comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iosepħ non dicuntur¬
afelicti filii isrł. neg¬
in luto uel lat̾e consumpti. neq masculi eoꝵ necati. & feminȩ
uuificatȩ.s eum cepit regnare qui uon nouerat ioseph. Si do¬
.i. sensus rationales. uel uirtutes. in luto & latere ñ ꝯsumit.
nec curis t̾renis at̾it. Si hoꝵ memoriam sensus nr̃ ꝑdid̾it. xp̃m
nescierit. tunc sapientia carnis. quȩ est inimica d̾o succedit
in regnum. Alloquitur geutem suam .i. corporeas uoluptateᷤ.
& uitioꝵ ducib ad consilium uocatis. delib̾at contra filios isrł
quomͦ curunueniant᷑ oppmant᷑. luto & latere affligaut᷑.
mares exponant. feminas alant edificent ciuitates egyp¬
ti. & ciuitas munitas. Nec putandum ẽ diuinos libs. egỹp¬
ad numeratus int̾ filios isrł. & suscepisti in te d̾m regem. &
post ħ uolueris declinareoꝑa scłi agere. actus t̾rȩ. & lu¬
tea explere minist̾ia. scias qr surrexit in te rex alius qͥ
nescit ioseph. rex egypti. ipẽ te cogĩt. ad oꝑa sua. & late¬

Expanded text:
Joseph, non dicuntuafflicti filii Israein luto et latere consumpti; neque masculi eorum necati, et feminae vivificatae; sed cum coepit regnare, qui non noverat Joseph. Si Doest sensus rationabiles vel virtutes, in luto et latere non consumit, nec curis terrenis atterit. Si horum memoriam sensus noster perdiderit, Christum nescierit: tunc sapientia carnis, quae est inimica Deo, succedit in regnum; alloquitur gentem suam, id est corporeas voluptates, et vitiorum ducibus ad consilium vocatis, deliberat contra filios Israel, quomodo circumveniantur, opprimantur luto, et latere affligantur; mares exponant, feminas alant, aedificent civitates Aegyptii et civitates munitas. Nec putandum est divinos libros Aegypannumeratus inter filios Israel, et suscepisti in te Dominum regem, et post haec volueris declinare et opera saeculi agere, actus terrae et lutea explere ministeria: scias quia surrexit in te rex alius, qui nescit Joseph, rex Aegypti; ipse te cogit ad opera sua, et late
Abbreviated transcription (Latin):
dñi semꝑ sit in ore tuo. in manu enim
forti eduxit te dominus de egypto. Cu¬
stodiens huiuscemodi cultum. stat᷑uto

Expanded text:
ni semper sit in ore tuo: in manu enim forti eduxit te Dominus de Aegypto. Custodies hujuscemodi cultum statuto
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ sentiant. qnͣto nc̃ corda ad
eius p̾sentiã ñ inclinant. o
uõ contͣ᷑ rȩꝓbos ħ dicta sunt:
mox ad consolationẽ electoꝵ
supponit.
¶ uidete ficuł. Sic̃ ex fructu ar¬
boꝵ uicina estas ꝯgnoscitur.
ita ex rauna mundi ꝓpe. ẽẽ.
ognoscitur: regnũ dĩ. Ex hiis
ũbis ostendit᷑ qr fructus mũ¬
di ruina.ẽ. Ad hoc .it. crescit
ut cadat. ad hoc g̾minat.

Expanded text:
 sentiant, quanto nunc corda ad ejus patientiam non inclinant. Quia vero contra reprobos haec dicta sunt, mox ad consolationem electorum supponit. in januis. Sicut ex fructu arborum vicina aestas cognoscitur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei. Ex his verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat
Abbreviated transcription (Latin):
sit crucifixus. hac tñ
nocte agnus ĩmolaba¬
tur. ⁊ carnis sangui¬
nisq sui. discipłis sa¬
cramenta celebranda
tradidit. ⁊a uideis ten¬
tus ⁊ ligatus. ẽ. ipsiꝰ
ĩmolationis .i. passio¬
nis sue sacrauit exor¬
dium.

Expanded text:
sit crucifixus, hac tamen nocte qua Agnus immolabatur, et carnis sanguinisque suis discipulis sacramenta celebranda tradidit, et a Judaeis tentus, ligatus, ipsius immolationis, id est passionis suae, sacravit exordium.
Abbreviated transcription (Latin):
tione. ẽ. ad et̾nitatẽ dutra¬
tnͣsire cernit᷑. fixũ ⁊ sñ tłi¬
situ tenet᷑. qr sermo nis qͥ
tnͣsit: sententias maten¬
tes expͥmit.
exemplo astruit. Qui ante
ipẽ ĩminente sua passione
doctrine uigiliis p̃cib q
instat. ⁊ eos ꝓ quib passu¬
rus erat: u̾bo ꝓuocat. ⁊ orõ¬

Expanded text:
tione est, ad aeternitatem duratransire cernitur, fixum et sine transitu tenetur, quia sermo meus, qui transit, sententias manentes exprimit. exemplo astruit. Qui ante ipse imminente sua passione, doctrinae, vigiliis, precibusque instat, et eos pro quibus passurus erat, verbo provocat, et or
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et cũ u̾ba mea ita
absq dubio sit̃ ĩ¬
plenda: uidete nȩ
ꝯtra otestationẽ
dediti crapule &.
ebrietati. ⁊ scłarib
curis. sic̃ quidã e¬

Expanded text:
 Et cum verba mea ita absque dubio sint implenda, videte ne contra contestationem dediti crapulae, et ebrietati, et saecularibus curis, sicut quidam e
Abbreviated transcription (Latin):
uentꝰ int̾. Nec mirũ
si in expectatione di¬
stricti examinis. qui
in hoc mundo flo¬
ruert̃. exarescent.
si fides que sũ oꝑib
uiruerat. marcescet.
Hiis aut̃. Cum plage
crebresct̃. c̃ t̾ror uditii
ꝯmotis uirtutib ostẽ¬
ditur. leuate capita.
exhilarate corda ut̃a.
qr dĩ finit᷑ mundus
cui amici ñ estis. ꝓpe
Quod uͦ mundꝰ despi-¬
ci debeat. ꝓuida ꝯꝑa¬
tione manifestat᷑.

Expanded text:
entes. Nec mirum si in exspectatione districti examinis, qui in mundo floruerunt exarescent, si fides, quae sine operibus viruerat, marcescet? Id est, cum plagae crebrescunt, cum terror judicii commotis virtutibus ostenditur. Levate capita. Exhilarate corda vestra, quia, dum finitur mundus cui amici non estis, prope Quod vero mundus despici debeat, provida comparatione manifestat
Abbreviated transcription (Latin):
designatur. ut pauꝑ
⁊ ignobił estimet᷑.
qui a dño eligit᷑.
cuiꝰ scĩtas in hoc ap¬
paret. qd̾ in stratu
eius dñs cũ disci¬
puł cũ sublimiũ
uͥtutum delectati¬
one requiescit.

Expanded text:
designatur, ut pauper et ignobilis aestimetur, qui a Domino eligitur. Cujus sanctitas in hoc apparet, quod in strato ejus Dominus cum discipulis, cum sublimium virtutum delectatione requiescit.
Abbreviated transcription (Latin):
liberans ppłm sirũ. quo
noiẽ significabat᷑ agnũ
in hac die de mundo.
ad patrẽ tnͣsiturũ. Int̾
pascha uͦ zatima ħ distat.
qd̾ pascha uocat᷑ solus di
es quo agnus occidebat᷑

Expanded text:
liberans populum suum, quo nomine significabatur Agnum in hac die de mundo ad Patrem transiturum. Inter Pascha vero et azyma hoc distat, quod Pascha vocatur solus dies, in quo agnus occidebatur
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ adueruionis in eensi fu
indignat̾om obtulrt ⁊ fu¬
rorem gladio placauit. Da
rens: placat̾onis gr̃am añ
tẽpus ppositum exegre. S¬
it ita dixerim. medullitꝰ
mel deus aliquid abinti¬
mis irascendo disponit.
Hine ẽ enĩ quod moyses qͥ

Expanded text:
imadversionis ignem incensi fumindignationi obtulit, et furorem gladio placavit ? Anrens, placationis gratiam et ante tempus propositum exegit ut ita dixerim, medullitusmel Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim quod Moyses, qui
Abbreviated transcription (Latin):
potusq ad lusũ impulit.
lusus: ad sdolatriã. quia
si uanitatis culpa ñ caute
cõpescitur. ab iniquitate
m̃s incaute deuoratur.
Uñ qui modica sꝑuit:
paulatim detidit. Si enĩ
parua negligimis. insen

Expanded text:
potusque ad lusum impulit, lusus ad idololatriam: quia si vanitatis culpa non caute compescitur, ab iniquitate mens incauta devoratur. Unde: Qui modica spernit, paulatim decidit. Si enim curare parva negligimus i
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ang̾. Dñs indicans moysi
dic̃ eos dixisse. Hii dirtui
isrł qui eluxer̃t tẽde t̾ra
&ypti. qd̾ eos dixisse ñ legͥ.
S animũ eoꝵ hunc fuisse:

Expanded text:
 Dominus indicans Moysi dicit eos dixisse: hi dii tui, Israhel, qui eduxerunt te de terra Aegypti. quod eos dixisse non legitur, sed animum eorum hunc fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
& in fide etiangelii ꝑ quatuor mundi pla¬
gas distenta: coronam uite a d̾o expectat.
habens ĩ se tabtilas testamenti ĩ continuia
meditatione legis. & urnam atiream cum
manua : ĩ fide incaruationis dni. & uirga̾
aaron que fronduit: ĩ parcicipatione reg¬
mae sac̃dotii dm̃ci Unde. Uos autem gems

Expanded text:
et in fide Evangelii, per quatuor mundi partes distenta, coronam vitae a Deo exspectat, habens in se tabulas testamenti, in continua meditatione legis; urnam auream cum manna, in fide incarnationis Domini; virgam auream quae fronduerat in participatione regni et sacerdotii D
Abbreviated transcription (Latin):
nis doctoribus ecclesiam ad rudes fidelitmn fũtes
predicanto deducere. Hii anro inbeutur operiri:
extrahentur: ut qui ad officitm predicatonis
exctibant. a lectionis studio non recedant. Ad
hocenim uectes in circulis semper esse iibentur:
debet enodare. S circulis uectes inhereant: ⁊tt¬
quto necesse est. doceant. Unde petrus. Parati

Expanded text:
nis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deduci. Qui auro quoque jubentur operiri, ur ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant: ad hoc namque vectes esse in circulis arcae semper jubentur, debet enodare. Sed circulis quid necesse est, protinus docent. Unde bene pri
Abbreviated transcription (Latin):
sordebat obsita usq quo ecła
ueniret exgentib & assum̾et
eam de luteris & palustrib
locis. int̾ sapientie aulas &
regalia tecta. Infantiam t̃
apud suos transsigit apud
infans. & lactentium habẽs
cybos. Cum ad eccłam uenit
fortior ẽ moy ses. & ualidior.
Amoto enim uelamine litt̾e
ꝑfectus in lectione eius cybꝰ
inuentt᷑. Mercedem nutri¬
mentorum accipit filia pha¬
raonis apud quam lex nascit᷑
& nuitur. S quid est quod
synagoga accipit ab eccła :
puto illud quod moy ses dicit.
ego in gentem. in emulatio¬
nem uos inducam.engentẽ
insipientẽ. in iram uos con¬
citabo. Synagoga gͦ de eccła
hanc mercedem accipit. ut
ultra idola non colat. Uidẽs
enim gentiles ita ad d̾m cã¬
uersos. ut ultra idola nesciãt
erubescit ultra idola colere.
Nos quoq si pharaonẽ habu¬
imus patrem. si nos in oꝑibꝰ
mał genuit. cum uenerimꝰ
ad aquas assumamꝰ legẽ dĩ.
non nob̾ sordeant littere. ue¬
lut teginen & obscurũ quȩ
parua eius sunt & lactentia

Expanded text:
sordebat oblita usque quo Ecclesia veniret ex gentibus, et assumeret eam de luteis et palustribus locis, intra sapientiae aulas et regalia tecta. Infantiam tamen apud suos transigit: apudinfans, et lactantium habens cibos: cum ad Ecclesiam venit, fortior est Moses et validior; amoto enim velamine litterae, perfectus in lectione ejus cibus invenitur. Mercedem nutrimentorum accipit a filia Pharaonis, apud quam lex nascitur et nutritur. Sed quid est quod Synagoga accipit ab Ecclesia? Puto illud quod Moses dicit: Ego in non gentem in aemulationem vos inducam: in gentem insipientem, in iram vos concitabo. Synagoga ergo de Ecclesia hanc mercedem accipit ut ultra idola non colat: videns enim gentiles ita ad Deum conversos, ut ultra idola nesciant, erubescit ultra idola colere. Nos quoque, si Pharaonem habuimus patrem, si nos in operibus malis genuit, cum venerimus ad aquas, assumamus legem Dei: non nobis sordeant litterae velut tegmen obscurum; quae parva ejus sunt et lactantia
Abbreviated transcription (Latin):
solo ũbo potent̾ curat᷑us
ad humilitatis ꝯm̃datio¬
nem uisitare dignat᷑ lan¬
guentem ⁊ qui ad sanan¬
diĩ reguli filiũ ire noluit.
ne duritias honorasse in¬
d̾etur: ad seruũ uadit. ne
seruilem ꝯditionẽ sp̃uis¬
se putaret᷑. Elucet fides
in oꝑib dũ sanat. s plus
oꝑatur humilitas in af¬
fectibus dum uadit.

Expanded text:
Solo verbo potenter curaturus, ad humilitatis commendationem visitare dignatur languentem; et qui ad sanandum reguli filium ire noluit, ne divitias honorasse videretur, ad servum vadit, ne servilem conditionem sprevisse putaretur. Elucet fides in operibus dum sanat, sed plus operatur humilitas in affectibus dum vadit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Matheus planiꝰ
explicat. ꝗ dicente
dno. sic̃ credidisti
fiat tͥ. sit sanatus
puer. s mos. ẽ bea¬
to luce abaliis ple¬
ne exposita b̃iuare.
ab aliis uł ꝯmissa
sollercius dilucida¬
re.

Expanded text:
eus planius explicat, quod dicente Domino: Sicut credidisti fiat tibi, sanatus sit puer . Sed mos est beato Lucae ab aliis plane exposita breviare,ab aliis, vel omissa solertius dilucidare.
Abbreviated transcription (Latin):
ESi ego homo sub alio pꝰsum imꝑare
minorib. quanto magis tu qui sr̃
om̃ia ħns famulantes angłos põs
ꝑ eoꝵ ministĩa sił corꝑis p̾sentia drẽ
infirmitati ut recedat. & sanitati

Expanded text:
Si ego homo sub alio possum imperare minoribus, quanto magis tu, qui super omnia habens famulantes angelos, potes per eorum ministeria sine corporis praesentia dicere infirmitati ut recedat, et recedet,
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm ñ tpĩ uenire pꝰsumꝰ ꝙͣ in car¬
ne uidẽ ñ possumꝰ. s ad residentẽ in
dext̃a parͥs. Gentił ppłs. qiͣ cent̾ĩo stipa
a dnõ sͥ suisq requirens. s sola et̾ne
latim ad suꝑiora ꝑuectis. ꝑfecta di¬
lectio foras mittit timorẽ.¬

Expanded text:
 non ipsi venire possumus quem in carne videre non possumus, sed ad residentem in dextera Patris. Gentilis populus quasi centurio stipata Domino sibi suisque requirens, sed sola aeternae latim ad superiora provectis, perfecta dilectio foras mittat timore
Abbreviated transcription (Latin):
sig᷑am gestat centurio.
tam ⁊ si subiectũ inuitare
ñ audet. qr ꝓpe tim̃tes eũ
salutare ipsius ⁊ qui nͣli
lege recte itit᷑. quo bona
que nouit oꝑatur. eo illi
qui u̾e̾ bonus .ẽ. aꝓpiat.
At illis quos errore genti¬
litatis crimina uix̾ant.
Quidã . it. ex hiis. de lon. ue.

Expanded text:
tat centurio tametsi sub tecto invitare non audet, quia, prope timentes eum salutare ipsius. Qui naturali lege recte utitur, ut bona quae novit operatur, eo illi qui vere bonus est appropiat. At illis quos errore gentilitatis crimina vinxerant, Quidam enim ex his de longe
Abbreviated transcription (Latin):
coalescit. Uł sñ fundam̃to .i. sñ fundo.
Sicut gͦ in puteo m̾git᷑. putei fundo
se retinet. S cũ pecc̃o ĩ quo labitur
ñ pot̾ cẽ ꝯtenta. dum ad det̾iora co¬
tidie ducit᷑ qiͦ in puteo quo cecidit
statim gentił centurionis seruus dño
sanandus offert᷑. In quo gentiles qui
mundana seruitute egri tenebant᷑.
bñficio dĩ sanandi expͥmunturr

Expanded text:
coalescit vel sine fundamento, id est sine fundo. Sicut ergo qui in puteo mergitur, putei in fundo se retinet. Sed cum peccato in quo labitur non potest esse contenta, dum ad deteriora quotidie ducitur, quasi in puteo quo conciditui; nam statim gentilis centurionis seruus dsanandus offertur, in quo gentiles qui mundana servitute aegri tenebantur, beneficio Dei salvandi exprimuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶OXIG̃. Uideamꝰ q̃ uia p̾cipit᷑ eligenda. De hotõ
in quit conu̾si it̃ facite. int̾ epauleũ. ⁊ magdalũ. qd̾
ẽ contra beelsephon. ⁊ c̾. Epauleo ascensio tortuosa.
Magdalũ turris. Beelsephon. ascensio speculȩ. uel
habens speculam int̾pretat᷑. Credebas forsitan ꝙ
ostrd̾et ds̃ planum iter ⁊ molle. s ascensio ẽ. ⁊ tor¬
ascensio tortuosa. ⁊ ascensio specłȩ. uł h̃ns speculã
A scensio ad actus ꝑtinet. specula ad fidẽ. Ost̾ndit gͦ
labor. Multe enim temptatioẽs nob̾ occurrunt
multa offendicula uolentib ag̾e quȩ d̾i st̃. Dem̾
in fide multa in uenies tortuosa. płimas q̃ stioẽs
obiectioẽs hereticoꝵ contradictiões infideliũ. hoc
de qua dr̃. Quis urm̃ uolens turrẽ edificare. ñ pͥuᷤ
sedens computat sumptꝰ. si ħat uñ ꝑficiat. Ista ÷
gͦ turris ex his ardua. ⁊ excelsa uirtutib qđ uidẽs
pharao dicit. Erraut isti. Apud pharaonẽ er¬

Expanded text:
etc. Videamus quae via praecipitur eligenda. De Othon, inquit, conversi, iter facite inter Epauleum et Magdalum, quod est contra Beelsephon, etc. Epauleum ascensio tortuosa, Magdalum turris, Beelsephon ascensio speculae, vel habens speculam, interpretatur. Credebat forsitan quod ostenderet Deus planum iter et molle, sed ascensio est et torascensio tortuosa, et ascensio speculae vel habens speculam. Ascensio ad actus pertinet, specula ad fidem; ostenditur elabor: multae enim tentationes nobis occurrunt, multa offendicula, volentibus agere quae Dei sunt. Deinde in fide multa invenies tortuosa, plurimas quaestiones, objectiones haereticorum, contradictiones infidelium: hoc  Quis vestrum volens turrim aedificare, non prius sedens computat sumptus, si habet unde perficiat? Ista est ergo turris ex his ardua et excelsa virtutibus; quod videns Pharao dicit: Errant isti. Apud Pharaon
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras ñ lucẽ. Et tu gͦ si ab egyp¬
tus recedas. si demonũ potestatẽ
auxilia. dum modo infide fortis
ꝑmaneas. nec egyptioꝵ equita-¬
tus ⁊ quadrige ꝑtreant. ne re¬
clames contra dĩ lege̾ .i. moysẽ
dicens. Tamꝗͣ ñ eent sepulchra
in egypto. ita. eduxisti no̾. ⁊ c̃.
ꝙpopulus. Immutatumq ẽ cor ꝑharao¬
nis &e seruorum eius suꝑ populo & dixert̃
Quid uoluimus facere: ut dimitteremꝰ isrt
ne seruiret nobis: Iunxit ergo currum &

Expanded text:
tenebras, non lucem. Et tu ergo si ab Aegyptenebras, non lucem. Et tu ergo si ab Aegyptiis recedas, si de potestate auxilia, dummodo in fide fortis permaneas: nec Aegyptiorum equitatus et quadrigae perterreant, nec reclames contra Dei legem, id est Moysen, dicens: Tanquam non essent sepulcra in Aegypto, ita eduxisti nos. VERS. populus. Immutatumque est cor Pharaonis et servorum ejus super populum et dixerunt: Quid voluimus facere: ut dimitteremus Israel: ne serviret nobis? Junxit ergo currum
Abbreviated transcription (Latin):
tricabile uidet᷑ in fidelib Si dnm̃ dicis maĩe¬
statis crucifixum. filiũ hominis eẽ. qui de celo
descendit. tortuosa sunt hee ⁊ difficilia. Qui
audit. nͥ cũ fide audiat. dic̃. errant isti. S
tu fixus esto in hac fide sciens. quia d̾s ost̾dit
tͥ hane uiam fidei. Qui ait. Tollentes de hotõ
castra. ceollocate int̾ epauleum. ⁊ magdalum
Cor̾ fugiens egyptũ uenis ad
ascensionẽ oꝑis ⁊ fidei. ⁊ ad edifi¬
cium turris. Uenis ad mare. &
occurrunt tͥ fluctus temptationũ.
ysen .i. legem di sequeris. egyptiꝰ
te in sectat᷑. S uide quid fiet. Le¬
uauit inquit angłs dni qui an¬
tecedebat castra isrł. ⁊ ab iit ptꝰ
illos. Eleuauit ⁊ columna nu¬
bis a facie eoꝵ ⁊ stecit post illoᷤᷤ
⁊ intrauit int̾ castra egyptioꝵ
⁊ isrłitaꝵ. hec columna nub̾
populo dei efficit᷑ murꝰ egyptiiᷤᷤ
imponit tenebras. Non transfer¬
tur columna ignis ad egyptios.
ut uideant lucem. s nubis. ut
in tenebͥs maneant. qr dilexert̃

Expanded text:
ibile videtur hoc in infidelibus. Si dicis Deum majestatis crucifixum filium hominis esse, qui de coelo descendit: tortuosa videntur haec et difficilia; qui audit nisi eum fide audiat, dicit quia errant isti. Sed tu fixus esto in hac fide, sciens quia Deus ostendit tibi hanc viam fidei, qui ait: Tollentes de Othon castra, collocate inter Epauleum et Magdalum. Fuisset. Fugiens Aegyptum venis ad ascensionem operis et fidei, et ad aedificium turris: venis ad mare, et occurrunt tibi fluctus tentationum. ysen, id est legem Dei, sequeris, Aegyptus te insectatur. Sed vide quid fiet: Levavit, inquit, angelus Domini, qui antecedebat castra Israel, et abiit post illos. Elevavit et columnam nubis a facie eorum, et stetit post illos, et intravit inter castra Aegyptiorum et Israel. Haec columna nubis populo Dei efficitur murus: Aegyptiis imponit tenebras; non transfertur columna ignis ad Aegyptios, ut videant lucem: sed nubis, ut in tenebris maneant, quia dilexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sentit uocem suam exilem. & gracilẽ. tardãq & impe¬
ditam linguam. &e se ꝓnuntiat mutũ. cũ incip̃ cog¬
noscere uerum u̾bum. quod erat in pͥncipio apud dm̃
Mutis enim animalib quamuis indoctꝰ ħo compa¬
rãtur. eloquens uidebtt᷑. Si uero eruditis. & eloq̃ntib
stultus & mutus. At si quis di u̾bum. & diuinam
ut se cognosceret. quod ẽ magna pars sapientis. remu¬
nerat eum dignatio diuina dicens. Aꝑi os tuum ⁊ c̃.
mendacium. falsum. testimonium scurrilitates. t᷑̃pi¬
tudines. susurronum quoq & detractoꝵ. & eoꝵ qui¬

Expanded text:
sentit vocem suam gracilem, et exilem tardamque, et impeditam linguam, et se pronuntiat mutum, cum incipit cognoscere verum Verbum, quod erat in principio apud. Deum : mutis enim animalibus quamvis indoctus homo comparetur, eloquens videbitur; si vero eruditis et eloquentibus, stultus et mutus. At si quis Dei verbum et divinam ut se cognosceret, quod est magna pars sapientiae, remuneravit eum divina dignatio dicens: Aperiam os tuum, etc.  qui loquuntur mendacium, falsum testimonium, scurrilitates, turpitudines, susurronum quoque et detractorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
diabolꝰ. Aꝑit ds̃ etiam aures sc̃oꝵ. ad audienda uerba
diuina. Uñ. Dominus aꝑiet mͥ aurẽ: Aꝑiet odos: sic̃
aꝑuit oculos agar. & iudit puteum aquȩ uiue. uñ
est aliquando clausa ẽ.Uñ.Ne recipias auditũ ua-
uum. Si. dnr uana. ꝓfana. t᷑pia. qui nouit erudi¬
tionem domini. claudit aurem & diẽ. Ego aut̃ sic̃
mutus qui ñ aꝑit os suum. & sic̾ surdꝰ non audiebã.
Si uͦ ad utilitatẽ animȩ ꝑtinent quȩ dicunt᷑. si de d̾o
fermo est. si mores docet. uututes inuitat. untia iesecat.
aures pateant. & tota anime ianna. Norandũ aut̃ qͥa
summa modatiõe usa est lex. ut diceret. Non recipies
auditum uanum. ñ dix non audies. s ñ recipies. Nlã
cteatorem disputantes. uaua loquunt᷑: frequent tñ
audimus. ut contra dicamꝰ. s ñ recipimꝰ. qr illaꝵ os
diabolus aꝑit. Dignet᷑ dominus aꝑire os nrm̃. ut
possimus contradicentes rouincere. & obturare os. qd̾

Expanded text:
 Deus aures sanctorum ad audienda verba divina; unde: Dominus aperiet mihi aurem. Aperit oculos, sicut aperuit oculos Agar, et vidit puteum aquae vivae; undur, aliquum . Si dicuntur vana, profana, turpia, qui novit eruditionem Domini, claudit aurem et dicit: Ego autem sicut mutus, qui non aperuit os suum, et sicut surdus non audiebam . Si vero ad utilitatem animae pertinent quae dicuntur, si de Deo sermo est, si mores docet, ad virtutes invitat, vitia resecat, aures pateant et tota animae janua. Notandum autem quia summa moderatione usa est lex ut diceret: Non recipies auditum vanum; non dixit, Non audies; sed, Non recipies. Nam omnes contra Creatorem disputantes, vana loquuntur; frequenter tamen audimus ut contradicamus, sed non recipimus, quia illorum os diabolus aperit. Dignetur Dominus aperire os nostrum, ut possimus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ ait. & dab̾ uerba mea mos eiꝰ os.¬
tendit quod ea loquenda eẽt daturꝰ. Nã
si tm̃ audiendo. sic̃ popło in aures di¬
ipẽ ad popłm. indicat in moyse pͥnci¬
patum. in aaron minist̾ium. Quod
autem ait.Tu autem illi eris. in his
sacramentum. cuius figuram gerat ue¬
lut medius moyses. int̾đm & aa ronꝰ: in
aron frater tuus leuites scio quod eloquens sit
ecce ipse egrediet᷑ in occursum tuum uidensq
letabitur corde. Loquere ad eum. & pone uerba
in ore eius. & ego ero in ore tuo. & in ore illius
& ostendam uob̃ quid agere debeatis. Ipse

Expanded text:
autem ait, et dabis verba mea in os ejus, ostendit quod ea loquendo esset daturus. Nam si tantummodo audiendo sicut populo, in aures dipopulum. satis indicat in Moysen principatum, in Aaron ministerium. deinde quod ait: tu autem illi eris quae ad dum est sacramentum, cuius figuram gerat ueluti medius Moyses inter deum et Aaron aron frater tuus Levites scio quod eloquens sit ecce ipse egreditur in occursum tuum vidensque te laetabitur corde loquere ad eum et pone verba mea in ore eius ego ero in ore tuo et in ore illius et ostendam vobis quid agere debeatis ipse
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. aut debilitatum. uel captum ab hostib.¬
nultus q hoc iiderit: iusturandum erit in medi¬
o: quod non extendit manusn ad rem ꝓxm sin.

Expanded text:
fuerit aut debilitatum uel captum ab hostibu hoc uiderit, iusiurandum erit in medio, quod non extenderit manum ad rem proxi
Abbreviated transcription (Latin):
traditũ irrident. Milites uͦ scͥp
testat᷑ ñ infra. s supͣ crucẽ ponit᷑.
qr licet in cruce hominis insir¬
mitate dolebat. suꝑ crucẽ tñ regis
maiestate fulgebat. Et iõ ĩmolato

Expanded text:
antes irrident. Milites vero ut testatur, non infra, sed supra crucem ponitur, quia licet in cruce hominis infirmitate dolebat, super crucem tamen regis majestate fulgebat, et ideo immolato
Abbreviated transcription (Latin):
Alios .s. f. sua se sña dampnant.
qͥ ⁊̃ nolentes qd̃ alios saluos fecerit
ꝯfitent᷑. Pot̾at quid saluare se. s q
ce noluit. nã qui iõ uenit ut ꝓ nob̾
crucific̾etur. iõ se de cruce saluare
neglexit. qr ẽ cet̾is pectorib &x¬

Expanded text:
nant, qui etiam nolentes quod alios salvos fecerit, confitentur. Poterat quidem se salvare, sed quia dere noluit. Nam qui ideo venit, ut pro nobis crucifigeretur, ideo, se de cruce salvare neglexit, quia cum caeteris peccatorib
Abbreviated transcription (Latin):
de lignũ . xͦ. ⁊ sui electi a¬
ridum impii ⁊ pecc̃ores. uñ
ait. Si ego qui pecẽm ñ
feci. qui lignũ uite m̃i¬
to appellatus. duodenos
fructus gr̃e ꝑ singłos in¬
ses affero. sñ igne passio¬
nis de mundo ñ exeo. q̃
torm̃ta manent illos qui
fructib s̃ uacui. insuꝑ
lignũ uite dare flãmis
ñ timent. Et si nc̃ ẽ. tẽpus
ut incipiat iuditiũ de

Expanded text:
de lignum Christus et sui electi, aridum impii et peccatores, unde ait: Si ergo ego qui peccatum non feci, qui lignum vitae merito appellatus duodenos fructus gratiae per singulos menses affero, sine igne passionis de hoc mundo non exeo, quae tormenta manent illos qui fructibus sunt vacui, insuper et lignum vitae flammis dare non timent? Et si nunc est tempus, ut incipiat judicium de
Abbreviated transcription (Latin):
¶Diuidñtes. de hiis ioħs
om̃ib partib equalit̃.
.i. cõcordit̃ distͥbuta. Tu¬
nica sortita omiũ partiũ.
significat unitatẽ. q̃ cari¬
tatis uncło ꝯtinetur.¬
Misu̾nt sortes. In sorte
dĩ gr̃a om̃data .ẽ. Sicqͥppe
ĩ uno ad omĩs ꝑuenit. c̾
sors omĩb placuit. qr ⁊

Expanded text:
Dividentes. De his Joannes omnibus partibus aequaliter, id est, concorditer distributam. Tunica sortita, omnium partium significat unitatem, quae charitatis vinculo continetur. Sortes. In sorte Dei gratia commendata est. Sic quippe in uno ad omnes pervenit, cum sors omnibus placuit, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
Ducebant᷑. Implet᷑ qd̾ dictũ .e. Et
c̃ iniqͥs deputatꝰ. ẽ. In morte depu¬
tat᷑ cũ iniqͥs. ut in resurrõne uiui¬
ficet iniqͦs. qui ꝑp homines hõ
fc̃s. hõĩb ded̃ potestatẽ. f. d.f.¬

Expanded text:
utem. Impletur quod dictum est: Et cum iniquis deputatus est . In morte deputatur cum iniquis, ut in resurrectione vivificet iniquos qui propter homines homo factus, hominibus dedit potestatem f
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ taret. qui defensione
ns indiget. ambiant de-¬
fensi. qui timent uinci.
Nec acc usationẽ tacendo
laudat. s despicit ñ refel¬

Expanded text:
 tacet qui defensione non indiget: ambiant defendi qui timent uinci. non ergo accusationem tacendo confirmat, sed despicit non refel
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Unũ a dͥextͥs. Pilũ qui a dextͥs
sig̾cat᷑ mortificatõ carnis ꝓ celesti
gła ꝑ illũ qui a sinistͥs: itm̃ mor¬
tificatio carnis ꝓ aliqua mundi
causa.
dit. Nec frustra orat. s ꝓ eis qͥ
ꝑ passionẽ eiꝰ c̃did̾unt impett᷑.
ñ .it. ꝓ eis orat qui ꝑ iniuidiam
& suꝑbiam ꝙ̃ filiũ dĩ intellex̾ũt

Expanded text:
s significatur mortificatio carnis pro coelesti gloria, per illum qui a sinistris mortificatio carnis pro aliqua mundi causa. dit, nec frustra orat, sed pro eis qui post passionem ejus crediderunt, impetrat. Non pro eis orat, qui per invidiam et superbiam Filium Dei intellexerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uotionẽ tnͣsmitat. ut illi qͦ maie
tendi iħm pylatus habeat attende.
pͥmo uł accusantib dicit se nicħ cau¬
an ille aliqͥd sceleris in eo ĩuenire
possit. an dimitti dec̾nat. Deniq
herodis agnita uoluntate. nec ĩuẽ¬
to in iħu facinore ⁊̃ pleb̾ sententiã
q̃rit. cui unũ in pascha oportet di¬
mitti. Itm̃ ⁊̃ t̾cio uolens dimittere
int̾rogat. &s qnͣto curiosiꝰ dimitte
q̃rit: tanto cͥminosiores ad mortẽ
eius inuenit.

Expanded text:
votione transmittat; ut illi quoque gltendi Jesum Pilatus habeat, attende. Primo illis accusantibus dicit se nihil cauan ille aliquid sceleris in eo invenire possit, an dimittendum decernat. Denique Herodis agnita voluntate, nec invento in Jesu facinore, plebis sententiam quaerit, cui unum in Pascha oportet dimitti. Iterum etiam tertio volens dimittere, interrogat. Sed quanto curiosius dimittere quaerit, tanto criminosiores ad mortem ejus invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
dnm decułant sollicita pylati
int̾rogatione uid̾unt euacuatã.
tandẽ impudici ad solas p̃ces se
rõcinando nequiuerant. iã postu
qs homicidioꝵ uideis dimittit᷑.
.i. diabłs qui ob culpã a lucis
pat̾ͥa repulsus. & in cenebrar̃ car¬
cerem fuerat missus. & iõ pacem
ħre ñ possunt. qr pacis aucto¬
rem ñ elegunt.

Expanded text:
m detulerant, sollicita Pilati interrogatione viderant evacuatam. Tandem impudici ad solas preces se ratiocinando nequiverant, jam postulet homicidiorum Judaeis dimittitur, id est diabolus, qui ob culpam a lucis patria depulsus, et in tenebrarum carcerem fuerat missus, et ideo pacem habere non possunt, quia pacis auctorem non elegerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in occidendo. xͫ pepigert̃. successores
coꝵ ħeditario iure custodiunt. dũ
iudĩ ⁊ gentiles sic̃ gnẽ ⁊ teligione. ita
¶ In typo herodis ⁊ pylati qͥ ꝑ .xͫ. amici
fcĩ sunt. uidõꝵ gentiũq figura s̾ua¬

Expanded text:
 pepigerunt, successores eorum haereditario jure custodiunt, dum Judaei et gentiles, sicut genere et religione, ita  In typo Herodis et Pilati qui per Jesum amici facti sunt, Judaeorum gentiumque figura serva
Abbreviated transcription (Latin):
uiri dołent. s qr femi¬
libius pot̾at p̃sentib
pͥncipib sac̾dotũ qͥd o¬
turba. ad amantes ⁊
plangentes se feminaᷤ.
Tristabant᷑ de inita
mortali. q̃ morte fini¬
enda erat. ñ de cecis
qui medicũ occidebãt

Expanded text:
 dolerent, sed quia femiliberius poterat praesentibus principibus sacerdotum, quod conturba, ad amantes et plangentes se feminas oTristabantur de vita mortali, quae morte erat finienda, non de caecis qui medicum occidebant
Abbreviated transcription (Latin):
Quod in alba ueste sꝑni-¬
tur. ⁊ illudit᷑. sig̃cat qd̾
ꝓ totius mundi pecc̾is
incarne casta ĩmacłatꝰ
agniis passus . ẽ. ⁊ sepultꝰ.
Qd̾ hic alba uixta alios
eugłistas purpurea. ł
coccinea ueste illudit᷑
indutus: sig̾cat gemi¬
nũ martyrii genus. quo
inpassionib eccła ador¬
natur. ut sit candidus
actione. rubicundꝰ san¬
guine. Ipse .ii. m̃broꝵ
floscuł ũnans in pace
lilia gignit. in bello
rosas.
Et remis ad pỹ. ad hero¬
dẽ mittit᷑. ad pylatũ re¬
tiat aliene tñ iniquitatis

Expanded text:
Quod in alba veste spernitur et illuditur, significat quod pro totius mundi peccatis in carne casta immolatus agnus est passus et sepultus: quod hic alba, juxta alios Evangelistas purpurea vel coccinea veste illuditur, indutus, signat geminum martyrii genus, quo in passionibus Ecclesia adornatur, ut sit candidus actione, rubicundus sanguine. Ipse enim membrorum flosculis vernans, in pace lilia gignit, bello rosas. Et remisit ad Pilatum. Ad Herodem mittitur, ad Pilatum retiat, alienae tamen iniq
Abbreviated transcription (Latin):
eũ sequi tollat crucẽ suã ⁊ sequat᷑.
Quia uͦ symon ñ istłita. s ꝙyreneus
erat: ꝑ eũ gentiles designant᷑. pͥus
ꝑegrim ⁊ hospites testam̃toꝵ. s nẽ
in fide ciuies ⁊ domestici di ⁊ coħedeᷤᷤ¬
pago. a quo pagani. qui a ciuitate
dĩ alieni urbane s̃ ꝯũsationis ig¬
nari. s symon pago reg̃diens: crui¬

Expanded text:
 sequi, tollat crucem suam et sequatur. Quia vero Simon non Israelita, sed Cyrenaeus erat, per eum Gentiles designantur, prius peregrini et hospites testamentorum, sed nunc in fide cives et domestici Dei et cohaepago, a quo pagani, qui a civitate Dei alieni urbanae sunt conversationis ignari. Sed Simon pago egrediens cru
Abbreviated transcription (Latin):
Ctrin iudeatur ordo postulare. an
audiemns ꝓ eo positimi ẽ. qd̃ in¬
telligemꝰ: pͥtis oportes uerbis dei
redd̾ẽ faciendi sernittem: nt ad
intelligentiam eoruum que ip̃o
p̾cipiente fiuit: merto deuotio¬
deum penitus contempserunt: p̾ea
ꝑ umꝰ obedientiam iustificate: q̃
non sectabantur tusticiam. app̃¬

Expanded text:
cum uideatur ordo postulare, ut audiemus pro eo positum est quod est intellegemus, prius oportet uerbis dei reddere faciendi seruitutem, ut ad intellegentiam earum rerum, quae ipso praecipiente fiunt, merito deuotioDeum penitus contempserunt, postea per unius obedientiam justificatae, quae non sectabantur justitiam, app
Abbreviated transcription (Latin):
orib ifrł. Et uiderunt deum isrł.
&e sub pedib eis: quasi optis lapidiss¬
saphiri. et quasi celum cum serentm
ẽ. nec suꝑ eos qui ꝓctil recesserant de
filiis isrl. misit manum suam. uide

Expanded text:
oribus Israel: et viderunt Deum: et sub pedibus ejus quasi opus lapidpphiri, et quasi coelum, cum serenum est. Nec super eos qui procul recesserunt de filiis Israel, misit manum suam, vide
Abbreviated transcription (Latin):
s Ager mundus. e̾. agri
seges humani gn̾is stcũ¬
ditas. spice: fructus eccle.
quib saturant᷑ apłi.
nr̃o se alentes ꝓfectu.

Expanded text:
 ager mundus; agri seges, humani generis fecunditas; spicae, fructus Ecclesiae, quibus saturantur apostoli nostro se alentes profectu.
Abbreviated transcription (Latin):
Magnus sac̃doᷤ
lep᷑m uidebat
in cordib udõ¬
tes ostendit il¬
lo leꝑso. cui p᷑¬
gato iussit se
offerre sacdoti.
s hos sũmus
sac̾dos repudi¬
at. ne alios qͦ
eorũ lepͣ ꝯtami

Expanded text:
Magnus sacerdos lepram videbat in cordibus Judaeres ostendit illo leproso cui purgato jussit se offerre sacerdoti. Sed hos summus sacerdos repudiat ne alios quoque eorum lepra contami
Abbreviated transcription (Latin):
Q solo liuiore ꝑmoti st̃. Non .it. cul¬
pa fuit. uł hominẽ manũ exten¬
dere. uł iħm sanare. & magna in¬
sipientia de nece eius tractare. cuiꝰ
bñficiis płimum indigebant.

Expanded text:
 solo livore permoti sunt, non enim in culpa fuit vel hominis manum extendere, vel Jesum sanare. Magna insipientia erat de nece ejus tractare cujus beneficiis plurimum indigebant.
Abbreviated transcription (Latin):
sabb̃i. ꝙͣ indisctpłis arguebant ꝓ¬
babili magist᷑ excusau̾at exemplo.
nc̃ ipm̃ obseruando magistrũ calup¬
niari uolunt. ut si ñ curet crudeli¬
tatis. uł imbecillitatis. si curet. tñs¬
gressionis arguatur.

Expanded text:
sabbati, quam in discipulis arguebant, probabili magistri excusavit exemplo, nunc ipsum observando magistrum, calumniari volunt, ut si non curet, crudelitatis vel imbecillitatis, si curet, transgressionis arguant.
Abbreviated transcription (Latin):
cło mortis. nõ declinat hospitem atꝰ
sacdotis. Sic ⁊ nos debemus aliena ꝑi¬
da in nos tnsferre. s ⁊u̾ũ dauid hospi¬
tio mñtis nec ꝑiculo mortis uͤxi ȩxclu¬
dit sacdotes.

Expanded text:
culo, non declinat hospitem animus sacerdotis. Et sic nos debemus aliena pericula in nos transferre. Sed et verum David hospitio mentis nec pro periculo mortis veri excludunt sacerdotes.
Abbreviated transcription (Latin):
manũ genꝰ sig̾cat. in fecunditate boĩ
oꝑis arefc̾m. ꝓ manu in pͥmo parente
ad pomũ extensa. ꝙͣ sanat manꝰ ĩno¬
cens in cruce ȩxtensa. Et bñmanꝰ in
synagoga erat arida. qr uͥ maiꝰ donũ

Expanded text:
manum genus significat in fecunditate boni operis arefactum, per manum in primo parente ad lignum extensam, quam sanat manus innocens in cruce extensa. Et bene manus in Synagoga erat arida, quia ubi majus donum
Abbreviated transcription (Latin):
testis filios sponsi dum cum
illis .ẽ. sponsus face̾ ieiunare:
Uenient aut̃ dies. & cum abla.¬
tus fuĩt ab illis sponsus: tc̃¬
ieinabunt in illis diebus.
Dicebat autem & similitudi¬
nem ad illos. Quia nemormis¬
suram a uestim̃to nouo ĩmit¬
tit in uestimentum uetus. a¬

Expanded text:
testis filios sponsi, dum cum illis est sponsus, facere jejunare? Venient autem dies, cum ablatus fuerit ab illis sponsus, tnabunt in illis diebus. Dicebat autem et similitudinem ad illos: Quia nemo commissuram a novo vestimento immittit in vestimentum
Abbreviated transcription (Latin):
in uitã sꝑualẽ celebrabt̃
Et hic pͥus agit de ieui
nio. ꝙ ꝑtinet ad humi¬
litatẽ tribulationis. Il¬
lud aũ ꝗ ad gaudium
m̃tis ꝑtinet. quo mens
ad sꝑualia suspendit᷑:
⁊ iõ a cibis corꝑeis alie¬
natur. seqñtib simili¬
tudinib sigcat. osten¬

Expanded text:
ualem celebrabunt. Et hic prius agit de jejunio quod pertinet ad humilitatem tribulationis. Illud autem quod ad gaudium mentis pertinet quando mens ad spiritualia suspenditur, et ideo a cibis corporeis alienatur sequentibus similitudinibus significat, osten
Abbreviated transcription (Latin):
t̾no. maximis exub̃antiũ pascit᷑ delectati¬
onib uoluptatũ. Itaq dñs ing̾dit᷑ ⁊ in eiꝰ
qui credidit recumbit affectu. d rursus
accendit᷑ inuidia ꝑfidoꝵ & futẽ pene spẽs
p̃sigurat᷑. Epulantib .it. fidelib. o in ie¬
gno celoꝵ recumbentib ꝑfidia torq̃t᷑¬

Expanded text:
terno, maximis exuberantium pascitur delectationibus voluptatum. Itaque Dominus ingreditur, et in ejus qui credidit recumbit affectu. Sed rursus accenditur invidia perfidorum, futurae poenae species praefiguratur. Epulantibus enim fidelibus et in regno coelo
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis famẽ patient᷑ et̾nam. qui uͦ in in¬
tĩorib uerbum receꝑunt. alim̃ti cele-¬
stis ⁊ fontis ub̃tate recreati. esurire ⁊ si¬
tire ñ possunt. ⁊ iõ qui aĩo ieiunant.
pͥmã uocem emisit dicens euẽ. Ed utiꝙ
d̾s dixit. nolite manducare ex oĩ ligno:
Nc̃ imitant᷑ isti.

Expanded text:
s famem patientur aeternam. Qui vero in interioribus verbum receperint, alimenti coelestis et fontis ubertate recreati, esurire et sitire non possunt, et ideo qui animo jejunant primam vocem emisit, dicens Evae: Quid utique Deus dixit: Nolite manducare ex omni ligno? Hunc imitantur isti.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Mons inquo apłos eligit ⁊ docet:
altitudinẽ designat iusticie. qua
instituendi erant. ⁊ p̃dicat᷑i. ne ĩ infi¬
mis remaneant s ad suꝑna erigant᷑
Sic ⁊ lex in monte data fuit. apłos p¬
minentius adducit. ut a monte pͥus
ligens. montis ũticẽ in quo d̾s̃ erat
ascendit.

Expanded text:
Mons in quo apostolos eligit et docet, altitudinem significat justitiae, quia instituendi erant et praedicaturi, ne infirmis remaneant, sed ad superna erigantur. Sic et lex in monte data fuit. Apostolos praeeminentius adducit, ut a monte priusligens, montis verticem in quo Deus erat ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
peccata dimit¬
to. qui aliorr̃
merito tͥ pec¬
cata relaxo. Qui
gͦ peccatis gra¬
uatur adhibeat
eccłam que pro
eo precetur.¬
ã terrenis desideriis ad uolun¬
tatem sꝑc attollere. domum ire
ad ꝑadysum redire. uł ad int̾nã
sui custodiam. ne itm̃ pecoet.

Expanded text:
peccata remitto, qui aliorum merito tibi peccata relaxo. Qui ergo peccatis gravatur, adhibeat Ecclesiam quae pro eo precetura terrenis desideriis ad voluntatem spiritus attollere. Domum ire, est ad paradisum redire, vel ad internam sui custodiam, ne iterum peccet.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Ipsi autem iepleti sunt insi¬
pientia. & colloquebant᷑ ad ĩ¬
uicem. quidnam face̾nt de ie¬
exiit in montem solus orare.
& erat ꝑnoctans in orationed̾i.

Expanded text:
. Ipsi autem repleti sunt insipientia; e colloquebantur ad invicem, quidnam facerent Jesuexiit in montem orare, et erat pernoctans in oratione Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Infructuose debilitas anime nlło
melius ordine curat᷑ qua elemosi¬
narũ largitate. Uñ dr̃. Non sit ma¬
nus tua ad accipiendũ porrecta.
zad dandũ collecta. qi frusta ꝓ per¬
catis rogaturꝰ: manus ad d̾m̃ ex

Expanded text:
Infructuosae debilitas animae nullo melius ordine curatur, quam eleemosynarum largitate; unde dicitur: Non sit manus tua ad accipiendum porrecta, et ad dandum collecta . Quia frustra pro peccatis rogaturus, manus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ira uictoꝵ destructas urbes sale se¬
minabat. ne ꝗ in eis gm̃en oriret᷑.
Ita apłi destructo pect̃i regno. g̾inen
uitioꝵ ꝯpescunt. Sal cibos ꝯdit. car¬
nes siccat. p̃dicatio apłoꝵ a u̾mib
⁊ putredine uicioꝵ ulesã suat catori

Expanded text:
ira victorum destructas urbes sale seminabat, ne in eis germen oriretur. Ita apostoli, destructo peccati regno, germen vitiorum compescunt. Sal cibos condit, carnes siccat. Praedicatio a vermibus et putredine vitiorum illaesam servat
Abbreviated transcription (Latin):
Bonum. ẽ sal uẽ qui uult
ms̃. eẽ. discipłs. oportet
ut renuntiet om̃ib. qr
ita erit bonum sal .i. dig¬
nus ostitui in nũo apłoꝵ

Expanded text:
Bonum. Vere qui vult meus esse discipulus oportet ut renuntiet omnibus, quia ita erit bonum sal, id est dignus constitui in numero apos
Abbreviated transcription (Latin):
cum uix p̃ꝑatum in solo oꝑe discutit
simul de oꝑe ⁊ cogitõne ⁊ iõ dũ ad huc
longe.ẽ. ꝑ dilationẽ iuiditii nos fra¬
gilitatis nr̃e in sufficientiã attend̾ntẽ
ad impetrandã seũi iudicis pacẽ. debe¬
mus p̾mittẽ legatõnẽ lacͥmar᷑. bonoꝵ

Expanded text:
um praeparatum in solo opere, discutit simul de opere et cogitatione. Et ideo, dum adhuc longe est per dilationem judicii, nos fragilitatis nostrae insufficientiam attendentes, ad impetrandam severi judicis pacem debemus praemittere le
Abbreviated transcription (Latin):
¶Afferebant aut̃. Post dictam cont̾¬
u̾siam. post datam sententiã humi¬
li magistro offerunt infantes. ut
quod nollent infantes manu ⁊ uoce
saluatoris bñdici. s qr nundũ ꝑfecti
in fide. putabant eum in similitudi¬
nem hominũ lassari importunita¬
usdeoꝵ pͥus ex quo scd̃ carnem erãt.
saluari uolebant. s ꝓ chananea
muliere supplicauert̃. Sciebant gͦ
myst̾ium. qd̾ utͥusꝙ ppłi uocatio
deberetur. s fortasse ad huc nescie¬
bant ordinem.

Expanded text:
Afferebant autem. Post dictam controversiam, post datam sententiam humili magistro, offeruntur infantes, ut quod nollent infantes manu et voce Salvatoris benedici, sed quia nondum perfecti in fide, putabant eum in similitudinem hominum lassari importunitaudaeorum ex quo secundum carnem erant, salvari volebant, sed et pro Chananaea muliere supplicaverunt. Sciebant ergo mysterium, quod utriusque populi vocatio deberetur, sed fortasse adhuc nesciebant ordinem.
Abbreviated transcription (Latin):
miãm. ad referendas dõ gr̃as. ocłm ħt.
ad humilitatis custodiam ñ ħt. Et
quid ꝓdest si tota ciuitas custodiat᷑
⁊ unũ foram̃ ꝑ quod hostes intrent
relinquat᷑.
audet aꝓpinquare. ut ds̃ ad eum app¬
pinquet. ñ aspicit ut aspiciat᷑ p̃mit
conscientiã. s spem subleuat.¬

Expanded text:
iam, ad referendas Deo gratias oculum habet, ad humilitatis custodiam non habet. Et quid prodest si tota civitas custodiatur, et unum foramen per quos hostes intrent relinquatur?audet appropinquare, ut ad eum Deus appropinquet: non aspicit ut aspiciatur; premit conscientiam, sed spem sublevat
Abbreviated transcription (Latin):
Quis .it. ex uob̃. P ostqm dñs sequen¬
tib se in iħrłm. dedit sublimia pꝰ¬
cepta. de conteniptu mundi. ⁊ de ab¬
iectione corꝑis: supponit p̃ceptui de
ꝑseuerantia. ad qm necĩa. ẽ. cũ hu¬
militate patientia. ⁊ ħ ꝑ simile edi¬
ficantis.
sub̾am. & cor aũtendũ a cupidi¬

Expanded text:
Quis enim ex vobis. Postquam Dominus sequentibus se in Jerusalem dedit sublimia praecepta de contemptu mundi, et de abjectione corporis, supponit praeceptum de perseverantia, ad quam necessaria est cum humilitate patientia. Et hoc per simile aedificantis.substantiam et cor avertendum a cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑabolam quã ad erand̃
inuitabat. ita conclus
ut dr̃et ueniente iudice
difficile fidem in t̾ra re¬
ꝑiendam. ne quis sͥ de
suꝑuacua fid̾̃i cognitio
ne. uł ⁊̃ confessione blã¬
diret᷑. in hac ꝑabola di¬
ligentius ostendit. ado
nanda. int̾ que maxi-¬
me regnat humilitas.

Expanded text:
abola qua ad orandum invitavit, ita conclusit, ut diceret, veniente Judice, difficile fidem in terra reperiendam. Ne quis sibi de supervacua fidei cognitione, vel etiam confessione blandiretur, in hac parabola, diligentius ostendit a Deo nanda, inter quae maxime regnat humilitas,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ .d. dico me facturũ uindi¬
ctam iustoꝵ. s ili erunt ual¬
de pauci. qr cum in die iuditii
in forma filii hominis appa¬
ruero: tanta erit raritas iustoꝵ
ut ñ tam ob clamorẽ fideliũ
imuste dampnatoꝵ. qm̃ ob
eorum torporẽ iuste dampnã¬
dorum. tocius iã mundi acce¬
leranda sit ruina. Putas. ubo

Expanded text:
. Dico me facturum vindictam justorum, sed illi erunt valde pauci, quia cum in die judicii in forma Filii hominis apparuero, tanta erit raritas justorum, ut non tam ob clamorem fidelium injuste damnatorum, quam ob eorum torporem juste damnandorum totius jam mundi sit acceleranda ruina. Putas. In
Abbreviated transcription (Latin):
ne pacis uisionem. hos
gͦ instruit. qd̾ sincero a¬
ant appetẽ ⁊ ꝓ ea carna¬
lis pietatis affectib re¬
nuntiare.
Et uenit pꝰ me. Aliqͥs
.it. carnem macerat ꝓ in¬
ani gła uł ꝓrimo carna-¬
lit̾ ꝯpatit᷑. ut culpe fa¬
ueat. hic crucem ferre

Expanded text:
rnae pacis visionem. Hos ergo instruit qui sincero aant appetere, et pro ea carnalis pietatis affectibus renuntiare.Et sequitur me. Aliquis enim carnem macerat pro inani gloria, vel proximo carnaliter compatitur ut culpae faveat: Hic crucem ferre
Abbreviated transcription (Latin):
quis enim ÷ qui legens legem moysi mur¬
murat adũsus eum. ⁊ displicet eilex scd̾m
litt̾am. quia in multis non uidet᷑ hre con¬
sequentiam: ostendit ei moyses petram.
que: xp̃c: ut indebibat. ⁊ sitim reficiat.
cem mactatus: noui testamenti fontes p̃du
dĩ pat̾emur. Uñi. bibebant autem de sp̃ua

Expanded text:
quis enim est qui legens Moysen, murquis enim est qui legens Moysen, murmurat adversus eum, et displicet ei lex secundum litteram, quia in multis non videtur habere consequentiam, ostendit ei Moyses petram, quae est Christus, ut inde bibat et sitim reficiat. us, et in cruce mactatus, Novi Testamenti fontes produDei pateremur. Unde: Bibebant aut
Abbreviated transcription (Latin):
uirga mare diuisit: non flumen. Quid gͦ
sͥ uult. accipe uirgam inqua ꝑcussisti fui¬
mene an forte mare appellauit flumene
Querendum ÷ exemplum huius locutio¬
nis. An quod aaron fecit. moysi potus tͥ¬
bitum ÷: quia ꝑ moysen iubebat ds̃ que
facer et aaron: Et in hoc auctorttas. uullo mimi¬
stĩum. Unde. ip̃e erit tibi ad popłm: in autẽ
illrinhis que deo d e S m..
sen. Sufficit dicere: quia situt. quid opꝰ
Qui boni sunt: esuruint ⁊ sitiunt iusti¬
ciam. Alii quoq dicunt. Sitiit anima
mea ad. d.ii. Qui uͦ sunt pec̃cores: patiũ¬
t non sitim aque. ñ famem panis: s au¬
dieñdi u̾bum dei. Situut gͦ popłs aquã
qui debuit distur e iusticiam. S ds̃ eru¬
ditor infantium: magist̃ ĩsipientũr. cor¬
rigit culpas. ⁊ emendat errores. dicens
ad moysen: ut siunat uͥgam. ꝑcutiat petͣmi.
educat aquas. uult eñi eos iam de petͣ bib̾e
ꝓficere. ⁊ ad uit̾iora misfia uenire. Murmu¬
ut ostendat eis petram de qua bibant. Si

Expanded text:
oyses enim eadem virga mare divisit, non flumen. Quid ergo sibi vult: Accipe virgam in qua percussisti flumen? An forte mare appellavit flumen? et quaerendum est exemplum hujus locutionis? An quod Aaron fecit, Moysi potius attributum est, quia per Moysen jubebat Deus quae faceret Aaron, et in hoc auctoritas, in illo ministerium? Unde: Erit tibi ad populum, tu autem illi in his quae ad Deum. sen. Suffecit dicere quia sitivit, quid opus Qui boni sunt, esuriunt et sitiunt justitiam . Alii quoque dicunt: Sitivit anima mea ad te, Deus . Qui vero sunt peccatores patiuntur non sitim aquae, non famem panis, sed audiendi verbum Dei. Sitivit ergo populus aquam, qui debuit sitire justitiam. Sed Deus eruditor infantium, magister insipientium, corrigit culpas et emendat errores, dicens ad Moysen ut sumat virgam, et percutiat petram, et educat aquas. Vult enim eos jam de petra bibere et proficere, et ad interiora mysteria venire. Murmuut ostendat eis petram de qua bibant. Si
Abbreviated transcription (Latin):
cta÷ omnis multitudo filiorum isrt.
de hemo sin ꝑ mansiones suas uixta
regionis uocabulo demonstrari.:
Suiens ropulus paqua mur mura¬
uit cont moysen. Ideo uibet ds: ut os¬
tendat eiꝰpetram ex quabibant. Si qͥs
enim legens moysen murmurat ad u̾¬
sus eum: ⁊ displicet ei legis litt̃a: ei os¬
tendit moyses petram que ÷ xp̃e. ⁊du

Expanded text:
t omnis multitudo filiorum Israhel de heremo Sin per mansiones suas iuxta regionis uocabulo demonstrari. Sitiens populus pro aqua murmuravit contra Moysen: ideo jubet Deus ut ostendat eis petrum ex qua bibant. Si quis autem legens Moysen murmurat adversus eum, et displicet ei littera legis, ostendit ei Moyse
Abbreviated transcription (Latin):
reliquũ fuẽtt: reponite usq mane.
teceruntq ita ut p̃ceꝑat moyses. ⁊
ñ cõputruit. neq u̾inis inuentꝰ est
in eo. Dixitq moyses. Comedite il¬
lud hodie. qr sabb̃m ẽ dñi: ⁊ ñ ĩue¬
niet᷑ hodie in agro. Sex dieb colli¬
gite. in die aut̃ septimo: sabbm est
dñi. Iecirco ñ ĩuenietur. Uenitq .uii.
dies. ⁊ egressi de popłõ ut collig̾ent:

Expanded text:
fuerit reponite usque in mane feceruntque ita ut praeceperat Moses et non conputruit neque vermis inventus est in eo dixitque Moses comedite illud hodie quia sabbatum est Domino non invenietur hodie in agro sex diebus colligite in die autem septimo sabbatum est Domino idcirco non invenietur venit septima dies
Abbreviated transcription (Latin):
Alra eñit: que phenice dicit᷑. regio ty¬
ri ⁊ sydonis. quam illos tnssisse ñ le¬
gitur. Qmuis scͥpt̾a fortasse potuerit
t̾ram phenicis appellare: ubi palma-¬
marũ arbores iam ẽẽ ceꝑant pꝰħemi¬

Expanded text:
est quae Phoenice appellatur regio Tyri et Sidonis, qua illos transisse non legitur. quamquam scriptura fortasse potuerit terram Phoenices appellare, ubi palmarum arbores iam esse coeperant p