comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illis ds opatione erroris ut credant mendatio.
ut udicent᷑ oms qͥ noncrediderunt ueritati: sed
cõsenser̃ iniquitati : Nequaquã ergosuꝑ eos uesper
c̃surger& sicȩli filii. ẽe. uoluissent: Seddum
ui sibilia appetunt : amissocordis lumine sub
liter discutimus. quomodo cotidie aga tur
inuenimus : qr nimirũ & electis luciferoritur.
dũ istigaudendo. illiuero inuidendo audiunt :
claritatẽ sibiluciferi inuesꝑi tenebras uer¬
tunt: Dũistihumiliter uocẽ sc̃ȩ p̃dicationis
accipiunt quasi adstellȩ lucẽ oc ulos cordis
aperiunt : Dũ uero illi benedicenti inuident
a non salutis causã sedelationis głamquȩrunt.
ꝓrumpente iniquitatissuȩ uespe. in somniũ
mortis oculos claudunt : Per occultũ ergo
iudicium isqui electus ẽ. lucifer rȩꝑbo audi¬
torifit uesper : qr exortatione scã quabo ti
aduita redeunt praui deterius inculpamora¬
untur Undebene ꝑ paulũ dicitur: Xp̃i
bonus odor sumusdo. unhis qui s aluifiunt : a hi

Expanded text:
operationem erroris, ut credant mendacio, ut judicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed consenserunt iniquitati . Nequaquam ergo super eos vesper consurgeret, si coeli filii esse voluissent. Sed dum visibilia appetunt, amisso cordis lumine, sub liter discutimus, quomodo quotidie agatur invenimus, quia nimirum et electis lucifer oritur,dum isti gaudendo, illi vero invidendo audiunt, claritatem sibi luciferi in vesperi tenebras vertunt. Dum isti humiliter vocem sanctae praedicationis accipiunt, quasi ad stellae lucem oculos cordis aperiunt; dum vero illi benedicenti invident, et non salutis causam, sed elationis gloriam quaerunt, prorumpente iniquitatis suae vespere in somnum mortis oculos claudunt. Per occultum ergo judicium is qui electis est lucifer reprobis auditoribus fit vesper, quia exhortatione sancta qua boni ad vitam redeunt pravi deterius in culpa moriuntur. Unde bene per Paulum dicitur: Christi 953 bonus odor sumus Deo in his qui salvi fiunt, et in his
Abbreviated transcription (Latin):
eleu&. tres deponat: Ecce ꝑiacobu defide
contra oꝑa suꝑbientib dicit: Sicut corpus
sine sp̃u emortuũ. ẽ : ita & fidessine oꝑibus mor¬
tua est: Arcturus itaq: uoluitur : q sc̃a ȩccła
uxta auditorũ suorumentes. in diuersolatere
p̃dicationis arte uersatur: Arcturus uoluit᷑:
quiahȩc in noctis huꝰ tribulationib erotatur:
Sedhunc areturigrrũ quandoq dñs dissipat.
q labores ȩccłe ad requiem ꝑmutat : Tunc & pli¬
ades plenius ungit cũgrrum arcturi deftruit :
q nimirũ tunc sc̃ĩ oms etiã uisionis sibi speciȩ
copulantur. quando infine mundi sc̃a ecł a ab
his quosnumc sustin& laborib soluitur: Dicat
ergo: Nũ quid c̃iungere ualebis micantes faellas
pliades aut grrũ arcturi poteris dissi pare:
subaudis ut ego quitunc scoꝵ uitã etiam per
speciẽ munuo cugyrũ uniuers alis eccłe cor¬
poraliter soluo : & quis hominũ solius diuitue
hoc. ẽt uirtutis igiorat sel ut cognoscat¬

Expanded text:
de fide contra opera superbientibus dicitur: Sicut corpus sine spiritu mortuum est, ita fides sine operibus mortua est . Arcturus itaque volvitur, quia sancta Ecclesia juxta auditorum suorum mentes in diverso latere praedicationis arte versatur. Arcturus volvitur, quia haec in noctis hujus tribulationibus rotatur. Sed hunc Arcturi gyrum quandoque Dominus dissipat, quia labores Ecclesiae ad requiem permutat. Tunc et Pleiades plenius jungit, cum gyrum Arcturi destruit, quia tunc nimirum sancti omnes etiam visionis sibi specie copulantur, quando in fine mundi sancta Ecclesia ab his quos nunc sustinet laboribus solvitur. Dicat ergo: Nunquid conjungere valebis micantes stellas Pleiades, aut gyrum Arcturi poteris dissipare? Subaudis ut ego, qui tunc sanctorum vitam etiam per speciem unio, cum gyrum universalis Ecclesiae corporaliter solvo. Et quis hominum solius divinae hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
mihi : perficere autẽ bonũ noninuenio: Quieni
uelle se habere asserit : ĩ ampinfusione graciȩ
quȩ inse lateant semina ostendit: Seddũ ꝑficere
bonũ non inuenit. ꝓfectoindicat. quanta illũ dis¬
pensationis suꝑnȩ glacies p̃mat᷑, An ista glacies
eoꝵ corda non presserat quib dicebat. ut non quȩ¬
cuq uultis illa faciatis : Acsi aꝑte dicer& Occul¬
ta cordisur̃i semina ĩã ꝓdere in frugem quȩruN
sedsupmi mode ramius elo premantur ut aunto

Expanded text:
mihi, perficere autem bonum non invenio . Qui enim mihi, perficere autem bonum non invenio . Qui enim velle habere se asserit, jam per infusionem gratiae, quae in se lateant semina ostendit. Sed dum perficere bonum non invenit, profecto indicat quanta illum dispensationis supernae glacies premat. An ista glacies eorum corda non presserat, quibus dicebat, Ut non quaecunque vultis, illa faciatis ? Ac si aperte diceret: Occulta cordis vestri semina jam prodire in frugem quaerunt, sed superni moderaminis gelu prem
Abbreviated transcription (Latin):
pluuiȩ rigatur: &curelictis iniquitatib bona
exequi oꝑa ꝓponit : quasi post infusionẽ semina ac¬
cipit: & plerũq cũ desideria scã concipiunt. in
sumis exercere uirtutib: in ardescunt : ut ñ solũ
culpa oꝑationẽ ñ inquin&. sed nec cogitationem
puls& : Et adhuc quidẽ incorpore positi sunt :
sed nil iam ꝑpetide cõmunione uitȩ p̃sentis uolunt
Imitari ꝑ intentionẽ aeternã mentis stabilitatẽ
appetunt : sed in ter uenientib: tẽptationib: reuer¬
berantur. ut uidelic& infirmitatis suȩ memine¬
rint : & elatideuir tutib: quas accipiunt ñ sint:
Quoddũ mira disciplinȩ repressione agitur. quid
aliud quã suꝑ infusã terrã geludecȩlo gexeratur :
Quid aliud quã dedĩ utero glacies ꝓducitur. quando
de interno secreto dispensatio egreditur. & uo:¬
lunta tes nrãe etiã in bonis desideriis frenant᷑.:
disciplinȩ glacie p̃matur: Ait: Uelle adiac&

Expanded text:
pluviae rigatur; et cum relictis iniquitatibus bona pluviae rigatur; et cum relictis iniquitatibus bona exsequi opera proponit, quasi post infusionem semen accipit. Et plerique cum desideria sancta concipiunt, in summis jam exerceri virtutibus inardescunt ut non solum culpa operationem non inquinet, sed nec cogitationem pulset. Et adhuc quidem in corpore positi sunt, sed nil jam perpeti de communione praesentis vitae volunt; imitari per intentionem internam mentis stabilitatem appetunt, sed intervenientibus tentationibus reverberantur, ut videlicet infirmitatis suae meminerint, et elati de virtutibus quas accipiunt non sint. Quod dum mira disciplinae repressione agitur, quid aliud quam super infusam terram gelu de coelo generatur? Quid aliud quam de Dei utero glacies producitur, quando de interno secreto dispensatio egreditur, et voluntates nostrae etiam in bonis desideriis frenantur? disciplinae glacie prematur, dum ait: Velle adjacet
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ ergo quod dñs prius quidem patrẽ se pluuiȩ
ixsinuat. post modũ uero desuo egredi utero glaciẽ¬
miro modo nripectoris terrã ad suscipiendã uerbi
semina. & prius ꝑoccultȩ graciȩ pluuiã infundit.
& post modũ ne inc̃ceptis uirtutib in moderatius
profluat disciplina intimȩ dispensationis p̃mit.
plinȩ rigor astringatur. nesi aut ante quã deb&
aut plusqua necesse .ẽ. conceptas uir tutes ꝓferat.
fruges in herbã uertat: Plerumq: eñĩ ab incho¬
antib: opus bonũ dũ prius quã opor t& ostenditur
a grano ꝑfectionis in anitur : & plerũq uirtutes
dumplus qua necesse . ẽ. exuberant exalatit
renuit: ułrursũ in tẽpore ultramensurã ꝓuectus
pręmit: Nesi aut ante quãdebent aut plusquã
debent ꝓficiant : ꝑ prouectus sui magnitudinem.
in elationis defectũ cadant : Nam cũcorpost
peccata c̃pungitur terraquȩ aruerat infusione

Expanded text:
Quid est ergo quod Dominus prius quidem patrem se pluviae Quid est ergo quod Dominus prius quidem patrem se pluviae insinuat, postmodum miro modo nostri pectoris terram ad suscipienda vesemina prius per occultae gratiae pluviam infundit, et postmodum ne in conceptis virtutibus immoderatius profluat, disciplina intimae dispensationis, quasi t, etiam disciplinae rigor astringat, ne si aut antequam debeat aut plusquam necesse est conceptas virtutes proferat, fruges in herbam antibus opus bonum dum priusquam oportet ostenditur, a grano perfectionis inanitur, et plerumque virtutes dum plus quam necesse est exuberant exhalant.renuit, vel rursum in tempore ultra mensuram profectus premit, ne si aut antequam debent, aut plus quam debent, proficiant, per profectus sui magnitudinem in elationis defectum cadant. Nam cum cor post peccata compungitur, terra quae aruerat infusione
Abbreviated transcription (Latin):
ante alienos tamen oculos quadã uiuendi ue
in bonã intellegi partẽ uelit: debemus sic etiã
quȩrentib astruere: dũ modo minime uidic łmur
quȩ ꝑscrutanda fuerant neglexisse: Superiori eni
uersudicitur: Quis. ẽ. pluuiȩ pater. uł quis genuit
stllasroris: Statimq additur: Decui utero
egressa. ẽ. glacies. &geludecȩloquis geauit: Siergo
dictis prȩcedentibus sequens sententia non dispari
sensu conuingitur : ꝓfecto & in bonã partẽ nobis eius
intellegentia sine obstaculo difficultatis aperitur:
feracius ligant: Sedrursũ si illã pluuia in mode¬
ratius in rigat: inculmo pinguedinẽ frumenti
uir tutẽq: mutat: Sinuero iactatũ semen post
pluuiã gelu premitur : quo foras cicius apparere
repellitar. ed in tus fecundius radicatur : Quo
uetatur ꝓgredi. cogitur multiplicari : quia cum
ab inmaturo ortu restringitur. in cõceptionis suȩ
tarditate laxatũ ad fructum uberius impletur:

Expanded text:
ante alienos tamen oculos quadam vivendi vetante alienos tamen oculos quadam vivendi vetin bonam intelligi partem velit, debemus sic etiam quaerentibus astruere, dummodo minime judicemur quae perscrutanda fuerant neglexisse. Superiori enim versu dicitur: Quis est pluviae pater vel quis genuit stillas roris? Statimque additur: De cujus utero egressa est glacies, et gelu de coelo quis genuit? Si ergo dictis praecedentibus sequens sententia non dispari sensu conjungitur, profecto et in bonam partem nobis ejus intelligentia sine obstaculo difficultatis aperitur. feracius ligantur. Sed rursum si illam pluvia immoderatius irrigat, in culmo pinguedinem frumenti virtutemque mutat. Sin vero jactatum semen post pluviam gelu premitur, quo foris citius apparere repellitur, eo intus fecundius radicatur; et quo vetatur progredi, cogitur multiplicari, quia cum ab immaturo ortu restringitur, ex conceptionis suae 946 tarditate laxatum ad fructum uberius impletur.
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ mextes ipse ad culpã format. sed quo aculpa
non liberat Sicut scriptũ est: Ego obdurabo:
corpharaonis : Quod qr misericor diter mollire
noluit ꝓfecto districte se obdurasse nuntia uit:
obmittitur ꝓpterhumanas laudes uirtutis
imagoretinetur : recte subiungitur: Insimili¬
tudine lapidis aquȩ durantur & suꝑficies abissi
constringitur : Aquȩ eñi ꝑglaciem in suꝑficie
durescunt : sed fluide in intimis remanent: Et
quid ꝑaquas nisi fluxa accipimus corda reꝓborũ
Quȩ cũ exꝓposito uirtutẽ deserunt : fortesse
inbonis operib ꝑhỹpochrisin ostendunt: Dũ que
in in timis suis aduicia defluunt. & forasse sc̃oꝵ
acforciũ imitatores fingunt. Aquȩ insimilitu¬
dine lapidis durantur & suꝑficies abr̃ssi constrip¬
gitur : quia suꝑ ductã sc̃itatis speciem. fluxa
ac in stabilis ẽoꝵ conscientia hominib tegitur:
Namcũsibi m& ipsis intrinsetus turpessint:

Expanded text:
vorum mentes ipse ad culpam formet, sed quod a culpa vorum mentes ipse ad culpam formet, sed quod a culpa non liberat, sicut scriptum est: Ego obdurabo cor Pharaonis . Quod quia misericorditer emollire noluit, profecto districte se obdurasse nuntiavit. 6amittitur, propter humanas laudes virtutis imago retinetur, recte subjungitur: In similitudinem lapidis aquae durantur, et superficies abyssi constringitur. Aquae enim per glaciem in superficie durescunt, sed fluidae in intimis remanent. Et quid per aquas nisi fluxa accipimus corda reproborum? Quae cum ex proposito virtutem deserunt, fortes se in bonis operibus per hypocrisim ostendunt; dumque in intimis suis ad vitia defluunt, et foris se sanctorum ac fortium imitatores fingunt, Aquae in similitudinem lapidis durantur, et superficies abyssi constringitur, quia per superductam sanctitatis speciem fluxa ac instabilis eorum conscientia hominibus tegitur. Nam cum sibimetipsis intrinsecus turpes sint,
Abbreviated transcription (Latin):
ira districti iudicis iripso sacro eloquio cȩcatur
Vt exteriores fauores pillã sequens eiusiam in¬
terna nonuideat : & qui in tusmanens calere
poterat. ex eundo frigescat: Duratus inima
corruat qui ad cogantione dĩ priustractabi¬
lis insũmis liquidis stabat: Sacrũ eloquium
cȩlũ nobis est : qđ diem nobis intellegentiae ape¬
riens sole nos iusticiȩ inlustrat : Quod dum
nos uitȩ p̃sentis nox contin& : stellis nobis
mens suꝑba repellitur. ultione districti udicis
geludecȩlo generatur ut cũipsa scriptura sacra
inelectoꝵ cordib caleat. eos quise suꝑbiscere
appetunt. a se frigidos emittat: Ibi quippe
epant : ubi corrigere errata debueranit
Et dũ asuꝑna intellegentia resplendentis elaqui
& obdurati ipsi & seducturi ceteros corruant.
ad imauenientes ut gelu & alios astringunt : Sem&¬
ipsu tamexdñs hoc gelugignere ꝑhib& non quo pra¬

Expanded text:
ira districti judicis in ipso sacro eloquio caecatur, ira districti judicis in ipso sacro eloquio caecatur, ut exteriores favores per illam sequens, ejus jam interna non videat; et qui intus manens calere poterat, exeundo frigescat, duratusque in ima corruat, qui ad cognitionem Dei prius tractabilis in summis liquidus stabat. An sacrum eloquium coelum non est, quod diem nobis intelligentiae aperiens, sole nos justitiae illustrat, quod dum nos vitae praesentis nox continet, stellis nobis mens superba repellitur, ultione districti judicis gelu de coelo generatur, ut cum ipsa Scriptura sacra in electorum cordibus caleat, eos qui se superbe scire appetunt a se frigidos emittat. Ibi quippe errant ubi corrigere errata debuerant; et dum a superna intelligentia resplendentis eloquii, et obdurati ipsi, et seducturi caeteros, corrunt, ad ima venientes ut gelu, et alios astringuat. Semetipsum tamen Dominus hoc gelu gignere perhibet, non quod pra
Abbreviated transcription (Latin):
uocantes dicunt. dñe dñe non ne in nomine tuo
ꝓphetauimus & intuo nomine demonia eiecimus.
& intuo nomine uirtutes multas fecimus:  Sed
quomodo hanc glaciem dñispiciat : ostendit
dicens: Nescio uos unde sitis discedite a me om̃s
oꝑarii iniquitatis: Hanc glaciem nunc inute¬
rũ dñsportat : qui a intrasinũ aeccłȩ tolerat
Sed tunc aꝑte eici̾t: cũ tales asecretis cȩlestib
ꝑ extremũ & publicũ iudicium repell&
his itaq uerbis quid aꝑte agitur. nisi ut beatus iob
desummis suis uirtutib humilietur. ne in hoc
quod bene uiuendo caluerat suꝑbiendo friges¬
cat. & adiuinitatis uterorepulsus exeatꝰ
si intrasinũ sui cordisse tumidus extollat:¬
& qr iusto uiditio suꝑbas mentes adculpã egredi
ex accepta uirtute ꝑmittit : recte adhuc
subiungitur: Et geludecȩloquis geauit.
Plerũq eni sacri eloqui i scientiam prȩstat: sed
dũ eadem scientia isqui accepit extollitur

Expanded text:
vocantes, dicunt: Domine, Domine, nonne in nomine tuo vocantes, dicunt: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus ? Sed quomodo hanc glaciem Dominus projiciat ostendit, dicens: Nescio vos unde sitis, discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Hanc glaciem nunc in utero Dominus portat, quia intra sinum Ecclesiae tolerat. Sed tunc aperte ejicit, cum tales a secretis coelestibus per extremum et publicum judicium repellit. His itaque verbis quid aperte agitur, nisi ut beatus Job de summis suis virtutibus humilietur, ne in hoc quod bene vivendo caluerat, superbiendo frigescat, et a Divinitatis utero repulsus exeat, si intra sinum sui cordis se tumidus extollatquia justo judicio superbas mentes ad culpam egredi ex accepta virtute permittit, recte adhuc subjungitur: Et gelu de coelo quis genuit? Plerumque enim sacri eloquii scientiam praestat, sed dum de eadem scientia is qui accipit extollitur, 945
Abbreviated transcription (Latin):
conpungi. diuini terroris pauore feruescere
& ꝑ pauoris exordia usq: ad uirtutũ summa
peruenirẽ : seddũ dehisdem uirtutib: quas
accipiunt extolluntur. in anis glȩ laqueis
astricti: ad antiquum torpore redeunit:
ecte ergocũ tales ꝓicit dr̃s dicit: Deciu
utero egressa est glacies : Quasi eni dedĩ
utero glacies egreditur : quandohii qui
tam itus in caluerant exuirtutũ dono
frgescunt : & inde exteriorẽ glamtorpex¬
tes appetunt : unde ad interna diligenda
ardentius flagrare debuerunt: Dumque
iste signis ille scientia. iste prophetia.
ille magnis oꝑib poll&. atq phȩc dona placere
hominub: appetit : om̃e quod prius intinũ clarue¬
rat. exteriorẽ laudem diligens intorporẽ uertit:
Quasi ergo glacies deutero egreditur : dũ post
donorũ beneficia. auisceribus pietatis suꝑnȩ
separatur : An non sunt glacies qui inuirtutib
quas accipiunt laudes abhominib quȩrunt. & tam̃
uenienti iudici donasua ad eiꝰdem memoriã re¬

Expanded text:
compungi, divini terroris pavore fervescere, et per pavoris exordia usque ad virtutum summa pervenire; sed dum de eisdem virtutibus quas accipiunt extolluntur, inanis gloriae laqueo astricti, ad antiquum torporem redeunt. Recte ergo cum tales Dominus projicit dicit: De cujus utero egressa est glacies? Quasi enim de Dei utero glacies egreditur, quando hi qui jam intus incaluerant ex virtutum dono frigescunt; et inde exteriorem gloriam torpentes appetunt, unde ad interna diligenda ardentius flagrare debuerunt. Dumque iste signis, ille scientia, iste prophetia, ille magnis operibus pollet, atque per haec dona placere hominibus appetit, omne quod prius intimum caluerat, exteriorem laudem diligens, in torporem vertit. Quasi ergo glacies de utero egreditur, dum post donorum beneficia a visceribus pietatis supernae separatur. An non sunt glacies, qui in virtutibus quas accipiunt laudes ab hominibus quaerunt? Et tamen venienti judici dona sua ad ejus memoriam re
Abbreviated transcription (Latin):
Quodicto: suꝑba acnequissima iudȩorũ.t̃. ꝑsecutio¬
ꝓphetata : Ipsi quippe onagri. ꝓmentis elatione
ip̃si dracones. ꝓuirulenta cogitatione uocatisunt
Quisteterunt inrupibus. quia non indõ. sed in sumis
potestatibus huꝰ mundi confisisunt dicentes.¬
NUegem non habemus: nisi cȩsarem: Traxerunt
ueritos quasi dracones: quia spũ elationis inflati
suꝑbia maliciosa tumuerunt : Defecerunt oculi
eori qr scilic& spes eoꝵ abeo quod intendebat cor¬
ruit. quȩ tẽ poralia diligens. prestolari aeteriu
neglexit &terrena idõ quia dõ preposuit amisit
Drxerint eni : Sidimit ti mus eũ sie om̃scredecun
ineum: &uenient romani : &tellent nr̃ mlocum
nigam Timuerunt nelocii non occiso d io
ꝑatrent & amen occiso perdiderunt ÷ dedicur
Ista miseris cuenerint : subdat: Qina nonera
herbanliare quia eorũ cordib defiut acto rai¬
herba scientia & muillo tos refecit pabulo uir¬

Expanded text:
Quo dicto suQuo dicto suprophetata. Ipsi quippe onagri pro mentis elatione, ipsi dracones pro virulenta cogitatione vocati sunt. Qui steterunt in rupibus, quia non in Deo, sed in summis potestatibus hujus mundi confisi sunt dicentes: Non habemus regem, nisi Caesarem . Traxerunt ventos quasi dracones, quia spiritu elationis inflati, superbia malitiose tumuerunt. Defecerunt oculi eorum, quia scilicet spes illorum ab eo quod intendebat, corruit: quae temporalia diligens praestolari aeterna neglexit; et terrena, ideo quia Deo praeposuit, amisit. Dixerunt enim: Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum; et venient Romani, et tollent nostrum locum Timuerunt ne locum non occiso Domino perderent, et tamen occiso perdiderunt. Sed cur ista miseris evenerint, subdit: Quia non erat herba; id est, quia eorum cordibus defuit aeternitatis scientia, et nullo eos refecit pabulo vir
Abbreviated transcription (Latin):
montes herbasferunt: Acsidicer& : Suꝑbi. ac
tumidi. dũse inlicitis cogitationib atq actio¬
nib offerunt : suis illũ iniquitatib pascunt :
Herba sustentatio p̃dicantiũ demonstratur:
cũdicit᷑: ꝓducit in montib: foenum: & herbã
seruitutihominũ: In montib quippe foenũ.
& seruituti hominũ herba ꝓducitur : cũ sublimes
huꝰiꝰ scłi ad fidei cognitionẽ uocati scis prȩdicato¬
rib in huiusscłiuite itinere. transitoria alimen¬
talargiuntur: Herbabona operatio ponitur : sic̃
scriptũ est: Germin& terra: herbam uirentem:
Quodlic& inconditione mundi ita hystoricȩ factũ
tenemus: terrã tamen aeccłam figurasse ñ inconue¬
nienter accipimus. quȩ in eo germinauit herbam uirex¬
Herbam aliquando scientiã atq doctrina aeternȩ
uiriditatis accipimus : sicut ꝑhieremiam dicitur:
Onagri steterunt inrupibus. traxer̃ uentos quasi
dracones: defecerunt oculi eor ũ quia nonerat herba:

Expanded text:
montes herbas ferunt . Ac si diceret: Superbi ac montes herbas ferunt . Ac si diceret: Superbi ac tumidi dum se illicitis cogitationibus atque actionibus efferunt, suis illum iniquitatibus pascunt. Herba sustentatio praedicantium demonstratur, cum dicitur: Producit in montibus fenum, et herbam servituti hominum . In montibus quippe fenum et servituti hominum herba producitur, cum sublimes hujus saeculi, ad fidei cognitionem vocati, sanctis praedicatoribus in hujus vitae itinere transitoria alimenta largiuntur. Herba bona operatio ponitur, sicut scriptum est: Germinet terra herbam virentem . Quod licet in conditione mundi ita historice factum teneamus, terram tamen Ecclesiam figurasse non inconvenienter accipimus, quae in eo germinavit herbam virenHerbam aliquando scientiam atque doctrinam aeternae viriditatis accipimus, sicut per Jeremiam dicitur: Onagri steterunt in rupibus, traxerunt ventos quasi dracones, defecerunt oculi eorum, quia non erat herba .
Abbreviated transcription (Latin):
Redemptore quippe nr̃o ueniente. sic accepit¬
uocationẽ grae : ut non in ea prius fuerit uia
ꝓphetiae: Desolata etiã recte uocata. ẽ. uel
ratione uidelic& c̃silii. uł fructuboni operis
destituta : Dedit ergodñs uehementissi mo
rmbri cursũ. & uiã sonantis tonitrui. ut in
deserto pluer&. & impler& imuiã & desolatã.
& ꝓducer& herbas uirentes : id .ẽ. exteriori prȩ¬
dicatione. internã aspirationẽ contulit. ut
corda gentilium arentia uirescerent. clausa
patescerent. in ania conplerentur. in foecunda
herba uiror głae tẽporalis accipitur. aliquando
refectiodi aboli : aliquando sustentacio predi¬
catorũ. aliquandobona operatio. aliquando
aeternȩ uitȩ scientia. at que doctripa:
Uiror naq głȩ temporalis accipitur : sicuꝓpħaait:
Mane sicut herba transeat mane floreat & ꝑ¬
transeat: Mane naq sic̃ herba florere at que
boli accipitur : sicut de illo adño dicitur: huic:

Expanded text:
Redemptore quippe noRedemptore quippe novocationem gratiae, 940 ut non in ea prius fuerit via prophetiae. Desolata etiam recte vocata est, vel ratione videlicet consilii, vel fructu boni operis destituta. Dedit ergo Dominus vehementissimo imbri cursum, et viam sonanti tonitrui, ut in deserto plueret, et impleret inviam et desolatam, et produceret herbas virentes; id est, exteriori praedicationi internam aspirationem contulit, ut corda gentilium arentia virescerent, clausa patescerent, inania complerentur, infecunda herba viror gloriae temporalis accipitur, aliquando refectio diaboli, aliquando sustentatio praedicatorum, aliquando bona operatio, aliquando aeternae vitae scientia atque doctrina. Viror namque gloria temporalis accipitur, sicut Propheta ait: Mane sicut herba transeat, mane floreat et pertranseat . Mane namque sicut herba florere atque boli accipitur, sicut de illo a Domino dicitur: Huic
Abbreviated transcription (Latin):
ut indeserto pluer& quia post quã iniudea aspe¬
nitas ꝑsecutionis inhor ruit. ut non solu fidem
minime reciper&. sedeã etiamgladiis inpugna¬
men ddisrł missus quisq p̃dicator adeuocandas
gentes deflexit: Unde sc̃ĩ apłi. hebrȩis ꝑsequen¬
tib quos deserunt : dicunt: Vobisopor tebat
primuloqui uerbũdĩ sed quia reppulistis illud.
&indignos uos iudicastis aeternȩ uitȩ. ecce con¬
uertimur ad gentes : Diuiso igitur aestu. de
serta & absq homine terra c̃pluitur: quia disꝑ¬
sa inuideae regionib: ꝑsecutione fideliũ. dere¬
licta dudũ. & quasi ab infusione rationis aliena.
p̃dicationis gut tis gentilitas inporatur: Quȩ
gentilitas qualis adhuc apredicatorib sit in¬
uenta ostenditur cũ subditur: Ut inpleret
inuiam : & desolatã : Iuid uero conpluta red¬
didit de monstratur : cũ ilico ad iungitur:
& ꝓducer& herbas uirentes: Inuia naq dudũ
gentilitas fuit : ad qũa uiad ĩ uerbo ñ patuit:

Expanded text:
a postquam in Judaea asperitas persecutionis inhorruit, ut non solum fidem minime reciperet, sed etiam eam gladiis impugnaret, ad Israel missus quisque praedicator ad evocandas gentes deflexit. Unde sancti apostoli Hebraeis persequentibus, quos deserunt, primum loqui verbum Dei; sed quia repulistis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimuserta et absque homine terra compluitur; quia dispersa in Judaeae regionibus persecutione fidelium derelicta dudum, et quasi ab infusione rationali aliena, praedicationis guttis gentilitas irroratur. Quae gentilitas qualis adhuc a praedicatoribus sit inventa ostenditur, cum subinfertur: Ut impleret inviam et desolatam. Quid vero compluta reddidit, demonstratur, cum illico adjungitur: Ut produceret herbas virentes. Invia namque dudum gentilitas fuit, ad quam Dei verbo via non patuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Quando uero eaquȩ desuꝑnissentiunt. uirtute
qua p̃ualent loquuntur : quasiubertim manan-¬
tẽ pluuiã fundunt: Ros asꝑgebat paulus : cum
dicens: Os nr̃mpat& aduos o chorinti: cor
nr̃m dilatatum . ẽ: Hinc . ẽ. qđ moy ses qu
& ualida fortib & tenera infirmis dicturũ
se nouerat: dicebat Expec te tur sicut plu¬
uia eloquiũ meũ. & descendant sicut ros
uerbamea: Sed ecce audiuimꝰ quomunere
gentilitas uocatur: audiamꝰ nunc qua
districtione iudea repellitur: Audiuimus
quo modo deserta excolat. arentia infun¬
dat : audiamusnunc quomodo ea quȩ quasi
uidentur interna ꝓiciat: Neq enisicolligit
electos. ut ñ ȩtiam iudic& rȩꝓbos: neq sicꝰ
quibusdã culpas relaxat. ut non & inqͥb dã
feriat: Scriptũ quippe . ẽ: Miscđa enim
&ira : ab illo: Unde hic quoq post quãtot
dona grãe intulit: etiam irȩ suae iudicia
non abscondit: Nam sequitur: Decuiꝰ utero¬

Expanded text:
Quando vero ea quae de supernis sentiunt virtute Quando vero ea quae de supernis sentiunt virtute qua praevalent loquuntur, quasi ubertim manantem pluviam fundunt. Rorem aspergebat Paulus, cum Cdicens: Os nostrum patet ad vos, o Corinrinthii, cor nostrum dilatum est . Hinc est quod Moyses, qui et valida fortibus, et tenera infirmis dicturum se noverat, dicebat: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros verba mea . Sed ecce audivimus quo munere gentilitas vocatur; audiamus nunc qua districtione Judaea repellitur. Audivimus quomodo deserta excolat, arentia infundat; audiamus nunc quomodo ea quae quasi videntur interna projiciat. Neque enim sic colligit electos, ut non etiam judicet reprobos; neque sic quibusdam culpas relaxat, ut non et in quibusdam feriat. Scriptum quippe est: Misericordia enim et ira ab illo . Unde hic quoque postquam tot dona gratiae intulit, etiam irae suae judicia non abscondit. Nam sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uł quis genuit stillas roris. Acsidicer&: Nisiego
qui siccã terrã humanicordis. gut tis scientiae gra¬
tuitu asꝑgo. Dehac eñĩpluuia. alias dicitur:
Pluuiam uoluntariam segregans ds. hereditatituae :
Uoluntariam quippe pluuiam hereditatisuę dns
segregat : quia non eã nobis ꝓnr̃is meritis. sed ꝓsuȩ
munere benignitatis prest̾at: & id cir cohoc loco
pater pluuiȩ dicitur: qr suꝑna nobis predicatio.
ñ de nr̃o merito sed de eius grãgeneratur
Stillȩ eniroris ipsi scĩ predicatores sunt q̃uiardua
pectoris nr̃i. intermalauitȩ p̃sentis. quasi in tene¬
bras sicce noctis arentia : grã suꝑnȩ largitatis
infunduNT : Dehis stillis: contumaci udeae dr̃:
ꝓpterea prohibite sunt stllȩ pluuuiarũ : & serotinus
r̃mbernonfuit: Ipse quippe stillȩ roris sunt : quȩ
stillȩ pluuiarũ: Quando enĩ dispensatione aliqua
p̃dicationẽ temperant : quasi ros tenerũ asꝑgunt:

Expanded text:
vel quis genuit stillas roris? » ac si diceret: Nisi ego, vel quis genuit stillas roris? » ac si diceret: Nisi ego, quis siccam terram humani cordis guttis scientiae gratuito aspergit. De hac enim pluvia alias dicitur: « Pluviam voluntariam segregabis Deus haereditati tuae . » Voluntariam quippe pluviam haereditatis suae Dominus segregat, quia non eam nobis pro nostris meritis, sed pro suae munere benignitatis praestat; et idcirco hoc loco pater pluviae dicitur, quia superna nobis praedicatio non de nostro merito sed de ejus gratia generatur. Stillae enim roris ipsi sancti praedicatores sunt, qui arva pectoris nostri inter mala vitae praesentis, quasi inter tenebras siccinfundunt. De his stillis contumaci Judaeae dicitur: Propterea prohibitae sunt 942 stillae pluviarum, et serotinus imber non fuit . Ipsae quippe stillae roris sunt quae stillae pluviarum. Quando enim dispensatione aliqua praedicationem temperant, quasi rorem tenerum aspergunt.
Abbreviated transcription (Latin):
inpellantur decurrunt : led cũ misericors
đ .s. ỹmbrisuo cursũ. & sonantis tonitui uiam
dare dignatur: conpuncti pinternã graciam
uerbis uitȩ aures cordis aperiunt: & impletur
terra imua : quia dũ preb& aditũ uerbo. cumula¬
tur mysterio: &ꝓducit terraherbas uirentes:
quia ꝑ grãm conpunctionis. infusa p̃dicationis
uerba. non solũ libenter recipit. sed etiã ubertim
reddit. ut quod audire non poterat. iamloqui cõ¬
cupis cat. & quȩ non audiendo etiã intrinsecus au¬
dierat. iamloquendo quȩ sc̃asunt uiriditate sua
quos lib& esurientes pascat: Unde bene ꝑpropham
dicitur : Emitte sp̃mtuum & creabuntur & re¬
nouabis faciem terrae : Sic eñi sic facies terrae
iur tute renouationis immutatur. dũ sicca du¬
dũ meis. grãueniente conpluitur & post aridita¬
tẽ pristina. quas ꝓductis herbis. scientiae uiriditate
uestitur: Quȩ conditoris nr̃i grã. adhuc nobis alcius

Expanded text:
impellantur, decurrunt. Sed cum misericors impellantur, decurrunt. Sed cum misericors Deus imbri suo cursum et sonanti tonitrui viam dare dignatur, compuncti per internam gratiam verbis vitae aures cordis aperiunt. Et impletur terra invia, quia dum praebet auditum verbo, cumulatur mysterio. Et producit herbas virentes, quia per gratiam compunctionis infusa, praedicationis verba non solum libenter recipit, sed etiam ubertim reddit, ut quod audire non poterat jam loqui concupiscat; et quae non audiendo etiam intrinsecus aruerat, jam loquendo quae sancta sunt viriditate sua quoslibet esurientes pascat. Unde bene per prophetam dicitur: Emitte spiritum tuum et creabuntur, et renovabis faciem terrae . Sic enim sic facies terrae virtute renovationis immutatur, dum sicca dudum mens gratia veniente compluitur, et post ariditatem pristinam, quasi productis herbis, scientiae viriditate vestitur. Quae conditoris nostri gratia adhuc nobis altius
Abbreviated transcription (Latin):
oiuis dr eni dieni incalamo nisi seriptores quid ꝑ
uncu qui urcta aque semꝑhumorẽ nascitur
nisi pusilli actexeri. auditores sacri eloqui i de¬
sigiantur: Indraconũ uero cubilib uiror calami
&iunci oritur : quia in eis populis. quos anti qui
hostis malitia possidebat. & doctoꝵ scientia. et
que generaliter degentilitate dicta sunt : si
sollerter aspicimus. intrasinũ scȩ ecłȩ agi in
singulis uidemus : Sunt eñ ipleriq: ad uerbadĩ
ualde in sensibiles : fidei quidem nomine cen¬
sentur. uerba uitȩ aurib audiunt. sed ea transi¬
re usq ad interna cordis minime ꝑmittunt
Hii quid aliud. quã deserta terra sunt . Quae
scilic& terra. hominẽ non hab& : qui a eoꝵ mens
sensurationis car&: & nullus mortaliũ in hac t̾ra
cõmoratur : quia & siquando in edꝵ conscientia
rationabiliũ sensuũ cogitationes uenuint nonp¬
sistunt: Fraua enĩ desideria in eoꝵ cordib sedem
inueniunt : recta uero siquando uenerint. acsi

Expanded text:
uid in calamo nisi scriptores? quid per juncum, qui juxta aquam semper in humore nascnisi pusilli ac teneri auditores sacri eloquii designantur? In draconum ergo cubilibus viror calami et junci oritur, quia in eis populis, quos antiqui hostis malitia possidebat, et doctorum scientia, et quae generaliter de gentilitate dicta sunt, si solerter aspicimus, intra sinum sanctae Ecclesiae in singulis agi videmus. Sunt enim plerique ad verba Dei valde insensibiles, qui fidei quidem nomine censentur, verba vitae auribus audiunt; sed ea transire usque ad interna cordis minime permittuntur. Hi quid aliud quam deserta terra sscilicet terra hominem non habet, quia eorum mens sensu rationis caret, et nullus mortalium in hac terra commoratur, quia et si quando in eorum conscientia rationabilium sensuum cogitationes veniunt, non persistunt. Prava enim desideria in eorum cordibus sedem inveniunt, recta vero si quando venerint, ac si
Abbreviated transcription (Latin):
quidicebat Non necesse habetis ut aliquis doceat
uosd Sedsicut instruc cio eius docet uos deomibd:
Hanc uiã rursũ paulus quis dar& intimabat: dices:
Neque qui plantat .ẽ aliquid. neque quirigat
sed quimcrementũ datds : Accepta igitur
ina quid iste ymber ac tonitriius agat
audiamus: Sequitur: Et plueret suꝑterrã
absq homine indeserto. ubinullus mortaliũ
commoratur Suꝑ terrã absq homine inde¬
serto pluere. ẽ: uerbũ deigentilitati p̃dicare :
Quȩ dum pullũ cultum duunitatis tenuit nullã
inse speciem hom operis ostendit: iudelica¬
desertũ fuit: Inquaquia legis lator ñ fuit: & qui
rationabiliter dmquȩrer& ñfuit. quasiho maciũ
mllus sua & uelud solis bestiis occupata uacua
amor talibus tetitit ꝰ Dehae deseren eehiao
amordiclibir : fosint indeserto uiam: Dehae pre¬
diasdiont gentilitati concessa psalmistatescũ¬
dur dieues : sosuit flumina irideserto oqui¬

Expanded text:
qui dicebat: Non necesse habetis ut aliquis doceat qui dicebat: Non necesse habetis ut aliquis doceat vos, sed sicut unctio ejus docet vos de omnibus . Hanc viam rursum PNeque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Accepta igitur via, quid iste imber ac tonitru dicat audiamus: Ut plueret super terram absque homine in deserto, ubi nullus mortalium oratum.---Super terram absque homine in deserto pluere est verbum Dei gentilitati praedicare. Quae dum nullum cultum Divinitatis tenuit, nullamque in se speciem boni operis ostendit, videlicdesertum fuit. In qua quia legislator non fuit, et qui rationabiliter Deum quaereret non fuit, quasi hominum nullus fuit, et velut solis bestiis occupata, vacua a mortalibus exstitit. De hac deserti terra alias dicitur: Posuit in deserto viam . De hac praedicatione gentilitati concessa Psalmista testatur, dicens: Posuit flumina in deserto
Abbreviated transcription (Latin):
erant terribiliter sonauit: Vnde & ipsiscĩ apłi
de eius gr̃a geuerati boanerges id est filii
tonitrui sunt uocati: Aliquando autẽ sicut
qui lib& ille p̃dicator. uerba dare aurib potest.
entium inuisibiliter aditum prest&. in cassũ
prȩdicatio aure audientis ꝑcipitur. quȩ ꝑueni¬
re ad intima surdo corde ꝑhibetur : Seque¬
dñs uiam sonantis tonitrui dare asserit. quicũ
p̃dicationis uerba tribuit. ꝑterrorẽ corda
conpungit: Hanc uiam paulus p̃dicator egre¬
guis dum suꝑna misteria terribiliter into¬
nar&. sease habere non posse conspicieris.
discipłos ad monebat dicens Orantes simul &
ꝓ nobis ut ds̃ aperiat nobis ostiũ uerbi adloquen¬
duĩ misteriũ xp̃i : Quergoloquebat᷑ misteria
sedincorde audientiũ eisdem misterus ad dmine
aperire ostiũ prȩcabatur : habebat quidẽ iam
tonitruũ seadari ei desuꝑuiã que rebat: Hanc
uiã taequaquã se iohannes dare posse cogoiouerat

Expanded text:
erant terribiliter sonuit. Unde et ipsi sancti apostoli erant terribiliter sonuit. Unde et ipsi sancti apostoli de ejus gratia generati, Boanerges, id est filii tonitrui sunt vocati . Aliquando autem, sicut quilibet praedicator verba dare auribus potest, entium invisibiliter aditum praestet, incassum praedicatio aure audientis percipitur, quae pervenire ad intima corde surdo prohibetur, se Dominus viam sonanti tonitrui dare asserit, qui cum praedicationis verba tribuit, per terrorem corda compungit. Hanc viam Paulus praedicator egregius, dum superna mysteria terribiliter insonaret, se a se habere non posse conspiciens, discipulos admonebat, dicens: Orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium verbi, ad loquendum mysterium Christi . Qui ergo loquebatur mysteria, sed in corde audientium eisdem mysteriis a Domino aperiri ostium precabatur, habebat quidem jam tonitruum, sed dari ei desuper viam quaerebat. Hanc viam nequaquam se Joannes dare posse cognoverat,
Abbreviated transcription (Latin):
Uehemens naq r̾mber erat: cu predicatores
sc̃ĩ. credi aeterna sua debant: Umberautẽ
uehementissimus : cũ ꝓpter spem ad mone¬
bant rem deseri. cuncta uisibilia ꝓpter
inuisibilia contẽpni. & propt̃ audita gau¬
dia. prȩsentis poenas cruciatusq tolerari:
Sedcumfide cognita. seuiente aestu ꝑsecu¬
tionis. tot electi possessa reliquerunt. car¬
nales affectus obliti sunt & ꝓgaudio sp̃s
aliud dñs fecit. nisi etiã uehementissimo
ymbricursũ prebuit. qui usq ad exsequen
bilia cordis inrigauit: Vbi & apte subiungitur:
Quiamsonantis tonitrui : Quid eniꝑtonitru¬
um. nisi predicatiosuꝑni terroris accĩpitur.
quẽ terrorẽ dumꝑcipiunt humana corda: qua¬
ciuntur : Aliquando uero intonitruo ipse
in carnatus dñs figuratus : quia exantiquorũ
patrũ conueruente ꝓphetia. ad noticiã nram
quasi ex nubium concursione prolatus est:
Qui inter nos uisibiliter apparens: ea que suꝑnos

Expanded text:
Vehemens namque imber erat, cum praedicatores Vehemens namque imber erat, cum praedicatores sancti credi gaudia aeterna suadebant. Imber autem vehementissimus fiebat, cum propter spem admonebant omnia deseri, cuncta visibilia propter invisibilia contemni, et propter auditam gratiam praesentes poenas cruciatusque tolerari. Sed cum fide cognita saeviente aestu persecutionis tot electi possessa relinquentes, carnales affectus obliti sunt, et pro gaudio aliud Dominus fecit, nisi etiam vehementissimo imbri cursum praebuit, qui usque ad exsequendbilia cordis irrigavit? Unde et apte subjungitur: Et viam sonantis tonitrui. Quid enium, nisi praedicatio superni terroris accipitur? Quem terrorem dum percipiunt humana corda quatiuntur. Aliquando vero in tonitruo ipse incarnatus Dominus figuratur, qui ex antiquorum patrum conveniente prophetia ad notitiam nostram quasi ex nubium concursione prolatus est. Qui inter nos visibiliter apparens, ea quae super nos
Abbreviated transcription (Latin):
tionis aestum. paulus &tolerabat. & inrigabat:¬
cudicer&: Laboro usq aduincula quasimale
operans: sed uerbũ dĩ non .ẽ. alligatũ : De hoc
rmbrȩ : alias dicitur: Mandabo rubibus :¬
nspluant suꝑ eã rmbrem: De hoc cursurmbris.
qui in electoꝵ cordibus agitur p̃salmista testa¬
tur dicens: Velociter currit sermo eius:
Plerumq uero ymber ẽ. & cursũ non hab&: qr
predicatio ad aures uenit. sed cessante inter¬
nagrã. ad corda audientiũ non ꝑtransit:
Decuus p̃dicationis uerbis: propter electos
dicitur: Qeni sagittȩ tuae ꝑtransierunt
Sagittȩ quippe dei ꝑtranseunt : quando uerba¬
predicationis eiꝰ. ab aurib: ad corda descen¬
dunt : Quod quia solo diuino munȩre agit᷑.
r̾mbricursũ dñs se esse testatur: Sed notari¬
dũ uideo : quod eundẽ ymbr̃e non uehe meni¬
tẽ. sed uehementissimũ uocat: Ymber
uehemens. ẽ. uis magna: ymber uero uehe¬
mentissimus. uis in mensa predicationis:

Expanded text:
tionis aestum Paulus tolerabat, ettionis aestum Paulus tolerabat, etcum diceret: Laboro usque ad vincula, quasi male operans, sed verbum Dei non est alligatum . De hoc imbre alias dicitur: Mandabo nubibus ne pluant super eam imbrem . De hoc cursu imbris qui in electorum cordibus agitur Psalmista testatur, dicens: Velociter currit sermo ejus . Plerumque vero imber est, et cursum non habet, quia praedicatio ad aures venit, sed, cessante interna gratia, ad corda audientium non pertransit. De cujus praedicationis verbis propter electos dicitur: Etenim sagittae tuae pertransierunt . Sagittae quippe Dei perpraedicationis ejus ab auribus ad corda descendunt. Quod quia solo divino munere agitur, imbri cursum Dominus se dedisse testatur. Sed notandum video quod eumdem imbrem non vehementem, sed vehementissimum vocat. Imber vehemens est vis magna. Imber vehementissimus vis immensa praedicationis.
Abbreviated transcription (Latin):
mur. ñ solum inter nodi sp̃u instruimur. sed
etã exteriorib prȩdicantiũ uerbis adiuua¬
mur ⁊ ecte post diuisũ aestũ subdituro
Siuero ut superius diximus. diuisi aestus ero¬
mine illa inuideae regionib ꝑsecutio desig¬
natur: quia ipsa psecutionis asperitas. predre¬
catoresos super nomunere adiutos aprȩ¬
dicationis suȩ mystrio nulloti more cori¬
pescuit. Apte subumxit.: Quis dedit uehe¬
mentissimo ymbri cursum: Acsi dicer& nisi
nrot diuiso aestu. cursum uehementissimo
rmbridedisse .ẽ. int̃ ipsas ꝑsecutionis angustu¬
is. prȩdicationis impetum roborassȩ ut quan¬
tomagis uirtus p̃dicantiũ crescer&. tantoma¬
gis psequentium crudelitas obuiar& : Quatinꝰ
arentia corda audientiũ. pluuiȩ guttis infun
derent & siccitatẽ ꝑfidie uberius inrigarent :
ut quãuis contraeos seuiciȩ aestus icandescer&
peos tam̃ uox graciȩ nontacer& : Hunc ꝑsecu¬

Expanded text:
mur, non solum interno Dei Spiritu instruimur, sed mur, non solum interno Dei Spiritu instruimur, sed etiam exterioribus praedicantium verbis adjuvamur; recte post divisum aestum subditur: ob XXXVIII. Si vero, ut superius diximus, divisi aestus nomine illa Judaeae regionis persecutio designatur; quia ipsa persecutionis asperitas praedicatores sanctos superno munere adjutos a praedicationis suae mysterio nullo timore compescuit, apte submentissimo imbri cursum? Ac si diceret: nisi ego. Diviso enim aestu, cursum vehementissimo imbri dedisse est inter ipsas persecutionis angustias praedicationis impetum roborasse, ut tanto magis virtus praedicantium cresceret, quanto magis persequentium crudelitas obviaret, quatenus arentia corda audientium pluviderent, et siccitatem perfidiae uberius irrigarent, ut quamvis contra eos saevitiae aestus candesceret, per eos tamen vox gratiae non taceret. Hunc persecu
Abbreviated transcription (Latin):
pulsar&: Simites ꝑstudiũ certaminis: aut
iracũ dos capere ꝑ pauorẽ formidis querer&:
Qui a ergo inteptacionis ardore callide
singulis insidi ans. uicinos morib: laqueos
abscondit. Recte dicitur : Diuiditur ȩstus.
suꝑ terrã: sedcũ premittitur ꝑ quã uiam
spargitur lux. statimq subiungitur. diuiditꝰ
aestus suꝑ terrã: nimirũ ꝑ eandẽ uiã ꝑquã
lux spargitur. lux etiã diuidi aestiis indi¬
etiã tep̃tationes aduersarii dispensando
modificat: Ut simul multȩ nonueniant.
ut ipsȩ tantũ modo quȩ ferripossunt in luftra¬
tatã iamdõ anima tangant: ut cũ tactussu
ardore noscruciant. ꝑfectionis incendio ñ
exurant : Paulo attestante qui ait
Ti delis autẽ ds. qui ñ patitur uostẽptari
supra quã potestis. sed faci& cũtep̃ tacione
aliter mistricors conditor: Ille diuidit.
ut pillu cicius in terimat: iste ut eũ tolera¬
biłem reddat: & quiacũ tẽptatione fatiga¬

Expanded text:
pulsaret; si mites per studium certaminis, aut pulsaret; si mites per studium certaminis, aut iracundos capere per pavorem formidinis quaereret. Quia ergo in tentationis ardore callide singulis insidians, vicinos moribus laqueos abscondit, recte dicitur: Dividitur aestus super terram. Sed cum praemittitur, per quam viam spargitur lux; statimque subjungitur, dividitur aestus super terram. Nimirum per eamdem viam per quam lux spargitur etiam dividi aestus indietiam tentationes adversarii dispensando modificat, ut simul multae non veniant, aut ipsae tantummodo quae ferri possunt illustratam jam a Deo animam tangant, ut cum tactus sui ardore nos cruciant, perfectionis incendio non exurant; Paulo attestante qui ait: Fidelis autem Deus, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cualiter misericors Conditor. Ille dividit, ut per illum citius interimat, iste ut eum tolerabilem reddat. Et quia cum tentatione fatiga
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib sed quib dã uicins ac iusta positis
uiciis fatigantur: Prius eni consparsionem
unius cuiusq antiquus aduersarius ꝑspicit :¬
& tunc temptationis laqueos apponit: Alius
ñãq: lȩtis. alius tristibus alius timidis. alius
elatis morib existit: Suo ergo occultus ad¬
uersarius facile capiat: uicinas consparsio¬
nib deceptiones parat: Suia eñi laeticiae
uoluptas iuxta .ẽ : lȩtis morib: luxuriã ꝓpo¬
nit: & quia tristicia in irã facile labitur :
tristibus poculũ discordiȩ porrigit : Quia
timidi supplicia formidant : pauentib: ter¬
rores intentat: Et quia elatos extollilaudib
conspicit : eos adqueq uoluerit blandis fauo¬
rib trahit : Singulis igitur hominib uiciis
c̃uenientib insidiatur: Neq enĩ facile capti¬
uar& : si aut luxuriosis prȩmia. aut auaris
scorta ꝓponer& : si aut uoraces de abstinentiȩ
gła: aut abstinentes degule inbecillitate

Expanded text:
omnibus, sed quibusdam vicinis ac juxta positis omnibus, sed quibusdam vicinis ac juxta positis vitiis fatigantur. Prius enim conspersionem uniuscujusque antiquus adversarius perspicit, et tunc tentationis laqueos apponit. Alius namque laetis, alius tristibus, alius timidis, alius elatis moribus existit. Quo ergo occultus adversarius facile capiat, vicinas conspersionibus deceptiones parat. Quia etenim laetitiae voluptas juxta est, laetis moribus luxuriam proponit. Et quia tristitia in iram facile labitur, tristibus poculum discordiae porrigit. Quia timidi supplicia formidant, paventibus terrores intentat. Econspicit, eos ad quaeque voluerit, blandis favoribus trahit. Singulis igitur hominibus vitiis variis insidiatur. Neque enim facile captivaret, si aut luxuriosis praelia, aut avaris scorta proponeret; si aut voraces de abstinentiae gloria, aut abstinentes de gulae imbecillitate
Abbreviated transcription (Latin):
cũ lux spargitur. mox a bocculto aduersario
contra fulgentẽ mentẽ tẽptameri succrescuNł
Recte subiungitur: Diuiditur aestus suꝑt̾rã:
hostis nãq: callidus quos luce iusticiȩ enĩtes¬
cere conspicit. eoꝵ mentes inlicitis desiderus
infla mare contendit : ut plerũq plusse ur¬
gueritẽptacionib senciant. qũa tunc cũ
lucis internȩ radios non uidebant: Unde
& israhelite post quã uocatisunt: contra mo-
ysen de excrescente labore c̃quiruntur
dicentes: Uideat dñs & iudic&. qm̃ fetere¬
fecistis odorẽ nrin corã pharaone & seruis euis.
& p̃binstis eigladiũ ut interficer& Nos
Uolentib quippe ex argr̃pto discedere. pharao
paleas subtraxerat: & tamen eiꝰdem mensurȩ
submurmurat : post cuius cognitionẽ &
tẽptacionũ stimulos acriores portat: & cũ
sibi labores crescere conspicit: in eo quod ad
uersario displic&. quasi foetere in oculis
pharaonis dol&: Post lucẽ ergo aestus sequit᷑
quia post inluminationẽ diuini muneris. tẽp¬

Expanded text:
cum lux spargitur mox ab occulto adversario contra fulgentem mentem tentamenta succrescunt, recte subjungitur: Dividitur aestus super terram. Hostis namque callidus quos justitiae luce enitescere conspicit, eorum mentes illicitis desideriis inflammare contendit, ut plerumque plus 937 se urgeri tentationibus sentiant, quam tunc cum lucis internae radios non videbant. Unde et Israelitae postquam vocati sunt, contra Moysen et Aaron de excrescente labore conqueruntur, dicentes: Videat Dominus et judicetrum coram Pharaone, et servis ejus, et praebuistis ei gladium ut interficeret nos. Volentibus quippe ex Aegypto discedere, Pharao paleas subtraxerat, et tamen ejusdem mensurae submurmurat, post cujus cognitionem, tentationum stimulos acriores portat. Et cum sibi labores crescere coversario displicet, quasi fetere se in oculis Pharaonis dolet. Post lucem ergo aestus sequitur, quia post illuminationem divini muneris ten
Abbreviated transcription (Latin):
dit Trans figurat eni se uelud angłm lucis.
& callida deceptionis arte plerumq ꝓponit
laudabilia. ut adinlicita ꝑtrahat: Abyssi
ergo suꝑficies stringitur : quia dũ quafibona
ꝑsuasionus eius species uelud solida de super
glacies osteniditur: in ꝓfundũ latens eius

Expanded text:
dit. Transfigurat enim se velut angelum lucis , dit. Transfigurat enim se velut angelum lucis , et callida deceptionis arte plerumque proponit laudabilia, ut ad illicita pertrahat. Abyssi ergo superficies constringitur, quia dum quasi bona persuasionis ejus species velut solida desuper glacies ostenditur, in profundo latens ejus