comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dinoscere & pertractare : latebant in popu¬
lo dĩ: nec asserebant solutionem quaestio¬
nͦm dificilium : cum calumniator nullus
instar& : Numquid enim perfectȩ detri¬
ntate tractatum est: antequam oblatra¬
rent arriani : Numquid perfect e depȩ¬
nitentia tractatum est : antequam ob¬
sisterent nouatiani : sic non perfect e
debaptismate tractatum est. ante quã
contradicerent foris positi rebaptita¬
tores Nec de ipsa unitate xp̃i enuclea¬
te dicta erant quae dicta sunt: Nisi pos¬
tea quam separatio illa urgere coepit
fratres infirmos: utiam illiqui nouerant
haec tractare atque dissoluere peperi¬
rent: Infirmi. sollicitati quaestionibus
impiorum : sermonibus & disputationibus
suis. obscura legis inpublicum deduxerunt
Ergo illidiuisi sunt praeira uultus eius:
&̃ nobis adintellegendum al propinqua¬
uit cor eius: Itaque intellegite illud: quas
in psalmo alio commemorauit: congrega¬
tio taurorum id est superborum corni¬

Expanded text:
dignoscere et pertractare, latebant in popudignoscere et pertractare, latebant in populo Dei; nec asserebant solutionem quaestionum difficilium cum calumniator nullus instaret. Numquid enim perfecte de Trinitate tractatum est, antequam oblatrarent Ariani? numquid perfecte de poenitentia tractatum est, antequam obsisterent Novatiani? Sic non perfecte de Baptismate tractatum est, antequam contradicerent foris positi rebaptizatores; nec de ipsa unitate Christi enucleate dicta erant quae dicta sunt, nisi posteaquam separatio illa urgere coepit fratres infirmos, ut jam illi qui noverant haec tractare atque dissolvere, ne perirent infirmi sollicitati quaestionibus impiorum, sermonibus et disputationibus suis obscura Legis in publicum deducerent. Ergo illi divisi sunt prae ira vultus ejus, et nobis ad intelligendum appropinquavit cor ejus. Itaque intelligite illud quod in psalmo alio commemoravit: Congregatio taurorum, id est superborum cornu
Abbreviated transcription (Latin):
de enim quid sequatur polluerunt
testamentum eius Diuisi sunt prara
uultus eius: Quid ex̾pectatis: qua
maiore nota ostendantur heraaici
diuisi sunt praeira uultus eius.
& ad propincauit cor illius: Cuius intellegimꝰ
nisi cuius ira diuisi sunt: Quomodo ad pro¬
pinquauit cor illius: ut intellegamus uo¬
luntatem illius : Etenim hereticis asser¬
ta est catholica: & ex his qui male sentiunt :¬
probati sunt qui bene sentiunt: Multi
enim latebant inscripturis. & cum prae¬
cisi essent heretici quaestionibus agitaue¬
runt ecclesiam dĩ : aperta sunt quae la¬
tebant: & intellecta est uoluntas dĩ Inde
dicitur in alio psalmo: Congregatio tau¬
rorum interuaccas populorum̃: ut exclu¬
dant᷑ hi qui probati sunt argento: Ex¬
cludantur enim dixit: emineant: appa¬
reant : unde dicuntur. & in arte argen¬
tarea exclusores : id est exquadam con¬
fusione : massae. formae exprȩssores.
Ergo multi qui optime po̾sent script uras

Expanded text:
de enim quid sequatur: Polluerunt de enim quid sequatur: Polluerunt testamentum ejus; divisi sunt prae ira vultus ejus. Quid exspectatis, qua majore nota ostendantur haeretici? Divisi sunt prae ira vultus ejus. 22. Et appropinquavit cor illius. Cujus intelligimus, nisi cujus ira divisi sunt? Quomodo appropinquavit cor illius? Ut intelligamus voluntatem illius. Etenim ex haereticis asserta est Catholica, et ex his qui male sentiunt probati sunt qui bene sentiunt. Multa enim latebant in Scripturis; et cum praecisi essent haeretici, quaestionibus agitaverunt Ecclesiam Dei: aperta sunt quae latebant, et intellecta est voluntas Dei. Inde dicitur in alio psalmo, Congregatio taurorum inter vaccas populorum, ut excludantur hi qui probati sunt argento . Excludantur enim dixit, emineant, appareant. Unde dicuntur et in arte argentaria exclusores, id est, ex quadam confusione massae, formae expressores. Ergo multi qui optime possent Scripturas
Abbreviated transcription (Latin):
cis᷑ africa sola. istam gratiã meruit scĩ
donati: In ipso remansit ecclesia xp̃i.
Dic saltim ecclesiam donati: quare ad¬
iungis xp̃i : dequo dictum est Insemine
tuo benedicentur omnes gentes : Post
donatũ uis ire : pone xp̃m & sic recede:
Videte ergo quid sequitur: Polluerunt
testamentum eius Quod testamentum :
abrahȩ dictȩ sunt promissiones : & semi¬
neius: a postolus dicit: Fratres : tam̃
hominis testamentum confirmatum
nemo irritum facit : aut super ordi
nat: Abrahae dictae sunt promissiones
& semini eius Nondicit & seminibus
tamquam inmultis: sed tam quam
inuno. & semini tuo quod est xp̃s: In¬
hoc ergo xp̃o. quod promissum est
testamentum in semine tuo: bene¬
dicentur omnes gentes: tuqui di¬
misisti unitatem omnium gentium :¬
& in parte remansisti: polluisti testa¬
mentum eius: Quid tibi ergo conti¬
git ut exterminareris : ut abheredi¬
tate separareris : deira dĩ est: ad ten¬

Expanded text:
cis? Africa sola istam gratiam meruit sancti cis? Africa sola istam gratiam meruit sancti Donati, in ipso remansit Ecclesia Christi. Dic saltem, Ecclesia Donati. Quare adjungis, Christi, de quo dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Post Donatum vis ire? Pone Christum, et sic recede. Videte ergo quid sequitur: Polluerunt testamentum ejus. Quod testamentum? Abrahae dictae sunt promissiones et semini ejus. Apostolus dicit: Fratres, tamen hominis testamentum confirmatum nemo irritunat. Abrahae dictae sunt promissiones et semini eius. non dicit \'et seminibus\' tamquam in multis. sed tamquam in uno et semini tuo,\' quod est Chrihoc ergo Christo quod promissum est testamentum? In semine tuo benedicentur omnes gentes. Tu qui dimisisti unitatem omnium gentium, et in parte remansisti, polluisti testamentum ejus. Quod tibi ergo contigit, ut exterminareris, ut ab haereditate separareris, de ira Dei est. Atten
Abbreviated transcription (Latin):
tum: Dicis illis: peris inheresi: inscismate :
Necesse est ut ds̃ r&ribuat istis malis. ueniens
indampnationem: Noli tibi blandiri uer¬
bis tuis: non sequaris caecum ducem Cae¬
cus autem caecum ducens: simul infoueam
cadunt : Quid ad me ait : quo modo uixi heri.
sic & hodie: Parentes mei quod fuerunt. hoc
& ego: Nontimes dm̃ : datimorem dõ: Co¬
git& qui asta omnia uera sunt quae legun¬
tur: quia est fides xp̃i quae falli non potest:
Quando inheresi remanebit adtantam eui¬
dentiam scãe catholicar : quam diffudit
ds̃ pertotum orbem terrarum. quam
antequam diff under&. promisit. prae¬
nunt iauit: sic ex ibuit ut promisit : Ergo
caueant & obseruent: qui non timent᷑
dm̃: Extendit manum suam inretri¬
buendo polluerunt testamentum eius
Lege testamentum quod polluerunt:
insemine tuo benedicentur omnes gen¬
tes: Polluerunt testamentum eius:
Tu contra ista uerba testatoris : quid di¬

Expanded text:
tum. Dicis illi: Peris in haeresi, in schismate; tum. Dicis illi: Peris in haeresi, in schismate; necesse est ut Deus retribuat istis malis: venies in damnationem, noli tibi blandiri verbis tuis, non sequaris caecum ducem; caecus autem caecum ducens, simul in foveam cadunt . Quid ad me, ait? quomodo vixi heri, sic et hodie; parentes mei quod fuerunt, hoc et ego. Non times Deum. Da timorem Dei: cogitet quia ista omnia vera sunt quae leguntur, quia est fides Christi quae falli non potest; quomodo in haeresi remanebit ad tantam evidentiam sanctae Catholicae, quam diffudit Deus per totum orbem terrarum; quam antequam diffunderet promisit, praenuntiavit, sic exhibuit ut promisit? Ergo caveant et observent qui non timent Deum. Extendit manum suam in retribuendo. 21. Polluerunt testamentum ejus. Lege testamentum quod polluerunt: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Polluerunt testamentum ejus. Tu contra ista verba testatoris quid di
Abbreviated transcription (Latin):
as & humiliabuit illos: qui est ante saecula
Illi enim praesumunt denescio quo duce suo
quicoepit heri. humilialiit illos qui est ante
sȩcula : Quia & si extempore xp̃s inest :¬
demaria uirgine : ante saecula tam̃ in prin¬
cipio uerbum̃ & uerbum apud dm̃ & ds̃ uer¬
bum: humiliabit illos qui est ante saecula:
Vonenim est. commutatio: De illis dico: qui¬
bus non est commutatio: Nouerat aliquos
perseueraturos: & inperseueratione suae
nequitiae morituros: Videmus enim eos
& non est illis commutatio: qui sic moriuntur
in ipsa peruersitate : in ipso scismate: Non
est illis commutatio: humiliabit illos ds̃: hu¬
miliabit illos indampnatione. qui erecti sunt
indissensione : Non est illis commutatio: quia
non mutantur inmelius. sed inpeius: Nec
cum hic sunt : nec inresurrectione: Omnes
enim resurgsmus: sed nonom nes immutabi¬
mur: Quare: quia non est illis commutatio:
& non timuerunt dm̃: fratres mei : unum
remedium est: Timeant dm̃: deserant dona¬

Expanded text:
t humiliabit illos, qui est ante saecula. Illi enim praesumunt de nescio quo duce suo qui coepit heri: humiliabit illos qui est ante saecula. Quia etsi ex tempore Christus est de Maria virgine, ante saecula tamen in principio Verbum, et Verbum apud Deum, et Deus Verbum . Humiliabit illos qui est ante saecula. Non enim est illis commutatio: de illis dico, quibus non est commutatio. Noverat aliquos perseveraturos, et in perseveratione suae nequitiae morituros. Videmus enim eos, et non est illis commutatio: qui sic moriuntur in ipsa perversitate, in ipso schismate, non est illis commutatio. Humiliabit illos Deus, humiliabit illos in damnatione, quia erecti sunt in dissensione. Non est illis commutatio, quia non mutantur in melius, sed in pejus; nec cum hic sunt, nec in resurrectione. Omnes enim resurgemus, sed non omnes immutabimur . Quare? Quia non est illis commutatio, et non timuerunt Deum. Fratres mei, unum remedium est: timeant Deum, deserant Dona
Abbreviated transcription (Latin):
prae cessit : Exaudi ds̃ dep̃cationẽ meam:
& ne despexeris praecem meamio het enam
mihi & exaudime : quare : quid enim
pateris : quid gemis contristatus sum
inerercitatione mea : Exercer meꝰ qui¬
dem intermalos posuisti sed nimis ex¬
suprexerunt supra uires meas : tran¬
quilla perturbatum : manum extende
mergenti : Contristatussum inexerci¬
tatione mea & conturbatus sum auoce
inimici & atribulatione peccatoris: Qm̃¬

Expanded text:
praecessit, Exaudi, Deus, deprecationem meam, praecessit, Exaudi, Deus, deprecationem meam, et ne despexeris precem meam: intende mihi, et exaudi me. Quare? quid enim pateris? quid gemis? Contristatus sum in exercitatione mea. Exerceri me quidem inter malos posuisti, sed nimis exsurrexerunt supra vires meas: tranquilla perturbatum, manum extende mergenti. Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum a voce inimici, et a tribulatione peccatoris: q
Abbreviated transcription (Latin):
enipsa pugna & lucta turbatus est: Gnuis
enim uox est in alio psalmo turbatus
est prisira oculus ẽ us: & quid ibi sequi¬
tur : Inueteraui inomnibus i nomicu
meis: Uelut intempestate & fluctibus
mergi coeperat : sic ut pcerus : Ile epuns
calcãt fluctus huius saecubs
qui
diligit inimicos: xp̃s in mare
bulabat intrepidus : cuiur omni¬
no decorde auferri nom poterat inimi¬
ci dilectio : qui pendens Ancruce dicei¬
bat : Pater ignosce illis quia nesciante
quid faciunt᷑: & p&rus uoluit anbu¬
lare : Ile tam quam caput paerastam¬
quam corpus: Quia super hanc p&ram
inquit: aedificabo ecclesiam neaatrauis¬
subs est ambulare : & ambulabet gratus
iubentis non uiribus suis : Sed cum
uider& uentũ ualidum timuit &mer
gn eoeperat: conturbatus ineceritati¬
ome sua: A quo uento ualido Auttt
mnimici et atribulatione peccãpis uorre
quomodo ille clamauit influctibus
dñe pereo salua me : talis & huius uox

Expanded text:
ectionem, in ipsa pugna et lucta turbatus est. Ejus ectionem, in ipsa pugna et lucta turbatus est. Ejus enim vox est et in alio psalmo: Turbatus est prae ira oculus meus. Et quid ibi sequitur? Inveteravi in omnibus inimicis meis . Veluti in tempestate et fluctibus mergi coeperat, sicut Petrus . Ille enim calcat fluctus hujus saeculi, qui diligit inimicos. Christus in mari ambulabat intrepidus, cno de corde auferri non poterat inimici dilectio: qui pendens in cruce dicebat, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et Petrus voluit ambulare. Ille tanquam caput, Petrus tanquam corpus: quia super hanc petram, inquit, aedificabo Ecclesiam meam. Jussus est ambulare, et ambulabat gratia jubentis, non viribus suis. Sed cum videret ventum validum, timuit; et mergi jam coeperat, conturbatus in exercitatione sua. A quo vento valido? A voce inimici, et a tribulatione peccatoris. Ergo quomodo ille clamavit in fluctibus, Domine, pereo, salva me ; talis et hujus vox
Abbreviated transcription (Latin):
ut imitans pat̾em cliligas mnimicum : diligi¬
te enim inquit inimicos ur̃os: In hoc prae¬
cepto quomodo exercereris: sinullum in¬
imicum patereris : uides ergo prodesse
tibi aliquid & quod ds̃ parcit malis pro¬
sit tibi ad habendam misericordiam:
quia & tu forte si bonus es. exmalo factus
es bonus : & si ds̃ non parcer& malis: nec
tu qui gratias ageres appareres: Parcat
ergo aliis : qui pepercit & tibi Nonenim
cum transieris intercludenda est uia pie¬
tatis: Vnde ergo iste orat positus inter
malos: quorum inimicitis exercebatur:
quid ait: Contristatus sum In exercitati¬
one mea & conturbatus sum cum exten¬
dit dilectionem ut diligat inimicos: affec¬
tus est tedio multorũ m̾imicitiis: multorũ
rabiae circum latratus: & quadam humana¬
infirmitate succubuit: Vidit se iam
pocicert penarari mala persuasione dia¬
bolica ut odium induat aduersus siontichs
reluctans odio ut perficer& dscatuono

Expanded text:
ut imitans Patrem diligas inimicum: Diligiut imitans Patrem diligas inimicum: Diligite enim, inquit, inimicos vestros : in hoc praecepto quomodo exercereris, si nullum inimicum patereris? Vides ergo prodesse tibi aliquid: et quod Deus parcit malis, prosit tibi ad habendam misericordiam; quia et tu forte si bonus es, ex malo factus es bonus; et si Deus non parceret malis, nec tu qui gratias ageres, appareres. Parcat ergo aliis qui pepercit et tibi. Non enim cum transieris, intercludenda est via pietatis. 5. Unde ergo iste orat positus inter malos, quorum inimicitiis exercebatur? quid ait? Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Cum extendit dilectionem ut diligat inimicos, affectus est taedio, multorum inimicitiis, multorum rabie circumlatratus, et quadam humaninfirmitate succubuit. Vidit se jam incipere penetrari mala persuasione diabolica, ut odium inducat adversum inimicos: reluctans odio ut perficeret ipsam dil
Abbreviated transcription (Latin):
patris tui: qui facit solem suum oriri super
bonos & malos: & pluit super iustos & iniustos:
Neque enim tu habes inimicum: & ds̃ non ha¬
b&: Tuquidem eum habes inimicum qui
tecum creatus est : ille uero eum quem
creauit: Inimicos ergo dĩ malos & mi¬
quos saepe inscripturis legimus: & par¬
cit eis ille qui non hab& quod illi imput&
mimicus : cui omnis inimicus ingratus
est Ab illo enim hab& quicquid boni: ab
ipso enim hab& misericordiam. quicquid
est &ciam unde tribulatur: Ad hoc enim
tribulatur ne superbiat : ad hoc tribulatur
humilis agnoscat excelsum: Tu
go inimico tuo quem intolera¬
bilit̃spateris. quid praestitisti si
illeeum hab& inimicum qui ei
tanta praestitit : & facit solem suum
oriri super bonos & malos & pluit super
iustos & in iustos Tu qui nec solem potes
oriri facere : nec super terras pluere ali¬
ut sit tibi pax Interra homini bonȩ uolun¬
tatis : Ergo qm̃ haec tibi dilectionis figitur:

Expanded text:
Patris tui, qui facit solem suum oriri super Patris tui, qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Neque enim tu habes inimicum, et Deus non habet. Tu quidem eum habes inimicum qui tecum creatus est; ille vero cum quem creavit. Inimicos ergo Dei malos et iniquos saepe in Scripturis legimus: et parcit eis ille qui non habet quod illi imputet inimicus, cui omnis inimicus ingratus est; ab illo enim habet quidquid boni habet. Ab ipso enim habet misericordiam, quidquid est etiam unde tribulatur. Ad hoc enim tribulatur, ne superbiat; ad hoc tribulatur, ut humilis agnoscat excelsum. Tu ergo inimico tuo, quem intolerabiliter pateris, quid praestitisti? Si ille eum habet inimicum qui ei tanta praestitit, et facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos; tu qui nec solem potes oriri facere, nec super terras pluere, aliut sit tibi pax in terra homini bonae voluntatis Ergo quoniam haec tibi dilectionis regula figitur,
Abbreviated transcription (Latin):
di dixit amatorem mundi: mundi dixit
impiorum & iniquorum: mundi dequo di¬
xit euangelium: & mundus eum non cogno¬
uit Sienim mundus non cognouit lucem:
quia lux intenebris luc&. & tenebrae eam
non conpraehenderunt : & ipsȩ tenebrae quȩ
non conpraehenderunt lucem prasentem :
mundi nomine apellantur: harum tenebra¬
rum: sunt illi rectores Deipsis ergo rec¬
toribus habemus de terminatam scriptu¬
rarum sententiam : quod omnino Indere¬
ditus alicuius eorum sperandus nonest:
at uero deipsis tenebris quarum illi recto¬
res sunt. non sumus certi: ne forte qui erant
tenebrae.fiant lux Fidelibus quippe iam
factis dicit apostolus. fuistis aliquando te¬
nebrae : Nunc autem lux in dño: Tenebrae
inuobis. lux indño: Ergo fr̃s omnes mali cum
mali sunt: exercent bonos: Ecce enimbreui¬
ter audite & intellegite: si bonus es: inimicũ
non habebis nisi malum: Porro tibi ea bonita
tis regula praefixa est: ut imiteris bonitatem

Expanded text:
di dixit, amatorum mundi; mundi dixit, di dixit, amatorum mundi; mundi dixit, impiorum et iniquorum; mundi dixit, de quo dicit Evangelium: Et mundus eum non cognovit . Si enim mundus non cognovit lucem, quia lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt, et ipsae tenebrae quae non comprehenderunt lucem praesentem, mundi nomine appellantur; harum tenebrarum sunt illi rectores. De ipsis ergo rectoribus habemus determinatam Scripturarum sententiam, quod omnino inde reditus alicujus eorum sperandus non est. At vero de ipsis tenebris quarum illi rectores sunt, non sumus certi ne forte qui erant tenebrae, fiant lux. Fidelibus quippe jam factis dicit Apostolus, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino : tenebrae in vobis, lux in Domino. Ergo, fratres, omnes mali, cum mali sunt, exercent bonos. Ecce enim breviter audite, et intelligite. Si bonus es, inimicum non habebis nisi malum. Porro tibi ea regula bonitatis praefixa est, ut imiteris bonitatem
Abbreviated transcription (Latin):
scũ arium dĩ : & intellexisti in nouissimi
Sic & hic ita concludit : & super inimicoru
respexit oculus meus: Hoc agite ergo fi
cum animis ur̃is erigite corcda ur̃a ex poli¬
te aciem mentis urae discite gratis cdilige¬
re dm̃ discite praesers contempnere saecu¬
lum. discite uoluntari e sacrificare hosti¬
am laudis: ut transcentdentes florem faeni
noramus : & plerumque cumtibi uideris
lisse inimicum fratrem odisti & nescis Dia¬
olus aangeli eius inscripturis sc̃is manefesta
sunt nõbis quod adignem aeternum sint
destinati Ipsorum tantum desperanda est
correctio : contra quos habemus ocultam
luctam: Adquam luctam nos armat apłs
dicens non est nobis donluctatio aduersus
carnem & sanguinẽ : idest aduersus homi¬
nes quos uidetis: sed aduersus potestates.
& rectores mundi tenebrarum harum:
Ne forte cum dixisset mundi: intellege¬
res daemones esse rectores caeli & terrȩ:
mundi dixit tenebrarum harum mun¬

Expanded text:
in sanctuarium Dei, et intellexisti in novissima . in sanctuarium Dei, et intellexisti in novissima . Sic et hic ita concludit: Et super inimicos meos respexit oculus meus. Hoc agite ergo, fratres, cum animis vestris: erigite corda vestra, expolite aciem mentis vestrae, discite gratis diligere Deum, discite praesens contemnere saeculum, discite voluntarie sacrificare hostiam laudis; ut transcendentes florem feninoramus; et plerumque cum tibi videris odisse inimicum, fratrem odisti, et nescis. Diabolus et angeli ejus in Scripturis sanctis manifestati sunt nobis, quod ad ignem aeternum sint destinati. Ipsorum tantum desperanda est correctio: contra quos habemus occultam luctam, ad quam luctam nos armat Apostolus, dicens: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, id est adversus homines quos videt rectores mundi, tenebrarum harum . Ne forte cum dixisset, mundi, intelligeres daemones esse rectores coeli et terrae; mundi dixit, tenebrarum harum; mun
Abbreviated transcription (Latin):
Sed adhibita est tribulatio adam moriti
amonitio facta est ad tuam laudatio
Non enim intellegerem ubi essemo
de infirmitate mea ammonitus essem
Exomnibus ergo tribulationibiis eripus
me : & suꝑ in imicos meos. respexit ocil
meus Suꝑ illos typheos: respexit ocus
meus : Elorem quippe illorum transu
altitud̃me cordis ad te & perueni: ahna
respexi super illos. & uidi quia omnis can
faenum & omnis claritas hominis sicut
flos faeni : sicut quodam loco item cdiciti
Vlidi impium exaltari & eleuari. sic ut cociri
libani transi & ecce nonerat: Quare n
erat : quia transisti quod est quia noni¬
sisti : quia nonsine causa sursum coro
biusti: quia non interra ubi putresceres
remansisti: quia leuasti animã tuamꝰ add
& transcendisti cedros libani & de illa ca¬
tudine adtendisti. & ecce non erat : & qui¬
sisti eum & non est inuentus locus eius
Iam labor non est ante te : quia intrasti

Expanded text:
Sed adhibita est tribulatio ad admonitionem, Sed adhibita est tribulatio ad admonitionem, admonitio facta est ad tuam laudationem. Non enim intelligerem ubi essem, nisi de infirmitate mea admonitus essem. Ex omnibus ergo tribulationibus eripuisti me. Et super inimicos meos respexit oculus meus: super illos Ziphaeos respexit oculus meus. Florem quippe illorum transii altitudine cordis, ad te perveni, et inde respexi super illos, et vidi quia omnis caro fenum, et omnis claritas hominis sicut flos feni : sicut quodam loco item dicitur, Vidi impium superexaltari et elevari sicut cedros Libani: transii, et ecce non erat. Quare, non erat? Quia transisti? Quid est, quia transisti. Quia non sine causa, Sursum cor, audisti, quia non in terra ubi putresceres remansisti, quia levasti animam tuam ad Deum, et transcendisti cedros Libani, et de illa celsitudine attendisti: et ecce non erat, et quaesisti eum, et non est inventus locus ejus . Jam labor non est ante te; quia intrasti
Abbreviated transcription (Latin):
quam inscrutabilia sunt iudicia eius. & in
uestigabiles uie eius Quis enim inuestiga¬
bit uias eius: aut conpraehendit consiliã
eius : nouit quando d& cuid& : quando
auferat. cui auferat: P&etu in hoc tem¬
pore quod tibi prosit inposterum pece
quod te adiuu& inaeternum ipsum au¬
tem gratis dilige : quia melius abeo non in¬
uenis quod d& quam se ipsum: aut si in¬
uenis melius. hoc p&e: Voluntarie sacri¬
ficabo tibi Quare uoluntari e : quia gra¬
tis: Quid est gratis : & confitebor nomini
tuo dñe. qm̃ bonum est Nihil aliud ni¬
si quia bonum est: Numquid ait confite¬
& argentum quia das mihi fructuosa
pecuniam : excellentissimam dignitatems
Non: sed quid : quia bonum est: Meliu
hil inuenio : quam nomen tuum : Ideo
fitebor nominituo dñe qm̃ bonun¬
qm̃ exomni tribulatione eripastr
Ideo intellexi : qurꝰ bonum est nom̃
Nam si hoc po̾sim ante tribulationes
cere : forte mihi necessariae non fu

Expanded text:
quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et inquam inscrutabilia sunt judicia ejus, et inus! Quis enim investigabit vias ejus, aut quis comprehendet consilia ejus Novit quando det, cui det; quando auferat, et cui auferat. Pete tu in hoc tempore quod tibi prosit in posterum, pete quod te adjuvet in aeternum. Ipsum autem gratis dilige: quia melius ab eo non invenis quod det quam seipsum; aut si invenis melius, hoc pete. Voluntarie sacrificabo tibi. Quare voluntarie? Quia gratis. Quid est, gratis? Et confitebor nomini tuo, Domine, quoniam bonum est: ob nihil aliud, nisi quia bonum est. Numquid ait: Confitequia das mihi fructuosa pecuniam, excellentissimam dignitatem? Non. Sed quid? Quoniam bonum est. Melius nihil invenio quam nomen tuum: ideo confitebor nomini tuo, Domine, quia bonum ex omni tribulatione eripuisti me. Ideo intellexi quia bonum est nomen tuum: nam si hoc possem ante tribulationes agnoscere, forte mihi necessariae non fuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
re Nontibi terram. sed se ipfum seruat qui
fecit caelum & terram: Voluntari ie sacri¬
ficabo tibi: Noli exnecessitate: sienim propt̃
aliud laudas dm̃. ex necessitate laudas. Vdẽet
tibi quod amas. Non laudares dm̃: Llide quid
dicam : laudas dm̃ uerbi gratia ut tib do
amplam pecuniam: Si haberes aliunde am¬
plam pecuniam non adõ: Num quid lauda¬
res dm̃ si ergo propt̃ pecuniam laudas dm̃ :
non uoluntari e sacrificas dõ : sed exne¬
cessitate sacrificas. quia praet̃ illum nescio
quid am̃as aliũd Inde dictum est: uolunta¬
ri e sacrificabo tibi: Contemne omnia ip¬
sum adtende: & haec quae dedit. propter
dantem bona sunt : Nam dat prorsus dat
ista temporalia. & quibusdam bono eorum :
quibusdam malo eorum : secundum altitu¬
dinem & profunditatem iudiciorum suo¬
rum : inquorum iudiciorum ab ysso : expa¬
uit apostolus dicens O altitudo diuitia¬
rum suarum sapientiae & scientiae dĩ:

Expanded text:
re? Non tibi terram, sed semetipsum servat, qui re? Non tibi terram, sed semetipsum servat, qui fecit coelum et terram. Voluntarie sacrificabo tibi: noli ex necessitate. Si enim propter aliud laudas Deum, ex necessitate laudas. Si adesset tibi quod amas, non laudares Deum. Vide quid dicam: laudas Deum, verbi gratia, ut tibi det amplam pecuniam; si haberes aliunde amplam pecuniam, non a Deo, numquid laudares Deum? Si ergo propter pecuniam laudas Deum, non voluntarie sacrificas Deo, sed ex necessitate sacrificas: quia praeter illum nescio quid aliud amas. Inde dictum est, Voluntarie sacrificabo tibi. Contemne omnia, ipsum attende. Et haec quae dedit, propter dantem bona sunt. Nam dat prorsus, dat ista temporalia; et quibusdam bono eorum, quibusdam malo eorum, secundum altitudinem et profunditatem judiciorum suorum. In quorum judiciorum abysso expavit Apostolus dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
afferam: quid faciam. quid offeram. pisi
quod ait: sacrificium laudis glorificauit
me ȩ Quare ergo uoluntariae :̃ quia gratis
amo quod laudo: Laudo dm̃: & ipsa lau¬
de gaudeo Ipsius laude gaudeo: quo lau¬
dat̾o nonerubesco: Nonẽnim quem ad mo¬
dum laudatur abstudiosis theatricarum
Nugarum. uel auriga. uel uenator. uel
quilib& histrio & alaudatoribus suis in¬
uitantur Alii laudatores exhortantur
ut pariter clament. & cum omnes clama¬
uerint : plerumq illo uicto erubescunt:
nonita est ds̃ noster: Laudetur uolun¬
tate: ametur caritate: gratuitum sit quod
amatur & quod laudatur: Quid est gra¬
tuitum: ipse propt̃ se: non propt̃ aliud:
Sienim laudas dm̃ ut d& tibi aliquid ali¬
ud: iam nongratis amas dm̃: Erubesce
si te uxor tua propt̃ diuitias amar&:
& forte te paupertas acceder&: deadul¬
terio cogitar&: Cum ergo te a coniuge
gratis amari uelis. tudm̃ propter alium ama¬
bis : quod prȩmium accepturiis es adõ aua¬

Expanded text:
afferam? Quid faciam? Quid offeram, nisi afferam? Quid faciam? Quid offeram, nisi quod ait, Sacrificium laudis honorificabit me Quare ergo, voluntarie? Quia gratis amo quod laudo. Laudo Deum, et in ipsa laude gaudeo: ipsius laude gaudeo, quo laudato non erubesco. Non enim quemadmodum laudatur ab studiosis theatricarum nugarum vel auriga, vel venator, vel quilibet histrio, et a laudatoribus suis invitantur alii laudatores, exhortantur ut pariter clament; et cum omnes clamaverint, plerumque illo victo omnes erubescunt: non ita est Deus noster; laudetur voluntate, ametur charitate; gratuitum sit quod amatur, et quod laudatur. Quid est gratuitum? Ipse propter se, non propter aliud. Si enim laudas Deum ut det tibi aliquid aliud, jam non gratis amas Desi te uxor tua propter divitias amaret, et forte tibi paupertas accideret, de adulterio cogitaret. Cum ergo te a conjuge gratis amari vis, tu Deum propter aliud amabis, quod praemium accepturus es a Deo, o ava
Abbreviated transcription (Latin):
cordis: uel intellegere potest alio dicente.
si non in se ipso gustar&: quid est uolunta¬
riȩ sacrificabo tibi : dicam tam̃: capiat qui
pot est: quo modo potest credat: qui non
potest: or& ut posit : Num quid tamen
istum uersum. ita praeterire debemus:
ut eum uobis non commendemus: dico
caritati ur̃ȩ: inuitat me satis amor ip¬
sius aliquid deillo loqui: & grat̾ias ago dõ
quod intente auditis: Si autẽ uos fastidi¬
entes audire conspicerem: Inuitus ab hoc
uersu silerem : ec tam̃ in corde meo quan¬
tum dñs dignar&ur concedere non silerẽ
Ueniat ergo Inlinguam quod corde concep¬
tum est. promatur uoce. quod mente ser¬
uatur: Dicamus ut possumus: quid sit
uoluntariae sacrificabo tibi: Quod enim
sacrificium hic accipiam fr̃s: aut quid
digne offeram dño promisericordia eius:
uictimas quaeram degrege ouium : ari¬
&em eligam: taurumꝰ asiquem In armen¬
tis prospiciam : tura certe deterra sabfõrũ

Expanded text:
cordis vel in elligere potest alio dicente, cordis vel in elligere potest alio dicente, si non in se ipso gustarit? Quid est, Voluntarie sacrificabo tibi? Dicam tamen; capiat qui potest, quomodo potest: credat qui non potest, et oret ut possit. Numquid tamen istum versum ita praeterire debemus, ut eum vobis non commendemus? Dico Charitati Vestrae, invitat me satis amor ipsius aliquid de illo loqui; et gratias ago Deo quod intente auditis. Si autem vos fastidientes audire conspicerem, invitus ab hoc versu silerem; et tamen in corde meo, quantum Dominus dignaretur concedere, non silerem. Veniat ergo in linguam quod corde conceptum est; promatur voce quod mente servatur: dicamus ut possumus, quid sit, Voluntarie sacrificabo tibi. Quod enim sacrificium hic accipiam, fratres? aut quid digne offeram Domino pro misericordia ejus? Victimas quaeram de grege ovium, arietem eligam, taurum aliquem in armentis prospiciam, thura certe de terra Sabaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
incordis mei gaudio inuenio: quia sine
causa dicunt quidam: quis ostendit nob̃
bonas signatum est enim super nos lumen
uultus tui dñe: dedisti iocunditatem
incorde meo. Non inuineam meam:
non in gregem meum: Non incupam meã :
non inmensam meam: sed incor meum:
Ecce enim ds̃ adiuat me: quomodo te adiuuat :
Itdñs susceptor est animae maeȩ: Quert st
sic quomodo florent igni seruantur. In uir¬
tute tua disperdesillos puta quia florent
modo: puta quia exoriuntur sicut faenum:
tu noli ẽe̾ uir inprudens & stultus: ut hȩc
adtendndo intereas insaeculum saeculi: A uert&
enim mala inimicis meis: Nam si fueris in
corpore ipsius clauid: Inuirtute sua disper¬
d& illos Isti florent felicitate saeculi: pere¬
unt in uirtute dĩ: Non quomodo florent :¬
sic pereunt: florent enim ad tempus: pereunt
Inaeternum: Florent falsisbonis: pereunt
ueris tormentis: In uirtute tua disperde
illos Quos in infirmitate tua tolerasti Ulo

Expanded text:
in cordis mei gaudio invenio quia sine in cordis mei gaudio invenio quia sine causa dicunt quidam: Quis ostendit nobis bona? Signatum est enim super nos lumen vultus tui, Domine; dedisti jucunditatem in cor meum : non in vineam meam, non in gregem meum, non in cuppam meam, non in mensam meam, sed in cor meum. Ecce enim Deus adjuvat me. Quomodo te adjuvat? Et Dominus susceptor est animae meae. 9. vers. sic quomodo florent, igni servantur. In virtute tua disperde illos. Puta quia florent modo, puta quia exoriuntur sicut fenum: tu noli esse vir imprudens et stultus, ut haec attendendo intereas in saeculum saeculi . Averte enim mala inimicis meis. Nam si tu fueris in corpore ipsius David, in virtute sua disperdet illos. Isti florent felicitate saeculi, pereunt in virtute Dei. Non quomodo florent sic pereunt: florent enim ad tempus, pereunt in aeternum; florent falsis bonis, pereunt veris tormentis. In virtute tua disperde illos: quos in infirmitate tua tolerasti. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
spectum suum dm̃: ante cuius conspect
Non est nisi saeculum: quomodo sit nun¬
mus suꝑ nummum : quomodo augeantin
greges : quo modo impleantur apothecuae
quo modo dicatur animae: habes multa
bona : iocundare epulare : saciare: Num¬
quid pon& ante conspectum suum illum
qui sic glorianti. & ita flore t ypheorum
Nitenti dicit stulte hoc est non intellet
iur inprudens. hac nocte aufer&ur anin
tua. haec omnia quae praeparasti cuiid
ponerent ante conspectum suum : Inueni¬
rent quem ad modum me adiuu& ds̃:
Omnes enim scĩ adiuuantur adõ. sed intus
ubi nemo uid&: Quomodo enim magna
poena est impiorum conscientia: sic ma¬
gnum gaudium piorum In ipsa conscien¬
t̾ia: Nam gloria nr̃a. haec est ait apłs.
testimoniũm conscientiae nr̃ae : In hac
gloriatur iste intus non in flore ⁊ rphe¬
orum foris qui modo ait: ecce enim ds̃
adiuuat me Prorsus quamuis longe
futura sint quae promisit: hodie mihi
dulce & prȩsens est adiutorium: hodie

Expanded text:
spectum suum Deum, ante cujus conspectum spectum suum Deum, ante cujus conspectum non est nisi saeculum? quomodo sit nummus super nummum, quomodo augeantur greges, quomodo impleantur apothocae, quomodo dicatur animae: Habes multa bona; jucundare, epulare, satiare. Numquid ponit ante conspectum suum illum qui sic glorianti et ita flore Ziphaeorum nitenti dicit: Stulte, hoc est non intelligens, vir imprudens, hac nocte auferetur anima tua; haec omnia quae praeparasti cujus ponerent Deum ante conspectum suum, invenirent quemadmodum me adjuvat Deus. Omnes enim sancti adjuvantur a Deo, sed intus ubi nemo videt. Quomodo enim magna est poena impiorum conscientia, sic magnum gaudium piorum ipsa conscientia. Nam gloria nostra haec est, ait Apostolus, testimonium conscientiae nostrae . In hac gloriatur iste intus, non in flore Ziphaeorum foris, qui modo ait: Ecce enim Deus adjuvat me. Prorsus quamvis longe futura sint quae promittit, hodie mihi dulce et praesens est adjutorium, hodie
Abbreviated transcription (Latin):
stinentium: Omnes qui spem habent
inisto sȩculo : certe concreti sunt : certe¬
simul uiuunt: Uehementer sibi adue
sunt ista duo genera: unum eorum qui
& cum concordes sunt isti⁊yphei Noli mũ
credere. Concor die eorum: temptation
desunt: Vbi uenerit aliqua temptatio
ut arguatur aliquis proflore saȩculi No
tibi dico offend& ep̃o: sed necꝰ ipsam eas¬
siam accedere uult: ne cadat aliquid feni
Quare ista dixi fr̃s : quia modo libenter a¬
tis om̃s in nomine xp̃i: & quem ad modun
iIntellegitis : ita exclamatis ad uerbum N
utiq acclamar&is: Nisi intelleger&is.
tellectus iste uester. fructuosus eẽ. deba
utrum autem fructuosus sit. temptatio ho¬
rogat. ne subito cum dicimini nostri: pen
tationem inueniamini alieni & dicatur a¬
eni insurrexerunt aduersum me : & pota¬
tes quaesierunt animã meã Nedicatur qu
sequitur Non posuerunt dm̃ ante conspe¬
tum suum: Quando enim pon& ante con¬

Expanded text:
stinentium omnes qui spem habent stinentium omnes qui spem habent in isto saeculo. Certe concreti sunt, certesimul vivunt. Vehementer sibi adversa sunt ista duo genera: unum eorum qui Et cum concordes sunt isti Ziphaei, noli multum credere concordiae eorum; tentationes desunt: ubi venerit aliqua tentatio, ut arguatur aliquis pro flore saeculi, non tibi dico offendet episcopo, sed nec ad ipsam Ecclesiam accedere vult, ne cadat aliquid feni. Quare ista dixi, fratres? Quia modo libenter auditis omnes in nomine Christi, et quemadmodum intelligitis, ita exclamatis ad verbum; non utique acclamaretis, nisi intelligeretis. Intellectus iste vester fructuosus esse debet. Utrum autem fructuosus sit, tentatio interrogat; ne subito cum dicimini nostri, per tentationem inveniamini alieni, et dicatur, Alieni insurrexerunt adversum me, et potentes quaesierunt animam meam; ne dicatur quod sequitur, Non proposuerunt Deum ante conspectum suum. Quando enim ponet ante con
Abbreviated transcription (Latin):
sed flore : Nam uis nosse alienos istos
Inalio psalmõ. filii alieni dicti sunt . quorũ
os locutum est uanitatem: & dextera eorũ
dextera iniquitatis: &enumerat florẽ
⁊ ypheorum : quorum filii eorum uelut
Nouellȩ constabilitȩ iniuuentute sua:
Filiaȩ composite: & ornatȩ sicut similitũ¬
do templi: Cellaria eorum plena eructan¬
tia ex hoc in hoc: Oues eorum fecunde
multiplicantes in exitibus suis Boues
eorum crassẽ non est runa saepis. Nec
exitus Neque clamor inplateis eorum:
Sed uide ⁊ ypheos: uide ad tempus floren¬
tes: Beatum dixerunt populum cui
haec sunt: merito filii alieni: Tuquid la¬
tens intert ypheos : beatus populus cuius:
cuius dñs ds̃ ipsius: Ex hoc affectu. haec
oratio mittitur. ad aures dñi cum dicitur
auribus percipe uerba oris mei: qm̃ alieni
Insurrexerunt aduersum me : & poten¬
tentes quaesierunt ammam meam.
Nouo enim modo fratres uoluit perdere
genus scõrum : & ab huius saeculi spe ab¬

Expanded text:
sed flore. Nam vis nosse alienos istos? sed flore. Nam vis nosse alienos istos? In alio psalmo filii alieni dicti sunt, quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis. Et enumerat florem iniquitatis. quorum filii ipsorum uelut nouellae constabilitae in iuuentute sua. filiae eorum compositae et ornatae sicut similitudo templi. cellaria eorum plena et eructantia ex hoc in hoc. oues eorum fecundae multiplicantes in exitibus suis: boues eorum crassae. non est ruina saepis nec exitus neque clamor in plaSed vide Ziphaeos, vide ad tempus florentes. Beatum dixerunt populum cui haec sunt. Merito filii alieni. Tu quid, latens inter Ziphaeos? Beatus populus cujus Dominus Deus ipsius . Ex hoc affectu haec oratio mittitur ad aures Domini, cum dicitur: Auribus percipe verba oris mei; quoniam alieni insurrexerunt adversum me. 7. Et potentes quaesierunt animam meam. Novo enim modo, fratres mei, volunt perdere genus sanctorum et ab hujus saeculi spe ab
Abbreviated transcription (Latin):
bis medicamenta uelit apponere: Si cloc¬
tor gentium paulus apostolus dicit: quid
enim oremus sicut oport& Nescimus.
quantomagis nos q̃ui tamen cum sibi uide¬
retur. & iãm ipse prudenter orare : ut
abeo auferetur stimulus carnis. angelus
satanȩ qui eum colafizabat. ne inmagni¬
tudine reuelationum extolleretur. quid
audiuit adño Numquid factum est qđ
uolebat ut fier& quod expediebat: quid
ut aufferr& eum ame. & dixit mihiꝰ:
sufficit tibi gratia mea: Nam uirtus in
infirmitatẽ perficitur : Ego medicam̃tum
aduulnus posui. quando posuerim noui: quan¬
do auferendum sit noui Non recedat ae¬
grotus amanibus medici. nond& consilium
medico: Ita sunt omnia ista temporalia tri¬
pant ammum tuum : ut abeo qui hȩc dedit
recedat: Ergo iste intellegens quid ait:
cha uid: iudeus erat detribu uida. ipse
autẽ locus tip ad tribum iuda pertinebat
iuda eorum erat: Quomodo ergo alienie
Nonciuitate. non tribu. non cognatione

Expanded text:
bis medicamenta velit apponere. Si docbis medicamenta velit apponere. Si doctor gentium Paulus apostolus dicit, Quid enim oremus sicut oportet, nescimus ; quanto magis nos? Qui tamen cum sibi videretur ipse prudenter orare, ut ab eo auferretur stimulus carnis, angelus satanae qui eum colaphizabat, ne in magnitudine revelationum extolleretur, quid audivit a Domino? Numquid factum est quod volebat? Non; ut fieret quod expediebat. Quid ut auferret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur . Ego medicamentum ad vulnus posui: quando posuerim novi, quando auferendum sit novi. Non recedat aegrotus a manibus medici, non det consilium medico. Ita sunt ista omnia temporalia. Tripant animum tuum, ut ab eo qui haec dedit recedat. Ergo iste intelligens quid ait? David Judaeus erat de tribu Juda? Ipse autem locus Ziph ad tribum Juda pertinebat, Judaeorum erat. Quomodo ergo alieni? Non civitate, non tribu, non cognatione,
Abbreviated transcription (Latin):
diem nec exaudies. & nocte & non ad insipien¬
tiam mihi Id est & nocte clamaui & non ex¬
audisti. & tamen hoc ipsum qđ non exaudisti
non ad insipientiã mihi. Non exaudisti. sed
magis ad sapientiam Non exaudisti. ut intel¬
legerem quid ate p&ere deberem: Ea enim
p&ebam. quae malo meo fortassis aciperem:
P&is diuitias o homo quanti sunt euersi per
diuitias suasc Vnde scis. utrum tibi sint pro¬
futurae diuitiae : nonne multi pauperes
tutius latebant. diuites facti: mox ut lu¬
cere coeperunt. praeda foctioribus fuerunt :
Quanto melius laterent: quanto melius nes¬
cirentur : qui coeperunt quaeri : non propt̃
quod erant : sed propter quod habebant :
In his ergo temporalibus fratres ammonemꝰ
uos exortamur in dño ut non p&atis aliquid
quasi fixum: sed quod nobis ds̃ expedire scit:
Quid enim uobis expediat omnino nescitis.
aliquando quod putatis prodesse obest.
& quod putatis obesse prodest hoc Aegri
enim estis nolite medicꝰ dictare. quae uo¬

Expanded text:
cte, et non ad insipientiam mihi : id est, et nocte clamavi, et non exaudisti; et tamen hoc ipsum quod non exaudisti, non ad insipientiam mihi non exaudisti, sed magis ad sapientiam non exaudisti, ut intelligerem quid a te petere deberem. Ea enim petebam quae malo meo fortassis acciperem. Petis divitias, o homo! quanti sunt eversi per divitias suas! Unde scis utrum tibi sint profuturae divitiae? Nonne multi pauperes tutius latebant; divites facti, mox ut lucere coeperunt, praeda fortioribus fuerunt? Quanto melius laterent, quanto melius nescirentur, qui coeperunt quaeri, non propter quod erant, sed propter quod habebant! In his ergo temporalibus, fratres, admonemus vos et exhortamur in Domino, ut non petatis aliquid quasi fixum, sed quod vobis Deus expedire scit. Quid enim vobis expediat, omnino nescitis. Aliquando quod putatis prodesse, obest; et quod putatis obesse, hoc prodest. Aegri enim estis, nolite medico dictare quae vo
Abbreviated transcription (Latin):
corde & uita. nec imiteris. nec assuescas
nec annuas. nec approbes. magis aut ẽ
& redarguste: Quid enim adtendis ad
istos quiꝰ haec dicunt . corrupti sunt
et ab hominabiles facti sunt ininiqui¬
tatibus suis. nonest qui faciat bonum

Expanded text:
corde et vita, nec imiteris, nec assuescas, corde et vita, nec imiteris, nec assuescas, nec annuas, nec approbes: magis autem et redargue. Quid enim attendis ad istos qui haec dicunt? Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in iniquitatibus suis: non est qui faciat bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. hoc dicunt pagani qui remanserunt.
hoc dicunt ipsi iu̾dei qui ad testimonium
confusionis suae ubique diffusi sunt hoc
dicunt & heretici multi  Namq ar
riani dixerunt. non est ds̃. Eunomia¬
ni dixerunt. non est ds̃ Huc accedit
fratres : quia & illi dequibus paulo ante
dixi. qui male uiuunt. nihil aliud di
scripturae quae non fallunt. illi magis
aurem prebentes serpenti suggerenti. ñ
morte morieris quod dixerat inpara¬
diso contra ueritatẽ dĩ. constitu¬
entis & dicentis morte morie¬
Ita ergo .ẽ. mendaxꝰ. Ipse dixit. quia sepa¬
rabitꝰ iniquos ad sinistram. separabit iustos
Iniquis dicłtur. ite inignem aeternum.
qui paratus est diabolo & angelis eius:
Quomodo ergo omnibus dabit indulgen¬
tiam: quo modo neminem dampnabit :
Ergo mentitur : hoc est dicere non est
ds. Uide ergo ne foste tu mentiaris
Tu enim homo es: ille ds. Ds enim uerax.
omnis autẽ homo mendax Sed quid
deistis ocorpus xp̃i separate interim

Expanded text:
Deus. Hoc dicunt Pagani qui remanserunt; Deus. Hoc dicunt Pagani qui remanserunt; hoc ipsum dicunt ipsi Judaei, qui ad testimonium confusionis suae ubique diffusi sunt; hoc dicunt et haeretici multi. Namque et Ariani dixerunt, Non est Deus: Eunomiani dixerunt, Non est Deus. Huc accedit, fratres, quia et illi de quibus paulo ante dixi, qui male vivunt, nihil aliud dicScripturae quae non fallunt: illi autem magis aurem praebentes serpenti suggerenti, Non morte morieris , quod dixerat in paradiso contra veritatem Dei constituentis et dicentis, Morte morieIta ergo mendax est ille qui dixit quia separabit iniquos ad sinistram, separabit justos iniquis dicet, Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quomodo ergo omnibus dabit indulgentiam? Quomodo neminem damnabit? Ergo mentitur. Hoc est dicere: Non est Deus. Vide ergo ne forte tu mentiaris. Tu enim homo es, ille Deus: Deus enim verax, omnis autem homo mendax . Sed quid de istis, o corpus Christi? Separa te interim
Abbreviated transcription (Latin):
cogitantes non recte dixerunt: exiguum :
&cum tedio est uita nr̃a Abhac mala fi¬
de: sequitur illud quod & apostolus dixit
Manducemus & bibamus. cras enim morie¬
mur: Ibi autẽ latius: luxuria ipsa de¬
scribitur: coronemus nos rosis: ante quã
marcescant : ubique relinquamus signa
laetitiae: Post istam descriptam latius
luxuriam. quid sequitur e occidamus
pauperem iustum : Hoc est ergo dice¬
re non est ds̃: Lenia uidebantur iam
dudum loqui : coronemus nos rosis an¬
tequam marcescant: Quid delicatius :
quid lenius: sperares dehac lenitate
cruces gladios: Noli mirari. lenes sunt¬
& radices spinarum : si quis eas contrect&
nonpungitur. sed quo pungeris inde
nascitur̃ : Corrupti ergo isti & ab homi
ds̃ Sed quomodo inter illos gemit corpus
xp̃i÷ Gemuerunt inter illos qui tunc fue¬
runt apostoli discipuli xp̃i : adnos isti quid
pertinent : quo modo interhos & nos partu¬
rimus: adhuc sunt qui dicunt: xp̃s non est

Expanded text:
cogitantes non recte? Exiguum et cogitantes non recte? Exiguum et cum taedio est vita nostra. Ab hac mala fide sequitur illud quod et Apostolus dixit: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur . Ibi autem latius luxuria ipsa describitur: Coronemus nos rosis, antequam marcescant; ubique relinquamus signa laetitiae nostrae. Post illam descriptam latius luxuriam, quid sequitur? Occidamus pauperem justum : hoc est ergo dicere, Non est Deus. Lenia videbantur jam dudum loqui: Coronemus nos rosis, antequam marcescant. Quid delicatius, quid lenius? Sperares de hac lenitate cruces, gladios? Noli mirari, lenes sunt et radices spinarum; si quis eas contrectet, non pungitur: sed quo pungeris inde nascitur. Corrupti ergo isti et abominaDeus. 4. Sed quomodo inter illos gemit corpus Christi? Gemuerunt inter illos Apostoli qui tunc fuerunt, et discipuli Christi: ad nos isti quid pertinent? quomodo inter hos nos parturimus? Adhuc sunt qui dicunt: Christus non est
Abbreviated transcription (Latin):
tas : tibi autẽ non uid&ur ds̃ cui displi¬
c& iniquitas. non est autẽ ds̃ nisi cui
displic& iniquitas : Cum dicis incorde
tuo fau& ds̃ iniquitatibus meis: nihil ali¬
Ipse enim cum informa serui apparer&
interra : dixerunt qui eum rucifixerunt
non est ds̃ : Quia filius di erat. utiq di
erat : Sed illi qui corrupti sunt & ab homin¬
biles facti surit: qui dĩerunt hõnest ds̃:
actidamus elim ndrest us̃ ͥHabes uocem
ipsoruum Vn librt sqͥ ent̃iae sed primo illor
uide corruptos: Nt possint dicere in corde
suo nonest ds̃: Praenu̾so enim uersu dixt
in prudens incorde suo non est ds̃: tam¬
quam causae quaererentur unde hoc
possit dicere inprudens. subiecit : Corrup¬
ti sunt & abhominabiles facti sunt in iniqui¬
tatibus suis: Nudi illos corruptos Dixe¬
runt enim ap̃ud se: cogitantes non recte:
Coepit corruptio amala fide. inde itur ad
turpes mores. inde in acerrimas iniqui¬
tes: Gradus isti sunt: Quid enim apud se

Expanded text:
tas, tibi autem non videtur Deus cui displitas, tibi autem non videtur Deus cui displicet iniquitas, non est autem Deus nisi cui displicet iniquitas, cum dicis in corde tuo, Favet Deus iniquitatibus meis, nihil aliIpse enim cum in forma servi appareret in terra, dixerunt qui eum crucifixerunt: Non est Deus. Quia Filius Dei erat, utique Deus erat. Sed illi qui corrupti sunt et abominabiles facti sunt, quid dixerunt? Non est Deus: occidamus eum, non est Deus. Habes vocem ipsorum in libro Sapientiae: sed primo illos vide corruptos, ut possint dicere in corde suo, Non est Deus. Praemisso enim versu, Dixit imprudens in corde suo, Non est Deus, tanquam causae quaererentur unde hoc possit dicere imprudens, subjecit: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in iniquitatibus suis. Audi illos corruptos. Dixerunt enim apud se non recte cogitantes: coepit corruptio a mala fide, inde itur in turpes mores, inde in acerrimas iniquitates, gradus isti sunt. Quid enim apud se dixerunt