comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omen eius ab angelo prius quã
nasceretur uocatum . ẽ. ihs̃. Cuiꝰ
et himologiam idem angelus exse¬
cutus adiunxit dicens. Ipse enim
saluum faciet populum suum a
peccatis eorum. Incuius nomine
prophetis ad testantib remissio¬
nem peccatorum Non iudaei tan¬
tum. sed omnes quicredunt acci¬
piunt

Expanded text:
Nomen ejus ab angelo priusquam Nomen ejus ab angelo priusquam nasceretur vocatum est Jesus, cujus etymologiam, idem angelus exsecutus adjunxit, dicens: Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. In cujus nomine prophetis attestantibus remissionem peccatorum, non Judaei tantum, sed omnes qui credunt, accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
pse enim in euangelio ait. Pater
non iudicat quemquã. sed omne
iudicium dedit filio. Item ipse . &
potestatem dedit ei iudicium facere.
quia filius hominis est. Quis dedit:
Pater. Cuidedit : Filio. Cui
enim dedit uitam habere insẽmet¬
filius hominis . ẽ. Proinde quia
filius hominis . ẽ. Accepit potesta¬
tem & iudicium facere. quod iudi¬
cium infine saeculierit. Ipse enĩ
ascendit incaelos. sed et addex terã
patris. inde uenturus iudicare:
uiuos & mostuos . HUIC OMÑS
PROPHETE TESTIMONI¬
UM PER HIBCNT
uaecũq propter faciendam fi¬
dem temporrliter gesta sunt.
aut testimonia missionis huius
fuerunt. aut ipsam missionem filii
dĩ pronuntiauerunt. REMIS SI¬
ONEM PECCATORT ACCIPERE
Ipsum enim dauid ex orans ait.
Amplius laua me ab iniquitate
mea. & apeccato meo munda me.
Et aueste faciem tuam a peccatis
meis. & omnes iniquitates meas
dele. Et ipse in euangelio poten¬
tialiter cui uolebat. dimit tuntur
tibi peccata tua dicebat. PER
NOMEN EIUS OMNES Qui
CREDUNT IN EUM.

Expanded text:
pse enim in Evangelio ait: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Item ipse et potestatem dedit ei judicium facere, quia Filius hominis est. Quis dedit? Pater, cui dedit? Filio, cui enim dedit vitam habere in semetFilius hominis est, proinde quia Filius hominis est, accepit potestatem et judicium facere, quod judicium in fine saeculi erit. Ipse enim ascendit in coelos, et sedit ad dexteram Patris, inde venturus judicare vivos et mortuos. Huic omnes prophetae testimonium perhibent. Quaecunque propter faciendam fidem temporaliter gesta sunt aut testimonia missionis hujus fuerunt, aut ipsam missionem Filii Dei pronuntiaverunt. Remissionem peccatorum accipere. Ipsum enim David exhortans, ait: Amplius lava me ab iniquitate mea, et a peccato meo munda me. Et Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele . Et ipse in Evangelio potentialiter, cui volebat: Dimittuntur tibi peccata tua, dicebat. Per nomen ejus omnes qui credunt in eum.
Abbreviated transcription (Latin):
hic dicitur perpiixesentiã carnis.
qui tamen Nusquam deerat perp̃¬
sentiam maiestatis: SEDNEDI
cite discipulis eius Ei
PEIRO. QUIA PRAECEDEI
UOS IN CALILEAM
uaerendum nobis est cur no¬
minatis discipulis petrus
designatur ex nomine. Sed si
hunc angelus nominatim non
exprimiret qui magistrum ne¬
gauenrt. uenire inter discipulos
non auderet. Vocatur ergo ex
nomine. Nedisperet ex negatio¬
ne. Qua inre considerendum
nobis est. cur omni potens ds̃ cũ
quem cunctae ecclesiae pureferre
disposuerat. ancillae uocem per¬
timescere . & seipsum negare per:¬
misit. Quod nimirum magnae
actum pietatis dispensatione cog¬
noscimus. ut is qui futurus erat
pastor ecclesiae insua culpa disce¬
ret. qualiter aliis misereri debu.¬
isset. Prius itaq ostendit eũ sibi.
& tunc prreposuit ceteris. Vt ex
sua infirmitate cognosceret. quam
miseri corditer aliena infirma tole¬
nrret. Bene autẽ deredemptore
nr̃o dicitur. prxecedet uos ingali¬

Expanded text:
hic dicitur per praesentiam carnis, hic dicitur per praesentiam carnis, qui tamen nusquam deerat per praesentiam majestatis. Sed ite et dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum nobis est cur nominatis discipulis Petrus designatur ex nomine. Sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat, venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine, ne desperaret ex negatione. Qua in re considerandum nobis est, cur omnipotens Deus eum quem cunctae Ecclesiae praeferre disposuerat, ancillae vocem pertimescere, et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae actum pietatis dispensatione cognoscimus, ut is qui futurus erat pastor Ecclesiae, in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum ostendit sibi, et tunc praeposuit caeteris, ut ex sua infirmitate cognosceret quam misericorditer aliena infirma toleraret. Bene autem de Redemptore nostro dicitur: Praecedet vos in Gali
Abbreviated transcription (Latin):
libus desideriis pressi adeorum
se societatem per tingere posse de¬
spenrnt. Vos autem cur perti¬
mescitis. quae ur̃os conciues uide¬
tis : Vnde & matheus angelum
apparuisse describens ait. Curt
autem aspectus eius sicut fulgur.
&uestimenta eius sicut nix. Inful¬
gore &enim terror timoris est.
Inniue autem. blandimentũ can¬
doris: Quia uero omnipotens ds̃
& terribilis est peccatoribus &
blandus iustis. recte testis resur¬
rectionis eius angelus & infulgo¬
re uultus. & incandore habitus
demonstratur. Vt de ipsã sua
specie & terreret reprobos. &
mulceret pios. Ihm̃ quaeritis na¬
tarenum. Ihs latino eloquio. sa¬
lutaris id est saluator inter p̃tatur.
At uero multi hoc nomine dicipo¬
terant tunc. Non tamen substanti¬
aliter sed nuncupatiue. Ideo &
locus subiungitur. ut de quo ihũ
dictum sit manifestetur. Naza¬
renum. Et causa protinus sub¬
ditur. crucifixum. Atq addidit.
resurrexit. Nonesthic Non est

Expanded text:
libus desideriis pressi, ad eorum libus desideriis pressi, ad eorum se societatem pertingere posse desperant. Vos autem cur pertimescitis, qui vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens ait: Erat autem aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero omnipotens Deus et terribilis est peccatoribus, et blandus justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Jesum quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est salvator interpretatur. At vero multi hoc nomine dici poterant tunc, non tamen substantialiter, sed nuncupative. Ideoque locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit manifestetur: Nazarenum; et causam protinus subdit, crucifixum, atque addidit, resurrexit, non est hic. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
tiare perennem eius gloriam uene¬
rat. Indextera sedebat. Qui stola
candida coopestus apparuit. quia
festiuitatis nnre gaudia nuntiauit.
Candor &enim uestis. splendo¬
rem niire denuntiat sollemnitatis.
Anr̃e dicamus ansuae : sedut fate¬
amur uerius. & sua edicamus & nr̃ȩ.
Illa quippe redemptoris nr̃i resur¬
rectio & nĩr festiuitas fuit quia nos
ad inmostalitatem reduxit. & ange¬
lorum festiuitas extitit. quia nosre¬
uocando ad caelestia eorum Nume¬
rum impleuit. In sua ergo ac nite
festiuitate angelus in albis uestib: ap¬
paruit. quia dum nos perresurrec¬
tionem dominicam ad supernare¬
ducimur. caelestis patriae damna
repanintur. Sediam quid ueni¬
entes feminas affatur. audiamus
NOLIT EEX PAUESCEREIHM
QUACRITIS NATARENUM
CRUCIPIXT̃. SURREXTI.Ñ
EST HIC. ECCE LocUS. UE
POSUERUNI EUM.
olite inquit ex pauescere. Acsi
apeste dicat. Paueant illi qui
non amant aduentum supernorũ
ciuium. pertimescant qui carna¬

Expanded text:
tiare perennem ejus gloriam venetiare perennem ejus gloriam venerat, in dextra sedebat. Qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit. Candor etenim vestis, splendorem nostrae denuntiat solemnitatis: Nostrae dicamus an suae? sed ut fateamur verius, et suae dicamus et nostrae, illa quippe redemptoris nostri resurrectio, et nostra festivitas fuit, quia nos ad immortalitatem reduxit, et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia, eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in albis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem dominicam ad superna reducimur, coelestis patriae damna reparantur. Sed jam qui venientes feminas affatur audiamus. Nolite expavescere, Jesum quaeritis Nazarenum crucifixum; surrexit, non est hic. Ecce locus ubi posuerunt eum. Nolite, inquit, expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium. Pertimescant qui carna
Abbreviated transcription (Latin):
positus iusserit. & uidere quodiam
resurrexisset a mostuis. Scribit
lucas quod intrantes inmonum̃tũ
duos angelos in ibi stantes inuene¬
runt. Illae ergo mulieres ange¬
los uident. quaecum a romatibus
uenerunt. Quia uidelicet illae
mentes supernos ciues aspiciunt:
quae cum uistutib ad dñm perscã
desideria proficiscuntur. Notan¬
dum uero nobis est quid nam sit qđ
indextris sedere angelus cernitur:
Quid namq persinis tramnisi uita
priresens: Quid uero perdextram.
nisi perpetua uita signatur : Vn¬
de scriptum est. Leua eius sub capi¬
te meo. & dextenr illius amplexa¬
bitur me. Sinistrrm namq dĩ
ecclesia prosperitatem uidelicet p̃¬
sentis uitae quasi sub capite posuit.
quam intentione summi amoris
premit. Dextesor uerodĩ eam am¬
plectitur. quia sub aeterna eius be¬
atitudine tota deuotione contine¬
tur. Quia igitur redemptor nr̃
iampitresentis uitae corruptionẽ
transierat. recte angelus qui nun

Expanded text:
positus jusserit, et videre quod jam positus jusserit, et videre quod jam resurrexisset a mortuis. Scribit Lucas, quod intrantes in monumentum, duos angelos inibi stantes invenerint. Illae ergo mulieres angelos vident quae cum aromatibus venerunt, quia videlicet illae mentes supernos cives aspiciunt, quae cum virtutibus ad Deum per sancta desideria proficiscuntur. Notandum vero nobis est, quidnam sit quod in dextris sedere angelus cernitur. Quid namque per sinistram nisi vita praesens? Quid vero per dexteram nisi perpetua vita signatur? Unde scriptum est: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Sinistram namque Dei Ecclesia, prosperitatem videlicet vitae praesentis quasi sub capite posuit, quam intentione summi amoris premit. Dextra vero Dei eam amplectitur, quia sub aeterna ejus beatitudine tota devotione continetur. Quia ergo Redemptor noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte an
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo lapis perangelum re¬
uolutus sit. matheus sufficienter
exponit. Sed reuolutio lapidis.
mystice reserationẽ sac ramento¬
rum xp̃i quae uelamine litterre
legalis tegebantur insinuat. Lex
enim. in lapide scripta est. Cu¬
ius ablato tegmine gloria resur¬
rectionis ostensa. & abolitio mor¬
tis antiquae. Ac uita speranda per¬
petua coepit toto orbe prredicari
GI INTROCUNTES INMO¬
NUMENTU. UIOCRUNT
IUUENE SEDENICO IN
DEXTRIS COOPERTUSTO¬
LA CANDIDA. ETOBSTIPuERA
Ntro euntes ab oriente indomum
illam rotundam quae inpetra est
excisa. uiderunt angelum seden¬
tem ad meridianam pastem loci
illius. ubi positum fuerat corpus
ihũ. hoc enim erat indextris
Quia nimirũ corpus quod supinũ
iacens caput habebat ad occasum.
dexterem necesse est haberet ad
austrum. Scribit autem matheis
quod angelum qui reuoluit lapidem
ab ostio monumenti primo uider̃
super ipsum lapidem sedentem.
qui eas intrare in locũ ubi dñs erat

Expanded text:
Quomodo lapis per angelum reQuomodo lapis per angelum revolutus sit, Matthaeus sufficienter exponit. Sed revolutio lapidis mystice reserationem sacramentorum Christi, quae velamine litterae legis tenebantur, insinuat. Lex enim in lapide scripta est: cujus ablato tegmine, gloria resurrectionis ostensa, et abolitio mortis antiquae, ac vita speranda perpetua coepit toto orbe praedicari Et introeuntes in monumentum, viderunt juvenem sedentem in dextris coopertum stola candida, et obstupuerunt. Introeuntes ab Oriente in domum illam rotundam, quae in petra est excisa, viderunt angelum sedentem ad meridianam partem loci illius, ubi positum fuerat corpus Jesu, hoc namque erat in dextris. Quia nimirum corpus, quod supinum jacens caput habebat ad occasum, dexteram necesse est haberet ad Austrum. Scribit autem Matthaeus quod angelum qui revolvit lapidem ab ostio monumenti primo viderunt super ipsum lapidem sedentem qui eas intrare in locum ubi Dominus erat
Abbreviated transcription (Latin):
unadies a sabbatorum die hoc est
requietionum qr ansabbatis custo¬
diebantur. Scãe autẽ mulieres
qua ed nm fuenent secutae cum
Aromatibus ad monumentum
uenerunt. & eiquem in uentem
dilexenrnt etiã mostuostudio
humanitatis obsecuntur. Et noser¬
go ineo quiest mostuus credentes.
si odore uistutum refesti cumopi¬
nione bonorum operũ quaerimus.
Admonumentum profecto illius
cum aromatib uenimus. Quod au¬
tem ualde mane mulieres uenerunt
ad monumentũ ostolam sole . id.ẽ.
cum iam caelum aborientis paste
albesceret. quod non fit utiq nisi
dem magnus quaerendi & inueni¬
endi feruor caritatis ostenditur.
suxta intellectũ uero mysticum no¬
bis ditur exemplum inluminata
facie discussisque uitiorũ tenebris.
odorembonorũ operum dño & o
urtionum suauitatem offerre
EIDICEBAUT ADINUICCEM
qUIS REUOLUET NOBISLA¬
PIDEI ABOSTIOMUNUM¬
I ETRESPICIENTES . UI¬
deraut reuoluiũ lapi¬
dem. ERATquippe. Mac¬
UUS UALDC

Expanded text:
una dies a Sabbatorum die, hoc est, una dies a Sabbatorum die, hoc est, requietionum, quae in Sabbatis custodiebantur. Sanctae autem mulieres quae Dominum fuerant secutae, cum aromatibus ad monumentum venerunt, et ei quem venientem dilexerant, etiam mortuo studio humanitatis obsequuntur. Et nos ergo in eum qui est mortuus credentes, si odore virtutum referti cum opinione bonorum operum Dominum quaerimus, ad monumentum profecto illius cum aromatibus venimus. Quod autem valde mane mulieres venerunt ad monumentum orto jam sole, id est, cum jam coelum ab Orientis parte albesceret, quod non fit utique nisihistoriam quidem magnus quaerendi et inveniendi Dominum fervor charitatis ostenditur; juxta intellectum vero mysticum nobis datur exemplum, illuminata facie decussisque vitiorum tenebris, odorem bonorum operum Domino, et orationum suavitatem offerre. Et dicebant ad invicem: Quis revolvet nobis lapidem abenti? Et respicientes, viderunt revolutum lapidem, erat quippe magnus valde.
Abbreviated transcription (Latin):
RIA MAEDALENAEET
AMARIA IACOBIETSA¬
LOMAEEMERUNTARO¬
MATA UT UENIENTOS
UN GUERENT GUM
neuangeliolucae scriptũ . ẽ.
quodreuestentes amonum̃¬
to panxuerunt aromata &
unguenta. & sabbato quidem
siluerunt propter mandatũ
Mandatumergo legis enet:
ut sabbatissilentium a uesperx
adsolis occasum. inunguentis pros¬
panindisenent occupatȩ ut lucas
scribit Et quod tunc prre angis¬
tia temporis opus explere nequ¬
bant festinauerunt mox tirensac¬
to sabbato idestoccidente sole ubi
operen dilicentia remeauent
emere aromata sicut marcus re¬
fest ut uenientes mane ungerent
corpus eius neq: enim uesperes ab¬
bati preoccupante iam noctis
asticulo. monumentum adire
ualuerunt Et ualde mane
una sabbatorum ueniunt ad mo¬
numentum ostoiam sole Prima
sabbatorum. prima diesest adie
sabbatorum id est requietionũ
quam nunc diem dominicam ꝓpt̃
resurrectionem dñi saluator is
mos ecclesiasticus appellat Id
ipsum autemest cum una sabbati
siue una sabbatorum legimus. id ẽ

Expanded text:
ria Magdalene et Maria Jacobi et Salome emerunt aromata, ut venientes ungerent Jesum. In Evangelio Lucae scriptum est, quod revertentes a monumento, paraverunt aromata et unguenta, et sabbato quidem siluerunt propter mandatum Mandatum ergo legis erat ut Sabbati silentium a vespera ad solis occasum, in unguentis praeparandis erant occupatae, ut Lucas scribit. Et quia tunc, prae angustia temporis, opus explere nequibant, festinaverunt mox, transacto Sabbato, id est, occidoperandi licentia remeaverat, emere aromata, sicut Marcus refert, ut venientes mane ungerent corpus ejus. Neque enim vespere Sabbati praeoccupatae jam noctis articulo, monumentum adire valuerunt. Et valde mane una Sabbatorum veniunt ad monumentum, orto jam sole. Prima Sabbatorum prima dies est a die Sabbatorum, id est, requietionum, quam nunc diem Dominicam propter resurrectionem Domini Salvatoris mos ecclesiasticus appellat. Id ipsum autem est, cum una Sabbati, sive una Sabbatorum legimus, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
nm̃ uerbum di caro factum
uerbum . ẽ. Id est qnm̃ huma¬
na natu sine ullis prerecedentib
bonorum operum meritis dõ uer¬
bo est inutero uirginis copulata.
lta ut cum illo fieret una persona:
Ob hoc eum confitemur natũ de

Expanded text:
iam Verbum Dei caro facta verbum est, id est, quoniam humana natura sine ullis praecedentibus bonorum operum meritis, Dei Verbo est in utero Virginis copulata, ita ut cum illo fieret una persona, ob hoc eum confitemur natum de
Abbreviated transcription (Latin):
gratio facta interprȩtatur. Iam
quippe redemptor nr̃ apassione
ad resurrectionem. amoste aduitã.
apoena adgloriam. a corruptio¬
ne ad incorruptionem trrensmi¬
grauerat. Et prius post resurrec¬
tionem ingalilea adiscipulis uidetur.
quia resurrectionis eius gloriã post
laeti uidebimus simodo auitus ad
iustutum celsitudinem transmi¬
girmus. Qui ergo insepulebro
nuntiatur. In transinigratione
ostenditur. quia isqui inmostifi¬
catione carnis cognoscitur. IN
trans iigratione mentis uidetur.

Expanded text:
gratio facta interpretatur. Jam quippe Redemptor noster a passione ad resurrectionem, a morte ad vitam, a poena ad gloriam, a corruptione ad incorruptionem 1528 transmigraverat. Et prius post resurrectionem in Galilaea a discipulis videtur, quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad irtutum celsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepulcro nuntiatur, in transmigratione ostenditur, quia is qui in mortificatione carnis agnoscitur in transmigratione mentis videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
SPERABAMUS. QuIA IPSC
essei redempiunus is rel
Uerito tristes incedebant. quia
seipsos quodam modo argue¬
bant quod in illo redemptionem
spenruerint quẽ iam mostuum ui¬
derant. Nec resurrecturum crede¬
bant. Et maxime dolebant.
eum sine culpa occisum. quia no¬
uerant innocentem: ET NUNC
SUPER HACCOMNTA TERTTA
dies est hodie quohaec
PACTASUNT SEd ET muli¬
ERES QUAEDA EXNR̃IS TER¬
RUERUNT NOS. QUACAN¬
TELUCC̃PUERUNT AD MO¬
NUMTŨ. ET NONINUENIO
CORPORE ETUS. UENERUNT
DICENTES SEETIAM UISIO¬
NẼANGELONŨ UIDISSE.
QUIDICUNT EŨ UIUERE
erruisse dicuntur eos merito.
quorum mentib plus de non in¬
uento corpore dominico mestiti¬
ai quadolebant addere. quam
denuntiata perangelos eius re¬
surrectione gaudium quo recre¬
arentur indere potuerunt.
ETABICRUNT quidaco ex
NR̃IS admonumtũ. Etuia
INUENERUNT SICUT Muli¬
ERES DIXERUNT. IPSUM
UERO NON INUENERUNT
um ipse lucas supito petrum
dixerit cucurrisse ad monu¬
mentũ. & nunc cleophan dixisse

Expanded text:
sperabamus, quia ipse sperabamus, quia ipse esset redempturus Israel. Merito tristes incedebant, quia et seipsos quodammodo arguebant quod in illo redemptionem speraverint; quem jam mortuum viderant, nec resurrecturum credebant, et maxime dolebant eum sine culpa occisum, quia noverant innocentem. Et nunc super haec omnia tertia dies est hodie, quod haec facta sunt. Sed et mulieres quaedam ex nostris terruerunt nos, quae ante lucem fuerunt ad monumentum; et non invento corpore ejus, venerunt dicentes se etiam visionem angelorum vidisse, qui dicunt eum vivere. Terruisse dicuntur merito eos, quorum mentibus plus de non invento corpore dominico moestitiam, quia dolebant addere, quam de nuntiata per angelos ejus resurrectione gaudium, quo recrearentur, videre potuerunt. Et abierunt quidam ex nostris ad monumentum, et ita invenerunt sicut mulieres dixerunt, ipsum vero non invenerunt. Cum ipse Lucas, supra, Petrum dixerit cucurrisse ad monumentum, et nunc Cleopham dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
sed dese dubitantibus cognitionis
suae speciem abscondit. RE¬
SPONDENS AUTEUNUS
CUINOMEN ELEOphAS. di¬
XII Ei. Iu solus pers¬
GRINUS ES IN HIERUSALO.
ET NONCOGNOUISTI QuAE
FACTA SUNT IILLA HISDICO
Deregrinum putabant eũ. cuius
uultum non agnoscebant. Sed
& reuenx peregrinus erat eis. a quo¬
rum naturre fragilitate : percepta
iam resurrectionis gloria longe.
distabat. Peregrinus erat eis aquo¬
rum adhuc fide ut pote resurrec¬
tionis nescia. manebat extraneus
Quisus ILLE DIXIT QuAES
ET DIXERUNT CI DEIHI
NATAREUO. Quifuit uiR
PROPHETAPOTENS INOPE¬
RECTSERMONE. CORAMDÕ
ET OMNI PoPulo:
Prophetam & magnum fatentus.
Afilium di tacent. Vel scilicet N¬
dum perfecte credentes. uel solli¬
citi pe inciderent in manus iudae¬
orum persequentium. quia nescie¬
bant quis esset cum quo loquebant᷑
quoduerum credidere celantes.
ET QuOMODO TRADIDERUN
eti sucomi sacerdotes ei
PRINCIPES NR̃T INDACMNA¬
TIONE MORTIS ET CRUCIPI¬
XERUNT Eũ. NoS AUIEM¬

Expanded text:
sed de se dubitantibus, cognitionis sed de se dubitantibus, cognitionis suae speciem abscondit. Respondens unus, cui nomen Cleophas, dixit ei: Tu solus peregrinus in Hierusalem, et non cognovisti quae facta sunt in illa his diebus? Peregrinum putabant eum, cujus vultum non agnoscebant; sed et revera peregrinus erat eis, a quorum naturae fragilitate, percepta jam resurrectionis ejus gloria, longe distabat. Peregrinus erat eis, a quorum adhuc fide utpote resurrectionis ejus nescia, manebat extraneus. Quibus ille dixit: Quae? Et dixerunt ei: De Jesu Nazareno, qui fuit vir propheta, potens in opere et sermone coram Deo et omni populo. Prophetam et magnum fatentur, Filium Dei tacent, vel scilicet nondum perfecte credentes, vel solliciti ne inciderent in manus Judaeorum persequentium, quia nesciebant quis esset cum quo loquebantur, quod verum credidere celantes. Et quomodo tradiderunt eum summi sacerdotes et principes nostri in damnationem mortis, et crucifixerunt eu
Abbreviated transcription (Latin):
co aurelio antonino principe re¬
stauncta. Cum statu mutauit &
nomen. EtFACIU Ẽ. duco
FABULARENTUR ET SECĨ
QUAERCRENT. ET IPSEIH̃S
ADPROPIN QUANS IBAT CŨ
oquentes dese dñs ad prol illis.¬
pinquans comitatur. ut & fidẽ
suae resurrectionis eorum men¬
tibus incendat. & occultae prae¬
sentia maiestatis semꝑ se quod
promisit impleturum designet.
Ubi enim sunt duo uel tres con¬
gregati in Nomine meo. ibi sum
inmedio eorum. OCULI AUTC̃
ILLORŨTENEBAUTUR. NE
EŨAGNOSCERENT. EIAI
adillos. Quisuxt hi ser¬
MONES QUOS CONFERTIS
ADINUICẼ. AMBULANTES
ET ESTISTRISTES
Ipparuit quidem discipulis dñs.
Ased eis speciem quã recognos¬
cerent non ostendit. Hoc ergo
egit foris dñs in oculis corporis.
quod apud ipsos agebatur intus
Inoculis cordis. Ipsinamq: apud
semet ipsos intus. &amabant &
dubitabant. Eis autem dñs foris
& puresens ad erat. &quis esset
Non ostendebat. Dese ergo lo¬
quentib puresentiam exhibuit.

Expanded text:
co Aurelio Antonino principe reco Aurelio Antonino principe restaurata, cum statu mutavit et nomen. Et factum est, dum fabularentur, et secum quaererent, et ipse Jesus appropinquans ibat cuoquentes de se Dominus appropinquans comitabatur, ut et fidem suae resurrectionis eorum mentibus incendat, et occultae praesentia majestatis semper se quod promisit impleturum designet. Ubi enim sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi ait sum in medio eorum. Oculi autem illorum tenebantur, ne eum agnoscerent. Et ait ad illos: Qui sunt hi sermones quos confertis ad inviet estis tristes? Apparuit quidem discipulis Dominus, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis, quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant. Eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit,
Abbreviated transcription (Latin):
SALEM . NOMINE EMAUS.
ET IPSI LO QUEBANTUR AD
IN UICẼ DEHIS OMNIBUS
tadium quo greci auctore
ut dicunt hercule. uiarũ spa¬
tia mensurant. octaua est pars
miliarii. Et ideo sexaginta sta¬
dia septem milia passuum & quin¬
gentos significant. Quod bene
spacium itineris congruit eis. qui
demoste ac sepultun saluatoris
cesti. dubii deresurrectione gra
diebantur. Nam resurrectionẽ
quae post septimam sabbati facta
est. oc tauo numero concinere
quis ambiget : Discipuli ergo
qui dedño loquentes incedebant.¬
& sextum coepti itineris miliari¬
um compleuerant. quia illum si¬
ne quaerela uiuentem usq ad
mostem quã sexta sabbati subiit
peruenisse dolebant: Comple¬
uerunt & septimũ. quia hunc in
sepulchro quieuisse non dubitabant.
Verum de octauo dimidium tan¬
tum ꝑegerunt. qui gloriam ce:¬
lebratae iam resurrectionis non¬
dum perfecte credebant. Ema¬
us autem. ipsa est nicopolis ciui¬
tas insignis palestinae. quae post
expugnationem iudeie sub inar¬

Expanded text:
salem, nomine Emmaus, et ipsi loquebantur ad invicem de his omnibus Stadium quo Graeci, auctore, ut dicunt, Hercule, viarum spatia mensurant, octava est pars milliarii, et ideo sexaginta stadia septem millia passuum et quingentos significant. Quod bene spatium itineris congruit eis qui de morte ac sepultura Salvatoris certi, dubii de resurrectdiebantur. Nam resurrectionem quae post septimam Sabbati fest, octavo numero contineri quis ambiget? Discipuli ergo, qui de Domino loquentes, incedebant, et sextum coepti itineris milliarium compleverunt, quia illum sine querela viventem usque ad mortem, quam sexta sabbati subiit, pervenisse dolebant, compleverunt et septimum, quia hunc in sepulcro quievisse non dubitabant. Verum de octavo dimidium tantum peregerunt, quia gloriam celebratae jam resurrectionis nondum perfecte credebant. Emaus autem ipsa est Nicopolis, civitas insignis Palestinae, quae post expugnationem Judaeae, sub Mar
Abbreviated transcription (Latin):
R̃S. Expurgateuetus
fermentum. ut s. itis noua
Aconspaersio. Idest nihilinuo¬
bis remaneat. deueteris cor¬
ruptione natunre. sed sinceri
estote candoregnatiae. Nitore
iustitiae. sicut estis atimi
Idestatimi facti perbaptismũ
quod nobis xp̃s suapassione lar¬
gitus ẽ. Noniam inagnispecie :
sed inueritate corporis immo¬
latus. Nihilitaq: in uobis con¬
uersationis pristinȩ relinqua¬
tis. quod sinceritatem possit
natunre corrumpere
gunc agnus sicut iudaeis.
sed inueritate nobis coti¬
die occiditur xp̃s. Et pascha
cotidie celebramus si fermen¬
tum malitiȩ & nequitiȩ non ha¬
bemus Et iuda ei quidem septẽ
diebus atima comedebant. In
septem dieb mundus .ẽ. factus
qui semperinsuo ordinere uol¬
uuntur Nossemper simplicitu¬
pascha celebiimus. si in hisdieb
pure & sinceriter uersamus.
Quidestenim aliud fermentũ.
Nisicorruptio nature: quod
&ipsum prius anatumlidulce¬
dinerecedens. Adulterino a¬
terrorecrore corruptum est.
ITA QUEEPUL .E MUR

Expanded text:
. » Expurgate vetus fermentum, ut sitis nova conspersio. Id est, nihil in vobis remaneat, de veteris corruptione naturae, sed sinceri estote, candore gratiae, nitore justitiae. Sicut estis azymi. Hoc est, azymi facti per baptismum, quod nobis Christus sua passione largitus est, non jam in agni specie, sed in veritate corporis immolatus. Nihil itaque in vobis conversationis pristinae relinquatis, quod sinceritatem possit naturae corrumpere.gura agnus, sicut Judaeis, sed in veritate nobis quotidie occiditur Christus, et Pascha quotidie celebramus, si fermentum malitiae et nequitiae non habemus. Et Judaei quidem septem diebus azyma comedebant, et quia in septem diebus mundus est factus, qui semper in suo ordine revolvitur. Nos simplicitPascha celebramus si in his diebus pure et sinceriter versamur. Quod est enim aliud fermentum, nisi corruptio naturae, quod et ipsum prius a naturali dulcedine recedens, adulterino acrore corruptum est. Itaque epulemur.
Abbreviated transcription (Latin):
nauit : ꝑSANGUINẼ IPSIUS
Mpliciter uero sanguisxp̃¬
& caro intellegitur. Velspiritalis
illa atq diuina de qua ipse dicit
Garo mea uere est cibus. & san¬
guis meus uere est potus. Etnisi
manduca ueritis carnemmeam
& sanguinemme umbiberitis ñ
habebiti suitamaeternã. uelcaro
& sanguis quae crucifixa ẽ. & qui
militis effusus est lancea
REMISSIONẼ PECGATORŨ
on sequenter autem post
redemptionem sanguinis
tifuerimus srustra nobis peccata
donantur. Nec ante ueniam acci¬
perepossumus Nisi pretiũ ꝓnobis
cruentus quondam uictor acceperis
dictum est gractiaestis
ꝯsaluati & non exope¬
ribus. istescit quod secundũ di¬
uitias suas dĩ gnrtia habund& in
nobis maxime in ecclesia degen¬
tib: congregata : Annon est mag¬
nitudo gractiarum in paulo & in
ceterissc̃ĩs. de quib dicitur.
Nescitis qnmangelos iudi cabim.e
has diuitias gratiarumille inse
non facit uacuas. qui quantum unl&
humana frrcgilitas labonit conten¬

Expanded text:
navit. Per sanguinem ipsius. navit. Per sanguinem ipsius. Dupliciter vero sanguis Chet caro intelligitur: vel spiritalis illa atque divina, de qua ipse dicit: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus . Et: Nisi manducaveritis carnem meam, et sanguinem meum biberitis, non habebitis vitam aeternam . Vel: Caro et sanguis quae crucifixa est, et qui militis effusus est lancea. Remissionem peccatorum. Consequenter autem post redemptionem sanguinis ti fuerimus, frustra nobis peccata donantur, nec ante veniam accipere possumus nisi pretium pro nobis cruentus quondam victor acceperit.dictum est: Gratia estis salvati et non ex operibus , iste scit, quod secundum divitias suas, Dei gratia abundet in nobis, maxime in Ecclesia de gentibus congregata. An non est magnitudo gratiarum in Paulo et in caeteris sanctis? de quibus dicitur: Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Has divitias gratiarum, ille in se non facit vacuas, qui, quantum valet humana fragilitas, laborat, conten
Abbreviated transcription (Latin):
quib: omnib xp̃sintellegit᷑. Nullũ
bonum eẽ potest Nec putandum
quod in latinis codicib scriptumin
dilecto filiosuo. sed simplicit᷑ & abso¬
lute indilecto. Quoditamihuntelle¬
gendum uidetur. ut sub audiatur
diximus sapientia est iustitia. pax
gaudium & cetr̃. Hae cuistutum
uocabula &iamhiquise quineque¬
unt diligunt. & nullus tam confessi
sceleri sest . ut non sapientia &iusti¬
tiam amare sedicat. Iste est dilec¬
tus que maestimo inisaia signifi¬
cari. Cantabo dilecto. &uinea
facta est dilecto. Et in psalmo. &
dilectus quẽ ad modũ filiu s unicorniũ
IN QUOHABEM REDEMPLION
llere dimitur quia captiuus . ẽ.
& in hostium ueniens potestatẽ
liber eẽ desiuit. Ita& nos quidam
dicunt in hocmundo eẽ captiuos
& sub principib: & potestatib: iugo
serui tutisteneri. Nec ante uinctas
catenis explicare manus &oculos
sursum ad collere. Nisi redemp
deseruitute eripiens libestate do¬

Expanded text:
quibus omnibus Christus intelligitur, nullum quibus omnibus Christus intelligitur, nullum bonum esse potest. Nec putandum quod in Latinis codicibus, habet scriptum, in dilecto Filio suo, sed simpliciter et absolute, in dilecto. Quod ita mihi intelligendum videtur, ut subaudiatur,aepe jam diximus, sapientia est, justitia, pax, gaudium, etc., haec virtutum vocabula, etiam hi, qui sequi nequeunt diligunt, et nullus tam confessi sceleris est, ut non sapientiam et justitiam amare se dicat, iste est dilectus, quem aestimo in Isaia significari: Cantabo dilecto, et Vinea facta est dilecto , et in Psalmo: Et dilectus quemadmodum filius unicornium . In quo habemus redemptionem. Ille redimitur, qui captivus est, et in hostium veniens potestatem, liber esse desivit, ita et nos quidam dicunt in hoc mundo esse captivos, et sub principibus, et potestatibus, jugo servitutis teneri, nec ante vinctas catenis explicare manus, et oculos sursum attollere, nisi Redemptde servitute eripiens, libertate do
Abbreviated transcription (Latin):
pliciterlegendũ. Vt caritas
uelcum superiorib: uel in fe¬
riorib copuletur: Cum superiori¬
cum praedestinet nos in adoptionem
esse possumus. Nisi filuieius ihuxp̃i fi
dem & intellegentiam recipiamus
Et ille quidem natura filius est. Nos
uero adoptione Illenum quã filus
non fuit. Nos antequamessemus prȩ¬
destinatisumus Et tunc sp̃madop¬
tionis accipimus quandocredimus
infiliumdi SECOPLACITUM
UOLUNTATIS SUAE
erbum eΥΑΟΚΕΥΑ Quod
latinus interp̃tatus ẽ placitũ apud
grecos compositum ẽ. ex duob inte
possumus dicerebeneplacitũ. Quia
non statimomne quod placet & be¬
neplacere potest. sed hocbenepla¬
citum dicitur. ubi quod placuit recte
placitum comprobatur
IN LAUDEMGLORIAEGRATI¬
AESUAE IN QUAGRATI FICA¬
UIT NOS IN DILECTO
MHisergo gratia quã conse¬
quimur. Ingloriã & laudẽ
eius. qui nos gratificauit in dilecto
pletur: Quia absq sapientia. Veri¬
tate. iustitia. pace. redemptione:

Expanded text:
pliciter legendum, ut charitas, vel cum superioribus, vel cum inferioribus copuletur. Cum superiori quod cum praedestinet nos in adoptionem esse possumus, nisi filii ejus Jesu Christi fidem et intelligentiam recipiamus, et illa quidem natura filius est, nos vero adoptione. Ille nunquam filius non fuit, nos antequam essemus praedestinati sumus, etc. Spiritum adoptionis accepimus quando credimus in Filium Dei. Secundum placitum voluntatis suae. Verbum εὐδοκίαν, quod Latinus interpretatus est placitum, apud Graecos compositum est ex duobus intepossumus dicere, beneplacitum, quia non statim omne quod placet, et beneplacere potest, sed hoc beneplacitum dicitur, ubi quod placuit, recte placitum comprobatur. In laudem gloriae gratiae suae, in qua gratificavit nos in dilecto. Omnis ergo gratia quam consequimur, in gloriam et laudem ejus, qui nos gratificavit in dilecto,re completur, quia absque sapientia, veritate, justitia, pace, redemptione,
Abbreviated transcription (Latin):
nrmin commune referat᷑ Bene¬
dictus ds̃. eiusquiassumptus. ẽ ho¬
minis & pater eius qui in princi¬
pioa puddm̃ enet ds̃ uerbũ Non quo
alius assumptus homo & alius sitser¬
mo quias sumpserit sed quounus ato
idem prouarietate causarũ nunc sub¬
limis p̃dicetur Nunchumilis
SICUTELEGITNOS INIPSOAN¬
TEMUNDICONSTITUTIONẼ
lensitaq paulus ostendere
quod ds̃ nose legit ut essem: scĩ
& inmaculaticonmipso hoc ẽ dõ
Ante fabricam mundi in p̃sentia dĩ
cuiomnia fut ur iamfacta sunt et
Ante quam fiant. uniuersa sunt nota.
hocusus ẽ sermone dicens. Anite
constitution emmundi. Quod autẽ
ait ut esse musscĩ & in maculati. Int̃
sc̃met in maculatum hoc interest :
quod sc̃s &in maculatus intellegipo¬
test Inmaculatus uero Nonstatim
est sc̃s Paruuli uero in maculati surt
quuintegrocorpore non fecere
peccatum: Et tamen non scĩ. quia
scitas uoluntate & studio conpanrt᷑
INGARITA TEPRAEDESNAIOS
INA DOPTIONEM FILIORŨ

Expanded text:
nedictus Deus, ejus qui assumptus est hominis, et pater ejus, qui in principio apud Deum, erat Deus Verbum. Non quo alius assumptus homo, et alius sit sermo, qui assumpserit, sed quo unus, atque idem, pro varietate causarum, nunc sublimis, nunc humilisSicut elegit nos in ipso, ante mundi constitutionem. Volens itaque Paulus ostendere quod Deus nos elegit ut essemus sancti et immaculati coram ipso, hoc est, Domino, ante fabricam mundi, in praesentia Dei, cui omnia futura jam facta sunt, et antequam fiant universa, sunt nota, hoc usus est sermone dicens. Ante constitutionem mundi. Quod autem ait: Ut essemus sancti et immaculati, inter sanctum et immaculatum, hoc interest, quod sanctus et immaculatus intelligi potest. Immaculatus vero, non statim et sanctus. Parvuli vero immaculati sunt, qui integro corpore non fecere peccatum, et tamen non sancti, quia sanctitas voluntate et studio comparatur. In charitate praedestinans nos in adoptionem filio
Abbreviated transcription (Latin):
Qnentes. cumhi qui lnerro¬
re uitam ducunt haedorum poti¬
us quam ouium nomine censean¬
tur. Nisiquia nouit dñs quist
eius : qui & multos diumale con¬
uersantes sustinet. quos tamen
inouium suarũ numero saluan¬
PASTOREM ET EP̃M.
lam. ubi pius pastor relic¬
tis nonaginta nouem ouibus
indesesto. uenit uisitare unã
quae entruerat. Nam quod
ibi dictum. ẽ. quod hanc inuen¬
tam inposuerit inumerossu¬
os gaudens. hoc isticbeatus pe¬
trus precemisit dicens. qui pec¬
cata Nra ipse postauit incor¬
pore suo super lignum
Quia nimirũ ita nos redimere
uoluit. ut lignum in quo pec¬
cata niĩr tolleret. pendens
INumeris haberet: Ad pas
uitae donat aeternae. pascua
inpuresenti temporalium prȩs¬
tat gratiarum. Uisitatorem
uero animarũ nr̃arũ. quiaui¬
sitauit nos oriens exalto. Inlu¬
minare his qui intenebris & in
umbra mostis sedent. Visitat
cotidie ipsam innobis quamdona¬
uit lucem nedeficiat seruando.
immo ut &crescat iuuando

Expanded text:
errantes, cum hi qui in erroerrantes, cum hi qui in errore vitam ducunt haedorum potius quam ovium nomine censeantur? nisi quia novit Dominus qui sunt ejus, qui et multos diu male conversantes sustinet, quos tamen in ovium suarum numero salvanpastorem et visitalam, ubi pius Pastor, relictis nonaginta novem ovibus in deserto, venit visitare unam quae erraverat. Nam quod ibi dictum est, quia hanc inventam imposuerit in humeros suos gaudens, hoc istic beatus Petrus praemisit, dicens: Quia peccata nostra ipse portavit in corpore suo super lignum. Quia nimirum ita nos redimere voluit, ut lignum in quo peccata nostra tolleret pendens in humeris haberet. Ad pastvitae donat aeternae, pascua in praesenti temporalium praestat gratiarum. Visitatorem vero animarum vestrarum, quia visitavit nos Oriens ex alto, ut illuminaret his qui in tenebris et in umbra mortis sedent . Visitat quotidie ipsam in nobis quam donavit lucem, ne deficiat servando, imo ut crescat juvando.
Abbreviated transcription (Latin):
Asus .ẽ. pronobis & gaudes
quia prote mostuus . ẽ. xp̃s. ad ten¬
de quod sequitur: relinquens uo¬
bis exemplum ut sequamini ues¬
tigia eius. Exemplum tribulati¬
onum non deliciarum. contume¬
liarum. flagellorum. dolorum.
obprobriorum. spinarum. cru¬
cis. uulnerum. mostis. Inpsalmo
scriptum est. Propter uerba
labiorum tuorum ego custodiuiuias
dunrs. Propter quae uerba labio¬
rum dĩ. nisi quib promittit uitam
aeternam: QUI PECCATA NH̃A
IPSE PERTULIT IN CORPORE
SUO SUꝑLIGNUM. UT PECCA¬
TIS MORTUI IUSTITIAEUI¬
UAMUS. CUNUS LIUORE SANA¬
TI ESTIS
um suprac ad seruos specialiter
faceret sermonem. Nunc generali¬
ter admonet. ut etiam dominis
inmemoriam reuocet quid pro illis
ds̃ dñs sustinuerit. Immo totam
ecclesiam instruat. quid pro eius
liberatione suus auctor ꝑtulerit.
N on enim ait peccata unix. sed etum
seaddito. Qui peccata inquit nr̃a.
ipse pertulit in corpore suo super
lignum. ERATIS ENICO
SICUT OUES ERRANTES
uomodo & oues dicit &er

Expanded text:
sus est pro vobis, et gaudes quia pro te mortuus est Christus. Attende quod sequitur: Relinquens vobis exemplum, ut sequamini vestigia ejus; exemplum tribulationum, non deliciarum; contumeliarum, flagellorum, dolorum, opprobriorum, spinarum, crucis, vulnerum, mortis. In psalmo scriptum est: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras. Propter quae verba labiorum Dei, nisi quibus promittit vitam aeternam? Qui peccata nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum, ut peccatis mortui justitiae vivamus, cujus morte sanati estis. Cum supra ad servos specialiter faceret sermonem, nunc generaliter admonet, ut etiam Dominis in memoriam revocet, quid pro illis Dominus Deus sustinuerit. Imo totam Ecclesiam instruit, quid pro ejus liberatione suus auctor pertulerit. Non enim ait peccata vestra, sed etiam se addito; qui peccata, inquit, nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum. Eratis enim sicut oves errantes. Quomodo et oves dicit et
Abbreviated transcription (Latin):
Atq subiungit. & cognosco
idest diligentes obsecuntur
SICUT NOUIT MEPATER
ET ECO A QNOSCO PATRE
ET ANIMAM MEAM PO¬
NO PRO OUIBUS MEIS
Ic si aperte dicat. In hoc constat
Aquia & cognoscopatrem &
cognoscor a patre. quia animã
meam pono proouibus meis
Idest ea caritate quapro ouibus
morior. quantum patrem dili¬
gam ostendo. Quia uero non
solum iuda eam sed etiam genti¬
litatem redimere uenerat. ad¬
iungit. ETALIAS OUES
HABEO QUAE NONSUNT
Exhoc ouili. Et illas
OPORTET ME ADDUCERE
ET UOCẼ MEÃ AUDIENT
ET FIETUNUOUILE ET
UNUS PASTOR.
edemptionem Nnr̃m qui ex
gentili populo uenimus dñs
aspexerat. cum se adducere &
alias oues dicebat. Hoc cotidie
fieri fr̃s aspicitis. hoc reconcili¬
atis gentibus factum hodie uide¬
tis. Quasi ex duobus gregibus
unum ouile efficit. quia iudai¬
cum & gentilem populum in sua fide
coniungit. Paulo ad testante quiait
Ipse est pax nĩc quifecit utraq unũ
Dumenim ad aeternam uitam ex

Expanded text:
atque subjungit: Et cognosco atque subjungit: Et cognosco est diligSicut me novit Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis. Ac si aperte dicat: In hoc constat quia et cognosco Patrem et cognoscor a Patre, quia animam meam pono pro ovibus meis, id est ea charitate qua pro ovibus morior, quantum Patrem diligam ostendo. Quia vero non solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat, adjungit: Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili; et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor. Redemptionem nostram qui ex gentili populo venimus Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis; hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi ex duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit, Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex
Abbreviated transcription (Latin):
us est : Acsi a perte dicere tur
Stare inpericulo ouium non pot.ẽ.
qui in eo quod ouib puxeest non
oues diligit. sed lucrum tenirenũ
quaerit. Dum enim honorem
amplectitur. dum temporalibus
commodis laetatur. obponere
se contra periculum trepidat.
Ne hoc quod diligit amittat.
Item lupus super ouesuenit.
cum quilibet iniustus rteptor
fideles quosq atq humiles ob¬
primit. Sedis qui pastor. eẽ.
uidebatur & nonerat. relin¬
quit oues & fugit. Quia dum
sibi ab eo periculum metuit.
resis tere eius iniustitiae non
piresumit. Fugit autẽ non
mutando locum sed subtra¬
subsilentio abscondit. Sed est
alius lupus qui sine cessatione
cotidie non corpora sed mentes
dilaniat. malignus uidelicet
spiritus qui caulas fidelium in¬
sidians circuit. & mortes ani¬
marum quaerit. Eo
SUM. PASTOR BONUS
uia superius redemptor
noster culpas ficti
pastoris innotuit. iterũ formã
cui debeamus in primi ostendit
dicens. ego sum pastor bonus.

Expanded text:
us est. Ac si aperte diceretur: us est. Ac si aperte diceretur: Stare in periculo ovium non potest, qui in eo quod ovibus praeest; non oves diligit, sed lucrum terrenum quaerit. Dum enim honorem amplectitur, dum temporalibus commodis laetatur, opponere se contra periculum trepidat, ne hoc quod diligit amittat. Item lupus super oves venit, cum quilibet injustus et raptor fideles quosque atque humiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur, et non erat, relinquit oves et fugit, quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit; fugit autem non mutando locum, sed subtrasub silentio abscondit. Sed est alius lupus qui sine cessatione quotidie non corpora sed mentes dilaniat, malignus videlicet spiritus, qui caulas fidelium insidians circuit et mortes animarum quaerit. Ego sum pastor bonus: quia superius Redemptor noster culpas ficti pastoris innotuit, iterum formam cui debeamus imprimi ostendit dicens: Ego sum pastor bonus;
Abbreviated transcription (Latin):
in hiat. honore picelationis gau¬
det. temponrlibus lucris pascitur.
inpensa sibi ab hominib reuerentia
laetatur. Istae sunt enim merce
des mercennarii. ut proeo ipso
quo inregimine laborat hic quod
quaerit inueniat. & abhaereditate
gregis inposterum alienus existat¬
ET LUPUS RAPIT. ET DISPER¬
CIT OUES
Iupus urpit & dispergit oues. cum
alium adluxuriam pertrahit. ali¬
um in auaritiam accendit. alium
insuperbiam erigit. alium per
isxcundiam diuidit. Hunc inuidi¬
a stimulat. illum infallacia sub¬
plantat. Quasi ergo gregem lu¬
pus dissipat. cum fidelem populũ
diabolus per temptationes necat
Sed contitr haec mercennarius nul¬
lo telo accenditur. nullo feruo¬
redilectionis excitatur. Quia
dum sola exteriora commoda re¬
quirit. interiora gregis damna
neglegenter patitur . MER¬
CENNARIUS AUTẼ FUCIT
QUIA MERCENNARIUS EST
ET NON PERTINET AD
EuM DE OUIBUS¬
ola ergo causa . ẽ: ut mercenna¬
Orius fugiat. quia mercennari¬

Expanded text:
inhiat, honore praelationis gauinhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae des mercenarii, ut pro eo ipso quo in regimine laborat, hic quod quaerit inveniat et ab haereditate gregis in posterum alienus existatEt lupus rapit et dispergit oves. Lupus rapit et dispergit oves cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam accendit, alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit, hunc invidia stimulat, illum in fallacia supplantat. Quasi ergo gregem lupus dissipat, cum fidelium populum diabolus per tentationes necat. Sed contra haec mercenarius nullo zelo accenditur, nullo fervore dilectionis excitatur, quia dum sola exteriora commoda requirit, interiora gregis damna negligenter patitur. Mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus. Sola ergo causa est ut mercenarius fugiat, quia mercenari
Abbreviated transcription (Latin):
tendere uoluit. seipsum
proposuit in exemplo dicens.
bonus pastor animam suam dit
pro ouib suis. Ostensa ẽ. nob̾
de contemptu mostis uia quam
sequamur. apposita est forma
cui in primamur. Primum
nobis ẽ. exterior nỹc miseri¬
corditer ouibus eius inpendere.
postremum uero si necessit etiã
mostem prãm pro eisdem ouib
ministrare. Qui nondat pro ouib
substintiam suam. quando daturus
est animam suam: Exposuimus
uel magis dñodocente intelleximus
quisit pastor. qui ostium. qui osti¬
arius qui etiam & ouis. Necnon qui
sint fures & latrones cognouimus.
sed modo demercennario & lupo
consideremus. De quib ipse dñs
dixit MERCEUNARIUS AuTC̃
ET QUI NONEST PASTOR.
CUIUIS NONSUNT OUES PRO¬
PRIE. UDET LUpuUENIEN¬
tem et dicoittit oues et pucn
on pastor sed mercennarius uo¬
catur. qui non proamore in¬
timo oues dominicas. sed ad temporr¬
les mercedes pascit. Mercennari¬
us quippe est. quilocum quidem
pastoris tenet. sed lucra animarũ
nonquaerit. Tentrenis commodis

Expanded text:
tendere voluit, se ipsum proposuit in exemplo dicens: Bonus pastor, animam suam dat pro ovibus suis. Ostensa est nobis de contemptu mortis via quam sequamur, apposita forma cui imprimamur. Primum nobis est exteriora nostra misericorditer ovibus ejus impendere. Postremum vero si necesse sit, etiam mortem nostram pro eisdem ovibus ministrare. Qui non dat pro ovibus substantiam suam, quando daturus est animam suam? Exposuimus vel magis Domino docente intelleximus, quis sit pastor, quis ostium, quis ostiarius, qui etiam et oves, nec non qui sint fures et latrones cognovimus. Sed modo de mercenario et lupo consideremus. De quibus ipse Dominus dixit: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non sunt oves propriae, videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit. « Non pastor, sed mercenarius vocatur, qui non pro amore intimo oves Dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit: terrenis commodis
Abbreviated transcription (Latin):
citas. in enantebile gaudium.
ibi implebitur illud. ero illorũ
ds̃. & ipsierunt mihi populus.
Id est ero unde satientur. ero
eorum &uita &salus. &uictus
& copia. & gloria & honor. &
pax &omniabona. Et sic
implebitur illud apostoli. ut
sit ds̃ omnia inomnibus. Ipse
finis erit desideriorum nr̃orũ.
qui sine fine uidebitur. sine fas¬
tidio amabitur. sine fatigatio¬
ne laudabitur
CON CORDIA
uamquam & inplurib uerbis
& sensibus. tamen in hoc
quod dicit quia ihs. ẽ. filius dĩ. ista¬
rum duarum apestissima fit con¬
cordia lectionum. Domm.i.
POST OCTABAS PASCHO¬

Expanded text:
citas, inenarrabile gaudium, citas, inenarrabile gaudium, ibi implebitur illud: Ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi populus , id est, ero unde satientur, ero eorum vita, et salus, et virtus, et copia, et gloria, et honor, et pax, et omnia bona, et sic implebitur illud Apostoli: Ut sit Deus omnia in omnibus, ipse finis erit desideriorum nostrorum, qui sine fine videbitur, sine fastidio amabitur, sine fatigatione laudabitur. CONCORDIA. Quanquam et in pluribus verbis et sensibus, tamen in hoc quod dicit, quia Jesus est filius Dei, istarum duarum aptissima fit concordia lectionum. DOMINICA POST OCT. PASCH