comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ft omnis turbacorum quisimul
aderant ad spectaculum istud.
& uidebant quaefiebant. per¬
cucienter pectora sua reuer¬
tebantur: stabant autem
om̃s not eur a longe & muli¬
eres quaesecute erant eum.
Fugalilea haecuidenter

Expanded text:
t omnis turba eorum, qui simul aderant ad spectaculum istud, et videbant quae fiebant, percutientes pectora sua revertebantur. Stabant autem omnes noti ejus a longe, et mulieres quae secutae eum erant a Galilaea, haec videntes.
Abbreviated transcription (Latin):
Uaeaut̃ pregnantibus & nutri¬
entibus in illis diebus
Fritenim praessuramagna
supra terram. &ira populo huic:
porat᷑ionum
Eteruntsigna in sole & lu¬

Expanded text:
autem praegnantibus. et nutri in illis diebus. erit enim praessura magna super terram et ira populo huic. pora nationum. Et erunt signa magna in sole,
Abbreviated transcription (Latin):
runt congregatos undecimi&
eos quicum ipns erant dicentes :
Quod surre xitdñs uere &appa¬
ruit symoni: &ipn narrabant
in medio eorum & diciteir
paxuobis : egosum nolitetime¬
re. Conturbatiuero & con¬
territi eistimabantse spm̃

Expanded text:
egatos undecim, et eos qui cum illis erant, dicentes: Quod surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Et ipsi narrabant Jesus in medio eorum, et dicit eis: Pax vobis: ego sum, nolite timere. Conturbati vero, et conterriti, existima
Abbreviated transcription (Latin):
P.ilaturautem conuocatis prin¬
cipibur sacer dotum & magistra¬
tibur & plebedixit adillor
obtulistis mihi hunc hominem
quasi aduertentem populum
& ecce ogo coramuobir inter¬
rogins nullam causam inueni
in homine isto & his inquibur
eum accusatis:¬

Expanded text:
Pilatus autem conuocatis principibus sacerdotum et magistratibus et plebe dixit ad illos: optulistis mihi hunc hominem quasi auertentem populum, et ecce coram uobis interrogans nullam causam inueni in homine isto ex his, in quibus eum accusastis
Abbreviated transcription (Latin):
erum tamen eccemanus tra¬
dentisme mecum est in mẽta
& quidem filius hominitse¬
cundum quod defini tumest
terse quis est& &eir qui hoc
facturur err&:¬

Expanded text:
erumtamen ecce manus tradentis me, mecum est in mensa. Et quidem Filius hominis, secundum quod definitum est,ter se, quis esset ex eis, qui hoc facturus e
Abbreviated transcription (Latin):
tiour̃a: & dixit illis similitudinẽ
Vid&e ficulneam. & om̃s arbores
cũ producunt iam & sefructũ.
scitis qm̃ propeest aestas: Ita &
uos. cumuideritis haec fieri scito¬
te qm̃ propeẽ regnumdi: am
dico uobis: qui a non preteribit
generatio haec. donec om̃afiant:
Celum & terra transibunt. uer¬
ba aut̃ mea non transibunt:¬

Expanded text:
dixit illis similitudinem: Videte ficulneam, et omnes arbores: cum producunt jam ex se fructum, scitis quoniam prope est aestas. Ita et vos cum videritis haec fieri, scitote quoniam prope est regnum Dei. Amen dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Coelum et terra transibunt: verba autem mea non transibunt
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dñomeo. sed ead& trismeis:
Donecponam inimicostuos.
scabellum pedum tuoꝵ dauid
ergo dñm illum uocat. & quo¬
modo filius eius estͣ:
Audiente aut̃ omnipopulo. dixit
discipulis suis: ad tendite ascri¬
bis quiuolunt ambulare in sto¬
lis. & amant salutationes in
foro & primaschatedras insy¬
nagogis & primos discubitos

Expanded text:
meis donec ponam inimicos tuos scabillum pedum tuorum David ergo Dominum illum vocat et quomodo filius eius est audiente autem omni populo dixit discipulis suis adtendite a scribis qui volunt ambulare in stolis et amant salutationes in foro et primas cathedras in synagogis
Abbreviated transcription (Latin):
maiorẽ: Respiciensaut̃. uiditeos
quimittebant munerasua in
garo filatid̃ diuites uiditaut̃
& quandã uiduã pauperculã.
mittentem aeraminutaduo.
& dix̃: Veredico uobis. qui aui¬
dua haecpauꝑ plus quã omnes
misit: Nãomis hi&abundanti
sibi miserunt inmuner adĩ.
hec autẽ e eo quod deest illiomnem uictũ
suuꝰ quemabuit. mint
t quibur dam dicentibur de templo
quod lapidibur. bonis & donir ornatũ.
est & dixit haec que uidis tinuenien
dies inquib nonselinquetur la¬
pir suꝑ lapidem qui nondestruatur:
nterrogauerunt aut̃ illum. di

Expanded text:
vidit eos qui mittebant munera sua in gazofilacium divites vidit autem et quandam viduam pauperculam mittentem aera minuta duo et dixit vere dico vobis quia vidua haec pauper plus quam omnes misit nam omnes hii ex abundanti sibi miserunt in munera haec autem ex eo quod deest illi omnem victum suum quem habuit misit et quibusdam dicentibus de templo quod lapidibus bonis et donis ornatum esset dixit haec quae videtis venient dies in quibus non relinquetur lapis super lapidem qui non destruatur interrogaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
mus accepit uxorem & mor¬
tuus est sine filuis: & sequens
accepitillam & ipsemortuus ẽ
sinefilio. & tertius accepit
illamsimiliter: & om̃sseptẽ
& non reliquerunt sem̃ &
mortiusunt: Nouissima
omnium mortuaẽ & mu¬
lier : Inresurrectioneergo.
cuiuseorum erit uxor siqui¬
dem septemhabuerunt eã
uxorem & aitillisiħs. filii
scłihuius nubunt & tra¬
duntur adnuptias. Illia ut̃
qui digni habebuntur scło

Expanded text:
s accepit uxorem et mortuus est sine filiis et sequens accepit illam et ipse mortuus est sine filio et tertius accepit illam similiter et omnes septem t non reliquerunt semen mortui sunt novissima omnium mortua est et mulier in resurrectione ergo cuius eorum erit uxor siquidem septem habuerunt eam uxorem et ait illis Iesus filii saeculi huius nubunt et traduntur ad nuptias illi autem qui dign
Abbreviated transcription (Latin):
nosti ñ occides. non moecaberis.
non furtũ facies. non falsum testi¬
moniumdices: honora patremtuũ
& matrem quiait. hac comnia
custodiui. aiuuentutemea:
ligoim Suo audito iħs. aitei, adhuc unum
tibi deest: Omnia quecum quȩ
habesuende & da pauperibus. &
habebis ⁊ hesaurum incȩlo. & ue¬
nisequereme:

Expanded text:
occides: Non moechaberis: Non furtum facies: Non falsum testmonium dices: Honora patrem tuum et matrem. Qui ait: Haec omnia custodivi a juventute mea. CCXIX, 2. Quo audito, Jesus ait ei: Adhuc unum tibi deest: omnia quaecumque habes, vende, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo: et veni, sequer
Abbreviated transcription (Latin):
d&e neseducamini: multiem̃
uenient in nominemeo di¬
centes. qui aegosum. & tem¬
pus appropinquauit: Nolite
ergo irepostillos: Cumaut̃
audieritis praelia & sediti¬
ones nolite terreri: Oport&
primum haec fieri. sed non
statim finis: tunc dicebat
illis: Surg& gens contra gen¬
tem. & regnum aduersus reg¬
num. terraemotus magni
erunt perloca & pestilen¬
tiae & fames. terrores¬
quȩ decȩlo & signamagna
erunt:
edantehae comnia initient
uobis manussuas. & ꝑsequen¬
tur: trahaentes insynago¬
gas. & custodis tradentes
adreges & praesides ꝓpt̃ no

Expanded text:
ne seducamini multi enim venient in nomine meo dicentes quia ego sum et tempus adpropinquavit nolite ergo ire post illos cum autem audieritis proelia et seditiones nolite terreri oportet primum haec fieri sed non statim finis tunc dicebat illis surget gens contra gentem et regnum adversus regnum terraemotus magni erunt per loca et pestilentiae et fames terroresque de caelo et signa magna erunt sed ante haec omnia inicient vobis manus suas et persequentur tradentes in synagogas et custodias trahentes ad rege
Abbreviated transcription (Latin):
paxincȩlo & gloria in excelsis
Et quidam phariscorum. daurbis
dixerum adillum: Magister in cre¬
pa discipulostuos. quibus ipseait
Dico uobis. quia sihitacuerint. la¬
pidesclam abunt:
Etut ad propinquauit uidensci¬
uitatem. fleuit superillam di¬
cens quia sic cognouisses. & tu
& quidem in hac di&ua. quȩ ad¬

Expanded text:
in excelsis et quidam Pharisaeorum de turbis dixerunt ad illum magister increpa discipulos tuos quibus ipse ait dico vobis quia si hii tacuerint lapides clamabunt et ut adpropinquavit videns civitatem flevit super illam dicens quia si cognovisses et tu et quidem in hac di
Abbreviated transcription (Latin):
ro nonrerpondebias inchineq:
dimitt&ir:
Ex hocuit eritfiliur hominis sedenr
ad&tris uirtutirdi
ixerunt autem omnes tuergo es
filiurdr̃: quiait. uiosdiertis qa egosaĩ
A tilli dixerunt Quid ad huc deside¬
ramur testimonium ipsienim audi¬
uimus de oreeiur:
Et surgens omnis multitudo
eorum duxerunt illum ad
pilatum
Coeperunt autemꝰ accurareꝰ illum.
dicenter: hunc inuenimus sub¬
uertentem gentem nram̃. & pro¬
hibentem tributa dari cesari:

Expanded text:
respondebitis mihi neque dimittetis ex hoc autem erit Filius hominis sedens a dextris virtutis Dei dixerunt autem omnes tu ergo es Filius Dei qui ait vos dicitis quia ego sum at illi dixerunt quid adhuc desideramus testimonium ipsi enim audivimus de ore eius et surgens omnis multitudo eorum duxerunt illum ad Pilatum coeperunt autem accusare illum dicentes hunc invenimus subvertentem gentem nostram et prohibentem trib
Abbreviated transcription (Latin):
meo: & nolebat ꝑmultũ
tempus: post hȩcaũt dix in¬
trase: & sidm̃nontimeo:
nec hominem reuereor.
tamen qui amolesta est
mihi haec uidua. uindica¬
bo illam. nein nouissimo ue¬

Expanded text:
 multum tempus. Post haec autem dixit intra se: Etsi Deum non timeo, nec hominem revereor, tamen quia molesta est mihi haec vidua, vindicabo illam, ne in novissimo ve
Abbreviated transcription (Latin):
in possibilia sunt apud homines:
possibilia sunt . a puddm̃ dit
a ut̃ p&rus: eccenos dimisi¬
mus omnia. & sequiti sumuste
Quidixiteis: amendi couobis ne¬
moest qui re linquiđ domum. aut
parentes aut fr̃s autuxorem
aut filios. propt̃ regnumdi. &
non recipiat multoplura. in hoc
tẽpore : & scło uenturo uitã & nã

Expanded text:
unt apud homines possibilia sunt apud Deum ait autem Petrus ecce nos dimisimus omnia et secuti sumus te qui dixit eis amen dico vobis nemo est qui reliquit domum aut parentes aut fratres aut uxorem aut filios propter regnum Dei et non recipiat multo plura in hoc tempore
Abbreviated transcription (Latin):
in lecto uno. unus adsum &ur. &
alterrelinqu&ur: Duȩ erunt
molentes inunum una ad sume¬
tur. & altera relinqu&ur: duo
inagro unus adsum&ur &
alterre linqu&ur:¬
dab Respondentes dicunt illi: qibi
dñe: quidixiteis Vbicum que
fuerit corpus. illuccongregabum

Expanded text:
in lecto uno unus adsumetur et alter relinquetur duae erunt molentes in unum una adsumetur et altera relinquetur duo in agro unus adsumetur et alter relinquetur respondentes dicunt illi ubi Domine qui dixit eis ubicumque fuerit c
Abbreviated transcription (Latin):
traderent illum principatui. & po¬
testati prȩsidis: &in t̃rogauerunt
illũ dicentes: Magister scimus quia
recte dicis & doces & non accipis
personam. sed inueritate uiãdi
doces: Lic& nobisdare tributum
caesari. annon: Consideransa ũt
dolum illorum. dixitadeos: quid
metemꝰtatis: ostendite mihi. de¬
narium cuius hab& imaginem
& inscriptionem: Respondentes
dixerunt : Cȩsaris: & ait illis
Reddit eergo quȩ cȩsarisunt
potuerunt uerbum eius repre¬
hendere. coramplebe: & mira¬
ti in responsoeius. tacuerunt:
Accesserunta ũt quidamsadducȩ¬
orum quinegantesse resurrec¬
tionem: &introgauerunt
cumdicentes: Magister. moy¬
ses scripsit nobis. si fraterali¬
cuius mortuus fuerit habens
uxorem. & hicsine filiis fuerit
ut accipiateam frat̃eius uxo¬
rem & suscit & semen fratrisuo

Expanded text:
potestati praesidis et interrogaverunt illum dicentes magister scimus quia recte dicis et doces et non accipis personam sed in veritate viam Dei doces licet nobis dare tributum Caesari an non considerans autem dolum illorum dixit ad eos quid me temptatis ostendite mihi denarium cuius habet imaginem et inscriptionem respondentes dixerunt Caesaris et ait illis reddite ergo quae Caesaris sunt potuerunt verbum eius reprehendere coram plebe et mirati in responso eius tacuerunt accesserunt autem quidam Sadducaeorum qui negant esse resurrectionem et interrogaverunt eum dicentes magister Moses scripsit nobis si frater alicuius mortuus fuerit habens uxorem et hic sine filiis fuerit ut accipiat eam frater eius uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
Quis aut̃ ur̃ habens seruũ arantem
aut pascentẽ qui regresso deagro.
dicitilli. statim transi recũbe.
& nondicitei. para quod cenem
& precing&te & ministramihi
donec manducem & bibam. &
post hȩc tumanducabis & bibes
Numquid gratiã hab& seruoilli
quia fecit quȩ sibum perauerãt
Non puto sic&uos cumfeceritis
omnia quae precepta suntuob̃:

Expanded text:
quis autem vestrum habens servum arantem aut pascentem qui regresso de agro dicet illi statim transi recumbe et non dicet ei para quod cenem et praecinge te et ministra mihi donec manducem et bibam et post haec tu manducabis et bibes numquid gratiam habet servo illi quia fecit quae sibi imperaverat non puto sic et vos cum feceritis omnia quae praecep
Abbreviated transcription (Latin):
dixeruntilli. ab sit᷑. Illeaut̃ aspiciens
eos. ait: quid estergo hoc quod scriptũ
est : Lapidem quẽ reprobauerunt
ȩdificantes hic fatus est in caputan¬
guli : Omnis quiceciderit supraillũ
lapidem conquassabitur: Suꝑquem
aũtceciderit. comminu& illum
hora. & timuerunt populum: Cogno¬
uerunt enim. quod ad ipsos dixerit
similitudinem istam. XUIII

Expanded text:
dixerunt illi: Absit. Ille autem aspiciens dixerunt illi: Absit. Ille autem aspiciens eos, ait: Quid est ergo hoc, quod scriptum est: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli? Omnis qui ceciderit super illum lapidem, conquassabitur: super quem autem ceciderit, comminuet illum.hora: et timuerunt populum: cognoverunt enim quod ad ipsos dixerit similitudinem hanc. CCXLIII,
Abbreviated transcription (Latin):
nib: plebsuniuersa lapidabitnos : certis
enĩ. iohannẽ ꝓph&a ee : & responder̃
se nescire unde e&̃. &iłis. aitillis: Ne¬
que ego dicouob inquapo testate hȩc facio
Coepita ut dicere adplebem parabolã hane
homo plantauit uineam. & locauiteã
colonis: &ͥpseperegre fuit. multistem¬
poribus & intemporemisit adculto¬
res seruum ut defructuuin eae
darent illi : Quicdesum. dimiserunt
eum in anẽ: & ad didit alter ũseruũ
mittere. illi aut hunc quoqueceden¬
tes & afficientes contumelia. dimise
runt in anemꝰ : & ad didit tertium¬
mittere. qui& illum uulnerantes. eie¬
cerunt: Dixita ũt̃ dominus uineae.
quid faciam̃. Mit tamfilium meum di¬
lectum forsitan cum hunc uiderint
uerebuntur quem cum uidissent colo¬
ni. cogitauerunt interse. dicentes:
hicẽ heres. occidamusillum ut nr̃a fiat
hereditas: & eiectumillum & traui¬
neam. occiderunt. quidergo faci& illis
dominus uineȩ Veni& & perd& colonos
istos: & dabituin eam aliis. quo audito.

Expanded text:
universa lapidabit nos certi sunt enim Iohannem prophetam esse et responderunt se nescire unde esset et Iesus ait illis neque ego dico vobis in qua potestate haec facio coepit autem dicere ad plebem parabolam hanc homo plantavit vineam et locavit eam colonis et ipse peregre fuit multis temporibus et in tempore misit ad cultores servum ut de fructu vineae darent illi qui caesum dimiserunt eum inanem et addidit alterum servum mittere illi autem hunc quoque caedentes et adficientes contumelia dimrunt inanem. Et addidit tertiummittere: qui et illum vulnerantes ejecerunt. Dixit autem dominus vineae: Quid faciam? mittam filium meum dilectum; forsitan, cum hunc viderint, verebuntur. Quem cum vidissent coloni, cogitaverunt intra se, dicentes: Hic est haeres, occidamus illum, ut nostra fiat haereditas. Et ejectum illum extra vineam, occiderunt. Quid ergo faciet illis dominus vineae? vistos, et dabit vineam aliis. Quo audito,
Abbreviated transcription (Latin):
salus domui huio facta ẽ. eo
qđ ipse filius sit abrahȩ
Uenitenim filius hominis quȩ¬
rere & saluum facere qđ perierat:
Haccillis audientibus. adiciens
dixitparabolam: eo quode &̃
ꝓpehierusalẽ & quia &istimarent
quod confestim regnũ di manifesta r&ur
Hixitergo: homoquidam nobilis
ab iit in regionem longinquam.
accipere sibi regnũ. & reuerti
ocatisaut̃ decemseruis suis. dedit

Expanded text:
huic facta est eo quod et ipse filius sit Abrahae venit enim Filius hominis quaerere et salvum facere quod perierat haec illis audientibus adiciens dixit parabolam eo quod esset prope Hierusalem et quia existimarent quod confestim regnum Dei manifestaretur dixit ergo homo quidam nobilis abiit in regionem longinquam accipere sibi regnum et reverti vocatis autem decem ser
Abbreviated transcription (Latin):
Primumaut̃ oport& illum multa
pati. & reprobari a generatione hac
Et sicut factum est in diebus noe.
itaerit & in diebus filii hominis:
edebant & bibebant. uxores du¬
cebant & dabantur adnuptias.
usqueindiem qua intrauit noȩ
in arcam. & uenit diluuium &
perdidit omnes:
imiliter sic ut factumest. in dieb:
loth: edebant & bibebant. eme¬
bant & uendebant. plantabant
aedificabant: quadieaut̃ & uit
loth. asodomis. pluit ignem &
sulfur decȩlo & om̃s perdidit:
Secundum hȩcerit quadie fili¬
us hominis reuelabitur:
nillahora quifuerit intecto &
uasa eius in domo. ned escendat¬

Expanded text:
 illum multa pati et reprobari a generatione hac et sicut factum est in diebus Noe ita erit et in diebus Filii hominis edebant et bibebant uxores ducebant et dabantur ad nuptias usque in diem qua intravit Noe in arcam et venit diluvium et perdidit omnes similiter sicut factum est in diebus Loth edebant et bibebant emebant et vendebant plantabant aedificabant qua die autem exiit Loth a Sodomis pluit ignem et sulphur de caelo et omnes perdidit secundum haec erit qua die Filius hominis revelabitur in illa hora qui fuerit in tecto et vasa eius in domo
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & nici
pltantenim. quod inmula¬
ti loquiosuo & audiantur:¬
Noliteergo ad similarieis:
scitnamq: pat̾uester quid
opussit uobis antequam
p&atis eum: sicergo uos¬
orabitis: Pater noster
nomentuum. uenia treg¬
nũtuum. fiatuo luntastua
sicut in cȩlo & int̃ra. panẽ
nr̃m soꝑ substantialẽ dano¬
bis hodie & dimitte nobis¬

Expanded text:
sicut ethnici: putant enim quia in multiloquio suo exaudianturnolite ergo adsimilari eis: scit enim pater uester, quibus opus sit uobis, antequam petatis eum. sic ergo orabitis: pater noster, nomen tuum, ueniat regnum tuum, fiat uoluntas tua sicut in caelo et in terra, panem nostrum supersubstantialem da nobis hodie
Abbreviated transcription (Latin):
galileae gentium populus
qui sedebat in tenebris. lucẽ
uidit magnam: & sedentib:
in regione ũbremortis lux
ortaesteis:
Ex inde coepit iħispredicare
& dicere: penitentia magite
ad propinquauit enimreg¬
num caelorum:
galileae. uiditduos fratres:
symonẽ quiuocatur p&rus.
& indream fratrẽ eius.

Expanded text:
ium populus qui sedebat in tenebris lucem vidit magnam et sedentibus in regione et umbra mortis lux orta est eis exinde coepit Iesus praedicare et dicere paenitentiam agite adpropinquavit enim regnum caelorum Galilaeae vidit duos fratres Simonem qui vocatur Petrus et Andream fratrem eius
Abbreviated transcription (Latin):
quia thronus dieit: neq
perterrã qui a scabellũ
est pedumeius: Nequȩ
perhierosolimam quia
ciuitas est inagni regis:
neque ꝑ caputtuũ iura¬
bis quia non potes unũ
autnigrum: sitaut ser¬
mouester ẽ. est: non.
non: Quodaut̃ hisabun¬

Expanded text:
quia sedes Dei est, neque per terram, quia scabellum est pedum ejus, neque per Hierosolymam, quia civitas est magni regis, neque per caput tuum jurabis, quia non potes unum aut nigrum; sit autem sermo vester, est est, non non: quod aut
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽmalũ aduersumuos
lis: Sicenim persecuti sunt
ꝓph&as. qui fueruntanteuos
UOSESTIS SALTENRAE QUODSI
SALEUANUTRIT.
inquosali&ur ad nihilum
ual& ultra. nisiutmit¬
tatur foras & conculc&
ab hominibus.
osestis luxmundi: non po¬
test ciuitas abscondi supra

Expanded text:
omne malum aduersum uososa est in caelis: sic enim persecuti sunt prophetas qui fuerunt ante uos. uos estis sal terrae: quod si sal euanuerit, in quo salietur? ad nihilum ualet ultra, nisi ut mittatur foras et conculcetur ab hominibus. uos estis lux mundi. non potest ciuitas absco
Abbreviated transcription (Latin):
& uideo dicebantergo exphari seis
quidam non est. hnchomo adeo qui
sabbatum non custodit. alii dicebant:
quomodo potest homopeccator
haec signa facere. & scisina erat in
eir. dicunt ergo caeco iterũ: tu
quid dicis deco qui a perit oculos
tuor: Ille aut̃ dixit quia prophe¬
taest. Non crecdiderunt ei iudei
deillo quiacecus fuissae &ui diste
donec uocauerꝰ parentes eius
quiuidertent & interro gauereor

Expanded text:
arisaeis quidam: Non est hic homo a Deo qui Sabbatum non custodit. Alii dicebant: Quomodo potest homo peccator haec signa facere? Et schisma erat inter eos. Dicunt ergo caeco, iterum: Tu quid dicis de eo, qui aperuit tibi oculos tuos? Ille autem dixit: Quia propheta est. Non crediderunt ergo Judaei de illo, quia caecus fuisset et vidisset, donec vocaverunt parentes ejus qui vider
Abbreviated transcription (Latin):
Si p̃ceptumea serua uuertts
manebitir indilectione mea :¬
Sic̃ & ego patrissnei praeceptie
seruaui. & maneo in eiur dilec¬
tione : haec locutur nĩ uobis
utgicuidium meũ inuobis sit
& gicidiũ urm impleutur
hocest praeceptũ meũ ut dili¬
gatir inuicem sicut dilexiuos:
Manorem hanc dilectionem ne¬
mo hib& ut animã suam quis

Expanded text:
eritis manebitis in dilectione mea sicut et ego Patris mei praecepta servavi et maneo in eius dilectione haec locutus sum vobis ut gaudium meum in vobis sit et gaudium vestrum impleatur hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem sicut dilexi vos maiorem hac dilectionem nemo habet ut animam
Abbreviated transcription (Latin):
tuquiser : dixẽishr principium
quia & lo quoruobis multa habeo
deuob̵loqui &iudicare sedq̃ misit
me ueraxest. & ego que audiui ab eo
haecloquor inmũdo & non cognouer
quia patremeis dicebat. dix̃ ergo eis
dit̃. cumex alti cueritir filiũ hominis
tunc cognos e&ir quia egosũ &ame
ipro facionihil: Sed sicut docuit me
pater haecloquor. & qui memisit
mecũ est ñ reliqđ mesolũ. Qnia ego
quae placitic sunt ei facio sẽꝑ. haec
illo loquente multi crediderꝰ in eum
dicebat ergo ht̃ ad eos quicrediderꝰ
ei iudaeos siuos manseritis insermo

Expanded text:
ipium quia et loquor vobis multa habeo de vobis loqui et iudicare sed qui misit me verax est et ego quae audivi ab eo haec loquor in mundo et non cognoverunt quia Patrem eis dicebat dixit ergo eis Iesus cum exaltaveritis Filium hominis tunc cognoscetis quia ego sum et a me ipso facio nihil sed sicut docuit me Pater haec loquor et qui me misit mecum est non reliquit me solum quia ego quae placita sunt ei facio semper haec illo loquente multi crediderunt in eum dicebat ergo Iesus ad eos qui crediderunt ei Iudaeos si vos manseritis in se
Abbreviated transcription (Latin):
terea parentereius dixerunt quia
&item hab& ipsum interrogate:
Nocauerunt ergo rursum hominẽ
qui fuerat caecus & dixeruntei:
dagloriam deo. Norscimus
quia hic homo peccatorẽ dixer
goille. Si peccator estnescio:
Vnumscio quia caecus cũ essem
modo uideo : dixerunt ergo illi:
quid feittibi quomodo aperuit
tibio culor Responditei dixi

Expanded text:
terea parentes eius dixerunt quia aetatem habet ipsum interrogate vocaverunt ergo rursum hominem qui fuerat caecus et dixerunt ei da gloriam Deo nos scimus quia hic homo peccator est dixit ergo ille si peccator est nescio unum scio quia caecus cum essem modo video dixerunt ergo illi quid fecit tibi quomodo aperuit tibi oculos respondit eis dix
Abbreviated transcription (Latin):
tinuenitilit asellum & sedit
supeum sicut scriptumẽ : Noli
tmere filiusion. eccer&tuus
uenit sedens suꝑ pullũ asine:
aec non cogno uerunt discipu¬
lieiur primũ sed quando glori¬
ficatus estilit. T uncrecordats t
quia haec ertaent scripta de eo
& haec fecerunt ei testimoniũ
ergo ꝑ hbobat turba queert
cumeo quando laticrũ uoca

Expanded text:
edit r eum sicut scriptum est noli timere filia Sion ecce rex tuus venit sedens super pullum asinae haec non cognoverunt discipuli eius primum sed quando glorificatus est Iesus tunc recordati sunt quia haec erant scripta de eo et haec fecerunt ei testimonium ergo perhibebat turba quae erat cum eo quando Lazaru
Abbreviated transcription (Latin):
ihĩ. soluitae eum & sinite abi¬
re. Multiergo exiudaeir qui
uenerant ad mariam & uide¬
itent quae fecit cradiderunt
in ecum: quidam autem exiprir
habierunt adphariseos & di¬
xerunt eis quae fecit ihr̃. colli¬
gerunt ergo pontificer &pha¬
risȩc foncilium & dicebant:
quid faciemꝰ quia hic homo

Expanded text:
eis solvite eum et sinite abire multi ergo ex Iudaeis qui venerant ad Mariam et viderant quae fecit crediderunt in eum quidam autem ex ipsis abierunt ad Pharisaeos et dixerunt eis quae fecit Iesus collegerunt ergo pontifices et Pharisaei concilium et dicebant quid facimus quia hic homo
Abbreviated transcription (Latin):
Rerpondit eir ihis̃ multa operae
bona ostendiuobir expatremeo
propt̃ quod eorum opusme la¬
pidatir᷑ kesponderunte iudȩi
debono opere non lapidemur
te sed deblicrphemia & quia
tu homocumir faciste i psum dm̃:¬

Expanded text:
Respondit eis Jesus: Multa opera bona ostendi vobis ex Patre meo, propter quod eorum opus me lapidatis? Et illi responderunt: De bono opere non lapidamus te, sed de blasphemia, quia tu homo cum sis, facis te ipsum D
Abbreviated transcription (Latin):
sed habuit in regionẽ iuxti deserid̃
inciuitatem quedicitꝰ effrem: &
ibi morabat cum dircipulis sius x¬
roximum autem erat paschaui dȩo
tascenderunt multi hyero solyma
deregione antepharcha ut sc̃i fica¬
rent seipior. querebant ergo ilim̃.¬
& conlo quebantur ad inuicem in
templostanter. quid putatir quia
nonuenit addiem festum dederant
autem pontificer &pharise man¬
datum utsiquis cognouerit ubi sit
indic& ut apprehendant eum: Ihir̃
ergo antes& dierpharc euȩnit b&ha¬
niam ubi fuerat lazarur mortuus
quem surcitauit i hr̃
ecerunt aut ei caenam ibi & martha

Expanded text:
it in regionem iuxta desertum in civitatem quae dicitur Efrem et ibi morabatur cum discipulis proximum autem erat pascha Iudaeorum et ascenderunt multi Hierosolyma de regione ante pascha ut sanctificarent se ipsos quaerebant ergo Iesum et conloquebantur ad invicem in templo stantes quid putatis quia non veniat ad diem festum dederant autem pontifices et Pharisaei mandatum ut si quis cognoverit ubi sit indicet ut adprehendant eum Iesus ergo ante sex dies paschae venit Bethaniam ubi fuerat Lazarus mortuus quem suscitavit Iesus fece
Abbreviated transcription (Latin):
erat locur. ubi cruci fixur esti hr̃
erat scriptum hebrcichae. gre¬
ce. & latine. dicebant ergo pilato
pontificer iudaeorum: noliscribe¬
re rxiudaeorum : sed quia ipse dit̃
rexium iudaeorum. Respondit
pilatur: quod scripsi. scripn:
iliterergo cumcruci fixissenteũ
Lacceperunt uestimenta eiur. &¬

Expanded text:
crucifixus est Iesus et erat scriptum hebraice graece et latine dicebant ergo Pilato pontifices Iudaeorum noli scribere rex Iudaeorum sed quia ipse dixit rex sum Iudaeorum respondit Pilatus quod scripsi scripsi milites ergo cum crucifixissent eum acceperunt vestimenta eiu
Abbreviated transcription (Latin):
diesfestur iuderum scheno fegia
Dixerꝰũt̃ ad eũ fratres eiur: t ransi
hinc &uade inuideã ut & discipuli
tui uideant operactua quae facir:
Nemo quippe in occubto qđ fac̃ & que¬
ritipse in palam este. Si haec facir
mani festacte ipsũmũdũ neq eñĩ fr̃s¬
Io eiur crede bant in eum:
dic̃ ergo eis ihr̃ tẽpo: meũ ñ dũõ ad

Expanded text:
egia dixerunt autem ad eum fratres eius transi hinc et vade in Iudaeam ut et discipuli tui videant opera tua quae facis nemo quippe in occulto quid facit et quaerit ipse in palam esse si haec facis manifesta te ipsum mundo neque enim fratres eius credebant in eum dicit ergo eis Iesus tempus m
Abbreviated transcription (Latin):
tues agister inihł & haecigno¬
rar᷑. amen. amen dicotibi. quia
quodicimur loquimur & quod
uidimꝰ testamur & testimonium
nostrum non accipitis si terrena
dixiuobis & noncreditir quomodo
si dixero uobis caelestia cred&ir:
& nemo ascendit incaelum nisi qui
decaelo descendit filiur hominis
quiestincaelo. & sicutmoyser
&xalticuit serpentem in deserto

Expanded text:
haec ignoras amen amen dico tibi quia quod scimus loquimur et quod vidimus testamur et testimonium nostrum non accipitis si terrena dixi vobis et non creditis quomodo si dixero vobis caelestia credetis et nemo ascendit in caelum nisi qui descendit de caelo Filius hominis qui est in caelo et sicut Moses exaltavit serpentem in deserto
Abbreviated transcription (Latin):
quinq: enim uiros habuisti &
nunc quem habes non est tuus
uir: hocuere dixisti. dicitei
mulier dñeuideo quia prophe¬
tac estu patres nostri inmonte
hocadorcuerunt: & uos dicitir
quia hiero solimis est locus ubi
ad orre oport&. Diciteri hr̃.
mulier credemihi. quia ueni&
hore quaendoneq: in monte

Expanded text:
sti, et nunc quem habes, non est tuus vir, hoc vere dixisti. Dicit ei mulier: Domine, video quia propheta es tu, patres nostri in monte hoc adoraverunt, et vos dicitis: quia Hierosolymis est locus ubi adorare oportet. Dicit ei Jesus: Mulier, crede mihi, quia venit hora, quando neque in
Abbreviated transcription (Latin):
beatĩt̃ medicent om̃s generatio¬
nes: Qui a fecit mihi magna qui¬
a potens est : & scm nomen eius
& miseri cordia eius in progenies
& progenies timentibus eum
fecit potentiam in brachiosuo.
disper sit superbos mente cordis
sui: Deposuit potentes doede. &&
altauit humiles: Esurientes im

Expanded text:
me dicent omnes generationes quia fecit mihi magna qui potens est et sanctum nomen eius et misericordia eius in progenies et progenies timentibus eum fecit potentiam in brachio suo dispersit superbos mente cordis sui deposuit potentes de sede et exaltavi
Abbreviated transcription (Latin):
IN MEN SEANEM SEITO MS SUS
angelus gibihel adõ inciuitatẽ
giclileae cui nomen narar&h:
aduirginem desponsatam
uiro cui nomenerat ioseph dedo¬
mo dauid & nomen uirginis
maria. & ingressus angelus

Expanded text:
In mense, inquit, sexto missus angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria.
Abbreviated transcription (Latin):
num anceram non bib&i & spũscõ
replebitur adhuc &cutero matris suae:
& multor filiorum isrł . conuert& ad dñm
dm̃ ipsorum : & ipse praeced& anteillum
in spũ & uirtute heliae : ut conuert&
cordac patrum infilios. & incredibiles
ad prudentiam iustorum: pararedño.
plebem perfectam. & dixit raccharias
ad angelum: undehoc sciam: egoenim
sum sen& &uxor mea procersit indie¬
bus suis : & res pondens angelus dixite
łgorum gibrihel. quiadsto antedm̃.
& missus sum loqui adte: & hȩc tibi
euangelirare : Et ecceeris tacens & ñ
poteris loqui usque indiem quo hac
fiant: pro eo quod non credidisti
uerbis in eis quȩimplebuntur intem¬
poresuo: & erat plebs & pectans

Expanded text:
o replebitur adhuc ex utero matris suae et multos filiorum Israhel conuertet ad dominum deum ipsorum et ipse praecedet ante illum in spiritu et uirtute Heliae, ut conuertat corda patrum in filios et incredulos ad prudentiam iustorum parare domino plebem perfectam. sciam ego enim sum senex et uxor mea processit in diebus suis et respondens angelus dixit ei ego sum Gabrihel qui adsto ante Deum et missus sum loqui ad te et haec tibi evangelizare et ecce eris tacens et non poteris loqui usque in diem quo haec fiant pro eo quod non credidisti verbis meis quae implebuntur in tempore suo et erat plebs expe
Abbreviated transcription (Latin):
enim anteficciem dñi. parare
uiareius.: Ad dandam scientiã
salutis plebi eius. in remisione
peccatorum eorum:
Peruis cera miseri cordie dĩ nos¬
tri. in quibus uisita uit nos ori¬
ens & alto. Inluminarehis
qui in tenebris & inumbremor¬
tis sedent ad dirigendos
pedes nostros inuiã pacis.
Puer autem crescebat & con

Expanded text:
m ante faciem domini praeparare uias eius ad dandam scientiam salutis plebi eius in remissionem peccatorum eorum per uiscera misericordiae dei nostri, in quibus uisitauit nos oriens ex alto, inluminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent ad dirigendos pedes nostros in uiam pacis. puer aute
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntei. quia nemo nos condu¬
xit: dicitillis. Ite&uos inui¬
neam: Cũ sero aũt factume&
dicitdominus uineae pro¬
curatorisuo. uoca o perarios
& reddeillis mercedem Inci¬
piens a nouissimis usque
ad primus: Cumueniss&
ergo quicircaundecimã
horã uenerant. acceper̃
singulos de narios : Venien¬
tes aut̃ & primi arbitra¬
tisunt. quod plusessent
accepturi. cceperunt
aũt & ipsi s ingulosdena¬
rios. &accipientes mur

Expanded text:
unt ei: Quia nemo nos conduxit. Dicit illis: Ite et vos in vineam. Cum sero factum esset, dicit dominus vineae procuratori suo: Voca operarios, et redde illis mercedem, incipiens a novissimis usque ad primos. Cum venissent ergo qui circa undecimam horam venerant, acceperunt singulos denarios. Venientes autem et primi, arbitrati sunt quod plus essent accepturi: acceperunt autem et ipsi singulos denar
Abbreviated transcription (Latin):
eum: quarenos in potuimus
eicereeum: & dixitillis: hoc
genus inullo potest &ire.
nisuinoratione & ieiunio:
Et inde profecti prȩteregredi¬
ebantur galileam. nec uole¬
bat quẽ quãscire Docebat
aũt discipulossuos. & dicebat
illis: qm̃ filius hominis tra
d&ur. in manus hominum.
& occidenteũ: & occisus tertia
dieresurg&: at illiignora¬
bant uerbum & timebanteũ
interrogare:
ETVentrunt. caphanna

Expanded text:
eum quare nos non potuimus eicere eum et dixit illis hoc genus in nullo potest exire nisi in oratione et ieiunio et inde profecti praetergrediebantur Galilaeam nec volebat quemquam scire docebat autem discipulos suos et dicebat illis quoniam Filius hominis detur in manus hominum. et occident eum. et occisus. tertia die resurget. At illi. ignorabant. hoc verbum. et timebant eum interrogare. Et venit in Capharna
Abbreviated transcription (Latin):
uenit & fecerunt illiq: cũ¬
que uoluer̃. sic ut scriptũ ẽ ded :
Et ueniens ad discipulossuos.
uidit turbã magnam cir¬
caeos. & scribas conquiren¬
tes cumillis: & confestim
omnis populus uiden siħm
stupe factus est & & pa¬
uerunt & accurrentes
salutabanteum: & int̃ro¬
gauiteos. quid interuos

Expanded text:
cerunt illi quaecumque voluerunt sicut scriptum est de eo et veniens ad discipulos suos vidit turbam magnam circa eos et scribas conquirentes cum illis et confestim omnis populus videns eum stupefactus est et adcurrentes salutabant eum et interrogavit eos qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne quinque passeres
ueneunt dipondio. & unus
x illis non est in obliuione
coramdõ: Sed & capilli ca¬
pitis uestri om̃snumera¬
tisunt : Noliteergotime¬
re multis passeribus. plu¬

Expanded text:
Nonne quinque passeres ueniuntdepondio etunus ex illis non est in obliuione coram domino? sed et capilli capitis uestri omnes numerati sunt. nolite timere, multis passeribus plu
Abbreviated transcription (Latin):
&octo: Supro quos cecidit
turris insiloam. & occiditeos
putatis quia &ipsi debitores
fuerunt pra&erom̃s homi¬
nes habitantes inhierusalẽ
Nondico uobis: Sed si non pȩni¬
tentiam egeritis. omnes
similiter peribitis:
Dicebataut̃. hancsimilitudi¬
nem. arborem ficihabebat
quidamplantatam in uinea
sua. & uenit querens fructũ

Expanded text:
et octo supra quos cecidit et octo supra quos cecidit turris in Siloam et occidit eos putatis quia et ipsi debitores fuerunt praeter omnes homines habitantes in Hierusalem non dico vobis sed si non paenitentiam egeritis omnes similiter peribitis dicebat autem hanc similitudinem arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua et venit quaerens fr
Abbreviated transcription (Latin):
intres diuidentur: paterin
filium. & filius in patremsuum
Mater infiliam. & filiam in matrẽ
Socrus innurumsaiam. & nu¬
rus insocrum suam:
Dicebataũt & adturbas: Cum
uideritis nubem orientem
ab occasu. statim dicitis nym¬
busuenit. &itafit: &cum
autrum flantem. dicitis.
quia aestuserit &fit : hypo¬
nostis probare. hoc aut tem¬
pus quomodo non probatis:
Quida ut̃ & auobis ipsis non
iudicatis. quodiustum est:
Cum aut uadis cum aduersa¬
riotuo ad principem inuia
daoperam liberariabillo:
Neforte trahatte apudiudi¬
cem. &iud& tradatte & actori.
&ex actor mittatte in carce¬
rem: Dicotibi non &iesinde.
donec &iam nouissimum mi¬
nutum reddas. xiii¬
A DENANT. AU TINQUIDAM
ipso in tempore. nuntiantes illi
degalilȩis quorum sanguinem
pilatus miscuit cumsa crificus
eorum: & respodens. dixit illis
putatis quod higalilȩi. prxom¬
tores. quia talia passisunt:
Nondico uobis: Sed nisi pȩniten¬
tiam. habueritis. om̃ssimili¬
ter peribitis. sicut illi decem

Expanded text:
in tres dividentur pater in in tres dividentur pater in filium et filius in patrem suum mater in filiam et filia in matrem socrus in nurum suam et nurus in socrum suam dicebat autem et ad turbas cum videritis nubem orientem ab occasu statim dicitis nimbus venit et ita fit et cum austrum flantem dicitis quia aestus erit et fit hyponostis probare hoc autem tempus quomodo non probatis quid autem et a vobis ipsis non iudicatis quod iustum est cum autem vadis cum adversario tuo ad principem in via da operam liberari ab illo ne forte trahat te apud iudicem et iudex tradat te exactori et exactor mittat te in carcerem didonec etiam novissimum minutum reddas. Aderant autem quidam in ipso tempore nunciantes illi de galileis: quorum sanguinem Pilatus miscuit cum sacrificiis eorum: Et respondens divit illis. Putatis quod hi galilei pre omuerunt: quia talia passi sunt? Non. Dico vobis nisi penitentiam habueritis omnes similiter peribitis sicut illi decem
Abbreviated transcription (Latin):
mensurã: Beatusilleseruus
quẽ cumuenerit dominus inue¬
nerit ita facientem: Geredi¬
couobis quia supraomnia quȩ
possid& constitu&illum:
quod si dixerit seruusille in
cordesuo. moram facit domi¬
nusm̃s uenire. & coeperit
percutere pueros. & ancil¬
las: &edere & bibere & in¬
ebriari: Qeni& dominus
seruiillius indie quanon
sperat. & hora qua nescit:
& diuid&eum partem¬
que eius cum in fidelibuspo¬
n&. Illeaut̃ seruus qui
cognouit uoluntatem do¬
minisui. & non preparauit.
& nonfecit secundum uolun¬
tatemeius. uapulakit mul¬
tas: Quiaũt non cog̾nouit
& fecitdigna. plagis uapu labit
paucis: Omni aut̃ cuimultũ
datumest. multum quȩ¬
r&urabeo: & cui commen¬
dauerunt multum plus
p&lent abeo:
Ignemueni mittere in terrã.
& qui duolo nisi accendatur:
bapt ismaaut̃ ab eobaptizari.
& quomodo co artor usquedũ
perficiatur: putatis. qui apa¬
cem uenidare interram: Non
dico uobis sed separationem: er̃
enim &hocquinque in domo
un adiuisi. tresinduo. & duo

Expanded text:
mensuram? Beatus ille servus, quem cum venerit dominus, invenerit ita facientem. Vere dico vobis, supra omnia quae possidet, constituet illum. Quod si dixerit servus ille in corde suo, Moram facit dominus meus venire, et coeperit percutere pueros et ancillas, et edere, et bibere, et inebriari veniet dominus servi illius in die qua non sperat et hora qua nescit et dividet eum partemque eius cum infidelibus ponet ille autem servus qui cognovit voluntatem domini sui et non praeparavit et non fecit secundum voluntatem eius vapulabit multas qui autem non cognovit et fecit digna plagis vapulabit paucis omni autem cui multum datum est multum quaeretur ab eo et cui commendaverunt multum plus petent ab eo ignem veni mittere in terram et quid volo si accendatur baptisma autem habeo baptizari et quomodo coartor usque dum perficiatur putatis quia pacem veni dare in terram non dico vobis sed separationem erunt enim ex hoc quinque in domo una divisi tres in duo et duo
Abbreviated transcription (Latin):
Heccto pcipeda ma sohieronimus
Inouũ opus feccere meco gis exuder
ut post exemplari a scripturtrũ toro
orbe disꝑsaqua si quidom arbiter sed¬
eũ & quia interse uariant quae s int
illa quaecũ great consentiant ue¬
ritatem decernã pius labor sed
periculo sa prae sũp̃tio iudicare
dec&eris ipsumcib omnib: iudi¬
candũ senis mutare linguã & canescen¬
tẽ ic̃mundũ cad initiar &rthere pcir¬
uulorũ. quis enĩ doctus parit̃ uł in doc¬
tus cũ inmanus uolumen cadsum pse¬
rit & ad scilibaquã semel inbibit ui¬
deritdiscrepare qđ lestitat non
statim erum pat inuoceme fel¬
scirium meclamans eẽ sacrilegũ
qui cudec̃ aliquid in u&erib: libris
adderemut are corrigere ciduer¬
sus quã inuidicim duplexccuisc me
consolatur quod & tuqui sũ mus

Expanded text:
o papae Damaso Hieronymus. Novum opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus
Abbreviated transcription (Latin):
nis actib fuit duorum ingene¬
ratione xp̃i principia presu¬
mens. Vniuscuius prima cir¬
cumcisio incarne alterius cu¬
ius scđ corelectio fuit & exutrisq¬

Expanded text:
mus scripsit, duorum in generatione Christi principia praesumens: unius, cujus prima circumcisio in carne; alterius, cujus secundum cor electio fuit. S
Abbreviated transcription (Latin):
dicat priornumerus in quosit
ocinone requirendus. Cũ igitur
a ꝑtocodice uerbi gratia illud siue
illud capitulũ scire uolueris cuiꝰ
canonis sit statim ex subiecto
numero doceueris & recurrns
cid principia inquib: canonũ ẽ
distinsta congeries. Eodemq:
statim canone extitulo frontis in¬
uento illũ quẽ querebas numerũ
eiusdem eucngelistae qui& ipse &
in scriptione signatur. Inuenies
atq euicina c&erorũ tramitib:
inspectis quos numero sȩregione ha¬
becint cd notcibas. &cum scieris
recurres ad uolumina singulorũ
& sine mora reptis numeriss quos
ante signa ueras repperies & lo¬

Expanded text:
dicat prior numerus, in quo sit dicat prior numerus, in quo sit Canone requirendus. Cum igitur aperto codice, verbi gratia, illud sive illud capitulum scire volueris, cujus Canonis sit, statim ex subjecto numero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canonum est distincta congeries, eodemque statim Canone ex titulo frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione signatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabis. Et cum scieris, recurres ad volumina singulorum, et sine mora repertis numeris, quos ante signaveras, reperies
Abbreviated transcription (Latin):
alius aliter expressit ille quiunum
equattuor primũ legerat udeuis
exem plum caeros quoq extimoeuerit
emendandos. Vnde accidit ut apud
nos mixte sint om̃a. & in marco
prics̃ inueniantur. Cũ itaq ca¬
nones legeris qui subiecti sunt con¬
fusionis errore sublato & similia
omniũ scies & singulis sua quaeq
restitues: In canone primo con¬
mattheus marcus luca iohannis.
in secundo tres mattħ marcus¬
& luccs. Intestio tres mattħ luca
ioħ. Inquasto tres mattheus mar¬
cus ioħ. Inquinto duo matiħ lucas
insexto duo mattheus mastur. In
septimo duo mattheus & io hannes
Inoctauo duo lucas marcus. Ix
nono duo luccc ioł Indecimo
proprie unus quisq quae non ha¬
bentur in cliis ediderunt singu¬
lis euangeliis ab uno incipiens
usq ad finẽ librorũ disparnu¬
merus In crescit hic nigro colore
prcescriptus subsehab& cdiũ
exmineo numerum distolorem
quicd decem usq procedens in¬

Expanded text:
alius aliter expressit, ille qui unum alius aliter expressit, ille qui unum e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque aestimaverit emendandos. Unde accidit, ut apud nos mixta sint omnia, ropria sunt, inveniantur. Cum itaque Canones legeris, qui subjecti sunt, confusionis errore sublato, et similia omnium scies, et singulis sua quaeque restitues. In Canone primo conMatthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. In secundo tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. In tertio tres, Mattha. In quarto tres, Matthaeus, Marcus, Joannes. In quinto duo, Matthaeus, Lucas. In sexto duo, Matthaeus, Marcus. In septimo duo, Matthaeus, Joannes. In octavo duo, Lucas, Marcus. In nono duo, Lucas, Joannes. In decimo propria unusquisque, quae non habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab uno incipiens usque ad finem librorum, dispar numerus increscit  Al. accrescit. Hic nigro colore praescriptus, sub se habet alium ex minio numerum discolorem, qui ad decem usque procedens, in
Abbreviated transcription (Latin):
Nec in nouo ꝓfuit emendas se cum
multcrũ gentiũ linguis scripturto
ante trans lata docect falsa eẽ
quae cdditasunt. Igitur hoc pre¬
sens praefaciuncula pollicdur
quattuor tantũ euangelia quo¬
rũ ordo iste ẽ mattheus marcus
luccs iohannes codicũ grecorum
emendata conlatione sed u&erũ
quue ne multũ alectionis latine consu¬
&udine discreparent. Ita calomo im¬
p&rtimus ut his tantũ quae sensum
uidebantur mutarecorrectis reli¬
qua manere pateremur ut fueran
Canones quoq: quo seusebius caesuri¬
ensis ep̃s calex andrinũ sequutus am¬
moniũ indecẽnumeros ordinauit.
sicut in greco habentur expressimus
Quod siquis decuriosis uoluerit nosse
quae in euangoliis uel ecde uelui¬
cina uelsola sint eorum distintione
cognoseat. Magnus si quidem hic in
nr̃is codicib: error inoleuitdũ qđ
in ecdemreclius euangelistaplus
dixit inclio quiaminus putciueriT
addider̃ ueldum eundem sensum

Expanded text:
nec in Novo profuit emendasse: cum nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut fuerant. Canones quoque, quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit nosse, quae in Evangeliis, vel eadem, vel vicina, vel sola sint, eorum distinctione cognoscat. Magnus siquidem hic in nostris codicibus error inolevit, dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint, addiderunt. Vel dum eumdem sensum
Abbreviated transcription (Latin):
rib: curnonadgreaat originem
reuestentes ea quae uel auitio¬
sis interpru&ib: maleciedita
uł ciprce sũp̃torib: imperitis
emendata ꝑ uersius uł a librarus
dormitantib: aut addita sunt
aut mutcita corrigimus. Neq
uero ego deu&eri nuncdis puto
testam̃to qđ a septua ginta seni¬
orib: in grecã linguã uersum testio
grudu cid nos usq: ꝑuenit . Non quero
quid aquila quid simincachus sccpi¬
ant quare theodotion internouos
&u&eres medius incedat. sit illa
uerti interprc&atio quam a płi
probauerunt denouo nuncloquor
testam̃to qđ grecũ eẽ non dubiũ est
excepto apło mat theo qui primus
in iudea euangeliũ xp̃i hebreis lit¬
teris edidit. Hoc ceste cũ in nr̃o ser¬
mone discordat & diuersos riuuloꝵ
tramites ducit unio defonte quae¬
rendus est pra&ermitto eos codices
quos alutiano & rsitio nunccupatos
paucorũ hominũ asserit ꝑuersa
contentio quib: utiq nec in u& eri
strum̃to post septucginta inter¬
prc&es emendare quidlicuit.

Expanded text:
Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit,