosa pͥmi. Quid enim stulcius
qͣm habitare in domo uix ad huc in¬
choata: Consũmasse te putas: At ꝯsũ¬
mau̾it homo tunc incipit. Deniq
ruinosa est ħ omnino habitatio. ⁊
q̃ sustentari magis habeat ⁊ fulciri
qͣm inhabitari. Nõne uita p̾sens fra¬
gilis est ⁊ incerta: Simile necesse ÷
fͣgile fundam̾tum stabile credit e¬
dificium. ꝑicłosa igit᷑ habitatio
eoꝵ qui in m̃itis suis sꝑant. ꝑil̃o¬
qr ruinosa. Eoꝵ uͦ qui consideratione
ꝓpͥe infirmitatis desꝑatione deiciuñ¬
in habitationem auxiam. ⁊ eos in
torm̾tis cdiximꝰ habitare. Qmdiu
enim ⁊ penas sustinent in quib
nocte ⁊ die conterunt᷑. ⁊ eis qͦ quaᷤ
n̾dum sentiunt amplius cruci¬
ant᷑. ut non sufficiat diei malici¬
a suas oppͥmant᷑ hiis qͦ que for¬
tasse ñqͣm exꝑient᷑. Que torm̾ta.

Expanded text:
tis suis, secundus in poenis, tertius in vitiis. Immunda habitatio tertii, anxia secundi, stulta et periculosa primi. Quid enim stultius quam habitare in domo vix adhuc inchoata? Consummasse te putas? At cum consummaverit homo, tunc incipit . Denique ruinosa est omnino haec habitatio, et quae sustentari magis opus habeat et fulciri, quam inhabitari. Nonne vita praesens fragilis est et incerta? Simile ergo esse fragile fundamentum stabile credat aedificium? Periculosa habitatio eorum qui in meritis suis sperant; pericquia ruinosa. Eorueratione dejiciuutur, habitatio est anxia, et eos in tormentis diximus habitare. Quandiu enim et poenas sustinent, in quibus nocte et die conteruntur; et eis quoque quas nondum sentiunt, amplius cruciantur, ut non sufficiat diei malitia sua, sed opprimuntur his quoque quae fortasse nunquam experientur: quae tormenta,
Abbreviated transcription (Latin):
meꝰ es tu: post̾ ⁊ õs hõies clr̃e redemptoz
m̃s estu. At uͦ sceptor m̃s es tu. is tm di¬
cere potest. qͥ hĩat in adiutorio altissi
ꝯmunib b̾nficiis est cłs om̃ium. s iu
hñt singłi electoꝵ. E enim ꝑatꝰ est ⁊¬
susciꝑe cadentem ⁊ eriꝑe fugientem
ut uicł̃i possit relictis om̃ib aliisei
soli oꝑam dare. ꝓꝓpt̾ea expedit omni
pot̾it fieri. qͥ intuentem se cł̃m nͥꝙͣ
ext̾iora eiꝰ omni hora ꝯsiderare ñ cess
om̃sq nͨ solum actꝰ s ⁊̃ subtilissimoᷤ

Expanded text:
icere: Redemptor meus es tu. At vero Susceptor meus es tu, is tantum dicere potest qui habitat in adjutorio Altissimcommunibus beneficiis est Deus omnium; sed in nt singuli electorum. Sic enim paratus est suscipere cadentem, et eripere fugientem, 831 ut videri possit relictis omnibus aliis ei soli operam dare. 3. Propterea expedit omni poterit fieri, qui intuentem se Deum nunquam exteriora omni hora considerare non cesset; omnesque non solu
Abbreviated transcription (Latin):
cius tn ⁊ singłarius est in capite. uͥ
sunt om̃s sensꝰ: nam in cet̾is om̃ibuᷤ
menbris uix imum ex̾cet solum .s.
tactum. unde qͣmtum ad eum mo¬
lum quo in capite est cet̾a m̃bra ui¬
det᷑ qͦdam mͦ ñ tam inhabitare qͣm
possumꝰ uix aliqͣm di ꝓtectionem ⁊
nom̃ hr̃e. felix tn anima que uł hãc
ꝓtectionem meret᷑. Dicet enim dño
susceptor meus es tu: uerum id qͥd̾
sermoni alti reseruemus. ͤ .ii. u̾su.
altissimi ait ꝓpħa: Dicet dño
susceptor meus es tu: ⁊ refugium
meum d̃s meus sꝑabo in eum. Dicet
enim qui adhuc in adiutorio habi¬
tat ñ in regno. & freq̾nter opꝰ habet
fugere ⁊ int̾dum cadit. fugere inꝙͣ
lum in hoc corꝑe sumꝰ a facie temp¬
tationis ꝑseq̃ntis oꝑtet. Qd̾̃ si minꝰ
itaq refugium est ut uenientem
cum stercorib boum pigrũ. lapida¬
tum temptationis sentimꝰ in cogi¬
tatione. statim fugiamꝰ ad ip̃m ⁊ hu¬
milit̾ postulemꝰ auxilium. Qd̃ si
forte ppoccupau̾it nos. ut fit aliqͣndo

Expanded text:
arius est in capite, in quo sunt omnes sensus nam in caeteris omnibus membris vix unum exercet solum, scilicet tactum, unde quantum ad eum modum quo in capite est, caetera membra videtur quodammodo non tam inhabitare quam possumus vix aliquam Dei protectionem et nomen habere. Felix tamen anima, quae vel hanc protectionem meretur. Dicet enim Domino: Susceptor meus es tu. Verum id quidem sermoni alteri reservemus. SERMO II. Altissimi, ait Propheta, dicet Domino: Susceptor meus es tu, et refugium meum; Deus meus, sperabo in eum. Dicet orio ejus. Omnis enim qui adhuc in adjutorio habitat, non in regno, et frequenter opus habet fugere, et interdum cadit. Fugere, inquam, dum in hoc corpore sumus, a facie tentationis persequentis oportet. Quod si minus itaque refugium est, ut venientem cum stercoribus boum pigrorum lapidargo tentationis impetum sentimus in cogitatione, statim fugiamus ad ipsum, et humiliter postulemus auxilium. Quod si forte praeoccupaverit nos, ut fit aliquando,
Abbreviated transcription (Latin):
de laq̃o uenancium:⁊ a u̾bo asꝑo. Sa¬
ne laqueum hunc ⁊ hoc u̾bum in cli¬
em alt̾m. ⁊ sermonem si placet al¬
gerũ diffamꝰ.

Expanded text:
de laqueo venantium, et a verbo aspero. Sane laqueum hunc et hoc verbum in diem alterum, et sermonem si placet, alterum differamus.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc int̾est int̾ eoꝵ casus. qd̃ iustꝰ sus¬
cipit᷑ a dño. ideoq resurgit fortior.
iniustꝰ aut̃ cum cecicłit: ñ adiciet
ut resurgat. ĩmo uͦ aut inpudorẽ
noxium aut in inpudenciam catlit.
Aut .N. excusat ꝙ fecit. ⁊ hic est pudor
ad ducens pecem. aut fit ei frons mu¬
p̾dicat q pecem suum sicut sodoma.¬

Expanded text:
hoc interest inter eorum casus, quod justus suscipitur a Domino, ideoque resurgit fortior: injustus autem cum ceciderit, non adjiciet ultra ut resurgat; imo vero aut in pudorem noxium, aut in impudentiam cadit. Aut enim excusat quod fecit, et hic est pudor adducens peccatum; aut fit ei frons mpraedicat
Abbreviated transcription (Latin):
diunt᷑. ut apeccis suis n em̃dent᷑ ua¬
na est omnino spes ista. ⁊ ħ ꝯfundit
eo qd̾ caritas desit. Contͣ hosꝓpħeta.
Maledictꝰ inqͥt qͥ peccat in spe. ⁊ aliꝰ.
Bñplacitum est cdño suꝑ tim̾tes eũ

Expanded text:
diuntur, ut a peccatis suis non emendentur. Vana est omnino spes ista, et haec confundit, eo quod charitas desit. Contra hos propheta: Maledictus, inquit, qui peccat in spe; et alius: Beneplacitum est Domino super timentes eum,
Abbreviated transcription (Latin):
aut uidemꝰ. sunt aliqui in ꝯu̾sationis
initio satis timorati ⁊ solliciti sunt do
erant iuxta illd̾. Qui edlunt me ad¬
huc esurient. incipiunt sic agere
ac si dicant. Ut quid ei seruiamꝰ ult᷑
Henim duosunt que ualde sollici¬
tos ⁊ subiectos deo reddere possunt.
ut ñ simus de hiis qui ꝓpt̾ea ñ ha¬
bitant in adiutorio altissimi. qr¬
tant. ⁊ hii sunt qui ũ sꝑant in do¬

Expanded text:
aut videmus sunt aliqui qui in conversionis initio satis timorati et solliciti sunt, doerant, juxta illud: Qui edunt me adhuc esurient ; incipiunt sic agere ac si dicant: Utquid ei serviamus ultra, Haec enim duo sunt quae valde sollicitos et subjectos Deo nos reddere possunt, ut non simus de his qui propterea non habitant in adjutorio Altissimi, qtant
Abbreviated transcription (Latin):
in ad iutorio altissimi. s ꝯfidat in
uirtute sua ⁊ in multitudine di¬
uiciarũ suaꝵ. Forte enĩ feruorem
ht quis potens inuigiliss. in ieiuniis.
in labore. ⁊ cet̾is huiꝰmocdi. aut etiam
multoꝵ ut sibi uidet᷑ diuieias m̾itoꝵ
longo temꝑe ad quisiuit. ⁊ in hiis cõ¬
fidens remissõ est in timore dei. faci¬
le iam ad ociositates ⁊ c̾iositates ꝑniti¬
osa quadam sec̾itate declinat. m̾mu¬
rat. detͣhit cliiudicatq. Q ꝓfecto si
habitaret in adiutorio d̃i. attentłet
utiq ⁊ timeret offencłe quem sͥ co¬
gnosce̾t adhuc tam necc̃arium esse.
Tanto siquidem ampliꝰ timeret cłm
⁊ magis sollicitꝰ esse debuerat. qͣnto
maiora eiꝰ mun̾a iam ꝑcepit. Neq.Nt.¬

Expanded text:
orio Altissimi, sed confidat in virtute sua et in multitudine divitiarum suarum. Forte enim fervorem habet aliquis, potens in vigiliis, in jejuniis, in labore et caeteris hujusmodi, aut etiam multorum ut sibi videtur divitias meritorum longo tempore acquisivit; et in his confidens, remissior est in timore Dei, facile jam ad otiositates et curiositates perniciosa quadam securitate declinat, murmurat, detrahit, dijudicatque. Qui profecto, si habitaret in adjutorio Dei, attenderet utique sibi et timeret offendere, quem sibi cognosceret adhuc tam necessarium esse. Tanto siquidem amplius timere Deum, et magis sollicitus esse debuerat, quanto majora ejus munera jam percepit. Neq
Abbreviated transcription (Latin):
sine magno miserationis af¬
fectu. Quero consolationem
qͣm exhibere possim ⁊ corpał occur¬
rit. s ea ũ ꝑdest qͥcqͣm magis et obes¬
se płimum potest. Siqͥdem modica
sementis detͣctio. nͥ modicum mes
suis paulatim gẽmis corona ur̃a
nula: S iqͥdem mors in olla est. et
mortificamini totadie. in ieninis
multis. in laboribꝰ freq̾nter. inui¬
giliis supͣ modum. p̾ter ea q̃ in¬
tͥnsecus sunt. cont̾cio corcdium. ⁊
multitudo temptationũ. Mortifi¬
camini.s ꝓpt̾ eum qui mortuus
est ꝓ uob̾. Ad̾ si habundat tͥbulatio
ur̃a ꝓ eo. habundabit consolatio ue¬
stra ꝑeum. ut in eo delectet᷑ anima
q̃ in aliis renuit consolari. Apud
certum est supͣ uires humanas. ult
netis: Aliꝰ gͥ portat ista. ille sine

Expanded text:
s, non sine magno miserationis affectu. Quaero consolationem quam exhibere possim, et corporalis occurrit; sed ea non prodest quidquam, magis et obesse plurimum potest. Siquidem modica sementis detractio, non modicum messeli, paulatim gemmis corona vestrnula? Siquidem mors in olla est; et mortificamini tota die in jejuniis multis, in laboribus frequenter, in vigiliis supra modum, praeter ea quae intrinsecus sunt contritio cordium, et multitudo tentationum. Mortificamini, sed propter eum qui mortuus est pro vobis. Quod si abundat tribulatio vestra pro eo, abundabit consolatio vestra per eum, ut in eo delectetur anima, quae in aliis renuit consolari. Apud certum est supra vires humanas, ultrnetis? Alius igitur portat ista, ille sine
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ seesse ꝓbant qui hoc faciũt. in su¬
am ipõꝵ ꝑniciem salutaria scͥpta
ꝑu̾tere moliẽtes. S nũc mͦ plus in¬
moror. sufficit credobreuit̾ tetigis¬
se. Iam de ip̃o quẽ elegimꝰ psalmo ali¬
qua p̾stante dño disserere ⁊ expla¬
nare temptemus. De primo u̾su.

Expanded text:
ejus se esse probant qui id faciunt, in suejus se esse probant qui id faciunt, in suam ipsorum perniciem salutaria scripta pervertere molientes. Sed non modo plus immoror: sufficit, credo, breviter tetigisse. Jam de ipso, quem elegimus, psalmo aliqua praestante Domino disserere et explanare tentemus. SERMO I.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃as magis temptationes exuꝑat. tã¬
qͣm certissime diuinũ p̾sencie ar¬
gumentum: Qd enim tim̃dũ nob̾:
si adest qui portat om̃ia: Dñs defen¬
sor uite mee: a qͦ t᷑pidabo: Nam & si
ambulau̾o in mecdio umbre mor¬
tis nͭ timebo mala qm̃ tu mecum es.
Qdest qd̾ totam molẽ t̾re sustinet:
Et uniu̾sus orb̾. cui innitit̃: Nam
solatio maxime hiisclieb qͥb sic̾ oĩo
lignum est aliqͣtenꝰ maior est labor
uest̾. ut ꝯfido n̾ erit utile tͣctare uob̾¬
cũ aliqͥd de seͥpt᷑is sc̃is qd̾ ⁊ ur̃m aliqͥ¬
rogauerũt. Unde eligendꝰ est nob̾ psal¬
mꝰ ip̃e. de qͦ temptatõis oecasionẽ inimcꝰ
assumpsit. ut inde confriugant᷑ arma
maligni. unde usurpare p̾sumpsit.
ꝓpt̾ea nolo uos ignorare fr̃s. qͣm ma¬
nifeste imitatores sunt inimici. qͥ¬
cũq de scͥptis sc̃is aliqͥd ñ sce usur pãt
⁊ detinẽt u̾itatem cli in m̾datio sic̾
solent qn nͥnulli. Cauete dilectissi
mi qi ꝓrsus cliabolicũ est. ⁊ de ꝑte

Expanded text:
 magis tentationes exsuperat, tanquam certissimum divinae praesentiae argumentum? Quid enim timendum nobis, si adest qui portat omnia? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo? Nam si ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es . Quid est quod totam molem terrae sustinet? et universus orbis cui innititur? Namsolatio, maxime his diebus, quibus sicut omnino dignum est aliquatenus major est labor vester; ut confido, non erit inutile tractare vobiscum aliquid de Scripturis sanctis, qrogaverunt. Unde nobis eligendus est psalmus ipse, de quo tentationis occasionem inimicus assumpsit, ut inde confringantur arma maligni, unde sibi usurpare praesumpsit. Propterea nolo vos ignorare, fratres, quoniam manifeste imitatores sunt inimici, quicunque de Scripturis sanctis aliquid non sancte usurpant, et detinent veritatem Dei in mendacio, sicut solmi, quia prorsus diabolicum est, et de parte
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥs sit diuini inhabitator ad iuto¬
rii. ꝑn̾ inhabitantes ilłt melius potẽ
agnosci. Tria siquid̾ eoꝵ reꝑies ge¬
nera. unum ñ sꝑantium. aliud des¬
ꝑantium. t̾cium frust᷑ sꝑantium.
Neq .ii. habitat in ad iutorio cli. qͥ ñ
posuit cł̃m ad iutorem suum. s cõ

Expanded text:
s sit divini inhabitator adjutorii, per non inhabitantes illud melius potest agnosci. Tria siquidem eorum reperies genera: unum non sperantium, aliud desperantium, tertium frustra sperantium. Neque enim habitat in adjutorio Dei, qui non posuit Deum adjutor
Abbreviated transcription (Latin):
d ultimum aũ in ꝯclusione
sermonis infert᷑. Ip̃e autẽ
daniel erat in forib regis:
Pocimus aũ qr ꝑ fores aditꝰ ad int̾iora patet.
Daniel itaq quasi in regis forib ob¬
seruat. qñ deuotio nr̃a circa qͣslibit
suggestiones caute ĩuigilat. ⁊ ꝯtra
qͣslibet maligni machinationes in
ip̃o temptationis aditu oratione repu¬
gnat. ne incautam nt̃tem ulla infe¬
stacio. uel iuolentia oppͥmat. uł fraude
cutũueniat. felix animi status. ⁊
om̃i studio expetendus. qñ om̃e qd̾
animũ ꝑ cogitationem pulsat. statĩ¬
⁊ absq ulla mora. m̃tis deuotionẽ
extitat. Debet itaq deuotio mentis
omñe arbitrii consensum studiose
preuenire. ⁊ oratione premunire.
⁊ hoc erit danielem regis foribus
presidere. Ad omñe suggestionem.
ad omñẽ emergentem cogitationẽ
petamꝰ a dño ne nos inducat in
temptationẽ. ⁊ habemꝰ danielem
ciuitatis nr̃e forib presidentem.
Audi quid scd̾m hoc sapiens ãmoneat
cum dicat. Om̃i tempore benedic dm̃

Expanded text:
d ultimum autem in conclusione sermonis infertur: Ipse autem Daniel erat in foribus regis . Scimus autem, quia perfores aditus ad interiora patet. Daniel denique, quasi in regis foribus observat, quando devotio nostra circa quaslibet suggestiones caute invigilat, et contra quaslibet maligni machinationes in ipso tentationis aditu oratione repugnat, ne incautam mentem ulla infestatio, vel violentia opprimat, vel fraude circumveniat. Felix animi status, et omni studio expetendus, quando omne quod animum per cogitationem pulsat, et statim absque ulla mora mentis devotionem excitat. Debet itaque devotio mentis omnem arbitrii consensum studiose praevenire, et oratione praemunire. Et hoc erit Danielem regis foribus praesidere. Ad omnem suggestionem, ad omnem emergentem cogitationem petamus a Domino ne nos inducat in tentationem, et habeamus Danielem civitatis nostrae foribus praesidentem. Audi quid secundum haec Sapiens admoneat, cum dicat: Omni tempore benedic Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
sti ⁊ enĩ sunt
ni falor arche nr̃e bauili. qͥb
his ⁊ enĩ cito aut deorsũ labr̃: au
retͦrsũ reppellitur: sine recͣctaci¬
one si ꝙͣ. ab obliuionis lapsu ñ
cuftoditur: ⁊ sñ inuestigacionead

Expanded text:
Isti etenim sunt, ni fallor, arcae nostrae bajuli, quibus his etenim cito aut deorsum labitur, aut retrorsum repellitur. Sine retractatione siquidem ab oblivionis lapsu non custoditur, et sine investigatione ad
Abbreviated transcription (Latin):
Num ꝙͥ n care sol hant tantã
gram in signũ dilectionis ⁊̃ pig¬
nus caritatis. qui diligit diligẽ¬
tes se. ⁊ suos dignos effic̃ amore.
in tantũ ut ab illo mereant᷑
audire. lain ñ dicam uos seruoᷤ¬

Expanded text:
nam dare solet hanc tantam gratiam in signum dilectionis et pignus charitatis, qui diligit diligentes se, et suo dignos efficit amore, intantum ut ab illo mereantur audire: Jam non dicam vos servo
Abbreviated transcription (Latin):
nõis honorẽ defensent. ¶ q̃i di¬
gni sac̃dotes. oqͣm idone arche
portitores: iuiuestigacio salutariũ.
retͣctacio salubrium. Hoꝵ sac̃¬
dotum. officio ad iordanica flu¬
enta archam urãm deferimꝰ:
cũ ꝑ inuestigacionis ⁊ retͣcta¬
cionis studis̃. ad desid̾ioꝵ nr̃oꝵ¬
ꝯsid̾aci onẽ. nr̃e contẽplacionis
ocłm reflectimus. Ad hoꝵ utiq
ingressum. arteq accessũ. uide¬
bis cursũ iordanis. impetũq di¬
solucionis pͥmo lentescere. pꝰ¬
modum herere: tandẽq ret̾rsũ
redire. Absq dubio affectionis
humane ꝓfluxũ. qͣnto ꝑfectiuᷤ
tanto ꝓfecto ampliꝰ intrab̾is. tã¬
to uehem̃cius detestabis. Consi¬
da gͦ freq̃nt̃. ꝯtemplare dilignt̃
cordis tui luxũ: desid̾ioꝵq ꝓflu¬
uisi. uide gͦ amorẽ tuũ. unde qͦ
currat. qͦ ꝑdesid̾ium tendat. uel
unde ꝑ fastidiũ recedat. Hideb qͦ

Expanded text:
efensent. O quam digni sacerdotes! O quam idonei arcae portitores, investigatio salutarium, retractatio salubrium! Horum sacerdotum officio ad Jordanica fluenta arcam nostram deferimus, cum per investigationis et retractationis studium ad desideriosiderationem nostrae contemplationis oculum reflectimus. Ad horum itaque ingressum arcaeque accessum, videbis cursum Jordanis, imperiumque dissolutionis, primo lentescere, postmodum haerere, tandemque retrorsum redire. Absque dubio affectionis humanae profluxum quanto perfectius tanto profecto amplius miraberis, tanto vehementius detestaberis. Considera ergo frequenter, contemplare diligenter cordis tui luxum, desideriorumque profluvium. Vide ergo amorem tuum, unde quo currat, quo per desiderium tendat, vel unde per fa
Abbreviated transcription (Latin):
id ip̃m. Congregent᷑ aq̃. que sb̃
celo sunt in locũ unũ. noli siñe
eas fluere deorsũ. An nescis qr qͥ
dimittis aqͣs suas. caput est iur¬
gioꝵ. Qͥd ꝑima desid̾ia defluiᷤ.
quid tͥ ꝯ bonis ꝑit᷑is. gaudiisq
lugendis : An nescis qr om̃is agͣ
que deors ũ currit. in mare des¬
cendit. Om̃ia sigͥ flumina ĩ¬
trant in mare. ⁊ omĩs infim a
delestacio desinit in dolore. Risꝰ
em̃ dolore miscebr᷑ ⁊ extͤma sau¬
dii Luctus occupat: eoꝙ. omĩs
dulcis aqͣ in mare descendat ⁊
dulcedinẽ amittat. Transit
scumꝰ qr sine dolore ñ relinqͥt᷑
ꝙ cũ amore pou¬

Expanded text:
idipsum. Congregentur aquae quae sub coelo sunt in locum unum, noli sinere eas fluere deorsum. An nescis quia qui dimittit aquas suas caput est jurgiorum? Quid per ima desideria defluis? Quid tibi cum bonis perituris, gaudiisque lugendis? An nescis quia omnis aqua quae deorsum currit, in mare descendit? Omnia siquidem flumina intrant in mare, et omnis infima delectatio desinit in dolore. Risus enim dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupant, eo quod omnis dulcis aqua in mare descendat, et dulcedinem amittat: transit scimus quia sine dolore non relinquitur, quod cum amore po
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ipĩs qñq subtͣhitur qͥb eam
scd̃m tp̃s hab̾e ꝯced̾r. Archam gͦ
p̃sentem habemꝰ qñ ex inspiran¬
te gr̃aradiũ ꝯtẽplacionis acci¬
pimꝰ. Archam istam nobis ꝯpor¬
tamꝰ: cũ diuine ꝯtẽplacioni di¬
ligent̃ infistimꝰ: ⁊ studio sapĩe
salutaris. ꝑ inuestigacionẽ seu¬

Expanded text:
 ipsis quandoque subtrahitur quibus eam secundum tempus habere conceditur. Arcam ergo praesentem habemus, quando ex inspirante gratia radium contemplationis accipimus. Arcam istam nobiscum portamus, cum divinae contemplationi diligenter insistimus, et studio sapientiae salutaris per investiga
Abbreviated transcription (Latin):
guere: Qui enĩ de ppetͣca
t᷑am tim ⁊ declinare satagiuqͥ
aliud qͣm dulcẽ gͥ in amar il¬
mirabam᷑: ꝙ ad huc usq mira¬
mur: dulcẽ in amarã ũtere
gaudiũ deflere. delectacionẽ do¬
Lere. ⁊ in hunc modũ dulcẽ in ma¬
ri desicere. gͦ ne aq̃ circa sarthan
intumescunt: gͦ ne aq̃ in mari
deficiunt. Siccine hõ de tͥbulaci¬
one letaris: siccine hõ de delecta¬
cione turbaris: Omir̃: o stupen¬
dum. In uoluntaria tͥbulaci¬
one gaudia cumulant᷑: occ̾san¬
tes delectaciones dolore spontane¬
o ext̃minant᷑.¬
mortiui: in qͦ contigit tam celebͤ
factum. Qͥd q̃so tale nom̃ accepit:
Nam ꝙ pͥuc ñ habũit: ex eo scͥp
nis nec om̃is amaritudo desola¬
çionis. ĩmo ħ ip̃m mare de qͦlo
qͥmͣ mͦ haud digne tali noĩe cẽ¬
set᷑: nͨ d dici mortuũ. nͥ forte

Expanded text:
guere? Qui enim de perpetrata futuram timet et declinare satagit, quid aliud quam dulcem sibi in amaram vemirabamur, quod adhuc usque miramur, dulcem in amaram vertere, gaudium deflere, delectationem dolere, et in hunc modum dulcem in mari deficere. Ergone aquae circa Sartan intumescunt, ergone aquae in mari deficiunt? Siccine, homo, de tribulatione laetaris? Siccine, homo, de delectatione turbaris? O mirum, o stupendum! In voluntaria tribulatione gaudia cumulantur, occursantes delectationes dolore spontaneo exterminantMortuum, in quo contigit tam celebre factum? Quid, quaeso, tale nomen accepit? Nam, quod prius non habuerit ex eo Scriptnis, nec omnis amaritudo desolationis, imo hoc ipsum mare de quo modo loquimur haud digne tali nomine censetur; nec debet dici mortuum nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
dignam satiffacionẽ ⁊ ꝯcupis¬
ciam sdomitam. ꝯsolacionẽ reci¬
ꝑe ⁊ ad spem uenie secͣitatisq
quietẽ animũ reformare. Oue¬
re felix.multũq beatus cui da¬
tum est cordis ꝑt̾baciones.⁊ tͥsti¬
cie tempestates ꝯpescere: ⁊ ma¬
gnas illas ⁊ mirabiles elaciones
maris ad tranqͥllitatẽ ꝯpoñe.
unũ scio nec dubitare scio au¬
deo. qr ꝙͣ diu amor ad musta
ad plenam pacẽ ꝑducit᷑. ñ ꝙͣ ad
uere securitatis tranqͥllitatẽ
serenat᷑. O aĩa infelix ⁊ misera.
usq qͦ sollicita es. ⁊ t̾baris erga

Expanded text:
tisfactionem et concupiscentiam edomitam, consolationem recipere, et ad spem veniae securitatisque quietem animum reformare. O vere felix multumque beatus, cui datum est cordis perturbationes et tristitiae tempestates compescere, et magnas illas et mirabiles elationes maris ad tranquillitatem componere! Unum scio, nec dubitare audeo, quia quandiu amor ad multa ad plenam pacem perducitur, nunquam ad verae securitatis tranquillitatem serenatur. O anima infelix et misera, usquequo soll
Abbreviated transcription (Latin):
illud sꝑet efficẽ : Uemq cursũm
a q̃ deitluentis speditũ sepe audiui¬
sibłe iudicamꝰ. Nam aliud est in
necessariis appetitib. ⁊ nat᷑alib af¬
fectib sepe ꝯsensũ chohibe. ⁊ aliud
affectõnẽ mutare. ⁊ humane ꝯ¬
cupiscrncie ꝓfluuiũ. in uͥtutũ
montana ꝯũtere.⁊ spontaneo qͦ¬
dam intimi amoris nutu. ꝯt᷑ mo¬
rem insuꝑ celestiũ desid̾ioꝵ ꝯcu¬
piscencias assurgere. Paꝵ gͦ pu¬
to meã uel cͦq hominũ inde ꝓf̾¬

Expanded text:
sum aquae defluentis praepeditum saepe audivisibile judicamus. Nam aliud est in necessariis appetitibus, et in naturalibus affectibus saepe consensum cohibere et aliud affectionem mutare et humanae concupiscentiae profluvium in virtutum montana convertere, et spontaneo quodam intimi amoris nutu contra morem in supercoelestium desideriorum concupiscentias assurgere. Parum ergo puto meam vel cujusque hominis inde
Abbreviated transcription (Latin):
ed nec
illud in hoc loco p̃cereundũ
puto. qͣ arte. qͣue industa essia¬
leat. ut se ultro iordanis ꝯnuade
⁊ spontaneo nutu in suũ fontẽde¬
cͣrat. Aliud siꝙͣ est nosse quidex¬
pediat. uł quid fieri oporteat: ⁊
aliud s̃ ignore qͦ mͦ optiñe uale¬
as ꝙ utile seu ⁊ necessariũ fore

Expanded text:
ed nec illud hoc in loco praetereundum puto, qua arte, quave industria effici valeat, ut se ultro Jordanis convertat, et spontaneo nutu in suum fontem recurrat. Aliud siquidem est nosse quid expediat, vel quid fieri oporteat, et aliud non ignorare quomodo obtinere valeas quod utile, seu etiam necessarium fo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in fines orb̾ t̾re u̾ba eoꝵ: ut ap¬
parerent ꝓcul. sit ab omĩb iud̾e̾¬
tur. ⁊ illos om̃s ĩmitarent᷑. S ꝙͥ
queso miram᷑. si ꝓcul apparuer̃t
aque. q̃ sic̃ scͥptum est usq ad sar¬
tan intumuer̃t: Sartan it̃pr᷑
tͥbulatõ eoꝵ. Gribulacio aũ eoꝵ
quid ÷ aliud. scdm ꝙ de iordane
lam diximꝰ: nͭ tͥbulacio tͥbula¬
toꝵ. Tribuło aũ uoluntaria.
cuiq sua. Quam enĩ qͥsq paci¬
ent̃ seu ⁊ libent̃ suscipit suam
ẽẽ facit qr sue eam utilitati de¬
seruire cogit. Sicrit descensio.
descensio eor est qͥ se sponte hu¬
degͦ aque ille q̃ suꝑiores erant.
qͣntũ creu̾ant. qͣntũ timuerant.
q̃ se ⁊ usq ad sartan extend̾ant.
O̾fortis ut mors dilectio. q̃ re us¬
q ad sartan extendis: ⁊ usq ad
uoluntariam tͥbulationẽ sinũ
tuũ expandis. Qlialis q̃so est ista
dilectionis dilatacio. qualis ista
aqͣꝵ mundacio: cor suũ extend̾e:
⁊ dilatare usq ad uoluntara tͥbu¬

Expanded text:
 ut apparerent procul, ut ab omnibus viderentur, et illos omnes imitarentur. Sed quid, quaeso, miramur si procul apparuerunt aquae, quae, sicut scriptum est: Usque ad Sartan intumuerunt? Sartan interpretatur tribulatio eorum. Tribulatio autem eorum quid est aliud, secundum quod de Jordane jam diximus, nisi tribulatio tribulatorum? Tribulatio autem voluntaria cuique est sua. Quam enim quisque patienter seu etiam libenter suscipit, suam esse facit; quia suae eam utilitati deservire cogit. Sicut ergo descensio, descensio eorum est qui se sponte huergo aquae illae quae superiores erant, quantum creverant, quantum tumuerant, quae se et usque ad Sartan extenderant. O fortis ut mors dilectio, quae et te usque ad Sartan extendis, et usque ad voluntariam tribulationem sinum tuum expandis? Qualis, quaeso, est ista dilectionis dilatatio, qualis est ista aquarum inundatio, cor suum extendere et dilatare usque ad voluntariam tribu
Abbreviated transcription (Latin):
is dñi dei limũse t̃re. in aquiᷤ
loidanis. aq̃ que inf̾i̾ores sunt de¬
t̾rent atq deficient: que añ desu
ꝓueniunt in una mole ꝯfistͣc.
Oportet gͦ. ut audi mꝰ archam fe¬
d̾is dñi p̃sentem hr̃e: si ꝯcupis¬
cimus inf̾iores aqͣt deficere. ⁊ suꝑ¬
iores in una mole ꝯfurgere. O
felites qui eam ⁊ si si semꝑ uer̃¬
tam̃ frcq̃nt̃ p̃sentẽ hr̃e possunt:
in cꝰ p̃sencia tam magna qͣm io
cunda miracła fiunt. S q̃ ÷ ista
queso archa fedis nisi forte̾ illa
ligencia celestis sapĩe ful gore
splendida ⁊ diuine inspiraci õis
luce irradiata : Qͥd rectiꝰ intel¬
ligimꝰ ꝑ illud uenabile sacra¬
rium ⁊ sacroꝵ diuinoꝵ reꝯdito.¬
rium qͣm spalẽ spũaliũ uiroꝵ¬

Expanded text:
iversae terrae, in aquis Jordanis, aquae quae inferiores sunt decurrent atque deficient; quae autem desuper veniunt in una mole consistent. Oportet ergo, ut audimus, arcam foederis Domini praesentem habere, si concupiscimus inferiores aquas deficere, et superiores in una mole consurgere. O felices qui eam, etsi non semper, verumtamen frequenter praesentem habere possunt, in cujus praesentia tam magna, tamque jucunda miracula fiunt. Sed quae est ista, quaeso, arca foederis, nisi forte illa dligentia coelestis sapientiae fulgore splendida et divinae inspirationis luce irradiata? Quid rectius intelligimus per illud venerabile sacrarium et sacrorum divinorum reconditorium, quam spiritalem sp