comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
currendo corruat. alii cruorem interpretantur san¬
guinem corruptum qui emittitur: alii auint uo-¬
catum sanguinem. quod suauis sit. Sanguis autẽ
non est integer: nisi in iuuenibus. Nam dicunt
phisici minui sanguinem ꝑ etatem: unde in senibꝰ
tremor est. Proprie autem sanguis animȩ possessio ẽ :
inde genas lacerare mulieres in luctu solent. inde̾ pur¬
pureȩ uestes. et flores purpurei mortius prebentur.
Pulmo ex greco trahit uocabulum greci enim pulmo¬
nem pleumon uocant eo quod cordis flauellum sit.
in qͦ pneumoid est sp̃s in est. ꝑ queni et agitantur et
mouentur. Unde et pulmones uocati sunt. Nam
grece pneumo sp̃s dicitur. qui flando et agitando
aerem admittit et recipit. a quo mouentur pulmo¬
nes et palpitant. et aperiendo se ut flatum capi-¬
ant. stringendo ut eiciant. Est enim organum cor¬
poris. lecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat
sedem: qui incerebrum subuolat: inde ad oculos

Expanded text:
currendo corruat. Alii cruorem interpretantur sancurrendo corruat. Alii cruorem interpretantur sanguinem corruptum qui emittitur. Alii aiunt vocatum sanguinem quod suavis sit. Sanguis autem non est integer, nisi in iuvenibus. Nam dicunt physici minui sanguinem per aetatem; unde et in senibus tremor est. Proprie autem sanguis animae possessio est: inde genas lacerare mulieres in luctu solent; inde et purpureae vestes et flores purpurei mortuis praebentur. Pulmo ex Graeco trahit vocabulum. Graeci enim pulmonem πλεύμων vocant, eo quod cordis flabellum sit, in quo πνεῦμα, id est spiritus inest, per quod et agitantur et moventur; unde et pulmones vocati sunt. Nam Graece πνεῦμα spiritus dicitur, qui flando et exagitando aerem amittit et recipit; a quo moventur pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos
Abbreviated transcription (Latin):
brachio pulsum inspicimus. Precordia sunt loca cor¬
dis uicina. quibus sensus ꝑcipitur. et dicta pre-¬
cordia eo quod ibi sit principium cordis. et cogitatio¬
nis. Pulsus uocatus quod palpitet. cuius inditioaut
infirmitatem intelligimus aut salutem. Huius
duplex est motus. sĩplex ⁊ cõpositꝰ. Sĩplex qͥexuno saltu con-¬
stat: compositus qui ex pluribus motibus inordi-¬
natus et in equalis existit. Qui motus certa habeñ
spacia : dactilicum ꝑcussum quamdiu sine uitiosunt.
si quando uerocitatiores sunt ut dorca dirontes. aut le¬
niores ut mirmicirontes inortis signa sunt. Uenȩ dicte
eo quod uȩ sint natantis sanguinis. atq riui ꝑ corpus
omne diuisi quibus uniuersa menbra in rigantur. San¬
guis ex greca et himologia nomen duxit. quod uegetet᷑
et sustentetur et uiuat. Sanguis autem est dum in
corpare est. effusus uerocruor dicitur. Nam cruor
uocatur ab eo quod effusus decurrit: uł ab eo quod

Expanded text:
brachio pulsum inspicimus. Praecordia sunt loca corbrachio pulsum inspicimus. Praecordia sunt loca cordis vicina quibus sensus percipitur; et dicta praecordia eo quod ibi sit principium cordis et cogitationis. Pulsus vocatus, quod palpitet; cuius indicio aut infirmitatem intellegimus aut salutem. Huius duplex est motus; aut simplex, aut conpositus. Simplex, qui ex uno saltu constat; conpositus, qui ex pluribus motibus inordinatus et inaequalis existit. Qui motus certa habent spatia; dactylicum percussum, quamdiu sine vitio sunt; si quando vero citatiores sunt, ut δορκαδάζοντες, aut leniores, ut μυρμίζοντες, mortis signa sunt. Venae dictae, eo quod viae sint natantis sanguinis, atque rivi per corpus omne divisi, quibus universa membra inrigantur. Sanguis ex Graeca etymologia nomen duxit, quod vegetetur et sustentetur et vivat. Sanguis autem est dum in corpore est, effusus vero cruor dicitur. Nam cruor vocatus
Abbreviated transcription (Latin):
solum pedis quod totam corporis molem portat. Uisce¬
ra ñ tantum intestina dicimus. sed quicquid sub
corio est: a uisco quod est inter cutem et carnẽ.
Item uiscera uitalia idest circum fusa cordis loca.
quasi uiscora. eo quod ibi uita idest anima con-¬
tinetur. Item uiscera capita neruorum ex sangui-¬
ne et neruis copulata. idem lacerti siue mures
quia sic in singulis menbris cordis loco sunt: ut
cor in media totius corporis parte: appellanturq
a nomine similium animalium sub t̾ra delitiscentiũ.
Nam inde museuli: amurium similitudine. Idem
etiam et tori. quod illic uiscera torta uideantur. Cora
greca appellatione diriuatum quod illi cardian di¬
cunt. siue acura. in eo enim omnis sollicitudo et sci¬
entiȩ causa manet: quod id̾o pulmoni uicinius est.
ut cum ira accenditur pulmonis humore tempe¬
tur. Huius due arteriȩ sunt: e quibus sinistra plus
sanguinem habet. dextra plus sp̃m. Unde et in dextro

Expanded text:
solum pedis, quod totam corporis molem portat. Viscesolum pedis, quod totam corporis molem portat. Viscera non tantum intestina dicimus, sed quidquid sub corio est, a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscera vitalia, id est circumfusa cordis loca, quasi viscora, eo quod ibi vita, id est anima, continetur. Item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti, sive mures, quia sic in singulis membris cordis loco sunt ut cor in media totius corporis parte, appellanturque a nomine similium animalium sub terra delitescentium. Nam inde musculi a murium similitudine: idem etiam et tori, quod illic viscera torta videantur. Cor a Graeca appellatione derivatum, quod illi καρδίαν dicunt, sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Qui ideo pulmoni vicinus est ut, cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Huius duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextra plus spiritum: unde et in dextro
Abbreviated transcription (Latin):
ras. Libiȩ uocatȩ quasi tubȩ. sunt enim et longitu-¬
dine et specie similes. Talus dictus a tolo: nam tolus
est eminens rotunditas. unde et fastigium templi ro¬
tundi tolos uocatur. Laliis autem sub crure est:
sub talo calcanei. Pedes ex greca et himologia nom̃
sortiti sunt: hos enim greci podas dicunt. qui al¬
ternis inotibus solo fixi incedunt. Plantȩ a planitie
noncupate : quia ñ rotundȩ ut in quadrupedibus.
nestare ñ possit bipes homo sedplane atq longiores
formate sunt: ut stabile corpus efficerent. Sunt
autem plante anteriores partes : quȩ etiam de mul-¬
tis ossibis constant. Calcis prima pars plantȩ a cal-¬
co illi nomen impositum: quo tr̃am calcamus. hinc
et calcaneus. Solum inferior pars pedis dictum :¬
quia eo t̃rȩ uestigia imprimimus. Sed et solum
dicitur omne quod aliquid sustinet: quasi solidum.
Unde et terra solum quod cuncta sustineat: et

Expanded text:
ras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longituras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longitudine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tolus est eminens rotunditas: unde et fastigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub crura est, sub talo calcanei. Pedes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibus solo fixi incedunt. Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calcis prima pars plantae: a callo illi nomen inpositum, quo terram calcamus; hinc et calcaneus. Solum inferior pars pedis, dictum quia eo terrae vestigia inprimimus. Sed et solum dicitur omne quod aliquid sustinet, quasi solidum: unde et terra solum, quod cuncta sustineat; et
Abbreviated transcription (Latin):
olim sub feminibus equos amistsse dicebantur. Coxȩ
quasi coniuncte axes: ipsis enim femora mouent᷑.
quorum concaua uertebra uocantur: quia in eis
capita femorum uertuntur. Suffragines. quia sub.¬
tus franguntur id est flectuntur: non supra sicut
in brachiis. Genua sunt commissiones femorum
et crurum: et dicta genua eo quod in ut ero sint
genis opposita. Coherent enim ibi sibi. et cognata
sunt oculis lacrimarum indicibus et misericordiȩ.
Nam agenis genua dicuntur. Deniq cõplicatũ
gigni formariq hominem. ita ut genua sursum
sint quibus oculi formantur: ut caui ac recon¬
diti fiant. Ennius ait. atq genua cõprimit arta
gena. Inde est quod homines dum ad genua se pro-¬
sternunt statim lacrimantur. Uoluit enim eos
natura uterum mat̃num rememorare: ubi qͣsi
in tenebris considebant: antequam uenirent ad
lucem. Crura dicta : quia in his currimus et
gressum facim us. Sunt autem sub genibus usq ad su¬

Expanded text:
olim sub feminibus equos amisisse dicebantur. Coxae olim sub feminibus equos amisisse dicebantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et misericordiae. Nam a genis genua dicuntur. Denique conplicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiant. Ennius inc. 14: Atque genua conprimit arta gena. Inde est quod homines dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gressum facimus. Sunt autem sub genibus usque ad su
Abbreviated transcription (Latin):
cundia siue a pube. unde et indumento operiunt᷑.
Dicuntur autẽ ista et in honesta: quia ñ habent
eam speciem decoris sicut menbra quȩ in ꝓmptu
locata sunt. Idem et ueretrum quia et uiri est
tantum: siue quod ex eo uirus emittitur: Nã uirꝰ
ꝓprie dicitur humor fluens a natura uiri. Testi¬
culi ꝑ dimi nutionẽ a testibus dicti: quorum nu¬
merus incipit aduobus. Hi semen calamo mini¬
strant : quod abspinȩ medulla et renibus et
lumbis suscipiunt ad grãm procreandi. Ui scus
est pellis: in qua testiculi sunt. Posteriora uero
uocata quod retro sunt : et a uultu auersa. ne
dum aluum purgamus: inquinaremus aspectũ.
Meatus inde appellatus: quia ꝑeum meant
idest egeruntur stercora. Femora dicta sunt: quod
ea parte a femina sexus uiri discrepet. Sunt autẽ
ab inguinibus. usq ad genua. Femina autem ꝑdiri¬
uationem femorum partes sunt : quibus in equitan
do tergis equorum adheremus. Unde et preliatores

Expanded text:
cundia, sive a pube: unde et indumento operiuntur. cundia, sive a pube: unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam speciem decoris sicut membra quae in promptu locata sunt. Idem et veretrum, quia viri est tantum, sive quod ex eo virus emittitur. Nam virus proprie dicitur humor fluens a natura viri. Testiculi per diminutionem a testibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo ministrant, quod ab spinae medulla et renes et lumbus suscipiunt ad gratiam procreandi. Fiscus est pellis in qua testiculi sunt. Posteriora vero vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus inquinaremus aspectum. Meatus inde appellatus, quia per eum meant, id est egeruntur, stercora. Femora dicta sunt, quod ea parte a femina sexus viri discrepet. Sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, do tergis equorum adheremus, unde et pr
Abbreviated transcription (Latin):
libidinis lasciuiam dicti: quia in uiris causa corporeȩ
uoluptatis in ipsis est : sicut in umbilico feminis.
Unde et ad iob in exordio sermonis dictum est. ac
cinge sicut uir lumbos tuos. ut in his eẽt resisten¬
di preparatio: in quibus libidinis ẽ usitata dominan¬
di occasio. Umbilicus est medius locus corporis: dictꝰ
quod sit unibus iliorum. unde et umbo appellatur lo¬
cus in medio clypei a quo pendet: ex eoenim infans
in utero pendet. ex eo etiam et nuttitur. Ilium greco
sermone appellatum. quod ibi nos obuoluamus:
grece enim ileos obuoluere dicitur. Clunes uocatȩ.
quod sint uixta colum quod est longao. Nates.
quod in ipsis innitimur dum sedemus: unde et con¬
globata est in eis caro. ne prementis corporis molȩ ossa
dolerent. Genitalia corporis partes ut nomen ipsũ
docet. gignendȩ sobolis acceperunt uocubulum: qͦd
his ꝓcreatur et gignitur. Hȩc et pudenda prouere¬

Expanded text:
libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum est 38, 3: 'Accinge sicut vir lumbos tuos': ut in his esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iuxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro vere
Abbreviated transcription (Latin):
quia in ea supini iacemus in tra: quod solus ho¬
mo potest. Nammuta animalia tantum aut
inuentre aut in latere iacent: unde in animali¬
scapilium spatium quod interscapulas est. un¬
de et nominatum. Palȩ sunt dorsi dextra leuaq
eminentia menbra. dicta quod in luctando eas pre¬
minus quod greci palin dicunt. Spina ẽ iunctura
dorsi dicta eo quod habeat radiolos acutos: ouius
iuncturȩ spondilia appellantur. ꝓpter partem
cerebri quȩ fertur ꝑ eos longo tractu ad ceteras cor¬
poris partes. Sacra spina est una ꝑpetuę spinę
quam greci ironostoiri uocant. qm̃ primũ in fante
concepto nascitur. ideoq et ostia id primum a gen¬
tilibus diis suis dabatur: unde et sacra spina dicitur.
Renes ait uarro dictos quod riui ab his obscenii humo.¬
ris nascantur. Nam uenȩ et medullȩ tenuem lico¬
rem desudant in renibus. qui liquor rursus a ren¬
bus calore uenerio resolutus decurrit. Lumbi ob

Expanded text:
quia in ea supini iacemus in terra, quod solus hoquia in ea supini iacemus in terra, quod solus homo potest. Nam muta animalia tantum aut in ventre aut in latere iacent. Unde et in animaliscapilium spatium, quod inter scapulas est, unde et nominatum. Palae sunt dorsi dextra laevaque eminentia membra, dicta quod in luctando eas premimus; quod Graeci πάλην dicunt. Spina est iunctura dorsi, dicta eo quod habeat radiolos acutos; cuius iuncturae spondilia appellantur propter partem cerebri, quae fertur per eos longo tractu ad ceteras corporis partes. Sacra spina est ima perpetuae spinae, quam Graeci ἱερὸν ὄστοῦν vocant, quoniam primum infante concepto nascitur, ideoque ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resolutus decurrit. Lumbi ob
Abbreviated transcription (Latin):
globatȩ dictȩ ita. eo quod ad inflexionem menbroꝵ
illa uertantur. Cartillagines ossa mollia. et sine
medulla quod genus auriculȩ et narium discrimen.
et costarum extremitates habent: siue oꝑeula os¬
suum quȩ mouentur. Et dictȩ cartilagines. quod
leni adtritu carent dolore dum flectuntur: Co¬
stas appellari quidam putant. quod ab ipsis inte
riora custodiantur. et tota mollicies uentris ual.¬
lata saluetur. Latus quod iacentibus nobis latet.
est enim leua pars corporis. Dextra autem lateris
habilior motus est. leua fortior et oneri ferendo accõ¬
modatior. Unde et leua non cupata quod aptior
sit ad leuandum aliquid et portandum. ipsa enim
gestat elẏpeum. ensem. faretram. et reliqua one¬
ra ut expedita sit dextra ad agendum. Dorsum
est aceruice usq ad renes. Dictum autem dorsum
quod sit suꝑficies durior corporis in modum saxi
fortis. et ad portandum et ad ꝑpetiendum. Terga

Expanded text:
globatae, dictae ita eo quod ad inflexionem membrorum globatae, dictae ita eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent; sive opercula ossuum, quae moventur. Et dictae cartilagines quod leni attritu carent dolorem dum flectuntur. Costas apperiora custodiantur, et tota mollities ventris vallata salvetur. Latus, quia jacentibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est, laevo fortior, et oneri ferendo accommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat ra, ut expedita sit dextera ad agendum. 91. Dorsum est a cervice usque ad renes; dictum autem dorsum, quod sit superficies durior corporis, in modum saxi, fortis, et ad po
Abbreviated transcription (Latin):
ra uocant. alii latine uocatos neruos putant: eo
quod artuum coniunctiones inuioem his inhereant.
id est ab inherendo. Aaximam autem uirium sub¬
stantiam neruos facere certissimum ẽ: nam quanto
fuerint densiores. tanto ꝓpensius augescere faciunt¬
firmitatem. Artus dicti quod conligati in uicem ner¬
uis artentur idest stringantur: quorum diminuti¬
ua sunt articuli. Nam artus dicinus menbra maio¬
ra: ut brachia. articulos minora menbra. ut digitos.
Compago capita sunt ossuum dicta. eo quod sibi com¬
pacta. neruis uelut gluttino quodam adhereant:
Ossa sunt corporis solidamenta. in his enim positio om
nis roburq subsistit. Ossa autem abusto dicta. ꝓpt̃
quod cremarentur ab antiquis. siue ut alii putant
abore. eo quod ibi pateant. Nlamubiq eute uisceribꝰq
obtecta celantur. Medulla appellata. quod made¬
faciat ossa: inrigat enim et confortat. Uertibula
sunt suminȩ ossuum partes: nodis crassioribus con¬

Expanded text:
ρα vocant. Alii Latine vocatos nervos putant, eo ρα vocant. Alii Latine vocatos nervos putant, eo quod artuum conjunctiones invicem his inhaereant; id est, ab inhaerendo. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. 84. Artus dicti, quod colligati invicem nervis arctentur, id est, stringantur, quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra majora, ut brachia; articulos minora membra, ut digitos. 15 85. Compago, capita sunt ossium, dicta, eo quod sibi compacta nervis, velut glutino quodam adhaereant. 86. Ossa sunt corponis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant. Nam ubique cute visceribusque obtecta celantur. Medulla appellata, quod madefaciant ossa; inrigant enim et confortant. Vertibula sunt summae ossuum partes nodis crassioribus con
Abbreviated transcription (Latin):
partum si quid sanguinis nondum fuerit uterinu-¬
trimento consumptum : naturali meatu fluit in
maminas. et earum uirtute albescens lactis acci-¬
pit qualitatem. Cutis ẽ quȩ in corpore prima ẽ.
appellata: quod ipsa corpori suꝑposita incisionem
pͥma patiatur. Cutis enim grece incisio dicitur.
eadem et pellis quod extñas iniurias corporis tegendo
pellat: pluuiasq et uentos solisq ardores ꝑferat.
Pellis autem mox detracta et subacta: iam coriũ
ꝓprium. Pori corporis greco nomine appellantur.
qui latine ꝓprie spiramenta dicuntur. eo quod ꝑ
eos ui uificus sp̃s exteriꝰ ministretur. Aruina est
pinguetudo cuti adherens. Pulpa est caro sine pin
guedine : dicta quod palpitet. resilit enim sepe.
Hanc pleriq et uiscum uocant: ꝓpter quod glu¬
tinosa sit. Membra sunt partes corporis. artus
quibus conligantur membra ab artando dicti.
Neru greca diriuatione appellati: quos illi neu¬

Expanded text:
partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nupartum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento consumptum, naturali meatu fluit in mammas et earum virtute albescit, lactis accipiens qualitatem. Cutis est, quae in corpore prima est, appellata quod ipsa corpori superposita, incisionem primam patiatur. Cutis enim Graece incisio Latine dicitur. Eadem et pellis, quod externas injurias corporis tegendo pellat, primosque et venti et solis ardores perferat. Pellis autem jam detracta ac subacta corium dicitproprium est. Pori corporis Graeco nomine appellantur qui Latine proprie spiramenta dicuntur, eo quod per eos vivificus spiritus exterius ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corpquibus colligantur membra, ab arctando dicti. 83. Nervi, Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦ
Abbreviated transcription (Latin):
a grecis dicitur anterior pars trunci a collo usq ad
stomachum: quam nos dicunus arcam: eo quod ibi
archanum sit idest secretum quo ceteri arcentur.
Unde et archa et ara dicta quasi res secretȩ: cuiꝰ
eminentes pulpȩ mamuillȩ. inter quas pars illa
ossea pectus dicitur. dextra autem leuaq costȩ.
Pectus uocatum quod sit pexum inter eminentes
mamillarum partes: unde et pectinem dici quod pex¬
os capillos faciat. Mamille uocatȩ quia rotunde sunt
quasi male ꝑ diminutionem scilicet. Papillȩ capita
mammarũ sunt: quas suggentes comp̃hendunt.
Et dictȩ papillȩ quod eas infantes quasi pappant.
dum lac suggunt. Proinde mamuilla ẽ omnis emi¬
nentia uberis: papilla uero breue illud unde lac
trabitur. Ubera dicta. uel quia lacte uberta uł
quod uuida humore seilicet lactis in morem uuarũ¬
plena. Lac uim nominis a colore trahit quod sit
ouiꝰ natura ex sanguine cõmutatur. Nam post

Expanded text:
a Graecis dicitur anterior pars trunci a collo usque ad a Graecis dicitur anterior pars trunci a collo usque ad stomachum, quam nos dicimus arcam eo quod ibi arcanum sit, id est secretum, quo ceteri arcentur. Unde et arca et ara dicta, quasi res secretae. Cuius eminentes pulpae mamillae: inter quas pars illa ossea pectus dicitur, dextraque aut laeva costae. Pectus vocatum, quod sit pexum inter eminentes mamillarum partes; unde et pectinem dici, quod pexos capillos faciat. Mamillae vocatae, quia rotundae sunt quasi malae, per diminutionem scilicet. Papillae capita mammarum sunt, quas sugentes conprehendunt. Et dictae papillae, quod eas infantes quasi pappant, dum lac sugunt. Proinde mamilla est omnis eminentia uberis, papilla vero breve illud unde lac trahitur. Ubera dicta, vel quia lacte uberta, vel quia uvida, humore splena. Lac vim nominis a colore trahit, quod sit us dicitur, cujus natura ex sanguine commutatur. Nam post
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi sine dextͣ: siue qͦdrẽ fieri sinat. A sinendo enĩ sinist᷑
est noncupata. Palma ẽ manus ex pansis digitis:
sicut contractis pugnus. Pugnus apugillo dictus :
sicut palma ab expansis palmȩ ramis. Digiti non¬
cupati uł quia decem sunt: uł quia decenter iun-¬
cti existunt. Nam habent in se et numerum ꝑfectỹ.
et ordinem decentissimũ. Primus pollex uocatus:
eo quod inter ceteros polleat. uirtute et potestate.
Secundꝰ index. et salutaris. seu demonstratorius:
quia eo fere salutamus. uł aliquid ostendimus.
Tercius impudicus: quod plerumq ꝑ eum ꝓbri
insectatio exprimitur. Quartus anularis: eo qͦd
in ipso anulus geritur. idem et medicinalis. qͦd
eo trita collyria a medicis colliguntur. Quintus
auricularis: pro eo quod aurem eo scalpimus.
Ungulas ex greco uocamus: illi enim has onichen
dicunt. Truncus media pars corporis a collo ad in¬
guinem: de quo nigridius. Caput collo uehitur.
truncus sustinetur. coxiset genibus cruribusq Torax

Expanded text:
quasi sine dextra, sive quod rem fieri sinat. A sinendo enim sinixtra est nuncupata. Palma est manus expansis digitis, sicut contractis pugnus. Pugnus autem a pugillo dictus, sicut palma ab expansis palmae ramis. Digiti nuncupati, vel quia decem sunt, vel quia decenter iuncti existunt. Nam habent in se et numerum perfectum et ordinem decentissimum. Primus pollux vocatus, eo quod inter ceteros polleat virtute et potestate. Secundus index et salutaris seu demonstratorius, quia omne fere salutamus vel ostendimus. Tertius inpudicus, quod plerumque per eum probri insectatio exprimitur. Quartus anularis, eo quod in ipso anulus geritur. Idem et medicinalis, quod eo trita collyria a medicis colliguntur. Quintus auricularis, pro eo quod eo aurem scalpimus. Ungulas ex Graeco vocamus: illi enim has ὄνυχας dicunt. Truncus media pars corporis a collo ad inguinem. De quo Nigidius 108: 'Caput collo vehitur, truncus sustinetur coxis et genibus cruribusque.' Thorax
Abbreviated transcription (Latin):
artires greca lingua. latine testes dicun¬
tur. Unde et testimonia grece marty.¬
ria noncupantur. Testes autem idõ uocati st̃.
quia propt̾ testimonium xp̃i passiones susti¬
nuerunt: et usq ad mortem ꝓ ueritate certa¬
uerunt. Quod uero ñ testes. quod latine utiq
miliariꝰ ecclesiȩ auribus hoc uerbum grecum
sonat. sicut et multa greca nomina. quȩ ꝓ la¬
tinis utimur: martyrum primus in nouo te¬
stamento stephanus fuit. qui hebreo sermo¬
ne interpretatur norma: quod prior fuerit
in martyrio ad imitationem fidelium. Idem
autem et grecosermone in latinum uerti¬
tur coronatus. et hoc prophetice ut quod se¬
queretur in re. uaticinio quodam futuri priꝰ
in uocabulo resonaret. Passus ẽ enim et
quod uocabatur accepit. Stephanus enim
corona dicitur. humilit̾ lapidatꝰ. sed subli¬
miter coronatꝰ. Duo sunt autẽ martyrii ge¬
nera. Unum in aꝑta passione. alterum in
occulta animi uirtute. Nlam multi hostis
in sidias tolerantes. et cunctis carnalibus

Expanded text:
artyres Graeca lingua, Latine testes dicuntur. Unde et testimonia Graece martyria nuncupantur. Testes autem ideo vocati sunt: quod propter testimonium Christi passiones sustinuerunt, et usque ad mortem pro veritate certaverunt. Quod vero non testes quod Latine utiquemiliarius Ecclesiae auribus hoc verbum Graecum sonat: sicut et multa Graeca nomina, quae pro Latinis utimur. Martyrum primus in Novo Testamento Stephanus fuit, qui Hebraeo sermone interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imitationem fidelium. Idem autem et Graeco sermone in Latinum vertitur, coronatus: et hoc prophetice: ut quod sequeretur in re, vaticinio quodam futuri prius in vocabulo resonaret. Passus est enim, et quod vocabatur, accepit. Stephanus enim, corona, dicitur: humiliter lapidatus: sed sublimiter coronatus. Duo autem sunt martyrii genera: unum in aperta passione, alterum in occulta animi virtute. Nam multi hostis insidias diaboli tolerantes, et cunctis carnalibus
Abbreviated transcription (Latin):
stronomia. ẽ. astrorum lex̃. quȩ cur¬
sus siderum et figuras. et habitu¬
dines stellarum circa se et circa ter¬
ram indagabili ratione ꝑcurrit.
e inuentoribus astronomię.
stronomiam pͥmi egiptii inuenerunt.
Aftͦlogia uͦ et natiuitatis obseruantiam.
chaldei pͥmi docuerunt. Abraham autem in¬
stitusse egiptios astrologiam iosephus auctor
ad seuerat. Qreci autem dicunt hanc artem
ab athlante priꝰ excogitatam: idõq dictus.ẽ. susti¬
nuisse cęlum. Quisquis autem ille fuit. motu
oȩli et ratione animi excitatus ꝑ tempoꝵ ui¬
ces. ꝑ astroꝵ ratos diffinitosq cursus. ꝑ int̃¬
ualloꝵ spatia moderata. considerauit demen¬
siones quasdam. numeros. que diffiniendo ac
secernendo in ordine nectens. astrologiam repe¬

Expanded text:
stronomia est astrorum lex, quae cursus siderum et figuras, habitudinesque stellarum circa se, et circa terram indagabili ratione percurrit.25 De inventoribus eius. Astronomiam primi Aegyptii invenerunt. Astrologiam vero et nativitatis observantiam Chaldaei primi docuerunt. Abraham autem instituisse Aegyptios Astrologiam Iosephus auctor adseverat. Graeci autem dicunt hanc artem ab Atlante prius excogitatam, ideoque dictus est sustinuisse caelum. Quisquis autem ille fuit, motu caeli et ratione animi excitatus per temporum vices, per astrorum ratos definitosque cursus, per intervallorum spatia moderata, consideravit dimensiones quasdam, et numeros, quae definiendo, ac secernendo in ordinem nectens astrologiam repe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quesitio. cum queritur an sit an quid sit.¬
an quale sit. Argumentum uero dictum
quasi argutum. uł quod sit argute inuentũ.
ue stili missa uł missi. Ante carte et men-¬
branarum usum indedolatis ex ligno codicel¬
lis epłarum alloquia scribebantur. Un de
et portitores earum tabellarios uocauerunt.
De ceris

Expanded text:
est quaesitio, cum quaeritur an sit, quid sit,est quaesitio, cum quaeritur an sit, quid sit, quale sit. Argumentum vero dictum quasi argutum, vel quod sit argute inventum ve στόλοι missa vel missi. Ante cartae et membranarum usum in dedolatis ex ligno codicellis epistolarum alloquia scribebantur, unde et portitores earum tabellarios vocaverunt. De ceris
Abbreviated transcription (Latin):
cutio. Precepta sunt quȩ aut quid faciendũ.
aut quid ñ faciendum sit docent. Quid
ra patrem tuum et matrem tuam. Quid
ñ faciendum: ut ñ mechaberis. ñ furtum
facies. Similiter et gentilium prȩcepta.
uel iubent uel uetant. lubent faciendũ.
ut nudus ara. sere nudus. Uetant: ut
ne ue inter uites corilum sere. ne ue flagella
summa pete. Primus autem precepta apud
oiusuates pͥmus p̃cepta composuit. ex quibꝰ
est illud. Postremus dicas pͥmus taceas.¬
Parabolas et ꝓblemata nominibus suis
indicant. altius se ꝑscrutari oportere. Pa¬
rabola quippe alicuuis rei similitudinem
ꝑ se gerit. Quod licet sit uocabulum grecũ.
iam tamen ꝓ latino usurpatur. et notũ ẽ
quod in parabolis quȩ dicuntur rerum simi¬
litu dines. rebus de quibꝰ agitur comꝑantur.
ꝓblemata quȩ latine appellantur ꝓpositi¬
ones. questiones sunt.: habentes aliquid quod
disputatione soluendum sit. Questio autẽ

Expanded text:
cutio. Praecepta sunt, quae, aut quid faciendum, cutio. Praecepta sunt, quae, aut quid faciendum, aut quid non faciendum sit, docent: quid ra patrem tuum et matrem tuam ; quid non faciendum, ut: Non maechaberis; non furtum facies . Similiter et gentilium praecepta vel jubent vel vetant: jubent faciendum, ut: Nudus aras, sere nudus: vetant, ut, Neve inter vites corilum sere, neve flagella Summa pete. Primus autem apud Hebraeos cius vates primus praecepta composuit, ex quibus est illud: Postremus dicas, pParabolae et problemata nominibus suis indicant altius se perscrutari oportere. Parabola quippe alicuius rei similitudinem prae se gerit. Quod licet sit vocabulum Graecum, iam tamen pro Latino usurpatur. Et notum est quod in parabolis quae dicuntur rerum similitudines rebus, de quibus agitur, conparant. Problemata autem, quae Latine appellantur propositiones, quaestiones sunt habentes aliquid quod disputatione solvendum sit. Quaestio autem
Abbreviated transcription (Latin):
Apologeticum ẽ excusatio in quo solent᷑
quidam accusantibus respondere. In defen¬
sione enim aut negatione sola positum est.
et ẽ nomen grecum. Panagiricumẽ licentio.¬
sum et lasciuiosum genus dicendi in laudi-¬
bus regum: in cuius compositione homines
multis mendatiis adulantur: quod malum
a grecis exortum ẽ: quorum leuitas instru¬
cta dicendi facultate et copia incredibili.
multas mendatiorum nebulas suscitauit.
Fastorum libri sunt in quibus reges uel
consules scribuntura fastibus dicti id est a
potestatibus. unde et ouidii libri fastoꝵ di¬
cuntur. qui de regibus et consulibꝰ editi ft̃.
Pemium ẽ initium dicendi. Sunt enim ꝑ¬
hemia principia librorum. quȩ ante cause
narrationem ad instruendas audientium
aures coaptantur. Cuius nomen pleriq
latinitatis periti sine translatione posuert̃.
Hoc autem uocabulum apud nos interpre¬
tatum p̃fatio noncupatur: quasi prelo¬

Expanded text:
Apologeticum est excusatio, in quo solent Apologeticum est excusatio, in quo solent quidam accusantibus respondere. In defensione enim aut negatet est nomen Graecum. Panegyricum est licentiosum et lasciviosum genus dicendi in laudibus regum: in cujus compositione homines multis mendaciis adulantur. Quod malum a Graecis exortum est; quorum levitas instructa dicendi facultate et copia incredibili multas mendaciorum nebulas suscitavit. Fastorum libri sunt, in quibus reges ac consules scribuntur, a fascibus dicti, id est, a potestatibus. Unde et Ovidii libri Fastorum dicuntur, quia de regibus et consulibus editi sunt. Prooemium est initium dicendi. Sunt enim prooemia principia librorum, quae ante causae narrationem ad instruendas audientium aures coaptantur. Cujus nomen plerique latinitatis periti sine translatione posuerunt. Hoc autem vocabulum apud nos interpretatum praefatio nuncupatur, quasi praelo
Abbreviated transcription (Latin):
pusculoꝵ genera ẽẽ tria. Primũ genꝰ
excerpta sunt quȩ grece scolia noncu-¬
pantur: in quibus ea quę̧ uidentur obscu-¬
ra uel difficilia. summatim ac breuiter
ꝑstringuntur. Scđm genus omeliȩ sunt.
quas latini uerbum appellant. quȩ profe¬
runtur in populis. Tertium thomi: quos
nos libros uł uolumina nuncupamus
Omeliȩ autem ad uulgum loquuntur.
Thomi uero id est libri maioris sunt dis¬
putationis. Dia longus ẽ collatio duoꝵ
uł plurimorum. quem latini sermonem di
cunt. Nam quos greci dialogos uocant.
nos sermones uocamus. Sermo autem dictꝰ
quia inter utrumq seritur. Unde et in
uirgilio. multa inter se serebant. Tracta
ctando secum. Differt autem sermo. tracta¬
tus. et uerbum. Sermo enim alteram eget
ꝑsonam. tractatus specialiter ad seipsum ẽ.
uerbum autem ad omnes. unde et dicit᷑.
uerbum fecit ad popłm. C ommentaria dicta
quasi cum mente. Sunt enim interp̃tatio.¬
nes. ut commnenta iuiris. Cõmenta euangłii.

Expanded text:
pusculorum genera esse tria. Primum genus excerpta sunt, quae Graece scholia nuncupantur; in quibus ea quae videntur obscura vel difficilia summatim ac breviter praestringuntur. Secundum genus homiliae sunt, quas Latini verbum appellant, quae proferuntur in populis. Tertium tomi, quos nos libros vel volumina nuncupamus. Homiliae autem ad vulgus loquuntur, tomi vero, id est libri, maiores sunt disputationes. Dialogus est conlatio duorum vel plurimorum, quem Latini secunt. Nam quos Graeci dialogos vocant nos sermones vocamus. 3. Sermo autem dictus, quia inter utrumque seritur. Unde et in Virgilio; Multa inter sese vario sermone serebant. Tractatctando secum. 4. Differt autem sermo, tractatus et verbum. Sermo enim altera eget persona, tractatus specialiter ad se ipsum est, verbum autem ad omnes. Unde et dicitur: Verbum fecit ad populum. 5. Commentaria dicta quasi cum mente. Sunt enim interpretationes, ut commenta juris, commenta Evangelii. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
ethorica ẽ benedicendi scientia in ciuilibꝰ
questionibus ad ꝑsua dendum iusta et
hona in rerum ꝑsonarũ et: negotii cau¬
sa. Dicta autem rethorica greca appellatione¬
sis enim apud grecos locutio dicitur: rethor ora¬
thor. Coniuncta ẽ enim grammaticȩ arti re¬
thorica. In grammatica enim scientiam recte
loquendi discimus. In rethorica uͦ ꝑcipimus
qualiter ea que dicimus ꝓferamus.. Li
De inuentoribus rethoricȩ artis

Expanded text:
etorica est bene dicendi scientia, in civilibus questionibus ad persuadendum iusta et bona, in rerum, personarumque negotii causa. Dicta est autem rhetorica grece, a copiσις enim apud Graecos locutio dicitur, ρήτωρ orator. 2. Conjuncta est autem grammaticae arti rhetorica. In grammatica enim scientiam recte loquendi discimus. In rhetorica vero percipimus qualiter, ea quae didicimus, proferamus. CAPUT II. De inventoribus rhetoricae artis
Abbreviated transcription (Latin):
Iodi sillogismorum hẏpoteticorum qui
fiunt cum aliqua conclusione st̃ septẽ.
Primus modus. ẽ. si dies ẽ lucet. ẽ autẽ dies
lucet gͥ. Scd̾s modꝰ ẽ. si dies ẽ. lucet ñ lucet.
non. ẽ. igitur dies. Tercius modus ẽ. ita. ñ
dies est. et non lucet. at qui dies. ẽ. lucet
gͥ. Quartus modus ẽ ita aut diesẽ aut
nox. at qui dies ẽ. nox igitur non ẽ. Qntꝰ
modus ẽ ita. aut dies estꝰ aut nox. at qui
nox non est: dies igitur est. Sextus modus
est ita. non ẽ dies est et non lucet. dies au¬
tem est. nox igitur non ẽ. Septimus modꝰ¬
est ita. non dies. c̃. et nox. at qui nox ñ est.
dies igitur ẽ. Modos autem hypothetico¬
rum sillogisinoꝵ. si quis pleniꝰ nosse deside¬
rat librum legat marii uicturini: qui in¬
scribitur de sillogis mis hypoteticis. Hinc
ad dialecticas definitionum species acceda¬
mus. que tanta dignitate precellunt: ut
possint inditioꝵ aperte manifestationes.
et quedam inditia dictionum ostendere.

Expanded text:
odi syllogismorum Hypotheticorum, qui fiunt cum aliqua conclusione, sunt septem. Primus modus est: si dies est lucet, est autem dies, lucet igitur. Secundus modus est. Si dies est lucet, non lucet, non est ergo dies. Tertius modus est ita: non et dies est et non lucet: atqui dies est, lucet igitur. Quartus modus ita est: aut dies est aut nox, atqui dies est, nox igitur non est. Quintus modus est ita: aut dies est aut nox, atqui nox non est, dies igitur est. Sextus modus est ita: non et dies est et non lucet: dies autem est, nox igitur non est. Septimus modest ita: 'Non dies et nox: atqui nox non est: dies igitur est'. Modos autem Hypotheticorum syllogismorum si quis plenius nosse desiderat, librum legat Marii Victorini qui inscribitur de Syllogismis Hypotheticis. Hinc ad Dialecticas definitionum species accedamus, quae tanta dignitate praecellunt ut possint indiciorum aperte manifestationes et quaedam indicia dictionum ostendere.
Abbreviated transcription (Latin):
occidit. appellaturq boreus alter australis qui
numquam uidetur et austronotus dicitur. Et dicti¬
poli quod sint axium cieli ex usu plaustrorum a po¬
liendo scilicet nominati. Sed polus boreus semꝑ uide¬
tur. austronotus numquam qui a dextra cęli altio.¬
ra sunt. pressa austri. Conuexa extrema celi sunt
acuruitate dicta. nam conuexum curuum est. et
iucliuatum. et in modum curculi flexum. Lacteus
circulus uia quȩ inspera uidetur a candore dicta.
quia alba est. quam aliqui dicunt uiam eẽ qua
cireuit sol: et ex splendoris ipsius transitu ita luce

Expanded text:
occidit, appellaturque boreas, alter vero australis, qui occidit, appellaturque boreas, alter vero australis, qui nunquam videtur, et austronotius dicitur. Poli dicti, quod sint axium cycli ex usu plaustrorum a poliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra coeli altiora sunt pressa austri. Convexa extrema coeli sunt a curvitate dicta: nam convexum curvum est et inclinatum, et in modum circumflexum. Lacteus circulus via est, quae in sphaera videtur a candore dicta, quia alba est, quam aliqui dicunt, viam esse quam circuit sol, et ex splendoris ipsius transitu ita luce
Abbreviated transcription (Latin):
ether locus est in quo sidera sunt. et significat
eum ignem qui a toto mundo in altum seꝑatꝰ
est. Sane ether est ipsũ elementũ. Ethera uero
splendor etheris: et est sermo grecus. Spera cȩli di¬
ctta eo quod species eius in rotundum formata est.
sed quic quid tale est. a uolubilitate spera a grecis
dicitur: sicut et pile quibus ludunt infantes. Nã
philosophi dicunt celum in sperȩ figuram undiq
esse conuexum omnibus partibus equalem: conclu¬
dentem terram in media mundi mole libratam.
Hunc moueri dicunt et cum motu eiꝰ sidera in eo
fixa ab oriente usq ad occidentem circumire. sep¬
tentrionibus breuiores giros iuxta cardinem per¬
agentibus. Axis est septentrionis linea recta quȩ
per mediam pilam spherȩ tendit. et dicta axis
quod in ea spera ut rota uoluitur: uł quia ibi
plaustrum est. Cardines extremȩ partes st̃
axis: et dicti cardines eo quod ꝑ eos uertitur
cȩlum. Poli sunt cuculi qui currunt ꝑ axem.
Horum alter est septentrionalis qui numquam

Expanded text:
ethera locus est, in quo sidera sunt; et significat eum ignem, qui a toto mundo in altum separatus est. Sane aether est ipsum elementum; aethera vero splendor aetheris, et est sermo Graecus. Sphaera coeli dicta, eo quod species ejus in rotundum formata est. Sed et quidquid tale est, a volubilitate sphaera a Graecis dicitur, sicut et pilae quibus ludunt infantes. Nam philosophi dicunt, coelum in sphaerae figura undique esse convexum, omnibus partibus aequale, concludens terram in media mundi mole libratam. Hoc moveri dicunt, et cum motu ejus sidera in eo fixa ab oriente usque ad occidentem circumire, septentrionibus breviores gyros peragentibus. Axis est septentrionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo quod in ea sphaera ut rota volvitur, vel quia ibi plaustrum est. Cardines extremae partes sunt axis; et dicti cardines, eo quod per eos vertitur coelum. Poli sunt circuli qui currunt per axem. Horum alter est septentrionalis, qui nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
faciebant. ut quicquid occulte inuicem scriptu¬
ras significare uellent. mutue striberent.
Testis est brutus quiusus his litteris ea q̃
acturus erat notabat: ignorantibus aliis qͥd
sibi uellent hȩ litterȩ. Cesar quoq augustꝰ
ad filium. Quoniam inquit innumerabilia
accidunt assidue quȩ scribere alt̾utrum o¬
porteat et ẽẽ secreta : habeamus int̾ nos notas
si uistales. ut cum aliquid nob̃ scribendum erit.
ꝓ unaquaq littera scribamus sequentẽ. hoc
modo. Pro. a .B. ꝓ.ẜ.c. et deinceps eadẽ ratio¬
ne cȩteras. Pro. ⁊. autẽ littera redeundum e.¬
rit ad duplex. aa. Quidam etiam uersis uerb̃
scribunt.
De notis digitorum..

Expanded text:
faciebant, ut quidquid occulte invicem per scripturas significare vellent, mutue scriberent. Testis est Brutus, qui in his litteris ea quae acturus erat notabat, ignorantibus aliis quid sibi vellent haec litterae. Caesar quoque Augustus ad filium, 'quoniam' inquit, 'innumerabilia accidunt assidue quae scribi alterutro oporteat et esse secreta, habeamus inter nos notas si vis tales ut, cum aliquid notis scribendum erit, pro unaquaque littera scribamus sequentem hoc modo, pro a b pro b c et deinceps eadem ratione ceteras; pro z autem littera redeundum erit ad duplex a a'. Quidam etiam versis verbis scribunt. De notis digitorum .
Abbreviated transcription (Latin):
eie. Dolones autem adolo dicti sunt᷑ quod fallant et
decipiant ferro cum speciem p̃ferant ligni. Hos
uulgus greco nomine oxos uocat id est acutos unde
et apud medicos acutus morbus õxiã uocatur. Arcꝰ
uocatus eo quod arceat aduersariũ. inde et arces di¬
cuntura quibus arcentur hostes. Itemarcus obspeciẽ
quod sint incuruati artius.¬
X. De fundis

Expanded text:
cie. Dolones autem a dolo dicti sunt, quod fallant et cie. Dolones autem a dolo dicti sunt, quod fallant et decipiant ferro, quum speciem praeferant ligni. Hos vulgus Graeco nomine oxos vocant, id est acutos. Unde et apud medicos acutus morbus ὀξεῖα vocatur. Arcus vocatus eo quod arceat adversarium. Inde et arces dicuntur a quibus arcentur hostes. Item arcus ob speciem, quod sint curvati artius. De fundis
Abbreviated transcription (Latin):
agita a sagaci iactu idest ueloci ictu uocata.
Dennis enim fertur quasi auis ut celerit̃ mors
ꝑcurrat ad hominem. Has primum cretenses usi
funt. quibus pennȩ ut diximus idõ adglutinantur:
ut leues sint et ꝑuolent. Scaptos. spicula sunt: sa¬
gitte. uł lanceȩ breues abspicarum specie noncupatȩ.
Scorpio ẽ sagita uenenata. arcu uł tormentis ex¬
cussa. quȩ dum ad hominem uenerit. uirus quod fi-¬
git infundit. unde et scorpii nomen accepit. Ix. De
iacula dicta: sicut et feretrum ubi funus de¬
fertur: quȩ ictirco ethimologiam cõmunem habent.
quia pharetra mortem: feretrum mortuum portat.
Coriti ꝓpne sunt arcuũ tecȩ: sicut sagatarum fare¬
trȩ. Uagina appellata eo quod in eam mucro uł gladiꝰ
baiuletur.⁊eca ab eo quod aliquid receptum tegat.
.c. littera pro.g. posita. Alii greco nomine thecam
uocari asserunt quod ibi reponatur aliquidꝰ: inde et
hibliotheca librorum repositio dicitur. Dolones st̃
uagine ligneȩ intra quas latet pugio sub baculispe¬

Expanded text:
agitta a sagaci ictu, id est veloci ictu, vocata. Pinnis enim fertur, quasi avis, ut celeriter mors percurrat ad hominem. Has primum Cretenses usi sunt, quibus pinnae, ut diximus, ideo adglutinantur ut leves sint et pervolent. Scaptos. Spicula sunt sagittae vel lanceae breves, ab spicarum specie nuncupatae. Scorpio est sagitta venenata arcu vel tormentis excussa, quae dum ad hominem venerit, virus, quo figit, infundit; unde et scorpio nomen accepit. De fareiacula dicta; sicut et feretrum, ubi funus defertur. Quae idcirco etymologiam communem habent, quia pharetra mortem, feretrum mortuum portat. Coriti proprie sunt arcuum thecae, sicut sagittarum faretrae. Vagina appellata eo quod in ea mucro vel gladius baiuletur. Teca ab eo quod aliquid receptum tegat, C littera pro G posita. Alii Graeco nomine thecam vocari adserunt, quod ibi reponatur aliquid. Inde et bibliotheca librorum repositio dicitur. Dolones sunt vaginae ligneae, intra quas latet pugio sub baculi spe
Abbreviated transcription (Latin):
etes uocatȩ. siue a retinendis piscibus. siue a
cestibus quibus tenduntur. Minus autem
rete sinplagium dicitur. a plagiis. Nam ꝓprie
plagas dici funes illos quibus retia tenduntur: cir¬
ca imam et summã partem. Funda genus ẽ piscato¬
riȩ retis dicta: ab eo quod infundum nuttatur. Idem
etiam a iactando iaculum dicitur. Plautus. Probꝰ
quidam antea iaculator eras. Tragum genus retis
ab eo quod trahitur noncupatum. ipsa est et uer¬
riculum. uerrere enim trahere ẽ. Hassa cassis
genus uenatoriȩ retis. quod capiat. Hinc ẽ quod
incassum dicimus. idest sine causa: quasi sine cassi¬
bus sine quibus uenatio inanis ẽ. Conopium rete
quo culices excludunt᷑. in modum temptorii quo ma-¬
gis alexandrini utuntur. quia ibi ex inlo culices
copiosi nascuntur. Unde et conopium dicitur. Nã
canopea egiptus est.¬
Ui. De fabroꝵ fornace.

Expanded text:
etes vocatae sive a retinendis piscibus, sive a restibus quibus tenduntur. Minus autem rete synplagium dicitur a plagis; nam proprie plagas dici funes illos quibus retia tenduntur circa imam et summam partem. Funda genus est piscatoriae retis, dicta ab eo quod in fundum mittatur. Idem etiam a iactando iaculum dicitur. Plautus frag. 175: Probus quidem antea iaculator eras. Tragum genus retis ab eo, quod trahitur, nuncupatum. Ipsa est et verriculum; verrere enim trahere est. Nassa. Cassis genus venatoriae retis, quod capiat. Hinc est quod incassum dicimus, id est sine causa; quasi sine cassibus, sine quibus venatio inanis est. Conopium retia qua culices excluduntur in modum tentorii; quo magis Alexandrini utuntur, quia ibi ex Nilo culices copiosi nascuntur. Unde et conopeum dicitur; nam Canopea Aegyptus est. De fabrorum fornace
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ. ꝑ indigentiam pleni ex eodem genere.
Ut si queratur quid sit thesis: respondeat᷑
et animus. et consilium. et sententia eiui¬
omnium: non modo bello sed morte quoꝙ re¬
uocant. ut ẽ illud. Pater ẽ cui ẽ filius. dñs¬
cis: genus ẽ quod plures amplectitur partes.
Item pars ẽ quȩ subẽ. generi. Quinta de¬
cima species diffinitionis ẽ quam greci cata
etilogian. latini scdm rei rationem uocant. ut
dies ẽ sol supra tras. nox ẽ sol sub terris. Sci¬
re autem debemus predictas species diffuiti¬
onum topicis merito ee̾ sociatas. qm̃ inter
quedam argum̃ta sunt posite: et ñ nullis
locis cõmemorantur in topicis. Nunc ad
topica ueniamus quȩ sunt argum̃toꝵ sedes.
fontes sensuum et origines dictionũ. A¬

Expanded text:
er indigentiam pleni ex eodem genere dicunt. Ut si quaeratur quid sit triens, respondeaturet animus et consilium et sententia civiomnium, non modo bello, sed morte quoque reuocant, ut est illud: 'Pater est cui est filius, dcis: 'Genus est quod plures partes amplectitur,' item 'Pars est quod subest generi.' Quinta decima est species definitionis, quam Graeci cata etiologian, Latini rei rationem uocant, ut: 'Dies est sol supra terras, nox est sol sub terris.' Scire autem debemus praedictas species definitionum topicis merito esse sociatas, quoniam inter quaedam argumenta sunt positae et nonnullis locis commemorantur in topicis. Nunc ad topica ueniamus, quae sunt argumentorum sedes, fontes sensuum, et origines dictionum.