comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uocabitis nomen eis emmanuel : filium qͦq uir¬
ginis id est emmanuelem p̃lare descibens: puer in¬
quit natus es nobis. filius datus est nobis: ⁊ uocabit᷑
nomen eius. ammirabilis. consiliarius. deus. fortis.
pater futuri seculi seculi: pͥnceps pacis: Multiplica¬
bit᷑ eius imperium: ⁊ regni eius non erit finis Qͦd
gͦ deus designauit miraculo. hoc a secretis eus ꝓdidit
uaticinio: ⁊ qd̾ uates cecit. consequenter rei exitus
approbauit: Ham sicut illa uirga sine radice. sine qͦlibet
nature uł artis amminiculo fructificauit: ita uirgo
maria. sine conuigali oꝑe filium ꝓcreauit: filium sane
flore designatum ⁊ fructu: flore ꝓpter spetiem. fructu
ꝓpt̾ utilitatem: Est enm speciosus forma p̃ filiis ho

Expanded text:
et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Filium quoque Viret vocabitur nomen ejus Emmanuel . Filium quoque Virginis, id est Emmanuelem, praeclare describens: Puer, inquit, natus est nobis, filius datus est nobis, et vocabitur nomen ejus Admirabilis, Consiliarius, Deus fortr futuri saeculi, Princeps pacis: multiplicabitur ejus imperium et regni ejus non erit finis . Quod ergo Deus designavit miraculo, hoc a secreto Isaias prodit vaticinio. Et quod vates cecinit, consequenter rei exitus approbavit. Nam sicut illa virga sine radice, sine quolibet naturae vel artis adminiculo fructificavit: ita Virgo Maria sine conjugali opere filium procreavit, filium sane flore designatum et fructu; flore, propter speciem, fructu, propter utilitatem. Est enim speciosus forma prae filiis ho
Abbreviated transcription (Latin):
oraculum : hanc qͣndoq nascituram innuebat.
hanc singulariter intimabat: Expedito qͣmpaueis oraculo:
unum qͦq de miraculis absoluat᷑: Accepte sunt a scõ moy¬
se singule uirge de singulis tribubus israel: nominibus
earum inscripte. iubente dũo: ⁊ posite sunt in taberna:¬
culo eius : Inter qͣs una que fuerat aaron inuenta est
sequenti die germinasse. floruisse. ac peperisse amigdala:
Sciens gͦ dñs hoc opus suum magni esse misterii: uis¬
sit seruari uirgam ad monimentum : Monebantur
enim filii israel p̾sentia uirge querere sollicite: quid
significaret tam mirabile factum: Quod longo post
aꝑire ꝑgens diuinus ysayas: egrediet᷑ inquit uirga de
radire iesse: ⁊ flos de radice euis ascendet. ⁊ reqͥescet
suꝑ eum spiritus dñi: Ad hec uerba tanqͣm audito¬
res eius dicerent. o pater ysaya obscure loqueris. dic
nobis quesumus ipsam rem manifeste: adiecit dari-¬
tatem ⁊ ait: Ecce uirgo concipiet ⁊ pariet filium:

Expanded text:
oraculum, hanc quandoque nascituram innuebat, hanc singulariter intimabat. Expedito quam paucis oraculo, unum quodque de miraculis absolvatur. Acceptae sunt a sancto Moyse singulae virgae de singulis tribubus Israel, nominibus earum inscriptae, jubente Domino, et positae in tabernaculo ejus: inter quas una quae fuerat Aaroni inventa est sequenti die germinasse, floruisse, fronduisse, et peperisse amygdala. Sciens ergo Dominus hoc opus suum magni esse mysterii, jussit servari virgam ad monimentum. Monebantur enim filii Israel praesentia virgae, quaerere sollicite quid significaret tam mirabile factum, quod longo post aperiens divinus Isaias: Egredietur, inquit, virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, et requiescet super eum Spiritus Domini . Ad haec verba tanquam auditores ejus dicerent: O pater Isaia, obscure loqueris, dic nobis, quaeso, ipsam rem manifeste, adjecit claritatem et ait: Ecce virgo concipiet et pariet filium,
Abbreviated transcription (Latin):
dientia cõmutatur: fides ꝓ persidia cõpensatur. Leta gͥ
maria gestat infantem. exultat anpplexans filium: por¬
tat a quo portatur. Hec fortuitu ut singunt sabelliani
repperit paruulũ: s de cursis nouem mensib peperit
xp̃m Plaudat nc̃ organis maria: et int̾ ueloces articu¬
los tympana puerpere concrepent. Concinant lecant̃
chori: et alt̾nantib moduł dulcissima carmina misce¬
antur. Audite gͥ quemadinodũ tympanistria nr̃a can¬
tauerit. Ait enim. Magnificat anima mea dñm. Et exul-¬
tauit sp̃c meus in deo insalutari meo. Quia respexit
humilitatem ancille sue: ecce enim exhoc beatam
me dicent om̃s genentiones. Quia fecit mͥ magna
centis erroris. miracłm noui partus euicit: ẽue plantͤũ:
flixit. qualis eẽt ista salutatio: nuntius intĩm celestis
exequitur. Ne timeas maria: inuenisti grãm apud
dm̃. Ecce concipies et paries filium in ut̾o: et uocab
nomen eius ihm. Et illa. Quomͦ inquit fiet istud:¬

Expanded text:
dientia commutatur, fides pro perfidia compensatur. Laeta igitur Maria gestat infantem, exsultans amplexatur filium, portat a quo portabatur. Nec fortuitu, ut fingunt Sabelliani, reperit parvulum; sed decursis novem mensibus peperit Christum. Plaudat nunc organis Maria, et inter veloces articulos tympana puerperae concrepent. Concinant laetantes chori, et alternantibus modulis dulcisona carmina misceantur. Audite igitur quemadmodum tympanistria nostra cantaverit; ait enim: Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo: quia respexit humilitatemme dicent omnes generationes. Quia fecit mihi magna centis errati miraculum novi partus evicit; et Evae planctum fligit, qualis esset ista salutatio, nuntius interim coelestis exsequitur: Ne timeas, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum: ecce concipies et paries filium, et vocabis nomen ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Cum aput sedem gloriosimi petri archidiaconatus fungeretur officio
puritate innocentis uite forcissie ꝙ mortĩ triumpho apostolico se con¬
T domi nus si transieris ꝑ ignem
flamma non
noce bit te et o dor ig nis non erit in te u̾libera bo de¬

Expanded text:
cum in sede gloriosissimi patriarchae diaconatus fungeretur officio, puritate innocentis vitae, fortissimaeque mortis triumpho apostolico se cont Dominus; si transieris per ignem, flamma non nocebit te, et odor ignis non erit in te. Vers. D
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ꝓgrederis sine fi lio pa ter quo sacerdos sancte sine diaco¬
no pro pe ras tu nunquam sine ministro sacrificium offerre con su¬
eue.ras Quid in me ergo displicuit paternitati due. nunquid de¬
generem ꝓbasti experire cerce utrum idoneum ministrum elege ris
i conmisisti dñici corporis ⁊ sanguinis conse cratio nem

Expanded text:
Quo progrederis sine filio, pater? Quo sacerdos sancte sine diacono properas? Tu nunquam sine ministro sacrificium offerre converas. Quid in me ergo displicuit tibi, pater? Num degenerem probasti? Experire certe utrum idoneum ministrum elegeris. Cui commisisti Dominici sanguinis consecrationem
Abbreviated transcription (Latin):
S tella onaria ma ris hodie ꝓces fieosit̃ ad
ꝯitũm y̾ Cernere diuinum lumen gaudete fide les. Stella

Expanded text:
Stella, Maria, maris, hodie processit ad orium. Versus: Cernere divinum lumen gaudete fideles. Stella
Abbreviated transcription (Latin):
nat quis ꝓ amicis suis. Mori enĩ ꝓ inimicis dñs
uenerat ⁊ tñ positurus animã ꝓ amicis dicebat. Ut
ꝓfecto nob̃ ostend̾et. quia dum diligendo lucrumide
os amici mei estis. O quanta ẽ miscdia con le .ui.¬
ditoris nr̃i. Serui digni non sumꝰ. ⁊ amiciuoca¬
mur. Quanta ẽ dignitas hominũ ẽẽ amicos di: S
audistis głam dignitatis. airdite ⁊ laborem certami¬
nis. Si feceritis que ego p̃cipio uob̃. Amici mei estis:
si ea que p̃cipio uob̃ facitis. Ac si aꝑte dicat. Gaude¬
tis de culmine: pensate quub laborib ꝑuenitur ad
culmen. Certe dum filii zebedei int̾ueniente matre
sedere debuissent: audierunt. Potestis bibere calicẽ
quẽ egobibiturꝰ sum: Iam locum celsitudinis que¬
rebant: ad uiam illos iti̾tas reuocat. ꝑ quam ad celsi¬
tudinem uenirent. AcsidicatuR. Iam uos locꝰ dele¬
ctat celsitudinis: s prius uia exerreat laboris. ꝑ ca¬
licem: ꝑtingitur ad maiestatem. Si mens urã appe

Expanded text:
ori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facVos amici mei estis. O quanta est misericordia conditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dsedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? 1562 Jam locum celsitudinis quaerebant, ad viam illos Veritas revocat, per quam ad celsitudinem venirent. Ac si dicatur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat laboris. Per calicem pertingitur
Abbreviated transcription (Latin):
huniꝰ scĩ natalitia celebrauerunt: O quanta & qͣlia de
p̃senti uite ꝓmissione cogitabant. s subripiente
mortis articło. repente in his que p̃uidẽ nolebant in¬
uenti sunt. ⁊ cuncta simul temꝑalia que tractata. qiͣ
stabiliter tenere uidebantur: amiserunt. Quia gͦ &¬
uenture mortis tempus ignoramꝰ: ⁊ post mortẽ oꝑa¬
ri ñ possumꝰ. suꝑ est ut ante mortem temꝑa indul¬
ta rapiamꝰ. Sic enĩ sic mors ip̃a c̃ uenĩt uincitur.
si priusqͣm ueniat semꝑ timeatuRi.

Expanded text:
is natalitia celebraverunt: o quanta et qualia de praesentis vitae provisione cogitabant, sed subripiente mortis articulo, repente in his quae videre nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia, quae tractata quasi stabiliter tenere videbantur, amiserunt. Quia venturae mortis tempus ignoramus et post mortem operari non possumus, superest, ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa, cum venerit, vincitur, si, priusquam veniat, semper timeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
prẽfamilias fur domum ꝑfodit: qͥa dum a sui ctodia
sp̃c dormit. imꝓuisa mors ueniens. carnis sue habi¬
tacłm irrumpit. Et eum quẽ dñs domꝰ inuenĩt
dormientẽ necat: quia c̃ uentura dampna sp̃c mi¬
nime p̃uidet. hc̃ mors ad supplitium nescientẽ rap̃.
furi autem resisteret si uigilaret: quia aduentũ
iudicis qui occulte animam rapit p̃cauens ei peni-¬
tendo occurreret: ne impenitens ꝑiret. Horam uͦ ul¬
timam dñs nr̃ idcirco nob̃ uoluit ẽẽ incognitam:
ut semꝑ possit ẽẽ suspecta. Ut dum illam p̃uicłe ñ
possumus: ad illam sine int̾missione p̃paremuR. Pco¬
talitatis. m̃tis ocłos figite: uenienti uos iudici
ꝑfletus cotioie & lam̃ta p̃parate. Cum certa mors ma¬
neat omnib: nolite de temꝑał uite ꝓuidentia incer¬
ta cogitare. trenarum rerum uoscura ñ aggrauet.
Quantislibet enĩ auri & argenti molib circum det᷑.
quib libet uestib p̃tiosis induatur caro. quid ẽ aliud

Expanded text:
ilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominus domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidit, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco nobis voluit esse incognitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. talitatis vestrae mentis oculos figite: venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate; cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare: terrenarum rerum vos cura non aggravet; quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur, quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro, quid est aliud
Abbreviated transcription (Latin):
andem antistes salubri reꝑto consilio: romanũ ep̃m
quid de his agendum sit ꝑ nuncios sciscitatur qui tũe
minis est illam dedicare basilicam: hoc maxime de quo
placuerit: eodem p̾cipue die illius ẽ. in hoc uoluntas exqui¬
renda. Hoc ergo temꝑe inminente: agamꝰ ambo triduanũ
cum ciuib nr̃is iciunium. scãm trinitatem rogantes: ut
munera que ꝑ summum sedis sue ministrum. conferre
oignatus est: adcertum usq finem ꝑducat. Factum ꝙ est
ut suggessã antistes. Nocte uero constituti ieiunii suppre
non est inquit uob̾ opus hanc quam ego edificaui dedicare
basilicam: ip̃e enim qui condid etiam ⁊ dedicaui. Uos tm̃ in¬
trate: ⁊ me assistente  patrono. p̾cib locum frequentate.
Et te quidẽ cras ibi missas celebrante: popłs iuxta morem cõ¬
municet. Meum autem erit ostende: quomͦ ꝑ menieti p̃m
locum con secrauerim illum.

Expanded text:
andem antistes, salubri reperto consilio, Romanum episcopum quid de his agendum sit per nuntios sciscitatur, qui tuncminis est illam dedicare basilicam, hoc maxime die quo sori loci placuerit, eodem die, praecipue illius est in hoc voluntas quaerenda. Hoc ergo tempore imminente, agamus ambo triduanum cum civibus nostris jejunium, sanctam Trinitatem rogantes ut munera quae per summum suae sedis ministerium conferre dignatus est, ad certum usque finem perducat. Factumque est ut suggesserat antistes: nocte vero constituti jejunii summus Non est, inquit, vobis opus hanc quam ego aedificavi dedicare basilicam: ipse enim qui condidi etiam dedicavi: vos tantum intrate, et me assistente patrono, precibus locum frequentate; et te quidem cras ibi missam celebrante, populus juxta morem communicet: meum autem erit ostendere quomodo per memetipsum locum consecraverim ipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
płi dictum.⁊ Cupio dissolui. et ẽẽ cum xp̃o.. Inime
gͦ sr̃m. parentumq nr̃oꝵ minune cibis carnalibus
deletantur.I Offendi his magis posfunt. quam delec¬
tari: si cum ille in sacris sedibus maneant. uos eas
in terra ẽẽ credatis. Cessate gͦ ab his erroribus. et sic̃
scriptum ẽ. que sursum sunt sapice. nou que super
terram: ut supersticiones fidei nr̃e contrarias repudi¬
antes: dum ea que deo placita sunt facitis. etiam
uos cum xp̃o dño inaeternum eẽ possitis: qđ ipse
prestare dignet᷑.¬

Expanded text:
um Apostoli dictum, Cupio dissolvi et esse cum Christo . Animae um Apostoli dictum, Cupio dissolvi et esse cum Christo . Animae ergo fratrum parentumque nostrorum minime cibis carnalibus delectantur: offendi his magis possunt quam delectari, si cum illae in sacris sedibus maneant, vos eas in terra esse credatis. Cessate ergo ab his erroribus, et, sicut scriptum est, Quae sursum sunt sapite, non quae super terram : ut superstitiones fidei nostrae contrarias repudiantes, dum ea quae Deo placita sunt facitis, etiam vos cum Christo in aeternum esse possitis. Quod ipse praestare dignet
Abbreviated transcription (Latin):
ene cum dñs in eccła exaltari precepit: quia
dignũ ẽ. ut fundamentũ hoc in eccła pone¬
retur. per quod ad celum conscendit᷑. Quod na-¬
talis gͦ cachedre hodie colitur. sacerdotale hono-¬
ratur officium: sibi hoc eccłe prestant. quia tm̃
tem hanc eccłis merito religiosa obseruatio urtͦ¬
duxerit: mirorcur apud quodam infideles: ho-¬
die tam perniosus error increuerit. ut suꝑ tumu¬
lũ defunctoꝵ cybos et uina conferint. qͣsi uero egͦ
se ecorporibus anime carnales ꝙybos requirant.
Epulas enim et refectiones caro tantum requi¬
rit..Sp̃c autem et anima: his non indigẽt.
Preparare aliquis caris suis dic̃: quod ip̃e deuorat.
Quod prestat uentri: imputat pietati:
essate gͦ fratres ab hoc gentili infidelitatis erro¬
re.. Añime autem sc̃e que in hoc seculo. aut
ꝑuite innocentiam pure sunt. aut per peniten-¬
tie satisfactionem purgantur: a saluatore nr̃o
recipiuntur. et cum eo ẽẽ credende sunt scđm a-

Expanded text:
em eum Deus in Ecclesia exaltari praecepit; quia dignum est ut fundamentum hoc in Ecclesia honoretur, per quod ad coelum conscenditur. Quod natalis ergo cathedrae hodie colitur, sacerdotale honoratur officium. Sibi hoc Ecclesiae praestant quibus tem hanc Ecclesiis merito religiosa observatio introduxerit, miror cur apud quosdam infideles hodie tam perniciosus error increverit, ut super tumulos defunctorum cibos et vina conferant; quasi egressae de corporibus animae carnales cibos requirant. Epulas enim et refectiones caro tantum requirit; spiritus autem et anima his non indigent. Parare aliquis suis charis dicit, quod ipse devorat; quod praestat ventri, imputat pietati. Cessate ergo, fratres, ab hoc gentili infidelitatis errore. Animae enim sanctae, quae in hoc saeculo aut per vitae innocentiam purae sunt, aut poenitentiae satisfactione purgantur, a Salvatore nostro recipiuntur, et cum eo esse credendae sunt, secund
Abbreviated transcription (Latin):
tuum ameN ⁊ ad aures de intus
Ngn aures has sacͣti olei liquore. ut quici¬
quid delectatione. nocua auditus. ad missum
est medicina salutaris euacuet. in noĩe
ngo has nares de oleo sacͤto ut quicquid no

Expanded text:
um. Ad aures deintus. Ungo aures sacrati olei de liquore, ut quidquid delectatione nocua auditus admissum est, medicina salutaris evacuet. Per. Ad Ungo has nares de oleo sacrato, ut quidquid no
Abbreviated transcription (Latin):
enim dixiss si ds̃ ꝓ nob quis contra nos: tamquã ei dice¬
retur ꝓba quia ds̃ ꝓ nob̾. continuo attulit grande docu

Expanded text:
enim dixisset, Si Deus pro nobis, quis contra nos? tanquam ei diceretur, Proba quia Deus pro vobis: continuo attulit grande docum
Abbreviated transcription (Latin):
miis. Sids̃ ꝓ nob quis contranosꝰ Seuirẽ possunt.¬
possunt maleclicete possunt calumpniari. possunt
falsis obꝓbriis agitare. postremo possunt corpꝰ ñ solũ
ꝑimere. uerum etiam dilaniare. Et quid fatient. Ecce
meȩ: erit restitutor ⁊ corꝑis mei. Quidmͥ deerit si membͣ
mea laceret inunicꝰ. qͣndo capillos meos dinumerat. deus:
xortans mr̃es suos xp̃c. ne ab inimicis ꝑse lc̃ .ui.¬
quutorib aliquid formidarent: capilli inquit ca
pitis ur̃i om̃s numerati sunt. Quid timebo ergo cdãpna-
membroꝵ. qͣndo securitatem accipio de numero capillo¬

Expanded text:
mus: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Saevire possunt, maledicere possunt, calumniari possunt, falsis opprobriis agitare possunt, postremo possunt corpus non solum perimere, sed etiam laniare; et quid facient? Ecce meae, erit et restitutor corporis mei. Quid mihi deerit, si membra mea dilaceret inimicus, quando capillos meos dinumerat Deus? Exhortans martyres suos Christus, ne ab inimicis persecutoribus aliquid formidarent, Capilli, inquit, vestri omnes numerati sunt . Timebo ergo de damno membrorum, quando securitatem accepi de numero capillo
Abbreviated transcription (Latin):
Si ds̃ ꝓ nob quis contra nos : fremebat mundꝰ ao¬
uersꝰ eos. popłi meditabantur inania: pͥncipes conuenie¬
bant inimũ. excognabant᷑ noui crutiatꝰ & penas incre¬
dibłes inueniebat ingeniosa cru delitas. Obruebant
ob ꝓbrus falsis. Arguebant᷑ criminib. custediis intolera.¬
bilib includebantuR. ungulis exarabant᷑. ferro ꝑime

Expanded text:
s pro nobis, quis contra nos? Fremebat mundus adversus eos, populi meditabantur inania, principes conveniebant in unum : excogitabantur novi cruciatus, et poenas incredibiles inveniebat ingeniosa crudelitas. Obruebantur opprobriis, falsis arguebantur criminibus, custodiis intolerabilibus includebantur, ungulis exarabantur, ferro pe
Abbreviated transcription (Latin):
ñ omnib datum ẽ. Iuste & caste uiuere & caritatẽ c̃ om̃ib
custodire c̃ aͥĩ aduitorio omnib p̃ceptum ẽ. Nam ⁊ ip̃e
dñs ñ dixit. discite a me mortuos suscitare. suꝑ aqͣs siccis
pedib ambulare. Non hoc dixit. S quid au: Quiami¬
pat᷑ ut̃ celestis ꝑfectus ẽ. Et licet sint alia multa in quib¬
debeamꝰ ⁊ dñm & batos mnr̾es imitari: ista tam̃ duo p̃cipuia
ta sunt.: ut mites simꝰ ⁊ humiles corde. & inimicos nr̃os to¬
to corde. ⁊ totis uirib diligamus.

Expanded text:
et charitatem cum omnibus custodire, cum Dei adjutorio promptum est. Non enim ipse Dominus dicit, Discite a me mortuos suscitare, super aquas siccis pedibus ambulare; non hoc dicit: sed quid ait? Quia miPater vester coelestis perfectus estDeum debeamus et beatos martyres imitari, ista tamen duo praecipua sunt: id est, ut mites simus et humiles corde, et inimicos nostros toto corde et totis viribus diligamus.
Abbreviated transcription (Latin):
suam tulerat. qui dicebat. Castigo corpꝰ meũ
& in seruitutem redigo ne forte c̃ aliis p̃dicaueri.
ip̃e reꝓbus effuiar. Ecce in afflictione corꝑum audi¬
umus crucem carnis̃. audiuimꝰ nunc in passione
crucem portabat in corde. S quia ipĩs uirtutib
quedam uitia iuxta sunt. dicendum nob ẽ. qd̾ ui¬
tium abstinentiam carnis. ⁊ qđ obsideat com¬
pasionem m̃tis. ẜ uicino namq abstinentiam

Expanded text:
ui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, audiamus nunc in compassione crucem portabat in corde. 3. Sed quia ipsis virtutibus quaedam vitia juxta sunt, dicendum nobis est quod vitium abstinentiam carnis et quod obsideat compassionem mentis. E vicino namque abstinentiam
Abbreviated transcription (Latin):
opere dei p̃termittebat tempus uacuum:
uadam igitur die dominica. dum obordone p̃dio euchari¬
stie sacraret misterium: coram sacerdotali uel leuitieo cho¬
ro. gemina de celo in calicem descendit a dño initer manus
pontificis: conmistionem corporis ⁊ sanguinis xp̃i celebran¬
tis ¶ ue scilicet gemiia radio fulgente pulcherrima. diu¬
cius senonis conseruata: tamdem regia iubente potentia.
inter reliqua sc̃orl pignora: palacium est deportata: Hinc
namiq apparet. qͣntum xp̃s ipsum dilexerit: inter cuius

Expanded text:
opere Dei praetermittebat tempus vacuum. 19. Quodam igitur die dominico, dum ob Ordone praedio eucharistiae sacraret misterium, coram sacerdotali vel levitico choro gemma de caelo in calice descendit a Domino inter manus pontificis, commixtionem corporis et sanguinis Domini celebrantis; quae scilicet gemma radio fulgente pulcherrima diutius Senonas conservata, regia iubente potentia, inter reliqua sanctorum pignora palatio est deportata. Hinc namque apparet, quantum Christus ipsum dilexerit, inter cuius
Abbreviated transcription (Latin):
tereamnis cet̾a que beatum paulum uniuerso orbi mira-¬
glorie. quod cum inter homines ageret. speciali quadam diui¬
nntatis gr̃a. ⁊ paradysus illi penetͣbilis. ⁊ celum ꝑuium fuit.
Qd gͥ fr̃s hoc doctore perfectius. qͥ in celo didicit qͦd doceret
in terris : quid hoc teste ueracius. eui eleuato suꝑ celos. ocłis
uidere ⁊ aꝑppinqͣre concessum est. qd̾ postmodum ꝓmiteret
racula: apostolatum suum dño ac deo nr̃o effusione sui
sanguinis consecrauit :¬

Expanded text:
teream caetera quae eum universo orbi mirad cum inter homines ageret, speciali quadam Divinitatis gratia, et paradisus illi penetrabilis, et coelum pervium fuit? Quid ergo, fratres, hoc doctore perfectius, qui in coelo didicit quod in terris doceret? Quid hoc teste veracius, cui elevato super coelos oculis videre et approbare concessum est quod postmodum promitteret racula apostolatum suum Domino ac Deo nostro effusione devoti sanguinis consecrarunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quia ip̃am dei uirginem xp̃m amare ardenter agno¬
uerat: ip̃am mente purissima ante dei oculos diligebat:
Nec placere hominibus exinde studebat: quia placere do¬
mn ino intͥnsecus satagebat: exemplo usus pauli apłi qͥ
ait: Si hominibus placerem: xp̃i serius non essem:
Ideo enim erubescere non poterat : quem testis inui

Expanded text:
Nam quia ipsam Dei virginem Christum amare ardenter agnoNam quia ipsam Dei virginem Christum amare ardenter agnoverat, ipsam mente purissima ante Dei oculos diligebat nec placere hominibus exinde studebat, quia placere Domino intrinsecus satagebat; exemplo usus Pauli apostoli, qui ait: Si hominibus placerem, Christi servus non essem. Ideo enim erubescere non poterat, quem testis invi
Abbreviated transcription (Latin):
theodericus cum brunechilde aia: regnum burgundie
gubernabat. Cum igit᷑ qͥdam regius aulicus fulcharius
dictus. illustribus natalib ortus: comes aurelianensibus
datus. qui maxime ob hoc sc̃o uiro erat amicus. qͥa beito
pater ipsus de sacris eum susceperat fontibus : ad uirũ
dei ueniens indicasset quod ei in palacio dethrai a qͥb dã
audisset. qͣsi ancillam dei qͣnidam uolosiam nomine. fi¬
liam antecessoris sui arcemii inmoderate diligeret: san¬
ctus ad euuanlica arma recurrens. contͣ dethraentium
impetum xp̃i tuba insonuit: beati inquit estis cum ma¬
ledixerint uobis homines: et dixerint om̃e malum ad¬
uersum uos mentientes: Gaudete et exultate: qͦmam
merces ur̃a copiosa est in celis : Tunc coram p̃dicto uiro
homini aliena uerba: quem ꝓpria non maculat con¬
scientia: Nam si ego ꝓ amore regis eterni istam in ip̃o
ueraciter diligo: terrenum ex hoc pͥncipẽ non pauesco

Expanded text:
Theodericus cum Brunechilde avia regnum Burgundiae Theodericus cum Brunechilde avia regnum Burgundiae gubernabat. Cum igitur quidam regius aulicus Fulcarius dictus, inlustribus natalibus ortus, comes Aurelianensibus datus, qui maxime ob hoc sancto viro erat amicus, quia Betto pater ipsius de sacris eum susceperat fontibus, ad virum Dei veniens indicasset, quod eum in palatio detrahi a quibusdam audisset, quasi ancillam Dei quandam Verosiam nomine, filiam antecessoris sui Artemii, inmoderate diligeret, sanctus ad euangelica arma recurrens, contra detrahentium impetum Christi tuba insonuit: 'Beati', inquid, 'estis, cum maledixerint vobis homines et dixerint omne malum adversum vos, mentientes; gaudete et exultate, quoniam merces vestra copiosa est in caelis'. Tunc coram praedicto virhomini aliena verba, quem propria non maculat conscientia; nam si ego pro amore regis aeterni istam in Christo veraciter diligo, terrenum ex hoc principem non pavesco'.
Abbreviated transcription (Latin):
marie deuotissime celebremꝰ: quia hec ⁊ dies
p̃clara in qua meruit exaltari super choros angeloꝵ.
et peͬuenire ultra qͣm nr̃e humeatitatis ẽ natura. U̾bi
non sustantia tollitur. s magnitudo glorie demonstͣ¬
tur. cum eleuatur in dext̃am patris. ubi xp̃c ꝓ nobis
introiuit pontifex factus in et̾nũ ad celi palatium. Hec
⁊ inqͣm dies in qua usq ad celsitudinem chroni intemera-¬
ta mater et uirgo ꝓcessit. atq in regni solio sublimata
post xp̃m głoia resedit. Sic itaq ubiq confidenter sca
Mirum in modum. mox ut uerba conpleuit: missus
genitricis illius astititit. qui quingentos uini modios.
iuginti plaustris inpositos: ꝓximos iam dicte urbis fori¬
bus nuntiauit: Cunc ille ꝓphetie munere approbatus.
robore fidei. confortatus. lacrimis conpunctus. p̃dicatiõis
uerba deꝓmpsit ad socios: et sperare eos in domino exor¬
tat᷑ atcentius: atꝙ cucunᷤtantibus offerri pocula man-¬
Edauit frequentius:
llo itaq dempore rex

Expanded text:
Mariae devotissime celebremus: quia haec est dies praeclara, in qua meruit exaltari super choros angelorum, et pervenire ultra quam nostrae humanitatis est natura. Ubi non substantia tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur, cum elevatur in dexteram Patris, ubi Christus pro nobis introivit pontifex factus in aeternum ad coeli palatium. Haec est, inquam, dies, in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum gloriosa resedit. Sic itaque ubique confidenter saMirum in modum, mox ut verba complevit, missus genitricis illius astitit, qui quingentos vini modios viginti plaustris inpositos proximos iam dictae urbis foribus nuntiavit. Tunc ille prophetiae munere approbatus, robore fidei confortatus, lacrimis conpunctus, praedicationis verba deprompsit ad socios et sperare eos in Domino exhortatus est attentius atque circumstantibus offerri pocula mandavit frequentius. 8. Illo itaque tempore rex
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentia suscipit ⁊ p̃dicat: qua inter homines conu̾sari
dignatus est: utiq in pedes dñi unguentum nardi pisticum
idest fidele sundit. q̃ loqͥt᷑ in cantico amoris dicens: Lum esset
rex in accubitu suo: nardus mea dedit odorem ilium: Que
minirum uerba iusta litt̾am manib beata maria magdalene

Expanded text:
reverentia suscipit et praedicat, quia inter homines conversari dignatus est; utique in pedes Domini unguentum nardi pisticum, id est fidelem, fundit. Quae loquitur in Cantico amoris, dicens: Dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum . Quae nimirum, verba juxta litteram
Abbreviated transcription (Latin):
Que sunt omnia quȩ audiuit a patre suo: que nota fi¬
eri uoluit seruis suis. ut eos efficeret amicos suos. nisi
gaudia et̾ne caritatis. nisi illa festa suꝑne patrie. q̃
nr̃is cotidie mentib ꝑ aspirationem suiamoris impͥ¬
mit: Dum enim audita suꝑ celestia amamꝰ amata iã
nouimꝰ. quia amor ip̃e notitia ẽ. Omnia gͦ eis nota fe¬
cerat: quia t̾renis desid̾iis inmutati amoris summi
facib ardebant. Istos uͦ amicos dĩ aspexerat ꝓpheta: c̃
dicebat. Michi autem nimis honorificati sunt amici
tui ds̃. Amicus enim: quasi animi custos uocatuR
Q uia gͥ psalmista ꝓspexit electos dĩ amundi huius
amore separatos. custodire in mandatis celestib uolũ¬
tatem dñi: miratus e amicos dĩ dicens. Michi autẽ
nimis honorati sunt amicitui ds. Et tamꝗͣ. si ab eo
ꝓtinꝰ causas honoris tanti nob̾ insinuari quereremꝰ
ilico adiunxit. Nimis confortatꝰ ẽ pͥncipatꝰ eoꝵ.¬

Expanded text:
Quae sunt omnia quae audivit a Patre suo, quae nota fieri veluit servis suis, ut eos efficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eo
Abbreviated transcription (Latin):
uacuum temꝑa pereant: ⁊ cunc queramꝰ ad bñ
agendum uenire. cum iam ꝯpellim᷑ de corꝑe exire.
ementote quid ueritas dicat: Orꝗte ne fiat fuga
ur̃a hxeme uł sabbato: Per legis mandatum: am-¬
bulare in salbato songius ñ licet: Hyems quoq ad
ambulandum inpedimentũ est: quia gressus am-¬
bulantium torpor frigoris astringit Ait gͦ: Orate
no siar fuga ur̃a hẏme uł sabbato: Ac si aꝑte dicat:
Uidete ne tuncqueratis peccata ur̃a fugire: qũ iam
non licet ambulare : Illud ergo tmpus quo igere ñ
licet modo debet cogitari dum licet: Illa hora est iostri
exitus semꝑ ir tuenda. ista redemptoris admonitio.
ante mentis oculos semper ponenda qui ait : uigi¬
late itaq: quia nescitis diem neq horam.¬

Expanded text:
a pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius in sabbato non licet. Hiems quippe ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo, Orate ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet, modo debet cogitari dum licet. Illa hora est nostri exitus semper intuenda; ista Redemptoris admonitio ante mentis oculos semper ponenda, qui ait: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam
Abbreviated transcription (Latin):
nisi prius beatum ioh̾em uelut lucernam p̃mit¬
teret: claritatem eius: totꝰ mundus sustinere ñ
rgo quia beatum
p̃cursorem dñi lucernam cognouimus. q̃
ueram lucem p̃currebat: et testimonium ꝑhi-¬
buit de lumine. ut om̃s crederent per illum con
curramus ad eum: audiamꝰ quid resonet: Ip̃se
quidem uox ÷: sicut ysayas ipħa ait. Nox claman

Expanded text:
nisi prius beatum Joannem velut lucernam praemitnisi prius beatum Joannem velut lucernam praemitteret, claritatem ejus totus mundus sustinere non posset. Ergo quia beatum cursorem Domini lucernam esse cognovimus, qui veram lucem praecurrebat, et testimonium perhibuit de lumine, ut omnes crederent per illum: curramus ad eum, audiamus quid resonet. Ipse quidem vox est, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uare aũ beatum ioh̾em dñs et saluator ñr
lucernam ẽẽ dixerit. et quare eum añ semit¬
it uoluerit: breuiter caritati ur̃e intimabo Pre¬
missus ÷ enimioħs uelut uox añ uerbum. lũcer¬
na añ solem: preco añ iudicem. seruus ando
minum: amicus añ sponsum: Et quia unũsumm
mundum peccatoꝵ tenebre et nox infidelitatis op-¬
p̃sserant. et solem iustitie aspicere non ualeͬant:
beatus ioh̃s quasi lucerna p̃mittitur. ut cordis ocłi
qui lippitudine iniquitatis opp̃ssi magnum et
uerum lumen uidere non poterant:ad lumen
lucerne primũ quasi tenuem splendorem uid̾e
consuescerent. et pallatim peccatoꝵ nubilo remo-¬
o: et infidelitatĩ humore digesto. adueniente
xp̃o ab illo celesti lumine letificari possent potiꝰ:
qͣm torqueri: Sicut enim lippientes ocłos ꝓuocaᷤᷤ
ad uidendum sieriguum splendorem lucerne os¬
tenderis: et amplius crucias silumen magnum
ingesseris. ita dñs et saluator ñr qui ÷ lumen uerũ:

Expanded text:
uare autem beatum Joannem Dominus et Salvator noster lucernam esse dixerit, et quare eum ante mitti voluerit, breviter charitati vestrae intimabo: praemissus est enim Joannes velut vox ante verbum, lucerna ante solem, praeco ante judicem, servus ante dominum, amicus ante sponsum. Et quia universum mundum peccatorum tenebrae et nox infidelitatis oppresserat, et solem justitiae aspicere non valebant, beatus Joannes quasi lucerna praemittitur, ut cordis oculi, qui, lippitudine iniquitatis oppressi, magnum et verum lumen videre non poterant, ad lumen lucernae primum quasi tenuem splendorem videre consuescerent, et paulatim peccatorum nubilo remoto, et infidelitatis humore digesto, adveniente Christo, ab illo coelesti lumine laetificari possent potius quam torqueri. Sicut enim lippientes oculos ad videndum provocas si exiguum splendorem lucernae ostenderis, et amplius crucias si lumen magnum ingesseris, ita Dominus et Salvator noster, qui est lumen verum,
Abbreviated transcription (Latin):
quod est interpretatum xpistus ⁊ adduxit eum ad ihesum pBñdicã. Exoy&¬
Intu̾itus autem eum ihesus dixit tu es symor filius iona tu uocaberis
cephas quodanterpretatur petrus P ẜructaũ suord. & In om̃e t̾rã. Rs¬
imon pe tre aute quam de na ui uoca rem de no uu
te et super plebem meam principem te consti tui et¬
cla ues regni ce lo rum tra diditi bi u Quodeum ꝙx¬
E
ligaueris suꝑ terram erit ligatum et in ce lis et quodcumq solueris
suꝑ terram erit solutum et ince lis. Et ela uos  si di sians¬
me si mon pe tre pasceo uesue as doy  uie ti no¬
quia amo te et animam me am po no pro te
pe trus et super hanc petram edificabo ecclesi am meam et por¬
te infe ri non preuale bt̃ aduersus e ta et tibi dabo cla ues reg

Expanded text:
quod interpretatur Christus. Et adduxit eum ad Ihesum. Intuens autem eum Ihesus dixit: «Tu es Symon, filius Iohanna, tu uocaberis Cephas», quod interpretatur Petrus. Hoc nomen imposuitimon Petre, antequam de navi vocarem te, novi te; et super plebem meam principem te constitui, etclaves regni coelorum tradidi tibi. Vers. Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis; et quodcunque solveris sume, Simon Petre, pasce oves meas. Domine, tu noquia amo te, et animam meam pono pro te. Petrus, et super hanc Petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevaleb
Abbreviated transcription (Latin):
ualidum uenientem timuit et cum cepisset mergi clama¬
uit di cens domine saluum me facꝰ Extendẽs. RSurge pe tre et in du¬
⁊ Surge pe tre et indue¬
te uestimentis tu is ac cipe fortitu di nem
ad saluan das gendes qui¬
a ceciderunt cathe ne de manibustu isb̾ An gelas autem

Expanded text:
episset, mergi clamavit dicens: Domine, salvum me fac. Et extendens. Resp. Surge, Petre, et induete vestimentis tuis; accipe fortitudinem ad salvandas gentes, quia ceciderunt catenae de manibus tuis. Vers. Angelus autem
Abbreviated transcription (Latin):
ropiciet᷑. dominus cunctis iniquitatib
huius in firmi. et sanet omnes languo¬
res illius. redinatq de intentu perpe¬
tue mortis uitam eius et corroboret. Et
fanet in bonis omnib desiderium ipsi¬
us qui solus in crinitite unus ds uiuit
et regnat. ꝑ immortalia seculorum

Expanded text:
ropitietur Dnus cunctis iniquitatibus hujus infirmi, et sanet omnes languores illius, redimatque de interitu perpetuae mortis vitam ejus, et corroboret ac faciet in bonis omnibus desiderium ipsius, qui solus in Trinitate unus Deus vivit et regnat per immortalia saecula
Abbreviated transcription (Latin):
ribus angustiis trusa. eorr iurtute soluta: eis obiuam est.
egressa Reuertente igit᷑ sẽo ad ꝓpria. dum milidone castro
euenisset mansio oportuna: repente inmane horreumi. us¬
q ad summum plenum. ignis uallauit incẽdium: nec po¬
terat qͥspiam p̃stare auxilium: Eunc uir dñi in oracione
ꝑsternit: flumen emissum suꝑ incendium cernit᷑ illud
fiamina extinguit᷑: illesa apotheca reseruat᷑. Upistus ꝑ
pontificem collaudat᷑: meritum sacerdotis agnoscitur:
Obuiam deinde pontifici ⁊ sc̃o winebaudo plebs senoni¬
ce urbis egredit᷑ cum hẏmnis ⁊ canticis: ⁊ flentibus p̃
gaudio plurimis. intͣ edem ꝓpriam desideratus introiuit
antistes: Erat enim hilaris in confabulatione. seuerus
in correptione: fortis in exhortacione. ꝓuidus in dissertiõe:
Condolebat merenti. fouebat egentem: confortabat iuistũ.
reqͥrebat infirmum: subleuabat miserum. nullum q ab

Expanded text:
ribus angustiis trusa, eorum virtute soluta, eis obviam est ribus angustiis trusa, eorum virtute soluta, eis obviam est egressa. 18. Revertente igitur sancto ad propria, dum Milidone castro evenisset mansio oportuna, repente inmanem horreum usque ad summum plenum ignis vallavit incendium, nec poterat quispiam praestare auxilium. Tunc vir Domini in oratione prosternitur; fulmen emissum super incendium cernitur. Ilico flamma extinguitur; inlesa apotheca reservatur, Christus per pontificem conlaudatur, meritum sacerdotis agnoscitur. Obviam deinde pontifici et sancto Winebaudo plebs Senonicae urbis egreditur cum hymnis et canticis, flentibus prae gaudio plurimis, intra edem propriam desideratus introivit antistes. Erat enim hilaris in confabulatione, severus in correptione, fortis in exortatione, providus in discretione. Condolebat merenti, fovebat egentem, confortabat iustum, requirebat infirmum, sublevenat miserum nullumque ab
Abbreviated transcription (Latin):
pendi. comani ⁊ barbam cum honore pͥstino deconderi:
Recepto itaq decore ecclesiastico: suo rex p̃cepit interesse con-¬
uiuio: fit xp̃i ope repente conuersio. efficitur rex ex per¬
secutore minister: ut ip̃e suis manib partes tribueret.
qͥ illi prius afflictionis penuriam ingessisset: Petens gͦ
iterum ueniam ꝓ scelere. a scõ leuat᷑ de puluere: offe¬
rens multor. munerum congeriem. minsteriis ꝓfutu¬
ram ecclesie: atq eum iussit ad ciuitatem ꝓpriam re¬
meare: Set qͣmuis sc̃s dei lupus senonas ꝑgeret: ande¬
saginam locum exilii. xp̃s ꝓ eius meritis uirtutum sepi¬
us gracia illustrauit: ita ut iam clauso illo in paradyso.
adhuc uirtus dñi in eodem fulgeat loco Uale dicentes igit᷑
incliti sacerdotes. lupus atq Winebaudus regi ⁊ ꝓceribus¬
illius: dum iucti sanctitatis uincło pertransirent parisius.
multa reori. turba catenarum uinculis tenta: uel ergastula¬

Expanded text:
pendere, comam et barbam cum honore pristino detondi. 17. pendere, comam et barbam cum honore pristino detondi. 17. Recepto itaque decore ecclesiastico, suo rex praecepit interesse convivio. Fit Christi ope repente conversio; efficitur rex ex persecutore minister, ut ipse suis manibus partes tribueret, qui illi prius afflictionis penuriam ingessisset. Petens ergo iterum veniam pro scelere, a sancto levatur de pulvere, offerens munerum multorum congeriem ministeriis profuturam ecclesiae, atque eum iussit ad civitatem propriam remeare. Sed quamvis sanctus Dei Lupus Senonas pergeret, Andesagina locum exilii Christus pro eius meritis virtutum saepius gratia inlustravit, ita ut, iam clauso illo paradiso, adhuc virtus Domini in eodem fulgeat loco. Valedicentes igitur incliti sacerdotes Lupus atque Winebaudus regi et proceribusillius, dum iuncti sanctitatis vinculo pertransirent Parisius, multa reorum turba catenarum vinculis tenta vel ergastula
Abbreviated transcription (Latin):
nomine duci: regalia negocia explicare: Qui ꝓgressus a
latere regio. cum in ens specie decreta regis studeret.
ꝓpe senonas ueniens. exarsit iracondie flammis: indigne
in dño: persecutionem patiunt᷑: ab hominib Tunc sc̃s Wine¬
baldus cum beato lupo ep̃o letus ad palacium remeans: regiᷤᷤ
obtutib antistitem p̃sentat: Rex seu tba ꝓcerum: gͣtulat᷑
sacerdotis p̃sentia : Contem platus ꝙ: est eum: ⁊ enuis duricia
ad pietatem ꝓmouet᷑ Ante pontificis pedes se in terrã ꝓster¬
nit: ueniam ⁊ udulgentiam illius postulat: uidens eci¬
am rex beatum lupum afflictum. ⁊ corpus illius tabefa-¬
ctum. ut erat intonsus barba ⁊ capillo ꝓ abstinentia cu mu¬
lando rigorem: tremens ⁊ eiulans in gemitũ mouetur.
et pietatis more lacrimis irrigat᷑: reum se ee ᷤᷤ in huius pe¬
nuria irritationis iacula in scĩ accusatores in precatur:
Iussit eum cum magno decore reparari: ⁊ seruicium in¬

Expanded text:
nomine duci, regalia negotia explicare. Qui progressus a nomine duci, regalia negotia explicare. Qui progressus a latere regio, cum in eius specie decreta regis studeret, prope Senonas veniens, exarsit iracundiae flammis, indigneino, persecutionem patiuntur ab hominibus. 16. Tunc Winebaudus cum beato Lupo episcopo laetus ad palatium remeans, regis obtutibus antistitem praesentat. Rex seu turba procerum gratulans sacerdotis praesentiae', contemplatusque est eum et eius duricia ad pietatem promovetur. Ante pontificis pedes se in terra prosternit, veniam et indulgentiam illius postulat; videns etiam rex beatum afflictum et corpus illius tabefactum, ut erat intonsus barba et capite pro abstinentiae cumulando rigore, tremens et eiulans in gemitum movetur et pietatis more lacrimis irrigatur, reum se esse huius penuriae, irritationis iacula in sancti accusatoribus inprecatur. Iussit eum cum magno decore reparare et servitium in
Abbreviated transcription (Latin):
olate conscientie defendebat:
efuncto igit᷑ theoderico pͥncipe. dum rex francoꝵr chlo¬
tarius burgundiam cepisset intͣre : armatum manu
hostili blidebodem direxit ͤ ad senonicam urben: Cumq.
eam cepisset crudeliter iaculis infestare: sanctus fidens
in dño. aulam petiit matris ecclesie: in honore ꝓthomar¬
tiris stephani constitute : Et dum ad euocandum popu¬
lum signum p̃dicte ecclesie tangeret: om̃is fortitudo sen-¬
sus ab hostium caterua recessit. tantus q terror suꝑ eos
irruit : ut nullatenus euadere se crederent: nisi fuge
p̃sidium expetissent: O uirum clarissimum. qui exem-¬
plo moysaico dum ad çelum porrexit brachium: hostẽ
fugauit ꝓteruum: Cua sunt hec xp̃e opera. cuius in
sanctis om̃ib est laudanda potencia : qui in te confiden¬
tes sola saluas clementia. absq clypleo aut hasta: Obtento
itaq clotarius regno burgundie: p̃cepit cuidam uino po¬
tenti dignitate seculi. iani gloria p̃pollenti. farulfo

Expanded text:
olatae conscientiae defendebat. 9. Defuncto igitur Theoderico principe, dum rex Francorum Chlotharius Burgundiam coepisset intrare, armatum manu hostili Blidebodem direxit ducem ad Senonicam urbem. Cumque eam coepissent crudeliter iaculis infestare, sanctus fidens in Domino aulam petiit matris ecclesiae in honore protomartiris Stephani constitutae, et dum ad evocandum populum signum praedictae ecclesiae tangeret, omnis fortitudo sensus ab hostium caterva recessit, tantusque terror super eos irruit, ut nullatenus evadere se crederent, nisi fugae praesidium expetissent. O virum clarissimum, qui exemplo Mosaico, dum ad caelum porrexit brachium, hostein fugavit protervum! Tua sunt haec, Christe, opera, cuius in sanctis omnibus est laudanda potentia, qui in te confidentes sola salvas clementia absque clipeo aut hasta. 10. Obtento itaque Chlotharius regno Burgundiae praecepit cuidam viro potenti, dignitate saeculi in magna gloria praepollenti, Farulfo
Abbreviated transcription (Latin):
Quis pauor erit quem ⁊ tͣnquillum mens humana
caꝑe ñ ualet. etiam iratum uidere. Quam diembene
ꝓpha intuens ait: Dies illa dies ire. dies tͥbulatiõis ⁊
angustie : dies calamitatis ⁊ miserie. dies tenebrar̃
⁊ caliginis: dies nebule ⁊ t᷑binis. die tube ⁊ clangoris:
Pensate fr̃s łãi extremi diem iudicii. suꝑ corda rȩp¬
bor qͣ asꝑitate ꝓpħ̾a uidit amarescere. quem tot ap-¬
pellatiõib ñ ual explicare: Qͣnta uͦ tunc erit electo¬
rum leticia. qui de eiꝰ merebunt᷑ uisione gaudere :¬

Expanded text:
qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre. Quem diem bene intuens propheta ait: Dies illa, dies irae, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulę et turbinis, dies tubae et clangoris. Pensate, fratres carissimi, extremi diem iudicii super corda reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui de eius merentur visione gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
misterium cerneret iohannes archangelus michael tuba cecinit ignosc̃e¬
gelus princeps milicie an ge lo rum cuius honor pre stat
beneficia po pu lis et oratio perducit᷑ ad reg na ce¬
lo rum u angeli archangeli trhoni et dominatio nes princ̾i¬
patus et potestates uirtu tes celorum Cuuis honor uenit
michaes archangelus cum multitudine ange lo rum
cui tradidit de us a in mas sancto rum ut ꝑducat eas in pã¬
radi sum  exul tacio nisx ẜmitte domine spiritum
tuum de ce ł spiritum sapientie et intellectus Ut ꝑdu¬

Expanded text:
misterium cerneret Iohannes, archangelus Michael tuba cecinit: Ignoscegelus, princeps milicie angelorum, cuius honor prestat beneficia populorum  Et oratio perducit ad regnlorum. V. Angeli, archangeli, throni et dominationes, principatus et pMichael archangelus cum multitudine angelorum, cui tradidit Deus animas sanctorum ut perducat eas in paradisum exsultationis. Vers. Emitte, Domine, spiritum tuum de coelis, spiritum sapientiae 826 et intellectus. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
el archangele defende nos in prelio ut non perea mus in tremendo iudi
cio bñdic .i. exouae. Numquid scis quare uenerim ad te nunc reuer¬
tar ut prelier
esus principem persa rum contradicenten
tuis precibus et me e legatio ni ueruntamen michael archangelus
princeps uester qui stat pro filiis populi tu i Nunc ergo
missus sum ut docerem te tu autem aduimaduerte sermonem et intelli¬
dĩgnus michael archange lus pugna uit cum diabolo. Gracia dei ille
uictor in celis rese dit et illi hosti anti quo patuit ruina magͥ na
om nes an ge li dicen tes. Te de çet saus et ho nor domi ne
Cherubim quoꝙ ac se rapħim fanctus proclamant et omnis celi-¬

Expanded text:
el archangele, defende nos in prelio, ut non pereamus in tremendo iudiorum. ℟. Numquid scis quare venerim ad te et nunc revertar ut prelier adversus principem Persarum contradicentem tuis precibus et mee legationi.  Verumtamen Michael archangelus princeps noster hic stat pro filiis populi mei. V. Nunc ergo egressus sum ut doceam te, tu autem animadverte sermonem et intellidignus. Michael archangelus qui pugnavit cum diabolo; gratia Dei ille victor in coelis exstitit, et ille hostis antiquus patuit ruinae magnae.omnes angeli dicentes:  Te decet laus et honor, Domine. V. Cherubin quoque et seraphin sanctus proclamant et omnis celi
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt᷑ effectu. constat qd̾ ⁊ ustis ⁊ peccatorib fidelit̾ inuocan¬
tib se semꝑ p̃sto est: ⁊ nuniqͣm eis opitulari desistit. Ueniant
gͥ ad eam iusti cum basilio. laudantes eam ac bñdicentes: effec¬
tumq celerem suis scĩs desideriis postulantes sine dubio ꝑcep¬
turi. Ueniant peccatores cum theophilo. tundentes rea pectora
cum interno fletu: ip̃i quoꝙ siuere peniteant. desid̾atam ueni¬
am adepturi. De quoꝵ numero tibi assistentib nob̃ ut sub¬
uenire iam ⁊ auxiliari digneris imploramꝰ: o p̾electa ⁊ sancta.¬
o uenerabił ⁊ imꝑiosa: o clemens ⁊ ꝓpitia dña nr̃a. qͦ possimꝰ
recuꝑare ⁊ habere ꝑpetuam grãm filii tui iħu xp̃i dñi nr̃i qͥ c̃¬

Expanded text:
tiuntur effectu, quod et justis et peccatoribus fideliter invocantibus se praesto est, et nunquam eis opitulari desistit. Veniant igitur ad eam justi cum Basilio laudantes ac benedicentes, effectumque celerem suis sanctis desideriis postulantes sine dubio percepturi. Veniant peccatores cum. Theophilo tundentes rea pectora cum interno fletu, ipsi quoque, si vere poeniteant, desideratam veniam adepturi, de quorum numero tibi assistentibus nobis ut subvenire jam et auxiliari digneris, imploramus, o praeelecta! o sancta! venerabilis et imperiosa! o clemens et propitia Domina nostra, quo possimus recuperare et habere perpetuam gratiam filii tui Jesu Christi Domini