comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus erat particulatim incisã credẽti¬
b inse distributurũ. et quasi hoc cõ¬
tra naturam. eẽt hominũ uidelicet
humanam caruem incybũ sumere
quasi dere difficillima. et impossibili

Expanded text:
tus erat, particulatim incisam credentibus distributurum, et quasi hoc contra naturam esset hominum videlicet humanam carnem in cibum sumere quasi de re difficillima et impossibili
Abbreviated transcription (Latin):
quondam sterilis et infecunda postqͣm
uerbum fidei xp̃i suscepit: spiritalib
bonorum oꝑum fructib habundare stu¬
duit. Et que aliquando terra ꝑusta
ac si uꝰ lida nichil uirens gignere no¬
decorata diuersorum fructuũ grãm
nomine hortus deliciarũ: & paradis
dei ligna est appellari. redemptor nr̃
quia sciebat instare tempus sue passi¬
onis. uoluit se absentare ad modicũ
auideis: expectans ite ueniente pas¬
cha quod inproximo futurũ erat. sese
illorum manibus sicut aute scła p̃fi¬
nierat comprehendendum traderet
et crucifigendum. Quam ⁊ nos sollẽ
expectare. Ideoq necesse est. eius qui
nos magno sui cruoris p̃cio redemit
clementiã uotis sedulis exorare ut nos
cum remissione peccatoꝵ cumq grã
et nusccłia sua. ad eam sibi placitos
faciat peruenire am̃

Expanded text:
quondam sterilis et infecunda, postquam quondam sterilis et infecunda, postquam verbum fidei Christi suscepit, spiritualibus bonorum operum fructibus abundare studuit. Et quae aliquando terra perusta ac squalida, nihil virens gignere nodeinde diversorum fructuum gratiam ri nomine hortus deliciarum et paradisus Dei dignatus est appellari. Redemptor itaque noster, quia sciebat instare tempus suae passionis, voluit se a Judaeis modicum absentare, exspectans ut veniente Pascha, quod in proximum futurum erat, sese illorum manibus, sicut ante saecula praefinierat, comprehendendum traderet et crucifigendum. Quam nos etiam solime exspectare. Ideoque necesse est ejus qui nos magno cruoris pretio redemit, clementiam votis sedulis exorare, ut nos cum remissione peccatorum cumque gratia et misericordia sua, ad eum sibi placitos faciat pervenire, qui
Abbreviated transcription (Latin):
et quocicius possent: iniqua sua cõ¬
silia accelerare decreueñt: Ihc ergo
iam non palam ambulabat apud
uideos. s abiit in regionẽ iuirta deser¬
tũ inciuitatẽ que dicitur effrẽ: et
ibi morabatur cum discipłis suis Ñ
utiq ille qui est dñs uirtutum for¬
midare poterat. nec eum sue diuini¬
tatis potestas. deseruerat quia si uel¬
let poterat palam inter iudeos couer¬
sari. et nichil mali ab eis pati: sed re¬
cedendo ac seuiciam inimicorum. de¬
cliuando nob̃ exemplum dare dig¬
natus est: ut si tẽpus ꝑsetutionis ĩ¬
gruerit. non dubitemus refugiila¬
tebram querere. et furorẽ sceleratoꝵ
hominum latendo deuitare.Sane
quod dñs relictis iudeis abiit inre¬
gionem iuixta desertum significat
quia illos qui quondam plebs deit
suam ꝑficliam et crudelitatẽ relictu¬
cationem erat transiturus. Naint
ciuitatis ipsius uocabłm inqua cũ
discipłis commoratus est: huic rez
tificatio interpretaturniirum sanc¬

Expanded text:
et quo citius possent, iniqua sua conet quo citius possent, iniqua sua consilia accelerare decreverunt. Jesus ergo jam non palam ambulabat apud Judaeos, sed abiit in regionem juxta desertum in civitatem quae dicitur Ephrem, et ibi morabatur cum discipulis suis. Non utique ille qui est Dominus virtutum, formidare poterat, nec eum suae divinitatis potestas deseruerat, quia si vellet, poterat palam inter Judaeos conversari et nihil mali ab illis pati. Sed recedendo, ac saevitiam inimicorum declinando, nobis exemplum dare dignatus est, ut si tempus persecutionis ingruerit, non dubitemus refugii latebras quaerere, et furorem sceleratorum hominum latendo devitare. Sane quod Dominus relictis Judaeis abiit in regionem juxta desertum, significat quia illos qui quondam plebs Dei et suam perfidiam et incredulitatem relictucam praedicationem erat transiturus. Nam et civitatis ipsius vocabulum, in qua cum discipulis commoratus est, huic rei tificatio interpretatur, nimirum sanc
Abbreviated transcription (Latin):
filios dei qui erant disꝑsi congrega¬
ret in unum. Propħauit ergo carphã
quod pro uideoꝵ tantum gente xp̃m
mori expediret. sed euangłista noue¬
rat eum ꝑto salute tocius humani
generis passurum: quatinus illos qͥ
ante scła predestinati erant ut eeñt
filii dei. inumum congregaret. et ex
credentib uideis et gentibus unũ gre¬
alibi ducit. Et alias oues habeo que
non sunt exhoc ouili. et ilaᷤoportet
me adclucere et uocẽ meam audiẽt
Et fiet unum ouile et unus pastor:
Non enim iam tunc filii del reloues
erant. s ipse pro eis paciendo. eosq
precioso suo sanguine tecimendo
ex filis diaboli fecit filios dei: et exno¬
centib lupis innocentes oues eẽ. cons¬
tituit. Abillo ergo clie: cogitauert̃
ut interficerent eum: non quo et antea
iam nõ hoc cogitauissent. cum suꝑiꝰ
in eius necẽ conspirassẽ. et crebro eũ¬
cõprehendere uoluisselegantur. sed
quia tunc in euitabiliter sescelere ꝑ¬
ficiende mortis eius constrinxerunt.

Expanded text:
filios Dei qui erant dispersi, congregaret in unum. Prophetavit ergo Caiphas, quod pro Judaeorum tantum gente Christum mori expediret, sed evangelista noverat eum pro salute totius humani generis passurum, quatenus illos qui ante saecula praedestinati erant ut essent filii Dei, in unum congregaret, et ex credentibus Judaeis et gentilibus unualibi dicit: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere et vocem meam audient, et fiet unum ovile, et unus pastor . Non enim jam tunc filii Dei vel oves erant, sed ipse pro eis patiendo, eosque pretioso suo sanguine redimendo, ex filiis diaboli fecit filios Dei, et ex nocentibus lupis innocentes oves esse constituit. Ab illo ergo die cogitaverunt ut interficerent eum. Non quo et antea jam non hoc cogitassent, cum superius in ejus necem conspirasse et comprehendere voluisse legantur, sed quia tunc inevitabiliter se scelere perficiendae mortis ejus constrinxerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tempora seruatum: qui uolens auge¬
re cultum templi plures pontifices
dño nichilhominus agente. eẽ. de¬
creuit. qui ꝑ ordinẽ uicib sibi succe¬
derent: ac ꝑannos singłos ministrarẽt.
Hinc lucas euuanglista de ⁊acharia
refeit: Quia cum sacerdotio fungeret᷑
inorcline uicis sue ante deum: sorte ex
derno tempore hoc ꝑ ambitiones di¬
gnitatum et contentiones constitutũ
fuisse apud iudeos ut plures essent
pontifices. et uicib intemplo dñi
ministrarent. quib post annum alii
succedebant: Nam ⁊ de hoc cay pha
nius anni sacerdotium redemerit ab
herode. Quid uero prophetauerit:
uideamus. Uos nescitis quicqͣm: ne¬
ꝙ cogitatis quia expedit ut unus
homo moriatur propopło. et non

Expanded text:
tempora servatum, qui volens augetempora servatum, qui volens augere culturas templi, plures pontifices, Domino nihilominus agente, esse decrevit, qui per ordinem vicibus sibi succederent, et per annos singulos ministrarent. Hinc Lucas evangelista de Zacharia refert: Quia cum sacerdotio fungeretur in ordine vicis suae ante Dominum, sorte exiderno tempore, hoc per ambitiones dignitatum et contentiones constitutum fuisse apud Judaeos, ut plures essent pontifices, et vicibus in templo Domini ministrarent, quibus post annum alii succedebant. Nam et de hoc Caipha nius anni sacerdotium redemerat ab Herode. Quid vero prophetaverit, videamus. Vos nescitis quidquam, neque cogitatis, quia expedit ut unus homo mor
Abbreviated transcription (Latin):
et paternas tradiciones. eẽ. Ideoq di¬
mebant nesi om̃s inxp̃m crederent. nul¬
lus remaneret qui pro ciuitate et tem¬
plo contra romanos pugnando resiste¬
ret. Unus autem exip̃is cayphas nomi¬
ne. cum eẽt pontitex anni illius: dixit
eis. Uos nescitis quicqͣm: neq cogitatis
quia expedit ut unus moriatur homo
propopło. et non tota gens pereat Qd̾
eum asemet ip̃o non dixisse s quia põ¬
tifex erat anni illius prophetas se agẽ¬
te ip̃o pontificatus sacramentum qd̾
indignus gerebat: subsecutꝰ euangłis¬
ta ostendit dicens: Hoc autẽ asemet iꝑ¬
so non dixte. sed cum eẽt. pontifex anni
illius: propħauit quia ihs moriturus
erat progente. Quo loco discimus ple
hic cayphas dicatur pontifex anni illiꝰ.
cum dñs ꝑlegẽ precepisset ut unus tã¬
tum eẽt. summus sacerdos cui mortuo
filius succederet: et loco patris sacer¬
dotumnad ministraret. Sed sciendũ
hoc apͥmo aaron usq ad clauid regis

Expanded text:
et paternas traditiones esse, ideoque tiet paternas traditiones esse, ideoque timebant, ne si omnes in Christum crederent, nullus remaneret qui pro civitate et templo contra Romanos pugnando resisteret. Unus autem ex ipsis Caiphas nomine, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam, nec cogitatis, quia expedit ut unus homo moriatur pro populo, et non tota gens pereat. Quod eum non a semetipso dixisse, sed quia pontifex erat anni illius, prophetasse, agente ipso pontificatus sacramento quod indignus gerebat, subsecutus evangelista ostendit, dicens: Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius, prophetavit, quia Jesus moriturus erat pro gente. Quo loco discimus plerhic Caiphas dicatur pontifex anni illius, cum Dominus per legem praecepisset, ut unus tantum esset summus sacerdos, cui mortuo filius succederet, et loco patris sacerdotium administraret. Sed sciendum hoc primo ab Aaron usque ad David regis
Abbreviated transcription (Latin):
bat: Si climittimus eum sic om̃s credẽt
ineum: et uenient romani. et tollent
nr̃m locum et gentem. Gemporale re¬
gnum amittere timuerunt. deuita
autẽ eterna cogitare neglexert᷑. Atq
ideo utrumq uistissimo dei iudicio
cundo anno post eius passionẽ simul¬
q gloriosam. ascensionẽ uenientes
romani. abtito et uespasiano prin¬
cipibus: locum simul regnu⁊ gẽ¬
tem illis abstulerunt. et ip̃o ferro. fa¬
me ⁊ captiuitate deleuert. et qui in
pascha xp̃m occiderunt: ineadẽ sol¬
lempnitate ab hostibus captisunt:
Quiq in inuiria filii patrẽ offen¬
derant. ipsi apatre ⁊ filio id est uespa¬
siano ⁊ tito deleti sunt: sicq rei⁊ mi¬
seri adeterna supplicia transierunt.
Iuxta quod alibi dñs de eis dixerat. fĩ¬
lii autem regni. eicientur intenebras ex¬
teriores. Uement inquiunt romani⁊
tollent nr̃m locum⁊ gentẽ: Putabant
iudei doctrinamxp̃i contra templum

Expanded text:
bat. Si dimittimus eum sic, omnes credent bat. Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent locum nostrum et gentem. Temporale regnum amittere timuerunt, de vita autem aeterna cogitare neglexerunt, atque ideo utrumque justissimo Dei judicio anno post ejus passionem, simulque gloriosam ascensionem, venientes Romani sub Tito et Vespasiano principibus, locum simul et regnum et gentem illis abstulerunt, illosque ferro, fame et captivitate deleverunt. Et qui in Pascha Christum occiderant, in eadem solemnitate ab hostibus captivati sunt. Quique injuria filii Patrem offenderant, ipsi a Patre et Filio, scilicet Vespasiano et Tito deleti sunt, sicque rei et miseri ad aeterna supplicia transierunt, juxta quod Dominus alibi de eis dixerat: Filii autem regni ejicientur in tenebras exteriores . Venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem. Putabant Judaei doctrinam Christi contra templum
Abbreviated transcription (Latin):
esuscitato a saluatore xp̃o lazaro.
extã ingenti miracło multi ex ũ¬
deis qui presentes fuerant et uiderant
que fecit. crediderunt ineum: Quidã
uero ex ip̃is qui iam in eum crediderãt.
siuie qui ad martham et mariam conso¬
lanli causa uenerant abierunt ad
phariseos et nuntiauerunt eis que
fecit iħs: siue pio studio ut ⁊ ip̃i meũ
crederent. siue gratia deferendi ut cõ¬
tra cum seuirent. protins illi malicia
sua contenebrati ⁊ quose uerterrent
nescientes. uidebant enim se signorũ
euidentia suꝑari: collegerunt conc¬
lium non ut conuerterentur ⁊ crede¬
rent. sed ut eum nefanda conspirati¬
one morte dampnarent: Iniunt cõ¬
derent: non ut sibi consulerent ne
perirent: ud inquiunt facimus:
Miseri non dicebant credamus sedue¬
lutl exacuentes et ad necẽ eius sese
nutuo cohortantes dicebant: Quid
fatimus quia hic homo multa signa
facit: uelint nolint confitentur quia
ille quẽ quasi hominẽ despiciebant:
sicut deus signis et miracłis chorusca¬

Expanded text:
esuscitato a salvatore Christo Lazaro, tam ingenti miraculo multi ex Judaeis qui praesentes fuerant, et viderant quae fecit Jesus, crediderunt in eum. Quidam vero ex ipsis, sive qui jam in eum crediderant, sive qui ad Martham et Mariam consolandi causa venerant, abierunt ad Pharisaeos, et nuntiaverunt eis quae fecit Jesus, sive pio studio, ut et ipsi in eum crederent, sive gratia deferendi, ut contra eum saevirent. Protinus illi malitia sua contenebrati, et quo se verterent nescientes, videbant enim se signorum evidentia superari, collegerunt concilium, non ut converterentur et crederent, sed ut eum nefanda conspiratione morte damnarent. Ineunt conderent, non ut sibi consulerent. Quid, inquiunt, facimus? Miseri, non dicebant credamus, sed velut exacuentes et ad necem ejus sese mutuo cohortantes dicebant: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit? Velint nolint confitentur, quia ille quem quasi hominem despiciebant, sicut Deus signis et miraculis corusca
Abbreviated transcription (Latin):
num castrum quod solum tunc regi¬
na gerberga cum fidelib suis ex dĩb
sius regus sedib retinebat. hugone
illuc occupante dimitteret. Dehis
om̃ib mał que post regni susceptis¬
nẽ passus fuerat. siquis obiceret qd̃
sus facinoris causa eisdẽ fuissent
illata. inde se uixta synodale iudici¬
ũ et regis otthonis preceptionẽ pur¬
garet. uł certamine singlari defende¬
ret. Deinde surgens artoldus archie

Expanded text:
num castrum, quod solum tunc reginum castrum, quod solum tunc regina Gerberga cum fidelibus suis ex omnibus suis regiis sedibus retinebat, Hugone illud occupante, dimitteret. De his omnibus malis, quae post regni susceptionem passus fuerat, si quis obiceret, quod sui facinoris causa eidem fuissent illata, inde se juxta synodale judicium et regis Othonis praeceptionem purgaret, vel certamine singulari defenderet. Deinde surg
Abbreviated transcription (Latin):
aloci: post missas preces sccłm ordinẽ
celebranch concilii et post lectiones sa¬
cre auctoritatis. ingressis gloriosis regi¬
b. O thone. acludonuico. et simul
residentibus post ad locutionẽ p̃¬
fati marini sedis apłice legati: exurgẽs
lucouuicus rex elatere exconsensu dõ¬
ni regis othonis: ꝓclamationis sueqͦ¬
rimoniam propasauit: coram premis¬
so romane sedis uicario. ceterisq cons¬
dentib ep̃is. referens qualiter accercitꝰ
fuit atrans marinis regionib ꝑlega¬
tos hugonis. ceteroꝵq frantie pcipũ
ad suscipiencum suꝑ paterre heredi¬
tatis regnũ. cunctoꝵ uotis et accla¬
tionib procerum milicieq frantorũ.
lublimatus et consecritiis sit adapi¬
cẽ regalis moderaminis obtinendũ:
Dostea uero eiectus sit aprefato hugo¬
ne et doł appetitus accomp̃henous
ꝑannum interum subcusto dia fue¬
sit abeo detentus. nec aliter eius ab¬
solutio potuerit obtineri: nisi laudu¬

Expanded text:
loci, post praemissas preces secundum ordinem loci, post praemissas preces secundum ordinem celebrandi concilii, et post lectiones sacrae auctoritatis, ingressis gloriosis regibus Othone ac Ludowico, et simul residentibus, post allocutionem praefati Marini sedis apostolicae legati, exurgens Ludowicus rex e latere et consessu domni regis Othonis, proclamationis suae quaerimoniam propalavit coram praemisso Romanae sedis vicario ceterisque consedentibus episcopis, referens qualiter accersitus fuerit a transmarinis regionibus per legatos Hugonis ceterorumque Franciae principum ad suscipiendum suae paternae hereditatis regnum, cunctorumque votis et acclamationibus procerum militiaeque Francorum sublimatus et consecratus sit ad apicem regalis moderaminis obtinendum; postea vero ejectus sit a praefato Hugone, et dolis appetitus ac comprehensus, per annum integrum sub custodia fuerit ab eo detentus, nec aliter ejus absolutio potuerit obtineri, nisi Laudu
Abbreviated transcription (Latin):
lebrandam aduemiente p̃dicto marmo se¬
dis apłice uicario cõuenerunt ⁊ iam ger¬
manie p̃sules cumquibusdam galliarum
ep̃is. Rob̃tus idelicet treuerensis arcħ̃ep̃s.
Arcaldusremensis. frederieus magunciacen¬
sis. Uic fredꝰ coloniensis. Ad eldaciis hamma¬
biurgensis. hildebold̾ mimegarno uurden¬
sis. Gauslinus tullensis. aAdebero mettensis.
Berengarius uirdunensis. fulb̾cus camaracen¬
sis. Rodulfus laudunensis. Richoc uuarmacẽ¬
sis. Remboldus spirensis. Pͥopo uuit si burgensiᷤ
Chounradus constanciacensis. Odelricus augustẽ¬
sis. T̃hethardꝰ hidines beiisis. Bernarcł alfure es¬
tendensis. Dudo poder brunnensis. Lioptacus. ri¬
bunensis. Michael radisponensis. farabcus tung¬
baldricꝰ traiertensis. Herobous salburgen¬
sis: Ad albertus barsoensis. Starchand̾eis¬
tentiensis. Horaths leosuiuicensis. Uui¬
chaut basiliensis. Liescdac rupiensis. Re¬
sidentib his praesulib ineccłia predic

Expanded text:
lebrandam, adveniente praedicto Marino selebrandam, adveniente praedicto Marino sedis apostolicae vicario, convenerunt etiam Germaniae praesules cum quibusdam Galliarum episcopis, Rotbertus videlicet Trevirensis archiepiscopus, Artoldus Remensis, Fredericus Mogontiacensis, Wicfredus Coloniensis, Adaldachus Hammaburgensis, Hildeboldus Mimegardevurdensis, Goslenus Tullensis, Adalbero Mettensis, Berengarius Virdunensis, Fulbertus Camaracensis, Rodulfus Laudunensis, Richoo Warmacencis, Reimboldus Spirensis, Poppo Wirtsiburgensis, Chounradus Constantiacensis, Odelricus Augustensis, Thethardus Hildinesheimensis, Bernardus Alfurtestedensis, Dudo Poderbrunnensis, Farabertus Tungrensis, Lioptacus Ribunensis, Michahel Radisponensis, Doddo OsnBaldricus Trajectensis, Heroldus Saltburgensis, Adalbertus Bazsoensis, Starchandus Eistetensis, Horath Sleoswicensis, Wichardus Basiliensis, Liesdac Ripuensis. Residentibus his praesulibus in aecclesia praedicti
Abbreviated transcription (Latin):
eandem cartam rotberto presuli remi¬
sit. hoc uerbis remandans. quod ip̃o¬
rum udicio nequam obediturꝰ esset.
Arnultus comes: castrũ monastersõ
fauente hugone pͥncipe capit. Int̾ea
guntur ad sede romanã. domnus gͥ
agapitus papa uicariũ suũ marinũ
episcopum mittit ad othonẽ regẽ ꝓ¬
pter euocandam et aggregandam
generalẽ synodum. Littere quoq ip̃iꝰ
pape mittuntur aburbe romana
speciatim quibusdam episcopis gallie
germaneq uocantes eos ad eandem
sẏnodum. Que synod̃ aggregata est
exprecepto prefati pape mengulem¬
hem palatio legali ineccłia beati re-¬
migii honore dicata septimo idus iu¬
nu. causa uidelicet maximaaũ dissen¬
sionum que agitabant᷑. inter regẽ lu¬
douuicum et hugonẽ pͥncipem. int̾
altoldum quoq temensem archep̃m. et hu¬
gonemilli este substitutum eidem urbe p̃¬
fulem. Que dissensiones: om̃e ꝑt̾bauerant
regnum francorum. Adquam synodum ce¬

Expanded text:
eandem cartam Rotberto praesuli remieandem cartam Rotberto praesuli remisit, hoc verbis remandans, quod ipsorum judicio nequaquam oboediturus esset. Arnulfus comes castrum Monasteriolum, favente Hugone principe, capit. Interea guntur ad sedem Romanam. Domnus igitur Agapitus papa vicarium suum Marinum episcopum mittit ad Othonem regem propter evocandam et aggregandam generalem synodum. Litterae quoque ipsius papae mittuntur ab urbe Romana speciatim quibusdam episcopis Galliae Germaniaeque, vocantes eos ad eandem synodum. Quae synodus aggregata est ex praecepto praefati papae in Engulenhein palatio regali, in aecclesia beati Remigii honore dicata, 7 Id Junii, causa videlicet maximarum dissensionum, quae agitabantur inter regem Ludowicum et Hugonem principem; inter Artoldum quoque Remorum archiepiscopum et Hugonem illicite substitutum eidem urbi praesulem; quae dissensiones omne perturbaverant regnum Francorum. Ad quam synodum ce
Abbreviated transcription (Latin):
archiepus deferente frederico presule
magonciacensi toram regib et episco¬
pis tam gallie qͣm germanie suscepe¬
rat. et partẽ iam preceptionis ip̃ius
exegerat: proptor illas litteras inter¬
mitteret. quas insidiator artaldi pre
suli exhibebat. I mmo quod regulartt̃
ceptum fuerat canonice ꝑtractaret᷑
Sicq preceptum est: utrecitaretur ca¬
pitłm. xuiul cartaginiensis concilii
de accusato et atusatore. Quo regtato.
iudicatum est. scdm diffinicionẽ ip̃iꝰ
capituli ut artoldo presule retinente
cõmunicationẽ et parrochiam rem̃sẽ.
hugo qui adduos iam syuodos euocatꝰ
uenire contẽpserat. a communione
et regimine remensis episcopii absti¬
neret: donec adunuiersalẽ syd synodũ
que indicebatur. kalendas august
sese purgaturꝰ occurberet. Ip̃mq capi¬
tłm mox incarta describi fecerunt e¬
piscopi coram. se. sub nectentes hanc
et iam definicionem suam et eidẽ hu¬
goni miserunt. Qui post alteram die:

Expanded text:
archiearchieMagontiacensi, coram regibus et episcopis tam Galliae quam Germaniae susceperat, et partem jam praeceptionis ipsius exegerat, propter illas litteras intermisulis exhibebat; imo quod regulariter coeptum fuerat, canonice pertractaretur. Sicque praeceptum est, ut recitaretur capitulum 19 Cartaginensis concilii de accusato et accusatore. Quo recitato, judicatum est, secundum diffinitionem ipsius capituli, ut Artoldo praesule retinente communionem et parroechiam Remensem, Hugo, qui ad duas jam synodos evocatus venire contempserat, a communione et regimine Remensis episcopii abstineret, donec ad universalem synodum, quae indicebatur Kalendas Augusti, sese purgaturus occurreret. Ipsumque capitulum mox in carta describi fecerunt episcopi coram se, subnectentes hanc etiam definitionem suam, et eidem Hugoni miserunt. Qui post alteram diem
Abbreviated transcription (Latin):
dam uenerandis abbatib. Ad qͣm hu¬
go ep̃c euocatus missis etiam duob
ad eum declucendum ep̃is. Ad elbe¬
rone et goslino: uenire noluit.Uni¬
uersa uero synod̃ domno arcoldo re¬
m̃se cendum ad iudicauit ep̃m. Indi¬
citur iterum synodus. id̃ ianuarii ha¬
prelicta celebratur in eccł̃ia scĩ petri
ante prospectum castri mosomi. adõ¬
no rotberto ceterisq treuerensis dio¬
ceseos ep̃is. et aliquibus remensis. Ue¬
niens autem illuc hugo presul et lo¬
cutus cum rotberto synodum noluit
ingredi. litteras uero quasdam ex no¬
mine agapiti pape misit ad ep̃os ꝑ
clicum suum. qui eas roma detule¬
rat. nichil auctoritatis canonice cõti¬
nentes. hoc tantum precipientes. ut
hugo remense redderetur episcopiũ.
Quib lectis in euntes episcopi consi¬
liũ cum abbatib et ceteris sapientib
qui aderant. respondert non eẽ. di¬
gnũ uł congruũ ut mandatum le¬
gationis apłice qͣm ducdum rotbertꝰ

Expanded text:
sdam venerandis abbatibus. Ad quam Husdam venerandis abbatibus. Ad quam Hugo episcopus evocatus, missis etiam duobus ad eum deducendum episcopis, Adalberone et Gosleno, venire noluit. Universa vero synodus domno Artoldo Remense tenendum adjudicavit episcopium. Indicitur iterum synodus Idus Januarii hapraedicta celebratur in aecclesia sancti Petri, ante prospectum castri Mosomi, a domno Rotberto ceterisque Trevirensis dioceseos episcopis et aliquibus Remensis. Veniens autem illuc Hugo praesul, et locutus cum Rotberto, synodum noluit ingredi. Litteras vero quasdam ex nomine Agapiti papae misit ad episcopos per clericum suum, qui eas Roma detulerat, nihil auctoritatis canonicae continentes; hoc tantum praecipientes, ut Hugoni Remense redderetur episcopium. Quibus lectis, ineuntes episcopi consilium cum abbatibus et ceteris sapientibus qui aderant, responderunt, non esse dignum vel congruum, ut mandatum legationis apostolicae, quam dudum Rotbertus
Abbreviated transcription (Latin):
artoldo presule: prohis quas ĩ¬
uaserat eccłie reb. Contra cuius
predones egressi: quadam die rage
Quo audito idẽ heriueus armatis
his quos secum habebat militib.
amunitione sua egressus contra
nos adpugnam. ⁊ congres sus cũ
eis interemptus est cum quibusdã¬
suoꝵ ceteri omnes in fugã uersi ft̃.
uulueratis ex utraq parte ñnullis.
Corpus euisdem remos auctorib
platum est. Hugo presul assumẽs
secum tre belldum de lauduno cũ
aliis non nullis malefactoribus
inculmisciacum ceterasq contigu¬
as uillas tempore iundemie uenit.
Qui om̃e pone iunum exhis colli¬
gentes: indiuerzos pagos abducũt.
Synodus predicta uirdun habi¬
ta est. presidente roberto reuerensi
presulet cum artodo remensi. odal¬
rico aquensi. adelberone moetensi.
Golino tullensi. hisdelbaldo transre¬
nensi. Israhele britone presente bruno¬
ne abbate fratre regis othonis. Agenol¬
do quoq et odilone cum aliis quib¬

Expanded text:
Artoldo praesule pro his quas inArtoldo praesule pro his quas invaserat aecclesiae rebus. Contra cujus prQuo audito, idem Heriveus, armatis his quos secum habebat militibus, a munitione sua egressus contra nostros ad pugnam, et congressus cum eis, interemptus est cum suorum quibusdam; ceteri omnes in fugam versi sunt, vulneratis ex utraque parte nonnullis. Corpus ejusdem Remos a victoribus perlatum est. Hugo praesul assumens secum Tetbaldum de Lauduno cum aliis nonnullis malefactoribus, in Culmisciacum ceterasque contiguas villas tempore vindemiae venit; qui omne pene vinum ex his colligentes, in diversos pagos abducunt. Synodus praedicta Virduni habita est, praesidente Rotberto Treverensi praesule, cum Artoldo Remensi, Odalrico Aquensi, Adalberone Mettensi, Gosleno Tullensi, Hildebaldo Transrhenensi, Israhele Brittone, praesente Brunone abbate fratre regis Othonis, Agenoldo quoque et Odilone , cum aliis quibu
Abbreviated transcription (Latin):
onib continius et terre motu adeo:
ut pucei replerentur. et domus ñ¬
nulle̾ subuerterent᷑. Conuentus
placiti regum ludouuici ⁊ othonis
suꝑ charam fluuiũ intrante m̃se
augusto celebratur. Hugone pͥrinci¬
pe cuca mosomum.⁊ duodeciatum
castra metrato ubireslitis inter ar¬
taloum et hugonẽ remensis eccłie
presules ab ep̃is auditur. Et quia sy¬
nodus tẽ conuocata non fuerat: alt̾¬
catio determinar non potuit. Sẏno¬
dus autẽ circa medium mensis nouẽ¬
bris habenda denunciatur. Interim
uero: sedes remensis artaldo conce¬
dit᷑. Hugo alter presul: inmosomo
cõmorari ꝑmittitur Greuge uł
inducie belli inter regẽ ludouuic̃
et hugonẽ pͥncipẽ usq ad synodi
tempus othone rege mediante dis¬
ponuntur. Heriueus nepos heri¬
uei quondam archiep̃i habens
municionẽ quam edificauera c¬
tra uraterna influuiũ: uillas
circumquaq depredabatur rem̃¬
sis episcopii. ex communicat᷑ ab

Expanded text:
onibus continuis et terrae motu, adeo onibus continuis et terrae motu, adeo ut putei replerentur et domus nonnullae subverterentur. Conventus placiti regum Ludowici et Othonis super Charam fluvium intrante mense Augusto celebratur, Hugone principe circa Mosomum et Duodeciacum castra metato; ubi res litis inter Artoldum et Hugonem Remensis aecclesiae praesules ab episcopis auditur. Et quia synodus tunc convocata non fuerat, altercatio determinari non potuit. Synodus autem circa medium mensis Novembris habenda denuntiatur. Interim vero sedes Remensis Artoldo conceditur, Hugo alter praesul in Mosomo commorari permittitur. Treugae vel indutiae belli inter regem Ludowicum et Hugonem principem usque ad synodi tempus. Othone rege mediante, disponuntur. Heriveus, nepos Herivei quondam archiepiscopi, habens munitionem quam aedificaverat citra Maternam fluvium, villas circumquaque depraedabatur Remensis episcopii: excommunicatus ab
Abbreviated transcription (Latin):
sis episcopus obiit. eliguntor sibi ca¬
talaunenses quẽdam nobilem ado¬
lescentẽ cłicum nomine gibuinũ:
Ludouuicus rexaquis pascha cum
othone rege celebrat et regus hono
rat᷑ abeo munerib. hugo princeps
aquibusoam presumpsiose ꝑsuasus
remensem cum hugone presule qͣl
mox capturus aggreditur urbe. fr̃us¬
tra toq uoto resistentib fidelibus
regis et artaldi archiepĩ octauo pꝰꝗͣ
aduenerant die illus recedunt. hu¬
go presul adnitente auuncło suo
hugone ordinat ambianis ep̃m te¬
baldum quendam eccł̃ie suessoce
cłicum. Ludouuitus rex expetente
arnulfo comite atrabatẽ proficis¬
citur cum artaldo ep̃o. indeq cum
arnulfo. adobsidendum monastĩ¬
olum castrum rogari filii eluin ꝓ
greduintur postq laborẽ in efficacẽ
pluriũq mortes suoꝵ spe pͥuati re¬
grediuntur ad propria. Tempes¬
tas magna remis effusa est ꝑ uniꝰ
om̃e noctis spacium cum coruscati¬

Expanded text:
sis episcopus obiit; eliguntque sibi Casis episcopus obiit; eliguntque sibi Catalaunenses quendam nobilem adolescentem clericum, nomine Gibuinum. Ludowicus rex Aquis pascha cum Othone rege celebrat, et regiis ab eo honoratur muneribus. Hugo princeps a quibusdam praesumptiose persuasus, Remensem cum Hugone praesule, quasi mox capturus, aggreditur urbem; frustratoque voto, resistentibus fidelibus regis et Artoldi archiepiscopi, octavo postquam advenerant die, illusi recedunt. Hugo praesul, annitente avunculo suo Hugone, ordinat Ambianis episcopum Tetbaldum quendam, aecclesiae Suessonicae clericum. Ludowicus rex, expetente Arnulfo comite, Atrabatem proficiscitur cum Artoldo episcopo, indeque cum Arnulfo ad obsidendum Monasteriolum, castrum Rotgarii filii Erluini, progrediuntur; postque laborem inefficacem, pluriumque mortes suorum, spe privati regrediuntur ad propria. Tempestas magna Remis effusa est per unius omne noctis spatium cum coruscati
Abbreviated transcription (Latin):
ricus magunti acensis accipientes utq
manu eidẽ sedi restitiunt. Deinde re¬
linquentes gerbergam reginã remis:
ip̃i reges cum exercitib t̾ram hugonis
aggrediunt᷑. et urbẽ silua nectensem
obsicentes. ut uiderunt munitissimã.
Sicq transequanam contendentes. lo¬
ca queq preter ciuitates grauibus
attert̃ depredationib. Terramq nor¬
mannorum ꝑ agrantes. loca plura de¬
uastant. Indeq remeantes: regrediunt᷑
in sua. Deroldus ambiauensium pre¬
sul uita decedit¬
mo. uͦuͦ. hugo pͥnceps moto ex¬
ercitu in arnulti terram proficiscitur
obsidetq quasdam munitiones ipsius
nulloq patrato pro ut sperauit nego¬
tio: reuertitur insua. Rex quoq ludo¬
uuicus cum quibusdam lothariensib
mosomum quod hugo p̃sul remis eiec¬
tus retinebat obsedit. s nec ip̃e quip¬
pram prouotis esficiens recedentib cã¬
dem post mensem lochariensilz ipse
remos regrẽditur. Bouo catalaunẽ¬

Expanded text:
ricus Magonciacensis accipientes utraque ricus Magonciacensis accipientes utraque manu eidem sedi restituerunt. Deinde relinquentes Gerbergam reginam Remis, ipsi reges cum exercitibus suis terram Hugonis aggrediuntur; et urbem Silvanectensem obsidentes, ut viderunt munitissimam, Sicque trans Sequanam contendentes, loca quaeque praeter civitates gravibus atterunt depraedationibus, terramque Nortmannorum peragrantes, loca plura devastant, indeque remeantes, regrediuntur in sua. Deroldus Ambianensium praesul vita decessitCCCCXLVII Hugo princeps, moto exercitu, in Arnulfi terram proficiscitur, obsidetque quasdam munitiones ipsius; nulloque patrato prout speravit negotio, revertitur in sua. Rex quoque Ludowicus cum quibusdam Lothariensibus Mosomum, quod Hugo praesul ejectus Remis tenebat, obsedit; sed nec ipse quippiam pro votis efficiens, recedentibus tandem post mensem Lothariensibus, ipse Remos regreditur. Bovo Catalaunen
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ hugo presul obsidionem tolerare
ñ posse. neq tante resistere multitudi¬
ni: Locutus est cum quibdam pͥncipi¬
b qui uidebant᷑ sibi eẽ. amici. Uideli¬
cet cum arnulfo quielussorore et uddu¬
ne qui amicam ip̃ius habebat uxorẽ.
s &e cum hermanno uddonis fr̃e quest̃
abeis quod sibi foret agendum. Quita¬
le consilium dederunt ei: ut egrederetꝰ
cum sius ⁊ relinqueret urbẽ quia id dis¬
positum a regib erat ut omĩmodis expel¬
leretur. neq inter uenire possent apud
reges pro ip̃õ: quin eruerentur ei ocłi si
urbem iutapi contigiss. Quo consilio
percepto: ac suis uitimato: post tertiã
obsidionis diem cum pene cunctis qͥ
setum. tunc aderant militib egressus
est. Sicq reges cum episcopis ⁊ princi¬
pib ingredientes urbẽ. domnũ altaldũ
presulẽ qui dudum fuerat. eiectus ite¬
tum intronirari fecerunt. Quẽ rotber¬
tus treuerensis archiepiscopus et frede¬

Expanded text:
autem praesul Hugo, obsidionem se tolerare autem praesul Hugo, obsidionem se tolerare non posse, neque tantae resistere multitudini, locutus est cum quibusdam principibus qui videbantur sibi esse amici, videlicet cum Arnulfo, qui ejus sororem, et Uddone, qui amitam ipsius habebat uxorem, sed et cum Hermanno Uddonis fratre; quaesivit ab eis, quid sibi foret agendum. Qui tale consilium dederunt ei, ut egrederetur cum suis et relinqueret urbem, quia id dispositum a regibus erat, ut omnimodis expelleretur, neque intervenire possent apud reges pro ipso, quin eruerentur ei oculi si urbem vi capi contigisset. Quo consilio percepto ac suis intimato, post tertiam obsidionis diem cum pene cunctis qui secum tunc aderant militibus egressus est. Sicque reges cum episcopis et principibus ingredientes urbem, domnum Artoldum praesulem, qui dudum fuerat ejectus, iterum intronizari fecerunt; quem Rotbertus Treverensis archiepiscopus et Frede
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ qui fere ꝑ annum subcustodia deti¬
nebatur apud t&baldum comitẽ iuire¬
gnum restituit. recepto lauduno cast᷑
quod regina gerberga tenebat ⁊ eisdẽ
te baldo commisso. Qui dux hugo re¬
gnouans regi ludouuico regium ho¬
norẽ uel nomen. ei sese cum ceteris re¬
gni cominittit pͥmoribus. Edmundꝰ
rex transmarinus defungitur: uxor qͦ
regis othonis soror ip̃iꝰ edmundi deces¬
sit. Regina gerberga nuꝑ adochonẽ
regẽ frem̃ suum legationẽ direxerat.
auxilium deposcens abeo Qui maxi¬
mum colligens exomĩo regnis suis
exercitum: uenit infrantiam chornar¬
dũ quoq setu habenscis alpine gallie
regẽ. Quib rex ludouuicꝰ obuiam ꝓ¬
fectus: satis amicabiliter et honorifice
suscipit᷑ ab eis: Sicq pariter lauduñ
uenientes considerataꝙ castri firmita¬
te. deuerterunt abeo. remensem ag¬
gredientes urbẽ. Quam cingentes ob¬
sidione. iugenti uallar̃ exercitu. Uidẽs

Expanded text:
gem, qui fere per annum sub custodia detigem, qui fere per annum sub custodia detinebatur apud Tetbaldum comitem, in regnum restituit; recepto Lauduno castro, quod regina Gerberga tenebat, et eidem Tetbaldo commisso. Qui dux Hugo renovans regi Ludowico regium honorem vel nomen, ei sese cum ceteris regni committit primoribus. Edmundus rex transmarinus defungitur; uxor quoque regis Othonis, soror ipsius Edmundi, decessit. Regina Gerberga nuper ad Othonem regem, fratrem suum, legationem direxerat, auxilium deposcens ab eo. Qui maximum colligens ex omnibus regnis suis exercitum, venit in Franciam, Conradum quoque secum habens, Cisalpinae Galliae regem. Quibus rex Ludowicus obviam profectus, satis amicabiliter et honorifice suscipitur ab eis; sicque pariter Laudunum venientes, considerataque castri firmitate, deverterunt ab eo, Remensem aggredientes urbem; quam cingentes obsidione, ingenti vallarunt exercitu. Videns
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenire potuerint. asserantur abhac
peste saluati. Quos hugo quoꝙ dux.
stipendiis aluit coticdianis. horum dũ
quidam uellent ad propria redire ex¬
tincto referues cunt intendio. regressi¬
q ad eccłiam liberautur.¬
mo secto. Quidam motus inter
filiis heriberti agitantur. pro heredita¬
tum distributione suaꝵ qui tam̃ hu¬
gone principe auuncło ip̃oꝵ mediante
pacantur. diuisis sibi pro ut eis cõpe¬
tens uisum est reb. Hugo rex italie:
a suis in regnum recipit᷑. Edmundus
angloꝵ rex legatos adhugonẽ pͥnci¬
pem pro restitutione ludouuici regis di¬
rigit. Et ulem pͥnceps proinde conuẽ¬
tus publicos cum nepotib siuis aliis q¬
regni pͥmatib agit. Marinus papã deces¬
sit. Cui successit agapitus. & pax inter
albericum patricium et hugonẽ regem
de pasciscitur. hugo dux francorum as¬
citosetũ hugone nigro filio richardi ce¬
terisq regni pͥmatib. ludouiicum re¬

Expanded text:
pervenire potuerint, asserantur ab hac pervenire potuerint, asserantur ab hac peste salvati; quos Hugo quoque dux stipendiis aluit cotidianis. Horum dum quidam vellent ad propria redire, extincto refervescunt incendio, regressique ad aecclesiam liberantur.CCCCXLVI quidam motus inter filios Heriberti comitis agitantur pro hereditatum distributione suarum. Qui tamen, Hugone principe avunculo ipsorum mediante, pacantur, divisis sibi, prout eis competens visum est, rebus. Hugo rex Italiae a suis in regnum recipitur. Edmundus Anglorum rex legatos ad Hugonem principem pro restitutione Ludowici regis dirigit; et idem princeps proinde conventus publicos cum nepotibus suis aliisqregni primatibus agit. Marinus papa decessit, cui successit Agapitus; et pax inter Albericum patricium et Hugonem regem Italiae depaciscitur. Hugo dux Francorum, ascito secum Hugone Nigro filio Richardi, ceterisque regni primatibus, Ludowicum re
Abbreviated transcription (Latin):
senon eẽ missuram. Datur igitur mi¬
nor: et utrex. dimitatur uiudo sues¬
soꝵ ep̃s sese obside tradit. Dimissus
itaq rȩc anormandnis.: suscipitur
ab hugone pͥncipe quinq committens eũ
d& baldo cuiclam suorum proficiscitur
othoni regi obuiam. Qui rex nolens lo¬
qui cum eo: mittit adeum couradum
ducẽ lothariensium. Cumquo locutus
hugo. infensus othom regi reuertitur.
Richario tu grensium presule. defunc¬
to: idem episcopium rex ocho hugoni
abbati monast̾ii sancti maximinꝰ nolẽ¬
ti atq refugienti dedit eumq ordina¬
ri feut episcopum. et ita remeat trans
renum. In pago parisiacensi nec non
et iam percluuisos. cucumquaq pagos
homuruĩ diuersa menbra ignis plagaᷤ
ꝑuaduntur. queq semsim exusta cẽsu¬
mebantin oonec mors tandẽ finiret sup¬
licia. Quoꝵ quidam non nulla scõꝵ lo¬
capetente. euasere tormenta. Plures
cam̃ parisius in eccłia. stẽ dei genitricis
marie sanatis adõ ut quotquot illo

Expanded text:
se non esse missuram. Datur igitur mise non esse missuram. Datur igitur minor, et ut rex dimittatur, Wido Suessorum episcopus sese obsidem tradit. Dimissus itaque rex a Nortmannis, suscipitur ab Hugone principe; quique committens eum Tetbaldo, cuidam suorum, proficiscitur Othoni regi obviam. Qui rex nolens loqui cum eo, mittit ad eum Conradum ducem Lothariensium. Cum quo locutus Hugo infensus Othoni regi revertitur. Richario Tungrensium praesule defuncto, idem episcopium rex Otho Hugoni, abbati monasterii sancti Maximini, nolenti atque refugienti dedit, eumque ordinari fecit episcopum; et ita remeat trans Rhenum. In pago Parisiacensi, necnon etiam per diversos circumquaque pagos, hominum diversa membra ignis plaga pervaduntur; quaeque sensim exusta consumebantur, donec mors tandem finiret supplicia. Quorum quidam, nonnulla sanctorum loca petentes, evasere tormenta; plures tamen Parisius in aecclesia sanctae Dei genitricis Mariae sanati sunt, adeo ut quotquot illo
Abbreviated transcription (Latin):
s condicto tempore uelloco. si rex ad
illum locum accederet. Ueniente de¬
niq rege cum paucis ad locum deno¬
minatũ haigroldus cum multitudi¬
ne normandnoꝵ armacus aduene¬
rat. Inuadensq focios regis pene cũt¬
tos interemit. Rex solus fugam inut.
ꝓsequente se quodam normandno
sibi fideli cum quo rodomum ueniens:¬
a cõprehensus est abaliis normandius
quos sibi fideles eẽ. putabat. et sub
custodia detentus. Hugo quoq rex
italie regno depulsus a siuis. et filius
ipsius inregnum receptus est. Hugo
presul altinontẽ castrum obsidens
post septẽ fermet obsidionis ebdoma¬
subtenore. ut filium ipsius et filium
fris sui suscipiẽs idẽ ep̃s concederet eis
terram patrum suoꝵ. Hugone duce.
deregis ereptione laborante. norman¬
dui filius ip̃ius regis darisibi obsides
querunt:. nec aliter regẽ sedunissuros
asserunt:. Mittitur ad reginã ꝓpueris.
Illa minorẽmittis: maiorẽ fatetur

Expanded text:
set condicto tempore vel loco, si rex ad set condicto tempore vel loco, si rex ad illum locum accederet. Veniente denique rege cum paucis ad locum denominatum, Hagroldus cum multitudine Nortmannorum armatus advenit, invadensque socios regis, pene cunctos interemit. Rex solus fugam iniit, prosequente se quodam Nortmanno sibi fideli. Cum quo Rodomum veniens, comprehensus est ab aliis Nortmannis quos sibi fideles esse putabat, et sub custodia detentus. Hugo quoque, rex Italiae, regno depulsus a suis, et filius ipsius in regnum receptus est. Hugo praesul Altmontem castrum obsidens, post septem ferme obsidionis ebdomasub tenore, ut filium ipsius et filium fratris sui suscipiens idem archiepiscopus, concederet eis terram patrum suorum. Hugone duce de regis ereptione laborante, Nortmanni filios ipsius regis dari sibi obsides quaerunt, nec aliter regem se dimissuros asserunt. Mittitur igitur ad reginam pro pueris; illa minorem mittens, majorem fatetur
Abbreviated transcription (Latin):
erlumo. et quibusdã domesticis suis
secum rodomũ petit. Domnus teoti¬
lo uenerandus urbis turonice presul
obiit. Qui dum de pace inter regẽ et
pͥncipes componenda certaret: hisq
studiis occupatus alauduno rediret:
egritudine corporis impo de pͥmitur
itinere. Cumq ultimum iam exalaret
spm̃: apparuit signum quoddam lu¬
minis ꝑaera discurres: cubitum lon¬
gitudinis abere uisum. cuius lumine
addepellendas noctis cenebras suffici¬
enter ꝑfuncti qui funus eius deduce¬
bant. taliq potiti solamine ꝑmilia
fere ceu fert᷑ ducenta: turonicã uscy
corpus eius ꝑferimt urbẽ. Quodq inmo¬
nastio scĩ uiliani quodidẽ iur sc̃i suma
infticuerat teligione: uirta sepulchtũ
domni odonis reuerenter humatur.
et exuide ip̃m templum diuinis illus¬
trare miracłis declaratur. Dum rex
ludonuicus moraretur rodomi. haigrol¬
dus normandnus quibaiocis preerat
mandat ei quod ad eum uenturus es¬

Expanded text:
Erluino et quibusdam domesticis suis Erluino et quibusdam domesticis suis secum, Rodomum petit. Domnus Theotilo venerandus urbis Turonicae praesul obiit, qui dum de pace inter regem et principes componenda certaret, hisque studiis occupatus a Lauduno rediret, aegritudine corporis in ipso deprimitur itinere. Cumque ultimum jam exhalaret spiritum, apparuit signum quoddam luminis per aera discurrens, cubitum longitudinis habere visum; cujus lumine ad depellendas noctis tenebras sufficienter perfuncti sunt, qui funus ejus deducebant; talique potiti solamine per milia fere, ceu fertur, ducenta, Turonicam usque corpus ejus perferunt urbem. Quodque in monasterio sancti Juliani, quod idem vir sanctus summa instituerat religione, juxta sepulcrum domni Odonis reverenter humatur, et exinde ipsum templum divinis illustrari miraculis declaratur. Dum rex Ludowicus moraretur Rodomi, Hagroldus Nortmannus, qui Bajocis praeerat, mandat ei, quod ad eum venturus es
Abbreviated transcription (Latin):
tas: uł cura murum: uulnerati exutra
ꝙ parte non pauci. quidanruam uit¬
empti sunt: hugo denaq dux preliatꝰ cũ
normandns qui fines suos ingressi fue¬
rat: eos non modica cẽde fucdit et ater¬
minis suis eiecit. post hec remis ad re¬
gẽ mittit: dans obsides. ut ragenoloꝰ
ex patte regis ad colloquium sibi occur¬
rat. Quo abeunte: tractat cum eo ut
uex obsides ab hugone ep̃o accipiat. et
ab obsidione remensit discedat. Qua¬
tinus idẽ presul denominato placito.
ad reddendam rationem de omnibus
que rex abeo quesierit: accedat. Quib
hoc sibi tenore datis rex abosidione re¬
cedit:. quintam decimam quo ciuitas
obsessa fuerat diem. Igitur circa mis¬
sam scĩ iohannis: hugo dux placitũ
cum rege ꝑsequestros habuit inquo
nichil certum depace inter ip̃os com¬
ponenda gestum: nisi tantum quod
inclucias adinuicẽ sibi dederunt usq
ad meoium mensem augustum. his
ita gestis: rex ludouuicus assumpto

Expanded text:
tas, vel circa murum, vulnerati ex utratas, vel circa murum, vulnerati ex utra parte non pauci, quidam etiam interempti sunt. Hugo denique dux proeliatus cum Nortmannis, qui fines suos ingressi fuerant, eos non modica caede fudit, et a terminis suis ejecit; post haec Remis ad regem mittit, dans obsides, ut Ragenoldus ex parte regis ad colloquium sibi occurrat. Quo abeunte, tractat cum eo, uti rex obsides ab Hugone episcopo accipiat, et ab obsidione Remensi discedat; quatinus idem praesul denominato placito ad reddendam rationem de omnibus, quae rex ab eo quaesierat, accedat. Quibus hoc sibi tenore datis, rex ab obsidione recedit post quintam decimam, quo civitas obsessa fuerat, diem. Igitur circa missam sancti Johannis Hugo dux placitum cum rege per sequestres habuit, in quo nihil certi de pace inter ipsos componenda gestum, nisi tantum quod indutias ad invicem sibi dederunt usque ad medium mensem Augustum. His ita gestis, rex Ludowicus, assumpto
Abbreviated transcription (Latin):
tecrrandum uocatus est. Reuersus rex
laudinum: et cum arnulfo locutus:
dispositis quibusdam reb. rodomum
regreditur. Atbernaidus silua uecten¬
sis comes. et tetbaldus curorensis cum
heriberto: castellum regis montiniacũ
pasce cdieb aggressi: capiunt. incendt̃.¬
acdiruunt. Idem quoq bernatdum ue¬
natores. et cades regis inuadens: equos
coꝵ uł queq sibi iuisa sunt: aufert Cõ¬
pendium et iam regalis sedis opidum ꝑ¬
uadit. cum quibusdam uillis eidẽ secli
subiectis. Rer ludouuicus collecto secũ
normanduoꝵ erercitu: uero mandĩsem
pagum depredatur. Assumptoq cum illiser¬
luino cũ parte militũ arnulfi. s et artol¬
do episcopo. cum his qui duclum remis
eiecti fuerant. comitib quoq bernar¬
do acteodorico ne pote ipsus: remorũ
obsidet urbẽ. Uastantur circumquaq
segetes uilleq diripiunt᷑. et parti ex¬
uruntur. nec non eccłie plures effrin¬
guntur. Quociens pugnatum ad por¬

Expanded text:
tezizandum vocitatus est. Reversus rex tezizandum vocitatus est. Reversus rex Laudunum, et cum Arnulfo locutus, dispositis quibusdam rebus, Rodomum regreditur. At Bernardus Silvanectensis comes et Tetbaldus Turonensis cum Heriberto castellum regis Montiniacum paschae diebus aggressi, capiunt, incendunt, diruunt. Idem quoque Bernardus venatores et canes regis invadens, equos eorum vel quaeque sibi visa sunt, aufert; Compendium etiam, regalis sedis oppidum, pervadit cum quibusdam villis eidem sedi subjectis. Rex Ludowicus, collecto secum Nortmannorum exercitu, Veromandinsem pagum depraedatur, assumptoque cum iluino cum parte militum Arnulfi, sed et Artoldo episcopo cum his qui dudum Remis ejecti fuerant, comite quoque Bernardo ac Theoderico nepote ipsius, Remorum vallat urbem; vastantur circumquaque segetes, villaeque diripiuntur, et partim exuruntur, necnon ecclesiae plures effringuntur. Quoties pugnatum ad por
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is stantie acburgundie: Arnulfus ita¬
q precedens regem: quosdam norman¬
duoꝵ qui custodias obseruabant apud
arras fudit. et regi transitum prepara¬
uit. Sicq rex rodomum ꝑueniens. a
normandnis murbe suscipitur quibꝰdã
mare petentib: qui eum nolebant ce¬
cipere ceteris omnib sibi subiungatis.
ugo dux tum suis ⁊ quibusdam
burgundie procerib. transsequa¬
namfacientiter: baiocas usc ꝑuentt
et ciuitatem obsedit. quam rex ei de¬
derat: si eum adsubitiendam sibi hanc
normandnoꝵ gentem adiuuaret. Re¬
ceptus autẽ rex a normandnis: mandat
ducrut aprefate ciuitatis obsidione dis¬
cedat. Quod discedente: retineã ingredit᷑
Unde et discordie fomes inter regẽ con¬
citatur et ducẽ. Sedet pro eo quod rex
obsides abebrocͥensib qui hugoni sub¬
diti erant accepit. quos eidem duci red¬
dere noluit. Ns.¬
rodomum degente. gerberga regina fi¬
liũ lauduni peperit. qui karolus ad ca¬

Expanded text:
episcopis Franciae ac Burgundiae. Arnulfus itaepiscopis Franciae ac Burgundiae. Arnulfus itaque praecedens regem, quosdam Nortmannorum, qui custodias observabant apud Arcas, fudit, et regi transitum praeparavit; sicque rex Rodomum perveniens, a Nortmannis in urbe suscipitur; quibusdam mare petentibus qui eum nolebant recipere, ceteris omnibus sibi subjugatis. Hugo dux cum suis et quibusdam Burgundiae proceribus trans Sequanam faciens iter, Bajocas usque pervenit, et civitatem obsedit, quam rex ei dederat, si eum ad subiciendam sibi hanc Nortmannorum gentem adjuvaret. Receptus autem rex a Nortmannis, mandat duci, ut a praefatae civitatis obsidione discedat. Quo discedente, rex in eam ingreditur; unde et discordiae fomes inter regem concitatur et ducem; sed et pro eo quod rex obsides ab Ebrocensibus, qui Hugoni subditi erant, accepit, quos eidem duci reddere noluit. ARodomum degente, Gerberga regina filium Lauduni peperit, qui Karolus ad ca