comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lacum.
ec dicit dñs deus. In
die quando descendit ad
inferos inducti luctum.
operui eum abysso: et pro¬
hibui flumina eius. et co¬
erti aquas multas. Con¬
tristatus est super eũ liba¬
nus: et omnia ligna agͥ
concussa sunt. Asonitẽ
riune eius commoit gi¬
tes cum deducerem euni al
infernum cum hiis qui del¬
cendebant in lacum: et con¬
solata sunt in terra ĩfima
omnia ligna uoluptatis.
egregia atq predara in li¬
bano uniuersa que irriga¬
bantur aquis. Nam ⁊ ip̃i
cum eo descendent ad infri-¬
num ad interfectos gladio
et brachium innuscũ ius
sedebit sub umbracło eius
in medio nationum. Cui
assimilatus es o inclite at¬
q sublimis inter ligna uo¬
luptatis: Ecce deductus es
cum lignis uoluptatis ad
terram ultimam. In me¬
dio incirconcisorum dormi¬
es: cum cis qui interfecti
sunt gladio. Ip̃e est pharao
et omnis multitudo cius:
Et factum est in duode¬
cimo anno. in mense duo¬
decimo. in una mensis: fac¬
tum est uerbum dñi ad me

Expanded text:
lacum haec dicit Dominus Deus in die quando descendit ad inferos indixi luctum operui eum abysso et prohibui flumina eius et coercui aquas multas contristatus est super eum Libanus et omnia ligna agri concussa sunt a sonitu ruinae eius commovi gentes cum deducerem eum ad infernum cum his qui descendebant in lacum et consolata sunt in terra infima omnia ligna voluptatis egregia atque praeclara in Libano universa quae inrigabantur aquis nam et ipsi cum ea descendent ad infernum ad interfectos gladio et brachium uniuscuiusque sedebit sub umbraculo eius in medio nationum cui adsimilatus es o inclite atque sublimis inter ligna voluptatis ecce deductus es cum lignis voluptatis ad terram ultimam in medio incircumcisorum dormies cum his qui interfecti sunt gladio ipse est Pharao et omnis multitudo eius et factum est duodecimo anno in mense duodecimo in una mensis factum est verbum Domini ad me
Abbreviated transcription (Latin):
Iu lapide lutro lapidatus
est piger: et omnes loquent
super aspernationem illius.
De stercore boum lapidatus
est piger: et omins qui teti¬
gerit cum eccuciet manus.
Confusio patris est de filio
indisciplinato: filia autem
fatua i deminoratiõe fiet.
Filia prudens: hereditas iuro
suo. Nam que confundit:
in contumcliam fit genitoriͤ.
Patiem et uirum confundit
audax. et ab impiis non mi¬
norabitur: ab utrisq autẽ
inhonorabitur. Musica in
luctu. importuna narratio:
flagella et doctrina in omni
tempore sapientia. Qui docet
fatuum: quasi qui conglu¬
tinet testam. lxii.

Expanded text:
n lapide luteo lapidatus n lapide luteo lapidatus est piger et omnes loquentur super aspernationem illius de stercore boum lapidatus est piger et omnis qui tetigerit eum excutiet manus confusio patris est de filio indisciplinato in filia autem in deminoratione fiet filia prudens hereditas viro suo nam quae confundit in contumeliam fit genitoris patrem et virum confundit audax et ab impiis non minorabitur ab utrisque autem inhonorabitur musica in luctu inportuna narratio flagella et doctrina in omni tempore sapientia qui docet fatuum quasi qui conglutinet testam qui
Abbreviated transcription (Latin):
in labiis sensati muenietur
Tanquam domus extermi¬
nata. sic fatuo sapientia: et
scientia insensati menarra¬
bilia uerba. Compedes in pe¬
dib stulto doctrina: et quasi
uincula manuum super
manum dexteram.lx.
Latuus in risu exaltat
uocem suam: uir autem sa¬
piens uix tacite ridebit. Or¬
namentum aureum pruden¬
ti doctrina: et quasi brachiale
in brachio deitro. pes fatui
facilis in domum proxin:
et hono peritus confundetur
a parsona potentis. Stultus
a fenestra respiciet in domũ:
uir autem eruditus foris sta¬
bit. Stulticia hominis aus¬
cultare per ostium: et prudens
grauabitur contumicdia. La¬
bia imprudentium stulta
narrabunt: uerba autem pru¬
dentium statera ponderabũt.
In ore fatuorum cor illorũ:
et in corde sapientium os illo¬
rum. Dum maledicit ĩpius
dyabolum: maledicit ip̃c am¬
mam suam. Su surrio com¬
quinabit animam suam:
et in omnibz odictur. et qui
manscrit odiosus. erit tacituᷤ:
et sensatus honorabitur. lxi.¬

Expanded text:
in labiis sensati invenietur in labiis sensati invenietur mquam domus exterminata sic fatuo sapientia et scientia insensati inenarrabilia verba conpedes in pedibus stulto doctrina et quasi vincula manuum supra manum dexteram fatuus in risu inaltat vocem suam vir autem sapiens vix tacite ridebit ornamentum aureum prudenti doctrina et quasi brachiale in brachio dextro pes fatui facilis in domum proximi et homo peritus confundetur a persona potentis stultus a fenestra respiciet in domum vir autem eruditus foris stabit stultitia hominis audire per ostium et prudens gravabitur contumelia labia inprudentium stulta narrabunt verba autem prudentium statera ponderabuntur et in ore fatuorum cor illorum et in corde sapientium os illorum dum maledicit impius diabolum maledicit ipse animam suam susurrio coinquinabit animam suam et in omnibus odietur et qui manserit odiosus erit tacitus et sensatus honorabitur i
Abbreviated transcription (Latin):
deum conuertitur ad cor
suum. Notus a longe potẽs
lingua audaci: et sensatus
scit labi se ab ip̃o. Qui edi¬
ficat domum suam impen¬
diis alienis: quasi qui col¬
ligat lapides suos ĩ hyeme.
Stuppa collecta lix.¬
synagoga peccantium: ⁊ con¬
summatio illorum flãma
ignis. Dia peccantium com¬
plantata lapidib: et ĩ finẽ
illorum inferi. et tenebre et
pene. Qui custedit iusticiã:
continebit sensum eius. Con¬
summatio timoris dei: sapi¬
entia et sensus. Non crudie¬
tur. qui non est sapiens m
bono. Est autem insipientia
que habundat in malo: ⁊ nõ
est sensus ubi habundat ama¬
ritudo. Scientia sapientis
tanquam mundatio habun¬
dabit: et consilium illius
sicut fons uite permanet.
Cor fatui quasi uas confrac¬
tum: et omnem sapientiam
non tenebit. Uerbum sapi¬
ens quedcumq audierit in¬
scius laudabit et adiciet. Au¬
diet luxuriosus et displicebit
illi: et proiciet illud post dor¬
sum sium. Narratio fatui
quasi sarcina in uia: nam

Expanded text:
Deum convertet ad cor Deum convertet ad cor suum notus a longe potens lingua audaci et sensatus scit labi se ab ipso qui aedificat domum inpendiis alienis quasi qui colligat lapides suos in hieme stuppa collecta synagoga peccantium et consummatio illorum flamma ignis via peccantium conplanata lapidibus et in fine illorum inferi et tenebrae et poena qui custodit iustitiam continebit sensum eius consummatio timoris Dei sapientia et sensus non erudietur qui non est sapiens in bono est autem insipientia quae abundat in malo et non est sensus ubi abundat amaritudo scientia sapientis tamquam inundatio abundabit et consilium illius sicut fons vitae permanet cor fatui quasi vas confractum et omnem sapientiam non tenebit verbum sapiens quodcumque audierit scius laudabit et ad se adiciet audivit luxuriosus et displicebit illi et proiciet illud post dorsum suum narratio fatui quasi sarcina in via nam
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis producet scip̃m: et
homo prudens placebit ma¬
gnatis. Qui operatur terrã
suam maltabit accruum
frugum: et qui operatur
iusticiam ip̃e exaltabitur.
Qui uero placit magnatiᷤ.
effugiet iniquitatem. xema
et dona excecant oculos iudi¬
cum: et quasi mutus in
ore auertit correptiones cor
Sapientia absconsa. et
thesaurus iuisus. que uti¬
litas in utrisq: Melior est
qui celat insipientiam suã
quam homo qui abscondit
sapientiam suam. l .uiii.¬
Lili peccasti: non adiciaᷤᷤ
iterum. sed et de pristinis
deprecare: ut tibi dimittan¬
tur. Quasi a facie colubri
fuge peccata: et si accesseris
ad illa suscipient te. Dentes
leonis dentes cius: intrrficien¬
tes animas hominũ. Qua¬
si rumphea bis acuta homi¬
nis miquitas: plage illiuᷤ
non est sanitas. Obiuirgatio
it iniurie admillabunt sub¬
supribi eradicabitur. Depre¬
cano pauperis ex ore usqz ad
aures eius ueniet et iudiciũ
fistinato adueniet illi. Qui
coit correptionem uestigiũ
est peccatoris: et qui tunet

Expanded text:
erbis producet se ipsum et homo prudens placebit magnatis qui operatur terram suam inaltabit acervum fructuum et qui operatur iustitiam ipse exaltabitur qui vero placet magnatis effugiet iniquitatem xenia et dona excaecant oculos iudicum et quasi mutus in ore avertit correptiones eorum sapientithesaurus invisus, que utilitas in utrisque? Melior est qui celat insipientiam suam quam homo qui abscondit sapientiam suam fili peccasti non adicias iterum sed et de pristinis deprecare ut tibi remittatur quasi a facie colubri fuge peccata et si accesseris ad illa suscipient te dentes leonis dentes eius interficientes animas hominum quasi romphea bis acuta omnis iniquitas plagae illius non est sanitas cataplectatio et iniuriae adnullabunt sube eradicabitur deprecatio pauperis ex ore usque ad aures eius veniet et iudicium festinato adveniet illi qui odit correptionem vestigium est peccatoris et qui timet
Abbreviated transcription (Latin):
illius implebit. a geueratio¬
rb: et receptacula a theo¬
sauris illius. Corona sapi¬
entic timor dm̃: replens
pacem. et salutis fructum
et uidit et dimimerauit
camentraq aũt sũt dona
dei: scientia et intellectus
prudentie. Sapientia comi¬
partietur: et gloriã tenen¬
tiuum se exaltãt. Radir sa¬
pientie est tunere dũm:
rami cnim illius lõgnui
In thesauris sapientie in¬
tellectus: et scientie religio¬
sitas. cxetratio aũt pecca¬
torib: sapientia. emnor¬

Expanded text:
ius implebit a generationibus et receptacula a thesauris illius corona sapientiae timor Domini repollens pacem et salutis fructum et vidit et dinumeravit eam utraque autem sunt dona Dei scientiam et intellectum prudentiae sapientia conpartietur et gloriam tenentium se inaltat radix sapientiae est timere Dominum rami enim illius longevi in thesauris sapientiae intellectus et scientiae religiositas execratio autem peccatorib
Abbreviated transcription (Latin):
est. Et effudit illam super
omĩa opera sua: et super
oumcm cariem sccundũ
datum sinim prebet. illam
diligentib sc. Tnnor dñ
gloria. et gioriatio: et lctici¬
ã. et corona exultationis.
Timor dñi delectabit cor: et
dabit letitiam et gaudiũ
in longitudincm dicrum.
Tuncuti dñm bene erit in
extrems: et in dic defunc¬
tiomis sue benedicetur. Dilec
tio dei honorabilis sapic̃tia:
quib autem apparuerit in
iuisu diligunt cam ĩ iusio¬
ne et in ãgnitione mag¬
nalium suorumñ
Lintium sapĩc timor
dm̃i. et cum fidelibz in uul¬
ua conciratus est: et cum
clectis feminis graditur.
et cum iustis et fidelibus
agnoscitur. Tunor dñi su
entie religiositas. religiosi¬
tas custedict et iustificabit
cor: iocunditatem atq gau

Expanded text:
est et effudit illam super omnia opera sua et super omnem carnem secundum datum suum et praebuit illam diligentibus se timor Domini gloria et gloriatio et laetitia et corona exultationis timor Domini delectabit cor et dabit laetitiam et gaudium in longitudine dierum timenti Dominum bene erit in extremis et in die defunctionis suae benedictio Dei honorabilis sapientia; quibus autem apparuerit in visu, diligunt eam in visione, et in agnitione magnalium suorum. Initium sapientiae timor Domini; et cum fidelibus in vulva concreatus est, et cum electis feminis graditur, et cum justis et fidelibus agnoscitur. Timor Domini, scientiae religiositas. Religiositas custodiet, et justificabit cor, jucunditatem
Abbreviated transcription (Latin):
dith uniuersa uasa belli¬
ca holofernis. que dedit illi
populus. et conopcum qd̃
ipsa sustulerat. in anathe¬
mino. Erat aũt populus
iccundus scd̃m faciem
scõrum: et per tres menses
gaudium huius iuctorie
celebratum est cũ iudith.
Post dies autem illos unur¬
quisqz rediit in sua: et iu¬
dich magna facta est in
bethulia. et preclarior erat
umiuerse terre isil̾. Erat
ctiam urtuti castitatis
adiuncta: ita ut non cog¬
nosceret uirum omnib
dicb uite. ex quo defunct.
est manasses uir eius. E¬
rat autem diebz festis pro¬
cedens: cum glĩa magna.
Mansit autem in domo
uiri sii annos centum
quinq. et dunisit abrã
suam liberam: et defunc¬
ta est ac sepulta cũ uiro
suo in bethulia. Luxitq
illam omnis populus:
diebz septem. In omni
autem spacio uite cius.
non fuit qui perturbaret
isracl: et post mortẽ eius
annis multis. Dies aũt
uictorie huius festiuita¬
tis ab hebrcis in nunitro
dicrum sc̃orum accipit᷑.
et colitur a iudeis ex illo

Expanded text:
dith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anatheerat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita ut non cognosceret virum omnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem spatio vitae eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius annis multis dies autem victoriae huius festivitatem ab Hebraeis in numero dierum sanctorum accepit et colitur a Iudaeis ex illo
Abbreviated transcription (Latin):
in uolatilia deiciet illa: sic
et qui conuiciatur amico dis¬
soluit amicitiam. Ad ami¬
cum et si produxtris gladiũ
non desperes. est cnuin regres¬
sus ad amicum. Et si ãpe¬
renit os triste non tuncas: est
Eccepto conuitio et imprope¬
rio et superbia et misterii re¬
uclatione et plaga dolosa:ĩ
hiis omnibz effũgiet amicus.
fidem posside cum amico n
paupertate illius: nt et in bor¬
nis illius leteris. In tempore
tribulationis permanc illi
fidelis: ut et in hereditate illiꝰ
coleres sis: Ante ignem ca¬
mini uapor. et fumus ignis
maltatur: sic et ante sangiui¬
nem maledicta et contue¬
lie et minc. Anuicũ salutare
non confundar: et a facic
illius non me abscondam
et si mala michi euencrint
per illum sustincbo. Om̃is
qui audict cauebit se ab co.
Quis dabit ori inco custedi¬
am. et supra labia mea sig
naculum certum. ut non
cadam ab ip̃is. et lingua

Expanded text:
in volatilia deiciet illa sic et qui conviciatur amico dissolvit amicitiam ad amicum et si produxeris gladium non desperes est enim regressus ad amicum si aperuerit os triste non timeas est excepto convicio et inproperio et superbia et mysterii revelatione et plaga dolosa in his omnibus effugiet amicus fidem posside cum proximo in paupertate illius ut et in bonis illius laeteris in tempore tribulationis illius permane illi fidelis ut et in hereditate illius coheres sis ante ignem camini vapor et fumus ignis inaltatur sic et ante sanguinem maledicta et contumeliae et minae amicum salutare non confundaris et a facie illius non me abscondam et si mala mihi evenerint per illum sustineo omnis qui audiet cavebit se ab eo quis dabit ori meo custodiam et snaculum certum? ut non cadam ab ipsis, et lingua
Abbreviated transcription (Latin):
sa sunt reddita. ita ego in
lita prefatione commonco.
et in principiis librorum
camdem semper adnectens.
rogo ut ubicumq semper¬
precedentes uirgulas uideri¬
tis. sciatis ea que subiccta
sunt in hebraicis uolumi¬
nib non haberi. Porro ubi
stelle ymago prefulserit ex
hebreo in nõstro sermone ad¬
dita. necnon et illa que ha¬
beri indebantur. et ita corrup¬
ta erant ut sensum legenti¬
bus tollerent. orantibz no¬
bis magno labore correri.
magis utile quid ex odio
ncõ ecclesiis xp̃i uenturũ

Expanded text:
ei sunt reddita: ita ego in ei sunt reddita: ita ego in lita Praefatione commoneo, et in principiis librorum eadem semper annectens, rogo, ut ubicumque praecedentes virgulas ÷ videritis, sciatis ea quae subjecta sunt in Hebraeis voluminibus non haberi. Porro ubi stellae imago fulserit + ex Hebraeo in nostro sermone addita. Nec non et illa quae habere videbamur, et ita corrupta erant, ut sensum legentibus tollerent, orantibus vobis, magno labore correxi; magis utile quid ex otio meo Christi Ecclesiis venturu
Abbreviated transcription (Latin):
i aut fiscelle
uinco texcre.
aut palma¬
rum folia
complicarem. ut ĩ sudore
uultus mei comederem pa¬
nem. et uentris opus solli¬
cita mente tractarem. mil¬
lus morderet: nemo reprt¬
henderet. Nunc aũt quia
iuxta sententiam saluato¬
ris uolo operari cibum qui
non perit. et antiquã diui¬
norum uoluminũ uiam¬
sentibz uirgultisq purga¬
re error michi genuinus
nifigitur corrector intioꝵ
falsarius uocor. et errores
non auferre sed serere. Tan¬
ta est enim uetustatis con¬
suctudo. ut etiam confessa
plerisq uitia placeant. dũ
magis pulchros habere uo¬
lunt codices quam emenda¬
tos. Quapropter o fratres
dilectissimi unicum nobi¬
litatis et humilitatis exem¬
plar pro fauello calathis.
sportellisq munusculo mo¬
nachorum spiritalia hec et
mansura dona suscipere. ac
lratum iob qui adhuc apõ
latinos iacebat in stercore.
et uermib scatebat errorũ
integrum immaculatũq
gaudete. Quomodo enim¬
post probationem atqz uic¬
toriam duplitia et uniuer

Expanded text:
i aut fiscellam junco texerem, aut palmarum folia complicarem, ut in sudore vultus mei comederem panem, et ventris opus sollicita mente tractarem: nullus morderet, nemo reprehenderet. Nunc autem quia juxta sententiam Salvatoris volo operari cibum, qui non perit, et antiquam divinorum Voluminum viamsentibus virgultisque purgare, mihi genuinus infigitur: corrector vitiorum falsarius vocor, et errores non auferre, sed serere. Tanta est enim vetustatis consuetudo, ut etiam confessa plerisque vitia placeant, dum magis pulchros habere malunt codices, quam emendatos. Quapropter, o Paula et Eustochium, unicum nobilitatis et humilitatis exemplar, pro flabello, calathis, sportellisque, munusculo monachorum, spiritualia haec et mansura dona suscipite: ac beatum Job qui adhuc apud Latinos jacebat in stercore, et vermibus scatebat errorum, integrum, immaculatumque gaudete. Quomodo enim probatione atque victoria dupliciter universa
Abbreviated transcription (Latin):
lia eius rapuerunt oculos
cius. pulchritudo eius cap¬
tiuam fecit animam eius:
amputauit pugione cer¬
nicem cius. Horruerunt
perse constantiam eius:
et medi audatiam eius.
Tunc ululauerũt castra
assyriorum: quando appa¬
uuerunt humiles mei ares

Expanded text:
lia eius rapuerunt oculos eius pulchritudo eius captivam fecit animam eius amputavit pugione cervicem eius horruerunt Persae constantiam eius et Medi audaciam eius tunc ululaverunt castra Assyriorum quando apparuerunt humiles mei ares
Abbreviated transcription (Latin):
passi crant magnificaliu
et qui ante lesi erant qm̃
non delebantur grãs age¬
bant: et ut esset differente¬
te deum petebant. Propti
quod digni ardentem col¬
nam ducem babucrunt ie¬
note uie: et solem sine lal̃¬
ra boni hospicii prestitisti
Digni quidem illi cairit
luce. et pati carcerem tene¬
brarum: qui inclusos cis¬
tediebant filios tuos. pr ss
incipiebat in corruptum li¬
gis lumen scculo dari. cum
cogitarent iustorum occidẽ
nitantes: et uno exposito fi¬
no et liberato in traductio¬
nem illorum multitudinẽ
filiorum abstulisti. et pari¬
ter illos perdidisti in aqua
ualida. Illa nox cium ante
cognita est a patribz nr̃is: ut
uerr scientes quib iuramc̃¬
tis crediderunt animcquio¬
res essent. Suscepta est autẽ
a populo tuo. sanitas quidẽ
iustorum. xluii.

Expanded text:
passi erant magnificabant passi erant magnificabant et qui ante laesi erant quoniam non laedebantur gratias agebant et ut esset differentia donum petebant propter quod igni ardentem columnam ducem habuerunt ignotae viae et solem sine laesura boni hospitii praestitisti digni quidem illi carere luce et pati carcerem tenebrarum qui inclusos custodiebant filios tuos per quos incipiebat incorruptum legis lumen saeculo dari cum cogitarent iustorum occidere infantes et uno exposito filio et liberato in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti et pariter illos perdidisti in aquam validam illa nox ante cognita est a parentibus nostris ut vere scientes quibus iuramentis crediderunt animaequiores essent suscepta est autem a populo tuo sanitas quidem iustorum i
Abbreviated transcription (Latin):
superuenerat. Deinde si qͥs¬
quam ex illis decidisset.
custodiebatur in carcere
sine ferro reclusus. Si crũ
rusticus quis erat. aut
pastor. aut agrilaborum
operarius precccupatus es¬
set: in effugibilem sustinc¬
bat necessitatem. Una e¬
nu cathena tencbrarum
om̃s erant colligati. siue
sp̃s sibilans. aut inter
spissos ramos auium so¬
nus suauis. aut uis aq̃
decurrentis nimium. aut
sonus ualidus precipi¬
tataꝵ. petrarum. aut lu¬
dentium animalium cur¬
sus inuisus. aut mugiẽ¬
tium ualida bestiarũ uox
aut resonans de altissimis
montibz echo. deficientes fa¬
ciebant illos pre timore
Omnis enim orbis terra¬
rum limpido luminabatꝰ
lumnine. et non impeditis
operib continebatur: solis
autem illis superposita
erat grauis nox.imago
tenebrarum que superuẽ¬
tura illis erat. Ipsi ergo
sibi erant graniores tene¬
anctis autem tuis
maxima erat lux: et lor̃
quidem uocem audiebant
sed figuram non uidebar
Et quia non et ip̃i eadem

Expanded text:
supervenerat deinde si quisupervenerat deinde si quicumque ex illis decidisset custodiebatur in carcere sine ferro reclusus si enim rusticus quis erat aut pastor aut agri laborum operarius praeoccupatus esset ineffugibilem sustinebat necessitatem una enim catena tenebrarum omnes erant conligati sive spiritus sibilans aut inter spissos ramos avium sonus suavis aut vis aquae decurrentis nimium aut sonus validus praecipitarum petrarum aut ludentium animalium cursus invisus aut mugientium valida bestiarum vox aut resonans de altissimis montibus echo deficientes faciebat illos prae timore omnis enim orbis terrarum limpido luminabatur lumine et non inpeditis operibus continebatur solis autem illis superposita erat gravis nox imago tenebrarum quae superventura illis erat ipsi ergo sibi erant graviores teneanctis autem tuis maxima erat lux et horum quidem vocem audiebant sed figuram non videbant et quia non et ipsi per eadem
Abbreviated transcription (Latin):
pellere se ab anima languẽ¬
te: hii cum derisu pleni ti¬
more languebant. Nam
et si nichil illos ex mõstris
perturbabat: transitu ani¬
malium et serpentium si¬
bilatione commoti. treme¬
bundi peribant. et acrem¬
quem nulla ratione quis
effugere posset negantes se
uidere. Ffrequenter enim p̾¬
occupant pessima: redar¬
guente conscientia. Cum
sit enim timida nequitia:
dat testimonium in con¬
dempnationem. Semper
enim presumit seua con¬
turbata cõscientia. Nichil
enim est timor: nisi p̾sũp¬
tionis ad iutorium. prodi¬
tio cogitationis auriliorũ.
Et dum ab intro minor est
expectatio: maiorem cõpu¬
tat scientiam eus cause de
qua tormentum prestat.
Illi autem qui in potentẽ
uenere noctem. et ab ĩfimis
et ab altissimis inferis su¬
peruenientem. cundem sõ¬
num dormientes aliquan¬
do monstrorum exagita¬
bantur timore: aliquãdo
anie deficiebant traduc¬
tione. Subitaneus cnuim
illis et insperatus timor

Expanded text:
bationes, expellere se ab anima languenbationes, expellere se ab anima languente, hi cum derisu pleni timore languebant. Nam etsi nihil illos ex monstris perturbabat, transitu animalium et serpentium sibilatione commoti, tremebundi peribant. Quaquem nulla ratione quis effugere posset, negantes se videre. Frequenter enim praeoccupant vessima redarguente conscientia, cum sit enim timida nedat testimonium condemnata semper enim praesumit saeva conturbata conscientia nihil enim est timor nisi praesumptionis adiutorium proditio cogitationis auxiliorum et dum ab intro minor est expectatio maiorem putat scientiam eius causae de qua tormentum praestat illi autem qui inpotentem vere noctem et ab infimis et ab altissimis inferis supervenientem eundem somnum dormientes aliquando monstrorum exagitabantur timore aliquando animae deficiebant traductione subitaneus enim illis et insperatus timor
Abbreviated transcription (Latin):
uerba tua. Propter hoc in¬
disciplinate anime erraue¬
runt. Dum enim persua¬
sum habent iniqui posse
dominari nationi sancte
uinculis tenebrarum et
longe noctis compediti. in¬
clusi sub tectis. fugitiui
perpetue prouidentie iacu¬
erunt: et dum putant se
laterc in obscuris peccatis
tencbroso obluuoiis uela¬
mento. dispersi sunt: pauẽ¬
tes horrende. et cum ammi¬
ratione nimia perturbati.
Neqz enim que continebat
illos spelunca sine timore
custodiebat: qm̃ sonitus
descendens perturbabat illos
et persone tristes apparen¬
tes. pauorem illis presta¬
bant. Et ignis quidem
nulla uis poterat illis lu¬
men prebere: nec syderum
limpide flamine illumĩa¬
ie poterant illam noctem
horrendam.
Apparebat autem illis
subitaneus ignis timore
plenus. et timore percussi
illius. que non uidebatur
faciei. estimabant deteriora
esse. que uidebantur. ⁊ ma¬
gice artis appositi erant de¬
risus et sapientie glorie
correptio cum contumelia
Illi enim qui promittebãt

Expanded text:
opera ejus: et propter hoc indisciplinatae animae erraverunt. Dum enim persuasum habent iniqui posse dominari nationi sanctae: vinculis tenebrarum et longae noctis compediti, inclusi sub tectis, fugitivi perpetuae providentiae jacuerunt. Et dum putant se latere in obscuris peccatis, tenebroso oblivionis velamento dispersi sunt, paventes 237 horrende, et cum admiratione nimia perturbati. Neque enim quae continebat illos spelunca, sine timore custodiebat eos: cum sonitus descendens perturbabat illos, et personae tristes apparentes pavorem illis praestabant. Et ignis quidem nullum poterat illis lumen praebere, nec siderum limpdiae flammae inluminare poterant illam noctem horrendam. Apparebat autem illis subitaneus ignis, timore plenus: et timore perculsi illius, quae non videbatur, faciei, aestimabant deteriora esse quae videbantur: et magicae artis appositi erant derisus, et sapientiae gloriae correptio cum contumeliIlli enim qui promittebant
Abbreviated transcription (Latin):
trius filius demetrii a creta
in terram patrum suorũ.
Et auduit alexander rex.
et contristatus est ualde.

Expanded text:
trius filius Demetrii a Creta in terram patrum suorum et audivit Alexander rex et contristatus est valde
Abbreviated transcription (Latin):
na potes: et nulla te latet
cegitatio. Quis ẽ iste qui
cclat consilium absq scien¬
ua: Ideo insipienter locutuᷤ
sum: et que ultra modum
ercederent scientiam meam.
Audi et ego loquar: interro¬
gabo et ostende michi. Au¬
ditu auris audiui te: nũc
autem oculus meus uidet
te. Idcuco ip̃e me reprehen¬
do: et ago penitentiam in

Expanded text:
a potes et nulla te latet cogitatio quis est iste qui celat consilium absque scientia ideo insipienter locutus sum et quae ultra modum excederent scientiam meam audi et ego loquar interrogabo et ostende mihi auditu auris audivi te nunc autem oculus meus videt te idcirco ipse me reprehendo et
Abbreviated transcription (Latin):
Lostquam autem locu¬
tus est dñs uerba hec ad iob:
dixit ad cliphat themanitẽ.
Iratus est furor meus ĩ te:
et in duos amicos tuos: qm̃
non estis locuti coram me
rectum sicut seruus meus
iob. Sumite igitur uobis
septem thauros et septem
arictes: et ite ad scruum
meum iob. et offerte holo¬
caustum pro uobis. Iob au¬
tem seruuis meus orabit
pro uobis: faciem eius sus¬
cipiam ut non uobis im¬
putetur stultitia. Neq enĩ
locuti estis ad me recta: si¬
cut seruus meus iob. Abie¬
runt ergo eliphat themani¬
tes. et baldad suites. et sophar
nannatites. et fecerũt sicut
locutus fuerat ad eos dñs:
et suscepit dñs faciem iob.
Dñs quoq conuersus est
ad penitentiam iob: cum
oraret ille pro amicis suis.
Et addidit dñs omnia q̃¬
cumq fuerant iob: dupli¬
cata. Uenerunt ad eum
omnes fr̃es sui: et unũse
sorores sue. et cuncti qui
nouerant eum prius: et co¬
mederunt cum eo panem
in domo eius. et mouerũt
super eum caput: et conso¬
lati sunt eum super om̃i

Expanded text:
ostquam AUTEM LOCUTUS EST DOMINUS VERBA HAEC AD JOB, DIXIT AD ELIPHAZ THEMANITEN: Iratus est furor meus in te, et in duos amicos tuos, quoniam non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job. Sumite igitur vobis septem tauros, et septem arietes, et ite ad servum meum Job, et offerte holocaustum pro vobis: Job autem servus meus orabit pro vobis; faciem ejus suscipiam, ut non vobis imputetur stultitia: neque enim locuti estis ad me recta, sicut servus meus Job. ABIERUNT ERGO ELIPHAZ THEMANITES, ET BALDAD SUITES, ET SOPHAR NAAMATHITES. Et fecerunt sicut locutus fuerat ad eos Dominus et suscepit Dominus faciem Iob Dominus quoque conversus est ad paenitentiam Iob cum oraret ille pro amicis suis et addidit Dominus omnia quaecumque fuerant Iob duplicia venerunt autem ad eum omnes fsorores suae, et cuncti qui noverant eum prius, et comederunt cum eo panem in domo ejus: et moverunt super eum caput, et consolati sunt eum super omni
Abbreviated transcription (Latin):
dant imperio nr̃o pacem
quam turbauerant. Huc¬
ausq exemplar epłe. Que
secuntur post meũ locũ
scripta reperi ubi legitur:
pergens mardocheus fecit
omnia que ei mandaue¬
rat hester. nec tamen haben¬
tur in hebraico: et apud
nullum penitus ferunt᷑
interpretum.

Expanded text:
dant imperio nostro pacem, quam turbaverant. Hucusque exemplar epistolae. Quae sequuntur, post eum locum scripta reperi, ubi legitur. Pergensque Mardochaeus, fecit omnia quae ei mandaverat Esther. Nec tamen habentur in Hebraico, et apud nullum penitus feruntur interpretum.
Abbreviated transcription (Latin):
ob quoq exemplar
pacientie. que mis¬
teria suo sermone¬
non complectitur.
prosa incipit. uersu labitur.
pedestri sermone funtur. õs¬
tionem. assumptionem. con¬
firmationem. conclusionẽ.
determinat. singula in ca
uerba: plena sunt sensib.
Et ut de ceteris sileam. resur¬
rectionem corporum sic pro¬
phetat: ut nullus de ca sic
mainfestius uel certius scͥp¬

Expanded text:
 Job exemplar patientiae, quae non mysteria suo sermone complectitur? Prosa incipit, versu labitur, pedestri sermone finitur: omnestione, adsumptione, confirmatione, conclusione determinat. singula in eo uerba plena sunt sensibus et, ut de ceteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius sc
Abbreviated transcription (Latin):
mi pbri in libro iudich.
pud hebreos
liber indith
inter agio¬
graphã le¬
gitur. cuiꝰ
auctoritas roboranda illa
que in contentionera ue¬
niunt. minus ydonea ui¬
dicatur. chaldeo tamen
sermone conscriptus: in¬
ter hystorias computatur
Sid quia hunc librum
synodus nicena ni nume¬
ro sc̃arum scripturarum
legitur computasse. adqͥe¬
eui postulationi nr̃e. ĩmo
eractioni: et sepositis occu¬
pationib quibz uchemen¬
ter artabar. huic unam
lucubratiunculam dedi.¬
et magis sensum e sensu.
quam ex uerbo uerbum
transferens. Multorum co¬
dicum uarictatem incio¬
sissimam amputai: so¬
la ea que intelligentia in¬
tegra in uerbis chaldeis m¬
uenurr potui. latinis expre¬
si. Accipite iudith uiduã
castitatis exemplum: et
triumphali laude perpetur
cam precomis dedarate.

Expanded text:
MI IN LIBRUM JUDITH. Apud Hebraeos liber Judith inter apocrypha legitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate.
Abbreviated transcription (Latin):
iranifestissimc decent. Paci¬
et quod nunc dicitur cocleth
idest eclesiasten. Etlesiastes
siam congregat. quem nos
nuncupare possumus contio¬
natorem. quod loquatur ad
populum. Et sermo eius
non specialiter ad unum:
sed ad uniucisos generali¬
tre duigatur. Porro pacifi¬
cus it dilectus dñi. ab co
quod in regno cius par fu¬
crit. et cum doienus dile¬
terit appellatus est. Nani
et psalmus quadragesimꝰ
quanus. et septuagesimus
primus. dilecti et pacifici
titulo prenofantur. Qui
tam et si ãd propletiam Cp̃i
et elesic pertinentes. fclici¬
tatem et iures salomonis
occibunt. Tamen secundũ
hystoriam super salomone
conscripti sunt. Is itaq iux¬
ta iuuntrum uecabulorum
tria uolumina edidit. Pro¬
utrbia. ecdesiastr. cantica
canticorum. In proucrbiis
pariuilum docens. et quasi
lesiasten ucro matire iurũ
ctatis instituens. ne quicqpͣ
in mundi rebz putet. et per¬
fectum sed caduca ⁊ breuia
unuersa que cernimus.
Ad extrentum iam. con¬
summatum uirum. et

Expanded text:
anifestissime docent: paet quod nunc dicitur COELETH  , id est, Ecclesiasten. Ecclesiastes siam congreget, quem nos nuncupare possumus concionatorem, eo quod loquatur ad populum, et sermo ejus non specialiter ad unum, sed ad universos generaliter dirigatur. Porro pacificus, et dilectus Domini, ab eo quod in regno ejus pax fuerit, et eum Dominus dilexerit, appellatet psalmus quadragesimus quartus, et septuagesimus primus, dilecti et pacifici titulo praenotantur. Qui tametsi ad prophetiam Christi et Ecclesiae pertinentes, felicitatem et vires Salomonis excedant, tamen secundum historiam super Salomone conscripti sunt. Is itaque juxta numerum vocabulorum suorum, tria volumina edidit: Proverbia, Ecclesiasten, Cantica canticorum. In Proverbiis parvulum docens, et quasi clesiaste vero, maturae virum aetatis instituens, ne quidquam in mundi rebus putet esse perpetuum, sed caduca et brevia universa quae cernimus. Ad extremum jam consummatum virum, et
Abbreviated transcription (Latin):
todiunt. unde estimari ex
stia enim in aquaticã co¬
nũ tebantur: et quecumq
erant natantia in terra
transibant. Ignis ĩ aqua
ualebat suprã suam iurz¬
tutem: et aqua extinguẽ¬
tis nature obliuisceba¬
tur. flamme e contrario
cormuptibilium animali¬
um non uexauerunt car¬
nes coambulantiũ: nec
dissoluebat illam que fa¬
cile dissoluebatur sicut

Expanded text:
todiunt unde est aestimare et ex stia enim in aquatica convertebantur et quaecumque erant natantia in terram transiebant ignis in aqua valebat supra suam virtutem et aqua extinguentis naturae obliviscebatur flammae e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium nec dissolvebant illam quae facile dissolvitur sicu
Abbreviated transcription (Latin):
ct ea que ip̃i intelligimus
n nr̃a lingua promere.
Itaq licet excethra sibilet.
uictorq si non incendia iac¬
tet: nunquam neum iu¬
uante xp̃o silebit cloquiũ.
etiam prccisa lingua bal¬
bucict. legant qui uolunt.
qui uolunt abitiant. Euen¬
tilent apices: litteras calũp¬
mientur. Magis ur̃a carita¬
te prouccabor ad studium:
quam illorum detractione
et odio deterrebor.¬
Incipit liber ezre.i.

Expanded text:
et ea quae ipsi intelligimus, et ea quae ipsi intelligimus, in nostra lingua promere. Itaque licet et excetra sibilet, victorque Sinon incendia jactet : numquam meum, juvante Christo, silebit eloquium: etiam praecisa lingua balbutiet. Legant qui volunt: qui nolunt abjiciant. Eventilent apices, litteras calumnientur: magis vestra charitate provocabor ad studium, quam illorum detractione et odio deterrebor.INCIPIT LIBER EZRAE.
Abbreviated transcription (Latin):
fidem. Porro aluid est si lau¬
sis quod dicitur oculis mi¬
chi uolunt maledicerr: et
non mutantur grocorum
studia. et beniuolentiam.
qui post septuaginta trãs¬
latores. iam xp̃i cuanglĩo
coruscante iudeos. et ẽbio¬
nitas legis ueteris interp̾¬
tes. aquilam uidelicet et
simmacum. et theodotionẽ.
et curiose legunt: et per ori¬
ecclesiis dedicarunt. Quan¬
tomagis latini grati esse
deberent. quod exultantem
cernerent gretiam a se ali¬
quid mutuari: Primum
enum magnorum sump¬
tuum est. et infinite diffi¬
cultatis: exemplaria posse
labcrr omnia. Deinde ctiã
qu habuerint. et hebrei ser¬
monis ignari sunt: magi
crrabunt. ignorantes quis
e multis uerius dixerit.
Quod ctiam sapientissimo
cuidam nuper apd̃ grecos
accidit: ut interdum scrip¬
ture sensum relinquens.
onuscinuislibet interpretis
sequerctur errorem. Nos aũ
qui hebrec lingue saltem
paruam habemus scientiã
et latinus nobis ut cũq
sermo non decst: et de aliis
magis possumus iudicare.

Expanded text:
fidem. Porro aliud est, si clausis, quod dicitur, oculis mihi volunt maledicere, et non imitantur Graecorum studium ac benevolentiam, qui post Septuaginta Translatores, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeos et Ebionitas Legis veteris interpretes, Aquilam videlicet, et Symmachum, et Theodotionem, et curiose legunt, et per OriEcclesiis dedicarunt. Quanto magis Latini grati esse deberent, quod exsultantem cernerent Graeciam a se aliquid mutuari? Primum enim magnorum sumptuum est et infinitae difficultatis, exemplaria posse habere omnia: deinde etiam qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae sensum relinquens, uniuscujusque interpretis sequeretur errorem. Nos autem qui Hebraeae linguae saltem parvam habemus scientiam, et Latinus nobis utcumque sermo non deest: et de aliis magis possumus judicare,
Abbreviated transcription (Latin):
et enarrauit que fecerat:
et iuestigans composuit
parabolas multas. Que
sunt uerba utilia: et con
scripsit sermones rectissĩos.
ac ueritate plenos. Uerba
sapientium sicut stimuli
et quasi daui in altum
defixi: que per magistroꝵ
consilium data sunt a pa¬
storc uno. his amplius
fili mi ne requiras facien¬
di plures libros nullus ẽ
finis: frequensq medita¬
tio carnis afflictio ẽ .xxxi.
mem loquendi: om¬
nes pariter audiamus.
Deum time. et mandata
illius obserua: hoc est cnĩ
omns homo. Et cuncta
que fuint adducet deus ĩ
iuditium. pro onũ erra

Expanded text:
et narravit quae fecerat: et narravit quae fecerat: et investigans composuit parabolas multas, quae sunt verba utilia, et sanctos scripsit sermones rectissimos, ac veritate plenos. Verba sapientium ut stimuli, et quasi clavi in altum fixi, quae per magistrorum consilium data sunt a pastore uno. His amplius fili mi ne requiras. Faciendi plures libros nullus est finis: frequensque meditatio, carnis afflinem loquendi, omnes pariter audiamus. Deum time, et omnia mandata ejus observa: hoc est enim omnis homo, et cuncta quae fiunt, adducet Deus in judicium pro omni a
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃m quod futurum c̃. Qd
est quod factum est: Ipsũ
qd̾ faciendũ est. Nichil sub
sole nouum: nec ualet qͥl¬
quam dicere. ecce hoc retens
est. Iam enim precesserũt
in seculis: que futrũt ante
nos. Non est priorum me
moria. sed nec eoꝵ quidem
que postea futura sunt.
crit recordatio apud cos qͥ
futuri sunt in nouissimo.
Ego eclesiastes fui rex isrł ĩ
mo meo querere et muesti¬
gart sapienter de omĩbz
que fuuint sub sole. Hanc
occupationem pessimam
dedit deus filiis hominum
ut occuparentur in ca Ui¬
di que fiunt cuncta sub so¬
le: et ecce uniuersa uanita
et afflictio sp̃s. Peruersi
in platea plangentes. xxx.¬
Antequam rumpatur
funis argenttus. et recur¬
rat uita anrea. et contera¬
tur ydria super fontem: et
confringatur rota super
cisternam. et reuertatur
pulius in terram suami
unde erat: et sp̃s redeat ad
deum qui dedit illum. Ba¬
nitas uanitatum dixit
eccliastes: et omĩa uanitaᷤ
Cumq esset sapientissim
ccelesiastes. docuit populũ.

Expanded text:
futurum est: Quid est quod factum est? ipsum quod faciendum est. Nihil sub sole novum, nec valet quisquam dicere: Ecce hoc recens est. Jam enim praecessit in saeculis; quae fuerunt ante nos Non est priorum memoria sed nec eorum quidem quae postea futura sunt erit recordatio apud eos qui futuri sunt in novissimo ego Ecclesiastes fui rex Israhel imo meo quaerere et investigare sapienter de omnibus quae fiunt sub sole hanc occupationem pessimam dedit Deus filiis hominum ut occuparentur in ea vidi quae fiunt cuncta sub sole et ecce universa vanitas et adflictio spiritus perversi in platea plangentes. Antequam rumpatur funiculus argenteus; et recurrat vitta aurea: Et conteratur hydria super fontem, et confringatur tota super cisternam: Et revertatur pulvis in terram suam unde erat, et spiritus redeat ad Deum, qui dedit illum. Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, omnia vanitas. Cumque esset sapientissimcclesiastes, docuit populum,
Abbreviated transcription (Latin):
abscondamus tendi cula
deglutiamus cum sicut in¬
fcrnus uiuentem: et inte¬
grum. quasi descendentem
in lacum. Omnem substa¬
implebimus domos nr̃as
spoliis. Sortem mitte no¬
biscum: marsupiũ unũ
sit omnium nostrũ. iii.¬
Lili mi ne ambules
cum eis. Prohibe pedẽ tuũ
a semitis eorum: pedes cm̃
illorum ad malũ currunt.
et festinant ut effundant
sanguinem. Frustra autẽ
iacitur rete ante cculos pen¬
natorum. Ipsi quoq con¬
tra sanguinẽ suum insi¬
diantur: et moliuntur
fraudes contra aĩas suas
Sic semite om̃is auari:
animas possidentiũ rapiũt

Expanded text:
absconditis tendiculas Deglutiamus cum sicut infernus viventem et integrum quasi descendentem in lacum: omnem pretidomos nostras spoliis. Sortem mitte nobiscum, marsupium sit unum omnium nostrum. Fili mi, ne ambules cum eis, prohibe pedem tuum a semitis eorum. Pedes enim illorum ad malum currunt, et festinant ut effundant sanguinem. Frustra autem jacitur rete ante oculos pennatorum. Ipsi quoque contra sanguinem suum insidiantur et moliuntur fraudes contra animas suas. sic semitae omnis auari animas possidentium rapiunt
Abbreviated transcription (Latin):
sa sunt reddita. ita ego in
linguam nr̃am ut audac¬
ter loquar fecit cum habert
que amiserat. Igitur ⁊ uosi.
unumquemqz lectorem so¬
lita prefatione commoneo.
et i principiis librorum
camdem semper adnectens.
rogo ut ubicumq semper¬
precedentes uirgulas iuderi¬
tis. sciatis ea que subiecta
sunt in hebraicis uolumi¬
nib non haberi. Porro ubi
stelle ymago prefulserit ex
hebrco in nõstro sermone ad¬
dita. necnon et illa que ha¬
beri uidebantur. et ita corrup¬
ta erant ut sensum legenti¬
bus tollerent. orantibz no¬
bis magno labore correxi.
magis utile quid ex odio
mcõ ecclesiis xp̃i uenturũ
ratus. quam ex aliorum
negotio.

Expanded text:
ei sunt reddita: ita ego in ei sunt reddita: ita ego in lingua nostra  audacter loquor feci eum habere quae amiserat. Igitur et vos, et unumquemque lectorem solita Praefatione commoneo, et in principiis librorum eadem semper annectens, rogo, ut ubicumque praecedentes virgulas ÷ videritis, sciatis ea quae subjecta sunt in Hebraeis voluminibus non haberi. Porro ubi stellae imago fulserit + ex Hebraeo in nostro sermone addita. Nec non et illa quae habere videbamur, et ita corrupta erant, ut sensum legentibus tollerent, orantibus vobis, magno labore correxi; magis utile quid ex otio meo Christi Ecclesiis venturum ratus, quam ex aliorum negotio.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aut fis cella
aut palma¬
rum folia
complicarem. ut ĩ sudore
uultus mei comederem pa¬
nem. et uentris opus solli¬
cita mente tractarem. mul¬
lus mordert: nemo repre¬
henderet. Nunc aũt quia
iurta sententiam saluato¬
ris uolo operari cibum qui
non perit. et antiquã diui¬
norum uoluminũ uiam
sentibz uirgultisq purga¬
re error michi genuinus
infigitur corrẽctor intioꝵ
falsarius uocor. et errores
non auferre sed sertre. Tan¬
ta eit enim uetustatis con¬
suctudo. ut ctiam confessa
plerisq uitia placcant. dũ
magis pulchros habere no¬
lunt codices quam emenda¬
tos. Quapropter o fratres
dilectissimi unicum nobi¬
litatis et humilitatis exem¬
plar pro fauello calathis.
sportellisq munusculo mo¬
nachorum spiritalia hec et
mansura dona suscipere. ac
bratum iob qui adhuc apd
latinos iacebat in stercore.
et uermib scatebat errorũ
integrum immaculatũq
gaudete. Quomodo crum¬
post probationem atq uic¬
toriam duplitia et uniuer

Expanded text:
i aut fiscellam aut palmarum folia complicarem, ut in sudore vultus mei comederem panem, et ventris opus sollicita mente tractarem: nullus morderet, nemo reprehenderet. Nunc autem quia juxta sententiam Salvatoris volo operari cibum, qui non perit, et antiquam divinorum Voluminum viam, sentibus virgultisque purgare, mihi genuinus infigitur: corrector vitiorum falsarius vocor, et errores non auferre, sed serere. Tanta est enim vetustatis consuetudo, ut etiam confessa plerisque vitia placeant, dum magis pulchros habere malunt codices, quam emendatos. Quapropter, o Paula et Eustochium, unicum nobilitatis et humilitatis exemplar, pro flabello, calathis, sportellisque, munusculo monachorum, spiritualia haec et mansura dona suscipite: ac beatum Job qui adhuc apud Latinos jacebat in stercore, et vermibus scatebat errorum, integrum, immaculatumque gaudete. Quomodo enim probatione atque victoria dupliciter universa
Abbreviated transcription (Latin):
thanai. mathecha. azabed.
clipheleth. germai. manasse
semei. De filiis bami. maad¬
di. amram. et huel. banea ᷤ.
et badaias. cheiliau. banni.
amaruuth. et heli asib. ma¬
thanias. mathanai. et la¬
si. et bani. et benui. semei.
et salmas. et nathan. et
sarai. ezrel. et seremau. se¬
meria. sellum. amaria. io¬
seph. De filiis nebui: aiel
mathathias.zabed.zabina.
reddu. et iolxl. bannai. Om̃s
hii acceperunt uxores alie¬
nigenas. et fuerunt ex cis
mulicres que pepererant fi
ego erean
in susis castro: et uenit
annani. unus de fratrib
meis. ip̃e et uiri ex uida.
et interrogaui eos de uidei
qui remanserant. et super¬
erant de captiuitate. et de
ihrlm. Et dixerunt michl.
Qui remanserunt et deluli
sunt de captuntate ibi in
prouintia. in afflictione

Expanded text:
thanai, Matthetha, Zabed, thanai, Matthetha, Zabed, Eliphelet, Jermai, Manasse, Semei. De filiis Bani, Maadi, Amram, et Uel, Baneas, et Badaias, Cheliau, Vania, Marimuth, et Eliasib, Mathanias, Mathanai, et Jasi, et Bani, et Bennui, Semei, et Salmias, et Nathan, et Sarai, Ezrel, et Selemiau, Semeria, Sellum, Amaria, Joseph. De filiis Nebo, Jeiel, Mathathia, Zabed, Zabina Jeddu, et Joel, Bannaia. Omnes hi acceperunt uxores alienigenas, et fuerunt ex eis mulieres, quae pepererant filego eram in Susis castro. Et venit Anani unus de fratribus meis, ipse et viri ex Juda: et interrogavi eos de Judaeis, qui remanserant et supererant de captivitate, et de Jerusalem. Et dixerunt mihi: Qui remanserunt, et relicti sunt de captivitate ibi in provincia, in afflictione
Abbreviated transcription (Latin):
In anno primo
cyri regis persa¬
rum ut comple¬
retur uerbũ dñi
ex ore iheremie.
suscitauit dñs
sp̃m cyri regis persarum:
et transouxit uocem ĩ uni¬
uerso regno suo. etiam per
scripturam dicens. Hec dic̃
cyrus iex persarum. Omĩa
ip̃e est calitaphataia. uida
et heliezer. Et de cantoribz
heliasub. Et de iantorib
sellum. et therem. et huri
Et ex isrł filiis pharos. re¬
mia. et ezia. et melchia. ⁊
miamm. heleezer. et mel¬
chia. et banea. Et de filiis
helam. mathania. zacha¬
rias. et iehil. et addi. et
trimoth. et helia. Et de fi¬
liis zetua: clioeniai. chia¬
sib. nathania. ⁊ icrimuth.
et zabed. et aziza. Et de filii
bebai: iohanan. zabbai. a¬
thalia. Et de filiis beni:. mo¬
solam. et melluc. et adaia
iasub. et saal. et ramath.
Et de filiis phetmoab. ed¬
na. et calalbanaias. maa¬
sias. mathanias. beselehel.
et benui. et manasse. Et
de filiis erem. cliezer. iesue.
melchias. semeias. symcon
beniam. moloch. sama¬
rias. De filiis asom: ma¬

Expanded text:
In anno primo Cyri regis Persarum, ut compleretur verbum Domini ex ore Jeremiae, suscitavit Dominus spiritum Cyri regis Persarum: et transduxit vocem in universo regno suo, etiam per scripturam, dicens: Haec dicit Cyrus rex Persarum: Omnia ipse est Calita, Phataia, Juda, et Eliezer. Et de cantoribus, Eliasib. Et de janitoribus, Sellum, et Telem, et Uri. Et ex Israel, de filiis Pharos, Remeia, et Jezia, et Melchia, et Miamin, et Eliezer, et Melchia, et Banea. Et de filiis Elam, Mathania, Zacharias, et Jehiel, et Abdi, et Jerimoth, et Elia. Et de filiis Zetha, Elioenai, Eliasib, Mathania, et Jerimuth, et Zabed, et Aziza. Et de filiis Bebai, Johanan, Anania, Zabbai, Athalai. Et de filiis Bani, Mosollam, et Melluch, et Adaia, Jasub, et Saal et Ramoth. Et de filiis Phaeth Moab, Edna, et Chalal, Banaias, Maasias, Mathanias, Beseleel, et Bennui, et Manasse. Et de filiis Erem, Eliezer, Jesue, Melchias, Semeias, Simeon, Benjamin, Maloch, Samarias. De filiis Asom. Ma