comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
one dei fruerentum et si illi tenuerunt fidem qui
tam diu gtpectanert̃ requiem. multomagis nos
tenearus qui siatm accepimuus. ¶ deoq. post fi
et imminet nobis. et si ñ d̾ uisit. uł depo. dẽ. põ¬
u teclium quod fit pertribułones. ut .s. iam
tes peccatis. que undiq circumueniunt. pet
pacĩam. succincti atq expetim curranuss. sine
dubitatione. ad certamen. martirii quia ẽ pro¬
positum nobis. curramus dico: I spi ĩ. au. fi¬
spicientes in aucꝯmieit nt̃ mllmn

Expanded text:
one Dei fruerentur. Et si illi tenuerunt fidem qui tandiu exspectaverunt requiem, multo magis nos teneamus qui statim accipimus. CAPUT XIet imminet nobis, et si nondum insit. Vel, deponentes pondus, taedium quod fit per tribulationes, ut scilicet tes peccatis quae undique circumveniunt, per patientiam succincti atque expediti. Cur minus sine dubitatione ad certamen martyrii, quia propositum nobis. Curramus dico aspicientes in auctorem fidei in
Abbreviated transcription (Latin):
rat uia hũilitatis. oĩa enĩ bona t̾rena ꝯtemp¬
sit hõ xp̃c. ut contempnenda monstraret. ⁊ dĩa
t̾rena mala sustituut. q̃ sustinenda precipiebat.
ut nec in illis q̃rexetur felicitas Ilatus eñ de¬
m̃ce. nec in istis timeretur infelicitas. siat᷑ enĩ
de m̃te. que quauis auiro intacta ⁊cipetet:
semperq uitacta permansecit. fabro tñ despon¬
sata erat. oem catius nobilitatis tumorem exfĩ
rene cuutatis sublimitate głari. pauper. ⁊̃ fc̾s
est. cusus sunt ꝯia. ne de terrenis diuiciis qͥsꝰ¬
qͣm excollecetur. noluit rex. ab hoĩb fĩ. quia
huilitatis uam offendebat msseris: esuriuit.
qui om̃is pascit sitiuit: qui est fons sicienci¬
um. fatigatus est ex itinere. qui uiam nobis
fecit in celum obnuituit. et obsurduit. ꝑ qd
mutus locutus est. et surdus audiuit uinctus
est. qua in firmitatũ uincula soluit. Mortũ
esti qui mortuũ suscitauit. amore. itaq eins
siłia paciamur. Tunc enĩ lex implebr̃. dum

Expanded text:
enim bona terrena contempsit homo Christus, ut contemnenda monstraret; et omnia terrena mala sustinuit quae sustinenda praecipiebat, ut nec in illis quaereretur felicitas, nec in istis timeretur infelicitas. Natus enim de matre, quae quamvis a viro intacta conceperit, semperque intacta permanserit, fabro tamen desponsata erat, omnem carnalis nobilitatis tumorem exstinrenae civitatis sublimitate gloriari. Pauper etiam fons est cujus sunt omnia, ne de terrenis divitiis quisquam extolleretur; noluit rex ab hominibus fieri, quia humilitatis viam ostendit miseris. Esuriit qui omnes pascit; sitivit qui est fons sitientium; fatigatus est ex itinere qui viam nobis fecit in coelum; obmutuit et obsurduit, per quem mutus locutus est et surdus audivit; vinctus est qui infirmantium vincula solvit; mortuus est qui mortuum suscitavit. Amore itaque ejus similia patiamur. Tunc enim impletur lex, dum
Abbreviated transcription (Latin):
cos de formcatione quem iuter se ẽẽ ferebat̃.
demde in creꝑat eos. qui sibi in uicem in in¬
tias et sraudes faciebant. et in fidelisĩ exa¬
mina requirebant. postea instruit eos de
mst̃i moniis. et de ꝑtẽptione encharistie uͥ
płimi errabant et de aliis płib. circa finẽ
uero subditur moralis ammonitio. p̾mittit
ã salutatõem dicens. Paulus uocatus .i.

Expanded text:
eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos quia 67 sibi invicem injurias, et fraudes faciebant, et infidelium examina requirebant. Postea instruit eos de matrimoniis, et de perceptione Eucharistiae, ubi plurimum errabant, et de aliis plurimis. Circa finem vero subditur moralis admonitio. Praemittit autem salutationem dicens: Paulus vocatus, Am
Abbreviated transcription (Latin):
scindentes et sacramentoꝵ
uirtutem et usum ex mi¬
nistroꝵ merits iudicarẽt.
pitabant enĩ sacramẽta
maioris se usus si per bo.¬
nos tractarentur. maioris
ã uł minoris eẽ usus si ꝑ
magis uł minus bonos
darentur. Irai quoq sub¬
uersi erant ut ꝯtempto
delectabantur. ut sub no¬
mine xͥ his imbuerentur q̃ ꝯtraria¬
alia capita capła insins locis notanda. de hiis ⁊
hi magna cum ficlima et caritatis affectu scribit
matib ad fidem rectam. et auicus ⁊ aliis pcc̃is
ad bonos mores reuocare et in eis ofiriare. Mo¬
qdus talis est. hunc epłe sicut et aliis salutatio¬
nem presccibit. et nomen suum qd celebre erat
omnib gentib p̃ponit. ut magr̃i noĩe audito
ac quiescant correctioni et qr eis uilis erat apͥ¬
ponit dignitatis noĩa non humilitans ut ser¬
uus. Post salutationem pro donis eoꝵ qui boni
erant inter eos gr̃as agit. deis̃i ii ccepat illos
qui de batistis Se iactabant. D ost retrahit
eos ab amore terrene sapĩe. deinde redarguit

Expanded text:
scindentes, et sacramentorum virtutem, et usum ex ministrorum meritis judicantes. Putabant enim sacramenta majoris esse usus, si per bonos tractarentur, majoris autem vel minoris esse usus si per magis vel minus bonos darentur. Ita quoque subversi erant ut contemptdelectabantur, ut sub nomine Christi his imbuerentur qalia capitula in suis locis notanda. Ambrosius. De his et hujusmodi magna cum fiducia et charitatis affectu scribit matibus ad fidem rectam, et a vitiis et aliis peccatis ad bonos mores revocare, et in eis confirmare. Modus talis, huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit
Abbreviated transcription (Latin):
ramaos. qr alia causa est hic: quam ibi. hic
enim non uocat se seruum sicut ibi. quod
pociuis erat opus hic auctoritate. et ꝯmen¬
datio est otra suꝑbiã cornchioꝵ. ap̃ quos
s per uoluntatem dei. quod non uli isti pscudo
qui nue nuissi sunt a deo. nec uirum est ꝙ ds̃t.
eum sibi inihat salutatione acduragit ꝑ hoc
indicatis ꝙ ꝑro illis ualde sollicitus erat. ec¬
ce per eum qui inter eos ꝯuersabatur culpas.
coꝵ se sare sunuit. Ideo ã fẽ. dicit. qi per hoc
remouet suspicionem si m̃stram ab illo. ostẽ¬
deus ꝙ nõ malo aĩo de eis nuntianio. s ex ca¬
ritate et desiderio correctionis paulus inqͣm
t̾is eam arbierantes ministerioꝵ. dispensatores
eẽ gr̃aꝵ actiones. Ita erĩ eẽt ecc̃a hoĩm nõ dei.
per homines. immo a psendo euersi sinto. ip̃is

Expanded text:
Romanos, quia alia causa est hic quam ibi. Hic enim non vocat se servum sicut ibi, quia opus erat hic potius auctoritate, et commendatione contra superbiam Corinthiorum apud quos sed per voluntatem Dei, quod non illi vestri pseudo qui nec missi sunt a Deo, nec verum est quod diceum sibi in hac salutatione adjungit, per hoc indicans quod pro illis valde sollicitus erat. Ecce per eum qui inter eos conversabatur, culpas eorum se scire innuit. Ideo autem frater dicit, quia per hoc removet suspicionem sinistram ab illo, ostendens quod non malo animo de eis nuntiavit, sed ex charitate, et desiderio correctionis. Paulus, inquam, ntes ministeriorum dispensatores esse gratiarum auctores. Ita enim esset Ecclesia hominum, non Dei. ristum Jesum, non per homines, imo a pseudo eversi sunt. Ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis quod uult ad se uenire. quid est inuoca¬
re. msi in se uocare. Qui ergo dm̃ inuocar. Ilam¬
ut cliues fiant: m̃ nõ uocat. slam cum dicis.
deus da mͥ cliuitias. non uis ut ad te d̾s ip̃e ue¬
mat. s ut diuicie ueniant ad te. deus ã gratis
se uult coli et diligi. hoc est eñ caste amare.
non qr dat aliquid preter se s qr dat se. tali
uobis hanc epłam.
et ante alia salictãt
uos optantes. ut g

Expanded text:
aliquid quod vult ad se venire. Quid est invocare, nisi in se vocare: Qui ergo Deum invocat ut dives fiat, Deum non invocat. Nam, cum dicis: Deus, da mihi divitias, non vis ut ad te veniat ipse Deus, sed ut divitiae veniant ad te. Deus autem gratis se vult coli et diligi. Hoc est enim caste amare, non quia dat aliquid praeter se, sed quia dat se. Talibvobis hanc Epistolam, et ante alia salutant vos, optantes ut g
Abbreviated transcription (Latin):
płs. ⁊ honesiphori do¬
mũ i familiam. eras¬
tus remansit corin¬
chi. trophuum aũ
reliqui in firmura
minat. ut ueniens
per cos uisitet. festi
na ante hiemem.
dia et fratres õs. post

Expanded text:
Onesiphori domum, id est familiam. Arastus remansit Corinthi; Trophimum autem reliqui infirmum minat ut veniens per eos visitet. Fesna ante hiemem vdia: et fratres omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tarcinur cedere ap̃ alios non castigati hm̃ su¬
mus ꝙ eẽt mortificatos eẽ. Ideoq pro eo po¬
nit. et non sumꝰ. inertifi. qr nõ uincebantur
non cedebant. mortificatur enĩ qui infide ⁊¬
fessione non per manet. uł de morte corpora¬
li pot̃ intelligi. ft̃i sumus. ut casti pressuris.
qi per misit eos deus p̾ssuris exẽrceri ut me¬
rito crescerent. et non mor. sinnis. qr non
per matebat deus corporaliter ocudi. et si
erũ multi martires occictuntur. nõ mñ mori
sumꝰ ap̃ alios. Item. hĩti sirus. sicut egentes
ueris honis et sp̃ualib. uł eramus egestatẽ
pacientes in tecrenis. examus ã. et locupletã¬
tes multos. spũalib diuicus et ita sumus
hlai ap̃ alios. Item. hĩti sumus nõ soluere¬
gertes. s ⁊. tanqͣm nicħ. penitus boni sp̃u¬
allis uł terreni hũtes q sibi insufficien¬
tes purabantur. et sumus possi .o. ñ solum

Expanded text:
taremur cedere, apud alios non castigati habiti sumus, quod esset mortificatos esse. Ideoque et pro eo ponit, et non sumus mortificati, quia non vincebantur, nec cedebant. Mortificatur enim qui in fidei confessione non permanet. Vel de morte corporali potest intelligi, facti sumus ut castigati pressuris, quia permisit eos Deus pressuris exerceri, ut merito crescerent. Et non mortificati sumus, quia non permittebat Deus corporaliter occidi. Etsi enim multi martyres occiduntur, non tamen moritsumus apud alios. Item, habiti sicut egentes veris bonis et spiritualibus; vel, eramus egestatem patientes in terrenis. Eramus autem locupletantes 127 multos spiritualibus divitiis, et ita sumus habiti apud alios. Item, habiti sumus non solum egentes, sed etiam tanquam nihil penitus boni spiritualis vel terreni habentes, quia sibi insufficientes putabantur, et sumus possidentes om
Abbreviated transcription (Latin):
ut predicemus ea que
quo bono opere. Item. exhibeamus nos dio ht̃a
est bona fama. In his ã exhibeamus nos deo. ut
nec bona estimatione superbiamus. nec mala dole.¬
arus. Item. nos sum hĩt sicut qui ignoti. sint
des .i. a deo repobati sint. et uete sumnis cogni
ti .i. a deo proban. Item. hĩti sumus ap̃ alios qua
nis operib ap̃ opinionẽ alioꝵ. et in rei uerita¬
te. uł de uita et morte corporali loquitur hĩi
surmis a quibdari. qr̃. mori. et ecce. uiui. Inimi¬

Expanded text:
ut praedicemus ea quaequo bono opere. Item, exhibeamus nos, habiti est bona fama. In his autem, ita exhibeamus nos, dico, ut nec bona aestimatione superbiamus, nec mala doleamus. Item, nos sumus habiti sicut qui ignoti sunt Deo, id est a Deo reprobati sunt. Et vere sumus cogniti, id est a Deo probati. Item, habiti sumus apud alios quasnis operibus apud opinionem aliorum, et in rei veritate. Vel de vita et morte corporali loquitur, habiti sumus a quibusdam quasi morientes et ecce vivim
Abbreviated transcription (Latin):
qr ħ sicut in sompnis transeurnt. s ꝯtraria po¬
nuttur. sine qĩ. qr certa sunt tͣristicia nr̃a
dium res certa est. tristicia uero sicut ĩ sõp¬
niis transit. Si quis ã sompnium iudicat: ad¬
dit. q̃i dicens q. sedebam . q. loquebar .q. equi¬

Expanded text:
 sicut in somniis transeunt, sed contraria ponuntur sine quasi, quia certa sunt. Tristitia vestra dium certa res est: Tristitia vero sicut in somniis transit. Si quis enim somnum indicat, addit quasi, dicens: Quasi sedebam, quasi loquebar, quasi equi
Abbreviated transcription (Latin):
gloria glorut᷑. Nos. uero
de tribulanone q̃ fcã est
sioniun et hoc. supmod̾
precedencium tribulati¬
omum. et supͣ uirtutẽ
hũanam. ita .u. a deo ut
tederet nos qui de malis
solemus gandere. etiam
uiuere non solum loqii
ẽt cetera facere et non so¬
lura dedebat uiuere. s
etiam nos ip̃i. non solũ
alii de nobis hũimus ł

Expanded text:
gloria gloriantur, nos vero de tribulatione quae facta est sionum, et hoc supra modum, praecedentium tribulationum, et supra virtutem humanam, ita, id est adeo, ut taederet nos, qui de malis solemus gaudere, etiam vivere, non solum loqui, et caetera facere. Et non solum taedebat vivere, sed etiam nos ipsi, non solum alii de nobis, habuimus, vel,
Abbreviated transcription (Latin):
tantam in soleatiã ini¬
quitatis sig̃c. insurrgcis¬
se contra sidei preclicato¬
ut nõ sumus fiderites ĩ
nobis. Maledictus enĩ sier᷑.xu¬
qui conficdit in homine
s in deo. tm̃ in quo se¬
cure confidere possumus
qr ipse est. qui suscitat
mortuos. cui miraculo
surle est qđ me de illis
predictis liberauit. Usĩ
subdit. qui de tantiis peri¬
culis nos eciꝑuit .i. ad sã¬
licorm recluxit. et cotidie
nos et etuit. qr deus pre¬
fidia sua non negat sus
in necc̃itate possitis. po
quẽ dm̃ fẽdrates men¬
tis desiderio. sꝑamns qm̃¬

Expanded text:
Tantam insolentiam iniquitatis significat insurrexisse contra fidei praedicatout non simus fidentes in nobis. Maledictus enim qui confidit in homine; sed in Deo tantum, in quo secure confidere possumus, quia ipse est qui suscitat mortuos, cui miraculo simile est, quod me de illis praedictis liberavit. Unde subdit: Qui de tantis periculis nos eripuit, id est ad salutem reduxit, et quotidie nos eruit, quia Deus praesidia sua non negat suis, in necessitate positis, in quem, Deum tendentes mentis desiderio, speramus, q
Abbreviated transcription (Latin):
tur uategra seruien¬
do rõni. et corpus ser
ministecio. unde aliquis conqueratur. ħ tria
enĩ inquinatur aĩa pet cogitationẽ malã
et est mund̾ tã corpus. Ideoq sp̃m mund̃
in hoĩe dicit ẽẽ debere Si ã mala uita uł
cogitatio intercedat sĩ erit integ᷑ sp̃c. ⁊ nota
qd̾ ait. sine q̃rela ñ sine pcc̃o. aliud ẽ enĩ¬
eẽ sine peccato. quod de solo in hac uita u¬
nigenito dc̃m ẽ aliud est ẽẽ sñ q̃rela. qd̃
de multis iustis ⁊̃ in hac uita dici potuit.
enũ q̃titur iuste de hoĩs qui nemini malum
uult. et quib pot̃ fideip ꝯsulit. nec ꝯtra cuius¬
qͣm iniurias teret libiclinem uindicandi.
ip̃o ꝙ hoc dicit sñ ptẽo se si ẽẽ declarat. In
multis enuĩ offendimus õs It̃em. Nota quod
tria posuit quib homo estat᷑ .i sp̃m. alam. ⁊¬

Expanded text:
tur integra, serviendo rationi, et corpus servs ministerio, unde aliquis conqueratur. Ambrosenim inquinatur anima per cogitationem malam, et est mundum totum corpus: ideoque spiritum in homine mundum dicit esse debere; si autem mala vita vel cogitatio intercedat, non erit integer spiritus. Et nota quod ait, sine querela, non sine pe sine peccato, quod de solo in hac uita unigenito dictum est, aliud esse sine querella, quod de multis iustis etiam in hac uita dici potuit, enim iuste queritur de homine, qui. nemini male uult et quibus potest fideliter consulit nec contra cuiusque iniurias tenet libidinem uindicandi, ipso quod hic dicit, sine peccato se non esse, declarat. In multis enim offendimus omnes . Item, nota quod tria posuit quibus homo constat, id est
Abbreviated transcription (Latin):
dñi i tribulationes qͥb
eruditis a dño. neq fati.
usq ad defectum. dum
argueris ab eo. qui pur¬
gat peccata. ⁊ non debes
nem. etiam imicum qͥ
sine oĩ pcc̃o est. Si ergo
exceptus es apassione fla¬
gellort᷑ exceptus es ami¬
mero filioꝵ. unicus ille

Expanded text:
d est tribulationes quibus erudiris a Domino; neque fatigeris usque ad defectum, dum argueris ab eo, qui purgat peccata. Et non debes nem, etiam innocentem qui sine omni peccato. Si ergo exceptus est a passione flagellorum, exceptus est a numero filiorum. Unicus ille
Abbreviated transcription (Latin):
adhoc ã catne indutus
est ut sine flagello non
Eẽt. Qui ergo flagellabat
unicum sine peceato re¬
liuq̃t adoptatũ qui est
cum pcc̃o. Unicus sine p̾¬
cato. non tã sine flagello exemplũ nob̾ aposu¬
it in passionil suis. Nõn ergo oturban debemꝰ
cum aliqͥs sc̃s grauia ⁊ indigna perpettat
lius. ałs enim nullus recipitu. et quia fiagel¬
lat oẽm silium. ideo perseuerate. usq in finem.
indisciplina pacienter ferendo et debetis in hoc

Expanded text:
Ad hoc autem carne 262 indutus est, ut sine flagello non esset. Qui ergo flagellat. Unicum sine peccato, relinquit adoptatum qui est cum peccato. Unicus sine peccato, non tamen sine flagello, exemplum nobis proposuit in passionibus suis. Non ergo conturbari debemus, cum aliquis sanctus gravia et indigna perpetiturliter enim nullus recipitur. Et quia flagellat omnem filium, ideo perseverate usque in finem in disciplina, patienter ferendo: et debetis,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc facitis. unde ⁊ dñs
ait. si quis uolu̾it tuni¬
cam tuam tollere ⁊ iu
dicais tecum ꝯtendere
bl qui abstulerit tua noli
repetere. s tũ hoc scd̾m ut
niam in firmis apostolus
ocedit cum sinit in ecc̃a ta

Expanded text:
hoc facitis. Unde et Dominus ait: Si quis voluerit tunicam tuam tollere, et dicio tecum contendere, abstulerit tua, noli repetere . Sed tamen hoc secundum niam infirmis Apostolus concedit, cum sinit in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat perfectis et quid. nõ et quid liceat infirmms
uł non perfectis igitur liceat sua repetere simpłx.
inde mou̾e cãm ante iudicem. Infirmis u̾o licet
repetere sua mouendo cãm aute iudicem. et iudici¬
um hñdo otra fr̃ẽm. s nõ otentiose uł fraudulen¬
tex. nec ap̃ in fideles iudices. Seq̃r. P ed uos. qͣi

Expanded text:
, vel conveniat perfectis et quid non; et quid liceat infirmis vel non. Perfectis igitur licet sua repetere simpliciinde movere causam ante judicem. Infirmis vero licet repetere sua, movendo causam ante judicem, et judicium habendo contra fratrem; sed non contentiose vel fraudulenter, nec ap
Abbreviated transcription (Latin):
hũis uos ã potentes
estis .s. non timentes
ĩudicium. qr bñ agẽ¬
tes et uitia uincen¬
tes a uobis repellitis
uindictam. et nõ so¬
lum gaudemus. s ⁊̃
ritis. scd̃ potestatem
ligandi et soluendi
quam dñs declit mͥ
i edisicationem nõ
in destructionem.

Expanded text:
um. Vos autem potentes estis, scilicet non timentes judicium, quia bene agentes et vitia vincentes a vobis repellitis vindictam. Et non solum gaudemus, sed etiam retis, secundum potestatem ligandi et solvendi, quam Dominus dedit mihi in aedificationem, et non in destru
Abbreviated transcription (Latin):
existimat posse fieri nisi quod nouit quomodo fiat
homo autẽ dicitur anmalis. uł ũita uł aĩali aĩ
sensu uita ã aĩalis d̾r que fertur dissoluta. lasciuia
rector. eo quod ipse deo se regenctum non subicit.

Expanded text:
estimat posse fieri, nisi quod novit quomodo fiat. Homo autem dicitur animal, vel vita, vel animi sensu. Vita animalis dicitur quae fertur dissoluta lascivia non continet, eo quod ipse Deo se regendum non subjicit.
Abbreviated transcription (Latin):
mus. sp̃e ã hoĩs inscripturis agipitur ip̃a aĩa
uł ipsius aĩt poterna tõnał. dedit enĩ nobis na¬
turam. ut eẽmus. aĩam. ut uineremus mentẽ:
ut intelligeremus. ut sciamnus. q. ad ħ accepi
ta sunt nobis: Iñ ͦ. ꝓbatur quod sp̃m dei ac-¬
cipumus qr hoc scimus ad utiq scire expedit
qͣr sine hac scĩa nemo beatus est. multi qͥd̾¬
hũt multa dona dei et uescientes a quo hãnt
impia uanitate iactantur. Nemo eis̃i de donis
dei beatus est. qui dauti est ingratus. unde ĩ
scire unde hãs. sĩ hr̃e ẽ ã. nescire uñ hãs. Ei̾ũ¬

Expanded text:
ipitur ipsa anima, vel ipsius animae potentia rationalis. Dedit enim nobis naturam ut essemus, animam ut viveremus, mentem ut intelligeremus. Ut sciamus. Quasi dicat: Ad ta sunt nobis. Inde ergo probatur quod Spiritum Dei accepimus, quia hoc scimus quod utique scire expedit, quia sine hac scientia nemo beatus est. Multi quippe habent dona Dei, et nescientes a quo habeant, impia vanitate jactantur. Nemo autem de donis Dei beatus est, qui danti est ingratus. Unde in scire unde habeas; non habere autem, nescire unde habeas. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ditur ex hoĩb. Instaurantur ã q̃ in terrũ sc̃
c̃ ip̃i hoĩes qui p̾destinati sunt ĩ et̾nã uitam
a corruptionis uetustate renouantur. ⁊ ẽ sen¬
.i ammas sanctorum que iam sunt in celis. et
que in terris sunt .i. sauctos qui ad huc interra
surit. et illis qui adhuc futuri sunt. ¶ quo¬
quo etiam

Expanded text:
ditur. Instaurantur autem quae in terris sunt, cum ipsi homines qui praedestinati sunt in aeternam vitam, a corruptionis vetustate renovantur, ac sanimas sanctorum quae jam in coelis, et quae in terra, id est sanctos qui adhuc in terra sunt, et illis qui adhuc futuri sunt. Vquo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
euis. Ipse ã ego
paulus obsecro
uosper mansue¬
tudinem et mo¬
destiam xp̃i. qui
infacie quidem
humilis uiter
uos absens ã ꝯfi¬
uos. sicut xp̃t eriam prouocatus lenem aĩm osten¬
dit. et in correctiomibus mod̾ nou excessit. obse¬
cro ego. paulus. qui in facie quid .i. exterius ut di¬
re uos redarguens. Hego ꝙ̃ hic dicit unde ob

Expanded text:
 Ipse autem ego Paulus obsecro vos per mansuetudinem et modestiam Christi, qui in facie quidem humilis sum inter vos: absens aos, sicut Christus etiam provocatus lenem animum ostendit, et in correctionibus modum non excessit. Obsecro ego Paulus qui in facie quidem, id est exterius ut dire vos redarguens. Rogo autem. Hic dicit unde ob
Abbreviated transcription (Latin):
rum submersis. fide
ẽt eneis tubis clangentib. circuitu .uii. dietũ.
sic ħꝰ mundi obstacła cadunt ad uoces predicã¬
duce tanquã iosus. cirtuens orbem terratum.
Item. Haab. licet eẽt meretrir ñ ꝑut cũ in¬
credulis. ⁊ hoc fide
.i. perfidem hanc .s.¬
quia credidit t̾ram
a deo iudeis traden.¬
dam. et ideo excepit
exploratores eorũ.¬
unde subdit. excipi
apostolos tanquam exploratoris a xp̃o missios
credendo eccipere. et ita cum in fidelib non ꝑa¬
credentsum exempla¬
posui. et quid ad huc
dicam. si uolo singu¬
la prosequi que fide
ta sunt. deficiet en ĩ
de gedeon qualiter

Expanded text:
rum submersis. Fide,et aeneis tubis clangentibus, circuitu septem dierum, sicut hujus mundi obstacula cadunt ad voces praedicanduce tanquam Josue circuiens orbem terrarum. Item, Raab, licet esset, meretrix non pericredulis. Et hoc fide, id est per fidem hanc, squia credidit terram a Deo Judaeis tradendam, et ideo excepit exploratores eorum.nde subdit: Excipieapostolos tanquam exploratores a Christo missos credendo excipere. Et ita cum infidelibus non credentium exemplaposui. Et quid adhuc dicam? Si volo singula prosequi quae fide ta sunt. Deficiet enim de Geaeon, qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
muit. Item. moyses side .i. per fidem celebra¬
uit pascha. qd causa transitus fuit. hac utiq
onem sanguinis. quo liniret utrosq posfes
et super luminate domus. ne angelus pettuci
eos. sanguine exterius. quod utiq factum est
in sigura liberandorũ per sanguinem xp̃i. Its¬
derta transierunt.
tanqͣm per aridã
iuderetur hoc causa
ne uideretur fauta¬
sia fuisse. addit. qd̾
exꝑti egipcii deuo.¬
sunt. sicut etiam
pet bap̃m fideles

Expanded text:
non. Item, Moyses fide, id est per fidem, celebravit Pascha, quod causa transitus fuit. Hac utique onem sanguinis, quo linierunt utrosque postes, et superliminare domus, ne angelus percutieeos, sanguine exterritus; quod utique factum est in figura liberandorum per sanguinem Chrisnti, transierunt per tanquam per aridam videretur hoc casu ne videretur sia fuisse, addit: Quod experti Aegyptii devosunt. Sic et per baptismum fideles
Abbreviated transcription (Latin):
rationes et auctoritatis
ꝙ perfidem s̃ legem da¬
acitudo modo. o fratres
dico .i. probo illud idẽ
est. qr nemo sꝑnit ut dicat. si ualere. si bene fc̃m
eẽ. aut supex ordinat. ut ałs de reb illis disponat.
s est in auctoritate oim marime cum sid ꝯfir¬
matũ testa et morte testatoris siłr tistamen¬
cum .i. promissiotiem dei lex non facit irritum ꝙ
subsequenter dicit apłs. quod si solum subdere¬
tuc facibis ẽet intelligegna mapatatione siłitu¬
uis. s ex eo aliquataulum obscuratur. qr añ¬
quam ulud in ferat: prerpatua cui scõa est testi¬

Expanded text:
rationes et auctoritates d per fidem non per legem daatitudo. Modo, o fratres, dico, id est probo illud idem est, quia nemo spernit, ut dicat non valere, non benefactum esse, aut superordinat, ut aliter de rebus illis disponat, sed est in auctoritate omnium, maxime cum sit confirmatum testibus et morte testatoris, similiter testamentum, id est promissionem Dei, lex non facit irritum, quod subsequenter dicit Apostolus: Quod si solum subderetur, facilis esset intelligentia in aptatione similitudinis, sed ex eo aliquantulum obscuratur, quia antequam illud inferat, promittit cui factum sit testa
Abbreviated transcription (Latin):
nos. qui de uobis gła¬
bamur. ut nõ dicã uos.
erubescere quod magis
est .i. ẽẽ debet. Si enim
non fuerit hoc inuen¬
tum quod testificatus
est. de his. et ipse eru
elemosinaꝵ. que pau¬
peres sustentat. ne gͦ
repromissam .i. sepe
promissam benedictio¬
que recte d̾r benedt̃io.
dictionis. preparatam
dico. sic utiq cũ bene¬
dictionem .s. ut sit opꝰ
caritatis et magnum
non. qĩ auaticiam. ut
doleant ꝙ dectato et pa
autẽ. cuc large detis
et metet. retributio.¬
nem. non parce semi¬
bens paꝵ largiur. si
ãius promptus ẽ plus
dare si plus hr̃et. et

Expanded text:
nos, qui de vobis gloriamur, ut non dicamus vos erubescere: quod magis est, id est esse debet. Si enim non fuerit hoc inventum quod testificatus est de iis, et ipse erubeleemosynarum, quae pauperes sustentant. Ne errepromissam, id est saepe promissam, benedictioquae recte dicitur benedictio, dictionis. Paratam dico, sic utique, quasi benedictionem, scilicet ut sit opus charitatis et magnum, non quasi avaritiam, ut doleant pro dato, et parautem cur large detis,et metet retributionat. Non parce semibens parum largitur, si animus promptus sit plus dare, si plus haberet
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ut uita ĩ mortalitatis destrnuat maitalitatem. nõ
ut suꝑ eam ueniat. et est sensus. Sic uellemus fi¬
eti in mortales si fieri poss ut iam ueniret ipsa
ĩ mortalitas. et modo sicut summns nutaret nos.
qr et si amalis ad bona trauseannis. tñ ip̃e tran¬
situs amatus est.⁊ ht̃ fel et acetum .i. acce qͥd
tołand̾. et si corpus grauat aĩam. et ht̃ incita¬
menta uitioꝵ. et deu̾deria uitiosa si tñ oĩa ma¬
la sunt ex eo nec oĩa nĩtr mnique uitia tribuẽ.¬
da sunt carni ne ab his oĩb purgemus diabo¬
lum qui non ht̃ carnem. nec fuit corcuptio cor¬
poris qua agggrauat aĩam pocĩ primi cã s pena
nec caro corruptibilis aĩam peccatrtem fecit. s pec¬
catrix aĩa carnem corruptibilem fecit. Qui ergo
oia mala ar̃e ex corpore putant accidisse in errore
sunt atͣcendi quod ingenisscere se dptit. et graua¬
ri sub sarcina cortuptibilis corporis. et tñ acc. ex.¬

Expanded text:
est ut vita immortalitatis destruat mortalitatem, non ut super eam veniat, etc. Sensus est: Sic vellemus fieri immortales, si fieri posset, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, quia etsi a malis ad bona transeamus, tamen ipse transitus amarus, et habet fel et acetum, id est acre quid tolerandum. Et si corpus gravat animam, et habet incitamenta vitiorum, et desideria vitiosa, non tamen omnia mala sunt ex eo, nec omnia vitae iniquae vitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem, nec fuit corruptio corporis, qua aggravat animam peccati primi causa, sed poena; nec caro corruptibilis animam peccatricem fecit, sed peccatrix anima carnem corruptibilem fecit. Qui ergo omnia mala animae ex corpore putant accidisse, in errore sunt. Attende quod ingemiscere se dicit, et gravari sub sarcina corruptibilis carnis, et tamen a
Abbreviated transcription (Latin):
hũlanus affectus. hoc ip̃a aĩa nescio qũo ht̃ in
uoluntate qm̃ diligendo uitam: odit mortem
et qm̃ carnom suam non odit. nec ipsi uult acci¬
dere quod et si fieri possit non uult expoliati.¶
festino illam. nolo accipere istam. nolo ponere.
Qluid apłe dicit᷑ siet inuiria tanta. illi uestimẽ
to celesti ut ueniat tibi ĩ mortalitas suꝑ hos
pannos moitalitatis et corruptionis ⁊ hoc sit
in ferius illud superius. hoc interius illud go¬
antucline remoti sumus. et non mirum si de eo
gemimius. nam de hoc etiam gemimus qd̵ minꝰ
est .s. ad̾ hoc corpore exusrmuir. et hoc est quod at

Expanded text:
humanus affectus, hoc ipsa anima nescio quomodo habet in voluntate, quoniam diligendo vitam, odit mortem, et quoniam carnem suam non odit, nec ipsi vult accidere quod odit; et si fieri possit non vult exspoliari, festino; illam volo accipere, istam volo ponere. Quid, Apostole, dicis? fiet injuria tanto illi coelesti vestimento ut veniat tibi immortalitas super hos pannos mortalitatis et corruptionis, ut hoc sit inferius illud superius, hoc interius, illud exuia a beatitudine remoti sumus: et non mirum si de eo gemimus: nam de hoc etiam gemimus, quod minus est, scilicet, quod hoc corpore exuimur. Et hoc est quod ait,
Abbreviated transcription (Latin):
non eet curandum
cum nousit nisi ta¬
b̾nacłm ad tp̃c in ge¬
miscumis desiderio ce¬
listis. nos dico. granatu
terrina hĩtatio sensum multa cogitantẽ ⁊ qͣia

Expanded text:
non esset curandum, cum non sit nisi tanaculum ad tempus, ingemiscimus, desiderio coelestis. Et nos dico, gravati, id inhabitatio sensum multa cogitantem . Et
Abbreviated transcription (Latin):
ram deD. te. coram deo .i. in beneplatito der ł
hoc dico coram deo .i. teste deo. cus nichil occultum
est testimonium dei implorat. ut uͦ uł ip̃i credat᷑
quo auctore p̾dicat. attende apłm implere qd̾ do¬
minus ait. sic luceat lux ur̃a coiã. ho. ⁊ c̃. ⁊ item¬

Expanded text:
anente, coram Deo, id est in beneplacito Dei. Vel hoc dico, coram Deo, id est teste Deo, cui nihil occultum est. Testimonium Dei implorat, ut vel ipsi credatur quo auctore praedicat. Attende Apostolum implere quod Dominus ait: Sic luceat lux vestra coram hominibus, e
Abbreviated transcription (Latin):
biles facientes. nosmet¬
ppsos. sũ cooperatione
ad uersarioꝵ a deo uos
om̃dabiles facimus. ut
ueritatis nr̃e laus tran

Expanded text:
biles facientes, nosmetipsos, sine comparatione adversariorum adeo nos commendabiles facimus, ut veritatis nostrae laus trans
Abbreviated transcription (Latin):
mala. s ⁊̃. occulta dede¬
coris .i. ad imiindas co¬
gitationes .i. oliua tur¬
pia et polluta. que fie¬
ri et cogitari possunt.
in ypocrisi ut spleudo
facsunt. qui udentur

Expanded text:
mala, sed occulta dedecoris, id est immundas cogitationes, id est omnia turpia et polluta, quae fieri et cogitari possunt ast in hypocrisi, ut pseudo faciunt, qui videntur
Abbreviated transcription (Latin):
it pellat uicium. ueuit eiĩ saluator ad genus¬
humanũ. palllum sanum in uenit. ideo magnꝰ
bo apłi siũ ꝯsirmantes errorem. s unus hoc est
eademq naturã. bono deo ꝯdita bona que heri sa
nõ pot subici recte ambulationi tolle u̾o clau¬
dicationẽ. et uidebis rectam ambłonẽ. ita exclu¬
so uicio sanata est natura. Qudã per singula
cupiscentias carnis eunit. et carnis uoluptatib
delectantur deo placere non possunt.  os
autẽ. u̾ba ad ip̃os romauos ꝯuertit et qd̵ ẽẽ iu
carne si uita. s uicio in

Expanded text:
t pellat vitium. Venit enim Salvator ad genuhumanum, nullum sanum invenit, id est magnus bo Apostoli suum confirmantes errorem. Sed unus homo eademque natura, a bono Deo condita bona, quae heri snon potest subjici rectae ambulationi. Tolle vero claudicationem, et videbis rectam ambulationem. Ita excluso vitio, sanata est natura. Quid autem per singula cupiscentias carnis eunt, et carnis voluptatibus delectantur, Deo placere non possunt. Vos autem. Verba ad ipsos Romanos convertit, et quod esse in carne, non vita, sed vitio in
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũ ad xp̃m futurus quupe erat orbis qͣn¬
tum ad filium dei qui serr trao. ⁊ ne de
altero orbe disputare incelligeretur: addit.
de quo. orbe loquimur. hoc addidio ne men¬
tem auditoris errare relinqueret. qum als
quereretur orbis. hunc ergo futũs nõ ange¬
lis. s rp̃o subitum clicit qd̾ ⁊ ꝓbat auctori¬
tate dauid. qui futura qĩ precerita refert.
ut pote ad missus diuinis ꝯsilils. ubi ⁊̃ futu¬
dubitetur de exaltatione. et si tm̃ de humi
dens hominem per se miserum et abiectum
s per dei gram gcaltatum. unde subdit. Tes¬

Expanded text:
ntum ad Christum. Futurus quippe erat orbis quantum ad Filium Dei qui semper erat, et ne de altero orbe disputare intelligeretur, addit de quo orbe loquimur. Hoc addit ne mentem auditoris errare relinqueret, dum alius quaereretur orbis. Hunc ergo orbem futurum non angelis, sed Christo subditum dicit, quod comprobat auctoritate David, qui futura quasi praeterita refert, utpote admissus divinis consiliis ubi omndubitetur de exaltatione: et non tantum de hdens hominem per se miserum et abjectum, sed per Dei gratiam exaltatum. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
u fine quando prelicatione helye et enoch ꝯuecten¬
tut iudei. Unde per malãchiam d̃r. Mitam uobis he¬
lẏam thesbitem qui ꝯuertet corda pr̃m ad filios. et

Expanded text:
in fine quando praedicatione Eliae et Enoch convertentur Judaei, unde per Malachiam: Mittam vobis Eliam Thesbitem qui convertet corda patrum ad filios, et
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte. Non enim
omnes grcecat sunt.
otigit dico. donec ple
causa notetur et cernimus. et sic . s. postquam in¬
trauetit. quinis isoł. predicatite helya et enoch
saluus fieret. emulando gentes. Sicut. ⁊ c̃. quasi
quasi ii. qd̃ intetim
est. quando aliquis
iudeoꝵ uix ꝯuertitur
et auertat. uolunta¬
tie cuiod erit infirie
qñ facile ꝯuertentr¬
pietatem .i. in fideli¬
seruantie cutimm. cul

Expanded text:
ex parte. Non enim omnes excaecati sunt. Contigit dico, donec plencausa notetur et terminus, et sic, scilicet postquam intraverit, omnis Israel, praedicante Elia et Enoch, salvus fieret, aemulando gentes, sic, etc., quasi diuasi vi, quod et interim est quando aliquis um vix convertitur, et avertat, voluntaquod erit in fine quando facile convertentpietatem, id est infideliservantiae cultum. Cul
Abbreviated transcription (Latin):
ac per hoc uoluntas dei est pͥma et ssĩma causa
oĩm corporalium sp̃eꝵ atq motionũ. Nichil
enĩ uisibiliter fit et sensibiliter qd non interi¬
ore inuisibili atq intelligibili aula sũmi im¬
peratoris aut iubeatur aut per mittatur scd̾
angłi dicant᷑. qũ leuia nuntiare muittuntur.
qñ uero mittuntur ad uindc̃am. dsir iglus
ardens .i. seraphui. ⁊ hoc ẽ qd̃ ait. fa . spi. an.¬
flammã ignis. dum ad exercicium uiudicte
mittit. ut in sodoma ⁊ in aliis plurib locis.
⁊ sic̃ scd̃ litteram fituin creaturis. sic in ecc̃a
dei qui predicant uerbum dei. Ed filiũ ã. hic
Id silium autẽ

Expanded text:
Ac per hoc voluntas Dei est prima et summa causa Ac per hoc voluntas Dei est prima et summa causa omnium corporalium specierum atque motionum. Nihil enim visibiliter fit et sensibiliter, quod non de interiore invisibili atque intelligibili aula summi imperatoris, aut jubeatur, aut promittatur secunangeli dicantur quando levia nuntiare mittantur, quando vero mittuntur ad vindictam, dicuntur ignis ardens, id est seraphin, et hoc est quod ait, facit spiflammam ignis, dum ad exercitium vindictae mittit, ut in Sodoma, et in aliis pluribus locis. Et sicut secundum litteram fit in creaturis, sic in Ecclesia Dei qui praedicant verbum Dei. VERS. 8-12.-- Ad filium aute
Abbreviated transcription (Latin):
demperant. et tt̃m dicit
pr̃ de filio. hoc quidem
ingłos. pertinens qui filius facit sp̃c ce¬
lestes angelos .i. legatos suos. et etiam fiam¬
mam ignis . l seraphan qui sunt de ordine
superiori facit ministros suos. Quamus enĩ
non iudeanius apparitionem angłoꝵ. abso¬
dita est enĩ ab oculis nr̃is. et est in quadam
te. publla publica magna imperatoris deitũ
E angelos nouimus ex fide. et multis appa¬
ruissẽ legimus et tenemus. Sp̃c ã surit an¬
geli nec eo sp̃e sunt quo angłi cũ mittun¬
tur fiunt angłi. angłs ã enĩ officii nomen
ẽ nõ nature. nomen nature: sp̃e ẽ. ex eo quod
ẽ sp̃c est. go eo qd̃ agit: angłs est. sicut nom̃
nature est. hõ nom̃ officii nules. hõ enuĩ fit
miles: si miles hõ. sic eos qui erant sp̃e ꝯdi¬
ti a creatore deo. facit angłos mittendo eos¬
mumare quod iusserit. ⁊ utitur oĩb ad in¬
ꝯmutabile arbitrium siũe sue. siue bonis
ꝑeius gr̃am. siue malis ꝑ gpam uoluntate.

Expanded text:
emperant. Et iterum dicit, Pater de Filio, hoc quidem ad angelos, pertinens: qui, Filius, facit spiritus, coelestes angelos, id est legatos suos, et etiam flammam ignis, id est Seraphin qui sunt de ordine superiorum. Facit ministros suos. Quamvis enim non videamus apparitionem angelorum, abscondita est enim ab oculis nostris, et est in quadam republica magna imperatoris Dei, tamen esse angelos novimus ex fide, et multis apparuisse legimus et tenemus. Spiritus autem sunt angeli, nec eo spiritus sunt quo angeli, cum mittuntur, fiunt angeli. Angelus enim officii nomen est non naturae: nomen naturae spiritus est: ex eo quod est, spiritus est; ex eo quod agit, angelus est: sic nomen naturae est homo, nomen officii miles. Homo ergo fit miles, non miles homo: sic eos qui erant spiritus conditi a Creatore Deo facit angelos mittendo nuntiare quod jusserit. Et utitur omnibus ad incommutabile arbitrium sententiae suae, sive bonis per ejus gratiam, sive malis per propriam voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
iatetitus .i. subitanea
tribus annis et dimi
dio. ⁊ interficiemtur ab
non fuit: nec post erit. postea interficietur an¬
bonis ad pnĩam qui timbauerunt inperse¬
cutione illa. minissri ã xp̃iantiͥc gaudebt̃
illis clieb ducentes urores. et conuinia cele¬
brantes. ⁊ loca diuersi gn̾is grercentes ac di
dicerint. syue. eis. interitus. ita grauis et
sũbitus. sicut est dolor mulieris. hñtis in¬

Expanded text:
interitus, id est subitanea tribus annis et dimidio, et interficientur ab non fuit, nec post erit; et postea interficietur Anbonis ad poenitentiam qui titubaverunt in persecutione illa. Ministri autem Antichristi gaudebunt illis diebus ducentes uxores, et convivia celebrantes, et joca diversi generis exercentes ac dicdixerint, superveniet eis interitus ita gravis et subitus, sicut est dolor mulieris, vel mu
Abbreviated transcription (Latin):
bora ĩ euugłio. qd ut recte
opus est ut custocuĩas qr
tu. scis hoc ꝗd̾. om̃s. illi
qui auecsisunt ame .i.
qui recesserunt ame er
est. hũ quos memorat
fallacia ꝑleni erantisi
lumpniam facerent. s¬
postauam uidetunt se
cesserunt ame. s det dñs¬

Expanded text:
bora Evangelio, quod ut recte eo opus est ut custodias, quia, tu scis hoc quod omnes illi qui aversi sunt a me, id est qui recesserunt a me, » Hi quos memorat fallacia pleni erant. Silumniam facerent, postquam viderunt se cesserunt a me, sed det Do
Abbreviated transcription (Latin):
huerunt pro se et¬
uł proximis. ⁊ ca¬
ritatis hĩte in dñi¬
trui. et pioximum. et susinenris. Aũ
contra mala que sustinentia est spei. qr eam
facit spes głe. son enũ tarita mala possent
sustinere isi spes eos confirmaret. q̃ spes
ei bene placet. nõ ad aspectum hominsu et

Expanded text:
habuerunt pro se et proximis, et charitatis habitae in Deum et proximum, et sustinentiae habitae contra mala, quae sustinentia est spei, quia eam facit spes gloriae. Non enim tanta mala possent sustinere, nisi spes eos confirmaret quae spes ei bene placet, non ad aspectum hominum, et
Abbreviated transcription (Latin):
rllii. sirmos curarit. et opitulano . r eos qui
maiorib ferunit opes. ut tptus apło. uł archidi¬
p̾lationes ut presbiteti sunt. qui plebi docum̃ta
suurit. gn̾a linguaꝵ. ecce domim dei est. multas
scire linguas. et nota qd̃ utimum ponit illud. ꝙ¬
illi primum ponebant.

Expanded text:
qui infirmos curant; et opitulationes, id est eos qui majoribus ferunt opes, ut Titus Apostolo, vel archidisonarum praelationes ut presbyteri sunt, qui plebi documento sunt; genera linguarum. Ecce donum Dei est multas scire linguas. Et nota quod ultimum ponit illud illi primum ponebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ests fcĩ ut mortui legi .i. fi.
guratiuis ita enĩ. ħ appella¬
tur lex mortisicati dico per
incarnationis uł ꝯpletio
nem ũitatis. ad hoc estis:
mortificati legi. ut uos si¬
deat uos ẽẽ qr ip̃e ẽ. qui ex

Expanded text:
estis, ut mortui legi, id gurativis. Ita enim hic appellatur lex. Mortificati, dico, per incarnationis, vel per veritatis, ad hoc estis mortificati legi, ut vos sideat vos esse, quia ipse est qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
trie. ne ꝑ hoc nascatur ĩ dm̃a
temptatio. Nemo ergo sit as
clubitare. ut saub relicto d̾o
qui ei fuerat ꝑ delicto iratus ad ydolatriam rediit.
sꝑans aliquid de ea cui ⁊ in p̾seni offuit. ⁊ ĩ futt᷑o
gehennam ultricem generauit. ideo apłs istos hor¬
tatror fugere ab p̾dolatrie suꝑsticione .s. uł ne comi¬
darnt sapientes ydolanta cum offendiculo infir¬
moꝵ quib ydolatre uiderentur. uł ne ip̃i infirmi
ydolatre sint edendo sub ẏdoli utneranione. ⁊ pu¬
tando ydolum aliquid ẽẽ et ut fugiatis. Loqͦr
uobis. ut prudentib .i. loqͦr nob̾ altum quid̃ qr
Ipudentib et iõ uos ipsi
iudicate .u. chiligenter di¬
indicate que dico .s. hec.¬

Expanded text:
triae, ne per hoc nascatur in Deum tentatio. Nemo ergo sit assdubitare, ut Saul, relicto Deo qui ei fuerat pro delicto iratus, ad idololatriam rediit sperans aliquid de ea, cui et in praesenti obfuit, et in futuro gehennam ultricem generavit. Ideo Apostolus istos hortatur fugere ab idololatriae superstitione, scilicet ne comedant sapientes idolothyta cum offendiculo infirmorum, quibus idololatrae videntur. Vel ne ipsi infirmi idololatrae sint, edendo sub idoli veneratione, et putando idolum aliquid esse. Et, ut fugiatis, loquor vobis ut prudentibus, id est loquor vobis altum quid, quasi prudentibus. Et ideo vos ipsi judicate, id est diligenter dijudicate quae dico, sc
Abbreviated transcription (Latin):
tis. qͣuod fie ꝑ hiumilitatẽ
humulitas enĩ custodit in¬
tinere. omni temptatione ut illi non ccepẽt
infornace. qui non habent uentum superbiẽ. Pro¬
pter quod. qͣi. quia sola sacramenta non saluant:
ia qui cadit putur. et quia auxilium dei ñ¬

Expanded text:
tis, quod fit per humilitatem. Humilitas enim custodit in omni tentatione, ut illi non crepent in fornace, qui non habent ventum superbiae. Propter quod. Quasi dicat: Quia sola sacramenta non salvant, et quia qui cadit punitur, et quia auxilium Dei n
Abbreviated transcription (Latin):
omnia. ac ꝑ hec curam
ñr̃i inuicem nos agere de¬
bere. qr in uicem officiis
nt̃is indigemus. Singłi
sumus in xp̃o. singuli ã¬
sumus m̃bra. alter quid̾
ẽ m̃braĩ alteruis et ita su

Expanded text:
omnia, ac per hoc curam nostri invicem nos agere debere, quia invicem officiis nostris indigemus. Singuli sumus in Christo, singusumus membra, alter quidem est membrum alterius, et ita su
Abbreviated transcription (Latin):
ab cis gprigend̾. qͥ ĩ pt̃m suoꝵ a qͥb illi occisisunt
poiali felicitate ppolleant et in ea largitoris d̾i

Expanded text:
ab eis exigendum qui in patrum suorum, a quibus illi occisi suntporali felicitate praepolleant, et in ea largitoris Dei
Abbreviated transcription (Latin):
chil quid ergo tunc ligͣ
proderat quando in fideles
eratise quid in quama pro¬
destͤ msi loqͣr uobis. aut
reuelatione . s. ut exponã
uobis reuelationem. Re

Expanded text:
ihil. Quid ergo tunc lingua proderat, quando infideles eratis? Quid, inquam, prodest, ubi loquar vobis, aut in revelatione, scilicet ut exponam vobis revelationem? Re
Abbreviated transcription (Latin):
de ito dico quod sĩ loqr̃
de untelligendo et interpie¬
tatione apeaitndo .i. qui ex¬
ponit scciptireas q̃ multis
uacelligenuie hominum
ꝙ ualit ꝗd eclificationẽ
insipientium et exhorta¬
tionem. prouetoꝵ. et con¬
solationem. desolatorum
ideo item meliuus est apłe¬
tare. quam loqui lingua.
est loqui. sp̃n semet ip̃m.¬
eclificat qͣntũ ad se qła¬
uis a. sic apħiam lingue
preponit. tã. U olo uos
õs. lo. linguis. quod est:
loqui. quia plus ꝓdest.
quare magis uolo hoc
Nam .i. quia. maior est
ir. dignior qui ꝓpħat quã
qui loq̃s linguis nisi for¬
te interpreta .u ex ponere
ualeat quod dicit quod
raro est. interpreteturr
dico ut ecc̃a accipiat edi¬
ficationem Nunc ã¬

Expanded text:
de isto dico quod non loquitur nte intelligendo, et interpretationes aperiendo, id est qui exponit Scripturas quae multis elligentiae hominum. Quod valet ad aedificationem insipientium, et exhortationem provectorum, et consolationem desolatorum. Ideo item melius est prophetare quam loqui linguis, est loqui spiritu, semetipsedificat, quantum ad se. Quamvis autem sic prophetiam linguae praeponam, tamen volo vos omnes loqui linguis, quod est loqui, quia plus prodest. Quare magis volo hoc? Nam, id est quia, major est, id est dignior, qui prophetat, quam qui loquitur linguis, nisi forte interpretetur, id est exponere valeat, quod dicit, quod raro est. Interpretetur dico, ut Ecclesia accipiat aedificationem.
Abbreviated transcription (Latin):
S ambulant in uariate
scn. suꝑ qr transitoria amãt.
que sensualitas suggerit
scurum. et iõ minu mĩ¬
tum est. si inmauttate¬

Expanded text:
 ambulant in vanitate sensus sui, quia transitoria amant: quae sensualitas suggerit.scurum. Et ideo minus mirum est si in vanitate
Abbreviated transcription (Latin):
mentum cor .u augmetat
illos qui iam sunt corrpꝰ.
ip̃e dico tendens. in edifica¬
tionem suy qr illos qui
non sunt corpus edificat
isuam ciuitatem uł so¬
cietatem. et hoc totum
rit meniura etatis. Hoc.

Expanded text:
est augmentat illos qui jam sunt corpus. Ipse dico, tantum Dominus in aedificationem sui, quia illos qui non sunt corpus, aedificat in suam civitatem vel societatem, et hoc totum rit mensura aetatis. Hoc.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ et homines. Uel ita lege. scõres le.i .i. ap̃ dĩ¬
e̾nficent a des ut suit fcõres. non enũ ita ẽ rclłnd̾
ut dicat eos qui añ erant fcõres legis postea iusti¬
ficari s pocius sic. ut sciamꝰ alit̾ non ẽe fcores legis
nsi istificratur ut ñ uistisicatio feõnib accedat.
s ut fcõres iustificatio precedat. ut si diceret᷑ ho
mines creaburitur nõ poss intłłi ea c̾arr que añ
erãt hoĩes s ip̃a c̃atione fu̾. ut suit hoies. Sic ergo
impleant legeni. qr non facuunt ut iustifisentur
s istificantur ut fatiant. ut ĩ aliis tñ quibdam
ałr inuenitur ut cum d̾x facientes bonum honora¬
buitur. et homines libetabintur. Intelligitur e¬
quidem honor accedete iam bonis ⁊ librato ilł qͥ iam
Cum enun egen. Sequt. Cum eñ grs

Expanded text:
Deum et homines. Vel ita lege, factores legis justifient a Deo, ut sint factores. Non enim ita est intelligendum ut dicat eos qui ante erant factores legis, postea justificari; sed potius sic, ut sciamus aliter non esse factores legis, nisi justificentur; ut non justificatio factoribus accedat, sed ut factores mines creabuntur, non possit intelligi eos creari, qui ante erant homines, sed ipsa creatione fieri ut sint homines. Sic ergo impleant legem, quia non faciunt ut justificentur, sed justificantur ut faciant. August. In aliis tamen quibusdam aliter invenitur, ut cum dicitur: Facientes bonum honorabuntur, et homines liberabuntur. Intelligitur equidem honor accedere jam bonis, et liberatio illis qui jam cut
Abbreviated transcription (Latin):
iudicari S nõne lex
sola saluao: ait.ñ qr
ñ facit iustos. et hoc ẽ.¬
buntur. Non enĩ audi¬
tores legis iusti sunt ap̃¬

Expanded text:
udicari, sed nonne lex sola salvat? ait enim, n facit justos. Et hoc abuntur. Non enim auditores legis justi sunt ap
Abbreviated transcription (Latin):
ipse tradiderat nec subditos intend̾e fabulis eoꝵ
et genealogiis quib narrant se eẽ de genere abra¬
be et dd̾. quasi eis salus debebatur. uł quib uar¬
rant se ẽẽ xp̃m non ẽẽ de dd̾. genealogus dico ĩ¬
terminatis .i. que sine t̾mino sunt. uł prohibĩ
pellasse. sic̃ et alibi cĩ dic̃ ꝓphanas ⁊ aniles fabu¬
las de uita. Quis ita nisi ħetic᷑ multũ cecꝰ erraret.
cur ergo ip̃e idem fecit. si hec ẽt̃ aniles fabulas
indicauit: cur dicit abaham duos filios huit

Expanded text:
ipse tradiderat: nec subditos, intendere fabulis eorum et genealogiis, quibus narrant se esse de genere Abrahae et David, quasi eis salus debeatur; vel quibus narrant Christum non esse de David. Genealogiis dico, interminatis, id est quae sine termino sunt, vel prohibitipellasse, sicut et alibi cum ait: Profanas et aniles fabulas devita . Quis ita nisi haereticus multum caecus erraret? Cur ergo ipse idem fecit, si haec esse aniles fabulas indicavit? Cur dicit: Abraham duos filios habuit
Abbreviated transcription (Latin):
uoctorib qm minorib
ne. doctores. alit̾ doc̾ent
quam uos nẽꝙ. subditi
intendent fabulis uide¬
narrat. uł fabulas hic dicit doctͥnam illeꝵ qui
legeni cũ gr̃a p̾clicat᷑ ẽẽ nectͣriã. qd ei dũt de le¬

Expanded text:
octoribus quam minoribus ne doctores aliter docerent quam nos: neque subditi intenderent fabulis narrat. Vel fabulas hic dicit doctrinam illorum qui legem cum gratia praedicant esse necessariam. Quod enim dicunt de le