comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ds. peccatores qͥ adiabolo captiui detinentur. ut ad se conuertant᷑ uocat :&tu qui eũ imita¬
ri debes. cur non eo mõdo agis : Post quad raginta aut̃ annos. dixit absalonadregẽ : Uadã¬
& reddã uota mea. quauoui dñõ in hebron. Qua dragesimus agebatur annus. exeo tẽpore
qua dra gesimꝰ annus ponitur. Ut monstretur diuinã ultionẽ suscitari suꝑ dauid: eõ qd
abimech sacerdotẽ fefellerit. ⁊ ꝓpt̾ eũ tot sacerdotũ cedes facta fuerit: Caue lector
plerosq mendosos codices. in quibus scriptũ inuenitur. post iiii. ñ post xl annos¬
quis contentiosus eos dẽ uiiͦ annos adstruere uoluerit. ab eo tẽpore quo absalon ãmi
fratrẽ suũ interfecit. usq ad illud tẽpus quo patridixit. Uadã & reddã uota mea. quae
uoui dño in hebron : ꝑspicue se errare sidiligent̾ ꝑscrutatus fuerit. inueniet: eũ utiq

Expanded text:
Deus peccatores qui a diabolo captivi detinentur, ut ad se convertantur, vocat: et tu qui eum imitaDeus peccatores qui a diabolo captivi detinentur, ut ad se convertantur, vocat: et tu qui eum imitari debes, cur non eo modo agis? Et quando tet reddam vota mea, quae vovi Domino in Hebron. » Quadragesimus agebatur annus ex eo tempore quadragesimus annus ponitur, ut monstretur divinam ultionem suscitari super David, eo quod Abimelech sacerdotem fefellerit, et propter eum sacerdotum caedes facta fuerit. Cave, lector, plerosque mendosos codices, in quibus scriptum invenitur, post quatuor, non post quadragvero contentiosus eosdem quatuor annos astruere voluerit, ab eo tempore quo Absalom Ammon fratrem suum interfecit, usque ad illud tempus quo patri dixit: « Vadam et reddam vota mea, quae vovi Domino in Hebron, » perspicue se errare, si diligenter perscrutatus fuerit, inveniet, cum utique
Abbreviated transcription (Latin):
alter abaltero: ita & tu absq culpa es ꝓeo qd absalon. amnon dignũ mofte interfecit
Quarait: Recordetur rex dnĩ di sui : ut ñ multipli centur ꝓximi sanquinis adul ciscendũ: &
sanguinis adulciscendum: Aitq mulier: Iuare cogitasti istius modi rem contra populum dĩ :¬
& lõ cutus ẽ rex uerbũ iftud. ut peccet ⁊ ñ reducat ciectũ suũ : Ex hoc loco demonstrat᷑
illud qd paulo superius dictum ẽ: Cessarit rex dđ exire post absalon: idest cessauit ut
non exiretur ab aliqͦ ⁊ reduceretur absalon: Inde ait mulier : Et locutus ẽ rex uerbũ istud
ut peceet. et nonreducat eiectũ suũ . Iuod uͦ ait quare cogitasti istius modi rem contra popłm
eo quod ñ reducerentur ad hereditatẽ dĩ : ne forte coacti dus alienis in terra aliena seruirent:
Nec uultperire ds̃ animã : sed retracta cogitans nepereat penitus qui abiectus ẽ: Acsi dicer&:

Expanded text:
alter ab altero, ita et tu absque culpa es, pro eo quod Absalom Amnon, dignum morte, interfecit. alter ab altero, ita et tu absque culpa es, pro eo quod Absalom Amnon, dignum morte, interfecit. « Quae ait: Recordetur rex Domini Dei sui, ut non multiplicentur proximi sanguinis ad ulciscendum, et di rem contra populum Dei? Et locutus est rex verbum istud ut peccet et non reducat ejectum suum? Ex hoc loco demonstratur illud, quod paulo superius dictum est: Cessavit rex David ire post Absalom, id est, cessavit ut non exiretur ab aliquo et reduceretur Absalom. Inde ait mulier: Et locutus est rex verbum istud ut peccet, et non reducat ejectum suum. Quod vero ait: Quare cogitasti istiusmodi rem contra populueo quod non reducerentur ad haereditatem Dei: ne forte coacti, diis alienis in terra aliena servirent. Nec vult perire Deus animam, sed retractat cogitans, ne pereat penitus qui abjectus est. Ac si diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
se in agro: Nullusq erat qͥ eos ꝓhibere poss&: & ꝑcussit alter alterũ. ⁊ interfecit eũ. Et ec-¬
ce consurgens uniũsa cognatio aduersus ancillã tuã : dicit: Ira de eũ qui ꝑ cussit fr̃em sũ:
Nueritate a ut̃ ut hebrei tradunt. hac mulier uidua duos filios habuit quirixatisunt
inagro suꝑhereditate patris sui: i alterũ ab altero interempto Seipsã tam̃ eadẽ uidua inper¬
sona đđ posuit : ⁊ duos filiossinꝑ̃sona ã non ⁊ absalon: Cognationẽ uͦ quae consurrex̃ ad¬
dnẽ mi rex iniqͥtas. undomo patris mei : Rex aut̃ et thronus eiꝰ. sit in nocens. Ac sidicero
roeo qđ alter filius ms̃ consurrexit aduersus alterũ in mesit in i quitas. sitam̃ aliqua debet eẽ:
Inte aut̃ orex đđ. nulla sit iniqͥtas : qr absq culpa es. in eo qd illi duo fr̃s interse conflixerunt:
Etsi cut ego absq culpasũ ꝓeo qđ duo fili imei consurrexerunt aduersũ se. & interfectus est

Expanded text:
hibere posset. Et percussit alter alterum, et interfecit eum. Et ecce consurgens universa cognatio adversus ancillam tuam dicit, trade eum qui percussit fratrem suum. In veritate autem, ut Hebraei tradunt, haec mulier vidua duos filios habuit, qui rixati sunt in agro super haereditate patris sui, et alterum ab altero interemptum. Seipsam tamen eadem vidua in persona David posuit, et duos filios suos in persona Amnon et Absalom: cognationem vero, quae consurrexit adne mi rex, iniquitas: et in domo patris mei: rex autem, et thronus ejus sit innocens. Ac si diceret, pro eo quod alter filius meus consurrexit adversus alterum, in me sit iniqin te autem, o rex David, nulla sit iniquitas, quia absque culpa es in eo qEt sicut ego absque culpa sum, pro eo quod duo ilii mei consurrexerunt adversum se, et interfectus est
Abbreviated transcription (Latin):
ta p̃ceptũ dnĩ: si forte respiciat dñs afflictionẽ meci. & reddat mͥ bonũ ꝓmaledicatio¬
ne hachodierna: Iuibus ꝑfecto uerbis indicat. qr ꝑ petrato bersabeȩ scelere. ex sur¬
gentẽ contra se filiũ fugiens reduxit ad animũ malũ quod ꝓpetrauit: & &quani¬
miter ꝑtulit qd̾ audiuit : & contumeliosa uerba. nontã conuitia quã ad uitiria
credidit: quibus se purgari sibiꝙ misereriposse iudicauit. Iunc enĩ inlatauitia bene
toleramꝰ : cũ in secr& om̃tis ad mala ꝑpetrata recurrime : Leue quippe uidebitor
qd in uiria ꝑcutimur : dũ in actione nrã conspicimꝰ qr peius ẽ quod meremuor
Sicq fit. ut contumeliis grã magis quã ira debeatur: qu& rũ in teruentu dõ iudice
poena grauior declinare posse confiditor. Quod aut̃ ionathas qͥ interp̃tatur colũbȩ oͬ a.

Expanded text:
fflictionem meam: et reddat mihi bonum pro maledictione hac hodierna. Quibus profecto verbis indicat, quia perpetrato Bersabee scelere, exsurgentem contra se filium fugiens, reduxit ad animum, malum, quod perpetraperpetravit, et contumeliosa verba non tam convicia quam adjutoria credidit, quibus se purgari sibique misereri posse judicavit; tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad male perpetrata recurrimus; leve quippe videbitur quod injuria percutimur, dum in actione concipimus, quia pejus est quod meremur, sicque fit ut potius contumeliis gratia quam ira debeatur, quarum interventu Deo judice poena gravior declinari posse confiditur. Illud vero qui
Abbreviated transcription (Latin):
cisterna id÷ scũariũ anĩ. peccata expiabat: In diebus niuis. qr ꝑ mortẽ expia¬
uit peccatỹ luxta illud psalmistȩ. Lauabis me: qd̾ impletum ẽ in medĩo cistñȩ:¬

Expanded text:
cisterna, id est, sanctuarium Domini, peccata expiabat. In diebus nivis: Quia per mortem expiacisterna, id est, sanctuarium Domini, peccata expiabat. In diebus nivis: Quia per mortem expiavit peccatum: juxta illud Psalmistae: Lavabis me : quod impletum e
Abbreviated transcription (Latin):
Quod aut̃ legimus in regnoꝵ libris. banaia quendã de fortib if rł descendis¬
se incifternã. & ꝑ cussis seleonẽ intẽpore niuis: in differenter puto in locisillis
tis dĩ quo infrixer̃ homines : niuis nomine. potuit scriptura sacra significari:
Banaiã uͦ figuraliter intelleͥgimꝰ saluactorem : qui tuxta uim nominis sui.
Quod uerbũ in factura aeuȩ quae eccłȩ typũ habuit: scriptura ꝓpria significatione
posuit dies. Et aedificauit dñs ds̃ costã quãtulerat deadã. inmolierem: Et paulus
construi eã uidens: ait: Dĩ aedificatio estis: Nec p̃tereundũ. qđ hebreus ille leonem
hunc quẽ banaias interfecit. io ab intellegi oportere putat: qͥ in medio cistñȩ
id est in domo dnĩ ubi cornua altaris tenebat. occisus est: Ergo altare cisterna
ideo dr̃: qr sicũt a qua cisternȩ̨ munditiã affet: ita etiã nihilominꝰ haec

Expanded text:
Quod autem legimus in Regnorum libris, Banaiam quemdam de fortibus Israel descendisQuod autem legimus in Regnorum libris, Banaiam quemdam de fortibus Israel descendisse in cisternam, et percussisse leonem in tempore nivis, indifferenter puto in locis illis tis Dei, quo infrixerunt homines, nivis nomine potuit Scriptura sacra significari: Banaiam vero figuraliter intelligimus Salvatorem, qui, juxta vim nominis sui, Quod verbum in factura Evae, quae Ecclesiae typum habuit, Scriptura propria significatione posuit, dicens: « Et aedificavit Dominus Deus costam, quam tulerat de Adam, in mulierem . » Et Paulus construi eam videns ait: « Dei aedificatio estis . » Nec praetereundum quod Hebraeus ille leonem hunc, quem Banaias interfecit, Joab intelligi oportere putat, qui in medio cisternae, id est, in domo Domini, ubi cornua altaris tenebat, occisus est . Ergo altare cisternaideo dicitur, quia sicut aqua cisternae munditiam affert: ita etiam nihilominus haec
Abbreviated transcription (Latin):
duos arihel moab nominat: Uirigͦ istifortissimi fuerant in regno moab: unde &¬
Arihel uł leones nuncupantor : Arihelenĩ : interp̃tatur leo dĩ: luos banaias
dũ ꝓuocatus e&̃ abillis: superatos inter fecit: Quod aut̃ dr̃ debanaia. & ipse
descendit ⁊ ꝑ cussit leonẽ in medio cisternȩ in dieb nuuis: quomodosit factum.
iosephus narrat aꝑtius : qr uidelicet cister. na fuerit nimiũ ꝓfunda: Auatẽpore
hyemis cum eeñt omĩa niubus plena: ipsa quoq nimio niuiũ aggestu fuerit
coequata : Quã cũ leosuꝑueniens periculi nescius incidiss& ribidemꝙ con¬
clusus. grandi rugity clamar& : accurrebant homines uidere quidess&:
Et dũ cũ alus ad tale spectaculũ ad uentr& banaias : desiliuit statĩ incister¬
na : & ad gressũ mediis inniuib ꝑ cussit. ⁊ interfecit leonem: Nix itaque
nc̃ in nocentiȩ nitor & grãe: nc̃ yemis ⁊ frigus caritatis intellegi potef

Expanded text:
duos Ariel Moab nominat . Viri ergo fortissimi isti fuerunt in regno Moab: unde duos Ariel Moab nominat . Viri ergo fortissimi isti fuerunt in regno Moab: unde Ariel vel leones nuncupantur. Ariel enim interpretantur praelia Dei. Quos Banaias, dum provocatus esset ab illis, superatos interfecit. Quod autem dicitur de Banaia: « Et ipse descendit et percussit leonem in medio cisternae in diebus nivis, » quomodo sit factum, Josephus narrat apertius: quia videlicet cisterna fuerit nimium profunda, quae tempore hiemis, cum essent omnia nivibus plena, ipsa quoque nimio nivium aggestu fuerit coaequata. Quam cum leo superveniens periculi nescius incidisset, ibidemque conclusus grandi rugitu clamaret: accurrebant homines videre quid esset. Et dum cum aliis ad tale spectaculum veniret Banaias, resiluit statim in cisternam, et aggressum mediis in nivibus percussit, et interfecit leonem. Nix itaque nunc innocentiae nitor et gratiae, nunc hiemis et frigus charitatis intelligi potest.
Abbreviated transcription (Latin):
uit: sicut illic scriptũ ẽ : Libauit eã dño: Insacrificuĩ quippe dñi effusa a qua co¬
uersa ẽ : q culpã con cu piscentiȩ. macta uit ꝑ poenitentiã rep̃hensionis suȩ: Iui gͦ
quondã concupiscere alienã coniugẽ neqͦquã timuit: postetiã qra quã concupis¬
set. expauit: Quia enĩ se in licita ꝑ petrasse memin erat : contrasemet ipsũ iã rigidus.
etiã alicitis abstinebat: Etbana ias filius ioia de uirifortissimi magnoꝵ ope¬¬
ru de capsehel. Notandũ aut̃ quod iuxta hebreũ p̃dictõ. in hebreo non habetor
i agnoꝵ operũ: s magister operum: Capseheleni. interp̃tatur congregatio dĩ:
Mãgister enĩ erat de congregationedĩ id ÷ cerethi & felethi : qui inter p̃tantur occi¬
dentes ⁊ uiuificantes Ipse ꝑcussit duos leones : Et cet̾: Quos paraly pomenon

Expanded text:
vit, sicut illic scriptum est: « Libavit eam Domino. » In sacrificium quippe Domini effusa aqua covit, sicut illic scriptum est: « Libavit eam Domino. » In sacrificium quippe Domini effusa aqua conversa est, quia culpam concupiscentiae mactavit per poenitentiam reprehensionis suae. Qui ergo quondam concupiscere alienam conjugem nequaquam timuit, post etiam, quia aquam concupisset, expavit. Quia enim se illicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum jam rigidus etiam a licitis abstinebat. « Et Banaias filius Joadae viri fortissimi magnorum operum de Capsahel. » Notandum autem quod, juxta Hebraeum praedictum, in Hebraeo non habetur magnorum operum, sed magister operum. Capsahel interpretatur congregatio Dei. Magister enim erat de congregatione Dei, id est, Cerethi et Phelethi, qui interpretantur occidentes et vivificantes. « Ipse percussit duos leones Moab. » Quos Paralipomenon
Abbreviated transcription (Latin):
satis faciat : Ut qͥ cõmisit phibita. sibi met ipsi debeatabscidere etiã concessa :
Et se rep̃hendat inminimis. quise meminit in maximis deliquisse : Lex certe
ueteris testam̃ti. alienã uxorem concupiscere p̃hib&: artge uͦ fortia iuberi
militib ułt desi derari a quã. ñ penaliter uetat: Et cunctinouimus. qd da ud
concupis centiaȩ mucrone trans fixus. alienã coniuige & appetiuit & abstulit: Cuiꝰ
culpã. digna uerberas secuta : & malũ quod ꝑpetrauit. ꝑ poenitentiae lamenta
correxit: Quicũ longe posthostiũ contra cun eos seder& : a quã bibere ex eoꝵ cistña
ex des iderio uoluit: Quius electi milites inter cateruas aduersantiũ medĩas erum¬
pentes: a quã quamdesi derauerit. in lesi detulerunt: Seduir flagellis eruditus. sem&¬
ipsũ ꝓtinus cũ periculo militũ aquã desiderasse rep̃hendit: eamꝙ dño fundens liba¬¬

Expanded text:
commisit prohibita, sibimetipsi abscidere debeat etiam concessa, commisit prohibita, sibimetipsi abscidere debeat etiam concessa, ut se reprehendat in minimis, quem meminit in maximis deliquisse. Lex recte Veteris Testamenti alienam uxorem concupiscere prohibet, a rege vero fortia juberi militibus vel desiderari aquam non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David concupiscentiae mucrone transfixus alienam conjugem et appetivit et abstulit: cujus culpam digna verbera sunt secuta, et malum quod perpetravit, per poenitentiae lamenta correxit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederet, aquam bibere ex eorum cisterna ex desiderio voluit. Cujus electi milites, inter catervas adversantium medias erumpentes, aquam, quam desideraverat, illaesi detulerunt. Sed vir flagellis eruditus semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens liba
Abbreviated transcription (Latin):
fortissimos supꝰ narrauit: Qđ aut̃ dauid oblatã sibia quã bibere noluit. sed dño ec̃
libauit : exem plũ p̃buit militib sus.fortitudinis ⁊ constantiae Uicit gͦ naturam.
Ut siciens nonbiber& : qđ suo exẽplo omnis exercitus tolerare sitim disceret:
Qđ si altius uelis expectare ⁊ intro spicere mysteriũ : sitiebat dđ non aquã quae ẽ¬
Hoc ẽ non a quarũ sitiebat đd elementũ. sed sanguinẽ xp̾i Unde nonbibit a quã.
sed dño fudit: significans sitire se xxpi sacrificiũ non naturȩ fluentõ : Illuo sacrificis
in quo ẽ remissio peccatoꝵ: illũ sitire fontẽ a ternũ. qui ñ periculis quaereret̃alienis :
sed pericula aliena deler&. Cogitandũ sũm opere ẽ. Ut qui se inlicita meminit
cõmisisse. a qͥbusdã etiã licits studeat abstinere : quatinus ꝑ hoc conditori suo

Expanded text:
fortissimos supra narravit. Quod autem David oblatam sibi aquam bibere noluit, sed Domino eam fortissimos supra narravit. Quod autem David oblatam sibi aquam bibere noluit, sed Domino eam libavit, exemplum praebuit militibus suis fortitudinis et constantiae. Vicit ergo naturam, ut sitiens non biberet, quo suo exemplo omnis exercitus tolerare sitim disceret. Quod si altius velis exspectare et introspicere mysterium, sitiebat David non aquam, quae ehoc est, non aquarum sitiebat elementum, sed sanguinem Christi. Unde non bibit oblatam aquam, sed Domino fudit, significans sitire se Christi sacrificium, non naturae fluentum, sed illud sacrificium, in quo esset remissio peccatorum, illum sed pericula aliena deleret. Cogitandum summopere est, ut qui se illicita meminit commisisse, a quibusdam etiam licitis studeat
Abbreviated transcription (Latin):
r& eũ & ui deret̾ abeo coepit consolari suꝑ mortẽ amnon: Quã diu enĩ putabat᷑
idem absalon reduci ut uideret᷑ abeo: seꝑ mors ã non filu sui animo eiꝰ occurrebat
Suie alit̃ consolatus fuisse suꝑ amnon interitu dr̃ : eo qđ nouerat cũ flagitiosum

Expanded text:
ret eum, et videretur ab eo, coepit consolari super mortem Ammon. Quandiu enim putabatur ret eum, et videretur ab eo, coepit consolari super mortem Ammon. Quandiu enim putabatur idem Absalon reduci, ut videretur ab eo, semper mors Ammon filii sui animo ejus occurrebat. Sive aliter consolatus fuisse super Ammon interitu dicitur, eo quod noverat eum flagitiosum
Abbreviated transcription (Latin):
conspir&. ac morti ꝑpetuȩ tradat. Porro absalon fugiens: abiit ad tolmai filium
amiad. regẽ gessur: Tolmai pater fuit maacha matris ab salon. quã dicist hebrei
ađđ in proelio captã: & cȩsarie & unguib p̃cisis. scđm legẽ eũ uxorem sibi dd socias¬
se: & exea gentras se thamar ⁊ absalon : Cessauit itaq dđ rex ꝑsequi ab salori.
In hebreo legit᷑. Cessauit itaq rex exire pꝰabsalon: Uoluisse idem dđ exire phi¬
betur ut redo  cerit absalon: sed ꝑtractans in cor de suo qd quotiens eũ uider&: toti¬
ens dolorẽ mortis amnon ei ad memoriã redũcer&: Idcirco cessasse dr̃ exire p̾absa.¬
lon: sub audit᷑. uteũ ad ꝓpͥa reuocaret : Iuodũ ait eo qđ consolatus ea super
amnon interitũ: in tellegendũ ẽ qr postquã noluit exire pꝰabsalon ut reduce¬

Expanded text:
conspiret ac morti perpetuae tradat. « Porro Absalon fugiens, abiit ad Tolmai, filium conspiret ac morti perpetuae tradat. « Porro Absalon fugiens, abiit ad Tolmai, filium Ammiud, regem Gessur, » etc. Tolmai pater fuit Maacha matris Absalon, quam dicunt Hebraei a David in praelio captam, et caesarie et unguibus praescisis, secundum legem eam uxorem sibi David sociasse , et ex ea generasse Thamar et Absalon. « Cessavit itaque David rex persequi Absalon. » In Hebraeo legitur: « Cessavit itaque rex exire post Absalon. » Voluisse idem David exire perhibetur, ut reduceret Absalon; sed pertractans in corde suo quod quotiens eum videret, totiens dolorem mortis Ammon ei ad memoriam reduceret, idcirco cessasse dicitur exire post Absalon, subauditur, ut eum ad propria revocaret. Quod vero ait, « eo quod consolatus esset super Ammon interitu, » intelligendum est quia postquam voluit exire post Absalon ut reduce
Abbreviated transcription (Latin):
In cestũ gͦ quod amnon dđ maior filius. insorore sua thamar confecit. & parricidiũ qd
absalon in anon frẽ suo ꝑpetrauit. ꝗd spĩtaliter significari possit ñ inuenio : nisi forte
moraltter nos tale factũ moneat. qd seꝑ caute & prudenter agamus. neforte dominentur
in nobis uitia & princeps peccati. qͥ falsã pacẽ periclitantib spondet: nenos im paratos
inueniens atq in ꝓuisos. trucident: Absalon gͦ. pacis pater. siue patris pax inter p̃tatur.
Amnon donans : & thamar amaritudo latine ꝓnuntiatur: Quienĩ mẽbra sua donat libi¬
dini . & semet ipsũ tradit seruire ini qͥtati a diniqͥtatẽ: in peccati amaritu dinem ea dit:
icet inimaicus se qͦsi patrẽ pacis ostentet. & ꝓspera ꝓuenire ꝓtalib factis falso ꝓmittit:
Necesse ẽ enĩ. cito ad poenitentiã p̾ cõmissũ scelus redeamꝰ : ne forte diabolus si a dhucebrie-¬
tati in seruierimꝰ. & in luxũ scłi huiꝰ resoluem᷑: ꝑ obtẽperantes sibi malignos sp̃s inn ecẽ nr̃am

Expanded text:
ncestum ergo quod Ammon, David major filius, in sorore sua Thamar confecit, et parricidium, quod Absalon in Ammon fratre suo perpetravit, quid spiritaliter significare possit non invenio, nisi forte moraliter nos tale factum moneat, quod semper caute et prudenter agamus, ne forte dominentur in nobis vitia, et princeps peccati, qui falsam pacem periclitantibus spondet, ne nos imparatos inveniat atque ex improviso trucidet. Absalon ergo Pater pacis, sive Patris pax, interpretatur; Ammon donans, et Thamar amaritudo, Latine pronuntiatur. Qui enim membra sua donat libidini, et semetipsum tradit servire iniquitati ad iniquitatem, in peccati amaritudinem cadit, licet inimicus se quasi patrem pacis ostentet, et prospera provenire pro talibus factis falso promittat. Necesse est enim cito ad poenitentiam post commissum scelus redeamus, ne forte diabolus, si adhuc ebrietati inservierimus, et in luxum hujus saeculi resolvemur, per obtemperantes sibi malignos spiritus in necem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
xisse narrat᷑. humilitas apꝓbata suꝑbi adã nata. & temeritas uindicata monstrat᷑ qr et ipse
đđ qui corã archa dĩ humi lit̃ saltart non erũbuit: mox ꝓmissionẽ filii di exsua stirpe nasc¬
turi. suscipere meruit : Et conux qua eandẽ illius humilitatẽ despexit: ei semine fecundari
ausus sui reatũ in matura moste purgauit: Ubinecesse ẽ intueri. quantũ delinquat qͥ ad corpꝰ
dnĩ reus accesserit : si deuotꝰ ille sacerdos mofte multat᷑ qͥ arcã illã dominiq uidelicet oorporis
figurã minori quã debuit ueneratione corripuit: Uerũ iuxta allegoriã. dđ xpm̃. archa
ria. ad tẽpus eã alibi diuerdit : acsic deinceps qđ multũ delectauerat expleuit : qͥa dñs incame
apparens. gugłm filuis isrł suȩ uidelicetgenti p̃dicauit᷑: sed cȩxitas ex parte contigit inisrahel.

Expanded text:
xisse narratur, humilitas approbata, superbia damnata, et temeritas vindicata monstratur. Quia et ipse David, qui coram arca Domini humiliter saltare non erubuit, mox promissionem Filii Dei ex sua stirpe nascituri suscipere promeruit. Et conjux, quae eamdem ejus humilitatem despexit, ejus semine fecundari ausus sui reatum immatura morte purgavit. Ubi intueri necesse est quantum delinquat qui ad corpus Domini reus accesserit, si devotus ille sacerdos morte multatur, qui arcam illam, Dominici videlicet corporis figuram, minorria, ad tempus eam alibi divertit, ac sic deinceps quod multum desideraverat explevit. Quia Dominus in carne apparens Evangelium filiis Israel, suae videlicet gent
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptatori subi cit : si cut pꝰparadisi clauftra. p̾tertii cȩli secrita nereuelationũ magnitusi¬
dispensationis ordine: un de seuire ꝑ mittitur iniqͥtas diaboli in de pie ꝑficitur benigni
luntatis suȩ. Potest aut̃ & aliter scđm misticossensus. hac eadẽ res accipi: siquis etim
puro intellectu rimari uoluerit : Quius aut̃ đđ insolario deambulans ty pũtenet: nisi¬
eiꝰ de qͦ scriptum ẽ. Insole posuit tabn aculũ suũ : & ꝗd est. bersabeȩ ad se ꝑduceret᷑ nisilezẽ
litterȩ carnali populo coniunctã. spitali sibi intellectusocuare: Bersa beȩ enĩ. puteus septims
dr̃ : q nimirũ ꝑ cognitionẽ legis infusione spitalis grẽ ꝑfecta nobis sapientia ministrat᷑:
aut̃ populus qͣdeaccepta legis scientia extollitur : qͣsi dedi luce gloriatur: Sed huicđđ
uxorem abstulit. sibiq coniunxit : qͥaui delicet manu fortis qđ dãiud dr̃ in carne redẽp

Expanded text:
tentatori subjicit. Sicut post paradisi claustra, post tertii coeli secreta ne revelationis magnitudidispensationis ordine, unde saevire permittitur iniquitas diaboli, inde pie perficitur benignitluntatis suae. Potest autem et aliter secundum mysticos sensus haec eadem res accipi, si qua eam puro intellectu rimare voluerit. Cujus autem David in solarium deambulans typuejus de quo scriptum est: In sole posuit tabernaculum suum ? Et quid est Bersabee ad se perducere, nisi legem litterae, carnali populo conjunctam, spiritali sibi intellectu sociare? Bersabee enim puteus septimus dicitur, quia nimirum per cognitionem legis, infusione spiritalis gratiae, perfecta nobis sapientia ministratur. autem populus, quia de accepta legis scientia extollitur, quasi de Dei luce gloriatur. Sed huic David uxorem abstulit, sibique conjunxit, quia videlicet manu fortis, quod David dicitur, in carne Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
quis que uitanta coꝵ quanta ille pace regnauit : nec om̃ino umquã gensilla ttaregni tenoit
Ut sollicita ñ fuerit nehostib subderetur : qr im̃anta mintabilitate rgu humnarũ nullit
al. qmido populo concesa ẽ tonta scartas Uthuc urȩ hostiles n formidaret incurias ł orus ÷¬

Expanded text:
quisquam eorum in tanta, quanta ille, pace regnavit: nec unquam omnino gens illa ita regnum tenuit, quisquam eorum in tanta, quanta ille, pace regnavit: nec unquam omnino gens illa ita regnum tenuit, ut sollicita non fuerit, ne hostibus subderetur: quia in tanta mutabilitate rerum humanarum nulli aliquando populo concessa est tanta securitas, ut hujus vitae hostiles non formidaret incursus. Locus
Abbreviated transcription (Latin):
constrtui uidices suꝑ populũ meũ isrł: hoctã magn ũdonõ. quisꝗs in hoc scło et in hcc
terra sperat: insipient sapit: An quispiã putabit. in pace salomonis idem cõpletõ : pacẽ
qui ꝑpeillã: scriptura inunbra futuri excellenti p̃dicatione cõmendat: Cui suspicioni
uigilant᷑ occursum ẽ: cũpostea quã dictũ ẽ & ñ apponet filius iniqͥtatis humiliare eum
continuo subiunctũ ẽ: sicut abinitio adieb quib constitui udices suꝑ populũ meo
isrł. Iudices nẽq prius quã rt̾ges ibi eẽ coepissent. suꝑ illũ populũ fuerant constitati:
ex quo terrã ꝓmissionis accepit: & utiq humiliabat eũ filius in iqͥtatis. hoc est
hostes alienigenȩ ꝑ interualla tepoꝵ quib legunt᷑ paces alternasse cũ bellis : & in ue-¬
niunt᷑ illi c pacis tẽpora ꝓlixiora quã salomon habuit: qr xl regncuit annos:
inbac pmissione ꝓmissa et̃ eredantur : Iutto minis tta ꝙ cuiuis lbt regis al teran on cupo

Expanded text:
constitui judices super populum meum Israel. » Hoc tam magnum bonum quisquis in hoc saeculo et in hac terra sperat, insipienter sapit. Ante quispiam putabit in pace Salomonis id esse completum. Pacem quippe illam Scriptura in umbra futuri excellenti praedicatione commendat. Cui suspicioni vigilanter occursum est, cum posteaquam dictum est: « Et non apponet filius iniquitatis humiliare eum: » continuo subjunctum est: « Sicut ab initio a diebus quibus constitui judices super populum meum Israel. Judices namque, priusquam reges ibi esse coepissent, super illum populum fuerant constituti, ex quo terram promissionis accepit. Et utique humiliabat eum filius iniquitatis, hoc est hostis alienigena per intervalla temporum, quibus leguntur pacem alternasse cum bellis: et inveniunt illic pacis tempora prolixiora, quam Salomon habuit, qui quadraginta regnavin hac promissione praedicta esse credantur: multo minus utique cujuslibet regis alterius: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ deumniuersis gentib conuocat ad fidẽ suã. alios auriloco hoc ẽ sensu sp̃tali p̃claros ali¬
os argenti hoc ẽ eloquentiȩ nitore splendentes. alios uͦ p̃dicatione diuma sonoros scĩ¬
ficat dño : ut in eiꝰ tabernaculo fidelit̃ deseruientes ipsius ministerio inȩternũ decentis¬
sime ꝑfungantur : Fecit quoq sibi dđ nomen cũ reuerteretur capta sẏria : inualle
decẽ ⁊ octo milibus. erexit sibi fornicẽ trium phalẽ: Fectt etiã sibi nomtn: qr uicta
sria damasci. ⁊ siria soba. erexisse ibi dr̃ alterã fornice truimphalẽ : Et si quẽ
mouet quod im pleris q latinorũ codicibus inuenitur. d auid non decẽ ⁊octo m&lia in ualle salina

Expanded text:
 de universis gentibus convocat ad fidem suam, alios auri loco, hoc est, sensu spirituali praeclaros, ali de universis gentibus convocat ad fidem suam, alios auri loco, hoc est, sensu spirituali praeclaros, alios argenti, hoc est, eloquentiae nitore splendentes, alios vero praedicatione divina sonoros significat Domino, ut in tabernaculo fideliter deservientes, ipsius ministerio in aeternum decentissime perfungantur. « Fecit quoque sibi David nomen, cum reverteretur, capta Syria in valle Sdecem et octo millibus, erexit sibi fornicem triumphalem. Fecit etiam sibi nomen, quia victa Syria Damasci, et Syria Soba, erexisse sibi dicitur alteram fornicem triumphalem. Et si quem movet, quod in plerisque Latinorum codicibus i
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ tributarias : mystice significat quod xp̃s om̃s genter subsua dominatione tenens. facit pensi
seruitutis sibi reddere: dũ singulȩ quȩq nationes in nominis eiꝰ confessione adunatȩ. deuote
censũ bonoꝵ operũ illi exsoluunt: Damascus enĩ. nobilis ẽ urbs fenicis: Codẽ uocabulo quo
& mãseth ancillȩ abrahã filius appellatus ẽ : Et da mascus. interp̃tatur sanguinis poculum:
syria uͦ in terp̃tatur sublimis siue humecta : Et bene qua prius humecta libidine. superba
spũ. sanguinẽ humanũ in explebilit̃ sitiebat : nc̃ mundata baptis mate xp̃i. sublimis ꝓfecto
uirtutũ. sanguinis eiꝰ poculũ desiderat ꝑcipere: Quid aut̃ significat quod dđ uasa aureat
& argentea atq aerea quatulerat deuniuersis gentibꝰ. sc̃ĩficauit dño÷ nisi qđ xp̃s omp̃s

Expanded text:
 tributarias esse, mystice significat quod Christus omnes gentes sub sua dominatione tenens, facit pensum  tributarias esse, mystice significat quod Christus omnes gentes sub sua dominatione tenens, facit pensum servitutis reddere, dum singulae quaeque nationes in nominis ejus confessione adunatae, devote sensum bonorum operum illi exsolvunt. Damascus enim nobilis est urbs Phoenicis eodem vocabulo, quo et Masec ancillae Abraham filius appellatus est; et Damascus interpretatur sanguinis poculum; Syria vero interpretatur sublimis, sive humecta. Et bene quae prius humecta libidine, superba spiritu, sanguinem humanum inexplicabiliter sitiebat, nunc mundata baptismate Christi, sublimis profectu virtutum, sanguinis ejus poculum desiderat percipere. Quid autem significat quod David vasa aurea et argentea atque aerea quae tulerat de universis gentibus sanctificavit Domino, nisi quod Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ante irent cursibus auras: Iuod aut̃ menses eos funiculo dix̃ : F uniculũ allegorice ꝑsorte posuti
eõ qđ funiculo soleant agroꝵ spatia metĩri Unde scriptũ: Et sorte di uisit eis terrã. iN
funiculo distributionis : Significat aut̃ qđ tam libera dispositionedđ reziones moabita¬
rũ. heredib quib: uell& diuider& : quã si possessor qͥlibet agros ꝓpͥos ad nutũ suũ ducto
hucinde funiculo dirimer&: Mensus ẽ aut̃ duos funiculos : unũ ad occidendũ . & unũ ad uioi¬
ficandũ : Et hoc allegoricȩ dictõ : significans qđ insua dđ poteftate habuerit nullo utiq
contradicente. quos eoꝵ neci dar& contumaces. quib parcer& subiectis: Quod aut̃ dđ moab
qui interp̃tottur depatre . & fyriã damasci. & ceteras regiones ditionisuę subiuigans fecit¬

Expanded text:
anteirent, cursibus auras. Quod autem mensos eos funiculo dixit, funiculum allegorice pro sorte posuit, anteirent, cursibus auras. Quod autem mensos eos funiculo dixit, funiculum allegorice pro sorte posuit, ex quod funiculo soleant agrorum spatia metiri. Unde scriptum est: « Et sorte divisit eis terram in funiculo distributionis . » Significat autem quod tam libera dispositione David regiones Moabitarum haeredibus quibus vellet divideret, quam si possessor quilibet agros proprios ad nutum suum ducto hinc inde funiculo dirimeret. « Mensus est autem duos funiculos, unum ad occidendum, et unum ad vivificandum. » Et hoc allegorice dictum significans, quod in sua David potestate habuerit, nullo utique contradicente, quos eorum neci daret contumaces, quibus parceret subjectis. Quod autem David Moab, qui interpretatur de patre, et Syriam Damasci et caeteras regiones ditioni suae subjugans, fecit
Abbreviated transcription (Latin):
tum e d eđd & ꝑcussit moab & m̃sus c̃ eos funiculo coaquans terre: hiꝑbolice debet
accipi: Noneni fieri poterat ut homines interra uiuentes. intantu humiliarentur.
donec ipsuis terrȩ funiculo dorso suꝑ extenso comꝓbante. apparerent aequales: Sedinm̃ sã
humiliationẽ captȩ & opp̃ssȩ gentis. uoluit scriptura hoc uerbo accumulare : ut dicer& coȩqͣtos
tes quã terra ea quaenullos haber& homines. possent ualere. Cuuis modi locutionis. plurai
habes exẽpla inscripturis : quale ẽ illud in eugłio: Sunt aut̃ et alia multa quȩ fecit iħs: quae
si scribantur ꝑsingula. nec ipsũ arbitror mundũ capere eos qͥ scribendis libros: Quo modo enĩ g¬
non caperet mundus libros. qͥ scribi potuissent inmundo : sed ad insinuandã magnitudinem
ac multitidinẽ operũ dnĩ : tali uerbo uoluit uti scriptura: Et in planctudđ̃ : a quilis uelo-¬
ciores. leonib fortiores : Cui simillimũ ẽ illud ⁊ seculariũ lit terarũ : quicandore niues

Expanded text:
avid, « Et percussit Moab, et mensus est eos funiculo, coaequans terrae, » hyperbolice debet accipi. Non enim fieri poterat, ut homines in terra viventes in tantum humiliarentur, donec ipsius terrae dorso, funiculo superextenso comprobante, apparerent aequales; sed immensam humiliationem captae et expressae gentis voluit Scriptura hoc verbo accumulare, ut diceret coaequatos tes, quam terra ea quae nullos haberet homines, possent valere. Cujusmodi locutionis plura habes exempla in Scripturis, quale illud Evangelii: « Sunt autem et alia multa quae fecit Jesus, quae si scribantur per singula, nec ipsum arbitror mundum capere eos qui scribendi sunt libros . » Quomodo enim caperet mundus libros, qui scribi potuissent in mundo? Sed ad insinuandam magnitudinem ac multitudinem operum Domini, tali verbo voluit uti Scriptura. Et in planctu David: « Aquilis velociores, leonibus fortiores . » Cui simillimum est illud et saecularium litterarum: Qui candore nives
Abbreviated transcription (Latin):
luĩ. id: m alignioꝵ spũum rector ui detur eẽ. populi ui delicet meroris. & seꝑ in angustica
constituti : quicõ primere uł co angustare homines desiderat: Radit ͦ ã mon barbã dimi-¬
diã nuntioꝵ dđ : cx anti quus hostis quorundã p̃dicatoꝵ uerbi dĩ sermonẽ ⁊ł conuersa¬
tionẽ corrupendo maculat. ac de honestat: Precidit uͦ tunicas usq ad inguina eũtur¬
pia facta quaipse ꝑsuaserit. ino cylis hominũ reuelat: Sed necesse ẽ talib qͦs diabolus
ita confundit: ut sedeant iniericho donee crescat barba eoꝵ : ide sint obꝓbriũ et ignominia
melioꝵ. atq efficicnt᷑ a nathema omniũ: donec ꝑ fu diũ bonũ. barbarũ species hoc ÷
uiftutr̃ in crem̃ta in eis nascant᷑ : & digni habeant᷑ psentia regissui: Nec credendum est
uti q quod dđ̃ nr̃ milites suos inultos eẽ paciat᷑: qui hostessuos exercito congregato suꝑat
acuindicat inuiriã seruoꝵ suoꝵ eũ non solũ aduerseriossuos nunc ꝑ scõꝵ suoꝵ uictoric̃¬

Expanded text:
id est, malignorum spirituum, rector videtur esse, populi videlicet moeroris et semper in angustia constituti, qui comprimere vel coangustare homines desiderat. Radit ergo Ammon barbam dimidiam nuntiorum David, cum antiquus hostis quorumdam praedicatorum verbi Dei sermonem vel conversationem corrumpendo maculat ac dehonestat. Praecidit vero tunicas usque ad inguina, cum turpia facta, quae ipse persuaserat, in oculis hominum revelat. Sed necesse est talibus quos diabolus ita confundit, ut sedeant in Jericho, donec crescant barbae eorum, id est, sint opprobrium et ignominia meliorum, atque efficiantur anathema omnium, donec per studium bonum barbarum species, hoc est, virtutum incrementa in eis nascantur, et digni habeantur praesentia regis sui. Nec credendum est utique, quod David noster milites suos multos esse patiatur, quin hostes suos exercitu congregato superat ac vindicat injuriam suorum, cum non solum adversarios suos nunc per sanctor
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ archa plaustro nouo. Ut noui testam̃ti gr̃a renouatis in baptismo m̃tib infundatur.
Uinumq nouũ nouis utrib conseruandũ mandetur: Erat quid ẽ prius archa indomo

Expanded text:
autem arca plaustro novo, ut Novi Testamenti gratia renovatis in baptismo mentibus infundatur, autem arca plaustro novo, ut Novi Testamenti gratia renovatis in baptismo mentibus infundatur, vinumque novum novis utribus co
Abbreviated transcription (Latin):
exisrł instituit : non qͥdem onnẽ isrł sed electos quosꝙ sĩbi consocians: Non enĩ om̃s is rł. hisua isrłitȩ :¬
s filii ꝓmissionis. deputant᷑ in semine: Quioom̃. fuisse referunt᷑: id÷ fidei. operis. & spei firmi¬
tate ꝑftc̾ti: Irici enĩ ꝑ confessionẽ scȩ trinitatis ad fidẽ ꝑtinent Decẽ : ꝓter de calogũlegis ado¬
pera: Mille ꝓpt̾ sui ꝑfectionẽ ad spẽ uitȩ xternȩ : quasuperius ali ꝗd non c̃. sicut numer mille-
multiplica: ne fides sin eoꝑib mortua sit: Itẽ ex ꝑmille multi plica: ut fidẽs qua ꝑdilecꝰ¬
tionẽ oꝑatur. ñ alibi quã incęlis retributionẽ speret: Flecti  exisrł: populos rectȩ
credentes. oꝑantes. sperantes ansinictt: Uiri aut̃ uda qͥ erant cũ dd: ipsos apłos ⁊ doctores.
qͥlateri xp̃i qͥsi familiarius adherebant. indicant: Quo utroq stipatus exercitudisarchã
adducere. id ÷ eccłam dilatare. ⁊ in eoꝵ quiñ crediderꝰ cordib inserere gaudet Imponitur

Expanded text:
ex Israel instituit, non quidem omnem Israel, sed electos quosque sibi consocians. Non enim omnes qui ex Israemitate perfecti: tria enim propter confessionem sanctae Trinitatis ad fidem pertinent; decem propter Decalogum legis, ad opera; mille propter sui perfectionem ad spem vitae aeternae, qua superius aliquid non est, sicut numerus millenamultiplica, ne fides sine operibus mortua sit. Item triginta per mille multiplica, ut fides, quae per dilectionem operatur, non alibi quam in coelis retributionem speret. Electi ergo ex Israel populos recte credentes, operantes, sperantes insinuant. Viri autem Juda, qui erant cum David, ipsos populos et doctores, qui lateri Christi quasi familiares adhaerebant, indicant, quo utroque stipatus exercitu, Domini arcam adducere, id est Ecclesiam dilatare, et in eorum qui non crediderunt, cordibus inserere gaudet. Imponitur
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ꝓculdubio dñs delictũ sine ultione ñ deserit: Aut enĩ ipse hoc homo in se pęnitens punit:
aut hoc ds̃ cũ homine uindicans ꝑcutit: Neqͣ quã gͥ peccato parcit᷑: qͥa nullatenus sine iundicta
laxatur: Sienĩ dd audire ꝑ confessionẽ meruit. dñs transtulit peccatũ tui : titam̃ multis
p̾cruciatib afflictus. ac fugiens. reatũ culpȩ quã ꝑpetra uerat exsoluit: sienos salutis
unda a culpa primi parentis absoluim. sed tam̃ reatũ eiusdẽ culpȩ diluentes. absoluti
relaxat: Abelectis enĩsuis iniquitatũ maculas studet tẽporali afflictione tergere. qͣs in
eis ꝑpetuo ñ uult uideri. Et consolatus ẽ dđ bethsabeȩ ux orem sucĩ : in gressusq ad eã.
dormuit cũ eit: Qua genuit filiũ. & uocauit nomen eiꝰ salomon: & dñs dilexit eũ. Misttq¬

Expanded text:
Sed procul dubio Dominus delictum sine ultione non deserit. Aut enim ipse homo in se poenitens punit, aut Deus cum homine vindicans percutit. Nequaquam igitur peccato parcitur, quia nullatenus sine vindicta laxatur. Si enim David audire post confessionem meruit: « Dominus transtulit peccatum tuum, » et tamen multis post cruciatibus afflictus ac fugiens, reatum culpae, quam perpetraverat exsolvit. Sic nos salutis unda a culpa primi parentis absolvimur, sed tamen, reatum ejusdem culpae diluentes, absoluti relaxat. Ab electis enim suis iniquitatum maculas studet temporali afflictione tergere: quas in eis perpetuo non vult videri. « Et consolatus est David uxorem suam Bersabee. Ingressusque ad eam dormivit cum ea. Quae genuit filium,
Abbreviated transcription (Latin):
Abmadib quierat in gaibaa : quia ea dẽ quȩne pdicat᷑ eccdȩ fides. ⁊ ant in carnationis dm̃getep̃
Forebat in bis qͥ patriarcharĩ ꝓphetarũꝙ s deuotionẽ secuti: Abinadab ait̃ quuintt rortis q piceterꝰ
spentineus: L a bra hiã pattẽ fi dci. Uł moy sen legis latorem signisficat: quiuterq ingabaa cus¬
todit ardis iba sublimi ustits exc̃plo. eredentiũ pectora munit: Snde ⁊ gibaa colis inter pat᷑
quie locus in curtate cariathiarim: Clata gͦ foris archa ludebat dđd. Comis is t cora dnoda¬

Expanded text:
e fides et ante incarnationis Dominicae tempus florebat in his qui patriarcharum prophetarumque sunt devotionem secuti. Abinadab enim, qui interpretatur pater meus spontaneus, et Abraham patrem fidei, et Moysen legislatorem significat. Qui uterque in Gabaa custodit arcam, quia sublimi virtutis exempla credentium pectora munit. Unde et Gabaa collis interpretatur, qui est locus in civitate Cariathiarim. Elata ergo foris arca, ludebat David et omnis Israel coram Domino di
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptor ueniens. mandata spitaliꝙ p̃dicat dicens: Si crederetis moysi: crederetis fosi¬
tan & mihi: Deme enĩ ille scripsit: Legẽ itaq iudaicus popłs tenet: quȩ eiꝰ diuinitatẽ lo¬
quitur. cui isdẽ populus credere dedignatur: Unde & urias adiõab cũ epłis exqͥboꝰ
Dũ enĩ mandata legis retinens. implere renititur: ipse nimirũ de fet iudiciũ. unde dãnet᷑
oQuid gͦꝰ ꝑfactũ istud dđ scelestius: ꝗd uria mundis. di ci potest: sed rursũ ꝑ misteriũ ꝗd dđ
sacratius. ꝗd uria in fidelius inuenitur: Quando ⁊ ille ꝑ uita & culpã ꝓphetiae signat ita¬
nocentiã ⁊ ifte ꝑuitȩ in nocentiã in ꝓphetia ex primit culpã: Uirtus nãq sacrigloqi.
st̾transa cta narrat ut uentura ex pͥmat: sic infactorem ad ꝓbat. ut ei in mysterio contra-¬
dicat Sic gesta dãnat. ut haec mystice gerenda ꝑsuãdeat: Post quã enĩ natheor ꝓpheta¬

Expanded text:
forsitan et mihi; de me enim ille scripsit . Legem itaque Judaicus populus tenet, quae ejus divinitatem loquitur, cui idem populus credere dedignatur. Unde et Urias ad Joab cum epistolis, ex quibus Dum enim mandata legis retinens implere renititur, ipse nimirum defert judicium unde damnetur. Quid ergo per factum istud David scelestius? Quid Uria mundius dici potest? Sed rursum per mysterium quid David sanctius, quid Uria infidelius invenitur? quando et ille per vitae culpam, prophetiae signat innocentiam, et iste per vitae innocentiam in prophetia exprimit culpam. Virtus namque sacri eloquii sic transacta narrat, ut ventura exprimat; sic in facto rem approbat, ut in mysterio non contradicat, sic gesta damnat, ut haec mystice gerenda persuadeat. CAP. IX.-- De
Abbreviated transcription (Latin):
maochi. Honenĩ a patre hoc nomen parronõmicõ. sed amatresupst. quae maada uocabat᷑
Htidcirco non apatre hoe sũpsit nom̃. eo qđ dauidase abiecerit. Igitur amon rexãma¬
us q ad nat s: & dimi sit cos: Qđ cõ nuntiatũ eẽ dđ. misit inoc cursũ eoꝵ Erant enĩ uiri con-¬
fusi turpiter ualde : & mandauit eis đđ dic̃s: Man&e iericho donec erescat barba ur̃ã

Expanded text:
Maoch. Non enim a patre hoc nomen patronymicum, sed a matre sumpsit, quae Maacha vocabatur, Maoch. Non enim a patre hoc nomen patronymicum, sed a matre sumpsit, quae Maacha vocabatur, et idcirco non a patre hoc sumpsit nomen, eo quod David a se abjecerit. Igitur Ammon rex Ammousque ad nates, et dimisit eos. Quod cum nuntiatum esset David, misit in occursum eorum. Erant enim viri conf
Abbreviated transcription (Latin):
sessores uirtutũ efficit : &s spetali suꝑ mensã scripturarũ scãrõ coti dic se cũ reficit: Unde
euenit. ut tale sobolem gignant. qͥ interp̃tatur michã Micha enĩ. quis ẽ iste. latine resonat
qr frequent in ã mirationt populi tales ueniunt : qui nuꝑ dedes pecto mundi ablati. glauiosi
& rtonar& amnon filius ciꝰ ꝓco: Dixitq dd: Faciã mis cđiam eu amnon filio naas. sicurfecit
patertĩ inecũ mim: Ctrłq. Quando fugit dđ afacie achis regio geens noenita dnaas
ubi ueneꝰ adeũ pat᷑ eiꝰ & mat᷑ & om̃s domus eiꝰ: Inde ꝑuenit ad moab: & dimisit apudeũ
patre & matrẽ. Nomne domũ suã: luando uꝰ dexit achis rex gech. hicine in gredietur i¬
do mũ meã : abiit inde dd & fugit inspeluncã modolła: Ab it inde sub audiendũ ẽ dedomo
naas srin de fugisse alu inspclunca madolam: Sii quaeritur coradeũ id ÷ ad achis dđ redierit
Ante ciuus fa cieni ful gerast e iln teslegendus ẽ iste achis filius fuisse illius achis. aqͦ fuei dđ

Expanded text:
efficit, et scientia spiritali super mensam Scripturarum sanctarum quotidie secum reficit. Unde evenit ut tales sobolem gignant, qui vocetur Micha. Micha enim quis est Latine resonat, quia frequenter et in admirationem populi tales veniunt: qui nuper e despectu mundi ablati, gloriosi et regnaret Hanon filius pro eo. Dixitque David: Faciam misericordiam cum Hanon filiopater ejus mecum misericordiam. Quando fugit David a facie Achis regis Geth, venit ad Naasubi venerunt ad eum pater ejus et mater et omnis domus ejus. Inde venit ad Moab, et dimisit apud eum patrem et matrem, et omnem domum suam. Quod vero dixit Achis rex Geth: Hiccine ingredietur domum meam? Abiit inde David et fugit in speluncam Odollam. Abiit inde, subaudiendum est, de domo Naas, et inde fugisse illum in speluncam Odollam. Si vero quaeritur, cur ad eum, id est, ad Achis David redierit, ante cujus faciem fugerat: intelligendus est iste Achis filius fui
Abbreviated transcription (Latin):
cõ primebant. et iudicia nonuera sed scđm p̃mia ꝓferebant : a dep¬
las p̃ciosaq conuiuia declinantes. Primũ qui dem quȩerant inimica
gerebant. : scđo etiã patri uidebantur aduersi : qui multo ftudio a
uidentia gesserat. ut etiã plebs sciret seruare iustitiã: Populus itaq
contumeliã priori conuersatione ꝓph&ȩ filii fecerunt : gra uit̾ hoc fes
ad patrẽ dẽnuo remeauit: qui inramatha ciuitate cõmorabatur: ei
in iustitias filioꝵ om̃s exposuit. Et qui& cũ senex e&. et tẽpus iã de
regẽ eliger&: qui et principatũ gentis haber& & palestinos affliger
quieis er̾ant prioris iustitiȩ debitores. Iohel. in terp̃tatur in cipiens
uel fuit dĩ: Abia. interp̃tatur pater dñs : uUłpater suit. Recte er
qui non in in choata iustitici ꝑmanserunt. & paternitatẽ dñĩ seruar

Expanded text:
comprimebant, et judicia non vera, sed secundum praemia proferebant, ad epcomprimebant, et judicia non vera, sed secundum praemia proferebant, ad epulas et pretiosa convivia declinantes. Primum quidem, quae erant inimica Deo gerebant; secundo etiam patri reddebantur adversi, qui multo studio ac providentia gesserat ut etiam plebs sciret servare justitiam. Populus itaque, dum contumeliam priori conversationi prophetae filii fecerunt, graviter hoc ferens, ad patrem denuo remeavit, qui in Ramatha civitate commorabatur, eique injustitias filiorum omnes exposuit. Et quia cum senex esset, et tempore jamregem eligeret, qui et contra principatum gentis haberet, et Palaestinos affligeret qui eis erant prioris injustitiae debitores. » Joel interpretatur incipiens, vel fuit Dei. Abia interpretatur pater Dominus, vel pater fuit. Recte ergo qui non in inchoata justitia permanserunt, et paternitatem Domini servar
Abbreviated transcription (Latin):
ACTUMEST AUTEM CUN
SENUIS SET SAMIUNEI POSUIT FILIOS SU
iudices israhel Fuitq nomen filii eius primogentti io
& nomen secundi abia: uidicum in bersabeȩ: Et non
bulauerunt filii eius inui is eius: sed declinauerunt po
auaritiam. De hoc iosephus. ita refert: Igtur illo tẽp¬
re inter israhelitas et reliquos chananeos ꝓpheta samuhel ite
decreuit : ut deposito populo chananeoꝵ. iudȩisq reddita cius¬
te. in ea eos conuenire prȩcepit: et᷑ diuersis actibus ad inuicẽ di
tare: Ipse uero secundo in anno circũiens ciuitates. idicabat: q̃
multo tempore sub ȩquitate omĩa expleuit. Pe in de senectute
grauaitus. & agere sollempnia p̃pedĩtus: filiis suis tribuit princip
Quorũ senior quidem dicebatur iohel: iunior aut abia. Pres¬
suit autẽ aliũ quidem inbethleem ciuitate. ut illic sederet
ita & praui ꝓducunt᷑ exbonis: Nã et patris sui studiũ non recordante
et uicĩ contrariã ambulantes : et muneribus turpibusq lucris iustitia

Expanded text:
actum est autem cum senuisset Samuhel posuit filios suos iudices Israhel fuitque nomen filii eius primogeniti Iohel et nomen secundi Abia iambulaverunt filii illius in viis ejus, sed declinaverunt post avaritiam, » etc. De hoc Josephus ita refert: « Igitur illo tempore inter Israelitas et reliquos Chananaeos propheta Samuel ita decrevit, ut deposito populo Chananaeorum, Judaeisque reddita civitate, in ea eos convenire praecepit, et diversis artibus ad invicem operam dare. Ipse vero secundo in anno circumiens civitates judicabat, et multo tempore sub aequitate omnia explevit. Deinde senectute gravatus, et agere solemnia praepeditus, filiis suis tribuit principatum, quorum senior quidem dicebatur Joel, junior autem Abia. Praeposuit autem alium quidem in Bethlehem civitate, ut illic sederet ita et pravi producuntur ex bonis. Nam et patris sui studium non recordantes, et viam contrariam ambulantes, et muneribus turpibusque lucris justitiam