comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
implere. ut testatur iheronimꝰ. Hii enĩ holo¬
caustum offerre ñ possunt. Intellige de facili.
u̾bum possibilitatis cum negatiua particula
possibilitatem neget. uł facultatem q̃stio ẽ.
Hoc autẽ constat dicit iheronimꝰ tuciꝰ ẽẽ di¬
sentur: cũ dr̃. Facite uobis amicos de mãmo¬
na iniquitatis. Mammon autẽ uł mãmo¬
na qd̾ est nomen demonis diuitie int̾pretat᷑.
uł qͥa uiciose acquirunt᷑. uł pessime distri¬
buunt᷑. uł distribuen de ñ distribuunt᷑ uł
distribute suꝑbire faciunt. ao cõmendatio¬
nem pauꝑtatis ⁊ eiꝰ electionem libet intueri.
illos u̾sus lucani. O uite tuta facultas exi¬
gui parui q lares. o numina. nundũ intel¬
lecta dm. quib hoc contingere muris aut
templis potuit nullo trepidare tumultir ce¬
queq ꝑir. diuitie aũ effeminatos nutͥunt
spoliatis egyptiis hebreis ꝙ ditatis. licet in¬
ducere. resectis unguib ⁊ contonsis puelle
crinib. ut ueritas cõmendande uirtutis uel

Expanded text:
implere, ut testatur Hieronymus . Hi enim holocaustum offerre non possunt, intellige de facili. verbum possibilitatis, cum negativa particula possibilitatem neget, vel facilitatem quaestio est. Hoc autem constat, ait Hieronymus , tutius esse disentur; unde: « Facite vobis amicos de mammona iniquitatis » Mammon autem vel mammona, quod est nomen daemonis, divitiae interpretantur, vel quia vitiose acquiruntur, vel pessime distribuuntur, vel distribuendae non distribuuntur, vel distribuentem superbire faciunt. Item Hiem, ad ejusque electionem, libet intueri illos versus Lucani: O vitae tuta facultas Exigui parvique lares, o munera nondum 42 Intellecta deum, quibus hoc contingere muris Aut templis potuit, nullo trepidante tumultu Caequaeque perit. Divitiae autem effeminatos nutriuntspoliatis Aegyptiis, Hebraeisque ditatis licet inducere, resectis unguibus, et tonsis crinibus puellae, ut veritas commendandae virtutis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
inimicis cinus p̾ter dominum ce
ꝓthomartirẽ stephanĩs egregium ẽ exem¬
plum. samuel int̾cedens ꝓ saule qui eum¬
samuel eẽt fidelis ꝓpħa domini. Huius
etiam mirabile exemplum extitit moyses
qui orans ꝓ popło exasꝑante eumq gra¬
uit̾ molestante tenuit dominum furentẽ.
dicens. Aut dimitte eis: aut dele me de
auteret iram ne dĩꝑd̾et eos. Noluit enĩ
moyses solus sine eis intrare t̾ram ꝓmis¬
sito puta clamoso. sordido. &e tedioso.
sine eo ñ uult intrare: eligens magis fo¬
ris cum filio ieiunare¬

Expanded text:
inimicis , cujus, praeter dominum et protomartyrem Stephanum , egregium est exemplum Samuel intercedens pro Saule, qui volSamuel esset fidelis propheta Domini . » Hujus etiam mirabile exemplum exstitit Moyses, qui orans pro populo exasperante, eumque graviter molestante, tenuit Dominum furentem, dicens: « Aut dimitte eis, aut dele me de am ejus, ne disperderet eos. » Noluit enim Moyses solus sine eis terram promissito, puta clamoso, sordido et taedioso, sine eo non vult intrare, eligens magis cum filio for
Abbreviated transcription (Latin):
nia ista soluet᷑. quã ut ꝓmou̾eris expẽ¬
dimus: Int̾fecisti nos ꝑ quem sꝑaba¬
mus nos iuuere ⁊ exaltari. Quib ille
Ue uobis quia me occidistis: qñ me
in apicem ꝓmoustis. Item li . iiii. Reg̃
c.yi. Mitte in omnia uasa hec ⁊ c̃. Abacu¬
b ⁊ c̾. Item dauit. A aidi filia ⁊ uide. ⁊

Expanded text:
nia ista solvetur, quam, ut promovereris, expennia ista solvetur, quam, ut promovereris, expendimus? Interfecisti nos per quem sperabamus 185 nos vivere et exaltari. Quibus ille: « Vae vobis, quia me occidistis, quando me in apicem promovistis. » Item IV Reg. IV: « Mitte in omnia vasa haec, » etc. Et Habacu Sam. Item David : « Audi, filia,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ⁊ fres mei hii sunt: quocumꝙ
faciunt uoluntatẽ pats mei qui in ceł¬
eius nomine pugnat᷑o. Si ñ credunt:
mortui sepeliant mortuos suos. Choy¬
ses etiam ad consilium iẽtro non cogna¬
tos elegit iudices ⁊ rectores: suiros gna¬
ros. sapientissimos. ⁊ prudentissimos
odientes omnẽ auaritiam. In illa euã
torib. ut meliora ⁊ laitiora darent pro¬
pinquis: s uniemq prout opus erat.
Item sires testam̃ti aliciius priuati ꝑꝑ
suspitõem ꝑentele. ñ cõmittitur alicui
pentum ipsius. qͣntomagis nec testam̃¬
tum xͥ talib debet cõmitti. S nec temꝑ¬
hoc etiã ualet exemplum ep̃i ꝯsangiu¬
neos ⁊ nepotes suos tantum in eccłiam
suam uocantis. ut ex eis p̾latus ei suc¬
cessurus qiͣ i eccłia iure ħeditario eli¬
geret᷑. ⁊ institueret᷑. quod ⁊ fc̃m ẽ cum
ꝯtrou̾sia tamen magna. ⁊ sumptibus
ñ modicis ⁊ gͣuamine eris alieni. Cũ
aiunt ei sui subdialogo. Unde pecu¬

Expanded text:
et fratres mei hi sunt, quicumque et fratres mei hi sunt, quicumque faciunt voluntatem patris mei, qui in ca nomine ejus pugnaturo; si non credunt, mortui sepeliant mortuos suos . Moyses etiam ad consilium Jethro , non cognatos elegit judices et rectores, sed viros gnaros, sapientissimos et prudentissimos odientes omnem avaritiam. In illa etiamtoribus, ut meliora et lautiora darent propinquis, sed, « unicuique prout opus erat . » Item: Si res testamenti alicujus privati propter suspicionem parentelae non committitur alicui parentoso, quanto magis nec testamentum Christi talibus debet committi? Item exemphoc etiam valet exemplum episcopi consanguineos et nepotes suos tantum in ecclesiam suam vocantis, ut ex eis praelatus ei successurus quasi jure haereditario eligeretur et institueretur; quod et factum est, cum controversia tamen magna et sumptibus non modicis et gravamine aeris alieni. Cum , aiunt ei sui sub dialogo: Unde pecu
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃s post naturalem pat̾ pietateme lami¬
tant. morituros expecta paulisꝑͣ sepeli.
Forsitan ⁊ mat̾ laxis ub̾um pellibus
arata rugis fronte. antiquum referens
mamma lac dare cõgeminet. Dicant
si uolunt ⁊ gramatici. In te omnis do¬
mus inclinata recumbit. facile runpit
henne. At scͥptura p̾cipit ꝑentib obse¬
quendum. S quicumq eos suꝑ xp̃m
amat: ꝑdit animã suam. Gladium
tenet hostis ut ꝑimat me. ⁊ ego de ma¬
tris lacͥmis cogitabo: Propt̾ pr̃em mi¬
debeo quam etiam hominib eius cã
debeo: Domino passuro timide consu-¬
lens petrus scandalum fuit. pauluᷤ
retinentib se fr̃ĩb neihosolimam ꝓge¬
ret: respondit. Quid facitis plorantes
⁊ corturbantes cormeum: Ego enim ñ
solum ligari. s ⁊ mori in iherłm paratus
sum ꝓ nomine domini nr̃i iħu xp̃i. Ari¬
es iste pietatis quo fides quatit᷑: euan¬
gelii retundendus ẽ mucrone. Mhat̾ mea

Expanded text:
secundus post naturalem pietatis pater, clamisecundus post naturalem pietatis pater, clamitat: \'morituros expecta paulisper et sepeli.\' forsitan et laxis uberum pellibus, arata rugis fronte antiquum referens mamma lallare congeminet. dicant, si uolunt, et grammatici: in te omnis domus inclinata recumbit. facile rumpit hennae. at scriptura praecipit parentibus obsequendum\': sed quamat, perdit animam suam. Gladium tenet hostis, ut me perimat, et ego de matris lacrimis cogitabo? Propter patrem midebeo, quam etiam omnibus eius causa debeo? Domino passuro timide consulens Petrus scandalum fuit. Paulus retinentibus fratribus, ne Hierosolymam pergeret, respondit: Quid facitis plorantes et conturbantes cor meum? Ego non solum ligari, sed mori in Hierusalem paratus sum pro nomine domini nostri Iesu Christi. Aries iste pietatis, quo fides quatitur, evangelii retundendus est muro: Mater mea
Abbreviated transcription (Latin):
conferentes eis plurima ⁊ iuxta u̾bũ
bis filios ⁊ diabolus dedit nobis nepo¬
tes. Item ieronimus ad belio dorum mo¬
nachum. Audi edẽm regis tui. Qui ñ
ẽ mecum: adu̾sum me ẽ ⁊ qui non col¬
ligie mecum spargit. Recordare tiroci¬
nIi tui diem quo xp̃o in baptismate ꝯse¬
pultus. in sacramenti u̾ba uirasti ꝓ no¬
licet ꝑuulus ex collo pendeat nepos. lic
sparso crine. ⁊ scissis uestib ubera qͥb¬
te nitterat mat̾ ostendat: licet in limi¬
ne pat̾ iaceat. ꝑ calcatum ꝑge prẽm.
sictis oculis ad uexillum crucis euola.
Solum pietatis genus ẽ: in hac re ẽẽ
pede p̾pediri. Non ẽ nobis ferreum pe¬
ctus. nec dura p̾cordia ñ ex silice natuᷤ
hircane me ñ nutͥere ⁊ igrides ⁊ nos ꝑ
ista transiuimus. Nunc t bbandis
uidua soror heret lacertis. Nunc illi
cum quibꝰ adoleusti u̾nule aiunt.
Cui nos seruituros relinquis: Nunc
⁊ gerula quondam iamanus ⁊ nutriciꝰ

Expanded text:
conferentes eis plurima, et juxta verbconferentes eis plurima, et juxta verbbis filios, et diabolus dedit nobis nepotes. » Item Hieronymus ad Heliodorum monachum : Audi edictum Regis tui: « Qui non est mecum, adversum me est; et qui non colligit mecum, spargit . » Recordare tirocinii tui diem, quo Christo in baptismate consepultus, in sacramenti verba jurasti, pro noLicet parvulus ex collo pendeat nepos, licet sparso crine, et scissis vestibus ubera quibus nutriverat mater ostendat, licet in limine pater jaceat; per calcatum perge patrem, siccis oculis ad vexillum crucis evola. Solum pietatis genus est, in hac re esse pede praepediri. non est nobis ferreum pectus nec dura praecordia, non ex silice natos Hyrcanae nutriere tigrides. et nos per ista transiuimus. nunc tibi blandis uidua soror haeret lacertis, nunc illi, cum quibus adoleuisti, uernulae aiunt: \'cui nos seruituros relinquis?\' nunc et gerula quondam, iam anus, et nutricius,
Abbreviated transcription (Latin):
sus. urbem sichem combussit. ⁊. lxx¬
frẽs. multos ꝙ de sichinitiᷤᷤ qui illum ꝓ¬
mou̾ant int̾fecit. Item dominus in ma
tante pauꝑtatis fuit ut unde daret
tͥbuta ñ hrẽt. Iudas quidem habebat
u̾tere nephas duxit. id ip̃m exemplũ¬
dans nobis. maxime hiis qui de eus¬
pr̃ĩmonio uiuunt. Si ergo dominus
in suos usus ⁊ necc̃ios nephas duxxit.
res pauꝑum conu̾tere. qntomagis illas
insuꝑflius expendere: Ex hoc etiam
conclude debita illicita. licet uiram̃¬
to confirmata. de pr̃imonio trucifixi
non ẽẽ soluenda. s pocius turpi ut ĩ
turpi tausa recindat᷑ iuramentũ. Item
bruta fetus suos imbecilles ⁊ ad huc ꝑ¬
uos nutriint. omniq cura fouent.
⁊ amplexant᷑. Fc̃ds autem grandiueł̃os
⁊ adultos. eos sͥ relinquere. Nos aut̃ ⁊
sihomines ñ tm̃ in pupllari. s in omi
etate nec tm̃ fetus nr̃os s ⁊ a laterẽ
descendentes fouemus. immo illos
suꝑfluis oneramus supͣ necc̃itatem

Expanded text:
sus, urbem Sichem combussit, et sus, urbem Sichem combussit, et res, multosque de Sichimitis qui illum promoverant, interfecit. Item Dominus Matthatantae paupertatis fuit, ut unde daret tributa non haberet. Judas quidem habebat vertere nefas duxit; id ipsum dans exemplum nobis, maxime iis qui de patrimonio ejus vivunt. Si ergo Dominus in suos usus necessarios duxit nefas res pauperum convertere, quanto magis illas in superfluis expendere? Ex hoc etiam conclude debita illicita, licet juramento confirmata, de patrimonio Crucifixi non esse solvenda, sed potius, ut in turpi causa, rescindatur juramentum. Item: Bruta fetus suos imbecilles et adhuc parvos nutriunt, omnique cura fovent et amplexantur, factos autem grandiusculos et adultos, eos sibi relinquunt. Nos autem, etsi homines, non tantum in pupillari, sed in omni aetate; nec tantum fetus nostros, sed a latere descendentes fovemus, imo illos superfluis oneramus supra necessitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ abrahe exi de t̾ra ⁊ de cogna¬
tõe tua. exi mente. hoc. quo ad necc̃i¬
tatem p̾cepti. Exi de corpore. hoc quo
ad cautelam consiliz Dum enim inter
ꝓpinquos tenemur corpore: sepe tene¬
mur ⁊ mente. Obhoc: benedictus egi¬
dius. ⁊ qͣm plures seĩ natale solum
reliquerunt.⁊ sc̃a agmina pallidorũ
h̾emum ingressa sunt. In numerorũ
etiam libro p̾cipit᷑ leuitis occidere om̃s
ꝓpinquos iniciatos beelpbegor: sicitt
⁊ iniciatos uitulo. Ministrũ enim
altaris ⁊ iuuentem de pr̃imonio cłu¬
ei fixi. nil carnale. nullus carnalis
affectus tangere debet. quominus
testamentũ xͥ sͥ creditum scd̃m uolũ¬
tatem testatoris beneplacentẽ ⁊ ꝑfec¬
tam dispenset. Item in libro indicũ.
c.xu. contͣ consilium ionathe ꝓponẽ¬
tis sichimitis ꝑabolas de oluia. ficu. ⁊
uite. ⁊ ramno. contribules ⁊ frẽs abime¬
lech ip̃m abimelech eleg̾unt in regem.
qui ꝓmotus sicut ignis de ramno eg̃s¬

Expanded text:
dictum est Abrahae: « Exi de terra et de cognadictum est Abrahae: « Exi de terra et de cognatione tua » Exi, mente, hoc quo ad necessitatem praecepti; exi, corpore, hoc quo ad cautelam consilii. Dum enim inter propinquos tenemur corpore, saepe tenemur et mente. Ob hoc Benedictus, Aegidius et quamplures sancti natale solum reliquerunt, et sancta agmina pallidorum eremum ingressi sunt. In libro etiam Numerorum praecipitur Levitis occidere omnes propinquos suos initiatos Beelphegor, sicut et initiatos vitulo. Ministrum enim altaris et viventem de patrimonio Crucifixi, nihil carnale, nullus affectus carnalis tangere debet, quominus testamentum sibi creditum, secundum voluntatem testatoris beneplacentem et perfectam, dispenset. Item Judicum IX. Contra consilium Joathae proponentis Sichimitis parabolas de olivis, ficubus, et vite, et rhamno contribules et fratres Abimelec ipsum Abimelec, eligunt in regem sQui promotus, sicut ignis de rhamno egres
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ offerat uictimaꝵ si mortuuis
ẽ ñ tangit᷑ ei pontifice nec uidet᷑. Si ã
reiuuiscit.⁊ ad uocem saluatoris egre¬
dit᷑ de sepulero. ⁊ fasciis pecẽorum so
littus in cedit. intrat ad eum pontifex.
cum eo manet ⁊ prandet. Multa nos
ꝑis ⁊ anime creatorem offendimus. Qui
autem a mat prẽm ⁊ mr̃em suꝑmeꝰ: ñ
ẽ me dignus. Multi monachoꝵ dum
pentum misererent᷑. animas ꝑdid̾iunt.
Illum attendamus pr̃em quinumquã
mortt᷑. aut qui ꝓ nobis moritur. qui deo
uiuens mortus ẽ. ut nos mortuos ui¬
uificaret. Si quid hm̃s de egipto. quod
pͥnceps mundi suum possit agnosc̾e.
tenenti metͥei egypuie cum pallio relin-¬
quamus. Sindone oꝑtus adolescens
uinctum dominũ sequebat᷑. incurris¬
s in laqueos nisi expeditus ⁊ nudus
ꝑsequentium impetus declinasset.
Reddamus ꝑentib que ꝑentum sĩtte
si tamen deo uiuunt. S hoc de sũmo
pontifice aliquid minorib indulgetur.
Ad ten̾itudinem carnis eradicãdam

Expanded text:
titudinem offerat uictimarum, si mortuus est, non tangitur a pontifice, non uidetur. quodsi reuiuiscit et ad uocem saluatoris egreditur de sepulchro lutus incedit, intrat ad eum pontifex, cum eo manet et prandet. Multa nos poris et animae Creatorem offendimus. « Qui autem amat patrem et matrem super me, non est me dignus . » Multi monachorum, dum parentibus miserentur, animas perdunt. Illum attendamus Patrem, qui nunquam moritur, aut qui pro nobis moritur, qui Deo vivens mortuus est, ut nos mortuos vivificaret . Si quid habuimus de Aegypto, quod princeps mundi suum possit agnoscere, tenenti meretrici Aegyptiae cum pallio relinquamus . Sindone opertus adolescens vinctum Dominum sequebatur ; incurrisset in laqueos, nisi expeditus et nudus persequentium 183 impetus declinasset. Reddamus parentibus quae parentum sunt, si tamen Deo vivunt . Sed hoc de summo pontifice, minoribus aliquid indulgetur. Ad teneritudinem carnis etiam eradicandam
Abbreviated transcription (Latin):
dus sum a sanguine omnium ur̃m. Non
enim subt̾ fugi quominus annutiarem uo¬
bis omne consilium dei. aliquem sermoñẽ
doctrine necc̃ium ad salutem. Ergo si quo
minus eis annuntiasset. reus eet aĩarum
ꝓximi. tenet̃ ẽẽ custos. Alioquin uox san

Expanded text:
nus meae a sanguine omnium vestrum. Non enim subterfugi quominus annuntiarem vobis omne considoctrinae necessarium ad salutem. Ergo si quo minus annuntiasset eis reus esset animarum proximi, ten
Abbreviated transcription (Latin):
gladiũ suũ sanguine .i. a pecc̃i mactatione.
bb̃. Potest hec maledictio etiam omnib con¬
uenire. qͣntomag̃ p̾latis: Gladium a san¬
guine ꝓhibere. ẽ p̾dicationis u̾bum a car¬
nalis uite int̾fectione retinere. Item re
gum. iiͦi.c.liiͦii. hec dicit dominus. Quia
dimisisti uirum dignum morte de manu
tua: erit anima tua ꝓ anima illius ⁊ ppłs
tuus ꝓ ppło illius: sequtẽ. Attendite uob̾
⁊ unin̾so gregi in quo uos sp̃c sanctus po¬
suiit ep̃os. reg̾e eccłiam dei quam acquisi¬
uit sanguine suo. Ego scio qm̃ intrabunt
post dicessionẽ meam. lupi rapaces inuos
ñ ꝑcentes gregi. ⁊ exuobis ipsis exurgent.
uiri loquentes ꝑu̾sa. ut abducant discipłoᷤ¬
cum lacͥmis monens unumq̃mq ur̃m. Et
nunc commendo uos deo ⁊ u̾bo gr̃e eius. ui̾
bo incarnato qui uobis p̾dicauit. uel u̾boqd̃¬
⁊ ipse ego ꝑ eum nobis p̾dicaui. ut sit custo

Expanded text:
 sanguine, » a peccati mactatione. Gregorius : Potest haec maledictio et omnibus convenire, quanto magis praelatis? Gladium a sanguine prohibere, est praedicationis verbum, a carnalis vitae interfectione retinere. Item III Reg. cap. XX: « Haec dicit Dominus: Quia dimisisti virum dignum morte de manu tua, erit anima tua pro anima illius, et populus tuus pro populo illius. » Sequitur: « Attendite vobis et universo gregi, in quo vos Spiritus sanctus posuit episcopos regere Ecclesiam Dei, quam acquisivit sanguine suo. Ego scio quoniam intrabunt post discessionem meam lupi rapaces in vos, non parcentes gregi, sed ex vobis ipsis exsurgent viri loquentes perversa, ut abducant discipcum lacrymis monens unumquemque vestrum. Et nunc commendo vos Deo, et verbo gratiae ejus , » Verbo incarnato, qui vobis praedicavit, vel verbo quod ipse, et ego per eum vobis praedicavi, ut sit custos
Abbreviated transcription (Latin):
comp̾hendente omnẽ curam ⁊ pastorale of¬
sͥ mora fieret in asia festinabat si possibile
ẽte itt diem pentecostes fac̾et iherosolimis.
Ergo p̾latus in maiorib sollemnitatib non
debet deẽẽ eccłie sue. Amileto autem mit¬
tens ephesum uocauit omnes maiores seneᷤ¬
natu eccłie. Qui cum uenissent ad eum et.
simul ẽẽnt. dixit eis. uos scitis a pͥma
die qua ingressus sum in asiam qͣlit̾ ꝑ om̃e

Expanded text:
comprehendente curam omnem, et pastorale ofcomprehendente curam omnem, et pastorale ofNe mora fieret sibi in Asia. Festinabat, si possibile esset, ut diem Pentecostes faceret Jerosolymis. » Ergo praelatus in majoribus solemnitatibus non debet abesse ecclesiae suae. « A Mileto autem mittens Ephesum, vocavit majores nnatu Ecclesiae. Qui cum uenissent ad eum, et simul essent, dixit eis: Vos scitis a prima die, qua ingressus sum in Asiam, qualite
Abbreviated transcription (Latin):
et quales sententia data ꝑcelłent᷑: respõ¬
sumẽ a quodam p̾lato quod notorii tm̃.
ce cum ꝓcessum ẽẽt in questione qui ẽent
notorii: dictum ẽ. qui publice fatent᷑ se
ẽẽ usurarios. nel aliquo noto signo hocin
mitatem uirge fenandam pecuniam
circumferant. sicq exsufflatum ẽ decre¬
tum illud. Irem in hos intorqueri pot
ꝑ contͣrium sensum quod dc̃m ẽ ade a
domino. In labore et dolore sudore ce c̾.¬
Tali uero dicit᷑. In labore et sudore ulittũ
alieni uesceris pane alieno. Et ysaias.
dix. fouit quod ñ peꝑit. fecit diuitias.
et non in uidicio. im medio dierũ suo¬
rum derelinqͣt eas: et in nouissimosuo
erit insipiens. Perdix auis ẽ immunda.
ꝑ qͣm sicite h̾eticus ita ce fenator accipi
tamqͣm aaron. Qui enim gladium acce
ordinem. gradus. ⁊ off̾m p̾lati. qui in egip¬
Item luc̾ in sermone apłi h̃ito ad ep̃cos ⁊
sac̾dotes. in asia conuocatos miltt̾. qui scͥ¬

Expanded text:
et quales sententia data percellerentur; responet quales sententia data percellerentur; responsum est a quodam praelato quod notorii tantum. Et cum processum esset in quaestionem qui essent notorii, dictum est: Qui publice faterentur se esse usurarios, vel aliquo signo noto hoc indmitate virgae fenerandam pecuniam circumferant. Sicque est exsufflatum decretum illud. Item: In hos intorqueri potest per contrarium sensum, quod dictum est Adae a Domino: « In labore et sudore vescTali vero dicitur: In labore et sudore vultus alieni vesceris pane alieno. Et Isaias: dix, fovit, quod non peperit; fecit divitias, et non in judicio, in medio dierum suorum derelinquet eas, et in novissimo suo erit insipiens. » Perdix avis est immunda, per quam sicut haereticus, ita fenerator accipitanquam Aaron . Qui enim gladium accepordinem, gradus et officium praelati, qui uItem Lucas in sermone Apostoli habito ad episcopos et sacerdotes in Asia convocatos Miletum qui scr
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes enim eos tuentes. non ꝑmit¬
tunt eos suꝑ aliquo crimine accusari:
dicentes. Isti nostri iudei sunt. Immo
peiores iudeis sunt. quia udeus ex p̾¬
et alieno contra p̾ceptum domini fene¬
aat᷑. Tales etiam in detestationẽ crimi¬
nis si clerici fuerint: ñ potest cłicale
pͥuilegium adu̾sus pͥncipes tuiri. Cõ¬
fiscantur enim omnia bona eorum. cũ
lũint ex eis. exemplum aut̃ de mona¬
chis cadaũ fen̾atoris ad sepulturam de¬
ferentib. milite quodam domino fen̾a¬
toris eis obuio. patet. supͣ in titulo de
accipientib munera illicite acquisita.
Tales maledictõem hanc incurunt. Ue
qui p̾claris: quia ipse dep̾daberis. S
et maxime pudeat p̾latos nr̃i temꝑis
qui dato decreto ab alexandro. in lat᷑a
tentiam anathematis eradicanda: ad¬
huc tamen pestiferos illos palpant. ce
in suis uiciis fouent. Unde cum a qui¬
bdam p̾sentib in concilio queret. qui

Expanded text:
Principes enim eos tuentes, non permitPrincipes enim eos tuentes, non permittunt eos super aliquo crimine accusari, dicentes: Isti nostri Judaei sunt, imo pejores Judaeis sunt, quia Judaeus, ex pret alieno contra praeceptum Domini feneratur. Tales etiam in detestationem criminis, si clerici fuerint, non potest clericale privilegium adversus principes tueri. Confiscantur enim omnia bona eorum cum luerint ex eis. Exemplum autem de monachis cadaver feneratoris ad sepulturam deferentibus, milite quodam domino feneratoris ei obvio, patet supra in titulo: « De accipientibus munera illicite acquisita . » Tales maledictionem hanc incurrunt: « Vae qui depraedaris, quia et ipse depraedaberis . » Sed et maxime pudeat praelatos nostri temporis, qui dato decreto ab Alexandro III in Lattentiam anathematis eradicanda, adhuc tamen pestiferos illos palpant et in suis vitiis fovent. Unde, cum a quibusdam praesentibus in concilio quaereretur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
b. nec tunc nͥ clam et data fide quod
ñ publicarent. De quo si forte orieba¬
tur pͣua suspicio: dicebat᷑ domus illiꝰ
domus diaboli. uinea. puteus. ager dia¬
boli. Et deinceps osculum pacis ñ da¬
bat᷑ eim missa. ignis a uitinis in do¬
mo eius ñ sumebat᷑. s nec cum eo aliqͥs
aliqd̃ ꝑticipium habebat. Queri etiam
ad eius occursum expauescebant: et al¬
t̾utrum eum digito monstrabant. A do
uitium usure. Nunc autẽ fece tem¬
ꝑum nr̃oꝵ: fia̾nt iam ista palam.
cupiunt et in acta referri. Prodolor.
Homines tam detestabiles: nunc fi¬
unt cubicularii principũ. et p̾latoꝵ.
quoꝵ filios pecunia fenebri int̾uenien
ut sedeant cum principib et cathedrã
et solium głie teneant. Hii sunt lo¬
culi et sanguisuge pͥncipium. quia
cum omnia suxeruit euomunt in fis¬
cum. ut dicere possit princeps ad san¬
guisugam talem. Macra cauum repe¬
tes quam quondam macra subisti.
Isti etiam nomen uideorum a depti ft̃

Expanded text:
bus, nec tunc nisi clam, et data fide quod bus, nec tunc nisi clam, et data fide quod non publicarent. De quo si forte oriebatur prava suspicio, dicebatur domus illius domus diaboli, vinea, puteus, ager diaboli, et deinceps osculum pacis non dabatur ei in missa. Ignis a vicinis in domo ejus non sumebatur, sed nec 132 cum eo aliquis aliquod participium habebat. Pueri etiam ad ejus occursum expavescebant, et alteruter eum digito monstrabat. Adeo vitium usurae. Nunc autem faece temporum nostrorum: Fiunt jam ista palam, cupiunt et in acta referri. Proh dolor! Homines tam detestabiles, nunc fiunt cubicularii principum, et praelatorum; quorum filios, pecunia fenebri intervenientoverunt, « ut sedeant cum principibus, et cathedram, et solium gloriae teneant . » Hi sunt etiam loculi et sanguisugae principum, quia cum omnia suxerint, evomunt in fiscum, ut possit dicere princeps ad sanguisugam talem: Macra cavum repetes arctum, quem macra subisti. Isti etiam nomen Judaeorum adepti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Comꝑat᷑ etiam igni sacro. hoc ẽ execra¬
bili et in extinguibili. necñ ce morbo
qui dicit᷑ nolime tangere. Habet aut̃
multa umbracula et pallio a. quib
tegatur &e quasi excuset᷑. int̾q̃ hoc ma¬
ximum ẽ quod credit᷑ alicui uile pro
caro. puta pannĩs fucatus uel aliud m̾¬
cimonium uile ꝓ cara sp̃e. Sic autem
uendens. reiq uendite et credite p̾ciũ
augens. ex dilatiõe tẽꝑis plꝰ peccat eo qͥ
mutuat ad usurã carã spẽ ꝑ cara. Ille enĩ
rẽ uile ꝓ cara sub pallio et sp̃e m̾cat᷑e.
ñ dico uendidit sicit asserit. s ad usu¬
iam dedit ite cum augm̃to recipiat.
Item fenerator plus peccat qͣm fur. qͥ
tm̃ de nocte uel clam hominem suis
bonis spoliat. uel qͣm latro qui de die
et manifeste. hic enim continuat male¬
ficium ce artem rapiendi bona ꝓximoꝵ:
tiquitus enim in tota ciuitate uixu¬
nus fenerator inueniebat᷑. et ille qui¬
dem occultus nec fen̾abat᷑ nisi pauꝑi¬

Expanded text:
Comparatur etiam igni sacro, hoc est exsecraComparatur etiam igni sacro, hoc est exsecrabili et inexstinguibili, necnon et morbo qui dicitur: « Noli me tangere. » Habet autem usura multa umbracula, et palliola quibus tegatur, et quasi excusetur. Inter quae hoc maximum est, quod creditur alicui vile pro caro; puta pannus fucatus, vel aliud mercimonium vile pro cara specie. Sic autem vendens, reique venditae et creditae pretium augens ex dilatione temporis, plus peccat eo, qui mutuat ad usuram caram speciem pro cara. Ille enim rem vilem pro cara sub pallio et specie mercaturae, non dico vendidit, sicut asserit, sed ad usuram dedit, ut cum augmento recipiat. Item: Fenerator plus peccat quam fur, qui tantum de nocte, vel clam hominem suis bonis spoliat, vel latro, qui de die et manifeste. Hic enim continuat maleficium et artem rapiendi bona proximortiquitus enim in tota civitate vix unus fenerator inveniebatur, et ille quidem occultus, nec fenerabatur nisi pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
tum nequit̾ dat ad usuram. Qui etiã
tempus uendte: ut p̃̾p dilationem tem¬
ꝑis maiorem. lucri plus recipiat. De qͦ
et dauid. Mutuabit pecc̃or a deo talen¬
tum nature gr̃e. talentum culpe a dia¬
bolo: et ñ soluet. iustus autem misere¬
tur et tͥbuit. quia iocundus homo qui
uero a feneratore mutuabit᷑ talentũ
pecunie et ñ soluet. quia ñ habet unde
nec creditor uult ut soluat. putans
quod amplius recipiet. et cum peius
ñ possit imp̾cari alicui quam ite in¬
cidat in manus diaboli. ꝓpha maiorem
existimans imp̾catõnem qua imp̾cat᷑
alicui. ut incidat in manus et laque¬
Alienus ẽ: qui gratis non dat mittiũ
proximo. Cum itaq summe accrescie
ex dilatõe temꝑis uel cum pene adici¬
tur supra culꝑam. usura committit᷑.
que serpenti et cr̃ãcro comꝑat᷑: quia
serpit et paulatim crescit. ut totum
corpus occupet. Unde poeta. Hĩc
usura uo rax: aiidumq intemꝑa fenꝰ.

Expanded text:
tum nequiter dat ad usuram, qui etiam tum nequiter dat ad usuram, qui etiam tempus vendit, ut propter dilationem temporis majorem, plus lucri recipiat. De quo etiam David: « Mutuabitur peccator, » a Deo, talentum naturae, gratiae; talentum culpae a diabolo, « et non solvet. Justus autem miseretur et retribuet ; » quia « jucundus homo qui » autem a feneratore « mutuabitur, » talentum pecuniae, « et non solvet, » quia non habet unde, nec creditor vult, ut solvat, putans quod amplius recipiet. Et cum pejus non possit imprecari alicui, quam ut incidat in manus diaboli, Propheta majorem existimans imprecationem, qua imprecatur alicui, ut incidat in manus et laqueAlienus est, qui gratis non dat mutuum proximo. Cum itaque summe accrescit aliquid ex dilatione temporis, vel cum poenae adjicitur supra culpam, usura committitur, quae serpenti et cancro comparatur, quia serpit, et paulatim crescit, ut totum corpus occupet. Unde poeta: Hinc usura vorax avidumque in tempore fenus.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ et nequior qui male erogat: uenden¬
do illud. Calentum uero fortune uel pe¬
cunie sicut et talentum culpe ꝓhibet
dominus dari ad usuram: nec non et
exigit᷑ in pena qͣm cominissũ ẽ in culpa.
Ex usuris pene et culpe redimet domi¬
nus animas eorunt. qui redem̾int animaᷤ
suas ꝑ abstinentiam ab usuris pecunie.
et pene. supͣ quantitatẽ culpe illate. a
quib qui non abstinuerit diabolo assi¬
milat᷑. Sicut enim diaboł hõimutuo dat
pecẽm. ut ab eo aliud accipiat. quia san
tor talentum pecune dat ad tisuram ut
aliud recipiat. et sicut diabolus talen¬
tum pecc̃i non uult sͥ reddi. quia quanto
duicius detinet᷑. tanto amplius multi¬
plicat᷑: sic nec fenerator talentum pecu¬
nie creditum proximo. Qui etiam dando
ad usuram peior ẽ ex actore diabolo: quia
diabolus actor omnis malitie talentũ
suum non alienum mutuũ das. Fẽnera¬
tor uero dando mutuum talentum pe¬
cunie ñ suum s dei. et quo proximus
gratis ẽẽt iuuandus. et hoc ob sͥ colla¬

Expanded text:
 et nequior, quia male erogat vendendo illud. Talentum vero fortunae vel pecuniae, sicut et talentum culpae, prohibet Dominus dari ad usuram, necnon et exigitur in poena, quam commissum sit in culpa. Ex usuris autem poenae et culpae « redimet Dominus animas eorum , » qui redemerint animas suas per abstinentiam ab usuris pecuniae, et poenae supra quantitatem culpae illatae: a quibus qui non abstinuerint, diabolo assimilantur. Sicut enim diabolus homini mutuo dat peccatum, ut ab eo aliud recipiat, quia « sator talentum pecuniae dat ad usuram , ut aliud recipiat. Et sicut diabolus talentum peccati non vult sibi reddi quia quanto diutius detinetur, tanto amplius multiplicatur, sic nec fenerator talentum pecuniae creditum proximo, qui etiam dando ad usuram pejor est exactore diabolo, quia diabolus auctor omnis malitiae talentum suum, non alienum, mutuum dat; fenerator vero dando mutuum talentum pecuniae, non suum, sed Dei, et quo proximus gratis esset juvandus, et ob hoc sibi colla
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sꝑc sc̃s ꝑ omnes ciuitates ꝓtestat᷑ michi
dicens. qm̃ iuncula ⁊ tͥbulationes me ma
qui nulla hũit. dum ego consũmarẽ cursum
meum ⁊ minist̾ium qd̃ accepi a domino iħu
testificari euangłiuam xp̃i gr̃e. De quo mi¬
nisterio apłs ep̃ .ii. ad timotheum ate. Tu
uero uigilia. in omnib labora tam ꝑu̾sos
quam bonos recte docendo. opuis fac tuã¬
geliste. confuma oꝑe quod p̾dicas ore.
etiam licita abiciendo. Omnis enuim qui in

Expanded text:
s per omnes civitates protestatur mihi, dicens: Quoniam vincula et tribulationes me manqui nulla habuit, » dummodo consummem cursum meum et ministerium quod accepi a Domino Jesu, testificari Evangelium gratiae Dei. » De quo ministerio Apostolus II ad Tim. c. IV ait: « Tu vero vigila, et in omnibus labora, » tam perversos quam bonos recte docendo, « opus fac evangelistae, » confirma opere, quod praedicas ore, etiam licita abjiciendo. « Omnis enim qui in
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ que ad ea opus m̃ erant. ⁊ hiis qui me¬
cum sunt ministͣuunt manus iste. exem¬
plum oꝑandi signum ẽ ep̃is quo disc̾nunt᷑
a lupis. omnia ostendi uobis. qm̃ sic labo¬
rantes oportet susciꝑet infirmos ac memi¬
nisse u̾bi domini iħu qm̃ ipse dixit. Be¬
atͥus ẽ magis dare quam acciꝑe. Et cum
hec dixisses positis genib orauite cum om¬
m̾ib illis. Magnus autem fletus fc̃s est
omniũ.⁊ ꝓcunbentes supͣ collum pauli oᷤ¬
culabant᷑ eum dolentes maxime in u̾bo qd̾
dixerat. qm̃ amplius ñ ẽẽnt faciem eius
iusuri. ⁊ deduce bant eum ad nauem. So¬
lus pͥnceps ⁊ rectorẽ in cuius discessu sub¬
diti dolent ⁊ flent. maxime non uisuri. eũ
amplius

Expanded text:
 quae mihi opus erant, et iis qui mecum sunt, ministraverunt manus istae » Exemplum operandi, signum est episcopis, quo discernuntur a lupis. « Omnia ostendi vobis, quoniam sic laborantes, oportet suscipere infirmos, ac meminisse verbi Domini Jesu, quoniam ipse dixit: Beatius est magis dare, quam accipere. Et cum haec dixisset, positis genibus suis oravit cum omnibus illis. Magnus autem fletus factus est omnium: et procumbentes super collum Pauli osculabantur eum, dolentes maxime in verbo, quod dixerat, quoniam amplius faciem ejusisuri, et reducebant eum ad navem . » Bonus princeps et rector est, in cujus discessu subditi dolent et flent, maxime non visuri eum amplius
Abbreviated transcription (Latin):
daremus uob̾ad imitandum nos.
Contra curiosos ñ laborantes augꝰitmꝰ.
neccĩa petere. nec ẽ contra illud domi¬
nicum p̾ceptum. Nolite solliciti ẽẽ qͥd
manducabimus ce c̃. Patet enun ex
continentib hoc ideo dictum ẽe. ne p̃p
hoc euangłizarent. non ut ista qͣntum
necc̃itati sat ẽ ñ ꝓcurarent. Quasi.
Oꝑabar apud uos: ad exemplum ur̃m.
Sic enim faciendum docebam. Nam
et cum essemus apuidnos hoc denũ¬
tiabamus uobis. qm̃ siquis non iuile
manducet. Ideo autẽ hoc p̾cipio. Au¬
diuinus enim quosdam int̾ uos am
uictitantes. Hiis autem qui euis mõi
sunt denuntiamus ce obsecramus
in domino ihr xp̃o. ut cum silentio

Expanded text:
daremus vobis ad imitandum nos. daremus vobis ad imitandum nos. » Contra curiosos non laborantes, Augustinunecessaria petere. Nec est contra illud Dominicum praeceptum: « Nolite solliciti esse quid manducetis, » etc. Patet enim ex continentibus hoc ideo dictum esse, ne propter hoc evangelizarent, non ut ista, quantum necessitati sat est, non procurent; quasi: Operabar apud vos, ad exemplum vestrum, sic enim faciendum docebam. « Nam et cum essemus apud vos haec denuntiabamus vobis, quoniam si quis non vult manducet . » Ideo autem hoc praecipio: « Audivimus enim quosdam inter vos amvictitantes. « Iis autem qui ejusmodi sunt denuntiamus et obsecramus in Domino
Abbreviated transcription (Latin):
torib. magis. tirocinatorib. De corripi¬
endis hstrionib et curiosis: rogat a¬
Rogamus uos frẽs corripite inqui¬
etos.i. curiosos. Glosa. quos qui ideo¬
cessat corriꝑe ne ꝑdat quod illi dare
solebanit: mercennarius ẽ. Item ep̾ .ii.
ad thessalonicenses.C. iii. de excom¬
municandis et uitandis eisdem in
cõmunione. Confidimus autem de
uobis frẽs in domino qm̃ ea que p̾¬
cipimus uobis de curiosis et magis
uitandis. & facitis et facietis Quo
rum qui uoluerunt obedire uobis
ex communicent᷑ et ad ultimum: cano¬
nem late uel ad minus dande sentẽ¬
cie. contra eos scͥbit dicens. eadem ep
exeludit᷑. p̾cipimus ut subtrahatis .s.
contra id quod exigit ordo nature ł¬
gr̃e. & ñ scd̃m traditionem qͣm acce¬
ꝑunt añb̾. ipsi enim scitis quoniã¬
q̃madmodum uos oꝑeat imitari nos
gotia curant. uagartes hac illac fu¬
tum ab aliquo. s in labore et fatiga¬
tione nocte et die oꝑantes. ne quent
testatem: s ut nosmet ipsos formã

Expanded text:
toribus, tyrocinatoribus. De corripiendis histrionibus et curiosis rogat ARogamus, fratres, corripite inquietos, » id est curiosos, a quo, qui cessat ne perdat, quod illi dare solebant, mercenarius est. Item II ad Thessal. III, de excommunicandis et vitandis eisdem in communione: « Confidimus autem de vobis, fratres, in Domino, quoniam ea quae praecipimus vobis, » de curiosis et magicis vitandis, « et facitis, et facietis, » quod si quis noluerit obedire vobis, excommunicetur. Et ad ultimum canonem latae, vel ad minus dandae sententiae contra eos scribit, dicens eadem 128 excluditur « ut subtrahatis vos, » contra id quod exigit ordo naturet non secundum traditionem quam acceperunt a nobis. Ipsi enim scitis quemadmodum oporteat vos imitari nos gotia curant, vagantes hac illac, « futum « ab aliquo, sed in labore et fatigatione nocte et die operantes, ne quem tis, « sed ut nosmetipsos formam
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. Naturali ducimur malo cum adula¬
torib nr̃is libent̾ fauemus. et qͣmqͣm nos
respondeamus indignos. et callidus rubtirꝰ
Locutus ẽ suꝑba &e iustificau̾unt illum.
cutus ẽ sensate. & nõ ẽ datus ei locus. di¬
ues locutus ẽ et omnes tacuerũt et u̾bũ
illius usq ad nubes ꝑducent. pauꝑ locu¬
tus ẽ et dicunt. quis ẽ hic: et si offend̾it:
subu̾tent illum. Item . s̾. liuii. Molliti st̾
sermones eius. suꝑ oleum. et ipsi .s. ia.
Cassiodorus. Adulatores ab ira uultus
domini in futuro diuident᷑. qͣndo in ulti¬
ma uentilatione palleas agranis separa¬
bit. Et quare: Quia molierunt adulatõe
sermones suos suꝑ oleum. ut sicut oleo
nichil lenuis. qd̃ tamen adulationis mol¬
lities dicit᷑ suꝑare: ita in contͣrio intel¬
ligat᷑. tanto scełi par inueniri non posse.
Item deut̾onomio.c. xciii. Non coques e¬
datio et adulatione delectata egred̾e a
ꝯsortio mõ. & abi post uestigia gregum

Expanded text:
potuit. Naturali ducimur malo cum adulapotuit. Naturali ducimur malo cum adulatoribus nostris libenter favemus, et quanquam nos respondeamus indignos in iis in quibus locutus est superba, et justificaverunt illum. cutus est sensate, et non est datus ei locus. Dives locutus est, et omnes tacuerunt, et verbum illius usque ad nubes perducunt. Pauper locutus est, et dicunt, Quis est hic? et si offenderit, subvertent illum. » Item Ps. LIV: « Molliti sunt sermones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula. » Cassiodorus: Adulatores ab ira vultus Domini in futuro dividentur, quando in ultima ventilatione paleas a granis separabit. Et cur? quia « mollierunt » adulatione « sermones suos super oleum, » ut sicut oleo nihil levius, tamen adulationis mollities dicitur superare: ita in contrario intelligatur tanto sceleri par inveniri non posse. Item Deuteronomii XIV: « Non coques haedacio, adulatione delectata, « egredere » a consortio meo, « et abi post vestigia gregum
Abbreviated transcription (Latin):
narum requirit. cum ad imaginẽ unitatẽ
ẽẽntie. Nunc autem ponimus hoc u̾bum
faciamus in płali numero. et similit alia
nis uel plurium dignitatũ uel excellen¬
tie uelis eam nominare. Sicꝙ hic metapla¬
mus pessimus in oleuit. ut iam ꝓbari nõ
possit płalitas ꝑsonarum. cum dicit᷑ faci¬
ferent̾. Hinc etiam in concilio carthaginẽ¬
si .iiii.di. xl ui. legit᷑. Glericus qui adu¬
latõib uel ꝓdicioni uacare dep̾henditur
ab officio degradet᷑. Et ieronimus in ep̃
Ne declines aurem tuam inuerba ma¬
la. Sepe enim indecens aliquid loq̃ns
temptat mentis arbitrium. Si libenter
ridiculum casu qñq labaris. quicquid
dyceris laudant. quiequid denegau̾is
negant. tacitam uocant et sc̃ãm. et inqua
millus ste dolus. Etce uere ancilla xp̃i di¬
centes. Ecce tota simplicitas ñ itt illa hor¬
rida. turpis. rustica. terribilis. et que ideo
forsan maritum ñ habuit quia inuenire ñ

Expanded text:
narum requirit, cum « imaginem, » unitatem narum requirit, cum « imaginem, » unitatem essentiae. Nunc autem ponimus hoc verbum « faciamus » in plurali numero, et similiter alim adulationis, vel plurium dignitatum, vel excellentiae, velis eam nominare. Sicque hic metaplasmus pessimus inolevit, ut jam probari non possit pluralitas personarum, cum dicitur « facifferenter. Hinc etiam in concilio Carthaginensi quarto dist. 56, legitur: Clericus qui adulationibus, vel proditioni vacare deprehenditur, ab officio degradetur. Et Hieronymus in Epistola tc. , ait: Ne declines aurem tuam in verba malitiae . Saepe enim indecens aliquid loquens tentat mentis arbitrium, si libenter ridiculum casu quandoque labaris. Quidquid 118 dixeris laudant, quidquid denegaveris negant, tacitam vocant, et sanctam, et in qua nullus dolus est: Ecce vere ancilla Dei, dicentes, ecce tota simplicitas, non ut illa horrida, turpis, rustica, terribilis; et quae ideo forsan maritum non habuit, quia invenire non
Abbreviated transcription (Latin):
uocatum seorsum ab ex̃citu dauid int̾fẽc̃.
inuidens ei eo qd̃ illum constituset. da¬
uid principem militie suꝑ excitum su¬
um. Cui similis ẽ adulator. Omnis enĩ
adulator proditor ẽ. et iudas. et ioab.
ꝓditor in osculo. adulator ꝓditor in u̾bo.
sit patet ex eo: qd̾ ipsa ẽ fomes ce nutͥx
suꝑbie. que ẽ maximum pecc̃m. unde
dauid. Et̃ emundabor a delictis meis.
Item ex eo: quod fomentum ẽ de nuxtx
ignorantie. que ẽ ꝑiculosissimum pecc̃m.
Morb enim qui non detegit᷑: non sanatur.
Item a deo irrupit. ce ꝓcessit pestis adulatio¬
nis. quod etiam u̾ba et artem dit̾andi corru¬
pit. Tropos. solcecismos. et qͦsdam meta¬
plãmoᷤᷤ contra regulas conuingendi dictões.
et nat᷑am loquend introducens. utens plu¬
rali ꝓ singulari. et cum deo loquamur sin¬
głarit̾. homini loquim᷑ płalit̾. Mentim̃
enim dominis. adeo ut eis adulando aue¬
toritates sacre scͥpture inscͥbendo corrum¬

Expanded text:
vocatum seorsum ab exercitu David, interfecit vocatum seorsum ab exercitu David, interfecit invidens ei, eo quod constituisset David principem militiae super exercitum suum. Cui similis est adulator. Omnis enim adulator proditor est, et Judas et Joab : In osculo proditor, adulator in verbo. ipsa est fomes et nutrix superbiae, quae est maximum peccatum . Unde David: « Et emundabor a delicto maximo . Item: Ex eo quod fomes est, et nutrix ignorantiae, quae est periculosissimum peccatum. Morbus enim qui non detegitur, non sanatur. Item: Adeo irrupit et processit pestis adulationis, quod etiam verba et artem dictandi corrumpit, tropos, solecismos, et quosdam metaplasmos contra regulas conjungendi dictiones et naturam loquendi introducens: utens plurali pro singulari, et cum Deo loquamur singulariter, homini loquimur pluraliter. Mentimur enim dominis adeo, ut eis adulando, auctoritates sacrae Scripturae inscribendo corrum
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ pecc̃or in desid̾us anime sue ab
excecat. Nemo magis rumbum stupuit
nam pli̾ma dixit. in leuum conu̾sus. at
illi dextra iacebat belua. Cunde ieꝵ.
animam int̾fecte. Hii sunt similes ioab
qui tenens mentum amase. qͣi simulans
amiticias in õculo pacis gladio mirabilit̾
fabrefcõ occłto ꝑcussit eum in inguine. oe
effudit int̾iora eius. Adulatio autem ue¬
nenum et gladius ẽ acutus. Multum enĩ
ledit et non timet᷑. Item iheremias. C. exxxu.
O sedechia sedux̾unt te et pre ualuerunt ad¬
u̾sus te uiri pacifici tui. adlatores dñtes¬
fiat pax in dieb nr̃is. Dem̾serurt in ceno
et lubrico pedes tuos et recesserunt a te. qͥa
tum fueris locuplex multos num̾abis a¬
micoᷤᷤ temꝑa si fuerint nubila: solus eris.
Item in ꝓu̾bris. c.ii. filimi si te lactau̾int
pecc̃ores. hoc ẽ adulatores: ne acequiescas
eis. Item sicite ioab in dolo occidit amasẽ.
ita et abner filium ner illum qͣi deocula¬
turus eũ. hunc qiͣ sec̃tius eum allocut᷑us

Expanded text:
datur peccator in desideriis animae suae, » ab excaecavit: Nemo magis Rhombum stupuit. Nam plurima dixit In laevum; conversus at illi dextra jacebat Bellua. Unde Hieronymus: animam interficit. Hi sunt similes Joab, 117 qui tenens mentum Amasae, quasi simulans amicitias in osculo pacis, gladio mirabiliter fabrefacto et occulto percussit eum in inguine, et effudit interiora ejus . Adulatio enim venenum et gladius est occultus: Multum enim laedit, et non timetur. Item Jerem. XXXVIII: « O Sedecia! seduxerunt et praevaluerunt adversus te viri Fiat pax in diebus nostris. Demerserunt in coeno et lubrico pedes tuos, et recesserunt a te. » Quia: Cum fueris felix, multos numerabis amicos, Tempora cum fuerint nubila, solus eris. Item in Proverbiis : « Fili mi, si te lactaverint peccatores, » hoc est, adulatores, « ne acquiescas eis. » Item: Sicut Joab dolo occidit Amasam, ita et Abner filium Ner, quasi deosculaturus eum . Hunc quasi secretius eum allocuturus
Abbreviated transcription (Latin):
caput infirmum: cetera membͣ dolent. Er̃¬
ror enim pͥncipis trahit᷑ in exemplum.
Item quod magis noceat mel et lenitas ad¬
ulationis quam amaritudo detractionis
qua delectari uidet᷑ cum statim eam non
repellit. Ad hoc etiam argumentari po¬
teris ex psalmo. c .xix. Domine libera
dolosa. A labiis iniquis que dethunt
& ꝓhibenda det̾cent. et a lingua dolosa
que laudendo premit et nocet palliato
fine consilii. quo cades cum ascendere
ceꝑis. Unde & ꝓpha contra eam querẽs
remedium subdit. uel deus ei dicit. Quid
det᷑ tͥ aut quid apponat᷑ tͥ ad linguam do¬

Expanded text:
caput est aegrum, caetera membra dolent. Ercaput est aegrum, caetera membra dolent. Error enim principis trahitur in exemplum. Item: Quod magis noceat mel et levitas adulationis, quam amaritudo detractionis, qua delectari videtur, cum statim eam a se non repellat. Ad hoc argumentari etiam poteris ex Ps. CXIX: « Domine, libera a labiis iniquis: » quae detrahunt, et prohibenda deterrent, « et a lingua dolosa, » quae laudando plus premit et nocet, palliato fine consilii, quo, cades cum adscendere coeperis. Unde et Propheta contra eam quaerens remedium subdit, vel Dominus ei dicit: « Quid det
Abbreviated transcription (Latin):
Adulatio et oleum &e maledictio ẽ. quia
et delectat et tormenta parat. Et̃ põo
exl. Corripiet me uistus in mĩa. oleum¬
dilectio. que mentes a rigore u̾itatis emol¬
lit. Hii sunt uenditores olei. qui u̾ba cadẽ¬
ꝑtas. quod ñ inuent adulationẽ quam
fouent diuitie. Unde dauid psalmo
sunt adulatores garruli et loquaces. qͦ¬
rum garritum & adulationem ex secrans
poeta ait. Turba salutantũ latas tͥ ꝑft̾pit
latio magis qͣm detractio. Cnde p̃s.l
.lxix. Au̾tant᷑ statim &e erubescant qui di¬
tium. S plus ꝑsequitur lingua adulato¬
tio et laus ignis ẽ. quo uir sicut aurum
probat᷑ in fornace. qui uituꝑio uł laude
temptat᷑: erit integerꝰ. qui neutro capit᷑.
Et psalmus . xxxix. ferant confestim con¬
fusionem suam qui dicunt mͥ euge euge
qui adulatorie de bono meo mͥ applau¬
dunt. Item in threnis.pͦ. alpħ. he. Facti
sunt hostes eius in capite. quia adhulato¬
res pͥncipes et capita eccłie excecant. et eui

Expanded text:
Augustinus, et oleum, et maledictio est, quia et delectat, et tormenta parat. Et psal. CXL: « Corripiet me justus in midilectio, quae mentes a rigore veritatis emollit. Hi sunt venditores olei, qui verba cadenpertas quae non invenit adulationem, quam fovent divitiae. Unde David psal. sunt adulatores garruli et loquaces; quorum garritum et adulationem exsecrans poeta, ait: Turba salutantum latas tibi perstrepit latio magis quam detractio: Unde Ps. LXIX: « Avertantur statim et erubescant qui ditium: sed plus persequitur lingua adulatotio et laus, ignis est, quo vir, sicut aurum, probatur in fornace, qui vituperio vel laude tentatur. Exit integer qui neutro rapitur. Et Psal. XXXIX: « Ferant confestim confusionem suam, qui dicunt mihi: Euge, euge: » Qui adulatorie de bono meo mihi applaudunt. Item in Threnis primo Aleph, He: « Facti sunt hostes ejus in capite, » quia adulatores, principes et capita Ecclesiae excaecant, et: Cui
Abbreviated transcription (Latin):
Hii sunt scenice metͥcule quas huma¬
na ph̾ia a se in boetio abegit. multoma¬
gis celestis. de his ait salomon. Mel et
lac sub lingua meretͥcis In ore autem
scõrum gladius. & mors. Et boetius.
Dulla pestis edfficatior ad nocendum
qͣm familiaris inimicus. Tales enĩ st̃
& oẽs amici ce̾ omnes immici. Inimici enĩ

Expanded text:
Hi sunt scenicae meretriculae, quas humaHi sunt scenicae meretriculae, quas humana philosophia a se, in Boetio, abegit, multo magis coelestis. De his ait Salomon: « Mel et lac sub lingua meretricis , in ore autem sanctorum gladius et mors. Et Boetius : Nulla pestis efficacior ad nocendum, quam familiaris inimicus. Tales enim sunt et omnes amici, et omnes inimici. « Inimici enim
Abbreviated transcription (Latin):
et si nullus erit puluis tamen excute
nullum. Et pħs ait. Ob hoc unum ti¬
mende sunt diuitie. quia eas comitat᷑
adulatio nec inuenit diues qui ei uerum
dicat. Ob hoc maxime amanda ẽ pauꝑ¬
tas. quia a quo ameris oftendit. Quip¬
pe ñ h̃t adhulationem comitem sͥ par¬
centem fortunam hominis et ñ ꝑsonam
amantem. S nec in tanto regis xersis exer¬
citu inuentus ẽ qui ei uerum diceret. pre¬
ter unum. Alii enim maria ñ sufficere
classi eius capiende intendebant. Alii
non aera teloꝵ grandini et huiusmodi.
Solus demaratus płs accessit qui u̾ita¬
tem ei dixit. in hunc modum. Uictus e¬
ris &e a te ipso: nec senties. Quippe. Ista
tua molaeᷤᷤ oppͥmet te. In finita enim:
regi uix possunt. hii sunt sirenes usq
in exitium dulces. de quib ieronimuˢ
ad pr̃iam tendentes debemus morti¬
feros sirenarum cãtus surda aure trã¬
sire. obturando aures sicut aspidis. eas
ꝑice liniendo cum ulyxe et socus eus.

Expanded text:
Etsi nullus erit pulvis, tamen excute Etsi nullus erit pulvis, tamen excute nullum. Et philosophus ait: Ob hoc unum timendae sunt divitiae, quia eas comitatur adulatio, nec invenit dives, qui ei verum dicat. Ob hoc maxime amanda est paupertas, quia a quo ameris ostendit . Quippe non habet adulationem comitem sibi parcentem fortunam hominis, et non personam amantem. : Sed nec in tanto Xerxis exercitu inventus est, qui ei verum diceret, praeter unum. Alii enim maria non sufficere classi ejus capiendae intendebant; alii non aera telorum grandini, et hujusmodi. Solus Demaratus philosophus accessit, qui veritatem ei dixit, in hunc modum: Victus eris et a te ipso, nec senties. Quippe ista tua moles opprimet te. Infinita enim vix regi possunt. Hi sunt Sirenes usque in exitium dulces . De quibus Hieronymus: Ad patriam tendentes, debemus mortiferos Sirenarum cantus surda aure transire, « obturando aures sicut aspis, » eas pice liniendo cum Ulysse et sociis ejus.