comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
honore scificauit: tranquillinũ uero pa¬
tre eors fecit presbiterũ Sc̃m sebastianũ
qui ad multors ꝓfectũ sub specie militiȩ
latebat defensorẽ eccłiȩ constituit: cȩteros
uero subdiaconos fecit. Sed quia tutusnul¬
lus inueniri poterat locus ad latebrã confo¬
uendã: morabant᷑ om̃s apud castulũ quen¬
dam xp̃ianũ retariũ palatii. Qui castulus
ibidem in palatio. in suꝑiori loco & ualde
altissimo cõmanebat. Ideo autẽ hȩc apta
mansio ꝓbabat᷑: quia & ipse castulus cũ suis
omnib xp̃ianissimus erat. Et lex data de
sacrificiis cũ ubiq sui feruore deseiuret in
illis. qui palatio adherebant: quia nec suspi¬
cio de eis ẽẽ poterat celabat᷑. E rant ergo ut
diximus om̃s hi morantes cũ sc̃õ papa gaio
apud castulũ retariũ in ipsis suꝑiorib pala¬
tii: & die noctuq gemitib ac fletib. ieiuniis
atq orationib occupati exorabant dm̃: ut
digni haberent᷑ tolerantiȩ confessionis eius. &

Expanded text:
honore sanctificavit, Tranquillinum vero patrem eorum, fecit presbyterum. S. Sebastianum autem, qui ad multorum profectum sub specie militiae latebat, defensorem Ecclesiae instituit, caeteros vero subdiaconos fecit. 69. Sed quia tutus nullus inveniro poterat locus ad latebram confovendam, morabantur omnes apud Castulum quemdam Christianum zetarium palatii: qui Castulus ibidem in palatio, in superiori loco et valde altissimo commanebat. Ideo autem haec apta mansio probabatur, quia et ipse Castulus cum suis omnibus christianissimus erat; et lex data de sacrificiis cum ubique sui fervore desaeviret, in illis qui palatio adhaerebant, quia nec suspicio de eis esse poterat, celabatur. Erant ergo, ut diximus, omnes hi morantes cum sancto papa Caio apud Castulum zetarium, in ipsis superioribus palatii, et die noctuque gemitibus ac fletibus, et jejuniis atque orationdigni haberentur tolerantia confessionis ejus, in
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e. Et abiit. Mane autẽ facto. conuenit
multitudo ciuitatis: & eicientes eũ de cu¬
stodia. miserunt iterũ funẽ in collo eius: &
trahebant eũ dicentes. Trahite bubalũ ad
tuas dñe iħu xp̃e: cõmendo sp̃m meũ. Et

Expanded text:
Christe. » Mane autem facto, convenit multitudo civitatis, et ejicientes eum de custodia, miserunt iterum funem in collo ejus, et trahebant, dicentes: « Trahite bubalum ad tua
Abbreviated transcription (Latin):
certamina ueneratione
debita recolentes. mira¬
bilẽ in sc̃is suis dñm col¬
laudemꝰ. qͥ beato infanti
toto necdũ reuoluenti tͥennio. eiꝰq sacrȩ
genitͥci iulittȩ natalibꝰ. ac ꝓbis moribꝰ ge¬

Expanded text:
certamina veneratione debita recolentes, mirabilem in sanctis suis Dominum collaudemus, qui beato infanti die, toto necdum evoluto triennio, ejusque sacrae genitrici Julittae, natalib
Abbreviated transcription (Latin):
audistis martẏris corpꝰ: quid aliud demon-
strauit. nisi se gub̃nasse uiuentẽ. quẽ non re¬
liquit exanimẽ: Uicit ergo datianũ uiuens
Uincentiꝰ: uicit & mortuus. Uiuens torm̃ta
calcauit: mortuus maria transnatauit. Sed
ipse inter undas guõnauit cadauer extinctũ:¬

Expanded text:
audistis, martyris corpus, quid aliud demoaudistis, martyris corpus, quid aliud demostrauit, nisi se gubernasse uiuentem, quem non dereliquit exanimem? uicit ergo Datianum uiuens Uincentius, uincit et mortuus. uiuens tormenta calcauit, mortuus maria transnatauit. sed ipse inter undas gubernauit cadauer extinctum
Abbreviated transcription (Latin):
tatorẽ suũ diabolũ concremabat. Per furi¬
osas enĩ quas audistiᷤ datiani uoces. ꝑ truces
oculos & minaces uultus. ꝑ turbulentos totiꝰ
corporis motus. ille habitator eiꝰ interior mo
uebat᷑: & ꝑ hȩc signa uisibilia tanquã ꝑ sui
uasculi quod impleuerat crepantes rimulas
ꝓdebat᷑. Non tantũ cruciabat martyrẽ flã¬
ma: quantũ illũ uastabat insania. Sed iã
fr̃s illa omĩa transierunt: & ira datiani. &
pena uincentii. Manet autẽ pena datia¬
ni: corona uincentii. Deniq ut pret̾missis
interĩ futurȩ uitȩ tribulationis finib. in
hoc mundo martyris glam demonstremus:
quȩ hodie regio. quȩ ꝓuintia trans marina.
quousq uel romanũ imꝑiũ. uel xp̃ianũ
nomen extendit᷑. natalẽ non gaudet celebra-¬
re uincentii: Quis autẽ hodie uel nomen
datiani audisset: nisi in ista passione legisset:
Quod uero tanta cura seruauit dñs sieut

Expanded text:
tatorem suum diabolum concremabat. Per furitatorem suum diabolum concremabat. Per furiosas enim quas audistis Datiani voces, per truces oculos et minaces vultus, per turbulentos totius corporis motus, ille habitator ejus interior se movebat, per haec signa visibilia, tanquam 572 per sui vasculi quod impleverat crepantes rimulas prodebatur. Non tantum cruciabat martyrem flamma, quantum illum vastabat insania. 4. Sed jam, fratres, illa omnia transierunt, et ira Datiani, et poena Vincentii. Manet autem poena Datiano, corona Vincentio. Denique ut, praetermissis interim futurae tribulationis finibus, etiam in hoc mundo martyrum gloriam demonstremus; quae hodie regio, quae provincia transmarina, quousque vel Romanum imperium, vel Romanum nomen extenditur, natalem non gaudet celebrare Vincentii? Quis autem hodie vel nomen Datiani audisset, nisi in ista passione legisset? Quod vero tanta cura servavit Dominus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
quebat᷑. Et loquente sp̃u non solũ con¬
uincebat᷑ impietas: sed etiã confortabat᷑
infirmitas. Clariorẽ nobis martẏrẽ torm̃¬
ta faciebant. Multiplici enĩ uulnerũ ua¬
rietate confossus ñ deserebat pugnã: sea
acrius iterabat. Putares quod eũ duraret
flãma non ureret: & tanquã figuli fornax
lutũ molle suscipiens: durã redderet testã.
Poterat martyr nr̃ dicere datiano. lam ñ
curat ignes tuos caro mea: quia exaruit ue¬
lut testa uirtus mea. Et qm̃ ueracit̾ scrip¬
tũ ẽ. uasa figuli ꝓbat fornax. & homines
iustos tẽptatio tribulationis: ꝓbatus atq
decoctus ẽ illo igne uincentiꝰ: datianꝰ uero
arsit & crepuit. Si enĩ non ardebat: unde
fumabat: Quid enĩ erant uerba irascentis:
nisi fumus ardentis: Ergo martyri nr̃o re¬
frigeriũ in corde habenti. flãmas extrinsecus¬
admouebat: sed ipse facib furoris accen-¬
sus. tanquã clibaniis intus ardebat: & habi¬

Expanded text:
loquebatur et loquente spiritu non solum conloquebatur et loquente spiritu non solum conuincebatur impietas, sed etiam confortabatur infirmitas. clariorem nobis martyrem tormenta faciebant. multiplici uulnerum uarietate confossus non deserebat pugnam, sed acrius iterabat. putares, quod eum duraret flamma, non exureret et tamquam figuli fornax lutum suscipiens molle duram redderet testam. poterat martyr noster dicere Datiano: iam non curat ignes tuos caro mea, quia exaruit sicut testa uirtus mea. et quoniam ueraciter scriptum est: uasa figuli probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis, probatus est atque decoctus est illo igne Uincentius, Datianus uero arsit et increpuit. si enim non ardebat, unde fumabat? quid erant uerba irascentis nisi fumus ardentis? ergo martyri nostro refrigerium in corde habenti flaadmovebat; sed ipse facibus furoris accensus, tanquam clibanus intus ardebat, et habi
Abbreviated transcription (Latin):
dixi aciẽ ꝓducit mundus contra milites
xp̃i. B landit᷑ enĩ ut decipiat: terret ut fran
gat. Non te teneat uoluntas ꝓpria: & non
Si consideretis in ista passione humanã uͥtu¬
tem eẽ: incipitis incredibiles eẽ. Si agnosca¬
tur diuina fuisse: agnoscit᷑ mirabilis esse.
Tanta crassabat᷑ crudelitas in martẏris cor¬
pore: & tanta tranquillitas p̃ferebat᷑ in
uoce. Tot penarũ asꝑitas seuiebat in mẽ¬
bris. & tanta securitas sonabat in uerbis:
ut mirũ in modũ putaremꝰ uincentio
patiente aliũ loqui: aut certe aliũ uin-¬
centio loquente torqueri. Et uere fr̃s ita¬
erat. Prorsus ita erat: alius loquebat᷑. Pro¬
misit enĩ & hoc testib suis xp̃e in euangłio:
quos ad huiꝰ modi certamina p̃parabat.
Sic enĩ ait. Nolite p̾meditari: quomodo
aut quid loquamini. Non enĩ uos estis
qui loquimini: sed sp̃c patris urĩ qui loqͥ¬
tur in uobis. Caro ergo patiebat᷑: sp̃e lo-

Expanded text:
dixi, aciem producit mundus contra milites dixi, aciem producit mundus contra milites Christi. Blanditur enim, ut dgat. Non teneat voluntas propria, et non deretis in ista passione humanam virtutem fuisse, incipit incredibilis esse: si agnoscatur divina fuisse, agnoscitur mirabilis esse. Tanta grassabatur crudelitas in martyris corpore, et tanta tranquillitas proferebatur in voce. Tot poenarum asperitas saeviebat in membris, et tanta securitas sonabat in verbis. 3. Mirum in modum putaremus Vincentio patiente alium loqui, aut certe alium Vincentio loquente torqueri. Et vere, frerat: prorsus ita erat; alius loquebatur. Promisit enim et hoc testibus suis Christus in Evangelio, quos ad hujusmodi certamina praeparabat. Sic enim ait: Nolite praeaut quid loquamini. non enim uos estis, qui loquimini, sed spiritus patris uestri, qui loquitur in uobis. caro ergo patiebatur et spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
te apłm paulũ. Uobis inquit donatũ ẽ a
centius. Acceperat: ideo habebat. Si enim
non acciperet. quid haberet: Habebat in
sermone fidutiã: habebat in passione tole¬
rantiã. Nemo ergo de suo corde p̃sumat.
quando ꝓfert sermonẽ: nemo de sius uiribꝰ¬
confidat. quando suffert tẽptationẽ: quia ut¬
& bona prudent̾ loquam᷑. ab illo ẽ nr̃a sapi-¬
entia: & ut mala fortit̾ ꝑferamus. ab illo ẽ
nr̃a patientia. Recolite dñm xp̃m. suos in
euangłio discipłos ãmonentẽ: recolite mar¬
tyrũ regẽ cohortes suas armis sp̃ualib in¬
struentẽ: bella monstrantẽ. adiutoria mini¬
strantẽ: p̃mia pollicentẽ. Qui cũ dixisset
discipłis suis. in hoc mundo pressurã habe
Quid ergo miramur fr̃s km̃i: si in illo ui¬
cit uincentiꝰ. a quo uictus ẽ mundus: In
premit: non opprimat. Et si oppugnat. ñ
expugnet. Duplicẽ mundus aciẽ ꝓducit:
contra milites xp̃i. Aduertite fr̃s. Duplicẽ

Expanded text:
te apostolum Paulum: uobis inquit, donatum est te apostolum Paulum: uobis inquit, donatum est centius, acceperat et habebat. Si enim non accepisset, quid haberet? Habebat in sermone fiduciam, habebat in passione tolerantiam. Nemo ergo de suo corde praesumat, quando profert sermonem; nemo de suis viribconfidat, quando suffert tentationem: quia et ut bona prudenter loquamur, ab illo est nostra sapientia; et ut mala fortiter perferamus, ab illo est nostra patientia. Recolite Dominum Christum suos in Evangelio discipulos admonentem: recolite martyrum Regem cohortes suas armis spiritualibus instruentem, bella monstrantem, adjutoria ministrantem, praemia pollicentem: qui cum dixisset discipulis suis, In hoc mundo pressuram habebquid ergo miramur, carissimi, si in illo uicit Uincentius, a quo uictus est mundus? in premit, non obprimat et, si obpugnat, non expugnet. Duplicem contra milites Christi. Advertite, fratres. Duplicem,
Abbreviated transcription (Latin):
ror fr̃s: si adhuc aliquid uul¬
tis audire. Post tantã quippe
quȩ nobis lecta ẽ modo mar-¬
tyris passionẽ: & suꝑfluus ẽ
dictor. &. fastidiosus auditor. L egebat᷑ & enĩ
modo nobis iudex ferus: tortor cruentus.
& martẏr inuictus. In cuiꝰ corpore penis
uariis exarato iam tormenta defecerant:¬
& adhuc membra durabant. Tot conui¬
cta miraculis ꝑsistebat impietas: tot uexa¬
ta suppliciis non cedebat infirmitas. Ag-
noscat᷑ ergo operata diuinitas. Quando
enĩ corruptibilis puluis contra tã ĩmania
tormenta duraret: nisi xp̃c in eo habitaret:
Ego certe fr̃s post tantũ spectaculũ quod
mentib nr̃is series decursa lectioniᷤᷤ exhibuit
ñcõmitterẽ ur̃is aurib sermonẽ meũ: nisi
quia laudẽ dñi loquit᷑ os meũ. In his ergo
omnib ille agnoscendus. ille gli ficandus.¬
ille laudandus ẽ. qui & in prima uocatione
dedit fidẽ: & in sup̃ma passione iurtutem.
Uultis nosse quia utrũq donatũ ẽ : Audi¬

Expanded text:
ratres, si adhuc aliquid vultis audire. Post tantam quippe quae nobis lecta est modo martyrii passionem, et superfluus est dictor, et fastidiosus auditor. Legebatur etenim modo nobis judex ferus,  martyr inuictus. in cuius corpore poenis uariis exarato iam tormenta defecerant et adhuc membra durabant. tot conuicta miraculis persistebat impietas, tot uexata suppliciis non cedebat infnoscebatur operta divinitas. Quando enim corruptibilis pulvis contra tam immania tormenta duraret, nisi in eo Christus habitaret? Ego certe, fratres, post tantum spectaculum, quod mentibus nostris series decursa lectionis exhibuit, non committerem vestris auribus sermonem meum, nisi quia laudem Domini loquitur os meum . In his ergo omnibus ille agnoscendus, ille glille laudandus est, qui et in prima uocatione dedit fidem et in postrema passione uirtutem. uultis nosse, quia utrumque donatum est, audi
Abbreviated transcription (Latin):
Hic luminis claritate ditatꝰ.: ille pedũ ue¬
locitate letatꝰ. Ambo suꝑnȩ grãs agenteᷤ
pietati: maiora quã sꝑauerunt mune-¬
ra portantes. domũ reuersi sunt. Sed &
hoc miraculũ sanitatis in illis. płimis
causa fuit salutis ȩternȩ: uidentes cȩlestẽ
uircutẽ uerba consequi sacerdotis dei. re¬
lictis ydolatriȩ sordib in xp̃m credentes.¬
uiuo sactri baptismatis fonte purgati fc̃.
Quomͦ eiuitatis loca ꝑagrans & uix ȩccłiȩ uesti¬
gia int̾ ruinas muroꝵ repperiit. & lustra

Expanded text:
hic luminis claritate ditatus, ille pedum uehic luminis claritate ditatus, ille pedum uelocitate laetatus, ambo supernae gratias agentes pietati, maiora quam sperauerunt munera phoc miraculum sanitatis in illis, plurimis causa fuit salutis aeternae. Videntes enim coelestem virtutem verba consequi sacerdotis Dei, relictis idololatriae sordibus, in Cuiuo sacri baptismatis fonte purgati sunt. Quomodo ciuitais loca peragrans et uix ecclesiae uestigia inter ruinas murorum repperit et lustra
Abbreviated transcription (Latin):
bi egenos & infirmos. cȩcũ scilicet & clau¬
dũ: miserabili a uiro dei uoce stipendia
postulantes. Mox sacerdos xp̃i illors con-¬
dolens miseriȩ. secũ tractans quid illis sola-¬
tii p̃stare potuisset: & dũ apłicus p̃dica-¬
tor pecuniã in sacculis se ñ habuisse sciret:
in diuina confidens clem̃tia. & scoꝵ apło-
Aurũ & argentũ non ẽ mecũ: quod autẽ
habeo id ẽ caritatis officia & pietatẽ ora-¬
tionis ad dm̃. hoc uobis p̃stare ñ differo.
Et in hȩc uerba uir dei ex intimo cordis
affectu ꝓ illoꝵ lacrimas fudit miseria:
& cũ fidei puritate opem illis poscebat
diuinã. uel ꝓ illors corpoeali. uel ꝓ popłi
p̃sentis spiritali salute. Nec tam piȩ &
tam necessariȩ preces inefficaces ẽẽ potue¬
runt: sed ab illo qui ꝑ ysaiã inquit ꝓphe¬
tam. tẽpore oportuno exaudiui te. & in die
salutis adiuui te: mox ambo in conspectu
multitudinis optatã receꝑunt sanitatẽ.

Expanded text:
bi egenos et infirmos, caecum scilicet et claubi egenos et infirmos, caecum scilicet et claudum, miserabili a uiro Dei uoce stipendia postulantes. Mox sacerdos Christi illorum condolens miseriae, secum tractans quid illis solacii praestare potuisset. Et dum apostolicus praedicator pecuniam in sacculis se non habuisse sciret, in diuina confidens clementia et sanctorum «Aurum et argentum non est mecum. Quod autem habeo id est caritatis officia et pietatem orationis ad Deum hoc uobis praestare non differo». Et in haec uerba se uir Dei ex intimo cordis affectu pro illorum lacrimas fudit miseria et cum fidei puritate opem illis poscebat diuinam uel pro illorum corporali uel pro populi praesentis spiritali salute. Nec tam piae et tam necessariae preces inefficaces esse potuerunt. Sed ab illo qui per Isaiam inquit prophetam: «Tempore oportuno exaudiui te et in die salutis adiuui te» mox ambo in conspectu multitudinis optatam receperunt sanitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
celeberrima di uulgaret᷑ fama. &
caritatis in eo munificentia. & religio ui¬
tȩ. & uerbi dei instantia longe lateq ab
om̃ib celebraret᷑: uisũ ẽ beatissimo pon¬
tifici remigio tam p̃clarã xp̃i lucernã me¬
lius ẽẽ supra candelabrũ ponere. ut splen¬
didissimo suȩ sc̃ĩtatis fulgore. latiꝰ ad salu¬
tẽ luceret multoꝵs: quã sub uiꝰ loci late¬
bris. ꝓpemodũ abscondita latuisset. Di¬
uina dispensatione. & salubri sacerdotũ
urbi: quatinꝰ popłs diu in antiquis ma-¬
lȩ consuetudinis errorib iacens. deo au¬
xiliante ꝑ assiduã sacrȩ p̃dicationis in-¬
stantiã. ꝑ illũ in uiã ueritatis. & agniti¬
onẽ filii dei deduceret᷑. Qui pontificatꝰ
gradu. & p̃dicationis officio suscepto. con¬
citus ad p̃fatã iam ꝑrexerat urbẽ. Sed
in auspiciũ futurȩ ꝓsperitatis & salutis.
ds̃ cuiusdã miraculi testificatione. eius
ciuib patefecit introitũ. Igit᷑ in ipsa
ciuitatis porta duos habuit obiuã si-¬

Expanded text:
celeberrima uulgaretur fama et caritatis in eo munificentia et religio uitae et uerbi Dei instantia longe lateque ab omnibus celebraretur uisum est beatissimo pontifici Remedio tam praeclaram Christi lucernam melius esse supra candelabrum ponere ut splendidissimo suae sanctitatis fulgore latius ad salutem luceret multorum quam sub unius loci latebris propemodum abscondita latuisset. Diuina dispensatione et salubri sacerdotum urbi quatenus populus diu in antiquis malae consuetudinis erroribus iacens, Deo auxiliante, per assiduam sacrae praedicationis instantiam per illum in uiam ueritatis et agnitionem filii Dei deduceretur; qui pontificatus gradu et praedicationis officio suscepto concitus ad praefatam iam perrexerat urbem sed in auspicium futurae prosperitatis et salutis Deus cuiusdam miraculi testificatione eius ciuibus patefecit introitum. Igitur in ipsa ciuitatis porta duos habuit obuiam si
Abbreviated transcription (Latin):
unc autẽ quid in
eode ep̃iopost eius excessũ uisum ẽ.
dignũ memoriȩ referat᷑. Suꝑueniente gͥ
tẽpore. domuncula in qua deo dilectus¬
die obiit: flãmis arrepta ardere cȩpit.
Sed uidente quadã religiosa femina
abita nomine. sc̃s adueniens ed astus
flãmas a domo discussit: & ita incolu¬
ms remansit cũ lectulo. in qua uir dñi
scãm ad cęlestia regna animã emisit:
ut om̃s agnoscerent quanta eẽt illius
beatitudo in cęlis. cuiꝰ lectuli domicili¬
um in terris ardere ñ potuit¬

Expanded text:
unc autem, quid in eodem episcopio post eius excessum visum est dignum memoria, referatur. Superveniente igitur tempore domunculadiem obiit flammis arrepta ardere coepit sed uidente quadam religiosa femina Abita nomine sanctus adueniens Vedastus flamis remansit cum lectulo, in quo vir Domini sanctam ad coelestia regna animam emisit: ut omnes agnoscerent quanta illius esset beatitudo in coelis, cujus lectuli domicilium in terris ardere non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
in uinculis tanquã priuatĩ honore te¬
equanimit̾ feras: Sc̃s hermes ait. Ego¬
p̃fecturã ñ ꝑdidi: sed mutaui. Nã ter
sistit. Dicit ei quirinꝰ. Miror te pru¬
dentẽ uirũ ad tantã stulticiã deuenisse:
ut credas te extra uitã istã aliquid ha-¬
biturũ postquã cineres humani corporis
ita ad nichilũ redigant᷑. ut nec ipsa ossa
subsistant. Hermes dixit. Et ego ante
hos annos deridebã: & istã carnalẽ ẽẽ utilẽ
ꝓbare: ut si ita ẽ sicut tu credidisti: &
ego credã. Hermes dixit. Sc̃s alexander
qui habet᷑ in uinculis: hoc me docuit.
Audiens hȩc quirinꝰ: maledicere cepit¬

Expanded text:
in vinculis te tanquam privatum trudi aequanimiter feras? Sanctus Hermes ait: Praefecturam non perdidi, sed mutavi. Nam dignsistit. Dicit ei Quirinus: Miror te prudentem virum ad tantam stultitiam devenisse, ut credas extra istam vitam te aliquid habiturum, postquam cineres humani corporis ita ad nihilum redigantur ut nec ossa ipsa subsistant. Cui beatus Hermes Et ego ante hos annos illam deridebam, et istam carnalem vitam utilem probare, ut si ita est sicut tu credidisti, et ego credam. Beatus Hermes dixit: Sanctus Alequi habetur in uinculis hoc me docuit». Audiens hec Quirinus cepit maledicere
Abbreviated transcription (Latin):
culcatulas ñ iueñt. optum xidlic acrusatores¬
estimatores reꝵ. ꝙ magnã d̾ miniiis . ꝑum.
ant ulłam d maximis cͥuꝑi gerut. s ut liqdor da¬
cõ estror ⁊ t̃ nũo pmu cũ ministͥs cotidiaua dis¬
cͤ cussio rata ad moxu. cũ psbris celebrat᷑ colla

Expanded text:
cultatulas, non inveniunt. Optimi videlicet aestimatores rerum, qui magnam de minimis, parvam aut nullam de maximis curam gerant. Sed, ut liquido datio escarum et numero panum cum ministris quotidiana discussio est: rara admodu
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ¶Ignari me dici me dñt eẽ nctuii ¶ d tñ igͦ.¬
rant cur nocum̃ta ferã. ¶ Ceꝑtis reor ec ratũ quã
ꝯmoditate. ¶anguent stomacho cascus addit
opẽ. ¶Casens añ cibũ ꝯfert si defluat aliur. ¶r¬
duł sppta cibana tricoit. ¶ bim dige stiua. non
nimꝰ ille inat. ¶ Si stomachus languet ł si mi¬
nus appetait ille. ¶ Eit gratus scomacho ꝯsiliqne¬

Expanded text:
m. Ignari Medici me dicunt esse nocivum; Sed tamen ignorant cur nocumenta feram; Expertis reor esse ratum, nam commoditati Languenti stomacho caseus addit opem. Caseus andum sumpta cibaria condit Vim digestivam non minus ille iuvat. Si stomachus languet, vel si minus appetit, iste Fit gratus stomacho, concilians
Abbreviated transcription (Latin):
geliat᷑ mał. ne extollatur ĩ bomis. alt̾u tanta
plesutudine gr̃e. carer oĩ malo. ut sine ulła tẽp¬
tacõne suꝑbie colereat sũmo bono. una bona
⁊ mala disẽmt. alt̾a sola q̃ bona sũt disc̾it. gͦ
Unabono ẽ. s ad huc mis .i. alt̾a melior. ⁊ bec̾ta

Expanded text:
gellatur malis ne extollatur in bonis, altera tanta plenitudine gratiae caret omni malo, ut sine ulla tentatione superbiae clareat summo bono. Una bona et mala discernit, altera sola quae bona sunt cernit. Ergo una bona est, sed adhuc misera, altera meli
Abbreviated transcription (Latin):
sapiences sũt ut fatiãt mala. bonũ ã facete nes¬
cunt. hii ntisi c̾re ⁊ celo. ucriq miecere ianꝰͣ.
Impii in deũ. temeraũͣ ĩ scã. scͥdicosi ĩ ĩuicem.
emuli. ĩ uicinqs inhumam ĩ ex̾necs. ques neim¬
nc̃ amautes amat nemo. ⁊ cũ timeri affectant

Expanded text:
ientes sunt, ut faciant malum; bonum autem facere nesciunt; hii invisi terre et celo utrique iniecere manus, impii in deum, temerarii in sancta, sediciosi in invicem, emuli in vicinos, inhumani in extraneos; quos neminem amantes amat nemo, et cum timeri affectant
Abbreviated transcription (Latin):
atonis clignaremur citulo deco¬
rarȩ qtinꝰeis quominus tibi suc
cum quibusdam minus legitti¬
similius creditur. et ꝓbabilius
reputatur ut eos ad actus legit
rem alium nõ cognoscant qui
legittimandi h̾at pot̾atem. qr
cum maior in sp̃ualib tam pro¬
indencia quam auctoritas et y¬
doneitas requiraturq ĩ maiori
tur posse ꝓban. cum eo ip̃o ꝙ ali-¬
quis ad apicem ep̃ar dignitatis
attollicur eximitur a patria po¬
testate. ¶Pret̾ea etiam si simp¬

Expanded text:
ationis dignaremur titulo decorare, quatenus eis, quo minus tibi succcum quibusdam minus legitisimilius creditur et probabilius reputatur, ut eos ad actus legitirem alium non agnoscunt, qui legitimandi habeat potestatem; quia cum major in spiritualibus tam prudentia quam auctoritas et idoneitas requiratur, quod in majori tur posse probari, cum eo ipso quod aliquis ad apicem episcopalis dignitatis extollitur, eximitur a patria potestate. Praeterea, si etiam simp
Abbreviated transcription (Latin):
dño ceneti: ordinatus tñ iugũ
euadet ẜuitutis. uideretur si ꝗͥ¬
dem monstruosum.ut qui legi¬
ttimꝰ ad sỹuales fieret actõnes.
cͥca scłares actꝰ illegittimꝰ reman̾.¬
cere in quo et summi pontisicis
auctem excet:. et summi pontifi¬
cis exequitur pot̾atem uidebat᷑¬

Expanded text:
neretur, ordinatus tamen jugum evaderet servitutis, Videretur siquidem monstruosum ut qui legitimus ad spirituales fieret actiones, circa saeculares actus illegitimus remansedes efficere, in quo et summi pontificis auctoritatem exercet et supremi principis exsequitur potestat
Abbreviated transcription (Latin):
prꝰudenciam sui abbatis lisci¬
pline subdantur. et si abbat
ꝙ si descło fugientes qui regio¬
ns habitum in monasterio¬
susceperunt. et int̾cetera se po¬
st mocdum ꝯfitentur tale co¬
misisse delictum ꝑ ꝙ ip̃o actu

Expanded text:
prudentiam abbatis sui discipline subdantur, et si abbatiquod de seculo fugientes qui religionis habitum in monasteriis receperunt, et inter cetera postmodum confiteantur se tale commisisse delictum, quod pro ipso actu
Abbreviated transcription (Latin):
tribunal ꝙ̃i recepturi ꝓ ut ĩ
corpe gessimꝰ siue honum fuit
siue malum oportet nos diez
messioms extieme mĩe oꝑibꝰ
p̾uenireac et̾noꝵ intuitu sem¬
iare in tris ꝙ redente clño cũ
multiplicato fructu recollig̾e
debeamus ĩ cel firmam spem.¬

Expanded text:
tribunal Christi, recepturi prout in corpore gessimus, siue bonum fuit siue malum, oportet nos diem messionis extreme maxime operibus preuenire ac eternorum intuitu seminare in terris, quod, reddente Domino cum multiplicato fructu, recolligere debeamus in cel
Abbreviated transcription (Latin):
exeat cum abbate paucis ibi relic¬
cia ut ex̃ refec toriuim edant car¬
nes cũ ĩ illis chieb p̾cipue regula¬
ris disciplina sit studiosius obẜ
ant sibi licere. qua quam ex ĩlui¬
gencia possit abbas int̾clum aliq¬
uos fratrum. nunchos nũc itios.
ꝓut necͣcitas postulau̾it aduocare
ipos quoꝙ secum in cam̾a sua
meli et pleniꝰ exib̾e porro debiles
et infumi qui minutõne ĩdigẽt.
ur anqua medicina nõ seorsum ĩ.
cametis s omia minfirmatorio a
neccͣaia fuennt sibi tam ĩ carnib

Expanded text:
, conventus exeat cum abbate, paucis ibi relictis, ut extra refectorium edant carnes, cum in illis diebus praecipue regularis disciplina sit studiosius obseant sibi licere. Quanquam ex indulgentia possit abbas interdum aliquos fratrum, nunc hos, nunc illos, prout necessitas postulaverit, advocare, ipsosque secum in camera sua melius et plenius exhibere. Porro debiles et infirmi qui minutione indigent vel aliqua medicina, non seorsum in cameris, sed omnes in infirmitorio quae necessaria fuerint s
Abbreviated transcription (Latin):
tuo possidenda tanqu̾a in sua sibiui¬
ta locetur. s cum oportiit amoueri
sine ꝯtra dictõne quatib reuocetur
Urio au̾t p̾cet̾is post abbatem pote¬
ns sit. in oꝑe et ẜuone. ut exemplo
uite u̾bo ꝙ doctrine fres suos et in¬
sttuere possit in bono et a malo.⁊ re
uocarezelum religionis habens
ẜm ⁊tĩam ut delinquetes corrip¬
iat et castiget obeclientes foueat ⁊
ꝯfortet abbas u̾o cui om̃s in oĩb
reuerentur obetliant qu̾ato freq̃¬
tius pot̾it sit c̃ fr̃ĩb ĩ ꝯuentu uig¬
ligentem gerens de oĩb ut de offõ
sibi cõmisso clignam dõ possit red¬
dere rõnem ꝙ si p̃uaricator ordis
fuĩt aut ꝯtemptor seu negligens
aut iemissus ꝓcerto se nou̾it nõ
solum ab ostõ deponencdum. s et
cumoffensa nõ solum ꝓpria ueru
annexa regule monachali ut ꝯtra

Expanded text:
tuo possidenda, tanquam in sua sibi vita locetur, sed cum oportuerit amoveri sine contradictione qualibet revocetur. Prior autem prae caeteris post abbatem potens sit in opere et sermone, ut exemplo vitae verboque doctrinae fratres suos et instituere possit in bono et a malo valeat revocare, zelum religionis habens secundum scientiam, ut delinquentes corripiat et castiget, obedientes vero foveat et confortet. Abbas vero, cui omnes in omnibus reverenter obediant, quanto frequentius poterit sit cum fratribus in conventu, vigtudinem gerens de omnibus, ut de officio sibi commisso dignam Deo possit reddere rationem. Quod si praevaricator ordinis fuerit aut contemptor seu negligens aut remissus, pro certo se noverit non solum ab officio deponendum, scum offensa non solum propria verum annexa regulae monachali, ut contra
Abbreviated transcription (Latin):
tos patronos. uicednoᷤ rectores
et ꝯsules maguantes ⁊ milites
seu quostib auos ne monast̾a
ysumant offendere in ꝑsonis.
Aut reb. et si forfan offenderint
eos ad satisfatiendum compelłe

Expanded text:
tos patronos , vicedominos , rectores et consules , magnates et milites seu quoslibet alios ne monasteria presumant offendere in personis aut rebus et si forsam offenderint eos ad satisfaciendum compeller
Abbreviated transcription (Latin):
tumaces inuenerint ⁊ rebelles
iixͣ modum culpe uice nr̃a regu¬
lari censura ꝑcellant absq ꝑsõa¬
rum deiectu ñ parcendo rebelli
bus ob suam ꝑtineaciam uł pot¬
enciam amicoꝵ quin ouem mor
bidam eiciant ab ouili ne ĩficiat

Expanded text:
tumaces inueneritis et rebelles, iuxta modum culpe vice nostra regulari censura percellendi absque personarum delectu bus ob suam pertinaciam, vel potenciam amicorum, quin bidam eiiciat ab ouili, ne inficiat
Abbreviated transcription (Latin):
nachoꝵ ꝓprium aliquo modo pos¬
sideat. S̾ si qs aliꝗd ht ꝓprii totu
ĩ continenti resignet. si uero post
hocꝓprietatem aliqu̾a fuerit de¬
p̃hensus habe regulari monicõne
premissa demouast̾io expellacur.
nͨ recipiatur ult̾iꝰ nisi peniteat
ẜm monasticam discipliuam. ꝙͥ
siꝓprietas apud alique inuenta
fuerit in morte ipͥa cum eo ĩ sigmĩ

Expanded text:
nachorum proprium aliquo modo possideat; sed, si quis aliquid habet proprii, totum incontinenti resignet. Si vero post haec proprietatem aliquam fuerit deprehensus habere, regulari admonitione praemissa, de monasterio expellatur; nec recipiatur ulterius, nisi poeniteat secundum monasticam disciplinam. Quod si proprietas apud quemquam inventa fuerit in morte, ipse cum ea in signum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ delicatus aut nõ possit cõib
cibis eẽ ꝯtentꝰ sic eiꝓuideatur sñ
scandalo alioꝵ. ut si abbas uł prior
uo liit in refectorio miẜicordia
face spalem. cibum aliquem cõ¬
petentem no ante illum s ante
se faciat aportari. de quo ipe illi fa
ciat pintanciam ꝓ sustentatone
nature. ¶Tales au̾t ad agenda
offieia monast̾i deputentur qui
fideles sint et discreti. nec alicui

Expanded text:
ossit communibus cibis esse contentus, sic ei provideatur sine scandalo aliorum ut, si abbas vel prior voluerit in refectorio misericordiam ei facere specialem, cibum aliquem competentem non ante illum sed ante se faciat apportari, de quo ipse faciat illi pitanciam pro sustentatione naturae. Tales autem ad agenda officia monasterii deputentur qui fideles sint et discreti, nec alicui
Abbreviated transcription (Latin):
qr tñuit decanonicis regularibꝰ
monachoꝵ ꝯsortõ nõ putentur.
sescti regule tũ isnunt lax̾¬
iori. et pantiquos canones etrã
monachi possunt ad ecͣcͣaꝵ proc
hialium regimen in pbros ordi¬
nari. ex quo debent preclicatonis
offm ꝙ priuilegiatum est excere.
sic annuend̾ duximiis postula
incum regularem tecum habe̾¬
as ad cautelam/ curꝰ in hiis que¬

Expanded text:
ularibus monachorum consortio non putentur sejuncti, regulae tamen inserviunt laxiori, et per antiquos canones etiam monachi possunt ad parochialium ecclesiarum regimen in presbyteros ordinari, ex quo debent praedicationis officium, quod privilegiatum est, exercere, sic annuendum duximus postulatnicum regularem tecum habeas ad cautelam, cujus in his qu
Abbreviated transcription (Latin):
ses notum ꝙ emiẜas impletu¬
rum cumq t̾mino ip̃o transa¬
cto nõ curasses ꝙ uoueras adĩp¬
iere tandem existens noti tran¬
sanare desid̾as ꝯscienciam regi¬
men resignes et̾ce memorate ac
reddas aitissimo uota tua ꝙ si

Expanded text:
s, votum quod emiseras impleturum, ac termino ipso transacto non curasses quod voveras adimplere, tandem existens in voti transanare desideras conscientiam, regimen resignes Ecclesiae memoratae, ac reddas altissimo vota tua, i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙuouerunt lib̾e adimplere ait
um eos ieddat inabłes ad pug¬
nancum nisi uł ꝯsiuo strenuia
offo pͥclicatois instructi aut mag¬
natum sint obsequiis deputati.
aũ usꝙ ad eo diuites fuerint
et pocentes ut expensis suis a¬
liquos secum ducere uaieant be¬
ilatores magis abeis expeclit re¬
demptõnem accipe quam aduo¬
tum illos cog̾e ꝓ sequendum.¬

Expanded text:
adimplere. um eos reddet inutiles ad pugnandum, nisi vel consilio strenui vel officio predicationis instructi aut magnatum sint obsequio deputati vel usque adeo divites fuerint et potentes, ut in expensis suis aliquos secum ducere valeant bellatores, magis ab eis expedit redemptionem accipere quam ad votum eos cogere prosequendum
Abbreviated transcription (Latin):
cum nõ ibi sint oportum. Uñ cred¬
imus cdistnnguend̾ int̾illos qtpra.¬
lem et eos qui ꝓpetuam impedim̃¬
ti cam creduntur hab̾e. ꝙ primis
ĩdulgenda est dilat̃o scdi̾s aũt e̾
redempto iniungenda ac reꝵ facu¬
itate pensata quas possent aut qͣs
facturi eent expensas psonarum.
p̾t̾ea compensato labore ĩ subsidi¬
um t̾re sc̃e transmittant exequet
plere. ¶ Rursꝰ int̾ illos qui pro
re sc̃e succursꝰ et cura scłos plus

Expanded text:
um ibi sunt oportuni. Unde credimus distinguendum inter illos qui temporalem et eos qui perpetuam impedimenti causam creduntur habere, quod primis indulgenda est dilatio, secundis autem est redemptio iniungenda ac rerum facultate pensata, quas possunt aut quas facturi essent expensas, personarum preterea compensato labore in subsidium terre sancte transmittant, exequenplere. Rursus inter alios, qui pro rre sancte succursus et circa secundos plus
Abbreviated transcription (Latin):
Onachi nõ retipiantur pretio
uillas et opida ꝑ quascumq ꝑ
roch̾aies ponantur ecc̾as. S in
maiori ꝯuentu aut cumaliqpꝰ
fr̾ibꝰ maneant. nec soli int̾ secu¬
lares hoĩes sp̾ualium hostium
ꝯflictum expectent. Salonione
dicente. ue soli.qr si cecidit no
est qui subleuet eum. ¶Si ꝗs¬

Expanded text:
o villas et oppida seu per quascunque parochiales ponantur ecclesias, sed in majori conventu aut cum aliquibus fratribus maneant, ne soli inter saeculares homines spiritualium hostium conflictum exspectent, Salomone dicente: Vae soli; quia si ceciderit, non est qui sublevet eum ,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Ĩ. Ip̾e ũ o ad presenciam nr̃a
accedens humiliter supplica¬
asẜere ꝙ anatiuitate sua ñꝙͣ
passus fuit lapsum carnis.¬
sporro cum ab eo uo̾credatur
ex actum fuisse hrꝰ iuramen¬
cum pociꝰ forte p̾sumimus
ꝙ alia de cã uoiebat sub scͥpt
forma iurare uidelic ꝙ ĩmu¬
nis erat ab illis criminibus
de quib fuerat infamatus
tanqua dimissis ꝑ penitenci¬
am iam ẽet in munis ab illis
s hoc uirare no parue tem̾itatia
exid̾ent cum beatus iob dicat
⁊ si simplexͣ fuero hoc ip̃m ig

Expanded text:
is. Ipse vero ad praesentiam nostram accedens humiliter supplicaasserere quod a nativitate sua nunquam passus fuerit lapsum cs. Porro cum ab eo non credatur exactum fuisse hujusmodi juramentum, potius forte praesumitur quod alia de causa volebat sub praescripta forma jurare, videlicet quod immunis esset ab illis criminibus de quibus fuerat infamatus, tanquam dimissis per poenitentiam jam esset immunis ab illis. Sed hoc jurare non parvae temeritatis existeret, cum beatus Job dicat: Etiamsi simplex fuero, hoc ipsum ig
Abbreviated transcription (Latin):
uero nullus appuerit legitti¬
mus acc̾ator et ip̃m ĩuen̾it¬
is aꝑd bonos et graues suꝑ
p̾dc̃is criminib uł ip̃oꝵ aite¬
ro infamatum purgatõne
ei canonicam ĩdicatis non¬
obstante ꝙ eoꝵ coram p̾dc̃o
escto dicitur se purgasse cũ
iuditõ pendente coram iucli¬
arius purgat̃onem in dicere

Expanded text:
uerit legitimus accusator, et ipsum inveneritis apud bonos et graves super praedictis criminibus vel ipsorum altero infamatum, purgationem ei canonicam indicatis, nonobstante quod coram praedicto electo dicitur se purgasse, cum pendente coram delarius purgationem indicere
Abbreviated transcription (Latin):
ectum haberent ius et̾casticum
diminuere no contenderent nͦ
decimas que tributa sunt egen¬
tium aĩaꝵ presumẽtur detinere.
oumẽi deus cuꝰ est c̾ra ⁊ plenit¬
udo erꝰ orbis t̾raꝵ et uniũsi qui
hãbitant in eo det̾ioris ꝯdictõis
statutum debitum de t̾ris quas
exibet aliis excolendas no ꝗdez¬
psoiuitur. nimis ꝓfecto uideret᷑
iniqu si decime quas deus ĩ sigñ
uniu̾salis domini ꝰ sibi redcli pre¬
cepit suas ẽẽ decimas et primici¬
as asseu̾ans occone p̃missa uł
ex cogitata mag̾ fraud̾ climin

Expanded text:
ectum haberent, jus ecclesiasticum diminuere non contenderent, nec decimas, quae tributa sunt egentium animarum, praesumerent detinere. Cum enim Deus, cujus est terra et plenitudo ejus orbis terrarum et universi quihabitant in ea, deterioris conditionis statutum debitum de terris quas exhibet aliis excolendas, nosolvi, nimis profecto videtur iniquum si decimae, quas Deus in signum universalis dominii sibi reddi praecepit, suas esse decimas et primitias asseverans, occasione praemissa vel excogitata magis fraude diminui
Abbreviated transcription (Latin):
uoca transinigiet. ⁊̃ si unꝰ fidel¬
ium int̾ quos est ratum ꝯiugiũ
atoris nisi forte secus fieret ex
ieuelatone cliuina que superat
omnem legem sic̾ aquibdam
scĩs legitur ẽe fc̾m nos tñ no
requi respond̾e ⁊suiti añquam¬

Expanded text:
ota transmigret, etiam si unus fidelium inter quos est ratum conjugiuatoris, nisi forte secus fieret ex revelatione divina que superat omnem legem, sicut a quibusdam Sanctis legitur esse factum, Nos tamen nolre, qui respondere consulti, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdutus fit habitu monachali. cu
auienatus nõ sencrat ac ꝑhoc non
is ab obsuatõne monastici ordis
tis fr̃s est compos spontanea uolũ¬
tate ꝓfessionem fecerit monachal

Expanded text:
indutus fuit habitu monachali, cum alienatus non sentiat ac per hoc nor is ab observatione monastici ordinis sue factus est compos, spontanea voluntate professionem fecerit monachal
Abbreviated transcription (Latin):
me pocit ait̃i copulari hoc ip̃m
tibi ꝯsissimꝰ obẜuandum in ar¬
ticulo p̾notato qu̾auis causa sit
falsa ꝑ quam ad susceptõnem¬
ueli predc̃a mulier est inducta
cum sine qualib tali causa idip¬
sum religionis oꝑtentu facere
pocuiss porro lie ydc̃a mulier
uderetur in ueli susceptone re¬
ligioms habitum assũpsisse.
uoto astrinx̾it ad obẜuancia
regularen tre in quo cau cõp

Expanded text:
me poterit alteri copulari; hoc ipsum tibi consulimus observandum in articulo praenotato, quamvis falsa sit causa, propter quam ad susceptionem praedicta mulier est inducta, cum sine qualibet tali causa, id ipsum religionis obtentu facere potuisset. Porro, licet praedicta mulier videatur in veli susceptione religionis habitum assumpsisse, voto constrinxerit ad observantiam regularem, in quo casu comp
Abbreviated transcription (Latin):
Orrectum nobis exꝑte cua petito¬
rium continebat. ꝙ .i. canonicus
acherõtinus insirmitate grauatꝰ
uotum ut fieret monachus se as¬
sent emisisse. uñ metuens ne uoto
decederet no completo. iunctis ma¬
mbtibi se redlidit in monachu¬

Expanded text:
orrectum nobis ex parte tua petitorium continebat quod I. canonicus Acheruntinus infirmitate gravatus votum ut fieret monachus se asseruit emisisse: unde metuens ne voto decederet non completo, junctis manibus tibi se reddidit in monachu
Abbreviated transcription (Latin):
Et̾ris quas iudei coluntit. ptu. r
possõnes penitus reminciandas.
occasione ua ecõe ualeant suo.
iure fraudari.¶Dem. crdnt
ꝙ fo mitem sui erroris clicunt᷑

Expanded text:
erris quas Iudei colunt prudentie possessiones penitus renunciandas, occasione illa ecclesie valeant suo iure fraudari . Extfomitem sui erroris in
Abbreviated transcription (Latin):
auenis tris et amodo acqrendis
⁊ si eas ꝓprus manibꝰ aut sũp¬
alit̃ clux̾int componendum.
et hoc ip̃m ad anos regulares
ꝗ gaudent similib primegiis¬
extendi uolumus ⁊ manda¬
et efficatõres existant. ad exib¬
enclum eisdem de sins malefae¬
corib iusticie ꝯplementum eo¬
rumꝙ priuilegia diugentius

Expanded text:
acquisitis et ammodo acquirendis, etiam si eas propriis manibus aut sumpaliter duxerint componendum et hoc ad ipsos et alios regulares qui gaudent similibus priextendi uoluit et mandaet efficaciores existerent ad exhibendum eis de suis malefactoribus iustitie complementum eorumque priuilegia diligentius
Abbreviated transcription (Latin):
uisti ⁊ utrum aqua cum uino
in sanguinẽ ꝯu̾tatur suꝑ hoc
aut oppiniones apud scolasticos
sacramenta redemptõis ĩ sang¬
inem. ac regeneratois in aquã.
In isla cluo uinum et aqua que
ꝯmifcẽtur in calice diuina ui¬
rtute mutantur ut in hoc sacra¬
mento plene sit uitas et figura.
Aui uo cenent ꝙ aqua cum iri¬
no tansubatur in sangumemn
cumin uinum transẽat mixta
uino. lie phisici ꝯͣrium asseue¬
rent. qui aqua uino ꝑartificiũ
posse asẜunt separi pretea pot̃
dici ꝙ aqua nõ transit i sangu¬
nem .s remanet prioris uiniꝰ ac¬
cidentib cucumfusa. ita ꝙ uiui
aliuduinum mittitur ĩ calice.
iltõ ꝗdem no transit ĩ sanguinẽ
nec sanguim ꝯmiscetur. s accid¬
entib priorisuini ꝯmixtũ corp¬
ori. ꝙ sub eis latet undiq cutũ¬
funditur. no madidans circum
pmutare. cedit quippe nã mira

Expanded text:
tiam utrum aqua cum vino in sanguinem convertatur. Super hoc autem opiniones apud scholasticossacramenta, redemptionis in sanguine ac regenerationis in aqua, in illa duo vinum et aqua, quae commiscentur in calice divina virtute mutantur, ut in hoc sacramento plenae sint veritas et figura. Alii vero tenent, quod aqua cum vino transsubstantiatur in sanguinem, cum in vinum transeat mixta vino, licet physici contrarium asseverent, qui aquam a vino per artificium posse asserunt separari. Praeterea, potest dici quod aqua non transit in sanguinem, sed remanet prioris vini accidentibus circumfusa, ita, quod valiud vinum mittatur in calicem, illud quidem nec transit in sanguinem nec sanguini commiscetur, sed, accidentibus prioris vini commistum, corpori quod sub eis latet undique circumfunditur, non madidans circumfpermutare. Cedit quippe natura
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectõ est exemplum ut ⁊
Quare si nõ fuit u̾itas qr suit
exemplum ergo nec u̾e mort¬
mis fuit xp̃c. net uere amortu¬
is resurrexit. s Ab sit añdeliu
testetur. qd̾ uere ianguores nr̃os
ip̃x tulit et dolores nr̃os ip̾e por¬
nud ibi creditur qua cerranat᷑
et aliud cernitur quam credat᷑.
ceritur sp̃es panis et uini.et
creditur ueritas carnis ⁊ san¬
gu̾is ip̃i. Ac uirtus imnitatis ⁊

Expanded text:
resurrectio est exemplum ut et Quare, si non fuit veritas quia fuit exemplum, ergo nec vere mortuus fuit Christus nec vere a mortuis resurrexit; sed absit a fidelium testetur quod vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse pornet aliud cernitur quam credatur. Cernitur enim species panis et vini, et creditur veritas carnis et sanguinis, ac virtus unitatis et
Abbreviated transcription (Latin):
auꝗs asseu̾et. ueꝵsi formam ip̃iꝰ
canonis inspicias diligenter
pret̾ hoc de quo tua fraternitas
reqsunt. alia cluo uidelic. eienͣ¬
tis occłis in celum et et̾m testa¬
menti pot̃is in ip̃o canone reppi¬
re que in textu euugłicono leg¬
untur. Sanemultatam de u̾bi
pleuisse u̾bouł fc̃o exp̃ssisse ie¬
guntur. pauius enim in actibꝰ
apłoꝵ sic ait. meminissẽbos o
Beatius est magis dare quam
accipe. hoc nuslꝰ quatuor einia¬
gelistaꝵ descripsit. nullus etiaz
suerint. hoc est corpus meum.
dicant ꝓ muitis. luchas clicit
sionem peccatoꝵ adunixit. Cet̾¬
um ea que adluntur in canone
misse. possunt ex auiis locis eua
occłoᷤ eleuasse asserit et dixisse.
pat̾ gr̃as ago tibi qm audisti me

Expanded text:
uis asseveret. Verum, si formam ipsius canonis inspicias diligenter, praeter hoc de quo tua fraternitas requisivit, alia duo, videlicet, elevatis oculis in coelum et aeterni testamenti, poteris in ipso canone reperire, quae in textu evangelico non leguntur. Sane multa tam de verbiplevisse verbo vel facto expressisse leguntur. Paulus enim, in Actibus apostolorum, sic ait: Meminisse vos op ipse dixit: Beatius est magis dare, quam accipere ; hoc nullus quatuor Evangelistarum descripsit. Nullus etiam suerint: Hoc est corpus meum ;dicant: pro multis , Lucas dicitsionem peccatorum, adjungit. Caeterum ea quae adduntur in canone missae possunt ex aliis locis Evanoculos elevasse asserit et dixisse: Pater, gratias ago tibi, quoniam audisti me
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ad ee honiis duo princip¬
Alit exiguntur uidelic corpus
et aĩa ex quoꝵ ꝯiunctõne uerꝰ
homo subsistit. ꝑ hoc au̾t ꝙ ĩ ar¬
ticulo mortis. ꝓp̃x inclinato cap¬
ite emisit sp̃m. de quo uoce ma¬
gna clamauerat.pat̾ ĩmanus
no soium uitalem flatum s ani

Expanded text:
Nam ad esse hominis duo principaliter exiguntur, videlicet corpus et anima, ex quorum conjunctione verus homo subsistit. Per hoc autem quod in articulo mortis Christus inclinato capite tradidit spiritum, de quo voce magna clamavenon solum vitalem flatum, sed an
Abbreviated transcription (Latin):
ex hiꝰ p̾sentatõne aliꝗd iuris as¬
sequatur inilla. Et si forte idem
tõnem ab ipo int̾positam idem
tum idem ab ip̃a ec̾ca debeat am¬
tinguens int̾ presentatos a lai
meliorem dicimꝰ ꝙ institutõ p̾¬
sentati ẜo loco alayco patrono ro¬
bur optineat sirmitatis uerimi¬

Expanded text:
esentatione aliquid juris assequatur in illa; et, si forte idem tionem ab ipso interpositam idem tum, idem ab ipsa merito debeat am, qui inter praesentatos a laicpotiorem, dicimus, quod institutio praesentati secundo loco a laico patrono robur obtinet firmitatis. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
utrum clicus aduacant̾e ecc̃a
ĩqͣuis optinz patronatus seip̾¬
si est ydoneus ualeat p̾sentare.
Cum igitur nullꝰ se ĩgerere ua¬
leat eccͣastice p̾latõnis officiis¬

Expanded text:
us aliquis ad vacantem Ecclesiam in qua jus obtinet patronatus se ipsum, si idoneus est, valeat praesentare. Cum igitur nullus se ingerere debeat ad ecclesiasticae praelationis offici
Abbreviated transcription (Latin):
firmit̾ ꝓhibemꝰ. ne quis de cetero
nouam religionem inueniat s
ꝗcũq ad religionem ꝯũti uolu̾it
unam de aꝓbatis assumat. ¶ Si¬
milit̾ qui uolu̾it rengiosam dom¬
um de nouo sundare regulam et
institutõnem accipiat de appba
hre p̾sumat. nec unꝰ abbas płib

Expanded text:
 ne quis de cetero novam religionem inveniat. Sed, quicumque ad religionem converti voluerit, unam de approbatis assumat. Similiter qui voluerit religiosam domum de novo fundare, regulam et institutionem accipiat de approbathabere presumat, nec unus abbas pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
enda loci ep̃o presentatur.¶ꝓ
fundatõne q ecc̃e honor ꝓcessĩo¬
nis sundatori ẜuatur. et si ad in¬
opiam u̾gat. ab ecc̃a illi modeste
succurritur sic̃ in sacris est cano

Expanded text:
endam loci episcopo praesentatur. Pro fundatione quoque ipsa honor processionis fundatori servatur, etsi ad inopiam vergit, ab Ecclesia illi modeste succurritur, sicut in canonibus est co
Abbreviated transcription (Latin):
ast̾ium sictue nos ordinatõm cõ¬
mifisse cognoscas. ut tñ iurisclis¬
tõnemillic uõ epc furentinus inc̾
ciuirate monast̾iũ tuu mime
nam sic hiꝰ loci ordĩacõe dispo¬

Expanded text:
asterium sic tuae nos ordinationi commisisse cognoscas, ut tamen jurisdictionem illic non episcopus Surrentinus, in cujus civitate monasterium tuum est, Nam sic hujus loci ordina
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃i hospitalariꝰ decet̾o nõ recip¬
iant prochianos ecc̃e supracc̾e
ad eccasticam sepulturam in¬
si apud eos elegint sepeliri. et
tũc prochiał ecc̃a de obiatomb
lectis et alus que defunctus pro
aĩa sua in ultima disposit̾one re¬
liqd pret̾ quam de eqs ⁊ armis re¬
cipiat quartam ꝑtem et hospi¬
talarii residuum hant nisi dolo
ductus ad dispositonem hrꝰ fa¬
ciendam. ncħomuiꝰ ip̃is hospi¬
talariis iniungentes.uc deqͣrta
tisfaciant memorato cum con

Expanded text:
cti Hospitalarii de caetero non recipiant Parochianos ecclesiae supradictae ad ecclesiasticam sepulturam, nisi apud eos elegerint sepeliri, et tunc parochialis ecclesia de oblationibus, lectis et aliis, quae defunctus pro anima sua in ultima dispositione relinquit, praeterquam de equis et armis, recipiat quartam partem, et Hospitalariis residuum habeant, nisi dolo, fuerit ad dispositionem hujusmodi faciendam, nihilominus ipsis Hospitalatisfaciant memorato, cum con
Abbreviated transcription (Latin):
equant̃ int̾ se cliuidant eas que
sic fuerint inuẽte ubi ambe ꝑtes
fuerñt.i. ut alia loca ad illum
alia ad alium ꝑtineant. ita ut il¬
le cliuidat qui ampliꝰ temꝑis
ĩ ep̃atu ħt. et minor eligat. Ꝙ
si forte unus funit locus ad eum
rint. et ili suum qui ex donatis
deputentur. ¶Si au̾titaplima¬
ip̃a ioca inueniuntur in quib
ambe ꝑtes fuerunt ut nõ possit
equaliter diuidi uelud si impa¬
ria numero fuerint distributiꝰ lo¬
cis qui parem hñt mimerum
ꝗcumq locus remanẜit. hoc

Expanded text:
equaliter inter se dividant eas quae sic fuerint inventae ubi ambae partes fuerunt, id est ut alia loca ad illum, alia ad illum pertineant; ita ut ille dividat, qui amplius temporis in episcopatu habet, et minor eligat. Quod si forte unus fuerit locus, ad eum rint, et illi suum, qui ex Donati deputetur. Si autem ita plurima loca inveniuntur, in quibus ambae partes fuerunt, ut non possint aequaliter dividi, velut si impari numero fuerint, distributis eis locis, qui parem habent numerum, quicunque locus remanserit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cauimus unuis. nõ comumcemꝰ
defunctis. et ut careant eccͣastieͣ
nitate p̾cisi/ nec in articulo mor¬
tis etr̃e reconciliati fuerunt un
toꝵ corꝑa puiosenciam aliquo¬
rum ułalio cãu in cimit̾io eccasti¬
cotumulentur. et ab alioꝵ corꝑi¬
bus cliscerm poterunt exhuma¬
ri debent. et ꝓcul ab ecͣcastica se¬
obsit iustis sepultura uũa uł¬

Expanded text:
icavimus vivis non communicemus defunctis, et ut careant ecclesiastica nitate præcisi, nec in articulo mortis ecclesiæ reconciliati fuerint. Unde iolentiam aliquorum vel alio casu in coemeterio ecclesiastica tumulentur, si ab aliorum corporibus discerni poterunt, exhumari debent et procul ab ecclesiastica seobsit iustis sepultura nulla