comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cinit. Sicut resurrexisse amortus
suꝑnorum nuntiorum testimonia¬
prima docuerunt. sic ad iudicandũ
mundum in ip̃a carne uenturum
angłorum officia declararunt: ut
intelligeremus quante potestates
affuture sint cum iudicaturo: cui
tante ministrauerunt etiam iudi-
cando. Exultemus itaq dilectissi¬
mi gaudio sp̃itali. ⁊ digna apud do
minum ratione letantes: liberos cor¬
dis oculos ad illam altitudinem ĩ
qua xp̃c ẽ erigamus. Sunsum uo¬
catos animos desideria t̾rena ñ de¬
primant: ad et̾na predectos ꝑitura ñ
eccupent. Uiam ueritatis ingressos
fallaces illecebre ũ retardent: ⁊ ita
a fidelib hec temporalia decurrant᷑:
ut ꝑegͥnari se in hac mundi ualle cog¬
noscant in qua etiam si quedam cõ¬
moda blandiuntur: ñ amplectenda
nequiter. sed transeunda sunt fortit̾.
Ad hanc enim deuotionem nos beatiᷤ¬
simus apłs petrus incitat. ⁊ secun¬
dum illam dilectionẽ quam pascen-¬

Expanded text:
cinit: sicut resurrexisse a mortuis, cinit: sicut resurrexisse a mortuis, supernorum nuntiorum prima testimonia docuerunt, sic ad judicandum mundum in ipsa carne venturum, angelorum officia praedicarunt: ut intelligeremus quantae potestates sint adfuturae cum judicaturo, cui tantae ministraverunt etiam judicando. CAP. V. Exsultemus itaque, dilectissimi, gaudio spiritali, et digna apud Deum gratiarum actione laetantes, liberos cordis oculos ad illam altitudinem in qua Christus est erigamus. Sursum vocatos animos desideria terrena non deprimant; ad aeterna praeelectos peritura non occupent; viam veritatis ingressos fallaces illecebrae non retardent; et ita a fidelibus haec temporalia decurrantur, ut peregrinari se in hac mundi valle cognoscant, in qua etiamsi quaedam commoda blandiantur, non amplectenda nequiter, sed transeunda sunt fortiter. Ad hanc enim nos devotionem beatissimus apostolus Petrus incitat; et secundum illam dilectionem quam pascen
Abbreviated transcription (Latin):
par genitori unigenitus tangeret᷑.
Hinc illud ẽ quod post resurrectio¬
nem suam dominus cum marta mag¬
dalene ꝑsonam eccł̃ie gerens: ad con¬
tactum ip̃ius ꝓperaret accedere dicit
ei.Noli me tangere:nondum enini
ascendi ad patrem meum. Hoc est
nolo ut ad me corporaliter uenias:
nec ut me sensu carnis agnoscas. Ad
sublimiora te differo: maiora tͥ p̃paro.
Cum ad pr̃em meum ascendero. tunc
me ꝑfẽctius ueriu̾sq palpãbis: app̃¬
hensura quod ñ tangis: ⁊ creditura qd̃
ñ uides. Cum autem ascendentem ĩ
celos dominũ sequaces discipuloꝵ
oculi intenta admiratione suspice¬
rent: adstiterunt coram ip̃is angeli
duo mirabili uestium candore fulgen
lii docebantur ut xp̃e iħ̾s in eadem ĩ¬
qua ascenderat carne uenturus ui¬
sibilis crederet᷑: nec posset ambigi oĩa
illi ẽẽ subiect̃a: cui ab ip̃o corporee na¬
tiuitatis exordio famulatus seruĩss
angelicus. Sicut enim concipiendũ

Expanded text:
par Genitori Unigenitus tangeretur. par Genitori Unigenitus tangeretur. Hinc illud est quod post resurrectionem suam Dominus, cum Maria Magdalene personam Ecclesiae gerens, ad contactum ipsius properaret accedere, dicit ei: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum : hoc est, nolo ut ad me corporaliter venias, nec ut me sensu carnis agnoscas; ad sublimiora te differo, majora tibi praeparo. Cum ad Patrem meum ascendero, tunc me perfectius veriusque palpabis, apprehensura quod non tangis, et creditura quod non cernis. Cum autem ascendentem ad coelos Dominum sequaces discipulorum oculi intenta admiratione suspicerent, astiterunt coram ipsis angeli duo mirabili vestium candore fulgentlii docebantur ut Jesus Christus in eadem qua ascenderat carne venturus visibilis crederetur; nec posset ambigi omnia illi esse subjecta, cui ab ipso corporeae nativitatis exordio famulatus servisset angelicus. Sicut enim concipiendum
Abbreviated transcription (Latin):
tamen dominice passionis expaue¬
rant. ⁊ ueritatem resurrectionis eiꝰ
ñ sine hesitatione susceꝑant. tantũ
de ascensione domini ꝓfecerunt:
ut quicquid illis prius intulerat
metum. uerterẽtur in gau̾dium.
Totam enim contemplationem a¬
nimi. in diuinit̾atem ad patris
dexteram consedentis erexerant: nec
iam corporee uisionis tardabantur
obiectu: quo minus in id aciem m̾¬
tis intenderent: quod nec a patre de¬
scendendo ab fuerat. nec a discipłis
ascendendo discesserat. Tunc igreur
dilectissimi filius hominis dei filius
excellentius sacratiusq innotuit.
cum in paterne maiestatis głam se
recepit: ⁊ in effabili modo cepit esse
diuinitate presentior: qͥ fc̃s ẽ huma¬
nitate longinquior. Tunc ad equã¬
lem patri fidelium eruditior fides
gressu cepit mentis accedere. ⁊ con¬
trectatione corporee in xp̃o substan-¬
ficati corporis manente natura eo fi¬
des credentium uocabitur: ubi ñ car¬
uali manu sed spiritali intellectu

Expanded text:
tamen Dominicae passionis expavetamen Dominicae passionis expaverant, et veritatem resurrectionis ejus non sine haesitatione susceperant, tantum de ascensione Domini profecerunt, ut quidquid illis prius intulerat metum, verteretur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visionis tardabantur objectu, quominus in id aciem mentis intenderent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipulis ascendendo discesserat. CAP. IV. Tunc igitur, dilectissimi, filius hominis, Dei Filius, excellentius sacratiusque innotuit, cum in paternae majestatis gloriam se recepit et ineffabili modo coepit esse Divinitate praesentior, qui factus est humanitate longinquior. Tunc ad aequalem Patri Filium eruditior fides gressu mentis coepit accedere, et contrectatione corporeae in Christo substantficati corporis manente natura, eo fides credentium vocabatur, ubi non carnali manu, sed spiritali 295 intellectu,
Abbreviated transcription (Latin):
que euangelice predicationi ⁊ non
testamenti misteriis congruebant
eleuatus in celum corporali presenti
modum fecit. mansurꝰ in patris de¬
tera donec tempora multiplicandis
eccłie filiis diuinitus p̃stituta ꝑag¬
tur: ⁊ adiudicandos uiuos ac mor¬
tuos in eadem carne in qua ascendie
adueniet. Quod itiq redemptoris
nr̃i conspicuum fuit: in sacram̃ta
transiuit. Et ut fides excellentior ẽt
ac firmior uisiomi doctrina successit.
cuius auctoritatem suꝑnis illumi¬
nata radiis credentium corda seque
rarum. nec exquisita ꝑsequentium
crudelitatib supplicia terruerunt.
O rac fide ꝑ uniuersum mundum ñ
colum uiri sed etiam femine. nec tã¬
tum impubes pueri. sed etiam tene¬
re uirgines usq ad effusionem sui
sanguinis decertarunt. Hec fides
demoma eiẽcit. egritudines depulit:
mortuos suscitauit. Unde ⁊ ip̃i bea¬
ti apłi qui tot miraculis confirma¬
ti. tot sermonib eruditi: atrocitatẽ

Expanded text:
quae evangelicae praedicationi et novi quae evangelicae praedicationi et novi Testamenti mysteriis congruebant,elevatus in coelum , corporalis praesentiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda sequerrarum, nec exquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum, non solum viri, sed etiam feminae, nec tantum impubes pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem sui sanguinis decertarunt. Haec fides daemonia ejecit, aegritudines depulit, mortuos suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot miraculis confirmati, tot sermonibus eruditi, atrocitate
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o supra omnem celi militiam. supͣ
omnes ordiaes angłorum ⁊ ultra cũc¬
tarum altitudinem potestatum ad
d̾i prĩs ẽ prouecta consessum. Quo
ordine oꝑum diuinoꝵ nos funda¬
ti. nos edificati sumus: ut mirabi¬
lior fieret gr̃a dei: cum remotis aspe¬
b hominum que merito reuerent
sui sentiebantur iudicere. fides ñ distis
spes ñ fluctuaret: caritas ñ teperet
Magnarum enim hic uigor mentium
⁊ ualde fidelium ẽ. hoc lumen animo
incunctanter credere que corporeo p̃
uidentur intuitu: ⁊ ibi figere desider¬
um: quo nequeas inferre conspectum.
Hec autem pietas unde in nr̃is cordili
nasceretur: aut quomodo quisqͣm uu¬
stificaretur ꝑ fidem: si in his tantum
salus nr̃a consisteret. que obtutibus
subiacerent: Unde ⁊ illi uiro qui de
resurrectione xͥ uidebatur ambigere
nisi in ip̃ius carne uestigia passioni
huius beatitudinis dilectissimi ca¬
paces eẽ possimus: expletis om̃ib

Expanded text:
Christo super omnem coeli militiam, supra Christo super omnem coeli militiam, supra omnes ordines angelorum, et ultra omnium altitudinem potestatum ad Dei Patris est provecta consessum. Quo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est mentium, et valde fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per fidem, si in iis tantum salus nostra consisteret, quae obtutibus subjacerent? Unde et illi viro qui de resurrectione Christi videbatur ambigere, nisi in ipsius carne vestigia passionis hujus beatitudinis, dilectissimi, capaces esse possemus, expletis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
acramentum dilectissimi salu¬
tis nr̃e qͣm precio sanguinis
sui uniu̾sitatis conditor estimauit:
adie corporalis ortus usq ad exitũ
passionis ꝑ dispensationẽ humilita¬
tis impletum est. Et licet multa eu¬
am in forma serui diuinitatis signa
radiaiunt: ꝓprie tamen illius tẽpo¬
ris actio ad demonstrandam suscepti
hominis ꝑtinuit uĩtatem. Post pas¬
sionem uero ruptis mortis uinculis
que uim suam in eum qui peccatie¬
rat nescius incedendo ꝑdiderat: infir¬
mitas in uͥtutem. mortalitas in eter¬
nitatẽ. contumelia transiuit in głam:
quam dominus ihs xp̃s in multis
manifestisq documentis multoꝵ
declarauit aspectui: donec triui¬
phum uictorie quem reportarat
a mortuis inferret incelis. Sicut
ergo in sollempnitate paschali resur¬
rectio nobis domini fuit causa letã¬
di: ita ascensio eius in celum p̾senti¬
um nobis ẽ mat̾eria gaudiorum: re¬
colentibus illum diem ⁊ rite uenerã¬
tib quo natura nr̃e humilitatis in

Expanded text:
acramentum, dilectissimi, salutis nostrae, quam pretio sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui peccati erat nescius incedendo pandiderat: infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitatem, contumelia transivit in gloriam: quam Dominus Jesus Christus in multis manifestisque documentis , multorum declaravit aspectibus, donec triumphum victoriae, quem reportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae humilitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
gła cumulabitur. Ubi sollrcitius in¬
fuentlum ẽ fres mei. quia sp̃s sc̃s ñ
solum in futuro ꝑfectam sed ⁊ in
y̾senti maximam iustis quietem tri¬
buit: cum eorum mentes celestis igne
caritatis accendit. Dicit namq apłs.
Spes autem ñ confundit. quia cari¬
tas dei diffusa ẽ in cordib nr̃is: ꝑ sp̃m
sẽm qui datus ẽ nobis. Et hec ẽ uera
immo hec ẽ sola in hac uita requies a¬
nimarum diuina dilectione repleri.
spe suꝑne retributionis ꝓspera mun¬
di simul ⁊ aduersa contempnere: t̾re¬
na a se desideria funditus exstirpare:
concupiscentiis renuntiare secularib.
illatis ꝓ xp̃o contumeliis ⁊ ꝑsecutio¬
nib gaudere. ⁊ cum apło dicere posse.¬

Expanded text:
gloria cumulabitur. Ubi sollicitius ingloria cumulabitur. Ubi sollicitius induendum est, fratres mei, quia Spiritus sanctus non solum in futuro perfectam, sed et in praesenti maximam justis quietem tribuit, cum eorum mentes coelesti igne charitas accendit. Dicit namque Apostolus: Spes autem non confundit, quia charitas qui datus est nobis . Et haec est vera, imo haec est sola in hac vita requies animarum, divina dilectione repleri, spe supernae retributionis prospera mundi simul et adversa contemnere, terrena a se desideria funditus exstirpare, concupiscentiis renuntiare saecularibus, illatis pro Christo contumeliis et persecutionibus gaudere, et cum Apostolo dicere posse
Abbreviated transcription (Latin):
mandata mea seruate ⁊ ego rogabo
patrem ⁊ alium paraclytum dabit
uobis: in ip̃is quidem discipulis qui
completum ẽ: quando illis in cena¬
culo orantib repente sp̃s sc̃s ĩn ĩgne¬
is linguis apparuit: eosq ⁊ in ore ꝑ
diu̾sitatem linguarum dociĩt: ⁊ in
corde ꝑ amoris suĩ consolatĩonẽ robo¬
rauit. Habebant autem ⁊ prĩus ꝑa¬
clytum ĩp̃m uĩdelicet domĩnũ secum
in carne commorantẽ: cuĩus ⁊ mi¬
raculorum dulcedine ⁊ ope p̾dicatõis
ne infidelium ꝑsecutione scandali¬
cari possent erigi et confortari sole¬
bant. Uerum quia ille post resur¬
rectĩonem ascendens in celum eos
corporaliter deseruit quĩb tamen
diuine p̃sentĩa maĩestatĩs numꝙͣ
abfuit: recte de hoc ꝑaclyto idest
sp̃u scõ subĩuuxit: ut maneat uob̾¬
cum ineternum. In eternum namꝙ
manet cum scis. quos ⁊ in hac uĩta
semꝑ inuisibiliter intus illustrat.
requies qua nunc anime fruuntur
cletorum. corporum quoꝙ receptoꝵ

Expanded text:
mea servate. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, in ipsis quidem discipulis, quos completum est, quando illis in coenaculo orantibus, repente Spiritus sanctus in igneis linguis apparuit, eosque et in ore per diversitatem linguarum docuit, et in corde per amoris sui consolationem roboravit. Habebant autem et prius Paracletum, ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem, cujus et miraculorum dulcedine, et ope praedicationis, ne infidelium persecutione scandalizari possent, erigi et confortari solebant. Verum quia ille post resurrectionem ascendens in coelum eos corporaliter deseruit, quibus tamen divinae praesentia majestatis nunquam abfuit, recte de hoc Paracleto, id est, Spiritu sancto subjunxit: Ut maneat vobiscum in aeternum. In aeternum namque manet cum sanctis, quos et in hac vita semper invisibiliter intrequies qua nunc animae fruuntur electorum, corporum quoque receptorum
Abbreviated transcription (Latin):
do diligi ampliuis mereamur a pr̃e:
s ⁊ ip̃e maiorem dilectionis sue nob̾¬
giãm prestare dignetur in futuro. Dat
enim nunc diligendo nos ut credenteᷤᷤ
speremus in eum: tunc autem ut ui¬
deamus eum facie ad faciem: ma¬
nifestatq seip̃m nobis. hoc ẽ. in cla¬
ritate quam habuit prius qͣm mundꝰ
eẽt apd̃ patrem. cum quo uiuit et
regna ͭ d̾s in unitate sp̃s sciꝑ omnia¬

Expanded text:
do diligi amplius mereamur a Patre, do diligi amplius mereamur a Patre, sed et ipse majorem dilectionis suae gratiam praestare dignabitur in futurum. Dat enim nunc diligendo nos, ut credentes speremus in eum: tunc autem ut videamus eum facie ad faciem; manifestabitque seipsum nobis, hoc est in claritate quam habuit priusquam mundus esset apud Patrem, cum quo vivit et regnat Deus in unitate Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
enim ⁊ creberrimis eiusdem mundi
ꝑturbationib. ⁊ ip̃o fine conuincitur:
quia suꝑ arenam sue fundam̃tum
quietis posuerit. At quicumq scõ
afflati sp̃u suauissimum illud domini¬
ce dilectionis iugum suꝑ se leuauint.
atq exemplo illius mites ẽẽ ⁊ humi-¬
les corde didicerint: ñ nulla etiam in pre¬
senti future quietis imagine fruunt᷑:
dum a conturbatione hominum scl̃a¬
rium tota m̃te secreti uultum sui con¬
ditoris semꝑ reminisci gaudent. atq
ad ꝑfectam eiꝰ contemplationẽ ꝑtin¬
gere situint: dicentes sͥ cum apł̃o io-
hanne. Scimus quia cum a paruerit
similes ei erimus. Uidebimus enim
eum sicuti est. Ad cuius premium ui¬
sionis si ꝑuenire desideramus opor
nos illecebris immunes exibeamus:
quatinus ad ꝑcipiendam sp̃s sc̃i gr̃am
quam mundus ñ potest accipere dig¬
ni existere ualeamus. Diligamus
xp̃m: eiusq mandata que habemus
incipiendo. seruemus ꝑseuerando. Fit
enim iusta mercede. ut illum diligẽ¬

Expanded text:
creberrimis ejusdem mundi perturbationibus, et ipso fine convincitur quia super arenam fundamentum suae quietis posuerit. At quicunque sancto afflati Spiritu, suavissimum illud Dominicae dilectionis jugum super se levaverint, atque exemplo illius mites esse et humiles corde didicerint, nonnulla etiam in praesenti futurae quietis imagine fruuntur, dum a conturbatione hominum saecularium tota mente secreti, vultum sui conditoris semper reminisci gaudent, atque ad perfectam ejus contemplationem pertingere sitiunt, dicentes sibi cum apostolo Joanne: Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ad cujus praemium visionis si pervenire desideramus, opornos illecebris immunes exhibeamus, quatenus ad percipiendam Spiritus sancti gratiam, quam mundus non potest accipere, digni existere valeamus. Diligamus Christum, ejusque mandata quae habemus incipiendo, servemus perseverando. Fit enim justa mercede, ut illum diligen
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃i celebramus aduentũ:
debemus ip̃i congruere sollempnita-¬
ti quam colimus. Hoc etenim ordine
dia celebramus. sinos quoq domino
opitulante aptos reddiderimus: ad
quos sp̃s sc̃s aduenire. ⁊ in quĩb
habĩtare dignetur. Ea autem solũmͦ
ratĩone aduentu ⁊ illustratione sci
sp̃s aptĩ existimus: si ⁊ corda nr̃a dĩ¬
uino amore repleta.⁊corpora sint
domĩnicis mancipata preceptis.
Unde in exordio lectionis huius

Expanded text:
rissimi, celebramus adventum, debemus ipsi congruere solemnitati quam colimus. Hoc etenim ordine dia celebramus, si nos quoque Domino opitulante aptos reddiderimus, ad quos Spiritus sanctus advenire, et in quibus habitare dignetur. Ea autem solummodo ratione adventu et illustratione sancti Spiritus apti existimus, si et corda nostra divino amore repleta, et corpora sint Dominicis mancipata praeceptis. Unde in exordio lectionis hujus
Abbreviated transcription (Latin):
spĩtalis feruor accenderet: ⁊ peccata
que d̾s ꝑ mansuetudinẽ parceret.
ip̃i in se ꝑ penitentiam punirent.
Nlec ip̃i quippe esse poterant sine pec¬
cato qui adherebant celesti magiste¬
rio: iobanne attestante qui ait. Si
dixerimus quia peccatum ñ habemꝰ.
nos ip̃os seducimus: ⁊ ueritas ĩ nob̃
ñ est. In igne ergo uenit in hominibꝰ
in columba uero apparuit in domino:
quia peccata nr̃a que pie dñs ꝑ mã¬
suetudinẽ tolerat. nos ꝑ delum rec¬
titudinis debemus caute conspicere:
⁊ ardore semꝑ penitentie cremare. Igi¬
tur ꝑ columbam sp̃e in redemptore
monstratus ẽ. ꝑ ignẽ uero in homi¬
nibus: quia quanto nob̾ nr̃i iudicis
facta ẽ seueritas temperata:tanto er¬
ga se debet fieri nr̃a infirmitas accen¬
si. Quatuor itaꝙ ꝓpositionum ex¬
pleta ratione: ad dona eiusdem sp̃e
contemplanda transeamus. De
isto quippe sp̃u. scriptum ẽ. Sp̃s
eius. ornauit celos. Ornamenta

Expanded text:
spiritalis fervor accenderet, et peccata spiritalis fervor accenderet, et peccata quae Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent: neque ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est . In igne ergo venit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornamenta
Abbreviated transcription (Latin):
ne simplicitate: aut que simplicitaᷤᷤ
sine rectitudine: Quia ergo ⁊ recti¬
tudinem docet iste sp̃s ⁊ simplicita.¬
tem: ⁊ in igne monstrari debuit ⁊ĩ
columba: quatinus omne cor quod¬
eius gr̃a tangitur ⁊ mansuetudiniᷤᷤ
lenitate tranquillum: ⁊ zelo iusti¬
tie accensum fiat. Ad extremũ
uero querendum est. cur in ipso
minũ ꝑ columbam apparuit: in
discipulis uero ꝑ ignem. Certe uni¬
genitus filius. uudex ẽ generis hu¬
mani. Sed quis eius iustitiam fer
ret: si priusquam nos ꝑ mansuetu¬
dinem colligeret. culpas nr̃as per
celum rectitudinis examinare uo¬
luisset: Homo ergo pro hominib
fc̃s: mitem se hominib prebuit. No¬
ut haberet quos postiodum in iu¬
dicio saluaret. In columba ergo ap
cuteret: sed adhuc ꝑ mansuetudinẽ
toleraret. At contra suꝑ discipulos
in igne debuit sp̃s sc̃s demonstrari:
ut hii qui erant simpliciter homineᷤᷤ
atq ideo pecc̃ores. eos contra semetipõs

Expanded text:
ne simpline simplisine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. Ad postremum vero quaerendum nobis est cur in ipso per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem. Certe unigenitus Dei Filius judex est humani generis. Sed quis ejus justitiam ferre posset, si priusquam nos per mansuetudinem colligeret, culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus, mitem se hominibus praebuit. Nout haberet quos postmodum in judicio salvaret. In columba ergo supcuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut qui erant simpliciter homines atque ideo peccatores, eos contra semetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
ducitur: ⁊ mens eorum sibimet irata.
erinterne dulcedinis flamia concre¬
matur. In columba uero sp̃s sc̃s ⁊ in
igne monstratus ẽ: quia omnes quos
re leuerit simplices ⁊ ardentes facit:
simplices puritate: ardentes emula¬
tione. Neq enim placet deo aut sim¬
plicitas sine zelo: aut delus sine sim¬
plicitate. Hinc ip̃a ueritas dicit. Esto¬
te prudentes sicut serpentes: ⁊ simpli¬
ces sicut columbe. Qua in re notan¬
dum est quod discipulos suos nec
de columba sine serpente. nec de serpẽ¬
te sine columba uoluit dominꝰ admo¬
nere: quatinus ⁊columbe simplicita¬
tem astutia serpentis accenderet:⁊
serpentis astutiam columbe simplici-¬
tas temperaret.Hinc paulus ait.
Nolite pueri effici sensib. Ecce pru¬
dentiam serpentis audiuimus: nc̃
de simplicitate columbe moneamur.
sed malitia paruuili estote. Hinͨ de
beato iob dicitur. Erat uir simplex
⁊ rectus. Que est autem rectitudo si¬

Expanded text:
ducitur, ducitur, ex internae dulcedinis flamma concrematur. In columba vero Spiritus et in igne monstratus est, quia omnes quos repleverit simplices et ardentes facit; simplices puritate, ardentes aemulatione. Neque etenim placeret Deo aut simplicitas sine zelo, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo si
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ ualet incendium amoris. Hoc do¬
trine incendium: ab ip̃o ueritatiᷤ m
conceꝑant qui dicebant. Nonne cor
nr̃m ardens erat in nobis. cum loq̃ri¬
tur inuia.⁊ aꝑiret nobis scͥpturas
exaudito quippe sermone inardestr
animus: torporis frigus recedit. fit
mens in suꝑno desiderio anxia:a con¬
cupiscentiis terrenis aliena. Amor
uerus qui banc repleuerit: inflecib
cruciat. S cum tali ardore cruciat᷑.
ip̃is suis cruciatib pascitur. Audires
libet precepta celestia:⁊ quot mandal
instriutur. quasi tot facib inflami¬
tur: ⁊ que torpebat prius ꝑ desideria.
ardet postmodum ꝑ uerba. Unde bñ
⁊ ꝑ moysen dicitur. In dextera eius.
ignea lex. In sinistra quippe reprobl
qui ⁊ ad sinistram ponendi sunt.
tera autem dei. appellantur electi.In
dertera ergo dei lex ignea ẽ: quia electi
pandata telestia nequaqͣm frigido cor¬
deandiunt: sed ad hec amoris intimi
facib mnardescunt. Sermo ad aurem

Expanded text:
 praebere non valet incendium amoris. Hoc do praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba. Unde bene per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem
Abbreviated transcription (Latin):
lignis spiritib conculcantur. Sed
ignem dominus in terram mittit.
cendit: Et terra ardet cum cor carna¬
le in suis prius uoluptatib frigidũ
relinquit concupiscentias p̃sentis
scłi. ⁊ incenditur ad amorem dei.
Bene ergo in igne apparuit sp̃c. qr
ab omni corde quod replet torporẽ
frigoris excutit: ⁊ hoc in desiderio sue
eternitatis accendit. In igneis aiis̃
lingus monstratus ẽ: quia isden
sp̃c coeternus ẽ filio. ⁊ habet cogna¬
onem maximam lingua cum uen¬
bo. Uerbum quippe patris. filius
Uel certe quia ꝑ linguam ꝓcedit un¬
bum. in linguis apparuit sp̃c: quia
quisquis sp̃u sc̃o tangitur. dei u̾bum
idẽ unigenitum filium confitet᷑: et
sp̃s linguam habet. Uel certe inlingi
igneis apparuit sp̃s: quia omnes qui
repleuerit ardentes pariter ⁊ loquei¬
tes facit. Linguas igneas doctores
habent. quia dum deum amando pre¬
dicant: corda audientium in flammi

Expanded text:
lignis spiritibus conculcantur. Sed lignis spiritibus conculcantur. Sed ignem Dominus in terram mittit alium incendit. Et terra ardet cum cor carnale in suis pravis voluptatibus frigidum, 1578 relinquit concupiscentias praesentis saeculi, et incenditur ad amorem Dei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, quia ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderium suae aeternitatis accendit. In igneis autem linguis monstratus est, quia idem Spiritus coaeternus est Filio, et habet cognationem maximam lingua cum verbo. Verbum quippe Patris est Filius. Vel certe quia per linguam procedit verbum, in linguis apparuit Spiritus, quia quisquis sancto Spiritu tangitur, Dei Verbum, id est unigenitum Filium confitetur; et  sancti Spiritus linguam habet. Vel certe in linguis igneis apparuit Spiritus, quia omnes quos repleverit ardentes pariter et loquentes facit. Linguas igneas doctores habent, quia, dum Deum amandum praedicant, corda audientium inflammant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑliderunt: in his autem qui deuni
humiliter metuebant: lingue om̃s
unite sunt. Hic ergo humilitas uͥ¬
tutem meruit: illic suꝑbia confusi
apparuit: cur in igne simul ⁊ linguiᷤͤ.
cur aliquando incolumba. aliquan¬
do uero in igne monstrat᷑: cur suꝑ
unigenitum filium apparuit in
columbe specie ⁊ suꝑ discipulos ĩ ig¬
ne. ita ut neq suꝑ dominum ueni¬
ret in igne. neq suꝑ discipulos mon¬
straretur incolũba: ꝑ quatuor itaq
hec que ꝓposuimus soluendo redea¬
mus. Patri namq ⁊ filio coeternꝰ
sp̃s in igne monstratur: quia ĩ cor¬
poreus ⁊ ineffabilis atq inuisibi¬
lis ignis ẽ d̾s. actestante paulo. Deꝰ
nr̃. ignis consumens ẽ. Ds̃ qͥppe
ignis dicitur: quia ꝑ hunc pecca¬
torum rubigo consumitur. De hoc
igne. ueritas dicit. Ignem ueni mit¬
tere in terram: ⁊ quid uolo nisi ut
ardeat: Terra enim uocata sunt cor¬
da terrena: que dum semꝑ infimas
in se cogitationes congerunt: a na¬

Expanded text:
perdiderunt , in his autem qui Deum perdiderunt , in his autem qui Deum humiliter metuebant linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas virtutem meruit, illic superbia confusioapparuit, cur in igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstratur, cur super unigenitum Filium apparuit in columbae specie, et super discipulos in igne ; ita ut neque super Dominum veniret in igne, neque super discipulos monstraretur in columba. Per quatuor itaque haec quae proposuimus solvendo redeamus. Patri namque et Filio coaeternus Spiritus in igne monstratur, quia incorporeus, ineffabilis, atque invisibilis ignis est Deus, attestante Paulo: Deus noster ignis consumens est . Deus quippe ignis dicitur, quia per hunc peccatorum rubigo consumitur. De hoc igne Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat ? Terra enim vocata sunt corda terrena, quae, dum semper infimas in se cogitationes congerunt, a ma
Abbreviated transcription (Latin):
potuit: sed seruare contempsit. Reqͥ¬
rendum uero nob̃ est. cur de eodem
sp̃u dicatur suggeret uobis omĩa:
cum suggerere esse soleat minoris:
S quia suggerere aliquando dici¬
mus subministrare. inuisibilis sp̃c
suggerere dicitur: ñ quod nob̾ sci¬
entiam ab imo inferat sed ab occulto
Pacem relinquo uob̾: pacem meam
do uobis. hic relinquo: illic do. Seq̃n¬
tib relinquo: ꝑuenientib do. Ecce
fr̃s km̃i uerba sacre lectionis subbre¬
uitate discussimus: nunc in contem¬
platione tante festiuitatis animum
tranfferamus. Sed quia cum lectio¬
ne euangłica uob̃ est etiam actuum
apło̾rum lectio hystorica recitata: ex
ea ergo aliquid in usum nr̃e contem¬
plationis trahamus. Audistis etenĩ
rum scientiam dedit. Quid scilicet
hoc miraculo designans. nisi quod scã
eccłia eodem sp̃u repleta ominium gẽ¬
tium erat uoce locutura: Qui uerõ
contra deum turrem edificare cona¬
ti sunt. communionẽ unius lingre

Expanded text:
ire verba Dei potuit, sed servare contempsit. Require verba Dei potuit, sed servare contempsit. Requirendum vero nobis est cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere soleat esse minoris. Sed quia suggerere aliquando dicimus subministrare, invisibilis Spiritus suggerere dicitur, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hic relinquo, illic do. Sequentibus relinquo, pervenientibus do. 4. Erissimi, verba sacrae lectionis sub brevitate discussimus, nunc in contemplationem tantae festivitatis animum transferamus. Sed quia cum lectione evangelica vobis est etiam Actuum apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamus. Audistis etenim arum scientiam dedit. Quid scilicet hoc miraculo designans, nisi quod sancta Ecclesia, eodem Spiritu repleta, omnium gentium erat voce locutura? Qui vero contra Deum turrim aedificare conati sunt communionem unius linguae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sermo doctoris. Nemo ergo docenti
homini tribuat quod exore docentiᷤᷤ
intelligit: quia nisi intus sit qui do¬
ceat. doctoris lingua exterius in uacu¬
um laborat. Ecce unam loquentis uo¬
cem omnes pariter aucdistis: nec ta-¬
men pariter sensum audite uocis
pcipitis. Cum ergo uox dispar ñ sit:
eur in cordib ur̃is dispar. ẽ uocis in¬
telligentia: nisi quia ꝑ hoc quod uox
loquentis communiter admonet.
est magister interior qͥ de uocis in¬
telligentia quosdam specialiter docet:
De hac unctione sp̃s. rursus ꝑ ioban¬
nem dicitur. Sicut unctio eius. docet
uo de omnib. ꝑuocem ergo ñ in¬
struitur: quando mens ꝑ sp̃m ñ un¬
gitur.S cur ista de doctrina homi¬
num loquimur: quando ⁊ ip̃e con¬
ditor ñ ad eruditionem hominis lo¬
quitur. si eidem homini ꝑ unctionẽ
sp̃c non loquatur:Certe cain prius¬
quam fratricidium opere ꝑpetraret
audiuit. peccasti.quiesce. S quia

Expanded text:
est sermo doctoris. Nemo ergo docenti est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docet? De hac unctione Spiritus rursus per Joannem dicitur: Sicut unctio ejus docet vos de omnibus . Per vocem ergo non instruitur, quando mens per Spiritum non ungitur. Sed cur ista de doctrina hominum loquimur, quando et ipse conditor non ad eruditionem hominis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non loquatur? Certe Cain, priusquam fratricidium opere perpetraret, audivit: Peccasti quiesce . Sed quia,
Abbreviated transcription (Latin):
cytus autem sp̃c sc̃s quem mutet pa¬
ter in nomine meo. ille uos docebit
omnia: ⁊ suggeret uobis omnia q̃¬
cumq dixero uobis. Nostis pluri¬
mi fr̾̃s mei quod greca locutione ꝑa¬
elytus. latina aduocatus dicitur uł
consolator. Qui idcirco aduocatus
dicitur: quia ꝓ errore delinquentiũ
apud iustitiam patris interuenit.
Qui uniꝰ substantie cum pr̃e ⁊ filio.
exorare ꝓ delinquentib ꝑhibetur:
quia eos quos repleuerit. exorantes
facit. Unde ⁊ paulus dicit. Ipse enim
sp̃e postulat ꝓ nobis. gemitib inenar¬
rabilibus. Minor uero ẽ qui postulat:
quam qui postulatur. Quomodo ergo
spẽ postulare dicitur. qui minor nõ
est: sed ip̃e sp̃c postulat: qui adpostu¬
landum eos quos repleuĩt inflãmat.
Consolator autem idẽ sp̃c uocatur. qͥa
de peccati ꝑpetratione merentib dum
spẽ uenie p̾parat: ab afflictione tͥstitie
mentem leuat. De quo recte ꝓmitti-¬
tur. ipse uos docebit omnia: quia nisi
isdẽ sp̃c cordi adsit audientis: ociosꝰ

Expanded text:
 quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit: Ipse enim Spiritus postulat pro nobis, gemitibus inenarrabilibus . Minor vero est qui postulat quam qui postulatur; quomodo ergo Spiritus postulare dicitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus
Abbreviated transcription (Latin):
te. In terra quippe ut cliliga
proximus: e celo uero ut diligat᷑
d̾s. Sed cur prius in terra postina¬
dum e celo. nisi qd̃ patenter datur
intelligi quia iuxta iobannis uocẽ
qui fratrem ñ diligit quem uidet.
deum quem ñ uidet quomodo po¬
test diligere: Diligamus ergo
ꝓximum fr̃s. amemus eum qui
iuxta nos ẽ: ut ꝑuenire ualeamꝰ
ad amorem illius qui suꝑ nos ẽ:¬
it editetur mens in proximo. qd̃
exhibeat deo: ut ꝑfecte mereatur
in deo gaudere cum proximo. Tunc
ad illam suꝑne frequentie leticiã
puenimus. de qua nunc sc̃i sp̃e pig¬
nus accepimus. Ad istũ finem to¬
to amore tendamus. in quo sine
fine letabimur. Ibi suꝑnoꝵ ciui¬
um societas sc̃a. ibi sollempnitas
certa. ibi requies secura: ibi pax uea
que nob̾ iam ñ relinquitur sed de

Expanded text:
te. In terra quippe datur ut diligatur te. In terra quippe datur ut diligatur proximus, e coelo vero ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, QDeum quem non vidit, quomodo potest diligere ? Diligamus ergo proximum, fratres, amemus eum qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secura; ibi pax vera, quae nobis jam non relinquitur, sed datur
Abbreviated transcription (Latin):
tie in seip̃o uidere ñ possumus. illu¬
stratos montes claritate illius uide¬
amus: scõs uidelicet apłos qui uir¬
tutib emicant. miraculis coruscãt.
quos natisolis claritas ꝑfudit. Et
cum in seip̃o sit inuisibilis. ꝑ eos
nobis quasi ꝑ illustratos montes se
uisibilem prebuit.Uirtus enim di¬
uinitatis in se: quasi sol in celo est.
Uirtus diuinitatis in hominibus:
sol in terra.Solem ergo iustitie in¬
tueamur in terra. quem uidere nõ
possumus in celo: ut dum in offen¬
so pede oꝑis ꝑhunc in terra gradi¬
mur: ad intuendum illum quando¬
q oculos ⁊ incelum leuemus. Sed
in offenso pede iter nr̃m in terra a¬
gitur: si deus ac proximus integra
mente diligatur. Nec deus enim ue¬
re sine ꝓximo:nec proximus uere
diligitur sine deo. Hinc ẽ quod si¬
cut in alio sermone iam diximus.
isdẽ sp̃c scd̾o legitur discipulis datꝰ.
prius adomino interra degente.
postmodum a domino celo presiden¬

Expanded text:
tiae in seipso videre non possumus, illutiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis coruscant, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur. Nec enim Deus vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod sicut in alio sermone jam diximus , idem Spiritus secundo legitur discipulis datus, prius a Domino in terra degente, postmodum a Domino coelo praesiden
Abbreviated transcription (Latin):
mus: quia mens uisibilib inten¬
ta. uidere nescit inuisibilem. Nulla
enim nisi uisibilia cogitat: eaq ⁊
cum ñ agit: eorum imagines intror¬
sus trahit. Dumq in imaginibus
corporis iacet: surgere ad incorporea
ñ ualet. Unde fit. ut tanto deterius
creatorem nesciat: quanto in cogna̾ti¬
one sua familiarius corpoream crea¬
turam portat. S cum deum uidere
ñ possumus. habemus aliquid qd̃ a¬
gamus: unde iter fiat. quo ad eum
nr̃e intelligentie oculus ueniat. Cer¬
te quem in se uidere nullomodo ua¬
lemus:hunc inseruis suis uidere.
iam possumus. Quos dum mira
conspicimus agere: certum nobis
fit in eorum mentib deum habitare.
In re autem incorporea: a rebus corpo¬
ralib usum trahamus. Nemo etenĩ
nr̃m orientem clare solem insperam
illius intendendo ualet conspicere.
quia tensi in eiꝰ radiis oculi reuer¬
berantur: sed sole illustratos mon¬
tes aspicimus. ⁊ quia iam solortus
est uidemus. Quia ergo solem iusti¬

Expanded text:
mus, quia mens, visibilibus intenmus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justi
Abbreviated transcription (Latin):
borauit. Ceperunt ⁊ in aliena xp̃m
eloqui: qui de illo prius ⁊insualin¬
gualoqui metuebant. Inflaminatũ
etenim cor despexit tormenta corpo¬
ris que ante metuebat:uicit uim
carnalis formidinis p̃ amore con¬
ditoris: ⁊ qui priꝰ suis adu̾sariis
succumbebant formidine: eis iam p̃¬
erant auctoritate. Qui gͦ in tante
eos celsitudinis culmen erexit: qͥd
aliud dixerim nisi quod mentes t̾¬
renoꝵ hominũ celos fecit: Pensate
niti filii. qualis sit hodierna sollẽp¬
nitas de aduentu sp̃s sc̃i. Sicut e¬
nim illa: ita quoq ⁊ hec ẽ honorabi¬
lis. In illa quippe deꝰ inse creando
suscepit hominem: in ista uero ho¬
mines ueni entem desuꝑ suscepe¬
runt deum. In illa d̾s naturaliter
fẽs est homo: in ista homines fc̃i ft̾
ꝑ adoptionem dii. Si gͦ remanere
carnales in morte nolumus: Hunc
tasse carnali cogitatione apud se a¬
liquis. Quomodo diligere ualeo.
quem ignoro: Hec ⁊ nos concedi¬

Expanded text:
boravit . Coeperunt et in aliena Christum boravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coelos fecit? Pensate,niti Filii Dei qualis sit hodierna solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorabilis. In illa quippe Deus in se permanens suscepit hominem, in ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum. In illa Deus naturaliter factus est homo, in ista homines facti sunt per adoptionem dii. Si ergo remanere carnales in morte nolumus, hunc,tasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedi
Abbreviated transcription (Latin):
mea consideratione deficro. Implis
namꝙ citharedum puerum: ⁊ pll¬
mistam facit. Implet pastorem as¬
mentarium sicomoros uellicand̃
⁊ ꝓpłam facit. Implet abstinente
puerum: ⁊ iudicem senumł
torem facit. Implet ꝑsecutor en
⁊ doctorem gentium facit. Impll
yublicanum ⁊ euanglistam facit.
Qqualis ẽ artifex iste sp̃s. Nulla ad¬
discendum mora agitur: inomne qd̾
uoluerit mox ut titigerit mentẽ
dodet: solumꝙ tetigisse. docuisse ẽ.
lam humanum animũ subito ut
ulustrat. immutat: ⁊ abnegat hũc
repente quod erat. exhibet repente
quod ñ erat. Pensemus scõs predi¬
eacores nr̃os: quales hodierna die
repperit quales fecit. Certe qui in
uno conclaui ꝓ uideorum metu re¬
sidebant. natiuitatis sue singuli lĩ¬
guam nouerant: ⁊ tamen nec ea ip̃a
lngua quam nouerant aꝑte xp̃m
loqui p̃simiant. Uenit sp̃s: ⁊ in ore
eos ꝑ diu̾sitatem linguarum docu¬
it: in mente autem ex auctoritate ro¬

Expanded text:
mea consideratione deficio. Implet mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit . Implet abstinentem puerum, et judicem senum torem facit. Implet persecutorem, et doctorem gentium facit. Implet publicanum, et evangelistam facit. O qualis est artifex iste Spdiscendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente autem ex auctoritate ro
Abbreviated transcription (Latin):
it: uitam negauit. Et tunc petrni
negauit in terra: cum latro consi¬
retur in cruce. S uir iste tantes
midinis. qualis post aduentums
existat audiamus. fit conuentux
magistratus atq seniorum cesis
denuntiatur apłis ne in nomine
ih̃u loqui debeant: petrus magn
auctoritate respondit. Obedire o¬
tet deo. magis quam hominibus
Et rursꝰ. Si iustum est in conspn¬
tu dei uos potius audire quam de
iudicate. Non enim possumus que
uidimus ⁊audiuimus ñ loqui s
illi quidem ibant gaudentes a con¬
spectu concilii: qm̃ digni habitist
ꝓ nomine ihu contumelias pati.
gaudet petrus in uerberib: qui an¬
te in uerbis timebat. Et qui priu̾
ancille uocem requisitus timuit.
post aduentum scĩ sp̃s uires pͥnci¬
pum cesus premit. Libet oculos
fidei in uirtute opificis huius at¬
tollere. atq: sparsim patres testañ¬
ti noui ac ueteris considerare. Ecre
aꝑtis eisdem oculis fidei. dauid amꝰ
danielem. petrum. paulum. matheĩ

Expanded text:
muit, vitam negavit . Et tunc Petrus muit, vitam negavit . Et tunc Petrus negavit in terra, 1580 cum latro confiteretur in cruce . Sed vir iste tantae formidinis qualis post adventum Spiritus existat audiamus. Fit conventus magistratus atque seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu loqui debeant: Petrus magna auctoritate respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Et rursus: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus quae vidimlli quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeu
Abbreviated transcription (Latin):
tio sp̃iumi. alii genera linguarum:
alii int̾pretatio sermonum. Hec au¬
tem omnia operatur unus atꝙ idẽ
sp̃c. diuidens singulis ꝓut uult.
Quot ergo sunt bona p̾redicantium:
tot sunt ornamenta celorum. Hĩc
rursus scriptum est. Uerbo domi¬
ni celi firmati sunt: ⁊ sp̃n oris eiuꝰ
domini. filius ẽ pris. Sed eosdem
celos uidelicet scõs apło̾s ut tota si¬
mul trinitas ostendatur operata:
repente de scĩ sp̃s diuinitate adiũ¬
gitur. Et sp̃u oris eius. omnis ur¬
tus eorum. Celorum igitur uirtus
de sỹu sumpta ẽ: quia mundi huiꝰ
potestatib contraire ñ p̃sumerent.
nisi eos scĩ sp̃s fortitudo solidasset.
Quales namq doctores sc̃e eccłie.
ante aduentum huius sp̃s fuerint
scimus: ⁊ post aduentum illius cu¬
ius fortitudinis sĩt facti conspicimꝰ.
Certe iste ip̃e pastor eccłie ad cuius
tis. quanteq formidinis ante ad¬
uentum sp̃s fuerit: ancilla hostia¬
ra requisita dicat. Una en im mu¬
lieris uoce ꝑcussus. dum mori ti¬

Expanded text:
m, alii interpretatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Quot ergo sunt bona praedicantium, tot sunt ornamenta coelorum. Hinc rursus scriptum est: Verbo Domini coeli firmati sunt . Verbum ini, Filius est Patris. Sed eosdem coelos, videlicet sanctos apostolos, ut tota simul sancta Trinitas ostendatur operata, repente de sancti Spiritus divinitate adjungitur: Et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Coelorum ergo virtus de spiritu sumpta est, quia mundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum hujus Spiritus fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sint conspicimus. 8. Certe iste ipse pastor Ecclesiae, ad cutis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori ti