comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
zacharias de uice abia. et uxor
illi de filiabz aaron. et nomẽ
eus elisabeth. Erant autẽ
nisti ambo ante deui.
Iustis quippe parentib
est genitus: ut eo confidẽ¬
tius iusticie precepta po¬
pulis daret. quo hec ip̃e nõ
quasi nouicia didicisset.
sed uelut hereditario iure
a progenitoribz accepta
seruaret. De sacerdotali
pro sapia ortus est:ut eo
potentius mutationem
sacerdotii preconaretur.
quo ip̃m ad sacerdotale
genus pertuiere claresce¬
ret. Redemptor et enun
noster in carne apparens.
sicut rex nobis fieri dig¬
natus est regnum celeste
tribuendo: ita etiam pon¬
tifex factus est semet ip̃m
pro nobis offerendo hosti¬
ain dõ i odorem suauita¬
tis. Unde scriptum est ĩu¬
rauit dominus et non pe
nitebit eum. tu es sacer¬
dos meternum secundũ
ordinem melchisedech.
quippe ut leginus
sacerdos dei sum mi longe
legalis sacerdotii tempora
precessit. offerens deo pa¬
nem et uinum. Et ideo re¬
demptor noster sacerdos
esse dicitur secundum or¬
diuem melchisedech. quia

Expanded text:
ia, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen ejus Elisabeth. Erant autem justi ambo ante Dominum. Justis quippe parentibus est genitus, ut eo confidentius justitiae praecepta populis daret, quo haec ipse non quasi novitia didicisset, sed velut haereditario jure a progenitoribus accepta servaret. De sacerdotali prosapia ortus est, ut eo potentius imitationem sacerdotii praeconaretur, quo ipsum ad sacerdotale genus pertinere claresceret. Redemptor etenim noster in carne apparens, sicut rex nobis fieri dignatus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis. Unde scriptum est: Juravit Dominus nitebit eum , tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia
Abbreviated transcription (Latin):
descendi. Sub alia auten
specie tribz de causis carnem
et sanguinem tradidit: et
deinceps sumendum insti¬
tuit. Ut scilicet fides heret
meritum. quod est de hiis
que non uidentur. quia fi¬
des non habet meritum. cui
humana ratio p̾bet experi¬
mentum. Et ideo ne ab hor¬
reret animus quod cerueret
oculus: quia non habemus
ĩusum caruem crudam et
non est: ĩ mysterio carnẽ et
sanguinem nobis cõmenda¬
uit: et etiam ideo ne au ĩcre¬
dulis religioni xp̃iane ĩ sul

Expanded text:
ecie. Sub alia autem specie tribus de causis carnem et sanguinem tradidit Christus, et deinceps sumendum instituit, ut fides, scilicet, haberet meritum, quae est de his quae non videntur, quia fides non habet meritum, ubi humana ratio praebet experimentum. Et ideo etiam, ne abhorreret animus quod cerneret oculus, quia non habemus in usu carnem crudam comnon est, in mysterio carnem et sanguinem nobis commendavit. Et etiam ideo, ne ab incredulis religioni christianae insul
Abbreviated transcription (Latin):
orte dicis. Quom
uera caro quoniodo
uerus sanguis quia simi¬
litudinem non uideo car¬
nis. nec uideo sanguinis
ueritatem: Primo oĩm
dixi tibi de sermone xpisti.
suai daret manducare ⁊
sanguinem suum ad bi¬
bendun recedebant: solus
tanien petrus dicit. Uerba
uite eterne habes. et ego
a te quomodo recedã: Ne
igitur plures hec dicerent:
et ne ueluti quidam esset
sacramentum. s uere na

Expanded text:
orte dicas? Quomodo vera caro, quomodo verus sanguis, qui similitudinem non video carnis, non video sanguinis veritatem? Primo omnium dixi tibi de sermone Christi, suam daret ad manducandum, et sanguinem daret ad bibendum recedebant. Solus tantum Petrus dixit: Verba vitae aeternae habes, et ego a te quomodo recedam? Ne igitur plures hoc dicerent, et ne veluti quidam essesacramentum. » Nam pa
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinem mortis eiꝰ
ĩ baptismo accepimus: si
ita ut ueritas non desit in
sacramento: et ridiculum
nullum fiat a paganis ꝙ
cruorem occisi honuinis bi¬
conficiantur. Cuius enĩ
potentia creantur prius:
eius utiq uerbo ad meliꝰ
ꝓcreantur. Reliqua omĩa
que sacerdos dicit aut clerꝰ
chori canit: nichil aliudꝙͣ
laudes et graciaꝵ actiones
sunt. aut certe obsecratio¬
nes et fidelium peticiones

Expanded text:
similitudinem mortis ejus similitudinem mortis ejus in baptismo accepimus, siut et veritas non desit in sacramento, et ridiculum nullum fiat paganis, quod cruorem occisi hominis biconficiantur. Cujus enim potentia creantur prius, ejus utique verbo ad melius procreantur. § 3. Reliqua omnia, quae sacerdos dicit, aut clerus chori cantat, nihil aliud quam laudes et gratiarum actiones sunt, aut certe obsecrationes et fidelium petitiones
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam ĩ myst̾io corpo¬
a malo minus ꝑficitur
sacerdote: quia non ĩ me¬
rito consecrantis. sed ĩuer¬
bo perficitur cieatoris: et ĩ
uirtute sp̃us sancti. Si eĩ
ĩ merito esset sacerdotis: ne¬
quaquam ad xp̃m pertiũiet.
Nunc autem sicut euuan¬
baptizat: ita ip̃e est qui per
sp̃m sanitum hanc suam
efficit carnem: et transit¬
uinum ĩ sanguine. Unde
et sacerdos. Iube hec ĩquit
offerri per manus augeli
tui sancti ĩ subline altare
tuum: ĩ conspectu diuine
maiestatis tue. Ut quid¬
enuim hec deferenda ĩ lucem
de poscit. nisi ut ĩtelligat᷑
ꝙ ista fiant ĩ xp̃i sacerdoti¬
o: Hanc igitur oblationem
benedictani: per quam bene¬
dicimur. Ascriptani: ꝑ quͣ
homines ĩ celo ascribunt᷑.
Ratam: per quan ĩ iusc̃ib
xp̃i esse censeamur. Ratio¬
nabilem: per quam a besti¬
ali sensu exuaniur. Accep¬
tabilem: ut qui nobis ip̃is
displicemus. per hanc acce¬
ptabiles eius unico filio si¬
mus. Nichil eniurationa¬
bilius est ut quia nos iam

Expanded text:
esiam in mysterio corpoa malo minus percipitur sacerdote, quia non in merito consecrantis, sed in verbo efficitur Creatoris et in virtute Spiritus sancti. Si enim in merito esset sacerdotis, nequaquam ad Christum pertineret. Nunc autem sicut baptizaSpiritum sanctum hanc suam efficit carnem, et transfvinum in sanguinem. Unde et sacerdos: Jube, inquit, haec perferri per manus angeli tui sancti in sublime altare tuum in conspectu divinae majestatis tuae. Ut quid perferenda in lucem deposcit, nisi ut intelligatur, quod ista fiant in ejus sacerdotio? Hanc igitur oblationem benedictam, per quam nos benedicamur; adscriptam, per quam omnes in coelo adscribamur ; ratam, per quam in visceribus Christi esse censeamur; rationabilem, per quam a bestiali sensu exuamur; acceptabilem, ut qui nobis ipsis displicuimus per hanc acceptabiles ejus unico filio simus. Nihil rationabilius, ut, quia nos jam
Abbreviated transcription (Latin):
est: et pura mente su m̃da
atq ab omnib ueneranda.
Et sicut potior est ceteris:
ita potius extolli et uene¬
rari debet. Triforme est cor¬
pus domun. Pars oblata
ĩ calice missa: corpus xp̃i
quod iam surrexit mõstrat.
Pars comesta: ambulans
adhuc super terram. Pars
ĩ altari usq ad fine misse
remanens: corpus ĩ sepul¬
chro. quia usq in finem
seculi corpora sanctoꝵ in se¬
pulchris erunt. Dum frã¬
de calice ĩ ora fidelium fun¬
ditur. quid aliud quan do¬
minici corporis ĩcruce ĩmo¬
latio. eiuisqz sanguinis de
latere effusio designatur:¬
Panis et calix non quali¬
bet sed certa consecratione
noscitur quidem quod ita
sit a nobis. Quãius sic
panis et calix alimentum
est resurreitionis. Ante be¬
nedictionem alia species
nominatur: post beuedi
uerit hoc corpus: fiet ei re¬
alimonie hoc ĩꝑtitur. hoc
sunutur: ut accipientes
uirtutem celestis cibi in
carnem ip̃ius qui caro nĩa
factus est transeamꝰ. Est

Expanded text:
est, et pura mente sumenda, est, et pura mente sumenda, atque ab omnibus veneranda, et sicut potior est ceteris, ita potius excoli et venea: « Triforme est corpus Domini, pars oblatae in calicem missa, corpus Christi quod jam resurrexit, monstrat; pars comesta, ambulans adhuc super terram; pars in altari usque ad finem missae remanens, corpus jacens in sepulcro, quia usque ad finem saeculi corpora sanctorum in sepulcris erunt. » de calice in ora fidelium funditur, quid aliud, quam dominici corporis in cruce immolatio, ejusque sanguinis de latere effusio designaturPanis et calix non qualibet, sed certa consecratione nascitur. Proinde quod ita fit nobis, quamvis sit panis et calix, alimentum est resurrectionis, non nedictionem alia species nominatur; post benedicanducaverit hoc corpus, fiet ei realimoniae hoc impertitur, hoc sumitur, ut accipientes virtutem coelestis cibi in carnem ipsius, qui caro nostra factus est, transeamus? Idem est
Abbreviated transcription (Latin):
bus. adorate deum solem:
ut destruatis consiliũ phi¬
losophoꝵ. Qui responclentes
dixerunt. Nos nunqͣm ad
facturã. sed adoramus de¬
um celi et t̾re. qui est imꝑ¬

Expanded text:
 Adorate deum Solem, ut destruatis consilium philosophorum. Qui respondentes dixerunt: Nos nunquam ad nostrarum, sed adoramus Deum coeli et terrae, qui im
Abbreviated transcription (Latin):
cludere. De hoc ualidissimo
xp̃i martur. illud credendum
est dictum. quod ante młta
annoꝵ nulia p̾nuinciatum
est per prophetam dicentem.
Et si transeas per ignem:
flãma te non comburet. Et¬
ce enun beatus laurentius
transunt per ignem. quo nõ
adustus ĩ horruit. sed illunu¬
natus effulsit. Transiuit ꝑ
ignem momentaneun atz
terrenum. sed flãmas gehẽ¬
ne perpetuo exurentis euasit.
Quid hoc beatius nro qui
miserantis dei dispensante
gracia arsit ne arderet. et ne
ureretur. exustus est: Qui
si nullis esset ignibz ac sup¬
pliciis traditus: fuerat qui¬
dem securitas libertatis. sed
nulla extiterat gła duuicas̃¬

Expanded text:
cludere. De hoc validissimo Christi milite illud credendum est dictum, quod ante multa annorum millia praenuntiatum est per prophetam dicentem: Et si transeas per ignem, flamma te non comburet . Ecce enim beatus Laurentius transivit per ignem, quo non adustus inhorruit, sed illuminatus effulsit, transiit per ignem momentaneum atque terrenum, sed flammam gehennae perpetuo exurentis evasit. Quid hoc beatius viro, qui miserantis Dei dispensante gratia arsit ne arderet, ut ne ureretur exustus est? Qui 244 si nullis esset ignibus et suppliciis traditus, fuerat quidem securitas libertatis, sed nulla exstiterat gloria dimica
Abbreviated transcription (Latin):
liberum a cathena conspi¬
re succensi. rursum cathe¬
nam in collum ac manus
eius micuint. conautes e¬
um sũmopere ab ecclesia
trahere. Tunc uero tentus
tremens ac pallens. atqz¬
ad sancti sepulchrum sup¬
plices oculos precendens sic
ait. O sancte eligi: placet
tibi quod ad te fugientes
non defendis: Ad hanc ꝓ
na longius ab eo prosiliit.¬

Expanded text:
liberum astare conspire succensi rursum acceptam catenam in collo ac manibus ejus injiciunt, conantes eum summopere foras ecclesiam trahere. Tunc vero reus tremens ac pallens, atque ad sepulcrum supplices oculos praetendens, ait: O sancte Eligi, placet tibi quod ad te confugientes non defendis? Ad hanc prna longius ab eo prosiluit
Abbreviated transcription (Latin):
reis nexib constri¬
supplicium duceretur: clan¬
cule de mauibz persequenti¬
ad ecclesian sancti elign ⁊¬
fugit. Quam ingressus
cum ad tumbam eius ꝑue¬
nisset. trepidusq astaret.¬

Expanded text:
 nexibus constrisupplicium duceretur, clancule de manibus persequentiad Ecclesiam sancti Eligii confugit, quam ingressus cum ad tumbam ejus pervenisset,
Abbreviated transcription (Latin):
et deus totus illapsus por¬
tatur nouem mensibus
ruisse uirtutũ priulegia:
et ꝑcepisse grãm ab anglis
etiã collaudatã. Unde et si
mirabilis est eorum uirtus
et firmitas ꝑpetuitatis: mira¬
bilior tam̃ in maria quam
obumbrauit uirtus altissi¬
mi. ut ultra omnẽ uirtutẽ
sit angłicam qd̃ fc̃m est in
ea. et admirabile cunctis se¬
culis sacramentũ. Ac ꝑhoce¬
tiam angłis exinde maior
prestatur gr̃a: cũ instauran¬
tur et adorant suꝑ se xp̃m re¬
gem dominũ natũ ex eadem
uirgine. Hinc et maria cunc¬
tis tanto uenerabilior. quan¬
to gratiosior: et quanto uir¬
tute altissimi extollitur ad
sullimia. tanto clarior resul¬
tat ingła. plena siquidem
grã. plena deo. plena uirtu-¬
tib. non potest ñ possidere
pleniter glam cͥaritatis et̾ne
quam plenissime accepit
dauerunt eã. Qm̃ tantã eã
inderunt. quantã nullus
narrando explebit mortaliũ.
quanto magis deũ qui tan¬
tam ac talem fecit eã. ut ip̃e
fieret ꝑeam: Unde dauid.

Expanded text:
et Deus totus illapsus portatum novem mensibus ruisse virtutum privilegia, et percepisse gratiam ab angelis etiam collaudatam. Unde et si mirabilis est eorum virtus, et firmitas perpetuitatis: mirabilior tamen in Maria, quam obumbravit virtus Altissimi: ut ultra omnem virtutem sit angelicam, quod factum est in ea, et admirabile cunctis saeculis sacramentum. Ac per hoc etiam angelis exinde major praestatur gratia, cum instaurantur et adorant super se Christum regem Dominum natum ex eadem Virgine. Hinc et Maria cunctis tanto venerabilior, quanto gratiosior: et quanto virtute Altissimi extollitur ad sublimia, tanto clarior resultat in gloria. Plena siquidem gratia, plena Deo, plena virtutibus, non potest non possidere plene gloriam claritatis aeternae, quam plenissime accepit,daverunt eam: quoniam tantam eam viderunt, quantam nullus narrando explevit mortalium; quanto magis Deum, qui talem ac tantam fecit eam, ut ipse fieret per eam! Unde David:
Abbreviated transcription (Latin):
uis celsior natura sit: s̃i
tam̃ gr̃a maior. quia et ip̃i
gratuita gr̃a ne corruerẽt:
sunt saluati. Unde daiuid.
ti sunt: et sp̃u oris eins õis

Expanded text:
amvis celsior natura sit: non tamen gratia major, quia et ipsi gratuita gratia, ne corruerent, sunt salvati. Unde David, ti sunt, et spiritu oris e
Abbreviated transcription (Latin):
N fatigabiles inquit
cum tempus halemus
operenur bonum ad omnes.
maxime autem ad domesti¬
cos fidei. Et iterum. Bonũ
inquit facientes non defici¬
amus. tempore enum mete¬
mus. Qui defecerit in se¬
mine: non gaudebit ĩ mes¬
cui omnia opera nr̃a hab̾e
debeant hilaritatem: Et
quidem de martyribz dici
potest. quia in la crums se¬
minauerunt. Ffortiter enĩ
certauerunt. et nn magns
tribulationib fuerũt. Nã
ut eoꝵ lacrimas xp̃us con¬
solaretur: transtulit eos ⁊
transfigurauit eos in se et
dixit. Tristis est aĩa mea
usqz ad mortem. Uerump¬
tamen fratres mei uidetur
michi. quod caput nostrum
est.Ne de se forte membra ĩ¬
firma desperarent. si ut est
humana fragilitas morte
ꝓpinquante ꝑturlarentur.
et dicerent non se ad deum
pertinere. nam si ꝑtinerẽt
gauderent: ideo prius xp̃s
dixit. Tristis est aĩa mea
usq ad mortem. Pater. si
fieri potest transeat a me
calix iste. Quis hoc dicit:
Que potestas: Que infir¬
mitas: Audite qui dicit.

Expanded text:
nfatigabiles, inquit, cum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Et iterum: Bonum, inquit, facientes non deficiamus; tempore enim suo metemus . Qui defecerit in semine, non gaudebit in mescum omnia bona opera nostra habere debeant hilaritatem? Et quidem de martyribus dici potest, quia cum lacrymis seminaverunt. Fortiter enim certaverunt, et in magnis tribulationibus fuerunt. Nam ut eorum lacrymas Christus consolaretur, transtulit eos et transfiguravit eos in se, et dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Verumtamen, fratres mei, videtur mihi quod caput nostrum ompassum est, ne de se forte membra infirma desperarent, et sicut est humana fragilitas, morte propinquante perturbarentur, et dicerent non se ad Deum pertinere; nam si pertinerent, gauderent. Ideo prius Christus dixit, Tristis est anima mea usque ad mortem. Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Quis hoc dicit? Quae potestas, quae infirmitas? Audite quae dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ere enim beata pa¬
rens. que sicut qui¬
dani ait enixa est puerꝑa
regem qui celum terram¬
qz tenet per secula cuius
numẽ et eterno complectẽs
omnia giro ĩperium sine
fine manet. Que uentre
beato gaudia matris hñs
cum uinginitatis honore:
nec primaui similem uisa
est nec habere sequentem.
At ille dixit. Quin ĩmo
beati qui audiunt uerbũ
dei et custodiunt illud.
Pulchre saluator attesta¬
tioni mulieris annuit. ñ
eam tantum modo que u̾¬
bum dei corporaliter gene¬
rare meruerat: sed et om̃s
qui dei uerbum sp̃ualiter
auditu fidei concipere. et
boni operis custodia uel ĩ
suo uel in proximoꝵ corde
parere. et quasi alere stu¬
duerint: asseuerans esse
beatos. Quia et eade̾ dei
genitrix. et inde qui dem
beata quia uerbi incarnã¬
di ministra facta est tẽ¬
poralis: sed inde multo be-¬
atior. quia eiusdeni semꝑ
amandi custos manebat

Expanded text:
ere enim beata parens, quae sicut quidam ait enixa est puerpera Regem. Qui coelum terramque tenet per saecula, cujus. Numen et aeterno complectens omnia gyro, Imperium sine fine manet; quae ventre beato, Gaudia matris habens cum virginitatis honore, Nec primam similem visa est, nec habere sequentem. At ille dixit: Quin imo beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt. Pulchre Salvator attestationi mulieris annuit, non eam tantummodo quae Verbum Dei corporaliter generare meruerat, sed et omnes qui idem Verbum spiritaliter auditu fidei concipere, et boni operis custodia vel in suo vel in proximorum corde parere, et quasi alere studuerint, asseverans esse beatos. Quia et eadem Dei genitrix, et inde quidem beata, quia Verbi incarnandi ministra est facta temporalis, sed inde multo beatior quia ejusdem semper amandi custos manebat
Abbreviated transcription (Latin):
Bene ergo martha circa cor¬
poralem domini. quid di¬
cam. necessitatẽ an uolũtatẽ nĩlt̃¬
bat carni mortali. Sed qͥs
eratã carne mortali. In pͥn¬
cipio erat uerbũ. et uerbũ
erat apud deũ. et deus erat
u̾bum. Ecce od maria au¬
diebat. Uerbum caro fcm̃ẽ
et habitauit in nobis. Ecce
marcha cui ministrabat.
Ergo maria meliorẽ partẽ
elegit que ñ auferet᷑ ab ea.
Lyoc enim elegit qd semꝑ
manebit. i deo ñ auferetur ab
ea. Circa unũ se uoluit oc¬
cupare. Iam tenebat. michi

Expanded text:
Bene ergo Martha circa corBene ergo Martha circa corporalem Domini, quid dicam, necessitatem an voluntatem? ministrabat carni mortali. Sed quis erat in carne mortali? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: ecce quod Maria audiebat. Verbum caro factum et habitavit in nobis . Ecce Martha cui ministrabat. Ergo, Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea. Hoc enim elegit, quod semper manebit: non auferetur ab ea. Circa unum se voluit occupari. Jam tenebat: Mihi
Abbreviated transcription (Latin):
occupata. uando unũ¬
est necessarium. Maria
meliorem partem elegit.
Non tu malam. sed ista
meliorem. Sed unde me¬
liorem: Quia tu circa ml¬
ta. illa circa unũ. Preponi¬
tur unũ multis. Non em̃
a multis unum: sed mul¬
ta ab uno. Multa sunt q̃
fc̃a sunt: umis qui fecit. Ce¬
lum et mare et om̃ia que
in eis sunt: qm multa ft̃
Quis ista numeret. quis
horum multitudinem co¬
gitet:. Quis hec fecit: Bens
om̃ia. Ecce bona ualde:
ciones nrãs circa multa.
Necessariũ est ministenũ
corpora refecturis. Quare
hoc.: Quia esuritur. quia
sititur. Misericordea mise¬
ris necessaria est. Frangis
panem esurienti. quia in¬
uenisti esurientem. Tolle
fament cui frangis paneme
Tolle peregrinationẽ. cui ex¬
hibes hospitalitatẽ: Colle
nuditatẽ. cui p̾paras ueffẽ:
Non sit egritudo. quem ui¬
sitas: Non sit captiuitas
quẽ redimis: Non sit rixa.
que concordas: Non sit morᷤ
qũẽ sepelis. In illo scło fu¬
turo. non erunt ista mala.
Ergo nec ista ministeria.

Expanded text:
occupata, quando unuest necessarium. Maria meliorem partem elegit. Non tu malam: sed illa meliorem. Sed unde meliorem? Quia tu circa multa, illa circa unum. Praeponitur unum multis. Non enim a multis unum, sed multa ab uno. Multa sunt quae facta sunt, unus est qui fecit. Coelum, terra, mare, et omnia quae in eis sunt, quam multa sunt! Quis ista enumeret? quis horum multitudinem cogitet? Quis haec fecit? Deus omnia. Ecce bona valde .tiones nostras circa multa. Necessarium est ministerium corpora refecturis. Quare hoc? Quia esuritur, quia sititur. Misericordia miseris necessaria est. Frangis panem esurienti; quia invenisti esurientem: tolle famem; cui frangis panem? Tolle peregrinationem; cui exhibes hospitalitatem? Tolle nuditatem; cui praeparas vestem? Non sit aegritudo; quem visitas? Non sit captivitas; quem redimis? Non sit rixa; quem concordas? Non sit mors; quem sepelis? In illo saeculo futuro non erunt ista mala: ergo nec ista ministeria.
Abbreviated transcription (Latin):
haui. Ordo preposterus. sed
necessarie cõnutatus. Si
enun prius posuisset abrahã
et post ea dauid: rursus ei re¬
petendus fuerat abraham:
ut geuerations series texe¬
retur. Ideo autem ceteris pre¬
termissis horum filium nun¬
cu pauit: quia ad hos tantum
est facta de xp̃o promissio. Ad
abraban: in semine inquit
tuo benedicentur omnes gẽ¬
tes. quod est xp̃us. Ad dauid:
de fructu uentris tui ponã
super sedem tuam. Iudas
autem genuit phares et
zaram: de thamar. Notan¬
dum ĩ genealogia saluato¬
ris. nullam senitaꝵ assu¬
mi mulierum. sed eas qͣs
scriptura rep̾hendit ut qui
ꝓpter peccatores uenerat. de
peccatricibz nascens omniũ
pecrata deleret. Uude et in
consequentib ruch moabi¬
tis ponitur. et bethsabee uxor

Expanded text:
us. Ordo praeposterus, sed necessario commutatus. Si enim primum posuisset Abraham, et postea David: rursus ei repetendus fuerat Abraham, ut generationis series texeretur. Ideo autem, caeteris praetermissis, horum filium nuncupavit; quia ad hos tantum est facta de Christo repromissio, ad Abraham: In semine, inquit, tuo benedicentur omnes gentes , quod est Christus. Ad David: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam Judautem genuit Phares et Laram de Thamar. Notandum in genealogia Salvatoris, nullam sanctarum assumi mulierum, sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de peccatricibus nascens, omnium, peccata deleret. Unde et in consequentibus Ruth Moabitis ponitur, et Bethsabee Ber
Abbreviated transcription (Latin):
Aysaia legitur. Genera¬
tionem eius quis enarra¬
bit. Non ergo putemus en
narrare incipiat. quia ibi de
generatione diuinitatis. hic
de ĩ caruatione est ditum. A
carualibz autem cepit. ut ꝑ
homuinem deũ dicere nncipia

Expanded text:
Isaia legimus: Generationem ejus quis enarrabit ? Non ergo putemus Evanarrare incipiat: quia ibi de generatione divinitatis, hic de incarnatione est dictum. A carnalibus autem coepit, ut per hominem Deum
Abbreviated transcription (Latin):
clitantem. xpristum pericli¬
tantibus subuenientem. pe¬
trum uenienti ipisto occur¬
rentem. In quibris omnib
miraculum erpectanimus.
mysterium requiramus.
Quando enin possumus
stice significationis exculꝑe:
quasi de abstrusis fauorum
cellis mella prodiicunus. uł
xp̃i discipulos imitantes spi¬
ces manibz confricamus.
ut ad latentia grana perue¬
uiamus. et meis uitam ĩ¬
ueniamus. Ascer dit euro¬
dominus noster ihesus xp̃c
ut lectumi est. in montem
solus orair. Mons altitu¬
do est. Quid enim in hoc
mundo. altius celo: Quis
uero in celum ascendit: op¬
autem solus ascendit: Qr
nemo ascendit in celum
nisi qui de celo descendit. fi¬
lius hominis qui est ĩ celo.
Quamuis et in fine cui
uenerit. et nos om nes sua
membra collegerit ac leua¬
uerit ad celum: etiam tune
solus ascendit. quia caput
cum corpore suo unus est
ip̃us. Nunc autem solum
aput ascendit. media tor
dei et hominum homo xp̃us
ih̾us. Ip̃e ascendit solus

Expanded text:
clitantem, Christum periclitantibus subvenientem, Petrum venienti Christo occurrentem. In quibus omnibus miraculum exspectavimus; mysterium requiramus. Quando enim possumus sticae significationis exsculpere, quasi de abstrusis favorum cellis mella producimus: vel Christi discipulos imitantes, spicas manibus confricamus ; ut ad latentia grana perveniamus, et in eis vitam inveniamus. Ascendit erDominus noster Jesus Christus, ut lectum est, in montem solus orare. Mons altitudo est: quid enim in hoc mundo altius coelo? Quis vero in coelum ascendit, noautem solus ascendit? Quia nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Quamvis et in fine cum venerit, et nos omnes sua membra collegerit, ac levaverit in coelum, etiam tunc solus ascendet: quia caput cum corpore suo unus est Christus. Nunc autem solum caput ascendit, mediator Dei et hominum homo Christus Jesus : ipse ascendit s
Abbreviated transcription (Latin):
tacere queo. Iccirco tue ircerro¬
gent filie quas lacte nutris.
tuea melius reserabis q̃ nesci
te ad ostiũ inuitantis amici:
si quomodo tande uobis aꝑi¬
antur. que reserata sunt ma-¬
tri. Uerumptam̃ dehis qͥd
plura dicã : Omia saluatoris
gesta. et beate marie ob¬
sequia. nec ñ actus uite ex eĩm¬
gelio didicistis. Et nunc qͥd
suꝑest ut ab aliquo doctorũ

Expanded text:
tacere queo. Idcirco tuae te interrotacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae neste ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum
Abbreviated transcription (Latin):
id enim aliud sonant
dominũ ex mar̾ia uirgine et
om̃ia cius incrementa quo¬
usq fuit inmundo dũ taxa.
diuinis efferunt preconiis:
porro ab exordio sc̃i euͣngłii
gabrielem archangl̾m collo¬
quentẽ marie audistis: et de¬
inceps reliqua omĩa plenius
legistis. Ad presepe quoq o
paula. testante nato pue¬
int̾ crepundia noui partus.
et querelas nescii ploratus.
pro sescẽninis gła in excelsis
beo. et in t̾ra pax hominibus
audisti: et radiantẽ stellain
iudisti. Pastorib insuꝑ euͣn¬
gligantib credidisti: magos
pret̾ea tria deferentes mun̾a.
inuisione beatis ocłis conspe-¬
xisti. ip̃a eadem bene intelligẽ-¬
do uotis om̃ib fide deo obtu-¬
listr nam et cũ eisdẽ magis
deum puerũ in p̃sepeado-¬
rasti. Sed forte cõquesta me
mabis. Ad qd̃ ego. Si celatum
ẽẽ uolebas teste cõscientia. mͥ
narrare ante presepĩ ubi plu¬
rimum lacrimata es ñ deberes.
preconia etiã si uoluero adiu-¬
ratus. neq tuas laudes om̃ino

Expanded text:
id enim aliud sonant nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato pue crepundia novi partus, et querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus udvidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquesta me mabis. Ad quod ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino
Abbreviated transcription (Latin):
udiamus ad huc
paulum fratres. qͥd
ad profectum omnium no¬
strum saluatoris nuncius
predicabat. Parate inquit
uian domino. rectas faci¬
te senutas dei nostri. Uere
dignus beatus iohanues
tuius prophetica esset na-¬
tiitas. qui et illis de parẽ¬
tibus quorum esset despera¬
ta posteritas dei muu̾e nas¬
ceretur. Nam tanta aucto¬
ritate tantoq docendi pon¬
dere i uocem sancte predi¬
cationis erupit. ut et in

Expanded text:
Audiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omnium nostrum Salvatoris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semitas Dei nostri. Vere dignus beatus Joannes, cujus prophetica esset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et in
Abbreviated transcription (Latin):
nis omnium nostrumi cõ¬
sideranda conditio est. ut si
nos in aliquo temptationũ
uentus conatur subuertere.
uel unda sũ mergere: clame¬
mus ad xpistum. Quid ẽ
clamenius: Oremus. Por¬
riget ille manum. et eruet
de profundo. Et enun ma¬
nus eius de ducet nos: et cõ¬
tinebit nos dextera eius do¬
nec nos ad sempiterna sua
promissa perducat. Cui cũ¬

Expanded text:
nis omnium nostrum connis omnium nostrum consideranda conditio est: ut si nos in aliquo tentationum ventus conatur subvertere, vel unda submergere, clamemus ad Christum. Quid est, clamemus? Oremus. Porriget ille manum; et eruet de profundo. Etenim manus ejus deducet nos, et continebit nos dextera ejus, donec nos ad sempiterna sua promissa perducat.
Abbreviated transcription (Latin):
solidam carnem fuper liquẽ¬
tis elementi terga suspendis.
Quid enim mirum. si con¬
ditori suo creatura famulet᷑
Hoc ergo non miror. fac qd̃
quod corpus humanũ na¬
ture lege non sinitur ĩ flu
Sed accedat donum gracie.
et paululum cesset lex ista
nature. Si tu es. iube mene¬
uirr ad te suꝑ aquas. Tu
deus es. ego homo sum. Do¬
luisti de meo habere infirmita¬
tem in carne qua portas.
habeam et ego de tuo potesta¬
tem ut unda me portet. Dñe
si tu es iube me uenur ad te
super aquas. Quomodo enĩ
michi in mari non erit uia.
si tu usseris. qui propt̾ nos
faitus es mua: Et dominus.
Ueni inquit. Nec dubitauit
petrus. Audiuit dñi uerbũ.
et mox cucurrit ad uerbum.
Cito credidit. quia fidelis hõ
erat. Sed cun surrexiss uẽ¬
tus ualidus: titubauit. quia
homo erat. Titubatio ista
fratres. quasi mors fidei fu¬
it. Sed ubi exclamauit: fi¬
des iterum resurrexit. Non
ambularet. nisi crederet. S
taret. In petro itaq com mu

Expanded text:
solidam carnem super liquensolidam carnem super liquentis elementi terga suspendis. Quid enim mirum, si Conditori suo creatura famulatur? Hoc ego non miror: fac quod quod corpus humanum naturae lege non sinitur in flucestigia; sed accedat donum grotiae, et paululum cesset lex ista naturae: Si tu es, jube me venire ad te super aquas. Tu Deus es; ego homo sum: voluisti de meo habere infirmitatem in carne quam portas; habeam et ego de tuo potestatem, ut unda me portet. Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas. Quomodo enim mihi in mari non erit via, si tu jusseris, qui propter nos factus es via? Et Dominus, Veni, inquit. Nec dubitavit Petrus; audivit Domini verbum, et mox cucurrit ad Verbum: cito credidit, quia fidelis homo erat. Sed cum surrexisset ventus validus, titubavit; quia homo erat. Titubatio ista, fratres, quasi mors fidei fuit: sed ubi exclamavit, fides iterum resurrexit. Non titubaret, nisi crederet: sed deret.
Abbreviated transcription (Latin):
noctis. extrema pars noctis.
Digilia una. tres horas hẽt.
Ac per hoc nox quatuor uigi¬
lias habet. terius horis ꝑsin¬
gulas uigilias distributis.
Quarta ergo uigilia noctis.
hoc est pene iaui nocte fuuta.
Sic ueniet in fine seculi ĩ¬
quitatis nocte transacta. ad
iudicandos iuiuos et mortuos.
Uenit enim nunc audistis
ualde mirabiliter ambulãs
super aquas. Surgebant
fluctus. sed calcabantur. ffre¬
mens pelagus sub domini
uestigiis murmurabat. sed
tamen euni uolens nolens¬
q portabat. Quantũlibet
tumores seculi potestatesq
consurgant: p̾mit eorũ ca¬
put. nostrum caput. Cui
uero appropinquaret naui¬
cule: turbati sunt p̾timore
discipuli. et exclamauerũt
putantes fautasma ẽẽ. Qui¬
bus dominus ait. Habete
fiduciam. ego sum nolite ti¬
mere. Quid est ego sũ: No
sum fantasia quod puta¬
tis. agnoscite quod uidetis.
Ad hanc uocem exiliit petrꝰ.
et ait. Donune. si tu es uuibe
me uenure ad te super aqua s.
Si tu es. non mror qued

Expanded text:
noctis, extrema pars noctis est. Vigilia una tres horas habet, ac per hoc nox quatuor vigilias habet, ternis horis per singulas vigilias distributis. Quarta ergo vigilia noctis, hoc est pene jam nocte finita. Sic veniet in fine saeculi, iniquitatis nocte transacta, ad judicandos vivos et mortuos. Venit enim nunc, sicut audistis, valde mirabiliter ambulans super aquas. Surgebant fluctus; sed calcabantur: fremens pelagus sub Domini vestigiis murmurabat; sed tamen eum volens nolens portabat. Quantumlibet tumores saeculi potestatesque consurgant, premit eorum caput, nostrum Caput. Cum vero appropinquaret naviculae, turbati sunt prae timore discipuli, et exclamaverunt, putantes phantasma esse. Quibus Dominus ait: Habete fiduciam; ego sum, nolite timere. Quid est, Ego sum? Non sum phantasma quod putatis, agnoscite quem videtis. Ad hanc vocem exsiliit Petrus et ait: Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas. Si tu es, non miror quod
Abbreviated transcription (Latin):
sua retinere aliena rapere si
posset. concupiscere si nõ pos¬
set: Sed celestis medicus.
singulis quibusq uicus ob¬
uiantia adhilet medicam̃¬
ta. Nai sicut arte medicine
dis curantur: ita dominus
noster contraria opposuit
mie dica menta pecratis. ut lu¬
uricis continentiani. tenaci¬
bus largitatem. iracondis
mansuetudine. elatis preci¬
peret humilitatem. Certe
consequentibz noua man¬
data proponeret: dixit. Nisi
quis renunciauerit om̃ib
que possidet: non potest m̃s
esse discipulus. Ac si aperte
dicat. Qui per uitam uete¬
rem aliena concupiscitis:
per noue conuersationis

Expanded text:
na rapere, si posset; concupiscere, si non posset? Sed coelestis medicus singulis quibusque vitiis obviantia adhibet medicamenta. Nam sicut arte medicinae dis curantur, ita Dominus noster contraria opposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Certe cum se sequentibus nova mandata proponeret, dixit: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Ac si aperte dicat: Qui per vitam veterem aliena concupiscitis, per novae conversationis
Abbreviated transcription (Latin):
sine macula et ruga ĩuenia¬
tur. Quantum libet mare
seuiat. uentus incombat. ĩ¬
ter flurtum et fluctum nauis
ista turbetur. tantum non
mergatur. et currit. Deniq
post ea quam nauis hec edifi¬
cata est in ierusalem. atqz mn
medio pelagi huius frrmẽts
emissa: estuantia uolumi¬
na undarum et furentium
flabra uentoꝵ. duni eã huc
atqz illuc circunferunt oĩn
gentium littorib appuler̃t:
peregrinas meires quacũq
uenit aduexit. Quid enini
tam peregrinum ĩ terra nr̃a.
quam per penicentiai remis¬
sio pecratoꝵ. regnumq celoꝵ:
Et tamen oportebat xpistum
pati et resurgere a mortuis
tercio die. et predicart in no¬
mine eius penitentiai et re¬
missionen pecratoꝵ ꝑ om̃s¬

Expanded text:
sine macula et ruga inveniasine macula et ruga inveniatur. Quantumlibet mare saeviat, ventus incumbat, inter flatus et fluctus navis ista turbetur: tantum non mergatur, et currit. Denique posteaquam navis haec aedificata est in Jerusalem, atque inde in medio pelagi hujus frementis emissa est, aestuantium volumina undarum, et furentiam flabra ventorum, dum eam huc atque illuc circumferunt, omnium gentium littoribus appulerunt, peregrinas merces quocumque venit, advexit. Quid enim tam peregrinum in terra nostra, quam per poenitentiam remissio peccatorum, regnumque coelorum? Et tamen oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccato
Abbreviated transcription (Latin):
dum ille orat mex¬
celso: nauicula turbatur
fluctib in profundo. Quia
insurgunt fluctus potest
ista nauicula turbari. sed
quia ꝓpristus orat ñ potest
mergi. Naucellani quippe
istam fratres. ecclesiam co¬
gitate. Turbulentũ mare.
hoc seculum. Quando ali¬
quis impie uoluntatis ma¬
xime potestatis. persecutio¬
nem inducit ecclesie. et quã¬
tum in ip̃o est xp̃ianum no¬
men conatur extinguere:
super nauiculain xp̃i gran¬
dis unde consurgit. Sed ĩ
hiis tempcationib erigat᷑
antẽna. ut suspensa arbori
nus respiciat. et non deficiet
Quia sicut apostolus petrus.
ait. xpistus pro nobis passus
est relinqueus nobis exẽplũ.
ut sequanuir uestigia eius.
Dicit etiam beatus iohannes.
Sicut enin xpistus pro nob
animai posuit: sic et nos de¬
bemus pro fratribz animas
ponere. Huic engo antẽne id
est cruci xpisti. simplex conu̾¬
satio et pura conuersio tanꝙͣ
candentia uela religentur. ⁊
hec uela nostra fluctibz ablu¬
antur. uestisq tendatur. ut

Expanded text:
dum ille orat in excelso, navicula turbatur fluctibus in profundo. Quia insurgunt fluctus, potest ipsa navicula turbari: sed quia Christus orat, non potest mergi. Navicellam quippe istam, fratres, Ecclesiam cogitate; turbulentum mare, hoc saeculum. Quando aliquis impiae voluntatis, maximae potestatis, persecutionem indicit Ecclesiae, et quantum in ipso est, christianum nomen conatur exstinguere, super naviculam Christi grandis unda consurgit. Sed in his tentationibus erigatur antenna, ut suspensa arbori nus respiciat, et non deficiat: sicut dicit apostolus Petrus, Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Dicit etiam beatus Joannes, Sicut enim Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus pro fratribus animas ponere . Huic ergo antennae, id est, cruci Christi, simplex conversatio et pura confessio tanquam candentia vela religentur. Et haec vela nostra fluctibus abluantur, vestisque tendatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ertantibz de prioratu
discipulis: puis ma¬
gister eos ñ mite contentio¬
nis arguit. sed formai quã
sequantur hunulitatis mo¬
desta intione describit. In qͣ
tanen forma obtinenda. ma¬
iores et precessores id est do¬
ctores ecrlesie non minima
discietione opus halent. ne
uidelicet regum gentium in¬
star dominari subiectis. seqz
ab eis gaudeant suꝑ uacuis
laudibz attolli: sed ad exem¬
plum regis eterui. quasi ui¬
mores eis quibz regendis p̾¬
sunt efficiantur ac ministͥ.
Quia nimirum necesse est
ut sic bene agentibz sint per
humilitatem socii: quatunꝰ
contra delinquentium inicia
per zelum insticie sint erecti.
Dt et loiuis ĩ nullo p̾ferut:
et cum prauoꝵ culpa exigit.
porestatem protinus si pri¬
oratus agnoscant.

Expanded text:
ertantibus de prioratu discipulis, pius Magister eos non initae contentionis arguit, sed formam quam sequantur humilitatis modesta ratione describit. In qua tamen forma obtinenda majores et praecessores, id est doctores Ecclesiae, non minima discretione opus habent, ne, videlicet, regum gentium instar, dominari subjectis, seque ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, sed, ad exemplum Regis aeterni, quasi juniores eis quibus regendis praesunt efficiantur ac ministri. Quia nimirum necesse est ut sic bene agentibus per humilitatem sint socii, quatenus contra delinquentium vitia per zelum justitiae sint erecti, ut et bonis in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscant.
Abbreviated transcription (Latin):
iscatores pisciũ. fa¬
cti sunt piscatores
hominum: dño xp̃o dicente.
Uenite post me: faciam uos
fieri piscatores hominum.
Artem uobis non nuto. ge¬
nus piscium muto. Extui¬
hebatis de mari uiuos ad
mortem nunc extrahetis de
seculo mortuos ad salutem.
Puus erat piscator et aliꝰ¬
persecutor. Tantun merue¬
runt persecutores et piscato¬
res: ut fierent p̾dicatores.
Primus ĩ ordine apłorum
ip̃e elegit et nouissimum. ut
si mul paterentur primus et
nouissimus. Bona passio.
que nunc coheret laudi. Bo¬
num certamen: quod perfec̃
martyrium. Sciebant apłi
ad quam pertendebant coro-¬
nam. quai acceperũt petrus
et paulus in urbe roma. Di¬
enuangelio. Qui reliquerit
patrem aut matrem. uxorem
uel filios. et omma que possi¬
accipiet et uitani eternani
possidebit. Et qui perdiderit

Expanded text:
iscatores piscium facti sunt piscatores hominum, Domino Christo dicente: Venite post me: faciam vos fieri piscatores hominum . Artem vobis non muto: genus piscium muto. Extrahebatis de mari vivos ad mortem; nunc extrahetis de saeculo mortuos ad salutem. CAP. II. Unus erat piscator et aliupersecutor. Quantum metuerunt persecutores et piscatores, ut fierent praed catores? Primus in ordine apostoloipse elegit et novissimum, ut simul pateretur primus et novissimus. Bona passio, quae nunc cohaeret laudi. Bonum certamen, quod perfecit martyrium. Sciebant apostoli ad quam praetendebant coronam, quam acceperunt Petrus et Paulus in urbe Roma. DiEvangelio: Qui reliquerit patrem aut matrem, uxorem vel filios, et omnia quae possiaccipiet, et vitam aeternam possidebit ; aut qui perdider
Abbreviated transcription (Latin):
uitam temporalis conteu¬
oni discipuli qui ue¬
ram doctrinam tenu¬
erunt magistri. cursum cõ¬
sũ mauerunt. fidem serua¬
uerunt. ꝓmssa dilexerunt.
temporalia contempserunt.
et uitami eternam posseder̃t.
Unus ex rusticis insertus.
pax mane rapiet p̾dam. et ad
uesperain diuidet escas. ffuit
persecutor saulus. sed muta¬
it antea persecutor: post ea u̾o¬
factus est magnificus p̾di¬
cator. xp̃m quen aliquando
blasphemabat. postea publi¬
ce p̾dicalat. Ip̃e enim de se te¬
statur dicens. Qui prius fiui
blasphemus et persecutor: sed
ideo miscdĩam merui quia
iguorans feci ĩ incredulitate.
ut ĩ me reuelaret deus filium
suum. Hoc prestitit ꝑsecutori.
Quid autem p̾stitit piscato¬
ri. nisi claues regni celorum:
Claues ip̃as regni celoꝵ. fides
meruit petri. quia prior ag¬
nouit filium dei. Ogł̾iosum
meritum apłoꝵ. Non uno di¬
uno die meruerunt accipere
martyrium consecratum.
Transcencerunt celui et co¬

Expanded text:
am temporalis est coni discipuli, qui veram doctrinam tenuerunt magistri, cursum consummaverunt, fidem conservaverunt, promissa dilexerunt, temporalia contempserunt, et vitam aeternam possederunt. Unus ex rustico insertus; pax, mane rapiet, et ad vesperas dividet escas . Fuit persecutor Saulus; sed mutait antea persecutor, postea verfactus est magnificus praedicator. Christum quem aliquando blasphemabat postea publice praedicabat; ipse enim de se testatur dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor; sed ideo misericordiam merui, quia ignorans feci in incredulitate, ut in me revelaret Deus Filium suum . Hoc praestitit mihi persecutori. Quid autem praestitit piscatori, nisi claves regni coelorum? Claves enim regni coelorum fides meruit Petri: quia prior agnovit Filium Dei. O gloriosum meritum apostolorum! Non uno diuno die meruerunt accipere martyrium consecratum. Transcenderunt coelum; et co
Abbreviated transcription (Latin):
citatem p̃monstrabat q̃ fr̾
dominũ uenit: et docuit io¬
hannem qd̃ hic est qui bap¬
tizat. Et bene desuꝑ riuos a-¬
quarum: quia suꝑ aqũã
refectionis educauerat eã
dominus et mitrierat. Ex
qua multi deducti riui. om¬
nem rigant t̾ram delicia¬
rum: et infundunt ortũ
uoluptatis exquib cotidie
lota et ꝑfusa beata dei geni-¬
trix ascendit hodiernadie.
speciosa ualde et admira¬
bilis. Cuius odor mestimabi¬
lis erat nimis: et ideo ineffa¬
bilis. Ad cuiꝰ ꝓfecto fragian¬
tiam odoris. om̃is illa cele¬
sts ierłm leta decucurrit. ꝙͣ
circũdabant flores rosarum
et lilia conualliũ. eo qd om̃s
anime martirio rubricate. eñ
ec̾ne dilectionis complecun¬

Expanded text:
citatem demonstrabat, quae super citatem demonstrabat, quae super Dominum venit, et docuit Joannem, quod hic est qui baptizat. Et bene, desuper rivos aquarum, quia super aquam refectionis educaverat eam Dominus et nutriverat : ex qua multi deducti rivi, omnem irrigant terram deliciarum, et infundunt hortum voluptatis, ex quibus quotidie ita et perfusa beata Dei genitrix ascendit hodierna die speciosa valde et admirabilis: cujus odor inaestimabilis erat nimis, et ideo ineffabilis. Ad cujus profecto fragrantiam odoris, omnis illa coelestis Jerusalem laeta decurrit, quam circumdabant flores rosarum et lilia convallium, eo quod omnes animae martyrio rubricatae, eam aeternae dilectionis complec
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium fit in celo
dequolibet peccatore conu̾-¬
so. multomagis putandũ
protante uirginis exaltati¬
one et gła. qd̃ exultatio fit
in suꝑnis: cuius nimirũ
festiuitas om̃ium suꝑnoꝵ
ciuium est gratulatio. pre¬
sertim quia eius celebritas
laus et fauor est saluatori
Unde credimus ut supͣdõm
est qd̃ ñ hunc tantũ diem sõ¬
lemnẽ ducunt ꝓeius hono¬
re annuũ: uerũ continuũ
etiam et et̾num. iocũditatis
ac leticie. uenerationis obse¬
quio. cũ om̃i colunt cripu¬
dio amoris et gaudii. Nec
immerito igitur omnis il¬
la celestis ciuitas congra¬
tulatur et ueneratur ma¬
trem: cuius suꝑ se adorant
filium regem. ante quem
tremunt potestates. et cur¬
uatur om̃e genui. De cuius
nimirum ad celos ascensione
multo admirantis intuitu
secretorũ contemplator cele-¬
stium in canticis. uidi inqͥt
speciosam ascendentem qͣsi
columbam desuꝑ riuos aqͣ¬
rum. Et uere  speciosa
quasi colũba: quia illius
s̃petiem columbe ac simpli¬

Expanded text:
gaudium fit in coelo de quolibet peccatore converso, multo magis putandum pro tantae Virginis exaltatione et gloria, quod exsultatio fiat in supernis: cujus nimirum festivitas, omnium supernorum civium est gratulatio: praesertim quia ejus celebritas laus et favor est Salvatoris. Unde credimus, ut supra dictum est, quod non hunc tantum diem solemnem ducunt pro ejus honore annuum, verum etiam continuum et aeternum jucunditatis et laetitiae ac venerationis obsequio, cum omni colunt tripudio amoris et gaudii. Nec immerito igitur omnis illa coelestis civitas congratulatur et veneratur matrem: cujus super se adorat filium regem: ante quem tremunt potestates, et curvatur omne genu. De hujus nimirum ad coelos ascensione, multo admirantis intuitu secretorum contemplator coelestium in Canticis: Vidi, inquit, speciosam ascendentem, quasi columbam desuper rivos aquarum. Et vere speciosa quasi columba, quia illius speciem columbae ac simpli
Abbreviated transcription (Latin):
lectione. Iccito sequit᷑ post
eam purpuratoꝵ exercitus:
et candidatorũ greges. Qm
si diligentius aspicias nich
uirtutis est: nichil speciosi¬
tatis. nichil candoris gle: qd̃
bene circũdant eam flores
rosaꝵ. et lilia comiallum:
ut uirtutes iurtutibus. ful¬
ciantur. et formositas de¬
core castitatis augeatur.
ham om̃is splendor et gła
quanto illustratur fulgo¬
re suo sullimius: tanto
apparet p̾stantior claritate
quorũ libet subiectorum.
et eximior predicatur. Sic
et beata dei genitrix cuius
plantatio acsi rose in ieri¬
cho specialnis refulsit: et
candor uirginitatis splen¬

Expanded text:
lectione: idcirco sequitur post lectione: idcirco sequitur post eam purpuratorum exercitus, et candidatorum grex. XV. Quam si diligentius aspicias, nihil virtutis est, nihil speciositatis, nihil candoris gloriaequbene circumdant eam flores rosarum, et lilia convallium, ut virtutes virtutibus fulciantur, et formositas decore castitatis augeatur. Nam omnis splendor et gloria, quanto illustratur fulgore suo sublimius, tanto apparet praestantior claritate quorumlibet subjectorum, et eximior praedicatur. Sic et beata Dei genitrix, cujus plantatio ac si rosae in Jericho, specialius refulsit, et candor virginitatis splen
Abbreviated transcription (Latin):
lilia in ualle humilitatis.
enutrite. circũdant eam ue¬
nerationis gr̃a obsequentes.
dei genitrix et martyr
et uirgo fuit. quamuis in
pace uitam finierit. Hinc
quoq qd̃ uere passa sit: sy
xp̃o in carne. tam̃ in anima q
immortał ẽ pati non potue¬
runt. Beata uero dei genitrix
quia in ea parte passa est q̃
impassibilis habetur. ideo
ut ita fatear qr sp̃ualiter
et atrociꝰ passa est gladio pas-¬
sionis xp̃i plusꝙͣ martyr fuit.
unde constat quia plus
om̃ib dilexit. ꝓpt̾ea et plus
doluit: in tantũ. ut anim̃ã
eius totã ꝑtransiret et possi¬
deret ius doloris: ad testimo¬
nium eximie dilectionis. Q
quia mente passa est: plus
qͣm martyr fuit. Nimirum
et eius dilectio amplius for¬
tis qͣm mors: quia mortem
xp̃i suã fecit. Nunc autem
circũdant eam flores rosaꝵ
in desinent̾ eius ad miranteᷤᷤ
pulcritudinem int̾ filias ie¬
rusalem: in qua posuit rex
thronũ suũ. quia concupiuie
eius speciem ac decorem. fu̾¬
it eni plena caritate: et di¬

Expanded text:
umilitatis enutritae, circumdant eam, venerationis gratia obsequentes. Dei genitrix et martyr, et virgo fuit, quamvis in pace vitam finierit. Hinc quoque quod vere passa sit, tesChristo in carne, tamen in anima, quia immortalis est, pati non potuerunt. Beata vero Dei genitrix, quia in ea parte passa est, quae impassibilis habetur, ideo, ut ita fatear, quia spiritualiter et caro ejus passa est gladio passionis Christi, plus quam martyr fuit. Unde constat, quia plus omnibus dilexit, propterea et plus doluit, intantum ut animam ejus totam pertransiret et possideret vis doloris, ad testimonium eximiae dilectionis. Quae quia mente passa est, plus quam martyr fuit. Nimirum quod ejus dilectio amplius fortis, quam mors fuit, quia mortem Christi suam fecit. Nunc autem circumdant eam flores rosarum, indesinenter ejus admirantes pulchritudinem inter filias Jerusalem : in qua posuit rex thronum suum, quia concupivit ejus speciem ac decorem: fuit enim plena charitate et di