comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias. ignorat ieiunium: oculos sti¬
bio linit: uult compta procedere. et no¬
cet proposito meo. nec possum cum huiꝰ¬
modi uiuere. Primum quidem ẽt si ta¬
lis est ut causaris: maius hebis p̃mium
si talẽs non deseras. Illa te diu portauit.¬
in ut̾o. diu aluit: et difficiliores infan¬
tie mores blanda pietate sustinuit. la¬
uit pannorum sordes: et in mundo se¬
pe fedata es stercore. Assedit egrotãti
et que propter te sua fastidia sustiuĩt.¬
tua quoq passa est: et ad hanc ꝑduxit eta¬
⁊tem: ut xp̃m amares docuit. Non tibi di¬
spliccat eius conu̾satio que te sponso tuo
uirginem consecrauit. Quod si ferre nõ
potes: et delicias eius fugis: atq ut uul¬
go solet dici: secularis est mat̾ tua: hc̃as
alias uirgines: habeas scũm pudicitie
chorum. Quid matrem deserens eum e¬
ligis: qui suam forsitan matrem reliqͥt
et sororem: illa difficilis: sed ista facilis.
illa uirgatrix. ista placibilis.Quam q̃.¬

Expanded text:
divitias, ignorat ieiunium, oculos stidivitias, ignorat ieiunium, oculos stibio linit, vult compta procedere et nocet proposito meo nec possum cum huimodi uiuere\'. primum quidem, etiam si talis est, ut causaris, maius habebis praemium, si talem non deseras. illa te diu portauit, diu aluit et difficiliores infantiae mores blanda pietate sustinuit. lauit pannorum sordes et inmundo saepe foedata est stercore. adsedit aegrotanti et, quae propter te sua fastidia sustitua quoque passa est. ad hanc perduxit aetatem; ut Christum amares, docuit. non tibi displiceat eius conuersatio, quae te sponso tuo uirginem consecrauit. quodsi ferri non potest et delicias eius fugis atque, ut uulgo soletis dicere, saecularis est mater, habes alienas uirgines, habes sanctum pudicitiae chorum. quid matrem deserens eum eligis, qui suam forsitan sororem reliquit et matrem ? illa difIlla jurgatrix: ergo iste placabilis. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
motus tuos illa que genuit que aluit et¬
E ad hanc perduxit facilius intelligit. testẽ
domesticam fugis: Si uirgo es: quid ti¬
mes diligentem custodiam: si corrupta
cur non palam nubis: Secunda post
nau fragium tabula est: qued male ce¬
peris. saltem hoc remedio temperare.
Neq u̾o hoc dico ꝙ post pecc̃m tollam pe¬
nitentiam: ut quod male cepit. male
ꝑseueret: sed quo desperem ĩ huiusmo¬
di copula diuulsionẽ: Alicquin si ad
matrem migrau̾is post ruinam: faciliꝰ
potis cum ea plangere: quod per illius
absentiam perdidisti. Quod si adhuc ĩ.¬
tegra es: et non perdidisti. serua ne ꝑ¬
das. Quid tibi neccesse est in ea u̾sari
domo: in qua neccesse habes quottidie a¬
ut perire: aut uincere: Quisꝗͣ ne mor¬
talium iuxta uiperam securus somnos
capit: que et si non ꝑcutiat certe sollici¬
tat. Securius est perire non posse: ꝗͣ iuix
dimus. Sed forte respondimus. Non bñ
morata materꝰ est. res seculi cupit:amat

Expanded text:
motus tuos illa, quae genuit, quae aluit etmotus tuos illa, quae genuit, quae aluit et ad hanc perduxit aetatem, facilius intellegit, testem domesticam fugis? si uirgo es, quid times diligentem custodiam ? si corrupta, cur non palam nubis ? secunda post naufragium tabula est, quod male coeperis, saltim hoc remedio temperare. neque uero hoc dico, quo post peccatum tollam paenitentiam, ut, quod male coepit, male perseueret, sed quod desperem in istius modi copula diuulsionem. alioquin, si ad matrem migraueris post ruinam, facilius poteris cum ea plangere, quod per illius absentiam perdidisti. quodsi adhuc itegra es et non perdidisti, serva, ne perdas. Quid tibi necesse est in ea versari domo, in qua necesse habeas cotidie aut perire aut vincere? Quisquamne mortalium iuxta viperam securus somnos capit? Quae ut non percutiat, certe sollicitat. Securius est perire non posse quam iuxtdimus. Sed forte respondeas: Non bene morata mater est, res saeculi cupit, amat
Abbreviated transcription (Latin):
de carnes ferro curantur et cauterio.
uenena serpentia pelluntur antidoto.Ø
Quod magis dolet: maiori dolore expellitͣ.
Ad extremum hoc dico: ꝙ si ẽt consciẽtia¬
gnominiam. Mater et filia nõia pieta¬
tis: officiorum uocabula: uincula natũe:
secundaq post deum federatio. non est
laus si uos diligatis: scelus est quod cdi-¬
stis. Dominus iesus subicctus erat pa¬
rentibus suis. uenerabatur matrẽ: cuiũ
ipse erat pat̾. colebat nutricium quem
nutrierat: gestumq se meminerat altiꝰ
ut̾o: alt̾ius brachiis. Unde et in cruce pẽ¬
dens: cõmendabat parentem discipło:
quam nunꝗͣ ante crucem dimiserat.n
Tu u̾o filia.iam enim desino ad matrem
loqui: quam forsitan etas uel imbecil¬
litas: ac solitudo excusabilem faciunt:
tu inq̃ filia eius domum angustã iudicã.
Ecuius non fuit tibi uenter angustus :
Decem mensibus uto̾ clausa uixisti: et uno
die in uno cubiculo cum matre nõ durã:
An oculos eius ferre non potes: et quia õs

Expanded text:
e carnes ferro curantur et cauterio, uenena serpentino pelluntur antidoto; quod satis dolet, maiori dolore expellitur. ad extremum hoc dico, quod, etiam si consgnominiam. mater et filia, nomina pietatis, officiorum uocabula, uincla naturae secundaque post deum foederatio, non est laus, si uos diligitis; scelus est, quod odistis. dominus Iesus subiectus erat parentibus suis: uenerabatur matrem, cuius erat ipse pater, colebat nutricium, quem nutrierat, gestatumque se meminerat alterius utero, alterius brachiis. unde et in cruce pendens commendat parentem discipulo, quam numquam ante crucem dimiserat. Tu uero, filia - iam enim desino ad matrem lo qui, quam forsitan aetas et inbecillitas ac solitudo excusabilem faciunt —, tu, inquam, filia, eius domum angustam iudicas, cuius non tibi fuit uenter angustus? decem mensibus utero clausa uixistiet uno die in uno cubiculo cum matre non duras? an oculos eius ferre non potes et, quia omnes
Abbreviated transcription (Latin):
um: ac pium parentis errorem intellige̾s.
cui ut amorem in te tribuam: amoris sci¬
entiam non concedo dicens aliquid cũ a¬
postolo. Confiteor: zelum dei hñt: sed ñ
secundum sciãm. Imitare potius crebro e¬
nim idipsum repetam scãm matrem tuã.
cuius ego quotiens recordor: uenit in mẽ¬
tem ardor eius in xp̃m: pallor ex ieiunus.
helemosina in pauperes: obsequium in ẜ¬
uos dei: humilitas et cordis et uestium:
atq in cunctis sermo moderatus. Pater
tuus quem ego honoris causa nomino:
non quia consularis et patricius: sed qͥa

Expanded text:
um ac pium parentis errorem intellegeres, um ac pium parentis errorem intellegeres, cui, ut amorem in te tribuam, amoris scientiam non concedo dicens aliquid cum apostolo: confiteor, zelum dei habent, sed non secundum scientiam. imitare potius — crebro enim id ipsum repetamsanctam matrem tuam, cuius ego quotiens recordor, uenit in mentem ardor eius in Christum, pallor ex ieiuniis, elemosyna in pauperes, obsequium in seruos dei, humilitas et cordis et. uestium atque in cunctis sermo moderatus. pater tuus, quem ego honoris causa nomino — non quia consularis et patricius, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
et earum linguis fuerit uentilata: prouĩ¬
cias penetrat. Uideas plerasq rabido ore
seuire: et tincta facie uiperinis orbibus
dentibus pumicatis carpe x̾anos. Hic ali¬
qua cui circa humeros iacinctina lena est
raucidulum quiddam balba de nare lo¬
cuta perstrepit. ac tenero supplantat u̾ba
palato. Omnis consonat chorus.: et latrãt
uniusa subsellia. unguntur nr̃i ordinis
qui et roduntur et rodunt: adu̾sus nos lo¬
quaces. pro semuti: quasi et ipsi aliud sit̃.¬
ꝗͥ monaci. et non quicquid in monachos
dicitur. redundet in dericos: qui pastoreͤ
sunt monachorum. Detrimentum gregis
pastoris ignominia est: sicut e regione
rationi ht̃ sacerdotes xp̃i: et non detrahit
gradui per quem factus est xͥanus. Nec lo¬
cutus sum in xp̃o filia non dubitans de
proposito tuo. Nunꝗͣ enim exortatorias
litteras postulares: si ambigeres de bono
monogamie. sed ut nequicia seruulorum
qui teuenalem portant. et insidias affini¬

Expanded text:
et earum linguis fuerit uentilata, prouinet earum linguis fuerit uentilata, prouincias penetrat. uideas plerasque rabido ore saeuire et tincta facie, uiperinis orbibus, dentibus pumicatis carpere Christianos. hic aliqua, cni circa humeros hyacinthina laena est, rancidulum quiddam balba de nare locuta perstrepit ac tenero supplantat uerba palato. omnis consonat chorus et latrant uniuersa subsellia. iunguntur nostri ordinis, qui et roduntur et rodunt aduersum nos loquaces, pro se muti; quasi et ipsi aliud sint quam monachi et non, quidquid in monachos dicitur, redundet in clericos, qui patres sunt monachorum. detrimentum pecoris pastoris ignominia est, sicut e regione rationi habet sacerdotes Christi et non detrahit gradui, per quem factus est Christianus. Haec locutus sum, in Christo filia, non dubitans de proposito tuo — numquam enim exhortatorias litteras postulares, si ambigeres. de bono monogamiae —, sed ut nequitiam seruulorum, qui te uenalem portant, et insidias adfini
Abbreviated transcription (Latin):
Quem habebis heredem: Ipsum quem et
dominum. Contristabitur pater: sed le¬
tabitur xp̃s. lugebit familia: sed angłi
gratulabuntur. Faciat pater quod uult
de substantia sua. Non es eius cui nata
es: sed cui renata es: et qui te grandi p̃cio
redemit sanguine suo. Caue nutrices
et gerulas: et istiusmodi uenenosa aĩalia.
que de corio tuo saturare uentrem suum
cupiunt. Non suadet quod tibi: sed qd̃
sibi prosunt: et sepe illud obganniunt.
Solane perpetua merens carpere iuuenta.
nec dulces natos ueneris: nec p̃mia noris.
Ubi pudicicia et sanctitas: ibi frugalitas.
ubi frugalitas. ibi damna seruorum. qͥc¬
quid non intulerint sibi ablatũ putant.¬
et non considerant dequanto. sed ꝗͣtum
accipiant. Ubicunq uiderint xͥanum:
statim illum detrahunt de triuio o grai¬
cos epilcetes. Hic rumores turpissimos
ferunt. et quod ab ipsis egressum est. ab
alus audisse se simulant. idem auctores:
et exaggeratores. Exiit infamia demen¬
dacio: que cum ad matronas peruenerit.

Expanded text:
quem habebis heredem? ipsum, quem et dominum. contristabitur pater, sed laetabitur Christus; lugebit familia, sed angeli gratulabuntur. faciat pater, quod uult, de substantia sua: non es eius, cui nata es, sed cui renata et qui te grandi pretio redemit, sanguine suo. Caue nutrices et gerulas et istius modi uinosa animalia, quae de corio tuo saturare uentrem suum cupiunt. non suadent, quod tibi, sed, quod sibi prosit, et saepe illud obganniunt: solane perpetua maerens carpere iuuenta nec dulces natos Ueneris nec praemia noris? ubi pudicitia et sanctitas, ibi frugalitas est; ubi frugalitas, ibi damna seruorum. quidquid non tulerint, sibi ablatum putant nec considerant, de quanto, sed quantum accipiant. ubicumque uiderint Christianum, statim illud e triuio: 6 rpaixs, o ἐπιθέτης. hi rumores turpissimos serunt et, quod ab ipsis egressum est, ab aliis audisse se simulant, idem auctores et exaggeratores. exin fama de mendacio, quae, cum ad matronas peruenerit
Abbreviated transcription (Latin):
no quietis: et pacis. expectetis sponsum et iu-¬
dicem ur̃m. expectatis magnum et t̾ribilem
diem iudicii: diem uidelicet ire: diem calami.¬
tatis: ubi celum cum t̾ra simul pauebit. celo¬¬
rum omnes mouebuntur u̾tutes: tremen¬
tes erunt angeli simul cum scĩs omnibus.
Tunc singulorum uite discutientur: discri¬
mina et merita apparebunt. Semper tuba il¬
la t̾ribilis ur̃is perstrepet auribus: Surgite
mortui uenite ad iudicium. Ecce rex in ma¬
nu potenti uenit: a cunctis exigere uult ra¬
tionem. certe de minimis cogitationibus:
certe de leuibus et ociosis u̾bis. Si reddere
de singulis rationem parate non eritis proii¬
ciemini in carcerem ext̾iorem: audictis a iu¬
dice: Ite maledicti in ignem et̾num. paratũ
dyabolo: et angelis eius

Expanded text:
no quietis et pacis exspectetis sponsum et juno quietis et pacis exspectetis sponsum et judicem vestrum: exspectetis magnum et terribilem diem judicii, diem videlicet irae, diem calamitatis: ubi coelum simul cum terra pavebit, coelorum omnes movebuntur virtutes, trementes erunt angeli simul cum sanctis omnibus: tunc singulorum vitae discutientur discrimina, et merita apparebunt. Semper tuba illa terribilis vestris perstrepat auribus: Surgite, mortui, venite ad judicium. Ecce rex in manu potenti venit: a cunctis vult exigere rationem, certe de cogitationibus minimis, certe de levibus et otiosis verbis. Si reddere de singulis rationem paratae non eritis, projiciemini in carcerem exteriorem: audietis a judice: Ite, maledictae, in ignem aeternum paratum diabolo et angelis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mundi purgamenta: ut sponso ur̃o place̾
possitis. Nichil ad uos de seculi pompis at¬
tinet: que abrenunciauistis.in baptismo
dyabolo: et pompis eius. Quod et postmodũ
confirmastis sub pollicitatione iuramentiĩ
ur̃e religionis ingressu. Nullus unꝗͣ inter
uos habeatur sermo de nobilitatib gñis.
de prosapia carnis. Sit equalis in obseꝗo¬
dei filia regis: siue rustici. omnes simł digͥ
tatem unam habetis ex sponso. Exeatis con¬
tinue extra castra cum xp̃o. et cum ipso cͣ¬
cifigamini mundo: et uiciis. portando ĩ
proꝑia cum ip̃o. et amore cius: officiorum
domus labor dulcis appareat. Non dispu¬
tetur de maioritate officiorum: sed de deuo.¬
tione et affectu implendorum. Nunquã
murmur: nunꝗͣ u̾borum turpium: nunꝗͣ
litium sonitus int̾ mortuas seculo sonent.
Sepulta cadau̾a nunꝗͣ int̾ se iurgia ꝑagũt
in sepulchris. nunꝗͣ blasphemant. nunꝗͣ cõ¬
tendunt. Sic et uos carissime: sopite som¬

Expanded text:
mundi purgamenta: ut sponso vestro placere possitis. Nihil ad vos de pompis saeculi attinet: quae abrenuntiavistis in baptismate mundo, diabolo, et pompis eorum: quod et postmodum confirmastis sub pollicitatione juramenti, in vestrae religionis ingressu. Nullus umquam inter vos sermo habeatur de nobilitatibus generis, de prosapia carnis. Sit aequalis in Dei obsequio, filia regis, sive rustici. Omnes simul nobilitatem, et dignitatem unam habetis ex sponso. Exeatis continue extra castra cum Christo: ut cum Christo crucifigamini mundo et vitiis, portantes cum ipso improperia: et amore ejus, officiorum domus labor dulcis appareat. Non disputetur de majoritate officiorum, sed de devotione et affectu implorandorum. Numquam murmur, numquam verborum turpium, numquam litium sonitus, inter mortuas saeculi sonent. Sepulta cadavera numquam inter se jurgia peragunt in sepulcris, numquam blasphemant, numquam contendunt: sic et vos, charissimae, sopitae som
Abbreviated transcription (Latin):
teq domino promittes: si mei non fuerint
dominati.: tunc immaculatus ero: et emũdabor
a delicto maximo. Hoc est quod et alibi scͥp¬¬
Hura testatur. Peccata patrum reddam in
tertiam et quartam et generationem.ut cogi¬
tiones nr̃as mentisq decretum non statim
puniat. sed reddat imposteris: idest ĩ ma¬
lis operibus: et in delictorũ ꝑ seuerantiam:
qñ loquitur per amos: sub tribus et quattu¬
or impietatibus illius uel illius ciuitatis nõ
adu̾sabor eam. hec cursim quasi de prato
pulcerrimo sanctarum scripturarum par-¬
uos flores carpsisse sufficiat pro cõmonitrẽ
tui. ut claudas cubiculum pectoris: et cre¬
bro signaculo munias frontem tuum. ne

Expanded text:
teque domino promittis: si mei non fuerint teque domino promittis: si mei non fuerint dominati, tunc inmaculatus ero et emundabor a delicto maximo. hoc est, quod et alibi scriptura testatur: \'peccata patrum reddam in tertiam et quartam generationem\', ut cogitationes nostras mentisque decretum non statim puniat, sed reddat in posteris, id est in malis operibus et in delictorum perseuerantia, quando loquitur per Amos: super tribus et quattuor inpietaibus illius et illius ciuitatis nonne aiersabor eam? Haec cursim quasi de prato pulcherrimo sanctarum scripturarum paruos flores carpsisse sufficiat pro commonitione tui, ut claudas cubiculum pectoris et crebro signaculo munias frontem tuam, ne
Abbreviated transcription (Latin):
cutionibus de ciuitate fugiunt in ciuitatẽ
nec timent illud prophicum. Periit fuga a
memontes autem excelsi ceruis quorum
colubri cibus sunt quos educit puer par¬
uulus de foramine: qñ pardus et edus nre¬
quiescunt simul: et bos et leo comedũt pa¬
leas: ut neqͣꝗͣ bos discat feritatem: sed leo do¬
ccatur mansuctudinem. Reu̾tamur ad ꝓ¬¬
positum testimonium. Si sp̃us põtatem ha-¬
bentis ascenderit super te: locum tuum ne di¬
miseris. Post quod sequitur. Quia curatio¬
facit quiescere pecc̃a maxima. qui uersicu¬
lus hunc ht̃ sensum. Si in cogitationes tu-¬
as coluber ascenderit. omni custodia serua
cor tuum. et cum dauid canito. Ab occul¬
tis meis munda me dñe: et ab alienis par¬
ce seruo tuo: et ad peccatum maximum qđ
opere perpetratur: nequaꝗͣ peruenies: sed ĩ¬
centiua uiciorum statim in mente iugulabis
et paruulos babillonios allides ad petram
in qua serpentis uestigia non reꝑiuntur. cau¬

Expanded text:
cutionibus de ciuitate fugiunt in ciuitatem cutionibus de ciuitate fugiunt in ciuitatem nec timent illud propheticum: periit fuga a me. montes autem excelsi ceruis, quorum colubri cibus sunt, quos educit puer paruulus de foramine, quando pardus et haedus requiescunt simul et bos et leo comedunt paleas, ut nequaquam bos discat feritatem, sed leo doceatur mansuetudinem. reuertamur ad propositum testimonium: si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris. post quod sequitur: quia curatio quiescere facit peccata maxima. qui uersiculus hunc habet sensum: si in cogitationes tuas coluber ascenderit, omni custodia serua cor tuum et cum Dauid canito: ab occultis meis munda me, domine, et ab alienis parce seruo tuo, et ad peccatum maximum, quod opere perpetratur, nequaquam peruenies, sed incentiua uitiorum statim in mente iugulabis et paruulos Babylonios allides ad petram, in qua serpentis uestigia non repperiuntur, cau
Abbreviated transcription (Latin):
seris. Quasi in procinctu et in acie stamus
semper ad pugnam. uult nos loco mouere ho¬
stis. et de gradu eoccedere: sed solidanda ue-¬
stigia sunt: et dicendum. Statuit suꝑ petrã
pedes meos: et petra refugium leporibus. ꝓ
quo multi erinacios legunt: aĩal paruum
et fugax: et peccatorum sentibus p̃grauatũ.
Sed ideo iesus spinis coronatus est: et nr̃a
delicta portauit. et pro nobis doluit. ut de
sentibus et tribulationibus feminarum ad
quas dicitur in anxictatibus et doloribus
paries mulier: et ad uirum conu̾sio tua. et
ipse tui dominabitur. rose uirginitatis: et
castitatis lilia nascerentur. Unde et sponsuᷤ
pascitur int̾ lilia: et inter eos qui uestimẽ¬
ta sua non coinquinau̾unt.uirgines enim
ꝑmanserunt. audieruntq preceptum. cã
dida. sint semper uestimenta tua: et quasi
auctor u̾ginitatis: et princeps loquitur cõ¬
fidenter. Ego flos campi: et lilium cõual¬
lium. Petra ergo leporum est: qui in ꝑse¬

Expanded text:
seris. quasi in procinctu et in acie stamus seris. quasi in procinctu et in acie stamus semper ad pugnam. uult nos loco mouere hostis et de gradu excedere, sed solidanda uestigia sunt et dicendum: statuit supra petram pedes meos et: petra refugium leporibus, pro quo multi \'erinacios'\' legunt, animal paruum et fugax et peccatorum sentibus praegrauatum. sed ideo Iesus spinis coronatus est et nostra delicta portauit et pro nobis doluit, ut de sentibus et tribulationibus feminarum, ad quas dicitur: in anxietatibus et doloribus paries, mulier, et ad uirum conuersio tua et ipse tui dominabitur, rosae uirginitatis et lilia castitatis nascerentur. unde et sponsus pascitur inter lilia et inter eos, qui uestimenta sua non coinquinauerunt — uirgines enim permanserunt audieruntque praeceptum: c a ndida sint semper uestimenta tua —, et quasi auctor uirginitatis et princeps loquitur confidenter: ego flos campi et lilium conuallium. petra igitur leporum est, qui in perse
Abbreviated transcription (Latin):
uirore: cerauneorum flammis: iacinthoꝵ
pelago: ad que ardent et insaniunt studia
matronarum. Nunc aũt quia seculum re¬
liquisti: et secundo post baptismum gradu
insti pactum cum adu̾sario tuo dicens ei:
renuncio tibi dyabole: et seculo tuo: et põpe
tue: et operibus tuis. serua fedus quod pepi¬
gisti: et esto consentiens: pactumq custodi-¬
ens cum adu̾sario tuo cum es in uia huius
seculi: ne forte tradat te iudici: et de suo ali¬
quid usurpasse conuineat. tradarisq mi¬
nistro qui ipse est inimicus. et uindex. et
mittaris in carcerem et in tenebras extio¬
to nos maiori horrore circundant: et nõ
inde exeas. nisi soluas nouissimum qͣdrã¬
tem. id est minimum quodq delictum. qͥa
et pro ocioso u̾bo reddituri sumus rõnem ĩ
die iudicii. Hec dicta sint non in fausto
contra te uaticinio: sed pauidi cautiq mo¬
nitoris officio. ea quoq in teque tuta sunt
formidantis. Si sp̃us inquit potãtem habẽ¬
tis ascenderit super te: locum tuum ne dimi¬

Expanded text:
uirore, cerauniorum flammis, hyacinthorum pelago, ad quae ardent et insaniunt studia matronarum. nunc autem, quia saeculum reliquisti et secundo post baptismum gradu inisti pactum cum aduersario tuo dicens ei: \'renuntio tibi, diabole, et saeculo tuo et pompae tuae et operibus tuis\', serua foedus, quod pepigisti, et esto consentiens pactumque custodiens cum aduersario tuo, dum es in uia huius saeculi, ne forte tradat te iudici et de suo aliquid usurpasse conuincat tradarisque ministro, qui ipse est inimicus et uindex, et mittaris in carcerem et in tenebras exterioto nos maiori horrore circumdant, et non inde exeas, nisi soluas nouissimum quadrantem, id est minimum quodque delictum, quia et pro otioso uerbo reddituri sumus rationem in die iudicii. Haec dicta sint non infausto contra te uaticinio, sed pauidi cautique monitoris officio ea quoque in te, quae tuta sunt, formidantis. si spiritus, inquit, potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimi
Abbreviated transcription (Latin):
le: ut ex relaxatione quadam: sp̃us refocilla
tus ad diuinum ardorem fortius accendat᷑
Sanctorum gesta que legitis ur̃o accõmodata¬
ꝓposito emulemini: uelitis imitari quod
laudatis: et sequi quod cupitis. Uestram
int̾ gentes conuersationem bonam heatis:
ut ex odore fame ur̃e scĩtatis: ẽt malorum
corda ad scã desideria moueantur. et ex eo
quod deprauate gentes detractent de uob̾
tanꝗͣ de malefactricibus ex oꝑibus ur̃is bo¬
nis glorificent deum. Hec est enim dei uo'¬
luntas: ut imprudentium hominum igno-¬
rantiam obmutescere faciatis
et potestate abbatisse. Capłm. xiiiiͦ.

Expanded text:
le: ut ex relaxatione quadam refocillatus le: ut ex relaxatione quadam refocillatus spiritus, ad divinum ardorem fortius accendatur. Sanctorum gesta quae legitis vestro accommoda proposito imitemini: velitis imitari quod laudatis, et sequi quod cupitis. Vestram inter gentes conversationem bonam habeatis, ut ex odore famae vestrae sanctitatis, etiam malorum corda ad sancta desideria moveantur. Et in eo quod depravatae gentes detrectant de vobis tamquam de malefactricibus, ex operibus vestris bonis glorificent Deum. Haec est enim Dei voluntas, ut imprudentium hominum ignorantiam obmutescere faciatis.et potestate Abbatissae. Cave,
Abbreviated transcription (Latin):
Anc sanctam stultitiam: stultamq
sapĩam quottidie in monasterio
discite filie: quam scĩ in heremo uos docent
rustici. Subtilia et alta nolite sapere: sed su¬
perbis et tumidis seculi eã relinquite: ut
post peractum incipiant noscere ꝙ littera
occidit et spũs uiuificat: et ꝙ deus eligit
abiecta et infinia. Hanc scolam sepe intra¬
te. quocunq die et quacunq nocte ex his
nouam discite lectionem. Non ocium, non
torpor non ignauia uos ad dei seruitia uos¬
tepidas et frigidas reddat. semper aut offi¬
et refocillationem: non uoluptatem exqui¬
rat. Sed cauete potissime ne quid operis
uanitatis: ur̃is uersetur in manibus. Im¬
dum quicꝗͣ tetigerit. uel morticinium. Non
deaurata marsupia non cingulos non etia
ꝙy rotechas: que omnia lasciue et superbe
mentes exoptant. Horreat deo dicatũ cor
talia scire: sed aut sacri codices uel legendo:
uel scribendo genua premant: aut ortuloꝵ
cultus ex̾ceatur: aut aliud scm̃ opus: et uti¬

Expanded text:
anc sanctam stultitiam stultamque sapientiam, quotidie in monasteriis discite, filiae, quam sancti in eremo vos docent rustici. Subtilia et alta nolite sapere: sed superbis et tumidis saeculi ea relinquite, ut post peractum incipiant noscere quod littera occidit, spiritus vivificat: et quod Deus elegit abjecta et infirma. Hanc saepe scholam intrate: quocumque die et quacumque nocte ex his novam discite lectionem. Non otium, non torpor, et ignavia vos ad Dei servitia tepidas et frigidas reddat. Semper aut offiet refocillationem, non voluptatem exquirat. Sed cavete potissime ne quid operis vanitatis vestris versetur in manibus: imdum quidquam tetigerit, vel morticinum. Non deaurata marsupia, non cingulos, non etiam chirothecas, quae omnia lascivae et superbae mentes exoptant. Horreat Deo dicatum cor talia scire: sed aut sacri codices, vel legendo, vel scribendo genua premant: aut hortulorum cultus exerceatur, aut aliud sanctum opus et uti
Abbreviated transcription (Latin):
et domus patris non essetis oblite totaliter.
extollentes aũt uos de parentum dignitatibꝰ.
aut de carnis prosapia: siue de huuismoi
uanitatibus caducissimis t̾re uaporibus u¬
ti solitum est incolis t̾re. protinus assurgẽs
rex potentissimus accinctus suꝑ femur su¬
um gladio bis acuto. expellet uos undique
uulneratas dext̾a sua de tab̾naculo suo.
da ur̃a in amaritudine. qm̃ uirga directio¬
nis: uirga regni sui. Et postimodum abie¬
ctas de domo dnĩ uri: omnes deridebunt
uos: et dicent de singulis ur̃m. Filia babi¬
lonis misera: que non posuisti deum adiu¬
torem tibi: sed sperasti inuanitate tua. Se¬
de iam super flumina babilonis: plange.
et suspende in salicibus organa dum recor¬
deris unde expulsa es. Nam que solebas
cantare canticum laudis et leticie: modo
ploras ad t̾ram alienam deducta. De
De con¬
sideratione extremi iudicii. Cãp̃ .xxxͣ.

Expanded text:
et domus patris non essetis oblitae totaliter, et domus patris non essetis oblitae totaliter, extollentes vos aut de parentum dignitatibus, aut de carnis prosapia, sive de hujusmodi vanitatibus caducissimis, terrae vaporibus, uti solitum est incolis terrae: protinus assurgens rex potentissimus accinctus super femur suum gladio bis acuto, expellet vos undique vulneratas dextera sua de tabernaculo suo. da vestra in amaritudine: quoniam virga directionis virga regni sui. Et postmodum abjectas de domo Domini vestri, omnes deridebunt vos; et dicent de singulis vestrum: Filia Babylonis misera: quae non posuisti Deum adjutorem tibi, sed sperasti in vanitate tua: sede jam super flumina Babylonis: plange et suspende in salicibus organa, dum recordaris unde expulsa es. Nam quae solebas cantare canticum laudis et laetitiae: modo ploras ad terram alienam deducta. CAPUT XXX. De consideratione extremi diei judicii.
Abbreviated transcription (Latin):
Roptea uos carissime que estis spõ¬
se et filie regis et̾ni. cuius regnũ
non corrumpetur nec auferetur ab eo:sit
intus omnis gla ur̃a. Sedete ad dext̾am
sponsi in uestitu non ext̾iori: sed interiori
deaurato auro caritatis. in fimbruis aureis:
idest caritatis preceptis. Sit undiq uestis¬
ur̃a circundata uarietatibus. utiam nichilĩ
ornamentis de u̾tutibus desit. Sint mirra
gutta et cassia a uestimentis inuobis: ut in
cdorem u̾tutum et uite: cetere ad scĩtatem
ur̃am adolescentule currant e seculo. In hoc
honore ur̃o delectemini filie regis et̾ni. hũc
decorem ur̃m concupiscit rex ur̃ et sponsus.¬
sic secum manebitis in thalamo in letitia. et
exultatione. Tunc nascentur ex uobis filii
qui non iam tram: sed celum implebunt: qͦs
pat̾ constituet principes suꝑ omnem t̾ram
Quod si uos ext̾iorum uestium delectaret ambi¬
tio: si egresse de seculi pompa: de domo dyabo¬
li: et de congregatione malorum. populi ur̃i

Expanded text:
ropterea vos, charissimae, quae estis sponsae et filiae regis aeterni: cujus regnum non corrumpetur, nec auferetur ab eo: sit ab intus omnis gloria vestra. Sedete ad dexteram sponsi in vestitu non exteriori, sed interiori: deaurato auro charitatis in fimbriis aureis, id est, charitatis praeceptis: sit undique vestis circumdata varietatibus: ut jam nihil in ornamentis de virtutibus desit. Sint myrrha, gutta et casia a vestimentis: ut in odorem virtutum et vitae, caeterae ad sanctitatem vestram adolescentulae currant de saeculo. In hoc honore vestro delectemini, filiae regis aeterni. Hunc vestrum decorem concupiscet rex vester et sponsSic secum manebitis in thalamo in laetitia et exsultatione. Tunc nascentur ex vobis filii, qui non jam terram, sed coelum replebunt: quos Pater constituet principes super omnem terram. Quod si vos exteriorum vestium delectaret ambitio, si egressae de saeculi pompa, de domo diaboli, et de congregatione malorum, populi vestri
Abbreviated transcription (Latin):
dum non refugiens calidis delectatur:
ita tepidos in apocalipsi euomere uelle
se loquitur. Unde sollicitius prouiden¬
dum. ut solennem diem: non tam cibor
abundantia: ꝗͣ sp̃us exultatione celebre-¬
mus. quia ualde absurdum est: nimia
sciamus deo placuisse ieiuniis. Ita semꝑ no:
cominedendum est: ut cibum et or̃o seqͣ¬
tur: et lectio. quod si aliquib displicet:
apli u̾ba cantato. Si adhuc hominibus
placerem. xp̃i ancilla non essem.

Expanded text:
dum non refugiens calidis delectatur, dum non refugiens calidis delectatur, ita tepidos in Apocalypsi euomere uelle se loquitur. unde nobis sollicitius prouidendum, ut sollemnem diem non tam ciborum abundantia quam spiritus exultatione celebremus, quia ualde absurdum est nimia m sciamus deo placuisse ieiuniis. ita tibi semper comedendum est, ut cibum et oratio sequatur et lectio. quod si aliquibus displicet, apostoli uerba cantato: si adhuc hominibus placerem, Christi ancilla non essem.
Abbreviated transcription (Latin):
libelli ẽt nunc recorderis: caue ne operis
quam abaruch traditã nouacula rex pro¬
fanus incidit. ne ad similitudinem effra¬
ym: audias per osee. Facta es insipiens ut
columba. Nimium respondebis austere:
et ꝙ festo non conueĩat diei. Talibus ip̃a
muneribus prouocasti: dum dulcibus a¬
mara sociata sunt. et a nobis paria recipi¬
es. Laudem amaritudo comitabatur: ue¬
rum ne uidear dona minuisse:accepimꝰ
et canistrum cerasis refertum. talibus tã
u̾ginali u̾ecundia rubentibus: ut ea nũc
a lucullo delata estimarem. Siquidẽ hoc
genus pomi: ponto et armenia subiuga.¬
tis: de cerasunto primum romam pertulit.
unde et de patria arbor nomen accepit.
Igitur quia in scͥpturis canistrum ficis
plenum legimus: cerasa u̾o non inuẽimꝰ
in eo quo allatum est: id quod allatum est
predicamus: optamusq de illis pomis te¬
fieri que contra templum dei sunt: dequi¬
bus deus dicit: ecce bona ualde. Nichil qͥp̃¬
pe saluator medium amat. et sicut frigi¬

Expanded text:
libelli etiam nunc recorderis, caue ne operis quam a Baruch traditam nouacula rex profanus incidit; ne ad similitudinem Ephraim per Osee audias: \'facta es insipiens ut columba\'. \'nimium\', respondebis, \'austere et, quod festo non conueniat diei\'. talibus ipsa muneribus prouocasti; dum dulcibus amara sociata sunt, et a nobis paria recipies: laudem amaritudo comitabitur. Verum — ne uidear dona minuisse — accepimus et canistrum cerasiis refertum talibus et tam uirginali uerecundia rubentibus, ut ea nunc a Lucullo delata existimarim; siquidem hoc genus pomi Ponto et Armenia subiugatis de Cerasunto primus Romam pertulit, unde et e patria arbor nomen accepit. igitur, \' quia in scripturis canistrum ficis plenum legimus, cerasia uero non inuenimus, in eo, quo allatum est, id, quod allatum est, praedicamus optamusque te de illis pomis fieri, quae contra templum dei sunt et de quibus deus dicit: quae bona, bona ualde. nihil quippe saluator medium amat et, sicuti frigi
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ primogenitos et unigeniti morerent᷑.
Aut tinigenitos lib̾abis a pena: et ridiculũ
eris: aut si confiteb̾is int̾fectos. in grati ob¬
tenebimũ et unigenitos primogenitos ap.
ipsum in primogenito uoluerit ostendere
fratres domini in euangelus nominari:
ut ibi:. ecce mater cius et fratres eius foris¬
stabant: querentes loqui cum eo. et alibi.
post hec ascendit capharnaũ: ipse et mat̾
eius et fratres eius. et alibi. Dixerũt ergo
ad eum fratres eius: transi hinc: et uadei
iudeam: et ut discipuli tui uideant opera
que facis. nemo enim aliquid in occulto
faciens querit ipse in palam esse:si hec facis.
manifestas teipsum huic mundo. iohãne
desuper inferente. neq enim frẽs eius iũc
credebant in cum. Item marcus: atq ma-¬
theus. Et docebat cos. in sinagoga eorũ in
patria sua. ita ut stuperent et dicerent. Uñ
huic omnis hec sapia et u̾tutes: nõne hic
est fabri filius: nonne mat̾ eius dr maria:

Expanded text:
inter primogenitos et unigeniti morerentur. inter primogenitos et unigeniti morerentur. Aut unigenitos liberabis a poena, et ridiculus eris: aut si confiteberis interfectos, ingratis obtinebimus, et unigenitos primogenitos appeipsum in primogenito voluerit ostendere, fratres Domini in Evangeliis nominari, ut ibi: Ecce mater ejus et fratres ejus stabant foris, quaerentes loqui cum eo . Et alibi: Post haec descendit Capharnaum, ipse et mater ejus, et fratres ejus . Et ibi: Dixerunt ergo fratres ejus ad eum: Transi hinc, et vade in Judaeam, ut et discipuli tui videant opera tua quae facis. Nemo enim aliquid in occulto faciens, quaerit ipse in palam esse. Si haec facis, manifesta teipsum mundo . Joanne desuper inferente: Neque enim fratres ejus tunc credebant in eum . Item Marcus et Mathaeus: Et docebat eos in synagoga eorum in patria sua, ita ut stuperent, et dicerent: Unde huic omnis haec sapientia et virtutes? Nonne hic est fabri filius nonne mater eius dicitur Maria
Abbreviated transcription (Latin):
qomini: par turturum aut duos pullos
columbarum. Si hec lex tm̃ ad primogeni-¬
tum ꝑtinet: primogenitum aũt sequẽtes
faciunt: non debuit lege primogeniti te¬
neri: qui de seq̃ntibus ignorabat. Sed te¬
netur lege p̾mogenuti ẽt ille: quem fratres
ceti non secuntur. Colligitur primogeni¬
tum eum uocari: qui uuluam aꝑit: et ance
ꝗͣ nullus sit. non eum quem frater postge¬
nitus subsequatur. Moyses scribit ĩ exocio.
Factum est circa mediam noctem: et dominꝰ
ꝑcussit omne primogenitum in t̾ra egypti:
a primogenito pharaonis:qui sedebat su¬
per thronum usq ad primogenitum caꝑ¬
tiue que est ad lacum: et omne pͥmogenitũ
pecoris. Responde michi qui tunc ab ext̾¬
minatioie fuerint int̾empti. primogeiti:
an et unigeniti: Si primogeniti tm̃ illi
uocantur qui frẽs hñt:ergõ ab int̾netiõe
un igeniti lib̾ati sunt. Si aũt et unigeniti
cesi sunt contra sententiam factum est: ut

Expanded text:
Domini, par turturum, aut duos pullos Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum . Si haec lex tantum ad primogenitos pertinet, primogenitum autem sequentes faciunt, non debuit lege primogeniti teneri, qui de sequentibus ignorabat. Sed quia tenetur lege primogeniti, etiam ille quem 216 fratres caeteri non sequuntur: colligitur eum primogenitum vocari, qui vulvam aperiat et ante quem nullus sit, non eum quem frater post genitus subsequatur. Moyses scribit in Exodo: Factum est autem circa mediam noctem et, Dominus percussit omne primogenitum in terra Aegypti, a primogenito Pharaonis, qui sedebat super thronum ejus, usque ad primogenitum captivae, quae est ad lacum, et omne primogenitum pecoris . Responde mihi, Qui tunc ab exterminatore fuerant interempti, primogeniti fuerunt an et unigeniti? Si primogeniti tantum illi vocantur, qui fratres habent, ergo ab internecione unigeniti liberati sunt. Si autem ut unigeniti caesi sunt, contra sententiam factum est, et
Abbreviated transcription (Latin):
respondere: et dicere. Quid me in unius
mensis stringis articulo: Quid primoge¬
nitum uocas: quem an fratres sequantur
ignoro: expecta donec nascatur sccundus.
N ichil debeo sacerdoti nisi et ille fuerit pro¬
creatus: per quem isqui ante natus est ĩ¬
cipit esse primogenitus. Nonne ip̃i api
ces michi locuntur: et me stulticie redargu.¬
unt: eum dictum esse primogenitum ꝗ
aperiat uuluam. non qui habeat et fratres.
Deniq int̾rogo de iohãne: quem constateeᷤ.
unigenitum: an et primogenitus fuerit.
utrũnam: et ipse secundeum legem pro
toto ei legi fuerit ob noxius ambigi nõ p̃t.
Certe de saluatore scriptura sic loquitur
Cum expleti essent dies purgationis eorũ:
secundum legem moysi: dux̾unt illum in
ierusalem. ut offerrent eum domino. secũ¬
dum ꝙ scriptum est in lege domini: quia
omne masculinum adaꝑiens uuluam:
sanctum domino uocabitur: et ut darẽt
hostias. secundum ẜꝑ scriptum est in lege

Expanded text:
respondere, et dicere. Quid me in unius respondere, et dicere. Quid me in unius mensis stringis articulo? Quid primogenitum vocas, quem an fratres sequantur, ignoro? Exspecta donec nascatur secundus. Nihil debeo sacerdoti, nisi et ille fuerit procreatus, per quem is qui ante natus est, incipiat esse primogenitus. Nonne mihi ipsi apices loquentur, et me stultitiae redarguent, eum esse dictum primogenitum, qui aperiat vulvam, non qui habeat et fratres? Denique interrogo de Joanne, quem constat esse unigenitum, an et primogenitus fuerit? Utrumne et ipse secundum Legem, pro toto ei legi fuerit obnoxius? Ambigi non potest. Certe de Salvatore Scriptura sic loquitur: Cum expleti essent dies purgationis eorum, secundum Legem Moysi, duxerunt eum in Jerusalem, ut offerrent eum Domino: sicut scriptum est in Lege Domini: Quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur, et ut darent hostias secundum quod dictum est in Lege
Abbreviated transcription (Latin):
nitus: non omnis primogenitus unigeni¬
tus. Primogenitus esse non põt ante quẽ
alii: sed ante quem nullus. Omne inquit
dominus ad aaron quod aperit uuluam
ab omni carne que offertur domino ab
homine usq ad pecus tibierunt: tm̃ mõ
p̃cuis rediment primogenita hominum
et primogenita pecorum immundorum
definiuit sermo dei quid sit primogenitũ
Omne inquit quod aꝑit uuluam. Aliqqͥn
si non est pͥmogenitus nisi is tm̃ quem se¬
cuntur et fratres: tamdiu sacerdotibus
primogenita non debentur:ꝗͣdiu et alia¬
non fuerint procreata. ne forte partu po.¬
stea non sequente: unigenitus sit: et non
primogenitus. Redemptio inquit oius
ginti oboli sunt. Tantum modo primogẽĩ¬
ta uitulorum et primogenita ouium et
primogenita caprarum ne redimas: sãcta
sunt. Cogit me sermo dei: ut omne mas¬
culinum quod aꝑit uuluam si de mũdis
aĩalibus sit deo uoueam: si de immundis
redimam: dans p̃cium sacerdoti. Possum

Expanded text:
nitus: non omnis primogenitus est unigeninitus: non omnis primogenitus est unigenitus. Primogenitus est, non tantum post quem et alii: sed ante quem nullus. Omne, 215 inquit Dominus ad Aaron, quod aperit vulvam, ab omni carne quae offertur Domino, ab homine usque ad pecus, tibi erunt: tantummodo pretiis redimant primogenita hominum, et primogenita pecorum immundorum . Definivit sermo Dei, quid sit primogenitum, Omne, inquit, quod aperit vulvam. Alioqui si non est primogenitus, nisi is tantum, quem sequuntur fratres, tamdiu sacerdotibus primogenita non debentur quamdiu et alia fuerint procreata; ne forte partu postea non sequente, unigenitus sit, et non primogenitus. Redemptio, inquit, ejus ginti oboli sunt. Tantummodo primogenita vitulorum, et primogenita ovium, et primogenita caprarum non redimes, quia sancta sunt . Cogit me sermo Dei, ut omne quod aperit vulvam, si de mundis animalibus sit, Deo voveam; si de immundis, redimam: dans pretium sacerdoti. Possum
Abbreviated transcription (Latin):
fantem: ipsa mater et obstetrix fuit. Et
collocauit eum inquit in p̃sepio: quia nõ
erat ei locus in diu̾sorio. Que sententia
et apochriphorum deliramenta conuĩcit.
dum maria ipsa pannis inuoluit infan¬
tem: et eluidii expleri non patitur uolũ¬
tatem. dum in diu̾sorio locus non fuerit
undeq respondimus ad id qued propo¬
suerat ante qͣ conuenirent: et non cõgno¬
uit cam donec peperit filium. Ad tertiam
do procedat. Uult enim alios quoq filios
mariam procreasse. et ex eo quod scriptũ
est. ascẽdit aũt et ioseph in ciuitatẽ dauid
ut proficeretur cum maria uxore sua pre.¬
gnante. factum est aũt cum essent ibi im¬
pleti sunt dies ut parerit. et peꝑit filium
suum primogenitum. nititur approbare
primogenitum non posse dici nisi qui ht̃
fratres. sicut unigenitus ille uocatur. sic̃
parentibus solus sit filius. Nos aũt ita dif.
finimus. Omnis unigenitus et primoge.¬

Expanded text:
fantem, ipsa et mater et obstetrix fuit. Et fantem, ipsa et mater et obstetrix fuit. Et collocavit eum, inquit, in praesepio, quia non erat ei locus in diversorio . Quae sententia et apocryphorum deliramenta convincit, dum Maria ipsa pannis involvit infantem; et Helvidii expleri non patitur voluptatem, dum in diversorio locus non fuit nuundeque respondimus ad id quod proposuerat, Antequam convenirent, et Non cognovit eam, donec peperit filium, ad tertiam nis ordo procedat. Vult enim alios quoque filios Mariam procreasse; et ex eo quod scriptum est: Ascendit autem Joseph in civitatem David, ut profiteretur cum Maria uxore sua praegnante. Factum est autem cum ibi essent, impleti sunt dies, ut pareret, et peperit filium suum primogenitum : nititur approbare primogenitum non posse dici, nisi eum qui habeat et fratres: sicut unigenitus ille vocatur, qui parentibus solus sit filius. 10. Hieronymus. --Nos autem ita definimus: Omnis unigenitus est primoge
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ur̃q concepit et peꝑit masculum ĩmun¬
da erit septem diebus: secundum dies seces¬
sionis et purgationis sue immunda erit.
et octaua die circundat carnem prepucii
eius. et triginta tribus diebus sedebit in
sanguine puro. et omnem scũm non tan¬
gat. et reliqua. Statim ei inuadat ioseph:
statim audiat per hyeremiam: equi insani¬
entes in feminas facti sunt michi: unus¬
quisq ad uxorem proximi sui hinniebat.
Alioquin quomodo stare pot̾it non cõgno¬
uit eam donec peperit filium: si purgatioĩs
tempus expectat. si rursum quadraginta.
diebus tanto tp̃e dilata libido differetur:
Polluatur cruore puerpere: obstetrices par.
uulum uagientem:maritus lassam teneat
uxorem. sic incipient nuptiẽ: ne euãglĩ¬
sta mentitus sit. Sed absit ut hoc de mr̃e
saluatoris: et uiro iusto sit estimandum.
N ulla ibi obstetrix. nulla muliercularũ se¬
dulitas int̾cessit: ipsa pannis in uoluitã¬

Expanded text:
quaecumque concepit et peperit masculum, immunquaecumque concepit et peperit masculum, immunda erit septem diebus, secundum dies secessionis et purgationis suae immundata erit: et octavo die circumcidet carnem praeputii ejus, et triginta tribus diebus sedebit in sanguine puro, et omne sanctum non tanget, et reliqua . Statim eam invadat Joseph: statim audiat per Jeremiam: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi, unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . Alioqui quomodo stare poterit, Non cognovit eam, donec peperit filium: si post purgationis tempus exspectat: si quadraginta rursum diebus tanto tempore dilata libido differtur? Polluatur cruore puerpera: obstetrices suscipiant parvulum vagientem: maritus lassam teneat uxorem. Sic incipiant nuptiae, ne Evangelista mentitus sit. Sed absit, ut hoc de matre Salvatoris et viro justo sit aestimandum. Nulla ibi obstetrix: nulla muliercularum sedulitas intercessit. Ipsa pannis involvit in
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sui matrem audebat attingere. Et cer¬
te maria conseruabat omnia uerba hec cõ¬
ferens in corde suo. Ac ne impudent̾ ne
lucas: pat̾ illius et mater admirantes.
super his que dicebantur de eo: licet tu
mira impudentia hec in grecis codicibus
falsata contendas. que non solum omnes
pene grecie tractatores in suis uolumini¬
bus reliquerunt: sed nõnnulli quoq latini
ita ut in grecis habentur assumserint. Nec
neccesse est nunc de exemplariorũ uarietate:
tractare cum omne uet̾is et nouescriptue
instrumentum in latino sermone exinde
translatum sit ⁊ multo purior manere.
apud me nuge sunt: et argumentatio su-¬¬
perflua: et disputatio magis curiosa ꝗͣue.
ra. Nunquid non potuit scriptura dice̾.
et accepit uxorem suam: et non fuit am¬
plius ausus contingere eam: sicut dethamã
dixit et iuda. aut defuerunt matheo u̾ba
quibus id quod uolebat intelligi posset effa.¬
peraberis. Nolo michi aliquod int̾ partũ
et coitum tp̃s intseras. nolo dicas mulier

Expanded text:
ni sui matrem audebat attingere? Et certe Maria conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo . Ac ne impudenter  Lucas, pater illius, et mater admirantes super his, quae dicebantur de eo. Licet tu mira impudentia haec in Graecis codicibus falsata contendas, quae non solum omnes pene Graeciae Tractatores in suis voluminibus reliquerunt; sed nonnulli quoque e Latinis, ita ut in Graecis habetur, assumpserint. Nec necesse est nunc de exemplariorum varietate tractare, cum omne et veteris et novae Scripturae instrumentum in Latinum sermonem exinde translatum sit, et multo purior manare apud me nugae sunt. et argumentationes superfluae, et disputatio magis curiosa, quam vera. Numquid non potuit Scriptura dicere: Et accepit uxorem suam, et non fuit amplius ausus contingere eam : sicut de Thamar dixit et Juda? Aut defuerunt Matthaeo verba quibus id quod intelligi volebat, posset effaperaberis. Nolo mihi aliquod inter partum et coitum tempus interseras. 214 Nolo dicas: Mulier
Abbreviated transcription (Latin):
et reddes ei. Item apłus paulus. Optabã
inquit ego ipse anathema esse a xp̃o pro
fratribus meis cõgnatis sccundum carnẽ.
qui sunt israelite. Porro congnatione uo
cantur fres:qui sunt de una familia idest
patria: quos latini compatrianos int̾pre¬
tantur : et cum ex una radice multa gn̾is
turba diffunditur: ut in genesi. Dixit a¬
utem abraham ad loth. Non sit rixa int̾
me et te: et int̾ pastores meos: et pastoreᷤ
tuos: quia omnes fratres sumus nos.ibi¬
q et elegit sibi loth regionem iordanis:¬
et eleuauit loth aboriente: et discesserunt
unusquisq a fratre suo. Et certe loth nonẽ
frat̾ abrahe sed filius fratris eius aram. n¬
Tara quippe genuit abraã: et nachor et arã:
et aram genuit loth. Et rursum. Abraha
aut erat annorum septuagintaquinq cũ
exiret de charra: et sum sit abraham sarã
uxorem suam: et loth filium frĩs sui. quod
si adhuc dubitas frẽm frĩs fisium nuncupa.¬

Expanded text:
et reddes ei . Et Apostolus Paulus, Optabam, et reddes ei . Et Apostolus Paulus, Optabam, inquit, ego ipse anathema esse a Christo pro fratribus meis, cognatis secundum carnem, qui sunt Israelitae . Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est, patria: quas Latini 221 paternitates interpretantur; cum ex una radice multa generis turba diffunditur, ut in Genesi. Dixit autem Abraham ad Lot: Non sit rixa inter me et te, et inter pastores meos et pastores tuos, quia homines fratres nos sumus. Ibique, et elegit sibi Lot regionem Jordanis,et elevavit Lot ab Oriente, et discesserunt unusquisque a fratre suo . Et certe Lot non est frater Abrahae, sed filius fratris ejus Aram. Thara quippe genuit Abraham et Nachor et Aram: et Aram genuit Lot. Et rursum: Abraham autem erat annorum septuaginta quinque, cum exiret de Charan. Et sumpsit Abraham Saram uxorem suam, et Lot filium fratris sui . Quod si adhuc dubitas fratrem, fratris filium nuncupa
Abbreviated transcription (Latin):
mini dicti sunt qui non erant frẽs: la
nunc doceberis quattuor modis in scͥptu¬
ris diuinis frẽs dici. natura. gente. con¬
gnatione affectu. Natura: ut esau et ia¬
cob: et duodecim patriarce: andreas et
petrus. iacobus et iohannes. Eente quia
omnes iudei fratres int̾ se uocantur: ut
in deutonomio. Si aũt emeris frẽm tu¬
um qui est hebreus aut q̃ est hebrea: ser¬
uiet tibi sex annis. et septimo anno di-¬
mutes eum liberum abste. Et in eodem.
Constituendo constitues super te princi¬
pem quem elegerit dominus deus tuus.
eum qui ex fratribus tuis sit. Non enim
poteris constituere super te hominem a¬
lienigenam qui non est frat̾ tuus. Et rur¬
sum. Ne uiso uitulo fratris tui. uł oue esꝰ
errantibus per uiam neglgas eam. sed re¬
u̾sione reduces ea fr̃i tuo. Quod si nõ ap¬
propinquat tibi frat̾ tuus: neq noueris
cum: collige ca ad te: intra domum tuam
et erunt tecum donec querat ea fr tuus.

Expanded text:
mini dicti sunt, qui non erant fratres? Jam mini dicti sunt, qui non erant fratres? Jam nunc doceberis, quatuor modis in Scripturis divinis fratres dici, natura, gente, cognatione, affectu. Natura, Esau, Jacob, duodecim Patriarchae, Andreas et Petrus, Jacobus et Joannes. Gente, qua omnes Judaei inter se fratres vocantur, ut in Deuteronomio: Si autem emeris fratrem tuum, qui est Hebraeus, vel quae est Hebraea, serviet tibi sex annis: et septimo anno dimittes eum liberum abs te . Et in eodem: Constituendo constitues super te principem, quem elegerit Dominus Deus tuus, eum qui ex fratribus tuis sit. Non enim poteris constituere super te hominem alienigenam, quia Fort. qui non est frater tuus . Et rursum: Ne viso vitulo fratris tui, vel ove ejus errantibus per viam, negligas ea: Reversione reduces ea fratri tuo. Quod si non appropinquat tibi frater tuus, neque noveris eum, colliges ea intra domum tuam: et erunt tecum donec quaerat ea frater tuus,