comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ eungłiũ luce missus ẽ augłs
gabriel. ꝙ lr̃ati int̾ eos sepius repe¬
dyabolo dictãte nũstĩo Egii mõa¬
chi rapostate th̾retico mathoniet᷑
sarecenus didicit arabice scͥptã a
gladio cepit ꝑ gladiũ tenetur. ⁊cũ
gladio t̾im̃abitur. Mathometꝰ is¬
te illit̾atus fuit sic̃ ipe ꝓtestatur s
em̃ fuit ⁊ bellicosus. Io de iu im̃dicia
manitate legẽ statuit qmͣ carna¬
liter nuẽtes ĩꝑtes uoluptatis fir¬
tas ⁊umũdicia minim̃t. Ita errorẽ
p̃oꝵ timor mũ̃danus ⁊ hũamis at
noluptas carualis firmissime. cus¬
todurt.

Expanded text:
propter ewangelium Luce: Missus est angelus Gabriel, quod litterati inter eos sepius repediabolo dictante ministerio Sergii monachi et apostate ac heretici Machometus Sarracenus dedit Arabice scriptam, a gladio cepit, in gladio tenetur et in gladio terminabitur. Machometus iste illitteratus fuit, sicut ipse profitetur in enim fuit et bellicosus, ideoque de inmunditia et vanitate legem statuit, quam carnaliter viventes in parte voluptatis firtas et munditia muniunt, ita errorem ipsorum timor mundanus et humanus ac voluptas carnalis firmissime custodiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
thonotarius eius. nom̃ĩa nr̃a scͥp
⁊ ducis solangorũ ⁊ aliorũ. clama
iit alta uoce recitans illa cora
diligentissime strutati fuissent et
nullatenus inuẽissent: intͣuimus
ostium ab orientali ꝑte. qr nullus

Expanded text:
tonotarius scripsisset nomina nostra et ducis Solangorum et aliorum, alta voce clamavit, recitans illa coram diligentissime quesivissent et nullatenus invenirent, intravimus ostium a parte orientali, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
pet̾et᷑. Corpꝰ aroldi mr̃i repetenti
sñ p̾c̃o remi̾it. lic illa młta ꝑ lega¬
tos obtułit. Die natał dñi corona¬
tus ẽ ab alredo oboracensi arthiẽp̃o.
noleus hoc uumꝰ suscipe astigando
cantuariẽsi. qr nõ legittune fc̃s e¬
rat archiep̃c. uexillũ regiũ a roldi
toniã misit ad papani qd̾ erat in
hoĩs pugnantis figã. auro ⁊ lapidi¬
b arte sũptuosa ꝯtextũ. Urbẽ exo¬
niã rebellantem subegit. leui nego¬
cõ ꝑte muri ultro cadente ⁊ ing̾ssũ
illi daute. Qmi ille audaciꝰ assilierat
ꝓtestãs hoĩes ureu̾entes deiciẽdos
di auxilio. qr unus eoꝵ sup̃ murũ
staus uudato ingͥne: aurã sonitu¬

Expanded text:
peteretur. Corpus Aroldi matri repetenti sine pretio remisit, licet illa per legatos multa obtulerit. Die Natalis Domini coronatus est ab Alredo Eboracensi archiepiscopo, nolens hoc munus suscipere a Regando Cantuariensi, quia non legitime factus fuerat archiepiscopus. Vexillum regium Aroldi Romam misit ad papam; quod erat in hominis pugnantis figura, auro et lapidibus arte sumptuosa contextum. Urbem Exoniam rebellantem subegit levi negotio, parte muri ultro cadente, et ingressum illi dante, quam ille audacius assilierat, protestans homines irreverentes dejiciendos Dei auxilio; quia unus eorum supra murum stans nudato inguine aur
Abbreviated transcription (Latin):
uexillũ ei mom̃e regnũ an¬
glie msit. Comiẽtũ ẽ apud sc̃m
W̾alarieũ. expectatur q aura młtis
dieb tñsfretand̾. Qua tardante
carbasa mpleuit. ⁊ hastingas appu¬
łiunt. In eg̾ssu nanis pede lapsussau¬
diit acclamari sibi aꝓximo nli¬
te. Genes angliã comes. rex fut᷑ul.
roldꝰ rcũtẽs abello quo regẽ nori¬
coꝵ uit̾at: misit exploratores. Qui
int᷑ castra dep̾hensi. iussi sũt aWlło
circũduci ꝑtentoria ⁊ mox large
pasti. ad dim̃i suũ in columes remit¬
ti. Redeuntes nũciãt ducis magni¬
ficomͣ⁊ ꝯfidentiã ⁊ ad dunt pene om̃l

Expanded text:
egnum Angliae misit. Conventum est apud Sanctum Walaricum, exspectaturque aura multis diebus ad transfretandum. Qua tardante carbasa implevit, Hastingis appulerunt. In egressu navis pede lapsus, audivit acclamari sibi a proximo milite. Tenes Angliam comes rex futurus. Aroldus revertens a bello, quo regem Noricorum vicerat; misit exploratores. Qui intra castra deprehensi, jussi sunt ab Willelmo circumduci per tentoria, et mox large pasti ad Dominum suum incolumes remitti. Redeuntes nuntiant ducis magnificam confidentiam, et addunt, pene omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdicõnes disced̾et uł sb̾ eo regnar.
uł certe spectãte utroq ex̾citũ gla¬
diorem uentilaret. Aroldꝰ legatũ
nec responso dignatꝰ. tͥbide ab egit.
Illani noctẽ ut accepimiꝰ. augli
totã in cantib ⁊potib insõpnem

Expanded text:
conditiones discederet, vel sub eo regnaret; vel certe spectante utroque exercitu, gladio rem ventilaret. Aroldus legatum nec responso dignatus turbide abegit. Illam noctem, ut accepimus, Angli totam in cantibus et potibus insomnem
Abbreviated transcription (Latin):
duit. nũstͥs tu mutuãtib. Quem
casũ rilu corrigẽs utet᷑ inquit co¬
mtatus ineus in regnũ. Gũt can¬
tilena de rollando ichoata p̾liũ
comissũ ẽ. Pugnatũ ẽ ut̾mq a¬
cͥt fossatũ qd̾ dã p̾ruptũ. angli fu¬
gientes. noto sibi ꝯpendio inuase¬
rũt. ubi tot nortħ manos ꝯculca¬
u̾e ut tumulo cadau̾m płaniciẽ
cãpi eq̃rẽt. Arołdꝰ alonge ictu sa¬
gilte incerebiꝰ ꝑcussus. occubuit.
lacentis fem̃ uinis militũ gladio
⁊ mlicia pulsꝰ. Idẽ wlłs eadẽ die
discurrẽdo. pugnando. hortando.
tres equos fortissimos sb̾ se ꝯfossos
amifit. Susurrabant ei custodes cor¬

Expanded text:
duit, ministris tumultuantibus. Quem casum risu corrigens: « Vertetur, inquit, comitatus meus in regnum. » Tunc cantilena de Rollando inchoata, praelium commissum est; pugnatum est utrinque acriter. Fossatum quoddam praeruptum Angli fugientes noto sibi compendio invaserunt: ubi tot Normannos conculcavere, ut tumulo cadaverum planitiem campi aequarent. Aroldus a longe ictu sagittae in cerebro percussus interiit. Jacentis femur unus militum gladio et militia pulsus. Idem Willelmus ea die discurrendo, pugnando, hortando, tres equos fortissimos sub se confossos amisit. Susurrabant ei custodes cor
Abbreviated transcription (Latin):
rare uolebãt. s statĩ iisa cathena
quĩ apłs tetigat recedebãt. Hũs
ip̃m hoĩem cãthenã in maĩb fe̾n¬
brimꝰ de iuzeliaco / ascõ iacobo redi¬
ens m̃imis deficiẽtib eg̾e cepit. Et
nõ hñs uñ salt̃e m̃matã panis e¬
m̾et. Die q̃dã usq ad nonã iein¬
nãs nũdicare erulescẽs. t̾stis ⁊ auxiꝰ¬
ualde fuit. Uñ scm̃ iacobũ inploãs
sb̃q̃dam arbore solus quienit. ibiq
panlulũ doriniẽs sopina bat ꝙ sc̃s
lacob cñ pascebat. Eingilãs. statĩ
panẽ sb̾cniciũ ad caput repꝑit. de
quo .xu. dieb /bis indie sufficient᷑
ede bat ⁊ alto die eundẽ panẽ inte¬

Expanded text:
rare uolebant, sed statim uisa cathena rare uolebant, sed statim uisa cathena quam apostolus tetigerat recedebant. Hunc ipsum hominem cathenam in manibus ferenm de Viziliaco a sancto Iacobo rediens nummis deficientibus egere cepit; et non habens unde saltem nummata panis emeret, die quadam usque ad nonam ieiunans et mendicare erubescens tristis et anxiusub quadam arbore solus quievit. Ibi paululum dormiens somniabat quod sanctus Jacobus eum pascebat. Evigilans statim panem subcinericium ad caput reperit, de quo XV diebus, bis in die, sufficienter edebat, et altera die eumdem panem i
Abbreviated transcription (Latin):
tinone urbis cũ ad scm̃ Iaco¬
bñ ꝑueniss ħ solũ ab ip̃o petut
nt de inceps amullis hostib captꝰi¬
detiu̾i poss. Rediẽs gͦ ad ꝓpͥa pcici¬
liã a saracenis ĩ mani capitur. iꝑfo¬
ra i nũdinas .xiii. urbib paganis
uẽdit᷑ remitur. ⁊ sꝑ cathene quibus
uendõne circa crura duplicib cathe¬
nis astͥctus cũ scm̃ iacobũ inclama¬
ret/ apparuit ei idẽ apħ dicens. Quia
cũ eẽs mecc̃a mea tm̃ ame petisti li¬
in hiis ꝑicłis lapsus es. S qr dñs mi¬
ẜtus ẽ tui. misit me ad tesut ĩ ñc
eruã te. Et statĩ apło disꝑente.i
ruptis cathenis /nir ille solutus ꝑ
inbes ⁊ castella saracenoꝵqmda ꝑ¬
tẽ cathene fr̃ns ĩ mãib intestimo¬
mũ tanti niracłi. ad t̾rã suanii in¬
dentib saracenis palam rediit. Eñ¬
q aliquis pagamis ei obinãs cũ ca¬
pe tẽptabat/ mox uisa cathena t̾itꝰ
iugiebat. Multi ⁊̃ ursi ⁊leones leopar¬
di ⁊dracones ꝑ deẜta gdiẽtẽ deuo¬

Expanded text:
inone urbis cum ad Sanctum Iacobum peruenisset hoc solum ab ipso petiit, ut deinceps a nullis hostibus capi posset. Rediens ergo ad propria per Siciliam a saracenis in mari capitur et per fora et nundiet emitur, et semper catenae quibus ne XIII circa crura duplicibus catenis astrictus cum sanctum Jacobum inclamaret, apparuit ei idem apostolus dicens: « Quia cum esses in ecclesia mea tuam a me petisti liin his periculis lapsus es. Sed quia Dominus misertus est tui, misit me ad te ut etiam nunc eruam te. » Et statim apostolo disparente, ruptis catenis, vir ille solutus, per urbes et castella Saracenorum, tem cathene ferens in manibus in testimonium tanti miraculi, ad terram suam uidentibus saracenis palam rediit. Cumque aliquis paganus ei obuians eum capere temptabat, mox uisa cathena territus fugiebat. Multi etiam ursi et leones, leopardi et dracones per deserta gradientem deuo
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o uicia carpẽs: scio me offẽd̾e tis.
uiciosos. Potest dñ fi̾ uolente d̾o:
aliqͥb. quos me timeo exaꝑasse.
pocius placiturũ ẽẽ si desiant
sinãt cẽ de tͣctores. ⁊ remissiores
amputẽt suꝑfluitates. Sic sic qͥs¬
q bonũ teueat qd̾ tenet: ut a¬
liud aliũ tenetẽ nõ iudicet. Si
⁊ qui sibi iudet᷑ ag̾e melius. boñ
nõ sꝑnat alt̾ius. Si qui ⁊̃ distt¬
tiꝰ m̃ie possũt. eos qui nõ posst̃ꝰ
nec asꝑnẽtur: nec emulẽtur. Oan ã
nõ possut
cos qui possũt sic nurent᷑ ut te

Expanded text:
o vitia carpens, scio me offendere vitiosos. Potest tamen fieri, volente Deo, aliquibus quos me timeo exasperasse, potius placiturum esse, sed si desinant sinant esse detractores, et remissiores amputent superfluitates; si sic quisque bonum teneat quod tenet, ut alium aliud tenentem non judicet; si et qui sibi videtur agere melius, bonum non spernat alterius: si qui districtius vivere possunt, eos qui non possunt nec aspernentur, nec aemulentur; et qui non possunt, eos q
Abbreviated transcription (Latin):
bia tua sꝑ. scq̃re regẽ tuũ. omne sb̾¬
liine uideant ocułi tui. Festina ml¬
tiplicare p̾bendas: uide ad archidi
des: s tanꝙͣ fulgur impetu uehem̃¬
deicieris.

Expanded text:
erbia tua semper, sequere regem tuum. Omne sublime videant oculi tui. Festina multiplicare praebendas: inde ad archidiades, sed tanquam fulgur in impetu vehemedejicieris.
Abbreviated transcription (Latin):
go mater set dei.Intam noua liga
iste mediator. iste nr̃ legis lator.cͥcũ¬
cisus baptizatꝰ. crucisixus tunuilatus.
ob dorniunt ⁊ descendit. resindexit ⁊
ascendit. Sic ad celos eleuatꝰ: iudica¬
n fc̃s neq natus. Pat̾ ꝯsors genito¬
q: sic ꝓcedit ab utroq. ne sit nimor
potestate uł discretus qͣlitate. Qnͣ¬
ti issi. tantus iste. qͣles illi. tal.s istẽ
uẽdo: natuis alt̾ s nascendo. flamẽ
ab hiis ꝓcedendo. tres sũt unũ sb̾ sis¬
tendo. Quisq tͥũ plemis deus. nõ tres
dora: nõ hic ertor sine noxa. Sic̃ di
rens. Reus mortis nõ despo s ĩmor¬
te uitam q̃ro. Quo te placẽ ml
p̾tendo. nͥ fidem qm̃ defendo. fidẽ
indes hac inploro. leua fascẽ quo
laboro. Per ħ sacrũ cataplasma
ꝯualescat egrũ plasma.

Expanded text:
go Mater est sed Dei. In tam nova ligat: Noster iste mediator, Iste noster legis dator Circumcisus, baptizatus, Crucifixus, tumulatus Obdormivit et descendit, Resurrexit et ascendit. Sic ad coelos elevatus Judica factus, neque natus, Patri consors, genitoque Sic procedit ab utroque Ne sit minor potestate, Vel discretus qualitate. Quanti illi, tantus iste; Quales illi, talis iste. nendo; Natus alter, sed nascendo, Flamen ab his procedendo, Tres sunt unum subsistendo. Quisque trium plenus Deus, Non tres doxa, Non hic error sine noxa. Sicut direus: Reus mortis non despero, Sed in morte vitam quaero. Quo te placem nil praetendo Nisi fidem quam defendo. Fidem vides, hanc imploro Leva fascem quo laboro. Per hoc sacrum cataplasma Convalescat aegrum plasma
Abbreviated transcription (Latin):
mpudicũ ł indecẽs resid̾e pacians
Discant ate coep̃i tui. comacłos
puos ⁊tõptos adolescẽtes secũ io
habe. scrte int̾ mittrates: discur
ciem tuam. hilarem ad eos oñdere.
qec tñ austeritatẽ suadeo tibi s gͣ¬
artatẽ. Illa in fimores fugat. hecꝰle¬
mores repͥmit. Illa si ad sit odibilẽ:
he sidesit ꝯtẽptibilẽ reddit. Igͥ nͤ¬
semiꝰ nec dissoluciꝰ. Quid hac me¬
diocͥtate gͣcius. Ut nec de seu̾itate
tui Iupalacõ papã. domite patrẽ¬
camilias exibeto. Almẽt te domesti¬
ci tui: si nõ facito ut timeãt te.
utilis sꝑ̃ custodia oris: q̃ tam̃ affa¬
bilitatis grãn nõ excludat. Igͥ uͥq
frenada est ligna p̾ceps maxie ãt
inꝯniuio. Ille ꝯuemẽtior hĩtus: Si

Expanded text:
mpudicum, nihil indecens patiaris. Discant a te coepiscopi tui comatulos pueros et comptos adolescentes secum non habere. Certe inter mitratos discurrciem tuam hilarem ad eas ostendere . 22. Nec austeritatem tamen suadeo tibi, sed gravitatem. Illa infirmiores fugat, haec reprimit leviores. Illa, si adsit, odibilem; haec, si desit, contemptibilem reddit: inm, nec dissolutius. Quid hac mediocritate gratius, ut nec de severitate tui? In palatio papam, domi te patremfamilias exhibe. Ament te domestici tui: si non, facito ut timeant. Utilis semper custodia oris, quae tamen affabilitatis gratiam non excludat. Ergo ubique frenanda lingua praeceps, maxime autem in convivio. I
Abbreviated transcription (Latin):
scaudala ⁊ in regno augescũt disci¬
dia cũ alt̾ ab alt̾o dissidet. dñ reg¬
nũ ⁊ sac̾dociũ dissentit. dũ alt̾ alt̾m
excõicat. alt̾ alt̾ius excoĩcacõnẽ aut
ex cause aut exꝑsone p̾iudicõ ꝯtẽp
auccoritate magis ex suo libitu ꝙͣ
ex iustĩẽ respectu abutit᷑. auctoritas
illiꝰ qui dedit potestatẽ ligandi ⁊
soluẽdi oĩo despicitur. Nimirũ nt
pace om̃iũ bonoꝵ dixͣm. ħ sola no¬
uitas ne dicam hcsis nec dũ ĩ nñi
do en̾yat. ut sac̃dotes enis qui dicͥ
regi apostata ⁊ qui regnate facit
ypocͥtam pp̃ pcc̃a ppłi doceant ppͥ
fidelitatis fec̾int. nllã tñ debeant
fidelitatẽ nec ꝑui dicant᷑ qui ꝯͣ
regẽ senẜuit. ñmio qui regi ꝑu̾it¬

Expanded text:
scandala et in regno augescunt discidia, dum alter ab altero dissidet, dum regnum et sacerdotium dissentit, dum alter alterum excommunicat, alter alterius excommunicationem aut ex causae aut ex personae prejudicio despndi auctoritate magis ex suo libitu, quam ex justitiae respectu abutitur, auctoritas illius, qui dedit potestatem ligandi ac solvendi, omnino despicitur . Nimirum, ut pace omnium bonorum dixerim, haec sola novitas, ne dicam heresis, necdum in mundo emerserat, ut sacerdotes illius, qui dicit regi apostata, et qui regnare facit ypocfidelitatis fecerint, nullam tamen debeant fidelitatem; nec perjuri dicantur, qui contra regem senserint; imo qui regi
Abbreviated transcription (Latin):
quos qͣtuor sibi notos indit : i. ce¬
lestũ qui fuit archiep̃c ardiua¬
che ⁊ malachiã qui celestino suc¬
sc̃is i panꝑib dinidebat Hic ꝯstrue¬
tor extitit.xliiiͦiͬ. conobioꝵ mõa¬

Expanded text:
quos quatuor sibi notos vidit, id est Coelestinum, qui fuit archiepiscopus Ardinachae, et Malachiam, qui Coelestino sucsanctis et pauperibus dividebat. Hic constructor exstitit 44 coenobiorum mona
Abbreviated transcription (Latin):
diudicãdo: inꝓximis eoꝵ malis ꝯ¬
paciẽdo: insin nat᷑a mñdo corde ꝯ¬
tẽplando. Obẜua sicut nu̾m: Ita
rordinẽ. ꝓrimo te doceat n̾itas
cordes posuit. Miẜicordes qmppe.
dũ suos affectus in illos extendñt.
dũ sic ꝑcaritatẽ se illis ꝯformãt.
aut gaudentib derogãt. dũ ꝙm

Expanded text:
ximis, eorum malis compatiendo: in sui natura mundo corde contemplando. Observa sicut numerum, ita et ordinem. Primo te doceat Veritas cordes posuit . Misericordes quippe dum suos affectus in illos extendunt: dum sic per charitatem se illis conformant, aut gaudentibus derogant, dum quod in
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ ieiuno: qnͣto ꝓmptiꝰ tãto famili¬
arius ꝯpaciũt᷑. Sic̃ eiĩ pura u̾itas.
nõ młi puro corde ut. sic miẜia frĩs
u̾ius imẜo corde sentit᷑. S ut ob alie¬
nam miseriã. cor miẜũ habeas:
oportet ut pͥus eam agnolcas. ut
pximi mẽtẽ intua inuenias. ⁊ ex te
noĩs qͣłr illi sb̾uenias. exẽplo.s. sal

Expanded text:
anto familiarius compatiuntur. Sicut enim pura veritas non nisi puro corde videtur; sic miseria fratris verius misero corde sentitur. Sed ut ob alienam miseriam miserum cor habeas, oportet ut tuam prius agnoscas: ut proximi mentem in tua invenias, et ex te noveris, qualiter illi subvenias, exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝓme ĩuocẽs: nichil in me qd̾
amaret ĩ uemẽs. Quid gͦ dñe di¬
nͥ uilis ẽẽ nõ debeo: que tautũ pla¬
cui deo ut mori elig̾et ꝓme: ne ꝑde¬
ret me. Homo. Et quid si cogiture
ceꝑis quot ⁊ qͣles incõꝑacõne tua ab¬
iecti sũt qui hant q̃ tibi data ẽ gr̃ã
ꝯsequi nõ potuerũt. Elegit gͦ te ⁊ p̾

Expanded text:
est pro me innocens, nihil in me, quod amaret inveniens. Quid ergo, Domine, di vilis esse non debeo, quae tantum Deo placui, ut et mori eligeret pro me, ne perderet me. HOMO. Et quid si cogitare coeperis quot et quales in comparatione tui abjecti sunt, qui hanc, quae tibi data est, gratiam consequi non po
Abbreviated transcription (Latin):
luerãt: hic formosus cũ aliqũ insmist̃m
re ens fugiens. epãtũ portuensẽ reliqͥt.
⁊qr reuocatus a pp̃ redire uoluit ana¬
theniatizatus ẽ. Taud̾e ad sat̾fatiend̃
ꝓpͤ nigallia ueniẽs. us ad laycalẽ hĩtũ
de gͣdatꝰ ẽ uuans se ñ ampliꝰ romami
int̾tũ/ nec ep̃atũ sueurbis repetituͣ cõ
ꝯmunione ꝑsen̾atu Post a marino
rõne ecc̃e papãt suscepit pp̃ qd̾ cũ mł¬
deni eoꝵ qui ordinati fuerãt om̃s ꝯse
indicantib: p̾sertim cum ip̃e formosꝰ
amanno pp̃ absolutꝰ fu̾it a sacm̃ti ꝑ¬
inno. Ab hoc formoso armilf rex ĩmĩta¬
tꝰ romam uenit: s nõ ad missus romã
leomariã obsedit lepusculo forte u̾sꝰ
urbem fugiente. ⁊ex̾citu cũ clamore
minio seqñte: romaui tmites se de
rũ ascelidĩ locũ faciũt. Sic capta ro

Expanded text:
luerant. Hic Formosus cum aliquando in sinistram re ejus fugiens, episcopatum Portuensem reliquit: et quia revocatus a papa redire noluit, anathematizatus est: et tandem ad satisfaciendum papae in Galliam veniens, usque ad laicalem habitum degradatus est, jurans se non amplius Romam intraturum, nec episcopatum suae urbis repetiturum; ccommunione perseveraturum. Post a Marino esiae papatum suscepit. Propter quod cum mudem eorum, qui ordinati ab eo fuerant, omnes judicantibus; presertim cum ipse Formosus a Marino papa absolutus fuerit a sacramenti perjurio. Ab hoc Formoso Arnulfus rex invitatus Romam venit, sed non admissus, Romam Leonianam obsedit. Lepusculo forte versus urbem fugiente, et exercitu cum clamore nimio sequente, Romani timentes se de ru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtig̾ant enarrates. Apud ingellã
inpago iromãdensi qͣdã ioħes a
natiuitate surdꝰ inuitꝰ sanatꝰ est
potatus aq̃ reliqͥarũ lotaꝵ toto
corꝑe post dormicõnẽ sb̾ fetro su¬
dãs. sangume de narib ⁊ auribus
nenis circa collũ inflatis ub̃tiui
fluc̃te. Qui ꝓsecutus ẽ fe̾trũ usq
ad mare. ¶rta ꝑasceuẽ uenetũt
aurifex. Iam ꝑ amos .xii. lũie ocu¬
loꝵ pͥuatus. Hic audiẽs feretrũ
sc̃e marie laudimesis allatũ ẽẽ
int̾rogabat formã ⁊ qͣlitatẽ fe̾t̾.

Expanded text:
tigerant, enarrantes. Apud Nigellam in pago Viromanduensi, quidam Joannes a nativitate surdus et mutus sanatus est, potatus aqua reliquiarum lotarum, toto tempore post dormitionem sub feretro sudans; sanguine de naribus et auribus et venis circa collum inflatis ubertim profluente; qui prosecutus est feretrum usque ad mare. Circa Parasceven venerunt aurifex, jam per annos 12 lumine oculorum privatus. Hic audiens feretrum sanctae Mariae Laudunensis allatum esse, interrogabat formam et qualitatem feretri.
Abbreviated transcription (Latin):
sissimas reliquias posuit. int̾qͣs su¬
it caput sc̃i Walici albatis ⁊ cap̾nt
sc̃ mõtam monathi reclusi. qui
natinitatẽ scĩ reungii p̾dixit ⁊ de
sã mõtam recepto liñe rursus fẽ
ra reliquiaꝵ oculi su tang̾ent᷑.
Quo scõ. de ip̃a aq̃ bibit ⁊ tota:¬

Expanded text:
sissimas reliquias posuit: inter quas fuit caput S. Valerici abbatis, et caput sancti Montani monachi et reclusi, qui nativitatem B. Remigii praedixit, et de S. Montani recepto lumine, rursus ferera reliquiarum oculi sui tangerentur. Quo facto de ipsa aqua bibit, et tota
Abbreviated transcription (Latin):
panlatĩ decresc̾et. electi sũt extano¬
nicis laudiẽsib .uii. quib tradi¬
tũ ẽ fe̾trũ sc̃e marie cũ aliis płib
scõꝵ reliquiis int̾ qͣs euunebat for
idignitate unũ philact̾iũ inquo
sic scptã legit᷑. s pongia cruy dm̃cũ
cũ sẏndone. cũ fac̾ili me sacrat. at
liquiis ꝓfc̃i sũt in angliã. q̃ t̃c tẽ¬
pris magna d̾iciaꝵ pollebat opulẽ¬
tia ꝓ pace ⁊ instĩa qm rex hentitus

Expanded text:
paulatim deficeret, electi sunt ex canonicis Laudunensibus septem, quibus traditum est feretrum sanctae Mariae cum aliis pluribus sanctorum reliquiis, inter quas eminebat forma et dignitate unum phylacterium, in quo sic scriptum legitur: Spongia, crux Domini, cum sindone, cum faciali. Me sacrat, atqliquiis profecti sunt in Angliam, quae tunc temporis magna divitiarum pollebat opulentia: pro pace
Abbreviated transcription (Latin):
gestu suo ita ut uec ꝓt̾ue ex aꝑetur
nec mollit̾ dissoluatur. s semꝑ ha¬
beat rrigidaui dulcedinẽ ⁊ dulcẽ rigo¬
r̾. Alii nanigãt brachiis incedentes
⁊duplici quodam mõstro uuo codẽq
tẽpre pedib de orsũ int̾ra abulant.
ilac̾tis sursũ maere uolant. Ꝙ ẽ q̃so
incessũ manis remigiũ. ⁊ anis uola¬
tũ libet in ħ poetice illꝰ sb̾sãnacõnis
elogio ꝓclamare Humano capiti c̃¬
uiteni pictor eqͥuã iñg̾e si nelit ⁊
uarias induce plumas ⁊t̃.¬

Expanded text:
gestu suo, ita ut nec proterve exasperetur, nec molliter dissolvatur, sed semper habeat et rigidam dulcedinem, et dulcem rigorem. Alii navigant brachiis incedentes, et duplici quodam monstro, uno et eodem tempore pedibus deorsum in terra ambulant, et lacertis sursum in aere volant. Quod est incessum, et navis remigium, et avis volatum? Libet in hoc, poeticae illius subsannationis elogio proclamare: Humano capiti cervicem pictor equinam Jungere si velit, et varias inducere plumas
Abbreviated transcription (Latin):
neq usurpẽt alienũ. ut .s. id agat
loqͣtur mauꝰ n os audiat n oculꝰ
liugne offm̃ assumat. sũt eiĩ qui¬
dam qui nͥ buctis patentib ansculta¬
re nescĩt ⁊ qi p hos seusus ad corm
flue debeat. palatũ adu̾ba loqñtis
geudo uł andiendo qiͣ canes scicien¬
tes liguã ꝓtendũt. tad sugulas accõ¬
nes uelut iuolam labia corqñdo cir¬
cũducũt. Allii loqntes digitũ ertẽdũt
suꝑcilia erigũt toculos morbẽ iotã¬
tes aut ꝑfuuda q̃daui ꝯsid̾acõne de¬
figentes cũdã int̾usetꝰ magnificen¬
cie conatus oũdũt. Ilii capd iac¬
tãt. coma extuciũt uestita ad optã

Expanded text:
t id agat loquatur manus, neque os audiat, nec oculus linguae officium assumat. Sunt enim quidam qui nisi buccis patentibus auscultare nesciunt, et quasi per os sensus ad cor influere debeat, palatum ad verba loquentis agendo vel audiendo quasi canes sitientes lines velut molam labia torquendo circumducunt. Alii loquentes digitum extendunt, supercilia erigunt, et oculos in orbem rotantes, aut profunda quadam consideratione defigentes, cujusdam intrinsecus magnificentiae conatus ostendunt. Alii caput jactant, comam excutiunt, vestimenta adapta
Abbreviated transcription (Latin):
estus ẽ modꝰ ⁊ figaco m̃broꝵ cor¬
poris ad omnẽ habe̾di ragendi
modũ. Hic sex modis reꝑhensibilis
lutus. aut tardꝰ. a ͭ citatꝰ. ac̃ ꝓ capaꝵ.
a ͭ turbidꝰ. Mollis sig̃c̃at lascinam
dissolutus negłiam. tardꝰ pig̾tiam.
citatus inꝯstanciã. ꝓcax suꝑiã. tͥbi¬

Expanded text:
estus est motus et figuratio membrorum corporis, ad omnem agendi et habendi modum; hic sex modis reprehensibililutus, aut tardus, aut citatus, aut procax, aut turbidus. Mollis significat lasciviam, dissolutus negligentiam, tardus pigritiam, citatus inconstantiam, procax superbiam, turbi
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣto duciꝰ tanto feruẽcius hane¬
laret: die qͥdã ihemitorio qͦ ma¬
nebat ad altare deuotꝰ accessit:
cia itimore deposuit. Post hec
humiłr se coram altari morõne ꝓ¬
st̾ũes. qnͣta pot̾at de uocõne cla¬
mauit ad dñm: ut inpͥma libri
aꝑtõe su. de ip̃o bñplaciti dare dig¬
naretur iudiciũ. Tandẽ corde ꝯtri¬
to ab oracõne ꝯsurgẽs. se crucis sig¬
curreret: suspitatus ẽ ne casu hoc
forsitan accidiss. Uñ ⁊ rursus li¬
bꝵ claudens: rursus apuit płies¬
q hoc ipm reit̾ans idem ꝙ pͥus
uł simise ꝓrsus inuenit. Ad hoc

Expanded text:
quanto diutius tanto ferventius anhelaret die quadam in eremitorio quo manebat ad altare devotus accessit; tia et timore deposuit. Post haec humiliter se coram altari in sternens, quanta poterat devotione clamavit ad Dominum, ut in prima libri apertione sui de ipso beneplaciti dare dignaretur indicium. Tandem corde contrito ab oratione consurgens se crucis sicurreret, suspicatus est ne casu hoc forsitan accidisset. Unde et rursus librum claudens, rursus aperuit, pluriesque hoc ipsum reiterans, idem quod prius vel simile prorsus invenit. Ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
intendit ⁊fecit totũ eius re¬
fugiũ oracõ crebra fuit. Nã ⁊ si
ardentissimo zelo ꝓximoꝵ lutris
loca q̃ siuit: ad hoc etiã in heremi
uastitate resedit. S i int̾ hoĩes ha¬
titas : ad ecc̃as domos ue desertas.
solus nocte ꝑrexit. O quͣtos in hiꝰ
locis t̾rores. qũta q dẏaboli ma¬
chinamĩta de uicit cui nõ solũ int̾
malignꝰ ille pestifera sepit sugges¬
sit: s ⁊ in aliqͣ horrẽda effigie. mã¬
ni ad manũ cũ ilło ꝯflixit. Talia
inqm̃ loca intrepidꝰ ut morõne
sibiu ĩ ingilaret elegit. ibiq pͥ¬
us didicit. q̃ postmodũ alios docutt.

Expanded text:
intendit et fecit tutissimum eius refugium oratio crebra fuit. Nam etsi ardentissimo zelo proximorum lucris loca quaesivit, ad hoc in eremi vastitate resedit; sed et inter homines habitans, ad ecclesias domosve desertas solus nocte perrexit. O quantos in huiusmodi locis terrores, quantaque diaboli machinamenta devicit! Cui non solum intus malignus ille pestifera saepe suggessit, sed et in aliqua horrenda effigie manu ad manum cum illo conflixit.Talia, inquam, loca intrepidus, ut in oratione sibimet invigilaret, elegit; ibi prius didicit, quae postmodum alios docuit.
Abbreviated transcription (Latin):
eloqũuia afflue cepit. Sit spe to¬
ta ingit̾. insołius dñi ꝓuida lar¬
gitate suspensus. de ꝓpͥa penitꝰ dif¬
lidebat iudustria: eademq mẽtis ꝯ¬
stautia. młtis lo q̃bat᷑ ut pancis: cad̾¬
q diligẽtia uni soli p̾dicauit ut
nis q loq̃retur ⁊ ꝑuis. Naui ⁊ cardi¬
ualib corã dũo pp̃ honorio ꝯg̾ga¬
tis. ꝯstantissime p̾dicauit: nõ uti¬

Expanded text:
eloquentia affluere coepit. Sic spe tota iugiter in solius Domini provida largitate suspensus, de propria penitus diffidebat industria, eademque mentis constantia multis loquebatur ut paucis, eadem diligentia uni soli praedicavit ut nisque loqueretur et parvis. Nam et cardinalibus coram domino papa Honorio congregatis constantissime praedica
Abbreviated transcription (Latin):
potei qͣle ⁊ qnͣtũ sit illd̾ bom̃i. Si
enĩ singła bona delectabilia sũt: co¬
gita initente. qmiͣ delectabile sit il¬
bonoꝵ. Et nõ qualẽ in reb creatis
sumꝰ exꝑti. s tanto diffe̾ntẽ qnͣto
differt creator acreatura. O qui ħ¬
bono fructur. quid illi erit. ⁊ qͥd illi
nõ erit : Certe qͥcqd uolet erit. ⁊ qͥc

Expanded text:
quale et quantum sit illud bonum. Si enim singula bona delectabilia sunt, cogita intente quam delectabile sit ilbonorum; et non qualem in rebus creatis sumus experti, sed tanto differentem quanto differt Creator a creatura. Si bono fructur! Et quid illi erit, et quid illi non erit? Certe, quidquid volet, erit; et
Abbreviated transcription (Latin):
gitus est benedicc̃onẽ. Est alta s̾¬
pina trahẽs. quo nõ lice̾t sibi pro
suo desid̾io reman̾e: hos inquit
interim ꝑ me oro ut retineatis.
qui auobis discãt. qd̾ nos postino¬

Expanded text:
gitus est benedictionem. Et alta suspiria trahens, quod non liceret sibi pro suo desiderio remanere: « Hos, » inquit, « interim pro me, oro ut retineatis, qui a vobis discant, quod nos postmo
Abbreviated transcription (Latin):
claram uallem ir scus. isis fr̃bus
ꝯpũctꝰ est ⁊illi nõ medioc̾t edifica¬
ti inp̾sẽtia i ẜmone enis. Zaccep¬
tans locũ ⁊ nos acq innitums ius¬
cerib colligẽs: uale dixit nobis i
abiit. Qͥ tnͣs alpinãs. cũ uenisset
yporiam ciuitatẽ ytalie hospitis
sui ꝑulũ filiũ. qui male babens¬
erut moriturus: ꝯtinuo sauanit

Expanded text:
Claram-Vallem, visis fratribus, compunctus est: et illi non mediocriter aedificati in praesentia et sermone ejus. Et acceptans locum, et nos, atque intimis visceribus colligens, valedixit nobis, et abiit. Qui transalpinans, cum venisset Iporiam civitatem Italiae, hospitis sui parvulum filium, qui male habens moriturus erat, continuo sanavit
Abbreviated transcription (Latin):
secreta de eẽ suo suoꝵq: dc̃a sñt ei
a sicaro: q̃ ita cẽ uł fuisse oĩa recog¬
nouit. S ⁊ socus malachie ꝑcũctã¬
tib de suo reditu respondit sicarus
pantos indelic ad modũ. dem̾ĩo illo
ũ ep̃o redituros. Illi audito hoc sus¬
pitati sũt mortẽ: s alit̾ deus adim¬
pleuit. Nẽpe rediẽs ab urbe quibus¬
dam apud nos. quibdam ⁊ maliis
locis. ad discendã ꝯu̾sacõnis for̃m
relictis. iuxta u̾bũ sicari. cũ paucis
ad modũ repatͥauit. ¶ ip̃a ule ebo¬

Expanded text:
dicta sunt ei a Sycaro, quae ita esse vel fuisse omnia recognovit. Sed et sociis Malachiae percontantibus de suo reditu, respondit Sycarus paucos videlicet admodum de numero illo cum Episcopo redituros. Illi, audito hoc, suspicati sunt mortem: sed Deus aliter adimplevit. Nempe rediens ab Urbe, quibusdam apud nos, quibusdam et in aliis locis ad discendam conversationis formam relictis, juxta verbum Sycari, cum paucis admodum repatriavit. Haec de
Abbreviated transcription (Latin):
episcopũ młtos habe socios. ⁊ equos
pancos. nã p̾t̾ m̃stros ⁊ cł̾icos alios.
obtulit ei sim̃ quo ip̃e uehebat᷑. hoc
solũ dole se inquiẽs: ꝙ eẽt rũcinꝰ du¬
re portãs. Et addidit. libẽtius enĩ de¬
dissem: si melior fuiss. S si digna¬
mini: ducite qͣleuiꝯ nobiscũ. Et eͦ
ait ep̃c. eo libenciꝰ accipio quo p̾dacas
tã p̾ciosa uoluntas obtulit. Et ꝯu̾sus
ad suos. hũc inquit steruite mͥ qͥa ꝯ¬
modus satis ⁊ sufficiẽs erit ĩ lõgũ.
Qͦ fc̃o: ascendit. Et pͥmo quidem
durũ ut erat sentiens: postmodũ
mira uinitacõne. nalde ꝯmod̾ sibi ⁊̃
suauit̾ ambulantẽ inueĩt. Et ne ca¬
ad nonũ amuĩ quo mortuꝰ ẽ. ip̃e nõ
defecit ei: fc̃s optimꝰ ⁊p̾ciosissimꝰ pa¬
lefridus. Quodq eindencius miracłm
ceruẽtib fecit. de sb̾ingro cepit al¬
besc̾e: ⁊ nõ młto post. ix ĩuemebat᷑¬

Expanded text:
Episcopum socios, et equos paucos nam praeter ministros, et clericos alios, obtulit ei suum, quo ipse vehebatur, hoc solum dolere se inquiens, quod esset runcinus dure portans. Et addidit: « Libentius dedissem, si melior fuisset: sed, si dignamini, ducite qualemcunque vobiscum. » -- us, « eo libentius accipio, quo praedicas tam pretiosa voluntas obtulerit. » Et conversus ad suos: « Hunc, » inquit, « sternite mihi, quia commodus satis, et sufficiens erit in longum. » Quo facto, ascendit: et primo quidem durum, ut erat, sentiens, postmodum mira mutatione valde commodum sibi et suaviter ambulantem invenit. Et ne caad nonum annum, quo mortuus est ipse, non defecit ei, factus optimus et pretiosissimus palefridus. Quodque evidentius miraculum cernentibus fecit, de subnigro coepit albescere, et non multo post vix inveniebat
Abbreviated transcription (Latin):
rit notus: atq conepicuus. ut uide¬
Itur spũ a singulis nobis. ĩ singłis n¬
nobis. udeaturq ab altero in alterõ
uideatur in seip̃õ. iideatur in celo
nouo ⁊ terra noua. atq in omique
tunc fu̾it creatura. Uideatur ⁊ ꝑ corꝑa
ritualis corporis oculi. facio ꝑuem¬
ente directi. Patebunt ⁊̃ cogitacõne
ibi fclicitas: ubi nullum crit malũ.
nullũ. latebit bonum. Uacabr̃ dei lau¬
dibus: qui crit om̃ia in omnib. Na
quid aliud ibi agetur. ubi nulla desi¬
dia cessabitur: nec ulla indigẽtia
laborabitur: nescio. Unde brati qui

Expanded text:
rit notus adque conspicuus, ut uideatur spiritu a singulis nobis in singulis nobis, uideatur ab altero in altero, uideatur in se ipso, uideatur in caelo nouo et terra noua adque in omni, quae tunc fuerit, creatura, uideatur et per ritalis corporis oculi acie perveniente directi. Patebunt etiam cogitationes lla felicitas, ubi nullum erit malum, nullum latebit bonum, uacabitur dei laudibus, qui erit omnia in omnibus! nam quid aliud agatur, ubi neque ulla desidia cessabitur neque ulla indigentia laborabitur, nescio. admoneor eti
Abbreviated transcription (Latin):
euitat dãpiũ. diligẽtia ꝑicłm. In
deucie ocłos. stulticie caligine coo¬
ꝑtos hũt: qui ab ex̾cicio hom oꝑis
gẽciã possidet ⁊eoꝵ dissoluit accões.
ꝑstulticiã intrat negłia ꝑ ui hern

Expanded text:
t damnum, diligentia periculum. In dentiae oculos stultitiae caligine coopertos habent, qui ab exercitio boni operis gentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per stultitiam intrat negligen
Abbreviated transcription (Latin):
secunda uero rubeis. Et tuc uenit
cuyus: ad tentoriũ illud. Porro ter¬
tia dic funt in blaucis ꝑurpuris. et¬
qͣrͣta in optimis baldakins. In illo¬
aut̃ tabulato iuxta tentoriũ. erant
solus imꝑator debebat intiare. ⁊ adi
gredi uł exire. Per alram omnes
qui admittelunt᷑ intrabant. ⁊ ad
illam custodes cum gladiis ⁊ arcub
siti e̾rant. si capiebatur u̾babatur. si
batur. Multiq ibi erant qui frenis
Sic duces infra tentoriũ colloq̾bãt᷑
baturt ita fere us ad m̃ndiem mo¬
rabãtur. Tunc incipiebant lac inm̃

Expanded text:
beis, et tunc venit Cuyuc ad tentorium illud, tertia die omnes in blaveis purpuris, quarta die in optimis baldachinis. In tabulato illo iuxta tentorium erant solus imperator debebat intrare, et ad gredi vel exire; per aliam omnes qui admittebantur intrabant, et ad illam erant custodes cum gladiis, arcubus siti erant, si capiebatur verberabatur, si t multi erant qui in frenis sic duces infra tentorium colloquebantuedictum. Et ita fere usque ad meridiem morabantur, et tunc incipiebant lac biber
Abbreviated transcription (Latin):
it nob̾ dari tentoriũ
nobis taĩ mebus ꝙ̃ alis nutiis
faciebant. Ad ip̃m aũt uocati ñ fin¬
tam extensum eiat tentoriũ magũ
milia hominũ pot̾ant cẽ sub illo.
Et in cͥcuitu fcm̃ erat ligneum tabu¬

Expanded text:
it nobis dari tentorium nobis tamen melius quam aliis nuntiis faciebant. Ad ipsum tamen vocati non fuimus ibidem, iam extensum erat tentorium magnummilia hominum poterant esse sub illo. Et in circuitu erat factum ligneum tabu
Abbreviated transcription (Latin):
ex postulãt ⁊cũ ad regnam dũ suꝑse
te agg̾ssus: turpit̾ alienis excessit fi¬
uib IInꝑrochia maguntiua maliguꝰ¬
uam pͥmo lapides iaciendo ⁊ ꝑietes do¬
mos qiͣ malleis pulsando inde marii¬
feste loqũdosfurta ⁊̃ ꝓdendo discordi¬
as uit̾ uicinos seminando hoĩes ĩqui¬
lia pet̾entur. cuiꝰ ftuges inimũ coat̾ua¬
tas incendit. qui ubiꝰq intrass. statĩ
domꝰ illa exurebatur. ut iam ei uͥ in a¬
gͥs locus manẽdi ulłs eẽt p̃ ħ pbris¬
tatis. tandeni aliqm̃ di quieuit. ꝓbris
recedentib mimicꝰ flebiłr ululans. tã¬
sans eũ cũ filia ꝓcuratoris ꝯcubuisse.
Sic ꝑtͥciiũ institir:. dones ibidẽ cñc¬
ta edificia incendio ꝯsinũet¬

Expanded text:
expostulant, et eum ad regnandum super se te aggressus, turpiter alienis excessit finibus. In parochia Maguntina spirituNam primo lapides jaciendo, et parietes domorum quasi malleis pulsando, inde manifeste loquendo, furta etiam prodendo, discordias inter vicinos seminando, homines inquilia paterentur. Cujus fruges in unum coacervatas incendit; qui ubicunque intrasset, statim domus illa exurebatur, ut jam ei nisi in agris locus manendi nullus esset. Prtatis, tandem aliquandiu quievit. Presbiteris recedentibus, inimicus flebiliter ululans, tansans eum cum filia procuratoris concubuisse. Sic per triennium institit, donec ibidem cuncta aedificia incendio consume
Abbreviated transcription (Latin):
ñ situt. rephẽ sibilis. sit irrep̾hensi¬
bił zelus cet̾is in notescat. Ita demiñ.
apłico iudic̃o. ⁊ auctoritate innu̾sa¬
lis ecc̃e: error ille dãpnat᷑. Ep̃c gisleb̾¬
tus au eidem dãpnacõm ꝯlenciat ĩ¬
terrogatur. Eonsenciẽs ipublice re¬
futãs. q̃ pͥus scͥpẜat iaffirma n̾at. ĩ¬
dulgẽtiam ip̃e ꝯsequit᷑. maxĩe qd̾
ab inic̃õ captus fuiss ea lege se can

Expanded text:
ut irreprehensibilis fides, sic irreprehensibilis zelus caeteris innotescat. Ita demum apostolico judicio et auctoritate universalis Ecclesiae error ille damnatur; episcopus Gillebertus an eidem damnationi consentiat, interrogatur. Consentiens, et publice refutans quae prius scripserat et affirmaverat, indulgentiam ipse consequitur, maxime quod ab initio cautus fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
nõ gnͣdis. ⁊ grossa trabes ẽ suꝑbia.
q̃ te putas aliquid ẽẽ cũ nichil sis:
In saiissime tibi tanqm samis ex¬
ultas: ⁊ aliis uanissime t̾bem por¬
tãs. de festucis insultas. Si ꝓ mił¬
qr de traccori loqͥtur. certũ ẽ exp̾¬
cedentib. Et qui dẽ iuste ad se re¬
au̾tens faciẽ suã a se. aliena pociꝰ
mala: ꝙͣ sua sol curiosins ꝑscru

Expanded text:
non grandis et grossa trabes est superbia, qua te putans esse aliquid, cum nihil sis, insanissime tibi tanquam sanus exsultas, et aliis vanissime, trabem portans, de festucis insultas? Gratiquia detractori loquatur, certum est ex praecedentibus. Et quidem juste ad se reavertens faciem suam a se, aliena potius mala, quam sua solet curiosius perscru
Abbreviated transcription (Latin):
mo. quid aduos de alienis serius:
dũt. Quis nos ꝯstituit iundices sr̃¬
eos: Deide si ita ut dr̃ de ordine
nr̃o p̾sumitis: qͣlis ordo ẽ. ut anꝙͣ¬
quisq de suo oculo trabẽ eiciat: ĩ
fratrũ ocłis tam curiose festucas

Expanded text:
mo quid ad vos de alienis servis? dunt. Quis vos constituit judices sueos? Deinde si ita, ut dicitur, de Ordine vestro praesumitis; qualis ordo est, ut antequam de suo quisque trabem ejiciat, in fratru
Abbreviated transcription (Latin):
balãtes audiuit. ꝯmota sũt ex
intimis insc̾a euis. Et accede̾s le¬
nigne eos ueluti m̃r plorantes fi¬
lios actrectat. dixit aũt adiur
qͣre fr̃es meos agincłos sic ligatos
isuspẽsos excrucias. Qͥ cũ reudisset.
ꝙ eos ad foꝵ p̾cii ncc̃itate deferret q̃¬
renti q quid de illis. postea fi̾et uir
eos mactandos asser̾e. ait sc̃s absit.
gor accipe ⁊ frẽs meos agnos mͥ relĩ¬
que ad quieuit. uolũtarius hõ mł¬

Expanded text:
balantes audivit, commota sunt ex intimis viscera eius et accedens benigne eos veluti mater plorantes filios attrectavit. Dixit autem ad virum: "Quare fratres meos agniculos sic ligatos et suspensos excrucias?". Qui cum respondisset quod eos ad forum pretii necessitate deferret, quaerentique quid de illis postea fieret vir eos mactandos assereret, ait sanctus: "Absit gor, accipe, et fratres meos agniculos mihi relinque!". Acquievit voluntarius hom
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa dñi facies ⁊ custodies. Qͥ cũ in¬
riss: dixit dña ur̃a ad scm̃ bene¬
dictũ. Reducite eñ mide adduxis¬
tis. bũc sc̃s bñdc̃s posuit eũ post
ostiũ dicẽs. Aspice diligẽt᷑. ⁊ reti¬
ne firunt᷑ quod insurꝰ es: qr utile
nẽ: ⁊scũs bñdc̃s post eam ext̾ge¬
bat flexis genib. Etõq illo mã¬
dato. scũs bũdc̃s reduxit nouici¬
ũ. ꝑ loca florida ⁊ delectabilia. et
suaiit᷑ redolẽcia. Et ecce młtitu¬
do mõachoꝵ ⁊ nonit̃oꝵ octͣrerũt
cis. Ex quib quidã pulcras co

Expanded text:
omini facies et custodies. » Qui cum jurasset, dixit domina nostra ad S. Benedictum: « Reducite eum, unde adduxistis. » Tunc S. Benedictus posuit eum post ostium, dicens: « Aspice diligenter, et retine firmiter quod visurus es, quia utile nem, et S. Benedictus post eam extergebat flexis genibus. Facto illo mandato sanctus Benedictus reduxit novitium per loca florida et delectabilia, et suaviter redolentia: et ecce multitudo monachorum et novitiorum occurrerunt eis. Ex quibus quidam pulchras co
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fiducia exp̾tabãt. Int̾ quos e¬
rat quidã monachꝰ: qui ꝑsignũ
petiit a scõ bñdc̃o. licẽtiã loqñdi
cũ illo nouicõ. Et accepit. Qua
accepta: dixit ad nouitiũ. Er̃ gñ¬
telme. ego fui moãchꝰ dedomo iͥ¬
tua. p̾cor ut dicas abbi tuo ⁊ inco
nigat. sollicitiꝰ q se hãt. qm̃ huc¬
usq habuit custodiẽdo ordinẽ
suũ. Hiisq int̾signis credat qd̾
cũ ego migrarẽ decorpore: indi
qͣndam coronã descendentẽ de ce

Expanded text:
os erat quidam monachus, qui per signum petiit a sancto Benedicto licentiam loquendi cum illo novitio, et accepit. Qua accepta, dixit ad novitium: « Frater Gunthelme, ego fui monachus de domo tua. Precor ut dicas abbati tuo et merigat se, sollicitiusque se habeat, quam hucusque habuit, custodiendo ordinem suum. His intersigniis credat, quod cum ego migrarem de corpore, vidi quamdam coronam d
Abbreviated transcription (Latin):
tinis ẽ. ꝓ qͣre ꝯtristatꝰ fui: ĩ indeꝰ
bono fr̃is mei. de q̃ re eidẽ alb̃i: ꝯ¬
fessionẽ feci ipenitui/ Se ip̃m etiã
admoneo: ut inpposito tuo per¬
maneas huiłis ⁊ o bediẽs. ⁊ hono¬
res fugiẽs: ⁊ tuam ꝓpͥam nolun¬
tatẽ nũqm face̾ delecteris. et sꝑ
deũ timeas.

Expanded text:
istatus fui, invidens bono fratris mei. De qua re eidem abbati confessionem feci, et poenitui. Teipsum admoneo ut in proposito tuo permaneas humilis et obediens, honores fugiens, et tuam propriam voluntatem nunquam facere delecteris, et semper Deum timeas.
Abbreviated transcription (Latin):
snũ. respicies auͣt post se scũs le¬
nedcus posunit manũ suam suꝑ ca¬
put nouitii ⁊cõfortauit eũ. Post
llos gdus ascensos: indit nouici¬
u locũ magne claritatis et nin¬
ditatis. in regiõe puri etheris. Et
indit ibi capellam in aere pẽdẽ¬
ad quid tam ꝑua capesla fc̃a e¬

Expanded text:
iens autem post se sanctus Benedictus, posuit manum suam super caput novitii, et confortavit eum. Post illos gradus ascensos vidit novitius locum magnae claritatis et viriditatis in regione puri aetheris: et vidit ibi capellam in aere pendenad quid tam parva capella facta e
Abbreviated transcription (Latin):
sit noniciũ stare post ostiũ. Ibi eĩ¬
erat quidã cundidatoꝵ grex. se¬
dentes inc̾curtu init̾iori capelle. ⁊
sedebat int̾ eos mat̾ miẜicordĩe.
resplendẽs sit̃ sol uit̾ stellas. Ad
qm accedẽs sc̃s bñdcũs ait. Bñdici¬
te. At illa. dñs. Dña inquit: ecce
nouicnis quẽ ad duci uissistis. Et
illa. facite illũ coram uenire. Qͥ
cũ accessiss. dixit ad eũ dña. uis
morari indonio mea uecũ. ad ẜ¬

Expanded text:
sit novitium stare post ostium. Ibi erat quidam candidatorum grex, sedentes in circuitu interiori capellae: et sedebat inter eos Mater misericordiae, resplendens sicut sol inter stellas. Ad quam accedens S. Benedictus, ait: « Benedicite. » Et illa: « Dominus. Domina, inquit, ecce novitius, quem adduci jussistis. » Et illa: « Facite illum coram venire. » Qui cum accessisset, dixit ad eum domina: « Vis morari in domo mea mecum, ad
Abbreviated transcription (Latin):
resist̃e. cũ te uide ĩ indñi tͥum phas¬
se. uulnasti in passibilẽ. ⁊ ligasti ĩsr̃a¬
bilẽ. tr̃isti in cõmutabilẽ: etnũ fecisti
mortalẽ. Hec oĩa fecisti. ut corda
nr̃a emollires. ⁊ nisensibiles affectus
cõpũg̾es. ut se a corꝑe suo resolu̾ent.
i faciłius ea sagitte tue penetr̃ẽt. Nec
ad cassũ hoc fecisti. Multi eiũ sic a te
supati sũt: młti iami tibi manꝰ dede¬
ñt. Multi iam insuis p̾cordiis sa¬
gittas tuas infixas portãt: ⁊ altius
ad huc ens infigi de sid̾ant. Belec¬
gas tuas se ꝑsepisse nec dolent nec
erubescũt. O caritas qnͣta est uitto¬

Expanded text:
in Deum triumphasse. Vulnerasti impassibilem, ligasti insuperabilem, traxisti incommutabilem, aeternum fecisti mortalem. Haec omnia fecisti, ut dura corda nostra emollires, et insensibiles affectus compungeres, et ut se a torpore suo resolverent, et facilius ea sagittae tuae penetrarent. Nec incassum hoc fecisti, multis, enim sic a te superati sunt, multi jam tibi manus dederunt. Multi jam in suis praecordiis sagittas tuas infixas portant, et altius adhuc eas infigi desiderant. Delecgas tuas se percepisse nec dolent, nec erubescunt. O charitas! quanta est victo
Abbreviated transcription (Latin):
aret᷑ deus: ⁊ usq ad hoc ex altaretu
homo. Cõsid̾o deũ ex femina natũ.
nifantem pãnis obsitũ: uagientẽ
incunis. suggentẽ ub̾ a. Respicõ pꝰ¬
tea ꝯp̾hẽsũ. lĩgatũ. flagellis cesum.
spinis coronatũ: sputis illitũ. lauce¬
atũ. clais fixũ. felle. ⁊uceto potutũ.
illit indigna. hic dixa passũ. Et tũ
cur uł ita dignaret᷑ uł ita pat̾etur.
Si cãm q̃ ru᷑. aliaui pͥt̾ solam cari¬
tatẽ cãm nõ ĩ uenim. Scaritas qͣn

Expanded text:
aretur Deus, et usque ad hoc exaltaretur aretur Deus, et usque ad hoc exaltaretur homo. Considero Deum ex femina natum, infantem, pannis obsitum, vagientem in cunis, sugentem ubera. Respicio postea comprehensum, ligatum, flagellis caesum, spinis coronatum, sputis illitum, lanceatum, clavis fixum, felle et aceto potatum, illic indigna, hic dira passum, et tamen cur vel illa dignaretur, vel ista pateretur, si causam quaerimus, aliam praeter solam charita
Abbreviated transcription (Latin):
taꝵ. Om̃es me recte a te exeunt ⁊ in
te returrũt. Nam p̾cepta dei me sĩ
eius. que oĩa a te pendent ⁊ inte cõ¬
sistũt. T̃u es plenitudo iustĩe. ꝑfeccõ
legis. ꝯsumacio uirtutis: agnicõ i̾n¬
tatis. uia gͥ es. o caritas. Quał ma.
Suꝑ extellens. suscipiẽs. dirigẽs iꝑ
ad alt̾utũ tnͣsur possumiꝰ. Tu media¬
tͥx es. adusos concilians. dismmictos
sociaus. ⁊ dispares quodãmõ coeqͣns
deũ humilians nos sbliuias. illum
adima thens. nos ad sũma erigens.
Sic tñ ut nec ab iecta s pia sit eius
descensio: uec suꝑba. S głosa sit ur̃a
ex altaco. Magnau gͦ uim habes
caritas. tu sola deñ the potiusti de
celo adt̾ras. O qmͣ forte ẽ iñcłm tu¬
ñ. quo ⁊ deus ligari potuit. ⁊ hõ liga¬
tus. iũcła iniquitatis difrupit. Nes¬
cio siquid manis nilaude tua dice
possim: qnĩ ut deũ de celo traheres.
⁊ hoiẽ de t̾ra ad celũ eleuares. mag̾
uͥtus tua ut ꝑte usq ad hoc humili¬

Expanded text:
tarum, omnes viae rectae a te exeunt et in te recurrunt. Nam praecepta Dei viae sunt ejus, quae omnia a te pendent et in te consistunt. Tu es plenitudo justitiae, perfectio legis, consummatio virtutis, agnitio veritatis. Via igitur es, o charitas. Qualis via? superexcellens, suscipiens, dirigens et ad alterutrum transire possumus. Tu mediatrix es, adversos concilians, disjunctos socians, et tantum dispares, quodammodo coaequans. Deum humilians, nos sublimans, illum ad ima trahens, nos ad summa erigens. Sic tamen ut nec abjecta, sed pia sit ejus descensio, nec superba, sed gloriosa sit nostri exaltatio; magnam ergo vim habes, charitas, tu sola Deum trahere potuisti de coelo ad terras. O quam forte est vinculum tuum, quo et Deus ligari potuit, et homo ligatus vincula iniquitatis disrupit! Nescio si quid majus in laudem tui dicere possim, quam ut Deum de coelo traheres, et hominem de terra ad coelum elevares. Magna virtus tua, ut per te usque ad hoc humili
Abbreviated transcription (Latin):
festinata indicia pariũt penitẽtiñ.
nicħ est utilius qm̃ differii. Si aut
alt̾utͥus litigãtiũ ꝑiclitat᷑ utilitas
irei difficltus morã nõ exigit: in¬
iquissimũ est iudiciũ ꝓcelari. ip̃o
aũt uut cautũ ẽ: ut s̾acroꝵ engłio¬
rũ scͥpt᷑e. t̾ribiles. aute sedẽ indicis
de ponãtur. ibiq ab uncõ micium
usq ad finẽ ꝑmaneant. nͨ amone¬
autur nͥ sentẽtia recitata: quoto¬
cius ꝯsistorii latitudo. dei ip̃iꝰ reple¬
ta p̾sc̃tia. oĩb ad sacrosc̃ał scͥptas
metũ incuciat ⁊ reu̾enciam. ⁊ ab
inquisicõne u̾itatis oĩs iniquitas
ꝓpulset᷑. Ut aũt dicit᷑ in libro codi¬
cis scd̾o: ꝓclimora sũt uira ad defen¬
dedũ. quĩ ad inpugnandũ. Facilius

Expanded text:
festinata iudicia pariunt penitentiam. nihil est utilius quam differri. Si autem alterutrius litigantium periclitatur utilitas et rei difficultas moram non exigit, iniquissimum est iudicium protelari. Proautem iure cautum est, ut sacrorum evangeliorum scripture terribiles ante sedem iudicis deponantur, ibique ab initio litium usque ad finem permaneant nec amoveantur, nisi sententia recitata, quo totius consistorii latitudo, Dei ipsius repleta presentia, omnibus ad sacrosanctas scripturas metum incutiat et reverentiam et ad inquisitionepropulsetur. Ut autem dicitur in libro codicis secundo, procliviora sunt jura ad defendendum, quam ad impugnandum; faciliusque
Abbreviated transcription (Latin):
ex ip̃o sugg̾et. ⁊ de ip̃o ꝑ desid̾iũ bibe¬
ret. ⁊ex ip̃o ꝑ gaudiũ possid̾et. Sug¬
ge o apicula. Sugge. Sugge ibibe.
dulcoris tui menarrabilem suam
cit. si tu nõ inspicias fastidire. Ad¬
herere gͦ mihere: sinue ⁊ fruere.
Si sẽpit̾uus gustus fuent. sempit̾¬
na quoq beatitudo erit. Igit᷑ per¬
rõnalis. solũq ẽ dilectõnis uincu¬
lũ qd̾ ligat utrosq inid ip̃m.⁊
tanto felicius qũto forcius. pp̃ qd̾¬

Expanded text:
ectum sugeret, et de ipso per desiderium biberet, et in ipso per gaudium possideret. Suge, o apicula, suge; suge et bibe, dulcoris tui inenarrabilem suavicit, si tu non incipias fastidire. Adhaere ergo et inhaere, sume et fruere: si sempiternus gustus fuerit, sempiterna quoque beatitudo erit. Non jrationalis: solumque est dilectionis vinculum quod ligat utrosque in idipsum, et tanto felicius quanto fortius. P