comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũm. intemplum dm̃ uirgo mat̾ in¬
ducit. ioseph qͦ sistit dño non suũ s eiꝰ filiũ
dilectum. in quoei bene complacuit. Agnoᷤ¬
cit iustꝰ quem expectabat: anna qͦ uidua
confitetur. Ab his quatuor pͥmo hodierna
die ꝓcessio celebrata est: que postmodũ ex¬
ultatione uniu̾se t̾rȩ in om̃iloco ⁊ ab om̃i
gente celebraret᷑. Nec sane mirum si tunc
parua fuit: quandoquidẽ paruus erat
qui suscipiebat᷑. Nullũ ibi locum peccator
habuit. om̃s iusti. om̃s scĩ. om̃s fuere ꝑ fec¬
t. S numqͥd hos tantum saluabis dñe:
Crescat corpus. crescat ⁊ miseratio. Hoĩes &
ium̃ta saluabis dñe: cum multiplicaius¬
mĩam tuã ds̃. In scd̾a iam ꝓcessione p̃eunt
turbȩ. turbȩ secuntur: nec uirgo portat s
asellus. Neminẽ itaq dedignatur. ne ipsoᷤᷤ
qui computruerunt tam qm ium̃ta in
stercore suo. N on dedignat᷑ inquam. s si
apłica uestim̃ta ñ desint. si doct᷑na corum.
si moꝵ iusticia. si obedientia. si karitas coo¬

Expanded text:
um in templum Domini Virgo mater inducit; Joseph quoque sistit Domino, non suum, sed ejus filium dilectum, in quo ei bene complacuit. Agnoscit Simeon justus quem exspectabat; Anna quoque vidua confitetur. Ab his quatuor primo hodierna processio celebrata est, quae postmodum exsultatione universae terrae in omni loco et ab omni gente celebraretur. Nec sane mirum, si tunc parva fuit, quandoquidem parvus erat qui suscipiebatur. Nullum ibi locum peccator habuit: omnes justi, omnes sancti, omnes fuere perfecti. Sed nunquid hos tantum salvabis, Domine? Crescat corpus, crescat et miseratio. Homines et jumenta salvabis, Domine, cum multiplicaiam tuam, Deus . In secunda jam processione praeeunt turbae, turbae sequuntur; nec virgo portat, sed asellus. Neminem itaque dedignatur, nec ipsos qui computruerunt tanquam jumenta in stercore suo: non dedignatur, inquam, sed si apostolica vestimenta non desint, si doctrina eorum, si morum justitia, si obedientia, si charitas coo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩ toto mũdo seminabũt. uñ alia messis qͣł¬
de gͣnis curget Colligenda ⁊̃ fiune scłi. mesori¬
buis angłis. Ex ciuitate illa muli e̾didert̃ ĩeũ
slamaritanoꝵ
coediit in eũ illi qͥ eñ nõ s̃oias ꝑ cieduaita ÷¬

Expanded text:
s in toto mude granis surget colligenda in fine saeculi messoribus angelis. Ex civitate illa multi crediderunt in eum Samaritanorum. Credunt in eum illi, qui eum non solum per credulita
Abbreviated transcription (Latin):
Iłe ⁊ reg or. hoi regi. qͥ fec̃
nupcias filio suo ⁊ misit.
Seruos suos uocare ĩ uitatos ad nupcias. et
git. N upcie filii: ĩcarnacõ u̾bi. Inuitati: iu¬
dei. Serui pp̃ ĩuitatos missi. ꝓpħe ⁊ apłi..¬
rituał grẽ plenitudine pĩgues. pennis ⁊ cõ¬
tẽplatõis suꝑna gaudia petentes occisa. uel
ab eo ꝗ fu̾ant ł pꝰ mortẽ carnis ĩ reqͥe posi¬

Expanded text:
i regi qui fecit nuptias filio suo. Et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias et git. Nuptiae filii, incarnatio Verbi. Invitati, Judaei. Servi propter invitatos missi, propheritualis gratiae plenitudine pingues, pennis contemplationis superna gaudia petentes. Occisa, vel ab eo quod fuerant vel per mortem carnis in requie posi
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ notat᷑. qui post resurrectõnẽ p̃dicantib
entes gentib snscipiend̾ dedert̃. S dn̾s ma¬
los colonos male ꝑdidit. dũ ine̾dulos zudeos
ĩ credłitate d̾ełi quit ⁊ ꝑ pͥncipes romanos lõ¬
ge lateq disꝑsit scd̾ moralẽ sensũ. uinea
locat᷑ cũ misteriũ bapĩ fidelib ade̾x̾cendũ o

Expanded text:
dicantibus entes gentibus suscipiendum dederunt. Sed Dominus malos colonos male perdidit, dum incredulos Judaeos in sua incredulitate dereliquit, et per principes Romanos longe lateque dispersit. Secundum moralem sensum vinea locatur, cum mysterium baptismi fidelibus ad exercendum o
Abbreviated transcription (Latin):
spirituałi. Conꝑat᷑ aũt diues auarus ⁊ cupi¬
dul ydropico. Quia lic̃ ydropic̃ : qnͣto plus.
bibit tanto plus litit. Sic miser auarus et
cupidus: qnͣto amplius tͣnsitoria accumulat
tanto magis ad ampliora ag̾gatida ꝑ cupidi¬
tatẽ succensus hanelat. Qui recte feridũ ha¬
nelitũ enuttit. dũ sue prauitatis infaniã
ubiq disꝑgit. A ssimulat᷑ aũt quilib car¬
nis uoluptatib deditus ydropico. quia :ͥ¬
qnͣto mag̃ carualis quisq fetida suauitate
ꝯcupiscencie degustat. tanto ead̾ ꝯcupisoẽ¬
cia fedari desid̾at. tociẽni gͦ ydropieus ab
luxuria uł auarus cupiditate curat᷑.

Expanded text:
. Comparatur autem dives avarus, et cupidus hydropico; quia, sicut hydropicus quanto plus bibit, tanto plus sitit, sic miser avarus, et cupidus quanto amplius transitoria accumulat, tanto magis ad ampliora aggreganda per cupiditatem succensus anhelat. Qui recte fetidum anhelitum emittit, dum suae pravitatis infamiam ubique dispergit. Assimilatur etiam quilibet carnis voluptatibus deditus hydropico; quia, quanto magis carnalis quisque fetidam suavitatem concupiscentiae degustat, tanto magis ea concupiscentia foedari desiderat. Toties ergo hydropicus ab luxuria, vel avarus a cupid
Abbreviated transcription (Latin):
digin lui. qr crucior ĩ flãma. Infideł ppłs u
ba legis ĩ ore tenuit q̃ ĩ oꝑe seruare ꝯtẽp¬
sit ibi gͦ amplius ardebat᷑. uͥ ostendit sci¬
re se. qd̾ facere uoluit. ab extremo digi¬
ti se tangi delid̾at qͥ et̾nis suppliciis datuł.
li recordare qd̾ recepisti bona ĩ uita tua
ni fecit ex quo bonũ transitoriũ ĩ hac ui¬
ta recepit. ⁊ lazar᷑ aͥd mali fecit. S. igniᷤ

Expanded text:
uia crucior in hac flamma. Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae in opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebat, ubi se ostendit scire, quod facere noluit. Ab extremo digiti se tangi desiderat, qui aeternis suppliciis datus oli, recordare, quia recipisti bona in vita tua, ni fecit, ex quo bonum transitorium in hac vita recepit: et Lazarus aliquid mali fecit, sed mala
Abbreviated transcription (Latin):
signat. qui culrũ uite exłius habuit.⁊ ac¬
cepte legis deliciis usus ÷ ad iutorẽ. nõ ad u¬
tilitatẽ. bararꝰ ulcerib plenus gentiłe ppłm
dũ occulta mala ꝑ ꝯfessionẽ ꝓdĩt. ⁊ cupieb¬
at sat᷑ari. de miłcis que cad̾ebat̃ de m̃sadi

Expanded text:
signat, qui cultum vitae exterius habuit, et acceptae legis deliciis usus est ad nitorem, non ad utilitatem. Lazarus ulceribus plenus gentilem popudum occulta mala per confessionem prodit. Et cupiebat saturari de micis, quae cadebant de mensa
Abbreviated transcription (Latin):
audiut̃ neq siqͥs ex mortuis dñl resurrexit
S qr uidaicus ppłs moysi cred̾e noluit. ei
qui resurrexit cred̾e ꝯtẽpłit.⁊ cũ u̾ba mo¬
yli spũałr intlłig̾e noluit ad eũ quẽ moy¬
setis moysi cred̾etis forsitan ⁊ mͥ.¬

Expanded text:
it, credent. Ex mortuis Dominus resurrexit, sed quia Judaicus populus Moysi credere noluit, ei qui resurrexit credere contempsit. Et cum verba Moysi spiritualiter intelligere noluit, ad eum quem Moyretis Moysi, crederetis forsitan et m
Abbreviated transcription (Latin):
uita a que lib̾at᷑ qui p̃ceptis eiꝰ hũiłr subda¬
tur. alioqͥu ex sermone ꝯcepto reus. ĩ eram¬
ne iudicis cenebit᷑ pcc̃or. quẽ iudex exacto
ri .i. diabolo tadet. qr ꝑmitet ut di abolus
aĩam eiꝰ ad penã tͣhat. ⁊ ip̃e gractor eam re¬
dueet in gehennã. dico tͥ nõ exaudies iñ .i.

Expanded text:
tis ejus humiliter subditur. Alioquin ex sermone contemptu reus in examine judicis tenebitur peccator. Quem judex exactori, id est, diabolo tradet, quia permittet ut Diabolus animam ejus ad poenam trahat et ipse exactor eam retrudet in gehennam. Dico tibi, non exies inde,
Abbreviated transcription (Latin):
fluctib huius scłi erepti ⁊ dĩna bñdcõne ꝯse¬
uitualib ⁊ exemplis pr̃m ꝓficit. docet. iusti¬
ficat. Et nõtandũ qd̾ dnͣt pascicłi pauci. qr¬
pauci. qͥa ualde rari fuit̃ iusti autiqͥ. łri¬
re. qͥdami ex eis de longe uenert̃. quia qui ni¬
chil carnis exꝑtus corrupt̃õnis ad seruiciũ fe¬
stinat. De long̾ico non uenit qui ⁊̃ nulla ĩpu¬
uicicia. nullis flagicus ĩ quinatꝰ. solũ aũt ꝯiu¬
giũ exꝑtus ÷. non uenit de longĩquo qͥ uo̾ mł¬

Expanded text:
fluctibus hujus saeculi erepti, et divina benedictione conseritualibus et exemplis patrum perficit, docet et justificat. Et notandum quod dicuntur pisciculi pauci, quia valde rari fuerunt justi antiqui. Trire. Quidam ex eis de longe venerunt. Qui enim nihil carnalis expertus corruptionis ad servitium Domini festinat, de longinquo non venit. Qui etiam nulla impudicitia, nullis flagitiis inquinatus, solum autem conjugium expertus est, non venit de longinquo. Qui v
Abbreviated transcription (Latin):
Noe archã edificat cũ dñs fideles ĩ eccłia
die iuidicii p̃sencia sua illust᷑ s cũ archa¬
edificatur miqui luxuriant᷑. ⁊ dũ intuat᷑
et̾na dap̃nacõne plectũt᷑. siłr factũ ÷ ĩ dieb
loth adebat̃ ⁊ bibebãt̃. emebat̃.⁊ uendẽbant.

Expanded text:
dificat, cum Dominus fideles in Ecclesiam die judicii praesentia sua illustrabit. Sed dum aedificatur arca, iniqui luxuriantur; et dum intratur, aeterna damnatione plectuntur. Similiter factum est in diebus Lot: Edebant et bibebant, e
Abbreviated transcription (Latin):
currũt. pet᷑ ÷ indomitũ tor ⁊ durũ. ulło uo
mere fid̾i penettũ In quo ñ ÷ uerus amor au̾
mł̾tas curas cor lacerãt. ⁊ lem̃ u̾bi suffocant
t̾ra bona. cor mite ⁊ docile. quod u̾e fructũ.
facit. eũ ĩ ip̃o ꝑfecta bonoꝵ oꝑm plenitudo
erescit.. fructꝰ seminis iusfificatõ ⁊ hõis.

Expanded text:
currunt. Petra est indomitum cor, et durum, nullo vomere verae fidei penetratum; in quo non est verus amor, aut multas curas cor lacerant, et semen verbi suffocant. Terra bona, cor mite et docile; quod vere fructum facit; cum in ipso perfecta bonorum operum plenitudo crescit. Fructus seminis, justificatio
Abbreviated transcription (Latin):
doctoris pabulo dimittãt᷑.uii. sporte defragm̃¬
tis implete. spũales uixi sũt qͥ sublimiora que
capacitatẽ minoꝵ. suꝑant. collignt̃. ⁊ custodi¬
ut̃. ⁊ dimisit eos dñc refectos. dimittit cũ spi¬
rituali doctͥna eruditos. ut cognitã ꝑficiat᷑ in
a pprio ⁊ libero arbito derelinqͥt. nec aliqũẽ coꝵ¬
fernitũ pħiseoꝵ simłatõ religionis. tenacitaᷤᷤ
auaricie. Int̾ ꝑ ancia eupiditatis. ferm̃ tum ħo¬
dis. homicidiũ adult̾iũ. Temeritas iurandi. A

Expanded text:
doctrinae dimittantur. Septem sportae de fragmentis impletae, spirituales viri sunt, qui sublimiora, quae capacitatem minorum superant, et colligunt et custodiunt. Et dimisit eos. Dominus refectos dimittit, cum spirituali doctrina eruditos, ut cognita perficiant; in proprio et libero arbitrio derelinquit, nec aliquem eoraeorum est simulatio religionis, tenacitas avaritiae, intemperantia cupiditatis. Fermentum Herodis est homicidium, adulterium temeritas jurandi. A
Abbreviated transcription (Latin):
elem inuili edulio ⁊ labore abstinentiȩ.
factũ tamqͣm uim̃tum saluatorẽq por¬
tantẽ. tẽium qͦ iob bene dispensantem
substantiã huiꝰ mundi ⁊ de uelleribꝰ oui¬
um suaꝵ pauꝑum latera calefacientẽ.
Cui tam̃ in ꝓcessione illa iħs ꝑpinquior.
cui de tͥb ordinib salus uicinior: facile
credo potestis adu̾tere

Expanded text:
lem in vili edulio, et labore abstinentiae factum tanquam jumentum, Salvatoremque portantem; tertium quoque Job, bene dispensantem substantiam hujus mundi, et de velleribus ovium suarum pauperum latera calefacientem . Cui tamen in processione illa Jesus propinquior, cui de tribus ordinibus salus vicinior, facile, credo, potestis advertere.
Abbreviated transcription (Latin):
mines inob seqͥum dñi ñ quidẽ corpora
s que adiacent ⁊ necessaria sunt corpori¬
bꝰ. cum de t̾rena substantia elemosinas
largiunt᷑. Prelati qͦ ramos cedunt de
arborib uerbi causa cum de fide et
obedientia abrahȩ. de castitate ioseph.
de mansuetudine moysi. cet̾oꝵq scõrũ
uirtutib eugłizant. uerumtam̃ ⁊ hri
de ꝓmptuaru splenis largiunt᷑. ⁊ hiiqui
acceꝑunt gratis. gratis nichilomiꝰ dare
iubentur. Om̃s tam̃ si fideliter suo quisq
intentꝰ fuerit minist̾ĩo. in ꝓcessione suñ¬
saluatoris. ⁊ cum eo ing̃diunt᷑ scãmeius¬

Expanded text:
s in obsequium Domini, non quidem corpora, sed quae adjacent, et necessaria sunt corporibus, cum de terrena substantia eleemosynas largiuntur. Praelati quoque ramos caedunt de arboribus, verbi causa, cum de fide et obedientia Abrahae, de castitate Joseph, de mansuetudine Moysi, caeterorumque sanctorum virtutibus evangelizant. Verumtamen et illi de promptuariis plenis largiuntur; et hi quae acceperunt gratis, gratis nihilominus dare jubentur. Omnes tamen, si fideliter suo quisque intentus fuerit ministerio, in processione Salvatoris sunt, et cum eo ingrediuntu
Abbreviated transcription (Latin):
insidet:. in illa uͦ uim̃tum quidẽ futu¬
rũ est s rationale. qm̃ hoĩes ⁊ ium̃ta
saluos facies dñe. Cui simile. ẽ.: ⁊ illud. ut
ium̃tũ factus sum apud te. ⁊ ego semꝑ te¬
cum. Et uide si ñ de ꝓcessione loquit᷑ cũ
sequit᷑. Tenust manũ dex t̾am meã: u ir
uoluntate tua deduxistime: ⁊ cũ gła sus¬
cepistime. Ibi certe ne ipse qͥdem pullus
deerit. qm̃ ⁊ si murmuret hereticꝰ. parui¬
los uenire ñ si nens. paruuloꝵ baptis mi
elegit aciem paruuloꝵ innoceutes loqͦr.
hodie qͦ paruulos a grã non excludit.
quia nec pietati incongruũ. nec maiesta¬
⁊ eiꝰ difficile. ẽ. ut suppleat miͥnus gratie
qd̾ minus in eis habet nat᷑a pa̾ssibile. Ibi
ñ ramos arboꝵ. non uilia uestim̃ta ppła¬
ris turba ꝓsternet. s dimittent penna ᷤᷤ
suas animalia sc̃ã. deponent coronas suaᷤᷤ
ante thronũ agni. iuginti .iiii. seniores
iiirtutes om̃s angłice quicqͥd habent

Expanded text:
insidet: in illa vero jumentum quidem futuinsidet: in illa vero jumentum quidem futurum est, sed rationale: quoniam homines et jumenta salvos facies, Domine . Cui simile est illud: Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum . Et vide si non de processione loquitur, cum sequatur: Tenuisti manum dexteram meam et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria suscepisti me. Ibi certe ne ipse quidem pullus deerit: quoniam etsi murmuret haereticus parvulos non sinens venire, parvulorum baptismo elegit aciem Innocentes loquor, hodie quoque parvulos a gratia non excludit: quia nec pietati incongruum, nec majestati ejus difficile est, ut suppleat munus gratiae, quod minus in eis habet natura possibile. Ibi non ramos arborum, non vilia vestimenta popularis turma prosternet: sed demittent pennas suas animalia sancta, deponent coronas suas ante thronum Agni viginti quatuor seniores, et virtutes omnes angelicae quidquid habent
Abbreviated transcription (Latin):
tamus głam: in passione monstramꝰiuã.
Nam in ꝓcessione quidẽ uenit tͥ in m̃tem
fut᷑a illa leticia ⁊⁊ exultatio multanimis.
quando rapiemur in nubib obuiã xp̃o
in aera. si tota concupiscentia uidere de¬
m̃bris. portans tͥumphũ uictoriȩ. applau
stam̃ti  benedictꝰ qui uenit in nõie dñi.
si inqͣm considerasti in ꝑcessione quo
ꝓpandum sit: disce in passione qua sit
mem̃to mei dñe dum ueneris in regntun
tuum. Euntem in regnũ uidit: quẽ cum
ꝑuenisset sui memorem fore rogauit. P¬
uenit gͦ ⁊ ipse. ⁊ siuis nosse qͣm compendi¬
osauia. eadem die meruit cum dño eẽ in
parady sum. Tolerabilem ꝑinde reddidit
passionis laborem. gła ꝓcessionis: qm̃ a
manti nicħ difficile est. N ec inireris qd̃
p̃senti ꝑcessione cȩlestem dixerim repre¬
sentari: qnͣdo unus ⁊ idem in utraq sus¬
cipit᷑. ⁊ si longe aliter. ⁊ ab alus. In hac
euim ꝓcessionẽ irrationabili irim̃to xp̃c

Expanded text:
tamus gloriam, in passione monstramus viam. tamus gloriam, in passione monstramus viam. Nam si in processione quidem venit tibi in mentem futura illa laetitia et exsultatio multa nimis, quando rapiemur in nubibus obviam Christo in aera; si tota concupiscentia videre demembris, portans triumphum victoriae, applaudestamenti, Benedictus qui venit in nomine Domini : si, inquam, considerasti in processione quo properandum sit, disce in passione qua sit Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum . Euntem in regnum vidit, quo cum pervenisset, sui memorem esse rogavit. Pervenit ergo et ipse: sed si vis nosse quam compendiosa via, eadem die meruit cum Domino 879 esse in paradiso. Tolerabilem proinde reddit passionis laborem gloria processionis quoniam amanti nihil difficile est. 3. Nec mireris quod praesenti processione coelestem dixerim repraesentari, quando unus et idem in utraque suscipitur, etsi longe aliter et ab aliis. In hac enim processione irrationabili jumento Christus
Abbreviated transcription (Latin):
num ⁊ om̃is gła eius tamqͣm flos feni. enã
apparens incarne manifeste studuit ꝓba¬
re in seipsõ. Unde ⁊ ꝑcessionis gła uoluit
sublimari. qui paulopt᷑ sͥ nouerat immi¬
nere diem ignominiosissune passionis.
Quis gͣ sꝑare iamdebeat. in incerto głȩ tem¬
poralis. cum uideat in ipso qͦ qͥ peccatum
non fecit creatore tempoꝵ ⁊ conditore uni¬
u̾sitatis. pt exaltationem tantam. tantã
nichilominus humiliationẽ sequi: In
eadem enĩ ciuitate. aplebe eadem. ⁊ eodẽ¬
in tempore. nc̃ quidẽ ꝓcessionis gła ⁊ di¬
uinis laudibꝰ. ẽ. honoratꝰ. ptꝰmodũ uͦ inter
rogatꝰ contumeliis ⁊ torm̃to. ⁊ cum scele¬
ratis reputatꝰ . ẽ. Hic ẽ transitorie leticiȩ fi¬
nis: hic fructꝰ głȩ temporalis. Spt̾ea pru¬
⁊ ñ compungat᷑: idest ꝑcessionẽ habeat
qͣm passio ñ sequat᷑. uob̾ autẽ km̃i tam¬
qm spualib sp̃ualia comparantes. in ꝓ¬
cessione quidem cęlestis patriȩ rep̃sen¬

Expanded text:
num, et omnis gloria ejus, tanquam flos feni , etiam apparens in carne manifeste studuit probare in se ipso. Unde et processionis gloria voluit sublimari, qui paulo post sibi noverat imminere diem ignominiosissimae passionis. Quis ergo sperare jam debeat in incerto gloriae temporalis, cum videat in ipso quoque qui peccatum non fecit, creatore temporum et conditore universitatis, post exaltationem tantam, tantam nihilominus humiliationem sequi? In eadem enim civitate, a plebe eadem, et eodem tempore, nunc quidem processionis gloria et divinis est laudibus honoratus; postmodum vero intercum sceleratis deputatus Hic est transitoriae finis laetitiae, hic fructus gloriae temporalis. Propterea prujus, et non compungatur ; id est, processionem habeat, quam passio non sequatur. 2. Vobis autem,  spiritualia comparantes, in processione quidem coelestis patriae repraesen
Abbreviated transcription (Latin):
gentiꝰ considerare libet tͥplex obseqͥũ.
qd̃ in ꝓcessione hac exhiberi uideo salua¬
tori. Primũ quidẽ a ium̃to cui insidet.
ꝑhibentur. Nonne tam̃ om̃s reliqui ex
eo qd̵ habundat sͥ mittunt. ⁊ qͣsi sine labo¬
re obsequunt᷑ dño. solũ uͦ uim̃tũ semetip¬
sum exponit eiꝰ obsequio: Silendũ mͥ est
ut elationẽ caueatis an magis loqͣr ut ba¬
beatis consolationem: Ium̃tum cui insi-¬

Expanded text:
gentius libet triplex obsequium, quod in processione hac exhiberi video Salvatori: primum quidem, a jumento cui insidet; rhibentur. Nonne tamen omnes reliqui ex eo quod abundat sibi mittunt, et quasi sine gravamine obsequuntur Domino, solum vero jumentum semetipsum exponit ejus obsequio? Silendum mihi est, ut elationem caveatis; an magis loquar, ut habeatis consolationem? Jumentum c
Abbreviated transcription (Latin):
onsine causa sp̃m sponsi pariter
⁊ disui habens eccłia. ꝓcessionem
hodie noua quadã ⁊ mira coniunctione
addidit pasuoni. Nam ꝓcessio plausum
habet: passio planctum. Qm̃ gͣ sapientib
⁊ insipientib debitores sumus: ui deam᷑
quid utͥsq conferat hȩc conunctio. Et

Expanded text:
on sine causa spiritum Sponsi pariter et Dei sui habens Ecclesia, processionem hodie nova quadam et mira conjunctione addidit passioni. Nam processio plausum habet, passio planctum. Quoniam ergo sapientibus et insipientibus debitores sumus, videamus quid utrisque conferat haec conjunctio. Et
Abbreviated transcription (Latin):
in uias prauas. Et quid facient cum inspi¬
cere ceꝑit dñs: Ipsi uiderint qͥd facturi sr̃.
Uos enim quib amica ẽ pauꝑtas. ⁊ grata
sp̃s humilitas. securos fecit de possiden¬
do regno cȩlorum incommutabilisu̾itas:
ur̃m illud ẽẽ asserens. illud repositum fi¬
delit̾ custodiens. si tam̃ ⁊ uosipsi spem

Expanded text:
in vias pravas! Et quid facient cum inspicere coeperit Dominus? Ipsi viderint quid facturi sint. Vos enim quibus amica est paupertas, et grata spiritus humilitas, securos fecit de possidendo regno coelorum incommutabilis Veritas: vestrum illud esse asserens, vobis illud repositum fideliter custodiens; si tamen et vos ipsi spem
Abbreviated transcription (Latin):
euglicȩ ꝑfectionis: donec ad uidendũ dm̃ cloꝵ
in spon. ing̾diatur templũ de qͦ propħa dicit.
Et mocto gͣdib ascensus eiꝰ. Prima siquidem
nos obedientiȩ subdimꝰ ⁊ assuescimꝰ: deinde
luctꝰ quo peccata plorant᷑ uł uirtutes im¬
plorant᷑. Minimirũ gustamꝰ unde ampliꝰ
esuriam᷑ ⁊ sitiamꝰ usticiam tã in nob̾ qͣm in
aliis.⁊ eloq contͣ peccantes incipimꝰ moueri.
S ne zelus immoderatior in uicium fera
uł exercitiis cum quis iustus ⁊ misericors
ẽẽ didicerit. idoneus erit fortassis contem.¬
plationi uacare: ⁊ mundando cordi qͦ ds̃
uideat᷑ oꝑam dare. Exercitatus autẽ ⁊ ꝓba
tus tamin actione qm in contemplatio¬
ne. tc̃ demũ dignus erit qui nom̃ ⁊ offi¬
inter ipsos ⁊ dm̃: pacificet ipsos ad inuri¬
cem. uł etiam ad ͤos qui foris sunt. sicut scͥp¬
tum ẽ in laude scõꝵ patrum. pacificantes
constans fuerit. sepe uirtutẽ ⁊ mĩtum sͥ

Expanded text:
evangelicae perfectionis, donec ad videndum Deum deorum evangelicae perfectionis, donec ad videndum Deum deorum in Sion ingrediatur templum, de quo propheta dicit: Et in octo gradibus ascensus ejus . 2. Prima siquidem nos obedientiae subdimus, et assuescimus: deinde, luctus, quo peccata plorantur, vel virtutes implorantur. Ibi nimirum gustamus, unde amplius esuriamus, et sitiamus justitiam, tam in nobis quam in aliis, zeloque contra peccantes incipimus commoveri. Sed ne zelus immoderatior in vitium feratrgo studiis, vel exercitiis, cum quis justus et misericors esse didicerit, idoneus erit fortassis contemplationi vacare, et mundando cordi, quo Deus videatur, operam dare. Exercitatus autem et prob tus tam in actione, quam in contemplatione, tum demum dignus erit, qui nomen et offiinter ipsos et Deum: pacificet ipsos ad invicem, vel etiam ad eos qui foris sunt, sicut scriptum est in laude sanctorum patrum, Pacificantes constans fuerit, saepe virtutem et meritum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
nostitum. qd in testimoniũ sui nec¬
dũ natus in carne cłi filius ꝓtulit: iam uͦ natus
ꝑes eũgłrtantur: ecce pauꝑib eugłium regni
ẽ regnũ celoꝵ. Letum ꝓrsus ac noue plenum
gr̃ȩ noui testam̃ti pͥncipium. etiã qͣntim libae
infidelem aut pigrum ꝓuocans ad audien.¬
dum. s ampliꝰ ad faciendum: cum scilicet be¬
atitudo miseris. exulib ⁊ egenis. ꝓ mittitur
regnũ celoꝵ. Gratũ inqmͣ ⁊ auspicatũ noue
legis initiũ. qͣndo in ipso statim initio tot
beatnudinũ benedictiones dat legis lator. qͥ¬
b delectati eant de urtute in uirtutẽ. ꝑ istoᷤᷤ
uidelicet octo gradus ascensionis qͦs incorde
nr̃o disposuit structura eugłii scđm exem¬
plar ⁊ imaginem celestium: qͦd iez echi el
qͦ ostensũ est in monte uisionũ d̾i. Est enim
manfeste quidã ascensꝰ cordium. ⁊ ꝓfectus
mĩtoꝵ. iste ꝑ ordinem digestꝰ octonariꝰ uirtutr̃.
gradatim de imis ad summa ꝑducens uirũ

Expanded text:
um, quod in testimonium sui, necdum natus in carne Dei Filius protulit; jam vero natus, peres evangelizantur, ecce pauperibus Evangelium regni  V, 3. Laetum prorsus ac novae plenum gratiae Novi Testamenti principium, etiam quantumlibet infidelem aut pigrum provocans ad audiendum, sed amplius ad faciendum, cum scilicet beatitudo miseris, exsulibus et egenis promittitur regnum coelorum. Gratum, inquam, et auspicatum novae legis initium, quando in ipso statim initio, tot beatitudinum benedictiones dat Legislator, quibus delectati eant de virtute in virtutem: per istos videlicet octo gradus ascensionis, quos in corde nostro disposuit structura Evangelii, secundum exemplar et imaginem coelestium, quod 1042 Ezechieli quoque ostensum est in monte visionum Dei. Est enim manifeste quidam ascensus cordium, et profectus meritorum iste per ordinem digestus octonarius virtutum, gradatim de imis ad summa perducens virum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpagare Serponi sigt̃ diabolum. pomũ. delceta¬
cd̃nom terrenoꝵ. q̃ ad mod̾ enĩ serpent enam po¬
mo decepit sic diabolus insensatã carnom t̾retia
delectacõe allex̃ ⁊ feodux̃ ⁊ sic̃ ena adam dux̃ ad osũ
poii sic nũꝙͣ taro spͣm contrahit ad consensũ

Expanded text:
propagare. Serpens significat diabolum, pomum delectationem terrenorum. Quemadmodum ergo serpens Evam pomo decepit, sic diabolus insensatam carnem terrena delectatione illicit et seducit. Et sicut Eva Adam duxit ad esum pomi, sic
Abbreviated transcription (Latin):
sufficientiam nob̃ subministras: s etiam
ad om̃em głam habundas. ad om̃em leticiã
redundas. tamqͣm in sinu reposita suꝑef¬
głans in humilitate sua: om̃emq altitu¬
dinẽ huiꝰ mundi longe sub pedib suis
iacentem despiciat. indignumq iudi¬
cet głȩsuȩ. ad concupiscentiam uilis pre¬
de suam ulteriꝰ maiestatem inclinare.
Qͥd: Iamiam collenda es in celum: ⁊ nc̃
te deinde mergeres in cęnũ: farata tͥ st̃
ȩt̾na. ⁊ p̃ eligeres tͣnsitoria somnoq simi¬
lia: Te p̃stolatur curia scõrum:⁊ p̃ponereᷤᷤ
societatem demonioꝵe Qmmiser homo.
qui cum in honore eẽt ñ intallexit. acꝑ
inde comparatꝰ est ium̃tis insipientib
⁊ similis factus ẽ illis. Anñ manifeste hoc
illis contingit. quos cumbeata pauꝑtas fe¬
cisset honorabiles cȩlo. mirabiles mundo.
⁊ ut nicħ pret̾itum sit etiam formidabi¬
les inferno: postea arbitrantes miseriã

Expanded text:
sufficientiam nobis subministras, sed etiam sufficientiam nobis subministras, sed etiam ad omnem gloriam abundas, ad omnem laetitiam redundas, tanquam in sinu reposita superefglorians in humilitate sua, omnemque altitudinem hujus mundi longe sub pedibus suis jacentem despiciat; indignumque judicet gloriae suae, ad concupiscentiam vilis praedae suam ulterius majestatem inclinare. Quid? jam jam tollenda es in coelum, et nunc te demum mergeres in coenum? parata tibi sunt aeterna, et praeeligeres transitoria, somnoque similia? te praestolatur curia sanctorum, et praeponeres societatem daemoniorum? Quam miser homo, qui cum in honore esset, non intellexit, ac perinde comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis! Annon manifeste hoc illis contingit, quos cum beata paupertas fecisset honorabiles coelo, mirabiles mundo, et, ut nihil praeteritum sit, etiam formidabiles inferno: postea arbitrantes miseriam,
Abbreviated transcription (Latin):
canspauꝑum. ñ ait ipsoꝵ erit. s est regnũ
celoꝵ: ñ solũ ꝓpter ius firmissimũ. s etiam
ꝓpter ius certissimum. usumq felicissimũ:
ñ solum qͥa paratũ ẽ eis ab origine mundi.
s etiam qͥa iam inquandã ipsiꝰ possessionẽ
ceꝑunt introduci. iam habentes thesaur̃
celestẽ in uasis fictilibꝰ. iamportantes d̾m
incorporib suis ⁊ cordibꝰ. Quẽm beata genꝰ.
cuiꝰ est dñs ds̃ eius: qͣm uicini sunt di reg¬
no. qui regem ipsũ cui seruire regnare est.
ia i possident ⁊ gestant incorde suo. fu¬
nes inquit ceciderunt mͥ in p̃claris: etenĩ
hereditas mea p̃clara est mͥ. Ertigent alii de
diuidenda hereditate huiꝰ mundi: dñs
pars hereditatis meȩ ⁊ calicis mei. Pug¬
nent inter sequis eoꝵ fiat miserior: ni¬
chil om̃ium q̃ ambiunt illis inuideo. e¬
go enim ⁊ anma mea delectabim᷑ in dño
Op̃clara hereditas pauꝑum. o beata posses¬
sio nicħ habentium. quomͦ ñ solũ omẽm

Expanded text:
um, non ait, ipsorum erit, sed, est regnum coelorum: non solum propter jus firmissimum, sed etiam propter pignus certissimum usumque felicissimum; non solum quia paratum est eis ab origine mundi, sed etiam quia jam in quamdam ipsius possessionem coeperunt introduci, jam habentes thesaurum coelestem in vasis fictilibus, jam portantes Deum in corporibus suis et cordibus. Quam beata gens, cujus est Dominus Deus ejus! quam vicini sunt Dei regno qui regem ipsum, cui servire regnare est, jam possident, et gestant in corde suo! Funes, inquit, ceciderunt mihi in praeclaris; etenim haereditas mea praeclara est mihi. Litigent alii de dividenda haereditate hujus mundi: Dominus pars haereditatis meae et calicis mei . Pugnent inter se quis eorum fiat miserior, nihil omnium quae ambiunt, illis invideo: ego enim et anima mea delectabimur in Domino. O praeclara haereditas pauperum! o beata possessio nihil habentium! quoniam non solum omnem
Abbreviated transcription (Latin):
tia ñnũ qͣm utiliter habetur. suꝑbia nũ¬
q̃m nisi dampnabiliter retinet᷑. Diabolus
nicħ in mundo possidet aut possidere
desiderat : qͣm sola uł maxime suꝑbia dãp¬
nat. Parum gͥ ꝓdest renuntiare scłi posses¬
sionib nͥ renuuet᷑ ⁊ moribꝰ. inmostul¬
tũ ac ridiculosum ẽ. nudari diuitis. ⁊
diuitũ implicari uiciis: pauꝑem fieri rebꝰ.
nec ditari uirtutibꝰ: relinquere omĩa. nec
sequi xp̃m. s magis forsitan in castris xͥ
iuuare partes antixͥ. Plane antixͥ partes
adiuuat. quisqͥs suꝑbiȩ militat: nom̃q
impugnãt. Uexillum xͥ humilitas. anti

Expanded text:
tia nonnunquam utiliter habetur; superbia nuntia nonnunquam utiliter habetur; superbia nunquam nisi damnabiliter retinetur. Diabolus nihil in mundo possidet, aut possidere desiderat, quem sola, vel maxime superbia damnat. Parum igitur prodest renuntiare saeculi possessionibus, nisi renuntietur et moribus: imo stultum ac ridiculum est nudari divitiis, et divitum implicari vitiis; pauperem fieri rebus, nec ditari virtutibus; relinquere omnia, nec sequi Christum, sed magis forsitan in castris Christi juvare partes Antichristi. Plane Antichristi partes adjuvat, quisquis superbiae militat, nomenquimpugnat. Vexillum Christi humilitas; Anti
Abbreviated transcription (Latin):
uindicat inpeccatores iusticia diuina:
res ipsas qͣs amant conu̾tens ers in torm̃¬
ta ⁊ uicia faciens eẽ supplicia. secunia enĩ
quȩ iustum ampliꝰ ustificat.:⁊ ueriꝰ ditat
dispensata uł semel data. auarũcruciat
entiam mundi. ut sola qͥs sit optimus di¬
uitiaꝵ usus inuen̾it: qd̾ uidelicet di¬
uitiȩ quȩ pauꝑem faciunt ⁊ miserũ
si diligant᷑. tũ demũ diuitẽ faciunt ⁊ be
atum si ꝑ xp̃o contempnant᷑. Confiteor
tͥ pater dñe celi ⁊ t̾rȩ. quia abscondisti ħ
a sapientib ⁊ prudentib ⁊ reuelasti ea pcr¬
uulis idest humilibꝰ: qͥutiq ñ sunt alii ꝙͣ
pauꝑes sp̃u. quoꝵ hicbeatitudo p̃dicat᷑. Hoc
enim licet scientes tam̃ cõmonere uos ue¬
lim tr̃s. qd̾ uera ac beata parꝑtas sp̃s plus
ẽ in humilitate cordis qͣm in angustia rei¬
familiaris. plus consistit in abdicatione
suꝑbie. qmin contemptu sũꝑbiȩ dubstan¬

Expanded text:
vindicat in peccatores justitia divina, vindicat in peccatores justitia divina, res ipsas quas amant 1043 convertens eis in tormenta, et vitia faciens esse supplicia. Pecunia enim quae justum amplius justificat, et verius ditat dispensata, vel semel data; avarum cruciat entiam mundi, ut sola, quis sit optimus divitiarum usus, invenerit: quod videlicet divitiae, quae pauperem faciunt et miserum, sifiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis , id est, humilibus; qui utique non sunt alii quam pauperes spiritu, quorum hic beatitudo praedicatur. 5. Hoc enim licet scientes tamen commonere vos velim, fratres, quod vera ac beata paupertas spiritus, plus est in humilitate cordis, quam in angustia refamiliaris: plus consistit in abdicatione superbiae, quam in contemptu substantiae. Substan
Abbreviated transcription (Latin):
legitimũ heredem dñm suum. ꝓpt̾ quẽ
creatꝰ est: agnoscet inqͣm. quia iam nõ
conformem sͥ. s reformatũ in nouitate
uł diligendũ auctorem mundi mundanis
om̃ib utitur tamqͣm ad hoc sͥ datis.:⁊ in
ua testimonioꝵ d̾i quȩ uidet. facturam
sicut ⁊ scͥpturam ꝑhibere factori delecta¬
tur sicut inom̃ib diuitus: s etiam qͥa ita
sufficiens ⁊ gratus ẽẽ didicit. ut quasi totius
mundi diuitias computet illud ꝑpe nichil
qd habet. siue hoc ipsum qd̾ nicħ habet. Ideo
sua.⁊ semꝑ inegestate sunt: scĩ diuidunt
ꝓpͥa. ⁊ ditiores fuint᷑. diuites enim eguert᷑
⁊ esurierunt: inquirentes autẽ dñm ñ
minuent᷑ om̃i bono. Auarꝰ qͦ plura possidae.
plurib eget. Quãqͣm nil mimis habeat. ꝗͣ
qd̾ habere se putat. cum habeat᷑ non habe¬
at. seruis pecuniȩ. mancipiũ auariciȩ.
cultorq crumenȩ: ydolatra detestandꝰ.
cui nũmꝰ ẽ ds̃.Sulchre aut̃ iam nc̃ quoq

Expanded text:
legitimum haeredem Dominum suum, propter quem legitimum haeredem Dominum suum, propter quem creatus est: agnoscet, inquam, quia jam non conformem sibi, sed reformatum in novitate vel diligendum auctorem mundi, mundanis omnibus utitur tanquam ad hoc sibi datis; et in via testimoniorum Dei, quae videt facturam sicut et Scripturam perhibere factori, delectatur sicut in omnibus divitiis: sed etiam, quia ita sufficiens et gratus esse didicit, ut quasi totius mundi divitias computet illud prope nihil quod habet, sive hoc ipsum quod nihil habet. Ideo sua, et semper in egestate sunt: sancti dividunt propria, et ditiores fiunt. Divites enim eguerunt et esurierunt; inquirentes autem Dominum non minuentur omni bono . 4. Avarus quo plura possidet, pluribus eget. Quanquam nil minus habeat, quam quod habere se putat; cum habeatur, non habeat, servus pecuniae, mancipium avaritiae, cultorque crumenae, idololatra detestandus, cui nummus est deus. Pulchre autem jam nunc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
nauerunt contͣ me. ⁊ cum his qͥ oderunt pa¬
cem eram pacificus. cum loquebar illis im-¬
pugnabant me gͣtis. Qͣnte autẽ glȩ qͣmq co¬
piose mercedis in celo sit culm̃ huiꝰ ꝑfectiõis.
iuide utcumq licet estimari: qd̃ ipsa etiam
abrenuntiantiũ scł̃o pͥmordia. tante dñs p̃¬
dicat felicitatis. ut dicat. Beati pauꝑes spũ:
ꝑiectis uilib s grauib sartinulis huius
mundi nolunt diuit es nͥ de solo creatore
mundi: ꝑpter ipsum tamqͣm nicb habentes
ioia possidentes amĩ possident oĩa. qͥ possi¬
dent continentẽ ⁊ disponentem oĩa. quorũ
ds̃ portio ẽ ⁊ hereditas: qui ut nicħ desit
tim̃tib eum. cet̾a ꝓ ut expedire nouit dispen¬
sat ad utendum. seipsum seruat ad fruen¬
dum: Cum enĩ heres di coheres autem xp̃i
adultus ⁊ emancipatus. intro ducetur in
plenariam possessionem expectate heredi¬
tatis. tẽ ꝑfecto ius absolutum ac lib̾um
imꝑim habebit in creaturis. qui mͦ qͣn
a patre. Tunc mund̾ agnoscet iustum ac

Expanded text:
 oderunt pacem, eram pacificus; cum loquebar illis, impugnabant me gratis . 3. Quantae autem gloriae, quamque copiose mercedis in coelo sit culmen hujus perfectionis, inde utcumque licet aestimare, quod ipsa etiam abrenuntiantium saeculo primordia tantae Dominus praedicat felicitatis, ut dicat: Beati pauperes spirprojectis vilibus, sed gravibus sarcinulis hujus mundi, nolunt divites fieri, nisi de solo Creatore mundi, propter ipsum, tanquam nihil habentes, mnia possidentes. An non possident omnia qui possident continentem et disponentem omnia, quorum Deus portio est et haereditas; qui, ut nihil desit, timentibus eum, caetera prout expedire novit, dispensat ad utendum, et se ipsum servat ad fruendum? Cum haeres Dei, cohaeres autem Christi, adultus et emancipatus introducetur in plenariam possessionem exspectatae haereditatis, tunc profecto jus absolutum, ac liberum imperium habebit in creaturis: qui modo quraefinitum a Patre. Tunc mundus agnoscet justum ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑes sumꝰ ꝓ xp̃o . s oꝑam demꝰ ut humiles
simꝰ cum xp̃o. Pauꝑe suꝑbo sic̃ nicħ detesta¬
biliꝰ. ita nicħ miserabiliꝰ: cum eum ⁊ pau¬
ꝑtas nunc affligat. ⁊ suꝑbia in ꝑpetuum
addicat. sauꝑ autem humilis: ⁊ si uritur
⁊ purgatur in camino pauꝑtatis. exultat
refrigerio conscientiȩ diuitis. consolat᷑
se ꝓmissione scẽ spei. sciens ⁊ sentiens
qm̃ ipsiꝰ ẽ regnũ dĩ. qd̾ iam intra seipsum
uelut in semine uł radice gerit. pͥmitias
estis fructꝰ suauissimos: ib eata gaudia de¬
cerpitis: quoꝵ gustꝰ amarescere uob̾ iam
om̃em fecit dulcedinem mundi: Gustastiᷤ
enim ni fallor. ⁊ iudistis q̃m bona ẽ nego ci¬
atio ur̃a: qui ꝑ re gratis contempnenda ac
picienda. sũma comparastis bona. Deniq
ñ est regnũ di esca ⁊ potus: s iusticia ⁊

Expanded text:
ut humiles simus cum Christo. Paupere superbo sicut nihil detestabilius, ita nihil miserabilius; cum eum et paupertas nunc affligat, et superbia in perpetuum abdicat. Pauper autem humilis, etsi uritur et purgatur in camino paupertatis, exsultat refrigerio conscientiae divitis: consolatur se promissione sanctae spei, sciens et sentiens quoniam ipsius est regnum Dei; quod jam intra se ipsum velut in semine vel radice gerit, primitias estis, fructus suavissimos et beata gaudia decerpitis, quorum gustus amarescere vobis jam omnem fecit dulcedinem mundi? Gustastis enim, ni fallor, et vidistis quoniam bona est negotiatio vestra, qui pro re gratis contemnenda ac projicienda, summa comparastis bona. Denique non est regnum Dei esca et potus, sed justitia, et
Abbreviated transcription (Latin):
se talem exhibuit in m̃te. qualis erat
rep̃sentatio figurȩ. Rogemꝰ beatissimã
reginã. quȩ mundi est medicina. celi
porta. spes miseroꝵ. consolatio peccan¬
tiũ. ut filium quem hodie intemplo
intellexit cum dixit. nunc dimittis¬

Expanded text:
nis, quae se talem exhibuit in mente, qualis erat in praesentatione figurae. Rogemus beatissimam Reginam, quae mundi est medicina, et coeli porta, spes miserorum, consolatio peccatorum, ut Filium quem hodie praesentaintellexit, cum ait: « Nunc dimittis
Abbreviated transcription (Latin):
causa quare ei benefacias: sit dñs ꝓmit¬
tens ⁊ iubens mat̾ia. quare ei manrum¬
tuam extendas. feneratur enim dño:
illũ deuitet. Quid melus in columba
sequendũ: Habemus enim quendam
hostem sp̃ualem ꝑ aerem uolantemr. qͥ
semꝑ circuit querens quem deuoret.
Nec omino inter nos habitat: nec multũ
uitare. Nec tam̃ aliquis debet securus
ẽẽ: quia bella mouet de ꝓximo. In aere¬

Expanded text:
causa quare ei benefacias, sit Dominus promittens et jubens quare ei manum extendas. « Feneratur enim Dominoillum devitet; quod melius in columba sequendum est. Habemus enim quemdam hostem spiritualem per aera volitantem, qui semper circuit quaerens quem devoret. Nec omnino inter nos habitat, nec multum vitare; nec tamen debet aliquis securus esse, quia bella movet de proximo. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dio habeat᷑. ado enim ñ est: qͥ u̾bũ suũ
ex dõ: u̾ba di audit. ꝓpt̾ea uos ñ auditis.
quia ex dõ non estis. Et melioragna eli¬
gere debetis: quia ad potiora p̃cepta a¬
nimꝰ est semꝑ intendendus. Est ⁊ alia
uirtus columbȩ: que multũ imitan¬
da est. Nutrit alienos pullos. In hoc
amandi. Qui enim dix̃ diligite inmi¬
cos urõs. dix̃ etiam honora patrẽ tuum
⁊ matrẽ tuam. In om̃i enu homine na¬
t᷑aͣm suam hõ debet cognoscere: ⁊ cum
uiderit eum pati excompassione debã
suspirare. Unde ⁊ apłs. Quis infirmat᷑
⁊ ego non infirmor᷑ &e ꝑpħa. Cum ui

Expanded text:
uum , verba Dei audit; propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis . » Et meliora grana eligere debetis, quia ad potiora praecepta animus est semper intendendus. Est alia virtus columbarum, quae multum imitanda est. Nutrit enim alienos pullos. In hoc amandi, quia qui dicit: « Diligite inimicos vestros , » dixit etiam: « Honora patrem tuum et matrem tuam . » In omni enim homine naturam suam homo debet cognoscere, et cum viderit eum pati, ex compassione debet suspirare. Unde Apostolus: « Quis infirmatur, et ego non infirmor? . » Et i
Abbreviated transcription (Latin):
ta illud. Computruerunt ium̃ta in ster¬
core suo. E rubescentiam generant. iux¬
ta illud. E rubescant impii: ⁊ deducant᷑
in infernũ. Item columba semine pasci¬
tͣ ⁊ meliora gͣna eligit. Sic iustus uerbis
dñicis debet saciari. Ait enim moy ses. No
in solo pane uiuit homo: s in om̃i u̾bo
qd̃ ꝓcedit de ore di. Sicut enim in homine

Expanded text:
ta illud: « Computruerunt jumenta in stercore suo . » Erubescentiam generant juxta illud David: « Erubescant impii, et deducantur in infernum . » Item columba semine pascitur, et meliora grana eligit. Sic justus Dominicis verbis debet satiari. Ait enim Christus: « Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei . » Sicut enim in homine
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃s. Hanc gͥcolumbã imitari debetiꝰ
ut om̃i felle odii careatis. Rursꝰ colũba
nec cadauera nec uermes comedit:
sic hõ mortuis oꝑib ñ debet delectari.
Uermes praua conscientia quȩ oritur¬

Expanded text:
c igitur columbam imitari debetis, ut omni felle odii careatis. Rursum columba nec cadavera, nec vermes comedit. Sic homo mortuis operibus non debet delectari; vermes, id est pravas conscientias, quae animu
Abbreviated transcription (Latin):
uagꝰ gemere consueuit: colũba uͦ in
to. columbauͦ designat publice peni
debeatis legite. Creature enim d̃i non
exemplũ. Doctor en im cȩlestis. nos co¬
tidie ꝑ creat᷑as suas informat. In his
auib reꝑit᷑. iustꝰ quid imitari debeat. he
docent peccatorem quid faciat. S sp̃ualis
columba nosinformans. septẽ iurtutũ
nob̃ est exemplũ. felle caret. ñ uiuit de
lienos sepe nutrit pullos. suꝑ aquas le¬
det ut uideat umbrã uenientis accipitͥs.¬
⁊ illũ deuitet. in foramine petre uel ca¬

Expanded text:
vagus gemere consuevit. Columba vero ivagus gemere consuevit. Columba vero ito, columba vero designat publice poenidebeatis legite. Creaturae enim Dei, non exemplum. Doctor enim coelestis quotidie per creaturas hoc insinuat. In his avibus reperit justus quid imitari debeat; hae aves docent peccatorem quid faciat. Sed spiritualiter columba nos informans, septem virtutum nobis est exemplum. Felle caret; non vivit delienos saepe nutrit pullos; super aquas sedet, ut cum viderit umbram venientis accipitris, illum devitet; in foramine petrae, vel
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. idest scđdm ꝓmissionẽ tuam. Dimittiᷤ
in pace: quia uideo pacẽ. Quare gͦdiit¬
tis in pace: Qͥa uiderunt ocłi mei salutare
enimapicula quȩ ceram fabricat: sine
coitu ꝓ creat᷑. De melle enim apesnasciri.
simplicitatem: turtur indicat castitatẽ.
si coniugẽ casu ꝑdiderit. ñ aliamultra
querere curet. Ille gͦ columbã offert qui
se innocentem custodit: neminẽ ledit:
nulliꝰ odii fel inm̃te gerit. Turturem
om̃i inqͥnam̃to luxurie se remouet.
Nec solum uistꝰ. s etiã peccator turturẽ
uł columbã offert. Utraq enim aus
quia gemitũ ꝓcantu edere solet: ui
comparat᷑: cum peccatorẽ se recogno¬
scendo. ꝓ nequitiis suis lam̃tat᷑. S sunt
duo genera penitentiũ. Alii enimpu¬
blice: alii in occulto ꝓ diu̾sitate cͥminũ
penitentiã agunt: Qͥ enim publice pec¬
cauit. ⁊ malo exemplo alios corrupit.
unt᷑. Heȩ autẽ duȩ aues. utrũq genꝰ
penitentiũ indicant. Nam turt᷑ soli¬

Expanded text:
sionem tuam dimittis in pace, quia video pacem. Quare ergo dimittis in pace? Quia viderunt oculi mei salutare picula, quae ceram fabricat, et sine coitu procreavit. De melle enim apes nascuntusimplicitatem, turtur indicat castitatem. si conjugem casu perdidit, non aliam ultra quaerere curet. Ille igitur columbam offert, qui se innocentem custodit, neminem laedit, nullius odii fel in mente gerit. Turturem omni inquinamento luxuriae se removet. Nec solus justus, sed et peccator turturem vel columbam offert. Ultraque avis, quae gemitum pro cantu edere solet, in comparatur, cum peccatorem se recognoscendo, pro nequitiis suis lamentatur. Sed sunt duo genera poenitentium. Alii enim publice, alii in occulto, pro diversitate criminum poenitentiam agunt. Qui enim publice peccant, et malo exemplo alios corrumpuntuntur. Hae autem duae aves utrumque genus poenitentium designant. Nam turtur soli
Abbreviated transcription (Latin):
litudinẽ astutiaꝵ eius discimꝰ in scͥp¬
turis. fugiamꝰ gͦ ad scpͥturam: quando
sentunus temptationẽ eiꝰ callidam.
Sidicat nob̃ exerce adultium: para¬
ta ẽ scͥpta. q̃ docet ñ mechaberis. Si di¬
cat furtum exerce: scͥptura se obicit
modo sedeat fidelis anima: ⁊ notet ad¬
uentũ insidiantis munici. Gemitũ pro
cantu habet columba. Hanc auiculam

Expanded text:
inem astuciarum ejus discimus in Scriptura. Fugiamus ergo ad Scripturam, quoties sentimus tentationem ejus callidam. Si ait nobis: Exerce adulterium, parata est Scriptura, quae docet: « Non moechaberis . » Si dicat: Furtum exerce, Scriptura se objicit,  sedeat fidelis anima, ut notet adventum insidiantis inimici. Gemitum pro cantu habet columba. In hoc aviculam
Abbreviated transcription (Latin):
peccata. lectum conscientiam: inqua re¬
sanis: ita labor est egrotis. Sequit᷑ ulti¬
ma uirtꝰ. In foraminib petrȩ uł caun a
ꝑari.si sibi ⁊ ñ gratie di asscribat. si in
mine. Itaq qͥ salutem habemꝰ ꝑ medi¬
atorem: grãs agamus mediatori. cuiꝰ
sanguine. cuiꝰ uulnerib redem pti
sumꝰ. foramina petre sunt uulnera
xp̃i: unde sanguis ꝓfluxit p̃mium¬

Expanded text:
peccata; lectum, conscientiam, in qua re, et labor aegris. Sequitur ultima viperari, si sibi, non gratiae Dei ascribat, id mine . » Itaque qui salutem habemus per mediatorem, gratias agamus mediatori, cujus sanguineis vulneribus redempti sumus. Foramina petrae sunt vulnera Christi, unde sanguis profluit, pretium
Abbreviated transcription (Latin):
turẽ ⁊ columbã: qͥ uͦ non sufficeret ad of.¬
legem soluere s adimplere. ⁊ tam̃ in om̃ib
actionib suis aliqͦ modo uitã nr̃am infor¬
mans. uoluit octaua die circumcidi. qua¬
S quia de pauꝑtate nos instructurꝰ erat:
ubiq exemplum pauꝑtatis ponebat.⁊
ido maluit parturturũ. aut duospulloᷤᷤ
columbaꝵ quȩ erat hostia pauꝑum ꝓ
se offerre: qm agnum quȩ erat hostia di¬
uitũ. sauꝑis enim uirginis filiꝰ. in humi
li natꝰ uilib panis inuolutꝰ. in uili p̃sepio
positꝰ. in mundo ñ habens ubi caput recli¬
naret. multa obpbria passus in famoso lo¬
co tͦpi morte occisꝰ. ꝑ omĩa docum̃tum pau¬
ꝑtatis ⁊ humilitatis ⁊ contemptꝰ p̾sen¬

Expanded text:
turem, vel columbam. Qui vero non sufficeret ad oflegem solvere, sed implere, et in omnibus actionibus suis aliquo modo vitam nostram informans, voluit octaSed quia de paupertate nos instructurus erat, ubique exemplum paupertatis proponebat; et ideo maluit par turturum, aut duos pullos columbarum, quae erat hostia pauperum, pro se offerri, quam agnum, qui erat hostia divitum. Pauper enim Filius Virginis, in humili loco natus, vilibus pannis involutus, in vili praesepio repositus, in mundo non habens ubi caput suum reclinaret, multa opprobria passus, et in famoso loco turpi morte occisus, per omnia documentum paupertatis et humilitatis, et contemptus omn
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est. dñm dm̃tuũ adorabis. ⁊ ilhisol seruies.
Tandem inuasit eum ꝑ suꝑ biam cũ assũpsit
eum suꝑ pminaculũ templi. ⁊ ꝑsuasit ut iuit¬
cesserunt angłi. ⁊ ministrabant ei. hac
de causa km̃i hoc tempꝰ abstinentiȩ uob̃
statutũ ẽ. ut exemplo dm̃ipugnetis. ⁊ au¬
ctoritatib scͥpturaꝵ uincatis. Nullo tp̃re
stinentiȩ. Tunc plus furit gula cũ doma¬
t᷑. tunc ardet libido cum resistit᷑ tunccu¬
piditas plus instigat. cũ ei obuiat᷑. Unde
uoluntates ur̃e. ⁊ debitores ur̃os repe¬
titis. In hoc gͦ tempore qͥ sanus est. ca¬
ueat ne uulneretur. qͥ sauciꝰ ẽ. studeat

Expanded text:
um Deum tuum adorabis, et illi soli servies. » Tandem invasit eum per superbiam, cum assumpsit eum supra pinnaculum templi, et suasit ut mitcesserunt angeli, et ministrabant ei. Hocmi, hoc tempus abstinentiae nobis statutum esse, ut exemplo Domini pugnetis, et auctoritatibus Scripturarum vincatis. Nullo temporstinentiae. Tunc plus facit gula, cum domatur. Tunc ardet libido, cum ei resistitur. Tunc cupiditas plus instigat, cum ei obviatur. Undevoluntates vestrae, et debitores vestros repetitis . » In hoc ergo tempore, qui sanus est, caveat ne vulneretur. Qui saucius est, studeat
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. his tͥb uoluit dñs temptari:. ut
⁊ fom̃tum aliaꝵ carnalium uoluptatũ. Ieui
significat p̃sentem uitam: ut significaret
om̃i tempore uite nr̃ȩ abstinendum ad
stinere. Unde dd̾. Ecce elongaui fugiens::
mansi in solitudine. Non tam̃ dd̾ desertũ
petiit localiter. s uacans abamore scħ. de¬
sertum sͥ int̾ hoĩes fecit. Cumgͥ ieiunasset
qͣdraginta dieb ⁊ quadraginta noctib et
tationes doceret suꝑare. Agg̾ssus est eum̃ diã
bolus ꝑ concupiscentiã carnis. incipiendoa gu¬
la uͥdix̃ dic ut lapides ist panes fiant Cont᷑ ia¬
culũ hostis atripuit clipeũ auctorititis dicens.
ut refert lucas temptauit eũ concupiscentra
ext̾ĩoꝵ. Ostendit enim ei oĩa regna mundi. ⁊ ait.

Expanded text:
ueos. His tribus voluit Dominus tentari, ut et fomentum aliarum carnalium voluptatum. Jejunium significat praesentem vitam, ut significaret omni tempore vitae nostrae abstinendum ad i. Unde David: « Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . » Non tamen David petiit localiter desertum, sed vacans ab amore saeculi, desertum sibi inter homines fecit. Cum ergo jejunasset quadraginta diebus, et quadraginta noctibus, et tationes nos doceret superare. Aggressus est eum diabolus prius per concupiscentiam carnis, incipiendo a gula, ubi dixit: « Die ut lapides isti panes fiant . » Contra jaculum hostis opposuit clypeum auctoritatis, dicens: ut refert Lucas , tentavit concupiscentia exteriorum, ostendens ei omnia regna mundi in