comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. cũ ipsa tibi generatura sit salua
tua: qm̃ quȩcũq legisti in ꝓphetia
non intellexisti in maria. Ioseph
fili dauid natus ex genere sacerdo¬
tali. non solũ sacerdotali uerũ etiã
regali. filius ꝓpħarũ socius scribarũ:
ds̾ qui scripsit mirabilia in lege sua.
ipse fecit mirabilia in coniuge tua.
Quid autẽ sunt dĩ mirabilia: nisi
que sunt hominibus inpossibilia:
Mirabilia ergo dei in lege non le¬
gisti: Qd si etiã legisti: quare non
intellexisti: Ipsa certe lex quã coti¬
die legis: sine grasio scripta est in ta¬
bulis lapideis. Lege & intellige qđ
panẽ in heremo terra ꝓduxit: cuius
semen arator in terra nullus induxit.
Uirga etiã aaron annis sicca quã
plurimis sine aqua reuixit. in templo
floruit: nucesq clausa sub tecto pro¬
duxit. Qui ergo seripsit lapideas ta¬
bulas sine stilo ferreo: ipse grauida¬
uit mariã sp̃u scõ. E qui produit
panes in heremo sine aratione: ipse

Expanded text:
nem, cum ipsa tibi generatura sit Salvatnem, cum ipsa tibi generatura sit Salvattua, quia quaecumque legisti in prophetia, non intellexisti in Maria. Hfili David, natus ex genere sacerdotali, non solum sacerdotali, verum etiam et regali, filius Prophetarum, socius Scribarum: ille Deus qui scripsit mirabilia in Lege sua, ipse fecit mirabilia in conjuge tua. Quid autem sunt Dei mirabilia, nisi quae hominibus sunt impossibilia? Mirabilia ergo Dei in Lege non legisti? Quod si etiam legisti, quare non intellexisti? Ipsa certe, Lex quam quotidie legis, sine graphio scripta est in tabulis lapideis. Lege et intellige quod panem in eremo terra produxerit, cujus semen in terra arator nullus induxit. Virga etiam Aaron annis sicca quam plurimis sine aqua revixit, in templo floruit, nucesque clausa sub tecto produxit. Ergo qui scripsit lapideas tabulas sine stilo ferreo, ipse gravidavit Mariam Spiritu sancto: et qui produxit panem in eremo sine seminatore, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
at maria dauid regis illius magni
filia: qm sicut in dauid ueniã con¬
tulit sermo ꝓphetalis: sic mariam
mater dñi casta. in qua non uiri-¬
lis appetitio. sed sp̃s sc̃i est adimple¬
tio: quã non uiolauit ioseph uir
iudeus. sed solus inpregnauit om̃ps
as̃. Quȩ non es cõmixta ioseph spon¬
so tuo. nec cognita alieui uiro. sed
diabolo altercatũ. Surgat dñs in
adiutoriũ tuuͣ mittat de cęlo an¬
gelũ suũ: isitet in somno sponsũ
tuũ. Suspendat moy ses iudicium.
ne ioseph uindicet in adulteriũ tu¬
um. Parat itaq ioseph anim ũ in
tempore. quo mariã possit occulte
paranimphus. non homo sed angłs
gabrihel ille conspicuus. cȩli cursor
equissimꝰ medio noctis libramine:
dicit ad ioseph in uisione. Ioseph in¬
quit fili dauid cur tantũ tribula¬
ris: quare multũ contristaris : Cur
in somno cogitando desudas. cur
uigilando tristis ambulas: cur de
maria male tibi ingeris suspicio¬

Expanded text:
at Maria David illius magni at Maria David illius magni filia, quoniam sicut in David veniam contulit sermo prophetalis, sic Mariam Mater Domini casta, in qua non fuit virilis appetitio, sed Spiritus sancti adimpletio; quam non violavit Joseph vir Judaeus, sed solus impraegnavit omnipotens Deus; quae non es commixta Joseph sponso tuo, nec cognita alicui viro, sed diabolo altercatum. Surgat Deus in adjutorium tuum; mittat de coelo angelum suum, et visitet in somnis sponsum tuum. Suspendat judicium Moyses suum, ne Joseph vindicet in adulterium tuum. Parat itaque Joseph animum in tempore, quo Mariam possit occulte paranymphus, non homo, sed angelus Gabriel ille conspicuus, coeli cursor aequissimus, medio noctis libramine dicit ad Joseph in visione: Joseph, inquit, fili David, cur tantum tribularis, quid multum contristaris, cur in somno cogitando desudas, cur vigilando tristis ambulas, cur de Maria malam tibi ingeris suspicio
Abbreviated transcription (Latin):
betsabee uriȩ ethei mulierẽ au¬
dacia extulit regalis: nec eũ timor
terruit parentalis. Mariã daurd
regis filiã cogitatio impulit puel¬
laris: nec eã timor terruit paren¬
talis. Quid ergo faciã: Quid agã:
Anxior. gemo. doleo. curro. consi¬
liũ quero. nec plenũ inuenio. Pro¬
do aut taceo: quid faciã penitus
nescio. Prodo adulteriũ: aut taceo
ꝓpter obꝓbriũ : Si ꝓdidero ad¬
ulteriũ quidẽ non consentio. sed
necẽ crudelitatis incurro: qm̃ scd̃m
librũ moysi lapidandã esse cognos¬
co. Si tacuero malũ. consentio: &
cũ adulteris portionẽ meã pono.
Qm̃ ergo tacere malũ est. adulteri¬
um ꝓdere peius est: ne per me fiat
homicidiũ. dimittã tacite conu¬
giũ. Cogitauit inquit ioseph sicut
euangłliũ dicit. occulte dimittere
mariã coniugẽ suã. Cogitauit ut
esset adulteriũ cũ ia esset alteri¬
us: non mentis refragatione. sed
fidei conceptione. Sed non time-¬

Expanded text:
Bersabee Uriae Cethaei mulierem auBersabee Uriae Cethaei mulierem audacia extulit regalis, nec eum timor terruit maritalis: Mariam David regis filiam cogitatio impulit puellaris, nec eam tenuit terror parentalis. Quid ergo faciam? quid agam? Anxior, gemo, doleo, curro, consilium quaero, nec plenum invenio. Prodo, aut taceo? Quid faciam penitus nescio. Prodo adulterium, aut taceo propter opprobrium? Si prodidero, adulterium quidem non consentio, sed naevum crudelitatis incurro; quia secundum librum Moysi lapidandam esse cognosco. Si tacuero, malum consentio; et cum adulteris portionem meam pono. Quoniam ergo tacere malum est, adulterium prodere pejus est; ne per me fiat homicidium, dimittam tacite conjugium. Cogitavit, inquit, Joseph, sicut Evangelium dicit, occulte dimittere Mariam conjugem suam . Cogitavit ut esset alterius, cum jam esset alterius, non mentis refragatione, sed fidei conceptione.
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ uiolau. Si non uiolaui: ñ graui¬
daui. Heu heu qͥd contigit: Quid
putas euenit: Per quẽ maria cecidit:
quẽ sibi plusquã me adulantẽ inue¬
nit: Ego autẽ cũ licentiã habeam
maritalẽ. ante thorũ nuptiarũ.
puellarẽ ñ uexaui pudorẽ. Tiui.
multũ ꝑtimui. qđ in illo moysaico
libro sententiali uerbo prefixũ est:
ut quecũq uirgo paternã domum
fedauerit adulterio. morienda lapi¬
dib subiacebit. Similit̾ & uir qui
naculũ non designauerit: morien¬
dus & ipse cũ uirgine erit. Utrosq
simulq adulteros punire mandauit
Sic nãq auferetis obꝓbriũ de do¬
mo isrł. Et omĩs qͥ audierit time¬
bit: & ñ agat impie. Hanc moy sai¬
cam sententiã precauebã. ipsamq
luxuriã in corpore meo refrena¬
bã: maxime quia & dauid filiã
esse. & regali me functũ sacerdo¬
tio prenoscebã. Sed qm nichil
cultũ. nichil absconsũ quod non
do recolo hystoriã. Dauid regẽ in

Expanded text:
non violavi; si non violavi, non gravinon violavi; si non violavi, non gravidavi. Heu! heu! quid contigit? quid, putas, evenit? per quem Maria sic cecidit? quem sibi plus quam me adulantem invenit? ego enim cum licentiam haberem maritalem, ante thorum nuptiarum puellarem non vexavi pudorem. Timui, multumque pertimui, quod in illo Mosaico libro Legis sententiali est verbo praefixum: quod quaecumque virgo paternam domum foedaverit adulterio, morienda lapidibus subjacebit: similiter et vir qui naculum non demonstraverit, moriendum et ipsi cum virgine erit. Utrosquesimulque adulteros perire mandavit. Sic namque ait: Auferetis opprobium de domo Israel; et omnis qui audierit, timebit, et non aget impie . Hanc Moysi sententiam praecavebam, ipsamque luxuriam in meo corpore refrenabam, maxime quia et David filiam esse, et regali me functum sacerdotio praenoscebam. Sed quoniam nihil novum, nihil absconsum quod non do recolo historiam. David regem in
Abbreviated transcription (Latin):
es animũ meũ. Om̃ib enĩ modis
exopto dm̃ meuͣ: ut & habeã ꝓlẽ.
& non ꝑdam pudorẽ. Refert angłs
gabrihel modũ conceptionis: qđ in
uerbo fieret saluatoris. O inquit
maria uirgo di. sponsa dĩ. dilecta
dĩ. filia dĩ. mater dĩ: si hunc modũ
a me requiris. quomͦ uirgo concipias.
uirgo parias & post partũ uirgo per¬
maneas. uel quomͦ fiet in te qui fecit
te: audi me. & ne ꝑturberis in te.
altissimi obumbrabit: ut nec estũ
patiaris libidinis. et mat̾ sis creato
sponsus: quid cũ ea egerit angelus.
aspicit mariam coniugẽ sua᷑ iuidit
in ea tumescentes uenas in guitu¬
re. & tenuari facie. Postremo uidit
eam gressib grauari: intellexit ma¬
riȩ uterũ grauidari. Turbat᷑ ioseph
homo iustus. qđ mariã quã de tẽplo¬
acceperat & nondũ cognouerat:
grauidã sentiebat. Secumq dui estu
ans ac disputans dicit. Unde hoc
contigit quidue euenit: Non cog¬
noui: ñ noui. ñ tetigi. Si ñ tetigi:

Expanded text:
es animum meum. Omnibus enim me modis es animum meum. Omnibus enim me modis exopto ego Deo meo; ut et habeam prolem, et non perdam pudorem. Refert angelus Gabriel modum conceptionis, quod in verbo fieret Salvatoris. O, inquit, Maria virgo Dei, sponsa Dei; dilecta Dei, filia Dei, mater Dei, si hunc a me modum requiris, quomodo virgo concipias, virgo parias, et post partum virgo permaneas, vel quomodo fiet in te qui fecit te; audi me, et ne perturberis in te: Altissimi obumbrabit, ut nec aestum patiaris libidinis, et mater sis Creatorsponsus, quid cum ea egerit angelus. aspicit Mariam conjugem suam: vidit in ea tumescentes venas in gutture, et attenuari faciem, postremum vidit eam gressibus gravari; intellexit Mariae uterum gravidari. Turbatur Joseph homo justus, quod Mariam quam de teacceperat et non cognoverat, gravidam sentiebat, secumque ans ac disputans, dicit: Unde hoc contigit? quid evenit? Non cognovi, non tetigi; si non tetigi,
Abbreviated transcription (Latin):
Namq ignoto ioseph sponso meo
uenit ad me quidã magnꝰ xp̃i
paranimphus. non patriarcha
prius. aut ꝓpheta egregius. sed
gabrihel archangłs: facie rutilais.
ueste choruschans: incessu mirabi¬
lis. aspectu terribilis. Salutauit
& grauidauit: dixitq mͥ. Aue gr̃a
plena: dñs tecũ. Dñs inquit tecũ:
sed plusꝙͣ mecũ. Dñs tecũ: sed nͣ
sicũt mecũ. In me enĩ licet sit
dñs. memet ipsũ creauit dñs: ꝑ te
enĩ nasciturus est dñs. Ita est enĩ
maria dñs tecũ: ut sit in corde
tuo. sit in utero tuo. Adimpleat
mentẽ tuã. adimpleat uentrem
tuũ: ꝓcedat formosus de utero tuo
tanquã sponsus de thalamo suo.
Egreat rex ex intimo uentre tuo.
tanquã rex de cubiculo suo: ꝓce¬
dat princeps ex aula regali. ita ut
utero grauescar pudico. & immunsᷤ
sim a marito: qmͣ uirũ penitus ñ.
cognosco: Sed si potest fieri. ut &
concipiam intacta. & genere̾ clau¬
sa: indica modũ. & paratũ inueni¬

Expanded text:
Namque ignorante Joseph sponso meo, Namque ignorante Joseph sponso meo, venit ad me quidam magnus Christi paranymphus, non patriarcha primus, aut propheta egregius; sed Gabriel ille archangelus, facie rutilans, veste coruscans, incessu mirabili, aspectu terribili, visitavitet gravidavit, dixitque mihi: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Dominus, inquit, tecum; sed plus quam mecum. Dominus tecum; sed non sicut mecum. In me enim licet sit Dominus, memetipsum creavit Dominus; per te autem nasciturus est. Ita est enim, Maria, Dominus tecum, ut sit in corde tuo, sit in utero tuo; adimpleat mentem tuam, adimpleat ventrem tuum; procedat formosus de utero tuo, tanquam sponsus de thalamo suo; egrediatur rex ex intimo ventre tuo, tanquam rex de cubiculo suo; procedat princeps ex aula regali; ita ut utero gravescam pudico, et immunis sim a marito; quoniam virum penitus non cognoscconcipiam intacta, et generem clausa; indica modum, et paratum inveni
Abbreviated transcription (Latin):
ritalis. Considero conceptũ tuũ bẽa¬
ta uirgo & expauesco: intueor partũ
tuũ. & contremisco: adoro filiũ tuum.
meriusti dici nurus der̃ sponsaq filii
dĩ. Quod rogo indica mͥ: sed tam̃ collo¬
quenti tecũ ignosce mͥ. Ignosce inꝗͣ
ut seruus. Ignosce gͦ mͥ qͦd audeã cũ
sponsa dñi mei confabulari: & tamͣ
indica mͥ quomͦ potuerit dĩfilius ꝑ
te generari. Audite audite mariam
nobiscũ colloquentẽ. carne absentẽ
& sp̃u p̃sentẽ: uerecundia uirginita¬
tis uultũ auertentẽ a colloquutore:
& indicantẽ quomͦ pregnata sit a
creatore. Eram inqͥt maria in domo
mea: puella ex semine dauid regis
generata. Adulta facta suͣ & despon¬
sata. Desponsata suͣ coniugi. & placui
alteri: nͣ intͣueniente adulterio. sed
int̾ueniente sp̃u scõ. Desponsata sũ
homini iudeo: & placui deo. De¬
sponsauit me uir uideus & adama¬
set ds̃ m̃s: & putauit quia adulte¬
rio in pregnatus esset uenter mͣs.

Expanded text:
ritalis! Considero conceptum tuum, bearitalis! Considero conceptum tuum, beata Virgo, et expavesco; intueor partum tuum, et contremisco; adoro Filium tuum, meruisti dici nurus Domini, et sponsa Filii Dei? Quod rogo, indica mihi; sed tamen colloquenti tecum ignosce mihi: ignosce, inquam, ut servus: ignosce ergo mihi, quod audeam cum sponsa Domini mei confabulari; et tamen indica mihi quomodo potuerit Dei Filius per te generari. Audite, fratres, audite Mariam nobiscum loquentem; carne absentem et spiritu praesentem; verecundia virginitatis vultum avertentem a collocutore, et indicantem quomodo impraegnata sit a Creatore. Eram, inquit Maria, in domo mea, puella Judaea, ex semine David regis generata: adulta facta sum, et desponsata sum conjugi, et placui alteri non interveniente adulterio, sed intercedente Spiritu sancto. Desponsata sum homini Judaeo, et placui homini Deo: desponsavit me vir set Deus meus, et putavit quod adulterio impraegnatus esset venter meus.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed mirabilior ꝓphetiȩ adimpletio.
Quid est porta in domo dñi clausa:
nisi qͦd maria. uirgo semꝑ erit intacta:
Et qͥd est homo ñ transiet ꝑ eam: nͥ
ioseph ñ cognoscet eã: & qͥd est dñs
solus intrat & egrediet᷑ ꝑ eam: nͥ sp̃s
ꝑ eam: Et qͥd est clausa erit in et̾nũ.
nisi quia maria uirgo est ante partũ.
uirgo in partu. & uirgo post partum:
Dicat gͦ maria. Porta facta sum celi:
ianua facta sũ filio dĩ. Adimpleuit¬
uentrẽ meũ diuinitate: & uterũ meũ
ñ euacuauit castitate. Exiuit e uentre
meo grganteo cursu magnificus & uent᷑
m̃s ñ est pudore uacuatus. Nlec concep¬
tione inuenta sũ sine pudore: nec par¬
turitione inuenta suͣ cũ dolore. O mira
laudabilis int̾ feminas: quȩ ab angelo
salutata uirginitas. sola impregnata.
nec uiciata: exonerata. nec uacuata: qͥa
sic est ab anglõ salutataAue inquit
gr̃a plena: dñs tecũ. Felix umbilicus
castitatis. quẽ amplexus ñ tetigit mã¬

Expanded text:
sed mirabilior prophetiae adimpletio! Quid est porta in domo Domini clausa, nisi quod Maria Virgo semper erit intacta? Et quid est, Homo non transiet per eam; nisi, Joseph non cognoscet eam? Et quid est, Dominus solus intrabit et egredietper eam? Et quid est, Clausa erit in aeternum, uia erit Maria virgo ante partum, virgo in partu, virgo post partum? Dicat ergo Maria: Porta facta sum coeli, janua facta sum Filio Dei: illiventrem meum divinitate, et uterum meum non evacuavit castitate: exivit de ventre meo, giganteo cursu magnificus, et venter meus non est pudore evacuatus, nec in conceptione inventa sum sine pudore, nec in parturitione inventa sum cum dolore. O mira et laudabilis inter feminas, in qua ab angelo est salutata virginitas, sola impraegnata nec vitiata, exonerata nec evacuata; quia sic est ab angelo salutata, Ave, inquit, gratia plena, Dominus tecum! Felix umbilicus castitatis, quem amplexus non tetigit ma
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Habe ergo ioseph cũ maria
coniuge tua cõmunẽ uirginitatẽ
menbroꝵ: quia de uirgineis menbriᷤ
uirtus nascetur angłoꝵ. Sit maria
castitatis & honorificentia sc̃itatis.
Ut de uirgineis menbris ur̃is gene¬
retis scłis xp̃ianis sponsũ uirgini¬
tatis. & maritũ castitatis: cõmunẽ
singulis uirginibus & maritatis. in
quo nulla sit zelotipia: quia uirgi¬
nitatis salutatione impregnata est
maria. Magnũ meritũ fr̃s kĩni
salutata. & lactans uirginitas ma¬
riȩ ꝑstellã est de cęlo predicata. &
a magis muneribus honorata.
Gaude itaq ioseph nimiũq con¬
gaude uirginitati mariȩ. quia so¬
lus meruisti uirginale possidere
coniugiũ. quia per meritũ uirgi¬
nitatis ita separatus es a concubitu
uxoris: ut pater dicaris saluatoris.¬

Expanded text:
Maria conjuge tua communem virginitatem membrorum; quia de virginibus membris Virtus nascitur Angelorum. Sit Maria castitatis, et honorificentia virginitatis: ut de virginibus membris generetis saeculis christianis sponsum virginitatis et maritum castitatis, communem singulis virginibus et maritatis, in quo nulla sit zelotypia; quia virginitas salutatione impraegnata est in Maria. Magnum meritum virginitaticollaudata, et lactans virginitas Mariae per stellam de coelo est praedicata, et a Magis muneribus honorata. Gaude itaque, Joseph, nimiumque congaude virginitati Mariae, quia solus meruisti virginale possidere conjugium: quia per meritum virginitatis ita separatus es a concubitu uxoris, ut pater dicaris Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
us quid dixerit. quẽ ad modũ scrip¬
serit: ecce uirgo in utero concipiet.
& pariet filiũ: & uocabis nomen eiꝰ
emmanuel: Qđ ergo legisti in li¬
bris tuis. aspice in maria oculis tuiˢ
ut digne dicas canticũ dauid patris
tui. Sicut audiuimꝰ ita & uidimꝰ
in ciuitate dñi uirtutũ: in cunta¬
te dĩ nr̃i. Accipe ergo mariã con¬
iugẽ tuã semꝑ de ea securus: quia
de peccato: sed de sp̃u sc̃õ. & qui
nascetur ex eiꝰ utero. non uocabi¬
tur filius iudei. sed uocabit᷑ filius dĩ:¬

Expanded text:
um quid dixerit, quemadmodum scripserit, Ecce virgo in utero accipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel ? Quod ergo legisti in Libris tuis, aspice in Maria oculis tuis: ut digne dicas canticum David patris tui, Sicut audivimus, ita et vidimus in civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri . Accipe ergo Mariam conjugem tuam, semper de ea securus, et inde peccato, sed de Spiritu sancto; et qui nascetur ex ejus utero, non vocabitur filius Judaei, sed vocabitur Filius D
Abbreviated transcription (Latin):
astissimum mariȩ uirginis
uterũ. sponsȩ uirginis clau¬
sum uentris cubiculũ sig¬
natũ pudoris cęnaculum.
merito plenissime collaudare. si mes¬
sem meterẽ. quã nͣ seminarẽ. De qua
sic apłs dicit. Quȩcũq seminauerit
homo: hȩc & metet. Uerũ est om̃i¬
modo uerũ est. hoc omnẽ hominẽ
metere: qͦd seminauit. Ds̃ solus potest
metere qͦd ñ seminauit: sicut ipse
filius uirginis in quadã euuangelii
lectione dixit. Meto ubi ñ semina¬
ur & colligo ubi ñ sparsi. Dicat. dicat
solus. dicat natus ex uirgine filius
mariȩ: dicat sponsȩ matri suȩ. Meto
ubi ñ seminaui: & colligo ubi ñ sparsi.
Dicat & maria. Ego te filiũ genera¬
ui: sed uirginitatẽ meã nͣ uiolaui. Reg¬
num tenui uirginitatis: & regẽ genui
castitatis. Ingredientẽ & egredientẽ
habui in palatio uentris filiũ impe¬
ratoris: & e manib meis nͣ amisi clauẽ
regii pudoris. Porta facta sum cęli:
ianua facta sũ filio dei. Illa porta

Expanded text:
astissimum Mariae virginis uterum, sponsae virginis clausum ventris cubiculum, signatum pudoris coenaculum merito plenissime collaudarem, si messem meterem quam non seminarem, de qua sic Apostolus dicit, Quaecumque seminaverit homo, haec et metet . Verum est omnino, verum est hoc omnem hominem metere quod seminavit: Deus solus potest metere quod non seminavit, sicut ipse Filius Virginis in quadam lectione Evangelii ait, Meto ubi non seminavi, et colligo ubi non sparsi . Dicat, dicat: solus dicat natus ex Virgine, Filius Mariae, dicat sponsae matri suae, Meto ubi non seminavi, et colligo ubi non sparsi. Dicat et Maria: Et ego te filium generavi; sed virginitatem meam non violavi: regnum tenui virginitatis, et regem genui castitatis: ingredientem et egredientem habui in palatio ventris Filium imperatoris, et de manibus meis non amisi clavem regii pudoris. Porta facta sum coeli; janua facta sum Filio Dei. Illa porta
Abbreviated transcription (Latin):
aturarum. Credimus patrem
a seipso esse ñ ab alio: filium a
patre genitum. dm̃ uerum de
do uero. lumen uerũ de lumi¬
ne uero. ñ tamen duo lumina.
sed unum lumen: sp̃m scm a pa¬
tre & filio ȩqualit̾ procedentẽ:
consubstantialem : coȩternum
patri & filio.
ater est plenus ds in se: filiꝰ
plenus d̃s a patre genitus. sp̃c
sc̃s plenus ds̃ ã patre filioq pro¬
cedens. non tam̃ tres deos dici¬
mus. sed unum dm̃ omĩpotentẽ.
ȩternum. inuisibilem. in cõmu¬
tabilem. Qui totus ubiq est:
totus ubiq presens non ꝑ partes
diuisus. sed totus in omnibus ñ
localit̃. sed potentialit᷑. Qui
sine commutatione sui muta
ta. semꝑ manens quod est.
Cui nichil accidens esse pote¬
rit: quia simplici diuinitatis
naturȩ nichil addi uel minui
proprium est. cui sempit̾num
est. cui isem est esse uiuere &

Expanded text:
a. Credimus Patrem a seipso, non ab alio; Filium a Patre genitum, Deum verum de Deo vero, lumen verum de lumine vero: non tamen duo lumina, sed unum lumen. Spiritum sanctum a Patre et Filio aequaliter procedentem; consubstantialem, coaeternum Patri et Filio. Pater us a Patre genitus, Spiritus sanctus plenus Deus a Patre et Filio procedens. Non tamen tres deos dicimus, sed unum Deum omnipotentem, aeternum, invisibilem, incommutabilem, qui totus ubique est, totus ubique praesens: non per partes divisus, sed totus in omnibus non localiter, sed potentialiter. Qui sine communicatione sui, mutab, semper manens quod est. Cui nihil accidens esse poterit, quia simplici divinitatis naturae nil addi, vel minui proprium est, cui sempiternum est, cui idem est, esse, vivere, et
Abbreviated transcription (Latin):
est: & unus ds̃ hȩc tria. Idem
unitas in substantia. quia una
est substantia pater & filius &
spiritus sanctus.
Hec uero sc̃a trinitas nichil¬
maius est in tribus ꝑsonis simul
nominatis. quam in una qua¬
libet persona semel dicta: quia
una quȩq ꝑsona plena est sub¬
magnitudo. una bonitas. pater
est pat̾ in persona. alius filius
ȩqualitatisq conȩxio. Unum

Expanded text:
et unus Deus haec tria. » Ideunitas in substanest substantia Pater et Filius et Spiritus sanctus. Haec vero sancta Trinitas nihil est in tribus personis simul nominatis quam in una qualibet persona semel dicta, quoniam unaquaeque persona plena est submagnitudo, una bonitas, Pater est Pater in persona, alius Filius equalita
Abbreviated transcription (Latin):
dem sc̃ã trinitas inseparabilis est
in operib quamuis queda oꝑa
di quibusdam ꝑsonis specialiter
conueniant. sicut patri uox illa
quȩ de cęlis sonuit super xꝑm¬
armatus. Iusserat autẽ nauib
ad decipulam compositis fluui¬
um sterni: & suꝑpositis ponti¬

Expanded text:
a, ita inseparabilis est in operibus, quamvis quaedam opera Dei quibusdam personis specialiter conveniant; sicut Patri vox illa, quae de coelo sonuit super Carmatus. Jusserat autem navibus ad decipulam compositis fluvium sterni, et superpositis ponti
Abbreviated transcription (Latin):
do obfuit: maria ui uifi¬
cando profuit. Pexcussit il¬
la: ista sanauit. Pro inobȩ¬
dientia enim obȩdientia cõ¬
mutatur: fides pro ꝑfidia
compensatur. Lęta igitur¬
beata maria gestat infantẽ.
exultans amplexatur filium:¬
& portat a quo portabatur
Nec fortuitu ut fingunt sa¬
belliani repperit paruulũ:
sed decursis nouẽ mensibus¬
uirgo peperit .xꝑm. Plau¬
dat nunc organis maria:
& inter ueloces articulos tẏm¬
pana puerperȩ concrepent.
Concinant lȩtantes chori:
& alternantib modulis dul¬
eissona carmina misceantur.
Audite igitur: quemadmo¬
dum tympanistria nr̃a can¬
tauerit. Ait enim. Magni¬
ficat anima mea dñm. Et̃ ex¬
ultauit sp̃c m̃s in dõ saluta¬
ri meo: quia respexit humi¬
litatem ancillȩ suȩ. Ecce enĩ

Expanded text:
do obfuit, Maria vivifido obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; ista sanavit. Pro inobedientia enim obedientia commutatur, fides pro perfidia compensatur. Laeta igitur Maria gestat infantem, exsultans amplexatur filium, portat a quo portabatur. Nec fortuitu, ut fingunt Sabelliani, reperit parvulum; sed decursis novem mensibus peperit Christum. Plaudat nunc organis Maria, et inter veloces articulos tympana puerperae concrepent. Concinant laetantes chori, et alternantibus modulis dulcisona carmina misceantur. Audite igitur quemadmodum tympanistria nostra cantaverit; ait enim: Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo: quia respexit humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
oraliter quoꝙ interpre¬
tationes nominum: ad
causam: ita & patriarcharũ
licitatis elogium quo dicit᷑.
in tristicia paries filios: quia
ista in lȩticia dnm parturi¬
uit. Eua enim luxit: ista
exultauit. Eua lacrimas.
maria gaudium in uentre
portauit: quia illa peccato¬
rem. ista edidit innocentem.
Uirgo quippe genuit:
quia uirgo concepit. Inui¬
olata peperit: quia in conce¬
ptu libido non fuit. In utroq
miraculum: quia & sine cor¬
ruptione grauida: & in par¬
tu uirgo est puerpera. Aue¬
plena: dñs tecum. Impleta
est ergo maria grͣa: & eua
euacuata est ã culpa. Male¬
dictio euȩ: in benedictione
mutatur mariȩ. Aue gr̃a
plena: dñs tecum. Tecum
in corde. tecum in uentre:
tecũ in utero. tecum in auxi
solio suo: descendit in utero
tuo. Ex sinu patris: in ute¬
rum uenire dignatus est
matris. Benedicta inquit
Mater generis nr̃i pęnam
intulit mundo: genitrix dñi
nrͣi salutem attulit seculo.
Auctrix peccati eua: auetrix
meriti maria. Eua oceiden¬

Expanded text:
oraliter hae quoque interpretationes nominum ad ncausam, ita et patriarcharum licitatis elogium quo dicitur, In tristitia paries filios : quia ista in laetitia Dominum parturivit. Eva enim luxit, ista exsultavit; Eva lacrymas, Maria gaudium in ventre portavit: quia illa peccatorem, ista edidit innocentem. Virgo quippe genuit, quia virgo concepit; inviolata peperit, quia in conceptu libido non fuit. Utrobique miraculum, et sine corruptione gravida, et in partu virgo puerpera. Desplena, Dominus tecum. Impleta est ergo Maria gratia, et Eva vacuata est a culpa. Maledictio Evae in benedictionem mutatur Mariae: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Tecum Dominus in corde, tecum in ventre, tecum in utero, tecum in auxilelo suo venit in uterum tuum, ex sinu Patris in uterum dignatur descendere matris. Benedicta, inquitMater generis nostri poenam intulit mundo; Genitrix Domini nostri salutem attulit mundo. Auctrix peccati Eva; auctrix meriti Maria; Eva occiden
Abbreviated transcription (Latin):
git. Exultent gͦ uirgines: uirgo pe¬
perit xp̃m. Nichil ex eo qͦd uouert
putent exterminatũ: quia mausit
uirgo post partũ. Exultent uiduȩ:
natalẽ uirginis celebrantes. Anna
uidua uirginẽ matrẽ agnouit. Exuil¬
tent coniugate: sollẽpnia beate ma¬
tris frequentantes. Ebysabeth con¬
iugata: a uirgine matre est dñi sa¬
lutata. Exultent pueri: continentiã
uouentes xp̃o. Ipse uere integri¬

Expanded text:
git. Exsultent ergo virgines, virgo pegit. Exsultent ergo virgines, virgo peperit Christum; nihil ex eo quod noverat putent exterminatum, quia mansit virgo post partum. Exsultent viduae natalem Virginis celebrantes, Anna vidua Virginem matrem agnovit. Exsultent conjugatae solemnia beatae matris frequentantes, Elisabeth conjugata Virginem matrem Domini est salutata. Exsultent pueri, continentiam voventes puero; ipse vero integri
Abbreviated transcription (Latin):
ret tanquã sponsus de thalamo
suo. quo mortalib oculis possit uide¬
ri. Quanta fuit hȩc dignatio ut cre¬
aretur ex te quã creauit: portaret᷑
manib quas formauit: suggeret ube¬
ra tua ipse qui impleuit. Quas itaq
laudes caritati dĩ demus. quas grãs ei
agemus. qui nos ita dilexit. ut ꝓpter
nos homo fieret. uteruͣ nr̃e cõnditio¬
nis intraret: ut contumelias nati in¬
fantis subiret. ut cuncta humanita¬
tis necessaria sustineret: Agentes gͦ
quantas sufficimus creatori nr̃o gr̃as.
natalẽ p̃tiosissimȩ genitricis cum
gaudio celebremꝰ. Dignũ nãq est
cũ summa ei deuotione famulari:
ꝑ quã nobis uirginitatis insignia
pullularunt. Si quidẽ ipsa uirgo ex
titit ante conugiũ: uirgo in conui¬
gio. uirgo pregnans: uirgo pariens.
uirgo lactans. & data marito: & mat᷑
ñ de marito. Sc̃ȩ quippe mariȩ om̃i¬
potens filius nullo modo natus uirgi
nitatẽ abstulit: quã nasciturus ele¬

Expanded text:
ret tanquam sponsus de thalamo ret tanquam sponsus de thalamo suo, quo mortalibus oculis possit videri. Quanta fuit haec dignatio, ut crearetur ex te, quam creavit; portaretur manibus, quas formavit; suggeret tua ubera, quae ipse implevit? Quas itaque laudes charitati Dei dicamus? quas gratias ei agamus? qui nos ita dilexit, ut propter nos homo fieret, ut uterum nostrae conditionis intraret, ut contumelias nati infantis subiret, atque cuncta humanitatis necessaria sustineret? Agentes ergo quantum sufficimus, creatori nostro gratias, natalem pretiosissimae illius genitricis cum gaudio celebremus. Dignum namque est cum summa ei gratulatione famulari, per quam virginitatis insignia putitit ante conjugium, virgo in conjugio, virgo praegnans, virgo pariens, virgo lactans: et dicta merito mater, non de marito. Sanctae quippe Matri omnipotens Filius nunitatem abstulit, quam nasciturus ele
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres: tu p̃clara cunctis uirginũ
cateruis. Tu sequeris agnũ quocũq
ꝑrexerit: tu uirgineos choros & ab
incentiuis carnis illecebris alienos.
ꝑ albentia lilia rosasq uernantes ad
gione primi ordinis adepta digni¬
tatẽ plantis roscidis oberrans. int̃
paradisi amenitates gramineosq
campos tenero poblite pergens. fe¬
liciq palma uiolas inmarcescibiles
Sed quid dicã pauꝑ ingenio: cũ de
te quicqͥd dixero minus ꝓfecto est.
quã dignitas tua meretur :ͤ Si ma¬
trem gentiũ uocem. pͣcellis si formã
dĩ appellẽ. digna existis. si nutricẽ
cȩlestis panis uocẽ. lactis dulcedine
reples. Lacta gͦ mater cibũ nr̃m:
lacta panẽ cȩlestẽ. lacta cibũ angłoꝵ.
Lacta eum qͥ talẽ fecit te. ut ipse
fieret in te: qui tͥ munus fecundi¬
tatis aitulit conceptus. & decus
uirginitatis nͣ abstulit natus. Qui
priusquã nasceret᷑ te matrẽ crea¬
uit ex qua nasceret᷑: ut illine ꝓche¬

Expanded text:
mulieres, tu praeclara cunctis virginum mulieres, tu praeclara cunctis virginum catervis, tu sequeris Agnum quocunque perrexerit. Tu virgineos choros, et ab incentivis carnis illecebris alienos, per albentia lilia rosasque vernantes ad gione primi ordinis dignitatem adepta, plantis roscidis oberrans, inter paradisi amoenitatis gramineos choros tenero poplite pergens, felicique palma violas immarcessibiles Sed quid dicam pauper ingenio? cum de te quidquid dixero, minus profecto est, quam dignitas tua meretur. Si matrem gentium vocem, praecellis; si formam Dei appellem, digna existis; si nutricem coelestis panis vocem, lactis dulcedine reples. Lacta ergo, mater, cibum nostrum, lacta panem coelestem, lacta cibum angelorum, lacta eum qui talem fecit te, ut ifieret in te; qui tibi munus fecunditatis attulit conceptus, et decus virginitatis non abstulit natus; qui priusquam nasceretur, te matrem creavit, ex qua nasceretur, ut illinc procede
Abbreviated transcription (Latin):
uentris ubertatẽ. O felix maria dĩ ge¬
nitrix gloriosa: opuerpera sublimis.
cuiꝰ uiscerib auc̃tor cęli terrȩq cõmit¬
titur. ⁊ elicia oscula labris impressa
lactentis: cũ int̾ crebra indicia reptan¬
tis infantiȩ ut pote uerus ex te filius
tͥ matri alluderet: cũ uerus ex patre
dñs imperaret. Nlam auctorẽ tuum
ipsa concipiens edidisti in tempore
puberẽ. quẽ habueras ate tẽpora con¬
ditorẽ. Felix puerperiũ. laudabile
angłis: expectabile scĩs necessarium
ꝑditis congruũ ꝓfligatis. Qui post
multas assũptȩ carnis iniurias. ad ulti¬
mũ uerberatꝰ flagris. potatus felle. pati¬
bulo affixus: ut te uerã matrẽ ostende¬
ret: uerũ se hominẽ patiendo torm̃¬
ta monstrauit. Iu uero beata głosaq
maria intͣ ista & ꝓpter ista laudabi¬
lis: quȩ sic fecunditatis meruisti do¬
num. ut uirginitatis ñ amitteres
suffragiũ. Tu es enĩ benedicta int̾

Expanded text:
ventris ubertatem felix Maria. O geventris ubertatem felix Maria. O genitrix gloriosa, o puerpera sublimis, cujus visceribus auctor coeli terraeque committitur: felicia oscula labris impressa lactentibus, cum inter crebra indicia reptantis infantiae, utpote verus ex te filius tibi mater alluderet, cum verus ex Patre Dominus imperaret. Nam auctorem tuum ipsa concipiens, edidisti in tempore puberem, quem habueras ante tempora conditorem. Felix puerperium, laetabile angelis, exspectabile sanctis, necessarium perditis, congruum profligatis: qui pomultas assumptae carnis injurias, et ad ultimum verberatus flagris, potatus felle, patibulo affixus, ut te veram matrem ostenderet, verum se hominem patiendo tormenta monstravit. Tu vero, beata gloriosaque Maria, inter ista et propter ista laudabilis; quae sic fecunditatis meruisti donum, virginitatis quod non amisisti suffragium. Tu es enim benedicta inter
Abbreviated transcription (Latin):
nascet᷑ ex te scm̃ uocabit᷑ filius dĩ. Cre¬
didit ad monita qͦd audiuit: meruit
scificata qͦd credidit. Deniq tantũ se
ad cȩli fastigia subleuauit: ut uerbum
in pͥncipio apud dm̃ idest dĩ filiũ de
sũma celi arce susciperet: eumq per
mysticũ diuinitatis archanũ carni nr̃ȩ
fragilitatiq cõmisceret. Latuit enĩ in
homine diuinitas. ut diuinitate huma¬
nitas ñ periret: & sub uelam̃to carnis¬
assũptȩ absconditus p̃tiosius redimeret
ꝑditos: quã defenderet ab imminente
hoste captiuos. Inmensa pietas: & supͣ
quã fari potest p̃dicanda maiestas. Uisce¬
ra puellȩ aura scĩ sp̃s replebat: innuptȩ
uulua uerbi semine crescente turgebat.
Replebant᷑ in quã archana uiscerum
tu. cui ñ fuerat uoluntas in coitud tu¬
pebat p̃ciosissima genitrix: e apud se
tacita rerũ nouitate mirabat᷑. Vrebat᷑
Sciens enĩ suam integritatẽ. mirabat᷑

Expanded text:
nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Crenascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Credidit admonita quod audivit, meruit sanctificata quod credidit. Denique tantum se ad coeli fastigium sublevavit, ut Verbum in principio apud Deum, id est, Dei Filium de summa arce susciperet. Cumque semper mysticum divinitatis arcanum carni nostrae fragilitatique commisceret, latuit in homine divinitas, ut divinitati humanitas non periret; et sub velamento assumptae carnis absconditus, pretiosius redemit perditos, quam si defendisset ab imminente hoste captivos. Immensa pietas, et supra quam fari possit praedicanda majestas! Viscera puellae aula sancti Spiritus replebat, innupta Virginis vulva Verbi semine crescente tegebat. Replebantur, inquam, arcana viscerum,tu, quia non erat voluptas in coitu. Stupebat pretiosissima genitrix, et apud se tacita rerum novitate mirabatur. Urebatur Sciens enim suam integritatem, mirabatur
Abbreviated transcription (Latin):
mundo prebuit. Merito intͣ femi¬
nas tunc etiã letabat᷑. cũ singularẽ
medicinã pudico aluo gestabat. Sen¬
tiebat quidem pondera uentris: quȩ
pudorẽ ñ ꝑdiderat castitatis. Miraba¬
tur partus insignia: quia nulla no¬
uerat uirgo contagia. O bene fecun¬
da uirginitas:. quȩ nouo inauditoq
genere. & mat̾ dici possit & uirgo.
Peperit enĩ a quo concepit: portauit
a quo creata extitit. Siqͥdem ipse est
auctor mariȩ: qui est ortus ex maria.
Sic menarrabili modo beata maria¬
& mat̾ & uirgo est: dũ fructũ pregna¬
tionis excepit. & integritatis dispendiũ
ñ incurrit. Ad quã ita cęlestis ꝓui¬
dentia negotii ipsius conditionẽ dispo¬
suit: ut magis obedientiã exhiberet
in manda o: to: quã honorificentiam
suam ꝰ agnosceret ex angło. Neq
enĩ fidem derogat nuntu: quȩ digni¬
tatẽ intelligit nuntiante sibi angło &
altissimi obumbrabit tͥ: ideoq & quod

Expanded text:
mundo praebuit: merito inter femimundo praebuit: merito inter feminas tunc etiam laetabatur, cum singularem medicinam pudico alvo gestabat. Sciebat quidem pondera ventris, quae pudorem non perdiderat castitatis. Mirabatur partus insignia, quae nulla noverat viri contagia. O bene fecunda virginitas, quae novo inauditoque genere et mater dici posset et virgo. Peperit enim a quo concepit, portavit a quo creata exstitit. Siquidem ipse est auctor Mariae qui est ortus ex Maria. Sic inenarrabiliter beata Maria mater et virgo est, quae dum fructum praegnationis extulit, integritatis dispendium non incurrit: apud quam ita coelestis providentia negotii ipsius conditionem disposuit, ut magis obedientiam exhiberet in mandato, cum honorificentiam suam cognosceret ex angelo. Neque enim fidem derogat nuntii, quae dignitatem intelligit nuntiantis, angelo ei Altissimi obumbrabit tibi; ideoque et quod
Abbreviated transcription (Latin):
auctori nr̃o multũ nos debere
conditos plus redẽptos. redẽp¬
tionis nr̃e cõmertiũ ueneremͣ: & illũ
sacratissimũ uterũ ex quo homini
ds̃ apparuit. & si nequimꝰ meritis saltẽ
celebremꝰ obsequiis: scientes erroris
matris contumax tam arrogantia
quã gula ꝑdiderat: huiꝰ saerȩ uirgiis
partus nͣ solũ restaurauit diruta. sed
etiã tribuit sempit᷑na. Et idcirco cun¬
ctis p̃coniis uenerem̃ auctricẽ: quȩ dũ
auctorẽ suũ excepit de celo: nobis
redẽptorẽ ostendit in scło. Et quia
ad uicem eiꝰ matris nr̃ȩ eccłe forma
construit᷑. ipsa eam int̾ ꝓcellas scłi
feruentis aspiciat: ipsa inter cursus
mundiales continua oratione con¬
foueat. Neq enĩ dubiũ est. ut quȩ
Nr̃a int̾ hȩc oratio iugiter ad dñm
dirigat᷑: ut ꝓ honore nominis sui
Prosit nobis ad remediũ: qͦd ꝑ eam
se nobis dedit in p̃cium. Merito itaq
beata maria singulari a nobis p̃conio
extollit᷑: quȩ singulare cõmertium

Expanded text:
auctori nostro multa nos debere conditos, plus redemptos, redemptionis nostrae commercium veneremur, et illum sacratissimum uterum ex quo homini Deus unitus apparuit, etsi non quimus meritis, saltem celebremus obsequiis; scientes erroris entiam primae matris contumax tam arrogantia quam gula perdiderat, hujus sacrae Virginis partus non solum restauravit diruta, sed etiam tribuit aeterna. Et idcirco cunctis praeconiis veneremur auctricem, quae dum auctorem suum concepit e coelo, nobis Redemptorem genuit in saeculo. Et quia ad vicem ei matris nostrae Ecclesiae forma constituitur, ipsa eam inter procellas saeculi ferventes aspiciat; ipsa etiam inter cursus mundiales, quotidiana oratione confoveat: neque enim dubium quin ea quae ra inter haec oratio jugis ad Dominum dirigatur, ut qui pro honore nominis sui, prosit nobis ad remedium, quod per eam se nobis dedit pretium. II. Merito igitur beata Maria singulari a nobis praeconio attollitur, quae singulare commercium
Abbreviated transcription (Latin):
pit gaudens: quã cherubin & seraphim
cũ laudib ꝓsequunt᷑: quã martyres
canditlati beatificant. quã scõꝵ confes¬
sorũ stolatus concelebrat numerꝰ. cui
om̃ium sc̃arũ uirginũ cũ suis palmis
uictricib exultans occurrit exercitus.
Oclarissima int̾ uirgines: quȩ cũ lau¬
dib & exequis hodie de tra exaltata.
& magno cũ triumpho in cęlo es glorio¬
sissime euecta. ccipe itaq pussima & mui¬
sericordissima quascũq exiles meritis tuis
impares grãrũ actiones: & cũ uota susce¬
peris culpas nr̃as orando excusa. Admit¬
te nr̃as p̃ces intra sacrariũ tuȩ exauditi¬
onis & tribue nobis grãm reconciliatio¬
nis. Sit ꝑ te excusabile. qͦd ꝑ te ingerimꝰ.
Accipe qͦd offerimꝰ impetra qͦd rogamꝰ:
quia potiorẽ ad placandã iram iudicis
inuenire ñ possumus: quã te quȩ meru¬
isti matͣ existere eiusdẽ redẽptoris et
miseris ad te confugientib: ueniã tribue¬

Expanded text:
pit gaudens, quam cherubim et seraphim pit gaudens, quam cherubim et seraphim cum laudibus prosequuntur, quam martyres candidati beatificant, quam sanctorum stolatus concelebrat numerus, cui omnium sanctarum virginum cum suis palmis victricibus exsultans occurrit exercitus! O clarissima inter virgines, quae cum laudibus et exsequiis hodie exaltata, et magno cum triumpho in coelos gloriosissime evecta! Accipe itaque, piissima ac misericordissima, quascunque exiles meritis tuis impares gratiarum actiones; et cum vota susceperis, culpas nostras orando excusa. Admitte nostras preces intra sacrarium exauditionis, et retribue nobis gratiam reconciliationis. Sit per te excusabile quod male gessimus, accipe quod offerimus, impetra quod rogamus: quia potentiorem ad placandam iram judicis invenire non possumus, quam te quae meruisti mater existere ejusdem redemptoris et piissima, miseris ad te confugientibus, adju
Abbreviated transcription (Latin):
lata coitu. fecunda partu: uirgo lactass
dñm cęli: angłorũ cibũ & hominum
nutriens. O felicia oscula: lactentis
labiis impressa. O felix puerperurͣ le¬
tabile angłis. oblectabile scĩs: necessariũ
ꝑditis. congruũ ꝓstigatis. Quas gͦ tibi
laudes o dña totius mundi saluatio.
quȩ solo tuo cõmertio recuperandi
aditũ inuenit: O quã uenerandũ et
pre cȩteris honorandũ hunc dienr in
quo dĩ genitrix uirgo maria de mun¬
do migrauit ad xp̃m: quȩ dolori non
subiacuit post partũ. ñ labori post tͣnsi¬
tum. O admirabilẽ thalamũ: quo speti
fidelũ tabernaculũ głȩ. templũ cȩleste:
cui apłi sacrũ reddunt obsequiũ. ad
cuꝰ angłi canunt triumphũ: quã xp̃c
amplexat᷑. O beata maria gaudens in¬
gredere paradisũ. quȩ de t̾ris ad cȩlestẽ
uitã translata es ab angłis: & int̾ choroᷤᷤ
uirginũ sicut sol fulgens suscepisti pͥn¬
cipatũ suꝑ archangelos in cęlo. O excel¬
lentissima quã hodie paradisus exce¬

Expanded text:
artu, virgo lactans Dominum coeli, angelorum cibum et hominum nutriens. O felicia oscula lactantis labris impressa! O felix puerperium, laetabile angelis, optabile sanctis, necessarium perditis, congruum profligatis! Quas ergo laudes, o Domina, totius mundi salvatio, andi aditum invenit? O quam venerandum, et prae caeteris honorandum hunc diem! in quo Dei genitrix virgo Maria de mundo migravit ad Christum, quae dolori non subjacuit post partum, non labori post transitum. O admirabilem thalamum, de quo spefidelium, tabernaculum gloriae, templum coeleste, cui apostoli sacrum reddunt obsequium, ad cujus angeli canunt triumphum, quam Christus amplexatur! O beata Maria! gaudens ingredere paradisum, quae de terris ad coelestem vitam translata es ab angelis, et inter choros virginum, sicut sol fulgens, suscepisti principatum super archangelos in coelo. O excellentissima! quam hodie paradisus exce
Abbreviated transcription (Latin):
fine gaudentẽ atq letantẽ aspicis: q̃s
ut p̃ces nr̃as quas tͥ cũ fletib fundimꝰ
ad dm̃ admittas: eumq ut ꝓpriũ filiũ
ꝓ nobis intͣpelles: ut cũ ille in fine scłi
iudex apparuerit. cũ ipso appareamus
in gła. qͥ cũ patre & spu sc̃o uiuit & reg.¬

Expanded text:
is gaudentem atque laetantem aspicis, quatenus ut preces nostras quas tibi cum fletibus fundimus ad Deum ipsa admittas, eumque ut proprium filium pro nobis interpelles, ut cum ille in fine saeculi judex advenerit, cum ipso et nos appareamus in gloria; qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et reg
Abbreviated transcription (Latin):
regina. mundi domina. sin¬
gulari a nobis p̃conio extol¬
litur. quȩ singulare cõmertium
mundo prebuit. Deniq se tantũ ad
cȩ̨li fastigia subleuauit: ut uerbũ in
principio apud dm̃ de sũma cȩli arce
susciperet. O felix maria & om̃i lau

Expanded text:
coelorum regina, mundi domina, singulari a nobis praeconio extollitur, quae singulare commercium mundo praebuit. Denique tantum se ad coeli fastigium sublevavit, ut Verbum in principio apud Deum, de summa coeli arce sus
Abbreviated transcription (Latin):
cuiuslibet hominis uel patris eius
dicere: qui om̃ium sc̃orũ nomina
scripta tenet in cęlo. Sed positurꝰ
discipulo nomen. meriti sublimio¬
uoluit ostendere quia qͦd a paren¬
tibus acceperat nom̃ etiã ipsũ sig¬
nificatione uirtutis non careret.
na: tu es obȩdiens filius gr̃ȩ dĩ. Et
merito ille obȩdientis nomine cen¬
setur: qui & prius inuitante andrea
mox dñm uidere curauit: & postino¬
dum cũ ipse dñs eum ad discipula¬
tum uocaret. statĩ cũ eodem andrea
quẽ pariter uocauit. relictis retib
quorũ usu uiuebat. eum sequi non
distulit. Unde & andreȩ quoq no¬
men: uerã mentis eiꝰ imaginẽ p̃fert.
Andreas namq grece: latine dicit᷑
tem ꝑtinere docet: qui temporalia
quȩ possident fortiter ȩternorum
amore contẽpnunt. qui credentes
uidere bona dñi in terra uiuentiũ.
donec ꝑcipiant. expectare dñm cũ
psalmista. & uiriliter agere. ac cor

Expanded text:
cujuslibet hominis vel patris ejus cujuslibet hominis vel patris ejus dicere, qui omnium sanctorum nomina scripta tenet in coelo; sed positurus discipulo nomen meriti sublimiovoluit ostendere quia quod a parentibus acceperat nomen etiam ipsum significatione virtutis non careret. na, tu es obediens filius gratiae Dei. Et merito ille obedientis nomine censetur, qui et prius, invitante Andrea, mox Dominum videre curavit; et postmodum cum ipse Dominus eum ad discipulatum vocaret, statim cum eodem Andrea, quem pariter vocavit, relictis retibus quorum usu vivebat, eum sequi non distulit. Unde et Andreae quoque nomen veram mentis ejus imaginem praefert. Andreas namque Graece, Latine dicitur tem pertinere docet, qui temporalia quae possident fortiter aeternorum amore contemnunt: qui credentes videre bona Domini in terra viventium, donec haec percipiant, exspectare Dominum cum Psalmista, et viril
Abbreviated transcription (Latin):
in figurã nimirũ eiusdem ueri regis
ris nr̃i: in cuius typo etiã materi¬
ali liniebant᷑ oleo. N on solũ autẽ
illi: sed & nr̃i temporis fideles. ut
a xp̃o xp̃iani. ita etiã ab ipsa sacri
chrismatis unctione. ab ipsa sp̃s gra
pantur: ꝓpheta testante qui ait.
Existi in salutẽ populi tur: ut sal¬
uos facias christos tuos. Exiit qͥppe
scĩ nominis donaret esse participes.
Sequitur. Intuitus autẽ eum ihc̃
dixit. Tu es symon filus iohanna.
Intuitus est symonẽ ihc: ñ exteri¬
oribus solũ oculis. sed & interno
diuinitatis intuitu: iuxta illud
beati samuhelis. Homo uidet
in facie: dsͣ autẽ intuet᷑ cor. Uidit
cordis eius simplicitatẽ. uidit ani-¬
mi sublimitatẽ: cuius merito
cuncte esset preferendus ȩxclesiȩ.
Uidit. quia uocante andrea feruen¬
ti ad se amore ꝑuolauerit: ideoq ue¬
nientẽ mox familiari affatur eloquio.
Lu es inquiens symon filius iohanna.
Nec magnũ est dño uocabulum

Expanded text:
in figuram nimirum ejusdem viri  Al.,in figuram nimirum ejusdem viri  Al.,ris, in cujus typo etiam materiali liniebantur oleo. Non solum autem illi, sed et nostri temporis fideles, ut a Christo Christiani, ita etiam ab ipsa sacri chrismatis unctione, et ab ipsa Spiritpantur, propheta teste qui ait: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos . Exiit quippe ancti nominis donaret esse participes. Sequitur: Intuitus autem eum Jesus, dixit: Tu es Simon filius Joanna. Intuitus est Simonem Jesus, non exterioribus solum oculis, sed et interno divinitatis intuitu, juxta illud beati Samuelis: Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor . Vidit cordis ejus simplicitatem, vidit animi sublimitatem, cujus merito cunctae esset praeferendus Ecclesiae. Vidit quia, vocante Andrea, fervente ad se amore pervola verit; ideoque venientem mox familiari affatur eloquio: Tu es, inquiens, Simon filius Joanna. Nec magnum est Domino vocabulum
Abbreviated transcription (Latin):
one feruere: fraternȩ quoq salutis
curam gerere. Ille etenĩ ꝑfecte
conditoris sui ducatũ sequit᷑: qui
etiã ꝓximi quantũ ualet habere
comitatũ nititur. Inuenimꝰ inqͥt
messiam: qͦd est in terpͣtatũ xp̃c.
Messias: idem qͦd xp̃c est. Sed mes¬
sias hebreo sermone. xp̃c dicitur
greco: latine autẽ unctus interp̃.¬
tatur. Vnde & cͥrisma grece: la¬
mista in eius laude loquitur:
unxit te ds̃ ds̃ tuus oleo leticiȩ pre
consortib tuis. Consortes autẽ eiꝰ
nos uocat: qui ad accipiendã sp̃s
scĩ grãm in baptismo etiã c̾risma¬
te usibili ꝑunguimur: & a xp̃i no¬
mine xp̃iani uocamur. Sed ille pre
consortib unctus est: cui sicut io¬
hannes baptista testat᷑. ñ ad men¬
suram dat ds̃ sp̃m: sed omĩa dedit
in manu eius. Nam de consortib
eiusdem unctionis dicit apłs. Uni¬
cuiq autẽ nr̃m data est gr̃a: scd̃m
mensurã donationis xp̃i. Uocabant᷑¬
christi. & sacertdotes in lege & reges.

Expanded text:
one fervere, fraternae quoque salutis curam gerere. Ille enim perfecte Conditoris sui ducatum sequitur, qui etiam proximi, quantum valet, habere comitatum nititur. Invenimus, inquit, Messiam, quod est interpretatum CHRISTUS. Messias idem est quod Christus; sed Messias Hebraeo sermone, Christus dicitur Graeco, Latine autem unctus interpretatur. Unde et chrisma Graece, Lamista in ejus laude loquitur: Unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tuis . Consortes autem ejus nos vocat, qui ad accipiendam Spiritus sancti gratiam in baptismo etiam chrismate visibili perungimur, et a Christi nomine Christiani vocamur. Sed ille prae consortibus unctus est, cui, sicut Joannes Baptista testatur, non ad mensuram dat Deus spiritum, sed omnia dedit in manu ejus Nam de consortibus ejusdem unctionis dicit Apostolus: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi, et sacerdotes in lege et reges,