comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
heretice: hec unitas ÷ ut ita ꝑ se agat¬
filius: ne a se agat: ⁊ita nõ a se agat:
ut ꝑse agat. Intellige filiũ agentẽ.i
ꝑ eum pt̃em agentem. Non ase agit
cũ pater in eo mañe monstret᷑. ꝑ se
agit cũ scdm natiuitatẽ filii agit
ipe q̃ olacita it Infirmꝰ sit nõ a se
agendo nͥado ip̃e agit. Non sit uero
in unitate nature. si que agit in qͥ¬
b placet: non ꝑse agit. Sicut gͦ in¬
quiunt filius ꝑ se agit. set nõ a se:
ita filius debet dici sapiens ꝑ se: set

Expanded text:
, haec unitas est, ut ita per se agat, ne a se agat; et ita non ab se agat, ut per se agat. Inteper eum Patrem agentem. Non a se agit, cum Pater in eo manere monstratur. Per se agit, cum secundum nativitatem Filii agit ipse quae placita sunt. Infirmus sit non a se agendo, nisi a Deo ipse agit; non sit vero in unitate naturae, si quae agit et in quibus placet non per se agit. Sicut ergo, inquiunt, Filius per se agit, sed non a se; ita et Filius debet dici sapiens per se, sed
Abbreviated transcription (Latin):
deũ nõ io ꝓhibuisse. qͥn uellet opus
suũ predicari. set ut daret formã ho¬
mini laudem humanam dedinandi.¬

Expanded text:
Deum non ideo prohibuisse quin vellet opus suum praedicari, sed ut daret formam homini laudem humanam declinandi.
Abbreviated transcription (Latin):
a dei uoluntate ut ratio docet a quo
sit querendũ ÷ Ecce aꝑte hic dicit aug̃
deo auctore uel uolente hõiem nõ fĩ
det̾iorẽ set uicio uoluntatis sue nõ ÷
gͦ deo auctore qd̾ malum fit ab aliqͦ

Expanded text:
a Deo voluntate, ut ratio docet, a quo sit quaerendum est? Ecce aperte dicit Aug. Deo auctore vel volente hominem non fieri deteriorem, sed vitio voluntatis suae. Non est ergo Deo auctore quod malum f
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. int̾ cõpr̃em:⁊ cõmatrẽ: ⁊ int̾̃ eos qͣ
unꝰ alt̾m de sac̾ fonte leuauit. ł in ca¬
theritatione aut ⁊firmatione tenu¬
it. est ⁊̃ int̃ filios eidẽ hõis carnales.
⁊ spuales. Qui sint filii sp̃uale

Expanded text:
rem et commatrem; et inter eos quorum unus alterum de sacro fonte levavit, vel in catechizatione aut Confirmatione tenuit. Est etiam inter filios ejusdem hominis carnales et spirituales. 2. Qui sint filii spirituale
Abbreviated transcription (Latin):
fert̃. ut ꝑ sp̃m ad uitam regñent᷑ eter¬
nam. s eos putant hoc remedio tem¬
poralem retin̾e. ł rectꝑe sanitatẽ. nõ
it ꝓpt̃ea illi nõ regñantur. q nec ab ilł
hãt intentione ofterunt᷑. A gnoscend ẽ¬

Expanded text:
er Spiritum ad vitam regenerentur aeternam; sed eos putant hoc remedio temporalem accipere sanitatem; non enim propterea illi non regenerantur, quia nec ab illis hac intentione offeruntur. 6. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
cre.:⁊ mĩmice: ⁊ iocularit᷑ ag̃et᷑. utrũ
approbandꝰ eẽt bap̃s qͥ sic daret᷑ diuinũ
iudicium ꝑ alicuius reuelatõis mira¬
cłm or̃one implorandũ eẽ censerẽ ui¬
det᷑ tñ sapientib nõ fuisse bap̃a. ut
cũ aliqͥ in balneũ uel in flumen mer¬
gunt᷑ in noĩe tͥnitatis: nõ ÷ bap̃ł. q¬

Expanded text:
etur, utrum approbandus esset Baptismus qui sic daretur, divinum judicium per alicujus revelationis miraculum oratione implorandum esse censerem. Videtur tamen sapientibus non fuisse baptisma, ut cum aliqui in balneum vel in flumen merguntur in nomine Trinitatis, non est
Abbreviated transcription (Latin):
an bap̾s sit. Ue hoc zacharias bonefatio
scubit. Reculunt mͥ nuncii tui ꝙ fu̾it
sacerdosᷤ in cadem ꝓuincia. qui latinrã
lingitam penitus ignorabat: ⁊ dũ bapti¬
⁊ aret: nescius latini eloquii ufringẽs
linguã dic̾ct. Baptizo te in noĩe patria

Expanded text:
an Baptismus sit. De hoc Zacharias Bonifacio scribit: Retulerunt mihi nuntii tui quod fuerit sacerdos in eadem provincia, qui Latinam linguam penitus ignorabat; et dum baptizaret, nescius Latini eloquii, infringens linguam diceret: Baptizo te in nomine Patria,
Abbreviated transcription (Latin):
ac difficult̃ dimitut᷑. Non i soluit᷑
cͥstallus uͥ uehem̃tis sp̃t impetu. alii
u tradũt nõ qͣmsibet obstinationem
ł desꝑationetu Appillri pecc̃m in spi¬
ricum scm̃ s illam eĩ quam comitat᷑¬
aliqͥs ⁊ ut nõ peniteat. discuti oꝑt an
alid obstinatio. alid̃ in pña sit in eo
pect̃m. anidem: set dũisis modis cõ¬
missũ. scłm istos pecc̃m ilłs dicit᷑.
inremissibile eo qd̃ nunꝗͣ. dimittat᷑.
uñ augͥ ⁊̃ dicit qd̾ hoc solũ pecc̃m ue¬
ut nõ ꝑ eo oret quis. q qͥ sic peccat:
or̃onib eccłie hic ł in fut᷑o uuiari nõ
pͣ. hñs cor induratũ tanꝗͣ. lapis sic̃de
diabolo legit᷑ qͥa pꝰ hãc uitã qui ual¬
de mali sunt meritis eccłie iiuari

Expanded text:
et difficulter dimittitur. Non enim solvitur cristallus, nisi vehementi spiritus impetu. Alii vero tradunt non quamlibet obstinationem vel desperationem appellari peccatum in Spiritum sanctum, sed illam tantum quam comitatualiquis, ut non poeniteat, discuti oportet an aliud sit obstinatio, aliud impoenitentia sit in eo peccatum, an idem, sed diversis modis commissum. Secundum istos peccatum illud dicitur irremissibile, eo quod nunquam dimittatur. Unde Aug. etiam dicit, quod hoc solum peccatum veUt non pro eo oret quis; quia qui sic peccat, orationibus Ecclesiae hic vel in futuro juvari non potest, habens cor induratum tanquam lapis, sicut de diabolo legitur. Post hanc vitam qui valde mali sunt meritis Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
uidet hoc: łex parte. ł ꝑ specłm. ⁊ in
enygmate gaudeat cognoscens deum.
⁊ gr᷑as agat. Qui uͦ non uidet : tendat
uerba hylarii p̃missa accipienda sint.
licet tante sint ꝓfundicatis ut ⁊̃ ad¬
hibita exp̃one ux aliqͣtenus ea intel¬
ligere ualcat humanus sensus. sũ
u ip̃a eoꝵ erplanatio qͣm hic augͦ edi¬
dit. plurimũ in se habeat diffucul¬
tatis: ⁊ ambiguitatis. Qđ scdm hanc

Expanded text:
videt hoc vel ex parte, vel per speculum in videt hoc vel ex parte, vel per speculum in aenigmate, gaudeat cognoscens Deum, et gratias agat. Qui vero non videt, tendat verba Hilarii praemissa accipienda sunt, licet tantae sint profunditatis, ut etiam adhibita expositione vix aliquatenus ea intelligere valeat humanus sensus; cum et ipsa eorum explanatio, quam hic Aug. edidit, plurimum in se habeat difficultatis et ambiguitatis. 5. Quod sec
Abbreviated transcription (Latin):
sue. In qͣimagine sp̃em nõiauit. credo
ꝓpt̾ pulcritudinẽ ubi ÷ tanca congru¬
encia. ⁊ pͥma eqͣlitas:⁊ pͥma similitudo.
nlła in redissidens.⁊ nłło m̃ ineqͣlis. ⁊
nlła ex ꝑte dissimilis. s ad ydemptita¬
tem respondens ei: cuius mmago ⁊ y est
pͥma ⁊ summa uita. cuino ⁊ aliud ui¬
unum tanqͣm uerbum ꝑfectũ⁊ cui
non desit aliqͥd ⁊ ars quedam oĩpo¬
tentis. ⁊ sapientis dei plena õutm ra¬
tionũ uiuentiũ incomutabilium
⁊ om̃s unũ in ea sicut ip̃a unũ de nͥ¬
no cũ quo unũ. Ibi nouit ꝯĩa d̃s q̃
dam complerus patͥs.⁊ imaginis. qͥ
nõ ⁊ sñ ꝑfruitõne .i. sñ caritate. sine
gaudio. Illa gͦ dilectio. delectacio fe¬
lititas. ł beatitudo. Si tñ aliqͣ huma¬
na uoce digne dr᷑ uisus ab ilło appel
genitus. sygenitoris genitiq suaui¬
tas ingenti largitate atq: ubertate
ꝑfundens. omnes creat᷑as ꝓ captu ea
rũ. Itaq illa tͥa:⁊a se muicem det̾mi¬
nariuident᷑. ⁊ in se infinita sunt. Q

Expanded text:
nominavit, credo, propter pulchritudinem, ubi jam est tanta congruentia, et prima aequalitas, et prima similitudo, nulla in re dissidens, et nullo modo inaequalis, et nulla parte dissimilis, sed identidem respondens ei cujus imago est. Ubi est prima et summa vita, cui non est aliud vi tanquam Verbum perfectum, cui non desit aliquid, et ars quaedam omnipotentis atque sapientis Dei, plena omnium rationum viventium incommutabilium; et omnes unum in ea, sicut ipsa unum de uno, cum quo unum. Ibi novit omnia Deus quae dam complexus Patris et imaginis, qui non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo si tamen aliqua humana voce digne dicitur usus ab genitus, sed genitoris, genitique suavitas, ingenti largitate atque ubertate perfundens omnes creaturas pro captu eaa se invicem determinari videntur, et in se infinita sunt. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ⁊int̾ pͥmũ pecc̃m. ⁊ ultimã ꝯfirmatio¬
nem nemo amiseria lib ÷ q pena pecc̃i
nõ caret. Repetit de corruptõe libi . ar. ut¬
ꝑ peccm sit inminutũ uel corruptũ
libm arbitͥum. q añ pecc̃m nlła erat hõi
difficultas nłłmq impedim̃tũ de lege
membroꝵ ad bonũ ⁊ nlła impulsio. uel
instigatio ad malũ. Nunc aũ ꝑ legẽ carnis
ad bonũ impedit᷑:⁊ ad malũ instigat᷑. ut
nõ possit uelle. ⁊ ꝑsic̃e bonũ nͥ ꝑ grãm li¬
beret᷑ ⁊ adiuet᷑ q ut ait apłc pecc̾m ha

Expanded text:
 inter primum peccacatum et ultimam confirmationem, nemo a miseria liber est, quia poena peccati non caret. 15. Repetit de corruptione liberi arbitr peccatum sit imminutum vel corruptum liberum arbitrium; quia ante peccatum nulla erat homini difficultas, nullumque impedimentum de lege membrorum ad bonum, nulla impulsio vel instigatio ad malum. Nunc autem per legem carnis ad bonum impeditur, et ad malum instigatur, ut non possit velle et perficere bonum, nisi per gratiam liberetur et adjuvet
Abbreviated transcription (Latin):
tos copłari ꝓhibet scͥbens regi¬
no ep̃o. pꝰ susceptũ filiũ de fonte. uel
filiam sp̃ualem qͥ ex cõpr̃e ł cõmatre
fũnt nati: matͥmonio uingi nõ pos¬
matͥs filiam fortuitu ⁊ ita ⁊ tingente
rerũ casu in ⁊iigiũ dix̃it: esilio matu¬

Expanded text:
tos copulari prohibet, scribens Regino episcopo: Post susceptum filium de fonte vel filiam spiritualem, qui ex compatre vel ex commatre fuerint nati, matrimonio jungi non posmatris filiam fortuito et ita contingente rerum casu in conjugium duxerit, consilio matu
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbit. S̾ciscitat᷑ a nob̃ fr̃nitas ur̃a siquis
duas cõmr̃es hr̃e ualcat unã pꝰ alt̃am
in qͦ meminisse debes scͥptum ẽẽ. Erũt
duõ in carne una. sũ gͥ astet qd̾ uir
⁊ mulier una caro efficiunt᷑: restat
iurũ cõprẽm ꝯstitui mulieri cuiꝰ as¬
sumpta uxor cõmater erat: ⁊ iõ uirũ
illi femine nõ posse ⁊iungi. que com¬
mat̾ eiꝰ erat cum qͣ idẽ fuerat una ca¬
ro effectus. Huic aũ illd ⁊t̾riũ uide

Expanded text:
 Sciscitatur a nobis sanctitas vestra si quis duas commatres habere valeat, unam post alteram. In quo meminisse debes scriptum esse: Erunt duo in carne una. Cum ergo constet quod vir et mulier una caro efficiuntur, restat virum compatrem constitui mulieris, cujus assumpta uxor commater erat; et ideo virum illi feminae non posse conjungi, quae commater ejus erat, cum qua idem fuerat una caro effectus. Huic autem illud ex Tiburie
Abbreviated transcription (Latin):
Non .it. ꝑ carnis unionẽ ad unionem
sp̃c ꝑtͣnsit᷑. Set sciendum ẽ qd̾ auc¬
toritas nicholai de illo agit qͥ uxorisue
debitũ redditit. pꝰqͣm illuis cõmater ex

Expanded text:
Non enim per carnis unionem, ad unionem spiritus transitur. Sed sciendum quod auctoritas Nicolai de illo agit, qui uxori suae debitum reddidit postquam commater
Abbreviated transcription (Latin):
substancie. ł essencie dicit᷑. credit᷑ ⁊ intel¬
ligit᷑. q̃t suminũ bonũ qd̾ purgatissimis
mentib cernit᷑. Mentis it humane aci¬
es inualida: in tam excellenti luce ñ fi¬
igit᷑ resũma. ⁊ ercellentissima cũ modes¬
tia ⁊ timore agend̃ ÷ ⁊ attentissimis au¬
rib atꝙ: deuotis audiendũ. uͥ quentur
aliqͥd querit᷑. n fructuosuis: aliqͥd inue.¬
nitur. ꝓm̃ õis qͥ audit ⁊ segit ea que de
mesfibili⁊ macressibili deitatis iuce
dñr. studeat imitan atꝙ seruare: qđ ue¬
to querere: nec pudebit sicubi erro dis

Expanded text:
substantiae dicitur, creditur et intelligitur, quae est summum bonum, quod purgatissimis mentibus cernitur. Mentis enim humanae acies invalida in tam excellenti luce non fire ergo summa et excellentissima, cum modestia et timore agendum est, et attentissimis auribus atque devotis audiendum, ubi quaeritur aliquid quaeritur, nec fructuosius aliquid invenitur. Proinde omnis qui audit et legit eaineffabili et inaccessibili Deitatis luce dicuntur, studeat imitari atque servare, quod veto, quaerere; nec pudebit me, sicubi erro, dis
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. Auctoritatib ⁊firmãt ꝙ dict̃.
t qd̾ angłi ꝓficiant incognitõe
magnificentiam ammirantiũ. Qs
÷iste qui uenit de edon tinctis uesti¬
b de bosra: ⁊ in psalmo. Quis ÷ iste¬

Expanded text:
ti sunt. 5. Auctoritatibus confirmant quod dicunt. Et quod angeli proficiant in cognitione, magnificentiam admirantium: Quis est iste qui venit de Edom, tinctis vestibus de Bosra? Et in psalm. 24:
Abbreviated transcription (Latin):
qõnem uocẽ sibi arbit᷑nt᷑ acclusam.
S tergiũsatione dampnabili m eod̾
loco uestigium uertunt. ut pucẽt
mutõnem fieri qõnis. mutõnem ser
mo omnium in duunis scͥpturis in¬
genitũ nusꝗͣ inuenio. nõ legi nõ au¬
diui. suĩ gͥ mutabilitatis sunt hoĩes
huiusmͦi. ut nos dicant eausurpare
que non sunt scripta. cum ea qͦsini

Expanded text:
onem vocem sibi arbitrantur occlusam, sed tergiversatione damnabili in eodem loco vestigium vertunt, ut putent mutationem fieri quaestionis mutatione sermtioni, primo omnium in divinis Scripturis ingenitus nusquam invenio, non legi, non audivi. Cujus ergo mutabilitatis sunt homines hujusmodi, ut nos dicant ea usurpare quae non sunt scripta, cum ea q
Abbreviated transcription (Latin):
duob dicit or̃a pec̾ta mortalia includi.
⁊ incensa ea dicit que ex cupiditate ma¬
le incendente oriunt᷑. Suffossa uͦ que
ex timore male humiliante ꝓueniunt.
que ÷ qñ qͥs cupit nõ cupienda. ł timet
nõ timenda. alibi uͭ dr᷑ fl̾ pecc̃m tͥb mo¬

Expanded text:
dis dicit omnia peccata mortalia includi. Et incensa igni ea dicit quae ex cupiditate male incendente oriuntur: suffossa vero, quae ex timore male humiliante proveniunt; quod est quando quis cupit non cupienda, vel timet non timenda. Alibi vero dicitur peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
in se. ⁊ nꝓriniũ. In deũ cũ de deo male
sentit ut ħetieus uel que dei st̃ usurpa¬
re p̃sumit indigne ꝑticipando sacmen¬
tis. ł qñ nom̃ di ꝑeierando ꝯtemptibłe
facit. In ꝓximũ peccat ł qui cũ ꝓximũ
uiniste ledit. In se ũ c̃snõ alii nocet.¬

Expanded text:
in se et in proximum. In Deum, cum de Deo male sentit, ut haereticus; vel quae Dei sunt usurpare praesumit indigne, participando sacramentis; vel quando nomen Dei pejerando contemptibile facit. In proximum peccat, cum proximum injuste laedit
Abbreviated transcription (Latin):
de ultra płib nupciis: solent hoĩes mo¬
uert qõnem. S quis audeat diffini¬
re qd̾ nec apłm uideo diffinisse : ait
⁊t. Si dormerit uir eiꝰ cui uult nu¬
libet. nec nob̃ diffuuend̾ ẽ qd̃ nõ diffi¬
nit apłc. Uñ ut breuit̃ respondeam.
nec illas nupcias debeo dampnare. nͨ
eis uecundiam nũositatis aufferre
nec et  humane uecundie sensum
audeo dr̃e. ut quosciens uoluint nu¬
bant. nec ex meo corde p̃t̃ scͥpt᷑e auc¬
coritatẽ quotaslibet nupcias damp
tonubere. ¶ Apłc tñ bigamos a
lacerdotali honore excludit. S hoc
ꝯcilii uidet᷑ unũe digamiã eẽ pec¬

Expanded text:
ultra pluribus nuptiis, solent homines movere quaestionem. Sed quis audeat definire quod nec Apostolum video definisse? Ait enim: Si dormierit vir ejus, cui vult nulibet; nec a nobis definiendum est quod non definit Apostolus. Unde, ut breviter respondeam, nec illas nuptias debeo damnare, nec eis verecundiam numerositatis auferre; nec contra humanae verecundiae sensum audeo dicere ut quoties voluerint nubant; nec ex meo corde, praeter Scripturae auctoritatem, quotaslibet nuptias damnato nubere. Apostolus tamen bigamos a sacerdotali honore excludit; sed hoconcilii videtur innuere, bigamiam esse pec
Abbreviated transcription (Latin):
isse fieri. fc̃mq non ẽẽ quisine ullisam¬
biguitatib sicut in celo ⁊ interra. sic̃
ueritas cantat. Om̃ia quec̃ꝙ uoluit fe¬
cit. ꝓfecto facere non uoluit qd̾ cũꝙ

Expanded text:
isse fieri, factumque non esse; qui sine ullis ambiguitatibus, si in coelo et in terra, sicut eum veritas cantat, omnia quaecumque voluit, fecit, , profecto facere noluit quodcu
Abbreviated transcription (Latin):
.s. aĩani fecit. fiare. it.÷ flatum fac̃e.
sunt gͦ audiendi qui putant animã
eẽ ꝑtem dei. Si it hoc eẽt: nec a se
nec ab alio decipi posset. nec ad ma¬
lum faciendũ uel paciendũ conpelli.
nec in melius uel det̾ius ꝑmutari.
fiatus gͦ quo hoĩem aĩauit fc̃s ÷ aq̃o
non de deo. nec de aliqͣ mat̾ia sec de
n̾lo. hic qũ fc̃a sit at̃a. qu ante corpꝰ a

Expanded text:
 animam fecit. Flare enim est flatum facere, et sunt ergo audiendi qui putant animam esse partem Dei. Si enim hoc esset, nec a se nec ab alio decipi posset, nec ad malum faciendum vel patiendum compelli, nec in melius vel deterius mutari. Flatus ergo quo hominem animavit factus est a Deo, non de Deo, nec de aliqua materia, sed de nihilo. 3. Quando facta sit anima, an ante corpus a
Abbreviated transcription (Latin):
i ds ÷ nec lineamentis membroꝵ
cõposit᷑. nõ gͦ carnałr putemꝰ deum
corporeis manib formasse corpꝰ. uel
faucib inspirasse aĩam s potus ani¬
mam de luno terre hõiem scđm corpꝰ
formauit. Iubendo. uolendo .i. uoluit¬

Expanded text:
 est, nec lineamentis membrorum compositus. Non ergo carnaliter putemus Deum corporis manibus formasse corpus, vel faucibus inspirasse animam, sed potius hominem de limo terrae secundum corpus formavit jubendo
Abbreviated transcription (Latin):
tauert̃ it quidam heretici dm de sub
stancia sua animam creasse uerbissc̃¬
ture ꝑnicaciter inherentes quibus
dicitur. inspirauit uel suffiauit: ⁊ c̃.
cũ flat inquiunt uel spirat ħo: de
se flatũ emittit. Sic gͥ cũ dicit᷑ q̃s
flasse uel spirasse spiracłm in faciem
hõis. ex se sp̃m hõis emisisse intelli¬

Expanded text:
t enim quidam haeretici Deum de sua substantia animam creasse, verbis Scripturae pertinaciter inhaerentes, quibus dicitur inspiravit vel insufflavit, etc. Cum flat, inquiunt, vel spirat homo, de se flatum emittit. Sic ergo, cum dicitur Deus flasse vel spirasse spiraculum in faciem hominis, ex se spiritum hominis emisisse intelli
Abbreviated transcription (Latin):
eqͣlis pat̾. Uictus ÷ gͦ ħo ad imaginem
ipt̾ imparem similitudinẽ: ⁊ iõ nr̃am:
ut imago tͥnitatis eẽ homo intelligat᷑
nõ tͥnitati equalis sic̃ filius patri. Ecce
statura scd̾m qͣm corpus anime rona¬
li congruit. qr in celum erectũ ÷ de

Expanded text:
equalis Patri; dictus est ergo homo ad imaginem, propter imparem similitudinem. Et ideo nostram, ut imago Trinitatis esse homo intelligatur, non Trinitati aequalis sicut Filius Patri. Ecce statura, secundum quam corpus animae rationali congruit, quia in coelum erectum e
Abbreviated transcription (Latin):
soror. Sic ip̃e truncus illis seorsum
seiunctis. Ex radice illiꝰ trunci egre¬
diunt᷑ isti ramuncłi. nepos. ⁊ nep¬
nepos. ⁊ ab neptis. Terciꝰ adnepos:⁊
adneptis. qͣrtus tͥnepos ⁊ tͥneptis. Qn¬
tus trinẽpotis nepos: ⁊ tͥnepotis nep
putat. Alũi uͦ qͥ .uii. ponunt gradus
alii .it. pr̃em in p̃rimo gͣradu cog¬
mũ gradũ filios appellant. negan¬
tes gradũ cognationis int̾ patrẽ ⁊
filium tẽ. cum una caro sint pat̃
⁊ filius. auctoritates gͦ que ⁊ sangͥni¬
tatis cautelam usq in .uii. gradũ
ꝓhibent: prẽm pont̃ in primo gͣ¬
du. Ille uͦ que usq ad .ui. gradum
ꝓhibẽt: pͥmũ gradũ filios appellãt
atꝙ: ita fit ut heedẽ ꝑsone scđm¬

Expanded text:
soror, sit ipse truncus. Illis seorsum sejunctis, ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi. Nepos et nepnepos et abneptis, tertius; adnepos et adneptis, quartus; trinepos et trineptis, quintus; trinepotis nepos et trineptis, nepputat. Alii vero, qui septem ponunt gradus,Alii enim patrem in primo gradu porimum gradum filios appellant, negantes gradum consanguinitatis inter patrem et filium esse, cum una caro sit pa filius. Auctoritates ergo quae consanguinitatis cautelam usque in septimum gradum prohibent, patrem ponunt in primo gradu. Illi vero qui usque ad sextum gradum prohibent, primum gradum filios appellant. Atque ita fit, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ totꝰ fructus uisibilium sacram̃toꝵ
sñ hac sc̃ificatõne: uisibilia sacͣmta
nͥs ꝓsunt. Siqͥs hoc meluis aꝑire po.¬

Expanded text:
 totus fructus visibilium sacramentorum. Sine hac sanctificatione visibilia sacramenta nil prosunt. Si quis hoc melius aperire po
Abbreviated transcription (Latin):
nupcias cadit in culpam. s ꝓpter
nupcias accipit ueniã. Inmod̾ata
cui̾t ꝓpt̃ se. Non it iste ꝯtubitus qͦ
sequunt᷑ ꝯcupiscentie agit᷑ ut un¬
pleat fetus quem postulant nuptie
oiõ gͥ ingn̾e suo nupcie bone sunt
q fidem thoriseruant: ⁊ ꝓlis suscipi¬
ende causa utĩq serum cõmiscent: inn¬
pietatem seꝑat̾ionis horrent. Sc̃itati ⁊̃
cus fidelis ꝓdest infideli ut apłc docet.
Ex hiis ostendit᷑ qd̾ riuges qͥ causa
debitũ reddũt: deffendit a pecc̃o scĩ¬
tas eiugii bonũꝙ: nupciale. di.it. abs¬
ꝙ: pecco nõ posset fĩ ꝯcubitus eugalis
non p̃cepisset dñs pꝰ diluuiũ eos co¬

Expanded text:
in culpam, sed propter nuptias accipit veniam. Immoderata ciunt propter se. Non enim iste concubitus, quo servitur concupiscentiae, agitur ut impleatur foetus quem postulant nuptiae. Omnino ergo in genere suo nuptiae bonae sunt, quia fidem thori servant, et prolis suscipiendae causa utrumque sexum commiscent et impietatem separationis horrent . Sanctitati etiam tius fidelis prodest infideli, ut Apostolus docet. Ex his ostenditur quod conjuges qui causa debitum reddunt, defendit a peccato sanctitas conjugii, bonumque nuptiale. Si enim absque peccato non posset fieri concubitus conjugalis, non praecepisset Dominus post diluvium eos co
Abbreviated transcription (Latin):
dicet. si ueniam ꝯcessit apło. Gͣ pec¬
catũ sc̃ nupcie. suit. uenia nisi
pec̾co ꝯcedit᷑. p̃lane qd̾ infirmica¬
ti ꝑmisit sc̃m ueniam audeo dr̃e
pecͥcatũ ẽẽ. ueniã nãꝙ ⁊cedens apͥ¬
tolus ⁊cubitũ atcendit aiugatoꝵ
uͥ ẽ incontinencie malũ. Inꝯtinen¬
cie malũ ẽ qd̾ uir cognoscit urorẽ
⁊ĩ ultra nec̃citatẽ ꝓcreandi liberos.
d ibi ẽ nupciarum bonũ. Nonit.
q incontinentia malũ ẽ. iõ aiu.¬

Expanded text:
dicet: Si veniam concessit Apostolus; ergo peccatum sunt nuptiae. Cui enim venia, nisi peccato conceditur? Plane quod infirmitati permisit secundum veniam, audeo dicere peccatum esse, veniam namque concedens Apostolus, concubitum attendit conjugatorum, ubi est incontinentiae malum. Incontinentiae malum est quod vir cognoscit uxorem etiam ultra necessitatem procreandi liberos, sed et ibi est nuptiarum bonum. Non enim quia incontinentia malum est, ideo co
Abbreviated transcription (Latin):
tres eadem potencia. eadem sapientia
eadem bonitas. Uñ aꝑit᷑ int̾ͥnitate sũ¬
ma ce ꝑfectio. Si it ibi dẽet potencia f
sapiencia ł bonitas: nõ eẽt summum
bonũ. s q ibi ÷ ꝑfecta potentia infi¬
nita sapiencia. incõprehensibilis bo.¬
nitas recte dr.⁊ credit᷑ summũ bonũ
sum unũ ⁊ idem penitus sit in deo
potencia. Sapiencia bonitas. in sac᷑
tñ scͥpt᷑a frequent̃ solent hec noĩa dis¬
tincte ad ꝑsonas referri. ut patri po¬
tencia. filio sapientia sp̃ui sc̃o boni¬
tas attribuatur. Qd̃ qͣre fiat: non :
ociosum inqͥrere. Quare id fiat .s. patͥ

Expanded text:
tres eadem potentia eadem sapientia, eadem bonitas. Unde aperitur in Trinitate summa esse perfectio. Si enim ibi deesset potentia, vel sapientia, vel bonitas, non esset summum bonum. Sed quia ibi est perfecta potentia, infinita sapientia, incomprehensibilis bonitas, recte dicitur et creditur summum bonum. Cumque unum et idem penitus sit in Deo potentia, sapientia, bonitas, in sacra tamen Scriptura frequenter solent haec nomina distincte ad personas referri, ut Patri potentia, Filio sapientia, Spiritui sancto bonitas attribuatur, quod quare fiat, non est otiosum inq
Abbreviated transcription (Latin):
Etce ⁊ hic habes q pat̾ ñ debet dici solus
d̃s. atꝙ. hic: solũ. in parte subiesti tm̃ ac¬
ciꝑe quidam nolunt. In parte uͦ p̃dica¬
ti sisit: concedunt qd̾ pater ⁊ solus ds
d ex uerbis augi uid et᷑ ostendi qd̾ pͥe
solus ds dici debeat tota tͥnitas:⁊ ħ tͥni

Expanded text:
Ecce et hic habes quia Pater non debet dici solus Deus, atque hic solum in parte subjecti tantum accipere quidam volunt; in parte vero praedicati si sit, concedunt quod Pater est solus Deus. Sed ex verbis Aug. videtur ostendi quod proprie solus Deus dici debeat tota Trinitas
Abbreviated transcription (Latin):
confuse inqͥt accipiendũ ÷ qd̾ ait apꝰ¬
tolus. ex ip̃o. ⁊ ꝑ ip̃m. ⁊ in ip̃o. ex ip̃o
sp sp̃m scm. Uigilant̃ aũ attende. ne
q ꝑ prem uolens intelligi dixit ex ip̃o
sic intelligas oĩa ẽẽ ex patre: ut ne.¬
ges oĩa ct ex filio: ⁊ ex sp̃u sc̃o. cũ ex
dici possit. Simiłr ⁊ de filio: ⁊ de sp̃u¬

Expanded text:
confuse, inquit, accipiendum est quod ait Apostolus: Ex ipso, et per ipsum, et in ipso. Ex ipso  sanctum. Vigilanter autem attende, ne quia Patrem volens intelligi dixit ex ipso, sic intelligas omnia esse a Patre, ut neges omnia esse ex Filio, vel ex Spiritu sancto, cum ex dici poss
Abbreviated transcription (Latin):
q ip̃e fecit ea. non aũ de ip̃o: quia nõ
de subasua. Sicut aliqͥs ħosigñat filiũ
⁊ faciat domũ. ex ip̃o ÷ filius. ex ip̃o ÷¬
⁊ domꝰ. set filius de ip̃o. Domꝰ uͦ de t̾ra

Expanded text:
quia ipse fecit ea, non autem de ipso, quia non de substantia sua. -sicut aliquis homo si gignat filium et faciat domum, ex ipso filius, ex ipso domus, sed filius de ipso, domus de ter
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ quibdam qͥa hoĩes qui sunt simuil
maliquo tempore singuli singlos an¬
glos hr̃t possint bonos uel malos. qͥa
licet maior sit numerus hõium. Cõ¬
putatis in unum omnib qui fueit̃
⁊ sunt.:⁊ futi sunt qͣm angeloꝵ tñ¬

Expanded text:
dam quod omnes homines qui sunt simul in aliquo tempore, singuli singulos angelos habere possint, bonos vel malos; quia licet major sit numerus hominum, computatis in unum omnibus qui fuerunt, et sunt, et futuri sunt, quam angeloru
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt singłos hãnt angłos bonos
ł malos ad custodiam siu. uel ex̃ciciũ
destinatos. Cetm siueita sit siue non:
nõ ÷ dubitandum unũ quẽꝙ hr̃e an¬
głm sibi dcputatũ siue płib simul des¬
tinat᷑ sit siue uni singlarit᷑. Nec est

Expanded text:
angelos bonos vel malos ad sui custodiam vel exercitium destinatos. Caeterum sive ita sit, sive non, non est dubitandum unumquemque habere angelum sibi deputatum, sive pluribus simul destinatus sit, sive uni singulariter. Nec est
Abbreviated transcription (Latin):
queri utrũ singłi angłi singłis
hõib an unꝰ płib ad custodiam uel
ex̃ciciũ deputatus sit. d cũ electi tot
sint. qͦt ⁊ boni angłi sunt: plures con¬
stat ẽẽ om̃s simul bonos ⁊ malos hõies
qͣm bomi angłi sint:⁊ cũ tot sint eleo¬
ti qͦt angłiboni:⁊ angłi boni płes sint
qͣm mali. płesꝙ sint hoĩes mali qͣm bo¬
ni non ÷ ambiguũ. płes ẽẽ bonos hõies¬

Expanded text:
eri utrum singuli angeli singulis hominibus, an unus pluribus ad custodiam vel exercitium deputatus sit? Sed cum electi tot sint quot et boni angeli sunt, plures constat esse omnes simul bonos et malos homines quam boni angeli sint. Et cum tot sint electi quot angeli boni, et angeli boni plures sint quam mali, pluresque sint homines mali quam boni, non est ambig
Abbreviated transcription (Latin):
alios magis. alios minus dilerit ab ẽ¬
terno: ⁊ diligit ⁊̃ nc q aliis maiora. ali¬
is minora ex dilectione sua p̃parauit
bona. aliisꝙ maiora:⁊ aliis iinora bo¬
na confertin tempore. Uñ magis ł minꝰ

Expanded text:
alios magis, alios minus dilexit ab aeterno, et diligit etiam nunc, quia aliis majora, aliis minora ex dilectione sua praeparavit bona; aliisque majora, et aliis minora bona confert ex tempore. Unde magis vel min
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Suꝑbia eoꝵ qͥte odert̃ ascendit sc̃ꝑ.
Que est gͥ illa elongatio: Sane exte¬
riores tenebre intelligi possunt que¬
dam malignitas odii ⁊ uoluntatis q̃ tt̃
excrescet in mentib reꝓboꝵ. ⁊ quedã
obluuo dei q torm̃toꝵ int̃ioꝵ: ⁊ exte¬
rioꝵ dolorib adeo efficient᷑. ⁊ fͤba¬
bunt᷑ ut ab illis ad cogitandũ aliqͥd
de dͥeo uix ⁊ raro ł minqͣm: mentẽ
reuocent. Ut qͥ minio pond̾e pre¬
munt᷑ adeo stupescunt. ⁊ tbant᷑.
ut int̾im in alia cogitationẽ nõ ex
tendant. s illuc tendit impȩtus co¬
git̃onis uͥ sentit᷑ uis doloris. S in hac
uita nlłs adeo malus ẽ. ut penitꝰ se¬
cludat᷑ a cogitõne dei. qui nec ꝑdit
appetitũ beatitudinis: ⁊ qͣndam bo
tura. Illas aũ ext̾iores ⁊ ꝓfundissimas
tenebras: repbos ppessuros pꝰ iudiciũ
dicit aub̃. opponens de illo diuite qͥ
in infetno positus eleuans occłos iu¬
dit habraham: ⁊ in sinu eiꝰ lazarũ cuiꝰ

Expanded text:
erbia eorum qui te oderunt, ascendit semper. Quae est ergo illa elongatio? Sane exteriores tenebrae intelligi possunt, quaedam malignitas odii et voluntatis, quae tunc excrescet in mentibus reproborum, et quaedam oblivio Dei, quia tormentorum interiorum et exteriorum doloribus adeo afficientur et turbabuntur, ut ab illis ad cogitandum aliquid de Deo vix, vel raro, vel nunquam mentem revocent. Ut qui nimio premuntur pondere, adeo stupescunt et turbantur, ut interim in aliam cogitationem non se extendant; sed illuc tendit impetus cogitationis, ubi sentitur vis doloris. Sed in hac vita nullus adeo malus est, ut penitus secludatur a cogitatione Dei, quia nec perdit appetitum beatitudinis, et quemdam bons creatura. Illas autem exteriores et profundissimas tenebras reprobos perpessuros post judicium dicit Aug., opponens de illo divite qui in inferno positus, elevans oculos, vidit Abraham, et in sinu ejus Lazarum, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
sũma cecitate: S̾i qͥd̾ d̾s habitat lu¬
cem inaccessibilem. hee aũ tenebre
ħ iam incipiunt in pectante cum
ab intiori dei suce secludit᷑. s non
penitꝰ᷑ dũ in hac uita ẽ. Ecce qͣre pec
citor ibi dicit᷑ pati ettiores tenebras
⁊ nõ hic. ¶a ibi secludet᷑ penitꝰ a luce
dei qd̵ nõ hic. d̾ quomͦ intelligenda ẽ
illa secdusio. an q nõ uidebunt deum
ꝑ sp̃ẽm. an ꝑ dissimilitudinẽ qͣm facit
pett̃m int̃ deũ ⁊ hoĩem: S̃ t hic mul

Expanded text:
summa caecitate? Siquidem Deus habitat lucem inaccessibilem: hae autem tenebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab interiore Dei luce secluditur; sed nondum penitus, dum in hac vita est. Et ideo diccator dicitur pati exteriores tenebras, et non hic, quia ibi secludetur penitus a luce Dei, quod non hic. Sed quomodo intelligenda est illa seclusio? An quia non videbunt Deum per speciem. An per dissimilitudinem quam facit peccatum inter Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑte eam explicans: ex ꝑte isolu¬
tam relinq̃ns. ait .it. Queret aliqͥs
an ullus dolor tangat mortuos de
huis q̃ in suns pꝰ mortem ⁊tingunt
ł quomꝰ ea que cͥca nosᷤ aguntur no¬
ĩtnt sp̃c defunctoꝵ. Cui respondeo
magnam ẽẽ q̃onem. nͨ in p̃senti dis¬
serendam. Uerumtũ breuiter dici
põt. qd̾ ẽ cura mortuus de suis caris
ut de dunte legit᷑. qͥ dũ torm̃ta ap̃

Expanded text:
ex parte eam explicans, ex parte vero insolutam relinquens, ait enim: Quaeret aliquis an ullus dolor tangat mortuos de his quae in suis post mortem contingunt, vel quomodo ea quae circa nos aguntur noverint spiritus defunctorum. Cui respondeo magnam esse quaestionem, nec in praesenti disserendam. Verumtamen breviter dici potest quod est cura mortuis de suis charis, ut de divite legitur, qui dum to
Abbreviated transcription (Latin):
ueri ⁊̃ solet cur dñs p̃ceꝑit dilig̃e
inimicos. cũ alibi precipiat odio
tem. uicium uͦ ⁊ peccm odiendum. Et
parentes uͭ in qͣntum mali st̃:⁊ odiendi
sunt:⁊ inimici diligendi in qͣntũ hoĩes.
biligam᷑ gͦ inimicos lucͣndos regno dei.
⁊ odiamus in ꝓpinqͥs sumpediunt nos
a regno dei: ⁊ in oĩb cõiter nat᷑am dili

Expanded text:
etiam solet cur Dominus praeceperit diligere inimicos, cum alibi praecipiat odio tem; vitium vero et peccatum odiendum. Et parentes ergo in quantum mali sunt, odiendi sunt: et inimici diligendi, in quantum homines. Diligamus ergo inimicos lucrandos regno Dei, et odiamus propinquos si impediunt nos a regno Dei; et in omnibus communiter naturam dili
Abbreviated transcription (Latin):
pareres absurdissime tñ. aut a filio
quẽ genuit: aut a sc̃o sp̃u qui de il
loꝓcedit: missus dic̃et᷑. Congruent̃
autem ille missus dicit᷑: qui in car¬
ne apparuit. misisse aũ ilłe qͥ in eañ
quasi minorem. Qđ aũ imꝓbat in .iiii.
.li. de tͥñ. ilł ⁊tradicens. Non ĩõ inqͥt ar¬
bitͣndum ÷ minorem ẽẽ filiũ: qd̾ mis¬
sus est a pre. nec iõ minorẽ sp̃m sc̃m:¬

Expanded text:
pareret; absurdissime tamen aut a Filio quem genuit, aut a Spiritu sancto qui de illo procedit, missus diceretur. Congruenter autem ille missus dicitur, qui in carne apparuit; misisse autem ille, qui in ea non quasi minorem. Quod Aug. improbat in lib. 4 de Trin., illis contra dicens. Non ideo, inquit, arbitrandum est minorem esse Filium quod missus est a Patre, nec ideo minorem Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
modis ꝓcede. siue mitti. siue dari dr̃.
uno: uisibiłr. altõ: inuisibiłr. Batus
ẽ it uisibilis creat᷑e demonstratõne:
sic̃ indie pentecostes. aliisq uicibus
⁊ dat᷑ cotidie inuisibiłr: illabendo

Expanded text:
r. uno visibiliter, altero invisibiliter. Datus est enim visibilis creaturae demonstratione, sicut in die Pentecostes aliisque vicibus, et datur quotidie invisibiliter illabendo
Abbreviated transcription (Latin):
.⁊ fi.⁊ s.s. ꝑcipit᷑. dic̃ ⁊̃ eos nõ posse da¬
re sp̃m scm. quẽ amiscit: ⁊ ordinatos
ab ħeticis capd̾ hr̃e uulneratũ. ⁊ eũ
qui honorem amisit. honorẽ dare
nõ posse. nec illũ aliqͥd accepisse qm̃
dam cõĩonem. nec ex his aligiẽ in
cłicatus honorẽ uel erignũ subrogare.

Expanded text:
i percipitur. Dicit etiam eos non posse dare Spiritum sanctum quem amiserunt, et ordinatos ab haereticis caput habere vulneratum; et eum qui honorem amisit honorem dare non posse, nec illum aliquid accepisse, quoniam dam communionem, nec ex his aliquem in clericatus honorem vel exiguum subrogare.
Abbreviated transcription (Latin):
dampnati possint trad̾e sac̃s ordines
⁊ si ab eis ordinati redeuntes ad etͤc
unitatem debeant reordinari. hanc
qõnem ꝑplexam ac pene in dissolubi¬
lem faciunt doctoꝵ uerba qui plu¬
rimũ dissentire uident᷑. Uident᷑ .Nt.
quidam trad̃e. ħeticos sacros ordines
dare ñ posse. nͨ illos qͥ ab eis ordinati
uident᷑ grãm reciꝑe. Dicit. it. in

Expanded text:
damnati possint tradere sacros ordines, et si ab eis ordinati, redeuntes ad Ecclesiae unitatem debeant reordinari. Hanc quaestionem perplexam ac pene insolubilem faciunt doctorum verba, qui plurimum dissentire videntur. Videntur enim quidam tradere haereticos sacros ordines dare non posse, nec illos qui ab eis ordinati videntur gratiam recipere. Dicit enim In
Abbreviated transcription (Latin):
ł angło ł hõi cum pͥmũ fcĩ st̃. deficisset
qm nõ talis nat᷑a fc̃ã erat ut sine diui¬
no auxilio posset man̾e si uellet. nõ utiꝙ:
sua culpa cecidisset. Defuisset qͥppe aduito¬
rium sñ quo manẽ nõ posset. Id̾. Ued̾at
d̾s hõi bonam uoluntatẽ in illa qͥppe eũ

Expanded text:
 angelo, vel homini cum primum facti sunt defuisset quoniam non talis natura facta erat ut sine divino adjutorio posset manere si vellet non utique sua culpa cecidisset. Adjutorium quippe defuisset, sine quo manere non posset. In eodem: Dederat Deus homini bonam voluntatem; in
Abbreviated transcription (Latin):
sube. hoc ⁊ ilłd hõusion qd̃ in ꝯcilio niꝰ¬
ceno aduersus heticos artianos a catho¬
licis pat̾b ueritatis austoritate firma¬
tum est. Qd̃ pꝰ ea in concilio arrianen¬
si ꝓp nouitatem uerbi minus qͣmpo¬
tuit intellectam qͣm tn fides anci¬
qua pepeꝑat multis paucoꝵ frau¬
de deceptis heretica impietas sub
ħetico imꝑatore constancio labefac¬
tare temptauit. s post nõ longum
tempus lib̾tate fidei cacħice preua¬
lente. pꝰ qͣm uis uerbi sicut debuit
intellecta est. housion.i. cathice fi¬
dei sanitate longe lateq defensum

Expanded text:
e. Hoc est illud homousion, quod in concilio Nicaeno adversus haereticos Arianos a catholicis Patribus Veritatis auctoritate firmatum est. Quod postea in concilio Ariminensi, propter novitatem verbi minus quam oportuit intellectum quam tamen fides antiqua pepererat, multis paucorum fraude deceptis, haeretica impietas sub haeretico imperatore Constantino labefactare tentavit. Sed post non longum tempus libertate fidei catholicae praevalente, postquam vis verbi sicut debuit intellecta est, homousion illud catholicae fidei sanitate longe lateque distensum
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃: dic̾e uidet᷑ qđ filius ⁊̃ potuit gig¬
nere. uolens ostende pr̃em noͣ ẽẽ poten¬
tiorẽ filio: his uerbis. Absit ut ĩo poten¬
tior sit pat filio: sic̃ putas. ꝙ creatorem
genuit pat̾: filiꝰ aũ ñ genuit creatorẽ.
neq: it ñ potuit: s non oportuit. Ui¬
de ⁊̃ diligent᷑ attende ħ uerba. ñ it nõ
potuit: s ñ oportuit. Uidet᷑ it dic̃e ꝙ.
silius potuit gigne: s nõ oportuit: ⁊ ita
potuit: q. ñ oportuit. qͣr aũ ñ oportuit:
subdit dicens. Inmod̾ata it eẽt diuina
si nepotem nõ gignet auosno᷑: ⁊ ꝓnepo

Expanded text:
 dicere videtur quod Filius etiam potuit gignere, volens ostendere Patrem esse non potiorem Filio, his verbis: Absit ut ideo potentior sit Pater Filio, sicut putas, quia Creatorem genuit Pater, Filius autem non genuit Creatorem; neque enim non potuit, sed non oportuit. Vide et diligenter attende haec verba: Non enim non potuit; sed non oportuit. Videtur enim dicere quod Filius potuit gignere, sed non oportuit: et ita potuit quod non oportuit. Quare autem non oportuit, subdit dicens: Immoderata enim esset divina si nepotem non gigneret avo suo, et pronepo
Abbreviated transcription (Latin):
net ꝑ pñam pecc̃m dełe. ex si uir sci¬
enter patitur: ⁊sentire uidet᷑. Si it
in adultio ꝑseuerare elegit: patronꝰ
tͣpitudinis ⁊ senocinii reus marit᷑
habebit᷑. nͥ eam adult̾ĩi ream facere
uolũit. Si aũ a pecc̃o recesserit. ⁊ ꝑ¬

Expanded text:
entiam peccatum delere. Quod si vir scienter patitur, consentire videtur . Si enim in adulterio perseverare elegit, patronus turpitudinis, et lenocinii reus maritus habebitur, nisi eam adulterii ream facere voluerit. Si autem a peccato recesserit,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. deitatis: ⁊ humanitatis que ex aĩa ꝯti¬
net᷑. ⁊ corꝑe. Ecce aꝑte ostẽndit huma¬
nitatis nõie aĩam ⁊ corpus intelligi.
que duo assumpsisse dei filius intel¬
ligit᷑. uͥ hoĩem siue humanitatẽ uel
humanam nͣm accepisse legit᷑. Errãt
gͥ qui noĩe humanitatis non subam.¬

Expanded text:
 quae ex anima continetur et corpore. Ecce aperte ostendit humanitatis nomine animam et corpus intelligi, quae duo assumpsisse Dei Filius intelligitur, ubi hominem sive humanitatem vel humanam naturam accepisse legitur. Errant ergo qui nomine humanitatis non sub
Abbreviated transcription (Latin):
si mittet᷑ ab alio ec̃ puparet᷑. Missus gͦ pͥmo
ut qui erat indiuinitate dei filius in
tate eẽt filius. alius in humanitate.
nitate di filius: ip̃e fieret in hõĩe hõis
filius. nefilii nomen ad alt̾m tnsiret qͥ¬

Expanded text:
si mitteretur, ab alio esse putaretur. Missus est ergo primo ut qui erat in divinitate Dei Filius, in tate esset Filius, alius in humanitate, nitate Dei Filius, ipse fieret in homine hominis filius, ne filii nomen ad alterum transiret, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficit᷑ humane redemptionis spõsio fc̃a
ab antiquo. filii gͦ missio: est ip̃a incar¬
natio. eo it missus ÷ qd̾ in forma hõis mũ¬
do usibilis apparuit. de quo supͣ suffici¬
ent᷑ dictũ est. Qrͣ filiis carnem assũp¬

Expanded text:
perficitur humanae redemptionis sponsio facta ab antiquo. Filii ergo missio est ipsa Incarnatio. Eo enim missus est, quod in forma hominis mundo visibilis apparuit, de quo supra sufficienter dictum est. 2. Quare Filius carnem assump
Abbreviated transcription (Latin):
nam: ⁊ dragiam decimã que ꝑdita fue¬
rat repꝑit. Sapiencia .s. patris que testã
humane infirmitatis lumine sue diui¬
nitatis accendit. ꝑditũꝙ: hoĩem reꝑa¬
uit nõie regis: ⁊ nnagine insignitum.
deo ĩ filius missus : ⁊ nõ pater quia¬

Expanded text:
nam, et drachmam decimam, quae perdita fuerat, reperit . Sapientia igitur Dei Patris testam humanae infirmitatis lumine suae divinitatis accendit, perditumque hominem reparavit nomine regis et imagine insignitum. Ideo i
Abbreviated transcription (Latin):
um ẜ carnẽ. set nõ soli filio scłm ãeita¬
tẽ. tnitas it nos sibi reconciliauit. per
hoc qd̾ solũ uerbũ carnẽ ip̃a tͥnitas fe¬
cit. Trinitas gͥ carnis assumptõnẽ fecit
set uerbo non pat̾. uel sp̃ui sc̃o. Si it
pater dͥ:⁊ filius dͥ. uel pater filio. ⁊ filius
patͥ carnis assumptionẽ oꝑatꝰ eẽt iam
nõ eadem eẽt oꝑatio utͥusq s diuisa¬
⁊ oꝑatio nõ tñ eand̾ trinitatẽ natam
de iurgine crucifixam ⁊ sepultã cathi¬
ci fĩtatores docuert. set tm̃m̾ filium
nec eandẽ tͥnitatem in spẽ columbe

Expanded text:
li Filio secundum deitatem. Trinitas enim nos sibi reconciliavit, per hoc quod solum Verbum carnem ipsa Trinitas fecit. Trinitas ergo carnis assumptionem fecit, sed Verbo, non Patri vel Spiritui sancto. Si enim Pater sibi, et Filius sibi, vel Pater Filio, et Filius Patri carnis assumptionem operatus esset, jam non eadem esset operatio utriusque, sed divisaoperatio; non tamen eamdem Trinitatem natam de Virgine, crucifixam et sepultam catholici tractatores docuerunt, sed tantummodo Filium; nec eamdem Trinitatem in specie columbae
Abbreviated transcription (Latin):
fastus ⁊ filius natus scãm ueritatẽ ñ.
nõ appellatione. s in ut̃q ntuntate
filii nom̃i nascendo hñt. ⁊ eẽt uerus ãs
⁊uenis ħo uñ filius. Nõ g dnos ⁊p̃os
neq duos filios. set qmr iholem unũ fi¬
liũ. ꝙ̃ pret̾ea ⁊ unigenitum dm̃s. ma¬
contulit nõ ꝯfusis nat᷑is neꝙ inmitis
sic̃ thimothiani uolunt. s societate
ti potu̾it. uel ĩ m possit. sane respon¬
si potest:⁊ potiise olim ⁊ posse nuinc
catnem sum̃e: ⁊ hõiem fieri. tam pa¬
trem qͣm sp̃m sc̃m. dicut .n. filius

Expanded text:
factus est Filius: natus secundum veritatem naturae non appellatione; sed in utraque nativitate Filii nomen nascendo haberet, et essFilius. Non ergo duos Christos, neque duos filios, sed Deum et hominem unum Filium; quem propterea et unigenitum dicimus macontulit, non confusis naturis, neque immistis, sicut Timothiani volunt, sed societate ri potuerit, vel etiam modo possit, sane responderi potest, et potuisse olim et posse nunc carnem sumere et hominem fieri, tam Patrem quam Spiritum sanctum. Sicut enim Filius
Abbreviated transcription (Latin):
Nt ds semꝑ oĩa que asiqñ scit. Omnẽ
it scĩam qͣuam aliqñ habet: semper
habuit. ⁊ ħt. ⁊ habebit. Ad hoc aucẽ
opponit᷑ ita. olim sciuit hunc hoĩem
nascit᷑m qui nat᷑ ⁊ modo non scit eum
nasciturum. s̃ciuit gͦ aliqͥd qđ modo
non scit : ⁊ itẽ. sciuit mundum ẽẽ cre¬
andum. mͦ non scit eũ creandũ. aliqͥd
gͦ sciuit qd̾ m̃ nonscit.: ⁊ alia huiꝰmͦi in¬
finita induci possent. Set ⁊ ad hoc
dm̃s q idem de natiuitate hꝰ hõis i mũ¬
di creatione. Nunc ⁊̃ scit qd̾ sciebat an¬
teqm fierent. licet tõ ⁊ nunc hanc sci¬
entiam eius diũsis expͥmi uerbis opor¬
deat. Nam qđ tc̃ fut᷑m erat: nc̃ prete¬
ritũ : Iõꝙ: uerba cõmutanda sunt ad
ip̃m designandũ. d̃icut dũisis tempori¬
b loquentes eandem diem mͦ ꝑhoc ad¬
uerbium cras designamꝰ. dum ad huc
mundus sciebat d̃s hunc creandum
pꝰqͣm creatus ÷ scit eũ creatũ nec ÷ hoc
scire diuersa. s oĩo. iđ de mundi crea¬

Expanded text:
emper omnia quae aliquando scit; omnem enim scientiam quam aliquando habet, semper habuit, et habet, et habebit. Ad hoc autem opponitur ita: Olim scivit hunc hominem nasciturum qui natus est, modo non scit eum nasciturum, scivit ergo aliquid quod modo non scit. Item: Scivit mundum esse creandum, modo non scit eum esse creandum, aliquid ergo scivit quod modo non scit; et alia hujusmodi infinita dici possunt. Sed ad hoc dicimus quod idem de nativitate hujus hominis et mundi creatione, nunc etiam scit quod sciebat antequam fierent, licet tunc et nunc hanc scientiam ejus diversis exprimi verbis oportet. Nam quod tunc futurum erat, nunc praeteritum est. Ideoque verba commutanda sunt ad ipsum designandum. Sicut diversis temporibus loquentes, eamdem diem modo per hoc adverbium cras designamus, dum adhuc fmundus, sciebat Deus hunc creandum; postquam creatus est, scit eum creatum, nec est hoc scire diversa, sed omnino idem de crea
Abbreviated transcription (Latin):
et᷑ ꝓgłia. Que ruersio si contig̃it ali¬
cuiꝰ etiam in fine: desꝑand̾ non ẽ
nitente sero. marime: cũ filii quos
illicte dilexit sint p̃sentes. nurori
mundꝰ ad se uoret. multos solet se¬

Expanded text:
ia. Quae conversio si contigerit alicui etiam in fine, desperandum non nitente sero, maxime cum filii quos illicite dilexit, sint praesentes, uxor et mundus ad se vocet. Multos solet se
Abbreviated transcription (Latin):
supraditimꝰ. Quib cognitis: assit be¬
niuolus. ꝑatus eng̾e. ⁊ secũ honꝰ por¬
tare. hãt dulcedinem in affectione.
discretionẽ inuanetate doceat ꝑseue¬
ei possit acqͥrere grãm: nõ tñ morres¬
tituit in potestatem pͥmam. Et si pe¬
trus pꝰ lapsum restitutꝰ fũit ⁊ sepe
lapsis sacerdotib reddita sit dignita¬
tis potestas: nõ tñ ẽ nec̃ce ut õĩb ⁊ce¬
auctoritas q̃ ⁊cedit. ⁊ qͣi imꝑat. Inue¬
nit᷑ alia que nõ ⁊cedit set uetat que
scͥpt᷑e nõ repugnant s ꝯcordant. Cũ
st tot st̃ qui labunt᷑ ut p̃stinã digni¬
tatẽ ex auctoritate defendant:⁊ qͣi
usum peccandi sibi faciant reciden
et̃ sacerdos qui alios ligat. ⁊ soluit. disc̃
tus. s. i iustus. Alioqͥn mortificat sepe
aias que nõ moriunt᷑. ⁊ uiuificat que
nõ uinunt. ⁊ ita incidit in maledicti¬
onis iudicium. ¶Ed̃ aũ malachie¬

Expanded text:
supra diximus; quibus cognitis, adsit benevolus paratus erigere et secum onus portare; habeat dulcedinem in affectione, discretionem in varietate, doceat perseveei possit acquirere gratiam, non tamen mox restituit in potestatem primam. Licet enim Petrus post lapsum restitutus fuerit, et saepe lapsis sacerdotibus reddita sit dignitatis potestas; non est tamen necesse, ut hoc omauctoritaitas alia quae non concedit, sed vetat; quae Scripturae non repugnant, sed concordant. Cum enim tot sunt qui labuntur, ut pristinam dignitatem ex auctoritate defendant, et quasi usum peccandi sibi faciant, recidenesse sacerdos qui alios ligat et solvit: discretus, scilicet, et justus; alioquin mortificat saepe animas quae non moriuntur, et vivificat quae non vivunt; et ita incidit in maledictionis judicium. Illud autem Malachi
Abbreviated transcription (Latin):
alus est qͣm filius:⁊ filius sua pͥetate
alius ÷ qͣm pater. paternali it ꝓprie¬
tate distinguit᷑ ypostasis patͥs ab ypos¬
tasi filii. ⁊ypostasis filii filiali pͥetate

Expanded text:
alius est quam Filius, et Filius proprietate sua alius quam Pater. Paternali enim proprietate distinguitur hypostasis Patris ab hypostasi Filii; et hypostasis Filii filiali proprietate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯgruere uiaet᷑ qua ilłs peccatũ dici¬
tur eẽ inuiddencia gr̃e oppugnans fr̃¬
nitatẽ. Qui it post cognitionẽ uerita¬
eẽ bedrebut: potestati bonitati. ⁊ gr̃e
di inuide nõ dubitat᷑. Non ĩꝙ distinc¬
tio illa uerboꝵ sit accipienda ⁊̃ quasi
tͥum ꝑsonarũ diuise sint offense. set
catum it in pr̃em id intelligit᷑ qd fit
ꝑ infirmitatẽ. q patri scͥpt᷑a frequent᷑
attͥbuit potenciam. peccm in filium
qd̃ fit ꝑ ignoranciam q sapĩa filio at̃¬
tribuitur. Tentiũ expositum ÷ eluigͦ
peccant ꝑ infirmitatẽ. ł ꝑ ignoranti

Expanded text:
congruere videtur, qua illud peccatum dicitur esse invidentia gratiae oppugnans fraternitatem. Qui enim post cognitionem veritaesse Beelzebub, potestati, bonitati et gratiae Dei invidere non dubitatur. Non itaque distinctio illa verborum sic accipienda est, quasi trium personarum divisae sint offensae, sed catum enim in Patrem id intelligitur, quod fit per infirmitatem, quia Patri Scriptura frequenter attribuit potentiam; peccatum in Filium, quod fit per ignorantiam, quia sapientia Filio attribuitur; tertium expositum est. Qui ergo peccat per infirmitatem vel per ignoranti
Abbreviated transcription (Latin):
alia ÷ offensio filii. alia sp̃c scĩ: Sicut
una dignitas: sic una iniuria.s siqͥs
corpis sp̃e decept᷑ hũani remissius ali¬
qͥd sentit de xp̃i carne qͣm dignũ ÷
nam: ⁊ pucet nõ in sp̃u dei eiai demo¬
nia. set in beelebuc. nõ p̃ ibi eportat̃o

Expanded text:
alia est offensio Filii, alia Spiritus sancti? Sicut una dignitas, sic una injuria. Sed si quis corporis specie deceptus humani remissius aliquid sentit de Christi carne quam dignum est, nam, et putet non in Spiritu Dei ejici daemonia, sed in Beelzebub, non potest ibi esse exho
Abbreviated transcription (Latin):
porib .s. affectu. ⁊ cognitione. hiis it¬
incõmutabili eternitate. uoluntate.
iuitate. semꝑ idem mouet ꝑ tempus.
creat᷑am sp̃ualem. Mouet ĩ ꝑ tempus
⁊ locũ creat᷑a temꝑalem. ut eo motu
nat᷑as quas condidit administret. sũ
gͦ tale aliqͥd agit: non debemꝰ opina¬
ri eius sub̃am que dds ÷ temporib lo¬
cisq mutabilem. siue ꝑ tp̃a ⁊ loca mo¬
bilem. cũ sic ip̃e ⁊ interior om̃i re. qͥa

Expanded text:
poribus, sed affectu et cognitione movetporibus, sed affectu et cognitione movetincommutabili aeternitate, veritate, voluntate, semper idem, movet per tempus creaturam spiritualem; movet etiam per tempus et locum creaturam corporalem, ut eo motu naturas quas condidit administret. Cum ergo aliquid tale agit, non debemus opinari ejus substantiam quae Deus est temporibus locisque mutabilem, sive per tempora et loca mobilem, cum sit ipse et interior omni re, q