comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb monachis tenert scimus
qui demoãstiis ad quelib ecc̃a¬
sticum gradum tranfferũtur.
a si nlli fortine subiceti fuit
⁊ gñalit̾ scimus nulli licere in
quolibet cccastico graduconsti¬
tuto discete abeo⁊ seculare fi.
scientib tale aliquid facienti
b qr quasiin appositosibicĩgr¬
lo auc dignitate aut militia
nudabuntur ⁊ coriali fortunc̃ ꝑ¬
priecinitatis tradẽtur. Qui aut
añ nt̃am legem cłici ordinati t
excuriali fortuna ꝑsb̾stitutas ꝑ

Expanded text:
omnibus monachis tenere sancimus, qui de monasteriis ad quemlibet ecclesiasticum gradum transferuntur, etsi nullae fortunae subiecti fuerint. Et generaliter sancimus, nulli licere in quolibet ecclesiastico gradu constituto discedere ab eo et saecularem fieri, scientibus tale aliquid facientibus, quia et quasi apposito sibi cingulo aut dignitate aut militia nudabuntur et curiali fortunae propriae civitatis tradentur. Qui autem ante nostram legem clerici ordinati sunt ex curia
Abbreviated transcription (Latin):
antpbris aut biaconib ena
si inuentifuennt ꝓpecciũ aria
eã flintestimonium phibuisse
stetiis tradi. pro criminalibus
um cuĩub caẽ siue pecumaĩe.
sinectiminal dixisse ꝯuncant.
nõ solũ ec̃castico ofsõ repelli. s¬
clicum aut monacum añ dia¬
conissam aut monastriaz aut
quidẽutruq ꝑs hiis que uidi¬
cata sunt acquieuent. iubeni

Expanded text:
teris et diaconibus etiam si inventi fuerint pro pecuniaria causa falsum testimonium perhibuisse;terio et monasteriis tradi. Pro criminalibus um cuiuslibet causae sive pecuniariae sive criminalis dixisse convincantur, non solum ecclesiastico ofclericum, aut monachum, aut diaconissam, aut monastriam, autquidem utraque pars his quae judicata sunt acquieverit, jubemus
Abbreviated transcription (Latin):
cas regulas s ac̃ dotio pulsus p̾¬
sup̃sit ingredi cuntate exqua
expuisus ẽ relinquẽs locu in
quonissus ẽ degere. Iubemus
hunc inmoasteno in alia regio
neostituto tradi utque insacer¬
dotio deliquid. degens inmõa

Expanded text:
 ecclesiasticas regulas sacerdotio pulsus praesumpserit ingredi civitatem ex qua pulsus est, relinquens locum in quo iussus est degere, iuhunc in monasterium in alia provincia constitutum tradi, ut quae in sacerdotio deliquit, ea degens in mona
Abbreviated transcription (Latin):
alem aut officialẽ clicũ fienp
mittimus. ut nõ ex hoc uencã¬
bili clero fiat inuiria. Omom¬
monasticauitam aliquis eoꝵ
nominus .xx. annis impleue¬

Expanded text:
alem aut officialem clericum fieri permittimus: unde ex hoc venerabili clero injuria monachicam vitam aliquis eorum non minus XV annos implevi
Abbreviated transcription (Latin):
no ẜui ꝯascripcitia fortunci
ipos lib̾os ẽẽ precipunus iisi
curiał aũ offitiar citra p̃dcã
obẜuationeordinẽtur. tales
erum ep̃atum remotos curie
eep Spriis reb cune ⁊ fiscoi

Expanded text:
scripticia fortuna episcopos liberos esse praecipimus; nisi curialis aut officialis citra praedictam observationem ordinetur: tales enim episcopatu remotos curiaeep
Abbreviated transcription (Latin):
proprio reddere ministeno.
Scientib quo scĩssimis ep̃is
debentib hoc iundicare. quia
sitale aliquid agnoscentes
nõ uindicaneñt. ip̃iroem deo

Expanded text:
proprio reddere ministerio, scientibus quoque sanctissimis episcopis debentibus haec vindicare, quia si tale aliquid agnoscentes non vindicaverint, ipsi rationem deo
Abbreviated transcription (Latin):
soł .xxiii. oĩb au̾tẽ exosuetu¬
dine papientib solidos. xxiiii.
si auc minus tres. nõ añtminu
quam duas li. aunquantitas.
redoituum ecclesie com periat
dare pro intomistias quide

Expanded text:
 VIII, omnibus autem ex consuetudine percipientibus solidos XXIIII. Si autem minus tres non autem minus duas auri libras quantitas redituum ecclesiae comperiatur, dare pro intronisticis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
solas aũt p̃b̾e eñ ꝯsuetudines
hiis qui ordinantiũ sist mistrũ¬
tes ex ꝯsuetudine acciprẽ tibi
cłicis dare ꝓsuanisinuatione
n obhãe cãm propriis emolu¬
mẽtis aut aliis portoĩb huc
rabił domus aubernatorẽ ay¬

Expanded text:
solas autem praebere eum consuetudines his qui ordinanti ministrant ex consuetudine accipientibus, clericis dare pro sua insinuatione, neque ob hanc causam propriis emolumentis aut aliis portionibus hurabilis domus gubernatorem a
Abbreviated transcription (Latin):
cumꝙ collegii aut orduns ac
saꝓcedant. tam pro examiatoe
te cum int̾rogatus promisent
posse postordinacione ⁊ sine le¬
gittim auxore hon este iiuere.
tionẽ uxorẽ accipe. Is aũt qui
rem duxit. expellatur aclero et
curacuntatis illis inq̃ cłicus
erat cũ ꝓpriis rebtͣdat. ¶ Si
añ primã quadẽ indna aũ sepa¬

Expanded text:
scumque collegii aut ordinis acprocedant tam pro examinatiote eum interrogatus promiserit posse post ordinationem et sine legitima uxore honeste vivere, tionem uxorem accipere. Is autem qui rem duxerit, expellatur a clero et curiae civitatis illius in qua clericus erat cum propriis rebus tradatur. Si aut prima
Abbreviated transcription (Latin):
¶Siqs aũt ad ordĩatõe elecrum
ep̾̃atus accusquen: in quauber
cique possit sin leges aurꝯca¬
nones eius ĩpedire oromaco¬
ne disseratuur huirismõĩ ordi¬
positam cãm exeꝙ̾ te. siñ  ⁊̃¬
difoente ꝑtres m̃ses suã acc̃ari¬
one iplere diligẽt examiari
turordiiario. Siu̾o obnoxiꝰ
nõ mueruattr. ordinatoqdẽ
nõ impediatur accã por aũt
g̾it ꝓpõi̾tam ase accãtionem
apiontnria inqua hĩtut habi

Expanded text:
is autem ad ordinationem electum episcopatus accusaverit in qualibet causa quae possit secundum leges aut canones eius impedire ordinationem, differatur huius ordipositam cadifferente per tres menses suam accusationem implere diligenter examinari tur ordinatio; si vero obnoxius non ostendatur, ordinatio quidem non impediatur, accusator autem, fugit propositam a se accusationem, provincia in qua habitat abi
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid surs dnid. qui ue
eius impotãte eius sĩt dbet. ⁊
qd suꝑ ẽid solum pecciiũ in
uelutisũs ihuilisip̃ius pec¬
cuuio. sit qd̾ eoꝑtin̾etut siqd

Expanded text:
quidquid servus domino quive in potestate eius sit debet, et quod superest id solum peculium intveluti si is in huius ipsius peculio sit. quod eo pertinet, ut, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
rem enis usum fueritad pre¬
sit uirem eius u̾sum fuerit.
roeatemis prãre debeat᷑qͣte¬
nus pecculium patitint
inrem eius impendit ẜinis.
ueluti simutuatus peciũa
cͥdicorib efns eñ soliuit. aũ

Expanded text:
praesit in rem eius versum, id eatenus praestare debeat quatenus peculium patitur. in rem eius impenderit servus, veluti si mutuatus pecuniam creditoribus eius solverit, aut
Abbreviated transcription (Latin):
negociacuretqo cum eo ei̾
qr ibi dnõ distributionẽ pen¬
queratur quasminus eitri¬
butum sit qũa oportuent ei
terea introducta ẽ actio de
pecculio. deqi eoqd̾ ire do¬
miniuersum enqut qũ anis
sine uolintate domii nego

Expanded text:
negotietur, et quid cum eo eius domino distributionem perqueratur, quasi minus ei tributum sit quam oportuerit, hterea introducta est actio de peculio deque eo, quod in rem domini versum erit, ut, quamvis sine voluntate domini nego
Abbreviated transcription (Latin):
prim legram hiis qui aliencł
semet ipõs adeo ouili qm̃ neq
iustum est equal eũ orthodo¬
xs ⁊hr̃acos dignos fi priule¬
respeximus legem. ¶Qmaei
dedimus primłm̃ miilicribuᷤ

Expanded text:
privilegium his qui alienant semet ipsos dei ovili quoniam neque iustum est aequalibus cum orthodoxis et haereticos dignos fieri privilerespeximus legem. Quia enim dedimus privilegium mulieribus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯquinestorii indaica secũtm
acephalos qui dioscoria sctu
mala secta languẽt maĩchei
qapolinans renonãtiũ im¬
pictatem ⁊ ad ħ om̃s qñ st̾i

Expanded text:
qui Nestorii Iudaicam sequuntur Acephalos, qui Dioscori et Severi mala secta languent Manichaei et Apolinaris renovantium inpietatem, et ad haec omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
cuntatib ad cẽ ip̃e ñ possum
ibeo quisquis docere uult. iͦ¬
nõ repẽte. nec temere prosi¬
liat ad hociminus. s uidi¬
mereaturoptimorrim ospirã¬
te consensu. operator.

Expanded text:
civitatibus adesse ipse non possum, iubeo, quisquis docere vult, non repente nec temere prosiliat ad hoc munus, sed iudimereatur, optimorum conspirante consensu.IUL. A.
Abbreviated transcription (Latin):
nius canonẽ pͥraciclargici¬
eptum. uł postea impositu
adhãc iussionẽ ñ ꝑtinebũt.
s priuato errano canone ꝙͣ
nunc agnoscunt ĩ ferre exnx¬
succõres q eor q̃ detẽpratoes
Ac ĩppetuũ ualitura
ꝵ soudorum anuiri canonis
cimlis redditus adsuã patri¬
am ꝑtinentis ⁊ posẜorib.i.¬

Expanded text:
lis canonem privatis largitiemptum vel postea impositum, ad hanc iussionem non pertinebunt, sed privato aerario canonem quem nunc agnoscunt inferre ex msuccessoresque eorum et detentatoresac in perpetuum valitura rum solidorum annui canonis civilis reditus ad suam patriam pertinentis ex possessi
Abbreviated transcription (Latin):
domus.uł ergast̾ia uirs dum¬
taxat cimlis que hunismodi¬
nirs cẽuere probantur cuilib
cuutatis ⁊̃ precipne huius eter¬
ne urbis cui maiorem debeniu

Expanded text:
domus vel ergasteria iuris dumtaxat civilis, quae huius iuris esse vere probantur, cuiuslibet civitatis et praecipue huius aeternae urbis, cui maiorem debemus
Abbreviated transcription (Latin):
constitutionis nr̃e serenita¬
tis hii stemciuitatib redi¬
benita ut neq iudiciaria
auctoritas nec imperia lei
rescriptum quacũq nec ĩ¬

Expanded text:
constitutionis nostrae serenitatis isdem civitatibus redhiberi, ita ut neque iudiciaria auctoritas nec imperiale rescriptum, quacumque
Abbreviated transcription (Latin):
uõt alicui colonorum:
qui forte cõsortib sis graus
ac molestus existat. o alii quo¬
q duo uł plures ex simiti origi¬
ncaciure ueriẽtes m sup̃dicta
emptoe socientur. Iorpr̃ Dep̃¬

Expanded text:
 alicui colonorum aqui forte consortibus suis gravis ac molestus existat, sed alii quoque duo vel plures ex simili origine ac iure venientes in supra dicta emptione socientur. THEOD
Abbreviated transcription (Latin):
det̾is no qnib uiustris digniras ib̾
cĩgło. ł cĩt cĩgulũ ꝓsuosolohonore
delata ẽ. excusandaꝵ ediũ lnĩam
penitus denegamus hoc ius ĩhiis
q̃precipimus obẜuan. quos ip̃a q¬
dem adiminstratoĩs ꝯdcospecta¬
biles nouit. honor tñ addicus apo¬
stralibalirate reddit illustres. sci¬

Expanded text:
Ceteris vero, quibus illustris dignitas sub cingulo vel citra cingulum pro solo honore delata est, excusandarum aedium licentiam penitus denegamus. Hoc iuris in his etiam praecipimus observari, quos ipsa quidem administrationis condicio spectabiles novit, honor tamen additus a nostra liberalitate reddit illustres. Sci
Abbreviated transcription (Latin):
urdebere censiumus solaz sane
hospitalitatẽ sbhac obẜnatione
ocedimꝰ. ut nicħ ab hospite. q uiꝰ
hominium. uł. aĩ alium pastiuii
necc̃ium ẽ ditur. postuietur. oĩu¬
q sit acceleratũ it̃. atq ꝯtimm¬

Expanded text:
debere censuimus. Solam sane hospitalitatem sub hac observatione concedimus, ut nihil ab hospite, quod vel hominum vel animalium pastui necessarium creditur, postuletur, omniumque sit acceleratum it
Abbreviated transcription (Latin):
bitatio dead ministrantibus
cis ossitiis cumhii qui ex sac
quidem epłanim scrimo sũt
spectabisium indicũ nẽdica¬
rent sibi appellatõis nũst̾iu
quin̾o ex se detue sut celsitu¬
dims maxime dicerent se le
hiis que aclarissimispiñcia¬
⁊ iudicibueniunt adtuum
solumiudicium. sic̃ prierat
dumindiuino quitem⁊ip̃e¬

Expanded text:
bitatio de ministrantibus eis officiis, cum ii, qui ex sacro quidem epistolarum scrinio sunt, spectabilium iudicum vindicarent sibi appellationis ministerium, qui vero ex sede tuae sunt celsitudinis, maxime dicerent se laehis quae a clarissimis provinciarum iudicibus veniunt ad solum tuum iudicium sicut prius erat, dum in divino quidem
Abbreviated transcription (Latin):
honoraria diniseprius m in¬
dices duos mimũi eundemq
re ducte sunt p̾toris nomẽ su¬
scipientem b̾ mnoubitate p¬
lacuit scema tuo conpetere
cingulo ħ idem q̃induob a¬
⁊ponto polemonacho.nam
qulic ouob constitutis pͥus
indicib. nuc aut imo ĩmod̾¬
ratore fco̾ ⁊ decorato q̃ ip̃ospᷤ

Expanded text:
divisae prius in iudices duos, in unum eundemque reductae sunt praetoris nomen suscipientem, hoc indubitate placuit schema tuo competere cingulo. Hoc idem etiam in duobus aet Ponto Polemoniaco: nam et illic duobus constitutis prius iudicibus, nunc autem uno moderatore facto et decorato etiam ip
Abbreviated transcription (Latin):
sunul aũt nobis ambob. In¬
suꝑ ⁊ nobis recte sehre uisu̾ ẽ
nobsoluoffin̾ tue celsitudinis
talib mũstrare appellatõi b
sacti auditorii dicantur ⁊ ad
tuum cinguium respicacbit¬

Expanded text:
simul autem vobis ambobus, insuper et nobis, et recte se habere visum est nobis, solum officium tuae celsitudinis talibus ministrare appellationibus, sacri auditorii dicantur et adtuum cingulum respicie
Abbreviated transcription (Latin):
trum c̃miudiciofiat examia¬
tio supillis tñlitibquas mͦ
spectabiles mroices indicãt
s aduocatisom̃referaturne¬
gm̃. tam ad sedem tuam qͣm
q maliis omnib nõ mnnona¬
tis antiqua ministenamaẽ¬
re insemetip̃is disponimus
nulla nonitate facienda as¬
cedens namq nouato alit
quodam mõ oportere fieri⁊
ministrangum ostendit fi¬
guras. ¶ Queigitur ꝑlacu¬
erunt nobis ⁊ ꝑhane sacra
declarata sunt. legem tua.
celsicuto omnib faciat ma

Expanded text:
est, in iudicio fiat examinatio. Super illis tamen litibus, quas non spectabiles iudices iudicant, sed advocati solum, referatur negotium tam ad sedem tuam quametiam in aliis omnibus non innovatis antiqua ministeria manere in semet ipsis disposuimus, nulla novitate facienda. Accedens namque novatio aliter quodammodo oportere fieri etiam ministrantium ostendit figuram. Quae igitur placuerunt nobis et per hanc sacram declarata sunt legem, tua celsitudo omnibus fac
Abbreviated transcription (Latin):
legemint apũd armenios l
ip̃a tenerequeqͥapironos oc¬
lcasione fuccessionis femipa¬
iumamillamẽe differẽctia
sunt hoc ẽ filie ⁊ filii ⁊ ꝙ̾rom¬

Expanded text:
legem, ut et apud Armenios haec ipsa tenere quae etiam apud nos occasione successionis feminarum, et nullam esse differentiam sunt, hoc est filii et filiae,
Abbreviated transcription (Latin):
prius ⁊ dux inutraq harui
pronincia fint necc̃ie nobis
sc hr̃e placuit ꝑꝓ nouitatem
soli sedituc ⁊ gloriosissĩo qye¬
stori tradere appellationum
examinationem cedere quo
leprius. sine ã postea fiat eñ
bat sedem offĩ admĩstrãte
solũmo tuocomitis autez
orientis ut pote spectabilis
insacraꝵ auditionũ fignrã
ad sedem tuam ⁊gloridsissi¬
miquestoris nemiebat solis
is ministrantib s hoc ĩ hac

Expanded text:
prius et dux in utraque harum provincia fuit, necessarie nobis se habere placuit propter novitatem soli sedi tuae et gloriosissimo quaestori tradere appellationum examinationem, cedere quoque le prius sive etiam postea fiat, eunbantur sedem, officio ministrante solummodo tuo, comitis autem Orientis, utpote spectabilis, in sacrarum auditionum figura ad sedem tuam et gloriosissimi quaestoris veniebat, solis is ministrantibus: VI Sed hoc in hac
Abbreviated transcription (Latin):
c̃aillam administratione
appellatione suscipientẽ et
cinri anditorii eam exami¬
natip̾sentequo gloriosissi
diente neg̾m solo offõmini¬
lis comes domuumpermix¬
batur atiqua pene appellatb.
hinc nunc aũt que cirea er¬
rrii dispensionem st̃ ⁊ alos
hec quibdam tradidimus

Expanded text:
et illa administratione appellationem suscipiente et cri auditorii eam examinari, praesente quoque gloriosissimo diente negotium, solo officio minilis comes domuum permixbatur aliqua paene appellatio hic. Nunc autem quae circa aerarii dispensationem sunt, et aliis haec quibusdam t
Abbreviated transcription (Latin):
ret uo offitium tuum sec ꝓpt
spectabunim scemamoroine
saen audicornnegomoto et
panter andiente tua celsicu¬
dinecum gloriosissimoꝗdez¬
nrb questore utriusq partis
totum sibi met applicarent
ogregatisq ⁊ apuotuam cel¬
situdinem ⁊ gloriosissimum

Expanded text:
ret vero officium tuum -, sed propter spectabilium schema in ordine sacri auditorii negotio moto et pariter audiente tua celsitudine cum gloriosissimo nostro quaestore utriusque partis totum sibimet applicarent, congregatisque et apud tuam celsitudinem et gloriosissimum
Abbreviated transcription (Latin):
tue celsicudĩs ad mĩstrauit
offm̃. litem qui dẽ mordine
sacri auditorii sic̃ prediximꝰ
mouendam ap̃ ambos autez
uos examinandã. nichominꝰ
aũt offõtuo munstrãte caẽ
sic̾ prius fuit dumsolu ad¬
ministratoĩs ordinane ha¬
beret scema maiori ordine

Expanded text:
tuae celsitudinis ministrabit officium, lite quidem in ordine sacri auditorii, sicut praediximus, movenda, apud ambos autem vos examinanda, nihilominus autem officio tuo ministrante causae, sicut prius fuit, dum solum administrationis ordinariae haberet schema maiore ordine
Abbreviated transcription (Latin):
adoptart uelit. debe e̾ũ anite
filiam suq̃ emanciput. ⁊̃ siꝗs
uelitmitum ad optare d̾bẽ
eum ante filiũ emacipare. ⁊¬
fns atur sororis filianxore

Expanded text:
adoptare velit, debere eum ante filiam suam emancipare: et si quis velit nurum adoptare, debere eum ante filium emancipare. Fratris vel sororis filiam uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃t̾ bonaque ad patrem adi¬
postea. ¶omoremnatiindo
posse maiorem ad optarepla¬
cetadoptio enm naturam
mutatura promõstroẽ u ma¬
ior sit filius qũa pr̃ . d it aq is
qui sibi ꝑattogationeul adop¬
tionẽ filium faẽplenapuber¬
optare qũ auis filium quis ñ
hãti qcamfilium alienũques
inlocum nepotis põt adopta¬
in locum filii. ¶s siquisne .¬
potis locoulneptis adoptet.
uiquasi exeo fiuio que btiam
adoptatũm. ułquasi exillo
quẽ n aluraie in sua potãte

Expanded text:
e ad patrem adpostea. Minorem natu non posse maiorem adoptare placet: adoptio enim naturam imitatur et pro monstro est ut maior sit filius quam pater. debet itaque is qui sibi per adrogationem vel adoptionem filium facit, plena puberoptare, quamvis filium quis non habeat. Et tam filium alienum quis in locum nepotis potest adoptain locum filii. Sed si quis nepotis loco adoptet vel quasi ex eo filio, quem habet iam adoptatum, vel quasi ex illo quem naturalem in sua pote
Abbreviated transcription (Latin):
¶Euiouxor tua post uiuom
chsabstinere de b̾e aiq̃naõnee
sposam finiinrumee. necpa¬
tris sponsamnoucam ẽẽ ree¬
tius cñ eenire facturos ẽẽ eos
stinuennt. ¶Iuzid erumest õ¬
suiles quo dognatoẽsimpe¬
dimenco eẽ nuptue si forte pr̃

Expanded text:
Si uxor tua post divortiis abstinere debere ait: nam nec sponsam filii nurum esse nec patris sponsam novercam esse, rectius tamen et iure facturos eos, stinuerint. Illud certum est serviles quoque cognationes impedimento
Abbreviated transcription (French):
gi possint¶ pem amittã l ad¬
optin amuxorẽ du cere nõ
l q̃tẽ mat̾teram que paren
ducere uxorem. ¶ affinita¬
tisquo uenerationequã s¬
dam nuptiis abstuieneces¬
se ẽut ecce primignã tuã añ¬

Expanded text:
non possunt. Item amitam licet adoptivam, uxorem ducere non licet nec materteram, quia parentducere uxorem. Affinitatis quoque veneratione a qudam nuptiis abstinere necesse est, ut ecce privignam a
Abbreviated transcription (Latin):
uigna cuanamsi adhuc nu¬
nis ẽ sdẽsi adhue mipta est
filio tuo alia nentorem ea¬
duob nupta eẽ nõ rotitẽ
siadbuc prinignatua eidẽ

Expanded text:
igna: nam si adhuc nurus est, id est si adhuc nupta est filio tuo, alia ratione uxduobus nupta esse non potest: item si adhuc p
Abbreviated transcription (Latin):
dẽꝑatre. eademq matre na
quidẽ ostat ad optio. Sane
possuntscunt uero pemanci¬
prcoem ad optio dissoluta i¬
sit potens edm uxorẽ ouces
asitu emanci pacus fĩs in
chil est impe dim̃to nuptus

Expanded text:
dem patre eademque matre natquidem constat adoptio sane possunt: cum vero per emancipationem adoptio dissoluta sit, poteris eam uxorom ducere: sed et si tu emancipatus fueris, nihil est impedimento nuptiis
Abbreviated transcription (Latin):
runt curinec sũt aliiuberti.
simui ⁊ dedititus ⁊ latiris sb̃¬
latis cim latmoꝵ. lime succeᷤ¬
siones nullepenitus erant.
qui l ut libi nitam suam pa¬
Simul aĩam atq lib̾tatem a¬
bͥi manumissoris nõ noĩati
exhrdati fc̃i ex̃neis hrdib cõꝵ
benefo prĩcipis festinabat. fa¬
ciebarninum cinem quidem
romanum.latinum aũt mo

Expanded text:
cum nec sunt alii liberti simul et dediticiis et Latinis sublatis, cum Latinorum legitimae successiones nullae penitus erant, qui licet ut liberi vitam suam perasimul animam atque libertatem aberi manumissoris, non nominatim exheredati facti, extraneis heredibus eorum beneficio principis festinavit, faciebat vivum quidem civem Romanum, Latinum autem mo
Abbreviated transcription (Latin):
amaiores ualnassores.xx. libs
auripum antu: omores au¬
demualassores ctomnes pre¬
dicre pacis molatorestresli¬
bras aunnferre cogantur. et
dampnum passo secumdum
legis sanciant. ¶ Inumia scu
furium legittime puniatir.

Expanded text:
is auri puniantur. Minores autem vavassores et omnes alii predicte pacis violatores VI libras auri inferre compellantur et dampnum passis secundum leges resarciant. Iniuria seu furtum legittime puniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
fundos inopes atq egenos i¬
magno lalore impenso ait
exiustopataimomonix for¬
te meliorart pocnenint. ut po¬
te tecepros moppinatã honi
suscipe. ilndq uelud quadã
cueumuentione deposci. c
sise daturos prescissent. fun¬
dos minime suscipere. autãi
colere parerentur. Ioꝑator.

Expanded text:
fundos inopes atque ieiunos magno labore inpenso aut exhausto patrimonio vix forte meliorare potuerint, utpote deceptos inopinatum onus suscipere illudque velut quadam circumventione deposci, quod si se daturos praescissent, fundos minime suscipere aut etiam colere paterentur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
occupantis fit. ñalem aut̾c li¬
b̾tatem recipe intelligitur. cũ
uł oculos tuos effug̾it. Citu sit ĩ
ꝯspectutuout difficitĩs sit eius
ꝑsecutio. ¶ Illudqͣitumẽ. an
sifera bestiaita nulnerata sit. aĩ
capipossitstatĩ tua eẽ inteui¬
gatin. Qmbdam placiut sta¬

Expanded text:
occupantis fit. naturalem autem libertatem recipere intellegitur, cum vel oculos tuos effugerit vel ita sit in conspectu tuo, ut difficilis sit eius persecutio. Illud quaesitum est, an, si fera bestia ita vulnerata sit ut capi possit, statim tua esse intellegatur. quibusdam placuit, sta
Abbreviated transcription (Latin):
occupãti cõcediq̃necint̾e feras
bestias. ⁊ nolucres. ntruusuo
fundoquisq capiat ani alic¬
no plancqui malienũ fuĩdũ
ingreditiruenandiant au¬

Expanded text:
occupanti conceditur, nec interest feras bestias et volucres utrum in suo fundo quisque capiat, in alieno. Plane qui alienum fundum ingreditur venandi aut au
Abbreviated transcription (Latin):
lũtateeras cñ religiosus locus
fit. ¶ Scẽ quo res ueluti mi
⁊ porte. quodã mõ dium iuris
sunt qio mnullius bonis sunt.
¶Ideo aũt muros scõs dicunus.
qr pena capit is ostituta sic in
eos qui aliquidinmuros deli¬
querint. I deo⁊ legum eas par¬
tes quibpenas ꝯstitiumus ad¬
u̾sus cos quiꝯ̃leges fecerunti
sanctiones uocamus. ¶sin¬
guiorum aũt boium multis
moĩs res fiunt. Quarũdam cĩt
rerum dominium nãciscinur

Expanded text:
tamen religiosus locus fit. Sanctae quoque res, veluti muri et portae, quodammodo divini iuris sunt et ideo nullius in bonis sunt. ideo autem muros sanctos dicimus, quia poena capitis constituta sit in eos qui aliquid in muros deliquerint. ideo et legum eas partes quibus poenas constituimus adversus eos qui contra leges fecerint sanctiones vocamus. Singulorum autem hominum multis modis res fiunt: quarundam enim rerum dominium nanciscimur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad domimim simm aquorp
se huit renertutur. insi requi¬
situs abro paratus fuerit sa¬
offenditsanisi nassaltus itẽ¬
q dominus asuodonimo re¬
quisitus ẽum qui marx n
dominum offenoit regras

Expanded text:
et ad dominum suum, a quo ipse tenebat, revertatur, nisi requisitus ab eo paratus fuerit saoffendit, et nisi vassallus idemque dominus, a suo domino requisitus, eum qui maiorem dominum offendit requis
Abbreviated transcription (Latin):
fines for̃ ⁊ meant᷑
riis honibuolum
sordib cõplectim̾udẽtur.nec ad
cupati respiugiuĩ for̃rum fucere
nõ occiurẽt. ꝙ si neglexerint ami¬
sionc posẜ onuim lectabũtur.na¬

Expanded text:
fines formarum meatus ris oneribus volumus sordibus oppleti mundentur, nec ad cupati repurgium formarum facere non occurant. Quod si neglexerint, amissione possessionum mulctabuntur. Na
Abbreviated transcription (Latin):
rõecarent. siqui
moueixturlocum ht. ceteru
sigenitalis sit fetitas. cessatꝰ.
deiuq siursus fugit adrĩo. ⁊¬
sic nocuit/ nõ põt quodi dñs
oueniri qr de sinit dñs eẽ nͥ
entis datumsnec eñ põt aĩa
inuiriam fecisse dici qͥd̾ sẽ su
actionẽprinent Ceteru sci
ẽẽ dicetur. qd̾ bonũ ⁊ equũ i¬
dicirudetur. tanti dñs ꝯdem̃p¬
netur. Ceteranm rerumꝙͣ ti
dampnum datum sit dupli¬
cetu pret has auc edilitias
actoes ⁊ depinperie actio locũ¬

Expanded text:
one carent, si quimoventur locum habet: ceterum si genitalis sit feritas, cessat. Denique si ursus fugit a domino sic nocuit, non potest quondam dominus conueniri, quia desinit dominus esse, ubi entis datum: nec enim potest animal iniuriam fecisse dici, quod sensu actionem pertinet. Ceterum sciesse dicetur, quod bonum et aequum iudici videtur, tanti dominus condemnetur, ceterarum rerum, quanti damnum datum sit, dupli. praeter has autem aedilicias actiones et de pauperie locu
Abbreviated transcription (Latin):
nir adprõsios cui enm fere ndr̃
ẽ hoĩcs anra manu donatione
accipientes adhuc int̾ ẜuos hrĩ
a fortecum sius dius nostram
pmupuram ad orãtesinbiis i¬
taqi caib inquibnõ muitia
s dignicas nolentib diũs ser¬
ius acquincur ẽ adem iura res

Expanded text:
nit ad patronos. Cui enim ferendum est homines a nostra manu donationes accipientes adhuc inter servos haberi et forte cum suis dominis nostram purpuram adorantes? In his itaque casibus, in quibus non militia, sed dignitas volentibus dominis servis adquiritur, eadem iu
Abbreviated transcription (Latin):
tute ignor antes eius legis la¬
tionem ⁊ hactenns taliap̃ter¬
missa denunciantur nie potã¬
fi bas manifestas ouenerat ⁊
sactus suꝑ hiis fecimus forma
instũ eis largientes uenia ne
igitur importuntatẽ paciam̃
de hiis psingulos dies ⁊ formas
scribere cos amur prop̃terea scĩ¬
mus sicuti dc̃m ẽ se morẽ qde
minstimano poĩtam codice

Expanded text:
tutem ignorantes eius legislationem, et hactenus talia praetermissa denuntiantur nofieri has manifestas evenerat, et sacras super his fecimus formas iustam eis largientes veniam. Ne igitur inportunitatem patiamur de his per singulos dies et formas scribere cogamur, propterea sancimus, sicuti dictum est, seniorem quidem in Iustiniano positam Codice
Abbreviated transcription (Latin):
entes indeãtur p̾uarican legẽ.
ut aũt aꝑtius adhuccã declare¬
tui. sclinuosiscripta frũt huiu¬
moĩlex hãc postduos mẽsesda
tione sufficienti ħ tp̃r omnb
manifesteeam eostituerea ta
bellioĩbeius cognoscentib
uitutẽ ⁊ subiectis agnosce̾ti¬
li oĩo erit declinatio ut nram
custodiant legem. nõ eĩ uolu
deficienturm in frĩgiuolũca¬
tes omnib siquid scudemus
moĩs ratas eas ꝯstituere cur
enim culpabimus cos qui po
nu hr̃dum noĩa aut atresim¬
ptias solum reliquerũt filiis
⁊ nõ quatuorinquo legẽ aũ ñ
poĩtam cõtirgit aut positam
⁊ereo qd̾ nõ dum propoĩta fuc¬
rit iuste ignoratam igitur etiã
hactenus l antiqua ꝯst̾o sit ⁊
in cognominis nñs poĩtaostõ¬

Expanded text:
entes videantur praevaricari legem. Vt autem apertius adhuc causa declaretur, sancimus, si scripta fuerit huiusmodi lex, hanc post duos menses dati tionem sufficienti hoc tempore omnibus manifestam eam constituere, et tabellionibus eius cognoscentibus virtutem et subiectis agnoscentilli omnino erit declinatio, ut nostram custodiant legem. Non enim volumus deficientium infringi voluntates, omnibus siquidem studemus modis ratas eas constituere. Cur enim culpabimus eos qui ponu heredum nomina aut etiam tres uncias solum reliquerint filio et non quattuor, in quo legem aut non positam contigit aut positam et eo quod nondum proposita fuerit iuste ignoratam. Igitur etiam hactenus, licet antiqua constitutio sit et in cognominis nostri pos
Abbreviated transcription (Latin):
fectos tranorientis quã illi¬
rici p̾torioꝵ aut comitẽ iar¬
gitionum aut comite pri¬
uatoꝵ locoꝵ ẜnatores desti¬
uinciaꝵ iudices facere. ꝓpro¬
priicinguliloci fuarores amͭ

Expanded text:
fectos tam Orientis quam Illyrici praetoriorum aut comitem largitionum aut comitem privatarum loci servatores destivinciarum iudices facere et proprii cinguli loci servatores,
Abbreviated transcription (Latin):
hãc q̃ nẽ ẽualentem sitq ĩ¬
mortalis abillis precedens
erit ergo absurdum ĩ docum¬
tis ⁊ huis que miuudicuis a¬
guntur. ⁊ absolute iomĩb
inquib meoria quedasit
gestis ministr̃at. siue indi
hoc momcipe in documẽtis
impii iliussacratissimi au¬
gusti ꝯimpatoris anno t̾tio.

Expanded text:
hanc quae nunc est valentem, sitque immortalis ab illis procedens. Erit ergo absurdum in documentis et his quae in iudiciis aguntur et absolute in omnibus, in quibus memoria quaedam fit gestis ministrant, sive in iuhoc modo incipere in documentis: "Imperii illius sacratissimi Augusti et imperatoris anno toto",
Abbreviated transcription (Latin):
tñnos auquid hoꝵ pimimꝰ.
s maiorẽ adicctoẽm eis ĩpo¬
nimus. ut ex maioub ⁊ per¬
fectiorib eis tp̃rm desigͥcur
pure rom anor nom̃ ap̃ boic
corniscanit reges eam ꝯsti¬
tucrsĩt romulus ⁊numa.il¬
lequideciuitate edifficans.
ille añteam iegib ordinãs

Expanded text:
n nos aliquid horum perimimus, sed maiorem adiectionem eis inponimus, ut ex maioribus et perfectioribus eis temporum designetur pure Romanorum nomen apud homines coruscavit, reges eam constituerunt Romulus et Numa, ille quidem civitatem aedificans, ille autem eam legibus ordinans
Abbreviated transcription (Latin):
excastra sifaciant ad buc mi¬
missione nitraannũ tm̃ uale¬
bit. Quidigitur si int annus
quidẽ decessent. cõdictio aũt
hĩdi ascripta post annũ exti¬
t̾it an quasi milicis cestiñ ua

Expanded text:
castra si faciant adhuc mimissionem intra annum tantum valebit. quid igitur, si intra annum quidem decesserit, condicio autem heredi adscripta post annum extiterit? an quasi militis testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
eius moĩ exemplũ nõ adnut¬
ti salioquĩnõ difficult p̾t mor¬
tẽ alicuiꝰ militis testes existe¬
rent qui afflrent se au diuisse
dicẽtem aliquẽ relinquerese
tesciñ facere possunt. ¶O hac¬
tenus Hillis aprincipalibus

Expanded text:
eiusmodi exemplum non admitti: alioquin non difficulter post mortem alicuius militis testes existent, qui adfirment se audisse dicentem aliquem, relinquere setestamentum facere potest. Sed hactenus hoc illis a principalibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ac lege decernimus. si
qui msingulis scolisi
militant. quiq post em̃sastipẽ¬
diorum cunicula adprimice¬
norum gradum perueniunt ꝙ
adoracanrẽ duinitatis pinr¬
pura uirorum clarissimorũ co¬
mitum metuerint dignitates

Expanded text:
ac lege decernimus, ut, qui in singulis scholis militant quique post emensa stipendiorum curricula ad primiceriorum gradum pervenerint et adorata nostrae divinitatis purpura virorum clarissimorum comitum meruerin
Abbreviated transcription (Latin):
honere p̾grauari prominciar igit̃
rectores ꝓcurent nc inqũa cursus
publicus ueniat inquerelã ⁊ oc¬
casio deceptoĩs cunales. łprũci¬
ales aĩalia indebita pr̃are cõpel

Expanded text:
onere praegravari. Provinciarum igitur rectores procurent, ne umquam cursus publicus veniat in querellam et occasio deceptionis curiales vel provinciales animalia indebita praestare compel
Abbreviated transcription (Latin):
qͥladios ⁊galeas significa
plicia sunt. aut duplicia. Sĩ¬
plicia sunt. neluti inquib
alt̃ actor alt̾ reus ẽqualia
sunt oĩa restitutori a ant ꝙ¬
cchibuoniamamq acror est
qui desiderat aut ex hiberi
aut restituu.seusẽ iez aguo
desideratur ut restiru ad aut
exibeat. ¶prohibitorioru
a sunt. uelut cũ prohixet p̃¬
torinloco sac̾ro ułm fluim¬
nepubliconpaue eius ali

Expanded text:
ladios et galeas significar, quod aut simplicia sunt aut duplicia. simplicia sunt, in quibus alter actor, alter reus est, qualia sunt omnia restitutoria aut exhibitoria. namque actor est, qui desiderat aut exhiberi aut restitui, reus is est, a quo desideratur, ut exhibeat aut restituat. Prohibitoriorum a sunt, uelut quibus prohibet praetor in loco sacro aut in flumine publico ripaue eius aliq
Abbreviated transcription (Latin):
liores. Norp̃r. nulli licere
infenis ⁊ equestrib sellis
⁊in balteis margaritas ⁊
⁊d̾artificib palatiius. izi¬
rere saliis auĩtgenus frena.⁊
equestieasellas. ⁊baldees suos
priuates exornare praittimus
decincimus uo omñe prorsus
qualiũcũq gẽmaꝵ hĩtũ p̾cipi¬
m̾ sũmou̾i. fibuł quo incla¬
midib hiis ntãtur q̃ sosauro

Expanded text:
O PP. A XXX . Nulli licere in frenis et equestribus sellis et in balteis margaritas et de artificibus palatinis. Irere. Aliis autem gemmis frena et equestres sellas et balteos suos privatos exornare permittimus. De curcumis vero omnem prorsus qualiumcumque gemmarum habitum praecipimus submoveri. Fibulis quoque in chlamydibus his utantur, quae solo auro
Abbreviated transcription (Latin):
in felici mulien dmi scĩmus
ad reliqua bone figere untam
exigendam ꝑad ministratõe
promcialema danda eisciẽte
indide. qr sineglex̾it tenebit᷑
abea deponens admĩstratõe

Expanded text:
infelici dari mulieri sancimus ad reliquam bonae figurae vitam, exigendam per administrationem provincialem et dandam ei; sciente iudice quia. si neglexerit, tenebitur ab ea deponens admi
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. aut aliquid aget tale illi¬
ut pote cum sititaturpe ⁊ illici¬
tum ⁊ adꝑditionẽ ducens. Io¬
q liceatmulien l huĩmodi ĩ¬
nirũdũ iuruint rece dere anrri¬

Expanded text:
bitur aut aliquid aget tale illiutpote cum sit ita turpe et illicitum et ad perditionem deducens. Ideoque liceat mulieri, licet huiusmodi iusiurandum iuraverit, recedere a
Abbreviated transcription (Latin):
ab impena illa ⁊ turpi opatõe
cessabñt. muuieres aũt existẽ¬
tes misas ⁊ sic male seductas
stitrtem. cũ oꝑterer ooagnoscẽ
qr hum sinoĩ transgressiones.
magis placẽt deo qua iunsm¬
randi obẜuatõesnon eĩ siquis
abaliquonis iirãdsi accepit.
qr occidet forsa aut adultera

Expanded text:
ab impia illa et turpi operatione cessabunt, mulieres autem existentes miseras et sic male seductas stitatem: cum oporteret agnoscere quia huiusmodi transgressiones magis placent deo quam iurisiurandi observationes. Non enim si quis ab aliquo iusiurandum acceperit, quia occidet forsan aut adultera
Abbreviated transcription (Latin):
cot utie assem efficrũtquot
cestator uoluert / ⁊ siunum
tĩquis ex semisseu̾bi gra
hr̃dem scripsit. totͦus as.in
e status ⁊ ex ꝑte intestatus d̾¬
cedepq̃nisi sit miles cuino
solauolũtas incestõ spectu¬

Expanded text:
ot unciae assem efficiunt quot testator voluerit, et si unum tantum quis ex semisse verbi gratia heredem scripserit, totus as in testatus et ex parte intestatus decedere potest, nisi sit miles, cuius sola voluntas in testando specta
Abbreviated transcription (Latin):
nacet. ⁊nec tñ quisquã siñ p¬
te hr̃s institritus sit qͣuid iun
sigułutisitres exqͣrtis ptibus
tem paiten singulis tacite
inde br̃i ac siext̾ius ꝑtib here¬
des scripti eẽnts ⁊ ex dn̾so. si põ

Expanded text:
vacet nec tamen quisquam sine parte heres institutus sit, quid iuris sit? veluti si tres ex quartis partibus tem partem singulis tacite erinde haberi ac si ex tertiis partibus heredes scripti essent: et ex diverso si p
Abbreviated transcription (Latin):
kłas illas hr̃s estodenq dic̃¬
em adiectum prosuꝑuacuo
hrĩ placet ⁊ pindeeẽ ac sipu¬
rehis̃ institutus eẽt. ¶Inposo¬
sibilis ꝯdictio minstitutoĩ¬
b ⁊ legatis nec nõ ꝗfideicõ¬
tiones insticutionib ascrip¬
te sunt siquidẽ ꝯnieti ut pu
tis ẽ. ¶ hiiquos nunqua teꝰ¬
stator iuditbr̃des insticm pͥ¬
sunt uelutisi frĩsfiuos pere

Expanded text:
as illas heres esto ’: diemque adiectum pro supervacuo haberi placet, et perinde esse ac si pure heres institutus esset. Impossibilis condicio in institutionibus et legatis nec non in fideicociones institutioni adscriptae sunt, si quidem coniunctim, ut puttis est. Hi, quos numquam testator vidit, heredes institui pos
Abbreviated transcription (Latin):
albo ominũ colorum tingen
aitis pfessiõis. ⁊ gñis ab huĩ¬
moĩ spẽipo̾e q̃ solipũcipi eius¬
q domii dediicatur. nec pal¬
lia tunicasq domiqs sencas
contexat. aũ faciat. que palli
aticta ꝯchilio. niłĩ alterius
exedib tradẽtq tum̾ce ꝯpal¬
infecca conebiii. mła stag¬
nuna subcexantur cmcta cõ¬
chilio. nec eiusdem infectõis
arguto pectine solidada fila
decirerent reddenda err̃o
oloboranestim̃ta mrilia pti¬
nus offerantir. necẽut qͥsqͣ

Expanded text:
albo omnium colorum tingenfessionis et generis, ab huipossessione, quae soli principi eiusque domui dedicatur. Nec pallia tunicasque domi quis sericas contexat aut faciat, quae tincta conchylio nullius alterius ex aedibus tradantinfecta conchylii. nulla stamina subtexantur tincta conchylio, nec eiusdem infectionis arguto pectine solidanda fila decurrant. reddenda aerario holovera vestimenta virilia protinus offerantur. Nec est,
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ¶ Ceteros u̾oqui supra hĩmor
numex milicarc noscuntur q̃si
nec militantes. ⁊ap̃ illustrssia
p̾fecturas. ⁊ apud elarissimes
prorinaar rectores quolpul¬
saria oneniriasme cingrlipre¬

Expanded text:
ri, ceteros vero, qui supra huiusmodi numerum militare noscuntur, quasi nec militantes et apud illustrissimas praefecturas et apud clarissimos provinciarum rectores de quolibet pulsari et conveniri
Abbreviated transcription (Latin):
orientaliu ꝗ ordie istipedus mili¬
cie fuiytdecor ati. oxeuntes trion
an precipimus Itaradelio nt
post oplctam mlitiã abomũbꝰ
indictoib. tam militarin qũa
cuuliumindicum semꝑ hantiu¬

Expanded text:
orientalium qui ordine stipendiis militiae fuerint decorati, exeuntes tribunari praecipimus: ita videlicet, ut post completam militiam ab omnibus indictionibus tam militarium quam civilium
Abbreviated transcription (Latin):
en qr sitale aliquid egerit et
poccasionẽ eius cecidenit aut
admunstratio panum aũ pẽ¬
sionum dacio ex hoc accitens
ipẽ sõstinebit piculũ mox q
in t̾dictionẽ inquiluus ⁊mrĩ¬
strrntib panemmisit aut
suspend̾it anonã. nicħ enĩ
hor agi oĩo uolumus. s ex qͦ
int̾ dictoẽs egit sc̃imus en
om̃e dampnum sarcire dno

Expanded text:
quia si tale aliquid egerit et per occasionem eius ceciderit aut ministratio panem aut pensionum datio, ex hoc accidens ipse sustinebit periculum, mox quod interdictionem inquilinis et ministrantibus panem miserit aut suspenderit annonam. Nihil enim horum agi omnino volumus, sed ex quo interdictiones egerit, sancimus eum omne damnum
Abbreviated transcription (Latin):
num domos quaꝵ ip̃a curam
suscepit omnib excipimus
modis queiam dehoc scĩta st̃
anobis insua urtute duran¬
tib.si aũt ⁊ aliqua moãstĩa
subeadem scĩssima maiore i¬
eccłia suntnec ea subp̃sente
facimus lege. fori secus ꝓi¬
tiis eam ꝯstituẽtes soluim

Expanded text:
num domos quarum ipsa curam suscepit omnibus excepimus modis, quae iam de hoc sancita sunt a nobis in sua virtute durantibus. Si autem et aliqua monasteria sub eadem sanctissima maiore ecclesia sunt, nec ea sub praesentem facimus legem, forinsecus provinciis eam constituentes solum
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ ꝓmisimus ut a fiscale
debitum testimomopandat᷑.¬
⁊ exquantis descendictp̃rib
ẽ. s irncẽcitate̾ alienatioĩs
uenit̾ ut uertas un dibipte¬
stata sit. omĩb cora sacris e¬
uangeliis ageridis. sciẽtib¬

Expanded text:
tionem permisimus, ut et fiscale debitum testimonio pandatur et ex quantis descendit temporiest, sed in necessitatem alienationis venit, ut veritas undique protestata sit, omnibus coram sacris evangeliis agendis: scientib
Abbreviated transcription (French):
liprocedente dec̾to celebrato
ti. Ementib quitẽ infiscum
soluentib q tesuscepta mp
cipientib ⁊ subenntib fisca¬
le debituma cantelam inde

Expanded text:
procedente et decreto celebrato ti, ementibus quidem in fiscum solventibus et desuscepta inde percipientibus et subeuntibus fiscale debitum et cautelam i
Abbreviated transcription (Latin):
g siscãr aliquas eccliarum
aut reliquaꝵ colendar domi¬
um fiscales debeat fusetioẽs
quñ faciat horim redditõez
q qui exclero sunt ⁊ deo ama¬

Expanded text:
 sanctarum aliquis ecclesiarum aut reliquarum colendarum domuum fiscales debeat functiones et unde faciat horum redditionem et qui ex clero sunt et deo ama
Abbreviated transcription (Latin):
s tanquã preriis deprebensiss
eis nr̃i numinis blifitio potian¬
curut qd iuris alt̾ inferendo pre
¶Illudq ius inquib coluit
prediisꝙ aut ex successio̾ne. aũ
excõpatione prin̾ata anra nu¬
minis lib̾atitate. autquocũ q
mnopossidet sciãt illibatum ĩte¬

Expanded text:
sed tamquam pretiis depensis, sic eis nostri numinis beneficio potiantur, ut, quod iuris alter inferendo pretIllud quoque ius, in quibus coluit praediis, quod aut ex successione aut ex comparatione privata aut nostri numinis liberalitate aut quocumque modo possedit, sciat inlibatum inte
Abbreviated transcription (Latin):
actiaquecopent coh̃dibde
diuidendahrditate. ¶Ite coĩ
dfiudundoque it̾eos reddi
gundoꝵ quelnt̾cos agitur q
ꝯfines agros bñtsinquibus
crrem auicu exlitigatoribus
exbono⁊ equo adiudicare. ⁊̃
siunius pars pregrauare in¬
debitur eum inuicem e̾ta pe

Expanded text:
actio, quae competit coheredibus de dividenda hereditate: item communi dividundo, quae inter eos redditgundorum, quae inter eos agitur qui confines agros habent. in quibus i rem alicui ex litigatoribus ex bono et aequo adiudicare et, si unius pars praegravari videbitur, eum invicem certa pe
Abbreviated transcription (French):
.i.executores litium ampliorẽ
stmmam sportularm noiẽẽ
eoꝵ ẽamsoampnim passus fu¬
erit renead inmplum abacto¬
re eon sequatur et tahee tͥplon
simpluminquodampinm ⁊¬
passus est connumeretur. ocos
nostra constiutio introduxit.¬

Expanded text:
exsecutores litium, ampliorem summam sportularum nomine eorum causam damnum passus fuerit reus id triplum ab actore consequetur, ut in hoc triplo et simplum, in quo damnum passus est, connumeretur. quod nostra constitutio induxit
Abbreviated transcription (Latin):
ãganiax. uł oꝑamm nomine
quim locũ de fucti sb̾rogatur
signo eodẽ notm p̃cipimus
ut militic quodã mõ sociaci
excubiis aq̃ custodiẽde inces¬
sant̾ in ẜiuant. nec muñib
aliis occupencur. Iorꝑator

Expanded text:
m nomine qui in locum defuncti subrogatur signo eodem notari praecipimus, ut militiae quodammodo sociati excubiis aquae custodiendae incessanter inhaereant nec muneribus aliis occupentur. ZENO
Abbreviated transcription (Latin):
toẽ ĩpetratis. ac młto a p̃li si a¬
netoritate ulicita nec appetito
colore sacrioracuu hunismoi
aliquid ꝑtẽptatũ fuissedigno¬
scicarut ius sim̃ regie cinitãti
restituatur.⁊ ꝙ publicũ fuit a¬
liqũ murime sit priuatum. s
ad coes usus recurrat. sactis oã¬
culis. ł praginaticis scĩ onibus
adu̾sus ꝯmodicateiubquibus¬
duĩptitis inre cassandis. nec lõ¬
gitpris p̃scriptoe ad cucũseniben¬
¶ n cuntatis iuraprofricura.¶d.¬

Expanded text:
em impetratis, ac multo amplius si auctoritate illicita nec appetito colore sacri oraculi huiusmodi aliquid pertemptatum fuisse dignoscitur, ut ius suum regiae civitati restituatur et, quod publicum fuerit aliquando, minime sit privatum, sed ad communes usus recurrat: sacris oraculis vel pragmaticis sanctionibus adversus commoditatem urbis quibusdam impertitis iure cassandis nec longi temporis praescriptione ad circumscribenda civitatis iura profutura.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯgruͣ adeos ⁊ ip̃is adgems
incacta legittima ⁊ eena ser¬
uata iira. Et filii eoꝵ p̃t mõ¬
tem auoꝵ subeoꝵ recidat po¬
tũte ac si ꝯcingiss horũ parẽ¬
tes morte suoꝵ patrũ añ ex
p̾senti .l. suepotãtis fi̾. Et me¬
rito filios post mort̾e suoruz
patium sub potãte hr̃e ut i¬
cħ horum que abimperio ꝯ¬
ferutur eis deẽe indeatu
qm omne bonum ꝙ sĩi ado
acquiritur bominib siue ab
imperio sequẽte deum decet
ẽẽ mansuꝵ ⁊ omins malitie
ac diminutionis eẽneum.
sunt spiitales patres qũoi¬

Expanded text:
d eos et ipsis ad genus intacta legitima et ex natura servata iura, et filii eorum post mortem avorum sub eorum recidant potestatem, ac si contigisset horum parentes morte suorum patrum et non ex praesenti lege suae potestatis fieri et merito filios post mortem suorum patrum sub potestate habere: ut nihil horum quae ab imperio conferuntur eis deesse videatur, quoniam omne bonum, quod sive a deo adquiritur hominibus sive ab imperio sequente deum, decet esse mansurum et omnis malitiae ac diminutionis extraneumsunt spirituales patres, quo
Abbreviated transcription (Latin):
nam si sciumus ut siquis s¬
uus sciente dño meretur mi¬
litiã aut ꝙͣlibet dignitatẽ adi¬
piseat᷑ ab ĩꝑio repente lib̾atur
⁊ imp̾amrapitur ingemuta¬
tem quõ nõ ẽ iustum tantos
igitur hac honestissimantẽ¬
tes lege scĩmus ordinaios
ꝯsules si subpotãte ꝯsistant
una cum ip̃o u̾bo quo ħ hus
donatur offm̃ suepotãtis ⁊
fiennecnõ ⁊ hiis qui hono¬
rantur abimpio pꝯsulares
codicillos si subpatris sũt
manu fi codicillos coꝵ sue

Expanded text:
Nam si sancivimus, ut si quis servus sciente domino meretur militiam aut quamlibet dignitatum adipiscatur ab imperio, repente liberatur et in ipsam rapitur ingenuitatem, quomodo non est iustum tantos igitur hac honestissima utentes lege sancimus, et ordinarios consules, si sub potestate consistant, una cum ipso verbo quo hoc his donatur officium suae potestatis fieri, nec non et his qui honorantur ab imperio per consulares codicillos, si sub patris sunt manu, fieri codicillos eorum
Abbreviated transcription (Latin):
potãte hiis fruens bonorib
ant ciigulis ques inprintis
enumeraumus sine postea
ent q̃ hos is sue potãtis se¬
quatur ⁊ peculium eis don¬
ans ⁊ ambittii ub̾i eẽ p̃bens.
ac digne agere a honoreani
ditio suꝑ eis abimpio hĩto.
hoc eĩ multomaior prĩb la¬
us erit a letitie occasiõnẽ p̃¬

Expanded text:
tate his fruens honoribus aut cingulis, quos in primis enumeravimus, sive postea erit, etiam hos ius suae potestatis sequatur et peculium eis donans et arbitrii liberi esse praebens ac digne agere honore et iudicio super eis ab imperio habito; haec enim multo maior patribus laus erit et laetitiae occasionem pra
Abbreviated transcription (Latin):
aut imprefcctura cuntati
utiuusq rome pronexerim᷑
autinquoi magiscro mili¬
tunnos repente etĩa sue potã¬
tis fi. Eum nã qui tuntoꝵ
idex ẽ ꝯ tantis iubet manẽ
qui sue potãtis sũt scribi no¬
strax indignum iudicabi¬
p̾mium honoratis prestet

Expanded text:
aut in praefectura civitatis utriusque Romae provexerimus aut in quolibet magistromilitatu, hos repente etiam suae potestatis fieri. Eum namque, qui tantorum iudex est et tantis iubet, manere qui suae potestatis sunt scribi nostrarum indignum iudicavistatis praemium honoratis praestet
Abbreviated transcription (Latin):
tib qui ppe hiis qui adtalia
ludium fiat. aut aliquid pre¬
t̾ntilitatẽ. utinisq geratur
partis nam q̃ maledicta hus
omniu t̾ubilia miminebũt
⁊ qm̾frm̃t eloquia dinina pe¬
cantib ⁊ que minc dispoĩta¬

Expanded text:
entibus quippe his qui ad talialudium fiat aut aliquid praeter utilitatem utriusque geratur partis. Nam etiam maledicta his omnium terribilia imminebunt et quae inferunt eloquia divina peccantibus, et quae nunc dispo
Abbreviated transcription (Latin):
nati sunt atp̃rlegis uos solu
tos ẽẽ ascriptitia fortuna si ex
sticis alienacoĩb siuñt ⁊uo¬
lentes siquidem publicum d̾¬
bitum sit posse eas ⁊ alicãre i¬
cum omni subtilitate san le¬
gis obsuationem. snioprim¬
cum debitamẽ prosoluto dare
deri offenderc positalegem ⁊̃
omnem alienationez probi¬
bet q̃ illud addicimius ⁊ponã

Expanded text:
nati sunt a tempore legis hos solos liberos esse adscripticia fortuna, si ex sticis alienationibus fiunt et volentes, si quidem publicum debitum sit, posse eas et alienare cum omni subtilitate secundum legis observationem, si vero privatum debitum, pro soluto dare lo videri offendere positam legem quae omnem alienationem prohibet: etiam illud adicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
palatinos quos e
nro moranturuł si par simonia
propria qnesierintaił dõis nt̃is
fuerntconsecuti.ut castrẽse pe¬
cubium b̃re p̃cipimins. Quio eũ
tamexcastns ẽ. quã qd̾ nobis
conscus. acpropesubospectib¬

Expanded text:
palatinos, quos edro morantur, vel parsimonia propria quaesiverint vel donis nostris fuerint consecuti, ut castrense peculium habere praecipimus. Quid enim tam ex castris est, quam quod nobis consciis ac prope sub conspectib