comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
is qui genit᷑ est suostitisse doceatur
Nouit ect᷑ unũ ĩuascibilem dnuĩ nouit
ingenttũ dĩ filũ ⁊fitetur pr̃em ab o¬
rigie lib̾m ꝯfitetur ⁊ filii originẽ
ab inicio. s abũciali nõ ꝑ se ip̃m. s ab
abñcio. s ab ũciali hoc utiq subdens
detmminanit qũo acceꝑit ñciũ inqui¬
ens origniẽfilii eẽ ab micio ac si drẽt
nõ ita intelligas origiiem filii eẽ

Expanded text:
is qui genitus est substitisse doceatur. Novit Ecclesia unum innascibilem Deum; novit unigenitum Dei Filium. Confitetur Patrem ab origine liberum; confitetur et Filii originem ab initio, sed ab initiabili: non per seipsum, sed ab ab initio, sed ab initiabili. Hoc utique subdens determinavit quomodo acceperit initium, inquiens originem Filii esse ab initio, ac si diceret: Non ita intelligas originem Filii esse
Abbreviated transcription (Latin):
eñ ꝓceles tes potates inꝑadiso iusi¬
uili smm̃i eẽ credend̾ est ut pangłicũ
nĩst̾iũ i eẽt q̃dam ignea custodia
nõ tñ frustra. s qr aliqirid sigc̾at de
padiso sp̃uali. cherubin .n. int̾pr᷑ ꝑ

Expanded text:
er coelestes potestates in paradiso visibili factum esse credendum est, ut per angelicum ministerium ibi esset quaedam ignea custodia; non tamen frustra, sed quia aliquid significat de paradiso spirituali. Cherubin enim interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
tur. est et aliꝰ modꝰ ligandi ⁊ soluẽdi
qui ꝑ excoicacõem g̾itur dũ aliqiis
ẜ cauoicam disciplinam t̾cio uocat᷑
ad emĩdacõem manifẽsti delicti et sa¬
penam uł qui digne ꝑcellũtur inflig̾̃
trahitur ac sibi ip̃is retuqũtur ut
m̾itoꝵ suffragia eis neqͣ qͣui suffraga¬
riputantur

Expanded text:
olvendi, qui per excommunicationem geritur, dum aliquis secundum canonicam disciplinam tertio vocatus ad emendationem manifesti delicti, et sapoenam illis qui digne percelluntur, infligit, trahitur, ac sibi ipsis relinquuntur, utmeritorum suffragia, eis nequaquam suffragari putantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ab̃. dixit. quib remittũt remittit
deus ⁊c̾. opus enĩ iusticie exͥcent inꝑdõ¬
res cũ eos uista pena ligant. op ño
res excere neq̃unt et notand̾ qr quos
satisfactõne pm̃e ligant eo ipõ a
catis solutos oftendũt qr nõ ĩpontͥ

Expanded text:
 dixit: Quibus remittunt, et remittit Deus, etc. Opus enim justitiae exercent in peccatores, cum eos justa poena ligant; opus mires exercere nequeunt. Et notandum est quia quos satisfactione poenitentiae ligant, eo ipso a peccatis solutos ostendunt, quia non imponitur
Abbreviated transcription (Latin):
nuit de sr̃cilio pħiscoꝵ ut dãpnare
ĩuoxios ł solu̾e se putat uoxios cũ
ta q̃ratur. Inleuitico se ostende̾ sacer¬
dotib uibentur leprosi. quos illi ñ
deus eccẽ indiciũ. q̃ ꝑ surreptõem ⁊
ignorãciam int̾dum iudicat deus
is et officii hñt euangłici sacerdotẽ
tolim h̾xbant sub lege legales in
curandis leprosis. hii ergo pcc̃a di¬
mittũt e retinẽt dũdimuissa a deo ẜ
retenta iudicant et oftẽdũt. ponũt
eñ sacerdotes nomẽ dei suꝑ filios
ifrł. s ip̃e bñdicit ut legitur ĩnu̾is
hunc mod̾ ligandi. et soluedi iesꝵ
supͣ notauit.
igant quo sacerdotes d ũ satiffcã¬

Expanded text:
re innoxios, vel solvere se putent noxios, cum ta quaeratur. In Levitico se ostendere sacerdotibus jubentur leprosi, quos illi non Deus Ecclesiae judicium, quae per surreptionem et ignorantiam interdum judicat, Deusris et officii habent evangelici sacerdotes, quod olim habebant sub lege legales in curandis leprosis. Hi ergo peccata dimittunt vel retinent, dum dimissa a Deo vel retenta judicant et ostendunt. Ponunt enim sacerdotes nomen Domini super filios Israel, sed ipse benedicit, ut legitur in Numeris. Hunc modum ligandi et solvendi Hieronymus supra notavit. 7. Ligant quoque sacerdotes, dum satisfa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnitiem hũtes formã sacrauĩti iur¬
tutẽ aũt eiꝰ ab negãtes et ideo ecc̃a ũ
eos rebaptirat qui ĩuoĩe trinitatis
baptitati st̾. et in ip̃a for sacrañti.
licũ uero in mauissimũ scelus. ex
hiis aꝑte colligitur ꝙy qui ⁊ abheticis¬

Expanded text:
perniciem; habentes formam sacramenti, virtutem autem ejus abnegantes et ideo EcclesiaM non eos rebaptizat, quia in nomine Trinitatis baptizati sunt; et ipsa est forma sacramenti. licum vero, immanissimum scelus est. Ex his aperte colligitur, quod qui eti
Abbreviated transcription (Latin):
bierit eẽ sicut deus nõ tñ credidit id
bat. cognonit et licet dĩnitatis e¬
qualitem ꝯccpiu̾it nõ tñ adeo ex¬
arsit. uec tanta est affectus ambi¬
cõne sicut mlr que illd̾ fĩ posse pu¬
tauit. et ideo magis illud ambiẽ¬
do suꝑburt. uirũ ã aliqͣ forte ami

Expanded text:
bierit esse sicut Deus, non tamen crediderit id bat cognovit. Et licet divinitatis aequalitatem concupierit, non tamen adeo exarsit, nec tanta est affectus ambitione sicut mulier, quae illud fieri posse putavit, et ideo magis illud ambiendo superbivit. Virum autem aliq
Abbreviated transcription (Latin):
geñ. in quo fixa st̃ syd̾a cui suppoĩte st̃
aque maere et int̾ca. et suꝑpoĩte ft̃
alie de quib dr̃ qui tegis aquis suꝑi¬
ora eius uimedio ergo furmam̃tũ ẽ.
magna est firmitas et ꝑspicuitas
lum possint ⁊ sifte de deo scriptũ eẽ
memin̾it qui ligat aquas ĩmubi¬
b sins qui enĩ nfra celũ ligat aqͣ¬
luitatẽ. s glatiali soliditate aqͣs
suspend̾e̾ ne labantur quales autẽ
et ad quid ⁊dite sint ipẽ nouit qrri
ꝯdidit. Ecce oftensũ est hiis u̾bis

Expanded text:
Genes., in quo fixa sunt sidera; cui suppositae sunt aquae in aere et in terra, et suppositae aliae, de quibus dicitur: Qui tegis aquis superiora ejus. In medio ergo firmamentum estmagna est firmitas et perspicuitas,lum possint consistere, de Deo scriptum esse meminerit: Qui ligat aquas in nubibus suis. Qui enim infra coelum ligat aqunuitate, sed glaciali soliditate aquas suspendere, ne labantur. Quales autem et ad quid conditae sunt, ipse novit qui condidit. Ecce ostensum est his verbis
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ deus posse pła scire ꝙͣ sciat ꝙ scit
pot̾ scire oĩa que scit. et pot̾ aliq̃ua fa¬
cere q̃ nũqͣm erũt et illa pot̾ scire. Nõ
eni aliq̃ inicognita facẽ potest. Si u̾o oĩa¬
eẽnt que modo st̃. et alia quedã face¬
ret que nõ st̃ nec erĩt et illa oĩa sci¬
ret ꝓcerto pła scret ꝙͣ modo sciret
nõ tñ eius scĩa augeri pot̾ qr hoc to¬
tũ fieri posset sine mutabilitate sci¬
encie. ⁊stat ergo dei scĩam oĩo ẽẽ in¬
mutabilem. nec augeri posse ł mi¬
nui. s eius subiecta.
ꝙ uidetur ad¬

Expanded text:
r Deus posse plura scire quam sciat, quia mnia scire quae scit, et potest aliqua facere quae nunquam erunt, et illa potest scire, non enim aliqua incognita facere potest. Si vero omniessent quae modo sunt, et alia quaedam faceret quae non sunt nec erunt, et illa omnia sciret pro certo, plura sciret quam modo sciat; nec tamen ejus scientia augeri potest, quia hoc totum fieri posset sine mutabilitate scientiae. Constat ergo Dei scientiam omnino esse immutabilem, nec augeri posse vel minui, sed ei subjecta. 4. Quod videtur ad
Abbreviated transcription (Latin):
deus hĩtat lucẽ in accembilem. hee
⁊ tenebre hic iã incipiuĩt inpeccãte
cũ ab int̾iori dei luce secluditur. s
nõ penitus dũ in hac uita est. ecce
dei. ꝙ ñ hic. s qũo intelligẽda sĩt
illa seclusio anqr nõ uidebũt dnĩ
ꝑ spẽm. s nec aliquis uidet hic de¬

Expanded text:
Deus lucem inaccessibilem? Hae autem tenebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab interiori Dei luce secluditur, sed non penitus dum in hac vita est. Ecce Dei, quod non hic. Sed quomodo intelligenda est illa seclusio? An quia non videbunt Deum per speciem? sed nec aliquis videt hic De
Abbreviated transcription (Latin):
exfiores tenebr intelligi post̾ q̃dam
malignitas odii et uolũtatis que
antur. ⁊ tur babuitur ut ab illis ad
cogitand̾ aliquid de deo uix et raro
.i. nũqͣm m̃teni reuocẽt ut qui ni¬
mio pondere p̾mũtur a deo stupes¬
cunt ⁊ turbãtur ut int̾im in aua
cegitacõne nõ extendant. s illic tẽ¬
dit ĩpetus cogitacõis ubi sentitur
ius dolorns. s in hac uullus a deo ma¬
lus est ut penitus secludatur a cogi¬
tacone dei. qui nec ꝑdit appetitum
bĩtudinis et q̃dam boni amorẽ quẽ
uaturalit hũt id̾nales creature. Ia¬
opponẽs de illo diuite qui ĩinferno
poñtus eleuas ocłos uidit abraham
iudiciũ fc̃m legitur. s pꝰ iudicium
ĩ ꝓtuudiorib tenebris erũt ĩpii uͥ
ull̾am dei lucẽ uidebũt cui ⁊ fiteã

Expanded text:
exteriores tenebrae intelligi possunt, quaedam malignitas odii et voluntatis, quae entur et turbabuntur, ut ab illis ad cogitandum aliquid de Deo vix, vel raro, vel nunquam mentem revocent. Ut qui nimio premuntur pondere, adeo stupescunt et turbantur, ut interim in aliam cogitationem non se extendant; sed illuc tendit impetus cogitationis, ubi sentitur vis doloris. Sed in hac vita nullus adeo malus est, ut penitus secludatur a cogitatione Dei, quia nec perdit appetitum beatitudinis, et quemdam boni amorem quem naturaliter habet rationalis creatura. Ilopponens de illo divite qui in inferno positus, elevans oculos, vidit Abraham,judicium factum legitur. Sed post judicium in profundioribus tenebris erunt impii, u
Abbreviated transcription (Latin):
gi nec ea prius credũtur ꝙͣ iutelligã¬
tur. nec penitus ignorãtrir cũ fides sit
ex auditu. Ignorantur tñ exꝑte qr ñ
uñ as̃. sciri aliquid et nõ diligi potest
diligi u̾o ꝙ nescitur q̃ro utrum pos¬
sit. si nõ potest nemo diligit dñ añ¬
qͣm sciat᷑. nͥ ã st̃ illa tria. fides spes ca¬
ritas. nͥ maĩo credente ꝙ nõ dũ scit
et sꝑante et amãte ꝙ credit amat᷑
gͦ et ꝙ ignoratur. s tñ treditur de¬

Expanded text:
gi. Nec ea quae prius creduntur quam intelligantur, penitus ignorantur, cum fides sit ex auditu. Ignorantur tamen ex parte,  4: Sciri aliquid, et non diligi potest. Diligi vero quod nescitur, quaero utrum possit. Si non potest, nemo diligit Deum antequam sciat. Ubi autem sunt illa tria, fides, spes, charitas, nisi in animo credente quod nondum scit, et sperante et amante quod credit? Amatur ergo et quod ignora
Abbreviated transcription (Latin):
niũ intelligãtur nõ credimꝰ alia
que nũ credamꝰ nõ intelligemꝰ.
Nemo tũ pot̾ crede indm̃ nͥ aliquid
intelligat cũ fides sit ex auditu
u̾o certa nõ ꝑficitur nͥ post hanc
uitam. anibꝵ quo ait. ũ fides nõ
statim cogiicõ fides p̾cessit. Et hus
apparet aliqͣ credi que nõ intelligñt᷑
ł scĩtur inuĩ priꝰ credatur quedamu̾¬
corda. ampliꝰ intelligũtur. qr nisi ꝓ
fidem iutelligatur deus nõ mũdatur

Expanded text:
 alia, quae nisi credamus, non intelligemus. Nemo tamen potest credere in Deum, nisi aliquid intelligat, cum fides sit ex auditu vero certa non perficitur nisi post hanc vitam. Ambros. quoque ait: Ubi fides, non statim cogniapparet aliqua credi quae non intelliguntur vel sciuntur, nisi prius credantur; quaedam vcorda, amplius intelliguntur: quia nisi per fidem diligatur Deus, non mundatur
Abbreviated transcription (Latin):
equitur dixit deus fiant luũaria
iflrinam̃to celi. et diuident di¬
em ac noctẽ. Inp̾cedẽti triduo dis¬
poĩta est uniu̾satis hi mũdi. machi
na ꝑtib sus distributa forta em̃ lu¬
ce prima die que unu̾sa ullustrar
duos seq̃ntet dies attributi st̃ supp̾¬
me et ifime ꝑti mũdi firmam̃to

Expanded text:
equitur: Dixit Deus: Fiant luminaria in firmamento coeli, et dividant diem ac noctem. In praecedenti triduo disposita est universitatis hujus mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae universa illustraret, duo sequentes dies attributi sunt supremae et infimae parti mundi, firmamento
Abbreviated transcription (Latin):
mamĩtũ desuꝑ expausũ est. t̾cia u̾o
aqͣꝵ molib itra receptatła sua col¬
lectic t̾ra est reuelata atq aer sere¬
b suis locis distuta st̃ et ordina¬
ta. trib aũt seq̃ntib dieb oruata
st̃ illa qͣtuor elem̃ta qͣrta em̃ die or¬
uatũ est firmam̃tũ sole et luna et
stellis qͥnta aer ĩuolatilib et aque
ipiscib ornatñta acceꝑunt. sexta
accepit tra ium̃ta et reꝑtilia. et re¬
stias post que oĩa fc̃c est homo de tͥ¬
ra ⁊ int̾ra nõ tñ ad t̾ram. nec fp̃ ter
ram. s ad celũ et pp̃ celum. a

Expanded text:
tum desuper expansum est. Tertia vero equarum molibus intra receptacula sua collectis, terra est revelata atque aer serebus, suis locis distincta sunt et ordinata. Tribus autem sequentibus diebus ornata sunt illa quatuor elementa. Quarta enim die ornatum est firmamentum sole, et luna, et stellis. Quinta aer in volatilibus, et aquae in piscibus ornamenta acceperunt. Sexta accepit terra jumenta et reptilia et bestias, postque omnia factus est homo de terra et in terra; non tamen ad terram, nec propter terram, sed ad coelum et propter coelum.
Abbreviated transcription (Latin):
in eo est. sic̃ ymago dr̃ et tabula et
et tabula ymago appellatur.ita per
ẏmaginẽ trmmitatis ⁊̃ illd̾ inquo est

Expanded text:
in eo est. Sicut imago dicitur tabula et et tabula imago appellatur. Ita propter imaginem Trinitatis, etiam illud, in quo est
Abbreviated transcription (Latin):
offerre deo qi deus tũc nou̾it quid
uelimꝰ et quo indigeamꝰ qui oĩa
anqͣm fiant. sic̃ ⁊ post ea q̃ fcã st̃ uo¬
ales cãs ad et̾nam u̾itatẽ referre suie
peticõ sua fiat siue ꝯsulendo quid f̃a¬

Expanded text:
offerre Deo, quasi Deus tunc noverit quid velimus et quo indigeamus; quae omnia antequam fiant, sicut et postquam facta sunt, noales causas ad aeternam veritatem referre, sive nos fiat, sive consulendo quid fa
Abbreviated transcription (Latin):
di inotescunt penconee nr̃e ret
quoda m eas offerunt deo et dehi
ter. uł latent᷑ reportent. Unde et ã
ur̃am obtuli deo ad oĩa quid̃ sciẽ¬
da sufficit deo sua ꝑfeccõ. ht̃ tñ mnĩ¬

Expanded text:
innotescunt petitiones nostrae, ut quodammodo offerant Deo, et de his ter vel latenter reportent. Unde et angvestram obtuli Deo. Ad omnia quidem scienda sufficit Deo sua perfectio; habet tam
Abbreviated transcription (Latin):
possit occurrere. cur .s. ista miracła
⁊̃ magitis artib fiant. Nam ⁊ ma¬
di phonis sei pentes fecerut et alia¬
s illud est ampli ãmirand̾ qũo ma¬
goꝵ potẽcia que serpentes face̾ potu¬
it uͥ et muscas minutissimas.s. scin
magi dicẽtes digitus dĩest hic. uñda
gressores et aerias pot̾ates ĩ unã istã
calignrẽ tanqͣm insui gen̾is carc̾em

Expanded text:
ista miracula etiam magicis artibus fiant. Nam et magi Pharaonis serpentes fecerunt, et aliaed illud est amplius admirandum, quomodo magorum potentia quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas, scilicemagi dicentes: Digitus Dei est hic. Unde angelos, et aereas potestates in imam istam caliginem
Abbreviated transcription (Latin):
eniam uir᷑ qĩ qͣrto die cepissent eẽ tẽ¬
poa. cũ tñ prius tridiũ sine tpr̃ ũ fu¬
crit. Ideo temꝑa que fuĩt ꝑsidera ũ
spatia moraꝵ. s uicissitudinẽ aerie
qualitatis debemꝰ accipere. qr talia
motib sid̾m siunt sic̃ dies ⁊ anni qͦs
usitate nouimꝰ. st̃ enĩ insigna sere¬
nitatis ⁊ tẽpestates ⁊ in tp̃ra ãni. s.¬

Expanded text:
epissent tempora, cum prius triduum sine tempore non fuerit. Ideoque tempora quae fiunt per sidera, non spatia morarum, sed vicissitudinem aereae qualitatis debemus accipere, quia talia motibus siderum fiunt, sicut dies et anni quos usitate novimus. Sunt enim in signa serenitatis et tempestatis; et in tempora, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ma gͥ celũ cet̾is elem̃tis spẽm p̾¬
stat prins q aliis fc̃m est ideo
añ alia oruatur in qͣrto die quo si¬
unt sida. Que ideo fcã st̃ ut ꝑ ea i¬
iustretur infĩor ꝑs ne eẽt hitanti¬
b tenebrosa infituntatiq hoĩm ꝓ¬
uisũ est ut cirtueu̾te sole potẽtr
hoiet diei noctisq icssitudine p̃¬

Expanded text:
go coelum caeteris elementis speciem praestat, priusque aliis factum est, ideo ante alia ornatur in quarto die quo fiunt sidera; quae ideo facta sunt, ut per ea illustretur inferior pars, ne esset habitantibus tenebrosa. Infirmitatique hominum provisum est, ut circumeunte sole potirentur homines diei noctisque vicissitudine, p
Abbreviated transcription (Latin):
littera genesis magis inseriure
uidetur atq catholica ecc̃a magis
aꝓpbat. Ideo hac tenus stridiose do¬
iuformit̾ fc̃a post ea rr̃ corꝑallum
dicens. elem̃ta qͣtuor ita forͣta sic̃
modo apparent abuncio extitisse et
celũ syderib ornatũ fuisse q̃dã u̾o
uõ formalit̾. s mat̾ialit̾ tũc fc̃a fu¬

Expanded text:
littera Genes. magis inservire videtur, atque catholica Ecclesia magis approbat, ideo hactenus studiose doinformiter facta, postea corporaliumdicens elementa quatuor ita formata sicut modo apparent, ab initio extitisse, et coelum sideribus ornatum fuisse. Quaedam vero non formaliter, sed materialiter tunc facta fu
Abbreviated transcription (Latin):
loq̃ns rudi et carnali ppło iocriti¬
ouis mod̾ tẽꝑauit de deo loq̃ns asi¬
mili hoĩs qui ꝑmoras tẽpoꝵ oꝑa su
a ꝑficit cũ ip̃e simł sua oꝑa fecit᷑. unde
as. ideo inquit moyses duusim refert
dm̃ illa oꝑa fecisse qr nõ potuit simł
ab hoĩe dici ꝙ adeo simł potuit fĩ. Itẽ
potiit diuidere scciptura loq̃ndi tẽpo

Expanded text:
loquens rudi et carnali populo, locutionis modum temperavit, de Deo loquens a simili hominis qui per moras temporum opera sua perficit, cum ipse simul sua opera fecerit, unde Aug.: Ideo, inquit, Moyses divisim refert Deum illa opera fecisse, quia non potuit simul ab homine dici, quod a Deo simul potuit fieri. Item: Potuit dividere
Abbreviated transcription (Latin):
dicamꝰ gͦ ꝙ pr̃ sicnt saꝑieus ita uo¬
lens genit filiũ. s nõ uolũtate p̃¬
cedenti ł ascedenti quẽ sensũ aꝑit᷑
as̃.⁊ ꝯfirmat ita dicens. sr̃ epłam
ad ephesios defilio dei.i. dño nr̃o

Expanded text:
sapiens, ita volens genuit Filium; sed non voluntate praecedenti vel accedenti. Quem sensum aperit Aug., et confirmat ita dicens super Epistolam ad Ephes.: De Filio Dei, id est, Do
Abbreviated transcription (Latin):
t attende ꝙ .iiiiͣ. hic distingũtur
tuores cum supra beda dix̾it du
os eẽ. s beda hũanũ timorẽ p̾t̾iuisit. ⁊
uoĩe seriuił duos quos hic distuximꝰ
micabilem u̾o castũ dicit. as̃. quo ẜ
uilem. ⁊ castũ timorẽ aꝑte disc̾u̾it
dũ epłe ad romanos illum locũ expo¬
nit. Iõ enĩ accepistis sp̃m seruitutis
it̾m ĩtunore. s accepistis sp̃m ad op¬
cõis filioꝵ dei ita dicens. duo timores
datur nõ tũ indmũ. et si bonũ fiat. ñ tñ
bñ. Nemo enĩ inuit᷑ uñ facit ⁊̃ si bonũ
est ꝙ facit

Expanded text:
t attende quod quatuor hic distinguntur timores, cum supra Beda duos dixerit esse. Sed Beda humanum timorem praetermisit, et nomine servilis duos quos hic distinximumicabilem vero, castum dixit. Aug. quoque servilem et castum timorem aperte discernit, dum Epistolae ad Romanos illum locum exponit, c. 8: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum Dei; ita dicens: Duo timores datur, non tamen in Deum; etsi bonum fiat, non tamen bene. Nemo enim invitus bene facit, etiamsi bonum est quod facit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ spc̃ .s. siue caritas penitusd ad¬
ĩmutabił est nec inse auget᷑ p̾dcam¬
ł iiinuit᷑ nec inse recũbit mag̃qõn¬
et minuitur et mag̃ ł minꝰ datur
ł h̾xtur sicut deus dr̃ magnificari
et exaltari innobis qui tñ inse nec
magnifieatur nec exaltatur.
auctoritas deus nõ in se. s in corde
getur et magis ac minꝰ ħ̾xtur et

Expanded text:
 sanctus sive charitas penitus immutabilis est, nec in se augetur vel minuitur, nec in se recipit magis veet minuitur et magis vel minus datur vel habetur, sicut Deus dicitur magnificari et exaltari in nobis, qui tamen in se nec magnificatur nec exaltatur. em locum ait auctoritas: Deus non in se, sed in corde augetur, et magis et minus habetur; et
Abbreviated transcription (Latin):
eris corp̾ de uiri corꝑe traductũ fu¬
erit ita putau̾nt aliqui ip̃is aĩam
de uiri aĩa ꝓpagatam et onĩs aĩas
infiuidi et infũdendo creari. uñ mecc̃a
inicio creatas int̾ cet̾as intellectualeᷤ
rem nosse eiuisq iudicio corpꝰ coagła¬
ri s̃uulua ⁊ apũgi atq formari ac
formato iam corpore animã creari⁊
iifundi ut uiuat uut̾o hõ ex aĩa cõ¬
staus et corpore egrediatur uiu̾ ex¬

Expanded text:
eris corpus de viri corpore traductum fuit, ita putaverunt aliqui ipsius animam de viri anima propagatam, et omnes animas infundi, et infundendo creari. Unde Ainitio inter creaturas intellectuales rem nosse, ejusque judicio corpus coagulari in vulva, et compingi atque formari; ac formato jam corpore animam creari atque infundi, ut vivat in utero homo ex anima constans et corpore, et egrediatur vi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾aliis aĩantib et qũo cũ illis cõem
acceꝑit alimoniam. s alia est ĩiuor¬
talitas cartus qͣm in adam accepi
posset mori si nõ peccaret. Morere¬
turañt si peccaret. filii u̾o resur rõ¬
ns nec poterũt ultra peccare nõ mo¬
ri. caro nr̃anõ tũc egebit recẽccõe
tiboꝵ qr nulla pot̾it ẽẽ defeccõ. caro
ade aũ pcc̃m ĩmortał ita creata est
ut ꝑ aliinoniam adulta eẽt mortis
et doloris exꝑs. Sic ergo ĩmortał
et incorruptibił adita est caro ho¬
minis ut suam ĩmortalitatẽ et inicor¬
rupcõem ꝑ obseruãciã mãdatoꝵ dei
tuttodiret. ¶quib mãdatis ħ ꝯti¬
nebatur ut de sł lignus ꝯcessis mã¬
ducaret et ab iut̾dicto ab stin̾et ꝑ ho¬
rũ eduliũ ĩmortalitatis dona cõ¬
seruaret donec corꝑalib incremen¬
tis ꝑductus ad etatẽ que ꝯ ditori p¬
laceret multiplicata ꝓgeme ipõ ii¬
bente sum̾̃et de ligno uite quo ꝑfcẽ
ĩmortał fc̃s cibi aluũta ñ ult̾ius re

Expanded text:
aliis animantibus: et quomodo cum illis communem acceperit alimoniam. Sed alia est immortalitas carnis quam in Adam accepimmmortalis, ut non posset mori si non peccaret, moreretur autem si peccaret; filii vero resurrectionis non poterunt ultra peccare, nec mori. Caro nostra non tunc egebit refectione ciborum, quia nulla poterit esse defectio. Caro de Aut per alimoniam adjuta esset mortis et doloris expers. Sic ergo immortalis et incorruptibilis condita est caro hominis, ut suam immortalitatem et incorruptionem per observantiam mandatorum Dei custodiret. In quibus mandatis hoc continebatur, ut de illis lignis concessis manducaret, et ab interdicto abstineret. Per horum edulium immortalitatis dona conservaret, donec corporalibus incrementis perductus ad aetatem quae Conditori placeret, multiplicata progenie ipso jubente sumeret de ligno vitae, quo perfecte immortalis factus, cibi alimenta ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
et ad huc qͣritur siuõ eẽt p̾cept̾
ut de ligno uite ederet et aliis
Et nõ illo uescetur nũquid posset ñ
mori. si semꝑ niueret nõ utens illo
ligno nõ erat ei ex suo ligno posse
nõ mori. si u̾o nõ posset semꝑ uiu̾e
id erat ei ex illo ligno.
Aliqui dñt ꝙ si nõ fuisset ei p̃ceptũ
uesci de illo ligno et aliis et nõ illo
uesc̾etur uiueret semꝑ sic defminã¬
tes illd̾ ꝙ supͣdixit as̃ .s. erat ei de li¬
gno nite nõ de ꝯdcõne natirretim̃ .s.
qiͣ nõ ex ꝯdcõne nature solũ modo
erat ei. s ⁊̃ ex ligno illo. Nliis aũt
udetur ꝙ ex ligno uite erat ei pos¬
se nõ mori nõ ex natirta. Ideo eñ
dr̃ potuisse nõ mori. qr poterat u¬
ti ligno illo de quo edens nõ morere¬
tur.

Expanded text:
ed adhuc quaeritur si non esset praeceptum ut de ligno vitae ederet, et aliis, et non illo vesceretur, numquid posset non mori. Si semper viveret non utens illo ligno, non erat ei ex illo ligno posse non mori. Si vero non posset semper vivere, id erat ei ex illo ligno. Aliqui dicunt quod si non fuisset ei praeceptum vesci illo ligno, et aliis, et non illo vesceretur, viveret semper; sic determinantes illud quod supra dixit August.: Erat ei de ligno viti non ex conditione naturae solummodo erat ei, sed etiam ex illo ligno. Aliis autem videtur quod ex ligno vitae erat ei posse non mori, non ex natura. Ideo enim dicitur posse non mori, quia poterat uti illo ligno, de quo edens non moreretur.
Abbreviated transcription (Latin):
panis bñdcõis .i. euchanstia pe no¬
itẽtia rnitio extrema ordo ꝯuuue¬
giũ quoꝵ alia remediũ ccͣ pcc̃m p̾ le¬
bent et grãm ad iutͥcem ⁊ ferũt ut r¬
bap̃s. alia iuremediũ tm̃ st̃ ut ꝯiugi¬

Expanded text:
panis benedictio, id est, Eucharistia, Poenitentia, Unctio extrema, Ordo, Conjugium. Quorum alia remedium contra peccatum praebent, et gratiam adjutricem conferunt, ut Baptismus; alia in remedium tantum su
Abbreviated transcription (Latin):
ori gr̃a acumulatũ. Ibiem̃ pcc̃a solum
diittebantꝰ. s uec grã ad bũoꝑand̾
adiutrix uec uirtutiun possessio ł aug¬
refectõis dr̃ qua aridos fecũdat ⁊ iã
fructificautet ampliori uũtate donat
dit ubioremi ibi recupit gram. s uõ
ita inturũcisione. ynde abrahe ꝑfidẽ
iam ĩtificato signacsm tm̃ fuit uitħ ei

Expanded text:
solum dimittebantur, sed nec gratia ad bene operandum adjutrix, nec virtutum possessio vel augrefectionis dicitur, quia aridos fecundat, etiam fructificantes ampliori ubertate donat:dit, uberiorem ibi recipit gratiam; sed non ita in circumcisione. Unde Abrahae per fidem jam justificato signaculum tantum fuit, nihil ei
Abbreviated transcription (Latin):
legem .uiii. die lapideo cultro incarne
ceret deo cui ꝑ p̾uaricacõem adam dis¬
plicuerat. data ⁊̃ fuit iusignũ magne
fidei abrahe qui trediderit se hĩturũ
filium inquo fie̾t bñdco oĩm. demũ
ut hoc signo acet̾is natõib discern̾e¬
tur ppłs uie. Incarne u̾o p̾putii ideo iꝰ¬
sa ẽ fieri cirtũcisio. qr ĩremediũ nstitu
dñatur et qr ĩꝑte ilia cuipam mobe¬
diencie primus homo sensit decuit uͥ
et in resurreccõne coĩ octaua etate
futura ꝑpetram xp̃m ou om̃is ab e¬
lectis abscidetur corrupcio et ꝑ xp̃ire

Expanded text:
legem octava die lapideo cultro in carneceret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat: data etiam fuit in signum magnae fidei Abrahae, qui credidit se habiturum filium in quo fieret benedictio omnium. Deinde, ut hoc signo a caeteris nationibus discerneretur populus ille. In carne vero praeputii ideo jussa est fieri circumcisio, quia in remedium institutdominatur, et quia in parte illa culpam inobedientiae primus homo sensit, decuit ut et in resurrectione communi et octava aetate futura, per petram Christum omnis ab electis abscindetur corruptio; et pe
Abbreviated transcription (Latin):
num ⁊̃ qued excupiditate aliqũ nõ
descendat. sunt eiũ nõ nlłi hoĩm qui
ex cupiditate fuĩt suꝑbi. et aliqui
ex suꝑbia fuunt cupdi. est enĩ utas̃.
ait. hõ qui nõ eẽt amator pecinie
q ut exceliat diuinas cupit. tali
ex suꝑbia ab oritur cripiditas. ẽ et
aliquis qui uõ amaret excellere
hr̃e. Ideo ergo excellere laborat qr di¬
uicias hre amat. hinc ĩnastitur ir̃¬
bra .i. amor excellẽtie ex cupiditate
pat ergo ex suꝑbia ꝙ aliqũ cupidi¬
tas. et ex cupiditate aliqũ suꝑbia
oritur. et ideo de utraq recte dr̃ ꝙꝑ¬

Expanded text:
m, quod ex cupiditate aliquando non descendat. Sunt enim nonnulli hominum qui ex cupiditate fiunt superbi: et aliqui ex superbia fiunt cupidi. Est enim, ut ait Aug., homo qui non esset amator pecuniae, que ut excellat, divitias cupit; tali homini ex superbia oboritur cupiditas. Et est aliquis qui non amaret excellere es habere. Ideo ergo excellere laborat, quia divitias habere amat. Huic innascitur id est amor excellentiae ex cupiditate. Patet ergo quod ex superbia aliquando cupiditas, et ex cupiditate aliquando superbia oritur; et ideo de utraque recte d
Abbreviated transcription (Latin):
ter iuentib ilł infelicit̾ met̾na mor¬
te. sũ moriendi pot̾ate durantib qui
utriq sine fine. set iubĩtudine isti. aliꝰ
alio p̾stabiliꝰ. In misia u̾o illi aliꝰ alio
tolabiluis ꝑmanebunt. Ex hus ap¬
paret ꝙ sicut boui diffe̾nt᷑ glorifica¬
bũtur. alii mag̃ alii uimiꝰ ita ⁊ mali
diffe̾nt̾ ĩiferno puniẽtur. sic̃ enĩĩ
domo prĩs .i. ĩ regno celesti mãsione¬

Expanded text:
entibus, illis infeliciter in aeterna morte sine moriendi potestate durantibus, quoniam utrique sine fine. Sed in beatitudine isti, alius alio praestabilius; in miseria vero illi, alius alio tolerabilius permanebunt . Ex his apparet quod sicut boni differenter glorificabuntur, alii magis, alii minus, ita et mali differenter in inferno punientur. Sicut enim in domo Patris, id est, in regno coe
Abbreviated transcription (Latin):
seruituti ad iũcta que est ad maiũ
faciend̾ uͥ rõ dissentit a uolũtate in¬
dicaus nõ eẽ faciend̾̃ ꝙ uolr̃tas ap¬
petit ad bonũ u̾o faciend̾ ⁊cordat rõ
uolũtati et ideo ibi u̾a lib̾tas est ⁊
pia de lw̾tate ã ad malũ et seruitu¬

Expanded text:
uncta, quae est ad malum faciendum, ubi ratio dissentit a voluntate, judicans non esse faciendum quod voluntas appetit; ad bonum vero faciendum concordat ratio voluntati; et ideo ibi vera libertas est et pia. De libertate autem ad malum, et servitu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ simpłr aitus deuotare. s actiuĩ
nicia actusq ipõs ad ult̾ii ⁊ hoĩcidii
et bonas naturas eẽ. s nõ inqͣnt̃
adult̾iũ et hoĩtidiũ st̃ ⁊ ideo nõ seqͥ
dñt. si actus qui hoĩcidia ⁊ ad uł¬
t̾ia st̃ adeo st̃ ꝙ hoĩcidia et adult̾ia
a deo st̃¬

Expanded text:
non simpliciter actus denotare, sed actuum vitia; actusque ipsos adulterii et homicidii, et bonas naturas esse, sed non in quantum adulterium et homicidium sunt. Et ideo non sequi dicunt, si actus qui homicidia et adulteria sunt, a Deo sunt, quod homicidia et adulteria a Deo s
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiam totamq me li¬
moriã meã capit. dũ utor eo toto ꝙ ni
telligo et meunni. Cũ itaq ĩuicem a
singuł ⁊ oĩa et tota caprantur eqͣlia
sunt tota singłis totis singłis ⁊ tota
singła simł om̃ib totis. et hec tria u¬
nũ. uua uita una mens. una eẽncia.¬

Expanded text:
intelligentiam totamque meam memoriam capit, dum utor toto eo quod intelligo et memini; cum itaque invicem a singulis et omnia et tota capiantur, aequalia sunt tota singula totis singulis, et tota singula simul omnibus totis: et haec tria unum, una vita, una mens, una e
Abbreviated transcription (Latin):
missis auctoritatũ u̾bis
intẽdunus ut dictoꝵ intelligẽtiamqͣ
capiamꝰ mnagis indetur hoꝵ u̾roꝵ u¬
sus introduitus rõne remouẽdi at¬
q excludendi asimplicitate deitatĩ
que ibi nõ st̃ ꝙͣ ponendi aliqua.
unum sigͥ

Expanded text:
missis auctoritatum verbis intendimus, ut dictorum intelligentiam capiamus, magis videtur horum verborum usus introductus ratione removendi atque excludendi a simplicitate deitatis quae ibi non sunt, quam ponendi aliqua. unum sig
Abbreviated transcription (Latin):
luẽtũ bap̃i aboius et amalis da¬
ministris dari. sicut aboiis et amal
sumitur. nec melior est bap̃s qui per
meliorem datur nec inuiꝰ bonus qui
ꝑ minꝰ bonũdatur. nec malus qui per
malo. s equale. qr nõ est inuũ hoĩs
s dei ꝙ totũ subditis dedaratur te¬

Expanded text:
entum Baptismi a bonis et a malis ministris dari, sicut a bonis et a malis sumitur. Nec melior est Baptismus qui per meliorem datur, nec minus bonus qui per minus bonum datur, nec malus qui per malo, sed aequale, quia non est munus hominis, sed Dei, quod totum subditis declaratur te
Abbreviated transcription (Latin):
disfonendo scdo ĩ matĩa informi .iiiiͦ.
elem̃toꝵ de nitho eam creando. unde qͥ
alib seminib nõ incognite orm̃tur
nature s uote sepius reformãtur
ue ꝑeant.

Expanded text:
disponendo; secundo, in materia informi quatuor elementorum, de nihilo eam creando; unde, Ecalibus seminibus non incognitae oriuntur naturae, sed notae saepius reformantur, ne pereant.
Abbreviated transcription (Latin):
euis rei fiłitudinẽ gerit cuĩ signũ est
si enĩ sacram̃ta uõ hr̃ent sĩsitridinẽ
reꝵ qͣꝵ sacramĩta sunt ꝓprie sacra
isibilis grẽ forma ut ip̃ins ymagi¬
uẽ gerat et cã existat. ñ gͥ sigcandi

Expanded text:
itudinem gerit, cujus signum est. Si enim sacramenta non haberent similitudinem rerum quarum sacramenta sunt, proprie sacramnvisibilis gratiae forma, ut ipsius imaginem gerat et causa existat. Non ergo signi
Abbreviated transcription (Latin):
est .s. cherubm ita et dealiis iutel¬
ligend̃ est assignatur ergo excellẽ
coĩa. oms̃ eĩ ardent caritate et su¬
encia pleni st̃. et sic de allis. s sr̃ĩo¬
res aliis excellentius ut iam dcm
est ip̃a acceꝑunt aquib et noĩan¬
tur. unde g̾gͣ. uulla sũma curtate
quib ordo eius rei censẽtur uoĩe
u ꝓleui accepit ĩmuin̾e qõ ex ũ

Expanded text:
et cherubin: ita et de aliis intelligendum est. Assignatur ergo excellentcommunia. Omnes enim ardent charitate, et scientia pleni sunt: sic et de aliis. Sed superiores aliis excellentius, ut jam dictum est, ipsa acceperunt, a quibus et nominantur; unde Gregorius: In illa summa civitate quisque ordo ejus rei censetur nomine, quam plenius accepit in munere. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
cipius sortitist̃ uocabula. iferi¬
orib cet̾a reliq̃utes ordimib ad
cognacõem ut seraphin qui ordo
excelletissimꝰ extimatur tam di¬
ieccõem ꝙͣ cogncõem diuinitati
et cet̾a uirtutũ dona cet̾is omĩ¬

Expanded text:
cipuis sortiti sunt vocabula, inferioribus caetera relinquentes ordinibus ad cognominationem; ut seraphin, qui ordo excellentissimus aestimatur, tam dilectionem quam cognitionem divinitatis, et caetera virtutum dona caeteris omni
Abbreviated transcription (Latin):
de uiro nõ de qualib ꝑte corpis mri
s de lat̾e eius forͣta sit est ut often¬
deretur qr in ⁊sortiũ creabatur diłc¬
cõuis ue forte si fusset de capite in¬
ancilla ꝑabatur s socia nec de ca¬
pite nec de pedib s de lat̾e fu̾at ꝓ¬
ducenda ut iuxͣ se ponẽdam cegnos¬
ceret ꝙ de suo latere sũptam didi

Expanded text:
viro, non de qualibet parte corporis viri, sed de latere ejus formata est, ut ostenderetur quia in consortium creabatur dilectionis, ne forte si fuisset de capite ancilla parabatur, sed socia; nec de capite, nec de pedibus, sed de latere fuerat producenda, ut juxta se ponendam cognosceret, quam de suo latere sumptam didic
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ infint desꝑand̾ nõ est de eius remis¬
sione. s qm̃ uix ł raro est eã uita ⁊ nĩ¬
sio tunend̾ est de penitẽte sero maxĩe
cũ filii quos ibicite dilexit fuit psen¬
tes uxor et mũdus ad se nocet. Multo
re ualet quib placet. cũ gͥ opus sit
nõ hoĩs s dei fructifera pũa inspira¬
re eam pot̃. qũtũq uult sua mĩa et¬
test ex iusticia. S quĩ multast̾ que
ĩpediũt. et langnentem retrahunt
pułosim est et int̾itu uitiũ ad mor¬
tem ꝓtrahere puĩe remediũ. s ma¬
gnũ cui deus tunc inspirat. si quis

Expanded text:
erandum non est de ejus remissione. Sed quoniam vix vel raro est tam justa conversio, timendum est de poenitente sero, maxime cum filii quos illicite dilexit, sint praesentes, uxor et mundus ad se vocet. Multos re valet, quibus placet. Cum ergo opus sit non hominis, sed Dei, fructifera poenitentia, inspirare eam potest quandoque vult sua misetest ex justitia. Sed quoniam multa sunt quae impediunt, et languentem retrahunt, periculosum est, et interitui vicinum, ad mortem protrahere poenitentiae remedium. Sed magnum est, cui Deus tunc inspirat si quis
Abbreviated transcription (Latin):
hic a ignus et si etus nõ sit miro
in carne tanta est ĩuenta pena. licet mi¬
rabilia martyres passi st̃ torm̃ta ⁊ mł¬
li uequit᷑ qnta sepo sustiuuerant sup¬
plicia. E hiis satis ostenditur ꝙ ꝑicu

Expanded text:
Hic autem ignis, etsi aeternus non sit, miro in carne tanta inventa est poena, licet mirabilia martyres passi sint tormenta, et multi nequiter tanta saepe sustinuerunt supplicia. Ex his satis ostenditur qu
Abbreviated transcription (Latin):
extremo tre hyatu aduenit sauat ⁊ lib̾¬
at. muitũ sera fuit latronis puĩa. s
nõ fuit sera indulgencia s licet latro
ueniam meruisset infine de oĩ crmi¬
ne. nõ tñ dedit uaptiratis peccandi et
ꝑseu̾andi auctoritatem. d

Expanded text:
extremo vitae hiatu advenit, sanat et liberat. Multum sera fuit latronis poenitentia; sed non fuit sera indulgentia. Sed licet latro veniam meruisset in fine de omni crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi et perseverandi auctoritatem. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
uiteciã ditfentib ita scribit. Siquis po
exit. si securꝰ hiic etierit. ego nescio
eo tpr̃e quo peccare potuisti. siuis a¬
pccͥat̾e dimiserũt nõ ulła. Itẽ due rec
st̾. aut ignoscitur tibi aut nõ ignoscit̾
quid hoꝵ tibi sit. futur̃ uescio. ergꝰ tere
appelletur sacrificiũ uesꝑtinũ ꝙ eratꝰ
acceptabiliꝰ nilege. et inquatũq die
ĩuocetur deus ad sit. et qͣ⁊q hora ĩge¬
nõ morietur s illa dixit ab̃. pp̃ illos qͥ¬

Expanded text:
nitentia diffidentibus ita scribit: Si quis po bene hinc exit. Si securus hinc exierit, ego nescio:eo tempore, quo peccare potuisti. Si vis apeccata te dimiserunt, non tu illa. Item: Duae nt: aut ignoscitur tibi, aut non ignoscitur; quid horum tibi sit futurum nescio. Ergo tene appelletur sacrificium vespertinum, quod erat acceptabilius in lege; et cum in quacumque die invocetur Deus, adsit; et quacumque hora ingenon morietur? Sed illa dixit Aug.,
Abbreviated transcription (Latin):
hõ recens tñ est et̾nus deus alibi
nio legitur ꝙ puer ille creart stel¬
las et xp̃c dicit se eẽ princpiũ. ⁊ eẽ
distuiccõne non est referenda sxu¬
sio. Nã et ipe aG̃. hiꝰ utitur diftinccõ¬

Expanded text:
 tamen est aeternus Deus. Alibi vero legitur quod puer ille creavit stellas. Et Christus dicit se esse principium, et esse distinctione non est referenda responsio. Nam et ipse Aug. hujusmodi utitur distinctio
Abbreviated transcription (Latin):
dr deus fcc̃ est hõ. et hõ faitus est deꝰ
et deuc est hõ. et homo deus. ⁊ filius dĩ
silius hoĩs et e ꝯn̾so. cũq dicant illum
hoĩem ex aĩa rõnali et hũana carne
subñstere nõ tñ fatentur ex duab na¬
nec uuus ꝑtes eẽ duas naturas. s
aĩa nnĩ et carnẽ. al

Expanded text:
dicitur Deus factus est homo et homo factus est Deus, et Deus esse homo et homo Deus, et Filius Dei filius hominis, et e converso. Cumque dicant illum hominem ex anima rationali et humana carne subsistere, non tamen fatentur ex duabus nanec illius partes esse duas naturas, sed animam tantum et carne
Abbreviated transcription (Latin):
lig̾etur uelle boua ⁊ mala subdẽs
ł siuedo ut fiat ħ qͣntũ ad mala dic̃
ł ipẽ faciendo ħ qͣntũ ad bona. Mala
eĩ sinit fi̾. s ñ facit uona u̾o ip̃e fa¬
tit. Ideo dixit eũ uelle. qr uolens
auala sinit et nolens bona oꝑatur
et obħ ꝑmissio et oꝑacõ uolũtas
dei dur¬

Expanded text:
ligeretur velle bona et mala, subdens: Vel sinendo ut fiat, hoc quantum ad mala dicit; vel: Ipse faciendo, hoc quantum ad bona. Mala enim sinit fieri, sed non facit; bona vero ipse facit. Ideoque dixit eum velle, quia et nolens mala sinit, et volens bona operatur; et ob hoc permissio et operatio voluntas Dei d
Abbreviated transcription (Latin):
ignorau̾it. qr nec ecc̃a recepit necp¬
misse auctoritates pacultur sicm
telligi. s ita saue potest accrpist
qͣntũ ad iusũ hoũm et sui sensus
ficiebat ergo huanut sensus in
eo ẜ osteusionẽ et alior hoũu opionẽ¬

Expanded text:
ecipit, nec praemissae auctoritates patiuntur sic intelligi. Sed ita sane potest accipi, ut quantum ad visum hominum et sui sensus atur. Proficiebat ergo humanus sensus in eo secundum ostensionem, et aliorum hominum opin
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ eiũ magns. bonus sapiens seat᷑
uerus. et quicquid alid̾ ñ indigne dici
iuidetur. s ead̾ magnitudo eius est q̃
sapĩa. Nõ enĩ mole magnꝰ est. s uirtu¬
te et ead̾ bonitas q̃ sapĩa ⁊ magnitu¬
do et u̾itas. s tñ est ibi alid̾ ip̃m bm̃
eẽ et alid̾ magnũ aut sapientẽ aut

Expanded text:
Dicitur enim magnus, bonus, sapiens, beatus, Dicitur enim magnus, bonus, sapiens, beatus, verus, et quidquid aliud non indigne dici videtur; sed eadem magnitudo ejus est, quae sapientia. Non enim mole magnus est, sed virtute; et eadem bonitas, quae sapientia, et magnitudo, et veritas et non est ibi aliud ipsum beatum esse, et aliud magnum, aut
Abbreviated transcription (Latin):
tor ł alicui officio declitus ꝙ sine pcc̃o
ex̾ceri nõ possit. si culpis grauiorib ir
alt̾ius ĩiuste detinet ł qui odiũ ĩcor¬
de g̾it. recognostat se ueram pm̃am
nõ posse ꝑagere nͥ negociũ relinqͣt.¬
r offm̃ deserat. et odiũ ex corde dinĩ¬
tat. et uona q̃ ĩiuste ab tulit restitu¬
at. nec tñ despet int̾im quicquid bo¬
ni facere potest. hortanur ut faci¬
at ut deus cor illuis illustret ad pe¬
itẽciam cũ sit pnĩa int̾ior et ext̾ior
de utraq p̾missa satis apparet que
sit u̾a et que sit fla.
. de trib accõio

Expanded text:
tor, vel alicui officio debitus quod sine peccato exerceri non possit, si culpis gravioribus iralterius injuste detinet, vel qui odium in corde gerit, et recognoscat se veram poenitentiam non posse peragere, pevel officium deserat, et odium ex corde dimittat, et bona quae injuste abstulit, restituat. Nec tamen desperet: interim quidquid boni facere potest, hortamur ut faciat, ut Deus cor ejus illustret ad poenitentiam. Cum sit poenitentia interior et exterior, de utraque per praemissa satis apparet quae sit vera, et quae sit falsa. 3. De tribus actio
Abbreviated transcription (Latin):
cultatis ur̃e iusianimꝰ iam de ea¬
dẽ equalitate eloqui aliquid sr̃ est
fides enĩ catholica sicut coet̾uas ita
et toequales tres pͣs asserit. et ual̾
est em̃ m omib pr̃is filius. et prĩ et
petrũ. breuit᷑ aꝑiens qũõ intelliga¬
tur equalitas docet. Nullus hoꝵ ali¬
um aut p̾cedit et̾uitatem. aut ex¬
cedit magnitudinẽ aut suꝑat po¬
testate. qr nec finionec spũ .i. qͣntũ

Expanded text:
cultatis nostrae insinuavimus, jam de earumdem aequalitate aliquid eloqui superest. Fides enim catholica sicut coaeternas, ita et coaequales tres personas asserit. Aequalis est enim in omnibus Patri Filius, et Patri et Petrum breviter aperiens quomodo intelligatur aequalitas, docet. Nullus horum alium aut praecedit aeternitate, aut excedit magnitudine, aut superat potestate; quia nec Filio nec Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
dii. qr scriptura nõ dicit tres deos. s
nec irces ꝑs alicubi scripture texius
ꝯmemorat. an ideo licuit ioq̃udi ⁊ dis¬
putandi ncc̃itate tres ꝑsonas dicere
nõ qr scriptura dicit. s qr scripturaũ

Expanded text:
dii, quia Scriptura non dicit tres deos? Sed nec tres personas alicubi Scripturae textus commemorat. An ideo licuit loquendi et disputandi necessitate tres personas dicere, non quia Scriptura dicit, sed quia Scriptura non
Abbreviated transcription (Latin):
las ostendit ditens. ocłs non uidit
deus absq te quẽ p̃parasti diligen¬
tib te. ł expectantib te ergo ab et̾¬
uo p̾destinauit quosdam fitturos
bonos et beatos .i. elegit ut eẽnt bo¬
ni et beati et bona eis p̾destiuauit

Expanded text:
non vidit, Deus, abs te, quae praeparasti diligentibus vel expectantibus te. Ergo ab aeterno praedestinavit quosdam futuros bonos et beatos, id est, elegit ut essent boni et beati; et bona eis praedestinavit
Abbreviated transcription (Latin):
pũa enĩ nõ delet insi pcc̃m illd̃ ꝙ de¬
serit hõ. talea pcc̃m sepe iihac uita
nõ reluiquitur ab hoĩe et tñ ne peni¬
tens est. et si nõ de om̃ib uenialib
penitẽt. post enĩquis de oĩ mortali
et de oĩ uenrali penit̾e. excepto u¬
caritatẽ et unũ ł plima uenianaꝙ
de criminalib nu̾atenus ee pot̃. Et
enĩ aliquis uonus caritatẽ hũs. s ad¬
huc quodã cupiditatis affectu aias
ħ scłaria tał existens subita morte as¬
primitur. In illo t̾reno affectu mortu¬
us est et tñ saluabitur a quo nõ sehic
absoluit. ergo post hanc iutam ab ĩ¬
io purgabitur. ⁊sfat gͦ quedã pcc̃a.¬
s leua post hant uitam dmutti. Siuͦ
de pena pocĩ uld̃ iteitigiuosuissent
auctores. cur mag̾ anemorassent ie¬
uia qͣm grauia. cũ ⁊̃ grauiũ perahic
in expleta post hãc uitam restet.¬

Expanded text:
a enim non delet nisi peccatum illud quod deserit homo. Tale autem peccatum saepe in hac vita non relinquitur ab homine; et tamen vere poenitens est, etsi non de omnibus venialibus poeniteat. Potest enim quis de omni mortali, et de omni veniali poenitere, excepto ucharitatem, et unum vel plura t. Est enim aliquis bonus charitatem habens, sed adhuc quodam cupiditatis affectu amans haec secularia; talis existens subita morte opprimitur. In illo terreno affectu mortuus est, et tamen salvabitur, a quo non se hic absolvit; ergo post hanc vitam ab illo purgabitur. Constat ergo quaedam pecca levia, post hanc vitam dimitti. Si vero de poena peccati illud intelligi voluissent auctores, cur magis commemorassent levia quam gravia, cum etiam gravium poena hic inexpleta post hanc vitam restet
Abbreviated transcription (Latin):
hiis aliis q iam p̾missis facile est
intesligere que ꝓuenialib sit exhi¬
benda s atisfcõ. Sifficit enĩ dñca or̃o
cũ ierumo aliquo et elemosinis sic
tñ ut p̾cedat atricco aliqͣntula ⁊ ad¬
datur ꝯfessio. si ad sit facultas de q̃¬

Expanded text:
facile est intelligere, quae pro venialibus exhibenda sit satisfactio; sufficit enim Dominica oratio cum jejunio aliquo, et eleemosynis; sic tamen ut praecedat contritio aliquantula, edatur confessio si adsit facultas.
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑpetracõ mali delictũ desercõ roni
ꝙ ⁊ ip̃m nomẽ ostendit. quid emĩ aᵈ
sonat delictũ nͥ derelictũ. et quid dere
ranter fit pcc̃m. ꝙ scient̾ ⁊ mittitur
lictũ uoĩe pccĩ appellatur.

Expanded text:
o mali. Delictum desertio boni, quod et ipsum nomen ostendit. Quid enim aliud sonat delictum, nisi derelictum, et quid derelranter fit; peccatum quod a sciente committitur,lictum nomine peccati appelletur.
Abbreviated transcription (Latin):
orere. yude iesꝵ sr̃ etechielẽ. tria ge¬
nera celicta st̃ quib hũauũ subiacet
genꝰ. aut enĩ togitacione aut sermo¬
ne aut opere peccamꝰ. hiis aliqũ ⁊̃ ad
duano lararo sigcatũ esf. Dicitur
qͦ hõ peccare iudiũ in se et inproxiỹ
ĩdm̃ c̃ de deo male sentit ut hereti¬
tus. ł q̃ dei ff. usurpare p̾siumit in¬
digne ꝑticipando sacram̃tis. ł qũ no
mẽ dei peierando ꝯtẽptibile facit. in
ꝓximũ peccat cũ ꝓtimũ ĩuiste ledit
inse u̾o cũ sibi nõ alii nocet.

Expanded text:
re. Unde Hieron. super Ezech.: Tria generalia delicta sunt, quibus humanum subjacet genus. Aut enim cogitatione, aut sermone, aut opere peccamus. His aliquando etiduano Lazaro significatum est. Dicitur quoque homo peccare in Deum, in se et in proximum. In Deum, cum de Deo male sentit, ut haereticus; vel quae Dei sunt usurpare praesumit indigne, participando sacramentis; vel quando nomen Dei pejerando contemptibile facit. In proximum peccat, cum proximum injuste laedit, in se
Abbreviated transcription (Latin):
et bonã uolũtatẽ hũit hõ si
heam nec m̾eri uitami ualuit nͨ¬
liea tũ uolebat et ad ipc̃ stare uo¬
luit s nõ ꝑsen̾ant̾ et ideo recta
et uona fuit tũc uolũtas hoĩs¬

Expanded text:
et bonam voluntatem habuit homo, si per eam nec mereri vitam valuili ea tunc volebat, et ad tempus stare voluit, sed non perseveranter, et ideo recta et bona fuit tunc voluntas ho
Abbreviated transcription (Latin):
uenosis et ꝑuiciosis aĩantib u
frũ post pccm hoĩs aduindcãm creata
sint. au pocius creata ĩnoxia pocõri¬
b nocere cepunit. Sane dici potest
ꝙ creata nih il hoĩ nocuissent si nõ
peccasset puniendoꝵ nãq uicioꝵ t̾rẽ

Expanded text:
enosis et perniciosis animantibus, utrum post peccatum hominis ad vindictam creata sint? an potius creata innoxia, peccatoribus nocere coeperint? Sane dici potest, quod creata nihil homini nocuissent, si non peccasset. Puniendorum namque vitiorum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
titur et a filio accipit. s oĩa que ht̃
pr̃ filii st̃ et id crco qui ab eo accipit
refilii est. s ead̾ res et nature prisẽ
dem sit. si p̾stari pot̃ ut spc̃ qui dei est
nõ sit et xp̃i. est ergo ĩ nobis sꝑc̃ dei ⁊

Expanded text:
titur, et a Filio accipit. Sed omnia quae habet Pater, Filii sunt. Idcirco qui ab eo accipit,rae Filii est, sed et eadem res et naturae Patrisdem sit, si praestari potest ut Spiritus qui Dei est, non sit etiam Christi. Est ergo in nobis Spiritus Dei, et
Abbreviated transcription (Latin):
ran e ẽ illũ qui ea fecit ꝙ nlła c̾atura¬
cedat quetũq uist̾atura ⁊ faciat ta¬
le celuĩ. et talem t̾ram. et dicani qr deꝰ
est. s qr uu̾a creatura talia fac̾e ualet
ꝯstat supͣ oẽm creaturã ẽẽ illum qͥ ea
fecit ac ꝑ hoc illũ eẽ om̃ hũana mens¬

Expanded text:
 qui ea fecit, que nulla creaturacedat quecumque vis creatura et faciat tale celum et talem terram et dico, quia deus est. Sed quia nulla creatura talia facere potest, constat super omnem creaturam esse illum, qui ea fecit, ac per hoc illum esse deum hu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbare urͣ celũ iᵈ hic accipi ꝙ spatia
mis suspendi guitis sic̃ aer iste nubi¬
losus ex alacone t̾re aqͣs uaporaliter
trahit et ꝑsubtiles minucias suspẽdit
et post corpuletiꝰ ⁊globatas plumalit̾
refundit. si ergo pot̾ aqua sicut uidemꝰ
uaporalit̾ fr̃ aerem aqͥs nͣlit̾ lemorẽ

Expanded text:
etur coelum illud hic accipi quod spatia mis suspendi guttis. Sicut aer iste nubilosus exhalatione terrae aquas vaporaliter trahit, et per subtiles minutias suspendit, et post corpulentius conglobatas pluvialiter refundit. Si ergo potest aqua sicut videmus vaporaliter super aerem aquis natur