comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sa ÷ & ueluti naturalẽ subsistentiam subministrat. illa natu¬
ralit̾ prius eẽ ꝑhib&ur. ipse aut̃ aptissimo quod proposuit
firmaũ exemplo. Namsiẽ res aliqua uerũ ÷ dicere deea¬
qm̃ duohȩc sibim& conũtuntur: Respiciamus nc̃ quȩsit
harum causa altrĩ ut subsistere ualeat atq ut eẽ possit.
Uideo aut̃ rem dicto subsistenti dare pͥnçipium. namquia
homo ÷ iccirco uerũ ÷ dicere deeo quod ÷. sđ non iccirco homo ÷¬
principium ÷ sđ nonut res subsistat uero efficitur dicto : Quo¬
dirca prius: eẽ homẽm posterius deeo uerum eẽ dictum. id¬
circo qm̃ quanuis conũtantur. tam̃ una harum rerum altri
subsistendi causa ÷. Ait enim id eẽ pͥus intrẽa quȩ conũtun¬
tur scđm eẽntiȩ consequentiam quod altrius quo modo¬
lib& causa ÷. Ut in hoc ipso sermone conũtundir utraq
Quod aristoteles ita aic est aut̃ uerus sermo nullo modo

Expanded text:
sa est, et veluti naturalem subsistentiam subministrat, illa natusa est, et veluti naturalem subsistentiam subministrat, illa naturaliter prius esse perhibetur. Ipse autem aptissimo quod proposuit affirmavit exemplo. Nam si est aliqua res, verquoniam duo haec sibimet convertuntur, respiciamus nunc quae sit harum causa alteri, ut subsistere valeat, atque ut esse possit. Video autem rem dicto vero subsistentiae dare principium, nam quia homo principium est, sed non ut res subsistat, vero efficitur dicto. Quocirca prius est, esse hominem, posterius, verum de eo esse dictum. Idcirco quoniam quamvis convertantur, tamen una harum rerum alteri subsistendi causa est. Ait enim id esse prius inter ea quae convertuntur secundum essentiae consequentiam, quod alterius quomodolibet causa est. Ut in hoc ipso sermone de homine, convertuQuod Aristoteles ita ait: Est autem verus sermo nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
quod neq scđm tempus aliquotiens. neq scđm subsis¬
tendi cohsequentiam nec seđm ordinem fit sđ quod¬
cunq p̃tiosius fuerit. priuseẽ uideatur. ut solluna
prior ÷ & anima corpore & ammus anima. hoc
uero tali argum̃to probat quod hi quialiquos ueneran¬
tur & hono rabiliores existimant dicant eos se eẽ priores
& hi qui in rebus publicis plurimũ possunt. priores dicunt᷑
abhis quieos maximine uenerant᷑ sđ ut ipse ait alienis si¬
mus modus ÷ a signficatione pͥoris. hic quartus qui nc̃
potius quã ulla propri& as ÷. Qintus modus quem ip¬
se addidit huĩ modi ÷. Uid&ur aut̃ p̃ter eos quidicti
sunt. alt̃ eẽ prious modus. eorum. enimquȩ conuertun¬
tur scđm cẽntiȩ consequentiam quod altrius altr̃i quomlib&.
causa ÷ digne pͥus natrã dr̃. Itlouimus quasdam res in p̃dica
tione conũti. Q uod siuna earum quȩ conũtuntur altrĩ cau¬

Expanded text:
quod neque secundum tempus aliquoties, neque secundum subsisquod neque secundum tempus aliquoties, neque secundum subsistendi consequentiam, nec secundum ordinem sit, sed quodcunque pretiosius fuerit, prius esse videatur, ut sol, luna prior est, et anima corpore, et animus anima. Hoc vero tali argumento probat, quod hi qui aliquos venerantur, et honorabiliores existimant, dicant eos apud se esse priores, et hi qui in rebus publicis plurimum possunt, priores dicuntur ab his qui eos maxime venerantur. Sed ut ipse ait, alienissimus est a significatione prioris hic quartus qui nuncpotius quam ulla proprietas est. Quintus modus quem ipse addidit hujusmodi est. Videtur autem praeter eos qui dicti sunt, alter esse prioris modus. Eorum enim quae convertuntur secundum essentiae consequentiam, id quod alterius quolibet modo causa est, digne prius tione posse converti. Quod si una earum quae convertuntur alteri cau
Abbreviated transcription (Latin):
usq similit exordium narratione pͥus ÷ ordine . Tponit ter¬
ciam pͥoris significationẽ. ut in geomaria pͥoras inquit ele¬
mta descriptionib. elem̃ tauero ait quos termmnos apella¬
mus .÷. ubi quid punctum sit quid linea quid figura p̃di¬
cetur. hisenim cognitis & fidelit̃ animo comphensis postea
om̃s geometricę descriptiones fiunt quȩ problemata
uł theoremata dicuntur. Ergo qm̃ prius dicuntur ele¬
menta post ad deseriptiones ẽ transitus pͥoras̃ elem̃ta
descriptionib ordine sellic&: qm̃ ut descriptio possit intel¬
ligi pͥus elem̃ta traduntur : & in gramatica quoq prius
singulȩ traduntur litterȩ quã quȩ ex his sillabȩ coniuin¬
gantur. Quocireu ipsȩ ꝗꝗ ordine priores s̃sillabis.
Rethores uero non sepe anarratione sđ ab exordio age¬
re causas incipiunt idõ quod exordia narrationib
pͥoras ordine: Quare tercius modus pͥoris iste ÷ qui
scđm nexum cuĩdam ordims in qualib& arte ÷ consti¬

Expanded text:
 est narratione, ordine. Ponit tertiam prioris significationem, ut in geometria priora sunt, inquit, elementa descriptionibus. Elementa vero ait quos terminos appellamus, id est ubi quid punctum sit, quid linea, quid figura praedicitur. His enim cognitis et fideliter animo apprehensis, postea omnes geometriae descriptiones fiunt, quae problemata et theoremata nuncupantur. Ergo quoniam prius discuntur elementa, post ad descriptiones est transitus, priora sunt elementa descriptionibus, ordine scilicet, quoniam ut descriptio possit intelligi, prius elementa traduntur, et in grammatica quoque prius singulae traduntur litterae quam quae ex his syllabae conjunguntur, quocirca ipso quoque ordine priores sunt syllabis. Rhetores vero non saepe a narratione, sed ab exordio agere causas incipiunt, ideo quod exordia narrationibus priora sunt ordine, quare tertius modus prioris iste est qui secundum nexum cujusdam ordinis in qualibet arte est consti
Abbreviated transcription (Latin):
sunt hunc ad didit. illa ꝗꝗ simul eẽ quȩ ȩquali diuisione sub
gnr̃e ponuntur. ut siquis ponat animal genus hominis &
sionesfiunt᷑ illȩ species inc̾se aequeudȩȩ s̃. & si subhis ipsis
specieb quedam alia ponantur &iam ipsa in t̾se simul eẽ
natura dicuntur. diuidatur enĩgenus .i. animal: in uo¬
latile atq gressibile. & qm̃ sunt sub eodem gnr̃e simul
natrã sunt. & siquid horum in subiectas partes speciesq
soluatur ut uolatilis quidẽ in his auib quȩ seminib ues¬
curitur

Expanded text:
sunt hunc addidit, illa quoque simul esse, quae aequali divisione sub genere ponantur, ut si ponat quis animal genus hominis etsiones fiunt, illic species natura simul sunt, et si sub his ipsis speciebus quaedam alia ponantur, inter se etiam ipsa simul esse natura dicuntur. Dividatur enim genus, id est animal in volatile atque gressibile, et quoniam sunt sub eodem genere, simul natura sunt. Et si quid horum in subiectas partes speciesque solvatur, ut volatile quidem in his avibus quae seminibus vescuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã causa qđ sit res:
uerũ tamen uidetur quodã mͦ
causa. ut sit oratio uera. Dũ
enĩ res est aut non est: uera
oratio aut falsa dicaitur
necesse est:
Ideoq scđm quinq modos:
prius alterum altero dicetur :
DEHIS QUESIMUL SUNT
I MUT autem dicuntur
simplicit̃ quidẽ & ꝓpͥe.
quorum generatio in eodem ÷¬
tempore. Neutrum enim:
neq pͥus neq posterius est eo¬
rum. Simul itaq hȩc
dicuntur : scđm idem tempꝰ
Naturalit̃ aut̃ simul sunt
quȩ tumq conuertuntur qͥ¬
quentiam : sed nequaquã
ccuisa est alterum alteri
ut sit. ut induplo & medio.
Con uertuntur & enĩ hȩc.
Nam cum sit duplũ: est me¬
dium. Oꝰcũ sit mediũ. est
duplũ. Sed neutrum.
causa est ut sit:¬
ꝗmq priores modisunt quoꝵ suꝑius quattuor dixit scđm tempꝰ
scilic& scđm id quod non conũtitur ad subsistendi consequentiam
scđm ordinem scđm reuerentiam & scđm conũsionẽ cum altra
res altr̃i subsistendi causa ÷. Sđ qm̃ depͥori dictũ ÷ nunc debis

Expanded text:
NEQVAQVAM causa QVOD SIT RES, VERVMTAMEN videtur quodammodo causa  ut SIT ORATIO VERA; DVM ENIM RES est AVT non est, VERA ORATIO AVT FALSA DICATVR NECESSE EST. IDEO QVE secundum quinque modos prius alterum altero dicitur. 13 DE HIS QVAE SIMVL SVNT. Simul autem dicuntur simpliciter QVIDEM et proprie, quorum generatio EST in eodem tempore; neutrum enim NEQVE prius NEQVE posterius EST EORVM; simul ITAQVE HAEC dicuntur SECVNDVM IDEM TEMPVS. Naturaliter autem simul SVNT quaecumque convertuntur ququentiam. Sed nequaquam causa est alterum alteri ut sit, ut in duplo et dimidio; conuertuntur etenim hNAM CUM SIT DUPLUM EST MEDIUM, ET CUM SIT MEDIUM EST DUPLUM SED NEUTRUM CAUSA EST UT SIT prioris modi sunt, quorum superius quatuor dixit, secundum tempus, scilicet secundum id quod non convertitur ad subsistendi consequentiam, secundum ordinem, secundum reverentiam, et secundum conversionem, cum altera res alii subsis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sudstantiis magieẽ substantias species quam gnrã:
substantia hõ ñ dieit quia hom̃o non ÷ magis ⁊ minꝰ
substantia: Indiuidiuis enim homo magis: substantia
Species u̾minus: si ad primam .i. indiuiduam sub¬
dicit qm̃ hõ non÷ ut magis substantia ł minꝰ.¬
sed ꝗmꝰ hec iplum. qłia÷ non÷ mauis ł minus seli& homo:
noneninm aliquis magis ł minus homo: ⁊ hoc idem eius dem¬
homo conparacionem conuent speculan: Nam ipse homo
a se ipse ipso non÷ plus homo: At uõ nesi ad alterum confentt᷑
adalterum uita : ut sub eadem coniugncione suit ut quendẽc ho
indiuiduus ad aliquem indiuiduum hominem conparat᷑. nõ
erit magis ⁊numis homo: uel ipsa species: seipsa nonerit magis
⁊minus homo: sed hoc pale̾m ÷ in substantiis: in qualitatib
uõ potest eẽ magis ⁊minus: album enim potest fiert magis
album ibse ipso ⁊ suscipere magis & mi sunt uͭ sit magis alburo
⁊ minus album.: potest & alio albo: plus eẽ album: ut liliũ

Expanded text:
o substantiis, magis esse substantias species quam genera. substantia homo, non dicit quoniam homo non est magis et minus substantia, individuus enim homo magis est substantia, species vero minus si ad primam, id est individuam, subdicit quoniam homo non est magis substantia vel minhomo, non est enim aliquis homo magis et minus homo; et hoc idem in eiusdem comparatione convenit speculari. Nam ipse homo a seipso non est plus homo, at vero nec si ad alterum conferatur, ad alterum vero ita, ut sub eadem coniunctione sint, ut quidam homo individuus ad aliquem individuum hominem comparatus, non erit magis et minus homo, et ipsa species seipsa non erit magis et minus homo; sed hoc palam est in substantiis, in qualitatibus vero potest esse magis et minus, album enim potest fieri magis album seipso, et suscipere magis et minus, ut sit magis album et minus album; potest et alio albo plus esse album, ut lilium
Abbreviated transcription (Latin):
negatio uni uersale significat. Habet enĩ et ipsa hominẽ.
sedidẽ ipsum uniuersale doc& ñ esse umuersalit̃ : Id ÷ non
&iã innegatione : Quas nos supra angulares posuimus.
& contradictorias in descriptione : hic nunc easdẽ oppos¬
sitas contradictorie uocat : Qđ aut̃ uni uersali adfirma¬
tioni quae ẽ. om̃is homo albus ẽ particularẽ negatio

Expanded text:
negatio universale significat, habet enim et ipsa hominem. negatio universale significat, habet enim et ipsa hominem. Sed idem ipsum universetiam in negatione, quas nos supra angulares posuimus, et contradictorias in descriptione. Hic nunc easdem oppositas contradictorie vocat. Quod autem universali affirmationi, quae est, omnis homo albus e
Abbreviated transcription (Latin):
÷ utsiquis dicat om̃is homo omne risibile ẽ. Quare uniuer¬
sile p̾dicatu pͥdicare uniuersalit̃ nonoportet : Opponiaut̃¬
usq quidã homo albus ẽ NQuid sit ꝓprae contradictio:
consequent᷑ exponit. Ait enĩ opponi contradictorie
ꝓpositiones quotiens uniuerfilẽ adfirmationẽ. particu¬
laris ab nuit negatio & quotiens uniuersalẽ negationẽ : e¬
ad firmatio particularis astruxerit : Cũ enĩ dicit᷑ om̃is
homo albus ẽ. Illa negatio quȩ dicit ñ om̃is homo albus
est deeode homine non uniuersalit tollit : qđ uni uer¬
salit̃ ad firmatio consticuerat. Illa enĩ omnẽ hominẽ. eẽ
albũ ponit. Illa dicit non omnẽ tãquã siconcedat aliquẽ.
sed ei tantũ auferat uniuersalitatẽ hoc ẽ enĩ qđ ait quȩ
uniuersale significat eidẽ qmñ uniuersalit̃ Nã sic̃ uni¬
uersale significat ad firmatio dicens hominẽ : ita quoq

Expanded text:
est, ut si quis sic dicat, omnis homo, omne risibile est, quare univerest, ut si quis sic dicat, omnis homo, omne risibile est, quare universale praedicatum praedicare universaliter non oportet. Opponi itst, quidam homo albus est. Quid sit proprie contradictio consequenter exponit: ait enim opponi contradictorie propositiones, quoties universalem affirmationem particularis abnuit negatio, et quoties universalem negationem particularis affirmatio destruxerit. Cum enim dicitur, omnis homo albus est, illa negatio quae dicit, non omnis homo albus est, de eodem homine universaliter tollit, quod universaliter affirmatio constituerat. Illa enim omnem hominem esse album ponit. Ista dicit non omnem, tanquam si concedat aliquem, sed ei tantum auferat universalitatem. Hoc est enim quod ait, quae universale significat eidem quoniam non universaliter. Nam sicut universale significat affirmatio dicens hominem, ita quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is adsubiectũ id ÷ ad hominẽ ponens : Qđsi sic dicat. ho
mo om̃e animal ÷ falsum dixerit: Ergo hoc nunc dicit: In eo¬
÷ uero qđ uniuersale p̃dicatur. ut animal de homine.
animal enĩ uniuersale ÷ de omni enĩ homine p̃dicatur:
Nec solum in his. sed innulla fieri recte adfirmatio¬
ne concedit: Ait enĩ: Nulla enĩusq p̃dicetur:¬
Predicatum semꝑ mauis ÷ subiecto. ł aequũ: Ma¬
ius: ut cum dico homo animal ÷. animal predicat᷑.
homo subicitur. sed maius ÷ animal homine:
Deplurib enim: quam ipse homo p̃dicatur Rur¬
sus ȩquale ẽ cum sic dicimus Homo risibile. ẽ
homo subiectum ÷ : risibile p̃dicatũ: Sed homo at¬
q risibile : aequalia sunt: Pro prium namq ÷
hominis. qđ ÷ risibile: Vt autẽ minus p̃dicatum
inueniatur quam subiectũ. fieri non potest:
giue ergo mauis sit p̃dicatum: falsum ÷ ũniũ¬
sale adicere p̃ dicato. ut in eo quod
ꝓposuit
exemplo:
Omnis homo omne a nimal est. Siue equale sit suꝑfluũ

Expanded text:
omnis ad subjectum, id est ad hominem ponens. Quod si sic dicat, omnis homo omne animal est, falsum dixerit. Ergo hoc non dicit, in eo vero quod universale praedicatur, ut animal de homine. Animal enim universale est. De omni enim homine praedicatur, ominem, nec solum in his, sed in nulla recte fieri affirmatione concedit; ait enim: Nulla enim affirprjus: ut cum dico, homo animal est, animal praedicatur, homo subjicitur. Sed majus est animal homine. De pluribus enim quam ipse homo praedicatur. Rursus aequale est, cum sic dicimus, homo risibilis est, homo subjectum est, risibile praedicatum. Sed homo atque risibile aequalia sunt, proprium namque est hominis, quod est risibile, ut autem minus praedicatum inveniatur, quam subjectum fieri non potest. Sive ergo majus sit praedicatum, falsum est universale adjicere praedicato, ut in eo quod posuit exemplo, Omnis homo omne animal est, sive aequale sit, superfluum
Abbreviated transcription (Latin):
categorias ꝑ ꝗ ubrime ꝓd÷. Quid autẽ ꝓsit dicemꝰ cũ de hiũ Ii in scrip¬
tione tractabimꝰ s in qͥb: aliis ꝓsit paucis philosopliȩ ipsius diussione facta
ꝑstringã : & prius ꝗͥd set ipsa philo sophia c̃siderandũ: ẽ enĩ philosopina amor
& studiũ & amitia qodãmͦ sapientiȩ : Sapientiȩ uͦ ñ huiꝰ quȩ in artib: qͥb oã¬
& indigua fabrdiscientia notitiaq: ũsat᷑ seo illuis sapientiȩ quȩ nulliuꝰ indigo
uiuarmens & solares poͥmeua ratio& :ẽ aut̃ hic amor sapientiȩ intelli gentia
animi abilla pura sapientia illuminatio & quodãmͦ ad se ipsã retractio atq ad uocatio
ut uideat᷑ studiũ equȩ sapientiȩ studiũ oinitatis. & purȩ m̃tis illuis amicitia ⁊
hȩcgͥ sapientia cuncto quidẽ animarũ generimeritũ suȩ diui nitatis imponit
& adppͥã naturȩ iuĩ puritatẽq reducat: hinc naseit᷑ speculationũ cogitationũq

Expanded text:
errime prodest. quid autem prosit, dice- mus, cum de eius libri inscriptione tractabimus, sed in quibus aliis prosit, paucis philosophiae ipsius diuisione facta per- stringam. et prius quid sit ipsa philosophia, considerandum est. est enim philosophia amor et studium et amicitia quo- dammodo sapientiae, sapientiae uitiaque uersatur, sed illius sapientiae, quae nullius indigens, uiuax mens et sola rerum primaeua ratio est. est autem hic amor sapientiae intellegentis animi ab illa pura sapientia inluminatio et quo- dammodo ad se ipsam retractio atque aduocatio, ut uideatur studium sapientiae studium diuinitatis et purae mentis illius amicitia. haec igitur sapientia cuncto equidem animarum generi meritum suae diuinitatis inponit et ad propriam naturae uim puritatemque reducit. hinc nascitur speculationum c
Abbreviated transcription (Latin):
Sinuero erit cras
opost& eecras:¬
q nonerit. cras: ñ
erit utrũ lib&¬
ut est nauale bellũ
O porta enĩ
neq fieri nauale
bellũ. neq nfieri

Expanded text:
Si vero erit cras, oportet esse crasque non erit cras, non erit utrumlibet, ut navale bellum. Oportebit enim neque fieri navale bellum, neque non fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
dit quoq aliud: quo magis id qđ dr̃ uideat᷑ in con¬
gruũ. Om̃e enĩ qđ p̃dicit᷑ in futurũ : siuere p̃dicit᷑
erit. Siquis enĩ dicat in p̃senti tẽpore hoc animal
qđ lib& albũ ÷ ł magnicorporis & hoc uerũ ꝓnun¬
ti& & albũ & magnum illud animal eẽ necesse :
Ita &iã infuturũ siquis ueredicat qm̃ hoc animalcras
albũ fi& et corporis uastioris : necesse ÷ cras utraq c̃tin¬
gere ut & album fiat & corporis uastioris. Sinuͦ falso
aliqͥd p̃dicat᷑ : necesse ÷ ñ esse qđ dicit᷑ si sit ad firmatio
ut siquis ad firm& falso futurũ nauale bellũ: necesse ÷
ñ fieri qđa falsa ad firmatione p̃dicit᷑. At sisit falsa ne¬
gatio: necesse ÷ fieri qđ falsa negatio futurũ non eẽ
p̃dix̃. Sin uͦ utraq falsa sunt nec erit ex necessitate
qđ dicit᷑ quia definite adfirmatio falsa est : nec ñ erit

Expanded text:
congruum. Omne enim id quod praedicitur in futurum, si vere praedicitur, erit. Si quis enim dicat in praesenti tempore, hoc animal quodlibet album est, vel magni corporis, et hoc vere pronuntiet, album et magnum illud animal esse necesse est. Ita etiam in futuro si quis vere dicat quoniam hoc animal cras album fiet, et corporis vastioris, necesse est cras utraque contingere, ut et album fiat et corporis vastioris. Sin vero falso aliquid praedicatur, necesse est non esse quod dicitur, si sit affirmatio: ut si quis affirmet falso futurum navale bellum, necesse est non fieri quod a falsa affirmatione praedicitur. At si sit falsa negatio, necesse est fieri quod falsa negatio futurum non esse praedixit; sin vero utraque falsa sunt, non erit ex necessitate quod dicitur, quia definite affirma
Abbreviated transcription (Latin):
fit ut utrũ lib& qđ ÷ in reb: om̃ino ꝑimaturꝰ : Vtraq enĩ
necessaria sunt : &ex necessitate c̃tingunt: & est neces¬
sitas ipsa impossibilis. Nã siquis dicat crasfuturũ na¬
uale bellũ. aliusque neg& & ꝓnuntiet ñ futurũ si
utraeq sint falsȩ necessẽ quidem erit ñ eẽ cras naua¬
le bellũ qm̃ adfirmatio quae illud dicit futurũ falsa ÷
Rursus necesse ÷ esse cras naualebellũ : qm̃ negatio
quaedic̃cras ñ futurũ : Ipsa quoq mentit᷑. Qua re ne

Expanded text:
traque enim necessario sunt et ex necessitate contingunt, et est necessitas illa impossibilis. Nam si quis dicat cras futurum navale bellum, aliusque neget, et pronuntiet non futurum, si utraque sint falsa, necesse quidem erit non esse cras navale bellum, quoniam affirmatio, quae illud dicit futurum, falsa est. Rursus necesse est esse cras navale bellum, quoniam negatio quae dicit cras non futurum, ipsa q
Abbreviated transcription (Latin):
festũ : qm̃ necesse ÷ uerũ dicere alterũ ipsorũ si om̃is
adfirmatio uera ł falsa : Utraq enĩ ñerĩt simul in
talib: Neq enĩ fieri potest ut in c̃tradictoria ꝓpositi¬
onũ oppositione utrasq ualeat ueras quis quã inuenire
Nunc aut̃ monstrat : qm̃ nehoc quidẽ fieri potest ut
utraeq sint falsȩ. Ait enĩ. At uero nehoc quidem
nob̵ c̃tingit dicere qm̃ neutrũ uerũ ÷ idẽ nec ad fir¬
mationecnegatio : Continger& aut̃ utrãq eẽ falsa
ad firmationẽ scilic& et negationẽ si nec qđ diceret
inc̃ueniens atq impossibile ÷ qđ in c̃tradictoria ꝓpositi¬
one cũ adfirmatio falsa sit : non ÷ uera negatio : &
rursus cũ negatio falsa sit. falsa quoq ad firmatio
sit. hoc enĩ in solis contrariis contingebat : ñ & iã
in contra diccoria dispositione In hac eni : unã semper

Expanded text:
rum ipsorum, si omnis affirmatio vera vel falsa est. Utraque enim non erunt simul in talibus. Neque enim fieri potest ut in contradictoria propositionum oppositione, utrasque veras quisquam valeat invenire. Nunc autem monstratur quoniam ne hoc quidem fieri potest ut utraeque sint falsae, ait enim: At vero, ne hoc quidem nobis contingit dicere quoniam neutrum verum est, id est nec affirmatio, nec negatio; contingeret autem utraque esse falsam affirmationem scilicet et negationem, si nec quod diceret inconveniens atque impossibile est, quod in contradictoria propositione, cum affirmatio falsa sit non est vera negatio, et rursus cum negatio falsa sit, falsa quoque affirmatio sit. Hoc enim in solis contrariis contingebat, non etiam in contradictoria oppositione. In hac enim unam semper
Abbreviated transcription (Latin):
cum sit adfirmatio
contingit ad firma¬
tione  eẽ ñ ueram
Ad haec siuerũ ẽ di¬
cere qm̃ albu ẽ et
magnum
non fieri: potest non fieri. si potest non fieri. non potest
definite uere p̃dici. Qđ enĩ uere definitũ p̃dicit᷑: ex
necessitate futurũ ÷ Qd aut̃ casu ÷ : ex necessitate non
ut qm̃ neq erit neq ñ erits Quatuor differentiis con¬
tingentiũ ꝓͥpositionũ diuersitas constat. Aut enĩ id qđ
adfirmatur & negat᷑ in futurũ utrũq eritꝰ uerũ : aut
utrũq stelsũ Aut unũ uerũ falsu alterũ definite. aut
unũ uerũ falsũ alterũ indefinite. Non ee quidẽ
& id firmationẽ & negationẽ uerã in his ꝓpositionib:
quae dereb: contingentib: in fucurũ tempus ꝓpo¬

Expanded text:
cum sit adfirmatio contingit adfirmationem esse non veram. Ad haec, si verum est dicere quoniam album est et magnumnon fieri, potest non fieri; si potest non fieri, non potest definite vere praedici. Quod enim vere definite praedicitur, ex necessitate futurum est, quod aationem esse non veram. Quatuor differentiis contingentium futurorum diversitas constat. Aut enim id quod affirmatur et negatur in futurum, utrumque erit verum aut utrumque falsum; aut unum verum, falsum alterum definite; aut unum verum, falsum alterum indefinite. Non enim esse quidem et affirmationem et negationem veram in his propositionibus, quae de rebus contingentibus in fu
Abbreviated transcription (Latin):
ñsunt: Qd sub altna sint genera: niħil ꝓͥb& alias easdem ẽt̃
differancias ab as diũs sas : t auisẽ speciesꝰ animalis. & rursus t̃
genus coruui or ÷ sub altnãi genus aus gedanimalis differea¬
ig sunt racionales scilice & innacionalis: auis differe nuia
racionalis ne mulla em̃ auis ab alia aui differt qđ rationalis
Ergo hoc loco ñ sunt eģdem sub altnoꝵ generũ differentiȩ:
ISi quis & bas generis . animalis differentias dicat ut anima¬
liũ: aalia sunt qͥ pascũtur erbis. alia q̃ senub alia q̃ carnb¬

Expanded text:
non sunt. Quod si subalterna sunt genera, nihil prohibet alias easdem esse differentias, alias diversas, ut avis est species animalis, et rursus est genus corvi, et est subalternum genus, avis. Sed animalis differentiae sunt rationalis atque irrationalis, avis vero differentia rationalis non est. Nulla enim avis argo hoc loco non sunt eaedem subalternorum generum differentiae. Si quis vero has generis, id est animalis differentias dicat, ut animalium alia sunt quae pascantur herbis, alia quae seminibus, alia quae carn
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ extra uera poterant p̃dicari. Ut in eo quod ẽ
animal bipes de homine iuncta composita quȩ di¬
cuntur. Et fit una quodã modo p̃dicatio cuma¬
nimal. &bipes extra singillatĩ ualeant p̃dicari
dicimus eñi homo animal ẽ & rursus homo bipes ẽ:
Alia uõqm non sunt eo modo quȩ singillati quidem
differentia ẽ. uł quandõ hoc eueniat dicendũ ẽ
& hoc doc& exemplis: de homine enĩ in quid uerũ est
dicere extra animal & extra bipes. Et ut unũ dee¬
o dicatur. animal bipes Rursus que lib& homine
ut socratẽ possumus dicere. ille homo albus est :
Rursus ille homo homo ẽ : Et hȩc ut¬
siita fuat po unũ iuncta: dicentes ille homo: homo albus est :¬
ant: et enisi : Sedaliquotiens euenit ut aliquis homo: ehita¬

Expanded text:
quae extra vere poterant praedicari, ut in eo quod est quae extra vere poterant praedicari, ut in eo quod est animal bipes de homine juncta compositaque dicuntur, et fit una quodammodo praedicatio: cum animal et bipes extra sigillatim valeant praedicari, dicimus enim homo animal est, et rursus homo bipes est, alia vero quae non sunt eo modo, quae sigillatim quidem ndo illud, quando hoc eveniat, dicendum est, et hoc docet exemplis. De homine enim, inquit, verum est dicere extra animal, extra bipes, et ut unum, ut de eo dicatur, animal bipes. Rursum quemlibet hominem, ut Socratem possumus dicere, ille homo albus est, rursus ille homo homo est, et haec ut unum juncta dicentes: ille homo homo albus est. Sed aliquoties evenit ut aliquis homo cit
Abbreviated transcription (Latin):
turd post qua deunitate ꝓpositionis explicuit. & quid eẽt
dialectica ꝓpositio terminauit : nunc ad illa uenit in qͥ¬
b: plura sepe deuno singillatĩ ueraciter p̃dicantur. duȩ
simul p̃dicata : aliasuera sunt. alias falsa. Siquis enim
sic dicat marius malus ẽ : fortasse uerũ ÷ Rursus mariuꝰ¬
a dux e. & hoc uerũ ÷ duȩ iuncta inunũ : nulla ratione
sunt uera. Velud si quisdicat marius malus dux ẽ: e
nãque optimus om̃iu : Rursus homo animal ẽ uerum ÷:
Et homo bipes÷ uerũ ÷ Et hȩc iuncta uerũ rursus st̃
Si quis enĩ dicat homo animalbipes ÷ uerũ ẽ: horum
ergo quimodussit ł quãdo ea quȩ singula extra p̃¬
dicantur iuncta . uera ł falsa sint: daturus regula
ad greditur. Et sensus quidẽ huius modi ẽ: Ordo aut̃
sermonũ : talis ẽ: dm̃ uer& inquid quȩdã sunt. quȩ
ita comuncta dealiquo p̃dicantur. ut eorũ p̃dica¬
mentum unũ sit & inunã formã congruat eorũ

Expanded text:
us: Postquam de unitate propositionis explicuit, et quid esset dialectica propositio terminavit. Nunc ad illa venit in quibus plura saepe de uno sigillatim veraciter praedicant, quae simul praedicata, alias vera sunt, alias falsa. Si quis enim sic dicat: Marius malus est, fortasse verum est. Rursus: Marius dux est, et hoc verum est. Quae conjuncta in unum nulla ratione sunt vera, velut si quis dicat: Marius malus dux est, est namque optimus dux omnium. Rursus homo animal est, verum est, et homo bipes est, verum est, et haec juncta vera rursus sunt. Si quis enim dicat homo animal bipes est, verum est. Horum ergo qui modus sit, vel quando ea quae singula extra praedicantur, juncta, vera vel falsa sint, regulam daturus aggreditur, et sensus quidem hujusmodi est. Ordo autem sermonum talis est. Quoniam vera, inquit, quaedam sunt, quae ita conjuncta de aliquo praedicantur, ut eorum praedicamentum unum sit, et in unum congruat forma eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tur: multa & inconuenientia erunt. Isiquissit quidieat
om̃ia quȩcũq singillatĩ uere dicuntũr. ea iuncta &iã ue¬
re sẽꝑ posse dici multa in conuenientia in possibilia que¬
contingunt: hoc ẽ enĩ qđ ait ssi enĩ qm̃ alterutrũ dicit᷑
& utruq dicitur. Hi enĩ aliquis dicat qm̃ alterutrũ ex

Expanded text:
nt. Si quis enim sit qui dicat, omnia quaecunque sigillatim vere dicuntur, ea juncta etiam vere possunt dici, multa inconvenientia et impossibilia contingunt. Hoc est enim quod ait, Si enim quoniam alterutrum dicitur, et utrumque dicitur; si enim aliquis dicat quoniam alterutr
Abbreviated transcription (Latin):
sumus dicere : qm homo ÷ Etrursus possumus dicere : qm̃
albus ÷ dicitur igitur & simul de homine : homo albus ÷ Rur¬
sus de homine albo possumus dicere : qm̃ homo ÷. Possumusdi¬
cere qm̃ albus ÷ igitur & hȩc iuneta dicuntur: homo homo
albus albus ÷ Nãsiuerũ ẽ dicere de homine qm̃ homo ẽ. &
de albo qm albus e. & om̃e hocuere dici potest : iđ homohomo¬

Expanded text:
homo est, et rursus possumus dicere quoniam albus est; dicimus igitur et simul de homine, homo albus est. Rursus de homine albo possumus dicere quoniam homo est, possumus dicere quoniam albus est; igitur et haec juncta dicuntur, homo homo albus albus est. Nam si verum est dicere de homine quoniam homo est, et de albo quoniam albus est, et omne hoc vere d
Abbreviated transcription (Latin):
contineat inrisionẽ. aut si rei dignitas adimet iocandi
facultatem. aliqͥd triste. nouũ. horribile statim nori
in cõmodum est inicere Nam ut cibi sacietas & fastidiũ.
aut sub amara aliqua re releucitur. aut dulci mitigat᷑:
sic animus defessus audiendo. aut ammiratione inte.¬
gratur. aut risu reiouatur. IAc separatim quidem quȩ
de principio & deinradiatione dicenda udebantur: haec
fere sunt: Nunc quiddã breuiter & communiter: deutroq
precipiendũ iudtur Exorliũ. sententiarũ & grauitatis
plurimũ debet ubere: & omnia quȩ pertinent addigni.

Expanded text:
contineat inrisionem; aut si rei dignitas adimet iocandi facul- tatem, aliquid triste, novum, horribile statim non in- commodum est inicere. nam, ut cibi satietas et fasti- dium aut subamara aliqua re relevatur aut dulci miti- gatur, sic animus defessus audiendo aut admiratione integratur aut risu novatur. Ac separatim quidem, quae de principio et de insi- nuatione dicenda videbantur, haec fere sunt: nunc quiddam brevi communiter de utroque praecipiendum videtur. Exordium sententiarum et gravitatis plurimum debet habere et omnino omnia, quae perti
Abbreviated transcription (Latin):
norꝰ dixi parces orationis significarȩ ꝑse ut diccione
nonue ad firmationẽ : Quid auc̃ sit dic̃tio ipseptuslos est
re Non ut ad firmationẽ : hoc c̃uenienti monstrauit
exemplo homo in qͥt dictio ÷ & ÷ parsorationis Si
intoca oratione ponat᷑ ut homo animal ÷ Ergo id
qđ dicimꝰ homo dictio quȩdã ÷ sedaffirmation:
Cũ ergo nom̃ hoc id÷ homo parsorationis sit et ad fir¬
patio nonsit : docet᷑ uerũ eẽ qđ dicit᷑ orationis partes
significare ñ ut ad firmationem sed ut dictionẽ Do

Expanded text:
 est partes orationis significare, ut dictionem, non ut affirmationem. Quid autem sit dictio, ipse paulo post re, non ut affirmationem, hoc convenienti monstravit exemplo: Homo, inquit, dictio est, et est pars orationis, si in tota oratione ponatur, ut est, homo animal est. Ergo id quod dicimus homo, dictio quaedam est, sed affirmatio non est. Cum ergo nomen hoc, id est homo, pars orationis sit, et affirmatio non sit, docet verum esse quod dicitur, orationis partes significare, ut dictionem
Abbreviated transcription (Latin):
dubiũ separatas partes orationũ significart Quom̃
aut̃ significant sequentidet minatione monstrabit
dut nominis nuncupationẽ : Sunt enĩ quȩdaĩ orationes
quarũ partesita significant qͣsi ad firmatio ut in ea
oratione quȩ ÷ sidies ÷ lux ÷. llqđ diximꝰ lun ÷ tocius

Expanded text:
dubium separatas orationis partes significare. Quid autem designent, sequenti determinatione monstrabit.aut nominis nuncupationem: sunt enim quaedam orationes, quarum partes ita significant quasi affirmatio, ut in ea oratione quae est, si dies est, lux est, id quod dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
firmatione seꝑueritas aut falsitas inuenit᷑ : Nom̃ ũ si plicit
dictũ nequerũ neq falsũ ẽ : Quare nomenhoc idẽ homo non
ut ad firmatio consignificat: sed de signat aliquid simplex: Sig¬
nificat igituraliquid ut dictio hȩc autẽ dictiosiei aliquid ad
nẽ possit efficere: erit ad firmatio: Si enĩ quisdicat homo
ẽ ł homouiuit. fit ad firmatio: Atq. hoc ẽ. qđ ait : sederit ad

Expanded text:
 simpliciter dictum, neque verum neque falsum est. Quare nomen hoc, id est homo, ut affirmatio non significat, sed designat aliquid simplex, significat igitur aliquid, ut dictio. Haec autem dictio si ei addatur aationem possit efficere, erit affirmatio. Si enim quis dicat, homo est, vel homo vivit, fit affirmatio, atque hoc est quod ait, sed erit a
Abbreviated transcription (Latin):
mihi ex necessitate nest. Possũ enĩ sedere. Ergo qđ est ꝗdo
est : ex necessitate est. & quando non est : tunccũ ñ est fie¬
riut sit ñ potest. Non tamĩ oma quȩcũq sunt aut ñ sunt :
aut ex necessitate s̃ p̃t̃ tẽporis p̃sentis nuncupationẽ
eẽt eã prius exteri: ni¬
si ess& possibile ñ inci¬
di. Quare et inaliis
futuris quae scđm poten
tiã dicunt hui modi .ma¬
nifestũ est: qm̃ ñ omĩa
sed alia quidẽ utrulib&
etñ magis ł ad firma¬
tio ł negatio : Alia i
magis quidẽ in plurib
Altum sed contingit fi¬
eri & altum. altum̃
est: sed ñ qđ est omne
necesseest eẽ: nec qđ ñ ÷
necesse est non eẽ:
Non eni idẽ est ome
qđ est necessario eẽ.

Expanded text:
mihi ex necessitate non inest, possum enim sedere; ergo quod est, quando mihi ex necessitate non inest, possum enim sedere; ergo quod est, quando est, ex necessitate est, et quod non est, tunc cum non est, fieri ut non sit non potest. Non tamen omnia quaecunque sunt aut non sunt, aut ex necessitate sunt, praeter temporis praesentis nuncupationem, et eam prius exteri nisi esset possibile non incidi; quare et in aliis facturis quaecumque tiam dicuntur huiusmodi ‒ manifestum est quoniam non omnia sed alia quidem utrumlibet et non magis vel adfirmatio vel negatio, alia vero magis quidem in pluribus alterum, sed contingit fieri et alterum, alterum est; sed non quod est omne necesse est esse, nec quod non est necesse est non esse non enim idem est omne quod est es
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ hiꝑbaton hoc modo : Qđsi haec impossibilia uidemꝰ
ripossunt & nficri Sugit᷑ possibile est ut et sint & ñ sint
manifestũ est : Nonomã ex necessitate contingere. Sed alia
aequalit̃ : alia uero euenire quidẽ inplurib: in paucioribus
uero ñ euenire : sed ut non eueniant necesse ñ esse Ilgit̃. ee¬
Ait enĩ Res om̃is quando est : ea sine dubio ẽẽ necesse est
Non enĩ fieri potest: ut cũ est ñsit. Et rursus resquaenꝰ ÷
quando non ÷ eã ñ esse. necesse est. Neq enĩ fieri pocest ut
quando ñ est : sit. Sed siquando ÷ eã esse necesse est: Non¬
idcirco simplicit̃ & sine tẽporis p̃sentis descriptione: ex ne¬
cessitate ÷. Quando enĩ sedeo: non potest fieriut ñ sedeam
& necesse est mihi tunc sedere cũ sedeo: sed ipsũ sedere mͥ
non ex necessitate in est Possũ enĩ surgere : Rursuscu non
sedeo : tunc mihi necesse est ñ sedere: Sed ipsũ ñ sedere

Expanded text:
autem hyperbaton hoc modo. Quod si haec impossibilia videmusautem hyperbaton hoc modo. Quod si haec impossibilia videmusri possunt, et non fieri. Si igitur possibile est et ut sint et non sint, manifestum est non omnia ex necessitate contingere, sed alia aequaliter, alia vero evenire quidem in pluribus, in paucioribus vero non evenire, sed ut non eveniant necesse non est. Igitur eAit enim omnis res quando est, eam sine dubio esse necesse est. Non enim fieri potest ut cum est, non sit, et rursus res quae non est, quando non est, eam non esse necesse est, neque enim fieri potest, ut quando non est, sit; sed si quando est, eam esse necesse est, idcirco simpliciter, et sine temporis praesentis descriptione ex necessitate est. Quando enim sedeo, non potest fieri ut non sedeam, et necesse est mihi tunc sedere cum sedeo, sed ipsum sedere mihi non ex necessitate inest, possum enim surgere. Rursus cum non sedeo, tunc mihi necesse est non sedere, sed ipsum non sedere,
Abbreviated transcription (Latin):
lio eadẽ ratio est. Ome enĩ qđ fit a quolib& consi¬
lio ipse qui consiliatur illiuis rei principiũ : non
necessitas & quȩ cũq spossibilia mutabilit̃ eue¬
nient. Quae enĩ scđm aliquã possibilitatẽ dicun¬
tur : ñ eueniunt scđm necessitatẽ. Vnde fit ut
manifestũ sit qm̃ ñ om̃a exnecessitate . ł .s. ł fiunt :
de fiunt: in pauciorib uero non fiunt : & aeqͣ lit̃
quidẽ fiunt : ut egredientẽ domo amicũ uidere : fit enĩ
hoc & non fit aequalit̃. Quae uero frequentius fiunt
quã non fiunt : ut sexa genarius canescere frequentius
fit quã nonfit. & tam̃ ita hoc potest fieri: ut ⁊ ñ fieri
impossibile nonsit: hoc ÷ enĩ qđ ait Alia uero magis
quidẽ in plurib: alterũ : ut canescere implurib: sexa gena¬
riis ꝗ ñ c̃anescere. Sed contingitfieri alterũ scilic& ut
ñ canescat : alterũ uero minimȩ scilic& ut canescat sEst

Expanded text:
eadem ratio est. Omne enim quod fit a quolibet consieadem ratio est. Omne enim quod fit a quolibet consilio, ipse qui consiliatur illius rei principium est, non necessitas, et quaecunque sunt possibilia, mutabiliter evenient. Quae enim secundum aliquam possibilitatem dicuntur, non eveniunt secundum necessitatem, unde fit ut manifestum sit quoniam non omnia ex necessitate vel fiunt, vel fiunt, dem fiunt, in paucioribus vero non fiunt, et aequaliter quidem fiunt, ut egredientem domo amicum videre, fit enim hoc et fit aequaliter; quaedam vero frequentius fiunt; quam non fiunt, ut sexagenarium canescere frequentius fit, quam non fit. Et tamen ita hoc potest fieri, ut non fieri impossibile non sit. Hoc enim est quod ait: Alia vero magis quidem et in pluribus alterum, ut canescere in pluribus sexagenarii quam non canescere. Sed contingit fieri alterum, scilicet ut non canescat, alterum vero minime, scilicet ut canescat. Est
Abbreviated transcription (Latin):
ea contineamus . Liqu& enĩ aliquarũ rerũ nos. eẽ. prin¬
cipiũ ut actuũ nrõrũ. Si enĩ quis aliquid consiliofa¬
cit : quic quid consiliatione ꝑegerit eiꝰrei ipse princi¬
piũ est a consiliante enĩ incipit : quicquid consi¬
lu solertia ministrat᷑: Sunt enĩ quȩdã quȩ actu
non sunt : sed potestate. Quae potestas : non sit ex
necessitate. Idẽ ut possit quidem fieri non tamen
netesse sit. Vt hanc ł quam lib& tunicã possibile
est quidẽ ferro incidi. sed non÷ necesse fortasse
enĩ utendo uetus tabit᷑ & ipso cotidiano soluetur
adtritu: Ergo potest quidem incidi sed forte non
incidet᷑: sed antequã incidi possit exteretur : Rur¬
sus potest fieri. ut non diui dat᷑. Neq enĩ exteri
eã possibile eẽt : nisi prius c& possibile non incidi
Quare possunt quidẽ quȩdã fieri sed suta contin¬
got fortasse nonfient : Sunt igit᷑ quaedã possibilia
non necessaria. & in aliis quoq̃ quae fiunt consi¬

Expanded text:
ontinuamus. Liquet enim aliquarum rerum nos esse principium, ut actuum nostrorum. Si quis enim aliquid consilio faciat, quidquid consiliatione peregerit, ejus rei ipse principium est. A consiliante enim incipit, quidquid consilii solertia ministratur. Sunt enim quaedam quae actu non sunt, sed potestate, quae potestas non fit ex necessitate, id est, ut possit quidem fieri, non tamen necesse sit, ut hanc vel quamlibet tunicam possibile est quidem ferro incidi, sed non est necesse. Fortasse enim utendo vetustabitur, et ipso quotidiano solvetur attritu. Ergo potest quidem incidi, sed forte non incidetur, sed antequam incidi possit exteritur. Rursus potest fieri ut non dividatur, neque enim exteri eam possibile esset, nisi prius esset possibile non incidi, quare possunt quidem quaedam fieri, sed ita contingit fortasse ut non fiant. Sunt igitur quaedam possibilia non necessaria, et in aliis quoque quae fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sunt futura ł contingentia ñ eẽ ad firmationes¬
& negaciones ueras ł falsas definite ꝓbare contendit¬
Nã si unus dicat aliqͥd fucurũ & alius neg& ut utraq¬
eueniant fieri ñ pocest. Quis enĩ dixerit . dicente alio
ueras inuno eodẽq contingere Hoc igitur fieri ñ po¬
test Vnus ergo eorũ uerũ dicturus ÷: alius mentietur¬
Ponat᷑ enĩ definita una eorũ uera eẽ ł falsa. Si ergo om̃is
adfirmatio & negatio ł falsa ÷ definite & ut̃q negans
ad firmansq ueri in contradictionib: eẽ ñ possunt : neces¬
se ÷ unũ dicere uerũ alterũ falsũ : & unũ definite uerũ¬
falsũ alterũ definite. hoc si est in omĩb: ad firmationib:
atq negationib: ut una definite falsa sit altera
uera definite : quicquiduera dic̃ euenturũ. necesse

Expanded text:
quae sunt futura vel contingentia, non esse affirmation negationes veras vel falsas definite probare contendit si unus dicat aliquid futurum, alius neget, ut utraqveniant, fieri non potest; quis enim dixerit, dicente aliquonon est, utrasque veras in uno eodemque contingere? Hoc igitur fieri non potest; unus ergo eorum verum dicturus, est alius mentieturuna eorum definite vera esse, vel falsa, si ergo omnis et negatio vera vel falsa est definite, et uterque negans affirmansque veri in contradictionibus esse non possunt, necesunum verum dicere, alterum falsum, et unum definite verualterum definite falsum. Hoc si est in omnibus affirmationibus atque negationibus, ut una definite falsa sit, altera vera definite, quidquid vera dicit eventurum evenire
Abbreviated transcription (Latin):
ria inse suscs piad Suscipict aute dixinon habeat
contracria: meminisse enimnos oportet qđ usi ae
cumde ea txctaremus nihildiximus. eẽ. contrariũ

Expanded text:
ria in se suscipiat 'suscipiat' autem dixi, non 'habeat', 'contraria'; meminisse autem nos oportet quod usiae, cum de ea tractaremus, nihil diximus esse contrariu
Abbreviated transcription (Latin):
de si falsae oppinio¬
ni c̃traria est
utrũ negationi: an
certe ei quȩ contra
est opponat᷑. Dico
aut hoc modo: Est
quȩ da oppinatio ue¬
alia uero : q̃m̃ non
bonũ ÷ falsa alia uͦ¬

Expanded text:
era falsae opinioni contraria est, utrum negationi an certe ei quae contrarium esse opinatur. Dico autem hoc modo: est quaedam opinatio vealia vero quoniam non bonum est falsa, alia
Abbreviated transcription (Latin):
casui. alia datiuo pleraq ab latiuo copulari
łtgenitiuo quidem ut seruus dñi Duplum simplida¬
tiuo simile simili parpari ablatiuo uero sensibile

Expanded text:
casui, alia datiuo, pleraque ablatiuo copulari. Et genitiuo quidem ut seruus domini, duplum simpli; datiuo, simile simili, par pari; ablatiuo uero, sensibile
Abbreviated transcription (Latin):
magis harũ ei quȩ dicit. eẽ id qđ . ẽ. uideatur. eẽ contra¬
ria requirendu.e Sed quod his adiecit. Et si ẽ una se¬
cundũ qua contrariac: tale ẽ: contrariorũ alia sunt¬
habentia mediũ. alia uõsunt nõ habentia. & illorum¬
que habent si quis unũ contraria neg&: nõ necesse .ẽ. ꝑil¬
lanogatione illud aliud contrariũ in telligere : Nã qm̃
inter albũ & nigrũ ẽ aliquid siquis dicat. nõ. eẽ album¬
nonideiro nigrũ eẽ monstrauit: Potest enĩ. eẽ. &ru¬
bru & quio quid aliud intaliũ contrariorũ medieta¬
te locatũ ẽ : In illis uõ contrarus quȩ medio carent ni¬
hil differt negare re ꝓpositã :an ad firmare contrariã
tlibil eni differt dicere diẽ nõn. eẽ quã dicere

Expanded text:
magis harum ei quae dicit esse, id quod est videatur esse coria, requirendum est. Sed quod his adjecit et si est una, secundum quam contraria, tale est. Contrariorum alia sunhabentia medium, alia vero sunt non habentia. Et illorumquae habent, si quis unum contrarium neget, non necesse est m negationem illud aliud contrarium intelligere. Nam quoniam inter album et nigrum est aliquid, si quis dicat, non est albumnon idcirco nigrum esse monstravit Potest enim esse et rubrum. Et quidquid aliud in talium contrariorum medietate locatum est. In illis vero contrariis quae medio carent, nihil differt negare rem propositam, an affirmare contrariam. Nihil enim differt dicere diem non esse quam dicere
Abbreviated transcription (Latin):
predicitur: Nam qm̃ uniuersale x animal ł homo
desocrate pedicatur : & platone : Dr̃ & nim socrates:
animal atq homo: Q qm̃ uniuersale ÷ accidens
scientia : e dr̃ de subiecta gramatica: Gramatica
enim scientia ÷: Particularitas uero : qm̃ ipsa x
rerum ultima: dr̃ desubiecta gramatica: Grama
ticaenim: scientia ⁊ Particularitas uero qm̃ ipsae
rerum ultima  nichil ÷ illi fubiectum: denullo
subiecto predicatur: Nã qm̃ uniuersalitas desubiecto
predicatur : particularitas uero : uniuersalitas non t
Particularitas. desubiecto non predicatur: Ubienĩ
res discrepant: & diffinino discrepabit : Itaqq̃ in his¬
Nam qm discrapat substantia. & accidens: diffiniti
ones qq̃ etoꝵ discrepabunt: Vt qm̃ ÷ accidons in sub¬
iecto : erit substantia non in subiecto: Etqm̃ uniuer¬
salitas de subiecto predicatur. particularitas aũt ab
uniũ salitate discrepat : de subiecto non predicatur:
hAs igitur huius modi discreptiones : aristoteles ita

Expanded text:
praedicatur, nam quoniam universale est animal, vel homo, de Socrate praedicatur et Platone. Dicitur enim Socrates animal atque homo. Et quoniam universale est accidens scientia, dicitur de subjecta grammatica, grammatica enim scientia est. Particularitas vero quoniam ipsa est rerumtica enim scientia est. Particularitas vero quoniam ipsa est rerum ultima et nihil est illi subiectum, de nullo subiecto praedicatur; nam quoniam universalitas de subiecto praedicatur, particularitas vero universalitas non est, particularitas de subiecto non praedicabitur. Vbi enim res discrepant; et diffininam quoniam discrepat substantia et aones quoque eorum discrepabunt. Vt quoniam est accidens in subiecto, erit substantia non in subiecto. Et quoniam universalitas de subiecto praedicatur, particularitas autem ab universalitate discrepat, de subiecto non praedicatur. Has igitur huiusmodi descriptiones Aristoteles ita
Abbreviated transcription (Latin):
gramatica aristarthi ł aliciũ hominis indiuidua gnama¬
tica: Illa eniro qraed qm̃ indiuidui hominis ÷: ipsa
quoq facta ÷ indiuidua & particularis: Ergo qm̃ quadã
starcus denulla subniecto dr̃ it quoq eiꝰ gramatica be
nullo subiecto p̃dicatur: Nonaũt dicit quod ipsagra¬
mutica particularis ÷: sed quod quaedã gramatica ÷ͦ
Ponit aq̃ : aliuid eomplum corporale At emanin
particulare: sedq in in diunduũ corpus album uenit
Pbatur qq̃ particulare  insubiecto ẽe hoc modo Nã
color quodgñs ÷ albi : uł cuidã albi : in corpore & ut
insubiecto: Quare : cuiꝰ gñs. insubiecto ÷. ⁊̃ psum qq̃
insubiecto ÷ : Om̃s enĩ species & idiuidua : ꝓprio
gnẽ cominentur  eĩdem habent naturaro : Qm¬
uero. eẽ in aliquo  multis dr̃ modis : quod uelit
aliquid in loco : ut inforo uł intheatro: Dicimus

Expanded text:
t Aristarchi, vel alicujus hominis individua grammatica: illa enim quoniam individui hominis, ipsa quoque facta est individua et particularis; ergo quoniam quastarchus de nullo subjecto dicitur, ita quoque ejus grammatica de nullo subjecto praedicatur. Non autem dicit quod ipsa grammatica particularis est, sed quod quaedam grammatica, id ponit quoque aliud exemplum corporale; ait enim particulare, sed quod ad individuum corpus album venit. Probatur quoque particulare album in subiecto esse hoc modo, nam color quod genus est albi vel cuiusdam albi in corpore est, et est in subiecto. Quare cuius genus in subiecto est, ipsum quoque in subiecto est. Omnes enim species vel individua proprio genere covero esse in aliquo multis dicitur modis, quid velit aliquid in loco, ut in foro vel in theatro. Dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
currit Substantia aut̃ est q̃ue
ꝓpͥea. principalit̃ & marime
dr̃ qua neque de subiecto dr̃ neq
equus ¶ Scđẽ aut̃ substant. e dñr
liquis ho in specie quid ẽ in hõe:
genus uõ speciei animal ẽ:
Scđȩ ergo substantiae dñrut¬

Expanded text:
re. Substantia est, quae proprie et principaliter et maxime dicitur, quae neque de subiecto praedicatequus. Secundae autem substantiae dicuntur liquis homo in specie quidem est in homine, genus vero speciei animal est; secundae ergo substantiae dicu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sibi ꝑ petuae continuatim. q ẽ iuncte sunt habere po¬
sitionem parcium dr̃ ⁊ de his ꝗdem quę ex habentib
positionem ad se inuicem sui partib constant haec clic

Expanded text:
et sibi perpetue continuatimque coniunctae sunt, habere poet sibi perpetue continuatimque coniunctae sunt, habere positionem partium dicitur. Et de his quidem quae ex habentibus positionem ad se invicem suis partibus con