comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc inse ꝑpaenitentiã puniat. seq hic di¬
iudicans inuidicabilis fiat Sed in terhaec
intueri necesse ẽ : quanta peregrinationis
nrae poena nos ꝑt̾ulit: qui in eam caecitatẽ
uenimus: ut nos metipsos ignoremus ꝓpe¬
tramꝰ mala. nectamen haec celerius de prȩ¬
hendimus uel ꝑ petrata Ex dusa quippe mens
aluce ueritatis : nil in se nisi tenebras inuenit:
Etplerũq inpeccatifoueã pedẽ porri¬
git: & nescit: Quodnimirũ desola
sustinen exilii sui caecitate patitur: quia¬
det: qi ab iilluminatione dĩ repulsa¬
& semetipsã uidere ꝑ didit: quae auctoris su
fatiẽ nona mauit: Vnde et subditur: Cur fa¬
tiẽ tuã abscondis. & arbitraris me in imicum
tuũ humanũ genus contemplationẽ lucis
intimae habuit in paradiso : sed sibimet ipsi
placenis qͦ ause recessit lumen condicoris
ꝑdidit Eiusq fatiẽ ad ligna paradiss fu¬
git : quia post culpã uidere metuebat. quẽ

Expanded text:
ut hoc in se per poenitentiam puniat, seque hic diut hoc in se per poenitentiam puniat, seque hic dijudicans injudicabilis fiat. 58. In intueri necesse est quanta peregrinationis nostrae poena nos perculit, qui in eam caecitatem venimus, ut nosmetipsos ignoremus. Perpetramus mala, nec tamen haec celerius deprehendimus, vel perpetrata. Exclusa quippe anima a luce veritatis nihil in se nisi tenebras invenit, et plerumque in peccati foveam pedem porrigit, et nescit. Quod nimirum de sola exsilii sui caecitate patitur; quia ab illuminatione Domini repulsa semetipsam videre perdidit, quae auctoris sui faciem non amavit. « Sequitur: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicuHumanum genus contemplationem lucis intimae habuit in paradiso; sed sibimetipsi placens, quo a se recessit, lumen conditoris perdidit, ejusque faciem; ad ligna paradisi fugit, quia post culpam videre metuebat quem
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ sonat: Et omnis se homolibere pec¬
cãtorẽ fatetur: Iniquũ ud dicere nonnum¬
quã erubescit Inter scelera uõ & delicta
hoc distat. Quod scelus & iã pondus pec¬
catitransit: Delictumuõ pondus peccati
non transit: Quia et cum offerri sacri¬
fitiũ ꝑ legẽ iubetur : nimirũ praecipitur
sicut ꝓpeccato. ita & iã ꝓdelicto Et non¬
nũ quam scelus in opere ẽ. Delictũ uõ ple¬
rũq. in sola cogitatione Nnde et ꝑpsalmis¬
tamdicit᷑: Delicta qui s intelligit: Quia
uidelicet peccata operis tanto citius cogi¬
noscuntur: quanto exterius uidentur: Pec¬
cata uõ cogitationis ed adintelligendũ diffi¬
cilia sunt. quo inuisibiliter ꝑpetrancur:
Quisquis igitur aeternitatis desiderio anxius
apparere uenturo uidici desiderat mundus.
tanto se subtilius nunc examinat: quantoni¬
mirũ cogitat: Attunc terrori illius liber
adsistat᷑ : et ostendi sibi exorat UIbi displic&e:

Expanded text:
peccatum sonat. Et omnis se homo libere pecpeccatum sonat. Et omnis se homo libere peccatorem fatetur; iniquum vero dicere nonnunquam erubescit. Inter scelera vero et delicta hoc distat, quod scelus etiam pondus peccati transit, delictum vero peccati pondus non transit; quia et cum offerri sacrificium per legem jubetur, nimirum praecipitur sicut pro peccato, ita etiam et pro delicto. Et nonnunquam scelus in opere est, delictum vero plerumque in sola cogitatione. Unde et per Psalmistam dicitur: Delicta quis intelligit ? Quia videlicet peccata operis tanto citius cognoscuntur, quanto exterius videntur; peccata vero cogitationis eo ad intelligendum difficilia sunt, quo invisibiliter perpetrantur. Quisquis igitur aeternitatis desiderio anxius apparere venturo judici desiderat mundus, tanto se subtilius nunc examinat, quanto nimirum cogitat, ut tunc terrori illius liber assistat, et ostendi sibi exorat ubi displicet,
Abbreviated transcription (Latin):
beo iniquitates. & peccata scelera et delic¬
pondere intelligi et aliter possit Uoca¬
re enĩ deiẽ: nos amando et eligendorespi¬
cere Pespodere autẽ nrm̃ ẽ. a mori illius
bonis operibus parere: Vbi apte additur:
Aut certe loquar. & turesponde michi: Lo¬
quimur nãq: cumeius fatiẽ ꝑ desiderium
postulamus: Responditergo deus loquen¬
tib: cũ nobisse amantib apparet: Sed
quia quisquis aeternitatis desiderio an¬
helat semetipsũ subtiliter rep̃hendens
facta sua discutit & nequid in illosit.
in quo auctoris sui fatiẽ offendat quȩ¬
rit. Recte subiungit Quantas habeo
iniquitates & peccata sceleramea etde¬
licta ostende michi: Iste in hac uita iusto¬
rũ laborẽ. ut semecipsos inueniano et
inuenientes. flendo atq corrigendo
ad meliora ꝑducant Et quamius inter
iniquitatẽ atq peccatũ nichil distare
ꝑhibeat. Iohannssapostolus ⁊ naturi
qͥait. Iniquitas percatum est limneino
pso tamen usuloquendi plus iniquitas quã

Expanded text:
et iniquitatem, inter scelera et delicpondere intelligi et aliter possit. Vocare enim Dei est nos amando et eligendo respicere. Respondere autem nostrum est amori illius bonis operibus parere. Ubi apte additur: Aut certe loquar, et tu responde mihi. Loquimur namque cum ejus faciem per desiderium postulamus. Respondet vero Deus loquentibus cum nobis se amantibus apparet. Sed quia quisquis aeternitatis desiderio anhelat, semetipsum subtiliter reprehendens, facta sua discutit, et ne quid in illo sit in quo auctoris sui faciem offendat quaerit, recte subjungit: Quantas habeo iniquitates et peccata, scelera mea et delicta ostende mihi. Iste in hac vita justorum labor est ut semetipsos inveniant, et invenientes flendo atque corrigendo ad meliora perducant. Et quamvis inter iniquitatem atque peccatum nihil distare perhibeat Joannes apostolus, qui ait: Iniquitas peccatum espso tamen loquendi usu plus iniquitas, quam
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ Quare lacero carnes meas dentib
meis. et animã meã porto inmanib meis
Idest cur uel me districte coramm inib duu¬
dico. uel quid appetã in opere ostendo siuti¬
litati ꝓximorũ nec mala iudicando. nec bona
ostendendo ꝓfitio: sed tamen iusti cum
haec dicunt Nũ quã ad prebenda ꝓximis
bona exempla defituint Inde adhuc corã
amicis suis beatus i obuit tutẽ patientiae
ues sar atteritur: et tamen abspc̃ suae recticu¬
anl noncuruatur: Derȩꝓbi nã q sensu serip¬
du et confitebicur cibi cũ benefeceris ei
n hocitiq mensiusta abiniusta discernicur
quod omii potentis dei laudẽ et interad¬
cersa continet: Quod nonͣreb frangit᷑ non
dĩcasu gloriae exterioris cadit: Sed in hoc
maris qualis cũrebus fuerit de monstrat: quae
et sine rebus robustior stat Sequitur : Uerũ¬

Expanded text:
dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? Id est, cur me vel districte coram hominibus dijudico, vel quid appetam in opere ostendo, si utilitati proximorum nec mala dijudicando, nec bona ostendendo proficio? Sed tamen justi etiam, cum haec dicunt, nunquam a praebendo proximis bono exemplo deficiunt. Unde adhuc coram amicis suis beatus Job virtutem patientiae versis atteritur, et tamen a spei suae rectitudine non curvatur. De re Et confitebitur tibi cum benefeceris ei . In hoc itaque mens justa ab injusta discernitur, quod omnipotentis Dei laudem et inter adversa confitetur, quod non cum rebus frangitur, non cum casu gloriae exterioris cadit, sed in hoc magis qualis cum rebus fuerit demonstrat, quae et sine rebus robustior stat. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
terdicat: cur internis sensib carnalia siqua fu¬
erint in me facta discutio. simeis aspectatorib:
ꝓdesse non possums Ubi et apte subditur:
et animã meã porto in manib: meis : Animã¬
ratione ostendere: Habent nãq. hoc iusti
ꝓpͥũ. Ut in omne quod dicunt. atq omne
quoda gunt: non solũ ꝓfectũ suũ. sed & iã
ꝓximorũ aedificationem quaerant: & ali¬
quando in quibusdã semetipsos diuidicant.
Vt pigros auditores ad considerandos semet¬
ipsos reuocent Aliquando bona opera os¬
tendunt : ut spectatores eorũ erubes canc
N on imitari quod uident: Nã scriptũ ẽ: Ui¬
deant urã bona opera. et glorificent patrẽ
urmñ: qui ẽ in caelis Quiigitur intentionẽ
suã ꝑ opera insinuat: animã suã in manib
portat Sed cũ iustus quisq nec se diui¬
dicando nec bona opera ostendendo uti¬
litate ꝓximorũ ꝓficit. ꝑ hoc quodegerit:
ad uerba doloris redit Vnde recte n unc

Expanded text:
te dicat: Cur internis sensibus carnalia, si qua fute dicat: Cur internis sensibus carnalia, si qua fuerint in me facta, discutio, si meis spectatoribus prodesse non possum? Ubi et apte subditur: Et animam meam porto in manibus meis. ratione ostendere. Habent namque hoc justi proprium ut in omne quod dicunt atque omne quod agunt, non solum provectum suum, sed etiam proximorum aedificationem quaerant. Et aliquando in quibusdam semetipsos dijudicant, ut pigros auditores ad considerandos semetipsos revocent. Aliquando bona opera ostendunt, ut spectatores eorum erubescant non imitari quod vident. Nam scriptum est: Videant vestra bona opera, et glorificent Patrem vestrum, qui est in coelis . Qui igitur intentionem suam per opera insinuat, animam suam in manibus portat. Sed cum justus quisque nec se dijudicando, nec bona opera ostendendo, utilitati proximorum proficit, per hoc quod egerit, ad verba doloris redit. Unde recte nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Quiplerũq siqua in se quam libet car¬
nalia et de prachendunt: Haec internis
sensib retractantes uehementer inse¬
metipsis in sequantur. a fflictione se
conterunt. magnisq crutiatib uel mini¬
ma in se praua duudicant: atq haec per
paenitentiã dampnant Quod id circo
agunt ut in conspectũ aeterniiudicis
& ipsi inueniri in quantũ ẽ possibile iire¬
prebensibiles debeant: & hu qui eos sicse
uidicare conspitiunt emendare semetip¬
sos aculpis grauiorib in ardescant: Quod
uidelicet beatus iob coram amicis suis tẽ¬
poralẽ gloriã tenentibus. & transeuntia
bona laudantib fecerat: sed tamen
eorũ sensũ ad cognoscendam utilitatẽ
flagellisui ꝑducere non ualebat.
Ot scilicet pensare possent. quod non
solũ ꝓspera omnp̃s deus tribueret: sed
non nui quã & iã aduersa ꝓpitius r¬
rogaret Unde bene nunc dicit Qua¬
re lacero carnes measi dentib: meis. Acsipaten¬

Expanded text:
Qui plerumque, si qua in se quamlibet leviter carQui plerumque, si qua in se quamlibet leviter carnalia esse deprehendunt, haec in internis sensibus retractantes, vehementer in semetipsis insequuntur, affliconterunt, magnisque cruciatibus vel minima in se prava dijudicant, atque haec per poenitentiam damnant. Quod idcirco agunt, ut in conspectu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum est possibile, irreprehensibiles debeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt emendare semetipsos a culpis culpis gravioribus inardescant. Quod videlicet beatus Job coram amicis suis temporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibus, fecerat; sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare possent quod non solum prospera omnipotens Deus tribueret, sed nonnunquam etiam adversa propitius irrogaret. Unde bene nunc dicit: Quare lacero carnes meas dentibus meis? Ac si aper
Abbreviated transcription (Latin):
nis atq inuisibilibus intelligere potuit :
Vnde recte & iam scriptũ ẽ: Omnis ho¬
mo qui comederit uuã a cerliã obstu.
pescent denteseius Quidnãq a cerba¬
uua. nisi peccatũ ẽ: Oua quippe acer¬
ba ẽ: fructus ante tempus Quis quis
enim p̃sentis uitae delectationib sati¬
ari desiderat: quasi fructus ante tem¬
pus comedere festinat: Qui igitur
uuam a cerbã comedit. denteseius
obstupescunt: quia qui p̃sentis mundi deleo¬
catione pascaitur. incerni euissensus ligantur.
ut lam spiritalia mandere. idest intelliģe¬
re nequeant: uia unde mexterioribus
deetati sunt: in de inintimis obstupescunt:
Etdũ peceato amina pascitur. panẽ uusticiȩ
edere nonualet: Qm̃ ligati dences expeo¬
cati consuetudine iustã quodintus sapit
edere nequa quã possunt: Hoc ignar
loco quia dences ut diximus internossen¬
sus accipimus : Considerare magno pe
re quid agere uisti solent. debemus :

Expanded text:
nis atque invisibilibus intelligere potuit. nis atque invisibilibus intelligere potuit. Unde recte etiam scriptum est: « Omnis homo qui comederit uvam pescent dentes ejus . Quid namque uva acerba nisi peccatum est? Uva quippe acerba est fructus ante tempus. Quisquis enim praesentis vitae delectationibus satiari desiderat quasi fructus ante tempus comedere festinat. Qui igitur uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesentis mundi delectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur, ut jam spiritalia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes, ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt. Hoc igitur loco, quia dentes, ut diximus, internos sensus accipimus, consre quid agere justi soleant debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatores. aliquando uõ interni accipisen¬
sus solent: De sõĩs enim predicatoribus spon¬
sae dictũ ẽ: Dentes tui sicut gregestonsa¬
rũ : quae ascenderunt delauaero  nde
et uni eorũ ostensis in figura gentib dicit᷑ :
macta et manduca. idest uetustatẽ earũ
contere : et in corpus a ecclesiae uidelicet
intua menbra conuerce : Rursũ quiaden¬
tes interiores sensus accipi solent Hie¬
remias ꝓpheta testatur dicens: łregit
ad numerũ : dentes meos ꝑdente setenĩ
cyb frangit᷑ ut glutiatur: Vnde non
in merito dentib internos sensus accipi¬
mus: qui singula quae cogitant quasi
mandunt & comminuunt. atq aduen¬
trẽ memoriae trans mittunt: Quos ꝓ¬
pheta ad numerũ fractas dicit Quia
uixta mensurã unius cuiusq peccati:
intelligentiae caecitas generatur in
sensib : Et secundũ quod quisq egit
exterius: in eo obstupescat quod de inter¬

Expanded text:
praedicatores, aliquando vero interni accipi senpraedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus, sponsae dictum est: Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro . Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: Macta et manduca ; id est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra, converte. Rursum quia dentes interiores sensus accipi solent Jeremias propheta testatur, dicens: Fregit ad numerum dentes meos . Per dentes etenim cibus franimmerito dentibus internos sensus accipimus, qui singula quae cogitant quasi mandunt et comminuunt, atque ad ventrem memoriae transmittunt. Quos propheta ad numerum fractos dicit, quia juxta mensuram uniuscujusque peccati, intelligentiae caecitas generatur in sensibus, et secundum quod quisque egit exterius, in eo obstupescat quod de inter
Abbreviated transcription (Latin):
cut ꝑoculũ uisus : sic ꝑ ceruicẽ solet suꝑbia
designari : Ceruixitaq in lutũ redigitur.
cũ suꝑbusquisq humiliatur in morte. & e¬
lata caro tabescet in putredine: Intueam᷑
eñ qualia insepulchris iaceant diuitũ cada¬
uera: quae illa in extincta carne sit ima¬
gomortis: Quae tabes corruptionis : et
certe ipsi erant: qui extollebantur hono¬
ribus. habitis reb tumebant. despitiebant
cȩteros. et quasi solos se eẽ gaudebant: Et
dũ non ꝑpenderent. quo tendebant: nesci¬
ebant quiderant Sed inlutũ ceruix redacta
ẽ : quia despecti iacent inputredine. quo
tumebant inuanitate: In lutũ ceriux redigit᷑.
qͥa quantũ carnis. potentia ualeat: tabes
quos ic circo ad silentiũ restringit: ut
ea q̃ illimens suggesserit dicat Acsia ꝑ¬
tedicat: Nonego carnaliter sed spiritali¬
alta conscendit s us misteriis eleuat: et incre¬
pationẽ quã ꝓtulerat: admistica uerba
meis: Inseriptura sacra dentes aliquando scĩ

Expanded text:
 oculum visus, sic per cervicem solet superbia designari. Cervix itaque in lutum redigitur, cum superbus quisque humiliatur in morte, et elata caro tabescit in putredine. Intueamur enim qualia in sepulcris jaceant divitum cadavera, quae illa in exstincta carne sit imago mortis, quae tabes corruptionis. Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in vanitate. In lutum cervix redigitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes quos idcirco ad silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: Non ego carnaliter, sed spiritalialta conscendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad mystica verba --In Scriptura sacra dentes aliquando sancti
Abbreviated transcription (Latin):
dicens : Non accepistis spm̃ seruitutis iterũ
intimore. sed accepistis spm adoptionis
filiorũ : in quo damamus abba pater Ex
uoce igitur generis humani legalis ꝑcus¬
sionis duritiam transire cupiens atq a for¬
midine ꝑuenire addilectionẽ appetens quȩ
duo ase omp̃s deus longe fatiat: exorat di¬
cens. Manũ tuã longe facame . et formi¬
do tua non meterreat: Id est ꝑcussionis
duritiã remoue. formidinis pondus tolle.
sed& iłra diante gratia dilectionis: spm̃ se¬
curitatis in funde Quia si longe aꝑcussio¬
ne & formidine non fuero: scio quia adis
trictione tui examinis non abscondor. Quo¬
niã in conspectutuo iustus eẽ non ualet.
qui tibi non ꝑdilectionẽ. sed ꝑ formidinẽ seruit:¬
Unde & ipsã conditorissui praesentiã quasi
familiariter accorporaliter: quaerit : Vt
ꝑ hanc & audiat quod ignorat. Et in hisaudiãtur:
et respondebo tibi : Aut certe loquar. et

Expanded text:
ccepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, pater . Ex voce igitur generis humani, legalis percussionis duritiam transire concupiscens, atque a formidine pervenire ad dilectionem appetens, quae duo a se omnipotens Deus longe faciat exorat, dicens: Manum tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat; id est, percussionis duritiam remove a me, formidinis pondus tolle, sed irradiante gratia dilectionis, spiritum securitatis infunde, quia si 386 longe a percussione et fortrictione tui examinis non abscondor; quoniam in conspectu tuo justus esse non valet, qui tibi non per dilectionem, sed per formidinem servitUnde et ipsam conditoris sui praesentiam quasi familiariter ac corporaliter quaerit, ut per hanc et audiat quod ignorat, et in his audiatur quet respondebo tibi; aut certe loquar, et
Abbreviated transcription (Latin):
ni tua longe fac ame. et fortitudo tua
non me terreat: In quibus uidelicet duob::
Quid aliud ꝑ ꝓphetȩ uocẽ. quã tẽpus grãe
& redemptionis in quirit. Lex nãq sub
psecutione ultionis populũ tenuit: utquis¬
quis subilla peccaret. ꝓtinus morte puni¬
retur : nec plebs israhelitica ex amore dño
sed extimore seruiebat: nũ quã uõ implere
iustitia ꝑtimorẽ potest: quia uixta iohan¬
nis uocẽ ꝑ fecta caritas foras mittit timo

Expanded text:
num tuam longe fac a me, et formido tua num tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat. - In quibus videlicet duobus, quid aliud prophetiae vocem, quam tempus gratiae et redemptionis inquirit? Lex namque sub percussionis ultione populum tenuit, ut quisquis sub illa peccaret, protinus morte puniretur. Nec enim plebs Israelitica ex amore Domino, sed ex timore serviebat. Nunquam vero impleri justitia per timorem potest, quia juxta Joannis vocem: « Perfecta charita
Abbreviated transcription (Latin):
timis caecidit: semꝑ in lubrico ẽ: Vnde fit.
ut &iam scĩ uiri frequenter labantur in
corde Beatus ergdiob tamuoce sua quã
exuoce electorũ loquens: dicat Quis est
qui uidicetur mecũ ueniat Quia enim
in exterioribus actib unde rep̃hendatur
non habet: libere accusatorẽ quaeris. Qua
uõ &iã iustorũ corda semetipsa nonnũ quã
destulta cogitectione reprehendunt: ꝓpt̃
hoc fortasse subditur: Quare tacens consumor:¬
Tacensenĩ consumitur. qui destulta se coģi¬
tatione rep̃hendens apud semetipsũ dente
conscentiae mordetur: Acsi a ꝑtedicat Si¬
cut uxi ut accusatorẽ exterius nulluti¬
merẽ : utinã sic uixissem. ut intra memen¬
ipsũ accusatrice conscientiã non habereon
Tacens eni consumt̃: quuntus in se inuete
horlo co quid dei fatiẽ. nisi a nima duersio¬
e deb emus accipert. inqua dum peccata
rehpoiet punit : A qua uidelicca: Nullus
Sisustis absconditur: si duo quae postulat

Expanded text:
timis recedit, semper in lubrico est. Unde fit timis recedit, semper in lubrico est. Unde fit ut etiam sancti viri frequenter labantur in corde. Beatus ergo Job, tam ex voce sua quam ex voce electorum loquens, dicat: Quis est qui judicetur mecum? veniat. Quia enim in exterioribus actibus unde reprehendatur non habet, libere accusatorem quaerit. Quia vero etiam justorum corda semetipsa nonnunquam de stulta cogitatione reprehendunt. propter hoc fortasse subditur: CAPUT- Tacens enim consumitur, qui de stulta se cogitatione reprehendens, apud semetipsum dente conscientiae mordetur. Ac si aperte dicat: Sicut vixi ut accusatorem exterius nullum timerem, utinam sic vixissem ut intra memetipsum accusatricem conscientiam non haberem! Tacens enim consumitur, qui intus in se invenit- Hoc loco quid Dei faciem, nisi animadversionem debeamus accipere? in qua dum peccata respicit, punit. A qua videlicet nullus etiam justus absconditur, si duo quae postulat
Abbreviated transcription (Latin):
exse. et iustũ sefactũ nonignorat exmu¬
nere: Qui in recto quoq opere positus:.
exabundanti gratia meruit flagella
sustinere: Iãq se iudicio iustũ inuemire gau¬
det: quia ante iuditiũ ꝑ cussũ uidetꝰ:
Unde et cũ longe post dicut signasti qua¬
si in sacculo delictamea: statim subdidit. sed cu¬
rasti iniquitatẽ meã: Quiergo uistũ inueni¬
rȩse inuditio memorat: Nequaquã se iuste
flagellatũ negat: Ꝙuamius in flagello
eius non peccata studuit tergere. sed merita
cũueniat: Scĩ uiri ita se in operib sius deo
auctore custodiunt : ut omnino unde dccusent᷑
uero siuis tanta se cautela circumspitiunt:
ut si fieri ualeat. sẽꝑ in rep̃hensibi les incer¬
ni uidicis oculis adsistant: sed quantũ age¬
re possunt neexterius labantur in opere :
Tantũ interius agere nequaquã. possunt.
ut nũ quã labantur in cogitatione: Huma¬
na enim conscientia eo ip̃so quod ab in¬

Expanded text:
ex se, et justum se factum non ignorat ex muex se, et justum se factum non ignorat ex munere. Qui in recto quoque oex abundantia gratiae meruit flagella sustinere, jamque in judicium justum venire gaudet, qui ante judicium percussum se videt. Unde et cum longe post dicat: Signasti quasi in sacculo delicta mea, statim subdidit: Sed curasti iniquitatem meam. Qui ergo justum inveniri se in judicio memorat, nequaquam se juste flagellatum negat, quamvis in flagello ejus Dominus non peccata studuit tergere, sed merita cti viri ita se in operibus suis, Deo auctore, custodiunt, ut omnino unde accusenturgitationibus suis tanta se cautela circumspiciunt, ut, si fieri valeat, semper irreprehensibiles interni judicis oculis assistant. Sed quantum agere possunt, ne exterius labantur in opere, tantum interius agere nequaquam possunt, ut nunquam labantur in cogitatione. Humana enim conscientia eo ipso quo ab in
Abbreviated transcription (Latin):
quod ab eiusde eiã beatuob ꝑsona nonelisere¬
pu quan do hocipse foras desemetipso loqui¬
tur. Quodde illo ueritas hostieius interi¬
us dixerat:. Uli disti seruũ meũ iob. quod
non sit ei similis suꝑ cerrã: Et quidẽ isdem
qua quo dde illo dnis dixit. Aluidẽ enĩ iustũ
et aliud ẽei simile noneẽ: Humiliter igt
desemecipso sensit. quidũ iustus sine con¬
patione excitit non se pracreterise dredius¬
tũ tantũ modo inuenire posse memorauit:
Hoc tamen in eius uerbis uidetur habere
quȩstionis. Quod qui superius dixit Ali¬
as meas in conspectu eius arguã. et infe¬
rus dicit consumere meuis peccatis ad¬
olescentiae meae. et peccata sua subciliter
agnoscens Adhuc longe inferius adiun¬
it Signasti quasi in sacculo delita mea :
N unc ait Si fuero uidicatus. scio quodius¬
tus inuenar Neq enim simul conuenite
queunt peccatũ & iustitia sed scs uir sibi
iniquitatẽ tribuens. & omni potentid nõ
pur gacionẽ suã : & peccatorẽ se cognoscit

Expanded text:
Quod ab ejusdem etiam beati Job persona non discrepat, quando hoc ipse foris de se ipso loquitur, quod de illo Veritas hosti ejus interius dixerat: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram . Et quidem idem quam quod de illo Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliud est ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine comparatione exstitit, non se prae caeteris, sed justum tantummodo inveniri posse memoravit.  Vet. XXI.  Hoc tamen in ejus verbis videtur habere quaestionis, quod qui superius dixit: Vias meas in conspectu ejus arguam ; et inferius dicit: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae; et peccata sua subtiliter agnoscens, adhuc longe inferius adjungit: Signasti quasi in sacculo delicta mea; nunc ait: Si fuero judicatus, scio quia justus inveniar. Neque enim simul convenire queunt peccatum et justitia. Sed sanctus vir sibi iniquitatem tribuens, et omnipotenti Domino purgationem suam, et peccatorem se cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
la intentione positi placent hominib plus
in conspecti ciuis hi pocrita. qͥa districtio¬
nẽ dei ante oculos non ponit: dũ placere hu¬
manis oculis concupiscit Quisimentem suã
discutiens emetipsũ inconspectu dnĩ puerit :¬
te sermonẽ meũ. et enigmata ꝑ cipite aurib¬
urĩs ꝑ hoc quod enigmata nominat. figura¬
tasse haberelo cutiones demonstrat Onde
apte quoq uoce fidelis populi subditur:

Expanded text:
la intentione positi placent hominibus, plus la intentione positi placent hominibus, plus in conspectu ejus omnis hypocrita , quia districtionem Dei ante oculos non ponit, dum placere humanis oculis concupiscit. Qui si mentem suam discutiens semetipsum in conspectu Dei puniret, pte sermonem meum, et enigmata percipite auribu- Per hoc quod enigmata nominat, figuratas se habere locutiones demonstrat. Unde apte quoque voce fidelis populi subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens conditoris nri pocentiã adsensũ redu¬
cimus. totiens in conspeccu illius stamus: n¬
de recte quoq ꝑuirũ dei heliã dicitur: Viuit
dns̃ deus isrł incuius conspectusto: Alioqͥq
modo in conspectu dnĩ uenimus: cũ extremo
uiditio ante tribunaeius adsistimus. Hr po¬
crita igitur ꝑ examen ultimũ ante conspec¬
tũ uidicisuenit : sed quia modo culpas suas
considerare et deflere simulat. in conspectu
uenire dnĩ recusat Sicut enĩ iustiuiri cum
districtionẽ uencuri uidicis contemplantur
peccata sua ad memoriã reducunt. deflenc
quae commiserunt. districte se uidicant ne
diuidicentur: Ita hrpocritae quo excerius
hominib placent. eo se interius aspicere ne
ri ab hominib pensant. Cũq. mentẽ ꝑuer¬
ba suae laudis sparserint: nũ quã hanc
ad cognitionẽ reducunt culpae. nũ quam
consi derant ubi internũ iudicẽ offendant:
Nil de eius districtione metuaͣnt: quia sic se pla¬

Expanded text:
quoties conditoris nostri potentiam ad sensum reduquoties conditoris nostri potentiam ad sensum reducimus, toties in conspectu illius stamus. Unde recte per virum Dei Eliam dicitur: Vivit Dominus Deus Israel, in cujus conspectu sto . Alio modo in conspectu Domini venimus, cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. Hypocrita igitur per examen ultimum ante conspectum Judicis venit; sed quia modo culpas suas considerare et deflere dissimulat, in conspectu venire Domini recusat. Sicut justi viri, cum districtionem venturi Judicis contemplantur, peccata sua ad memoriam reducunt, deflent quae commiserunt, districte se judicant, ne dijudicentur; ita hypocritae, quo exterius hominibus placent, eo se interius aspicere negri ab omnibus pensant, cumque mentem per verba suae laudis sparserint, nunquam hanc ad cognitionem reducunt culpae, nunquam considerant ubi internum Judicem offendant. Nihil de ejus districtione metuunt, quia sic se pla
Abbreviated transcription (Latin):
eric saluator meus: Cuĩ paulus a postolus dicat
si nos met ipsosiudicaremus. nonutiq iudi¬
carem : Eotunc dñs saluator inuenitur: Quo
nunc ꝓtimore dnĩ peccatũ nrm̃ anobis metipsis
redarguitur: Unde electi quoq culpissuis
nũ quã sciunt parcere: ut possint culparũ uidi¬
cẽ placatũ inuenire : Et uere eũ postmodũ
inuenire saluatorẽ credunt Quẽ districte
modo udicẽ metulit Nã qui sibi nunc in
culpa parcit. ei postmodũ in poena non par¬
citur : Dicat ergo Uerumtamen uias meas:
in conspectueius arguam Quae uero ucilitas
dehacargutione sequatur adiungdt. et ipse erit
saluator meus: Sequitur: Nion enim ueniet
quodiudex ueniens agnos addexcerã: aedos
uero adsinistrã ponat Qua nunc ratione dr̃.
inconspettueius hy pocritã non eẽ uenturũ ꝑ
Quiselicet sunter hedos erit: ad sinistrã iuidi¬
peceata mã subtiliter ꝑ pendentes. in eius nos
conspetu ponimus & flendo diudicamus, Nã

Expanded text:
eus parcat. --Cum Paulus apostolus dicat: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit salvator meus. Sequitur: CAPUTquod judex veniens agnos ad dexteram, haedos vero ad sinistram ponat , qua nunc ratione dicitur in conspectu ejus hypocritam non esse venturum, qui scilicet si inter haedos erit, ad sinistram judicipeccata nostra subtiliter perpendentes in ejus nos conspectu punimus, et flendo dijudicamus, nam
Abbreviated transcription (Latin):
in iuiriã accipientẽ. Iudicattꝰ pupillo & iusti¬
ficate uiduã : Et uenite disputamus  Rec
tũ quippe ẽ. ut cũ deo de populis iniuditi¬
um dis putent : qui ad uerba dei p̃sens saenu¬
lũ ꝑfecte derelinquunt : Loqui ergo adora¬
tionẽ : Disputare. adiuditiũ ꝑtinet Vir
igitur sc̃s modo ad omni potentẽ loquitur.
ut cũ omni potente post modũ disputec:
quia cudõ post modũ uidex uenit. qui
hic edmodũ in praece familiaris exticerit:
Sied scã aecclesia cuius saepe iam beatum
iobspetiẽ tenere praediximus: Non solũ
tunc deiniquis iudicat cum ultimi uiditu
dies aduenerit: sed nunc &iã decunctis
praue agentib uel stultae sentientibus
uidicare noncessat Vnde et subdit: Prius

Expanded text:
iniuriam accipientem, iudicate pupillo, et iustificate uiduam. et uenite, disputemus, dictum quippe est ut cum Deo de pupillis in judicio disputent qui ad verba Dei praesens saeculum perfecte derelinquunt. Loqui ergo ad orationem, disputare ad judicium pertinet. Vir igitur sanctus, modo ad Omnipotentem loquitur, ut cum Omnipotente postmodum disputet, quia ille cum Deo postmodum judex venit, qui hic ei modo in prece familiaris exstiterit. Sed sancta Ecclesia, cujus saepe jam beatum Job speciem tenere praediximus , non solum tunc de iniquis judicat, cum ultimi judicii dies advenerit, sed nunc etiam de cunctis prave agentibus, vel stulte sentientibus judicare n
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui op praessi fuerant releuat: ꝓfun¬
da detenebris dñs reuelat: quando iper¬
tã sententiam ex occultissuis consilus indi¬
cat. ut deuno quoq quae sentiat ostendat
Quia enimuidet nunc creator omiã. et ipse
dicitur: Posuit tenebras latibulũ suũ: Sed
quasi deistis tenebris ad lumen exit: quan¬
do quid deunius cuiusq actibus sentiat os¬
tendit Et quia cũ iis qui peccatorũ suorũ
pondere praemebatur ad rectitudinis sta¬
tũ ducit᷑: Prius ipsam mortẽ conspicit in
qua et deficere consueuerat. & hano consi¬
derare nesciebat: Recte additur: Et ꝓduct
in lucẽ umbrã mortis Ombra mortisẽ
pͣua operatio: quaede umnitatione anciqui
hostis. quasi decorporis linia mentis expͥmicus
Dequo & iã subcuusdã significatione dicitus
& nomenillimors : Et plerũq maligna eo¬
gitatio apud mentes hominũ latet : atq
ꝑhoc quo dnescitur amplius p̃ualȩt um¬

Expanded text:
eos qui oppressi fuerant relevat. eos qui oppressi fuerant relevat. de tenebris Dominus revelat quando apertam sententiam ex occultis suis consiliis indicat, ut de unoquoque quae sentiat ostendat. Quia enim videt nunc Creator omnia, et ipse Psalmistam dicitur: Posuit tenebras latibulum suum . Sed quasi de istis tenebris ad lumen exit, quando quid de uniuscujusque actibus sentiat ostendit. Et quia cum is qui peccatorum suorum pondere premebatur ad rectitudinis statum ducitur, prius ipsam mortem conspicit, in qua et deficere consueverat, et hanc considerare nesciebat, recte additur: Et producit in lucem umbram mortis. Umbra enim mortis est prava operatio, quae de imitatione antiqui hostis, quasi de corporis lineamentis exprimitur. De quo etiam sub cujusdam significatione dicitur: Et nomen illi mors . Et plerumque ejus maligna cogitatio mentes hominum latet, atque per hoc quod nescitur amplius praevalet. Um
Abbreviated transcription (Latin):
cipes et enĩ non in merito uocantur: Qui
magno consilio uiditii. suis semꝑ cogita¬
tionibus principantur: Om̃sq stultos
motes pocestate sapientiae cõ praemunt:
Sed saepe contigit: ut in occulto anim us
de ipsa sua sapientia in elationis fastu
godicitur : s. ffundit dis pectionẽ su ꝑ princi¬
pes: Sed quia non nũ quã ii qui iacere in
uitiis uidentur ad paenitentiae lamentũ
currunt. seq contra culpas quibus subiace¬
bat erigunt: Apte subiungitur: Et eosqͥ
oppraessi fuerane releua t. Non nullieñ
suꝑno in lustratimunere aspitient : inquantas
peccatorũ suorũ turpitudines iacent: facto¬
rũ maculas lacrimis lauant et subse post¬
modũ carnis suae motus depͥmunt: aqui
omnipotentis dei dispensatione agitur. ut
uidelicet in hac iuta omĩa habeantur ineer¬
ta Et nullus exhibita castittate suꝑbiat: qua
effundit despectionẽ suꝑ principes: Nullis
ex uitiorũ suorũ de praessione desperet: qͥa

Expanded text:
cipes etenim non immerito vocantur qui cipes etenim non immerito vocantur qui magno consilii judicio suis cogitationibus semper principantur, omnesque stultos motus potestate sapientiae comprimunt. Sed saepe contingit ut in occulto animus de ipsa sua sapientia in elationis fastum go dicitur: Effundit despectionem super principes. Sed quia nonnunquam hi qui in vitiis jacere videntur ad poenitentiae lamenta currunt, seque contra culpas quibus subjacebant erigunt, apte subjungitur: Et eos qui oppressi fuerant, relevans. Nonnulli enim superno illustrati munere, aspiciunt in quanta peccatorum suorum turpitudine jacent, factorum maculas lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae motus deprimunt, a quiomnipotentis Dei dispensatione agitur, ut videlicet in hac vita omnia habeantur incerta, et nullus ex habita castitate superbiat, quia effundit despectionem super principes. Nullus ex vitiorum suorum depressione desperet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tis : Cũ enĩ quaeq mistica deoccultis pro¬
phetarũ uerbis a credentibus agnoscunt᷑:
Quid aliud quã ꝓfunda detenẽbris re¬
uelantur. Unde ipsa quoq ueritas disci¬
pulis in parabolis loquensait: Quod di¬
co uobis intenebris. dicite inlumine : Cũ¬
enim misticos allegoriarũ nodos ꝑ explanati¬
onẽ soluimus : In lumine di cimus. quo dintene¬
bris audiuimus: Umbra autẽ mortis erat
legis duritia. quae unũ quẽq. peccantem
mor te corporis punire santiebat Sed
post quã redemptor nr̃ asperitatẽ lega¬
lis santionis ꝑ mansuetudinẽ temperauit:
non iam ꝑ culpa mortẽ carnis inferricon¬
sticuit. Sed mors sps̃ quantũ timenda cẽt
indicauit : Inlucẽ ꝓculdubio umbrã mor¬
tis ꝓduxit: Eta et enim morsinqua caro
separatur ab anima umbra illius mortisẽ :
inqua a nima separat᷑ adeo: In lucẽ ergo
umbra mortis ꝑducitur: Cum intellec
ta morte sp̃s. mors carnis minime timet᷑ :
Quod tamen intelligi & aliter potest. Prin¬

Expanded text:
t. --Cum enim quaeque mystica de occultis prophetarum verbis a credentibus agnoscuntur, quid aliud quam profunda de tenebris revelantur? Unde ipsa quoque Veritas discipulis in parabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine . Cuenim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audivimus. Umbra autem mortis erat legis duritia, quae unumquemque peccantem morte cpostquam Redemptor noster asperitatem legalis sanctionis per mansuetudinem temperavit, non jam pro culpa mortem carnis inferni constituit, sed mors quantum timenda esset indicavit. In luce procul dubio umbram mortis produxit. Ista etenim mors in qua caro separatur ab anima; umbra illius mortis est, in qua anima separatur a Deo. In luce ergo umbra mortis producitur, cum intta morte spiritus, mors carnis minime timetur. Quod tamen et aliter intelligi potest. Prin
Abbreviated transcription (Latin):
go quia ꝓphetiã atq doctrinã uel mi¬
raculoris signa abstulit: moenia praeci¬
pitauit: Quia uõ spẽ fidẽ atq. caritatẽ
ꝓpter eius duritiã auferre ꝑmisit: mu¬
nitiones eius dissipare studuit Rectus uõ
ordo seruatus ẽ : ut prius moenia. et post
munitiones dispͥate dicerentur. Quia
cũ peccatrix anima relinquit᷑: prius ab ea
uirtutũ dona. quae ad manifestationem
sp̃s data sunt: et post modũ spei fidei atq
caritatis fundamenta destruuntur: Quȩ
cuncta ds̃ aꝑ fidis ablata. gentilitati tribu¬
it: atq ex his quae in fidelib abstulit.
mentes fideliũ ornauit: Vnde et scrip¬
tũ ẽ : speties domus diuidere spolia Cũ¬
enĩ uirtutũ spolia uid aeis abstulit. do¬
mui cordis gentiliũ quã ꝑ fidẽ in habita¬
re dignatus ẽ. spetiẽ donorũ dedit : Quod
uidelicet gestũ ẽ cum uerba dei & udȩ¬
orũ populus adsolam litterã quae oc¬

Expanded text:
go, quia prophetiam atque doctrinam, vel migo, quia prophetiam atque doctrinam, vel miraculorum signa abstulit, moenia praecipitavit. Quia vero spem, fidem atque charitatem propter ejus duritiam auferri permisit, munitiones ejus dissipare studuit. Rectus vero ordo servatus est, ut prius moenia, et post munitiones dissipatae dicerentur, quia cum peccatrix anima relinquitur, prius ab ea virtutum dona, quae ad manifestationem spiritus data sunt, et postmodum spei, fidei atque charitatis fundamenta destruuntur. Quae cuncta Dominus a perfidis ablata, gentilitati tribuit, atque ex his quae infidelibus abstulit mentes fidelium ornavit. Unde scriptum est: Et speciei domus dividere spolia enim virtutum spolia a Judaeis abstulit, domui cordis gentilium, quam per fidem inhabitare dignatus est, specie donorum dedit, quod videlicet gestum est cum verba Dei et Judaeorum populus ad solam litteram, quae oc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidẽ principari uidebantur: et isti
in ꝑfundo praessiiacuerunt ꝓ infidelita¬
tẽ: Sed cũ incarnationis dominicae miste¬
riũ uidea negauit. gentilitas credidit.
et principes in despeccione caeciderunt:
Et ii qui oppraessi inculpa ꝑ fidiae fu¬
erant: inuerȩ fidei libertate leuati sunt:
Hunc uõ israbelitarũ casũ longe ante
hieremias intuens ait. faccus ẽ dñs ue¬
lut inimicus praecipitauit is rł: Praccipi¬
tauit moenia eus : dissipauit municiones
eius: Moenia autẽ in urbibus ꝓornam̃¬
alia sunt dona quȩ nos munuint. alia
qua eornant: ꝓficua quippe doctrina
genera linguarũ. curationũ uircus. qua¬
si quaedã moenia mentis sunt quȩ et¬
si quisq non habeat: stare munitus per
fidẽ et iustitiã pocest: Quã ius ornatꝰ
urtutũ altitudine minime eẽ uideat᷑:
Spes uero fides et caritas non nr̃ã moenia sed
munitiones sunt : quae si habere neglegimꝰ.
hosti uminsidiis patemus: Deiudaea er¬

Expanded text:
per fidem principari videbantur, et isti per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerunt per infidelitatem. Sed cum incarnationis Dominicae mysterium Judaea negavit, gentilitas credidit, et principes in despectionem ceciderunt, et hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei libertatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut inimicus, praecipitavit Israel, praecipitavit omnia moenia ejus, dissipavit munitiones ejus . Moenia autem in urbibus pro ornamenVet. XI.  Et alia sunt dona quae nos muniunt, alia quae ornant. Prophetica quippe doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam moenia mentis sunt. Quae etsi quisque non habeat, stare munitus per fidem et justitiam 376 potest, quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Spes vero, fides, et charitas, non nostra moenia, sed munitiones sunt; quae si habere negligimus, hostilibus insidiis patemus. De Judaea er
Abbreviated transcription (Latin):
praesentẽ. et doctrina senũ ablataẽ: quia
nequa quã ea credendo secuti sunt. quae pa¬
&iã helia ueniente ꝓmittitur: quod redu¬
cat corda filiorũ ad patres eorũ. Ot doo¬
trina senũ quaenunc aiudeorũ corde abla¬
ta ẽ Tunc miserante dnõ redeat. quando
praedicauerunt patres: siN uõ senes cos¬
dẽ quoq uiclaeos accipimus. quisuade n
ꝑfidia ueritatis uerbo contra ire conat
sunc. Doctrina senũ ablataẽ post quas
hane acedesia agentibus uidelicet iuuen¬
ailli accepit. Nuac ꝑpsalmistã dicit suꝑ
semiores intellexi: Quã quia operando te¬
siꝰ: qualiter suꝑseniores intellexerit os¬
tndit Dũ ꝓtinus subdit dicens. quia man¬
Aita tia ex quisiui: Qua enĩ studiuit ope¬
rndo implere quod didicit. accepit in¬
celligert quod doceret: Unde ad huc ap¬
leuans: Cum enĩ uidaeorũ populus legis
mandato ꝑ maneret. et cuncta gentilitas
Nulla dei precepta cognosceret : et illi

Expanded text:
praesentem, et doctrina senum ablata est, quia praesentem, et doctrina senum ablata est, quia nequaquam ea credendo secuti sunt, quae paetiam Elia veniente promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum , ut doctrina senum quae nunc a Judaeorum corde ablata est tunc miserante Domino redeat, quando praedicaverunt patres. Sin vero senes eosdem quoque Judaeos accipimus, qui, suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt, doctrina senum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod doceret. Unde adhuc ap--Cum enim Judaeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi
Abbreviated transcription (Latin):
re bonã uitã recusat Quatinus cum
terrenis reb semꝑ loquatur: nde in
euangelio ueritas dicit : Ex abundantia cor¬
dis: osloquitur: bonus homo debono thesau¬
ro ꝓfert bona : Et malus homo de malo
thes auro : ꝓfert mala: Hin cͣ iohannsait:
Ipsi demundo erant : Ideo demundo locun¬
tur: Bene ergodicitur commutans labi¬
um ueratiũ. & doctrinã senũ auferens :
Quia sii qui prius caelestia praedicando
ueraces erant. dumtem poralia diligentes
ad terrena currunt. labĩ ueratiũ cõmu¬
tantur. et senũ doctrina tollitur. Quia
diligentes temporalia priorũ suorũ prȩ¬
cep̾ta minime secuntur: Ut locũ regiminis
quasi ad fructum uoluptatis teneant. non
nationẽ dnĩ ueraces fuerunt. quia hunc
uenturũ eẽ crediderunt. atq nuntiauẽr:
Sed post quã incarne apparuit. hunce̾t᷑ ne¬
gauerunt: Labiĩ itaq ueratiũ cõmutatũ
ẽ : quia quẽ uenturũ dixerant negauerunt

Expanded text:
re bonam vitam recusat, quatenus cum re bonam vitam recusat, quatenus cum terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Ex abundantia cordis os loquitur. Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de malo thesaundo sunt, ideo de mundo loquuntur. Bene ergo dicitur: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens , quia hi qui prius coelestia praedicando veraces erant, dum temporalia diligentes, ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia priorum suorum praecepta minime sequuntur, ut locum regiminis quasi ad fructum voluptatis teneant, non nationem Domini veraces fuerunt, quia hunc venturum esse crediderunt atque nuntiaverunt. Sed postquam in carne apparuit, hunc esse negaverunt. Labium itaque veracium mutatum est, quia quem venturum dixerant, negaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
re neglegunt: in suis hic uoluntutib cadunt:
et doctrnã senũ auferens: cũ sacerdos non
Ait bona quaeloquitur. ei & iam sermo
subtrahitur: neloqui audeat quod non
operatur Sicut ꝑ ꝓphetam dicitur:
Peccatori autẽ dixit deus. quare tuȩ nar¬
ras iustitias meas. et adsumis testamen
dicens: Etꝰ auferas deore meo uerbum
ueritacis us quequaq: ꝓpendit namque
quod omp̃s deus ueritatis uerbũ fatien¬
tibus tribuit. et non fatientibus tollit:
Quiergo hoc deore suo non auferripetite
Quid aliud quã gram̃ bonȩ operationis
quaesiuit : Acsi aꝑte diceret Abono
opere errare me nonsinas. nedum amit
to ordinẽ bene uiuendi : rectitudinẽ ꝑdã
loquendi : Et plerũq doctor qui docere
audet quod neglegit agere. cũ desie¬
ritbona lo qui quae operari contemp¬
sit : docere subiectos incipit praua quae
agit. ut uisto omni potentis dei iuiditio
inbono iã nec linguã habeat: qui habe¬

Expanded text:
ia negligunt, in suis hic voluptatibus cadunt. ia negligunt, in suis hic voluptatibus cadunt. et doctrinam senum auferens. - Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod non operatur, sicut per Prophetam dicitur: « Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et asdicens: Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque . Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare mto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Et plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui, quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio in bono jam nec linguam habeat, qui habe
Abbreviated transcription (Latin):
peccati dominetur : ut quos in occulto
suꝑbia inquinat: quam sint de testa¬
biles & iã inpublico ostendit: Sequitur:
sub plantat Magna sacerdotis gloria
est: rectitudo subditorũ: Vnde bene egre¬
gius predicator discipulis dicit: Quae
ẽ nrã spes. aut gaudiũ aut corona glo¬
riae. non ne uos ante dnm̃: sed cum sacer¬
dotes uitã discipulorũ neglegunt. Et
nullũ deeorum ꝓfectib ante dnm̃ fruc¬
tũ ferunt: Quid aliud quã inglorii
ducuntur : Quia ante districtum uidi¬
cẽ nimirũ gloriã tunc non inuenient.
quã modo in subditorũ suorũ moribus
p̃dicationis studiononex quirunt: Bene
autẽ dr̃. & obtimates subplantat. quia
cũ mentẽ regentũ iusto uditio descrit
Haec internũ re tributionis praemiũ non requi¬
rit: et in eo subplantatur quo fallitur. ut
ꝓ aeterna gloria deprincipatu tẽporali
gratuletur Sub plantat igitur obtima¬
tes. quia dũ futura caelestis patriȩ p̃dica¬

Expanded text:
peccati dominetur, ut quos in occulto peccati dominetur, ut quos in occulto superbia inquinat, quam sint detestabiles etiam in publico ostendat. Sequitur: --Magna sacerdotis gloria est rectitudo subditorum. Unde bene egregius praedicator discipulis dicit: Quae enim est nostra spes, aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante Dominum ? Sed cum sacerdotes vitam discipulorum negligunt, et nullum de eorum provectibus ante Dominum fructum ferunt, quid aliud quam inglorii dicuntur? quia ante districtum judicem nimirum gloriam tunc non inveniunt, quam modo in subditorum suorum moribus praedicationis studio non exquirunt. Bene autem dicitur: Et optimates supplantat, quia cum mentem regentium justo judicio deserit, haec internum retributionis praemium non requirit; et in eo supplantatur quo fallitur, ut pro aeterna gloria de principatu temporali gratuletur. Supplantantur igitur optimates, quia dum vera coelestis patriae praem