comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
denuo ᷤ. terrenũ est: Sp̃s ubi uult spirat.
& uocẽ eius audis & nescis unde uenit¬
& quoeat. terrenũ ẽ: Si enĩ de isto uen¬
to diceret sicut non nulli intellexert᷑.
cũ quereretur ab eis. quid terrenũ dixe-¬
rit dñs cũ ait. si terrena dixi uobis cñ
creditis. quomodo si cȩlestia dixero cre¬
detis. cũ ergo quereretur aquib dã qͥd
terrenũ dixerit dñs. angustias passi dix-¬
erunt qđ ait. Sp̃s ubi uult spirat. & uocẽ
eius audis. & nescis unde ueniat & quo

Expanded text:
denuo, terrenum est? Spiritus ubi vult spirat, denuo, terrenum est? Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat, et quo eat, terrenum est? Si enim de isto vento diceret, sicut nonnulli intellexerunt, cum quaereretur ab eis quid terrenum dixerit Dominus, dum ait, Si terrena dixi vobis, et non creditis; quomodo, si coelestia dixero, credetis? Cum ergo quaereretur a quibusdam, quid terrenum dixerit Dominus, angustias passi dixerunt, Quod ait, Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
serii accipiens. insimilitudinẽ hominũ
factus & habitu inuentus ut homo. humi¬
lauit semet ipsũ factꝰ obȩdiens usq ad
mortẽ. & ne mortis genus tibi aliqd pla¬
eat m oreẽ autẽ crucis. pendebat. & in¬
siltabat᷑.. de cruce descendere poterat.
sel afferebat ut de sepul chro resurgeret.
polie sipbos seruos dñs. medicus ȩgrotos.
si hoc ille. quid illi quos oportet nasci ex
spũ : Si hoc ille uerus magister in caelo
ñ hominũ tantũ sed angłorũ. si enĩ docti
sunt angłi. uerbo dĩ docti sunt. si uerbo
dĩ docti sunt. quȩ̨rite unde docti sint.
& inuenietis. in principio erat uerbum.
& uerbũ erat apud dm. & ds̃ erat uer¬
bum. tollitur homini ceruix. sed asꝑa
& dura. ut sit linis ceruix ad portandũ
iugũ xp̃i. de quo dicitur. iugũ meũ leue
ẽ. & sarcina mea leuis. Et sequitur. Si ter¬
rena dixi uobis & non creditis. quomodo
si dixero cȩlestia uobis credetis: Quae
terrena dixit fr̃s. nisi quis natꝰ fuerit

Expanded text:
hominum factus, et habitu inventus ut homo: humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem et ne mortis genus tibi aliquod placeat, mortem autem crucis . Pendebat, et insultabatur ei. De cruce descendere poterat; sed differebat, ut de sepulcro resurgeret. Pertulit superbos servos Dominus; medicus aegrotos. Si hoc ille, quid illi quos oportet nasci ex Spiritu? si hoc ille verus magister in coelo, non hominum tantum, sed et Angelorum. Si enim docti sunt Angeli, Verbo Dei docti sunt. Si Verbo Dei docti sunt, quaerite unde docti sunt; et invenietis, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Tollitur homini cervix, sed aspera et dura, ut sit lenis cervix ad portandum jugum Christi, de quo dicitur, Jugum meum lene est, et sarcina mea levis est . 7. Et sequitur: Si terrena dixi vobis, et non creditis; quomodo, si dixero vobis coelestia, credetis? Quae terrena dixit, fratres? Nisi quis natus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
agebat. uolebat illũ nasci ex sp̃u.
Somo exspũ nascit᷑. nisi humilis fuerit:
quia ipsa humilitas facit nos nasci de sp̃u.
qm̃ prope ẽ dñs contritis corde. Ille ma¬
gisterio inflatus erat. & alicuius mom̃ti
sibi esse uidebat᷑ quia doctor erat iudȩoꝵ
Deponit ei suꝑbiã. ut possit nasci de sꝑu
Insultat tanquã indocto. non quia superi¬
or uult uideri dñs. Quid magnũ. đs ad
hominẽ. ueritas ad mendatiũ : Maior
xp̃s quã nichodemus dici debet. dici

Expanded text:
agebat, volebat illum nasci ex Spiritu. agebat, volebat illum nasci ex Spiritu. Nemo ex Spiritu nascitur, nisi humilis fuerit: quia ipsa humilitas facit nos nasci de Spiritu; quia prope est Dominus obtritis corde . Ille magisterio inflatus erat, et alicujus momenti sibi esse videbatur, quia doctor erat Judaeorum: deponit ei superbiam, ut possit nasci de Spiritu: insultat tanquam indocto; non quia superior vult videri Dominus. Quid magnum, Deus ad hominem, veritas ad mendacium? Major Christus quam Nicodem
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autem facit ueritatẽ uenit ad lucẽ ut
die intentam fe¬
cimus caritatem
uestrã. intelligimꝰ
uos a lacrius cenu¬
merosius conuenis¬
se. sed interimlit¬
tioni euuangelio
exordine sermo¬
nem debitum reddamus si placo
deinde audi& caritas ura de pace
aecclesiae. uel quid egerimus. uel
quid ad huc agendum sperđmus
Nunc ergo tota intentio cordis ad
euuangelium referatur. nemo aliu¬
de cogit& Si enim qui totus ad est
ux capit. qui seꝰ ꝑ cogitationes diuer¬
sas diuidit. non ne & quod caepe¬
rat fundit. e Meminit autem can¬
tas urã dominico preterito quantu
dñs adiuuare dignatus est. disse¬
fecimus. ut quae tunc non dictu
sunt: in xp̃i nomint adiuuantib
orationibus ur̃is impleamus: Regȩ¬
neratio spiritalis una est: sicut
regeneratio carnalis una est: Et
Laspondit iħc. & dixit. Tu es magister in
srahel. & hȩc ignoras : Ofr̃s quid ꝑuta¬
nus dñm huic magistro iudȩorũ quasi
sultare uoluisse: Nouerat dñs quid

Expanded text:
Qui autem facit veritatem, venit ad lucem, ut die intentam fecimus Charitatem vestram, intelligimus vos alacrius et numerosius convenisse: sed interim lectioni evangelicae ex ordine sermonem debitum reddamus, si placet; deinde audiet Charitas vestra de pace Ecclesiae vel quid egerimus, vel quid adhuc agendum speremus. Nunc ergo tota intentio cordis ad Evangelium feratur, nemo aliunde cogitet. Si enim qui totus adest, vix capit; qui se per cogitationes diversas dividit, nonne et quod ceperat fundit? Meminit autem Charitas vestra Dominico praeterito, quantum Dominus adjuvare dignatus est, dissefecimus, ut quae tunc non dicta sunt, in Christi nomine adjuvantibus orationibus vestris impleamus. 2. Regeneratio spiritualis una est, sicut generatio carnalis una est. EtRespondit Jesus, et dixit ei: Tu es magister in Israel, et haec ignoras? O fratres, quid, putamus Dominum huic magistro Judaeorum quasi insultare voluisse? Noverat Dominus quid
Abbreviated transcription (Latin):
Interim modo frs ut a peccato sanem᷑.
ꝓpm̃ crucifixum in tueam᷑: Quia si c̃
morses in quit exaltauit serpentem
inheremo. sic ex altari oport& filium
hominis. ut omnis qui credit in illum
non pereat. sed habeat uitam atternã:
Quomodo qui intuebant᷑ illum serpen¬
tem non periebant morsibus serpen¬
tium. sic qui intuentur side mortem
xp̃i sanantur a morsibus peccatorum:
Sed illi fanabant᷑ a morte aduitam
temporalem. hic autem ait. habeant
uitam aeternam: Hoc enim interest
interfigura ĩmaginẽ. & rem ipsam:
F igura prestabat uitam temporalẽ.
res ipsa cuius illa figura erat. prestat
ds̃ filium suum inmundum ut iudi¬
c&e mundum. sed ut saluctur mun¬
dus ꝑipsum Ergo quantum in me¬
dico est: sanare uenit aegrotum: Ip¬
se se interimit. qui praecepta medi
obseruare non uult Uenit salua¬
ur ad mundum: Quare saluator
dictus est mundi. nisi ut salu& mun¬
dum. non ut iudic& mundũ: Salua
nnon uis ab ipso. exte iudi caberis:
Et quid dicim iudi caberis. Ui¬

Expanded text:
Interim modo, fratres, ut a peccato sanemur, Christum crucifixum intueamur, quia sicut Moyses, inquit, exaltavit serpentem in eremo, sic exaltari oportet Filium hominis, ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam. » Quomodo qui intuebantur illum serpentem, non peribant morsibus serpentum: sic qui intuentur fide mortem Christi sanantur a morsibus peccatorum: sed illi sanabantur a morte ad vitam temporalem, hic autem ait, ut habeant vitam aeternam. Hoc enim interest inter figuratam imaginem et rem ipsam: figura praestabat vitam temporalem, res ipsa cujus illa figura erat, praestat Deus Filium suum in mundum, ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum. Ergo quantum in medico est, sanare venit aegrotum. Ipse se interimit, qui praecepta medici observare non vult. Venit Salvator ad mundum: quare Salvator dictus est mundi, nisi ut salvet mundum, non ut judicet mundum? Salvari non vis ab ipso; ex te judicaberis. Et quid dicam, judicaberis? Vi
Abbreviated transcription (Latin):
filius dĩ infine diabolum & anglos
eius. & om̃s infideles impios cum eo:
Ad hoc iudicium non ueni&. quomo¬
do credens transitum facit a morte
ad uitã: Et enim ne putares cre¬
dendo teꝰ moriturũ. scđm carnem.
& accipiendo carnaliter. diceres tibi
dñs ineus mihi dixit. qui audit uerba
mea & credit ei qui misit me. transi&
amorte aduitam: Ergo credidi non
sum moriturus : Scias te mortem quã
debes supplicio adam ꝑsoluturum.:
accepit enim ille in quo tunc om̃s fui-¬
mus: morte moricris : nec potest cua

Expanded text:
Filius Dei, in fine diabolum et angelos ejus, et omnes infideles et impios cum eo: ad hoc judicium non veniet, qui modo credens transitum facit a morte ad vitam. 6. Etenim ne putares credendo te non moriturum secundum carnem, et accipiendo carnaliter diceres tibi, Dominus meus mihi dixit, Qui audit verba mea, et credit ei qui misit me, transiit a morte ad vitam; ergo ego credidi, non sum moriturus: scias te mortem quam debes supplicio Adam, persoluturum: accepit enim ille, in quo tunc omnes fuimus, Morte morieris ; nec potest eva
Abbreviated transcription (Latin):
et quia adeo exit et ad deum ua¬
dit Cũ ergo illi pater omĩa dedis¬
set in mars. ille discipulorum non
manus sededes lauit && cum se scir&
adeo exisset ad deum pergere. non
dei cbũ. sehominis serui impleuit
officium adhoc aut̃ pertin&. quod
etian deaditore ipsius quiiam ta¬
lis uenera neo ab illo ignorabatr.
p̃lo: ui oluit : ut hoc quoq ad ma¬
gind mulum hamilitatis accede¬
pet ao a erram illi non le clignatus
est tde lauare . cuiuis. iam p̃uidebat

Expanded text:
et quia a Deo exiit, et ad Deum vaet quia a Deo exiit, et ad Deum vadit. Cum illi ergo omnia Pater dedisset in manus, ille discipulorum non manus, sed pedes lavit: et cum se sciret a Deo exiisse, et ad Deum pergere, non Dei Domini, sed hominis servi implevit officium. Ad hoc autem pertinet quod etiam de traditore ipsius, qui jam talis venerat, qui nec ab illo ignorabatur, praeloqui voluit; ut hoc quoque ad maximum cumulum humilitatis accederet, quod etiam illi non dedignatus est pedes lavare, c
Abbreviated transcription (Latin):
traditorem: Nam si eum in manibus
non haberet. non utq illo uteretur
ut uell& Pro inde iam traditor tra¬
ditus erat ei. quem tradere cupiebat.
Atq: ita malum tradendo faciebat.
ut de illo tradito bonum fier& quod
nosciebat. Sciebat enim dñs qͥđ fa¬
cers ꝓamicis. qui pacienter utebatur
inimicis. Acsic omia dederat pat̾
in moias eius. et inusu mala. et in
effec tũ bona. Sciens etiam quiaa
dõ exitt. et ad deum ualit. nec dm̃
cum inde exiret. nec nos deserens cũ
rediro&. Hoc ergo sciens. surgit acae
na. et ponit uestim̃ta sua. Et cũ ac¬
cepisset linteũ: precinsit se. De inde
mittit aquam impelium: et coepit
lauare pedes discipulorũ. et exterge
bat linteo quo erat p̃cintus. Debemus
dilectissimi sensum euangłistae dili¬
genter adtendere. Locuturus quip¬
pe detanta dnĩ humilitate. prius eiꝰ¬
celsi tudinem uoluit commendare
Ad hoc ꝑtinet : quod ait Sciens
quia om̃ia dedit ei pat̃ in manus.

Expanded text:
traditorem: nam si eum in manibus traditorem: nam si eum in manibus non haberet, non utique illo uteretur ut vellet. Proinde jam traditor traditus erat ei quem tradere cupiebat, atque ita malum tradendo faciebat, ut de illo tradito bonum fieret quod nesciebat. Sciebat enim Dominus quid faceret pro amicis, qui patienter utebatur inimicis: ac sic omnia dederat Pater in manus ejus, et in usum mala, et in effectum bona. Sciens etiam quia a Deo exiit, et ad Deum vadit: nec Deum, cum inde exiret; nec nos deserens, cum rediret. 6. Haec ergo sciens, surgna, et posuit uestimenta sua, et cum accepisset linteum, praecinxit se. deinde misit aquam in peluem et coepit lauare pedes discipulorum et extergere de linteo, quo erat praecindilectissimi, sensum Evangelistae diligenter attendere. Locuturus quippe de tanta Domini humilitate, prius celsitudinem ejus voluit commendare. Ad hoc pertinet quod ait, Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus,
Abbreviated transcription (Latin):
luctationem esse testatur. Non aut̃
spiritualia nominantar. Ded quomo¬
do ista fiant. ut diabolicȩ suggestiones
immittantur et humanis cogitationi¬
bus misceantur. ut eas tamquã suas
deput& homo. unde scit homo: Hec
dubitandum est etiam bonas suggesti¬
ones abono spiritu. ita latenter ac spi¬
ritalit̃ fieri. Sed int̾ est quib nã earũ
mens humana consentiat: diuino au¬
xilio uel deserta permeritũ. uel adui¬
ta ꝑ grãm. Factum ergo iam fuerat in
corde uidae per immissionẽ diaboli¬
cam. ut traderetur dispulus magistrũ
sed quem non didicerat dnm̃. Lã
talis uenerat ad conuiuium. explo¬
rator pastoris. insidiator saluatoris.
uenditor redemptoris. Iam talis uene¬
rat. et uidebatur. et tolerabatur. &
se ignorari arbitrabatur. quia in eo quẽ
uolebat fallere fallebatur. At ille isto
in ipso corde intus inspecto. nesciente
scient̃ utebatur. Sciens quia omĩa de¬
dit ei pater in manũs. Ergo et ipsum

Expanded text:
luctationem esse testatur : non auteluctationem esse testatur : non autespiritualia nominantur. Sed quomodo ista fiant, ut diabolicae suggestiones immittantur, et humanis cogitationibus misceantur, ut eas tanquam suas deputet homo, unde scit homo? Nec dubitandum est etiam bonas suggestiones a bono spiritu ita latenter ac spiritualiter fieri: sed interest quibusnam earum mens humana consentiat, divino auxilio vel deserta per meritum, vel adjuta per gratiam. Factum ergo jam fuerat in corde Judae per immissionem diabolicam, ut traderet discipulus magistrum, sed quem non didicerat Deum. Jam talis venerat ad convivium, explorator Pastoris, insidiator Salvatoris, venditor Redemptoris; jam talis venerat, et videbatur, et tolerabatur, et se ignorari arbitrabatur: quia in eo quem volebat fallere, fallebatur. At ille isto in ipso corde intus inspecto, nesciente scienter utebatur. 5. Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus. Ergo et ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ad deum uadit. surgit acatna. it po¬
nit uestim̃ta sua. Q cũ accepissit lin¬
teum: p̃cinsit se Deniq misit aquã
in peluim : et coepit lauore pedes
discipulorum. et extergere linteo quo
erat precint᷑tus. Nonita debemus
intelligere caenã factã. ueluti iam
consumptã atq trans actã. Ad huc
enim caenabatur cum dñs surrexit.
et pedes lauit discipulis suis. Nam post¬
ea recubuit. et buccellam suo traditori
postea dedit. Utiq de caena nondum
finita. hoc ẽ dum adhuc panis eẽt in
mensa. Caena ergo facta dictum ẽ:
iam parata. et ad conuiuantium m̃sã
iam misiss& incor ut traderet eum ui¬
das symonis scario this Si quęris quid
missum sit incor uidae: hoc utiq ut
trader& eum. Missio ista: spiritalis
suggestio est. Nonfit ꝑ aurẽ : sed per
cogitationẽ. Ac per hocꝰ non corporalit̃ :
sed spiritaliter. Neq enim spintuale
qđ dicitur. semꝑ accipiendum est. No
uit apłs quȩ dam spiritalia nequitię
in caelestibus: ad uersus quȩ nobis con¬

Expanded text:
. Surgit a cęna et ponit uestimenta sua, et cum accepisset linteum pręcinxit se; deinde misit aquam in peluim et coepit lauare pedes discipulorm et extergere linteo, quo erat praecinctus. » Non ita debemus intelligere coenam factam veluti jam consummatam atque transactam: adhuc enim coenabatur, cum Dominus surrexit et pedes lavit discipulis suis. Nam postea recubuit, et buccellam suo traditori postea dedit, utique coena nondum finita, hoc est, dum adhuc panis esset in mensa. Caena ergo facta, dictum est, jam parata, et ad convivantium mensamjam misisset in cor, ut traderet eum Judas Simonis Iscariotes; si quaeris quid missum sit in cor Judae: hoc utique, ut traderet eum. Missio ista, spiritualis suggestio est: non fit per aurem, sed per cogitationem; ac per hoc non corporaliter, sed spiritualiter. Neque enim spirituale quod dicitur, sempvit Apostolus quaedam spiritualia nequitiae in coelestibus, adversus quae nobis col
Abbreviated transcription (Latin):
Euia homo suꝑbus in acternum perir&.
nisi illum deus humilis inuenir&. Uenit
enim filius hominis quaerere et saluũ
facere : quod perterat. Perierat aut̃
superbiam deceptoris secutus. Ergo hu¬
militatẽ redemptoris sequatur inuen¬

Expanded text:
quia homo superbus in aeternum periret, quia homo superbus in aeternum periret, nisi illum Deus humilis inveniret. Venit enim Filius hominis quaerere et salvum facere quod perierat . Perierat autem superbiam deceptoris secutus, ergo humilitatem Redemptoris sequatur inven
Abbreviated transcription (Latin):
quum in formna dei ess&. sem& ipsũ
ea aniuit  Et qui mirum si p̃cinait
fenteo. qui formã serue accipiens
haltu est inuentus ut homo Quid
iun si misit aquã impelium. un¬
dlauaret pedes discipulorum qui in
trã sanguinẽ fudit. que in mundi¬
q̃ diluer& peccatorum: Quid mi
em silinteo quo erat precinctus pe¬
es quos lauerat tersit. qui carne qua
irat indutus euangelistarum uesta¬
gia confir mauit: Et linteo quidem
uit s. precinger&. posuit uestim̃ta quȩ
habbat Ut aut̃ formã serui accuip&
quamdo semetipsũ ex inaniuit: non
quod habebat deposuit. sed quod non
habebat accepit. Crucifigendus saue
sius expoliatus ẽ uestim̃tis : et mortu¬
us n uolutus est linteis. & tota illa ci
passio. nrã prirgatio est. Passurus ig¬
tur eaitia. premisit obsequia Non
solum eis ꝓ quibus erat sabituras nor
sed etiam illi qui eũ fuerat traditurus ad
mor tem: Tanta est quippe humanȩ
tas humilitatis : ut eam suo commen.u¬
daret exemplo. etiam diuina sublimitas.

Expanded text:
cum in forma Dei esset, semetipsum exinanivit? Quid mirum si praecinxit se linteo, qui formam servi accipiens, habitu inventus est ut homo? Quid mirum si misit aquam in pelvim, unde lavaret pedes discipulorum, qui in terram sanguinem fudit, quo immunditiam dilueret peccatorum? Quid mirum si linteo quo erat praecinctus, pedes quos laverat, tersit, qui carne qua erat indutus, Evangelistarum vestigia confirmavit? Et linteo quidem ut se praecingeret, posuit vestimenta quae habebat: ut autem formam servi acciperet quando semetipsum exinanivit, non quod habebat deposuit, sed quod non habebat accepit. Crucifigendus sane suis exspoliatus est vestimentis, et mortuus involutus est linteis: et tota illa ejus passio, nostra purgatio est. Passurus igitur exitia, praemisit obsequia; non solum eis pro quibus erat subiturus mortem, sed etiam illi qui eum fuerat traditurus ad mortem. Tanta est quippe humanae humilitatis utilitas, ut eam suo commendaret exemplo etiam divina sublimitas:
Abbreviated transcription (Latin):
Numquid ꝑ angłm: cum ꝑipsum creati sunt
angłi  Num quid ꝑnubem : quae quan¬
do sonuit ad filiũ. non propter ipsũ sonu.¬
it quod alibi dicit etiam ipse: sed propter
alios quos ita oportebat audire. Num¬
quid ꝑ sonũ labiis emissum : qui non hab&
separat᷑ ut sit inter illos aer medius. quoꝰ
ꝑcusso uorfiat & in aurem ueniat:
xp̃s dilexert suos. ut hoc uitur eẽ in
finem dilexit suos. Humanst hȩc sen¬
tentia non diuina. Neq ei nos huc¬
usq dilexit. qui semꝑ et sinne nos di¬
ligit. Absit ut dilectio nenorte fi¬
iuerit. qui non est morte fus Etiam
mortem nos dilexisse putandis ep̃s:
diligendo usq ad morten ueni&. Ilec¬
ita sit intellegendum infinem dile
eos: usq ad mortem dilext eos quan¬
tum dilexit eos. ut moreretur propis
Hoc enim testatus est dicens. Mamn
nimam suam ponat pro amicis sus¬
lta sane non prohibemur intellegii
finẽ dilexit. id est usq ad mortim

Expanded text:
Numquid per angelum, cum per ipsum creati sint Numquid per angelum, cum per ipsum creati sint Angeli? Numquid per nubem: quae quando sonuit ad Filium, non propter ipsum sonuit, quod alibi dicit etiam ipse; sed propter alios quos oportebat ita audire? Numquid per sonum labiis emissum, qui non habet separatur, ut sit inter illos aer medius, quo percusso vox fiat et in aurem veniat?  ut hoc videatur esse, in finem dilexit eos. Humana est haec sententia, non divina: neque enim nos hucusque ille dilexit, qui semper et sine fine nos diligit. Absit ut dilectionem morte finierit, qui non est morte finitus. Etiam mortem nos dilexisse putandus est Chdiligendo usque ad mortem veniret, si dilecita sit intelligendum, in finem dilexit eos: Quia tantum dilexit eos, utum dilexit eos, ut moreretur propter eos. Hoc enim testatus est, dicens: Maiorem nimam suam quis ponat pro amicis su. Ita sane non prohibemus intelligi, in finem dilexit, id est, usque ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
S& secutus est: Sienim nos ipsos iu¬
dicaremus: ad nõ non iudica remꝰ.
Hoc est sinos ipsos corriperemꝰ: ad nõ
non corriperemur: Cum iudicamur
autem ad nõ corripimur: ne cum hoc
mundo dampnemur: Sunt ergo scđm
poenam qui iudicantur hic. ut parca¬
tur illis ibi: Sunt quibus parcitur
hic. ut habundantius torqueantur
ibi: Sunt autem quibus distribuun¬
tur ipsȩ & pocnat sine flagello. &¬
poenae si flagello dĩ correcti fuerint:
ut cum hic contempserint patrem
uerberantem: ibi sentiant in stam¬
iudicem punientem: Ergo est ui¬
dicium : quod missurus est ds̃ id est

Expanded text:
Et secutus est, Si enim nos ipsos juEt secutus est, Si enim nos ipsos judicaremus, a Domino non judicaremur: hoc est, si nos ipsos corriperemus, a Domino non corriperemur. Cum judicamur autem, a Domino corripimur, ne cum hoc mundo damnemur . Sunt ergo secundum poenam qui judicantur hic, ut parcatur illis ibi; sunt quibus parcitur hic, ut abundantius torqueantur ibi: sunt autem quibus distribuuntur ipsae poenae sine flagello poenae, si flagello Dei correcti non fuerint; ut cum hic contempserint patrem verberantem, ibi sentiant judicem punientem. Ergo est judicium quo missurus est Deus, id est
Abbreviated transcription (Latin):
minem sine intellectu: Secutus enĩ
uerbis posterioribus ostendit quale
udicium dicer&: quia non est damp¬
nationis. sed discretionis: Ait enĩ.
iudica me ds̃: Quid est uidica me
ds̃  Et discerne causam meã agen¬
te non scã: Ergo scđm hoc iudiciũ
discretionis. oport& nos om̃s exhibe
me: hab& uitam acternã. & inuidiciũ
nonueni& : sed transitum facit a
more ad uitam: Quid est in iudiciũ
non ueni& .s In dam̃ pnationẽ non
ueni&: Probemus de scripturis
quia dictum est iudiciũ. ubi pocna ñ¬
intelligitur: quanquam & in hac ipsa
lectione paulo post audietis ipsum uer¬
bum iudicium non positum. nisi pro
dampnatione & porna: Iamen apłs
dicit quodam loco. scribens ad eos
qui corpus non fideles nostri male
tractabant: & ꝑ quod male tractabant.
corripiebantur flagello dnĩ Ait enĩ¬
S illis: Propterea multi in uobis infir¬
mi & aegroti: dormiunt sufficienter
Multi enĩ ꝓpterea etiam moriebant᷑.

Expanded text:
minem sine intellectu. Secutus enim, minem sine intellectu. Secutus enim, verbis posterioribus ostendit quale judicium diceret; quia non est damnationis, sed discretionis. Ait enim, Judica me, Deus. Quid est, Judica me, Deus? Et discerne causam meam a gente non sancta. Ergo secundum hoc judicium discretionis, oportet nos omnes exhiberi me, habet vitam aeternam, et in judicium non veniet, sed transitum facit a morte ad vitam. Quid est, in judicium non veniet? In damnationem non veniet. Probemus de Scripturis quia dictum est judicium ubi poena intelligitur: quanquam et in hac ipsa lectione paulo post audietis ipsum verbum judicii non positum nisi pro damnatione et poena . Tamen Apostolus dicit quodam loco, scribens ad eos qui Corpus quod fideles nostis, male tractabant; et propter quod male tractabant, corripiebantur flagello Domini: ait enim illis, Propterea multi in vobis infirmi et aegroti dormiunt sufficienter. Multi enim propterea etiam moriebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
am mon& nos quomodo intellig
quando dicitur iudicium: Hort
ergo ut ad tendati s: Aliquando
uidicium poena dicitur: aliquinde
iudicium discriminatio dicitus: sid
illum modum quo dicitur disgim
Sexhiberi ante tribunal xp̃i : ut ill
recipiat homo quat ꝑ corpus gessi
sue bonum sut malum: Ipsa est enĩ
ascriminatio : ut bonis bona. malis
nila distribuantur: Nam si uidiciũ
semꝑinmalo acciperetur : non dicer&
ysilmus. iudica me ds̃: Audit forte
aliquis dicentem. udica me ds: &
mratur: Sol& enim dicere homo. ig¬
noscat ds̃ mihi. parce mihi ds̃ qui est
qui dicat. udica me ds̃. Et ab quan¬
dom psalmo uersus ipse in diapsalma¬
ie ponitur. qui praebeatur alectore.
& respondeatur a populo: ne forte ali-¬
aucor ꝑcutiꝰtur. & tim& cantare dõ
& dicere udica me ds̃: & tamen can¬
ut populus credens: nec putat se ma¬
le optare. quod didicit a diuina lec¬
tone: & parum intellegit: Credit
aliquid bom esse quod cantat: & ta¬
men & ipse psalmus non dimisit ho¬

Expanded text:
admonet nos quomodo intelligatur, quando dicitur judicium. Hortor ergo ut attendatis. Aliquando judicium poena dicitur: aliquando judicium discriminatio dicitur. Secundum illum modum quo dicitur judicium exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat homo quae per corpus gessit, sive bonum sive malum: ipsa est enim discriminatio, ut bonis bona, malis mala distribuantur. Nam si judicium semper in malo acciperetur, non diceret Psalmus, Judica me, Deus. Audit forte aliquis dicentem, Judica me, Deus, et miratur. Solet enim homo dicere, Ignoscat mihi Deus; Parce mihi, Deus: quis est qui dicat, Judica me, Deus? Et aliquando in Psalmo versus ipse in diapsalmate ponitur, qui praebeatur a lectore, et respondeatur a populo. Non forte alicui cor percutitur, et timet cantare Deo et dicere, Judica me, Deus? Et tamen cantat populus credens, nec putat se male optare quod didicit a divina lectione: et si parum intelligit, credit aliquid boni esse quod cantat. Et tamen et ipse Psalmus non dimisit ho
Abbreviated transcription (Latin):
uita est Nam ut quid uelis ad pre¬
hendere ueram : siiam tenes ueram.
Apprehendenda est uera: migrandũ
est a falsa Et qua migrandũ: Quo:
Audi: crede : & transitum facis a mor¬
te ad uitã : & inudicium non uenis:
Quid est hoc iniudicium non uenies.

Expanded text:
vita est. Nam utquid velis apprevita est. Nam utquid velis apprehendere veram, si jam tenes veram? Apprehendenda est vera? migrandum est a falsa. Et qua migrandum? quo? Audi, crede; et transitum facis a morte ad vitam, et in judicium non venis. 4. Quid est hoc, Et in judicium non veni
Abbreviated transcription (Latin):
re: Moto in melius: quia iterũ
qui deserunt fidem. mouentur
in deterius: Eoce in hac uita quae sic¬
ut dixi nondum est uita. transitur a
morte ad uitã: ut in iudicium non ue.¬
niat: Quare autem dixi. quia nondũ
est uita. Siuita essae ista: non dice¬
r& dñs cuidam. siuis uenire ad uitã:
serua mandata: Non enim ait illi.
siuis uenire aduitam de ternã: non
addidit aeternã: sed tantũ dixit
uitam: Ergo ista nec uita nominan¬
da est: quia non est uera uita Quȩ
est uera uita: nisi quae est acterna
uita. Audi apłm dicentem ad ti¬
motheum: Praccipe diuitibus hu¬
ius scłi non suꝑbe sapere. neque
sperare in incerto diuitiarũ: sed m
dõ uiuo. qui prestat nobis omnia
babundanter ad fruendum: Bene
faciant : diuites sint ioperibus
bonis: facile tribuant: communicent:
Vt quid hoc: Audi quid sequitur:
Thesauritent sibi fundamentum bonũ
in futurum : ut ad prehendant uerã
uitamꝑ ꝓfecto ista in qua erant. falsa

Expanded text:
re, moto in melius: quia iterum re, moto in melius: quia iterum qui deserunt fidem, moventur in deterius. Ecce in hac vita, quae, sicut dixi, nondum est vita, transitur a morte ad vitam, ut in judicium non veniatur. Quare autem dixi quia nondum est vita? Si vita esset ista, non diceret Dominus cuidam, Si vis venire ad vitam, serva mandata . Non enim ait illi, Si vis venire ad vitam aeternam; non addidit aeternam, sed tantum dixit, vitam. Ergo ista nec vita nominanda est, quia non est vera vita. Quae est vera vita, nisi quae est aeterna vita? Audi Apostolum dicentem ad Timotheum: Praecipe divitibus hujus saeculi, non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum; sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum: bene faciant, divites sint in operibus bonis, facile tribuant, communicent. Utquid hoc? Audi quod sequitur: Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apvitam; profecto ista in qua erant, falsa
Abbreviated transcription (Latin):
& cum hominibus loquitur: Capi se
uult : faciat capaces: uideri se uult:
a periat oculos non tamen sine causa
loquitur nobis: nisi quia uerum est
qđ ꝓmittit nobis: Uerba mea inquit
qui audit. & credit ei qui misit me.
hab& uitam aeternam : & in iudiciũ
non ueni&: sed transio a morte in
uitam: Vbi. Quando uenimus de
morte in uitã : ut in iudiciũ non ueni¬
amus: In hac uita transitur a morte
aduitam : in hac uita quae non dum
est uita. hinc transitur a morte ad
uitam: Qui est ille transitus: Qui
Saudit uerba mea dixit. & credit ei¬
S qui misit me: seruans ista credis
& transis Et est qui stando transit.
Plane est: Stat enim corpore. ubi
transit. Transit a morte aduitam:
Vide unum hominẽ stantem: in quo
agatur totum hoc qđ dicitur: Stat:
audit: F.orte non credebat: audien¬
do credit: paulo ante non credebat :
modo credit: Quasi deregiont in¬
fidelitatis. ad regiont̃ fideiꝰ transitũ
facit: moto corde. non moto corpo¬

Expanded text:
et cum hominibus loquitur: capi se et cum hominibus loquitur: capi se vult, faciat capaces; videri se vult, aperiat oculos. Non tamen sine causa loquitur nobis, nisi quia verum est quod promittit nobis. 3. Verba mea, inquit, qui audit, et credit ei qui me misit, habet vitam aeternam, et in judicium non veniet, sed transiit a morte ad vitam. Ubi, quando venimus de morte ad vitam, ut non in judicium veniamus? In hac vita transitur a morte ad vitam; in hac vita quae nondum est vita, hinc transitur a morte ad vitam. Quis est ille transitus? Qui audit verba mea, dixit, et credit ei qui misit me. Servans ista credis, et transis. Et est qui stando transit? Plane est: stat enim corpore, trantransit? Transit a morte ad vitam. Vide unum hominem stantem, in quo agatur totum hoc quod dicitur. Stat, audit; forte non credebat, audiendo credit: paulo ante non credebat, modo credit; quasi de regione infidelitatis ad regionem fidei transitum fecit, moto corde, non moto corpo
Abbreviated transcription (Latin):
sium qui suscepit paruum nostrum:
hae dixi: nequis uel nos reprehendat
sta tractantes. quasi multum audaces
ud dese desper& quod possit capere
dono dĩ. quod illi dignatus est loqui
flus dĩ: Ergo loqui nobis dignatus
st: debemus credere. quia uõluit
it inellegeremus: Sed si non possumꝰ:
prestat intellectum rogatus. qui uerbũ
presticit non rogatus: Ecce quat uer¬
borum ista secreta sint: ad tendite:
Amen amen dico uobis : qui uerbum
ncum audit. & credit ei qui misit me:
antlligere noluit.: Quando qui¬
dem si in audiendo & credendo uita
lterna est. multo magis in intellegen¬
best : sed gradus pietatis est fides.
sdci fructus intellectus est: ut ꝑ¬
umamus aduitam aeternam. ubi
sedillequi nobis modo cuu angeliũ
dispensauit. remotis omnibus lec¬
tonis paginis. & uoce lectoris &
inctitoris appareat omnibus suis
pungato corde ad sistentibus: & in
corpore mortali iam numquam mori¬
audiamus cogitemus: Ds est xp̃s.

Expanded text:
suum, qui suscepit parvum nostrum. suum, qui suscepit parvum nostrum. Haec dixi, ne quis vel nos reprehendat ista tractantes, quasi multum audaces; vel de se desperet quod possit capere dono Dei, quod illi dignatus est loqui Filius Dei. Ergo quod loqui nobis dignatus est, debemus credere, quia voluit ut intelligamus. Sed si non possumus, praestat intellectum rogatus, qui verbum praestitit non rogatus. 2. Ecce quae verborum ista secreta sint, attendite. Amen, amen dico vobis, quia qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, intelligere noluit? Quandoquidem si in audiendo et credendo vita aeterna est, multo magis in intelligendo. Sed gradus pietatis est fides, fidei fructus intellectus, ut perveniamus ad vitam aeternam, ubi sed ille qui nobis modo Evangelium dispensavit, remotis omnibus lectionis paginis, et voce lectoris et tractatoris, appareat omnibus suis purgato corde assistentibus, et incorpore immortali jam nunquam moaudiamus cogitemus. Deus est Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
UDIUS TERII¬
ANI ET HES TeS¬
NI DIEI SERON¬
NGS REDOITOS
S SOQUI TUR
hodierna euuangelica lectio: quame
ordine ꝑtractemus: non ꝓeius digi¬
tatt. sed ꝓuiribus nostris: qua &
uos non ꝓmundantis fontis largitato
sed ꝓuestro modulo capitis: & nos
non tantum dicimus in aures uestris
quantum ipse fons manat: sed quii¬
tum capere possumus. quod in unis
sensus traiciamus. habundantius ore¬
rante ipso in cordibus uestris. quan
nobis in auribus uestris: Resenin
magna tractatur. & non a magnis
immo multum paruis: spẽtamen
& fidutiam dat nobis. qui magno
ꝓpter nos factus est paruus: Si
ab illo non exhorta remur. ne is¬
taremur ad eum intellegendum
sl destrer& nos tanquam contempti¬
ules quia capere non possumus di¬
onitatem ipsius: Sinon caper& ipse
nstalitatem nostram. & ꝑuenir& ad
us ut loqueretur euuangelium: si qđ
mobis biectum & minimum est. ux¬
luit communicare nobiscum: puta re¬
nus cum noluisse nobis dare magnũ

Expanded text:
udiustertiani et hesteni diei sermones redditos vobis sequitur hodierna evangelica lectio, quam ex ordine pertractemus, non pro ejus dignitate, sed pro viribus nostris: quia et vos non pro inundantis fontis largitate, sed pro vestro modulo capitis. Et nos non tantum dicimus in aures vestras, quantum ipse fons manat; sed quantum capere possumus, quod in vestros sensus trajiciamus, abundantius operante ipso in cordibus vestris, quam nobis in auribus vestris. Res enim magna tractatur, et non a magnis, imo multum parvis: spem tamen et fiduciam dat nobis, qui magnus propter nos factus est parvus. Si enim ab illo non exhortaremur, nec invitaremur ad eum intelligendum, sed desereret nos tanquam contemptibiles; quia capere non possumus divinitatem ipsius, si non caperet ipse mortalitatem nostram, et perveniret ad nos ut loqueretur nobis Evangelium; si quod in nobis abjectum et minimum est, noluisset communicare nobiscum; putaremus eum noluisse nobis dare magnum
Abbreviated transcription (Latin):
cat quem quã: sed omne ludicum¬
S dedit filio. Quando ergo filius
ludicaturus est. pater uacabit &
non udicabit. Quid est hoc qđ
intelligam: dnẽ quid dicis.. Ve
lio loco te dicentem. ego non uidico
quemquam: est qui quatrat & iudic&:
Doquo dicis. est qui quaerat & iudic&.
nsi depatre Ille quaerit in iurias
tas ille iudicat inuirias tuas: Quo¬
nodo hic pater non iudicat quẽquã.
sed omne iudicium dedit filio: In

Expanded text:
cat quemquam, sed omne judiciumcat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Quando ergo Filius judicaturus est, Pater vacabit et non judicabit? Quid est hoc? quid intelligam? Domine, quid dicis? Verbalio loco te dicentem, Ego non judico quemquam; est qui quaerat et judicet : de quo dicis, Est qui quaerat et judicet, nisi de Patre? Ille quaerit injurias tuas, ille judicat de injuriis tuis. Quomodo hic Pater non judicat quemquam, sed omne ju
Abbreviated transcription (Latin):
ne intellegeremus illam resurrecti
ad miraculum. non ad uitam aetenu¬
quem quã : sed omne iudiciũ dela
filio: Paulo ante putabamus aliq
facere patrem quod non facit fibis
quando dicebat. pater enim dilor
filium. & omnia de monstrat ei qe
ipse facit : tanquam pater faciedt
& filius uidebat : sic erat subit̃pos
quasi pater facer& quod filius non
facer&: filius autem uider& patre
de monstrantem. quod fier& a pa¬
tre Ergo ueluđ pater faciebat. qu
filius non faciebat modo iam ude¬
mus aliquid facere filium. qđ non
pater : facit : Quomodo nos uersat
& mentem n rãm ꝑtractat: huc atq
illuc ducit: uno carnis loco rema¬
nere non sinit: ut uersando exenrat
exercendo mund&: mundando capi¬
ces red dat: capaces factos mpleat
Quid de nobis faciunt uerba hacc
quia demonstrat filio pater quicquid
faciat : uidebam quasi patrem facien¬
tem. filium expectantẽ : modo rur¬
sus uideo filium facientem: patrẽ¬
S uacantem: Non enim pater ludi¬

Expanded text:
ne intelligeremus illam mortuorum ne intelligeremus illam mortuorum ad miraculum, non ad vitam aetequemquam, sed omne judicium dedit Filio. Paulo ante putabamus aliquid facere Patrem, quod non facit Filius; quando dicebat, Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit: tanquam Pater faciebat, et Filius videbat. Sic erat subrepens quasi Pater faceret quod Filius non faceret; Filius autem videret Patrem demonstrantem quod fieret a Patre. Ergo velut Pater faciebat quod Filius non faciebat; modo jam videmus aliquid facere Filium, quod non facit Pater. Quomodo nos versat, et mentem nostram pertractat; huc atque illuc ducit, uno carnis loco remanere non sinit, ut versando exerceat, exercendo mundet, mundando capaces reddat, capaces factos impleat! Quid de nobis faciunt verba haec?quia demonstrat Filio Pater quidquid facit; videbam quasi Patrem facientem, Filium exspectantem: modo rursus video Filium facientem, Patrem vacantem; Non enim Pater judi
Abbreviated transcription (Latin):
ostender& habere se quamuis a patre.
tamen apud patrem potestatem: ideo
ait. sic & filius quos uult inuificat:
ut ostender& ibi uoluntatem suam:
Et nequis dicer& suscitat pater mor¬
ena potestate tanquam minister fa¬
cit aliquid. sicut angłs : Potestatem.
significauit ubi ait. sic & filius quos
uult uiui ficat: Non enim uult aliud
substantia. sic & una uoluntas est :
Et qui sunt isti mortui. quos uiuificat
pater & filius. An ipsi sunt dequi¬
bus diximus lazarus uel filius illius
uiduae. ud filia archysynagogi:no¬
uimus enim istos a xp̃o dño suscitatos:
Aliud aliquid nobis uult insinuare:
resurrectionem scilic& mortuorũ.
quam om̃s expectamus: non illam
quam quidam habuerunt. ut crede¬
rent caeteri Resurrexit enim lata¬
rus moriturus: resurgimus nos sent
turi: Talem resurrectionẽ pater
facit anfilius. Immo uero pater
infilio: Ergo filius & pater infilio
Vnde probamꝰ. quia de ista dicit resur¬

Expanded text:
ostenderet habere se quamvis a Patre ostenderet habere se quamvis a Patre datam, tamen parem potestatem, ideo ait, Sic et Filius quos vult vivificat, ut ostenderet ibi voluntatem suam: et ne quis diceret, Suscitat Pater morena potestate, tanquam minister facit aliquid, sicut angelus; potestatem significavit ubi ait, Sic et Filius quos vult vivificat Non enim vult Pater substantia, sic et una voluntas est. 11. Et qui sunt isti mortui quos vivificat Pater et Filius? An ipsi sunt de quibus diximus, Lazarus, vel filius illius viduae , vel filia archisynagogi ? novimus enim istos a Christo Domino suscitatos. Aliud aliquid nobis vult insinuare, resurrectionem scilicet mortuorum, quam omnes exspectamus; non illam quam quidam habuerunt, ut crederent caeteri. Resurrexit enim Lazarus moriturus, resurgemus nos semper victuri. Talem resurrectionem Pater facit, an Filius? Imo vero Pater in Filio. Ergo Filius, et Pater in Filio. Unde probamus quia de ista dicit resur
Abbreviated transcription (Latin):
I suis qui eum carne uiderunt: Quid
est homo.Sicut pater suscitat mor¬
tuos & uiuificat. sic & filius quos
uult uiuificat : Aliõs ne pater:
Alios ne filius Certe omnia ꝑ ipsum
facta sunt: Quid dicimus fr̃s mer
Lazarum suscitauit xp̃s quem mortu.¬
um suscitauit pater. ut uider& xp̃s
quem ad modum lazarum suscitar&. &
Anquando suscitauit lazarũ xp̃s. non
eum resuscitauit pater. & sine patre
fecit filius solus. Legite ipsam lec¬
tionem : & uidete quia patrẽ ibi in¬
uocat. ut surgat lazarus: Situt
homo inuocat patrem: ds̃ fȩcit cũ
patre: Ergo & lazarus quod resur¬
rexit. & apatre & a filio suscitatus
est. in dono & gratia sp̃s scĩ: & illud
mirabile opus trinitas fęcit: Non
ergo sic intellegamus. sicut ergo pa¬
ter suscitat mortuos & uiuificat.
sic & filius quos uult iuuificat.
ut alios a patre resuscitari & uiuifi¬
cari. alios a filio existimemus : Sed
tosdem quos patersus
ficat: quia omnia ꝑ ipsum facta sunt:
& sine ipso factum est nichil Et ut

Expanded text:
arne viderunt. Quid est hoc? Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat; sic et Filius quos vult vivificat. Aliosne Pater, aliosne Filius? Certe omnia per ipsum facta sunt. Quid dicimus, fratres mei? Lazarum suscitavit Christus: quem mortuum suscitavit Pater, ut videret Christus quemadmodum Lazarum suscitaret? An quando resuscitavit Lazarum Christus, non eum resuscitavit Pater, et sine Patre fecit Filius solus? Legite ipsam lectionem, et videte quia Patrem ibi invocat ut resurgat Lazarus . Sicut homo, invocat Patrem: sicut Deus, facit cum Patre. Ergo et Lazarus qui resurrexit, et a Patre et a Filio suscitatus est in dono et gratia Spiritus sancti; et illud mirabile opus Trinitas fecit. Non ergo sic intelligamus, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat, ut alios a Patre resuscitari et vivificari, alios a Filio existimemus: sed eosdem quos Pater susficat; quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Et ut
Abbreviated transcription (Latin):
ipse: & ꝑgit ille qui mittitur: Nũ¬
quid homo ꝑgit cum eo quem mittit
Pater autem qui misit filium. non
reces sit afilio: Ipsum dnm̃ audi di¬
S centem: Ecce ueni& hora & nunc
s pater mecum est: Quomodo eum
sit. cum quo uenit Quo modi
eum imisit. a quo non recessit.Aui
loco dixit. pater autem in me man¬
ipsefacit opera sua: Ecce in illo est.
operatur : non recessit amisso mi¬
tens: quia missus & mittens unũ
AAb eo qđ scripͥtũ est amen amendio
uobis quia qui audit uerbum meũ & qdi¬

Expanded text:
ipse, et pergit ille qui mittitur: numipse, et pergit ille qui mittitur: numquid pergit homo cum eo quem mittit? Pater autem qui misit Filium, non recessit a Filio. Ipsum Dominum audi dicentem, Ecce veniet hora, ut ia Pater mecum est . Quomodo eum misit cum quo venit? quomodo eum misit a quo non recessit? Alio loco dixit, Pater autem in me manens facit opera sua. . Ecce in illo est, ecce operatur. Non recessit a misso mittens, quia missus et mittens unum Ab eo quod scriptum est, Amen, amen dico vobis quia qui
Abbreviated transcription (Latin):
est filius. quia dicitur. est missus filius:
Missionem audio. non separationem:
Sed inquit uidemus in rebus humanis.
quia maior est qui mittit: & minor
qui mittitur: Nuanquam & ipsȩ res
humanae dicunt contrate testimoniũ.
uelud uerbi grã siquis uxorem uelit
petere. & ꝑse non possit: amicum ma¬
iorem mittit. qui ei petat: Et sunt
multa. in quibus ipse maior eligitur.
qui mittitur aminore: Quid ergo iam
calum pniam uis facere. quia ille misit.
ille missus est .S Sol radium mittit.
& non separat: Luna splendorem mit¬
tit. & non separat : Lucerna lumen
fundit & non separat: Video ibi e¬
missionem : & nullam uideo separatio¬
nem: Nam si de rebus humanis quae¬
ris exempla oheretica uanitas : quam¬
quam sicut paulo ante dixi & ipsae res
humanae in quibusdam exemplis co¬
arguunt & conuincuntte: tamen
adtende quam sit aliud in rebus hu¬
manis. unde uis ducere exempla ad
res diuinas: Homo qui mittit man&

Expanded text:
est Filius, quia missus dictus est Filius? est Filius, quia missus dictus est Filius? Missionem audio, non separationem. Sed hoc, inquit, videmus in rebus humanis, quia major est qui mittiqui mittitur: quanquam et ipsae res humanae dicunt contra te testimonium. Velut, verbi gratia, si quis uxorem velit petere, et per se non possit, amicum majorem mittit qui ei petat. Et sunt multa in quibus ipse major eligitur, qui mittatur a minore. Quid ergo jam calumniam vis facere, quia ille misit, ille missus est? Sol radium mittit, et non separat; luna splendorem mittit, et non separat; lucerna lumen fundit, et non separat: video ibi missionem, et nullam video separationem. Nam si de rebus humanis quaeris exempla, o haeretica vanitas, quanquam, sicut paulo ante dixi, et ipsae res humanae in quibusdam exemplis coarguunt et convincunt te; tamen attende quam sit aliud in rebus humanis, unde vis ducere exempla ad res divinas. Homo qui mittit, manet
Abbreviated transcription (Latin):
cortuum: Utquid enim mundaui
ipsi dm̃ uidebunt: Sed hoc inquit
seruus tanquam cum dño disputars
non expressisti cum dixisti. ibunt
iusti inuitam aeternã : non dixistiibunt
Et quomodo ergo & post memoratum
ludicium quod omne dedit filio pa¬
ter non iudicans quem quã. quid futu¬
rum est: Quid sequitur. Ut
om̃s honorificent filium. sicut hono¬
rificant patrẽ: Modo ergo hoc ha¬
bemus infide : non dicat iudeus. patrẽ
honorifico: quid mihi est cum filio.
Respondeat illi: Qui non honorificat
filium. non honorificat patrẽ Men¬
tiris: Omnino filium blasphemas.
& patri facis inuiriam Pater enĩ
filium misit : tu contempnis quem
misit : Quomodo honorificas mitten¬
tem. qui blasphemas missum. Ec¬
ce inquit aliquis missus est: & maior
est pater. quia misit: Recede a car¬
ne : uetus homo suggerit uetustatẽ
tu in bono agnosce nouitatem: Nouus
tibi a saeculo. antiquus. ꝑ petuus. aeter¬
nus. reuoc& ab hoc intellectu: Minor

Expanded text:
cor tuum. Utquid enim mundavi cor tuum. Utquid enim mundavi ipsi Deum videbunt . Sed hoc, inquit servus tanquam cum Domino disputans, non expressisti cum dixisti, Ibunt justi in vitam aeternam: non dixisti, Ibunt do ergo post commemoratum judicium, quod omne dedit Filio Pater non judicans quemquam, quid futurum est? Quid sequitur? Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. bemus in fide. Nec dicat Judaeus: Patrem honorifico; quid mihi est cum Filio? Respondeat illi, Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem. Mentiris omnino, Filium blasphemas, et Patri facis injuriam. Pater enim Filium misit, tu contemnis quem misit: quomodo honorificas mittentem, qui blasphemas missum? 17. Ecce, inquit aliquis, missus est Filius; et major est Pater, quia misit. Recede a carne. Vetus homo suggerit vetustatem, tu in novo agnosce novitatem. Novus tibi a saeculo antiquus, perpetuus, aeternus, revocet ad hoc intellectum. Minor
Abbreviated transcription (Latin):
& cognoscemus patrem: & filium
ibi ustamo Aetẽrnam nominauit.
s expressit quid sit uita ac terna:
sialitimere ÷ nom tẽ fabło ÷ non sinea
cusa ꝓmisi dilectoribus meis dicens.
qui habas inan elata mea &i seruat
e ipse est qui di ligit me: Et qui
ne diligit. diligetur a patre meo.
& ego diligam illum. & osten¬
dim meipsum illi : Respondeamꝰ
dnõ & dicamus: Quid dñe ds̃ noster
statuirus es .o Te ipsum: Quide¬
am.s Et iudeis te non demon¬
hasti. Nonͣ te uiderunt. & qui
qucifirerunt Sed de monstrabis
te inudicio. cum stabimus ad dexte.¬
santuam: Numquid & illi qui
id sinist gã stabunt. nonte uidebunt:
Qudest quod nobis de monstrabis
t ipsim. Nunc enim nonte uide¬
muscum loqueris.: Responde:¬
Si demonstrabo me ipsum in for¬
ma dĩ : Videcis formã serui: non te
fraudabo õ homo fidelis: crede : quia
uidebis: amas & non uides: Amor
ipse nonte ꝑduc& ut uideas: Ama:
ꝑseuera in amando: non fraudabo
inquit amorem tuum: qui mundaui

Expanded text:
et cognoscemus Patrem et Filium?et cognoscemus Patrem et Filium?ubi vitam aeternam nominavit, et expressit quid sit vita aeterna. Noli timere, non te fallo: non sine causa promisi dilectoribus meis dicens, Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me: et qui me diligit, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi . Respondeamus Domino, et dicamus: Quid, Domine Deus noster, straturus es teipsum? Quid enim, et Judaeis te non demonstrasti? non te viderunt et qui crucifixerunt? Sed demonstrabis te in judicio, cum stabimus ad dexteram tuam: numquid et illi qui ad sinistram stabunt non te videbunt? Quid est quod demonstrabis nobis teipsum? Nunc enim non te videmus cum loqueris? Respondet, Demonstrabo meipsum in forma Dei, videtis modo formam servi. Non te fraudabo, o homo fidelis; crede quia videbis. Amas, et non vides: amor ipse non te perducet ut videas? Ama, persevera in amando: non fraudabo, inquit, amorem tuum, qui mundavi