comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mone dicebat. Qui biberit dea qua mea quã ego clabo ei.
flumina deuentre eiꝰ fluent aquȩ uiuȩ. Hoc autẽ inquit
euangelista dicebat de spi sco. quẽ credentes in eo accept̾i
erint. Quia gͥ deserta quondã ȩccłe multtudo aquis uitali¬
bus fuerit in rigata. ꝓpta uixta lxx nascunt᷑ in eacedrus &
burus & myrtus & cypressꝰ & popłs Tuxta hebraicũ & cetõs
intp̃tes. cedros. sẽtt̃a. & myrt & lignũ oliuȩ. & abies et
ulmꝰ. & buxꝰ. simulq uarietates arboꝵ. diũsitatẽ significãt
ge spiritalis. Et quia om̃ib natura earũ notaẽ de setta.
dantũ hebraico disseramꝰ. quã spinã cheodotio transtulit.
tautẽ genꝰ arboris nascentis inheremo. spinȩ albe habens

Expanded text:
et bibat. » Qui biberit de a qua quam ego dabo ei, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. « Hoc autem, inquit evangelista, dicebat de Spiritu sancto quem crederant. Quia igitur deserta quondam Ecclesiae multitudo, aquis vitalibus fuerat irrigata, propterea juxta LXX nascuntur in ea cedrus, et buxus, et myrtus, et cyparissus, et populus: juxta Hebraicum, et caeteros Interpretes, cedrus, setta, et myrtus, et lignum olivae, et abies, et ulmus et buxus simul. Quae varietates arborum, diversitatem significant gratiae spiritualis. Et quia omnibus natura earum nota est, de SETTA   tantum Hebraico edisseramus, quam spinam Theodotio transtulit. Est autem genus arboris
Abbreviated transcription (Latin):
asertũ in paludes & sicientẽ t̾ram in aquȩ ductꝰ. Ponã interra
asq aqua cedrũ & buxũ & myrtũ & cypressu et populum.
iudeant & sciant & cogitant & nouerint simul quia manꝰ
añ fecit hec. & sc̃s isrł ostendit. Gentiũ popłs pauꝑ & te¬
nus qui non habebat scienciã ueritatis. querit ꝑ diuersos magis¬
qosa&e uaria pinlosophoꝵ dogmata aquas salubres & non in ue-¬
nt. quia ñ sunt. Lingua eoꝵ siti aruit. sine lege ac ꝓpħis.
dnẽm enĩ uxta euangłii sidẽ substantiã suã in medicos con¬
simpserat. & acruore idolatriȩ & sangune uictimarũ ñ poterat
liberari. Propterea dñs d̾sisrł ñ eospenitꝰ dereliquit. nec in et̃¬
numpire passus ẽ. s apuit in supinis collib siue in montib
flumina. & in medio campoꝵ fontes. quȩ flumina ex illo flu¬
iio dixere pͥncipiũ. ꝗͥ in psalmis loqͥt᷑. E luminis impetus
letsicat ciuitatẽ di. Et in alio loco. Fluuius di repletꝰ ẽ aqͥs.

Expanded text:
terram absque aqua cedrum, et buxum, et myrtum, et cyparissum, et populum: ut videant, et sciant, et cogitent, et noverint simul quia manus Domini fecit haec, et Sanctus Israel ostendit. Gentium populus pauper et tenuis, qui non habebat scientiam veritatis, quaerit per diversos magistros, et varia Philosophorum dogmata aquas salubres: et non invenit, quia non sunt; lingua eorum siti aruit, sine Lege ac Prophetis. Omnem enim juxta Evangelii fidem, substantiam suam in medicos comsumpserat ; et a cruore idololatriae, et sanguine victimarum non poterat liberari. Propterea Dominus Deus Israel non eos penitus dereliquit, nec in aeternum perire passus est; sed aperuit in supinis collibus, sive in montibus flumina, et in medio camporum fontes. Quae flumina ex illo fluvio duxere principium, qui in Psalmis legitur: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Et in alio
Abbreviated transcription (Latin):
instrum̃to quȩ appellant᷑ set him. qđ lignũ inpritribile &
leuissimũ om̃iũ lignoꝵ tã infortitudine quã innitore solidi¬
tatẽ suꝑat & pulchritudinẽ. Cedrus autẽ & ci parissus et
myitꝰ odoris optimi fut. & in pucribiles. Ulmꝰ qͦq & popuł¬
et buxus. uel amaritandis uitib iungit᷑. uel addiuersa oꝑa ap¬
tissimȩ sunt. Hec autẽ om̃ã parit̃ ponunt᷑ insolitudinẽ. ne sabt̃.
una corda de cythara dñi & aliqua uirtꝰ grarũ ȩccłȩ dee̾e iu dea¬
tur. ut om̃s intelligant & parit̃ m̃te cognoscant. quia manus
ta uirtutũ. & in t̾ra quondã deserta plenaq salsuginis. cedrus
laboranties requies. Prope facite iudiciũ nr̃m dicit dñs. afferte
siquid forte habetis. dixit rex iacob. Accedant & nuntiant nobis
quȩc̃q uentura sunt. pͥora quȩ fuerant nuntiate. & ponemꝰ cor
nr̃m. & sciemꝰ nouissima eoꝵ. Hȩc quȩ uentura sunt indicate
nobis. ad nuntiate quȩ uentura sunt in futurũ. & sciemꝰ quia

Expanded text:
 quae appellantur Settim : quod lignum imputribile et levissimum, omnium lignorum, tam in fortitudine quam in nitore, soliditatem superat et pulchritudinem. Cedrus autem et cyparissus, et myrtus, odoris optimi sunt, et imputribiles. Ulmus quoque et popumaritandis vitibus junguntur, vel ad diversa opera aptissimae sunt. Haec autem omnia pariter ponuntur in solitudine, ne saltem una chorda de cithara Domini, et aliqua virtus gratiarum Ecclesiae deesse videatur. Ut omnes intelligant, et pariter mente cognoscant, quia manus ta virtutum, et in terra quondam deserta plenaque salsuginis, cedrus laborantium requies. Prope facite judicium vestrum, dicit Dominus: afferte si quid forte habetis dixit Rex Iacob accedant et nuntient nobis quaecumque ventura sunt priora quae fuerint nuntiate et ponemus cor nostrum et sciemus novissima eorum et quae ventura sunt indicate nobis adnuntiate quae ventura sunt in futurum et sciemus quia
Abbreviated transcription (Latin):
uerit cur in libro ꝓphetia historia que in regũ & di¬
q̃ uoluminib: scripta ẽ mixta uideat᷑. consid& qđ
istoria p̃ phetia sit copulata. tã delib̾atione urbis ꝗͣ
M assyrii interitu. dereuersione solis horarũ decem.
& quindecĩ annorũ spatiis ꝓtelatis. qđ & ꝓphetiȩ ẽ &

Expanded text:
rophetiae, historia quae in Regum et Dierum voluminibus scripta est, mixta videatur, consideret quod historiae prophetia sit copulata, tam de liberatione urbis, quam de Assyrii interitu, et de reversione solis horarum decem, et quindecim annorum spatiis protelatis, quod et prophetiae est
Abbreviated transcription (Latin):
equalem t̾rȩ reꝑmissionis iuenire ñ poterat. s similitudinẽ
pollicet᷑. Hoc enĩ unꝰ quisq desiderat. in quonatꝰ ẽ. Quidam
putant t̾ram eis medie reꝓmitti. quȩ habeat t̾rȩ iudeȩ simili¬
tudinem. tam in situ quam infrugibus. Quodq infert .ubi ẽ.
seruierit. & ideireo capta sit. Sin autẽ ait tantis diis p̃siden¬
tib decem trib facile suꝑauimus. quanto magis uos solam
& ñ respondit ei quic quam. Si quidem p̾ceptũ regis accepe¬
rant. ut non responderent. Uere iustꝰ erechias. a genscunc¬
ta ficdelit̾. uniuersa consilio. Id̾o enim ñ uisserat ablasphe¬
manti assyrio ñ respondere. ne eũ ad maiores blasphemias
puocaroe. Unde scriptũ ẽ. Ne succendas carbones peccatori.
& inpsalmo legimꝰ. Cum consister& ad uersum me peccator
obmutin& humiliatꝰ sum. & tacui debonis. Et itũm. so¬
ne dnẽ custodiam orimeo. & ostiũ munitũ labis meis.
ne declines cormeum in uerba malitiȩ. Et in gressus ẽ¬

Expanded text:
equalem terrae repromissionis invenire non poterat: sed similitudinem pollicetur. Hoc enim unusquisque desiderat, in quo natus est. Quidam putant terram eis Mediae repromitti, quae habebat terrae Judaeae similitudinem, tam in situ quam in frugibus. Quodque infert. Ubi est servierit, et idcirco capta sit. Sin autetibus quinque tribus vicimus facile, quanto magis solam et non respondit ei quidquam. Siquidem praeceptum regis acceperant, ut non responderent ei. Vere justus Ezechias, agens cuncta fideliter universaque consilio. Ideo autem jusserat blasphemanti Assyrio non responderi, ne eum ad majores blasphemias provocaret. Unde scriptum est: Ne succendas carbones peccatoris ; et in psalmo legimus: Cum consisteret adversum me peccator, obmutui, et humiliatus sum, et tacui de bonis ; et iterum: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium munitum labiis meis: ne declines cor meum in verba malitiae . Cap. XXXVII E
Abbreviated transcription (Latin):
q sequit᷑ pat̃ silus notam faciet ueritatẽ tuam. hoc siise
qd̾ in deuteromomio dicit᷑. In t̾roga patrẽ tuum et anntn¬
abit tibi. senores tuos& dicent tibi. Ut ꝑ suocessiones afi¬
gulas generationes. di in posteros lem̃tia p̃dicet᷑. Proqba
posuerunt abhodie enimfilios faciam. qui annuntiabint
iustitiam tuam. Causalisq coniunctio. sequentia cũsipo¬
rib copulat. Quod indelicet idcirco iuuentes & ipse uns
benedicant cdo. qui abhac die facturꝰ sit filios qui anmunti
illi liberi ꝓmissi sunt. s p̃sens uita concessa. p̃sertim cum
pussimũ filium genuerit manassen. qui repleuerit buerla
intemplo Etiussit esaias ut sumerent massam deficis a
signũ quia ascendam indomo di hoc pͥus legendum ẽ qua
oratio etechiȩ siue scriptura quam nunc intp̃tatisumꝰ dn
enim cathaplasma uulneri inpositũ ẽ: & pͥus signũ aba
petitum futurȩ sanitatis quã gr̃as ageret dño. qd diatt
sonare ñ uulnꝰ Nam & aquila symmachus que & therdo¬

Expanded text:
notam faciet veritatem tuam, hoc significat, quod in Deuteronomio dicitur: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi; seniores tuos, et dicent tibi , ut per successiones et singulas generationes Dei in posteros clementia praedicetur. Pro quo LXX posuerunt: Ab hodie enim filios faciam, qui annuntiabunt justitiam tuam. Causalisque conjunctio sequentia cum superioribus copulat: quod videlicet idcirco viventes et ipse vivens benedicant Deo, quia ab hac die facturus sit filios, qui annuntinim per Prophetam illi liberi repromissi sunt: sed praesens vita concessa. Praesertim cum impiissimum filium genuerit Manassen, qui repleverit Jerusalem in Templo. Et jussit Isaias ut sumerent massam de ficis, et signum, quia ascendam in domum Domini. Hoc prius legendum est quam oratio Ezechiae, sive Scriptura, quam nunc interpretati sumus: ante enim cataplasma vulneri impositum est, et prius signum ab eo petitum futurae sanitatis, quam gratias ageret Domino, quod dicitur sonare, non vuln
Abbreviated transcription (Latin):
quillitate ppłi reddita & ubi secura ego solus limina mortis
intraui. Sed tueriustianimã meã ut ñ ꝑiret uł p̃senti uita
uł futurş Proiecisti enĩ pꝰt̃gũ omnia peccata mea ne illa tris¬
ñ confitebunt᷑ neq laudabunt te. uixta illud qđ seriptũ est
minferno aut̃ quis confitebit tibi. Confessio quȩ in hoc loco ñ

Expanded text:
quillitate populis reddita, et urbe secura, ego solus limina mortis quillitate populis reddita, et urbe secura, ego solus limina mortis intravi. Sed tu eruisti animam meam, ut non periret, vel praesenti vitae vel futurae. Projecisti enim pnon confitebuntur, neque laudabunt te, juxta illud quod scriptum est: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Confessioq
Abbreviated transcription (Latin):
tasti ecce in pace amaritudo mea. Lib asti enuim animam
meã uit ñ periret & ꝓiecisti pꝰme omĩa peccata mea Neq
enimin infernolaud abunt te neꝙ mortui benedicent te.¬
sic & egͥo. Ab hodie enimfilios faciã qui a dnunciabt iustitiã
tuã dñe salutis meae & non reqͥescã henedicens tibi cum
psalt̾io om̃ib dieb uitae mea in conspectu domꝰ dĩ
Nulla res longa mortaliũ est. om̃isq. felicitas scłi dum
tenet᷑ amittit᷑. Cum enim tribulationis tempꝰ aduenerit.
omne qđ p̃titum erat nichil aduuat sustinentẽ. Undestul¬
ta epucurisententia ẽ qui asserit recordationẽ p̃tĩtoꝵ honoꝵ
mala p̾sentia mitigare Ego erechiasreputare sedic om̃s arnos
regni sui &s p̃tit& ictpitat᷑ beatitu dinis inp̃senti amaritudine
Eequiian securꝰ ẽ qͣuͣe patit᷑ quȩ refert dehuma nostatu plilo
conr iꝑuistime sediuuificastime. Pacẽquȩ tribuisti fugito assy¬
rio sedpax mea omini mͥ amaritudine fuit amarioꝵ qui tran¬

Expanded text:
ficasti. Ecce in pace amaritudo mea: liberasti enim animam meam, ut non periret, et projecisti post me omnia peccata mea. Neque enim in inferno laudabunt te, neque mortui benedicent tsicut et ego. Ab hodie enim filios faciam, qui annuntiabunt justitiam tuam, Domine salutis meae, et non requiescam, benedicens tibi cum Psalterio, omnibus diebus vitae meae in conspectu domus Dei. Nulla res longa mortalium est, omnisque felicitas saeculi dum tenetur, amittitur. Cum enim tribulationis tempus advenerit, omne quod praeteritum est nihil adjuvat sustinentem. Unde stulta Epicuri sententia est, qui asserit recordatione praeteritorum bonorum, mala praesentia mitigari. Ergo Ezechias reputare se dicit omnes annos e, ut putabat, beatitudinis in praesenti amaritudine. Et quia jam securus est, nec patitur quae refert, de humano statu philoscorripuisti me, sed vivificasti me, pacemque tribuisti, fugato Assyrio; sed pax mea omni mihi amaritudine fuit amarior, quia tran
Abbreviated transcription (Latin):
suam.PPerspicua relmquentes. ea tantũ in quib latens
sensꝰ ẽ difseramus. Stindunt uestes quia rapsacen audiert¬
hierlm uenerit. & contra dnm̃ talia sit locutꝰ. Unde et¬
pontifex quisaluatorẽ blasphemare credebat. scidit
uestim̃ta sua. Et paulus ac barnabas deferentib sibicil
tum di. licaonib siderunt uestim̃ta sua. sro regiore gͦ cul¬
tu obuolutꝰ ẽ sacco. et de palatio ad templum gradiens.
heliachimpontifioem & sobnam scribam && seniores deficr¬
dotib misit ad isaiam filium amos ꝓpħȩ. In quo cregison
sidanda humilitas. atq prudentia. Ipse ꝑgit ad templim
pͥncipes populi & senes sacerdotum ñstolissacerdotalib siali

Expanded text:
s. « Perspicua relinquentes, ea tantum, in quibus latens sensus est, disseramus. Scindit vestesJerusalem venerit, et contra Dominum talia sit locutus. Unde pontifex quia Salvatorem blasphemasse credebat, scidit vestimenta sua : et Paulus ac Barnabas, deferentibus sibi Dei cultum Lycaonibus, sciderunt vestimenta sua . Pro regio ergo cultu obvolutus est sacco; et de palatio ad Templum gradiens, Eliacim pontificem, et Sobnam scribam, et seniores de sacerdotibus misit ad Isaiam filium Amossideranda est humilitas atque prudentia. Ipse pergit ad templum, principes populi et senes sacerdotum non stolis sacerdotalibus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
digitulis & statere paruo mom̃to appender&. ꝑꝙ
dĩ maiestas et creatoris potentia de monstrat᷑. Quis
inqͥt adiuuit sp̃m dñi. aut quis consiliariꝰ eiꝰ fuit. &
ostendit illi. & cet̾a ꝓ quib symmachus int̾p̃tatꝰ ẽ.

Expanded text:
digitulis et staterae parvo momento appenderit: perdigitulis et staterae parvo momento appenderit: per quae Dei majestas et Creatoris potentia demonstratur. Quis, inquit, adjuvit spiritum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit, et ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
etiam hec conparatione eoꝵ parua sunt. ualeat ꝑpet̾re.
Quod autẽ pugillum uocat & palmũ. humanȩ consu
etudinis uerbis utitͥ. atq m̃suris. ut dĩ potentiam ꝑ
nr̃a uerba discamꝰ. In eo ubi bex transtulerunt. quis
mensus manu aquã. siue ut nos ũtimꝰ quis mensus ẽ
mensus aquas. hoc enim aixac. sonat. ut scilicet non
tota manu sed paruo digito quẽ uulgo gustatorẽ uo-¬
cant om̃is aquarum uastitas ponderet᷑. cĩtiIo AAN aut̃
hoc ẽ palmꝰ extentã significat manũ. apollice usq ad
extremũ digitũ. Sin autẽ contrahamꝰ manũ. pugil¬
lus efficit᷑. ut ꝑ palmũ & pugillũ extentos cęlos & glo¬
bum t̃rȩ nouerimꝰ. ꝓpugillo quẽ conp̃hensionẽ t̾rȩ
Lex transtulerunt in hebraico seriptũ ẽ satis. quem
et nos ut manifestiꝰ faceremꝰ in tres digitos ũtimꝰ. quod
scilicet molem t̃rȩ eacelsa montiũ colliũq quasi trib

Expanded text:
etiam haec quae comparatione eorum parva sunt, valeat perpetrare. etiam haec quae comparatione eorum parva sunt, valeat perpetrare. Quod autem pugillum vocat et petudinis verbis utitur atque mensuris, ut Dei potentiam per nostra verba discamus. In eo ubi LXX transtulerunt: Quis mensus est manu aquam? sive ut nos vertimus: Quis mensus est nimo digito aquas? Hoc enim λιχὰς sonat: ut scilicet non tota manu, sed parvo digito, quem vulgo gustatorem vocant, omnis aquarum vastitas ponderetur: σπιθαμὴ autem, hoc est, palmus, extentam significat manum a pollice usque ad extremum digitum. Sin autem contrahamus manum, pugillus efficitur: ut per palmum et pugillum, extentos coelos et globum terrae noverimus. Pro pugillo quem in comprehensione terrae LXX transtulerunt, in Hebraico scriptum est SALIS  , quem et nos ut manifestius faceremus, in tres digitos vertimus; quod scilicet molem terrae et excelsa montium colliumque quasi tribus
Abbreviated transcription (Latin):
oram eo. & quasi nihili&e inane reputate st̃.
ixx. Quis m̃sus ẽ man aquã . && celũ palmo. &
onem̃ t̾ram pugillo. Quis statuit montes
pondere. & turres statera. Quis cognouit montem dñ.
aut quis consiliariꝰ eiꝰ fuit᷑. Qui docuerit em
Cuꝰ acceꝑit consilium. & instruxit eum. Uelquis docu¬
it eum iudiciũ. et uiam in telligentię quis ostendit
illi. Si om̃s gentes si c̃ stilla situlȩ & quasi mom̃tum
staitere reputatȩ sunt. et quasi saliua estimatȩ. Et liba¬
nus non sufficit ad conburendũ. et om̃a quad rupe¬
dia non sufficient ad holo caustum. et cunctȩ gentes
quasi mhili sunt. & nihili reputatȩ st̃ ei. Nequis pu¬
taret difficilem ee uocationẽ gentiũ & qđ omis caro
uider& salutare dĩ. suꝑ montẽ excelsum iubentur
ascendere qui euangelizant syon. & ipse dñs ueniet
infortitudine. & redd& unicuiq scdm̃ opus suum.
taret. Describit᷑ illis magnitudo qͦ nihil ei in possibi¬
le sit ex q uniũsa condiderit. creatorq sit om̃ium.

Expanded text:
eo, et quasi nihili et inane reputatae sunt ei. LXX: Quis mensus est manu aquam, et coelum palmo, et omnem terram pugillo? Quis statuit montes pondere, et rupes statera? Quis cognovit mentem Domini: aut quis consiliarius ejus fuit? Quis docuit eum, cujus accepit consilium, et instruxit illum? Vel quis ostendit ei judicium, et viam intelligentiae quis ostendit illi? Si omnes gentes sicut stilla situlae, et quasi momentum staterae reputatae sunt, et quasi saliva reputatae sunt. Libanus non sufficit ad comburendum, et omnia quadrupedia non sufficiunt ad holocaustum, et cunctae gentes quasi nihili sunt, et in nihili reputatae sunt ei. Ne quis putaret difficilem esse vocationem gentium, et quod omnis caro videret salutare Dei; super montem excelsum juberenturant  Al. evangelizat Sion; et ipse Dominus veniret in fortitudine, et redderet unicuique secundum opus suum; taret: describitur illius magnitudo, quod nihil ei impossibile sit; et qui universa condiderit, Creatorque sit omnium;
Abbreviated transcription (Latin):
suspitientes in excelso. Onẽ uimpatior responde ꝓme. quid di-¬
cam aut quid respondebit mͥ cũ ipse fecerim. Loc&. Quasi
hyrimdo sic clamo. quasi columba sic meditabor. Defecerunt
enim oculi mei. aspicientes in excelsum. Celi ad dnm quert᷑
me. et abstulit dolorem animȩ meȩ. & ipsȩ fecit mois ĩmi-¬
nens & languoris in cumbens. dolor quasi leo. ita om̃a corpo.¬
rismei ossa frangebant. Sed ego insimilitudmẽ hyrun-¬
dinis & columbe. fletib et gemitib dies noctesq iungebam.
et ado solo qui poterat subuenire. eleuatis in altũ oculis auxi¬
lium prestolabar. dicebam q ad eũ. Plus panior quã mea pos¬
cunt merita. S & siquid erraui. comiitar ad melius. tuspon
rem meum. aut quid respondebit mͥ qui fecit ipse qđ uoluit.
sustmenda g̃ sunt quȩ c̃q de creuerit. Pro pullo hẏrundinis
siue hyrundime ut lax transtulerunt. in hebraico ser iptũ ẽ¬

Expanded text:
o me: quid dicam aut quid respondebit mihi cum ipse fecerit? LXX: Quasi hirundo sic clamabo: quasi columba sic meditabor. Defecerunt enim oculi mei aspiciendo in excelsum coeli ad Dominum: qui eruit me, abstulit dolorem animae meae, et ipse fecit. Mors imminens, et languoris incumbens dolor, quasi leo ita omnia corporis mei ossa frangebat; sed ego in similitudinem hirundinis et columbae, fletibus et gemitibus dies noctesque jungebam; et a Deo solo qui poterat subvenire, elevatis in altum oculis, auxilium praestolabar. Dicebamque ad eum: plus patior quam mea poscunt merita; sed et si quid erravi, convertar ad melius; tu resprem meum? aut quid mihi respondebit qui fecit ipse quod voluit? Sustinenda ergo sunt quaecumque decreverit. Pro pullo hirundinis, sive hirundine, ut LXX transtulerunt, in Hebraico scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
ne tempoꝵ putans mutare posse supplicia. N oc uerũ esse¬
nouit qui magnis febrib estuat. cuiꝰ ignis ȩt̃nus insimilitu¬
dine loonis om̃a ofsa consumit. noc se putat p̃doloris
magnitudine esse ultra uicturũ. Sicut pullus byrundinis¬

Expanded text:
ne tempone temponovit, qui magnis febribus aestuat, cujus ignis internus in similitudine leonis omnia ossa consumit, nec se putat prae doloris magnitudine esse ultra victurum. «
Abbreviated transcription (Latin):
quod in extrema syllaba alleluia aspiciat. Proqͦ lex
transtulerunt. nequaquam ultra uidebo salutare di int̾ra
uiuentiũ. Dequa & in alio loco scriptũ ẽ. Placebo dño. in
quod metuit. ne salutare di ductus ad inferos nequaquam
mereat᷑ aspicere. Sequit᷑. Non aspiciam hominẽ ultra. et
habitatorem quietis. Qđ nos olim ꝓpt̾ ũbi ambuguitatem
qͦ necũ sc̃is & hominib dĩ habitor in quiete. ne ñ udeat dm̃.
int̾ra uiuentiũ. ne generatio illius instar tab̾naculi dissouat᷑.
ne intele similitudinẽ in ipso lucis exordio p̃cidat᷑: et nequa¬
qua desemine eiꝰ xp̃c̃ oriat᷑. Sd autẽ corpus nrm appellat᷑
tab̾naculum. & apłs instruit dicens nos qui sumꝰ intab̾naculo
ingemiscimꝰ ad grauati. Demane ait usq ad uesꝑam finies
me. sperabam usq ad mane. Quod & in iob in angustia sua
atq torm̃tis corporis sustinuisse sedicit. quando indiẽ ex¬
pectabat noctem. & lucẽ prestolabat᷑ intenebris. mutatio¬

Expanded text:
quod in extrema syllaba alleluia sonat, pro quo Septuaginta transtulerunt, « nequaquam ultra videbo salutare Dei in terra viventium; » de qua et in alio loco scriptum est. « Placebo Domiquod metuit, ne salutare Dei, ductus ad inferos non mereatur aspicere. Non aspiciam hominem ultra et habitatorem quietis. Quod nos olim propter verbi ambiguitatem  ne cum sanctis et hominibus Dei non habitet in quiete, ne non videat Deum in terra viventium, ne generatio illius instar tabernaculi dissolvatur, ne in telae similitudinem in ipso lucis exordio praecidatur, et nequaquam de semine ejus Christus oriatur. Quod autem corpus nostrum appelletur tabernaculum, et Apostolus instruit dicens: Nos qui sumus in hoc tabernaculo, ingemiscimus aggravati . De mane, ait, usque ad vesperum finies me: sperabam usque mane: quod et Job in angustia sua atque in tormentis corporis sustinuisse se dicit , quando in die exspectabat noctem, et lucem praestolabatur in tenebris, mutatio
Abbreviated transcription (Latin):
massam sicoꝵ recentiũ. Quã cũ attulissent & posi¬
sent suꝑ uulnus eiꝰ. curatꝰ ẽ. ¶Reu̾tit̾ autẽ ad rega
ꝓphã dñĩ iussione. ut ipse sanaret qui ꝑ cussera .s.
uocat᷑ et echias dux poplĩ eiꝰ & filius lauid. cuiꝰ qusi
tabat̾. Fȩcerat enimrectũ. iuxta om̃a quȩ fecit dau¬
bulauerat coram cdño inueritate & in corde ꝑfecb
Et fleuerat fletu magno. & qđ placitũ erat in ocilĩ
fecerat. ad icitint᷑q quindecim anni ad uitã qui
ille ñ postulauerat. & insuꝑ uiuente eo regnisen.¬
tas reꝓmitat᷑. Sin autẽ ut quidam putant in ce¬

Expanded text:
 quam cum attulissent et posuissent super vulnus ejus, curatus est . Revertitur autem ad regem propheta Domini jussione, ut ipse sanaret qui percusserat, et vocatur Ezechias dux populi mei, et filius David, cujus opera sectabatur. Fecerat enim rectum juxta omnia quae fecit Daambulaverat coram Domino in veritate et in corde perfecto, et fleverat fletu magno, et quod placitum erat in oculis ejus fecerat, adjiciunturque quindecim anni ad vitam, quos ille non postulaverat, et insuper vivente eo regni securitas repromittitur. Sin autem, ut quidam putant, in co
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptura erechiȩ regis uidȩ cũ egrotass&e & conul¬
luisset. de infirmitate sua. Lxx. Orano ezechiş
regis iude quando langint & surrexit de in sit¬
orationẽ posuerunt. cũ oratio tefellath dicatꝰ¬

Expanded text:
Scriptura Ezechiae regis Judae cum aegrotasset et convaScriptura Ezechiae regis Judae cum aegrotasset et convaluisset de infirmitate sua. LXX. Oratio Ezechiae regis Judae quando languit, et surrexit de infirorationem posuerint, cum oratio THEPHELLATH   dicat
Abbreviated transcription (Latin):
dat̾ autẽ signũ ut sol decẽ gradib reũtat᷑. quos nos
iuxta symmachũ in lineas& horologiũ ũttimꝰ. Quigrs
in tellexit in lineis. ut manifestiorẽ sensum legeni
faceret. siue ita erant exstructi gradus arte mechimd¬
& hanc ut ꝑsingulos umbra descendens. horarũ sur
t̃minaret. Qđ signũ &psentis temporis & fut̾i tpia
erat. ut quomͦ sol reu̾teret᷑ ad exordiũ sui. ita adea¬
chiȩ ad de textos annos redir&. nobisq in ebdomal
et octo ad euidentib ꝑ resurrectionẽ xp̃i. uite sp¬
tia ꝓtelent᷑. Solent scoꝵ locoꝵ in hac ꝓuintiane¬
stratores in tra conseptũ templi ostendere gad
domus erechȩ uel achat. qd̾ sol ꝑ eos descends
Sed numquã ego credã. ñ dico acha qui rex impis
fuit. s oinus lib& regis iusti domũ fuisse in templo
di cũ salomon idcirco dm̃ int̾ cetͥa ostencdisse dea
qđ insublime edificauerit mello. unde atriũti
de ambulans. in turre palatii despicere solitꝰ sit

Expanded text:
 ut sol decem gradibus revertatur, quos nos juxta Symmachum in lineas et horologium vertimus, qui gradus intellexit in lineis, ut manifestiorem sensum legentibus faceret; sive ita erant exstructi gradus arte mathematica, ut per singulos umbra descendens horarum spatia terminaret. Quod signum est praesentis temporis et futuri typus erat, ut quomodo sol reverteretur ad exordium sui, ita Ezechiae vita ad dextros annos rediret, nobisque in hebdomada et ogdoa viventibus per Resurrectionem Christi vitae spatia protelentur. Solent sostendere gradus domus Ezechiae, vel Achaz, quod sol per eos descenderit. Sed numquam ego credam, non dico Achaz, qui rex impius fuit; sed cujuslibet regis justi domum fuisse in Templo Dei: cum Salomon idcirco Deum inter caetera offendisse dicatur, quod in sublime aedificaverit Mello, unde atrium Templi, deambulans in turre palatii, despicere solitus sit .
Abbreviated transcription (Latin):
quent᷑ oratio diceret᷑. si de p̃senti esset tẽpore &i
de p̃terito. Manifestũ ẽ enĩ qđ post reddnam
intatẽ de infirimtate consurgens. ita conscripserit.
quo non oratio est. sed gratiarũ actio ꝓ benefitio
succeꝑat. Ego dixi in dimidio dierũ meoꝵ. ua-¬
am ad portas inferi. Quesiui residuũ annoꝵ. dixi

Expanded text:
ur oratio, si de praesenti esset tempore, et non de praeterito. Manifestum est enim, quod post redditam sanitatem, de infirmitate consurgens ista conscripserit, ex quo non oratio est, sed gratiarum actio pro beneficio quod acceperat. Ego dixi in dimidio dierum meorum, vadam ad portas inferi: quaesivi res
Abbreviated transcription (Latin):
tiq desꝑatione dixi. uadã ad portas inferi. uel com¬
mim lege naturȩ. uł illas portas. de quib qd̾ lib̾atꝰ
sit psalmista de cantat. Qui exaltas me de portis
mortis. ut annutiẽ om̃s laudationes tuas i por-¬
usfiliȩ syon. Has portas inferni reor. quȩ ad uersũ
petrũ ñ p̃ualent. quia dormiuit inplenitudine die¬
risuoꝵ. Sci implent dies suos. qualis fuit abraham
qui mortuus ẽ plenꝰ dierũ insenectate bona. Pecca¬
tores uͦ & impii in dimidio dierũ suoꝵ moriunt᷑.
de quib & psalmus loquit. Uirisangumũ & dolosi
non dimidiabunt dies suos. Non enĩ impleuit oꝑa
untutum. nec student pęnitentia em̃dare delic¬
ta inde minedio uitȩ cursu. & erroꝵ tenebris

Expanded text:
in desperatione dixi: « Vadam ad portas inferi. Vel comin desperatione dixi: « Vadam ad portas inferi. Vel communi lege naturae, vel illas portas, de quibus, quod liberatus sit Psalmista decantat: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Has portas inferni reor quae adversum Petrum non praevalent, quia dormivit in plenitudine dierum suorum. Sancti implent dies suos, qualis fuit Abraham qui mortuus est plenus dierum in senectute bona: peccatores vero et impii in medio dierum suorum moriuntur, de quibus et psalmus loquitur: Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos , » non enim implent opera virtutum nec student poenitentia emendare delicta. Unde in medio vitae cursu e
Abbreviated transcription (Latin):
adirer succidit me. de mane usq ad uesperã fimes
ne. Sperabam usq admane. quasi leo sic contrunt
mia ossa mea. de mane usq aduesꝑam finies me .Lxx.
lꝙo drei inexcelso dierũ meoꝵ uadam ad portas infe¬
s relinquã annos residuos. Dixi nequaquã ultra
idebo salutari dĩ int̾ra uiuentiũ. nec uidebo ho-¬
minem ad huc. Cũ babitantib defecit de cogita.¬
tone mea. exiuit & recessit ame sicut tab̾naculũ.
atexente succidit̾. In illa die traditꝰ sũ usq mane.
scutleo sic contriuit om̃a ossa mea. ad die usq ad
nctẽ traditus sum. Narrat quȩ tempore p̾m̃tis
angustiȩ. imminentisq languoris taeitꝰ ꝓgitarae.
dixunquit in corde meo. In dimidio dierũ meoꝵ.
ueut aquila c&e symiachus. & theodotio. int᷑p̃ta¬
tsunt. in infirmitate et silentio dierũ meoꝵ. ꝓ qͦ
bex. excelsum int᷑p̃tati sunt. ob litterȩ similitudi¬
nem. Rame p̃rodame legentes. licet quidã damẽ.
sangumẽ ũterint. ut sit sensꝰ. in sanguine dierum

Expanded text:
d vesperum finies me. Sperabam usque mane: quasi leo sic contrivit omnia ossa mea. De mane usque ad vesperum finies me. LXX Ego dixi in excelso dierum meorum, vadam ad portas inferi: relinquam annos residuos: dixi, nequaquam ultra videbo salutare Dei in terra viventium, nec videbo hominem adhuc cum habitantibus: defici a cognatione mea. Exivit et recessit a me, sicut tabernaculum  cum a texente succiditur. In illa die traditus sum usque mane: sicut leo, sic contrivit omnia ossa mea. A die usque ad noctem traditus sum. Narrat quid tempore prementis angustiae imminentisque languoris, tacitus cogitarit; Dixi, inquit, in corde meo, in dimidio dierum meorum, sive ut Aquila et Symmachus et Theodotio interpretati sunt, in infirmitate et silentio dierum meorum, pro quo LXX excelsum interpretati sunt, ob litterae similitudinem, RAME pro DAME legentes: licet quidam DAME, sanguinem verterint, ut sit sensus, In sanguine dierum
Abbreviated transcription (Latin):
samariȩ. ne t̾ra maneret inculta. A rarath autẽ regio in
armenia campestris est ꝑquã araxasses fluit in credibilis
ub̾tatis. ad radices tauri monis. qui usq illuc extendit᷑.¬
Ergo et arca inqua liberatꝰ ẽ noe cum liberis suis cessante di-¬
luino. non ãmonentes generalit̾ armenȩ delata ẽ quȩ ap¬
pellat᷑ aparath. s ad monentes tauri altissimos qui ararath
imminent campis. Indieb illis egrotauit ez echias usq ad
mortem. & intrauit ad eum isaias siluis amos ꝓphẽ. & dix̃¬

Expanded text:
Samariam; ne terra maneret inculta. Ararat autem regio in Samariam; ne terra maneret inculta. Ararat autem regio in Armenia campestris est, per quam Araxes fluit, incredibilis ubErgo et arca, in qua liberatus est Noe, cum liberis suis, cessante diluvio, non ad montes generaliter Armeniae delata est, quae appellatur Ararath, sed ad montes Tauri altissimos, qui Ararath imminent campis. In diebus illis aegrotavit Ezechias usque ad mortem et venit ad eum Isaias filius Amos, propheta, dixi
Abbreviated transcription (Latin):
eitus regis affyrioꝵ. reu̾s q est cũ ignomia in t̾ram suam.
lii id cireo seruatꝰ ẽ ut sciroe potentiam di. et blaspheman¬
tia ora conpͥmeret. fiere&q testis illius maiestatis quẽ pau¬
lo ante contempserat. Qd autẽ in tulit & surrexerunt
mane. uel israhelitas. uel reliquos exercitꝰ eiꝰ accipiamus.
licet in regumi scriptum sit uolumine. qđ cũ ipse rex di¬
liculo surrecisse uidit om̃a corpora mortuoꝵ Pharao qͦꝙ
surus est. Cum enin reu̾̃sus imniniuẽ urbem primã regnis
suui & ad oraret in templo nesrach deum suũ quasi uictoriam
de hostib reportar&. delubrum idoli sui triumphans. & cũ
gratulabundus incederet contemptor ueridi in fano falfino-
iminis trucidat᷑. Nec angło perit gladio quod erat cõmune
cumpluribus. s parricidio filioꝵ. Quicũ fugissent in t̾ram
ararath qđ intelligit᷑ armeniȩ. successit in patris locum
assaradon filius quẽ scriptura testat᷑ misisse habitatores

Expanded text:
rsusque est cum ignominia in terram suam . Qui idcirco servatus est, ut sciret potentiam Dei, et blasphemantia ora comprimeret: fieretque testis illius majestatis, quem paulo ante contempserat. Quod autem intulit: Et surrexerunt mane, vel Israelitas, vel reliquos exercitus ejus accipiamus: licet in Regum scriptum sit volumine, quod cum ipse rex diluculo surrexisset, vidit omnia corpora mortuorum . Pharao quoque surus est. Cum enim reversus esset in Niniven urbem primam regni sui, et adoraret in templo Nesrach Deum suum, quasi victoriam de hostibus reportaret, et delubrum idoli sui triumphans et gratulabundus incederet, contemptor veri Dei in fano falsi  Al. sui numinis trucidatur: nec Angeli perit gladio, quod erat commune cum pluribus, sed parricidio filiorum. Qui cum fugissent in terram Ararat, quod intelligitur Armenia, successit in patris locum Asaraddon, quem 467 Scriptura testatur misisse habitatores
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ds̃ ur̃. Ecce dñs ds̃ infortudine ueniet. & brachiũ
eꝰ dominabit᷑. Ecce merces eiꝰ cum eo. & opꝰ illiꝰ corameo.
Sicut pastor gregẽ pascet. in brachio suo congregabit
agnos & in sinu suo leuabit. fetas ipse portabit. Lxx¬
ta infortudine uocem tuam qui euangelizas hierłm̃.

Expanded text:
ecce Dominus Deus in fortitudine veniet et brachium eius dominabitur ecce merces eius cum eo et opus illius coram eo sicut pastor gregem suum pascet in brachio suo congregabit agnos et in sinu suo levabit fetas ipse portabit quita uiribus uocem tuam qui euangelizas Hierusalem;
Abbreviated transcription (Latin):
mia loquit᷑ ad regem. ñ te decipiat ds̃tuiis. sonitq ex¬
enpla maloꝵ. quod quomͦ cet̾as t̾ras non poterant libe.¬
rare diisu demanib eoꝵ. sic nec hierłm liberet᷑. In
posuere hebrea. ut ignorantib: una gens uideat᷑ aut
cuntas. Manifesta transcurrimꝰ. ut in dubiis immore¬
m̃ sugnasse autem sennacherib regem assyrioꝵ contra
egyptios & obsedisse pelusium. iamq extructis agge¬
ribus urbem capiendam uenisse tharacham regem
ethopum in auxilium. et una nocte uuxta hierłm
entũ octoginta qumq milia ex ercrtꝰ assyrii pestilentia
conruisse. narrat eruditꝰ & plenissime herosus chaldaice scriptor
bistoniȩ. quoꝵ fides deꝓpͥis libris pendenda ẽ. Et tulitȩrechi¬

Expanded text:
mia loquitur ad regem: Non te decipiat Deus tuus . Ponitque exmia loquitur ad regem: Non te decipiat Deus tuus . Ponitque exempla majorum, quod quomodo caeteras terras non potuerint liberare dii sui de manibus eorum: sic nec Jerusalem liberetur. In posuere Hebraea, ut ignorantibus una gens videatur aut civitas. Manifesta transcurrimus, ut in dubiis immoremur. Pugnasse autem Sennacherib regem Assyriorum contra Aegyptios, et obsedisse Pelusium: jamque exstructis aggeribus urbi capiendae, venisse Taracham regem Aethiopum in auxilium, et una nocte juxta Jerusalem centum octoginta quinque millia exercitus Assyrii pestilentia corruisse, narrat Herodotus, et plenissime Berosus, Chaldaicae scriptor historiae, quorum fides de p
Abbreviated transcription (Latin):
Alachis. Et audiunt de tharagi regem et hopiȩ dicentẽ.
qres est ut pugnet contrate. Quod cum audiss& misit
uintios ad erechiam dicens. Hȩc dicetis eteche regi uide
laquentes. Non te decipiat ds tuus in qͦ tu confidis dicens.
non dabit̃ herłm in manu regis assyrioꝵ. Eece tu audisti
ona quȩ fecerunt reges asfyrioꝵ om̃ib t̾ris quas subũtert
&tu poteris lib̾ari. Num quid eruerunt eos dii gentium
quos subu̾terunt patres mei. goram. & aram. & reseph. &
suos edden qui erant in thalasar. Ubi ẽ rex emath. & rex
demq sententia scriptũ est in regũ et dierũ uolumine.
quod rapsaces uoeta dñi uoluntatẽ obsidionem deserue
seta uel capta lachis ad obpugnanclam iobnã ire cogno¬
uerat. Ipse quoq sennacherib audiens tharacam regẽ
ethopum in ferre sibi bellum ocurrit uenienti. & nihil¬
omiis mittit nuntios adetecinam et epistolas. ut qͦs
necdim uirib ceꝑat. sermone t̾reret. Et quomͦ po-¬
pulo dixerat non te decipiat erechias. eadem blasphe-¬

Expanded text:
Lachis, et audivit de Tharaca rege Aethiopiae, dicentes: Egressus est, ut pugnet contra te. Quod cum audisset, misit nuntios ad Ezechiam, dicens: Haec dicetis Ezechiae regi Judae, loquentes: Non te decipiain manum regis Assyriorum. Ecce tu audisti omnia quae fecerunt reges Assyriorum omnibus terris quas subverterunt, et tu poteris liberari? Numquid eruerunt eos dii gentium, quos subverterunt patres mei Gozan et Haram, et Reseph, et filios Edem, qui erant in Thalassar? Ubi est rex Hemathdemque sententia scriptum est in Regum et Dierum volumine, quod Rabsaces juxta Domini voluntatem, obsidionem deseruerserta, vel capta Lachis, ad oppugnandam Lobnam ire cognoverat. Ipse quoque Sennacherib audiens Taracham regem Aethiopum inferre sibi bellum, occurrit venienti, et nihilominus mittit nuntios ad Ezechiam, et Epistolas, ut quos necdum viribus ceperat, sermone terreret. Et quomodo populo dixerat: Non te decipiat Ezechias : eadem blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
intelligas qđ potiusti. non tuis potiusse te uirib s meo arb.¬
trio. Merebant̾ enim impiȩ gentes& infructuose arbores
ut ꝑ te quasi securim & serram mea succiderent᷑. & caderent
ł renunq iniciam labis tus. qđ tuam ferociam domet. te redi¬
cat in assyrios. Qua trans latione & in psalmis. contra impios
scriptura abut̃. In chamo & freno maxillas eoꝵ constringo

Expanded text:
intelligas quod potuisti non tuis potuisse te viribus, sed meo arbiintelligas quod potuisti non tuis potuisse te viribus, sed meo arbitrio. Merebantur enim impiae gentes, et infructuosae arbores, ut per te, quasi securim et serram meam, succiderentur et caderent.frenumque injiciam labiis tuis, quod tuam ferociam domet, et te reducat in Assyrios. Qua translatione et in Psalmis contra impios Scriptura abutitur: In freno et chamo maxillas eorum constringe,
Abbreviated transcription (Latin):
ba assyrii sentienda sunt. quod ad blasphemiã eiꝰ sic res-¬
ponderit dñs. Num ignoras quod hec que fecisti meafece-¬
ris uoluntate. et hec ego fut̾a p̃dixerim. ac ꝑ te facienda
mandauermi: Itaq quod olim de ereui. hoc expletũ est
tempore. ut colles idẽ pͥncipes qui int̾se ante pugnabant¬
cuuitates munitissimas me contrahente manũ nieam. nec soli¬
tum p̾bente auxilium. eradicarent᷑ & contremescerent
perirent. Et non pararent᷑ non oliuȩ. & uineȩ fructuosisꝙ
arboribus s feno & gramini herbisq domatũ quȩ frugib
inpedim̃ta sunt. et ante macescunt quam ad maturitat̃
ꝑueniant. Itaq oe sessionem & egressum et in troitũ tium
ante cognoui. et insaniam qua contrame debiturus eras y¬
phetis uaticinantib sum locutꝰ. ꝑ quos olim dicturũ eẽ ten¬
uerim. incȩlum ascendam suꝑ sidera cęli ponam thronĩ
meum. ero similis altissimo. Itaq furor tuus & suꝑbiatu
ꝑuenit in aures meas. et nequaquam te ultra portabo. ut

Expanded text:
ba Assyrii sentienda sunt, quod ad blasphemiam ejus sic responderit Dominus. Num ignoras quod haec quae fecisti, mea feceris voluntate, et haec ego futura praedixerim, ac per te facienda mandaverim? Itaque quod olim decrevi, hoc expletum est tempore, ut colles, id est, principes, qui inter se ante pugnabantcivitates munitissimae, me contrahente manum meam, nec solitum praebente auxilium, eradicarentur, et contremiscerent, ac perirent: et compararentur, non olivae et vineae, fructuosisque arboribus, sed feno et gramini, herbisque domatum, quae frugibus impedimento sunt et ante marcescunt, quam ad maturitatem perveniant. Itaque et sessionem, et egressum, et introitum tuum ante cognovi, et insaniam qua contra me debacchaturus eras, Prophetis vaticinantibus, sum locutus : per quos olim dicturum esse te noveram: In coelum ascendam: super sidera coeli ponam thronum meum, eroque similis Altissimo. Itaque furor tuus, et superbia tua pervenit in aures meas, et nequaquam ultra te portabo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ptat᷑ libanus. ut cedros atq abietes. ad potentes qͦq
et obtimates. Altitidinem uero fummitatis illius saltum¬
q charmeli referamus ad templũ. Ipse enim supra dixe-¬
rat. num quid non audisti quȩ fecerunt reges assyrioꝵ om̃i¬
bus t̃ris quas subũterunt. ergo nectu poteris liberari. Qd̾¬
q infert. ego fodi et bibi aquam & sic caui uestigio pedis
mei om̃s riuos aggerum. iuxta instoriam hoc in telligipo¬
test. Quid ꝓ multitudine exereitꝰ om̃a fluenta siccauerit
ut puteos sibi fodere sit conpulsus. luxta translationẽ qđ
oñĩs populos quiirt dũ sub aquarũ nomine describunt᷑. suo
uastarit exercitu. Pro quo soli lxx. transtulerunt. et posui
aquarum. qđ scilicet nulla sibi gens inuia fuerit. s suꝑ oñs
popłoꝵ aquas suo calcauerit pede. Numiquid audisti quȩ
nunc ad ditxi. & factumẽ ineradicationẽ collium conpug¬

Expanded text:
interpretatur Libanus, ut cedros ejus atque abietes ad potentes quosque interpretatur Libanus, ut cedros ejus atque abietes ad potentes quosque et optimates: altitudinem vero summitatis illius saltumque Carmeli referamus ad Templum. Ipse enim supra dixerat: Numquid non audisti quae fecerunt reges Assyriorum omnibus terris, quas subverterunt? ergo nec tu poteris liberari. Quodque infert: Ego fodi et bibi aquam, et exsiccavi vestigio pedis mei omnes rivos aggerum, juxta historiam hoc intelligi potest, quod prae multitudine exercitus, omnia fluenta exsiccaverit, ut puteos sibi fodere sit compulsus. Juxta translationem: quod omnes populos, qui interdum sub aquarum nomina describuntur, suo vastaverit exercitu. Pro quo soli Septuaquarum: quod scilicet nulla sibi gens invia fuerit, sed super omnes populorum aquas suo calcaverit pede. Numquid non audisti quae nunc adduxi et factum est in eradicationem collium conpug
Abbreviated transcription (Latin):
andacter erechias dnm dep̃catꝰ ẽ. nec misit ad isaiam ut pͥu̾
miserat: ñ ipse ꝓpħa ꝑgit ad eum. s mittit nimtios quies
chcerent uerbis di. Suꝑ senacherib contra quẽ rogas dnĩ
latur & filia. quia cunctis gentib si mulachra ad orantib homi¬
num mortuoꝵ. hȩc sola conseruet castitatem religionis di.
& unius diuinitatis cultum. Subsannauit te atq despexit.
et quȩ ne admaiorem te blasphemiam concitaret. p̾senti
non responderat. Post ab euntẽ mouet caput suũ certa de
ultione. secura de pęna. Et hec locuta ẽ. non contrame s con¬
tra dnm suꝑbisti. nec ipse ꝑte. s ꝑseruos tuos. ut maioreẽt
arro gantia blasphemantis. Dixisti enim quod in quadri-¬
garum tuarum multitudine ascenderes altitudiẽ mon¬
tium & iuga libam. & excelsa succideres cedios atq abie¬
tes illius. Qđ uel de cunctis gentib. metaꝓ copiriõc.
pͥncipib q earum debenius acciꝑe. uel de hierlm quȩ

Expanded text:
Isaiam, ut prius miserat, non ipse propheta pergit ad eum, sed mittit nuntios, qui ei dicerent verbum Dei super Sennacherib contra quem rogas, Domilatur et filia, quia cunctis gentibus simulacra adorantibus hominum mortuorum, haec sola conservet castitatem religionis Dei, et unius divinitatis cultum subsannavit te atque despexit; et quae ne ad majorem te blasphemiam concitaret, praesenti non responderat, post abeuntem movit caput suum, certa de ultione, secura de poena. Et haec locuta est: Non contra me, sed contra Dominum superbisti: nec ipse per te, sed per servos tuos, ut major esset arrogantia blasphemantis. Dixisti enim quod in quadrigarum tuarum multitudine ascenderes altitudinem montium, et juga Libani, et excelsas succideres cedros atque abietes illius. Quod vel de cunctis gentibus μεταφορικῶς principibusque earum debemus accipere, vel de Jerusalem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
in cordib nr̃is dõ. impleamꝰq uirtutibus. & indinem̃
humilitate. praua mutemꝰ in recta: aspera ũ tamꝰ m
mollia &e sic głam dnĩ et salutare di uidere meream᷑:
Vox dicentis Clama. Et dixi. Quid clamabo

Expanded text:
in cordibus nostris Deo, impleamurque virtutibus, et inclinemur in cordibus nostris Deo, impleamurque virtutibus, et inclinemur humilitate; prava mutemus in recta, aspera vertamus in mollia: et sic gloriam Domini et salutare Dei videre mereamur. Vox dicentis, clama. Et dixi:
Abbreviated transcription (Latin):
het᷑ in hierim. s insolitudine ȩcłȩ & deserta
gentium multitudine. de qua supra legimus. Letare de¬
serta fitiens. ex ultet solitudo & floreat quasi lilium
Hec enĩ deserta erat. notitia dĩ. abidolis tenebat᷑. Hu¬
milis in confessione. et erecta in suꝑbia. Aspera & in trac¬
tabilis inferitate. s postquam apparuit gła dñi & uidit
om̃is caro salutare dĩ. cuncta repente mutata sunt. et
uia dñi p̃parata. ita ut appararet in solitudine gloria di.
quando baptitatꝰ ẽ dñs in iodane. et aꝑti sunt cȩli. & sp̃s¬
sc̃s in spetie columbȩ descendit. & mansit in eo. uoxq
patris de suꝑ in tonantis audita ẽ. Hic ẽ silius meus
dilecꝰtus in qͥmͥ complacui. hunc audite. Et om̃is caro
uidit salutare dĩ. Quȩ ꝓpterea appellabat᷑ caro. quia pͥ
iohes qui sermonis di p̃cursor & p̃uius recte uoxap¬
pellat᷑. sedusq hodie in deserto gentiliũ ȩccłarũ
clamant magistri. ut rectas ficiamus uias & semitas

Expanded text:
a gentium multitudine, de qua supra legimus: Laetare deserta sitiens: exsultet solitudo, et floreat quasi lilium. Haec enim deserta erat notitia Dei, et ab idolis tenebatur humilis in confessione, erecta in superbia, aspera et intractabilis in feritate. Sed postquam apparuit gloria Domini; et vidit omnis caro salutare Dei, cuncta repente mutata sunt, et via Domini praeparata, ita ut appareret in solitudine gloria Dei; quando baptizatus est Dominus in Jordane, et aperti sunt coeli, et Sps in specie columbae descendit, et mansit in eo: voxque Patris desuper intonantis audita est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui: hunc audite . Et omnis caro vidit salutare Dei. Quae propterea appellabatur caro, quia prJoannes, qui sermonis Dei praecursor et praevius, recte vox appellatur ; sed usque hodie in deserto gentilium, Ecclesiarum clamant magistri: ut rectas faciamus vias et semitas
Abbreviated transcription (Latin):
earum. & dederunt deos earum igni. Non eium erant du.
s oꝑa manuum hominũ. Lignũ & lapis. & conunierunt eos.
phemias solita etechias arina corrupuit. Aursum q ꝑgitad
templum. & epistolas eiꝰ ex pandit coram dno. Prus tacuerat.
non eram audebat dnĩ timore ꝑt̾ritꝰ intemplo orare. necli¬
beras ad dñĩ p̃ces fundere. nc̃ autẽ quia iam audierat isaiam
dicentem. ne timeas a facxe uboꝵ quȩ audisti quib blasphe¬
mauerunt pueriregis assyrioꝵ me. & cet̾a. Audacter dnm̃
dep̾cat᷑. & solum dm̃ asserit eẽ uiuentẽ. ꝑ quȩ idola intel¬
ligimus imagines mortuoꝵ. Quodq infert. uere onĩ dnẽ
desertas fecerunt reges assyrioꝵ t̾ras. & regiones earum &
dederunt deos earũ igni. ñ enĩ erant di s opannumuũ
hominũ. lignũ & lapides & cõminuerunt cos multis ꝓbat̾
historiis que seribunt᷑ reges ꝑsarum uenisse in gretiam. &
subu̾tisse atq spoliasse templa grecoꝵ. ultionẽ ꝙ postulat

Expanded text:
rum: et dederunt deos earum igni: non enim erant dii, sed opera manuum hominum. lignum et lapides; et comminuerunt eos. phemias solita Ezechias arma corripuit. Rursumque pergit ad Templum, et Epistolas ejus expandit coram Domino. Prius tacuerat, non enim audebat Domini timore perterritus in Templo ora reserare, nec liberas ad Deum preces fundere. Nunc autem quia jam audierat Isaiam dicentem: Ne timeas a facie verborum quae audisti, quibus blasphemaverunt pueri regis Assyriorum me, et caetera: audacter Dominum deprecatur, et solum Deum asserit esse viventem: quae idola intelligimus imagines mortuorum. Quodque infert: Vere enim, Domine, desertas fecerunt reges Assyriorum terras, et regiones earum: et dederuhominum, lignum et lapides: et comminuerunt eos, multis probatur historiis, quae scribunt reges Persarum venisse in Graeciam, et subvertisse atque spoliasse templa Graecorum: ultionemque postulat,
Abbreviated transcription (Latin):
audierat & dicit quid renuntiare deberent domins
suo. humilitate mixta fidutia conscientiȩ. Dicite inqͥ
domino ur̃o. qui ur̃ ẽ dominꝰ. Meus enim hec dicit
dominꝰ Noli timere uerba quib ñ tu. s ego sum blasphle¬
matꝰ. Nec dico uniũsa quȩ regi assyrioꝵ facturꝰ fum ne
meam uidear iactare potentiam. s qd̾ dandias sit ei
sp̃s. non d̾i s ad uersarii. A uditoq nuntio reũtet᷑ id

Expanded text:
audierat, et dicit quid respondere deberent domino suo humilitate mixta fiducia conscientiae. Dicite, inquit, Domino vestro, qui vester est Dominus; meus enim haec dicit Dominus: Noli timere verba quibus non tu, sed ego sum blasphematus. Nec dico universa quae regi Assyriorum sim facturus, ne meam videar jactare potentiam; sed quod dandus sit ei spiritus non Dei, sed adversarius. Auditoque nuntio, revertatur ad