comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rgo martyr uerbi đi
nihil minꝰ ã scĩs sociis tius tͥb
pueris habuisti. Forte o uir desi¬
derioꝵ. ubi iudisti. ubi audisti.
ecce ego uideo uixos quatuor solu
tos. & ambulantes in medio ignis.
& nihil ineis corruptionis ẽ. et
species quarti similis ẽ filio đi.
ribi inquã hȩc audisti. ubi tres
socios tͥumphantes ad głam dei
de fornace ignis ꝓcedentes aspe¬
xisti. & ꝓpt boo laudes & benedic¬
⁊iones deo tuo declamatas audisti.
forte suspirasti. forte ingemiusti.
qͦd tuȩ felicitati tantũ de ess&.
c̃sors uł particeps fieri. Non fiusti
neglectus. ñ fiusti filio dĩ cuiꝰ spe¬
cies illic recognita fuit uilis aut
c̃tepͣtus. nam ecce solus absq socũs
tiuus. solus cũ angło eiusdẽ gr̃ȩ.
saliuis & in columis int̾ ora leonũ
nocte integra ꝑ seuerasti. Dsͣ tuus
misit angłm suũ & c̃clusit ora leo¬
nũ. & ñ nocuert᷑ tͥ. qͥa corã eo ui¬
sticia inuenta ẽ inte. sed & corã
hominib delictũ ñ fecisti. Ha

Expanded text:
rgo martyr verbi dei, nihil minus a sanctis sociis tuis tribus pueris habuisti. Forte, o vir desideriorum, ubi vidisti, ubi audisti: Ecce ego Video viros qutos, et ambulantes in medio ignis, et nihil in eis corruptionis est, et species quarti similis est Filio Dei . » Ubi, inquam haec audisti, ubi tres socios triumphantes ad gloriam Dei de fornace ignis procedentes aspexisti, et propter hoc laudes et benedictiones Deo tuo declamatas audisti, forte suspirasti, forte ingemuisti quod tuae felicitati tantum deesset, consors vel particeps fieri. Non fuisti neglectus, non fuisti Filio Dei, cujus species illic recognita est, vilis aut contemptus. Nam ecce solus absque sociis tuis, solus cum angelo ejusdem gratiae salvus et incolumis inter ora leonum nocte integra perseverasti: « Deus tuus misit angelum suum, et conclusit ora leonum, et non nocuerunt tibi quia coram eo justitia inventa est in te, sed et coram hominibus delictum non fecisti. . »
Abbreviated transcription (Latin):
Saptꝰ ẽ inqͥt ad dm̃ & ad thronũ eiꝰ.
gendo addm raptꝰ e. ascendendo ĩ cȩlũ
adthronũ eiꝰ raptꝰ ẽ̾. Deniq resurgendo
factꝰ e̾ carne ut erat diuinitate immor¬
talis atq empassibilis. et c̾firmata est
eidẽ cayni habitans ĩ iꝑsa plenitudo
diunitatis. tali firmam̃to u̾ait apo¬

Expanded text:
st, inquit, ad Deum et ad thronum ejus. gendo ad Deum raptus est: « Ascendendo in coelum ad thronum ejus raptus est. » Denique resurgendo factus est carne, ut erat divinitate immortalis atque impassibilis; et confirmata est eidem carni habitans in ipsa plenitudo divinitatis tali firmamento, ut
Abbreviated transcription (Latin):
illã futurã p̃dicarent: Hȩo pro
difficultate locutionis apłicȩ bre¬
uiter dicta sint. Porro quã dui qͥ
tenet no tenere debeat. uelquã
post annos multos de medio fieꝵi
uel discessio uenire debeat. ma¬
xime ꝓpt̾ eande̾ cautelã scribe
re nͥ debuit. fortassis nec ip̃sire¬
uelatũ fuit. quando uel hoc fieri.
uel quot pꝰ annos ille iniquus de¬
beat reuelari sic̃ neo daniheli
cui dicenti ad uirũ qui indutus
erat. lin eiẜ usque quo finis hox
mirabiliũ. itẽq dñe mi
quid erit pꝰ hȩc ñ fuit
responsũ qͦo querebat. sed hoc¬
audiuit. Uade daniel. quia clau¬
si sunt. signatiq sermones. us¬
q ad tẽpus p̾finitũ. Ad discipu¬
los quoq de teporibꝰ querentes.
loquitur saluator ipse Non
ẽ ur̃m nosse tẽpora uel mo¬
menta quȩ pater posuit in
sua potestate.

Expanded text:
illam futuram predicarent? Hęc pro illam futuram predicarent? Hęc pro difficultate locutionis apostolicę brevitate dicta sint. Porro quamdiu, qui tenet, nunc tenere debeat, vel quam multos post annos de medio fieri vel discessio venire debeat, maxime propter eandem cautelam scribi non debuit; fortassis nec ipsi revelatum fuit, quando vel hoc fieri vel quot post annos ille iniquus debeat revelari, sicut nec Daniheli, cui dicenti ad virum, qui indutus erat lineis: Usquequo finis horum mirabilium? itemque: Domine mi, quid erit post hęc?, non fuit responsum, quod quęrebat, sed hocaudivit: Vade Danihel, quia clausi sunt signatique sermones usque ad tempus prefinitum. Ad discipulos quoque de temporibus quęrentes loquitur salvator ipse: Non est vestrum nosse tempora vel momenta, quę pater posuit in sua potestate.
Abbreviated transcription (Latin):
regnis scriptũ esse septẽ stͣ reges
quorũ quinq cecidert᷑ ait
scilicet. egiptius. hisrahe¬
liticus. babẏlonius. ꝑsicus.
macedonius et unus est¬
qui et sextus. iudelicet romanus.
et aliꝰ nondũ uenit. ipse erit antixp̃s¬
taq et sapientibꝰ sat dictũ. xiii.¬
tantũ ut qui tenet nc̃ teneat do¬
iec de mediofiat. et insipientibꝰ
occasiodata ñ est. quã nancisoi potu¬
issent. si ita manifestius dixisset. ro¬
ma quȩ nc̃ tenet siue romanum
imperiũ quod nc̃ tenet subse
gentes teneat. donec demedio
fiat. suie donec discessio ueniat.
Suꝑbia nãq hominũ romã uole¬
bat̾ esse urbẽ et̾nã. et et̾nũ roma¬
religiosus quis impatientius audi¬
ret blasphemiã in dm̃ quã roma¬
ni pͥncipes. siue milites fine̾ romani
Satis nimiuĩq offendert᷑ eos euan¬
gelũ p̾dicatores. etiã nemini dan¬
t̾es ullã eiꝰmodi offensionẽ. quan¬
tomagis siiã publice discessionẽ

Expanded text:
regnis scriptum esse, septem sunt reges, regnis scriptum esse, septem sunt reges, quorum « quinque ceciderunt, » ait, scilicet Aegyptius, Israeliticus, Babylonicus, Persicus, Macedonicus. Et unus estqui et sextus, videlicet Romanus, et alius nondum venit, ipse erit Antitaque et sapientibus satis dictum: tantum, ut qui tenet nunc, teneat, donec de medio fiat, et insipientibus data occasio non est, quam nancisci potuissent, si ita manifestius dixisset: Roma, quę nunc tenet, sive Roman um imperium, quod nunc tenet, sub se gentes teneat, donec de medio fiat sive donec discessio fiat. Superbia namque hominum Romam volebat esse urbem ęternam et ęternum Romareligiosus quis impatiens impatientius audiret blasphemiam in deum, quam romani principes sive milites finem Romani Satis nimiumque offenderunt eos evangelii predicatores etiam nemini dantes illam eiusmodi offensionem, quanto magis, si iam publice discessionem
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Nã post aliqua eidẽ iohanni
angłs dicit. Quare miraris. Ego
dicã tͥ sacram̃tũ mulieris. et be¬
stiȩ quȩ portat eã. quȩ habet ca¬
pita septeꝰ et cornua decẽ. Seꝑtẽ
capita septe̾ montes st̃. suꝑ quos
mulier sedit. & reges septẽ sunt.
Quinq cecidert᷑ et unꝰ ẽ. & alius
ñ duͣ uenit. et eũ uenerit oportet
illũ breue tẽpꝰ manere. Bestia naͣq
septe capitũ & hic ubi mulier.
idẽ cupiditas sedet suꝑ bestiã. et
illic ubi bestia de mari ascendebat
unii̾sitas ẽ imꝑioꝵ sicut iã supe¬
ruis sine hactenꝰ in dracone septẽ
capitũ longo tractatu ẽ demon¬
strati. Et septẽ capita septẽ regna
ꝑ quȩ hec bestia siue draco uim
suã exeg̾it cͥtra ꝓmissionis u̾bu
Cũ qͥ dicit septe̾ capita. et septẽ
reges st̃. quinq cecidert᷑. unusẽ.
et aliꝰ nondu̾ uenit. septeꝰ reges
cunctos eorũdeꝰ regnoꝵ reges in¬
telligi oportet. siue ꝓipsis seꝑte̾

Expanded text:
tate. Nam post aliqua eidem Joanni tate. Nam post aliqua eidem Joanni angelus dicit: « Quare miraris? Ego dicam tibi sacramentum mulieris et bestiae, quae portat eam, quae habet capita septem et cornua decem. Septem capita, septem montes sunt, super quos mulier sedit, et reges septem sunt. Quinque ceciderunt, et unus est, et alius nondum venit, et cum venerit, oportet eum breve tempus manere . » Bestia namque septem capitum, et hic ubi mulier, id est cupiditas sedet super bestiam, et illic ubi bestia de mari ascendebat, universitas est impiorum. Sicut jam superius sive hactenus in dracone septem capitum longo tractatu est demonstratum, septem capita septem regna, per quae haec bestia sive draco vim suam exigit contra promissionis verbum. Cum igitur dicit « septem capita, et septem reges sunt, quinque ceciderunt, unus est, et alius nondum venit, » septem reges, cunctos eorumdem regnorum reges intelligi oportet, sive pro ipsis septem
Abbreviated transcription (Latin):
gere. Sequitͣ enĩ. ut reueletur in
suo tẽꝑe. Quod idẽ est acsi dicat.
qi suꝑna potestas eũ impatiente᷑
more. iãq uolentẽ reuelari deti¬
net. ut ñ reuelet᷑ nͥ in suo tẽpore.
&ã ut scias quã inuatꝰ detineatur
quã ꝓpere uellet reuelari iam
inquit mysteriũ oꝑat᷑ iniqͥtatis.
sub auditur quantũ potest. uideli¬
cet maxime ꝑ seuitiã neronis qui
quã uis fuerit malignꝰ. minꝰ tam̃
diabolus in illo potuit quã inisto
poterit. in om̃i uirtute & signis
et ꝓdigus mendacibꝰ. et inom̃ise¬
ductione iniquitatis. Et quantũ
differtͥ. uł qͦd signũ tẽꝑis eiꝰ. Tantũ
ait ut qͥtenet nc̃ teneat. donee
thessalonicensibꝰ. qͥs tenebat & qͥd tene¬
bat: Nimirũ romanꝰ rea siue cȩsar
orb̾imꝑiũ tenebat. Nondicit de uniꝰ
ꝑsona hominis uerbi grͣa niegonis.
sedde cunctis regibꝰ romani imꝑii.
qui quͣauis plures numero. unus
tam̃ st̃ imperio. Hic sensus nͣsolũ ra¬
tione. uerũ etiã constat auctori¬

Expanded text:
r in suo tempore. Quod idem est acsi dicat: quia superna potestas eum impatientem morę iamque volentem revelari detinet, ut non reveletur nisi in suo tempore. Nam ut scias, quam invitus detineatur, quam propere vellet revelari, iam, inquit, mysterium operatur iniquitatis, – subauditur: quantum potest, videlicet maxime per sęvitiam Neronis, qui quamvis fuerit malignus, minus tamen diabolus in illo potuit, quam in isto poterit, in omni virtute et signis et prodigiis mendacibus et in omni seductione iniquitatis. Et quantum differtait, ut qui tenet nunc, teneat, donec Thessalonicensibus, quis tenebat, et quid tenebat? Nimirum Romanus rex sive Caesar orbis imperium tenebat, non dicit de unius persona hominis, verbi gratia, Neronis, sed de cunctis regibus Romani imperii, qui, quamvis plures numero, unus tamen sunt imperio. Hic sensus non solum ratione, verum etiam constat auctori
Abbreviated transcription (Latin):
iniuitꝰ. suo ante̾ iust us est. Mi.
Ferba ñ sufficiunt adre̾ c̃sequen¬
dã. maxime ubi audimꝰ qi dedit
Uilli oraco uirtute̾ suã. et potestate᷑
magnã. Qid enĩ hoc sibi urilt:
Quotendit etiã inisto diabolus:
Nũ ꝑ hoc altissimo simile̾ se fore
arbitrat᷑  Altissimꝰ nãq antiquus
dierũ ubi sic̾ apd̾ danihele legimꝰ
thronis positis sedit. ecce in nubibꝰ

Expanded text:
iniustus, suo autem iustus est. 11.iniustus, suo autem iustus est. 11.erba non sufficiunt ad rem consequendam, maxime ubi audimus quia dedit illi draco virtutem suam, et potestatem magnam. Quid enim hoc sibi vult? Quo tendit etiam in isto diabolus? Num per hoc Altissimo similem se fore arbitratur? « Altissimus namque Antiquus dierum, ubi, sicut apud Danielem legimus, thronis positis sedit, et ecce in
Abbreviated transcription (Latin):
phara onis . Ecce deductꝰ es cũ lignis no¬
luptatis ad t̾rã ultimã. in inedio in¬
cir cũcisoꝵ dormnies. cũ his qͥ int̾fecti
st̃ gladio. Quomꝰ autẽ sanata ẽ plaga
mortis eiꝰ. Iuomͦ et plagã habet tan¬
ti gladii. et uixit: Falso. sanata est
plaga eiꝰ et falso uix̃. P lage eiꝰ cu¬
ratio culpȩ ẽ defensio. et inplaga
gladii uiuere. hoc illiẽ in ipsa pę¬
na suꝑbire. Hic qͥppe in isto dicto
ẽ ad miratio. et p̃sũptoris exeera¬
tio qͦd cũ ꝑ cussus sit et factꝰ sit dia¬
bolus extollit᷑. & ostendit sȩtãꝙͣ
sit ds. Cũ enĩ uult se di aboł ostende¬
Crẽplũ miraculi huiꝰ sumere licet.
de qͦlibet imitatore eiꝰ. Cũ enĩ quis
ꝓculpa sua iusto uidicio de eccła
pellit᷑ et tẽ insuꝑhiã elatꝰ. et defen¬
dens oꝑa sua. uid ices qͦq criminat᷑
qͦo illi ĩ iusti ipse autẽ sit iustꝰ ni¬
mirũ plaga eiꝰ infelicit᷑ sanata est.
et mendacit̾ nuiuit. qr dĩ iudicio

Expanded text:
 lignis voluptatis ad terram ultimam, in medio incircumcisorum dormies cum his, qui interfecti sunt gladio. Quomodo autem sanata est plaga mortis eius? Quomodo et plagam habet tanti gladii et vixit? Falso nimirum sanata est plaga eius et falso vixit. Plage eius curatio culpę est defensio, et in plaga gladii vivere, hoc illi est in ipsa pena superbire. Hoc quippe in isto dicto est admiratio et presumptoris exsecratio, quod cum percussus sit et factus sit diabolus, extollitur et ostendit se tamquam sit deus. Cum enim vult se diabolus ostendeExemplum miraculi huius sumere licet de quolibet imitatore eius. Cum enim quis pro culpa sua iusto iudicio de ecclesia pellitur et tunc in superbiam elatus et defendens opera sua iudices quoque criminatur, quod illi iniusti, ipse autem sit iustus, nimirum plaga eius infeliciter sanata est et mendaciter vivit, quia dei iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
uatꝰ fuerit in sublime stultꝰ appa¬
rebit. Iste decęlo descendit. & de
humilibꝰ ascendit sicut uirgultũ.
et sic̃ radix de tͣra sttienti ille de
cȩlo cecidit. et de cunctis suꝑbiȩ
filiis. ascendet tãꝗͣ bestia de mari.
onsua uoluntate moratuꝵ xui.¬
Idiabolus. aut uenire tardat anti¬
apͣs. s contrasuũ uelle detinetur.
cũ sit in om̃e malũ ꝓnus ac festinus.
Et nc̃ qͥd detineat scctis ait apłs. Quid
ẽ illud: Uidelicet qr nondũ uenit

Expanded text:
vatus fuerit in sublime, stultus appavatus fuerit in sublime, stultus apparebit. Iste de coelo descendit et de humilibus ascendit sicut virgultum, et sicut radix de terra sitienti. Ille de coelo cecidit, et de cunctis superbiae filiis ascendet tanquam bestia de mari.Non sua voluntate moratur diabolus aut venire tardat Antichristus, sed contra suum velle detinetur, cum sit in omne malum pronus ac festinus. « Et nunc quid detineatscitis, » ait Apostolus. Quid est illud? Videlicet quia nondum venit
Abbreviated transcription (Latin):
et usq ad ipsũ ꝑuenit. et inc̾spectu
eiꝰ obtulert̃ eũ. et dedit illi pote¬
state᷑ et honore̾ et regnũ. Nlum
ꝑuersus imitator dando illi bestiȩ
siue homini peccati uirtutẽ suã
et potestatẽ magnã dicit adhuic.
similis ero altissimo. idẽ sic̃ fecit
ds̃ qͦd suũ erat in ap̃o. faciã et ego
qͦd meũ ẽ in antiap̾o. Ecce qͥs ani¬
mad uertens ñ admiret᷑ qualem
usq ad finẽ̾ siue consũmationẽ
de genere humano ꝓcesserit hinc
bonu ꝓpositũ dĩ. inde maltĩ op¬
positũ ad u̾santis diaboli. De una
eadẽq massa unꝰ exsurrexit qui
ds̃ et homo e. et alius qui diabolus
et homo erit uenturꝰ est. In isto bo¬
nitas p̃dicat᷑ dĩ. in illo ꝑu̾sita s
agnoscitur diaboli. Istonaq nichil
melius. illonichil detertꝰ. : ste & enim
suꝑ om̃a benedictꝰ ds. ille diabolus
infra om̃a maledietꝰ. Inisto sibi ds̃
cõplacuit. & inet̃nũ cõplacebit. in
illo sibi diabolꝰ cõplacens. pꝰꝗͣ suble¬

Expanded text:
sum pervenit, et in conspectu ejus obtulerunt eum, et dedit ei potestatem et honorem et regnum . » Num perversus imitator dando illi bestiae sive homini peccati virtutem suam et potestatem magnam, dicit adhuc « similis ero Altissimo , » id est sicut fecit Deus, quod suum erat in Christo, faciam et ego, quod meum est in Antichristo. Ecce quis animadvertens non admiretur qualem usque in finem sive consummationem de genere humano processerit, hinc bonum propositum Dei, inde malum oppositum adversantis diaboli. De una cademque massa unus exsurrexit, qui Deus et homo est, et alius, qui diabolus et homo erit, venturus est. In isto bonitas praedicatur Dei, in illo perversitas agnoscitur diaboli. Isto namque nihil melius, illo nihil deterius. Iste enim Deus super omnia benedictus, ille diabolus infra omnia maledictus. In isto sibi Deus complacuit, et in aeternum complacebit; in illo sibi diabolus complacens, postquam ele
Abbreviated transcription (Latin):
occisũ drꝰ. et sanata esse plaga mortis
eiꝰ itẽ q pꝰmodũ scriptura dic̃ qr ha¬
bet plagã gladũ & iuix ubinam
plagã accepit gladii. et qͦmͦ sanata eꝰ
plaga eiꝰ & uaat. Nimirũ cũ ali apos¬
sint cͥuenient̾ dici. defitientibꝰ tam̃
certis sacrȩ scripturȩ testimonus.
magis iste sensus placet. q dud u᷑ in
cȩlo dãpnationis ȩtͣnȩ sententiam
accepit. & hȩc ẽ incapite isto plaga
giadii. plaga mortis. Ille nãq ho
Epeccati. filiꝰ ꝑditionis. ñ si plicit᷑
homo. uerũ etiã diabolꝰ erit. et aduen¬
tus eiꝰ oꝑatio sathanȩ. oꝑatio erit er¬

Expanded text:
dicitur et sanata esse plaga mortis dicitur et sanata esse plaga mortis eius, itemque postmodum scriptura dicit, quia habet plagam gladii et vixit? Ubinam plagam accepit gladii et quomodo sanata est plaga eius aut vixit? Nimirum cum alia possint convenienter dici, deficientibus tamen certis sacrę scripturę testimoniis magni iste sensus placet, quia dudum in cęlo damnationis ęternę sententiam accepit; et hęc est in capite isto plaga gladii, plaga mortis. Ille namque homo peccati filius perditionis non simpliciter homo, verum etiam diabolus erit, et adventus ei
Abbreviated transcription (Latin):
ide qͥsuperiora uiderat. etuidit ede
mari bestia ascendente̾. habentent
capita septẽ et cornua aecẽ. et sue
copnua eiꝰ decẽ chiademata. et suꝑ
capita ciꝰ nomina blasphȩmiȩ. łt
bestia quã uidi similis exat pardo
oepe denei sic ursi et os eiꝰ sic̃ os leonis
Et dedit illi draco uirtutẽ suã. et
potestatẽ magnã. Et unũ de capi¬
za mortis eiꝰ eurata ẽ. bestia hȩc
septe capitũ ipse draco ẽ euius de
ser capitibꝰ contra ũbũ ci bellando
suꝑ atis hactenꝰ sermo habitꝰ esto
Septunũ caput hio mira locutio¬
nis grauitate designat᷑ cũ dicit
Q unũ de capitibꝰ suis quasi ocei¬
sũ in morte et plaga mortis eiꝰ sa¬
nata ẽ. Et admirata ẽ uniuersa
terra post bestiã. et cȩtera. .x.¬
Uaput istuo sine dubio antixps
erit. in quo excandescer ula dra¬
conis ira nouissima de qua dictũ eet.
& uratꝰ e draco in muliere & ad iecit
facere p̾liũ eũ reliqͥs desemine eiꝰ Iid
porro ẽ qͦd caput istud quasi in morte

Expanded text:
i de mare bestiam ascendentem habentem capita septem et cornua decem et super cornua eius decem diademata et super capita eius nomina blasphemiae et bestiam quam vidi similis erat pardo et pedes eius sicut ursi et os eius sicut os leonis et dedit illi draco virtutem suam et potestatem magnam et unum de capiga mortis ejus sanata est . » Bestia haec septem capitum, ipse draco est, cujus de sex capitibus contra Verbum Dei bellando superatis, hactenus sermo habitus est, septimum caput hic mira locutionis gravitate designatur, cum dicitur:  unum de capitibus suis, quasi occisum in morte, et plaga mortis ejus curata est. Et admirata est universa terra post bestiam. Et adoraaput istud sine dubio antichristus erit, in quo excandescet illa draconis ira novissima, de qua dictum est: Et iratus est draco in mulierem et adiecit facere prelium cum reliquis de semine eius. Quid porro est, quod caput istud quasi occisum in mortem
Abbreviated transcription (Latin):
suu̾ mutauit locũ mitten do de
eunctis partibꝰ sus ꝑsonas idoneas
in locũ constitutũ. De eunctis ecele¬
sus quȩ totã europã libiãq reple¬
banta asiã simulerant minustro
Aĩ ẽgesta cacumina. unaq oratio¬
nis domꝰ tamquã adõ delata in tͥn¬
secus ferebat om̃s inidẽ syros simꝗl
et cylicas phenices. et arabes ata:
palestinos egiptios. et thebeos. lybies
necn & qͥ ex mesopotamia orrunt᷑
Psa quoq uenit nec scita defuit.
pontꝰ et asia. frigia. et pãphilia. in¬
ro ꝓbatissemos p̃buert᷑. Aderant
thraces et macedones et ut breuit᷑
dictũ sit ex om̃i natione quȩ sub
geloe conecti aderant iuri reli¬
giosi. Ep̃oꝵ multitudo erat tre¬
centoꝵ decẽ et octo seq̃ntibꝰ eos
psoiteris ac diaconibꝰ et accolites
quor numerꝰ ñ poterat cõphen¬
or Quid gͦ n t̾ra ut iã dictũ ẽ ossuũ
aperuit. et flum̃ draconis absor
buit: quando tot uiri de om̃ttia
c̃uocati. sapientiȩ sermone. aliisꝙ

Expanded text:
suum mutavit locum mittendo de cunctis partibus suis personas idoneas in locum constitutum. De cunctis ecclesiis, quę totam Europam Libiamque replebant et Asiam, simul erant ministrorum dei congesta cacumina unaque orationis domus tamquam a deo delata intrinsecus ferebat omnes in idem, Syros simul et Cylicas, Phenices et Arabes atque Palestinos, Egyptios et Thebeos, Lybies necnon et qui ex Mesopotamia oriuntur. Persa quoque venit nec Scitha defuit, Pontus et Asia, Frigia et Pamphilia viros probatissimos prebuerunt. Aderant Thraces et Macedones et, ut breviter dictum sit, ex omni natione, quę sub cęlo est, collecti aderant viri religiosi. Episcoporum multitudo erat trecentorum decem et octo, sequentibus eos presbiteris ac diaconibus et acolitis, quorum numerus non poterat comprehendi. Quid ergo nisi terra ut iam dictum est os suum aperuitbuit, » quando tot viri de omni terra convocati, sapientia, sermone, aliisque
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ iuata fidele̾ atq humile̾ cfiten¬
tis et pęnitentis dauid orationẽ iti¬
stificatꝰ es as̃ inser monibꝰ tuis oe ui¬
eas cũ tudicaris. qr sic̃ iurasti illi ue
qd uuirasti ad abrahã. ñ dũ usq ad c̃sũ¬
mationẽ ꝑfȩceras. Promissionis nãq
immo reꝓmissionis ad illũ. sermo
hicerat. Per memetipsũ uiraui qr
fecisti hancrẽ et ñ peꝑ cisti filio tuo
unigenito ꝓpt̃̾ me. benedicã ł &
multiplicabo sem̃ triũ sic̾ stellas cȩli.

Expanded text:
gitur iuxta fidelem atque humilem confitentis et pęnitentis David orationem iustificatus es deus in sermonibus tuis et vincis, dum iudicaris, quia sicut iurasti illi, vequod iurasti ad Abraham, nondum usque ad consummationem perfeceras. Promissionis namque, immo repromissionis ad illum sermo hic erat: Per memetipsum iuravi, quia fecisti rem hanc et non pepercisti filio tuo unigenito propter me; benedicam tibi et multip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpaganos nea ⁊ uerericos foue uu¬
Apas benedictionẽ omiugentiaiu
hiberepotuit aut potest S qauis
alaboli ꝑtinatiã qͥs ardentis eius
inabodie fusi ciat mirari uesaniã
ꝓt uratꝰ ẽ inqͥt scriꝑtura dracirm
muliere et adiecit facere plum¬

Expanded text:
paganos neque per haereticos sive Judaeos benedictionem omnium gentium prohibere potuit aut potest. Sed quis diaboli pertinaciam, quis ardentis ejus invidiae sufficiat mirari vesaniam? et iratus est, inquit Scriptura, draco in mulierem, et adjecit facere p
Abbreviated transcription (Latin):
rationes stetit
ante mulierẽ quȩ
erat paritura. in
cũ peperisset filiũ eiꝰ deuoraret.
AAlusus ẽ. qi que paritura erat mulier
peꝑit. et raptꝰ ẽ filiꝰ eiꝰ ad dm̃ et ad
thronũ eiꝰ Nomꝰ raptꝰ ẽ i Quis eũ ra¬
puit Raptꝰ e solutis doloribꝰ inferni
uirta qͦd tapossibile erat teneri
illũ ab eo. Raptrit eũ ds suscitans

Expanded text:
tit ante mulierem, quae erat paritura, ut cum peperisset, filium ejus devoraret. Illusus est quia quem paritura erat, mulier peperit, et raptus est filius ejus ad Deum et ad thronum ejus. Quomodo raptus est? Quis eum rapuit? Raptus est solutis doloribus inferni, juxta quod impossibile erat teneri illum ab eo. Rapuit eum Deus, suscita
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ñ ꝑdidi exeis quẽ ꝗͣ Ulbi nã hoc dire¬
rat. In ipsa cȩna paulo ante ipsã ho¬
rã qͣ cũ cõp̾henderet᷑ relicto eo disci¬
płi om̃s fugert̃. Quos dedisti mͥ ait cu¬
stodiui. et nemo ex eis periit nͥ filius
ꝑditionis. Statiq sub iunxͣ. Ut scrip¬
tura impleat᷑. Qͦd quãuis ita recte in
telligi possit. iccirco uł ille periit. ut
scriptura impleat᷑ quȩ nͣtacuit de ꝑ¬
ditione eiꝰ attam̃ scđin p̾sentẽ intenti¬
onẽ magis placet. sic intelligi. acsi dĩxe

Expanded text:
mihi, non perdidi ex eis quemquam . » Ubinam hoc dixemihi, non perdidi ex eis quemquam . » Ubinam hoc dixerat? In ipsa coena, paulo ante ipsam horam, qua cum comprehenderetur, relicto eo, discipuli omnes fugerunt. « Quos dedisti mihi, ait, custodivi, et nemo ex his periit, nisi filius perditionis; » statimque subjunxit: « Ut Scriptura impleatur . » Quod quamvis ita recte possit intelligi, idcirco vel ille unus periit, ut Scriptura impleatur, quae non tacuit de perditione ejus. Attamen secundum praesentem intentionem magis placet sic
Abbreviated transcription (Latin):
micoꝵ suoꝵ et benedicent᷑ in semine
tuo om̃s gentes tͣrę qr obȩdisti uoci
meȩ. Et qͥdẽ cuncta hȩc p̾t̾ unũ ad¬
impleta erant. Mu ap̃o semine abra¬
hȩ suscepto in cȩlũ. ad dĩ thronũ
qi reuera ĩ sc̃ĩs patͥar chisatq ꝓpħis
multiplicatũ fuerat sem̃ abrahȩ sic̃
stellȩ cȩli. Nã ipsist stellȩ qͦs idẽ ȩtͣnus
sola pͣs eleuatꝰ in cęlũ secũ tulit: et pos¬
fidebat illud semͣ eiꝰ portas inimicex
fuoꝵ seilicet malignoꝵ syuũ quead¬
modũ dic̃. Et fui mortuus. et ecce sũ
iuus. et habeo claues mortis et sͤserm.
Ueruntam̃ pars magna restabat.
pars nob̾ optabilis et necessaria. quȩ
nob̾ gentibꝰ tali enuntiatione semel&
iterũ reposita eꝰ. et benedicent᷑ ĩ semine
tuo om̃s gentes. Ad hanc partẽ ꝑfitien¬
dã apłi duodecĩ electi fũerant. atq re¬
seruati. ipso dicente. Si gͦ me queritis.
sinite hos abire. Ut impleret᷑ sermo
inqͥt euangelista quẽ diꝙxꝰ qr qͦs dedisti

Expanded text:
benedicentur in semine tuo omnes gentes terrę, quia obedisti voci meę. Et quidem cuncta hęc preter unum adimpleta erant Ihesu Christo semine Abrahę suscepto in celum ad dei thronum; quia revera in sanctis patriarchis atque prophetis multiplicatum fuerat semen Abrahę sicut stelle celi – nam ipsi sunt stellę, quas idem ęternus sol Christus elevatus in celum secum tulit –, et possidebat illud semen eius portas inimicorum suorum, scilicet malignorum spirituum, quemadmodum dicit: Et fui mortuus et ecce sum vivus, et habeo claves mortis et inferni . » Verumtamen pars magna restabat, pars nobis optabilis et necessaria, quae nobis gentibus tali enuntiatione semel et iterum reposita est: « Et benedicentur in semine tuo omnes gentes . Ad hanc partem perficiendam apostoli duodecim electi fuerant atque reservati, ipso dicente: « Si ergo me quaeritis, sinite hos abire. Ut adimpleretur sermo, inquit evangelista, quem dixit: Quia quos dedisti
Abbreviated transcription (Latin):
Quibꝰ exsacram̃tis et unde sũptis eiꝰ¬
dẽ benedictionis opꝰ ꝑagendũ esset.
dicere restat quã in uito et relue¬
tante dracone sepe dicto in hac qͦq
uerbi in carnati. om̃pe diuinitas
diuina om̃ipotentia. deos gentiũ in
spũ sc̃o eitiens. qͥ om̃s erantet st̃ demonia.
t mulier fugit insolitudine̾ iiii.¬
ubi hab̾ locũ paratũ adõ. ut ibi
pascant illã diebꝰ mille ducentis sera¬
ginta. Et factũ ẽ p̃liũ magnũ ĩcȩlo.
michahel et angłi eiꝰ p̃liabant᷑ oũ dra¬
cone. Et dra co pugnabat et angłieiꝰ.

Expanded text:
et unde sumptis eiusdem benedictionis opus peragendum esset dicere restat, quam invito et reluctante dracone sepedicto in hac quoquverbi incarnati omnipotens divinitas, divina omnipotentia, deos gentium in spiritu sancto eiciens, qui omnes erant et sunt dęmonia.fugit in solitudinem ubi habet locum paratum a Deo ut ibi pascant illam diebus mille ducentis sexaginta et factum est proelium in caelo Michahel et angeli eius proeliabantur cum dracone et draco pugnabat et angeli eius
Abbreviated transcription (Latin):
chridubtꝰ lapide̾ misit ds manũ
stiã intulit as u̾bũ faũ et raprat
corpꝰ illud corpꝰ rediuiuũ. tã faci¬
le de clauso quã facile potiuisset ra¬
pere de ñ clauso uel patente sepul¬
chro. Ostulti et ceci qͥ dicebant se
cognoscere dm̃. et ponebant lapidẽ
unũ lapidẽ nutui dĩ resistere pos¬
se sperassent. Est aiebat ille pat̾ m̃s
qͥ glorificat me. que̾ uosdicitis qr¬

Expanded text:
btus lapidem misit deus manum suam, intulit deus verbum suum et rapuit corpus illud, corpus redivivum, tam facile de clauso quam facile potuisset rapere de non clauso vel patente sepulchro, O stulti et cęci, qui dicebant se cognoscere deum et ponebant lapidem unum lapidem nutui dei resistere posse sperassent. Est, aiebat ille, pater meus, qui glorificat me, quem vos dicitis, q
Abbreviated transcription (Latin):
tio cȩꝑtũ ẽ pͣliũ hoc. de qͦ dic̃ factũẽ
p̾liũ magnũ in cȩlo. Apłi nãq et qͦt¬
qͦt erant apłicȩ participes gr̾ȩ. pleni
grã et fortitudine. pleni fide et spũ
sapientiȩ. c̃t᷑ draconẽ quasi in cęlo
suꝑbiente᷑ magnũ sũpsere certam̃.
euntes in mundũ uniũ sũ. et om̃icre¬
aturȩ p̃dicantes eugłm. Hoc nimirũ
erat fieri pͣliũ in cęlo. idẽ in illis qͥ ad
hoc p̾ordinati uł pͣdestinati fuerant.
ut cȩlũ uł sedes fierent dõ creatori
suo.&ã cũ in illis uł suꝑ illos regnaret
draco diabolus diuinos ab illis hono¬
res exigens tãꝗ ds̃. cũ ab illis intẽplis
uł si mula chyis coleret᷑. stultꝰ putabat
se e̾e in cęlo simile̾q altissimo. et hoc¬
agebat᷑ ut ipse depulsus ab aris. pro¬
tractꝰ ex delubris. pͥmũq de hominũ¬

Expanded text:
um est prelium hoc, de quo dicit: Factum est prelium magnum in cęlo. Apostoli namque et quotquot erant apostolicę participes gratię, pleni gratia et fortitudine, pleni fide et spiritu sapientię, contra draconem quasi in cęlo superbientem magnum sumpsere certamen euntes in mundum universum et omni creaturę predicantes evangelium. Hoc nimirum erat fieri prelium in cęlo, id est in illis, qui ad hoc preordinati vel predestinati fuerant, ut cęlum vel sedes fierent deo creatori suo. Nam cum in illis vel super illos regnaret draco diabolus, divinos ab illis honores exigens tamquam deus, cum ab illis in templis vel simulachris coleretur, stultus putabat se esse in cęlo similemqagebatur, ut ipse depulsus ab aris, protractus ex delubris, primumque de hominu
Abbreviated transcription (Latin):
celũ. mat̾ eiꝰ idẽ pars illa gentiseiꝰ exqͣ
lecta. cuncta sic̃ apostolici testant᷑
actꝰ reliqͥt scłi negotia ita ut nichil
suũ qͥsꝗͣ e̾e diceret. s erant illis om̃ia
coͣmunia. Hoc nãq ẽ fugere insolitu¬
dineꝰ. omneꝰ p̃t̾ uictũ et uestitũ relin¬
quere carnis curã uł seli sollicitu dinẽ
Qi eiꝰ modi erant et st̃. opꝰ habebant
et habent pasci de cõmuni elemosi¬
na diebꝰ mille ducentis seraginta.
idẽ euangelii causa. siue ipsiꝰ dñt ex¬

Expanded text:
cęlum, mater eius, id est pars illa gentis eius, exlecta cuncta, sicut apostolici testantur actus, reliquit seculi negotia, ita ut nihil suum quisquam esse diceret, sed erant illis omnia communia. Hoc namque est fugere in solitudinem, omnem preter victum et vestitum relinquere carnis curam vel seculi sollicitudinem. Qui eiusmodi erant vel sunt, opus habebant et habent pasci de communi elemosina diebus mille ducentis sexaginta, id est evangelii causa sive ipsius domini ex
Abbreviated transcription (Latin):
tes. quas misit aman quin ad sor¬
tes eiusde̾ ꝑtineant. Et reuera si¬
cut in alio psalmo iã tunc dicebat.
& suꝑ uestẽ mea̾ miserunt sorte̾.
it a constanti ueritate ipsi dice¬
re conueniebat. & suꝑ matrẽ meã.
suꝑ gentẽ de qua nascit urus erã
miserunt sorte̾. igitur ille ꝑdituif&
a sua suꝑbia deceptus. una sortũi con¬
sultatione de duabus rebus existuna¬
uit sibi responsũ uel satis factũ esse.
scilica & de int̾fectione. & de int̾fec¬
⁊ionis tẽpore. sed in manibus tuis
inquid sortes meȩ. Quod sic recte in¬
telligitur. ac si diceret. iã de isto ma¬
ligno sortitore aman. Hostis &e inimi¬
cus meus pessimus. misit sortes ut
int̾ficer&. tuautẽ in manibus tius
habens potestatẽ uitȩ & mortis. sor¬
tes easdẽ cõmutasti ad illius int̾ fec¬
tonẽ. ad meȩ gentis ereptione.¬

Expanded text:
tes, quas misit Aman, quin ad sortes, quas misit Aman, quin ad sortes ejusdem pertineant. Et revera sicut in alio psalmo jam tunc dicebat: « Et super vestem meam miserunt sortem , » ita constanti veritate ipsi dicere conveniebat, et super matrem meam, super gentem, de qua nasciturus eram, miserunt sortem. Igitur ille perditus, et a sua superbia deceptus, una sortium consultatione, de duabus rebus existimavit sibi responsum vel satisfactum esse, scilicet et interfectione, et interfectionis tempore. Sed, « in manibus tuis, inquit, sortes meae, » quod sic recte intelligitur, ac si diceret: Jam de isto maligno sortitore Aman hostis et inimicus meus pessimus misit sortes, ut interficeret. Tu autem in manibus habens potestatem vitae et mortis, sortes easdem commutasti ad illius interfectionem, et meae gentis ereptione
Abbreviated transcription (Latin):
citur phur. corã aman. quo die &
quo mense gens iueleoꝵ deberet
int̾ fici & exiuit mensis duodeci¬
mus qui uocatur adar. Nondũ sci¬
ebat stultus. utrũ deberet gens
esse tantũ. & tantus erat in oculis
suis. ut in manu sua mors homi¬
nuͣ & uita credi deberet consti¬
tuta. & iccirco uoluntatẽ suã satis
esse iudicans de int̃fectione. que¬
rendũ censebat a sortibus. solũ¬
modo de int̾fectionis tẽpore. At
ille cuius carnis originẽ. scdm sor¬
tes illas. parabat p̾cidere. iã dudũ
dicebat ꝑ os ꝓphȩtȩ in manibus tu¬
is sortes meȩ. Uoces quippe illius
psalmi tricesimi. uoces sunt uerbi
incarnati: cuius incarnationis fi¬
des & spes. scdm promissionẽ sic erat
in corde illius gentis. sicut infans
in utero mulieris. Quantȩ cũq
uel qualescũq sortes eius. fuerint
uel sint. quas cõmemorans cło patri
dicit ipse. in manibus tuis sortes
meȩ: nullomodo debent excipi sor¬

Expanded text:
citur phur, coram Aman, quo die et citur phur, coram Aman, quo die et quo mense gens Iudeorum deberet interfici, et exivit mensis duodecimus, qui vocatur adar. Nondum sciebat stultus, utrum deberet Iudeoesse tantum et tantus erat in oculis suis, ut in manu sua mors hominum et vita credi deberet constituta, et idcirco voluntatem suam satis esse iudicans de interfectione quęrendum censebat a sortibus solummodo de interfectionis tempore. At ille, cuius carnis originem secundum sortes illas parabat precidere, iamdudum dicebat per os prophetę: In manibus tuis sortes meę. Voces quippe illius psalmi tricesimi voces sunt verbi incarnati, cuius incarnationis fides et spes secundum promissionem sic erat in coin utero mulieris. Quantaecunque vel qualescunque sortes ejus fuerint vel sint. quas commemorans Deo Patri dicit ipse: « In manibus tuis sortes meae, » nullo modo debent excipi sor
Abbreviated transcription (Latin):
blicȩ uisionis. Maxime apud ꝑ¬
sas. mos iste lege sancitus fuit.
ut persona regis ocultaretur
sub specie maiestatis. ꝑa lege di¬
abolus per aman ambuti uolu¬
it. ut dũ ille accusator tã fami¬
liaris regi immineret. & ad ex¬
cusandũ nulli aditus pateret. ad
exorandũ nullus accessus fieret.
emuncta regi sententia currer&
inre uocabilis. atq ita draconi illi
deuorare liceret non solũ con¬
ceptũ uerũ etiã totũ corpus
mulieris. in utero habentis. idẽ
gentẽ uniuersã delere. pęnesqu̾a
erant ꝓmissa. quẽ ad modũ idẽ
mardocheus ad dm orans dicit.
Et nunc uolt̾ tua mutare ꝓ¬
missa & delere hereditatẽ tuã.
& claudere ora canentiũ te
atq extinguere głam tẽ pli &
altaris tui.
onsideremus altitidinẽ cordis suꝑbi.
t ipsa p̃paratione malignitatis. M en¬
se primo cuius uocabulũ est nisan.
anno duodecimo regni assueri mis¬
sa est sors in urnã. quȩ hebraice di¬

Expanded text:
blicę visionis. Maxime apud Perblicę visionis. Maxime apud Persas mos iste lege sancitus fuit, ut persona regis occultaretur sub specie maiestatis. Ea lege diabolus per Aman abuti voluit, ut dum ille accusator tam familiaris regi immineret et ad excusandum nulli aditus pateret, ad exorandum nullus accessus fieret, emuncta regi sententia curreret irrevocabilis atque ita draconi illi devorare liceret non solum conceptum, verum etiam totum corpus mulieris in utero habentis, id est gentem universam delere, penes quam erant promissa, quemadmodum idem Mardocheus ad deum orans dicit: Et nunc volunt tua mutare promissa et delere hereditatem tuam et claudere ora laudantium te atque exstinguere gloriam templi et altaris tui. onsideremus altitudinem cordis superbi in ipsa preparatione malignitatis. Mense primo, cuius vocabulum est nisan, anno duodecimo regni Assueri missa est sors in urnam, quę hebraice di
Abbreviated transcription (Latin):
ur autẽ tanta erat difficultas
Arege̾ adeundi. Nã quod magna
disficultas fuerit. ex eo manifes¬
tũ est. quod hester mardocheo
demandans. ita respondit. Om̃s
serui regis. & cunctę quȩ subeli¬
tione eius sunt. nort̃ ꝓuintiȩ.
quod suie uir siue mulier. non
uocatus interuis atrũi eiꝰ intra¬
uerit. absq ulla cimctatione
stati interficiatur. nisi forte
rex aureã uirgã ad eũ teten¬
derit. pro signo clementiȩ. atq tta
possit uiuere. Rursũq Uade & con¬
grega om̃s uideos. quos in susis rep¬
pereris: & orate ꝓme. Non come¬
datis neq bibatis tribus diebus ac
noc t ibus & ego cũ ancillulis me¬
is similiter ieumabo. & tunc in¬
grediar ad regẽ. contra lege̾ fa¬
ciens non uocata: tradensq me
morti & periculo. Cur in quã tan¬
ta erat difficultas regẽ adeun¬
di Nimiru hoc uene̾rat exni¬
mia uentositate miserȩ uanita¬
tis. ut rex magni imperu plus
homine putaretur habere ali¬
quid nec uilior fieret ex usupu¬

Expanded text:
ur autem tanta erat difficultas regem adeundi? Nam quod magna difficultas fuerit, ex eo manifestum est, quod Hester Mardocheo demandanti ita respondit: Omnes servi regis et cunctę, quq sub ditione eius sunt, norunt provincię, quod sive vir sive mulier non vocatus interius atrium regis intraverit, absque ulla cunctatione statim interficiatur, nisi forte rex auream virgam ad eum tetederit pro signo clementię atque ita possit vivere. Rursumque vade et congrega omnes Iudeos, quos in Susis repereris, et orate pro me. Non comedatis et non bibatis tribus diebus ac noctibus, et ego cum ancillulis meis similiter ieiunabo et tunc ingrediar ad regem contra legem faciens non vocata tradensque me morti et periculo. Cur, inquam, tanta erat difficultas regem adeundi? Nimirum hoc venerat ex nimia ventositate miserę vanitatis, ut rex magni imperii plus homine putaretur habere aliquid nec vilior fieret ex usu pu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa ñ cõplens. uir in quã głosꝰ
id ẽ uanꝰ. uento uanitatis plenus.
atq distensus. quia fortassis baby¬
lonẽ ꝓpͥis opib atq impensis auxe¬
rat. rem suã siue opẽ suu nͣ paru
ȩstimans aut estimari uolens. mag¬
no ore declamauit responsũ cordis
alti & erectȩ ceruicis. ñne hec est
babylon quã ego ȩdificaui. ne dice¬
ret quã ego ꝓuexi. siue ampliaui.
& qͥd tu o uir głose. si tu babylonẽ
ã fundam̃tis edificasses : Nũ quid
uł sio uerbũ qͦd audieras. scilie&
intͣpretati onẽ somni facere irritã
si aliquomodo c̃siliũ scĩ ꝓpħȩ secutꝰ fue¬
ras dicentis. peccata tua elemosinis re¬
di me. & iniqͥtates tuas misericordiis
pauperũ. forsitan ignosc& delictistius.¬

Expanded text:
promissa promissa id est vanus, vento vanitatis plenus atque distentus, quia fortassis Babylonem propriis opibus atque impensis auxerat, rem suam, sive opus suum non parvi aestimans aut aestimari volens, magno ore declamavit responsum cordis alti et erectae cervicis « : Nonne haec est Babylon, quam ego ędificavi?, ne diceret: quam ego provexi sive ampliavi. Et quid tum, o vir gloriose, si tu Babylonem a fundamentis ędificasses? Numquid vel sic verbum, quod audieras, scilicet interpretationem somnii facere irritam si aliquo modo consilium sancti prophetę secutus fueras dicentis: Peccata tua elemosinis redime et iniquitates tuas misericordiis pauperum, forsitan ignoscet delictis
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ẽ babylon quã ego ȩdificauiꝰ
babylonẽ nãq ut põpeius trogꝰ refert se¬
myramis dit. murũq urbi cocto
latere circũdedit. harena. pice. bitu¬
mine. intͣstrataq: materia. Nũqͥd gͦ
uerũ dixit. tanto uinior semiramide.
uxore nini inqͦ regnũ assyrioꝵ cępͣ:
Uerutam̃ saera p̾pollet auctoritas. qͦd¬
& ante senuramide babylon extitit.
& causa qͦq nominis eiꝰ antiqͥssuna
sacris ẽ edita litteris. Chus inquit
filius cham genuit nẽroth. Ipse cȩp̃
ẽẽ potens int̾ra. Fuit autẽ pͥncipi¬
ũ regni eius babylon. De tͣra illa eg̃s¬
sus ẽ assur. & ȩdificauit niniuem.
Causa nominis qͦd ẽ babylon illa exti¬
tit qͦd ibi ds linguã c̃fudit eoꝵ
qͥ edificabant & cessa uert᷑ ȩdifica¬
re ciuitatẽ. Nã iccur ⁊ inquit uo¬
catuͣ eͣ nom̃ eiꝰ babel. quia ibi c̃fu¬
sũ ẽ labiũ uniũsȩ t̾rȩ. Ergo uir
głosus de qualiũ quolib& illud
sapientiȩ dictũ ẽ. nubes & uentus.

Expanded text:
c est Babylon quam ego aedificavi? » Babylonem namque, ut Pompeius Trogus refert, Semiramis condidit, murumque urbi cocto latere circumdedit, arena, pice, et bitumine interstrataque materia. Nunquid ergo verum dixit, tanto junior Semiramide uxore Nini, in quo regnum Assyriorum coepit? Verumtamen sacra praepollet auctoritas, quoet ante Semiramidem Babylon exstitit, et causa quoque nominis eius antiquissima sacris est edita litteris. Chus, inquit, filius Cham, genuit Nemroth. Ipse cępit esse potens in terra. Fuit autem principium regni eius Babylon. De terra illa egressus est Assur et ędifivavit Niniven. Causa nominis, quod est Babylon, illa exstitit, quod ibi deus linguam confudit eorum, qui edificabant et cessaverunt edificare civitatem. Nam idcirco, inquit, vocatum est nomen eius Babel, quia ibi confusum est labium universę terrę. Ergo vir gloriosus de qualium quodlibet illud sapientię dictum est: Nubes et ventus
Abbreviated transcription (Latin):
terȩ latebant intellexert. qͥd uo¬
luerit ẽstructio uel ritꝰ tab̾na¬
culi qͥd significauerit altare in¬
censi. qͥd archa qͥd ꝓpitiatoriuꝰ.
qͥd duo therubin. qͥd ꝓrsus uel
quale fuerit illud. quod intendens
dñs. ad moysen inspice ait. et fac
scłm exẽplar qͦd tͥ in monte mon¬
straui. Sed ñ erant ꝓpħe illis diebꝰ.¬

Expanded text:
terae latebant, intellexerunt. Quid voterae latebant, intellexerunt. Quid voluerit constructio vel ritus tabernaculi, quid significaverit altare incensi, quid arca, quid propitiatorium, quid duo Cherubim, quid prorsus vel quale fuerit illud quod intendens Dominus ad Moysem: « Inspice, ait, et fac secundum exemplar quod tibi in monte monstravi. » Sed non erant prophetae in dieb
Abbreviated transcription (Latin):
erant disꝑsi c̃gregaret in unũ.
Tunc utiq aparuit gła dĩ gła
filii dĩ cũ resurrecti  mortuoꝵ
effulgentis & ex tcͣ ẽ nubes ficut
manifestabat᷑ moysi. ubi lege̾ ac¬
cepit. et sic̃ fuit nubes tibi sa lo¬
mon tẽplũ dñi ȩdificauit. nu¬
cecitas uideo cuiꝰ in ꝓdigiuꝰ fac¬
tȩ ft̃ ille nubes. Usq ad illud
tẽpꝰ ignotũ ait erit iheremias
ubi sit tab̾naculũ & arca. et al¬
tare incensi. idẽ ñ cognoscet᷑ apo¬
płis uel gentibꝰ. quoꝵ uel qualiu̾
exẽplaria cȩlestiũ illa fuert᷑ arx
cripsert uel etiã illi qͥbꝰ scripse¬
runt. h̃c ꝓlogũ. ita ut tu nc̃ di¬
cis. et sic̃ nc̃ eccła xp̃i intellegit
ꝓphetica iheremiȩ dicta intelle¬
xertͣ. Adhec in quã. Putas ne u¬
dei qͥ de regione uidea scripsert᷑.¬
ꝓpħȩ fuer̾t. aut ꝓpheticũ intel¬
lectũ habuert᷑. Si ꝓpħȩ fuert̃
aut intelligentiã ꝓphetiei sp̃s
habuert᷑. nimirũ ea quę sub ue¬
lamine legalis aut ꝓpheticȩ lit¬

Expanded text:
erant dispersi, congregaret in unum. Tunc utique apparuit gloria Dei, gloria Filii Dei cum resurrectione mortuorum effulgentis; et extunc est nubes; sicut manifestabatur Moysi; ut legem accepit, et sicut fuit nubes, ubi Salomon templum Domini aedificavit. Nucęcitas Iudeorum, cuius in prodigium factę sunt illę nubes. Usque ad illud tempus ignotum erit, ait Iheremias, ubi sit tabernaculum et archa et altare incensi, id est: non cognoscetur a populis vel gentibus, quorum vel qualium exemplaria cęlestium illa fuerunt. cripserunt, vel etiam illi, quibus scripserunt hunc prologum, ita ut tu nunc dicis et sicut nunc ecclesia Christi intelligit, prophetica Iheremię dicta intellexerunt? Ad hęc inquam: putasne Iudei, qui de regione Iudeę scripserellectum habuerunt? Si prophetae fuerunt, aut intelligentiam prophetici spiritus habuerunt, nimirum ea quae sub velamine legalis, aut propheticae lit
Abbreviated transcription (Latin):
illo qͦ ut iã dictũ ẽ frẽs qͥ erant in¬
iherosolimis. et in regione uidea
scripsert᷑̃ fr̃ibꝰ qͥ erant ꝑ egiptũ.
mo octauo. iohannes cognom̃to
hircanꝰ locũ et gentẽ regebat.
& ille annꝰ pͥncipatꝰ eiꝰ undecimꝰ
erat. Ubi tc̃ erant qͥ locũ & gente̾
illã tantis odiis ꝑ sequentes ex t̃ini¬
nare uoluerant. Nelocit᷑ sicut
umbra transierant. aliꝰ pꝰ aliũ. di¬
uersis cladibꝰ morientes. quoꝵ in¬
teritꝰ uelocitatẽ si c̾sideres. recte
dicas qr ingeneratione una nom̃
eoꝵ deletũ ẽ Una qͥppe generatio
machabeoꝵ uia exacta fuerat. pͥn¬
cipatũ agente suiq pͥncipatꝰ an¬
nũ habente undecimũ hircano.
cuiꝰ ꝑ patrẽ symonẽ. patruosq ui¬
dã atq ionathã. locũ et gentẽ ds
reseruauerat. et tã multi reges
ad ũsarioꝵ. successim decesserant.
infra annoꝵ paulo płꝰꝗͣ quadragin¬
ta spatiũ. Deniq pꝰ radicẽ pecca¬

Expanded text:
illo, quo, ut jam dictum est, fratres qui erant Hillo, quo, ut jam dictum est, fratres qui erant Hierosolymis, et in regione Judaea scripserunt fratribus qui erant per Aegyptum, m 188. Joannes cognomento Hircanus locum et gentem regebat, et ille annus principatus eius undecimus erat. Ubi tunc erant, qui locum et gentem illam tantis odiis persequentes exterminare voluerant? Velociter sicut umbra transierant, alius post alium diversis cladibus morientes, quorum interitus velocitatem, si consideres, recte dicas, quia in generatione una nomen eorum deletum est. Una quippe generatio Machabeorum vix exacta fuerat principatum agente suique principatus annum habente undecimum Hircano, cuius per patrem Symonem patruosque Iudam atque Ionatham locum et gentem deus reservaverat, et tam multi reges adversariorum successim decesserant infra annorum paulo plus quam quadraginta spatium. Denique post radicem pecca
Abbreviated transcription (Latin):
erat totũ illud cremari. sic̃ opꝰ
cõburi. Et hoc dictũ a moyse ñ
ociosũ scđm sepedictã intentionẽ
suã memorant. ut uidelicet con¬
stet tẽplũ scm ee̾ in qͦ peccatũ con¬
sumit᷑. teste igne dato diuinitus
et sacͥficiũ ꝓpeccato c̃sumente
finis tandẽ nob̾ iã sit huiusee t̾c¬
tatus . in littera ꝓemii qͦd mͥ expla¬
nandũ impostusti. qͦd si ut cũq uti¬
lit᷑ factũ est. tu qͦq gram benedic¬
tionis reciꝑe debes ab om̃ibꝰ qͥbꝰ hoc
utile tusũ fuerit. quia monitor
nterea saluus atq intemeratus
ꝑ manebat thesaurꝰ patͥs abrahȩ
thesaurꝰ dauid fidelis. scilicet uenꝰ¬
bũ ꝓmissionis. qͦd subiuram̃to as̃
uerax suꝑ illos thesaurizauit. sta¬
bat enĩ locꝰ et gens. unde oporte¬
bat illud ad impleri. Generatio
p̃teribat & generatio adueniebat.
ipse autẽ cui ueracit᷑ dr̃. tu autẽ
idẽ ipse es & anni tui ñ deficient.
in ꝓposito suo ꝑmanebat. Anno

Expanded text:
erat totum illud cremari, sicut opuerat totum illud cremari, sicut opuiritus igni comburi. Et hoc dictum a Moyse non otiose, secundum saepe dictam intentionem suam, memorant, videlicet, ut constet templum factum esse, in quo peccatum consumitur, teste igne dato divinitus, et sacrificium pro peccato. Finis tandem nobis jam sit hujuscemodi tractatus in littera prooemii, quod mihi explanandum imposuisti, quod si utiliter utcunque factum est, tu quoque gratiam benedictionis recipere debes ab omnibus, quibus hoc utils visum fuerit, quia monitor nterea salvus atque intemeratus permanebat thesaurus patris Abrahae, thesaurus David fidelis, scilicet verbum promissionis, quod sub juramento Deus verax super illos thesaurizavit. Stabat enim locus et gens unde oportebat illud adimpleri. Generatio praeteribat, et generatio adveniebat; ipse autem cui veraciter dicitur: « Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient , » in proposito suo permanebat. Anno
Abbreviated transcription (Latin):
cit. scilicet ad testimoniũ scĩtatis
uel scĩficationis qͦd tẽplũ illud iure
scm̃ habendũ fuerit. in qͦ c̃stabat
peccata cͣsumi igne qͥ diuinitus
datꝰ ẽ sic̃ & quando orabat moy¬
ses. Neq enĩ munꝰ miractili fcut in
eo qͦd deaqua suꝑ sacͥficiũ aspersa
magnꝰ accensus ẽ ignis. quã ineo qͦd
moẏse orante. adño egressus ẽ ignis.
& holo caustũ c̾sup̃sit. Cęlesti auc̃¬
toritare defensũ e̾e uolunt. nichil
minꝰ dignitatis uel scitatis illi tẽ¬
plo qua moysi asscribendũ fuisse
tab̾naculo. Quod auint dixit mo¬
yses eoqͦd ñsit mundatũ qͦd erat
ꝓpeccato et c̃sũptũ ẽ ide̾ est ac si
dicant. Sacrificiũ qͦđ erat pro
peccato cur ñ comedebat᷑ s com¬
burebat᷑. uidelicet qr ñ erat mun¬
datũ cũ e̾et ꝓpeccato. qr sic̃ ẽ un¬
mundũ peccatũ. ita qͦd erat pro
peccato sacͥficiũ nͣ ꝑtinebat ad¬
esũ. sic̃ hostiȩ pacificoꝵ. c̃gruũq

Expanded text:
cit, scilicet ad testimonium sanctitatis cit, scilicet ad testimonium sanctitatis vel sanctificationis, quod templum illud iure sanctum habendum fuerit, in quo constabat peccata oonsumi igne, qui divinitus datus est, sicut et quando orabat Moyses. Neque enim minus miraculi fuit in eo, quod de aqua super sacrificium aspersa magnus accensus est ignis, quam in eo, quod Moyse orante a domino egressus est ignis et holocaustum consumpsit. Cęlesti auctoritate defensum esse volunt nihil minus sanctitatis vel dignitatis illi templo quam Moysi ascribendum fuisse tabernaculo. Quod aiunt: Dixit Moyses: Eo quod non sit mundatum, quod erat pro peccato, et consumptum est, idem est acsi dicant: sacrificium, quod erat pro peccato, cur non comedebatur, sed comburebatur? Videlicet quia non erat mundatum, cum esset pro peccato; quia sicut immundum est peccatum, ita quod erat pro peccato sacrificium, esum sicut hostiae pacificorum, congruumque