comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quis est filius matris nonne frater : hocergo
repetere uoluit quod superius dixerat
frẽm tuũ. an aliquã distinctionẽ nobis
intellegendã insinuauit. Plane fr̃s:
puto esse distinguendam. Frater aduer¬
sus fratrẽ detrahit: uerbi gratia utputa quasi
firmus & alicuius iammomenti doctor. &
doctus detrahit frĩ suo. forte bene docenti.
& bene ambulanti. Est alius autẽ infirmus:
aduersus illũ ponit scandalũ. huic detrahen¬
do. Et enĩ cũ detrahetur bonisabhis quiui¬
dentur alicuius momenti esse & docti esse:
inscandalũ cadunt infirmi. quiad huc nesei¬
unt iudicare. Ideo infirmus ille filius
matris dictus est. nondũ patris adhuc lacte
indigens. &uberib adherens. Portatur adhuc¬
in sinu matris eccłae: non ual& accedere ad
solidũ cybũ mensȩ patrissui. sed deubere ma¬
tris uictũ trahit ignarus iudicandi qm̃ adhuc
animalis atq carnalis est. S. piritalis enim
omia duudicat: animalis autẽ homo non
Talib dicit apłs. Non potui loqui uob̾ quasi

Expanded text:
Quis est filius matris? nonne frater? Hoc ergo repetere voluit, quod superius dixerat, fratrem tuum. An aliquam distinctionem nobis intelligendam insinuavit? Plane, fratres, puto esse distinguendum. Frater adversus fratrem detrahit, verbi gratia, ut puta quasi firmus et alicujus jam momenti doctor et doctus, detrahit fratri suo, forte bene docenti et bene ambulanti: est autem alius infirmus; adversus illum ponit scandalum huic detrahendo. Etenim cum detrahitur bonis ab his qui videntur alicujus momenti esse et docti esse, in scandalum cadunt infirmi qui adhuc nesciunt judicare. Ideo infirmus ille filius matris dictus est, nondum patris, adhuc lacte indigens et uberibus adhaerens. Portatur adhuc sinu matris Ecclesiae, non valet accedere ad solidum cibum mensae patris sui, sed de ubere matris victum trahit, ignarus judicandi, quoniam adhuc animalis atque carnalis est. Spiritualis enim omnia dijudicat; animalis autem homo non Talibus dicit Apostolus: Non potui loqui vobis quasi
Abbreviated transcription (Latin):
perfecisti mihi. Ideo illa noluisti ut
hoc perficeres: illa uoluisti antequam
hoc perficeres. Perfectio ꝓmissorum.
abstulit uerba ꝓmittentia. Nam si ad¬
huc sunt promittentia: nondũ inpletũ
est quod promissum est. hoc pro¬
mittebatur quibusdam signis: ab lata
sunt signa ꝑmittentia. quia exhibita est
ueritas ꝓmissa. In hoc corpore sumus. huius
corporis participes sumus : quod accepimus
nouimus. Et qui non nostis noueritis: &
cum didiceritis. non adiuditium accipiatis.
Qui enim manducat & bibit indigne: iuditiũ
sibi manducat & bibit. Perfectum est enĩ¬
nobis corpus: perficiamur in corpore.
Sacrificium & oblationem noluisti: corpus
autem perfecisti mihi.
Ho lo causta & iam
prodelicto non petisti. tunc dixi ex̧ce
uenio.

Expanded text:
perfecisti mihi. Ideo illa noluisti ut hoc perficeres: illa voluisti antequam hoc perficeres. Perfectio promissorum abstulit verba promittentia; nam si adhuc sunt promittentia, nondum impletum est quod promissum est. Hoc promittebatur quibusdam signis: ablata sunt signa promittentia, quia exhibita est veritas promissa. In hoc corpore sumus, hujus corporis participes sumus; quod accipimus novimus, et qui non nostis noveritis, et cum didiceritis, utinam non ad judicium accipiatis. Qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Perfectum est nobis corpus, perficiamur in corpore.sacrificium et oblationem noluisti, corpus autem perfecisti mihi. Holocausta etiam pro delicto non postulasti  Ms. petisti: tunc dixi: Ecce venio.
Abbreviated transcription (Latin):
uertere dñe. addidit erue animã mea. Tam¬
quã inherentẽ perplexitatibus huius scłi. & spi¬
nas quasdam dilacerantiũ desideriorũ. in ipsa
conuersione pauentẽ
Saluum me inquit.¬
fac. propter misericordiam tuam.

Expanded text:
vertere, Domine, addidit, et erue animam meam, tanvertere, Domine, addidit, et erue animam meam, tanquam inhaerentem perplexitatibus hujus saeculi, et spinas quasdam dilacerantium desideriorum in ipsa conversione patientem. Salvum me fac, inquit, propter misericordiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. An erilla locutione. intellegendum. ẽ.
conuertere dne. id est facmne conuerti. cum
in ipsa sua conuersione. difficultatẽ laboremq
sentir&. Nam perfecta nr̃a conuersio. paratũ
inuenit dm̃. sicut ꝓphetoc dicit. Tamquam
diluculũ paratũ inueniemus illũ. Qm̃ ut eũ
amitteremus. non eius absentia qui ubiq ad ẽ.
sed nra fecit auersio. In hoc mundo erat inquit
& mundus per eũ factus est. & mundus eũ non
cognouit. Si ergo in hoc mundo erit &mundus
eũ non cognouit. nostra inmunditia non fert
eius aspectũ. Dum autẽ nos conuertimus.
id est mutatione ueteris uitae resculpimus.
spm̃ nr̃m durum sentimus & laboriosum. ad
serenitatẽ & tranquillitatẽ diuinae lucis.
aeternarũ cupiditatum caligine retorqueri.
& intali difficultate dicimus. conuertere dñe.
Id est adiuuanos. ut perficiatur in nobis conuersio
quaete paratũ inuenit. & fruendũ te prebentẽ
dilectoribus tuis. Et ideo post quã dixit. con¬

Expanded text:
An ex illa locutione intelligendum est, Convertere, Domine, id est, fac me converti, cum in ipsa sua conversione difficultatem laboremque sentiret? Nam perfecta nostra conversio paratum invenit Deum, sicut Propheta dicit: Tanquam diluculum paratum inveniemus eum . Quoniam ut eum amitteremus, non ejus absentia qui ubique adest, sed nostra fecit aversio: In hoc mundo erat, inquit, et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Si ergo in hoc mundo erat, et mundus eum non cognovit, nostra immunditia non fert ejus aspectum. Dum autem nos convertimus, id est, mutatione veteris vitae resculpimus spiritum nostrum, durum sentimus et laboriosum ad serenitatem et tranquillitatem divinae lucis a terrenarum cupiditatum caligine retorqueri. Et in tali difficultate dicimus, Convertere, Domine, id est, adjuva nos, ut perficiatur in nobis conversio, quae te paratum invenit, et fruendum te praebentem dilectoribus tuis. Et ideo postquam dixit, Con
Abbreviated transcription (Latin):
Et comminuã illos. aridi
enim sunt. non recipientes imbrem miscđae
dĩ. ut elati & inflati superbia. abspe firma
& inconcussa. tamquam a terrȩ soliditate &sta¬
bilitate rapiantur
Utlutum platearũ dele¬
bo eos

Expanded text:
Et comminuam illos: aridi enim sunt, non recipientes imbrem misericordiae Dei, ut elati, et inflati superbia ab spe firma, et inconcussa tanquam terrae soliditate, et stabilitate rapiantur. Ut lutum platearum delebo eos
Abbreviated transcription (Latin):
principibus: & ipsȩ naues &iam condita car-¬
thagine adnegotiandum non defecerunt.
Atq hinc nimium superba facta est illa ciuitas.
ut digne pereius naues intellegatur superbia
gentium: praesumens in incertis. tamquam in
flatibus uentoꝵ. Iamnon praesumatur deueli¬
ficatione. & quasi prosperitate scłi huius tamquã
maris. fundamentũ nr̃m insion sit ĩbi stabiliri
debemus. non perflari omĩ uento
doctrinȩ. Quicumq ergo exincertis huius uitae
tumuerant euertantur : & subiciatur. xp̃o omĩs
superbia gentium: conterentur in spũ uiolento
naues tharsis. Non cuius cumq ciuitatis: sed
tharsis. Quomodo inspũ uiolento: Timore
fortissimo. Sic enim eum tremuit omis super¬
bia iudicaturũ: ut in humilem creder&. ne
excelsum expauescer&.¬

Expanded text:
principibus: et ipsae naves etiam condita Carprincipibus: et ipsae naves etiam condita Carthagine ad negotiandum non defecerunt. Atque hinc nimium superba facta est civitas illa, ut digne per ejus naves intelligatur superbia gentium, praesumens in incertis tanquam in flatibus ventorum. Jam non praesumatur de velificatione, et quasi prosperitate saeculi hujus, tanquam maris: fundamentum nostrum in Sion sit; ibi stabiliri debemus, non perflari omni vento doctrinae . Quicumque ergo ex incertis hujus vitae tumuerant, evertantur; et subjiciatur Christo omnis superbia gentium, conterenti in spiritu violento naves Tharsis: non cujuscumque civitatis, sed Tharsis. Quomodo in spiritu violento? Timore fortissimo. Sic enim eum tremuit omnis superbia judicaturum, ut in humilem crederet, ne excelsum expavescer
Abbreviated transcription (Latin):
quȩnã hoc nomine̾ significaretur. & aliquibus uisum
est ciliciam dictam esse tharsis: exeo quoꝰ metropo¬
lis eius tharsus dicitur. Dequa ciuitate erat
etiam apłs paulus: natus inquit tharso cilitiae.
Aliqui autem cartaginem intellexerunt: for¬
tassis aliquando ita nominatã: aut aliqua locu¬
tione ita significatam. Namque apud prophe¬
tam esaiam sic inuenitur. Ululate naues
cartaginis. Apud hiezechielem autẽ adiuer¬
sis interpraetibus abaliis carthago ab alus
tharsis interpraetata est. Et hoc diuersitate
interpractum positum: potest in tellegi hanc
appellari tharsum quae carthago dicebatur.
Manifestum est autem quod primordia regni
carthaginis nauibus floruerunt: & ita florue¬
runt. utinter ceteras gentes excellerent negotia¬
tionibus & nauigationibus. Nam quando dido
fugiens frẽm delapsa est adterras africȩ ubi car¬
thaginem condidit: naues quae paratȩ erant
admercationem in eius regione ad sumpserat
ad fugam. consentientibus sibi regionis eius

Expanded text:
as hoc nomine significaretur: et aliquibus visum est Ciliciam dictam esse Tharsis, ex eo quod metropolis ejus Tharsus dicitur. De qua civitate erat etiam Paulus apostolus, natus in Tharso Ciliciae . Aliqui autem eam Carthaginem intellexerunt: fortassis aliquando ita nominatam, aut aliqua locutione ita significatam. Namque apud prophetam Isaiam sic invenitur: Ululate naves Carthaginis . Apud Ezechielem autem a diversis interpretibus, ab aliis Carthago, ab aliis Tharsis interpretata est ; et hac diversitate interpretum potest intelligi hanc appellari Tharsum, quae Carthago dicebatur. Manifestum est autem, quod primordia regni Carthaginis navibus floruerunt, et ita floruerunt, ut inter caeteras gentes excellerent negotiationibus et navigationibus. Nam quando Dido fugiens fratrem delapsa est ad terras Africae, ubi Carthaginem condidit, naves quae paratae erant ad mercationem in ejus regione assumpserat ad fugam, consentientibus sibi regionis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Limites possessionis meae.
intuam claritatẽ tamquam sorte ceciderunt.
uelut possessio sacerdotũ. &leuitarum dis̃ est.
Et enim hereditas.
ea p̃clara est mihi.

Expanded text:
limites possessionis meae in tua claritate, tanquam sorte ceciderunt, velut possessio sacerdotum et Levitarum Deus est. Etenim haereditas mea praeclara est mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ante ianuã. cuius ulcera canes lingebant
& desiderantem micas quae cadebant demensa
Quidilli ꝓfuerunt illȩ deliciȩ: Mutauerunt
uices ambo. Ille aianua diuitis sublatus est
adsinum abrahȩ: ille abepulis splendidis. mis¬
sus estinignem. Ille requiescebat: ille ardebat.
Satie̾batur ille: ille sitiebat. Ille laborauerat
infinẽ : uiuebat inaeternum. Ille uixerat in

Expanded text:
ante januam, cujus ulcera canes linguebant, ante januam, cujus ulcera canes linguebant, et desiderantem micas quae de mensa ejus cadQuid illi profuerunt illae divitiae? Mutaverunt vices ambo: ille a janua divitis sublatus est in sinum Abrahae; ille ab epulis splendidis missus est in ignem: ille requiescebat, ille ardebat; satiabatur ille, ille sitiebat: ille laboraverat in finem, vivebat in aeternum; ille vixerat in
Abbreviated transcription (Latin):
uita ipsius habebit finem. Quare hoc dixit
uiu& infinẽ: Uitam quippe non ponunt
isti. nisi delicias cotidianas. Adeo multi
inopes & pauperes nr̃i parum firmi. & non
intuentes quid illis ꝓmittat ds̃ proistis labo¬
ribus. Cũuiderint diuites inepulis cotidia¬
nis. insplendore. & nitore auri & argenti. quid
dicunt: Soli sunt isti: isti uere uiuunt dicit᷑.
Iam non dicatur & monemus & dici hab&:
uel apaucioribus dicatur quam diceretur
sinon moneremus. Nam nec nos praesumi¬
mus ita nos ista dicere utnondicantur: sed
uel apaucioribus dicantur. Nam dicẽtur
usq infinem saeculi. Parum est quia dicit
eum uiuere. adiungit &iam. & dicit tonat.
Putas eum solum uiuere: uiuat finietur uita
ipsius. quia nondat pretium redemptionis
animae suae. Finietur uita: labor non finiet᷑.
Laborabit in aeternũ. & uiu& in finẽ. Quomodo
uiuit infinẽ: Quomodo uiuebat ille qui in¬
duebatur purpura & bysso & epulabatur
cotidie splendide: & iacentẽ ulcerosum

Expanded text:
ita ipsius habebit finem. Quare hoc dixit, vivet in finem? Vitam quippe non ponunt isti, nisi delicias quotidianas. Adeo multi inopes et pauperes nostri, parum firmi, et non intuentes quid illis promittat Deus pro istis laboribus, cum viderint divites in epulis quotidianis, in splendore et nitore auri et argenti, quid dicunt? Soli sunt isti, isti vere vivunt. Dicitur; jam non dicatur, et monemus; etsi dici habet, vel a paucioribus dicatur, quam diceretur si non moneremus. Nam nec nos praesumimus ita nos ista dicere ut non dicatur, sed vel a paucioribus dicatur; nam dicetur usque in finem saeculi. Parum est quia dicit eum vivere; adjungit, et dicit, tonat: Putas eum solum vivere. Vivat; finietur vita ipsius: quoniam non dat pretium redemptionis animae suae, finietur vita, labor non finietur. Laboravit in aeternum, et vivet in finem. Quomodo vivet in finem? Quomodo vivebat ille qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide; et jacentem ulcerosum
Abbreviated transcription (Latin):
Ne seducar ab alus.
Neque enim alienis capitur. qui est mundus asuis.
Parce itaque abalienis cupiditatibus. non superbo.
& in sua potestate. eẽ. cupienti. sed seruo tuo.
Simei non fuerint dominati tunc inmaculatꝰ

Expanded text:
ne seducar ab aliis; neque enim alienis capitur qui est mundus a suis. Parce itaque ab alienis cupiditatibus, non superbo et in sua potestate esse cupienti, sed servo tuo. Si mei non fuerint dominata, tunc immaculat
Abbreviated transcription (Latin):
Erige ergo oculos in haec ꝓmissa xpĩana fide:
non te deserit ds̃ interra. & aliquid ꝓmittit
incȩlo. Multi enim mali xp̃ĩani inspec¬
tores ephemeridarum. & inquisitores atque
obseruatores temporum &dierum. cum
coeperint ibi obuirgari a nob uelaquibus¬
dam bonis melioribus que xp̃ianis. quare
ista faciant: respondent haec. Propter
tempus hoc necessaria sunt: xp̃iai autem
sumus. ꝓpter uitam aeternam. Propterea
in xp̃o credidimus: ut d& nob̃ uitam aeter¬
nam. Nam uita ista temporalis. inqua uer¬
samur: ad curam ipsius non ꝑtin&. Rel in¬
quitur. ut hoc breuiter dicant: propter
uitam aeternam ds̃. ut ꝓpter uitam presentẽ
diabolus colatur. Respondit illis ipse
xp̃c. Non potestis duobus dominisseruire.
Et alium colis. propt̃ id qđ expectas incȩlo
& alium colis. propter id quod expectas inter¬
ra. quantũ melius unum colis quifecit caelum
& terram qui curauit ut ess& terra: Imaginẽ
suam neglegit interra. Ergo conseru& dñs

Expanded text:
Erige ergo oculos in haec promissa christiana fide: non te deserit Deus in terra, et aliquid promittit in coelo. Multi enim mali christiani inspectores ephemeridarum, et inquisitores atque observatores temporum et dierum, cum coeperint ibi objurgari a nobis, vel a quibusdam bonis melioribusque christianis, quare ista faciant, respondent: Haec propter tempus hoc necessaria sunt; christiani autem sumus propter vitam aeternam; propterea in Christum credidimus, ut det nobis vitam aeternam; nam vita ista temporalis in qua versamur, ad curam ipsius non pertinet. Relinquitur, ut hoc breviter dicant, ut propter vitam aeternam Deus, et propter vitam praesentem diabolus colatur. Respondet illis ipse Christus: Non potestis duobus dominis servire . Et alium colis propter id quod exspectas in coelo, et alium colis propter id quod exspectas in terra: quanto melius unum colis, qui fecit coelum et terram? Qui curavit ut esset terra, imaginem suam negligit in terra? Ergo, Conservet
Abbreviated transcription (Latin):
Multi accolunt incircuitu
meo. & reprehenderunt me cotidie. Quanta
mala dicunt immnalos xpĩanos: Quaemale¬
dicta perueniunt adom̃s xpĩanos: Num¬
quid enim dicit. qui maledicit aut reprehen¬
dit xp̃ianos. ecce quae faciunt non boni xp̃ĩ-¬
ani: Sed ecce quae faciunt xpĩani non sepa-¬
rat. non discernit. Illi tamen ista dicunt.
qul accolunt sacircuitu: Id est circumeunt
& nonintrant. Quart eireumeunt snonintrant.
Quu rrtam temporis amant. Noninteunt ad
ueritatem. quia nonamant aeternitatẽ. tempora¬
libus dediti. tamquam rotȩ constricti dequib
alibi dicitur. Pone principes eorum utrotã:¬

Expanded text:
multi accolunt in circuitu meo, et reprehendunt me quotidie. Quanta mala dicunt in malos christianos, quae maledicta perveniunt ad omnes Christianos! Numquid enim dicit, qui maledicit, aut qui reprehendit Christianos, Ecce quae faciunt non boni christiani? Sed, Ecce quae faciunt Christiani: non separat, non discernit. Illi tamen ista dicunt, qui accolunt in circuitu, id est, circumeunt, et non intrant. Quare circumeunt, et non intrant? Quia rotam temporis amant: non intrant ad veritatem, quia non amant aeternitatem; temporalibus dediti tanquam rotae constricti, de quibus alibi dicitur, Pone principes eorum ut rota
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Neque enim uidebat ipsi scola redditũ
semini abrihe quod erit ꝓmissum: & ipsam
aream unde massa quae imnpleuit horreum
precessura est. Quare ergo non cũ trituratur
mei digne palea toleratur. donec ultima
uentilatione purgatur Hoc enim futurum
est malis quod audistis. Sed tamen quid faci¬
endum est. Gratis absconderunt mihi. cor¬
ruptionẽ muscipulȩ suae. Quid est gratis.
Quibus nihil mali feci. quibus nihil nocui.
Uano exprobrauerunt animam meam.

Expanded text:
sunt? Neque enim videbat ipsa schola redditum sunt? Neque enim videbat ipsa schola redditum semini Abrahae quod erat promissum, et ipsam aream unde massa quae implebit horreum, processura est. Quare igitur non, cum trituratur, in ea digne palea toleratur, donec ultima ventilatione purgetur? Hoc enim futurum est malis quod audistis. 11. Sed tamen quid faciendum est? Gratis absconderunt mihi corruptionem muscipulae suae. Quid est, gratis? Quibus nihil mali feci, quibus nihil nocui. Vane exprobraverunt animam meam.
Abbreviated transcription (Latin):
Inipso capite nr̃o adtendite:
hoc fecerunt udaei. absconderunt muscipulae
suae corruptionem. Cui absconderunt
muscipula. Qui uidebat corda absconden¬
tium. Sed tamen erat inter illos ignorantia
similis quasi falleretur. cum illi deciperent᷑.
quo eum falli arbitrarentur. Idõ enĩ ille
tamquã fallebatur inter illos uiuens: quia
nos inter tales sic uicturi eramus. ut sine dubio
falleremur. Ille uidebat & traditorem suum:
& elegit illum magis adopus necessarium.
Illius malo magnũ bonũ operitus est: & tamers
interduo decim electus est. ne ipse duodecim
tam exiguus numerus ess& sine malo. hoc ad
exemplũ nrie patientue. Qm̃ necesse erat ut
inter malos uiueremus: necesse crat ut malos siue
scientes siue nescientes toleraremus. Exemplũ
patientiae prebuit: nedeficias cũ coeperis
inter malos uiuere. Et quia illa scola xp̃i
induodecim nondefecit. quantomagis nos
firmi esse debemus cũ implentur in ecclesia
magni quae demalorũ ꝑmixtione predieta

Expanded text:
In ipso capite nostro attendite, hoc fecerunt Judaei, absconderunt muscipulae suae corruptionem. Cui absconderunt muscipulam? Qui videbat corda abscondentium. Sed tamen erat inter illos ignoranti similis quasi falleretur, cum illi in eo deciperentur, in quo cum falli arbitrabantur. Ideo enim ille tanquam fallebatur inter illos vivens, quia nos inter tales sic victuri eramus, ut sine dubio falleremur. Ille videbat traditorem suum, et elegit illum magis ad opus necessarium. Illius malo magnum bonum operatus est: et tamen inter duodecim electus est, ne ipse duodenarius tam exiguus numerus esset sine malo. Hoc ad exemplum nostrae patientiae, quoniam necesse erat ut inter malos viveremus; necesse erat ut malos, sive scientes, sive nescientes, toleraremus: exemplum patientiae praebuit ne deficias, cum coeperis inter malos vivere. Et quia illa schola Christi in duodecim non defecit, quanto magis nos firmi esse debemus, cum implentur in Ecclesia magna, quae de malorum permixtione praedicta
Abbreviated transcription (Latin):
loriam
suam dm̃dicit. &iã ille quem sic suscepit
dĩ uerbum. utsimul cum illo dĩfier&. Dis¬
cant suꝑbi. quinon libenter audiunt. cum
eis dicitur. Quid autẽ habes quochnon acce¬
pisti: Si autem accepisti quid gloriaris quasi
non acceperis.
Etexaltans cãput meum:

Expanded text:
loriam suam Deum dicit etiam ille, quem sic suscepit Dei Verbum, ut simul cum eo Deus fieret. Discant superbi, qui non libenter audiunt cum eis dicitur: Quid autem habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Et exaltans caput meum:
Abbreviated transcription (Latin):
titia. hoc est quod suꝑius dictum est
uidicabit orbem terrarum in aequitate.
Non quẽ ad modum iudicant homines qui
corda nonuident. aquibus plerumque
deteriores absoluuntur quam condempnant᷑.
sed inaequitate & cũ iustitia dns iudicabit
testimoniũ perhibente conscientia. & cogi¬
tationibus accusantibus. seu defendentibus.¬

Expanded text:
titia. Hoc est quod superius dictum est, Judicabit orbem terrarum in aequitate: non quemadmodum judicant homines, qui corda non vident, a quibus plerumque deteriores absolvuntur quam condemnantur; sed in aequitate et cum justitia Dominus judicabit, testimonium perhibente conscientia, et cogitationibus accusantibus seu defendentibus
Abbreviated transcription (Latin):
dixi: hoc est ueritatem tuam. & salutare
tuum dixi. Unde ueritas xp̃i: Egosum
ueritas. unde salutare ipsius xp̃s: Simeon
agnouit infantem inmanibus matris in
templo: & dixit. quia uiderunt oculi mei
salutare tuum. Agnouit infantẽ senex.
factus in puero puer: innouatus fide.
Acceperat enim responsum: & hoc dixit
Dixerat ei dñs: quia nonexiturus erat de hac
uita. priusquam uider& salutare dĩ. hoc
salutare dĩ bonum est. utostendatur homi¬
nibus: sed clament. ostende nobis dñe
Salutare autem dñi in omĩb gentibus: quia
cum dixiss& quodam loco dsiisereatur
nr̃i & benedicat nos. illumin& uultum¬

Expanded text:
dixi, hoc est, Veritatem tuam et salutare tuum dixi. Unde veritas Christus? Ego sum veritas . Unde salutare ipsius Christus? Simeon agnovit infantem in manibus matris in templo, et dixit: Quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Agnovit infantem senex, factus in puero puer, innovatus fide. Acceperat enim responsum, et hoc dixit: dixerat ei Dominus, quia non exiturus erat de hac vita, priusquam videret salutare Dei. Hoc salutare Dei bonum est ut ostendatur hominibus: sed clament, Ostende nobis, Domium da nobis . Salutare autem Dei in omnibus gentibus: quia cum dixisset quodam loco, Deus misereatur nobis, et benedicat nos, illumin
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Primo dixit ut cognoscamus in ter¬
ra uiam tuam: & secutus est inomĩbus
gentibus salutare tuum. Quia sidiceret᷑
ei. quae estuia quam cupis agnoscere.:
Homines aduiam ueniunt. num quid uia
uenit adhomines. Uia nr̃a uenit ad ho¬
mines: inuenit errantes uocauit ad se ex
errabitis. Egosum uia. & ueritas & uita.
Nediceres ubi est uia dĩ adquam regionẽ
ibo. quẽ montẽ ascendam. quos campos
inquirã: uam dĩ queris. salutare dĩ esti
uia dĩ. Et ubique est haec inomĩbus

Expanded text:
s in terra viam tuam, et secutus est: In omnibus gentibus salutare tuum . Quasi diceretur ei, Quae est via quam cupis agnoscere? Homines ad viam veniunt, numquid via venit ad homines? Via nostra venit ad homines, invenit errantes, vocavit ad se exterrabitis: Ego sum via, et veritas, et vita . Ne diceres, Ubi est via Dei? ad quam regionem ibo? quem montem ascendam? quos campos inquiram? Viam Dei inquiris? Salutare Dei est via Dei, et
Abbreviated transcription (Latin):
A me mihi salus esse non potest. hoc dicam.
hoc confitebor salutare uultus mei dĩ m̃s.
Etenim utmetuat in hisquȩ utcumque in¬
obrepat inimicus. nondum dicit saluus
sum ex omni parte. Et enim primitias
habentes sp̃s. in nobis in & ipsis in gemisci¬
mus. adoptionem expectantes redemptio¬
nem corporis nr̃i. Illa perfecta in nob̃
salute erimus indomo dĩ: uidentes sine
fine & sine fine laudantes eum cui dic¬
tum est. Beati qui habitant indomo
tua: insȩcula scłoꝵ laudabuntte. hoc
nondum est. quia nondum est salus
quae promittitur. sed confitebor dõ meo
inspe. & dico illi salus uultus mei dĩm̃s.¬
Speenim: salui facti sumus. Spes enim
quae uidetur : non est spes. Perseuera
ergo utperuenias. perseuera donec ueniat
salus. audi ipsum dm̃ tuum deinteriore
tibi loquentem. Sustine dñm: uirilit̃
age. & confortetur cortuum. & sustine
dñm. Qm̃ qui perseuerauerit usque in
finem: hic saluus erit. Quare ergo tris¬
tis es anima mea. & quare conturbasme:

Expanded text:
A me mihi salus esse non potest; hoc dicam, hoc confitebor: Salutare vultus mei Deus meus. Etenim ut metuat in his, quae utcumque inobrepat inimicus: nondum dicit, Salvus sum ex omni parte. Etenim primitias habentes Spiritus, in nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes redemptionem corporis nostri . Illa perfecta in nobis salute, erimus in domo Dei viventes sine fine, et sine fine audantes eum cui dictum est: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Hoc nondum est, quia nondum est salus quae promittitur: sed confiteor Deo meo in spe, et dico illi, Salus vultus mei, Dspe enim salui facti sumus. spes autem quae uidetum ergo ut pervenias; persevera donec veniat salus. Audi ipsum Deum tuum de interiore tibi loquentem: Sustine Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustineniam qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Quare ergo tristis es anima mea, et quare conturbas me?
Abbreviated transcription (Latin):
Exuite uetustatẽ. nostis canticum nouum. Nouus
homo: nouum testamentũ. nouũ canticum.
Nonpertin& canticum nouũ ad homines ueteres:
non illud discunt nisi homines noui: renouati
testamentũ. Quid est regnum caelorũ ei susceperat:¬

Expanded text:
Exuite vetustatem: nostis canticum novum. Novus homo, Novum Testamentum; novum canticum. Non pertinet novum canticum ad homines veteres: non iTestamentum Novum, quod est regnum caelorum. Hebra
Abbreviated transcription (Latin):
& ita mirificasti miscdam tuã inciuitate circũ¬
stant̾iȩ. Ascendit enĩ incęlũ. sed & ad dexterã
patris. post decem dies misit spm̃ scm̃. im
dicare magnalia xpi. lapidati. occisi. fugati
sunt Et cuminde tamquã exuno loco fuga¬
rentur. quasi ligna ardentia igne diuino.
totã siluam mundi accensã. feruore sp̃s &
lumine ueritatis impleuerunt. & mirificauit
dñs misericordiam suã inciuitate circum

Expanded text:
ta mirificasti misericordiam tuam in civitate circumstantiae. Ascendit enim in coelum, sedet ad dexteram Patris, post decem dies misit Spiritum sanctcare magnalia Christi; lapidati, occisi, fugati sunt . Et cum inde tanquam ex uno loco fugarentur, quasi ligna ardentia igne divino, totam silvam mundi accensam fervore Spiritus et lumine veritatis impleverunt: et mirificavit Dominus misericordiam suam in civitate ci
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ est ciuitas circum stantiae: Inuna uidaea
populus dĩ erat positus quasi in medio mundo.
ubi dicebantur laudes dõ eique sacrificia of¬
ferebantur. ubi ꝓphetia noncessabat canendo
futura quae modo uidemus impleri. Iste
populus quasi in medio gentium erat. Adten¬
dit propheta iste. & uidet futuram eccłam dĩ.
inomnibus gentibus. Et quia om̃s gentes
circum undique erant. quȩ in medio ponebant
unam gentem iudeorum. has undique circum¬
stantes gentes. appellauit ciuitatem circumstan¬
tiae. Mirificasti quidem dñe misericordiam
tuam. inciuitate hierusalem. Ibi passus est
xp̃c. ibi resurrexit. ibi ascendit incȩlum. ibi
multa mirabilia fecit. sed maior laus tua est.
quia mirificasti miscdam tuã: inciuitate cir¬
cum stantiȩ. Id est in omnibus gentibus dif¬
fudisti miscđam tuã: nec unguentũ tuum
in illa. hierusalẽ quasi inuase. tenuisti. sed
tamquam fracto uase unguentũ permundum
diffusũ est. utimpleretur quod dicitur inscrip

Expanded text:
Quae est civitas circumstantiae? In una Judaea populus Dei erat positus, quasi in medio mundo, ubi dicebantur laudes Deo, eique sacrificia offerebantur, ubi prophetia non cessabat canendo futura, quae modo videmus impleri: iste populus quasi in medio gentium erat. Attendit propheta iste, et vidit futuram Ecclesiam Dei in omnibus gentibus: et quia omnes gentes circum undique erant, quae in medio ponebant unam gentem Judaeorum; has undique circumstantes gentes appellavit civitatem circumstantiae. Mirificasti quidem, Domine, misericordiam tuam in civitate Jerusalem; ibi passus est Christus, ibi resurrexit, ibi ascendit in coelum, ibi multa mirabilia fecit: sed major laus tua est, quia mirificasti misericordiam tuam in civitate circumstantiae, id est, in omnibus gentibus diffudisti misericordiam tuam. Nec unguentum tuum in illa Jerusalem, quasi in vase tenuisti; sed tanquam confracto vase, unguentum per mundum dif
Abbreviated transcription (Latin):
Quis est fons uitae nisi
xp̃c: Uenit adte in carne: ut inrorar& fauces
tuas sitientes. Satiauit sperantẽ : qui inrora.¬
uit sitientẽ. Qm̃ apudte est fonsuitae:¬
& inlumine tuo uidebimus lumen.

Expanded text:
Quis est fons vitae, nisi Christus? Venit ad te in carne, ut irroraret fauces tuas sitientes: satiabit sperantem, qui irroravit sitientem. Quoniam apud te fons vitae, in lumine tuo videbimus lumen.
Abbreviated transcription (Latin):
multi ad quiescunt in cireo. in amphiteatro.
multi ad quiescunt inalia. multi ad quiescunt
inlururia pupinarũ. multi in libidine ad¬
ulteriorum. multi inuiolentiis rapinarũ.
multi indolo & insidus fraudium. adqui¬
escunt in his omnibus homines. Quid est
ad quiescunt: Delectantur illie: sed remo¬
ueamus haec omĩa adinnocentẽ hominẽ
ueniamus. Ad quiescit indomo sua: infa¬
milia sua inconiuge. infilus. in pauper¬
tate. inprediolo suo. in nouella manibus
suis consita inaedificio aliquo suo studio
fabricato. Ad quiescunt in nocentes inhis.
sedtamen ds uolens nos amorem non ha-¬
bere nisi uite aeterne. & istis uelut in nocen¬
tibus delectitionibus mise& amaritudines.
ut & in his patiamur tribulationibus.
& uniuersum stratum nr̃m uertat in infir¬

Expanded text:
multi acquiescunt in circo, in amphitheatro, multi acquiescunt in circo, in amphitheatro, multi acquiescunt in alea; multi in luxuria popinarum, multi in libidine adulteriorum, multi in violentiis rapinarum, multi in dolo et insidiis fraudium: acquiescunt in his omnibus homines. Quid est, acquiescunt? Delectantur illic. Sed removeamus haec omnia, ad innocentem hominem veniamus: acquiescit in domo sua, in familia sua, in conjuge, in filiis, in paupertate, in praediolo suo, in novella manibus suis consita, in aedificio aliquo suo studio fabricato: acquiescunt innocentes in his. Sed tamen Deus volens nos amorem non habere nisi vitae aeternae, et istis velut innocentibus delectationibus miscet amaritudines; ut et in his patiamur tribulationes, et universum stratum nostrum vertit in infir
Abbreviated transcription (Latin):
Lectus dolo¬
ris: infirmitas est carnis Nedicasnon
possum tenere. & portare & frenare carnẽ
meam: ad iuiuaris ut possis. Dñs opem
ferat tibi. super lectum doloris tui. Por¬
tabat te lectus: nontu portabas lectum.
sed paraliticus intus eras Ad est qui tibi
uertit se: tamquam quaereretur. Qua¬
re ergo cũ tu opem nob̃ ferat ds̃. tanta
mała patimur inista uita. tanta scandala.
tantos labores. tantam in quietudinem
carnis & saeculi. Conuertit se ad dnm:
& tamquam consilium medicinȩ eius nob̃
exponens totum stratum. stratum eius
inquit. uertisti minfirmitate eius. Quid
tate eius. Om̃is anima infirma in hac uita:
quaerit sibi aliquid terrenum ubi requi¬
escat. Om̃intentionem laboris & mentis
extent ȩ indm̃ difficile potest perpetuo
tolerare: aliquid sibi interra conquerit
ubi requiescat. & quod ammodo pausatio¬
ne quadam recumbat. ueluti sunt ista
quaediligunt & innocentes. Neque enim
decupiditatibus maloꝵ nunc loquendũ
est: quia multi ad quiescunt inthesauris.

Expanded text:
Lectus doloris infirmitas est carnis. Ne dicas, Non possum tenere et portare et frenare carnem meam: adjuvaris ut possis. Dominus opem ferat tibi super lectum doloris tui. Portabat te lectus, non tu portabas lectum; sed paralyticus intus eras: adest qui dicat vertit se, tanquam quaereretur, Quare ergo cum opem ferat nobis Deus, tanta mala patimur in ista vita, tanta scandala, tantos labores, tantam inquietudinem carnis et saeculi? convertit se ad Deum, et tanquam consilium medicinae ejus nobis exponens: Totum stratum ejus, inquit, vertisti in infirmitate ejus. Quid d terrenum. Omnis anima infirma in hac vita quaerit sibi aliquid terrenum ubi requiescat; quoniam intentionem laboris et mentis extentae in Deum difficile potest perpetuo tolerare: aliquid sibi in terra conquirit ubi requiescat et quodammodo pausatione quadam recumbat, veluti sunt ista quae diligunt et innocentes. Neque enim de cupiditatibus malorum nunc loquendum est, quia multi acquiescunt in theatris,
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo & iam. sic non incongrue intellegitur
extasis pauor. Quid enim dicam fr̃s :
S inullus omnino pauor cẽt passuris. diceret᷑
ipsi petro. quod audiuinus natł apłorum
alter tecing&. & duc& quotunonuis. hoc
autem inquid dixit. significans quamore
moreretur. Ergo sipetrus apł̃s tanta ꝑsct̃ũs
quo noll& ut uolens nolens mortus est seduo:¬
les coronatus est quid mirum si est aliquis
pauor in passione etum ustorum: &um scorũ
pauor est. exbumana infirmitate.: spes exdiui¬
na promissione. Quod paues tuum est qđ
speras donum dĩ est intẽ. Etmelius in pauore
tuo agnoscis. ũtinliberationc tua glorifices
qui fẽcit tẽ. Paucat humana infirmitas. nors
meo pauore deficit diuina miscđã. Denique
pauens iste inde coepit
Inte dñe speraui.
non confundar in aeternum

Expanded text:
Ergo etiam sic non incongrue intelligitur Ergo etiam sic non incongrue intelligitur ecstasis, pavor. Quid enim dicam, fratres? Si nullus omnino pavor esset passuris, diceretur ipsi Petro quod audivimus natali Apostolorum alter te cinget, et ducet quo tu non vis? Hoc autem, inquit, dixit significans qua morte moreretur ? Ergo si Petrus apostolus tanta perfectione quo nollet iit nolens nolens mortuus est, sed volens coronatus est, quid mirum si est aliquis pavor in passione etiam justorum, etiam sanctorum? Pavor est ex humana infirmitate, spes ex divina promissione. Quod paves tuum est, quod speras donum Dei est in te. Et melius in pavore tuo agnoscis te, ut in liberatione tua glorifices qui fecit te. Paveat humana infirmitas, non in eo pavore deficit divina misericordia. Denique pavens iste inde coepit: In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
illo nos nihil. In illo autem. ipse ap̃c & nos.
Quare Quia totus xp̃c caput & corpus. Caput
illesaluator corporis. qui iam ascendit incelũ
Corpus autẽ eccła. quae laborit interra. Hoc
autẽ corpus nisi conexione caritatis adherer&
capiti suo: utunus ficr& excapite & corpore
non decȩlo quendam persecutorem corripiens
dicer&: saule. saule. quidine persequeris.
Quando cum iam sedentẽ incęlo nullus homo
tangebat. quomodo cum saulus in terra sȩuiens
aduersus xp̃ianos. aliquo modo iniuria pre¬
cellebat: Nonait quid scõs meos. quid seruos
meos. sedquid mepersequeris: Hoc est quid
mebra mea. & caput promenbris clamabat.
& menbra inse caput transfigurabat. Uocem
namque pedis. suscipit lingua. Quando forte
igitur contritus pes dol&. & clamat lingua
calcasme. Non enim ait calcas pedem meum.
sed se dixit calcari quem nemo tetigit. sed pes
qui calcatus est alingua non separatus est.

Expanded text:
illo, nos nihil; in illo autem, ipse Christus et nos. illo, nos nihil; in illo autem, ipse Christus et nos. Quare? Quia totus Christus caput et corpus. Caput ille salvator corporis, qui jam ascendit in coelum; corpus autem Ecclesia, quae laborat in terra . Hoc autem corpus nisi connexione charitatis adhaereret capiti suo, ut unus fieret ex capite et corpore, non de coelo quemdam persecutorem corripiens diceret, Saule, Saule, quid me persequeris ? quando eum jam in coelo sedentem nullus homo tangebat, quomodo eum Saulus in terra saeviens adversus Christianos aliquo modo injuria percellebat? Non ait, Quid sanctos meos, quid servos meos? sed, quid me persequeris, hoc est, quid membra mea? caput pro membris clamabat, et membra in se caput transfigurabat. Vocem namque pedis suscipit lingua. Quando forte in turba contritus pes dolet, clamat lingua, Calcas me; non enim ait, Calcas pedem meum, sed se dixit calcari, quam nemo tetigit: sed pes qui calcatus est, a lingua non separatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid enim possumus pauorem bene intellegere
inxpi propinquante passione. qui propterea
uenerat. cumueniss& ad quos uenerat: Num¬
quid pauebat moriturus. si prorsus ita homo e&
ut ds̃ non ess&. magis gauder&e resurrecturus. quã
pauer& moriturus. Uerũtamen quia dignus
est assummere formam serui& inea uestire se.
qui aest dignatus assumere nos in se.
non est dignatus transsigurare nos in se. & loqui
uerbis nris: ut & nos loqueremur uerbis ipsius.
haec enim mira commutatio ficta est. & diuina
sunt ꝑacta com mertia. mutatio rerum cęlebra¬
ta. in hoc mundo anegotiatore cȩlesti. Uenit
accipere contumelias. dare honores. Uenit aurire
dolorem. dare salutem. Uenit subur mortem.
dare uitam. Monturus ergo ereo quod nrm
habebat. non inse sedinnobis pauebat: Quia
& hoc dixit tristen esse animã suam usque ad
mortẽ.: &utique nos ipsi om̃s cum illo: nã sint

Expanded text:
Numquid enim possumus pavorem bene intelligere Numquid enim possumus pavorem bene intelligere in Christo propinquante passione, qui propter eam venerat? cum venisset ad quod venerat, numquid pavebat moriturus? Si prorsus ita homo esset, ut Deus non esset, magis gauderet resurrecturus, quam paveret moriturus? Verumtamen quia dignatus est assumere formam servi, et in ea nos vestire se; qui non est dedignatus assumere nos in se, non est dedignatus transfigurare nos in se, et loqui verbis nostris, ut et nos loqueremur verbis ipsius. Haec enim mira commutatio facta est, et divina sunt peracta commercia, mutatio rerum celebrata in hoc mundo a negotiatore coelesti: venit accipere contumelias, dare honores; venit haurire dolorem, dare salutem; venit subire mortem, dare vitam. Moriturus ergo ex eo quod nostrum habebat, non in se, sed in nobis pavebat; quia et hoc dixit, tristem esse animam suam usque ad mortem , et utique nos ipsi omnes cum illo. Nam sine
Abbreviated transcription (Latin):
tis uob̃. & quando nos adilla superiora & interiora
firmo passus sequeremini. Nisi rursus com¬
dĩ sed sem& ipsum exinauit formam serui accipi¬
ens. utnos consideremus nos esse seruos. & not
ingrati quõ accipimus altiori. propt᷑ cos qui in¬
firmisunt. non contempneremus inferiora. & te¬
peraremus. Nescitis quinon possunt nob̃cum
uidere sublimia: hoc ergo ait. siue mente exces
excessu. ille solus reuelat secreta sua. Quippe
quae nonlie& homini loqui. Tantus autem
fuit ille mentis excessus ut dicer&. siue in corpore.
siue extra corpus nescio ds̃ scit. Ergo si hunc
excessum mentis :  hanc extasim significat
titulus psalmi huius. magna ꝓfecto & alta quiae¬
dam sperare debemus. dicturum eum qui condidit
legendus est:. neque huic significationi uerbi.
deerit huius psalmi conteatus. Uidetur enim
depassione locuturus esse inqua pauor est. Sed
& intelleximus finem xp̃m. an forte nr̃ pauor.:

Expanded text:
tis vobis: et quando nos ad illa superiora et interiora tis vobis: et quando nos ad illa superiora et interiora infirmo passu sequeremini, nisi rursus comipsum exinanivit, formam servi accipiens » consideraremus nos esse servos, et non ingrati ei a quo accepimus altiora, propter eos qui infirmi sunt, non contemneremus inferiora, et temperaremus nos eis qui non possunt nobiscum videre sublimia? excessu; ille solus revelat secreta sua, quippe quae non licet hominibus loqui. Tantus autem fuit ille mentis esive extra corpus, nescio, Deus scit Ergo si hunc excessum mentis, id est hanc ecstasim, significat titulus psalmi hujus, magna profecto et alta quaedam sperare debemus dicturum eum qui condidit avor intelligendus est, neque huic significationi verbi deerit hujus psalmi contextus; videtur enim de passione locuturus esse, in qua pavor est. Sed et intelligimus finem Christum? an forte noster pavor?
Abbreviated transcription (Latin):
INFINEM QUIDSIT NOUIMUS.
si xp̃i nouimus. Dicit enum apostolus.
Finis enĩ legis xp̃c adiustitiam omni credenti.
Finis non consumens. sedꝑficiens. Duob
enĩ modis. dicimus finem. Uel qđ fit utnon sit
quod erat. uel qđ fit. ut ꝑfectum sit qđ in choatũ
erat. Ergo infinem in xp̃m. psalmus dauid
extasis. Uerbum est extasis grecum. latine
quantũ datur intellegi uerbo uno exponi potest.
si dicatur ex cesius. Excessus autẽ mentis.
proprie sol& extasis dici. In excessu uero mentis.
duo intelleguntur : Aut pauor. aut intentio
adsuperna: ita utquo dammodo amemoria labant᷑¬
archana di mundum istum excedentia reuelata
sunt. Dehoc mentis excessu. id est extasi. paulꝰ¬
cum loqueretur sc ipsum insinuans ait. Siue
enĩ mente excessimus dõ. siue temperantes sumꝰ
uob̃. cantas enim xp̃i compellit nos. Hoc est
siea tantũ agere uellemus. & ea tantũ contemplari
quae mentis excessu intuemur. uob̃cum nor
essemus. sedessemus insupernis tãquam contemp¬

Expanded text:
quid sit, novimus, si Christum novimus; dicit enim Apostolus: Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti Finis non consumens, sed perficiens: duobus enim modis dicimus finem; vel quo fit ut non sit quod erat, vel quo fit ut perfectum sit quod inchoatum erat. Ergo in finem, in Christum. 2. Psalmus David ecstasis. Verbum ectasis graecum, latine, quantum datur intelligi, verbo uno exponi potest, si dicatur excessus: excessus autem mentis proprie solet ecstasis dici. In excessu vero mentis duo intelliguntur; aut pavor, aut intentio ad superna, ita ut quoarcana Dei mundum istum excedentia revelata sunt. De hoc mentis excessu loquitur hic Paulcum loqueretur, seipsum insinuans, ait: Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis, charitas enim Christi compellit nos . Hoc est, si ea tantum agere vellemus, et ea tantum contemplari quae mentis excessu intuemur, vobiscum non essemus, sed essemus in supernis, tanquam contemp
Abbreviated transcription (Latin):
manifestum etiã fier& adsalutem. quod credi¬
di insua firmitate: fecit eminere confessionẽ
meam.
Et nunc ecce exaltauit caput meũ.
super uiimicos meos

Expanded text:
manifestum etiam fieret ad salutem, quod credidi, in sua firmitate fecit eminere confessionem meam, Et nunc ecce exaltavit caput meum super inimicos meos
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s. quia non deme presumpsi quasi engens ad¬
uersumtẽ cornu superbiae. sed ipsum cornu. hoc
est firmam celsitudinẽ salutis inueni. quod ut
inuenirem redemestime
Laudans uluocabo

Expanded text:
s, quia non de me praesumpsi, quasi erigens adversum te cornu superbiae; sed te ipsum cornu, hoc est, firmam celsitudinem salutis inveni, quod ut invenirem redemisti me. Laudans invocabo
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ his quimihi
dicunt. scimus quia ado uenisti magister.
Mala autem in cordibus suis.
Mala autem
locuntur in cordibus suis:¬

Expanded text:
Cum his qui mihi dicunt: Scimus quia a Deo venisti magister . Mala autem in cordibus suis: mala autem loquuntur in cordibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
scuti sui: Nimiũ pracsumendo deprotec¬
tione sua. Numquid nam isti tales erant
quidicebant ds̃nr̃ refugiũ & uirtus adiutor
intribulationibus quae inuenerunt nos minis.
autinillo psalmo non enĩ inarcu meo sperabo
& brachium meũ non saluabit me: Quando
quisq cognoscit quia inse ipso nihil est:
& adiutoriũ desenullũ hab&. arma millo
confracta sunt. bella sedata sunt. Talia ergo
bella deleuit uox illa altissimi denubibus
sc̃is: qua terra commota est & inclinata sunt
regna. Abstulit haec bella usque ad fines
terrae
Arcũ conter& & confring&
arma : & scuta cõbur& igNI.

Expanded text:
scuti sui? Nimium praesumendo de protecscuti sui? Nimium praesumendo de protectione sua. Numquidnam isti tales erant qui dicebant: Deus noster refugium et virtus, adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis? aut in alio psalmo: Non enim in arcu meo sperabo, et brachium meum non salvabit me ? Quando quisque cognoscit quia in seipso nihil est, et adjutorium de se nullum habet, arma in illo confracta sunt, bella sedata sunt. Talia ergo bella delevit vox illa Altissimi de nubibus sanctis, qua terra commota est, et inclinata sunt regna: abstulit haec bella usque ad fines terrae. Arcum conteret, et confringet arma, et scuta comburet igni.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc nondum uidemus esse completum. Sunt
adhuc bella: sunt intergentes pro regno. inter
sectas. inter iudaeos. paginos. xp̃ĩanos. hereti¬
cos. sunt bella. crebrescunt bella. aliis pro
ueritate. aliis profalsitate certantibus. Non¬
dum ergo completũ est auferens bella usq
ad finem terrae. sed fortasse complebitur.
tritico completũ est. &intiranus nondum¬
est completum. Quid est hoc ergo auferens
bella usque adfines terre: Bella dicit quib
bellatur aduersus dm̃. Quis enim bellat ad¬
uersus dm̃: Impietas. Et quid potest facere
dõ impictas: Nihil. Quil facit fiecile elisũ
ad petram quam uis uehementer elidatur:
Tanto maiore malo suo uenit: quanto maiore
impetu uenerit. Haec bella magna erunt.:
crebra erant. contra dm̃ impietas dimicabat.
& uasa fictilia conterebantur praesumendo
dese homines. deuirtute sua multũ praeua¬
lendo. Cuius rei scutũ etiam iob dixit dequo¬
dam impio: cucurrit aduersus dm̃ incrassa
ceruice scuti sui. Quid est incrassa ceruice

Expanded text:
Hoc nondum videmus esse completum: sunt adhuc bella, sunt inter gentes pro regno; inter sectas, inter Judaeos, Paganos, Christianos, haereticos, sunt bella, crebrescunt bella; aliis pro veritate, aliis pro falsitate certantibus. Nondum ergo completum est, Auferens bella usque ad fines terrae: sed fortasse complebitur. tritico completum est, in zizaniis nondum completum est. Quid est hoc ergo, Auferens bella usque ad fines terrae? Bella dicit, quibus bellatur adversus Deum? Quis enim bellat adversus Deum? Impietas. Et quid potest facere Deo impietas? Nihil. Quid facit fietile vas elisum ad petram, quamvis vehementer elidatur? Tanto majore malo suo venit, quanto majore impetu venerit. Haec bella magna erant, crebra erant. Contra Deum impietas dimicabat, et vasa fictilia conterebantur: praesumendo de se homines, de virtute sua multum praevalendo. Cujus rei scutum etiam Job dixit de quodam impio: Cucurrit adversus Deum in crassa cervice scuti sui . Quid est, in crassa cervice
Abbreviated transcription (Latin):
it. Attendat caritas urã. dulcissimam
sententiã. Homines & iumenta saluos facies.
Iã dixit homines &iumenta: deinde filii autẽ
hominũ. quasi alii sint homines. alu autem
filii hominũ. Aliquando inscripturis filu
hominũ dicuntur generalit̃ homines: ali-¬
quando ꝓprio quod ãmodo dicuntur filu
hominũ ꝓpria quadã significatione. ut
non om̃s homines intellegantur. maxime
quando hab& distinctionẽ. Non autem
sine causa ibi positũ est. homines &iumenta
saluos facies dnẽ Filii autẽ hominũ: quasi is

Expanded text:
Attendat Charitas Vestra dulcissimam sententiam: Homines et jumenta salvos facies. Jam dixit homines et jumenta, deinde autem, filii hominum: quasi alii sint homines, alii autem filii hominum. Aliquando in Scripturis filii hominum dicuntur generaliter homines, aliquando proprie quodam modo dicuntur filii hominum, propria quadam significatione, ut non omnes homines intelligantur: maxime quando habet distinctionem. Non enim sine causa ibi positum est, Homines et jumenta salvos facies, Domine: filii autem hominum: quasi his
Abbreviated transcription (Latin):
Ut quasi illi ante
sint: nos retro. Illi uietores: nos uicti
deputemur
Et qͥoderant nos: diripie¬
bant sibi.

Expanded text:
ut quasi illi ante sint, nos retro; illi victores, nos victi deputemur. Et qui nos oderunt, diripiebant sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Auertit ergo faciem ab illo quemmisit foras de
paradyso. iam hic positus clam& & dicat.
Adͥte dnẽ clamabo & addm̃ ineũ deprecabor.

Expanded text:
Avertit ergo faciem ab illo quem emisit foras de paradiso . Jam hic positus, clamet, et dicat: Ad te Domine, clamabo, et ad Deum meum deprecabor.
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo gra¬
tuletur homini qui ꝓsperatur inuia sua: cuius
peccatis deest ultor. & ad est laudator. Maior
haec ira dũ est. Irritauit enim dñm peccator
ut ista paciatur. idest ut correptionis flagella
non paciatur. Irritauit dnm̃ peccator: scđm
multitudinem irae suae non exquiret.

Expanded text:
Nemo gratuletur homini qui prosperatur in via sua, cujus peccatis deest ultor, et adest laudator: major haec ira Domini est. Irritavit enim Dominum peccator, ut ista patiatur, id est, ut correptionis flagella non patiatur. Irritavit Dominum peccator: secundum multitudinem irae suae non exquiret.