comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in dño. Hinc cũ dño diceret. gau¬
debunt labia mea dũ cantauero:
addidit. tibi. Hac enĩ exultatione
nullus eoꝵ gaudet. quisqͥs de p̃sen¬
tibus tantũ exultat: & ętͣnis bonis
interesse ñ concupiscit: cui exiliũ
patria esse credit᷑. & mors uita
estimat᷑: cui ds uenter est. & orna¬
tus ñ in morib sed in amictu est:
qui cũ laudat᷑ extollit᷑. & cũ uitu¬
peratus fuerit. magnis iracundiȩ
stimulis agitat᷑: qui cũ mansuetis
ñ humiliatur. sed suꝑbiȩ fascibus
eleuatus quasi cẽteros ex alti mon¬
tis suꝑcilio contẽplat᷑. Sed quis
ut ab hac exultatione hisdẽ uiciis
int̃pellantib nec ad momentum
se credat posse abstrahi. cũ scriptura
ꝓnuntiet: corpus qͦd corrũpit᷑ ad gra¬
uat animã. & deprimit terrena in ha¬
bitatio sensũ multa cogitantem:
Ingemisce gͦ o anima sc̃a quȩcũq
in dño exultas: quotiens te ab hac
exultatione abstractã esse uideris &

Expanded text:
in Domino . Hinc cum Domino diceret, Gauin Domino . Hinc cum Domino diceret, Gaudebunt labia mea, dum cantavero; addidit, tibi . Hac enim exsultatione nullus eorum gaudet, quisquis de praesentibus tantum exsultat, aeternisque bonis interesse non concupiscit: cui exsilium patria esse creditur, et mors vita aestimatur; cujus Deus venter est, et ornatus non in moribus, sed in amictu est: qui cum laudatur, extollitur; et cum vituperatus fuerit, magnis iracundiae stimulis agitatur - qui cum mansuetis non humiliatur, sed in superbiae fascibus elevatur, et caeteros quasi ex alto montis supercilio contemplatur. 9. Quid ut ab hac exsultatione, iisdem vitiis interpellantibus, nec ad momentum se credat posse abstrahi; cum Scriptura pronuntiet, Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ? Ingemiscens ergo, o anima sancta quaecumque in Domino exsultas, quoties te ab hac exsultatione abstractam esse videris,
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ sc̃a anua talib fuerit inci¬
tamentis occupata: nichil concu¬
piscit terrenũ nichil transitoriũ:¬
nichil qͦd ad tempus arridet: nichil
qͦd ad presens delectat: quȩ risũ luctũ
deputat. & gaudiũ in merorẽ cõmii¬
tat: cui mundus carcer. cęlũ uero habi¬
tatio est: cui exultatio de p̃sentibus
nulla est: quia in illo tantũ gaudere
appetit. qui suꝑ om̃s est. Unde in sc̃o
cantico cũ diceret uirgo gloriosa mag¬
nificat anima mea dñm. & exultauit
sp̃s m̃s: signanter addidit. in dõ salu¬
tari meo. Ac si diceret. Anima mea
alio. sed in illo tantũ exultat: quem
amando magnificat. Nouerat enĩ
esse aliã uituperabilẽ exultationẽ.
qua mundus gaudere dr̃ tendens
ad luctũ: & de quib salomon ait.
Letant᷑ cũ male fecerint: et exultaĩs
libet gaudiũ in scoͣꝵ cordib esse de¬
scribit: sed in sp̃u scõ. Hine dauid
cũ diceret. gaudete iustr: subiunxit.

Expanded text:
igitur anima sancta talibus fuerit inciigitur anima sancta talibus fuerit incitamentis occupata, nihil concupiscit terrenum, nihil transitoriunihil quod ad tempus arridet, nihil quod ad praesens delectat: quae risum luctum computat, et gaudium in moerorem commutat; cui mundus carcer, coelum vero habitatio est: cui exsultatio in praesentibus nulla est, quia in illo tantum gaudere appetit, qui super omnes est. Unde in sancto Cantico, cum diceret Virgo gloriosa, Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus; signanter addidit, in Deo salutari meo: ac si diceret, Anima mea bet alio, sed in illo tantum exsultat, quem amando magnificat. Noverat autem esse aliam vituperabilem exsultationem, quia mundus gaudere dicitur tendens ad luctum, de quibus Salomon ait: Laetantur cum male fecerint, et exsultant non quodlibet gaudium in sanctorum cordibus esse describit, sed in Spiritu sancto. Hinc David cum diceret, Gaudete, justi; subjunxit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprio inquit filio ñ pepercit: sed
ꝓ nobis om̃ib tradidit illũ. O mire
pietatis affectus: o inestimabilis ar-¬
dor caritatis. Quis ante tantȩ pie¬
tatis diuitias nͣ obstupescat: Quis
ante tam ineffabilẽ caritatẽ non
contremiscat: Quis unquã posset
sperare. ut ex dõ ante tempora
natus. nasceret᷑ ꝓ om̃ib in tẽpore
ex femina. homo factus: Vnde scrip¬
tum est. Cum uenit plenitudo tẽ¬
poris. misit ds filiũ suũ. factum ex
muliere. factũ sub lege: ut eos qͥ
sub lege erant redimeret. ut ad¬
optionẽ filiorũ reciperemus. Quis
unquã posset estimare. ut porta¬
retur manib femineis portator
orbis: panis angłorũ aleret᷑. uirtꝰ
cȩloꝵ infirmaret᷑. & uita om̃ium
moreret᷑: Magnificet gͦ in his ani¬
ma mariȩ dñm: magnificet & nr̃a.
Admiremur. gratulemͣ: amemus.
tem de tenebris ad lucem de mor¬
te ad uitã: de corruptione ad in-¬
corruptionẽ. de exilio ad patriã:
de luctu ad gaudiũ. de terris ad

Expanded text:
prio, inquit, Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . O mirae pietatis affectus! o inaestimabilis ardor charitatis! Quis ante tantae pietatis divitias non obstupescat? quis ante tam ineffabilem charitatem non contremiscat? Quis unquam posset sperare, ut ex Deo ante tempora natus nasceretur pro hominibus in tempore ex femina homo factus? unde scriptum est, Cum venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex mulisub Lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus . Quis, inquam, posset aestimare, ut portaretur manibus femineis portator orbis, panis Angelorum aleretur, virtus coelorum infirmaretur, vita omnium moreretur? Magnificet ergo in his anima Mariae Dominum; magnificet et nostra. Admiremur, gratulemur, amemus, tem de tenebris ad lucem, de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de exsilio ad patriam, de luctu ad gaudium, de terr
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis. Sed nunquid sic in nobis
sicut in beata maria: unde carnem
assũpsit ꝓ nobis: Aue inquit angelus
ad eam gr̃a plena. dñs tecũ: benedic¬
ta tu inter mulieres. Sp̃s scs suꝑue
niet in te: & uirtus altissimi obum¬
brabit tibi. Ideoq & qͦd nascetur ex
te scm: uocabit᷑ filius dei. Quȩcũq
tamen anima sc̃a dei uerbũ conci¬
pere potest credendo: parere p̃di¬
cando. magnificare amaudo. xp̃i pro¬
pheta ait. Magnificate dñm mecũ:
& exaltemus nomen eiꝰ in inuicẽ.
Ac si diceret. Magnitudinem dĩ
conia magna uoce attollite.
Dinc iterũ dicit. Dñe ds̾ m̃s. mag¬
nficatus es uehementer. Vnde autẽ
magnificet᷑ in nobis: idem ꝓpheta
usq ad cę̧los miscdã tua. Sic nãꝙ¬
optandũ est in singulis. Mariȩ ani¬
ma ut magnificet dñm: concipiat
dei uerbũ: pariat & enutriat. Re¬
cordetur saluationis suȩ pia com¬
mertia quomͦ nullis suis p̃cedentib me-¬
ritis sit ab iniquitate saluata: sed

Expanded text:
a nobis. Sed numquid sic in nobis, a nobis. Sed numquid sic in nobis, sicut in Maria unde carnem assumpsit pro nobis? Ave, inquit ad eam angelus, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu inter mulieres. Sirtus Altissimi obumbrabit tibi. Ideoque et quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei . Quaecumque tamen anima sancta Verbum concipere potes credendo, pare praedicando, magnifica amando. Unpheta dicit, Magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in invicem : ac si diceret, Magnitudinem Domiconia magna voce attollite. Hinc iterum dicit, Domine Deus meus, magnificatus es vehementer . Unde autem magnificetur in nobis, idem propheta usque ad coelos misericordia tua . 7. Maoptandum est, ut in singulis nostra anima magnificet Dominum, concipiat Dei Verbum, pariat et nutriat, recordetur salvationis suae pia commercia, quomodo nullis suis praecedentibus meritis sit ab iniquitate salvata, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nia puerperȩ concrepent. Concinant
lȩtantes chori: & alternantib modu¬
lis dulcissona carmina misceantur.
pio mentis affectu: audiamus quẽ ad¬
modũ tympanistria nr̃a doctrinis
concrepet beatissima uirgo maria.
Audiamus inquã: & huic armoniȩ
morib respondeam᷑. Deniq cum
hȩc milies beatissima. ab angło iã
salutata. spu scõ repleta. plenitudine
diuinitatis afflata. ad domũ elisabeth
uenisset cognatȩ: post exultationem
iohis in atero matris. post admiratio¬
nem elisabeth de aduentu eiusdẽ dñi
matris. hoc dño decantauit canticũ
laudis. Magnificat anima mea dñm:
& exultauit spͣs m̃s in dõ salutari
meo. P rimo igit᷑ hoc in loco que¬
rendũ est. quid sit magnificare dñm.
neq enĩ magnus fit a creatura cre¬
ator. Sed sciendũ nobis est duobus
modis dici magnificare: id est aut
magnũ facere. aut magnũ adorare:
magnũ admirari. Magnificat᷑ enĩ
d̃ a nobis: cum magnificari dignat᷑

Expanded text:
nia puerperae cnia puerperae claetantes chori, et alternantibus modulis dulcisona carmina misceantur. pio mentis affectu, audiamus quemadmodum tympanistria nostra doctrinis concrepet Virgo Maria. Audiamus, inquam; et huic harmoniae moribus respondeamus. Denique cum haec mulier beatissima ab angelo jam salutata, Spiritu sancto repleta, plenitudine divinitatis afflata, ad domum Elisabeth venisset cognatae, post exsultationem Joannis in utero matris, post admirationem Elisabeth de adventu ejusdem Domini Matris, hoc Domino decantavit canticum laudis: Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo . Primo igitur hoc in loco quaerendum est, quid sit magnificare Dominum: neque enim magnus fit a creatura Creator. Sed sciendum nobis est, duobus modis dici magnificare; id est, aut magnum facere, aut magnum adorare magnumque admirari. Magnificatur enim Deus a nobis, cum magnificari dignatur
Abbreviated transcription (Latin):
in tempore puberem: quem habebas
ante tẽpora conditorẽ. O felix puer¬
periũ lȩtabile angłis: optabile sc̃is.
necessariũ perditis congruũ ꝓfligatis.
Qui post multas assũptȩ carnis iniu¬
rias & ad ultimũ uerberatus flagris.
potatus felle. affixuis patibulo. ut te
ueram matrẽ ostenderet: uerũ se ho¬
minem patiendo monstrauit. Sed
quid dicam pauꝑ ingenio: cũ de te
quicqͥd dixero minor laus est. quam
dignitas tua meretur: si cę̧lũ uocem.
altior es: si matrẽ gentiũ dicã p̃cedis:
si formã dei appellem. digna existis:
si dominã angłorũ uocitem. ꝑ om̃ĩa¬
digna esse ꝓbaris. Quid gͦ de te dig.¬
ne dicam. quid referam: cũ ñ sufficiat
lingua carnis tuas enarrare uirtutes:
Has interim laudes sileat lingua
carnis: quas semꝑ arcdenter intus pro¬
fert animus. Nunc nr̃as peto ut
aures doctrinarũ tuarũ demulceas
organis. Plaudant nc̃ tympanis sc̃ȩ
manus: & inter ueloces articulos armo¬

Expanded text:
in tempore puberem, quem habebas in tempore puberem, quem habebas ante tempora conditorem. O felix puerperium, laetabile Angelis, optabile sanctis, necessarium perditis, congruum profligatis! Qui post multas assumptae carnis injurias, ad ultimum verberatus flagris, potatus felle, affixus patibulo, ut te veram matrem ostenderet, verum se hominem patiendo monstravit. Sed quid dicam pauper ingenio; cum de te quidquid dixero, minor laus est, quam dignitas tua meretur! Si coelum te vocem, altior es. Si matrem Gentium dicam, praecedis. Si formam Dei appellem, digna existis. Si dominam Angelorum vocitem, per omnia esse probaris. Quid ergo de te digne dicam, quid referam; cum non sufficiat lingua carnis tuas enarrare virtutes? Has interim laudes sileat lingua carnis, quas semper ardenter intus profert animus. Nunc nostras peto ut aures doctrinarum tuarum demulceas organis. Plaudant nunc tympanis sanctae manus, et inter veloces articulos harmo
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s: quȩ tam spetiosa. ut eam d̃s
sibi eligeret sponsam: quȩ tam casta.
ut esse posset uirgo post partum:
Hȩc est dei templũ. fons ille. signa¬
tus & porta in domo dñi clausa.
Ad hanc namq ut dixi sp̃s sc̃s de-¬
scendit: huic uirtus obumbrauit
altissimi. Hec est inmaculata coi¬
tu. fecunda partu: uirgo lactans pa¬
nem angłorũ & hominũ cibũ nu¬
triens. ¶ Ierito itaq beata maria¬
singulari a nobis preconio extollit᷑:
quȩ singulare cõmertiũ mundo
prebuit. Deniq tantũ se ad cęli
fastigia subleuauit: ut uerbũ in
principio apud deũ. de superna
& om̃i laude dignissima: o geni¬
trix gloriosa. o sublimis puerpera:
cuius uiscerib auc̃tor cęli terrȩq
cõmittitur. O felicia oscula lac̾¬
tentis labris impressa: cum inter
crebra indicia reptantis infantiȩ ut¬
pote uerus ex te hominis filius tibi
matri alluderet: cũ uerus ex patre
dñs dei unigenitus imperaret. Nlam
auctorẽ tuũ ipsa concipiens edidisti

Expanded text:
s sanctus? quae tam speciosa, ut eam sibi Deus eligeret sponsam? quae tam casta, ut esse posset virgo post partum? Haec est Dei templum, fons ille signatus, et porta in domo Domini clausa. Ad hanc namque, ut dixi, Spiritus sanctus descendit, huic virtus Altissimi obumbravit. Haec est immaculata coitu, fecunda partu, virgo lactans, Angelorum et hominum cibum nutriens. Merito itaque beata singulari a nobis praeconio extollitur, quae singulare commercium mundo praebuit. Denique tantum se ad coeli fastigia sublevavit, ut Verbum in principio apud Deum de superna et omni laude dignissima! O genitrix gloriosa! O sublimis puerpera, cujus visceribus auctor coeli terraeque committitur! O felicia oscula lactentis labris impressa, cum inter crebra indicia reptantis infantiae, utpote verus ex te filius tibi matri alluderet; cum verus ex Patre Deus Dei unigenitus imperaret! Nam auctorem tuum ipsa concipiens edidisti
Abbreviated transcription (Latin):
sidebunt terrã. Hinc etiã hȩc uirgo
gloriosa beatã se dici ab om̃ib gene¬
rationib manifestat: eo qͦd eiꝰ humi¬
litatẽ ds respexit. Nam subdit: quia
respexit humilitatẽ ancillȩ suȩ: ecce
enĩ ex hoc beatã me dicent omnes
generationes. Ouere beata humi¬
litas quȩ dñm hominib peperit:
uitã mortalib edidit. cęlos inno¬
uauit. mundũ purificauit. paradi¬
sum aperuit: & hominũ animas ab
inferis liberauit. O inquã uere glo¬
riosa mariȩ humilitas: quȩ porta para¬
disi efficit᷑. scala cęli constituitur.
Facta est gͦ certe humilitas beate¬
mariȩ scala cȩlestis: ꝑ quã descendit
ds̃ ad terras. Quia respexit inqͥt
humilitatẽ ancillȩ sue: ecce enim
ex hoc beatã me dicent om̃s gene¬
rationes. Et quid est dicere respex̃.
nisi cõꝑbauit: placuit ei humilitas
quẽ respiciã. nisi ad pauperculã &
humilẽ: & trementẽ sermones meoᷤͤ
Hinc dauid dño dicit. Quia re¬
spexisti humilitatẽ meã: saluam

Expanded text:
s fucata. Hinc etiam haec Virgo gloriosa beatam se dici ab omnibus generationibus manifestat, eo quod ejus humilitatem Deus respexit. Nam subdit, Quia respexit humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . O vere beata humilitas, quae Deum hominibus peperit, vitam mortalibus edidit, coelos innovavit, mundum purificavit, paradisum aperuit, et hominum animas ab inferis liberavit! O vere, inquam, gloriosa Mariae humilitas, quae porta paradisi efficitur, scala coeli constituitur! Facta est certe humilitas Mariae scala coelestis, per quam descendit Deus ad terras. Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Et quid est dicere, Respexit; nisi, Approbavit, placuit ei humilitas quem respiciam, nisi ad pauperculum et humilem, et trementem sermones meos ? Hinc David Domino dicit, Quia respexisti humilitatem mea
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit uoluntatem patris mei¬
est. mater mea. & soror mea.
In eliuth. ds̃ m̃s: hoc ex nr̃a
infirmitate dixit ad patrem.
S ds̃ meus ad te de luce ui-¬
gilo: id est ad te resurgam. Ihi
eleazar. ds̃ m̃s adiutor: & om¬
nium in se credentiũ protecto
qui dixit: qui me misit pater
mecum est: & non reliquit me
solum. In mathan. donũ: quia
perdonauit: & ipse¬
na hominibus. In iacob. quod
ante dixi supplantator anti
dit potestatem calcandi supra
serpentes. & scorpiones. & supͣ
omnẽ uirtutem inimici. In
ioseph. auctus: id est augmen
tum uitȩ ęternȩ ut ipse dixit:
ego ueni ut uitam habeant.
& habundantius habeant. In
sca autẽ & perpetua uirgine
maria. de qua natus est stel
di: qui illuminat omnem
hominẽ uenientem in hunc
quadraginta duas mansiones
uenit in mundum: ut nos ꝑ
istas quoꝙ uenientes in terrã¬

Expanded text:
fecerit voluntatem Patris meifecerit voluntatem Patris meiet mater mea, et soror mea . In Eliuth Deus meus, qui ex nostra infirmitate dixit ad Patrem: Deus Deus meus, ad te de luce vigilo, ut ad te resurgam . In Eleazar Deus meus adjutor, et omnium in se credentium protector, qui dixit: Qui misit me Pater mecum est, et non relinquit me solum perdonavit . Ina hominibus . In Jacob, quod antea dixi, supplantator antiqdit potestatem calcandi super serpentes, et scorpiones, et super omnem virtutem inimici . In Joseph auctustum vitae aeternae, ut ipse dixit: Ego veni, ut vitam habeant, et abundantius habeant . In sancta autem et perpetua virgine Maria, de qua natus est, steldi  qui illuminat omnem hominem venientem in hunc quadraginta duas mansiones venit in mundum, ut nos per istas quoque in terra
Abbreviated transcription (Latin):
peccator ab iniquitate sua:
om̃s iniquitates suȩ obliuioni
tradentur. In amon. fidelis qͥ
ait: petite & dabitur uobis.
Item paulus: ut misericors
fieret. & fidelis pontifex ad
dñm. In iosia salus dñi: quia
om̃is quicumq inuocauerit
nomen dñi hic saluus erit.
In iechonia preparatio dñi
qui ait: si abiero & prepara¬
uero uobis locum. In salathi¬
el petitio mea ds̃. sicut ipse
In zorobabel. magister pecca¬
torum & publicanorum: ut
eos ab errore uiȩ suȩ reuoca¬
ret. In abiuth. pater meus
qui dixit: ego & pat̾ unum
sumus: & qui est pater & om¬
nium credentium caput. In
eliachim. dñi resurrectio qui
ait: qui credit in me non mo¬
rietur in ȩt̾num: & ego resu¬
scitabo eum in nouissimo die.
In azor adiutus qui ait: non
sum solus quia pat̾ mecum
est: & ipse est adiutor omni¬
um sperantium in se. In sadoch.
iustus. sicut scriptum est: ut
sit ipse iustus iustificans eos.
qui in fide abrahȩ sunt. In
loachim. frat̃ m̃s ut ait: siqͥs

Expanded text:
peccator ab iniquitate sua, omnes iniquitates ejus oblivioni tradentur . In Amon, fidelis, quia ait: Petite, et dabitur vobis . Item Paulus: Ut misericors fieret, et fidelis pontifex ad Deum . In Josia, salus Domini, quia quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit . In Jechonia, praeparatio Domini, qui ait: Si abiero, et praeparavero vobis locum . In Salathiel, petitio mea Deus, sicut ipse . In Zorobabel, magister peccatorum et publicanorum, ut eos ab errore viae suae revocaret. In Abiud, pater meus, qui dixit: Ego et pater unum sumus , et qui est pater omnium credentium et caput. In Eliachim, Domini resurrectio qui ait: Qui credit in me, non morietur in aeternum . Et ego resuscitabo eum in novissimo die . In Azor, adjutus, qui ait: Non solus sum, quia Pater mecum est , et ipse adjutor omnium sperantium in se. In Sadoch, justus, sicut scriptum est: Ut sit ipse justus, justificans eos qui in fide Abrahae sunt . In Achim, frater meus, qui ait: Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
parabolam suꝑ harenam
sine fundamento posuisse cre¬
dendus est: hoc est ñ simplici
ac uera intentione xꝑm sequi.
sed terrenam quamlibet fra¬
gilemꝙ ob causam habitum
prȩtendisse xꝑiani. Sequit᷑.
Et tibi dabo claues regni cȩlo¬
rum. Qui regem cęlorum ma¬
iore prȩ cȩteris deuotione con¬
fessus est. merito prȩ cȩteris
ipse collatis clauib regni cȩle¬
stis donatus est: ut constaret
omnib. quia absq ea confessi¬
one ac fide regnum cȩlorum
nullus posset intrare. Claues
autem regni cȩlorum ipsam
discernendi scientiam potenti¬
amꝙ nominat: qua dignos re¬
cipere in regnum. indignos
secludere deberet a regno. Uin¬
de manifeste subiungit. Et
quodcumq ligaueris suꝑ ter¬
ram. erit ligatum & in cȩlis :
& quodcũꝙͦ solueris suꝑ terrã.
erit solutum & in cęlis. Quȩ
soluendi acligandi potestas.
quamuis soli petro data uidea¬
tur ã dño: absq ulla tam̃ dubi¬
etate noscendum est. quia & cȩ¬

Expanded text:
parabolam , super arenam sine fundamento posuisse credendus est, hoc est, non simplici ac vera intentione Christum sequi, sed terrenam quamlibet fragilemque ob causam habitum praetendisse Christiani. Sequitur: Et tibi dabo claves regni coelorum. Qui regem coelorum majori prae caeteris devotione confessus est, merito prae caeteris ipse collatis clavibus regni coelestis donatus est, ut constaret omnibus quia absque ea confessione et fide regnum coelorum nullus posset intrare. Claves autem regni coelorum ipsam discernendi scientiam potentiamque nominat, qua dignos recipere in regnum, indignos secludere deberet a regno. Unde manifeste subjungit: Et quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: et quodcunque solveris super terram, erit solusolvendi ac ligandi potestas, quamvis soli Petro data videatur a Domino, absque ulla tamen dubietate noscendum est quod et cae
Abbreviated transcription (Latin):
ca mea. quã pulchra es. oculi
tui columbarum. Sicꝙ fit: ut
nobis supra petram fidei aurũ.
argentum. lapides preciosos. hoc
est ꝑfecta uirtutum opera con¬
struentib nichil tribulationũ
ignis detrimenti afferat. nulli
temptationum turbines prȩua
leant: quin potius aduersita¬
tibus probati accipiemus coro¬
nam uitȩ: quam ille nobis ante

Expanded text:
ca mea, quam pulchra es! oculi ca mea, quam pulchra es! oculi tui columbarum . Sicque fit ut nobis supra petram fidei aurum, argentum, lapides pretiosos, hoc est, perfecta virtutum opera construentibus, nil tribulationum ignis detrimenti afferat, nulli tentatioleant, quia potius adversitatibus probati, accipiemus coronam vitae, quam ille nobis ante
Abbreviated transcription (Latin):
decernit sedulo corde scrute¬
mur: sequentes exemplum be¬
ati petri qui spretis errantiũ
sectis. uerȩ fidei archanũ qđ
cognouerat. in dubia oris con¬
fessione protulit: insuperabili
cordis cura seruauit. Nam de
fidutia confessionis hoc loco eo¬
gnouimus: de uirtute autem
unicȩ in xꝑ̃m dilectionis. ipse
alibi testatur. Qui cum disce¬
derent ab eo quidam discipu¬
lorum eius. diceretq ad duo¬
decim ille. numquid & uos uul¬
tis abire: respondit ei dicens.
ba uite ȩternȩ habes. & nos
tu es xꝑc filius di uiuii. Huius
ergo fratres mei pro modulo
nr̃o exemplum si imitari sata-¬
gimus: & nos cum illo beati &
appellari & ẽẽ ualebimus. Nlo¬
bis quoq sy monis hoc est obȩdi¬
entis xꝑo nomen congruet: nos
propt̃ simplicitatẽ fidei ñ fictȩ.
acceptamq ã dño gratiam uir¬
tutum. filii columbȩ uocabim᷑.
Congaudensꝙ ipse spiritua¬
libus animȩ nr̃e profectibus.
dicet. Quam pulchra es ami¬

Expanded text:
decernit, sedulo corde scrutedecernit, sedulo corde scrutemur, sequentes exemplum beati Petri, qui, spretis errantium sectis, verae fidei arcanum quod cognoverat indubia oris confessione protulit, inseparabilis cordis cura servavit. Nam de fiducia confessionis hoc loco cognovimus, de virtute autem unicae in Christum dilectionis ipse alibi testatur: qui, cum discederent ab eo quidam discipulorum ejus, diceretque ille ad duodecim: Nunquid et vos vultis abire? respondit ei Petrus, a vitae aeternae habes, et nos tu es Christus Filius Dei vivi . Hujus ergo, fratres mei, pro modulo nostro exemplum si imitari satagimus, et nos cum illo beati et appellari et esse valebimus, nobis quoque Simonis, hoc est, obedientis Christo nomen congruet: nos propter simplicitatem fidei non fictae, acceptamque a Domino gratiam virtutum, filii columbae vocabimur, congaudensque ipse spiritualibus animae nostrae profectibus, dicet: Quam pulchra es, ami
Abbreviated transcription (Latin):
patum iudiciariȩ potestatis ac¬
cipit: ut om̃s ꝑ orbem credentes
intelligant. quia quicũꝙ ab
unitate fidi uel societatis illius
quolibet modo semet ipsos segre¬
gant: tales nec uinculis pecca¬
torum absolui. nec ianuã pos¬
sint regni cȩlestis ingredi. Un¬
de nos necesse est tota intentio
sacra menta discere. & congru
entia fidi oꝑa de monstrare.
slecesse est omni uigilantia
multiplices subtilesq portarũ
inferi cauere insidias: quatinꝰ
iuxta psalmiste uocem de his
adiuuante dño eripi. atq ad
annuntiandas eius laudes por¬
tas filiȩ sy on. hoc est gaudia
trare. Nec sufficere nobis ad
salutem arbitremur si turbis
negligentium uel quorulibet
indoctorum fide uel actibus ad¬
ȩquemur: quib in litteris sa¬
& uiuendi regula prȩscripta:
sed quotienscumq nobis erran¬
tium ingerunt᷑ exempla: nos
confestim auertentes oculos
mentis nr̃ȩ ne uideant uanita¬
tem. magis quid ueritas ipsa

Expanded text:
patum judiciariae potestatis acpatum judiciariae potestatis accipit, ut omnes per orbem credentes intelligant, quia quicunque ab unitate fidei vel societatis illius quolibet modo semetipsos segregant, tales nec vinculis peccatorum absolvi, nec januam possint regni coelestis ingredi, unde nos necesse est tota intentionsacramentia fidei opera demonstrare. Necesse est omni vigilantia multiplices subtilesque portarum inferi cavere insidias, quatenus, juxta Psalmistae vocem, de his adjuvante Domino eripi, atque ad annuntiandas ejus laudes, portas filiae Sion, hoc est gaudia trare. Nec sufficere nobis ad salutem arbitremur si turbis negligentium vel quorumlibet indoctorum fide vel actibus adaequemur, quibus in litteris sa et vivendi regula praescripta, sed quotiescunque nobis errantium ingeruntur exempla, nos confestim avertentes oculos mentis nostrae ne videant vanitatem, magis quid Veritas ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
eenon etiam nunc in ep̃is ac
idem committitur: ut ude¬
licet agnitis peccantium causis.
quoscumq humiles ac uere pęni¬
tentes aspexerit: hos iam a timo¬
re ꝑpetuȩ mortis miserans ab¬
soluat: quos uero in peccatis
quȩ egerint ꝑsistere cognouerit.
illos ꝑennib suppliciis obligan¬
dos insinuet. U nde alias dñs
de correpto semel & iterum ac
tercio. sed ñ pęnitente fr̃e. prece¬
pit dicens. S in autẽ ȩccłam ñ
audierit: sit tibi sicut echiicus
& publicanus. Et ne leue quis¬
quam putaret ȩccłȩ iudicio con¬
dempnari: mox terribiliter
adiunxit. Amen dico uobis:
quȩcumq alligaueritis suꝑ ter¬
ram. erunt ligata & in cęlo: &
quȩcũꝙ solueritis suꝑ terram.
erunt soluta & in cęlo. Omni
igitur electorum ȩccłȩ: iuxta
modũ culparum uel peniten¬
tiȩ ligandi ac soluendi datur
auctoritas: sed ideo beatꝰ petrus
qui xꝑm uera fide confessus. ue¬
ro est amore secutus. specialiter
claues regni cȩlorum & princi¬

Expanded text:
ecnon eciam nunc in episcopis ac idem committitur, ut videlicet agnitis peccancium causis, quoscumque humiles ac vere penitentes aspexerit, hos iam a timore perpetue mortis miserans absolvit, quos vero in peccatis, que egerint, persistere cognoverit, illos perhennibus suppliciis obligandos insinuet. Unde alias dominus de correpto semel et iterum ac 3, sed non penitente fratre precepit dicens: Sin autem ecclesiam non audierit: Sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Et ne leve quisquam putaret ecclesie se iudicio condempnari, mox terribiliter adiunxit: Amen dico Vobis, quecumque alligaveritis super terram, erunt ligata et in celis, et quecumque solveritis super terram, erunt soluta et in celo. Omni igitur electorum ecclesie iuxta modum culparum vel penitencie ligandi ac solvendi datur auctqui Christum vera fide confessus, vero est amore secutus, specialiter claves regni coelorum et princi
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionis. Et cum ẽẽt ipsa
occupata in cura ministrandi:
soror eius maria sedebat ad pe¬
des dñi. & audiebat uerbum
eius. Laborabat illa: ista ua
cabat. Illa erogabat: hec in¬
plebat. Uerumtamen martha
laborans multum in illa occu¬
patione & negotio ministran¬
di int̃pellauit dñm: & de soro¬
re sua conquesta est. quia eaͣ
laborantem ñ adiuuaret.
Dñs autẽ pro maria respon¬
dit marthȩ: & ipse eiꝰ factus
est aduocatus. qui uidex fue¬
rat interpellatus. Martha
inquit. cirea multa es occupa¬
ta: quando unum est necessa¬
rium. Maria meliorẽ par¬
tem elegit: quȩ non auferetur
ab ea. Audiuimus & interpel¬
lationem int̃pellantis: & sen¬
tentiam iudicis. Que senten¬
tia interpellanti respondit:
susceptam defendit. Erat ma
ria intenta dulcedim uerbi
dñi. Intenta erat martha quo¬
modo pasceret dñm: intenta¬
erat & maria quomodo pasce¬
retur a dño. Martha con¬
uiuium dño parabat: in cuius
conuiuio iam maria iocunda

Expanded text:
tur. Et cum esset ipsa occupata in cura ministrandi, soror ejus Maria sedebat ad pedes Domini, et audiebat verbum ejus. Laborabat illa, vacabat ista: illa erogabat, haec implebatur. Verumtamen Martha laborans multum in illa occupatione et negotio ministrandi, interpellavit Dominum, et de sorore sua conquesta est, quod eam laborantem non adjuvaret. Dominus autem pro Maria respondit Marthae; et ipse ejus factus est advocatus, qui judex fuerat interpellatus. Martha, inquit, circa multa es occupata, quando unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea. Audivimus enim et interpellationem interpellantis, et sententiam judicis. Quae sententia interpellanti respondit, susceptam defendit. Erat enim Maria intenta dulcedini verbi Domini. Intenta erat Martha quomodo pasceret Dominum: intenta Maria quomodo pasceretur a Domino. A Martha convivium Domino parabatur, in cujus con
Abbreviated transcription (Latin):
ANCTUM
euangłium
cum legeret᷑.¬
audiuimus
a femina re¬
ligiosa susce¬
ptum esse
dnm hospi¬
ciõ. ea quȩ martha uocabat᷑.¬

Expanded text:
anctum Evangelium cum legereturaudivimus a femina religiosa susceptum esse Dominum hospitio, eaque Martha vocabat
Abbreviated transcription (Latin):
do resurrexerint: Quo. nisi
quod dñs dixit: ligate illis
manus & pedes. & proicite
illos in tenebras exteriores:
Age. Quid postea: Tene¬
brȩ erunt: sed dolor ñ erit.
Forte palpabunt: sed non
dolebunt. N on uidebunt:
sed nͣ cruciabuntur. Absit.
N on sole tenebrȩ erunt. Non
eis sola tollitur species qua
gaudebant: sed datur etiam
quod in ȩt̃num gemant. Ne
contempneres enim tenebras
o quisquis es flagitiosus. qui
soles propt̃ tua malefacta. &
propter lasciua adulteria.
non solum tenebras nͣ horre¬
re. sed quȩrere. qͥ soles plus
gaudere quando lucerna
extinguitur: ñ tales tene¬
bras habebis ubi gaudeas.
ubi lȩteris. ubi te uoluptati¬
bus carnis oblectes. N on
sic erunt ipsȩ tenebrȩ. Sed
quomodo erunte Ibi erit
fletus & stridor dentium.
Tortor sine defectu: tortus
sine defectu. Nec qui tor¬
quet fatigatur : nec qui tor¬
quetur morit᷑. Erunt ergo
ȩternȩ lacrimȩ illis qui sic
uixerunt : erunt et̾na gau¬

Expanded text:
do resurrexerint? Quo, nisi do resurrexerint? Quo, nisi quo Dominus dixit, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores? Age, quid postea? Tenebrae erunt, et dolor non erit? Forte palpabunt, sed non dolebunt? non videbunt, sed non cruciabuntur? Absit. Non solae tenebrae erunt, non eis sola tollitur species qua gaudebant, sed datur etiam quod in aeternum gemant. Ne contemneres enim tenebras, o quisquis es flagitiosus, qui soles propter tua mala facta, et propter lasciva adulteria non solum tenebras non horrere, sed quaerere, qui soles plus gaudere quando lucerna exstinguitur: non tales tenebras habebis ubi gaudeas, ubi laeteris, ubi te voluptatibus carnis oblectes, non sic erunt ipsae tenebrae. Sed quomodo erunt? Ibi erit fletus et stridor dentium . Tortor sine defectu, tortus sine defectu. Nec qui torquet, fatigatur; nec qui torquetur, moritur. Erunt ergo aeternae lacrymae illis qui sic vixerunt, erunt aeterna gau
Abbreviated transcription (Latin):
Plorat quia bene oꝑatus est:
plorando exigit bonum opus.
plorando commendat bonũ
opus quod fecit. Crebrȩ gͦ
sunt lacrimȩ iustorum: sed
in ista uita numquid in pa¬
tria: Quare non in patria:
Q uia uenientes uenient in
exultatione: portantes mani¬
pulos suos. Felicitas uenit:
num quid lacrima redit᷑. Por¬
ro autẽ illi qui hic inaniter
plorant. inanit̾ rident cupi¬
ditatib suis dissipati: quan¬
do fraudantur gemunt. qͦn¬
do fraudant exultant. ꝑlo¬
rant & ipsi in uia ista: plorass
& ipsi sed non in exultatione.
Uenientes autẽ uenient in
exultatione: portantes ma¬
npulos suos. Quid colliguns.
qui nichil seminauerunt:
Immo colligunt: sed quod
seminauerunt. Quia spinas
seminauerunt: ignem colli¬
gunt. Et eunt nͣ de fletu ad
risum: sicut scĩ euntes ibats
& flebant mittentes semina
sua. uenientes autẽ uenient
in exultatione. Illi a fletu
ad fletum: a fletu cum risu
ad fletũ sine risu. Quid enĩ
illis fiet: Quo eunt. quan¬

Expanded text:
plorat quia bene operatus est. plorat quia bene operatus est. Plorando exigit bonum opus, plorando commendat bonum opus quod fecit. Crebrae ergo sunt lacrymae justorum, sed in ista via: numquid in patria? Quare non in patria? Quia venientes venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Felicitas venit, numquid lacryma redit? Porro autem illi qui hic inaniter plorant, inaniter rident, cupiditatibus suis dissipati, quando fraudantur gemunt, quando fraudant exsultant: plorant et ipsi in via ista, plorant et ipsi; sed non in exsultatione. Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Quid colligunt, qui nihil seminaverunt? Imo colligunt, sed quod seminaverunt: quia spinas seminaverunt, ignem colligunt; et eunt non de fletu ad risum, sicut sancti, Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua, venientes autem venient in exsultatione: illi a fletu ad fletum, a fletu cum risu ad fletum sine risu. Quid enim illis fiet? Quo eunt quan
Abbreviated transcription (Latin):
de dicturus es dõ. factȩ sunt
michi lacrimȩ meȩ panis die
ac nocte e Panis michi facte
sunt: consolate sunt gemen¬
tem. pauerunt esurientem.
Factȩ sunt michi lacrimȩ
meȩ. panis die ac nocte. Un¬
de: Dum dicitur michi co¬
tidie. ubi est ds̃ tuus. Quis
iustus nͣ habuit istas lacrimase
Qui non habuit : peregrinũ
se ẽẽ nͣ doluit. Qua fronte
ad patriam uenit: qui non
absens suspirauit : Nonne
cotidie nobis dicitur: ubi est
ds tuus: Discite frͣs mei. di¬
scite de paucis eẽ. Bene uiuite.¬
bene ambulate uiam di: & ui¬
dete quia auditis ubi est ds̃
tuus. Felices eritis cum hoc
audieritis: infelices si dixeri¬
tis. Quando enim defendimꝰ
fidem xꝑianam. & responde¬
tur nobis. ecce predicatur
ubiq nomen. xꝑi. quare ha¬
bundant mala: quid aliud
dicitur. nisi ubi est as tuus:
Qui audit gemit: quia qui
piorum: sunt lacrimȩ sc̃oꝵ.
quas indicant orationes eorũ.
Bene operatur & hilaris est :¬
& plorat ut bene operetur.

Expanded text:
de dicturus es Deo: Factae sunt de dicturus es Deo: Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte? Panis mihi factae sunt: consolatae sunt gementem, paverunt esurientem. Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte. Unde? Dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus ? Quis justus non habuit istas lacrymas? Qui non habuit, peregrinum se esse non doluit. Qua fronte ad patriam venit, qui non absens suspiravit? Nonne quotidie nobis dicitur, Ubi est Deus tuus? Discite, fratres mei, discite de paucis esse. Bene vivite, ambulate viam Dei; et videte quia auditis, Ubi est Deus tuus? Felices eritis, cum hoc audieritis; infelices, si dixeritis. Quando enim defendimus fidem christianam, et respondetur nobis, Ecce praedicatur ubique nomen Christi, quare abundant mala? quid aliud dicitur, nisi, Ubi est Deus tuus? Qui audit, gemit; quia qui piorum, sunt lacrymae sanctorum, quas indicant orationes eorum. Bene operatur, et hilaris est: et plorat ut bene operetur:
Abbreviated transcription (Latin):
Iustus unde: Primo de his
omĩbus. Iustus enĩ plorat ue¬
raciter: plorantes steriliter.
Plorat plorantes. plorat riden¬
tes : quia & qui plorant de re¬
bus uanis maniter plorant:¬
& qui rident de rebus uanis.
malo suo rident. Ille ubiq
plorat: plus ergo ipse plorat.
os. U ides gͦ homine̾ iustum
cũ facit opus bonum hilarem
esse: ita plane hilarescit. Hi¬
larem eniͣ datorem: diligit
ds. Quando ergo ploratꝰ:
Quando bona oꝑa sua oran¬
do commendat. O rationes
scorum uoluit commendare
psalmus: orationes peregri¬
nantium. orationes in hac
uita laborantium. O ratio¬
nes amantium : orationes ge¬
mentium. orationes ȩternam
patriam suspirantiũ: donec
ea uisa satientur qui nunc in
merore sunt constituti. Et¬
enim fr̃ͣs mei: quandiu sumꝰ
in corpore. peregrinamur ã
dño. Non desiderat patriã.
peregrinatio sine lacrima.
Si desideras quod ñ habes :
funde lacrunas. Nam unde
dicturus dõ. posuisti lacrimas
meas in conspectu tuo: Un¬

Expanded text:
Justus unde? Primo de his Justus unde? Primo de his omnibus: justus enim plorat veraciter plorantes steriliter. Plorat plorantes, plorat ridentes: quia et qui plorant de rebus vanis, inaniter plorant; et qui rident de rebus vanis, malo suo rident. Ille ubique plorat, plus ergo ipse plorat. os. Vides ergo hominem justum, cum facit opus bonum, hilarem esse? Ita plane hilarescit. Hilarem enim datorem diligit Deus . Quando ergo plorat? Quando bona opera sua orando commendat. Orationes sanctorum voluit commendare Psalmus, orationes peregrinantium, orationes in hac via laborantium, orationes amantium, orationes gementium, orationes aeternae patriae suspirantium, donec ea visa satientur qui nunc in moerore sunt constituti. Etenim, fratres mei, quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino . Non desiderat patriam peregrinatio sine lacryma. Si desideras quod non habes, funde lacrymas. Nam unde dicturus es Deo: Posuisti lacrymas meas in conspectu tuo ? Un
Abbreviated transcription (Latin):
in gaudio metent: euntes
ibant & flebant mittentes
semina sua: uenientes autẽ
uenient in exultatione tol¬
lentes manipulos suos. Au¬
dite si adiuuante dño expli¬
care potuero: quẽ ad modũ
ad om̃s ꝑtineat euntes ibats
& flebant. Ex quo nascim᷑ :
imus. Quis enĩ stat. quis ñ
ex quo uiam intrauit cogit᷑
ambulare: Infans natus ẽ:
crescendo ambulat. mors fi¬
nis est. In diem iam uenien¬
dum est: sed cum exultatio¬
ne. Quis enim ñ hic plorat
in uia ista mala: quando ip¬
se infans inde incipit: Utiq
infans quando nascitur: de
angustus uteri in huiꝰ mun¬
di lat̾itudinẽ funditur. De
tenebris procedit ad lucem:
& tam̃ de tenebris ueniens
ad lucem plorare potest. re¬
dire nͣ potest. Et rident ho
mines: & plorant homines.
Et quod rident homines:
plorandum est. Sed plorat
alius dampnũ suum: alius
plorat pressuram suã. quia
in carcere est constitutus.
Plorat alius: quod amiserit
mortuũ aliquem karissimoꝵ.
suorum. Ille hinc: ille hinc.

Expanded text:
untes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, tollentes manipulos suos. Audite si, adjuvante Domino, explicare potuero, quemadmodum ad omnes pertineat, Euntes ibant et flebant. Ex quo nascimur, imus. Quis enim stat? Quis non ex quo viam intravit, cogitur ambulare? Infans natus est, crescendo ambulat: mors finis est. Inde jam veniendum est, sed cum exsultatione. Quis enim non hic plorat in via ista mala, quando ipse infans inde incipit? Utique infans quando nascitur, de angustiis uteri in hujus mundi latitudinem funditur, de tenebris procedit ad lucem: et tamen de tenebris veniens ad lucem, plorare potest, videre non potest. mines, et plorant homines: et quod rident homines, plorandum est. Sed plorat alius damnum suum, plorat alius pressuram suam, quia in carcere est constitutus; plorat alius quod amiserit mortuum aliquem charissimorum suorum: ille hinc, iste hinc.
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. Transfigurauit ergo Le¬
in se. infirma menbra corpo¬
ris sui. Et forte de illis dictũ
est qui seminant in lacrimis
in gaudio metent: id est de
infirmioribus. Non enim in
lacrimis seminabat ille ipsius
xꝑi magnus prȩco: quando
dicebat. E go enim iam im¬
molor: & tempus meȩ resolu¬
tionis instat. B onum certa¬
men certaui: cursum consũ¬
maui. fidem seruaui. De cȩte¬
ro. suꝑ est michi corona iusti¬
ciȩ: corona de mamipulis.
Suꝑ est inquit michi corona
iusticiȩ: quam reddet michi
dñs in illa die iustus iudex.
Q uasi diceret. Reddet mi¬
chi messem: cui meipsum im¬
pendo sementẽ. Hȩc uerba
quantũ intelligimus fratres:
exultantis sunt non ploran¬
tis. N umquid quando ista
dicebat in lacrimis erat:
N onne similis erat hilari
uerba: ut nec ipsi desperens
qui in lacrimis seminarun.
quia & si seminarunt in la¬
crimis. transiet dolor &¬
gemitus. Transit tristicia
cum fine: & uenit lȩticia si¬

Expanded text:
potuit. Transfiguravit ergo potuit. Transfiguravit ergo in se infirma membra corporis sui. Et forte de illis dictum est, Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent: id est, de infirmioribus. Non enim in lacrymis seminabat ille ipsius Christi magnus praeco, quando dicebat: Ego enim immolor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caetero superest mihi corona justitiae, corona de manipulis; superest, inquit, mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex : quasi diceret, Reddet mihi messem, cui me ipsum impendo sementem. Haec verba, quantum intelligimus, fratres, exsultantis sunt, non plorantis. Numquid quando ista dicebat, in lacrymis erat? Nonne similis erat hilari feramus haec verba, ut nec ipsi desperent qui in lacrymis seminarunt: quia etsi seminarunt in lacrymis, transiet dolor gemitus: transit tristitia cum fine, et venit laetitia si
Abbreviated transcription (Latin):
Fortiter enĩ certauerunt. &¬
in magnis tribulationib fu¬
erunt. Nam ut eorum lacri¬
mas xꝑc consolaretur : tran¬
stulit eos. & transfigurauit
eos. & dixit. Tristis est anima
mea. usq ad mortem. Ue¬
rumtam̃ frͣs mei uidetur mͥ
quod caput nr̃m infirmiori¬
bus suis menbris compassum
est: ne de se forte menbra in¬
firma desperarent. Et sicut
est humana fragilitas morte
propinquante ꝑturbarent᷑:
& dicerent. ñ se ad dm̃ perti¬
nere. Nam si ꝑtinerent: gau¬
derent. Ideo prius xꝑc aie.
mortem. Pater: si fieri potest.
transeat a me calix iste. Quis
hoc dicit: Que potestas. quȩ
infirmitas : Audite qui dicit.
Potestatem habeo ponendi
animã meam: & potestatem
habeo iterum sumendi eam.
Nemo tollet eam a me: sed
ego pono eam. & iterũ sumo
eam. Hȩc potestas tristis erat :
quando faciebat quod ñ face¬
ret nisi uoluisset. ꝑ otestate
enim fecit. nͣ conditione: quia
ipse uoluit. non quia udȩus.

Expanded text:
Fortiter enim certaverunt, et Fortiter enim certaverunt, et in magnis tribulationibus fuerunt. Nam ut eorum lacrymas Christus consolaretur, transtulit eos et transfiguravit eos in se, et dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Verumtamen, fratres mei, videtur mihi quod caput nostrum infirmioribus suis membris compassum est, ne de se forte membra infirma desperarent, et sicut est humana fragilitas, morte propinquante perturbarentur, et dicerent non se ad Deum pertinere; nam si pertinerent, gauderent. Ideo prius Christus que ad mortem. Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Quis hoc dicit? Quae potestas, quae infirmitas? Audite quae dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollet eam a me, sed ego pono eam, et iterum sumo eam . Haec potestas tristis erat, quando faciebat quod non faceret, nisi voluisset. Potestate enim fecit, non conditione; quia ipse voluit, non quia Judaeus
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est. Ad mensam ma¬
gnam sedisti: scito qm talia
oportet te preparare. Quȩ
est mensa magna: nisi unde
accipimꝰ corpus xp̃i & sangui¬
nem: Quid est scito qm̃ talia
te oportet preparare: nisi qđ
beatus iohannes exponit: sicut
posuit : sic & nos debemꝰ¬
animas pro fratrib ponere:
do securitatem a dño etiam
de capillo acceperunt: Perit
manus: ubi ñ perit pilus:
Perit caput : ubi non perit
capillus: Ubi ñ perit palpe¬
bra: perit oculus: Hac ergo
penderunt seipsos. O peribus
ergo bonis seminemus cum
tempus est: dicente apostolo.
Qui parce seminat: parce &
metet. Infatigabiles inquit
cum tempus habemꝰ operem᷑
bonum ad om̃s: maxime autẽ
ad domesticos fidi. Et iterum.
Bonũ inquit facientes non
deficiamus : tempore enĩ suo
metemus. Qui defecerit in se¬
mine: ñ gaudebit in messe.
omĩa bona oꝑa nr̃a habere
debeant hilaritatem : Et qui¬
dem de martyrib dici potest:
quia cũ lacrimis seminauerͣt.

Expanded text:
dictum est, Ad mensam madictum est, Ad mensam magnam sedisti, scito quoniam talia te oportet praeparare . Quae est magna mensa, nisi unde accipimus corpus Christi et sanguinem? Quid est, Scito quoniam talia te oportet praeparare; nisi quod beatus Joannes exponit, Sicut posuit, sic et nos debemus pro fratribus animas ponere ?do securitatem a Domino etiam de capillo acceperunt ? Perit manus, ubi non perit pilus? Perit caput, ubi non perit capillus? Ubi non perit palpebra, perit oculus? Hac ergo penderunt se ipsos. Operibus ergo bonis seminemus, cum tempus est, dicente Apostolo, Qui parce seminat, parce et metet . Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Et iterum: Bonum, inquit, facientes non deficiamus; tempore enim suo metemus . Qui defecerit in semine, non gaudebit in messe. omnia bona opera nostra habere debeant hilaritatem? Et quidem de martyribus dici potest, quia cum lacrymis seminaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
SALMUS
qui cantatur
dño: uidetur
scis martyri¬
bus conueni¬
re. Sed si men¬
bra xꝑi sumus
sicut esse debemus: ad
om̃s nos ꝑtinere intelli¬
gamus. Qui seminant in
lacrimis: in gaudio metent.
Cuntes ibant & flebant: mit¬
tentes semina sua. U enientes
autẽ uenient in exultatione:
tollentes manipulos suos. Quo
euntes.: & unde uenientes:
Quid seminantes in lacrimis:
Quȩ sunt semina: Qui mani¬
p̃uli: E untes in mortem: ue¬
nientes a morte. E untes nascendo:
uenientes resurgendo. Semi¬
nantes opera bona: metentes
mercedem ȩt̾nam. Semina gͦ
sunt nr̃a. quicquid boni fece¬
rimus: manipuli nr̃i. quod
in fine recipiemus. Si ergo
bona sunt semina bona oꝑa:
quare cum lacrimis. cum hila
maxime ad beatos martyres
uerba ista ꝑtineant. N ulli
enim tantum impenderunt.
quã illi qui seipsos impende¬
runt: sicut dicit apłs paulus.
Et ipse impendar ꝓ animab
urͣis. Impenderunt enim se
ipsos confitendo xꝑm: & im¬
plendo in eius adiutorio quod

Expanded text:
salmus qui cantatur Domino, videtur sanctis martyribus convenire: sed si membra Christi sumus, sicut esse debemus, ad omnes nos pertinere intelligamus. Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos. Quo euntes, et unde venientes? Quid seminantes in lacrymis? quae sunt semina? qui manipuli? Euntes in mortem, venientes a morte. Euntes nascendo, venientes resurgendo. Seminantes opera bona, metentes mercedem aeternam. Semina ergo sunt nostra, quidquid boni fecerimus, manipuli nostri, quod in fine recipiemus. Si ergo bona sunt semina, bona opera; quare cum lacrymis, dum hilarmaxime ad beatos martyres verba ista pertineant. Nulli enim tantum impenderunt, quam illi qui se ipsos impenderunt: sicut dicit apostolus Paulus, Et ipse impendar pro animabus vestris . Impenderunt enim se ipsos confitendo Christum, et implendo in ejus adjutorio quod
Abbreviated transcription (Latin):
ad ea quȩ oculis considerat. rapinȩ
desiderio anhelat. Quia gͦ fr̃s kñ¬
beati andreȩ apłi natalitia celebra¬
mus: debrmus imitari qͦd colimꝰ.
Ostendat nr̃ȩ obsequiũ deuotio¬
nis: immutatȩ sollẽpnitas mentis.
Despiciamus quȩ terrena sunt: relic¬
tis tẽporalib mercemur ȩterna.
Si autẽ necdũ possumus ꝓpria: sal¬
tem ñ concupiscamꝰ aliena. Si necdũ
mens nr̃a accendit᷑ igne caritatis:
in ambitione sua habeat frenum
timoris: ut ꝓuectus sui passibus
uegetata. dum ab alienoꝵ appetitu
compescitur: quandoq ad ꝓpria

Expanded text:
ad ea quae oculis considerat rapinae ad ea quae oculis considerat rapinae desiderio anhelat. Quia erbeati Andreae apostoli natalitia celebramus, debemus imitari quod colimus. Ostendat nostrae obsequium devotionis immutatae solemnitas mentis; despiciamus quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria