comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inamostis: Quicus apientb graditur. scipi¬
ens ẽ: Amicus autẽ stultorũ efficitur similis
Sapiens : tim& & declinat amalo. Corona sapien¬
ciũ diuiciae eorũ : & inprudentia stultorũ fa¬
tuittis. Incorde prudentis requies c& sapientia¬
& indostus quoq: erudi&. labia scpientium:
disseminabunt scientiã: corstultorũ. dissimile
erit. Corsapientis querit dostrinã &os stultoꝵ
pascit᷑ imperitic. Possidesapientiã : quia au¬
romelior ẽ : & ad quire prudentia: quia p̃cio¬
sior ẽ argoito: Ouisapiens ẽ. corde: appellabit᷑
prudens : & qui dulcis eloquio : maiora ꝑcipi&
Corscipientis erudi& os esꝰ & lcbus illius addđ
gratiã. A quaꝓfunda uerba exore uiruator¬
redu Pndans fons sapientiae. infacie pru.¬
dentis luc& sapientia. Oculistultorũ infinib:
t̃re. custos prudentie inuenitbona. Eaurũ¬

Expanded text:
cum sapientibus graditur, sapiens erit, amicus stultorum efficietur similis eis. Sapiens timet, et declinat a malo . Corona sapientum divitiae eorum, et imprudentia stultorum fatuitas. In corde prudentis requiescit prudentia, indoctus quoque erudietur. Labia sapientum disseminabunt scientiam, cor stultorum dissimile erit. Cor sapientis quaerit doctrinam, et os stultorum pascitur imperitia . Posside sapientiam, quia auro melior: acquire prudentiam, quia pretiosior est argento. Qui sapiens corde est, appellabitur prudenerudit os ejus, et labiis illius addit gratiam . Aqua profunda, verba ex ore viri; et torredundans fons sapientiae . In facie prudentis lucet sapientia . Oculi stultorum in finibus terrae . Custos prudentiae inveniet bona . E
Abbreviated transcription (Latin):
ditur impius ꝓeo. sem iustoꝵ saluabitur
Desideriũ iustorũ omnebonũẽ ueste impios
& noner̃ : domus autẽ iustorũ ꝑmanebunt
Domus impiorũ delebitur. ⁊T abernaculiue¬
ro iustorũ germinabunt. Noliẽe iustus mul¬
tũ domus iusti plurimae fostitudo infruc¬
tib impit conturbatio. Ab ominatio dñie :
uia impii. quis equitur iustitiã diligit᷑ abeo

Expanded text:
en justorum salvabitur, desiderium justorum omne bonum est . Verte impios, et non erunt, domus autem justorum permanebunt Domus injustorum delebitur, tabernacula vero justorum germinabunt . Noli esse justus multum . Domus autem justi plurima fortitudo, in fructibus impii conturbatio . Abominatio est Domino via impii: qui sequitur justitiam, diligitur ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
uitã hereditabit . In lingua enĩ agnoscitur se¬
pientia & sensus & scientia & dostrina in uerbo
ueriuactis Asperaẽ enĩnimiũ sapienti a in doc¬
tis hominib: decor enĩ uite ẽ. Inscpientia &
uinculac illius uincula sedutaris. Si inclinaue¬
ris aure tuã excipies dostrinã & sidilexeris
audire sapiens eris. sapientia humilitate ex¬
dtauit capud ipsius. & in medio magnatorũ
consedere illũ faci&. Beatꝰ uir qui in sapientia

Expanded text:
 haereditabunt . In lingua enim dignoscitur sapientia . Sensus et scientia et doctrina in verbo veritatis . Aspera est nimium sapientia indoctis hominibus . Decor enim vitae est in sapientia, vincula illius ligatura salutaris. Si inclinaveris aurem tuam: excipies doctrinam: et si dilexeris audire, sapiens eris . Sapientia humiliati exaltabit caput illius, et in medio magnatum considere illum faciet . Beatus vir qu
Abbreviated transcription (Latin):
qua loquerȩ . In principio audloquere oouis¬
suã finus plus ceb& honore meliose nous¬
simus sermo quã primꝰ. Basilius dix In
conuentu nolipferr e sermonẽ : ad opastuna
uerba ꝓcedant ex or&uo. cũopostuno tẽpore
inueneris eut tecudientib: cunstis gratiam
pbeas. CEsarius dix̃. Nihil ꝓdest sun¬

Expanded text:
quam loqui. In principio audi et loquere. Novisquam loqui. In principio audi et loquere. Novissimus finis plus habet honoris. Melior est novissimus sermo quam principium. BASILIUS. In conventu noli proferre sermonem, sed opportuna verba procedant ex ore tuo. Cum opportunum tempus inveneris, loquere ut te audientibus gratiam praebeas. CAESARIUS. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
sustuus in scnabilis inmorie. Supra mensam
incgnam sedisti perias supra illa faucẽ ta:
pron doies cens loquere in causa tuce Aiix sius
dix̃. Discat aliquando r&ices cere quinũ qũã
di dicit loqui. Ambrosius dix̃. Eccutẽ homo
qui silentium affectat quidem : sedcor eiꝰ
multũ secondenat. Iste tales multũ loquit᷑
&e alius quia mane usꝗa dues perũ loquit᷑ &
cũdis cr&ione silentiũ magnũ custodit ⁊
Cpecorius dix̃. Non suꝑbe quis ccudecẽt
donus dix̃. Scito quotẽ poreloquaris consi¬
dera quando dicas tẽpore congruo loqͥre :
tẽpore congruo tace. Non loquaris nunt̃ro¬
dices Introgatio ostuũ aperiat. linguosus
homo in peritus ẽ sapiens paucis uerbis utit᷑
Breuis sermo scientiã ftac̃: lo quimultũ staltiti¬
aẽ : Vox ens̃ in sapientes : In multiplica tro an
sermones manecit igitꝰ in uerbo menssra m
sermone sit sta tereo semꝓ uerba tua sontma¬
dertite modo loquendi ntranses cu polir
diligecudore qua dicere plusaus eultne

Expanded text:
uus insanabilis in mortem. Supra mensam magnam sedisti? non aperias super illam faucem tuam prior . Adolescens, loquere in causa tua vix cum nec. Discat aliquando recte cessare, qui nunquam didicit loqui. AMBROSIUS. Est homo qui silentium affectat quidem, sed ejus cor multum se condemnat. Iste talis multum loquitur. Et est alius qui a mane usque ad vesperum loquitur, et cum discretione silentium magnum custodit. GREGORIUS. Non superbe quis DORUS. Scito quo tempore loquaris, considera quando dicas. Tempore congruo loquere: tempore congruo tace. Non loquaris nisi interrodias: interrogatio os tuum aperiat. Linguosus homo imperitus est, sapiens paucis utitur verbis. Brevem sermonem scientia facit. Loqui multum stultitia est. Vox enim insipientis in multiplicatione sermonis. Maneat igitur in verbo mensura, in sermone sit statera. Semper verba tua sint moderata, modum loquendi non transeas. Plus dilige audire quam dicere; plus auscultare
Abbreviated transcription (Latin):
qui inuenit sapientia scientia sed ñ ẽ suꝑ tim¬
tẽ dm̃. homo sc̃s insapientia man& sic̃ sol:
nã stultus sic̃ luna inmutactur : sãpiens non
odit mandata & iusticias. Uir scipiens ple¬
bẽ suã erudit᷑ sapientiã Inore fideli conplan¬
tabitur. Vir peritus multos erudiuit & an

Expanded text:
sed non est super timentem Deum . Homo sanctus in sapientia manet sicut sol, nam stultus ut luna mutatur . Sapiens non odit mandata et justitias . Vir sapiens plebem suam erudit . Sapientia in ore fidelium plantabitur
Abbreviated transcription (Latin):
Pricenarius cestio loco nipcia rũ feder a ipsacdic¬
se pru conunstione testatur. acsiuiduȩ aemis¬
dicucene pres infeminis fama puiciciao
cua siflos puleberrimus cito adleua mar¬
asc& cura  leuet̃pflatu corrupitur maxime
ubi&as consentit aduictũ & maritibie der

Expanded text:
Tricenarius, tertius locus nuptiarum foedera ipsa dictorum conjunctione testatur: ac si viduae amisdum. Tenera res in feminis fama pudicitiae uasi flos pulcherrimus cito ad levem marcescit auram, levique flatu corrumpitur, maxime ubi et aetas consentit ad vitium, et maritalis deest
Abbreviated transcription (Latin):
it̃ uius suas dirigit. CReGopius dixit
Prccuamens si non prius ꝑtimorẽ ouestitur
ab assiduitatis uiciis nonemundatur . Itedic̃.
mor cautũ facit hominẽ adq sollicitũ Vbiue¬
rotimor nonẽ : ibi disctio uitaeẽ Vbitimor
ñ ẽ ibi sceleratio ẽ. Vbitimor ñẽ ibi scelerũ abun¬
dantia ẽ sidm̃ m&uere in tranquillita tẽ no

Expanded text:
itam vias suas dirigat. » Gregorius dicit: « Prava mens si non prius per timorem evertitur, ab assuetis vitiis non emendatur. » Sed mor cautum facit hominem, atque sollicitum. Ubi vero timor non est, ibi dissolutio vitae est. Ubi timor non est, ibi sceleratio est. Ubi timor non est, ibi scelerum abundantia est. Si Deum metuere in tranquillitate non
Abbreviated transcription (Latin):
ria ira cundia qui unus quisq hihis in quib
errauit & ꝓpera gessit indigna tur & sem&¬
ipsum incusat. Inuites patrũdix̃. Oculi ira¬
cundi turbolenti& scengui nei & iracun¬
ha cordis nuncii. Vlllpes in habitant ani¬
mȩ que memor ẽ maliciȩ & bestiȩ cubañ
inturbulento corde. Sicut eñĩ pcdecrũ fumꝰ
conturbat oculũ sic memoria maliciȩ intẽ¬
pore orationis. Ira cundi oratio abomina¬
tatimia ma & psed modico Irae cundii sonus
orribilis omne enĩ bonũ bipedimentũ ẽ tris¬
dciae. Nimis tris tans homo non mouit
sensum aduiine cogitationis in tuitu. necora¬
tione muntlã emitt& ediquando uinculaꝓedũ¬

Expanded text:
ria iracundia, quae unusquisque in iis in quibus ria iracundia, quae unusquisque in iis in quibus erravit et perperam gessit, indignatur et semetipsum incusat. EX VITIS PATRUM. Oculi iracundi, turbulenti et sanguinei, sunt iracundi cordis nuntii. Vulpes inhabitat animam quae memor est malitiae, et bestiae cubant in turbulentis corde. Sicut enim palearum fumus conturbat oculum; sic memoria malitiae in tempore orationis. Iracundi oratio abominata thymiamata, et psalmodia iracunda sonus horribilis. Omnis enim boni impedimentum est tristitia. Nimis tristans homo non movet sensum ad divinae cogitationis intuitum, nec orationem mundam emittet aliquando. Vincula
Abbreviated transcription (Latin):
oñsolenĩ pncundus incendit igñẽ: Telus
& ircccundiaminueN dies :& antẽ tem¬
rucousdix:. Furor uero incipiens ira est.
& feruens inanimo indignatio. Ira autẽ est
cuius amaritudo & furor species sunt. Que
furore extento desiderat ulcionẽ : & eũ quẽ¬
cepisse puitit: uult ledere: Crec oritis¬
Dix̃. Inde enĩ dicbolus in alte rius corde ri¬
xa mala sol& inmittere : unde cilterũ cons¬
picit piaea tẽ nego tiũ fecisse. Innostro enĩbo¬
noopere aliquando cauendũ ẽ scandalũꝑ
ximi: aliquando ꝓnihilo reputandũ. Quantũ
enĩ sine pec cato possumus uitare ꝓximorũ
scandat lũ debemus: Si autẽ deueri tate s can¬
dalũ sumitur: utilius ꝑmittitur nasciscan¬
dalũ quã ueritas relinquatur. Usiporus¬
dix̃. Site p̃occupauerit ira mitiga illã
polipro clementis dix̃. Illa ira malat
ubi mentẽ turbat: ut rectũ consiliũ ꝑdat
Illic ueroira que malis ponit ꝑturbationẽ
mentis nonin fest: hȩc enĩ ẽ iusta & necessa¬

Expanded text:
elus et iracundia minuunt dies, et ante temSTINUS. Furor incipiens ira est, et fervens in animo indignatio. Ira est, cujus amaritudo et furor species sunt, quae furore exstincto desiderat ultionem, et eum quem recepisse putat, vult laedere. GREGORIUS. Inde enim diabolus in alterius corde rixae malum solet immittere, unde alium conspicit ad pietatis negotium excitari. In nostro enim bono opere, aliquando cavendum est scandalum proximi, aliquando vero pro nihilo reputandum. Quantum enim sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem de veritate sumitur scandalum, utilius permittitur nasci scandalum quam veritas relinquatur. HIERONYMUS. Si te praeoccupaverit ira, mitiga illam. EX LIBRO CLEMENTIS. Ira illa mala est, ubi mentem turbat, ut rectum consilium perdat. Illa vero ira quae malos punit, perturbationem mentis non infert. Haec est enim justa et necessa
Abbreviated transcription (Latin):
rus effoderis illã: tunc intellegis timorem
dñi & scientiã dĩ inuenies : Dñs dact sapientiã:
& ex ore eꝰ scientia & prudentia: habefiduciã
in dño ex toto cor d&uo: & neĩnittris pruden¬
tiae tuae: Nesis sacpiens apud tem& ipsũ. beatꝰ
homo qui inuenit sccpientic̃e. & qui cefluit pru¬
dentiã: melior est adqui sitio etꝰ ne gociatione

Expanded text:
c intelliges timorem Dei, et scientiam Domini invenies. Dominus dat sapientiam, et ex ore ejus scientia et prudentia. Habe fiduciam in Domino ex toto corde tuo, et non innitaris prudentiae tuae, ne sis sapiens apud temetipsum . Beatus homo qui invenit sapientiam, et cui affluit prudentia . Melior es
Abbreviated transcription (Latin):
Qui insedonorũ gratiaminime recognos cunt
maiors aliis ninuideat USIdoRus Dix̃
Vndebonus ꝓficit : inde inuidus contabes c&
Inuidus menbrũ ẽ diaboli cuius inuidia mors in¬
troibit in orbẽ trarũ Multi & bonis imitare¬
nolun & debonorũ ꝓfestib: inuidiȩ liuore tabes¬
qui hodiũ infratre tabescunt. Inuidia sensum
corhominis quasi quidem pestes depasc& Alibi¬
dic̃ aduersus inuidiã caritas p̃par&ur. Item¬
dic̃. Debono alterius ñ dolecs de cilterius pro¬

Expanded text:
Qui in se donorum gratiam minime recognoscunt, maiora aliis non invideant. ISIDORUS. Unde bonus proficit, inde invidus contabescit. Invidus membrum est diaboli, cujus invidia mors introivit in orbem terrarum. Multi bonos imitarfectibus invidiae livore tabesqui odio in fratrem tabescunt. Invidia sensum cor hominis quasi quaedam pestis depascit. Adversus invidiam charitas praeparetur. De bono alterius n
Abbreviated transcription (Latin):
quies cit. Sẽ ꝑ iurgia qͤrit malus : angelus autẽ cru¬
delis :mittitur contra eũ. Sic̃ fremitus leonis
ro a dirascendũ facile : quis potest sustinere
roc ñ hab& miseri cordia. nec erũpens furor¬
& imp&ũ concitati ferre quis poterit MHWO
Sus pilius sirac dix̃ Cũ iacundo ñ facias
rixas : Corhominis inmutat faciẽ illius : siue in
bona siue in mala. Uestigiũ cordis boni & fa¬
ciembonã defficile inuenies & cũlabore ñe

Expanded text:
rit malus, angelus autem crudelis mittetur contra eum . Sicut fremitus leonis, ro ad irascendum facilem quis poterit sustinere ? Ira non habet misericordiam, nec irrumpens furor. Impetum concitati spiritus ferre quis poterit ? JESUS SIRACH. Cum iracundo non facias rixas . Cor hominis immutat faciem illius, sive in bonum, sive in malum . Vestigium cordis boni, et faciem nonam, diffic
Abbreviated transcription (Latin):
Iuidã autẽ & ꝓpt̃ bonã uoluntatẽ: Salomoꝵ¬
dix̃. Vita carniũ sanitas cordis: putrido ossu¬
ũ inuidia Ne comedas cũ homine in uido nede¬
coniesto estimat qđ ignorat. Comede & bibe
dic̃ tibi & mens eiꝰ ñ ẽ tecũ. Quisibi inuid& nihil
ẽ illo nequius AGUSTINUS DIX̃. Inuidia
cunsta uistute concremat. Per inuidia
inebriant anima. Ubiẽ inuidia amorfrat᷑¬
nus ẽẽ non potest. Qui inuid& namat pesilatũ
diaboli in illo ẽ : Quiadiabolus inuidendo ceci

Expanded text:
quidam autem propter bonam voluntatem . SALOMON. Vita carnium sanitas cordis, putredo ossium invidia . Ne comedas cum homine invido, nec deis aestimat quod ignorat . Comede et bibe, dicet tibi, et mens ejus non est tecum . Qui sibi invidet, nihil est illo nequius . AUGUSTINUS. Invidia cunctas virtutes concremat; per invidiaminebriant animam. Ubi est invidia, amor fraternitatis esse non potest. Qui invidet non amat: praeceptum diaboli in illo est, quia diabolus invidendo deci
Abbreviated transcription (Latin):
iusti festinent: Ante hominẽ uita & ifors bonũ
& malũ qđ placuerit eidabitur illi Ate iudi¬
ciũ p̃ara iustitiã tibi. Quicustodit ustitiã con¬
t nebit sensum ẽĩ. si sequaris iusticiã adp̃hen¬
des illã & indiis quasipudorẽ honorẽ Quicus¬
todit iusticiã ipse excilitibitꝰ. AGUSTINUS¬
Dix̃. Sienĩ iustus suminibiltimeo nemoniȩ con¬
terere potest Iustus autẽ confidit utleo CRe¬
CoRius dix̃. Iusticia simodo non hab& in
credulitate cadit malitia remanentiũ mer&
ut huqui prodesse poteraN festine subtrabun¬
cur ut cũ mundi finis ad ꝓpinquat electi tollunt᷑
ne& geriora uideant. Sic iniustis irascitur dr̃
ut tm̃ eorũ corda ꝑiustorũ consostio consolag᷑.
USIDorus dix̃ multiapud homines putantur
plesti & apud dm̃ repbi existunt & multi apud
homines rȩꝓbi sunt &cpud dm̃ elesti sin nullus

Expanded text:
 Ante hominem vita et mors, bonum et malum; quod placuerit illi, dabitur ei . Ante judicium para justitiam tibi . Qui custodit judicium, continebit sensum suum . Si sequaris justitiam, apprehendes illam, et indues quasi pudorem honoris . Qui custodit justitiam, ipse exaltabitur AUGUSTINUS. Si enim justus sum, nihil timeo, nemo me terrere potest. Justus, inquit, confidit ut leo. GREGORIUS. Justitia, si modum non habet, in crudelitatem vadit. Malitia remanentium meretur ut hi qui prodesse poterant, festine subtrahantur; et cum mundi finis appropinquat, electi tolluntur, ne deteriora videant. Sic injustis irascitur Deus, ut tamen eorum corda per justorum consortium consolentur. ISIDORUS. Multi apud homines putantur electi, et apud Deum reprobi assistunt. Et multi apud homines reprobi sunt, et apud Deum electi sunt. Nullus
Abbreviated transcription (Latin):
Salomondix̃. Non affligit dñs fame
anima iusti & insidias impiorũ subuer¬
tit. Memoria iusticu laudib & nom̃ impicꝵ
putrescit Opus iusti aduitã & frustus impu
adpeccatũ. Argentũ elestũ lingua iusticors
impiorũ ꝓnihilo. Quod tim& impius: ueni&
suꝑ eũ desideriũ suũ iustis dabitur. labia
iusti considerant placita: & os impiorũ ꝑ

Expanded text:
ffligit Dominus fame animam justi, et insidias impiorum subvertit . Memoria justi cum laudibus, et nomen impiorum putrescit . Opus justi ad vitam, et fructus impii ad peccatum. Argentum electum lingua justi, cor impiorum pro nihilo . Quod timet impius, veniet super eum, desiderium suum justis dabitur . Lingua justi considerat placida, et os imp
Abbreviated transcription (Latin):
remalũ : secunda scpientia ẽ facorebonũ :
Quis quis ergo uult audita intellegere : festin&
eaꝗͣ ĩãpotuit intellegere opere implere : sei¬
Scripture sacre intellegentiae ꝗͣsi incunstis
ess& aꝑtec uiles cer& & tanto maciore dulcedi¬
ne Inuenta refic̃ : quanto maiore labore fati¬
gat animũ quesita qui uerba dĩcuidit sẽꝑ ocu¬
lis cordis ponere adexitũ deb& & sine cessati¬
one meditare : quando ap̃sente uitae exeat:
atqi ada&̃ naiguidia ꝑtingat. Iñipro sãpien¬
tiedix̃ Melior ẽs apientia quã uires ⁊& uir
prudens magis quã fostes multitudo autem
scipientiae sanitas ẽ orbis trarũOmne au¬
rũ inconpuratione sapientiae : arena ẽ exigua
Neminẽ enĩ diligit dñs nisicũ quicũ scipientia
inhabitaet. Usidorus dix̃. Om̃is qui secdm¬

Expanded text:
sapientia est facere bonum. Quisquis autem vult audita intelligere, festinet ea quae jam potuit intelligere, opere implere. SciScripturae sacrae intelligentia si in cunctis esset aperta, vilesceret, et tantum majore dulcedine inventa reficit, quantum majore labore fatigat animam quaesita. Qui verba Dei audit, semper oculos cordis ponere ad exitum debet, et sine cessatione meditari, quando a praesenti vita exeat, atque ad aeterna gaudia pertingat. TIS. Melior est sapientia quam vires, et vir prudens magis quam fortis. Multitudo autem sapientiae sanitas est orbis terrarum. Omne aurum in comparatione sapientiae arena est exigua. Neminem enim diligit Dominus, nisi eum qui cum sapientia habitat. ISIDORUS. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
quicchumilicntur elacti. Principium mostis Ac
regina & mat suꝑbic ẽ & omñs peccans suꝑ¬
b ẽ. Omñs suꝑbia tantũ inima icec& quaentũ
in altũ se erigit : Tantũq in ꝓfundius labit᷑
quantũ excelsius eleuatur. Qui enĩ ꝑꝓpriã suꝑ¬
biã adtollitur : ꝑ dĩ iusticiã inclinatur. Quiim¬
flantur suꝑbiã uentu pas cuntur. Suꝑbia sic̃
origo ẽ omniũ crimininũ. Ita&ruince cunctoc¬
rũ uistutỹ. Ipsar ẽ in peccatũ prima: ipsa in con¬
flictu postrema. Quideuis tutis effectib
ex istunt suꝑbi: cadentes carnis uiciũ humi¬
liantur ut surgeent. INuit aes patrũ dix̃
Trustus putrȩscistus inũtili s eagricole: itc&

Expanded text:
qua humiliantur electi. Principalium vitiorum regina superbia est, et omnis peccans superbus est. Omnis superbia tantum in imo jacet, quantum in altum se erigit: tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam inclinatur. Qui inflantur superbia, venorigo est omnium criminum, ita et ruina cunctarum virtutum: ipsa in peccato prima, ipsa est in conflictu postrema. Qui de virtutum profectibus existunt superbi, cadentes carnis vitio humiliantur ut resurgant. EX VITIS PATRUM. Fructus putrefactus inutilis agrico
Abbreviated transcription (Latin):
ori fideli habundauit & dominatur dabit eã
illi omns astutus agnouit scpientiã. Omnis
sapientia timordi & in illa timeredm̃. In om¬
nẽ scpientiã disposiciolegis. Homo prudens
placcebit magnatis. Melior ẽ homo quidefec̃
scpientia & deficiens sensũ intimore : quã qui

Expanded text:
i habitabit, et dominator dabit eam illi. Omnis haustus agnovit sapientiam. Omnis sapientia est timor Dei, et in illa timere Deum, in omni sapientia dispositio legis . Homo prudens placebit magnatibus . Melior est homo qui minuitur sapientia, et deficiens sensu in timore Dei, quam qui
Abbreviated transcription (Latin):
git uirginẽ suc̃ bene feccit & quiñ iungit melius
facit MEUS TINUSDIX Nihil prodest
ungitts corporis ubi operatur corruptio
mentis. sic̃ enĩ ociosus inimicus ñ tibi ftc̃ in iu¬
riã sic mostificata caro ñ turbauit anim

Expanded text:
git virginem suam, bene facit; et qui non jungit, melius facit . AUGUSTINUS. Nihil prodest virginitas corporis ubi operatur corruptio mentis. Sicut enim occisus inimicus tibi non facit injuriam, sic mortificata caro non turbabit animam
Abbreviated transcription (Latin):
mant. Cenimina ẽ. bona uir ginitas quia¬
& in hoc mundo sollicitudinẽ seculiamit tit
& in futurũ adnũ castitactis p̃miũ recipit
Quicasti ꝑseuerant & uirgines angelis dieffi¬
ciuntur equales. Castitas enĩ frustus succui¬
ta tis ẽ Castitas securitas mentis sanitas
corporis uirginitas autẽ silabitur nullate¬
nus reparatur. Nã quã uis penitendo ueni¬

Expanded text:
rginitatis: quia in hoc saeculo sollicitudinem saeculi amittit, et in futuro aeternum castitatis praemium recipit. Qui casti perseverant et virgines, angelis Dei efficiuntur aequales. Castitas fructus suavitatis est Castitas securitas mentis, sanitas corporis. Virginitas si labitur, nullatenus reparatur. Quamvis poenit
Abbreviated transcription (Latin):
custodiunt mandata ẽĩ & paccientiã habebuNT
be in p̃ceptis di : & inmandatis illius maxime
potens inhonore : & ñẽmaior illo qui tim& dm̃:
Nihil melius quã timor dĩ : Itẽ dic̃ : Omne exe¬
tẽmentũ erroris hodit ds̃ & ñ eritamabi
łr timentib eũ. Miubi dic̃. Oculidñi adti¬

Expanded text:
abebunt be in praeceptis Dei, et in mandatis illius maxime potens in honore, non est major illo qui timet Deum. Nihil melius quam timor Dei. Omne exsecramentum erroris odit Deus, et non amabile erit timentib
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ iamen ad damnationẽ non tolerant : sed
ad pbationẽ : utileẽ dĩ seruo post con uersionem
tẽptari : qua tenus a corporeꝰ neglegentia
sollicitantib: uicis : adustutes animã ꝑexercitũ

Expanded text:
quod tamen ad damnationem non tolerant, sed quod tamen ad damnationem non tolerant, sed ad probationem. Utile est Dei servo post conversionem tentari, quatenus a torpore negligentiae, sollicitantibus vitiis, ad virtutes animam per exercitium
Abbreviated transcription (Latin):
mentis : Sunt ñnulli quides pestiꝰ carnis desics
cunsta relinquere ꝑtracstant: sed cũ cecidiss ẽ
&iã clios postboni operis initia conspicoit:
hocipsũ facere qđ deliberauer̃ ꝑtime scun :
ASilius dix̃. Nulli studecis placcere in
uita tua : nisi dõ soli: Sic̃ enĩ quimilitant regi
t̃reno omnib: iussis eius obediunt : sic & qui
militant rego celesti: debent custodire p̃¬
cepta caelestia. Miles terrenus contraostẽ
ui sibilẽ ꝑgit adbellũ : tecũ uero hostes inuisibi¬
lis cotidie dimigando ñ desinit : Usidorus dix̃
Necesse ẽ omnȩ conuerso ut posttimorẽ consur¬
gere adcarita tẽ dĩdebea Tquasi filius ne sẽꝑ
subtimore iaccat quasi seruus : Primor dici
conuersorũ blandis refouenda sunt modis nesi
ab asperitate incipiant: ex t̃riti adpriores
lapsus recurrant : Qui enĩ conuersum sine
lenitate erudit ex asperarepotius. quã corri
sionẽ &iã nolentes iotũ libidinis sustinent:

Expanded text:
mentis. Sunt nonnulli qui, despectis carnis desideriis, mentis. Sunt nonnulli qui, despectis carnis desideriis, cuncta relinquere pertractant; sed cum cecidisse et alios post boni operis initia conspiciunt, hoc ipsum facere quod deliberaverunt pertimescunt. BASILIUS. Nulli studeas placere in vita tua, nisi soli Deo. Sicut enim qui militant regi terreno, omnibus jussis ejus obediunt, sic et qui militant regi coelesti, debent custodire praecepta coelestia. Miles terrenus contra hostem visibilem pergit ad bellum. Tecum vero hostis invisibilis quotidie dimicando non desinit. ISIDORUS. Necesse est omni converso ut post timorem consurgere ad charitatem Dei debeat quasi filius, nec semper sub timore jaceat, quasi servus. Primordia conversorum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiunt, exterriti ad priores lapsus decurrant. Qui conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corrigsionem etiam nolentes motum libidinis sustinent,
Abbreviated transcription (Latin):
libent̃ cunsta derelinqu& : Quis quis igitur
ic̃ a&nã uitã cognouit. apud ẽuis animũ tẽpo¬
rtilis frustus uilescit: Tergat ergo sordes
praui operis: quidõ p̃parat domum mentis:
Elesti cnĩ sic adbona tendunt: ut ad malaꝑ
p&randa ñ redeant᷑ : qulautẽ quic quad ple¬
ne potest cgere agadplene qđ ds ꝓmistt
accipiat: Multe relinquitis sidesideridre¬
nunciatis. Exteriora & enĩ nrãe dño quã lib&
parua sufficiuas : Cornãq & ñ substantiu pen¬
scit: nec ꝓpendit quantũ meius scccrifiouised
ex quanto ꝓferatur: Regnũ di quantũ habes
ttentũ ual&: quos ds diuut conuertaentur tor¬
lerct non conuersos durius damiꝰnat : Pego¬
ciaqͣ apec catũ implicaet ad hȩc necesiet artpos
conuersionẽ animus ñ recurrat : laberio¬
sum ñe homini relirquere su seduclde
laboriosũ ẽ relinquere sem& ipsũ: Minus
quippeẽ aib negare qđ hab& ualde enĩmu¬
nunciatio corporis sine abrenunciatione

Expanded text:
relinquit. Quisquis igitur jam aeternam vitam cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescunt. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Electi enim sic ad bona tendunt, ut ad mala perpetranda non recidant. Qui autem quod plene potest agere, agit plene, quod Deus promisit, accipiet. Multa relinquitis, si desideriis renuntiatis. Exteriora etenim nostra Domino, quamlibet parva, sufficiunt. Cor namque, et non substantiam, pensat: nec perpendituando offeratur. Regnum Dei tantum valet, quantum habes. Quos Deus diu ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Negotia, quae ad peccatum implicant, ad hoc necesse est, ut per conversionem animus recurrat. Laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe nuntiatio corporis sine abrenuntiatione
Abbreviated transcription (Latin):
sericordiã eĩ & ñ deflectactis ab illo neca¬
& ñ euacuabitur merces ur̃a: Quitim&is dm̃
sperate in illũ & in oblestatione ueni& uob
misericordia : Quitim& is dm̃ dilegite illũ
÷ & in luminabuntur corda erã : alibi didit

Expanded text:
cat non evacuabitur merces vestra qui timetis Deum sperate in illum et in oblectatione veniet vobis misericordia qui timetis Deum diligite illum et inluminabuntur corda vestra respicite filii
Abbreviated transcription (Latin):
homines utael sero conuestantur atq: indema¬
gis erubescant qđ tã diu expecta tispnt ut redi¬
rebit : Nã nunc minis nunc platis munc reuelati¬
onib quos dc̃ concutit: utquiuo luntate conuesti
dispiciunt cõmoti t̃rorib corrigantꝰ. Tunc
enĩ amorẽ nr̃ȩ conuersionis ostendimꝰ sidñ
ut patre diligimꝰ que prius seruil ꝑmente
ut chm̃ formidabamus Cesa pius dix Qihil
ꝓdest qđ istũ locũ expetimus sitales hi sumus
quales in scło es sepotercmus: Ipuitas patru¬
dix̃. Quidiligit scłm : tristabitur plurimũ : Con¬
tẽnens autẽ que in eo sunt. la&abitur semꝑ
Ifltgno demerrtis dix̃. difficilis e subita
ꝑmutatio longo enĩ tẽpore sipaulatim ad su¬
efict labori nerit : exusu uenit : Non quȩrit
& te ds̃ pecuniã : sed animã misericordem&

Expanded text:
homines, ut vel sero convertantur, atque inde mahomines, ut vel sero convertantur, atque inde magis erubescant quod tandiu exspectati sint ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt, commoti terroribus corrigantur. Tunc enim amorem nostrae conversionis ostendimus, si Dominum ut patrem diligimus, quem prius servili mente vere ut Deum formidabamus. CAESARIUS. Nihil prodest quod justum locum exspectamus, si tales hic sumus quales in saeculo esse poteramus. EX VITIS PATRUM. Qui diligit saeculum, tristabitur plurimum: contemnens autem quae in eo sunt, laetabitur semper. EX LIBRO CLEMENTIS. Difficilis est subita permutatio: longo autem tempore si paulatim assuefiant, laboris non erit quod ex usu venit. Non quaerit a te Deus pecuniam, sed animam misericorde
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ cunsta huiꝰ mundo contraria suã ut dũ ista aduer¬
sasenciun : ad celeste desideriũ ardencius exciton¬
tur : Mecgna apuddm̃ refulget grati& quihuac
mundo contẽptibilis fuerit : Nã reuera neces seẽ :
ut̃ quẽ mundus odit diligatur adõ Sc̃is uiris in
hoc mundo taber naculũ nẽ quib pcc̃triac & domͦ
Incaelo ẽ: Quienĩ hunc mundũ diligunt : turbolentꝰ
eiꝰ curis i & sollicitudinib: conturbantur: Sc̃iuiri
sȩculo renunciantes. Ita huic mundo moriuntur
ut solidõ uiuere delestentur Quantũ enĩ scĩ ab
huius scłi conuersatione se sub trahunt : tantum
int̾ne mentis aciȩ p̃sentiã di&angelorũ soci&a¬
sua ab negat: qui uero renunciat morib: prauis:
sem& ipsũ ab negat. longe quippe a dõ ẽ animus:
cuius calhuc hec uita dulcis ẽ: Multicupiun conuola¬
re ad gratiãdĩ sed timent carere oblestamen¬
tis mundi : Prouocat quidemeos amorxp̃i sed
reuocat cupidittis scb : Trib modis terr& dr̃

Expanded text:
a sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius erigantur Magna apud Deum fulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est ut quem mundus odit, diligatur a Deo. Sanctis viris in hoc mundo tabernaculum non est, quibus patria et domus in coelo est. Qui enim hunc mundum diligunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Sancti viri saeculo renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur. Quantum enim sancti ab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tantum internae mentis facie praesentiam Dei et angelorum societasua abnegat. Et qui renuntiat moribus pravis, seipsum abnegat. Longe quippe a Deo est animus, cui adhuc haec vita dulcis est. Multi cupiunt convolare ad gratiam Dei, sed timent carere oblectamentis mundi. Provocat quidem eos amor Christi, sed revocat cupiditas saeculi. Multis modis terret Deus
Abbreviated transcription (Latin):
cus todit ab angustus animã suã HUESuS¬
Filius sipcic dix̃. Nolicititus ẽe inlinguam
tuc̃ & inutilis & remissus in operib tuis prius¬
quã cudias neres pondeas uerbũ & in medio
seniorũ neadicias loqui. Bectus uir qui ñ ẽ lap¬
sus uerbo exoresuo & nonẽ stimulatus intris

Expanded text:
it ab angustiis animam suam . JESUS SIRACH. Noli citatus esse in lingua tua, et mutilis et remissus in operibus tuis . Priusquam audias ne respondeas verbum, et in medio seniorum ne adjicias loqui . Beatus vir qui non est lapsus verbo ex ore suo, et non est stimulatus in tris
Abbreviated transcription (Latin):
q nãq dabitur & abundabit: quia quis ecuis
carratta bal x: &iam dona alic ꝑei pit iuis quis
carita tẽ nihaba: etiãdona qũꝑcepis se uideba¬
antuncimq amplius pec catirubigo consu¬
nat : Et quobenigne dis cencht ad infinioi dic¬
Virtus uere orationis ẽ turotudo cari¬

Expanded text:
ti namque dabitur, et abundabit, quia quisquis charitatem habet etiam dona alia percipit. Quisquis charitatem non habet etiam dona quae percepisse videbaanto namque amplius peccati rubigo confunat: et cum benigne descendit ad infima, Virtus
Abbreviated transcription (Latin):
Vires impericiade negat : caritas sub¬
minis trac: Perũq caritas quibus dã
oc cu pationib predita & in tegra
flagrat incorde & non monstratur in
opere

Expanded text:
s imperitia denegat, charitas subministrat. Plerumque charitas quibusdam occupationibus praepedita, et integra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere.
Abbreviated transcription (Latin):
pñ in unũ sunt odiosi sunt molesti sunt : tire¬
ntisunt annietrassunturbant cẽceros
Aenbrisius dox. Sicir sino uia nul lus ꝑuenit
quotendit. Itxsi ne caritate qrelieta ẽ uia non
am bula repofsunt homines c̃sederrare
Cos aute quos ad toleranciã pas sionũ for¬
tes di caritas red de nulla dilectio carnis
nulla uoluntas mala bla decor rũpit:
Cregorius. dix Ua quip pe a sumiciẽ
ꝓbatio caritatis si& ipse diligitur qui
aduersatur &illibo nũ inpenditur

Expanded text:
um in unum sunt, odiosi sunt, molesti sunt, turbulenti sunt, anxietate sua turbant caeteros. AMBROSIUS. Sicut sine via nullus venit quo tendit, ita sine charitate, quae dicta est via, non ambulare possunt homines, sed errare. Eos autem quos ad tolerantiam peccatorum fortes Dei charitas reddit, nulla delectatio carnis, nulla voluptas mala blande corrumpit. GREGORIUS. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipsi diligitur qui advers
Abbreviated transcription (Latin):
ure sine carita  omnia q̃ cũq̃ facimus
cupidas ubinon ẽ dĩ caritas : Tunc enim
homo ꝑfestus est quando caritate plenus
est. Sine aritatis qua ius quisq recte
eredat. adbe atitudine puenire nequa quã
potest: Tanta ẽ caritatis uirtus. ut eiam
ꝓphetia amartiriũ sineilla nihles secre
habentur ceteroi Siad sit r̃ ecte habentur om¬
sine qua diues paurdiue at
sine saui bec ẽ sine anima si fuerit mortuũ ẽ

Expanded text:
re. Sine charitate enim omnia quaecunque facimus,cupiditas, ubi non est Dei charitas. Tunc enim homo perfectus est, quando charitate plenus est. Sine amore charitatis, quamvis quisque recte credat, ad beatitudinem pervenire nequaquam potest. Tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium sine illa nihil esse crehabentur caetera; si adsit, recte habentur omsine qua dives pauper est, sine spiritu, hoc est sine anima, si fuerit, mortuum:
Abbreviated transcription (Latin):
nus qle Adis ensionis mado continere lin¬
gue suẽ deb& quin ouit &diligit uinculũ carita¬
tis
asilius dix̃quic a rutite plenus est : tranquil¬
Io animo & serenissimo uultu ꝓcedit: uir
autẽ odioplenus embulat iricundus : Cesta¬
eius dix̃: Verã ergo caritatẽ & uert obedien¬
tit̃ r& nentes nihil denr̃is meritis p̃suma¬
lia enĩ sunł sine caritate ieiunia : quadis sine
oleo lucerna: Nihil nobis prodest qđ noso
ciosis uigiliis laboriq conficimus si intra
os carita tẽ non habecimus : Quia nihil ꝓd¬
dlum ed confidere ondebemus: ffremdirx̃¬

Expanded text:
 dissensionis malo continere linguam suam debet qui nouit et diligit uinculum caritatisBASILIUS. Qui charitate plenus est, tranquillo animo et serenissimo vultu procedit. Vir autem odio plenus ambulat iracundus. CAESARIUS. Veram autem charitatem et veram obedientiam retinentes, nihil de nostris meritis praesumalia enim sunt sine charitate jejunia, qualis sine oleo lucerna. Nihil nobis prodest quod nos continuis vigiliis laboribusque conficimus, si intra nos charitatem non habemus. Quia nihil prodesumere et confidere non debemus. EPHR
Abbreviated transcription (Latin):
omnib: & ꝓpinquis & extraneis nestamen
peade caritate a di amore flestendũ.
Sicut enimulti ramiarboris ex unara dice
n& in radice caritatis : Ille uerã carita¬
te hab&qui & amicũ diligit indm̃ &
inimi cũ ꝓpt dm̃: Pro inimi conihil pos¬

Expanded text:
omnibus, et propinquis et extraneis. Nec tamen pro eadem charitate a Dei amore flectendum. Sicut enim multi rami arboris ex una radice et in radice charitatis. Ille vero charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum
Abbreviated transcription (Latin):
lateat. dolatere ñ potest qui conscientiȩ p̃sens est
Puratẽ oratio quã in suo tẽpore scłiñ it̃ ueniuNT cure
longe quippe adõ animus : quilnoratione cogiat¬
tionib scłi fuerit occupatus Tunc ergo ueracit
oramus : quando aliunde ñ cogitamus: sed ual¬
de paucisunt: quita les oractiones habeaNT: & lic&
inquibdã sint : difficile  tam̃ ut sẽꝑsint: sicut ora¬
tionib: regimur it apsalmorũstudiis delestemur:
psallendi enĩ utilitas tristitiã cordis consolatur.
duciã ñ habemus: qui a p̃ceptis dĩ auestitur: qđ in
oratione postolat ñ merebit᷑: si autẽ id qđ ds̃ p̃ci

Expanded text:
lateat, Deum latere non potest, qui conscientiae praesens est. lateat, Deum latere non potest, qui conscientiae praesens est. Pura est oratio, quam in suo tempore saeculi non interveniunt curae. Longe quippe a Deo est animus, qui in oratione cogitationibus saeculi fuerit occupatus. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Sed valde pauci sunt qui tales orationes habeant; et licet in quibusdam sint, difficile est tamen ut semper sint. Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delectemur: psallendi enim utduciam non habemus. Qui a praeceptis Dei avertitur, quod in oratione postulat non merebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tumultu cogitationũ carnaliũ p̃mi : taentũ
orctioni ardencius insistere debemus: Addm̃
quippe corda cũmanib: leuare ẽ orationis nr̃ȩ
studiũ cũ merito bonioperis inponere: Cicius
cdp̃eẽ iudex flestitur sia prauitate succ p&itor
corrigactur: Ille ergo in nomine saluatoris p&ue
qui llud petit qđ aduerã salutẽ ꝑtin& : Nã si id qđ ñ
expedit p&it᷑ ñ in nomine ihu p&itur : Cũ uero ora¬
tioni uehement̃ insistimus statihs utiucẽ resti¬
tuat quiads̃ in corde figitur & lux cimissa repa¬
ratur: Quix terrenis astib: liber solidõ uacare
meruit : Prodelinquentib: ꝓximis ex or&: etque
rius orando quã  uestigando pen&ramus :
HYSidopus dix̃: Oratio cordis est ñ labi¬
orũnieq: enĩ uerba dep̃cantes ds̃ intendit sed
orantas coraspicit. Melius ẽ cuitẽ cũsilentio
orare cordis quã solis uerbis sine in tuitu men¬
tis: Qd sitacite quis orat & uoxsilect qũaus homines

Expanded text:
tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi ardentius insistere debemus. Ad Deum quippe corda cum manibus levare, est orationi nostrae studium cum merito boni operis imponere. Citius ad precem judex flectitur, si a pravitate sua petitor corrigatur. Ille ergo in nomine Salvatoris petit, qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur. Cum vero orationi vehementer institerimus, stat Jesus ut lucem restituat. Quia Deus in corde figitur, lux amissa reparetur. Qui autem terrenis actibus liber soli Deo vacare meruit, pro delinquentibus proximis exoret. Ea quarius orando quam investigando penetramus. ISIDORUS. Oratio cordis est, non labiorum: neque enim verba deprecantis Deus intendit, sed orantis cor aspicit. Melius est autem cum silentio orare cordis, quam solis verbis sine intuitu mentis. Quod si tacite cor oret, et vox sileat, quamvis homines
Abbreviated transcription (Latin):
finis ẽ orationis: quã principiũ : Ante orectionẽ p̃¬
para animãc tuã & noliẽẽ quasi homo qͥ temptat
dm̃: Qui conseruat legẽ multiplicat orationẽ :
pcationẽ lesi excudi& ds̃ : oratio humilitate suꝑnu¬
bes pen&rcbit : Fliintucc iniquitate non desꝑici¬
onib: mundamur : lectionib: instruimur : utrũq
bonũ ẽ silicetit : si nonlicettꝰ melius ẽ orcere quẽ
legore quia inlestione cognoscimus qđ facere
debemus : In oratioe eadẽ accepimus qͣ posdlco¬
mus: Neq die uacas neꝗ noste sed cũsomnus deocu¬
listuis ceciderit : tunc sensustuus in orcetione euigi¬
.l& Oratio munde topeccatis hab& salutemꝰ:
Inoratione paratus esto: ostende continentiã cor¬
distui ut ampliorẽ gratiã consequaris MΥERΟ¬
exireñ conuenit. Ita homint xp̃i ano ꝓcedere: quo¬
lib& sineoratione ñ expedit: Egrȩdientes deos¬
picio arm& oractio : regredientes deplateaora¬
tio occurrat Erecofeius dix̃: Quã grauiꝰ

Expanded text:
orationis quam principium . Ante orationem praepara animam tuam, et noli esse quasi homo qui tentat Deum . Qui conservat verbum, multiplicat orationem . Deprecationem laesi exaudiet Deus . Oratio humiliantis se nubes penetrabit . Fili, in tua infirmitate ne despicionibus mundamur, lectionibus instruimur: utrumque bonum est si liceat: si non liceat, melius est orare quam legere, quia in lectione cognoscimus quid facere debemus, in oratione eadem accipimus quae postulamus. Neque die vaces, neque nocte: sed cum somnus de oculis tuis ceciderit, tunc sensus tuus in oratione vigilet. Oratio munda a peccatis habet salutem. In oratione paratus esto: ostende conscientiam cordis tui, ut ampliorem gratiam consequaris. HIEROexire non convenit, ita homini christiano procedere quolibet sine orationibus non expedit. Egredientes de hospitio armet oratio. Regredientibus de platea oratio occurrat. GREGORIUS. Quanto graviori
Abbreviated transcription (Latin):
inpedicentur orationis urãe PAULus Xpłsdix
Orcctions instantes. orantes omni tẽpore inspũ:
uigilantes in omniins tantia : Iacõb: ApłsdIx̃
Orate inuicẽ ut saluemini: Multũ enĩ ual& dep̃ca

Expanded text:
impediantur orationes vestrae . PAULUS. impediantur orationes vestrae . PAULUS. Orationi instantes, orantes omni tempore in spiritu, vigilantes in omni justitia . JACOBUS. Orate pro invicem, ut salvemini Mu
Abbreviated transcription (Latin):
ideũ ualeat ꝓuenire : Sunt qui ñ ex uera cordis
conpunstione sui accusatoris fiunt sed tamen
cad huc eẽ sepec catores adsignaent: ut exfistc
humilita te confessionis locũ inueniant sc̃itatis :
Lacrimȩ enĩ penitentiũ a puddm̃ ꝓbaptis mate
reputantur: Diligelacrimas suauestibi s int
tantu pronus adlamenta : quantũ fuisti ꝓnus
ad culpam : Qualis fit tibi ad peccandum inten¬
tio : talis sit aadpenitendo deuotio: Grudia pec¬
catã grandia lamenta desiderant: Effrem¬
dix̃. Beatus nẽq ẽ & tbeatus quis quis heb&
conpunstionẽ secundum dm̃ : Conpunctio sanitas
ficc̃ habitare in se: lacrimȩ apud dm̃ fiduciã
dant semꝑ: Vbila crime habundant ibi cogita¬
in oratione credentes accipi&is: Uigilate itaq:¬
omni tẽpore orantes ut regnodi digni habeamini:
Fugere omnia que futur a sunt : & stare ante filiũ ho¬
minis : Ora teccutẽ ut ñ ficit fuga ura hieme. uł
honorẽ tãquã & suoheredibus gratia uite : ut ñ

Expanded text:
ius valeat pervenire. Sunt qui ex vera cordis compunctione sui accusatores fiunt: sed tantum ad se esse peccatores assignant, ut ex ficta humilitate confessionis locum inveniant sanctitatis. Lacrymae enim poenitentiae apud Deum pro baptismate reputantur. Quapropter dilige lacrymas, et suaves tibi sint tantum pronus ad lamenta, quantum fuisti pronus ad culpam. Qualis tibi fuit ad peccandum intentio, talis sit ad poenitendum devotio. Gravia enim peccata grandia lamenta desiderant. EPHRAEM. Beatus namque est, et ter beatus, quisquis habet compunctionem secundum Deum. Compunctio sanitas facit habitare in se. Lacrymae apud Deum fiduciam dant semper. Ubi lacrymae abundant, ibi cogitain oratione credentes, accipietis . Vigilate omni tempore orantes, ut digni habeamini fugere omnia quae futura sunt, et stare ante Filium hominis . Orate autem, ne fiat fuga vestra in hieme vel honorem tanquam cohaeredibus gratiae vitae, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis responsione damnare: Aoobrosius¬
dix̃: Ad faciem publicã pacientiã fingunt:¬
& inanimo ira cundie uirus abscondun Ad no¬
cendũ parati cũ nocendi tẽpus inuenerint: Tri¬
b modis iistus pacienti& exercerł sol& : Miquan¬

Expanded text:
eritatis responsione damnare. AMBROSIUS. Ad faciem publicam patientiam fingunt, et in animo iracundiae virus abscondunt. Ad nocendum parati, cum nocendi tempus advenerit. Tribus modis virtus patientiae exerceri sol
Abbreviated transcription (Latin):
inpcleces currentẽ r&inere ẽ. in possibile sic&
libidinis imp&um ardentẽ uentrẽ saciatum
r& inere ẽ in possibile : Vapor timia matis re¬
Mensura conpoens replebituas Vent̃ uero dis¬
ruptus ñ dic̃ sufficit: passiones & iuitia corpo¬
ris nr̃i sifamȩ ieiuniorũ acuigiliarũ labore
domos uł fratres aut sorores. aut patrẽ auc
matrẽ aut uxorẽ. autfilios autagros ꝓpt̃ noñ

Expanded text:
currentem retinere est impossibile, sic et currentem retinere est impossibile, sic et libidinis impetum ardentem, ventre satiato, retinere est impossibile. Vapor thymiamatis reMensura competens replet vas, venter vero disruptus non dicit: Sufficit. Passiones et vitia corporis nostri, si fame jejuniorum ac vigiliarum labore domum, vel fratres, aut sorores, aut patrem, aut matr
Abbreviated transcription (Latin):
q: concedat q̃uantũ sustentatio corporis. non
quantũ desi deriũ carnis exposeꝵ : Quinimium
cybis utuntur : quanto magis uentrẽ corrũpunT:
tento amplius sensum obtundunt: Inurtas pa¬
truco dix̃. quẽ ad modũ enĩ flama conburit
sil uac̃ sic uisiones malas extinget esuries
Qui contin& uentrẽ suum : minu& uicia : Nã qui uinꝰ¬
citur abescis augmenta t̃ uicus: Incrementum
ignis silua & incrementũ uentris escamulta Mul¬
teo ligno mul tẽo magnã ex tollent flam mẽe : Abun¬
dantia autẽ esccerũ : nutri et desideria : Flãma
minuitur deficiente silua &escarũ in digentia
mar ciscere facit desideria mala: Desiderium
escȩ genuit. in obedientiã &gustus suaiuis epu¬
lit depara drso : multȩ esce delestant gulã nu¬
triunt cutẽ uermemfornicationis : Vacuus uenꝰ
tlnorationib uigilccre facit : Nã quire pl&us
ẽ somno fest grauissimo : Sic̃ enĩ flamaignis¬

Expanded text:
que comedat, quantum sustentatio corporis, non que comedat, quantum sustentatio corporis, non quantum desiderium carnis exposcit. Qui nimium cibis utuntur, quanto magis ventrem corrumpunt, tanto amplius sensum obtundunt. EX VITIS PATRUM. Quemadmodum enim flamma comburit silvam, sic visiones malas exstinguit esuries. Qui continet ventrem suum, minuet vitia. Nam qui vincitur ab escis, augmentat vitia. Incrementum ignis silva, et incrementum ventris esca multa. Ligna multa magnam extollunt flammam, abundantiae autem escarum nutriunt desideria mala. Flamma minuitur deficiente silva, et escarum indigentia mitescere facit desideria mala. Desiderium escae genuit inobedientiam, et gustus suavis expulit de paradiso. Multae escae delectant gulas, nutriunt autem vermem fornicationis. Vacuus venter in orationibus vigilare facit. Nam qui repletus est, somnum infert gravissimum. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit uent̃ onustus: uigiliis stude copulare ie¬
iuniũ ut cunctis uistutib: florere possis : Sicut
equis frena sunt inponenda : itcorde nr̃a
ieiunis sunt frenanda : Esce enĩ plurimȩ : ñ
solũ cordanrã sed&iã cõpus & animc̃lȩdunt
Nihil prodest uentrẽ ab escis resecare : & a nimã
obruere passionibꝰ: talẽ te exhibefili cũ uolue¬
ieiuniis & mentẽ purgemus auiciis: Aduigi¬
łandũ autẽ multũ ieiuniũ prodest: Sic̃ enĩmiles
plurimo onere prȩgrauatur & impeditur
adbellum Ita impeditur monachus aduigilias :
cũ escarũ largita te feruescit: sepe enĩ ꝑerborũ
auiditatẽ franguntur stomachiuires : nec nonꝑ
babundantiã sanguinis & colerũ plurimas
egritudines escarũ largi&ate patmur:
Esarius dix̃. Quid prodẽ sicarnẽ nrc̃o
ieiuniis & uigiliis affligamus & mentẽ nrãm
ñ emendamus : Aut quȩ interiora sunt ñcuramus as
ncon lationib dix̃. Tantũ sibi crbũ unusquis¬

Expanded text:
fuerit venter onustus. Vigiliis stude copulare jefuerit venter onustus. Vigiliis stude copulare jejunia, ut cunctis virtutibus florere possis. Sicut equis frena sunt imponenda, ita corda nostra jejuniis sunt frenanda. Escae enim plurimae non solum corda nostra, sed etiam corpus et animam laedunt. Nihil prodest ventrem ab escis resecare, et animam obruere passionibus. Talem te exhibe, fili, ut cum voluejejuniis, et mentem purgemus a vitiis. Ad vigilandum autem multum jejunium prodest. Sicut enim miles plurimo onere praegravatur, et impeditur ad bellum, ita et impeditur monachus ad vigilias, cum escarum largitate fervescit. Saepe enim per ciborum aviditatem franguntur stomachi vires, necnon abundantiam sanguinis, et cholerae plurimas aegritudines escarum largitate patimur. CAESARIUS. Quid prodest, si carnem nostram jejuniis et vigiliis affligamus, et mentedemus, aut quae interiora sunt, non curemus? DE COLLATIONIBUS. Tantum cibum unusquis