comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
echiberent. et ceła: ubi noiandĩ qͥ ma
sicut beatus br̃egorius eremo. qũ treeli
nefas ẽ anhelaret. n ep̃ors aduentus:
attiennio ꝑ inquinquennio ptelaret
ummo atennio in biennium ꝓculdubio
festinaret.
ed quando exenia grate suscrꝑet. qui
qm̃uus cdispensandas alt̾ius elemo¬
sinas recusare trmeret: eas tamen et ti¬
mendo suscipiebat. et cautissime dispo¬
nebat. Quiq a deo sua dare. et aliena
ñ acciꝑe consueuerat. ut etiam qͣtundam¬
retum pretia penitus refitaret. Unde
eulogio patuarche alexandrino. inter
cetera scribit dicens. Delignis qd̃ scribi¬
tis quia breuia fueruit: nauis qua mis
us uenisset. potiumus ligna etiam
maiora transmittere. Qd̃ autem dicttis.
quia si maiora tͣnsmittimus: p̃cium
datis. Largitati quidem gr̃as agimus.
s acciꝑe precium euͣngłio int̾dicente ꝓ¬
hibemur. Nos enim ea que tͣnsmitti¬
mus ligna: ñ emuus. Et quomodo pos¬
sumus precium acciꝑe. cum scriptũ sit

Expanded text:
exhiberent, » et caetera. Ubi notandum quia exhiberent, » et caetera. Ubi notandum quia si beatus Gregorius xenia, quod credi nefas est, anhelaret, non episcoporum adventus a triennio in quinquennium protelaret, immo a triennio in biennium proculdubio festinaret. Sed quando xenia grate susciperet, qui quamvis dispensandas alterius eleemosynas recusare timeret, eas tamen et timendo suscipiebat, et cautissime dispensabat: quique adeo sua dare, et aliena non accipere consueverat, ut etiam rerum quarumdam pretia penitus refutaret. Unde Eulogio patriarchae Alexandrino inter caetera scribit, dicens: « De lignis quod scribitis quia brevia fuerint, navis per quamvis venisset, potuissem ligna etiam majora transmittere. Quod autem dicitis, quia si majora transmittamus, pretium datis: largitati quidem gratias agimus, sed accipere pretium, Evangelio interdicente, prohibemur. Nos enim ea quae transmittimus ligna, non emimus: et quomodo possumus pretium accipere, cum scriptum sit:
Abbreviated transcription (Latin):
quia cautatem tuam ad nos uelle ue¬
nire cognouimus: scriptis presentib am¬
monemus. ut adueniendum ñ debeas
laborem assumere. s ora ꝓ nobis. ut
qnͣto nos itineris interualla dissociant
tanto animis nr̃is ad inuicem xp̃o adiu¬
uante simus in caritate coniuncti. qͣti¬
nus alterna nos obsecratione iuuantes.
susceptum officium uenturo integrum
uidici resignemus.
lium mittit et uices suas ꝯmittit. post
multa scribit. Exenia autem ur̃e sc̃ctatiᷤ
susciꝑe omnino nolueram: quia ualde
ẽẽt in congruum. ut apredatis atq affli¬
itisfr̃ĩb iun̾a ꝑcepisse uideremus: sed res¬
ponsales ur̃i alio me argumento uicerunt:
nem ad urbem fatigare delectans:
ep̃i semel in quinquennio romam ueni¬
rent. Unde cypriano diacono scribens. No¬
uit ait dilectio tua hanc olim consuetudi¬
nem tenuisse: ut frẽs et coep̃i nr̃i romam se¬
mel intriennio desicilia conuenirent: sed
hic semel in quinquenmo presentiã

Expanded text:
quia charitatem tuam ad nos velle vequia charitatem tuam ad nos velle venire cognovimus, scriptis praesentibus admonemus, 97 ut ad veniendum non debeas laborem assumere; sed ora pro nobis, ut quanto nos itineris intervalla dissociant, tanto animis nostris ad invicem, Christo adjuvante, simus in charitate conjuncti; quatenus alterna nos obsecratione juvantes, susceptum officium venturo integrum Judici resignemus. lium mittit, et vices suas committit, post multa scribit: « Xenia autem vestrae sanctitatis suscipere omnino nolueram, quia valde esset incongruum, ut a praedatis atque afflictis fratribus munera percepisse videremur; sed responsales vestri alio me argumento vicerunt, nem ad urbem fatigare delectans, episcopi semel in quinquennio Romam venirent. Unde Cypriano diacono scribens: « Novit, ait, dilectio tua hanc olim consuetudinem tenuisse, ut fratres et coepiscopi nostri Romam semel in triennio de Sicilia convenirent; sed hic semel in quinquennio praesentiam
Abbreviated transcription (Latin):
quid laboris sui capiant te clisponente sub.¬
sidii. Iustum namq est ut illi consequã¬
tur stipendium: quo ꝓtempore suum
commodare repperiuntur obsequium.
onsuetudines dationũ
uel exenioꝵ asius ep̃is acciꝑe. gre¬
gorius. qͣi pondus quoddam pestiferum:
totum mentis conamine detrectabat.
Uñ felici ẽp̃o mesanensi. Consuetudines
inducere: nr̃a nos decet consideratione
remittere: ne illis aliqua cogantur in¬
ferre. unde s inferenda debent pocus
exptitart. Eiencis quidem tiuo uel alioꝵ
consuetudinem te oportet illibatam ser¬
uare: eisq annis singuls que sunt con¬
sueta transmittere. Nobis uͦ deccto ne
quid transmitti debeant inhibemus
Et qm̃ non cdelectamur exenus. almatia¬
nos quas tua direxit frat̾nitas. cum gra¬
tiaium accione suscepimus: sed eas ne qd̃
ex inde sentire potuisses dispendium dig¬
no fecimus precio uenundare. et id tuẽ
frat̾nitati tͣnsmisimus sigillatũ. Sed

Expanded text:
quod laboris sui capiant, te disponente, subquod laboris sui capiant, te disponente, subsidium. Justum namque est ut illic consequantur stipendium, qui pro tempore suum commodare reperiuntur obsequium. » 24. Consuetudines dationum vel xeniorum a suis episcopis accipere Gregorius, quasi pondus quoddam pestiferum toto mentis conamine detrectabat. Unde Felici, episcopo Messanensi: « Consuetudines, inducere, nostra nos decet consideratione remittere, ne illud aliqua cogantur inferre, unde sibi inferenda debeat potius exspectare. Clericis quidem tuis, vel aliorum consuetudinem te oportet illibatam servare, eisque, annis singulis, quae sunt consueta transmittere: nobis vero de caetero, ne quid transmitti debeat, inhibemus. Et quoniam non delectamur xeniis, palmatianas quas tua direxit fraternitas cum gratiarum actione suscepimus; sed eas, ne quod exinde sentire potuisses dispendium, digno fecimus pretio venundari, et id tuae fraternitati transmisimus sigillatum. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
officio et a ꝯmunione alienos faciendos
ulla occasione gregorus quicquam
dedonariis suie predus quarũlibet
eccł̃iarum patiebatur auferri. Iccirco mra-¬
ximiano syracusano ep̃o: inter alia scri¬
bit dicens. Caritatem tuam ꝯmonere
curauimus: ut siquispiam ep̃oꝵ dehac
luce migrauerit. uel qd̃ absit. ꝓsuis fu¬
erit remotus excessib. ꝯuenientib ihera¬
ticis cunctisq deri priorib. atq sui pre¬
sentib in inuentario eccł̃ie rerum facien¬
tib om̃ia. quereꝑta fuerint subtiliter
describantur: nec sicut antea fieri diceba¬
tur. species quedam aũsuid quolibet de
reb eccl̃ie quasi ꝓfaciendi inuentarii la¬
bori tollatur. Sic namq ea que ammo¬
nitione facultatis pauꝑum ꝑtinent de¬
sidrramus expleri: ut nulla penitus in
reb eoꝵ ambitiosis hominib uenalita¬
tis relinquatur occasio. Uisitatores ec¬
cdesiarum clericiq eoꝵ qui cum ip̃is ꝑñ
sue ciuitatis ꝑrochias fatigantur. ali¬

Expanded text:
officio et a communione alienos faciendos Nulla occasione Gregorius quidquam de donariis sive praediis quarumlibet ecclesiarum patiebatur auferri. Idcirco Maximiano, Syracusano episcopo, inter alia scribit, dicens: « Charitatem tuam commonere curavimus ut si quispiam episcoporum de hac luce migraverit, vel, quod absit, pro suis fuerit remotus excessibus, convenientibus hierarchicis, cunctisque cleri prioribus, atque in sui praesentia inventarium ecclesiae rerum facientibus, omnia quae reperta fuerint subtiliter describantur; nec, sicut antea fieri dicebatur, species quaedam, aut aliud quodlibet de rebus ecclesiae, quasi pro faciendi inventarii labore, tollatur. Sic namque ea quae ad munitionem facultatis pauperum pertinent, desideramus expleri, ut nulla penitus in rebus eorum ambitiosis hominibus venalitatis relinquatur occasio. Visitatores ecclesiarum, clerici quoque eorum, qui cum ipsis per non suae civitatis parochias fatigantur, ali
Abbreviated transcription (Latin):
resplenduit. Uis enim quedam occulta subi¬
to neruos extendit. minat᷑alem statũ crura
peles retorquet. eiuilsisq a carne articulis
sangnis ꝓfluit. paulatimq sucto relumpto
arida pͥus ossa pristinum robur recipiunt.
Gaudent astartes eandem inmortuo qm in
uiuente nid̾ant effũsisse iurtutẽ. S exhinc
sacras ed warli reliquias & usitare freq̃n¬
tuis & ꝓpensius honorare satagebãt scientẽ
eis ad sanandos infirmos morbosq pellen¬
dos apłicam grãm ñ deesse. Porro iur ille recep¬
tis uirib stetit sup̃ peles suos. gr̃as agens
deo q sco regi ed Warlo. qui post pͥmam gra¬
tiam qua debile corpus aluerat nunc scl̃am

Expanded text:
resplenduit; vis enim quaedam occulta subiresplenduit; vis enim quaedam occulta subito nervos extendens in naturalem statum crura pedesque retorquet, evulsisque a carne articulis sanguis profluit, paulatimque succo resumpto, arida prius ossa pristinum robur recipiunt. Gaudent astantes eamdem in mortuo quam in vivente viderant effulsisse virtutem, et exhinc sacras Edwardi regis reliquias et visitare frequentius et propensius honorare satagebant, scientes eis ad sanandos infirmos morbosque pellendos apostolicam gratiam non deesse. Porro vir ille receptis viribus stetit super pedes suos, gratias agens Deo et sancto Edwardo, qui post primam gratiam qua d
Abbreviated transcription (Latin):
Recolens autem niri cłi qui eum uiuens
aluerat. cuĩ sc̃ĩtas admiranda nec ip̃m latu
erat:. fide plenus sue insiclens nauicłe infra
octauum depositionis sue diem. ad scĩ regis
sepulchium applicuit. Ibi regem qͣsi uiuen¬
tem conueniens: tu ñ es inquit ille qui cor¬
ruptibili adhuc carne circundatus. debiles
&s egrotos celesti uircute curabas: Et ego qͥ¬
dem dominemi membroꝵ clispendiũ leuius
te uiuente ferebam cum in hac mͥ causa cibi
potusue delicie uestesq necessarie copiosissi¬
me p̾starentur. At nunc infirmitatis ĩopia
cumulante miseriam. aut tu quid in facien¬
dum sit. quo du̾tendum. cuiꝰ supplicanda
maiestas. cuĩ pietas expettenda ñ taceas: aut
ip̃e solito medicam manũ adhibeas. ut qr ad
sp̃uales quib nuncfrueris mͥ fas nẽ. aspira¬
re clelicias: m̃bra mͥ quib corꝑales adqͥram
poteriti uͥtute restituas. Six̾at. & ecte mox sc̃itaᷤ
regis emicuit. effloruit gr̃a. pietas inuocata

Expanded text:
Recolens autem viri Dei qui eum vivens Recolens autem viri Dei qui eum vivens aluerat, cujus sanctitas admiranda nec ipsum latere potuit, fide plenus suae insidens naviculae, infra octavum suae depositionis diem ad sancti regis sepulcrum applicuit. Ibi regem quasi viventem conveniens: « Tu non es, inquit ille, qui corruptibili adhuc carne circumdatus debiles et aegrotos coelesti virtute curabas? Et ego quidem, domine mi, membrorum dispendium lenius te vivente ferebam, cum hac mihi causa cibi, potus, deliciae, vestesque necessariae copiosissimae praestarentur. At nunc infirmitatis inopia cumulante miseriam, aut tu quid mihi faciendum sit, quo divertendum, cujus supplicanda majestas, cujus pietas expetenda non taceas; aut ipse solito medicam manum adhibeas, ut quia ad spiritales quibus nunc frueris mihi fas non est aspirare delicias, membra mihi quibus corporales acquiram potenti virtute restituas. » Dixerat, et ecce mox sanctitas regis emicuit, effloruit gratia, pietas invocata
Abbreviated transcription (Latin):
eb humaniis exemptꝰ qm̃ potens
fu̾it indiuinis beatus edwardus
mundũ lacere ñ potuit: cum nec uirgi¬
nei corꝑis uirtꝰ nec terra obrui. nec lapide
Uis enimi q̃ latebat in mẽbris erupit ĩ mi¬
racłis. que dlum cecis uisũ. claudis gressũ.
infirmis sanitatem restituit: p̃ciosam
in conspectu clm̃ mortẽ edwxarcli certis in¬
diciis cdeclarauit. Int̾ pauꝑes quos ĩ ui¬
ta sua sc̃s aluerat. fuit quidam normanni¬
ci geius Rodulfus nomine. qui neruis
in poplite contractis pelib etiam ad celan¬
da retortis: ñ solum nat̾ali priuabaturĩ¬
cessu. s & genib reꝑe ut ei modi debilibus
moris ẽ dolore obsistente ñ ualuit. Nouu
solatii genus adinuenit magistra neces¬
sitas. Uas cauatum in formam peluis
adquint cui nates cum col trentib mbris
iniciens. & sͥ artius colligans: ant̾iora mani¬
b sustentabat. post̾iora qͣsi ꝑt̾ram nauigã¬
do trahebat. Qege gͥ ad suꝑiora tͣnslato cũ
aluñta solita misero defecissent: molestius

Expanded text:
ebus humanis exemptus quam potens fuerit in divinis beatus Edwardus mundum latere non potuit, cum nec virginei corporis virtus vel terra obrui, vel lapide vis enim quae latebat in membris erupit in miraculis, quoniam dum caecis visum, claudis gressum, infirmis sanitatem restituit, pretiosam in conspectu Domini mortem Ed. certis indiciis declaravit. Inter pauperes quos in vita sua sanctus aluerat fuit quidam Normannici generis Radulphus nomine, qui nervis in poplite contractis, pedibus etiam ad celanda retortis, non solum naturali privabatur incessu, sed et genibus repere, ut ejusmodi debilibus moris est, dolore obsistente non valuit. Novum solatii genus adinvenit magistra necessitas, vas cavatum in formam pelvis acquirit, cui nates cum cohaerentibus membris injiciens et sibi arctius colligans anteriora manibus sustentabat, posteriora quasi per terram navigando trahebat. Rege igitur ad superiora translato, cum alimenta solita misero defecissent, molestius
Abbreviated transcription (Latin):
inprelio anglice lib̾tati fidem dedit. uuci¬
um seruituti. Unde qͥdam p̾missam sumi¬
litudine dicunt regem ꝓ impossibili statu¬
isse. illi maxime qui totam angloꝵ nobilita¬
tem sic deꝑisse lugebant. ut ex eagente nec
rex. nec ep̃c. nec abbas. nec pͥnceps quilibet
uix in anglia cerneretur.
Expositio ip̃ius

Expanded text:
in praelio Anglicae libertati finem dedit, initiin praelio Anglicae libertati finem dedit, initium servituti. Unde quidam praemissam similitudinem dicunt, pro impossibili regem statuisse, illi maxime qui totam Anglorum nobilitatem sic deperisse lugebant ut ex ea gente nec rex, nec episcopus, nec abbas, nec princeps quilibet vix in Anglia cerneretur. Expositio p
Abbreviated transcription (Latin):
aliqd̃ in hac tribulatione solatium. &
deea qm̃ p̃dicimus adu̾sitate remediũ
rectlitus sum. Assidebat narranti usio¬
nem regina. Rob̾tus etiam sacri custos
palacii. dux haraloꝰ fr̃ regine. Stigandus
etiam qui ascendit cubile patris lui. ee
macłauit stratum eiꝰ iuuente adhucar¬
chiep̃o Rob̾to cathedram cantuariensem
inuadens. Eb qd̃ asummo pontifice
suspensus: paulo post crepuit. & effusa
sunt uiscera eiꝰ. Hic ad uocem narrantis
obdurut nec t̾retur orado. n eo fidem ha¬
buit ꝓpħanti: s pociꝰ regem ꝯfectum seiuo
deluare submurmurans: ridere maluit
qmͣ lug̾e. Accet̾i quib erat mens sanior
flebant ub̾tim & suspirabãt. qui nich
hec ip̃a sumno sepiꝰ natrata pontifici. ip
uesaniam increpasse. regemꝙ acreginã
hiis malis curanttis diligentiam adhi¬
buisse. s ꝓfecisse nich. Exꝑti sunt tancdem
regẽ sãssimum hec ñ de suo sp̃u ꝓphasse. qñ
rex haraldus qui contra iusuirandũ włmo

Expanded text:
aliquod in hac tribulatione solatium, et aliquod in hac tribulatione solatium, et de ea quam praediximus adversitate remedium. redditus sum. » Assidebat narranti visionem regina, Robertus etiam sacri custos palatii, dux Haraldus frater reginae, Stigandus etiam qui ascendit cubile patris sui, et maculavit stratum ejus, vivente adhuc archiepiscopo Roberto cathedram Cantuariensem invadens; ob quod a summo pontifice suspensus paulo post crepuit et effusa sunt omnia viscera ejus. Is ad vocem narrantis obduruit, nec terretur oraculo, nec fidem habuit prophetanti, sed potius regem confectum senio delirare submurmurans, ridere maluit quam lugere. At caeteri quibus erat mens sanior flebant ubertim et suspirabant, qui nihil haec ipsa summo saepius narrata pontifici, ipsistolas eorum vesaniam increpasse, regemque ac reginam his malis curandis diligentiam adhibuisse, sed profecisse nihil. Experti sunt tandem regem sanctum haec non de suo sprex Haraldus qui contra jusjurandum quod
Abbreviated transcription (Latin):
pͣtitcis & caueant defut᷑is. & sie forte mi¬
serebitur ds. ut ñ inducat suꝑ eos ma¬
lum hoc gñde. s qui punire pparauerat
auersos: recipiat ingrãm solta bonttate
aures aggrauate: ut necauddiant cor¬
raptentem. nec intelligant ꝯmonentẽ
nec terreant᷑ minis. nec beneficiis ꝓuctẽ¬
tur. Huis eoꝵ uerb̃ dum maior mͣ accres¬
ceret solliitudo. itane inqmͣ imꝑpetuũ
rascetur qs. d ñ apponet ut ꝯplactaiorsit
adhuc: Qndo tot tustib leta succedent.
autetot adu̾sa quał consolatio temꝑabit:
Quale spancdum ẽ inhiis malis reme¬
dium. ut sic̃ illinct̾ret & ꝯtristat afflictio.
ita hinc aliqͣntulũ mulceat diuine mi¬
serationis ꝓmissio: Adhec sci̾tale mͥ ꝓ
blema ꝓponunt. Arbor quelibet uiricdis
a suo tcunco decisa: ad t̾um iugerũ spa¬
dem sese receꝑit. resumpto q succo tursũ
floruerit. ꝙ fructũ fecerit: tuno sꝑandũ

Expanded text:
praeteritis et caveant de futuris, et sic forte mipraeteritis et caveant de futuris, et sic forte miserebitur Deus, ut non inducat super eos malum hoc grande, sed qui punire praeparavit adversos, recipiat in gratiam solita bonitate  obcaecati et aures aggravatae, ut nec audiant corripientem, nec intelligant admonentem, nec terreantur minis, nec beneficiis provocentur. » His eorum verbis dum mihi major accrescerit sollicitudo: « Itane, inquam, in perpetuum irascetur Deus, et non apponet ut complacitior sit adhuc? Quando tot tristibus laeta succedent? aut tot adversa qualis consolatio temperabit? Quale sperandum est in his malis remedium, ut sicut illinc terret et contristat afflictio, ita hinc aliquantulum mulceat divinae miserationis promissio? Ad haec sancti tale mihi problema proponunt. Arbor quaelibet viridis a suo trunco decisa ad trium jugerum spacem sese receperit, resumptoque succo rursum floruerit et fructum fecerit, tunc sperandum est
Abbreviated transcription (Latin):
pactũ dm̃i. polluto pectore cs manib inqͥ¬
natis sc̃a ꝯtrectant. & ñ pastores s mercen¬
narii exponunt lupisoues: ñ ꝓtegunt.
lac &. lanam querunt ñ oues. ut detru¬
sos ad inferos mors & pastores depascat
& oues. S & principes t̾re infideles. Co¬
cu furũ p̃dones patrie. quib nec deusti¬
mori ẽ. nec lex honori. quib u̾itas oñi.
us ꝯtemptuu. crudelitas deleciationi.
subditi disciplinam. Et ecce dñs gladi¬
um suum ubrauit. arcum suũ tetedit
& parauit illum. Oftenclet deinceps
popło huiciram & indignationẽ. im¬
missiones etiam ꝑ angłos malos. qͥb
traditi sunt anno uno & die uno. igne
simul & gladio pumendi. Hec illi. Ego
uͦ ob intentatam meẽ genti calamitatem
post sebenedictõem. Penitentia certe ꝓ¬
latam deiore in ninuittas suspencdit sẽ¬
tentiam. q̃ etiam imminẽtem impũssi¬
mo achab debitam dlistulit ultionem.
Suadebo gͥ genti mee ut peniteant dẽ

Expanded text:
pactum Domini, polluto pectore et manibus inqupactum Domini, polluto pectore et manibus inquinatis sancta contrectant, et non pastores sed mercenarii exponunt lupis oves, non protegunt, lac et lanam quaerunt non oves, ut detrusos ad inferos mors et pastores depascat et oves. Sed et principes terrae infideles, socii furum, praedones patriae, quibus nec Deus timori est, nec lex honori, quibus veritas oneri, jus contemptui, crudelitas delectationi.  subditi disciplinam. Et ecce Dominus gladium suum vibravit, arcum suum tetendit et paravit illum. Ostendet deinceps populo huic iram et indignationem, immissiones insuper per angelos malos, quibus traditi sunt anno uno et die uno, igne simul et gladio puniendi. Haec illi. Ego vero ob intentatam meae genti calamitatem post se benedictionem? Poenitentia certe prolatam ore Dei in Ninivitas suspendit sententiam, quin etiam imminentem impiissimo Achab debitam ultionem. Suadebo igitur genti meae ut poeniteant de
Abbreviated transcription (Latin):
Muantur qui hiaderant quom is qui
ip̃is audiri: subito uoce exculerit. acuires
pristinas sonũꝙ clariorem sermo receꝑit.
Assumptagͥ ꝑabola uirbeatꝰ refert uer¬
bis luculentissimis huimodi iusionem.
Cum adolescens in normannia exularem:
gta mͥ semꝑ extitit bonoꝵs amititia. & qͥ¬
cimmq insacris monastice religionis ouili¬
b udebant᷑ meliores: himͥ erant ceteris
familiores. Int̾ quos uiros cluos speciali
qͣdam mͥ deuinxerant cantate conu̾satio¬
nis honestas. uite scitas. suauitas morum.
uerboꝵ affabilitas. Hos freqͣntius usita¬
bam. qm̃ dulcia faucib meis eloquia eoꝵ.
suꝑ mel & fauum ori meo. Sic quidem
uiuebam. & intalib uita sp̃s mei. Hos
uidi mͥ paulo ante in sompnis assister
quid genti mee post meum obitũ sit frx¬
t᷑um ex dei mͥmandato referentes. Imple¬
tam dicunt angloꝵ nequitiam. & in¬
quitas ꝯsũmata uam ꝓuocat. accełꝗt
uindictam. Sac̾dotes preuaricati sice

Expanded text:
Mirantur qui aderant, quomodo is qui Mirantur qui aderant, quomodo is qui ipsis audiri, subito vocem extulit, ac vires pristinas, sonumque clariorem sermo recepit. Assumpta igitur parabola vir beatus refert verbis luculentissimis hujusmodi visionem: « Cum adolescens in Normannia exsularem, grata mihi semper exstitit bonorum amicitia, et quicunque in sacris monasticae religionis ovilibus videbantur meliores, hi mihi erant caeteris familiariores. Inter quos viros duos speciali quadam mihi devinxerant charitate conversationis honestas, vitae sanctitas, suavitas morum, verborum affabilitas. Hos frequentius visitabam, quam dulcia faucibus meis eloquia eorum, super mel et favum ori meo. Sic quidem vivebam, et in talibus vita spiritus mei. Hos vidi mihi paulo ante in somnis assistere, quid genti meae post obitum meum sit futurum ex Dei mihi mandato referentes. Impletam dicunt Anglorum nequitiam, et iniquitas consummata iram provocat, accelerat vindictam. Sacerdotes praevaricati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
irconstant palatimi ante lectulũ¬
ragina ꝓsternit᷑ aitus frigescentes ꝓͥc
gremio fouet: cumecte uł tesolutus in som¬
num. uł egritudinis mole dep̃ssus. uł qd̃
crelibiliꝰ ẽ inm̃tis raptus excessum: bicluo
fere iacebat exanimis. Landem qͣsi de gͣui
sompno euigilans: aꝑuit ocłos & resedit.
erectisq in celum manib. d̃s inquit omp̃s¬
incuiꝰ ditione cuncta sunt posita. qͥ nosti
om̃ia anteqm̃ fiant. regna tͣnfferens. et
nutans imꝑia. & recflens iniquitatem
patrum infilios: si ea que mͥ reuelata sũt
ex ueritatis tue luce ꝓcesserũt. presta uoci
mee uocem uirtutis: & da sermonẽ rectum
& benesonantẽ mos meũ ut enarrem mi¬
rabilia tua. & liscant qui me audiunt.
timerete. & in sp̃u humilitatis & in aĩo
ꝯtrito placare faciemtuam. ut peniteat te
suꝑ malo qd̃ ꝓpoluisti facere ppło huis ¶t
ra res. Uix orationis t̾minum ded̾at. et
ecte robur corꝑi. uoci uirtus accessit. resol¬
uit linguam giã. qmͣ uinxerat egritudo.

Expanded text:
ircumstant palatini, ante lecturegina prosternitur, artus frigescentes proprio gremio fovet. Cum ecce vel resolutus in somnum, vel aegritudinis more depressus, vel quod credibile est, in mentis raptus excessum, biduo fere jacebat exanimis. Tandem quasi de gravi somno evigilans aperuit oculos et resedit, erectisque in coelum manibus: « Deus, inquit, omin cujus ditione sunt cuncta posita, qui nosti omnia antequam fiant, regna transferens et mutans imperia, et reddens iniquitates patrum in filios , si ea quae mihi revelata sunt ex veritatis luce processerunt, praesta voci meae vocem virtutis, et da sermonem rectum et bene sonantem in os meum, ut enarrem mirabilia tua, et discant qui me audiunt timere te, et in spiritu humilitatis et in animo contrito placare faciem tuam, ut poeniteat te super malo quod proposuisti facere populo huic. » Mira res! vix orationi finem dederat, et ecce robur corpori, voci virtus accessit, resolvit linguam gratia quam vinxerat aegritudo.
Abbreviated transcription (Latin):
malos homines in societate uł ꝯsilio
suorecipiat. adeo ut pb̃rm quendam qͥ
postquam lapsus ẽ. et in sue adhuc dicct
iniquitatis pollutione. uersari familia¬
rem habeat. Qõ quidem nos extoto
ñ credimus. quia qui talem recipit. sce¬
lera non corrigit. ẜ magis aliis ꝑpetre¬

Expanded text:
malos homines in societate sua vel consilio malos homines in societate sua vel consilio recipiat, adeo ut presbyterum quemdam, qui, postquam lapsus est, et in suae adhuc dicitur iniquitatis pollutione versari, familiarem habeat. Quod quidem nos ex toto non credimus, quia qui talem recipit, scelera non corrigit, sed magis aliis t
Abbreviated transcription (Latin):
nulla. Illud uͦ cognoscite quia me ño
molice contristauit. qd̃ maior domi qͥ
uerti suscepit. eam se ꝑdidisse ꝓfessus
ẽ et post mocdum ab adu̾sariis ecclesie
in eos culpam hanc minime ur̃a excel¬
lentia uindicauit. s tam̃ quia hoc mi¬
ratus sum memetĩpm aitius rẽphendi
Nam uͥ dompnus iustinus ꝯsilium p̃¬
bet. qui pacem cum catolica eccl̃ia nõ
habet ibi ñ possunt heretici acdlici. Pre¬
terea sci petri apłoꝵ principis nataliciũ
diem in romana cuittate uos facere
ꝑhibetis. et oramus om̃ipotem dñm.
ut sua uos miscl̃ia ꝓtegat. et uota uĩa¬
uos implere concedat. S p̾dictus iuir
eloquentissimus: peto ut simul conueni
at. Qui si ñ uenent. auris obsequiis
recedat. bel certe si ur̃a excellentia fortas¬
se emergentib causis uenire nequiuerit.
ĩp̃e tainen sc̃e eccłie unitati ꝯmnicet.
Ronum enim uirum audio. si pessimi
non ẽẽt erroris.
tem sereno massilitano ep̃o post multa.
Puenit ad me qd̃ dilectio tua libenter

Expanded text:
. Illud vero cognoscite quia me non modice contristavit quod major domus ve reverti suscepit, eam se perdidisse professus est, et postmodum ab adversariis Ecclesiaein eo culpam hanc minime vestra excellentia vindicavit. Sed tamen quia hoc miratus sum, memetipsum citius reprehendi. Nam ubi domnus Justinus consilium praebet, qui pacem cum catholica Ecclesia non habet, ibi non possunt haeretici addici. Praeterea sancti Petri apostolorum principis natalitium diem in Romana civitate vos facere velle perhibetis. Et oramus omnipotentem Dominum ut sua vos misericordia protegat, et vota vestra implere concedat. Sed praedictus vir eloquentissimus, peto ut simul veat; qui si non venerit, a vestris obsequiis recedat: vel certe si vestra excellentia fortasse, emergentibus causis, venire nequiverit, ipse tamen sanctae Ecclesiae unitati communicet. Bonum enim virum audio, si pessimi non esset erroris. » 45. Item Sereno, Massilitano episcopo, post multa: « Pervenit ad me, quod dilectio tua libenter
Abbreviated transcription (Latin):
solis splendorem stupefactus. circũspi¬
cit om̃ia. & mundum sͥ qͣi denouo reclli¬
tum gratulatur. Magnitudo leticie
lacrimas excutit. iore astantium gr̃a¬
rum actio & uox laudis insonuit. Ingͦ¬
ditur oratorium homo acturus deõ gras
& cum aliis duunis astabat obsequiis
uidebatur nec agnoscebatur. & alusci¬
centib quia ip̃e ẽ alis non. ẜsimilis ẽ.
cus: ip̃e affirmabat se ẽe quod est.
Intuetur alt̾ alt̾um. alter alterum cõ¬
uenit: cum ilł int̾ se musitantib mis¬
saclaudit᷑ egressus q oratorium rexab
ouiis ministris excipitur. Andito mi¬
racdo retorquet ad eccl̃iam gressum. uo¬
homo: Respondit. Uere dñe mirex. Et
quid me inquit uides facere: Respon¬
dit ille. Dilectam mͥ manũ tuam exten¬
ꝑad eum. Amedio inquit digito in¬
clicem qliuidens qͣsi ocłis minitaris. Iã
nunct̾cio responde inquit: & quit agã
edicito. Cui ille. Barbam manu cõplet¬

Expanded text:
solis splendorem stupefactus circumspisolis splendorem stupefactus circumspicit omnia, et mundum sibi quasi denuo redditum gratulatur. Magnitudo laetitiae lacrymas excussit, in ore astantium gratiarum actio et vox laudis insonuit. Ingreditur oratorium homo acturus Deo gratias, et cum aliis, divinis astabat obsequiis. Videbatur nec agnoscebatur, et aliis dicentibus quia ipse est, aliis non, sed similis ejus est, ipse affirmabat se esse quod erat. Intuetur alter alterum, alter alterum convenit, cum illis inter se mussitantibus missa clauditur, egressusque oratorium rex ab obviis ministris excipitur. Audito miraculo, retorquet ad ecclesiam gressum, vohomo? » Respondit: « Vere, domine mi rex.--Et quid, inquit, me vides facere? » Respondit ille: « Dilectam mihi manum tuam extenad eum: « A medio, inquit, digito indicem dividens quasi oculis minitaris.--Jam nunc tertio responde, inquit, et quid agam edicito. » Cui ille: « Barbam, inquit, complec
Abbreviated transcription (Latin):
ragandam. cũ toseph &e damel noccurna
iusione fut᷑a didicerint. & nutricꝰ xp̃i fu¬
gienctũ cum pueto uł redeundũ. angl̃
insompnis apparente cognouerit. Adi¬
ciunt cdm cui sub est cũ uolu̾it posse. qu
uolu̾t. quib uolu̾it ꝑ quos uolurrit.
opem ferce miseris. nec hominis ẽt p̃ceptis
resultare cliuinis. nec cuiqͣm qd̾ ip̃e ꝓui¬
cierit negare remediũ. Itaꝙ cum interr
humilitatẽ & pietatem regis animus
ñ paruo temꝑe fluctuasset. nec importu¬
nitati petentium cessisset humilitas.
nec partes suas pietas deseruisset: insta¬
bat hora qua obsollennem om̃iũ sc̃oꝵ
ugiliam ꝓcessurꝰ ad eccliam rex ut fiers
solet manus ablueret. Recepta in pel¬
nus. citatur aministris cecꝰ. infundunt
aquam orbiculis ocł̃oꝵ lauant faciem. se
ꝑ merita sc̃i regis diuinam p̃cant᷑ adẽe
uurtutem. Mirares. Quasi noua nobis
siloes de regiis manib ꝓfluxisset: resera¬
tis palpebris hͥurit lucem. & ad insuetũ

Expanded text:
urna visione futura didicerunt, et nutritius Christi fugiendum cum puero vel redeundum, angelo in somnis apparente, cognoverit. Adjiciunt Deum cui subest cum voluerit posse, quando voluerit, quibus voluerit, per quos voluerit, opem ferre miseris; nec hominis esse praeceptis resultare divinis, nec cuiquam quod ipse providerit negare remedium. Itaque cum inter humilitatem et pietatem regis animus in parvo tempore fluctuasset, nisi importunitati petentium cessisset humilitas, nec partes suas pietas deservisset: instabat hora qua ob solemnem omnium sanctorum vigiliam processurus ad ecclesiam rex, ut fieri solet, manus ablueret. Recepta in pelm solemniis, citatur a ministris caecus, infundunt aquam orbiculis oculorum, lavant faciem, et per merita sancti regis divinam precantur adesse virtutem. Mira res: quasi nova nobis Siloes de regiis manibus profluxisset, reseratis palpebris haurit lucem, et ad insuetum
Abbreviated transcription (Latin):
iuersa ẽẽ mun̾a gr̃arum. nec omnes
om̃ia ꝯsequutos: beatissimo paulo
docente clidicimus. Alii inquit ꝑ sp̃m da¬
tur sermo sapientie. aliiaũ sermo scientie.
scłm eundem sp̃m. lii fides. alii gr̃a sa¬
isset. in illuminandis tam̃ cecis specialigͣ¬
tia prefulgebat. ob interioris ut creditur.
hominis puritatẽ. ut cui munditia singu¬
laris defecau̾at cordis obtutus: ip̃e in alus
ext̾iorum ꝓpelleret tenebras ocł̃oꝵ. Cecus
quidam satis notus in popło. cũ multo
iam temꝑe adeptum sͥ lucis fleuisset incõ¬
modũ. placuit saluatori uno eodemq mi¬
raculo &e regis ꝓpalare iurtutem. & calami¬
tatem pauꝑis temꝑare. Docet᷑ itaq miser
orało lumen amissum seeiꝰ meritis adeptu¬
ip̃e faciem ꝑfudisset. Ad manũ gͥ tractus
cum ad palatium ꝑuenisset. cubicula¬
riis retulit uisionem. Quam sum illi
piissimo pͥncipi sugeesussent. dostupu¬
scille. plurimũꝙ induignat᷑: Auiss̃ phan¬
tasmati hominẽ. nichił tale de peceato¬

Expanded text:
iversa esse munera gratiarum, nec omnes omnia consecutos, beatissimo Paulo docente didicimus. Alii, inquit, per spiritum datur sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae per eumdem Spiritum, alii fides, alii gratia saisset, in illuminandis tamen caecis speciali gratia praefulgebat, ob interioris, ut creditur, hominis puritatem, ut cui munditia singularis defaecaverat cordis obtutus, ipse in aliis exteriorum propelleret tenebras oculorum. Caecus quidam satis notus in populo, cum multo jam tempore ademptae sibi lucis flevisset incommodum, placuit Salvatori uno eodemque miraculo, et regis propalare virtutem, et calamitatem pauperis temperare. Docetur itaque miser oraculo lumen amissum se ejus meritis adeptu faciem perfudisset. Ad manum igitur tractus cum ad palatium pervenisset, cubiculariis retulit visionem. Quam cum illi piissimo principi suggessissent, obstupuit ille, plurimumque indignatus, illusum phantasmatibus hominem, nihil tale a peccato
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogans. cuius p̃cepto sͥ talia facerẽt
audiuit hec romanũ pontificẽ precepis¬
se Forte tunc iohs sc̃ẽ sedlis apłice pontifex
contra sairatenoꝵ incursus littora ꝑa¬
grabat. Quius absentiã ligatus prb̃r
recordatꝰ: increpando subiunxit. Donnꝰ

Expanded text:
interrogans, cujus praecepto sibi talia facerent, interrogans, cujus praecepto sibi talia facerent, audivit hoc Romanum pontificem praecepisse. Forte tunc Joannes, sanctae sedis apostolicae pontifex, contra Sarracenorum incursus littora peragrabat; cujus absentiae ligatus presbyter recordatus, increpando subjunxit: Do
Abbreviated transcription (Latin):
gui magistri militũ derelictus dispiit:
detrimento monstrauit.
monasterii curam gerente: p̃positꝰ extitit.
Qui carnis fragilitate corruptus. enpraxi¬
am qͣndam scimonialem: amonasterio
sci andree apłi qd̃ appellat᷑ glibꝰcaurt di¬
ripuit subduxit: & in regione septemina¬
rũ loco qui dicit᷑ iuꝑa collocauit. Cuicũ
corrupta scimonialis quia latrinam ꝙ
fuirnum ꝯtiguum ñ habebat crebro iu¬
deret᷑ ẽẽ. molesta. infelix pb̃r peccatũ pec¬
cato adungens conectens. ut meretricu¬
le placere potuisset: beatum gregorium
ñ recusauit offendere. Cuiꝰ mirabił im¬
mo saluberrini fontis ligna tabulasq
diripiens: secessum et furnum ꝓstitute
femine ñ erubuit fabricare. Quib pa¬
ctis: consequenti nocte iam securior a q̃¬
relis lasciue mulieris in eadem domo dor¬
miret. iudit duos quosdam terribiles
cubicularios seligatis manib ad uene¬
rabile monasterium reclucentes. Quos

Expanded text:
gii, magistri militum, derelictus disperiitgii, magistri militum, derelictus disperiitdetrimento monstravit. monasterii curam gerente, praepositus exstitit monasterii; qui carnis fragilitate corruptus, Eupraxiam quamdam sanctimonialem a monasterio sancti Andreae apostoli, quod appellatur Cliripuit vel subduxit, et in regione septem viarum loco qui dicitur Vipera, collocavit. Cui cum corrupta sanctimonialis, quia latrinam et furnum contiguum non habebat, crebro videretur esse molesta, infelix presbyter peccatum peccato connectens, ut meretriculae placere potuisset, beatum Gregorium non recusavit offendere. Cujus mirabilis, immo saluberrimi fontis ligna tegulasque diripiens, secessum et furnum prostitutae feminae non erubuit fabricare. Quibus peractis, cum sequenti nocte jam securior a querelis lascivae mulieris in eadem domo dormiret, vidit duos quosdam terribiles cubicularios se ligatis manibus ad venerabile monasterium reducentes. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
b dormiebãt: miserabili uociferatione ueni¬
re coegit: ut in faciem iacentis aqu̾a suffũ¬
dens. ꝑ inuocationẽ sc̃i andree apłi tandẽ
aliqͣndo loqui fecit. atq cuncta que sͥ reue¬
lata fuerant cum eo parit̾ comiti reuela¬
uit. Qui die facto. monachos euocauit:
qͥd contra sc̃m andream ꝯmiserint. q̃rela¬
bundus inquirere cepit. At illi. deletũ
dormitorium cocoꝵ manib ostenderũt.
Cumq deo deuotus comes eos uellet sup¬
plicio subiugare: confessi sunt se illut
etlificium indulfi uissionib deleuisse
Pcuiꝰ reꝑatione dũ comee monachis ar¬
gentum uoluisset tribuere. sergius ma¬
gister militum restitit: ꝓmittẽns illud
se ꝑeoꝯtinuo melius refacturũ. Noxco¬
mes humilit̾ amonasteru claustr̃o lece¬
cdens. ad domum petri filu qͣndam caroli
cum om̃ib suis secessit: neq ulterius in
eodem monasterio hospiciums dari cõ¬
cessit. Indulfus uͭ in domo eiusdem ser¬

Expanded text:
bus dormiebant miserabili vociferatione venibus dormiebant miserabili vociferatione venire coegit, et in faciem jacentis aquam suffundens, per invocationem sancti Andreae apostoli tandem aliquando loqui fecit; atque cuncta quae sibi revelata fuerant cum eo pariter Comiti revelavit. Qui, die facto, monachos evocavit, quid contra sanctum Andream commiserit querelabundus inquirere coepit. At illi deletum dormitorium cocorum manibus ostenderunt. Cumque Deo devotus comes eos vellet supplicio subjugare, confessi sunt se illud aedificium Indulfi jussionibus delevisse. Pro cujus reparatione dum comes monachis argentum voluisset tribuere, Sergius, magister militum, restitit, promittens illud se pro eo continuo melius refecturum. Mox comes humiliter a monasterii claustro secedens, ad domum Petri filii quondam Caroli cum omnibus suis concessit; neque ulterius in eodem monasterio hospitium sibi dari concessit. Indulfus vero in domo ejusdem Ser
Abbreviated transcription (Latin):
tabulas aggressus dirꝑet earũq ig¬
nib sͥ pͣndium p̾pararet. Cum sequenti
nocte idem uidulfus ad secessum ꝑgens.
curmonasterii tabulas tam petulanter
incendere p̾cepisset: a quodam sene discus¬
sus ẽ. At ille more gallico sc̃m senem incͤ¬
pitans follem: ab eo uirga leniter qͥdem¬
ꝑcussus ẽ: s uir suꝑb. tanto pondere
lapsus ẽ: ut semiuiuus humi decum¬
b̾et. Eodem momento sub eadem specie:
cutdam derico foris dormienti. idem sen ex
apparuit dicens. Surge o. dic comitĩ.
ut ab hoc monasterio meo in quo diuerso¬
rium fieri om̃ino ñ licet. anteqmͣ me ad
uatundiam ꝓuocet. saliuis recelat. Ecce
ego familiarium eiꝰ mͥ obnoxiuũ qu̾e iu¬
delicet ꝑcussum ante secessum dimisi.
ꝯgruam metlelam refundam. Qũe qͥs
ẽet clericus requirens. ip̃m se ẽẽ. ꝑhibuit
qui expictura que eius lectulo premine
rexit: eũq iam semiuiuũ repꝑit. Quem
magnis eiulatib clamare incipiens: tã
comitem qmͣ cunctos qui sub eisdem domi¬

Expanded text:
tabulas aggressus diriperet, earumque ignibus sibi prandium praepararet. Cum sequenti nocte idem Indulfus ad secessum pergens, cur monasterii tabulas tam petulanter incendi praecepisset, a quodam sene discussus est. At ille more Gallico sanctum senem increpitans follem, ab eo quidem virga leniter percussus est; sed vir superbus tanto pondere lapsus est, ut semivivus humi decumberet. Eodem momento sub eadem specie cuidam clerico foris dormienti idem senex apparuit, dicens: « Surge, et dic comiti ut ab hoc meo monasterio, in quo diversorium fieri omnino non licet, antequam me ad iracundiam provocet, salvus recedat. Ecce ego familiari ejus mihi obnoxio, quem videlicet percussum anto secessum dimisi, congruam medelam diffundam. » Quem quis esset clericus requirens, ipsum se esse perhibuit, qui ex pictura quae ejus lectulo praemineerrexit, et eum semivivum jam reperit. Quem magnis ejulatibus clamare incipiens, tam comitem quam cunctos qui sub eisdem domi
Abbreviated transcription (Latin):
extranit. Cum subito tanto terrore insonuit.
acsi om̃is illa eccła afundamentis fuisset eu¬
sa: et ꝓtinus recessit. ac nulla illic ulterius
inquietudo antiqui hostis appaniit. Sed
ꝑterroris sonitum quem fecit. innotuit
a loco quem dui tenuerat. qd ꝑ inudcat¬
onem gregorii coactus exibat.

Expanded text:
excrevit, cum subito tantus terror insonuit, excrevit, cum subito tantus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum, quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quod per invocationem Gregorii coactus exibat.
Abbreviated transcription (Latin):
fide catholica introductis illic beati seba¬
stiani et scẽ agathe martyrum reliquiis
popłi multitudine. gregorius laudes ca¬
nendo ꝑueniens. basilicam p̃fatam ingress
ẽ Cumq uenerabilis pontifex iam mis¬
sarum sollempnia celebraret. ac ꝓpter euis¬
dem loci angustias popłi seturba ꝯprimeret.
quidam echiis qui extra sacrarium stabãt.
porcum subito inter suos pedes hucillucq
discutere senserunt. Quẽ dum unꝰquisq sen¬
tiret. et uixta se stantib indicaret: isdẽ porcꝰ
eccł̃ie ianuam petut. et om̃s ꝑ quos tͣnsũt
in ammniratõem conu̾tit. S uideri ñ potuit.
qmuis sentiri potusset: Qd̃ iccirco dina
pietas oftendit. ut cunctis patesceret. quia
dem immundus habitator exiret.
pa cum plebe recessit. S ad huc nocte
eadem magnus in eiusdem eitłie tectis strepitꝰ
factus ẽ: acsim ea errando aliquis discurre¬
ret. Sequenti autem nocte: grauior sonitꝰ

Expanded text:
fide catholica, introductis illuc beati Sebafide catholica, introductis illuc beati Sebastiani et sanctae Agathae martyrum reliquiis,populi multitudine Gregorius laudes canendo perveniens, basilicam praefatam ingressus est; cumque venerabilis pontifex jam missarum solemnia celebraret, ac propter ejusdem loci angustias populi se turba comprimerent, quidam ex his qui extra sacrarium stabant, porcum subito inter suos pedes, huc et illuc discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes, per quos transiit, in admirationem convertit; sed videri nil potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia vdem immundus habitator exiret. pa cum plebe recessit; sed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in ea aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus
Abbreviated transcription (Latin):
mans eum stipis inopia defecisse. ita ꝑ aliqͦt
dies ut dicitur a missarũ celebratione uo¬
cando tristatus est. tanqmͣ si eum propriis
manib qd̾ dictu nefas est peremisset.
xtat usq hodie in sacratissimo latera¬
uensis palacii scrinio huiꝰ confectum.
temporib charticium pregrande uolumen.
in quo cõmunis sexus. cunctarum etatum
acprofessionum nomina tam rome quam
ꝑ subuibana uicinasue ciuitates. necnõ
longinquas maritime urbes degentium
cũ suis nominib temporib et remune¬
rationib expressius continentur. Quo¬
rum sũmam ne uidelicet fastiditas tͣnsi¬
liai:. ego tͣnfferre diffugio. meiq lectoris
animum ad illius uenerandi scrinii pleni¬
tudinem cuiꝰ ip̃e pene ui cunctis auctoritatẽ
papa largiente sequutus sũ retransmitto.
reterea cum arrianoꝵ
bassilica in regione urbis huius q̃
subura dicitur. clausa usq ad gregorii p̃o¬
tificatꝰ temꝑa remansisset. placuit ei ut in

Expanded text:
mans eum stipis inopia periisse, ita per aliquot mans eum stipis inopia periisse, ita per aliquot dies, ut dicitur, a missarum celebratione vacando, tristatus est, tanquam si eum propriis manibus, quod dictu nefas est, peremisset. 30. Exstat usque hodie in sacratissimo Lateranensis palatii scrinio hujus confectum temporibus chartaceum praegrande volumen, in quo communis sexus cunctarum aetatum ac professionum nomina tam Romae quam per suburbana civitatesve vicinas, necnon longinquas maritimas urbes degentium, 54 cum suis cognominibus, temporibus, et remunerationibus expressius continentur. Quorum summam, ne videlicet fastiditus transiliar, ego transferre diffugio, meique lectoris oculum ad illius venerandi scrinii plenitudinem, cujus ipse pene in cunctis auctoritatem, papa largiente, secutus sum, transmitto. 31. Praeterea cum Arianorum basilica in regione urbis hujus quae Suburra dicitur clausa usque ad Gregorii pontificatus tempora remansisset, placuit ei ut in
Abbreviated transcription (Latin):
steria uocant. quindeci libras auri
ꝓlectisterniis cledit. eisꝙ ꝓ cotidianis stipẽ¬
diis octoguita libras annualit̾ conferebat.
De quib theotisto patricio ita scribens.
harum inquit talis uita ẽ atq intantum
lacrimis et abstiñetia districta. ut tredamꝰ
quia sup̃e ñ eent. nullus nr̃m iam ꝑ tot
annos in loco hoc subsistere int̾ langobar¬
dorum gladios potuissent.
otidianis quibq dieb ꝑ om̃ium re¬
gionum uicos uł compita. infirmis
seu qͣlibet corꝑis parte. debilib cocta stipẽ¬
dia. ꝑ consiitutos ueredarios emittebat.
Uererũdiorib uͦ anteqmͣ ip̃e cibum caꝑet.
a mensa sue benedictionis apłice hostiatim
dirigere curabat scutellam. ita ut neminẽ
prorsus exciꝑet misericordissimi beniuiolen¬
tia prouisoris. quem ad fidem tͣcerat om̃i¬
potentis cognitio creatoris.
orum dum quendam pauꝑem in an¬
gustiis andronarum recessib a uispil¬
lionib inueniri mortuum contigisset. esti¬

Expanded text:
strias vocant, quindecim libras auri pro lectisterniis dedit, eisque pro quotidianis stipendiis octoginta libras annualiter conferebat. De quibus Theoctistae patriciae scribens: « Harum, inquit, talis vita est, atque in tantum lacrymis et abstinentia districta, ut credamus quia si ipsae non essent, nullus nostrum jam per tot annos in loco hoc subsistere inter Langobardorum gladios potuisset. Quotidianis quibusque diebus per omnium regionum vicos vel compita, infirmis seu qualibet corporis parte debilibus cocta stipendia per constitutos veredarios emittebat. Verecundioribus vero, antequam ipse cibum caperet, a mensa sua benedictionis apostolicae ostiatim dirigere curabat scutellam, ita ut neminem prorsus exciperet misericordissimi benevolentia provisoris, quem ad fidem traxerat omnipotentis cognitio Creatoris. 29. Horum dum quemdam pauperem in angustis andronarum recessibus a vespillionibus inveniri mortuum contigisset, aesti
Abbreviated transcription (Latin):
iudices. cortͣioh̾em calcedonensis eccl̃ie
ueritatẽ opinioni crediderunt. et creclere
districte ꝓfitenti noluerunt: maxime dũ
accusatores ip̃ius martionis t̃aquam me¬
morabant heresim. unde cũ reũ moliebant᷑
efficere. int̾rogati que eẽt nescire semantfe¬
sta ꝓfessione responderũt. Ex quare eui¬
denter agnoscit᷑ quia ꝑsonam ip̃ius sine
dei respectu. ñ iuste s contra animas suas
sola grauare uoluntate tantum mͦ
uoluerunt. Nos ⁊tasy faito contilio.
sicutt gestoꝵ apito nos habttorum tenor
ostenclit. cunctaq̃ eiant necessaria sub¬
tiliter ꝑscritantes alꝙ tragantes. qͣm̃
innlło antedictũ prbm reum uuerure¬

Expanded text:
judices contra Joannem, Chalcedonensis Ecclesiajudices contra Joannem, Chalcedonensis Ecclesiaveritatem, opinioni crediderunt, et credere districte profitenti noluerunt: maxime cum accusatores ipsius Marcionistarum quam memorabant haeresim, unde eum reum moliebantur efficere, interrogati quae esset, nescire se manifesta professione responderint. Ex qua re evidenter agnoscitur quia personam ipsius sine Dei respectu non juste, sed contra animas suas sola gravare voluntate tantummodo voluerunt. Nos itaque, facto concilio, sicut gestorum apud nos habitorum tenor ostendit, cuncta quae erant necessaria subtiliter perscrutantes ac tractantes, quoniam in nullo antedictum presbyteru
Abbreviated transcription (Latin):
gonus ꝯmuniom pristine reforma
nequis asacram̃to cõmunionis abigttur
ita insontib nłło modo talis irrogari de¬
bet uindicta. Comperimus siquidem: qd̃
tantib ꝯmunione priuauerit. Ideoꝙ hu¬
us precepti ñri auctoritate munitꝰ officiũ
niũ secuiis ꝑage: et cõmunionem sine
aliqua sume formidine.
uurgantes sea crimine cuiuslibet here¬
sis: gregorius ñ solum recipiebat.
imo etiam catholicos declarabat. Unde
ioħ̃i constantinopolitano ep̃o scubit dicẽs.
Sicut hereticoꝵs prauita zelo recte fidei cõ¬
primencla: ita uere confessionis ẽ integͥ¬
tas complectenda. Nam sic creli fidelit̾
confitenti despicit᷑ cunctoꝵ indubiumfi¬
des adducit᷑: atq errores et incauta distri¬
ctione mortiferi generant᷑. Et hinc ñ solũ
errantes oues adcaulas minime dñcas
reuocant᷑. s etiam intro posite. ferinis den
textu heresis affligi quẽpiam ueracit ꝓfi¬
autẽ mirati sumꝰ. cur hii qui in causa fides

Expanded text:
gorius communioni pristinae reformabne quis a sacramento communionis abigitur, ita insontibus nullo modo talis irrogari debet vindicta. Comperimus siquidem quod unione privaverit, ideoque hujus praecepti nostri auctoritate munitus, officium tuum securus perage, et communionem sine aliqua sume formidine. » 36. Purgantes se a crimine cujuslibet haeresis Gregorious non solum recipiebat, imo etiam catholicos declarabat. Unde Joanni, Constantinopolitano episcopo, scribit, dicens: « Sicut haereticorum pravitas zelo rectae fidei comprimenda, ita verae confessionis est integritas complectenda. Nam si credi fideliter confitenti despicitur, cunctorum in dubium fides ad ducitur, atque errores ex incauta districtione morti feri generantur, et hinc non solum errantes oves ad caulas minime Dominicas revocantur, sed etiam intus positae ferinis denttextu haeresis affligi quempiam veraciter profiautem irati sumus, cur ii qui in causa fidei
Abbreviated transcription (Latin):
liter negligentes: dum in eiꝰ se nͥ sunt
occupari grauamine. se pocius reprehen¬
sibiles ostenderunt. Nam nlls ambi¬
git infidelitatem ẽẽ: fidem fidelib nõ
habere.
tem narsi comiti de eodem post aliqua.¬

Expanded text:
liter negligentes, dum in ejus se nisi sunt liter negligentes, dum in ejus se nisi sunt occupare gravamine, se potius reprehensibiles ostenderunt. Nam nullus ambigit infidelitatem esse, fidem fidelibus non habere. » Item Narsi comiti de eodem post alia