comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uid uͦ dehis aristoxenꝰ senciat : breuit̾ aꝑiendũ ẽ. Ille enĩ
qm̃ minime tractatũ racioni costituit. s auriũ uidicio
ꝑmittit. idento uoces ipsas nullis numi̾s notat. ut eaꝵ colli¬
gat ꝓporciones : s eaꝵ inmedio differenciã simmit ut specu¬
lacionẽ nõ ipsis uocib s in eo ꝗ int̾se differunt colloc&. ni¬
mis in ꝓuide qui differenciã se serre arbiretur eaꝵ uotũ.
quaꝵ nullã magnitudinẽ mensuram ue costituat. Hic
igitur & diatesseron consonanciã duoꝵ tonoꝵ ac semito¬
nii ẽẽ ꝓponit. Et diapente triũ tonoꝵ ac semitoni. ⁊ diapa¬
son sexto norum. quod fieri nõ posse suꝑiorib uoluminib
demonstratũ ẽ ł
xeiuii. Descrĩpcio octocordi qua osten¬
ditur diapason. cõsonancia minor ẽẽ sextonis.

Expanded text:
uid vero de his Aristoxenus sentiat breviter aperiendum est. Ille enim quoniam minime tractatum rationi constituit, sed aurium judicio permittit, idcirco voces ipsas nullis numeris notat, ut earum colligat proportiones, sed earum in medio differentiam sumit, ut speculationem non in ipsis vocibus, sed in eo quod inter se differunt, collocet, nimis improvide, qui differentiam se scire arbitretur earum vocum, quarum magnitudinem nullam mensuramve constituat. Hic igitur et diatessaron consonantiam duorum tonorum ac semitonii esse proponit, et diapente trium tonorum ac semi onii, et diapason sex tonorum, quod fieri non posse superioribus voluminibus demonstratum est. CAPUT XIII. Descriptio octochordi, qua ostenditur diapason consonantiam minorem esse sex tonis.
Abbreviated transcription (Latin):
octonariꝰ ad t̾nerium ẽparat᷑: habet eumbis. s ne sit multiplex h̃
&iam eiꝰ aliqͣs partes. neq eas simplices. Duab enĩ eũ suꝑuenit unitatib

Expanded text:
octonarius ad ternarium comparatus habet eum bis. Sed ne sit multiplex, habet etiam ejus aliquas partes, neque eas simplices. Duabus enim eum supervenit unitatib
Abbreviated transcription (Latin):
ioribus orbibus undaꝵ globos spangit. Atq eo usq dũ fangtt motͦ ab¬
eliciendis fluctib conquiescat. Semꝑq posterior. ⁊ maior undula pulsu
debiliore diffunditur. Qđ siquid sit quod crescentes undas possit
offendere. statim motꝰ ille reueriitur: & quasi ad centrũ unde ꝓfectꝰ
fuerat eisdẽ unduł̃ retundatur. Ita gͥ cumaer pulsus fecerit sonũ.

Expanded text:
oribus orbibus undarum globos spargit, atque eo usque dum fatigatueliciendis fluctibus conquiescat. Semperque posterior et major undula pulsu debiliore diffunditur. Quod si quid sit, quod crescentes undas possit offundere, statim motus ille revertitur, et quasi ad centrum, unde profectus fuerat, eisdem undu is rotundatur. Ita igitur cum aer pulsus fecerit sonu
Abbreviated transcription (Latin):
nos meson enarmonios. ł licanos meson enarmonios. Hassetrte
mese. Iost hanc sunt duo tetracorda. partom sinẽmenon. partĩ
diei eugmenon. Et si nẽ menon e. qđ post mesen ponitur. id ÷
trite sinẽmenon. Dehinc lichanos sinẽmenon. eadem indiatono
diatonos sinẽmenon. Inchromate uͦ ł diatonos sinẽmenon
chromatice. ł lichanos sinẽmenõ chromaticȩ. In enarmoniou̾

Expanded text:
nos meson enharmonios, vel lichanos meson enharmonios. Has sequitur mese. Post hanc sunt duo tetrachorda partim synemmenon, partim diezeugmenon. Et synemmenon est quod post mesen ponitur, id est trite synemmenon. Dehinc lichanos synemmenon, eadem in diatonico diatonos synemmenon. In chromate vero vel diatonos synemmenon chromaticae, vel lichanos synemmenon chromaticae. In e
Abbreviated transcription (Latin):
er̃ uũ ccxxcui. ea sit .f. Hec erit lichanos hẏpaton chromatice ab
ea q̃ ÷. hẏpate meson trib semitoniis distans. Relinquunt᷑ ergo
semitonia duo. unũ qͥdẽ int̾ lichañ hypaton chromaticen ⁊ par¬
hẏpate hipaton chromatice id ÷ int̾ uũ cexcui. ⁊ uĩi dec laexui.

Expanded text:
erunt 7296: haec erit F lychanos hypaton chromatice ab erunt 7296: haec erit F lychanos hypaton chromatice ab ea quae est hypate meson tribus semitoniis distans. Relinquuntur ergo duo semitonia, unum quidem inter lychanos hypaton chromaticen et parhypaten hypaton chromati
Abbreviated transcription (Latin):
hẏpates meson ad ꝓslambanomeñ : diapente ẽ. consonancia.
Adhẏpaten hẏpaton uͦ : diatesseron. Ab hac gͥ hypatemeson id ÷¬
ui exlini. pars auferat᷑ octaua : er̃ dcclxuiii. hanc eisdem siquis
adiungat: fient ui dccce xii. q̃ ẽ. lichanos hẏpaton diatonos adipa¬
ten meson toni optinens ꝓporcionẽ. ea sit .d. Rursꝰ de ui deccoxii.
pars auferatur octaua ea ẽ. dece lxiiii. Hȩc sieidẽ copuletur fient uũ
dcclxxui. q̃ ẽ .c. parhẏpate hypaton diatonos ad lichanos hypaton
diatonon toni. ad hẏpaten meson duoꝵ tonoꝵ distanciã seruãs
Relinqͥt᷑ gͥ semitoniũ int̾parhẏpaten hypaton diatonon ⁊ hy¬
quidẽ generis hypaton tale tetracordũ ẽ.Chromaticũ uͦ tali
racione diuidimus. Sumo enĩ differenciam hẏpatemeson ⁊ eiꝰq̃ ÷¬
lichanos hẏpaton diatonos id ÷ ui. exliiii.⁊ ui. decccxii. ea ẽ.
declxuiii. Hanc dimidiã parcior ut duo efficiã semitonio: fiẽt
ceclexxiiii. Hanc adicio ui. deccc xxii. ut tria semitonia fiant:

Expanded text:
hypates meson ad proslambanomenon diapente est consonantia, ad hypaten hypaton vero diatessaron. Ab hac igitur hypate meson, id  IIII. pars auferatur octava, erunt DCC. LX. VIII. hanc eisdem si quis adjungat, fient VI. DCCCC. XII. quae est E. lychanos hypaton diatonos ad hypaten meson toni proportionem obtinens. Rursus de VI. DCCCC. XII. pars auferatur octava, ea est DCCC. LX. IIII. haec si eisdem copuletur fient VII. DCC. LXX. VI. quae est. C. parhypate hypaton ddiatonon toni, ad hypaten meson duorum tonorum distantiam servans. Relinquitur igitur semitonium inter parhypaten hypaton diatonon et hyquidem generis hypaton tale tetrachordum est, chromaticum vero tali ratione dividimus. Sumo enim differentiam hypaten meson, et lychanos hypaton diatonos, id est VI. C. XL. IIII. et VI. DCCCC. XII. ea est DCC. LX. VIII. hanc dimidiam partior, ut duo efficiam semitonia, fient CCC. LXXX. IIII. hanc adjicio ad VI. DCCCC. XII. ut tria semitonia fiant,
Abbreviated transcription (Latin):
cuuis ad suꝑius exemplar tał diuisio ẽ. Qm̃ enĩ parhẏpate hypa¬
ton diatonos. ut purhẏpate hypaton chromatice q̃ uũ dcclacxui.
ingenere enarmonion lichanos hẏpaton en armonios: q̃ ab hẏpate meson
duob integris differat tonis. Restat gͥ exdiatesseron cõsonancia semitoniũ
eiꝰ q̃ ẽ lichanos hẏpaton enarmonios & hẏpates hẏpaton. id ÷ uñ declaex¬

Expanded text:
cujus ad superius exemplar talis divisio est. Quoniam enim parhypate hypaton diatonos vel parhypate hypaton chromatice, quae VIII. DCC. Lin genere enarmonion lychanos hypaton enarmonios, quae ab hypate meson duobus tonis integris differt. Restat igitur ex diatessaron consonantia semitonium,ejus, quae est lychanos hypaton enarmonios, et hypates hypaton, id est VII. DCC. LX
Abbreviated transcription (Latin):
trianguli sit natura : amathematico necesse ẽ petat. Idẽ quoq
decet̾is sensibilibus dici potest : marimeq de arbtrio alirium. quaꝵ
uis ita sonos captat ut ñ mͦ de his iudiciũ capiat differenciasq. cõg¬
nonlato uerũ etiam delectetur sepiꝰ. si dulces coaptatq modi sunt an

Expanded text:
drati sit natura, a mathematico necesse est petat. Idemque de caeteris sensibus dici potest, maximeque de arbitrio aurium, quarum vis ita sonos captat, ut non modo de his judicium capiat, differentiasque cognoscat, verum etiam delectetur saepius, si dulces coaptatique modi sint, an
Abbreviated transcription (Latin):
iã ñ obuium. neq cuilib& explicabile eẽ potest. nͥ qũẽ c̃ ueniens
inuestigacio. ueritatis contẽplacione direxerit: Ad est eñĩ cunctis
mortalibus uisus. Iui utrũ uenientibus ad uisũ figuris. an ad sen¬
sibilia radus amissis efficiatur: int̾ docstos quidẽ dubitabile ẽ. uul
gũ uͦ ipsa quoq dubitacio p̃terit. Rursus cumquis tangulũ respiẽ¬

Expanded text:
obvium neque cuilibet explicabile esse potest, nisi quem conveniens investigatio veritatis contemplatione direxerit. Adest enim cunctis mortalibus visus, qui utrum venientibus ad visum figuris, an ad sensibilia radiis emissis efficiatur, inter doctos quidem dubitabile est, vulgus quoque ipsa dubitatio praeterit. Rursus cum quis triangulum respi
Abbreviated transcription (Latin):
Constituat᷑ enĩ si quidẽ duplices curamꝰ effingere : tribus equis t̾minis
positis pͥmus pͥmo ac duob scđis equał. Sods duob pͥmis ⁊ duob scdis

Expanded text:
Constituatur enim, siquidem duplices curamus effingere, tribus aequis terminis Constituatur enim, siquidem duplices curamus effingere, tribus aequis terminis positis, primus primo ac duobus secundis aequalis. Secundus duob
Abbreviated transcription (Latin):
nhis gͦ tñarius : differencia : ⁊ duo numi int̾missi . id ÷ uno minꝰ
quam sit differencia. semꝑ numĩs int̾missis. atq idẽ ⁊ĩ qͣt̃nario
quinarioq conspicitur. Et quȩ nos ꝓpt̃ breuitatẽ tacemꝰ. hisdẽ
reguł exsemetipso diligens lector inuenio&.Geometrica uero
ꝓporcionalitas: tunc quẽ ad modũ inueniri ab equalitate om̃is
in ȩqualitas ꝓfluat monstrabamꝰ. Nisi tam̃ fastidĩ ẽ : nc̃ quoq
breuit̃ repetondũ ẽ. Cõstitutis enĩ trib eͥs t̾minis. ponat᷑ pͥmus
pͥmo ȩquus. scđs pͥmo ac scdo. t̾riꝰ pͥmo duob scđis ⁊ t̾cio. Idẽq fiat
continue. Atq ita exȩqualitate geometrica ꝓporcionalitas pͥnci¬
pium sumet. S de haꝵ ꝓporcionũ ꝓprietatib qͣm diligentissi¬
me in arithineticis diximus. Qđ si adhec illis i ftructꝰ lector
accedet : nullo dubitacionis errore turbabitur.Armonica uͦ medi¬
etas dequa nunc paulo lacius tractandũ. hac racione ꝓcreatur.

Expanded text:
his ergo ternarius est differentia, et duo numeri intermissi, id est uno minus quam sit differentia semper numeris intermissis, atque idem et in quaternario, quinarioque perspicitur, et quae nos propter brevitatem tacemus, iisdem regulis ex semetipso diligens lector inveniet. Geometrica vero proportionalitas tunc quemadmodum inveniri ab aequalitate posinaequalitas profluit monstrabamus, nisi tamen fastidium est, nunc quoque breviter repetendum est. Constitutis enim tribus aequis terminis, ponatur primus primo aequus. Secundus primo ac secundo. Tertio primo duobus secundis ac tertio. Idemque fiat continue atque ita ex aequalitate geometrica proportionalitas principium sumat. Sed de harum proportionum proprietatibus quam diligentissime in arithmeticis diximus; quod si ad haec illis instructus lector accedat, nullo dubitationis errore turbabitur. Harmonica vero medietas, de qua nunc paulo latius tractandum est, hac ratione procreatur.
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ gͥ osfendinus comatis ꝓportionẽ maiorẽ eẽ quã eã lxexi. e̾tinẽt
Wad lxxxiiii. comparati : nunc ostendendum quẽ ad modũ minorem
in scđo uolumine dixerimꝰ: cũ dem̃surã differenciȩ loquebam᷑. Siẽnĩ exc
qualib& ꝓporciõẽ differenciã eo  numõꝵ qui eã continent auferamꝰ:
hi qui relin quunt᷑. maiorẽ obtnebunt ꝓportionẽ his numũs. quierant

Expanded text:
itur ostendimus commatis proportionem majorem esse quam eam quam 75 continent ad 74 comparati; nunc ostendendum est quemadmodum minorem secundo volumine dixerimus, cum de mensura differentiae loquebamur. Si enim ex qualibet proportione differentiam eorum numerorum, qui eam continent, auferamus, hi qui relinquuntur majorem obtinebunt proportionem his numeris qui erant
Abbreviated transcription (Latin):
ed qm̃ paululũ decõmatis raciõe p̃diximꝰ: ñ ẽ diffugiendũ ⁊ inquali
ꝓporciõe idẽ ipsum cõma contineat᷑ ostend̾e. Est enĩ cõma qđ ultimũ
conp̃hendẽ possit auditus. Dicendũq ẽ : semitonium minꝰ ac semitonii
maiꝰ. quantis singulatim cõmatib constare uideantur. Ipse quoq tonus.
quantis rursus cõmatib conungitur. Ac pͥmũ hinc conueniens sumat᷑

Expanded text:
m paululum de commatis ratione praediximus, non est diffugiendum et in quali proportione idem ipsum comma contineatur ostendere. Est enim comma quod ultimum comprehendere possit auditus, dicendumque est semitonium minus ac semitonium majus, quantis sigillatim commatibus constare videantur. Ipse quoque tonus quantis rursus commatibus conjungitur. Ac primum hinc conveniens sumat
Abbreviated transcription (Latin):
Rehitas uͦ cuncta in racione cõstituens.
non modo sensũ auriũ inprimis consonanciis obseruare
neglexerit: uerũ &iam maxime intetracordoꝵ diuisione
racionẽ secutus ẽ. S ita ut neq eam quã querebat efficaciter
expediret: neq sensui ꝓposita ab eo racio consentiret. Ille eñi
cum. inquib cosdem grauissimos statuit atq acutissimos
smnos. in om̃ibus quidem generib grauissimos sonos faci¬
ens. ũ.xui. acutissimos uͦ .m.dxii. Int̾ hos intribus
generib grauissimo neruũ proximũ collocat eum
uicesimã septimam optineant ꝓporcionẽ. ꝑ ost hunc
uero infra acutũ neruũ. Tercium uͦ a grauissimo eum
collocat in enarmonio genere qui sit ĩdccexc. Ad quẽ.¬
ĩ deceo xxliiii. sesqui tricesima quinta ꝓporcione iungant᷑.
quarta ꝓporcione sit cõstitutus. Item indiatonico gene¬
re terciũ quidẽ agrauissimo neruo. scđm uͦ ab acutis¬
simo eum ponit qui sit ĩdeci. Ad quos ĩ decee xliui¬

Expanded text:
rchitas vero cuncta in ratione constituens non modo sensum aurium in primis consonantiis observare neglexerit, verum etiam maxime in tetrachordorum divisione rationem secutus est. Sed ita, ut neque ea quam quaerebat efficaciter expediret, neque sensui proposita ab eo ratio consentiret. Ille enim cum. In quibus eosdem gravissimos statuit atque acutissimos sonos, in omnibus quidem generibus gravissimos sonos faciens 2016, acutissimos vero 1512; inter hos in tribus generibus nervum gravissimo proximum collocat, eum vicesimam septimam obtineant proportionem. Post haec vero infra acutum nervum, tertium vero a gravissimo eum collocat in enharmonio genere, qui sit 1890, ad quem 1944 sesquitricesima quinta proportione jungantur. quarta proportione sit constitutus. Item in diatonico genere tertium quidem a gravissimo nervo, secundum vero ab acutissimo eum ponit, qui sit 1701, ad quos 1944
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sonancie differant: idiã ñ aurib quaꝵ sunt obtusa iudicia s regid
racioniq ꝑmittunt. ut quasi oboediens quidã famulusq sit sensꝰ.
Iudex uꝰ atq imꝑans racio. Nam licet om̃iũ pẽne arcium atq ipsiuꝰ.
uite mom̃ta  sensuũ ocasione᷑ ꝓducta sint : nullũ tam̃ in his iudi¬
ciũ certũ. nulla ueri ẽ cõp̃hensio. si arbitriũ racionis abscedat:
Ipse enĩ sensus: eque maximis minimisq corrũpitur. Nam neq

Expanded text:
sonantiae differant, id jam non auribus, quarum sunt obtusa judicia, sed regulis rationique permittunt, ut quasi obediens quidem famulusque sit sensus, judex vero atque imperans ratio. Nam licet omnium pene artium, atque ipsius vitae momenta, sensuum occasione producta sint, nullum tamen in his judicium certum, nulla veri est comprehensio, si arbitrium rationis abscedat. Ipse enim sensus aeque maximis minimisque corrumpitur. Nam neq
Abbreviated transcription (Latin):
numenimꝰ. Atq dõ duo tetracorda ꝑ mesen
c̃uingunt᷑ Nn octa cordo uͦ qm̃ octo sunt cor¬
de: suꝑiores quatuor. id ÷ hypate. parhypate. Lichanos. mese. unũ

Expanded text:
numeramus, atque ideo duo tetrachorda per mesen junguntur. In octochordo vero quoniam octo sunt cae, superiores quatuor, id est hypate, parhypate, lichanos, mese, unu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprias adiungamꝰ. & eadẽ erit in om̃ib que supͣ ꝓporcio. fiaeq
eadem int̾ quinq tonos acbis diatessero differencia. q̃ ẽ int̾ seax
tonos ac diapason consonanciã differencia. scilicet uũ oliii.¬
unatates. Unde colligitur: quinq tonos bis diatesseron. ⁊ seac tonosunũ
diapason tantũ cõmate suꝑare. Qđ inprimis uñi clui unitatib ĩuenit̃.
Id aut̃ patefaciet: subiecta desorpo¬

Expanded text:
prias adjungamus, et eadem erit in omnibus quae supra proportio, fietque eadem inter quinque tonos ac bis diatessaron differentia quae est inter sex tonos ac diapason consonantiam differentia, scilicet unitates. Unde colligitur quinque tonos bis diatessaron, et sex tonos unum diapason tamen commate superare. Quod in primis 7153 unitatibus invenitur. Id autem patefaciet haec subjecta descr
Abbreviated transcription (Latin):
ea ẽ. acutissima : posterioris uͦ graussima. Estq¬
ista coniunctio una eademq corda hẏpatemoson. duo tetracorda
conuigens. ut eadem hipaton ac meson tetracorda in suꝑiore dis-¬
cripcione iunxit. Est igitur sinaphe que coniunctio dr̃ duaꝵ
tetdhracordoꝵ uox media. Suꝑioris quidem acutissima : posterioris
uͦ grauissima.

Expanded text:
ea est acutissima, posterioris vero gravissima. Estqista conjunctio una eademque chorda hypate meson, duo tetrachorda conjungens, ut eadem hypaton ac meson tetrachorda in superiore descriptione adjunxit. Est igitur synaphe, quae conjunctio dicitur, duorum tetrachordorum vox media, superioris quidem acutissima, posterioris vero gravissima.
Abbreviated transcription (Latin):
aleciatur gͥ.c. differencia.a. t̾minũ ugies. fient. cclx. Qui sint . o
qui cõparati adid qđ ẽ.a. eundẽ quat̾nario transcendunt Hic sit. f

Expanded text:
itur C differentia A terminum vigies, fient 260, qui sunt D, qui comparati ad id quod est A eumdem quaternario transcendunt, hic sit F
Abbreviated transcription (Latin):
lidii. siue phyrigii siue dorii uocabuloꝵ signat adiectio.
Sed qm̃ hos modos diximus inspecieb diapason cõsonanciȩ.
repꝑiri. age. eosdẽ indiatonico tantũ genera deseribamus. ut
qui eaꝵ ordo sit sub aspestu cadens intelligenciam ñ moret᷑.

Expanded text:
signat adjectio. Sed quoniam hos modos diximus in speciebus diapason consonantiae reperiri, age eosdem in diatonico tantum genere describamus, ut qui eorum ordo sit, sub aspectu cadens intelligentiam non moret
Abbreviated transcription (Latin):
Est aũt̃ uixta ȩqualitatẽ numeroꝵ. ea quȩ ẽ. dupla. Nã
⁊ prima multiplicitatis species ẽ. & maior numu̾s cum
duo unũ uno transgrediuntur : qui cidẽ unitati equał ẽ.
Iure gͥ duplex ꝓporcio. equisonis aptatur. iđ diapason.
Bis diapason uͦ bisduplici idẽ quadruplo. Quȩ aut̃ ꝓpor¬
ciones diuidunt duplicẽ ꝓporcionẽ prodime acmonie
his aptande st̃ consonanciis quę diuidunt diapason eqͥ¬
sonanciã. UNde fit ut diapente quidẽ sesqualt̾e : diates¬
seron uͦ sesquit̾cie ꝓporcioni copulentur. Iuncte uͦ cõsone
cum equisonis : alias efficiunt consonancias. ut diapente
acdiapason intriplo. diatesseron ac diapasoti in ea ꝓporcio e
quȩ ẽ. octo adtres. Emmeł aut̃ sunt. q̃ diapente acdiates¬
seron diuidunt. ut tonꝰ cet̾eq̃. ꝓporcioẽs dequib paulo
postiꝰ indiuisione tetracordaꝵ loqueniur simplices earum
scilicet partes

Expanded text:
usta aequalitatem numerorum ea quae est dupla. Nam et prima multiplicitatis species est, et major numerus cum duo unum uno transgrediuntur, qui eidem unitati aequalis est; jure igitur duplex proportio aequisonis aptatur, id est diapason. Bis diapason vero bis duplici, id est quadruplo. Quae autem proportiones dividunt duplicem proportionem primae ac maximae, his aptandae sunt consonantiis quae dividunt diapason aequiconsonantiam. Unde fit ut diapente quidem sesquialterae, diatessaron vero sesquitertiae comparationi copulentur. Junctae vero consonantiae cum aequisonis alias efficiunt consonantias, ut diapente ac diapason in triplo, diatessaron ac diapason in ea proportione quae est octo ad tres. Emmelis autem sunt quae diapente ac diatessaron dividunt, ut tonus caeteraeque proportiones, de quibus paulo posterius in divisione tetrachordorum loquemur, simplices earum scilicet partes.
Abbreviated transcription (Latin):
genere hac racione diuisi sunt. Scđm enĩ genus ꝗ ẽ. chromaticum.
hoc mͦ descriptũ ẽ. Paranete enĩ chromaticȩ iꝑboleon q̃ ẽ . ui dcexxui.
ad neten hiꝑboleon quȩ ẽ. ñ cccuii comparata: continet spacium
paranetes hiꝑboleon diatonici generis adneten hiꝑboleon qͥ ẽ. unꝰ tonꝰ
id ÷ duo semitonia maiꝰ acminꝰ. ⁊ diuisum rursus spaciũ pananetes
hyꝑboleon diatonici & netes hẏꝓboleon: Ita enĩ factũ ẽ. qͥ ẽ. di

Expanded text:
genere hac ratione divisi sunt. Secundum enim genus, quod est chromaticum, genere hac ratione divisi sunt. Secundum enim genus, quod est chromaticum, hoc modo descriptum est: paranete enim chromatice hyperboleon, quae est 2736, ad neten hyperboleon, quae est 2304 comparata, continet spatium paranetes hyperboleon diatonici generis ad neten hyperboleon quod est unus tonus, id est, duo semitonia majus ac minus, et divisum rursus spatium paranetes hyperboleon diatonici, ad netes hyperboleon. Ita enim factum est, qui est di
Abbreviated transcription (Latin):
Ragͥ tetracorda tali nob racione aescriptast̃. Tetricordũ enĩ om̃e
enarmonio. diatesseron c̃tinet simphoniã. Diatesseron aut̃ c̃so¬
nancia c̃stat duob tonis ⁊ semitonio minore. Idħ mͦ ꝑtria gene¬
ra insupͣ scriptis tetracordis diuisũ ẽ. Indiatonico enĩ genere ꝙ ẽ.¬
pͥmũ: paranete hiꝑboleon iđ. ũ. axcii. adneten hiꝑboleon id ẽ. ũ¬
ccciiii. optinet distanciã tonũ ꝙ tali notula in scripsimus. I. Rur¬
sus trite hipboleon diatoniei generis q̃ ẽ. ũ. Secoc xui. ad parineten
hẏpboleon diatonici generis q̃ ẽ. ui dacu. Rursus optinet differenciam
tonũ qm̃ simili notula in signiuimus: E. Nete aũt diezeum enon ad tritẽ
hyꝑboleon id ÷ ĩi. laxxii. ad ũ dccocxui: semitoniũ refert. qđ tali notula
signauimꝰ. t. hoc ẽ. totũ spaciũ nete diereumenon ⁊ nete ħyꝓboleon
duaꝵ tonoꝵ ac semitonii. S idẽ duo toni ac semitoniũ. inchromatico

Expanded text:
r tetrachorda tali nobis ratione descripta sunt. Tetrachordum enim omne in chromate, vel in enarmonio diatessaron continet symphoniam: Diatessaron autem consonantia constat duobus tonis et semitonio minore. Idem hoc modo per tria genera in suprascriptis tetrachordis divisum est. Inprimum paranete hyperboleon, id est 2592, ad neten hyperboleon, id est 2304, obtinet distantiam tonum, quod tali notula inscripsimus T. Rursus trite hyperboleon diatonici generis, quae est 2916, ad paraneten hyperboleon diatonici generis, quae est 2592, rursus obtinet differentiam quam simili nota insignivimus T. Nete autem diezeugmenon ad trite hyperboleon, id est 3072 ad 2916, semitonium refert, quod tali notula signavimus T; hoc est totum spatium netes diezeugmenon, et netes hyperboleon duorum tonorum ac semitonii. Sed idem duo toni ac semitonium in chromatico
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ stare poterit sesqui octauã ꝓporcionẽ quȩ tonꝰ. indimidia
posse discerni. quando quidẽ sesquioctaua om̃is insuꝑ particulari
inequalitatis genere c̃sistit. Iduͦ melius inductione monstrabit᷑

Expanded text:
quidem constare poterit, sesquioctavam proportionem, quae tonus est in dimidia posse discerni, quando quidem sesquioctava omnis insuperparticulari inaequalitatis genere consistit. Id vero melius inductione
Abbreviated transcription (Latin):
pͥta: idcnco ħ pͥmũ ĩȩqualitatis genꝰ aclonanciȩ natura disumgitur.
Ampłiꝰ. Qd in his quȩ consonancia formant: multa similia sunt.
Inilł uͦ minime. Id ꝓbatur hmͦ. llamq duplũ nichil ẽ. aliud nisibis
simplũ. Riplũ nichil alud. nisi t̾cio simplũ. Quadruplũ uͦ idẽ ẽ.
qđ quarto simplũ. Sesqualtũ bis medietas. Sesquit̃ciũ t̃ parstia
dum plato bicat fieri consonancis

Expanded text:
dcirco hoc primum inaequalitatis genus a consonantiae natura disjungitur amplius quod in his quae consonantias formant, multa similia sunt, in his vero minime; id probatur hoc modo: namque duplum nihil est aliud nisi bis simplum. Triplum nihil aliud nisi tertio simplum. Quadruplum vero  quarto simplum. Sesquialterum, bis medietas. Sesquitertium vero ter pdum Plato dicat fieri consonanti
Abbreviated transcription (Latin):
qđ instrum̃toꝵ opꝰ carm̃q diuidicat. Es: illud quidẽ qđ ĩ instru¬
mentis positũ ẽ. ibiq totã oꝑã consumit. ut sunt eytharedi. qͥq¬
organo cet̾isq musice instrum̃tis artificiũ ꝓbant: amusiee scien
ciȩ ĩtellectu se uincti sũt. qm̃ famulant᷑ ut dictũ ẽ. nec quicqͣm
affer̃ racionis : s sunt tociꝰ speculacionis expertes.Scđm uͦ musicã
agenciũ genus poetaꝵ ẽ. qđ nõ pociꝰ speculacione acracione
quã natunili quodã instinctu fert᷑ ad aariñ. Atq idcoro ħ quoq
genꝰ amusica segregandũ ẽ.¶ Terciũ uͦ qđ udicandi ꝑiciã
sumit : ut rithinos cantilenasq totũq carm̃ possit ꝑpendẽ:
Qđ scilicet qm̃ totum in racione ac speculacione positũ est.
ħ ꝓpͥȩ musicȩ deputabitur. Isq ẽ. musicꝰ: cuiꝰ ẽ facultas scd̾m
speculacionẽ racionẽue ꝓpositam ac musice conuenientem.
de modis ac rithinis. deq generib cantilenaꝵ. ac de ꝑmixti¬

Expanded text:
 instrumentorum opus carmenque dijudicat. Sed illud quidem quod in instrumentis positum est, ibique totam operam consumit, ut sunt citharoedi, qorgano caeterisque musicae instrumentis artificium probant, atum est, nec quidquam afferunt rationis, sed sunt totius speculationis expertes. Secundum vero musicam agentium est genus poetarum, quod non potius speculatione ac ratione quam naturali quodam instinctu fertur ad carmen, atque idcirco hoc quoque genus a musica segregandum est. Tertium est quod judicandi peritiam sumit, ut rhythmos cantilenasque eorumque carmen possit perpendere. Quod scilicet quando totum in ratione ac speculatione positum est, hoc proprie musicae deputabitur. Isque musicus est cui adest facultas secundum speculationem rationemve propositam ac musicae convenientem, de modis ac rhythmis, deque generibus cantilenarum, ac de permixti
Abbreviated transcription (Latin):
sit differencia. Qđq idẽ numu̾s id ÷ xiii. ex nouenario t̾nario: atq uni¬
tate consistat. Iuȩ unitas puncti obtinet locũ. Ternariꝰ ũ pͥmȩ inparis
lineţ. nouenariꝰ pͥmi inparis quadrati. Ex his gͥ causis c̃ xiii. diesin po

Expanded text:
sit differentia. Quodque idem numerus, id est 13, ex novenario ternario atque unitate consistat, quae unitas puncti obtineat locum. Ternarius vero primae imparis lineae. Novenarius primi imparis quadrati. Ex his igitur causis cum 13 diesime unitas puncti obtineat locum. Ternarius vero primae imparis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓporeionib racio simphoniaꝵ tota consisteret. Hunc qͥdẽ
eqͣua pondera neruis aptans. eoꝵq consonancias aure diuidicãs.
nunc uͦ in longitudine calamoꝵ. duplicitatẽ medietteq restitu

Expanded text:
portionibus ratio symphoniarum tota consisteret. Hunc quidem aequa pondera nervis aptans, eorumque consonantias aure dijudicans; nunc vero in longitudine calamorum duplicitatem medietatemque restitu
Abbreviated transcription (Latin):
differeneia sit .c. uiĩ cliii.¶ Cigͥ numu̾s maiorẽ num̾iũ qui ẽ.a. sep¬
qui ẽ .a: numõ eo qui ẽ .e. untecedit id ÷ d adeacnii. Rursus .c. numũs
eum qui ẽib. metiat᷑ septuagies qͣt. alultiplicet᷑q. fioe gͥ numu̾s ẜ.¬
Tacexiiii. Ergo . numu̾s eũ qui ẽ .a. transcendit .e. numõ .B. aut̃

Expanded text:
differentia sit C 7153: C igitur numerus majorem numerum eo qui est A sepqui est A, numero eo qui est E antecedit, id est 5034. Rursus C numerus cum qui est B metiatur septuagies quater multipliceturque, fiet igitur st 5034. Ergo D numerus eum qui est A transcendit E numero, B aut
Abbreviated transcription (Latin):
IaRU uͦ om̃ium uocũ. partom st̃ in totũ immobiles. partim
intotũ mobiles. partim uͦ nec intotum immobiles nec intotum
mobiles sonant. In totũ immobiles sunt proslãba nomenos hẏ¬
pate hypaton. hẏpate meson. mese. nete sinẽmonon: paramese.
tetracorda contineant. Pentacorda quidẽ proslãbanomenos: ad
hẏpaten meson. ⁊ mese: ad neten diezeugmenon. Tetracorda uͦ
ut hẏpate hẏpaton adhypaten meson: & hypate meson ad

Expanded text:
ro omnium vocum partim sunt in totum immobiles, partim in totum mobiles, partim vero nec in totum immobiles, nec in totum mobiles. In totum immobiles sunt proslambanomenos, hypate hypaton, hypate meson, mese, nete synemmenon, paramese, tetrachorda contineant. Pentachorda quidem ut proslambanomenos ad hypaten meson, et mese ad neten diezeugmenon. Tetrachorda vero, ut h
Abbreviated transcription (Latin):
chromatica. eadem.. s non eadem ẽ. cum in enarmonio
genere queritur. Sed ut harum non plena mutabilitas clariꝰ
conliquescat. ad hẏꝑboleon tetracordũ redeamus. Igitur in hoc
quȩ indiatonico atq chromatico generetrite hyꝑboleon ẽ:
eadem mutatur in enarmonio ⁊ fit paranete. Itẽ quȩ trite
diez eugienon id indiatonico uł ineromatico genere uocabat᷑:
paranete in enarmonio dr̃. Querite sinẽmenion incromatico
ł diatonico funt. in enarmonio inparaneten minsit. Quȩ uͦ
parhypate meson incromatico ł indiatonico uisebatur: eadem
lichanos meson inenarmonio repꝑitur. Quȩ aut̃ parhypate
hypaton uł indiatonico uł inchromatico dicebatur. lichanos

Expanded text:
chromatica eadem est. Sed non eadem est cum in enharmonio chromatica eadem est. Sed non eadem est cum in enharmonio genere quaeritur. Sed ut harum non plena mutabilitas clarius colliquescat ad hyperboleon tetrachordum redeamus, in hoc igitur quae in diatonico atque in chromatico genere trite hyperboleon est, eadem mutatur in enharmonio, et fit paranete. Item quae trite diezeugmenon in diatonico vel chromatico genere vocabatur, paranete in enharmonio dicitur quae trite synemmenon in chromatico vel diatonico fuit, in enharmonio in paraneten transit. Quae vero parhypate meson in chromatico vel diatonico videbatur, eadem lychanos meson in enharmonio reperitur. Quae autem parhypate h
Abbreviated transcription (Latin):
eadem insuꝑiori forma descripta ÷ hisdẽ numis. ĩi decce txui.
At uͦ cũ enarmoniũ genus aspicimus. tritẽ aliã repꝑimꝰ. id ÷ ũ dec
ccxciiii. Quȩ gͥ uox duob fuit generib cõmunis: eadẽ int̾cio
ꝑmutata ÷. Idẽ ẽ. & indiezeumenon tetrachordo. Nam trite dieze¬
ugmeñ diatonos. tirite diezeumenon chromatica: eedẽ st̃ sibiq
consenciunt. Trite aũt die zeumenon en armonios. a suꝑioredistat.
Insinẽmonis oiam idẽ ẽ. Trite aũt sinẽ menon diatonos. ⁊irite
sinẽ menon chromaticȩ : cedẽ sunt. S trite sinem menon enar¬
monios:: diuersa. Item parhypate mefon. diatonos. ⁊ par hypate
meson chromatica eedem notantur. S inenarmonio genere
sicut suꝑuis trite: ita hic parhẏpate iuxta hẏpatas meson quidẽ
inueniuntur. ui aut̃ ac soni acumine diuerse sunt ceteris.
Rursus parhipate hẏpaton diatonos. ⁊ parhẏpate hypaton

Expanded text:
eadem in superiori forma descripta est, hisdem numeris 2829. eadem in superiori forma descripta est, hisdem numeris 2829. At vero cum enharmonium genus aspicimus triten aliam reperimus, id est 2916. Quae igitur vox duobus fuit generibus communis, eadem in tertio permutata est. Idem est et in diezeugmenon tetrachordo. Nam trite diezeugmenon diatonos et trite diezeugmenon chromatica eadem sunt, sibique consentiunt, trite autem diezeugmenon enharmonios a superiore distat, in synemmenis etiam idem est. Trite enim synemmenon diatonos et trite synemmenon chromatice eaedem sunt. Sed trite synemmenon enharmonios est diversa. Item parhypate meson diatonos, et parhypate meson chromatica eaedem notantur. Sed in enharmonio genere sicut superius trite, ita hic parhypate juxta hypates meson quidem inveniuntur, vi autem ac soni acumine diversae sunt caeteris. Rursus parhypate hypaton diatonos et parhypate hypaton
Abbreviated transcription (Latin):
diatonon. ał paranete hiꝑboleon chromatica. alia trite
en armonios. Duerse sunt &iam parinete diezcumenon
diatonos atq chromatica: nec ẽ. eadẽ quȩ ingeneribus ceteris:
trite diezeumenon en armonios. Neq eedẽ sunt. paranete sinẽ¬
menon diatonos ⁊ chromatiça tirte sinẽmeñ en armonios
his qui st̃ inreliquis generib trite. Distant &iam lichanos meson.
diatonos ⁊ lichanos meson chromatice: ⁊ parhipate mesen. en¬
armonios: nulli alioꝵ generũ parhẏpate simił inuenit̾. Nec
eosdẽ locos ac numõs seruant lichanos hipaton diatonos: ⁊ lichanos
hẏpaton chiomatice. Nem parhẏpate hypaton enarmonios. alioꝵ
generũ parhipatis repꝑitur eẽ dissimił. Non intotũ uͦ immobi¬
les aũt mobiles sunt. q̃ in duob quidẽ generib manent. id ÷ in
cromatico ⁊ diatonico. s in enarmonio ꝑmutant᷑. Idaut sie con¬
sideret᷑. trite hyꝑboleon diatonos. tirite hiꝑboleon chromatice.

Expanded text:
a paranete hyperboleon chromatica, alia trite enharmonios. Diversae sunt etiam paranete diezeugmenon diatonos, atque chromatica. Nec est eadem quae in generibus caeteris trite diezeugmenon enharmonios, neque eaedem sunt paranete synemmenon diatonos et chromatica et trite synemmenon enharmonios, his qui sunt in reliquis generibus trite. Distant etiam lychanos meson diatonos et lychanos meson chromatice, et parhypate meson enharmonios nulli aliorum generum parhypate similis invenitur. Nec eosdem locos ac numeros servant lychanos hypaton diatonos et lychanos hypaton chromatice. Nam parhypate hypaton enharmonios aliorum generum parhypatis reperitur esse dissimilis. Non in totum vero immobiles aut mobiles sunt, quae in duobus quidem generibus manent, id est chromatico et diatonico, sed in enharmonio permutantur. Id autem sic consideratur trite hyperboleon, diatonos, et trite hyperboleon chromatice
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓslambanomenos. hẏpate hẏpaton hẏpatemeson. mese. nete
sinẽmenon. parameses nete die zeugmenon. nete hiꝑboleon. Alobi
les uͦ quas lichanas uł paranetas. ł diatonicas uł chromaticas. ut
enarmonias uocamus. Non in totum mobiles aut immobiles.
quas parhẏpatas. tritas. indiatono uł cromate. lichanas aũt uł¬

Expanded text:
slambanomenos, hypate hypaton, hypate meson, mese, nete synhemmenon, paramese, nete diezeugmenon, nete hyperbolaeon. mobiles vero quas lychanos, vel paranetas, vel diatonicas, vel chromaticas, vel enharmonicas nominamus. Non in totum mobiles aut immobiles, quas parhypatas tritas in diatonico vel chromate, lychanos aut
Abbreviated transcription (Latin):
gitur ȩquisone quidẽ st̃ diapasonͭ bis diapason qm̃ earũ
tẽꝑam̃to mixturaq unꝰ ac simplex quodã mͦ efficitur sonꝰ.
Consonanciȩ aut̃ sunt pͥme quidẽ insuꝑ particularibus
sesqualt̾a ⁊ sesquit̾cia. id ÷ diapente. ac diatesseron. Et dia¬
pason ac diapente. & diapason ac diatesseron: hȩst compo¬
site atq conuinctȩ ex equi sonis ⁊ consonantib. Emmeł
aũt reliqui : qui ĩt̃ has poni posst̃. ut int̾ diatesseron ac
diapente differencia tonꝰ. Iungunturq qͦdãmͦ eqͥ sonȩ
quidẽ excc̃sonantib ut diapason exdiatesseron ac diapente.
Cõ sonanciȩ aũt exchis q̃ emmeł soni uocant᷑. ut eadẽ diapen te
& diatosserm tonis. cet̾isq postiꝰ dicendis ꝓporcionib: Sod qͥ mͦ¬
hoꝵ quidẽ om̃iũ ꝓporcio colligi possit. ex eo loco sum̃dũ ẽ. quẽ
qͣrto uolumine infine seripsimus: ubi neruus suꝑ semisꝑia tẽde¬
batur. Ibi eñi dephendit᷑ ȩquisonacio diapason acbis diapason:

Expanded text:
gitur aequisonae quidem sunt diapason ac bis diapason, quoniam earum temperamento mixturaque unus atque simplex quodammodo efficitur sonus. Consonantiae autem sunt, primae quidem insuper particularibus sesquialtera et sesquitertia, id est diapente ac diatessaron, et diapason ac diapente, et diapason ac diatessaron, hae sunt compositae atque conjunctae ex aequisonis et consonantibus. Emmelis autem reliqui inter has poni possunt, ut inter diatessaron ac diapente differentia tonus, jungunturque quodammodo aequisonae quidem ex consonantibus, ut diapason ex diatessaron et diapente. Consonantiae autem ex his qui emmelis soni vocantur, ut eadem diapente et diatessarhorum omnium proportio colligi possit, ex eo loco sumendum est quem quarto volumine in fine descripsimus, ubi numerus super semisphaeria tendebatur. Ibi enim deprehenditur aequisonantia, diapason ac bis diapason,
Abbreviated transcription (Latin):
nete hi ꝑboleon: eadẽ indiatono. diatonos hiꝑboleon. Inchro¬
mate uero ch momatice hiꝑ boleon. In en armonio uͦ en᷑ armonios
inꝑboleon. Harum ultona eaque ẽ nete hiꝑboleon. ⁊ sit deserip xu.

Expanded text:
nete hyperboleon, eadem in diatono diatonos hyperboleon. In chromate vero chromaticae hyperboleon; in enharmonio vero enharmonios hyperboleon. Harum ultima ea est quae est nete hyperboleon, et sit descrip
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ semitonii ꝓbaret᷑: duo dimidia uincta
inũ necessario efficerent tonũ. Nuc aut̃
Icum ñ sit ex tremoꝵ t̾minoꝵ sesqͥ octaua
ꝓporcio: manifestum ẽ hec duo spacia
proprie tonoꝵ dimidiam nõ uiði. Quicqͥd
enĩ cuiꝰcumq ẽ dimidium: id si duplicet᷑
illud effic̃ cuius dr̃ eẽ dimidiũ. Siuiꝰ illud implere non possit gemi¬
nata particula: minꝰ ẽ parte dimidia. Siu̾ suꝑfluat ac suꝑuadat :
plus ẽ parte dimidia. Pret̾ea ꝓbabuntur. lxo. dxxxui. ñ face̾.
sesquioctaiuam ꝓporeionem: si luuii deloiii. unitatib cõparentur:

Expanded text:
e semitonii probaretur, duo dimidia juncta unum necessario efficerent tonum. Nunc autem cum non sit extremorum terminorum sesquioctava proportio, manifestum est haec duo spatia proprie tonorum dimidia non videri. Quidquid enim cujuscunque est dimidium, id si duplicetur illud efficit, cujus dicitur esse dimidium. Si vero illud implere non possit geminata particula, minus est parte dimidia. Si vero superfluat ac supervadat, plus est parte dimidia. Praeterea probabuntur 65536 non facere sesquioctavam proportionem. Si 59049 unitatibus co
Abbreviated transcription (Latin):
desiendi. Iouᷤ etiã fuit antiqͥs inmorẽ. ut canttꝰ tibiȩ luctib p̃urt.
łesis ẽ pepinĩ tatiꝰ ħ u̾su. cornu graue mugit ad unco tibia. clu
teneros suetũ ꝓducẽ manes. Et qui suauit̾ canere nõ potest: sibi
tem̃ aliquid canit. Noni qđ eũ aliqua uoluptate id qđ caenit afficiat.
s. qđ qͥnaã insitam auicedinẽ exanimo ꝓferentes. sͦ qͥmͦ ꝓferant
delectant᷑. Nionne illud etiam mantfestũ ẽ inbellũ pugnan¬
ciũ animos tubarũ carmine accendi: Qđ siueri simile ẽ. ab
ammi pacato statu quequã ad furorẽ atq iraculiã posse ꝓferitia
ñ ẽ dubiũ qdͣ cont̾batȩ m̃tis iracundiã uł ninuã cupiditittent
modestior mod posit astringere:. Iud q. cũ aliqͥs antilenã liben¬
tꝰ auribꝰ atq animo capit. ad illud oiam nõne sponte ioni̾ttrt
ut motũ quoq alique similẽ auditȩ cantilenȩ corpꝰ effintat :.⁊ ꝙ
om̃ ino aliꝗ. melos auditũ sibi memor animꝰ ipse decerpat: Ut

Expanded text:
deflendi. Id vero etiam fuit antiquis in more, ut cantus tibie luctus preiret. Testis est Panius Statius hoc versu: Cornu grave iungit mugit adunco. Tibia cui teneras suevit producere manes. Et qui suaviter canere non potest, sibi tamen aliquid canit, non quod eum aliqua voluptate id quod canit afficiat, sed quod quandam insitam dulcedinem ex animo proferentes, quomodo proferat delectantur. Nonne illud etiam manifestum est, in bellum pugnantium animos tubarum carmine accendi? Quod si verisimile est ab animi pacato statu, quenquam ad furorem atque iracundiam excitari, non est dubium quod conturbate mentis iracundiam, vel nimiam cupiditatem, modestior modus possit astringere. Quid quod cum aliquis cantilenam liben auribus atque animo capit, ad illud etiam non sponte convertitur, ut motum quoque aliquem similem audite cantilene corpus effingat, et quod omnino aliquod melos auditum, sibi memor animus ipse decerpat: ut
Abbreviated transcription (Latin):
medietate caret: atq ideireo nullus ei in habitudinȩ sesqualt̾a
cõparat᷑. &incet̾is idẽ ẽ. s Tripliũ eodẽ mͦ ses qt̃eios ereant. Sit enĩsimit

Expanded text:
medietate caret. Atque idcirco nullus ei habitudine sesquialtera comparatur, et in caeteris idem est. Tripli vero eodem modo sesquitertios creant; sit enim simi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓporciones .ui. ad iiii. ⁊ nouẽ. ad .ui.Sit nunc ꝓpositũ tres iuenire.
Dispono eosdẽ numeros quos supͣ in eaurendis duab selqualt̃s
habitudinib ꝓposuerã ipsasq sesqualt̃as ꝓportiones. Miultiplicobr

Expanded text:
proportiones 6 ad 4, et 9 ad 6. Sit nunc propositum tres invenire. Dispono eosdem numeros quos supra in exquirendis duabus sesquialteris habitudinibus proposueram, ipsasque sesquialteras proportiones. Multiplico
Abbreviated transcription (Latin):
partes: atq idõ scđm pythagoricos minime musicis c̃sonanciis
ut posteriꝰ ostẽndã.
ApTERITUR

Expanded text:
partes. Atque ideo secundum Pythagoricos, minime musicis consonantiis ut posterius ostendam. aptentur
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ea liquidiꝰ eaplanabr̃. Intẽa p̃senti disputacioni. sub medioeri
intelligencia credulitas adhibenda ẽ. Iunc uͦ firma omĩs fides
sum̃da ẽ. cũppria unũ qđq: demonstracione claruerit his g̃

Expanded text:
postea liquidius explanabitur. Interea praesenti disputationi sub mediocri intelligentia credulitatis adhibenda est: tunc vero firma omnis fides sumenda est, cum propria unum quodque demonstratione claruerit. His
Abbreviated transcription (Latin):
ed quãquã ꝑhanc racionẽ demonfrratũ sit quẽ admodũ tonus
cõmatib cõparetur: Nõ ẽ tam̃ quasi segnib delassandũ quominus
ꝑs&̾ han̾c contira cõmata c̃paracion ẽ retinere tonꝰ ipse monstret᷑.

Expanded text:
ed quanquam per hanc rationem demonstratum est quemadmodum tonus commatibus comparetur, non est tamen quasi segnibus delassandum, quo minus per se hanc contra commata comparationem retinere tonus ipse monstret
Abbreviated transcription (Latin):
implicẽ fuisse principio musicã refert nicomachus: adõ ut.iiiͦi.
nerius tota constaret. idq usq adorpheũ duauit. Ut pͥmꝰ qͥdẽ
neruus ⁊ qͣrtꝰ diapason c̃sonanciã resonarent. medii uͥ adsẽ ĩ uicẽ
atq ad extremos diapente ao diatesseron ac tonũ. nil u̾ in eis. eẽt
in cõsonũ. Adimitacionẽ scilicet musicȩ mundanȩ : quȩ ex iiiͬ.
constat elem̃tis. Cuiꝰ quadricordi: mercuriꝰ dr̃ inuentor. Num¬
tã uͦ cordã pꝰchoreb: atis filiꝰ adiuncã. qui fuit lidoꝵ rex. ¶Hiagͣ¬
nis uͦ phrix. sextũ his apposuit neruũ. IS septimꝰ neruus. a
t̃pandro lesbio adiunctus ẽ : scđ̾m septẽ scilicet planetarum
similitudinẽ. Inq his que grauissima quidẽ erat: uocata est
hpate. quasi maior atq: hon orabilior. Vncde ioue oeuam ho

Expanded text:
ipio fuisse musicam refert Nicomachus, adeo ut quatuor nervis tota constaret. Idque usque ad Orpheum duravit, ut primus quidem nervus et quartus diapason consonantiam resonarent. Medii vero ad se invicem atque ad extremos diapente, ac diatessaron, ac tonum. Nihil vero in eis esset inconsonum, ad imitationem scilicet musicae mundanae, quae ex quatuor constat elementis. Cujus quadrichordi Mercurius dicitur inventor. Quintam vero chordam post Chorebus Athys filius adjunxit, qui fuit Lydorum rex. Hyagnis vero Phryx sextum his apposuit nervum. Sed septimus nervus a Terpandro Lesbio adjunctus est, secundum septem scilicet planetarum similitudinem. Inque his quae gravissima quidem erat, vocata est hypate, quasi major atque honorabilior. Unde Jovem etiam H
Abbreviated transcription (Latin):
lestis exemplar ẽ. Nlamq: hẏpatemeson saturno c̃ ittributa Par¬
ħnyꝰpote u ł iouiali qp̃tulo consimit ẽ: Richenos meson: marti tra¬
didere. Sol: mesori obtinuiterbtem sinẽmenon: uenꝰ habet
Parmieten sinẽmenon :ᷤ mercurius regit. Pete aut̃ lunaris cireu¬
li tenet exemplum. IS marcꝰ tulliꝰ. contrariũ ordinẽ fac̃. Nom
insexto libro de republica si ait. Et natura fert: ut extrema
exaltera parte grauit̃: exalt̾a aũt acute sonent. Quã obcausã
sũmꝰ. ale celi stellifer cursus. cuius conuersio ẽ c̃citator: acuto

Expanded text:
lestis exemplar est. Namque hypate meson Saturno est attributa, parhypate vero Joviali circulo consimilis est, lichanon meson Marti tradidere, Sol meson obtinuit, trite synemmenon Venus habet, paranete synemmenon Mercurius regit, nete autem Lunaris circuli tenet exemplum. Sed Marcus Tullius contrarium ordinem facit. Nam in VI lib. de Republica sic ait: Et natura fert ut extrema ex altera parte graviter, ex altera autem acute sonent. Quam ob causam summus ille coeli stellifercursus, cujus conversio est concitatior acuto
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͥ cxcii. numerꝰ. celui. cõparetur. sesquit̾uia ꝓporcio fiet. ac dia¬
tesseron concinencia resonabit.S si cc̃x ui ad exeii c̃paremus.
sesqui octaua ꝓporcio ẽ. Est enĩ eoꝵ differencia iuiii: que ẽ.

Expanded text:
igitur 192 numerus, 256 comparetur, sesquitertia proportio fiet, ac diatessaron concinentiam resonabit. Sed si 216 ad 192 comparemus, sesquioctava proportio est; est enim eorum differentia 24, quae e
Abbreviated transcription (Latin):
armonia c̃iungeret. qui fieri posset. ut in unũ corpꝰ ac machinã con¬
uenirent: Sed hec om̃is diuersitas ita ⁊ tempoꝵ uarietatẽ parit ⁊ fruc¬
tuũ: ut tam̃ unũ anni corpꝰ efficiat. Unde si quid horũ quȩ tantã uari¬
etatẽ rebus ministirant animo ⁊ cogitacioe det̾pas: cuncta ꝑeunt. nec ut
ita dicam qͥcqͣm c̃sonũ seruent. Et sicut ingrauib cordis is uocis ẽ modus.

Expanded text:
isi quaedam harmonia conjungeret, qui fieri posset, ut in unum corpus ac machinam convenirent? Sed haec omnis diversitas ita et temporum varietatem parit et fructuum, ut tamen unum anni corpus efficiat. Unde si quid horum, quae tantam varietatem rebus ministrant, animo et cogitatione discerpas, cuncta pereant, nec ut ita dicam quidquam consonum servent. Et ut in gravibus chordis is vocis est modus
Abbreviated transcription (Latin):
sipportioĩ sosqlt̃e minuamꝰ relinquit᷑ sesqui octaua ꝓporcio. Quo
pente in tripla ꝓporeioẽ eẽ. Bis diapason inqua drupla.

Expanded text:
proportioni sesquialterae minuamus, relinquitur sesquioctava proportio. Quo pente in tripla proportione esse, bis diapason in quadrupla.
Abbreviated transcription (Latin):
am uͦ si eos numõs disponamꝰ qͥ desesquit̾cia ꝓporciõe duob tonis.
ret̾ctatis relinquunt᷑: in his considerare possumꝰ utrũ ea ꝓporcioꝗ̃
pꝰ duos tonos relinquit᷑ integri loco semitoni i. censeat᷑. Qđ si ita rep

Expanded text:
ia proportione duobus tonis retractis relinquuntur, in his considerare possumus utrum ea proportio quae post duos tonos relinquitur, integri loco semitonii censeatur; quod si ita rep
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓportiões: demusica dispittttor inquirat.S. ne id casu atq in scicia
facientes error ullus difficultatis impediat: hac regula qđ libet
eq̃s ꝓporciones eaxmultiplicitate ducomꝰ. Snusꝗsq multiplex
abunitate scilicet᷑ compitit itot sup particulares habitudinẽ p̃cedit

Expanded text:
portiones de musica disputator inquirat. Sed ne id casu atque inscitia facientes, error ullus difficultatis impediat, hac regula quotlibet aequas proportiones ex multiplicitate ducemus. Unusquisque multiplex ab unitate scilicet computatus, tot superparticulares habitudines praecedit
Abbreviated transcription (Latin):
dantur. sitq daexxi ccoc&li. IHis ita positis ⁊ cõstitutis manifestũ ẽ.
int̾ .c. atqd. cõma constitui. eoꝵq differenciã eẽ. uni clui. Idaũt sit
.K. Remittant᷑ gͥ duo toni ab eo ꝗ. ẽ.B. ad id ꝙ ẽ .e. Et sit .e. cc claexin
int̃ .B. gͥatq f. minus semitoniũ reꝑitur. Sublatis enĩ: diatesero csonancia.
duob tonis. fit reliquũ semitoniũ minus &. inprimis numĩs costare p̃dixi cclo¬
⁊ ccxlui. Quos eosdem numõs si muilies ñgencies quadragies quat᷑q multipli¬
ces .B. atq f. numõs explicab̃. Quos necesse ẽ candẽ ꝓporcionẽ suꝑius dictis
num̃ eis continere : qui uno atq eodẽ numõ. idẽ .m̃. dcccexliii. pariter

Expanded text:
dantur, sitque D 531441. His ita dispositis et constitutis, manifestum est inter C atque D comma constitui, eorumque differentiam esse 7153; id autem sit K, remittantur igitur duo toni ab eo quod est B, ad id quod est E, et sit inter B igitur atque F minus semitonium reperitur. Sublatis enim a diatessaron consonantia duobus tonis, fit reliquum semitonium minus, quod in primis numeris constare praedixi 256 et 243. Quos eosdem numeros si millies noningenties quadragies quaterque multiplices B atque F, numeros explicabis. Quos necessarie est eamdem proportionem superius dictis numeris continere, qui uno atque eodem numero, id est 1944 pariter
Abbreviated transcription (Latin):
tencie diuersitate discordant. habendumq de om̃ibus
subtie iuidicium. atq id quod proposito de ẽ oꝑi: medio¬
eris doelriȩ disposicione supplendũ ẽ. Potest enĩ alius
quoq eẽ diuisio. inqua non unus tantum modo neruus
ad sumitur. qui positis proporcionibus diuidatur: uerum
necessarii sint nerui. tota ꝓporcionum racio quasi oculꝰ
subiecta cernatur.

Expanded text:
tentiae diversitate discordant, habendumque de omnibus tentiae diversitate discordant, habendumque de omnibus subtile judicium, atque id quod proposito deest operi, mediocris doctrinae dispositione supplendum est. Potest enim alia quoque esse divisio, in qua non unus tantummodo nervus assumitur, qui positis proportionibus dividat. Verum necessarii sunt nervi, tota proportionum ratio quasi oculis subjecta cernatur.