comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionib obiuare. ł melioꝵ sententiis p̃iudiciũ facere. si u¬
uis uitant̃ rationib ⁊ euidentiorib uet̾ũ patrũ auctorita¬
tib. s ħ uellẽ cũ mulas mecũpie sentientib. ut romanȩ ec¬
cłe numstri tã quã ꝓbati medici maiorib morbis sanan dis
inten derent. ⁊ ñ ab irrisorib suis audirẽt. Culicẽ colantes. ca¬
melũ gluitientes. m̃tã̾ rutã ciminỹ ⁊ anetũ decimatis. grauio¬
raaut segis p̃rmitatis. cũ ꝑ totũ pene mundũ flagitia ⁊ facinor
uideamꝰ publi ce ꝑpetrari. nec eaa uob̃ aliqͣ usticiȩ falce
de his ⁊ de similib agere debeatis. Nũc uͦ ad ħoc specialit̃
inten dit stilus meus. ut electũ senonensis eccłȩ si nicħ in eo
qd̾ sacscano nib obuiet reꝑtũ fuerit: scdm more antiquũ

Expanded text:
tionibus obviare vel meliotionibus obviare vel meliorum auctoritatibus. Sed hoc vellem cum multis mecum pie sentientibus, ut Romanae aecclesiae ministri tamquam probati medici maioribus morbis sanandis intenderent et non ab irrisoribus suis audirent: Culicem colantes et camelum glutientes, mentam, rutam, ciminum et anetum decimatis, graviora autem legis pretermittitis, cum per totum pene mundum flagitia et facinora videamus publice perpetrari, nec ea a vobis aliqua iusticiae falce de his et similibus agere debeatis. Nunc vero specialiter ad hoc intendit stilus? meus, ut electum Senonensis aecclesiae, si nichil in eo, quod sacris canonibus obviet, repertum fuerit, secundum morem antiquum
Abbreviated transcription (Latin):
rimos aũt uexatos. plurinas eccłas spoliatas. plurima scanda¬
la exorta. dauisũ regnu̾ ⁊ sa cerdodiũ. sine qͦ s c̃cordia res huma¬
ne nec in colmes ẽẽ possũt nec tutȩ. Uidemꝰ q miseros
epõs et abbates. nec ruinis moꝵ ł nec muroꝵs refi ⁊ ciendis
uele ł posse uacare. solũ ad hoc intentos. ut possint s aliquã
linguã magniloquã amicã facere. cuiꝰ nundinis se possĩt ut¬
cũq defensare. Multi qͦꝙ electi qͥ gratuitã ⁊ canom cã hñt elecb¬
onẽ ꝙ lnuiꝰ modi dilationib ⁊ fatigationib ĩpediunt᷑ cõparẽ¬
dis sibi pecunia mediatorib ⁊ ꝓlocutorib nȩ t̃pẽ patiant᷑ repul¬
eccłasticaꝵ legũ ad. salutẽ referenda sit animaꝵ. istaꝵ. insti¬
tutionũ transgressa oͦnes aut distrietiꝰ essent corrigende ut
uelĩadu̾sus sedẽ apłicã caput erigere. ł eiꝰ salubrib disposi¬

Expanded text:
rimos autem vexatos, plurimas ecclesias spoliatas, plurima scandarimos autem vexatos, plurimas ecclesias spoliatas, plurima scandala exorta, divisum regnum et sacerdotium, sine quorum concordia res humanae nec incolumnes esse possunt nec tutae. Videmus quoque miseros episcopos et abbates, nec ruinis morum nec murorum reficiendis velle vel posse vacare, solum ad hoc intentos, ut possint sibi aliquam linguam magniloquam amicam facere, cujus nundinis se possint utcunque defensare. Multi quoque electi qui gratuitam et canonicam habent eletionem, quia hujusmodi dilationibus vel fatigationibus impediuntur; comparatis sibi pecunia mediatoribus et prolocutoribus, ne turpem patiantur repulaecclesiasticarum legum ad salutem referenda sit animarum, istarum institutionum transgressiones aut districtius essent corrigendae, ut velim adversus sedem apostolicam caput erigere vel eius salubribus disposi
Abbreviated transcription (Latin):
iure humano: Nã iure diuino dni est t̾ra ⁊ plenitudo eiꝰ.
Iure humano dr. hec uilla mea ẽ. hec domꝰ mea ẽ. hic ser¬
uus ieus est. Colle iira ĩꝑatoꝵ. qͥs audet dicere hec uilla
inea ẽ. meus ẽ iste seruus. mea est ista domꝰ: Idẽ. Noli di¬
cere. qͥd mͥ ⁊regi. Qͥ dt̾ gͦ ⁊ possessioni: ł iura regũ possi¬
dent᷑ possessiones. Dixisti qͥd mͥ ⁊ regi. tloli dicere posses¬
siones tuas. qr adipsa iura renuntiasti humiana. qͥb pos¬
sessi ones possident᷑. Id si ħ et et̃na lege sanctita essẽt. ñ
ẽẽt in manu p̃sidentiũ ut ea in qͥb dã districte udicarent.
qͥb dã mised̾it᷑ relax arent. ipsis in honore accepto ꝑmanen¬
cib cont quos ista locunt᷑. Nlũc uͦ qi ea illi cita maxime faẽ p̾sidens¬
tiũ ꝓhibitio. licita qͦq eoꝵ dẽ ꝓ sua estimatione remissio. uidemꝰ
nulos aut pene nullos ꝓhuiusmodi tͣnsgssione dãpnatos. plu¬

Expanded text:
jure humano? Nam jure divino: Domini est terra et plenitudo ejus . jure humano? Nam jure divino: Domini est terra et plenitudo ejus . Jure humano dicitur: Haec villa mea est, haec domus mea est, hic servus meus est. Tolle jura imperatorum, quis audet dicere: Haec villa mea est, meus est iste servus, mea est ista domus? » Item: « Noli dichi et regi? Quid tibi ergo et possessioni? Per iura regum possidentur possessiones. Dixisti: Quid michi et regi? Noli dicere possessiones tuas, quia ad ipsa iura renuntiasti humana, quibus possessiones possidentur. Quod si haec aeterna lege sancita essent, non esset in manu presidbusdam misericorditer relaxarent, ipsis in honore accepto permanentibus contra quos ista loquuntur. Nunc vero quia ea illicita maxime facit praesidentium prohibitio, licita quoque eorumdem pro sua aestimatione remissio, videmus nullos aut pene nullos pro hujusmodi transgressione damnatos, plu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sc̃ȩ recordationis sũmos pontifices aliqͣndo apud regges ꝑ
rant int̾cessisse. aliquoꝵ qr c̾cessiones regũ nͣdũ cͣsecuti fuerãt
cͣsecrationes distulisse. Quoꝵ exẽpla supposuissemꝰ nͥ ꝓlixi
tatẽ eple uitassemꝰ. Dõnꝰ qͦq papaurbanꝰ reges cm̃ a cor¬
porali inuestitura excludit. qͣntũ indelleximꝰ. ñ ab electio¬
ne in qͣntũ sũt caput pplĩ. ł c̃cessione. quãuis octaua synodꝰ
solũ ꝓhibeat eos intesse electioni ñ c̾cessidni. Iuȩ c̃cessio sixe
fiat manii siue fiat nutii. siue lingua. siue uirga. qͥd refert.
cũ reges nichil spuale se dare intenda̾t. s tantũ aut uoci pe¬
tentiũ aniuere. aut uillas excłãsticas ⁊ alia bona ext̃iora qͣ
de mnunificentia regũ obtinẽt ecclȩ ipsis electis cͣcedãt : Un
dis uillaseccłȩ. diuino an humano: diuinũ ius in scͥpti̾s

Expanded text:
enim sanctae recordationis summos pontifices aliquando apud reges pro enim sanctae recordationis summos pontifices aliquando apud reges pro rant, intercessisse; aliquorum, quia concessiones regum nondum consecuti fuerant, consecrationes distulisse. Quorum exempla supposuissemus, nisitatem epistolae vitassemus. Domnus quoque papa Urbanus reges tantum a corporali investitura excludit , quantum intelleximus, non ab electione, in quantum sunt caput populi, vel concessione; quamvis octava synodus solum prohibeat eos interesse electioni, non concessioni. Quae concessio sive fiat manu, sive nutu, sive lingua, sive virga, quid refert? cum reges nihil spirituale se dare intendant, sed tantum 28 aut votis petentium annuere, aut villas ecclesiasticas et alia bona exteriora, quae de munificentia regum obtinent Ecclesiae, ipsis electis concedere. Unddis villas Ecclesiae, divino an humano? divinum jus in Scripturi
Abbreviated transcription (Latin):
apud uos ab aliqͦ est accusatꝰ. ñ ita papa leo anastasio insti¬
tuit thessalonicensi ep̃o uicario suo. s ut tantũ de nomi¬
ne electi ad notitiã eiꝰ ꝓuinciales refera̾t. sacerdotes. ipse
aut nullis difficultatib nullis dilationib iustas fatige̾t¬
ret electiones. Quantũ eiũ audiuiiꝰ ꝑsona nobilit̾ naca.
cõpetent̃ erudita boni cestimoni uit̾ notos cuͣ inecclã sua
diaconatꝰ fun geret᷑officio. sine ulla dissonantia gratuitã
habuit electione̾. Sed sils exactionib un cederet. mume
re linguȩ łofficii dieeret᷑ suã cõparasse eͣseerationem.
Qđ aut̃ sepsistis plictũ electũ inuestiturã epͣatꝰ de manuregis
accepisse nec relatũ ẽ nob̾ab aliqͦ qͥuid̾it nec cognitũ. Qd̾ tam᷑
si factũ ee̾t cũ hoc nullã ui sacͣm enti gerat in cͣstituendo ep̃o
ł admissũ ł omissũ qͥd fidei qͥd sacre religionis officiat igno¬
ramꝰ. cũ pꝰ canonicã electionẽ reges ipsos aucto ritate apłica

Expanded text:
apud vos ab aliquo est accusatus, non ita papa Leo Anastasio instituit Thessalonicensi episcopo, vicario suo, sed ut tantum de nomine electi ad noticiam eius provinciales referant sacerdotes: ipse autem nullis difficultatibus, nullis dilationibus iustas fatigaret electiones. Quantum enim audivimus, persona nobiliter nata, competenter erudita, boni testimonii inter notos cum in aecclesia sua diaconatus fungeretur officio, sine ulla dissonantia gratuitam habuit electionem. Sed si his exactionibus modo cederet, diceii suam comparasse consecrationem. Quod autem scripsistis predictum electum investituram episcopatus de manu regis accepisse, nec relatum est nobis ab aliquo qui viderit nec cognitum. Quod tamen si factum esset, cum hoc nullam vim sacramenti gerat in constituendo episcopo, vel admissum vel omissum quid fidei, quid sacrae religioni officiat, ignoramus: cum post canonicam electionem reges ipsos apostolica auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in se c̾uertebat. usurpatoꝵ aut̃ uictimas non tantũ respu¬
ebat. ueru̾etiãusur pantes t̃ribilit̾ cͣdẽpnabat. sic diuina
uirtꝰ sacͣmta huiꝰ dẽporis a legitimis sacerdotib ministrata
iuisibilit̾ conseerat. ⁊ in ueritatẽ xͥ corporis ⁊ sanguinis
tnsfornat. alit̾ uͦ p̾sum̃tiũ hostias ñ cantũ habet irritas. ue¬
rũ etiã ipsos p̃sũptores interĩ cecitate urt̾iori c̾dẽpuat. infutõ
altaria uidelicet ⁊ uasa ad hoc opꝰ sacrata. sacerdotes qͦq ⁊ nui¬
nistros ad heo offerenda ł ministranda ordinatos. ħł ñ fine
orͣmtis misticis ad hoc offieiũ c̃secratis. De quoꝵ oni̾iũ scĩ¬
ficati one sic habemꝰ ii leuitico. Tulit moyses unctionis oles
qͣ linunt cab̾na culũ. cũ om̃i supellectili sua. Cũq sc̃ificans
asꝑsisset altare . uii. uicib iuixit illud. ⁊ omia uasa eiꝰ. la¬

Expanded text:
et in se convertebat, usurpatorum autem victimas non tantum respuet in se convertebat, usurpatorum autem victimas non tantum respuebat, verum etiam usurpantes terribiliter condemnabat; sic divina virtus sacramenta hujus temporis a legitimis sacerdotibus ministrata invisibiliter consecrat et in veritatem Christi corporis et sanguinis transformat. Aliter vero praesumentium hostias non tantum habet irritas, verumetiam ipsos praesumptores interim caecitate interiore condemnat, in futuro altaria videlicet et vasa ad hoc opus sacrata, sacerdotes quoque et ministros ad haec offerenda vel ministranda ordinatos non sine ornamentis mysticis ad hoc officium sanctificatis, de quorum omnium sanctificatione sic habemus in Levitico: Tulit Moyses unctionis oleum quo linivit tabernaculum cum omni supellectili sua. Cumque sanctificans aspersisset altare
Abbreviated transcription (Latin):
turibulis posuissent ine̾ ⁊ uicensũ desuꝑ offerentes corã
Ano lanẽ alienũ qd̾ eis ũ erat p̃ceptũ. eg̃ssus est ignis a d̾ño
⁊ deuorauit eos. Qͥ d est auͣt ignẽ alienũ saeficio apponere.
n̾sa cerdotii opꝰ s̃ ne legitima ordinatione ex sui sp̃c psũp¬
cione usurpare: Habemiꝰqͦ in leuitico q cõpletisa sacer¬
dote sũ mo aa ron hosti is ꝓ peccato ⁊ holocaustis ⁊ pacificis. eglsꝰ
ignis adno de uorauit bolocaustũ. ⁊ adipes qͥ erant sirꝑ altare.
Uñ econtͣrio in libro numeri legit᷑. qd̾ cũ dathai chore ⁊ abi ron
sacerdotiũsibi usurpar e uolentes ĩposito igne curibuł timi¬
ama suꝑposuissent. ñ cinama diuinꝰ ignis adoleuit. s ab¬
sortis pͥncipib a t̾ra cõplicẽ multitudinẽ̾ similit̾ curificantẽ
mat̾ialis ignis absũpsit. Si c̃ gͦ ignis diuinꝰ bolocausta u̾brati¬
lia a legitimis tantũ sacerdotib oblata uisibilit̾ ab sumebat

Expanded text:
suissent ignem, et incensum desuper offerentes coram Domino ignem alienum, quod eis 30 non erat praeceptum, egressus est ignis a Domino et devoravit eos . Quid est autem ignem alienum sacrificio opponere, nisi sacerdotii opus sine legitima ordinatione ex sui spiritus praesumptione usurpare? Habemus quoque in Levitico, quia completis a sacerdote summo Aaron hostiis pro peccato et holocaustis et pacificis, egressus ignis a Domino devoravit holocaustum et adipes quae erant super altare . Unde e contrario in libro Numeri legitur quod cum Datan, Core et Abiron, sacerdotium sibi usurpare volentes, imposito igne thuribulis, thymiama superposuissent, non thymiama divinus ignis adolevit, sed absorptis principibus a terra complicem multitudinem similiter thurificantem materialis ignis assumpsit . Sicut ergo divinus ignis holocausta umbratilia a legitimis tamen sacerdotibus oblata visibiliter absumebat
Abbreviated transcription (Latin):
as Quilo respondeo. Luȩ ur̃m nobilior bata ecciba quie ciliet¬
oñibra domabat: Quȩ ur̃m agnete batissima cenerlor qes
ñ solueiugũ nobiliũ spreuit. s sic̃ ipsa de se dic̃ carnisspurei¬
ras umiaculato calle cͣnsiuit: Plena sunt exẽpl religiosas ai
religosor sela q̃ i om̃i c̃ditione in om̃i sexu i oĩ gate supdis̃¬
uis modis dͥno placuer̃. Quare gͦ uos ñ pot̾itis in patreluminũ
reneicibũt nob solta obseqͥa subt᷑hent nob̾ necessaria subsidiate¬

Expanded text:
tas. Quibus respondeo: Quae vestrum nobilior beata Caecilia, quae cilicio membra domabat? Quae vestrum Agnete beatissima tenerior, quae non solum conjugium nobilium sprevit, sed sicut ipsa de se dicit, carnis spurcitias immaculato calle transivit? Plena sunt exemplis religiosarum et religiosorum saecula, qui in omni conditione, in omni sexu, in omni aetate supra dictis modis Domino placuerunt. Quare ergo vos non poteritis in Patre luminumdenegabunt nobis solita obsequia, subtrahent nobis necessaria subsidia
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis alienis c̃sentire. cur nͣ magis sufficiet ead̃ fouere ⁊ defen¬
dere: Neq enĩ in hoc ꝓtegit uos dipeus ignorantiȩ. cũ ħ sic̃ dixi
notasit᷑ ñ cantũ ȩccłiis lugdunensis galliȩ. s oĩb fermȩ excłiis
latinȩ linquȩ. Est i aliud in lit̾is ilł. in qͦ euidentissime i reue¬
rentissime os urm̃ posuistis in celũ. ⁊ in t̾ra lingua ur̃a tͣnsiuit.

Expanded text:
peccatis alienis consentire, cur non magis sufficiet eadem fovere et defendere? Neque enim in hoc protegit vos clypeus ignorantiae, cum haec, sicut dixi, nota sint non tantum Ecclesiis Lugdunensis Galliae, sed omnibus ferme Ecclesiis Latinae linguae. Est et aliud in litteris illis, in quo evidentissime et irreverentissime os vestrum posuistis in coelum, et lingua vest
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ẽ ur̃e accusant. ñ recte. qr cũ obediturũ me pat̾nitati urẽ lit̾ę
dmi pape cõmendarierit. nulla a me pat̾na ur̃a ãmonitio refuta¬
ta est ꝙ nec audita. Qd aliunde me expetisse benedic̾tionẽ calũ¬
piamini ueritate ceste uerũ dica. qi nec ep̃atũ nec benedictio
uiolentia regi fuissẽ p̃sentatꝰ. ⁊ in de cũ uirga pastorali a rege
m̃ intrusa ad eccłam carnotensẽ adductꝰ cũq cdericis peten
certꝰ fier̾ti de gaufridi depositione ⁊ sũ mi pontificis uoluntati
Ad quẽ cũ ꝑuenisse petiti onẽ eccłe caruotensis aplici auctori

Expanded text:
te accusant, quia, cum obediturum me paternitati vestrae litterae Domni papae commendaverint , nulla a me paterna vestra admonitio refutata est, quia nec audita. Quod aliunde me expetisse benedictionem calumniamini, veritate teste verum dicam, quia quod nec episcoviolentia regi fuissem praesentatus, et inde cum virga pastorali a rege mihi intrusa ad ecclesiam Carnotensem adductus, cumque, clericis petentcertus fierem et de Gaufridi depositione, et summi pontificis voluntate, ad quem cum pervenissem, ad petitionem Ecclesiae Carnotensis apostolica auctori
Abbreviated transcription (Latin):
special eil forma ꝓposita residebat in priblico. nec peoꝵ cesectaba¬
eur collodͥo. qui est abangł̃o salutata. qñ est spu scd̃ obũ biata.
aiqr peio saueste l fucata facie ñ gestulubricoł soluto ancella
placere studuer̾. Smmortał eteiĩ sponsus i intiorihomine ur̃o
iputbile querit pusetudint᷑. ñ exãoris hõis pulena torrug to¬

Expanded text:
s est forma proposita, residebat in publico, nec procorum delectabatur colloquio, quando est ab angelo salutata, quando est Spiritu sancto obumbrata et s pretiosa veste, vel fucata facie, non gestu lubrico, vel soluto incessu placere studuerunt; immortalis etenim Sponsus in interiori homine vestro imputribilem quaerit pu
Abbreviated transcription (Latin):
inuasione de sistere coegissẽ maiesta tẽ cñ regiã nullatenꝰ offendis¬
se Dicenĩ est regiȩ potestatis ciuilia iura seruare. ieoꝵ transg̃s¬
sores debita pena multare. sic ep̃alis officii est. eecłasti cas in¬
etutiones subditis seruandas ĩ ponere. ⁊ tͣnsgressores eoꝵ pat̃¬
naseueritate ad debitũ ordinẽ reuocare. Abscidant̃ itaq qui¬

Expanded text:
invasione desistere coegissem, majestatem tamen regiam vestram tameninvasione desistere coegissem, majestatem tamen regiam vestram tamensem. Sicut enim est regiae potestatis civilia jura servare, et eorum transgressores debita poena multare, sic episcopalis officii est ecclesisticas institutiones subditis servandas imponere, et transgressores earum paterna severitate ad debitum ordinem revocare. Abscindantu
Abbreviated transcription (Latin):
humił carnotensiũ ep̃c: ab eo saluari qͥ dat salutẽ regib.
Cu testẽ factoꝵ meoꝵ circũspicio c̃scientiã meã ueheiñter
ãmiror ꝙ nicħ in me reꝑio. cur pialenitas ur̃a atq regia
mansuetudo in tantã adusũ me cu̾sa sit amaritdiniẽ. ut
a ur̃a serenitate nullũ audĩ nuntiũ bonũ. nicħ audiã nͥ
u̾bũ asꝑũ. Qd enĩ int̾ beccenses ⁊ molismenses monachos
qͥntulã cũq pacẽ ꝓ tẽpore feci: nullã beccensib in h cuolen¬
tiã intuli. s abbas beccensis cognoscens ⁊ erubescens mordi N¬
natã spoliationẽ factã molismensib a qͥb dã ueo phras mona¬
chis suis multũ me rogauit. ut uel pacẽ ex̃ sa int̾ eos cõpone¬
que molismenses repecebãt iurgia quȩ int̾ eos erãt ꝓ ipsiꝰ abbats
hearitate mitigaui. Quade re ñ decuit humilitati mee succen¬
sere sublimitatẽ urãm. ꝙ si ipsos spoliatores etiã ab in ordinata

Expanded text:
utem regibus, Cum testem factorum meorum circumspicio conscientiam meam, vehementer admiror, quia nihil in me reperio cur pia lenitas vestra atque regia mansuetudo in tantam adversum me conversa sit amaritudinem ut a vestra serenitate nullum audiam nuntium bonum, nihil audiam nisi verbum asperum. Quod enim inter Beccenses et Molismenses monachos quantulamcunque pacem pro tempore feci, nullam Beccensibus in hoc violentiam intuli. Sed abbas Beccensis cognoscens et erubescens inordinatam spoliationem factam Molismensibus a quibusdam neophytis monachis suis, multum me rogavit, ut vel pacem inter eos componequae Molismenses repetebant, jurgia quae inter eos erant, pro ipsius abbatis charitate mitigavi. Qua de re non decuit humilitati meae succensere sublimitatem vestram, quia si ipsos spoliatores etiam ab inordinata
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuias iustitiȩ incedetis. nec ad ꝯaudia pat̾e celestis ꝑuenire ua¬
lebras. Qcĩq aũt illi sut̃i si c̃ductũ bonũ mͥ ⁊his qͥ mecũ sũt
miserias ut securi simꝰ in eundo ⁊ redeundo: ⁊ apud uos mo¬
efutare Nostis enĩ quantos inimicos habeã ꝑ iustitia maxime
inpatria ista i in curia ur̃ã. Bene ualete.⁊ sacerdotẽ ur̃m no¬
lite ĩpedire qͦ minꝰ ꝑincolomitate ur̃a possit orare.

Expanded text:
e coelestis pervenire valebitis. Quicunque autem illi sunt, si conductum bonum mihi et his qui mecum sunt miseritis, ut securi simus in eundo et redeundo, et apud vos moconfutare. Nostis enim quantos inimicos habeam pro justitia maxime in patria ista, et in curia vestra. Bene valete, et sacerdotem vestrum nolite impedire quominus pro incolumitate vestra possit
Abbreviated transcription (Latin):
sutrto e esulo tͥ ut assũpta patientia bãt iob quãuis longe ĩpari
eñeo eñ dicas Sustinebo uã cdi qm merui donec rastificet cato¬
a mea sstificor enĩt᷑ si ẽuersus ingemueris. u in siplientate
fidndegere uolens auanitate carnał sensus cui decumueres.
nͣ deer tibi ũba diuine c̃solatioms ⁊ mat̾ ȩecła quȩ deuiũ eras¬
pauit pat na seueriate correctũ asumet matua piestt e. li ce
Rat ut palinodiã seribas. ⁊ recantatis obꝑbruns ueste dn ceri
Quã pri bcesciondebas publice resarcias. quatuiꝰ sig multis ere¬

Expanded text:
ur consulo tibi ut assumpta patientia beati Job, quamvis longe impar, cum eo tamen dicas: « Sustinebo iram Dei, quoniam merui, donec justificet causam meam . » Testificor enim tibi, si conversus ingemueris, et in simplicitate fidei degere volens, a vanitate carnalis sensus tui detumuer mater Ecclesia quae devium exasperavit paterna severitate, correctum assumet materna pietate. Restat igitur ut palinodiam scribas, et recantatis opprobriis vestem Domini tui, quam publice scindebas, publice resarcias, quatenus sicut multis exe
Abbreviated transcription (Latin):
parisupio qs potestis sustinere s parabit uob ꝑ uno car nalrab¬
mrtore centũ sp̃uales amatores ꝑ qͥs nob necessaria ministribit
nũ ptioli federe cẽt alicui sociata ⁊ ad aliũ tͣnsiret. ñne adulta iu¬
aiearas ñne capitali sententia a uidicib pitiret᷑: Qudo ma¬
s̃ps putaas maiora mereri fupplicia. quȩ spretis castis ĩmortalis
sbonsi nuytuis amorẽ suui cuiquã carnalr ĩpendatte Mortabis¬

Expanded text:
a id quod potestis sustinere , sed parabit vobis pro uno carnali amatore centum spirituales amatores, per quos vobis necessaria ministrabitnuptiali foedere sociata et ad alium transiret, nonne adultera judicaretur? nonne capitali sententia a judicibus puniretur? Quanto magis putatis eam majora mereri supplicia, quae, spretis castis immortalis Sponsi nuptiis, amorem suum cuiquam carnaliter impendit? Ho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ his i aliis similib a sede apłica dãpnatꝰ est. ita ut se purgare nͣ
ualens uirga̾ pastoralẽ redderet ⁊ anulũ.: De qͦ apłicũ accipitis
decretũ in hȩc u̾ba. Quicũq gaufridũ depositũ deinceps iuuerit

Expanded text:
pro his et aliis similibus a sede apostolica damnatus est, ita ut, se purgare non pro his et aliis similibus a sede apostolica damnatus est, ita ut, se purgare non valens, virgam pastoralem redderet et annulum, de quo apostolicum accepistis decretum in haec
Abbreviated transcription (Latin):
Lit̾as ẽdiimicliosas ⁊ amaritudinis plenas sigillo ur̃o signa
Sui em̃ ut pacẽ mecũ hab̾etis ⁊ infiliũ suscipetis aplica aucto¬
illis. nec ut coep̃mt. qͥ nullũ uob̾ coep̃i adiutoriũ ł filii dene
qaui obsegũ. Cur ꝗ alienigenã ad iudiciũ uocatis cur obedien¬
ae uincub astrin gias quẽ nec suffraganeũ nec collegã ẽe cog¬
noscitis: Hũc iniuriȩ mee modũ qguiorẽ suꝑadditis qd̾ me¬
dem̃bratorẽ inetropolita nȩ sedis ñ apte satis appellatis. Nã cũ ra¬
mꝰ aridus qͥ in radice arboris matͥs nũquã coaluit. nec inse ui¬
rensfructũ fecit magni cultoris manu excisus ẽẽt cadẽ ma¬
scebat excid̾e. que ratio ĩpedit. ut ei ñ liceat qd̾ ꝓfuturũ sꝑabat ui¬
ur̃i. In qͦ manifeste c̃tra sedẽ aplicã caput erigitis. dũ qd illa ȩdifi¬
bene c̃sulitis. qͥ caprũ emissariũ cuiꝰ adult̾ia fornicationes ꝑiu¬
ria ꝑditiones ꝑ omnẽ ferme latinã eccłam publicatȩ sunt. qͥ

Expanded text:
Litteras contumeliosas et amaritudinis plenas sigillo vestro signCum enim ut pacem haberetis, et in filium susciperetis apostolica auctoillis, nec ut coepiscopum, qui nullum vobis coepiscopi adjutorium, vel filii deneur igitur alienigenam ad judicium vocatis, cur obedientiae vinculis astringitis, quem nec suffraganeum, nec collegam esse cognoscitis? Huic injuriae meae graviorem superadditis, quod demembratorem metropolitanae sedis non apte satis appellatis. Nam cum ramus aridus, qui in radice arboris matris nunquam coaluit, nec in se virens fructum fecit, magni cultoris manu excisus esset; eadem macebat excidere, quae ratio impedit ut ei non liceat quod profuturum sperabat investri, in quo manifeste contra sedem apostolicam caput erigitis, dum quod illa aedifibene consulitis, qui caprum emissarium, cujus adulteria, fornicationes, perjuria, proditiones, per omnem ferme Latinam Ecclesiam publicatae sunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑe .s saꝑe ad sobrietatẽ. Si esses oiuis centesima in deserco ꝑdita.
s gregiã reddita sic̃ exarserat in te zelus meus quã diute intelle
nã c̃uersũ ireu̾sũ Sed quia scio te post c̃siliũ suessionense in
aurib quoꝵdã qͦs mecũ bene nosti pͥstinã sententã tuã clãde¬
stinis disputationib studiosissime defendisse: ⁊ eandẽ quã
abiuraueras & alias ñ minꝰ insanas ꝑsuadere uoluisse ñ po¬
test intrare in cor meũ qd adhuc fidẽ tuã correxeris. qd̾ mo¬
res in meliꝰ cõmutaueris. Si gͦ ex bac occasione de afflix̃ ⁊ reb
tuis nudauit quorsdã uiolentoꝵ rapax auaritia ñ ħex se fec̃

Expanded text:
sapere, sed sapere ad sobrietatem. Si esses ovis centesima in deserto perdita, sed gregi jam reddita , sicut exarserat in te zelus meus quandiu te intellenam conversum et reversum. Sed quia scio te post concilium Suessionense in auribus quorumdam quos mecum bene nosti, pristinam sententiam tuam clandestinis disputationibus studiosissime 4 defendisse, et eamdem quam abjuraveras, et alias non minus insanas persuadere voluisse, non potest intrare in cor meum quod adhuc fidem tuam correxeris, quod mores in melius commutaveris. Si ergo ex hac occasione te afflixit, et rebus tuis nudavit quorumdam violentorum rapa
Abbreviated transcription (Latin):
aurifer peritisimus: atq in om̃i fabricandi arce dectillumus. Inne.¬
auitte s pem in ceulis regis ⁊ eoram cuncdis oꝑtimatib enuse dño
mu antrn iabatur in fide: ⁊ a tege ꝑuocatꝰ crelcebat Meibie uo¬
ug presente nescio quã ob causam misi enti duinis el iuse¬
as fatileda tur ie teligi fi delitatis optentu. dum apo ergẽ
puerulus habitare ⁊ quadam cdie rocoilo nagro aocitorereligis:
cnam lesi quis sco rim precipiebat ei uit inupositione manium
socais pegrioribs donaret sacramentum. S ille diuino intuitit ue¬
bens prusare humilit̾ om̃i nisu temptabat. Cumꝙ instantius¬
rotacere conpelleret᷑: anxiis uatoe cepit mor ubertimr l ac rimes
Rcunignoib manus umnponere. Intuens itaqꝑ rex eius cimoreme
simiul q hnirans tantã uii deuotionem: desut ulcea eum cgere
Srmagis̃ blande leniteroꝑ demulcens letissimo eum uulcu lii¬

Expanded text:
aurifex peritissimus atque in omni fabricandi arte doctissimus, inveaurifex peritissimus atque in omni fabricandi arte doctissimus, invenitque gratiam in oculis regis et coram cunctis obtimatibus eius, Domino iuvante, roborabatur in fide, et a rege provocatus, crescebat in ur praesente, nescio quam ob causam, nisi quod facile datur intelligi fidelitatis obtentu dum apud regem puerulus habitarem, quadam die Rotoilo in agro accito rex Eligio coram reliquiis sanctorum praecipiebat ei ut impositione manuum sacris pignoribus donaret sacramentum; sed ille divinum intuitum verens, recusare humiliter omid facere conpelleretur, anxius valde coepit mox ubertim lacrimas anctis pignoribus manus inponere. Intuens itaque rex eius timorem simulque mirans tantam viri devotionem, desiit ultra eum cogere, sed magis blande liniterque demulcens laetissimo illum vultu dimi
Abbreviated transcription (Latin):
dulentiam seqͣuens. non mordacis lime fingmina culpans. ñ fcci
edacem flaminã incusans: s om̃ia fidelit̾ complens. geminã feli¬
citer meruit felix remunerationem. Opus gͦ ꝑfectũ defert ꝓcinus
ad palatium ⁊ tracliditq regi quam donauerat sellan: altera pens¬
se quam gratuito fecerat reseruata. Cepit tunc cum suis princeps¬
bus eum mirari: et simul efferre cantã oꝑis elegantiam. Iussicep
ilico fabro tribuere mercedem laboris dignam. Tunc elig̾nis alta¬
ex occulto in medio ꝓlata: quod suꝑfuit inquit ex auro ne negli¬
gens ꝑderem. huic oꝑi aptam. Confestim stupefactꝰ locharus: et
maiori admuatione detentus: sciscitabatur opificem si cuneta ex
eodem penso facere potuisset. & cũ consequenter iuxta id quod fue¬
rat sciscitatus responsum accepisset: ingenium ens sublimi faus¬
re attollens. ex hoc iam inquit in maximis credi poteris. Porro hoc
mo ⁊ credendi eligium. Ex hoc namq ad altius consurgens. fẽs ẽ

Expanded text:
dulentiam sectans, non mordacis limae fragmina culpans, non foci edacem flammam incusans, sed omnia fideliter complens, geminam feliciter meruit felix remunerationem. Opus ergo perfectum defert protinus ad palatium, traditqse, quam gratuitu fecerat, reservatam. Coepit autem princeps mirari simul et efferri tantam operis eligantiam, iussitque ilico fabro tribuere inercedem laboris dignam. Tunc Eligius, alteram sellam in medio prolatam: 'Quod superfuit', inquit, 'ex auro ne neglegens perderem, huic opere abtavi'. Confestim stupefactus rex et maiore admiratione detentus, sciscitabatur opificem, si cuncta ex eodem penso facere potuisset, et cum consequenter iuxta id quod fuerat sciscitatus responsum accepisset, ingenium eius sublime favore attollens: 'Ex hoc iam', inquit, 'etiam in maximis credi poteris'. Porro hoc moque credendi Eligium. Ex hoc nempe adauctius consurgens factus est
Abbreviated transcription (Latin):
ilic cdieb excubantes. intercedente confessore xp̃i illum inati.
uelaeruedam in arnis adhuc tenera et contracta. liu ib i oleo
quo suꝑ funditur ꝑuncta : orante confessore dñ sanaẽ fatadi
sius atidem uis. capitis luminarib priuatus. cuem illue du
extu baret deuotis: lumiue tandem recepto. sanus demu tes au
mu placere. alios ꝓ ip̃a ꝑpleritate rerum iideamur offendere.: ali¬
quto iuterim latius ꝓpigandum est. ne iudeamur quicqͣm
ueritati subtrahere.

Expanded text:
i illuminati, uaedam in annis adhuc tenera, et contracta diu, ibi oleo quod superfunditur peruncta, orante confessore Domini sana est facta. Alius itidem vir bino capitis luminari privatus, cum illic diu excubaret devotus, lumine tandem recepto, sanus demum ad locmus placere, alios pro ipsa perplexitate rerum videamur offendere, aliquid interim latius propagandum est, ne videamus quidquam veritati subtrahere.
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ea edificauit & in oppido nouiomagensi ancillarũ xp̃i mo¬
nasterium: ubi ⁊ congregationẽ magnã. ⁊ uite institucionẽ
listrictam indidit. Terre quoq redlitꝰ sufficienter delegauit: et om̃ia
que eẽnt monasti̾o necessaria. sollerti satis cura ꝓuidit. S ⁊ alia
constructa: hodie intra gallias noscunt᷑. Nam multi ex discipuł
eius eccłias condiderunt ⁊ mulci monasteria salubriter rexerunt:
multi etiam in regimine ep̃ali sublimati. eccłus prefuerunt.

Expanded text:
rea aedificavit in oppido Noviomagensi ancillarum Christi monasterium, ubi et congregationem magnam, et vitae institutionem districtam indidit; terrae quoque redditus sufficienter delegavit, et omnia quae essent monasterio necessaria solerti satis cura providit. Sed et alia constructa hodie intra Gallias noscuntur: nam multi ex discipulis ejus ecclesias condiderunt, multi monasteria salubriter rexerunt, multi etiam in regimen episcopale sublimati Ecclesiis praefuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
me eẽ cognosoo: cũ scandalizat᷑ ñ possũ ñ uri. cũ tͥbulat᷑ t̾bulor.
cũ detrectatoꝵ dente liuido lacerat᷑: dirũpor. Uñ suggero dulcis¬
simȩ pat̾nitati ur̃ȩ ut si quȩ de partib nr̃is accusandoꝵ lexcu¬
co cͣgruo ⁊ ꝓlixo spatio. religiosoꝵ qͥ inuicina regione rẽ liqͥde nossepoᷤᷤ¬
sit̃t cestimonia reqͥratis. ⁊ ita cognita ueritate: ꝓut uob̾ ds inspirauerit.

Expanded text:
lizatur, non possum non uri, cum tribulatur, tribulor; cum detractorum livido dente laceratur, disrumpor. Unde suggero dulcissimae paternitati vestrae, ut si quae de partibus nostris accusandorum vel excuto congruo et prolixo spatio, religiosorum, qui in vicina regione rem liquide nosse possunt, testimonia requiratis, et ita cognita veritate prout vobis Deus inspiraverit,
Abbreviated transcription (Latin):
ost aliqua temporis curricula: cepit urbs parisiaca seuissi¬
mo cremari incendio. Nlam cũ tota pene arderet ciuitas usq¬
quaq: ius flãme edacis ferebat glomerantes quaq in parte fauil¬
las. Tunc eligius mestus. cũ uideret iam supͣ suum monast̾ium p̃clie¬
tamq eccłiam. flante uento globos flãmaꝵ cum axib ⁊ carbonibus
ferri: grauiter ingemuit. Iam inualescente igne in ꝓmptu erat: ut
etiam tegumentũ basilice funderet᷑ ii uallantis incendii. Actollens gͦ
eligius uocẽ cum gemitu: dixit. O sc̃e martialis ⁊ cur domui cue mͦ
non sutcurris: Certe enĩ noueris qd̾ si te hodie ñ curante crematu:
numqͣm iam ab eligio in euum restaurabit᷑. Confestim gͥ affuit dñi
gr̃a ⁊ et aliam in partẽ. uento flãmas impellente: et eccłia & totũ eius
monasterium remansit incolume.

Expanded text:
ost aliqua temporis curricula coeperat urbs Parisiaca saevissimo cremari incendio; nam cum tota pene arderet civitas, usquequaque vis flammae edacis ferebat glomerantes quaqua in parte favillas; tunc Eligius moestus cum videret jam supra suum monasterium praedictamque ecclesiam flante vento globos flammarum cum axibus et carbonibus ferri, graviter ingemuit; jam enim invalescente igne in promptu erat ut etiam tegumentum basilicae funderetur vi vallantis incendii. Attollens ergo Eligius vocem cum gemitu dixit: O sancte Martialis, cur domui tuae modo non succurris? certe enim noveris quod si te hodie non curante crematur, nunquam jam ab Eligio in aevum restaurabitur. Confestim igitur affuit Domini gratia, et aliam in partem vento flammas impellente, et ecclesia, et totum ejus monasterium remansit incolume.
Abbreviated transcription (Latin):
capilli eius qui tempore obitus sui iuxta morem fuerant
obrasi. mirũ in medum creuerant in tumulo: ut cuncti hec uiden¬
tes nouũ in auditumq obstupescerent rei geste miraculum. Tunc
ep̃i cum tremore magno leuantes eum de tumulo: uestimenta ei
preciosissima que regina parauerat mutauerunt om̃ia. Ea quocp
quib dudũ obtectus fuerat eundem exuentes: cum magna dili.¬
gentia reposuerunt sub sigillis. Ac sic demũ concrepante hinc in¬
r de choro psallentium. cimbalisq sp̃ualibus ꝑstrepentib canora
ponitur ⁊ atq in preparato sibi sepulchro urbane ut decebat com¬
positus. eterne memorie seruandus: ampliusq cotidie honorifi¬
candus. S quib post hec miraculoꝵ effulserit signis: nunc si

Expanded text:
capilli eius, qui tempore abitus sui iuxta morem fuerant capilli eius, qui tempore abitus sui iuxta morem fuerant abrasi, mirum in modum creverant in tumulo, ut cuncti haec videntes novum inauditumque obstupescerent rei gestae miraculum. Tunc episcopi cum tremore magno levantes eum de tumulo, vestimenta ei praetiosissima, quae regina paraverat, mutaverunt omnia; ea quoque quibus dudum obtectus fuerat eundem exuentes, cum magna diligentia reposuerunt sub sigillis. Ac sic demum, concrepante hinc inde choro psallentum cymbalisque spiritalibus perstrepentibus, canora ponitur, atque in praeparato sibi sepulchro urbane, ut decebat, conpositus, aeternae memoriae servandus ampliusque cottidie honorificandus. Sed quibus post haec miraculorum effulserit signis, nunc, si
Abbreviated transcription (Latin):
appropinqͣnte die depositionis eius annuali: parabant ciues quẽad.¬
modum ei honorificam facerent tͣnslationem. Preꝑabat etiam regi¬
na uestimenta om̃ia oloserica nimium preciosa : ut eum in die tͣns¬
migrationis exueret illa que dudum cum eo miserat indumenta:
et indueret ea que tune preꝑabat noua. Igitur cum anno iam
uertente dies depositionis eius aduenisset: conuenit in oppidum
copiosa ppłi multitudo. Tunc cuncto lero canore uocis celebrante
melocliam. om̃ib q xp̃i auis insistentib excubiis: ablata ẽ cum
diligentia tumba desuꝑ confessoris menbra. Deinde cum eẽt leua¬
tum tumuli oꝑtorium: magnũ circum stantib uisum est mira¬
uit gratissimus. Quodq ita erat solidum ⁊ illibatum. atq absq
ullius menbroꝵ diminutione incorruptũ: ut uiuere adhuc puta¬
retur in tumulo.. Et quod his adhuc mirabilius est. ita barba et

Expanded text:
adpropinquante die depositionis eius annuali, parabant cives, quemadadpropinquante die depositionis eius annuali, parabant cives, quemadmodum ei honorificam facerent translationem. Praeparabat etiam regina vestimenta omnia olosirica nimium praetiosa, ut eum in die transmigrationis exueret illa quae dudum cum eo miserat indumenta et indueret ea quae tunc praeparabat nova. Igitur cum anno iam vertente dies depositionis eius advenisset, convenit in oppidum copiosa populi multitudo. Tum cuncto clero canorae vocis celebrante melodiam omnibusque christianis insistentibus excubiis, ablata est cum diligentia tumba desuper confessoris membra. Deinde cum esset levatum tumuli opertorium, magnum circumstantibus visum est miravit gratissimus. Quodque ita erat solidum et inlibatum atque absque ullius membrorum diminutione incorruptum, ut vivere adhuc putaretur in tumulo; et quod his adhuc mirabilius est, ita barba et
Abbreviated transcription (Latin):
modi consilio mente concepto illic accessissent. et qualiter idi frexi
debere t arspon erent ⁊ apparuit subito in pariete cuta lutream mari¬
mam ueluci arcus in rotundo prerupte eripte. uit uidelicet licraido
ennctis patesceret dei id nutu fieri quõd disponerent: ac ꝑ euuleeũ
maceriam debere euertere:. quo nimirum uiderent hoc opus criptã
proire. Hec ergo cum magna admiratione uniuersi cernentes.
meritis antistitis uoluntatem ex hoc facebantur saluatoris. Dernde
iam hac confidentia acti. cum conarent᷑ parietem eo in loco forare
ut predictũ opis possent ꝑficere⁊ ita sese sponte absoꝵ eoꝵ labore
in directa maceria fudit: ut nec hominẽ ullum nec apam deniq
tumbam que ei erat contigua. ullatenus lederet corruentis ruina. Sic
igitur cum antistitis presidio opus aggredientes optatum: dignum
beato confessori atq honorabilem construxerunt mausoleum. Int̾ea

Expanded text:
jusmodi consilium mente conceptum illic accersissent, et qualiter id fieri jusmodi consilium mente conceptum illic accersissent, et qualiter id fieri deberet disponerent, apparuit subito in pariete circa vitream maximam veluti arcus in rotundo praerupta imminens criptura, ut liquido cunctis patesceret Dei id nutu fieri quod disponerent, ac per eum locum maceriam debere evertere, quo nimirum vipraeire. Haec ergo cum magna admiratione universi cernentes, meritis antestitis voluntatem ex hoc fatebantur salvatoris. Deinde iam hac confidentia acti, cum conarentur parietem eo in loco forare, ut praedictum opus possent perficere, ita sese sponte absque eorum labore in directum maceria fudit, ut nec hominem ullum nec ipsam denique tumbam, quae ei erat contigua, ullatenus laederet corruentis ruina. Sic igitur cum antestitis praesidio opus adgredientes optatum, dignum beato confessori atque honorabilem construxerunt mausoleum. Interea,
Abbreviated transcription (Latin):
anlo grnanenlit. Quer illa aceptumt diligente cura seieli aritẽ
eal sis eidor ib snmensis aetus. grauiter eamr in teciã collision
mcantũ grauite rut ꝑ totum fere annũ eadem conquassacione
la coraus egra detumberet. Que nimirũ feria cum sesentirer
lobeanenter aggranari. remisit ep̃o quem dederat equum ret or̃
es pontrr ꝓ riuinere eacerlationem: ac ꝓ g̃rarum atione rtobro
enaaaitene ꝑuer ep̃s receptũ rursus diligere cussit es ennda eñ
presortei reli giłos qui daret ep̃s consilium quatinus cũ iuderet
um inruste post pantos dies sanus factus equus ac mansu¬
IS redaitus: sub iure eisdem abbatis ꝑ mansit om̃i¬
Iforma decorus.
beati esiguꝰ ñ lacere altaris eẽt sepulcum⁊ uisumest reobi¬
pariter ⁊ regine consilium optimũ: ut edificata ultra a can nolu¬
tione ill iei dem n concugnam facerent tnͣslacioner. Eemierbe¬

Expanded text:
doni gratia obtulit, quem illa acceptum diligenti cura studiari fecit. doni gratia obtulit, quem illa acceptum diligenti cura studiari fecit. et stridoribus inmensis actus, graviter eam in terram conlisit, in tantum graviter, ut per totum fere annum eadem conquassatione laborans aegra decumberet. Quae nimirum femina cum se sentiret vehementer adgravari, remisit episcopo quem dederat equum et cum eo pariter pro munere exacerbationem ac pro gratiarum actione probra mandavit. Quem episcopus receptum rursus diligere iussit, sed cuncta eius presbyter religiosus, qui daret episcopo consilium, quatenus videret, um esset, post paucos dies sanus factus equus, ac mansuetissimus redditus, sub jure ejusdem abbatis permansit oi forma decorus. beati Eligii in latere altaris esset sepultum, visum est episcopo et reginae consilium optimum, ut aedificata ultra altare volutione, illic ei demum condignam facerent translationem. Cumque hu
Abbreviated transcription (Latin):
se cocasio prebuit. qid̾ de huiꝰ modi conditione loqui deberem: diel
et aliud huic rei simillimum.
unum inter ceteros mansuetissimũ. Cui cum necessita
poposcisset: plerumq sedere consueuerat. Post cuius uidelicet al¬
cessum: ad ditionem abbatis qui eiꝰdem basilice preerat. idem equus
ꝑuenerat. Suꝑ quẽ uir apłicus nunmolenus eiusdem loci ep̃c in¬
anter sitiens. iuolenter eum predicto abbati subripuit: suoq iui
uendicauit. Abbas uͦ nichil ei obtendere audens. ad scm ilico ꝑtes
eligium: ei q multa deplorans. causam hanc cõmendauit. Cum
statim pelib condolere: ac toto corpore marcescente tabescens decil¬
re. Tunc ep̃s adhibito uno medico. uissit ei studium impendere
quo scilicet sanari potuisset. Sed qͣmuis ei sedule impenderetrs
atrmllatrnrs melioraret  tardem uerens ep̃s ne eum si i boe pi¬
en lo plai aneret totumi ꝑ deret. cuidam illum matrone sibi dilestes

Expanded text:
se occasio praebuit quod de hujusmodi conditione loqui deberem, dicam se occasio praebuit quod de hujusmodi conditione loqui deberem, dicam et aliud huic rei simillimum. unum inter poposcisset, plerumque sedere consueverat. Post cuius videlicet discessum ad ditionem abbatis qui eiusdem basilicae praeerat isdem equus pervenerat; super quem vir apostolicus Mummolenus eiusdem loci episcopus inhianter sitiens, violenter eum praedicto abbati subripuit suique iuris vindicavit. Abbas vero nihil ei obtendere audens, ad sanctum ilico perrexit Eligium, eique multa deplorans causam hanc commendavit. Cum statim pedibus condolere, ac toto corpore marcescente tabescens decidere: tunc episcopus adhibito mulomedico, jussit ei studium impendere, quo scilicet sanari potuisset: sed quamvis ei cura sedule impenderetur, nullatenusque melioraret, tandem verens episcopus, ne eum, si in hoc periculo permaneret, totum perderet, cuidam illum matronae sibi dilectae
Abbreviated transcription (Latin):
non defendis: Ad hanc ꝓtinus uocem cum magno impulsuei¬
ta cathena longius ab eo ꝓsiliuit: eumq rursus liberũ corã
bus astare fecit. Ex quo facto ꝑterrici om̃s qui urũ impetieram
ruentes in terram ueniam audacie sue cum ingenti metu pr¬
bantur. Deinde iam om̃ib inde recedentib solaq cathena dissip
in testimonium pemanente: cum aliquõd horarum fluxisset sp¬
um. suꝑuenit ep̃c eiusdẽ loci. Et audiens de miraculo quod ibi
acciderat: uisus ẽ ad horam dubitasse. Qui statim inde ꝓgrecliens
cum ascendisset equum quo illic aduectus fuerat mansuetislu
mox ab eo in terrã ꝓiectus. grauissimis dolorib est confectus.
confestim culpam dubietatis ep̃s reminiscens: palam om̃ib con
teri est compulsus. Sicq inde subleuatus. et salutem post die
plurimos adeptus: cautus deinceps in talib est redlitus. dẽ qus

Expanded text:
fugientes non defendis? Ad hanc protinus vocem cum magno impulsu effugientes non defendis? Ad hanc protinus vocem cum magno impulsu effracta catena longius ab eo prosiluit, eumque rursus liberum coram omnibus astare fecit. Ex quo facto perterriti omnes qui virum impetierant, proruentes in terram, veniam audaciae suae cum ingenti metu precabantur. Deinde jam omnibus inde recedentibus, solaque catena dissipata in testimonium remanente, cum aliquod horarum fluxisset spatium, supervenit episcopus ejusdem loci, et audiens de miraculo quod ibi tunc acciderat, visus est ad horam dubitasse, qui statim inde progrediens, cum ascendisset equum pro illic advectus fuerat mansuetissimum, mox ab eo in terram projectus, gravissimis livoribus est confectus. Et confestim culpam dubietatis episcopus reminiscens, palam coram omnibus confiteri est compulsus: sicque inde sublevatus, et salutem post dies plurimos adeptus, cautus deinceps in talibus est redditus. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
tur assidue. uerbis ualeat explicare: Si quis enĩ exigentẽ
usa quãcumꝙ fuu̾it ob culpã uinctus ⁊ cathenatus. si contige¬
rit ut ꝑ aggere publicũ qui basilice eius conctꝰ est ducatur
astrictus:. mox ut contra eccłiam uentũ fu̾it. confestim diruptis omi¬
bus uinculis soluitur reus. nec patitur ult̾ius teneri astrictus.
Ad quod declarandũ: unũ tm̃ ex multis cõmemorabo.
bus astrictus. cum ad supplicium duceretur: clanculo de manib
ꝑsequentium elapsus. cursu concito ad eccł̃iam scĩ eligii confugit.
Quam ingressus cum ad tumbã eius ꝑuenisset. ibiq trepidus
astaret: ierẽte dirupta cathena qua tenebatur. in partes utrm
cidit. Subsecuti autẽ illum mox ꝓditores. cum illic liberum asti
conspicerent: nimio furore succensi. rursum acceptam cathena
bere. Tunc uero reus tremens ac pallens. atq ad sepulchrĩ sups
oculos pretendens: ait. O sc̃e eligi: placet tͥ qd̾ ad te fugrr

Expanded text:
tur assidue verbis valeat explicare? si quis enim exigente causa quamcunque fuerit ob culpam vinctus, vel catenatus, si contigerit ut per aggerem publicum, qui basilicae ejus proximus est, ducatur astrictus, mox ut contra eamdem ecclesiam ventum fuerit, confestim disruptis omnibus vinculis solvitur reus, nec patitur ulterius teneri astrictus. Ad quod declarandum unum tantum ex multis commemorabo. bus constrictus, cum ad supplicium duceretur, clancule de manibus persequentium elapsus, cursu concito ad Ecclesiam sancti Eligii confugit, quam ingressus cum ad tumbam ejus pervenisset, ibique trepidus astaret, repente disrupta catena qua premebatur, in partes utrinque cecidit: subsecuti autem illum mox proditores cum illic liberum astare conspicerent, nimio furore succensi rursum acceptam catenam trahere. Tunc vero reus tremens ac pallens, atque ad sepulcrum supplices oculos praetendens, ait: O sancte Eligi, placet tibi quod ad te con
Abbreviated transcription (Latin):
sessio. Taliter nempe agebat cunctis dieb uite sue: et his exercitiis ad
eternã patriam anhelabat. Erat itaq om̃imͦ affabilis. acq subtilis.
Corde pius: et animo ad belligerandũ fortis

Expanded text:
sessio. Taliter nempe agebat cunctis diebus vitae suae, et his exercitiis ad sessio. Taliter nempe agebat cunctis diebus vitae suae, et his exercitiis ad aeternam patriam jugiter anhelabat. Erat itaque omnino affabilis atque subtilis, corde pius, et animo etiam ad belligerandum fortis
Abbreviated transcription (Latin):
ad celũ leuare: suspiria suspiriis ungere : fletũ lectioni miscere:
singultib pectus quatere: atq ora lacrimis uberrime ꝑfundere.
Et cum plerumq int̾ ip̃a diuina uerba sõpno uehementer ingru¬
ente grauaretur: ex ip̃is quodam mͦ lectionis uerbis etiã ꝑ sõpnũ
meditabatur. Cumq subito excitus lectionẽ expleret: rursus se
scd̾m morem conferebat ad orationem. In quo oꝑe tantũ silentio stu¬
debat ⁊ nusqͣm reflectens. nichilq aliud intendens: ut uix alitum
spiraminis eiꝰ quisqͣm audire posset. Sane freq̃nter diuersis ex cau¬
sis et noctu. ⁊ maturius in regis cainera uocatus: nullatenꝰ ꝑgebat
etiam si missi assequerent᷑ missos. pͥusqͣm suum ꝓpositũ in xp̃i com¬
pleret obsequium. Egrediens enim domũ: orationis & crucis muni¬
n ebatur signo. Regrediens uͦ donrũ: oratio eccurrebat ei pͥus qͣm

Expanded text:
ad coelum levare, suspiria suspiriis jungere, fletum lectioni miscere, ad coelum levare, suspiria suspiriis jungere, fletum lectioni miscere, singultibus pectus quatere, atque ora lacrymis uberrime perfundere; et cum plerumque inter ipsa divina verba somno vehementer ingruente gravaretur, ex ipsis quodammodo lectionis verbis etiam per somnum meditabatur; cumque subito excitus lectionem expleret, rursus se secundum morem conferebat ad orationem, in quo opere tantum silentio studebat, nusquam caput reflectens, nihilque aliud intendens, ut vix halitum spiraminis ejus quisquam audire posset. Sane frequenter diversis ex causis et noctu et maturius in regis cameram vocatus nullatenus pergebat, etiamsi missi assequerentur missos, priusquam suum propositum in Christi compleret obsequium; egrediens enim domo, orationis et crucis muniebatur signo, regrediens vero domum, oratio occurrebat ei priusquam