comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tectũ. ꝓp̃t hostium sci scõrum ad
adolenda thimiamata erat sta-¬
tutũ. qͦd intiorem ꝑfectiorẽq no¬
ui testam̃ti & cultoꝵ illiꝰ gr̃am
designat. Stabat etiã adextris
eiusdẽ altaris. ut ñ t̃rena & in-¬
fia. s gaudia celestis &e sempi-¬
t̃ne beatitudinis que ꝑ dext̃am
solent figari. hominib se ꝓmit¬
te monstͣret. Illis maxime. qͥꝑ
cordis sui mundiciã ipsi altare
aureũ effici. qͥ ꝓpe ingressum
regni celestis sedula cogitatio¬
ne ꝑassistere. qͥ aromata ora¬
tionũ ꝑignẽ amoris dõ incen¬
de. qͥ dicere possint eũ ꝓpħa.
Dirigat᷑ or̃o mea sic̃ incensum
in conspectu tuo. Qd̃ aũ ait

Expanded text:
tectum, prope ostium Sancti sanctorum, ad tectum, prope ostium Sancti sanctorum, ad adolenda thymiamata erat statutum, quod interiorem perfectioremque Novi Testamenti et cultorum illius gratiam designat. Stabat etiam a dextris ejusdem altaris, ut non terrena et infima, sed gaudia coelestis et sempiternae beatitudinis, quae per dextram solent figurari, hominibus se promittere monstraret: illis maxime qui per cordis sui munditiam ipsi altare aureum effici, qui prope ingressum regni coelestis sedula cogitatione assistere, qui aromata orationum per ignem amoris Deo incendere, qui dicere possunt cum Propheta: Dirigatur oratio mea sicut incensum in co
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ deuoti oꝑis & orationis.
roborauit. hec de obseruantia fe-¬
stiuitatis legalis latiꝰ exposuimꝰ.
nia sumpserint exordiũ. in qͣ
tã multiplicĩt opus eiusdẽ gr̃e
& totiꝰ mundi redemptio signa-¬
bat᷑. Apparuit aũ oranti ⁊acha-¬
rie angłs. stans adextris alta-¬
ris incensi. Qui notandũ quod
lit. uerũ etĩa statu temporis & lo-¬
ci situ inqͦ apparuit gr̃e qͣm euͣn¬
głicare uenerat testimoniũ ꝑhibet.
Tempore quippe oblationis sac̃do¬
ti apparuit: ut uerũ se ẽtnumq
pontificẽ. uerã ꝓmundi salute ho¬
stiam uent᷑am. p̃dicare signaret.
Stabat uixta altare incensi. ut
noui testam̃ti p̃conem se uenisse
doceret. Quo namq altaria erãt
in templo que duo testam̃ta sig-¬
nant in eccłia. Primũ altare ho-¬
locausti here cooꝑtũ. & ante fo-¬
res templi adofferendas uictimaᷤ
ce sacͥficia positum: q̃d carnales
uẽtis testamenti. cultores signi-¬
ficat. Deinde altare incensi auro

Expanded text:
 Al., devoti operis et orationis, roboravit. Haec de observantia festivitatis legalis latius exposuimusnia sumpserint exordium, in qua tam multipliciter opus ejusdem gratiae et totius mundi redemptio significabatur. Apparuit autem oranti Zachariae angelus, stans e dextris altaris incensi. Quo notandum quod lit, verum etiam statu temporis, et loci situ in quo apparuit, gratiae quam evangelizare venerat, testimonium perhibet. Tempore quippe oblationis sacerdotii apparuit, ut verum se aeternumque pontificem veram pro mundi salute hostiam venturam praedicare signaret. Stabat juxta altare incensi, ut Novi Testamenti praeconem se venisse doceret. Duo namque altaria erant in templo, quae duo Testamenta signant in Ecclesia. Primum altare holocausti aere coopertum, et ante fores templi ad offerendas victimas et sacrificia positum, quod carnales Veteris Testamenti cultores significat. Deinde altare incensi auro
Abbreviated transcription (Latin):
scandalo dicens. Qrecipit iꝰ¬
tum. in nomine
iusti: mercedẽ iusti accipiet.
Rursus poterat alius causa-¬
ri & dicere. Pauꝑtate ꝓhibe¬
or. tenuitas me retinet. ut
hospitalis eẽ ñ possim. Et¬
hanc excusationẽ leuissimo
p̃cepto diluit. ut calicẽ aq̃
mus. frigide inqͥt aque ñ ca-¬
lide. ne & incalida pauꝑtatĩ
penuria & lignoꝵ occasio q̃-¬
reretur. Tale quid adgala-
is qui cathecizatur. ei qui se
cathecizat momnib bonis.
Et discipłos ad magistroꝵ
refrigeriũ cohortatus. qr po¬
terat quilibet obtendere pau¬
qmͣ ille ꝓponat imminentem
soluit q̃stionẽ dicens. Nolite
errare. ds̃ ñ irridet᷑. Que em̃i
seminauerit hõ: hec & metet.
E est sensus. frustra causaris
mopiam. cũ aliud habeat con¬
scientia. Me potes fallere co¬
hortantẽ. s scito qd̃ quantum¬
cũq seminaueris: tantum et

Expanded text:
quoque scandalo, dicens: Qui recipit juquoque scandalo, dicens: Qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet. Rursus poterat alius causari et dicere: Paupertate prohibeor, tenuitas me retinet ut hospitalis ehanc excusationem levissimo praecepto diluit, ut calicem aquamus: frigidae, inquit, aquae, non calidae, ne et in calida paupertatis et penuriae lignorum occasio quaereretur. Tale quid et Apostis qui cateccatechizat in omnibus bonis , et discipulos ad magistrorum refrigeria cohortatur. Et quia poterat quilibet obtendere pausquam ille proponat, imminentem solvit quaestionem, dicens: Nolite errare, Deus non irridetur. Quae autem seminaverit homo, et metet . Et est sensus: Frustra causaris inopiam, cum aliud habeat conscientia: et me potes fallere cohortantem, sed scio quod quantumcunque seminaveris, tantum et
Abbreviated transcription (Latin):
zaniũ mixtũ ẽ tritico. Pre¬
miserat. qui recipit uos me
recipit. & qui me recipit re¬
cipit eũ qui me misit. adsꝰ¬
ceptionẽ magistroꝵ discpł̃os
ꝓuocauerat. poterat occul¬
ta ẽẽ credentiũ responsio.
Ergo & pseudo ꝓphetas et
uidã ꝓditorẽ debemꝰ susciꝑe
⁊ illis alimoniã ministrae
nas sꝰcipiendas ẽẽ dixit s¬
nomina. & mercedẽ ñ ꝑde¬
re suscipientes. licet indignꝰ
fuerit qui susceptꝰ sit. Et
quicumq potũ dederit un
ex minimis istis calicẽ aque
frigrde. tantũ in nomine ds¬
cipuli: am̃ dico uob̃ ñ ꝑdet
mercedẽ suã. L egimꝰ mnͭ ꝓpħa
dauid. adexcusandas excu¬
sationes inpeccatis. qd̾ mil¬
ti ꝑeccatoꝵ suoꝵ quasi uus¬
tas p̃tendant occasions.
uideant᷑ necessitate peccare.
Dñs scrutator cordis & renũ.
fut᷑as cogitationes insinglis
contuetur. Dixerat. qui reci-¬
pit uos me recipit. s hoc pre¬
ceptũ multi pseudo ꝓpħe ce
falsi p̃dicatores poterant im¬
pendere. Medicatꝰ est huic

Expanded text:
anium mistum est tritico. Praemiserat: Qui recipit vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ad susceptionem magistrorum discipulos provocaverat. Poterat esse occulta credentium responsio: Ergo et pseudoprophetas et Judam proditorem debemus suscipere et illis alimoniam ministrare. nas suscipiendas esse, sed nomina: et mercedem non perdere suscipientes, licet indignus fuerit qui susceptus sit. Et quicumque potum dederit uni ex minimis istis, calicem aquae frigidae tantum, in nomine discipuli, amen dico mercedem suam. Legimus in propheta David: Ad excusandas excusationes in peccatis , quod multi peccatorum suorum quasi justas praetendant occasiones, videantur necessitate peccare; sed Dominus scrutator cordis et renum, qui futuras cogitationes in singulis contuetur, dixerat: Qui recipit vos, me recipit. Sed quia hoc praeceptum multi pseudoprophetae et falsi praedicatores poterant impedire, medicatus est huic
Abbreviated transcription (Latin):
rum supͣ tulerat. hes de do-¬
na excusserat. Dura euange¬
listaꝵ conditio. Unde gͦ sũp-¬
tus. unde uictꝰ neccessaria:
Austeritarẽ mandatoꝵ spe
temꝑat ꝓmissoꝵ. qui recipit
inquiens uos me recipit. &
qͥ me recipit. recipit eum qui
me misit. Et insuscipiendis
apłis. unꝰquisq credentium

Expanded text:
rum supra tulerat, aes de zorum supra tulerat, aes de zona excusserat. Dura Evangelistarum conditio. Unde ergo sumptus, unde victus necessaria? Austeritatem mandatorum spe temperat promissorum. Qui recipit, inquiens, vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit, ut in suscipiendis apostolis, unusquisque cre
Abbreviated transcription (Latin):
me dignꝰ. Qui ante p̃miserat.
ñ ueni pacem mittere s gla-¬
dium. & diuidere homines
adu̾sus patrẽ & matrẽ & so-¬
crũ: nequis pietatẽ religioni
ante ferret. subiecit dicens.
Oui amat patrẽ aut matrẽ
Et incantico legimꝰ canticoꝵ.
Ordinate inme caritatem.
hic ordo. momni affectu ne¬
cessariꝰ est. Ama pꝰ dm̃ patrẽ.
ama matrẽ. ama filios. Si
aut̃ necessitas uenerit. ut
amor parentũ ac filioꝵ dei
amori comparet᷑. & ñ possit
utrunq seruari: odium in
trẽ. s signant̃ addidit. qui
amat patrẽ aut matrẽ plus
qmͣ me. Et qui ñ accipit cru¬
cẽ suã & sequit᷑ me: ñ est me
Qui ñ accipit crucem suã coti¬
die. Ne semel putemꝰ ardorẽ
fidei posse sufficere: semper
crux portanda est. ut semꝑ
nos xꝑm amare doceamus.
Qui recipit uos. me recipit.
Et qui me recipit. recipit eũ
qui me misit. Ordo piũcher¬
rimꝰ. Ad p̾̃dicationẽ mitit.
docet ꝑicula ñ timenda. af¬
fectus subicit religioni. An-¬

Expanded text:
miserat: Non veni pacem mittere, sed gladium; et dividere homines adversum patrem et matrem, et socrum, ne quis pietatem religioni anteferret, subjecit dicens, Qui amat 65 patrem aut matrem Et in Cantico legimus Canticorum: Ordinate in me charitatem . Hic ordo in omni affectu necessarius est. Ama post Deum patrem, ama matrem, ama filios. Si autem necessitas venerit, ut amor parentum ac filiorum Dei amori comparetur, et non possit utrumque servari, odium in trem, sed signanter addidit: Qui amat patrem aut matrem plus quam me. Et qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me Qui non accipit crucem suam quotidie. Ne semel putemus ardorem fidei posse sufficere, semper crux portanda est, ut semper nos Christum amare doceamus. Qui recipit vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ordo pulcherrimus. Ad praedicationem mittit, docet pericula non timenda, affectum subjicit religioni. Au
Abbreviated transcription (Latin):
upra dixerat. ne.¬
qd̾ dico uobis inteneoriᷤ
dicite in lumine. & qd̃ in au-¬
re auditis p̃dicate suꝑ tecta.
nunc infert qͥd pꝰ p̃dicatio¬
nẽ sequat᷑ ad fidem xp̃i. To-
tus orb̾ contͣ se diuisus est.
unaq̃q domꝰ & infideles ha¬
buit & credentes. & ꝓptea bel¬
lum missum ẽ bonum ut
rumꝑet᷑ pax mala. Tale qͥd.
ingenesi adu̾sus rebelles ho-¬
mines qui moti fuerant de
oriente. & tͤrem extruere fe-¬
stinabant ꝑ quã celi alta pe-¬
netrarent. fecisse scribit᷑ d̾s.
ut diuideret linguas eors.
Vnde & infsalmo dauid de¬
p̃catur. Dissipa dñe gentes
q̃ bella uolunt. Uem eñi se-¬
parare hominẽ adu̾sus pa-¬
trẽ suũ. & filiã adu̾sus ma-

Expanded text:
upra dixerat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Nunc infert quid post praedicationem sequatur. Ad fidem Christi, totus orbis contra se divisus est: unaquaeque domus et infideles habuit et credentes, et propterea bellum missum est bonum, ut rumperetur pax mala. Tale quid et in Genesi adversus rebelles homines, qui moti fuerant de Oriente, et turrem exstruere festinabant , per quam coeli alta penetrarent, fecisse scribitur Deus, ut divideret linguas eorum. Unde et in psalmo David precatur: Dissipa, Domine, gentes quae bella volunt . Veni enim separare hominem adversus patrem suum, et filiam adversus m
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipsum mundi dñm: ⁊ regni ce¬
lestis ad ẽẽ. tempꝰ ostenderet. Aiint
itaq magi. Uidimꝰ stellã eiꝰ: muenimꝰ
adorare eum. Eccȩ xp̃m qͥ ñ ha¬
bent habere uolunt ⁊ inuenire
contendunt. Iudeus dm̃ suũ
refugit paganꝰ inquirit. Qd̃ ꝓxi¬
mꝰ ñ agnoseit: alleuꝰ intelligit.
Gentilis stellã xp̃i uidet iuenit.

Expanded text:
num et regni coelestis adesse tempus ostenderet. Aiunt itaque magi: Vidimus stellam ejus, et venimus adorare eum. Ecce Christum qui non habent habere volunt, et invenire contendunt. Judaeus Deum suum refugit, paganus inquirit: quod proximus non agnoscit, alienus intelligit: gentilis stellam videt, et venit;
Abbreviated transcription (Latin):
tentus a magis. ut ait euuͣngłistã.
inꝗͣ etas scribit᷑ occisorũ. ut occi¬
ilentis innotescat acerbitas. Oira
ꝑuersa iconsultaꝙ seiuentis
incdiguatio. Chaldeis irascitur.
inocentes intficit. & dũmmor¬
tem unmnaculati fert᷑ infantis
lactentiũ ꝑirt curbas. Quatinꝰ
nriquissunĩ regẽ qͥ indebitũ que¬
rebat sanguirẽ ꝓstrate multitu¬
dinis multiplex reatꝰ muolueret.
Nec aduert̾e pot̾at furentis insaula.
care uandaebat: cogiiumortẽ non
posset muit᷑.

Expanded text:
temptus a magis ut ait evangelista Mtemptus a magis ut ait evangelista M: aetas scribitur occisorum, ut occidentis innotescat acerbitas. O ira perversa inconsultaque saevientis indignatio! Chaldaeis irascitur, innocentes interficit; et dum in mortem immaculati fertur infantis, 82 lactentium perimit turbas: quatenus iniquissimum regem, qui indebitum quaerebat sanguinem, prostratae multitudinis multiplex reatus involveret; nec advertere poterat furentis insania care veniebat cogi in mortem non possit invitus.
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ inquirentib magis ae di¬
turbatꝰ est herodes: ⁊omĩs iero¬
solima cũ illo. Turbat᷑ rex reg¬
no credo metuens suo. nesciꝰ qr
s saluare. Q. qͦd nulli inferret
mortẽ. qͥẽẽt. uita cunctor. Et
cũ ambłarẽt magi: stella sic̃ lectũ est
ꝙͣ uid̾ant ĩoriente añ cedebat eos. donec
uenit ȩ stetit supͣ uͥ erat puer. Uenit¬
inqͥt & stetit supͣ ubi erat puer.
testabar e celo. Hic ẽ rex ille
magnꝰ qͥ uenit celesti imꝑio reg¬
num sociare t̾rarunere stellã
hȩc dñice natiuitatis ministra
q̃ tanto est chalꝯeis obsecuta¬
famulatu. ut minquirencds
.xp̃m ñ solũ eos moneret e celo
s ⁊ ducatum illis pͣberet int̾ris.
Adorato itaq dño magi oblatisq
muñib preteuntes herodẽ ꝑ aliã
unã reu̾si sũt inregionẽ suã. Neq
uͦ pot̾ant ꝑherodẽ id÷ itinere mor¬
tis recdire. qͥmpatriã suã adorato
dei filio celestis uitemuña repor¬
uͦ tabant. Clusus gͦ herodes et con¬

Expanded text:
entibus magis et diturbatus est Herodes, et omnis Hierosolyma cum illo. Turbatur rex regno, credo, metuens suo; nescius qused salvare; 81 et quod nulli inferret mortem, qui est vita cunctorum. Et cum perambularent magi, Stella, sicut lectum est, quam viderant in Oriente antecedebat eos, donec venit, et stetit supra ubi erat puer. Nuninquit, et stetit ubi erat puer. testabar a coelo. Hic est rex ille magnus qui venit coelesti imperio regnum sociare terrenum. Vere stella haec Dominicae nativitatis ministra est, quae tanto est Chalfamulatu, ut in inquirendo Christo non solum eos moneret e coelo, sed et ducatum illis praeberet in terris. Adorato itaque Domino magi oblatisque muneribus, praetereuntes Herodem, per aliam viam reversi sunt in regionem suam. Neque vero poterant per Herodem, id est itinere mortis redire, qui in patriam suam, adorato Dei Filio, coelestis vitae munera reportabant. Elusus ergo Herodes, et con
Abbreviated transcription (Latin):
bula t̾rena susceꝑint. non tam̃ ẽẽ.
t̾renum celeste signacłm te stabat᷑.
Incunis nanq iacebat. s radiabat
e celo Uagiebat apud udeos apd̾
gentiles regnabat. In bethleem lac¬
tabatur a matre. et inchaldea ad¬
orabat᷑ a magis. Ait beatissimus

Expanded text:
int, non tamen esse terrenum coeleste signaculum testabatur. In cunis namque jacebat, sed radiabat in coelo; vagiebat apud Judaeos, et apud gentiles regnabat; in Bethlehem lactabatur a matre, et in Chaldaea adorabatur a magis. Ait namque beatissimus
Abbreviated transcription (Latin):
orancla. Defer autẽ imun̾a. q̃ñ
tam mun̾a ꝗͣ mysteria ꝓbarent᷑
Offer̃t ei aurum. tlꝰ: imyrrã. In
auro fr̃s ostendit᷑ captiuitatis nr̃e
p̃ciosa redemptio. In thure aritẽ
& demoniorũ suꝑsticio cessatura.
conseruari p̃figurat᷑ carnisnr̃e re¬
paratio. ⁊ resurrectio mortuorũ
hec autẽ offerri xp̃o tã sacrata do¬
naria. ñ magoꝵ arbitriũ. s inspi¬
ratio omnipotentis elegit. Quan¬
tum enĩ ad głam ꝑtinet. xp̃i mu
nera hec inspecta carnalit̾ maiesta¬
tieꝰ omimodis uicdent᷑ incligna.
Nam qͦ dño ĩmortali aurũ. qͦd ntiq
solis ẽ mortalib ⁊ usuriamori :
Quo omĩpotenti dõ thꝰ. cuiꝰ ndore
etiã simulaera a gentib honorãt᷑ :
Aut qͦ ei myrra fetidoꝵ corpoꝵ

Expanded text:
oranda. Deferunt autem ei munera, quae non oranda. Deferunt autem ei munera, quae non tam munera quam mysteria probantur, Offerunt ei aurum, thus et myrrham. In auro, fratres, ostenditur captivitatis nostrae pretiosa redemptio; in thure autem, et daemoniorum superstitio cessatura, conservari, praefiguratur carnis nostrae reparatio et resurrectio mortuorum. Haec autem offerri Christo tam sacrata donaria, non magorum arbitrium, sed inspiratio Omnipotentis elegit. Quantum enim ad gloriam pertinet Christi, munera haec inspecta carnaliter majestati ejus omnimodis videntur indigna. Nam quo Domino immortali aurum, quod utique solis est mortalibus et usui et amori? Quo omnipotenti Deo thus, cujus nidore etiam simulacra a gentibus honorantur? Aut quo ei myrrha fetidorum corp
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nẽ miret᷑ natiuitatẽ dñicã agno¬
usse chaldeos. qm utiq sir euelante
dõ gentił pͥmuntiare potuit: potuit
gentił agnoscere. Fnit enĩhoc qͣntũ
estimari dat᷑ diine dispositionis ar¬
bitriũ. ut int̾ sacratissimas ꝓpħaꝵ
uoces. etiam abinfideli homine eiꝰ

Expanded text:
nc miretur 77 nativitatem dominicam agnovisse Chaldaeos, quam utique, si, revelante Deo, praenuntiare potuit; potuit gentilis agnoscere; fuit enim hoc, quantum aestimari datur, supernae dispositionis arbitrium inter sacratissimas prophetarum voces, etiam ab infideli homine ejus
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigabiles uie eiꝰ. qͥ ne ꝑficliaho¬
minũ partũ uirginis impugnaret:
dedit abexcelso clarissimũ signum.
qd̾ nec gentilitas refutare posset. nec
uidea celare. Ueniunt itaq ut lectũ
est aboriente chaldei sequunt᷑ p̃uiã
stellã. ñ magica arte recognitã. seo
suillouitate mirabilẽ. Iocirco aũ magi
apud ierłm p̾cipue natũ regẽ reqͥr̃
qri balaam ille ariolus: ⁊ sacerdos qͦn¬
dam gentiũ cuĩ asina locuta phibet᷑.
stellã ex iacob oriundã: ⁊ hominẽ ex
isrł ꝓpħauerat ẽẽ. uenturũ Ait enĩ
int̾ cetera. sic̃ legit᷑. Oriet᷑ stella ex

Expanded text:
les viae ejus qui ne perfidia hominum partum. Virginis impugnaret, dedit ab excelso clarissimum signum, quod nec gentilitas refutare posset, nec Judaea celare. Veniunt itaque, ut lectum est, ab Oriente Chaldaei, sequuntur praeviam stellam, non magica arte recognitam, sed sui novitate mirabilem. Idcirco autem magi apud Israel praecipue natum regem requirunt, quia Balaam ille ariolus, et sacerdos quondam gentium, cujus asina locuta perhibetur, stellam ex Jacob oriundam, et hominem ex Israel prophetaverat esse venturum: ait enim inter caetera
Abbreviated transcription (Latin):
schumuł dignatus sic uisitare mor¬
tales: declit tam̃ multa de ma¬
xima sue maiestatis indicia. qͥbr
mens humana sentiret: i nou̾ hõĩẽ
cdeam uagiret in cunis. lateret in
pannus. magnifi centiã tam̃ eiꝰ uin¬
ũso orbi mirabił ab alto stella ꝓde¬
bat. Quis enĩ dubitet ipsam stellã
letiore luce & fulgentiorib raduis
choruscasse. q̃ celi t̾req lum humanis
ocłis ingerebat: & necesse erat. ut
stella hec a cet̾is syderib orbe clari¬
ore distaret. q̃annuntiabat xp̃m.
cuꝰ natiuitas ab uniu̾sis mortalib
differebat. nouo quicdẽ syd̾e tẽ
iucabat celũ. s magis nouo mundꝰ
lumme refulgebat. Qͥs hane in¬
uestigare miracłoꝵ głam possit.
qd ꝓ remedis salutis nr̃e uno eodẽq
moñto creat᷑a lucebat incelo. et
ereator splendebat in t̾ris. Rec
nob̾ merectulũ uideat. si conclitore
suum obsequens factura testat᷑: Q mi¬
rabat᷑ quidẽ t̾ra quod nouã stellam
uideret inicelo. s plus celũ mirabatus.¬

Expanded text:
humilis dignatus sit visitare mortales, dedit tamen tam multa et maxima suae majestatis indicia, quibus mens humana sentiret et novum hominem daeam vagiret in cunis, lateret in pannis, magnificentiam tamen ejus universo orbi mirabilis ab alto stella prodebat. Quis enim dubitet ipsam stellam laetiori luce et fulgentioribus radiis coruscasse, quae coeli terraeque lumen humanis oculis ingerebat? Et necesse erat ut stella haec a caeteris sideribus orbe clariore distaret, quae annuntiabat Christum, cujus nativitas ab universis mortalibus differebat; et novo quidem sidere tunc micabat coelum; sed magis novo mundus lumine refulgebat. Quis hanc investigare miraculorum gloriam posset, quod pro remedio salutis nostrae, uno eodemque momento creatura lucebat in coelo, et Creator splendebat in terris? Necnobis incredulum videatur, si conditorem suum obsequens factura testatur? Et mirabatur quidem terra quod novam stellam videret in coelo: sed mirabatu
Abbreviated transcription (Latin):
agebat ꝑherocsẽ cliabolus. ut ꝑ
uoluntatis sue ministr ũ aut
xp̃m ꝑtineret: aut paruulorum
morte tristicia. qi xͦ nstissimꝰ recribittor.
seꝓpt᷑ passos sue fec̃ partieipes passionis.
atq os quib libent̾ uitã parabatet̾nã.
patent̃ ꝑmisit occidi. Promde nos clilectis¬
sum uenientes ex gentib qͥb instella do¬
minica salutare litm̃ racłauit ecelo. apd̃
tissimũ semꝑ dñi honoremꝰ aduentũ. ut
sic̃ de eꝰ ituminatiõe gauclem᷑. ita de nr̃a
retributione letemͣ. Qd̃ ip̃e nob̃ p̃rase

Expanded text:
agebat per Herodem diabolus, ut per voluntatis suae ministerium, aut Christum perimeret, aut parvulorum morte tristpropter se passos suae fecit participes passionis, atque eos quibus libenter vitam parabat aeternam, patienter permisit occidi. Proinde nos, dilectissimi, venientes ex gentibus, quibus in stella dominica salutare lumen radiavit e coelo, apud tissimum semper Domini honoremus adventum: ut sicut de ejus illuminatione gaudemus, ita de nostra retribut
Abbreviated transcription (Latin):
Ierłm uͦmanifestũ e. ẽẽ. fideliũ ciuitatẽ.
Unde uos fr̃s qͥ portas celestis ierłm ce¬
punꝰ introire illuminati salutarib
sacram̃tis in conspectu dĩ nr̃i nouo
gaudio necesse e. exultemꝰ qr noua
hodie stella nouũ mundo hominẽ
mina. subspecie adorantiũ chaldeoꝵ
fidem gentiũ dedicauit. Qui qͣmius
duuutatẽ suã nr̃i corporis adum¬
bratione uelaret: dm̃tnͣẽẽ. illũ ce¬
lum ꝑdidit: ⁊ t̾ra cognouit. Humił
quide s mirabilis uenit. ut parit̃

Expanded text:
ero manifestum est esse fidelium civitatem. Unde nos, fratres, qui portas coelestis Jerusalem coepimus introire, illuminati salutaribus sacramentis in conspectu Dei nostri novo gaudio necesse est exsultemus, quia nova hodie stella novum mundo hominem mina sub specie adorantium Chaldaeorum fidem gentium dedicavit: qui quamvis divinitatem suam nostri corporis adumbratione velaret, Deum tamen esse illum coelum prodidit, et terra cognovit. Humilis quidem, sed mirabilis venit: u
Abbreviated transcription (Latin):
re filiũ dd̾. qr egressa iam fuerat
de finib suis. ⁊ er rorẽ tyr iorũ
ac sydouiorum lociac fidei com¬
mutatione dimiserat: Filiamea
male a demonio uexatur: Ego
filias ecclie puto animas esse
credentium. q̃ male ademonio
uexabant᷑. ignorantes creatorem.
& adorantes lapide̾. Q. ui ñ Res¬
pondit eiuerbũ. Nde suꝑbia
phari sͣ cha nec de scribarum
torib dare. ꝑfectamq salutem
gentium ꝑassionis et resurrecti¬
onis tempori reseruabat. Et acce¬
dentes discipłi eiꝰ. rogabant eis
dicentes. Himitce cã. qr elamat pꝰ
nos. Discipłi illo ad huc tempore
mnyster ia dĩi nescientes: ł miscd̾ia
cõmoti rogabant ꝓ cananea mulie¬
re qͣm alt̾ eiuͣngłista phyropbe¬
tiissã appellat. ł iuportunitate eiꝰ
carere cupientes. qi ñ ut clem̃tẽ

Expanded text:
re filium David, quia egressa jam fuerat de finibus suis, et errorem Tyriorum ac Sidoniorum loci ac fidei commutatione dimiserat. Filia mea male a daemonio vexatur. Ego filiam Chananaeae, puto animas esse credentium, quae male a daemonio vexabantur, ignorantes Creatorem, et adorantes lapidem. Qui non respondit ei verbum. Non de superbia Pharisaica, nec de Scribarum toribus dare perfectamque salutem gentium, passionis et resurrectionis tempori reservabat. Et accedentes discipuli ejus rogabant eum, dicentes: Dimitte eam, quia clamat post nos. Discipuli illo adhuc tempore mysteria Domini nescientes, vel misericordia commoti, rogabant pro 116 Chananaea muliere, quam alter Evangelista Syrophoenissam appellat , vel importunitate ejus carere cup
Abbreviated transcription (Latin):
cRibis i phariseis calũpna¬
torib derelictis transgre¬
ditͣ in partes tyrrisydonis. ut
tyrͥos sydoniosq curaret. Mulier
autẽ cananea egreditur de finib
pͥstinis clamans ut filie impetret

Expanded text:
cribis et Pharisaeis calumniatoribus derelictis transgreditur in partes Tyri et Sidonis ut Tyrios Sidoniosque curaret. Mulier autem Chananaea egreditur de finibus pristinis clamans, ut filiae impetret
Abbreviated transcription (Latin):
magna. st fides tua. fiat tͥ sic̃ uis.
& sanata est filiaillius uril ⁊ hora.
ꝓpt̾ magnam matͥ. ficdẽ fil iã clese¬
ruit demoniũ. Uͥ clat᷑ exemplam
qr uidelicet ꝑfidẽ & confessionẽ
parentum in baptisio liber.t᷑
acliabolo patuli. qͥ nec dũ ualẽt
ꝑse saꝑe. ł al. quid agere boni aut
mali. Typice auttẽ mulier hecgenꝰ¬
tilis. s cum fide ad dnm̃n ueniens.
fidei cõmota ad cinm̃ ueniens idola
dereliquit. Cananea aũ xelꝰ int̾p̾tat᷑.
Que ꝓ filia clemoniaca dnm rogat:
cum ꝓpopłis suis nec dũ credentib.
ut. i ipsi adiaboli fraudib absoluant᷑.
suꝑne pietati supplicat. Qduꝰ pͥus
ñ respondit ei dñs: signifrat qͦd
illo incarne p̃sente gentesnon
audierunt u̾bũ deore eiꝰ. Qd aut̃
apłi dicunt dño. dimitte eã qr¬
tionem apłoꝵ ut exaudiret᷑ cla-¬
mat. Qͦd uͦ de finib sius egressã
qd illi solum fidelit̾ ac recte per¬
rantib orant. qͥ pͥscas sue ꝑfictie

Expanded text:
magna est fides tua, fiat tibi sicut vis, magna est fides tua, fiat tibi sicut vis, et sanata est filia illius ex illa hora. Propter magnam matris fidem filiam deseruit daemonium. Ubi datur exemplum quia videlicet per fidem et confessionem parentum in baptismo, liberantur a diabolo parvuli, qui nec dum per se sapere, vel aliquid agere boni possunt aut mali. Typice autem mulier haec gentilis, sed cum fide ad Dominum veniensfidei commota ad Dominum veniens, idola dereliquit. Chanaan autem zelus interpretatur, quae pro filia daemoniaca Dominum rogat, cum pro populis suis, nec dum credemibus, ut et ipsi a diabolo fraudibus absolvantur, supernae pietati supplicat. Quod vero prius non respondit ei Dominus, significat quod illo in carne praesente, gentes non audierunt verbum ex ore ejus; quod autem apostoli dicunt Domino: Dimitte etionem apostolorum, ut exaudiretur, clamabat. Quod vero de finibus suis egressam quod illi solum fideliter ac recte properantibus orant, qui priscas suae perfidiae
Abbreviated transcription (Latin):
Namn. ⁊ catelli eclunt de micis q̃ cadt̃
de m̃sa cdñorum suoꝵ. Nocandum
sane qͦd mystice loquit᷑ creclens ex
gentib mulier. qr catelli subm̃sa
comectunt de micis puerorum.
Mensa quippe est seriptura sacra.
q̃ nobis panẽ uite ministrat. Hine
nenim dic̃ eccłia. Parast. in conspec¬
tumeo m̃sam. adu̾sꝰeos quitribu¬
lant me. Mice pueroru n int̾na st̃
mysteria scripturarum. qͥb humi¬
lium solent corda refici. Non ergo
crustas smicas de pane pͥueroꝵ.
edunt catelli. qr conu̾fi ad fidẽ gen¬
tiles. ñ litere suꝑficiẽm seript᷑is.
s sp̃ualium medullã sensuũ qua¬
in bonis actib ꝑficer e ualeant inqͥ¬
runt. Et hoc subm̃sa dñoꝵ: dũ
uerbiꝰsacrieloquii humilit̾ sub¬
diti. ad implenda q̃ precepta st̃
cuncta sui cordis & corꝑas officia
supponunt. qͣtiꝰ ad sperancda q̃
a dño ꝓmissa sunt p̃mia incelis mnito
se debite humilitatis erigant. Lunc
respondens ih̾e ait illi. Omnulier

Expanded text:
nam et catelli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Notandum sane quod mystice loquitur credens ex gentibus mulier. Qui catelli sub mensa comedunt de micis puerorum? Mensa quippe est scriptura sancta, quae nobis panem vitae ministrat, hinc etenim dicit Ecclesia: Parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . Micae puerorum interna sunt mysteria scripturarum, quibus humilium solent corda refici. Non ergo crustas, sed micas de pane puerorum edunt catelli, quia conversi ad fidem gentiles, non litterae superficiem in scripturis, sed spiritalium medullam sensuum, quam bonis actibus proficere videant inquirunt. Et hoc sub mensa dominorum, dum verbis sacri eloquii humiliter subditi ad implenda quae praecepta scuncta sui cordis et corporis officia supponunt, quatenus ad speranda quae a Domino promissa sunt praemia in coelis merito se debitae humilirespondens Jesus ait illi: O mulier!
Abbreviated transcription (Latin):
dens ait. Non sum missus. nͥ ad o
ues q̃ꝑierunt domꝰisrł. N qͦd ad
sus sit. ut illis ñ recipientib euimͣ¬
gełiũ iusta fieret ad gertes transimi¬
gratio. At illa uenit. et adorauit
eum clicens. Dñe admua me. Mira sub
ꝑsona mutieris canani tidis eccłie
sfides. patientia humilitas c̃om̃dat.
Fio es qi credicit sanari posse filiam
suam. Patientia: qi tociens contẽpta
in p̾cib per seuerat. Humilitas qi
se catulis. comparat Omirarer um
coni̾sio. Isr ł qͦndã. filius. nos canes.
ꝓ cit̾sitate ficdĩ ordo nominũ cõmutat᷑.
De ilł pꝰ ea dr̃. Cir cundederunt me
canes multi. W p idete canes uidete
malos oparios. De nobis autẽ ad pie

Expanded text:
equitur: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Non quod ad sus sit, ut, illis non recipientibus Evangelium, justa fieret ad gentes transgratio. At illa venit et adoravit eum dicens: Domine, adjuva me. Mira sub persona mulieris Chananitidis, Ecclesiae fides, patientia, humilitas, praedicatur. Fides, qua crediderit sanari posse filiam suam: patientia, qua toties contempta in precibus perseverat: humilitas, qua se catulis comparat. O mira rerum conversio, Israel quondam filius, nos canes, pro diversitate fidei ordo nominum commutatur. De illis postea dicitur: Circumdederunt me canes multi , et videte canes, videte malos operarios
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃uii fulgoris incdienĩ inten¬
ta comtẽplatione comitantez
adagnitionẽ ueritatis gr̃e splen-¬
dore cducunt᷑. Oui humanosen
dum. S qui serui susceꝑat for¬
mam: i ñ uiclicare uenerat sed
udicari. bethleem p̃elegit na¬
tiuitati. ierosolimã passionistle¬
rodes uͦ audiens iudeoꝵ pͥncipẽ
natum: suocessorẽ suspicatus ex

Expanded text:
ris indicium intenta contemplatione comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae splendore ducuntur, qui humano sendum. Sed qui servi susceperat formam, et non judicare venerat, sed judicari, Bethleem praeelegit nativitati, Jerosolymam passioni. Herodes vero audiens Judaeorum principem natum, succe
Abbreviated transcription (Latin):
te emulationis impietas q̃ ꝑtur¬
bandum putas diuinũ tuo fu¬
rore consiliũ. Dñs mundi tẽpo¬
rale ñ querit regnum. qͥp̃stat
et̾num. Quidinc̃õmutabilẽ dispo¬
sitarum rerum ordinẽ uertere
et aliorum facinꝰ p̾occupare
couaris. Mors xp̃i ñ est tẽꝑis
tui. Ante conlendũ est euunge¬
lium. aute predicandũ est dĩ
regnum. Ante sanitates donan¬
de. ante sunt facienda miracła.
Car qͦd aliem fut᷑um e̾ oꝑis tui
ẽẽ. nis eriminis & ñ habiturus
effectũ sceleris insolũ te reatũ
p̃cipitas uoluntatis: Nichil
hac molitione ꝑficis. nichil ꝑagis.
Qui uoluxtate natꝰ ẽ. arbitri sui
potestaꝵe moriet᷑. Consũmant gͦ
magi desider iu suũ: iad puerũ

Expanded text:
urbandum putas divinum tuo furore consilium! Dominus mundi temporale non quaerit regnum, qui praestat aeternum. Quid incommutabilem dispositarum rerum ordinem vertere, et aliorum facinus praeoccupare conaris? Mors Christi non est temporis tui. Ante condendum est Evangelium, ante praedicandum est Dei regnum, ante sanitates donandae, ante sunt facienda miracula. Cur, quod alieni futurum est operis, tui vis esse criminis? et non habiturus effectum sceleris, in solum te reatum praecipitas voluntatis? Nihil hac molitione proficis, nihil peragis. Qui voluntate natus est, sui arbitrii potestate morietur. Consummant ergo mag
Abbreviated transcription (Latin):
lato iħu megy ptum ex admo¬
nitione diuina. exardescit frustͣ¬
ta inmeditationib suis herocdis
insania necar iom̃s bethleem par¬
uulos iubet. Et qm̃ quẽ metu¬
at nescit iñfantẽ: generalem
seuitiã insuspectã sibitendit
etatem. S qͦs rex impiꝰ eximit
nundũ sanguinis sui impen¬
dit relẽp̃tionẽ: lam martyrii
tribuit dignitatẽ. Erigite gͦ
grãm luminis sempit̾ui. & im¬
pensa humane salute sacra-¬
m̃ta uenerantes: studiũ urm̃
iis que ꝓuobis gesta sunt sub¬
dite. Diligite castimonie pu
filiꝰ. Abstinete uos acarnalib
clesideriis qͣmilitant aou̾sus
animã. quͭeadmodũ nos pͣsens
hortat᷑. Malitia paruuli esto¬
cipłos suos docere clignatꝰ :
Induite uos uirtute pacientie.
in qua animas ur̃as possitis ad¬
quirere. qm̃ qui cunctorũ est
redemptio: ip̃e est omniũ forti¬
tudo. Que sur sũsunt sapite. ñ¬

Expanded text:
 in Aegyptum ex admonitione divina, exardescit frustra in meditationibus suis Herodis insania. Necari omnes vulos jubet, et quoniam quem metuat nescit infantem, generalem sententiam in suspectam sibi tendit aetatem. Sed quod rex impius eximit nondum sanguinis sui impendit redemptionem, jam martyrii tribuit dignitatem. Erigite igigratiam luminis sempiterni, et impensa humanae salutis sacramenta venerantes, studium vestrum iis quae pro vobis gesta sunt subdite. Diligite castimoniae pufilius. Abstinete vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam , quemadmodum nos praesens hortatur. Malitia parvuli estocipulos suos docere dignatus est . Induite vos virtutem patientiae, in qua animas vestras possitis acquirere: quoniam qui cunctorum est redemptio, ipse est omnium fortitudo. Quae sursum sunt sapite, n
Abbreviated transcription (Latin):
Necẽe eñi erat ut filiꝰ dei pro
nob passionẽ sustineret. s
fec̃ malũ. & ne quis sub occa-¬
sione ꝓximoꝵ uel amicors
a uia dei secedendũ putaret:
omnẽ magist̃ ũitatis erro¬
rẽ tollit cum adiungit. Si
aut̃ manꝰ tua uel pes tuus
scalizat te. abscide eũ & ꝓice

Expanded text:
nim erat ut Filius Dei pro nobis passionem sustineret, sed fecit malum. Et ne aliquis sub occasione proximorum vel amicorum a via Dei sibi recedendum putaret, omnem Magister veritatis errorem tollit, cum subjungit: Si autem manus tua vel pes tuus scandalizet te, absci
Abbreviated transcription (Latin):
uit de te ut custodiant de
m omnibꝰ uiis tuis. & in ma¬
nib tollant tez. ne forte of¬
fendas ad lapidem pedem
tuũ. hinc oe de petro inaca¬
bꝰ apłorum le gimiꝰ. qͥ cũ ab
angelo de carcere eductus
ianuã pulsare cepisset:si¬
deles qui conuenerant di
eius uisione nunqm recesãt
sic̃ ipse angelus raphahel
ad tobiã ait. Ego sum unl
de septẽ sp̃ibꝰ. qͥ assistimꝰ ante
adm̃. E d anihel. Milia miliũ
ministrabant el. & decies cẽ¬
tena milia assistebant ei
Angli eñi qui custodes sunt
nr̃e uite: orationes &e opera
nr̃a deo nunciare credunt᷑
sic̃ angłs ait tobie. Eũ orare¬
tis: ego obtuli or̃ones ur̃as
ante dm̃. & d anihel. Ex die
qua posiusti cor tuũ ut te¬

Expanded text:
te in omnibus viis tuis, et in manibus tollent te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum . Hinc et de Petro in Actibus apostolorum legimus, quia cum ab angelo de carcere eductus, januam pulsare coepisset, fideles qui convenerant, diejus visione nunquam recedant, sicut ipse angelus Raphael ad Tobiam ait: Ego sum unus de septem spiritibus qui assistimus ante Deum . Et Daniel: Millia millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant ei . Angeli enim qui custodes sunt vitae nostrae, orationes et opera nostra Deo nuntiare creduntur, sicut angelus ait Tobiae: Cum orares, ego obtuli orationes tuas ante Deum . Et Daniel: Ex die qua posuisti cor tuum ad
Abbreviated transcription (Latin):
gim̃ eccłasticũ ꝓuehi ꝓhibet.
qm̃ meliꝰ est ut mundi ama
eccłastico constitutus. se & ali¬
os ꝑu̾se unuendo adintitum
trahat. Quia cuiꝰ uita despici¬
tur: restat ut eiꝰp̃dicatio con¬
temnat᷑. Qm̃ dũ infirmi dis¬
cipłi patroni sequunt᷑ exem¬
plũ: & ipsi ꝑeunt. & illorum
ꝑditio menis caput redun¬
dat. qͥ auctor est criminis.
Siue certe ꝑmolã asinariã
doctores intelligunt᷑. quia
sic̃ mola granum tritici frã¬
git᷑. ut medulla eiꝰ ad susten-¬
tationẽ uel refectio nem
humane nat᷑e ostendatur:
ita quoq ce doctores occul-¬
tas sententias script᷑e sacre
aꝑientes. intiorem sensũ eoꝵ
manifestant. aduitã siue ad¬
refectionẽ animaꝵ sc̃arum.
ue mundo abscandalis. Mũ¬
dus cui ue dr̃: ñ ille est quẽ
uenit filiꝰ hominis q̃ rere &
saluare: s ille qͥ inmaligno¬
ẽ positꝰ. id est mundi amato¬
res. De qͦdñs alibi ait. Pãt
iuste. mundꝰ te ñ cognouit.
Qui eñi ĩnte & desid̃io scł̃m

Expanded text:
gimine ecclesiastico prohibet, quoniam melius est, quod mundi amategimine ecclesiastico constitutus se et alios perverse vivendo ad interitum trahat: quia cujus vita despicitur, restat ut ejus praedicatio contemnatur, quoniam dum infirmi discipuli patroni sequuntur exemplum, et ipsi pereunt, et illorum perditio in ejus caput redundat, qui auctor est criminis. Sive certe per molam asinariam doctores intelliguntur, quia sicut mola granum tritici frangitur, ut medulla ejus: ad sustentationem vel refectionem humanae naturae ostendatur, ita quoque et doctores occultas sententias Scripturae sacrae rientes, interiorem sensum earum manifestant, vel vitam sive refectionem animarum sanctarum. Vae mundo ab scandalis. Mundus cui vae dicitur, non ille est quem venit Filius hominis quaerere et salvare, sed ille qui in maligno positus est, id est mundi amatores, de quo Dominus alibi ait: Pater juste, mundus te non cognovit . Qui enim mente et desiderio saeculum
Abbreviated transcription (Latin):
maris: uixta morẽ ꝓuincie
loquit᷑ ubi ap̃ ueteres ude¬
os capitalia crimina hoc sup¬
plicio pumebant᷑. Non gͦ
arbitrem᷑ leue peccatũ esse
dixerit fr̃i suo fatue: reus
erit gehenne ignis. Ad se
cauere omnino apłs osten¬
dit. cũ ait. Melius est mi
chi ñ manducar e carnem
nec bib̾e uinũ. neq aliqͥd
in quo frẽm meũ scandali-¬
dẽ. Aqͦ peccato etiã discipłos
suos compesc̃ dicens. Quaae
tu scandalizas fr̃em tuum
aut qͣre sꝑnis illũs sͥ inqnͣ¬

Expanded text:
r, juxta morem provinciae loquitur, ubi apud veteres Judaeos capitalia crimina hoc supplicio puniebantur. Nemo ergo arbitretur leve peccatum esse dixerit fratri suo fatue, reus erit gehennae ignis . Quod se cavere omnino Apostolus ostendit, cum ait: Melius enim mihi est non manducare carnem, neque bibere vinum, neque aliquid in quo fratrem scandalizem . A quo peccato etiam discipulos suos compescit, dicens: Quare tu scandalizas fratrem tuum, aut quare spernis illum? Igi
Abbreviated transcription (Latin):
& alia nos script᷑a admonet
diceis. Quanto magnꝰ es hu-¬
milia te mominib ce coram
deo inuenies gr̃am. E iterum.
nendũ. qͥ ꝓpt̃ dm̃ hic se humi¬
liat: congruã sententiã ad¬
uinx̃ dicens. Qui susceꝑit uñ
paruulũ talẽ in nomine m̃o:
me suscipit. hoc ẽ qd dñs in
fut᷑o se ꝓmisit dicturũ. Quã¬

Expanded text:
alibi Scriptura admonet, dicens: Quanto magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam . Et iterum: nendum, qui propter Deum hic se humiliat, congruam sententiam adjunxit, dicens: Et qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me suscipit. Hoc est quod Dominus in futurum se promisit dicturum: Quan
Abbreviated transcription (Latin):
ciles & tenues quasi paleas
ante faciẽ uenti ꝓiciẽt. gra¬
na uͦ congregabit in horrea
xp̃i. ue ergo homini illi qͥ
talẽ se exhibet: ut malum
qđ uenturũ ẽ per eiꝰ ministe¬
riũ impleat᷑. De quib dñs
ait ¶ittet filiꝰ hominisal¬
gelos suos. & colligent de

Expanded text:
ciet quasi paleas ante faciem venti, grana vero congregabit in horrea Christi. Vae ergo homini illi qui talem se exhibet, ut malum quod venturum est per ejus ministerium impleatur, de quibus Dominus ait: Mittet Filius hominis angelos suos
Abbreviated transcription (Latin):
liatꝰ sũ & lib̾auit me. E ite¬
rũ. ludã. & uilior fiã plusꝙ̃
factꝰ sũ. & ero humił mocłis
meis. Paruulus eñi ẽ. qͥ sibidis¬
plicet ut deo placeat. Tanto¬
quanto ap̃ semet ip̃m fuerit
humilior. Unde cȩ subditur.
Quicumq eñi humiliauerit
se sic̃ paruulus iste: hic est¬
maior in regno celoꝵ. habea¬

Expanded text:
iterum: Ludam, et vilior fiam plus quam factus sum, et ero humilis in oculis meis . Parvulus enim est qui sibi displicet ut Deo placeat, tantoquanto apud semetipsum erit humilior. Unde et subditur: Quicunque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, hic major est in regno coelorum. Habea
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habet: fidẽ negauit & est in¬
fideli dẽtior. Quantã aũt sol¬
licitudinẽ &̧ curã dñs deus ha¬
beat. qͥ totã spem suã m illo
ponunt: manifestat cũ sub¬
iungit. uidete. ne contemna-¬
tis unũ ex iis pusillis. Qui em̃i
pusilli & humiles inp̃senti ui-¬
tempnendi sunt: Pusilli eñi
sunt ut diximꝰ: quia corã ocu¬
&̧ despecti. De quib saluator
ait in eu̾ngelio. Nolite time¬
re pusillus grex: qr compla-¬
cuit patri ur̃o dare uob̃ reg-¬
nũ. Quisqͥs gͦ tales scandalra-¬
re ñ metuit: offendit dm̃ qui
habitat in illis. sic̃ ipse ꝑ ꝓphe-¬
tã ait. Qui tangit uos: quasi
qͥ tangit pupillã oculi mei.
iterũ. Holite tangere xp̃os me-¬
os. & in ꝓpħis meis nolite ma-¬
lignari. De quib ualde dulce
est qd adhuc subinfert᷑. quare
ñ sint contempnendi. Dico em̃i
uob̾. qr angeli eoꝵ incelis sẽp
uident faciẽ patris mei. qui
incelis ẽ. In hoc loco disciuꝰ.¬

Expanded text:
infideli deterior . » Quantam autem sollicitudinem et curam Dominus de his habeat, qui totam spem in eo ponunt, manifestat cum subjungit: « Videte ne contemnatis unum ex his pusillis. » Qui enim pusilli et humiles in praesenti vitemnendi sunt. Pusilli namque sunt, ut diximus, qui coram ocu despecti, de quibus Salvator ait in Evangelio: « Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . » Quisquis ergo tales scandalizare non metuit, offendit Deum qui habitat in illis, sicut ipse per prophetam dicit: « Qui tangit vos, quasi qui tangit pupillam oculi mei. Et iterum: Nolite tangere, christos meos, et in prophetis meis nolite malignari . De quibus valde dulce est quod adhuc subinfertur, quare non sint contemnendi. Dico enim vobis, quia angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei qui in coelis est . In hoc loco disci
Abbreviated transcription (Latin):
in uia dei firmꝰ sta. ne illos in-¬
utilit amando a dei amore re¬
cedas. s iuxta illud qđ alibi ait:
suos.tu aut̃ sequere me. Neq
hoc dicimꝰ q̃d parentibꝰ uel ami-¬
cis ingͣti & inobedientes ẽẽ de¬
beamus. S qnͣdo nos a uia dei
remouere uoluerint: tunc eoꝵ
duplicit̃ a nob̾amandi & ho¬
norandi sunt. Primũ qr iusti
ut bñ sit tͥ. & longo uiias tem¬
pore. hunc & apłs ait. Siqui

Expanded text:
ini sta firmus, ne illos inutiliter amando, a Dei amore recedas, sed juxta illud quod alibi ait: ire, tu autem sequere me . Neque hoc dicimus, quod parentibus et amicis ingrati et inobedientes esse debeamus, sed quando a via Dei removere voluerint, tunc eorudupliciter nobis amandi et honorandi sunt: Primum, quia jusut bene sit tibi, et longo vivas tempore . Hinc et Apostolus ait: Si qui
Abbreviated transcription (Latin):
¶tꝰ iñt se contendisse uel iñt¬
rogasse: ñ liuori & inuidie
deputare debeniꝰ. s huma-¬
ne fragilitati ac infirmita.¬
uelli. Quia enim audierãt
eũ suã resurrectionẽ p̃dicã¬

Expanded text:
tus inter se contendisse vel interrogasse, non livori et invidiae deputare debemus, sed humanae fragilitati ac infirmitavelli, quia enim audierant eum suam resurrectionem praedican
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ ñ sit eligendũ. cui uixta scͥp¬
t᷑e uocẽ bñfacere debeamus:
illis tam̃ qͥ ppt̃ dm̃ pariuli o
humiles esse eligunt. inqͦꝵ
cimꝰ. specialẽ beniuolentiam
impende debeniꝰ. Unde cum
pus pat̃ filiũ instrueret:a-¬
it: Panẽ tuũ & uinũ tuũ suꝑ
sepult᷑am iusti constitue. &
ne cõmunicaueris ex eo cum
peccatoribꝰ. & itum. Desudet
fidei. Qui eñi bona tempora-¬
lia ilł impendit. in quoꝵ in
amore impendit. Unde bñ
dr̃. innomine meo. Multie-¬
nim bona temporalia ñ in
nomine xp̃i. s ut laudem
hominũ captare possint tri-¬
buunt. De quib scriptũ est.
Quesierunt głam homi¬
nũ. magis quã dei. & dñs
alibi. Omnia uero oꝑa sua
faciunt: ut uideantur ab
homnibꝰ. Et itum. Amen
dico uob̾. receꝑunt mer-¬
cedẽ suã. Et ne adsuscipi¬
endos hospites uel ꝑegri-¬
nos pigri remaneamus:
se ip̃m in us suscipi ꝓ misit
cũ ait. Qui susceꝑit imũ
paruulũ talẽ innomine
meo: me suscipit. Unde

Expanded text:
m non sit eligendum cui juxta Scripturae vocem benefacere debeamus, illis tamen qui propter Deum parvi et humiles esse eligunt, in cujus cimus, specialem benevolentiam impendere debemus. Unde cum pius pater filium instrueret, ait: Panem tuum et vinum tuum super sepulturam justi constitue, et ne communicaveris ex eo cum peccatoribus . Et iterum: Desudet fidei . Qui enim bona temporalia illis impendit, in quorum vamore impendit. Unde bene dicitur, in nomine meo. Multi enim bona temporalia non in nomine Christi, sed ut laudem hominum captare possint, tribuunt. De quibus scriptum est: Quaesierunt gloriam hominum, magis quam Dei . Et Dominus alibi: Omnia enim opera sua faciunt ut videantur ab hominibus . Et iterum: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Et ne ad suscipiendos hospites vel peregrinos pigri remaneremus, seipsum in his suscipi, promisit, cum ait: Qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me
Abbreviated transcription (Latin):
porali s etiam sp̃uali gaudio
celebrare possimus: scd̃m u¬
res nr̃as addandam elemo-¬
sinã. & ad denencdã cũ om¬
nib pacẽ nr̃os animos p̃-¬
paremus. Nam ab omni scͫ¬
rilitate uel turpiloquio. ñ
solum nos ipsos. s & omnẽ
familiã nr̃am & uniu̾sos ad
nos ꝑtinentes. ꝓ amore dei
&e delo sc̃ẽ discipline ꝓhibe
riosa ꝓferendo polluere. Tunc
quid petierit poterit obti-¬
nere. si nos festiuitatẽ suã
& absq ullo turpiloquio cog
suggero. Nam deo ꝓpicio ita
de ur̃a deuotione confido. q̃d
ñ solum uos ipsos s etiam
omnes qui aduos ꝑtinent
cum omini honestate caster.
sobrios. conseruetis. Unde
gr̃as agens supplico. ut qͥ
uob̾ dedit ea que sc̃a sunt
fidelĩt inciꝑe: concedat uo-¬
bis felici ꝑseuerantia custo-

Expanded text:
porali, sed etiam spirituali cum gaudio porali, sed etiam spirituali cum gaudio celebrare possimus, secundum vires nostras ad dandas eleemosynas, et ad tenendam cum omnibus pacem nostros animos praeparemus: et ab omni scurrilitate vel turpiloquio non solum nosmetipsos, sed et omnem familiam nostram et universos ad nos pertinentes pro amore Dei et zelo sanctae disciplinae prohiberriosa proferendo polluere. Tunc quid petierimus poterit obtinere, si nos festivitatem suam  absque ullo turpiloquio cognsuggero: nam Deo propitio ita de vestra devotione confido, quod non solum vos ipsos, sed etiam omnes qui ad vos pertinent, cum omni honestate castos sobriosque conservetis. Unde Deo gratias agens supplico, ut qui vobis dedit ea quae sancta sunt fideliter incipere, concedat vobis felicem perseverantiam cust
Abbreviated transcription (Latin):
mine letificari possent potuᷤ
qͣm retor q̃ri. Sicut enim lip¬
pientis oculos aduidendum
ꝓuocas si exiguũ splendorẽ
luc̃ne ostendis. ce ampliꝰ cruci¬
as si lumen magnũ iugesseris:
ita dñs & saluator ñr qui ẽ
lumen uerũ. nͥ pͥus beatum io¬
hannẽ uelut luc̃nam p̃mit-¬
teret: claritatẽ eiꝰ totus mun¬
dus sustinere ñ posset. Loqua-¬
tur iohannes & dicat. Ego uox
clamantis indeserto. Uox e-¬
rat quia u̾bi dei sp̃u repleba-¬
tur. Sicut sermo uocis qͦdã
minist̾io ac uehiculo ad audi-¬
entẽ a loquente tͣnsimitit᷑.
erat minister & portitor. Sc̃s
in quam ioh̾es typiam in se
uleo misit ad xp̃m duos de
discipulis suis. Isti duo disci¬
puli a iohanne ad xp̃m mis¬
si forte duo popłi sunt. qͦꝵ
unus ex iudeis credidit. alt̃
ex gentibꝰ. iohannes dirigit
ad xp̃m. lex mittit ad gr̃am.
desid̾at astrui uĩtatem. Nes¬
itaq fr̃s dilectissimi: ut tã
sc̃am festiuitatẽ ñ solum cor¬

Expanded text:
mine laetificari possent potius mine laetificari possent potius quam torqueri. Sicut enim lippientes oculos ad videndum provocas, si exiguum splendorem lucernae ostenderis; et amplius crucias, si lumen magnum ingesseris: ita Dominus et Salvator noster, qui est lumen verum, nisi prius beatum Joannem velut lucernam praemitteret, claritatem illius totus mundus sustinere non posset. Loquatur Joannes, et dicat, Ego vox clamantis in deserto . Vox erat; quia Verbi Dei spiritu replebatur. Sicut sermo vocis quodam modo ministerio ac vehiculo ad audientem a loquente transmittitur; erat minister et portitor. Sanctus, inquam, Joannes typum in se ideo misit ad Christum duos de discipulis suis. Isti duo discipuli a Joanne ad Christum missi, forte duo populi sunt, quorum unus ex Judaeis credidit, alter ex Gentibus. Joannes dirigit ad Christum; Lex mittit ad gratiam, desiderat astrui veritatem. tam sanctam festivitatem non solum cor