comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corporis cutem. amultorum cordibus inuidiȩ ui¬
rus. tali ẽ extusum malagmate X XXUIII.
nprouincia aquitanię inpago aluermco uico
tudurninse. est coenobrum meritis huius p̃cellen¬
tssimi martiris ac nomine consecratum. Cuius pri¬
mariae constructionis ratio: huiuscemodi ueridica
fertur relatione fuisse. Tuit meadem regione sa¬
erdos quis piam morũ ꝓbitate notabilis. actu ac
nomine in agnus Qui & ex euentu quod ei non for¬
tuitu sed nutu deifico ꝓuenit. loco illi nomen in¬
didit ut abipso magnus locus diceretur & esso
iquidem inter cuncta eiusdem ꝓuincię monaste¬
ria. famosissimum hodietenus habet᷑ ac nobile
ic itaq dum fider ardore feruer&. uirtutumq pioan¬
re mentisq alacritate suc crescer&: diuinȩ dispensation
moderamine. quo flagellatur quisquis ađo diligitur
ualida febre corripitur. Cuiꝰ diutino in cõmodo ingi¬
uescente. uiribus fractus omniq salutis spe destitutus:

Expanded text:
corporis cutem a multorum cordibus invidiae vicorporis cutem a multorum cordibus invidiae virus tali est extusum malignitate. CAPUT XXXVIII. In provincia Aquitaniae, in pago Alvernico, vico Tudurninse, est coenobium meritis hujus praecellentissimi martyris ac nomine consecratum: cujus primariae constructionis ratio hujuscemodi veridica fertur relatione fuisse. Fuit in eadem regione sacerdos quispiam morum probitate notabilis, actu ac nomine Magnus, qui et ex eventu quod ei non fortuitu, sed nutu deifico provenit, loco illi nomen indidit, ut ab ipso Magnus-Locus diceretur et esset, siquidem inter cuncta ejusdem provinciae monasteria famosissimum hodietenus habetur ac nobile. Hic itaque dum fidei ardore ferveret, virtutumque pio amore mentisque alacritate succresceret, divinae dispensationis moderamine quo flagellatur quisquis a Deo diligitur, valida febre corripitur. Cujus diutino incommodo ingravescente, viribus fractis, omnique salutis spe destitutus,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fideliter poscitis: omiã donabuntur ad nõ Posi¬
quam affatim populum allocutus ẽ: redierunt qu
in sua. ipse diei ducens gaudia. uicina mestitia pro¬
ꝓpere deturbanda. Diem illam. finetenus noxsi
erga beatissimum martirem ꝑmansura deuotio Iitiq uir
oi uerbere diuino iam eruditior factus. mente sincerior.
corpore uegecior: lugdunensis cathedrȩ sublimia gra¬
anter repecit fastigia huus rei exitus tanto tunc notior
omnibus extitit. quanto & ꝑsonȩ dignitas famosior fuit.
& situ loci uredito posito. res insole gesta. occuli sub mo¬
dio minime potuit Uenerabilis ergo uir iam dictus
ostroldus ep̃s ab optimo didascalo docte docilis factus.:
coepit libere priuatim publiceq docere. nequa quã
fore quempiam adiuinis uerberibus immunẽ. neq
cuiquam impine cedere: qui sebastiani martiris con¬
tẽptui duxerit memoriam excolere. Sic cessit plu¬
rimoꝵ inuidia martiris uirtutibus uicta: & ꝑ uniuꝰ

Expanded text:
quae fideliter poscitis, omnia donabuntur a Domino. Postquae fideliter poscitis, omnia donabuntur a Domino. Postquam affatim populum allocutus est, redierunt quique in sua: ipse diei ducens gaudia, vicina moestitia praepropere deturbanda, diem illam finetenus nox erga beatissimum martyrem permansura devotio. Itaque vir Dei verbere divino jam eruditior factus, mente sincerior, corpore vegetior Lugdunensis cathedrae sublimia gratanter repetit fastigia. Hujus rei exitus tanto nunc notior omnibus exstitit quanto et personae dignitas famosior fuit, et situ loci in edito posito res in sole gesta occuli sub modio minime potuit. Venerabilis ergo vir, jam dictus Ostroldus episcopus, ab optimo didascalo docte docilis factus coepit libere privatim publiceque docere nequaquam fore quempiam a divinis verberibus immunem, neque cuiquam impune cedere, qui Sebastiani martyris contemptui duxerit memoriam excolere. Sic cessit plurimorum invidia martyris virtutibus victa, et per unius
Abbreviated transcription (Latin):
uota ꝑferre. Aiebant nanq rectius fore ut eccłae in qͥb
baptismi fideiq munus ꝑceperant. ex his ditarentur si¬
pendiis. & earum alerentur uiduȩ ac pupilli. nec esse
bonum se egere & alios ditescere. se expoliare & alios
induere. Hinus liuoris rubigo adeo excreuit. ut etiam
quorundam epoꝵ corda inficer&. Ex quibus ostroldis
qui ea tempestate lugduni p̃sidebat. dum sermonen
de hac re habiturus ad populum pulpitum conscen¬
diss&: postquam diutino tractatu ad populum co¬
nonatus est. infit. Quid inquiens suessionis ꝑuagando
quęritis. quasi sebastin martirem illic reꝑturi:¬
oueritis sane. quia rome dudum post sui delibatior
sepultus. hactenus ibi iac& anemine motus. Habeti
hic uenerabilt dĩ genitricis templum. hoc frequent¬
te: ineo uota ur̃a uouete & reddite Non opus ẽ uob
aliorsum uagari. & externa auxilia expetere ł ean

Expanded text:
vota perferre. Aiebant namque rectius fore, ut ecclesiae in quibus vota perferre. Aiebant namque rectius fore, ut ecclesiae in quibus baptismi fideique munus perceperant, ex his ditarentur stipendiis, et earum alerentur viduae ac pupilli: nec esse bonum se egere, et alios ditescere; se exspoliare, et alios induere. Hujus livoris rubigo adeo excrevit, ut etiam quorumdam episcoporum corda inficeret. Ex quibus Ostroldus, qui ea tempestate Lugduni praesidebat, dum sermonem de hac re habiturus ad populum pulpitum conscendisset, postquam diutino tractatu ad populum concionatus est, infit: Quid, inquiens, Suessionis pervagando quaeritis, quasi Sebastianum martyrem illic reperoveritis sane quia Romae dudum post sui delibationem sepultus, hactenus ibi jacet a nemine motus. Habetis hic venerabile Dei Genitricis templum, hoc frequentate, in eo vota vestra vovete et reddite. Non opus est vobis aliorsum vagari, et externa auxilia expetere. Per eam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsitebantur: plurumi quoq igne inuisibili uisibiliter
urebantur. Sed quibus erat menssamor. circum spec¬
tius satagebant non ante templi aditum introire. quã
& mentes nitro confessonis ac poenitentiȩ corpora qq̃
aquis deluerent. Erat deniq indiuersis specrebus quȩ
uotiuis donariis. ad confessionem huius p̃cellentissim¬
martiris ex diuersis ꝓunnciis & regionibus piafide¬
lium offerebantur deuotione tam ingens copia. ut
ponderis numeriq summam pene uiderentur exce¬
dere : ad eo ut octoginta quinq modiorum diuersoꝵ
nõmis matum argenti cumulus excrescer&. p̃ter moni¬
lia uiroꝵ ac mulierum. missoria quoq diuersi pon¬
deris aliaq uasa. auri quoq non gentarum libratum sum
corperunt plurimi sacerdotum ⁊eli rubigine uri pro¬
hibentes plebes sibi commissas ad eius toto orbe crebrus
exꝑta patrocinia ꝓperare : suaq ad eius p̃clara pignen

Expanded text:
profitebantur, plurimi quoque igne in visibili visibiliter profitebantur, plurimi quoque igne in visibili visibiliter urebantur. Sed quibus erat mens sanior circumspectius satagebant non ante templi aditum introire, quam et mentes intro confessionis ac poenitentiae, corpora quoque aquis diluerent. Erat denique in diversis speciebus quae votivis donariis ad confessionem hujus praecellentissmi ex diversis provinciis et regionibus pia fidelium offerebantur devotione, tam ingens copia, ut ponderis numerique summam pene viderentur excedere, adeo ut octoginta quinque modiorum diversorum numismatum argenti cumulus excresceret, praeter monilia virorum ac mulierum, missoria quoque diversi ponderis aliaque vasa; auri quoque nongentarum librarum summcoeperunt plurimi sacerdotum zeli rubigine uri, prohibentes plebes sibi commissas ad ejus toto orbe crebrius experta patrocinia properare, suaque ad ejus praeclara pignora
Abbreviated transcription (Latin):
psorumq & energuminoꝵ. lunaticorum quoq omi¬
genarumq debilitatum in cõmoditatibus prepedit
frequentia. ut numeri summam. uideretur excedere In
his omnibus tam frequens erat nutu diuinitatis ꝑbeatissi¬
mum martirem sanitatum exibitio. quanto & eoꝵ qui me¬
delam indigebant. numerosior erat concursio Sanabantur
orniq non tantũ uiritim aut ꝑsonaliter. uerum etiam demi
ugeniq & ut ita dicam gregatim. adeo ut indir uigiliarx
sci ac uenerabilis confessoris xp̃i benedicti abbatis. septua¬
ginta & duo ꝓmiscui sexus & aetatis. promiscui quoq &
debilitatis. ip̃so uirtutifero martire suffragante redderen¬
tur incolumes. Lumen caeci quod nunꝗ exꝑti fuerant
ꝓcipiebant: claudi gressum quẽ non nouerant conseque¬
bantur Erat in his qui deuotionis obtentu ad eius experi¬
enda confluebant beneficia. timor inmodicus cultui
reuerentiȩ mixtus Pleriq enim trimina sua palam

Expanded text:
prosorumque, et energumenorum, lunaticorum quoque omniprosorumque, et energumenorum, lunaticorum quoque omnigenarumque debilitatum incommoditatibus praepedita frequentia, ut numeri summam videretur excedere. In his omnibus tam frequens erat nutu divinitatis per beatissimum martyrem sanitatum exhibitio, quanto et eorum qui medela indigebant numerosior erat concursio. Sanabantur denique non tantum viritim aut personaliter, verum etiam deni vigenique, et, ut ita dicam, gregatim, adeo ut in die vigiliarum sancti ac venerabilis confessoris Christi Benedicti abbatis, septuaginta et duo promiscui sexus et aetatis, promiscuae quoque et debilitatis, ipso virtutifero martyre suffragante redderentur incolumes. Lumen caeci quod nunquam experti fuerant percipiebant, claudi gressum quem non noverant, consequebantur. Erat in his qui devotionis obtentu ad ejus experienda confluebant beneficia timor immodicus cultui reverentiae mistus. Plerique enim crimina sua palam
Abbreviated transcription (Latin):
facie notus erat. quam debilitate. Qui dum secus scĩ men¬
riam ꝓcũber&. extimplo in directum subrigitur : & qu
nunquã exꝑtus fuerat. integerrimã adeptus ẽ ualitu¬
nem Qđq ei obtinere non est concessum ꝑnaturam: a¬
pisci meruit suffragantibus egregii martiris meritori
uenerabilia merita is diuina exercere dignabatur in
uniuers alium passionum morborumq generibus. quae
humanȩ conditioni aut originaliter naturali passibili¬
tate accidunt. aut fortuitu ꝓueniunt Cum enĩ ex diuersu
orbis latitudine fama uirtutum eius excita. innu meri¬
bilis hominum concurrer& multitudo: ex om̃ibus ga
liarum tamen germaniȩq finibus. transmarinis quos
puincis tanta populorum in mensitas confluebat: ut
omem loci ipsius situm qui ampla satis latitudine dila¬
tatur locustarum instar p̃occupar&. Inter quos tant
erat numerositas cęcorum. claudorum. aridorium. li¬

Expanded text:
facie notus erat quam debilitate. Qui dum secus sancti memfacie notus erat quam debilitate. Qui dum secus sancti memoriam procumberet, extemplo in directum subrigitur, et quam nunquam expertus fuerat integerrimam adeptus est valetudinem: quodque ei non est concessum per naturam, adipisci meruit suffragantibus egregii martyris meritorumvenerabilia merita vis divina exercere dignabatur in universalium passionum morborumque generibus, quae humanae conditioni aut originaliter naturali passibilitate accidunt, aut fortuitu proveniunt. Cum enim ex diversa orbis latitudine fama virtutum ejus excita innumerabilis hominum concurreret multitudo, ex omnibus tamen Galliarum Germaniaeque finibus transmarinis quoque provinciis tanta populorum immensitas confluebat, ut omnem loci ipsius situm qui ampla satis latitudine dilatatur locustarum instar praeoccuparet. Inter quos, tanta erat numerositas caecorum, claudorum, aridorum, le
Abbreviated transcription (Latin):
te scã scõꝵ manipula regente ꝑuenit: amissum lustro
iam lumen diuinitus illustratus ꝑfecte resumit: & uarioᷤᷤ
mundialiũ rerum colores. intenta oculoꝵ acie contuetur
sinaxis matutinalis. aduenerat Cum ecce inter legen¬
dum residentibus nobis: adducitur uir quispiam Bal¬
diceRus nomine. qui nouennali circulo fraudatis lu¬
mine pupillis. carca tenebatur nocte. Hunc more so¬
lito mareir inclitus dnĩ miseratus. nulla interuenien¬
te morula. antiquum uidendi usum. fugatis tenebris
reseratisq refudit luminibus: & iubar solis quod diuti¬
na negauerat caecitas. in reuerberatis prestitit. contu¬
eri luminibus
qui aderant populi: puerulus quida tedelgisus uocabil
aprimis uagitibus claudulus quem iam dictus uenerab¬
lis rothardus antistes inter prandendum refouere con¬
sueuerat: ante tumulum scĩ aparentibus allatus est & ei¬
positus. Hic uniuersis urbicis atq insubirbio positis tam

Expanded text:
te Sancta sanctorum manipula regente pervenit, amissum lustro te Sancta sanctorum manipula regente pervenit, amissum lustro jam lumen divinitus illustratus perfecte resumit, et varios mundialium rerum colores intenta oculorum acie contuetur.synaxis matutinalis advenerat, cum ecce inter legendum residentibus nobis adducitur vir quispiam, Baldegerus nomine, qui novennali circulo fraudatis lumine pupillis caeca tenebatur nocte. Hunc more solito martyr inclytus Domini miseratus nulla interveniente morula, antiquum videndi usum fugatis tenebris reseratisque refudit luminibus, et jubar solis quod diutina negaverat caecitas, irreverberatis praestitit contueri luminibus.qui aderant populi, puerulus guidam, Tedelgisus vocabulo, a primis vagitibus claudulus, quem jam dictus venerabilis Rothadus antistes inter prandendum refovere consueverat, ante tumulum sancti a parentibus allatus est et expositus. Hic universis urbicis atque in suburbio positis tam
Abbreviated transcription (Latin):
te scm̃ excubans: sanari meruit accepto martiris suffrag
ys lebertdis suessorum comes. inter uir IxXXII.¬
tutum insignia quibus ꝓbis pollebat moribus. ele¬
mosinarum quoq compendia. xpo sedule cõmi¬
tens cȩloꝵ gazis tutius seruanda locabat: Erat nãs
a inter prandendum familiare in opumdebiliumq quos
mensae suae dictarios delegerat curam agere: eosq exhis
quar sibi exx industria subtrahebat. pie refouere. Deniq
unus exhis ꝑtria lustra debilis pedibus uualtherus nomi¬
ne. cum ante uiuificum martiris corpus stratus ꝓcumbe¬
r&: in ipso orationis conamine. ilico sanus inpedes con¬
satit. reppitiante sibi diuina dementia. ꝑ incliti mar¬
tris suffragia Pluresq fuere ex eius ammirabili recu¬
peratione dĩ laudatores. quam fuerant eius debilita¬
as antea cognitores xXX I II .II
unc euestigio ꝓsecutus homo quispiam furulfus
nomine. dampnatis quinquennio luminibus. ilico ut an¬

Expanded text:
te sanctum excubans, sanari meruit accepto martyris suffragte sanctum excubans, sanari meruit accepto martyris suffragslebertus Suessorum comes inter virtutum insignia, quibus probis pollebat moribus, eleemosynarum quoque compendia Christo sedule committens, coelorum gazis tutius servanda locabat. Erat namque ei inter prandendum familiare inopum debiliumque quos mensae suae dietarios delegerat, curam agere, eosque ex his quae sibi ex industria subtrahebat, pie refovere. Denique unus ex his per tria lustra debilis pedibus, Walcherus nomine, cum ante vivificum martyris corpus stratus procumberet, in ipso orationis conamine illico sanus in pedes constitit, repropitiante sibi divina clementia per inclyti martyris suffragia. Pluresque fuere ex ejus admirabili recuperatione Dei laudatores quam fuerant ejus debilitatis antea cognitores. CAPUT XXXIII. Tunc e vestigio prosecutus homo quispiam, Eurulfus nomine, damnatis quinquennio luminibus, illico ut an
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Nulla interurniente mora. reirescente manu. frau¬
dati sensus usum recepit. solidatisq basibus instatu suo
ꝓtinus erecto constitit. ac gradiendi uirtute conualir
quam ineffabilis ac ammiranda est. diuinȩ operation
essicacia. Nulla fuit dilatio sanitatis. ubi expetita. sunt
suffragia martyris. Unum enim idemq illi fuit. &ue¬
nisse. & salutem preripusse ltaq totius corporis por¬
tus ualitudine. laudibus dm̃ glorificat. athletam di
magnificat. ꝓpriisq remeat pedibus. qui alio rum
euectus fuerat manibus
cula quaedam succedit. manum aridam. omniq
huniore exhaustam. cute tantum ossibus suꝑ ducta ci¬
tis ostentans: pedem quoq simili macie ac siccitates¬
lentem habens Quȩ ut aduenit. extimplo conualum
citam marciris exꝑta uirtutem: Nam & in arcus nene
recuperauit officum: & pes gradiendi usum. ax
claudicans. intromissus est. Hic triduo solotenus an¬

Expanded text:
itus. Nulla interveniente mora revirescente manu frauitus. Nulla interveniente mora revirescente manu fraudati sensus usum recepit, solidatisque basibus in statu suo protinus erectus constitit, ac gradiendi virtute convaluit. O quam ineffabilis ac admiranda est divinae operationis efficacia! Nulla fuit dilatatio sanitatis, ubi expetita sunt suffragia martyris. Unum enim idemque illi fuit et venisse, et salutem praeripuisse. Itaque totius corporis potitus valetudine, laudibus Deum glorificat, athletam Domini magnificat, propriisque remeat pedibus qui aliorum evectus fuerat manibus.rcula quaedam succedit, manum aridam omnique humore exhaustam, cute tantum ossibus superducta cunctis ostentans, pedem quoque simili macie ac siccitate squalentem habens. Quae ut advenit, extemplo convaluit, etiam martyris experta virtutem. Nam et manus nendi recuperavit officium, et pes gradiendi usum. CAPclaudicans intromissus est. Hic triduo solotenus an
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprium concessit statum. Tamen usq uitae finẽ. gib¬
bo non caruit. Nec mora obsecundat imperanti. festi¬
ne ꝓperat aolocum: quo ꝓͥmiscua. populoꝵ caterũ a
tripudians. ante scĩ martiris excubabat tumulum:
& quȩ sibi contigerint obignauiam: coram fr̃ĩbus re¬
plicat omnibus. Dehinc post gratiarum & laudis
hostias. dõ ꝓsui restauratione ꝑsacratissimum ago¬
nithretã p̃cordi aliter delibatas. uerbere iam rrudi¬
tus diuino gaudium secum circumferens. familiare
tugurium repetit. euangelizans omnibus quaqua¬
uersum adscĩ exequias ebullientibus nemini impu¬
ne cedendum : qui eius sollempnem neglexerit feri¬
are Natalem
ABEIIARIUS QUidam rotfridi comitis. cuius qͥdem
nomen memoria excessit. utroq pede claudicans.
gradiendi amiserat libertatem: unius quoq man¬
ariditate multatus. scribendi ꝑdiderat facultatem. Talter
imuialidus : ꝓpinquoꝵ manibus ante sem̃ est uotiue expos¬

Expanded text:
proprium concessit statum: tamen usque vitae finem gibproprium concessit statum: tamen usque vitae finem gibbo non caruit. Nec mora, obsecundat imperanti, festine properat ad locum quo promiscua populorum caterva tripudians ante sancti martyris excubabat tumulum; et quae sibi contigerint ob ignaviam, coram fratribus replicat omnibus. Dehinc post gratiarum et laudis hostias Deo pro sui restauratione per sacratissimum agonithetam praecordialiter delibatas, verbere jam eruditus divino, gaudium secum circumferens, familiare tugurium repetit, evangelizans omnibus quaquaversum ad sancti exsequias ebullientibus, nemini impune cedendum, qui ejus solemnem neglexerit feriare natalem. CAPUT XXIX. Tabellarius quidam Rotfridi comitis, cujus quidem nomen memoria excessit, utroque pede claudicans gradiendi amiserat libertatem; unius quoqariditate multatus scribendi perdiderat facultatem. Taliter invalidus propinquorum manibus ante sanctum est notive expos
Abbreviated transcription (Latin):
te antistite cõminus ad atam ꝓcessit. & ante scm̃ diuo
stitit : certosq apiro se fingens numeros saluatoꝵ: di¬
cernebat causas singulorum. ut rafrĩ augusto. suiq
palatu optimatibis. congruo tempore referre ual
dum inter sacra officia. ambonem damnum epcoo
scendens diuim uerbi p̃oieamenta in populos qui co¬
uȩ tam illuminationem cordis ꝑ ministeriũ sacdo¬
noctis quartat ugiliis. aꝑsona qua& ante si meliuscule
se haber& suggestus: ait hoc fas ee cuilib& cernere. Cui ille
Resume inquit sanitatem. & surgens ꝓpera ad locum quo
qua ꝓ contemptu ipsius censura & seueritate
multatus sis. quaue miserantis clementia. mirabilit̾
ab solutus. omnibus innotesce. ut exemplo tui nouerint
hanc diem succedentibus annoꝵ recursibus. sollempni
ritu ꝑenniter feriari Ptinus dicentis imperio. pedisse¬
qua ẽ sanitas ꝓsecuta. & os quod distortum habuit. in

Expanded text:
te antistite, cominus ad aram processit, et ante sanctum diu te antistite, cominus ad aram processit, et ante sanctum diu stetit, certosque apud se fingens numeros salvatorum, discernebat causas singulorum, ut ea fratri Augusto, suique palatii optimatibus congruo tempore referre valedum inter sacra officia ambonem domnus episcopus conscendens divini verbi praedicamenta in populos qui coquae tam illuminationem cordis per ministerium sacnoctis quartae vigiliis a persona qua et ante si meliuscule se haberet suggestus ait, hoc fas esse cuilibet cernere. Cui ille: Resume, inquit, sanitatem, et surgens propera ad locum quo as; et qua pro contemptu ipsius censura et severitate multatus sis, quave miserantis clementia mirabiliter absolutus, omnibus innotesce, ut exemplo tui noverint hanc diem succedentibus annorum recursibus solemni ritu perenniter feriare. Protinus dicentis imperio pedisequa est sanitas prosecuta, et os quod distortum habuit, in
Abbreviated transcription (Latin):
est. ab iecto uerecundiae tipho. eccłar primo patefecit
orte enim didicerat illud diuini dogiatis. qui a opera dĩ ren¬
lare & confiteri. honorificum est Tit plausus populorur
unanimi deuotione eademq mente. gratiarum ac lau¬
dum munia dõ offerentium. qui insco suo mirabiliter
umphans. tam magna & miranda ꝑ eum dignabatur
exercere uirtutum magnalia Sic matrona dere diui¬
na quam assecuta fuerat tripudians sospitate. tristem
quam reliquerat repetens domum. gaudio replet. ls¬
titiam suis. ammirationẽ tribuens un iersis XXUI
ALUBRI IOCUNDITATE ET SINCERA LAETITIA HAnS
diem ex restauratione plurimorum opulentissim
refertam. omibus festiuo triumpho ducentibus. non de¬
re quoq regiȩ auctoritatis nusquam reicienda testimo¬
nia. Precellentissima nanq chludouuici augusti soror
BERTA huic interfuit spectaculo. spectabilis & ipsa: m¬
rari & magniificari non desinens uniuersa. Quȩ iuibri¬

Expanded text:
est, abjecto verecundiae typho, ecclesiae primo patefecit est, abjecto verecundiae typho, ecclesiae primo patefecit  omnibus. Forte enim didicerat illud divini dogmatis, quia opera Dei revelare et confiteri honorificum est . Fit plausus populorum unanimi devotione eademque mente gratiarum munia Deo offerentium, qui in sancto suo mirabiliter triumphans tam magna et miranda per eum dignabatur exercere virtutum magnalia. Sic matrona de rediviva quam assecuta fuerat tripudians sospitate, tristem quam reliquerat repetens domum gaudio replet, laetitiam suis, admirationem tribuens universis. CAPUT XXVI. Salubri jocunditate et sincera laetitia hanc diem ex restauratione plurimorum opulentissime refertam omnibus festivo triumpho ducentibus non defuere quoque regiae auctoritatis nusquam rejicienda testimonia. Praecellentissima namque Ludovici Augusti soror Berta huic interfuit spectaculo spectabilis, et ipsa mirari et magnificare non desinens universa: quae, juben
Abbreviated transcription (Latin):
re: qui a ei naturȩ suꝑ fluitas inculpam non ual& repu¬
tari. Et ꝑhoc quod inuita patitur: iustum non est ut
ecłar ingressu priuetur Nouimus nanq quod mu¬
ler quȩ fluxum pacrebatur sanguinis. post tergum
onĩ humiliter ueniens. uestimenti eius fimbriam te¬
tigit: atq abra statim sua infirmitas recessit. Siergo
influxu sanguinis posita laudabiliter potuit dni uesti¬
menta tangere. cur quae menstriram sanguinem pa¬
titur. non liceat dnĩ eccłam intrare : Seddicis Illam
infirmitas compulit: medicamentum quidem con¬
tra egritudinem explorare Feminȩ itaq & menstru¬
us sui sanguinis fiuxus: egritudo est Si illi sangui¬
nariȩ conceditur sanitas. cur non concedatur cunctis mu¬
litribus quȩ naturȩ suȩ uitio infirmantur. scẽ cominu¬
nionis mysterium.  In cisdem diebus ꝑcipere. non de¬
ba ꝓhiberi. Postquam plenariam ualentiam conseeuta

Expanded text:
re, quae ei naturae superfluitas in culpam non valet repure, quae ei naturae superfluitas in culpam non valet reputari: et per hoc quod invita patitur, justum non est, ut ecclesiae ingressu privetur. Novimus namque quod mulier quae fluxum patiebatur sanguinis, post tergum Domini humiliter veniens vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statim sua infirmitas recessit. Si ergo in fluxu sanguinis posita laudabiliter potuit Domini vestimenta tangere, cur quae menstruum sanguinem patitur, non liceat Domini ecclesiam intrare? Sed dicis: Illam infirmitas compulit medicamentum quidem contra aegritudinem explorare; feminae itaque et menstruus sui sanguinis fluxus aegritudo est. Si illi sanguinariae conceditur sanitas, cur non concedatur cunctis mulieribus quae naturae suae vitio infirmantur? sanctae communionis mysterium, in eisdem diebus percipere non debet prohiberi. » Postquam plenariam valentiam consecuta
Abbreviated transcription (Latin):
firmitate signum paruit. horrendum ds¬
lens seu noxium quicquid suit euanuit Ro¬
seus subito color refusus. ceruleas genas pr¬
occaipauit. plenariȩ sanitatis indita ga¬
dia inotuit. Esto. quod hȩc mulier ab aliqu
sacramentoꝵ imperito audierat obseru andi
eẽ. ut ab ingressu templi eucaristiȩq ꝑcepti¬
ne tan diu abstiner&. quandui inhuius infir¬
mitatis in munditia mansiss&. Sed sciendum
corruptę naturę passionem culpam non ee.
nec uno uerbere censurae ȩcdesiasticę pleci
uoluntariam pollutionem. & tediosam ineuitabilemq natu¬
ralis in cõmodi necessitatem. Illam enim spontaneo consen¬
su animus illectus patitur: hanc de prauatę nature poe¬
na multauit. Sed qm̃ quid dehac re ranonum decreta
sanciant ignoratur amultis: non abre censui hiuic loco
oecretum deeadem re uenerabilis papȩ gregoru in nec¬
tendum. Ait enim. Nunquam multer dum consuetu¬
dinem menstruam patitur ꝓhiberi deb& ȩccłam intra¬

Expanded text:
firmitate signum paruit, horrendum dofirmitate signum paruit, horrendum dolens seu noxium quidquid fuit evanuit. Roseus subito color refusus caeruleas genas praeoccupavit, plenariae sanitatis indita gaudia innotuit. Esto quid haec mulier ab aliquo sacramentorum imperito audierat observandum esse, ut ab ingressu templi eucharistiaeque perceptione tandiu abstineret, quandiu in hujus infirmitatis immunditia mansisset. Sed sciendum corruptae naturae passionem culpam non esse, nec uno verbere censurae ecclesiasticae plecti voluntariam pollutionem, et taediosam inevitabilemque naturalis incommodi necessitatem. Illam enim spontaneo consensu animus illectus patitur: hanc depravatae naturae poena multavit. Sed quoniam quid de hac re canonum decreta sentiant ignoratur a multis, non ab re censui huic loco decretum de eadem re venerabilis papae Gregorii innectendum . Ait enim: « Nunquam mulier dum consuetudinem menstruam patitur, prohiberi debet ecclesiam intra
Abbreviated transcription (Latin):
modi. unum epluribus referam
MATRONA QUEdaco fluxu sanguinis la¬
borans. ipso die sus ceptionis eius ueniens.
stetit inlimine basilice conscia in defici¬
enti sordidationi in dignase intro gressio¬
ne p̃uidicans. ieessabili ꝓ fluuo sangume
nacueta. Octo iam annoꝵ orbita excesserat
in infirmitate. sine interpolatione sine resup¬
tione. sine requie. Deniq quid ager&. adqui
se uerter& ignorabat Crebris anhela suspi¬
rus. humore sanguinis suꝑ ex hairsta. anxir¬
tates ualidas. defessis iix tolerabat menb
Mirum ualde & plurimum mirabile. ꝑ tot
tempoꝵ spatia. mulierem sauciam sub an¬
culo unius hore. ꝑsem martirem diuino
medicamine curatam Nam ilico ut spe ti¬
ta sicut ante fores constiterat. ad eum sese
contulit. corrupti cruoris unda iugiter flui
sub stitit. feda uentris uomica mantiquȩ nͥ¬
ture statum concessit. Nulla fuit mora sali¬
tis: ubr manum imponere dignatus est mc¬
dicus cęlestis. Cicatricis nec demum ex in¬

Expanded text:
modi unum e pluribus referam. Matrona quaedam fluxu sanguinis laborans ipso die susceptionis ejus veniens, stetit in limine basilicae, conscia indeficienti sordidatione, indignam se introgressione praejudicans, incessabili profluvio, sanguine vacuata. Octo jam annorum orbita excesserat in infirmitate sine interpolatione, sine resumptione, sine requie; denique quid ageret, ad quem se verteret ignorabat. Crebris anhela suspiriis, humore sanguinis superexhausta, anxietates validas defessis vix tolerabat membris. Mirum valde et plurimum mirabile per tot temporum spatia mulierem sauciam sub articulo unius horae per sanctum martyrem divino medicamine curatam. Nam illico ut spe tota, sicut ante fores constiterat, ad eum sese contulit, corrupti cruoris unda jugiter fluens substitit, foeda ventris vomica in antiquae naturae statum concessit. Nulla fuit mora salutis, ubi manum imponere dignatus est medicus coelestis. Cicatricis nec demum ex in
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑnis ħ abitaculis mira dĩ dispensatione agiannc
liquido anim aduertitur: quiabis quoq medus
sedibus quibus eoꝵ mortalia seruantur: discreta
meritorum retributione signoꝵ illustratione
glo rificantur. In ter quos hic belliger uicto¬
piosissimus a contubernio martirum certa¬
minis sui nobilissimis trophris p̃stantior. post
sui quoq delibationẽ. uirtitum ubertate
magnificentior. Tantã ꝑdnunam grãm ad¬
eptus est ꝑfectionem. ut cunctarum eum
meruisse clareat genera sanitatum Quȩ
cum omnia mirifica sint: illa p̃cipue sunt
ammiratione dignissima quȩ & in usitata
magis. & non concessa multis. Itaq de eius

Expanded text:
superius habitaculis mira Dei dispensatione agi hinc superius habitaculis mira Dei dispensatione agi hinc liquido animadvertitur, quia his quoque mediis sedibus quibus eorum mortalia servantur, discreta meritorum retributione signorum illustratione glorificantur. Inter quos hic belliger victoriosissimus ac contubernio martyrum certaminis sui nobilissimis tropaeis praestantior, post sui quoque delibationem virtutum ubertate magnificentior, tantam per divinam gratiam adeptus est perfectionem, ut cunctarum eum meruisse clareat genera sanitatum. Quae cum omnia mirifica sint, illa praecipue sunt admiratione dignissima, quae et inusitata magis et non concessa multis. Itaque de ejus
Abbreviated transcription (Latin):
non dedignatus uir dnĩ pissimus sibi adduc¬
tam respexit. respiciendo eualantium ꝓpin¬
quoꝵ lacrimosis p̃cibus fauit Loquendi ab¬
tum penitus usum palato refudit: sensum non
solum reformauit. uerum etiã largit᷑ auxit
it laetitia timori cõmixta: omĩum ꝓmptis¬
simus erga eius cultum multiplicatur affec¬
tus. Deniq p̾sentẽ inibi dĩ marestatẽ. summis
honorant & excolunt. benedicunt & laudan
dehinc alacres ad ꝓpria remeant. Post sacri
explecionẽ densaq assistebat collecta unde¬
cunq multitudo: intrantẽ uidit quendam
usq casum claudicantem Bed hune scĩ mar¬
tiris ab solutione: ꝓtinus regredi sana plana
passionum tradiderunt supplicuis. nulla infir¬
mpitatũ curatio difficilis est : quia quo acerbitas
tormentoꝵ aduersum eos acrius insaniuit. uo
tuplum unus quisq quod dedrrat reciper&. &ftella
abstella ꝓlucis suȩ qualitate distar&. Qdrta pn

Expanded text:
non dedignatus vir Domini piissimus, sibi adducnon dedignatus vir Domini piissimus, sibi adductam respexit, respiciendo ejulantium propinquorum lacrymosis precibus favit, loquendi ablatum penitus usum palato refudit, sensum non solum reformavit, verum etiam largiter auxit. Fit laetitia timori commista, omnium promptissimus erga ejus cultum multiplicatur affectus, denique praesentem inibi Dei majestatem summisse honorant et excolunt, benedicunt et laudant, dehinc alacres ad propria remeant. Post sacrorum expletionem densa quae asistebat collecta undecunque multitudo intrantem vidit quemdam usque casum claudicantem. Sed hunc sancti Martyris absolutione protinus regredi sana plantapassionum tradiderunt suppliciis, nulla infirmitatum curatio difficilis est, quia quo acerbitas tormentorum adversum eos acrius insanivit, eo tuplum unusquisque quid dederat reciperet et stella ab stella pro lucis suae qualitate distaret. Quod ita in
Abbreviated transcription (Latin):
atq ad suos hilaris & sana redierit ꝑ mo
exacto interuallo. dum sacrarũ
cidis poplitibus. ꝑ densas falangas ante sem̃
adductus. tibiarum dep̃ssis suꝑ sedebat surͥis
oc familrare sibi sedile erat. Sed & hunc mar¬
tir clementissimus. solita pietate miseratus
arentium neruoꝵ rigore resoluto. mirabiliter
refecit: & ꝑfesta sospitate. populis qui hec cer¬
nebant magnificantibus donauit. Qui tot
suae longeue debilitatis testes habuit: quot ea
eadem urbe ciuiles. ad illud potuerespectaculu
irrumpere Nec mora cum ecce misera nimi¬
umq miserabilis femina. mente capta lingue
officio destituta: funibus attrabitur colliga
Que ferino pectore totaiterius deserta. nild
ager& extra curare sciebat. uagabundis se
huc illucq agens excursibus. las ciuos in turbi
dabat saltus. Nec catena ab intentione arcen
nec minis poterat cohiberi Talem suoꝵ labor
in pacientissimus. scĩ p̃sentauit obtutibus Q

Expanded text:
atque ad suos hilaris et sana redierit. Permodico atque ad suos hilaris et sana redierit. Permodico exacto intervallo dum sacrarum cidis poplitibus per densas phalangas ante sanctum adductus, tibiarum depressis supersedebat suris: hoc familiare sibi sedile erat. Sed et hunc martyr clementissimus, solita pietate miseratus, arentium nervorum rigore resoluto miserabiliter refecit, et perfecta sospitate populis qui haec cernebant magnificantibus donavit, qui tot suae longaevae debilitatis testes habuit, quot ex eadem urbe cives ad illud potuere spectaculum irrumpere. Nec mora, cum ecce misera nimiumque miserabilis femina mente capta, linguae officio destituta, funibus attrahitur colligata. Quae ferino pectore tota interius deserta, nil quid ageret extra curare sciebat, vagabundis se huc illucque agens excursibus lascivos in turbas dabat saltus: nec catena ab intentione arceri, nec minis poterat cohiberi. Talem suorum labor impatientissimus sancti praesentavit obtutibus. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
phona ad introitum p̃titulatur ꝑopulus syos
ecce dis ueni& ad saluandas gentes. Cuiꝰ con¬
grua modulatione : salus illa singularis in car¬
dationis dominicȩ quae cunctis uentura genti¬
bus hoc capitulo p̾nunciata est: salute ac letiti ã
unctis galliarum populis exaduentu huiꝰ p̃cla¬
li marcyris refuoit. & si cum fide petitur eud
obtentu temporalia dona & p̃mia largitur ae¬
terna. O diem tantis uberem laudibus. tantis gra¬
uidam gaudus. in qua athleta imperialis suessi¬
onensium urbem inuectud est : qua nec orbi io¬
cundior. nec mundo efflauit hilarior. XXIIII
lorIoSe ETCM DIGUA REUERENTIA EUM DEPO¬
sito: puella quȩdam ab ipsis creprindiis utroq
pede claudula. om̃ibus pene notissima suis il¬
luc usq aparentibus est ꝑtracta. & scõ oblata
aec tanta uelocitate reparationẽ est consecuta.
ut nil uacillante gressu. solida se suꝑ ex tuberit
uestigia. & in conspectu oinĩum ante sem̃ abierit.

Expanded text:
ulamine antiphona ad introitum praetitulatur: Populus Sion, ulamine antiphona ad introitum praetitulatur: Populus Sion, ecce Dominus veniet ad salvandas gentes. Congrua modulatione salus illa singularis Incarnationis Dominicae, quae cunctis ventura gentibus hoc capitulo praenuntiata est, salutem ac laetitiam cunctis Galliarum populis ex adventu hujus praeclari martyris refudit, et si cum fide petitur, ejus obtentu temporalia dona et praemia largitur aeterna. O diem tantis uberem laudibus, tantis gravidam gaudiis! in qua athleta imperialis Suessionensium urbem invectus est, qua nec orbi jocundior, nec modo efflavit hilarior. CAPUT XXIV. Gloriose et condigna reverentia eo deposito, puella quaedam ab ipsis crepundiis utroque pede claudula, omnibus pene notissima, suis illuc usque a parentibus est pertracta et sancto oblata. Haec tanta velocitate reparationem est consecuta, ut nil vacillante gressu, solida se super extulerit vestigia, et in conspectu omnium ante sanctum abierit,
Abbreviated transcription (Latin):
appropiare uid&. tellure ruit. laudibus d¬
mum canoris assurgens excepit. Ambiunt
undiq chori psallentium inymnis organisq
dulcisonis. cum uigibus timiamatum diuerso
aromatum uaporibus : quibusdam uexilla
micantia gestantibus. aliis crucis fugmatas
auro fuluo radiantia. gemmarumq diuerso
colore ꝑlucida ferentibus. his timiam ateria
turifera. illis ceroferalia deportantibus. atq co¬
tusco lumine diem augentibus Tali trophro
ꝑpropere deuectus in locum diuina sibi ꝓ mi¬
ne. diuinisq muneribus p̃paratum. deponit
iuxta gloriosi confessoris xpĩ med ardi tumu¬
lum. exultantibus animis pariq coneentu isti
cunctis canore mooulantibus. Insignes p̃cor
altnȩ tur nobilitati consonant uoces collaud¬
tes Uerbo supplici prosequamur. Aue indit
martir. angeloꝵ consors. apłoꝵ socius. prophe¬
tarum conciuis. & martyrum coheres Sc̃ẽ sebb¬
tiaue intercede ꝓ axrã om̃ium salute Etũ don¬

Expanded text:
appropriare videt, tellure ruit, laudibus dappropriare videt, tellure ruit, laudibus demum caloris assurgens excepit. Ambiunt eum undique chori psallentium, in hymnis organisque dulcisonis cum jugibus thymiamatum diversorumque aromatum vaporibus quibusdam vexilla micantia gestantibus, aliis crucis stigmata auro fulvo radiantia, gemmarumque diverso colore perlucida ferentibus; his thymiamateria ac thurifera, illis ceroferalia deportantibus, atque corusco lumine diem augentibus. Tali tropaeo perpropere devectus in locum divina sibi provisione divinisque muneribus praeparatum, deponitur juxta gloriosi confessoris Christi Medardi tumulum exsultantibus animis, parique concentu ista cunctis canore modulantibus: « Insignes praeconiis, alme, tuae nobilitati consonant voces collaudantes, verbo supplici prosequamur. Ave, inclyte martyr, angelorum consors, apostolorum socius, prophetarum concivis et martyrum cohaeres, sancte Sebastiane, intercede pro nostra omnium salute. » Ea tum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
irum pentium cateruas consistera: subito con¬
uussus enrtute inuisibili totus intremuit: era¬
rum informitatẽ mutauit. tardam & ꝑmor¬
nam imbecillitatem reiecit: celeriq pelaxa¬
none muirtes genuculoꝵ flexus ꝓtendit auit
uintercedente mora meandi uigor inualuit
coram om̃ibus impiger surrexitꝰ. Ante lemu
ambnlauit incolui & guidens abscent
ahinc ad scę urgin marie monasterum
otportatur : magnifice excipituri Quotin
multitudo popularis exereuit: ut uit
se inparcem aliquis alterã declinare. Aarti
euam mouere poss&. Inde leuatus. adflu
tus citeriores ripas fluminis tutune
amois & deuotio desiderii inesfabilis ex¬
grbas R ligiosa monachor contico ecdesꝰ¬
asticis in fulis redimita. stabat ꝓspectand
un animi deuotione uniuersalibus officiis an¬
mata. ut protectori ac patrono ꝑenniter ha¬
bituro. congrua suscipiendi ferr& obsequii
Q uem protinus ut impulsu remigum. se uersu

Expanded text:
irrumpentium catervas consisteret, subito conirrumpentium catervas consisteret, subito concussus virtute invisibili totus intremuit, crurum informitatem mutavit, tardam et praemortuam imbecillitatem rejecit, celerique relaxatione inertes genuculorum flexus protendit. Nulla intercedente mora meandi vigor invaluit, coram omnibus impiger surrexit, ante sanctum ambulavit, incolumis et gaudens abscessit. Exhinc ad sanctae Virginis Mariae monasterium deportatur, magnifice excipitur. Quo tanta multitudo popularis excrevit, ut vix se in partem aliquis declinare aut etiam movere posset. Inde levatus ad flumtus citeriores ripas fluminis, ut vis amoris et devotio desiderii ineffabilis exigebat. Religiosa monachorum concio ecclesiasticis infulis redimita stabat prospectans, unanimi devotione universalibus officiis animata, ut protectori ac patrono perenniter habituro congrua suscipiendi ferret obsequia. Quem protinus ut in pulsu remigum se versus
Abbreviated transcription (Latin):
nigenis sacroꝵ offcioꝵ cantibus & obseqͥis.
uirtutiferum ambiens corpus. totis amplec¬
titur uiribus. ꝑ dolit. ueneratur. in deq
sollempniter effert: & ingenti frequentia
ac festiuo tripudio. i i rbem ou anter tran¬
fert O mnis sexus & aetas. ammirabilt spec¬
taculo extra moeniac urrens. turmis sem
stipantibus. lȩta semu terserit: uotuia
munuscula mittit. ag ne ⁊ splendens in
immensum conficit num quisq de¬
putauit : qui huic tam̃ glorioso receptui. in¬
tere̾ẽ non potuit. Psallentibus placido mo¬
dulamine choris. plaudentibus populoꝵ
concursibus. in basilicam maiorem beat&ꝵ
martyrum geruasii & ꝓtasii. pompaticd iniam¬
do inuehitur. Hic claudus. facie & debiduate
ihouer sis notus. medias inter cateruas constrot
qumultis in eadem ciuitate annis incola hes
ub intrarerat. nescius quod prima iiuiu
suarum insignia. martyr dnĩ ineo inibi ma¬
nfestare uoluiss&. Cum ergo inter medias

Expanded text:
nigenis sacrorum officiorum cantibus et obsequiis nigenis sacrorum officiorum cantibus et obsequiis virtutiferum ambiens corpus, totis amplectitur viribus, percolit, veneratur, indeque solemniter effert, et ingenti frequentia ac festivo tripudio in urbem ovanter transfert. Omnis sexus et aetas admirabili spectaculo extra moenia occurrens, turmis sanctum stipantibus laeta semet interserit, votiva munuscula mittit, agmen splendens in immensum conficit. Pro fanum quisque deputavit, qui huic tam glorioso receptui interesse non potuit. Psallentibus placido modulamine choris, plaudentibus populorum concursibus, in basilicam majorem beatorum martyrum Gervasii et Protasii pompatico triumpho invehitur. Hic claudus facie et debilitate universis notus medias inter catervas constitit, qui multis in eadem civitate annis incola hospsubintraverat, nescius quod prima virtutum suarum insignia martyr Domini in eo inibi manifestare voluisset. Cum ergo inter medias
Abbreviated transcription (Latin):
cumt ambitione donariorum ad eum per¬
duxerat. Nam de tota ipsa ꝓuintia quiq uiri
nobiles & potentes. matronȩ quoq. illustres.
cum ꝓmiscuis plebibus exilientes accurre¬
bant. opera dnĩ magnifica qualia nunquã
uiderant. utq amplius dicam. nec prorsus
alicubi audierant : cotidie iocundanter con¬
tuebantur. & contuendo salutariter pasce¬
bantur. Sic gratanter inam legentes. ad
du p̾optati ruris sines ꝑueniunt. sexto aburbe mi¬
liario stationem collocantes : donec in obuiam
celestis militis legio se p̃parar& omis. gloriosissi¬
mo uictori obsecutura. ꝑ quem & ipsa uirtutũ
loricis obtecta. discer& contra hostem seuissi¬
mum in ex pugnabilia sumere certamina. &
enis scã digne excolendo uulnera. ad quirero
tiquior : tunc suessoꝵ regebat eccłam Hic¬
eccłiastica commonitione ꝓmotam totius
oroinis dericoꝵ ac uulgi manum. et explo¬
rato repausatio us loco: obiuam fit sc̃o. om¬

Expanded text:
cum ambitione donariorum ad eum percum ambitione donariorum ad eum perduxerat. Nam de tota ipsa provincia quique viri nobiles et potentes, matronae quoque illustres cum promiscuis plebibus exsilientes accurrebant, opera Domini magnifica qualia nunquam viderant, utque amplius dicam, nec prorsus alicubi audierant, quotidie jocundanter contuebantur, et contuendo salutariter pascebantur. Sic gratanter viam legentes, ad diu praeoptati ruris fines perveniunt: sexto ab urbe milliario stationem collocantes, donec in obviam coelestis militis legio se praepararet omnis, gloriosissimo victori obsecutura, per quem et ipsa virtutum loricis obtecta disceret contra hostem saevissimum inexpugnabilia sumere certamina, et ejus sancta digne excolendo vulnera acquireret ltiquior tunc Suessorum regebat ecclesiastica commonitione promotam totius ordinis clericorum ac vulgi manum, explorato repausationis loco, obviam fit sancto, om
Abbreviated transcription (Latin):
auditum meruit. & mutus promptam loque¬
lam edidit. ariditatem etiam mancus in uis¬
ditatem demutauit. & lubricum gressum clau¬
dus insolidum extendit. Hic intestimonium
suȩ reformationis integram assecutus ualitu¬
dinẽ : suis humeris dĩ marty rem beatissimũ
ad calnomum deportauit uicum. In quodum
introir&: duobus caecis ablatum lumen ui¬
dendi inlitus martir reddidit. & eusdem
numeri claudis contorta uestigia redinte¬
grauit. & in uisa celeritate in ambulan dum
ut sui statim itineris comites eent. inomni ũoculis
miseratus effecit. Preibant itaq caeci. nullo indigen¬
tes ductore . & densa caligine ꝓscissa: mirantibus
uni uersis noua cęlitus infusa lumina demonstra¬
bant Aridis diuino medicamine emollitis neruis.
consoliditigq basibus & plantis claudi resũptis
uiribus: salutaria se ferre onera gratulabantur
ȩc opinio signoꝵ. quibus suꝑna marestas sc m̃
suum mirificabat: undiq religiosam cateruã

Expanded text:
auditum meruit, et mutus promptam loqueauditum meruit, et mutus promptam loquelam edidit, ariditatem etiam mancus in viriditatem demutavit, et lubricum claudus gressum in solidum extendit. Hic in testimonium suae reformationis integram adsecutus valetudinem, suis humeris Dei martyrem beatissimum ad Calnomum deportavit vicum. In quo dum introiret, duobus caecis ablatum lumen videndi inclytus martyr reddidit, et ejusdem numeri claudis contorta vestigia redintegravit, et invisa celeritate in ambulandum ut sui statim itineris comites essent, in omnium oculis miseratus effecit. Praeibant itaque caeci nullo indigentes ductore, et densa caligine proscissa, mirantibus universis nova coelitus infusa lumina demonstrabant. Aridis divino medicamine emollitis nervis, consolidatisque basibus et plantis, claudi resumptis viribus, salutaria se ferre onera gratulabantur. Haec opinio signorum, quibus superna majestas sanctum suum mirificabat, undique religiosam catervam
Abbreviated transcription (Latin):
erii. & luce tuȩ claritatis mereamur ꝑfundi. fi¬
de firma & uirtute tota nr̃ȩ deuotionis uota.
& castę laudis sacrificia mittere gestimus. quo
ro mediante tibi grata. nobisq salubria fian
martyr dnĩ incellam scĩ sereni: mulier quȩdam
clinica terram semꝑ prospiciens. nec aliquando
se sursum erigere ualens: in occursum illius ad
eccłam se ꝑ trahi fecit. Quę statim ut aduenit.
indirectum sese extulit. & quasi nil unquam
gibbi ꝑpessa fuiss&. omnib qui aderant suffra¬
gio martyris erecta apparuit sana. Fit ammi¬
ratio & stupor. his potissimum qui eam noue¬
rant ante hesternum. Quȩ ita mira uirtute
concurrentes cuneos. quidam plebeius surdus
mutus mancus & claudus. m at tẏri in ibi est
exhibitus. Qui tres ante uiuificum ipsius cor¬
pus. ita expleuit dies Quarco succedente die
dum in p̃cibus uotius ꝑseuerar&. repropitiari
sibi experitur. ꝑ scĩ obtentum. Nam & surdus

Expanded text:
erui, et luce tuae claritatis mereamur perfundi, fierui, et luce tuae claritatis mereamur perfundi, fide firma et virtute tota nostrae devotionis vota et castae laudis sacrificia mittere gestimus, quae eo mediante tibi grata nobisque salubria fiantmartyr Domini in cellam sancti Sereni, mulier quaedam clinica terram semper prospiciens, nec aliquando se sursum erigere valens, in occursum illius ad ecclesiam se pertrahi fecit. Quae statim ut advenit, in directum sese extulit, et quasi nil unquam gibbi perpessa fuisset, omnibus qui aderant suffragio martyris erecta apparuit sana. Fit admiratio et stupor, his potissimum qui eam noverant ante hesternum. Quae ita mira virtute concurrentes cuneos quidam plebeius surdus, mutus, mancus et claudus martyri inibi est exhibitus, qui tres ante vivificum ipsius corpus ita explevit dies. Quarto succedente die dum in precibus votivis perseveraret, repropitiari sibi experitur per sancti obtentum. Nam et surdus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtendenis brachium: feretro inrecit. Iactu ip¬
so. lumen recepit. & illuminatorem suum quo¬
mͦ transferebatur. ꝑspicuis luminibus aspe¬
xit: & eiusdem palmȩ suȩ formam primum
agnouit. Scĩ nomenꝰ inclamitans. gratiarum
debita reddebat: & insese unor alii in hoc ipsũ
ꝓuocarentur ostentabat. Lumen quod nun¬
quam ex ꝑtus fuerat gratulabundus contueri
se arebat. benedictum in aeternum ab omni
homine eum pnuncians. qui uidendi effec¬
tum quem ipsasibi natura negauerat. meffa¬
bili infusione i momento sibi reddidiss& Hoc
tua d iẽ ds̃ secretissima dispensatione operatꝰ
istetiuis athleta emeritus. qđ inte sempiter¬
no fulgore resplendeat. qđ te ererno & in ac¬
cessibili lumine ꝑfruatur. qđ te ipso qui om¬
nem rationalem creaturam illuminas. ma¬
gis magisq in flam metur atq in flamm ando
beatificetur: tuis sare fidelib facit Equem tibi
nos modici seyuuli. ut de nr̃oꝵ tenebris peccatoꝵ

Expanded text:
protendens brachium feretro injecit, tactu ipprotendens brachium feretro injecit, tactu ipso lumen recepit, et illuminatorem suum quomodo transferebatur perspicuis luminibus aspexit, et ejusdem palmae suae formam primum agnovit. Sancti nomen inclamitans gratiarum debita reddebat, et in sese unde alii in hoc ipsum provocarentur, ostentabat. Lumen quod nunquam expertus fuerat, gratulabundus contueri se aiebat, benedictum in aeternum ab omni homine eum pronuntians, qui videndi effectum, quem ipsa sibi natura negaverat, ineffabili infusione in momento sibi reddidisset. Hoc tua, Domine Deus, secretissima dispensatione operatus est iste tuus athleta emeritus, quod in te sempiterno fulgore splendeat, quod te aeterno et inaccessibile lumine perfruatur, quod teipso qui omnem rationalem creaturam illuminas, magis magisque inflammetur atque inflammando beatificetur, tuis scire fidelibus facit. Per quem tibi nos modici servuli, ut de nostrorum tenebris peccatorum