comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et eꝯͣ si luxuriat aminus ini
deliciis rerum affluencia lumẽ
raciouis extinguit unde secunda
uirorum paupertas. Et uere
humilitatis iustos et socia uir¬
tutis premissis adhibetur ut
luxuriam moderatrix Ista com¬
pescat et stimulis suis honnem
sui meniorem officio uirtutis ̃e¬
iugiter iustare compellat¬
¶ Douesta quidem res est ut
ait sapieus leta paupertas no
tamen est paupertas si leta
sed cresi diuicis pocior. ¶Unde
de mocritus cum diuiciis cen seri
posset que taute fuerunt ut
pater eius exercitui xersis epu¬
lum dare ex facili potuerit quo
magis uacuo amino studiis
lrarum esset operatus parua
ad modum summa retenta
patrimonium suum patrie do¬
uauit atheis autem cum plu¬
ribus anius moratus omma
temporum mouienta ad per¬
cipiendam et exercendam docri¬
nam conferens ignotus Illi
urbi uixit quod ipe quodam
uoluiuine restatus est ¶ Crates
quoqz ille thebanus proiecto in
mari non paruo auri pondere
Auite inquit pessũ male cupi¬

Expanded text:
et econtra si luxuriat animus in et econtra si luxuriat animus in deliciis, rerum affluentia lumen orationis exstinguit. Unde fecunda virorum paupertas, et verae humilitatis custos, et socia virtutis, praemissis adhibetur, ut luxuriam moderatrix ista compescat, et stimulis suis hominem sui memorem, officio virtutis jugiter instare compellat. Honesta quidem res est, ut ait sapiens, laeta paupertas, nec tamen est paupertas, si laeta, sed Croesi divitiis potior. Unde Democritus, cum divitiis censeri posset quae tantae fuerunt, ut pater ejus exercitui Xerxis epulum dare ex facili potuerit, quo magis vacuo animo studiis litterarum esset paratus, parva admodum summa retenta, patrimonium suum patriae donavit. Athenis autem compluribus annis moratus, omnia temporum momenta, ad percipiendam et exercendam doctrinam conferens, ignotus illi urbi vixit, quod ipse quodam volumine testatus est. Crates quoque ille Thebanus, projecto in mare non parvo auri pondere: « Abite, inquit, pessum, malae cupi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a duas non admictencia
curas. ¶ Magne mentis opus
nec de lodice paranda actoince
currus et equos faciesqz deor
aspicere et qualis rutilum
confundat erius nam quod
tur ba ueritatis limien impedi¬
at cecus euuangelicus docet
quem turbe precedentes et se¬
queutes uicrepabant pariter
ut taceret si quidem dicerte dĩo
qui uersatur in turbis turbatur
erga pluruna quo nichil stu¬
dus aut bonis operibus moribz¬
exercendis ꝓuiciosus est. ¶ Si
eium studium ut ciceromi placet
est uehemens applicacio auim
ad aliquid agendum magna
cum uoluntate profecto mens
que turbata ad plurimia distra¬
hitur nequaquam in uno uit¬
tutis opere fideliter occupatur
¶ed studii tunc exercitacio
pluriniun prosicit cum uirtus
ui singulis que legit aut audu
honio tacito apud seueri iudicii
scrutuuo conualescit ibi namq÷
raco auicta exauimat. Et frugtũ
ouii appendit in statera ¶ Cete¬
rum uita quieta ẽẽ non pr̃ si
nature ueccessaria subtrahũr

Expanded text:
nostra, duas non admittentia nostra, duas non admittentia curas? Magnae mentis opus, nec de lodice paranda, Attonitae, currus et equos, faciesque deorum Aspicere, et qualis Rutilum confundat Erinnys. Nam quod turba veritatis lumen impediat, caecus evangelicus docet, quem turbae praecedentes et sequentes increpabant pariter, ut taceret. Siquidem dicente Domino, qui versatur in turbis, turbatur erga plurima, quo nihil studiis aut bonis moribus exercendis est perniciosius. Si enim studium, ut Ciceroni placet, est vehemens applicatio animi, ad aliquid agendum magna cum voluntate, profecto mens quae turbata ad plura distrahitur, nequaquam in uno virtutis opere fideliter occupatur. Sed studii tunc exercitatio plurimum proficit, cum virtus in singulis, quae legit aut audit homo, tacito apud se veri judicii scrutinio convalescit. Ibi namque ratio cuncta examinat, et fructum omnium appendit in statera. Caeterum vita quieta esse non potest, si naturae necessaria subtrahuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
sextum agens annum auimo
tamen iuuenili uirili robore
grauitate seuili ini re publica
agens ut ne memoriam tar¬
diorem aut laterum uifiriuitãte
aut quassatam carnem menb
torpencia aut lingnam impedi¬
tam quisꝙͣ̃ aminaduerteret
grecis etiam licteris appeciit eru¬
diri, qui sero et fere seuex lati¬
uas didiscit ¶ Cum uero
sibi eloquencie gloriam compa¬
rassei id egit ut iuris quoq
cuulis ꝑitissinuis haberetur
Cuis uero proles mirifica ei
patre cathone digna ad eodoc¬
trine cupiditate slagrauit ui
nec in curia quidẽ sua senatꝰ
cogebatur temꝑaret sͥ quo miꝰ
grecos libros lectitaret. Qua
quidem industria osteridit aliis
tempora de esse alios suꝑesse
temporibus ¶ Uitam quietã
neccessariam eẽ uel ethincus
docet qui student mane exer¬
cicium reputat si ad hostum
eius premencium se tumul¬
tumii tur ba pulsat ait enim
qui locus ingemio nisi cuinse
carmume solo uexant et dins
crre, inseqz feruntur pectora

Expanded text:
sextum agens annum, animo sextum agens annum, animo tamen juvenili, virili robore, gravitate senili, in republica agens, ut nec memoriam tardiorem, aut laterum infirmitatem, aut quassatam carnem, et membra torpentia, aut linguam impeditam quisquam animadverteret. Graecis etiam litteris appetivit erudiri, qui sero, et fere senex, Latinas didicit. Cum vero sibi eloquentiae gloriam comparasset, id egit, ut juris quoque civilis peritissimus haberetur. Ejus vero proles mirifica, et patre Catone digna, adeo doctrinae cupiditate flagravit, ut ne in curia quidem, qua senatus cogebatur, temperaret sibi, quominus Graecos libros lectitaret. Qua quidem industria ostendit aliis tempora deesse, alios superesse temporibus. Vitam quietam necessariam esse, vel ethicus docet, qui studentis inane exercitium reputat, si ad ostium ejus prementium se tumultuum turba pulsat. Ait enim: Quis locus ingenio, nisi cum se carmine solo Vexant, et dominis Cyrrhae Nysaeque feruntur Pectora
Abbreviated transcription (Latin):
lucta ista perducit ut trumphã¬
rtis. honnius cestumo mo deus ipẽ
qui sumina ueritas est facie
ad faciem uideatur. Quicquid
reuum bomi in fide aut operibz
apparet ỹmago qued̾ diuine
uisionis est. Et recte aurora
benedictionis nou expedit an¬
gelum quia uoticia ueritatis
sine grã bone operacionis sane
cousciencie nou habet fructu¬
¶IDorro ad studium querendi-
non modo domesticis sedetiam
extraneis auimaniur exemplis
¶Nam solo qui sumio sapie
feruore semper flagrauerat
supremo die assidentibus ami¬
cis et confereutibus iam fere
mensum satis caput erexit in¬
terrogatusqz aur hoc fecisser re¬
spondit, ut cum istud quicquid
est de quo disputatis precepero
moriar mugrasset prosecto ex
hominibus inhercia si eo animo
uitam ingrederentur quo eam
solon egressus est ¶ Carnea¬
des laboriosus et diuturnus
sapiencie, miles in studio .xc.
expleuit annos. Et si quidem
idem phandi, et uiuendi finis
fuit . ¶ Catho occogesimum et

Expanded text:
lucta ista perducit, ut triumphalucta ista perducit, ut triumphantis hominis testimonio, Deus ipse, qui summa veritas est, facie ad faciem videatur. Quidquid enim boni in fide, aut operibus apparet, imago quaedam visionis divinae est. Et recte aurora sine benedictione non expedit Angelum, quia notitia veritatis sine gratia bonae operationis, sanae conscientiae non habet fructum. Porro ad studium quaerendi, non modo domesticis, sed etiam extraneis animamur exemplis. Nam Solon, qui summo sapientiae fervore semper flagraverat, supremo die, assidentibus amicis et conferentibus, jam fere mersum fatis caput erexit, interrogatusqne cur hoc fecisset, respondit, ut cum istud quidquid est, de quo disputatis, percepero, moriar. Migrasset profecto ex hominibus inertia, si eo animo vitam ingrederentur, quo eam Solon egressus est. Carneades laboriosus et diuturnus sapientiae miles, in studio XC explevit annos: ei siquidem idem vivendi et philosophandi finis fuit. Cato octogesimum et
Abbreviated transcription (Latin):
teum sic cibanit muliec seaari¬
tana. Et forte eos adorasso uon
proderit si cibus subtrahatupe¬
¶ Donne quereudi studio un¬
guisse scribitur patriarcha qm
scalam uidens / cuius summitas
celum tangebat angelos asceu¬
dentes et descendentes uidu, et
ipsum dominum iuiixum scale
et cum angelo donec aurora il¬
lusceret lucaminis certamen
exercuil / nec ante ab angelo sa¬
mnigatus adquieuit ut cederet
ꝙ femore altero debilitatus he¬
uedictionis gram roti compos
acedente migelo reportaret¬
¶ Dec ei in spiritu aut in figura
contigerunt, sed nobis apostolo
teste figurabia seruiunt in uia
onergo pere griacioiis nr̃e appre¬
hendanius anglos scripturarũ¬
. et in fatigabili cer tamine luc¬
tantes. amseis non cedanius
lustret / nec solam nosse sussi¬
ciat ueritatem, msi semore amo¬
ris temporalium marcescente
uere uirtutis aditum de benedic¬
facilius/ quo magis eteruoru
amore excitato in appetitu tem¬
in pora lium claudicamus. Eoemin¬

Expanded text:
teum sic cibavit mulier Samariteum sic cibavit mulier Samaritana. Et forte eos adorasse non proderit, si cibus subtrahatur. Nonne quaerendi studio viguisse scribitur patriarcha, qui scalam videns, cujus summitas coelos tangebat, angelos ascendentes et descendentes vidit, et ipsum Dominum innixum scalae, et cum angelo donec aurora illucesceret, luctaminis certamen exercuit: nec ante, ab angelo fatigatus, acquievit ut cederet, quam femore altero debilitatus, benedictionis gratiam voti compos accedente angelo reportaret. Haec ei in spiritu, aut in figura contigerunt; sed nobis, Apostolo teste, figuralia serviunt. In via ergo peregrinationis nostrae, apprehendamus angelos Scripturarum, et infatigabili certamine luctantes cum eis, non cedamus, lustret. Nec solam nosse sufficiat veritatem, nisi femore amoris temporalium marcescente, eo verae virtutis aditum de benedicsequamur, quo magis aeternorum amore excitato, in appetitu temporalium claudicamus. Eo en
Abbreviated transcription (Latin):
glos correp ͤ ͤ malicie et uiri insti
hospites corrumpere uoluerunt
cecitate percussi sunt. Et circa
parietem ab errantes palpaudo
in nieridie crassis tenebris obuo¬
luti iusto dei iudicio submersi sun¬
¶ Sit dumelati et maligui ob¬
errant ad parietem scripturaru
sensum sidelem q̃ui in domo simi¬
plius cum quo est sermocinacio
dei Et qui correptorem iualicie
uidet anglui non accingunt¬
¶ Anglus si quidem scriptura Ilo¬
est, quam deo mittente constat
ad increpandam maliciam hõm
i inundi sodoniani descendiise
mudite iinquit uerbum domini
principes sodomiorum auribus
percipe uerba mea populus go¬
morre seruiendum est ergoscrip¬
turis non dominandum/ insi
sorte quis se ipsum dignum cre¬
dit. ut angelis debeat dominari
dtqz uiri insti eos adorasse Et
cibum munstrasse leguntur
Et eis humana temeritas uult ꝓpre¬
serri. ¶ Cibantur autem fidei et
bonorum operum cibis / naih ei
magni consilii angelum ad pri¬

Expanded text:
gelos correptores malitiae, et viri justi gelos correptores malitiae, et viri justi hospites corrumpere voluerunt, caecitate percussi sunt: et circa parietem aberrantes, palpando in meridie crassis tenebris obvoluti, justo Dei judicio submersi sunt. Sic dum elati et maligni oberrant ad parietem Scripturarum, sensum fidelem, qui in domo simplicis, cum quo est sermocinatio Dei, et qui correptorem malitiae videt angelum, non attingunt. Angelus siquidem Scriptura est, quam Deo mittente constat ad increpandam malitiam hominum, in mundi Sodomam descendisse. Audite, inquit, verbum Domini, principes Sodomorum, auribus percipe verba mea, populus Gomorrhae. Serviendum est ergo Scripturis, non dominandum. Nisi forte quis se ipsum dignum credat, ut angelis debeat dominari. Utique viri justi eos adorasse et cibum ministrasse leguntur: et eis humana temeritas vult praeferri? Cibantur autem fidei et bonorum operum cibis. Nam et magni consilii Angelum ad pu
Abbreviated transcription (Latin):
appetit dominari et captiuato
sen su earum ad intellectum suũ
eas intitur retrahere repugna¬
tes ca/ nam in eis querere
ꝙ non habent proprium sen¬
sum obstruere est non addi¬
scere alienum. ¶Nonne et
tardi erant ad intelligendum
que ꝓphete loquebantur, queren¬
tes quod ab erat in mentibus
ꝓpħarum et non accendentes
xpmii qui latebat in łr̃a sed quia
caritatis ardenti studio quere¬
bant quod latebat sapiencia
que que rebatur affuit et apuit
occulos eorum ut intelligerem
scripturas. Et suam uiso dño
arguerent tarditatem sic euim
prodest querendi studium si
auiditas ipsa sciendi reseratur ad
ipm sed nec ipse nisi in fractioꝵs omo¬
painis agnoscitur quia mens sccꝙp¬
turarum nͥ refectio sidei aut moꝵ
detur amme omniuo non uidetur-
quis enuii o ad ue. luptatem suã
ingeum aut studii uiribus scrip¬
turarũ integritatem atemptat
quasi a sacrario phĩe exclusus
ab intelligentia ueri alienus ex¬
tat/ nam et sodomite dum an¬

Expanded text:
appetit dominari, et captivato appetit dominari, et captivato sensu earum, ad intellectum suum eas nititur trahere repugnantes. Nam in his quaerere quod non habent, proprium sensum obstruere est, non addiscere alienum. Nonne et dtardi erant ad intelligendum quae prophetae loquebantur, quaerentes quod aberat a mentibus prophetarum, et non attendentes Christum qui latebat in littera? Sed quia charitatis ardenti studio quaerebant, quod latebat, sapientia quae quaerebatur adfuit, et aperuit oculos eorum, ut intelligerent Scripturas, et suam, viso Domino, arguerent tarditatem. Sic enim prodest quaerendi studium, si aviditas ipsa sciendi referatur ad Christum. Sed nec ipse, nisi in fractione agnoscitur, quia mens Scripturarum, nisi refectio fidei aut morum detur animae, omnino non videtur. Quisquis enim ad voluptatem suam ingenii aut studii viribus, Scripturarum integritatem attentat, quasi a sacrario philosophiae exclusus, ab intelligentia veri alienus exstat. Nam et Sodomitae, dum an
Abbreviated transcription (Latin):
est quomam nichil est si tauie
quod nichil omnino nichil est
aliquo mans aut minus est.
¶Quisquis ergo uiam phan¬
di ingreditur ad hosti gr̃e
eius humiliter pulset. In cuius
manu liber omnium sciendor
est, quem solus aperit agnus
qui occisus est ut ad uiam ia¬
piencie et uere felicitatis seruũ
reduceret aberrantem ¶ Trustra
quis sͥ de capacitate ingenii de
memorie tenacitate de assidui¬
tate ingemi studii de lingue
uolubilitate blanditur/ quia si
hec ini niuio sueruit quo esfica¬
ciora uidentur eo longins aberra¬
bunt/ nam et equs quo uelocius
aberrat eo tardins donium qͣs¬
quis insidet redit. Est autem
humilitati coniuncta simplicitas
qua discencium intelligencia
plurimum adiuuatur. ¶ Hu¬
militas euim his que scribunt
a doctioribus adquiescit et sun¬
plicitas si qua secus ac oportuit
dicta uidentur in partem melio¬
rem fideli int̾pretacione retor¬
quet/ ineptus enim est qui sc̃p¬
turis a quibus instruendus est

Expanded text:
est quoniam nihil est; si tamen est quoniam nihil est; si tamen quod omnino nihil est aliquo majus aut minus est. Quisquis ergo viam philosophandi ingreditur, ad ostium gratiae ejus humiliter pulset, in cujus manu liber omnium sciendorum est, quem solus aperit Agnus, qui occisus est, ut ad viam sapientiae et verae felicitatis servum reduceret aberrantem. Frustra quis sibi de capacitate ingenii, de memoriae tenacitate, de assiduitate studii, de linguae volubilitate blanditur. Quia si haec in invio fuerint, quo efficaciora videntur, eo longius aberrabunt. Nam et equus quo velocius aberrat, eo tardius domum, quisquis insidet redit. Est autem humilitati conjuncta simplicitas, qua discentium intelligentia plurimum adjuvatur. Humilitas enim his, quae scribuntur a doctoribus, acquiescit; et simplicitas, si qua secus ac oportuit dicta videntur, in partem meliorem, fidei interpretatione retorquet. Ineptus enim est, qui Scripturis, a quibus instruendus est,
Abbreviated transcription (Latin):
daui speciem ueritatis uiam eo
tendeutis expedunt seuex car¬
noteuss paucis expressit et licet
metri eius suauitate non capi¬
dum au ergo meus humilis
studium querendi uita quieta
scrutinium tacitum paupertas
terra alieua hec reserare soleut
nultis obscura legendo humili¬
bus nauiqz dat graciam dominꝰ
Et Illis ueritatis intelligenciam
consert qui timore iniciati ei in
dilectione et execucione manda¬
torum suorum sideliter adher eut
nam ex testunonio sapientis qui
considunt in douimo intelliqz ue
renitente in aliquo obtinebit-
humilitas est ui nec personam
docentis contempnat quis, aut
quauicumqz saaui nisi forte
quani religio reprobauit si ut
dici solet inuita nmnerna in¬
chil recte agrediniur, quis ad
sciam sine eo peruemet/ qui sci¬
enciarum dominus est, et in
quo suut ouines sapiencie the¬
sauri absconditi ¶Doc utiqz
moliri ardium niiis est et
difficilius et longe maius ꝙͣ
ut fabularum utanuir uerbis
clauam. Exipere de manu her¬
culis immo certe longe minus

Expanded text:
dam speciem veritatis, viam eo tendentis expediunt, senex Carnotensis paucis expressit. Et licet metri ejus suavitate non capidum. Ait ergo: Mens humilis, studium quaerendi, vita quieta Scratinium tacitum, paupertas, terra aliena, Haec reserare solent multis obscura legendo. Humilibus namque dat gratiam Dominus, et illis veritatis intelligentiam confert, qui timore initiati, ei in dilectione Dei, et exsecutione mandatorum suorum fideliter adhaerent. Nam ex testimonio sapientis: Qui confidunrenitente in aliquo obtinebit? Humilitas est, ut nec personam docentis contemnat quis, aut quamcunque scientiam, nisi forte quam religio reprobavit. Si, ut dici solet, invita Minerva nihil recte aggredimur, quis ad scientiam sine eo perveniet, qui scientiarum dominus est, et in quo sunt omnes sapientiae thesauri absconditi? Hac itaque moliri arduum nimis est, et difficilius, et longe majus, quam, ut fabularum utamur verbis, clavam eripere de manu Herculis. Imo certe longe minus
Abbreviated transcription (Latin):
ulta quidem
non est iter insi per ardua in
spe tamen ꝓficiendi om̃ia man¬
suescunt et dum laboris pen¬
satur utilitas mens ad omma
roboratur Et quid̃ ad summũ
tendunt oumes sed uia dispa¬
ri nemo tamen ut opinor Illuc
sine labore ꝑtiugit aut tendit
Cum emm sun tres phancium
secte que et ipe scinduntur in se¬
nutas multas ounes et si dis¬
sinuliter laborant tamen in
assequendosinem quem statunt
¶Si quide epicurꝰ et totus grex
tristicie uel ꝑturbacoins nou
int̾uemat uel tenius motus
¶Ua quide diffunco est et qua

Expanded text:
ulta quidem non est iter nisi per ardua. In spe tamen proficiendi omnia mansuescunt, et dum laboris pensatur utilitas, mens ad omnia roboratur. Et quidem ad summum tendunt omnes, sed via dispari. Nemo tamen, ut opinor, illuc sine labore pertingit, aut tendit. Cum enim sint tres philosophantium sectae, quae et ipsae scinduntur in semitas multas, omnes, etsi dissimiliter, laborant tamen assequendo finem quem statuunt. Siquidem Epicurus et totus grex tristitiae et perturbationis non interveniat vel tenuis motus. Vera quidem definitio est, et qua
Abbreviated transcription (Latin):
introducendorum obtundunt
ingenia. memoriam turbant.
et qui iustituendus erat: tau¬
ta grauitate concutiunt. ut
onus reputet importabile. qd̃
suscepit. ¶ Diuine pagine li¬
bros/ quorum singuli apices di¬
uimis plem sunt sacramentis:
tanta grauitate legendos forte
concesserun, eo ꝙ thesaurus sps̃
sancti cuius digito scripti sunt
ouinino nequeant exhauriri.
licet eium cid unum tantum¬
modo seusum accommodata sit
suꝑficies lictere. mulciplicitas
mysteriorum intrui secus latet
El abeadem re sepe allegatoria
sidem tropologica mores: uariis
modis edifficet ¶ Anagoge qͦq
multipliciter sursum duat. ut
lra non modo uerbis sed rebus
ipsis iustituat. at in liberalib
discipulis ubi non res sed dum¬
taxat uerba siguificant. quisquis
priuo seusu lre contentus uou
ah intelligencia ueritatis quo
duicius teneantur se uelle suos
abducere auditores. ¶Plane
porphiriolum ineptum crẽdo
si Ita scripsit ut sensus eius iu¬
telligi nequeat: iusi aristotile

Expanded text:
introducendorum obtundunt introducendorum obtundunt ingenia, memoriam turbant. Et qui instituendus erat, tanta gravitate concutiunt, ut onus reputet importabile, quod suscepit. Divinae paginae libros, quorum singuli apices divinis pleni sunt sacramentis, tanta gravitate legendos forte concesserim, eo quod thesaurus Spiritus sancti, cujus digito scripti sunt, omnino nequeat exhauriri. Licet enim ad unum tantummodo sensum accommodata sit super ficies litterae, multiplicitas mysteriorum intrinsecus latet. Et ab eadem re saepe allegoria fidem, tropologia mores variis modis aedificat. Anagoge quoque multipliciter sursum ducit, ut litteram non modo verbis, sed rebus ipsis instituat. At in liberalibus disciplinis, ubi non res, sed duntaxat verba significant, quisquis pro sensu litterae contentus non ab intelligentia veritatis, quo diutius teneantur, se velle suos abducere auditores. Plane, Porphyriolum ineptum credo si ita scripsit, ut sensus ejus intelligi nequeat, nisi Aristotele,
Abbreviated transcription (Latin):
et quasi acu uesicam hanc per¬
forando quicquid loquacitatis
insollibus iperiti gucturis
resonabat iuterdum uno
sapientis uerbulo conquie¬
scet nec Illos aliquid phi¬
Nͣ iosophandum crediderim ap¬
ciores, qui omin uerbulo
longuam orationem obici¬
unt ac si ad ommia que que¬
runtur sermo sit ad populum
faciendus. ¶ Regulariter
si quidem proditum est ꝙ qui
plus uel minꝰ endet quã quera¬
tur ab eo lineã recte disputandi
Ignorat Ceterum cum quis do¬
ceudꝰ est illa sunt dicenda dum¬
taxat que solucionis ꝓposito¬
rum aduriniculum prestant
Uude illos qui in suigulis le¬
gunt omnia et dum ununt
queritur nituitur omnia ex¬
pedire planuin est recte docen¬
ti nou foruulc nou tenere
aut enuim nesciunt quid sit recte¬
docendi modus aut dissimula¬
cione officii uendicant forte
iugenia sua Et ut cut cicero
non quid ꝓposita disciplina s
quid iꝑi possuit ostentant
¶Qui ergo porphiriolum om¬
uibus phĩe partibus replent.

Expanded text:
et quasi acu vesicam hanc peret quasi acu vesicam hanc perforando, quidquid loquacitatis in follibus imperiti gutturis resonabat, interdum uno sapientis verbulo acquiescit. Nec illos ad philosophandum crediderim aptiores, qui omni verbulo longam orationem subjiciunt, ac si ad omnia quae quaeruntur, sermo sit ad populum faciendus. Regulariter si quidem proditum est, quod qui plus vel minus respondet quam quaeritur ab eo, lineam recte disputandi ignorat. Caeterum cum quis docendus est, illa sunt dicenda duntaxat, quae solutionis propositorum adminiculum praestant. Unde illos, qui in singulis legunt omnia, et dum unum quaeritur, nituntur omnia expedire, planum est recte docentium formulam non tenere. Aut enim nesciunt quis sit docendi modus, aut dissimulatione officii venditant forte ingenia sua. Et ut ait Cicero, non quid proposita disciplina, sed quid ipsi possunt ostentant. Qui ergo Porphyriolum omnibus philosophiae partibus replent,
Abbreviated transcription (Latin):
apcior, in qua liberior est licen¬
cia fingendi quod uolueris. Et
mmor est ex rei difficultate, aut
discep tancium impicia certi¬
tudo sepe sicut ad hõstem impe¬
diendum sacilius salebras et
angustias tran seundi nules
cautus obseruat sic disficiles
qͥs aut ascripͭ  aut aracionibz
excitat questiones ant si aliuid
ꝓpo ͫ est ex industa ineas quasi
ex iicidenti ꝓlabr. Et si satissa¬
cere non susficitis quia uemioe
qͥ omia qͥ etiam ab imꝑitis que¬
riuitur sufficiat explauare sta¬
cun annuit occulis distorquet
uultum brachia iactat clamiat
salit et tnĩsfiguratur gestibz
qͥ in quouis histone uel mimo
uideantur ie pti ¶ Non utiqz
satiffacies iusi eis respondeas
uerbis suis et id tantum dicas
quod consueuit audire ip̃e tame
licet scrupulosior sit tocius so
lucionis Iguarus ini uno tamen
fortasse sibi prospexit caucius
quia in marsupio ouinia quibz
uflatur ingessit ¶ Iacile taiẽ

Expanded text:
um videtur aptior, in qua liberior est licenum videtur aptior, in qua liberior est licentia fingendi quod volueris, et minor ex rei difficultate, aut disceptantium imperitia, certitudo. Saepe sicut ad hostem impediendum, facilius salebras et angustias transeundi miles cautus observat; sic difficiles quis aut a Scripturis, aut a rationibus excitat quaestiones, aut si aliud propositum est, ex industria in eas, quasi ex incidenti prolabitur. Et si satisfacere non sufficis, quia nemo est, qui omnia, quae etiam ab imperitis quaeruntur, sufficiat explanare, statim annuit oculis, distorquet vultum, brachium jactat, clamat, salit, et transfiguratur gestibus, qui in quovis histrione vel mimo videantur inepti. Non utique satisfacies, nisi ei respondeas verbis suis, et id tantum dicas quod consuevit audire. Ipse tamen licet scrupulosior sit, totius est solutionis ignarus. In uno tamen fortasse sibi prospexit cautius, quod in marsupio omnia, quibus inflatur, ingessit. Facile tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ͨ qui deprehenduntur in ue¬
stigns eorum licet erubestant
auctorem uel sinam profiteri
solis nominibus inherentes
quod rebus et intellectibus
subtrahunt sermonibus ascri¬
bunt. ¶ihagno se quisqz tuetur
iudice et ex uerbis auctoꝵ qui
iudruter nomina ꝓ rebus uel
res ꝓ nominibus posuerunt,
suam astruit smam uel errorẽ¬
¶ Drunitur hic magna semi¬
naria iurgiorum. et colligit
quisqz quo suaui possit heresun
confirmare., ageneribus et spe¬
ciebus nequaꝙͣ receditur sedeo
applicabit undecumqz institutus
sit sermo poeticum illum te su¬
bito miraberis inuenisse picto¬
ren que ad ommia, que necces¬
sitas exigit sit fortasse similare
cupssum desipit ita rusus in
rena aqua eu ceste coquo nul¬
lus casus auertit. nam quiequid
agit rusus nichil est iusi nenia
ruso si gauder si flet si tacet
hanc loquitur. Cenat ꝓpinat
poscit/ negat nuit unci est ue¬
ma sed non sit neuia nuitus
erit,. res illa ad phandum ur̃

Expanded text:
adhuc qui deprehenduntur in veadhuc qui deprehenduntur in vestigiis eorum, licet erubescant auctorem vel sententiam profiteri, solis nominibus inhaerentes, quod rebus et intellectibus subtrahunt, sermonibus ascribunt. Magno se judice quisque tuetur et ex verbis auctorum, qui indifferenter nomina pro rebus, vel res pro nominibus posuerunt, suam astruit sententiam vel errorem. Oriuntur hinc magna seminaria jurgiorum, et colligit quisque quo suam possit haeresin confirmare. A generibus et speciebus nequaquam receditur, sed eo applicabit, undecunque institutus sit sermo. Poeticum illum te subito miraberis invenisse pictorem, qui ad omnia quae necessitas exigit, scit fortasse « simulare cupressum. » Desipit ita Rufus in Naevia, a qua eum, teste Coquo, necessitas avertit. Nam Quidquid agit Rufus, nihil est nisi Naevia Rufo; Si gaudet, si flet, si tacet, hanc loquitur. Coenat, propinat, poscit, negat, innuit, una est Naevia: si non sit Naevia, mutus erit. Res illa ad philosophand
Abbreviated transcription (Latin):
ritur / sic in hiis que intelligi¬
bilia sunt diun taxat et unuer¬
tem terere nichil agentis et fru¬
stra laborantis est ¶ Nebule
si quidem sunt rerum fugaciũ
et cum queruntur auidius cicius
euauescunt. Expediunt hanc
autores multis modis uariisqz
sermonibus, et dum in drũter
uerbis usi sunt uarias opinio¬
ues iminire uisi sunt et liti¬
giosis hominibus multant cõ¬
tendendi materiam reliquerut
inde est ꝙ sensibilibus aliisqz
singularibus app̾hensis que in
hec sola ueraciter esse dicuntur
ea in diuersos status subuehit
pro quorum racione in ipsis
fingularibus specialissiuia ge¬
neralissimaqz constituit.
¶Sount qui more mathe¬
maticorum foras abstrahunt
et ad Illas quicquid de uniuer¬
salibus dicitur referunt. Alii
discuciunt in tellectus et eos
uinuersalium nominibus cen¬
seri confirmant fuerunt et qui
uoces ipsas genera dicerent ce
et species sed eorum iam explo¬
sa sentencia est et facile cum
auctore suo euanuit, sunt tam

Expanded text:
ritur; sic in his quae intelligiritur; sic in his quae intelligibilia sunt, duntaxat et univertem terere, nihil agentis, et frustra laborantis est. Nebulae siquidem sunt rerum fugacium, et cum quaeruntur avidius, citius evanescunt. Expediunt hanc auctores multis modis, variisque sermonibus; et dum indifferenter verbis usi sunt, varias opiniones invenire visi sunt, et litigiosis hominibus multam contendendi materiam reliquerunt. Inde est quod sensibilibus, aliisque singularibus apprehensis, quoniam haec sola veraciter esse dicuntur, ea in diversos status subvehit, pro quorum ratione in ipsis singularibus specialissima generalissimaque constituit. Sunt qui more mathematicorum, formas abstrahunt, et ad illas quidquid de universalibus dicitur, referunt. Alii discutiunt intellectus, et eos universalium nominibus censeri confirmant. Fuerunt et qui voces ipsas genera dicerent esse et species; sed eorum jam explosa sententia est, et facile cum auctore suo evanuit. Sunt tamen
Abbreviated transcription (Latin):
preferentes gloriantur apũd
indoctos/ ac si in urisdicionem
corum tota concesserit ut eu
ait quidem uerbis namqz mai¬
nentibus nouien excidit garcio
quisqz duas postꝙͣ sit iungere
partes sic stat sic loquitur ue¬
lud omnes nouerit artes ¶De
generibus et speciebus nouai
affert sinam, que boecium la¬
tuit quam doctus popp̃lo ne¬
scuut/ et quam iste felici sorte
in secretis aristotilis nuper in¬
uenit, ueterem paratus est sol¬
uere questionem, in qua laboras
nundus iam senuit, in qua
plus temporis consumptum
est ꝙͣ in adquirendo et regen¬
do orbis imperio consumpsecit
cesarea domus plus effusum
peccume ꝙͣ in omnibus diuiciis
suis possederit cresus hec emin
tam din multos tenuit ut cum
hoc unum in tota uita quere¬
rent tandem nec istud nec ali¬
ud inuenirent. Et forte Ideo
quia curiositati non sufficie¬
bat in eis ꝙ solum potint mue¬
uiri. nam sicut in umbra cuiuslz
corporis frustra soliditatis que¬

Expanded text:
praeferentes, gloriantur apud praeferentes, gloriantur apud indoctos, ac si in jurisdictionem eorum tota concesserit. Ut enim ait quidam verbis namque manentibus nomen excidit Gartio quisque duas postquam scit jungere partes, Sic stat, sic loquitur velut omnes noverit artes. De generibus et speciebus novam affert sententiam quae Boetium latuit, quam doctus Plato nescivit, et quam iste felici sorte in secretis Aristotelis nuper invenit. Veterem paratus est solvere quaestionem, in qua laborans mundus jam senuit, in qua plus temporis consumptum est, quam in acquirendo et regendo orbis imperio consumpserit Caesarea domus, plus effusum pecuniae, quam in omnibus divitiis suis possederit Cresus. Haec enim tandiu multos tenuit, ut cum hoc unum tota vita quaererent, tandem nec istud nec aliud invenirent. Et forte ideo, quia curiositati non sufficiebat in eis, quod solum potuit inveniri. Nam sicut in umbra cujuslibet corporis, frustra soliditatis substantia quae
Abbreviated transcription (Latin):
sapiencie auccor est, et qui sophi¬
stice loquitur odibilis est uou
mediocris tamen utilitas est
in deprehendendis importumta¬
tibus sophisticis sine quarum
noticia quisquis ad examuinacõez
ueri et rerum uentilacionem ꝓ¬
greditur. quasi iuiles mutilis
est, qui aduersus exercitatumt
et instructum hostem procedit
exarmatus, ¶ Licet ergo adexer¬
cicium colloquentem uicissim fal¬
lere, et quasi in campi doctor
scola inter ciues iocularem mi¬
liciam exercere sed ubi se collo¬
quentium intencio ad phie so
brietatem erigit importum ta¬
tes sophi ͨ ͤ delitescunt Et si for¬
te ab alterutra par te emerse¬
rint sic a sapientibus corripum¬
tur sicut in re publica inter
contrahentes dolus malignan¬
cium cohercetur ¶Ceterum
uerba rebus res temporibus cõ¬
temꝑare et interuenientes fa¬
nulias prudenter arguere nõ
paucorum dierum est aut leus
opera. Unde plurum accẽdentes
retror sum abeunt et aliquam
uestium phie portiunculam

Expanded text:
sapientiae auctor est, quia qui sophisapientiae auctor est, quia qui sophistice loquitur odibilis est. Non mediocris tamen utilitas est, in deprehendendis importunitatibus sophisticis, sine quarum notitia quisquis ad examinationem veri et rerum ventilationem progreditur, quasi miles inutilis est, qui adversus exercitatum, et instructum hostem, procedit exarmatus. Licet ergo ad exercitium colloquentem vicissim fallere, et quasi in campidoctorum schola, inter cives jocularem militiam exercere; sed ubi se colloquentium intentio, ad philosophiae sobrietatem exigit, importunitates sophisticae delitescunt. Et si forte ab alterutra parte emerserint, sic a sapientibus corripiuntur, sicut in republica inter contrahentes, dolus malignantium coercetur. Caeterum verba rebus, res temporibus contemperare, et intervenientes fallacias prudenter arguere, non paucorum dierum est, aut levis opera. Unde plurimi accedentes, retrorsum abeunt, et aliquam vestium philosophiae portiunculam
Abbreviated transcription (Latin):
qui sapiunt agitant pueri in¬
cautiqz sequuntur. licet autẽ
apud pͥuatos, aut serio uiuen¬
tes homo huuismodi rectissi¬
me uideatur inutilis comodꝰ
tanien est in cetu multituduis
que hilaritatis et iocularis le¬
ticie materia gandet ¶ Optun
eumi iustrumentum est ad
ritus conciliandos et efficacior
quous iuimo. ut ueuenunt
eus effugias: pacienciam in di¬
cas auribus. morem geras in¬
sauo: qui nulli parcit. Et si eum
forte uis reprimere: benignis¬
sue obsecra ut in docendo aut
disputando sentencie plus ap¬
pouat et eam uerborum deduc¬
tione compenset, nam qui uer¬
ba rebus et res tempori opor¬
tuntati contemperat. modestii¬
suuam tocius eloquencie re¬
gulam tenet. ¶Illa uero copia
laudem parit. cui ueritas uir ͭͥ
et omnibus officiis amica con¬
sentit. multa si quidem et falla¬
citer loqui iugigeruli est et sama
ouiiio negligentis, et in se ui¬
rorum grauium ꝓuocantis odu
et contemptum. ¶ Naui et sp̃s

Expanded text:
Qui sapiunt, agitant pueri, inQui sapiunt, agitant pueri, incautique sequuntur. Licet autem apud privatos, aut serio viventes, homo hujusmodi rectissime videatur inutilis, commodus tamen est in coetu multitudinis, quae hilaritatis et jocularis laetitiae materia gaudet. Optimum enim instrumentum est ad risus conciliandos, et efficacior quovis mimo. Ut venenum ejus effugias, patientiam indicas auribus, morem geras insano, qui nulli parcit, et si eum forte vis reprimere, benignissime obsecra, ut in docendo aut disputando sententiae plus apponat, et eam verborum deductione compenset. Nam qui verba rebus, et res temporis opportunitati contemperat, modestissimam totius eloquentiae regulam tenet. Illa vero copia laudem parit, cui veritas virtuti, et omnibus officiis amica consentit. Multa siquidem et fallaciter loqui, nugigeruli est, et famam omnino negligentis, et in se virorum gravium provocantis odium et contemptum. Nam et spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
endo, et is nͥ uerbosior esset lo¬
quendo per fatigari potuerat
quo tamen tendat aut quid
pelit nondum iutelligis tu
fiuem expectas. Ille nondun
iuicium fecit prefert tamen
ut uideas qua exiturus sit re¬
collige tandem que contexerint.
nec pes nec caput uni reddatur
forme. ¶Turbati cerebri ho¬
mineur credas, et qui ex deffcu
racionis luiguam contunere
nou possit, putes eum uoctes
contuiare insompnes, et so¬
pita racione melancoliamt so¬
laui in eo exctatam. si forte
miseratione ductus ei modestiã
per suaseris succendetur, et quelz
in que ius singet obprobria
compacientibus et deridentibz
eque coniuciabitur nec auuens
nec hostis abco insi cousputus
abscedet si cepisti ꝑ feras ucce
est aut ꝓcacis luigue sustiebis
iuiurias. ¶ Desiste ergo iusi
sordida liungua malueris in qui¬
nari/ nam et immunda quo
magis mouentur. eo amplus
fetent, ¶Diri prudentis dcm̃
agnosces quia uesauum teti¬
gisse timent. fugiuintq pocta

Expanded text:
endo, et is nisi verbosior esset, loendo, et is nisi verbosior esset, loquendo perfatigari potuerat; quo tamen tendat, aut quid velit, nondum intelligis. Tu finem exspectas, ille nondum initium fecit. Perfer tamen, ut videas qua exiturus sit; recollige tandem, quae contexuit, nec pes, nec caput uni Reddatur formae. Turbati cerebri hominem credas, et qui ex defectu rationis linguam continere non possit. Putes eum noctes continuare insomnes, et sopita ratione, melancholiam solam in eo excitatam. Si forte miseratione ductus, ei modestiam persuaseris, succendetur, et qualibet in quemvis finget opprobria, compatientibus et deridentibus aeque conviciabitur; nec amicus nec hostis ab eo, nisi consputus abscedet. Si coepisti, perferas necesse est, aut procacis linguae sustinebis injurias. Desiste ergo, nisi sordida lingua malueris inquinari. Nam et immunda quo magis moventur, eo amplius fetent. Viri prudentis dictum agnosces, quia Vesanum tetigisse timent, fugiuntque poetam,
Abbreviated transcription (Latin):
uolum sed irrisione diguissi¬
uium iudicatur statu querit
an uelis concionari, dicuni se
ut pipathethicum non erma¬
goramn audiant couuenisse
cum tamen de ambulacione
et circuicione uiarum pocius
ꝙͣ diligenti inuestigacione
rerum paripatheticos iuuten¬
turssi tamen hec ad copian
eloquencie comparaudain exer¬
cratur disceptacio / et simmilia
et dissimilia conquerautur.
exer cicium quid̃ laudable est¬
z et quo aliquid ee ꝯducibilius
iuuentuti: cion facile dixerim.
dum modo fallaciarum nibe
multiplici sibi nequaqm per¬
stringi occulos paciantur./ Nichil̃
enini utilius. nichil ad głiani
aut res adquirendas comodius
iuuentuti ꝙͣ eloquencia. que
ex eo plurinium comparatur
si rerum in mente et in ore co¬
pia sit uerborum ¶Uerba
namqz ꝓferre rebus incoguitis
desipientis pocius ꝙͣ discentis
est aut docentis. multos uide¬
bis huiusmodi. qui totum lon¬
guo detinent sermone diem
et uichil ouiuino dicunt. aut
minimum tu defessus es audi¬

Expanded text:
volum, sed irrisione dignissivolum, sed irrisione dignissimum judicatur. Statim quaeritur an velis concionari. Dicunt se ut Peripateticum, non Hermagoram audiant, convenisse; cum tamen deambulatione et circumitione viarum potius, quam diligenti investigatione rerum, Peripateticos imitentur. Si tamen haec ad copiam eloquentiae comparandam exerceatur disceptatio, et similia et dissimilia conquirantur, exercitium quidem laudabile est, et quo aliud esse conducibilius juventuti, non facile dixerim, dummodo fallaciarum nube multiplici, sibi nequaquam perstringi oculos patiantur. Nihil enim utilius, nihil ad gloriam aut res acquirendas commodius juventuti, quam eloquentia, quae ex eo plurimum comparatur, si rerum in mente, et in ore copia sit verborum. Verba namque proferre rebus incognitis, desipientis potius quam docentis est, aut discentis. Multos videbis hujusmodi, qui totum longo detinent sermone diem, et nihil omnino dicunt, aut minimum. Tu defessus es audi
Abbreviated transcription (Latin):
land aut disceptãd̃ est cum nã qͥ
uerbosior est uidet᷑ doctior.
curandu est. uñ aut quid de quo
senciat aut ꝓferat aliquis dũ
loquatur nec refert qua quis¬
qz racione intatur dum nou
iustanciam sed umbram
euis quisqz dare sufficiat.
Quid uerum aut falsum quid
probabile aut non probabile
sit frustra queritur cum oui¬
nibus ymago probabilium
preferatur statue quod uolu̾s
statim illud aliqua similitudo
euacuat. ¶ Nam quod optinet
in uno simili uelis nolis in alio
optiuebit. coustat tamen quod
uero simile est nou statin ẽe
uerum. Et quod falsum ee ui¬
detur: nou semper falsum ee
si propositoꝵ suuilium dissi¬
militudinem nniteris aperire
rem inanem agrederis. aut
enii te uel cl amiore p̾pediet
aut super fluam operam deride¬
bit, cum omi similium aliquã
dissuilitudinem ee oporteat.
alioquin non tam similia ꝙͣ
eadem merito dicentur docere.
cur ita non sit non modo fri¬

Expanded text:
landum; aut disceptandum est tibi. Nam qui landum; aut disceptandum est tibi. Nam qui verbosior est, videtur doctior. Nec curandum est, unde, aut quid, de quo sentiat, aut proi ferat aliquis, dum loquatur. Nec refert qua quisque ratione nitatur, dum non instantiam, sed umbram ejus quisque dare sufficiat. Quid verum aut falsum, quid probabile aut quid non probabile sit, frustra quaeritur, cum omnibus imago probabilium praeferatur. Statue quod volueris, statim illud aliqua similitudo evacuat. Nam quod obtinet in uno simili, velis nolis in alio obtinebit. Constat tamen quod vero simile est, non statim esse verum, et quod falsum videtur, non semper falsum esse. Si propositorum similium dissimilitudinem niteris aperire, rem inanem aggrederis. Aut enim te vel clamore praepediet, aut superfluam operam deridebit; cum omnium similium aliquam dissimilitudinem esse oporteat. Alioquin non tam similia, quam eadem merito esse dicentur. Docere cur ita non sit, non modo fri
Abbreviated transcription (Latin):
reuoluit, et quia non habet quo
diuertat laborat misere Ndem
terit et easdem circuiat auras
dum enim ꝓtul audis tercium
cathonem ecelo miraberis ceci¬
disse, queuilibet euim homineu
acculisse uidebitur. si ꝓfessioem
queris aut artem est gramaticꝰ
rethor, geometer pictor aliptes
augur, cenobates medicꝰ magꝰ
onna nouit, et esuriente gre¬
culo longe prancior nam et si
iusseris . Ibi in celum. et dedalo
doctior. teipin quo uolueris in¬
columeu: ꝑmane trahiciet.
accede ut docearis / quid iuscͥptis
suis auctores seuserint diligen¬
ter inquire excute lram statun
increpabit duriciam tuam. et
asuio archadie te dicet tardiorẽ¬
¶ Plumbo ebetiores dum quid
in lra latet interrogas lictera
inuitilis est nec curandum est
quid loquatur si iustas mone¬
beris fugẽ / qui ꝑniciosa est et
occidit, Caue ne serpes sis qui¬
terram comedit omnibz diebz
uite sue, aut ludendu, aut fabu¬

Expanded text:
revolvit. Et quia non habet, quo revolvit. Et quia non habet, quo divertat, laborat misere, idem terit, « et easdem circinat auras; » dum enim procul audis, tertium Catonem e coelo miraberis cecidisse: quemlibet enim hominem, attulisse videbitur. Si professionem quaeras, aut artem, est: Grammaticus, rhetor, geometres, pictor, aliptes, Augur, schoenobates, medicus, magus: omnia novit, et esuriente Graeculo longe praestantior. Nam et si jusseris, ibit in coelum, et Daedalo doctior, te ipsum quo volueris incolumem per inane trajiciet. Accede ut docearis, quid in scriptis suis auctores senserint diligenter inquire, excute litteram; statim increpabit duritiam tuam, et asino Arcadiae te dicet tardiorem. Plumbo hebetior es, dum quid in littera latet interrogas. Littera inutilis est, nec curandum est, quid loquatur. Si instas, moneberis fugere, quoniam perniciosa est, et occidit. Cave ne serpens sis, quterram comedit omnibus diebus vitae suae. Aut ludendum, aut fabu
Abbreviated transcription (Latin):
culas mouent: int̾tant uerba
ut suum et alienum obducant
seusum paratiores uentilare
ꝙͣ examinare, si quid difficul¬
tatis emersit: uerentur tame n
prodere imꝑiciam suani iacta¬
tores sapiencie, net amatores,
et id quod nesciunt prauo pu¬
dore nescire, ꝙ querere et disce¬
re malunt. ¶ Prestimi si assint
alii quibus notum arbitrentur
quod ipi nescuinit. fastum tam
corum ferre nou poteris. de
omni materia loquiuitur. subi¬
to diiuidicãt omes, culpant
alios. seipos p̾dicant. Iactant se
iuuenisse de nouo quod t̾tum
est ab autiquis et testionio
librorum per etates multas ad
tempora nr̃a perductum. uerba
multiplicant ut sepe minꝰ in¬
tellecti sint ouere et multitudie
uerborum ꝙͣ rerum difficultate,
Cum enii ne intelligeretur ef¬
fecit: arbitratur se meruisse
ut preceteris phus uideatur¬
. Et sepe qui paucissima nouit
ꝓponit pluruna. que nec ipse
pictagoras sufficeret explauare
Iuterdum eadem replicat et

Expanded text:
culas movent, intricant verba, culas movent, intricant verba, ut suum et alienum obducant sensum, paratiores ventilare quam examinare si quid difficultatis emersit. Verentur tamen prodere imperitiam suam jactatores sapientiae, non amatores, et id quod nesciunt, pravo pudore nescire, quam quaerere et discere malunt, praesertim si adsunt alii, quibus notum arbitrentur quod ipsi nesciunt; fastum tamen eorum ferre non poteris: de omni materia loquuntur subito, dijudicant omnes, culpant alios, se ipsos praedicant, jactant se invenisse de novo, quod tritum est ab antiquis, et testimonio librorum per aetates multas ad tempora nostra perductum. Verba multiplicant, ut saepe minus intellecti sint onere, et multitudine verborum, quam rerum difficultate. Cum enim ne intelligeretur effecit, arbitrantur se meruisse, ut prae caeteris philosophus videatur. Et saepe qui paucissima novit, proponit plurima, quae nec ipse Pythagoras sufficeret explanare. Interdum eadem replicat et
Abbreviated transcription (Latin):
tati cousecrat quasi in templu
donuni introducit. quicquid
aliorsum uergit in artibus suie
quibuscumq scripturis: non
phie doginata sed anes sable
sunt. et siginenta eorum super
quorum impietatem ira dei de
celo reuelatur ¶Quicquid Illi
uidetur insipidum et insultum
audi nou me sed ꝓpham dicentẽ
de talibus uarrauerunt michi
iniqui sabulaciones sed nou ui
lex tua. Loqui ergo uera et iusta
phantibus et non phantibus
conne est uera et falsa loqui
aium est sed et recta est sedet¬
recia dum taxat interdum do¬
cet banus phi imitator. sed qͥ
recta que docet sequitur uere
rrant utiq et
E
fmpudenter errant qui phiam
in solis uerbis consistere opinã¬
tur, errant, qui uirtutem uerba
putant. ut lutum ligna ¶Nã
uir tutis commendacio consistit¬
ab opere. et sapienciam uirtus in¬
separabiliter comitatur. unde
coustat quia Illi qui uerbis in¬
herent, malunt uideri ꝙͣ ee sa¬
pientes ¶ Plateas ciraumeñt.
terunt liinai doctioꝵ. questum¬

Expanded text:
tati consecrat, quasi in templum tati consecrat, quasi in templum Domini introducit. Quidquid aliorsum vergit in artibus, sive quibuscunque Scripturis, non philosophiae dogmata, sed inanes fabulae sunt, et figmenta eorum, super quorum impietatem ira Dei de coelo revelatur. Quidquid illi ti ineptum videtur, insipidum et insulsum. Audi, non me, sed prophetam dicentem de talibus: Narraverunt mihi iniqui fabulationes, sed non ut lphantibus et non philosophantibus commune est. Vera et falsa loqui,osophantium est. Sed et recta duntaxat interdum docet vanus philosophi imitator; sed qui recta quae docet sequitur, vere rrant utique, et impudenter errant, qui philosophiam in solis verbis consistere opinantur. Errant qui virtutem verba putant, ut lucum ligna. Nam virtutis commendatio consistitab opere, et sapientiam virtus inseparabiliter comitatur. Unde constat, quia illi qui verbis inhaerent, malunt videri quam esse sapientes. Plateas circumeunt, terunt limina doctiorum, quaestiun
Abbreviated transcription (Latin):
minetur. si eium secundum pla
aliud est phia nisi diuiuitatis
amor. hoc est utiq quod termina¬
ri non uult. ne et ipsa quod non
erpedit fimatur ¶Quod eium
sinitur ee desunt. et si amor dei
scit: sic et incarnata sapiencia
dei cum multis prescribat mo¬
drun. deum sirie modo p̾cipit di¬
ligendum. insi quia caritati mo¬
dus ille prescribitur ut deus sine
terimino amoris diligatur: qui
enim ait. diliges proximum
sicut te ipsum. Idem p̾misit: di¬
liges dominum deui tunm ex
toto corde tuo ex tota anima tua
ex tota mente tua et ex omibus
iendit ut homo subiectus sit legi
dei quis ambrgit ad regnun ca¬
ritatis uniuersa reserri. ¶ Qui
bero phando caritatent adquirit.
uera et immutabilis phancumi
regula: ut suit in ouinibus le¬
gendis aut disceudis agendis
aut courtaudis quisqz uer setur
honestam modestiam cum sobrie¬
tate pudiciciam et aliarum ue¬
uerabilium uirtutum cetumt
in ipsum hominem quem pie¬

Expanded text:
minetur. Si enim secundum Platminetur. Si enim secundum Plat quid aliud est philosophia, nisi divinitatis amor? Hoc est utique quod terminari non vult, ne et ipsa, quod non expedit, finiatur. Quod enim finitur, esse desinit: et si amor Dei men evanescit. Sic et incarnata sapientia Dei, cum multis praescribat modum, Deum sine modo praecipit diligendum: nisi quia charitati modus ille praescribitur, ut Deus sine termino amoris diligatur. Qui enim ait: Diliges proximum tuum sicut te ipsum , idem praemisit: Diliges Dominum Deum tuum, ex toto corde tuo, ex tota anima tua, ex tota mente tua, et ex omnibus tendit, ut homo subjectus sit legi Dei, quis ambigit ad regnum charitatis universa referri? Qui vero philosophando charitatem acquirit, vera et immutabilis philosophantium regula, ut sic in omnibus legendis aut discendis, agendis, aut omittendis, quisque versetur,honestatem, modestiam, cum sobrietate pudicitiam, et aliarum venerabilium virtutum coetum in ipsum hominem, quem pie