comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
młti philosophoꝵ reliqr̃ freq̃ntias
urbiũ.⁊ hortulos suburbanos. uͥ
ager irriguꝰ.⁊ arboꝵ comȩ ⁊ susurrꝰ
auiũ. fontis specłm. ⁊ ruus immuir¬
murans ⁊ mł̾tȩ ocłoꝵ auriũq ille¬
cebre: ne ꝑ luxũ ⁊ abundantiam
copiarũ aĩe fortitudo mollescẽt. et
erꝰ pudicicia ꝯstupraret᷑. Inutile qͥp
culter careas. Nã ⁊ pithagorei huice¬
modi freqntia declinantes: in solitu¬
dine ⁊ desertis locis habitare ꝯsueu̾ãt.
Platonici qͦ ⁊ stoici in tẽploꝵ lucis
et porticibꝰ u̾sabant᷑: ut ammoniti
angustioris habitacłi scĩtate. nicħ
ald ꝗͣ de uͥtutibꝰ cogitarẽt. S ⁊ ipse
genes lutatis pedibꝰ ꝯculcaret: ut
posset uacare philosophiȩ elegit acade¬
mediam uillã ab urbe ꝓcuł. ñ solũ
desertã. s ⁊ pestilentẽ: ut cura ⁊ assi¬
duitate morboꝵ libidinis impetus

Expanded text:
multi philosophorum, reliquerunt frequentias urbium, et hortulos suburbanos, ubi ager irriguus, et arborum comae, et susurrus avium, fontis speculum, rivus immurmurans, et multae oculorum auriumque illecebrae: ne per luxum et abundantiam copiarum, animae fortitudo mollesceret, et ejus pudicitia constupraretur. Inutile  pculter careas. Nam et Pythagoraei huiuscemodi frequentiam declinantes, in solitudine et desertis locis habitare consueuerunt. Platonici quoque et Stoici in templorum lucis et porticibus uersabantur, ut admoniti angustioris habitaculi sanctitate, nihil aliud quam de uirtutibus cogitarent. Sed et ipse genes lutatis pedibus conculcaret, ut posset uacare philosophiae elegit Academiam uillam ab urbe procul, non solum desertam sed pestilentem, ut cura et assiduitate morborum, libi
Abbreviated transcription (Latin):
amisit ꝓuinciã. Coge egiptium
ut ouium lacte uescatur. ĩpelle
si uabes pelusiotẽ ut manducet
cepã. singłe pene in egipto ciuita¬
tes singłas bestias ⁊ mõstra uen̾ant᷑
& qͥdcũq coluerĩt: hoc inuolabile. ⁊

Expanded text:
amisit provinciam. Coge Aegyptium, amisit provinciam. Coge Aegyptium, ut ovium lacte vescatur: impelle, si vales, Pelusioten, ut manducet cepe. Singulae pene in Aegypto civitates singulas bestias et monstra venerantur: et quodcumque coluerint, hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
cudũq reꝑiant pastoꝵ nates.⁊
femina.⁊ pͥapillas solere abscid̾e.
et has solas ciboꝵ delicias arbit᷑ri.
S cotoꝵ natio uaures ꝓpͥas nõ hñt
et quasi platonis policiã leg̾it.
et catonis sectet᷑ exẽplũ. nulla
libitũ fu̾it. pecudũq more lasci¬
uiunt. Perse. medi. indi. ethiope ᷤᷤ
regna ñ mo dica ⁊ romano ĩꝑno
paria: cũ matͥbꝰ ⁊ auis. c̃ filiabꝰ
et nep tibꝰ copulant᷑. Al assagetȩ.
et derbetes: miserrimos putant̾
qͥ egtatione moriunt᷑. ⁊ parentez
uen̾int iugulatos deuorãt: rectiꝰ
ẽt̃ dicentes. ut a se potiꝰ qͣm a ũmibus
sumant̾. Tibareni.: qͦs dilex̾int se¬
nes. suspendũt in patibulo. Hurcami
uolucribꝰ ⁊ canibꝰ semiuruos ꝓici¬
unt. Caspii. hisdẽ bestiis mortuos.
Scithe: eos qͥ a defũctis amttti s̃ iuiuoᷤ
int̾odiũt cũ ossibꝰ mortuoꝵ. Betri
canibꝰ ad ħ ipsũ nutritis obiciũt
senes. Qd cũ alerandri p̃fectus
stanasor em̃dare uoluisset: pene

Expanded text:
cudumque reperiant, pastorum nates et feminarum, et papillas solere abscindere, et has solas ciborum delicias arbitrari? Scotorum natio uxores proprias non habet: et quasi Platonis politiam legerit, et Catonis sectetur exemplum, nulla libitum fuerit, pecudum more lasciviunt. Persae, Medi, Indi, et Aethiopes, regna non modica, et Romano regno paria, cum matribus et aviis, cum filiabus et neptibus copulantur. Messagetae et Derbices miserrimos putant, qui aegrotatione moriantur: et parentes, venerint, jugulatos devorant: rectius esse ducentes, ut a se potius, quam a vermibus comedantur. Tibareni quos dilexerint, senes suspendunt in patibulis. Hircani volucribus et canibus semivivos projiciunt: Caspii iisdem bestiis mortuos. Scythae eos qui a defunctis amati sunt, vivos infodiunt cum ossibus mortuorum. Bactri canibus ad hoc ipsum nutritis, objiciunt senes. Quod cum Alexandri Praefectus Stasanor emendare voluisset, pene
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciosq cibꝰ fauces nr̃as tͣnseat. tociꝰ
uite oꝑe desudamꝰ T̃actꝰ ãt alienoꝵ
corpoꝵ ⁊ feminaꝵ ardentior appetitꝰ:
uicinꝰ in saniȩ ẽ. Ob hũc sensum
cupimꝰ irascim. gestimꝰ. emulam̃.¬

Expanded text:
sque cibus fauces nostras transeat, totius vitae opera desudamus. Tactus autem alienorum corporum, et feminarum ardentior appetitus, vicinus insaniae est. Ob hunc sensum, cupimus, irascimur, gestimu
Abbreviated transcription (Latin):
poetarũ ⁊ comediarũ mimoꝵq ur-¬
banitatibꝰ et strophis ⁊ qͥcqͥd ꝑ au¬
res int̾iens uirilitatẽ m̃tis effemi-¬
nat. Odoris ãt suauitas ⁊ diuersa
onanante. muscꝰ ⁊ ꝑegni muris
pellicdã. qͥ dissolutis ⁊ amatoribus
ꝯueniat: nemo nͥ dissolutus negat.
Porro ciboꝵ auiditas q̃d auariciȩ mat̾
sit. et am̃um qͣsi qͥbꝰdã cõpedibꝰ degͣ¬
uatum. in t̾ra teneat qͥs ignorat.⁊¬

Expanded text:
poetarum et comoediarum, mimorumque urpoetarum et comoediarum, mimorumque urbanitatibus et strophis, quidquid per aures introiens, virilitatem mentis effeminat. Odoris autem suavitas, et diversa oenanthe, muscus, et peregrini muris pellicula, quod dissolutis et amatoribus conveniat, nemo nisi dissolutus negat. Porro ciborum aviditas, quod avaritiae mater sit, et animum quasi quibusdam compedibus degravatum in terra teneat, q
Abbreviated transcription (Latin):
in esu. s in sepult̾is ⁊ ĩ conubiis
et in oĩ ꝯũsatione unaq̃q gens
suo ritu et ꝓpͥetatibꝰ uictitet et ħ
eã natę legem putare qd didicit.
Uerũ fac esũ carniũ cũctis natiõibꝰ
ẽẽ cõmunẽ. ⁊ passim lice̾ qd passim
et õs sap̃ie sectatore. ñ ei debem̾
cui nascim̃ sed cui renascim̾. qui
repugnantẽ carnẽ ⁊ ad libidinum
incentiua rapientẽ inedia subiu¬
gamus: E sus carniũ ⁊ potꝰ uini
uentrisq sat̾itas: seminariũ libidi¬
nis ẽ. Unde ⁊ comicꝰ. Sine cerere ĩqͥt
introitꝰ ẽ. Nõ pot̾ añ metͦpoł ⁊ ars
m̃tis capi: nͥ ꝑ portas eiꝰ irruerit
ditu. odoratu. sapore. tactu Si cuten¬
sibꝰ qͥspiã delectet᷑. si athletarũ c̾ta¬
mine. si mobilitate histrionũ. si
formis mulierũ. si splendore gẽma¬
modi: ꝑ ocłoꝵ fenestras aĩe capta
lib̾tas est ⁊ implet᷑ illud ꝓpħicũ:¬
sum auditꝰ uario organoꝵ cantu. ⁊
uocũ flexionibꝰ delinit᷑: et carmine

Expanded text:
in esu, sed et in sepulturis, et in connubiis, et in omni conversatione unaquaeque gens suo ritu et proprietatibus victitet: et hoc eam naturae legem putare, quod didicit. Verum fac esum carnium cunctis nationibus esse communem; et passim licere, quod passim et omnes sapientiae sectatores, non ei debemur cui nascimur, sed cui renascimur: qui repugnantem carnem, et ad libidinum incentiva rapientem, inedia subjugamus? Esus carnium, et potus vini, ventrisque saturitas, seminarium libidinis est. Unde et Comicus: « Sine Cerere, inquit, introitus est. Non potest ante metropolis et arx mentis capi, nisi per portas ejus irruerit ditu, odoratu, sapore, tactu. Si Circensibus quispiam delectetur: si athletarum certamine: si mobilformis mulierum, si splendore gemmasmodi, per oculorum fenestras animae capta libertas est, et impletur illud psum auditus vario organorum cantu, et vocum inflexionibus delinitur: et carmine
Abbreviated transcription (Latin):
utendũIpse dñs uini potator ⁊
uoratr a phariseis appellatur:
publicanoꝵ ꝯunua et pecc̃oꝵ.
zachei pͣndiũ nõ recusans. uadẽs
ad nuptiarũ epulas. Porro ałd ẽ
si stulta ꝯtẽtione dicitis eũ isse ad
pͣndiũ ieiunat᷑um.E in posterũ
more dixxisse: ħ comedo illud ñ
comedo. Nolo uinũ bib̾e: qͥ ex
aqͥs creaui. In tỹpo sangͥnis sui
ñ obtulit aqͣm: ẜ uinũ. P ost re¬
surrectionẽ piscẽ ⁊ fauum co¬
medit. ñ sisama. nuces. ⁊ sorbi¬
ciuncłas. Petrꝰ apłs nõ expectat
stellã more iudaico: s hora sexta
in solariũ pͣnsurꝰ ascendit. Paulꝰ
in naue panẽ fͤrangit: nõ caricas.
Timotħo dolenti stomachũ: uinũ
suadet bib̾e nõ piraciũ. De ciboꝵ ͥ
placet abstinẽtia. qͣsi nõ ⁊ suꝑsticio
gentiliũ. castũ matͥs dm̃ obseruet ⁊

Expanded text:
tor et vorator a Pharisaeis appellatur, et publicanorum conviva et peccatorum: Zachaei prandium non recusans, vadens ad nuptiarum epulas. Porro aliud est, si stulta contentione dicitis, eum isse ad prandium jejunaturum, et impostorum more dixisse: Hoc comedo, illud non comedo: nolo vinum bibere, quod ex aquis creavi. In typo sanguinis sui non obtulit aquam, sed vinum. Post resurrectionem piscem et favum comedit, non sesama, nuces et sorbitiunculas. Petrus Apostolus non exspectat stellam more judaico, sed hora sexta in solarium pransurus ascendit. Paulus in navi panem frangit, non caricas. Timotheo dolenti stomachum, vinum suadet bibere, non piracium. De ciborum sibi placent abstinentia, quasi non et superstitio Gentilium Castum Matris Deum obs
Abbreviated transcription (Latin):
paruulꝰ es. ⁊ coccorũ te iura de
lectãt: nemo eripit faucibꝰ tius
esculentas dapes. manduca ⁊ bibe
si tͥ placet. cũ isrłe lude ꝯsurgẽs.
et canito. Manducemꝰ ⁊ bibamus.

Expanded text:
parvulus es et cocorum jura te delectant, nemo eripit faucibus tuis esculentas dapes. Manduca et bibe, et si tibi placet, cum Israele lude consurgens, et canito: Manducemus et bibamus,
Abbreviated transcription (Latin):
cerui. dam mulȩ. apri. lepores. et
huiꝰcemodi uenatio Qͥd anseres
siluestres et domestici.s Eͥd anates.
qͥd ficedulȩ. qͥd attagen. qͥd fulica.
quid turdꝰ  C ur in domibꝰ gallina
discurrit. si nõ comedũt᷑ hȩc oĩa:
frustra a dõ creata s̃. Uer̃ qͥd opꝰ ẽ
argum̃tis. cũ manifeste scriptura
doceat om̃e q̃d mouet᷑ sic̃ oła herba¬
rum datũ nob̾ ĩ escã. ⁊ apłs clami¬
tet om̃ia mũda mund̾ ⁊ nicħ rei¬
ciendũ qͥ cũ grãrũ actione ꝑcipit᷑
et uentos in nouissimo qͥ ꝓhibeat

Expanded text:
cervi, damulae, apri, lepores, et hujusmodi venatio? quid anseres silvestres et domestici? quid anates, quid ficedulae? quid attagen? quid fulica? quid turdus? Cur in domibus gallina discurrit? Si non comeduntur, haec omnia frustra a Deo creata sunt. Verum quid opus est argumentis cum manifestissime Scriptura doceat , omne quod movetur, sicut olera herbarum, data nobis in escam: et Apostolus clamitet: Omnia munda mundis, et nihil rejiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur : et venturos in novissimo, qui prohibea
Abbreviated transcription (Latin):
mam̃tũ edificasse fenũ. ligna. sti¬
pulam. tũc supponit incendiũ.
S dificemꝰ aurũ ⁊ atgentũ. lapides
p̃ciosos: et tẽptare nõ audebit. ꝗͣꝗͣ
et in ħ nõ sit certa ⁊ sec᷑a possessio.

Expanded text:
aedificasse fenum, ligna, stipulam, tunc supponit incendium. Aedificemus ergo aurum, argentum, lapides pretiosos, et tentare non audebit: quamquam et in hoc non sit c
Abbreviated transcription (Latin):
nam. ꝑgamũ. tiathirã. sanlis.
philadesphiã. laodiciã. ad penitẽ¬
tiam ꝓuocat. et nͥ reũtãt᷑ ad oꝑa
pͥstina cõminat᷑. Et in sardis pau¬
m̃ta sua: et ambulat̾i sĩt cũ eo in
albis. qr digni ẽ. Cui ãt scribit me
mor esto im̾ cecidis. ⁊ ecce missurꝰ
est abłs ex uob̃̾ in carce̾m ut tẽp¬

Expanded text:
Sardis, Philadelphiam, Laodiciam ad poenitentiam provocat, et nisi revertantur ad opera pristina, comminatur. Et in Sardis paumenta sua; et ambulaturi sunt cum eo in albis, quia digni sunt. Cui autem dicit : Memento unde cecideris. Et, Ecce missurus est diabolus ex vobis in carce
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdã habitator ⁊ possessor m̃di dõ
subiacet. ⁊ suũ uen̾at᷑ auctorem:
ita cũcta am̃antia aut in ciboᷤᷤ ho¬
minũ. aut in uestitũ. aut ad scin¬
dendam t̾rã. aut ad fubuectionẽ

Expanded text:
quidam habitator et possessor mundi, Deo subjacet, et suum veneratur Auctorem, ita cuncta animantia, aut in cibos hominum, aut in vestitum, aut ad scindendam terram, aut ad subvectionem
Abbreviated transcription (Latin):
bestias. pisces auez nõ ad esũ: sed ad
medicinã creatas. Deniq carnes iuꝑȩ
un tiriaca ꝯficit̾ qͣntis rebꝰ apte sit̃:
norũt medici segm̃ta eboris ĩ me¬
delas uarias assumũt᷑. F el it̾ne ocu¬
loꝵ restituit claritatẽ S tercꝰ eiꝰ et
canũ. putrida curat uuln̾a: et q̃d
for sitan legenti mirũ sit: hoĩum
timꝰ qͣntis curationibꝰ ꝓficiat. galienꝰ¬
q̃d pellis colubri qͣ exruit᷑̾ decocꝰta
in oleo mire dolorẽ auriũ mitiget.
Qͥd ita inutile uidet᷑ nescientibꝰ ut
cunices. si suga sangͥni faucibus
inheserit. fumo eiꝰ excepto statim
euomit᷑: et difficultas urinȩ huiꝰ
appositione laarat᷑. ł orcoꝵ aut̃ et
anserũ et gallinarũ fasianorũq
adipes: qͥd cõmodi hant õs medici
declarãt libri. Q uos si legĩs: udeb̾
tot cationes in uult̾e eẽ. qͦt m̃bra s̃.¬

Expanded text:
bestias, pisces, aves non ad esum, sed ad medicinam creatas. Denique carnes viperae, unde theriaca conficitur, quantis rebus aptae sint, norunt medici. Segmenta eboris in medelas varias assumuntur. Fel hyaenae oculorum restituit claritatem, et stercus ejus et canum putrida curat vulnera. Et quod forsitan legenti mirum sit hominis fimus quantis curationibus proficiat, Galenquod pellis colubri, qua exuitur, decocta in oleo, mire dolorem aurium mitiget. Quid ita inutile videtur nescientibus ut cimices? Si sanguisuga faucibus haeserit, fumo ejus excepto, statim evomitur: et difficultas urinae hujus appositione laxatur. Porcorum autem, et anserum, et gallinarum, phasianorumque adipes quid commodi habeant, omnes medicorum declarant libri: quos si legeris, videbis, tot c
Abbreviated transcription (Latin):
reputat ferrũ ut paleas. ⁊ sic̃ lig¬
num putre ezͣ& om̃e aurũ mariᷤᷤ.
sub eo ẽ sic̃ lutũ. F eruesce̾ fac it
abissũ sic̃ uas eneũ: estimat mare
sic̃ deletũ. ⁊ tartarũ abissi ut cap¬
tiuum. O m̃e altũ uidet. ⁊ arbit᷑t᷑
iouinianꝰ m̃s facile sͥ eũ posse suc¬

Expanded text:
reputat ferrum ut paleas, et sicut lignum putre aes. Et omne aurum maris sub eo, sicut lutum. Fervescere facit abyssum, sicut vas aeneum: aestimat mare sicut deletum, et tartarum abyssi ut captivum. Omne altum videt . Et arbitratur Jovinianus meus facile sibi eum posse suc
Abbreviated transcription (Latin):
illa subtilitas cecidit. qͥs cad̾e nõ
nõ possit. Si in celo ruinȩ qͣnto
magis in t̾ra: Et tñ cũ ceciderit
luciter. immo pꝰ casum coluber
antiquus: uͥtus eiꝰ in lumb̃ eiꝰ et
O bũbrant̾ in eo arbore magnę : et
dormit iuxta iuncũ. ⁊ calamũ.
et caricẽ. Ipse ẽ rex õiũ q̃ ĩ aqͥs s̃:¬
uͥ scilicet uoluptas ⁊ luxuria: et
ꝓpago. ⁊ irrigatio nuptiaꝵ. Qͥ i
denudabit faciẽ uestitꝰ eiꝰ & Et por¬
tas uultꝰ eiꝰ qͥs aꝑiet.: Saginantur
in eo natioẽs.⁊ partiunt̾ eũ phe¬
nicũ gentis: ac ne forsitan tacita
legẽtis cogitatio putaret. eas tin
phenicũ gẽtes qͦs ⁊ ppłos ethiopũ
sig̾cari. qͥbꝰ dracho in eschã dandꝰ
sit. statĩ de his qͥ ꝑ mare huiꝰ scłi

Expanded text:
illa sublimitas cecidit, quis cadere non possit? Si in coelo ruinae, quanto magis in terra? Et tamen cum ceciderit Lucifer immo post casum coluber antiquus, virtus ejus in lumbis ejus, et Obumbrantur in eo arbores magnae, et dormit juxta juncum et calamum et caricem. Ipse est rex omnium, quae in aquis subi scilicet voluptas et luxuria, et propago, et irrigatio nuptiarum. Quis enim denudabit faciem vestitus 329 ejus? Et portas vultus ejus quis aperiet? Saginantur in eo nationes, et partiuntur eum Phoenicum gentes . Ac ne forsitan tacite legentis cogitatio putaret, eas tantum Phoenicum gentes et populus Aehiopum significari, quibus draco in escam datus sit, statim de his
Abbreviated transcription (Latin):
a pecc̃is: ne si uniꝰ qͥdẽ diei fuerit.
uita eiꝰ euis enĩ głabit̾ castũ se
hr̃e cor.Aut qͥs ꝯf̾idet mũdũ se eẽ
a pecc̃is s tenem̃q rei in similitudi¬
nem p̃uaricationis adã. U ñ ⁊ dd̾.
Ecce ait in iniqͥtatibꝰ ꝯceptꝰ sũ: et in
delictis peꝑit me mat̾ mã  bs̃ iob
Si fuero iustꝰ. os m̃m odemnabit me.¬

Expanded text:
t vita ejus. Quis enim gloriabitur castum se habere cor? aut quis confidet mundum se esse a peccatis? tenemurque rei in similitudinem praevaricationis Adae. Unde et David: Ecce, ait, in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis concepit me mater mea. Et B. Job: Si fuero justus, os meum impia
Abbreviated transcription (Latin):
tñ scdm litt̾am pꝰ sacdotiũ sordidatꝰ
inducit᷑. Et stat abłs a dextͥs eiꝰ. et
ad aqͣs ꝯtdictionis offenđint dñm.
et t̾rã repmissionis ñ int᷑rẽt. cũ b̃s̃
iob angłos qͦ ⁊ oẽm creaturã peccare
posse cõmemoret dicẽs. Qͥ d enim:
Nunqͥd hõo corã dño mudꝰ ẽ aut
ab oꝑibꝰ suis sine macła uir si
Dtͣ seruos suos nõ credit.⁊ adu̾sum
angłos suos pͣuũ qͥd reꝑit. qͣnto
magis habitantes in domibꝰ luteiᷤᷤ:¬

Expanded text:
en secundum litteram post sacerdotium sordidatus inducitur, et stat diabolus a dextris ejus; et ad aquam contradictionis offenderint Deum, et terram repromissionis non intraverint: cum beatus Job Angelos quoque et omnem creaturam peccare posse commemoret, dicens: Quid enim, numquid homo coram Deo mundus est? Aut in operibus suis sine macula vir? Si contra servos suos non credit: et adversum Angelos suos pravum quid reperit; quanto magis habitantes in domibus lutei
Abbreviated transcription (Latin):
et prima eiꝰ ⁊ scd̾a sententia reꝑcussꝰ
nicħominꝰ cap̃t leuat: et t̾rio uul¬
neratꝰ usq ad tp̃s recedit differens
magis tẽptationẽ ꝗͣ auferẽzͦ & nos
nobis blandim̃ de baptismate: q̃d
sic̃ pͥora pecc̃a dimittit. sic ĩ futuro
seruare nõ pot̾̃. nͥ baptizati õĩ cu

Expanded text:
et prima ejus et secunda sententia repercussus, nihilominus caput levat, et tertio vulneratus, usque ad tempus recedit, differens magis tentationem, quam auferens: et nos nobis blandimur de baptismate: quod sicut priora peccata dimittit, sic in futurum servare non potest, nisi baptizati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat fornaa: hoĩes at iustos tẽp̃¬
tatio t̾bulationis. Et in alio loco
scribit᷑. Fili accedes ad seruitutẽ
dĩ p̃para te ad tẽptationẽ. Rursꝰ
factor: iste simił ẽ uiro qͥ ꝯsid̾at
uultũ natiuitatis suȩ in speculo.
F rustra monuit ut iũgerẽt oꝑa fidĩ:
si pꝰ baptisma peccare ñ poterant.

Expanded text:
ines autem justos tentatio tribulationis. Et in alio loco scribitur: Fili, accedens ad servitutem Dei, praepara te ad tentationem . Rursum factor, iste similis est viro, qui considerat vultum nativitatis suae in speculo. Frustra monuit, ut jungerent opera fidei, si post baptisma peccare non poterant.
Abbreviated transcription (Latin):
latur. Ego sũ inqͥt uia ⁊ u̾itas et
est. E uomͦ corpꝰ sine sp̃u mortuũ ẽ:
sic et fides sine oꝑibꝰ mortua ẽ. Nec
gͣnde putemꝰ unũ dm̃ nosse: cũ ⁊
demones credãt ⁊ cõtremiscãt. Iui
dic̃ se in ipso man̾e: debet sic̃ ille
ambulaũ et ipse ambulare. E ligat
nõ ingredit᷑ ut xͦ. Ille pecc̃m non
fec̃: neq inuentꝰ ẽ dolꝰ iore eiꝰ Qͥ¬

Expanded text:
latur: Ego sum, inquit, via et vita et est. Quomodo corpus sine spiritu mortuum est, sic et fides sine operibus mortua est. Nec grande putemus unum Deum nosse, cum et daemones credant et contremiscant. Qui dicit se in ipso manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare . Eligat non ingreditur ut Christus. Ille peccatum non fecit, neque inventus est dolus in ore e
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: si tm̃ pecc̃a p̾unuet: et bo¬
na oꝑa nõ susciꝑet. Locutꝰ sũ
inqͥt apłs ita ut uos a pecẽis retͦ e¬
herem: et desꝑationis ietu facẽ
Neq ppiusticie dĩ ẽ ut obliuiscatur
bonoꝵ oꝑũ. et ministii q̃d ꝓpt̾ nom̃
eiꝰ exchibiustis. ⁊ exhibetis in scõs:
et ꝓpͥa corruere uolũtate. bs uir
ait qͥ suffert tẽptationẽ: qͥa cum
ꝓbatꝰ fũit accipiet coronã uitȩ qͣm
reꝓmisit ds̃ diligẽtibꝰ se. Ac ne
putaremꝰ scđ̾m illud geneseos uͥ
cũ tẽptat᷑ dicat qm̃ a dõ tẽptor.
Ds̃ enĩ intẽptator maloꝵ ẽ. Ipse at
neminẽ tẽptat. Unꝰquisq uͦ tẽp

Expanded text:
m peccata puniret, et bona opera non susciperet. Ita locutus sum, inquit Apostolus, ut vos a peccatis retraherem, et desperationis metu facerem Neque enim justitiae Dei est, ut obliviscatur bonorum operum, et ministerii quod propter nomen ejus exhibuistis, et exhibetis in sanctoset propria corruere voluntate: Beatus, ait, vir qui suffert tentationem, quia cum probatus fuerit, accipirepromisit Deus diligentibus se . Ac ne putaremus secundum illud Geneseos, ubcum tentatur, dicat, quoniam a Deo tentor. Deus enim intentator malorum est, ipse autem neminem tentat. Unusqui
Abbreviated transcription (Latin):
aũ septuagies septies. hec aũ
de cham q̃d in septuna gen̾atiõe
interfectus sit: et iuxta aliã
editionem penã suis sceleribꝰ
dederit. nichil obseuri arbitror
remãsisse. Nẽ illd̾ q̃o ñ ĩteno ga¬
ueras dũ aliuo agimus urxp¬
sit: q̃ sint septuaguita.uii.
uindicte: q̃ in lamech ex soluẽ
nies ita ẽẽ: ũ dicimus. Sic̃ gͦ
dissolutum : ñ uindieabit qͥpp̃
deus bis in id ip̃m .x. qui semel
recepit mala inuita sua: non
eoss̾ eruciatus patietur ĩ mor
te. est passus quos uuita: ita ei
lamech peẽem io est tocus mumoi
atq sanguiuis qui effusus est.
aͥ solueretur aduẽtu. qui tol lit p oc¬
cata mũdi. qui lauit amictũ snũ
ĩ sanguine uuȩ.⁊ toreular ealea¬
uit solus : qͥ de eod̃ ad celũ rubi¬
cundꝰ ascendens: clamãtibꝰ ange¬
lis mirałm p̃buit. Eleuate por¬
tas prĩcipes ur̃as: et introibit rex

Expanded text:
autem septuagies septies » . Hoc quidem autem septuagies septies » . Hoc quidem de Cain, quod in septima generatione interfectus sit et iuxta aliam expositionem poenam sui sceleris dederit, nihil obscuri arbitror remansisse. Nunc illud, quod non interrogaueras, dum aliud agimus, inrepsit: quae sint septuaginta septem uindictae, quae in Lamech exsoluendanies ita esse, ut dicimus. sicuti ergo dissolutum — non uindicabit quippe bis dominus in id ipsum et, qui semel recepit mala sua in uita sua, non eosdem cruciatus patietur in morte, quos est passus in uita — ita et Lamech peccatum, id est totius mundi atque sanguinis, qui effusus est, Christi soluetur aduentu, qui tollit peccata mundi, qui lauit amictum suum in sanguine uuae et torcular calcauit solus, qui de Edom ad caelum rubicundus ascendens clamantibus angelis miraculum praebuit: leuate portas, principes, uestras, et introibit rex
Abbreviated transcription (Latin):
occid̾it chayn septẽ ultionibꝰ
rũt: soluat in ĩterfecto. occions
eũ qui uite fuerat derelicłꝰ ad
penam. Ut aũ q̃d dicimꝰ mani-¬
festius fiat : cotidiane cõsuetu¬
oinis ponamꝰ exemplum. Lo¬
qͣtur ĩter uerbera seruꝰ ad do¬
minũ: qr incendi domũ tuam.
et uniu̾sam substãtiã tuã dissi¬
paui : interfice me. Dominusq
respõdeat. Nõ ut uis. morieris
⁊ finues morte suplicia: uer̃
longo tp̃r custodieris ad uitã.
et tã infelicit̾ inhac luce u̾sa¬
beris: ut quic̃q te occidit. bñ¬
ficium p̃stet occiso. dñ te de tã
hic sensus nobis uioetur. De eo
aũ qđ aquila posuit. septẽpłr.
tant in septuna gen̾atiõe a la¬
nech interfectum chaẏn. Adã
quippe genuit chayn: chain
it lamech. qui septimꝰ ab adam.
ñ spõte ut in quodã hebreo uo¬
lumine scribitur: int̾feẽ chaĩ.
ut ipse postea ꝯfitetur. quia ui¬
rum occidi inuuln̾e m̃o. et iu¬
uenem in liuore mõ: qm̃ septies
uinoicabr̃ de chain. de la mech

Expanded text:
ionibus runt, solvat in interfecto, occidens eum qui vitae fuerat derelictus ad poenam. Ut autem quod dicimus manifestius fiat, quotidianae consuetudinis ponamus exemplum: loquatur inter verbera servus ad dominum: Quia incendi domum tuam, et universam substantiam dissipavi, interfice me; dominusque respondeat: Non ut tu vis, morieris, et finies mortem supplicio; verum longo tempore custodieris ad vitam, et tam infeliciter in hac luce versaberis, ut quicunque te occiderit, beneficium praestet occiso, dum de tam mulhic nobis sensus videtur. De eo quod Aquila posuit, septemplicitant in septima generatione a Lamech interfectum Cain. Adam quippe genuit Cain, Cain la genuit Lamech, qui septimus ab Adam, non sponte ut in quodam hebraeo volumine scribitur interfecit Cain: ut ipse postea confitetur, « quia virum occidi in vulnere meo, et juvenem in livore meo: quoniam septies vindicabitur de Cain: de Lamech
Abbreviated transcription (Latin):
utrũne epłari buitate sentencias tibi
uelis dig̃i : aut singłos libros cõfici.
N ã et origenes in qͣrto panli ao roma¬
ne magnifice disputauit. et de mũ¬
dis atq iminũdis am̃alibꝰ inleuitico
plura disseruit. uͥ si snuenire nichil
possem. de eiꝰ tñ fontibꝰ mutuarer.
Ut u̾us loquar. diduni de sp̃u sco libr̃
inmanibꝰ habeo quẽ translatũ tibi
cupio dedicare. Ne me estimes tĩnmͦ
dormtare. qui lectionẽ sine stilo som¬
retur annexii: ueniam postulans
et festinationis parit̃ et moraꝵ.
F estinationis: qui ad unã lucubra¬
ciuncłam dictare uoluerim rẽ dieꝵ.
Tarditatis. quia oꝑe detẽtus alio. ñ
statĩ ad inteirogata rescripsi.  Qͥd
sibi uult q̃o ĩ genesi scriptum est. oĩs
qui occidit caẏn septem iundictas
exsoluet. Añꝗͣ. de q̃stione dicamꝰ. rec¬
tum uidetur. ut eoitiones ĩterp̃tũ
singłoꝵ ẽ ip̃o hebraico dig̾amꝰ. qͦ
faciluis sensus scͥpt᷑ȩ possit intelligi.

Expanded text:
utrumne epistolari breuitate sententias tibi utrumne epistolari breuitate sententias tibi uelis digeri aut singulorum libros confici. nam et Origenes in quarto Pauli ad Romane magnifice disputauit et de mundis atque inmundis animalibus in Leuitico plura disseruit, ut, si ipse inuenire nihil possem, de eius tamen fontibus mutuarem. et ut uerius loquar, Didymi de spiritu sancto librum in manibus habeo, quem translatum tibi cupio dedicare, ne me aestimes tantummodo dormitare, qui lectionem sine stilo somretur, adnexui ueniam postulans et festinationis pariter et morarum: festinationis, quia ad unam lucubratiunculam dictare uolui rem dierum; tarditatis, quia alio opere detentus non statim ad interrogata rescripsi. Quid sibi uult, quod in Genesi scriptum est: omnis, qui occiderit Cain, septem uindictas exsoluet? Antequam de quaestione dicamus, rectum uidetur, ut editiones interpretum singulorum cum ipso Hebraico digeramus, quo facilius sensus scripturae possit intellegi:
Abbreviated transcription (Latin):
pape damaso: ieronimꝰ.
Postqͣm eplam tue scĩta¬
tis accepi : cõfestĩ accito notario. ũ
exciperet imperaui. Quo ad offi¬
cium p̃parato. q̃d erã uoce ꝓnturus:
ante michi cogitatione pĩgebã. In¬
terim iã ego lingnam et ille artiełm
mouebamꝰ. c̃ subito hebreꝰ int̾ueñ.
deferens ñ pauca uolumina. que
de sinagoga quasi lecturꝰ acceꝑat.
et ilico. habes inquit q̃o postula¬
u̾as. Meq oubiũ. et quio fac̾em nes¬
cientem ita festinꝰ exterruit. ut
omnibꝰ p̃t̾missis ad scribendum tͣnᷤͤ¬
uolarem. Qd quio ẽ usq ao p̃sens
facio. Uerũ qr eteri diacħo ad me
misso ut tu putas epłam. et ũ ego
sentio cõm̃tariũ te expectare dixisti:
breuẽ respõsionẽ ad ea desiderans q̃
singła magnoꝵ uoluminũ indigẽt.
tm̃ q̃stiunelis p̃t̾missis ñ quo non
nr̃o scilic et nouacione. latino
sermone sunt ȩdite. Et si noua uo¬
luerimus afferre: sit latiꝰ disputã¬
dum. Certe expecto qđ placeat.

Expanded text:
pae Damaso Hieronymus. Postquam epistulam tuae sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet, imperaui; quo ad officium praeparato, quod eram uoce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. interim iam et ego linguam et ille articulum mouebamus, cum subito Hebraeus interuenit deferens non pauca uolumina, quae de synagoga quasi lecturus acceperat. et ilico habes\', inquit, \'quod postulaueras\' meque dubium et, quid facerem, nescientem ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transuolarem; quod quidem usque ad praesens facio. uerum, quia heri diacono ad me misso, ut tu putas, epistulam, ut ego sentio, commentarium te expectare dixisti breuem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum uoluminum indigent, tum quaestiunculis praetermissis, non quo non nostro scilicet et Nouatiano, Latino sermone sint editae et, si noua uoluerimus adferre, sit latius disputandum. certe expecto, quid placeat:
Abbreviated transcription (Latin):
get qui mereatur interłici. Uerũ
ds̃ nolens ͤ cõpenoiose mortis fini¬
re erueiatu. nec traoens pene
qͣ se ip̃e dauinau̾at: ait: ñ sie
Id ẽ ñ uͥ tu estimas morieris. et
mortem ꝓ remedio accipies. u̾m
uiues usq ad septimam gen̾atio¬
nem. et ꝯscientie igne torberi:
ita ut quiẽq te occiderit. scđm
duplicẽ ĩtelligentiã aut ĩ septi¬

Expanded text:
git, qui mereatur interfici\'. uerum git, qui mereatur interfici\'. uerum deus nolens eum conpendio mortis finire cruciatus nec tradens poenae, qua se ipse damnauerat, ait: non sic, id est: non, ut aestimas, morieris et mortem pro remedio accipies, uerum uiues usque ad septimam generationem et conscientiae tuae igne torqueberis ita, ut, quicumque te occiderit, secundum duplice
Abbreviated transcription (Latin):
uudicabr. Septuagĩta. et theodo¬
cio. Et diẽ ei dñs: nõ sic. s om̃is
qui occidit chaẏn septem iundictaᷤ
exsoluet. Postqͣm chaẏm occiderat
abel fr̃ tuus: Qui cõtumeliose res¬
põdit: nescio. Nunquid eustos fa¬
tris nũi sumꝰ Qͣ mobrem maledicꝰ¬
tione damnatus ut gemens et
tremens uiueret suꝑ tr̃am . noluit
ueniam dep̃cari: s peceatis pec¬
cata cõgeminans. tantũ putaũ
nephas cui a dño ñ posset iguo¬
sci. Deniq respõdit dño. Maior
causa mea quam ut dimittar:¬
io est plus peccaui. qͣm uͥ m̾ear
absolui. Ecce eicis me hodie. a fa¬
cie tua tre. et a facie tua abscon¬
dar. et ero gemens et tremens su¬
per tr̃am : et erit. om̃ũ qui in¬
uen̾it me: occioet me. ẜicior
inquit a cõspectu tuo. et cõsciẽtia
sceleris lucem ip̃am ferre ñ susti¬
nens: abscõdir ut latitem. eritq
om̃is qui ineu̾it me. occidet me:
dũ ex tranore corporis. ⁊ furia¬
te mentis agitatii. eũ ẽẽ intelli¬

Expanded text:
Septuaginta et Theodotion: et dixit ei dominus: non sic, sed omnis, qui occiderit Cain, septem uindictas exsoluet. postquam Cain occiderat Abel, frater tuus? contumeliose responderat: nescio: numquid custos fratris mei sum? quam ob rem maledictione damnatus, ut gemens et tremens uiueret super terram, noluit ueniam deprecari, sed peccatis peccata congeminans tantum putauit nefas, cui a domino non posset ignosci. denique respondit ad dominum: maior causa mea, quam ut dimittar—\'id est:pluspeccaui, quamutmerear absolui\' —. ecce eicis me hodie a facie terrae et a facie tua abscondar et ero gemens et tremens super terram; et erit: omnis, qui inuenerit me, occidet me. \'eicior,\' inquit, \'a conspectu tuo et conscientia sceleris lucem ipsam ferre non sustinens abscondar, ut latitem, eritque: omnis, qui inuenerit me, occidet me, dum ex tremore corporis et furiatae mentis agitatu eum esse intelle
Abbreviated transcription (Latin):
sum quẽ supͣ perstrĩximꝰ. qđ qͥ
interfee̾it cham: ab ingenti eũ
fr̃ meus : dimittã ei usq septie ᷤᷤ:
Dic̃ ei iħs. Non dico tibi usq sep¬
ties: s usq septuagies septies.
enoch raptus est. et ñ inuenieba¬
tur. quia trãstulit illum ds.
De septuaginta aũ ⁊.uii. illã expo¬
sicionẽ secuntur. in aduentu xͥ.
mortis atq pec̃ei aculeũ: ẽẽ ꝯfraeꝰ¬
tũ. Ponã et aliã opinionem : neqͥd
uidcar p̃tgressus. Qͥdã septimũ
annũ remissionis et quĩ qͣgesimũ
iubelei. et q̃dringentesimũ nona
gesimũ q̃d uolt̃ intelligi septua¬
gies septies. młtis modis interp̃¬
tantur. asserentes ob hãe causam
qͥnqͣgesimu: ⁊ quingẽcessimi nu¬
meri sac̾ti. ĩ eũgłio positũ debito¬
rẽ. ⁊ quĩquagesimũ psalmũ. pe

Expanded text:
sum quem supra perstrinximus, quod qui sum quem supra perstrinximus, quod qui interfecerit Cain, ab ingenti eum r meus, et dimittam ei: usque septies? Dicit ei Jesus: Non dico tibi usque septies, sed usque septuagies septies » . Enoch raptus est, « et non inveniebatur, quia transtulit illum deus. de septuaginta autem et septem illam expositionem secuntur: in aduentu Christi mortis atque peccati aculeum esse confractum. Ponam et aliam opinionem, ne quid uidear\' praetergressus. quidam septimum annum remissionis et quinquagesimum iobelei et quadringentesgesimum, quod volunt intelligi septuagies septies, multis modis interpretantur, asserentes ob hanc causam quinquagesimi et quingentesimi numeri sacrati in Evangelio positum debitorem, et quinquage
Abbreviated transcription (Latin):
am̃as. ex lamech ꝓgenie reꝑiri:
q̃ diluuio delete sunt. et ĩ ħ num̾o
de lamech factã ẽẽ uindictã. q̃d ge¬
nꝰ ip̃iꝰ usq ad catadisimũ ꝑseuera¬
uerit. Alii de septẽ uĩdictis ebaĩ
uaria suspicantur. Primũ eius
diẽt fuisse pecẽm : qd ñ recte
dicens: trãseamus ĩ agrum
Quartũ. qđ int̾fec̾it. Quintum.
qd ꝓcacit̾ negau̾it. nescio. Nũ¬
quid custos frĩs m̃i sum: Sex¬
tum. q̃d se ipsum daminau̾it.
maior culpa mã est: q̃m ut di¬
mittar. Septimũ. qd nec dã¬
natus egerit penitentiã. scđm
nimuitas et ezechiam regeni
uida. qui ĩminentem mortẽ
lacrimis distulit. E. diẽt illũ
a clenitissimo dõ iõo usq ad.uii.¬
gen̾ationes fuisse dilatũ: ut
saltim malis ipsis. et longȩ in¬
tȩ merore ꝯpulsus penitentiã
ag̾et. ut meretur absolui. Non¬
nulli septenariũ numerum ple¬
num ⁊ perfectum ĩterp̃tãtur:
de multis scripturaꝵ locis testi¬
monia ꝯtrahentes. et hẽ esse sẽ¬

Expanded text:
mas ex Lamech progenie repperiri, quae diluuio deletae sint, et in hoc numero de Lamech factam esse uindictam, quod genus ipsius usque ad cataclysmum perseuerarit. Alii de septem uindictis Cain uaria suspicantur et primum eius adserunt fuisse peccatum, quod non recte dicens: transeamus in campum; quartum, quod interfecerit; quintum, quod procaciter negauerit: nescio; numquid custos fratris mei sum? sextum, quod se ipse damnauerit: maior culpa mea est, quam ut dimittar; septimum, quod nec damnatus egerit paenitentiam secundum Nineuitas et Ezechiam regem Iudae, qui inminentem mortem lacrimis distulerunt. et dicunt illum a clementissimo deo ideo usque ad septgenerationem fuisse dilatum, ut saltim malis ipsis et longae uitae maerore conpulsus paenitentiam ageret et mereretur absolui. Nonnulli septenarium numerum plenum et perfectum interpretantude multis Scripturarum locis testimonia contrahentes: et hunc esse sen
Abbreviated transcription (Latin):
malicie illoꝵ patescat occasio. si non
ab aliis apłicas litt̾as ẽẽ falsatas. s
ipsos apłos falsa scͥpsisse dicamꝰ: Nõ
ẽ inqͥs credibile hoc. in petͦ paulũ q̃d
ipse paulꝰ fecerat: arguisse. Nõ nũc
quero qͥd fecerit: qͥd sc̃pserit quero.

Expanded text:
malitiae illorum patescat occasio, si non ab aliis apostolicas Litteras esse falsatas, sed ipsos Apostolos falsa scripsisse, dicamus? 7. Non est, inquis, credibile, hoc in Petro Paulum, quod ipse Paulus fecerat, arguisse. Non nunc inquiro quid fecerit; quid scripserit quaero
Abbreviated transcription (Latin):
uł uicii suspraone caueamꝰ si
ut qͥcqͥd dixorit necelłe st appro.¬
bare nec querendi saltẽ caus. li
inditꝰ. Sed mirũ si nob̾ nõ illaib
Ego eñi fateor caritati tue solis
eis scͥpturaꝵ libris que iã iã ca¬
nonce appellant᷑ aic̃oci hũc tmꝰ¬
rem honcrẽq defferre: ut milli:̃
auctorẽ eoꝵ sc̃bendo errasse aliqͥd¬
firmissime credã. ac si aliqͥd in
eis offendo litt̃is q̃d uideat᷑ cõtͣriũ
sũ codicẽ eẽ. uł int̾p̃tem nõ asse

Expanded text:
 vitii suspicionem caveamus, si ut quidquid dixerit, necesse sit approbare; nec quaerendi saltem causa, liluditur; sed mirum si nobis non illuditur. Ego enim fateor caritati tuae solis eis Scripturarum libris, qui jam Canones appellantur didici hunc timorem honoremque deferre ut nullum horum auctorum , scribendo errasse firmissime credam aut si aliquid in eis offendo litteris quod videatur contrarium esse codicem vel interpretem non asse
Abbreviated transcription (Latin):
otꝰ sidutia caritatis uihes. ut in scrip.
nigniate uiriũ tuaꝵ prudentia
tã do.ta. ⁊ ociosa. annosa. studiosa.
igeniosa. Aligẽti.. hec tͥ nõ tantũ
in magnis laboriosis questioribꝰ
nc tanꝗͣ. ludente in cãpo scripturaꝵ
s in mõtibꝰ anelantẽ adiuues. Si
aut ꝓpt̾ hylaritatẽ qͣm ẽẽ it̾ carii.¬
sim s aisserentes decet pircasa di.¬
cendũ ẽẽ ludamꝰ. siue illud aꝑtũ
⁊ planũ sit uñ loqͥm᷑. siũ arduũ
atq difficile hoc ipsũ edoce obse-¬
cro te. qͦnã mͦ asseqͥ ualeamꝰ. ut
cu forte aliqͥd nos mouet q̃d nob̾
i si cauiꝰ attendetibꝰ certe tardiꝰ
uideat᷑. contͣ con m᷑ asserere. si hoc
aliqͣuto securiore lib̾tate dicamꝰ.
no incidamꝰ u suspicionẽ puerił
iactantie. qͣsi nr̃o noĩ famã uiros
illustres accusando queramꝰ. si aut
aliqͥd asꝑũ refellendi necessuate

Expanded text:
 fiducia caritatis jubes, ut in Scriptua benignitate virium tuarum, prudentiaque tam docta, et otiosa, annosa, studiosa, ingeniosa diligentia; haec tibi non tantum in magnis et laboriosis quaestionibus, non tanquam ludentem in campo Scripturarum,  in montibus anhelantem adiuues. si autem propter hilaritatem, quam esse inter carissimos disserentes decet, putasti dicendum esse \'ludamus\', siue illud apertum et planum sit, unde conloquimur, siue arduum atque difficile, hoc ipsum edoce, obsecro te, quonam modo adsequi ualeamus, ut, cum forte aliquid nos mouet, quod nobis etsi non cautius adtendentibus, certe tardius uideatur, contra conamur adserere, si hoc aliquanto securiore libertate dicamus, non incidamus in suspicionem puerilis iactantiae, quasi nostro nomini famam uiros ialiquid asperum, refellendi necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
Ilec te sentire an fr̃ aliud existimo.
ꝓrsus inꝗͣ nõ te arbitror. sic legi
errore careãt. dubitar. nefariũ ẽ
Absit hoc apia humilitate. et
ieraci de temec ipso cogitatione
qua nͥ ẽẽs p̾ditꝰ. nõ utiq diceres.
Utinã m̾erem᷑ cõplexus tuos ⁊ col.¬
locutione mutua. uł docẽmꝰ aliqua:
uł disceremꝰ. Qd̃ te ipsũ cõsidatione
inte ac moꝵ tuoꝵ nõ simulate. nõ
fallacit̾ dixisse credo: qͣnto ma.¬
gis equũ ẽ te cred̾e apłm pau.¬
lum nõ aluid sensisse qͣm scͥpsit.
uͥ ait de petͦ ⁊ barnaba: cũ ind̾em
qͥa nõ recte gradiunt᷑ ad ueritatẽ
eugłii: dixi petͦ corã om̃ibꝰ. Si tu
cũ uideꝰ sis gentilit̾ ⁊ nõ iudaice
iuins. qͦmͦ gentes cogis iudaizare :
De qͦ eñi certꝰ sũ. q̃d me scribendo
qͦs iterũ parturiebat. donee in eis
cũ p̾misisset dicens. que aut̃ scri¬
bo uob̾. ecce corã deo. qi nõ m̃tior:
nõ tñ u̾acit̾ scribebat. s nescio qͣ
dispensatoria simulatiõe fallebat.

Expanded text:
er, sentire aliud existimo; prorsus, inquam, non te arbitror sic legi errore careant, dubitare nefarium est. absit hoc a pia humilitate et ueraci de temet ipso cogitatione, qua nisi esses praeditus, non utique diceres: utinam mereremur complexus tuos et conlatione mutua uel doceremus aliqua uel disceremus! Quod si te ipsum consideratione uitae ac morum tuorum non simulate, non fallaciter dixisse credo, quanto magis aequum est me credere apostolum Paulum non aliud sensisse, quam scripserit, ubi ait de Petro et Barnaba: cum uiderem, quia non recte ingrediuntur ad ueritatem euangelii, dixi Petro coram omnibus: si tu: cum sis Iudaeus, gentiliter et-non Iudaice uiuis, quomodo gentes cogis iudaizare? de quo enim certus sim, quod me scribendo quos iterum parturiebat, donec in eis cum praemisisset dicens: quae autem scribo uobis, ecce coram deo, quia non mentior, non tamen ueraciter scribebat, sed nescio qua dispensatoria simulatione fallebat,
Abbreviated transcription (Latin):
librũ qͣm tantũ ꝓpħam a dño dõ
tã excellent̾ electũ. ⁊ in cõcupis-¬
cenda atq abducenda uoxore aliena
cõmisisse adult̾ium. ⁊ in marito eiꝰ
necando: tã horrendũ homicidiũ.
tis. de u̾itate eiꝰ certꝰ ac securꝰ legã:
⁊ in ea hoĩes uł approbatos. ł em̃.¬
dandos. uł dãnatos u̾acit̾ dicã:
pociꝰ qͣm facta humana ne dũ in
quibꝰdã laudabił excellẽtie ꝑsonis
aliqño crede tuneo rep̾hendenda:
ipsa diuina eloqͥa mͥ sint uͥq suspec.¬
ta. Manichei płima diuinaꝵ scrip.¬
turaꝵ. qͥbꝰ eoꝵ nefariꝰ error clarissima
sentẽtiaꝵ ꝑspicuitate cõuincit᷑. quaͥ
in aliũ sensũ detorquere nõ posst̃.
falsa ẽẽ cõtendut: ita tũ ut eandẽ
falsitatẽ nõ scribẽtibꝰ apłis tͥbuãt.

Expanded text:
librum, quam tantum prophetam a domino deo tam excellenter electum et in concupiscenda atque abducenda uxore aliena commisisse adulterium et in marito eius necando tam horrendum homicidium.  ac securus legam et in ea homines uel adprobatos uel emendatos uel damnatos ueraciter discam potius, quam, facta humana dum in quibusdam laudabilis excellentiae personis aliquando credere timeo reprehendenda, ipsa diuina eloquia mihi sint ubique suspecta. Manichei plurima diuinarum scripturarum, quibus eorum nefarius error clarissima sententiarum perspicuitate conuincitur, quia in alium sensum detorquere non possunt, falsa esse contendunt, ita tamen, ut eandem fals
Abbreviated transcription (Latin):
uiẽ ia no solũ fr̃em. uerũ & e iu
gam meũ misisse te recol . i. utrã
in iranꝰ tuas ꝑuenire meruerit.
adhuc nescio. nͥ q̃d ꝑtr̾em sinceris¬
s. mũ firmũ scrib̾. si ille qͥ me pͥriui
gladio petiit stilo repulsꝰ ẽ. ut
sit humanitatis mee atq unticie
accusantẽ rep̾hende. nõ responaen¬
tem. hoc solo teninssimo iudicio ut¬
cuq cõnitio legisse te illã epłam
meã. In ea qͥppe deploraui tantã
int̾ uos extitisse discordia. de quoꝵ
tanta amicicia qͣquauersũ eã fa.¬
ma diffudat. caritas fr̃na gaudebat
q̃d nõ feci rep̾hendendo gernam.¬
tatẽ tuã. cuiꝰ in ea re aliꝙͣ. culpã
me cognouisse nõ ausim dicẽ. ł do¬
lendo i uinanã miseriã. cuiꝰ in ami.¬
ci ciis mutua caritate retinendis.
quant. libet ilia sit: uicerta ꝑmrã¬
iĩ.ẽ. Uerũ illud maluerã tuis nosse
rescriptis. utii in ueniã quã popos¬
cerã dederis. Qd̾ aptiꝰ in intimari
cio. quãuis hylarior qͥ lã uuit ut

Expanded text:
nunc iam non solum fratrem, uerum etiam collegam meum, misisse te recolis. quae utrum in manus tuas peruenire meruerit, adhuc nescio, nisi quod per fratrem sincerissimum Firmum scribis, si ille, qui te primum gladio petiit, stilo repulsus est, ut sit humanitatis meae atque iustitiae accusantem reprehendere, non respondentem. hoc solo tenuissimo indicio utcumque conicio legisse te illam epistulam meam. in ea quippe deploraui tantam inter uos extitisse discordiam, de quorum tanta amicitia, quaqua uersum eam fama diffuderat, caritas fraterna gaudebat. quod non feci reprehendendo germanitatem tuam, cuius in ea re aliquam culpam me cognouisse non ausim dicere, sed dolendo humanam miseriam, cuius in amicitiis mutua caritate retinendis, quantalibet illa sit, incerta permansio est. uerum illud malueram tuis nosse rescriptis, utrum mihi ueniam, quam poposceram, dederis. quod apertius mihi intimari cupio, quamui
Abbreviated transcription (Latin):
in leuitico. qͦmͦ sac̃ dotalibꝰ uestim̃tiᷤ
indutꝰ fuerit. explicat᷑. Et appli¬
eauit moyses aaron filios eius.
&e lauit eos aqͣ: e uestiuit eum
tumea. o ciurit eum zona: &
uestruit eum ependiten qd̃ nos
subtunicale siue tunicam qua
subter uestitꝰ est possumꝰ int̾p̃ta¬
ri. Et posuit inquit suphum̾a¬
le: oe cinrit eum sed̾m facturã¬
suꝑhum̾alis: & constriuxit eum¬
in ipso. Uides ita nẽ aaron
suꝑhum̾ali cingi. qͦmͦ samu.¬
el ephodbad illo nescio qͦ cĩge.¬
bat᷑. S ne te longiꝰ tͣham. hac
habeto sentetiã. Ubicũq in. Lactx.¬

Expanded text:
 sacerdotalibus uestimentis indutus fuerit, explicatur: etadplicauitMoyses Aaron et filios eius et lauit eos aqua et uestiuit cum tunica et cinxit eum zona et uestiuit eum ojrevSoTVjv — quod nos \'subtunicalem\' siue \'tunicam, qua subter uestitus est,> possumus interpretari — et inposuit ei, inquit, superbumerale et cinxit eum secundum facturamsuperhumeralisetconstrinxiteaminipso. uides ita hunc superhumerali cingi, quomodo Samuhel ephod bad illo nescio quo cingebatur. sed, ne te longius traham, hanc habeto sententiam, ubicumque in sept
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ ⁊ õs portãtes ephotbad. hoc qͣre
dixerĩ in seq̃ntibꝰ disces. Illud
cũ fug̾ẽt habiathar filiꝰ achime.¬
lec ad dauid ⁊ ipse cũ dđ in¬
ccila descendit hñs ephod in ma.¬
nu sua. Et renũtiatũ ẽ saul qͥa
uenit ađ in ceila. Ibiq cũ regiᷤᷤ
aduẽtꝰ ⁊ cuntatis timeret᷑ obsidio:
dix̃ dd ad abiathar. Defer ephod
dñi. Hec st̃ q̃ de regnoꝵ libro
excerta ꝓponẽs ad uidicũ uolum̃
transcendisti. in qͦ micha de
mõte ephrami scribit᷑ mille
centũ argẽti siclos matͥ qͦs
illa nou̾at reddidisse. eãq
⁊ teraphin. cũ utiq si zona fit.
aut uestim̃ti genꝰ sculptile
possit. Agnosco errorẽ pene
õiũ latinoꝵ. putantiũ ephod
hoc argento. q̃d micha matͥ
dederat fuisse ꝯflatũ cũ scrip.¬
t᷑a sic referat. Et accepit
⁊ fuit in domo miche. ⁊ uir¬
inicha ephod ⁊ terafim. ⁊ ĩpleũ¬

Expanded text:
et omnes portantes ephod bad. hoc quare ita dixerim, in sequentibus disces. illud cum fugiretAbiathar, filiusAchimelechadDauid etipse cumDauid inCei- i la descendit habens ephod in manusua. etrenuntia- i tum est Saul. quia uenit Dauid in Ceila. ubi cum regis aduentus et ciuitatis timeretur obsidio, dixit Dauid ad Abiathar: \' defer ephod domini. haec sunt, quae de Regnorum libro excerpta proponens ad uolumen Iudicum transcendisti, in quo Micha de monte Ephraim scribitur mille centum argenti siclos matri, quos illa uouerat, reddidisse eamque et teraphim, cum utique, si zona sit aut uestimenti genus, sculptile possit. agnosco errorem paene omnium Latinorum putantium ephod hoc argento, quod Micha matri dederat, fuisse conflatum, cum scriptura sic referat: et accepit et fuit in domo Michae et uirfecit ephod et teraphim
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnstulisse manifestũ sit ꝓ bad
ut bar scribat᷑: error obtinuit.
licet linũ restã significantius
expͥmat᷑. Deniq uͥ nos legimꝰ.
⁊ facies femorale lineũ ut oꝑi.¬
ãt carnis turpitudinẽ a lũbiꝰ
usq ad crura eoꝵ: in hebreo
ꝓ lineo. bad ponitur. Qua sp̃e
uir qͦ ille qͥ dameli mõstratur:
indutꝰ ẽ. Et eatuli inqͥt ocłos
meos ⁊ uidi &e ecce uir uestitus
baddim q̃d plurali num̾o uesteᷤ
linee nũcupant᷑. ꝓpt̾ea aut̃ samu.
lineũ portasse referunt᷑. qm̃ sac.¬
dos magnꝰ solꝰ habebat licentiam
ephod nõ lineo uestiendi uerũ
q̃d scͥpta cõmemorat auro ia.¬
cincto. purpura. cocemo. bissoq
ꝯtexcto. cet̾i habe̾at ephod. ñ illa
udrietate distinctũ.⁊ ex .xii. la.

Expanded text:
transtulisse manifestum sit, pro \'bad\' ut \'bar\' scribatur, error obtinuit; licet linum \'phestim5 significantius exprimatur. denique, ubi nos legimus: et fac eis femorale lineum, utoperianturcarnis turpitudines a lumbis usque ad crura eorum, in Hebraeo pro lineo \'bad\' ponitur. qua specie uir quoque ille, qui Dauihelo monstratur, indutus est: et extuli oculos meos et uidi; et ecce uir unus uestitus baddim, quo plurali numero \'usstes lineae\' nuncupantur. propterea autem lineum portasse referuntur, quoniam sacerdos magnus solus habebat licentiam ephod non lineo uestiendi, uerum, ut scriptura commemorat, auro, hyacintho, purpura, coccino byssoque contexto. ceteri habebant ephod, non illa uero uarietate distinctum
Abbreviated transcription (Latin):
Et respõder̃ qͥnq uiri qͥ abie.¬
rãt ꝯsid̾are t̾rã: ⁊ dixer̃ ad
fr̃s suos. Ecce nostis q ĩ do.¬
mibꝰ nstiꝰ ẽ ephod ⁊ terafim ⁊
sculptile atq ꝯflatile. Et pꝰ
irruer̃ illuc ⁊ sũpser̃ sculptile¬

Expanded text:
et responderunt quinque uiri, qui abierant considerare terram, et dixerunt ad fratres suos: ecce nostis, quia est in domibus istis ephod et teraphim et sculptile et conflatile. et post inruerunt illuc et sumpserunt sculpt
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tes tͣnstuler̃. q̃d scilic super
hum̾os utiꝰmodi ueniat uesti.¬
m̃tũ. Dem̃ iũgit᷑. Et hi acci.¬
piẽt aurũ ⁊ iacinctũ. ⁊ pur.¬
purã ⁊ coccũ. & bissũ. ⁊ faciẽt
suꝑhum̃le de bisso torta opus
textile uariũ. Et qͥd plura.
Totꝰ exodi lib̾. hac uestiũ plenꝰ ẽ
sp̃e. Nlã ⁊ in fine eiꝰdẽ uolumimꝰ
scribit᷑. Et fecit om̃is smn oꝑatoribꝰ

Expanded text:
pretes transtulerunt, quod scilicet super humeros istiusmodi ueniat uestimentum. deinde iungitur: et hi accipient aurum et hyacinthum et purpuram et coccinum et byssum et facient superhumerale de bysso torta, opus textile uarium. et quid plura? totus Exodi liber hac uestium plenus est specie. nam et in fine eiusdem uoluminis scribit
Abbreviated transcription (Latin):
nis lectione detẽti. in latina lin.¬
gua rubiginẽ obduximꝰ. in tm̃
ut loq̃ntibꝰ qͦ nob̾ stidor qͥdam
nõ latinꝰ int̾strepat. Uñ ignosce
nõ deerat. ⁊ unũ humilit̾ re¬
nuebat. nob̾ utrũq de ẽ. qi ⁊
qͥcqͥd pueri plausibile habuera.
mꝰ amisimꝰ : nec scientiã quã
canis fabula dũ magna sectam᷑

Expanded text:
rum lectione detenti, in Latina linrum lectione detenti, in Latina lingua rubiginem obduximus; in tantum, ut loquentibus quoque nobis stridor quidam non latinus interstrepat. Unde ignosce non deerat, et unum humiliter renuebat. Nobis utrumque deest, quia et quod pueri plausibile habueramus, amisimus; nec scientiam quam canis fabulam, dum magna sectamur,