comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutorũ. cũ cogeretur idolis immolare et constanter resister&.
iudices autẽ sedentes intribunalibus. Stipati officiis. indignan¬
tes quod suis non obsecundur etur imperiis. conferrent quo dig¬
nũ supplicio censereN. stabat in trepidus dicens.
SEDEnUN PRINCΙPΩS ETADŨSUSME DETRECTABAN
t etiã dñi uoxista : cũ conuenisset prȩsbiterorũ ple¬
A et principes sucerdotũ. et scribae et ad conciliũ iudaorum
deductus. eẽt dicentiũ quid adhuc desideramus tes tes. audiimꝰ
enĩ decre ipsius . et staret ante praesidem. et duceretur ad crucẽ
quid pͣlchrius diceret. quã seder̃ principes et aduersũme detrec¬
tabant: Hoc ẽ mestante : sederunt principes : Et quia tribu¬
naliũ fulcro sublimes erant : dnm̃ non uidebant.: Sed ebant
ergo: erat fastigio principatus. Nec principem principum
cogitabant: sed parum hoc : aduersusme inquit de trectubant:
Ego eorũ redẽptor aduenerã. ego uenerã ut omnium peccata

Expanded text:
secutorum, cum cogeretur idolis immolare et 23 constanter resisteret, iudices autem sedentes in tribunalibus stipati officiis, indignantes, quod suis non obsecundaretur imperiis, conferrent quo dignum supplicio censerent, stabat intrepidus dicens: sederunt principes et aduersum medetrectabant. est etiam domini uox ista. cum conuenisset presbyterium plebis et principes sacerdotum et scribae et ad concilium Iudaeorum deductus esset dicentium: quid adhuc desideramus testes? audiuimus enim de ore ipsius, et staret ante praesidem et duceretur ad crucem, quid pulchrius diceret quam: sederunt principes et aduersum m e detrectabant ? hoc est: \'me stante sederunt principes et, quia tribunalium fulcro sublimes erant, dominum non uidebant. sedebant ergo elati fastigio principatus nec principem principum cogitabant. sed parum hoc. \'a due r sum me, inquit, detrectabant. ego eorum redemptor adueneram, ego ueneram ut omnium peccata
Abbreviated transcription (French):
te ⁊ hũilitate. apo. .ui. Reges t̾ie ⁊ pͥnci¬
pes ⁊ tͥbum ⁊ diuites ⁊ fortes ⁊ om̃is
seriuis ⁊ lb absconderunt se in spelũcis¬
⁊ petͥs montium ⁊ dicent montib et
petͥs Cadite. sr̃ nos ⁊ abscondite nos a fucie

Expanded text:
principes, & tribuni, & divites, & fortes, & omnis servus, & liber absconderunt se in speluncisn petris montium: & dicent montibus, & petris: cadite super nos, & abscondite nos a facie
Abbreviated transcription (Latin):
biñ litatis exemplum suꝑbie medi¬
camentum. quid gͦ intuniescis hõ
.o. pelł moracina quid tẽderis. ĩ saui¬
es fetida quid inflaris princeps tu¬
us humilis est ⁊ cu suꝑb caput hũi¬

Expanded text:
humilitatis exemplum, superbiae medicamentum. Quid ergo intumescis, homo? O pellis morticina, quid tenderis? O sanies fetida, quid inflaris? Princeps tuus humilis, et tu superbus? Caput est humi
Abbreviated transcription (Latin):
se contempnat pauꝑ ĩ cella. diues ĩ con¬
sc̃ia securior dormit pauꝑ⁊ iut̾ra qm̃¬
qm̃ auio tectus in purpura. nõ gͦ paues¬
cas aun cua mendid ͤ ad illum acced̾e̾
qui inductus eit nr̃a pauꝑtate .xͦ uͥ se

Expanded text:
se contemnat. Pauper in cella, dives in conscientia, securior dormit in terra, quam auro dives in purpura. Nunc ergo expavescas cum tua mendicitate ad illum accedere, qui indutus est nostra paupertate. Qui se
Abbreviated transcription (Latin):
obsessas a demonib libauit febres expulit
languores curtunt uarios in diu̾sos cuiꝰ¬
dam stinstre manus digitum ex morbo
fistule plurium foraunĩ ꝯ caintate
defossum nura ꝯsolidatõne sanauit post¬

Expanded text:
e corporibus liberavit. Febres expulit languoresque curavit plurimos et diversos. Cuiusdam sinistre manus digitum ex morbo fistule, plurium foraminum concavitate defossum, mira consolidatione sanavit
Abbreviated transcription (Latin):
Granũ .i. frumenti cadeus in t̾ra ⁊ ĩ si deli¬
un manib ꝯp̾ssum ⁊ mortuum uberiꝰ
ꝯsurgit ĩspicã. sic botrus in torculari cal¬
catus liciuiori redundat in copiam si tͥcitũ
actricum ĩ area ĩ horreũ diñcũ excussa pa¬
lea deportat. Sic a romata pilo concussa

Expanded text:
granum frumenti cadens in terram et infidelium manibus compressum et mortuum uberem consurgit in spicam, sic botrus in torculari calcatus liquoris redundat in copiam, sic triticum attritum in area in dominicum horreum excussa palea deportatur, sic aromata pilo contusa
Abbreviated transcription (Latin):
macia. d pena ĩciꝑe ab excõicatõe mi¬
nori. dem̃ crescẽte ꝯtũacia. d anache¬
matizari. deide depomi. ubi uero pũit᷑
ꝙꝓ cͥmĩe et cͥmẽ exigit d pͦ deponi et non
ultra si ẽ corrigibił. Siuero est ĩ corrigi¬

Expanded text:
macia, debet pena incipere ab excommunicatione minori. Deinde crescente contumacia debet anathematizari, deinde deponi. Ubi vero punitur pro crimine et crimen exigit, debet primo deponi et non ultra, si est corrigibilis. Si vero est incorrigi
Abbreviated transcription (Latin):
uni ulrra sortẽ acciꝑe. puto. dũ ego emerẽ. uł
eẽm patus emie ttas m̾ces de pertiũa. Et tu
ꝓp̃ miniã instanciã fecisti me cessare a tali
c̃ptõne. Ideo ut tibi mutuarẽ. Et ego dico uo
de istis m̾cib. Si eas illd̾ deferrẽ recipio tñ ĩ

Expanded text:
e, puta dum ego emerem vel essem paratus emere certas merces de pecunia et tu propter nimiam instantiam fecisti me cessare a tali emptione, ideo ut tibi mutuarem. Et ego dico, volo de istis mercibus. Si eas illuc defe
Abbreviated transcription (Latin):
assensu. Illas aũ decias ĩ tlłigimꝰ posse taliter
a religiosis de mãib laẏcoꝵ recipi uł acqͥri q̃

Expanded text:
assensu. Illas autem decimas intellegimus posse taliter a religiosis de manu laicorum recipi uel acquiri q
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. It i ouatõe cã mortis obligatꝰ donãs
et ñ ĩ legato. It̃. si qͥs. accusat cestam̃tũ ut¬
falsũ amutit legatũ s no donatõem cã
mortis alias si ex aliq̃ cã rescidit ᷑ cestam̃¬
cũ et donatõ cã mortis. Hec et q̃dã alia gͣ
distãciã uł ꝯuẽienciã legati uł anatõis

Expanded text:
nans et non in legato. Item si quis accusat testamentum, amittit legatum, non donationem causa mortis. Alias si ex alia causa rescinditur testamentum et donatio causa mortis. Hec et quedam alia circa distantiam vel continentiam legati et donationis
Abbreviated transcription (Latin):
nõie deu q̃ons aloti uł modo ł q̃sito colore ab
dates capitanei officiaies uł rectores qͦo noĩe cen¬
ftatus quitalia ĩposuerit exeg̾mt. uł receꝑuit
re pͥsũpsi̾nt. uł arestari saisiri. aut occupar¬
rñt m̃adau̾i̾nt aut eccupata saisita. Seu arresta¬
ta recepint. uerũ om̃es qͥ suẽter ĩ p̾senti dederĩt

Expanded text:
nomine, seu quouis alio titulo, modo, vel quesito colore, abtates, capitanei, officiales, vel rectores quocumque nomine censtatus, qui talia imposuerint, exegerint, vel receperint, re presumpserint, vel arestari, sasiri aut occupari mandauerint, aut occupata, sasita seu arestata receperint, nec non omnes qui scienter in predictis dederint,
Abbreviated transcription (Latin):
si status meus. uł famlie mee ñ est
ĩ tuto. si careã re mea. puta. qr pauper
sũ. et ĩdiges cũ famłia mea Et ero ĩ ꝑi¬
culo ĩcidendi ĩ inpaciẽtiã. aut murma¬
sõem ꝯͣ deũ nõ teneor tẽ meã dare aut
a repentõe. Cũ debeã. me plus dilig̾e et
meos ꝙ̃ exͣneũ. p̃p bet .n. excusat᷑ qͥ indi¬
ge̾s ab alio accipit ad usurã. et ille qͥ
ab ĩfideli accipit iuram̃tũ ꝓ ydola ut
sit secutꝰ abillo. Si aũt ĩnito sit statꝰ
meus et famłie mee licet huiꝰ eare ca¬

Expanded text:
si status meus vel familie mee non est in tuto, si careo re mea, puta quia pauper sum et indigebo cum familia mea et ero in periculo incidendi in impatientiam aut murmurationem contra deum, non teneor rem meam dare aut a peenim excusatur qui indigens est et ab alio accipit ad usuram et ille qui ab infideli recipit iuramentum per idola, ut sit securus ab eo. Si autem in tuto sit status meus et familie mee, licet huiusmodi re ca
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ. utiłr. Et hoc teneas ꝓ regła. Qd̾ sẽꝑ
postĩor mora nocet ei ꝑ ꝙͣ fit. ẜ. de usuris¬
debitor. Et ẜm hec dico ꝙ si rusticus erat
ĩmora. tẽpore uiolẽcie tener. ad totalem
decimã cociꝰ anni. Dabit tñ ecc̃a. rustico.
erat in mora. de residuo tm̃ recipiet decima
erat fructus quos alias reposuifset ĩ locum
securũ. tuc ͥx asportat᷑ ce dit ĩ pidm eccdesie
Ad minꝰ us ad eplemẽtũ decimã .i. si plus¬

Expanded text:
em. Et hoc teneas pro regula, quod semper posterior mora nocet ei per quem fit. Secundum hoc dico quod si rusticus erat in mora tempore violentie, tenetur ad totalem decimam totius acervi. Dabit enim ecclesia rustico sa in recipiendo erat in mora, de residuo tantum recipiet decimam, erat fructus, quos alias reposuisset in locum securum. Tunc quicquid asportatur cedit in periculum ad minus usque ad complementum decime.
Abbreviated transcription (Latin):
duella ꝑse uł ꝑ alios. de sp̃ali mãdato eoꝵ
aut iudicãt ĩ curis sus int̾ sb̾ditos suos
mortalr. et efficiũtur irͣres Si seqͣt᷑ mors
Si aũt talia fiãt ꝑyconomos scl̃ares uł¬
ꝑ balluos es p̾poĩtos hĩ ep̃oꝵ. uł capłoꝵ¬

Expanded text:
el per alios de speciali mandato eorum, aut iudicant in curiis inter subditos suos, mortaliter et efficiuntur irregulares, si sequatur mors. Si autem talia fiant per economos seculares et balivos et prepositos h
Abbreviated transcription (Latin):
rilitas. ludrica. et stultiloqͥa. De philargiri¬
iuria. tͦpis lucri appetitꝰ. falsa reftimonia.
uiolẽcia. ĩ hũanitas ⁊ rapacitas. De ira ho¬
micidiũ. Clamor. et ĩdignacio. de t̾sticia rã¬
çor pusisianimitas. amaritudo. et desꝑatõ¬

Expanded text:
rilitas, ludicra, et stultiloquia; de philargyrerjuria, turpis lucri appetitus, falsa testimonia, violentia, inhumanitas, et rapacitas; de ira homicidium, clamor et indignatio; de tristitia, rancor, pusillanimitas, amaritudo, et des
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstet de qͣrio. distĩgue aut recepit ab hñte
admm̾stratõem. aut a sĩplici claustrali. In
pꝰ cãn fapẽda ẽ restitutõ mõastĩo uł p̾oratui
uel admistratol. de cuiꝰ boĩs datũ ẽ et põt fĩ
restitutõ eid̃ ꝑsone q̃ dedit Si adhuc reman
ĩ admistratõne illa maxĩe di credat᷑ cor¬
iectus. alias securiꝰ est ut ei nõ reddat᷑. S
fiat ꝙ dañ est. Si tñ calinõ correcto fcc̃i est
restitutõ. lib̾ata est q̃ accepie. Si aũt amo¬
tsit ab admmistratõne illa. aut sidaustͣ¬
lis ẽ sĩplex qͥdedit faciẽda ẽ restitutõ mõa¬
st̾io pͥoratu uł adm̾istratoĩ nͨ lib̾abti. Si
solu̾it illi qui dedit hͥ tũe demũ. cũ ꝯu̾sũ fu̾ie¬

Expanded text:
stet de contrario, distingue: aut recepit ab habente administrationem aut a simplici claustrali. In primo casu facienda est restitutio monasterio vel prioratui vel administratori, de cuius bonis datum est et potest fieri restitutio eidem persone que dedit, si adhuc remanet in administratione illa, maxime si dicitur correctus, alias securius, est quod ei non reddatur, sed fiat quod dictum est. Si tamen tali non correcto facta sit restitutio, liberata est que accepit. Si autem amotus sit ab administratione illa aut si claustralis est simplex qui dedit, facienda est restitutio monasterio, prioratui vel administratori nec liberabitur si solverit illi qui dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
Id̾ host̾. Diuites uo et porẽtes credo ꝙ teneãtur
silr̾ ad restitutõe si uld̾ recipiebãt ꝑ frandes
uł minas uł ĩportunitatẽ ĩ debitã uł ałr sine
iusta cã. Cłicus tñ uł p̾latus excusaret᷑ in cali
casu. si dedit ut redimeret uexatõem suã a q̃

Expanded text:
itentie Divites vero et potentes, credo quod teneantur similiter ad restitutionem, si illud recipiebant per fraudes vel minas vel importunitatem indebitam vel aliter sine iusta causa. Clericus tamen vel prelatus excusaretur in tali casu, si dedit ut redimeret vexationem suam, a qua
Abbreviated transcription (Latin):
ẽcẽ in cã ciuili de rebr tp̃ralib ut dicat ᷑ ꝙ in
p̾ cau licitũ sit susaꝑe duellũ nõ offr̾e. In ẜo
cañ. nͨ offr̃e. nec suscipe licet. tũ ĩ cẽꝑalibus
debeat qͥs pocius ꝙlib dãpnũ pati ꝙͣ sic du¬
ellũ susciꝑe. s cũ res suas. liceat armis defẽ¬
dere. Easq defendẽdo. R aptorẽ octidere. Si ałr
defẽdere nõ possit q̃re nõ põt eas defẽdere in

Expanded text:
 temporalibus, ut dicatur, quod in primo casu licitum sit suscipere duellum, non offerre. In secundo casu nec offerre nec suscipere licet, cum in temporalibus debeat quis potius quodlibet damnum pati quam sic duellum suscipere. Sed cum res suas liceat laico armis defendere et eas defendendo raptorem occidere, si aliter defendere non possit, quare non pot
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est fur suspẽdẽdus aut tb demebrãdus
aut ex occultãdus S alit̾ arbitrio uidicis
puiendꝰ uidel ut fustiget᷑ uł exulet uel
alio modo ꝓui uidici ꝯgruũ uidebr᷑ et hoc
ĩ stmplici fure. si .ii. plus sit ꝙ fur .i. qr ag¬

Expanded text:
non est fur suspendendus aut demembrandus aut exoculandus, sed alias arbitrio iudicis puniendus, videlicet ut fustigetur vel exulet vel alio modo, prout iudici videatur et hoc in simplici fure. Si enim plus sit quam fur, id
Abbreviated transcription (Latin):
gãĩs Statuit ĩ suꝑ ecc̃a illos uideos ꝓubli¬
nu baptizatis. sbu̾te atcẽptauint et siłes
penas int̾d ĩ pectiñarias ꝓut qͣtitas delictiex¬
poscit sepestatuit ecc̃a ꝯtͣ tales illa tũmodã¬
tõne adhibita ĩflagelł qd̾ starutũ ei ĩ uĩdic¬
tã sãg̾nis tr̃sire mime uideait᷑. tał .n. pena in¬

Expanded text:
s publilibus baptizatos subvertere attentaverunt. Et similes penas, interdum et pecuniarias, prout qualitas delicti exposcit. Sepe statuit ecclesia contra tales, illa tamen moderatione adhibita in flagellis, quod statutum eius in vindictam sanguinis transire minime videatur. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
ĩamẽtũ.⁊ in lucrũ nõ ẜuãciũ. cũ nõ sit uĩfiłe
ꝙ aliquis uiranciũ uolu̾it fac̾e ꝯditõem
suã detĩorem et alioꝵ meliorẽ benigne ĩter¬
pretandũ est sic̃ dcm̃ est supͣ. q. xxxuii. In
casu de mẽsuris. Si aũ nlłm ĩ comodũ pa¬
ciũtur exħ ẜuãtes iuram̃ẽtũ ñ est turum
eis uenire ꝙͣ uiramẽtũ. S demũciare pote

Expanded text:
 in lucrum non servantium, cum non sit verissimile quod aliquis iurantium voluerit facere conditionem suam deteriorem et aliorum meliorem, benigne interpretandum est, sicut dictum est supra in casu de mensuris. Si autem nullum incommodum patiuntur ex hoc servantes iuramentum, non est tutum eis venire contra
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝙ uirauerũt. Si au̾t qd̾ uiratũ ẽ sp̾tat
ad cultũ dei. uł religionẽ uł ad pietatẽ. autsi
talc qͥd uratũ est. ꝙ ten̾et᷑ fac̾e absq iuram̃¬
to si dubitet᷑ utr̃ simplr et absolute aur
sb̃ ꝯdicõne iratũ sit. aut si nescit᷑ de quot

Expanded text:
 iuraverunt. Si autem quod iuratum est, spectat ad cultum dei vel religionem vel pietatem, aut si tale quid iuratum est, quod tenentur facere sine iuramento, si dubitetur utrum simpliciter et absolute, aut sub conditione iuratum sit, aut si nescitur de quot
Abbreviated transcription (Latin):
exspense ꝓmirtẽdo ⁊ pauptas uł diuicie isliꝰ
cui facũda ẽ restitutõ. qr tã modica posset
ẽe pei restituẽde sũma. et tãte expẽse q̃ fie̾nt
mutcẽdo et cã diues ille cui faciẽda ẽ restitu¬
tõ ꝙ nlło modo deber uelle ꝓ re tã modica ꝓ¬

Expanded text:
fierent mittendo et paupertas vel divitie illius cui facienda est restitutio, quia tam modica posset esse rei summa et tante expense que fierent in mittendo et tam dives ille cui facienda est restitutio, quod nullo modo deberet velle pro re tam modica
Abbreviated transcription (Latin):
dũ q̃ nõ ht̃ locũ ĩforo ꝯtẽcioso. uñ si qͥs ĩforo
puĩali ꝯfiteatur se ꝑ furcũ hũisse .x. de rebus
illuis quimaĩfeste abstulerat ei .x. face ꝯsue
restitutõe illoꝵ .x. nͥ adu̾sariꝰ eiꝰ post mod̾ resti¬
tuerit ei x ablata. Inuget tũ ei pm̃a de furto

Expanded text:
foro contentioso, unde, si quis in foro penitentiali confitetur se per furtum habuisse decem de rebus illius qui manifeste abstulerat ei decem, facere restitutionem illorum X, nisi adversarius eius postmodum restitueret ei decem ablata. Iniunget tamen ei penit
Abbreviated transcription (Latin):
cõitem regis ẽ auͣctas rehͥrẽda. Si aũ cões
ꝯ regẽ. et rex nollet ei ius exhib̾e ꝑ ꝑres cu¬
nũciatõe de excessu regis. Si rex nollet a
tumacia dare auͣtẽ mouẽdi ⁊ eũ arma
ꝓsequi ĩ forma iudicii. Cũ neut̾ illoꝵ hẽat
ĩuiriã. Si ĩuriator offerret ei debitã sat̾scõem ad
arbitͥũ bonoꝵ uiroꝵ. de plano et fñ srepitu Iu¬

Expanded text:
comitem, regis est auctoritas requirenda. Si autem comes contra regem et rex nolit ei ius exhibere, per pares cununciatione de excessu regis, si rex nollet a tumacia dare auctoritatem movendi arma osequi in forma iudicii, cum neuter illorum habeat iniuriam, si iniuriator offerret ei debitam satisfactionem, ad arbitrium bonorum virorum, de plano et sine strepitu iu
Abbreviated transcription (Latin):
aut ex̃cuit seua. Diit Glo. ex officio puta
recepit officiũ occidẽdi uł nuitilãdi ꝯdẽpna¬
tos a iudice uł torꝙ̃di reos. uł officiũ adno¬
catõis ĩ cãis cͥminalib Ex officio dico qr
si qͥs ex ira uł ĩpetu ⁊ ñ ex officio aliꝙ̃ occidi̾t

Expanded text:
ui exercuit seva, supple ex officio: puta recepit officium occidendi vel multilandi damnatos a iudice vel torquendi reos vel officium advocationis in causis criminalibus. Ex officio dico, quia si quis ex ira vel impetu et non ex officio aliquem occiderit
Abbreviated transcription (Latin):
let. ut q̃ d iudicare disc̾nat. diligẽs gͥ inqͥsitor¬
et sb̾tił inuestigator Sapiẽt᷑ et qͣi astie ĩ t̾rog
a pcc̃ore ꝙ foesitan ignoret. uł uerecũdia uelit oc¬
cultare. Cognito itaq cͥmine uarietares enis
nõ dubitet iuestigare et locũ ⁊ tp̃e ⁊ c̾ huiꝰ quib¬

Expanded text:
nat. Diligens igitur inquisitor, subtilis investigator, sapienter et quasi astute interroget a peccatore quod forsitan ignoret, vel verecundia velit occultare. Cognito itaque crimine, varietates ejus non dubitet investigare, et locum, et tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
ullo ꝯͣctu siũ sit societas siũ locatõis uł
ꝯductõis carueãt a ꝯdictõib et pactis il¬
licitis si ⁊ hẽant mł̾ta pascua. et emãt
peccora ut pascãt᷑ ibi et ħ̾fiãt ad ncͣciam s
ꝯustentatõe suã et suoꝵ ⁊ alim̃tũ pau¬

Expanded text:
illo contractu, sive sit societatis sive locationis et conductionis, caveant a conditionibus et pactis illicitis. Si etiam habeant multa pascua et emant pecora ut pascantur ibi, si hoc faciant ad necessariam sustentationem suam et suorum et alimentum pau
Abbreviated transcription (Latin):
ut si qͥs hñs capita. tradat ea alicui custodi¬
ẽ daet pascẽda. Sb c̾ta mñcede pectiũe. uł ꝑtici¬
pacione. ꝓuctuũ gͥgis In quo cãu si dñs retiu
sͥ piculũ illoꝵ capitũ nec alias ĩ pactis ⁊ ꝯirẽ¬
c̾rere qͣctus mutui et societatis. ut cũ qͥs hũe
.xx. capitatͣdit ea estamata alicui prita pro

Expanded text:
s decem capita, tradat ea alicui custodienda et pascenda sub certa mercede pecunie vel participatione proventum gregis. In quo casu si dominus retinet sibi periculum eorum capitum, nec alias in pactis et convencontractus mutui et societatis ut cum qui habens decem capita, tradit ea estimata alicui, puta pro
Abbreviated transcription (Latin):
plus racet ꝙͣ expedit. Quocĩẽs pauꝑem ĩportune
petẽtẽ exaspat Ccĩẽs cũ sit corꝑe sanꝰ aliis Ieiui¬
nãtib pͣnde uolu̾it. aut sõpno deditꝰ cardius
req̃fierit. Infirmos uardiꝰ uisitau̾t. Si discordes
ad ꝯcordiã reuocare neglexit. Si plus aut ꝓxi

Expanded text:
e petentem exasperat, quoties cum sit corpore sanus, aliis jejunantibus, prandere voluerit, et somno deditus tardius requisierit, infirmos tardius visitaverit; si discordes ad concordiam revocare neglexerit, si plus aut proximum
Abbreviated transcription (Latin):
legatariꝰ et tonatariꝰ ceñet᷑ dare decimas
de re delegata uł donata. licet decimata fuĩt
a legatore uł donatore filius tñ. qr om̃ĩa
uonã patͥs ꝑtinent ad ip̃m et eius st̾ ꝙͦ¬
dã mͦ quo ad ꝓpͥetatẽ. Si succedat patri ñ
reneaf᷑ ea decimare. Si decimata sũt a pa¬
tre. s hẽs extͣneus cenet᷑ ad hoc sic̃ legata¬
rĩ et doniatariꝰ qui õe lucrũ et emolumen

Expanded text:
legatarius et donatarius tenentur dare decimas de re donata vel legata, licet decimata fuerit a legatore vel donatore. Filius tamen, quia omnia bona patris pertinent ad ipsum et eius sunt quodammodo quoad proprietatem, si succedat patri, non tenetur ea decimare, si decimata sunt a patre, sed heres extraneus tenetur ad hoc, sicut legatarius et donatarius, qui omne lucrum vel emolume
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ differẽtem nich fr̃̾ ħ cogitabat uł ignora¬
bat ꝙ ẽẽt illicitũ talia fac̾e̾. Uł uende̾ in
õĩb istis casib distĩgno. qr aut ille res ta¬
les st̃ que ad hũanũ usũ post̾ ẽẽ utles. si¬
cue arnia ĩ bello iusto. cutesẜꝰ ad ĩodẽdũ
peniẽ uł aurifrigiũ. ad ornam̃ta ecͣcsti¬
ta. uł eciã q̃dã uenena q̃ amedicis appo¬
nũt᷑ in qͥbdã ꝯfectõib ad sañad̾ egro¬
tos. aut tales q̃ ad nsł̾m usũ st̾. utiles
nͥ ad p̾cand̾. sic̃ q̃dã uenena mortifera
⁊ ad ulłm bonũ usũ utilia ut suture sr̃

Expanded text:
tabat vel ignorabat quod esset illicitum talia facere vel vendere. In omnibus istis distinguo quia aut ille res tales sunt, que ad humanum usum possunt esse utiles, sicut arma in bello iusto, cultellus ad incidendum panem vel aurifrisium ad ornamenta ecclesiastica vel etiam quedam venena, que a medicis apponuntur in quibusdam confectionibus ad sanandum egrotos. Aut tales que ad nullum usum utiles sint, nisi ad peccandum, sicut quedam venena mortifera aut ad nullum bonum usum util
Abbreviated transcription (Latin):
Si u̾o uidex ꝑ ĩp̾denciã assessoris male uidi¬
cauit erit excusatꝰ uidex. si simp erat et
huĩt bõam ꝯscĩa nͨ fuit ĩ culpa eligẽdo ta¬
lem assessorẽ. qr bonꝰ: et sufficiẽs ꝯt̾ crede¬
batur. In maiori .n. culpa fuit hic accessor

Expanded text:
Si vero iudex per imprudentiam assessoris male iudicaverit, erit excusatus iudex, si simplex erat et habuit bonam conscientiam, nec fuit in culpa eligendo talem assessorem, quia bonus et sufficiens communiter credebatur. In maiori enim culpa fuit hic assessor
Abbreviated transcription (Latin):
ita si in uno tm̃ maneat et̾ne uite Ianuam
cio uł ciali. uł negocian no recedit ꝙ sñ pcc̃o¬
aut si odiũ ĩ corde gessit aut si offensocuilib
ñõ sat̾faciat. aut ei offensꝰ offendẽsi ñ indul¬
geat. aur si arma. qͥs ꝯͣ iusticiã gerat ħ oĩa. de¬

Expanded text:
ita si in uno tantum maneat, eterne uite ianuam cio uel curiali uel negotiali non recedit, quod sine peccaut si odium in corde gestetur, aut si offenso cuilibet non satisfiat, aut si offendenti offensus non indulgeat, aut si arma quis contra iustitiam gerat. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
laborare munire se ĩ castro. uł auitate ⁊ uigi¬
lare ⁊ sic se ip̃os et res suas saluẽt. cato. pug¬
etc̃e ꝑuẽit. Itẽ si dñs wlt ire ĩ ex̾atũ ĩdictũ
ab ecc̃ã uł prĩcipe. Cõtra heticos. uł paganos
tũ. Itẽ si guerra. uł bello iusto ex ꝑtesua sit
captꝰ ab hostib nec põt solu̾e redẽptõe petitã
ab eo abs gͣni dãpno. Itẽ si uell ire ad prĩ¬

Expanded text:
laborare, munire se in castro vel civitate et vigilare, ut sic se ipsos et res suas salvent. Item salvent. Item si dominus vult ire in exercitum indictum ab ecclesia vel principe contra hereticos vel paganos, tum. Item si in guerra vel bello iusto ex parte sua sit captus ab hostibus, nec potest solvere redemptionem petitam ab eo, absque gravi damno. Item si vellet ire ad pri
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. Dic h̾ Glo. st̃ .u̾ qͥ eriũt. Q ubi emũt᷑
aliquiꝓuetus uł redditus. ad uitã uẽdi¬
toris. S̾uatis crrtõstãcus de qͥb loqͥt᷑ hic
tur ad uitã emẽtis. ñ ẽ cutsi ne uẽdi¬
tor deside̾t mortr̃ ẽptoris. Ideo .ni. ĩbibita
ẽ ꝓmissio p̾bende. uł bũficu nõ uacãtis
Et pactũ est defutura successione ĩ here¬
dirate testatoris pactũ dicꝯ fcm̃. d̾ adhͤ

Expanded text:
 ubi emuntur aliqui proventus vel redditus ad vitam venditoris, servatis circumstantiis de quibus loquitur hic tur ad vitam ementis, non est tutum, ne venditor desideret mortem emptoris. Ideo enim inhibita est promissio prebende vel beneficii non vacantis et pactum de futura successione in hereditate testatoris. Pactum dico factum dum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
dicat ei ut petat dilatõ a spoliatis uł ut assign
eis c̾tã ꝑtẽ de redditib suis amicabłr. de qͣsͥ Sati
faciãt successiue. et de ħ faciat eis bonã cautõem
Si u̾o om̃es denegẽt sͥ dilarõe ⁊ postulẽt ꝙ ip̃e ce¬
dat bõis tẽ credo ꝙ teneat᷑ abs dilatõne satͥfacere¬

Expanded text:
do petat dilationem a spoliatis, vel assignet ei certam partem de redditibus suis amicabiliter, de qua sibi satisfaciet successive et de hoc faciat eis bonam cautionem. Si vero omnes denegent sibi dilationem et postulent quod ipse cedat bonis, tunc credo quod tenet
Abbreviated transcription (Latin):
reuelat᷑ ab oñc aleude filie. S debitor ñ fit pau¬
pror recpiẽdo mutuũ a creditore uel ẽptor ant
Uenditor recipiẽdo rẽ. uł p̾ciũ tei uẽdite. Cre¬
ditor autẽ qͥ mala fide credidit. p̾cm̃am pu¬
ta ludenti ĩ alea. uł datuto m̾etͥu. aut hystͥo¬
ni uł alia dilapidãti boͣ suañ d hiꝰ debitũ¬

Expanded text:
atur ab onere alende filie. Sed debitor non fit pauperior recipiendo mutuum a creditore, vel emptor aut venditor recipiendo rem vel pretium vendite. Creditor autem qui mala fide credidit pecuniam, puta ludenti in alea vel daturo meretrici aut histrioni vel alias dilapidanti bona sua, non debet
Abbreviated transcription (Latin):
Qne ꝙ usurariꝰ emit eqũ uł p̾diũ
de p̾ciũa usuraria et donat rẽ illã
altĩ post ea efficit ᷑. nõ solũedo q̃rit᷑ utrũ
Aille qͥsoluit usuras possit cũ effrũ pet̾e rem
ẽptã de uluris ab ip̃o possore. et utrũ ĩ firo
peitẽciali ille reneatur restitu̾e. Ur ꝙ nõ.¬

Expanded text:
quod usurarius emit equum vel predium de pecunia usuraria et donat rem illam alteri; postea efficitur non solvendo. Queritur utrum ille qui solvit usuras, possit cum effectu petere rem emptam de usuris ab ipso possessore et utrum ille in foro penitentiali teneatur restituere?
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ aut crassa ductus ignor̃acia ꝯtͣ¬
xit cũ huiꝰ filia nõ d reciꝑe dotẽ. de reb hiꝰ
de eqͥtate canoĩca. licet de sb̾tilitate iuris ci¬
uilis ałr forte poss dici. si autẽ ꝓbili igno¬
rãcia ductus ẽ qr credebat soceꝵ nõ ẽẽ ufura¬
riũ uł alias ẽẽ soluẽdo. põt docẽ ĩ solid̃ reciꝑe¬

Expanded text:
veritatem aut crassa ductus ignorantia contraxit cum huiusmodi filia, non debet recipere dotem de rebus huiusmodi de equitate canonica, licet de subtilitate iuris civilis aliter forte posset dici. Si autem probabili ignorantia ductus est, quia credebat non esse usurarium vel alias esse solvendo, pot
Abbreviated transcription (Latin):
ms p̾sumẽdũ est ĩ fraudẽ usuraꝵ fi. Idem
oedo de ilł. qui sciẽt᷑ emũt fructus t̾raꝵ ab
ilł qͥ eos nõ hñt. Si aũt sũ fraude et bona fi
durat bona fides.
Uid de ulis qui emũt c̾tos equos

Expanded text:
em usurarum fieri. Idem credo de illis qui scienter emunt fructus terrarum ab illis qui eos non habent. Si autem sine fraude et bona fiddurat bona fides. Quid de illis qui emunt equos
Abbreviated transcription (Latin):
Sat̾ credo ꝙ sic. ꝙͣtũ ad restitutõ faciẽdam
ꝙch m̃ ex lucro hũerũt siue totũ. Si fuit gͥ
res gͣtis data. ꝯuie ꝙ suꝑ est deducto pcio da¬
to ꝓea re si fuit res ẽpta d cũ ꝯsilio ecc̃e erog¬
gari i usus pauper ⁊ agat pnĩa quilib talis

Expanded text:
s credo quod sic, quantum ad restitutionem faciendam  ex lucro habuerunt, sive totum, si fuerit sibi res gratis data sive quod superest deducto pretio dato pro ea re, si fuit res empta debet cum consilio ecclesie erogare in usus pauperum et agat penitentiam quilibet talis
Abbreviated transcription (Latin):
.iiii. Diᵈ̾ ꝙ in duce hoĩe ad pͨcandũ nlło
mõlicet. uti tñ pcc̃o alt̾ius ad bonũ latũ ẽ
Uã et publicole. querẽti. utrũ lic̾et uti in¬
ram̃to eiꝰ qͥ ꝑ falsos deos uirat ĩqͥ maĩfeste
p̾cat. eis reuerẽtiã diuina exibẽt Rndit
ꝙ qui utitur fide illius qͥ ꝑ fr̾os deosiuirat
ñ admalũ s ad bonũ no pccõ iłliꝰ sesociat
quo ꝑ demoĩa uirauit. S pacto bono . eius
quofidẽ ẜuauit. Si tñ induce̾e eũ ad urrã¬
dũ ꝑ sios deos p̾caret. Ita exiã inꝓpoĩto. dd̾¬

Expanded text:
 quod inducere hominem ad peccandum nullo modo licet; uti tamen peccato alterius ad bonum licitum est, us publicole querenti utrum licet uti iuramento eius qui per falsos deos iurat, in quo manifeste peccat, eis reverentiam d qui utitur fide illius qui per falsos deos iurat non ad malum sed ad bonum, non peccato illius se sociat, quo per demonia iuravit, sed pacto bono eius quo fidem servavit. Si tamen inducit eum ad iurandum per falsos deos, peccaret. Ita etiam in proposito d
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hetur spes de correctõe eiꝰ. uł uidet
de ilł scꝑatim p̃t expend̾e. Si u̾o nõsint ibi¬
alia. nisi de rapnia. ulło modo comedat. S
aliũde sͥ uictũ querat. uł ab amicis eiꝰ ex ꝯ¬
saguiers suis uel labqr̾ado maĩb ꝯuis uł
alio qͦs modo honesto tã puta q̃rẽdo ełias

Expanded text:
idet de illis separatim potest expendere. Si vero totum de rapina, nullo modo comedat, sed aliunde victum querat, vel ab amicis et consanguineis suis vel laborando manibus suis vel alio
Abbreviated transcription (Latin):
batis tales ĩ curatos d ãmou̾e a ꝑochialibꝰ
ecc̃iis. Si au̾ sme mun̾ib et obsequiis aut
p̾cib carilib face̾t ĩpediri ꝑ ep̃os ne ãmo¬
uerẽt᷑ cũ nec utilitas nł uł ncc̃itas amo¬
cõem exigerẽt nͦ eẽt cormpta ĩtentõ ñ c̾do

Expanded text:
batis tales curatos debeat amovere a parochialibus ecclesiis. Si autem sine muneribus et obsequiis aut precibus carnalibus facerent impediri per episcopos ne amoverentur, cum nec utilitas nec necessitas amotionem exigerent, nec esset corrupta intentio non credo
Abbreviated transcription (Latin):
.s. deẜuiẽs desinat dãpnet᷑ coĩone pͥuetur.
Ex pͥmo collige. ꝙ si ñ duc̃̾ ĩ ꝯsuetudĩe
et si amonitꝰ ñ wĩs cessare imitabit penã
cato et duob ultimis excostigit  ꝙ tale pec¬
catũ. sit mortale et gͣue. Glo ħ .s. cũ dr᷑ in

Expanded text:
serviens, desinat, damnetur, communione privetur. Ex primo collige quod si non duxit in consuetudinem, et si admonitus vult cessare, evitabit penam ccato. Ex duobus ultimis colligitur, quod tale peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
sas ꝯtrahit᷑ ut si custos ĩfirmri. furiosi uł
frenetia dimisit eũ ut ires lude ĩ plateam
uel alias darer oꝑani reilicite. aut exni¬
mia eb̾etate uł crapulã uigilare ñ potuit
maxĩe cũ solꝰ deputatus. ad custodiã. Si

Expanded text:
s contrahitur, uti si custos infirmi furiosi vel phrenetici dimisit eum, ut iret ludere in plateam, vel alias daret operam rei illicite aut ex nimia ebrietate aut crapula vigilare non potuit, maxime cum solus esset deputatus ad custodiam. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Ualeres et aliã domũ ꝯduc̾e ad usũ suũ ait
si oporaut eũ acaxx ad usurã ab alio ufatari¬
o p̃p usuras pdc̃as solũedas. Si aũt ex peciũa
usuraria negociatꝰ ꝯit et lucͣtꝰ uł m̃emit.
p̾diũ et fructus ꝑcepit nec lucrũ nec fructuseiꝰ
huĩ tenetur restituere. Id̾ ⁊̃ credo de lucrob̃¬
to de re furtuia. uł rapta ꝑ negociatõem
huiꝰ furtiua uł rapta. ⁊cordãt cũ hacglo.¬

Expanded text:
t si oportuit eum accipere ad usuram ab alio usurario, propter usuras predictas solvendas. Si autem ex pecunia usuraria negotiatus est et lucratus aut emit inde predium et fructus percepit nec lucrum nec fructus huiusmodi tenetur restituere. Idem etiam credo de lucro habito de re furtiva vel rapta per negotiationem huiusmodi furtiva aut rapta
Abbreviated transcription (Latin):
lo fornicarias &̃ alias mk̾eres cũ pene sĩt
pociꝰ restͥngẽde ꝙͣ extẽdende. De ilł aũt qui te¬
nẽt młieres In susptis locis et cũ scãdalo.
ꝯ tñ uõ pectat cũ eis nec p̾care ꝓponunt
p̃t dici benigna int̾pretatõe ꝙ ñ ĩcidũt

Expanded text:
carias vel alias mulieres, cum pene potius sine restringende quam extende. De illis autem qui tenent mulieres in suspectis locis et cum scandalo, si tamen non peccant cum eis nec peccare proponunt, potest dici benigna interpretatione quod non incidunt
Abbreviated transcription (Latin):
ei mediate uł ĩmediaci ⁊ dare ei lina ĩuiriam
passo mouẽdi ꝯͣ eũ arma. si aũt ĩuiriãs non
sb̾est mediate uł ĩmediate pͥncipi hñti super
Se friorẽ pr̃iceps ille nõ põt dare auͣctẽ sb̾dito
guo monẽdi ⁊ eũ arma. S auctas srĩoris pͥn¬
cipis ẽ reqͥrẽda. marĩe ai ille n̾uriãs ꝑtin medi¬

Expanded text:
ei mediate vel immediate et dare licentiam iniuriam passo, movendi circa eum arma. Si autem iniurians non subest mediate vel immediate principi habenti super se superiorem, princeps ille non potest dare auctoritatem subdito suo movendi contra eum arma, sed auctoritas superioris principis est requirenda, ma
Abbreviated transcription (Latin):
dãptu aͥ illati a fure de reb ip̃ius furis qͣs
secũ ducit aut portat. Si q̃ põt appͥhed̾e. dũ
Cũ qͥs comedit et bibit. aut dormit. Int̾imi
aut̃ se p̾pat ad repeslẽdũ. adu̾sarm̃ suũ de
posso̾tie male occupata. aut recuꝑandatu
morã exigar ut dom̃ est. s di dissiłabat¬

Expanded text:
damni sibi illati a fure, de rebus ipsius furis quas secum ducit aut portat, si quas potest apprehendere dum cum quis comedit aut bibit aut dormit interim aut se preparat ad expellendum adversarium suum de possessione male occupata, aut ad recuperandam moram exigat, ut dictum est. Si vero dissi
Abbreviated transcription (Latin):
.c.i. siu̾o licite rei dabat oꝑam ut qr ma¬
gist̾ cã discipline u̾berabat discipulũ uł¬
qr deponebat aliqͥs fenũ de curru. uł arbo¬
rẽ ꝓpriã sͥ uccessariã indidebat ⁊ siłia hͥc
si adhibuit diligẽtiã ꝙͣ potuit. uidel res

Expanded text:
i vero licite rei dabat operam, ut quia magister causa discipline verberabat discipulum vel deponebat aliquis fenum de curru vel arborem propriam sibi necessariam incidebat et similia. Hic si adhibuit diligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
m no reddidistis. decĩas et pͥmicias. id cͥco
ĩ fame ex penuria maledicti estis. Itẽ auꝰ.¬
ubis̃. Eũ decĩas dãdo et t̾tena et celestia pos¬
sis promeri ꝓ auaricia dupncẽ uñdictõe
fraudas. idest. sb̾crahꝰas cibi. hẽ dñi iustis¬
sima ⁊ suetudo ut si tu deciam illi ñ ded̾is
tu ad decimã reuoceris. Elo .i. amittes no

Expanded text:
hi non reddidistis decimas et primitias, idcirco in fame et penuria maledicti estis. Item Augustinus: Cum decimas dando et terrena et celestia possis promereri, pro avaritia duplicem benedictionem fraudas, id est subtrahis tibi. Hec est domini iustissima consuetudo. Si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam revo
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. qͥ hoc faciunt aut tm̃ de eo ꝙ ad ip̃os per¬
tales qui inducũt alios ad fen̾and̃. alias rĩ
fen̾aturos ter̾ ĩ solid̃. Si añt alias erant fe¬
neraturi nõ tenẽtur nͥ in ꝙͣtũ ad eos ꝑue¬
irerit. Ego credosũ p̾udicio ꝙ ĩ neutro te¬

Expanded text:
dum qui hoc faciunt? An tantum de eo quod ad eos perTalis qui inducunt alios ad fenerandum, alias non feneraturos, tenentur in solidum. Si autem alias erant feneraturi, non tenentur nisi quantum ad eos pervenerit. Ego credo sine preiudicio, quod in neutro
Abbreviated transcription (Latin):
puatus dolor exasꝑet. Cumq contra ali¬
ena uitia emulator ostenditur: que sua
sunt exequitur. ne tranquillitatem iu¬
dicii aut latens inuidia maculet. aut
p̃ceps ira ꝑturbet. seddum considerat᷑
timor eius qui suꝑ omnia p̾sidet .i. uicdi

Expanded text:
atus dolor exasperet. Cumque contra aliena vitia aemulator ostenditur, quae sua sunt exsequatur, ne tranquillitatem judicii aut latens invidia maculet, aut praeceps ira perturbet. Sed dum consideratur terror ejus qui super omnia praesidet, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus ad filium reguli non iuit inper¬
hocatus uͦ ad serium centurionis ire
ꝓmittit. qui naturam hominis non despi¬
cit. in quo suꝑbiam destruit. que inhõib
non pensat natliram s q̃ extra apparent.

Expanded text:
uus. Ad filium reguli non vadiatur, ad servum centurionis ire promittit qui naturam hominis non despicit: in quo superbiam destruit quae in hominibus non pensat naturam, sed quae extra patent.
Abbreviated transcription (Latin):
conterimus. qñ bona oꝑa que inpila cordiz
occulia discussione tundunus. ut uera¬
titer bona sint subtiliter retractamus.
Aromata gͦ inpuluerem redigere. est
nirtutes rarogitando terere. ⁊ usq ad
re. Et notand̃ qd̾ de eodem puluere dicit᷑.
dicis parent. cum hec mens subtilius
cogitando ꝯterit ⁊ quasi de aromatibus
puluerem reddit. ne gͦssum durumq sit

Expanded text:
conterimus, cum bona nostra quasi in pilo cordis, occulta discussione tundimus; et si veraciter bona sint, subtiliter retractamus. Aromata ergo in pulverem redigere, est virtutes recogitando terere, et usque ad re. Et notandum, quod de eodem pulvere dicitur:dicis placent, cum haec mens subtilius recogitando conterit, et quasi de aromatibus pulverem reddit; ne 37 grossum durumque sit
Abbreviated transcription (Latin):
lus accipit. n pͥꝰ nocturni temꝑis horas discu¬
tiatꝰ ẽ sic post iodum uocem excitationis
ribs qualitatem uite considert: ⁊ tunc
demum ad erudiendum uocem predicatio¬
nis format. Quid enim sunt inte mentes
bi dissimile cantic̃ faciat. dissimilit pulsat:¬
ac minutiores noces format. Sic p̾dicatores cũ¬
iniquis adħ m̃tib p̾dicant. altis ⁊ magnis
uocib et̾m iudicii t̾rores intonant: cumuͦ

Expanded text:
lus accipit, ut prius nocturni temporis horas discernat, et tunc demum vocem excitationis ribus suis qualitatem vitae considerat et tunc demum ad erudiendum congruam vocem praedicatioedat. Quid enim sunt intentae mentes bimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsatac minutiores omnino voces format. Sic quippe praedicatores iniquis adhuc mentibus faciunt, dum magnis vocibus aeterni judicii terrores intimant
Abbreviated transcription (Latin):
rant oꝑari t̃ ex hoc patet qͥuia sabbatum
erat sollempniꝰ quonis festo. quantũ ad oci
de potuit ẽẽ qd̾ mulieres in ip̃o clie pasche.
poterant parare unguenta ad unguendũ
tñm. qd̵ sabbato ñ licuiss Et nos indieb¬

Expanded text:
rant operari. Ex hoc etiam patet quia Sabbatum erat eis solemnius quovis festo, quantum ad otiude potuit esse, quod mulieres in ipso die solemni Paschae potuerunt parare unguenta ad ungendum Dominum, quod Sabbato non licuisset. In E
Abbreviated transcription (French):
sa. ne pauca agentes. inueniamur ste̾riles.
uł indiscussa relinquentes. becordes. Id̾ ca¬
nis lasciuientib supplantemur: ne fortas¬
sis flirxa ꝓdeant ne incosp̾ta. capiantur:
ne ꝑerrorem uiam deserant. ne plassitu¬

Expanded text:
sa; ne aut pauca agentes, inveniamur steriles; aut indiscussa relinquentes, vecordes. Neqnis lascivientibus supplantemur, ne fortasse fluxa prodeant, ne incircumspecta capiantur, ne per errorum viam deserant, ne per lassit
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ aug᷑. Intelligitur aaron difficilia p̃¬
ciꝑe ut hoc modo eos ab ipsa uitentione
reuocaret. sc̃m tñ est illud ipsum difficile.
ut eẽt aurum ad facienditm ydolum. qd̾
ꝓpt̃ eos dictum repittaui. qui contristant᷑
siquidtale ꝓpt̃ uitam et̾uã diuiutt̃ fr̃ uł¬

Expanded text:
n Exod. Intelligitur Aaron difficilia praecipere, ut hoc modo eos ab illa intentione revocaret. Factum est tamen illud ipsum difficile, ut eopter eos notandum putaui, qui contristantur, si quid tale propter uitam aeternam diuinitus fieri u
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra circunstans rubea est. ex qua gurges in
Qnicquid etiam ad hesum est influctibus
in hunc colorem cad̾. Ob hoc ibi gemine rułre
inueniuntur. que humo inuolute ⁊ uiter
harenas aiͥte. t̾re colorem hñt. ⁊ maris. Hoc
mare induos sinꝰ diuiditur. qui ab oriente
est ꝑsicum appellatur: quia ꝑse. horam eius
inhabitant. alt̾ arabicus dr᷑. ubi tam̃ nos di¬
cimus rubrum. hebeei dicunt harenosum.

Expanded text:
terra circumstans rubea est, ex qua vitiatur gQuidquid etiam ad esum in fructibus est, in hunc colorem cadit. Ob hoc ibidem rubrae gemmae inveniuntur, quae humo involutae, et inter arenas attritae terrae colorem habent et maris. Hoc mare in duos sinus dividitur, qui ab oriente est Persicus appellatur, quia Persae oram ejus inhabitant, alter Arabicus dicitur, ubi tamen nos dicimus Rubrum: Hebraeus dicit Cannosum,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑuitam magne continentie p̾sump¬
tioñ cogitationes crestt̃: s quid est qđ de¬
notione conpleta nazareus capud radere.
mus cum sic ext̾iora uicia uincimus. ut
totum cor indei amore ardeat. ⁊ cogitati¬
ones suꝑfluas c̾matis. q nazarei capillos
deuotionis ꝑfectione consumat: ⁊ iͨ ca¬

Expanded text:
e continentiam, praesumptionum cogitationes crescunt? Sed quid est quod devotione completa, caput Nazaraeus radere, mus, cum sic exteriora vitia vincimus, ut totum cor in Dei amore ardeat, et cogitationes superfluas concremans, quasi Nazaraei capillos, devotionis perfectione consumat.
Abbreviated transcription (Latin):
cẜmotħ ingło. Belet em̃i pontisex habere
mat̾nam pietatẽm. ⁊ prĩs sem̾tatem ut sit
fortis suꝑbis. ⁊ suauis modestis. ut ñ hñs
timoris angłm. nec elauonis suꝑciliumu
rat ⁊ lucrat. Uñ inueste legalis pontisicis.
nis. qui duo facit. urit ⁊ lucet. Ita ⁊ ponti¬
fex gladio predicationis .s ignito eloquio
urere debet mordati increpatione.⁊ metu¬
enda ꝯminationt ⁊ blandis fouendo luce
re. ⁊ delectabilia ꝓmutendo. Pontificabis ba¬
culus ab inferion pungit. ⁊ insumtno man¬
teriora extenditur. inse rediens. quia eccłia¬
sticus doctor gladio u̾bi pungere debet .i. aspe
sui redeat consideratione. si focte inse habeat

Expanded text:
tili. Debet enim pontifex habere maternam pietatem et patris severitatem, ut sit fortis superbis, et suavis modestis · ut non habens timoris angulum, nec elationis supercilium, urat, et luceat. Unde in veste legalis pontificis e. Ignis autem duo facit, urit et lucet, ita et pontifex gladio praedicationis, scilicet ignito eloquio, urere debet mordaci increpatione et metuenda minatione, et lucere blandis fovendo, et delectabilia promittendo. Ilis ab inferiori pungit, et a summo in anteriora extenditur, in se rediens, quia ecclesiasticus doctor gladio verbi pungere debet, id est aspere sui consideratione redeat, si forte in se habeat
Abbreviated transcription (Latin):
situit ut incontractib ꝓximis compati¬
amur uequis niuium molestus de pan¬
ꝑatm necessitatib negocietur. nec siu¬
deat possessiones alioꝵ acquirore. s inli¬
gentibe cõmodare. ⁊ cominodata paula¬
tim de fructib agri recipere. est gͥ senflis.

Expanded text:
mat, ut in contractibus proximis compatiamur, ne quis nimium molestus de pauperum necessitatibus negotietur, ne studeat possessiones aliorum acquirere, sed indigentibus commodare, et commodata paulatim de fructibus agrorum recipere. Juxta numerum .
Abbreviated transcription (Latin):
ad cognitionem u̾itatis emicat. sed oꝑ¬
atio carnalis obscurat. Inlippis enim pu¬
pille sunt sane. sed humore defluonte
palpebre grossescunt. cuins crebra ĩ fusi¬
one. acies etiam pupille niciatur. Inge¬

Expanded text:
ad cognitionem veritatis emicat, sed operatio carnalis obscurat. In lippis enim pupillae sanae sunt, sed humore defluente palpebrae grossescunt, cujus crebra infusione acies etiam pupillae vitiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sol segetem non respietat. manet infruc¬
tuosa segetem cordis nr̃i. respicit d̾s et
radiis solis sui nos illuminat auget ⁊
multiplicat. ut magni effiriamur sicut
magnus fc̃s est ysaac ⁊ magnus moy.
ce magnus ioħ̃s. Crescere fa. notaturh¬

Expanded text:
it amare. Si sol segetem non respiciat, manet infructuosa. Segetem cordis nostri respicit Deus, et radiis verbi sui nos illuminat, auget et multiplicat ut magni efficiamur; sicut magnus factus est Isaac, et magnus Moses, et magnus Joannes. Crescere. In oper
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui infide no genuerunt. Patrueł¬
filii fom cliscipuli consimilium. Consan¬
guineus qui remotior patrno. uł patru¬
eli. s ꝓpinquior affini. Qui enim suorũ ⁊
maxime domesticoꝵ curam ñ ht̃. fidem
rationem fidet. in carnationis xp̃i quia

Expanded text:
i nos in fide genuerunt, fratrefratrum discipuli consimilium. Consanguineus. Qui remotior patruo vel patrueli, sed propinquior affini. Qui enim suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem natione
Abbreviated transcription (Latin):
inscsa ⁊ mactib nel indoctoma. talem ac
tantum sciat se summum sacerdotiũ
non tantum nomine s ⁊ meritis obti¬
nere. Alioquin inferiorem. gradums
positum nouerit. eciam si primi nͣ acep̃¬

Expanded text:
in actibus, vel in doctrina, tantus ac talis sit, sciat se summum sacerdotium, non solum nomine sed et meritis obtinere, alioquin inferiorem sibi gradum positum noverit, etiam si primi nome
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑuitam magne continentie p̾sump¬
tioñ cogitationes crestt̃: s quid est qđ de
capillos inigne sacrifitii pone iubetur:
mus cum sic ext̾iora uicia uincimus. ut
totum cor indei amore ardeat. ⁊ cogitati¬
ones suꝑfluas c̾matis. q nazarei capillos
deuotionis ꝑfectione consumat: ⁊ iͨ ca¬

Expanded text:
e continentiae, praesumptionum cogitationes crescunt? Sed quid est quod, capillosque in igne sacrificii ponere jubetur, mus, cum sic exteriorem vitam vincimus, ut totum cor in Dei amore ardeat, et cogitationes superfluas concremans, quasi Nazaraei capillos, devotionis perfectio consumat.
Abbreviated transcription (Latin):
hominem inaide ab infantia mͥtũ
talium subire magist̾ium qͥ ẜ re¬
pente magistri fc̃i sunt. Uñ ieroni¬
mus de iłs ait. h̃i inforo: hodie inalta¬
rio. h̃i socius latronum. hoclie conse¬

Expanded text:
hominem in fide ab infantia nutritum, talium subire magisterium, qui repente magistri facti sunt, unde Hieronymus: Heri in foro, hodie in altari; heri socius histrionum, hodie conse
Abbreviated transcription (Latin):
furta ꝑsutia sͦpis luͥ appentꝰ falla testimonia uiolẽ¬
na. in humanitas ⁊ rapacitas. De un. homicidi¬
um clamor uidiguatio. ⁊e cysticia: rancor pusa¬
lanmitas a marituda ⁊ despatio. De accilia. oci
tas: de cenorbxs ytemptiones. heses iactantia. ⁊̃
p̃sumptio nonitatum. De suꝑbia: ꝯtemptur ĩ¬
uiclia mobelientia blasphenna murimipatto detras¬

Expanded text:
furta, perjuria, turpis lucri appetitus, falsa testimonia, violentia, inhumanitas ac rapacitas; de ira, homicidium, clamor et indignatio; de tristitia, rancor, pusillanimitas, amaritudo, desperatio; de acedia, otiotas; de cenodoxia, contentiones, haereses, jactantia, ac praesumptio novitatum; de superbia, contemptus, invidia, inobedientia, blasphemia, murmuratio, detra
Abbreviated transcription (Latin):
in lege sicut opoetet meslitatur nec di¬
stinguere conatur. Qi cumq gͦ uẽhe¬
menter obecliens est patri dño aut ma¬
gistro nec tnĩ lagem meditatur nt
distinguit. pͥmogenitum quidem est
inpecudib: s mimunbus est. Addet

Expanded text:
 legem sicut oportet meditatur,nec distinguere conatur. Quicunque ergo vehementer obediens est patri, domino aut magistro: nec tamen legem meditatur aut distinguit, primogenitus quidem in pecoribus est, sed immundus est. Et addet
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑat. ita morum uirtute transcen¬
dat. Cui mesu. Pectusculum quoq¬
cum armo cribuitur. ut qd̃ de sacrifi¬
tio peecipitur sumere. de hoc semet
ipso discat immolare. ut noñ solũ
pectore que recta sunt cogitet. s spec¬
tet. nulla presentis uite ꝓsꝑa appetat.
nulla ad u̾sa ꝑtimescat. blandim̃
ꝯsiderato interne ddulcedinis blan¬
dimento contempnat. Assumens¬

Expanded text:
t, ita etiam morum virtute transcendat. Sacerdoti in esu pectusculum cum armo tribuitur, ut quod de sacrificio praecipitur sumere, hoc de semetipso auctori discat immolare; et non solum pectore quae recta sunt cogitet, sed spectet. Nulla praesentis vitae rector appetat, nulla pertimescat, blandimenes autem considerato internae dulcedinis blandimento contemnat. Sit re
Abbreviated transcription (Latin):
maculam hñt. Ierontmꝰ. ꝑer stam̃ antina:
torquetur. firmioris uittuti loliditate cõ¬
stringitur. Stet gͦ ai ut stam̃ erecła cor¬
poris sensus subiaceat. nt rama. alia ã
sunt corꝑis alia aĩe parata. Qui conside¬

Expanded text:
amen anima torquetur, firmioris virtutis soliditate constringitur. Stat ergo anima, ut tamen erecta, corporis sensus subjacet ut trama; alia autem sunt corporis, alia animae peccata. Qui s
Abbreviated transcription (Latin):
iustis speculum ad cautelam. nonͣ solũ¬
et malorum oꝑa nob̃ sunt in exemplũ
trahenda legimus enim herodem diem¬
natalts sin celebrasse ⁊ epulas sanguine
fedasse: tale desiderium inusu habeamꝰ
gratias tͥ ago quia non sum sicut cet̾̃i
ho dc̃. ⁊ no econtrario dicamus. dñe d̾s
miserere mei quia non sum similis ser¬
uis tuis qui angelicam nitam clieunt

Expanded text:
. Non soluetiam malorum nobis in exemplum trahendo. Legimus enim Herodem natalis sui diem celebrasse, et epulas sanguine foedasse : tale desiderium in usum habemus Gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri homines, etc. Nos econtrario dicamus: Deus, miserere mei, quia non sum similis servis tuis, qui angelicam ducunt vitam