comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reseit. Quo enĩ in illo subtilit̃ discit qͣlit̃¬
se rep̃hende debeat: eo se duriꝰ ꝑ amari¬
tudinẽ penitentie castigat. quia tanto
fibi magis displicet: quanto in sacro uo-¬
lumine ampliꝰ de om̃ipotente dõ uidit
qđ amat. S quia ad ista ꝓficere sua uir¬
tute ñ ualet homo: recte nc̃ dr̃. Manꝰ
aut̃ dñi in sacro eloquio aliqͣndo & iã uni¬
genitꝰ filiꝰ appellat᷑. qr omĩa ꝑ ipsũ facta st̃.
& de cuiꝰ ascensione ꝑ moy sen pat̾ om̃ps
loqͥtur dicẽs. Tollã in celũ manũ meam.
Hȩc manꝰ quȩ electoꝵ suoꝵ corda c̃fortat:
discipłis dicebat. Sine me nichil potestis
facere. In om̃e gͦ qđ cogitamꝰ. in om̃e qđ
agimꝰ. semꝑ orandũ ẽ. ut upso aspirante
cogitemꝰ. ⁊ ipso adiuuante faciamꝰ. qui¬

Expanded text:
rescit. Quo enim in illo subtiliter discit qualitrescit. Quo enim in illo subtiliter discit qualiter reprehendere se debeat, eo se durius per amaritudinem poenitentiae castigat, qui tanto sibi magis displicet, quanto in sacro volumine amplius de omnipotente Deo videt quod amet. Sed quia ad ista proficere sua virtute non valet homo, recte nunc dicitur:  Manus enim Domini in sacro eloquio aliquando etiam unigenitus Filius appellatur, quia omnia per ipsum facta sunt . Et de cujus ascensioloquitur, dicens: « Tollam in coelum manum meam. » Haec manus, quae electorum suorum corda confortat, discipulis dicebat: « Sine me nihil potestis facere . » In omne ergo quod cogitamus, in omne quod agimus, semper orandum est, ut et ipso aspirante cogitemus, et ipso adjuvante faciamu
Abbreviated transcription (Latin):
culpis in eis qui placent si hec ad tẽpus
placuit ⁊ in illo qͥ displicebat: S sciendũ
quia nullus hȩc ꝓamore om̃ipotentis dĩ eo ͤ
toto corde agere pualet: nisi his cuiꝰ animũ
sp̃s sc̃s assupserit. Nam quando homo ex sua
iurtute sufficiat t̾rena despicere. celestia
amare. pacẽ cũ dõ querere. secũ rixã su¬
bire. in cogitatione semet ipsũ rep̃hendere
⁊ gemitib punire: Nullus hȩc agere: nisi
quẽ diuina gr̃a roborauit ualet. Unde &¬
seqͥtur. Manus enĩ dni erat mecũ con¬
⁊ subsequendo c̃fortet. S querendũ ẽ. cũ
suꝑius de uolumine qđ acceꝑat scriptũ sit.
& factũ ẽ. in os meũ sicut mel dulce : qua
ratione pꝰmodũ dr̃. abii amarꝰ in indigna¬
tione sp̃s mei ᷤ Mirũ quippe ualde est:
si dulcedo simul ⁊ amaritudo c̃ueniat. S
iuxta suꝑiorẽ sensũ sciendũ ẽ: quia cũ
sermo di in ore cordis dulcescere cȩperit.
huiꝰ ꝓculdubio cõtra semet ipsũ animꝰ ama¬

Expanded text:
culpis in eis qui placent, si haec ad tempus placuit et in illo qui displicebat? Sed sciendum quia nullus haec pro amore omnipotentis Domini ex toto corde agere praevalet, nisi is cujus animum Spiritus sanctus assumpserit. Nam quando homo ex sua virtute sufficiat terrena despicere, coelestia amare, pacem cum Deo quaerere, secum rixam subire, in cogitatione semetipsum reprehendere, et gemitibus punire? Nullus haec agere nisi quem divina gratia roboraverit valet. Unde subditur: « Manus Domini erat mecum conet subsequendo confortet. Sed quaerendum cum superius de volumine quod acceperat scriptum sit: Et factum est in ore meo sicut mel dulce, qua ratione postmodum dicitur: Abii amarus in indignatione spiritus mei? Mirum quippe valde est si dulcedo simul et amaritudo conveniant. Sed juxta superiorem sensum sciendum est quia cui sermo Dei in ore cordis dulcis esse coeperit, hujus procul dubio contra semetipsum animus ama
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rena omĩa ꝑm̃tis despectũ calcat. & quã¬
diu illud qđ desid̾at adhuc ꝑspeciẽ ñ hab&:
flere dulce habet se se continuis lam̃tis af¬
fligere. ⁊ qr necdũ se eẽ. in patria ad quã
creatus ẽ. udet. in huiꝰ uitȩ exilio nilei plus
aliud quã sua amaritudo placet. Dedignat᷑
ienĩ subiacere tẽporalib. & ardent̃ suspirat

Expanded text:
per mentis despectum calcat. Et quanper mentis despectum calcat. Et quandiu illud quod desiderat adhuc per speciem non habet, flere dulce habet, seseque continuis lamentis affligere. Et quia necdum se esse in patria ad quam creatus est videt, in hujus vitae exsilio nil ei plus aliud quam sua amaritudo placet. Dedignatur etenim subjacere temporalibus, et ardenter suspirat
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝑgat audiamꝰ.tabii amarꝰ in
cui dona sc̃i sp̃s creuerant. cur amarꝰ abi¬
bat. An om̃e cor qđ isdẽ sp̃s assumit. amarũ
m indignatione sui sp̃s facit: Unde scien
in amaritudinẽ tẽporaliũ ⁊ delectationẽ
ȩt̾norũ cõmouet. Dulce ⁊ enĩ ẽ. eẽ. in rebus
humanis. s ei qͥ adhuc de cęlestib gaudia
nulla gustauit. qr qͣnto minꝰ ec̃na intelligit:
tanto delectabiliꝰ in tẽporalibꝰ reqͥescit. At
si qͥs ia cordis ore gustauerit quȩ sit illa dul.¬
cedo celestiũ p̃miorũ. qui illi ymnidici an¬
geloꝵ chori. quȩ incophensibił uisio scẽ tri-¬
nitatis : huic qͣnto illud dulce fit qđ intꝰ
iudet. tanto in a maritudinẽ uertit᷑ om̃e qđ
foris sustinet. Rixat᷑ secũ de his quȩ mala&e
egisse se recolit. ⁊ sibimet ipsi displicet: cũ ei
ille placere iã ceꝑit qͥ om̃ia creauit. Rep̃¬
hendit se de cogitationibꝰ. inseqͥtur de u̾bis
⁊ punit flendo de factis. Suꝑ his inhiat.

Expanded text:
ergat audiamus. « Et abii amarus in cui dona sancti Spiritus creverant, cur amarus abibat? An omne cor quod idem spiritus assumit, amarum in indignatione sui spiritus facit? Unde sciendin amaritudinem temporalium delectatione aeternorum commovet. Dulce enim est esse in rebus humanis, sed ei qui adhuc de coelestibus gaudia nulla gustavit, quia quanto minus aeterna intelligit, tanto delectabilius in temporalibus requiescit. At si quis jam cordis ore gustaverit quae sit illa dulcedo coelestium praemiorum, qui illi hymnidici angelorum chori, quae incomprehensibilis visio sanctae Trinitatis, huic quanto illud dulce fit, quod intus videt, tanto in amaritudinem vertitur omne quod foris sustinet. Rixatur secum de his quae male egisse se recolit, et sibimetipsi displicet cum ei jam ille placere coeperit, qui omnia creavit. Reprehendit se de cogitationibus, insequitur de verbis, et punit flendo de factis. supernis inhiat,
Abbreviated transcription (Latin):
corrigit. atq ab aliis em̃dare cõtẽpnit:
una eadẽq ciuitas ⁊ ex parte cõplutur.
⁊ ex parte aridci remanet: in qua a se p̃¬
dicationis pluuiã repellit. St̃ ⁊ enĩ qͥdã
qͥ exhortationis uerba om̃ino ñ audiunt.
hii penitꝰ susciꝑe pluuiã nolunt. Et s̃

Expanded text:
corrigit, atque ab aliis emendare se contemnit, corrigit, atque ab aliis emendare se contemnit, una eademque civitas et ex parte compluitur, et ex parte arida remanet, in qua a se praedicationis pluviam repellit. Sunt etenim quidam qui exhortationis verba omnino non audiunt, hi
Abbreviated transcription (Latin):
Aex diceseis. ec dicit dñs ds̃. si forte au¬
diant & qͥ escant. Quociens diuinis uocib
difficultas audiendi repettur ut dicatur
si forte audiant. qͥd aliud quã transmi¬
grati popłi duritia designatur: In qͥb
uerbis magna ẽ. nr̃a consolatio. qr si om̃i¬
uerba sua denuntiat difficile audiri. cur
nos miseri cõtristam᷑ cũ sepe a fr̃ib innrã
amonitione c̃tẽpnimur : Nã crebro de¬
linq̃ntes alloquim᷑. freq̃nt̃ increpamꝰ.
sepe cũ eis blandis sermonibꝰ agimꝰ. ⁊ ta¬
men si alt̾ audit. alt̾ audire ctẽpnit. alt
ex parte uerbũ exhortationis suscipit. &
ex parte reciꝑe recusat: ita ut cotidie im
tẽ unã. ⁊ suꝑ alterã ñ plui. Pars una cõ¬
pluta ẽ.: ⁊ parsque cõpluta ñ ẽ. aruit. Cũ
enĩ sc̃ẽ exhortationis uerba alia mens sus¬
cipit alia susciꝑe recusat: suꝑ unã ciuita¬
tẽ dñs pluit. ⁊ suꝑ alt̾am ñ pluit. Cũ uͦ
& ipse qui ꝓximos audit ab aliis uitus

Expanded text:
ad eos. Haec dicit Dominus Deus, si forte audiant et quiescant. » Quoties divinis vocibus difficultas audiendi repetitur, ut dicatur, « Si forte audiant, » quid aliud quam transmigrati populi duritia designatur? In quibus verbis magna est nostra consolatio, quia si omnipopulum verba sua denuntiat, difficile audire, cur nos miseri contristamur, cur saepe a fratribus in nostra admonitione contemnimur? Nam crebro delinquentes alloquimur, frequenter increpamus, saepe cum eis blandis sermonibus agimus, et tamen si alter audit, alter audire contemnit, alter ex parte verbum exhortationis suscipit, et ex parte recipere recusat; ita ut quotidie imptem unam , et super alteram non plui. Pars una compluta est, et pars quae compluta non est uruit . Cum enim sanctae exhortationis verba alia mens suscipit, alia suscipere recusat, super unam civitatem Dominus pluit, et super alteram non pluit. Cum vero et ipse proximus qui audit ab aliis se vitiis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nos int̾cedetdo ⁊ ãmonitionib munien¬
do ꝓtegunt. D qr illorũ cor diuinitꝰ in p̃di¬
catione infunditur: quasi aqua de cȩlo
uenit in tectũ. Ex uͦ nos eorũ uerb irriga¬
mur: quasi aqua de tecto defluit in t̾rã.
Sc̃ã itaq eccła dũ exorit᷑ instillicidiis suis le¬
tatur: qr cũ infide ⁊ bonis oꝑib nascit᷑.
ea quȩ accipit dona consid̾at: uin uerb p̃di¬
cantiũ exultat. Quia gͦ auditoribꝰ ad meli¬
ora surgentib eorũ qͦq p̃dicatorib grã mul¬
ciplicatur: ꝓpħa dicat. Sp̃s quoq eleuauit
me. ⁊ assupsit me. Inde enĩ p̃dicator magis
ac magis eleuat᷑ nassumit᷑: unde auditor
eleuauit ⁊ post modũ dr̃ assũpsit: d hoc
loco assumpsit dictũ ẽ. constanter tenuit.
N ã sunt ñnulli qͦs eleuauit sp̃s. s ñ assumit:
quorũ & intellectꝰ ad spũalia enticat. ⁊ tam̃
uita in factis remanens intellectui ñ cõcor¬
futura ꝓspicere. ⁊ tam̃ a t̾renis desidis int̾ẽ

Expanded text:
cedendo et admonitionibus muniendo protegunt. Sed quia illorum cor divinitus in praedicatione infunditur, quasi aqua de coelo venit in tectum. Quia vero nos eorum verbis irrigamur, quasi aqua de tecto defluit in terram. Sancta itaque Ecclesia dum exoritur, in stillicidiis suis laetatur, quia cum in fide et bonis operibus nascitur, ea quae accepit dona considerat, et in verbis praedicantium exsultat. Quia ergo auditoribus ad meliora surgentibus, eorum quoque praedicatoribus gratia multiplicatur, propheta dicit: Spiritus quoque elevavit me, et assumpsit me. Inde enim praedicator magis ac magis elevatur et assumitur, unde auditor elevavit et postmodum dicitur assumpsit? Sed hoc loco assumpsit dictum est constanter tenuit. Nam sunt nonnulli quos elevat sed non assumit, quorum et intellectus ad spiritalia emicat, sed tamen vita in factis carnalibus remanens, intellectui non concorfutura prospicere, et tamen a terrenis desideriis mentem
Abbreviated transcription (Latin):
legentes sumunt. S sciendũ ẽ. qi qͣnto
auditores in haritate atq intellectui ꝓfi¬
eiunt: tanto sc̃ĩs p̾dicatoribꝰ maior grã
sp̃s dat᷑. Unde cũ ꝓpħa pͥus dirisi assũpsic¬

Expanded text:
legentes sumunt. 40. Sed sciendum est quia quanto legentes sumunt. 40. Sed sciendum est quia quanto auditores in charitate atque intellectu proficiunt, tanto sanctis praedicatoribus major gratia spiritus datur. Unde cum prius pr
Abbreviated transcription (Latin):
gere. iã diligendo quẽ cognouimꝰ ñ cessa-¬
mus eũ cũ fletib desiderare. Post rotarũ
itaq uocẽ uox magnę cõmotionis seqͥtur:
qr cũ testam̃ta di in aure cordis sonare cepit.
audientiũ sp̃s ex amore cõpunctꝰ ad lam̃ta
cõmouet᷑. Hinc ẽ. enĩ qđ scripture sacre uba
fiunt in corde legentiũ sapida. Hinc ẽ. qđ
ab amantibꝰ plerũq in silentio quasi furti¬
dr̃. Precidisti in alienatione capita poten¬
tiũ. mouebunt᷑ in ea gentes. Adaꝑient ora
sua sic̃ pauꝑ edens m occulto. Om̃ps eñi ds̃
in alienatione capita potentiũ p̃cidit. qr
nideoꝵ suꝑbiã a semet ipso alienando repu-¬
lit. In qua alienatione gentes mocȩ sunt.
qr a̾it iudei afide cadent. ad cognitionem
fidei corda gentiliũ cucurrer̃. Quȩ iudeli¬
cet gentes. in sacre lectionis pabulo os cor¬
dis aꝑiunt. ⁊ in occulto sic̃ pauꝑ comeduis.
quia cũ festinatione ⁊ silentio uerba uitȩ

Expanded text:
gere, jam diligendo quem cognovimus non cessagere, jam diligendo quem cognovimus non cessamus eum cum fletibus desiderare. Post rotarum itaque vocem vox magnae commotionis sequitur, quia cum Testamenta Dei in aure cordis sonare coeperint, audientium spiritus ex amore compunctus ad lamenta commovetur. Hinc est enim quod Scripturae sacrae verba fiunt in corde legentium sapida, hinc est quod ab amantibus plerumque in silentio quasi furtie alium dicitur: Praecidisti in alienatione capita potentium, movebuntur in ea gentes, adaperient ora sua sicut pauper edens in occulto . Omnipotens enim Deus in alienatione capita potentium praecidit, quia Judaeorum superbiam a semetipso alienando repulit. In qua alienatione gentes motae sunt, quia dum Judaei a fide caderent, ad cognitionem fidei corda gentilium cucurrerunt. Quae videlicet gentes in sacrae lectionis pabulo os cordis aperiunt, et in occulto sicut pauper comedunt, quia cum festinatione et silentio verba vitae
Abbreviated transcription (Latin):
rũ atq rotarũ subdit᷑. ⁊ uocẽ cõmo¬
tonis magne. Qđ si diligent̃ aspicit᷑:
inueniri potest qr ñ ociose repetit᷑. Due qͥp¬
pe sunt cõmotiones quib corda nr̃a cõmouen-¬
tur. Una quippe cõmotio ex timore ẽ. al¬
tera ex learitate. Una fit ex luctu penitentiũ.
alia exferuore amantiũ. Post p̃dicationis gͦ
u̾bũ pͥma cõmotio ẽ. cũ plangimꝰ mala quȩ
fecimus. Post uocẽ uͦ alarũ &e rotarũ: scd̾a
cõmotio ẽ: dũ magnis fletibꝰ querimꝰ oeles-
ecdam de multis patribꝰ uirtutũ exẽpla
cognoscimꝰ: quasi alarũ sonitꝰ cotidiȩ audi¬
mus. Quia ubiq sacra eloqͥa ꝑsonant: qͣsi
rotarũ uocib excitam᷑. & quia ꝑ eadẽ sacͣ
eloquia ad amorẽ nr̃i cõditoris accendim.
magniferuoris ignibꝰ ardentes: ee̾. nos lon¬
ge adhuc ab om̃ipotentis dĩ facie plangi¬
mus. Post pͥmã gͦ uocẽ cõmotionis magne
ad extremũ qͦq uox magnȩ cõmotionisfit:
qr qͥ cognoscendo dm̃ cxpimꝰ peccata plan¬

Expanded text:
atque rotarum subditur: Et vocem commotionis magnae. Quod si diligenter aspicitur, inveniri potest quia non otiose repetitur. 39. Duae quippe sunt commotiones magnae, quibus corda nostra commoventur. Una quippe commotio ex timore est, altera ex charitate; una fit ex luctu poenitentium, alia ex fervore amantium. Post praedicationis ergo verbum prima commotio est, cum plangimus mala quae fecimus; post vocem vero alarum et rotarum, secunda commotio est, dum magnis fletibus quaerimus coelestitam Ecclesiam de multis Patribus virtutum exempla 1278 cognoscimus, quasi alarum sonitum quotidie audimus, quia ubique sacra eloquia personant, quasi rotarum vocibus excitamur. Et quia per eadem sacra eloquia ad amorem nostri conditoris accendimur, magni fervoris ignibus ardentes, esse nos longe adhuc ab omnipotentis Dei facie plangimus. Post primam ergo vocem commotionis magnae ad extremum quoque vox magnae commotionis fit, quia qui cognoscendo Deum coepimus peccata plan
Abbreviated transcription (Latin):
do teneat᷑ : loqui contͣ illos libere recusat. ne
ipsam uite suȩ quietẽ ꝑdat. Isti uirtꝰ ꝓpħiȩ
data ẽ. multa iã que uentura sunt p̾uidet.
s tam̃ p̃sentis ꝓximi egritudinẽ cõspiciens
atq cõpatiens ñ ualet curare. Illi data est
curationis grã. atq a corpore ꝓximi moles¬
tiã quȩ in p̾sentiẽ. orationibꝰ repellit: stam̃
quid se ipsum paulo pꝰ sequat᷑ ignorat.
Mira itaq dispensatione om̃ps ds sic in ele¬
ctis suis sua dona dispensat. ut ⁊ isti det
qđ ⁊ illi denegat. ⁊ alt̾i maiꝰ qd alti minus
tribuat: quatenꝰ dũ uł iste hab̾e illum
conspicit. qđ ipse ñ habet. uł ille maius
hunc accepisse cõsidat qđ sibi minꝰ adeẽ.
pensat: dona dĩ alt̃ in alto idest uicisst̃
om̃s ãmirent᷑. atq ex hac ipsa ãmirati¬
one humiliet᷑ alt̃ alt̃i: ⁊ quẽ uidet ha¬
bere qđ ñ habet. eũ diuino iudicio sibi

Expanded text:
do teneatur, loqui contra alios libere recusat, ne do teneatur, loqui contra alios libere recusat, ne ipsam vitae suae quietem perdat. Isti virtus prophetiae data est, multa jam, quae ventura sunt praevidet, sed tamen praesentis proximi aegritudinem conspiciens atque compatiens, non valet curare. Illi data est curationis gratia, atque a corpore proximi molestiam quae in praesenti est orationibus repellit, sed tamen quid seipsum paulo post sequatur ignorat. Mira itaque dispensatione omnipotens Deus sic in electis suis sua dona dispensat, ut et isti det quod illi denegat, et alteri majus quod alteri minus tribuat, quatenus dum vel iste habere illum conspicit, quod ipse non habet, vel ille hunc majus accepisse considerat, quod sibi minus adesse pensat, dona Dei alter in altero, id est, vicissim omnes admirentur, atque ex hac ipsa admiratione humilietur alter alteri, et quem videt habere quod non habet, cum divino judicio sibi
Abbreviated transcription (Latin):
negatur: ut dũ iste considerat bonũ qđ ha¬
bes ⁊ ipse ñ habet. te sibi in cogitatione p̃¬
ferat. Et rrsũ dũ tu habere illũ cõspicis
qđ ipse non habes : te illi in tua cogitatione
postponas. ⁊ fiat qđ scriptũ ẽ. suꝑiores sibi
inuicẽ arbitrantes. Ut enĩ pauca de mul¬
tis loqͣr: isti mirȩ abstinentie uirtꝰ tribui¬
tur. ⁊⁊ tam̃ uerbũ scientiȩ ñ habet. Illi
dat᷑ uerbũ scientiȩ. ⁊ tam̃ uirtutẽ ꝑfec¬
tȩ abstinentiȩ app̃hende coenat᷑: ⁊ñ ua¬
let. Huic libertas uocis tribuit᷑. ut opp̃ssis
quibꝰq ꝓtectionis solatia impendens ad de¬
fensionẽ iustitiȩ libere loquat᷑: s tamen
adhuc multa in hoc mundo possidens. re¬
linquere om̃ia uult: & ñ ualet. Illi uͦ iam
datũ ẽ. om̃ia t̾rena relinquere. ut nichil
in hoc mundo cupiat habere: s tam̃ ad¬
huc auctoritatẽ uocis contͣ peccantes qͦsq
ñ p̃sumit exerere. Et qͥ ideo plus loqui
libere debinit. qriã ñ habet unde in hocmun¬

Expanded text:
negatur, ut dum iste considerat bonum quod habes et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat; et rursum dum tu habere illum conspicis quod ipse non habes, te illi in tua cogitatione postponas, et fiat quod scriptum est: Superiores sibi invicem arbitrantes . Ut enim pauca ex multis loquar, isti mirae abstinentiae virtus tribuitur, et tamen verbum scientiae datur sermo scientiae, et tamen virtutem perfectae abstinentiae adprehendere conatur et non valet. Huic libertas tribuitur vocis, ut oppressis quibusque protectionis solatium impendens, ad defensionem justitiae libere loquatur; sed tamen adhuc multa in hoc mundo possidens, relinquere omnia vult et non valet. Illi vero jam datum est omnia terrena relinquere, ut nihil in hoc mundo cupiat habere, sed tamen adhuc auctoritatem vocis contra peccantes quosque non praesumit exercere, et qui ideo plus loqui libere debuit, quia jam non habet unde in hoc mun
Abbreviated transcription (Latin):
cait. unde crescere in humilitatis
qđ minꝰ habetis. in ꝓximis uͦ hoc qđ uob̾
ampliꝰ acceper̃. quatinꝰ dũ suꝑuos met¬
ipsos: eos ꝓbono qđ ipsi habent & uos
non habetis aspicitis. ad hoc quoq obti¬
nendũ ȩtiã uos ex humilitate crescatis.
SSienĩ & uos in illis accepta bona ꝑpenditis:
⁊ illi in uob̾ considant dona quȩ habetis :
uicissim uos alis tangitis. ut excitati sẽꝑ
ad cȩlestia. uoletis. Sequitur:
testam̃ta signari suꝑius dixmꝰ. Uex gͥ
rotarũ ⁊ sermo testam̃toꝵ. Post uocem
itaq alarũ animaliũ auditur cẽ uox ro¬
tarũ: qr p̾dicantiũ sermone suscepto dũ

Expanded text:
ciunt, unde crescere in humiliciunt, unde crescere in humiliquod minus habetis, in proximis vero hoc quod vobis amplius acceperunt, quatenus dum super vosmetipsos eos pro bono quod ipsi habent et vos non habetis aspicitis, ad hoc quoque obtinendum etiam vos ex humilitate crescatis. Si enim et vos in illis accepta bona perpenditis, et illi in vobis considerant dona quae habetis, vicissim vos alis tangitis, ut excitati semper ad coelestia voletis. Sequitur: Testamenta signari superius diximus . Vox igitur rotarum est sermo Testamentorum. Post vocem itaque alarum animalium auditur etiam vox rotarum, quia praedicantium sermone suscepto, d
Abbreviated transcription (Latin):
ut in una om̃s karitate iungant᷑. S
int̾ hec sciendũ ẽ. quia sic̃ electi quiq
hoc semꝑ in aliis intendunt qđ adeo
meliꝰ acceꝑunt quã ipsi. ut eos sibi in
cogitatione p̃ferant. seq illis in humi¬
litate substernant: ita reꝓborũ mers
nũquã considat quid alter boni am¬
plius quã ipsa. s quid boni ipsaam¬
plius quã alt̃ habeat. Neq enĩ pensat
quȩ bona sp̃s alt̃ acceꝑit. &e ipsi desint :
s que bona ipsi ce quȩ mala ad sint¬
singulis diuidat. ut alt̾um alt̃i in co¬
gitatione humiliet: ad hoc reꝓbi ꝑ-¬
traunt bonũ qđ acceꝑunt. ut ex eo
inelatione ꝑdantur. dũ semꝑ cõside¬
rant bona quȩ ipsi habent  ⁊ alteri
ñ habent: ⁊ nũquã ꝑpende studẽt
quanta bona aluĩ habeant : upsi ñ
habeant. Qđ gͦ diuina pietas in aug¬
m̃to disponit humilitatis. hoc m̃tes
reꝓbe in augm̃tũ uertunt elationis:
⁊ exdiuersitate munerũ a bono defi¬

Expanded text:
ut in una omnes charitate jungantur. 35. Sed ut in una omnes charitate jungantur. 35. Sed inter haec sciendum est quia sicut electi quique hoc semper in aliis attendunt quod a Deo melius acceperunt quam ipsi, ut eos sibi in cogitatione praeferant, seque illis in humilitate substernant, ita reproborum mens nunquam considerat quid alter boni amplius quam ipsa, sed quid boni ipsa amplius quam alter habeat. Neque enim pensant quae bona spiritus alter acceperit et ipsis desint, sed quae bona ipsivirtutes dividat, ut alterum alteri in cogitatione humiliet, ad hoc reprobi pertrahunt bonum, quod acceperunt, ut ex eo in elatione perdantur, dum semper considerant bona quae ipsi habent, et alii non habent. Et nunquam perpendere student quanta bona alii habeant, et ipsi non habeant. Quod ergo divina pietas in augmentum disponit humilitatis, hoc mentes reprobae in augmentum vertunt elationis, et ex diversitate munerum a bono defi
Abbreviated transcription (Latin):
epistoł loquens in eis de his in quibꝰ sũt
quedã difficilia intellectu: quȩ indocti
& instabiles deprãuant. Mirat᷑ itaq i
apłis om̃ib paulus innocentiã. miratur
apłorũ primꝰ in paulo sapientiã. Alis gͦ
se tangunt. qͥ inde se uicissim ad ꝓuectũ
ds̃ agit in cordib hominũ: qđ facit in re¬
gionibꝰ terrarũ. Poterat namq uni cuili¬
bet regioni fructꝰ om̃s tribuere. S siuna
quelibet regio alteriꝰ regionis fructibꝰ non
indigeret. cõminionem cum alt̾a ñ ha¬
buisset. Unde fit ut huic uini. alii uero
olei habundantiã tribuat. hanc multitu¬
dinẽ pecudũ. illã uero ubertate habun¬
dare faciat frugũ. ut cũ illa defert qđis
ta ñ habet. & ista reddit qđ illa ñdetulit:
ꝑ cõmunionẽ grẽ sibi simul oe iã diuisae
terrȩ coniunctȩ sint. Sic̃ gͦ regiones t̃¬
rarũ. ita sunt m̃tes scõrũ quȩ dũ uicis¬
sim sibi cõferũt qđ acceꝑunt: quasifru¬
ctus suos regiones regionibꝰ impendũt.

Expanded text:
t quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant . Miratur itaque in apostolis omnibus Paulus innocentiam, miratur apostolorum primus in Paulo sapientiam. Alis ergo se tangunt qui inde se vicissim ad provectum mnipotens Deus agit in cordibus hominum, quod facit in regionibus terrarum. Poterat namque unicuilibet regioni fructus omnes tribuere; sed si una quaelibet regio alterius regionis fructibus non indigeret, communionem cum altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii vero olei abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non habet, et ista reddit quod illa non detulit, per communionem gratiae sibi simul etiam divisae terrae conjunctae sint. Sicut ergo regiones terrarum, ita sunt mentes sanctorum, quae dum vicissim sibi conferunt quod acceperunt, quasi fructus suos regiones regionibus impendunt
Abbreviated transcription (Latin):
amare. In eiꝰ quippe ore scriptura sacradul¬
cis ẽ: cuiꝰ uite uiscera mandatis illiꝰ replen¬
tur. qr ei suauis ÷ ad loquendũ: cui interiꝰ
imp̃ssã adiuuendũ fuerit. Nã sermodul¬
cedinẽ ñ habet. quẽ uita reꝓba intra cõs¬
cientiã remordet. Unde necesse ẽ. ut qui
uerbũ dĩ loquit᷑: priꝰ studeat qualit̃ uiuat.
ut post ex uita colligat. quȩ & qualit̾ di¬
cat. Ad p̃dicandũ nãq plus conscientia
scĩ amoris ȩdificat: quã exercitatio ser¬
monis. qr amando cȩlestia intra semet ip
beant t̾rena. Qenĩ uitã suã interiꝰ pen-¬
sat. exemplo suo foris ammonendo alios
ȩdificat : quasi in corde linguȩ chalamũ
tingit. in eo qđ manu uerbi ꝓrximis ex-¬
terius seribit. Unde amirabił p̃dicator
cũ multa discipłis exhortando dix̃: qr
nullã intͣ semet ipsũ de conscientia con¬
trarietatẽ ꝑtulit : securꝰ adiungit: di
qua uirtꝰ. si qua laus disciplinę. hȩc co¬

Expanded text:
amare. In ejus quippe ore Scriptura sacra dulamare. In ejus quippe ore Scriptura sacra dulcis est, cujus vitae viscera mandatis illius replentur, quia ei suavis est ad loquendum, cui interius impressa ad vivendum fuerit. Nam sermo dulcedinem non habet, quem vita reproba intra conscientiam remordet. Unde necesse est ut qui verbum Dei loquitur prius studeat qualiter vivat, ut pos ex vita colligat 1268 quae et qualiter dicat. Ad praedicandum namque plus conscientia sancti amoris aedificat, quam exercitaio sermonis, quia amando coelestia intra semetipsubeant terrena. Qui enim vitam suam interius pensat, et exemplo suo foris admonendo alios aedificat, quasi in corde linguae calamum tingit, in eo quod manu verbi proximis exterius scribit. Unde admirabilis praedicator cum multa discipulis exhortando dixit, quia nullam intra semetipsum de conscientia contrarietatem pertulit, securus adjunxit: Si qua virtus, si qua laus disciplinae, haec co
Abbreviated transcription (Latin):
animũ difficile relaxare. ꝓamore cõditoris
luctu solum ⁊ silentio gaude. Horũ ient̃
saerui uolum̃ comedit: uuscera repleta st̃:
qr p̾cepta uite quȩ sensus caꝑe potuit
menioria ñ amisit. s hȩc collectꝰ animꝰ in¬
do lugendo semꝑ ⁊ recolendo seruauit.
& fit plerũq ut tales quiq ex dono celestis
grẽ & iã uerbũ doctrinȩ ꝑcipiant. atq
de ueritatis pabulo qđ ipsi intrinsecꝰ dul-¬
citer ruminant: &e ꝓximos suauit̃ pascãt.
De quorũ ꝓfecto ore p̃dicatio tanto audi¬
entib dulcis ẽ. quanto eorũ actio cõtrarra
suis p̃dicationib ñ est: qr de ꝓpria uita
sumunt. qđ ꝑ linguã ꝓximis conferũt.
Unde recte quoq hic ꝓpħa subiungit.
t comedi illud. &e factum ÷ in ore meo sic̃
mel dulce. Liber qui uiscera repleuit
dulcis in ore sic̃ mel factus ẽ: qr ipsi de
omipotenti dño sciunt suauit̃ loqͥ. qui
hunc didicer̃ in cordis sui uisceribꝰ ueracit̃

Expanded text:
animum difficile relaxare pro amore conditoris, animum difficile relaxare pro amore conditoris, luctu solummodo et silentio gaudere. Horum venter sacrum volumen comedit, et viscera repleta sunt, quia praecepta vitae, quae sensus capere potuit, memoria non amisit, sed haec collectus in Deo animus lugendo semper et recolendo servavit. Et fit plerumque ut tales quique ex dono coelestis gratiae etiam verbum doctrinae percipiant, atque de veritatis pabulo, quod ipsi intrinsecus dulciter ruminant, et proximos suaviter pascant. De quorum profecto ore praedicatio, tanto audientibus dulcis est, quanto eorum actio contraria suis praedicationibus non est, quia de propria vita sumunt, quod per linguam proximis conferunt. Unde recte quoque hic propheta subjungit. t comedi illud, et factum est in ore meo sicut mel dulce. 13. Liber qui viscera replevit dulcis in ore sicut mel factus est, quia ipsi de omnipotenti Domino sciunt suaviter loqui, qui hunc didicerint in cordis sui visceribus veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
piscentia amare. m̃tẽ in suꝑbia erigere.
pacientiã ñ hab̾e. ex dolo malitiȩ de
ꝑximi lesione cogitare. sua indigentib
ñ dare. atq ad multiplicandũ aliena q̃re
re. nullũ pure ꝓpt̾ dm̃ diligere. inimi¬
cicias inimicis reddere. de afflictione
ꝓximi gaude. Cuncta hec uetusti sut
hominis. quȩ uidelicet de radice thimus
corruptionis. S qui iã ista exsuꝑat. & ad
p̃cepta dñica mentẽ in benignitate com¬
uetusti hominis uitia tͣnseunt: qͣndo
sacri uerbi p̃ceptũ uent̾ cõmedit. & uis¬
cera medullitꝰ replent᷑. Sepe enĩ qͦsdam
uidemꝰ tota se mente ad scẽ lectionis stu¬
diũ contulisse. atq int̃ uerba dñica re¬
cognoscentes inquantis deliquer̃. semet¬
ipsos in lacrimis mactare: merore cõ¬
tinuo affici in nullis huiꝰ mundi ꝓsꝑitati¬
bꝰ delectari ita ut ei uita p̃sens oneriae lux
ipsa fastidio fierrt. utx ad colloquendum
cõmunia admitt̾e atq ã rigore disciplinȩ

Expanded text:
piscentia amare, mentem in superbiam erigere, patientiam non habere, ex dolore malitiae de proximi laesione cogitare, sua indigentibus non dare, ad multiplicanda lucra tere, nullum pure propter Deum diligere, inimicitias inimicis reddere, de afflictione proximi gaudere: cuncta haec vetusti sunt hominis, quae videlicet de radice trahimus corruptionis. Sed qui jam ista exsuperat, et ad praecepta Dominica mentem in benignitatem cometusti hominis vitia transeunt, quando sacri verbi praeceptum venter comedet, et viscera medullitus replentur. Saepe enim quosdam vidimus, tota se mente ad sanctae lectionis studium contulisse, atque inter verba Dominica recognoscentes in quantis deliquerunt, semetipsos in lacrymis mactare, moerore continuo affici, in nullis hujus mundi prosperitatibus delectari, ita ut eis vita praesens oneri, et lux ipsa fastidio fieret, vix ad colloquendum linguam admittere, atque a rigore disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa audiuit cõmotionis magñȩ nͥ qđ
post sermonẽ p̃dicationis qͥ fit ad corda.
peccantiũ. lamenta penitentiũ sequunt᷑:
ꝑuersi ienĩ quiq dũ praua agunt. ⁊ auis¬
tis recta ñ audiunt: nesciunt quã sint
grauia quȩ cõmittunt. atq ex ipsa sua
ignorantia in suo stupore securi sunc:
⁊acentes in culpis quasi mollit̾ qͥescũt.
Sic̃ de quodã peccatore ⁊ securo popło dr̃.
Requieuit in fecib suis. qr securꝰ iacuit in
peccatis. Cũ uͦ audire ꝑuersi uerbũ p̃¬
dicationis cepint. que sint supplicia ȩt̾na
cognoscere. quiᷤᷤ tror iudicii. quã subtilis
examinatio de singuł quibq peccatis. ilico
cõtremiseunt. immplent᷑ gemitibꝰ. ⁊ ñ se
capientibꝰ suspiriis anxiant᷑. atq magno
pauore cõcussi in luctu ⁊ fletibꝰ erũpunt
ꝓpħam gͦ uox magnȩ cõmotionis sequit᷑. qr
post uerbũ p̃dicationis cõuersorũ atq pe¬
nitentiũ lutꝰ audiunt᷑. Qͥ enũ priꝰ qͥeti

Expanded text:
 audivit commotionis magnae, nisi quod post sermonem praedicationis, qui fit ad corda peccantium, lamenta poenitentium sequuntur? Perversi enim quippe, dum prava agunt, et a justis recta non audiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia in suo stupore securi sunt, et jacentes in culpis quasi molliter requiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur: Requievit in fecibus suis, quia securus jacuit in peccatis. Cum vero audire perversi verbum praedicationis coeperint, quae sint supplicia aeterna cognoscere, qui terror judicii, quam subtilis examinatio de singulis quibusque peccatis, illico contremiscunt, implentur gemitibus, et non se capientibus suspiriis anxiantur, atque magno pavore concussi, in luctu et fletibus erumpunt. Prophetam ergo vox magnae commotionis sequitur, quia post verbum praedicationis, conversorum atque poenitentium luctus audiuntur. Qui enim prius quieti
Abbreviated transcription (Latin):
moneã eius oꝑa quȩ facit. malignis
uerbis garriens in nos. Hinc paulus ite¬
rũ detrahentib chorintus loquit᷑ dicẽ
Epistolȩ inquiunt graues sunc &e fortes:
p̃sentia autẽ corporis infirma ⁊ sermo

Expanded text:
moneam ejus opera quae facit, verbis moneam ejus opera quae facit, verbis malignis garriens in nos . Hinc Paulus iterum de detrahentibus Corinthiis loquitur, dicens: Epistolae, inquiunt, graves sunt et fortes, praesentia autem co
Abbreviated transcription (Latin):
tib erigitur. mͦ flatib inclinatur. Om̃is
autẽ infirmus animꝰ qui uł derogatione
deicitur. uł laudib exaltatur: arudo
uento agitata ẽ. Qđ ioħs non erat. qua
inflexibilẽ m̃tis uerticẽ int̾ laudes homi¬
num ⁊ derogationes tenebat. d magna
inquisitione res indiget cũ recti oꝑis inã
tenemus. utrũ semꝑ despicere deroganti¬
um uerba debeamus. an certe aliquan¬
do compescere. Ne qua rẽ sciendũ ẽ. qr
linguas detrahentium sic̃ nr̃o studio non
debemꝰ excitare ne ipsi ꝑeant: ita ꝑsuam
malitiã excitatas. debemus equanimit̃
tolerare: ut meritũ nob crescat. Aliqͥn¬
do autẽ etiã compescere ne dũ de not
mala dieminant: eoꝵ qui audire nos
ad bona poterant corda innocentiũ cor¬
rũpant. Hinc ẽ. enĩ qđ ioħs obtrectato¬
res sui linguã redarguit dicens. Is̃quu
amat pͥmatũ gerere meis diotrepisᷤ n
recepit nos Propter hoc si uenero com¬

Expanded text:
tibus erigitur, modo flatibus inclinatur. Omnis tibus erigitur, modo flatibus inclinatur. Omnis autem infirmus animus, qui vel derogatione dejicitur, vel laudibus exaltatur, arundo vento agitata est. Quod Joannes non erat, quia inflexibilem mentis verticem inter laudes hominum et derogationes tenebat. 17. Sed magna inquisitione res indiget, cum recti operis viam tenemus, utrum semper despicere derogantium verba debeamus, an certe aliquando compescere. De qua re sciendum est quia linguas detrahentium sicut nostro studio non debemus excitare ne ipsi pereant, ita per suam malitiam excitatas debemus aequanimiter tolerare, ut nobis meritum crescat; aliquando autem etiam compescere, ne, dum de nobis mala disseminant, eorum qui audire nos ad bona poterant corda innocentium corrumpant. Hinc est enim quod Joannes obtrectatoris sui linguam redarguit, dicens: Is qui amat primatum gerere in eis Diotrepes non recipit nos; propter hoc si venero, com
Abbreviated transcription (Latin):
rem testẽ ⁊ iudicẽ querere. Quid ⁊ enĩ
ꝓdest si om̃s laudent. cũ conscientia accuset.
Aut quid potĩt obesse si om̃s nob derogent.
iob inter linguas deragantiũ inflexa m̃te
ꝑsistens. quia in t̾ra se in prgnari falsisser¬
monib uidit: in cȩlo testem quesuut. Hic̃
ysaias ait. Popłe nĩs qui beatificant te ipsi
te decipiunt: & uiã gressuũ tuoꝵ dissipãt.
Qui uidelicet ne uerba suȩ laudis attendet.
& in culpas altius ꝑiret: statim ei dr̃ quẽ
aspitiat. cuius iudiciũ ꝑtimescat. cũ sub¬
ditur. Dtat ad uiditiũ dñs: & stat ad u¬
dicandos popłos. Acsi aꝑte diceret᷑. Iuditia
humana cur sequeris. qui stare suꝑte oelestẽ
cens. Quid existis uide in deserco:Trundi¬
nem uento agitatã : Qđ quia negando
dixerit ñ affirmando : subiuncta uerba tes¬
tantur. Ait enĩ. S quid existis uid̾e in
deserto : Hominem mollib uestitum:
Ecce qui mollib uestiunt᷑. in domib regũ
sunt. Arundo autẽ uento agitata mͦ fla¬

Expanded text:
rem testem et judicem quaerere. Quid enim prodest si omnes laudent cum conscientia accuset? Aut quid poterit obesse si omnes nobis derogent, Job inter linguas derogantium inflexa mente persistens, quia in terra se impugnari falsis sermonibus vidit, in coelo testem quaesivit. Hinc Isaias ait: Popule meus, qui beatificant te, ipsi te decipiunt, et viam gressuum tuorum dissipant . Qui videlicet populus ne verba suae laudis attenderet, et in culpis mescat, cum subditur: Stat ad judicandum Dominus, stat ad judicandos populos . Ac si aperte diceretur: Judicia humana cur sequeris, qui stare super te coelescens: Quid existis videre in desertum? Arundinem vento agitatam? Quod quia negando dixerit, non affirmando, subjuncta verba testantur. Ait enim: Sed quid existis videre in deserto? Hominem mollibus 1256 vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt. Arundo autem vento agitata modo fla
Abbreviated transcription (Latin):
gła dñi de loco suo benedicit᷑. cũ uł ab elec¬
tis hominib uł ascĩs angłis auctori om̃ium
laus etña cantat᷑. In eo gͦ qđ iusti de cõuer¬
tendis peccatorib cogitant. qi eorũ uitã cõ¬
sid̾ands ad carnales actꝰ oculũ ducunt. qͣsi
ad babyloniã intendunt. Qui tam̃ ꝓstatu
suȩ rectitudinis qua in laude ad bonascõrũ
cur in istis immoram: qui hec ꝓpħe uerba
uerba largiente dño ꝑsensum alterũ. et
subtilius intelligere ⁊ aꝑtius dicere ualemꝰ:
Ait enĩ. & assũpsit me sp̃s. Predicatorẽ sp̃s
assumit. cũ eiꝰ m̃tẽ in amorẽ dĩ omĩpoten¬
tis eleuat. & a t̾renis desidiis alienã reddit :
ut nichil ei agere libeat nͥ ea quibꝰ lucra sp̃ũ.¬
alia cõgeget. ⁊ ad regna celestia cotidiani
sui opis fructũ porter. Unde nob̾ p̃dicato¬
rib iubetur. Oꝑamini ñ cybũ qui perit:
s qui ꝑmanet in uitã ȩcnã. Bene aut subdit᷑.¬

Expanded text:
ni de loco suo benedicitur, cum vel ab electis hominibus, vel a sanctis angelis auctori omnium laus aeterna cantatur. In eo ergo quod justi de convertendis peccatoribus cogitant, quia eorum vitia 1273 considerando ad carnales actus oculum ducunt, quasi ad Babyloniam intendunt. Qui tamen pro statu suae rectitudinis, quia in laudem Dei bona sanctorum cur in istis immoramur, qui haec prophetae verba, largiente Domino, per sensum alterum et subtilius intelligere, et apertius dicere valemus? Ait enim: Et assumpsit me spiritus. Praedicatorem spiritus assumit, cum ejus mentem in amorem Dei omnipotentis elevatam a terrenis jam desideriis alienam reddit, ut nihil ei agere libeat, nisi ea quibus lucra spiritalia congreget, et ad regna coelestia quotidiani sui operis fructum portet. Unde et nobis praedicatoribus jubetur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc enĩ reꝓbi in extiores tenebras cadut̃.
qͥ nuĩc in intiorib sua se sponte deiecer̃.
ut ueritatis lum̃ nec credendo nec be¬
ne oꝑando seq̃rent᷑. In quibꝰ ligatis pe¬
dib ac manib mitti p̾cipiunt᷑: qr nc̃

Expanded text:
Tunc enim reprobi in exteriores tenebras cadunt, quia nunc in interioribus sua se sponte dejecerunt, ut veritatis lumen nec credendo nec bene operando sequerentur. In quibus ligatis pedibus ac manibus mitti praecipiuntur, quia nunc
Abbreviated transcription (Latin):
uidemꝰ. qui ꝑp̃dicationis uerbũ a semet¬
ipsis auaricie estũ repellũt. ⁊ ñ solũ ia
aliena ñ rapiunt. s ꝓpria indigentib lar¬
giuntur : nec tam̃ ire stimulos edomant.
nec pacientiȩ moderamina ꝑ m̃tis tran¬
quillitatẽ seruant. Et sepe alii ad exbor¬
tationis uerbũ in semet ipsis iã carnis
minunditiã uincunt. corporis castitatẽ
custodiunt. nec tam̃ adhuc animos
sic̃ debent ꝓximis inclinant. s ꝑ rigorẽ
suꝑbiȩ in cogaatione se eleuant. In is¬
tis pars una cõpluta ẽ. quia fructũ fec̃:
⁊ pars quę cõpluta ñ ẽ. aruit. qr ex hor¬
tationis uerbũ ñ plene suscipiens abo¬
no oꝑe sterilis remansit. Sequitur.

Expanded text:
dicationis verbum a semetipsis avaritiae aestum repellunt, et non solum jam aliena non rapiunt, sed et propria indigentibus largiuntur; nec tamen irae stimulos edomant, nec patientiae moderamina per mentis tranquilitatem servant. Et saepe alii ad exhortationis verbum in semetipsis jam carnis immunditiam vincunt, corpus in castitate custodiunt, nec tamen adhuc animum, sicut debent, proximis inclinant, sed per rigorem superbiae in cogitatione se elevant. In istis pars una compluta est, quia fructum fecit, et pars quae compluta non est aruit, quia exhortationis verbum non plene suscipiens, a bono opere sterilis remansit. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte sunt aures eiꝰ. ⁊ solutũ ÷ iunculũ
lingue eiꝰ. Qua in re̾ notandũ ẽ. qr ꝓpc̃
clausas aures dictum ẽ. ad aꝑire. Sed
cui aures cordis ad obediendũ aꝑte fu¬
erint: ex subsequenti ꝓculdubio &e iã
lingue eiꝰ uinculũ soluetur. ut bona
que ipse fecerit. & iã facienda aliis lo¬
quatur. Ubi & bene additur. & loq̃bat᷑
recte. Ille enĩ recte loquit᷑ qui priꝰ obȩ¬
diendo fecerit quȩ loq̃ndo ãmonet eẽ.
facienda. Qđ uͦ ad transinigrationẽ po¬
puli ãmonendã ꝓpħa mutit᷑. ñ solũ ea

Expanded text:
apertae sunt aures ejus, et solutum est vinculum linguae ejus. Qua in re notandum est quia propter clausas aures dictum est Adaperire. Sed cui aures cordis ad obediendum apertae fuerint, ex subsequenti procul dubio etiam linguae ejus vinculum solvitur, ut bona quae ipse fecerit etiam facienda aliis loquatur. Ubi et bene additur: Et loquebatur recte. Ille enim recte loquitur qui prius obediendo fecerit quae loquendo admonet esse facienda. 21. Quod vero ad transmigrationem populi admonendam propheta mittitur, non s
Abbreviated transcription (Latin):
linguã tetigit eius: Quid ꝑ digitos redẽp¬
toris. nͥ dona scĩ sp̃s designant᷑  Unde cũ
in loco alio ciecisset demoniũ dx̃. Si indigi¬
to meo eicio demonia.: ꝓfecto ꝑuenit in
quo utroq loco colligit᷑: quia digitꝰ di¬
sp̃s uocatur. Digitos gͦ in auriculas
mitt̾e ẽ. ꝑ dona scĩ sp̃s mentẽ surdi ad
obȩdiendũ aꝑire. Quid ẽ. uͦ qđd expu¬
ens linguã eius tetigit: Saliua nob̾
ex ore redẽptoris ẽ: accepta sapientia
ineloquio diuino. Saliua quippe ex
capite defluit in ore. Ea gͦ sapientia
quȩ ipse ẽ. dũ lingua nr̃a tangitur .:
mox ad p̾dicationis uerba formatur.
Q suspiciens in cęlũ ingemuit. ñ qđ ipse
necessariũ gemicũ hab̾et qui dabat qđ
postulabat : s nos ad eũ gemere qͥ in
celo p̃sidet docuit. ut aures nr̃e ꝑdo-¬

Expanded text:
linguam ejus tetigit? Quid per digitos Redemptoris, nisi dona sancti Spiritus designantur? Unde cum in alio loco ejecisset daemonium, dixit: Si in digito quo utroque loco colligitur quia digitus spiritus vocatur. Digitos igitur in auriculas mittere est per dona sancti Spiritus mentem surdi ad obediendum aperire. Quid est vero quod exspuens linguam ejus tetigit? Saliva nobis est ex ore Redemptoris accepta sapientia in eloquio divino, saliva quippe ex capite defluit in ore. Fa ergo sapientia quae ipse est, dum lingua nostra tangitur, mox ad praedicationis verba formatur. Qui suspiciens in coelum ingemuit, non quod ipse necessarium gemitum haberet qui dabat quod postulabat, sed nos ad eum gemere qui coelo praesidet docuit, ut aures no
Abbreviated transcription (Latin):
in animo: parturiens pacẽ cũ dõ. Sic
achab iniquus rex aꝓpħa rep̃hensus cũ ctͣ
se diuinã sententiã adisset : ꝑtimuit. et
magno merore dep̾hensus: ita ut ad ꝓpħã
suũ dñs diceret. nõne uidisti humiliatũ
achab corã me : Quia gͥ humiliatꝰ ẽ. mei

Expanded text:
in animo, parturiens pacem cum Deo. in animo, parturiens pacem cum Deo. Achab iniquus rex a propheta reprehensus cum contra se divinam sententiam audisset, pertimuit, et magno moerore depressus est, ita ut prophetae suo Dominus diceret: Nonne vidisti humiliatum Achab coram me?
Abbreviated transcription (Latin):
lestia ienĩ cognoscentes. t̾renis aninũ subde
dedignam̃. & dũ plus saꝑe incipimꝰ. de his
quȩ malȩ egimꝰ nob̾ ipsis irascim᷑. Et fit in
multa sapientia multa indignatio: qr qͣnto
plus ꝓficimꝰ in cognitione. tanto nob indig¬
namur ãpliꝰ de ꝑu̾so oꝑe. Atq cũ scientia
dolor crescit. qr quanto magis ȩtna cognosemiꝰ.
tantoniagis eẽ. nos in huius exilii miseriado¬
lemꝰ. Uł sicut trans latione alia dr̃: ⁊ qui ad.¬
dit scientiã: addit laborẽ. Quo enĩ scire in¬
cipimꝰ quȩ sunt cȩlestia gaudia. eomagis ut
errorũ nr̃orũ laqueos possimꝰ euade flendo
laboramꝰ. In multa gͦ sapientia multa ẽ. in¬
dignatio : quia si et̾na iã sapimꝰ. cõcupiscere
tẽporalia dedignam᷑. Di ȩt̾na iam sapimꝰ.
nosmet ipsos despicimꝰ egisse hoc ꝗđ nospo¬
tuit ab ęt̾nitatis amore separare. Rep̃hen¬
dit semetipsã conscientia: accusat qdegit.
dãpnat ꝑ pęnitentiã. qđ accusat. Fnt rixa

Expanded text:
ognoscentes, terrenis animum subdere dedignamur. Et dum plus sapere incipimus de his quae male egimus, nobis ipsis irascimur, et fit in multa sapientia multa indignatio, quia quanto plus proficimus in cognitione, tanto 1280 nobis indignamur amplius de perverso opere. Atque cum scientia dolor crescit, quia quanto magis aeterna cognoscimus, tanto magis esse nos in hujus exsilii miseria dolemus. Vel sicut in translatione alia dicitur: Et qui addit scientiam addit laborem. Quo enim scire incipimus quae sint coelestia gaudia, eo magis ut errorum nostrorum laqueos possimus evadere, flendo laboramus. In multa ergo sapientia multa est indignatio, quia si aeterna jam sapimus, concupiscere temporalia dedignamur. Si aeterna jam sapimus, nosmetipsos despicimus egisse hoc quod nos potuit ab aeternitatis amore separare. Reprehendit semetipsam conscientia, accusat quod egit, damnat per poenitentiam quod accusat, fit rixa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓarimis loqͥmur. cũ priꝰ ipsi fecerimꝰ. Qđ
bene marcꝰ euangłista confirmat. cũ fac¬
tũ dñi miracłm narrat dicens. Adduc̃t
ei surdũ ⁊mutũ. ⁊ dep̃cabantur eũ ut
imponat illi manũ. Cuiꝰ ordinẽ curationis
insinuat subdens. Misit digitos suos in au

Expanded text:
is recte loquimur, cum prius ipsi fecerimus. Quod bene Marcus evangelista confirmat, cum factum Domini miraculum narrat, dicens: « Adducunt ei surdum et mutum, et deprecabantur eum ut imponat illi manum. » Cujus ordinem curationis i
Abbreviated transcription (Latin):
facie eorũ: quia domꝰ exasꝑans ẽ. Hoc iã
suꝑiꝰ dictũ ẽ. S notandũ quã asꝑa domꝰ
habeatur : cuiꝰ asꝑitas tã rebro replicatur.
Increpandus itaq peccator ẽ: ⁊ nũꝙ tim̃¬
dus : qr domꝰ exasꝑatis ẽ. Limeri enĩ ho-¬
mo debuerat: si ipse auctorẽ om̃iũ ut
homo timuisset. Nam qͥ rationis sensũ
ad timorẽ dñi ñ habuit: tanto in illo ñ¬
tim̃dus ẽ. quanto hoc qđ ee̾. debuit ñ ÷.¬

Expanded text:
a domus exasperans est. 19. Hoc jam superius dictum est. Sed notandum quam aspera domus habetur, cujus asperitas tam crebro replicatur. Increpandus itaque peccator est, et nunquam timendus, quia domus exasperans est. Timeri enim homo debuerat, si ipse auctorem omnium ut homo timuisset. Nam qui rationis sensum ad timorem Dei non habuit, tanto in nullo timendus est, quanto hoc quod esse debuit,
Abbreviated transcription (Latin):
eos a quib nos despici uidemꝰ. auctori.¬
tatẽ exhortationis uł increpationis su¬
mimꝰ: ut nec illorũ humilitatẽ debeamꝰ
erubescere. nec horũ suꝑbiã formidare.
Dicatur gͦ. Ego aut̃ dedi faciẽ tuã ut ad¬
amantẽ id÷ si ab auditorib honoraris.
Dedi faciẽ tuã ut silicẽ: si ab auditoribꝰ cõ¬
culcaris atq despiceris. ut nec ꝑ illatum
honorẽ refrenetur lingua ex uerecundia.
nec ꝑ despectũ taceat ex infirmitate.

Expanded text:
eos a quibus nos despici videmus, auctoritatem exhortationis vel increpationis sumimus, ut nec illorum humilitatem debeamus erubescere, nec horum superbiam formidare. Dicatur ergo: Dedi faciem tuam ut adamantem, id est, si ab auditoribus honoraris; Dedi faciem tuam ut silicem, si ab auditoribus conculcaris atque despiceris, ut nec per illatum honorem refrenetur lingua ex verecundia, nec per despectum taceat ex infirmitate.
Abbreviated transcription (Latin):
dit. contra luxuriantes zelo accendit᷑: ut
ab inmunditiȩ macuł expient᷑. Ꝙ sepedũ
quosdã in lapsib inuenit edomat. affligit:
atq ad castitatis mundiciã restringit. Cuiꝰ
si forte mens de inmunditiei luxuriȩ fu¬
erit tẽptata. ex ipso zelo qͦ alios correxit.
semet ipsa conuenit: ⁊ erubescit ĩmunda
cogitare quȩ in aliis recolit correxisse. In
hoc gͦ ala alam ꝑcutit. dũ uircꝰ uirtutem

Expanded text:
dit contra luxuriantes zelo accenditur, ut dit contra luxuriantes zelo accenditur, ut ab immunditiae maculis expientur. Et saepe dum quosdam in lapsibus invenit, edomat, affligit, atque ad castitatis munditiam restringit. Cujus si forte mens de immunditia luxuriae fuerit tentata, ex ipso zelo quo alios correxit semetipsam convenit, et erubescit immunda cogitare, quae se in aliis recolit correxisse. In hoc ergo ala alam percutit, dum virtus virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
discit: ut iuscera &iam miscdđię habeat.
⁊ ecce om̃ia munda sunt uob̾. Cũq iam
ee̾. misericors in helemosinis ceꝑit. uerba
sc̃ȩ̃ auctoritatis legit. & quicqͥd ineis de mi
git. Ibi enĩ scriptũ ẽ. Pater erã pauꝑum
qđ fortasse antea legebat ⁊ p̃t̃ibat. d cũ
in eiꝰ corde iã miscdia ceꝑit imitari na¬
turã: quid ẽ. patrẽ eẽ. pauꝑũ legit ⁊ recog¬
noscit. quia introrsus rediens insemet¬
ipso intelligit qđ foris audic. Aliud nãq
e. helemosinã ex p̃cepto facere. atq aliud
enĩ qđ in magna uirtute ꝑ psalmistã dr̃.
Uide quia manda tua dilexi dñe: in tua
miscia uiuifica me. Mandata ⁊ enĩ dĩ ꝑ
ussionẽ facere seruientis ⁊ obȩdientis ẽ.
diligendo aut̃ facere obȩdientis ⁊ amantis.
de conpuncto scientia multiplicat᷑. ala in
nob̾ alam ꝑcutit. qr uircꝰ uircutẽ excitat.
Sic qͥ castitatis bonũ in suo corpore eusto¬

Expanded text:
discit, ut viscera etiam misericordiae habeat, discit, ut viscera etiam misericordiae habeat,  ecce omnia munda sunt vobis . Cumque jam esse misericors in eleemosynis coeperit, verba sanctae auctoritatis legit; et quidquid in eis de misgit. Ibi enim scriptum est: Pater eram pauperum . Quod fortasse antea legebat, et praeteribat. Sed cum in ejus corde jam misericordia coeperit imitari naturam, quid sit patrem esse pauperum, legit et recognoscit, quia introrsus rediens, in semetipso intelligit quod foris audit. Aliud namque est eleemosynam ex praecepto facere, atque aliud enim quod in magna virtute per Psalmistam dicitur: Vide quia mandata tua dilexi, Domine, in tua misericordia vivifica me . Mandata enim Dei pro jussione facere servientis et obedientis est, diligendo autem facere obedientis et amantis est. de compuncto scientia multiplicatur, ala in nobis alam percutit, quia virtus virtutem excitat. Sic qui castitatis bonum in suo corpore custo