comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia mala opera inuenit. Qͦ¬
modo gͦ quidã fecerunt u̾itatẽ:
et uenerunt ad lucẽ: Et hoc enĩ
uenit ad lucẽ: ut manifestent᷑
opera eius quia in deo st̾ facta.
Quomͦ quidã bonũ opus fete¬
runt: ut uenirent ad lucẽ idest
ad xp̃m: Et quomͦ quidam di-¬
lexerunt tenebras: Si omnes
peccatores inuenit. ut om̃s a
peccato sanet. et serpens ille in
quo signata est mors dñi eos sa¬
nat qui morsi fuerãt. et ꝓpt̾ mor¬
sum serpentis erectus est serpens.
idest mors dñi. propt̾ mortales
homines quos inuenit iniustos:
quomͦ intelligeret᷑ hoc est iuditi¬
et dilexerunt homines magis
tenebras qͣm lucẽ: erant enĩ ma¬
la opera eoꝵ: Quid est hoc: Quo¬
rum enĩ erant bona opera: Nõ¬
ne uenisti ut iustifices impios:
Sed dilexerunt inquit magis
tenebras qͣm lucẽ. Ibi posuit uim
Multi enĩ dilexerunt peccata sua
multi ꝯfessi st̃ peccata sua: quia qͥ
ꝯfitet᷑ peccata sua et accusat pcc̃a
sua. iam cũ deo facit. Accusat d̾s

Expanded text:
nim mala opera invenit. Quomodo ergo quidam fecerunt veritatem, et venerunt ad lucem? Hoc enim venit ad lucem, ut manifestentur opera ejus, quia in Deo sunt facta. Quomodo ergo quidam bonum opus fecerunt ut venirent ad lucem, id est, ad Christum: et quomodo quidam dilexerunt tenebras, si omnes peccatores invenit, et omnes a peccato sanat, et serpens ille, in quo figurata est mors Domini, eos sanat, qui morsi fuerunt, et propter morsus serpentis erectus est serpens, id est, mors Domini propter mortales homines, quos invenit injustos. Quomodo intelligitur: hoc est judicidilexerunt homines magis tenebras quam lucem: erant enim mala opera eorum? Quid est hoc? quorum enim erant bona opera? Nonne venisti ut justifices impios? Sed dilexerunt, inquit, tenebras magis quam lucem. Ibi posuit vim: multi enim dilexerunt peccata sua, multi confessi sunt peccata sua: quia qui confitetur peccata sua, et accusat peccata sua, jam cum Deo facit. Accusat Deus
Abbreviated transcription (Latin):
nũc qui audierunt ab ip̃o quod
iohãnes apl̃s dñi apud ephesũ
cũ balneas lauandi gr̃a fuisset
ingressus: et uidisset ibi cherin¬
tum. exsiluisset ꝯtinuo: ⁊ disces¬
siss ñ lotꝰ dicens. fugiamꝰ hinc
ne et balnee ip̃e corruant: in qͥ
set dicenti sibi. agnosce nos:
respondit. Agnosco. agnosco:
pͥmogenitũ sachane. Tanta tẽ
apłi atq eoꝵ discipłi in religio¬
ne cautela utebant᷑ ut ne u̾bi
quidem ꝯmunionẽ cũ aliqͦ eoꝵ
qui a u̾itate deuiauerãt habere
pat̾ent᷑: sicut et paulus dicit He

Expanded text:
nunc qui audierunt ab ipso, quod Joannes discipulus Domini, apud Ephesum cum balneas lavandi gratia fuisset ingressus, et vidisset ibi Cerinthum; exsiluisset continuo, et discessisset non lotus, dicens: Fugiamus hinc, ne et balneae ipsae corruant, in quiset, dicrespondit: « Agnosco, agnosco primogenitum Satanae. » Tanta tunc apostoli atque eorum discipuli in religione cautela utebantur, ut ne verbi quidem communionem cum aliquo eorum qui a veritate deviaverant habere paterentur; sicut et Paul
Abbreviated transcription (Latin):
stiuũ tempus quod cor¬
pori meo ualde ꝯtrariũ est elo¬
qui me de exposuone. euͣnglii
longa mora int̾ueniente prohi¬
buit: sz ñ quia lingua tacuit.
ardere caritas cessauit. Hoc et¬
enĩ dico: quod apud se unusqͥs
bdam occupationib p̾pedita.
et integra flagrat in corde. et
tamen ñ monstrat᷑ in opere: qͥa
et sol cũ nube tegit᷑. ñ uidetur
in t̾ra: et tamen ardet in celo.
Sic sic ẽẽ occupata caritas so¬
iet. Et intus uim sui ardoris
exerit: et foris flãmas operis
ñ ostendit. S quia nũc ad lo¬
quendũ tempus rediit: nestra
me studia accendunt: ut mͥ tã¬
to amplius loqui libeat. qͣnto
hoc ur̃e mentes desid̾abilius

Expanded text:
stivum tempus quod corpori meo valde contrarium est, loqui me de expositione Evangelii longa mora interveniente prohibuit. Sed nunquid quia lingua tacuit, ardere charitas cessavit? Hoc etenim dico, quod apud se vestrum ibusdam occupationibus praepedita, et in tegra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere, quia et sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo. Sic sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exerit, et foris flammas operis non ostendit. Sed quia nunc ad loquendum tempus rediit, vestra me studia accendunt, ut mihi tanto amplius loqui libeat, quanto hoc vestrae mentes desiderabilius
Abbreviated transcription (Latin):
martescibilẽ proferre bonorum
operum possint fructũ. Qui
Ulenta sibi credita. ñ solũ red¬
dre. uerũetiã cũ usura sine
taude amplificare procuraue
s et alioꝵ subiectoꝵ mẽtib¬
obsecrando. increpando. curã¬
q faciendo inserere nitebant᷑.
Quoꝵ mens lucidissima. ma¬
nus u̾o plene st̃ mundicia. eo
qd̃ in mensa altaris sacroscã
xp̃i corporis et sanguinis myst̾i¬
a celebrantes et in sui cordis
penetralib hostiã uiuã deoq
placentẽ. idest semetip̃os sine
macula atq mixtione praui¬
diũ: tam̃ per uite m̾itum do dig¬
rum perficitur.

Expanded text:
marcescibilem bonorum operum possint fructum, qui talenta sibi credita non solum reddere, verum etiam cum usura sine fraude amplificare procuravered et aliis subjectorum mentibobsecrando, increpando, curamque faciendo, inserere nitebantur. Quorum mens lucidissima, manus vero plenae sunt munditia, eo quod in mensa altaris sacrosancta Christi corporis et sanguinis mysteria celebrantes, et in sui cordis penetralibus hostiam vivam Deoque placentem, id est, semetipsos sine macula atque admistione pradium, tamen, per vitae meritum Deo digrum perficitur;
Abbreviated transcription (Latin):
Eatis apłis subiectũ est
triumphale martyrun
nomen: qui per diu̾sa torm̃to¬
rum genera. xp̃i passionẽ nos
lascescentib p̾cordioꝵ m̃tib
imitabantur. Alii ferro ꝑer̃s¬
ti. alii flãmis exusti. alii fls¬
gellis u̾berati. alii nectib s
alii pelagi periculo. alii nus
lapidib obruti. alii frigore af¬
flicti. alii fame cruciati. alii
n̾o truncatis manib. siue ce¬
teris cesis membris: spectacłm
ꝯtumelie in pplis nudi. ꝓpter
nom̃ dñi portãtes. Hii st̃ trium-¬
phatores et amici dei:qui ꝯtẽp¬
uentes sceleratorũ iussa pͥnci-¬
pum. modo coronant᷑ et acci-¬
piunt palmas laboꝵ: qͥa fun¬
dati erant supͣ firmã petram.

Expanded text:
atur. His subjectum est triumphale martyrum nomen, qui per diversa tormentorum genera Christi passionem non lacessantibus praecordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus alii pelagi periculo subjecti, lapidibus obruti, alii frigore afflicti, alii fame cruciati; alii vero, truncatis manibus, sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in populis nudi propter nomen Domini portantes. Hi sunt triumphatores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, modo coronantur et accipiunt palmas laborum, qui fundati erant supra firmam petram,
Abbreviated transcription (Latin):
unc in alia parte ea q̃
aperuerat salubritate
clau debat ne eis res aliena con¬
awisaibił appareret. ne int̾iori
bomini matulã extioris aului
enlintet. ue ad cor tenelse per
qliã luuis intiarent ne in uno¬
quoq ꝓpoh̾ica illa int̾minatio
⁊pleretur: mors in qͥt intrauit
per fenestras nr̃as. Ministĩa enĩ
auriuĩ et oculoꝵ: fenestre esse
probant᷑ aĩaꝵ. Qnͣdo enĩ aperi¬
mus auditũ mala et iniq̃ lo¬
quentib ac damnabilit obtre¬
ctantib. et que deo st̾ ⁊traria
suadentib mors intrat per fe¬
nestras nr̃as: horror mortifere
noctis irrũpit. per quas sol ui¬
sticie intrare debuerat. Qͣndo
iste pẽri fenestre aperte st̾: ianu¬
a salutis et uite. ac porte parady¬
si clause st̾. Has iste uir beatus
fenestras: multis seris diuini ti-¬
moris obstruxit. De qnͣtoꝵ cor¬
dib quos inhonesta iniquitas
et impietas possidebat fugauit
luxuriã. deiecit irã et extixit in¬
uidiã: et uelut antiqua domo
barbaris hospitib proturbatis.

Expanded text:
unc in alia parte ea quae aperuerat salubritate claudebat; ne eis res aliena concupiscibilis appareret, ne interiori homini maculam exterior culpa transmitteret; ne ad cor tenebrae per vias lucis intrarent; ne in unoquoque prophetica illa interminatio compleretur: Mors, inquit, intravit per fenestras vestras ; ministeria enim aurium, et oculorum, fenestrae esse probantur animarum; quando enim operibus auditum mala et iniqua loquentibus, ac damnabiliter obtrectantibus, et quae Deo sunt contraria suadentibus, mors intrat per fenestras nostras, horror mortiferae noctis irrumpit, per quas sol justitiae intrare debuerat: quando iste peccati fenestrae apertae sunt, janua salutis et vitae, ac portae paradisi clausae sunt. Has iste vir beatus fenestras multis seris divini timoris obstruxit. De quantorum cordibus, quos inhonesta iniquitas et impietas possidebat, fugavit luxuriam, dejecit iram, et exstinxit invidiam, et velut de antiqua domo, barbaris hospitibus perturbatis,
Abbreviated transcription (Latin):
muin et retractantes apl̃i a
dño recesserant: ne illo absente
naufragia sustiñent. Loo xi¬
Eniq dño in montis ta¬
cumine ꝯmorante:stañ
nentus ꝯtrarius orit᷑. et turelas
mare. et ꝑielitantur. apłi:
pones et uigilie militares: in t̾¬
I horaꝵ spacia diuidũt. Qndo gͦ
dicit qͣrta uigilia noctis uenis
ad eos dñm: ostendit tota no.

Expanded text:
inviti, et retractantes apostoli a Domino recesserant, ne illo absente, naufragia sustinerent. Denique Domino in montis cacumine commorante, statim ventus contrarius oritur, et turbat mare, et periclitantur apostoli, et tiones et vigiliae militares in terna horarum spatia dividuntur. Quando ergo dicit, quarta vigilia noctis venisse ad eos Dominum, ostendit tota no
Abbreviated transcription (Latin):
iscipłis p̾cepit tͣnͣs mi.¬
fretare: et ꝯpellit ut a¬
scendant in nauicłam. Quo
ceptoris ne puncto quidẽ tẽpo¬
ris ab eo uolunt separari. E
dimissa turba: ascendit ĩ ms¬
tem solus orare. Si fuissẽt ñ
eo discipłi. petrus. ⁊ iacobus ⁊
iohẽs qui uiderant głam trans¬
formati: forsitan ascendissẽt
in montẽ cũ eo. Sed turba ad
sublimia sequi ñ potest: nisi do
rit in deserto. Lectio.¬
uod autem ascendit so¬
lus orare ñ ad eũ refer
qui de quinq panib qͥnq mi¬
lia saciauit hominsi. excepuis

Expanded text:
iscipulis praecepit transfretare, et compulit ut ascenderent naviculam: quo praeceptoris ne punctum quidem temporis ab eo volunt separari. Et dimissa turba, ascendit in montem soeo discipuli Petrus, et Jacobus, et Joannes, qui viderant gloriam transformati, fin montem cum eo; sed turba ad sublimia sequi non potest, nisi docrit in deserto. Quod autem ascendit solus orare, non ad eum referas qui de quinque panibus quinque millia
Abbreviated transcription (Latin):
rat ꝯmoratus: pace inter cle¬
ricos reformata. cũ iam regre¬
di ad monasteriũ cogitaret.
uiribz corporis cepit repente
destitui: ꝯuocatisq discipulis
indicat iam se resolui. Tum uͦ
meror et luctus omniũ: nox u¬
na plangentiũ. Cur nos pat̾
deseris: aut cui nos desolatos re-¬
linquis: Inuadent gregem tuũ
lupi rapaces. Et quis eos a mor¬
sib nr̃is ꝑcusso pastore prohibe¬
bite Scimus quidem desid̾are
te xp̃m: s salua tibi sunt tua
p̾mia nec dilata minuentur:
nr̃i potius miserere quos deseris.
Tunc ille motus hus fletibus:
nt totus semꝑ in dño miscdie
uiscerib asfluebat: lacrimasse
phibetur. Conu̾susq ad dñmꝰ
hac tantũ flentib uoce respõdirt
Dñe si adhuc ppło tuo sum ne¬
cessarius. nõ recuso laborem:

Expanded text:
rat, commoratus, pace inter clerat, commoratus, pace inter clericos restituta cum iam regredi ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocatisque fratribus indicat se iam resolui. tunc uero maeror et luctus omnium et uox una plangentium: cur nos, pater, deseris? aut cui nos desolatos relinquis? inuadent gregem tuum lupi rapaces: quis nos a morsibus eorum percusso pastore prohibebit? scimus quidem desiderare te Christum, sed salua tibi sunt tua praemia nec dilata minuentur: nostri potius miserere, quos deseris. tunc ille motus his fletibus, ut totus semper in Domino misericordiae uisceribus afluebat, lacrimasse perhibetur: conuersusque ad Dominum hac tantum flentibus uoce respondit: Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non r
Abbreviated transcription (Latin):
us int̾ se discordantib pacẽ
cupiens reformare: licet finẽ
dierũ suoꝵ ñ ignoraret. profi¬
cisci tam̃ ob istius modi cau¬
sam ñ recusauit: bona hanc
uirtutũ suarũ ꝯsummationẽ
existimans. si pacẽ eccle reddi¬
tam reliquisset. Ita ꝓfectꝰ cũ
suo illo ut semper frequentis¬
simo discipłoꝵ scissimoq co¬
mitatu. mergos in flumine
et rapacẽ ingluuiẽ assidus
urgere capturis. Forma in qͥt
hec demonũ est. Insidiantur
incautis. capiunt nescientes.
captos deuorant. exsaturari¬
q ñ queunt deuoratis. Impe¬
rat deinde potenti uirtute u̾bo¬
rum: ut eum cui innatabãt
gurgitẽ relinquentes. aridas
peterent desertasqz regiones: eo
nimirũ circa aues illas usus ĩ¬
perio.quo demones fugare ⁊su¬
euerat. Ita grege fc̃o om̃s ille
to flumine. montes siluas qz
petierunt: ñ sine admiratione
multoꝵ. qui tantã in martino
uirtutẽ uiderent. ut etiã anib
liqͣndiu gͦ in nico illo
uel in eccl̃a ad quã ie-¬

Expanded text:
rdantibus pacem cupiens reformare, licet finem dierum suorum non ignorasset, proficisci tamen ob istius modi causam non recusauit, bonam hanc uirtutum suarum consummationem existimans, si pacem ecclesiae redditam reliquisset. /ita profectus cum suo illo, ut semper, frequentissimo discipulorum sanctissimoque comitatu mergos in flumine et rapacem ingluuiem adsiduis urguere capturis. forma, inquit, haec daemonum est: insidiantur incautis, capiunt nescientes, captos deuorant exsaturarique non queunt deuoratis. imperat deinde potenti uerbo, ut eum, cui innatabant, gurgitem relinquentes aridas peterent desertasque regiones, eo nimirum circa aues illas usus imperio, quo daemones fugare consueuerat. ita grege facto omnes in to flumine, montes siluasque petierunt, non sine admiratione multorum, qui tantam in Martino uirtutem uiderent, ut etiam aui- bus andiu ergo in uico illo uel in ecclesia, ad quam ie
Abbreviated transcription (Latin):
afferte inquit infantẽ ad me
Cũq oblatꝰ fuiss infans tri-¬
ginta dies ab ortu habens: a¬
it ad eũ brictius ep̃e Adiuro
te per ih̃m xp̃m filiũ dei omni-¬
p atis: ut si ego te generaui.
corã cunctis edicas. Et ille ĩ
opłis autẽ rogantibus
ut quis eẽt pater int̾ro-¬
ep̃s. Non est hoc meũ. Quod
ad me ꝑtinuit sollicitus fui.
uobis si aliquid suppetit per
nos relute. Tunc illi magicis
insurgunt ꝯtͣ eũ in una ꝯspi-¬
ratione.Et trahentes scm̃ bri-¬
tiũ ep̃m: dicebant. Non diu-¬
ius nobis falso pastoris nõie
dominaberis.¬

Expanded text:
Adferte', inquid, 'infantem ad me'. Cumque oblatus fuisset infans, triginta dies ab ortu habens, ait ad eum episcopus: 'Adiuro te per Iesum Christum, filium Dei omnipotentis, ut, si ego te generavi, coram cunctis edicas'. Et ille: opulis autem rogantibus, ut quis esset pater interro: 'Non est hoc meum. Quod ad me pertinuit, sollicitus fui; vobis si aliquid suppetit, per vos quaerite'. Tunc illi magicis insurgunt contra eum in una conspiratione, et trahentes eum, dicebant: 'Non diutius nobis falso pastoris nomine dominaberis
Abbreviated transcription (Latin):
quindecim graduum
psalmos. quin decim
ascensionis gradus.
Nam quia templũ ĩ
forinsecus eratz adiri
nisi gradibus nõ ua-¬
lebat. In horũ itaq
uno beatã uirginem
mariã paruulam pa¬
rentes constituerunt.
Cũqz ip̃i uescimenta
que in itinere habue¬
rant exuerent. et cul¬
lioribus ex more ues¬
sibus se et mũdiorib
induerent: uirgo dm̃i
cunctos sigillatim gͣ¬
dus sine ducẽtis et
leuantis manu ita as¬
sendit. ut ꝑfct̾e etati ĩ
hac duntaxat causa
nihil deesse putares.
Iam quippe dñs in
u̾ginis sue infantia.
magnũ quid oꝑabat᷑
et quã ta futura essec
huius miraculi ĩdi.¬
cio p̃monstrabat. uiii¬
Gur sacrificio
secandũ cõsuetu-¬
dinem legis celebra¬
to et uoto perfecto: u̾-¬
ginẽ intra septa tem¬
pli. cũ aliis u̾ginibꝰ
ĩbidẽ educandam di
processu et u̾tutibus
prosiciebat. et iuxta
psamistam. pater et
mater dereliquerãt
eam: dñs aũt assũp¬
sit eã. Quotidie nãq
ab angelis frequen¬
tabatur : quotidie di¬

Expanded text:
quindecim graduum psalmos, quindecim ascensionis gradus. Nam quia Templum eraforinsecus erat, adiri nisi gradibus valebat. In horum itaque uno, beatam virginem Mariam parvulam parentes constituerunt. Cumque ipsi vestimenta quae in itinere habuerant, exuerent, et cultioribus ex more vestibus se et mundioribus induerent, virgo Domini cunctos sigillatim gradus, sine ducentis et levantis manu ita ascendit, ut perfectae aetati in hac dumtaxat causa nihil deesse putares. Jam quippe Dominus in virginis suae infantia magnum quid operabatur: et quanta futura esset, hujus miraculi indicio praemonstrabat. Igitur sacrificio secundum consuetudinem legis celebrato, et voto suo perfecto, Virginem intra septa Templi, cum aliis virginibus ibidem educandam dimprocessu et virtutibus proficiebat: et juxta, Psalmistam, pater et mater dereliquerant eam: Dominus autem assumpsit eam . Quotidie namque ab angelis frequentabatur: quotidie di
Abbreviated transcription (Latin):
huius auctor est fidei debita reli¬
gione uenerem᷑. Apl̃i namq la-¬
tino sermone dicunt᷑ missi. Qͥ
gͦ honorant missos. manifestũ
est eos honorare mittentẽ: qͣm
dignitas que defert᷑ ministris.
illi sine dubio cuius ministri
st̃ exhibetur. ut ait ip̃e saluator
ad discipłos suos. Qͥuos audit
me audit: et qui uos recipit.
me recipit.¬

Expanded text:
hujus auctor est fidei, debita religione veneramur. Apostoli namque Latino sermone dicuntur missi; qui ergo honorant missos, manifestum est eos honorare mittentem; cum dignitas quae defertur ministris, illi sine dubio cujus ministri sunt exhibetur, ut ait ipse Salvator ad discipulos suos: Qui vos audit me audit, et qui vos recipit me recipit
Abbreviated transcription (Latin):
noui sacerdotis p̾co qͣm successor
et heres existere uet̾is: maluit
doctus in sp̃u uocatis in desertũ
ppłis noui testamenti sacramẽ¬
ta p̾dicare: qͣm ad se uenientib
in templũ glosissimo illo tunc
temporis sacerdotii ueteris of¬
ficio p̾esse.

Expanded text:
novi sacerdotis praeco, quam successor novi sacerdotis praeco, quam successor et haeres existere veteris. Maluit doctus in spiritu vocatis in desertum populis Novi Testamenti sacramenta praedicare, quam ad se venientibus in templum, gloriosissimo illo tunc temporis sacerdotii veteris officio praeesse.
Abbreviated transcription (Latin):
Edemptor etenĩ nr̃ in
carne apparens sicut
rex nobis fieri dignatus est.
regnũ celeste tribuendo: ita e¬
tiam pontifex factus ẽ semetip¬
sum pro nobis offerendo hostiã¬
deo in odorẽ suauitatis. Unde
scͥtũ est. Iurauit dñs et ñ pe¬
nitebit eũ: tu es sacerdos inet̾¬
⁊num scd̃m ordinẽ melchisedech.
Melchisedech qͥipe ut legimꝰ sa¬
cerdos dei sũmi longe legalis
sacerdotii tempora p̾cessit: of¬
ferens dño ꝑanẽ et uinũ. Et
ideo redemptor nr̃ sacerdos eẽ
dicit᷑ scdm ordinẽ melchi sedech:
quia ablatis uictimis legalib
idest sacrificii genus in misti¬
um sui corporis ⁊ sanguinis.
in nouo testam̃to offerendũ
instituit. Quis ergo ꝯgruenti¬
us tnͣslationẽ legalis ⁊ susti¬
tutionẽ euͣngłii sacerdotii: qͣm
sũmi iuxta legẽ sacerdotis filius
ꝓph̾aret: Qͥ cum et ip̃e sũmus sa¬
cerdos scd̃m legẽ existere posse ui
deretur. maluit docente intrinse¬
cus in ꝯmutabili ratione u̾itatis

Expanded text:
edemptor etenim noster in carne apparens, sicut rex nobis fieri dignatus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis. Unde scriptum est: Juravit Dominus et non poenitebit eum , tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Melchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia ablatis victimis legalibus, idem sacrificii genus in mysterium sui corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo instituit. Quis ergo congruentius translationem legalis, ut substitutionem evangelici sacerdotii, quam summi juxta legem sacerdotis filius prophetaret? Qui cum et ipse summus sacerdos secundum legem existere videretur posse, maluit docente intrinsecus incommutabili ratione veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
confessione conclusit.
Eredo etiam Sacramenta
quae sancta credit et
Beneratur. Ecclĩa et
nominatim manem. et
Sinum quoc consecrantũr
in altari post consceraonem
Serum corgũs esðe Oni
in remissionem nr̃orum.
Salutis oeternoe. Ubdormiuit¬

Expanded text:
osuit et conclusit Credo etiam sacramenta, quae sancta credit et veneratur Ecclesia, et nominatim panem et vinum, quae consecrantur in altari, post consecrationem verum corpus esse Domini in remissionem peccatorum salutis aeternae. Cr
Abbreviated transcription (Latin):
Slon poss unt alii esse¬
lucernce ardenies. nisi
illi quĩ lumbos grecinos
habent. Qu cernce quidẽ
ehe possunt, ardentes esse
non possunt. Sdisi enĩ
ignis inferior extinguat.
Suxeriot lũcere non x̃t̃.

Expanded text:
» Non possunt alii esse lucernae ardentes, nisi illi qui lumbos praecinctos habent. Lucernae quidem esse possunt, ardentes esse non possunt. Nisi enim ignis inferior exstinguatur, superior lucere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
hos mundo: ip̃e utiq perdet. Qͥ
ustẽ odit utiq in hoc mũdo:
ustam eternã ip̃e custodit.¬
um. Magna et mira senten¬
na: quẽ admodũ sit homini ĩ
aiam suam amor. ut pereat.
obium ne pereat. Si male a¬
mau̾is: tunc odisti. Si bene o-¬
mis: tunc a masti. felices qui
odtunt custodiendo: ne ꝑdãt
amando. Sed uide. ne tibi sub¬
reras ut teip̃m uelis int̾imere.
sic intelligendo quod debes o-¬
disse in hoc mundo animam¬
inc enĩ quidã maligni
atq peru̾si. et in semet-¬
isis crudeliores et sceleratio¬
res homicide. flammis se do¬
nant: aquis p̾focant: p̾cipi-¬
tio collidunt et pereunt. Hoc
xp̃c ñ docuit: immo etiã dya-¬
bolo p̾cipitiũ suggerenti. redi
inquit retro sathanas. Scͥp¬
tum ẽ. non temꝑtabis dñm
deũ tuũ. Petro autẽ dixit: sig¬
inificans q̃ morte clarificatu¬
no ẽẽt deũ. Cũ eses unior cĩ¬
sedas te et ibas quo uolebas:
cũ autẽ senueris alter te cin¬
get. et feret quo tu ñ uis. U̾bi

Expanded text:
hoc mundo; ipse utique perdet: qui autem odit, utique in hoc mundo; in vitam aeternam ipse custodiet. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animamHinc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium suggerenti respondit: Redi retro, satanas; scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum . Petro autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
suã. perdet eam. Quod duobus
modis intelligi potest. Qͥ amãs
perdet: idest si amas perte. Si
cupis uitã tenere in xp̃o: noli
mortẽ timere pro xp̃o. Itẽ alis
modo. Qͥ amat aĩam suã. pl

Expanded text:
suam, perdet eam; quod duobus modis intelligi potest: qui amat perdet, id est si amas, perde, si cupis vitam tenere in Christo, noli timere mori pro Christo. Item alio modo: Qui amat animam sua
Abbreviated transcription (Latin):
t aut dñs demonstrarit
hoc erga proximos odi¬
um non de affectione procedere
sed de caritate addidit protinꝰ
dicens. Adhuc aut et animait
suã. Odisse itaq p̾cipim᷑ proxi¬
mos: odisse et aĩam nr̃am. Co¬
stat gͦ quia amando debet odis¬
se proximũ: qui sic eũ diligit
eius carnalib desideriis ñ ais¬
escimus: cum eius appetitur
frangimꝰ: eiusq uoluptatib
reluctam᷑. Que gͦ ꝯtẽpta ad
melius ducit᷑: quasi per odiũ
re ꝓximis nr̃is odii discretio-¬
nem debemus ut in eis et dili
gamus quod sunt: et habea-¬
mus odio quod in dei nobis
itinere obsistunt.

Expanded text:
t autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus, dicens: Adhuc autem et animam suam. Odisse itaque praecipimur proximos, odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum, qui sic eum odit, eius carnalibus desideriis non adquiescimus, cum eius appetitum frangimus, eius voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium re proximis nostris odii discretionem debemgamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
piritũ paraclytũ xp̃c pro¬
misit apłis. Quo autẽ
modo promiserit au̾tamꝰ. Si
diligitis me inquit mandata
mea seruate. et ego rogalo pa¬
trẽ. et aliũ paraclytũ dabit uo¬
bis. ut maneat uobiscũ in et̾nũ:

Expanded text:
piritum paracletum Christus promisit Apostolis; quo autem modo promiserit, advertamus. Si diligitis me, inquit, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum i
Abbreviated transcription (Latin):
arnulpho metensiũ urbis ep̃o
enutrit̾. ut patri ꝯregnaret atq
succederet: sicut de eo scriptũ est.

Expanded text:
Arnulfo Mettensium episcopo enutritus ut patri conregnaret atque succederet, sicut de eo scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
et industria dignꝰ ⁊ uirib fuit.
a sceptra regenda suscipiens. fr̃i¬
suo hailerto ñ sibi ut̾ino ad regẽ¬
dum ꝯcessisse pagos ⁊ ciuitates¬
citra ligerẽ et limitẽ quo tendit
partibz uasconie: seu et pirineos
montes sapienti usus ꝯsilio. ea
scilicet pactionis facta firmitate:
ne umqͣm adu̾sus ip̃m frat̾ eius
amplius quid de regno repeteret
pat̾no. Haibertus igit᷑ sedem te¬
nens. tolosanam. cũ et in parti¬
b prouincie regnaret aqͥtanie.
ñ post multũ temporis etiã totã
subegit uasconiã ditioni sue .i.ꝑ¬

Expanded text:
et industria dignus et viribus fuit. a sceptra regenda suspiciens, frrto non sibi uterino ad regendum concessisse pcitra Ligerim et limitem quo tenditur partibus Wasconiae seu et Pyrenaeos montes, sapienti usus consilio, ea scilicet pactionis facta firmitate, ne unquam adversus ipsum frater ejus amplius quid de regno repeteret paterno. Haribertus igitur sedem tenens Tolosanam, cum et in partibus provinciae regnaret Aquitaniae, non post multum temporis etiam totam subegit Wasconiam ditioni suae.
Abbreviated transcription (Latin):
nire. Uerumtam̃. qͣntũ nobis
dñs donare dignat᷑. mo nr̃a et
ur̃a capacitate. quid dicere debea¬
mꝰ. et quid audire debeatis attẽ¬
dens: per nos lim̃i. quod possumꝰ
sumite. et ab illo. quod ñ possu

Expanded text:
re. Verumtamen quantum nobis Dominus donare dignatur, pro nostra et vestra capacitate, quid dicere debeamus, et quid audire debeatis, attendentes, per nos, charissimi, quod possumus sumite, et ab illo quod non possu
Abbreviated transcription (Latin):
ueo ex francoꝵ regib ut p̾fatũ
est. primo ad fidem xp̃i au̾so qͣrt̾
extitit seu etiã filii eius dagober¬
ti regis incliti: qui a beatissimo

Expanded text:
eo ex Francorum regibus ut praefatum est primo ad fidem Christi converso quartus exstitit, seu etiam filii ejus Dagoberti regis inclyti, qui a beatissimo
Abbreviated transcription (Latin):
lut quoddã
sydus. splen¬
o acceptabilis deo: atq bonis ho¬
minib amãbilis. ac laudabil
iusticie. et sc̃itãtis mito. Hec
claro satis extitit oriunda ger¬
mine. ernaldo nõbili edita ge¬
ape: et lĩchia genitrĩce. ex
agili pugnaciq uascõꝵ gente.
Huius autẽ gentis antiquiores
dam opido. iuxta pirmeũ sito.
sic cognominati. s põstea uas¬
cõnes quasi uaccõnes demutãta
c. in .s. litteram nuncupati: et
ip̃oꝵ regio que antea dicebãtur
uacceia. appellata est uasconia.
uius incole. licet illo .iiͣ.¬
tempore pene omnes de-¬
monicis eẽnt dediti cultib. a d̾o
tam̃ preelecta rictrudis sic ex e¬
isdem impiis et sine deo prodiit
hominib: ueluti solet rosa de
spinosis efflorere sentib: q̃ ab
ip̃is in cunabulis cũ etatis tene¬
re prouectib. honestis est alta ⁊
instituta morib. Fuit u̾o tẽporib
clotarii regis magni. qui a clodo

Expanded text:
lut quoddam sidus spleno acceptabilis Deo atque bonis hominibus amabilis, ac laudabilis justitiae atque sanctitatis merito. Haec claro satis exstitit oriunda germine, Ernoldo nobili edita genitore, et Lichia genitrice ex agili pugnacique Wasconum gente. Hujus autem gentis antiquiores dam oppido juxta Pyrenaeum sito sic cognominati, sed postea Wascones quasi Vaccones demutata c in s litteram nuncupati: et ipsorum regio quae antea dicebatur Vacceia, appellata est Wasconia. Cujus incolae, licet illo tempore pene omnes daemonicis essent dediti cultibus, a Deo tamen praeelecta Rictrudis sic ex eisdem impiis et sine Deo prodiit hominibus, velut solet rosa de spinosis efflorere sentibus: quae ab ipsis incunabulis cum aetatis tenerae provectibus, honestis est alta et instituta moribus. Fuit vero temporibus Chlotharii regis magni, qui a Chlodo
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo gͦ dñs dicit. si
diligitis me mandata me¬
a seruate. et ego rogabo patrẽ
et aliũ paraclytũ dabit uobis:
cum hoc dicat de sp̃u sc̃o: quem
nisi habeamꝰ. nec diligere deum
possumꝰ. nec eius mandata ser-¬
uare: Quomͦ diligimꝰ ut eũ ac¬
cipiamꝰ: quẽ nisi habeamꝰ delo¬
gere ñ ualemꝰ: Aut quom̃ man¬

Expanded text:
nus dicit, Si diligitis me, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis; cum hoc dicat de Spiritu sancto, quem nisi habeamus, nec diligere Deum possumus, nec ejus mandata servare? Quomodo diligimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, diligere n
Abbreviated transcription (Latin):
qui hec fieri cog̾ent: et iussert
nuitatib iude sacrificare. Et cõ¬
gregati st multi de ppło ad eos
qui reliquerant legem dñi: et
fecerunt mala super t̾ram. Et
effugauerunt ppłm isrł in abdi¬
tis: et in abscondins fuguiuo¬
rum locis. Dnͣc.¬

Expanded text:
t iusserunt civitatibus Iudae sacrificare et congregati sunt multi de populo ad eos qui dereliquerant legem Domini et fecerunt mala super terram et effugaverunt populum Israhel in abditis et in absconditis fugitivorum locis d
Abbreviated transcription (Latin):
nire. Uerumtam̃. qͣntũ nobis
dñs donare dignat᷑ po nr̃a et
ur̃a capacitate. quid dicere debea¬
mꝰ. et quid audire debeatis attẽ¬
dens: per nos lim̃i. quod possumꝰ
sumite. et ab illo. quod ñ possu

Expanded text:
ire. Verumtamen quantum nobis Dominus donare dignatur, pro nostra et vestra capacitate, quid dicere debeamus, et quid audire debeatis, attendentes, per nos, charissimi, quod possumus sumite, et ab illo quod non possu
Abbreviated transcription (Latin):
gesimo nono. Nos iudei ꝯscͥp¬
simꝰ uobis. in tribulatione et ĩ¬
petu qui superuenit nobis in
istis annis: ex quo recessit ia¬
son a scã t̾ra et a regno. Portã
succenderunt: et effuderunt sã¬
guinẽ innocentẽ. Et orauimꝰ
ad dñm et exauditi sumꝰ: et ob¬
tulimꝰ sacrificiũ et similaginẽ:
et accendimꝰ lucernas. et propo¬
suimꝰ panes. Et nũc frequenta¬
te dies scenophegie mensis cas¬
leu: anno centesimo octogesi¬

Expanded text:
gesimo nono nos Iudaei scripsimus vobis in tribulatione et impetu qui supervenit nobis in istis annis ex quo recessit Iason a sancta terra et a regno portam succenderunt et effuderunt sanguinem innocentem et oravimus ad Dominum et exauditi sumus et obtulimus sacrificium et similaginem et accendimus lucernas et proposuimus panes et nunc frequentate dies scenophegiae mensis casleu anno centesimo octogesi
Abbreviated transcription (Latin):
mniũ quidem
scaꝵ solẽnita¬
tum dilectissi-¬
mi totus mun¬
dus est particeps:
et unius fidei pietas exigit. ut
quicquid pro salute uniu̾sorũ

Expanded text:
mnium quidem sanctarum solemnitatum, dilectissimi, totus mundus est particeps, et unius fidei pietas exigit ut quidquid pro salute universorum
Abbreviated transcription (Latin):
mus poscite.¬
piritũ paraclytũ xp̃c pro¬
misit apłis. Quo autẽ
modo promiserit au̾tamꝰ. Si
diligitis me inquit mandata
mea seruate. et ego rogabo pa¬
trẽ. et aliũ paraclytũ dabit uo¬
bis. ut maneat uobiscũ in et̾nũ:

Expanded text:
mus poscite.piritum paracletum Christus promisit Apostolis; quo autem modo promiserit, advertamus. Si diligitis me, inquit, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum i
Abbreviated transcription (Latin):
Ogitis me
o paula ⁊
enstochiũ
immo sa¬
me ꝯpellit .
qui nobis
dudum tractatib loqui ꝯsue¬
ueram: ut nouo loquendi ge¬
nere. scĩs q̃ uobiscũ degũt uir¬
ginib. latino utens eloqui¬
o exhortationis gr̃a sermonẽ
faciã de assũptione bẽ ⁊ gło¬
se semper uirginis marie:

Expanded text:
ogitis me, o Paula et Eustochium, imo chame compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae,
Abbreviated transcription (Latin):
mo octauo.
opulus qui est in ihero¬
solimis et in iudea. se¬
natusq et iudas. aristobolo ma¬
gistro ꝑtholomei regis. qui ẽ
de genere cristoꝵ sacerdotum.
et hiis qui in egypto st̃ iudeis:
salutẽ et sanitatẽ. De mag¬
nis periculis a deo lib̾ati. ma¬
gnifice gr̃as agimꝰ ip̃i: utpote
qui adu̾sus talẽ regẽ dimi¬
cauimus. Ip̃e enĩ ebullire
fecit de perside eos qͥ pugna¬
Nam cũ in perside eẽt dux
ip̃e. et cũ ip̃o im mensus ex̾ci

Expanded text:
mo octavo populus qui est Hierosolymis et in Iudaea senatusque et Iudas Aristobolo magistro Ptolomei regis qui est de genere christorum sacerdotum et his qui in Aegypto sunt Iudaeis salutem et sanitatem de magnis periculis a Deo liberati magnifice gratias ipsi utpote qui adversus talem regem dimicavimus ipse enim ebullire fecit de Perside eos qui pugnanam cum in Perside esset dux ipse et cum ipso inmensus exerci
Abbreviated transcription (Latin):
quibdd̾ expone. ꝙͣ rem ita moleste
suscepimꝰ. ac sumꝯ uehem̃ti ꝯ as¬
pnatint ea q̃ priꝯ dc̃a fuãnt. inge¬
mitum ⁊ tristiciam ñt̾emꝰ. qrĩ
imo se ore cũ iois landibox lau

Expanded text:
quibusdam exponere. Quam rem ita moleste suscepimus, ac sumus vehementius aspernati, ut ea quae prius dicta fuerant in gemitum et tristitiam verteremus, quia in uno se ore cum Jovis laudibu
Abbreviated transcription (Latin):
neccͣitate nob̾ inpacta: ut eti¬
am occidi ab cis digamꝰ mag̃
qͣm eos occidendos nr̃i su dicii
inferamꝰ. Iõ. Qui es eccłepͥn¬
tas nr̃a. cuiꝰ munstio quies ad
stracuiꝰ ministĩo. seu̾itas tem

Expanded text:
necessitate nobis impacta, ut etiam occidi ab eis eligamus potius, quam eos occidendos vestris judiciis ingeramus . C. IV. Quies eccleuestra, cuius ministerio quies adistra, cuius ministerio seueritas tem
Abbreviated transcription (Latin):
quib ħ paciebatur: crucifrxꝰ
occroi ꝓ quib ait meruce pen¬
dens. Pat̾ignosce ilł. qr nesci
p̾ceptum dñi ⁊ mag̃ri sui ipdr
implesse. Ubi ⁊ ꝑcussus infaci¬
em dix̾ principi sac̃dotum. per¬
cuciat te d̃s parios dealbate. Se¬
stantib dr̃etur ĩiuriam facia
principisac̾dotum. irridens cox
a̾moñe noluit quid dix̾it. ut ꝗ
sapentin telligent iam destruẽ¬
dum ẽe maduentum xp̃i parie¬
tem de albanim. ħ ẽ ypocrisim
cim fr̾es: quiã pͥnceps ẽ Scͥptũ
ẽ N. principi ppłi inei ñ maled¬
ices. Cũ ꝓcul clubio qui ĩ eodẽ
ppło creuerat. atq in lege fue¬
rat eruditꝰ. illum pͥncipem sa¬
benniol encia nereddatur ma¬
lũ ꝓmalo: semꝑ ĩuoluntate cõ¬
plenda. Agenda sunt au młra¬

Expanded text:
quibus haec patiebatur, crucifixus occidi, pro quibus ait in cruce pendens: Pater, ignosce illis, quia nesciceptum domini et magistri sui uidetur implesse, ubi etiam ipse percussus in faciem dixit principi sacerdotum: Percutiet te deus, paries dealbate. semstantibus diceretur: Injuriam facis principi sacerdotum? irridens eos admonere voluit quid dixerit, ut qui saperent intelligerent jam destruendum esse adventu Christi parietem dealbatum, hoc est hypocrisim vi, fratres, quia princeps est. Scriptum est enim: Principi populi tui non maledices, cum procul dubio, qui in eodem populo creuerat atque ibi lege fuerat eruditus, illum principem sabeniuolentia, ne reddatur malum pro malo, semper in uoluntate complenda est. agenda sunt au
Abbreviated transcription (Latin):
xxuiii. Cnstodi intꝰ innocenti¬
am tuam. ubinemo oppͥmit ca¬
usamtua m. preualebit urte fal¬
sum testimoniũ s ap̃ homines.
a clicenda e: qñ d̾s erit iudex. aliꝰ
testis quam conscientia tua nõ
entiam tuam: nolitim̾e cãm¬

Expanded text:
. Custodi intus innocentiam tuam ubi nemo opprimit causam tuam. Praevaluit in te falsum testimonium, sed apud homines.a dicenda est? Quando Deus erit judex, alius testis quam conscientia tua non entiam tuam noli time
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ absentiam mod̾atoris uiditi¬
um ꝓmisit cos ẽe secuturos. calca
ille ẽ qui cłicum lacesẜit adnemat.
ut eccle uira que uetusti principes
assi dua sanctõe firmar̃. impetitis

Expanded text:
 absentiam moderatoris judicium promisit eos esse secuturos, calcatille qui clericum lacessit adveniat, ut Ecclesiae jura quae vetusti principes assidua sanctione firmarunt, impetitis
Abbreviated transcription (Latin):
aice ꝓfessionis extitit. manci¬
puim iuiris sui qd̃ an paucos
nerꝯꝰ ostñcdit eo ꝙ dicat sibi ab
dño signacłm circũcisioĩs infi¬
xim. Qua ꝓpt̾ ur̃a diligenter
int̾utr̃q sollicita cura reꝵ fide¬
łr examinet u̾itatem. qͣtinus.
nec religio tem̾ata uideatur: n
ẜuus hac obiectõe m̃titꝰ ꝯpetẽ¬
tio uira dñi declinare s tendat.

Expanded text:
aicae professionis exstitit mancipium, juris sui quod ante paucos nexus ostendit, eo quod dicat sibi ab domino signaculum circumcisionis infixum. Quapropter vestra diligenter inter utrumque sollicita cura rerum fideliter examinet veritatem, quatenus nec religio temerata videatur, nec servus hac objectione mentitus competentis jura domini declinare contendat.
Abbreviated transcription (Latin):
miũg. Non ẽnm eos homici¬
das arbitramur. quor adu̾sꝰ
excõicatos catholice ⁊cloma
matͥs clisciplina ⁊eẜatur teno¬
re ꝙͣ cdixiniꝰ peni tentiam eis
mdicito congruentem. q̃ dini¬
ne simplicitatis occłos adn̾sꝰ
se complacareualeat. ⁊ for¬
te quid chuplicitatis ꝓ huma¬
na fragilitate in codꝰ flagitio

Expanded text:
rum: Non enim eos homicidas arbitramur, quos adversus excommunicatos, catholice zelo mamatris disciplina deseratur, tenore, quem diximus penitentiam in eis indicito congruentem, qua divine simplicitatis oculos adversus se complacare valeant, si forte quid duplicitatis pro humana fragilitate in eodem flagitio
Abbreviated transcription (Latin):
sq pontificis suꝑmissir millũ
p̾sumat ad sclare iuditiũ attra¬
bere. neclaico quẽlibet clicum

Expanded text:
sque pontificis sui permissu nullus praesumat ad saecularem judicem attrahere, nec laico quemlibet clericum
Abbreviated transcription (Latin):
denturinclulta firmam⁊ cũ nilli
cdubium sit ꝙ ñ solum pontifica¬
lis causatõ. s om̃is sc̃e religioms
relatõ ad sedem apłicam qͣiad ca¬
normã sum̾e. un assũpsit exordiũ
ne capud instõnis uideat᷑ obmit¬
ti. Cui ꝯauctoritatis sanctõm õs

Expanded text:
dentur indulta, firmamus: quum nulli dubium sit, quod non solum pontificalis causatio, sed omnis sanctae religionis relatio ad sedem apostolicam quasi ad canormam sumere, unde sumpsit exordium, ne caput institutionis videatur omittere. Cujus auctoritatis s
Abbreviated transcription (Latin):
uiee sac cognitoris. nlła eis post
sliquid em̾fit. usq ad p̾lictam
qͣntitatem .x. libraꝵ auri appellã¬
tões adiiros spectabiles comit¬
es forte ut ꝓ consules uł p̃tores
uł mod̾atores quib sp̃alit̾ casd̃
lites pagendas deputammꝯ. re¬
similitudinẽ p̃fectiangustalis
⁊ c̃ãs sine sꝑe quid̃ appellatõnis
D̾itñ ⁊ legum timore p̾ferant d̾¬
cidendas. Orientał aut̃ tractus
cãs appellatõe suspensas. ⁊ usqad
x. libraꝵ auriq̃ntitatem limita¬
tas adiurum spectabile̾ comitẽ¬
indices. ñ adalios cadem spectab¬
ĩlitate decoratos indices suas tñs¬
mittant appellatões mlitib qͣn¬
tecũq sint qnͣtitatis. cũ ñ oporte¬
at ad cõpares iudices appellatões
ex sacris scͥmis more solito quã p̃
a nobdatis sin̾sint spectabłes iu¬
dices intͣmemoratam qnͣtatem
referatur. Si aut̃ ut illustͤs sint
dati a nob nidices. quib apices

Expanded text:
vice sacri cognitoris, nulla ei penitus post aliquid emerserit, usque ad praedictam quantitatem decem librarum auri appellationes ad viros spectabiles, comites forte, vel proconsules, vel praetores, vel moderatores, quibus specialiter easdem lites peragendas deputavimus, resimilitudinem praefecti augustalisas sine spe quidem appellationis, Dei tamen et legum timore perferant decidendas. Orientalem autem tractum causas appellatione suspensas, et usque ad decem librarum auri quantitatem limitatas, ad virum spectabilem comitedices non ad alios eadem spectabilitate decoratos judices suas transmittant appellationes in litibus, quantaecunque sint quantitatis quum non oporteat ad compares judices appellationes ex sacris scriniis more solito quam praa nobis datis, si non sint spectabiles judices, intra memoratam quantitatem referetur. Si autem vel illustres sint dati a nobis judices quibus apices
Abbreviated transcription (Latin):
pellau̾it. ⁊ post ea contͣ scͥptũ sit.
an appellare alitũs. pͥdem sibi e¬
ditis possit. quia quitũc ñ appel¬
lanit. u̾ ẽẽ que seͥpta sunt. ꝯsen¬
sisse iudetur. Nec auchiendie̾ si
clicat euentũ sypti sac̾ sesustimi¬

Expanded text:
pellauerit et postea contra eum rescriptum sit, an appellare a litteris pridem sibi editis possit? quia qui tunc non appellauit, uera esse quae scripta sunt consensisse uidetur: nec audiendus est, si dicat euentum rescripti sacri se susti
Abbreviated transcription (Latin):
ris tunc solet eis in sulam assig¬
nare. Rursus illud ind̾end̾ ẽ. Sĩ
m̃datiis ap̃ principem orn̾auit
eum quem deportand̾ laborat. ĩ¬
tͥcludit mam ꝓuocandi. Quidg¬

Expanded text:
is tunc solet insulam assignare. Rursus illud verendum est, si mendaciis apud principem oneravit eum, quem deportandum laborabat, intercludi illi viam provocandi. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si quid̃ gͣuiora sunt cmina ob
que appellatio int̾posita c̃ lciuuꝰ
ant̾̃ io ꝓpt̾ quod ñ appellauitire¬
cipienda c̃ omĩno appellatio. et
diffenda pena. Siu̾o gramorem

Expanded text:
na, ob quae appellatio interposita est, levius autem id, propter quod non appellavit, recipienda est omnimodo appellatio et differenda poena: si vero graviorem
Abbreviated transcription (Latin):
s humana fc̃a n possunt inpime
calcarr quid de cis manebit qui
catur puelle qñ coacte impio pa¬
rentum: datur intelligi qd̾si co¬
bitur .pꝰ .xii. annũ lib̾m c̃ arbit᷑¬
um necmelectõe ꝓpo̾iti cogit᷑ soci

Expanded text:
 humana pacta non possunt impune calcari, quid eos manebit, quicatur: Puellae, quae non coactae imperio parentum, datur intelligi, quod si cobitur, post XII annum liberum est arbitrium, nec in electione propositi cogitur sequi
Abbreviated transcription (Latin):
uult peccat. Om̃s quippehomi¬
nes quiscientes faciunt ꝙ ñlic
nellent lic̾e̾. usq ad eoip̃m pecca¬
re nemoappetit. ꝓpt̾ hoc ip̃m pecc
atum. s ꝓpt̾illud quod ex eo cõ¬
relatum ꝑ eq̃ ẽ. eos qui ĩ uiriam
patipossunt. ⁊ fac̾e̾ possũt. Sa¬
nesunt quidam qui face̾ ñ pos¬
sunt. ut puta furiosus.⁊ impu¬
bes: qui doli capax ñc̃. Namq
hii patimiuriam sołnt ñ fac̾e
cum enim iniuria exaffectu fa¬
cientis consistat. conseq̾ns erit
dic̾e hos siue pulsent. ainc cõui¬
tiuim dicant. miuriam fecisse ñ
urd̃i. Itaq pati quis imiuriam
⁊ siñ sentiat pot̃. Fac̾e nemouͦ nͥ¬
at cui faciat. Qrsi quis piocum
penciat. aut dum certat: ĩuiria¬
rum ñ tenetur.Si quis hominẽ
libmceciełit: dum putat ẜuũ¬

Expanded text:
qui peccat. omnes quippe homines, qui scienter faciunt quod non licet, uellent licere; usque adeo ipsum peccare nemo appetit propter hoc ipsum, sed propter illud quod ex eo corelatum peraeque est, eos, qui injuriam pati possunt et facere posse. Sane sunt quidam, qui facere non possunt, utputa furiosus, bes, qui doli capax non est: namque hi pati iniuriam solent, non facere. cum enim iniuria ex affectu facientis consistat, consequens erit dicere hos, siue pulsent siue conuicium dic‹a›nt, iniuriam fecisse non uideri.Itaque pati quis iniuriam, etiamsi non sentiat, potest, facere nemo, nat cui faciat. Quare si quis per jocum percutiat, aut dum certat, injuriarum non tenetur. Si quis hominem liberum caeciderit, dum putat
Abbreviated transcription (Latin):
qm eadem ñ fu̾it subscͥpta relatõ.
ne quid ꝙ ad cautelam ꝑtinet o
suffultum genuam teꝓficisci ne¬
cesseẽ. ⁊ quiã illic młtimedio lanẽ¬
sium coacti barbarica feritate cõ
nu̾a eos diu̾sitas ab electo̾is umi

Expanded text:
m eadem non fuit subscripta relatio, ne quid quod ad cautelam pertinet omsuffultum Genuam te proficisci necesse est. Et quia multi illic Mediolanensium coacti barbarica feritate consnulla eos diversitas ab electionis uni
Abbreviated transcription (Latin):
ne ad pontificatꝰ ordinẽ clege¬
rint. siñ q̃lib ambiguitate: uł
cc̃cdictõe more canomico ꝯsec̃re.
⁊ clũ ꝯsectus fu̾it: legati ad no
uł ad successores nr̃os reges fr¬
ancoꝵ drrigantur. qui int̾ no

Expanded text:
ne ad pontificatus ordinem elegerint sine qualibet ambiguitate vel contradictione more canonico consecrary, et dum consecratus fuerit, legati ad nos vel ad successores nostros reges Francorum dirigantur, qui inter no
Abbreviated transcription (Latin):
nemus ⁊ irrefragabilit̾ affir
cicie uł timoris aut mumis per¬
temptet auferte. neccca d̾i adm
chilum religatur. Quod qnifac̾e
cam sine dubio subeat ultõem.
Et quod eccłe imiuste ablatũ est
redd̾e compellatur ita ut deĩcers

Expanded text:
nemus et irrefragabiliter affirmcitiae, vel timoris, aut muneris pertentet auferre, ne ecclesia Dei ad nihilum redigatur. Quod qui facercam sine dubio subeat ultionem, et quod ecclesiae injuste ablatum est reddere compellatur, ita ut deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
nori etate ut religionis tonsu¬
stem inutroq sexu filiis auimꝰ
aut ambo parentes dedint for¬
te aut uolentib aut nesciẽtib
ad scłarem reu̾ti h̾itum ip̃is fili¬
ti ꝙ tonsuram aut religiosam
filios suos religioni ꝯtrat̾e nõ
ẽc. postea u̾o ancũ noluntate pa¬
rentuni: ansi sue deuoto̾is sit
solitarnm uotum: erit filus li¬
citum religionis assim̃e cultũ.
tectus fũt attigisse tnͣsgressioe¬
⁊ excõi cõis censuramaccpiat

Expanded text:
 vel religionis tonsuram in utroque sexu filiis aut unus aut ambo parentes dederint forte, aut nolentibus aut nescientibus ad saecularem reverti habitum ipsis filiti quod tonsuram aut religiosam filios suos religioni contradere non esse. Postea vero an voluntate parentum, an suae devotionis solitarium sit votum, erit filiis licitum religionis assumere cultum.detectus fuerit attigisse transgressionem, excommunicationis censuram accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
nis xͥ alienũ. ex quo illũ ꝯstat ex¬
ecrabłe xp̃o ppetrasse flagitin.
ille qui hunc ordinẽ mimeꝵ fu¬
erit datõe lucratꝰ. ⁊ suscepti ho¬
noris gra Iu prmetur.⁊i mõas

Expanded text:
nis alienum, ex quo illum constat exsecrabile Christo perpetrasse flagitium. ille qui hunc ordinem muneris fuerit acceptione lucratus, et suscepto honoris gradu privetur, et in monas
Abbreviated transcription (Latin):
tus c̃. ep hr̃a significante scͥptã.
ñ eum fuisse consũmate ꝑfecte¬
q uirtutis : qui potu̾it memoĩ
am uend̾e mortuoꝵ. Sciant igi¬
tur qui sepuleͣuenclunt nolun¬
tarie. nec cognnturut accipiãt
p̾cium. S a nolentib quicquã
extorq̃nt mutari nom̃ suum.¬

Expanded text:
tus est Ephrau, significante Scriptura, non eum fuisse consummatae et perfectae virtutis, qui potuerit vendere memoriam mortuorum. Sciant igitur qui sepulcra vendunt voluntarie, et non coguntur ut accipiant pretium, sed a nolentibus quidquam extorquent, mutari nomen suum
Abbreviated transcription (Latin):
coms infamari noluit. nec calũ
intes sac̾dotes atemplo ciecit.
un liquet qd̾ sũmi sac̾dotes .i.
cp̃i adeo sunt iudicandi.nõ ab
humanis: aut pͣue uite hõĩb
lacerandi. s pociꝰ ab om̃ib fide¬
lib portandi. ip̃o dño exẽplu

Expanded text:
s infamari noluit, nec calumnantes sacerdotes a templo ejecit. Unde liquet, quod summi sacerdotes, id pi a Deo sunt judicandi, non ab humanis aut pravae vitae hominibus lacerandi, sed potius ab omnibus fidelibus portandi, ipso Domino exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
uando pbr̃i in prochusornant᷑¬
clinãtur ubellũ officialem a sac̃¬
dote suoaccipiant.ut ad ccc̾as
ssbi deputatas instructi acced¬
antarec ꝑignoranciam ⁊̃ ĩ ip̃ĩs
cdiuinis sacram̃tis offendant.

Expanded text:
uando presbyteri in parochiis ordinantur, libellum officialem a sacerdote suo accipiant, ut ad Ecclesias sibi deputatas instructi accedant; ne per ignorantiam de ipsis divinis sacramentis offendant:
Abbreviated transcription (Latin):
iuersis ep̃is insubiectis plebi¬
b ⁊ aliis locis inquib nocitas
occurrerit oĩo cura ⁊ cdiligẽtia
ceant.qr in his maxĩe liuinama¬
infestant᷑ ⁊̃ declarant᷑ mãdata.

Expanded text:
episcopiis subjectisque plebibus, et aliis locis, in quibus necessitas occurrerit, omnino cura et diligentia ceant, quia in his maxime divina manifestantur atque declarantur mandata.