comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
błones. ⁊ ad constantianrccͣ psendo p̃dicato¬
res. Modus talis. more solito: salutationẽ
p̃mittit. Deinde grãs d̾o agit ꝓ eis implorãs
eis maiora bona. ut in urtutib crescẽtes.
ad ꝑfectionem ꝑueniant. Demde ad patien¬
tiam tribłonum monet exemplo sii. ⁊ xꝑi.¬
posteaut sibi caueant. a uersutus peudo apłoꝵ
tandem admonitionẽ moralem ĩterserit. ⁊ p¬
pe sinem de grã q̃ sibi romã ꝑ epaftoditũ mi

Expanded text:
bulationes, et ad constantiam contra pseudopraedicatores. Modus talis: More solito salutationem praemittit, deinde gratias agit Deo pro eis, implorans eis majora bona, ut virtutibus crescentes ad perfectionem perveniant. Deinde ad patientiam tribPostea ut sibi caveant a versutiis pseudoapostolorum. Tandem admonitionem mortalem interserit, et prope finem de gratia, quam sibi Romani per Epaphroditum mi
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc e¬
pistolam scrͥbit apłs. philippensib
philippenses autem sunt macedo
hac remisit epła. in qua c̾ p̃sens ñ potest. mu¬
nit eos ccͣ duplex bellum tribulatoꝵ. ⁊ peudo¬

Expanded text:
Hanc Epistolam scribit Apostolus Philippensibus. Philippenses autem sunt Macedonuem cum hac remisit Epistola, in qua, cum praesens non potest, munit eos contra duplex bellum, scilicet tribu
Abbreviated transcription (Latin):
mũdi. s dei. qui pot̃ ꝑdere ingehẽnã. ñ dedit
contia adu̾sa q̃ timorem pellat. qui uenit ex
dilectoe dĩ.⁊ ꝓximu. de qua addit. ⁊ dittomis.
ꝙͣ sobrietas precedit. de qua subdt̃. ⁊ sobrieta:¬
fleuit.⁊ thimothe
a paulo dimissus. pa
dico. accipiẽs .i. ħẽns re

Expanded text:
 perdere in gehennam. Non dedit, contra adversa, quae timorem pellat, quae venit ex dilectione Dei et proximi, de qua addit, et dilectionis, quam sobrietas praecedit, de qua subdit, et sobrietaFlevit enim Timotheus a Paulo dimissus, pardico, accipiens, id est e
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus apłs ⁊c̾. Paulus. iam a mundo
ter laboret in dei grãsibi credita. exhortãs eum
ad martinũ. misitis modis. ⁊ ut ꝑseueret ĩ offo̾
dꝰ est talis primosalutat. deunide grãs agit. de
bono ꝙ h̃t. ubisuũ .s uidendi desid̾iuĩ ostẽdit.
postea motiet ad p̃dicand̾.⁊ ad patiam martyri
suo exemplo. ⁊ aliis modis. Inde dicit q̃les futuri
sũt in nouissimis dieb. tandem de tenqx resolur¬

Expanded text:
aulus apostolus. Paulus jam a mundo ter laboret in Dei gratia sibi credita, exhortans eum ad martyrium multis modis, et ut perseveret in officio dus talis: primo salutat, deinde gratias agit de bono quod habet, ubi suum videndi eum desiderium ostendit: Postea monet ad praedicandum, et ad patientiam martyrii, suo exemplo et aliis modis. Inde dicit quales futuri sunt in novissimis diebus: tandem de tempore resolut
Abbreviated transcription (Latin):
tiquoꝵ. ⁊ mod̾nor
iustoꝵ. sermno dico:
in ꝯscĩa pura. sit sit¬
bono emplere ͥ gau¬
deõ de de ꝑfecto. uñ
subd̾. ut gaudio ui¬

Expanded text:
tiquorum et modernorum justorum. Servio, dico, in conscientia pura, sic sit etbono, implerer gaudio de te perfecto. Unde subdit: Ut gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
tͣuis. que significat xp̃mancurus oogitatio¬
ne ⁊ sermone ⁊ oꝑe. non nisi pura u̾itas fuit.
Nqua archa erat¬

Expanded text:
tus, quae signifiat Christum, in cujus cogitatione, et sermone et opere, non nisi pura veritas fuit. In qua, arca erat
Abbreviated transcription (Latin):
uitudo recte dicitur. m ip̃o eẽ.⁊ mat̾ie. qr oĩa
pot̾ ꝑ se. ut nicħ exceptum sit. ꝙ ꝑ cũ ñ pos¬
sit pestari. unde ait. Sicut pat̾ ħt uitam ĩ
se: sic dedit ⁊ filio uitam hre in semetipõ. Sic̃
enuim pat̾ suscitat mortuos. ⁊ inuificat: sic

Expanded text:
itudo recte dicitur in ipso esse et manere, quia omnia potest per se, ut nihil exceptum sit, quod per eum non possit praestari. Unde ait: Sicut Pater vitam habet in se, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso . Sicut enim suscitat mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
nich distat ab ip̃õ ñ
ita homo est ymago
tes lis ymago est filuis. altt̾ enim est ͥ¬
gõ dei in filio. alit̾ in homs̃e. sicut ali
est ymiago regis in nũmo. alit̾ in filio. nolll¬

Expanded text:
il distat ab ipso. Non ita homo est imago ualis imago est Filius. Aliter enim est imago Dei in filio, aliter in homine; sicut aliter est imago regis in nummo, aliter in Filio. No
Abbreviated transcription (Latin):
Nouissimiem̃ celi.
runt. sicut pecrus¬
ait. igne ꝑibunt. e¬
creuit enimaquã
⁊ totamistam capa¬
uolitant. occupaũ
acsic utiq celi ꝑiett̃.¬
ꝓpinqui terris. de
celis ergo unde di¬
cunturanes celiñ
est dubtũ quĩdi

Expanded text:
im coeli runt, sicut Petruait, igne peribunt ; exercuit enim aqua,  totam istam capavolitant occupavit, ac sic utique coeli perierpinqui terris. De coelis ergo unde dcitur aves coeli, non est dubium quin di
Abbreviated transcription (Latin):
riora. tirãquippe sunt.
supiora ad uudend̾. deus.¬
ꝑ nob trinitas nrã sũt equalinad ꝯunuiendũ
ut angłi. quib equabunur in futuro.
mͦ u̾o inferiores sumus. nrã sũt inferiora ad dñã¬
dũ ⁊ sut quedam nc̃ suprora. ut sublimes angli
testate s utendi facultate. qr utiitur eis ad uic¬
tum ł ornamentum. ł aliud huustodi. anglͣ
igritur minc supiores sut. ⁊ in futuro erũt pares.¬

Expanded text:
t superiora ad videndum, ut Deus trinitas; nostra sunt aequalia ad convivendum, ut angeli, quibus aequabimur in futuro, modo vero inferiores sumus; nostra sunt inferiora ad dominandum, et sunt quaedam nunc superiora, ut sublimes angeli testate, sed utendi facultate, quia utuntur eis ad victum, vel ornamentum, vel aliud hujusmodi. Angeli igitur nunc superiores sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tã ꝙ̃ hic dicitur. qr pater tradidit filium u̾mr au¬
ctor calicis huius est etiam ipł qui bibit unde
bis prestitum ẽ de passione xpĩ. maliie usdꝰdo¬
satio sit aduersus electos dei .i. ut nodeat electis
der quos peescunt ad uitam. lItico niuliꝰ accũ¬
ñ uult. qr ip̃e est qui uisti. Nũquid gͥ uuit accu¬
ł ad dexte. ꝑa .i. in pportiorib bonis dei. qui etiã
tatis. dum cotidie hominẽ ꝙ̃ assupsit. ⁊ graue
genus mortis. ꝙ ꝓ nob̃ sustuunt. uustu pat̾¬
no offert. ut noitri misereatur. cinus postula

Expanded text:
tur hoc quia Pater tradidit Filium, verum auctor calicis hujus est etiam ipse qui bibit. Undenobis praestitum est de passione Christi, malitiae Judsatio sit adversus electos Dei, id est ut noceat electis Dei quos praescivit ad vitam? utique nullius accunon vult, quia ipse est qui justificat. Nunquid ergo vult accu id est in potioribus bonis Dei, qui etiam tatis, dum quotidie hominem quem assumpsit et grave genus mortis quod pro nobis sustinuit, vultui paterno
Abbreviated transcription (Latin):
xpo. ita nr̃ antistes .i. ep̃s uniꝰ uxoris uir. signis¬
cãt. ex oĩb gentib unitatẽum iuro subditã.i.xͦ¬
uiro. ĩ alt̾uis trãsire ꝯmsbiũ ñlicet. qr apostatare
irciã accusados. ł sibi ñ subditos. alio quin. nͨ spes
ẽ in eo corrigendi alios. nec frõtem h̾et ad alios ta¬
 lrum cohitator.

Expanded text:
isto, ita noster antistes unius uxoris uir significat ex omnibus gentibus unitatem uni uiro subditairo in alterius transire connubium non licet, quia apostatare uria accusatos, vel sibi non subditos. Alioquin nec spes in illo est corrigendi alios, nec frontem habet ad alios talium cohabitator.
Abbreviated transcription (Latin):
igno. quam uob̃ obiturat. hoc fatiebant qui¬
damudei. qui eo ꝙ eẽnt de gñe abrahedetrahe¬
bant ilis eoꝙ ẽẽnt inaircumcisi. ⁊ se p̃fere¬
bant. nobilitatem carns sibi uendicantes.

Expanded text:
iebant quidam Judaei, qui eo quod essent de genere Abrahae, detrahebant illis eo quod essent incircumcisi, et se praeferebant nobilitatem carnis sibi vindicantes:
Abbreviated transcription (Latin):
gła sp̃ualium insipi¬
enssum: tũe magis
accipite .i. accipietis
me insipi. in gła car¬
nis. nec simpliciter
dicit insipientẽ sed
cit. nec ipẽ hab ꝓ gła.
accipite medico: qua¬
si insipiẽtẽ. ut ego
glori. modi. qid. s
ns. quam quidam
si loquor. quantũ
non surgit de carne
gla. qr apud deum
humilitas głosa est.
hec auteni ad carnis¬
tumorẽ ꝑtine uident᷑.
ubi insipiã est. uñ add̾.¬

Expanded text:
spiritualium insipiens sum, tunc magis accipite, id est accipietis, me insipientem, in gloria carnis. Nec simpliciter dicit insipientem, sedcit, nec ipse habet in gloria. Accipite me, dico, quasi insipientem in hoc, ut ego glorier modicum quid, id or. QuNon loquor, quantum non surgit de carne gloria, quia apud Deum humilitas gloriosa, haec autem ad carnistumorem pertinere videntur, ubi insipientia est. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ueni. ad me. ⁊ qͥ eti
ideo qr quos mecũ hẽe
solebam. modo ñ hẽo¬
me cito. demas
N. me dereliqͥt.
tis. dili. hoc secu. ⁊ abi.¬

Expanded text:
venire ad me, et etiam ideo quia quos mecum habere solebam modo non habeo. Demas n, me dereliquit, tis, diligens hoc saeculum et abi
Abbreviated transcription (Latin):
gis quintam cordã. cecidit bestia libidiis. No
octides tangił .ui. cor. cecidit bestia crdeliatio
gitatoĩs. aliudemm est ñ facere aliquiotale ꝓpt̃
uxorẽ cuam. aliud ñ appetere alienam uxorẽ. sdeo
is securus ⁊ innocens indea duectione.⁊ huma¬
na sotietate uetsaris.

Expanded text:
gis quintam chordam, cecidit bestia libidinis. Non gis quintam chordam, cecidit bestia libidinis. Non occides, tangis sextam chordam, cecidit bestia crudelitatigitationis. Aliud est enim non facere aliquid tale propter uxorem propriam, aliud non appetere alienam uxorem. Ideo is, securus, et innocens in Dei dilectione et humana societate versaris.
Abbreviated transcription (Latin):
um: tautominus iest uirtus. ⁊ qͣntonm
mest uirtus. tantomagis mest uitium. In hac
decalogus implecut legis. decalogus ontui legi
.x. p̃cepta ht̃. que sio sunt distributa. ut tͥa p¬
tineant ad deumi⁊ .uii. ꝑtineant ad homiẽ est
cnim bellum ꝙ secum agit hõ. dimicans contra
Scupiscentias tualas. ⁊ frenans auaritiam. eli
ris in aꝑto. ad hoc docentur matius nrẽ ad p̃li¬
um. non est hoc ispectatisculis ur̃is. uena¬
tor ꝙ titharista. aluud agit̾ uenator. aliud
cytharista. In spectacuio dei unum est. tangis
cascł .x. cordas. ⁊ feras occidis. utꝙ simulfacis
tangis primam cordam. quaumis colit᷑ deus.
crtidit bestiã suꝑsaitionis tangis ento cordã.
qr ñ accipis nomendei tuimn uanum. cecuoit
bestia etroris. ⁊ nephanda heresumtangis
t̾ciam cordam ubi ꝓ sꝑe future quietis facis
quicquid facis. inter̃citur trudelior ceteris
quartam cordam ut honorem parentib dẽfe¬
rat. cecidit bestia inpietatis. ñ mechadis tan¬

Expanded text:
us, tanto minus inest virtus. Quanto minus inest virtus, tanto magis inest vitium. In hac Decalogus legis impletur. Decalogus enim legis decem praecepta habet, quae sic sunt distributa ut tria pertineant ad Deum, septem pertineant ad hominem. Est enim bellum quod secum agit hconcupiscentias malas, frenans auaritiam, elidris in aperto. ad hoc docentur manus uestrae ad pum. Non est hoc in spectaculis vestris venator, quod citharista. Aliud agit venator, aliud citharista. In spectaculo Dei unum est, tangis easdem decem chordas, et feras occidis. Utrumque simul facis? tangis primam chordam qua unus colitur Deus, cecidit bestia superstitionis. Tangis secundam chordam, quia non accipis nomen Dei tui in vanum, cecidit bestia erroris et nefandarum haeresum. Tangis tertiam chordam, ubi pro spe futurae quietis facis quidquid facis, interficitur crudelior caeteris quartam chordam, ut honorem parentibus deferas, et cecidit bestia impietatis. Non moechaberis, tan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯscĩam sui ꝯsid̾atõe redeat. si forte in se ħẽat. que ali¬
is annũtiat. est gͥ intẽtio apłi instruere tytũ de
ep̃ali offitio. atq monere ut id ĩꝑiose tractet. ⁊ heci¬
cos uitet. Modus talis primo salutat. deinde ĩstru¬
it eũ de ep̃ali offc̃cio. docẽs eũ quid ag̾e debeat. ⁊ qͣles

Expanded text:
iam sui consideratione redeat, si forte in se habeat quae aliiam sui consideratione redeat, si forte in se habeat quae aliis annuntiat. Est igitur intentio Apostoli instruere Titum de episcopali officio atque monere ut id imperiose tractet, et haereticos vitet. Modus talis: primo salutat; deinde instruit eum de episcopali officio, docens eum quid agere debeat, et quales
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ creauit ep̃m. ꝯmonẽs eũ fore sollietai ã
eccłastica disciplina. tẏto . ti relicto crete
ep̃o: ex hiuũilitate. ⁊ ex simplicitate. nimis
patiẽti: a nicopoli. scribit. de ep̃ali offic̾o̾ imꝑiose ⁊ po¬
testatiue tractando. eif p̃scripta ei fua auctoutate
utili. debet .N. põtisex hẽe mat̾ua pietatẽ ⁊ prĩs seu̾¬
tatẽ. ut sit fortis suꝑbis. ⁊ suauis modestis. ut nõ
hens tunoris angulũ. nec elatoĩs suꝑciliũ. urat.
⁊ luceat. uñ ĩ ueste legalis pontificis erat coccꝰ bis¬
tinctꝰ. qui hebat spẽm ignis ignis a̾. duo facit. urit
quio urere deb mordaci increpatoẽ. ⁊ metuenda
Sminatõe. ⁊ luc̃e fouendo. blandis. ⁊ delectabilia
⁊ liq̃scebat ad solẽ. ⁊ bacłs pontificalis ab ĩfrriori
pungit. ⁊ ĩ sũmo gciãlanteriora extenditur.ĩ se re¬
diers. qr eccłasticus doctor gladio u̾bi pung̾e de¬
bet .i. asꝑ redarguere peceaittes. ꝙ ẽ ẽx insiori nata᷑¬

Expanded text:
 creavit episcopum, commonens eum fore sollicitum in ecclesiastica disciplina. Tito enim relicto Cretae episcopo ex humilitate et simplicitate nimis patienti, a Nicopoli scribit de episcopali officio imperiose et potestative, tractando praescripta ei sua auctoritate utili. Debet enim pontifex habere maternam pietatem et patris severitatem, ut sit fortis superbis, et suavis modestis · ut non habens timoris angulum, nec elationis supercilium, urat, et luceat. Unde in veste legalis pontificis erat coccus byssinus, qui habet speciem ignis. Ignis autem duo facit, urit quio, urere debet mordaci increpatione et metuenda minatione, et lucere blandis fovendo, et delectabilia et liquescebat ad solem. Et baculus pontificalis ab inferiori pungit, et in summo ad anteriora extenditur in se rediens: quia ecclesiasticus doctor gladio verbi pungere debet, id est aspere arguere peccantes, quod est ex inferiori nat
Abbreviated transcription (Latin):
nauit. sic enim debere
hicaccipi et sequentib¬
padet. Ideo autem dixit¬
suꝑbiant. ex eot dixit
eos non repuisosa ple¬
bem dei seqr

Expanded text:
vit. Sic enim debet accipi, ut ex sequentibpatet; ideo autem dixitsuperbiant ex eo quo dixit eos non repulsos, ebem Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
aitus expectaretur. loq̃ns dico. multipha¬
tiam .i. multotiens .i. multis locutiom
qr modo ꝑ sompniaut dameli tnodo aꝑta
uoceut moysi modo int̾iori inspiratioe.
ut dauid. unde alibi dcm̃ est. ego uisio¬
nes multiplicaui ⁊ ĩ manib ꝓpħaxassi¬

Expanded text:
ditus exspectaretur. Loquens, dico, multifaditus exspectaretur. Loquens, dico, multifariam, id est multoties, id est multis locutioniquia modo per somnia ut Danieli; modo aperta voce, ut Moysi; modo interiori inspiratione, ut David. Unde alibi dictum est: Ego visiones multiplicavi, et in manibus
Abbreviated transcription (Latin):
iꝯfer inuicem. dicendo ołm ostendit ꝙ ñ
est nouum. ꝙ deus loquitur. olimergo .l. ñ
nouider deus qui est inuariabilis.⁊tunc.⁊
nunc loquens. iungit presens. cum p̾terito
qr ꝙ tunc locutus est. in unc loquitur pr̃ib
antiquis qui incarne. ⁊ cultu deiprẽs sunt
nobie. ⁊ hoc in ꝓphis. non enuim iprex se loq̃¬
bantur. nsedhummand̾s meis. ñ enim ex in¬
tellectu ꝓprio loquebantur. nec humano
tint dñs ꝓm̾issis suis. ⁊ tempꝰ eis c̃ ꝓmisit¬
implendis ꝓmisionũ temꝑa huerũt ꝓ¬
pħas afflatos ⁊ impletos uerbo dei. usq
ad ioħem. ab illo autem locousq in finẽ :
tempus est implendi que ꝓmista sĩt. uni¬
cus dei filius. uenturus erat ad homines.
assumpturus horamem ⁊ ꝑ idfuturꝰ ħo.
moriturus. resurecturus. ascensurus. sessu¬
rus addexteram pr̃ĩs. impleturus in gẽti¬
b ꝓmissa. hoc ergo totum ꝓphandũ fuit de
ilio. p̃nuntiandum fuit ẽum uerttirũ.
ut non subito ueniens. horreretur. s cre¬

Expanded text:
fer invicem; dicendo: Olim, ostendit quod non est novum quod Deus loquitur. Olim, ergo non noviter, Deus, qui est invariabilis, et tunc et nunc loquens, jungit praesens cum praeterito, quia quod tunc locutus est et nunc loquitur, patribus antiquis qui in carne et cultu Dei patres sunt nobis, et hoc in prophetis. Non enim ipsi ex se loquebantur, sed Deus in eis. Non enim ex intellectu proprio loquebantur, nec humano tuit Dominus promissis suis, et tempus eis quae promisitimplendis, promissionum tempora habuerunt prophetas afflatos et impletos Verbo Dei usque ad Joannem. Ab illo autem usque in finem, tempus est implendi quae promissa sunt. Unicus Dei Filius venturus erat ad homines, assumpturus hominem, et per id futurus homo, moriturus, resurrecturus, ascensurus, sessurus ad dexteram Patris, impleturus in gentibus promissa. Hoc ergo totum fuit prophetandum de illo, praenuntiandum fuit eum venturum, ut non subito veniens horreretur, sed cre
Abbreviated transcription (Latin):
deat: tñ scdm humanitatẽ. recte dicit᷑
heres constitutꝰ. scclm illud. dabotͥ gentel
pater constituit iã inmirtabilẽ. hereism.
o dñi est iacob tm̃. ⁊ pars eius isrł. s om̃s
ꝓrsus nationes niundi. heredis aut̾ utitur¬
illi. nulla contingat amissio dicendo ergo
heredem notat. qr silius est. qr ⁊ numquã
ꝑdidit quicquam de om̃i datoprĩs. in hoc
uerbum patrico etermim fecit non solũ
lia. ⁊ inutabilia. attende qualiter hic duas
rectas uias ingreditur. una quidẽs reuo-¬
cans nosanephando errores abellii. alia uͦ.¬
ab arrianice impietatis errore. neputetur
pater.ł unicum nõ hr̃e. ł filius extraneus
a prẽ subsistere. Sunt enimquroam quieũ
extraneũ eẽ delirent. ꝙ maleuisum est ar¬
rio. alii. qui nõ alt̾m prem alt̾nfiliũ sub¬
ꝑingerere molliuntur. s eundenraliqñ pa¬
t̾rem. aliqũ filium. Integra ergo ꝯmouet
rõne.⁊ quia dei filnis est.⁊ ꝙ non ab eo ali¬
nus existit. Quicum splen. sit. hic s¬

Expanded text:
deat, tamen secundum humanitatem recte dicitur haeres constitutus; secundum illud: Dabo tibi gentPater constituit, jam immutabilem haeredem uo Domini tantum Jacob et pars ejus Israel, sed omnes prorsus nationes mundi. illi nulla contingat amissio. Dicendo ergo haeredem notat quia Filius est, et nunquam perdit quidquam de omni dato Patris; in hoc Verbum Patri coaeternum, fecit, non solum est visibilia et mutabilia. Attende qualiter hic duas rectas vias ingreditur, una quidem revocans nos a nefando errore Sabellii, alia ab arianicae impietatis errore, ne putetur Pater vel unicum non habere, vel extraneus a Patre subsistere. Sunt enim quidam qui eum extraneum esse delirent: quod male visum est Ario; alii qui non alterum Patrem, alterum Filium suppingere moliuntur, sed eumdem aliquando Patrem, aliquando Filium. Integra ergo commonet ratione, et quia Dei Filius est, et quod non ab eo alienus existat. Qui cum sit splendor. Hic s
Abbreviated transcription (Latin):
declarat. ⁊ sacerdotium xp̃i. leutico sac̾dotõ
⁊testamentum nouum uet̾ieiusq sacrifi¬
tium unum anultis illius sacrifitus ꝓ̃ponẽ¬
dum ostendit. qr ibi umbra. hic u̾itas.tan¬
dem. ponit fidei descriptiotiem. eam mul¬
tis testimonus ꝯmendans. circafinẽ uero.
moralem subdit instructionem. primo gͥ
ꝯpapans eum ꝓpħio ait. olimd̾s loqus pr̃ib¬

Expanded text:
declarat, et sacerdotium Christi Levitico sacerdotio, et Testamentum Novum Veteri, ejusque sacrificium unum multis illius sacrificiis praeponendum ostendit, quia ibi umbra, hic veritas; tandem ponit fidei descriptionem, eam multis testimoniis commendans. Circa finem vero moralem subdit instructionem. Primo igitur comparans eum prophetis, ait: Olim Deus loquens patrib
Abbreviated transcription (Latin):
audierũt. ⁊ iuderut. locutus ẽ. loq̃ns de
p̃senti. utitur p̃terito. qr idem ipẽ modo
nobis insinuat .s. qm̃ multo in mediũ
temꝑe ꝑcurrente. qñ iar ꝓximi eramꝰ
ad penam. qñ oiã crismata quieuerant.
tũc ampliores excitimus ⁊ digniores. ꝙ pͣ
queretur genti locutus est inꝙͣ infilio.⁊¬

Expanded text:
audierunt et viderunt. Locutus est: loquens de praesenti utitur praeterito, quia idem ipse modo nobis insinuat, quoniam multo in medium tempore percurrente, quando jam proximi eramus ad poenam, quando omnia charismata quieverant, tunc ampliores exstitimus et digniores, 232 quod queretur genti. Locutus est, inquam, in Filio
Abbreviated transcription (Latin):
fitientiam. ⁊ mireslitatem ostend̾e̾. modꝰ trac¬
tanditalis est. primoꝓponit audienda eẽ
eum ꝓpħis. ⁊ p̃pferendo. qr in eo locutus est d
ut in ꝓpħis. ⁊ maior est eis. Dem de ꝯmendat
eum alternatim sc̃mutramq naturam

Expanded text:
ficientiam et inutilitatem ostendere. Modus tracficientiam et inutilitatem ostendere. Modus tractandi talis est. Primo proponit audienda esseeum prophetis, et praeferendo; quia in eo locutus est Deus ut in prophetis, et major est eis. Deinde commendat eum alternatim secundum utramque naturam,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ⁊ cet̾is ñ p̃posuit: qr ebreis ediosus ł
quib legn destructor uidebatur q et¬
eis ꝯdiosum ta cuit. ne p̾scripti noĩs in¬
onis. sciens quoq eoꝵ suꝑbiã suam ꝙ
mailitatem ip̃e demonstrans. sun edus
diguitatẽ noluit añferre noĩando seapł̾m.
s m̾itum su offitiĩ tacens suꝑbis ipẽ humi¬
lis ñ se apłm noĩauit. ne suꝑbi indignarẽ
aue: sane miandũ non ẽ. cum naturale sit
pncuiq plus in sua ꝙͣ in aliena uale̾ lin¬
gua. cet̾as enimeplas apłs plus ꝑegrino
i. greco sermone composuit. hãc aut̃ scͥp¬
sit hebraica lingua. cuius sensum ⁊ ordi¬
nem retinens lucas post excessum eł greco
sermone ꝯposuit. I onergo mirum. si m
hac tanto doctrine fulget eloquio.ꝓpulsa¬
tis igitur calumpniis aduersantium u̾ita¬
timllatemis ambigendum ẽ ⁊ hanc patili
ami. ⁊ si dei sufficientiam. necnon ⁊ legis ĩ suf¬

Expanded text:
Hebraeis odiosus erat, Hebraeis odiosus erat, quibus legis destructor videbatur, eis odiosum tacuit, ne praescripta nominis invitionis; sciens quoque eorum superbiam, suamque humilitatem demonstrans, sui ordinis dignitatem noluit anteferre nominandosed meritum sui officii tacens, superbis ipse humilis, non se Apostolum nominavit, ne superbi indignarentaliae, sane mirandum non est, cum naturale sit unicuique plus in sua quam in aliena valere lingua. Caeteras enim Epistolas Apostolus peregrino, id est Graeco, sermone composuit. Hanc autem scripsit Hebraica lingua, cujus sensum et ordinem retinens Lucas post excessum ejus Graeco sermone composuit. Non ergo est mirum si in hac tanto doctrinae fulget eloquio. Propulsatis igitur calumniis adversantium veritati, nullatenus ambigendum est et hanc Pauli am, et fidei sufficientiam, nec non legis insuf
Abbreviated transcription (Latin):
putabant.⁊ ĩ hũc errorẽ quosdlan seniaide
gentilitate uenerãt ad xpm: suaauctorta¬
te induxerãt. iõ apłs ꝓuidens gentib ne deĩ¬
ceps ni hũc errorem hebreoꝵ auctortate tn¬
hantur. Iudosquoq ad emulandũ ꝓuorãs.
ad ultimum etiam de morib inst̾rutt. et
tes erigeret .i. fideliũ. quib scribit uid̾or
flicti ⁊ contritierant putarent ex hoc seure¬
riores cet̾is. ac mniseriores existere. Ĩoq ut
eos consoleturatq erigat. maiorigr̃a p̃il¬
tos. in inttio epłe sue declarat. qr antiquis
quidem ꝓpħe missi sũt. nobis a filius iłł.
serui.⁊ ꝯ̾seru locuti sũt. nob̃ autem dñs.
bidam tñ ueritatis calũpmatores: hãce¬
płam. nõ eẽ paulidicere ausi sũt eo ꝙ no¬
meneius intitulo non seãt ⁊ longe splen¬
uidiore ⁊ facuncdicre stilo ꝙͣ alie isplende¬
at. s aut barnabe aut luce. łclementil
terculliam quib in ꝓmptu nob̾est s dit
loꝵ imimo nullius omnino c̃ nulli non

Expanded text:
abant, et in hunc errorem quosdam etiam gentilitate venerant ad Christum sua auctoritate induxerant. Ideo Apostolus providens gentibus ne deinceps in hunc errorem Hebraeorum auctoritate trahantur, Judaeos quoque ad aemulandum provocans, Ad ultimum etiam de moribus instruit Chrmentes erigeret, id est fidelium quibus scribit Judaeorflicti et contriti erant, putarent ex hoc se inferiores caeteris ac miseriores existere. Ideoque ut eos consoletur atque erigat, majori gratia praeditos in initio Epistolae suae declarat, quia antiquis quidem prophetae missi sunt, nobiservi et conservi locuti sunt, nobis autem Dominus. Quidam tamen veritatis calumniatores hanc Epistolam non esse Pauli dicere ausi sunt, eo quod nomen ejus in titulo non habeat, et longe splendidiore et facundiore stylo quam aliae resplendeat; sed aut Barnabae, aut Lucae, vel Clementis, vel Tertulliani; quillorum, imo nullius omnino, cum nullius n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃i ꝑituri sint ig¬
ne questio est.⁊du
Qefitient. ceptatio scrupulosiorint᷑
octos ⁊ erit incendiũ mũ¬
di ñ incendens scõs dei. ꝙ enuim fuit ca¬
minus regis trib pueris.hoc erit ardens
ut sicut edernus eẽ ostenditur. quia ẽ añ
ommesic ostendatur eternus. qr ꝑmanet
corpora longenitate ueterascent. corpus. ni
humanum quasi uestimentum amme ẽ.
ueterascere autem dicitur sllud ꝙ more ues¬
tis paulatim consumitur. sicut carohu¬
mana que tũm in melius ĩnuitabitur. sic
celimetiorem formam recipient. ⁊ muta.

Expanded text:
 ipsi perituri sint igne, quaestio est et disceptatio scrupulosior inter doctos, et erit incendium mundi non incendens sanctos Dei. Quod enim fuit caminus ignis tribus pueris, hoc erit ardens ut sicut aeternus esse ostenditur quia est ante omnia, sic ostendatur quia permanet corpora longaevitate veterascunt. Corpus enim humanum quasi vestimentum animae est. Veterascere autem dicitur illud quod more vestis paulatim consumitur, sicut caro humana quae tamen in melius immutabitur, sic coeli meliorem formam recipient. Et mutab
Abbreviated transcription (Latin):
osalienos. ñ illeꝑ maritos adquerebant᷑ do. recte
ita hoc p̾cepit. qr ñdũ tanta grã saluatoris u¬
luxerat. et ꝑ moysen dus uulerat. nequis uxorẽ
auenigenam duc̾et. Merito engo q̃s dux̾ant dũo
imputandũ est matͥmonũt ꝙ excra decretũ dei
fcm est. s cũ ꝯgnoscitut emendand̾. sum u̾o oe
tiles gentilib cõꝑit ꝯuiges ex quib si ñ am¬
bocredent. s unu̾ełunã. ⁊ mfidelis ẽ fideli cõ¬
sentit habitare. nec phiberi a dño debuit. fide¬
lis infidelemdimtitere. nec uub̾i. iõ nͣ phiberi.¬

Expanded text:
quirebantur Deo. Recte itaque hoc praecepit, quia nondum tanta gratia Salvatoris illuxerat. Et per Moysen Dominus jusserat, ne quis uxorem alienigenam duceret . Merito ergo quas duxerant Domino imputandum matrimonium quod extra decretum Dei factum est, sed cum cognoscitur emendandum etiles gentilibus comperit coniuges: ex quibus si non ambo crederent, sed unus aut una et infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a domino debuit fidelis infidelem dimittere nec iuberi: ideo scili
Abbreviated transcription (Latin):
s ut nichil mali faciatis
s honum. Intelligenda est enim gr̃a dei.
qua sola homines siberantura maloᷤ. ⁊ sñ qͥ
nullum prsus siue cogitando. sine uolẽdo
amancõ. siue agendo. fatunt bonum. nõ
solum ut monstrante ipã quid fatiendũ
sit. scianit. uerum etiam ut prãnte ipãfati
posscebat apłs corrinthus. cum dicebat. ca¬
mus ne quidinali fatiatis. ⁊ c̃. Quuis hoc
audiat ⁊ non fateatur a domino deo nob̃
qr sciebat ħ omuiã ñ uale que plantando.
rigando fatiebat in aperto. nisi ꝓ illis ex¬
audiret orantem quidat incrementum
in odculto. Quidam uero dicunt nos
ñ debere peterr a semptẽna maiestate ut
det nobis ambulate in uia recta. ⁊ ꝑsent¬
rare in mandatis. ⁊ placere illii omni
totum in potestate nr̃a esse constititum

Expanded text:
 ut nihil mali faciatis, sed boni. Intelligenda enim est haec gratia Dei, qua sola homines liberantur a malo, et sine qua nullum prorsus sive cogitando, sive volendo et amando, sive agendo faciunt bonum, non solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum etiam ut praestante ipsa fposcebat Apostolus Corinthiis, cum dicebat: Oramus ne quid mali faciatis, etc. Quis hoc audiat et non fateatur a Domino Deo nobisquia sciebat haec omnia non valere, quae plantando et rigando faciebat in aperto, nisi pro illis exaudiret orantem qui dat incrementum in occulto. Quidam vero dicunt nos non debere petere a sempiterna majestate, ut det nobis ambulare in via recta, et perseverare in mandatis, et pltotum in potestate nostra est constitutum
Abbreviated transcription (Latin):
otertent enis patiãm sapĩam. abadu̾sario enĩ
motaquestio. discendi existit occasio. multa qͥꝑ¬
pe ad fidem catholicam ꝑtinentia dum seticorũ
callida in quietudine exagitantur. ut ãdu̾sus e¬
os defendi possint. ⁊ ꝯsiderantur diligentius. ⁊ in¬
teiuguntur claruis. ⁊ pdicantur rastantiꝰ lxre
inusum cedit ꝑficientiũ scd̾m illud. tilius eruditꝰ
sapiens erit. imprudente aũ ministro utetur.
resis ut catholicã doct̾nam adu̾sus eos insidi¬
as asserentes uigilanitiores. ⁊ cautiores simus.
p̾sunt ergo nobis hepetici ñ u̾m docendo ꝙ nes¬
tos eõ puutat. ut t̃ insuttant nobis int̾rogãt
nos que nescimus. ł sicut excuciamꝰ pigriciã.
nouunas scripturas nosse cupiamꝰ. Undeait
opt heses eẽ. Non uult apłs nec optat ut here¬
ser sint᷑. s qr ucfuturũ est dicit. ⁊ qi hoͥ c est ad ꝙͥ¬

Expanded text:
ercent ejus sapientiam. Ab adversario enim mota quaestio, discendi existit occasio. Multa quidem ad fidem Catholicam pertinentia, dum haereticorum callida inquietudine exagitantur, ut adversus eos defendi possint, et considerantur diligentius, et intelliguntur clarius, et praedicantur instantius. Ein usum cedit proficientium, secundum illud, filius eruditus sapiens erit, imprudente autem ministro utetur. res, sed ut Catholicam doctrinam adversus eorum insidias asserentes, vigilantiores, et cautiores simus. Prosunt ergo nobis haeretici, non verum docendo quod nestos esse permittit, ut, cum insultant nobis, interrogant nos, que nescimus, excuciamus pigriciam et divinas scrOportet haereses esse. Non vult Apostolus nec optat ut haereses sint, sed quia sic futurum est, dicit, et quia hoc utile
Abbreviated transcription (Latin):
ertant in hiis. que du¬
bitabant de resurecti¬
in uob̾ one. scissure & erant pdonis spũau¬
b. uidens enum diabolus dempla
demonuun deseri. ⁊ nom̃ liberantis mediatoris
enim in eccła xp̃i morbidũ aliquid prañq
saprunt. si correptiito sanum rectũq sapiãt.
resistunt ꝯtumacit᷑. suaq pestifera dogiata
eroiaidare nolunt. s defontare ꝑsistũt. heretici
sic malo suo prosunt n̾is catholicis. dum d̃s
utitur etiam malis. dũ. ⁊ diugentib deum oĩa
coopantut ĩ bonm. omĩs enim iniici eccłe.
uł errore cecati. ł malicia depranati. ꝓsunt.

Expanded text:
erant in his qui dubitabant de resurrectione; scissurae autem erant pro donis spiritualibus. Videns enim diabolus templa daemonum deseri, et in nomen liberantis Mediatoris enim in Ecclesia Christi morbidum aliquid pravumque sapiunt, si correcti ut sanum rectumque sapiant, resistunt contumaciter suaque pestifera dogmata emendare nolunt, sed defensare persistunt, haeretici s Et hi etiam sic malo suo prosunt veris Catholicis, dum Deus utitur etiam malis bene, et diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum . Omnes enim inimici Ecclesiae vel errore caecati, vel mal
Abbreviated transcription (Latin):
li nisi origmale pecc̃m: Nam nec i ilio dlige¬
ret iusticiã ꝙͣ nullã ille fecerat᷑. neq in ist̾o odis¬
s naturã. quã uonã ip̃e fecerat. s qm rem stupẽ¬
dam de ñdum natis. nec aliquidbom ł maliagẽ
ut dc̃mest stupenda est. sibiobicit. expumẽs usde
mou̾i poss anditor ⁊ ait. ¶¬

Expanded text:
li, nisi originale peccatum? Nam nec in illo diligeret justitiam, quam nullam ille fecerat, neqset naturam quam bonam ipse fecerat; sed quoniam rem stupendam de nondum natis nec aliquid boni vel mali ut dictum est, stupenda est, sibi objicit exprimens, unde moveri posset auditor, et ait:
Abbreviated transcription (Latin):
luctaturadu̾sum se: ut sequ̾atur uoluntarẽ
dei. ⁊ hoc potuis agat animo: ꝙ elegit deus. nõ
ꝙ elegit uoluntas humana. ⁊ ex desiderio utte
presentis. sit lucta cum morte. ⁊ adhib patiãm.
fortitudinem. ut equo animo moriatur. Qu
ter .i. cum patĩa hic ñ amare uitã. s tollerare:
angorem. alt̾m optimũ dicebat. unde passiom¬

Expanded text:
Luctatur adversum se ut sequatur voluntatem Dei, et hoc potius agit animo quod elegit Deus, non quod elegit voluntas humana, et ex desiderio vitae praesentis fit lucta cum morte, et adhibet patientiam et fortitudinem ut aequo animo moriatuLuctatur adversum se ut sequatur voluntatem id est cum patientia: hic non amare vitam, sed tolerare. angorem. Alterum optimum ducebat, unde passio
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ex desiderio dissoluẽ¬
di ⁊ nect̃itate uiuẽdi.
Non .ii. i ta distinguẽ¬
dum est. ut dicatur co¬
artor. ⁊ postea sequitur.

Expanded text:
est ex desiderio dissolvendi et necessitate vivendi. Non enim ita distingdum ut dicatur, coarctor, et postea sequatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ymagnem qͣtitũ dusest. qr equalis est patri.
cuuis solius ymago est. homo autẽ ỹmago tͥni¬
tatis est. ⁊ ad ymaginem. unde. fecit deus hori¬
nem ad imaginem suam. ut sicut deus p̃est oĩb:
creaturis ꝑ ommpotentiã: sicħo uniu̾sis animali¬
b t̾renis ꝑ intelligentiã preesset.⁊ ipẽ est głã dei. c̃

Expanded text:
ad imaginem, in quantum Deus est, quia aequalis est Patri, cujus solius imago est. Homo autem imago Trinitatis est, et ad imaginem. Unde: fecit Deus hominem ad imaginem suam, ut sicut Deus praeest omnibus creaturis per omnipotentiam, sic homo universis animalibus terrenis per intelligentiam p
Abbreviated transcription (Latin):
ut subsisteret homo ymago dei fc̃s est. S qr nõ oĩo
equalis fiebat illa ymagodei. tam ꝙͣ ñ abillona¬
ta. s ab illo creata. hunis rei significande cã itteẽ
yͥmagoder diciturut ⁊ ad ymagmi ẽ fc̃s eẽ nõ sileat᷑.
qr non est᷑ equalis. s quadam similitudĩe accedit.ñ.⁊

Expanded text:
ut subsisteret homo imago Dei factus est, et quia non omnino aequalis fiebat illa imago Dei, tanquam non ab illo nata, sed ab illo creata, hujus rei significandae causa ita esse imago Dei dicitur, ut ad imaginem factus esse non sileatur, quia non e
Abbreviated transcription (Latin):
go dei. qr principaliter¬
cceatus est ad ymaginẽ
dei. in quo naturaliter
uiget ratio . q. ipẽsit rõ.¬
it attende diuigent̾. ꝙhic
dicitur homo ymago di¬

Expanded text:
go Dei, quia principalitecreatus est ad imaginem Dei in quo naturaliter viget ratio, quasi ipse sit rat attende diligenter quod hic dicitur homo imago D
Abbreviated transcription (Latin):
hus carere. ut dicere possit. scĩo habundare. ⁊ pe¬
nuriam pati sicut iustificat᷑ sapientia a filus
suis. qui intelligunt nec in abstinendo. nec ĩ mã¬
ducando ẽẽ uisticiam. s in equanimitate tol¬
lerandi inopiam ⁊ intempantia.tĩ se corrũ¬
pendi ꝑhabundantiam atq oportue sum̃di
łñ sumendi. Iustificatur igitur sapia a filii
suis. qui intelligunt. utendis t̾renis. oꝑtuna
teraꝑa eẽ debe. facilitatẽ u̾o carendi tauib.⁊ a
morem feruendi et̾its. ñ uariari oꝑtere ꝑ¬

Expanded text:
s carere ut dicere possit: Scio abundare et penuriam pati , sic justificatur sapientia a filiis suis, qui intelligunt nec in abstinendo nec in manducando esse justitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam et intemperantia non se corrumpendi, per abundantiam atque opportune sumendi vel non sumendi. Justificatur igitur sapientia a filiis suis qui intelligunt utendis terrenis opportuna tempora debere esse. Facilitatem vero carendi talibus et amorem fruendi aeternis, non variari oportere
Abbreviated transcription (Latin):
ic sit utile. acttende ꝙ bicait. õib placeo. alibiu̾o
autem dixit. quantim in seip̃o est .i. quantum¬
ł adeuis uoluntatem ptinet. ac sidiceret. si pla¬
⁊ uatam ci ppriami glam placere cruert. suꝑbia est.
⁊ ego placeo. ⁊ ego nõ placeo. Si enim ad sit bonus ĩ¬
tellecter piusq puisator ꝑatebit utrũq. ⁊ nulla
unt̾ se repugnantia repeset initrantẽ illud ⁊̃ ñ mo
gabat eccła. siue iam intus postas. siue introdu¬
dendis meam. ⁊ ut ostendat ꝙ pp̃ ueritatẽ place¬

Expanded text:
ic sit utile. Attende quod hic ait: Omnibus placeo. Alibi autem dixit, quantum in seipso est, id est quantum ad ejus voluntatem pertinet. Ac si diceret: Si plavatam et propriam gloriam placere quaerit, superbia est,  ego placeo, et ego non placeo. Si enim adsit bonus intellector piusque pulsator, patebit utrumque, et nulla inter se repugnantia repellet intrantem. Illud etiam nogabat Ecclesiam, sive jam intus positis, sive introducendis in eam. Et ut ostendat quod propter veritatem place
Abbreviated transcription (Latin):
cum legitur. domirũ est saiuẽ. non ea salus intel¬
ligitur. qua dñs salus est. s qua salui sũt: quot
ip̃e saluat. sic cũ legitur. dei iusticia non ẽ illa.¬
intelligenda. qua deus uistus est. s qua iusti
sunt homines quos gratia sua iustificat.
uob gratia. quam iã
suscepistis. Gratia deiẽ.
remissio pecẽoꝵ quam
in uacuum recipit
ille qui ñ pod̾exertet.
se inbonis. uł qui mn
legaub ꝯfidit. ⁊ quasi

Expanded text:
 legitur: Domini est salus, non ea salus intellegitur. qua dominus saluus est. sed qua hi salui sunt. quos ipse saluos facit, sic, cum legitur dei iustitia in eintellegenda. qua deus iustus est, sed qua iusti sunt homines, quos gratia sua iustificat. vobis gratia quam jam suscepistis. Gratia Dei est remissio peccatorum: quam in vacuum recipit ille qui non post exercet se in bonis, vel qui in legalibus confidit. Et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ recte hec cã appo¬
eos liberaturus. ñ
mangelis apparẽt.
disse angelicam naturant ut an
ret. non dico assumpsit. s apprehendit. qͣl
nature dignitas intelligipotest.⁊ miscd̾ia.
⁊ gratia. qua hoc fecit. ut ⁊ cura quã de uo¬
bis huit fugientem quippe ante ip̃m na¬
turam humanã.⁊ longe fugientem.lon¬
ge enu eramus in secutus app̃henoit.
norrangłice nature. data ẽ ħ dignitas:
ut deus ei inunam ꝑsonam ningeretur.
⁊ reuera magnũ i mitabłe. ⁊ stupore pleñ
est.carnem nrãm sur sum sedere.⁊adora¬
riab angelis. ⁊ archangelis. hoc sepius gͦ¬
in mente uersans. excessum patior mag¬
na degrẽ humano ymagnians.

Expanded text:
 recte haec causa appoeos liberaturus, non angelis apparet, qdisse angelicam naturam, ut angrenaturae dignitas intelligi potest et misericordia et gratia qua hoc facit, et cura quam de nobis habuit, fugientem quippe ante ipsum humanam naturam et longe fugientem. Longe enim eramus, insecutus apprehendit. Non angelicae naturae data est haec dignitas, ut Deus ei in unam personam jungeretur, et revera magnum et mirabile et stupore plenum est carnem nostram sursum sedere et adorari ab angelis et archangelis. Hoc ergo saepius in mente versans excessum patior magna de genere humano imaginans.
Abbreviated transcription (Latin):
puit. nos sumus uasa ista. que impleue¬
rat ille amaritudine sua. ꝙͣ. nr̃o redemp¬
piens uasa eius. ⁊ sua fatiens. fudit ama¬
ntudinem. ⁊ impleuit dulcedine. partici¬
⁊ mortalis. ut sic. iunceret diabolum. ni¬
si enim homo eẽt. qui diabolum uinc̾et.
ñ iuste. s molenter. homo ei tolli iuderet᷑.
qui se illi sponte subiecit. s si eum h̃o uin¬
cit. uure hominem ꝑdit. ⁊ lit hõ uincat: ne
pecc̃is eẽ. si enim ꝑ se homo eẽt: uł angłs.
in homine. facile peccaret. cum ⁊ utram¬
q naturam ꝑ seconstet cecidisse. fc̃s est gͦ
dei filius. hominis filius. passibilis. ⁊ mor¬
talis. ut ꝑmortem. destrueret diabolũ. de¬
letis pecẽis. ꝑ que. sub illo captiui eramꝰ.
⁊ ꝑ eandem mortem. libe .e. qui ti. mor.¬

Expanded text:
puit . Nos sumus vasa. Ista implevepuit . Nos sumus vasa. Ista impleverat ille amaritudine sua. Hanc ampiens vasa ejus, et sua faciens, fudit amaritudinem et implevit dulcedine. Particiassibilis et mortalis, ut sic vinceret diabolum. Nisi enim homo esset qui diabolum vinceret, non juste, sed violenter homo ei tolli videretur, qui se illi sponte subjecit; sed si eum homo vincit, jure hominem perdit: et ut homo vincat, nepeccatis esse. Si enim per se homo esset vel angelus in homine facile peccaret, cum utramque naturam per se constet cecidisse. Factus est homo Dei Filius, hominis filius passibilis et mortalis, ut per mortem destrueret diabolum, deletis peccatis, per quae sub illo captivi eramus; et per eamdem mortem liberaret eos, qui timor
Abbreviated transcription (Latin):
ut moreretur. s pre
uoluntate patris mno¬
de pecẽo sub auctore peceadi s de obi¬
dientia.⁊ iusticia. fts obediens uscad moi¬
tera ꝑ quam nos redemit a seruitute di¬
aboli. Incideramus enim in principem
hunis scli. qui seduxit adam. ⁊ seruum fi¬
cit. ⁊ cepit nos tamꝙͣ uernaculos poside
s uenit redemptor ⁊ uictus est decepto
quid fecit redemptoꝵ captiuatori fat ñ
detendit muscipulam crucẽ suam poli÷¬
it ibi quasi escam. sanguinem suũ. ile
autem sanguinem fulit. non debitous
ꝑ ꝙͣ nusus est reddere debitores fudto sans
guinem innocentis ⁊ iuissus est recedere
nocentib. Ille quippe sangumẽ suil ad
fudit: ut pedc̃ã nt̃a deleret. uñ ergo dras¬
lrt nos teuelat deletum est aniqunis
demptoris. ñ enĩ tenebat nos. nisi uniclis
pecc̃oꝵ nt̃oꝵ. isteerant catene captiuoꝵ. ue¬
nit ille ⁊ alliganit fordẽ. iunculis passio¬
nis eius. intrauro in domum eius.i. ĩ cor¬
da eoꝵ. ubi ip̃e habitabat.⁊ uasa eius eri¬

Expanded text:
ut moreretur, sed pro voluntate Patris mode peccato sub auctore peccati, sed de obedientia et justitia factus obediens usque ad mortem, per quam nos redemit a servitute diaboli. Incideramus enim in principem hujus saeculi qui seduxit Adam et servum fecit, et coepit nos tanquam vernaculos possidere. Sed venit Redemptor et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor captivatori nostro? Tetendit muscipulam, crucem suam posuit ibi quasi escam, sanguinem suum. Ille autem sanguinem fudit non debitoris, per quod jussus est reddere deguinem innocentis, jussus est recedere a nocentibus. Ille quippe sanguinem suum ad hoc fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo ille nos tenebat, deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nos nisi vinculis peccatorum nostrorum. Istae erant catenae captivorum. Venit ille, alligavit fortem vinculis passionis suae: intravit in domum ejus, id est, in corda eorum ubi ipse habitabat, et vasa ejus arri
Abbreviated transcription (Latin):
demisti nos. emere potest quis seruũ suũ
semꝑ captimi eẽnt. sicut ⁊ mortem gusta¬
uit. ut timorem mortis fideles uincerẽt.
ut enim medicus. non hẽrs necc̃itatem
excibis que egroto p̾parantur gustare.
s ille consulens ei primum de cibis illi
degustat. ut ꝑsuadeat egroto ꝓmꝑtius
ficdutialiter ad mortem accederent. ⁊ ipse
gustauit mortem nullam mortis hens
repene. quo iuudei sub lege sermebant. qͦs
euacuata lege ꝑ grãm a legis onere.⁊ser¬

Expanded text:
demisti nos. Emere potest quisque servum sudemisti nos. Emere potest quisque servum susemper captivi essent; sicut et mortem gustavit, ut timorem mortis fideles vincerent. Ut enim medicus non habens necessitatem ex cibis qui aegroto praeparantur gustare, sed ille consulens ei vel consolans eum, primum de cibis illius degustat ut persuadeat aegroto promptius fiducialiter ad mortem accederent, et ipse gustavit mortem, nullam mortis habenre poenae, quo Judaei sub lege serviebant, quos evacuata lege per gratiam a legis onere et ser
Abbreviated transcription (Latin):
beatam uitã que fictura est ad xp̃i grãmi
festinaret. s pp̃ remouentam moitis moles¬
tiam delicatuis crederetur in xp̃m eẽtc fi
crede ut se speret mnortiuruis. sñ sine uictutũ:¬
bexit. ⁊ beata sine fine uita inuit. desidere¬
mus ergo uitam xp̃i. quia tenemus pis¬
nus mortis xp̃i. quomodo nobis ñdabit
bona sua qui passus est mala nr̃a: in terris
istis. inseculoisto maligno. quid habũdat
nisi nascilaborare. ⁊ mori ħ sunt merci¬
monia regionis nre. ad tales merces. m̃¬
eator ille descencłit. ⁊ quia omnis mercator
dat. ⁊ accipit. dat ꝙ habet. ⁊ accipit ꝙ nõ
ht̃. etiam xp̃c̃ in ista mercatura dedit ⁊ acce¬
pit. s quidaccepit : ꝙ hichabundabat .s.
nasci. laborare ⁊ mori. ⁊ quid dedit: tenasçi
resurgere. ⁊ met̾num regnare. o bone m̾¬
cator gratias agunus. quia emisti nos.
sanguinem tuum bibimus. euangłiũ
legunus instrumentũ nrm̃serustuti

Expanded text:
beatam vitam quae futura est ad Christi gratiam beatam vitam quae futura est ad Christi gratiam festinaret; sed propter renovandam mortis molestiam delicatius crederetur in Christum, essetcredere, ut se speret moriturus • sine fine uieturuet beata sine fine vita vivit. Desideremus ergo vitam Christi, quia tenemus pignus mortem Christi. Quomodo non dabit nobis bona sua qui passus est mala nostra? In terris istis, in saeculo isto maligno, quid abundat nisi nasci laborare et mori? Haec sunt mercimonia regionis nostrae. Ad tales merces mercator ille descendit, et quia omnis mercator dat et accipit, dat quod habet et accipit quod non habet, etiam Christus in ista mercatura dedit et accepit. Sed quid accepit? Quid hic abundabat, nisi nasci, laborare et mori? Et quid dedit? Renasci, resurgere et in aeternum regnare. O bone mercator, gratias agimus, quia emisti nos, sanguinem tuum bibimus, Evangelium legimus, instrumentum nostrum;
Abbreviated transcription (Latin):
tatem hebat diabolus ꝑ hoc. uutus est. ⁊
que fuerant arma illi forti. aduersũ mũ¬
dum ꝑ ea illum xp̃c ꝑcussit. in quo mag¬
nitudinem uircutis eius.⁊ sollertie. ĩsmu¬
at. Mors enimerat arma ꝑ que. uince¬
bat cliabolus ⁊ ꝑ eam. uctus est a xp̃o. uñ
ero mors tua o mors. ⁊ ꝑ eam libauit ob¬
noxios seruitita. Intuere quantũ bonũ
operatur mors xp̃i liberauit eos qui timo
omnia patiebantur ne morerentur. nũc
ri: irrident eam. Unde apłs.cupio dissolui.
lem ꝓ pesle. ⁊ omina q̃ ħt homo dabit ꝓaĩa
sua. ⁊ hecest uictoria fidei. que utiq defniss.
si credentes. inmortalitas mox setuta fuiss.
poterat quidem hoc deus dare credentib.
ut nedistius exꝑirentur corꝑis mortẽ. sed
si hoc feciss carnt quedam felicitas add̾et᷑.
minueretur autẽ.fidei forcitudo. Sic .ii.
homines mordem istam timerit. ut nõ
ob aliud feuces diceret ec̃ xp̃ianos. nͥ ꝙ mo
diomnino ñ possent. ac ꝑ hoc nemo. ppillam

Expanded text:
tatem habebat diabolus, per hoc victus est, et quae fuerant arma illi forti adversum mundum, per ea illum Christus percussit, in quo magnitudinem virtutis ejus et solertiae insinuat. Mors enim erat arma per quae vincebat diabolus, et per eam victus est a Christo. Unde: Ero mors tua, o mors . Et per eam liberavit obnoxios servituti. Intuere quantum bonum operatur mors Christi. Liberavit eos qui timoromnia patiebantur ne morerentur. Nunc ri irrident eam. Unde Apostolus: Cupio dissolvi lem pro pelle, et omnia quae habet homo dabit pro anima sua . Et est victoria fidei, quae utique defuisset, si credentes immortalitas mox consecuta esset. Poterat quidem hoc Deus dare credentibus ut nec istius experirentur corporis mortem. Sed, si hoc fecisset, carnis quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. Sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent Chrioc nemo propter illam
Abbreviated transcription (Latin):
penas perpeti. Qluis enim inpenapositus iacturã
ñ sentit. Ipẽ autem saluus erit. ꝙ nõ int̾ibit fi¬
dei suba que constat .i. bona doctrina. in qua
fudatũ. sicut doctrina mala ꝑibit. que acci¬
densest. saluus erit. sictũ qiͣ piguẽ

Expanded text:
tus jacturam non sentit? Ipse autem salvus erit, quia non interibit substantia qua constat, id est bona doctrina in qua fundatus est, sicut doctrina mala peribit, quae accidens est. Salvus erit, dico, sic tamen
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ait. natura pec̃ti simił est mat̾ie que ei¬
to consumttur igni. quam edificari apłs pecca¬
torib dicit. qui suꝑ fundamentũ xp̃i edincant.
spũaus fabice est in sumino. soq sicut parietũ
pondus tendit ad ima. ubi est fundau̾tum. it.
spualis edificatio. tendit ad simma: ubi suũ
est fuirdamentũ. Nam i poniderum gemina ft̃
genera. quoꝵ alia mia petut̃. ut lapis suꝑ aqua
positus. ⁊ aqua suꝑ oleum. alia u̾o sũma petunt.
⁊oleum etiam sub aqũa fusum: ñ se patitur¬
subter. sic eccła nunc in imoposica: tenclit ad ce¬
lum. ubi fundamentũ eius est. xp̃c. sedens ad dex¬
teram prĩs. ł aliter potest accipiab illo loco. ut sa
disciplinam auctoris collocat fundamentum.
.i. qui sc̃m traditionẽ saluatoris euangelirat.
la que supedificant. nunam fatiant. manente
tũ incoluim fundamento.qr ⁊si malealiquis

Expanded text:
quoque ait: Natura peccati similis est materiae, quae cito consumitur igni, quam aedificari Apostolus a peccatoribus dicit, qui supra fundamentum Christi aedificant spiritualis fabricae est in summo: ideoque sicut parietum pondus tendit ad ima, ubi est suum fundamentum, ita spiritualis aedificatio tendit ad summa, ubi suum est fundamentum. Nam et ponderum gemina sunt genera, quorum alia ima petunt, ut lapis super aquam positus, et aqua super oleum. Alia vero summa petunt, oleum etiam subter aquam fusum non se patitur. Sic Ecclesia nunc in imo posita tendit ad coelum, ubi fundamentum ejus est Christus, sedens ad dexteram Patris. Vel aliter potest accipi ab illo loco: Ut sapdisciplinam auctoris collocat fundamentum, id est qui secundum traditionem Salvatoris evangelizat. la quae superaedificant, ruinam faciant, manente tamen incolumi fundamento, quia etsi male aliquis