comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsterit inaloca obeiuentibus perque ĩspa¬
cia diũsa dĩdiuitur porto illa uero ẽẽlitas ł
siłitudo atq illa milla et prima unitas nõ
oculis carueis neq ullo tali seusu seb auẽ¬
te intelłcta conspicitur unde erũ quałeñcs
incorporibus appeteretur ẽelitas. Añt uude
cõnĩceretur longe płimũ differre apertc̃a
uisi ea que ꝑfecta est mẽte inde̾tur s cũ que
fc̃a non est perfecta dicenda est et cum omĩs
que sen sibłr pulcra sunt sine uatura edita
sine artibus laborata locis et cemporibꝰ pul¬
cra st̃ ut corpus et corporis motus illa eqͥua
uda est nec iustabilis tempore nõ e m̃ recti

Expanded text:
obtinentibus, per quae in spatia diversa dividuntur? Porro ipsa vera aequalitas ac similitudo, atque ipsa vera et prima unitas, non oculis carneis, neque ullo tali sensu, sed mente intellecta conspicitur. Unde enim qualiscumque in corporibus appeteretur aequalitas, aut unde convinceretur, longe plurimum differre a perfecta, nisi ea quae perfecta est, mente videretur? si tamen quae facta non est, perfecta dicenda est. 56. Et cum omnia quae sensibiliter pulchra sunt, sive natura edita, sive artibus elaborata, locis et temporibus sint pulchra, ut corpus et corporis motus; illa aequalumida est, nec instabilis tempore. Non enim recte
Abbreviated transcription (Latin):
uõ admonitus indeat neq ullami sp̃em
neq ulluni omio esse corpus qd non heãt
aliud alibi heãnt posse. asse qui eam qua
sequitur bnitatẽ quare sib ͤ ita est flagita¬
bo ut respondent ubi iudeat ille unitate nhẽ
ant unde indeat quã si nõ uderet uude eo¬
gnosceret et quid usũretur corpornu sp̃es
et quid inpłe non põt mĩc uero ciui dicit
corporibus nos quidemi insi aliqua unicas
contueret nichꝰ eẽtis set ĩ set rursus siuo
eẽtis ip̃a uuitas corpora non eẽtis rõẽ illi
dicitur unde istam uosti unitatẽ ẜ in qmͣ in
dicas corpora ꝙͣnͥ inderes indicare non
posses quod eaui non inpleant si añt hus
corpeis oculis eam uideres non nere dicẽs
ꝙͣ nis enus uestigie teneautur louge tũ ab
ea distare nom istis ocłis nõ uisi corpalia

Expanded text:
non admonitus videat, neque ullam speciem, non admonitus videat, neque ullam speciem, neque ullum omnino esse corpus quod non habealiud alibi habeat, posse assequi eam quam sequitur unitatem?: quare si hoc ita est, flagitabo ut respondeat, ubi videat ipse unitatem hanc, aut unde videat: quam si non videret, unde cognosceret et quid imitaretur corporum species, et quid implere non posset? Nunc vero cum dicit corporibus, Vos quidem nisi aliqua unitas contineret, nihil essetis, sed rursus si vos essetis ipsa unitas, corpora non essetis; recte illi dicitur, Unde illam nosti unitatem, secundum quam judicas corpora, quam nisi videres, judicare non posses quod eam non impleant: si autem his corporeis oculis eam videres, non vere diceres, quanquam ejus vestigio teneantur, longe tamen ab ea distare? nam istis oculis co
Abbreviated transcription (Latin):
aliter nelud tũ dicimꝰ ita ẽẽ debet aut ita eẽ
debuit qnodita esse debebit ut nisius oꝑibus
lectacio nec uolunt te ncere ad suꝑiora ꝑt
iudicent cut ista insibilta placeant itaq s
querami ab artifice uno arcii ꝯstrncto cur al
pergam que rere id ipm̃ cur eligat dicet h
dr̃en ᷑ esse pulch̾rima delectore ceruẽtes
ncbilandebit amp̃. niclinatus antẽ recũ¬
bit oculis et unde pendeat uon intelligi ac
tem non desiña cõ mouere cra ista place¬
aĩt ut index ẽẽ andeat ip̃nis dełctacõnis
bñane ita enĩ si̾ fertur illi uec ab ea tenet
tacõne respondebitur ideo dełctare quia pł¬
crasunt queram ergo de inceps quare sĩt
pulcra et sititubabitur cb̃iciam ut ͫ i deo qr
similes aibi ptes suit et aliqua copulacõ e
ad unam cõueniẽciã redignutur quod cũ
ita esse cõparent Interrogabo utrum hanc
ip̃am unitatem qua cõm̃crũtur appetere
et eam quod̾ mõ mẽcĩtur qd̃ si ita est qͥs

Expanded text:
aliter; velut cum dicimus, Ita esse debet, aut, ita esse debuit, aut, ita esse debebit; ut in suis operibus lectatio, nec volunt tendere ad superiora, ut judicent cur ista visibilia placeant. Itaque si quaeram ab artifice, uno arcu constructo, cur alam quaerere, idipsum cur eligat; dicet hoc decere, hoc esse pulchrum, hoc delectare cernentes: nihil audebit amplius. Inclinatus enim recumbit oculis, et unde pendeat non intelligit. At videntem non desinam commonere cur ista placeant, ut judex esse audeat ipsius delectationis humanae. Ita enim superfertur illi, nec ab ea tenetutatione respondebitur, ideo delectare quia pulchra sunt. Quaeram ergo deinceps, quare sint pulchra; et si titubabitur, subjiciam, utrum ideo quia similes sibi partes sunt, et aliqua copulatione ad unam convenientiam rediguntur. 60. Quod cum ita esse compererit, interrogabo utrum hanc ipsam unitatem, quam convincuntur appetereet eam quodammodo mentiantur. Quod si ita est nam quis
Abbreviated transcription (Latin):
que rõcinando indagatur Quid eiũ p̾cla¬
ruiu uonit qui noint eaui ĩpet que calce
et hare na conficitur teuaciꝰ iapides cob̾ere
ꝙͣ luto aut quitam elegant̾ edificat ut ã
gula melmu locim teueꝯut ꝙ qm̃ iste sẜus
iam fit rõi u̾itati quia incunor set certe que¬
rend̃ est cur uos offendat siduabus fene¬
stris non semp in mcẽ s iusta urice̾ locsi¬
cis unaearum maior nũor nesit enu eͣ les
eẽulitas et cur non multũ curemus c̃to
sit bna eaꝵ maior aut mĩor qr due sunt
antribus añt seusus ip̃e unidetur expetere
ut aũt mꝑes non suit aũt int̾ maximar
et uñmã ista sit mere ut tarito p̃cedat mĩo¬
rem quanto amorem preceditur ita erõ e

Expanded text:
quae ratiocinando indagatur. Quid enim praeclarum novit, qui novit ea impensa quae calce et arena confit, tenacius lapides cohaerere, quam luto? aut qui tam eleganter aedificat, ut quae m locum teneant? quanquam iste sensus jam sit rationi veritatique vicinior. Sed certe quaerendum est cur nos offendat, si duabus fenestris non super invicem, sed juxta invicem locatis, una earum major minorve sit, cum aequales equalitas; et cur non multum curemus, quanto sit una earum aut major aut minor, quia duae sunt. In tribus autem sensus ipse videtur expetere ut aut impares non sint, aut inter maximam et minimam ita sit media, ut tanto praecedat minorem, quanto a majore praeceditur. Ita enim p
Abbreviated transcription (Latin):
qui puatura si corporis asfecti nonoliud qͣͣ
sucs affectões presidenti auimo uĩciat set pcc̃s
aminas fallint cum uerunt uerũ querũt re¬
licta et neglecta ueritate ridet quoniã opera
iuagis qm artificem atq ip̃omarteni disere¬
runt ps errore pmnũtur ꝑt in operibus artifi¬
cemartem q congnirãt et tã uueiire nequi¬
ueriut. Deus enĩ non corporalibus sẜibus
c iacet set ipi mẽti sr̃euuuet ip̃a opera exi
om̃ĩs iupletas non modo pecca uciũ set eciã
dap̃ natoꝵ ꝑ pccĩs suis nõ eĩ tm̃scuta crea¬
turam contra p̾ceptũ dei et eafrus pocius
qmͣ ipsa lege et ueritate nolent quod pͥiui ho¬
ianuus peccatum deprehenditur male uten¬
tis libero arbitrio set h ͨ quoq in ip̃a dãpuo¬
cione addũtur non moto diligant set eciã¬

Expanded text:
liud quam suas affectiones praesidenti animo nuntiant: sed peccata animas fallunt, cum verum quaerunt, relicta et neglecta veritate. Nam quoniam opera magis quam artificem atque ipsam artem dilexerunt, hoc errore puniuntur, ut in operibus artificem artemque conquirant; et cum invenire nequiverint Deus enim non corporalibus sensibus subjacet, sed ipsi menti omnis impietas, non modo peccantium, sed etiam damnatorum pro peccatis suis. Non enim tantum scrutari creaturam contra praeceptum Dei, et ea frui potius quam ipsa lege et veritate volunt, quod primi hominis peccatum deprehenditur, male utentis libero arbitrio; sed hoc quoque in ipsa damnatione addunt, ut non modo diligant, sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
est quod cõmucs᷑ mutari aquo p̾ncipio unũ
est quid quid est. ad cuiꝰ sił itudineni quidqͣ
intitur naturałr aꝓꝓbamus quod uatura¬
lr. in probamus quid quid abonitate disce¬
dit acq inelius smilitudiẽ tendit dator
intelligs esse Aliquid quod istius uusꝰ solius

Expanded text:
m quod convincuntur imitari, a quo Principio unum est quidquid est, ad cujus similitudinem quidquid nititur, naturaliter approbamus; quia naturaliter improbamus quidquid ab unitate discedit, atque in ejus dissimilitudinem tendit: datur intelligi esse aliquid, quod illius u
Abbreviated transcription (Latin):
post laboris añt inuẽtutis semori pax nõ ulła
conceditur Iñ usq ad mortem det̾ior etas
at decolor et morbis subiectior debilisq per¬
et cupid itatibus rerum temporaliũ ꝯlign̾¬
ti hic dicitur uetus homo et exterior et cerre¬
nus et si obtiueat eam quĩ nulgus uotat fe
honunẽ queni ueterem et exteriorẽ et t̾rensi

Expanded text:
Post labores autem juventutis, seniori pax nonnulla conceditur. Inde usque ad mortem deterior aetas ac decolor, et morbis subjectior debilisque peret cupiditatibus rerum temporalium colligati. Hic dicitur vetus homo, et exterior, et terrenus, etiamsi obtineat eam quam vulgus vocat fhominem, quem veterem et exteriorem et terrenum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯnad̃ture legeni nedicetuar et forma quadtu
et lapis quadratus et cabella et gemĩa qua¬
diature rursus ẜin totam equalitatis legẽ̾
uidiceutur cõnenire sibi motus pedis currẽt
eom dubitet eorum iut̾nallis ac tempoꝵ
noc maiorem esse nec mĩorem cumi poten¬
ouño ĩ comutabłis meus ueto hñanaem¬
taleni legem indere cõcessnui est iuutabłi¬
teui nrãm esse legem que uentas dicitur
nec iani illud ambigendimi est iu ꝯnuitabi¬
lem natinam que supta rõuolem aĩam
sit dm̃i ẽẽ et ibi eẽ primã uita et pͥ moui
eeũciam uisi priuia sapiencia nõm k̾est
illa iucõnuitabłis ueritas que lex oũimz
arcium recedicitur et ars oũpotentis artifi¬
cis itaq cum se auiuia senciat nec corporim spẽ
motinuq indicare ẜui se ip̃am siniuloptet agͥ¬
scat prestare suam naturã ei nature de qua in¬
dicat presta prestare. Aũt sibi eam naturam

Expanded text:
quadraturae legem judicetur et forum quadratum, et lapis quadratus, et tabella et gemma quadrata; rursus secundum totam aequalitatis legem judicentur convenire sibi motus pedum currentieam dubitet locorum intervallis ac temporum, nec majorem esse, nec minorem, cum potenomnino incommutabilis, mens vero htalem legem videre concessum est, mutabilira mentem nostram esse legem, quae veritas dicitur. Nec jam illud ambigendum est, incommutabilem naturam, quae supra animam rationalem sit, Deum esse; et ibi esse primam vitam, et pubi est prima sapientia. Nam haec est illa incommutabilis veritas, quae lex omnium artium recte dicitur, et ars omnipotentis artificis. Itaque cum se anima sentiat nec corporum speciem motumque judicare secundum se ipsam: simul oportet agnoscat, praestare suam naturam ei naturae, de qua judicat; praestare autem sibi eam naturam
Abbreviated transcription (Latin):
tomporalis et mediciua dine proindencie
ergo eos qui peccato mortalitatem meruer̾t
centis natura et erudicio cogitatur primab
oblinscenda crescenti ea  ꝑuencia sequite
unde incipim ͦ aliquid ueñsse huic snete
ua᷑ pmuctit et prem facitꝰ porro ad olescẽtiã
et domanda sublegibus inqua nehe ũcior
prebibicio pectatoꝵ et peua ꝑeccanciũ ẜ m¬
liter coħ̾ceus carnolibus anuis actractoret¬

Expanded text:
temporalis, et medicina divinae providentiae, erga illos qui peccato mortalitatem meruerunt, centis natura, et eruditio cogitatur. Prima obliviscenda crescenti. Eam pueritia sequitur, unde incipimus aliquid meminisse. Huic succea permittit, et patrem facit. Porro adolescentiam et domanda sub legibus; in qua vehementior prohibitio peccatorum, et poena peccantium serviliter coercens, carnalibus animis atrociore
Abbreviated transcription (Latin):
pulcritudinem ꝙͣ qm̃ reliquid quaudo deip̃is
sis uicis põt ita enĩ sopĩa dei pertũdit afĩe
uso infinem fortiter ita phanc sumiꝰ illear¬
tifer oꝑs sua ĩ unsĩfinem decoris exoiata ꝯ¬
ceeut ita illa bouitas a finuo adex̃ũ ulli
pulcritudim que ab ip̃o ẽẽ põt in uidit ut ne¬
no abipsaueritate deiciatur qui nõ excipiot᷑
ab aliqua effigie ueritatis quare incorporis

Expanded text:
nem quam relinquit, quando de ipsis suis vitiis potest? Ita enim sapientia Dei pertendit a fine usque ad finem fortiter . Ita per hanc summus ille artifex opera sua in unum finem decoris ordinata contexuit: ita illa bonitas a summo ad extremum nulli pulchritudini quae ab ipso solo esse posset invidit, ut nemo ab ipsa veritate dejiciatur, qui non excipiatur ab aliqua effigie veritatis. Quare in corporis
Abbreviated transcription (Latin):
earum multis uel int̾ra bicticibus uel incelo
sine picło spectantibus placet. nichilem̃ iustu
aut peccatis suis miẜia sit. ant recte factis bt̃a
Omĩs Añt irrõnalis añt cedit potenciori antez
peat meliori aut conpetur equali ant c̾tãtem
ex̾ceat aut dãpnato noceat et om̃e corpus sue
Amiuesermat quantũ per enis mentis et pro
rersi ordine smitꝰ niltã malũ est uͣe uuũse s¬
sua culpa sic malmu porro crm aiuuia ꝑderigͣ¬
ciam regn̾ta et ĩ integrũ restituta et illi sb̾dita
uni a quo creata est mrestaurato etiaui corpore
ip̾stinã sauitatẽ non cum insido possideris
ñdum possidere cepit uullum ei malum erit
botantibus animis set ĩ u iuu̾sitate regnantib

Expanded text:
earum, multis vel in terra victricibus, vel in coelo sine periculo spectantibus placet: nihil enim justum aut peccatis suis misera sit, aut recte factis beata; omnis autem irrationalis aut cedat potentiori, aut pareat meliori, aut comparetur aequali, aut certantem exerceat, aut damnato noceat; et omne corpus suae animae serviat, quantum pro ejus meritis, et pro rerum ordine sinitur: nullum malum est naturae ue culpa fit malum. Porro cum anima per Dei gratiam regenerata, et in integrum restituta, et illi subdita uni a quo est creata, instaurato etiam corpore in pristinam firmitatem, non cum mundo possideri, sed mundum possidere coeperit, nullum ei malum erit: borantibus animis, sed in universitate regnantibu
Abbreviated transcription (Latin):
notont eorm muaior et fide dignior ẽẽ debet
Anctoritas. altera consid̾acio est dissencionts
enis q de uiuꝰ dei cultu inter honimes orta
est Met accepiniꝰ permaiores nr̃os eo gra
du quo ltemporalibus ad et̾ua conscendit᷑¬

Expanded text:
vocant, eorum major et fide dignior esse debet vocant, eorum major et fide dignior esse debet auctoritas. 47. Altera consideratio est dissensionis ejus quae de unius Dei cultu inter homines orta est. Sed accepimus, majores nostros eo gradu fidei, quo a temporalibus ad aeterna conscendit
Abbreviated transcription (Latin):
g̾itur scuit quid antem. agatur eiuu gĩie bũo
per historiam cimum̃dar uoluit et ꝑ ꝓpħioui¬
cemporaliũaũt rerufides sine prefitariu
sie futuraꝵ magis credendo qmͣi intlłigendo
nal set urm̃ est consid̾are quibus uel hoĩbus
uel libris credendum sit ad tollendsi rõe dm̃
que una salus est huiꝰ r̾ p̾ma disceptacõ ẽ
utrmuhus pocius credamus quiad młtos
deos au hus qui ad unũ dm̃ coleudum nos nõt
quis dubitat eos potissimũ sec̃dos qui ad uĩi
rocant p̾ẜcim cum illi uultoru cultores delͨͤ
uno deo cmictoꝵ et rectore ꝯ senciat Et certeab
uio incipit m̃is pͥus ergo isti sequendi st̃ qͥ
unũ dñi sũmũ solum uerum dñet solum co¬
lendii ẽe ditiuit si apudhos beritas non
cluu̾it tm̃ic demũ nugñdũ est sicut eiũ ĩ ip̃a
rerũ natura maior est anctoritas uiuꝰ ad
unũ om̃ia redigiitur nec ingeuere h ũano
multitudinis ulla p̃o est insi orsenciẽtis id est
hnũ sencientis ita in religione qui ad unimi

Expanded text:
gitur sciunt; quid autem agatur cum genere humano per historiam commendari voluit, et pitarum, sive futurarum, magis credendo quam intelligendo valet. Sed nostrum est considerare, quibus vel hominibus vel libris credendum sit ad colendum recte Deum, quae una salus est. Hujus rei prima disceptatio est, utrum iis potius credamus, qui ad multo deos, an iis qui ad unum Deum colendum nos vocant. Quis dubitet eos potissimum sequendos qui ad unum vocant, praesertim cum illi multorum cultores, de hoc uno Domino cunctorum et rectore consentiant? et certe ab uno incipit numerus. Prius ergo isti sequendi sunt, qui unum Deum summum solum verum Deum, et solum colendum esse dicunt. Si apud hos veritas non eluxerit, tum demum migrandum est. Sicut enim in ipsa rerum natura major est auctoritas unius ad unum omnia redigentis, nec in genere humano multitudinis ulla potentia est nisi consentientis, id est unum sentientis: ita in religione qui ad unum
Abbreviated transcription (Latin):
quacõficitar u̾sus quia plus se anribꝰ qm̃
intelligencie tradideriuit ita multi tẽpalia
di qm̃ est si quisq in recitacõe preclar canu¬
is unam aliꝙͣ sillabam solqui ꝑpetuo uel¬
let audire set coles auditores carmum̃ ĩuel¬
sunt omĩa pp̃ ea quia ueuio est qui non fa¬
cile non modo totum u̾sum set ecioꝵ totum
carmẽpossit andire totumaũt ordinẽ secło¬
rum sinuere ullũ hoñ pt huc acced̾ qd̃
carminus non simiꝰ partes secłoꝵ uero p¬
tes dap̃nacione fc̃isuui ꝰ Illud ergo canit᷑
cum eis de decore decori sunt et hec etĩ eñ¬

Expanded text:
qua conficitur versus, quia plus se auribus quam intelligentiae dediderunt: ita multi temporalia urdi, quam si quisquam in recitatione praeclari carminis unam aliquam syllabam solam perpetuo vellet audire. Sed tales auditores carminusunt omnia; propterea quia nemo est, qui non facile non modo totum versum, sed etiam totum carmen possit audire; totum autem ordinem saeculorum sentire nullus hominum potest. Huc accedit quod carminis non sumus partes, saeculorum vero partes damnatione facti sumus. Illud ergo caniturcum ejus dedecore decori sunt: et haec enim
Abbreviated transcription (Latin):
ribus quia cim ord iuẽ suũ ꝑagit pulcra iuuͣ¬
błitas temporum deserit amantẽ sp̃es concu¬
pita et percruciatim sencientis disced ͭ a
sensibus et erroribus agitatur ut hanc ẽẽ pͥ¬
nom se tenere fe arbitrãs cariu resistere co¬
natur nses ad insibiliũ rerum pͣnes peruelt

Expanded text:
ribus. Quia cum ordinem suum peragit pulchra mutaribus. Quia cum ordinem suum peragit pulchra mutabilitas temporum, deserit amantem species concupita, et per cruciatum sentientis discedit a sensibus, et erroribus agitat; ut hanc esse prinam, sed tenere se arbitrans, carni resistere conatur; usque ad visibilium re
Abbreviated transcription (Latin):
quodulint maere Namiste cbe sunt set
aualiuu est nolutã precipitacio maqua et
suffocacõqm̃ m̾sus patitur siłus f̾rens aliapte
qm̃ scribamus ab ea qna deleamus a fabro fcñs
quod si corngat ubi ent ma si qus repfite me¬
ridianũ solet intueatur repcussio culi tarbabi¬
mur nõ ideo ant sol malu erit aut oculi millo
tus et ip̃a conseqnitur perturbacio quodiua¬
lum nouerit cum oculi fuen̾t recreati et lucẽ
suam congrueu̾ aspexeriut neq cnm eadem
lux que ad oculos ꝑtinet ꝓluce sapiẽtie que
ad mẽtem ꝑtinet colitur ip̃a fit malum qua
si tiñ modo possideatur ab a iuuia que diligit
deum bouum est et ruslĩmũ et ingen̾e suo pul¬
crum quo mam forma et spẽ contiuetur si añt
diugatur ab ꝯuua que negligit diũ nesic qui¬
deui mualum fit ip̃a set quĩ peceatũ ualum est
quo ita diligitur sit penalis diłcõri suo et eniu
iplicat erãpius et pascit fallactibus bolupbͦ
quia ueq pmaneãt neq saciãt Et torqũt dolo¬

Expanded text:
sed malum est voluntaria praecipitatio in aquam, et suffocatio, quam mersus patitur. Stilus ferreus alia parte, qua scribamus, alia, qua deleamus, a fabro factus quod si corrigat, ubi erit malum? Si quis repente meridianum solem intueatur, repercussi oculi turbabuntur: num ideo aut sol malum erit aut oculi? Nullotus, et ipsa quae consequitur perturbatio; quod malum non erit, cum oculi fuerint recreati, et lucem suam congruenter aspexerint. Neque cum eadem lux quae ad oculos pertinet, pro luce sapientiae quae ad mentem pertinet, colitur, ipsa fit malum: si tantummodo possideatur ab anima quae diligit Deum, bonum est infimum, et in genere suo pulchrum; quoniam forma et specie continetur: si autem diligatur ab anima quae negligit Deum, ne sic quidem malum fit ipsa; sed quoniam peccatum malum est, quo ita diligitur, fit poenalis dilectori suo, et eum implicat aerumnis, et pascit fallacibus voluptatibus: quia neque permanent, neque satiant, sed torquent dolo
Abbreviated transcription (Latin):
abuuitatedei hominẽ lapsum percaruales
sb̃us dm̃b̾anit et mutabili uonetatẽ młtipl¬
cauit enis affectũ et ita fc̃ã est hñana labo¬
riosa et si dici pt copiosa egestas dui aliud
et alino sequitur et nchil cum eo ꝑiauet
sit a tempore frmãtiuim et oles młti plicatus
est ut non inueniat id ip̃m .r. naturam in¬
ꝯmutabilẽ et singularẽq secutus nõ eiret

Expanded text:
ab unitate Dei hominem lapsum per carnales sensus diverberavit, et mutabili varietate multiplicavit ejus affectum: ita facta est abundantia laboriosa, et, si dici potest, copiosa egestas, dum aliud et aliud sequitur, et nihil cum eo permanet. Sic a tempore frumenti, vini et olei sui multiplicatus est, ut non inveniat idipsum , id est naturam incommutabilem et singularem, quam secutus non erret,
Abbreviated transcription (Latin):
est ut nuillo modo fit pcem̃ si non sit nolũ¬
tarm̃ et h ͨ qͥ ͫ ita iauifestũ est ut ulłahĩc
doctorum pancas iilla in doctornuc turbu
dissenciat quare aut negandrim est pociũcõ¬
mitti. ant fatendñ uoluitate ꝯ ruitti nouã rc̃e
uegat peccasse aĩami qui et penitendo eaui cor¬
rigi fatetur et ueniã penitendi dan et persene
si non uolinitate malefacimꝰ nemo obuirgandꝰ
T quoni am peccati nou dubium ẽ ue¬

Expanded text:
est, ut nullo modo sit peccatum, si non sit voluntarium, et hoc quidem ita manifestum est, ut nulla hinc doctorum paucitas, nulla indoctorum turba dissentiat. Quare aut negandum est peccatum committi, aut fatendum est, voluntate committi. Non autem recte negat peccasse animam, qui et poenitendo eam corrigi fatetur, et veniam poenitenti dari, et persevesi non voluntate male facimus, nemo objurgandus et quoniam peccari non dubium e
Abbreviated transcription (Latin):
mutabłia suit qr nou sũme sunt quare nõ
sũme sinit quia inferiora funt ea a quo fcã
sunit quis ea fecit qui ssime est quis hic estĩ
fecit ut essent qũ ipm̃ nõ quãtulũcũq esse
bonũ es qua sĩmiũ bonũ este sũme esse uñ
fecit ex inchilo quĩ quid quid est ꝙͣtulũcũ

Expanded text:
mutabilia sunt? Quia non summe sunt. Quare non mutabilia sunt? Quia non summe sunt. Quare non summe sunt? Quia inferiora sunt eo a quo facta sunt. Quis ea fecit? Qui summe est. Quis hic est? fecit? Ut essent. Ipsum enim quantumcumque esse, bonum est; quia summum bonum est summe esse. Unde fecit? Ex
Abbreviated transcription (Latin):
hͣ est ib̾ uno deo lib̾e młtitudrus cõtiuerent
Omiłta uero que ppło hebreo hͦ est subeodent
uno deo conpedire młtitudi inpoĩta eraut
ib actõe remota st̃ ĩfiue atq ĩcep̃tacõe iu qu¬
serẽt Ita nũc nec ẜmłr alligant et exẽcee li
sacram̃tis tenetur popuiꝰ noster quibus te
nebantur nelad huc tenentur põt dicerea
nõ posse fien bt unus pater faĩlias inaissi¬
ni ͦ aliud iupẽt eis quibus seruntutẽ duriorẽ
utilẽ indicat Alud eis quos malioꝵ grada
ad optare diguatur si añt p̾cepta uite mouẽt
ꝑtine pt̃ quihec putat ꝑturbari sibius m¬
dicus alici per uũstros suos inbecillioribus
alin ꝑ se ip̃m ualencioribꝰ p̾cipiat. ad repan¬
dam uł optinẽdam saluteniut enĩ ard me¬
diciue cum eadeiu inaueat neq ullo pacto
ip̃a mntetur uutattũ p̾cepta legentibus
quia nm̃błis est nostra in nalitudo Ita dĩua
puidencia cum sit ip̃a oĩo ĩ ꝯmutabilis ir̃¬
quare defficiũt quia umͣbilia sunt quare

Expanded text:
 est sub uno deo liberae multitudinis continerent. multa uero quae populo Hebraeo, hoc est sub eodem uno deo compeditae multitudini imposita erant, ab actione remota sunt, in fide atque interpretatione mansesacramentis tenetur populus noster, quibus Judaei tenebantur vel adhuc tenentur; potest dicere non posse fieri ut unus paterfamilias justissimus aliud imperet eis quibus servitutem duriorem utilem judicat, aliud eis quos in filiorum gradum adoptare dignatur. Si autem praecepta vitae movent, test qui hoc putat perturbari, si unus medicus alia per ministros suos imbecillioribus, alia per seipsum valentioribus praecipiat ad reparandam, vel obtinendam salutem. Ut enim ars medicinae, cum eadem maneat, neque ullo pacto ipsa mutetur, mutat tamen praecepta languentibus, quia mutabilis est nostra valetudo: ita divina providenQuare deficiunt? Quia mutabilia sunt. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃i ei uin libentissime cb̾diti Ille as̃t angel
mas᷑ scipiu qnam dnĩdiligendo cb̾ditus ei eõ
boliut et ĩtiuiut per sẽbiam et. a ssãma eẽ
defecit et lapsus est aobhoc inmuꝰ estiqmũ s
qma eo quos uu est fruboluit cuu masis
sit ex deffecti iuopia et ex in opia ĩ iudnͣ auo

Expanded text:
gelus magis seipsum quam Deum diligendo, subditus ei esse noluit, et intumuit per superbiam, et a summa essentia defecit, et lapsus est: et ob hoc minus est quam fuit, quia eo quod minus erat frui voluit, cum magis si ex defectu inopia, et ex inopia invidentia, qua
Abbreviated transcription (Latin):
cupĩam setraħ̾e et cumħ mũto ire uelle extra
nũdiunquem pp̃ ea ip̃m ẽc non putat quia eiꝰ
cłiorem ptem per infericum fła cogitacõue des¬
ceudit quod non solum de hac luce set eciam de
aqua postremo de uino demelle de argento de
ipis de iuq pulpis uelsangͥne uel ossibus qͦra
Wisimi possit in mͣiabiłr cogitari uel inpuospaͦ
utsii possit ead ẜ naudi facultate ꝑ infit disfẽ

Expanded text:
centiam se trahere, et cum hoc mundo ire velle extra mundum; quem propterea ipsum esse non putat, quia ejus clariorem partem per infinitum falsa cogitatione distendit. Quod non solum de hac luce, sed etiam de aqua, postremo de vino, de melle, de auro, de argento, de ipsis denique pulpis, vel sanguine, vel ossibus quorumvisum possit innumerabiliter cogitari, vel in parvo spatio visum possit eadem imaginandi facultate
Abbreviated transcription (Latin):
igitur deo angeli seruiũt neq hec deo set ip̃is
ꝑdest deus em̃ bono alterius non nuchi ĩ diget
quoniã a se ip̃o est ꝙ añt. lbeo genitũ estad¬
ip̃m est qr non est fcm̃ set genitũ illa uero q̃
fcã st̃ eius bono indigẽt sũmo .ẜ. bouo .i. sũma
nu ͦ ad illum mo ᷑ nectat̃ penitus sepantur
uã oĩo nulla essent qnod añt affc̃ibus ꝯueĩt
Aĩe h ͦ locis corpori nam illa mo᷑ uolintate

Expanded text:
igitur Deo Angeli serviunt, neque hoc Deo, sed ipsis prodest. Deus enim bono alterius non indiget, quoniam a seipso est. Quod autem ab eo genitum est, idipsum est; quia non est factum, sed genitum. Illa veroigitur Deo Angeli serviunt, neque hoc Deo, sed ipsis prodest. Deus enim bono alterius non indiget, nus ad illum moventur: nec tamen penitus separantur; nam omnino nulla essent. Quod autem affectibus contingit animae, hoc locis corpori: nam illa movetur voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
est et ideo nequissnhomines nilli homines
eupelantur nita ergo nolmitario deffectu de¬
fitieus ibillo quieam fecit et emꝰ eenꝰ fineba¬
tur et nolens contra dei legeni frincorporibus
quibus eauidens p̾fecit nergit ad uichilum
T h est nequicia non quia corpus
om̃s concordie cap̃ est habet corpus pacẽ
sue forme sine qua ꝓrsus nichil eẽt gͦ ille
est et corporis couditor a quo pum om̃is et
qui forma est fabricata atq om̃ui formosi ͫs
ht. aliquam spẽm siue qua corpus non est corꝰ
si ergo quentur quis instituent corpus ille
ss. abillo est. quis estaũt hic insiunus deus
una ueritas una salus om et pͥma ato sũ¬
um eentia exqua est om̃e quid quid est iu
cniautũ est quia io ͫ est quid quid ẽ bonũ
est et ideo exdeo nõ est mors non eũi mortẽ

Expanded text:
est; et ideo nequissimi homines, nihili homines est; et ideo nequissimi homines, nihili homines appellantur. Vita ergo voluntario defectu deficiens ab eo qui eam fecit, et cujus essentia fruebatur, et volens contra Dei legem frui corporibus, quibus eam Deus praefecit, vergit ad nihilum; et haec est nequitia: non quia corpus omnis concordiae caput est. Habet corpus quamdam pacem suae formae, sine qua prorsus nihil esset. Ergo ille est et corporis conditor, a quo pax omnis est, et qui forma est infabricata, atque omnium formosissima. Habet aliquam speciem, sine qua corpus non est corpus. Si ergo quaeritur quis instituerit corpus, illnis enim species ab illo est. Quis est autem hic, nisi unus Deus, una veritas, una salus omnium, et prima atque summa essentia, ex qua est omne quidquid est, in quantum est; quia in quantum est quidquid est, bonum est. 22. Et ideo ex Deo non est mors. Non enim Deus
Abbreviated transcription (Latin):
xpla nu religio quam cognoseere ac sequi se¬
curissua accertissiua salus est desfend iã
srante que nulla sunt et. Ad huc in intuen¬
da et ꝑticipienda bonas uoluntates per
bo uos augelos et qnosl hoĩm ad ninante
nom̃o aut qnisq utͥs quemi indet
hiis ꝯgrnere cum quibus agit ego
itaq dm multũq ꝯsiderans qua¬
les oblacnͣ̃tes et quales queretes exptus
siue uel quolis ip̃e sũ cum lat̾rem sine cu
que rerem fuerim h ͨ modo nuchi utendũ
pntaus que nam ee persperens tene et
ecclesie catho ͨ ͤ tribne que fłare spne et in qͥ
homo sine ignoste que dubia crededonec ã
respuenda ẽe autem nulla ẽẽ Aut semper cre¬
deuda ẽẽ uel racio doceat uel precipiat aucto¬
ritas Intende gͥ in hoc quod sequutur diligĩ
deus ntiq sũnia est et ip̃e fons ite u ͤ
aliqua nita inqͫ enta est malũ ẽ set
inquãtum u̾tit ad iortem mors antẽ uite nõ
est uisi neqnicia que ab eo non quideł sic dicta

Expanded text:
ana religio, quam cognoscere ac sequi, securissima ac certissima salus est. 20. Defendi autem strante quae vera sunt, et ad haec intuenda et percipienda bonas voluntates per bonos Angelos et quoslibet homines adjuvante. Eo modo autem quisque utitur, quem videt congruere iis cum quibus agit. Ego itaque diu multumque considerans quales oblatrantes, et quales quaerentes expertus sim, vel qualis ipse, sive cum latrarem, sive cum quaererem, fuerim; hoc modo mihi utendum putavi. Quae vera esse perspexeris, tene, et Ecclesiae catholicae tribue; quae falsa, respue, et mihi qui homo sum ignosce; quae dubia, crede, donec aut respuenda esse, aut vera esse, aut semper credenda esse, vel ratio doceat, vel praecipiat auctoritas. Intende igitur in haec quae sequuntur, diligenter Deus utique summa vita est et ipse fons vitae, nec aliqua vita in quantum vita est, malum est, sed in quantum vergit ad mortem: mors autem vitae non est, nisi nequitia, quae ab eo quod ne quidquam sit, dicta
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ bero hoĩe. appunt ista ip̃a enĩ natura susci¬
pienda erat Qne lib̾anda est ne quis forte sex
asuo creatore se ꝯtẽptũ putaret nirũ suscepit
natus exfemma est
Ich il egit ius omĩa suadendo et mouẽ¬

Expanded text:
in vero homine apparuit. Ipsa enim natura suscipienda erat quae liberanda. Et ne quis forte sexus a suo creatore se contemptum putaret, virum suscipit, natus ex femina. Nihil egit vi, sed omnia suadendo, mone
Abbreviated transcription (Latin):
erat doctrina eñ dens apꝑebat etatibꝰ homo
Itẽ aqua ĩ unm̃ oũsurꝰ ut deus dicit recede
A me mulier michi et tibi quid est nõ dñue¬
uit hora mea cũ aũt ueiiss horaqua ut hoẽ
moreret ᷑ decruce coguitã matrẽ ꝯuendanit
discipło quem p̾cetens diligebat.
atellices uoluptatũ dĩcias puiciose
noribus et inperus inhiabant rex
bant cłe ꝯnigiũ plemq cõtempsit cõtũelias
srͣbissime horrebaut ome gems ꝯtuueliaꝵ
sustinuit. Inuurias intolłabiles õẽ arbitra¬
bantur Q uod maior ĩ iuria qm instũ mug¬
centeri dãpnati dolores corpis execcabiut᷑
flagellatus atq crucicitus est mori metue¬
bant morte uitatꝰ est ignonalmhiiu iort̾
genus crucemputabont crucitixus est oĩt
que hr̃e cupientes nõ recte niuebamꝰ crẽ¬

Expanded text:
erat. Doctrina enim Deus apparebat, aetatibus homo. Item aquam in vinum conversurus ut Deus, dicit: Recede a me, mulier; mihi et tibi quid est? nondum venit hora mea. Cum autem venisset hora qua ut homo moreretur, de cruce cognitam matrem commendavit discipulo quem prae caeteris diligebat. Satellites voluptatum divitias perniciose noribus et imperiis inhiabant: Rexbant; tale conjugium prolemque contempsit. Contumelias superbissime horrebant; omne genus contumeliarum sustinuit. Injurias intolerabiles esse arbitrabantur: quae major injuria, quam justum innocentemque damnari? Dolores corporis exsecrabantur; flagellatus atque cruciatus est. Mori metuebant; morte multatus est. Ignominiosum genus mortis crucem putabant; crucifixus est. Omnia quae habere cupientes non recte vivebamus, care
Abbreviated transcription (Latin):
qua umuia natura mũdi amuñsteatur cor¬
lectata negligit deui incłiatur ad nuillai
Oe pacto aũt ita carnalis et t̾reua
efficitur et obhoc est caro et f̾reua
uomimnatur et cẜ dm ita est regĩ
dei non possidebũt et eripitur ei qid̾ amat id
cormptibłe ut a nenou deẜat amatorem

Expanded text:
rsa natura mundi administratur. Corlectata negligit Deum, inclinatur ad nihilum,  facto autem vita carnalis et terrena efficitur, et ob hoc etiam caro et terra nominatur, et quamdiu ita est, regnum Dei non possidebit, et eripitur ei, quod amat. Id corruptibile, ut fluendo deserat amatorem
Abbreviated transcription (Latin):
grnens et̾na meditaretur ꝑ inun deum colẽs
qui non ꝑiqueret in ꝯmnͣbłis nuilla muta¬
bilis naturapermaueret. Mutari anten
aminam posse non quid̾ locałr set tamen
temꝑałr suis affectionibus quisq cognoscit.
¶orpus nero et locis et cempalibus esse mͣ¬
bile cerius ad nertere facile est fantas ͭ ͣ porro
nichil siuit aliud qnam de sp̃e corporis corpo¬
reo sensu actracta figm̃ta que memorie ꝙ
mendare utaccepta sut nelptiri nel mł¬
cogitacõiubus nostris et ꝓfc̃a religio
est et̾no enĩcreatori ad herentes et nos eter¬
intate afficianur ucce est set quia hec aĩa
pcc̃is sius obruta et inplicata ꝑse spam uisie

Expanded text:
ens, aeterna meditaretur, unum Deum colens; qui nisi permaneret incommutabilis, nulla mutabilis natura remaneret. Mutari autem animam posse, non quidem localiter, sed tamen temporaliter, suis affectionibus quisque cognoscit. Corpus vero et temporibus et locis esse mutabile, cuivis advertere facile est. Phantasmata porro nihil sunt aliud quam de specie corporis corporeo sensu attracta figmenta: quae memoriae mandare ut accepta sunt, vel partiri, vel mucogitationibus nostris, et perfecta religio est. Aeterno enim Creatori adhaerentes, et nos aeternitate afficiamur necesse est. Sed quia hoc anima peccatis suis obruta et implicata, per seipsam videre
Abbreviated transcription (Latin):
siliqna infõrͥ mafia fcũs est mudus hoc ip̃o fc̃ã ẽ
oĩo de nichilo nauiet qd̾ nõ dumformatũ est tũ
aliquo modout formari possit inchoatinu est dei
bũficio formabile est bonũ est enĩ ẽẽ formatũ nd¬
multũ ergo bonũ est et enpacitas forme et ideobo¬
norũ ominm auctor qui prestistit formã ip̃e fecit
ht quod alio modo sic dicitur om̃e formatũ in cb
formatũ est et om̃e quod nõ dumi formatũ ẽ ĩcͫͫ¬
forman põt ex deobt̃ nulla & res optinet integͥ¬
catem uaturesne bt non in suo gu̾e salua sic. at
eo añt est om̃is salus aquo est ou̾ie bonũ et õe
bonũ ex deo salus gͥ omĩs ex deo hĩc Iam tibi ocłi

Expanded text:
formi materia factus est mundus, haec ipsa facta est omnino de nihilo. Nam et quod nondum formatum est, tamen aliquo modo ut formari possit inchoatum est, Dei beneficio formabile est: bonum est enim esse formatum. Nonnullum ergo bonum est et capacitas formae: et ideo bonorum omnium auctor, qui praestitit formam, ipse fecit st, ex Deo habet. Quod alio modo sic dicitur: omne formatum, in quantum formatum est; et omne quod nondum formatum ex Deo habet. Nulla autem res obtinet integritatem naturae suae, nisi in suo genere salva sit. Ab eo autem est omnis salus, a quo est omne bonum; at omne bonum ex Deo: salus igitur omnis ex Deo. CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
lis peccat quia nifra illa ord matinu est et ip̃
peccatin in alñ est nõ ea sb̾ a que peccãdo di¬
ligitur Nonergo arbo illa malum ẽ q̃ ĩmeͦ
dinoscentia boni et mali que cumsno pcc̃o aĩa
fuent usplicata luendo penas dicit quid inp̾cit
int̾preceptum quod custodiri uoluit et pecłu ꝙ¬

Expanded text:
cat; quia infra illam ordinatum est: quare ipsum peccatum malum est, non ea substantia quae peccando diligitur. Non ergo arbor illa malum est, quae indignoscentia boni et mali: quia cum suo peccato anima fuerit implicata, luendo poenas, discit quid intersit inter praeceptum quod custodire noluit, et pec
Abbreviated transcription (Latin):
quitibi abhoĩbus deferũtur Respice te ip̃m qr morͣlitas
fulsere splendoribus ubi st̃ quos ambierũt cs potẽta¬
tus ubi inseꝑabłes imperatores bbi qui onẽtus dispõe¬
bant ⁊ festau  equoꝵ spledididi mut̾tores u̾ ex̾cicuũ duces
famille. Nõue ĩpancis u̾sibus eoꝵ inte meoria ẽ Respice
Poulcrũ a deformi memor itaq nature ne extollanis
ałii. meor anĩt eris site ip̃m respexeris.tuin¬

Expanded text:
qui tibi ab hominibus deferuntur: respice te ipsum, quia mortalis fulsere. Ubi sunt quos ambiebant civium potentatus? Ubi insuperabiles imperatores? ubi qui conventus disponebant, et festa? ubi equorum splendidi invectores? exercituufavillae? non in paucis ossibus eorum vitae memoria est? Respice pulchrum a deformi. Memor itaque naturae, non extollaris aliquando. Memor autem eris si te ipsum respexeris.
Abbreviated transcription (Latin):
młtis ueritas odiosa ẽ qm̃ audire nołt cleere
docẽtẽ ⁊ nolentes falli uolũt mẽdacia sua neritatem
Emo qd̾ tollerat armat esi tollerare amat
qr aliud ẽ fortis paci̾a est aᵈ secuta felicitas n ͣ
era et̾uitas dĩ est qui solus it ĩmõi i tẽ qm̃ ex¬

Expanded text:
tis veritas odiosa est, quam audire nolunt docentem; et nolentes falli, volunt mendacia sua veritatem Nemo quod tolerat amat, etiamsi tolerare amat: quia aliud est fortis patientia, aliud secura felicitas; nec Vera aeternitas Dei est, qui solus habet immortalitatem:
Abbreviated transcription (Latin):
pare ecc̃e tulerĩt neq ullas uouitates l
ls inatis nel hesis moliti fuerunt doce¬
bant homines quĩ nulło modo affectu
es ꝙptr sinc̾itate caritatis deo sermend̾
ieiueare turbibus aut si io non sũatur nel
ead̾ tempestate persenerante uel ne suo
reditu talis anteni semor oriatur tenere no¬
luntatem conspilendi ecium eis ip̃is quoꝵ¬

Expanded text:
ae pace tulerint, neque ullas novitates vel schismatis vel haeresis moliti fuerint, docebunt homines quam vero affectu, et quanta sinceritate charitatis Deo servienduremeare turbinibus; aut si id non sinantur, vel eadem tempestate perseverante, vel ne suo reditu talis aut saevior oriatur; tenent voluntatem consulendi etiam eis ipsis quo
Abbreviated transcription (Latin):
illo expectantes tuduũta noui ꝑoprl. al
hiasitate surgũ nip̃is sus scͥptars mͥ¬
ia securitate uoluerũtaduertere atq
ita m neteris hom̃e remonserĩt Q ne
cum ita sint neq inꝯfussione paganoꝵ
neq in purgam̃tis heticorum ueq mlã¬
gnore scismaticorñ neq incegitate inde̾oꝵ
querenda retiꝰ set apud eos solos qui ua¬
ni cacholici atq ortodoxi nomũcntur
.i. incellige ntis cuistodes et recta sectãtes
et.ad eoꝵ correctionẽ cum emgi ͤ nolue¬
rint utitur eni gentibus ad materiaui
operacõnis sue hereticis ad ꝓbacõnem¬

Expanded text:
exspectantes rudimenta noui populi ab humilitate surgentia in ipsis suis scripturis nimia securitate noluerunt aduertere atque ita in uetere homine remanserunt. quae cum ita sint, neque in confusione paganorum neque in purgamentis haereticorum neque in languore schismaticorum neque in caecitate Iquaerenda religio est, sed apud eos solos qui Christiani catholici, vel orthodoxi nominantur, id est, integritatis custodes et recta sectantes.et ad eorum correctionem, cum evigilare voluerint. Utitur enim gentilibus ad materiam operationis suae, haereticis ad probationem
Abbreviated transcription (Latin):
bo cognito salis appebit quantũ homo asse¬
qui pt̃ quam nccͣns et inuictis et iustis le¬
gibus deo et domuno suo cuncta subiecta sũt
quo illa om̃ia que primo credidimꝰ inchil insi
anctoritatẽ secnti ꝑtim dic intelligatur ut inde am
ẽẽ c̾tissima ptĩ sis ut indeamius fierposse ato
ita fieri oportunsse doleamins nos islos hec non
credentes qui nos antea credentes ntidere ꝙͣ
nobis credere malunt. non em̃ iam illa ho¬
iuins sacro sancta suscepcio et bͥguus ꝑtus et
mors filu dei pro nobis et resurrectio. amortis
tris et peccatorimi abolicio et indicũdies et cor
porum resuscitacio coginta eteruitate criuita¬
cis et mucali ͤ creature credñtur cm̃i et non

Expanded text:
o cognito, satis apparebit quantum homo assequi potest, quam necessariis et invictis et justis legibus, Deo et Domino suo cuncta subjecta sint: ex quo illa omnia, quae primo credidimus, nihil nisi auctoritatem secuti, partim sic intelliguntur, ut videamus esse certissima; partim sic, ut videamus fieri posse, atque ita fieri oportuisse, doleamusque illos haec non credentes, qui nos antea credentes irridere, quam nobiscum credere maluerunt. Non enim jam illa hominis sacrosancta susceptio, et Virginis partus, et mors Filii Dei pro nobis, et resurrectio a mortuistris, et peccatorum abolitio, et judicii dies, et corporum resuscitatio, cognita eternitate Trinitatis et mutabilitate creature, creduntur tantum et non
Abbreviated transcription (Latin):
ligione sentirẽ tp̃s m̃c eẽ athitratus siue
pt quam tuas acterrimas int̾rogacoes sñ
ułis ceto fme fluctũre ea caritate ꝙ sibi
obstrictus sine dinciꝰ sustuuere nonꝰ posse
Repudiatis igitur om̃ibus qui ueq in
sicris philosophantur nec in phicit ꝯse¬
opĩone nel aliqua smiłtate sr̾biente a

Expanded text:
igione sentirem , tempus nunc esse arbitratus sum, postquam tuas acerrimas interrogationes, sine ullo certo fine fluctuare, ea charitate qua tibi obstrictus sum, diutius sustinere non possem. Repudiatis igitur omnibus qui neque in sacris philosophantur, nec in philosophia consenione, vel aliqua simultate superbientes, a
Abbreviated transcription (Latin):
cius creature fecilse intelligatlir pat̾
et atiam filius et aliam spuritus scñs
set et suuł omũa et u naniꝙq naturã
patremfecisse ꝑ alrũ in douo spiritus
rancti O nĩs enĩ res nel cb̾antia nel
eeña uł natura uel siquo alio nerbo

Expanded text:
ius creaturae fecisse intelligatur Pater, et aliam Filius, et aliam Spiritus sanctus, sed et simul omnia et unamquamque naturam Patrem fecisse per Filium in dono Spiritus sancti. Omnis enim res, vel substantia, vel essentia, vel natura, vel si quo alio ve
Abbreviated transcription (Latin):
cia illudem ius intlłigere facile est¬
abeis resigionẽ non ẽẽ querendam qͥ
ei scicta suscipiebat eun populis et de
ste mulcitud iue personabant Quod si ł̾
indẽmꝰ ineffabili lande predicanda ẽẽ neĩ¬
nẽ negare opteret heses nouiq taui in¬
mĩales a regnla xp̃ianitatis añse testes st̃¬
nõ aoint̃ ad uutti ad ꝯmĩcanda saccͣa eos
qui depatre deo et sapĩa eis ⁊ mim̾e dĩuo
alifer senciunt et hominibus ꝑsuadere co¬
nontur epͣ neritas postulat sic enĩ creditur
et docetur qui est hñane sabutis caꝑit non ali
nus mĩandimu est qui eoꝵ quo s scõꝵ ma¬
disꝑes eẽ noluerunt sicut nescio qui seipẽ¬
fme qui applł. uitur maĩchei sicut alii nõ¬

Expanded text:
illud cuivis intelligere facile est, religionem ab eis non esse quaerendam, qui eadem sacra suscipiebant cum populis, et deste multitudine, personabant. Quod si hovideremus, ineffabili laude praedicandam esse, neminem negare oporteret. Haereses namque tam iniles a regula christianitatis auersae testes sunt non admitti ad communicanda sacramenta eos qui de patre deo et sapientia eius et munere diuino aliter sentiunt et hominibus persuadere conantur quam ueritas postulat. sic enim creditur et docetur, quod est humanae salutis caput, non alianus mirandum est qui eos esse voluerunt, sicut nescio qui Serpentini qui appellantur, sicut Manichaei, sicut alii no
Abbreviated transcription (Latin):
deiet. Creto ille nouposse h ͨ ab homine fi̾
insiꝙ̃ forte ip̃a deiu̾tus atq sapĩa ab ip̃a reꝵ
illustraret gr̃a danda firmitate roboritã tãta
demo monestate subneheret ut omĩa ꝯtep̃¬
nendo que p̃m honiues cupuuit et om̃ia p¬
peciendo que horiescunt et omĩa faciendo q̃
iirantur genus hñͣisi ad tom salubrẽ fidẽ
sũnio amore atq auct̃e conũteret dehonoribꝰ
ueroeis frustra se ꝯsuli eunifacile posmiex¬
stimari qnomani honoris debeatur sapiencie
quod suprahorines esset᷑ merett᷑  Ine si
ab imia regione teriuꝵ iu qua solq̃. dims co¬
lebatur deus et ugfalem nosci oppr̃ tebut
uirtutibus at ẜrpu̾ibus dĩm aniens suiti¬
cendia concitaiens set consirmata salil¬
ma disciplua illuuałas cectas post̾is se¬
lnqnerũt ⁊ ne depreteritis loguar que pł

Expanded text:
deret, credo, ille, non posse hoc ab homine fieri, nisi quem forte ipsa Dei Virtus atque Sapientia ab ipsa rerum honestaret gratia, tanta firmitate roboraret, tanta denique majestate subveheret, ut omnia contemnendo quae pravi homines cupiunt, et omnia perpetiendo quae horrescunt, et omnia faciendo quae mirantur, genus humanum ad tam salubrem fidem summo amore atque auctoritate converteret. De honoribus vero ejus frustra se consuli, cum facile possit existimari quanti honores debeantur Sapientiae quod supra homines esset, mereretur. 4. Quab una regione terrarum, in qua sola unus colebatur Deus, et ubi talem nasci oportebatuirtutibus atque sermonibus diuin amoris incendia concitarunt; si confirmata saluberrima disci plina inluminatas terras posteris reliquerunt; et ne de prae teritis loquar, quae licet
Abbreviated transcription (Latin):
homines in coluut sacra xpĩaia traomitur
sih cotidie legiutur meccͣns et a sacerdotib ᷤ
expomĩtur si fenonut peccora qm hec ipłe
conantur sitam ĩmͣ̃abłes aggredinitur hãc
exonũ honimũ geuere uni deo sũmo tota

Expanded text:
homines incolunt, sacra christiana traduntur; si haec cotidie leguntur in ecclesiis et a sacerdotibus exponuntur; si tundunt pectora qui haec implere conantur; si tam innumerabiles aggrediuntur hanc ex omni hominum genere uni d
Abbreviated transcription (Latin):
rentur nec faterẽt insuꝑbia et nnidia re¬
manentes nescio uttrim possint. Id ea ip̃a
q appetenda et desideranda eẽ dixeram cu
istis sordibus nsco q nolure namtoto ui¬
cio enriositatis inpcuctandu de mombꝰ
quo isti maxime cum mĩc. igitur pigan¬

Expanded text:
rentur nec facerent in superbia et inuidia remanentes, nescio utrum possent ad ea ipsa quae appetenda et desideranda esse dixerant cum istis sordibus uiscoque reuolare. nam tertio uitio curiositatis in percontandis daemonibus, quo isti maxime cum quibus nunc agitur pagan
Abbreviated transcription (Latin):
siue recolligendi sine adunttendi. etee ꝙ¬
aruales antem snos .i. uiuẽtes a
seucientes carnałr tamꝙͣ paleus
tollerat quibus marea ĩaera fri¬
iñte enciora sunt donec talibus tegimĩbꝰ
eruautur set quia inhac area ꝓ nolñta
penitendo redenut ant ĩnequitiam ma¬
biliberi deflim̃t ad ad moĩcõnem nostre
intelligencie ant scisma facirint aut ex̃¬

Expanded text:
igendi, sive admittendi. Carnales autem suos, id est viventes aut sentientes carnaliter, tanquam paleas tolerat, quibus in area frumenta tutiora sunt, donec talibus tegminibus exuantur. Sed quia in hac area pro voluntatepoenitendo redeunt, aut in nequitiam male liberi defluunt, ad admonitionem nostrae diligentiae; aut schisma faciunt, ad exe
Abbreviated transcription (Latin):
mente uentatem ind̾i c̃ quecumq aimia i¬
hesiss eam bentam fieti atq pfectam ad ꝙͣ
ꝑcipiendam iul ug̾ inpedire ꝙ̃ intamlibidi¬
mipus deditam et falsam ũnes rerum ssi¬
bilium que nobis ad hec sensibili mũdo ꝑ
corpus ip̾sse narias ꝯpimones etrores qr
gn̾rent quam obrem sanandum ẽe auima
ad intuendam inꝯnmͣbłem rerum forma
et eodem modo semper se hãbentem atq un¬
diq sm simileui pulcritudinem nec disten¬
tam locis nec tempe naratam set unum
atq idem onuĩ cepte ẜuantẽ quaui no ere¬
derent esse homines cnimp̃a nere sũme qz
sit cetera nasei occidere fluere labi. Et cum in
quantum sinit ab illo eteruo deo penis uen¬
tatem fab̾catam ꝯsist̾e inquibus anie tñi¬

Expanded text:
 anima inhaesisset, eam beatam fieri atque perfectam; ad quam percipiendam nihil magis impedire quam uitam libidinibus deditam et falsas imagines rerum sensibilium, quae nobis ab hoc sensibili mundo per corpus impressae uarias opiniones erroresque generarent; quam ob rem sanandum esse animum ad intuendam incommutabilem rerum formam et eodem modo semper se habentem atque undique sui similem pulchritudinem, nec distentam locis nec tempore uariatam, sed unum atque idem omni ex parte seruantem, quam non crederent esse homines, cum ipsa uere summeque sit; cetera nasci, occidere, fluere, labi, et tamen in quantum sunt ab illo aeterno deo per eius ueritatem fabricata constare; in quibus animae t