comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tunc audiuimꝰ & iã nunc cõpletũ uidemꝰ : Ecce
enĩ in sc̃is predicatorib: & non ex iudea ꝓge¬
nitis ꝑ cunctã a eccłam toto orbe diffusam:
fluenta caelestiũ mandatoꝵ ubertĩ manart
oregentiliũ : quia enĩ in petrisriuos a peruit
exduris quoq: cordib: fluuius scãe prȩdicatio¬
nis emana uit. Sequit᷑ : Etomne pretiosũ
uidit oculus eiꝰ: Sciendũ magnopere ẽ. quia
tanto unaqueq: anima fit pretiofior ante¬
oc ulosdĩ quanto ꝓ amore ueritatis despeca¬
or fuerit ante oculos suos: Hinc ad sauldr̃:

Expanded text:
letum videmus. Ecce enim in sanctis praedicatoribus, et non ex Judaea progenitis, per cunctam Ecclesiam toto orbe diffusam, fluenta caelestium mandatorum ubertim manant ore gentilium. Quia enim in petris rivos aperuit, ex duris quoque 583 cordibus fluvius sanctae praedicationis emanavit. Sequitur: vidit oculus ejus. - Sciendum magnopere, quia tanto unaquaeqoculos Dei, quanto prae amore veritatis despectior fuerit ante oculos suos. Hinc ad Saul dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
lapide seiꝰ a glebe illius aurũ : quid ent̃ bocio
coꝑlapides puisiscõꝵ ac fortiũ mentes accipimꝰ
inscriptura & enĩ sacra . aliquando lapides en
malo aliquando uero in bono accipi solent : N
cũ lapis ꝓinsensibilitate ponit᷑ : dura ꝑlapides
dura tuncatq: in sensibilia ꝑ infidelitatẽ Etp
ꝓphetã : dñs pollicet᷑ dicens : Auferã corlapideu
decarne ura & dabo uobiscorcarneũ Rur su¬

Expanded text:
rum. Quid enim hoc loco per lapides, nisi sanctorum ac fortium mentes accipimus? . In Scriptura etenim sacra aliquando lapides in malo, aliquando vero in bono accipi solent. Nam cum lapis pro insensibilitate ponitur, dura per lapides dura tunc atque insensibilia per infidelitatem. Et per prophetam Dominus pollicetur, dicens: Auferam cor lapideum de carne
Abbreviated transcription (Latin):
cate &udete qm̃ egosũ dñs. Sel quid quod a¬
plerosq: antiquoꝵ patrũ noumꝰ hanc sapien ÷¬
tiã & intrinsecus uiuacit̃ tenuisse. &
curas mundi extrinsecus sollẽ pnit̃ministras¬
se Anꝑceptione hiuꝰ sapientiȩ iosephpri¬
uatũ dicimus qui famis tepore tocius
a senpt curas suscipiens Non solũ aegiptiis

Expanded text:
 quid quod plerosque antiquorum patrum novimus hanc sapientiam et intrinsecus vivaciter tenuisse, et curas mundi extrinsecus solemniter ministrasse? An perceptione hujus Sapientiae Joseph privatum dicimus, qui famis tempore totius Aegypti curas suscipiens, non solum Aegyptiis
Abbreviated transcription (Latin):
dequa psal mista ait: oma insapienta fecisti: huiꝰ
nimirũ sapientiȩ homo prȩtiũ nescit quia nil digͥ¬
nũ aestimatione illius inuenit. Non aute hoc sapi
quia decẽ: coscilic& loquendigenere: quo inan¬
gustusquisq: de prehensus cũ remediũ sub¬
uentionis non inuenit : faterisol& quia
quid faciat nescit : huius ergo prȩtiũ sapientiȩ
nescire ẽ : dignioperis meritũ quod illã ꝑci¬
piat non inuenire : Ad hocnãq: prȩtium
damꝰ : ut eiusuice rẽ quã appetimus possi
Grã quippe redemptisumꝰ Illanãq: sola oꝑa
maleui uendo dedimꝰ : quib: si iusta retributio
seruaret᷑. non xp̃s sed supplicia redderent᷑: Sed ali¬
ua homo ꝑiusticiã meruit: aliud ꝑgrãm accipit : Tes¬
roris: qui prius inquit stuiblas phemꝰ ꝑ secutor & c̃¬
tumeliosus sed miscđam c̃secu tꝰ sũ. quia ignorans
niente sapientia impii inuenti sumꝰ quid boni
operis dedimꝰ quo accipere eandẽ sapientiam
mererem᷑ : huiꝰ itaq sapientiȩ homo prȩciũ

Expanded text:
de qua Psalmista ait: Omnia in sapientia fecisti? . Hujus nimirum Sapientiae homo pretium nescit, quia nihil dignum aestimatione illius invenit. Non autem hoc sapiquia deest, eo scilicet loquendi genere, quo in angustiis quisque deprehensus, cum remedium subventionis non invenit, fateri solet, quia quid faciat, nescit. « Hujus ergo Sapientiae pretium nescire, est digni operis meritum, quo illam percipiat, non invenire. Ad hoc namque pretium damus, ut ejus vice rem, quam appetimus, possiGratia quippe redempti sumus. Illa namque opera sola male vivendo dedimus, quibus si justa retributio servaretur, non Christus, sed supplicia redderentur. Sed aliud homo per justitiam meruit, aliud per gratiam accepit. Tesroris. Qui prius, inquit, fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans est . Qui ergo veniente sapientia impii inventi sumus, quid boni operis dedimus, quo accipere eamdem sapientiam mereremur? Hujus itaque sapientiae homo pretium
Abbreviated transcription (Latin):
siꝓnifrigat fluentis mox sequit᷑ : In petris riuos¬
excidit Idẽ induris gentiliũ cordibus. fluuios
predicationis aperuit Sicut ꝑ ꝓphȩtã quoq:
de irriganda dr̃ ariditate gentiliũ : posuit
desertũ instagnũ aquȩ & t̃rã sine a qua in ex¬

Expanded text:
supernis rigat fluentis, mox subditur: CAPUT supernis rigat fluentis, mox subditur: CAPUT excidit, - id est, in duris gentilium cordibus fluvios praedicationis aperuit, sicut per prophetam quoque de irriganda dicitur ariditate gentilium. Posuit desertum in stagna aquarum, et terram sine aqua in ex
Abbreviated transcription (Latin):
alanũ quippe ad silicẽ extendit : quia adduritiã
gentiũ suȩ brachiũ predicationis misit : Unde &
isdẽ beatꝰ iob. passionis suȩ historiã prȩsciens gen¬
tibus innotescendã : dicit Scribant᷑ haec
stilo ferreo mn plumbi lamina : uelcerte scul¬
pant᷑ insilice : quiduero hoc loco montes.
ait : Tangemontes & fumigabunt : Sed non¬
tes ara dicibus sunt euersi : quia prȩdicaner
tũ amnipotentis dĩ ab intima cogitacione
cadunt quia ad colendũ dm̃ potes tates scłi
ab imis cogitacionib: presternunt᷑: Relte & eq̃
ꝑradicẽ cogitacio occulta signat᷑. quia ꝑ hoc
Acsi aꝑte diceret᷑ : In imis cogitaciona scit᷑ ut in
sũmisretributio reddat : Dicat ergo : Ad silicẽ
extendit manũ sub uertit aradicib: montes:
quia dũ duritiã gentiũ scã prȩdicatio petut
suꝑboꝵ altitudinẽ funditꝰ strauit : quia uero
eos quos a cogita cionib: terrenis euacuat donis
caelestib: repl& & quo sinfimiscuris ex urit.

Expanded text:
anum quippe ad silicem extendit, quia ad duritiam gentium suae brachium praedicationis misit. Unde et idem beatus Job passionis suae historiam praesciens gentibus innotescendam, dicit: Scribantur haec stylo ferreo in plumbi lamina, vel certe sculpantur in silice . Qui vero hoc in loco montes, ait: Tange montes, et fumigabunt . Sed montes a radicibus sunt eversi, quia, praedicante tum omnipotentis Dei ab intima cogitatione cadunt, quia ad colendum Deum potestates saeculi ab imis cogitationibus prosternuntur. Recte etenim per radicem cogitatio occulta signatur, quia per hoc . Ac si aperte diceretur: In imis cogitatio nascitur, ut in summis retributio reddatur. Dicat ergo: Ad silicem extendit manum suam, subvertit a radicibus montes, quia dum duritiam gentium sancta praedicatio petiit, superborum altitudinem funditus stravit. Quia vero eos quos a cogitationibus terrenis evacuat donis coelestibus replet, et quos infimis curis exhaurit
Abbreviated transcription (Latin):
imhabens dissolui : & cũ xp̃o eẽ : Et rursũ: mihi
uiuere xp̃s ẽ : & morilucrũ huiꝰ perggrinationis
pondus graue sentiebat psalmista : cũ dicer&:
hicuire quod incolatꝰ ms̃ ꝓlongatꝰ ẽ habitaui
cũ habitantib: cȩdar. multũ in cola fuit anima
mea sab hac eripi quatocius anhelabat cũ su¬
ꝑnis desi deriis flagrans dicera : Sitiuit anmamea:
adm̃ unum quando ueniã & pareboante farie
de mei  Sed hoe desideriũ nesciuit quicortister¬
re nis ud uptatib: defgurit dũ enũsola quȩ sintui¬
uondiligunt : qui dũ nimisse exterius squntur
ctiã mente carnalesfiunt : Simul enuĩ imn
hacuiitauterq: popłscurrit  sed non
simul ad ꝑpetuam ꝑuenit quia lapidẽ
caliginis dumbra mortis diuidit topros
apopulo percerinante: Ns aꝑtedicat : Eos quos mado uelin fide¬
litas excrat ũel crude litas obdurat flammarũ fluuius acons¬
pectu a et̃miudicisexiens abelectoꝵ tunc populo separat :

Expanded text:
habens dissolvi, et cum Christo esse . Et rursum: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum . Hujus peregrinationis pondus grave sentiebat Psalmista, cum diceret: Heu me, quod incolatus meus, prolongatus est! habitavi cum habitantibus Cedar; multum incola fuit anima mea . Ab hac eripi quantocius anhelabat, cum supernis desideriis flagrans diceret: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante facieei ? Sed hoc desiderium nesciunt qui cor in terrenis voluptatibus defigunt. Dum enim sola quae sunt viedunt esse, non diligunt, quia dum nimis se exterius sequuntur, etiam mente carnales fiunt. Simul enim in hac vita uterque populus currit, sed non simul ad perpetuam pervenit, quia Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante. Ac si aperte dicat: Eos quos modo vel infidelitas excaecat, vel crudelitas obdurat, flammarum fluvius a conspectu aeterni judicis exiens, ab electorum tunc populo separat,
Abbreviated transcription (Latin):
uulturẽ : sed oculos uultaris non as pexit :
quidũ hamilitatis etꝰ inas quib: nosad alta
suble uauttrconsiderare noluit: semitã
auis ignorauit : Neq: enĩ pensa restuduit
quad eiꝰ nos humilitas leuar& ad caclesti&
& mortis eiꝰ intentio. reformar& aduitã
Semitã igit᷑ ignorauit auis. nec intuitus
ẽ oculos uulturis quia & siuidit eũ quem
in morte tenuit uidere noluit quanta
adcrudelitatẽ quoq ꝑsecutionis exarsit
uerba uitȩ recipere renuit. prȩdica¬
tore sregicaeloꝵ ꝓhibendo seuendo
litatiscollectione disꝑsisunt . Vnde ad

Expanded text:
vulturem, sed oculos vulturis non aspexit, vulturem, sed oculos vulturis non aspexit, qui dum humilitatis ejus vias, quibus se nos ad alta sublevavit, considerare noluit, semitam avis ignoravit: neque enim pensare studuit, quod ejus nos humilitas sublevaret ad coelestia, et mortis ejus intentio reformaret ad vitam. Semitam igitur ignoravit avis, nec intuitus est oculos vulturis, quia etsi vidit eum, quem in morte tenuit, videre noad crudelitatem quoque persecutionis exarsit, verba vitae recipere renuit, praedicatores regni coelorum prohibendo, saeviendo,litatis collectionem dispersi sunt; sed
Abbreviated transcription (Latin):
turis: Quis hoc loco auis nomine. pasi
ille signat᷑ qui corpus carneũ quod ad
etiã uulturis appellatione exprimit᷑:
Ultur quippedumuolat si acerscada¬
uerconspieit: ad esũ secadaueris deponit
lt plerũq: sic in morte capit᷑ dũ admi¬
tuũ animal de sũ misuenit Recte ergo
mediator dĩ & hominũ redemptor nr̃ uul¬
turi sappellatione signat᷑ : qui manenis
inaltitudine diuinitatissuȩ quasi quoda¬
uolatusullum cadauermortalittts irȩ
conspex̃ in insimis & sese deca elestib: adima sũ¬
misit : Fieri quipre ꝓpt̃ nos homo dignatis ẽ :
Etdũ mortuũ anmalpetut . mortẽ apud nos
quia apud se erat in mortalis inuenit : Sed
huiꝰ uulturis oculus fuit ipsa intentio n r̃e
resurrectiorus : Quia ipse ad triduũ mor¬
tuus ab aet̃na nos morte liberauit Ille
ergo ꝑsidus uideȩ popłs. mortalẽ uidit sed
quod morte sua mortẽ nram destruera
minime attendi : Conspexit quidon

Expanded text:
turis. » Quis hoc in loco avis nomine nisi turis. » Quis hoc in loco avis nomine nisi ille signatur, qui corpus carneum quod assetiam vulturis appellatione exprimitur. Vultur quippe dum volat, si jacens cadaver conspicit, se ad esum cadaveris deponit, et plerumque se in morte capitur, dum ad mortem animal de summis venit. Recte ergo mediator hominum redemptor noster vulturis appellatione signatur, qui manens in altitudine divinitatisvolatu sublime cadaver mortalitatis nostrae conspexit in infimis, et sese de coelestibus ad ima submisit. Fieri quippe propter nos homo dignatus est, et dum mortuum animal petiit, mortem apud nos, qui apud se erat immortalis, invenit. Sed hujus vulturis oculus fuit ipsa intentio nostrae resurrectionis, quia ipse ad triduum mortuus ab aeterna nos morte liberavit. Ille ego perfidus Judaeorum populus mortalem vidit, sed quod morte sua nostram mortem destrueret minime attendit. Conspexit quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ueo constringunt᷑. Om̃sergo quirore orue
confusin exmoste debito se puluerẽ ẽt ue¬
iurtute clarescerent quasi aureae ni
illi giebe acuer selebas haec terra habut
inꝓphetis gl eda sindo ccorib: glebas in parib
antrqtus quimagia se infusione grãe. in pses¬
sionisa operis iouanimitate tenuer : Di¬
catergo & glebȩ illius aurũ : quia in ea
multitudo spiritaliũ tanto maiori uir¬
tute cdaruit : quanto se in dm̃ ac ꝓximũ
maori unianimitate constrimx̃ : Sedaurũ:¬
ꝑfidiȩ ẽ postmodũ tenebris obscuratum:
cui ꝑfecto nuigredinẽ hicremias ꝓphȩca
intuens deplorat dicens: Quomodo ebscu¬
ratũ ẽ aurũ mutatus ẽ color optim aurũ
nãq: obscuratũ ẽ : quia in etsantiquus ille
fidei atq: in nocentiȩ splendor inruente
ꝑfidia: malitiȩ senocte fuscauit: quia
igiẽ quid fuit audiuim locus scilic& siphri
lapides eius glebȩ illius aurũ : Nunc iam
dilestus ille popłsdõ cur tanta ha ecbona
rauitauis nec intuitus e. oculos uul¬

Expanded text:
vere constringuntur. Omnes ergo qui, rore gratiae infusi, ex mortis debito se pulverem esse vevirtute clarescerent, quasi aureae in illa glebae jacuerunt. Glebas haec terra habuit in prophetis, glebas in doctoribus, glebas in Patribus antiquis, qui magna se infusione gratiae in professionis et operis unanimitate tenuerunt. Dicat ergo: Et glebae illius aurum, quia in ea multitudo spiritalium tanto majori virtute claruit, quanto se in Deum ac proximum majori unanimitate constrinxit. 53. Aurufidiae est postmodum tenebris obscuratum. Cujus profecto nigredinem Jeremias propheta intuens deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum namque obscuratum est, quia in eis antiquus ille fidei atque innocentiae splendor, irruente perfidia, malitiae se nocte fuscavit. Quia igitur quid fuit audivimus: Locus scilicet sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum, nunc jam dilectus ille Deo populus cur tanta haec bona ravit avis, nec intuitus est oculos vul
Abbreviated transcription (Latin):
lapides : quia in ea scãs animas meritoru
diuersitate distinx̃ ł undauit eã in saphiris
quiscilic& lapides coloris aerei similitu dinẽ
tenent : quia robur a ecđȩ manimabus
caelestia appetentib solidat᷑: Et qm̃ iaspis
uiridis ẽ coloris iaspidẽ ꝓpugnacula eius
posuit quia illi contra aduersarios ꝓscȩ eđȩ
tes nulla te poris repbi ariditate marces¬
cunt : Prtas uero eiꝰ posuit in lapides sculptos
Qui ꝓ eaꝰ etiã quod magnis operib pollent did
quod loquentes as ser uiuente sostendun
non puri sed sculpti lapides eẽ memorantur
Inquoꝵ enĩ uita recta operatio cernitus.
quasi in eisdẽ ipsis ex primit᷑ quod eger̃ Ibi
omnẽ quoq: scõꝵ numerũ generali collectione
condudens subdidit. Om̃s t̃minos tuos in lapi¬
des desiderabiles & tã quã suudientes isto
peteremꝰ ut hos lapides quas dicer& indicara¬
aduo aniuersosfiliestues dociosars ou¬

Expanded text:
lapides, quia in ea sanctas animas meritorum diversitate distinxit; et fundavit eam sapphiris, qui scilicet lapides coloris aerei in se similitudinem tenent, quia robur Ecclesiae in animabus coelestia appetentibus solidatur. Et quoniam jaspis viridis est coloris, jaspidem propugnacula ejus posuit, quia illi contra adversarios pro sanctae desideriis virentes, nulla teporis reprobi ariditate marcescunt. Portas vero ejus posuit in lapides sculptos. Qui pro eo etiam quod magnis operibus pollent, et id quod loquentes asserunt, viventes ostendunt, non puri, sed sculpti lapides esse memorantur. In quorum enim vita recta operatio cernitur, quasi in eisdem ipsis exprimitur quod egerunt. Ubi omnem quoque sanctorum numerum generali collectione concludens, subdidit: Omnes terminos tuos in lapides 580 desiderabiles . Et, tanquam si audientes ista peteremus ut hos lapides quos diceret indicaradjunxit: Universos filios tuos doctos
Abbreviated transcription (Latin):
Et sibi labit suꝑ eũ intuens locũ eiꝰ : quidin si¬
bilo nisi uitentio ammirationis ex primitur
Si uero insibilo alia fortasse significatiort qui¬
rie moriente peccatore. hiiqui interitũ eius¬
conspiciunt os insibi lostringunt : dũ ad ea quȩ
contempserant uerba spiritalia c̃uertuntur:
Vtiã crederea prȩdicare inciprant quȩ prius
dũ iniquũ florere cernerent ñ credebant Nãfit
plerũq ut in firmoꝵ animꝰ eo magesde audita ue¬
ritatis trepid& quo florere c̃tẽptoresuerita¬
tisuid& : Sed cũ iusta ultio iniustos sub trahit :
alios a prauitate compescit : Vde & ꝑsalomonẽ
dicit᷑. Multatopestilente sapientior erie
paruulus : Vir igit᷑ scs post quã potentũ poenas
qui extollunt᷑ in scło sufficient̃ expleuit:
rursus adhereticoꝵ suꝑbiã quiextolluntur

Expanded text:
Et sibilabit super illum, intuens locum ejus. - Quid in sibilo, nisi intentio admirationis exprimitur? Si vero in sibilo fortasse alia significatio quaeritur, moriente peccatore hiaspiciunt, os in sibilo stringunt, dum ad ea quae contempserant verba spiritalia convertuntur, ut jam credere et praedicare incipiant quae prius dum iniquum florere cernerent non credebant. Nam fit plerumque ut infirmorum animus eo magis de auditu veritatis trepidet, quo florere contemptores veritatis videt. Sed dum justa ultio injustos subtrahit, alios a pravitate compescit. Unde per Salomonem dicitur: Multato pestilente, sapientior erit parvulus . Vir igitur sanctus postquam potentum poenas qui extolluntur in saeculo sufficienter explevit, 573 rursus ad haereticorum superbiam, qui extolluntur
Abbreviated transcription (Latin):
t turpit̃ cȩdat : & eneruit̃ prȩbens terga feri¬
at̃ : Qui tam̃ hoc ipsũd quod turpit̃ cessit eru¬
bescens ante ducis siuoculos maiores exipsa uere¬
cundia uires sumit : Tantoq: post fortia exeri&
quantis & presentẽ głam uirtutis ꝑagat. & pre¬
teritã ignominiã debilitatis tegat. Sicergo
Nonnũ quã quidã in dĩ seruitio exante accã
a crius debilitate roborant᷑ : eosq: ad custo¬
dienda mandata & futuroꝵ trahit deside¬
riũ ainpellit memoria prȩceritoꝵ Ut hinc
aduentura amor ꝓuoca. il linc de prȩtertas
prȩsenti uit& unde derogent quia inueni¬
re nequaquã possunt : accusare illos deprȩte¬
ritis moliunt᷑ : Sicut morsen nrm mancheu
impetit in quosequentiũ uirtutũ gramtran¬
actihomicidii conat᷑ culpafedare Inqͦ non
Attendit post modũ quã patiens ad sustinen¬
dũ sed priusquã precepsad feriendũ fueritn
⁊ alib ergo ad uersaris beatus iob subtilissina

Expanded text:
ti turpiter cedat, et enerviter praebens terga feriti turpiter cedat, et enerviter praebens terga feriatur: qui tamen hoc ipsum quod turpiter gessit erubescens, ante ducis sui oculos majores ex ipsa verecundia vires sumit, tantoque post fortia exercet, quantum et praesentem gloriam virtutis peragat, et praeteritam ignominiam debilitatis tegat. Sic ergo nonnunquam quidam in Dei servitio ex anteacta acrius debilitate robarantur, eosque ad custodienda mandata et futurorum trahit desiderium, et impellit memoria praeteritorum, ut hinc ad ventura amor provocet, illinc de praeteritis praesenti vita unde derogent quia invenire nequaquam possunt, accusare illos de praeteritis moliuntur, sicut Moysen nostrum Manichaeus impetit, in quo sequentium virtutum gratiam, transacti homicidii conatur culpa foedare. In quo non attendit postmodum quam patiens ad sustinendum, sed prius quam praeceps ad feriendum fuerit. Talibus ergo adversariis beatus Job subtilissima
Abbreviated transcription (Latin):
martrressiunt : dicat᷑ recte : Auro locus ẽ inquo
c̃flat̃ qm̃ non clarescitamma infulgore aet ne
pulchritudinis nisi ut itadicã prius hi carserit
in officina caritatis : pensandũ prȩterea¬
est quod occulto c̃silio omp̃sds̃. quosdã ab ip¬
sis ex ordussiuis innocentes custodiens usq: ad uir¬
tutũ suma ꝓuehie ut aetate erescente
simul in eis ꝓficiat & annoꝵ nu merosi¬
tas & celsitudo meritoꝵ. Alios uero
in exordiissis deserens scatur en eib uiti¬
is ire ꝑ abrurta ꝑmictit Plerũq tamen
criã eosrespicit & ad sequendũse scĩamoris
igne succendit: atq: in olitas in eoꝵ cordi¬
bus prurigines uitioꝵ uertit inferuo¬
rẽ uirtutũ : & eo magis ignescunt ad defide¬
riu reporend pieatis dĩ quo magis erubescun
memoriã iniquitatis suȩ. Sicut sepe¬
contingit. ut pugne certamine miles
ante ducis sui oculos constitutꝰ. hostili uirtu¬

Expanded text:
martyres fiunt, dicitur recte: Auro locus est in quo martyres fiunt, dicitur recte: Auro locus est in quo conflatur, quia non clarescet anima in fulgore aeternae pulchritin officina caritatis, sed est quod occulto consilio omnipotens Deus quosdam ab ipsis exordiis suis innocentes custodiens, usque ad virtutum provehit summa, ut aetate crescente, simul in eis proficiat et annorum numerositas, et celsitudo meritorum. Alios vero in exordiis suis deserens, scaturientibus vitiis ire per abrupta permittit. Plerumque tamen etiam eos respicit, et ad sequendum se sancti amorisigne succendit, atque inolitas in eorum cordibus prurigines vitiorum, vertit in fervorem virtutum: et eo magis ignescunt ad desiderium requirendae pietatis Dei, quo magis erubescunt suae memoriam iniquitatis. De talibus egnae certamine miles ante ducis sui 575 oculos constitutus, hostili virtu
Abbreviated transcription (Latin):
scis matis ꝓximũ ñ diligendo diuidit᷑ carita¬
tis huiꝰ grã priuat᷑ dequa hoc quod prȩmisimꝰ
paulus dicit. Sitra didero corpus meu ut arde¬
at. caritate aiatẽ non habeã nihil mihi
prodest: Ac saꝑta uoce dicera: Extralout
suu c̃flationi s mihignis adhibitꝰ tormento
me cruciat mundatione ñ purgat honc
om̃s sce pacis amatores su mostu diolocũ quȩ¬
ruN. hunc querentes inuenunt hunc inuehis¬
catholicȩ matrissinu : quando nisi anteuenturi
exitus diẽ : quia eccenunc tẽpus acceptabile : ecce
nunc diessalutis : Et quȩ rite dnm̃dũmueniri potest :
inuocate eũdũ ꝓpe .ẽ. qualib: nisi c̃uersis qui ad
paruuloꝵ imitacionẽ magistra humilitate for¬
mantur : quib: dr̃ Sinite paruulosuenire adme
taliũ ẽ enĩ regnũ caeloꝵ. & nisi conuersi fueri¬
tis & efficiamini sicut paruuli : ñ intrabitis in reg¬
nũ cȩloꝵ : quia ergo ñ nisi in catholica ȩcła ueri

Expanded text:
scismatis, proximum non diligendo dividitur, karitascismatis, proximum non diligendo dividitur, karitatis hujus gratia privatur, de qua hoc quod praemisimus Paulus dicit: Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest. Ac si aperta voce diceret: Extra locum suum conflationis mihi ignis adhibitus, tormento me cruciat, mundatione non purgat. Hunc omnes sanctae pacis amatores summo studio locum quaerunt, hunc quaerentes inveniunt, hunc invenicatholicae matris sinu? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia, Ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies salutis . Et: Quaerite Dominum dum inveniri potest; invocate eum dum prope est . Qualibus, nisi conversis, qui ad parvulorum imitationem magistra humilitate formantur; quibus dicitur: Sinite parvulos venire ad me; talium est enim regnum coelorum. Et, Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut par XV. Quia ergo non nisi in catholica Ecclesia veri
Abbreviated transcription (Latin):
nonpurgare Dicathere miafdiat : quomodo
telotionis urãeignis omniuirtute sit uaeni
us trustra eflauit conflator : malitiģenĩ
eoꝵ ñ sunt n sunt consumpte łace ignisexte¬
rius conflans & durȩ passionis ad mou& penã
& ta m̃ herroris ñ ex coqu& culpũ : Et tormenta
u somnino uirtutis sit : paulus apłs insinu&
dicens Sitradidero corpus meũ ut ardeat cari¬
tatẽ aut ẽ non habeã : nihilmhi prodest Alii
quippe praua dedõsentiunt aluirecta de aue¬
tore tenent. sed unitatẽ cũ fratrib: nontenent:
Illi errore fidei illi uero scismatis ꝑpetracione
diuisi sunt : Vde & in ipsa prima parte detalogi
utrarũq: partiũ culpȩ reprimunt᷑ cũ diuina
uoce dr̃ : Diliges dnm̃ dm̃tuũ extoto cordetuo.
a extota amimatua : & extota uirtute tua:
Atq: mox subdit᷑: diliges ꝓximũ tuũ sicut te ipsũ:
quienĩ dedõ ꝑuersa sentit liqu& ꝓfecto
quia dm̃ñdiligit qui uero dedo recta senti

Expanded text:
non purgari. Dicat Jeremias, dicat quomodo conflationis vestrae ignis omni virtute sit vacuus. « Frustra conflavit conflator, malitiae enim eorum non sunt consumptae. » Ecce ignis exterius conflans et durae passionis admovet poenam, et tamen erroris non excoquit culpam; et tormenta us omnino virtutis sit, Paulus apostolus insinuat dicens: « Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . » Alii quippe prava de Deo sentiunt, alii recta de auctore tenent, sed unitatem cum fratribus non tenent: illi errore fidei, isti vero schismatis perpetratione divisi sunt. Unde et in ipsa prima parte Decalogi utrarumque partium culpae reprimuntur, cum divina voce dicitur: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua; » atque mox subditur: « Diliges proximum tuum sicut te ipsum . » Qui enim de Deo perversa sentit, liquet profecto quia Deum non diligit; qui vero de Deo recta sentie
Abbreviated transcription (Latin):
bris &uinuersoꝵ finẽ ipse considerat:
Tempꝰ posuit tenebris iniqui scidelicamodũ
quo iniqui eẽ desistant: Vnde eis ꝑapłm
dicit᷑ : Eratis aliquando te nebre pune
autẽ lux indño. Sicut alus quoq discipu

Expanded text:
bris, et universorum finem ipse considerat, ipse tempus posuit tenebris , iniquis videlicet modum quo iniqui esse desistant. Unde eis per Apostolum dicitur: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Sicut aliis
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa tenebrarũ & induamꝰ armalucis
sicut in die honeste ambulemꝰ : Vnde & incn¬
ticis canticoꝵ a eccłaueniente dicit᷑: quȩ est
istaquȩ ꝓgredit᷑ quasi aurora c̃surgens : apte
enĩ aeccła aurore cõparata describit᷑ quȩ ꝑ cog¬
nitionẽ fidȩi apeccatoꝵ suoꝵ tenebris inclarã
lucẽ iusticiȩ cõmutat᷑ : Tempergo posuittene¬
bris &uniuersoꝵ finẽ ipse c̃siderat : Uniuersoꝵ
nomine & electo s uoluit & reꝓbos cõprehendi
Nãbona faciens & ordinans ds mala uero ñ faciens
sed ab iniquis facta ne inordinate ueniant ipse¬
disponens c̃siderat uniuersoꝵ finẽ & patienter
tolera tomnia : Atq: intuet᷑ electoꝵ t̃minũ
quoa exmalo mutent adbonũ in tuens etiã te¬
ꝓboꝵ finẽ quo demalo oꝑe dignũ: trahantur
ad suplitiũ : Vidit finẽ ꝑ sequentis sauli : quo
prostratꝰ dicer& dñe quid meuis facere indit
finẽ quasi ob sequentis discipuli. quar ꝓcõmissost¬
lere gut turla queo stringer& : seque & peccan¬

Expanded text:
tenebrarum, et induamus nos arma lucis, sicut in die honeste ambulemus . Unde et in Canticis canticorum, Ecclesia veniente, dicitur: Quae est ista quae progreditur, quasi aurora consurgens? Aperte enim Ecclesia aurorae comparata describitur, quae per cognitionem fidei a peccatorum suorum tenebris in clara luce justitiae commutatur. Tempus ergo posuit tenebris, et universorum finem ipse considerat : universorum noNam bona faciens et ordinans Deus, mala vero non faciens, sed ab iniquis facta ne inordinate disponens, considerat universorum finem, et patienter tolerat omnia, atque intuetur electorum terminum, quo ex malo mutentur ad bonum. Intuetur etiam reproborum finem, quo de malo opere dignum se trahantur ad supplicium. Vidit finem persequentis Sauli, quo prostratus diceret: Domine, quid me vis facere? Vidit finem quasi obsequentis discipuli, quod pro commisso scelere guttur laqueo stringeret , seque et peccan
Abbreviated transcription (Latin):
Quusaute in hoc mundo peregrina t᷑ popł uisi
noui incaelestib & tanto magis illic sperat iue¬
nare seꝓpria quanto hic cuncta quȩ prȩtere¬
unt esse a se deputat aliena : Peregrinus
hane uitã quoddã sibi exiliũ deputantes ad su¬
pnã patriã totacordis intentione suspirat:
dequib: paulus dic̃ : confitentes : quia peregrim¬

Expanded text:
Quis autem in hoc mundo peregrinatur populus, nnovit in coelestibus; et tanto magis se illic sperat invenire propria, quanto hic cuncta quae praetereunt esse a se deputat aliena? Peregrinus hanc vitam quoddam sibi exsilium deputantes, ad supernam patriam tota cordis intentione suspirant, de quibus Paulus dicit: Confitentes quia peregri
Abbreviated transcription (Latin):
crepare debuer̃: haec em̃ꝑ ꝓphetã dicit᷑ : Ve qui con¬
suunt puluillos subomni cubidmanꝰ : & faciunt
ceruicalia sub capite uniuersȩ aetatis. Ad hoc
quippe puluillus ponit᷑ : ut mollit̃ quiescat᷑
Quisquͣ ergo male agentib: adulatur. puluillũ¬
sub capite uel cubito iacenitis ponit : ut quicor¬
ripiexculpa debuerat : iea fultus laudib:
mollit̃ quiescat : hinc rursus scriptũ ẽ: Ipse
acdificabat parietẽ . illiautẽ liniebant eũ :
parietis quippe nomine : peccati duritia de¬
signat᷑ : Edifficare ẽ ergo parictẽ : contrase
quẽpiã obstacula peccati conseruere : Sed pari¬
ete liniunt : qui pec cata ꝑpetrantib: adu-¬
lant᷑ Vt quod illi ꝑuerse a gentes aedificaNt
ipsi adulantes quasinitidũ reddant: Sed
sc̃suir sicut mala debonis ñ aestimat: it t
uidicare bona de malis recusat dicers: Absit
Ame ut iustos uos uidicẽ : Don eo deficiã : ñ
recedã ab in nocentiamea. Ubr& apte sub
iungit Iustificationẽ mea quã coepitenere

Expanded text:
etam dicitur: Vae qui consuunt pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis. Ad hoc quippe pulvillus ponitur, ut mollius quiescatur. Quisquis ergo male agentibsub capite, vel cubito jacentis ponit, ut qui corripi ex culpa debuerat, in ea fultus laudibus molliter quiescat. Hinc rursum scriptum est: Ipse aedificabat parietem, illi autem liniebant eum . Parietis quippe nomine peccati duritia designatur. Aedificare ergo parietem est contra se quempiam obstacula peccati construere. Sed parietem liniunt, qui peccata perpetrantibus adulantur, ut quod illi perverse agentes aedificant, ipsi adulantes quasi nitidum reddant. Sed sanctus vir sicut mala de bonis non aestimat, ita judicare bona de malis recusat, dicens: Absit a me ut justos vos judicem, donec deficiam, non recedam ab innocentia mea. Ubi aperte sub6. Justificationem meam quia coepi tenere,
Abbreviated transcription (Latin):
paenertat᷑: Na benignitłsearã merces
quȩ eis inȩt̃na potuit uita retribui ꝓ
admixtaculpa m̃ dacii interrena ẽ
reconpensatione dedinato : ut inuita
sua quã mentiendotueri uoluer̃ eaquȩ
feterbona reciperent . Vultorius quod
expectarent mercedis suȩ prȩmiũ ñ habe¬
rent : nã & si subtilit̃ ꝑpendat᷑ : amore
uitȩ prȩsentis mentitȩ sunt ñ intenti¬
one mercedis: parcendo quippe conatȩ
sunt infantiũ uitã tegere: mentiendo
lapossint talia repperiri : pene nũ quã
tam̃ hoc ueltale genꝰ mendacii aꝑfectis
admissũ. studiosus lector ibi inuenia
Quã uis m̃ daciũ quandã tenere uerita¬
tis imaginẽ uideat & subueteri forsitan
testam̃ tominoris culpe eẽ potuit in
quoptauroꝵ hyrcoꝵq uictimas sacri¬
ficiũ non fuit ipsa ueritas. sedumbraue¬
ritatis : nã intestam̃tonouo prȩceptis
altiorib: manifestata ꝑ carnẽ ueritate

Expanded text:
pa mereatur. Nam benignitatis earum merces, quae eis in aeterna potuit vita retribui, pro admissa culpa mendacii in terrenam est recompensationem declinata, ut in vita sua quam mentiendo tueri voluerunt, ea quae fecerunt bona reciperent, et ulterius quod exspectarent, mercedis suae praemium non haberent. Nam et si subtiliter perpendatur, amore vitae praesentis mentitae sunt, non intentione mercedis. Parcendo quippe conatsunt infantium vitam tegere; mentiendo,la possint talia reperiri, pene nunquam tamen hoc vel tale genus mendacii a perfectis admissum studiosus ibi lector inveniet, quamvis mendacium quamdam tenere veritatis imaginem videatur, et sub veteri forsitan testamento minoris culpae esse potuit, in quo per taurorum hircorumque victimas sacrificium non fuit ipsa veritas, sed umbra veritatis. Nam in testamento novo praeceptis altioribus manifestata per carnem Veritate
Abbreviated transcription (Latin):
uult suũ tuerim̃ daciũ quiaminꝰ illic
quubusdã fortas se npocuerit : dicat necesse
est rerũ asienarũ raptũ dicat recribu¬
tionẽ in iuriȩ quȩ in firmis illic concessa
sunt sibi nocere ñ posse : quae om̃acunctis
luc& quanta anĩ aduersione ueritasin¬
sequit᷑: quae nobisiã significationis suae
umbra postposita in uera carne declarat᷑¬
Sed quia sesurr. nec loqui se. pec meditari
mendaciũ spond& haec ipsa inquib: ueritati con¬
guit ex sequendo subiungat: Absit ame ut iustos¬
uosiudicẽ : Donec deficiã ÷ non recedã ab in noceđ lab¬
innocentia mea : Ab in nocentia quippe recederet
silana demalis aestimar&. Salomone attestante:
quiat : quiiusti ficat impiũ & quic̃dempnat iustũ :
uterq ab hominabilis ẽ. ante dm̃ : Sunt nãq: non nulli :

Expanded text:
vult suum tueri mendacium, quia minus illic quibusdam fortasse nocuerit, dicat necesse est, rerum alienarum raptum et retributionem injuriae, quae infirmis illic concessa sunt, sibi nocere non posse. Quae omnia cunctis liquet quanta animadversione veritas insequitur, quae nobis jam significationis suae umbra postposita in vera carne declaratSed quia sanctus vir nec loqui se, nec meditari mendacium spondet, haec ipsa in quibus veritati congruit exsequendo subjungit: CAPUT Ivos esse judicem, donec deficiam non recedam ab innocentia mea. - Ab innocentia quippe recederet, si bona de malis aestimaret, Salomone attestante qui ait: « Qui justificat impium et qui condemnat justum, uterque abominabil
Abbreviated transcription (Latin):
iniusta: Nã & hic subdit᷑: Uiuit ds̃ qui abstu¬
lit iudiciũ meũ & om̃ps qui ad amaritudi¬
nẽ addux̃ animã meã : quia & si hostis seuit
quiferire appetit : creator tam̃ ẽ qui eũ
ad aliquid prȩualere ꝑmietit : Sed quia sc̃s
uir ad aliquid in uocatadĩ uita se constrinx̃
in naribus meis non loquent᷑ labiame a
imquitatẽ nec lingua mea meditabit᷑ men¬
daciũ : Quod prius iniquitatẽ : hoc post¬
modũ repetens mendaciũ dix̃ : Nã &om¬
ne m̃datiũ iniquitas ẽ & ominis iniquitas
mendatiũ : quia ꝓfecto ab aequi tatedis¬
crepar : quicquid aueritate discordat:
Sedint̃ hoc quodait loqui & post modũ subdi¬
dit meditari : magna distantia ẽ non¬
nũquã enĩ peius ẽ. m̃ daciũ meditari : quam
loqui: Nã loqui: plerũq p̃ cipitacionis est
Meditari uero : studiosȩ prauitatis: Etquis
ignor& in quanta distantia culpadistingur¬
tur utrũ precipitacione aliquis. anstadio
ueritati : nec studiosẽ ꝑ hib&. nec precipitaci¬

Expanded text:
 qui abstulit judicium meum, et Omnipotens qui ad amaritudinem adduxit animam meam, quia etsi hostis saevit, qui ferire appetit, creator tamen est qui eum ad aliquid praevalere permittit. Sed quia sanctus vir ad aliquid invocat a Dei vita se constrinxitin naribus meis, non loquentur labia mea iniquitatem, nec lingua meditabitur mendacium. - Quod prius iniquitatem, hoc postmodum repetens mendacium dixit. Nam et omne mendacium iniquitas est, et omnis iniquitas mendacium, quia profecto ab aequitate discrepat quidquid a veritate discordat. Sed inter hoc quod ait loqui, postmodum subdidit meditari, magna distantia est. Nonnunquam enim pejus est mendacium meditari, quam loqui. Nam meditari vero studiosae pravitatis. Et quis ignoret in quanta distantia culpa distinguitur utrum praecipitatione aliquis, an studio haereat veritati, nec studio se perhibet, nec praecipitati
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s quilo quunt᷑ mñdaciũ : Hoc quoq men¬
dacigenus ꝑ fecti uiri sũ mopere fugiq
ut nec uita cuius lib& ꝑ eoꝵ falla ciã defen¬
dat. neo suȩ animȩ noceant: dũ praes¬
tarenitunt uarnilienȩ : quã quã hoc
ipsĩ pec catigenꝰ facillime eredeꝰ eda¬

Expanded text:
os qui loquuntur mendacium , » hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vitia cujuslibet per eorum fallaciam defendantur, nec suae animae noceant, dum praestare nituntur alienae carni, quanquam hoc ipsum peccati genus facillime credamus rela
Abbreviated transcription (Latin):
amore refrenatur : Resi duũ bruci rubigo
cõsumit : & sepedũ uentris ingluuies ꝑ absti¬
nentiã restringit᷑. irȩ in pacientia acrius do¬
minat᷑ : que more rubiginis. quasi exurendo
messe comedit : qr uirtutũ fructus in pacientiae
flãma tabe facit: Dũ ergo uici is uicia succe¬
dunt: a grũ mentis alia pestis deuorat. dũ alia
quimundihunis amore confusi. mala non¬
sentiunt que paciuntur: Quid. ẽ. ergo dicere.
exꝑgiscimini ebrii & flete. nisi somnũ uestrȩ
insensibilitatis excutite. & inde uastatione
cordis. tot sibi succedentib uiciorũ pestb
ugilantib lamentis obuiate. Pertot igit᷑
globos deleuiathan narib fumus surgrt¬
ꝑ quot nimirũ pestes: frugẽ cor disy gbi occulta adsprra¬
tione cõsumit: Ciuꝰ adhic fumi uim. solliete adns ex

Expanded text:
amore refrenatur. Residuum bruchi rubigo amore refrenatur. Residuum bruchi rubigo consumit, quia saepe dum ventris ingluvies per abstinentiam restringitur, irae impatientia acrius dominatur; quae more rubiginis quasi exurendo messem comedit: quia virtutum fructus impatientiae flamma tabescit: dum ergo vitiis vitia succedunt, agrum mentis alia pestis devorat, dum alia qui mundi husentiunt quae patiuntur. Quid est ergo dicere: Expergiscimini, ebrii, 1114 et flete , nisi somnum vestrae insensibilitatis excutite, et, in devastatione cordis tot sibi succedentibus vitiorum pestibus, vigilantibus lamentis obviate? Per tot igitur globos de Leviathan naribus fumus surgitr quot nimirum pestes frugem cordis reprobi occulta aspiratione consumit. Cujus adhuc fumi vim sollicite Dominus ex
Abbreviated transcription (Latin):
& residuũ bruci comedit rubigo : Ex ꝑgiscimiii
ebrii &flete : Quid enĩperuca que coto corpore
int̃ram repit nisi luxuria signatur . que corqđ
ten& ita polluit ut in suꝑioris mundicie surgert
amore ñpossit : Iuid perlocustã que saltib uolat.
nisi in anisgła ex primitur. quȩ se uanis p̃sup̃tionib:
exaltat.: Quid ꝑbrucũ cuiꝰ penetotũ corpus in
uentre colligitur. nisi edendi ingluuies figura¬
t᷑. Quid ꝑrubiginẽ. quedũ tangit incendit.
nisira innuitur residuũ ergo eruce locusta
comedit : quia sepe cũ luxuri& uiciũ amente
recesserit in anis gła succedit : Nam quia iam
ꝑ amorẽ carnis nonsternitur : quasi scm̃ se excasti¬
tate gloriatur: & residuũ locuste brucus co¬
medit : qr sepe cũ in anigłae que quasi exscĩta¬
te ueniebat resistitur. uł uentri uł quib: lib&
ambitionis desideriis. in moderatius indulgec:
Mens eni dĩ nescia. tanto a trocius adquẽ lib &
ambitũ ducit᷑ : quanto nullo uelhumane laudis

Expanded text:
siduum bruchi comedit rubigo Joel I, 4. Quid enim per erucam quae toto corpore in terra repit, nisi luxuria designatur? quae cor quod tenet ita polluit, ut in superioris munditiae surgere amore non possit. Quid per locustam quae saltibus volat, nisi inanis gloria exprimitur, quae se vanis praesumptionibus exaltat? Quid per bruchum, cujus pene totum corpus in ventrem colligitur, nisi edendi ingluvies figuratur? Quid per rubiginem, quae dum tangit incendit, nisi ira innuitur? Residuum ergo erucae locusta comedit, quia saepe cum luxuriae vitium a mente recesserit, inanis gloria succedit. Nam quia jam per amorem carnis non sternitur, quasi sanctam se ex charitate gloriatur. Residuum locustae bruchus comedit, quia saepe cum inani gloriae quae quasi ex sanctitate veniebat resistitur, vel ventri, vel quibuslibet ambitiosis desideriis immoderatius indulgetur; mens enim Dei nescia tanto atrocius ad quemlibet ambitum ducitur, quanto nullo vel humanae laudis
Abbreviated transcription (Latin):
defensionus abscondit: Sed in hoc qđ sepeccator ex¬
cusat. in hoc qđ caligosis defensionib: fixũ inse oculũ
corripientis obnubilat : diuinus nobisfermo. etiã
quomodo asimilib fulciat᷑ ostendit: Sequitur:

Expanded text:
defensionis abscondit. Sed in hoc quod se peccator exdefensionis abscondit. Sed in hoc quod se peccator excusat, in hoc quod caliginosis defensionibus fixum in se oculum corripientis obnubilat, divinus nobis sermo etiam quomodo a similibus fulciatur ostendit. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
& intratenentis manus totũ simul amitat᷑. qđł totũ
simul ante uidebatur: sic nimirũ sic malicio se
mentes sunt : cũ insius excessib cõprehunduntur:
Caput eni ericicer nitur qr quo mitio ad culpã pec
cator accesserit uidetur: Pedesericii conspieiun¬
tur: quia quib uestigiis nequitia sit ꝑpetrata cognos¬
citur: & tameri adductis repente excusationibus
maliciosamens introrsus pedes colligit q̃i cuncta
iniquitatis uestigia abscondit: Caput subgrahit
qrmiris defensionib nec in choasse se prauũaliquid
ostendit: & quasi inspera in manutenentis rema¬
n& qr his qui corripit. cuncta que iam cognouerat
subito amittens. inuolutũ intra conscientiã peccato¬
rẽ ten&: & quitotũ iamdep̃ hendendo uiderat ter¬
gi uersatione praue defensionis iHlusus. totũ parit̃
ignorat. ł oueã ergo ericius in rȩꝓbis habuit : quia
maliciosa mens sese intrase colligens. intenebras

Expanded text:
 intra tenentis manum totum simul amittitur, quod totum  intra tenentis manum totum simul amittitur, quod totum simul ante videbatur. Sic nimirum sic malitiosae mentes sunt, cum in suis excessibus comprehenduntur. Caput enim hericii cernitur, quia quo initio peccator ad culpam accesserit videtur. Pedes hericii conspiciuntur, quia quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur; et tamen, adductis repente excusationibus, malitiosa mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se pravum aliquid ostendit; et quasi sphaera in manu tenentis remanet, quia is qui corripit, cuncta quae jam cognoverat subito amittens, involutum intra conscientiam peccatorem tenet, et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis illusus, totum pariter ignorat. Foveam ergo hericius in reprobis habet, quia malitiosa mens sese intra se colligens in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
defensionũ squame. quãuis pȩne om̃e humanũ genꝰ
c̃tegunt : ħy pocritarũ tam̃ specialit̃. & callidorum
hominũ mentes p̃munt: Ipsi & enĩ culpas sua stanto
uehementius c̃fiteri refugiunt : quanto & ftulaus
itaq: sc̃itatis simulatio & malicia occulta dep̃hensa.
squamas obicit defensionis & ueritatis gladiũ repellit:
Unde bene ꝑpropham : contrauideaeamdicit᷑ : ibicuba¬
bit lamia. & inuenit sibi requiem: ĩbi habuit fo¬
ueam ericius: Perlamiã quippe hipocritȩ : per
ericium uero maliciosi quique. quidiuersis se
defensionib cõtegunt designantur: Lamia &
corpus qđ sequit᷑ & ualde iniquasunt que subboni
specie moliuntur: Ericii autẽ nomine : malicio
ericiuscũ ad p̃hendit᷑ eiꝰ & capud cernit᷑. & pedes
uidentur. & corpus om̃e conspicitur : sed max
ut adp̃hensus fuerit. sem&ipsũ inspera colligit.
pedes introrsus subtrahit. caput abscondit.¬

Expanded text:
defensionum squamae, quamvis pene omne humanum genus defensionum squamae, quamvis pene omne humanum genus contegant, hypocritarum tamen specialiter et callidorum hominum mentes premunt. Ipsi etenim culpas suas tanto vehementius confiteri refugiunt, quanto se stultiusitaque sanctitatis simulatio, et malitia occulta deprehensa, squamas objicit defensionis, et veritatis gladium repellit. Unde bene per Prophetam contra Judaeam dicitur: Ibi cubavit lamia, et invenit sibi requiem, ibi habuit foveam hericius . Per lamiam quippe hypocritae, ericium vero, malitiosi quique, qui diversis se defensionibus contegunt, designantur. Lamia encorpus quod sequitur: quia valde iniqua sunt, quae sub boni specie moliuntur. Ericii autem nomine, malitiosaericius cum apprehenditur, ejus et caput cernitur, et pedes videntur, et corpus omne conspicitur; sed mox ut apprehensus fuerit, semetipsum in sphaeram colligit, pedes introrsus subtrahit, caput abscondit; et
Abbreviated transcription (Latin):
quis esdñe : non ei adñõ respondet᷑. egosũ unigenitꝰ patris.
ego principiũ. ego uerbũ ante scła: Quia eñi saulus in car¬
natũ dm̃ credere cõtẽpnebat. & eiꝰ humanitatis infirma
defpexerat.: decelo hoc qđ contẽpserat : audiuit: łgosũ
ih sna ⁊ arenus quẽ tũ ꝑsequeris : Acsidicer&: hoc a me
audi desuperioribus : qđ inme de inferiorib despicis:
AAuctorẽ celi uenisse desperas int̾ra : Ex t̾raergo hominẽ
cognosce detelo : Ut tanto imme amplius sacram̃ ta
infirmitatis metuas quanto & hec ꝑducta inceles¬
tib ad excellentiã potestatis ꝓbas: Prosternensigit᷑
te. nequa quã tibihoc adstruo qđ ante scła ds̃sum
sed illud ame audis. qđ deme credere dedignaris :
Post quã enĩ dixit ihs. adhuc in expressione t̾renȩ in¬
habitationis. subdidit nazarenus: Uelut si aꝑtius
diceret᷑: Humilitatis meae infirma suscipe : & tuae

Expanded text:
Quis es, Domine ? non ei a Domino respondetur: Ego sum unigenQuis es, Domine ? non ei a Domino respondetur: Ego sum unigenego Principium, ego Verbum ante saecula. Quia enim Saulus incarnatum Dominum credere contemnebat, et ejus humanitatis infirma despexerat, de coelo hoc quod contempserat, audivit: Ego sum Jesus Nazarenus quem tu persequeris . Ac si diceret: Hoc a me audi de superioribus, quod in me de inferioribus despicis. Auctorem coeli venisse desperas in terram. Ex terra ergo hominem cognosce de coelo: ut tanto in me amplius sacramenta infirmitatis metuas, quanto et per haec perducta in coelestibus ad excellentiam potestatis probas. Prosternens igitur te nequaquam tibi hoc adstruas quod ante saecula Deus sum, sed illud a me audis, quod de me credere dedignaris. Postquam enim dixit, Jesus, adhuc in expressione terrenae inhabitationis subdidit, Nazarenus. Velut si apertius diceretur: Humilitatis meae infirma suscipe, et tuae
Abbreviated transcription (Latin):
r& anusit : ad ananiã ueniens inluminat᷑:
nqua inluminatione. qr defensionũ suarũ duricia
earuit : bene de eo scriptũ est Ceciderunt quasi
squame: aboculis eiꝰ: Carnalis uidelic& integum̃¬
⁊ illũ duriciã presserat: & idcircoradios ueri
lumius nonuidebat: sed post quã suꝑbe repugna¬
diones eiꝰ uicte sunt: defensionũ squame cecideruNT :¬
uȩ quidẽ sub ananie manib ab oculis ceciderunt
corporis : sed ante iã sub dominica increpatione.
ceciderant ab oculis cordis: Cũ enĩ alte inuectio¬
nis iaculo c̃fusus iacer&: humiliiã & penegato
orde requirebat dicens: Dñe. quidme uisfacere:
Repulsis udelic& squamis. iam ad cordis uiscera uerita¬
tis sagitta ꝑuenerat : quando deposita elatione suꝑbiȩ
eũ quẽ inpugna uerat dñm consitens & quidager& ne scuers
requirebat: Intuerilib& ubi. ẽ. seuus ille ꝑsequutor.
t᷑ pastoris semitã. quã sequatur: & notandũ qđ cũ dicer &

Expanded text:
et, amisit ad Ananiam veniens illuminatur; et, amisit ad Ananiam veniens illuminatur; in qua illuminatione quia defensionum suarum duritia caruit, bene de eo scriptum est: Cecidersquamae ab oculis ejus . Carnalis videlicet tegumenti illum duritia presserat, et idcirco radios veri luminis non videbat. Sed postquam superbae repugnationes ejus victae sunt, defensionum ejus squamae ceciderunt. Quae quidem sub Ananiae manibus ab oculis ceciderunt corporis, sed ante jam sub dominica increpatione ceciderant ab oculis cordis. Cum enim altae invectionis jaculo confossus jaceret, humili jam et penetrato corde requirebat, dicens: Domine, quid me vis facere ? Repulsis videlicet squamis, jam ad cordis viscera veritatis sagitta pervenerat, quando, deposita elatione superbiae, eum quem impugnaverat, Dominum confitens, et quid ageret nesciens, requirebat. Intueri libet ubi est saevus ille persecutor, t, qui percunctatur pastoris semitam quam sequatur. Et notandum quod cum diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
qua om̃s iniqui nead se cerripientiũ uerba
pueniant. quasi c̃tra aduersantiũ iacula.
bita defensionũ parant : Quo diudelic& eiꝰ
corpus. adhuc nobis expressius detegit:
squamis tegitur. necicius iaculatione pene¬
retur : ita corpus omne di aboli id . ẽ. multi¬
tudo reꝓborũ cũde iniquitate sua corripit᷑.
quib: ual& tergi uersationib: se excusare
conatur : & quasi quasdã defensionissquamas
Quis quis eñidũ corripitur peccatũ suũm
excusare appeat quãdelere. quasisquamis
tegitur : dũ scis predicatorib: gladio uer¬
b iaculatur: squamas hab& & idcirco
ad eius p̃cordia. transeundiuiam uerb i
sagitta non hab& : Duricia enĩ carnali:
repellitur nespiritalis eigladius infigat᷑:
Carnali sapientia c̃tra dm̃ saulus obdurũ¬
erat : quandocoreiꝰ nulla predicationis
euangelice sagitta penetrabat: sed post quã
forti celitus increpatione iaculatus. & suꝑ no
respectu cecatus ẽ : lum̃ quippe ut accipe:¬

Expanded text:
quia omnes iniqui, ne ad se corripientium verba quia omnes iniqui, ne ad se corripientium verba perveniant, quasi contra adversariorum jacula scuta defensionum parant. Quod videlicet ejus corpus adhuc nobis expressus detegit, squamis tegitur, ne citius jaculatione penetretur. Ita corpus omne diaboli, id est multitudo reproborum, cum de iniquitate sua corripitur, quibus valet tergiversationibus se excusare conatur, et quasi quasdam defensionis squamas Quisquis enim dum corripitur, peccatum suum magis excusare appetit quam deflere, quasi squamis tegitur, dum a sanctis praedicatoribus gladio verbi jaculatur: squamas habet, et idcirco ad ejus praecordia transeundi viam verbi sagitta non habet; duritia enim carnali repellitur, ne spiritalis ejus gladius infigatur. Carnali sapientia contra Deum Saulus obduruerat, quando cor ejus nulla praedicationis evangelicae sagitta penetrabat. Sed postquam forti coelitus increpatione jaculatus et superno respectu caecatus est, lumen quippe ut acciper