comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u da usbiltor plirũq indomo mtegra & silia dis eusdẽ domuis mortius uta. sc in
lar pnrte intrgro multi habent intus ammã mor tuã Et hos sic excitat apłs. Sarge quidor
ibitur. cũ surrixerit: Surdos aut quã multos ante oculos suos dns intuebatur cum
t. Quhabit auros audiendi audiat quis enim ante illum sine corporis auribus
sue quas ergo alias aures. nisunterioris hominis requirebat: Item quales oc ulos que
edat cũ loqueretur: utiq uidentib sed uidentib poculos carnis: Na cumei dicer& phi¬
ous. dnẽ ostinde nobis patrẽ a sufficit nobis. brne quidẽ hoc intellegebat. ut demons¬
ratus pat̾ possit sufficere: Sed cui non sufficiebat equalis quo modo sufficer&: pat̃: quare
uat non sifficiebat: quia nonuid ebatur Quart non iudebatur: quia nondũ erat sanus
aculus unde uide possa: Hoc enum qđ in carne dnĩ udebatur his oculis nonsolidis cipłi ui¬

Expanded text:
m visibiliter plerumque in domo integra et salva dominus ejusdem domus mortuus jacet; sic in corpore integro multi habent intus animam mortuam: et hos sic excitat Apostolus, Surge, qminabitur, cum surrexerit. Surdos autem quam multos ante oculos suos Dominus intuebatur, cum diceret: Qui habet aures audiendi, audiat . Quis enim ante illum sine corporis auribus stabat? Quas ergo alias aures nisi interioris hominis requirebat? rebat, cum loqueretur utique videntibus, sed videntibus per oculos carnis? Nam cum ei diceret Philippus, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: bene quidem hoc intelligebat, ut demonstratus Pater posset sufficere; sed cui non sufficiebat aequalis Patri, quomodo sufficeret Pater? Quare autem non sufficiebat? Quia non videbatur. Quare non videbatur? Quia nondum erat sanus oculus, unde posset videri. Hoc enim quod in carne Domini videbatur his oculis, non soli discipuli vi
Abbreviated transcription (Latin):
o corporilis croscits In fantiȩ puenicia puericuȩ adolescontia ad oloscntiȩ iuiuentas.
rinstuinti cedentiq succesit: Ipsaccũ quȩ fecit miracula transier : Iegioit᷑ a credintur
ad inum ealia scripta sunt ut legi possint transubant cũ fierent. Postremo ne inmultis
noremur cruci fixus ist: Numquid somꝑ penda incruce sepultus est. a resurrexit. as¬
ndie incalum iã nonmoritur. & mors ei ultra non dominabiturs & duinitas eius semꝑ¬

Expanded text:
 corporaliter crescit? Infantiae pueritia, pueritiae adolescentia, adolescentiae juventus transeunti cedentique successit. Ipsa etiam quae fecit miracula, transierunt: leguntur et creduntur. Quia enim talia scripta sunt ut legi possint, transibant cum fierent. Postremo ne in multis moremur, crucifixus est: numquid semper pendet in cruce? Sepultus est, resurrexit, ascendit in coelum: jam non moritur, et mors illi ultra non dominabitur: et divinitas e
Abbreviated transcription (Latin):
at unucũ illis teplũ intrabat eade sacram̃ tacelebrabat: In eahominũ scelora
tis ꝓplitis quiñ retesser̃ apopło malo nedesererent benos illi populo cõmixtos. ubia ipsi tales
lis dicus cedentdi fluctib rubrimaris. quisequentes inimcos obruerant. postanta signa & miracu
aanetia plagis ad mortẽ & insia protittine ad salutẽ. tam̃ idolũ poposcit. idolũ ex torsit.
oda fenet iblũ adorauit. idolo sacrificaut: Indicat d̃ famulo suo popłi factũ: & dic tos seꝑditurũ
ate siui: lntcedet moyses adipsũ ꝓpłorediturus. & habuit occasionẽ recedendi & extundi ab eis
ut illos delera:. Acille ñ accepit: Cohtra peccatorib: petit ꝓpitcatoribi : Et quomodopiat
̃ probatio dilectionis fr̃s quomodo petit : iuidetorillã de quasepe locutisumus mat̾ nam
lanedo curitatẽ: Cundns minaretur sacrilego popło piamor si uiscera tremuit : Opposut

Expanded text:
at, unum cum illis templum intrabat, eadem sacramenta celebrabat: in ea hominum sceleracaeteris Prophetis, qui non recesserunt a populo malo, ne desererent bonos illi populo commixtos, ubi et ipsi talelus ductus cedentibus fluctibus Rubri maris, qui sequentes inimicos obruerant, post tanta signa et miracula in Aegyptiorum plagis ad mortem, et in sua protectione ad salutem, tamen idolum poposcit, idolum extorsit, idolum fecit, idolum adoravit, idolo sacrificavit. Indicat Deus famulo suo populi factum, et dicit eos se perditurum a facie sua. Intercedit Moyses ad ipsum populum rediturus: et habuit occasionem recedendi et exeundi ab eisgentem magnam: ut illos deleret. At ille non accepit, cohaeret peccatoribus, petit pro peccatoribus. Et quomodo petit? Magna probatio dilectionis, fratres. Quomodo petit? Videte illam, de qua saepe locuti sumus, maternam quodam modo charitatem. Cum Deus minaretur sacrilego populo, pia Moysi viscera tremuerunt, opposu
Abbreviated transcription (Latin):
causa laborauit: ñ sine causa dorsũ curuauit. ñ sine causa munus at triuit nire¬
expidit uobis Nũqud dixit non ilis expedit sid dixit. non ex prdit uolis: na
siti quando contristantur demalis uris: ex pedit illis ipsatristicia,. Prodẽ ills. fedu
pedit uobis: Nibil aut̃ nobis uolumus expedire : qđ non ox pedit uobis. Simul ergoses
in dominico agro bonũ optremur : ut simul demercide gaudiumꝰ ExPLIC̃ SΕRΑΙΟ XU¬
ixit dns cuidam ad olescenti: Siuis uinire aduitã serua mandata. Nondix
uis umnire aduitã atnã: sedsiuis uenire adutã : Eam difiniens uitã : que fu

Expanded text:
causa laboravit, non sine causa dorsum curvavit, non sine causa manus attrivit, ncausa laboravit, non sine causa dorsum curvavit, non sine causa manus attrivit, nexpedit vobis. Numquid dixit, Non illis expedit. Non; sed dixit, Non expedit vobis. Nam illi praepositi quando contristantur de malis vestris, expedit illis; ipsa tristitia prodest illis: sed non expedit vobis. Nihil autem nobis volumus expedire, quod non expedit vobis. Simul ergo in Dominico agro, fratres, bonum operemur; ut simul de mercede gaudeamus. SERMO Lixit Dominus cuidam adolescenti: Si vis venire ad vitam, serva mandata. Non dixit, Si vis venire ad vitam aeternam: sed, Si vis venire ad vitam; eam definiens vitam, quae fu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: & inignẽ ituri: Uita itaq nonẽ nisibrata Etheata ⁊ uita eẽ ñ potest: nisi
na ubisunt diesboni neomulti sedunus: Ex consurtudine huius uitȩ : appellatis uns
es: Dies ille nescit ortũ. nescit occasum : Iliditi ñ succedit crastinus : quia non eũ p̃cidit
st nus : Hunc diẽ uł osdues & hanc untã & uerã uitã : in ꝓmissis habemus: Alicuius ergo
peris merces est : Sienĩ mercedẽ amamus: inopere non deficiamus. & in aet̃ nũ cũ xp̃o

Expanded text:
sunt, sed in ignem ituri. Vita itaque non est, nisi beata. Et vita beata esse non potest, nisi sunt, sed in ignem ituri. Vita itaque non est, nisi beata. Et vita beata esse non potest, nisi aeterna, ubi sunt dies boni; nec multi, sed unus. Ex consuetudine hujus vitae appellati sunt dies. Dies ille nescit ortum, nescit occasum. Illi diei non succedit crastinus; quia non praecedit eum hesternus. Hunc diem, vel hos dies, et hanc vitam, et veram vitam in promissis habemus. Alicujus ergo operis merces est. Si enim mercedem amamus, in opere non deficiamus: et in aeternum cum Christo
Abbreviated transcription (Latin):
nus: incorraptola huus cuarnis. intanta uel sibtanta sarcna corruptibilis corporis. ui
enitus tiptacionos: int̃ tantos difficcultatos. ubi fasa uoliptas nulla seturitas gaa¬
eice ipss malos dues Al ultũq fogant homines dm̃. ut dui uuuant: Quid est aut̃ diuu
to nsi du tor quen: quide alud dui uiuere. quã malos dies malis dieb addere
cũ crescunt purri: quasi accedunt ilis dies & nescunt quia minuuntur & ipsa est
alsa conputatio. Crescentib eni decidint dies: pocus quã ac cedunt: Constitue alicui
omini nato: uerbi grã ostuaginta annos: Quic quid uuit: desuma minuit: & irepti
anus gratulant᷑ plurimis natilicus: tam suis quã filioꝵ suoꝵ: Ouirũ prudentẽ: Sitibi
anũ minuatur inbutte : tristaris. Dies ꝑdis ꝓgaudes : Maliergo sunt dis & eo peiores.
ua diliguntur: Sic blanditur hic mundus : ut nemo uelit finire arũ nosã uitã : Uera
uita uł beatahet ẽ: cũ resurgemus & cũ xp̃o regnabimus: Nam & impuresur rectu

Expanded text:
mus in corruptela hujus carnis, in tanta et sub tanta sarcina corruptibilis corporis, inter tantas tentationes, inter tantas difficultates, ubi falsa voluntas, nulla securitas gauant homines Deum, ut diu vivant. Quid est autem diu vivere, nisi diu torqueri? Quid est aliud diu vivere, quam malos dies malis diebus addere? Et cum crescunt pueri, quasi accedunt illis dies; et nesciunt quia minuuntur: et ipsa est falsa computatio. Crescentibus enim decedunt dies potius, quam accedunt. Constitue alicui homini nato, verbi gratia, octoginta annos: quidquid vivit, de summa minuit. Et inepti homines gratulantur plurimis natalitiis, tam suis, quam filiorum suorum. O virum prudentem! Si tibi vinum minuatur in utre, tristaris: dies perdis, et gaudes? Mali ergo sunt dies: et eo pejores, quia diliguntur. Sic blanditur hic mundus, ut nemo velit finire aerumnosam vitam. Vera enim vita vel beata haec est, cum resurgemus et cum Christo regnabimus. Nam et impii resurrecturi
Abbreviated transcription (Latin):
Times nete in seribat inimicus & ne times nete iudic& dso : ubiest fides: tine cunẽ qua nd
rige te hodie ꝓpt̃ cras. Prosit tibi & modo instereto correptio: palã enĩ loquor & inso
arguo : Aures omiũm pulso : sed conscientias quorũdã conuenio : Sidiceriẽ tuadult̃ corrie
primo fortedice qđ nescirẽ forte qđ temere audierã suspicarer: Nondico tuadult̃ ce
te sid quisquis in hoc populo adult̃ es corrigete : Publicae correptio : sed seorita corra
das illũ do: Nemo sifallat. Sed forte ait aliquis : Templũdĩ animus meusẽ: ñ cor pusmru
punenda cogitacio : Eoinũ dictaẽ caro: quia morit᷑: Sed quod ad cepus morit᷑: nontesirge
cũ crimine : Vis nosse aꝑtã aam indesententia: Nescitis inquit idem apłs. quia cor porau
inecla facere adulteriũ intra is tds parietos. quid te ẽ sceloratius : Alodo ait̃ tupsi a¬

Expanded text:
Times ne te inscribat inimicus; et non times ne te judicet Deus? Ubi est fides? Time cum est quando Corrige te hodie, propter cras. Prosit tibi et modo in secreto correptio. Palam enim loquor, et in secreto arguo. Aures omnium pulso: sed conscientias quorumdam convenio. Si dicerem, Tu, adulter, corrige te: primo forte dicerem quod nescirem; forte quod temere audieram, suspicarer. Non dico, Tu, adultete; sed, quisquis in hoc populo adulter es, corrige te. Publica est correptio, sed secreta correctio. det illum Deus . Nemo se fallat. Sed forte ait aliquis, Templum Dei animus meus est, non corpus mpunienda cogitatio! Fenum dicta est caro, quia moritur: sed quod ad tempus moritur, non resurgat cum crimine. Vis nosse apertam etiam inde sententiam? Nescitis, inquit idem apostolus, quia corpora vestra eligeres in ecclesia facere adulterium intra ipsos parietes, quid te esset sceleratius? Modo autem tu i
Abbreviated transcription (Latin):
qi uita ista &ripsam qualẽ cũq erã nosa misera. finire homines timent & pau
Hinc iudendũ est: hinc considerandũ quẽ ad modũ amandasit aet nauita. quando sca
misera ista. & quandoq finienda uita: Considerate fr̃s quantũ amandasit uita ab
quã fimos utã. Amas ergo istã uitã ubitantũ laboras: curris. satagis. anhlas. x ugi
me rantur queneces sarusunt in rusera uita sominare arare. Nouellare. Naugart. mobeta
coquere texere & post hetoma finite habesuita. Ecce quȩ pateris in misera sti qua ebiae
uita & putas te semꝑ uicturũ. Anũqua moriturũ. Tcripla faxa matmori sirro ꝑleho¬
q consolidata tam̃ cadunt: & homo nuquã seputat moriturũ : discite agists querer a
dic prepbeta diligit uidere dios bonos: Nas̃ indieb malis mors patuos optatit quũt
inne audinus a uidemus enis imliguibi trbudationib arogestis. con fues tecieru¬

Expanded text:
 vita ista; et ipsam qualemcumque, aerumnosam, miseram, finire homines timent, et pavescunt. Hinc videndum est, hinc considerandum, quemadmodum amanda sit aeterna vita; quando sic amatur misera ista et quandoque finienda vita. Considerate, fratres, quantum amanda sit vita, ubi nunquam finias vitam. Amas ergo istam vitam, ubi tantum laboras, curris, satagis, anhelas; et vix enumerantur quae necessaria sunt in misera vita; seminare, arare, novellare, navigare, molere, coquere, texere: et post haec omnia finire habes vitam. Ecce quae pateris in misera ista quam diligis vita: et putas te semper victurum, et nunquam moriturum? Templa, saxa, marmora, ferro plumboque consolidata, tamen cadunt: et homo nunquam se putat moriturum? Discite ergo, fratres, qudicit propheta, diligit videre dies bonos . Nam in diebus malis mors potius optatur, quam vita. Nonne audimus et videmus homines in aliquibus tribulationibus et angustiis, conflictati
Abbreviated transcription (Latin):
itali sacrilegio separantur: Ertotumenĩ mundũ: siminatumẽ bonũ sem̃: Bonus il
serunator filius hominis : Noninafrica sola. sed ubiqi s parsit bonũsem̃: In mmicus aut̃: suꝑse¬
unauit ⁊ irania. Sed itam̃ quid ait pat̃ fanilias siuite utraq crescere : usq ad messem P
os. dis dicat. Neminẽ sinamus aliquid parbitrio suspicari: Dixer enim magistro discipuli:
ta nobis parabolã traniorũ: Etinarruuit dñs: Sim̃bonũ dexit filusrigni: Zitania filumab¬

Expanded text:
ituali sacrilegio separantur. Per totum enim mundum seminatum est bonum semen. Bonus ille seminator Filius hominis, non in Africa sola, sed ubique sparsit semen bonum. Inimicus autem superseminavit zizania. Sed tamen quid ait paterfamilias? Sinite utraque crescere usque ad messem. Per pretemur nos, Dominus dicat: neminem sinamus aliquid pro arbitrio suspicari. Dixerunt enim Magistro discipuli: Enarra nobis parabolam zizaniorum. Et enarravit Dominus: Semen bonum, dixit, fili
Abbreviated transcription (Latin):
titant nos scire quod nes cimus. aut purant nos tacere. quod scimus: Sed forte quodscis
scio sed ñ corã te corripio quia curare uolo non accus are, Sunt homines adilteri indomi
sus: in setreto precant: Aliquando nobis ꝓduntur abuxorib sus: plerũq ⁊ olantib aliquan¬
io maritoꝵ salutẽ querentib: Neh os ñ prodimus palã sidinse crito arguimus Vbicontigt
ialats ibi norutur mdũ Mentiñ ulinis llud nglginus. antona ostndentis horini

Expanded text:
aut putant nos scire quod nescimus, aut putant nos tacere quod scimus. Sed forte quod scisaut putant nos scire quod nescimus, aut putant nos tacere quod scimus. Sed forte quod scis, et ego scio: sed non coram te corripio; quia curare volo, non accusare. Sunt homines adulteri in domibus suis, in secreto peccant; aliquando nobis produntur ab uxoribus suis plerumque zelantibus, aliquando maritorum salutem quaerentibus: nos non prodimus palam, sed in secreto arguimus. Ubi contigit malum, ibi moriatur malum. Non tamen vulnus illud negligimus; ante omnia ostendentes homini
Abbreviated transcription (Latin):
scortictor sed oroditor: Aduonde quẽ ad modĩ ur ustis uosseph tonto flagitio qđ
ixone fuerat suspicatis. tanta bengnitate pepcit. antequã scras unde illa c̃ ceperae¬
udã seinserat. Nse ad illã ñ accessisse nouerat : restabat itaq certa adulterusus
ũ qua despũsco conceperat dnm̃ anboꝵ: Peccaut ergo intefr̃ tuus : Situs olis nosti
orã omũb:: quȩ peccant᷑ corã omibi : Ipsa corripienda sunt sicrecius quȩ precantur secretius
natꝰ ab aliquo : ut ab altero nesciatur. in setreto debemus corrpere & corrigere : Quid sim i¬
icus querit audire qđ puniat : Nout enĩ nescio quẽ homicidã ep̃s & alius illũ nemo nouit:
uolo publice corripere : at tuqueris in soribere : Prorsus nec prodo: neo neglego, Corri piom
into: pono ante oculos dĩ iudiciũ. t̾reo cruentẽ conscuentiã. ꝑsuadeo penitentiã: haccari¬
tat p̃diti eẽ debemus : Vnde aliquando homines rephendunt nos qđ quasi non corripiamus.

Expanded text:
non es correptor, sed proditor. Attende, quemadmodum vir justus Joseph tanto flagitio, quod de uxore fuerat suspicatus, tanta benignitate pepercit, antequam sciret unde illa conceperadam senserat, et se ad illam non accessisse noverat. Restabat itaque certa adulterii suritu sancto conceperat Dominum amborum . Peccavit ergo in te frater tuus; si tu solus nosti, coram omnibus, quae peccantur coram omnibus: ipsa corripienda sunt secretius, quae peccantur secretius. peccatur, sed quando peccatur ab aliquo, ut ab altero nesciatur. In secreto debemus corripere, micus quaerit audire quod puniat? Novit enim nescio quem homicidam episcopus, et alius illum nemo novit. Ego volo publice corripere, at tu quaeris inscribere. Prorsus nec prodo, nec negligo: corripio in secreto; pono ante oculos Dei judicium; terreo cruentam conscientiam; persuadeo poenitentiam. Hac charitate praediti esse debemus. Unde aliquando homines reprehendunt nos, quod quasi non corripiamus:
Abbreviated transcription (Latin):
audi: Certe apłs minist est noui tistam̃ti: Audiergo apłm paulum timotheo pcipuentr
x dicentẽ : Petcantis corã om̃ib: argue : ut cuteritimorẽ habeant : lominsalomonis libtrcu

Expanded text:
? Apostolum audi. Certe Apostolus minister est Novi Testamenti. Audi ergo apostolum Paulum Timotheo praecipientem ? Apostolum audi. Certe Apostolus minister est Novi Testamenti. Audi ergo apostolum Paulum Timotheo praecipientem et dicentem, Peccantes coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant . Jam non Salomonis lib
Abbreviated transcription (Latin):
int̃te a ipsims olum : Metuendumẽ : nosibic̃traria snt p̃cepta diuna. Setdint ill gamus it ut
sumnã concordiam: Nonque ad nodũ quidã uan sapiamus. querrantes opiantur contrarusidi
eẽ duio testamta in libris uiterib: & nous. utideo putemas hoc ie contrariũ qñ illud ẽ disalo¬
monis libro hoc in euugło: Sienĩ aliquis imperitus & calũniator diunarũ scripturarũ dictrit
ecet abi sibi contra dicunt duo testam̃ta : dnsdicit: Corripe illũ int̃te & ipsumsolũ: Salemondic
quiarguit palam pacefacit : Ergo nescit dns quid p̃cepit: Salomon uult c̃tundi fronte petantis
xp̃s parcit pudore erubescentis : Ibi enĩ scriptum ẽ : Quargut palã pacẽ facit : hno aut̃ corei¬
pe eum int̾te & ipsum solũ : ñpalam: sed in sitreto a occulie : Vis nosse quis quis talia ca
ñ sibi repugnare duo testam̃ta quia illud in librosalomonis. hoc in euugło repperitur.

Expanded text:
inter te et ipsum solum? Metuendum est, ne sibi contraria sint praecepta divina. Sed intelligamus esse ibi summam concordiam, non quemadmodum quidam vani sapiamus, qui errantes opinantur contraria sibi esse duo Testamenta in Libris veteribus et novis: ut ideo putemus hoc esse contrarium, quoniam illud est in Salomonis libro, hoc in Evangelio. Si enim aliquis imperitus et calumniator divinarum Scripturarum diceret, Ecce ubi sibi contradicunt duo Testamenta. Dominus dicit, Corripe illum inter te et ipsum solum. Salomon dicit, Qui arguit palam, pacem facit. Ergo nescit Dominus quid praecepit? Salomon vult contundi frontem peccantis: Christus parcit pudori erubescentis. Ibi enim scriptum est, Qui arguit palam, pacem facit: hic autem, Corripe illum inter te et ipsum solum; non palam, sed in secreto et occulte. Vis nosse, quisquis talia cogitas, non sibi repugnare duo Testamenta, quia illud in libro Salomonis, hoc in Evangelio reperitur
Abbreviated transcription (Latin):
beas menbra tua arma iniquitatis peccato : Dedit tibids̃ potestatem
ꝑ spm suum : ut menbra tua teneas : Surgit libido : tenetu m̃bra : Quid factu¬
raẽ quae surrexit : tu tene menbra. noli exibere menbratua arma iniquita¬
tis peccato : Noli armare aduersariũ tuũ contrate : Iene pedes : ne eant ad
in licita : Libido surrexit : tene tu m̃bra tene manus a bon scelere tene ocu¬
los nemale adtendant : Tene aures : ne uerba libidinis libenter audiant :
Tene totũ corpus tenelatera tene sũma tene una quid facit libido : surgere
nouit. uincere ñ nouit : Surgerdo assidue sine causa : discit & ñ surgere : Redeamꝰ¬

Expanded text:
beas membra tua arma iniquitatis peccato. Dedit tibi Deus potestatem per Spiritum suum, ut membra tua teneas. Surgit libido, tene tu membra: quid factura est quae surrexit? Tu tene membra: noli exhibere membra tua arma iniquitatis peccato; noli armare adversarium tuum contra te. Tene pedes, ne eant ad illicita. Libido surrexit, tene tu membra: tene tu manus ab omni scelere: tene tu oculos, ne male attendant: tene aures, ne verba libidinis libenter audiant: tene totum corpus, tene latera, tene summa, tene ima. Quid facit libido? Surgere novit, vincere non novit. Surgendo assidue sine causa, discit et non surgere. CA
Abbreviated transcription (Latin):
intellege : cũ audis sed exurge amortius : Dicti sunt septe dormientes & mor¬
tu iusibilit̃ : Et plane : om̃s enĩ ei qui potest excitare dormiunt : Mortuus enĩ
tibi mortuus ẽ : quiquantũ lib& pulses quanlib& uellices quantũ libet ianies s̃

Expanded text:
Et exsurge a mortuis. Dicti sunt saepe dormientes et mortui visibiliter. Et plane omnes, ei qui potest excitare, dormiunt. Mortuus enim tibi mortuus est, qui quantumlibet pulses, quantumlibet vellices, quantumlibet lanies
Abbreviated transcription (Latin):
ti & pȩniteat te depximo redi : noli in sepulcrũ uenire: Sed& hic mihi tercius
mortuus ẽ : qui& iã ꝑductus ẽ ad sepulcrũ : Iã suꝑ se hab& consuedinis pondus :
moles eum terrena multũ p̃mit. multũ enĩ exercitatus ẽ in flagitiis consu¬
simȩ consuetudinis iã put& : Merito ibi xp̃sclamauit : nec solũ clamauit sed¬
a magna uoce clamauit : I chxp̃i enĩclamorẽ &iã tales mortui lic& sepulti. li¬
c& putentes resurgent : Denullo enĩiacente desperandũ ẽ : subtali suscitatore:¬

Expanded text:
ti, poeniteat te, de proximo redi: noli in sepulcrum venire. Sed et hic mihi tertius ti, poeniteat te, de proximo redi: noli in sepulcrum venire. Sed et hic mihi tertius mortuus est, qui etiam perductus est ad sepulcrum. Jam supra se habet consuetudinis pondus, moles eum terrena multum premit. Multum enim exercitatus est in flagitiis, consusimae consuetudinis jam putet. Merito ibi Christus clamavit: nec solum clamavit, sed magna voce clamavit . Ad Christi enim clamorem etiam tales, licet mortui, licet sepulti, licet putentes, resurgent tamen et ipsi; resurgent. De nullo enim jacente desperandum est sub tali suscitatore
Abbreviated transcription (Latin):
motus : Ecceiã illa castaẽ : & tuad ulteres : Quare : quia ꝑfecisti concupis cen¬
tias : Quidẽ ꝑfecisti: inanimotuo faciendũ eẽ adulteriũ detreiusti: Iã qđ absit.
si a menbra fuerint operata : in mortẽ deuolutus es suscitauit xp̃s mortuã
flagitiũ decreuit: in corde mortutus ẽ: Sedintus lat& : siaut̃ usq ad m̃brorũ
ꝑparationẽ ꝑ uenerit : elatus foras: Sed & iuuenẽ filiũ uiduae suscitauit cd̃s
quando ex traportã cuutatis mortuus efferebatur : si cergo audeo quid dicere
decrtusti in corde tuo sire uociueris aluctutuo : sainatis ert antequã ꝓperes
Sieñ egeris incordetuo penitentiã quia rẽ malã & scelestẽ & flagitiosã dãpnabilẽ¬
que decreueras ibi ubimortuus latebasintus sic intus surrexisti : Si aut̃ ꝑfeceris
iã foras elatuses : sed habes quitibi dicat: Iuuenis tibidico : surge : & iã siꝑpeeras¬

Expanded text:
motus: ecce jam illa casta est, et tu adulter es. Quare? Quia perfecisti concupiscenmotus: ecce jam illa casta est, et tu adulter es. Quare? Quia perfecisti concupiscentias. Quid est, perfecisti? In animo tuo faciendum esse adulterium decrevisti. Jam, quod absit, si et membra fuerint operata, in mortem devolutus es. CAPUT XII. 14. flagitium decrevit in corde: mortuus est, sed intus jacet. Si autem usque ad membrorum perpetrationem pervenerit, elatus est foras. Sed et juvenem filium viduae suscitavit Dominus, quando extra portam civitatis mortuus efferebatur. Sic ergo audeo quid dicere: Decrevisti in corde tuo, si te revocaveris ab actu tuo, sanatus eris antequam perpetres. Si enim egeris in corde tuo poenitentiam, quia rem malam, et scelestam, et flagitiosam damnabilemque decreveras: ibi ubi mortuus jacebas intus, sic intus surrexisti. Si autem perfeceris, jam foras elatus es: sed habes qui tibi dicat, Juvenis, tibi dico, surge . Etiamsi perpetras
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposuerã quia ñ dixit apłs spũ ambilate & c̃cupiscentias carnis nehabueritis.
quia necesseẽ ut habeamus illas : Quare ergo ñdix̃ concupiscentias carnis
nefeceritis : quia facimus eas : concupiscimus ipsũ. Conpiscere ẽ : facere :
Sedait apłs : lã non ego operorillud. sed qđ habitat in mepeccatũ : Ergo qͥd
tibi cauendũ ẽ : hoc sine dulno ne ꝑfecias : Surrex̃ libido dãpnabilis : surrex̃
suggessit non audiatur Ard& ñ se compescit : & uelles : ut non arderet :¬
Q ubiẽ ut ñ eaq̃ uultis faciatis : nolidare m̃bra ut ardeat sine causa : & c̃¬
sumit se : Inte ergo fiunt istȩ concupiscentiae : fatendũ ẽ fiunt : ideo dix̃
neꝑ feceritis ut ñ ꝑficiantur : De creuisti facere ꝑfecisti Perfecisti & enĩ
si decernas faciendũ eẽ ad ulteriũ & ideo ñ facias qui locus ñẽ inuentus
quia oportunitas nondatur . quia forte illa castaẽ dequa uideris eẽ com¬

Expanded text:
Apostolus, Spiritu ambulate, et concupiscentias carnis ne habueritis: quia necesse est ut habeamus illas. Quare ergo non dixit, Concupiscentias carnis ne feceritis? Quia facimus eas; concupiscimus enim. Ipsum concupiscere, facere est. Sed ait Apostolus: Jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. . Ergo quid tibi cavendum est? Hoc sine dubio, ne perficias. Surrexit libido damnabilis, surrexit, suggessit: non audiatur. Ardet, non se compescit, et velles ut non arderet. Et ubi est, Ut non ea quae vultis, faciatis? Noli dare membra. Ardeat sine causa, et consumit se. In te ergo fiunt ipsae concupiscentiae. Fatendum est, fiunt. Ideo dixit, Ne perfeceritis. Sed non perficiantur. Decrevisti facere, perfecisti. Perfecisti etenim, si decernas faciendum esse adulterium, et ideo non facias quia locus non est inventus, quia opportunitas non datur, quia forte illa casta est de qua videris esse com
Abbreviated transcription (Latin):
Piracula chñi nr̃i & saluatoris ihũ xp̃i: om̃s quidẽ auchientes & creden¬
tes mouent : sed aliis atq alios alit̃ & alit : Sudã eñicorporalit̃
eius miracula stupentes : maiora intueri nonnorunt: Suidã uero
ea quae gesta audiunit in corporib: nuncam plus inanimis aommiraot᷑
Dicit ipse dnis. Sicut eñpat̃ suscitat mortuos & uiuificat sic& filius quos uult
uiificat: Monutiq alios filius alios pat̃ : sed eo sdẽ pat̃ &filius quiaomĩã
ptt̃ ꝑfiliũ Nemo ergo dubit& qui xp̃ianus ẽ & iã nc̃ mortuos suscitari
Sedõs homo habe oculos quib uudere potest mortuos resorgentes s ta
ue estrrex̃ filius huius iudue: qui modo exeuuangelio re suscitatus ẽ
de aet̃ uidennt homines resirgert mortuos incorde. noñs habent nis qu
iã reserrexer̃ incorde: Amplius ẽ resuscitare semꝑ uicturũ a qeasi sesieu¬

Expanded text:
em audientes et credentes movent: sed alios atque alios aliter et aliter. Quidam enim corporalia ejus miracula stupentes, majora intueri non norunt: quidam vero ea quae gesta audiunt in corporibus, nunc amplius in animis admirantur. Dicit ipse Dominus, Sicut enim Pater suscitat mortuos, et vivificat; sic et Filius quos vult, vivificat . Non utique alios Filius, alios Pater; sed eosdem Pater et Filius: quia omnia Pater per Filium. Nemo ergo dubitet qui christianus est, etiam nunc mortuos suscitari. Sed omnis homo habet oculos, quibus videre potest mortuos resurgere ita, ut resurrexit filius hujus viduae, qui modo ex Evangelio recitatus est: unde autem videant homines resurgere mortuos in corde, non omnes habent, nisi qui jam resurrexerunt in corde. Amplius est resuscitare semper victurum, quam sus
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sidepeccato mundũ arguit᷑ cur & de iustitia : quis eni deiustitia nt
argui possit : ande peccato quidẽ sito : Deiustitia uͦ xp̃i mundus arguit᷑
Nonuideo quia aliud possit intelligi. qm̃ quidẽ depeccato inquit. quia ñcre¬
dider inine : De uistitia : quia ad patrẽ uado. Illi ñ credider̃ : ipse ad pateꝰ
uadit : Illoꝵ ergo peccatũ: ipsius aut̃ iustitia. Sedcur in eosolo nominare

Expanded text:
 si de peccato mundus arguitur, cur et de justitia. Quid enim de justitia recte argui possit? An de peccato quidem suo, de justitia vero Christi mundus arguitur? Non video quid aliud possit intelligi: quandoquidem, De peccato, inquit, quia non crediderunt in me; de justitia vero, quia ad Patrem vado. Illi non crediderunt, ipse ad Patrem vadit
Abbreviated transcription (Latin):
di sedens : Quȩ sursũ s̃ sapite : ñ quȩ suꝑ t̃rã. Mortui enĩ estis & uita ura
ab sc̃ditaest cũxp̃o in dõ. Qquomodo ergo ille solus: anideo solus quia xp̃s
Cũ ergo nos ceciderimꝰ & ꝓpt̃ nos ipse descenderit quidest nemo ascendit
nisi quidescendit : nisi quia nemo ascendit nisi un. cũ eo factꝰ. & tã quã
mbrũ c̃pactꝰ in eiꝰ corpore quidescendit: Sic & discipulis dicit. quia
sine me nihil potestis facere . Alit̃ ẽ enĩ unũ cũ patre : & alit̃ unũ nob̵cũ:

Expanded text:
sunt sapite, non quae super terram. Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Quomodo ergo ille solus? An ideo solus, quia Christus . Cum ergo nos ceciderimus, et propter nos ipse descenderit, quid est, Nemo ascendit, nisi qui descendit; nisi quia nemo ascendit, nisi unum cum eo factus, et tanquam membrum compactus in ejus corpore qui descendit? Sic et discipulis dicit: Quia sine me nihil potestis facere . Aliter est enim unum cum Patre, et aliter unum nobiscum.
Abbreviated transcription (Latin):
uadit: Ita fr̃is̃s expedire arbitror : ut intanta ꝓ funditate scripturarũ in
quib: forte uerb̵ absc̃ditũ aliquid lat& qđ oportune aperiendũ sit tanqua
simul fidelit̃ in quiramꝰ ut salubrit̃ inuenire meream᷑: Cur ergo hancap¬
pellat iustitia . luia uadit ad patrẽ & ñ &iã quia uenit apatre. Anquia
misericor diaest
qđ uenit ideo iustitia ẽ qđ uadit ut &
innobis discam
implere ñ posse iustitiã sipiugisue¬

Expanded text:
uare. Ita, fratres, expedire arbitror, ut in tanta profunditate Scripturarum, in quibus forte verbis absconditum aliquid latet quod opportune aperiendum sit, tanquam simul fideliter inquiramus, ut salubriter invenire mereamur. Cur ergo hanc appellat justitiam quia vadit ad Patrem, et non etiam quia venit a Patre? An quia misericordia est quod venit, ideo justitia est quod vadit: ut et in nobis discamus impleri non posse justitiam, si pi
Abbreviated transcription (Latin):
ł t quiddẽ añs ÷ amdico uobis quia descendit iustificatus detẽplo publicanꝰ
magis quã pharisȩus : quia om̃is quise exaltat humili abitur & qui sehumi¬
liat exaltabitir : Quiergo se exaltant ꝑ alterã partẽ uolunit ascende¬
n adouile : Qui aut̃ sehumiliant : ꝑianuã intrant adoule : Ideo deillo
dix̃ intrat. deillo ascendit : Quiascendit : uidetis. Quialta p&rit : nuintrat sed
cadit : Ille aut̃ quise submit tit ut ꝑianuã intr&: nec cadit sed pastor est :

Expanded text:
ublicanus, magis quam Pharisaeus: quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur . Qui ergo se exaltant, per alteram partem volunt ascendere ad ovile: qui autem se humiliant, per januam intrant ad ovile. Ideo de illo dixit, intrat: de illo, ascendit. Qui ascendit, videtis, qui alta petit, non intrat, sed cadit. Ille autem qui se submittit, ut per januam intret, non cadit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uib: & intrare ꝑianuã : Furẽ dix̃ & latronẽ : ascendere paliã partẽ : Mercenna¬
usẽ ñ pastor : Ille intrarpianuã : quia pastor est : Ille ascendit ꝑaliã partẽ qui¬
a fur ẽ : Ille uidens eos qui uolunt tollere oues : tim& & fugit quia mercennari¬
us ẽ quia ñ ẽ illi cura de ouib: Mercennarius ẽ enĩ : Simuenerimꝰ tresistas ꝑso¬
nas : inuenit scitas ur a& quos diligatis & quos toleretis & quos caueatis : Sili¬
gendus ẽ pastor : tolerandus ẽmercennarius cauendus ẽ latro : sunt ho
quomodo lib& uolentes accipere munera euuangelitant . ñ tã salutãt eius

Expanded text:
nuam. Furem dixit et latronem ascendere per aliam partem. Mercenamercenarius est enim, non pastor. Ille intrat per januam, quia pastor est; ille ascendit per aliam partem, quia fur est; ille videns eos qui volunt tollere oves, timet et fugit, quia mercenarius est, quia non est illi cura de ovibus, mercenarius est enim. Sinas, invenit Sanctitas vestra et quos diligatis, et quos toleretis, et quos caveatis. Diligendus est pastor, tolerandus est mercenarius, cavendus est latro. Sunt homiQuomodolibet volentes accipere munera evangelizant, et non tam salutem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ quiñno uerat peccatũ. peccatũ ꝑ nobis fecit: eũipsũ xp̃mnesciente pettu¬
tũ fect ꝓnobis ds̃ peccatũ: Sundẽ hoc fr̃s : sidicenetur fecit in illũ peccatũ
eu et fecit illũ haberepeccatũ : intolerabi le uideretir: Quomodo tolera¬
mꝰ qđ dictũ ẽ fecit eũ peccatũ ut ipse xp̃s sit peccatũ : quinouer scriptiras
ueteris testañti recognoscunt qđ dico Neñ semel dictũẽ sedaliquotiens
nberrime peccatadictasint sccnficia quȩꝓpeccatis offerebantirietio¬
bigrã. Sropeccato yrcus aries qđ lib & ipsauctima quȩ offerelut ꝓpeccato
peccatũ nominabat᷑ Peccat ũ ergodicebat᷑ sacrificiũ ꝓpercato : Ita ut alicu

Expanded text:
nobis fecit: eum ipsum Christum nescientem peccatum, fecit pro nobis Deus peccatum. Quid est hoc, fratres? Si diceretur, Fecit in illum peccatum, aut, Fecit illum habere peccatum; intolerabile videretur: quomodo toleramus quod dictum est, Fecit eum peccatum, ut ipse Christus sit peccatum? Qui noverunt Scripturas Veteris Testamenti, recognoscunt quod dico. Non enim semel dictum est, sed aliquoties, creberrime peccata dicta sunt sacrificia pro peccatis. Offerebatur, verbi gratia, pro peccato hircus, aries, quodlibet: ipsa victima quae offerebatur pro peccato, peccatum nominabatur. Peccatum ergo dicebatur sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
liti r deptoncerras : ides indĩo carnẽ mortalẽ ne caro peccati simila¬
cudo e carnispeccuts. iset enĩds̃ filiũ suũ isimilitudinẽ carnis percati
Vec caro. mortaliscaro sedupecciti caro: Misit enids̃ filiũ suũ insina¬
litudinẽ carnispeccati: ut depeccatodãpnar& peccatũ in carne: Misit
enõ ds̃ filiũ suũ in similitudinẽ carnis peccati in carne. ñ tam̃ in carnẽ pec¬
cati sedimssmilitudinẽ carnis: Propt̃ quit : ut depeccato certe nullũ pecca

Expanded text:
ti: similitudo est carnis peccati. Misit enim Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati. Vera caro, mortalis caro: sed non peccati caro. Misit enim Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne. Misit enim Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati: in carnem, non tamen in carnem peccati; sed in si
Abbreviated transcription (Latin):
amus inuerbo enuis : Sieñ manserimꝰ in uerbo eius uerediscipłi eiussumus &
sunueritas : Liberos nos faci& : hocẽ liberabitnos non ab arbaris : sedadi¬
abolo: Non a corporis captiuitate : seda banimȩ iniquitate: Solusẽ quisic
liberat : nemo se liberũ dicat neseruus remaneat : Nremanebit inserui¬
tute anima nr̃a : quia cotidie dimit tuntur debita nr̃a Ex̃E SR̃A XLVII:¬

Expanded text:
omnes qui manemus in verbo ejus, vere discipuli ejus sumus. Et i dixit, Ego sum veritas . Liberos nos faciet; hoc est, liberabit nos, non a barbaris, sed a diabolo; non a corporis captivitate, sed ab animae iniquitate. Solus est qui sic liberat. Nemo se liberum dicat, ne servus remaneat. Non remanebit in servitute anima nostra, quia quotidie dimittuntur debita nostra. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
manserim. cademꝰ: Illeaut̃ simn nob̵ ñmanserit : ñideo donũ ꝑdidit : Nouit ille ma¬
nere inse : quiñ quã deserit se: Absit aut̃ ab homineut maneat in se. quiꝑditse : Er¬
gonos inillo manemus indigentia : ipse mn nobis man& miseri cordia : Iã ergosi
ꝓpositũ ẽ quid facere debeamus quia accepturi sumus uideamus : Indix̃ enin
opus : & ꝓmisit mercedem : Quodẽ opus : simanseritis in uerbiomeo: Be ueopus
uerbo breue: Magnũ opere : simanseritis : Quid ẽ simanseritis : simp&re edi¬
data enĩerat suꝑparã : Quid ẽ ergo in uerbodi manere nisi nullis tẽptationib:
cedere : p̃miũ qđ ẽ : cognoscetis ueritatẽ : & ueritas liberabit uos: Conpati¬
mini nobis : quia uoce meã sentis obtusã : Adiuuateme᷑ tranquillitatẽ : pmiũẽ
cognoscetis ueritatẽ : forte aliquis dicer& : & quid mih ꝓpd ẽ cognoscene uerita

Expanded text:
manserimus, cadimus: ille autem, si in nobis non manserit, non ideo domum perdidit. Novit enim ille manere in se, qui nunquam deserit se. Absit autem ab homine, ut maneat in se, qui perdidit se. Ergo nos in illo manemus indigentia: ipse in nobis manet misericordia. CAPUT Ipropositum est quid facere debeamus, quid accepturi sumus videamus. Indixit enim opus, et promisit mercedem. Quod est opus? Si manseritis in verbo meo. Breve opus; verbo breve, magnum opere: Si manseritis. Quid est, Si manseritis? Si in petra aedidata enim erat supra petram . Quid est ergo in verbo Dei manere, nisi nullis tentationibus cedere? Praemium quod est? Cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos. Compatimini nobis, quia vocem meam sentitis obtusam: adjuvate me tranquillitate. O praemium! Cognoscetis veritatem. Forte aliquis diceret: Et quid mihi prodest, cognoscere ve
Abbreviated transcription (Latin):
erat carnis peccati. ñ caro peccati. quomodo ut depeccato dãpara&
penuatũ incarne: Sola & similitudo capere nom̃ eius nei: cuius ẽ similitudo
Nomo diecitur uerus sed &iã sipietũ in pariete ostendis a queras quid sct
respondetur homo: Peccatũ ergo appellataẽ caro : habenssimilitudinem
carnis peccati. ut eã sa crificiũ ꝓpeccato: Dicit idẽ cipłs alioloco: eũquiñ
nouerat peccatũ ꝓ nobis peccatũ fecit eũ quiñ nouerat peccatũ : Sũ quiñ no¬

Expanded text:
erat carnis peccati, non caro peccati; quomodo, Ut de peccato damnaret peccatum in carne? Solet et similitudo capere nomen ejus rei cujus est similitudo. Homo dicitur verus: sed etiam si pictum in pariete ostendas, et quaeras quid sit, respondetur, Homo. Peccatum ergo appellata est caro habens similitudinem carnis peccati, ut esset sacrificium pro peccato. Dicit idem apostolus alio loco: Eum qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit . Eum qui non noverat peccatum:
Abbreviated transcription (Latin):
nea ni iuens nuis erulos man sue tudinus int rogut eã. Nemote concter¬
naut responde lla dne mnemo: & ili : Nec egete d pnabo aquo fortedãs¬
nari timuisti : quia inmepeccatũ ñ inuenisti : Nec ego dã pnabo : Quidẽ dñẽ:
fauesergo peccatis ñplane : Ita attende qđ sequit᷑ : Vadedeinceps iã nolipet¬
caret : Ergo &dñs dãpnauit : sed peccatũ ñ hominẽ : Siaut̃ peccatorũ fauor cã
dicer& : Necego te condẽpnabo uadeuiueut uis demea liberatione esto secura
egotequantũ cũq peccaueris ab om̃ipȩna &iã gehennȩ infernitortorib: libe¬
rabo : Nhoc dix̃ : intendant ergo quiamant ind ñõ mansũ etudiñe : & timeant ue¬
ritatẽ : & enĩdulcis & rectus dñs : Amas qđ dulcis ẽ : time qđ rectusẽ : łc̃ quãman¬
suaus deix̃ itatacui : sed tãquã iustus : Nũquid sẽꝑ tacebo : misericors a miserator
dnĩs : it aplane : Adhuc ad de longanimis : Addeadhuc : & multũ misericors: Sedti¬

Expanded text:
interrogavit eam: Nemo te condemnavit? Respondit illa: Domine, nemo. Et ille: Nec ego te condemnabo; a quo te forte damnari timuisti, quia in me peccatum non invenisti. Nec ego te damnabo. Quid est, Domine? Faves ergo peccatis? Non plane ita. Attende quod sequitur: Vade, deinceps jam noli peccare. Ergo et Dominus damnavit, sed peccatum, non hominem. Nam si peccatorum fautor esset, diceret, Nec ego te damnabo; vade, vive ut vis: de mea liberatione esto secura; ego quantumcumque peccaveris, te ab omni poena etiam gehennae et inferni tortoribus liberabo. Non hoc dixit. 7. Intendant ergo qui amant in Domino mansuetudinem, et timeant veritatem. Etenim dulcis et rectus Dominus . Amas quod dulcis est, time quod rectus est. Tanquam mansuetus dixit, Tacui: sed tanquam justus, Numquid semper tacebo ? Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed ti
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine latine lingua : libertari duob: macis dicitur & maxine meo csueu¬
mus audre hoc uerbũ ut quicũq liberat᷑ intellegatur Periculũ eiuden mo¬
lestiiscar ere: Liberariaut̃ ꝓpriedicitir. liberũfieri : Quomodo sallarisaluũ
fieri sonu sanĩ fieri sic libertr. liberũ fieri : Ideo dixi sindelestat ueritas
delee te libertas. Hoc ingreca lingua euidentius sonit : netpotest alit itelieg
S menouerutis qui alit̃ intellegi ñ petest : loquentechio responder uu̧ otos¬

Expanded text:
itur: et maxime in eo consuevimus audire hoc verbum, ut quicumque liberatur, intelligatur periculum evadere, molestiis carere. Liberari autem proprie dicitur liberum fieri: quomodo salvari, salvum fieri; sanari, sanum fieri; sic liberari, liberum fieri. Ideo dixi, Si non delectat veritas, delectet libertas. Hoc in graeca lingua evidentius sonat, nec potest aliter intelligi. Et ut noveritis quia aliter intelligi non potest; loquente Domino, responderu
Abbreviated transcription (Latin):
dit c̃scientiã negatoris ñ uidebat fidẽ cfitentis : Nouerat illũ sẽꝑ nouerat illũ
& quando separus ipse non nouerat tinc eñ ipseñ no uerat quando dix̃ : T̃ ecũ
erousq ad morte : & quã eẽt infirmꝰ nes ciebat : Quomodo plerũq reue¬
ra etifrrnis c̃tingit ut egrotus nesciat quid millo agat᷑ mehicus aut ẽ
sciat Nũ ille egr itudinẽ ipsã patiat᷑ medicus n pet atit: Magis dicit me

Expanded text:
dit conscientiam negatoris, non videret fidem confitentis. Noverat illum semper, noverat illum dit conscientiam negatoris, non videret fidem confitentis. Noverat illum semper, noverat illum et quando se Petrus ipse non noverat. Tunc enim se non noverat, quando dixit, Tecum ero usque ad mortem: et quam esset infirmus, nesciebat. Quomodo plerumque revera et infirmis contingit, ut aegrotus nesciat quid in illo agatur, medicus autem sciat: cum ille aegritudinem ipsam patiatur, medicus non patiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ caritatis unitas ẽ corporis a capite usq: ad pedes n se indelingua separai¬
uit sed dix̃ calcasme : cũ eã nemo contigerit : Quomodo ergolingua quã nemo
contigit dic̃ calcasme : sic xp̃s caput qđ nemo calcat : dic̃ F suriui : &dedistis
michi manducare : & illis qui hoc ñ fecer̃ : dix̃ E suriui : & ñ dedistis michi man¬
ducare : Et quomodo c̃dusit : sic ibt̃ illi in conbustionẽ at nã : iustiautẽ inuitã aet̃¬
nã : Cũ ergo nunedũ loqueret᷑: dix se cẽpastorẽ dix & ianuã: Vtrũq ibi habes:
& egosũ ianua & ego sũ pastor : lanua ẽ in capite : pastor in corpore : Dic̃ enĩ p&ero
in quo uno format ecđam : P&re amasme : respondit : Dñe : amo. Pasce oues meas:
Et t̃tio : Petre amas me : contristatꝰ ẽ panis qđ eũ t̃tio int̃rogauit : qudille qui iu¬

Expanded text:
onem charitatis unitas est a capite usque ad pedes, non se inde lingua separaonem charitatis unitas est a capite usque ad pedes, non se inde lingua separavit, sed dixit, Calcas me: cum eam nemo contigerit. Quomodo ergo lingua, quam nemo contigit, dicit, Calcas me: sic Christus caput, quod nemo calcat, dixit, Esurivi, et dedistis mihi manducare. Et illis qui hoc non fecerunt, dixit: Esurivi, et non dedistis mihi manducare. Et quomodo conclusit? Sic: Ibunt illi in ambustionem aeternam, justi autem in vitam aet dixit se esse et januam. Utrumque ibi habes: et, Ego sum janua; et, Ego sum pastor. Janua est in capite, pastor in corpore. Dicit enim Petro, in quo uno format Ecclesiam: Petre, amas me? Respondit: Domine, amo. Pasce oves meas. Et tertio: Petre, amas me? Contristatus est Petrus, quod eum tertio interrogavit : quasi ille qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
pesẽ. infrnat᷑ incarcere ẽ: Quic quid eñ hic ꝑatit᷑ corpus eius sedbrẽ pati
ainfine seg egans ipsũ corpus suũ ad dexterã. areliquos a quib modo ẽ¬
culcatir segregans ad sinistrã dicturus ẽ hisquis ad dexterã : Venitebe¬
nedicti patris meis ꝑcipite regnũ qd uobis paratũt aborigine mundi: Siu¬
b: meritis : esuriui enĩ : & dedistis michi manducare & cet̾ra : Sic exsequitur
tã quã ipse acceperit : usq adeo ut illiuelut ñ intellegentes respondeant & di¬
cant : Dne quandote uidimꝰ esurientẽ hospitẽ & in carcerẽ : & dic̃ eis : Cũu
mi exminimis meis fecistis michi fecistis : Sic &iã in nr̃o corpore caput sursũ
bi aliquis pedẽ calcat ñ nedic̃ capit calcasme: nec caput tuũ. necdlingua tuã
quis quã calcauit : Sursũ ẽ : intuto ẽ : nichil si mali c̃tigit . & tam̃ quia ꝑconexi¬

Expanded text:
pes est, infirmatur, in carcere est. Quidquid enim hic patitur corpus ejus, se dixit pati: pes est, infirmatur, in carcere est. Quidquid enim hic patitur corpus ejus, se dixit pati: et in fine segregans ipsum corpus suum ad dexteram, et reliquos a quibus modo conculcatur segregans ad sinistram, dicturus est his qui sunt ad dexteram: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Quibus meritis? Esurivi enim, et dedistis mihi manducare; et caetera sic exsequitur, tanquam ipse accepisset: usque adeo ut illi non intelligentes respondeant et dicant, Domine, quandoni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Sic etiam in nostro corpore caput sursum bi aliquis pedem calcat, nonne dicit caput, Calcas me? Nec caput tuum, nec linguam tuam quisquam calcavit: sursum est, in tuto est, nihil ei mali contigit; et tamen quia per connexi
Abbreviated transcription (Latin):
ecđa & ineiuis corpore unitas mebrorũ & cõpago caritatis tã¬
quã sanitas existit : Quicũq aut̃ incaritate friguerit : infirmat᷑ inicorpore
xp̃i: Sed potens ẽille quiã exaltauit capud nrm &iã infirma m̃bra sa¬
nare : dũ tam̃ non nimia infirmitate p̃cidant᷑. sedhereant corporidonec
sanant᷑: Quic quid eñ adhuc her& corpori : ñ desperatȩ sanitatis ẽ : Qđ aut̃
p̃cisũ fuerit : neccurari nec sanari potest : Cuergo sit ille capud ȩcđae & sit
incalo habemꝰ: capud nrm int̃ pellat ꝓnobis : Capud nr̃m sine peccato a sine
morte iãꝓpitiat dm̃ ꝓpeccatis nr̃is : ut & nos infine resurgentes a
immutati ingłam calestẽ sequamꝰ capud nrm̃ : Quoeñ capnd : & estera
m̃bra : Seddũhic sumus: m̃bra sumus : Neo desperemꝰ : quia secuturi sum
capud nr̃m. Videte em̃ fr̃s dilectionẽ ipsius capitis nr̃i: Iã incelo ẽ a
hic laborat : qũidili laborat eccła Hic xp̃s esurit: hicsitit: Nudus ẽ hos¬

Expanded text:
et in ejus corpore unitas membrorum et compago charitatis, tanquam sanitas exsistit. Quicumque autem in charitate friguerit, infirmatur in corpore Christi. Sed potens est ille, qui jam exaltavit caput nostrum, etiam infirma membra sanare: dum tamen non nimia impietate praecidantur, sed haereant corpori donec sanentur. Quidquid enim adhuc haeret corpori, non desperatae sanitatis est: quod autem praecisum fuerit, nec curari, nec sanari potest. Cum ergo sit ille caput Ecclesiae, et sit m interpellat pro nobis. Caput nostum sine peccato et sine morte, jam propitiat Deum pro peccatis nostris: ut et nos in fine resurgentes, et immutati in gloriam coelestem, sequamur caput nostrum. Quo enim caput, et caetera membra. Sed dum hic sumus, membra sumus; ne desperemus, quia secuturi sumbrorum. Videte enim, fratres, dilectionem ipsius capitis nostri. Jam in coelo est, et hic laborat, quamdiu hic laborat Ecclesia. Hic Christus esurit, hic sitit, nudus est, hos
Abbreviated transcription (Latin):
macula cordistui : & ꝑtinebis ad gregẽ xp̃i. quia confessio peccatorũ uiui¬
tat medicu sanaturũ : Quomodo inegritudine quidicit sanussũ ñ querit me¬
dicu : nũ quid ñ adtẽplũ ascenderat pharisȩus ille & publicanꝰ: ille desua sani¬
tate gloriabati : ille uul nera sua medico ostendebat: Dicebat em̃ ille. ds
gr̃as agotibi quia non sũ ficut publicanꝰ iste : Gloriabatur supalterũ : Ergo
sipublicanꝰ ille sanus eẽt inuider& illi pharisȩus quiñ haber& suꝑ quẽ extol¬
leretir : Q uomodo ergo uenerat quisic inuidebat : ñ utiq erat sanus: ce

Expanded text:
macula cordis tui, et pertinebis ad gregem Christi. Quia confessio peccatorum invimacula cordis tui, et pertinebis ad gregem Christi. Quia confessio peccatorum invitat medicum sanaturum: quomodo in aegritudine qui dicit, Sanus sum, non quaerit medicum. Numquid non ad templum ascenderat Pharisaeus ille et Publicanus? Ille de sua sanitate gloriabatur, iste vulnera sua medico ostendebat. Dicebat enim ille: Deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut Publicanus iste. Gloriabatur super alterum. Ergo si Publicanus ille sanus esset, invideret illi Pharisaeus; quia non haberet super quem extolleretur. Quomodo ergo venerat, qui sic invidebat? Non erat utique sanus: et