comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nifestatꝰ ÷. Semel enĩ ait hostiã effectũ ⁊ ĩ ꝯsumatione scłoꝵ adrefelle
dicente. Ut ostr̃i deret ĩ scłis suꝑuenientib suꝑhabundantes diuicia gͥe
sue ibonitate suꝑ nos. Hondixit ĩ scłõ sr̃ueniente. neq ĩ duob scłis sip¬
ueniẽtib. Uñ arbitror młta scła inditio sermonis : stiꝰ declarari. Siueo
aliqͥd ẽ scłis maiꝰ. ita ⁊ ĩcaturis q̃dã scła intelligantur. in aliis nͦ q̃ ex
ꝑfectũ finẽ uniu̾sa ꝑueniũt: id fortasse plus aliqͥd eẽ ꝙͣ scłm ĩtelligẽdꝰ¬

Expanded text:
nifestatus est.» Semel enim ait hostiam effectum, et in consummatione sæculorum ad refellendum dicente: «Ut ostenderet in sæculis supervenientibus superabundantes divitias gratiæ suæ in bonitate super nos.» Non dixit, in sa indicio sermonis illius declarari. Si vero aliquid est sæculis majus, ita et in creaturis quædam sæcula intelligantur, in aliis vero quæ perfectum finem universa pervenient, id fortasse plus aliquid esse quam sæcul
Abbreviated transcription (Latin):
uerentia ꝑscrittari scripturas diumas: si qͥd forte in his detalib archanꝰ ⁊ re¬
conditus sensus reuelare. si quid ĩ absconsis ⁊ reconditis sermonib sc̃o sp̃u dͤ¬
monstrante. abhis qui digni sunt pot̾it ĩueniri. cũ pła testimonia dehac
ipsa specie fieruit cong̾gata:
uꝑẽ ut pꝰ hec requiramꝰ utr̃ ante hunc mũdũ qui nẽ ẽ mũdus aliꝰ
fuerit. ⁊ si fu̾it utrũ talis fuerit qͣlis iste qui nc̃ ẽ: An paulo differen¬
cior. uel inferior. Aut oĩo nonfuerit mũdus s tale aliquid fuerit qͣlẽ ĩ
telligimꝰ illũ pꝰ omniũ finem futurũ cũ tradetur regnũ dõ ⁊ patri qͥ
nichominꝰ altꝭ mũdi fuerit fuis. illꝰ scilicet pꝰ quem hic mũdus ceꝑit.
lapsus autẽ uari intellectualiũ naturarũ ꝓuocauerit dm̃: ad istã uariã

Expanded text:
verentia perscrutari Scripturas divinas, si quid forte in his de talibus arcanus et reverentia perscrutari Scripturas divinas, si quid forte in his de talibus arcanus et reconditus sensus revelare, si quid in absconsis et reconditis sermonibus sancto Spiritu demonstrante his qui digni sunt poterit inveniri, cum plura testimonia de hac ipsa  ut post hæc requiramus utrum ante hunc mundum qui nunc est, mundus alius fuerit; et si fuit, utrum talis fuerit qualis iste qui nunc est, an paulo differentior, vel inferior; aut omnino non fuerit mundus, sed tale aliquid fuerit qualem illum intelligimus post omnium finem futurum, cum tradetur regnum Deo et Patri: qui nihilominus alterius mundi fuerit finis, illius scilicet post quem hic mundus cœpit; lapsus
Abbreviated transcription (Latin):
afirmari id est qd̾ uiuere pret̾ corpus possit ulla alia natura p̾t̾ͤ coartat
opinione quidem. ⁊ intellectu solo separari ab eis. ⁊ ꝓipsis. ł ꝓpt̾ ip̃as effectã
uderi.s nũ quã sine ip̃a. eas ł iuxisse ł uiu̾e. Soluis namq tͥnitatis incor .N.¬
porea uita existe. recte putabitur. ut gͦ suꝑiꝰ diximꝰ. mat̾ialis ista substãcia
huiꝰ mͦi ht̃ naturã. q̃ ex om̃ib adom̃a transformetur: cũ ad ĩferiores qͦsq tra¬
hitur ũ crassiorẽ corꝑis statũ solidioremq format᷑. ita ut iusibiles istas mũ¬
celestiũ corꝑm micat ⁊ sp̃italis corꝑis indum̃tis ł angłos dĩ uel filios resur¬
rectionis ex ornat: ex quib om̃ib diu̾sus ac uariꝰ uniꝰ mũdi ꝯplebit᷑ statꝰ. Uer̃¬
hec si pleniꝰ discutere libet. oportebit adtenciꝰ ⁊ diligentiꝰ cũ om̃i metu dĩi re¬

Expanded text:
affirmari, id est quod vivere præter corpus possit ulla alia natura præter Patrem affirmari, id est quod vivere præter corpus possit ulla alia natura præter Patrem opinione quidem et intellectu solum separari ab eis, et pro ipsis vel post ipsas effectam videri, sed nunquam sine ipsa eas vel vixisse vel vivere: solius namque Trinitatis incorporea vita existere recte putabitur. Ut ergo superius diximus, materialis ista substantia hujus mundi habens naturam quæ ex omnibus ad omnia transformatur, cum ad inferiores quosque trahitur, in crassiorem corporis statum solidioremque formatur, ita ut visibiles istas muncœlestium corporum micat, et spiritualis corporis indumentis vel Angelos Dei, vel filios resurrectionis exornat ex quibus omnibus diversus ac varius unius mundi complebitur status. Verum si plenius hæc discutere libet, oportebit attentius et diligentius cum omni metu Dei et re
Abbreviated transcription (Latin):
imllis qͣam societas ł ꝓpmqͥtas possit intelligi. Ut autẽ pleniꝰ atq intentius inues¬
ugent illud: solent initiũ disputacionis inflectere. ut inqurant si hec ip̃a nat᷑a
pea que sp̃italiũ ⁊ ro̾abiliũ mẽtiũ uitas fert ⁊ continet motꝰ. pari cũ ipsis et̾nita¬
ce ꝑͥdurer an uero absoluta interibit ⁊ ꝑibit. Quod ut possit scrupulosius de p̾hen
A q̃rendũ primo uidetur si possibile ẽ penitus in corporeas remanere rõabiles
nasuras cũ ad sumũ scĩtatis acbeatitudinis uenerint: quodmͥ quid̃ difficillimũ ⁊ pe-¬
ne ĩpossibile uidetur: an necẽe ẽ eas semꝑ comũctas ẽẽ corporib. Si gͦ posset quis
ostend̾e rõnẽ qua possibile eẽt eas omni modis carere corꝑib: consequens iudeba-¬
cur qd̃ natura corporea ex nichilo ꝑ int̾ualla tẽꝑm ꝓcreata sic̃ cũ non ẽet effecta
̃ata ⁊ ẽẽ desineret cũ usus eiꝰ ministĩi preterisset. Si uͦ ĩpossibile ẽ ullo hoc mͦ

Expanded text:
imilis quædam societas vel propinquitas possit intelligi. Quam rem ut plenius atque intentius investigent, illuc solent initium disputationis inflectere, ut inquirant si hæc ipsa natura corporea quæ spiritualium et rationabilium mentium vitas fert et continet motus, pari cum ipsis æternitate perduret, an vero absoluta interibit et peribit. Quod ut possit scrupulosius deprehendi, quæ rendum primo videtur, si possibile est penitus incorporeas remanere rationabiles naturas, cum ad summum sanctitatis ac beatitudinis venerint, quod mihi quidem difficillimum et pene impossibile videtur; an necesse est eas semper conjunctas esse corporibus 5. Si ergo posset quis ostendere rationem qua possibile esset eas omnimode carere corporibus, consequens videbitur quod natura corporea ex nihilo per intervalla temporum procreata, sicut cum non esset effecta est, ita et esse desineret cum usus ejus ministerii præterisset. II. Si vero impossibile est hoc ullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ enĩait corruptibile hoc ⁊ mortale hoc uelut augentis ⁊ ostñdentis affe¬
tu. cui alii ꝯuenit nͥ mat̾ie corꝑalie hec gͦ materia corꝑis q̃ nc̃ corrup¬
bilis ẽ ĩduet ĩ corruptionẽ: cũ ꝑfecta anima ⁊ domagtib in corruptionis
instructa uti eisceꝑit. Et nolo mireris si uelut ĩdum̃tũ corꝑis ꝑfectam animi
Tale ẽ gͦ quod dr̃. Necẽẽ ẽ corruptibile hoc induere incorruptionẽ: ac si dr̾er.¬
tc̃ ad id qd̾ ĩ mortale ẽ accedit. ut ⁊̃ ĩ corruptibile fiat. Siquid namq ma¬
tale ẽ hoc continuo ⁊ corruptibile ÷. Non tñ siqͥd corruptibile ẽ. hoc ⁊̃
ri abeo uita pot̾ ⁊ separatur: ꝯseqñt̾ mortale noĩamꝰ. Et scd̾m aliũ qͦ in¬

Expanded text:
Quod enim ait: «Corruptibile hoc, et mortale hoc,» velut tangentis et ostendentis affectu, cui alii convenit nisi materiæ corporali? Hæc ergo materia corporis quæ nunc corruptibilis est, induet incorruptionem, cum perfecta anima, et dogmatibus incorruptionis instructa, uti eo cœperit. Et nolo mireris si velut indumentum corporis perfectam animamTale est ergo quod dicitur: «Necesse est corruptibile hoc induere incorruptionem: ut si dtunc ad id quod immortale est accedet ut etiam incorruptibile fiat. Si quid namque mortale est, hoc continuo et corruptibile est: non tamen si quid corruptibile est, hoc etiam rari ab eo vita potest et separatur, consequenter mortale nominamus, et secundum alium quoque in
Abbreviated transcription (Latin):
ta id ꝓfusum iaceat. Scd̾m qd̾ pͥmo ali qñ de iectũ ẽ. ⁊ eod̾ ordine. eisiue
ꝑsum sit signis quib fuerat pͥmo disfusum. Qd̾ utiq ̃ ĩ numerabislibuss m ooui
granis ĩpossibile ẽ ꝓrsus accid̾e. ⁊̃ si ꝑ ĩm̃sa scła ĩ desinẽt᷑ ac uigit̾ effundant᷑
Ita gͦ mͥ ĩpossibile uidetur. eod̾ ordine eisd̾q modis nascentiũ ac moriẽtiũ at¬
ꝙ agentiũ quid scdo mũdũ posse reparari: s ĩmitacionib ñ minimis quss
posse mundos exist̾e ita ut ꝓmanifestis qͥbq causis melior staiꝰ sit alti mũ¬

Expanded text:
ta id profusum jaceat secundo, quo primo aliquando dejectum est, et eodem ordine eisdemque dispersum sit signis quibus fuerat primo diffusum: quod utique innumerabilibus medimni granis impossibile est prorsus accidere, etiamsi per immensa sæcula indesinenter ac jugiter effundantur. Ita ergo impossibile mihi videtur eodem ordine eisdemque modis nascentium, et morientium, et agentium quid secundo mundum posse reparari; sed immutationibus non minimis diversos posse mundos existere, ita ut pro manifestis quibusque causis melior status sit alteriu
Abbreviated transcription (Latin):
dñtii tradet. Paulus scd̃ o lapidantiũ stephanũ urestim̃ta seruabit. Et omia a ha
hac uita gesta sunt it̾m gerenda dicentur. Qd ñ puto racione aliqͥ posseei¬
mari: si arbitrii lib̾tate aguntur anime ⁊ uel ꝓfectus suos ł dicessus. ꝓuot
tatis sue sustient potestate. Hon eñi cursu aliquo ĩ eosoem se enrculos pꝰ iii¬
ta scła reuoluente aguntur anime. ut hoc aut illud. ł agant. ł cupid tii

Expanded text:
num tradet: Paulus secundo lapidantium Stephanum vestimenta servabit: et omnia quæ in hac vita gesta sunt, iterum gerenda dicentur: quod non puto ratione aliqua posse firmari, si arbitrii libertate aguntur animæ, et vel profectus suos vel decessus pro voluntatis suæ sustinent potestate. Non enim cursu aliquo in eosdem se circulos post multa sæcula revolvente aguntur animæ, ut hoc aut illud vel agant vel cupiant,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ⁊ scripture auctoritas uidetur ostendere. Sed uideamus si quã
ꝓprie etiam de ipsis celestib significantiam apud scripturam sc̃am

Expanded text:
ipsa et Scripturæ auctoritas videtur ostendere. V. Sed videamus si quam ipsa et Scripturæ auctoritas videtur ostendere. V. Sed videamus si quam proprie etiam de ipsis cœlestibus significantiam jam apud Scripturam sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
patum noctis. ⁊ stellas. an ñ cum ipsis corporib s extͥnsecus factis ian
facilis ad sertio eẽ uidebitur. scͥpturaꝵ autem testimoniis utiq difficiuꝰ
ad firmatur. Nam ꝑ coniecturas ita possibile ẽ ostñdi. Si hominis aia
signantur. Nam qͣntũ adhoĩes expectat. quo modo cum corꝑe simulfidi
anina uidebitur eius qui inuentre fr̾em suũ supplantauit. id ÷ iacob:
Aut quomodo simul cum corꝑe ficta ẽ anima ł plasmata eiꝰ qui adhuci
uentre matͥs sue positus repletus est sp̃u sc̃o: Ioħem dico tripudiante u
matͥs utero. ⁊ magna se exultacione iactantẽ: ꝓ eo quod salutacionis
uer marie adaures helisabeth sue matris aduenerat. Quo modo siml
corꝑib ad seuerat. Qnͣtũ gͦ ex conꝑatione humani statꝰ concipi pot: ꝯse¬
quens puto multo magis hec de celestib sencienda. q ⁊̃ ĩ hominib m̾

Expanded text:
patum» noctis, et stellas:» an non cum ipsis corporibus, sed extrinsecus factis jam patum» noctis, et stellas:» an non cum ipsis corporibus, sed extrinsecus factis jam facilis assertio esse videbitur Scripturarum autem testimoniis utique difficilius affirmatur. Nam per conjecturas ita possibile est ostendi. Si hominis anima, signantur. Nam quantum ad homines spectat, quomodo cum corpore simul ficta anima videbitur ejus qui in ventre suum fratrem supplantavit, id est Jacob? Aut quomodo simul cum corpore ficta est anima, vel plasmata ejus qui, adhuc in ventre matris suæ positus, repletus est Spiritu sancto? Joannem dico tripudiantem in utero matris, et magna se exultatione jactantem pro eo quod salutationis. vox Mariæ ad aures Elizabeth suæ matris advenerat. Quomodo cum cocorporibus asseverat. Quantum ergo ex comparatione humani status concipi potest, consequens puto multo magis hæc de cœlestibus sentienda, quæ etiam in hominibus ratio
Abbreviated transcription (Latin):
alis hi quo s aplanis uocant. Inquo illud manifestissime ostũd etam
neq motus ulius corꝑis sine auina effici potest neq que aniriltras
possunt aliquando eẽ sine motu. Stelle uͦ cũ tanto ordine ac tamani¬
ditus quomodo non ultra om̃em s̃oliditatem ẽ. tm̃ ordinẽ tanta
discipline ac racionis obseruantiam dicere ab irracionabilib eims
erpleri : Apud ieremiam sane etiam regina celi luna ẽe nomincur
Qd si animantes sunt stelle. racionabiles animantes si ne dubio. us¬
bitur int̾ eas eriam ꝓ fectus aliquis ⁊ decessus. hoc enim quod aitis
stelle non sunt munde inconspectu eiꝰ : talem michi quendar indie¬
re uidetur intellectum. Iam uero ea que animantia eẽ ⁊ racionabili
conseqͥntia disputacionis inuenit. utrũ cum corporib animata pars
uideantur eo intemꝑe cum dicit scriptura. quia fecit ds̃ duo lumini¬
ria magna. luminare maiꝰ ĩpͥncipatũ diei. ⁊ luminare minus in pͥna¬

Expanded text:
aliis hi quos ἀπλανεῖς vocant. In quo id manifestissime ostenditur, quod neque motus illius corporis sine anima effici potest; neque quæ animantia sunt, possunt aliquando esse sine motu. Stellæ vero cum tanto ordine ac tanta ratiit impeditus, quomodo non est ultra omnem stoliditatem tantum ordinem, tantamque disciplinæ ac rationis observantiam dicere ab irrationabilibus exigi vel expleri? Apud Hieremiam sane etiam regina cœli luna esse nominatur. Quod si animantes sunt stella, et rationabiles animantes, sine dubio videbitur inter eas et profectus aliquis et decessus. Hoc enim quod ait Job: «Stellæ non sunt mundæ in conspectu ejus 2,» talem mihi quemdam videtur indicare intellectuconsequentia disputationis invenit, utrum cum corporibus pariter animata videantur eo tempore, cum dicit Scriptura quia fecit Deus duo luminaria magna, et luminare majus in principatum diei, et luminare minus in princi
Abbreviated transcription (Latin):
rdine uel ħ ł illud officii genꝰ unicuiq deputatũ alius uͦ marchangłoꝵ ordinẽ
meriusse descͥbi. ⁊ agere subillo. uel illo archangło. ł illo duce ł pͥncipe ordi

Expanded text:
ordine illud vel illud officii genus unicuique deputatum; alios vero in Angelorum ordine ordine illud vel illud officii genus unicuique deputatum; alios vero in Angelorum ordine meruisse describi, et agere sub illo vel illo Archangelo, vel illo duce, vel principe ordi
Abbreviated transcription (Latin):
uiolentes. ꝓuoluntate tam̃ eius qui subiecit ⁊ ꝓ reꝓmissionũ spe uanitati sub¬
Multo eñĩ meliꝰ. Et paulus quidẽ addit. S ꝑman̾e uncarne magis necessariũ ꝓpt̾¬
uos. Sol uͦ põt dic̾e. ꝑman̾e autẽ in hoc celesti ⁊ lucido corꝑe magis necessarium:
ꝙ reuelationẽ filioꝵ dĩ. Cad̾ sane ⁊̃ de luna ⁊ stellis sencienda sunt ac dicenda.
uideamꝰ nc̃ que sit etiam lib̾tas creature ł que absolutio seruitutis. Cum tra-¬
diderit xp̃c regnũ dõ ⁊ patri. tunc etiam ista animantia cum pͥus regnũ rͥ fue¬
unt effecta. si mul cũ om̃i regno etiam patri regnanda tradentur. ut cũ ds̃
qm̃ fortuto accidat ut illi angło illud in iungatur officium. u̾bi gr̾a
os non alit̾ putandum ẽ quam exsuis quẽq m̾itis ⁊ ꝓ studiis ac uͥtutib
q̃ ante mũdi istiꝰ conpagẽ gesseriut: suscepisse. Tum de inde inarchangłico

Expanded text:
volentes, pro voluntate tamen ejus qui subjecit, et pro repromissionum spe vanitati subvolentes, pro voluntate tamen ejus qui subjecit, et pro repromissionum spe vanitati submulto enim melius.» Et Paulus quidem addit: in hoc cœlesti et lucido corpore magis necessarium, propter revelationem filiorum Dei. Eadem sane etiam de luna et stellis sentienda sunt et dicenda. Videamus nunc quæ sit etiam libertas creaturæ, vel quæ absolutio servitutis. Cum tradiderit Christus regnum Deo et Patri, tunc etiam ista animantia cum prius regnum Christi fuerint effecta, simul cum omni regno etiam Patri regnanda tradentur: ut cum Deus quoniam fortuito accidat ut illi Angelo illud injungatur officium, verbi gratia, os non aliter putandum est, quam ex suis quemque meritis et pro studiis ac virtutibus quæ ante mundi hujus compagem gesserint, suscepisse: tum deinde in archangelico
Abbreviated transcription (Latin):
tinet pͥncipatũ. id est sol. ⁊ luna :⁊ stelle. uanitati subiecta dñr corꝑib induta.
itq ad illuminandi officium humano gn̾i deputata. Et non inquit uolens c̾a-¬
tura hec uanitati subiecta ẽ. non enim uolens exibendũ suscepit minist̾im̃ ua¬
utati s qm̃ uolebat ille qui subiciebat: ꝓpt̾ eum qui subietit ꝓmittẽtem his
qui non uoluntate uanitati subdebantur. qd̃ ex pleto magnifi̾ci oꝑis minis¬
erio lib̾abuntur abhac seruitute corruptionis ⁊ uanitatis cum redẽptionis głe
filioꝵ dĩ tempus aduenerit. Qua spe accepta ⁊⁊ quam ꝓmissionẽ conplendam
sperans unulsa c̾atura. congemiscit nunc interim ut pote etiam affectum
ꝯñs erga eos quib ministrat: ⁊ condolet. ꝑ pacienciam que ꝓmissa sunt sꝑãs.
Intuere illud quoq si forte aptari pot̾ etiam illa uor pauli his qui licet non

Expanded text:
tinet principatum; id est, sol et luna et stellæ vanitati subjecta dicuntur, corporibus indita, tinet principatum; id est, sol et luna et stellæ vanitati subjecta dicuntur, corporibus indita, atque ad illuminandi officium humano generi deputata. «Et non, inquit, volens creatura hæc vanitati subjecta est.» Non enim voluntate exhibendum suscepit ministerium vanitati, sed quoniam volebat ille qui subjiciebat, propter eum qui subjecit, promittentem his qui non voluntate vanitati subdebantur, quod expleto magnifici operis ministerio liberabuntur ab hac servitute corruptionis et vanitatis, cum redemptionis gloriæ filiorum Dei tempus advenerit. Qua spe accepta, et quam promissionem complendam sperans universa creatura congemiscit nunc interim utpote etiam affectum habens erga eos quibus ministrat, et condolet per patientiam quæ promissa sunt sperans. Intuere etiam illud, si forte aptari potest illa vox Pauli his qui, licet non
Abbreviated transcription (Latin):
geatura liberabitur a seritite corruptionis in lib̾tatem głe filioꝵ dei. Cui ob¬
ecro uanitati creatura subiecta ẽ. ł que creatura ł quo mͦ non uolens ł sub qͣ
spec Quo autem modo ipsa creatura liberabitur aseruitute corruptionises:
et alibi ipse apłs dicit. Nam expectacio creature reuelationem filioꝵ dei expectat.
Et tt̾m alibiait. Honsolum autem nos s ⁊ ipsa creatura congemiscit ⁊ condolet
usq nunc. Uñ inquirendus ẽ. qui sit gemitus eius ł qui sint dolores eiꝰ. Et pͥ-¬
no gͦ uideamꝰ que est uanitas cui creatura subiecta÷ Ego quid̃ arbitror non aliã
esse uanitatem quam corꝑa. Nam licet ethereumsit corpus astroꝵ : tamen ma-
ceriale ẽ. Uñ ⁊ salomon mͥ uidetur uniuersam corpoream naturã uelud onero
uersa que subsole sunt ⁊ ecce om̃ia uanitas. huic gͦ uanitati creatura subiecta
est. illa precipue creatura que utiq maximũ in hoc mũdo ⁊ egregium oꝑis sui ob¬

Expanded text:
i.» Cui obsecro vanitati creatura subjecta est, vel quæ creatura, vel quomodo non volens, vel sub qua spe? quo autem modo ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis? Sed et alibi ipse Apostolus ait: «Nam expectatio creaturæ revelationem filiorum Dei expectat.» Et iterum alibi ait: «Non solum autem nos, sed et ipsa creatura congemiscit, et condolet usque nunc. D Unde inquirendum est qui sit gemitus, vel qui sint dolores ejus. Et primo ergo videamus quæ est vanitas cui creatura subjecta est. Ego quidem arbitror non esse aliam vanitatem quam corpora: nam, licet æthereum sit corpus astrorum, tamen est materiale. Unde et Salomon mihi universam corpoream naturam velut onerosversa» quæ sub sole sunt, et ecce omnia vanitas. ›» Huic ergo vanitati creatura subjecta est, illa præcipue creatura quæ utique maximum in hoc mundo et egregium operis sui ob
Abbreviated transcription (Latin):
tificantes meubra sua q̃ sunt suꝑ t̾ram ⁊ transcendentes ñ solum corporam
turami. iũm ⁊̃ anime ipsiꝰ ambiguos fragilesq motus ad iũxerunt se. mosan
ex integro sp̃e ut sint cum illo unꝰ sp̃c semꝑ cum ipso singula queq. siscnd
ac dignitatis oblite ⁊ inordinẽ ĩ ro̾abiliũ animãtiũ ł bestiaꝵ ł peaidũ i¬
uantur. ẜ qͥb ⁊̃ quasdam ex scͥpturis conimenticias afferre adstructionesi
lent: ad÷ qd̾ ł petus cui se mulier contra naturã subiecerit in reatũ pan
cum muliere deuocetur ac lapidari pariter ubeatur: ł qd̾ taurus corm¬
peta lapidari nichilominꝰ p̾cipitur. S ⁊ qd̾ balaam asina os eꝰ dõ aꝑientel¬
cuta s̃ isubiugale mutũ ĩ hoĩum uoce respondens arguit ꝓpħe dem̃tiã qͣs iu
ñ solum ñ suscipimꝰ. s ⁊ om̃s has adsertiones eoꝵ contra fidẽ nr̃am. uenies
refutamꝰ atq respiumꝰ. Uerũtam̃ ⁊ loco ⁊ tẽꝑe confiitato hoc ꝑu̾so doginan

Expanded text:
icantes membra sua quæ sunt super terram, et transcendentes non solum corpoream naturam, verum etiam animæ ipsius ambiguos fragilesque motus adjunxerint se Domino, facti ex integro spiritus, ut sint cum illo unus spiritus semper, cum ipso singula quæque discernac dignitatis oblitæ etiam in ordinem irrationabilium animantium, vel bestiarum, vel uibus etiam quasdam ex Scripturis commentitias afferre astructiones solent, id est quod vel pecus cui se mulier contra naturam subjecerit, in reatum pariter cum muliere devocetur ac lapidari pariter jubeatur; vel quod taurus cornupeta lapidari nihilominus præcipitur; sed et quod Balaam asina os ejus Deo aperiente locuta est, et subjugale mutum in hominum voce respondens arguit prophetæ dementiam. Quas nos non solum non suscipimus, sed et omnes has assertiones eorum contra fidem nostram venientes refutamus atque respuimus. Verumtamen suo loco et tempore confutato hoc
Abbreviated transcription (Latin):
extante causa m̾itoꝵ. aliis potestatẽ dñationis ĩ iungat. alios subiciat dñan¬
tib. aliis tribuat pͥncipatum. alios subiectos ẽẽ pͥncipib faciat. Que itiq
om̃ia ut ego estimo conseqñtia r̾onis huiꝰ quam supra exposuimus redargu¬
it atq confutat. ꝑ quam causa diu̾sitatis ac uarietatis insingulis quibq creatu¬
De his gͥ que iuter homines gesta siuit uel geruntur ꝓferamus exempla. ut con-¬
seqñter ex uisibilib etiam inuisibia contemplemur. Paulum ł petrum sine
dubio sp̃italis nature fuisse confirmant. Cum gͦ contra pietatẽ egisse paulus ĩ¬
ueniatur ĩ eo qd̃ ꝑsequutus ẽ eccłam dĩ. Cumq petrus peccatum tam graue ꝯ¬
miserit ut ancilla hostiaria int̾rogante se cum iuram̃to ad firmauerit nes¬

Expanded text:
extante causa meritorum, aliis potestatem dominationis injungat, alios subjiciat dominanextante causa meritorum, aliis potestatem dominationis injungat, alios subjiciat dominantibus, aliis tribuat principatum, alios subjectos faciat principibus esse. Quæ utique omnia, ut ego existimo, consequentia rationis hujus quam supra exposuimus, redarguit atque confutat, per quam causa diversitatis ac varietatis in singulis quibusque creatude his quæ inter homines gesta sunt, vel geruntur, proferamus exempla, ut consequenter ex visibilibus etiam invisibilia contemplemur. Paulum vel Petrum sine dubio spiritualis naturæ fuisse confirmant. Cum ergo contra pietatem Paulus egisse inveniatur, in eo quod persecutus est Ecclesiam Dei; cumque Petrus peccatum tam grave commiserit, ut ancilla ostiaria interrogante se cum juramento affirmarit nes
Abbreviated transcription (Latin):
nis sui. Que om̃ia ut diximꝰ non fortuitu neq ĩdiscrete s aptissimo ⁊ iustissimo dei udi¬
cio ordinata sunt ⁊ ꝓmeritis disposita. ipso iudicante ⁊ ꝓbãte. ut illi qui dem ar¬
gło ephesioꝵ conmtti eccła debeat. illi uero alii ⁊ in yrnensium : ⁊ ille quidem
angelus ut sit petri. alius ut sit pauli. Tum de in de ꝑsingłos minimoꝵ qui st̃
quis debeat ẽẽ angelus qui circundet incirtũtimentiũ dm̃. Que utiq om̃ia ñ
casu neq fortuito geri neq quia naturalit̾ tales facti sint estimandũ ẽ : ne etiat
illas ineptas atq impias fabulas eoꝵ qui naturas spiritales diu̾sas ⁊ obboc ad iu̾sis
ꝯditorib institutas. tam incelestib quam etiam int̾ animas hominũ fingunt. dũ
creaturaꝵ ad scribi uidetur ab surdum. sicut uere absut dum ẽ. it cãm tñ eiꝰ diu̾sitatiᷤᷤ
ignorant. Aiunt enim consequens non uideri. ut unus atq idem conditor nulla

Expanded text:
ia, ut dixi, non fortuito atque indiscrete, sed aptissimo et justissimo Dei judicio ordinata sunt, et pro meritis disposita ipso judicante et probante: ut illi quidem Angelo Ephesiorum committi Ecclesia debeat, illi vero alii Smyrnensium; et ille quidem Angelus ut sit Petri, alius vero ut sit Pauli: tum demum per singulos minimorum qui squis debeat esse Angelus qui circumdet in circuitu timentium Deum. Quæ utique omnia non casu neque fortuito geri, neque quia naturaliter tales facti sunt, existimandum est, ne etiam illas ineptas atque impias fabulas eorum qui naturas spirituales diversas et ob hoc a diversis conditoribus institutas, tam in cœlestibus quam etiam inter animas hominum fingunt: dum rarum ascribi videtur absurdum, sicut vere absurdum est, et causam tamen ejus diversitatis ignorant. Aiunt enim consequens non videri ut unus atque idem conditor nulla
Abbreviated transcription (Latin):
arboris erant paulus ⁊ petrus qͦmͦ istos fructus tam pessimos attulisse putãdi
st̃e Qd̃ si responderuit ea q̃ ꝯmuusci solent qm̃ ñ paulus ꝑ secutꝰ ẽ. s aliꝰ nescio
quis. qui erat ĩpaulo. neq petrus negauit. s aliꝰ negauit inpetro qͣre paulus
si nil peccauerat dixit qr ñ sum dignꝰ uocari apłs qm̃ ꝑsecutꝰ sum eccłam dĩ: Cur¬
autem ⁊ petrus alio peccante ipse fleuit amarissime: Esxquo om̃s quidem illoꝵ
boni quam mali sit capax. s non continuo quia dm̃s nullam ẽẽ naturam
q̃ non possit reciꝑe malũ idcirco ꝯfirmamꝰ omẽm naturam recepisse malũ.
id est malã effectam. sic̃ ẽ dr̾e. quia omnis hominis natura recepit ut possct
nauigare. non tñ exeo etiam om̃is homo nauigabit. Est it̾m oĩ bomini pos

Expanded text:
arboris erant Petrus et Paulus; quomodo istos fructus tam péssimos attulisse putandi sunt? Quod si responderint ea quæ comminisci solent, quoniam non Paulus persecutus est, sed alius nescio quis qui erat in Paulo; neque Petrus negavit, sed alius negavit in Petro: quare Paulus, si nihil peccaverat, dixit quia «non sum dignus vocari Apostolus,» quoniam perseculio peccante ipse flevit amarissime? Ex quo omnes quidem illorboni quam mali sit capax. Sed non continuo, quia dicimus nullam esse naturam quæ non possit recipere malum, idcirco confirmamus omnem naturam recepisse malum, id est malam effectam: sicut est dicere quod omnis hominis natura recipit ut possit navi
Abbreviated transcription (Latin):
q mi uidetur. qd p̾cedens dispitatio sufficient̾ ostñd̾it qd non indiscto. ł for¬
tutto aliquo casu. ł pͥncipatus teneant pͥncipatum. ł cet̾i ordines suũ quis¬
ꝙ sorciatur officium. s ꝓmitis suis gradũ dignitatis huiꝰ adeptisunt: licet
ruerint. s hoc tm̃ scire sufficit ad dĩ equitatẽ ⁊ iusticiam demonstranoaan
ym̃itis siugłoꝵ ꝓ fectib: que duspensat. Neti gͦ angłoꝵ officiũ nͥ exm̃ito cons¬
ui. neq potestates nisi ex ꝓfectu suo agunt potestatẽ neł q̃ nomino orote
seles id ⁊ indicandi ł regendi potestas io nͥ exmitis administrant. neq onatio
tib sentiendumẽ que se in id loci att officĩ pͥbuerunt ut hoc quod ł pͥncipatus
ues potestates.  mudirestores tenebraꝵ ł sp̃ttalia nequitie. ł sp̃c maligna ł
iunt gradus. Qt̃ est ute alt̃ or do rõabilis creature. q̃ se ita p̃ceps neqͥtie dedit it .N.

Expanded text:
i videtur, quod præcedens disputatio sufficienter ostenderit quod non indiscreto vel fortuito aliquo casu, vel Principatus teneant principatum, vel cæteri ordines suum quisque sortiatur officium, sed pro meritis suis gradum dignitatis hujus adepti sunt, licet ruerint. Sed hoc tantum scire sufficit ad Dei æquitatem et justitiam demonstrandam, itis singulorum profectibusque dispensat. Neque ergo Angelorum officium nisi ex merito constat, neque Potestates nisi ex profectu suo agunt potestatem, neque quæ nominantur Sedes, id est judicandi vel regendi potestates, id nisi ex meritis administrant; neque Dominatibus sentiendum est, quæ se in id loci atque officii præbuerunt, ut hoc quod principatus, vel potestates, vel mundi rectores tenebrarum, vel spiritualia nequitiæ, vel spiritus maligni, sunt gradus. Et est alter iste ordo rationabilis creaturæ, qui se ita præceps nequitiæ dedi
Abbreviated transcription (Latin):
sint ed̃trariiꝰ ĩc apaces. idq ñ nulli etiã deangłis sc̃is ħeciciuͦ ⁊ deanimab
qup illos ip̃itał uature appellantur. estimauert̃ & Primo gͦ indeamꝰ qͥd iꝑsa
pdesole ⁊ luna ac stellis inueniat. Si rectũ ẽ qd̃ qͥdam putant ꝯũtibilitatis
eos e abienos: inqnͣtum fieri pot̾ desc̃ĩs seͥpturis pͥmũ ad hibeatur adsertio Iob
namq ita uidetux ostñd̾e. qd̾ ñ solũ stelle possunt subdite eẽ ꝑet̾ais. ũm ⁊ qbͥ.¬
nunde ñ sinit a contagione pecdi. Ita namq scͥptũ est. Stelle quoq. ñ st mũ¬
de in conspectu eiꝰ ñ qd̾ utiq de corꝑis eoꝵ splendore sentitur u̾bi c̃a ut sidi¬
ceremꝰ uestimentũ ñ ẽ mũdũ. qd̾ si ita intelligatur ad conditoris sine dubio
renocatur in uiriam siquid ĩmũdũ insplendore. eaꝵ corꝑ is accusetur. Si
eñi ꝑ ĩdustria suã neq lucidiꝰ sibi corpꝰ adĩuiere neq minꝰ ꝑ desidiã potueit̃¬

Expanded text:
 animabus quæ apud illos spiritualis naturæ appellantur, existimaverunt. Primo ergo videamus quid ipsa ratio de sole et luna ac stellis inveniat, si rectum est quod quidam putant, convertibilitatis eos esse alienos, et quantum fieri potest de sanctis Scripturis primum adhibeatur assertio. Job namque ita videtui. Ita namque scriptum est: «Stellæ quoque non sunt mundæ in conspectu ejus.» Quod non utique de corporis earum splendore sentitur; verbi causa, ut si diceremus, Vestimentum non est mundum quod si ita intelligatur, ad conditoris sine dubio revocatur injuriam, si quid immundum in splendore earum corporis accusetur. Si enim per industriam suam, neque lucidius sibi corpus assumere, neque minus pu
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ enuat sp̃ es idẽ sedes dñatiories principatus. potestares. uctuit es bec
ute anob̾ p̃dicta sint uolentib per ordinem ad inquisitionem solis ⁊
tussũ solũ hr̃e pͥncipatũ diei ac noctis quas ĩluminãdo officiũ gerunt. ñ
tã sit̃ de illo ordine atq officio pͥncipatuũ pͥncipes. Uerũtam̃ cũ dicitur qr¬
uis quod ⁊̃ ea que infirmam̃to sunt qd̾ celũ utiq appellatur ĩquo lumi¬
nariã ista posita eẽ dñr. int̾ celestia numerent᷑. Tunc demde cum oĩa fasta

Expanded text:
id est Sedes, Dominationes, Principatus, Potestates, Virtutes. Hæc autem a nobis prædicta sint volentibus per ordinem ad inquisitionem solis et sint istum solum habere principatum diei ac noctis, quas illuminando officium gerunt, non tamen sint de illo ordine principatuum principes. tari quod etiam ea quæ in firmamento sunt, quod cœlum utique appellatur, in quo luminaria ista posita esse dicuntur, inter cœlestia numerentur. Tum deinde cum omnia facta
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑi s scd̾m sensũ eiꝰ qui ꝯposuit illam scripturã ĩtelligendũ ẽ. qd̾ dyxit id est ñ se ta
putatur amultis ł dr ĩcorporeũ: s hr̾e se corpuis solidũ ⁊ palpabile. In ꝯsuetudine di ho¬
minũ om̃e qd̾ tale ñ fuerit. ĩcorꝑeũ asinpliciorib ł imꝑitiorib nominatur: ueluo

Expanded text:
corpori: sed secundum sensum ejus qui composuit illam scripturam, intelligendum est quod dixit; id est non se talcorpori: sed secundum sensum ejus qui composuit illam scripturam, intelligendum est quod dixit; id est non se taloc vel putatur a multis vel dicitur incorporeum, sed habere se corpus solidum et palpabile. In consuetudine vero hominum omne quod tale non fuerit, incorporeum simplicioribus vel imperitioribus nominatur:
Abbreviated transcription (Latin):
to multis ĩ notuit. Non enĩ euidens de his ĩ eccl̃astica p̃dicatione sermo ꝓfertur.
tũ deinde qd̾ ꝑ sp̃m dĩ scͥpture ꝯscͥpte sint ⁊ sensũ hãnt ñ eũ solũ qui ĩ monifesto.
s ⁊ aliũ q̃dã latentẽ ꝙͣ płimos. forme enĩ sunt hec q̃ de scͥpta sunt sacm̃toꝵ qͦꝵdã.
appellatur uͥ saluator uidetur ad discipłos dr̃e ñ sũ demoniũ ĩ corꝑeũ. pͥmo respõ¬
ptura neq alt̾iꝰ cuiꝰꝗͣ qͥ sp̃u dĩ fuerit inspiratꝰ. Qd̃ ⁊̃. si ip̃m ꝯced̾etur ñ id sensus ibi
eristo sermone asomati ĩ dicatur. qui ag̾cis ⁊ gentilib auctorib ostñditur cũde i¬
corꝑea ñ aphilosophis disputat᷑. In hoc eñi libello ĩ torꝑeũ demoniũ dixit: ꝓeo qd̾ ip̃e
lle qͥꝯq ẽ habitus ł̃ circũ scͥptꝰ demonici corꝑis ñ ẽ similis huic nr̃o crassiori ⁊ uisibili

Expanded text:
to multis innotuit. Non enim evidens de his in ecclesiastica praedicatione sermo profertur.to multis innotuit. Non enim evidens de his in ecclesiastica praedicatione sermo profertur.non eum solum qui in manifesto est, sed et alium quemdam latentem quamplurimos. Formæ enim sunt hæc quæ descripta sunt sacramentorum quoappellatur, ubi Salvator videtur ad discipulos dicere: «Non sum» dæmonium incorporeum:» primo responcujusquam qui Spiritu Dei fuerit inspiratus. Quod etiamsi ipsum concederetur, non idem sensus ibi ex isto sermone ἀσωμάτου indicatur, qui a Græcis et Gentilibus auctoribus ostenditur, cum de incorporea natura a philosophis disputatur. In hoc enim libello incorporeum dæmonium dixit, pro eo quod ipse ille quicumque est habitus, vel circumscriptio dæmonici corporis, non est similis huic nostro crassiori et visibili
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ĩ nr̃a sũt posita potestate. De anima uͦ utrũ exseminis traduce ducat᷑. ita ut rõ
ix siꝰ łuib̾a inserta ipsis comporalib semnuib habeatuirtan ui aliud habeat inttiũ ⁊ hoc ipsũ iniũ
si genitũ ẽ ant ñgenitũ. ł certe si extͥnsetus corpori inditur nec ne: ñ satis manifesta p̾dican¬
oe distinguit᷑. De diabolo qͦ ⁊ angłis eꝰ contrariisq nirtutib eccłasica p̾dicatio do cuit
qñ sint quid̾ ħ. Que autẽ sint ł̃ qͦmͦ sint ñ satisclare exposuit. apud płimos tñ ista habe¬
tur opinio. qd̾ angłs fuerit iste diabolus: ⁊ apostata effectꝰ quam płimos angłoꝵ secũ
p̾dicatione qd̃ mũdus iste factꝰ sit. ⁊ a certo temꝑe ceꝑit. ⁊ sit ꝓipsa sui corruptio¬
ne soluendus. Qͥd tñ ante hunc mũdũ fuerit. aut qͥd pꝰ mũdũ erit iam ñ ꝓ manifes¬

Expanded text:
quae in nostra posita sunt potestate. De anima vero utrum ex seminis traduce ducatur, ita ut ratquae in nostra posita sunt potestate. De anima vero utrum ex seminis traduce ducatur, ita ut ratio ipsius, vel substantia inserta ipsis corporalibus seminibus habeatur: an vero aliud habeat initium: et hoc ipsum initium si est genitum, aut non genitum: vel certe si extrinsecus corpori inditur, necne, non satis manifesta praedica statu. De diabolo quoque et angelis ejus contrariisque virtutibus ecclesiastica praedicatio docuit, quoniam sint quidem haec: quae autem sint, aut quomodo sint, non satis clare exposuit. Apud plurimos tamen ista habetur opinio, quod angelus fuerit iste diabolus, et apostata effectus quam plurimos angelorum secum praedicatione, quod mundus iste factus sit, et a certo tempore coeperit, et sit pro ipsa sui corruptione solvendus. Quid tamen ante hunc mundum fuerit, aut quid postmodum erit, non jam pro manifes
Abbreviated transcription (Latin):
Est ⁊ illud definitũ ĩ eccłastica p̾dication e oẽm aĩam ẽe ro̾abilẽ. liberi arbitrii ⁊no¬
luntatis eẽ. qd̾q ei c̾tam̃ adu̾sũ diabolũ ⁊ angłos eiꝰ ꝯtrariasq uirtute s . Ex eo qͥ¬
illi pectatis eã honerare ꝯtendant. Nos uͦ si recte ꝯsulteq uiuamꝰ: abhuiꝰ cemodi
labeersuere nos conem᷑. Uñ ⁊ ꝯseqñs ẽ: intellig̾e ñ nos necessitate eẽ subiectos.
ut oĩmodo ⁊̃ si nolimꝰ ł hona ł mala ag̾e cogamur. Si enĩ nr̃i arbitrii ñ eẽiaꝰ ĩpug¬
nare nͥos fortasse possent alique uͥtutes ad pecc̃m. ⁊ alie iuuare ad salutẽ. Nontñ neces¬
sitate cogim᷑ ł recte agere ł male. qd fieri arbitrant᷑ hi qͥ stellaꝵ cursũ ⁊ motus ca̾m
dicunt humanoꝵ eẽ gestoꝵ ñ solũ eoꝵ que extra arbitrii accidunt lib̾tatẽ. s ⁊ eoꝵ

Expanded text:
lem, liberi arbitrii et volem, liberi arbitrii et voluntatis: esse quoque ei certamen adversus diabolum et angelos ejus contrariasque virtutes, ex eo quod peccatis eam illi onerare contendant, nos vero si recte consulteque vivamus, ab hujuscemodi labe nos exuere conemur. Unde et consequens est intelligere, non nos necessitati esse subjectos, ut omnino, etiamsi nolimus, vel bona vel mala agere cogamur. Si enim nostri arbitrii sumus, impugnare nos fortasse possunt aliquae virtutes ad peccatum, et aliae juvare ad salutem: non tamen necessitate cogimur, vel recte agere vel male; quod fieri arbitrantur hi qui stellarum cursum et motus, causam dicunt humanorum esse gestorum, non solum eorum quae extra arbitrii accidunt libertatem, sed eorum
Abbreviated transcription (Latin):
mis temꝑib se ip̃m ex inaniens hõ factꝰ ẽ. ĩ carnatꝰ cũ ds̃ eẽt:⁊ hõ factꝰ mansit qd̾ erat
& qm̃ hic iħs xͦ natus ⁊ passus ẽ inu̾itate ⁊ nou ꝑfantasiam ꝯmunẽ hanc mortẽ susti¬
nuit uere mortuus. Uere eñ ⁊ amortius resurrexit. ⁊ pꝰ resurrectionẽ ꝯu̾satus cũ
discipłis suis assũptus ẽ. Tunc de in de honore ac dignitate patri acfilio sociatĩl tradide¬
habendus sit nec ne. S ĩqͥrẽda iam ista ꝓuirib sunt de sc̃a scͥptura. ⁊ sagaci ꝑquisitions
sp̃c inuetib alius uͦ ĩhis qui ĩ aduentu xͥ inspirati sunt fuerit: manifestissime ĩeccła
siħ ei sua gesta p̾stiterint: siue igni et̾no acsupliciis mancipanda. si ĩ hoc eã scelerũ
culꝑa detorserit. s ⁊ qr erit tempꝰ resurrectionis mortuoꝵ cũ corpꝰ hoc qd̾ nẽ ĩcorrup¬
tione seminat᷑ surget ĩ incorruptione. ⁊ qd̾ seminatur ĩ ignominia surget ĩgła.

Expanded text:
mis temporibus se ipsum exinaniens homo factus est, incarnatus est cum Deus esset, et em sustinuit, vere mortuus: vere enim a mortuis resurrexit, et post resurrectionem conversatus cum discipulis suis, assumptus est. Tum deinde honore ac dignitate Patri ac Filio sociatum tradidehabendus sit, necne: sed inquirenda jam ista pro viribus sunt de sacra Scriptura, et sagaci perquisitione s in veteribus, alius vero in his qui in adventu Christi inspirati sunt, fuerit, manifestissime in Ecclesiis si hoc ei sua gesta præstiterint; sive igni æterno ac suppliciis mancipanda, si in hoc eam scelerum culpa detorserit: sed et quia erit tempus resurrectionis mortuorum, cum corpus hoc quod nunc «in corruptione seminatur, surget in i
Abbreviated transcription (Latin):
absurdũ. si ad euidentionẽ rei manifestacionẽ ⁊̃ alia utam᷑ similitudine. Int̾d̾
e łradios fenestris ł quib lib⁊ luminũ b̾uib receptaculis ĩ fusos ĩtuentes: ꝯ¬
ad̾are ex his possumꝰ. fomes ipse ac fons qnͣtus sit corꝑei luminis. Ita gͦ qͣsradi qͥ¬

Expanded text:
absurdum, si ad evidentiorem rei manifestationem etiam alia utamur similitudine. Interdum absurdum, si ad evidentiorem rei manifestationem etiam alia utamur similitudine. Interdum ejus vel radios. fenestris forte et quibuslibet luminum brevibus recepta - culis infusos intuentes, considerare possumus fomes ipse ac fons quantus sit corporei luminis. Ita ergo quasi
Abbreviated transcription (Latin):
dedõ potuerimꝰ:. multis longe ułrs eũ meliorẽ eẽ ab eo qd̾ sensimꝰ: necẽe ẽ cͥdi. Si cut
eñ si uideamꝰ aliquẽ iux posse scuttillã luminis aut b̾uissime lucerne lut̾a aspi¬
cere:ieum cuiꝰ acies ocłoꝵ plus luminis caꝑe ꝗͣ supͣdiximꝰ ñ ualer. si uelimꝰ de cla¬
ritate ac splendore soł ed ocere. ñ nẽ oꝑtebat nos ei dice̾. qr oĩ ħ lumine qd uides in¬
esfabilit̾. ñ estimabilit̾ melior ac p̃stancior solis ẽ splendor. ita mens ur̃a cũ ĩt
carnis. i sanguinis claustra ꝯcluditur. ⁊ ꝓtalis mat̾ie participacione hebetior de
obtusior reddit᷑ licet adꝯ parationẽ nͨ corporee longe p̃cellens habeatur: tñ dũ ad
ĩ corporea nititur atq eoꝵ rimat᷑ ĩtuitũ tunc sciiuille alitꝰ aut lucerue apot
obtruet locũ. Qͥd ã ⁊̃ om̃ib intellectualib id ÷ ĩ corꝑoreis tam p̾stans oĩbꝰ. ta uesta.
atq intueri quamiris ea sit purissima mens ac lĩpidissima ñ pot̾ : uer̃ ñ uidet᷑¬

Expanded text:
meliorem esse ab eo quod sensimus necesse est credi. Sicut enim si videamus aliquem vix posse scintillam luminis, aut brevissimæ lucernæ lumen aspicere; et eum cujus acies oculorum plus luminis capere quam supra diximus non valet, si velimus de claritate ac splendore solis edocere: nonne oportebit nos ei dicere, quia omni hoc lumine quod vides, ineffabiliter et inæstimabiliter melior ac præstantior est solis splendor? Ita mens nostra cum intra carnis et sanguinis claustra concluditur, et pro talis materiæ participatione hebetior atque obtusior redditur, licet ad comparationem naturæ corporeæ longe præcellens habeatur, tamen dum ad incorporea nititur atque eorum rimatur intuitum, tunc scintillæ alicujus aut lucernæ vix obtinet locum. Quid autem in omnibus intelleatque intueri, quamvis ea sit purissima mens ac limpidissima, non potest. VI
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ẽ dm̃ uidere corde nͥ scd̃m id qdꝰ supͣ exposuimꝰ mente eũ intellig̾e atq cognoᷤᷤ¬
cere : fr̃equent̾ namq sensibiliũ m̃broꝵ noĩa ad animã referintur: ita ut xcłis
cordis uidere dicatur. id: uirtute intelligentie aliqͥd ĩtellectuale comid̾e. Sic ⁊ au¬
dire aurib dt̃⁊ cũ sensũ intelligentie ꝓfundioris aduercit. sic uuiti eã posse dẽti
menbroꝵ officiis dr᷑ que ex corꝑũ appellatione tnslata uͥtutib aĩe captãt᷑. sic̃
⁊ salomon dicit. Sensũ diuinũ in uenies. Sciebat nãq duo gn̾a ẽẽ sensũ ĩ nob
Unũ genꝰ sensuũ mortale. corruptibile. humanũ. Aliud genus ĩmortale: qd̵¬

Expanded text:
cognoscere? Frequenter enim sensibilium membrorum nomina ad animam referuntur, ita ut oculis cordis videre dicatur, id est, virtute intelligentiæ aliquid intellectuale conjicere. Sic et audire auribus dicitur, cum sensum intelligentiæ profundioris advertit. Sic et uti eam posse dentimembrorum officiis dicitur, quæ ex corporali appellatione translata virtutibus animæ coaptantur, sicut et Salomon dicit: «Sensum divi» num invenies. Sciebat namque duo genera esse sensuum in nobis, unum genus sensuum mortale, corruptibile, humanum; aliud genus immortale
Abbreviated transcription (Latin):
sentire q̃ ͥ sunt. ⁊ ñ nulli eoꝵ diu̾sa apͥorib senciunt. Seruetur uͦ eccłastica p̃dicatio ꝑsit¬
cessionis ordinẽ abapłis tradita ⁊ usq ad p̾sens ineccłiis ꝑmanens. illa sola c̾denda ẽ.
griores erga ĩquisitionẽ diuine scientie uidebant᷑ manifestissime tradiderunt. r̾onẽ
scilicet adsertionis eoꝵ relinqñtes abhis inqͥrẽdã qui sp̃c dona excellenciora mererẽt᷑.
runt quid̾̃ qr sint. qͦ mͦ a̾. aut unde si int siluerunt: ꝓfecto ut studiosiores qͥq expost
suis qui amatores ẽẽnt sapientie exercitiũ hr̃e possent. in quo ingenii sui fructũ os¬
rend̾ent : hi uide licet qui dignosse ⁊ capasces ad recipiendã sapientiam p̾pararent.
ds̃ qui oĩa c̾auit atq ꝯposuit. qͥq cũ nicb̃ eẽt. eẽ fecit u niu̾sa: ds̃ apͥma c̾atura ⁊ ꝯdi¬

Expanded text:
rvetur vero ecclesiastica prædicatio per successionis ordinem ab Apostolis tradita, et usque ad præsens in Ecclesiis permanens: illa sola credenda est griores erga inquisitionem divinæ scientiæ videbantur, manifestissime tradiderunt, rationem scilicet assertionis eorum relinquentes ab his inquirendam qui Spiritus dona excellentia mererentur, runt quidem, quia sint; quomodo autem, aut unde sint, siluerunt, profecto ut studiosiores quique ex posteris suis qui amatores essent sapientiæ, exercitium habere possent in quo ingenii sui fructum ostenderent, hi videlicet qui dignos se et capaces ad recipiendam sapientiam præpararent.est qui omnia creavit atque composuit, quique, cum nihil esset, esse fecit u
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.oẽ qͥcqͥd illud ẽ qd̃ ꝯpositũ dr̃. S nec magnitudine corꝑali mens ĩ diget. ut agar
aliqͥd ł moueatur. sic̃ ocłs cũ ĩmaiora qͥd̾ corꝑa ĩtuendo diftũditur. ad parua uero
⁊ exigua coartat᷑ ⁊ ad stringitur aduidend̾. Indiget sane mens magnitudine ĩteli¬
gibili. qr ñ corꝑalit̾ s ĩ telligibiłr c̾scit. Ñ enĩ corꝑalib ĩ crem̃tis suñ cũ corpore
mens uiq ad incesiiũ ł tͥcesimũ annũ etatis augetur s eruditionib atq ex̾ acis
adhibitis acum̃ quid̃ elimatur ĩ genii q̃q st̃ ei ĩsita ad intelligentiã ꝓ uocantur. ⁊
capax maioris efficit᷑ intellectꝰ. non corꝑalib increm̃tis aucta. s erudicioris ex̾cicii
neq ꝑcipiende dicipline exhibere sufficit facultatẽ. Si qͥ añ st̃ qͥ m̃tẽ ipsam aĩamq¬

Expanded text:
est quod compositum dicitur. Sed nec magnitudine corporali mens indiget ut agat aliquid, vel moveatur: sicut oculus cum in majora quidem corpora intuendo diffunditur, ad parva vero et exigua coarctatur, et astringitur ad videndum. Indiget sane mens magnitudine intelligibili, quia non corporaliter, sed intelligibiliter crescit. Non enim corporalibus incrementis simul cum corpore mens usque ad vigesimum vel trigesimum annum ætatis augetur, sed eruditionibus et exercitiis adhibitis acumen quidem elimatur ingenii, quæque sunt ei insita ad intelligentiam provocantur, et capax efficitur majoris intellectus, non corporalibus incrementis aucta, sed erudnec percipiendæ disciplinæ exhibere sufficit facultatem. VII. Si qui autem sunt q
Abbreviated transcription (Latin):
sã sit m̃i ad dm̃. cuiꝰ ipsa mens intellectualis imago sit.⁊ ꝑ hec possit aliqͥs s
dettatis sentire natura: maxime si ex purgatior ⁊ seg̾gatior sit amat̾ia corꝑali.
uerũ iste ad sertiones minꝰ fortassis auctoritatis hr̃e uideantur apud eosqui exsc̾is scͥꝑ¬

Expanded text:
quædam sit menti ad Deum, cujus et ipsa mens intellectualis imago sit, et per hæc possit aliquid de quædam sit menti ad Deum, cujus et ipsa mens intellectualis imago sit, et per hæc possit aliquid de divinitatis sentire natura, maxime si expurgatior et segregatior sit a materia corporali. VIII. Verum istæ assertiones minus fortassis auctoritatis habere videantur apud eos qui ex sanctis Scri
Abbreviated transcription (Latin):
ciones. rõnesq rimatur uñ ⁊̃ diuina dogiata q̃ manifeste ĩ corꝑea sunt. sentire atq¬
de singłis senciat ł intelligat atq ut uitalib motib moueatur. Uerũ qͣlem co¬
lorem m̃tis hãt scd̾m ħ qd̾ mens ẽ ⁊ ĩtelligibilit̾ mouetur. discͥbere qͥs possitaus
dicere ñ adñto. Ad huc ad ꝯfirinationẽ atq ex planationẽ eoꝵ q̃ dem̃tte ł aĩa
sensui substancia q̃dã sensibił subiacet. Propͥe ĩꝙͣ: ipse sensus corꝑał in¬
tenditur. U̾bi gr̃a uisiu subiacent colores: habitus. magnitũdo: au¬
ditui: noces. ⁊ sonꝰ. Odoratui idores. ⁊ boni ł mali odores.
meliam eiꝰ sub̾e q̃ in ipsis melior ẽ. ħ ꝓferunt. Inimo uͦ exhoc ⁊̃ adip̃m dm̃ refer¬
tir iniuria cũ putant eũ ꝑnm corporeã posse ĩtelligi: quo scilicet scd̾m ipsos coerꝰ
nt ⁊ illud qd̾ ꝑ corpꝰ pot intelligi ł sentiri. ⁊ nolunt hoc intelligi qd̾ ꝓxinqͥtas

Expanded text:
tiones rationesque rimatur? Unde etiam divina dogmata, quæ manifeste incorporea sunt, sentire ac ide singulis sentiat vel intelligat, atque ut vitalibus motibus moveatur. Verum qualem colorem mentis secundum hoc quod mens est et intelligibiliter movetur, describere quis posset, aut dicere, non adverto. Adhuc ad confirmationem atque explanationem eorum quæ de mente vel anima sensui substantia quædam sensibilis subjacet propria in quam sensus itenditur. Verbi gratia, visui subjacent colores, habitus, magnitudo; auditui, voces et sonus; odoratui, nidores, boni vel mali odores;  proferunt: imo vero ex hoc etiam ad ipsum Deum refertur injuria, cum putant eum per naturam corpoream posse intelligi, quo scilicet secundum ipsos corpus sit et illud quod per corpus potest intelligi vel sentiri; et nolunt hoc intelligi quod propinquitas
Abbreviated transcription (Latin):
tat nec ex qualib⁊ cã aliquid ei obtusionis eueniat : nicħ umꝙͣ ex locoꝵ diu̾sitate tar¬
dabitur. quo muꝰ suis motib agat. neq rursum ex locoꝵ qͣlitate augm̃tũ aliqd̃ ꝑ
incremẽtũ mobilitatis adquirit. Qᵈ si obtẽdat aliqͥs u̾bi gr̃a. quia nauigantib ⁊ fluc¬
tib marisiactatis minꝰ aliqũ mens uigeat. quam uigere ĩterris solet: non eos ex¬
ci diu̾sitate id pati sed excorꝑis ꝯmotione. ł ꝯturbatione c̾dendũ ẽ. cui mens adu̾c¬

Expanded text:
tat, nec ex qualibet causa aliquid ei obtusionis eveniat, nihil unquam ex locorum diversitate tartat, nec ex qualibet causa aliquid ei obtusionis eveniat, nihil unquam ex locorum diversitate tardabitur, quominus suis motibus agat: neque rursus ex locorum qualitate augmentum aliquod, vel incrementum mobilitatis acquirit. Quod si obtendat aliquis, verbi gratia, quia navigantibus et fluctibus maris jactatis minus aliquanto mens vigeat quam vigere in terris solet: non ex loci diversitate id pati, sed ex corporis commotione vel conturbatione credendum est, cui mens adjunc