comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ducta cogitur modo deterrena agere modo
& iam quae sunt carnalia dispensare. Ali¬
quando uero fastigio exigente: cõpellit᷑
quedam &iam culpanda disponere. Iuid
multa loquar: Uicta sua pondere. sangui¬
nem sudat: Nisi enim sanguinis nomine
culpa censeretur: psalmista non diceret.
libera me desanguinib Cum uͦ culpas
culpis uingimus: hoc quoq quod ꝑaliãm
ꝓpħam diccum ẽ. implemuf Sanguis
sanguinem tecigit. Sanguis eni sanguinẽ
tangere dicitur. cum culpa culpȩ adiungit̃.
ut iniquitatis cumulus multiplicetur
Sed inter haec ꝑ om̃ipotentẽ dm̃ dep̾cor:
inperturbationis fluctib elapsus. tuȩ ora
flatu nauigabam. cum tranquillam uitã
in monasterio ducerem. sed ꝓcellosis subi
merapuit. & prosperitatẽ itineris ami si:
quia quiete perdita. mentis naufragiũ ꝑtuli
Adhuc inundis uersor. & tuȩ intercrssio¬
nis głam quero: utqui naui integra diues
peruenire non merui. saltim postdãpnũ

Expanded text:
ducta, cogitur modo terrena agere, modo ducta, cogitur modo terrena agere, modo etiam quae sunt carnalia dispensare. Aliquando vero fastidio exigente compellitur quaedam etiam cum culpa disponere. Quid multa loquar? Victa suo pondere, sanguinem sudat. Nisi enim sanguinis nomine culpa censeretur, Psalmista non diceret: Libera me de sanguinibus. Cum vero culpas culpis jungimus, hoc quoque quod per alium prophetam dictum est implemus: Sanguis sanguinem tetigit. Sanguis enim sanguinem tangere dicitur cum culpa culpae adjungitur, ut iniquitatis cumulus multiplicetur. Sed inter haec per omnipotentem Deum deprecor ut in perturbationis fluctibus lapsum tuae orati flatu navigabam, cum tranquillam vitam in monasterio ducerem; sed procellosis subitme rapuit, et prosperitatem itineris amisi, quia quiete perdita mentis naufragium pertuli. Ecce nunc in undis versor, et tuae intercessionis tabulam quaero, ut qui navi integra dives pervenire non merui, saltem post damna
Abbreviated transcription (Latin):
me amaram: quia amaritudine plena sum
Neq bone uir hodie ego sum ille quẽ nosti.
oma fateor exterius ꝓ fi tendo interius ceci¬
di. meq deorum numero ꝑtimesco. dequib
& morib cadit. Ego enim uias mei capitis
sequens. sum mopere ẽẽ decreueram obꝓbriũ
hominum & abiectio plebis: atq in eiꝰ sortẽ
currere. de quorumrursum ꝑ psalmistam dr̃
Ascensus incorde eiꝰ disposiusti inconualle
lacrimarũ: ut uidelicet tanto uehementius
intus ascenderem. quanto peruallem lacri¬
marum foris humilius iacerem. At nunc
multum depͥmit honor onerosum. cure innu¬
merȩ perstrepunt: & cum sese addm animꝰ
colligit. hunc suis impulsib quasi quibdã
gladiis scindunt. N ulla cordi quies est.
prostratum ininfimis & suȩ cogitationis
pondere depressum. aut rara ualde aut nul¬
la hunc insublimib penna contẽplationis
leuat. Torpetignauia mens. &cutu latiantib
curis temporalib iampenc adstuporem de¬

Expanded text:
me Maram, quia amaritudine plena sum me Maram, quia amaritudine plena sum ; » neque, bone vir, hodie ego sum ille quem nosti. Omnino, fateor, exterius proficiendo interius cecidi, meque de eorum numero esse pertimesco, de quibuet moribus cadit. Ego enim vias mei capitis sequens, summopere esse decreveram opprobrium hominum, et abjectio plebis atque in ejus sortem currere, de quo rursum per Psalmistam dicitur: « Ascensus in corde ejus disposuisti in convalle lacrymarum, » ut videlicet tanto vehementius intus ascenderem, quantum per vallem lacrymarum foris humilius jacerem. At nunc multum depmerae perstrepunt, et cum sese ad Deum animus colligit, hunc suis impulsibus quasi quibusdam gladiis scindunt. Nulla cordis quies est. Prostratum in infimis jacet, suae cogitationis pondere depressum. Aut rara valde aut nulla hoc in sublimia penna contemplationis levat. Torpet ignava mens, et circumlatrantibus curis temporalibus, jam pene ad stuporem de
Abbreviated transcription (Latin):
niatis calamo scriptam. E xcorde enim
lingua tinxerat: quod incaritate pagina
refundebat. Boni autẽ sapientesq uiri
cum legeretur affuerunt: quorum statim
uiscera in conpunctione cõmota sunt. Coepis
quisq amoris manu in suo corde te rapere.
quia in illa epła tuȩ mentis dulcedinẽ nouerat
audire sedcernere. Accedebant & mira¬
bantur singuli: atq ignis audientiũ demon¬
strabat qui fuerit ardor dicentis. Nisi enĩ
prius in sefaces ardeant: alium non succendunt
Tibi gͦ uidimus qͣnta caritate tua mens arse¬
rit: quac sic & alios accendit. Uitam qͦ uram
cuiꝰ ego semper cũ magna ueneratione re¬
miniscor minime nouerant. sedeis altitudo
uri cordis patuit ex humilitate sermonis.
Uitam autẽ mcã cunctis c̃e̾ mirabilem illa
ura epła loquitur: sed quod non est ita ut
dicitur. sit ita quia dicitur: nequi non solet
mentiatur. Ad haec autẽ breuiter cuiꝰdam
ueteris mulieris uerba loquor. N olite me
uocare noemi idest pulchram. seduocate

Expanded text:
ritatis calamo scriptam. Ex corde enim lingua tinxerat quod in chartae pagina refundebat. Boni autem sapientesque viri cum legeretur adfuerunt, quorum statim viscera in compunctione commota sunt. Coepit quisque amoris manu in suo corde te rapere, quia in illa epistola tuae mentis dulcedinem non erat audire, sed cernere. Accendebantur et mirabantur singuli, atque ipse ignis audientium demonstrabat, qui fuerit ardor dicentis. Nisi enim prius in se faces ardeant, alium non succendunt. Ibi ergo vidimus quanta charitate tua mens arserit, quae sic et alios accendit. Vitam vero vestram, cujus ego semper cum magna veneratione reminiscor, minime noverant, sed eis altitudo vestri cordis patuit ex humilitate sermonis. Vitam autem meam cunctis esse imitabilem illa vestra epistola loquitur. Sed quod non est, ita ut dicitur, sit ita quia dicmentiatur. Ad haec autem breviter cujusdam veteris mulieris verba loquor: « Nolite me vocare Noemi, id est, pulchram, sed vocate
Abbreviated transcription (Latin):
dec tibi. Noli offerre munera praua
non enim suscipiet illa: & noli inspicere
sacrificium iniustum. q̃m dñs iudex est:
a non est apud illum gła personȩ Non
accipiãt dñs personam in pauperẽ: &pca¬
cionem lesi exaudiet. Non despiciet p̃ces

Expanded text:
det tibi noli offerre munera prava det tibi noli offerre munera prava non enim suscipiet illa et noli inspicere sacrificium iniustum quoniam Dominus iudex est et non est apud illum gloria personae non accipiet Dominus personam in pauperem et precationem laesi exaudiet non despiciet pre
Abbreviated transcription (Latin):
exxaudiet: Qui conseruat legem: mul¬
tiplicat orationem. Sacrificium saluta¬
re ẽ. attenderc̃ mandatis. & discedere ab
om̃i iniquitate. & ꝓpiciatio litare sacrifi¬
cium suꝑ iniusticias. & dep̾catio ꝓpeccatis
recedere ab iniusticia. Retribuit gr̃am
qui offert similaginem: & qui facit miscđia.
offerc sacrificium. Beneplacitũ ẽ. dño
recedere abiniquitate: & dep̃catio recede¬
re ab iniusticia. Non apparebis ante con¬
spectum dĩ uacuus. Hacc enim om̃a: ꝓpt̾
mandatum dñi fiunt. O blatio iusti im¬
pinguat altare: & odor suauitatis ẽ. in cons¬
pectu altissimi. Sacrificium iusti accep¬
tum ẽ: & memoriam eꝰ non obliuiscetur
dñs. Bono animo gloriosum reddet
cedõ: & non minues pͥmitias frugũ tuarũ
In om̃i dato hilarem fac uultum tuum : &
in erultatione sanecifica decimas tuas. Da
altissimo scdm datũ eiꝰ. & in bono oculo ad
imnuentionem fac manuum tuarum: qͥm
ans retribuens est. & septies tantum red¬

Expanded text:
audiet? Qui conservat legem, mulaudiet? Qui conservat legem, multiplicat orationem. Sacrificium salutare est attendere mandatis, et discedere ab omni iniquitate: et propitiatio, litare sacrificium super injustitias; et deprecatio pro peccatis, recedere ab injustitia. Retribuit gratiam, qui offert similaginem; et qui facit misericordiam, offert sacrificium. Beneplacitum est Domino recedere ab iniquitate; et deprecatio, recedere ab injustitia. Non apparebis ante conspectum Dei vacuus. Haec enim omnia propter mandatum Domini fiunt. Oblatio justi impinguat altare, et odor suavitatis est in conspectu Altissimi sacrificium iusti acceptum est et memoriam eius non obliviscetur Dominus bono animo gloriam redde Deo et non minuas primitias manuum tuarum in omni dato hilarem fac vultum tuum et in exultatione sanctifica decimas tuas da Altissimo secundum datum eius et in bono oculo ad inventionem fac manuum tuarum quoniam Dominus retribuens est et septies tantum red
Abbreviated transcription (Latin):
uitam. et benedictionem. Immolans ex iniqͦ
oblatio est maculatec: & non sunt beneplacitȩ
subsannationes ustorum. Dñs solus susti¬
nentib se inuia ueritatis: & iusticia. Dona
iniquorum non ꝓbat altissimus. nec respi¬
cit in oblationib iniquorum. nec in multi¬
tudine sacrificiorũ eorum ꝓpiciabitur pec¬
catis. Qui offert sacrificium ex substan¬
tia pauperum. quasi qui uictimat filium
in conspectu patrissui. Panis egentium
uita pauperis est: qui defraudat illũ. homo
sanguinis ẽ. Qui aufert insudore panem¬
suum. Qui effudit sanguinẽ. & qͥ fraudẽ
facit mercenario : fr̃s sunt. Unus edificans
& unus destruens. quid prodest illis nisi
labor : Vnus orans & unus maledicers.¬
cuiꝰ uocem exaudiet dñs: Quibaptitatur
amortuo & iterum tangit eun. quid ꝓficit
lauatio eius: Sic homo qui ieiunat inpec¬
catis suis. & iterum eadem faciens. qͥd ꝓficit
humiliando se: Orationem illius quis

Expanded text:
uitam et benedictionem. immolans ex iniquo, uitam et benedictionem. immolans ex iniquo, oblatio est maculata, et non sunt beneplacitae subsannationes iniustorum. dominus solus sustinentibus se in uia ueritatis et iustitiae. dona iniquorum non probat altissimus, nec respicit in oblationibus iniquorum, nec in multitudine sacrificiorum eorum propitiabitur peccatis. qui offert sacrificium ex substantia pauperum, quasi qui uictimet filium in conspectu patris sui. panis indigentium uita pauperis est: qui defraudat illum, homo sanguinum est. qui aufert in sudore panemsuum. qui effundit sanguinem et qui fraudem facit mercennario, fratres sunt. unus aedificans et unus destruens, quid prodest illis nisi labor? cujus vocem audiet Deus? Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit eum, quid proficit lavatio ipsius? Sic homo qui jejunat in peccatis suis, et iterum eadem faciens, quid proficit humiliando se? Orationem illius quis
Abbreviated transcription (Latin):
deminori admaiorem urbem mutandus sit.
hoctam summoꝑe p̃uidendum ẽ: ne causa
arrogantiȩ aut auariciȩ umquam fiat.
quia hii apredictis canonib dampnantur.
non illi qui necessitate aut utilitate maiorũ
consilio. & sana ac pura & do placita intenti¬
one hoc faciunt. Lu frater semper sectare
iusticiam. pietatem. fidem. caritatem. pa¬
tientiam. & mansuetudinem. Certa &iã
bonum certamen fidei. & apprehende uitã
dm quȩretur abeo. & in respectu illius bene¬
dicetur. Spes enim illorum insaluantẽ
illos. & oculi dĩ indiligentes se. Quitimet
añm nihil trepidabit. & non pauebit: q̃m
ipse est spes eius. Timentis dm̃ beata est
anima ad quem respicit. & quis c̃ fortitu¬
do cius: Oculi dñi suꝑ timentes eũ. ꝓtec¬
doi potentiȩ. firmamentũ uircutis. teginen
ardoris. & umbraculum meridianũ. & p̃ca¬
tio offensionis. & adiutorium casus exaltars
animam & illuminans oculos. dans sanitatem.

Expanded text:
de minori ad majorem urbem mutandus sit. de minori ad majorem urbem mutandus sit. Hoc tamen summopere praevidendum est, ne causa arrogantiae aut avaritiae unquam fiat: quia hi a praedictis canonibus damnantur, non illi qui necessitate aut utilitate, majorum consilio, et sana ac pura, et Deo placita intentione hoc faciunt. Tu, frater, semper sectare justitiam, pietatem, fidem, charitatem, patientiam et mansuetudinem . Certa etiam bonum certamen fiddeum quaeritur, et in respectu illius benedicentur. spes enim illorum in saluantem illos, et oculi dei in diligentes se. qui timet dominum, nihil trepidabit et non pauebit, quoniam ipse est spes eius. timentis dominum beata est anima. ad quem respicit? et quis est fortitudo eius ? oculi domini super timentes eum: protector potentiae, firmamentum uirtutis, tegimen ardoris et umbraculum meridianum, et precatio offensionis et adiutorium casus, exaltans animam et inluminans oculos, dans sanitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ficinorib quiintalib uentilationem ipsoꝵ
sendr plum sumit. aut ad aures posteras dlig¬
n etationc transmittit. Libi autẽ nonsit
urxtalium questionum. sedqͤuere senten¬
cunbeati pauli apłi qui monet per discipłm
auctos & clamat dicens. In anes questiones
deiuta: Inanes namq iuxta apłm questi¬
qes semꝑ deuita: & age quod meliori c̃silio
non auaricie uel temeritatis. sedutilitat is
a ncessitatis ut sȩpe dictum ẽ causa faciendũ
es fultus auctoritatib. muta ep̃m causa ne¬
essitatis aut utilitatis. suꝑ quo nos consulere
uoliusti: & alios fr̃s nostros quib hoc facien¬
dum necessitas aut utilitas cõpulerit: Age¬
redoce. quia hoc quod tibi soli scribimꝰ. gene¬
raliter om̃ib tenere mandamus: Iuia sicut
pocestatem habes ep̃os & sacerdotes regula¬
nter titulare & ordinare. ita ut p̃dictum est
causa necessitatis. aut utilitatis habes & mu¬

Expanded text:
facinoribus, qui in talibus ventilationem ipsorum facinoribus, qui in talibus ventilationem ipsorum in exemplum sumit, aut ad aures posteras digna relatione transmittit. Tibi autem non sit cura talium quaestionum, sed sequere sententiam beati Pauli apostoli, qui monet per discipulum cunctos, et clamat, dicens: Inanes quaestiones devita . Inanes, namque juxta Apostolum quaestiones semper devita, et age quod meliori consilio, non avaritiae vel temeritatis, sed utilitatis et necessitatis ut saepe dictum est causa faciendum , his apostolicis fultus auctoritatibus, muta episcopum causa necessitatis aut utilitatis, super quo consulere nos voluisti; et alios fratres nostros, quibus hoc faciendum necessitas aut utilitas compulerit, agere doce: quia hoc quod tibi soli scribimus, generaliter omnibus tenere mandamus. Quia sicut potestatem habemus episcopos et sacerdotes regulariter titulare et ordinare, ita ut praedictum est causam necessitatis aut utilitatis habes et mu
Abbreviated transcription (Latin):
dotib aucta causarũ. & multo redẽptoris
nr̃i auro ostroq decorata: nihil in illa discis¬
sione auctore se protulit. sed ꝑhumane lin¬
guȩ ministerium diuino militauit impio
Intellexit non eẽ suum: quicqd impulsa
constituit. Nihil qͦq habet inilla senteꝵ¬
tia: nisi unde desola deuotione gratuletur
Nam dũ ꝓfanis memoratorum uerb̾ cedit᷑.
locus erroris ubi c̃gruentia pari ductu exẽ¬
pli & hystoriȩ uerba concurrunt. nec diuer¬
sum ẽ. ab intellectu catholico & lectionibus
quod ꝑfertur: Namdum bene nodus in
scirpo quȩritur: ñ inuoluit nebula predi¬
cate lucis auctores: Eeda qͦq anitore dñ
sui obligatione dissoluitur: qui statutis
caelestib minus mera fide dependit oficu
Talium eͦ dictiones uel ꝓhibitiones. indis¬
nȩ funt &iam memoratu. Profunda st
namq nimis impcritia eorum. & sepuladiũ
patens guttur: quia lingus suis dolosas
agunt Nonc̃. enum more eorum recũ.

Expanded text:
dotibus aucta curulium, et multo Redemptoris dotibus aucta curulium, et multo Redemptoris nostri auro ostroque decorata, nihil in illa decisione auctore se protulit, sed per humanae linguae ministerium divino militavit imperio. Intellexit non esse suum, quidquid impulsa constituit; nihil quoque habet in illa sententia, nisi unde de sola devotione gratuletur. Nam dum profanis memoratorum verbis creditulocus erroris, ubi congruentia pari ductu exempli et historiae verba concurrunt? Nec diversum est ab intellectu catholico et lectionibus, quod profertur. Nam non bene nodus in scirpo quaeritur, dum involvit nebula praedicatae lucis auctores. Foeda quoque a nitore Domini sui obligatione dissolvitur, qui statutis coelestibus minus mera fide dependit officia. Talium ergo dictiones vel prohibitiones indignae etiam fiunt memoratu. Profunda est ergo nimis imperitia eorum, et sepulcrum patens guttur eorum, quia linguis suis dolose agunt . Non est enim in ore eorum rectum,
Abbreviated transcription (Latin):
neggat. idest & ep̃is & popłis. Inuanumgͦ
contra simplices qui haec olim dicentes age¬
re ꝓhibuerunt: tendicula deinceps parabt̃.
Cumhis & aliis armati amminiculis. no¬
uerint quid suꝑhis sit a gendum. & qͥd
uitandum. Nimis enum̃ armatus est.
quu illam quacaduersarus miscdĩȩ &utili¬
tatis atqr ccordiȩ minis trat tela contẽpnit
Sufficit gͥ contra om̃a iacula iungiorum
fidei nuda oppositio. Scio te non ignora
frater memoratas canonum sententias ara
assensui mancipari. Curhis c̃traddicentes
& migrationes ep̃oꝵ utilitatis & necesitatis
causa fieri ꝓhibentes ut sȩpedictũ ẽ & non
auaritiȩ auttemcritatis in ꝑniciem sacerdi¬
tũ acpopłors ledunt sacerdotale c̃cilium.
Cur lacerant sententiã inqua inspirante
xp̃o oracula suꝑna patuerunt. & interdim
atq homines interpres eatitit lingua pon¬
tificum: Illa enim cacli curia uaniarum

Expanded text:
negat, id est, et episcopis et populis. In vanum ergo negat, id est, et episcopis et populis. In vanum ergo contra simplices, qui haec olim dicentes agere prohibuerunt, tendicula deinceps parabunt, cum his et aliis armati adminiculis, noverint quid super his sit agendum, et quid vitandum. Nimis enim armatus est , qui illa, quae adversarius misericordiae, utilitatis atque concordiae ministrat, tela contemnit. Sufficit ergo contra omnia jacula jurgiorum fidei nuda oppositio. Scio te non ignorare, frater, memoratas canonum sententias atqueed nostro eas assensui mancipari. Cur his contradicentes, et emigrationes episcoporum utilitatis et necessitatis causa fieri prohibentes, ut saepe dictum est, et avaritiae aut temeritatis, in perniciem sacerdotum ac populorum, laedunt sacerdotale consilium? Cur lacerant sententiam, in qua, inspirante Christo, oracula superna patuerunt, et inter Deum et homines interpres exstitit lingua pontificum? Illa enim coeli curia variarum
Abbreviated transcription (Latin):
doctiorem uel utiliorem meliori consilio ñ
sponte transeuntem: sedmaiorum exortati¬
tas euocaret: Quappt̃ ipsam &ĩa regulam
huic epłȩ placutinseri. ut monstretur cos
mencitos eẽ qui ep̃m non posse inthronizari
dixerunt. Vnde & in canonib legitur
ita: Siquis ep̃s ordinatus ad parrochiam
inqua ordinatus est minime profitiscitur.
non sua culpa. sed aut popło respuente. aut
ꝓpt̃ aliam quamlibet causam non suo uitio
factam: hunc honorem ministeriumq par¬
ticipare tantũ. nec eum misceri reb aeccłae
inqua collectas celebratͤ uecclae: sed sustine¬
re quid ꝓuinciȩ synodus suo udicio termi¬
nauerit. Huic regulȩ nullus c̃tradicer e
potest. quae &lam causa utilitatis autneces
sitatis inthronizare ep̃m iubet & mutare.
actransire eum deciuitate adaliam ciuitatẽ
non ꝓpͥum habentem ep̃m sinit. Pingues
aut miscdiam ł utilitatẽ aeccłȩ iamdictis

Expanded text:
doctiorem vel utiliorem, meliori consilio non doctiorem vel utiliorem, meliori consilio non sponte transeuntem, sed majorum exhortatitas evocaret. Quapropter ipsam etiam regulam huic epistolae placuit inseri, ut monstretur eos mentitos esse qui episcopum non posse intronizare dixerunt; unde et in canonibus legitur ita: Si quis episcopus ordinatus ad parochiam, in qua ordinatus est, minime proficiscitur, non sua culpa, sed aut populo respuente, aut propter aliam quamlibet causam, non necessitate factam, hunc honore ministerioque participare tamen; nec eum misceri rebus Ecclesiae in qua collectas celebrat, sed sustinere quod provinciae synodus suo judicio terminaverit. Huic regulae contradicere nullus potest, quae etiam causa utilitatis aut nece sitatis intronizare episcopum jubet, et mutare ac transire eum de civitate ad aliam civitatem non proprium habentem episcopum sinit. Pingues aut misericordiam et utilitatem Ecclesiae jam dictis
Abbreviated transcription (Latin):
iħc suscipiebat plagas. Idõ unicuiq p̃ui¬
dendum ẽ. nealiquem in iuste ꝑsequatur.
iudicet uel puniat. neiħm persequatur.
iudicet & puniat. Qui autem negat miscdiã
faciendam fugientib ac necessitatẽ pacien¬
tibus ipsum xp̃mnegat qui est miscdĩa et ueritas.
& omnibus necessitatem pacientibus sub ue¬
nire iubet. Pauca sunt fr̃s quaeasserui.
sedqͣnta exhis pendeant tua prudentia
poteris existimere: quare hanc adnitunt᷑
ludere uanis intentionib felicitatem:
Excusationẽ iam non habet furor isit
credentib net. interest quib itincribus
adinundi pͥncipem currant. qͥa beniuolentia¬
siatrum discit. auta necessitatẽ pacientibus
miscdiam negat. Negat miscđiam necessi¬
catem pacientib qui poplis indigentibus
diuuinis misterus & non habentib. propͥum
ep̃m quicos instruat causa utilitatis at q.
necessitatis aut exilii dealia ciuitate tribus
licet minor sit in eam quae non habet ep̃m

Expanded text:
Jesus suscipiebat plagas. Ideoque unicuique praeviJesus suscipiebat plagas. Ideoque unicuique praevidendum est ne aliquem injuste persequatur, judicet, vel puniat, ne Jesum persequatur, judicet, et puniat. Qui autem negant misericordiam faciendam fugientibus, ac necessitatem patientibus, ipsum Christum negant, qui est misericordia, et veritas, et omnibus necessitatem patientibus subvenire jubet. Pauca sunt, frater, quae asserui; sed quanta ex his pendeant, tua providentia poteris aestimare. Quare hanc annituntur ludere uanis intentionibus felicitatem ? excusationem non habet furor iste, si creditis: non interest quibus itineribus ad mundi pfratrum desciscit, aut necessitatem patientibus misericordiam negat. Negat misericordiam necessitatem patientibus, qui populis indigentibus divinis mysteriis, et non habentibus proprium episcopum, qui eos instruat causa utilitatis atque necessitatis, aut ex alia civitate, licet minor sit, in eam quae non habet episcopum,
Abbreviated transcription (Latin):
tamen persequitur ut occidat. & ut fugiat᷑
p̃cipitur. Qui autem quęrit occider e:
puaricatur legem: & magis fugiendi occa¬
sionem prebet: si fugam imꝓperant ꝑsequen¬
tes. erubescant potius semetipsos. & quiescant
insidiari. & ad quiescant continuo fugien¬
tes. Nemo enim m i tem fugit aliqͣndo.
sedmagis ferocem simul & callidum. Om̃is
enim qui gemebat & uexabatur asaul: fugi¬
ebat & ueniebat ad dauid. Si ergo rexpus¬
simus atq iustissimus dauid sciret peccatũ
eẽ ꝑsecutionem fugientes & transeunt es
deloco ad locum & deciuitate ad ciuitatẽ.
tales nequaquam reciperet. nec secũ teneret:
neq in aliis ciuitatib eos collocaret. Qui
enim ꝑsequuntur dñi epos. eosq deciuitatib
ad ciuitates transire cõpellunt. non eos tan
agunt: sed illi a quib ꝑsequuntur. Nec
ipsis enim ep̃is hoc imputari potest: sed
illis qui eos hocagere cogunt. Sc̃s enim
protho martrr stephanus lapidabatur: sed

Expanded text:
autem persequitur ut occidat; et ut fugiatur, autem persequitur ut occidat; et ut fugiatur, praecipitur: quia qui quaerit occidere praevaricatur legem, et magis fugiendi praebet occasionem. Si fugam improperant persequentes, erubescant potius semetipsos, et quiescant insidiari, et quiescent continuo fugientes. Nemo enim mitem fugit aliquando, sed magis ferocem simul et callidum. Omnis enim qui gemebat et vexabatur a Saul, fugiebat et veniebat ad David . Si ergo piissimus atque justissimus David sciret peccatum esse, persecutionem fugientes, et transeuntes de loco ad locum, et de civitate ad civitatem, tales nequaquam reciperet, nec secum teneret, nec in aliis civitatibus eos collocaret. Qui enim persequuntur Domini episcopos, eosque de civitatibus ad civitates transire compellunt, non eos tantagunt; sed illi a quibus persequuntur; nec ipsis episcopis hoc imputari potest, sed illis qui eos hoc agere cogunt. Sanctus enim protomartyr Stephanus lapidabatur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
contumax & in oboediens existit. Unde
aipsa perse ueritas dicit. Quis ex uobis
iruet me depeccato: Si ueritatem dico.
quare uos non creditis mihi: Qui ẽ exdõ.
uerba di audit: ꝓpterea uos non audistis.
qͥa exdõnon estis. O m̃ino oportet dõ
oboedire plusquam hominib & idcir co
quod dõ oboedimus. & deciuitate ad ciui¬
tatem ipso p̃cipiente ꝑsecutionis causa id ẽ
necessitatis aut utilitatis transimus. dãp¬
nandi sumus: Non om̃ino: sed potius
resistit. ꝓfecto dĩ ordinationi resist it.
& est infideli deterior: quia melius ẽ uiam
tionem retrorsum abire. Nam& ipsedñs
deloco adlocum secessit. idẽ. transiuit. ude¬
isillum quȩrentib: fugiens ille querentib¬
nobis exemplum fugere nos persequentes.
& deciuitate ad ciuitatem transire.: dicers.
Diuos persecuti fuerint inciuitatẽ istam.
sugite maliam: & cetr̃ his similia. Nã
si fugere malum est. persequi multo deteruiꝰ.
Hic quidem nemoriatur absconditur. hic

Expanded text:
contumax et inobediens existit. Unde contumax et inobediens existit. Unde et ipsa per se Veritas dicit: Quis ex vobis arguet me de peccato? Si veritatem dico, quare vos non creditis mihi? Qui ex Deo est, verba Dei audit. Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis . Omnino oportet Deo obedire plus quam hominibus . Et idcirco quod Deo obedimus, et de civitate ad civitatem ipso praecipiente persecutionis causa, id est, necessitatis aut utilitatis transimus, damnandi sumus? Non omnino, sed potius resistit, profecto Dei ordinationi resistit, et est infideli deterior: quia melius est non tionem retrorsum abire. Nam et ipse Dominus de loco ad locum secessit, id est, transivit, Judaeis illum quaerentibus. Fugiens ille quaerentnobis exemplum fugere non persequentes, et de civitate ad civitatem transire, dicens: Si vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite in aliam , et caetera his similia. Nam si fugere, malum est , persequi, multo deterius. Hic quidem ne moriatur absconditur; hic
Abbreviated transcription (Latin):
rochia nequaquam migret ad aliam. toca
atq om̃s sententiȩ decadem reiuim supius
cõprehensam retinent: & nihil pretadato
translationib ep̃or s actis uel agendis nocens
sed magis robur cis ac dñi saluatoris
quae om̃s canonicos superȩxaltat libros
auccoritatem prestant. Tales aucem
questiones magis nͣuuidia quam ea earitate
uelalitato nasei uidentur: cumipsa per se
ueritas dicat Si uos persecuti fuerint in
ueuin qiuitatem: fugite in aliam Etrłqͣ.
huie qͦ sententiȩ nullus catholicor um
as uam contradicere potest: quod ñ alterius
edipsus ꝓprio dñi ore prolata & firmata
ã dinoscitur. Cui si aliquis contradixe¬
ric nonsolum extorris: sed &iam anathe¬
nateatus ab aeccła pellatur. Etdñs in
cangło alias ait. Beati qui ꝑsecutionem
pcuntur ꝓpt̃ iusticiam. Quis eos dãpna
ꝓpterea audet uel potest. qđ uerbis domini¬
eis obtemperent: Profecto qui his ẽtradicit
autresistit. seipsum dapnat: quia ori dñi

Expanded text:
rochia nequaquam migret ad aliam, tota, rochia nequaquam migret ad aliam, tota, atque omnes sententiae de ea eadem re vim superius comprehensam retinent, et nihil praetaxato modo translationibus episcoporum actis aut agendis nocent, sed magis robur eis ac Domini Salvatoris quae omnes canonicos superexaltat libros, auctoritatem praestant. Tales autem quaestiones magis ex invidia quam ex charitate aut utilitate nasci videntur, cum ipsa per se Veritas dicat: Si vos persecuti fuerint in unam civitatem, fugite in aliam , et reliqua. Huic ergo sententiae nullus catholicorum usquam contradicere potest, quae non alterius, sed ipsius proprio Domini ore prolata, et firmata esse dignoscitur. Cui si aliquis contradixerit, non solum extorris, sed etiam anathematizatus ab ecclesia pellatur. Et Dominus in Evangelio alias dicit: Beati qui persecutionem patiuntupropterea audet vel potest, quod verbis dominicis obtemperant? Profecto is qui contradicit aut resistit, seipsum damnat, quia ori Domini
Abbreviated transcription (Latin):
incaclis quam interris ꝑdidisse: Autqus
negat scõs non ẽẽ multos alios ep̃os quide
ciuitatib ad ciuitates translati sunt. aut
meritũ pontificatus ꝑdidisse. quorum
nomina si ceperim enumerare. ante dies
quis umquam potest apꝓbare scõs non eẽ
alexandrum qui hierosolimam de altera
ciuitate translatus ẽ. aut scm gregorium
natanzenum qui inaziaco constitutus ẽ.
aut scm proclum qui decizico translatus.
& constantinopolim est inthronitatus. Non
ergo bene intelligunt aeccłasticas regulas.
qui hoc negant causa utilitatis aut necessi¬
tatis fieri posse: quociens cõmunis necessi¬
tas aut utilita spersuaserit. Nullũ eni
exhis aut exaliis qui meliori consilio mu¬
tauerint ciuitates necessitate quadã ueluti
utilitate aeccłastica autlaica cõmunione
carere repperim uis: nec ullatenus umqũ
fieri debet. Sententia uero quac in aisi¬
ocheno concilio habetur. ut ep̃s ab alia pis¬

Expanded text:
in caelis, quam in terris perdidisse? Aut quis in caelis, quam in terris perdidisse? Aut quis negat sanctos non esse multos alios episcopos, qui de civitatibus ad civitates translati sunt, aut meritum pontificatus perdidisse: quorum nomina si coeperim enumerare, ante dies quis unquam potest approbare, sanctum non esse Alexandrum qui Hierosolymam de altera civitate translatus est ? aut sanctum Gregorium Nazianzenum, qui in Nazianzo constitutus est? aut sanctum Proclum, qui de Cyzico translatus, et Constantinopolim inthronizatus est? Non ergo bene intelligunt ecclesiasticas regulas, qui hoc negant causa utilitatis aut necessitatis fieri non posse, quoties communis utilitas aut necessitas persuaserit. Nullus enim ex his, aut ex aliis, qui meliori consilio mutaverunt civitates necessitate quadam, vel utilitate ecclesiastica, aut laica communione carere reperimus, nec ullatenus unquam fieri debet. Sententia vero quae in Antiocheno concilio habetur , ut episcopus ab alia pa
Abbreviated transcription (Latin):
tere cupiunt. Unde & insubiectis cano¬
nib continetur. Si aliquis extiter it
temerarius qui forsitan excusationẽ affe¬
rat quod popłi litteras acceperit. & ido
migrauerit. dum manifestum sit premio
& mercede paucos qui sinceram fidẽ non
habent potuisse corrumpi. utclamarent
in aeccła. & ipsum petere uiderentur: omi¬
no has fraudes remouendas ee censemus
His uerbis & aliis multis exemplis liquet
non dehis dici ut paulo suꝑius p̾libatũ ẽ.
qui pulsi aut non recepti aciuibus uł aqͥb¬
cumq aut necessitate cogente ł auctori¬
tate maiorum transeunt deciuitat e
ad ciuitatem: sedde his qui sponte
prosiliunt. aut temeritatis uel ambitionis
causa hoc faciunt. Nam aliud est sonte
transire: & aliud est coacte aut necesihente
uenire. Unde non isti mutant culatos
sed mutantur. quia non sponte sededaes
hoc agunt. Quis enimumquam audet
romam. autquis eum negat ob id sc̃m nc̃e

Expanded text:
tere cupiunt. Unde et in subjectis canotere cupiunt. Unde et in subjectis canonibus continetur: Si aliquis exstiterit temerarius , qui forsitan excusationem afferat, quod populi litteras acceperit, et ideo migravit, dum manifestum sit praemio et mercede paucos, qui sinceram fidem non habent, potuisse corrumpi, ut clamarent in ecclesia, et ipsum petere viderentur, omnino has fraudes removendas esse censemus. His verbis et aliis multis exemplis liquet non de his dicere ut paulo superius praelibatum est qui pulsi, ut non recepti a civibus, vel a quibuscunque, aut necessitate cogente, vel auctoritate majorum transeunt de civitate ad civitatem; sed de his qui sponte prosiliunt, aut temeritatis, aut ambitionis causa hoc faciunt. Nam aliud est sponte transire, et aliud est coacte aut necessitate venire. Unde non isti mutant civitates, sed mutantur: quia non sponte, sed coacte hoc agunt. Quis enim unquam audet Romam? Aut quis eum negat ob id sanctum no
Abbreviated transcription (Latin):
habuisses: Quappter scias fr̃ dilectissime
aliud ẽe causam necessitatis & ucilitatis: ali¬
u causa presumptionis ac ꝓpͥe uoluntatis
Non ergo mutat sedem qui non mutat
mentem: id esti qui non causa a uaritiȩ aut
dominationis. aut propriȩ uoluntatis uel
suş electionis migrat deciuitate ad ciuita¬
tẽ: sed causa necessitatis & utilitatis. Na
& plurimorum utilitas. unius utilitati uel
uoluntati preferenda est. Aliud est enĩ
mutare. & aliud mutari: sicut aliudest
ministrare. & aliud ministrarq Vnde
& dñs ineuangło loquitur dicens. Non
ueni ministrari: sed ministrare. Iuod
enim incanonib legitur non debere epm
deciuitate ad ciuitatem transire uel trans¬
ferri. non dehis dicit qui aut ui expulsi.
aut necessitate coacti. aut auctoritate ma
iorum hoc agunt: sed dehis qui auariciȩ
ardore inflammati sponte sua ꝓsiliunt.¬
& potius ambitioni quam utilitati aecclȩ¬
deseruire: & ut dominationẽ agant insis¬

Expanded text:
habuisses. Quapropter scias, frater dilectissime, habuisses. Quapropter scias, frater dilectissime, aliud esse causam necessitatis et utilitatis, et aliud causam praesumptionis et propriae voluntatis. Non ergo mutat sedem qui non mutat mentem, id est, qui non causa avaritiae, aut dominationis, aut propriae voluntatis, vel suae electionis migrat de civitate ad civitatem, sed causa necessitatis aut utilitatis mutatur. Nam plurimorum utilitas unius utilitati aut voluntati praeferenda est. Aliud est enim mutare, aliud mutari, sicut aliud est ministrare, et aliud ministrari. Unde Dominus in Evangelio loquitur, dicens: « Non veni ministrari sed ministrare . » Quod enim in canonibus iegitur non debere episcopum de civitate ad civitatem transire vel transferri, non de his dicitur, qui aut vi expulsi, aut necessitjorum hoc agunt: sed de his, qui avaritiae ardore inflammati, sponte sua prosiliunt, et potius ambitioni quam utilitati Ecclesiae servire, et ut dominationem agant, insis
Abbreviated transcription (Latin):
ILEETISSIMO FRATRI
BENIGNO ARCHIEEO: EELAGIUS EẼS
Lectis fraternitatis tuae litteris. uigorẽ
fideituae quẽ dudum noueramus agnouimꝰ.:
congratulantes dilectioni tuae. qđ ad custo¬
diendum gregem xp̃i pastoralem curam
uigilanter impendis. & pro tibi subditis
sollicitus existis. Ad nr̃am enim lȩticiam
& benefacta perueniunt. & si aliqua secus
quam oportet prouenerint. non modico
nos merore conturbant. Magnam enim
gratulationem diuina c̃cedit grã. quando
tribuit inter nos & salutaris disciplinȩ nor
studia facit prȩobtata. E xigit gͦ dilectio
tua consulta sedis apłice. si licitum foret ep̃m
transire autmutare deciuitate inciuitatem:
dum quidem canones ut tibi uidetur hoc
fieri ꝓhibeant. Significasti &iã litteris
tus quendam frẽm nomine & actu di seruu
causa utilitatis te uelle mutare in locum &
ciuitatem defuncti: licet quidam dicanthoc
fieri non licere. nisi consensum apłicȩ sedis

Expanded text:
ilectissimo fratri Benigno archiepiscopo Pelagius episcopus. Lectis Fraternitatis tuae litteris , vigorem fidei tuae, quem dudum noveramus, agnovimus, congratulantes Dilectioni tuae, quod ad custodiendum gregem Christi pastoralem curam vigilanter impendis, et pro tibi subditis sollicitus existis. Ad nostram enim laetitiam et benefacta perveniunt ; et si aliqua secus quam oportet provenerint, non modico nos moerore conturbant. Magnam enim gratulationem divina concedit gratia , quando tribuit inter nos et salutaris disciplinae normstudia facit praeoptata. Exigit ergo dilectio tua consulta sedis apostolicae, si licitum foret episcopum transire aut mutari de civitate ad civitatem, dum quidam canones, ut tibi videtur, hoc fieri prohibeant. Significasti etiam litteris tuis quemdam fratrum, nomine et actu Dei Servum causa utilitatis te velle mutare in locum et civitatem defuncti, licet quidam dicant hoc fieri non licere nisi consensum apostolicae sedis
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad caclum. & dñs exauditor ñdelec¬
tabitur in illis: Qui adorat dm in oblec¬
tatione suscipietur : & p̃catio illius usq
ad nubes ꝓpinquabit. Oratio humili an¬
tiᷤ se nubes penetrabit: & donec ꝓpinquet
non consolabitur. & non discedet donec as¬
piciẽt altissimus: & dñs non elongabit. sed
iudicabit iniustos & faciet iudiciũ. & fortis¬
simus non habebit inillis pacientiam. ut con¬
tribulet dorsum eorum. & gentib reddet
uindictam : donec tollat plenitudinem
suꝑborum. & sceptra iniquorum contribu¬
let: donec reddat om̃ib scđm actus suos.¬
& scđm oꝑa adae: & scđm presumptionẽ
illius. donec iudicet iudicium plebis suȩ
tibi diuinitus collatum. scđm diuitias su¬

Expanded text:
lum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis. Qui adorat Deum, in oblectatione suscipietur, et precatio illius usque ad nubes propinquabit. Oratio humiliantis se nubes penetrabit; et donec propinquet, non consolabitur. Et non discedet, donec aspiciat Altissimus: et Dominus non elongabit, sed judicabit injustos, et faciet judicium, et fortissimus non habebit in illis patientiam, ut contribulet dorsum ipsorum, et gentibus reddat vindictam, donec tollat plenitudinem superborum, et sceptra iniquorum contribulet, donec reddat omnibus secundum actus suos opera Adae, et secundum praesumptionem illius, donec judicet judicium plebis suae, tibi divinitus collatum, secundum divitias su
Abbreviated transcription (Latin):
honeris sarcinam ferre: ita non audetit alii
inportabile pondus imponere. Discipłi enĩ
siumus humilis & mitis magistri dicentis:
Dicite ame quia mitis sum & humilis corde:
aniuenietis requiem animab ur̃is. Iugũ
eni meu suaue est: & onus meum leue est
Quod qͦmͦ experiemur: nisi ad illud in ob¬
seruanciã ueniat. quod idem dñsait. qui
naoi est urm. erit minister uester. Qui
alit sc exaltatierit humiliabitur: & qui se

Expanded text:
oneris sarcinam ferre, ita non audeat alii oneris sarcinam ferre, ita non audeat alii importabile pondus imponere. Discipuli enim sumus humilis et mitis magistri, dicentis Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris; jugum enim meum suQuod quomodo experiemur, nisi et illud in observantiam veniat, quod idem Dominus ait: Qui major est vestrum, erit minister vester; qui autem se exaltat, humiliabitur, et qui s
Abbreviated transcription (Latin):
qnsdruus menbra Conerio cortuscorpo¬
s. dinum anitatem. unam pulchritudinem
qsa et acc quidem conexio cociuscorpo¬
iunomimitatẽ requirit: sed pcipus exigit
qordiam sacdotũ. quib & dignitas cõmu
aoest: tamen ordo generalis ẽ. Qm &¬
nsr beatissimos apłos insimilitudine hono
fue quedam discretio potestatis: & cum
omiũ par cet electio. uni tamen datum est
iuteris preminer&. Dequaforina ep̃orũ
uleq est orta distinctio. & magna c̃side¬
quone ꝓuisum ẽ : ne om̃s sibi om̃a uindica¬
roit. sed ee̾nt in singulis ꝓuincis singuli.
quorũ interfr̃s haberetur pͥma sententia:
&rursum quidã in maiorib urbib consti¬
cuti sollicitudinem eiꝰ susciperent ampliorẽ:
per quos ad unam petri sedem uniuersał ȩccłȩ
cur fluer&. & nihil usquã a suo capice d side¬
r. Quigͦ scit se quibusdam p̃positum. non
moleste ferat aliquem sibi ẽẽ prelatum:
sed oboedientiam quam exigit. &iam ipse
dependat. Et sicut noruult grauis

Expanded text:
alterius membra. Connexio totius corporis unam sanitatem, unam pulchritudinem facit; et haec quidem connexio totius corporis unanimitatem requirit, sed praecipue exigit concordiam sacerdotum, quibus etsi dignitas communis non est, tamen ordo generalis est, s apostolos, inquit, in similitudine honoris, fuit quaedam discretio potestatis; et cum omnium par esset electio, uni tamen datum est, ut caeteris praeemineret: de qua forma, episcoporum quoque est orta distinctio. » Sanctione provisum est, ne omnes sibi omnia vindicarent, sed essent in singulis provinciis singuli, quorum inter fratres haberetur prima sententia, et rursum quidam in majoribus urbibus constituti sollicitudinem ejus susciperent ampliorem, per quos ad unam Petri sedem universalis Ecclesiae cura conflueret, et nihil usquam a suo capite dissideret. Qui ergo scit se quibusdam praepositum, non moleste ferat aliquem sibi esse praelatum, sed obedientiam, quam exigit, etiam ipse dependat, et sicut non vult gravis
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiat. nemo sollicit&: nisi forte ex
placito caritatis id inter dantem accipien¬
temq conueniat. Nam grauis in iuriae
reus est: quidefris aeccła id quod est utili¬
us aut p̃ciosius. audec uel abicere uł tenere
Itaq si intra ꝓuintiam resagitur. transfu¬
gam clericum ad aeccłam suam mecropoli¬
tanus redire compellat. Si autem longius
recessit. sui precepti auctoritate reuocabitur.
ut nec cupiditati nec ambitioni occasiorelin

Expanded text:
suscipiat, nemo sollicitet, nisi forte ex suscipiat, nemo sollicitet, nisi forte ex placito charitatis id inter dantem accipientemque convenerit. 690 Nam gravis injuriae reus est qui de fratris Ecclesia id quod est utilius aut pretiosius audet vel allicere, vel tenere. Itaque si intra provinciam res agitur, transfugam clericum ad suam Ecclesiam metropolitanus redire compellet. Si autem longius recessit, tui praecepti auctoritate revocabitur; ut nec cupiditati, nec ambitioni occasio relin
Abbreviated transcription (Latin):
TA ROUANO PONTIFICI SOBGESTORU INSINSANIONT
PANDANEUA UTABEO IS EIDE ELACOEUI
ORDINETUR IT AUTAERESTI TOTO
TEMPORE NON OLIRA XO. DIES
QUICOM GENERINT RETARDENTOR
fuerit a tua uoluntate sententia: ad nosomi
sub gestorum testificatione referant᷑: ut
remotis ambiguitatib quod dõ placeat
decernatur. Ad huc enim sinem omen
affectum nr̃m curamq dirigamꝰ. ut quod
adunitatẽ concordie & quod ad custodiam
pertin& disciplinȩ. nulla dissensione uiolet̃
Nulla desidia negligatur. Et te igitur frat
dilectissime & eos fris nros qui detuis offendim¬
tur excessib cũ tamen non similis sic omib
materies querelarum. hortor & moneo. ut
quae piae sunt ordinata salubriterq aispe¬
sita. Nulla conturbatione turbentur. nens
quod suum ẽ. quaerat. sed quod alterius:
at inbonum: ad aedificationem. Nonenim
poterit unitatis nrae firma esse compago.
nisi nos ad inseparabilem soliditatem uincus¬
lũ caritatis astrinxerit. quia sicut in uno

Expanded text:
ta Romano pontifici sub gestorum insinuatione pandantur, ut ab eo quod Deo placuerit ordinetur. Ita ut a praestituto tempore non ultra quindecim dies qui convenerint retardentur.fuerint a tua voluntate sententiae; ad nos omnia sub gestorum testificatione ferentur, ut remotis ambiguitatibus, quod Deo placeat decernatur. Ad hunc enim finem omnem affectum nostrum curamque dirigimus, ut quod ad unitatem concordiae, et quod ad custodiam pertinet disciplinae, nulla dissensione violetur, nulla desidia negligatur. Et te igitur, frater dilectissime, et eos fratres nostros, qui de tuis offenduntur excessibus, cum tamen non similis sit omnibus materia querelarum, hortor et moneo, ut quae pie sunt ordinata, salubriterque disposita, nulla concertatione turbentur, nemo quod suum est quaerat, sed quod alterius .at in bonum ad aedificationem . Non enim poterit unitatis nostrae firma esse compago, nisi nos ad inseparabilem soliditatem vinculum charitatis astrinxerit: quia sicut in uno
Abbreviated transcription (Latin):
caelum & terram. & fecit eam. ipse finiuit
eam. Item ibi. Ego pͥmus & ego in act̾num
manus mea fundauit terram: dextera mea
solidauit caelum. Item ibi. Ego feci terrã
infortitudine mea magna. & inbrachio
meo excelso. Et iniheremia. Dñs fecit terrã¬
inuirtute sua magna. & creauit orbẽ terre
insapientia & prudencia sua extendit
caelum. & posuit sonum aque incaelo

Expanded text:
coelum et terram, et fecit eam et fundavit coelum et terram, et fecit eam et fundavit eam. Item ibi: Ego primus, et ego in aeternum, manus mea fundavit terram. Dextera mea solidavit coelum . Item ibi: Ego feci terram in fortitudine mea magna et in brachio meo excelso. Et in Jeremia: Din virtute sua magna, et erexit orbem terrae in sapientia, et prudentia sua extendit coelum et posuit sonum aquae in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
Loquebar intestimoniis cuis in conspectu
regum. & non confundebar. Et ipse dns
in euangło ceco ase illuminato dr̃. Et
uidisti eum. & qui loquitur tecum ipse ẽ
Et samaritane mulieri ait. Ego sum qͥloqͦr
tecum. & ad discipłos. Uerba quae ego
locutus sum uobis. sp̃s & uita sunt. Et ad
patrem. Ego ad te uenio. Et haec loquor
uobis. & non auditis. Si autẽ uenerit
alius. illum audietis. Et iterũ. Haec
locutus est iħc ingazophylatio docens in
templo. & nemo apprehendit eum. quia
nendum uenerat hora eiꝰ. Ecce in his om̃ib
quae superius dicta sunt non docetur filiꝰ
p̃cepto patris fuisse locutum. sed magis
ꝓprium exercuisse in loquendo sermonẽ
lsaias quoq ꝓpħa ait. Haec dicit dñs
Ego feci terram sensu meo. & hominem
super eam. Ego solidaui caclum manu
mea. ego om̃ib siderib mandaui utluce¬
rent in cacdo. Item ibi. Om̃e consilium
meum studui. & om̃a quecumq cogitaui
ego fcci. ltem ibi. Sic dicit dñs. qͥ constituit

Expanded text:
Loquebar de testimoniis tuis in conspectu regum, et non confundebar. Et ipse Dominus in Evangelio, caeco a se illuminato dicit: Et vidisti eum, et qui loquitur tecum, ipse est . Et Samaritanae mulieri ait: Ego sum qui loquor tecum . Et ad discipulos: Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt . Et ad Patrem: Ego ad te venio: et haec loquor vobis et non audistis, si autem venerit alius, illum audietis . Et iterum: Haec locutus est Jesus in gazophylacio docens in templo, et nemo apprehendit eum, quia nondum venquae superius dicta sunt, non docetur Filius praecepto Patris fuisse locutus, sed magis proprium exercuisse in loquendo sermonem. Isaias quoque propheta ait: Haec dicit Dominus: Ego feci terram sensu meo, et hominem super eam, ego solidavi coelum manu mea, ego omnibus sideribus mandavi ut lucerent in coelo. Item ibi: Ego omne consilium meum statui, et omnia quaecunque cogitavi ego feci, Item ibi: Sic dicit Dominus, qui constituit
Abbreviated transcription (Latin):
campanis om̃ib salutem in dño.
Gaudere uos oportet fr̃s qđ diuina largi¬
dit gra familiares dñi uocamini. eusq
linlotu dignitate fungimini. Nunc
lisem rogo uos ut circa plebes uob̾ cõmis¬
I laborart dignemini. & fructuosos ma¬
ipulos dño reportare nitimini: Paulus
scĩs defilio suo qui factus est ei ex semine dđ
Insimilitudinem hominum factus:⁊ habitu
meos factus sum obꝓbrium. Itemibi. Obli¬
uioni traditussum tamquam mortuus
a corde. Factus sum tamquam uas ꝑditum:
Et in psalmo lacx. Iamquã ꝓdigiũ faccus
sum multis. & tu adiutor fortis. Qin psalmo

Expanded text:
no. Gaudere vos oportet, fratres, quod divina largiente gratia familiares Domini vocamini, ejusque sacerdotii dignitate fungimini. Nunc autem rogo vos ut circa plebes vobis commissas laborare dignemini, et fructuosos manipulos Domino reportare nitamini. Paulus sanctis de Filio suo qui factus est ei ex semine David, In similitudine hominum factus, et habitu meos factus sum opprobrium. Item ibi : Oblivioni traditus sum tanquam mortuus a corde, et factus sum tanquam vas perditum. Et in psalmo LXX, 7: Tanquam prodigium factus sum multis, et tu adjutor fortis. Et in psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo laxuii. Factussum sicut homo
sine adiutorio inter mortuos liber. Et
caro factum est. & habitauit in nobis.
Filius igitur. scđm carnem dicitur factus
Nam scđm diuinitatẽ apatre nusquã legit᷑
factus: sed generatus. Dum enĩ pat̾ loquit᷑
filius loquitur. & cum filius loquitur.
patrem in illo loquentem documentis
caelestib comprobatur: paulo attestante¬
sime autem locutus ẽ. nobis infilio. Et ut
eundem filium excepto patris p̃cepto doceã
fuisse locutum. ex isaiae ꝓphae uolumine
ꝓferimus documentum. Haec dicit dñs
In illo die sciet popłs ms qm̃ ego sum ipse
qui loquebar inseruis meis ꝓpħis. euange¬
lizans auditam pacis: &ecce adsum. Itẽ
ibi. Ego sumdñs qui loquor iusticiam
& ad nuncio ueritatem. Item ibi. Ego sum

Expanded text:
ptimo: « Factus sum sicut homo sine adjutorio inter mortuos liber . » caro factum est, et habitavit in nobis . » Filius igitur secundum carnem dicitur factus. Nam secundum divinitatem a Patre nusquam dicitur factus, sed genitus; dum enim Pater loquitur, Filius loquitur, et cum Filius loquitur Patrem in illo esse loquentem documentis coelestibus comprobatur, Paulo apostolo attestantephetis, novissime autem locutus est nobis in Filio. Et ut eumdem Filium, excepto Patris praecepto, doceam fuisse locutum, ex Isaiae prophetae volumine proferimus documentum. « Haec dicit Dominus: In illa die sciet populus meus, quoniam ego ipse qui loquebar in servis meis prophetis, evangelizans auditum pacis, et ecce adsum. « Item ibi: » Ego sum dominus qui loquor justitiam, et annuntio veritatem. « Item ibi:
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ep̃s aut prb̃r aut diaconus ł quilib&
ex sac̃dotali cathalogo facta oblatione N̾
cõmunicauerit: aut causam dicat. utsi rati¬
onabilis fuerit ueniam consequatur: Aut
si non dixerit. cõmunione priuetur: tãqua
qui popło causa lesionis exciterit: dans
suspicionem deeo quisacrificauit: qd̾ recte
non obtulerit
ID FIDELES LAICI INSREDI

Expanded text:
s episcopus, aut presbyter, aut diaconus, vel quilibet ex sacerdotali catalogo, facta oblatione, non communicaverit; aut causam dicat, ut si rationabilis fuerit, veniam consequatur; aut si non dixerit, communione privetur, tanquam qui populo causa laesionis exstiterit, dans suspicionem de eo qui sacrificaverit quod recte non obtulit. XII. Quod fideles laici ingredi