comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ignominiosã uostem. ad illam spineam
coronam. ad illam pꝰtremocrucẽ ñ ꝑueni¬
es quia iam de pena gen̾as humam sub¬
la .ẽ. Cum enim antiqui scel̃ati crucifiget᷑.¬
m̃ millis irutifigit᷑. Donorata ẽ ⁊ finita fi¬
nita ẽ in pena. manet manet in grͣa. A locis
supplitiorum fecit transitum. ad frontes im¬
ꝑatorum. Q tantum honorem dedit penis
suis quid seruat fidelib suis his gͦ reb his
u̾b̃. his allotutionib hoc tali exemplo con¬
firmat iustos dñs. Sequiant quantum no¬
luerint ⁊ quantum ꝑmissi fuerint peccato¬
res. Confirmat iꝰtos dominus. quicquid ac¬
udit iusto uoluntati diuine deputet: ⁊ ñ
potestati inimici. Seiure ille potest. ferire
si ille noluerit ñ potest. Si ille uoluerit uͭ
feriat. nouit suum quemad modum exci¬
piat. Quem enimdiligit dñs corrip̃. flagel¬
lat autem omnem filium suum quem re¬
tipit Ꝙ sibĩ gͦ plaudit iniquus: quia fla¬

Expanded text:
ignominiosam vestem, ad illam spineam ignominiosam vestem, ad illam spineam coronam, ad illam postremo crucem non pervenies, quia jam et de poena generis humani sublata est. Cum enim sub antiquis scelerati crucifigerenmodo nullus crucifigitur. Honorata est, et finita. Finita est in poena, manet in gloria. A locis suppliciorum fecit transitum ad frontes imperatorum. Qui tantum honorem dedit poenis suis, quid servat fidelibus suis? His ergo rebus, his verbis, his allocutionibus, hoc tali exemplo confirmat justos Dominus. Saeviant quantum voluerint, et quantum permissi fuerint peccatores: confirmat justos Dominus. Quidquid acciderit justo, voluntati divinae deputet, non potestati inimici. Saevire ille potest: ferire, si ille noluerit, non potest. Et si ille voluerit ut feriat, novit suum quemadmodum excipiat: Quem enim diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . Quid sibi ergo plaudit iniquus, quia fla
Abbreviated transcription (Latin):
hant lucem. Cum sanus factꝰ fũit ille net
inuenit quid dignum rependat sanato¬
ri suo. Quantumlibet enim ille det. quid
dabit tale quale ille prestitit. Ut plurimũ
nou̾it ille qui nicħ dat uideat in tenebriᷤ
quod dat. Quid gͦ dabimus nos medico
illi otculos int̾ioris nr̃os sananti. ad uiden¬
dum quantam lucem et̾nam ꝗͦ. ẽ ip̃e: Q d
illi dabimus: queramꝰ inueniamꝰ si pꝰsumꝰ
⁊ in angͦtiis inquisicionis nr̃e exclamemuᷤ
uid retribuam dño ꝓ omnib que retͥbuit
mͥ: Et quid inuenit: Calicem salutaris
accipiam: ⁊ nom̃ dñi inuocabo.d tempꝰ¬
borab̾. Breuis . ẽ. molestia tua et̾naerit bea¬
tudo tua. Ad modicum doleb̾: sine fine gau¬
deb̾. D int̾ molestias inupit labi. ꝓ ponit᷑
exemplum passionum xp̃i. Uide quid ꝓ
te pertulit. qui quare ꝑferret ñ habebat.
Quanta cumq pariaris. non ꝑucnies ad il¬
las insuitauones. ad illa flagella ad illã

Expanded text:
hanc lucem? Cum sanus factus fuerit ille, nec hanc lucem? Cum sanus factus fuerit ille, nec invenit quid dignum rependat sanatori suo: quantumlibet enim illi det, quid dabit tale quale ille praestitit? Ut plurimum noverit ille quia nihil dat, videat in tenebris quod dat. Quid ergo dabimus nos medico illi, oculos interiores nostros sananti, ad videndam quamdam lucem aeternam, quod est ipse? quid illi dabimus? Quaeramus, inveniamus, si possumus; et in angustiis inquisitionis nostrae exclamemus: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Et quid invenit? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Pborabis: brevis est molestia tua, aeterna erit beatitudo tua: ad modicum doles, sine fine gaudebis. Sed inter molestias incipis labi? Proponitur exemplum et passionum Christi. Vide quid pro te pertulit, qui quare perferret non habebat. Quantacumque patiaris, non pervenies ad illas insultationes, ad illa flagella, ad illam
Abbreviated transcription (Latin):
ergo accep̃ resurrestionem ⁊ uitam et̾nã.¬
q incommutabilit̾ manet ab et̾no in
et̾num. Quia ergo aicep̃ resurrectionem
⁊ uitam et̾nam caro illa qua resurrexͣ.
⁊ iuuificata ascendit in celum. Hoc nob̃
ꝓmissum. ẽ ip̃am hereditatẽ expectamꝰ
uitam et̾nam. Adhuc enimñ totum corpꝰ
accepit. quia capud incelo. ẽ membra
ad hui in t̾ra st̃. nec capud solum accep¬
tͣum. s̃ heditatẽ ⁊ corpus re linquet᷑. Totꝰ
tapud et corpꝰ. Membra gͥ xp̃i sumus. sꝑemus
heditatem. quia uim omnia ista transierĩt.
hoc bonum accept᷑i sumus quod ñ tͣnsibit.
⁊ hoi malum euasuri quod ñ transibit. He
reditas in qua coħedes xp̃i sumus: ñ minuit᷑
multitudine filiorum. nec fit angͦtior num̾o¬
sitate coh̃edum. S tanta ẽ multis quanta
pautis. tanta singuł. quanta omnib Si tam̃¬
mo enu quod ñ sunt condigne passiões
huus temporis. ad futuram głam q̃ reue¬

Expanded text:
ergo accepit resurrectionem et vitam aeternaergo accepit resurrectionem et vitam aeternaquia incommutabiliter manet ab aeterno in aeternum. Quia ergo accepit resurrectionem et vitam aeternam caro illa, quae resurrexit et vivificata ascendit in coelum, hoc nobis promissum est. Ipsam haereditatem exspectamus, vitam aeternam. Adhuc enim non totum corpus accepit; quia caput in coelo est, membra adhuc in terra sunt: nec caput solum accepturum est haereditatem, et corpus relinquetur: totus caput et corpus. Membra ergo Christi sumus, speremus haereditatem: quia cum omnia ista transierint, hoc bonum accepturi sumus quod non transibit, et hoc malum evasuri quod non transibit; aereditas, in qua cohaeredes Christi sumus, non minuitur multitudine filiorum, nec fit angustior numerositate cohaeredum: sed tanta est multis, quanta paucis; tanta singulis, quanta omnibus. : Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae reve
Abbreviated transcription (Latin):
talis. ẽ ua sc̃orum tenentium dm̃ patrem
tenentium eccłam matrem. nec illum
parentem. nec istam o ffendentes. sed
in amore utriusq parentis uiuentes
ad ħeditatem et̾nam ꝓperantes. nõ leso
patre. ñ lesa matre datur unicuiq he
ad mortem: adam. ẽ et eua. Parentes qͥ noᷤᷤ
sumus certe ut moriamur. Precessores:
genuerunt sibi successores. Numquid
genuerunt sibi cum quib hic semper
uiuant: S tamquam decessuri. qͥ ilł
succed̾ent. genuerunt sibi. Deus autẽ
pat̾ ⁊ mater eccłia. ñ ad hoc generant:
gen̾ant autem ad uitam et̾nam quia
⁊ ip̃i et̾ni sunt ⁊ habemus hereditatem
uerbum caro factum. ẽ ⁊ habitauit in
nob̾. nutritꝰ creuit. passus mortuus ⁊ re¬
sustitatꝰ. accepit hereditatẽ. regnum ce¬
lorum. in ip̃o homine accepit resurrecti¬
onem ⁊ uitam et̾nam. in ipso homine ac-¬
cepit. In u̾bo aut̃ ñ accepit.qr incomiu¬
tabiliter manet ab et̾no in et̾num. quia

Expanded text:
talis est via sanctorum tenentium Deum Patrem, talis est via sanctorum tenentium Deum Patrem, tenentium Ecclesiam matrem, nec illum parentem, nec istam offendentes, sed in amore utriusque parentis viventes, et ad haereditatem aeternam properantes, non laeso patre, non laesa matre, datur unicuique haad mortem, Adam est et Eva; parentes qui nos sumus? Certe ut moriamur. Praecessores genuerunt sibi successores: numquid genuerunt sibi cum quibus hic semper vivant? Sed tanquam decessuri, qui illis succederent, genuerunt sibi. Deus autem pater et mater Ecclesia, non ad hoc generant: generant autem ad vitam aeternam, quia et ipsi aeterni sunt. Et habemus haereditatem Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , nutritus crevit, passus, mortuus et resuscitatus accepit haereditatem regnum coelorum. In ipso homine accepit resurrectionem et vitam aeternam, in ipso homine accepit: in Verbo autem non accepit; quia incommutabiliter manet ab aeterno in aeternum. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
cũ facie ad fauẽ cernere ceꝑimus. Con¬
uenienter gͦ dicit morit᷑um te qd aufe¬
retur. Cum autẽ uenent qđ ꝑfectum ẽ:
auferetur qd ex parte ẽ. Ita nob̃ qͦ damm
cum fatie ad fatiem possidetur. ñ quia ip̃e
moritur. s in ꝑfecta ad eum nr̃a uisio ꝑfecta
usione ꝑunitur. Et tamen nͥ illa pͥor nos nu¬
triret ad illam plenissimam ⁊ miscdissimã
eiꝰ intellectꝰ admutat ñ enim nos coherede ᷤᷤ
eiꝰ. eẽ. pꝰsumus. nisi et ip̃e heres sit. in corꝑe
suo intelligat᷑ heres. idest in eccłia. enius
co hedes sumus. quamuis ex nob̾ constet.
quamuis ex nob̃̾ constet. S rursum queri¬
potest. cuuis morte fattisumus. etiã nos
hereditas d̃i scđm illud dabo tͥ gentes he¬
reditatem tuam nͥ forte huiꝰ mundi quo
prꝰ tamquam dominante tenebamur.
pꝰ aut̃ tum dicimꝰ mundus mͥ crucifixꝰ ẽ. ⁊ ego
mundo. possideat nos xp̃t mortuo illo q̃
nos possidebat cum ei renuntiam᷑ morim᷑¬

Expanded text:
cum facie ad faciem cernere coeperimus. Concum facie ad faciem cernere coeperimus. Convenienter ergo dicitur moriturum esse quod auferetur: Cum autem venerit quod perfectum est, auferetur quod ex parte est . Ita nobis quodam modo um facie ad faciem possidetur, non quia ipse moritur, sed imperfecta in eum nostra visio perfecta visione pervenitur. Et tamen, nisi illa prior nos nutriret, ad aliam plenissimam et evidentissimam  intellectus admittat, non enim cohaeredes ejus esse possumus, nisi et ipse haeres sit, in corpore suo intelligatur haeres, id est in Ecclesia. Cujus cohaeredes sumus, quamvis ex nobis constet, quamvis ex nobis constet. Simplipotest, cujus morte facti simus etiam nos haereditas Dei, secundum illud, Dabo tibi gentes haereditatem tuam : nisi forte hujus mundi, quo prius tanquam dominante tenebamur. Post autem cum dicimus, Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo ; possidet nos Christus, mortuo illo qui nos possidebat: cum ei renuntiamus morim
Abbreviated transcription (Latin):
firmatum. ẽẽ. asserit Cuiꝰ similicudo uetꝰ
testamentum erat. in qͦ mors testatoris ꝑ
unttimam p̃figabat᷑. si g querat᷑ qͦ modo
morte decessoris firma teneat᷑. nͭ ullo alio
modo ħeditas pꝰsit intelligi. respondetur
ip̃o quidẽ mortuo factos noł eẽ. hedes. qm̃
Heredes ergo dicimur. quia reliquit nob̃ pa-¬
us eccłiastite possessionem ꝑ fidem dis¬
pensationis temporał. quam in hat uita
possedimꝰ. quod testatꝰ ẽ. dicens. Patem
meam do uob̃. patem meam relin quo
uob̃. Cohedes autem eiꝰ efficiem᷑. cum in
fine scłi absorbebitur mors in uictoria.
Tunt enim similes ei erimꝰ. quando uidebi¬
mus cum sicuti. ẽ Quam ħeditatem ñ eiꝰ
patris morte adipistimur. qui mori ñ pote̾t.
uuli. & ad spiritalia contemplanda minꝰ
idonei: usq ad humillimas nr̃as cogi¬
tationes se miscłia diuna porrexit. ut
quomͦcumq cem̾e niteremur qđ ñ eu¬
denter atq ꝑspicue cernebamus id ip̃m
moritur q in enigiate cernebamus.

Expanded text:
firmatum esse asserit, cujus similitudo vetus testamentum erat, in quo mors testatoris per victimas praefigurabatur. Si ergo quaeratur quomodo morte decessoris firma teneatur, nec ullo alio modo haereditas possit intelligi, respondetur ipso quidem mortuo factos nos esse haeredes, qsponsus . » Haeredes ergo ejus dicimur, quia reliquit nobis pacis ecclesiasticae possessionem, per fidem dispensationis temporalis, quam in hac vita possidemus, quod testatus est dicens, Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis . Cohaeredes autem ejus efficiemur, cum in fine saeculi mors absorbebitur in victoriam . Tunc enim similes ei erimus, quando videbimus eum sicuti est . Quam haereditatem non ejus Patris morte adipiscimur, qui mori non potest;vuli, et ad spiritualia contemplanda minus idonei, usque ad humillimas nostras cogitationes se divina miseratio porrexit, ut quomodocumque cernere niteremur, quod non evidenter atque perspicue cernebamus, idipsum moritur quod in aenigmate cernebamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ratio quitquid impetrat euident̾ os¬
tendit donum di. eẽ. ne homo ex istimet
a se ip̃o. cẽ. quod si inpotestate haberet᷑.
ñ utiq posceret᷑. Uerumptamen ne saltẽ
orationis putarentur precede m̾ita. qͥb
ñ gratuita daret᷑ gr̃a. s iam nec gr̃a eẽt
quia cdebita redderet᷑. eti am ip̃a oratio
int̾ gr̃e mun̾a repperit᷑. Quid enimoremꝰ:
ait doctor gentium. sũ oportet nestimꝰ.
s ip̃e sp̃t int̾pellat gemitib menarra¬
bilib Quid .e. autem̃ int̾pellat. nͥ int̾pella¬

Expanded text:
ratio. quicquid impetrat, euidenter ostendit donum dei esse. ne homo existimet a se ipso sibi esse, quod si in potestate haberetur, non utique posceretur. uerum tamen ne saltem orationis putentur praecedere merita, quibus non gratuita daretur gratia — sed iam nec gratia esset, quia debita redderetur —, etiam ipsa oratio inter gratiae munera reperitur. quid enim oremus, ait doctor gentium, sicut oportet, nescimus; sed ipse spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus. quid est autem \'int
Abbreviated transcription (Latin):
indemꝰ sꝑamus: id̃o nox ẽ Si aut̃ ⁊ nõ
indemꝰ et ñ spamꝰ ⁊ nox ẽ & luc̾na ñ ardet.
Quid infelicuis talib tenebris: Ut aut̃ non
defitiamus in tenebris⁊ ꝑ patienuã ex¬
pectãmus quod ñ uisum sꝑamꝰ totanot¬
de ardeat lucerna nr̃a Qui enim nob̾ cotidie
loquit᷑. ubum tamquam oleum infundit
ne luc̾na extinguatur. Similit̾ autẽ &¬

Expanded text:
on videmus, et non speramus: et nox est, et lucerna non ardet. Quid infelicius talibus tenebris? Ut autem non deficiamus in tenebris, et per patientiam exspectemus, quod non visum speramus, tota nocte ardeat lucerna nostra. Qui enim nobis quotidie loquitur verbum, tanquam oleum infundit, ne lucerna exstinguatur. 12. Manus
Abbreviated transcription (Latin):
Nos autem add illa ueniemus cum ꝑ mam
Dominicã ista q̃ transeunt transierimꝰ. A
nob̃ nͨ temporalia nec sperari aliquando
desinunt.⁊ tamentrebro sꝑata uosfalũt.
Nercessant uos inflaminare futura. corrũ¬
ꝑe uenientia torquere transeuntia. Nõne
ip̃a sunt que contupita mardestunt. adep¬
tauilestunt. amissa uanestunt: Utimur
eis ⁊ nos sedłm ꝑegͥnauonis nr̃e neiessitatẽ
s. ñ in eis gaudiã nr̃a figimꝰ ne in illis habẽ¬
tib subruamur. Utimur enĩ ħ mundo
tamquam ñ utentes. ut ueniamꝰ ad eum
qui ferit hunt mundum ⁊ in eomaneamꝰ
geratur. quis hominib indicauit.⁊ hini
uob̃ os clausit. qui mortuum die quarto
resustitauit. ⁊ ultra ñ moriturꝰ diet̾cio re¬
lurrexit. Et añꝗͣ. moreret᷑ qualis uita mo

Expanded text:
nos autem ad illa veniemus, cum per viam nos autem ad illa veniemus, cum per viam dominicam ista quae transeunt transierimus. A vobis vero temporalia nec sperari aliquando desinunt, et tamen crebro sperata vos fallunt: nec cessant vos inflammare ventura, corrumpere venientia, torquere transeuntia. Nonne ipsa sunt quae concupita inardescunt, adepta vilescunt, amissa vanescunt? Utimur eis et nos secundum peregrinationis nostrae necessitatem: sed non in eis gaudia nostra figimus, ne illis labentibus subruamur. Utimur enim hoc mundo tanquam non utentes , ut veniamus ad eum qui fecit hunc mundum, et in eo maneamugeratur, quis hominibus indicavit? Et hinc vobis os clausit, qui mortuum quarta die resuscitavit , et ultra non moriturus die tertio resurrexit, et antequam moreretur, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
ntuentes ꝙͦ eum qui sine peccati m̾ito fla¬
gellatꝰ. ẽ qũi mortuus. ẽ. ꝓpter delicta nr̃a et
resurrex̃ ꝓpt̾ iꝰtificacionem nr̃am. ñ timea¬
mus. ne abiciamur flagellati s potiꝰ cõfi¬
damus. quia recipiemur iꝰtificati. Quamuᷤ¬
enim nondum uen̾it nr̃i gaudũ plenitudo
n̾mͦ tam̃ sine gaudio relicti sumus. quia spe
salui facti sumus. Id̃o ⁊ ip̃e apłt qui ait. si
quod ñ uidemus sꝑamus ꝑ patientiam ex¬
pectamꝰ: dicit alio loco. spegaudentes. in
tribulauione parientes. habentes gͦ talem
spem. multa fiducia utimur.⁊ sermo nrͣ¬
ingr̃a sit conditꝰ sale: ut sciamus quemad¬
modum oporteat unicuiq responde. Di¬
cendum. ẽ. enim eis qui tum ꝑdidissent uł
numquam suscepissent sustinenuam no¬
b̃ sustinentib dñm quia qnod ñ indemꝰ¬
audent eum uitari deb̾ent. Nos irridetis.
quisꝑamus et̾na q̃ cum uen̾it nõ tͣnsibũt
quia nec ip̃a ueniunt s semꝑ manent:

Expanded text:
Intuentes ergo eum, qui sine peccati merito flaIntuentes ergo eum, qui sine peccati merito flagellatus est, qui mortuus est propter delicta nostra. et resurrexit propter justificationem nostram , non timeamus ne abjiciamur flagellati; sed potius confidamus quia recipiemur justificati. CAPUenim nondum venerit nostri gaudii plenitudo: nec modo tamen sine gaudio relicti sumus; quia spe salvi facti sumus. Ideo et ipse Apostolus, qui ait, Si quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus; dicit alio loco, Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Habentes ergo talem spem, multa fiducia utamur : et sermo nin gratia conditus sit sale, ut sciamus quemadmodum oporteat unicuique respondere . Dicendum est enim eis qui cum perdidissent, vel nunquam suscepissent sustinentiam, nobis sustinentibus Dominum quia quod non videmuis. Nos irridetis, quia speramus aeterna: quae cum venerint, non transibunt; quia nec ipsa veniunt, sed semper manent:
Abbreviated transcription (Latin):
raditꝰ gͦ ille excelsus ꝑ quem facta st̃ omnia.
tͣditꝰ ꝓpt̾ formam. serui mobpbrium hominum
et abiectionem pleb̾ in contumelias. in flagel¬
la in mortem cruris. Dotuit nos exemplo sue pas¬
sionis cum quanta patientia in illo ambule¬
mus ⁊ firmauit nos exemplo sue resurrectiõiᷤ
quid ab illo patient̾ sꝑare debemus. si enim
quod ñ uidemus sꝑamus: ꝑ pauentiam expet¬
tamus Qͦ ñ udemus quidem sꝑamꝰ. sĩ corpꝰ
sumus illius capitis in quo iam ꝑfectum est
q sꝑamus. De illo enim dictum. ẽ quod sit ca
tenens. Et de nob dictum. ẽ. Nos autem estis
corpꝰ xp̃i ⁊ membra. si autem quod ñ udemꝰ
sꝑamus: ꝑ pauenuam expectamus securi.
Qm̃ qui resurrer̃ capud nr̃m ẽ. seruat spẽ u̾rã.
Et qm̃ priꝰquam resurg̾et flagellatum. c̃ capd̃¬
in flagello deficiamus ut in resurrectione
gaudeamꝰ. Ita enim u̾um. ẽ quod flagellat
omnem filium quem recipit. ut nec̃ ꝓpͥo filio
suo peperc̾it. s ꝓ nob̃ omnib tradiait eum.

Expanded text:
facta sunt omnia, traditus propter formam servi in opprobrium hominum et abjectionem plebis, in contumeliam, in flagella, in mortem crucis docuit nos exemplo passionis, cum quanta patientia in illo ambulemus: et firmavit nos exemplo suae resurrectionis, quid ab illo patienter sperare debeamus. Si enim quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus. Quod non videmus quidem, speramus: sed corpus sumus illius capitis, in quo jam perfectum est quod speramus. De illo enim dictum est quod ipse sitenens . Et de nobis scriptum est: Vos autem estis corpus Christi et membra . Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus, securi; quoniam qui resurrexit caput nostrum est, servat spem nostram. Et quia priusquam resurgeret, flagellatum est capin flagello deficiamus, ut in resurrectione gaudeamus. Ita enim verum est quod flagellat omnem filium quem recipit, ut nec Unico suo pepercerit, sed pro nobis omnibus tradiderit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
rapinam arbuͣtꝰ. ĩ eẽ. se equalẽ do. ⁊ singłarit᷑
obedientẽ. scđm quod semet ip̃m euauiauit
formam serui ampiens. Nam ip̃e dilex̃ nos et
tradidit semet ip̃m ꝓ nob̃. oblacionem ⁊ hos¬
tiam dõ in odorẽ suauitatis. Sic gͦ pat̾ ꝓpͥo

Expanded text:
rapinam arbitratus est, esse aequalis Deo: et singulariter rapinam arbitratus est, esse aequalis Deo: et singulariter obedientem, secundum quod semetipsum evacuavit formam servi accipiens . Nam ipse dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Sic
Abbreviated transcription (Latin):
tare. Cauete g fr̃s ne talib colloquiis mo
reur̃i corrumpant᷑. ⁊ eu̾tat᷑ spes.⁊ eneruet᷑
parientia ⁊ diu̾tatis in uias prauas. Immo
uero mites atq mansueti tenete uias rectaᷤ.
quas uos dñs docet de quib psaimꝰ dicit.
Diriget mites in iuditio: docebit mansuetos
uias suas. Pacientiam quippe in laborib.
huiꝰ uitȩ. sinequa ñ potest custodire spem
future uite: nemo potest perpetuo retin̾e.
nͥ mitis atq mansuetꝰ. qͥ ñ resistit uolutati.
mites atq mansueti. ñ solũ ꝯsolatiões eiꝰ
amabitis. s etiam flagella ciꝰ tamꝗͣ boni
filii tolerabitis. Ut qͣm ꝙ. ñ uidetis sꝑatis:
ꝑ pacienuam expectetetis. sic agite sit am¬
bulate. Iuxp̃o enim ambulatis qͥ dixͣ. Ego
sum uia quomͦ in illo ambulandũ sit disci¬
de. Non solum eiꝰ u̾bo. ẜ etiam eiꝰ ȩxẽplo. huic
rit̾ uolentẽ. Quia una. ẽ uoluntas patͥs ⁊ filii
scd̃m equalitatẽ forme di inquatum e̾ẽt nõ

Expanded text:
a. Cavete ergo, fratres, ne talibus colloquiis mores vestri corrumpantur, evertatur spes, enervetur patientia, et divertatis in vias pravas. Imo vero mites atque mansueti tenete vias rectas, quas vos docet Dominus: de quibus Psalmus dicit, Diriget mites in judicio, docebit mansuetos vias suas . Patientiam quippe in laboribus hujus vitae, sine qua non potest custodiri spes futurae vitae, nemo potest perpetuo retinere, nisi mitmites atque mansueti non solum consolationes ejus amabitis, sed etiam flagella ejus tanquam boni filii tolerabitis; ut quoniam quod non videtis speratis, per patientiam exspectetis. Sic agite, sic ambulate. In Christo enim ambulatis, qui dixit: Ego sum via . Quomodo in illo ambulandum sit, discite, non solum ejus verbo, sed etiam ejus exemplo. Huic riter volentem; quia una est voluntas Patris et Filii secundum aequalitatem formae Dei, in qua cum esset, non
Abbreviated transcription (Latin):
ui. quando aufendũ. sit nom. Non recedat
egrotꝰ a manib mediti. ñ det consiliũ me¬
dico. Ita sunt omnia ista temporalia. Tri¬
bulationes st̃ si bñ colis dñm: nou̾is quia
nouit quid cuiq expediat. Psꝑitates sũt
mag̃. caue ne ip̃e corrumpant animã tuã
ut ab eo qui hec dedit recedat. Sumꝰ aut̃¬

Expanded text:
vi, quando auferendum sit novi. Non recedat vi, quando auferendum sit novi. Non recedat aegrotus a manibus medici, non det consilium medico. Ita sunt ista omnia temporalia. Tribulationes sunt; si bene colis Deum, noveris quia novit quid cuique expediat: prosperitates sunt; magis cave ne ipsae corrumpant animum tuum, ut ab eo qui haec dedit recedat. Ergo ist
Abbreviated transcription (Latin):
hoc. ẽ. ut petamus. queramꝰ atq pulsemꝰ
Accepimus enim sp̃m adoptionis filioꝵ
fiatres admonemꝰ uos ⁊ exbortam᷑ in dno ũ
ñ petatis aliquid quasi fixum. s quod uob̃
expediae deusstit. Quid enim uob̃ expe¬
diat omnino nestitis. Aliquando qͦd pu¬
tatis ꝓdesse obest.⁊ quod putatis obee hoc
ꝓdest. Egri enim estis. Nolite medico dicta¬
re. q̃ nob̃ meduam̃ta uelit appon̾e. Si doctor
genuum paulus apłcditit. qͥd enim oremꝰ
sũ oportet nestimus. quanto magis nos:
ͥ tamen ium sibi uid̾etur. etiam ĩp̃e prudẽt̾
oiare uͭ ab eo aufret᷑ stunulꝰ carnis agel sa¬
thane qui eum colafrzabat ne in magnitu¬
dine reuelationum extolleret᷑ quid audiu᷑
a dño: Numquid factum ẽ quod uolebat:
Nõ ut fieret qͦd expediebat. Quid gͦ audiuit
eum a me. Et dix̃ mͥ. Sufficit tͥ gr̃a mea. Nã
uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑. Ego meditam̃¬
tum ad uulnꝰ posui. quando posuerim no¬

Expanded text:
hoc est, petamus, quaeramus, atque pulsemus. hoc est, petamus, quaeramus, atque pulsemus. Accepimus enim Spiritum adoptionis filiorum, fratres, admonemus vos et exhortamur in Domino, ut non petatis aliquid quasi fixum, sed quod vobis Deus expedire scit. Quid enim vobis expediat, omnino nescitis. Aliquando quod putatis prodesse, obest; et quod putatis obesse, hoc prodest. Aegri enim estis, nolite medico dictare quae vobis medicamenta velit apponere. Si doctor gentium Paulus apostolus dicit, Quid enim oremus sicut oportet, nescimus ; quanto magis nos? Qui tamen cum sibi videretur ipse prudenter orare, ut ab eo auferretur stimulus carnis, angelus satanae qui eum colaphizabat, ne in magnitudine revelationum extolleretur, quid audivit a Domino? Numquid factum est quod volebat? Non; ut fieret quod expediebat. Quid ergo audivit eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur . Ego medicamentum ad vulnus posui: quando posuerim no
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Misit deus sp̃m filii sin incorda nr̃a
clamantem abba pat̾. Et hio quid . ẽ. ela¬
mantem. nͥ ilamare fauentem. Tropo il¬
lo quo diumus. letum diem qui letos fatit:
uod alibi manifestat uͥ dicit. Non enim
accepistis spͣm seruitutis it̾um in timore.
s accepistis sp̃m adoptionis filioꝵ in qͦ
clamamus abba pater. Ibi clamantem¬
dixit. hicuͦ in quo ilamamꝰ. aꝑiens ide¬
licet quomͦ dixerit clamantem. idest siit
iam exposui clamare fauentem. U intelli¬
gimus ⁊ hoc ip̃m . eẽ donum dĩ ut u̾ati cord
⁊ sp̃italit̾ tlamemus ad e̾um. Attendant
gͦ quomodo falluntur qui putant. ẽe a
nob̾ ñ dari nob̃ ut petamus. queramus.
pulsemꝰ ⁊ hoc. eeͣ. ditunt. quod gr̃a pre¬
ceditur m̾uto nr̃o. ut sequat᷑ illa. cũ acce¬
punus petentes. ⁊ inuenimꝰ querentes.
aꝑiturq pulsantib. nec uolunt intelli¬
ge̾re etiam hoc diuini mun̾is. ẽẽ. ut oremꝰ.

Expanded text:
cit: Misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra, cit: Misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra, clamantem, Abba, Pater . Et hic quid emantem, nisi clamare facientem? tropo illo quo dicimus laetum diem, qui laetos facit. Quod alibi manifestat, ubi dicit, Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore: sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba, Pater . Ibi dixit clamantem, hic vero in quo clamamus: aperiens videlicet quomodo dixerit clamantem, id est, sicut jam exposui, clamare facientem. » Ngimus, et hoc ipsum esse donum Dei, ut veraci corde et spiritualiter clamemus ad Deum. Attendant ergo quomodo falluntur, qui putant esse a nobis, non dari nobis, ut petamus, quaeramus, pulsemus: et hoc esse dicunt, quod gratia praeceditur merito nostro, ut sequatur illa, cum accipimus petentes, et invenimus quaerentes, aperiturque pulsantibus: nec volunt intelligere etiam hoc divini muneris esse, ut oremus,
Abbreviated transcription (Latin):
in manifestatione preclarꝰ. qui priꝰ uenit
in humilitate occultꝰ. qui hoc nouit ge¬
mit.⁊ quam diu ꝓpt̾ hoc gemit: benẽ ge¬
mit Sp̃c illum docuit gẽm̾e. a columba
didirit gem̾e. Multi enu gemunt in in¬
felititate t̾rena. uol quassati dampnis. ł
egͥtudine corporis pregͣnati uł carceribus
milusi. uł cathenis colligati. ł fluctib
maris iattati. ł aliquib inimicoꝵ insidii
ultant in grandib uotib uͥ apparet quia
corui sunt ñ columbe merito de arca missꝰ
eͤ coruus ⁊ ñ .ẽ. reu̾sus. missa. ẽ columba:⁊
reu̾sa .ẽ. Illas duas aues misit noe Habe¬
bat ibi cornum. habebat ⁊ columbam. Utrũ¬
q hoc genus: arta illa continebat. Et si ar¬
ca figurabat eccłiam: udetis utiq quia
necesse.ẽ. ut in isto diluiuo scłi utrumq
genꝰ contineat eccłia ⁊ coruum ⁊ columbã
in sunt corui: Qui sua querunt. Q sñt
columbe: qui ea q̃ xp̃i st̃ q̃rũt Quidore
ip̃e sp̃t int̾pellat. nisi interpellare facit

Expanded text:
manifestatione praeclarus, qui prius in humilitate venit occultus; qui hoc novit, gemit. Et quamdiu propter hoc gemit, bene gemit: Spiritus illum docuit gemere, a columba didicit gemere. Multi enim gemunt in infelicitate terrena, vel quassati damnis, vel aegritudine corporis praegravati, vel carceribus inclusi, vel catenis colligati, vel fluctibus maris jactati, vel aliquibus inimicorum insidiis ultant in grandibus vocibus: ubi apparet quia corvi sunt, non columbae. Merito de arca missus est corvus, et non est reversus; missa est columba; et reversa est: illas duas aves misit Noe . Habebat ibi corvum, habebat et columbam; utrumque hoc genus arca illa continebat: et si arca figurabat Ecclesiam, videtis utique quia necesse est ut in isto diluvio saeculi utrumque genus contineat Ecclesia, et corvum, et columbam. Qui sunt corvi? Qui sua quaerunt. Qui columbae? Qui ea quae Christi sunt qipse Spiritus interpellat, nisi, Interpellare facit,
Abbreviated transcription (Latin):
plena filiorum in redemptione fiet etiã cor-
situt salui. suut innouati. ita et filii di. Re
autem ip̃a quia ñdum salui. ideo ñdũ plene
umonati. ũ dum etiam filii di. s filii scłi. ꝓfi¬
ciemus gͦ in renouationem iustamq uitã ꝑ
quod filũ di sumus. Consumet᷑ gͦ qͦ. filii dei
carnis ⁊ scłi sumus ⁊ ꝑficiet᷑ quod filii dei⁊
sp̃u renouati sumus. Nñ ioħs idem. Dilectis¬
dicit. Sumus quia cum apparuerit similes
ei erimus. qm̃ uidebimus eum sicuti ẽ. Nc̃¬

Expanded text:
plena filiorum in redemptione fiet etiam corposicut salui, sicut innouati ita et filii dei, re autem ipsa quia nondum salui, ideo nondum plene innouati, nondum etiam filii dei, sed filii saeculi. proficimus ergo in renouationem iustamque uitam per quod filii dei sumus ecarnis et saeculi sumus, et perficietur quod filii dei et spiritu renati sumus. unde idem Iohannes: dilectisdicit: scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus cum sicuti est. n
Abbreviated transcription (Latin):
diligamus uidere dies bonos flenda quidẽ
s non rep̃hendenda condiuo. Llenit enim
de ira d̾i iusta. de qua scͥpt᷑a loquens. hõ ĩqͥt
natꝰ ex muliere breuis uite ⁊ plenus ire. tũ ira
dĩ ñ sit ut hominis. idest ꝑturbatio contitati¬
honius animi. s tranquilla iusti supplicii
constitutio. In hat ira sua ds ñ continens sic̃
siͥptum. c̃ miserationes suas p̃t̾ alia solacia
miserorum q̃ gñi humano preb̾e ñ cessat.
in plenitudinc temporis. quo ip̃e sciebat ħ¬
.cẽ. faciendum. misit filium suum unigeni¬
tum ꝑ quem creauit uniu̾sa. Ut manens d̃s
regen̾auonis soluto reatuominium petca¬
torum ⁊ originaus uidelicet qͦd gen̾atiotͣ¬
hit contra quam maxime regeneratio est
instituta.⁊ cet̾orum que male agendo ꝯtͣcta
sunt lib̾arentur a dampnatione perpetua:
in hot scł̃o. atq in eiꝰ temptationib labo

Expanded text:
diligamus videre dies bonos, flenda quidem, diligamus videre dies bonos, flenda quidem, sed non reprehendenda conditio. Venit enim de ira Dei justa, de qua Scriptura loquens, Homo, inquit, natus ex muliere, brevis vitae, et plenus irae : cum ira Dei non sit ut hominis, id est perturbatio concitati animi, sed tranquilla justi supplicii constitutio. In hac ira sua Deus non continens, sicut scriptum est, miserationes suas , praeter alia solatia miserorum quae generi humano praebere non cessat, in plenitudine temporis, quo ipse sciebat hoc esse faciendum, misit Filium suum unigenitum , per quem creavit universa, ut manens Deusregenerationis soluto reatu omnium peccatorum, et originalis videlicet quod generatio trahit, contra quam maxime regeneratio est instituta, et caeterorum quae male agendo contracta sunt, liberarentur a damnatione perpetua, in hoc saeculo, atq
Abbreviated transcription (Latin):
rimus in hoc corruptibili corpore. ꝙͦ. aggͣuat
animam: uitam nos miseram iuu̾e s qr iam
accepimus: beatam uitam in spe habemuᷤᷤ
⁊ sire ip̃a ñ dum tenemus. spes aut̃ q̃ iudet᷑:
ñ . c̃. spes. Quod enim uidet quis. qͥd sperat:
Si autem quod ñ uidemus sꝑamꝰ: ꝑ patiẽciã
expectamus. In malis aũ que quisq patit᷑.
ñ in bonis quib fruitur: opꝰ. ẽ. pacienua.
clamamus ad dm̃ lib̃a nos a malo. cogitur
homo colerare etiam remissis pectatis qͣmui ᷤ
ut in eam uemret miseriã q̃ pͥmum fũit cansa
percati. Pductior ẽ. enim pona qͣ oulpa lle par¬
ua putaret᷑ tulpa. si tum illa finiret ⁊ pena.
At ꝑ hoc uel ad demonstrarionẽ debite misie
ład omendacionem labilis uite. uel ad ex̾ci¬
tauonem necessarie pauientie temporalit̾
hominem detinet pena etiam quem ad
dampnauionem sempit̾nam reum ñ reti.¬
net culpa. ħ. ẽ istorum dierum quos in hac
mortalitate agimus malos. quamuis in eis

Expanded text:
rimus in hoc corruptibili corpore quod aggravat animam , vitam nos miseram vivere. Sed qui  sanctum pignus accepimus, beatam vitam in spe habemus, etsi re ipsa nondum tenemus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . In malis autem quae quisque patitur, non in bonis quibus fruitur, opus est patientia. clamamus ad Dominum, Libera nos a malo , cogitur homo tolerare etiam remissis peccatis: quamvis ut in eam veniret miseriam, primum fuerit causa peccatum. Productior est enim poena quam culpa; ne parva putaretur culpa, si cum illa finiretur et poena. Ac per hoc vel ad demonstrationem debitae miseriae, vel ad emendationem labilis vitae, vel ad exercitationem necessariae patientiae, temporaliter hominem detinet poena et quem jam ad damnationem sempiternam reum non detinet culpa. Haec est istorum dierum, quos in hac mortalitate agimus malos, quamvis in ea
Abbreviated transcription (Latin):
t quia in ip̃o quoq ambulantes ñ st̃ sine
peccatis. que de huiꝰ uite infirmitate sub¬
repunt: dedit elemosinarum remedia
salutaria. quib eoꝵ ad iuuaretur oracio.
nͥ eos dic̾e docuit dimitte nob̃ debita nr̃a sit̃
⁊ nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. ħ agit ec¬
cłia spebeata: in hac uita crumpnosa.¬

Expanded text:
Et quia in ipso quoque ambulantes non sunt sine peccatis, quae de hujus vitae infirmitate subrepunt, dedit eleemosynarum remedia salutaria, quibus eorum adjuvaretur oratio, ubi eos dicere docuit, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Hoc agit Ecclesia spe beata in hac vita aerumnosa
Abbreviated transcription (Latin):
quid sꝑat Si aut̃ ꝙ. non uidemus sꝑamus ꝑ
pauentiam expectamus. Nñ etiam eiꝰ coapłs
petrꝰ in quem modo inquit. ñ uidentes credi¬
tis. quem cum uiditis exultabitis gaudio.
menarrabili ⁊ honorato ꝑtipientes m̾cedẽ
fidei salutem animarum ur̃arum. sigͦ nt̃
tempꝰ. eͣ. fidei. salus aut̃ anmarum urarum¬
m̃ces. ẽ fidei. quis dubitet in fide que ꝑ di¬
lectionem oꝑatur ꝑagendum diem atq
infine diei recipiendam. cẽ. m̾cedem diei:
Non solum redemptionem corporis nr̃i. de qͣ
ditit apłc paulus: u̾um etiam salutẽ ami¬
marum nr̃arum de qua ditit apłc petrꝰ. Utriꝰ¬
q enim roi felicitas isto tempore. atqͣ ista
mortalitate. in spe pouus habet᷑. quam ĩ re
tenetur Uerum hoc int̾est quod ext̾ior hõ
nrͣ. idest corpꝰ adhuc corrumpit᷑ int̾ior autẽ
idest anima iam renouat᷑ de die in diem
taq ⁊ immortalitatẽ carnis. ⁊ salutẽ anima

Expanded text:
quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Unde etiam ejus coapostolus Petrus: In quem modo, inquit, non videntes creditis; quem cum videritis, exsultabitis gaudio inenarrabili et honorato, percipientes mercedem fidei, salutem animarum vestrarum . Si ergo nunc tempus est fidei, salus autem animarum merces est fidei; quis dubitet in fide, quae per dilectionem operatur , peragendum diem, atque in fine dici recipiendam esse mercedem, non solum redemptionem corporis nostri, de qua dicit apostolus Paulus ; verum etiam salutem animarum nostrarum, de qua dicit Apostolus Petrus? Utriusque enim rei felicitas isto tempore atque in hac mortalitate in spe potius habetur, quam in re tenetur. Verum hoc interest, quod exterior noster homo, id est corpus, adhuc corrumpitur; interior autem, id est anima, jam renovatur de die in diem . Itaque sicut immortalitatem carnis et salutem an
Abbreviated transcription (Latin):
poris nr̃i. si salutem corporis ex pectabat: non
erat salus illa quam habebat. E suries. sitis.
int̾fuit si subuentum ñ fuerit. Meditam̃tũ
enim famis. c̃. tib: ⁊ meditamentum sitis . ẽ.
potꝰ: ⁊ medicamentum fatigauõis. ẽ sõnꝰ.
etrahe nsta meditamenta. iude si ñ int̾ficiũt
illa que existunt. Si sepositis istis ñ st̃ mor¬
bi est sanitas. Si aut̃ habes aliqͥ. quod te pꝰsit
int̾fit̾e: nͥ manducau̾is: noli gloriari de sa¬
nitate. s gonens expecta redemptionẽ corꝑis
tui. Gaudete redemptũ. s ñ dum re s spe se¬
turus es. Et enim si ñ gemueris in spe: ñ ꝑ¬

Expanded text:
poris nostri. Si salutem corporis exspectabat, non poris nostri. Si salutem corporis exspectabat, non erat salus illa quam habebat. Esuries, sitis interficit, si subventum non fuerit. Medicamentum enim famis est cibus, et medicamentum sitis est potus, et medicamentum fatigationis est somnus. Detrahe ista medicamenta, vide si non interficiunt illa quae existunt. Si sepositis istis non sunt morbi, est sanitas. Si autem habes aliquid quod te possit interficere, nisi manducaveris; noli gloriari de sanitate, sed gemens exspecta redemptionem corporis tui. Gaude te redemptum; sed nondum re, spe securus esto. Etenim si non gemueris in spe, non p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ñ in homine possit agnosci. Ac sic om̃is crea¬
tura in eo congemisit ⁊ dolet reuelationẽ fili¬
orum di expectans. Que ꝑ corporis etiã resur¬
rectionem ⁊ si in omnib hominib omnis¬
tamen a corrupcionis seruitute lib̾abitur.
quia et in singuł omnis ẽ. Sed & nos ipsi
ptionẽ corporis nr̃i. In nob̃met ip̃is inquit ĩge¬
mistimus. adoptionẽ expectantes redemp¬
tionis corporis nr̃i. Quid enim: ñ dum redẽptꝰ
es o paule. Nondum ꝓ te p̃tium ꝑsolutũ. ẽ
Honne sanguis ille iam fusus. ẽ. Nonne ip̃m
.ẽ. pretium omnium nr̃um: Plane ip̃m.
S quid .ẽ. quodait spe enim salui facti sumꝰ.
spes aut̃ q̃ uidet᷑ ũ ẽ spes. qͦd enimiudet qͥs
quid sꝑat. si aut̃ quod ñ uidemus sꝑamu.
ꝑ patientiam expectamꝰ. Quid enim expec¬
tat ꝑ patientiam: salutem. Cuuiꝰ rei salutem:
p̃uis corꝑis quia hot dixit redemptionẽ cor¬

Expanded text:
e genus, quod non in homine possit agnosci. ac sic omnis creae genus, quod non in homine possit agnosci. ac sic omnis creatura in eo congemescit et dolet, reuelationem filiorum dei exspectans; quae per corporis etiam resurrectionem etsi non in omnibus hominibtamen a corruptionis servitute liberabitur, quia et in singulis omnis est, et si nquit, ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri. Quid enim? Nondum redemptus es, o Paule? nondum pro te pretium persolutum est? Nonne sanguis ille jam fusus est? nonne ipsum est pretium omnium nostrum? Plane ipsum. Sed vide quid ait: Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Quid autem exspectat per patientiam? Salutem. Cujus rei salutem? Ipsius corporis: quia hoc dixit, redemptionem cor
Abbreviated transcription (Latin):
quam uel ꝑbant᷑ angłi hab̾e uł creduntur.
⁊ ut ita dicam sensuał qua ⁊ bestie ñ carẽt.
tuntur enim sensib ⁊ sensualib motib ⁊
ad appetenda utilia ⁊ utanda contraria. ⁊
uitalis pͥuata sensu. qualis adu̾ti m arbori¬
b potest. Namet in nob̾ sine sensu nr̃o fuĩt
corporis incrementa ⁊ capilli nec cum preri¬
duntur sentiunt. ⁊ tam̃ crescũt. lam uͦ ip̃a
corporis creat᷑a eindencius apparet in nob̃.
Que licet ex t̾ra facta atq formata sit. Insũt
tamen illi ex omnib huius corporei mundi
elementis q̃dã particule ad temꝑiẽ uali¬
tudinis. Namet talore membra uegetant᷑ qͥ ẽ ab
igne cuius etiam lux ꝑocculos enirat.⁊ aerȩ
uenarum disciusꝰ quas art̾ias notant. atq spi¬
ramenta pulmonis mplent᷑ ⁊ humor nͥ eẽt nul¬
la sputamenta confluerent. uitamq absu¬
m̾et siccitas. llam ⁊ ip̃e sanguis humido lap¬
su alias uenas replens quasi riuis ⁊ flumĩb

Expanded text:
quam vel probantur habere angeli vel creduntur, quam vel probantur habere angeli vel creduntur, et ut ita dicam sensualis, qua et bestiae non carent; utuntur enim sensibus et sensualibus motibus ad appetenda utilia et vitanda contraria: et vitalis privata sensu, qualis adverti in arboribus potest. Nam et in nobis sine sensu nostro fiunt corporis incrementa, et capilli nec cum praeciduntur sentiunt, et tamen crescunt. Jam vero ipsa corporalis creatura evidentius apparet in nobis, quae licet exterra facta atque formata sit, insunt tamen illi ex omnibus hujus corporei mundi elementis quaedam particulae ad temperiem valetudinis nam et calore membra vegetantur qui igne, cuius etiam lux per oculos emicat, et aere uenarum discursus, quas arterias uocant, atque spiramenta pulmonis implentur, et humor nisi esset, nulla sputamenta confluerent uitamque absumeret siccitas. nam et ipse sanguis humido lapsu alias uenas replens quasi riuis et fluminib
Abbreviated transcription (Latin):
spes aut̃ q̃ uidet᷑ ñ . ẽ spos. Quod enim uidet q᷑
enciam expectamus. quam diti itaq hic scđm
carnem sumꝰ. cuiꝰ adoptionẽ ⁊ redemptionẽ
ꝑ patientiam spei adhuc expectamꝰ. tam diu
scdm id ꝑ quod sub sole sumus uanitati sub¬
iecti sumus. Diligit gͦ hõ sponte uanitatẽ
tum deserta solitudinẽ u̾itatis opinabilia
sequit᷑ idest mutabilia. Cum autem inde
m̾itas penas luit subititur sponte uanitati.
situt subiecta.ẽ. in homine peicante. Hinc
enim ait apłc. Omnis creat᷑a uanitati subiec¬
ta. ẽ ñ sponte quia ⁊ in homine omnis est.
nest qͥppe homini ⁊ inuisibile aliqͥd scđm
animum ⁊ insibile scđm corpꝰ. Omnis enim
creat᷑a partim. ẽ uisibił partĩ ininsibił N tñ. ẽ oĩt
in peccore: cui mens intellectuał ñ in est. In
rantis ꝑ remissionem peccatoꝵ ⁊ adoptio¬
homine omnis creat᷑a ñ uniu̾salit̾. sicut. ẽ ce¬
lum ⁊ t̾ra ⁊ omma q̃ ĩ eis st̃. s generatĩ qͦdã¬

Expanded text:
videtur, non est spes: quod enim videt quis, entiam exspectamus.» Quamdiu itaque hic secundum carnem sumus, cujus adoptionem et redemptionem per patientiam spei adhuc exspectamus; tamdiu secundum id per quod sub sole sumus, vanitati subet nihil. diligit ergo sponte uanitatem, cum deserta soliditate ueritatis opinabilia sequitur, id est mutabilia. cum autem inde meritas poenas luit, subicitur non sponte uanitati, sicut subiecta est in homine peccante. hinc enim ait apostolus: omnis creatura uanitati subiecta est non sponte, quia et in homine omnis est. inest quippe homini et inuisibile quid secundum animum et uisibile secundum corpus; omnis autem creatura partim est uisibilis, partim inuisibilis, nec tamen omnis in pecore, cui mens intellectualis non inest. in rantis per remissionem peccatorum et adoptiosaliter sicut est coelum et terra, et omnia quae in eis sunt, sed generatim quoda
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sponte dampnatꝰ ẽ. Peccatum itaq fuit
spontaneum contra preceptum facere
i̾ntatis. Peccati aut̃ pena. subiti fallatie
Non enim sponte creat᷑a uanitati subiecta ẽ
S. ꝓpt̾ eum qui subiecit in spe. idest ꝓpt̾ eiꝰ
iusticiam atq clem̃ciam. que neq impu-¬
nitum peccatum relinquit neq insana¬
atura idest ip̃e hõ. tum iam signatulo
imaginis ꝓpt̾ peccatum amũso reman¬
sit tantummͦ creat᷑a. Et ip̃a itaq creat᷑a

Expanded text:
non sponte damnatus est. Peccatum itaque fuit non sponte damnatus est. Peccatum itaque fuit spontaneum contra praeceptum facere veritatis; peccati autem poena subjici fallaciae. Non ergo sponte creatura vanitati subjecta est, sed propter eum qui subjecit eam in spe, id est, propter ejus justitiam atque clementiam, qui neque impunitum peccatum reliquit, nec insanaatura, id est ipse homo, cum iam signaculo imaginis propter peccatum amisso remansit tantummodo creatura. quod non ita est a
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sumus ⁊ ñ dum apparuit qͦ. erimuᷤ
Sumus enim quia tum apparuerit si¬
miles ei erimus. quando udebimꝰ eũ
siuiti.ẽ Ip̃a.ẽ. reuelatio filioꝵ dĩ. qͣm
nunt expectat expectauo creat᷑e. Nõ
quod creatura reuelationem expectet.
altiꝰ nature. que ñ sit oreata. s ip̃a quał
nunt sit expectat quando sit qͣł fut᷑a est.
Iamquam sidic̾et᷑. oꝑante pictore. subiecti
sibi colorib ⁊ ad opꝰ eiꝰ paratis. Expecta¬
tio colorum manifrstationẽ imaginiᷤᷤ
expectat nõ quia tunt alii erunt. aut ñ coloreᷤ
erunt. s tantum quod aliam dignitatem
ẽ. inquit ñ uolens. Hoc ẽ illud. Uanitas ua¬
nitatum ⁊ omnia uanitas. Que abundã¬
tia . ẽ. homini inomini labore suo. quẽ ip̃e
laborat sub sole. cui dictum . ẽ. in labore
manducabis panem. Uanitati gͦ creat᷑a
subiecta. ẽ. ñ sponte. Bone additum. ẽ nõ
sponte. Nemo quippe sponte peccauit. s

Expanded text:
Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . » Ipsa est revelatio filiorum Dei, quam nunc exspectat exspectatio creaturae; non quod creatura revelationem expectet alterius naturae, quae non sit creatura, sed ipsa, qualis nunc est, exspectat, quando sit; qualis futura est. Tanquam si diceretur; operante pictore, subjectis sibi coloribus et ad opus ejus paratis, exspectatio colorum manifestationem imaginis exspectat, non quia tunc alii erunt, aut non colores erunt, sed tantum quod aliam dignitatem  . Hoc est illud: Vanitas vanitatum et omnia vanitas. Quae abundantia homini in omni labore suo, quem ipse laborat sub sole? cui dictum est: In labore manducabis panem . Vanitati ergo creatura subjecta est non sponte. Bene additum est, non sponte. Homo quippe sponte peccavit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯgłificem᷑. Quod itaq ait: nam expestatio
treature reuelationem filioꝵ di expectã.
hoc eum puto dic̾e. lam ⁊ hoc ip̃m quod
in nob̾ dolet cum facta carnis mortificamꝰ.
idest cum esurimus aut sitimus per abs¬
tinenciam dum frenamus delectationẽ
arum lat̾ationes ⁊ contumeliarum a¬
culeos ꝑ pauentiam sustinemꝰ dum ne¬
glectis atq reiectis uoluptatib nr̃is pro
fructu matris eccłȩ. laboramus quicqͥd
in nob̾ in hai atq huiusmodi atͥtione
dolet ereat᷑a.ẽ. Dolet enim corpꝰ ⁊ anima
q̃ utiq creat᷑a ẽ. ⁊ expectat reuelationem
filiorum dĩ idest expectat. quando appa¬
reat. quod uocatum ẽ. in ea gła ad qͣm
uocatũ ẽ. Quia enim filius di᷑ unigenitꝰ
facta st̃ omnia. quecumq fecit deus.
distincte etiam nos uocamur creatura.
añ illam euidentiam głe ⁊ distincte
uocamur filii dĩ. quamius hoc adop¬
tione m̾eamur. Nam ille unigenitꝰ
ꝓmissum .ẽ. quando re ip̃a manifestũ
sit. quo d nunc spe sumus. Filii enim

Expanded text:
ificemur . Quod itaque ait, Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat; hoc eum puto dicere. Nam et hoc ipsum quod in nobis dolet, cum facta carnis mortificamus, id est, cum esurimus aut sitimus per abstinentiam, dum frenamus delectationem arum lacerationes et contumeliarum aculeos per patientiam sustinemus, dum neglectis atque rejectis voluptatibus nostris pro fructu matris Ecclesiae laboramus; quidquid in nobis in hac atque hujusmodi attritione dolet, creatura est. Dolet enim corpus et anima, quae utique creatura est, et exspectat revelationem filiorum Dei; id est, exspectat quando apparvocatum est. Quia enim Filius Dei unigenitusfacta sunt omnia quaecunque Deus fecit, distincte etiam nos vocamur creatura ante illam evidentiam gloriae, et distincte vocamur Filii Dei, quamvis hoc adoptione mereamur. Nam ille Unigenituspromissum est, quando re ipsa manifestum sit, quod nunc spe sumus « Filii enim
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid. si corpꝰ nr̃um. tamenquam du
mortale ꝓpt̾ peccatum. quam diuindigẽ:
quam diu corruptibile. quam diu tam
mutabile. ut ne puncto quidem temporis
subsistat in se. ꝓculdubio tale. eͣ. ut obte¬
mus redempiionem illiꝰ qua sit aliqͣndo
ñ tale. s quale erit auquando. quale idẽ
apłe ditit alio loco. Oportet corruptibile ħ
induere intorruptionem.⁊ mortale hoc in¬

Expanded text:
aliquod sit corpus nostrum; tamen quamdiu mortale propter peccatum, quamdiu indigens, quamdiu corruptibile, quamdiu ita mutabile, ut ne puncto quidem temporis consistat in se, procul dubio tale est, ut optemus redemptionem illius, qua sit aliquando non tale. Sed quale erit aliquando? Quale idem apostolus dicit alio loco: «Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
les adoptiõe expectãtes redẽptionẽ corꝑis r̃ri
sui. U gemunt: In ista mortalitate. Quam re¬
demptionẽ expectant corꝑis sui: Que pre¬
cessit in dño: qui resurrexit a mortuis et
ascendit in celum. Hoc nob̾ añqͣm reddat᷑
necesse. ẽ gemamꝰ: etiã fideles: enã spãtes¬

Expanded text:
les, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis les, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis sui. Ubi gemunt? In ista mortalitate. Quam redemptionem exspectant? Corporis sui, quae praecessit in Domino, qui resurrexit a mortuis, et ascendit in coelum. Hoc nobis antequam reddatur, necesse est gemamus, etiam fideles
Abbreviated transcription (Latin):
tun tenebamur ut ille ueniret captiuos re
dim̾e. Ubi tenebamur. forte apud barbaros.
Deiores barbaris. diabolus ⁊ angłi eiꝰ. Ip̃i antea
tenebant genꝰ humanum. ab his redemit
nos. qui ñ aurum nec argentum. s sangui¬
rogemus. et enim ip̃e precipue gemit ĩ ip̃a
captiuitate suspirans et̾ne ierłm. Et dotu¬
it nos gem̾e ex ip̃o spͣu. quo et ille impletꝰ
gemebat. Hoc enimait. Omnis creat᷑a inge¬
miscit.⁊ dolet usq adhut. Et it̾um. Uanitati
enim creatura subiecta. ẽ. Ait ñ sponte: sed
dix̾ in hominib etiani credentib ñdum
s tamen tredit᷑is. Ingemisc̾e creat᷑am in la¬
inquit. s et nos ip̃i pͥmitias sp̃e habenteᷤ
idest qui iam sp̃ndõ seruimus. qui iam
mente deo credimus ⁊ in ip̃a fide quasdã
pͥmitias dedimus ut pͥmitias nr̃as seqͣ¬
mur. Ergo et nos ip̃i in nob̾met ip̃is inge¬
mistimus adoptionem expectantes redẽp¬
tionẽ corꝑiꝰᷤ uri. bemebat gͦ & ip̃e et gemũt õs fidͤ¬

Expanded text:
 tenebamur, ut ille veniret redimere captivos? ubi tenebamur? Forte apud barbaros? Pejor est barbaris diabolus et angeli ejus. Ipsi antea tenebant genus humanum: ab eis redemit nos, qui non aurum neque argentum, sed sanguirogemus. Etenim ipse praecipue gemit in ista captivitate, suspirans aeternae Jerusalem; et docuit nos gemere ex ipso Spiritu quo et ille impletus gemebat. Hoc enim ait: «Omnis creatura congemiscit et dolet usque nunc.» Et iterum: «Vanitati enim creatura subjecta est,» ait, «non spontdixit in hominibus etiam non credentibus, sed tamen credituris, ingemiscere creaturam in lainquit, «sed et nos ipsi primitias spiritus habentes,» id est, qui jam spiritu Deo servimus, qui jam mente Deo credidimus, et in ipsa fide primitias quasdam dedimus, ut primitias nostras sequamur: ergo «et nos ipsi in nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri.» Gemebat ergo et ipse, et gemunt omnes fide