comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis .N. etiam prophe¬
ticam suꝑ gressus est laude:
euius in conspectu dni non
solum mors. sed & uita exti¬
tit pretiosa. Moriendo nãq
proprium xꝑo sanguinem
dedit: uiuendo nichilominꝰ
cohortatione fortissima innu¬
meros cęlo martẏres acquisi¬
uit. Q uid hoc clarius sacer¬
dote: qui int̾ hominum tur¬
bas gła cęlestis conuersationis
emicuit: atq inter angłicos
cetus. & sua factus est & alioꝵ
morte conspicuus: Iustissi¬
me hic cũ patriarcha dauid
cantabat dño dõ suo. dicens.
Cor meum & caro mea. exul¬
tauerunt in dõ uiuo. Exulta¬
uit itaq cor eius in dõ uiuo:
cum morientis ac morituri
scłi uanitate despecta. totũ
se diuinis mancipauit obse¬
quiis. Exultauit & caro eiꝰ
in dõ: quȩ de hoc mundo ñ
miseri corruptione languoris.
sed piis pro religione suppli¬
ciis consecrata migrauit.
Nic est ille ȩuangelicus pat̾¬
familias. proferens de thesau¬
ro suo noua & uetera : qui ue¬
teris nouiq testamenti unũ

Expanded text:
venerabilis Cyprianus etiam propheticam ingressus est laudem, cujus in conspectu Domini non solum mors, sed et vita exstitit pretiosa; moriendo namque proprium Christo sanguinem dedit; vivendo nihilominus cohortatione fortissima innumeros coelo martyres acquisivit. Quid hoc clarius sacerdote, qui inter hominum turbas gloria coelestis conversationis emicuit, atque inter angelicos coetus et sua factus est, et aliorum morte conspicuus? Justissime hic cum patriarcha David cantavit Domino Deo suo dicens: Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deo vivo . Exsultavit itaque cor ejus in Deo vivo, cum, morientis ac morituri saeculi vanitate despecta, totum se divinis mancipavit obsequiis; exsultavit et caro ejus in Deo, quae de hoc mundo non miseri corruptione languoris, sed piis pro religione suppliciis consecrata migravit. Hic est ille evangelicus paterfamilias proferens de thesauro suo nova et vetera ; qui Veteris Novique Testamenti unum
Abbreviated transcription (Latin):
N martyrio beatissimi .N.¬
fr̃s kiñi uniuersa nobiscum
xꝑi exultat ȩccła: quam in
om̃e gaudium & cęlestis eru¬
ditione sermonis instruxit:¬
& munere triumphalis san¬
guinis decorauit. Euit enim
in eo sicut comꝑtum habemꝰ.
& contra errores diaboli spiri¬
talis sapientiȩ plenitudo: &
aduersus ꝑsecutiones mundi
xꝑiani pectoris infatigata
constantia. Quis non huiꝰ¬
modi uirum quantis ualet
preconiis prosequat᷑ : cuius
eloquentia inspirata diuini¬
confutauit: Uere hic mira¬
bilis atq omĩum ubiq stu¬
diis celebrandus: quẽ sc̃itas
sacerdotem. peritia doctorẽ.
fides martyrem consecrauit.
Pretiosa inquit dauid in

Expanded text:
n martyrio beatissimi Cypriani universa nobiscum Christi exsultat Ecclesia, quam in omne gaudium, et coelestis eruditione sermonis instruxit, et munere triumphalis sanguinis decoravit; fuit enim in eo, sicut compertum habemus, et contra errores diaboli spiritalis sapientiae plenitudo, et adversus persecutiones mundi Christiani pectoris infatigata constantia. Quis non hujusmodi virum quantis valet praeconiis prosequatur, cujus eloquentia inspirata diviniconfutavit? Vere hic mirabilis atque omnium ubique studiis celebrandus, quem sanctitas sacerdotem, peritia doctorem, fides martyrem consecravit. Pretiosa, inquit Da
Abbreviated transcription (Latin):
OTANDŨ
karissimi. qͦ¬
de causa cele¬
bretur festi
quirinus. habebat filiam
papam. in carcere clausum.
sepissime ad carcerem. ubi
beatus papa alexander ca¬
tenis tenebatur ligatus. & de
osculabatur catenas. quibus¬
ob gr̃am recuperandȩ sani¬
tatis. Cui beatus alexander
culari catenas has: sed que¬
& inde recipies sanitatem.
ueniens: narrauit ei sicut
audierat a prefato papa.
Quod audiens pater puellȩ:
misit iherusolimã nuntios.
qui perquirerent carcerem
ilico recepit sanitatem. Sicq
beatus alexander exiens de

Expanded text:
otandum harissimi, qude causa celebretur festivQuirinus, habebat filiam papam in carcere clausum psaepissime ad carcerem, ubi beatus Alexander catenis tenebatur ligatus, et osculabatur quotidie catenas quibuob gratiam recuperandae sanitatis. Cui beatus Alexander culari has catenas, sed quae et recipies sanitatem. udiens, narravit patri suo, sicut audivit a praefato papa. Quod audiens pater puellae misit Hierosolymam nuntios, qui perquirerent carcerem eosculans, illico recepit sanitatem, sicque beatus Alexander exiens de
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando nos ser¬
monibus : aliqͣn¬
do uͦ operibus am¬
monet. Ipsa & enun facta eius
precepta sunt: quia dum
aliquid tacitus facit: quid
agere debeamꝰi innotescit.
fcce enim binos in predicati¬
onem discipłos mittit: quia
duo sunt precepta ka¬
ritatis. dĩ uidelicet amor. &
proximi: & minus quã int̾¬

Expanded text:
aliquando nos sermonibus, aliquando vero operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, et minus quam int
Abbreviated transcription (Latin):
genitus gignenti coet̾nus.
Sed ut mediator daretur no¬
bis: ꝑ ineffabilem gram uer¬
bum caro factum est: & ha¬
bitauit in nobis.¬

Expanded text:
genitus gignenti coaeternus: sed ut mediator daretur nobis, per ineffabilem gratiam Verbum caro factum est, et habitavit in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
N auigantib enim nobis ꝑ
hoc mare magnũ & spaciosũ
in quo sunt reptilia quorũ
ñ est numerus. animalia pu¬
silla & magna id est diuersa
genera inimicoꝵ. qui scdđm
nr̃arum uirium quantitatẽ
compensato nobiscũ agone lu¬
ctantur. In huius mundi
itaq pelago ualde nobis ꝑti¬
mescendum ẽ. ne nauẽ nr̃am
aut procella tempestatis arri
piat. aut fluctus absorbeat:
aut in ȩternam predã pirata¬

Expanded text:
Navigantibus enim nobis per Navigantibus enim nobis per hoc mare magnum et spatiosum, in quo sunt reptilia, quorum non est numerus, animalia pusilla et magna, id est diversa genera inimicorum, qui secundum nostrarum virium quantitatem compensato nobiscum agone luctantur. In hujus mundi itaque pelago valde nobis pertimescendum est, ne navem nostram aut ppiat aut fluctus absorbeat, seu in eternam predam
Abbreviated transcription (Latin):
D icit sermo diuinus. Ne
laudaueris hominẽ in uita
sua: tanquã si diceret. lauda
post uitam: magnifica post
consummationẽ. Duplici
enum ex causa utilius est ho¬
minũ magis memoriȩ lau¬
dem dare. quã uitȩ : ut illo
potissimũ tempore merita
sc̃itatis extollas: quando nec
laudantẽ adulatio nocet.
nec laudatũ temptet elatio.
Lauda gͦ post periculum:
predica securum. Lauda ñ
nauigantis felicitatem: sed
cum ꝑuenit ad portũ. Lau¬
da ducis uirtutem: sed cũ
ꝑductus est ad triumphum.
Nuis autẽ uiuens tuto iiI¬
possit ac sine trepidatione
laudari: qui & de preterito
meminit se habere quod do
leat: & de futuro uidet sibi
suꝑesse quod timeatͤ Quis
uero in hoc corpusculo posi¬
tus debeat sibi quic quã uen¬
dicare de meritis. quos iterũ
demonũ infestatio uelut la¬
tronum obsidet multitudo:
quib ꝑ om̃s uias supplanta¬
tores inuisi animarum la¬
queos tendunt innumerabi
lium mortib expauescendoᷤᷤ:

Expanded text:
Dicit sermo divinus: Ne Dicit sermo divinus: Ne laudes hominem in vita sua ; tanquam si diceret: lauda post vitam, magnifica post consummationem. Duplici enim ex causa utilius est hominum magis memoriae laudem dare, quam vitae, ut illo potissimum tempore merita sanctitatis extollas, quando nec laudantem adulatio movet, nec laudatum tentat elatio. Lauda ergo post periculum; praedica securum; lauda non navigantis felicitatem, sed cum pervenit ad portum; lauda ducis virtutem, sed cum perductus est ad triumphum. Quis autem vivens tuto possit, ac sine trepidatione laudari, qui et de praeterito meminit se habere quod doleat, & de futuro videt sibi superesse quod timeat? Quis vero hominum in hoc corpusculo positus, debeat sibi quicquā vendicare de meritis, quorum iter dæmonum infestatio, velut latronum obsidet multitudo, quibus omnes dies supplantatores inuisi animarum, laqueos lium moribus expavescendos?
Abbreviated transcription (Latin):
ac beatissimi
istius patris
cerpsisse est: cum siquidem
uirtutum eius gr̃a ñ sermo¬
nibus exponenda sit. sed
operib comprobanda. Cũ
enim dicat scriptura. gła
patris est filius sapiens: qͣn¬
tȩ huius sint głȩ. qui tan¬
torum filiorum sapientia
& deuotione lȩtatur: In
ipse nos genuit. Quicquid¬
hic igitur in hac sc̃a plebe
potest ẽẽ uirtutis & gratiȩ:
de hoc quasi quodam fonte
lucidissimo omium riuuloꝵ.
puritas emanauit. Et enim
quia castitatis pollebat ui¬
gore. quia abstinentiȩ glori¬
abatur angustiis. quia blan¬
dimentis erat preditus len¬
tatis. omĩum eiuium in dm̃
prouocauit affectum: quia
pontificis amministratione
fulgebat: plures e discipulis
reliquit sui sacerdotii suecesso¬
in hac die quam nobis beati
patris nr̃i huius ad parads̃¬
sum transitus exultabilem
reddit: presentis psalmi uer¬
siculum decantauimꝰ. In me¬
moria eterna erit iustus.
Digne enim in memoriã uer¬
titur hominũ: qui ad gau¬
dium transiit angłorum.

Expanded text:
ac beatissimi istius Patris cerpsisse est; siquidem virtutum ejus gratia non sermonibus exponenda est, sed operibus comprobanda; cum enim dicat Scriptura: Gloria patris est filius sapiens , quantae hujus sunt gloriae, qui tantorum filiorum sapientia et devotione laetatur? In ipse nos genuit . Quidquid igitur in hac sancta plebe potest esse virtutis, et gratiae, de hoc quasi quodam fonte lucidissimo omnium rivulorum puritas emanavit. Etenim quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiae gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat praeditus lenitatis, omnium civium in Deum provocavit affectum; quia pontificis administratione fulgebat, plures discipulos reliquit sui sacerdotii successoin hac die, quam nobis beati Patris nostri hujus ad paradisum transitus exsultabilem reddit, praesentis psalmi versiculum decantavimus: In memoria aeterna erit justus . Digne enim in memoriam vertitur hominum, qui ad gaudium transiit angelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
mitas. Sed que mad modũ
si statua cuiuslibet solubi¬
lis metalli aut igne liques¬
ceret. aut contereretur in
puluerem. aut confunderet᷑
in massam. & eam uellet ar¬
tifex rursus ex illius materie
quantitate reparare nichil
inter esset ad eius integrita¬
tem quȩ particula materie
eui menbro statuę redderet᷑.
dum tam̃ totum ex quo con¬
stituta fuerat resumeret: ita
ds̃ mirabilit̾ atq ineffabilit᷑.
artifex de toto quo caro no¬
stra constiterat. eam mira¬
bili & ineffabili celebritate
restituet: nec aliquid attine¬
bit ad eius redintegrationẽ
utrum capilli ad capillos
redeant. & ungues ad un¬
gues. an quicquid eorum
perierat mutetur in carnẽ.
& in partes alias corporis
reuocetur: curante artifi¬
cis prouidentia. ne quid in¬
decens fiat. Nolite ergo ti¬
mere: multis passerib plu¬
ris estis. Non plures estis
legendum quod ad compa¬
rationem numeri pertinet:
sed pluris estis. hoc est maio¬
ris apud dm̃ meritũ digni¬

Expanded text:
mositas. Sed quemadmodum mositas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli, aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerit resumeret: ita Deus, mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra constiterat, eam mirabili et ineffabili celeritate restituet, nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carnem, et in partes alias corporis revocetur, curante artificis providentia, ne quid indecens fiat. Nolite ergo timere, multis passeribus pluris estis. Non plures estis, legendum, quod ad comparationem numeri pertinet, sed pluris estis, hoc est majoris apud Deum meriti, digni
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ curare numerantis in¬
tendit excubiam: sed cui
cognita sunt omĩa. quasi nu¬
merata sunt omnia. Bene
autẽ numerata dicuntur:
quia quȩ uolumus seruare
numeramꝰ. Ubi immensam
dĩ erga homines ostendit ꝓ¬
uidentiam. & in effabilem
signat affectum: quo
& parua etiam ociosaq di¬
cta eius scientiam non fu¬
giant. Derident intelligen¬
tiam ȩccłasticam in hoc lo¬
co qui carnis resurrectionẽ
negant: quasi nos ipsam ter¬
renam materiã quȩ disce¬
dente anima fit cadauer.
ita resurrectione reparan¬
dam dicamus: ut ea quȩ
dilabunt᷑ in alias atq ali¬
as aliarum rerum species
formasq uertunt᷑. quãuis
ad corpus redeant ita di¬
lapsa sunt. ad easdem qͦq
corporis partes ubi fueruis
redire necesse sit. Alioqͥn
si capilli s capitis redit. qđ
Itam crebra tonsura detra¬
xit. si unguib quod totiens
dempsit exsectio immodera¬
ta & indecens cogitationib
& ideo resurrectionẽ carnis
ñ credentib oecurrit infor¬

Expanded text:
Deus curae numerantis inDeus curae numerantis intendit excubiam, sed cui cognita sunt omnia, quasi numerata sunt omnia. Bene tamen numerata dicuntur, quia quae volumus servare numeramus. Ubi immensam Dei erga homines ostendit providentiam, et ineffabilem signat affectum quod et parva etiam otiosaque dicta ejus scientiam non fugiant. Derident intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos ipsam terrenam materiem quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparandam dicamus, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt redire necesse sit. Alioquin si capillis capitis redit, quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit infor
Abbreviated transcription (Latin):
delitas. nec illoꝵ. ualeat si¬
mulatio durare: dñmq po¬
tius qui semꝑ uideat placan¬
dum dñm qui semꝑ punire.
uel liberare queat ẽẽ tunen¬
aum. N onne quinq passe¬
res ueneunt dipondio: & unꝰ
ex illis ñ est in oblunone co¬
ram do Si minutissima
inquit animalia & quelibet
que ꝑ aera ferunt᷑ uolatilia
ds̃ obliuisci ñ potest. uos qͥ
ad imaginem facti estis crea¬
toris non debetis terreri ab
his qui occidunt corpus:
quia qui irrationabilia gu¬
bernat. rationabilia curare
ñ desinit. D iponduis quo
quinq passeres ueneunt id
est uendunt᷑. genus est pon¬
deris leuissimi ex duob assi¬
bus compositi. Querit fortas¬
se aliquis quomodo dicat
apłs. numquid de bobus eu¬
ra est dõ : cum utiq bos pas¬
sere pretiosior existat. Sed
aliud cura: aliud uero sei
entia est. Deniq numerus
capillorum de quo conseq̃n¬
ter ait. sed & capilli capitis
ur̃i om̃s numerati sunt. ñ
in actu computationis acci

Expanded text:
delitas, nec illorum valeat sidelitas, nec illorum valeat simulatio durare. Domino potius qui semper videat placendum, Dominum qui semper punire vel liberare queat, esse timendum. Nonne quinque passeres veneunt dipondio, et unus ex illis non est in oblivione coram Deo? Si minutissima, inquit, animalia, et quae quolibet per aera feruntur volatilia Deus oblivisci non potest, vos qui ad imaginem facti estis Creatoris, non debetis terreri ab iis qui occidunt corpus, quia qui irrationabilia gubernat, rationabilia curare non desinit. Dipondius quo quinque passeres veneunt, id est venduntur, genus est ponderis levissimi, ex duobus assibus compositi. Quaerit fortasse aliquis, quomodo dicat Apostolus: Nunquid de bobus cura est Deo ? cum utique bos passere pretiosior existat. Sed aliud cura, aliud vero est scientia. Denique numerus capillorum de quo consequenter ait: Sed et capilli capitis vestri omnes numerati sunt, non in actu computationis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
& in preceps ruente. Et intẽ¬
pli construetione legimus.
Texit quoq domum laquea¬
ribus cedrinis: & ȩdificauit
tabulatũ suꝑ omnẽ domum
quinq cubitis altitudinis.
Ergo predicabit᷑ in tectis. cun
bus ñ habent ampluis quid
contra illos agant: ergo suꝑ¬
uaeua furiunt insania. qui
mortua martyrum menbra
feris auibusq discerpenda ꝓ¬
iciunt. uel in auras extenuari.
uel in undas solui. uel ꝑ flam¬
mas in cinerem faciunt redi¬
gi: cum nequaquã omĩpoten¬
ti dõ quin ea resuscitando ui¬
uificet obsistere possint. Ti¬
mete eum: qui postquã ocei¬
derit habet potestatẽ mitte¬
re in gehennam. Quia duo
sunt genera ꝑsecutorũ. unũ
palam sȩuientium. alterum
fic̾te fraudulent̃q blandien¬
tium. contra utrumq nos
munire atq instituere uo¬
lens saluator. & supra ab hy¬
pocrisi phariseorũ attendere.
& hic ã carnificum cede pre¬
cepit ñ timere: quia uidelicet
post mortem. nec horum eru¬

Expanded text:
et in praeceps ruente. Et in temet in praeceps ruente. Et in templi constructione legimus: Texit quoque domum laquearibus cedrinis, et aedificavit tabulatum super omnem domum quinque cubitis altitudinis. Ergo praedicabitur in tectis, cuncbus, non habent amplius quid contra illos agant, ergo supervacua furiunt insania, qui mortua martyrum membra feris avibusque discerpenda projiciunt, vel in auras extenuari, vel in undas solvi, vel per flammas in cinerem faciunt redigi, cum nequaquam omnipotentiae Dei quin ea resuscitando vivificet obsistere possint. Timete eum qui postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam. Quia duo sunt genera persecutorum, unum palam saevientium, alterum ficte fraudulenterque blandientium: contra utrumque nos munire atque instituere volens Salvator, et supra ab hypocrisi Pharisaeorum attendere, et hic a carnificum caede praecipit non timere, quia videlicet post mortem nec horum cru
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. Attendite ne emula¬
mini simulatores: quia ueni¬
et profecto tempus in quo &
ur̃a uirtus omnib & eorum
reuelet᷑ hy pocrisis. Uerum
quod sequitur. qm̃ quȩ in te¬
nebris dixistis. in lumine di¬
centur. & quod in aurem lo¬
cuti estis in cubiculis. predi¬
cabitur in tectis: ñ solum in
futuro quando cuncta cordi¬
um abscondita proferuntur
ad lumen. sed in presenti tẽ¬
pore potest congruerrẽ acci¬
pi. qm̃ que int̾ tenebras quon¬
dam pressurarũ circumquaq
umbras uel locuti uel passi st̃
apłi. nunc clarificata ꝑ orbẽ
eccła lȩtis eorum actibus pu¬
blice predicant᷑. Sane quod
ait predicabitur in tectis. iux¬
ta morem ꝓuintiȩ palestinȩ
loquitur. ubi solent in tectis
residere. Non enim tecta no¬
stro more culminib sublima¬
ta: sed plano scemate fiunt
ȩqualia. Unde lex precipit.
ut qui nouam domũ ȩdifica¬
ret. murum tecti poneret in
gyro: ne funderetur ibi san¬
guis innoxius. labente aliquo

Expanded text:
sensus: Attendite ne aemulesensus: Attendite ne aemulemini simulatores, quia veniet profecto tempus in quo et vestra virtus omnibus et eorum reveletur hypocrisis. Verum quod sequitur: Quoniam quae in tenebris dixistis, in lumine dicentur, et quod in aure locuti estis in cubiculis, praedicabitur in tectis, non solum in futuro, quando cuncta cordium abscondita proferentur ad lucem, sed et in praesenti tempore potest congruenter accipi. Quoniam quae inter tenebras quondam pressurarum carcerumque umbras vel locuti vel passi sunt apostoli, nunc clarificata per orbem Ecclesia, lectis eorum actibus publice praedicantur. Sane quod ait, Praedicabitur in tectis, juxta morem provinciae Palestinae loquitur, ubi solent in tectis residere. Non enim tecta nostro more culminibus sublimata, sed plano schemate faciunt aequalia. Unde lex praecepit ut qui novam domum aedificaret, murum tecti poneret in gyro, ne funderetur ibi sanguis innoxius, labente aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
est hy pocri¬
⁊ sis. Ad hoc
fermentũ
ꝑtinent omĩa quȩ recum¬
bens apud phariseum supe¬
rius disputauerat: de quo
& apłs precepit. Itaq epu¬
lemur. ñ in fermento mali¬
sicut modicum fermenti to¬
tam farinȩ eui inicit᷑ mas¬
sam corrumpit. unuersãq
mox consparsionem suo sa¬
pore commaculat: sic nimi¬
rum simulatio cuius semel
animum imbuerit. tota uir¬
tutum sinceritate & uerita¬
te fraudabit. N ichil autem
oꝑtum est quod ñ reuelet᷑:
neq absconditũ quod non
seiatur. Et quomodo in pre¬
senti scło multorum dui latet
hs pocrisis: Ergo de futuro
tempore intelligendum est:
quando iudicabit ds̃ occulta
hominum. Nam sicut unus
amicorum beati iob ue¬
rissime dixit. laus impi¬
orum breuis est: & gaudium
hy pocritȩ ad instar puncti.
Si ascenderit usq ad cęlum
suꝑbia eius: & caput eius nu¬
bes tetigerit. quasi sterquili¬
nium in fine ꝑdetur. In fine
inquit perdetur: qui in pͥn¬
cipio florere uidebat᷑. Est gͦ

Expanded text:
est hypocrisis. Ad hoc fermentum pertinent omnia quae recumbens apud Pharisaeum superius disputaverat. De quo et Apostolus praecipit: Itaque epulemur, non in fermento vsicut modicum fermenti totam farinae cui injicitur massam corrumpit, universamque mox conspersionem suo sapore commaculat, sic nimirum simulatio, cujus semel animum imbuerit, tota virtutum sinceritate et veritate fraudabit. Nihil autem opertum est quod non reveletur, neque absconditum quod non sciatur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum diu latet hypocrisis? Ergo de futuro tempore intelligendum, quando judicabit Deus occulta hominum. Nam sicut unus amicorum beati Job verissime dixit: Laus impiorum brevis est, et gaudium hypocritae ad instar puncti, si ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur . In fine, inquit, perdetur, qui in principio florere videbatur. Est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdidit hominũ noxioꝵ: ut manifesta¬
to periculo excitaret᷑ diligentia cau¬
tionis. Non sufficiat qͦd actũ ẽ. sed
eadem inquisitio ꝑseueret: quȩ hoc
auxiliante dño consequet᷑. ut ñ solũ
qͥ recti sunt incolumes ꝑseuerent: sed
etiã multi qͥ diabolica seductione de¬
cepti st̃ ab errore reuocent᷑. Ur̃ȩ autẽ
orationes & elemosinȩ atq ieiunia mi¬
sericordi dõ ꝑ banc ipsã deuotionem¬
sacratius offerent᷑: cũ etiã hoc opus
fidei ad omĩa officia pietatis accesse
mus: sabbato autẽ apud beatissimum
experimus & credimꝰ ꝓ cõmendatis si¬
bi a dño ouib indesinent pastorales
p̃tendit excubias: exoraturꝰ dep̃catio¬
nib suis ut ȩccl̃a dĩ quȩ ipsius ẽ p̃dica¬
tionib instituta. ab om̃i errore sit li

Expanded text:
prodidit hominum noxiorum, ut, manifestaprodidit hominum noxiorum, ut, manifestato periculo, excitaretur diligentia cautionis. Non sufficiat quod actum est, sed eadem inquisitio perseveret: quae hoc, auxiliante Deo, consequetur, ut non solum qui recti sunt incolumes perseverent, sed etiam multi qui diabolica seductione decepti sunt, ab errore revocentur. Vestrae autem orationes et eleemosynae atque jejunia misericordi Deo per hanc ipsam devotionemsacratius offerentur, cum etiam hoc opus fidei ad omnia officia pietatis accessermus; sabbato autem apud praesentem bexperimur et credimus, pro commendatis sibi a Domino ovibus indesinenter pastorales praetendit excubias: exoraturus deprecationibus suis ut Ecclesia Dei, quae ipsius est praedicationibus instituta, ab omni errore sit li
Abbreviated transcription (Latin):
laqueos incidatis. Qui sciens quod
primũ uirũ mulieris ore seduxerit.
perq femineã credulitatẽ om̃s homi¬
nes a paradisi felicitate deiecerit. ur̃o
nc̃ quoq sexui securiore insidiat᷑ astu¬
tia: ut eos quib potuerit ꝑ ministros
suȩ falsitatis illudere. & fide spoliet ꝙ
Ipudore. Illudi quõq uos dilectissimi
obsecrans moneo. ut si cui ur̃m in no¬
tuerit ubi habitent. ubi doceant. qͦs
frequentent. & in quoꝵ societate re¬
quiescant. nr̃e sollicitudini fidelit̃ in¬
dicetis: qͥa parũ ꝓdest unicuiq qͦd ꝓ
si cũ alios capi intelligit non mouet᷑.
Contra cõmunes hostes ꝓ salute cõ¬
muni una om̃iũ debet esse uigilan¬
tia: ne de alicuiꝰ menbri uulnere etiã
alia possint menbra corrũpi. Et qui
tales ñ ꝓdendos putant. in iudicio
xp̃i inueniant᷑ rei de silentio: etiam
& contra seuissimos animarũ bostes
om̃iũ fideliũ cura consurgat. Ideo enĩ
misericors ds quancdã nobis partem

Expanded text:
laqueos incidatis. Qui sciens quod laqueos incidatis. Qui sciens quod primum virum mulieris ore 51 seduxerit, perque femineam credulitatem omnes homines a paradisi felicitate dejecerit, vestro nunc quoque sexui securiore insidiatur astutia, ut eas quas sibi potuerit per ministros suae falsitatis illicere, et fide spoliet et pudore. Illud quoque vos, dilectissimi, obsecrans moneo, ut si cui vestrum innotuerit ubi habitent, ubi doceant, quos frequentent, et in quorum societate requiescant, nostrae sollicitudini fideliter indicetis: quia parum prodest unicuique quod,si cum alios capi intelligit non movetur. Contra communes hostes pro salute communi una omnium debet esse vigilantia, ne de alicujus membri vulnere etiam alia possint membra corrumpi, et qui tales non prodendos putant, in judicio Christi inveniantur rei de silentio, etiam et contra saevissimos animarum hostes omnium fidelium cura consurgat. Ideo enim misericors Deus quamdam nobis partem
Abbreviated transcription (Latin):
dũ facinus fuerat ꝑpetratũ: puella scili¬
cet ut multũ decennis. & duȩ mulie¬
res quȩ ipsã nutrierant & huic sceleri
p̃parant. Presto erat etiã adolescentu¬
standi criminis ordinator. Om̃iũ hoꝵ
par fuit. & una confessio: & patefactũ
est execramentũ qͦd aures nr̃e uix
ferre potuert̃. De quo ne aptiuis loqͤn¬
tes castos offendam᷑ auditus. gestorũ
docum̃ta sufficiunt. Quib plenissime
docet᷑ nullã in hac secta pudicitiam.
nullã honestatẽ. nullã reperiri penit᷑
castitatẽ. in qua lex ẽ mendaciũ. dia¬
bolus religio. sacrificiũ turpitudo.
Hos itaq homines dilectissimi per
omĩa execrabiles atq pestiferos qͦs
aliarũ regionũ ꝑturbatio nobis in¬
tulit crebriores: ab amicitia uestra
penitus abdicate. Uosq p̃cipue muli¬
eres a taliũ noticia & colloquus absti¬
nete: ne dũ fabulosis narrationibus
incaut᷑ delectat᷑ auditus: in diaboli

Expanded text:
dum facinus fuerat perpetratum, puella scilidum facinus fuerat perpetratum, puella scilicet ut multum decennis, et duae mulieres, quae ipsam nutrierant, et huic sceleri praepararant. Praesto erat etiam adolescentustandi criminis ordinator. Horum omnium par fuit et una confessio, et patefactum est exsecramentum quod aures nostrae vix ferre potuerunt. De quo ne apertius loquentes castos offendamus auditus, gestorum documenta sufficiunt, quibus plenissime docetur nullam in hac secta pudicitiam, nullam honestatem, nullam penitus reperiri castitatem; in qua lex est mendacium, diabolus religio, sacrificium turpitudo. CAP. V. Hos itaque homines, dilectissimi, per omnia exsecrabiles atque pestiferos, quos aliarum regionum perturbatio nobis intulit crebriores, ab amicitia vestra penitus abdicate; vosque praecipue, mulieres, a talium notitia et colloquiis abstinete: ne dum fabulosis narrationibus incautus delectatur auditus, in diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
rare ꝑlongũ est. Superat enĩ uerboꝵ
copiã criminũ multitudo. Ex quibus
ad indicandũ patica sufficiunt: ut de
his quȩ audieritis etiã illa quȩ uere¬
cunde pret̃mittimꝰ estimetis. De sacris
tam̃ eoꝵ quȩ apud illos tã obscena st̃
quã nefanda. qͦd inquisitioni nr̃e dñs
manifestari uoluit ñ tacem: ne qͥsquã
putet nos de hac re dubiȩ famȩ. & in¬
certis opinionib credidisse. Residentib
itaq mecũ episcopis. atq p̃sbiteris ꝙ in
eundẽ consessũ. xp̃ianis uiris & nobili¬
bus conrogatis: electos & electas eorũ
uissimꝰ p̃sentari. Qui cũ de puersitate
dognatis sui. & de festiuitatũ suarũ
consuetudine multa reserassent: illud
quoq scelus qͦd eloqui uerecundũ ẽ.
ꝓdidert̃. qͦd tanta diligentia uestigatũ
est: ut nichil minꝰ credulis. nichil ob¬
trectatorib relinqueret᷑ ambiguum.
Aderant enĩ om̃s ꝑsone ꝑ quas infan¬

Expanded text:
rare perlongum est; superat enim verborum rare perlongum est; superat enim verborum copiam criminum multitudo. Ex quibus ad indicandum pauca sufficiunt, ut de iis quae audieritis, etiam illa quae verecunde praetermittimus aestimetis. De sacris tamen eorum, quae apud illos tam obscena sunt quam nefanda, quod inquisitioni nostrae Dominus manifestare voluit, non tacemus, ne quisquam putet nos de hac re dubiae famae et incertis opinionibus credidisse. Residentibus itaque mecum episcopis ac presbyteris, ac in eumdem consessum Christianis viris ac nobilibus congregatis, Electos et Electas eorum jussimus praesentari. Qui cum de perversitate dogmatis sui, et de festivitatum suarum consuetudine multa reserassent, illud quoque scelus, quod eloqui verecundum est, prodiderunt, quod tanta diligentia investigatum est, ut nihil minus credulis, nihil obtrectatoribus relinqueretur ambiguum. Aderant enim omnes personae, per quas infan
Abbreviated transcription (Latin):
arte basilidis. huiꝰ martion callet in¬
genio: hoc duce agit᷑ sabellius: hoc p̃¬
cipitat᷑ rectore fotinus: huiꝰ potestati
famulat᷑ arrius. huiꝰ sp̃ui seruit euno¬
mius. tota deniq taliũ pestiũ cohors.
hoc p̃side ab ȩccłȩ unitate discessit:
hoc magistro a ueritate descinit. Sedd
cũ in cunc̾tis puersitatib multiformẽ
teneat principatũ. arcẽ tam̃ sibi in ma¬
nicheoꝵ struxit insania: & latissimã in
eis aulam in qua se exultantius iacta¬
ret inuenit: ubi ñ uniꝰ prauitatis spe¬
ciem. sed om̃iũ simul errorũ impietatũꝙ
mixturã generalit̃ possideret. Qenĩ
in paganis ꝓfanũ. qͦd in udeis carnalib
cecũ. qͦd in secretis magicȩ artis illicitũ.
quod deniq in om̃ib heresib sacrilegũ
atq blasphemũ est: hoc in istos quasi
in sentinã quandã cũ omniũ sordiũ
concretione conflurit: unde uniuersas
eorũ impietates ac turpitudines e nar¬

Expanded text:
arte Basilides, hujus Marcion callet inarte Basilides, hujus Marcion callet ingenio, hoc duce agitur Sabellius, hoc praecipitatur rectore Photinus, hujus potestati famulatur Arius, hujus spiritui servit Eunomius; tota denique bestiarum talium cohors hoc praeside ab Ecclesiae unitate discessit, hoc magistro a veritate descivit. CAP. IV. Sed cum in cunctis perversitatibus multiformem teneat principatum, arcem tamnichaeorum struxit insania, et latissimam in eis aulam, in qua se exsultantius jactaret, invenit; ubi non unius pravitatis speciem, sed omnium simul errorum impietatumque mixturam generaliter possideret. Quod enim in paganis profanum, quod in Judaeis carnalibus caecum, quod in secretis magicae artis illicitum, quod denique in omnibus haeresibus sacrilegum atque blasphemum est, hoc in istos, quasi in sentinam quamdam cum omnium sordium concretione confluxit. Unde universas eorum impietates ac turpitudines enar
Abbreviated transcription (Latin):
inuidiȩ stimulis incitet᷑: ut quos aptis
& cruentis ꝑsecutionib impugnare ñ
sinit᷑. sub falsa xp̃iani nominis ꝓfessione
corrũpat: habens hereticos huic operi
seruientes. quos a catholica fide deu¬
os sibiq subiectos militare in castris
decipiendis primis hominib ministe¬
riũ sibi serpentis assũpsit: ita hoꝵ linguas
tatis armauit. Sed his insidiis dilectissi¬
mi pastorali sollicitudine in quantum
dñs auxiliat᷑ occurrimꝰ: & ne qͥd de sco
grege pereat p̃cauentes. pat̾nis uos denun¬
tiationib admonemꝰ: ut labia iniqua
& liniguã dolosã. a quib animã suam
ꝓpheta liberari postulat declinetis: qm̃
sermo eoꝵ sicut ait beatꝰ apls serpit ut
cancer: humilit irrepunt. blande capuiss
mollit ligant. latent̃ occidunt. Ueniuĩ
enĩ sicut saluator p̃dixit sub uestitu oui
nisi xp̃i nomine tegerent rabiem besti
in lucis se angłm transfigurat. Huius

Expanded text:
invidiae stimulis incitetur: ut quos apertis invidiae stimulis incitetur: ut quos apertis et cruentis persecutionibus impugnare non sinitur, sub falsa Christiani nominis professione corrumpat, habens haereticos huic operi servientes, quos a catholica fide devios sibique subjectos militare in castris ut decipiendis primis hominibus ministerium sibi serpentis assumpsit , ita horum linguas tatis armavit. Sed iis insidiis, dilectissimi, pastorali sollicitudine, in quantum Dominus auxiliatur, occurrimus. Et ne quid de sancto grege pereat, praecaventes, paternis vos denuntiationibus admonemus, ut labia iniqua et linguam dolosam, a quibus animam suam propheta liberari postulat , declinetis: quoniam sermo eorum, sicut ait beatus Apostolus, serpit ut cancer . Humiliter irrepunt, blande capiunt, molliter ligant, latenter occidunt. Veniunt enim, sicut Salvator praedixit, sub vestitu oviunisi Christi nomine tegerent rabiem bestiain lucis se angelum transfigurat. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
conclusa. rationabilis dõ abstinentia
dicaret᷑: ꝙ meminisset quisq ita uti
abundantia: ut & circa se abstinentior.
& circa paupes e̾ẽt effusior. Efficacissi¬
ma enĩ ꝓ peccatis dep̃catio ẽ in ele¬
mosinis atq ieunus. & uelocit ad di¬
uinas conscendit aures talib oratio
eleuata suffragiis: qm̃ sicut scriptũ ẽ
animȩ benefacit uir misericors. & ni
chil ẽ uniꝰcuiusq tã ꝓpriũ quam qͦol
impendit in ꝓximũ. Pars enĩ corpora¬
liũ facultatũ quȩ indigentib mini¬
strat᷑. in diuitias transit ȩtͣnitatis:
& illȩ opes de hac largitate pariunt᷑.
quȩ nullo usu minui. nulla potert̃
corruptione uiolari. Beati nanq mi¬
sericordes. qm̃ ipsoꝵ miserebit᷑ ds. ꝙ ip¬
se illis erit sũma p̃mii. qͥ est forma p̃¬
cepti. Inter hȩc autẽ dilectissimi oꝑa
pietatis quȩ uos dõ magis magisq
cõmendant. dubiũ non ẽ. qͦd hostis
nr̃ nocendi cupidus & peritꝰ acriorib

Expanded text:
conclusa, rationabilis Deo abstinentia, conclusa, rationabilis Deo abstinentia, dicaretur, et meminisset quisque ita uti abundantia, ut et circa se abstinentior, et circa pauperes esset effusior. Efficacissima enim pro peccatis deprecatio est in eleemosynis atque jejuniis, et velociter ad divinas conscendit aures talibus 49 oratio elevata suffragiis. Quoniam, sicut scriptum est, animae suae benefacit vir misericors , et nihil est unimpendit in proximum. Pars enim corporalium facultatum, quae indigentibus ministratur, in divitias transit aeternas, et illae opes de hac largitate pariuntur, quae nullo usu minui, nulla poterunt corruptione violari. Beati namque misericordes, quoniam ipsorum miserebitur Deus ; et ipse erit illis summa praemii, qui est forma praeceptipietatis, quae nos Deo magis magisque commendant, dubium non est quin hostis noster, nocendi cupidus et peritus, acrioribus
Abbreviated transcription (Latin):
os adiuuemꝰ. Sunt enĩ plurimi qͥ
nullã in agris. nullã in uineis. nullã
habent in oleis portionẽ: quoꝵ mo¬
pie de ea quã dñs dedit copia con¬
sulendũ ẽ: ut & ipsi nobiscũ dõ ꝓ
t̃rȩ fecunditate benedicant: & gau¬
deant possidentib fuisse donata. quȩ
etiã pauperib ac ꝓegrinis fuerint
facta cõmunia. Felix illud ẽ horreũ.
& omniũ fruc̃tuũ multiplicatione
dignissimũ: de quo egentiũ & debi¬
lium saturat᷑ ȩsuries. de qͦ releuat᷑
necessitas peregrini: de quo desideriũ
fouet᷑ infirmi. Quos ideo sub diuersis
molestuis iusticia dĩ laborare ꝑmisit: ut
& miseros ꝓ patientia. & misericordes ꝓ
beniuolentia coronaret. Huic autẽ opi
dilectissimi cũ om̃ia oportuna siit tẽ¬
pora. hoc nc̃ p̃cipue aptũ est atꝙ con¬
ueniens: in quo sc̃i patres nr̃i diuinitꝰ
inspirati. decimi mensis sanxere ieiu¬
nium: ut om̃iũ fructuũ collectione

Expanded text:
os adjuvemus. Sunt enim plurimi qui os adjuvemus. Sunt enim plurimi qui nullam in agris, nullam in vineis, nullam habent in oleis portionem, quorum inopiae de ea quam Dominus dedit copia consulendum est; ut et ipsi nobiscum Deo pro terrae fecunditate benedicant, et gaudeant possidentibus fuisse donata, quae etiam pauperibus ac peregrinis fuerint facta communia. Felix est illud horreum, et omnium fructuum multiplicatione dignissimum, de quo egentium et debilium saturatur esuries, de quo relevatur peregrini necessitas, de quo desiderium fovetur infirmi. Quos ideo sub diversis molestiis justitia Dei laborare permisit, ut et miseros pro patientia, et misericordes pro benevolentia coronaret. CAP. Idilectissimi, cum omnia opportuna sint tempora, hoc nunc praecipue aptum est atque conveniens, in quo sancti patres nostri divinitus inspirati decimi mensis sanxere jejunium, ut omnium fructuum collectione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceptionẽ tantȩ p̃parationis euehimͣ:
ita ꝓ his quoq cõmodis quȩ singuloꝵ
annoꝵ reuolutione consequimͣ ds̃ nob̃
honorandus atꝙ laudandus ẽ: qͥ sic t̾rȩ
fecunditatẽ ab inicio dedit. sic parien¬
dorũ fructuũ leges in qͥbusq germi¬
nib ac seminib ordinauit. ut nunꝗͣ
instituta desereret: sed in reb condi-¬
tis benigna conditoris administratio
ꝑmaneret. Quicqͥd gͦ ad usus homi¬
nũ segetes. uinex. oleeq pepererunt.
totũ hoc diuine bonitatis largita¬
te ꝓfluxit: quȩ elem̃toꝵ qualitate
uariata. dubios agricolarũ labores
clement̃ adiuuit: utilitatib nr̃is uen¬
ti & ymbres. frigora & estus. diesq
noctesq seruirent. Non enĩ sibi ad
effectus operũ suoꝵ ratio humana
sufficeret: nisi plantationib & riga¬
tionib solitis. dñs increm̃ta p̃beret.
Unde plenũ pietatis atq iusticiȩ ẽ:
ut de his quȩ nobis cȩlestis pater
misericordit᷑ contulit: nos quoq ali¬

Expanded text:
parat onis evehimur, ita pro iis quoque commodis quae singulorum annorum revolutione consequimur, Deus a nobis honorandus atque laudandus est, qui sic terrae fecunditatem ab initio dedit, sic pariendorum fructuum leges in quibusque germinibus et seminibus ordinavit, ut numquam sua instituta desereret, sed in rebus conditis benigna Conditoris administratio permaneret. Quidquid ergo ad usus hominum segetes, vineae, oleaeque pepererint, totum hoc divinae bonitatis largitate profluxit: quae, elementorum qualitate variata, dubios agricolarum labores clementer adjuvit, ut utilitatibus nostris venti et imbres, frigora et aestus, dies noctesque servirent. Non enim sibi ad effectus operum suorum humana ratio sufficeret, nisi plantationibus et rigationibus solitis Deus incrementa praeberet. Unde plenum pietatis atque justitiae est, ut de his quae nobis coelestis Pater misericorditer contulit, nos quoque ali
Abbreviated transcription (Latin):
ublimitas quidem dilectis¬
suni gr̃e dĩ. hoc cotidie ope¬
ratur in cordib xp̃ianis:
ut dĩne desideriũ nr̃m a t̃renis ad
cȩlestia transferat᷑. Sed etiã presens¬
uita ꝑ creatoris opem ducit᷑. & ꝑ ipsius
ꝓuidentiã sustinet᷑: quia idem largitor

Expanded text:
ublimitas quidem, dilectisimi, gratiae Dei hoc quotidie operatur in cordibus 48 Christianis, ut omne desiderium nostrum a terrenis ad coelestia transferatur. Sed etiam prvita per Creatoris opem ducitur, et per ipsius providentiam sustinetur: quia idem largitor
Abbreviated transcription (Latin):
num est sanctos angelos in ministerium mit¬
tere. et ad beneplacitum suum inferorũ
pacta cassare. Hiis quoq et alus infiniti
numeri beneficiis. que uel scripta sunt.
uel passim iugi sentiuntur affectu: pro¬
ribus fideliter inuocantibus se presto
est: et nunquam eis opitulari desistit.
Ueniant igitur ad eam iusticum basi¬
lio laudantes ac benedicentes: effectum¬
q celerem suis sanctis desideriis postu¬
lantes sine dubio ꝑcepturi. Ueniant pecca¬
tores cum theophilo tundentes rea pectora
cum interno fletu: ip̃i quoq si uere peni¬
teant desideratam penitentiam adepturi.
De quorum numero tibi assistentibus
nobis. ut subuenire iam et auxiliari
digneris imploramus. o preelecta .o sc̃a.¬
o uenerabilis et imperiosa. o clemens et
propitia domina nostra: quo possimus
recuperare et habere perpetuam grãm
filii tui iħu xp̃i domini nostri: qui cum
patre et spu sancto uiuit unus deus¬

Expanded text:
num est sanctos angelos in ministerium mitnum est sanctos angelos in ministerium mittere, et ad beneplacitum suum inferorum pacta cassare; his quoque et aliis infiniti numeri beneficiis quae vel scripta sunt, vel passim jugi sentiuntur effectu, ribus fideliter invocantibus se praesto est, et nunquam eis opitulari desistit. Veniant igitur ad eam justi cum Basilio laudantes ac benedicentes, effectumque celerem suis sanctis desideriis postulantes sine dubio percepturi. Veniant peccatores cum. Theophilo tundentes rea pectora cum interno fletu, ipsi quoque, si vere poeniteant, desideratam veniam adepturi, de quorum numero tibi assistentibus nobis ut subvenire jam et auxiliari digneris, imploramus, o praeelecta! o sancta! venerabilis et imperiosa! o clemens et propitia Domina nostra, quo possimus recuperare et habere perpetuam gratiam filii tui Jesu Christi Domini nostri, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et re
Abbreviated transcription (Latin):
secuta est dominica dies: qua theophi¬
lus quasi cum domino a mortuis re¬
surgens. episcopo se coram populo pre¬
sentauit: et rem sicut erat exposuit.
Uideres populum modo ex auditu tam
horrendi sceleris expauere: modo consi¬
derata macie. uultuq penitentis pie¬
collacrimari. Sed audito quantam et
quam celerem misericordiam fuerat cõ¬
secutus: omnes qui mala conscientia
territi pene defecerant. ad spem ueme
cum gaudio respirabant. Iam uero ut
rem breui fine concludamus: episcopo
iubente male captum cyrographum the¬
ophilus igne cremauit. Deinde suffra¬
gante clero et populo ductus ad altare:
cum sacrosanctam cominunionem de ma¬
nu episcopi ore susciperet. facie refulsit
ut sol: peractoq triduo cum laudibus
in eccłia pie matris domini per qͣm
reconciliatus fuerat: a laboribus suis bea¬
to fine quieuit. Talibus ergo factis ap¬
probatur: quia domini mater ubiq im¬
periosa est. ubiq magnifica: cui certe pro¬

Expanded text:
secuta est Dominica dies, qua Theophisecuta est Dominica dies, qua Theophilus, quasi cum Domino a mortuis resurgens, episcopo se coram populo praesentavit, et rem sicut erat exposuit. Videres populum modo ex auditu tam horrendi sceleris expavere, modo considerata macie vultuque poenitentis collacrymari. Sed audito quantam et quam celerem misericordiam fuerat consecutus, omnes qui mala conscientia territi pene defecerant, ad spem veniae cum gaudio respirabant. Jam vero ut rem brevi fine concludamus, episcopo jubente male cautum chirographum Theophilus igne cremavit. Deinde suffragante clero et populo ductus ad altare, cum sacrosanctam communionem de manu episcopi ore susciperet, facies refulsit ut sol. Peractoque deinceps triduo, cum laudibus in ecclesia piae Matris Domini, per quam reconciliatus fuerat, a laboribus suis beato fine quievit. Talibus ergo factis approbatur quia Domini Mater ubique imperiosa est, ubique magnifica, certe cui pro
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo. xp̃ianitatem abnegauit. diabo¬
lum adorauit. eiq de sua mancipatione
factum cyrographum tradidit. anulo
suo signatum. Postea uero facti peni¬
tens. multum se animi angens. quid
faceret quo se uerteret: tandem col¬
lectis fidei et spei uiribus. ad eccłiam
moria dedicatam deuenit: ubi quadra¬
ginta dierum afflictione mac̾tatus. a¬
nimo contrito nomen eius inuocabat
iugiter: ac patrocinium implorabat.
Quid multa: Respexit hunc propi¬
cia misericordie mater: et per uisionẽ
illi apparens. de impietate coarguit. ad
xp̃i confessionem reconfortauit. Con¬
solata est dolentem pollicendo ueni¬
am. et ne dubitaret de promisso. supra¬
dictum cyrographum diabolo poten¬
ter ereptum. captiuo reddidit in pignꝰ
libertatis. Quod cum euigilans supra
pectus suum positum inueniret. quam
letus extiterit. quam pio affectu uoces
exultationis et confessionis ediderit: nõ
est facile dictu. Noctem uero illam con¬

Expanded text:
diabolo Christianitatem abnegavit, diabodiabolo Christianitatem abnegavit, diabolum adoravit, eique de sua mancipatione chirographum tradidit annulo suo signatum. Postea vero facti poenitens, multumque se animo angens quid faceret, quo se verteret, tandem collectis fidei et spei viribus, confugit admoriae dedicatam, ubi quadraginta dierum afflictione mactatus animo contrito nomen ejus invocabat jugiter, ac patrocinium implorabat. Quid multa? Respexit hunc propitia misericordiae Mater, et per visionem illi apparens de impietate coarguit, ad Christi confessionem excitans. Consolata est dolentem pollicendo veniam, et ne dubitaret de promisso, supradictum chirographum diabolo potenter ereptum captivo reddidit in pignus libertatis. Quod cum evigilans supra pectus suum positum inveniret, quam laetus exstiterit, quam pio affectu voces exsultationis et confessionis ediderit, non est facile dictu. Noctem vero illam con
Abbreviated transcription (Latin):
feste declarauit ille magnus atq for
tis gabrihel: qui eam ante quam dei
mater fieret. quia futurum nouerat tã¬
ta ueneratione salutando preuenit. Hac
eadem dignitate facta est etiam imꝑiosa
scd̾m caritatem erga superos. ac suꝑ infe¬
ros per districtionem. Unde plurimia scͥp¬
ta sunt exemplorum argumenta: de qui¬
bus ad presens utrumq sufficiat memo¬
rare. Illa igitur olim in auxilio magni
patris basilii misit sanctum angelum.
et mortuum suscitauit qui male uiuẽ¬
tem pessundedit persecutorem eiꝰ iulia
quondam theophile penitentem. et se¬
suppliciter inuocantem: ab ip̃is diaboli
faucibus potenter eripuit. Sed quid
grauemur huius lapsi reparationem
paucis effari: cum audire sit operepreciũ:
Is ergo theophilus uicedominus olim cu
testatur: propter infortunia sua in tri¬
sticiam decidit. Unde contulit se ad quẽ¬
dam iudeum maleficum: eius consili-¬
um petens. Hoc mediatore locutus cum

Expanded text:
festo declaravit ille magnus atque forfesto declaravit ille magnus atque fortis archangelus Gabriel, qui eam antequam Dei mater fieret, quia futuram noverat, tanta veneratione salutando praevenit, hac eadem dignitate facta est etiam imperiosa, secundum charitatem erga superos, ac super inferos per discretionem. Unde plurima scripta sunt exemplorum argumenta, de quibus ad praesens quaedam sufficiat memorare. Illa igitur olim in auxilium magni Patris Basilii misit sanctum angelum, et mortuum suscitavit, qui male viventem pessumdedit persecutorem ejus Julianquondam Theophile, poenitentem et suppliciter invocantem ab ipsis diaboli faucibus potenter eripuit. Sed quid gravemur hujus lapsi reparationem paucis effari, cum audire sit operae pretium? Is ergo Theophilus incedens olim in pattestatur, propter infortunia sua in tristitiam cecidit, unde contulit sese ad quemdam Judaeum maleficum, ejus consilium et auxilium petens. Hoc mediatore locutus cum
Abbreviated transcription (Latin):
quam agebat non eguit: que uirum in
concipiendo non pertulit. De temperã¬
tia quoq ip̃ius superius dictum est:
que deo uirginitatis lilium in humili¬
tatis ualle produxit. Cum ergo uirtu¬
tibus supradictis facta eius plena sint
atq dicta: manifestum est non solum
attestatione angelica. sed etiam rerum ar¬
gumento. nullum genus uirtutis bea¬
tissime uirgini defuisse. De promebant
itaq uirtutes in cogitatione et affectu
cordis eius ineffabilem armoniam: qͣm
ip̃a creatrix et inhabitatrix eius sapien¬
tia delectabatur audire. Choruscabant fo¬
ris in superficie sermonis et actus: unde
merito possent homines glorificare de¬
um. et exempla salutis acciꝑe. Tali er¬
go tanteq persone. quid tandem ad hono¬
ris cumulum potuit accedere maius. eo
quod dei filium uirgo concepit: uirgo
mater edidit: Hac nempe dignitate ue¬
nerabilis facta est: tp̃is quoq sanctorum
ordinibus angłorum. Quod opere mani¬

Expanded text:
quam agebat, non egebat, quia virum in quam agebat, non egebat, quia virum in concipiendo non noverat. De temperantia quoque ipsius superius dictum est, quae Deo virginitatis lilium in humilitatis valle produxit. Cum ergo virtutibus supradictis facta ejus plena sunt atque dicta, manifestum est non solum attestatione angelica, sed etiam rerum argumento nullum virtutis beatissimae Virgini defuisse. Depromebant itaque virtutes in cogitatione et affectu cordis ejus ineffabilem harmoniam, quam ipsa creatrix et inhabitatrix ejus Dei sapientia delectabatur audire; coruscabant foris in superficie sermonis et actus, unde merito possent homines glorificare Deum, et exempla salutis accipere. Tali ergo tantaeque personae, quid tandem ad honoris cumulum potuit accedere majus: eo quod Dei Filium Virgo concepit, Virgo mater edidit, hac nempe dignitate venerabilis facta est ipsis quoque sanctorum ordinibus angelorum. Quod opere mani