comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bases et capitella ĩnumerabilib cellaturi. ¶ Testudo.
uero ipiũs tabernaclĩ licet tota fuisset ex auro intru¬
staciones tamen ip̃ius. om̃s erant exlayidibus pre¬
ciosis cuiuslibet generis in mirabilis copie quãtitate
Quarum splendor claritatis et lucis de nocte diem
et de die solis radios effundere uidebat᷑ ¶Laberuacliñ
autẽ ab insima soli supersicie extitit eleuatum Et
smppositis quibusd gradibus cristalimis per ipios
gradus ad ip̃m tabernacliñ erat ascensus In extelso

Expanded text:
bases et capitella in mirabilibus celaturis. Testudo bases et capitella in mirabilibus celaturis. Testudo uero ipsius tabernaculi licet tota fuisset ex auro, incrustaciones eius tamen omnes erant ex lapidibus preciosis cuiuslibet generis et in mirabilis copie quantitate, quorum splendor claritatis et lucis de nocte diem et de die solis radios effundere uidebatur. Tabernaculum autem ipsum ab infima soli superficie extitit eleuatum, et suppositis quibusdam gradibus cristallinis, per ipsos gradus ad ipsum tabernaculum erat ascensus. In excelso
Abbreviated transcription (Latin):
diligebant stanto maioribus dolorĩaculeis uexabantur
ẽt mulieribus sit insitum anatura ꝙ dolores earum
non nisi in multarũ uocũ clamore proꝑalent et In puis
olorosis sermonibus eos diuulgẽt ¶eram quia corpus
hectoris cadauer effectum sicut ẽ propriũ fragilitatis.
multoꝵ consi tio magr̃oꝵ Rex priannus subtilit̾ perqͥ suit
si corpus hectoris absqz clausura sepulture posset in
Quare factum est per magrõs cosdem ualde artisiciose
discretos. E corpus ipñ mandante priamo in templo
appollinis lotaretur. Quod iuxta portã timbreã ciuitat᷑
troie antiquitus fuit fundatũ antiquitus fuit fimdatit
Statuerũt enim predicti magistri iuxta magnũ altare
quod supra quatuor colũpnas ex auto purissimo susillas¬
Regeretur In quarum qualt̃ colũpnay firmata erat queda¬
ymago aspectum angesitũ Repntans ab ym̃o usq denisũ
ex ipaꝵ substancia colũpnaꝵ. Sic ꝙ ipẽ ymagines¬
in ipsis colũpins erant ymagines et colupne habentes

Expanded text:
diligebant, maiorum dolorum aculeis uexabantur. Et mulieribus sit insitum a natura quod dolores earum non nisi in multarum uocum clamore propalent et impiis et dolorosis sermonibus eos diuulgent. Verum quia corpus Hectoris, cadauer effectum, sicut est fragilitatis multorum consilio magistrorum rex Priamus subtiliter perqisiuit si corpus ipsum absque sepulture clausura posset in Quare factum est per magistros eosdem ualde artificiose discretos quod corpus ipsum mandante Priamo in templo Appollinis locaretur, quod iuxta portam Timbream ciuitatis Troye antiqitus fuit fundatum. Statuerunt enim predicti magistri iuxta magnum altare quod super iiiior columpnas ex auro purissimo fusilregeretur. In quarum qualibet columpnarum firmata erat queymago aspectum angelicum representans, ab ymo usque ad summum ex ipsarum substancia columpnarum, sic quod in columpnis ipsis erant ymagines et columpne habentes
Abbreviated transcription (Latin):
prothenorẽ derecit abequo sic et ceteri fratres naturales¬
et filiis recti priann contra grecos ipsos letaliter uul¬
nerando urriliter se gesserũt Inter hec aut̾ rex dugulas
pruit in menesteum actheuaꝵ ducem. Et cum forti.¬

Expanded text:
Prothenorem deiecit ab equo. Sic et ceteri fratres naturalesProthenorem deiecit ab equo. Sic et ceteri fratres naturales filii regis Priami contra Grecos letaliter offendendo uiriliter se gesserunt. Inter hec autem rex Duglas irruit in Menesteum, Athenarum ducem, et cum forti
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Contra quem hector statim irruit, et mudato ense sic¬
eum graniter percussit in capite ꝙ capud eius dnas
diuuisit in partes. Quare mortuus rex humerus.
net amplius tendet arcum nec sagitas emittet. grecr
uero in sonitu tinusdam cornu septẽ milia pugnatoꝵ
n hectorem faciũt conuenire. Qui tum suis mirabilit̾
se deffendit Interim idem hector abello distedens, ad
regem patrem properat. monens illum ꝙ ei cum sua
gente suctureat. Qui cam trilius milibus pugnatoꝵ
in eorum uirtute Recent acceffit adbellum. Illic con¬
flictus sit maximꝰ ex greris precipue fit magna
cedee liax et hector in bello cõueniũt: ambo se deiciũt
ab equis ¶Menelaus interfecit quemd ammira tum
troianoꝵ ¶ Uelidomas autem interfecit Moles deerop
Nepotẽ regis chocis ¶ Madan uero declara hruit ĩ regẽ
sodium quem tam dire percussit in facie ꝙ occulũ eius
intersecilla argariton uero in thelamonẽ irruit Sed
thelamon ipm̃ grauit uulueranit ¶Laumel aũt regẽ

Expanded text:
statim irruit, et nudato ense sic grauiter ipsum percussit in capite quod caput eius duas diuisit in partes. Quare mortuus rex Humerus nec amplius tendet arcum nec sagittam emittet. Greci uero in sonitu cuiusdam cornu vii milia pugnatorum contra Hectorem faciunt conuenire, qui cum suis mirabiliter se defendit. Interim uero Hector a bello discedens ad regem patrem properat, monens illum quod ei cum sua gente succurrat. Qui cum iii milibus pugnatorum in eorum uirtute recentium accessit ad bellum. Illic conflictus fit maximus et ex Grecis potissime magna cedes. Ayax et Hector in bello conueniunt, ambo deiciunt se ab equis. Menelaus interfecit quendam amiratum Troyanorum. Celidonas autem interfecit Moles de Orep, nepotem regis Thoas. Madon uero de Clara irruit in regem Cedium, quem tam dire percussit in facie quod oculum eius iratum interfecit. Margariton uero in Thelamonem irruit sed Thelamon ipsum grauiter uulnerauit. Fanuel autem regem
Abbreviated transcription (Latin):
derphebus autem palpicãtilz occlie, et uoce quasi desfinẽs
quert aparide sisit eius mortuus interfertoz, qui de morte
eus per paridem factus tertus mandat ab eis uulnere
truntũ euelli quo euulso illico expirauit. De morte
tamen regis pricum et regine heccube sororũ et fratrũ
derphebi cum sit enarrare superfliuĩ. Netnõ plantus et
lacrime, que pro rege sarpemone diffuse suerũt omissũ
est in hac parte. Rextamnen priamus corpus deiphebi¬

Expanded text:
Deyfebus autem palpantibus oculis et in uoce quasi deficiens querit a Paride si sit eius mortuus interfector. Qui de morte eius per Paridem factus certus mandat ab eius uulnere truncum euelli. Quo euulso illico Deyfebus expirauit. De morte tamen regis Priami, regine Heccube, sororum et fratrum Deiphebi, cum sit enarrare superfluum, necnon planctus et lacrime que pro rege Sarpedone diffuse fuerunt, obmissum est in hac parte. Rex tamen Priamus in pre
Abbreviated transcription (Latin):
octu̾is intuentiũ in aspertibus ceterorũ propter sue
tenebras cecitatis aperte uulganit om̃s reges grecoꝵ
duces et principes in ꝓpĩs noctis conticuno in regis
agamenonis tentorio cõuenerũt uhi tantũ modo demorte
hectoris qualit̾ ipm̃ mi̾sit̾ent multa consilia st̃ scructati
dixerut enĩ insi hetor abhac uita deficiat et semper
incistat in bellis troiam nũꝙͣ poterũt sic offendi ꝙ greci
nox oĩi est deffensor, et grecoꝵ mortalis offensor ued
demũ om̃s ip̃i se ĩ hoc consilio frrmauerũt E effectum¬
⁊ talis negocii A chilles retiperet supra se nõ tãtũ suis uicib
ꝙͣ suo sagati ingenio t̾mĩand Quod achilles sustexit¬
⁊ solicito animo exequedũ cũ posaus eius int̾sit exeo bidẽlt
sꝙ hector multũ affectat necẽ A chillis. Et insi achilles¬
⁊ sibi prouideat de facili poterit pet manus hectoris Iortuã
sinistrante perire. Cuius rei causa corum de hoc franato

Expanded text:
oculis intuentium in aspectibus ceterorum, propter sue tenebras cecitatis aperte uulgauit, omnes reges Grecorum, duces, et principes in ipsius noctis conticinio in regis Agamenonis tentorio conuenerunt, ub<i> tantummodo de morte Hectoris, qualiter ipsum interficerent, multa consilia sunt scrutati. Dixerunt enim nisi Hector ab hac uita deficiat et semper insistat in bellis, Troyani nunquam potuerunt sic offendi quod Greci Troianorum est defensor et Grecorum mortalis offensor. Sed demum omnes ipsi se in hoc consilio firmauerunt quod effectum talis negocii Achilles reciperet supra se, non tantum suis uiribus quam suo sagaci ingenio terminandum. Quod Achilles suscepit sollicito animo exequendum, cum pocius eius intersit ex eo videlicet quod Hector multum affectat mortem Achillis, et nisi Achilles sibi preuideat, de facili poterit per manus Hectoris, fortuna sinistrante, perire. Cuius rei causa eorum de hoc finito
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Erat euim
mos femmaꝵ ipã tribus mensibus auni salicet
ciprilis, man et iuni ad predcam insulã se trã fferre
et cum masculis ipius in sule cõmorari ꝓpt̃ ouod
multe inpregirabant᷑ exeis et pregnantes ad prop̾a
remeabaut, partu tamen edito. si contingebat filia
nasti eam setum in prounicia detinebant. si masciũu
factum maiorem Triennnio ad ipam̃ infulam traus¬
mictebant

Expanded text:
enim mos feminarum ipsarum tribus mensibus anni, scilicet Aprilis, Maii, et Iunii, ad predictam insulam se transferre et cum masculis ipsius insule commorari. Propter quod multe inpregnabantur ex eis et pregnantes ad propria remeabant. Partu tamen edito, si contingebat filiam nasci, eam secum in prouincia detinebant; si masculum, factum triennio maiorem ad ipsam insulam transmittebant
Abbreviated transcription (Latin):
uobis frustratoria creditis yromissa deoꝵ qͣui forte ꝓpt̾¬
⁊ uitiu ingratitudinus possent in contrariũ cõnutare
Rumpite iitur moras uestras. Soluite naues et uela
earum eleuetis in altum ut sestmanter contra hostes
uestros iter uestrum diis fauentibus maturẽtis ut ad
promissa deorum uelotiter et selicitez pertingatis. Et sic¬
¶ uerbis suis idem caltab tacitus finem sent Gri

Expanded text:
a deorum, qui forte propter uicium ingratitudinis possunt in contrarium commutari? Rumpite igitur moras vestras, soluite naues, ei uela earum eleuatis in altum, vt festinanter contra hostes uestros iter vestrum diis fauentibus maturetis, vt ad promissa deorum velociter et feliciter pertingatis. " Et sic uerbis suis idem Calcas tacitus finem feci
Abbreviated transcription (Latin):
scutum eius binas diuisit in partes. Cuius impulsu rex
accriter ulueratus equm deserit et prostratus ꝑueuit
in terrã Rex igitur lamendon net stupefactus casu
nec uuluere timidus statim se ip̃m erexitateria/ et
euaginato en se pedester nestorem audatia petiit aĩosa
tanꝙͣ. de sus domiuo subdictid fidelis erubuit. Et ideo
aduersus nestorem equũ suũ coegit incursum quẽ
dum lancea petus acõsus ip̃m percuffit in pectore Ac
tum uiriliter impellendo prostraint abequo coram.
pedihus regis sui Rex uero ut indis illũ coram se

Expanded text:
scutum eius binas disiunxit in partes. Cuius impulsu rex acriter uulneratus equum deserit et prostratus peruenit in terram. Rex igitur Laumedon nec stupefactus casu nec uulnere timidus statim seipsum erexit a terra et euaginato ense pedes Nestorem audacia petiit animosa. tamquam de suo dominio subditus fidelis erubuit et ideo uersus Nestorem equum suum coegit in cursum. Quem dum lancea petiit animosus, ipsum percussit in pectore ac eum uiriliter impellendo prostrauit ab equo coram pedibus regis sui. Rex uero vt uidit illum coram
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Corpus autẽ hectoris unuersi reges et nobiles qui.
erant in troia ad regis priani regrã scissis uestibus
et nudatis capitibus in maxinio ululatu deferunt et
depponũt i uõd postꝙ̃ uidit ycianus ineffabili dolore
Supra torpus hectoris intermoritur sepius et ĩd sibi
per breuia momiẽta sepuis accidisset insi fuisset ab.¬
ipõ corpori sepus uiolenter a bstractus. et ipe sine dubio
sue mortis excertitiu᷑ incurris set

Expanded text:
 Corpus autem Hectoris uniuersi reges et nobiles qui erant in Troya ad regis Priami regiam, scissi uestibus et nudatis capitibus, in maximo ullulatu deferunt et deponunt. Quod postquam uidit rex Priamus, ineffabili dolore Super corpus Hectoris sepius intermoritur. Et id sibi per breuia momenta sepius accidisset, nisi fuisset sepius a corpore Hectoris uiolenter extractus, et proinde sine dubio sue mortis exitum incurrisset
Abbreviated transcription (Latin):
ut sororem suã exionã quam in aula uestra indecenti
tractatis obleꝯ uis restituatis eidemstum nõ multum
uestram cedit ad głiam regtis filiam et sororẽ ĩ honesto
cõtractare consortiol qͣue fuit apari nobili uel etiam.
maiorilrelatione debita ueneranda. Nec tamnen de hiis.
que auobis erta eum detestabili modo sunt gesta mlto
dolore uexabitur. si restituidam sibi eam benignitas urã
prouiderit quam adhut rex priamus poterit forte decẽtis
matrimomio collocare finitis erggo ab anthenore uerbis
Ip̃ius et
noue grauiter intellectis grauem et

Expanded text:
t sororem suam Exionam, quam in aula uestra indecenti tractatis obsequio, restituatis eidem, cum non multum uestram cedat ad gloriam regis filiam et sororem inhonesto contractare consortio, que fuit a pari nobili uel etiam a maiori relatione debita ueneranda. Nec tamen de hiis que a uobis erga eum detestabili modo sunt gesta multo dolore uexabitur, si restituendam eam sibi benignitas vestra prouiderit, quam adhuc rex Priamus poterit decenti forte matrimonio collocare. Finitis igitur ab Anthenore uerbis ipsis et a Thelamone grauiter intellectis, grauem et
Abbreviated transcription (Latin):
intirauit et retedens a portu alto pelago secomttit qui
nauigans ignota per maria competentibut diebus
et noctibus peruenit incolimiis solamiam Accedit¬
salamia tunt rex thelamon presens erat Ad quem de
classe destendens Anthenor se contulit locuturus quẽ
ut indit thelamon nultu quodãmodo non recepit amico
lum obtentu exione aduersus om̃s troianos continuũ
odiũ emitteret Tandem euentus sini aAnthenore cauiã
querit Qui anthenor regi priami asserens se legatum
legtationis sue seriem sibi explicat in hec uerba Eex p̾amꝰ¬

Expanded text:
intrauit et recedens a portu alto pellago se committit. Qui nauigans ignota per maria competentibus diebus et noctibus peruenit incolumis Saleminam. In ciuitSalemine tunc rex Thelamon presens erat, ad quem, a classe descendens, Anthenor se contulit loquturum. Quem ut uidit rex Thelamon uultu quodammodo non recepit amico, cum obtentu Exione aduersus omnes Troyanos continuum odium enutriret. Tandem aduentus sui ab Anthenore causam querit. Cui Anthenor, regis Priami asserens se legatum, legationis sue seriem sibi explicat in hec uerba: "Rex Priam
Abbreviated transcription (Latin):
ai regis leuitate admirations. multa
ai net ip̃e michi nec ego sibi alicutus amicicie
notitia pun coinutus et ideo eius audire precamina mͥ

Expanded text:
te regis admiratione multa cum nec ipse michi nec ego sibi alicuius amicicie noticia sim coniunctus, et ideo eius exaudire precamina
Abbreviated transcription (Latin):
lliustraute uero die se quenti rege priamo acceptante
gratantez paus helenam in templo paladis duxit .ĩ.¬
urotem. Obenus rei causam unuersi troiani festa festis impli¬
cant gaudia gaudns adgreganit et per dies octo contimus ludis
et exhilaracionibus uaccauerut. Quod postꝙͣ cassandre filie

Expanded text:
lucescente uero die sequenti, rege Priamo acceptante gratanter, Paris Helenam in templo Palladis duxit uxorem. Ob cuius rei causam vniuersi Troyani implicant festa festis, gaudia gaudiis aggregant, et per dies viii continuos ludis et exilaracionibus uacauerunt. Quod postquam Cassandre, filie
Abbreviated transcription (Latin):
deserunt ad fuge presidiũ ꝯmelantes et eoꝵsi qui sunt
quos tueri potiit subcidiũ longe suge potuerũt forsain

Expanded text:
deserunt, ad fuge subsidium anhelantes. Et eorum, si qui sunt, quos tueri potuit longe fuge subsidium, potuerunt forsan
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ordinatis igitur per regem ipm Cuneis armatoꝵ
uenit et diuidit multos in ordinatione belli mamplos
sic ꝙ non aduertens hostium cecas et iir bi uitinas ĩsidias
cum omi expedicione suoꝵ festinat ad litus  atus¬
Greti uero qui inlictore morabantur limatorum
animosi nulla stupe facciõne consusi. Quare dux.
nestoz primus cum suis se conferens inconflittũ bellũ

Expanded text:
 Ordinatis igitur per regem ipsum cuneis armatorum, venit et diuidit multos in ordinatione belli manipulos. Sicque non aduertens hostium cecas et urbi uicinas insidias cum omni expeditione suorum festinat ad litus. Greci uero qui in litore morabantur, uidentes os, parantur ad prelium animosi, nulla stupefactione confusi. Quare dux Nestor primus cum suis se offerens in conflictum bellu
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis troie ad generale colloqmũ cõnocauit Et conue¬
mentibus illis eos hus sermomibus est alpoqutus O.
fideles et dilecti ciues. Satis est notum uobis quãtum

Expanded text:
ciuitatis Troye ad generale colloquium conuocauit et conuenientibus illis hiis est eos sermonibus allocutus. "O fideles et dilecti ciues, satis est notum vobis quant
Abbreviated transcription (Latin):
quem dum octurrisset achilles in eorũ itibus lãceaꝵ
se abequis deicũt. Sẽd athilles equũ suũ primus celer
ascendit et in equin hectoris galateam manus extẽ¬
dens cepit eum nin satagens asportari. Hector aũt
Iratus aõ suos potenter exclaniat ne equinsuum
abire permietant yropt. quod̃ infiniti milites adipiũs.¬
equi Recupera tione unliter intendentes hriuit᷑ ĩ achillẽ
et graue bellum comntitur inter utrosqz Sed fratres
hutoris naturales in multa uirtute bellandi uiolent̾
exturpant amanibus detinẽciũ galateã et Illũ hectori
¶ uerum cum hec int̾ utrosq in multoꝵ exidio gererẽtur
Et anthenor inter grecoꝵ acies bellando discurreret
greci in multitudiẽ pugnatoꝵꝰ anthenoreᷤ capiunt et

Expanded text:
um occurrisset Achilles, in eorum ictibus lancearum se ab equis ambo deiciunt. Sed Achilles equum suum primo celer ascendit et in equum Hectoris Galatheam manus extendens cepit eum, ipsum sathagens asportare. Hector autem iratus ad suos potenter exclamat ne equum suum abire permittant. Propter quod infiniti milites ad ipsius recuperationem uiriliter intendentes irruunt in Achillem et graue bellum committitur inter utrosque. Sed fratres Hectoris naturales in multa uirtute bellantes uiolenter extirpant a manibus detinencium Galatheam et illum Hectori dum hec inter utrosque in multorum excidio gererentur et Anthenor inter Grecorum acies bellando discurreret, Greci in multitudine pugnatorum contra
Abbreviated transcription (Latin):
¶Le teri uero grecoꝵ qui reges eorum redemites atroia re¬
cipere retusarunt yemtencia ducti humisiter querunt
eos et ipos regnoꝵ suoꝵ restituerũt dignitati. Qui postꝙ̃
ad regua peruenerũt eorum urbes et lota collapsa ieorum
absentia sositita mente reformant. et in meliorẽ statum in¬
staurare procurant

Expanded text:
eteri uero Grecorum qui reges eorum redeuntes a Troya recipere recusauerant, penitencia ducti, humiliter querunt eos et ipsos regnorum suorum restituunt dignitati. Qui postquam ad regna peruenerunt eorum, urbes et loca collapsa in eorum absencia sollicita mente reformant et in meliorem statum instaurare procurant
Abbreviated transcription (Latin):
in habendo panadiam thelamoniũ diamiorẽ uhipe proptꝰ
quod ihelamonius contra agamenonẽ et menelaum egeũ
annii gerens multa uerboꝵ diffudit opprobria contra eos
asserens se eoꝵ capitalem decetero immitũ. Cuius rei causa
preduti duo reges fratres et ulixes cum eis in magna mi¬
litum comitiua procurabãt se cum cauthela maxima tristo¬
aurora surgente per quam dies sequens effudĩ orbi sũmo
ihelamonius interfectus multis conscissus uiilneribus et
enus corpore multimode detrũcato. Ex quo clamor per totu
extertitum magnus exhuberat. et demorte thelamonii om̃s¬
comunit condolent. Et quasi trudelitate uera magamenone
et menelaum fama uulgaris cõturrit. sed pocius in uliyẽ

Expanded text:
inendo Palladio Thelamonium digniorem Vlixe. Propter quod Thelamonius contra Agamenonem et Menelaum egrum gerens animum multa uerborum diffudit obprobria contra eos, asserens se eorum capitalem de cetero inimicum. Cuius rei causa predicti duo reges fratres et Vlixes cum eis in maxima militum comitiua procurabant se cum cauthela maxima custot diei proximi aurora surgente, per quam dies sequens effudit orbi summo o suo Thelamonius interfectus, multis confossus uulneribus et eius corpore multimode detruncato. Clamor igitur per totum exercitum magnus exhuberat et de morte Thelamonii communiter omnes dolent, et quasi credulitate uera in Agamenonem et Menelaum cul
Abbreviated transcription (Latin):
Elitemestra cũ egisto suo dilecto tractauit ꝙ ꝓp̾a nocte.
qua uenerat agamenon dũ suo spoliatus Iaceret in letto
Egiltus in eũ Irruẽs apm̃ gladio interemit. Quo mortuo
et eins corpore tradito sepulture, nõ post multos dies Cli¬
cõstituit macenaꝵ¬

Expanded text:
Clitemestra cum suo Egisto dilecto tractauit quod prima nocte qua uenerat Agamenon, dum suo soporatus dormiret in lecto, Egistus in eum irruens ipsum iugulo interemit. Quo mortuo et eius corpore tradito sepulture, non post multos dies Cliconstituit Macena
Abbreviated transcription (Latin):
ob achillis amorẽ in grecoꝵ subtidiũ se cõtulerat
sperans etiam quamdã sororẽ a thillis ducere in
uxorem. qui asuperiori md̃ia ualde diues adue¬
nerat. dum inter turmas hectori obiasset hector
in ipm̃ irruẽs. Interfecit erandẽ. Achille uidente
Achilles auter¬

Expanded text:
 Achillis in Grecorum subsidium se contulerat, sperans eciam quandam Achillis sororem ducere in uxorem, qui a superiori India ualde diues aduenerat, dum inter turmas Hectori obuiasset, Hector in ipsum irruens interfecit eundem, Achille uidente. Achilles aute
Abbreviated transcription (Latin):
marmoreaꝵ ymaginũ crrcũ quaq decora quarũ
queliket amiuis intrare uolentibus placĩds per.
iisi muri ex exteriori parte per ambitus catũqͣqs
obburis uactibus prosundo uallo firmati cumis.
uailli ⁊. stanciam inter se et muras eosdon longa.¬

Expanded text:
marmorearum imaginum circumquaque decora. Quarum quelibet amicis intrare uolentibus placidos permiipsi muri ex exteriori parte per ambitus circumquaque obscuris hyatibus profundo uallo firmati, cuius ualli distantia inter se et muros eosdem longa
Abbreviated transcription (Latin):
promptus adiuit. et unũ de cirothetis quos brixanda
gerebat in manu abea nullo pertipiẽte fur tiuie sub¬
straxit. Sed tũ sola ip̃a precenserit placidũ fuitũ dissi¬
mulauit amautis. Tunc antistes caltas in file cutessũ
aduenit et cã in uultu satis ylari intẽtoriũ suũ recepit
Et dyomedes amore brisande licet nimũ fluctuaret. tamẽ
amor et spes eum in multo labore sui cordis impuguãt

Expanded text:
promptus adiuit et vnam de cyrotecis quam Briseida promptus adiuit et vnam de cyrotecis quam Briseida gerebat in manu ab ea nullo percipiente furtiue subtraxit. Sed cum ipsa sola persenserit, placitum furtum dissimulauit amantis. Tunc antistes Calcas in filie occursum aduenit, et eam in uultu et animo satis ylari in tentorium suum recepit. Et Dyomedes amore Briseide licet nimium fluctuareet, tamen amor et spes eum in multo labore sui cordis impugnant
Abbreviated transcription (Latin):
Inter quos dum esset dyomedes
et illam inspiceret ĩflãmam statim ueueri ardoris ex¬
arsit et eam in uehementi desiderio cõcupunt. C. ui
cũ collateralis ad sociandam brixandam cum ea fimil
equitaret sui ardoris flãmam retinere nõ ualens.
Brixande reuelat sin estuantis cordis amorẽ. quam
in multis affectuosis sermonebz et blanditus Nlecnõ
promissiombus Reuera magnifitis allicere satis huĩlit.
est conatus¬
saide. ¶ Sed brixanda ĩ ipis
primis motibus ut moris est mulierũ. suiĩ p̾stare re¬
cusaint ascensum. Netnõ passa est quin post iulia
dyomedis uerba, ipm nolens aspe sua deicẽ uerhis.
humilibus dixit ei lmoris tu oblationes ad presens
non repudio nec amicto tũ cor meũ nũc nõ sit ita dispo¬
situm ꝙ tibi possim alter respondere. Ad̃tinus uerba
dyomedes satis factus est hilaris cũ exeis p̾senserit de
assocauit eam usquequo brixanda recipere se debebat
Et ea perueniente ihidem ipẽ eam ab equo descendere

Expanded text:
Inter quos dum esset Dyomedes et illam Dyomedes inspiceret, in flammam statim venerei ardoris exarsit et eam uehementi desiderio concupiuit. Qui cum collateralis associando Briseidam cum ea insimul equitaret, sui ardoris flammam continere non ualens Briseide reuelat sui estuantis cordis amorem, quam in multis affectuosis sermonibus et blandiciis necnon promissionibus reuera magnificis allicere satis humiliter est conatus. Sed Briseida in ipsis primis motibus, ut mulierum est moris, suum prestare recusauit assensum, nec tamen passa est quin post multa Dyomedis uerba, ipsum nolens a spe sua deicere, uerbis humilibus dixit ei: "Amoris tui oblaciones ad presens nec repudio nec admitto, cum cor meum non sit ita dispositum quod tibi possim aliter respondere. " Ad cuius uerba Dyomedes satis factus est ylaris, cum ex eis presenserit de associauit eam usque quo Briseida recipere se debebat, et ea perueniente ibidem, ipse eam ab equo descendentem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣui per sex inliaria tancũ nt supra relatũ est distabata
troia liaintatores hero ditti castri tinc̃tes excidnã deseipsis

Expanded text:
quod per vi miliaria tantum, ut supra relatum est, distabat a Troya. Habitatores uero castri ipsius, timentes excidium de seipsis
Abbreviated transcription (Latin):
dextrario proient abm̃o, et es per habenas arepto¬
ip̃m hectori nugnanti pedes obtulit. quem statim
hector ascendit ¶llic predicti oms fratres hectoris
naturales contra grecos fecerunt mirabilia in armoꝵ
uirtutibus de se ip̃is stunc superuerit dei phebus cum
tota acie sua quam dexutauerat a hectortum illis.
uidelicet depeonicarcus habentibꝰ et sagitab tum qͥb
uuluerauerũt multos ex gretis et ip̃e dei phebus regẽ
ientram in fatie grauiter uulnerauit ¶ Croiam uero.
ꝯuriam sugtam inceperãt aiositate aut resũpta ad
ꝑuguã redeunt. Quare bellum durius in stautatur
¶heseus predictus dum tontra troianos multum mͣ¬
usteret. Quaĩtilenus unus exfilus naturalibus regis
priarni et rex modernius cum eom thescũ rrau̾it
ip̃m capũit et captũ int̾ficẽ moliutur saduersut
quos hector exclamans, ne ip̃m offendant dimictũt
illum in iussu hectoris siberũ qui hectori humiles
grates reddit et liberatus acredit ad grecos ¶imi

Expanded text:
dextrario proiecit ab ipso, et eo per habenas aripsum Hectori pugnanti pedes obtulit. Quem statim Hector ascendit. Illic omnes predicti fratres Hectoris naturales contra Grecos fecerunt miracula in armorum uirtutibus de seipsis. Tunc superuenit Deyfebus cum tota acie sua quam deputauerat sibi Hector cum illis uidelicet de Poenia arcus habentibus et sagittas, cum quibus uulnerauerunt multos ex Grecis. Et ipse Deyfebus Teucrum regem in facie grauiter uulnerauit. Troyani itaque qui iam fugam arripuerant, animositate resumpta, ad pugnam redeunt. Quare bellum durius instauratur. Theseus predictus dum contra Troyanos multum insisteret, Quintilienus, vnus ex filiis naturalibus regis Priami, et rex Modernus cum eo in Theseum irruunt, ipsum capiunt, et captum interficere moliuntur. Aduersus quos Hector exclamans ne ipsum offendant, dimittunt illum et iussu Hectoris eum liberum permiserunt. Qui Hectori humiles grates reddit et liberatus accessit ad Grecos. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
lenciã eos conuertũt in fugam et campum quasi nectessario
deserere compelluntur. Non obstante ꝙ hector erat inter
eos, qui de se mirabilia faciendo, aduersus tot resistere ne¬
quiuisset, et qui equum suran sub eo interferant pedes
abeis uiriliter se deffendit ꝙ millus ex grecis, tam auday
extitit aut securus ꝙ in eum manus mitẽ p̾sumsisset.
¶Maturales quidem fratres sinpidentes troianoꝵ erc̃atũ
quasi deuictum et cum hectorem non uiderent, cõuenũt
in unum querentes eum solrcite inter turmas s rẽ urd̃e¬

Expanded text:
lentiam conuertunt in fugam, et quasi campum necessario deserere compelluntur, non obstante quod Hector tunc erat inter eos, qui de se mirabilia faciebat, cum aduersus tot resistere nequisset. Et quia equum suum sub eo interfecerant, pedes ab eis ita uiriliter se defendit quod nullus ex Grecis tam audax extitit aut securus qui in eum manus inicere presumpsisset. Naturales quidem fratres sui uidentes Troyanorum exercitum quasi deuictum et Hectorem non uidentes conuenerunt in vnum, querentes eum sollicite inter turmas sic quod
Abbreviated transcription (Latin):
inter troianos et gretos factum extitit Nam ordinatis
aciebus durum bellum tonictitur inter eos. Quare
abequis in eorum potentia lanceaꝵ pollidamas in uxlixe
iiruit ense mido Et ulixes ense ense nũdo similiter ab eo
urriliter se deffendit menesteris dux athenaꝵ Anthenorem
philimenis agamenonẽ muadit quem que tut grauitez
offendisset Sed rex thelamonus ei succurat qui regtem
philimmenem uulneratum prostrauit aheque¬

Expanded text:
inter Troyanos et Grecos. Nam ordinatis aciebus eorum, durum bellum committitur inter ipsos. Quare ab equis in eorum potencia lancearum. Pollidamas in Vlixem irruit ense nudo et Vlixes in ense nudo similiter ab eo uiriliter se defendit. Menesteus dux Athenarum Anthenorem Philimenis Agamenonem inuadit, quem tunc grauiter offendisset, sed rex Thelamonius succurrit ei, qui regem Philimenem uulneratum prostrauit ab equ
Abbreviated transcription (Latin):
melinus qui oñs reges grecoꝵ secum detem milia militũ
ad prelium deducerũt. Nunid potuerũt exte troiam cum
quasi die illo om̃s conuienissent eorum acies in cõffictu
et qui multo labore l assati uix alios offendere et se se
deffende re troiani facultatẽ integrã non habebant.¬
¶ Sed paris int̾im cum illis deparsia superuemt exporte
dextra se in bellum inmisit. et ieruens in regem. Brissie
sobrmũ ulixis iỹm in suis uribus interemit. Rue

Expanded text:
Qui omnes reges Grecorum secum x milia militum ad prelium adduxerunt. Quid potuerunt ergo Troyani, cum quasi die illo omnes conuenissent eorum acies in conflictu et qui multo labore lassati uix alios offendere et uix se defendere facultatem integram non habebant? Sed Paris interim cum illis de Persia superuenit ex parte dextera, se in bellum inmisit, et irruens in regem Frisie, sobrinum Vlixis, ipsum in suis uiribus interemit. De
Abbreviated transcription (Latin):
multo dolore depremitur uerum aspiciens post
se uidit plures acies grecoꝵ que nondum fuerãt beslũ
ingresse, et uexillis extensis bellum mtrare festinant
In quibus aciebus omĩs slos militie grecoꝵ sine dubio
ueniebat. hortatur ergo grecos ut a fuga desistant
bello maistant. cum uicinus sit eis fucursus eorum
Adhec bellum dirrius instauratir. ¶ Encas et ayax lii¬
simul cõuemãt auiinis odiosis, et in forti cursu equoꝵ¬
suoꝵ unus in alium sit uuiliter et potenter ꝙ ambo se
steruũt a bequis int̾ pedes equoꝵ pugnãtiũ decidentes¬
¶ Sed exparte gretoꝵ yhilodas de calcidonia predictus
cum tribus milibus militũ sucturrit aciei tũ usq.
mĩt troians melior pars belli arrideret qui ĩ unlute
bellandi satagebant grecos, ut abello discederẽt suga
lapsi Sed ille due acies que cum philotea uenerunt
ad bellum troianoꝵ uota confundu̾t et preualere nõ smilt
Quare prelio sic feruente philoteas in hectorem irruit, et¬

Expanded text:
multo dolore deprimitur. Verum aspiciens post se uidit plures acies Grecorum qui nondum fuerant bellum ingresse et uexillis extensis ad prelium festinare, in quibus aciebus omnis flos militum Grecorum sine dubio ueniebat. Ortatur ergo Grecos ut a fuga desistant et bello insistant, cum vicinus sit eis succursus eorum. Ad hoc bellum durius instauratur. Heneas et Ayax simul conueniunt animis hodiosis, et in forti cursu equos impingit in alium sic uiriliter et potenter quod ambo se sternunt ab equis, inter pedes equorum pugnantes. Sed ex parte Grecorum Philitoas de Calcidonia predictus cum tribus milibus militum succurrit Aiaci, cum usque nunc Troyanis belli pars melior arrideret, qui in uirtute belli sathagebant Grecos ut a bello discederent fuga lapsi. Sed ille due acies que cum Philitoas uenerunt ad bellum Troyanorum uota contendunt et preualere non sinunt. Quare prelio sic feruente, Philitoas in Hectorem irruit,
Abbreviated transcription (Latin):
troianoz. Ced menelaus et thelamon uiriliter se re¬
sistunt ꝙ eorum uotis troiam frustrãtuz ¶uc̃ suꝑueit᷑
eneas cũ illis de comis, sus ductu ex sorbn ductoris eoꝵ
cũ quibusd̃ aliis hector contra gretos sit durius et ꝑotẽt᷑
insistit qr greti bellantes. sut dare tergta coacti ¶ed

Expanded text:
troyanorum. Sed Menelaus et Thelamon uiriliter sic retroyanorum. Sed Menelaus et Thelamon uiriliter sic resistunt quod eorum uotis Troyani frustrantur. Tunc superuenit Heneas cum illis de Como sub ductu Eufrecii, ductoris eorum, cum quibus et aliis Hector contra Grecos sic durius et potenter insistit quod Greci bellantes sunt dare terga coacti. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
alies uuluerat mĩe alios prosterint ab equis sic ꝙ in
pirtute iue potentie et aĩõ sitate suoꝵ gret sũi dare e̾ga
coacti Interea exxarte grecoꝵ superuenit nestor cum
quino milibus pugnatoꝵ contea quem uenit obmut
rex exdras. et rex philon in air su et illi qui erant de
agresta subductu ycomas silii regis gentis ipiũs bellũ
ergo comictitut inter utrosq ex quo octisoꝵ seguitur.
magna firages. Rex uero philon uraliter preliatur
multos exgretis intersicit. Et demũ cirtũda̾t eum greti
ip̃m interficere festinantee ¶uñt x̾comas dixit regi
placetiei cum festinancia sucturramus stunc troiam.
facientes impetum contra grecos uelint. nolinit greci.
liberantes Enterea hector bellum ingreditur cum frĩb
siuis naturalibus deipheho etiam et polidania qui
mirabilia dese facientes in aams cam eorũ troianis
gretos intendunt adhoc deducẽ in uirtutibus et uiribz
suis ꝙ greci campum deserant et deuicti fugiant a fatie

Expanded text:
alios uulnerat, nunc alios prosternit ab equis, sic quod in uirtute sue potencie et animositate suorum Greci sunt dare terga coacti. Interim ex parte Grecorum superuenit Nestor cum quinque milibus pugnatorum. contra quem uenit obuiam rex Hesdras et rex Philon in curru suo cum illis qui erant de Agresta sub ductu Ieconias, filii regis gentis illius. Bellum ergo commititur inter utrosque, ex quo occisorum sequitur magna strages. Rex uero Philon uiriliter preliatur, multos ex Grecis interficit. Demum circundant eum greci, ipsum interficere festinantes. Tunc Ieconias dixit regi placet, ei cum festinancia succurramus. " Tunc Troyani facientes impetum contra Grecos, uelint nolint Greci, sliberantes. / Interea Hector bellum ingreditur cum fratribus suis naturalibus, Deyfebo etiam et Pollidama, qui mirabilia de se facientes in armis cum eorum Troyanis Grecos intendunt ad hoc deducere in uirtutibus et uiribus suis quod Greci campum deserant et deuicti fugiant a facie
Abbreviated transcription (Latin):
ergo dyomedes aduerba nuncii inter acies bellicosas
uerturit infugam. Et eos usq adeorum tentoria.
more gladi persequuntur. Et in si tunt a gamenon
gretis suecurrisset in bellanciũ pleritudine multa minis
greci fuissent tunc om̃no deuicti. et in totum finaliter
amnisissent. Instauratur ergo bellum dirassimũ inter
eos greci campũt recuperãt. et troiani neccessario Retrotedũt
Sed palamnides tunc octurat cum pugnatoꝵ multitudiẽ
glomerosa sucturrens in magna uirtute troianis quos
Iam greci usq ad eorum fossata in armata manu repu¬
lerant uiolenter ⁊ dyomedes uero in yolidanam ieruit
offendere. ꝙ eius equũ deiecit et ĩtultauit in terrã. Ex
ciuus ictu dyomedes grauit fuit lesus. Polidanicis
uero dyomedis equũ a sua prostraciõe surgentẽ suas
intercipit per habenas. Et troylo pediti bellanti pñtat
inquẽ troylus sestinanter ascendit Sed troylum tunc
festinant̾ achilles inuadit. Quẽ troylus in sua uirtute

Expanded text:
r Dyomedes ad uerba nuncii inter acies bellicosas uertunt in fugam et eos usque ad eorum tentoria in ore gladii persequntur. Et nisi tunc Agamenon Grecis succurrisset in bellancium plenitudine multa nimis, Greci fuissent tunc omnino deuicti et totum finaliter amisissent. Instauratur ergo bellum durissimum inter eos, Greci campum recuperant, et Troyani necessario retrocedunt. Sed Pollidamas tunc occurrit cum pugnatorum multitudine glomerosa, succurrens in magna uirtute Troyanis, quos iam Greci usque ad eorum fossata in armata manu repulerant uiolenter. Dyomedes uero dum Pollidamam in yomedem et eius equum deiecit et inculcauit ad terram. Ex cuius ictu Dyomedes grauiter fuit lesus. Pollidamas uero Dyomedis equum a sua prostracione surgentem suas intercipit per habenas et Troilo pedes bellanti presentat, in quem Troilus festinanter ascendit. Sed Troilum tunc festinancius Achilles inuadit. quem Troilus in sua uirtute
Abbreviated transcription (Latin):
plusꝙͣ filiam habuerant¶ Et quid ultra paratur paridi¬
⁊ intemplo Iouis preciosa nimiũ sepultura. Cuius sora
et serie in narrandi modo postpositis corpus paridis
in ea Recouditum extitit et huinatum¬

Expanded text:
plus quam filiam habuerunt. Quid ultra? Paratur Paridiplus quam filiam habuerunt. Quid ultra? Paratur Paridi in templo Iunonis preciosa nimium sepultura, cuius forma et serie in narrandi modo postpositis. Corpus Paridis in ea reconditum extitit et humatum
Abbreviated transcription (Latin):
Inte fetti nũ quid ipĩus regis patris et mulco fortius
heleue inselus tectube matris sue necuõ et sucrꝵ soroꝵ
et multo longe sorcius helene doiores et lamẽta difficue
esset explicari posse sermone Et maxnne ipũs
helene que fere mortua plusꝙͣ uignnti uitibz notte
illa a corpore paridis fint abstracta cupiens mori cũ
mortuo et amplius uiuere non affectans. Ciuus uerba
lamẽtationũ et si contrneãt multoꝵ doloꝵ angustias
et que possent homĩem impiũ ad pietatis dulcedinẽ
laressire, ad dolentis compassionis affectum. hot tamẽ
destribere propter maguitudinẽ operis srt omissum
adeo ꝙ rẽx priamus et heccuba in tantum sut̃ auxi¬
ositatis helene excedent dolore mirati. ꝙ quasi doloꝵ
proprioꝵ obliti dolores eoꝵ adosoribus helene auxiosã
fomenta trahebant. Et cum uiderant ipam̃ ob mortꝰ
paridis tautis doloribus cruciari eam caram decet̾o

Expanded text:
interfecti. Nunquid ipsius regis patris et multo forcius interfecti. Nunquid ipsius regis patris et multo forcius infelicis Heccube matris sue necnon et sororum suarum et multo forcius longe Helene dolores et lamenta facile esset explicari posse sermone, et specialiter ipsius Helene, que fere mortua plus quam uiginti uicibus nocta illa a corpore Paridis fuit abstracta, cupiens mori cum mortuo et amplius uiuere non affectans? Cuius uerba lamentacionis, etsi contineant multorum dolorum angustias et que possent hominem ualde impium ad pietatis dulcedinem lacessire et ad dolentis conpassionis affectum, hic tamen ea describere in magnitudine operis fuit obmissum. Adeo quod rex Priamus et Heccuba in tantum sunt in anxietatis Helene excedenti dolore mirati quod, quasi dolorum eorum propriorum obliti, dolores eorum a doloribus Helene anxiosa fomenta trahebant. Et cum uiderint Helenam ob mortem Paridis tantis doloribus cruciari, ipsam caram de cetero
Abbreviated transcription (Latin):
paridem mortuum corpus cũ magno labore recuperant
et ad ciuitatẽ cũ multaꝵ effrisione lacrumaꝵ defferant
sed dyomedes et ineuesteus cum multitudme grecoꝵ inti¬
stenciũ contra troianos uiriliter eos dare terga cõpellunt
Cum Iam sol quasi declinasset aduoctem et cum personoꝵ
distrimine intrant urben, et insiruus clausuris et seris
portas corroborauit tiuitatis ¶ gamenon uero aduemẽte
notte nõ multũ longe aciuitate. sed ualde prope cruitatẽ¬
iparĩ obsidionem statuit esse firuaudam institutis
tentorus et papilionibus cirũquaq ¶ Troiam uero ꝙͣuis
Iumensam altitudinem muroꝵ haberent tamen circa
eos adhibuerũt custodes qui in cõtuiua custodia essent
cum illia Ecidem uero nocte corpore paridis in regiam¬
patris sui in multaꝵ lacrunaꝵ esfusione deducto plãtus
fit maxinus inter ciues qui amodo omĩs desꝑacionis
uiam sibi extuuant patenter apertai ex quo omẽs Regis
filii a quibus deffencionis eoꝵ ppes tota pemdebat defecerãt¬

Expanded text:
o labore recuperant et ad ciuitatem cum multarum effusione inferunt lacrimarum. Sed Dyomedes et Menesteus cum multitudine Grecorum insistencium contra Troyanos eos dare terga compellunt, cum iam sol quasi declinasset ad noctem, et cum personarum discrimine intrant in urbem et in firmis clausuris et seris portas corroborant ciuitatis. Agamenon uero, adueniente nocte, non multum longe a ciuitate sed ualde prope obsidionem statuit esse firmandam, institutis tentoriis et pampilionibus circumquaque. Troyani uero etsi inmensam altitudinem ciuitatis haberent, tamen circa muros adhibuerunt custodes qui in continua custodia essent cum illis. Eadem uero nocte corpore Paridis in regipatris sui in multarum lacrimarum effusione deducto, planctus fit maximus inter ciues, qui amodo omnis desperacionis uiam sibi estimant patenter apertam, ex quo omnes regis filii, a quibus defensionis eorum spes tota tendebat, defecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
duemente igctur nocte dier ipũĩs cum adhuc
treuga duraret. A chilles suo iactens in lecto
totam nõctẽ preteriuit in sompnẽ cogitãs qualiter ad
hectuham suum diricta nũcium in secreto tractaturꝵ
cum ea ut si eius filiam pollixenã sibi uelit contede ingal
thalaii matrimonio collotandã, et eam sibi tribuat
in uxorem. Ipẽ faciet et curabit ꝙ totus grecoꝵ excer¬
citus atroiane ciuitatis obsidione discẽdet. Et sinetro¬
ianoꝵ lesione in greciã reuertetur/ om̃ĩ scandalo quietato
absqz alicuius alterius condicionis cõuentu. Mictit

Expanded text:
dueniente igitur nocte diei ipsius, cum adhuc treuga duraret, Achilles suo iacens in lecto totam noctem preteriuit insompnem, cogitans qualiter ad Heccubam suum dirigat nuncium in secreto tractaturum cum ea ut si eius filiam Polixenam sibi uellet concedere iugalis teda matrimonii collocandam quod eam sibi tribuat in uxorem, ipse faciet et curabit quod totus Grecorum exercitus a Troyane ciuitatis obsidione discederet et sine Troyanorum lesione in Greciam reuertetur, omni scandalo quietato absque alicuius alterius condicionis euentu. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
peruenientes in locũ ubi rex priamus in multa suoꝵ
nobilium comitiua sedebat Non sunt regem ip̃m alicuiꝰ
sasutationis oratulo uenerati. Sẽs eis uelut in eius oppe¬
sito consedentibus sit illi est affatus uhxes. uerba
te primo salutationis uerbis ex ꝯuilimꝰ nõ mireris
erm te capitalem habeamus in hostem Et hostis sui
hostes non debeant orare salutem / Agamenon ad ciuꝯ
requestam adte legati sumus per nos mittit tibisut
reginam helenam de sui regni terminis uiolenter ablatã
restitui facias uiro suo et dampna grauia gretis illata
per paridem natum tuũ iuxta uolunitatẽ eoꝵ ad pñs
studras restrcre. Quod̃ si feceris salute sam tõsiln pociene¬

Expanded text:
peruenientes in locum ubi rex ipse Priamus in multa suorum peruenientes in locum ubi rex ipse Priamus in multa suorum nobilium comitiua sedebat, non sunt regem ipsum alicuius salutacionis oraculo uenerati. Sed eis uelut in eius opposito consedentibus, sic illi est affatus Vlixes: "Rex  salutacionis uerbis non exquisiuimus, non mireris, cum te capitalem habeamus in hostem et hostis sui hostis non debet orare salutem. Agamenon rex, cuius nos ad te legati sumus, per nos mittit tibi ut reginam Helenam, de sui regni terminis uiolenter ablatam, restitui facias regi suo, et dampna grauia Grecis illata per Paridem, natum tuum, iuxta uoluntatem eorum ad presens studeas resarcire. Quod si feceris, salute sani consilii pocie
Abbreviated transcription (Latin):
miter conuenissent dyomedem et ulixem in eoꝵ nũcios ele¬
gerut qui statim se actingẽtes aditer sole celi tenente iam
medium ad troiãn urbis menia peruenerũt Et ĩtrãtes
in ipam̃ ad magnã regis prian ^ e regiam conferẽtes et
descendentes ab equis marmoreos graidus scand̃t ¶uumq¬
peruenissent adactrn spatiosi uestibulum mirati sunt
inus ualatii edifficia tam miro artifficii apatte circũ¬
fulta¶ S ed potius sunt mirati dum in medio ipiũs atrii
subtili ingenis constitutã. dum eius scipes esset de aure
gratilior lancea in duodetin altitũdine cubitoꝵ In cuius
stipitis lũmitate arbor ip̃a mirabilis latitudinis se
diffiudebat in ramos ꝯmi totum ip̃m atrium longa
crrcũsultione tegebant. Erant autem rami ip̃i partuiii ex
auro partim excegento compositi Iit eoꝵ folia fit eoꝵ
flores dum in multa diuersitate gẽmaꝵ eoꝵ fructus
radiarent ¶Langa igitur predicti duces eius in spatiõe
contenti ductu multo ⁊ portas caneraꝵ ascendunt et

Expanded text:
miter conuenissent, Dyomedem et Vllixem in eorum nuncios elegerunt. Qui statim se accingentes ad iter, sole celi tenente iam medium, ad Troyane urbis menia peruenerunt, et intrantes in ipsam, ad magnam regis Priami se regiam conferentes, descendentes ab equis marmoreos gradus scandunt. Cumqperuenissent ad atrii spaciosi uestibulum, mirati sunt ipsius pallacii hedificia tam miro artificii opere circumfulta, sed pocius sunt mirati dum in medio ipsius atrii subtili ingenio constitutam, dum eius stipes esset ex auro et gracilior lancea in xii altitudine cubitorum, in cuius stipitis summitate arbor ipsa mirabilis latitudinis se diffundebat in ramos qui totum ipsum atrium longa circumfusione tegebant. Erant enim rami ipsi partim ex auro et partim ex argento compositi, sic eorum folia, sic f lores eorum, dum in multa diuersitate gemmarum eorum fructus editi radiarent. Longa igitur ipsi duces eius inspeccione contenti, ductu multorum, portas camerarum ascendunt et
Abbreviated transcription (Latin):
non sit sapiẽtis stulto secundum suam stultitiã respondere
in sãpientia tollerare stultoꝵ errores Situt em̃ stulto liberũ
est stulta uerba difsundere sit scipientis cedit ãd laudem
aͣscultare que dixerit et aͥscultatã ridere in uerbis erum
stultis agnositur prudentia proferentit . Et ego prius malle
in persona pati ꝙͣ legatus aliquis in meacuria aliquam
muriam pateret pro modito em̃ et uili. excessu potest
se aliquis uituperare deleui. Sedete igitur unuersi nec
presumat aliquis uestrum amplius in hoͣsta ueiba proferre
Et sit tessantibus eis Eneas qui tunc uixta regem p̾amũ
nullo medio alio mediante sedebat. uerbis obtemperare

Expanded text:
non sit sapientis stulto secundum suam stulticiam respondere. non sit sapientis stulto secundum suam stulticiam respondere.  in sua sapiencia tolerare stultorum errores. Sicut enim stulto liberum est stulta uerba diffundere, sic sapientis cedit ad laudem auscultare que dixerit et auscultata ridere. In uerbis igitur stultis cognoscitur stulticia proferentis. Et ego prius mallem in persona pati quam legatus aliquis in curia mea aliquam iniuriam pateretur. Pro modico enim et uili excessu potest se aliquis uituperare de leui. Sedete igitur, vniuersi, nec presumat amodo aliquis uestrum amplius inhonesta uerba proferre. " Et sic cessantibus eis, Eneas, qui tunc iuxta regem Priamum, nullo alio mediante, sedebat, uerbis obtemperare
Abbreviated transcription (Latin):
spectis sine ira non estis toto ergo tempore uite uestre non
eritis absq ira cum greti in tanta potentici uicini uobis
existant ꝙ nõ est tempus ult̾ius differendi quin uideas
nos et ip̃os coram curitate tua et aduersus te et tuos in
armis continius insultantes / Et si desolis nobis ĩ ermibz
tanto dolore compͣmgeris tanto pociaus condolebis. Cun
plures ꝙ̃ tentum milia gretoꝵ contra te inspities armatoꝵ
aduersus quos nulla te poterũt tõseruare tutamĩa quin tu
et tui cuidelis mortis nõsentias int̾itus infelices. Et anteꝙ¬
het tibi mala fuctedant secura libertatie uerba potest effũde̾
uelut uana¶ Aulti uero de astantibus ad dyomedis uer ba-
cõnoti in ip̃m nrn̾e subito uoluerũt et ei iniurias graues
inferre aduersus eum etiam in nudatis ensilus insurgẽtes
Sed rex priamus suo eleuatus asolio aduersus illos ꝑotent
exclamat ne imuriã aliquã nli inferre presimãt ¶ Lum

Expanded text:
spectis sine ira non estis, toto ergo tempore uite vestre non spectis sine ira non estis, toto ergo tempore uite vestre non eritis absque ira, cum Greci in tanta potencia vicini vobis existant. Et non est tempus ulterius differendi quin uideas nos et eos coram ciuitate tua aduersus te et tuos in armis continuis insultantes. Et si de solis nobis inermibus tanto dolore conpungeris, quanto pocius condolebis cum plus quam centum milia Grecorum contra te inspicies armatorum, aduersus quos nulla te potuerunt conseruare tutamina quin tu et tui crudelis mortis sencias interitus infelices. Et antequam tibi hec mala succedant, secura libertate uerba potes effundere uelut vana. " Multi ergo de astantibus ad Dyomedis uerba commoti in ipsum irruere subito uoluerunt et ei iniurias graues inferre, aduersus ipsum eciam nudatis ensibus insurgentes. Sed rex Priamus suo eleuatus a solio aduersus illos potenter exclamat ne iniuriam aliquam illi inferre presumant, cum