comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
artiełi punctiungłas sentiunt. Ad huc dissimulamꝰ. & aut talũ ex¬
torsisse dicimꝰ nos : Aut in exercitatione aliqua laborasse. Dubio &
incipiente morbo querit᷑ nom̃. Qui ubi iam talaria cepit. urtendere.
& utrosq dextros pedes fecit: necesse ÷ podagrũ fateri. Contra eue¬
uit inhis morbis quib afficiunt᷑ ammo. quo quis peiꝰ se habes: minꝰ
sentic. Non ẽ. quod mireris lutili km̃e. Nam qui leuiter dormit. ⁊
speties scd̃m quiecẽ capit: aliqͣndo dormire se dormiens cogitat. Gra¬
uis sopor etiam sompnia excinguit. animũq altius mergit: qͣm
uti ullo intellectu sui ẽ. Quare uitia sua nemo confitet᷑: Quia et̃¬
nunc in illis ẽ. Dompnium uariare. uigilantis ẽ: & iitia sua conlte¬
ri. sanitatis indiciũ ẽ. Ex ꝑgiscam᷑ ergo. ut errores nĩs coarguere
possinꝰ. Sola autẽ nos philosophici excitabit. sola sompnum exeu¬

Expanded text:
articuli punctiunculas sentiunt; adhuc dissimulamus et aut talum exarticuli punctiunculas sentiunt; adhuc dissimulamus et aut talum extorsisse dicimus nos aut in exercitatione aliqua laborasse. Dubio et incipiente morbo quaeritur nomen, qui ubi etiam talaria coepit intendere et utrosque dextros pedes fecit, necesse est podagram fateri. Contra evenit in his morbis, quibus adficiuntur animi; quo quis peius se habet, minus sentit. Non est quod mireris, Lucili carissime. Nam qui leviter dormit, et species secundum quietem capit et aliquando dormire se dormiens cogitat; gravis sopor etiam somnia extinguit animumque altius mergit, quam ut in ullo intellectu sui sit. Quare vitia sua nemo confitetur ? Quia etnunc in illis est; somnium narrare vigilantis est, et vitia sua confiteri sanitatis indicium est. Expergiscamur ergo, ut errores nostros coarguere possimus. Sola autem nos philosophia excitabit, sola somnum excu
Abbreviated transcription (Latin):
iatit᷑. Memor artificii mei uet̾is. frigide cultor muto me in mare.
qͥmodo ꝑsicrolitam decet gausapatus. Que putas me passũ. dũ ꝑ
aspeia eripio. dũ uam quero. dum facio: Intellexi ñ in merito nau¬
cis t̾ram timeri. Incredibilia sunt que tulerim. cũ me ferre ñ possim.
llud scito. ulixem ñ fuisse. tam irato mari natũ. Ut ubiq naufra¬
gia faceret: nausiator erat. Et ego quotũq nauigare debuiero: uice¬
suno anno ꝑueneram. Ut primũ stomachũ quẽ scis ñ cum mari
nausiam effugere collegi. ut corpus unctione recreaui. Hoc cepi me-¬
cũ cogitare. qnta nos uitioꝵ nostroꝵ sequeret᷑ obliuio. etiã corꝑaliũ.
que subinde ad monent sui: ne dum illoꝵ. que eo magis latent. qͦ
maiora sunt. Leuis aliquẽ motiuncula decipit. d eũ creuit & uela
febris exarsit: eciam duro & ꝑpesso su confessionẽ excipit. pedes dolent.

Expanded text:
iacitur, memor artificii mei vetus frigidae cultor mitto me in mare, iacitur, memor artificii mei vetus frigidae cultor mitto me in mare, quomodo psychrolutam decet, gausapatus. Quae putas me passum, dum per aspera erepo, dum viam quaero, dum facio ? Intellexi non inmerito nautis terram timeri. Incredibilia sunt, quae tulerim, cum me ferre non possem ; illud scito, Vlixem non fuisse tam irato mari natum, ut ubique naufragia faceret; nausiator erat. Et ego quocumque navigare debuero, vicensimo anno perveniam. Ut primum stomachum, quem scis non cum mari nausiam effugere, collegi, ut corpus unctione recreavi, hoc coepi mecum cogitare, quanta nos vitiorum nostrorum sequeretur oblivio, etiam corporalium, quae subinde admonent sui, nedum illorum, quae eo magis latent, quo maiora sunt. Levis aliquem motiuncula decipit; sed cum crevit et vera febris exarsit, etiam duro et perpessicio confessionem excipit Pedes dolent,
Abbreviated transcription (Latin):
aut inaquam aut inuentũ resoluunt᷑. S putaui tã pautã uiã a
parteno specua usq puteolos subripi posse. qͣnuis dubio & impen¬
dente celo. Itaq quo celeriꝰ euaderẽ : protinꝰ ꝑ altũ ad uesida direxi.
precisurꝰ om̃s siniis. Cum iã eo ꝓcessissem. ut in ea nicħ interẽẽt.
utrsĩ irem an redirem: pͥmum equalitas illa que me corruꝑat ꝑut.
Non dũ erat tempestas: siam intdlinatio maris. ae subinde trebrior
fluctus. Cepi gub̃natorem rogare. ut me in aliquo littore. expon̾et.
Aiebat ille asꝑa ẽẽ.⁊ importuosa. nec quiqͣm se eque intempestate
timere: qͣm t̾ram. Peus autẽ uerabar: qͣm ut mͥ ꝑicłm succurreret.
N ausia enĩ me segnis hec & sine exitu torquebat: que bilem mouet
nec estundit. Institi itaq gub̾natori. & illũ uellet nollet: coegi pe¬
teret litus. Cuiꝰ ut uitinam attigimꝰ: non exspecto ut quicqͣm ex p̃¬
ceptis urgilii fiat. Obuertant pelago proras. aut anchora de ꝓra

Expanded text:
aquasmaquam aut in ventum resolvuntur. Sed putavi tam pauca milia a Parthenope tua usque Puteolos subripi posse, quamvis dubio et inpendente caelo. Itaque quo celerius evaderem, protinus per altum ad Nesida derexi praecisurus omnes sinus. Cum iam eo processissent, ut mea nihil interesset, utrum irem an redirem, primum aequalitas illa, quae me corruperat, periit. Nondum erat tempestas, sed iam inclinatio maris ac subinde crebrior fluctus. Coepi gubernatorem rogare, ut me in aliquo litore exponeret. Aiebat illo aspera esse et inportuosa nec quicquam se aeque in tempestate timere quam terram. Peius autem vexabar, quam ut mihi periculum succurreret. Nausia enim me segnis haec et sine exitu torquebat, quae bilem movet nec effundit. Institi itaque gubernatori et illum, vellet nollet, coegi, peteret litus. Cuius ut viciniam attigimus, non expecto, ut quicquam ex praeceptis Vergilii fiat, Obvertunt pelago proras aut Ancora de prora
Abbreviated transcription (Latin):
taq eorꝑał ẽ. Qm̃ ut uoluisti morẽ gessi tͥ. nc̃ ipse dicã mͥ. qd̾
difturũ ẽẽ. te uideo. Latruncłis ludimꝰ. insuꝑuacius subtilitas te¬
rit᷑. Non faciunt bonos ista. s doctos. Aꝑcior res ẽ. saꝑe: immo
simplicior. Pautis ẽ. adm̃tẽ bonã uti litt̾is. s nos ut cet̾a uisuꝑ¬
uatitũ diffundimꝰ. Ita philosophiam ipsam. quẽadinodũ omnui¬
um rerũ sic litt̾arum quoq intemꝑantia laboramꝰ. non uitȩ¬

Expanded text:
Quoniam, ut voluisti, morem gessi tibi, nunc ipse dicam mihi, quod Quoniam, ut voluisti, morem gessi tibi, nunc ipse dicam mihi, quod dicturum esse te video: latrunculis ludimus. In supervacuis subtilitas teritur; non faciunt bonos ista, sed doctos. Apertior res est sapere, immo simpliciter satius est ad mentem bonam uti litteris, sed nos ut cetera in supervacuum diffundimus, ita philosophiam ipsam. Quemadmodum omnium rerum, sic litterarum quoque intemperantia laboramus; non vit
Abbreviated transcription (Latin):
des qͣntũ ocłis det uigorẽ fortitudo. qͣntã intentionẽ prudentia.
qͣntã modestã & quietẽ reuerentia. qͣntã serenitatẽ letitia. qͣntũ
rigorem seueritas. qͣntam remissionẽ ueritas : Corꝑa gͦ ft̃ que co¬
lorem habitumq corꝑum mutant. qͦ m illis regnũ suũ exercent.
Dñs autẽ qͣs retuli uͥtutes bone. st̃. & quicqͥd exillis ẽ. Num qͥd est
dubiũ an id qͦ qud tangi potẽ corpꝰ sit: Iang̾e enĩ ⁊ tangi nͥ cor¬
pus nulla pot̃ res: ut ait lutretiꝰ. Oĩa autẽ ista qͦdixi ñ muta¬
rent corpꝰ. uisi tang̾ent. Gͦ corꝑa st̃. Etiã nc̃ cui tanta uis ẽ. ut
impellat & cogat & retineat. & iubeat: corpꝰ ẽ. Quid gͦ ñ timor
retinet e Non audatia impellit: Non fortitudo inmitat & im¬
petum dãt: Non mͦ de retio refrenat ac renouat: Nongaudiũ
extollit. ñ tristicia adducit : Demq quicqͥd facimꝰ aut maliciȩ
aut uͥtittis gerimꝰ imꝑio. Qd̃ imꝑat corꝑi corpꝰ sit. qd̾ uim corꝑi¬

Expanded text:
ntia ? Quantam modestiam et quietem reverentia ? Quantam serenitatem laetitia ? Quantum rigorem severitas ? Quantam remissionem lenitas ? Corpora ergo sunt, quae colorem habitumque corporum mutant, quae in illis regnum suum exercent. Omnes autem, quas rettuli, virtutes bona sunt, et quicquid ex illis est. Numquid est dubium, an id, quo quid tangi potest, corpus sit ? Tangere enim et tangi nisi corpus nulla potest res, ut ait Lucretius. Omnia autem ista, quae dixi, non mutarent corpus, nisi tangerent; ergo corpora sunt. Etiam nunc cui tanta vis est, ut inpellat et cogat et retineat et inhibeat, corpus est. Quid ergo ? Non timor retinet ? Non audacia inpellit ? Non fortitudo inmittit et impetum dat ? Non moderatio refrcnatrefrenat ac revocat ? Non gaudium extollit ? Non tristitia adducit ? Denique quidquid facimus, aut, malitiae aut virtutis gerimus imperio. Q
Abbreviated transcription (Latin):
tis occupationẽ putant. Quid gͦ fint qͣre ñ ꝓtinꝰ rescb̃em ei de
quo qͣrebas : Uemebat incontectũ oꝑis miei. Seis enĩ memora¬
lem philosophiam uelle complecti & om̃is ad eam ꝑtmnentes qͥl¬
ones Explicare: itaq dubitaui utrũ differrẽ te an donee suilꝰ
isti rei ueiuet locꝰ. Ius tͥ extia ordinẽ dicere huniauiꝰ uisũ est.
tam louge uementẽ ñ detmere. Itaq & hoc ex illa serie rerũ eo¬
herentiũ excerpam. & si qua ert̃ eiusmodi ñ querenti tͥ ultro
mittã. Que siut hec: uit̾rogas. quȩ scire inagis uuiat ꝙ̃ ꝓdeł.
S itit hoc dͥe qͦͥ queris bonũ. an corpus st: bonũ ꝓdest. Facile enĩ qd̾

Expanded text:
tis occupationem putant. Quid ergo fuit, quare non protinus rescriberem ? Id, de quo quaerebas, veniebat in contextum operis mei. Scis enim me moralem philosophiam velle conplecti et omnes ad eam pertinentis quaestiones explicare. Itaque dubitavi utrum differrem te, donec suus isti rei veniret locus, an ius tibi extra ordinem dicerem; humanius visum est tam longe venientem non detinere. Itaque et hoc ex illa serie rerum cohaerentium excerpam et, si qua erunt eiusmodi, non quaerenti tibi ultro mittam. Quae sint haec interrogas ? Quae scire magis iuvat quam prodest, sicut hoc, de quo quaeris: bonum an co
Abbreviated transcription (Latin):
sͣ spͥa sunt corpis. quȩ corꝑis bona st̃. corꝑa sunt. g & que animi
fc. slam & hoc corpꝰ: ẽ bonũ hominis. necẽẽ. ẽ. corpꝰ cũ ipse sit corꝑa¬
us. Mentior nͥ & que alunt illud & que ualitudinẽ eiꝰ. uł custodi¬
ia. amor. tͥsticia. Si dubitas aniuiltũ nob̃ mutent. anfrontẽ as¬
tringant. an faciem diffundant. An ruborem euocent. anfugien¬
tem sangͥnem. qͥd gͦ tam manifestas notas corꝑis tredis incrimen
nͥ acorꝑe: Si affectus corꝑa sunt & morbi animoꝵ & auaricia.
crudelitas indurata uicia. & instatũ in em̃dabilẽ adducta. gͦ &

Expanded text:
bona sunt, corpora sunt; ergo et quae animi sunt. Nam et hoc corpus est. Bonum hominis necesse est corpus sit, cum ipse sit corporalis. Mentior, nisi et quae aiunt illum et quae valitudinem eius vel custodiira, amor, tristitia,nisi dubitas, an vultum nobis mutent, an frontem adstringant, an faciem diffundant, an ruborem evocent, an fugent sanguinem. Quid ergo ? Tam manifestas notas corporis credis inprimi nisi a corpore ? Si adfectus corpora sunt, et morbi animorum, ut avaritia, crudelitas, indura
Abbreviated transcription (Latin):
tem & distracta indiu̾sum actis crurib menbra. Illam tuiicã alĩ¬
tis igniũ & illitam & tectam. & qͥcqͥd aluid p̃ter hec cõmenta seuitia
est. Non ÷ itaq mirũ. si marimꝰ huiꝰ rei timor ẽ: & apparatꝰ t̾rabiusẽ.
N am quẽadmodũ plus agit cortor qͦ pliua instrum̃ta doloris ex posuit.
spetie enĩ uincunt᷑. qui patientie restitissent: ita exhisquȩ habent¬
que ammos nr̃os subigunt & domant. plus ꝓficuint qͣ hũt. qd̵ osten¬
dant. Ille ꝓestes ñ minis gͣues st̃. fam̃ dico ⁊ sitim. & p̃cordioꝵ suspi¬
rationes. & febrẽ iuscem ipsa torrentẽ. ẜ latent. Nicħ hũt qd̾ uiten.¬
tent. qd̃ p̾ferant. Hec ut magna bella aspestu paratuq iucert̃. De¬
musitaq oꝑam. abstineamꝰ osfensis. Interdũ pops ẽ. quẽ timere
debeamꝰ. Interdum si ea tiuitatis disciplina ẽ. ut plurupu ꝑsematũ

Expanded text:
tem et distracta in diversum actis curribus membra, illam tunicam alimtem et distracta in diversum actis curribus membra, illam tunicam alimentis ignium et inlitam et textam, et quicquid aliud praeter haec commenta saevitia est. Non estNam quemadmodum plus agit tortor, quo plura instrumenta doloris exposuit specie enim vincuntur qui patientia restitissent; ita ex iis, quae animos nostros subigunt et domant, plus proficiunt, quae habent quod ostendant. Illae pestes non minus graves sunt, famem dico et sitim et praecordiorationes et febrem viscera ipsa torrentem. Sed latent, nihil habent quod intentent, quod praeferant; haec ut magna bella aspectu apparatuque vicerunt. Demus itaque operam, abstineamus offensis. Interdum populus est, quem timere debeamus; interdum si ea civitatis disciplina est, ut plurima per senatu
Abbreviated transcription (Latin):
enim seruiet: qui corpi seruit. qui ꝓillo nunũt tenet. qui ad illud
rib inquietat. sollicitudinib honerat. contumeliis obitit. Honestũ
ei uile ẽ. cui corpꝰ nimis carũrẽ. Agat᷑ eiꝰ diligentissime cura. ita tñ
nos reducamꝰ. Excogitantes sub in de quib possint tim̃da depelli. ꝯͦr̃
tria nisi fallor gn̾a sunt. Luet᷑ inopia tim̃tur morbi. timent᷑ que
ꝑ uini potentioris eueniunt. Ex his omnib nicħ nos magis concutit:
qͣm qd ex aliena potentia impendet. Magno enĩ strepitu & tumulti.
uenit. Naturalia mala que retuli. mopie atq morbꝰ silentio sube.¬
unt. nec ocłis nec aurib quicqͣm t̾roris ͣ cutiunt. Ingens alteriꝰ mau
pompa ẽ. ferrũ circa se & ignes habet. & catenas. & turbã ferarũ.
qͣm in iuscera iminitant humana. Cogita hoc loco carterẽ & cruites. &
eculeos & uncũ. & ad actũ ꝑmediũ hominẽ qui ꝑ os emeig̃et stipi¬

Expanded text:
enim serviet, qui corpori servit, qui pro illo nimium timet, qui ad illud enim serviet, qui corpori servit, qui pro illo nimium timet, qui ad illud ribus inquietat, sollicitudinibus onerat, contumeliis obicit. Honestum ei vile est, cui corpus nimis carum est. Agatur eius diligentissime cura, ita tamen, nos reducamus excogitantes subinde, quibus possint timenda depelli. Quorum tria, nisi fallor, genera sunt: timetur inopia, timentur morbi, timentur quae per vim potentioris eveniunt. Ex his omnibus nihil nos magis concutit, quam quod ex aliena potentia inpendet. Magno enim strepitu et tumultu venit. Naturalia mala quae rettuli, inopia atque morbus, silentio subeunt nec oculis nec auribus quicquam terroris incutiunt. Ingens alterius mali pompa est. Ferrum circa se et ignes habet et catenas et turbam ferarum, quam in viscera inmittat humana. Cogita hoc loco carcerem et cruces et eculeos et uncum et adactum per medium hominem, qui per os emergeret, stipi
Abbreviated transcription (Latin):
nitione magisqͣm exhortatione opussit. Non indiu̾sum te a natura
tua ducimꝰ. natus es ad ista que dicimꝰ. Eo magis bonũ tuũ auge. & ex¬
orna. S iam finẽ epłe faciam. si illi signũ suũ imp̃ssero .i. aliqͣm mag¬
nificam uocẽ ꝑferendã ad te mandauero. Int̾ cet̾a mala hoc quoq
habet stulticia ꝓpͥum semꝑ incipio uiuere. Consid̾a. qͥd uox significet
lucili uiroꝵ optime ⁊ intelliges. qͣm feda sit hominũ leuitas. cõtidie¬
noua uite fundamenta ponentiũ. nouas spes etiam mexitu incho¬
antiũ. Curumspice tecũ singłos. occurrent tibi senes. qͥse cũ mari
ma ambitione ad pegrinationes ad negotiandũ parent. Quid est
autẽ turpiꝰ. qͣm senex uiuere incipiens: Non adicerẽ auctorem
hiuc uoci: iusi esset secretior. nec int̾ uulgata epicuri dicta. que mͥ
tutelam. Non nego indulgendũ illi: seruiendũ nego. Mulns

Expanded text:
nitione magis quam exhortatione opus sit. Non in diversum te a natura nitione magis quam exhortatione opus sit. Non in diversum te a natura tua ducimus; natus es ad ista, quae dicimus. Eo magis bonum tuum auge et exorna. Sed iam finem epistulae faciam, si illi signum suum inpressero, id est aliquam magnificam vocem perferendam ad te mandavero. " Inter cetera mala hoc quoque habet stultitia: semper incipit vivere." Considera quid vox ista significet, Lucili virorum optime, et intelleges, quam foeda sit hominum levitas cotidienova vitae fundamenta ponentium, novas spes etiam in exitu inchoantium. Circumspice tecum singulos; occurrent tibi senes, qui se cum maxime ad ambitionem, ad peregrinationes, ad negotiandum parent. Quid est autem turpius quam senex vivere incipiens ? Non adicerem auctorem huic voci, nisi esset secretior nec inter vulgata Epicuri dicta, quae mitutelam. Non nego indulgendum illi; serviendum nego. Multis
Abbreviated transcription (Latin):
ens interta ert̃ omĩa: tibi faue. Crede qd̃ maiꝰ. si plures habebis sen¬
tentias. Metus nithilominꝰ in hanc partẽ potiꝰ inclina. & ꝑturbare te
desine. Ac sub inde hoc in animo uolue. maiorẽ parcẽ mortaliũ cum
illi nec sit quiqͣm mali. nec ꝓcerto futurũ sit: estuare aut disturrere.
Nemo enĩ resistit sibi. cũ ceꝑio impelli: nec cunorẽ suũ st̃digit ad uerum.
pauescimꝰ dubia ꝓcertis. Non seruamꝰ modũ rerũ. statim intunorẽ ue¬
nit scrupulaᷤ. Pudet me sit tecũ loqui. & tam leuib te remediis refocil¬
lare. Alius dicat fortasse ñ ueniet. Cu dic. Quid porro. fiueniet : Uide¬
binꝰ. ut̃ iuncat. Fortasse ꝓ me uenit. & mors ista uitã Honestabit. Cicu¬
ta magnũ soeratem contecit. Catoni gladiũ Assercorẽ libertatis extͫ¬
quie: magnã partem detrax̃is głe. Nlimiũ dui te cohortor. cũ tibi admo¬

Expanded text:
ens incerta erunt omnia, tibi fave; crede quod mavis. Si plures habet senens incerta erunt omnia, tibi fave; crede quod mavis. Si plures habet sententias metus, nihilominus in hanc partem potius inclina et perturbare te desine, ac subinde hoc in animo volve, maiorem partem mortalium, cum illi nec sit quicquam mali nec pro certo futurum sit, aestuare ac discurrere. Nemo enim resistit sibi, cum coepit inpelli, nec timorem suum redigit ad verum. pavescimus dubia pro certis. Non servamus modum rerum. Statim in timorem vertit scrupulus. Pudet me et triste tecum loqui, et tam lenibus te remediis focillare. Alius dicat: " Fortasse non veniet." Tu dic: "Quid porro, si veniet? Videbimus uter vincat. Fortasse pro me venit, et mors ista vitam honestabit." Cicuta magnum Socratem fecit. Catoni gladium adsertorem libertatis extorque; magnam partem detraxeris gloriae. Nimium diu te cohortor, cum tibi admo
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsdam molliter fortuna deposuit. Aliqͣndo gladiꝰ ab ipsa ceruice reuo¬
catusẽ. aliqͥs carnifici suo suꝑstes fuit. Habet eciã fortuna mala le¬
uitatẽ. Fortasse erit: fortasse ñ erit. Int̾im non ÷ meliora ꝓpone. Non¬
numqͣm nullis apparentib signis. que mali aliqͥd p̃mintient: animꝰ
sibi falsas imagines fingit. aut uerbũ aliqd̃ dubie significationis decor¬
quet in peiꝰ. aut maiorẽ sibi offensã ꝓponit alicuiꝰ qͣm ẽ. & cogitat nũ
qͣm iratus ille sit: s qͣntũ liceat irato. Nulla aut̃ causa uite .ẽ. nullus
miseriarũ modꝰ. si timeret᷑ qͣntũ potest. Hint prudentia ꝓsit. hinic
robore animi euidentẽ quoq metũ respue.Diminꝰ uitio uitiũ. spe
metũ temꝑa. Nicħ tam̃ certũ ẽ. ex his que timent᷑. ut ñ certiꝰ sit ⁊ for¬
midata subside. & sꝑata deciꝑe. Ergo spem at metũ examina. et qͦti¬

Expanded text:
quosdam molliter ruina deposuit; aliquando gladius ab ipsa cervice revoquosdam molliter ruina deposuit; aliquando gladius ab ipsa cervice revocatus est; aliquis carnifici suo superstes fuit. Habet etiam mala fortuna levitatem. Fortasse erit, fortasse non erit; interim non est. Meliora propone. Nonnumquam nullis apparentibus signis, quae mali aliquid praenuntient, animus sibi falsas imagines fingit; aut verbum aliquod dubiae significationis detorquet in peius aut maiorem sibi offensam proponit alicuius quam est, et cogitat non quam iratus ille sit, sed quantum liceat irato. Nulla autem causa vitae est, nullus miseriarum modus, si timeatur quantum potest; hic prudentia prosit, hic robore animi evidentem quoque metum respue. Si minus, vitio vitium revenerit. Nihil tam certum est ex his que timentur, ut non certius sit et formidata subsidere et sperata deci
Abbreviated transcription (Latin):
luciti eito accedimꝰ opinioni. ñ coargumꝰ illa que nos inmecũ addu¬
tiuntii ei extutimꝰ s trepidamꝰ. & sit uertimꝰ teiga. queadimnodũ illi qs
puliuis motus fuga pecoꝵ eput castris. aut quos aliena ftabuia sie
auttore sparsa concerruit. Nlestio quoiiꝰ magis uana ꝑtiabila suera
enĩ notuã suũ bñt. Qiuiqͥd exincerto uenit comeaute.⁊ se prdiuentis ani¬
mi litentie uadtt. Nulli ttaq tam ꝑiciosi. tam irre uo cabiler. qu
lmp batii metus it̃. Cẽ em̃ sime intione: hi sine itesiunt. Inqrnũ
itaq in rẽ diligent. Ueri siumle ẽ. alucͥid futũ mali. Nouisi uori
est. Qm̃ multa non espectata uenerunt. quã musta expetata. nusc̃
eõparuerunt. Etiam si futurũ ẽ. qͥd uiuat dolori suo concurt̾e : Satis
cito dolebit cũ ueuerit. Int̾im tͥ meliora ꝓmite. Qd̾ facias lucri tp̃s
multa int̾uenient. quib uicinũ ꝑicłm aut ꝓpe admotũ aut subsistat
aut desinat. Aut in alienũ caput tͣuseat. Intendiũ ad fugam patuit.

Expanded text:
e nos in metum adducunt, nec excutimus, sed trepidamus et sic vertimus terga, quemadmodum illi, quos pulvis motus fuga pecorum exuit castris, aut quos aliqua fabula sine auctore sparsa conterruit. Nescio quomodo magis vana perturbant. Vera enim modum suum habent; quicquid ex incerto venit, coniecturae et paventis animi licentiae traditur. Nulli itaque tam perniciosi, tam inrevocabiles quam lymphatici metus sunt. Ceteri enim sine ratione, hi sine mente sunt. Inquiramus itaque in rem diligenter. Verisimile est aliquid futurum mali; non statim verum est. Quam multa non expectata venerunt! Quam multa expectata nusquam conparuerunt! Etiam si futurum est, quid iuvat dolori suo occurrere ? Satis cito dolebis, cum venerit; interim tibi meliora promitte. Quid facies lucri ? Tempus. Multa intervenient, quibus vicinum periculum vel prope admotum aut subsistat aut desinat aut in alienum caput transeat. Incendium ad fugam patuit;
Abbreviated transcription (Latin):
isti mali. Anres ista magis insamis ẽ. qͣm mala: Ipse te int̾roga.
I unnqͥd sine causa crucior & mereo. & qd̾ non ÷ malũ facios Q uom
uncis inrteligam si uana sint an uera quib angnor: Accipe huiꝰ rei
regulã. Daro p̃sentib torqͥmur. aut futis. aut utrisq. De p̾sentib
fatile uidiciũ est. Si corpꝰ tuũ liberũ ẽ. sanũ ẽ. nec ullus exłliria do¬
lore. D idebinꝰ qͥd futurũ sit. Hoddie nichꝰ. negotũ ħabes. Ad enmi

Expanded text:
istic mali, an res ista magis infamis est quam mala ? Ipse te interroga: istic mali, an res ista magis infamis est quam mala ? Ipse te interroga: Numquid sine causa crucior et maereo et quod non est malum, facio ? " Quom intellegam, vana sint an vera, quibus angor ?" Accipe huius rei regulam: aut praesentibus torquemur aut futuris aut utrisque. De praesentibus facile iudicium est; si corpus tuum liberum et sanum est, nec ullus ex iniuria dolor est. Videbimus quid futurum sit. Hodie nihil negotii habet. " At enim
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ lucili qͥ nos t̾rent. qͣmꝙ̃ p̾munt: & sepiꝰ opinone qͣm re labo¬
raus. Non loquor tecũ stoita lingua. s bic sũmisi ora. Noseni dici¬
mus oĩa ista que gemitꝰ mugitq expͥmunt. leuia eẽ. &ontẽmo
ne sis miser ante tempꝰ. cũ illa que uelut ĩminentiã expauisti. for¬
trouersia ẽ. & litem contestatam habemꝰ. inp̾sentia diffares iicoxi
ergo leue dixero. tu graiissimũ ẽẽ. contendes. Scio alios int fla¬
gela rulere. alios gem̃e. sub colafo. Postea uidebimꝰ. uttũ ista suis
iurib ualeant: an mbecillitate nr̃a. Istud p̾sta mͥ. ut qͥtiens ecsun¬
stecerut. qͥ tibi te miserũ eẽ. ꝑsuadent. ñ quid audias. s quid seut¬
as cogtes. & cũ patientia tua delibes. ac ce ipse introges. q tus septi¬
me nosti. Quid ⁊ qͣre isti mecũ plorent: Qd est qd̾ trepident. qd̾ con¬
lagui quoq mei timeant. q̃sitiansilire calamitas possit: Est auqͥd

Expanded text:
sunt, Lucili, quae nos terrent, quam quae premunt, et saepius opinione quam re labosunt, Lucili, quae nos terrent, quam quae premunt, et saepius opinione quam re laboramus. Non loquor tecum Stoica lingua, sed hac submissiore. Nos enim dicimus omnia ista, quae gemitus mugitusque exprimunt, leviane sis miser ante tempus, cum illa que velut imminentia expavisti, fortroversia est et litem contestatam habemus, in praesentia differatur. Quod ego leve dixero, tu gravissimum esse contendes; scio alios inter flagella ridere, alios gemere sub colapho. Postea videbimus, utrum ista suis viribus valeant an inbecillitate nostra. Illud praesta mihi, ut, quotiens circumsteterint, qui tibi te miserum esse persuadeant, non quid audias, sed quid sentias, cogites et cum patientia tua deliberes ac te ipse interroges, qui tua optime nosti: Quid est, quare isti me conplorent ? Quid est, quod trepident, quod contagium quoque mei timeant, quasi transilire calamitas possit ? Est aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Ultum tͥẽe. animi scio. Nam etiam anteqͣm uistrueres te pre¬
ceptis salutarib & dura uincentib satis adu̾sus fortunã pla¬
cebas tibi. ⁊ multomagis postqͣm cũ illa manłi conseriusti. uiresq
exꝑtus es tuas. Que numqͣm certã dare fiduciã sui possunt: nisi
cũ multe difficultates huit & illinc apparuert̃. Aliqͣndo uero & ꝓpiꝰ
accessert̃. Sic uerꝰ ille animꝰ & mn alienũ non irenturꝰ arbitͥum: ꝓba¬
tur. Hec eiꝰ ꝓbatio ẽ. Non potẽ. athleca magnꝰ sp̃s adcertam᷑ affer¬
crepuere subpugno. ille qͥ supplantatꝰ adu̾sariũ toto tulit corpore
uet ꝓiecit amnũ ꝓiectus. qͥ quotiens cecidit. contumacior resurrex̃:
cũ magna spe descendit ad pugnam. Ergo. ut similitudinẽ istam
ꝓsequar. sepe fortuna supͣ te fuit. nec tam̃ tradidisti te. s subsilu¬
isti. & acrior constitisti. Multũ enĩ adicit sibi urcus lacessita. tñ¬
si aibi iudetur. accipe a mie auxilia. quib munire te posis. Plira

Expanded text:
ultum tibi esse animi scio. Nam etiam antequam instrueres te praeceptis salutaribus et dura vincentibus, satis adversus fortunam placebas tibi, et multo magis, postquam cum illa manum conseruisti viresque expertus es tuas, quae numquam certam dare fiduciam sui possunt, nisi cum multae difficultates hinc et illinc apparuerunt, aliquando vero et propius accesserunt; sic verus ille animus et in alienum non venturus arbitrium probatur. Haec eius obrussa est: non potest athleta magnos spiritus ad certamen adfercrepuere sub pugno, ille, qui subplantatus adversarium toto tulit corpore nec proiecit animum proiectus, qui quotiens cecidit, contumacior resurrexit, cum magna spe descendit ad pugnam. Ergo, ut similitudinem istam prosequar, saepe iam fortuna supra te fuit, nec tamen tradidisti te, sed subsiluisti et acrior constitisti. Multum enim adicit sibi virtus lacessita; tasi tibi videtur, accipe a me auxilia, quibus munire te possis. Plura
Abbreviated transcription (Latin):
uite spatiũ : Usq adsapientiã uiuere. Qui ad illam ꝑuenit. Att
ñ longissimũ finẽ. s maximũ. Ille uͦ głecur andacter. & dͥns ago
gr̃as. int̾q eos sibi & rerũ nat᷑e imputet qd̃ fuit. Merito enĩ imputa¬
bit meliorẽ illi uitã reddidit qͣm accepit. Exemplar bom uiri posutt
qͣlis qͣntusq eẽt ostendit. si qͥd adiecisset fuiss simile p̃t̾tto. Et tam̃
qͦ usq uiuimꝰ omniũ rerũ cognitione fruiti sumꝰ. Scimꝰ a quib pͥn¬
cipalis natura se attollat. qͣmadmodũ ordinet mundũ. ꝑ qͣs aniũ¬
uites in iures reuocet. Quẽ admodũ oĩa qͦ nusqͣm erant cliserit. &
se ipsã finẽ sui fecerit. Scimꝰ sid̾a impeti suo uad̾e. p̃ter t̾ram in¬

Expanded text:
vitae spatium ? Usque ad sapientiam vivere. Qui ad illam pervenit, attigit vitae spatium ? Usque ad sapientiam vivere. Qui ad illam pervenit, attigit non longissimum finem, sed maximum. Ille vero glorietur audacter et dis agat gratias interque eos sibi, et rerum naturae inputet, quod fuit. Merito enim inputabit; meliorem illi vitam reddidit quam accepit. Exemplar boni viri posuit, qualis quantusque esset ostendit. Si quid adiecisset, fuisset simile praeterito. Et tamen quo usque vivimus ? Omnium rerum cognitione fruiti sumus. Scimus a quibus principiis natura se adtollat, quemadmodum ordinet mundum, per quas annum vices revocet, quemadmodum omnia, quae usquam erant, cluserit et se ipsam fine
Abbreviated transcription (Latin):
uit  iuix̃. & uiguit. aliq̃ndo sereno usus ẽ. Anqͣndo ite solet ualide
lid̃is fulgur ꝑ mibila emicuit. Quid qͦris. qͣm dui iuix̾̃it. Srett ad
posteros usq tnsiluuit. & se inmemoriã dedet. Nec ĩo uͥ̾ plures an¬
nos acte de pecnsauim. Nich tñ mͥ ad beatã uitã defuisse dicã si spa¬
tũ eiꝰ incidit᷑. Nlon eiũ ad eũ diem me aptaui quẽ ultunũ iñ spes
auida ꝓmiserat. s nullũ ñ tanqͣm ultimũ aspexi. Quid me int̾rogas
qͣndo natꝰ sim an int̾ uimores ad huc censear. Habeo meũ. Quẽ dom¬
dũ in minore corꝑis habitu potẽ. homo ẽẽ. ꝑfectus. sic & inminareie¬
ꝑis neca eẽ. ꝑfecta. Atas int̾ ext̾na ẽ: qͣm dui sim alienũ ẽ. Qm̃dũ¬
uero ut sim meũ ẽ. hoc ame exige. ne uelut ꝑ tenebras euũ ignobile
emeciar. ut agam uitã. ut ñ preteruehar. Queris qd̃ sit amplissimꝰ

Expanded text:
Et vixit et viguit. Aliquando sereno usus est, aliquando, ut solet, validi Et vixit et viguit. Aliquando sereno usus est, aliquando, ut solet, validi sideris fulgor per nubila emicuit. Quid quaeris quamdiu vixerit ? Vivit; ad posteros usque transiluit et se in memoriam dedit. Nec ideo mihi plures annos accedere recusaverim, nihil tamen mihi ad beatam vitam defuisse dicam, si spatium eius inciditur. Non enim ad eum diem me aptavi, quem ultimum mihi spes avida promiserat, sed nullum non tamquam ultimum aspexi. Quid me interrogas, quando natus sim, an inter iuniores adhueadhuc censear ? Habeo meum. Quemadmodum in minore corporis habitu potest homo esse perfectus, sic et in minorese perfecta. Aetas inter externa est. Quamdiu sim, alienum est; quamdiu ero, ut sim, meum est. Hoc a me exige, ne velut per tenebras aevum ignobile emetiar, ut agam vitam, non ut praetervehar, Quaeris quod sit amplissimum
Abbreviated transcription (Latin):
nt̾ ẽ. mortẽ eiꝰ exquo die numeres. At ille obit iuridis. s officia bo¬
ii ciuis. boni amici. bom filii exͤcutus ẽ. Innuilla parte cessauie. Li¬
aet etas eiꝰ inꝑfecta sit: uita ꝑfecta ẽ. Octoginta ainis uiẽ. ũno octo¬
qnta anis fuit. Nisi forte sic uixisse eũ dicis qͥmͦ dñr arbores iuu̾e.
D usetro te lutili hoc agamiꝰ. ut quẽ a dinodũ p̾ciosa rerũ sic uita ur̃a ũ
inutũ ꝑ ateat s mnultũ pendeat. Actu illã metiamũ s̃i t̃pr. Sis secre¬
qͥdunt hc̃ utt̾̃ fit uegecũ contẽptoremq fortune. functũ oib urce hu¬
uane stipendiis atq insũmũ bonũ eiꝰ euectũ & illũ eui nuitti dui tus¬
nissi fẽ : Alter post mortẽ quoq ẽ. alt̃ ante mortẽ ꝑre. Laudemus
taq & in nim̃o feliciũ reponamꝰ eũ. cui qͣntulũcũq t̾ꝑis contigt.
bene collo tatũ ẽ. N icdit enĩ uerã lucẽ. Non fuit unꝰ e nuiltis. &ui¬

Expanded text:
Interest, mortem eius ex quo die numeres. At ille obiit viridis. Sed officia boInterest, mortem eius ex quo die numeres. At ille obiit viridis. Sed officia boni civis, boni amici, boni filii executus est; in nulla parte cessavit. Lieetlicet aetas eius inperfecta sit, vita perfecta est. Octoginta annis vixit. Immo octoginta annis fuit, nisi forte sic vixisse eum dicis, quomodo dicuntur arbores vivere. Obsecro te, Lucili, hoc agamus, ut quemadmodum pretiosa rerum sic vita nostra non multum pateat, sed multum pendeat. Actu illaquid inter hunc intersit vegetum contemptoremque fortunae functum omnibus vitae humanae stipendiis atque in summum bonum eius evectum, et illum, cui multi anni transmissi sunt ? Alter post mortem quoque est, alter ante mortem periit. Laudemus itaque et in numero felicium reponamus eum, cui quantulumcne conlocatum est. Vidit enim veram lucem. Non fuit unus e multis.
Abbreviated transcription (Latin):
morte mecronactis philosophi q̃rebaris tanquã & potuissec diini¬
nuis uuere & debuisset. Eqritatem tuam desideraui que tibi in
onini persona in õĩ negotio suꝑ ẽ. In una re de ẽ. inqͣ oĩb. Multos
mueni equos adu̾sus homines. adu̾sus deos neminẽ. Obuirgamꝰ co¬
tidie fatũ. Quare ille in medio cursu raptꝰ ẽ. Quare ille ñ rapit᷑. Q
re senectutẽ & sibi& aliis gͣuem extendit. Utrũ obseero te eqͥus iudi¬
das te nature. antͥ parere naturã : Qͥd autẽ int̾ ẽ. qͣm cito exeas unde
iq exeundum. es ⁊: non ut dui uiuamꝰ curandũ ẽ: s ut satis: ũ
ut dui uiuas fato opus ẽ. ut satis aĩo. Longa ⁊ uita. si plena ẽ. Im¬
polet᷑ aitẽ: cũ animꝰ sibi bonũ suũ reddidit. & ad se potestatẽ surtͣus¬
silit. Qd ilũ octoguita anni iuuanti ꝑ merciã exacti: Non ux̃ iste.
ẜ inuita moratꝰ ẽ. Nec sero mortiuis ẽ. s dui. Octoginta anins uixte.

Expanded text:
tisMetronactis philosophi querebaris tamquam et potuisset diutius vivere et debuisset, aequitatem tuam desideravi, quae tibi in omni persona, in omni negotio superest, in una re deest, in qua omnibus. Multos inveni aequos adversus homines, adversus deos neminem, Obiurgamus cotidie fatum: " quare ille in medio cursu raptus est ? Quare ille non rapitur ? Quare senectutem et sibi et aliis gravem extendit ? " Utrum, obsecro te, aequius iudicas te naturae an tibi parere naturam ? Quid autem interest, quam cito exeas, unde utique exeundum est ? Non ut diu vivamus curandum est, sed ut satis; nam ut diu vivas, fato opus est, ut satis, animo. Longa est vita, si plena est; impletur autem, cum animus sibi bonum suum reddidit et ad se potestatem sui transtulit. Quid illum octoginta anni iuvant per inertiam exacti ? Non vixit iste, sed in vita moratus est, nec sero mortuus est, sed diu. Octoginta annis vixit.
Abbreviated transcription (Latin):
lima p̾t̾eat. qͣre tardior uelotiorẽ pꝰ se relinqͣt. qͦm lum̃ accipiat
aut ꝑdat. Que causa indicat noctẽ: qͣ redutat diẽ. Illuc eundũ ẽ
ubi ista ꝓpiꝰ aspicias. nec hac spe inquit sapiens ile fortiꝰ ex eo qd̃
patere michi ad deos meos ⁊ t̃ iudico. Merui qͥdem aditri. ⁊ iam
int̾ illos fui. animũq illo meũ misi. & ad me illi suũ miferant u
tolli me de medio puta. & pꝰ mortẽ uich̾ ex homine restare. Eque
magnũ animũ habeo. eciam si misqͣm tͣnsiturꝰ excedo. Non tã iul¬
tis uirit annis qͣm potuit. Et pantoꝵ u̾suũ liber ẽ. & qͥdem lauda¬
dus atq utilis. Anmnales tanusũ scis qͣm ñ decorosi sint. de deo si si.¬
Et qͥd uocent᷑. hoc ẽ. uita qͦrũdam longa. & qd tamisũ seq̃r annalis.
Nniqͥd feliciorẽ uidicas eũ qͥ sũmo d̾e mimeris qͣm eũ qͥ medio et¬
cidit᷑: Numqͥd aliquẽ tã stulte cupidũ ẽẽ. uite putas. iuͣgulari
in spoliario qͣm in arena malit: Non maiore. spatio alt̃ alterũ

Expanded text:
r velociorem post se relinquat, quomodo lumen accipiat aut perdat, quae causa inducat noctem, quae reducat diem. Illuc eundum est, ubi ista propius aspicias. " Nec hac spe," inquit sapiens ille, " fortius exeo, quod patere mihi ad deos meos iter iudico. Merui quidem admitti et iam inter illos fui animumque illo meum misi et ad me illi suum miserant. Sed tolli me de medio puta et post mortem nihil ex homine restare; aeque magnum animum habeo, etiam si nusquam transiturus excedo." "Non tam multis vixit annis quam potuit." Et paucorum versuum liber est et quidem laudandus atque utilis; annales Tanusii scis quam ponderosi sint et quid vocentur. Hoc est vita quorumdam longa, et quod TanusNumquid feliciorem iudicas eum, qui summo die muneris, quam eum, qui medio occiditur ? Numquid aliquem tam stulte cupidum esse vitae putas, ut iugulari in spoliario quam in harena malit ? Non maiore spatio alter alterum
Abbreviated transcription (Latin):
ocius arieus serreca cordiis eiisis formi stoiti discipłs
& patruis lutani poete. continentissime uite fuit: quẽ ñ pone¬
rem in cat᷑alogo sc̃orum. nisi me epistole ille ꝓuocarent quȩ le-¬
gunt᷑ a plurimis. pauli ad senocam. aut senece ad paulũ: in quib
tũ ẽet. neronis magister. & illiꝰ temꝑis potentissimꝰ. Optare se dic̃
eiꝰ esse loci apud suos. cuiꝰ sit paulus apud xpianos. Scripsit autẽ¬

Expanded text:
eneca Cordubensis Fotini stoici discipulus et patruus Lucani poetae, continentissimae vitae fuit, quem non ponerem in catalogo sanctorum, nisi me epistolae illae provocarent quae leguntur a plurimis Pauli ad Senecam, vel Senecae ad Paulum. In quibus, cum esset Neronis magister et illius temporis potentissimus, optare se dicit esse ejus loci apud suos, cujus sit Paulus apud Christianos. » Te
Abbreviated transcription (Latin):
xpuanabilis muris. quẽ fortuna multis machinis lacessitũ nou
fanit. Insuꝑabili loco stat aminiꝰ: qui ext̾na deseruit. & arce sesua
cuidicat:. Infia ulum oẽ telum cadit. Non habet ut putam̃ fortu¬
uiadongas manuis. neminẽ occupat. m̾si herentẽ sibi. Itaeꝵ dntiũ
uoslumas. abilla resiliamꝰ. qd̾ sola prestabit sui naturec conditio.
Saat qͥ uturiis sit. unde ortus. qͣiali bonum. qd mali. ait. quid pesdi.
auid euitet: que sit illa uatio quȩ appetenda ac tugren do aasese¬
aui. qea tei adteatũ inansues ctt insama. timoꝵ seuitia compestit̃.
ad q̃ demi ppurant. ipsos etiã finie philosopbia reꝑressisse. en ciui
situros aliqͥs dusui expertꝰ ẽ⁊ expͥmitur sera confessio. magna uer¬
barextidunt. Cũ tortor popostit manũ. cũ mors potuis accessitue
possis idli dicere. facile ꝓuotabas mala absentia. Ecte dalor quẽ

Expanded text:
expugnabilis murus, quem fortuna multis machinis lacessitum non expugnabilis murus, quem fortuna multis machinis lacessitum non transit. In insuperabili loco stat animus, qui externa deseruit, et arce se sua vindicat; infra illum omne telum cadit. Non habet, ut putamus, fortuna longas manus; neminem occupat nisi haerentem sibi. Itaque quantum possumus, ab illa resiliamus; quod sola praestabit sui naturaeque cognitio. Sciat, quo iturus sit, unde ortus, quod illi bonum, quod malum sit, quid petat, quid evitet, quae sit illa ratio, quae adpetenda ac fugienda discernat, qua cupiditatum mansuescit insania, timorum saevitia conpescitur. Haec quidam putant ipsos etiam sine philosophia repressisse. Sed, cum securos aliquis casus expertus est, exprimitur sera confessio. Magna verba excidunt, cum tortor poposcit manum, cum mors propius accessit. Possis illi dicere: facile provocabas mala absentia; ecce dolor, quem
Abbreviated transcription (Latin):
soluit᷑. Quid gͦ : Uiro ñ uel obrigescere satius ẽ ÷ De in de idẽ deli¬
antiment mori. cui uitã suam facere. similem. Multũ inter ẽ. int̾
onum & conditiuũ. Quid gͦ inqͥs: non satius ⁊ uł sic iacere. qͣm ⁊
sis officioꝵ uerticib uolutarie Utraq res detestabilis ẽ. Et contͣc¬
to⁊ torpor. Puto eque qui modorib iacet mortiuis ẽ: qͣm qͥ rapit᷑
hanc. Otium sine litt̾is mors ẽ: & hominis iuui sepultura. Qui demq
ꝑdest secessisse. tanq̃m non tͣnsmarina nos sollieitudinũ causȩ ꝓse
quint᷑: Que latebia ẽ. inqͣm non intrent metus mortis : Quȩ tã
eminita. ⁊ in altũ subducta uitȩ quies. qͣm ñ dolor territet: Qũo¬
uimq te abdideris: mala humana circimistrepent. Multa extra st̃
quȩ curtumeunt nos. qͦ aut fallant. aut falurgedant: multa intus
que imredia solitudine exestuant. Philosophia circũdanda st̃. In¬

Expanded text:
solvitur. Quid ergo? Viro non vel obrigescere satius est? Deinde idem delisolvitur. Quid ergo? Viro non vel obrigescere satius est? Deinde idem delicati timent, cui vitam suam fecere similem. Multum interest inter otium et conditivum. " Quid ergo?" inquis, " non satius est vel sic iacere quam in istis officiorum verticibus volutari ?" Utraque res detestabilis est, et contractio et torpor. Puto, aeque qui in odoribus iacet, mortuus est quam qui rapitur unco. Otium sine litteris mors est et hominis vivi sepultura. Quid deinde prodest secessisse ? Tamquam non trans maria nos sollilatebra est, in quam non intret metus mortis ? Quae tam emunita et in altum subducta vitae quies, quam non dolor territet ? Quacumque te abdideris, mala humana circumstrepent. Multa extra sunt, quae circumeunt nos, quo aut fallant aut urgeant, multa intus, quae in media solitudine exaestuant. Philosophia circumdanda est, in
Abbreviated transcription (Latin):
re. Nam qͥa putat fͣpe ñ redd̾e: ñ uult ẽẽ. cui tredat. Tibi habe
qd̃ acceꝑisti ñ repeco. ñ exigo. ꝓfuisse tutũ sit. Nullũ ÷ odiũ ꝑuit¬
osius: qͣm me bñficii uolati pud̾e. uł.
esii iam de te eẽ. sollicitꝰ. Quẽ in quis deoꝵ sponsorẽ actepistir
Eum scilicet qͥ neminẽ fallit. animũ recti acboni amatorem.
Intuto pars tui melior ẽ. Potest fortuna tibi iuiriã facere: Qd̃ ad
iem magis ꝑtinet. ñ timeo ne tu fatias t. id ẽ. qua ire. cepisti. & in
isto te uitȩ habitu compone. placide. s̃i mollit̾. Male michi esse
malo: qͣm molliter. Nc̃ sit excipe. quẽ admodũ apopło solet dici. du¬
re asꝑe. laboriose. Audire solemꝰ. sic quoꝵdam uite laudari quib
iindet᷑: molliter uiuit: hoc dicunt. malus ẽ. Paulatimn enĩ effemi¬
nat᷑ amimis. atq insimilitudinẽ motꝰ sui.⁊ pigriciȩ inqua iacet

Expanded text:
re; nam quia putat turpe non reddere, non vult esse, cui reddat. Tibi habe, re; nam quia putat turpe non reddere, non vult esse, cui reddat. Tibi habe, quod accepisti; non repeto, non exigo. Profuisse tutum sit. Nullum est odium perniciosius quam e beneficii esii iam de te esse sollicitus. "Quem," inquis, "deorum sponsorem accepisti?" Eum scilicet, qui neminem fallit, animum recti ac boni amatorem. tuto pars tui melior est. Potest fortuna tibi iniuriam facere; quod ad rem magis pertinet, non timeo, ne tu facias tibi. I, qua ire coepisti et in isto te vitae habitu conpone placide, non molliter. Male mihi esse malo quam molliter; male nunc sic excipe, quemadmodum a populo solet dici: dure, aspere, laboriose. Audire solemus sic quorundam vitam laudari, quibus invidetur: "molliter vivit"; hoc dicunt: " mollis est." Paulatim enim effeminatur animus atque in similitudinem otii sui et pigritiae, in qua iacet,
Abbreviated transcription (Latin):
publitꝰ. Sed quemadinodum illa credimꝰ. sic & hoc fide popło ar¬
damꝰ nich ẽẽ. grato animo honestius. Om̃s hoc urbes. om̃s etiam e
barbaris regionib gentes conclamabunt. In hoc bonis malisq conue¬
niet. Erunt qͥ uoluptates laudent. erunt qͥ labores maluit. eruit:q
dolorem maximũ malũ dicant. ert̃ qui ne malũ quidẽ appellent.
iuicias aliquis ad sũmũ bonũ admitcet. alius allas illa dicet malo
uite humane reꝑtas. nichil eẽ. eo locupletiꝰ cui qd̃ doceat fortuna s
iuenit. Intanta iudicioꝵ diuersitate : referendam bñ mentibus
gr̃am. om̃s tibi uno qd aiunt ore affirmabiure. in hoc tam discors
turba consentiet. csi interim inuirias ꝓ beneficiis reddimꝰ. Et pͥma
causa ẽ. cur quis ingratꝰ sit. si satis gratus eẽ. potuit. Eo ꝑductꝰ ẽ.
furor: ut ꝑiculosissima res sit. benefitia in aliquẽ magna confer¬

Expanded text:
publicus. Sed quemadmodum illa credidimus, sic et hoc eidem populo crpublicus. Sed quemadmodum illa credidimus, sic et hoc eidem populo credamus, nihil esse grato animo honestius. Omnes hoc urbes, omnes etiam ex barbaris regionibus gentes conclamabunt. In hoc bonis malisque conveniet. Erunt qui voluptates laudent, erunt qui labores malint; erunt qui dolorem maximum malum dicant, erunt qui ne malum quidem appellent; divitias aliquis ad summum bonum admittet, alius illas dicet malo vitae humanae repertas, nihil esse eo locupletius, cui quod donet fortuna non invenit. In tanta iudiciorum diversitate referendam bene merentibus gratiam omnes tibi uno, quod aiunt, ore adfirmabunt. In hoc tam discors turba consentiet; cum interim iniurias pro beneficiis reddimus, et prima causa est, cur quis ingratus sit, si satis gratus esse non potuit. Eo perductus est furor, ut periculosissima res sit beneficia in aliquem magna confer
Abbreviated transcription (Latin):
porest. nisi contempsit ista ꝓpter quȩ uulgus insanit.Di referre
uis grãm: & inexiliũ eund  m ẽ. & effundendꝰ sanguis. & suscipien¬
da egestas. & ipsa innotentia sepe maculanda. indignisq obitienda
rumorib. Non paruo sibi ꝯstat. homo gratus. Nichil carius estima¬
mus qͣm beneficiũ. qͣm du petimꝰ. nicħ ulius cũ accepimꝰ. Queris
qͥd sit qd̃ obliuionem nobis acceptorum faciat: Cupiditas accipun¬
dorum. Cogitamꝰ nam qͥd impetratũ. s quid pecendũ sit. Abstrahã¬
a recto. diuitiȩ. honores. potentia. & cet̾a quȩ o pinione nr̃a tara
cum rerũ natura deliberandũ ẽ. Nich̃ hũt ista magnificii. qͦ men¬
tes inse nr̃as trahant: pret̾ hoc qd mnirari illa consueumꝰ. Non
enĩ quia concupiscenda st̃ laudant᷑. s concupiscunt᷑. quia lauda¬
ta st̃. Et cum singuloꝵ error publicũ fecerit. singłm error facit

Expanded text:
potest, nisi contempsit ista, propter quae vulgus insanit; si referre potest, nisi contempsit ista, propter quae vulgus insanit; si referre vis gratiam, et in exilium eundum est et effundendus sanguis et suscipienda egestas et ipsa innocentia saepe maculanda indignisque obicienda rumoribus. Non parvo sibi constat homo gratus. Nihil carius aestimamus quam beneficium, quamdiu petimus, nihil vilius, cum accepimus. Quaeris quid sit, quod oblivionem nobis acceptorum faciat ? Cupiditas accipiendorum. Cogitamus non qA RECTO DIVICIE, HONORES, POTENCIE, CETERA QUE OPINIONE NOSTRA CARA cum rerum natura deliberandum est; nihil habent ista magnificum, quo mentes in se nostras trahant, praeter hoc, quod mirari illa consuevimus. Non enim, quia concupiscenda sunt, laudantur, sed concupiscuntur, quia laudata sunt, et cum singulorum error publicum fecerit, singulorum errorem facit
Abbreviated transcription (Latin):
it oĩa in peuis. nec querit tui unputet casum. & peccata hominũ.
adfortimnã potius refero. ñ calumpniat᷑ uerba nec uultꝰ. Quicꝗͥd
aitidit benigne interp̃tando leuat: ñ offense potius qͣm officũ me.¬
ninit. Quantũ potest inpͥore ac meliore se memoria decinet. nec
mutat animũ adũisus benemeritos: nisi multũ malefacta p̃cedant.
& manifestũ etiã contuenti discrim̃. Tunc quoq in hoc dũ taxat
ut talis sit post maiorẽ inuiriã. qualis ante beneficiũ. Nam cum
beneficio. par ẽ. in iuria. aliqͥd in animo bemuolenti̧ remanet.¬
Quem adinodum rens sententiis parib absoluit᷑. & semꝑ quicqͥd dubis
est humanitas incelinat in meliꝰ: sic animꝰ sapientis. ubi paria male¬
ficiis merita sunt: desinet quidẽ debere. s non desut uelle deb̾e. &
hoc facit. qd̾ qui post es tabulas nouas soluunt. Nemo autẽ gratꝰ e̾e.

Expanded text:
tit omnia in peius nec quaerit, cui inputet casum, et peccata hominum tit omnia in peius nec quaerit, cui inputet casum, et peccata hominum ad fortunam potius refert. Non calumniatur verba nec vultus; quicquid accidit, benigne interpretando levat. Non offensae potius quam officii meminit. Quantum potest, in priore ac meliore se memoria detinet nec mutat animum adversus bene meritos, nisi multum male facta praecedunt et manifestum etiam coniventi discrimen est; tunc quoque in hoc dumtaxat, ut talis sit post maiorem iniuriam qualis ante beneficium. Nam cum beneficio par est iniuria, aliquid in animo benivolentiae remanetQuemadmodum reus sententiis paribus absolvitur et semper quicquid dubium est humanitas inclinat in melius, sic animus sapientis, ubi paria maleficiis merita sunt, desinet quidem debere, sed non desinit velle debere et hoc facit, quod qui post tabulas novas solvunt. Nemo autem gratus esse
Abbreviated transcription (Latin):
pessimũ. domi remanet. & p̾mit habentem. qͣmadinodũ attalus nr̃
dicere solebat. malicia ipsa marimã parcem uenem sui bibit. Ue
nenũ illud qd̃ serpentes in alienã ꝑniciem ꝓferunt. sine sua conti¬
nent. Non ẽ. huic simile hoc: habentib pessimũ est. Torquet iugͣ¬
tus se & macerat. odit quȩ accepit quia redditurꝰ ÷ & extenuat:
inurias nͦ dilatat atq auget. Quid autẽ eo miseriꝰ cui beneficia
cinidunt. herent inuirie At contͣ. Sapientia exornat õe benefi¬
tũ. Ai sibi ipsa cominendat. & se assidua eiꝰ cõmemoratione delec¬
tat. Malis una uoluptas ẽ. & hec breuis dũ accipiunt beneficia
erquib sapienti longũ gaudiũ manet ac ꝑ henne. Non eni illum
artiꝑe s accepisse dełestat: qd̵ in mortale ẽ. & assiduũ. Illa contẽp¬
nit quib lesus ẽ: nec obliuiscit᷑ ꝑ negligentiã. s uolens. Non uex¬

Expanded text:
spississimum, domi remanet et premit habentem, quemadmodum Attalus noster spississimum, domi remanet et premit habentem, quemadmodum Attalus noster dicere solebat: "malitia ipsa maximam partem veneni sui bibit." Illud venenum, quod serpentes in alienam perniciem proferunt, sine sua continent, non est huic simile; hoc habentibus pessimum est. Torquet ingratus se et macerat; odit, quae accepit, quia redditurus est, et extenuat, iniurias vero dilatat atque auget. Quid autem eo miserius, cui beneficia excidunt haerent iniuriae ? At contra sapientia exornat omne beneficium ac sibi ipsa commendat et se adsidua eius commemoratione delectat. Malis una voluptas est et haec brevis, dum accipiunt beneficia, ex quibus sapienti longum gaudium manet ac perenne. Non enim illum accipere, sed accepisse delectat, quod inmortale est et adsiduum. Illa contemnit, quibus laesus est, nec obliviscitur per neglegentiam, sed volens. Non ver