comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hierosolimã : Sedicio erat inte
iudȩos credentes: & gentiles. Deb
nisi circũ cidamini & legem obser¬
uetis idõ uthanc seditionẽ cõpsc
barnaba & thito barnabas eñierat
udȩus & circũ cisus: Titus gentilis:
& circũ cisus: Idõ ergo cũ istis dini
ascendit : utsi apłi aliiq iudei demꝰ
illũ non recte p̃dicare ingentib
istorũ testimonio tueretur dũ diant
accepisse: Nã inter conferre &doeit
acdicere hoc inter ÷: quia conferun
quo equales. docent & discunt su ꝑit
debantur aliquid ẽe. id ÷ petro e¬
aliis apłis locutus sum: non in con¬
uentu iudaici popli sed separad̃
Qualesa seorsum. idest quiꝰ multa
sciebat ille quȩ generalis multitus
non poterat capere: Uel seor sũ el
ꝓhiberet penitus circũ cisionep
ꝑsecutionem iudeorũ contrase de¬
citaret: Uidebantur eũ aliqindi

Expanded text:
Hierosolymam? Seditio erat inter Judaeos credentes et gentiles; dicebant nisi circumcidamini et legem observetis. Ideo ut hanc seditionem compesceret, Barnaba. Barnabas erat Judaeus et circumcisus, Titus gentilis et in circumcisus. Ideo ergo cum istis duobus ascendit, ut si apostoli aliique Judaei dicerent illum non recte praedicare in gentibus, istorum testimonio tueretur, dum diceraccepisse. Nam inter se conferre, et docere, ac discere hoc interest, quia conferunt coaequales, docent et discunt superiores videbantur aliquid esse, in Petro aliisque apostolis locutus sum, non in conventu Judaici populi, sed separatim. Quare seorsum? quia multa sciebat ille quae generalis multitudo non poterat capere: vel seorsum, ne dum prohiberet penitus circumcisionem, persecutionem Judaeorum contra se excitaret. Videbantur, inquit, aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Qui emĩ operatus ÷ petro in apostolatũ
circum cisionis. operatus : & mi¬
hi inder gentes :
Etest sensus: qui petrũ magistrũ
& principẽ fecit om̃iũ iudeorũ
credentium: me etiam p̃dica¬
tionis officio. p̃posuit om̃ibus
gentibus: Dicit beatus agustinus
Sed dicet aliquis isto in loco
Nũ quid ergo petrus magsto
Aut palus magister gentiũ als
iudaeum circũ cisũ. i utiqpes
suscipiebat gentilẽ. non coges
eũ circũ cidi ut corneliũ . ou
seruationes docebat eũ nonteo
obseruandum¬

Expanded text:
Qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est mihi inter gentes, et est sensus: Qui Petrum magistrum et principem fecit esse omnium Judaeorum credentium, me etiam in praedicationis officio praeposuit omnibus gentibus. Dicit beatus Augustinus Sed dicet aliquis in isto loco: Nunquid ergo Petrus magisteaut Paulus magister gentium sudaeorum circumcisum? Utique Petrus suscipiebat gentilem, non cogens eum circumcidi, ut Cornelium, et Paulus observationes docebat non esse observand
Abbreviated transcription (Latin):
durũ uideatur: tamen beatus
meronimus hunc uersũ in terro¬
gatiue dicit legendũ. quia hu ius¬
cemodi est sensus: Nũ quid idõ
contuli cũ illisseorsum qđ timerẽ
abillis rep̃hendi. quasi mea doc¬
trina non esset uera &illorum
roberatione indigeret. Autquasi
inanter currerẽ pͣdicando deloco
aelocũ i non: sed pgtius ut illi ame
alta & ꝓfunda misteria audirent.
quodminus capaces non poterant
capere: & possent dicere galat̾is. nolite
endere paulum qui mendacium
apud uos circum cidit citũ: Unde
apl̃s uolens eos confirmare infide.
& acircũ cisione recedere: dixit
Sititus cum eẽt. metũ non est cõpulsus
ab apłlis circũ cidi neq minis neq ter¬
rorib: hoc̃ multitudine iudaeorum :
quareuos seducinim solum modo¬
uerbis. ⁊ Libertatẽ nr̃amquã habemus
libe̾ri efficimur inbaptismate.
non solum apec catis: sed etiam
aseruitio legis. quib neq adhoram
ut nos seruituti legis subiceremus.
utfides euglii quã uobis p̃dica¬

Expanded text:
tus Hieronymus hunc versum interrogative dicit esse legendum, quia hujuscemodi sensus est: Nunquid ideo contuli cum illis seorsum quod timerem ab illis reprehendi, quasi mea doctrina non esset vera, et illorum roboratione indigeret, aut quasi inaniter currerem praedicando de loco ad locum? Non; sed potius ut illi a me alta et profunda mysteria audirent, quod minus capaces non poterant capere, et non possent dicere Galatis: Nolite credere Paulo, quia mendacium apud nos circumcidit Titum. Unde Apostolus volens eos confirmare in fide, et a circumcisione ducere, dixit: Si Titus, cum esset mecum, non est compulsus ab apostolis circumcidi, neque minis, et terroribus, ac multitudine Judaeorum, quare vos seducimini solume libertatem nostram quam habemus liberi efficimur in baptismate, non solum a peccatis, sed a servitio etiam legis. Neque ad horam , ne servituti legis subjiceremur, ut fides Evangelii, quam vobis praedica
Abbreviated transcription (Latin):
to ÷ inm̃te hon¬
nis ubi est imago dĩ. ñ p̃uidica
apud dm̃ sexus uł conditio aut
genus uł ꝓiuntia ioest nullã dista¬
tia hominu apud dm̃. quia in an¬
ma ñ est sexus nisi tantũmͦ sola boni
conuersatio. cũ fide recta requirt᷑.¬
Ueterem homine. appellat hic ue¬
teris hominis conuersationẽ & ut
Quie est conuersatio ueteris homins
infidelitas. in obedientia. concips¬
centia mala. rapina. ad ulterũ
quia originelibus & actucilibus
peccatis tenetur obnoxius Seddens
baptizari & induere nouũ homini

Expanded text:
t in mente hominis ubi est imago Dei, non praejudicatur apud Deum sexus vel conditio, aut genus, aut provincia, id est nulla distantia est hominum apud Deum, quia in anima non est sexus, nisi tantummodo sola bona conversatio cum fide recta requirm hominem appellat hic Veteris hominis conversationem et vitam. Quae est conversatio veteris hominis? infidelitas, inobedientia, concupiscentia mala, rapina, adulterium,quia originalibus peccatis et actualibus tenetur obnoxius. Sed debet baptizari et induere novum homi
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ quamiuis ego nullo indigeã¬
tam̃ benefecistis caritatis officium
inme adimplentes. cõpaciendo pis¬
sionib meis: & mittendo mihi
quȩ erant necessaria:¬

Expanded text:
 quamvis ego nullo indigeam, bene fecistis vos, charitatis officium in me adimplentes, compatiendo passionibus meis, et mittendo mihi quae erant necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
Sporta uas ẽ ex iuncco & pꝰalmarũ sport¬
folus contextum : in quo deorsum
cum funibus dimissus ẽ ꝑmurum.
afratribus fidelibus : Questio est sques¬
in hoc loco. quare apostolus da masco¬
fugerit qui dicebat Ego non solũ alli¬
gari in hierusalem : sed & mori ꝓno
mine dñi iħu paratussum: Quae
shoc modo soluenda ÷: Quia ñidõ
fugit ut martirium horrer & sus¬
cipere : sed maluit campũ certit¬
minis quȩrere. & latitudinẽ gentiũ
petere : quã intra claustra ciuitatis
teneri & occidi. ubi ꝑpauci erant
credentes qui eius martirio corrobo¬
rarentur & informarentur: ut simi¬
lia pati nondubitarent: Quod posteti
ipse impleuit: dum martirium sus¬
tinendo. plurimos adhoc infor¬
mau̾it: Impleuit ergo : p̃ceptũdñĩ
dicentis. Cum uos ꝑ secuti fuerint
inciuitate istu: fugite in aliam .i
Et reseruauit pariter exemplum
martirir. & utilitatẽ suȩ predica¬
tionis: quam postea impleuit .ꝙ Hoc exemple¬
ergo erudifusladuersariorũ pug¬

Expanded text:
Sporta vas est ex junco et palmarum foliis contextum in quo deorsum cum funibus dimissus est per murum a fratribus fidelibus. Quaestio est in hoc loco quare Apostolus de Damafugerit, qui dicebat: Ego non solum alligari in Hierusalem, sed et mori pro nomine Domini Jesu paratus sum ; quae hoc modo solvenda est: quia non fugit ut martyrium horreret accipere, sed maluit campum certaminis quaerere, et latitudinem gentium petere, quam intra claustra civitatis teneri, et occidi, ubi perpauci erant credentes, qui ejus martyrio corroborarentur et informarentur, ut similia pati non dubitarent. Quod postea implevit ipse dum martyrium sustinendo plurimos ad hoc informavit. Implevit ergo praeceptum Domini dicentis: Cum vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite in aliam . Et revera servavit pariter exemplum martyrii et utilitatem praedicationis suae quam postea implevit. Hujus ergo exemplo erudimur adversariorum pug
Abbreviated transcription (Latin):
ne. alui quamplures innouo testamen¬
to SECTI SUNT: Hic pluralis numerꝰ
ꝓsingulari positus ẽ: Neminem
enim scõrum legimus inueteri testamen¬
tosectum. nisi ẏsayam ꝓphetã. quem
fecit secari sera lignea manasses rex:
qui filiameius habebat in uxorem:
Temptati sunt ut abraham: & alii mul¬
tinon ad deceptionem sed potius ad ꝓ¬
bationem illa scilic& temptatione.

Expanded text:
ne, aliique quamplures in Novo Testamenne, aliique quamplures in Novo Testamento. Secti sunt. Hic pluralis numerus pro singulari positus est: neminem enim legimus sanctorum in Veteri Testamento sectum, nisi Isaiam prophetam, quem fecit secari serra lignea Manasses rex, qui filiam ejus habebat in uxorem. Tentati sunt. Ut Abraham et alii multi non ad deceptionem, sed potius ad probationem, illa scilicet tentatione
Abbreviated transcription (Latin):
duarum arborum colligati ac disrup¬
ti: uel &iam ad brachia equorumin¬
domitorum extenti. sicque ab eis dis¬
rupti Vel certe distenti sunt. hoc
ẽ decollati. quȩ om̃ia in scĩs mar¬
tyribus uidentur ee completa
Non susceperunt redemptionem hoc
est liberationem inp̾senti ad hoc ut
soluerentur a tormentis: ut meliorẽ
atq gloriosiorem inuenirent resur¬
rectionemin futurum: Qnicum am¬
pliora quis tormenta ꝓ dõ in p̃senti
sustin& eo gloriosior in resurrectio¬
ne apparebit: Aluuero ludibria
& uerbera exꝑti. insuꝑ & uincula
& carceres: Lu dibria dicuntur a
ludo hocẽ irrisione: Primo enim
martyres ludibriis atq irrisionibus
deludebantur. deinde ũberib affi¬
tiebantur : sicque uinculis astricti. po¬
nebantur in carcere. ad postremum
uero interfitiebantur. diũsis & ex qui¬
sitis tormentis Lapidati sunt ut
nabothieremias. in egyptoreliquis
transmigratorũ. exechiel in babilo¬

Expanded text:
duarum arborum colligati ac disrupduarum arborum colligati ac disrupti, vel etiam ad brachia equorum indomitorum extenti: sicque ab eis disrupti vel certe distenti sunt, hoc est decollati: quae omnia in sanctis martyribus videntur esse completa. Non susceperunt redemptionem, hoc est liberationem in praesenti, ad hoc ut salvarentur a tormentis, ut meliorem atque gloriosiorem invenirent resurrectionem in futurum, quoniam quo ampliora quis tormenta pro Deo in praesenti sustinet, eo gloriosior in resurrectione apparebit. Alii vero ludibria et verbera experti, insuper et vincula, et carceres. Ludibria dicuntur a ludo, hoc est irrisione: primo enim sancti martyres ludibriis atque irrisionibus ludebantur, deinde verberibus afficiebantur: sicque vinculis astricti ponebantur in carcerem; ad postremum vero interficiebantur diversis et exquisitis tormentis. Lapidati sunt. Ut Naboth, Jeremias in Aegypto, a reliquiis transmigratorum; Ezechiel in Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
interfeterunt sex milia hostium:
& tria milia missi antiochiã in au
infugam: Frequenter hoc eger̃:
Castra autẽ dicuntur a castrando
quod ibi castraretur libido.
Non ẽ enim mos militaris. ut ꝑ gentes in
p̃lium uxores ac feminas alias ducant
Duo quondam pricipes terrȩ. cũ comi¬
tatuuxorum prexerunt in bellum. da¬
ruis uidelic & atq antonius. sed uterq
inibi corruit: Darius superatus ab
alexandro. antonius uero ab octaui¬
ano augusto: Acceperunt mulie¬
RES DE: Eurectione mortuossuos:
Eas mulieres dicit. quarum filii ab
helia & heliseo suscitati sunt: quos
illȩ̃ acceperunt post resurrectionẽ.
uel resuscitationem: nonut eos ha¬
berentͥ maritos. sed quos amiserant
inmorte : reciperent uiuos Alii
autem distenti sunt non suscipien¬
tes redemptionem. ut meliorem
inuenirent resurrectionẽ Plurimi
scõrum distenti sunt. hoc est in cruce
extensis funibusq colligati sicut beatꝰ
andreas. seu distenti hoc est ad capita

Expanded text:
interfecerunt centum millia hostium; interfecerunt centum millia hostium; et tria millia missi Antiochiam in auxin fugam frequenter coegerunt. Castra dicuntur a castrando, eo quod ibi castretur libido: non est enim mos militaris ut pergentes in praelium uxores aut feminas alias secum ducant. Duo quondam principes terrae cum comitatu uxorum perrexerunt in bellum: Darius videlicet, atque Antonius; sed uterque inibi corruit. Darius quidem superatus est ab Alexandro, Antonius vero ab Octaviano Augusto. Acceperunt mulieres de resurrectione mortuos suos. Eas muliElia et Eliseo suscitati sunt, quos illae acceperunt post resurrectionem, vel resuscitationem, non ut eos haberent in maritos, sed quos amiserant in morte, receperunt vivos. Alii autem distenti sunt, non suscipientes redemptionem, ut meliorem invenirent resurrectionem. Plurimi sanctorum distenti sunt, hoc est in cruce extensi funibus colligati, sicut beatus Andraeas. Seu distenti, hoc est ad capita
Abbreviated transcription (Latin):
defructu lũbi tui: ponã sũꝑ sedẽ tuam
& cũ uire iurando. semel inquit uiraui
in sco meo sidauid mentiar. semen
eius inaet̾nũ manebit Obturauer̃
id ÷ clauserunt ora leoNumn.¬
samson: dauid. & daniel. bismissus
in lacum Extinxerunt impetũ ignis:
sicut trespueri danidis socuiussũ
nabuco donosor caldaica urgente
uesama. missi sunt infornace ignuis
ardentis: quib molestiȩ nihil intulit:
Effugauer̃ aciem glcdii. ide
reppulerunt fortitudinẽ hostium
ase. ualide pugnando. sicut iosuȩ
Gedeon. dauid. aliiq reges & principes
iudeorũ: conuciluer̃ deinfirmitate.
nomine. malũ captiuitatis intelligi:
dequa liberati sunt dño uolente:
Crro iubente: es dra & ue ẽmidpro.¬
curante . Fortes facti sunt inbello:
ut iħs naue successor moysi. sanson.¬
quimandibula asini multos philsti¬
norum interfecit dauid quoq rex
uidas machabeus & fr̃seius. quorum
temporib & iã sex milia iudeorum.

Expanded text:
De fructu lumbi tui ponam super sedem tuam . De fructu lumbi tui ponam super sedem tuam . Et cum jurejurando semel, inquit, juravi in sancto meo, si David mentiar, semen ejus in aeternum manebit . Obturaverunt, id est, clauserunt ora leonum,Samson, David, et Daniel missus in lacum. Exstinxerunt impetum ignis, sicut tres pueri Danielis socii jussu Nabuchodonosor Chaldaica urgente vesania, missi sunt in fornacem ignis ardentis, quibus nihil molestiae intulit Effugerunt faciem gladii, id est repulerunt fortitudinem hostium a se, valide pugnando, sicut Josue, Gedeon, David, aliique reges et principes Judaeorum. Convaluerunt de infirmitate, tatis nomine malum captivitatis intelligere, de qua liberati sunt, Domino volente, Cyro jubente, Esdra et Nehemia procurante. Fortes facti sunt in bello, ut Jesus Nave successor Moysi, Samsonqui mandibula asini multos Philistinorum inJudas Machabaeus et fratres ejus, quorum temporibus etiam sex millia Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ occidit. Sed potestquęri quã
de causamos inoleuerit. ut om̃i
anno uirgines hebreorũ plorent.
filiã gepte: quȩ ista cognoscitur esse
ratio : utdũ cernunt deplorari illã
afidicib sius. nemo ad tantã stulti¬
tiã tantũq piaculũ audeat ꝓsilire:
Dauid. fide plenus ꝓcessit contra
philesteũ & interfecit eũ. & qm̃ dõ
credidit. multtis ꝓmissiones dexp̃o
ꝓnneruit. Samuel ꝓpheta & sacer¬
dos fidẽ habuit ꝑfectũ: quici uncxit
dauid in regẽ aduerbũ dñi. & oc¬
cidendo agãg regẽ dmalech.
Operatisunt iustitiam. quia qđ
credidrunt oꝑe cõpleuerunt. exor¬
nantes eandẽ fidẽ. Adepti sunt
rȩꝓinissioNes dexp̃o uelde patria
cȩlesti. Abraham enĩ dexp̃opro¬
missiones accepit. dicente sibi dño:
In seminẽ tuo id ÷ in xp̃o. benedicentur
om̃s gentes: dauud quoq plurimas.
cui dr̃is dixit: cũ dormieris cũpatrib
tus. suscitabo sementuũ qđ egredietur

Expanded text:
nitatem occidit . Sed potest quaeri qua nitatem occidit . Sed potest quaeri qua de causa mos inoleverit, ut omni anno virgines Hebraeorum plorent filiam Jephte. Quae ista cognoscitur esse ratio, ut dum cernunt deplorari illam a filiabus suis, nemo ad tantam stultitiam tantumque piaculum audeat prosilire, David fide plenus processit contra Philisthaeum, et interfecit eum; et quoniam Deo credidit, multas promissiones de Christo promeruit. Samuel propheta et sacerdos fidem habuit perfectam, quia unxit David in regem ad verbum Domini, et occidendo regem Amalech. Operati sunt justitiam. Quia quod crediderunt opere compleverunt, exornantes eamdem fidem. Adepti sunt repromissiones. De Christo, vel de patria coelesti. Abraham enim de Christo promissionem accepit, dicente sibi Domino: In semine tuo, id est in Christo, benedicentur omnes gentes. David quoque plurimas, cui Dominus dixit: Cum dormieris cum patribus tuis suscitabo semen tuum, quod egredietur
Abbreviated transcription (Latin):
ante dñi aduentũ. om̃s gentes siccitate
fidĩ & sapientiȩ excecati erant: Iterũ
cũ post dñi aduentũ om̃s gentesrore
sapientiae fuerunt madidȩ effectȩ.
iudeti ariditate periit. Barac. Ipse :
laidot maritus debore: quifide qua
credidit ꝓphetasse suꝑ auit sisarã
om̃sq currus eius. Samson. fide
quacredidit impetrare adõ quod
orabat: plures interfecit moriens
quã uiuens: dixiteñi: oñe ds̃mem̃¬
to mei. & redde nunc mihi pristinã
fortitudinẽ ds̃ m̃s. ut uleiscarme
deimiicis meis. & ꝓ amissione
duorũ luminũ unã ultionẽ recipiã.
lepte. fidẽ habuit pugnando contra
filios amon. & infiliã suã offerendo.
lic& in hoc stultȩ ȩgiss&. qđ om̃i potenti
dõ sanguinẽ humanũ fudensputauit
placere: Uouit siquidẽ. utsi ei dñs
uictoriã dar& defiliis amon. imo¬
lar& ei quicũq primus occurrer&
dedomo sua. qđ itt & fecit. Nã occurrit
ei filiasua quã post deploratã uirgi¬

Expanded text:
ante Domini adventum, omnes gante Domini adventum, omnes gfidei et sapientiae exsiccatae erant. Iterum cum post Domini adventum omnes gentes rore sapientiae fuerunt madidae effectae, Judaea ariditate periit. Barac ipse est Lapidoch maritus Debborae, qui fide, qua credidit prophetissae superavit Sisaram omnesque currus ejus, Samson fide qua credidit impetravit a Deo quod orabat, plures interfecit moriens quam vivens. Dixit enim: Domine Deus, memento mei et redde nunc mihi pristinam fortitudinem, Deus meus, ut ulciscar me de inimicis meis, et pro amissione duorum luminum unam ultionem accipiam . Jephte fidem habuit pugnando contra filios Amon, et filiam suam offerendo, licet in hoc stulte egisset, quod omnipotenti Deo sanguinem humanum fundens putavit placere. Vovit siquidem ut si ei Dominus victoriam daret de filiis Amon, immolaret ei quicunque primus occurreret de domo sua. Quod et ita fecit. Nam occurrit ei filia sua, quam post deploratam virgi
Abbreviated transcription (Latin):
suo numero trecentos exprimit:
& quȩ apud ueteres iudeos simili¬
tudinẽ crucis habebat: Lago ene
significant corpora eorũdẽ p̃dica¬
torũ infirma dequib idem eoregiuꝰ
p̃dicator dixit: habemus tͥesaurũ
istũ inuasis fictilib sonus cubarũ.
uocẽp̃dicaitorũ exprimit. Practis
ergolagoenis resplenduit ignis.
hostes infugã uersi sunt madia¬
nitȩ quitrpũ tenentprincipei¬
ares abhoc scło deficiunt. crescunt
miraculo. sicq uirtute miraculorũ
concussi infugã uertuntur. scilic&
autfidĩ sesubdendo. aut etiã ator¬
mentis cessando intimore signorũ.
Illud quoq nonuacat amisterio:
quod gedeone orante uellus primo
madidũ fuit & tota terra sicca. scđo
uero uellus siccũ. & tota terra madida:
uellus enĩ figurã ten& popłi iudcici:
terra aut om̃iũ gentiũ. lure ergo
uellus primũ madidũ fuit t̾ramanente
ficca. quia quando iudaicus popłs
rorȩ suꝑnȩ sapientiȩ fuit humectatꝰ

Expanded text:
suo numero trecentos exprimit, suo numero trecentos exprimit, et quae apud veteres Judaeos similitudinem crucis habebat. Lagenae asignificant corpora eorumdem praedicatorum infirma, de quibus idem egregius praedicator dicit: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus. Sonus tubarum vocem praedicatorum exprimit. Fractis ergo lagenis resplenduit ignis, hostesque in fugam versi sunt Madianitae, qui typum tenent principtyres ab hoc saeculo deficiunt, crescunt miracula: sicque virtute miraculorum concussi in fugam vertuntur, scilicet aut fidei se subdendo, aut etiam a tormentis cessando, victi timore signorum. Illud quoque non vacat a mysterio quod Gedeone orante vellus primo madidum fuit et terra sicca; secundo vero vellus siccum, et tota terra madida. Vellus enim figuram tenet populi Judaici, terra autem omnium gentium. Jure ergo vellus primum madidum fuit, terra mansit sicca: quia quando Judaicus populus rore supernae sapientiae fuit humectatus
Abbreviated transcription (Latin):
Sãson. Gepte. dauid. Samuel. et
prophetis quiper fidem uicerunt
oꝑa ecidẽ actisunt: quia om̃s illi
simul ꝑfidẽ uicerunt regna. Gedeon
siquidẽ accipiens signũ adño intre¬
centis uiris quimanib aquã hau¬
serunt. acdequib dñs dixit ei. in
his suꝑabis madian: Inuellere
quoq humido sicco. fiderepletus
prostrauit rebetie &psalmana. acce¬
pitq uictoriã exhostib. allegoricȩ
aut̃ gedeon qui incerp̃tatur inutero
uirginis collocatus. plenitudine diui¬
nittitis qua om̃ia replet totũ mundũ
circũibat. quia implendo omia cir¬
cũdat om̃ia. Trecenti aut̃ uiri qui
manib aquã hauserunt. & accepto
igne in lagoenis contra madian ꝓ¬
fecti sunt. confractisq lagoenis ignis
resplenduit. tubisq increpuerunt.
simulq hostes infugã uersi sunt:
trpũ tenent sc̃orũ p̃dicatorũ quifidẽ
scãe trinitatis habentes signo
dominicȩ passionis insignitisunt.
Quod designatur ꝑ itulitterã. quae

Expanded text:
Samson, Jephte, David, Samuel, et Samson, Jephte, David, Samuel, et prophetis qui per fidem vicerunt opera eadem fide acta sunt: quia omnes illi per fidem simul vicerunt regna. Gedeon siquidem accipiens signum a Domino in trecentis viris, qui manibus aquam hauserunt de quibus Dominus dixit ei: In his superabis Madian, in vellere quoque humido et sicco, fide repletus prostravit Zebee et Salmana, accepitque victoriam ex hostibus. Allegorice autem Gedeon, qui interpretatur in utero ium in utero virginis collocatus, plenitudine divinitatis quae omnia replet totum mundum circuibat, quia implendo omnia, circumdat omnia. Trecenti autem viri, qui manibus aquam hauserunt, et accepto igne in lagenis contra Madian profecti sunt, confractisque lagenis ignis resplenduit, tubisque increpuerunt: simulque hostes in fugam conversi sunt, typum tenet sanctorum praedicatorum, qui fidem sanctae Trinitatis habentes, signo Dominicae passionis insigniti sunt, quod designatur per thau T litteram, quae
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis hab& intantũ ut etiã ꝓ ipsis
deextraneis atq alienis gentib erat.
tioni deseruiens: quia ęccłia aliena¬
erat ante dñi aduentũ cidõ. scđm de¬
sideria carnis uiuens. fornicationiq
iħ cuerus misit adetim duos explorato
res. hoc ÷ petrũ & paulũ: siue duo testu¬
menta. fidelis effecta reliquit forni¬
cationẽ idolatriae. sicq saluataest
& saluatur cocidie nepdereat cũ infide¬
lib. Hucusq nurrauit delegis latorẽ.¬
& depatrib antiquis Nunc dicturus
est deiudicib. quifuerunt post iosue:
Nomina eorũ cantũ modo cõmemorans
ꝓpterbreuitatẽ sermonis. quiꝑfidẽ
pugnauerunt: & gentes plurimas
uicerunt. Et quid ad huc dicam:
deficiet enimme tempus
arranitẽ. hoc ÷ deficia me
tẽpus destin atũ adscribendã ȩpistolã
sicuncta illorũ facta ꝓsequi uoluero
quos actenus cõmemoraui. siue quȩ
narrare possũ dehis qui successores
illorũ fuerunt Degedeon. barac

Expanded text:
charitatis habet, intantum ut etiam pro ipsis charitatis habet, intantum ut etiam pro ipsis de extraneis atque alienis gentibus erat tionibus deserviens: quia Eccerat ante Domini adventum a Deo, secundum desideria vivens carnis fornicationiqueam autem Jesus verus misit ad eam duos explores, hoc est, Petrum et Paulum, sive duo Testamenta, fidelis effecta, reliquit fornicationem idololatriae, sicque salvata est, et salvatur quotidie, ne pereat cum infidelibus. Hucusque narravit de legislatore et de patribus antiquis; nunc dicturus est de judicibus, qui fuerunt post Josue, nomina eorum tantummodo commemorans, propter brevitatem sermonis: qui per fidem pugnaverunt et gentes plurimas vicerunt. Et quid adhuc dicam? deficiet enim me tempus enarrantem. Hoc est, deficiet me tempus destinatum ad scribendam epistolam, si cuncta illorum facta prosequi voluero, quos hactenus commemoravi: sive quae narrare possum de his qui succesillorum fuerunt, de Gedeon, Barac,
Abbreviated transcription (Latin):
cula corruunt. donec infine tẽ¬
porũ mors nouissima inmica
destrucetur łide ra ab meretrix
non perut cũ incredulis excipiens
explorcitores cum pace.
magnã consolationẽ & exortationẽ
beatus apłs isto in loco om̃ib p̃b&.¬
utsi meretrix & idolatra sola fide
saluata ÷. multo magis illꝗ salua¬
buntur. quiad grauiora crimina
non sunt ꝓlapsi. Acsi patenter di¬
cer&. in honestũ ÷ simeretrice
in fideliores estis. illa tantum
homines nuntiantes audiuit con¬
festimq credidit: uos aũt non solũ
homines non auditis. uerũ etiã uoces
ꝓphetarũ quiꝑ om̃esabbatũ leguntur non adtenditis.¬
& insuꝑ ipsũ filiũ dĩ aduos missum non
agnoscitis. Nam & in raab effectus fidĩ
consecutus ÷ om̃ib quippe pereruntib :
sola saluata est. Racb aũt quȩ inter¬
p̃tatur dilatata: figurã ten& eccłiȩ
quȩdilatatti ÷ ab oriente in occidentẽ:
abaquilone inmeridiem: & latitudinẽ

Expanded text:
cula corruunt, donec in fine temcula corruunt, donec in fine temporum mors novissima inimica destruatur. Fide Raab meretrix non periit cum incredulis, excipiens exploratores cum pace. Magnam consolationem et exhortationem beatus Apostolus isto in loco omnibus psi meretrix infidelis et idololatra, sola fide salvata est, multo magis illi salvabuntur, qui ad graviora crimina non sunt prolapsi, ac si patenter diceret: Inhonestum est, si meretrice infideliores estis. Illa tantum homines nuntiantes audivit, confestimque credidit: vos autem non solum homines auditis, verum etiam voces prophetarum quae per omne sabbatum leguntur; et insuper ipsum Filium Dei ad vos missum non agnoscitis: nam et in Raab effectus fidei consecutus est: omnibus quippe pereuntibus, sola salvata est. Raab autem, quae interpretatur dilatata, figuram tenet Ecclesiae, quae dilatata est ab Oriente in Occidentem, ab aquilone in meridiem; et latitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
circuitu dierum septem
Non em̃ tubarũ sonitus murorum
derunt dõ deiecerunt illos legimꝰ
archam deportari ꝑseptẽ dies in
circuitu hierico. acꝑsonare tubis.
Septimo aut̃die cũ increpuiss&
tubis: corruerunt murih ierico.
qđ amagno mysterio non
uacat. Hierico quȩ interpre¬
tatur luna speciẽ huius mundi
ten&. quia sicuduna menstruis
cõpletionib deficit: itahicmundus
cotidianis defectib cadit. In archa
uõ ȩcłia designatur. intubis autẽ
ae sis p̃dicatores fortes actipuntur.
losue qui circũduxit archã xp̃sest:
qui eccłiã suã ꝑhunc mundũ guber¬
nat. hancergo urbẽ hierico dĩeb
septẽ is rahelitȩ ferentes archã ȩneis
tubis clangentib circum eunt: &
murieius ꝑarchae p̃sentiã. atq
ȩrearũ tubarũ sonitũ cadunt quia
in hoc tẽpore qđ septẽ. dierũ uicis¬
situdine uoluitur dũ fertur archa
quasi ad tubarũ sonitũ murihie¬
rico id÷ clatihuius mundi & prin¬
cipes. ac suꝑbce infidelitatis obstt¬

Expanded text:
circuitu dierum septem . » Non enim tubarum sonitus murorum derunt Deo, dejecerunt illos. Legimus arcam deportari per septem dies in circuitu Hiericho, ac sic personare tubis. Septimo autem die cum increpuissent tubis, corruerunt muri Hiericho, quod a magno mysterio non vacat. Hiericho, quae interpretatur Luna, speciem hujus mundi tenet; quia sicut luna menstruis completionibus deficit, ita hic mundus quotidianis defectibus cadit. In arca vero Ecclesia figuratur. In tubis autem aereis, praedicatores fortes accipiuntur. Josue, qui circumducit arcam, Christus est, qui Ecclesiam suam per hunc mundum gubernat. Hanc vero urbem Hiericho diebus septem Israelitae ferentes arcam, aereis tubis clangentibus circumeunt, et muri ejus per arcae praesentiam atque aerearum tubarum sonitum cadunt: quia in hoc tempore, quod septem dierum vicissitudine volvitur, dum fertur arca, quasi ad tubarum sonitum muri Hiericho, id est elati hujus mundi et principes, ac superba infidelitatis obsta
Abbreviated transcription (Latin):
in carne: uthumanã uitã ad
monendo excitar&. Exẽpla p̃¬
hendo accender&. moriendo
quȩ abhominib defertur. Atq
indextera sedis dĩ sedet. hoc÷
nitudine paterne incuestatis
tutio. istud solũ exẽplũ debuerat
sufficere qđ inhocloco dexp̃o
ostendit apłs. ad ꝑsuadendum
om̃ici aduersa patient̃ tollerare:
ut cũ xp̃o meream᷑ consedere
Recogititte eũ quitalẽ susti

Expanded text:
in carne ut humanam vitam ain carne ut humanam vitam amonendo excitaret, exempla praebendo accederet, moriendo quae ab hominibus defertur. Atque in dextera sedis Dei sedet, hoc est nitudine paternae majestatis. issio et exhortatio, istud solum exemplum debuerat sufficere, quod in hoc loco de Christo ostendit Apostolus ad persuadendum omnia adversa patienter tolerare, ut cum Christo mereamur considere Recogitate, eum qui talem susti
Abbreviated transcription (Latin):
fidĩ quicidat uoluntatẽ atq pos¬
sibilitittẽ ꝑficiendi bonũ. quo ipsa fides
exornetur: Na fides sine oꝑib non ÷
ꝑfecta: mortua eñĩ ÷: in illo eñi om̃s
ꝑfectionẽ habemꝰ: quiꝓposito sibi
ꝗtuidio sustinint crucẽ: Ipse filius dĩ
ꝓ̃ponens sibi. hoc÷ inp̃sentia sua
statuens gnudiũ resurrectionis att
ꝑcepit postresurrectionẽ: sustinuit
crucẽ ꝓpt̃hoc qđ inpostremo uide¬
bait sibi ꝓfuturũ cfusione contẽpta.
hoc ÷ ꝓnihilo deputata uerecundia:
qm̃ sine erubescentit & uerecundia.
illud obꝓbriũ sustinuit Gaudiũ
nãq maximũ fuit illi quod ꝓnob̾
est passus. utuo luntitt̃ dĩpatris
impler&: pro qua postea poten¬
tiã suꝑ omnẽ creaturã accepit:
Unde ipse dicit: desiderio deside
raui hoc pascha. manduccre
uob̾cũ. Si igitur ille quinullã
habit necessitatẽ ut crucifige¬
retur rucifixus ÷ ꝓpt̃nos. quan¬
tollerare : Ad hoc ittq dñs apparuit

Expanded text:
fidei, quia dat voluntatem atque posfidei, quia dat voluntatem atque possibilitatem perficiendi bonum, quo ipsa fides exornetur: nam fides sine operibus non est perfecta, sed mortua. In illo enim omnes perfectionem habemus, qui proposito sigaudio sustinuit crucem. Ipse Filius Dei proponens sibi, hoc est in praesentia sua statuens gaudium resurrectionis atquee quam percepit post resurrectionem sustinuit crucem propter hoc quod in postremo videbat sibi profuturum. Confusione contempta, hoc est pro nihilo deputata verecundia, quoniam sine erubescentia et pudore illud opprobrium sustinuit. Gaudium namque maximum fuit illi quod pro nobis est passus, ut voluntatem Dei Patris impleret, qua postea potentiam super omnem creaturam accepit: unde ipsravi hoc pascha manducare vobiscum . Si igitur ille qui nullam habuit necessitatem ut crucifigeretur, crucifixus est propter nos, quantolerare? Ad hoc itaque Dominus apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
illorũ. oꝑib mundis dedarabat᷑:
sed cũ ita eeñt ꝑfecti. reꝓmissionẽ
non aicceꝑunt: dixerunt aliquis.
quid eis ꝓfuit dõ seruisse. si ħac¬
tenussine p̾̃mio ꝑmanent: absit
hoc afidelium cordib uitere¬
damꝰ eos sinep̃mio manere: ad¬
huc quippe mortali carne cir¬
cũ dati. magnũ p̃miũ ꝑceꝑuntꝰ.
u iuendi scilic&. dm̃q cognoscendi:
multaq mirabilici patrandi:
Nunc uero quiescunt hranmit
inbecti tudine regni caelestis.
in effabilialetitiũ ꝑfruentes
Sed uidecmꝰ: quid iohannes deillis
inapocalipsi sua dicit. sicq nob̾
manifestabitur. quã ꝓmissionẽ
non ꝑceperunt: uidit in quiđ ioħs
subaltare dĩ ammas int̃fectorũ.¬

Expanded text:
illorum operibus mundis declarabatur. Sed cum ita essent perfecti, repromissionem non acceperunt. Dicit ergo aliquis: Quid eis profuit Deo servisse, si hactenus sine praemio manent? Absit hoc a fidelium cordibus, ut credamus eos sine praemio manere. Adhuc quippe mortali carne circumdati, magnum praemium perceperunt, videndi scilicet, Deumque cognoscendi, multaque mira patrandi, nunc vero quiescunt in anima, in beatitudine regni coelestis ineffabili laetitia perfruentes. Sed videamus quid Joannes de illis in Apocalypsi sua dicit, sicque nobis manifestabitur quam promissionem non acceperunt: Vidi, inquit Joannes, sub altare Dei animas int
Abbreviated transcription (Latin):
hã cib & iertibelis fugati sunt: eo qđ
uoluiss&. eos iextibel interficere :
tunc tẽporis pauit eos quinqua¬
genos ab dics. inspeluncis & in ca¬
uernis t̃rae: Unde &meruit donũ
ꝓphetiȩ. iuxta qđ dñs in euuan głio
dicit Qui recipit ꝓphetã in nom̃ine
ꝓphetȩ: mercedẽ ꝓphetȩ accipi&:
I chi om̃s testimonio fidĩ: accepe¬

Expanded text:
Achab et Jezabelis fugati sunt, eo quod Achab et Jezabelis fugati sunt, eo quod voluisset eos Jezabel interficere, tunc temporis pavit eos quinquagenos Abdias in speluncis et in cavernis terrae. Unde et meruit donum prophetiae juxta quod Dominus in Evangelio dicit, qui recipit prophetam in nomine prophetae mercedem prophetae accipiet. Et hi omnes testimonio fidei p
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. qui quando uoluit mare di¬
uisit: quando uoluit aquas eiꝰ redux̃.
quando uoluit manna decȩlo des¬
cendere fecit. aquã depetra ꝓduxit.
& cetera innumerabilia fecit. Uel
quomodo poterat cõparari talis ae¬
tuntus uir ut fuit iosue successor
eius. qui quando uoluit soleni
aclunã illa duo maximalumina¬
ria. uno in locostare fecit dicens:
sol contra gabaon nemouecris.
&luna coñtra uallẽ edom fortussis
tunc dic̃ aliquis: Idõ non poterant
emi: qui non poterant inueniri:
Y tq uerũ ÷ qui a non poterant into¬
comundo similes illorũ inueniri:
dus nequibat ꝑficere. hocunus illoꝵ
uerbo agebat Nã cũ totus munđ
&.uiiͦ. menses siccitate. nec potuiss&
pluuiã impetrare: uerboheliȩ
aꝑtȩsunt cataractȩ cęli & uenit
pluuia suꝑ faciem terrȩ: Insolitu¬
& incauernis terrtie heliam
exuniũ ꝓphetarũ hicuult intel¬
ligi. & filios ꝓphettirũ quitẽporib

Expanded text:
fuit? qui, quando voluit, mare difuit? qui, quando voluit, mare divisit; quando voluit, aquas ejus reduxit; quando voluit, manna de coelo descendere fecit, aquam de petra produxit, et caetera innumerabilia fecit. Vel quomodo poterat comparari tantus vir, ut fuit Josue successor ejus? qui, quando voluit, solem ac lunam, illa duo maxima luminaria, uno in loco stare fecit, dicens: Sol, contra Gabaon ne movearis; et luna, contra vallem Hailon. Fortassis tamen dicet aliquis, ideo non poterant emi, quia non quibant inveniri. Utique verum est, quia non poterant in toto mundo similes illorum inveniri; dus nequibat perficere, hoc unus illorum verbo agebat? nam cum totus mundu annos et sex menses siccitate, nec potuisset pluviam impetrare, verbo Eliae apertae sunt cataractae coeli, et venit pluvia super faciem terrae. In soliturrae. Eliam eximium prophetarum hic vult intelligi, et filios prophetarum qui temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
tcixi genus uestim̃ti ẽẽ cõpositũ:
Est em̃ animal quituxus uocatur.¬
& melos. slitus in cauernis t̾rue
habitare Cuius pellis hispida eẽ.
fertur. a quo nomine diriuatur
quib dignus non erat mundus
mundi nomine hic sub una signi¬
ficatione. possumus intelligere
a matores mundi: qui terrena
solũ modo appetentes ab amore
cretitoris sui longe remoti erant:
A eꝓpterea non erant digni tales socios
habere : quales fuerunt illi quorũ
magnali apłs supra descripsic Siue
mundi nomine pos sunt accpiom̃ia
quȩ continent᷑ int̃celũ &trã: aurũ
uidelic&. argentũ gẽmȩ att om̃ia
mundana rerũ decepti : Istis ergosc̃is.
ñ erat dignus mundus. hoc ÷ sitotus
redigȩretur subp̃tio. non poterat uen¬
ditioni illorũ recte cõparari: Heq
etiã siom̃ĩa illa inp̃tiũ dari potuissent
talẽ aliquẽ uirũ emere possent:
V tergo explurib pcuicorũ memo¬
riã agamus. quomodo poterat
tulis actantis uir: cõparari ut morses

Expanded text:
ti esse compositum: est enim animal quod taxus vocatur, solitus in cavernis terrae habitare, cujus pellis hispida esse fertur, a quo nomine derivatur Quibus dignus non erat mundus. Mundi nomine hic sub una significatione possumus intelligere amatores mundi, qui terrena solummodo appetentes, ab amore Creatoris sui longe remoti erant, ac propterea non erant digni tales socios habere quales fuerunt illi quorum magnalia Apostolus supra descripsit. Sive mundi nomine possunt accipi omnia quae continentur inter coelum et terram, aurum videlicet, argentum, gemmae atque omnia mundanarum rerum decepti. Istis ergo sanctis non erat dignus mundus, hoc est, si totus redigeretur sub pretio, non poterat uni illorum recte comparari, neque etiam si omnia illa in pretium dari potuissent, talem aliquem virum emere possent. Ut ergo ex pluribus paucorum memoriam agamus, quomodo poterat talis ac tantus vir comparari, ut Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
pondit: sustinete parũꝙ quousq
laborant. & cunc cũeis plenissime
epulabimini sic om̃ps ds̃ quodã¬
modo dit. dũ non el ectis
inmorttlitatẽ in corpore. utiaior
głas maiusq desideriũ. cũ om̃s ge¬
neraliter indie iudici Binasstolas
acceꝑint. & hoc ÷ quddicit. nesine
nob quiadhuc hicperegrinam᷑:
ꝑ̾fectionẽ consequerent᷑ in resur¬
rectione corporũ . Idõ¬
aP

Expanded text:
pondet: Sustinete parumper, filiipondet: Sustinete parumper, filiilaborant, et tunc cum eis plenissime epulabimini; sic omnipotens Deus quodammodo egit, cum non dedit electis immortalitatem in corpore, ut major gloria sit majusque desiderium, cum omnes generaliter in die judicii binas stolas acceperint, et hoc est quod dicit: Ne sine nobis, qui adhuc hic peregrinamur, perfectionem consequerentur in resurrectione corporum. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
Uturias & iosias & alii multi: Circu¬
ierunt in melotis. inpellib caprinis
egentes. angustiati. afflicti
heliã in hoc loco debemus intelligere.
& alios quitaliter egerunt. & qui af¬
flicti undiq penurus. & tribulationib
angustliti. fide sustinuerunt om̃ia:¬
cur homo id ÷ affligitur. seu fame:
seu clia inopia Melotã dicunt
quidã genus ẽẽ uestimenti expellib¬
caprinis: ex uno latere dependens
Quogenere uestim̃ti. ꝓpter asperitatẽ
in ȩgrpto monachi dicuntur uti:
helics quoq legitur usus illo fuisse¬

Expanded text:
Urias, et Josias, et alii multi. Circuierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angusti, afflictati. Eliam in hoc loco debemus intelligere, et alios qui taliter egerunt; et qui afflicti undique penuriis et tribulationibus, angustiati fide sustinuerunt omtur homo, id est affligitur, seu fame seu alia inopia. Melotam dicunt quidam genus esse vestimenti ex pellibcaprinis, ex uno latere dependens, quo genere vestimenti propter asperitatem in Aegypto monachi dicuntur uti. Elias quoque legitur usus illo fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
nesine nob consũmerent᷑. Qui om̃s
testi monio fidĩ sunt ꝓbatinisi om̃s
suꝑius memorcta : quorũ tt̃iclara &
laudabilis fides cõmemorata est:
stellȩ uidelic& firmamenti. terreni
homines & cȩlestes. angłi & uiuii
lapides. & splendide margaritȩ.
quoꝵ oꝑci quȩ egerunt fidẽ eorum
confirmantꝰ qm̃ absq fidem possi¬
bileest placere dõ: Testimonio ittiq
fidĩ fuerunt ꝓbati. hoc ÷ oꝑatione

Expanded text:
n sine nobis consummarentur. Qui omnes testimonio fidei sunt probati, nisi omnes superius memorati? quorum tam praeclara et laudabilis fides commemorata est stellae videlicet et firmamenti terreni homines, et coelestes angeli: vivi lapides et splendidae margaritae, quorum opera quae egerunt, fidem eorum confirmant, quoniam absque fide impossibile est placere Deo; testimonio itaque fidei fuerunt probat
Abbreviated transcription (Latin):
netis mexom plũ uasti tudicud
Sicut ex uerbis prosperi aliorumq
doctorum colligere possumus. ihil
agitur in hoc mundo : nisi autioꝰ
faciente. aut ipso ꝑmitente.
Sc̃ĩ ergo martires aliiq fideles d
ꝑmittente multa pericula & dd¬
uersa in hoc scło ad exemplu
iusti iudicii dĩ ꝑaciebantur: qñ
in ipsis hostendebatur qui sunt

Expanded text:
netis in exemplum justi judicii Dei. Sicut ex verbis Prosperi aliorumque doctorum colligere possumus, nihil agitur in hoc mundo, nisi aut Deo faciente, aut ipso permittente. Sancti ergo martyres aliique fideles, Deo permittente, multa pericula et adversa in hoc mundo ad exemplum justi judicii Dei patiebantur, quoniam in ipsis ostendebatur q
Abbreviated transcription (Latin):
s. fornicatori quieius¬
modi ẽ: uidelic& quiuxorem patris ac¬
cepit¬
t. ob uirgatio haee .i. cor¬
reptio & redargutio quȩ fit apluribus .i
.i. sufficit illi adpenitentiam correptio
& obiurgatio generalis: & qđ a consortio
omnũ ur̃m ex clusus ẽ : Nam in priori
epistola: p̃cepit illum eicia sotietate
& eicite a consortio uro :Et ne indes¬
peritione laberetur si semꝑ exclu¬
sus ess& a sotiẽate fidelium: reconei¬
liat illum modo. cognoscens illũ esse
purga tũ. Di abolo enim suggerente
peteauit. & eo flagellante purgatus ÷
quando traditus ẽ potestati illius : ta
ut econtrario magis donetis .i.

Expanded text:
 fornicatori, qui ejusmodi est, videlicet qui uxorem patris accepit, objurgatio haec, id reptio et redargutio, quae fit a pluribus, id est, sufficit illi ad poenitentiam correptio et objurgatio generalis, et quod a consortio omnium vestrum exclusus est. Nam in priori epistola praecepit illum ejici a societatet ejicite a vestro consortio; et ne in desperationem delaberetur si semper exclusus esset a societate fidelium, reconciliat illum hoc modo cognoscens illum esse purgatum: diabolo etenim suggerente peccavit, et eo flagellante purgatus est, quando traditus est potestati illius. Ita ut econtrario magis donetis, i
Abbreviated transcription (Latin):
repletũ fuit amaritudine. quando
clamauerunt dicentes: crucifige cruci¬
fige eum. Reus ÷ mortis: Ueloces pedes
eorũ: adeffundendũ sanguinẽ ⁊
Quia semꝑ fuerunt prompti ad effun¬
dendum sanguinẽ ꝓphectirũ & ius¬
torum. & non solũ occider̃ seruos
sicut esaiam. ezechielem. & hieremi¬
am. atq ⁊ achariam: sed etiam dnm̃¬
ꝓphetarũ : Ergo quia hoc fecer: ue
nit suꝑ eos coretritio id÷ afflictio
quam sustinuer̃ in corpore & anima:
prouiis. id ÷ actionibus suis malis:
Etuiã pacis non cosnouerun. id ÷¬
ipsum medicitorẽ dĩ & hominum.
qui pacem afferens mundo: dixitego
sum uici. ⁊ Non cognouerunt adhoc
ut ineum crederent᷑. ignorantes eum
ad hoc uenis se. ut ꝑ suã passionem

Expanded text:
repletum fuit amaritudine, quando repletum fuit amaritudine, quando clamaverunt dicentes: Crucifige, crucifige eum: reus est mortis . Veloces pedes fuerunt eorum ad effendendum sanguinem, quia semper fuerunt prompti ad effundendum sanguinem prophetarum et justorum. Et non solum occiderunt servos, sicut Isaiam, Ezechielem, Jeremiam atque Zachariam, sed etiam prophetarum Dominum. Ergo quia hoc fecerunt, venit super eos Contritio, id est afflictio quam sustinuerunt in corpore et anima, pro viis, id est actionibus suis malis. Et viam pacis non cognoverunt, id est mediatorem Dei et hominum, qui pacem attulit mundo, et dixit - Ego sum via , non cognoverunt ad hoc ut in eum crederent, ignorantes eum ad
Abbreviated transcription (Latin):
tur i Linguis suis: dolose ageban:
Dolose agebant uidei. quando uole¬
bant dnm callide sius sermonibus
decipere: dicentes: Magister scimus
Uenenum aspidum. sublabus eorũ:
Aspis mordendo infundit uenenum.
quod poene om̃ib uenenis accer¬
dendo infundebant uenenũ: erro¬
ris et suasionis : Dum loquendo et
blandiendo interficiebant suo sau¬
ditores in anima. & nonsolũ in ali¬
os: sed etiam aduersus xp̃m. cru¬
delissima extitit eorũ malicia¬
Sub labus autem dicit. id÷ incorde ubi con¬
cipiuntur semina maliciue & blasphe¬
miarum. ac postiodũ ꝓferunt᷑ ore :¬
uixta quodipsa ueritas dicit. decor¬
de inquiens exeunt cogitutiones malȩ
& cȩtera: Quorũ os. mͦ aledictione.¬
& amaritudine plenũ : Osiudeoꝵ¬
plenum erat maledictione infideli¬
tatis ꝑ uerseq doctrinae: quãndo di¬
cebant dexpo demonium habet.
et quando maledixer̃ cęco dicentes.
ramꝰ addm̃ passionem : Os iuidȩorum

Expanded text:
tur. Linguis suis dolose agebant. tur. Linguis suis dolose agebant. Dolose agebant Judaei, quando volebant Dominum callide suis sermonibus decipere dicentes: Magister, scimus Venenum aspidum sub labiis eorum. Aspis mordendo infundit venenum, quod pene omnibus venenis acerdendo infundebant venenum quodammodo erroris et suasionis, dum loquendo et blandiendo interficiebant suos auditores in anima, et non solum in alios, sed etiam adversus Christum crudelissima exstitit eorum malitiSub labiis autem dicit, id est corde: ubi concipiuntur semina malitiae et blasphemarum, ac postmodum proferuntur ore juxta quod Veritas dicit: De corde, inquiens, exeunt cogitationes malae , etc. Quorum os maledictionet amaritudine plenum esplenum maledictionis, infidelitatis, perversaeque doctrinae erat, quando dicebant de Christo: Daemonium habet , et quando maledicebant caeco, dicentes: ramus ad Domini passionem, os Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
acere: Om̃s iudei et gentiles decli¬
Nauerunt. id ÷ recesserunt adõ. uolun¬
tatem illius non faciendo. simul in¬
utiles facti sunt.id ÷ nihil factis
creaturã ad orantes ꝓcreatore qͥ Non ÷
qui faciat bonũ aliquod. et nonpec
usq admare. quodictoꝰ non compreben¬
dimus mare. quia ager non intrat
bonum. Nisienim ad xp̃m ueniat creden¬
do in illũ : aliter bonũ opus implere ñ
ualet. ut est agendum: Sepulchrũ
patens est guttur eorum Hoc deuidȩis
ꝓpriae intelligitur : quamuis et dephi¬
losophis potest accipu Sepulchrum
ribus etsuasionib decipiunt. et ad
malũ degluttiunt. interficientes eos
in anima sicut scribȩ et pharisȩi et
philosophi gentium: quorũ ora et
fauces adhoc patebant. ut simplicio¬
res quosq sua praua doctrina inter¬
ficerent : Sepulchrum patens quilibet
existiͥt: qui malum aꝑtis indicus cogi¬
tando meditatur: Acdeinde in p̃sentia
sine aliquo metu aut uerecundia oꝑa¬

Expanded text:
Deo. Omnes, Judaei et gentiles, decliDeo. Omnes, Judaei et gentiles, declinaverunt, id est recesserunt a Deo voluntatem ejus non faciendo; simul inutiles facti sunt, id est nihil facti sunt, creaturam adorantes pro Creatore. Non est qui faciat bonum aliquod et non peccusque ad mare. Quo dicto non comprehendimus mare, quia non intrat bonum. Nisi enim ad Christum veniat credendo in illum, aliter bonum opus implere non valet, ut est agendum. Sepulcrum patens est guttur eorum. Hoc de Judaeis proprie intelligitur: quamvis et de philosophis possit accipi. Sepulcrum ribus et suasionibus alios decipiunt, et alios ad malum deglutiunt: interficientes eos in anima sicut scribae et Pharisaei et philosophi gentium, quorum ora et fauces ad hoc patebant, ut simpliciores quosque sua prava doctrina interficerent. Aliter: sepulcrum quilibet patens existit, qui malum apertis indiciis cogitando meditatur, ac deinde in praesentia sine aliquo metu aut verecundia opera
Abbreviated transcription (Latin):
cos: nNequaquam : Reuertitur iterũ
adsuꝑiora ubi dixit. quid est amplius
iudȩo quã greco: Iuidigitur dicimꝰ : p̃celli¬
mus eos. id ÷ numquid excellentiores su¬
mus nos iudȩi. gentilibus: Nequaquã:
Quia noñ ꝑsona rum acceptio apuddm̃.
sedinomi gente quitimet illũ: accep¬
tus est ei: Causatienim sumꝰ iuidȩos
& grecos. id ÷ causã ostendimus eis. et
diximus om̃s et uideos et gentiles.
sub peccato esse : Iuia uidei p̃uari¬
cando legem naturalẽ & scriptam.
et gentiles naturalem transgrediendo:
inuenti sunt peccatores : Sicut scrip¬
tum est: quia non est iustus quisquã.
subaudis asẽ uł in om̃ib malis homini¬
bus uidȩis & gentilibus: Nonest uistꝰ
quisquã : tale ÷ & illuo: Testimonium
eius nemo accepit. cũ multi electoꝵ
acceꝑint: reꝓborum uero nemo ⁊
N on est intelligens dm̃: non est requirens
illum ꝯ Illẽ intelligit & requirit dm̃.
qui uoluntatẽ illius sciens studet ei¬
placere i:¬

Expanded text:
Revertitur iterum ad superiora: ubi dicit quod est amplius Judaeo quam Graeco. Quid igitur? Praecellimus eos? id est nunquam excellentiores sumus nos Judaei gentilibus. Nequaquam: quia non est personarum acceptio apud Deum; sed in omni gente qui timet Deum acceptus est illi . Causati enim sumus Judaeos et Graecos, id est causam ostendimus eis, et diximus omnes Judaeos et gentiles sub peccato esse, quia Judaei praevaricando legem naturalem et scriptam, et gentiles naturalem transgrediendo, inventi sunt peccatores. Sicut scriptum est: Quia non est justus quisquam, subaudis a se, vel in omnibus malis hominibus: Judaeis et gentibus, non est justus quisquam. Tale est et illud: Testimonium ejus nemo accepit, cum multi electorum acceperint, reproborum vero nemo. Non est intelligens Deum: non est qui requirat illum. Ille intelligit et requirit Deum, qui, voluntatem illius sciens, studet placere