comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d moy ses dicit ecce ego
gracili uoce sum : & quomodo exaudi& me pharao. non uidetur tantum
magnitudinem populi excusare de uocis gracilitate.
ꝓpt̃ unum hominem: mirum sitam gracilis uocis fuit. ut nec ab uno
homine poss& audiri. anforte regius fastus non eos ꝑ mittebat depxi¬
moloqui: Dicitur autemilli Ece dedi te dm̃pharaoni. & aaron fiater tuus entiuus
propheta .xuIIN¬
otandum quodcum ad populum mittere t non eidic¬
cum est ecce dedite dm populo & frater tuus erit tuus ꝓphetaised futer tuus
inqes loquetur tibiad populũ. Ad populum dictum ẽ etiam. erit ostuu as tuuelbo¬
analogiã ꝓpheta mox s aaron: sed ad pharaonem hic insinuatur nobis enlontut
ꝓphetas dĩ quȩ audiunt: abeo nihilq aliud esse ꝓphetã dĩ nisi enuntiato¬
rem uerboꝵ dĩ hominib qui dm̃ uel ñ possunt uel non merent᷑ audire
qdue ds̃ dicit indurabo cor pharaonis. & uelut causam infert cur boc fadduritio

Expanded text:
d Moyses dicit: ecce ego gracili uoce sum, et quomodo exaudiet me Pharao? non uidetur tantum propter magnitudinem populi excusare de uocis gracilitate uerum etiam propter unum hominem. mirum si tam gracilis uocis fuit. ut nec ab uno homine posset audiri. an forte regius fastus non eos permittebat de proximo loqui? dicitur autem illi: ecce dedi te deum Pharaoni et Aaron frater tuus erit tuus propheta. Notandum quod, cum ad populum mitteretur, non ei dictum est: ecce dedi te deum populo et frater tuus erit tuus propheta, sed, frater tuus, inqanalogian propheta Moysi Aaron, sed ad Pharaonem. hic insinuatur nobis ea loqui prophetas dei quae audiunt ab eo nihilque aliud esse prophetam dei nisi enuntiatorem uerborum dei hominibus, qui deum uel non possunt uel non merentur audire. Assidue deus dicit: indurabo cor Pharaonis et uelut causam infert cur hoc faciat. ind
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad ultera uerit & qua adulterata ẽ. Hic aliquid distare uoluit int̾ quemlib& uirũ & poxi¬
mũ. quamuis multis locis ꝓximũ ꝓom̃i homine ponit. Sed quae ẽ ista locutio ut cũ iã dyxis¬
s& de uiro hoc idem repetierit de ꝓximo. cũ sit consequens ut multomagis ab uxore ꝓxi¬
mi abstinendum ẽ si ab uxore cuius lib& uiri abstinendũ ẽ: Nam si prius deꝓximo dixis¬
s&. neputaret᷑ uxorẽ licere ad ultesare ñ ꝓximi: addendũ fuit de quolib& uiro. Nẽ uͦ si qͣd mi¬
ñ ẽ ñ lic&. quantominꝰ lic& qđ maĩ malũ ẽ: Nã si ñ ñ lic& adulterare uxorẽ cuĩlib& uir. quan
tomagis ꝓximi: In forte ista repeatio tãquã exponit quid prius dictũ sit: ut ideo intelligat
homo quantũ malũ sit ad ulterare uxorẽ uiri : quia si hoc fecerit uxorẽ ꝓximi adulterat: ꝓxi

Expanded text:
qui adulterauit et quae adulterata est. hic aliquid distare uoluit inter quemlibet uirum et proximum, quamuis multis locis proximum pro omni homine ponat. sed quae est ista locutio, ut, cum iam dixisset de uiro, hoc idem repetierit de proximo, cum sit consequens, ut multo magis ab uxore proximi abstinendum sit, si ab uxore cuiuslibet uiri abstinendum est? nam si prius de proximo dixisset, ne putaretur uxorem licere adulterare non proximi, addendum fuit de quolibet uiro; nunc uero, si quod minus est non licet, quanto minus licet quod maius malum est! nam si non licet adultto magis proximi? An forte ista repetitio tanquam exponit quid prius dictum sit, ut ideo intelligat homo quantum malum sit adulterare uxorem viri, quia si hoc fecerit, uxorem proximi adulterat? Prox
Abbreviated transcription (Latin):
bin hinc atq inde alterutrum attendentes. ita ut uultus eoꝵ inꝓpitiatoriũ essent.¬
& pennis suis obumbrare ꝓ̃pitiatorium qđ magnũ ẽ sacram̃tũ.. Lurũ quippe. sig

Expanded text:
bin, hinc atque inde alterutrum attendentes, ita ut vultus eorum in propitiatorium essent et pennis suis obumbrarent propitiatorium, quod magnum est sacramentum. Aurum quippe sig
Abbreviated transcription (Latin):
iam saeuiat. Vt quid eã teneo: Quasi dicat sȩui& ꝓmissiuo modo. poenã intentans futurã
Et misit ds̃ sp̃m malignũ. int̾ abimelech & int̾ uiros si comoꝵ. Hoc uerbum utrũ xl¬

Expanded text:
iam saeuiat, ut quid eam teneo? quam si dicat: saeuiet, promissiuo modo poenam intentans futuram. iam saeuiat, ut quid eam teneo? quam si dicat: saeuiet, promissiuo modo poenam intentans futuram. Et emisit deus spiritum malignum inter Abimelech et inter uiros Sicimorum. hoc uerbum, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
inducit᷑ ram nꝰ id est qͣddã spinarũ genꝰ
insimilitudinẽ dicere om̃ib lignis conuenientib eã ut regnar& suꝑ eas. in ueritate un¬
at cedros libani. Obscurus sensus ẽ : sed eũ inuenta distinctio manifestat
Non eñĩ ita legendũ ẽ & sinon exeat ignis de ramno. sed sub distinguendũ & si non: ac
deinde in de inferendũ exeat ignis de ramno. id est & si ñ confiditis inꝓtectione mea
aut si ñ inueritate unguitis me regnare suꝑuos: exeat ignis de ramno & comedat cedros
libani. Cõminantis enĩ uerba sunt quid facere possit si noluerint eã regnare suꝑse. Verũ
quia ñ ait exibit ignis de ramno & manducabit cedros lbani sed ait exxeat & manduc&. obs¬
curius factũ ẽ qua si sola distinctio later&. Uehementioris autem cõminationis ẽ & quo¬
dãmodo p̃sentioris efficatiae siquis dicat si ñ uis facere quod uolo sȩuiat in te ira mea. id est

Expanded text:
inducitur rhamnus, id est quoddam spinarum genus, in similitudinem dicere omnibus lignis conuenientibus eam, ut regnaret super ea: si in ueritate ungnis de rhamno et comedat cedros Libani, obscurus sensus est, sed eum inuenta distinctio manifestat. non enim ita legendum est: et si non exeat ignis de rhamno, sed subdistinguendum "et si uon" ac deinde inferendum "exeat ignis de rhamno". id est: et si non confiditis in protectione mea aut: et si non in ueritate ungitis me regnare super uos, exeat ignis de rhamno et comedat cedros Libani. comminantis enim uerba sunt quid facere possit, si noluerint eam regnare super se. uerum quia non ait: exibit ignis de rhamno et manducabit cedros Libani, sed ait: exeat et manducet, obscurius factum est, quam si sola distinctio lateret. uehementioris autem comminationis est et quodam modo praesentioris efficaciae, si quis dicat: si non uis facere quod uolo, saeuiat in te ira mea, id est
Abbreviated transcription (Latin):
uid sibi uult quod cum pergerent
ad sepeliendum ia cob scriptura dicit & aduenerunt ad aream atad quae est trans
iordanem. Praeter gressi sunt eñi locum in quo erat mortuus sepeliendus milia
est plus minus ab eoloco ubisepulti sunt patriarchae inquib & iacobusq ad hunc
locum quo eos ad uenisse narratur. Nam post factum ibi luctum & planctum
magnum. redierunt ad locum quẽ p̃terierunt rursus iordane traiecto . ni
orte quis dicat aliquorum hostium uitandorum causa ꝑh
nisse cum corpore. qua etiam populus isrł ductus est ꝑ moysen ab ȩgypto
lberatus. Illo quippe itinere & plurimũ circuit᷑ & ꝑ ior̃danẽ uenitur ad
abrahamium ubi sunt corpora patriarcharum. id est ad terram chanaan: sed quo
modo factũ sit ut trans illa loca ad orient̾ẽ uersus tantum iret᷑ & inde adea ꝑ
iordanem ueniretur. significationis causa factum esse credendum ẽ qđ per
iordanem uenturus erat ad eas terras postea istł infilus suis.
Cl.xXII.Et

Expanded text:
uid sibi uult quod cum pergerent ad sepeliendum Iacob scriptura dicit: et aduenerunt ad aream Atad, quae est trans Iordanem? praetergressi sunt enim locum in quo erat mortuus sepeliendus milia ntum quippe spatii est plus minus ab eo loco, ubi sepulti sunt patlocum, quo eos advenisse narratur. Nam post factum ibi luctum et planctum magnum redierunt ad locum quem praeterierant, rursus Jordane transjecto. Nisi forte quis dicat, aliquorum hostium vitandorum causa per eremum eos venisse cum corpore, qua etiam populus Israel ductus est per Moysen ab Aegypto liberatus. Illo quippe itinere et plurimum circuitur, et per Jordanem venitur ad Abrahamium, ubi sunt corpora Patriarcharum, id est, ad terram Chanaan. Sed quoquo modo factum sit, ut trans illa loca ad orientem versus tantum iretur, et inde ad ea per Jordanem veniretur, significationis causa factum esse credendum est, quod per Jordanem venturus erat ad eas terras postea Israel in filiis suis. CLXXII.
Abbreviated transcription (Latin):
patrib eorũ iurauit. tanquã & hic ostendens hoc se ideo facere quia illis patrib
iustis ꝓmisit. ñ qđ isti digni essent. Quid gͦ significat. nisi forte ideo se non esse
i eis quidura ceruice sunt quia ñ eũ ꝓpitium sed salubrem nisi h
tas capit: Esse aut̃ dm̃ cumdurae ceruicis hominib nihil ẽ aliud quã uindican¬
do ad esse atq puniendo. unde cũ eomodomalis ñ adẽ: parcendo facit. qu
ꝑtin& illud qđ dr̃ auerte faciem tuã apeccatis meis : quia nisi auerait euerti
Sic̃ enĩ fluit cera a facie ignis. sic pereant peccatores a facie dĩ cli.

Expanded text:
patribus eorum juravit; tanquam et hic ostendens hoc se ideo facere, qpatribus eorum juravit; tanquam et hic ostendens hoc se ideo facere, qiustis promisit, non quod isti digni essent. quid ergo significauit nisi forte ideo se non esse cum eis, quia dura ceruice sunt, quia non eum propitium et salubrem nisi humilitas et pietas capit? esse autem deum cum durae ceruicis hominibus nihil est aliud quam uindicando adesse atque puniendo: unde cum eo modo malis non adest, parcendo facit. quo pertinet illud quod dicitur: auerte faciem tuam a peccatis meis, U quia si auertit, euertit; sicut enim fluit cera a facie ignis, sic perean
Abbreviated transcription (Latin):
reuocar& : nec tam̃ etiam illo intercedente sine flagello disciplinae populũ dereliquit
lescio quo enim modo ut sic eos diliger& ipse mox̾ses : ds̃ illos occultius diligebat qͥ
manifeste uoce terrebat.
bi dicit ds̃ ad moysen. Uade ascende hinc tu& po¬
us tuus quem eduxisti de terra aegypti in terrã quam iuraui a¬
ia cobdicens semini ur̃o dabo eam. continuo tanquã ad ipsum moẋsen adhuc loqua¬
Et simul mittã angelũ meũ ante te & eici& chananeũ & amorreũ & cetheũ &¬
fere zeum & gergesseum & eueũ & iebuseũ & introduc& te in terram fluentẽ
lac & mel. Nonenimascendam tetum. quia populus dura ceruice es : ut ñ deleã te muu
Magna sacramenti & mira ꝓfunditas. tanquã maiorem misericordiam possec angelus
ere quam dñs qui populo durae ceruicis parcer&: & tam̃ etia
se quodam modo ab eis absente qui nusquã esse absens potest implere se dicit qd

Expanded text:
orum supplicio reuocaret. nec tamen etiam illo intercedente sine flagello disciplinae populum dereliquit. orum supplicio reuocaret. nec tamen etiam illo intercedente sine flagello disciplinae populum dereliquit. nescio quo enim modo, ut sic eos diligeret ipse Moyses, deus illos occultius diligebat, qui manifeste uoce terrebat. Vbi dicit deus ad Moysen: uade, ascende hinc tu et populus tuus, quem eduxisti de terra AegyptiIacob dicens: semini uestro dabo eam, continuo tamquam ad ipsum Moysen adhuc loquaet simul mittam angelum meum ante te et eiciet Chananaeum et Amorrhaeum etChettaeum eresaeum, et Gergesaeum, et Evaeum, et Jebusaeum; et introducet te in terram fluentem lac et mel. Non enim ascendam tecum, quia populus dura cervice es, ut non deleam te in via. Magna sacramenti et mira profunditas, tanquam misericordiam majorem posset angelus habere quam Deus, qui populo durae cervicis parceret; cui Deus, sodammodo ab eis absente, qui nusquam esse absens potest, implere se dicit quod
Abbreviated transcription (Latin):
nis ñ moẏsi. Nonenĩ aliud uolebat moyses nisi ut non in illo sed indño spemponerea.
& dñi miseri cordia se in grãrumactione crederent abilla seruitute liberatos: cuius
tam̃ apud dm̃ tãquã fidelissimi famuli tantum erat meritũ ꝑ illius grãm ut ei dicer&
tentis. utruq uidet᷑ absurdũ. Nã & si iubebat ds̃. inoboedient̃ famulus non pare¬
bat : & dm̃ hoc aseruo uelut ꝓbeneficio petere ñ decebat. cũ p̃sertim poss& eos etiã
plurimũ apud se ꝓdesse illi populo quia sic ab illo uiro diligebant᷑. quẽ sic dñs dilige¬
bat : ut eomodo ad moneremꝰ cũ merita nr̃a nos grauassent ne diligam᷑ adõ. releuari
nos apud eũ illoꝵ meritis posse quos diligit. Nã cũ ab om̃ĩpotente dr̃ homini sine me
tua in illos intercedit mihi. Obtẽperandũ aut̃ ess& dño dicenti noli eos diligere si hoc
do dixiss&: & ñ potius ad monendo & exprimendo quid illũ abe

Expanded text:
ni, non Moysi. non enim aliud uolebat Moyses, nisi ut non in illo, sed in domino spem ponerent et domini misericordia se in gratiarum actione crederent ab illa seruitute liberatos. cuius tamen apud deum tamquam fidelissimi famuli tantum erat meritum per illius gratiam, ut ei diceree, an quasi petentis, utrumque uidetur absurdum. nam et, si iubebat deus, inoboedienter famulus non parebat, et deum hoc a seruo uelut pro beneficio petere non decebat, cum praesertim posset eos etiamficauit deus plurimum apud se prodesse illi populo, quia sic ab illo uiro diligebantur, quem sic dominus diligebat, ut eo modo admoneremur, cum merita nostra nos grauant ne diligamur a deo, releuari nos apud eum illorum meritis posse quos diligit. nam cum ab omnipotente dicitur homini: sine me, et tua in illos intercedit mihi. obtemperandum autem esset domino dicenti: "noli eos diligere", si hoc iubendo dixisset et non potius admonendo et exprimendo quid illum ab e
Abbreviated transcription (Latin):
nses columnarũ duas uni. Bases ñ eas tantũ uidet᷑ dicere scrip¬
tura quib columnae abimo fulciuntur. sed etiã superiores quae capitella nos d¬
cimꝰ. Ideo dicit duas bases colũnae uni. in ambas partes eiꝰ. Nã quae sunt ambae par¬
tes. nisi inferior & superior :
cxI. O

Expanded text:
ses columnarum duas uni. Bases non eas tantum videtur dicere Scriptura, quibus columnae ab imo fulciuntur; sed etiam superiores, quae capitella nos dicimus. Ideo dicit, duas bases columnae uni in ambas partes ejus. Nam quae sunt ambae partes, nisi inferior et superior? CXI.
Abbreviated transcription (Latin):
cornu ꝑ cusseritalicuius taurus taurũ poximi & mortuus fuertt uendeur it anirum
unmꝙ parciunt᷑ p tiuei : & taurũ quimortuus fuerit disꝑtient᷑. Numquid i solo
tauro haec iustificatio seruanda ẽ & ñ de om̃i pecore talicasu: ꝑinde aparte tatmar
hoc intelligendum ẽ : sed hoc de carnib occisi pecoris fieri ñ potest quae ñ uescant᷑¬
Dii aen ustificatio e ut ꝓuitulo ino quinq reddant᷑: ꝓoue autẽ quat uone Le Ruen.
nisi aliquid significare intelligat᷑.

Expanded text:
fuerit, uendent taurum uiuum et partientur pretium eius et taurum qui mortuus fuerit dispertientur. numquid in solo tauro haec iustificatio seruanda est et non de omnis pecoris tali casu? proinde a parte totum et hoc intellegendum est: sed hoc de carnibus occisi pecoris fieri non potest, quae non uescuntur. Quae iustificatio est, ut pro uitulo uno quinque reddantur, pro oue autem quattuor, nis
Abbreviated transcription (Latin):
ñs indicans moysi quid fecerit de ui¬
tulo populus. hoc est de idolo qđ ex auro suo fecerant. dicit eos dixisse hidu tuiisrł
qui te eduxerunt de terra agypti. quod eos dixisse non legitur sed animũ eorum
anc fuisse ds̃ ostendit. Horum quippe uerborum gerebant
facere populo suo. Malitiã hic poenam intellegi uoluit. sicuti ẽ.E stimata ẽ mali
nes mali sunt. Malus enĩ ds̃ non est : sed malis ingerit mala quia iustus ẽ. exlini¬

Expanded text:
nus indicans Moysi quid fecerit de uitulo populus, hoc est de idolo quod ex auro suo fecerant, dicit eos dixisse: hi dii tui, Israhel, qui eduxerunt te de terra Aegypti. quod eos dixisse non legitur, sed animum eorum hunc fuisse deus ostendit. horum quippe uerborum gerebant facere populo suo. malitiam hic poenam intellegi uoluit, sicuti est: et aestimata est malitnes mali sunt. malus enim deus non est; sed malis ingerit mala, quia iustus est. I
Abbreviated transcription (Latin):
cor eiꝰ : ut traderetur in mañ tuas sicut in hac die: Hat dicens mo ses dum populũ allo qui¬
tur tale aliquid cõmemorat quale dicebat᷑ in exodo ego induraui cor faraonis: & quod
in psalmis legitur conuertit cor eoꝵ ut odissent populũ eiꝰ. Nec tacetur hic causa indurationi
huius cũ dr̃ ut traderetur in manus tuas sicut mhac die: id est ut umceretur ate quod
nonfier& nisi resister&:. Non autẽ resister&. nm corde obdurato: cuius rei iustitiã si quaesi¬
erimus. in scrutabilia sunt iudicia dĩ. Iniquitas autem. non est apud eum. Sane notandũ
est confortatum cor posse dici & in malo. III.¬

Expanded text:
cor ejus, ut traderetur in manus tuas sicut in hac die . Haec dicens Moyses, dum populum alloquitur, tale aliquid commemorat quale dicebat in Exodo: Ego induravi cor Pharaonis ; et quod in Psalmis legitur: Convertit cor eorum, ut odissent populum ejus . Nec tacetur hic causa indurationis hujus cum dicitur, ut traderetur in manus tuas, sicut in hac die, id est, ut vinceretur a te, quod non fieret nisi resisteret: non autem resisteret, nisi corde obdurato. Cujus rei justitiam si quaesierimus, inscrutabilia sunt judicia Dei ; iniquitas autem non est apud Deum . Sane notandum est confortatum cor posse dici etiam in malo. + I
Abbreviated transcription (Latin):
ur cum de his ipsis quae ꝓpeccatis offerenda iubebanti
drꝰ loqueretur. Si autem om̃is inquit sinagoga filiorum isrł ignora uerit &¬
latuerit uerbum ab oculis sinagogx. & fecerit unum ab omnib mandatis
in eo . E.cce ubi dixit & deliquerint. ubi continuo peccatum qd peccauert᷑
addidit: hoc ipsum utiq qͣd deliquerunt. Et paulo post. Si autem prin¬
ceps in quit peccauerit & fecerit unum ab omnib praeceptis dñi dĩ sui ꝗd
nonfi& nolens. & deliquerit. Item in consequentib. Si aut᷑e anima inqͥt
ipso. Item alibi. Anima quaecumq urauerit distinguens labus male fa¬
cere aut bene facere scđm om̃a quaecumq distuxerit homo cum iure
iurando & latuerit eum & hic cognouerit & peccauerit unũ ex his &
confessus fuerit peccatum ꝓ quo peccauit aduersus ipsũ. offer& p eis
quae deliquit dño ꝓ eo peccato qđ petcauit. Item paulo post. Et locutꝰ

Expanded text:
legitur, cum de his ipsis quae pro peccatis offerenda iubebanturlegitur, cum de his ipsis quae pro peccatis offerenda iubebantur sacrificiis deus loqueretur: si autem omnis, inquit, synagoga filiorum Israhel ignorauerit et latuerit uerbum ab oculis synagogae et fecerit unum ab omnibus mandatis in eo. Ecce ubi dixit, Et deliquerint, ibi continuo peccatum quod peccaverunt addidit, hoc ipsum utique quod deliquerunt. Et paulo post: Si autem princeps, inquit, peccaverit et fecerit unum ab omnibus praeceptis Domini Dei sui, quod non fiet nolens, et deliquerit. Item in consequentibus: Si autem anima, inquipso . Item alibi: Anima quaecumque juraverit distinguens labiis malefacere aut benefacere, secundum omnia quaecumque distinxerit homerit, et peccaverit unum ex his; et confessus fuerit peccatum pro quo peccavit adversus ipsum, et offeret pro eis quae deliquit Domino, pro eo peccato quod peccavit. Et paulo post: Et locutus
Abbreviated transcription (Latin):
facere & non facienti. peccatum ẽ illi. Sed siue illa siue ista siue alia aliqua
differentia sit peccati & delicti ĩ nisi aliqua ess& non scriptura ita loqueretur ut
er& quomodo quod ꝓpeccato ita ͦ qđ ꝓdelicto lex una est
ferenter autem plerumq dicunt᷑. ut & peccatum nomine delicti & delic¬
tum nomine peccati appelletur. Neq enim cum dicitur inbaptismo fieri re¬
missio peccatorum. num fit etiam delictorũ: Nec tamen utrumq intelligit᷑.
quid qm̃ non ait & delictoꝵ. ideo quisquam dicere audebit in sanguine ip¬
sius delictoꝵ ñ fieri remissionem: Item quod scriptũ est apud apłm nam
idicium quidem ex uno in condemnationẽ. gratia uero e
tis iniustificationem. quid aliud quam nomine delictorum etiam peccata
conprehensa sunt: In hac quoq ipsa scriptura leuitici qua cogimur ali¬
quam inter delictum peccatumq distantiã uel inuenire uel credere. ita

Expanded text:
et non facienti peccatum est illi. sed siue illa siue ista siue aliqua alia et non facienti peccatum est illi. sed siue illa siue ista siue aliqua alia differentia sit peccati et delicti, nisi aliqua esset, non scriptura ita loqueretur, ut diceret: quomodo quod pro peccato ita et quod pro delicto, lex una est ferenter autem plerumque dicuntur, ut et peccatum nomine delicti, et delictum nomine peccati appelletur. Neque enim cum dicitur in Baptismo fieri remissio peccatorum non fit etiam delictorum; nec tamen utrumque dicitur, quiquid quoniam non ait et delictorum, ideo quisquam dicere audebit in sanguine ipsius delictorum non fieri remissionem? item quod scriptum est apud apostolum: nam iudicium quidem ex uno in condemnationem, gratia uero ex multis delictis in iustificationem, quid aliud quam nomine delictorum etiam peccata conprehensa sunt? In hac quoque ipsa scriptura Leuitici, qua cogimur aliquam inter delictum peccatumque distantiam uel inuenire uel credere. ita
Abbreviated transcription (Latin):
modo eũ ꝑiciant cumdictum sit omnis ad eps dño si non ad ipem sacrifici¬
orũ tantum sed etiam eorum animalium de quib non sacrificatur.: quamuis
inmundorum hic uoluit intellegi

Expanded text:
m proiciant, cum dictum sit: omnis adeps domino, si non adipem sacrificim proiciant, cum dictum sit: omnis adeps domino, si non adipem sacrificiorum tantum sed etiam eorum animalium de quibus non sacrificatur quamuis inmundorum hic uolunt intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
t superius de adipe. om̃is ad eps dño : & quaesieramus utrun
coris mundi dumtaxat. Nam de inmundis nulla quaestio est. & quid de adipe
fier& quã uetuit in escam uenire: nunc autem dixit quid fier& de adipe morti¬
cini & afera capti. ut sit in om̃e opus. Om̃e opus utiq illud opus. cui tale aliqͥd
irium est. Unde remansit quaestio quid fi& de adipe ceterorum animaliũ
quae inmunda sunt aduescendum : sed cum dicit omnẽ animã perire de popu¬
lo suo qui ederit adipem eorum pecorũ ex quib dño offertur. uidet᷑ definisse
tantũ adipem de pecorib mundis phibitũ manducari ex
crificium: quamuis iudȩos audierimus nullum om̃ino adipem in escã sume¬
re. Sed quid scriptura uoluerit. non qͣd illi opinati fuerint requirendũ.
Deniq non inueniunt quid recte de adipe faciant unde se abstinent & quo¬

Expanded text:
rat superius de adipe: omnis adeps domino, et quaesieramus utrum rat superius de adipe: omnis adeps domino, et quaesieramus utrum omnis omnino pecoris mundi dumtaxat — nam de inmundis nulla quaestio est — et quid de adipe fieret, quam uetuit in escam uenire. nunc autem dixit quid fieret de adipe morticini et a fera capti, ut sit in omne opus; omne opus utique illud opus, cui tale aliquid necessarium est. unde remansit quaestio, quid fiat de adipe ceterorum animalium, quae munda sunt ad uescendum. sed cum dicit omnem animam perire de populo suo, qui ederit adipem eorum pecorum, ex quibus domino offertur, uidetur definisse illam tantum adipem de pecoribus mundis prohibitam manducari, ex quibus sacrificium fit, quamuis Iudaeos audierimus nullam omnino adipem in escam sumere. sed quid scriptura uoluerit, non quid illi opinati fuerint requirendum. denique non inueniunt quid recte de adipe faciant, unde se abstinent,
Abbreviated transcription (Latin):
redd& rapinam quam rapuit aut iniuriam quã nocuit aut cõmendatũ qd de¬
positũ est apud eũ aut ꝑditionẽ quã inuenit ab om̃i reliquã iurauit pea in
& qua die conuictus fuerit delicti sui. offer& dño arietem ab ouib sine macu
la p̃tio in quo deliquit. & exorabit ꝓ eo sacerdos ante dnm. & remitaetur illi
ab omnib quae fecit & deliquit ineo. Pene ergo in omnib fac
cit esse peccata. eadem etiam delicta dicit. Qua ꝓpter̾ & in differenter ea dicima¬
nifestum est multis scripturarum locis. & habere aliquid differentiae scriptu¬
ra testatur quae dicit sicut qͣd ꝓpeccato ita & qͣd ꝓdelicto .XXI. Omnem
adipem boum & ouium & caprarũ non edetis. & ad eps morticinorũ & afera
captorum fi& in om̃e opus: & cibo nonedetur. Om̃is qui ederit adipem de
pecorib quae offeretis ab eis ostiam dño. peribit anima illa de populosuo. Doce¬

Expanded text:
reddet rapinam quam rapuit aut iniuriam quam nocuit aut commendatum quod dereddet rapinam quam rapuit aut iniuriam quam nocuit aut commendatum quod depositum est apud eum aut perditionem quam inuenit ab omni re quam iurauit pro ea ii reddet et qua die conuictus fuela, pretio in quod deliquit: et exorabit pro eo sacerdos ante Dominum, et remittetur illi de uno ab omnibus quae fecit et deliquit in eo. paene ergo in omnibus factis quae dicit esse peccata, eadem etiam delicta dicit. quapropter et indifferenter ea dici manifestum est multis scripturarum locis et habere aliquid differentiae scriptura testatur, cum dicit: sicut quod pro peccato ita et quod pro delicto. Omnem adipem boum et ouium et caprarum non edetis. et adeps morticinorum et a fera captorum fiet in omne opus et cibo non edetur. omnis qui ederit adipem a pecoribus quae offeretis ab eis hostiam domino, peribit anima illa de populo suo. dixe
Abbreviated transcription (Latin):
genti siclorum siclo sc̃o ꝓquo deliquit & ꝓ quo peccauit asci̾s restitu&
& quintas adici& suꝑ illud. & dabit illud sacerdoti & sacerdos ex orabit ꝓeo
cumq peccauerit & fecerit unum ab omnib praeceptis dñi quae non opor¬
t& fieri & cognouerit & deliquerit & acceperit peccatum suũ. offer&
arietem deouib p̃tio argenti in delictum ad sacerdotem. exorabit q p
eo sacerdos ꝓignorantia eius quã ignouit & ipse non sciuit. & remitte¬
tur illi.: deliquit enim delicto delictum ante dñm. Et adhuc ita dicit. Et locu¬
tus est dñs ad moy sendicens. Anima quaecumq peccauerit & despiciens
despexerit praẽcepta dñi & mentitus fuerit quae sunt ad paciniu de comen¬
datione aut de societite aut de rapina aut iniuriam fecerit aliqua paino. lut
inuenerit ꝑditionem & mentitus fuerit de eo & iurauerit iniuste de eo ab om̃ib
quaecumq fecerit homo ita peccauerit in his: erit cum peccauerit & deliquerte

Expanded text:
deliquit; et pro quo peccavit a sanctis, restituet, et quintas adjiciet super illud, et dabit illud sacerdoti: et sacerdos exorabit pro eerit, et fecerit unum ab omnibus praeceptis Domini, quae non oportet fieri, et non cognoverit, et deliquerit, et acceperit peccatum suum; et offeret arietem de ovibus pretio argenti in delictum ad sacerdotem: exorabitque pro eo sacerdos pro ignorantia eius quam ignorauit et ipse non sciuit et remittetur illi. deliquit enim delicto delictum ante dominum. et adhuc ita dicit: et locutus est dominus ad Moysen dicens: anima quaecumque peccauerit et despiciens despexerit praecepta domini et mentitus fuerit quae sunt ad proximum de commendatione aut de societate aut de rapina aut iniuriam fecerit aliquam proximo aut inuenerit perditionem et mentitus fuerit de eo et iurauerit iniuste de uno ab omnibus quaecumque fecerit homo, ita ut peccet in his, et erit cum peccauerit et deliquerit et
Abbreviated transcription (Latin):
ait teges illa xeram̃to sed ad om̃a de quib loquebat᷑ de altari fabricando p̃cipiens
Et tuloquere omnib sapientib mente quos repleui spũ intellectus.¬

Expanded text:
 referendum est quod ait, teges illa aeramento, sed ad omnia de quibus loquebatur, de altari fabricando praecipien referendum est quod ait, teges illa aeramento, sed ad omnia de quibus loquebatur, de altari fabricando praecipiens? CXIV. Ib. XXVIII, 3. Et tu loquere omnibus sapientibus mente, quos replevi spiritu intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
e altari quaerit᷑ quomodo
trib cubitis altum ẽẽ uoluerit. cum tanta fere sit stature hominis altitudo. Quomi
& ministrabat᷑ altari cum gradus habere altare alio locoꝓhibeat: Ne pudenda in¬
quit tua reueles suꝑillud: Sed illa dicebat de altari quod terra uellapidib construen¬
dũ ess& ubi gradus ipsi coaedificati ad corpus altaris utiq ꝑtinerent. nunc uͦ de tabu¬
lis fieri altare p̃cepit. Quosi apponeret᷑ ad oram ministrationis aliquid ubi star&
ministeraltaris & ꝑactoministerio tolleret᷑. ad corpus altaris ñ utiq ꝑtiner&. Itẽ
quęrit᷑ quomodo suꝑ altare ligneũ sacrificiũ qđ inferebat᷑ poss& incendi. p̃sertim¬
quia contauum fieri iub& & craticulũ deponiusq ad medium eius. id est mediũ con¬
cauitatis eius opere factum reticulato. anqm̃ dixit & facies cornua in quattuor an¬
ulos. & seipso erunt cornua & teges illa xeram̃to ñ ad sola cornu

Expanded text:
e altari quaeritur quomodo tribus cubitis altum 16 esse uoluerit, cum tanta fere sit staturae hominis altitudo. quomodo ergo ministrabatur altari, cum gradus habere altare alio loco prohibeat? ne pudenda, inquit, tua reueles super illud. sed illic dicebat de altari quod terra uel lapidibus construendum esset, ubi gradus ipsi coaedificati ad corpus altaris utique pertinerent; nunc uero de tabulis fieri altare praecipit, quo si adponeretur ad horam ministrationis aliquid, ubi staret minister altaris- et peracto ministerio tolleretur, ad corpus altaris non utique pertineret. item quaeritur quomodo super altare ligneum sacrificium quod inferebatur posset incendiquia concavum fieri jubet, et craticulam deponi usque ad medium ejus, id est medium concavitatis ejus, opere factum reticulato. An quoniam dixit, Et facies cornua in quatuor angulos, ex seipso erunt cornua, et teges illa aeramento, non ad sola cornua
Abbreviated transcription (Latin):
UIIInt̾ cȩtera quae iepte mandat ꝑ nuntios regi filioꝵ am mon: etian¬
hoc dicit. Nonne quaẽcumq hereditabit tibi cͥamos ds̃ tuus haec hereditabis. & om̃a
quaecũq hereditabit dñs ds̃ nr̃ a facie ur̃a haec hereditabimꝰ: Qđ quidã latini sic interp̃
utauerunt ut dicerent. Nonne quaecumq dedit tibi in heredita
tuus hax possidebis : Ubi uideri potest confirmasse iepte dm̃ istũ qui uocat᷑ chamos po¬
tuisse aliquid dare inhereditate cultorib suis. Quidam uero sic habent. Nonne quȩcũq pos¬
sedit chamos ds̃ tuus hac possidebis: Et hoc ita sonat: quasi aliquid potuerit possidere. An
firmare. cũ possit intelligi scđm eiꝰ opinonẽ dictũ quia putabat dm̃ suũ hoc possidere uel
possessionẽ sibi dedisse: Magis autẽ iste sensus eluc& in his uerbis
telligat᷑ itadictũ acsidiceret᷑ sicut uidet᷑ tibi. Tibi
enĩ hereditauit qui hoc putas: non
qͣd ille aliquid poss& hereditare. Deniq: in eo quod
sequitur & om̃a quacumq¬

Expanded text:
Inter cetera, quae Iephte mandat per nuntios regi filiorum Ammon, etihoc dicit: nonne quaecumque hereditauit tibi Chamos deus tuus haec hereditabis, et omnia quaecumque hereditauit dominus deus noster a facie uestra, haec hereditabimus? quod quidam latini sic interpretandum putauerunt, ut dicerent: nonne quaecumque dedit tibi in hereditate Chamos deus tuus, haec possidebis? ubi uideri potest confirmasse Iephte deum istum, qui uocatur Chamos, potuisse aliquid dare in hereditate cultoribus suis. quidam uero sic habent: nonne quaecumque possedit Chamos deus tuus, haec possidebis? et hoc ita sonat, quasi aliquid potuerit possidere. an firmare, cum possit intellegi secundum eius opinionem dictum, quia putabat deum suum hoc possidere uel in possessionem sibi dedisse? magis autem iste sensus elucet in his uerbistellegatur ita dictum, ac si diceretur: sicut uidetur tibi. tibi enim hereditauit qui hoc putas, non quod ille aliquid posset hereditare. denique in eo quod sequitur: et omnia quaecum
Abbreviated transcription (Latin):
creduli. Ita quidem intelligi possent hax uerba. nisi ds̃ qui cordis inspector ẽ qu
fuerint indicar&. Sequit᷑ eñi scriptura & dicit. Et dixit dñs ad moysen & aaron. Qm̃ non
credidistis scĩficare me in conspectu filioꝵ isrł: ꝓpt̾ hoc ñ inducetis uos synagogã hane in
i quã dedieis. Ac ꝑ hoc intelligitur illa uerba ita dixisse moy sen t
ꝑcusserit. ut si ñ sequeret᷑ effectus: hoc p̃doasse putaret᷑ cũ ait numquid ex hac petra
educimꝰ uobis aquã. qͣd in animo eiꝰ later& om̃ino nisidĩ sententia ꝓderet᷑. Econtrario itaq
isto loco debemꝰ intelligere uerba moysi deꝓmissis carnib quarentis potius quomͦ fier&
ũa diffidentis fuisse. quando sententia dñi ñ setuta ẽ quae uindicat¬

Expanded text:
creduli. ita quidem intellegi possent haec uerba, nisi deus qui cordis inspector est, qucreduli. ita quidem intellegi possent haec uerba, nisi deus qui cordis inspector est, quindicaret. sequitur enim scriptura et dicit: et dixit dominus ad Moysen et Aaron: quoniam non credidistis sanctificare me in conspectu filiorum Israhel, propter hoc non inducetis uos synagogam hanc in terram quam dedi eis. ac per hoc intellegitur illa uerba ita dixisse Moysen, tamquam ad incertum percusserit, ut si non sequeretur effectus, hoc praedixisse putaretur, cum ait: numquid ex hac petra educemus uobis aquam? quod in animo eius lateret omnino, nisi dei sententia proderetur. e contrario itaque isto loco debemus intellegere uerba Moysi de promissis carnibus quaerentis potius quomodo fieret quam diffidentis fuisse, quando sententia domini non secuta est, quae uindica
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quare. nisi quia ds̃ ñ de uerbis sed de cordib iudicat: Alioquin. & ad illã petram unde aqua
ixit poterant excusari uerba moysi : nisi in eũ clara ess& diuina sententia qͥd d
rit. Nã ita se ea uerba habent. Audite me increduli. Numquid de petra ista educimꝰ uobis aquã:
einde sequit᷑. Et eleuata moyses manu sua ꝑcussit petram uirgabis: & exit aqua multa &
bibit synagoga & pecora eoꝵ. utiq ad hoc congregauit populũ. ad hoc illã uirgã inqua tanta
ricula fecerat sumpsit eãq petrã ꝑcussit. atq inde solite uirtutis ẽ consei¬
gͦ illa quib ait numquid ex hac petra educimꝰ uobis aqũa possent sic accipi. tãquã diceret᷑. Ilem¬
pe ex hac petra scđm urãm in credulitatẽ aqua educi ñ potest. ut deniq ꝑcutiendo ostenderet᷑
fieridiuinit̾ potuisse q̃d illi infidelitate ñ crederent : maxime quia dixerat audite me in

Expanded text:
tur. quare? nisi quia deus non de uerbis, sed de cordibus iudicat. alioquin et ad illam petram unde aqua tur. quare? nisi quia deus non de uerbis, sed de cordibus iudicat. alioquin et ad illam petram unde aqua profluxit poterant excusari uerba Moysi, nisi in eum clara esset diuina sententia quod diffidendo talia dixerit. nam ita se ea uerba habent: audite me, increduli: numquid de Deinde sequitur: Et elevata Moyses manu sua, percussit petram bis et exiit aqua multa, et bibit synagoga et pecora eorum . Utique ad hoc congregavit populum, ad hoc illam virgam, in qua tanta miracula fecerat, sumpsit, eaque petram percussit, atque inde solitae virtutis est consego illa quibus ait: Nunquid ex hac petra educimus vobis aquam? possent sic accipi tanquam diceretur: Nempe ex hac petra secundum vestram incredulitatem aqua educi non potest, ut denique percutiendo ostenderetur fieri divinitus potuisse quod illi infidelitate non crederent, max
Abbreviated transcription (Latin):
tdixit moyses. Sexcenta milia peditũ in quib sum in ipsis. & tu dixist
carnes dabo eis & edent mense dierum: Num quid oues & boues occident᷑ illis & sufficient illis.
aut om̃is piscis congregabit᷑ eis & suffici& eis: quaeri sol& utrum hoc moyses diffidendo dixerit. an
quaerendo. Sed si putauerimꝰ eũ diffidendo dixisse. nascetur quaestio cur hoc ei ñ exꝓbauerit dñs
sicut exꝓbrauit q̃d ad petram unde aqu̾a ꝓfluxit uidet᷑ de potestate dñi dubitasse. Si autẽ dixe¬
rimꝰ hoc eũ doxisse quaerendo modũ quo fier&. ipsa dñi responsio ubi ad eũ dixit nũquid manus
dñi ñ suffici&: quasi redarguentis uidet᷑ q̃d ille ista ñ credidiss&. Sed melius arbitror intelligi
dere quomͦ hic numquid sp̃ui scõ inpossibile ẽ qui suꝑueni& inte : ac sic idem ipse sensus conserua¬
ret᷑. Porro autem talia quaedam dicens zacharias incredulitatis arguit᷑. & uocis oppressae poena plecti¬

Expanded text:
dixit Moyses: sexcenta milia peditum, in quibus sum in ipsis, et tu dixisti: carnes dabo eis, et edent mense dierum. numquid oues et boues occidentur illis et sufficient illis? aut omnis piscis congregabitur eis et sufficiet eis? quaeri solet utrum hoc Moyses diffidendo dixerit an quaerendo. sed si putauerimus eum diffidendo dixisse, nascitur quaestio cur hoc ei non exprobrauerit dominus, sicut exprobrauit quod ad petram unde aqua profluxit uidetur de potestate domini dubitasse. si autem dixerimus hoc eum dixisse quaerendo modum quo fieret, ipsa domini responsio, ubi ad eum dixit: numquid manus domini non sufficiet? quasi redarguentis uidetur quod ille ista non credidisset. sed melius arbitror intellegi deri quomodo hic: numquid spiritui sancto inpossibile est, qui superueniet in te? ac sic idem ipse sensus conseruaretur. porro autem talia quaedam dicens Zacharias incredulitatis arguitur et uocis oppressae poena plecti
Abbreviated transcription (Latin):
tt pauperis ñ misereberis iniudicio. Nlisi ad didinde in endi¬
ciomagna ersa quaestio: sed intelligondũ ence etiam siscriptũ ñ essacus up̃enõ

Expanded text:
t pauperis non misereberis in iudicio. nisi addidisset "i n iudicio, " magna esset quaestio. sed intellegendum esset, etiam si scriptum non esset; supra enim
Abbreviated transcription (Latin):
rantur ñ decem & nouem om̃s sicut sunt octo & undecim sed decem & octore¬
ferant᷑ in summ̃a & postea ioseph cum filiis suis non animae octo sed nouem fuist
dicant᷑ cum octo inueniant᷑. Hec om̃a quae indissolubilia uident᷑. magña con¬
tinent sine dubitatione rationem : sed nescio utrum possint cuncta ad litterã con¬
uenire p̃cipue in numeris quos scripturis esse sacratissimos & mysterioꝵ plenissimo

Expanded text:
riantur, non decem et novem omnes sicut sunt octo et undecim, sed decem et octo reriantur, non decem et novem omnes sicut sunt octo et undecim, sed decem et octo referantur in summam: et postea Joseph cum filiis suis, non animae octo, sed novem fuisse dicantur, cum octo inveniantur . Haec omnia, quae indissolubilia videntur, magnam continent sine dubitatione rationem; sed nescio utrum possint cuncta ad litteram convenire, praecipue in numeris, quos in Scripturis esse sacratissimos et mysteriorum plenissimo
Abbreviated transcription (Latin):
iosephinannis habundantiae. Quib lib& annis ubertatis nati existiment᷑ a primo
anno ubertatis usq ad scđm annũ famis quo in gressus ẽ iacob in agyptũ nouem an
sunt : huc additis decem & septem quib ibi uixit iacob uginti
untꝰ. Quomodo ergominus quam uiginti & sex annorũ iuuenes etiam nepotes
habere potuerunt Sed neq ulla hebraica ueritate ista soluit᷑ quaestio. Quemad¬
modũ enim impleri potuit ut tot nepotes susciper& ia cob antequam intrar& in x
gyptum etiam de beniamin qui illa xtate uenit ad fratrem: Non solum autẽ scrip¬
tura filios eum habuisse cõmemorat. sed & nepotes & ꝓnepotẽ. qui om̃s annume¬
rantur sexaginta sex hominib : cũ quib ia cob in xgyptũ &iam scđm hebraicam
ueritatem ꝑhibet᷑ intrasse. Videndum ẽ etiam quid sibi uelit qđ cũ ioseph & filu
ñ amplius quam octo cõmemorent᷑ benia minuero & ei filii simul undecim repe¬

Expanded text:
Ioseph in annis abundantiae. quibuslibet annis ubertatis nati existimentur. a primo Ioseph in annis abundantiae. quibuslibet annis ubertatis nati existimentur. a primo anno ubertatis usque ad secundum annum famis, quo ingressus est Iacob in Aegyptum, nouem anni sunt; huc additis decem et septem quibus ibi uixit Iacob, uiginti sex anni reperiuntur. quomodo ergo minus quam uiginti et sex annorum iuuenes etiam nepotes habere potuerunt? sed neque ulla hebraeica ueritate ista soluitur quaestio. quemadmodum egyptum, etiam de Benjamin qui illa aetate venit ad fratrem? Non solum autem Scriptura eum filios habuisse commemorat, sed et nepotes et pronepotem, qui omnes annumerantur sexaginta sex hominibus, cum quibus Jacob in Aegyptum, etiam secundum hebraicam veritatem perhibetur intrasse. Videndum est etiam, quid sibi velit, quod cum Joseph et filii ejus non amplius quam octo commemorentur, Benjamin vero et ejus filii simul undecim repe
Abbreviated transcription (Latin):
cum ia cob inaegyptum. exceptis uidelic& filiis iosẽph C
deinde annumeratis infertur septuaginta quinq Animae erant cum quib¬
ia cob intrauit in aegyptum: sic accipiendum est quierant indomoia cobquan¬
do intrauit in aegyptum. Namutiq quos ibiinuenit. non cũ eis intrauit. Sed qm̃
ligentius discussa ueritate reperiunt᷑ duonati iam fuisse cũ in
man̾asses quod non solum hoc loco hebrei codices habere dicunt᷑. uerũ etiã ipsa
scđm septuaginta int̾ pretatio in exodo declarat. nec septua ginta interpretes
mihi in hoc uident᷑ errasse qui ꝓpter aliquã mysticam significationẽ quadam
uelut ꝓpheticalibertate hunc numerum complere uoluerunt. Si adhuc uiuente
ia cobilli ex duob filiis manasse & ephrem ꝓpagati sunt quos eidem numero do¬
mꝰ iacob aggregandos iudicauerunt : sed quia inuenit᷑ iac ob decem & septem annos
itxisse in agypto. quomodo potuerunt filii ioseph illo uiuo etiã

Expanded text:
cum Iacob in Aegyptum exceptis uidelicet filiis Ioseph et deinde illis adnumeratis infertur: septuaginta quinque animae erant. cumquibusIacobintrauitinAegyptum, sic accipiendum est: qui erant in domo Iacob, quando intrauit in Aegyptum. nam utique quos ibi inuenit, non cum eis intrauit. sed quoniam diligentius discussa ueritate reperiuntur duo nati iam fuisse, cum intrauit, Ephraem et Manasses — quod non solum hoc loco hebraei codices habere dicuntur uerum etiam ipsa secundum Septuaginta interpretatio in Exodo declarat — nec Septuaginta interpretes mihi in hoc uidentur errasse. qui propter aliquam mysticam significationem quadam uelut prophetica libertate hunc numerum complere uoluerunt. si adhuc uiuente Iacob illi ex duobus filiis Manasse et Ephraem propagati sunt, quos eidem numero domus Iacob adgregandos iudicauerunt. sed quia inuenitur Iacob decem et septem annos uixisse in Aegypto, quomodo potuerunt filii Ioseph illo uiuo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Iuid ẽ quod dixit ia cobpharaoni dies
⁊ uitae meae quos in colo. Sic enim habent greci quod latini habent
habeo uel siquid aliud. Utrum ergo ideo dixit quos in colo quia in t̾ranatus ẽ quã non¬
dum populus diuina ꝓmissione hereditatis acceperat & ibi uitam ducens utiq in aliena
it. non solum quando peregrinabatur sicut in mesopotamia. uerum
do ibierat ubinatus est. An potius scđm id accipiendum est qđ ait apłs quamdiu sum̃ in cor¬
t̾ra & peregrinus sicut om̃s patres mei. Nam iterum dicit de ipsis dieb uitae suae. non ꝑ
int̾ indies annorum uitae patrum meorũ : quos dies incoluerunt. No
ud uoluit intellegi quam id qđ latini codices habent uixerunt. ac ꝑ hoc significauit hanc
uitam in colatus esse suꝑ terram id est peregrinationis habitationem: sed credo scĩs hoc
nuenire quib aliam patriam aeternam dñs pollicetur. unde uic

Expanded text:
uid est quod dixit Jacob Pharaoni, Dies annorum vitae meae quos incolo sic enim habent Graeci quod Latini habent, ago vel habeo, vel si quid aliud. Utrum ergo ideo dixit quos incolo, quod in terra natus est quam nondum populus divina promissione haereditatis acceperat; et ibi vitam ducens, utique in aliena terra erat, non solum quando peregrinabatur sicut in Mesopotamia, verum etiam quando ibi erat ubi natus est. An potius secundum id accipiendum est, quod ait Apostolus: Quandiu sumus in corterra et peregrinus sicut omnes patres mei. nam iterum dicit de ipsis diebus uitae suae: non peruene runt in dies annorum uitae patrum meorum, quos dies incoluerunt. non enim hic aliud uoluit intellegi quam id quod latini codices habent ,"uixerunt "; ac per hoc significauit hanc uitam incolatum esse super terram, id est peregrinationis habitationem. sed credo sanctis hoc conuenire, quibus aliam patriam aeternam dominus pollicetur. unde uide
Abbreviated transcription (Latin):
t facies uela capillatia operire suꝑ taberna cu¬
. Vndecim uela facies ea quae cãpillatia uela sunt: idest cilicin¬
esse. In peccatis quippe. trans gressio ẽ. Trans gresiouͦ indenario numero significat᷑. ꝗn
trans gredit᷑ denariũ hoc ẽ legem. ideo ipsa undecim ꝑ septenariũ multiplicata faciunt
septuaginta septem. ubi signauit dñs uniuersam remissionẽ peccatoꝵ dicens. ñ solũ
pties uerum etiam septuagies septies. qđ generationes reperiun
fit significatio peccatoꝵ in his uelis. ut ꝑ confesionẽ exprimant᷑. & ꝑgrãm quae data
ẽ eccłae aboleant᷑. hoc ẽ tegant᷑. Vnde dr̃. Beati quoꝵ remissae sunt iniquitates. &
quoꝵ tecta sunt peccata: deniq iub& ea uela cooperiri pellib ariȩtinis rubricatis.
Aries aut̃ rubricatus cui ñ occurrat xp̃s passione cruentatus: Significant᷑ his
etiam mart res scĩ quorum orationib ꝓpitiat̾ ds̃ peccatis populi sui. Ipsis de¬

Expanded text:
t facies uela capillacia operire super tabernaculum; undecim uela facies ea. quae capillacia uela sunt, idesse. in peccatis quippe transgressio est. transgressio uero undenario numero significatur, quoniam transgreditur denarium, hoc est legem. ideo ipsa undecim per septenarium multiplicata faciunt septuaginta septem. ubi significauit dominus uniuersam remissionem peccatorum dicens: non solum septies uerum etiam septuagies septies, quot generationes reperiufit significatio peccatorum in his uelis. ut per confessionem exprimantur et per gratiam quae data est ecclesiae aboleantur, hoc est tegantur: unde dicitur: beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. deinde iubet ea uela cooperiri pellibus arietinis rubricatis. aries autem rubricatus cui non occurrat Christus passione cruentatus? significantur his etiam martyres sancti, quorum orationibus propitiatur deus peccatis populi sui. ipsis de
Abbreviated transcription (Latin):
r& ñ inuenit. ut coques qđ dictũ ẽ ꝑtineat ad ignem passionis. hoc ẽ tribulatio¬
nẽ. unde dr̃ uasa figuli ꝓbat fornax. & homines iustos tẽptatio tribulationis.
Quia gͦ ñ ẽ tunc infans passus cũ querente herode huus modi periculũ immine¬
re uideret᷑. p̃dictũ ẽ his uerbis nͥ coques agnũ in lacte matris sue: Illud quoq¬
forsitan ñ obsurdum ẽ : qđ alui dicunt id esse p̃ceptũ ꝑ ꝓphetam. ne se bon istahelitae
sociarent malis iudaeis aquib xp̃c passus ẽ tãquã agñ in lacte matris sut. id est eo tẽpo¬
re quo conceptus ẽ: Dicunt᷑ enĩ feminae ex quo conceperunt. lac colligere : illo autẽ
ceptꝰ est circa octauo kł aprilis. qđ tẽpꝰ etiam passionis eiꝰ fuit in lacte matris suae. hoc
ẽ in dieb matris suae
xCi.E

Expanded text:
ret, non inuenit, ut "coques" quod dictum est pertineat ad ignem passionis, hoc est tribulatioret, non inuenit, ut "coques" quod dictum est pertineat ad ignem passionis, hoc est tribulationem. unde dicitur: uasa figuli probat fornax et homines iustos temtatio tribulationis. quia ergo non est tunc infans passus, cum quaerente Herode huius modi periculum imminere uideretur, praedictum est his uerbis: non coques agnum in lacte matris suae, "non oforsitan non absurdum est, quod alii dicunt, id esse praeceptum per Prophetam, ne se boni Israelitae sociarent malis Judaeis, a quibus Christus passus est tanquam agnus in lacte matris suae, id est, eo tempore quo conceptus est. Dicuntur enim feminae ex quo conceperint, lac colligere: illo autem mceptus est circa octavum calendas aprilis, quod tempus etiam passionis ejus fuit in lacte matris suae, hoc est, in diebus matris suae. XCI.
Abbreviated transcription (Latin):
on coques agnum in lacte matris suae. Quomodo intelligat᷑
ad uerborum ꝓprietatem. nescio utrum possit reperiri. Si enim alicuius signifi¬
cationis causa ꝓhibitũ acceperimꝰ agnũ in lacte coqui. nullus usus ẽ ita coquen¬
di. Si aut̃ indieb quib lactat᷑. quis hoc habuit umquã iudaeorum in obserua¬
tione ut agnum ñ coquer& nisicũ desister& sugere : Quid est autẽ in lacte matris
suae : Quãsi poss& etiam sihoc intelligeret᷑ sine huius p̃ceptitrans gressione coqui.
si eo nato mortua matre eiꝰ ab oue alia lactaret᷑ . cũ alicuius ꝓfectorei significandȩ
usa esse p̃ceptũ nemo ambigit. sed etiam illa quae possunt obser
ñ sine causa ita p̃cepta. Significant enĩ aliquid. hoc uero quomͦ obseruet᷑ adppri¬
etatẽ uerboꝵ aut ñ ẽ aut ñ eluc&: intellectũ tam̃ de xp̃o appbo qđ hac ꝓphetia¬
p̃dictus ẽ ñ occidendus auidaeis infans. quando herodes quaerens eũ ut occide¬

Expanded text:
on coques agnum in lacte matris suae quomodo intellegatur ad uerborum proprietatem, nescio utrum possit reperiri. si enim alicuius significationis causa prohibitum acceperimus agnum in lacte coqui, nullus usus est ita coquendi; si autem in diebus, quibus lactatur, quis hoc habuit umquam Iudaeorum in obseruatione, ut agnum non coqueret, nisi cum desisteret sugere P quid est autem: in lacte matris , suae? quasi posset, etiam si hoc intellegeretur, sine huius praecepti transgressione coqui, si eo nato mortua matre eius ab oue alia lactaretur, cum alicuius profecto rei significandae causa esse praeceptum nemo ambigit. sed etiam illa quae possunt obseruantia factitari, non sine causa ita praecepta sunt; significant enim aliquid. hoc uero quomodo obseruetur ad proprietatem uerborum, ant non est aut non elucet. intellectum tamen de Christo approbo, quod hac pt non occidendus a Iudaeis infans, quando Herodes quaerens eum, ut occide