comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
heronimus in .i fme epłe ad eusto¬
chium describens gaudia ⁊ p̃mia bea¬
titudinis et̾ne: ait. Egredẽ paulisꝑ q̃
so de carcere. & p̃sentis laboris ante o¬
culos tuos pinge merte. dem quã
nec ouilus uidit net au¬
ris audiuit. nec in cor hominis ascendit
Qualis t̃ illa dies cum tͥ maria mat̾
domini cboris octurret comitata uirgi¬
neis. tum post rubrum mare submerso
cum sud exercitu pharaone. timpanũ
in tuos leta uolabis amplexus. Tunc
et ip̃e sponsus occurret dicens. Surge
uem ꝑxima mea. sponsa mea colum¬
rabunt᷑ et dicent. Que ẽ ista ꝓspici¬
ens.q. diluculo. pultra ut limna ele¬
cta ut sol: Uitebunt te filie. ce re¬
gine laudabunt. ⁊ concubine pre¬
dicabunt eam. Hinc qr alius casti¬
tatis chorrus occurret. Sara tum
nuptis ueniet. filia phanuel. anna¬
ista quod docuit. Tunc uere domi
nus suꝑ asinam ascendet ⁊ celestẽ
ingrediet᷑ iherłm. Tunc ꝑuuli de
quib in isa. saluator affatur. Etce
ego & pũ mei quos mͥ dedit deus

Expanded text:
eronymus in fine epistolae ad Eustochium describens gaudia et praemia beatitudinis aeternae, ait : Egredere paulisper, quaeso, de carcere, et praesentis laboris ante oculos tuos pinge mercedem, quam « nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . » Qualis erit illa dies, cum tibi Maria mater Domini choris occurret comitata virgineis, cum post Rubrum mare, submerso cum suo exercitu Pharaone, tympanum in tuos laeta volabit amplexus; tunc et ipse Sponsus occurret, dicens: « Surge, veni, proxima mea, sponsa mea, columrabuntur, et dicent: « Quae est ista prospiciens, quasi diluculo, pulchra ut luna, electa ut sol? Videbunt te filiae, et reginae laudabunt, et concubinae praedicabunt . » Hinc et alius castitatis chorus incurret. Sara cum nuptis veniet, filia Phanuelista, quod docuit. tunc uere super asinam dominus ascendet et caelestem ingredietur Hierusalem. tunc paruuli, de quibus in Esaia saluator effatur: ecce ego et pueri, quos mihi dedit dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
o. in nobis. Tu gͦ cui aduentus xp̃i die¬
rum noctiumq meditatio ẽ. cui ꝓ con¬
scientie puritate domini ẽ optanda
p̃sentia qͥ consummatõem seculi. qͣr
certum p̃mii tui tempus expectas:
exultatõem de illo die capies ñ timo¬
rem. Tunt enim tu scõꝵ mixta cͥoris
⁊ scĩs communicata uirginib: in
amplexus sponsi obuiam subuolab̾
sitatis głla & incorruptõis spłendo¬
re donata es. eum xp̃o semꝑ regna¬

Expanded text:
. IV. » Tu ergo, cui adventus Christi dierum noctiumque meditatio est, cui pro conscientiae puritate, Domini est optanda praesentia; quae consummationem saeculi, quasi certum praemii tui tempus exspectas, exsultationem de illo die capies, non timorem. Tunc enim tu sanctorum mista choris et sanctis comitata. virginibus, in amplexus Sponsi obviam subvolabislitatis gloria et incorruptionis splendore donata es, cum Christo semper regna
Abbreviated transcription (Latin):
o .x. in.A. ⁊ sic semꝑ cum domino erimus
iugit̾ corde uirg̾is uoluant᷑. In hiis tocius
diei u̾set᷑ labor. In hiis etiam somnus no¬
ctiꝰ reponat᷑. In hec anima rursus euigilet.
Nullus labor durus. nullum tempus lõ¬
gum uideri debet: quo głia et̾nitatis ac¬

Expanded text:
o in aera, et sic semper cum Domino erimus jugiter in corde virginis volvantur; in his totius diei versetur labor, in his etiam somnus noctis reponatur; in haec anima rursus evigilet. Nullus labor durus, nullum tempus longum videri debet, quo gloria aeternitatis ac
Abbreviated transcription (Latin):
ysaias. c̾ii. Quo michi multititoinem uic¬
timarum ur̃arum. dicit dominus: Plenꝰ
sum. holocausta ur̃a nolui. Ieronimus
hunc locum duob modis exponens ait.
potest et hoc de illis accipi qͥ mpinã łaua-¬
ritiã altarib offer̃t ł pauꝑib tͥbuunt. It̃
honora dñm de tua sub̃a licite acquisita
tua enĩ ñ ẽ illicite acqͥsita qͥa restituẽda.
s nͨ licite acqͥsita tua ẽ cũ tͥ alias ñ sit sal
uũ ꝙꝗ ꝓablatis restituas. Idenm tm̃ in bo¬
nis alicuius computat᷑. qd̾ deducto ere ali¬
eno residuum ẽ ei. Est ergo regła quod
numqͣm illicite acquisitum ẽ accipiendᷤ
ab aliquo nͥ causa p̾dicationis ut si p̾dica

Expanded text:
ihi multitudinem victimarum vestrarum, dicit Dominus? Plenus sum. Holocausta vestra nolui. » Hieronymus hunc locum duobus modis exponens, ait: Potest et hoc de illis accipi, qui rapinam vel avaritiam in altaribus offerunt, vel pauperibus tribuunt Item: « Honora Dominum de tota substantia tu illicite acquisita, quia restituenda. Sed nec licite acquisita tua est, cum tibi alias non sit salvum, quod pro ablatis restituas. Id enim tantum in bonis alicujus computatur, quod deducto aere alieno, residuum est ei. Est ergo regula, quia nunquam illicite acquisitum est accipiendum ab aliquo, nisi causa praedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
situm. nisi sit ei unde ablata restituat.
uel debita ꝑsoluat. Contra enim hanc re¬
gulam accepta. credo ab eo qui accipit ẽẽ
restituenda. Si autem obieiant auctori
ligenda ẽ. S et hii similes sunt sedenti¬
b et manducantib in idolio. quia cum
scandalo fr̃m rapinas et huuismodul¬
licite acquisita. ab offerentib acipiunt.
cum pocius eẽnt restituenta. Item a gen-¬
tes et consentientes partt̾ peccant pari¬
q pena puniẽdi sunt. Consentientes ft̾.
qui a talib incorreptis accipiunt.

Expanded text:
siduum sit ei, unde ablata restituat, vel debita persolvat. Contra hanc enim regulam accepta, credo, ab eo qui accipit, esse restituenda. Si autem objiciant auctorilligenda est. Sed et hi similes sunt sedentibus et manducantibus in idolo, quia, cum scandalo fratrum, rapinas et hujusmodi illicite acquisita ab offerentibus accipiunt, cum potius essent restituenda. Item: Agentes et consentientes pariter peccant, parique poena puniendi sunt consentientes, qui a talibus incorreptis accipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pisces deuoratos a magnis. comedunt
et deuorant. Sicut enim sic deuorati nul¬
li usui sunt apti. ita nec oblatio talium
ulli usui. ulli uereligiom apta ẽ. Item ta¬
les similes sunt achor et socuis eius. qui
contra p̾ceptum dñi furati surt. regulã
auream de anathemate iericontino. Quod
enim iniuste acquisitum ẽ ñ est offeren¬
dum. s anathematitandum .i. suspendẽ¬
dum. et ab omni humano usu remouen¬
dum: quia restituendum. Usus enim bo¬
nus non iustificat male acquisita. Ieꝵ
Diligẽt̃ discutiẽdũ ce cauẽdũ ne qͥs aliqͥd¬
quid tulerte de aliquo anathemate. ne¬
religionis uel pauꝑtatis a talib mun̾a
accipientes similes sunt gedeoni. qui ac¬
cepit appło in aures et queq aurea de
p̾da madianitarũ. ut inde fac̾et ephot
et teraphin. &e fc̃m̃ ẽ hoc gedeoni ce om¬
ni domui eius inruinam. Item similes
sunt hii sauli quem ꝓiecte dominus a
facie sua ne eẽt rex in isrł eo qd̃ contra

Expanded text:
pisces devoratos a magnis devorant pisces devoratos a magnis devorant et comedunt. Sicut enim sic devorati nulli usui sunt apti, ita nec oblatio talium ulli usui, ullive religioni apta est. Item: Tales similes sunt Achan et sociis ejus, qui contra praeceptum Domini furati sunt regulam auream de anathemate Jerichontino . Quod enim injuste acquisitum est, non est offerendum, sed anathematizandum, id est suspendendum, et ab usu humano removendum, quia restituendum. Usus enim bonus non justificat male acquisita. Hieronymus : Diligenter discutiendum est et cavendum, ne quis aliquid tulerreligionis vel paupertatis a talibus munera accipientes, similes sunt Gedeoni, qui accepit a populo inaures, et quaecunque aurea de praeda Madianitarum, ut inde faceret Ephod et Theraphim, « et factum est hoc Gedeoni et omni domui ejus in ruinam . » Item: Similes sunt illi Sauli, quem « projecit Dominus a facie sua, ne esset rex in Israel , » eo quod contra
Abbreviated transcription (Latin):
Imm̃sum uitiosũ datorẽ qui ñ inmodi¬
ca oblatõe excludit᷑ qndoq etiã ab
encharistia int̾ alios ñ repellit᷑ si insti¬
terit. Si uero pecuniam magnã ẽẽt
oblaturus exclud̾et᷑ sicut ce̾ in famis. et
nominabił. ꝑ quã siquid acceptũ fũit.
scandalum oriet᷑. Item exemplo magistri
pet abailardi. qui a comite teobaldo aliqͣ
sociis distribuenda. nisi ex reddib meris
sumpta eẽnt noluit acciꝑe. s dixit se il¬
la alias ꝓuenientia datũrũ canib et
bestiis et auib celi. Item eccl̃iasticus. c.xxii.
Immolantis ex iniquo oblatio ẽ maculata.
et non sunt beneplacite deo sub sannatões.
attissimis. nec respicit in oblatõib iniquo¬
rum. quia qui offert sacrificium ex sub̾a
pauꝑum. quasi qui uictimat filium in
conspectu patͥs.s. Glosa. Quam detesta¬
bile ẽ sacͥficium: quod orbati doloris
pr̃ĩ comꝑat᷑. Item ieronimus. Qui a rapto¬
rib. simoniacis. fen̾atorib. munera acci¬
piunt. similes sunt illis qui minores

Expanded text:
Immensum vitiosum datorem, qui nisi in modica oblatione excluditur; quandoque etiam ab eucharistia et priterit. Si vero nec pecuniam magnam esset oblaturus, excluderetur, sicut et infamis et nominabilis, per quem, si quid acceptum fuerit, scandalum oriretur. Item: Exemplo magistri Petri Abailardi, qui a comite Theobaldo aliqua sociis distribuenda, nisi ex redditibus meris sumpta essent, noluit accipere; sed dixit se illa alias provenientia daturum canibus, bestiis, et avibus coeli. Item Ecclesiastici cap. XXXIV: « Immolantis ex iniquo lucro oblatio est maculata, et non sunt beneplacitae Deo subsannationes iAltissimus, nec respicit in oblationes iniquorum. 121 Quia qui offert sacrificium ex substantia pauperum, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui. » Glossa: Quam detestabile est sacrificium, quod orbati dolori patris comparatur! Item Hieronymus : Qui a raptoribus simoniacis, foeneratoribus, munera accipiunt, similes sunt iis qui minores
Abbreviated transcription (Latin):
Nullum offm. sexus. conditio uel
etas: ab agenda mĩa ex cluditur. Om¬
nib hec enim precipit᷑. Hec ergo erte
tͥ forma et regła discendi a quib liceat
acciꝑe uel ñ. Hichil ab aliquo accipiaᷤᷤ
quod supͣ p̾scͥptum eum accepisse cogno¬
u̾s. s nec ab aliqͦ. etiam a manu cente¬
sima translatam. dum uiciosum fũit
et restituendum. Qd̾ u̾bo tobie ꝓbari
uidet᷑. Ubiate. Uide ne furtiuꝰ. sit &¬
c̾. Donait. uide ne eum furata fũis. sed
S nũquid accipiã stipendia a domino
meo uel solutionem debiti de peccuma
launomari. Unde supͣ in pͥmo titulo de
auaritia. Item ieronimus. Nichil acci¬
piendum ẽ ab hiis. quos scimus de la¬
crimis pauꝑum uiuere ne dicat᷑ tibi.

Expanded text:
Nullum officium, sexus, conditio, vel Nullum officium, sexus, conditio, vel aetas ab agenda misericordia excluditur. Omnibus enim hoc praecipitur. Haec ergo erit tibi forma et regula discernendi a quibus liceat accipere, vel non. Nihil ab aliquo accipias quod supra praescriptum eum accepisse cognoveris. Sed nec ab aliquo etiam a manu centesima translatum, dum vitiosum fuerit et restituendum; quod verbo Tobiae probari videtur, ubi ait: « Vide ne furti» Non ait: Vide ne eum furata fueris, sed Sed nunquid non accipiam stipendia a Domino meo, vel solutionem debiti de pecunia Launomari, unde supra in primo titulo de avaritia. Item Hieronymus: Nihil accipiendum ab iis quos scimus de lacrymis pauperum vivere, ne dicatur tibi: «
Abbreviated transcription (Latin):
site uel decente consistit. Euiismodi pͥ¬
marios acceptores. dominus in luca ꝑ io
hannãe baptistam redarguens ais. Ue¬
nientib publicanis ad eum ut baptita¬
rent᷑ ab eo. Qui dixerunt ad illum. Ma¬
gister qui faciemus ne excidamur &
in ignem mittamur: Nich̾ amplius
qͣm quod constitutum ẽ uobis: faci
humane intelligis: Si diuine ut ibi.
ut faciant in eis uidicium conscͥptum.
omnes possessores domoꝵ. et agrorum:
uillarum. transgressores constitues.
Si humane que fit auctoritate prin¬
cipis. cum a sensu ppłi: metam &e ter¬
minum in huius modi iure ñ inue¬
nies. S auaritiam nr̃am &e prauas
consuetudines. laqueos ꝙ et recia a¬
uaritie in us conu̾tes. Niectos. quod
ce hodie fr̃m est. Int̾rogabant autem ce
milites dicentes. Quid faciemus ce
nos: Et ait illis. Neminem concu¬
litie. ne p̾dam ꝑ calumniã uel exactio¬
nem queratis. s estote contenti stipen¬
diis ur̃is: turbis autem dixit. Qui ht̃

Expanded text:
isitae vel detentae consistit. Cujusmodi priisitae vel detentae consistit. Cujusmodi primarios acceptores Dominus in Luca per Joannem Baptistam redarguens, ait publicanis venientibus ad eum, ut baptizarentur ab eo. Qui dixerunt ad illum: « Magister, quid faciemus, ne excidamur et in ignem mittamur? Nihil amplius quam quod constitutum est vobis, faciahumanae intelligis? Si divinae, ut ibi, « Ut faciant judicium conscriptum , omnes possessores domorum, et villarum, et agrorum transgressores constitues. Si humanae, quae fit auctoritate principis cum assensu populi, metam et terminum in hujusmodi jure non invenies sed avaritiam nostram et pravas consuetudines, laqueosque et retia avaritiae in jus convertes. Quod etiam hodie factum est. Interrogabaut autem et milites, dicentes: « Quid faciemus et nos? » Et ait illis: « Neminem conculitiae. Ne praedam per calumniam vel exactionem quaeratis, « sed estote contenti stipendiis vestris. » Turbis autem dixit: « Qui ha
Abbreviated transcription (Latin):
dam cadum uini dabant. que abbas
ab eo accipiens. et suꝑ asinum cui insede¬
bat imponens. cum ẽẽnt in reditu int̾
psallendum et orandum diligent̾ que¬
siuit a conu̾so a quib elemosinã acce¬
pisset. Qui multos enumeratis. dixit
se et a sac̾dote illius uille elemosinã
accepisse. Quod audiens abbas pasto¬
ea distribuit. Cu ꝯũsuᷤ. Absit mi abbs
ut hoc facias. frẽs enim fame domi
moriunt᷑. Cui alb̃s. Sacerdos ille simo
acciꝑe exemplo tobie. qui in extrema
etiam pauꝑtate audiens uocem hedi
balantis quemuxor eius domum de¬
tulerat. ut unde ei pulmertariũ fac̾et:
dixit. Uide ne furtiuus sit. s redde eũ
dominis. Filii enim scõrum sumus.
nec licet nobis aliquid de furto edere.
uel conting̾e. Nunc autem mod̾ni reli¬
giosi passim a quo uis muña oblata ac¬
cipiunt. abuntentes illa auctoritate
Ut autem melius suggillet᷑ hec spẽs
auaritie: inspicienda ẽ radix eius. que
in acquisitione rei pͥmo uiciose acqͥ¬

Expanded text:
dam cadum vini dabant. Quae abbas dam cadum vini dabant. Quae abbas ab eo accipiens, et super asinum, cui insidebat, imponens, cum essent in reditu, inter psallendum et orandum diligenter quaesivit a converso a quibus eleemosynam accepisset, qui multos enumerans, dixit se a sacerdote illius villae eleemosynam accepisse. Quod audiens abbas, pastonia distribuit. Cui conversus: Absit! mi abbas, ut hanc rem facias. Fratres enim domi moriuntur fame. Cui abbas: Sacerdos ille Simone a talibus exemplo Tobiae, qui in extrema etiam paupertate audiens vocem hoedi balantis, quem uxor ejus domum attulerat, ut inde ei pulmentarium faceret, dixit: « Vide ne furtivus sit, sed redde eum dominis, filii enim sanctorum sumus, nec licet nobis aliquid de furto edere, vel contingere . » Nunc autem moderni religiosi passim a quovis munera oblata recipiunt, abutentes illa auctoritate » Ut autem melius suggilletur haec species avaritiae, inspicienda est radix ejus, quae in acquisitione rei primo vitiose acqu
Abbreviated transcription (Latin):
et milite. conditione ludi. uel militie.
scłm artem et sine fraude sequente:
expendi possunt in pias causas. Sed
si acceꝑit quis decẽ ut aliquem int̾¬
ficiat gladio. uel ei uenenum ꝓpinet.
licet michi de sic accepto munere acci¬
pere: Hidet᷑ scd̾m illam regulam. In
pari t᷑pitudine pocior ẽ pars possidẽ¬
tis. maxime purgato uitio. Sed et
sic uidet᷑ posse accipi a simoniaco. Q̃
ẽ tta. s nec similit̾ in homicidio. uel
ꝓꝑinatione ueneni. & huiusmodi attro¬
cissimis sccłib. Neminiaut̃ licere acci¬
ꝑe a scd̃ariis acceptionib munerũ il¬
licitors quorum reftitittio p̾cipit᷑. sic
constabit. Primo in exemplo beati ste¬
phani abb̃is scd̃i in ordine tift̾ciensi. qͥ
cum frẽs sustentationẽ una die ñ hrẽnt.
cum conu̾so uno ꝑrexit ad uillam uici¬
nam. In qua illis diuisim mendicanti¬
b cibumq fr̃ib queritantib. conuerso
quidẽm placentas. quidam caseos. qui¬

Expanded text:
et milite, conditione ludi vel militiae et milite, conditione ludi vel militiae secundum artem; et sine fraude sequente, expendi possunt in pias causas. Sed si acceperit quis decem, ut aliquem interficiat gladio, vel ei venenum propinet, licet mihi de sic accepto munere accipere? Videtur per illam regulam: In pari turpitudine potior est pars possidentis, maxime purgato vitio. Sed et sic videtur posse accipi a simoniaco. Non est ita; sed nec similiter in homicidio, vel propinatione veneni, et hujusmodi atrocissimis sceleribus. Nemini autem licere accipere a secundariis acceptoribus munerum illicitorum, quorum restitutio praecipitur, sic constabit. Primo exemplo Stephani abbatis secundi in ordine Cistertiensi. Qui cum fratres sustentationem una die non haberent, cum uno converso perrexit ad villam vicinam, in qua illis divisim mendicantibus, cibumque fratribus quaeritantibus, quidam placentas converso, quidam caseos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
stat dicendum de secularus. hiis uide¬
licet qui a primis aliquid accipiunt.
Ut autem ꝓponenda melius pateant. dis¬
tinguendum ẽ int̾ illicite acquisita. Q̾¬
dam enim illicite acquirunt᷑ et iniuste de¬
tinent᷑. que nec etiam in pias causas ex¬
pendi possunt. In quib enĩ aliꝙ. non ha¬
bemus us dominu: in alios transferre
nequiuimus. Que enim tenemur restitu¬
ere. quomͦ alus ꝯferemus: Non dimittit᷑
pec̃c̃m nͥ restituat᷑ ablatum. nec agit᷑ pe¬
nitentia dum ista detinent᷑ sed fingitur.
usuram. Talia sunt ꝑ simoniam. furtum.
usuram. rapinã acquisita. De quib in pri
eo quod male acquisunt. Cum ergo res
uiciosa non sit. quia domino uolunta¬
rio et sciente aquiritur: purgato malo
modo acquirendi: cessante causa cessa¬
bit effectus. quo .s. minus expendatur
in pias cãs. Ubi enim turpitudo ẽ ex
Quia nec danti competit repeticio nec
accipienti restitutio. Sed etiam scd̾m
ne mͥmo. meretrice. aduocato. medico.

Expanded text:
stat dicendum de secundariis, iis scilicet, qui a primis aliquid accipiunt. Ut autem proponenda melius pateant, distinguendum est inter illicite acquisita. Quaedam enim illicite acquiruntur, et injuste detinentur, quae nec etiam in pias causas expendi possunt. In quibus enim aliquod non habemus jus dominii, in alios transferre nequimus. Quae enim tenemur restituere, quomodo aliis conferemus? Non dimittitur peccatum, nisi restituatur ablatum; nec agitur poenitentia dum ista detinentur, sed fingitur . Talia sunt per simoniam, furtum, usuram, rapinam acquisita. De quibus prima is super eo quod male acquisivit. Cum 119 ergo res vitiosa non sit, quia Domino voluntario et sciente acquiritur, purgato malo modo acquirendi, sicque cessante causa, cessabit effectus, quo minus scilicet expendatur in pias causas. Ubi enim turpitudo est exquia nec danti competit repetitio, nec accipienti restitutio. Sed etiam secundne, mimo, meretrice, advocato, medico
Abbreviated transcription (Latin):
cũ huic ꝓ sequamur. ⁊ utinã ꝑsequam᷑.
prelatoꝵ fuscinulas. hostia. ⁊ mulealia frau¬
dis cõmenta. quib loculos pauꝑum exauri¬
unt. facti piscatores pecuniarũ ñ animarũ.
regũ de filiis heli. qui fuscinulas ⁊ uncinos
mittebant in lebetẽ ⁊ caldariam ⁊ cacabũ. et
omĩe qͦd leuabat fuscinula tollebat sacerdossͥ.
Cuiꝰ puer dicebat immolanti. Damͥ carnẽ ut
coquã sacerdoti. Cui immolans. incendatur
pͥmum iuxta morẽ hodie adeps. ⁊ deuide tol¬
le tͥ quantũcumq desiderat anima tua. Qui
respondens aiebat ei. Nequaqm. Nc̃ enĩda¬
bis. Alioqͥn tollam ii. In qͦ ꝑcutiunt᷑ prelati.
qui stipendus siuis ñ contenti. ꝑ fuscinulas
⁊ officiales suos laxant retia sua in capturã
pecuniarũ. mittentes rete in altum. ⁊ in pro¬
fundum pecunie. dicentes fuscinulis exina¬
nite eximnanite usq ad fundam̃tum loculoꝵ.¬
¶ officialis tortor.

Expanded text:
 Hinc prosequamur, verum utinam persequamur praelatorum fuscinulas, ostia, et mille alia fraudis commenta; quibus loculos pauperum exhauriunt, facti piscatores pecuniarum, non animarum. ., cap. II, de filiis Heli qui fuscinulas et uncinos mittebant in lebetes, caldaria, et cacabum; et omne quod levabat fuscinula, tollebat sacerdos sibi; cujus puer dicebat immolanti: « Da mihi carnem, ut coquam sacerdoti. Cui immolans ait, Incendatur primum juxta morem hodie adeps, et deinde tolle tibi quantumcunque desiderat anima tua. Qui respondens aiebat ei, Nequaquam, nunc enim dabis, alioquin tollam vi. » In quo percutiuntur praelati qui, stipendiis suis non contenti, per fuscinulas et officiales suos, retia sua in capturam pecuniarum laxant, mittentes rete in altum , id est in profundum pecuniae, dicentes fuscinulis: « Exinanite, exinanite usque ad fundamentum loculorum officialium tria
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. excussimꝰ manꝰ nr̃as. ⁊ etiã puluerem
pedum a munĩb ur̃is. Quasi. Nec etiã modi¬
cum aliqͥd ⁊ comparabile puluicło. a uobis
incorrigibilib accipiemꝰ. Item ñ alligabis uł
t. legem di tuminanti. in area eccłie separa¬
tione palearum. a granis trituranti. qͣi tale
⁊oebet᷑ pabulũ. S utinam dẽ infrenaret ora p̾¬
dicatoꝵ modernoꝵ. ñ dican ut ñ comed̾ent s
uͭ nõ raꝑent ⁊ deuorarent. Item officiales p̃¬
latoꝵ ñ solum sangͥsuge st̃. qui intumescunt
ut detumescant. s colatoria ilł lac rapine
colantes. sibiq sordes peccati retinentes.
Item ad hoc ualet exemplũ illiꝰ p̃lati qui per
ora om̃ium subministroꝵ suoꝵ confessus est.
singuł enĩ singulas calumpnias rapinas. ⁊
alia peccata confitentib inqͥt. Omĩum istoꝵ
reus sum. Ergo et tales longa ⁊ multa many
peccant. an nescitis longas regib ẽẽ manus:
Reges loquor ẽẽ prelatos. Unde. Et nc̃ reges in¬

Expanded text:
dicerent: Excussimus manus nostras, et pulverem pedum a manibus vestris, quasi nec etiam modicum aliquid et comparabile pulviculo, a vobis incorrigibilibus accipiemus. Item: « Non alligabis, » vel ti, legem Dei ruminanti, in arca 70 Ecclesiae, separatione palearum a granis, trituranti; quia tali debetur pabulum. Sed utinam Deus infrenaret ora praedicatorum modernorum, non dico ut non comederent, sed ut non raperent et devorarent. Item praedicatut detumescant, sed et colatoria illis lac rapinae colantes, sibique sordes peccati retinentes. Item: Ad hoc valet illud exemplum praelati, qui per ora omnium subministrorum suorum confessus est. Singulis enim singulas calumnias, rapinas, et alia peccata confitentibus, inquit: Omnium istorum reus sum. Ergo tales longa et multa manu peccant. An nescis longas regibus esse manus? Reges dico Ecclesiae praelatos. Unde: « Et nunc, reges, in
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ. qͣi hec seminatio illã messionẽ exigit
sͥ debitam. Qb̃ si ñ seminaueris ⁊ acceꝑis
debitum. etiam illd̾ iam ñ accipis sed rapis.
⁊ in sacͥlegium debitum conũtis. Si enĩ ñ se¬
minaueris qͦmͦ accipies. in rõne dati ⁊ accep
abstinuit. ꝓpt̾ seudo repellendos. ꝓpt̾ curio¬
sos amonendos. ꝓpt̾ auariciam subditoꝵ. ne
ab auaris ⁊ incorreptis. uł in corrigibilib a¬
liqͥd acciꝑet. ⁊ ne impunitatẽ peccandi. si acci¬
ꝑet sͥ emptã putarẽt. S quare hodie ñ nisi
ab incorreptis ⁊ malis accipit᷑: A bonis nil
cet. Si autẽ oꝑatur: dignꝰ est cibo suo sibi debi

Expanded text:
minatio illam messionem exigit sibi debitam. Quod si non seminaveris et acceperis debitum, etiam illud jam non accipis, sed rapis, et in sacrilegium debitum convertis. Si enim non seminaveris, quomodo accipies? « In ratione dati et accepabstinuit, propter pseudo repellendos, propter curiosos amovendos, propter avaritiam subditorum, ne ab avaris et incorrectis, vel incorrigibilibus aliquid acciperet, et ne impunitatem peccandi, si acciperet, sibi emptam putarent. Sed quare hodie nonnisi ab incorreptis et malis accipitur, a bonis nil ; » si vero operatur « dignus est cibo suo . » i
Abbreviated transcription (Latin):
usq in coruos.⁊ illect cadaũb ñ redeunt ad
archam. Item hii sunt accipitres ⁊ quecumq a¬
ues rapaces. quarum om̃ium caro ꝓhibet᷑ in lege.
mio accipit᷑ u̾bum ibi. ñ accipies in pignꝰ alte
.i. rapit. Item adeo uiri eccłiastici student aua¬
ricie. qd ũ est dñi de uł dicere. Funes oecider̃t
mͥ in p̃claris. sed in rapinis. fuscinulis ⁊ fu
ras ⁊ pecora in retia alioꝵ. Item hii st̃ canes im¬
mundi. de quib dauid ait in psalmo.lix. Ip̃i
disꝑgent᷑ ad manducandũ ⁊ deuorandum.
si uͦ ñ fu̾int saturati ⁊ murmurabt̃. accusa¬
bunt. extorquebt̃ ⁊ rapient. Itẽ. Qmͣ detesta¬
bile ẽ qd̾ sputa flagella. lanceam. clauos. et
cricem xͥ conũtimꝰ ⁊ conflamꝰ in fornace aua¬
ricie. in laq̃os ⁊ retia pecunie. Item. Si semi¬

Expanded text:
usque ad corvos, et allecti cadaveribus non redeunt ad arcam . Item: Hi sunt accipitres et quaecunque aves rapaces, quarum omnium caro prohibetur in lege . m accipitur ibi: « Non accipies in pignus aliacipit , » id est rapit. Item: Adeo viri ecclesiastici hodie student avaritiae, quod non est Domini de illis dicere: « Funes ceciderunt mihi in praeclaris , » sed in rapinis, fuscinulis et furas et pecora in retia aliorum. Item: Hi sunt canes immundi, de quibus David ait in psal. LVIII: « Ipsi disperguntur ad manducandum, » et devorandum: « si vero non fuerint saturati et murmurabunt, » accusabunt, extorquebunt et rapient. Item: Quam detestabile est, quod sputa, flagella, lanceam, et clavos, et crucem Christi convertimus, conflamus in fornace avaritiae, in laqueos et retia pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
uolumꝰ eos separamꝰ. qd̾ si in metis ⁊ t̾̃minis po¬
sitis d̾no subsisteremꝰ ñ sic contͣ sacram̃tum pa¬
tͥmonii. ad uoluntatẽ nrãm dispensaremus.
Item ad hoc facit utõ decretũ biceps ex utͣq

Expanded text:
volumus eos separamus. Quod si in metis et terminis povolumus eos separamus. Quod si in metis et terminis positis a Domino subsisteremus, non sic contra sacramentum matrimonii ad voluntatem nostram dispensaremus. Item: Ad hoc facit illud decretum biceps, ex utraque
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutat᷑. Item ad eo inuasit pestis auaricie ecełi¬
am. qd̾ timendũ ẽ ne de ea possit dici. a pianta
pedis usq ad uerticem capitis ñ ẽ in ea sanitas. hẽ¬
a minimo usq ad maximũ. a cupiditate ñ ẽ in
ea sanitas. Item qͦd supra scelus sac̃dotum baal
ẽ. hodie etiã a minorib sacerdotib urat᷑ ptela¬
to qd̾ om̃s causas ex quib potest extorqueri pecu¬
nia referent ad ip̃m. ⁊ qd̾ nullam subticebant.
etiã cum possent ꝑ se pacem de facili int̾ partes
cõponẽ. sicq citati aliqͥ. si suꝑsederint citatiõi
ut contumaces excõmunicant᷑. si affuerint se
purgat᷑i incurr̃t ꝑuirium. S ẽ ne tale uram̃¬
tum sacerdotum licitum ⁊ decretũ audet᷑ cũ hoc
eccłia ꝓ maiori parte sustineat. cũ ãministra¬
ꝑtinent canones qͥdam ꝓhibentes aliqͦs in scd̾o
uł tercio genere affinitatis coniungi. Comun¬
ctos autẽ ñ separari concedunt. quib ab uten¬
des qͣi fuscinulis ⁊ tridente in capturam pecu¬

Expanded text:
mus: Adeo invasit pestis avaritiae Ecclesiam, quod timendum est ne de ea possit dici: « A planta pedis usque ad verticem » capitis, hoc est a minimo usque ad maximum, a cupiditate, « non est in ea sanitas. » Item: Quod supra scelus sacerdotum Baal est , hodie etiam a minoribus sacerdotibus juratur praelato, quod omnes causas, ex quibus potest extorqueri pecunia, referent ad ipsum, et quod nullam subticebunt, etiam cum possent per se pacem de facili inter partes componere. Sicque citati aliqui , si supersederint citationi, ut contumaces excommunicantur, si adfuerint se purgaturi, incurrunt perjurium. Sed estne tale juramentum sacerdotum licitum et discretum? Videtur, cum hoc Ecclesia pro majori parte sustineat, et cum administrapertinent canones quidam prohibentes aliquos in secundo vel in tertio genere affinitatis conjungi, conjunctos tamen non separari concedunt. Quibus abutentes, quasi fuscinulis et tridente in capturam pecu
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinis iam habitas. Propt̾ ħ ostiola. of
ꝑ iohem baptistã militib ⁊ minist̾s pͥncipum.
git᷑. ⁊ extorquet᷑ pecunia a subditis. Huiꝰ cͥminis
pena scłmius statura ẽ in quadruplũ. que uti¬
nam in duplum hodie statueret᷑. Item ieꝵ. Ob¬

Expanded text:
consuetudinis jam habitas. Propter haec ostiola, offconsuetudinis jam habitas. Propter haec ostiola, offper Joannem Baptistam 67 militibus et ministris principum: « gitur et extorquetur pecunia a subditis. Hujus criminis poena, secundum jus statuta est in quadruplum, quae utinam hodie in duplum statueret
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omne nefas exactionũ. calũpniarum rapi¬
narum. laxant retia sua in capturam pecuniȩ.
nit. Questor uͦ incerta ⁊ uoluntaria ꝓ modica
culpa maximã penam infligens. cuiꝰ iudiciũ
⁊ laquei solo auditu timent᷑. quippe in miseri¬
cors apparet in om̃ib uiis suis. Itẽ minist᷑ ⁊ of¬
ficiales p̃latoꝵ hostiola st̃ abscondita sub m¬
sabelis subterranea. ꝑ que furtim ingredie¬
bant᷑ sac̃dotes eiꝰ. ut asportarent ⁊ deuorarent
posira a rege suꝑ m̃sam. qͦs oceidit rex darĩ eoꝵ
fraudem comꝑiens. tradidit ꝙ bel in potestatẽ
dameli. qui statim subũtit eum ⁊ templum eius.
Ista ostiola abscondita tamu̾sa st̃ in ianuas ⁊ fo¬
res patentes. Cum enĩ tẽ boria pauꝑum ⁊ diui¬
tũ clancło subriꝑent᷑ nẽ publice ⁊ coram om̃ib
rapiunt᷑ ꝑ cõmenta infinita. fraudes.⁊ nouita¬
tes extorquendi pecuniã inuentas. loco iuris et

Expanded text:
ncurrant, per omne nefas exactionum, calumniarum, rapincurrant, per omne nefas exactionum, calumniarum, rapinarum, « laxant retia sua in capturam » pecuniarum, nit: quaestor vero, incerta et voluntaria, pro modica culpa maximam poenam infligens. Cujus judicium et laquei solo auditu timentur: quippe immisericors apparet in omnibus viis suis. Et quia ficiales praelatorum ostiola sunt abscondita, sub mensa Belis, subterranea per quae furtim ingrediebantur sacerdotes ejus, ut asportarent et devorarent posita a rege super mensam: « Quos occidit rex Cyrus eorum fraudem comperiens, tradiditque Bel in potestatem Danielis, qui statim subvertit eum, et templum ejus . » Ista ostiola abscondita, jam versa sunt in januas et fores patentes. Cum enim tunc bona pauperum et divitum clanculo subriperentur, nunc publice, et coram omnibus rapiuntur per commenta infinita, fraudes et novitates eorum extorquendi pecuniam inventas, locoque juris et
Abbreviated transcription (Latin):
Horum aũ ofticialium tͥa st gena. Confessor
cui ep̃c uices suas in spũalib in audiendis con¬
fessionib ⁊ curandis aĩab cõmittit. Questor pa¬
inuigilant. Prepositꝰ niralis pͥmꝰ licet deo dig¬
nior: ep̃o tñ ẽ uilior. cum isto ei rarꝰ ẽ sermo. rara
consultatio suꝑ reddenda rõne uillicationis sue.
suꝑ regimine animar̃. in qͦ patet quantũ ama¬
bat eas ⁊ redemptorẽ ⁊ sũmum pastorẽ earũ. Cũ
tortore autẽ ⁊ p̃posito: frequens ẽ sermo rõcina¬
tio.⁊ consultatio. in quo pater quantũ dilexe¬
rit pecuniam. sed ⁊ qd̾ detestabiliꝰ est pͥmum
mittit ad officii sui executionẽ. sine magna fi¬
delitatis eiꝰ examinatione prehabita. sine sacͣ¬
mento uirisiurandi. de fidelitate seruanda es.¬
in regimine aĩarum int̾posito. Scd̾m autẽ ⁊ t̾¬
cium discutit usq adunguem. si bene nouint
suos redire. quib tutelam pecunie sine uira¬
m̃to int̾posito ñ cõmittit. ut discant ei ẽẽ fide¬

Expanded text:
Horum autem officialium tria sunt genera. Confessor, cui episcopus vices suas in spiritualibus, 66 in audiendis confessionibus et curandis animabus committit. Quaestor painvigilant. Praepositus ruralis primus, licet Deo dignior, episcopo tamen est vilior. Cum isto ei est rarus sermo, rara consultatio super reddenda ratione villicationis suae, super regimine animarum, in quo patet quantum amabat eas, et Redemptorem et summum pastorem earum. Cum tortore autem et praeposito frequens ei est sermo, ratiocinatio et consultatio. In quo patet quantum dilexerit pecuniam. Sed et, quod detestabilius est, primum mittit ad officii sui exsecutionem, sine magna fidelitatis ejus examinatione praehabita, sine sacramento jurisjurandi de fidelitate ei servanda in regimine animarum interposito. Secundum autem et tertium discutit usque ad unguem: si bene noverinsuos redire, quibus tutelam pecuniae sine juramento interposito non committit, ut discant ei esse fide
Abbreviated transcription (Latin):
rus de contumatia ⁊ transgressiõe. qui absolutꝰ
statim condempnat᷑ in penã pecuniariã ad usꝰ
ꝓpͥos. cum pactio pecuniȩ in absolutione siue
ante. uł ꝓ absolutione facta. pariat symoniã.
Absolutio enim sp̃uale ẽ ꝑtinens ad potestatem
clauium. Si autẽ adiudicaret ut anathema
suũ pauꝑib erogaret. hoc qͥdem rationabile ⁊
bonum ẽẽt. Si obiciant hoc ñ ẽẽ symoniã. qͥa
sic punire excõmunicatos a scłari potestate eis
tionem. Illa enim a deo ẽ. s nec interret᷑ ꝑena
a pͥncipe tali nisi seꝑato ab eccłia ꝑ annũ ⁊ diẽ.
Quare gͦ ⁊ ip̃i hoc spatium anticipant. immo
etiã suspensionẽ modicam in penam pecunia¬
riam conu̾tunt: Item cum p̃sidi ꝓuincie scłm
leges inhibeat᷑ pret̃ ꝓcurationẽ necessariam a
cõꝑiuncialib exenia ⁊ munꝰcła que usq ad qͣn¬
titatẽ muneris excrescunt acciꝑe. quantoma¬
gis hoc inhibendum ẽ ministris ecclie:. Sed ⁊

Expanded text:
rus de contumacia et transgressione. Qui absolutus statim condemnatur in poenam pecuniariam ad usus proprios; cum pactio pecuniae, sive in absolutione, sive ante, vel pro absolutione facta, pariat Simoniam. Absolutio enim est spirituale pertinens ad potestatem clavium. Si autem ei adjudicaret, ut anathema suum pauperibus erogaret, hoc quidem tolerabile et bonum esset. Si objiciant non esse Simoniam, quia sic punire excommunicatos a saeculari potestate eis tionem. Illa enim a Deo est. Sed nec infertur poena a principe tali, nisi separato ab Ecclesia per annum et diem. Quare ergo et ipsi hoc spatium anticipant; imo etiam suspensionem modicam in poenam pecuniariam convertunt? Item: Cum praesidi provinciae secundum leges inhibeatur, praeter procurationem necessariam, a comprovincialibus, exenia et munuscula, quae usque ad quantitatem muneris excrescunt, accipere; quanto magis hoc inhibendum esset ministris Ecclesiae? sed et
Abbreviated transcription (Latin):
linguam s mordicus abscidente ce iactã¬
te inos mẽt̾cis. suꝑ illum ligatum iacentiꝰ.
⁊ uirilia tius attrectantis. ut dosore uolu¬
ptatem uinceret. qͣm inuictus sentiebat.
Hanc sicut in oꝑe: tta in uoluntate dñs
ꝓbibet. Qui uiderit mulierẽ acł concu. ⁊ c̃.¬
Unde dantes ppħ̃a uidit uirum sutrindũ
⁊ cor meum. Ob hoc etiam maxime fugi¬
enda ẽ fornicatio. quia iutiosa ẽ. ce qd̃
cum cet̾is uiciis posumus luctar. de ea
autem dicit᷑ fugite fornicatõnera cxxi¬

Expanded text:
linguam sibi mordicus abscidente, et jactanlinguam sibi mordicus abscidente, et jactante in os meretricis super illum ligatum jacentis, et virilia attrectantis, ut dolor voluptatem vinceret, quam invitus sentiebat. Hanc, sicut in opere, ita in voluntate Dominus prohibet: Qui viderit mulierem ad concupiscUnde Daniel propheta vidit virum succinctum et cor meum . » Ob hoc maxime fugienda est fornicatio, quia viscosa est, et quod, cum caeteris vitiis possumus luctari, de ea autem dicitur: « Fugite fornicationem
Abbreviated transcription (Latin):
Ix gulositate nascunt᷑ fornicatio sim
luta uel econu̾so. quod tͥmen maxime de¬
testandum. quia ut ait apłs. Fornicatores
&e adulteros iudicabit deus. Item neq for¬
nicatores neq adult̾i intrabunt in regnũ
celorum. hoc uitio homo dignitatem suama
⁊ ymaginem clei amittit. a deo it totus
abs orbeat᷑. t̾iaq efficiatur.⁊ di rõnalimu¬
tetur in reptile ⁊ iumentum. De cuiusmͦs¬
dauid̃ ait. Putruerunt iumenta in st̾core
suo. Qui enim formcat᷑: in corpus suum
ait. Appetitus uoluptatis plenus ẽ anxie¬
tatis. sacetas penitentie. ⁊ nͥ fallor Macro¬
bius in libro saturnalium. Elauienus qͦ
de uestigiis pħ̃orum de uoluptate loquẽ¬
tes dicunt. finis uoluptatis ẽ ptĩa. ¶Iñ
demostenes cum a laide nobilissima m̾e¬
trite supposita manu uentri eius querer&
dicens. Hec quantum: Et illa diceret.
Mille denariis: respondit. Ego pentt̃e tan¬
ti non emo.: Iheroñ u̾o in uita parsi primi
heremite ixemplum ponit de martire

Expanded text:
x gulositate nascuntur fornicatio simpluta, vel econtrario. Quod crimen maxime detestandum, quia ut ait Apostolus: « Fornicatores et adulteros judicabit Deus Neque fornicatores neque adulteri intrabunt in regnum Dei . » Hoc vitio, homo dignitatem suam et imaginem Dei amittit, adeo ut totus absorbeatur, terraque efficiatur et de rationali mutetur in reptile et jumentum. De hujusmodi Joel ait: « Putruerunt ut jumenta in stercore suo . » « Qui enim fornicatur in corpus suum ait: Appetitus voluptatis plenus est anxietatis, satietas poenitentiae. Et nisi fallor Macrobius in libro Saturnalium, Flavienus quoque de vestigiis philosophorum, de voluptate loquentes, dicunt: Finis voluptatis et poenitentia. Unde Demosthenes cum a Laide nobilissima meretrice, supposita manu 546 ventri ejus, quaereret, dicens: Haec quantum? Et illa diceret: Mille denariis: Respondit: Ego poenitere tanti non emo. Hieronymus vero in Vita Pauli primi eremitae exemplum ponit de martyre
Abbreviated transcription (Latin):
taliõem ꝓ conuitio uel maledictio .i. ma¬
lum ꝓ malo. aut maledictum ꝓ maledtõ
auclact̾ reddiderĩt Alii etiam usq ad õ¬
nem circunstantiam pecc̃m suum confite¬
ant᷑. ut inode magis humiles confeffori
apꝑeant. Hec autem confessio noxia et
uana ex eo ẽ. quod ñ humiles sumus. ta¬
les tñ uideri appetimus. Appet̾e autem
de humilitate laudem: humilitatis aũ¬
ñ ẽ uirtus s subu̾sio. Gerus humilis
uilis uult reputari: ñ humilis p̃dicari.
Sauolet contemptu sui. hoc solo sane su¬
ꝑb: quod laudes contemnit. Quid ꝑu̾si¬
us quid ue mesignius. ut bumilitatis cu¬
stos confessio suꝑbie militet. ce inde uelis
uideri melior unde iuderis det̾ior: Mi¬
rabise iactantie genus ut sĩ possis putari
sc̃s: siñ apꝑeas scełatus. At talis confes¬
sio spẽm hñs bumilitatis ñ uirtutem. nõ
solum ueniam ñ m̾etur: s ⁊ ꝓuocat irã.
Oportet etiam confessorem ẽẽ simplicem.

Expanded text:
talionem pro convitio vel maledicto, id est « matalionem pro convitio vel maledicto, id est « malum pro malo, aut maledictum pro maledicto » audacter « reddiderint . » Alii etiam usque ad omnem circumstantiam peccatum suum confitentur, 314 ut inde magis humiles confessori appareant. Haec autem confessio noxia et vana ex eo est quod non humiles sumus, tales tamen videri appetimus; appetere autem de humilitate laudem, humilitatis non est virtus, sed subversio. Verus humilis, vilis vult reputari, non humilis praedicari. Gaudet contemptu sui, hoc solo sane superbit quod laudes contemnit. Quid perversius, quidve indignius, ut humilitatis custos confessio, superbiae militet, et inde velis videri melior, unde videris deterior? Mirabile jactantiae genus, ut non possis putari sanctus, si non appareas sceleratus. At talis confessio speciem habens humilitatis, non virtutem; non solum veniam non meretur, sed et provocat iram Oportet e
Abbreviated transcription (Latin):
autem uera sit confessio necc̃e ẽ ut sit
humilis. simplex. pura ce fidelis. St̃
sodoma. qui religiose uestiti et religio¬
nem ꝓfessi. sepe imprudentissime i actãt
masa sua p̃t̾ita. que u̾bi grã aliqͦnolo
uel fortit̾ gladiatorio. uel argute litt̾ato¬
rio gessere conflictu. seu aliud quid se¬
cundum mundi ua nitatem fauorabile
scdm u̾o amime salutem nocuum. ꝑni¬
tiosum. damnosum. Scl̃aris adhui a¬
nimi indicium ẽ boc. &e brimilis habi¬
tus qui gestatur a talib non sc̃e noru¬
tatis ẽ mitum: s pͥsce uetustatis oꝑcu¬
lum: Ueterem hominem non exuunt
s nouo se palli ant. commissa ñ diluũt
s se ip̃os ñ humilit̾ confitendo illudũt.
Deus autem ñ irridet᷑. Dudet autem re¬
minisci quoꝵlam tantã ꝓt̾uam it nõ
pudeat eos cum exultatione lugenda
tactare. quod & post susceptum sc̃m ha¬
bitum calside q̃mpiam supplantau̾int.
& circunuen̾int in negotio frẽm. aut qd̃

Expanded text:
autem vera sit confessio, necesse est, ut sit autem vera sit confessio, necesse est, ut sit humilis, simplex, pura et fidelis. « SuSodoma , » qui religiose vestiti et religionem professi, saepe impudentissime jactant mala sua praeterita; quae verbi gratia aliquando vel fortiter gladiatorio vel argute litteratorio gessere conflictu, seu aliud quid secundum mundi vanitatem favorabile, secundum vero animae salutem nocivum, perniciosum et damnosum. Saecularis adhuc animi indicium est hoc, et humilis habitus, qui gestatur a talibus, non sanctae novitatis est meritum, sed priscae vetustatis operculum. Veterem hominem non exuunt, sed novo se palliant; commissa non diluunt, sed se ipsos non humiliter confitendo illudunt. « Deus autem non irridetur . » Pudet autem reminisci quorumdam tantam proterviam, ut non pudeat eos cum exsultatione lugenda jactare, quod et post susceptum sanctum habitum callide quempiam supplantaverint et circumvenerint in negotio fratrem, aut quod
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ confitemini: Cuille. A deo iudetur mͥ
singulis dieb me pͥus ñ fuisse confefsũ
& quia aliquid de oblitis reuoco. purius
etiam et sincius in aliquo confiteor. ce se¬
pe in maiori humilitate qͣm pͥus. Quan¬
tus autem sit effectus confessionis patet
quia ꝑ eam tecta sunt pecc̃a in iudicio õẽ
in p̃senti miratula se. sicut legitur de ue¬
moniacho expbranti ciidam peccata sua.
qui erubescens statim cucurrit ad confes¬
sionem itꝙͣ redeunti demoniacus ait.
Scio quid eg̾is pec̃a tua quidem sub lin¬
gua mea babeo. s ea publicare ñ ua¬
leo. Quidam etiam in mari cum ꝑteli¬
taretur nauis. coram omnib publice
confessi s̃. ẽ. lib̾ati autem a tempestate:
nullam pect̃i sui memoriam ht̃iere. Itẽ
qͣnta et qualis debeat ẽẽ confessio:
iob .ix. ostendens ait. Non ꝑcaniori mõ
loquar in tͥbulatõe sp̃c mei. confabula¬
bor cum amaritudine anime mee. Ut

Expanded text:
ter confitemini? Cui ille: Adeo videtur mihi ter confitemini? Cui ille: Adeo videtur mihi singulis diebus me prius non fuisse confessum, et quia aliquid de oblitis revoco, purius etiam et sincerius in aliquo confiteor, et saepe in majori humilitate quam prius. Quantus autem sit effectus confessionis, patet, quia per eam « tecta sunt peccata » in judicio, etiam in praesenti miraculose, sicut legitur de daemoniaco exprobranti cuidam peccata sua; qui erubescens statim cucurrit ad confessionem, itemque redeunti daemoniacus ait: Scio quid egeris: Peccata tua quidem sub lingua mea habeo, sed ea publicare non valeo. Quidam etiam in mari, cum periclitaretur navis, coram omnibus publice confessi sunt; liberati autem a tempestate, nullam peccati confessi memoriam habuere. Item, quanta et qualis debeat esse confessio, Job cap. VII ostendens, ait: « Non parcam ori meo, loquar in tribulatione spiritus mei, confabulabor cum amaritudine animae meae. » Ut
Abbreviated transcription (Latin):
stcore suo. s cophini ce sua &r aliorum pet¬
tes ñ portantes. digni sic repleri fragnen¬
tis que suꝑ habundau̾unt hus qui come¬
derint cum domino ne parant. De talib
iudicia multa sunt ce magna. & diffici¬
lia. quia tirca ꝑiculum ce salutem ani¬
me uinee domini sabaoth u̾tuntur: qui
ne minus discrete iudicet. ñ hãt nimiã
multitudinem confitentium. Sibi au¬
tem confesso̾r sepe uisitet et secreto loqͣ¬
tur inquirens de statu eorum &e si eg̾iit
penitentiã sine recidiuo. Sapiens aut̃
confessor tͥa semꝑ &e sufficientia ad pe¬
nam maxime sapienti confitenti iniũ
nem occasionem peccati & maxime in
bus que de facili animum ad consen¬
sum trahunt .uͦ. ut fugiat dilationem
confitendi: t̾uum negligentiam satis¬
faciendi. Frequent̾ etiam confitendum ẽ
exemplo illius scĩssimi abbis de longo¬
ponte cui dictum ẽ ob exactissimam et
frequentissimã confessionem qͣm faciebat.
Quid sͥ uult in abba quod ita frequen¬

Expanded text:
tes , sed cophini, sua et aliorum pectes, non portantes; digni sic repleri fragmentis, quae superabundaverunt his , qui comederint cum Domino, ne pereant. De talibus runt . » Hujus judicia multa sunt et magna, et difficilia, quia circa periculum 313 et salutem animae, vineae Domini Sabaoth, vertuntur, qui ne minus discrete judicet, non habeat nimiam multitudinem confitentium. Sibi autem confessos saepe visitet, et secreto alloquatur, inquirens de statu eorum, et si egerint poenitentiam sine recidivo. Sapiens autem confessor tria semper et sufficientia ad poenitentiam, maxime sapienti confitenti injungnem occasionem peccati, et maxime in his, quae de facili animum ad consensum trahunt. Secundum, ut fugiat dilationem confitendi. Tertium, negligentiam satisfaciendi. Frequenter etiam confitendum est exemplo illius sanctissimi abbatis de Longo-Ponte cui dictum est, ob exactissimam et frequentissimam confessionem quam faciebat: Quid sibi vult, mi abba, quod ita frequen
Abbreviated transcription (Latin):
Ne refundas ulpam in alium nͥ ꝑtia¬
pem sceleris. &e tunc etiam te pocius actuses
qͣm illum. De illo doleas. ñ excuses te ꝑ
consuetudinem. ꝑ nobilitatem genĩs ꝑ na¬
turam. ꝑ societatẽ. constelłoem uel fatum
Hoc ẽ enim refuncdere culpam in creato¬
rem. eiusq bonitati detrahere eamq atte¬
nuare et diminuere. Sit etiam ficdelis con¬
fessio ut confitearis sub sps ueme de inlul¬
gentia penitus ñ difficdens s confidens:
ne tuo te ore ñ tam iustifices qͣm condem¬
nes. Iudas traditor domini. ce cam fr̃ici¬
da. confessi sunt &e diffisi sunt. Ater inqͥt.¬
Peciaui tradens sanguinem iustum. Alt̾¬
ait. Maior ẽ iniquitas mea qm ut ue
niam mere ar. Tot᷑ utriusq confessio infi¬
delis fuit. Tu u̾o hãs funiculum tͥplicem¬
hunc confessionis qui cito ñ rumpitur:
ut itinere tͥum dierum uadas et sacrifices

Expanded text:
» Ne refundas culpam in alium, nisi participem sceleris, et tunc etiam te potius accuses quam illum: de illo doleas, non excuses te per consuetudinem, per nobilitatem generis, per naturam, per societatem, constellationem vel fatum. Hoc est enim refundere culpam in Creatorem, ejusque bonitati detrahere, eamque attenuare et diminuere. Sit etiam fidelis confessio, ut confitearis sub spe veniae, de indulgentia penitus non diffidens, sed confidens, ne tuo te ore, non tam justifices, qnes. Judas certe proditor Domini, et Cain fratricida confessi sunt, et diffisi sunt: alter: Peccavi, inquit, tradens sanguinem justum ; alter: Major est iniquitniam merear . » Tota utriusque confessio infidelis fuit. Tu vero habeas funiculum hunc triplicem confessionis, qui « cito non rumpitur , » ut « itinere trium dierum vadas et sacrifices
Abbreviated transcription (Latin):
t sutem confiteamur nect̃ius est
nobis confessor. qui circa peniten¬
tes debet gerere ofłm patris et mr̃is ut
prĩs ħ̃at. oleum &e uinum samaritani
quo curet uulnera sauciati. ñ ob aliud
institutus in eccł̃ia. nͥ ut qͣi meditus uiret
egrotos. qui ad se accedenti ut confiteat᷑
dicat. fili ñ mͥ s deo scito te confiteri.
portare meq ꝓ eis satiffacere. &e ut iam
tecta & uelut ꝓpͥa celare ꝓmitto. Sit ergo
confessor prudens ⁊ discretus. mitis. ꝙ¬
suauis. dulcis. & benignus. misericors
& astabilis qͣndoq etiam ut pat̾ morda¬
cem hãt increpationem. ut ille quino
tulit: ait sacerdos. Absit me capi esca tua
posita inmuscipula eumq sequens cum
sputo piecit post eum nr̃mum in quens.
pecuma tua tecum sit in ꝑdicione: qui
sicut cam uagus & ꝓfugus sic inreu̾ent̾
nec erubescens recedis a facie cdomini. Ille¬
autem confessus ⁊ cumprncius in crasti¬
no rediit ad eum cum affluentia lacri¬
marum. ꝓmittens se sanffcũrum de pecẽo

Expanded text:
t autem confiteamur, necessarius est nobis confessor, qui circa poenitentes, ita debet gerere officium patris et matris, ut matris habeat, oleumque et vinum Samaritani, quo curet vulnera sauciati , non ob aliud institutus in Ecclesia, nisi, ut medicus, curet aegrotos; qui ad se accedenti, ut confiteatur, dicat: Fili, non mihi sed Deo scito te confiteri; portare, meque pro eis satisfacere, et, ut jam tecta, et velut propria celare promitto. Sit ergo confessor prudens et discretus, mitis, suavis, dulcis et benignus, misericors et affabilis. Quandoque etiam, ut pater, mordacem habeat increpationem, ut ille, qui ntulit, ait sacerdos: Absit me capi esca tua posita in muscipula; eumque sequens, cum sputo projecit post eum nummum, inquiens: « Pecunia tua tecum sit in perditionem . » Qui, sicut Cain vagus et profugus , sic irreverenter et profugus recedit a facie Domini. Qui confusus et compunctus in crastino rediit ad eum cum affluentia lacrymarum, promittens se satisfacturum de peccato