comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cui uitȩ alteruis: mors magis ipsa uia est:
Pontificis summi hoc claudunt᷑ mẽbra sepulcͦ:
Qui innumeris semꝑ uiuit ubiq bonis:
Esuriem dapib superauit. frigora ueste:
Atq animas monituis texit ab hoste sacris:
Implebatq actu. quicqͥd sermone docebat:
Esset ut exemplũ. mystica uerba loquens.
Adquirens fidei agmina gente noua: Iagebas:¬
Ut dño offerres plurima lucra gregis: Iagebas:¬
Hisq dei iam nunc consul letare trium phis:
Nam mercedem oꝑum. iam sine fine tenes:
uo scilicet liberalissimo pastorel
defuncto. uehem̃tissima fames eodem an-¬
no incubuĩt: & quanto patrono tunc roma
caruerit. licet rerum inopia toto pęne mun¬
do monstrauerit. in uid oꝵ tamen feritas. mi¬
nime recognouit. Nam sicut amaiorib tradit᷑.
cum calũniarũ ueterũ incentores. gregoriũ
ꝓdigum dilapidatorẽq multiplicis patriar¬
chatus chesauri ꝑstreperent: deficiente ꝑsonali¬

Expanded text:
Cui vitae alterius mors magis illa via est. Cui vitae alterius mors magis illa via est. Pontificis summi hoc clauduntur membra sepulcro, Qui innumeris semper vivat ubique bonis. Esuriem dapibus superavit, frigora veste, Atque animas monitis texit ab hoste sacris. Implebatque actu quidquid sermone docebat, Esset ut exemplum mystica verba loquens. 169 Acquirens fidelque agmina gente nova. as, Ut Domino offerres plurima lucra gregis. Hisque Dei consul factus, laetare triumphis, Nam mercedem operum jam sine fine tenes. 69. Quo scilicet liberalissimo pastore defuncto, vehementissima fames eodem anno incubuit: et quanto patrono tunc Roma caruit, licet rerum inopia toto pene mundo monstraverit, invidorum tamen feritas minime recognovit. Nam sicut a majoribus traditur, cum calumniarum veterum incentores, Gregorium prodigum dilapidatoremque multiplicis patriarchatus thesauri perstreperent, deficiente personal
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ suȩ tempore. sicut nouas basilicas mini¬
me fabricarat: ita nimiter̃ fabricatarũ ueterũ
sartatectã cum summo studio annualit̃ repa-¬
rabat: quas reditib luminarib. officiis. atq
donariis ciimulans. in basilica beati petri apłi
fastigium de argento purissimo. quod aleone
tercio pontifice. in basilica syxtiana sc̃e mariȩ
nomini dedicata translatum ẽ fabricauit: et
in basilica beati pauli apłi suꝑ altare nichilomi¬
nus aliud fastigium ꝓcurauit. Huius pretẽa
uenerabile corpus. in extrema porticu basilice
beati petri apłi ante secretariũ cunc antiqͥssi¬
mum. quo uidelicet. leo. simplicius. gelasius.
atq symachus. apłice sedis epi. cum ñ nullis
aliis tumulati. sius hactenus epytaphiis p̃¬
dicantur sepultum. tali titulo decoratur
Sus cipe terra tuo corpus de corpore sũptũ:
Reddere quod ualeas uiuificante deo.
Sp̃c astra petit: leti nil uira nocebuNt:

Expanded text:
vitae suae tempore sicut novas basilicas minivitae suae tempore sicut novas basilicas minime fabricarat, ita nimirum fabricatarum veterum sarta tecta cum summo studio annualiter reparabat: quas reditibus, luminaribus, officiis atque donariis cumulans, in basilica beati Petri apostoli fastigium de argento purissimo, quod a Leone Tertio pontifice in basilica Sixtiana sanctae Mariae nomini dedicata translatum est, fabricavit, et in basilica beati Pauli apostoli super altare nihilominus aliud fastigium procuravit. Hujus praeterea venerabile corpus in extrema porticu basilicae beati Petri apostoli ante secretarium tunc antiquissimum, quo videlicet Leo, Simplicius, Gelasius, atque Symmachus, apostolicae sedis episcopi, cum nonnullis aliis tumulati, suis hactenus epitaphiis praedicantur, sepultum tali titulo decoratur: Suscipe terra tuo corpus de corpore sumptum, Reddere quod valeas, vivificante Deo. Spiritus astra petit, lethi nil jura nocebunt,
Abbreviated transcription (Latin):
affecit: ut corpus meum tanquã in sepultura
siccatum sit. Unde fit iam. ut raro de lecto sur¬
gere ualeam:
tem eidem. Ego in tanto gemitu. & occupati¬
onib uiuo: ut ad dies quos ago ꝑuenisse me
peniteat: solaq mͥ in consolatione mortis ex¬
pectatio sit. Unde peto. ut ꝓ me orare debeatiᷤ:
quatinus de hoc carnis carcere. citius educar
ne tantis laborib diutius torquear:
te m anastasio antiocheno. Rogo ut ꝓmei cor¬
dis infirmitate enixius oretis: quatinꝰ om̃ps
deris mentem meã a malis om̃ib ꝓ ur̃a inter.¬
cessione tueatur: & citius me de tot ꝓcellis huiꝰ
tandem aliquando diuinitus exauditus.
eccłiȩ annis tredecim mensib sex. & diebus
decem. doctrinis pariter ac oꝑib felicissimꝰ
illustrauit: anno imperii focȩ scd̾o. indictione
septima. quarto iduum marciarũ a carnis
corruptione substractus ẽ. in corruptionis
ꝑpetuȩ gła sublimandus. Qui uidelicet om̃i

Expanded text:
affecit, ut corpus meum tamquam in sepultura affecit, ut corpus meum tamquam in sepultura siccatum sit unde fit ut jam raro de lecto surgere valeam. » Item eidem: « Ego in tanto gemitu et occupationibus vivo, ut ad dies quos ago pervenisse me poeniteat, solaque mihi in consolatione sit mortis exspectatio. Unde peto ut pro me orare debeatis, quatenus de hoc carnis carcere citius educat, ne tantis laboribus diutius torquear. » Item Anastasio Antiocheno: « Rogo ut pro mei cordis infirmitate enixius oretis, quatenus omnipotens Deus mentem meam a malis omnibus pro vestra intercessione tueatur, et citius me de tot procellis hujus tandem aliquando divinitus exauditus, omanae Ecclesiae annis tredecim, mensibus sex et diebus decem, doctrinis pariter ac operibus felicissimis illustravit, anno imperii Phocae secundo, indictione septima, quarto iduum Martiarum, a carnis corruptione subtractus est, incorruptionis perpetuae gloria sublimandus. Qui videlicet omni
Abbreviated transcription (Latin):
sic meifectio noxii humoris imbibit. ut ui¬
uere michi pęna sit: & mortem desideranter
expectem. quam gemitib meis solam eẽ credo
remedium. Pro inde fr̃ scĩssime: diuinȩ ꝓ me
pietatis miscdiam deprecare: ut ꝑcussionis
suȩ erga me flagella ꝓpitius mitiget. & pati¬
entiam tolerandi concedat: ne nimio quod absit
tedio in impacientiã cor erumpat: & quȩ cu-¬
rari ꝑ plagam poterat. culpa crescat ex murmu
ts m rusticiane patriciȩ. De podagre Sre:
molestia quam uobis euenisse signastis: & con¬
tristatus uehement̾ sum & letatus. Letatus:
quia humor noxius inferiora petens. suꝑiora
ꝑfecte deserint: contristatus uero: quia in tam
tenuissimo corpore dolores uos nimios ꝑpeti ꝑ¬
timesco. Ubi enim deest caro: quȩ uirtus esse
poterit dolorib resistens: Me & enim quem qͣ¬
lis fuerim nostis: ita amaritudo animi. & assi¬
dua exacerbatio. atq ꝑ hoc podagre molestia

Expanded text:
sic me infectio noxii humoris imbibit, ut visic me infectio noxii humoris imbibit, ut vivere mihi poena sit, et mortem desideranter expectem, quam gemitibus meis solam esse credo remedium. Proinde, frater sanctissime, divinae pro me pietatis misericordiam deprecare, ut percussionis suae 168 erga me flagella propitius mitiget, et patientiam tolerandi concedat, ne nimio, quod absit, taedio in impatientiam cor erumpat, et quae curari per plagam poterat culpa crescat ex murmure. » Item Rusticianae patriciae: « De podagrae molestia quam vobis evenisse signastis, et contristatus vehementer sum et laetatus. Laetatus, quia humor noxius inferiora petens, superiora profecto deseruit. Contristatus vero, quia in tam tenuissimo corpore dolores vos nimios perpeti pertimesco. Ubi enim deest caro, quae virtus esse poterit doloribus resistens? Me etenim, quem qualis fuerim nostis, ita amaritudo animi et assidua exacerbatio atque per hoc podagrae molestia
Abbreviated transcription (Latin):
nis pondere: liberũ reddat in illa quã bene
nostis libertate głȩ filiorũ dei:
tem eidem. Peto autem ut ꝓ me enixius ur̃a
sc̃ĩtas orare debeat: quia podagre doloribus
& barbarorũ gladiis. & curarum afflictioni¬
b incessanter premor. Sed si michi orationis
ur̃ȩ opem impenditis: credo quod me contra
aduersa omĩa fortiter iuuetis:
te m eidem. Rogo ergo ut ꝓ me peccatore eni-¬
tot barbaroꝵ gladios me uehem̃ter affligit.
Inter quȩ omĩa: ñ temporalẽ sed etñam conso¬
lationem requiro. Quam ꝑme impetrare ñ
ualeo: sed ꝑ int̾cessionẽ ur̃e beatitudinis hanc
me optinere confido:
modo podagrȩ dolor cruciat: modo nescio qͥs
in toto corpore se ignis cum dolore expandit:
& fit plerunq ut uno in me tempore ardor
cum dolore confligat: & corpus in me animꝰq
defrciat. Quantis autem aliis necessitatibus
extrahas quas pretuli infirmitates afficiar.
enumerare non ualeo.Sed breuit̃ dico. quia

Expanded text:
nis pondere liberum reddat in illam, quam bene nis pondere liberum reddat in illam, quam bene nostis, libertatem gloriae filiorum Dei. » Item eidem: « Peto autem ut pro me enixius vestra sanctitas orare debeat, quia podagrae doloribus, et barbarorum gladiis, et curarum afflictionibus incessanter premor. Sed si mihi orationis vestrae opem impenditis, credo quod me contra adversa omnia fortiter juvetis. » Item eidem: « Rogo ergo ut pro me peccatore enitot barbarorum gladios me vehementer affligit. Inter quae omnia non temporalem, sed aeternam consolationem requiro, quam per me impetrare non valeo, sed per intercessionem vestrae beatitudinis hanc me obtinere confido. modo podagrae dolor cruciat, modo nescio quis in toto corpore se ignis cum dolore expandit; et fit plerumque ut uno in me tempore ardor cum dolore confligat, et corpus in me animusque deficiat. Quantis autem aliis necessitatibus extra has quas protuli infirmitates afficiar enumerare non valeo, sed breviter dico quia
Abbreviated transcription (Latin):
cepi: quib ꝓ egritudinis meȩ nimietate res¬
pondere nunc usq non ualui. Ecce enim
iam bienniũ plene expletur. quod lectulo
teneor: tantisq podagrȩ dolorib affligor:
ut uix in dieb festis usq ad horarũ trium
spacium. surgere ualeam missarũ sollẽnia
celebrare. Mox autem cum graui depellor
dolore decumbere: ut cruciatũ meũ ñ pos¬
sim gemitu int̾rumpente tolerare. Qui do¬
lor interdũ michi lentus ẽ: int̾dum nimius.
Sed neq ita lentus. ut recedat: neq ita nimiꝰ
ut interficiat. Unde fit. ut qui cotidie in mor¬
te sum. repellar a morte. Nec mirum: quia
peccator grauis: tali corruptionis carcere
dui teneor in clusus. Unde compellor excla¬
mare. Educ de carcere animã meã: ad confi¬
tendum nominituo domine. Sed quia meiᷤ
adhuc precib optinere ñ mereor: rogo ut
ur̃ȩ scĩtatis oratio. suȩ michi int̾cessionis ad¬
iutoriũ prebeat: meq a peccati & corruptio¬

Expanded text:
cepi, quibus pro aegritudinis meae nimietate rescepi, quibus pro aegritudinis meae nimietate respondere nunc usque non valui. Ecce enim jam biennium pene expletur quo lectulo teneor, tantisque podagrae doloribus affligor, ut vix in diebus festis usque ad horarum trium spatium surgere valeam missarum solemnia celebrare. Mox autem cum gravi compellor dolore decumbere, ut cruciatum meum non possim, gemitu interrumpente, tolerare. Qui dolor interdum mihi lentus est, interdum nimius, sed neque ita lentus ut recedat, neque ita nimius ut interficiat. Unde fit ut qui quotidie in morte sum, repellar a morte. Nec mirum, quia peccator gravis tali corruptionis carcere diu teneor inclusus; unde compellor clamare: Educ de carcere animam meam ad confitendum nomini tuo, Domine . Sed quia meis adhuc precibus obtinere non mereor, rogo ut vestrae sanctitatis oratio suae mihi intercessionis adjutorium praebeat, meque a peccati et corruptio
Abbreviated transcription (Latin):
ualde rarum est. si delecto surgere aliqͣn¬
do potui. Tantis enim podagre dolorib
tantisq molestiarũ premor angoribꝰ: ut
uita mea michi grauissima pena sit. Cot¬
die enim in dolore deficio: & mortis reme.¬
dium expectando suspiro. In clero uero
huius urbis & popło. tanti febriũ languo¬
res irruerunt. ut pene nullus liber. nullꝰ
seruus remanserit: qui idoneus eẽ possit
nis autem urbib strages. nobis mortalitaus
cotidie nunciant᷑. Affrica aut̃ qualit̃ mor¬
talitate & langorib uastetur. quanto uici¬
niores estis. tantõ credo qd subtiliꝰ cogno¬
uistis.
De oriente uero qui ueniunt. graues desola¬
tiones nunciant. In his itaq omnib quia ap-¬
ꝯpinquante fine mundi generalem ꝑcussi¬
onem eẽ cognoscimus: affligi nimis de ꝓpͥ-¬
is molestiis non debemus:
too eulogio patriarchȩ alexandrino. Trans.¬
acto anno suauissima scĩtatis ur̃ȩ scripta sus¬

Expanded text:
valde rarum est si de lecto surgere aliquanvalde rarum est si de lecto surgere aliquando potui. Tantis enim podagrae doloribus, tantisque molestiarum premor angoribus, ut vita mihi gravissima poena sit. Quotidie enim in dolore deficio, et mortis remedium expectando suspiro. In clero vero 167 hujus urbis et populo tanti febrium languores irruerunt, ut pene nullus liber, nullus servus remanserit, qui idoneus esse ad alinis autem urbibus strages nobis mortalitatis quotidie nuntiantur. Africa autem qualiter mortalitate et languoribus vastetur, quanto viciniores estis tanto credo quod subtilius cognovistis. De Oriente vero qui veniunt, graviores desolationes nuntiant. In his itaque omnibus, quia, appropinquante fine mundi, generalem percussionem esse cognoscimus, affligi nimis de propriis molestiis non debemus. » Item Eulogio, patriarchae Alexandrino: « Transacto anno suavissima sanctitatis vestrae scripta sus
Abbreviated transcription (Latin):
ti nunciantur. Iam cogor linguam ab expo¬
sitione retinere: quia tedet animã meam
uitȩ meȩ. Iam nullus in me sacri eloquii
studium requirat: quia uersa ẽ in luctũ
Cythara mea: & organum meũ in uoces flen¬
tium. Iam cordis ocłs in mysterioꝵ discus¬
sione non uigilat: quia dormitauit anima
mea pretedio. Iam minus lectio animo dul¬
cis ẽ: quia oblitus sum manducare panẽ
meum. a uoce gemitus mei. Cui autẽ ui¬
uere ñ licet: de scripture sacrȩ sensib loqui
mistica qualiter libet: Et qui cogor cotidiȩ
amara bibere: quando possũ dulcia ꝓpina
tio ex monacho patricio. Q uosdã de sicila
uenientes. affectu quo debui de sospitate
excellentiȩ urẽ requirere curaui: sed deas¬
siduitate egritudinũ. michi tristia respon¬
derunt. Hȩc autem dicens. nec ego uobis
de me ipso inuenio aliud quod debeam
nunciare: nisi quod peccatis meis facienti¬
b ecce iam undecim menses sunt. quod

Expanded text:
ti nunciantur. Jam cogor linguam ab expoti nunciantur. Jam cogor linguam ab expositione retinere, quia taedet animam meam vitae meae . Jam nullus in me sacri eloquii studium requirat, quia versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium . Jam cordis oculus in mysteriorum discussione non vigilat, quia dormitavit anima mea prae taedio . Jam minus lectio animo dulcis est, quia oblitus sum manducare panem meum a voce gemitus mei . Cui autem vivere non licet, de Scripturae sacrae sensibus loqui mystica qualiter libet? Et qui cogor quotidie amara bibere, quando possum dulcia propinare? tio, exmonacho patricio: « Quosdam de Sicilia venientes affectu quo debui de sospitate excellentiae vestrae requirere curavi, sed de assiduitate aegritudinum mihi tristia responderunt. Haec autem dicens, nec ego vobis de meipso invenio aliud quod debeam nuntiare, nisi quod, peccatis meis facientibus, ecce jam undecim menses sunt quod
Abbreviated transcription (Latin):
bulationi illius compatiens ñ est. Et aliqn¬
do de damnis animarũ luget: sed repente
suꝑueniunt qui de suis ꝓsꝑitantib letant᷑.
Quoꝵ sileticiȩ sacerdos non gaudeat. minꝰ
amare creditur filios. in quoꝵ gaudio nõ
exultat: precipuȩ cum paulus dicat. Gau¬
dere cum gaudentib flere cum flentibꝰ.
Nichil ergo tam honerosũ in ordine sacer¬
dotum uideo quam rigorẽ mentis cõpati¬
endo flectere: & cum ꝑsonis suꝑuenientibꝰ
animiũ mutare. Ettam̃ hoc ualde ẽ necessa-¬
rium. Nam quando ex predicatione eius
adboni oꝑis grãm peccator reducitur: si
ipse qui predicat uidetur ingratus:
tem infine eiusdem uoluminis. Ecce he
reprehendat. si post hanc allo cutionem
cessauero: quia sicut om̃s cernitis. nr̃e tri¬
bulationes ex creuerunt. Undiq gladiis
circumfusi sumus: undiq imminens mor¬
tis ꝑiculum timemus. Alii detruncatis ad
nos manib redeunt: alii capti. alii interemp¬

Expanded text:
bulationi illius compatiens non est. Et aliquanbulationi illius compatiens non est. Et aliquando de damnis animarum luget; sed repente superveniunt qui de suis prosperitatibus laetantur, quorum si laetitiae sacerdos non congaudet, minus amare creditur filios in quorum gaudio non exsultat, praecipue cum Paulus dicat: Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus . Nihil ergo tam onerosum in ordine sacerdotum video quam rigorem mentis compatiendo flectere, et cum personis supervenientibus animum mutare; et tamen hoc valde est necessarium. Nam quando ex praedicatione ejus ad boni operis gratiam peccator reducitur, si ipse qui praedicat videtur ingratus? tem in fine ejusdem voluminis: « Ecce hreprehendat si post hanc locutionem cessavero, quia, sicut omnes cernitis, nostrae tribulationes excreverunt. Undique gladiis circumfusi sumus, undique imminens mortis periculum timemus. Alii detruncatis ad nos manibus redeunt; alii capti, alii interemp
Abbreviated transcription (Latin):
incursione subita ciues ꝑeant ꝓuidere: &
inter hec omĩa ꝓ animarum custodia ple¬
nȩ atq efficaciter uerbum ex hortationis
impendere: Loqui & enim de deo: quietȩ
ualde. & liberȩ mentis ẽ. Tunc nanq bene
lingua dirigitur in sermone. cum secure
sensus quieuerit intranquillitate: quia nec
concussa aqua imaginẽ repicientis reddit:
sed tunc in ea uultus intendentis aspicitur.
cum ñ mouetur. Quã gͦ exhortationẽ uobis
confusio ꝑturbat: Et post pauca. Sacerdos
etiam post compunctionẽ ac lacrimas cogi-¬
tur necessaria queque filioꝵ suoꝵ cognosc̾e̾:
& ea quȩ refugit animo patienter audire.
atq post suspiria cęlestiũ quoꝵ libet carnali¬
um hominũ honera portare: & sepe cum su-¬
ꝑuenientib cor indiuersam qualitatẽ trans¬
fundere. Nam aliquando de lucris spiritali¬
bus gaudet: sed cum quilibet merens suꝑ¬
uenerit. nisi eius merorem in se susceꝑit: tri¬

Expanded text:
incursione 166 subita cives pereant providere, et incursione 166 subita cives pereant providere, et inter haec omnia pro animarum custodia plene atque efficaciter verbum exhortationis impendere? Loqui etenim de Deo quietae valde et liberae mentis est. Tunc namque bene lingua dirigitur in sermone, cum secure sensus quieverit in tranquillitate: quia nec concussa aqua imaginem conspicientis reddit, sed tunc in ea vultus intendentis aspicitur, cum non movetur. Quam ergo exhortationem vobis confusio perturbat? » Et paulo post: « Sacerdos etiam post compunctionem ac lacrymas cogitur necessaria quaeque filiorum suorum cognoscere, et ea quae refugit animo patienter audire, atque post suspiria coelestium, quorumlibet carnalium hominum onera portare, et saepe cum supervenientibus cor in diversam qualitatem transfundere. Nam aliquando de lucris spiritualibus gaudet; sed cum quilibet moerens supervenerit, nisi ejus moerorem in se susceperit, tri
Abbreviated transcription (Latin):
tis riuis diuiditur: a suo alueo siccatur:¬
ts m eidem idem in eiusdem ꝓpħe tractatibus
inculpam. siuie peccator in mortem corruat.
speculatori timendũ est: ne hunc ex suo silen¬
tio reatus peccantiũ pariter in uoluat. S in¬
terim dum loquor. auertere a memet ipso
ocłos uolo. Et eccȩ sermo diuinus me impin¬
git in memet ipso ut meam negligentiam
uideam: & michi dici hȩc quȩ audio ꝑtimes¬
cam. Sicut enim suꝑius dixi. euiꝰ cor innu¬
meris curis sparsum se ad se colligit: Qnͣ¬
do & enim possum. & ea quȩ circa me sunt
sollicitȩ omĩa curare: & memet ipsum ad¬
unato sensu conspicere: Quando possũ pra-¬
uoꝵ nequitias insequendo corrigere. bonoꝵ¬
q actus laudando & ammonendo custodire:
terrorem. atq aliis dulcedinem demonstra-¬
re: Quando ualeo & de his quȩ sunt necessa¬
ria fr̃ibus cogitare. & contra hostiles gladios
de urbis uigiliis sollicitudinẽ gerere: ne

Expanded text:
tis rivis dividitur a suo alveo siccaturtis rivis dividitur a suo alveo siccatur. Item in ejusdem prophetae tractatibus, in culpa, sive peccator in morte corruat, speculatori timendum est ne hunc ex suo silentio reactus peccantium pariter involvat. Sed interim, dum loquor, avertere a memetipso oculos volo, et ecce iterum sermo divinus me impingit in memetipsum, ut meam negligentiam videam, et mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim superius dixi, cujus cor innumeris curis sparsum, se ad se colligat? Quando etenim possum et ea quae circa me sunt sollicite omnia curare, et memetipsum, adunato sensu, conspicere? Quando possum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonorum actus laudando et admonendo custodire, aliis terrorem atque aliis dulcedinem demonstrare? Quando valeo, et de his quae sunt necessaria fratribus cogitare, et contra hostiles gladios de Urbis vigiliis sollicitudinem gerere, ne
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ei facta ẽ de ȩdificio in monte constituto.
quȩ & cunctis ẽ uisionib eius obscurior. expo¬
ni debuisset. Et quidem uoluntati ur̃e me pa¬
rere necesse ẽ: sed duo sunt quȩ in hac re ꝑtur¬
bant animũ meũ. Unum quod hȩc eadem ui¬
sio tante obscuritatis nebulis tegitur. ut uix
in ea aliquid. intellectu int̾ lucente uideatur:
aliud quod iam agilulfum longobardorum
regem. ad obsidionẽ nrãm sũmoꝑe festinantẽ.
padum transisse cognouimꝰ. Unde pensate
ualeat mens misera timoris sui ꝑturbationib
occupata : Quanto enim circa terrena plus sa-¬
tagit. tanto in his quȩ sunt cȩlestia minus uid&:
ꝓ eo quod curis suis extra se ducitur. Et ualde
intus minor ẽ: quia sicut scriptũ ẽ deprimit
terrena in habitacio sensũ multa cogitantem.
Quȩ enim suꝑiora penetrare etiam collecta
non sufficit: pensate quid agere poterit diui¬
sa. Scimus om̃s quia & fluuius qui in mul¬

Expanded text:
quae ei facta est de aedificio in monte constituto, quae ei facta est de aedificio in monte constituto, quae et cunctis est visionibus ejus obscurior, exponi debuisset. Et quidem voluntati vestrae me parere necesse est. Sed duo sunt quae hac in re perturbant animum meum. Unum, quod haec eadem visio tantae obscuritatis nebulis tegitur, ut vix in ea aliquid, intellectu interlucente, videatur. Aliud, quod jam Agilulphum, Langobardorum regem, ad obsidionem nostram summopere festinantem, Padum transisse cognovimus. Unde pensate,ensibus quid valeat mens misera, timoris sui perturbationibus occupata. Quanto enim circa terrena plus satagit, tanto in his quae sunt coelestia minus videt: pro eo quod curis suis extra se ducitur, valde intus minor est: quia scriptum est: Deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Quae enim superiora penetrare, etiam collecta, non sufficit, pensate quid agere poterit divisa. Scimus autem omnes quia et fluvius qui in mul
Abbreviated transcription (Latin):
antis curarum tumultib. ꝓ animarũ
pariter ac ciuitatis custodia gregorius
grauabatur. ut in coli molestias corruens.
ñ solum sicut ꝓposuerat ꝑ ordinem iezechie¬
lis mysteria minime ꝑtractaret. uerũ etiam
hostilib incursionib multisq corporis debi¬
litatib aggrauatus a studio expositionis om¬
nno desisteret: & ad dies illos se puenisse de¬
fleret. atq dissolutionẽ sui corporis totis co¬
natib flagitaret. Qua ꝓpter eidem ioħi ep̃o
queritur dicens. Quod multis ur̃ȩ beatitudini
minime respondi. non hoc torpori meo sed
langori deputate: quia peccatis meis facien¬
tib eo tempore quo ariulfus ad romanam
urbem ueniens. alios occidit: alios detrunca¬
uit. tanta mesticia affectus sum. ut in coli
molestiã caderem:
tem in expositione ultimȩ uisionis iezechieł
ꝓphetȩ librum coram caritate ur̃a totum ꝑ
ordinem ꝑscrutari ñ licuit. bonis ur̃is desidiis
placuit petere. ut saltm extrema eius uisio

Expanded text:
antis curarum tumultibus pro animarum pariter ac civitatis custodia Gregorius gravabatur, ut in coli molestias corruens, non solum sicut proposuerat per ordinem Ezechielis mysteria minime pertractaret, verumetiam hostilibus incursionibus, multisque corporis debilitatibus aggravatus, a studio expositionis omnino desisteret, et ad dies illos se pervenisse defleret, atque dissolutionem sui corporis totis conatibus flagitaret. Quapropter eidem Joanni episcopo queritur, dicens: « Quod multis vestrae beatitudini minime respondi, non hoc torpori meo, sed languori deputate: quia peccatis meis facientibus, eo tempore quo Ariulphus ad Romanam urbem veniens, alios occidit, alios detruncavit, tanta moestitia affectus sum, ut in coli molestiam caderem. » Item in expositione ultimae visionis Ezechielisprophetae librum coram charitate vestra totum per ordinem perscrutari non licuit, bonis vestris desideriis placuit petere, ut saltem extrema ejus visio,
Abbreviated transcription (Latin):
mentem dederat: & ꝑmanere in monas-¬
terio nolebat. Cumq eum uir dei assidue cor¬
riperet. frequenter ammoneret. ipse uero nul¬
lomodo consentiret in congregatione ꝑ sistere
atq importunis precib ut relaxaretur immi¬
neret: quadam die isdem uenerabilis pater
nimietatis eius tedio affectus. iratus uissit ut
discederet. Qui mox ut monasterium exiit:
contra se assistere aꝑto ore draconẽ in itinere
inuenit. Cumq eum isdem draco qui appa¬
ruerat deuorare uellet: cepit ipse tremens et
palpitans magnis uocib clamare dicens. Cur¬
rite currite: quia draco iste me deuorare uult.
Currentes aut̃ fr̃s draconem minime uideruñ:
sed ccͣ mentẽ atq palpitantẽ monachum ad
monasterium reduxerunt. Qui statim ꝓmi¬
sit nunquã sese iam a monasterio recessurũ:
atq ex hora eadem insua ꝓmissione ꝑman-¬
sit. Quippe qui scĩ uiri orationib contrase
assistere draconẽ uiderat: quem prius non
uidendo sequebat᷑.¬

Expanded text:
mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo sequebat
Abbreviated transcription (Latin):
uero & aduenis. qui ꝓconditione tempoꝵ
romȩ influxerant: cotidiana stipendia mi¬
beatoꝵ petri & pauli apłorũ missarũ
sollempnia celebrari decreuit. ac quisitis nu-¬
merossissimis oliuetis: quorum suminam
in tabulis marmoreis preforibus etusdem
basilice an notauit. Luminaria suꝑ addidit:
officia sedula deputauit. De sepultura upx¬
ta eccłiam. commnodũ sperare ꝓhibuit. Sep¬
tem ex defensorib. honore religionario de¬
corandos indixit. Aueluia extra pentecos¬
ten tempora. dici ad missas fecit. Subdiaco¬
nos. expoliatos ꝓcedere statuit. Kyrriele¬
yson cantare precepit: & orationem domi¬
nicam. mox post canonem super hostiam
censuit recitari:

Expanded text:
vero et advenis, qui pro conditione temporum vero et advenis, qui pro conditione temporum Romam influxerant, quotidiana stipendia mibeatorum Petri et Pauli apostolorum missarum solemnia celebrari decrevit, acquisitis numerosissimis olivetis, quorum summam in tabulis marmoreis prae foribus ejusdem basilicae 51 annotavit. Luminaria superaddidit, officia sedula deputavit. De sepultura juxta Ecclesiam, commodum sperare prohibuit. Septem ex defensoribus honore regionario decorandos indixit. Alleluia extra Pentecostes tempora dici ad missas fecit. Subdiaconos exspoliatos procedere statuit. Kyrie eleison cantari praecepit, et orationem Dominicam mox post canonem super hostiam censuit recitari.
Abbreviated transcription (Latin):
ed & in gelasianum codicem de missi¬
rum sollempniis multa subtrahens.
pauca conu̾tens. non nulla uero suꝑ adici¬
ens: ꝓ exponendis euangłicis lectionib in
unius libri uolumine coartauit. In canone
apposuit diesq nr̃os in tua pace dispone.
atq ab ȩt̃na dampnatione nos eripe: & in
ȩlectoꝵ tuoꝵ iubeas grege numerari: xuii.
martyrum cimiteria. scđm quod
hactenus plebs romana quasi eo uiuente
certatim discurrit. sollicite ordinauit. E qui
& ipse simul discurrens: dum adhue loqͥ
pul duierso tempore declamauit. Reliquaᷤᷤ
ucro eiusdem numeri. dictauit quidem: s
assescente stomaco langore continuo. aliis
pronunciandas commisit: .xix
equebatur exercitus domini ultra citͣ᷑q
gregorium p̾euntẽ: & auditure uerbũ
aoctrine. innumerabiles undiq diuersi sexꝰ
etitis. ac ꝓfessionis. uoluntarie confluebant
cohores. Quib ille ut pote doctor cȩlestis
militiȩ. cunctis dum tarat arma
spiritalia suggerebat. Pan peribus

Expanded text:
ed, et Gelasianum Codicem de missarum solemniis, multa subtrahens, pauca convertens, nonnulla vero superadjiciens, pro exponendis evangelicis lectionibus in unius libri volumine coarctavit. In canone apposuit: « Diesque nostros in tua pace dispone, atque ab aeterna damnatione nos eripi, et in electorum tuorum jubeas grege numerari. » 18. martyrum coemeteria secundum quod hactenus plebs Romana, quasi eo vivente, certatim discurrit sollicitus ordinavit; per quas et ipse simul discurrens, dum adhuc loqui lii diverso tempore declamavit, reliquas vero ejusdem numeri dictitavit quidem, sed lassescente stomacho, languore continuo aliis pronuntiandas commisit. 19. Sequebatur exercitus Domini ultra citraque Gregorium praeeuntem, et auditurae verbum doctrinae innumerabiles undique diversi sexus, aetatis ac professionis, voluntariae confluebant cohortes, quibus ille, utpote doctor coelestis militiae, cunctis duntaxat arma spiritalia suggerebat, pauperibus
Abbreviated transcription (Latin):
in eiꝰmodi confessoribꝰ gloriat᷑: quoꝵ secta
&e conuersatio sic ꝓficit adp̃conium głȩ: it
magisterium cęteris prȩbeat discipline
Adhoc eos xp̃s eẽ. hic in eccła diu uoluit.
adhoc de media morte subtractos quadam
dixerim resurrectione circa eos facta incolu¬
mes reseruauit: ut dũ nichil inhonore sub¬
limius nichil in humilitate sũmissiꝰ afr̃ib
cernit᷑ hos eosdẽ fr̃mtas sectata comitet᷑. Hos tam̃
lectoreᷤᷤ interĩ constitutoᷤ sciatiᷤᷤ qͥa oportebat lu¬
cernam suꝑ candelabrũ pom unde om̃ibꝰ
luceat: & gloriosos milites in loco altiort
constitui: ubi ab om̃i circunstante conspell
incitam̃tum głȩ uidentib p̃beant. Cȩterĩ
presbiteri honorẽ designasse nos illis iam
sciatis ut & sportuuis idem cum presbr is ho¬
norentur: & diuisiones m̃surȩ ȩquatis quan¬
titatib ꝑarciantur: sessuri nobiscum ꝓue¬
ctis & corroboratis annis suis: quãuis in nul¬

Expanded text:
m eiusmodi coniessonbus gloriatur, quorum secta m eiusmodi coniessonbus gloriatur, quorum secta et conuersatio sic proficit ad praeconium gloriae ut magisterium ceteris praebeat disciplinae. ad hoc eos Christus esse hic in ecclesia diu uoluit, ad hoc de media morte subtractos quadam dixerim resurrectione circa eos facta incolumes reseruauit, ut dum nihil in honore sublimius, nihil in humilitate summissius a fratribus cernitur, hos eosdem fraternitas sectata comitetur. hos tamen lectores interim constitutos sciatis, quia oportebat lucernam super candelabrum poni unde omnibus luceat et gloriosos uultus in loco altiore constitui, ubi ab omni circumstante conspecti incitamentum gloriae uidentibus praebeant. ceterum presbyterii honorem designasse nos illis isciatis, ut et sportulis iisdem cum presbyteris honorentur, et divisiones mensurnas aequatis quantitatibus partiantur, sessuri nobiscum provectis et corroboratis annis suis; quamvis in nul
Abbreviated transcription (Latin):
& plebi uniuersȩ ꝓhonoris sui claritate cons¬
piciuis: legat p̃cepta & ȩuuangłium dñi. que
fortit̃ ac fideliter sequitur: Uox dñm con¬
fessa: in his quotidie quȩ dñs locutus ẽ. au¬
diatur. Uiderit an sit ulterior gradꝰ: ad quẽ
ꝓfici in ȩccła possit. Nichil est in quo magis
confessor fr̃ibus ꝓsit: quam ut dum ȩuuan¬
glica lectio de ore eius auditur. lectoris fi¬
dem quisq audierit imitetur. Iungendus
in lectione aurelio fuerat: cum quo & diui¬
ni honoris societate conuinctus est: cũ quo
om̃ib uirtutis & laudis in signib copulatꝰ
ẽ. Pares ambo: & uterq consimiles. In quar¬
tũ gła sublimes: intantum uerecundia
humiles. Quantum diuina dignatione
ꝓmoti: tantũ sua quiete & tranquillitat
sum missi. Et uirtutum pariter & moꝵ sin¬
gulis exempla p̃bentes: & congressioni &
paci congruentes. Iilic robore: Hic pudo¬
re laudabiles. Intalib seruis lȩtacur dñs

Expanded text:
et plebi uniuersae pro honoris sui claritate conset plebi uniuersae pro honoris sui claritate conspicuus legat praecepta et euangelium Domini quae fortiter ac fideliter sequitur? uox Dominum confessa in his cottidie quae Dominus locutus est audiatur. uiderit an sit ulterior gradus ad quem profici in ecclesia possit. nihil est in quo magis confessor fratribus prosit quam ut dum euangelica lectio de ore eius auditur, lectoris fidem quisque audierit imitetur. iungendus in lectione Aurelio fuerat, cum quo et diuini honoris societate coniunctus est, cum quo omnibus uirtutis et laudis insignibus copulatus est. pares ambo et uterque consimiles, in quantum gloria sublimes, in tantum uerecundia humiles, quantum diuina dignatione promoti, tantum sua quiete et tranquillitate summissi, et uirtutum pariter et morum singulis exempla praebentes et congressioni et paci congruentes, illic robore hic pudore laudabiles. In talibus seruis laetatur Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
tyrum passiones. & dies anniuersaria cõ¬
memoratione celebramus. Hec degener
ergo eẽ. nec minor poterat: que sic domes¬
ticis exemplis uirtutis ac fidei ꝓuocabat
familiȩ dignitas. & generosa nobilitas. Qd̾
si in familia seculari p̃dicationis & laudiꝰ
ẽ. ẽẽ. patricium: quanto maioris laudis &
honoris ẽ. fieri in cęlesti p̃dicatione gene¬
rosum. Non inuenio quẽ beatiorẽ magis
dicam utrũ ne illos deposteritate tam cla-¬
ra: an hunc de origine gloriosa. Ita ȩqua¬
liter apud eos recurrit & cõmeat diuina
dignatio: ut & illorum coronam dignitas
sobolis illustret. & huius głam sublimitas
generis illuminet. Hunc ad nos fr̃s dilectis¬
simi cum tanta dñi dignatione uenientẽ
testimonio & miraculo eius ipsius qui seꝑ
secutus fuerat illustrem: quid aliud quam
suꝑ pulpitum id. ẽ. suꝑ tribunal eccłȩ oport¬
bat imponi ut loci altioris celsitate sub nixis

Expanded text:
tyrum passiones et dies anniuersaria comtyrum passiones et dies anniuersaria commemoratione celebramus. nec degener ergo esse nec minor poterat quem sic domesticis exemplis uirtutis ac fidei prouocabat familiae dignitas et generosa nobilitas. quod si in familia saeculari praedicationis et laudis est esse patricium, quanto maioris laudis et honoris est fieri in caelesti praedicatione generosum. non inuenio quem beatiorem magis dicam, utrumne illos de posteritate tam clara an hunc de origine gloriosa. ita aequaliter apud eos recurrit et commeat diuina dignatio ut et illorum coronam dignitas sobolis inlustret et huius gloriam\' sublimitas generis inluminet. Hunc ad nos, fratres dilectissimi, cum tanta Domini dignatione uenientem, testimonio et miraculo eius ipsius qui se persecutus fuerat inlustrem, quid aliud quam super pulpitum id est super tribunal ecclesiae oportebat inponi, ut loci altioris celsitate subnixus
Abbreviated transcription (Latin):
rent in neruis hominis ac menbris longa
tabe consumptis expressa uestigia. Sunt
magna. sunt mira: quȩ de uirtutib eiꝰ ac
laudib frat̃nitas audiat Et si aliquis tho¬
mȩ similis extiterit. qui minus auribus
credat: nec occłoꝵ fides de est. ut quis quod
audit & uideat. In seruo dei uictoriam gła
uulnerum fecit: głam cicatricum memoria
custodit. Nec rudis iste aut nouus ẽ. in cele¬
rino carissimo nr̃o titulus gloriarum. Pue̾¬
tigia cognationis suȩ gͣditur: parentib
ac ꝓpinquis suis honore consimili diuinȩ
dignationis ęquatus. Auia eius celerina:
iam pridem martyrio coronata est. Item
patriuis eius & auunculus laurentinꝰ &
ignatius. in castris & ipsi quondam secła¬
ribus militantes. s ueri & sp̃uales dei mi¬
lites dum diabolũ xp̃i confessione ꝓster¬
nunt: palmas adño &e coronas illustri pas¬
sione meruerunt. Sacrificia ꝓ eis semꝑ
ut meministris offerimus: quotiens mar¬

Expanded text:
rent in neruis hominis ac membris longa rent in neruis hominis ac membris longa tabe consumptis expressa uestigia. sunt magna, sunt mira quae de uirtutibus eius ac laudibus fraternitas audiat. et si aliquis Thomae similis extiterit qui minus auribus credat, nec oculorum fides deest ut quis quod audit et uideat. in seruo Dei uictoriam gloria uulnerum fecit, gloriam cicatricum memoria custodit. Nec rudis iste aut nouus est m Celerino canssimo nostro titulus gloriarum. per uestigia cognationis suae graditur, parentibus ac propinquis suis honore consimili diuinae dignationis aequatur. auia eius Celerina iam pridem martyrio coronata est. item patruus eius et auunculus Laurentinus et Egnatius in castris et ipsi quondam saecularibus militantes, sed ueri et spiritales Dei milites, dum diabolum Christi confessione prosternunt, palmas Domini et coronas inlustri passione meruerunt. sacrificia pro eis. semper ut meministis, offerimus, quotiens mar
Abbreviated transcription (Latin):
tes ante signatus. hic inter ꝑsecutionis
initia feruentia cũ ipso infestationis pͥn¬
cipe & auctore congressus. dum in ex¬
pugnabili firmitate certaminis sui aduer¬
sarium uincit. uincendi cȩteris uiam fecit
non breui compendio uulnerũ uictori:
sed herentib du & ꝑmanentibus pęnis
longȩ colluctationis miraculo triumpha-¬
tor. ꝑdecem & nouem dies custodia carce¬
ris septus inneruo ac ferro fuit: sed posi-¬
to in uincłis corpore. solutus ac liber man-¬
sit sp̃s. Caro famis ac sitis diuturnitate conta¬
buit: sed animam fide ac uirtute uiuentẽ
nutrim̃tis spiritualib ds̃ pauit. Iacuit
int̃ pęnas pęnis suis forcior. inclusus inclu¬
dentibus maior. iacens stantib cęlsior. uin¬
cientib firmior uinctus: sublimior iu¬
dicantib iudicatus. Et quamuis ligati
neruo pedes eẽnt: galeatus serpens & op-¬
tritus & uictus est. Lucent in corpore glorio¬
so clara uulnerum signa: eminent & appa¬

Expanded text:
tes antesignanus, hic inter persecutionis tes antesignanus, hic inter persecutionis initia feruentia cum ipso infestationis principe et auctore congressus, dum inexpugnabili firmitate certaminis sui aduersarium uincit, uincendi ceteris uiam fecit, non breui conpendio uulnerum uictor, sed adhaerentibus diu et permanentibus paenis longae conluctationis miraculo triumphator. per decem nouem dies custodia carceris saeptus in neruo ac ferro fuit. sed posito in uinculis corpore solutus ac liber spiritus mansit. caro famis ac sitis diuturnitate contabuit, sed animam fide et uirtute uiuentem nutrimentis spiritalibus Deus pauit. iacuit inter paenas paenis suis fortior, inclusus includentibus maior, iacens stantibus celsior, uincientibus firmior uinctus, sublimior iudicantibus iudicatus, et quamuis ligati neruo pedes essent, galeatus serpens et obtritus et uictus est. lucent in corpore glorioso clara uulnerum signa, eminent et appa
Abbreviated transcription (Latin):
Agnoscenda & amplectenda
sunt frr̃s dilectissimi beneficia
diuina. quib ȩccłam suam dñs illustrare
tẽporib nostris & honestare dignatus est.
cõmeatũ dando nobis confessorib suis & mar-¬
tirib gloriosis: ut qui sublimiter xp̃m con¬
fessi essent. clerum p ost modũ xp̃i ministe¬
riis ȩcclesiasticis ad ornarent. Exultate itaq¬
& gaudete nobiscum lectis litteris nr̃is: qui¬
b ego &e collegȩ mei qui p̃sentes aderant re-¬
ferimus ad uos celerinum frẽm nr̃m uir¬
tutib pariter & morib gloriosum. clero nr̃o
non humana suffragatione s diuina dig-¬
natione coniunctum. Qui cum consentire
dubitaret ȩccłȩ ipsius ad monitu & horta¬
tu: inuisione ꝑ noctẽ compulsus ẽ ne nega¬
ret nobis suadentib. Cui plus licuit & coe¬
git: quia nec nefas fuerat nec decebat sine
honore ȩccłastico. ẽẽ. quem sic dñs honora¬
uit cęlestis głȩ dignitate. Hic ad tempo¬
ris nr̃i p̃lium primus. hic inter xp̃i mili¬

Expanded text:
Agnoscenda et amplectenda sunt, fratres dilectissimi, beneficia divina, quibus Ecclesiam suam Dominus illustrare temporibus nostris et honestare dignatus est, commeatum dando bonis confessoribus suis et martyribus gloriosis, ut, qui sublimiter Christum confessi essent, clerum postmodum Christi ministeriis ecclesiasticis adornarent. Exultate itaqu gaudete nobiscum lectis litteris nostris quibus ego et collegae mei qui praesentes aderant referimus ad uos Celerinum fratrem nostrum uirtutibus pariter et moribus gloriosum clero nostro non humana suffragatione sed diuina dignatione coniunctum. qui cum consentire dubitaret, ecclesiae ipsius admonitu et hortatu in uisione per noctem conpulsus est ne negaret. nobis suadentibus cui plus licuit et coegit, quia nec fas fuerat nec decebat sine honore ecclesiastico esse quem sic Dominus honorauit caelestis gloriae dignitate. Hic ad temporis nostri proelium primus, hic inter Christi mili
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ decessor tuus sc̃s gregoriꝰ hactenꝰ studuit pos
tua scĩtas fame ñ sinat ꝑire. Qͦs uociferationĩ et¬
mores idem moleste ferens. respondit. Si gregonꝰ
famã suȩ laudis cunctos ppłos curauit susciꝑe.¬

Expanded text:
cessor tuus sanctus Gregorius hactenus studuit pascere, cessor tuus sanctus Gregorius hactenus studuit pascere, tua sanctitas fame non sinat perire. Quos vociferationum clamores idem moleste ferens, respondit: Si Gregorius ad famam suae laudis cunctos populos curavit suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ tandem eodem spũ reuelante pontifex
sc̃s cognouit: & uehem̃tissime tristis effectꝰ
int̾minatꝰ ẽ auctoritate apłica miraculi di¬
uini in se ꝑpetrati consciũ. ne in uita sua id
alicui quo qͦ modo pateface̾t. Qd̾ is interĩ secre¬
tum custodiens: post defunctionẽ scĩssimi
sacerdotis. cõpulsus qͦrundã inuidia. qͥ obtrec¬
tabant uirũ beatissimũ p̃sũptionis tumore
tanta ac talia de cȩlestiũ archanoꝵ myst̾iis fu-¬
isse locutũ. hȩc ita se ꝑ oĩa uidisse fidelit̃ re
ualidissima ñ mͦ in hac ciuitate romana. ue¬
rum & in om̃ib circa regionib satis suꝑq
grassaret᷑. & is qͥ ei in sede pontificali successe¬
rat horrea eccłiȩ em̃tibꝰ frum̃ta aꝑiret: & il¬
lis qͦs beatꝰ gregoriꝰ ꝑ monasti̾a & xenodochia.
seu diaconia uł hospitalia stipendiis alendoᷤᷤ
om̃s famis inopia cõpellente. Dñe apłice. qͣs¬

Expanded text:
Quod tandem, eodem spiritu revelante, pontifex Quod tandem, eodem spiritu revelante, pontifex sanctus cognovit, et vehementissime tristis effectus, interminatus est auctoritate apostolica miraculi divini in se perpetrati conscio, ne in vita sua id alicui quoquo modo patefaceret. Quod is interim secretum custodiens, post defunctionem sanctissimi sacerdotis compulsus quorumdam invidia, qui obtrectabant virum beatissimum, praesumptionis tumore tanta ac talia de coelestium arcanorum mysteriis fuisse locutum, haec ita se per omnia vidisse fideliter enm fames validissima non modo in hac civitate Romana, verum et in omnibus circa regionibus satis superque grassaretur, et is qui ei in sede pontificali successerat horrea Ecclesiae ementibus frumenta aperiret, et illis quos beatus Gregorius per monasteria et xenodochia seu diaconias vel hospitalia stipendiis alendos omnes, famis co
Abbreviated transcription (Latin):
apud homines impossibilia sunt uł uident᷑
facilia sunt apud dm̃. salubrit̃ explanari:
tutius tam̃ uidetur in hoc actu diuine pie¬
tatis & potestatis iudiciũ uenerari. & ane¬
eniq a fideli mine discuti:
scissimo ꝓ suȩ religionis & utilitatis meri¬
to ualde familiarissimo nomine petro dia¬
oppansum uelũ int̾ ipsũ & eundem excep-¬
torem tractatꝰ sui. illo ꝑ int̾ualla ꝓlixius
reticente isdem minister eius stilo ꝑforaue¬
rit: & euentu ꝑ foram̃ prospiciens uidit co¬
lumbã niue candidiorẽ suꝑ caput eius seden¬
tem. rostrumq ipsuis ori dui tenentẽ appo¬
situm. Que cum se ab ore eiusdẽ amoueret:
incipiebat sc̃s loqui pontifex. & a notario
graphiũ cęris imprimi. Cum uͦ reticebat
scĩ sp̃c organũ: minist̃ eiꝰ oculũ foramini
iterum applicabat : eũq ac si in oratione le¬
uatis ad cęlũ manib simul & ocłis. colũbȩ
rostrũ more solito conspicabat᷑ ore susciꝑe.

Expanded text:
apud homines impossibilia sunt vel videntur, apud homines impossibilia sunt vel videntur, facilia sunt apud Dominum, salubriter explanari, tutius tamen videtur in hoc actu divinae pietatis et potestatis judicium venerari, et a nemine discuti. sanctissimo pro suae religionis et utilitatis merito valde familiarissimo, fidelioppansum velum inter ipsum et eumdem exceptorem tractatus sui, illo per intervalla prolixius reticente, idem minister ejus stylo perforaverit, et eventu per foramen conspiciens, vidit columbam nive candidiorem super ejus caput sedentem, rostrumque ipsius ori diu tenere appositum: quae cum se ab ore ejusdem amoveret, incipiebat sanctus pontifex loqui, et a notario graphium ceris imprimi. Cum vero reticebat sancti Spiritus organum, minister ejus oculum foramini iterum applicabat, eumque ac si in oratione levatis ad coelum manibus simul et oculis, columbae rostrum more solito conspicabatur ore suscipere.
Abbreviated transcription (Latin):
tur a cunctis accelerare negociũ. gresum ã
loco mouit. quousq & uidue a fisco quod
iuridicis sanctionib decretũ ẽ ꝑsolui ꝓ re fe
cerit: demumq supplicationũ precib & fle¬
tib suꝑfactis suis penitentes uiscerali clem̃¬
tia flexus. ñ tantum potestate quã p̃catu et-
lenitate uinctos prȩtorialibꝰ catenis absoluit:
huiꝰ rei grã cõpunctus uenerabilis pontifex.
cepit lacrimosis gemitib secũ int̾ uerba pre¬
cantia hec siquidẽ ꝓphetica & euangłica reuol¬
militer supplico. Pueniensq ad sepulchrũ
beati petri: ibi dutus orauit & fleuit. Atq
ueluti somno correptus in extasin ẽ raptus:
quo ꝑ reuelationẽ se exauditũ discit: & ne
ulterius iam talia de quoquã sine baptisma¬
te sacro defuncto p̃sumeret ꝑetere. ꝓmeruit
castigari. Qua in re licet animꝰ ꝑfectȩ fidei
& curiosis quȩdam ualeant quęri. & plura
ab his qui credunt ueritati fidelit̾ dicenti. quȩ

Expanded text:
tur a cunctis accelerare negotium, gressum a tur a cunctis accelerare negotium, gressum a loco movit, quousque et viduae a fisco, quod juridicis sanctionibus decretum est, persolvi pro re fecit; demumque supplicationum precibus et fletibus super factis suis poenitentes viscerali clementia flexus, non tam potestate quam precatu et lenitate vinctos, praetorialibus catenis absolvit. Hujus rei gratia compunctus venerabilis pontifex, coepit lacrymosis gemitibus secum inter verba precantia, haec siquidem prophetica et Evangelica revolmiliter supplico . Perveniensque ad sepulcrum beati Petri, ibi diutius oravit, et flevit, atque veluti somno correptus in exstasim est raptus, quo se per revelationem exauditum discit; et ne ulterius jam talia de quoquam sine baptismate sacro defuncto praesumeret petere, promeruit castigari. Qua in re, licet a minus perfectae fidei et curiosis quaedam valeant quaeri, et plura ab his qui credunt veritati fideliter dicenti, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos cum quadã die ꝑ forũ traiani qd̾
oꝑe mirifico constat ẽẽ extructũ ꝓcederet.¬
& in signia misericordie eius conspiceret.
inter quȩ memorabile illud cõperiret. uide¬
licet quod cum idem orbis pͥnceps in expe¬
ditionẽ circunuallatus militũ cuneis ꝑg̾e̾t.
ibidẽ obuiã habuerit uetustissimã uiduam
senio simulq dolore ac pauꝑtate confectam.
cuius lacrimis atq uocib sic cõpellabat᷑. pͥn¬
ceps piissime traiane. ecce hic sunt homines.
qui modo mͥ unicũ filiũ. senectutis scilicet
meȩ baculũ & om̃e solatiũ occiderunt. meq
una cũ eo nolentes occidere. dedignant᷑ etiã
michi ꝓ eo rationem aliquã reddere: cui ille
festinato ut res exigebat ꝑtransiens. cum redie¬
ro inquit dicito michi. & faciã tibi omnem
iusticiã : fum illa. dñe inquã & situ ñ redie¬
ris. ego quid faciam: ad quã uocẽ substitit.
& reos corã se adduci fecit. neq cum urgere¬

Expanded text:
sacerdos, cum quadam die per forum Trajani, quod sacerdos, cum quadam die per forum Trajani, quod opere mirifico constat esse exstructum, procederet, et insignia misericordiae ejus conspiceret, inter quae memorabile illud comperiret, videlicet quod cum idem orbis princeps in expeditionem, circumvallatus militum cuneis, pergeret, ibidem obviam habuerit vetustissimam viduam, senio simulque dolore ac paupertate confectam, cujus lacrymis atque vocibus sic compellatur: Princeps piissime Trajane, ecce hic sunt homines qui modo mihi unicum filium, senectutis scilicet meae baculum et omne solatium, occiderunt; meque una cum eo volentes occidere, dedignantur etiam mihi pro eo rationem aliquam reddere. Cui ille festinato, ut res exigebat, pertransiens: Cum rediero, inquit, dicito mihi, et faciam tibi omnem justitiam. Tum illa: Domine, inquit, et si tu non redieris, ego quid faciam? Ad quam vocem substitit, et reos coram se adduci fecit. Neque, cum suggerere