comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cubitos. nxͣ : in ascensu anͣt siune descensu quiz
in orientali. ⁊ occidentah latere domusꝰ cul itos qͥ¬
nos: idẽq eadem lateralis sĩintas cortinar̃ ne¬
quaq ad terram usq ꝑtingit. s quinis cubitiᷤ
arest a terra altior. Uñ nẽcc̃e fit. ut quim illi
cubiti corainaĩ qui cessantib parietib suꝑ st̾t̃
ducantur ad inuicẽ in orientali sumił ⁊occi denta¬
H latere. cͣ ꝙ mutuo iungantur: Ac sic fiat
uit undiq dõmũ cortine excepto imo iurͣ t̾rã
dibito contefant. Nec de cortinis. Porro saga
⁊ cenos hẽbant cubitos longitudimie: quaterno᷑
latitudiuis. Et quia xł. erant coniuncta adĩ¬
gͦ ⁊ her indomo. Et qr cõcordat longitudõ sago¬
rum ꝯ simaicło quo domũ meciͤate᷑ris intrausner¬
Halerunt enĩ cubitos denos eqnalitatis inter
parietes: denos eque ascensionis siue descensio¬
nis inutͦq latere. Et ħ est ꝙ ait scͥp tura qr
cubitus exima parte penderet. ⁊ alter ex altera

Expanded text:
n ascensu autem sive descensu, qui est in orientali et occidentali latere domus, cubitos quinos. Ideoque eadem lateralis summitas cortinarum nequaquam ad terram usque pertingit, sed quinis cubitis habetur terra altior; unde necesse fit, ut quini illi cubiti cortinarum, qui cessantibus parietibus supersunt, inducantur ad invicem in orientali simul et occidentali latere, sibique mutuo jungantur; ac sic fiat, ut undique domum cortinae excepto uno juxta terram cubito contegant. Haec de cortinis. Porro saga tricenos habebant cubitos longitudinis, quaternos latitudinis. Et quia undecim erant conjunctae adinergo et has in domo, quia concordat longitudo sagorum cum funiculo quo domum metiebaris in transverenim denos cubitos aequalitatis inter parietes, denos aeque ascensionis sive descensionis in utroque latere. Et hoc est quod ait Scriptura, quia cubitus ex una parte penderet, et alter ex altera,
Abbreviated transcription (Latin):
armamini. Eacies ⁊ quinqͣ guita arcsulas
letur: ⁊ quĩ qͣginta sibulas ereas. quib m̃gã¬
tur etͣ anse. ⁊ uinũ oꝑuũtũ ex om̃ib fiat.
Hec aũt ut supra incortinis exposinims.
etiam hio intelligi possunt. quod iudelicet᷑
recordatõ suꝑnis req uei que num̃o qͥnqͣgena¬
tio sol expͥmi: corda scõꝵ uinculo pacis ad u¬
n. Aut si noni aliꝗͥ audire dalectat qm̃ saga
humilitatem sublimiũ designant inroꝵ. qua
magis suoꝵ meminisse delictoꝵ quã urtutes p̃¬
dicasse suas cupiunt: ampliꝰ de eis quã apphen¬
dere mdum possunt uirtutib compũgi. quã
de illis quas iã app̃hend̾ant student głari: potest
nim̃o ansarũ siue fibularũ quinquageuario.
ip̃a cõꝑ mictõnis eoꝵ humilitas designari. ¶ͥnqͣ¬
gesimus namꝙ penitencie psalmus est. Et rec¬
te: qr donũ penitencie ñ uisi spñ scõ largiente cõce
ne anse ł fibule saga inuicem it᷑tunt qr ulla
mag̃ uirtus quã humilitas fideles in unãca¬

Expanded text:
ant: Facies et quinquaginta ansulas letur; quinquaginta fibulas aureas, quibus jungantur ansae, ut unec, ut supra in cortinis exposuimus, etiam hic intelligi possunt; quia videlicet recordatio supernae requiei, quae numero quinquagenario solet exprimi, corda sanctorum vinculo pacis adunet. Aut si novi aliquid audire delectet, quoniam saga humilitatem sublimium designant virorum; quia magis suorum meminisse delictorum, quam virtutes praedicasse suas cupiunt, amplius de eis quas apprehendere nondum possunt virtutibus compungi, quam de illis quas jam apprehenderunt, stunumero ansarum sive fibularum quinquagenario, ipsa compunctionis eorum humilitas designari. Quinquagesimus namque poenitentiae psalmus est, et recte: quia donum poenitentiae non nisi Spiritu sancto largiente concednae ansae vel fibulae saga invicem nectunt, quia nulla magis virtus quam humilitas, fideles in unam cha
Abbreviated transcription (Latin):
erunt .rl. hũtes luses argenteas. Bie bases fi¬
gulis tabulis suꝑponentur. Latus meridianum
tab̾tiatul quod uergebat ad austriuii: antiꝙͣ ił¬
lam dei plebem designat. que lucẽ scĩe legalis ia
dudum accipiens. amore sui conditoris feruere
solebat. porro latus scd̾m ꝙ uergebat ad aquilo¬
uent: eam que tenebuis ac frigore inficesitatis
usq ad tempꝰ dñice iucaruatõnis torpere ũ desti¬
ni.da: ⁊ austro uoli ꝓhibere. Quod est a ꝑtedĩcẽ.
Uicam populo genciim diucꝰ sine fide algenti. da.
te tuis siliis qui ad mee sidem ꝯfessi oint ⁊ amo¬
ris ꝯueniant: dicam⁊ pleb isrłitice que iam
nice lumine cognitõnis fruebatur. noli ꝓhiete
gentes in sortem electõnis recipi. Bicam cornelio
ac donus eiꝰ. fidem ⁊ baptisma xp̃i suscipite : dicã
iudeis: nolire cogere credentes ex gentib circidi.
quib fonte laptismatis cõscerats. fides ⁊ ꝯfessio
sũtatis ad salireẽ susficit. Uinꝰ aut̃ nuñti ñ cͣ¬

Expanded text:
entes bases argenteas. Binae bases singulis tabulis supponentur. Latus meridianum tabernaculi quod vergebat ad austrum, antiquam illam Dei plebem designat, quae lucem scientiae legalis jam dudum accipiens, amore sui conditoris fervere solebat. Porro latus secundum, quod vergebat ad aquilonem eam quae tenebris ac frigore infidelitatis usque ad tempus Dominicae incarnationis torpere non destini: Da; et austro: Noli prohibere : Quod est aperte dicere: Dicam populo gentium diutius sine fide algenti: Da de tuis filiis qui ad meae fidem confessionis et amoris conveniant. Dicam et plebi Israeliticae, quae jam meae lumine cognitionis fruebatur: Noli prohibere gentes in sortem electionis recipi. Dicam Cornelio ac domui ejus: Fidem et baptisma Christi suscipite. Dicam Judaeis: Nolite cogere credentes ex gentibus circumcidi, quibus fonte baptismi consecratis fides et confessio veritatis ad salutem sufficit. Unius autem numeri, mensu
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ eͣiuter diximꝰ: s colminas ⁊ uectẽ ab anga¬
lo tabłarũ us ad angulum p̾ortentũ poni p̃¬
n ł magis opus erat geminato sagoꝵ mu¬
nimento il solida parietis firmitas a berat. At
uͦ mistice in frontẽ tecti sextum sagum du¬
plicatur ꝯ om̃s qui scãm intrant eccłiam f
fĩte. ⁊ sacram̃tis diũce passianis miciantiu. u

Expanded text:
supra breviter diximus, sed columnas et vectem ab angulo tabularum, usque ad angulum protentum, poni pr pertinet, ibi magis opus erat geminato sagorum munimento, ubi solida parietis firmitas aberat. Ad vero mystice, in fronte tecti sextum sagum duplicatur, cum omnes qui sanctam intrant Ecclesiam, ita fide et sacramentis Dominicae passionis initiantur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
diuis cubitos. xxxͣ. latitudinis .x. altitudins eq̃
de tabiilis sunt ꝯpacti ligneis: arutroq laterẽ
de auratis. Porro ꝓ orientali ꝑte inius uectis erat.
unde intͦniis fuit: qui ꝑmedias tabulas ab an¬
gulo uł ad angulũ ꝑueniret .i. a sũntaate ulu¬

Expanded text:
ubitos triginta, latitudinis decem, altitudinis aeque de tabulis sunt compacti ligneis, ab utroque latere deauratis. Porro pro orientali parte unus vectis erat, unde introitus fuit, qui per medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveniret, id est a summitate ul
Abbreviated transcription (Latin):
occidentalis parietis tabulas. Hiis gͦ ꝯsid̾atis
intuere ⁊̃ mensuras coranarũ quib regenda
eint domus. q̃liter p̃stitis possint ꝯueiure mñ s¬
is. Ueceni erant cortine hñtes singłe longitu¬
eqtialitate que est inter parietes cubitos plenoᷤ¬
denos : inascensu añt sine descensu qui est uĩ
parietes. hẽbunt cubitos nouenos. Sitq futu̾
sĩiuitas cortinar̃ t̾ram tang̾e̾ ñ possit: S ni¬
sura umꝰ cubiti a terra altor absit. Item iudeb̾ ꝙ¬

Expanded text:
occidentalis parietis tabulas. His ergo consideratis, intuere mensuras cortinarum, quibus tegenda erat domus, qualiter praefatis possint convenire mensuris. Decem erant cortinae, habentes singulae longituaequalitate quae est inter parietes, cubitos denos, in ascensu autem, sive descensu qui est juxta parietes, habebunt cubitos novenos: sicque fit ut summitas cortinarum terram tangere non possit, sed mensura unius cubiti a terra altior absit. Item videb
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ori dei populo doctores. ñ nͥ ex ip̃a coꝵ gente
p̾suerunt. At uͦ eccłie tectores pͥmi quidẽ fue¬
re de hebͤis: uerũ mox crescente ea ac dilatata ꝑ
orbem eciam de gentib stͥcbores ciꝰ sunt exorti.
adeo ut ip̃e quoq cuuangelista lucas ⁊chimo¬
theus. ac titus uiri apłici de uocatõe genctũ ad
p̃sulatũ eiꝰ ꝑuenint. uerũ si diligenciꝰ singła ĩ¬
spiciamus : utͥusq domꝰ edeficatõ ⁊ tociꝰ ecͤc p̃sũtiᷤ¬

Expanded text:
 quia priori Dei populo doctores non nisi ex ipsa eorum gente praefuerunt; at vero Ecclesiae rectores primi quidem fuere de Hebraeis: verum orbem, etiam de gentibus structores sunt ejus exorti, adeo ut ipse quoque evangelista Lucas, et Timotheus ac Titus viri apostolici, de vocatione gentium, ad praesulatum ejus pervenerint. Verum si diligentius inspiciamus, utriusque domus aedificationem, et totius Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
bus que apłi dixere motistretur. Uel certe bi¬
ne bases singulis tabulis ꝑduos angulos subi¬
cuncir: ut bene sufultis angulis tota recte ⁊
indeclinabiliter possit tabula cõfistere: qr om̃t
aplici ⁊ enungeliceͥ sermonis in ꝓpħcs lib̾ uel¬
licc̃is ⁊ iicium p̃signatum inuenitur. ⁊ sinis. od oĩs¬

Expanded text:
bus quae apostoli dixere, monstretur. Vel certe binae bases singulis tabulis per duos angulos subjiciuntur, ut bene suffultis angulis, tota recte et indeclinabiliter possit tabula consistere; quia omnis apostolici et evangelici sermonis in propheticis litteris et initium praesignatum in
Abbreviated transcription (Latin):
acies ⁊ quinqͣguita circulos aureos quib cor¬
tinarũ uela uungenda sunt mͣ unũ tab̾n acłm si¬
Et quinqͣ ginta fudit circulo ᷤᷤ aureos. qui mord̾¬
ent cortinarũ ansas: ⁊ fieret unsi cab̾nacłm. ¶En¬
quagenariꝰ gͦ nmierꝰ : uerã iu spũ scõ requiem
designat. Et quia cuculus uoc iaiciũ uidetur
ns hatere terminũ : aurũ uͦ p̃ sui claritate cẽt̃
is p̃ciosus est mnetallis : quid in qͥnqͣguita cir¬
culis auteis. nͥ ꝑꝑetua claritas ⁊ clara ꝑpetui¬
tas sũme quietis expͥmicur. Mordentq cor¬
tiuarũ ansas cutuli. ut unũ ex om̃ib tab¬
nałm fiat: cum supui gła regni. puris fide¬
in mentib sese designanter ĩ¬
fundit. ut tali glucine salutifere inspira¬
tõnis una exuttoaꝙ ppͦ inimo ex omib elec¬
tis a p̃i eccłia ꝑficiatur. Eacies ⁊ saga cili

Expanded text:
acies et quinquaginta circulos aureos, quibus cortinarum vela jungenda sunt, ut unum tabernaculum fi dicitur: Et quinquaginta fudit circulos aureos, qui mordent cortinarum ansas, ut fieret unum tabernaculum. Quinquagenarius ergo numerus, veram in Spiritu sancto requiem design habere nec terminum, aurum vero prae sui claritate caeteris est pretiosius metallis, quid in quinquaginta circulis aureis, nisi perpetua claritas, et clara perpetuitas, summae quietis exprimitur? Mordentque cortinarum ansas circuli, ut unum ex omnibus tabernaculum fiat, cum superni gloria regni, puris fimentibus, sese dignanter infundit: ut tali glutine salutiferae inspirationis, uno ex utroque populo, imo ex omnibus electis, Christi Ecclesia perficiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ monem eccͣ ꝑorbem dilatata est: designant. La¬
titũdo ⁊ enim tabularun dilatatõ est fideirsa
cram̃toꝵ: que pͥus uiuna isitheletica plebe la¬
tebat. S hoꝵ minist̾io ad tociꝰ orbis plemtudi¬
nem ꝑleit᷑. Q uanis recte in latitudine tabula¬
r̃ ipa  qua dilatatõ cordis scõꝵ ualet intelligi ꝑ
qũa minidum despicere. atq ad appetenda celestia
solent sublimiter accendi: ꝑ quã ñ solum a¬
micos in deo. s eciã ininncos caudent diligere
sp̃ dñi. Ueniq uideamus imã de tabuł tab̾na¬
se dilatatum insinuet. Dicit de interua id est
cordis latitudine. Os nr̃m patet ad nos ocorĩ¬
thł: cor m̃ĩn dilatatũ est. Non angustiamini
in nobis: Angustiamini añt in uiscerib nr̃is¬

Expanded text:
sermonem Ecclesia per orbem dilatata est, designant. Latitudo etenim tabularum, dilatatio est fidei et sacramentorum, quae prius in una Israelitica plebe latebat; sed horum ministerio ad totius orbis plenitudinem pervenit. Quamvis recte in latitudine tabularum, ipsa quoque dilatatio cordis sanctorum valet intelligi, per quam mundum despicere, atque ad appetenda coelestia solent sublimiter accendi, per quam non solum amicos in Deo, sed etiam inimicos gaudent diligere propter Deum. Denique videamus unam de tabulis tabernase dilatatum insinuet. Dicit de interna, id est, cordis latitudine: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est; non angustiamini in nobis, angustiamini a
Abbreviated transcription (Latin):
statuat ilus ħ peccatũ. Que latitudo apte .iiiiͦ. erat
cubitoꝵ: quia quatuoꝵ sunt euangłioꝵ libri. au
quaibus diti redẽptoris nr̃i exemplis ac uerbis qͣli¬
ter eadem caritas sit tenenda. decemur: quatuor
uirtutes inquar̃ oꝑatõe eadem est caritas ex̃cen¬
ta: id est temꝑancia. fornitudo. iusticia ptuden¬
cia. ut uideł incorrupta in dõ caritas. atq tute¬
gra custodiatut. quod est temꝑancie: milł fĩdui¬
gatur incõmodis quod est fortitudinis. millia¬
lu s̃ nͥat. quod est iustiae: ugil et in discernendiᷤᷤ
rebut ne fallacia. dolus ue paulatim subripiat:
quod est prudencie. Longitudo aũt cortinar̃
xxͣ. uiii. erat cubitoꝵ. qui est nim̃tus qͣterna¬
rius sepcies ductus. Septenario aũt num̃o: Pẜ
dicm sallati sol regiues et̃na secc̃oꝵ signtari.
Longitudo g cortinar̃ inquater septenos extẽ¬
ditur cubitos: qr ꝑfitem ⁊ oustodiam doctlie e

Expanded text:
statuas illis hoc peccatum . Quae latitudo apte quatuor erat statuas illis hoc peccatum . Quae latitudo apte quatuor erat cubitorum, quia quatuor sunt Evangeliorum libri, in quibus Domini Redemptoris nostri exemplis ac verbis, qualiter eadem charitas sit tenenda, docemur. Quatuor virtutes, in quarum operatione eadem est charitas exercenda, id est, temperantia, fortitudo, justitia, prudentia, ut videlicet incorrupta in Deo charitas, atque integra custodiatur, quod est temperantiae; nullis frangatur incommodis, quod est fortitudinis; nulli alii serviat, quod est justitiae; vigilet in discernendis rebus, ne fallacia dolusve paulatim surripiat, quod est prudentiae. Longitudo autem cortinarum viginti octo erat cubitorum, qui est numerus quaternarius septies ductus, septenario autem numero propter diem sabbati solet requies aeterna sanctorum figurari. Longitudo ergo cortinarditur cubitos, quia per fidem et custodiam doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
tissime scõꝵ diloctõni comparatur. Unde ⁊ qui¬
tam ex eis qui hauc̃ p̃sũte ⁊ comitante secũ dño
cõceꝑant: aiebant. Nonne cor nr̃m ardens erat ĩ
nobis cum logueretin nuia. ⁊ aꝑicet nob̾ stͥpt᷑as
Sui contra de repbis dicitrr. Et qm̃ habundabit ĩ¬
iquitas: refrigescet caritas multoꝵ. Hec quasi
bis tinguitur: ꝯ amore dĩ ⁊ ꝓrinii flaminescit:
cũ illum ex toto corde. tota anina. tota uirtute:
hunc sicut nos ip̃os diligimus. Itaq in his qua¬
tior cortinar̃ cołorib: .iiiͦiͬ. iustificatões ex pͥm̃¬
tur electoꝵ. In bisso retorta. caro castitate re¬
nitens. In iacinco: mens suꝑna desid̾ans. In p¬
pia: cãro passionib subiacens. In cꝯᷤto bis tmo¬
to: mens iuter passiones der⁊ ꝓximi dilectõe p¬
fulgens. Congitudo cortine inuꝰ hẽbit. xxuiͣii.
gremio ꝯsueuit excipere. suosq ꝑsequtor es flexis
inor̃one genib dnõ noint cõmendare dicens. Dñe ne

Expanded text:
tissimae sanctorum dilectioni comparatur. Unde et quidam ex eis, qui hanc, praesente et comitante secum Domino, conceperant, aiebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas? ui contra de reprobis dicitur: Et quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum .Haec quasi bis tingitur, cum amore Dei et proximi flammescit: cum illum ex toto corde, tota anima, tota virtute, hunc sicut nos ipsos diligimus. Itaque in his quatuor cortinarum coloribus, quatuor justificationes exprimuntur electorum. In bysso retorta, caro castitate renitens. In hyacintho, mens superna desiderans. In purpura, caro passionibus subjacens. In cocco bis tincta, mens inter passiones Dei et proximi dilectione praefulgens. Longigremio consuevit excipere, suosque persecutores flexis in oratione genibus, Domino commendare, dicens: Domine, ne
Abbreviated transcription (Latin):
git. Que uideł ansule apte dicintur: quia
ñ solum in laterib cortin ar̃ uer̃ eciam in sũ¬
mitatib hoc est extremis anguloꝵ termini
ꝑ comfessiõem sid̾i ⁊ sacram̃toꝵ celestiũ ꝑcep¬
rõcm geritur: neqͣ quam abinuicem diaũss
pari ⁊ indissimili hñt om̃s iutatis gtã conexum. G̾er¬
minũ quoq uite temꝑalis cuncti eiꝰdem imuꝰq fid̾i¬
q spei hẽmui certitudinem ꝯminĩẽ: ałita oeilos¬

Expanded text:
git. Quae videlicet ansulae apte dicuntur, quia git. Quae videlicet ansulae apte dicuntur, quia non solum in lateribus cortinarum, verum etiam in summitatibus, hoc est extremis angulorum terminis per confessionem fidei et sacramentorum coelestium perceptionem geritur, nequaquam ab invicem diversum, sed pari et indissimili habent omnis veritatis gratia connexum. Terminum quoque vitae temporalis, cuncti unius ejusdemque spei h
Abbreviated transcription (Latin):
umiꝰ eiꝰdem pietatis ⁊ castitatis oꝑibus serme¬
uterq populus discretim partes a Gelat: Nam
passionis dĩtice ꝑ quam utͥq sumus redẽpti sa¬
cͣmentũ: illi in carne ac sanguine uictimar̃.
nos in oblatõe panis ⁊ uimi celebłutis. Il uẽ¬
tutam in carne natiuitatẽ dñcam. p̃dicatõ¬
sepulturã. resurrectõem. afcensionẽ. aduentũ
sp̃s sci. sidem gentiuni credebant. ⁊ confitebantur:
nos ħ om̃ia iã fc̃a. n ulteriꝰ fienda credimus ⁊ ꝯ¬
sitemur. At tam̃ eo temꝑe quo erigebatur tab̾¬
nacłm. oñs adinuicẽ cortine nͨtebantur: qui¬
a cum uniũsa catholice eccłe pucͥtudo. abiui¬
na decem cortiunar̃ conexio tab̾nacłm dñi ꝯ de¬
corat. Ansulas iacerctinas in laterib acst̃¬
est: celestium bonoꝵ significatõni congruere.
Ansulis uͦ iacinctuns cortine inuicem copłan¬
tur: cũ umica spes suꝑne beatitudinis omĩa ꝑ
orbem corda electoꝵ i una eadẽq deuocõne ꝯiũ¬

Expanded text:
mque pietatis et castitatis operibus servieuterque populus discretus partes agebant. Nam passionis dominicae, per quam utrique sumus redempti, sacramentum, illi in carne ac sanguine victimarum, nos in oblatione panis et vini celebramus: illi venturam in carne nativitatem dominicam, praedicationem, adventum Spiritus sancti, fidem gentium credebant et confitebantur, nos haec omnia jam facta, neque ulterius fienda credimus et confitemur. Attamen eo tempore, quo erigebatur tabernaculum, omnes ad invicem cortinae nectebantur; quia cum universa catholicae Ecclesiae pulchritudo ab inina decem cortinarum connexio tabernaculum Domini condecorat. Ansulas hyacinthinas in lateribus ac sumest, coelestium bonorum significationi congruere. Ansulis ergo hyacinthinis cortinae invicem copulantur, cum unica spes supernae beatitudinis omnia per orbem corda electorum in una eademque devotione conjun
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ in partib septennarii mim̃i. nuitiꝰ¬
uinceᷤius ⁊ octauis inuenitur: ñto in eo
cortinar̃ longitudo continetur. Qñ fites ⁊ pa¬
ciencia scõꝵ urcutũ uarietate distincta: in
om̃ib que agit aut patitur: ñ humani głã
fauorip. s suꝑne beatudiuẽ quietis expectat.
hinc est enĩ ꝙ hinꝰ nim̃s psalmus in ꝯsũmatõe
tab aculi aititulatur: quẽ totum deꝑfedd̾e scẽ
in illo dicitur. adorate dñm inatͥo sc̃o eius. Et
itersi. Et in templo n eiꝰ om̃s dicent głam. Ap¬
tõe tat̾ naculi inscͥbitur: qr nimir̃ in ħ est ꝑ¬
fectõ ꝑogrinantis in hec scło eccłi e. ut ꝑ fidem᷑ ⁊
oꝑa bona ad requiem tendat sdĩ futuri. Bene
ant soquitur. Unius m̃sure sient unisisa
tentoria. Et si enĩ uariante picture cortine
ab inuicem differebant: una tam̃ om̃s erant
longitudinis.⁊ latitudinis mensura temꝑate:
quia ⁊ si donatões hũt eledi scd̾m gxãm q̃ data
est aus differentes: lmꝰ tam̃ dñt. una fides. unũ

Expanded text:
Quia ergo in partibus septenarii numeri, numerus XX et VIII invenitur, merito in eo cortinarum longitudo continetur, quoniam fides et patientia sanctorum virtutum varietate distincta, in omnibus quae agit aut patitur, non humani gloriam favoris, sed supernae beatitudinem quietis exspectat. Hinc est enim quod hujus numeri psalmus in consummatione tabernaculi adtitulatur, quem totum de perfectione ime in eo quod in illo dicitur: Adorate Dominum in atrio sancto ejus. Et iterum: Et in templo ejus omnes dicent gloriam . Aptione tabernaculi inscribitur, quia nimirum in hoc est perfectio peregrinantis in hoc saeculo Ecclesiae, ut per fidem et per opera bona, ad requiem tendat saeculi futuri. Bene autem sequitur: Unius mensurae fient universa tentoria. Etsi enim variante pictura, cortinae ad invicem differebant, una tamen omnes erant longitudinis et latitudinis mensura temperatae: quia et si donationes habent electi secundum gratiam quae data est illis di
Abbreviated transcription (Latin):
lorq celestis ꝓxinam celo sodem soritus÷:
ut chori uirginales ⁊ amii ⁊ corꝑis spaliui
cima agnum sequturi ⁊ hymnoꝵ ei laudes de¬
signentur eeͣ cantaturi. Bene aũt de uelis cor¬
tinarum. ac sagoꝵ dicitur. quod et si in alto po¬
sita ad terrã tatm̃ demissa pond̾ent. ꝗͣnius corti¬
ne nequaꝙͣ ad t̃ram usq ꝑtingere potuerint:
colũpne qnoq ac tabuse tab̾naculi ⁊ si in altũ
erant erecte: bases tam̃ inquib starent hẽ¬
bant in tr̃a positas. at uͦ de rubͥcatis atq p̾a¬
cuictinis pellib quod in alto tectum oꝑirent di¬
crair. quod uͣ ad t̾riam ceͤnt. deflexe ñ addit᷑
qr iumirũ cetere uirtutũ spẽs ꝯmune aliꝙͣ.

Expanded text:
ximam coelo sedem sortitus est, ut chori virginales, et animi et corporis speciali vicinia agnum secuturi, et hymnorum ei laudes designentur esse cantaturi. Bene autem de velis cortinarum ac sagorum dicitur, quod et si in alto posita, ad terram tamen demissa penderent, quamvis cortinae nequaquam ad terram usque pertingere potuerint. Columnae quoque ac tabulae tabernaculi, et si in altum erant erectae, bases tamen in quibus starent habebant in terra positas. At vero de rubricatis atque hyacinthinis pellibus, quod in alto tectum operiant, dicitur. Quod vero ad terram essent deflexae, non additur: quia nimirum caeterae virtutum species commune
Abbreviated transcription (Latin):
rum bis quin ario. eciã ita disserere: ꝙ scqͣces
intitͦq testam̃to legis diuine signau̾int. Et
pͥores quidẽ quinq R frontem ac pͥmã tab̾¬
nacuh ꝑtem ꝓtegebant. sine faciebant: an¬
tiqui dei populi tẏpum gess̾unt. qui dec̾ta
legis insacramento cirtomcisioiis ⁊ hostia¬
rium ⁊ uaria cerimoniatsi ouseruancia scd̾m
lict̃am implebat. ⁊ equentes uͦ quinq cor¬
tine q̃ poffiora tabn aculi tegebant. uel eciã
stio cegmine faciebant: nos designanerumte
qui post aduentũ dĩ in carne nati. lilͦ ꝯ ac sa¬
cram̃ta legis spũaliter ip̃o reuelante ac donã¬

Expanded text:
iam ita disserere, quod sequaces in utroque Testamento divinae signaverunt. Et priores quinque quidem, quae frontem ac primam tabernaculi partem protegebant sive faciebant, antiqui populi Dei typum gesserunt, qui decreta legis in sacramento circumcisionis et hostiarum, et variam caeremoniarum observantiam, secundum litteram implebat. Sequentes vero quinque cortinae, quae posteriora tabernaculi tegebant, vel etiam suo tegmine faciebant, nos designaverint, qui post adventum Domini in carne nati, libros ac sacramenta legis spiritualiter ipso revelante ac donan
Abbreviated transcription (Latin):
bis est : Recorquetur añt hec bissus in cortinas
tab̾naculi: quando ñ mͦ lim̾bos carnis uerum eci¬
am ut pecrus admon. lumbos m̃tis nr̃e in sob̾eta¬
te succingirins. ⁊ ut indelicet ⁊ carnen a lasciiuis
motib. ⁊ cor ab illeceb ͤᷤ ᷤᷤ ueste nenuis cogitatõnib.
Iaccnctus quĩ actis ⁊ celi spem imitatur: eoꝵ dẽ
mentes electoꝵ onũ spe ac desid̾io celestia queren¬
tes significat. Cuius coloris nob sacram̃tum ꝯm̃¬
sunt querite: uͥ ap̃e est indext̾a dei sedens. Hur¬
pura quia colorem sanguinis osfendit. ⁊ uerã qͦ
nũ salum alligari: s ⁊ mori in ierłm paratꝰ sã¬

Expanded text:
bis est ? Retorquetur autem haec byssus in cortinas tabernaculi, quoniam non modo lumbos carnis, verum etiam ut Petrus admonet, Lumbos mentis nostrae in sobrietate succingimus . Ut videlicet et carnem a lascivis motibus, et cor ab illecebrosis refrenemus cogitationibus. Hic accinctus quoniam aeris et coeli speciem imitatur, eorumdem mentes electorum, omni spe ac desiderio coelestia quaerentes significat. Cujus nobis coloris sacramentum commsunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Purpura quia colorem sanguinis ostendit, et vera quoque non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus
Abbreviated transcription (Latin):
uis sĩ undenariũ s denariũ habes mimerũ.
⁊ hunc tercio multiplicatũ: quo patenter insi¬
nuatur uirtus coꝵ. qui decalogum legis infide
qua uideł ꝑfectõne in hac dui taxat iuta
uulla eͣeͣ poterit sublimuor. Hares ⁊ latitudinis
quatuor cubitos. quo amplitudinẽ sincere cari¬
facta capiarũ. s in longitudine cubitos tͥnginta.
Iulatitudine qͣcuor hũcia: qr sũmi ilłiꝰ p̃dicato¬
res qui uitã fideliuĩ sius exhortatõnib. interces¬
sionib cotidiana sollicitudine. ingiliis. iciumis.
sua nuditate ꝓtegunt. sese quidem humiliter
ip̃i comtemplata suꝑne puritatis excellencia pͤ¬
catores ꝓfitentur qui tam̃ quantũ ad humane
modum ꝑfectõius arinet. iuiuidi inter homi¬
nes ac sublimes apparent. Equa erit iñsurci

Expanded text:
nis non undenarium, sed denarium habes numerum, nis non undenarium, sed denarium habes numerum, et hunc tertio multiplicatum: quo patenter insinuatur virtus eorum qui decalogum legis in fide qua videlicet perfectione, in hac duntaxat vita, nulla esse poterit sublimior. Habes et latitudinis quatuor cubitos, quo amplitudinem sincerae charifacta caprarum, sed in longitudine cubitos triginta, in latitudine quatuor habentia: quia summi illi praedicatores, qui vitam fidelium suis exhortationibus et intercessionibus quotidiana sollicitudine, vigiliis, jejuniis, sua nuditate protegunt, sese quidem humiliter ipsi contemplata, supernae puritatis excellentia peccatores profitentur. Qui tamen quantum ad humanae modum perfectionis attinet, mundi inter homines ac sublimes apparent: Aequa erit mensura
Abbreviated transcription (Latin):
nitatib ac dolis inutasse queritur dicens. sal
cis lingue ⁊ cordis nĩz begalia decalogi p̃cepta
sint. Ciliciũ qͦs hĩtus penitencium eciam psal¬
humilitatis quo furorẽ ꝑsequenciũ ant leiꝰ
susferrẽ placidus: aut etiam mitgaremlas¬
sũpsi. Nam si capre semꝑ aut pili siue pelles¬
caprarũ ferorẽ peccanciũ. ⁊ ũ aliquociens humi¬
litatẽ penitenciũ siguacatent: nequaꝙͣ ip̃m a¬
nimal inter munta cõputaret᷑. neq in lau¬
de sponse diceretur. Capilli tui sicut gtex capͤ¬
rum. Saga gͦ que scõs p̃dicatores insinu¬
dant iuueniunt. Unde ⁊ humiliter fatent᷑ :
qr in muatis offendimꝰ om̃s. Et si dix̃iuꝰ qm̃
peccatũ ũ hẽmus: ip̃i nos seducunꝰ.⁊ ũitas ĩ
nob̾ ñ est. Quoꝵ tam̃ corda qͣnte sunt ꝑfectõ¬
nis: scquencia uerba nustice declarant: quib
dicitur. Longitudo sagi uiꝰ hẽbit tͥngnita
cubitos: ⁊ latituto .iiiiͬ. Ecce hic longitudi¬

Expanded text:
nitatibus ac dolis mutasse queritur, dicens: Salnitatibus ac dolis mutasse queritur, dicens: Salcis linguae et cordis, neque legalia decalogi praeceptsint. Cilicinum quoque habitus poenitentium est, psalhumilitatis, quo furorem persequentium, aut levius sufferrem placidus, aut etiam mitigarem, assucaprarum fetorem peccantium, et non aliquoties humilitatem poenitentium significarent, nequaquam ipsum animal inter munda computaretur, neque in laude sponsae diceretur: Capilli tui sicut grex caprarum . Saga ergo quae sanctos praedicatores insinudant, inveniunt. Unde humiliter fatentur, quia in multis offendimus omnes. Et si dixerimus, quoniam peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . Quorum tamen corda quantae sint perfectionis, sequentia verba mystice declarant, quibus dicitur: Longitudo sagi unius habebit triginta cubitos, et latitudo quatuor. Ecce hic longitudi
Abbreviated transcription (Latin):
tores sunt eccłie scẽ quoꝵ indust̾a ac labore
munitur: uͣ indeł uita fidesq electoꝵ here¬
cita seduccitne corroũ pi: ne fcilsoꝵ catho licoꝵ
inꝓbitate fedari: ne tẽptanciũ uicioꝵ sorde̾
actaminar: ne temporaliũ subsidioꝵ mopi¬
a possit ad t̾sticiam deduq. Qui qͣnto se aitẽ¬
cius ad sustinendas siue repellendas irrnenciũ
tẽpcacionũ iuolencias accingunt: tanto ã¬
pliorẽ sulditis dño seruiendi lib̾tatem tͥbu¬
unt. Et quasi intits ful gendi copiam cor¬
tinis p̃stant: dum iustar sagoꝵ ip̃i foris
tempestates afflictõuũ cołant. Reste aut̃ cadẽ
saga ⁊ cilitina siue de pilis capͣrũ ⁊ xł. facta¬
e. referunt᷑ : qr nimis scĩ p̃dicatores qͦ altõ¬
tes suito: eo humiliores ec debent animo. uxͣ
illud tuyi sapientis: quanto magnꝰ es. humi¬
lia te in om̃ib. Undecĩ dͥppe qui denariũ tͣns
ꝑueniunt: transgressionẽ docalogi legis sig¬
defecisse pscõs ⁊ filios hominũ ueritaterͣ ua¬

Expanded text:
tae Ecclesiae, quorum industria ac labore munitur, ne videlicet vita fidesque electorum haeretica seductione corrumpi, ne falsorum catholicorum improbitate foedari, ne tentantium vitiorum sorde attaminari, ne temporalium subsidiorum inopia possit ad tristitiam deduci. Qui quanto se attentius ad sustinendas sive repellendas irruentium tentationum violentias accingunt, tanto ampliorem subditis Domino serviendi libertatem tribuunt; et quasi intus fulgendi copiam cortinis praestant, dum instar sagorum ipsi foris tempestatis afflictionem tolerant. Recte eadem saga et cilicina sive de pilis caprarum, etesse referuntur: quia nimirum sancti praedicatores, quo altiores merito, eo humiliores esse debent animo, juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, humilia te in omnibus . Undecim quippe qui denarium transeniunt, transgressionem decalogi legis sigdefecisse sanctos, et filios hominum veritates va
Abbreviated transcription (Latin):
rauit se: ⁊ datu᷑ est ilii ut cooꝑiat se bis¬
smo splendente caudsto. Bissinum enĩ: iustificatões
iohes unius coloris figuram exponens: cet̃os eci¬
am figuraliter interp̃tandos insinuat. Bisstis g q̃
candi. tundendi purgandi. caguendi ⁊ nendi. gra¬
mineũtol ꝑdere. ⁊ candidum in sese recipere co¬
lorem: corpora designat castitatis uinida decore.
Que cũ carnis quidem illecebris nascencia mag¬
no continencie labore quasi natiuũ exudant
h umorẽ: atq ad decorem dõ digne puritatis
solierqi iesmnioꝵ ⁊ ingiliarum. orõnum ⁊ lec¬
tõnis. paciencie.⁊ humilitatis instancia ꝑueni¬
unt. Dequib recte possit illud apłicum dici. An¬

Expanded text:
atum est illi ut cooperiat se byssino splendenti candido : byssinum enim, justificationes  ejus . Verum Joannes unius coloris figuram exponens. caeteros etiam figuraliter interpretandos insinuat. Byssus ergo, quae candi, tundendi, purgandi, coquendi, et nendi gramineum solet perdere, et candidum in sese recipere colorem, corpora designat castitatis nitida decore: quem cum carnis quidem illecebris nascentia magno continentiae labore, quasi nativum exsudant humorem, atque ad decorem Deo dignae puritatis solerti jejuniorum et vigiliarum, orationum et lectionis, patientiae et humilitatis instantia perveniunt. De quibus recte possit illud ap
Abbreviated transcription (Latin):
s in cõspectu dñi effunderet orõem suami dñe
exandi orõem neam inquit. ⁊ clamor mc᷑ ad te
ueniat. Quod aut̃ suꝑsuerit insagis que ꝑã¬
tur tecto ĩdẽst unũ sagum qued ampłius est ex
medietate eiꝰ oꝑies posfiora tab̾naculi: ⁊ cubitꝰ
ex una ꝑte pendebit ⁊⁊ alter ex altera qui plꝰ
est insagoꝵ longitudine: utrũq latus cab̾na¬
culi ꝓtegens. Hec ut plamꝰ intelligi quauit:
paulo saciꝰ detota ⁊p̃iꝰ tabnaculi posi
disputare necc̃e est. Diximus ꝑietes tab̾¬
naculi q̃ ex tabuł ⁊ colãpns canstabant longi¬
tridinem hũisse .xx. cubitoꝵ. latitudinem
.x ͤ. altitudinẽ similit . x ͤ.Siquis gͦ uell do¬
mũ in altitudiue fing̃e funidõ uerbi gr̃a. a
basi tabule unꝰ increidiaui lateris. usq ad ba¬
sim tabule que cet e regione mlatere septͥona
bens ascensionis in merediano pariete.⁊ ͤ alios
equalitatis sursũ iuter parictes. x ͤ t̃cio descen¬
sionis in ꝑiete septentͥonali. Item si ꝑ longitu¬

Expanded text:
sed in conspectu Domini effunderet orationem suam, Domine, exaudi orationem meam, inquit, et clamor meus ad te veniat . Quod autem superfuerit in sagis quae praeparantur tecto, id est, unum sagum quod amplius est, ex medietate ejus operies posteriora tabernaculi; et cubitus ex una parte pendebit, et alter ex altera, qui plus est inut plenius intelligi queant, ius de tota ipsius tabernaculi positione disputare necesse est. Diximus parietes tabernaculi quae ex tabulis et columnis constabant, longitudinem habuisse triginta cubitorum, latitudinem decem, altitudinem similiter decem. Si quis ergo vellet domum in latitudine cingere funiculo, verbi gratia a basi tabulae unius meridiani lateris, usque ad basim tabulae quae esset e regione in latere septentrionalbens ascensionis in meridiano pariete, decem alios aequalitatis sursum inter parietes, decem tertio descensionis in pariete septentrionali. Item si per longitu
Abbreviated transcription (Latin):
ta p̃dicabant : quanuis ⁊ euu angelice ñitatis
atchana p̃dicebant. uel quia in qͥn hꝰ mundi
etatib uitam ducebant. In sex aut̃ sagis posꝑ
ũ incõnement̃ noui testam̃ti doctores accipi:
quia uideł omia q̃ diuina scͥpt᷑a in sexetatib
scł fcã siue dicta refert: In adiutori ũ atq exẽ¬
plum sue p̃dicatõius spũaliter intellecta assimĩt:
qr passiõem dñicam ꝑ quã mundus sexta sab¬
bata redemptus est. palam suis auditorib crden¬
tam. cõsitendamq ꝓnunciant. ac ꝑhiuꝰ solũm᷑
sacram̃tum eos salnari posse contestantur. Uͣ
recte p̃cipitur sextuni sagum niftonte tecti du¬
plicari: pp̃ cõfessiõem iudeł ⁊ imitatõem eiꝰdẽ do¬
munce passionis. N emĩsufficit credentes solũ
ingfessione mortis dñi ac resarrectõnis bapti¬
z arriconsecrar: si ñ eciam baptizatus qͥsq
studuerit in qͣntũ ual similitudini mortis dñi
continenter uiuendo. ac paciendo ꝓ illo assimł¬

Expanded text:
icabant, quamvis et evangelicae veritatis arcana praedicabant; vel quia in quinque mundi aetatibus vitam ducebant. In sex autem sagis possunt non inconvenienter Novi Testamenti doctores accipi; quia videlicet omnia quae divina Scriptura in sex aetatibus saeculi facta, sive dicta refert, in adjutorium atque exemplum suae praedicationis spiritualiter intellecta assumunt; quia passionem dominicam, per quam mundus sexta sabbati redemptus est, palam suis auditoribus credendam confitendamque pronuntiant, ac per hujus solummodo sacramentum eos salvari posse contestantur. Unde recte praecipitur sextum sagum in fronte tecti duplicari, propter confessionem videlicet et imitationem ejusdem dominicae passionis. Neque enim sufficit, credentes solum in confessione mortis Domini ac resurrectionis baptizari et consecrari, si non etiam baptizatus quisque studuerit, in quantum valet, similitudini mortis Domini continenter vivendo, ac patiendo pro illo assimi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃t uel fut᷑e candiũ beatitudinis ad quã ꝑ eiꝰdem
sp̃s donũ ꝑuenitur: ⁊ in cmꝰ ꝑceptõe sola ueracit̃
requiescitur atq gaudetur. tecte posse sigitrari.
Et apte quinqua genas ansas hẽbant cortine qͥ¬
ut in societate pacis ꝙ est uincłm ꝑfectõnis. sibi¬
in et inuicem coplentur electiñ alia quã fut᷑e
spes ac memoria societatis ac pacis : discietos inhͭ
uita temporib siue locis xp̃i famulos una facit p̃i¬
etute cõcordes. Rene eciam᷑ dicitur ꝙ ausas corti¬
ex utdq latere cortinas. singule q̃ cortine quasi
extensis hinc ⁊ inde brachiis amplect̾eanit᷑ qͥ a
nimirũ necc̃e ut om̃t fideles ⁊ eos uideł qui nos
ĩ xp̃o p̃cess̾unt. ⁊ eos qui secuti sunt. obiuis sin¬
cere pictatis ulnis amplectam᷑. ⁊ illoᷤ qui nos e
uno om̃e i xp̃e uen̾emur affectu. iͨ enĩ oꝑtet

Expanded text:
urae gaudium beatitudinis ad quam per ejusdem Spiritus donum pervenitur et in cujus perceptione sola veraciter requiescitur atque gaudetur, recte posse figurari. Et apte quinquagenas ansas habebant cortinae, quut in societate pacis quod est vinculum perfectionis, sibimet invicem copulentur electi. Non alia enim quam futurae spes ac memoria societatis ac pacis esse discretos in hac vita, temporibus sive locis Christi famulos, una facit pietate concordes. Bene etiam dicitur quod ansas cortiex utroque latere cortinas singulae quaeque cortinae, quasi extensis hinc et inde brachiis amplecterentur. Qua nimirum necesse est, ut omnes fideles, et eos videlicet qui nos in Christo praecesserunt, et eos qui secuti sunt, obviis sincerae pietatis ulnis amplectamur; et illos qui nos eruno omnes in Christo veneremur affectu. Quia et
Abbreviated transcription (Latin):
scũariũ ⁊ scũarii scũatia diuĩdebantur : itra
ꝙ posita erat archa testam̃ti. ⁊ contit archami extͣ
uelum altare thuni amatis. Item in medio ip̃¬
sius scũarii caude labrimi in parte atistrali:
mensa uͦ stabat in septentͥonahꝰ. Et cuta oĩa¬
ceri moniał. ⁊ ritũ uiuendi traderet: ait inter
nas de bisso retorta ⁊ iacinto ac purp᷑a cocooq
bis tincto uariatas oꝑe plumario facies. Gas¬
bernacłm dm̃ fit ex cortiuis diuersa coloꝵ spẽ
electoꝵ ꝑsonis. ex multis ꝑ orbem eccłiis. ex ua¬
riis irtutũ florib edificttr. Ciꝰ om̃is ꝑfectõ
in denario nĩo ꝯtinetur: qr quaquanersũ ec¬
dĩa ꝑ mundim indiũsis gentib ⁊ tribub ⁊ po¬
płis. ⁊ linguis dsfus a est. tota in sola dei ⁊ ꝓri¬
nn dilectõe que decalogo legis est ꝯphensa ꝯ¬
sistit. Neq. aliter quisquã potest uemciter ad.
ꝑ quẽ edisicatrr. ⁊ eos in quib edificatur eceͣ
hoc est dni ⁊ electos eius amare didicerit.

Expanded text:
rium et sanctuarii sanctuaria dividebantur: intra quod posita erat arca testamenti, et contra arcam extra velum altare thymiamatis. Item in medio ipsius sanctuarii candelabrum in parte australi. Mensa vero stabat in septentrionali; altacaeremonias et ritum vivendi traderet, ait inter bysso retorta, et hyacintho ac purpura, coccoque bis tincto, variatas opere plumario facies . Tabernaculum Domini fit ex cortinis diversa colorum specie electorum personis, ex multis per orbem ecclesiis, ex variis virtutum floribus aedificatur. Cujus omnis perfectio in denario numero continetur, quia quaquaversum Ecclesia per mundum in diversis gentibus et tribubus et populis et linguis diffusa est, tota in sola Dei et proximi dilectione quae decalogo legis est comprehensa subsistit. Neque aliter quisquam potest veraciter ad Er quem aedificatur, et eos in quibus aedificatur Ecclesia, hoc est Deum et electos ejus amare didicerit.
Abbreviated transcription (Latin):
umq cortine uingentur qͥ i̾utuo: ⁊ alie¬
cestanient ita suerint decalego legis ꝯscripte: si
uttaq tarina eciam quina uerba ꝯtineret. Unde
apte eciam cortine. x. que puicͥtudinẽ tał nacdi
umete cõplebant: ita tempore ꝯgruo disunge¬
disuingebatur. ut quine mutenq parte simulꝑ
inanerent: quatinis intuentes hec ministͥ
scõꝵ cum appͦ dei admoñentur semꝑ obs̃uande
legis que decem quidem uerbis induab tabu¬

Expanded text:
 cortinae sibi jungentur mutuo, eTestamenti ita fuerint decalogo legis conscriptae, ut utraque tabula etiam quina verba contineret. Unde apte etiam cortinae decem, quae pulchritudinem tabernaculi junctae complebant, ita tempore congruo disjungebantur, ut quinae in utraque parte simul permanerent, quatenus haec intuentes ministri sanctorum cum populo Dei admonerentur, semper observandae legis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
in ec̃nũ fruitura est nurabłi figurarũ uarieta¬
te depuit. Sͣ nos aliꝗua de tab̾nacło dni opi¬
tulante dño dicturi: pͥmũ ip̃m inuocantes hu¬
mili etiam pioce deposcinus ieuelare ccłis cor¬
dis nr̃i. ut consid̾are que amus mirabłia dele¬
ge ciꝰ. Et inp̃ciosoꝵ decore metalloꝵ ac uestira¬
toꝵ ⁊ intelligamus ornatũ nob̾ moꝵ fide ac deuo¬
toe fulgenaũ ee̾ ꝯmendatũ. N etũ uoł aliter

Expanded text:
figurarum varietate depingit. Unde nos aliqua de tabernaculo Domino opitulante dicturi, primo ipsum invocantes, humili etiam prece deposcimus, revelare oculos cordis nostri, ut considerare queamus mirabilia de lege ejus, et in pretiosorum decore metallorum ac vestimentorum intelligamus ornatum nobis morum, fide ac devotione fulgentium, esse commendatum. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
beantudinis ⁊ ÷ tbulatõnib iera examinanda fires au
inta Rnda: s que in p̃sũti iã scło castigata ⁊ celestibe
rit sedib regulatiter aptata. ĩ glutine ⁊ iũtłis mutue
caritatis nc ꝑpetiio dissolui queat. in ꝯspͦtu eciam su cõ¬
ditoris ac regis ad inuicẽ est capłanda. Nã ꝯui hac inta
miatiudiiris credenciñ sit cor ⁊ atitma uua: ⁊ sunt ill aĩa
ꝯmunisi : quid nsi lapides uiui in edificium fut᷑e
domus dnũ quadrantur. qui hinc inde transla¬
ti absq ulliꝰ labore tarditatis suisquisq ordiui¬
bus inserantur. ⁊ gͥm altetuttũ copule̾ diuinđ si¬
mul ⁊ ꝓp̾e dilectõnis iungantur. Item figura utͥq
scũariiꝰ potest ita geñ aliter disiiũgui. opus tab̾¬
naculi tempꝰ sinagoge. ħ antique dei plebis: o¬
pus si templi eccłiami. id est illami electoꝵ multi¬
tudinem que post in catnatõem dñicã ad fidon

Expanded text:
est tribulationibus nostra examinanda fides aut vita probanda, sed quae in praesenti saeculo castigata, et coelestibus erat sedibus regulariter aptata, ibi glutine et vinculis mutuae charitatis, ne perpetuo dissolvi queat, in conspectu etiam sui conditoris ac dentium fiat cor et anima una, et sint illis mmunia, quid nisi lapides vivi in aedificium futurae domus Domini quadrantur, qui hinc inde translati, absque ullius labore tarditatis, suis quique ordinibus inserantur, et sibimet alterutrum copula divinae simul et propriae dilectionis jungantur? Item figura utriusque sanctuarii potest ita generaliter distingui. Opus tabernaculi, tempus synagogae, hoc est antiquae Dei plebis: opus vero templi, Ecclesiam, id est, illam electorum multitudinem, quae post incarnationem dominicam ad
Abbreviated transcription (Latin):
in qua ñ nubent. n uubentur s sũt sic̃ an¬
geli in celo: hiuiꝰ qͦ statũ qͣntum mortalib
possibile est iu p̃sñti. contendant imitari.
At uͦ insimum cabłatum amplioris erat latitu¬
diuis: qr ñ dr᷑ coniugatis. uade. uende que h̃s.
⁊da pauꝑib: s si uis ait aduitam ingredi:
serua mandata: ñ honticidium facies. si ad

Expanded text:
nt, nec nubentur, sed sunt sicut angeli in coelo ; hujus quoque statum, quantum mortalibus possibile est, in praesenti contendant imitari. At vero infimum tabulatum amplioris erat latitudinis, quia non Deus conjugatis, Vade et vende quae habes, et da pauperibus; sed si vis, inquit, ad vitam ingredi, se
Abbreviated transcription (Latin):
ad t̾ram repinssionis ueniebatur. ħaut edificabat᷑
in ip̃a t̾ra reꝓtnissionis. ⁊ inciuitate ierłm. illa ut de
loco ad loami crebro leuitar̃ minist̾io portata. tandẽ
in t̾ra ꝓmisse ħeditatis induceretur. ħ ut mox inꝑa¬
t̾a ip̃a ⁊ ciuitate regia constructa. inuiolabili semꝑ
fundam̃to consisteaet. donec inditũ sibi figiar celes¬
tiun mutꝰ mipleret. potest in illa p̃sũtis ecdͤ labor⁊
exiliũ: in hac fut᷑a quies.⁊ bãtitudo. siguiari uelc̃te
quia illa a solis filiis isrł. ħ aũt apselitis ecĩa ⁊gẽ
t̃is testam̃ti. ⁊ antiquuis ille dei populus: in hac ã
congregata de Gentib eccͣ siguraliter ex pͥmi. Aͣ¬
uis edificium utͥus domus enudeatius spũa¬
li sensu discussum. ⁊ labores p̃sũtis eccͤ cotid ianoᷤ.
⁊ p̃mia in fut᷑o ꝑ enina. gaudiaq regni celestis. ⁊
electõem pͥme de isrł eccłie. ⁊ salutẽ oĩm genci

Expanded text:
ad terram repromissionis veniebatur, haec autem aedificabatur in ipsa terra repromissionis et in civitate Jerusalem: illa ut de loco ad locum crebro Levitarum ministerio portata, tandem in terram promissae haereditatis induceretur; haec ut mox in patria ipsa et in civitate regia constructa, invifundamento consisteret, donec inditum sibi figurarum coelestium munus impleret: potest in illa praesentis Ecclesiae labor et exsilium, in hac futura quies et beatitudo figurari. Vel certe quia illteris testamenti, et antiquus ille Dei populus, in hac autem congregata de gentibus Ecclesia figuraliter exprimi. Quamvis aedificium utriusque domus enucleatius spirituali sensu discussum, et labores praesentis Ecclesiae quotidianos, et praemia in futuro perennia, gaudiaque regni coelestis, et elect
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo electo usq adultimũ qui in fine mundi
uasciturꝰ est: cotidie ꝑ graciam regis pacifici.
sui undel redempcoris edificatur. Que partĩ
ad huc ꝑegͥnatur ab illo int̾ris : ꝑtiti euasis
ꝑegͥuandi crumus. ꝯ illo iã regnat in celis:
tibi ꝑacto ultimo indicio tota est regnatura
cum illo. Ad hanc domũ ꝑtiuent electi au¬
geli qͦꝵ nobis similitudo ni futura uita ꝓ¬
mutitur ditente dño. illi aũt̃ qui digni ha¬
bebuntur scło illo ⁊ resurrectõne ex mortu

Expanded text:
mo electo usque ad ultimum qui in fine mundi nasciturus est, quotidie per gratiam regis pacifici, sui videlicet Redemptoris, aedificatur; quae partim adhuc peregrinatur ab illo in terris, partim evasis peregrinandi aerumnis, cum illo jam regnat in coelis: ubi peracto ultimo judicio, tota est regnatura cum illo. Ad hanc domum pertinent electi angeli, quorum nobis similitudo in futura vita promittitur, dicente Domino: « Illi autem qui digni habebuntu
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃e iħc: ip̃o atcestante cũ ait. soluite tem¬
plum hoc ⁊ intͥb dieb excitabo illud. Q uod
exponens euangelista subũirit. hoc aut̃ dice¬
bat de templo corporis sui. Dicit aũt apłs
de nob̾. Nescras quia templum dei estis.⁊
dei ꝑ inhĩtatem spm eiꝰ ui nob̾ efficinur:
templum illud mat̃iale tenuit. S ip̃iꝰ tariqͣm lari¬
dis angularis singulariter electi.⁊ p̃cioso in funda¬
m̃to finidati: nr̃i aut̃ tanquam lapidum uiuoꝵ
suꝑ edificatoꝵ. suꝑ fundam̃tũ apłoꝵ ⁊ ꝓpħarũ. hoc⁊
suꝑ ip̃m dñm. Quod melus consid̾ata ex ordine
ip̃ius dempli edificatõe patebit: ut inquib dam ui¬
deł sigura ad ip̃m dñm. iri quib dam uͦ ad om̃s e¬
lectos ꝑtineat: in quibidam int̾em̃atani uicelis an¬
głorum felicitatẽ. in quib  inuictam in t̾ris homi¬
num pacĩam descͥbat: in quibꝰ  collata honiuib
augłoꝵ auxilia : in quib dam remuñata cũ ange¬

Expanded text:
esus, ipso attestante, cum ait: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. Quod exponens evangelista subjunxit: Hoc autem dicebat de templo corporis sui. Dicit autem Apostolus de nobis: Nescitis quia templum Dei estis, et Dei per inhabitantem Spiritum ejus in nobis efficimur, templum illud materiale tenuit; sed ipsius tanquam lapidis angularis singulariter electi et pretiosi, in fundamento fundati: nostri autem tanquam lapidum vivorum superaedificatorusum Dominum. Quod melius considerata ex ordine ipsius templi aedificatione patebit, ut in quibusdam videlicet figura ad ipsum Dominum, in quibusdam vero ad omnes electos pertineat; in quibusdam intemeratam in coelis angelorum felicitatem, in quibusdam invictam in terris hominum patientiam deus auxilia, in quibusdam remunerata cum ange
Abbreviated transcription (Latin):
tore dĩ ⁊ hominũ. ⁊ iisisis electis suis. asumis
usq ad infĩmos: ab his quib maior int̃ natos
mulierũ nemo est usq ad eos de quib dicit.
Uidete ne comtẽpnatis unũ de pusillis istis qͥ ĩ
me credunt. Qui nimir̃ om̃s indiũsis licet
gradib. etatib. sexib. conditõnib ĩigeniis.
temporib. uni cidemq auctoꝵ ac datori ꝑpetue
lucis suo quiq tempore ac loco quasi candola¬
bto aureo fixã radice m̃tis inherent. quo ciꝰdẽ
ꝑticipes lucis sieri possint. Quod indeł candela¬
btum recte talentũ auri mundissimi hr̃e debe¬
re monstratur. G alentũ nãq pondus plenũ ac
ꝑfectum est : qr iustus dñs in om̃ib uiis suis.
⁊ qui suã gr̃am in hac uita fidelib ut bñ oꝑ¬

Expanded text:
tore Dei et hominum, et universis electis suis a summis usque ad infimos, ab his quibus major inter natos mulierum nemo est usque ad eos, de quibus dicit: Videte ne contemnatis unum de pusillis istis, qui in me credunt . Qui nimirum omnes, in diversis licet gradibus, aetatibus, sexibus, conditionibus, ingeniis, temporibus, uni eidemque auctori ac datori perpetuae lucis, suo quique tempore ac loco, quasi candelabro aureo fixa radice mentis inhaerent, quo ejusdem participes lucis fieri possint. Quod videlicet candelabrum, recte talentum auri mundissimi habere debere memoratur, talentum namque pondus plenum ac perfectum est: Quia justus Dominus in omnibus viis suis ; et qui suam gratiam in hac vita fidelibus, ut b
Abbreviated transcription (Latin):
lilium. Hoc erit opus sex calamoꝵ. qui ꝑducen¬
di sinit de hastili. Nucem in sigura p̃sentis et¬
cłie pomi solere testatur salomoii qui ex ꝑso¬
na doctoꝵ fidelium lequitur. asadi dicens in
cantico canticoꝵ. Llestendi ad ortum muicũ Ut iu¬
derem poma conualł. Sicut enĩ nuix duicem qͥdẽ
habet fructum interiꝰ: s ũ hũc ostendere foris

Expanded text:
lilia. Hoc erit opus sex calamorum, qui producenlilia. Hoc erit opus sex calamorum, qui producendi sunt de hastili. Nucem in figura praesentis Ecclesiae poni solere, testatur Salomon, qui ex persona doctorum fidelium loquitur: Descendi, dicens in Cantico canticorum, ad hortum nucum, ut viderem poma convallium . Sicut enim nux' dulcem quidem habet