comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num. Uidi dñm sabaothsedentem suꝑ
sedem excelsam et eleuatam. Uidit &
ieremias quomͦ ds̃ regnat: ꝓpter quod
glorificans eum ait. Thronꝰ głȩ exaltatꝰ
ab initio. locus scĩficatio nr̃a. Siue de xp̃o
uolueris ista intelligere ñpeccabis: siue
de patre ñ impie senties. Est enĩ thronus
tio nr̃a xp̃c est. Quia et ille scĩficans & nos
scĩficati om̃s ex uno sumus. Sustentatio
isrł ẽ Sicut ipse iusticia iħc ipse ueritas
ipse scĩficatio: similit̃ ipse est etiam sus¬
neq patiens: quod in se ñ habet xp̃m.
Ipse est enim sustentatio isrł. Si autem &
ad patrem hoc retuleris: ñ impie intel¬
ligis. Dñe om̃s qui te derelinqunt con¬
fundantur. discedentes. Unꝰquisq nr̃m
quando peccat: ꝑ eaquȩ peccat xp̃m re¬
linquit. Relinquens autẽ filium: re¬
linquit et patrem. Iniustꝰ a iusticia lon¬
ge est pollutꝰ a scĩmonia bellator a pace
et qui sub potestate inimici cẽ incipit.

Expanded text:
us: Vidi Dominum Sabaoth sedentem super sedem excelsam et elevatam. Vidit et Jeremias quomodo Deus regnat, propter quod glorificans eum ait: Thronus gloriae, exaltatus ab initio locus, sanctificatio nostra. Sive de Christo volueris ista intelligere, non peccabis, sive de Patre, non impie senties: est enim thronus tio nostra Christus est, » quia et ille sanctificans, et nos sanctificati ex uno omnes sumus. Sustentatio Israel. » Sicut ipse justitia Jesus, ipse veritas, ipse sanctificatio, similiter ipse est etiam susneque patiens, quod in se non habet Christum: ipse est enim sustentatio Israel. Si autem et ad Patrem hoc retuleris: non impie intelliges, « Domine, omnes qui dereliquerunt te confundantur discedentes . Unusquisque nostrum quando peccat, per ea quae peccat, Christum relinquit: relinquens autem Filium, reliquit et Patrem. Injustus a justitia longe est, pollutus a sanctimonia, bellator a pace, et qui sub potestate inimici esse incipit,
Abbreviated transcription (Latin):
rimus ad iħm et eum fuerimꝰ secuti:
tunc dicere poterimꝰ. Ego autem ñ labo¬
raui subsequens post te: et diem hoĩs
ñ concupiui. Est quȩdam dies hominis.
est quȩdam diesdĩ id est resur rectionis.
qͣm om̃is sc̃s desiderat. ñ illam de qua
scͥptum est. Ue eis qui desid̾ant diẽ hoĩs. Nam
dies ista est tenebra et ñ lux. Quis est
qui possit dicere et diem hominis ñ
c̃cupiui : Explanatio uerbi conuin¬
cit nos quia diem concupiscamus
hominis. Frequent̃ quippe egrotantes
cum in phantasmate eẽ febrium cȩpe¬
rimus et mortis limine urgeri ad eos qͥ
nos uisitant fr̃s lassas manꝰ attollimꝰ
orantes eos ut ꝓ nob̾ dnm dep̃cent᷑: atq
dicentes. Roga mͥ aliquod uitȩ spaciũ.
Roga ut aliqͣntisꝑ in hac luce ꝑmaneã
Ista memorantes ñ diem sc̃m dñi s diẽ
hominis desideramus. Quaꝓpt̃ longe
uitȩ amore deposito et desicłio humanȩ
diei.: queramus illam diem uidere in
qua participes eiꝰ beatitudinis quȩ ẽ

Expanded text:
rimus ad Jesum, et eum fuerimus secuti, tunc dicere poterimus: Ego autem non laboravi subsequens post te, et diem hominis non concupivi. Est quaedam dies hominis: est quaedam dies Domini, id est, dies resurrectionis, quam omnis sanctus desiderat, non illam de qua scriptum est: Vae eis qui desiderant diem hominis. Nam dies ista est tenebrae, et non lux . Quis est qui possit dicere: Et diem hominis non concupivi? Explanatio verbi convincit nos, quia diem concupiscamus hominis. Frequenter quippe aegrotantes, cum in phantasmate esse febrium coeperimus, et mortis limine urgeri, ad eos qui nos visitant fratres lassas manus attollimus, orantes eos, ut pro nobis Dominum deprecentur, atque dicentes: Roga mihi aliquod vitae spatium, roga ut aliquantisper in hac luce permaneam. Ista memorantes, non diem sanctum Domini, sed diem hominis desideramus. Quapropter, longae vitae amore deposito, et desiderio humanae diei quaeramus illam diem videre, in qua participes ejus beatitudinis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
rat dici. sana me dñe & sanabor nͥ ad
solum cuiꝰ sufficit uestim̃ti fimbriã¬
cantum tangere. cui uni ego dicam
sana me dñe & sanabor. Tunc siqͥdẽ
medicinam sanitas sequitur: si xp̃c
curare dignet᷑. Saluum fac me & sal¬
uus ero. Falsus equs in salutẽ ꝓpt̃ ea
ei dicam. Saluum me fac & saluus ero.
Et hoc ita gaudebo loqui. si om̃i głȩ¬
renuntians seculari: potero et reliqua
compleuero mandatum in quo p̃cipit᷑.
non gloriet᷑ sapiens in sapientia sua.
neq fortis inuirtute sua. neq diues in
diuitiis suis. s misto gloriet᷑ qui glo¬
riat᷑: intelligere & scire quia ego sum
dñs. Beatus itaq qui renuntiauerit
omĩ głe quȩ deorsum est. Ueluti super
nobili genere suꝑ pulchritudine &
corporalib bonis. suꝑ diuitiis et iactati¬
one. Beatꝰ qui contempta uana gła: dic̃¬

Expanded text:
rat dici: Sana me, domine, et sanabor, nisi ad rat dici: Sana me, domine, et sanabor, nisi ad solum cui sufficit vestimenti tantum fimbriam tangere, cui ego uni dicam: Sana me, Domine, et sanabor. Tunc siquidem medicinam sanitas sequitur, si Christus curare dignetur: Salvum me fac, et salvus ero. Falsus equus in salutem . Propterea ei dicam: Salvum me fac et salvus ero. Et hoc ita gaudebo loqui, si omni renuntians gloriae saeculari potero et reliqua complevero mandatum in quo praecipitur: Non glorietur sapiens in sapientia sua, neque fortis in virtute Al. fortitudindivitiis suis, sed in isto glorietur, qui gloriatur intelligere et scire quia ego sum Dominus . » Beatus itaque vir, qui renuntiaverit omni gloriae, quae deorsum est: veluti super nobili genere, super pulchritudine et corporalibus bonis, super divitiis et jactatione: beatus, qui contentus una gloria dic
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorat. quia dereliquerunt fon¬
tem uitȩ dnm. Dicamꝰ gͦ & nos. si nolu¬
mus derelinquere fontem uitȩ dñm.
uoce ꝓximorum iħu xp̃i discipuloꝵ
qua locuti sunt ad magistrum. cum eis
diceret nunquid et uos uultis recede¬
re. Quid gͥ dicemus: Dñe ad quem
ibimus: Uerba uitȩ tu habes. Sic fini¬
ta ẽ etiam sccd̃i capituli circum scͥptio.
Sequens oratio est ista continens. Sana
me dñe et sanabor saluum me fac et
saluus ero: qm̃ głatio mea tues. Ecce
ipsi dicunt ad me. Ubi est sermo dñi:
ueniat. Ego autem ñ laboraui subse¬
quens post te: & diem hominis ñ concu¬
piui cuscis. Soli qui ꝓpter male ha¬
bentes uenit medico. dicenti ñ indigẽt
sani medico s male habentes: dicen¬
dum est confidenter abeo qui egrotan¬
tem suam animã uult saluari. Sana
me dñe et sanabor. Et enĩ illa in eu̾nge¬
lio mulier sanguinem fluens. omnẽ
substantiã suã expendit in medicis.
nec potuit a quoqͣm eorum sanari.
Ad nullum quippe ex eis dignum e¬

Expanded text:
c: Quia dereliquerunt fontem vitae Dominum. Dicamus ergo et nos, si nolumus derelinquere fontem vitae Dominum, voce proximorum Jesu Christi discipulorum, qua locuti sunt ad magistrum, cum eis diceret: Numquid et vos vultis recedere. Quid igitur dicemus? Domine, ad quem ibimus? verba vitae tu habes . Sic finita est etiam secundi capituli circumscriptio. Sequens oratio est ista continens: Sana me, Domine, et sanabor, salvum me fac, et salvus ero: quoniam gloriatio mea tu es. Ecce ipsi dicunt ad me: Ubi est sermo Domini? veniat. Ego autem non laboravi subsequens post te et diem hominis non concupivi, tu scis . Soli, qui propter male habentes venit, medico dicenti: Non indigent sani medico, sed male habentes , dicendum est confidenter ab eo qui aegrotantem suam animam vult salvari: Sana me, Domine, et sanabor. Etenim illa in Evangelio mulier sanguinem fluens, omnem substantiam suam expendit in medicis , nec potuit a quoquam eorum sanari: ad nullum quippe ex eis dignum e
Abbreviated transcription (Latin):
cunt adie. Ubi est sermo dñi : ueniat.
Ego autem non laboraui subsequens
post te. Iħc tibi dicit. lolle crucẽ tuam
et ueni sequere me. Et. Qui ñ relique¬
rit patrem aut matrem et secutus fu
Si gͥ talis fueris ut semꝑ xp̃m seqͣris.
qͣnto plus secutus fueris: tantominus
laborabis. Non enim lassitudo in ia
cob: neq apparebit dolor in isrł. ꝓpt̾ea
dixit. ut ñ laboremꝰ ulteriꝰ laboranteᷤᷤ

Expanded text:
i? veniat. Ego autem non laboravi subsequens post te . Jesus tibi dixit: Tolle crucem tuam, et veni, sequere me . Et: Qui non reliquerit patrem aut matrem, et secutus fueSi igitur talis fueris, ut semper Christum sequaris quanto plus secutus fueris, tanto minus laborabis. Non enim lassitudo erit in Jacob, neque apparebit dolor in Israel. Propterea dixit, ut non laboremus ulterius, laborantes
Abbreviated transcription (Latin):
quam filii huiꝰ scl̃i sapientiores sunt a
filiis lucis ingeneratione ista: bonus est
ds̃ qui contrariis diuersa subuertit.
ut faciat compleri id qͦd dictum est. No¬
uissimum eius erit insipiens. Quando
nouissimum eius erit insipiens: Opor¬
tet xp̃m regnare usq dum ponat om̃s¬
distruetur mors. Cum destructa fuerit
mors: tunc extrema ꝑdicis erunt. et no¬
uissimum eiꝰ erit insipiens. Hȩc de ꝑdice.
Principium uͦ capituli scdi istud lectũ ẽ¬

Expanded text:
quam filii hujus saeculi sapientiores sunt a quam filii hujus saeculi sapientiores sunt a filiis lucis in generatione ista. bonus est Deus, qui contrariis diversa subvertit, ut faciat compleri id quod dictum est: « Novissimum ejus erit insipiens. » Quando novissimum ejus erit insipiens, oportet Christum regnare, usqs inimicus destruetur mors; cum destructa fuerit mors, tunc extrema perdicis erunt, et novissimum ejus fiet insipiens. Haec de perdice. Principium vero capituli secundum istud lectum e
Abbreviated transcription (Latin):
& adreligionem uocantes sub contrario
ueritatis dogiate clamauerunt. nos
dierum eiꝰ dereliquimꝰ eum et nouissi¬
mum eiꝰ erit insipiens. Quando enim
sapiens fuit ut nouissimum eiꝰ insipi¬
ens fiat: S dicamꝰ eum fuisse sapientẽ.
Serpens quippe sapientior erat omĩb
bestiis suꝑ terram quam fecit dñs ds̃.
Sapiens fuit uixta quod scͥptum est.
Adducam suꝑ sensum grandem prin¬
cipem assyriorum. Dixit autẽ. Uiolen¬
tia mea faciam. et sapientia intellectus
auferam fines gentium. et uirtutes eoꝵ¬
de paschar. et cõmouebo ciuitates in¬
habitatas. Siquis potest intelligat qͦ¬
modo nouissimum eiꝰ erit stultum.
Iste abeo qͦd fuit sapiens male sapien¬
tior erat omĩb bestiis suꝑ terrã. Fiat¬
e contrario ei qͦd sapiens fuit: male in¬
sipiens Intelliges uͦ quid sit nouissimũ
entiam recipias. Si quis inqͥt uidetur
et fatuus: ut sapiens fias. Si itaq est
quedam sapientia culpabilis. iux ta

Expanded text:
et ad religionem vocantes, sub contrario et ad religionem vocantes, sub contrario veritati dogmate clamaverunt nos, dierum ejus derelinquimus eum, et novissimum ejus erit insipiens. Quando enim sapiens fuit, ut novissimum ejus merito insipiens fiat? Sed dicamus eum fuisse sapientem. « Serpens quippe sapientior erat omnibus bestiis super terram, quas fecit Dominus Deus . » Sapiens fuit juxta id quod scriptum est: « Adducam super sensum grandem principem Assyriorum. Dixit autem: Valentia mea faciam, et sapientia intellectus auferam fines gentium, depascar et vires eorum: et commovebo civitates inhabitatas. » Si quis potest intelligat, quomodo novissimum ejus erit stultum. Iste ab eo, quod fuit sapiens male, sapientior enim erat omnibus bestiis super terram, fiet contrario ei, quod sapiens fuit male, insipiens. Intelliges vero quid sit « novissimum entiam recipias. « Si quis, inquit, videtur et fatuus, sed ut sapiens fias. Si itaque est quaedam sapientia culpabilis, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
a dõgłȩ cupiditate rapti sunt. Nullꝰ
enĩ eorum sonare poterat uocẽ dñi
erat uox xp̃i in paulo. erat inpetro.
ꝓpter qͦd paulus dicebat. An exꝑim̃tũ
queritis eius qui in me loquit᷑ xp̃c: Uox
autem congregantis quȩ non peꝑit
ꝑdicis in illis est: qui simplices quosq
fidelium laqueo hereticȩ factionis im¬
pediunt. Clamauit itaq ꝑdix. congrega¬
uit quȩ non peꝑit facere diuitias suas
ñ cum iudicio. Diues factꝰ est ꝑdix. Ecce
eius quanta sunt milia. ingens turba.
multi sunt popłi captiuorum et facit di¬
uitias suas non cogitans uidicium. neq
habens in corde iusticiam . s omnia sine
lege gerens: merito arguitur ñ cum
iudicio fecisse diuitias. Ms̃ autem dñs
facit diuitias suas cum iudicio. Exami
qui quondam fuimus sub clamantis
potestate ꝑdicis. clamauit quippe non
solum ꝑeos quos supra enumerauimus
s ꝑ om̃s generalit̾ qui quasi ad pietatẽ

Expanded text:
a Deo gloriae cupiditate rapti sunt. Nullus a Deo gloriae cupiditate rapti sunt. Nullus enim eorum sonare poterat vocem Domini erat vox Christi in Paulo, erat in Petro; propter quod Paulus dicebat: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus ? Vox autem congregantis quae non peperit perdicis, in illis est qui simplices quosque fidelium laqueo haereticae factionis impediunt. Clamavit itaque perdix, congregavit quae non peperit, facere delicias suas non cum judicio, dives factus est perdix. Ecce ejus quanta sunt millia, ingens turba, multi sunt populi captivorum, et 785 facit divitias suas, non cogitans judicium, neque habens in corde justitiam, sed omnia sine lege gerens; merito arguitur non cum judicio fecisse divitias. Meus autem Jesus facit divitias suas cum judicio. Examinqui quondam fuimus sub clamantis potestate perdicis clamavit quippe non solum per eos quos supra memoravimus, sed per omnes generaliter qui quasi ad pietatem
Abbreviated transcription (Latin):
cat impuritas. Ambigendum ñ est de
eo qͦd dicturi sumꝰ. quod ex his qui man-¬
sueti in casis nutͥuntur ueritas appro¬
bat. masculus in masculum insurgit.
obliuiscit᷑ sexum libido p̃ceps. pugnat᷑
ad coitum. et una palma uictoris est
polluisse quem uicerit. Si gͥ malignũ.
si immundum. si dolosum hoc animal
est. impium uidetur ad meliorẽ par-¬
tem huiꝰ referre nomen et adsaluato¬
ris nr̃i iħu xp̃i intelligentiã dempe-¬
rare. Magis autem conuenit mala za-¬
bulo adiungere et suꝑ adu̾sario lectio¬
nem intelligere p̃sentem si tamen to
ciꝰ capituli nos secuta fuerit int̾preta¬
tio. Incipiamus gͦ ab eo qͦd scͥptum est.
Clamauit ꝑdix congregauit que non
peꝑit. Non ꝓpͥas creaturas congregat
⁊abulus. ñ ea colligit quȩ ipse genera-¬
uit. S cum clamauerit alienas congre¬
gans creaturas: facit eas suas. Clamauit
ꝑdix ꝑ ualentinum. clamauit ꝑbasi-¬
lidem. ꝑ marcionem. ꝑ om̃s qͥ alienȩ

Expanded text:
cit impuritas. Ambigendum non est de cit impuritas. Ambigendum non est de eo quod dicturi sumus, quod ex iis qui mansueti in casis nutriuntur, veritas approbat: masculus in masculum consurgit, obliviscitur sexum libido praeceps, pugnatur ad coitum, et una palma victoris est polluisse quem vicerit. Si igitur malignum, si immundum, si dolosum hoc animal est, impium videbitur ad meliorem partem hujus referre nomen, et ad Salvatoris nostri Jesu Christi intelligentiam temperare. Magis autem convenit mala Zabulo adjungere, et super adversario lectionem intelligere praesentem: si tamen 784 totius capituli nos secuta fuerit interpretatio. Incipiamus ergo ab eo quod scriptum est: Clamavit perdix, congregavit quae non peperit. Non proprias creaturas congregat Zabulus, non ea colligit quae ipse generavit; sed cum clamaverit, alienas congregans creaturas, facit eas suas. Clamavit perdix per Valentinum, clamavit per Basilidem, per Marcionem, per omnes qui alienae
Abbreviated transcription (Latin):
me. Ubi est sermodñi: Uemat. Ego
autem ñ laboraui subsequens post
te: et diem hominum ñ concupiui
tu scis. Ad famosam uenimꝰ questio¬
nem. inspicere quid sit ꝑdix. De quo
scͥptum nunc loquitur. Clamauit
ꝑdix congregauit quȩ ñ peperit fa¬
ciens diuitias suas ñ cum iudicio. In
dimidio dierum eiꝰ derelinquent eũ
et in nouissimis suis insipiens erit.
Ex natura uolucris dignum uidet᷑
qͣndam hystoriam cõmemorare. ut
cognoscentes animal scire possimus
utrum ad bonã anadmalam partẽ
nunc nominati ꝑdicis intelligentiã
referamꝰ. Dicit᷑ autem hoc ẽẽ animal
malignum. fraudulentum. callidũ
multumq decipiens uenatores.
Sepe quippe ante pedes aucupis uol¬
uit᷑ et in medio eius conatꝰ quasi iam
app̃hendendus elabit᷑. Predam sui
ex iuicinitate ꝓmittit: & hoc agit ne
ad nidum fȩtuum eorum citꝰ uena¬
tor occurrat. Cumq iam senserit fu-¬
gisse pullos suos tunc & ipse illuso
hoste discedit. ut de nequitia eius uin¬

Expanded text:
me: Ubi est sermo Domini? veniat. Ego autem non laboravi subsequens post te, et diem hominis non concupivi: tu scis. Ad famosam venimus 782 quaestionem, inspicere quid sit perdix de quo Scriptura nunc loquitur: Clamavit perdix, congregavit quae non peperit, faciens divitias suas, non cum judicio. In dimidio dierum ejus derelinquent eum, et in novissimis suis insipiens erit . Ex natura volucris dignum videtur quamdam historiam commemorare, ut animal cognoscentes, scire possimus utrum ad bonam, an malam partem nunc nominati perdicis intelligentiam referamus. Dicitur autem hoc esse 783 animal malignum, fraudulentum, callidum, multumque decipiens venatores. Saepe quippe ante pedes aucupis volvitur, et in medio ejus conatu, quasi jam apprehendendus elabitur. Praedam sui ex vicinitate promittit: et hoc agit, ne ad nidum foetuum ejus citus venator occurrat. Cumque jam senserit fugisse pullos suos, tunc et ipse illuso hoste discedit. Sed nequitiam ejus vin
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ si qui uult pontifex ñ tam uocabulo
ẽẽ qũa mĩto: mutet᷑ moy sen. initetur
aaron Quid enĩ de eis dr̃: Quia ñ disce¬
dunt de tabernacło dñi. Erat gͦ moy¬
ses indesinent᷑ intab̃nacło dñi. Quod
autẽ opꝰ eiꝰ erat: Ut aut aliqͥd adeo dis¬
ceret. aut ipse popłm doceret. Hȩc duo
sunt pontificis oꝑa. ut aut a dõ discat
tando: aut popłm doceat. S illa doceat
quȩ ipse adõ didicerit. ñ ex ꝓpͥo corde uel¬
ex humano sensu s quȩ sp̃c doceat. Est &
aliud opu s qđ facit moyses. Adbella ñ ua¬
dit. ñ pugnat contͣ inimicos. S qͥd facit:
Orat. Et donec ille orat: uincit popłs eius.
Si relaxauerit et dimiserit manꝰ: popłs
eius uincit᷑ ⁊ fugat᷑ Oret gͦ ⁊ sac̾dos eccłe in
desinent᷑. ut uincat popłs qui sub ipso est
hostes inuisibiles a malechitas: qui sunt de¬
mones. impugnantes eos qui uolunt pie

Expanded text:
 Si quis vult pontifex non tam vocabulo esse quam merito, imitetur Moysen, imitetur Aaron. Quid enim dicitur de eis? quod non discedunt de tabernaculo Domini. Erat ergo Moyses indesinenter in tabernaculo Domini. Quod autem opus ejus erat? ut aut a Deo aliquid disceret, aut ipse populum doceret. Haec duo sunt pontificis opera, ut aut a Deo discat tando, aut populum doceat. Sed illa doceat, quae a Deo ipse didicerit, non ex proprio corde vel humano sensu, sed quae aliud opus, quod facit Moyses: ad bella non vadit, non pugnat contra inimicos. Sed quid facit? orat, et donec ille orat, vincit populus ejus; si relaxaverit et demiserit manus, populus ejus vincitur et fugatur. Oret ergo et sacerdos ecclesiae indesinenter, ut vincat populus, qui suo ipso est, hostes invisibles Amalechitas, qui sunt daemones impugnantes eos, qui volunt pie
Abbreviated transcription (Latin):
S ñdum finiuit. & alius adhuc addend̾ est
ornatꝰ. Necesse est ut accipiat etiã coronã.
Propt̾ea accipit pͥmo cydarim quod ẽ uel
Et post hec suꝑ ponit᷑ ei mitra ante faciem
id est a fronte pontificis lamina aurea scĩ¬
ficata. in qua sculptum dicit᷑ uocabulũ dĩ.
Uerum iste capitis ornatꝰ fuit nom̃ dĩ uͥ im¬
positum dr̃. post illa om̃ia quib inferio¬
ra corporis m̃bra fuerant ex ornata suꝑ po¬
nit᷑. In qͦ mͥ indicari udet᷑ qͦd suꝑ omnia
quȩ uel de mundo uel decȩt̾is creaturis
sentiri aut intelligi possunt: eminentior
tanqͣm auctoris om̃ium scientia dĩ sit. Et
qͥa ipse caput est om̃ium: idõ & ornatus
iste suꝑ om̃ia capiti suꝑponit᷑. Nichil
enĩ post hȩc adicit᷑ pontificis capiti. Et

Expanded text:
Sed nondum finivit, et alius adhuc addendus ornatus est. Necesse est ut accipiat etiam coronam, propterea accipit primo cydarim, quod est veet post haec superponitur ei mitra ante faciem, id est, a fronte pontificis, lamina aurea sanctificata, in qua sculptum dicitur vocabulum Dei. Verum iste capitis ornatus, ubi nomen Dei impositum dicitur, post illa omnia quibus inferiora corporis membra fuerant exornata, superponitur: in quo mihi indicare videtur quod super omnia quae vel de mundo, vel de caeteris creaturis sentiri aut intelligi possunt, eminentior tanquam auctoris omnium scientia Dei sit, et quia ipse caput est omnium ideo et ornatus iste super omnia capiti superponitur: nihil enim post haec addicitur pontificis capiti. T
Abbreviated transcription (Latin):
se femoralia et continuisse filios generare.
quia scilicet tales erant auditores. inquib
& semen ꝑiret et non posset haberi suc¬
cessio. Sic gͦ eccłȩ sacerdotes. cum in ca¬
paces aures uiderint. aut cum simu¬
latos inspexerint & ypocritas audito¬
res: imponant campestre utant᷑ femo¬
ralib ne ꝑeat semen u̾bi dĩ: quia & dñs
eadem mandat & dicit. Nolite mitt̾e
scm̃ canib neq margaritas ur̃as ante
porcos ne forte conculcent eas pedib

Expanded text:
se femoralia, et continuisse se ne filios generarent, se femoralia, et continuisse se ne filios generarent, quia scilicet tales erant auditores, in quibus et semen periret, et non posset haberi successio. Sic ergo Ecclesiae sacerdotes cum incapaces aures viderint, aut cum simulatos inspexerint, et hypocritas auditores, imponant campestre, utantur femoralibus, non pereat semen verbi Dei, quia et Dominus eadem mandat et dicit: Nolite mittere sanctum canibus, neque margaritas vestras ante porcos, ne forte conculcent eas pedib
Abbreviated transcription (Latin):
Obliuionẽ dabimꝰ inu̾bis sp̃s scĩ. ut cũ¬
cȩt̾a om̃ĩa scd̃o enarrauerit. una eum
speties suꝑius dicta latuerit: Non au¬
deo hec de sacris sentire sermonib S
uideamus ne forte qm̃ insuꝑiorib di¬
ximꝰ hoc genꝰ indumenti inditiũ casti¬
tatis uideri: quo uel fȩmora oꝑiri uel
constringi renes uident᷑ aclumbi: ne
forte inquã ii semꝑ in illis qui tunc
erant sac̾dotes has partes dicat eẽ con¬
strictas. Aliqͣndo enĩ & de posteritate
generis et successu sobolis indulgetur.
s ego insac̾dotib eccłȩ huiꝰmodi intelli¬
gentiã ñ introduxerim. Aliam namq
rem uideo occurrere sacram̃to. Possunt
eni & ineccła sac̾dotes et doctores filios ge¬
multa milia pedagogorum habeatis in
eccłȩ in huiꝰmodi generationib ꝓcreandiᷤᷤ
aliquando constrictis femoralib utunt᷑
& abstinent a generando: cum tales in¬
uenerint auditores inquib sciant se fru¬

Expanded text:
Oblivionem dabimus in verbis SpirituOblivionem dabimus in verbis Spiritucaetera omnia secundo enarraverit, una eum species superius dicta latuerit? Non audeo haec de sacris sentire sermonibus, sed videamus ne forte quoniam in superioribus diximus hoc genus indumenti indicium castitatis videri, quo vel femora operiri vel constringi renes videntur ac lumbi, ne forte, inquam, non semper in illis qui tunc erant sacerdotes has partes dicat esse constrictas. Aliquando enim et de posteritate generis et de successu sobolis indulgetur, sed ego in sacerdotibus Ecclesiae hujusmodi intelligentiam non introduxerim. Alio namque rem video currere sacramento. Possunt enim et in Ecclesia sacerdotes et doctores filios gemulta millia paedagogorum habeatis in Ecclesiae in hujusmodi generationibus procreandis aliquando constrictis femoralibus utuntur, et abstinent a generando, cum tales invenerint auditores in quibus sciant se fru
Abbreviated transcription (Latin):
dignitas. Et ideo inhis quȩ lex diuina
describit uelut inspeculo inspicere se
debet unꝰ quisq sac̾dotum: et gradus
meriti sui inde colligere. Si se uideat
in his om̃ib quȩ supra exposuimus
positum pontificalib ornatum orna¬
m̃tis. si consciꝰ sibi sit. qͦd uel inscientia
uel in actib uel indoctrina tantꝰ ac
talis sit: sciat se sũmum sacer dotium
ñ solum nomine s & meritis obtinere.
Alioquin: inferiorẽ sibi gradum positũ
nouerit. etiam si pͥmi nomen acceꝑit
Non nos sane debet preterire etiam hoc
qͦd potest abstudioso łictore ꝓferri
in quo & ego sepe mecum ip̃se hesita¬
ui. In exodo enĩ legens uͥ de sac̾dotali¬
b mandat᷑ indum̃tis: inueni octo eẽ
speties quȩ pontifici p̃parant᷑. hic uͦ
septẽ tantũmͦ numerant᷑. Require gͦ
quid sit qͦd omissum est. Octaua spe¬
ties ibi ponit᷑ campestre. siue ut alibi
legimꝰ femoralia linea: de quo hic int̃
cȩt̾a siluit indum̃ta. Quid gͦ dicemꝰ:

Expanded text:
duunt. Et ideo in his quae lex divina describit, veluti in speculo inspicere se debet unusquisque sacerdotum, et gradus meriti sui inde colligere, si se videat in his omnibus quae supra exposuimus positum pontificalibus ornamentis, si conscius sibi sit quod vel in scientia, vel in actibus, vel in doctrina, tantus ac talis sit, sciat se summum sacerdotium, non solum nomine sed et meritis obtinere, alioquin inferiorem sibi gradum positum noverit, etiam si primi nomen acceperit. Non nos sane debet praeterire etiam hoc quod potest ab studioso lectore proferri, in quo et ego saepe mecum ipse haesitavi. In Exodo enim legens ubi de sacerdotalibus mandatur indumentis, invenio octo esse species quae pontifici praeparantur. Hic vero septem tantummodo numerantur. Requiro ergo quid sit quod omissum est. Octava species ibi ponitur campestre, sive, ut alibi legimus, femoralia linea, de quo hic inter caetera siluit indumenta. Quid ergo dicemus?
Abbreviated transcription (Latin):
lum corporis teneat. Utroq cingulo
semꝑ utat᷑: ut sit sc̃s corpore & sp̃u. Be
post hȩc inquit imposuit super eum
logium. qͦd est rationale. Et imposuit
suꝑ logium manifestationẽ et uerita¬
tem. et imposuit mitrã suꝑ caput eius.
S uideamꝰ quid logium qͦd est rationa¬

Expanded text:
lum corporis timeat: utroque cingulo lum corporis timeat: utroque cingulo semper utatur ut sit sanctus corpore et spiritu. Epost haec, inquit, imposuit super eum logium quod est rationale, et imposuit super logium, manifestationem et veritatem, et imposuit mitram super caput ejus. Sed videamus quid logium, quod est rationa
Abbreviated transcription (Latin):
una & hȩc interior. Nam istã quȩ foris
ẽ & quȩ desuꝑ apparet: legis tunicam
nolunt. Unam namq eis iħc: & ipsam
int̾iorem hab̃e ꝑmittit. Imponet tam̃
moyses pontifici. & humerale qui ẽ hu¬
merorum qͥdam excircũductione ue¬
stis ornatꝰ. Humeri autẽ oꝑum tenent
aclaboris indicia. Uult gͦ pontificẽ etiã
ẽẽ inoꝑib ꝑfectum: nec sufficit sola sci¬
entia qͥa qͥ fecerit ⁊ docuerit: hic magnꝰ
uocabit᷑ in regno cȩlorum. Et cinxit
inquit eũ scđm facturam humeralis.
lam & suꝑius dixerat quia cinxit eum
zona suꝑ tunicam. et mͦ iterum cingit᷑
scdđm facturam humeralis. Q uod est
istud duplex cingulum. quo constrictũ
uult ẽẽ ex omni parte pontificem: Con¬
strictꝰ sit inu̾bo. constrictꝰ sit moꝑe. ex¬
peditꝰ adom̃ia. nichil remissum. nicħ
habeat dissolutum. Accinctꝰ sit animi
uirtutib. constrictꝰ sit acorporalib
uitiis. Nullum animȩ lapsum nul-¬

Expanded text:
una, et haec interior, nam istam quae foris una, et haec interior, nam istam quae foris est, et quae desuper apparet, legis tunicam nolunt, unam namque Jesus et ipsam interiorem, habere permittit. Imponit tamen Moyses pontifici humeralem, qui est humerorum quidam ex circumductione vestis ornatus: humeri autem operum tenent ac laboris indicia. Vult ergo pontificem esse etiam in operibus ornatum, nec sufficit sola scientia: Quia qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Et cinxit, inquit, eum secundum facturam humeralis. Jam et superius dixerat quia cinxit eum zona super tunicam, et modo iterum cingitur secundum facturam humeralis. Quod est istud duplex cingulum, quo constrictum vult esse ex omni parte pontificem? Constrictus sit in verbo, constrictus in opere, expeditus ad omnia, nihil remissum, nihil habeat dissolutum, accinctus sit animi virtutibus, constrictus sit a corporalibus vitiis, nullum animae lapsum, nul
Abbreviated transcription (Latin):
forma uidet᷑ ostendi. Pontifex est: qui sci¬
entiã legis denet: iuniꝰcuiꝰq mysterii intel¬
quȩ eẽt circũcisio sp̃ualis. seruabat tam̃ &
circũcisionẽ carnis: qͥa incircũcisus ponti¬
fex eẽ ñ poterat. Habebat gͦ iste duas tuni¬
cas unã ministerii carnalis. & alteram in¬
telligentiȩ sp̃ualis. Sciebat quia & sacͥficia
sp̃ualia offerri debent deo: offerebat tam̃
nichilominꝰ & carnalia. Non enĩ pot̾at
ẽẽ pontifex eorũ qͥ tunc erant: nͥ hostiaᷤ
immolaret. Ita gͦ conuenient̃ ille ponti.
nemo nos iudicet incibo. aut inpotu.
aut parte diei festi. aut neomenia. aut
sabbato. quȩ sunt umbra futuroꝵ. isti
enĩ ut huiꝰ modi sccłm luterã legis obser¬
uantias penitꝰ repudiarent: nec occupa¬
rent discipłos udaicis fabulis & ĩpone¬
rent eis iugum. qͦd neq ipsi neq patres
eoꝵ portare petuerunt: m̾i̾to duas
tunicas habere ꝓhibent᷑ s sufficit eis

Expanded text:
forma videtur ostendi. Pontifex est, qui sciforma videtur ostendi. Pontifex est, qui scientiam legis tenet, et uniuscujusque mysterii intelquia esset circumcisio spiritalis; servabat tamen et circumcisionem carnis, quia incircumcisus pontifex esse non poterat. Habebat ergo iste duas tunicas, unam mysterii carnalis, et aliam intelligentiae spiritualis. Sciebat quia et sacrificia spiritalia offerri debent Deo, offerebat tamen nihilominus et carnalia. Non enim poterat esse pontifex, qui tunc erat, nisi hostias immolaret. Ita ergo convenienter ille pontifeergo vos judicet, aut in cibo, aut in potu, aut parte diei festi, aut neomenia, aut sabbato: quae sunt umbra futurorum . Siergo, ut hujusmodi secundum litteram, legis observantiam penitus repudiarent, nec occuparent discipulos Judaicis fabulis, et imponerent eis jugum quod neque ipsi neque patres eorum portare potuerunt, merito duas tunicas habere prohibentur, sed sufficit eis
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentis habet᷑. ugilent om̃sanimi
uirtutes et intente sint. Nichil inhis sapi¬
entiȩ. nichil scientiȩ. nichil desit industriȩ.
s absit om̃is multitudo sensuũ. ab sit om̃is
congregatio scãrum cogitationum. ut qͥd
sit pontifex. quid sit unctio. qͥd indumenta
eiꝰ. conferens intra sacrarium cordis tui pos¬
sit aduertere. Lauit gͦ eum et induit. Qͣli
indum̃to: Tunica inquit. Et p̃cinx it eũ
zona. Et iterum uestiuit eum tunica ta¬
lari. uel ut alibi legimꝰ interiore. Duabus¬
xeramꝰ qͦd moyses et iħc id est lex & eu̾ngl̃ia
sibi inuicem consonarent: Fotest fortas¬
se dicere aliꝰ. quia qͦd p̃cepit iħc duas tu¬
nicas ñ habendas ñ ẽ contrarium legi: s
ꝑfectiꝰ lege. Sicut & cumlex homicidiũ
uetat: iħc autẽ etiã iracundiã resecat.
Et cum lex ꝓhibet adulteriũ: iħc aut̃ etiã
concupiscentiam cordis abscidit. Sic gͦ ui¬
det᷑ & duab ibi tunicis pontificem: hic
sacram̃ta c̃cludo. Ampliꝰ mͥ aliqͥd exista

Expanded text:
sacramentis habetur, vigilent omnes animi virtutes, et intentae sint, ut nihil in his sapientiae, nihil scientiae, nihil desit industriae, sed adsit omnis multitudo sensuum, adsit omnis congregatio sanctarum cogitationum, ut quid sit pontifex, quid unctio, quid indumenta ejus conferant, intra sacrarium cordis sui possacerdotium. Lavit ergo eum, et induit; quali indumento? Tunica, inquit, et praecinxit eum zona. Et iterum: Vestivit eum tunicam talarem, vel ut alibi legimus, interiorem. Duabusxeramus quod Moyses et Jesus, id est lex et Evangelia sibi invicem consonarent? Posset fortasse dicere alius, Quia quod praecepit Jesus duas tunicas non habendas, non est contrarium legi, sed perfectius lege: sicut et cum lex homicidium vetat , Jesus etiam iracundiam resecat ; et cum lex prohibet adulterium , Jesus etiam concupiscentiam cordis abscindit . Sic ergo videbitur, et duabus ibi tunicis pontificem, hic sacramenta concludo: amplius mihi aliquid ex ista
Abbreviated transcription (Latin):
Fecit enĩ inqͥt ds̃ tuncas pellicias & induit
oportebat indui peccatorem. pelliciis inꝙͣ
to acceꝑant. & fragilitatis eiꝰ quȩ ex carnis
corruptione ueniebat inditium. Si uͦ iam
duet te moyses indum̃to incorruptionis
ita ut nusquã appareat t᷑pitudõ tua: & ut
absorbeat᷑ mortale hoc auita. Uideamus
gͦ qͣli ordine pontifex constituit᷑. Conuo¬
cat inqͥt moyses synagogam: & dicit ad eoᷤᷤ.
hoc est u̾bũ qͦd p̃cepit dñs. Licet gͦ dñs de
constituendo pontifice p̃cepisset. & dñs
elegisset: tam̃ conuocat᷑ & synagoga. Re¬
quirit᷑ enĩ in ordinando sac̾dote & p̃sen¬
tia popłi: ut sciant om̃s & certi sint quia
qͥ p̃stantior ẽ ex omĩ popło. qͥ doctior. qui
sanctior qui in om̃i uirtute eminentior:
ille deligit᷑ ad sac̾dotium. Et hoc astante¬
popło ne qͣ post modũ retractio cuiqͣm ne
qͥs scrupulus resederit. Hoc est autẽ qͦd
tis. Oportet autẽ et testimonium eũ hab̃e

Expanded text:
Fecit enim, inquit, Deus, tunicas pelliceas, et induit alibus enim oportebat indui peccatorem. Pelliciis, inquto acceperat, et fragilitatis ejus quae ex carnis corruptione veniebat indicium. Si vero jam duet te Moyses indumento incorruptionis, ita ut nusquam appareat turpitudo tua, et ut absorbeatur mortale hoc a vita. Videamus ergo quali ordine pontifex constituitur. Convocavit, inquit, Moyses synagogam, et dicit ad eos: Hoc est verbum quod praecepit Dominus. Licet ergo Dominus de constituendo pontifice praecepisset, et Dominus elegisset, tamen convocatur et synagoga. Requiritur enim in ordinando sacerdote, et praesentia populi, ut sciant omnes et certi sint quia qui praestantior est ex omni populo, qui doctior, qui sanctior, qui omni virtute eminentior, ille deligitur ad sacpopulo, ne qua postmodum retractatio cuiquam, ne quis scrupulus resideat. Hoc est autem quod dicens: Oportet autem eum et testimo
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ fieri si & tu lotꝰ fueris ꝑ moy sen. & fue¬
ris ita mundꝰ quasi quẽ moyses lauerit
tantꝰ ille ac talis ut possit etiã ꝑuenire ad
hȩc indum̃ta quȩ ꝓfert moyses: & stolas
istas quib induit aaron frẽm suũ & filios
eiꝰ. S ñ solũ indum̃tis opꝰ est adsac̾dotales

Expanded text:
em. Si et tu lotus fueris per Moysen et fueris ita mundus quomodo quem Moyses laverit, tantus ille ac talis possis etiam pervenire ad haec indumenta quae profert Moyses, et stolas istas quibus induit Aaron fratrem suum et filios ejus. Sed non solum indumentis opus est ad sacerdotales
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat. idẽ pectꝰculũ impositionis. & bra¬
chium separationis. ipsa eẽnt unctio aa¬
ron et filiorum eiꝰ ne putaremꝰ illa ꝓcar¬
nib dicta s ut doceret etiã ipsa sub sac᷑¬
mento unctionis inserta. Deniq inseqͦn

Expanded text:
d est, pectusculum impositionis et brachium separationis; ipsa esset unctio Aaron et filiorum ejus, ne putaremus illa pro carnibus dicta, sed ut doceret etiam ipsa sub sacramento unctionis inserta ut tu cogn
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ te lauat. ipsa sordes tuas diluit: ip¬
sa si audias eam peccator tuorũ macłaᷤ
abstergit. Ipse ẽ moyses: hoc ẽ lex quȩ
sac̾dotes consecrat. Nec potest sac̾dos
ẽẽ: quẽ ñlex constituerit sac̾dotẽ. Multi

Expanded text:
quae te lavat, ipsa sordes tuas diluit, ipsa, si audias eam, peccatorum tuorum maculas absterget. Ipse est Moyses, hoc est lex, quae sacerdotes consecrat, nec potest sacerdos esse, quem non lex constituerit sacerdotem. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ses sicut p̃cepit ei dñs Et conuocauit sy na¬
gogam adianuam tab̃nacłi testimonii.¬
Et applicuit moy ses aaron frẽm suum
& filios eiꝰ & lauit eos aqua & uestiuit eũ
tunica: & p̃cinxit eum zona & uestiuit
eum tunica interiore. et ĩposuit ei hu¬
merale. et cinxit eum scđ̃m facturam

Expanded text:
ses, sicut praecepit ei Dominus: et convocavit synagogam ad januam tabernaculi testimoet applicuit Moyses Aaron fratrem suum et filios ejus, et lavit eos aqua, et vestivit eum tunica, et praecinxit eum zona, et vestivit eum tunica interiore, et imposuit ei superhumerale, et cinxit eum secundum facturam
Abbreviated transcription (Latin):
na in eo: post ea splendidissimũ lum̃ in
circuitu eiꝰ. Ablatum ẽ ate malũ. Data ÷
tͥ nebula magna ut pluat imbrẽ suꝑ
uineã tuã scđm illud qͦd alibi dr̃. Man¬
dabo nubib ne pluant suꝑ eam imbrẽ
suꝑ pessimã scilicet uineã. Si aut̃ hoc de
mala iubet᷑: haud dubiũ est quin e contra¬
rio si bona uinea fueris pluat suꝑte ne¬
bula. Et splendor incircuitu eiꝰ. Deinde ig¬
nis fulgens et inmedio eiꝰ qͣsi uisio electri.
Dupplicit̃ aufert a nob mala ds̃ spu & ig¬
ni. Siboni et intenti ad p̃cepta dĩ sumus
⁊ sermonib illiꝰ erudimͣ sp̃u mala nr̃a
aufert: scđ̃m illud qͦd scͥptum ẽ Si aut̃ sp̃u¬

Expanded text:
na in eo, postea splendidissimum lumen in na in eo, postea splendidissimum lumen in circuitu ejus. Ablatum est a te malum. Data est tibi nebula magna, ut pluat imbrem super vineam tuam. Secundum illud, quod alibi dicitur: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem , super pessimam videlicet vineam. Si autem hoc de mala jubetur, haud dubium est quin econtrario si bona vinea fueris, pluat super te nebula. Et splendor in circuitu ejus. Deinde: Ignis fulgens, et in medio ejus quasi visio electri. Dupliciter aufert a nobis mala Deus, spiritu et igni. Si boni et intenti ad praecepta Dei simus, et sermonibus illius erudiamur, spiritu mala nostra aufert, secundum illud, quod scriptum est: Si
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑdidit idola. Usq ad hodiernũ diem ẽ
disꝑde et edificare. Heretici disꝑdere et
subu̾tere tantum audierunt. in edifica¬
tionis autem plantationisq sermone
surdas aures au̾terunt. neq enĩ uolunt
inspice̾ quia tristia queq pͥma dicunt᷑. &
scda quȩ leta st̃. Quare nunc ista memo¬
ramꝰ: Uidelicet ut manifestet᷑ dei sermo.
subu̾tere mala et edificare optima. eracdi¬
care uitia qͣsi agͥcola bonꝰ ut inpurgato
campo ub̃rima uirtutũ messis oriatur.
hȩc ꝓpter sp̃m auferentẽ. Uidit enĩ pͥmũ
sp̃m auferentẽ deinde nebulã magnã
ineo. Quando purgatꝰ fueris ab auferen¬
te sp̃u tantũ ut auferat᷑ ate omẽ malum.
& om̃e qͦd intua anima neqͥtie u̾sat᷑. tc̃
incipies etiã magna nebula frui: quȩ in
sp̃u auferente consistit. Quȩ nebula ꝓ¬
xima est ei nebulȩ qͣm in euͣngelio legimꝰ.
placui. Sp̃c uͦ auferens deinde nebula mag¬

Expanded text:
disperdidit idola. Usque ad hodiernum diem est disperdidit idola. Usque ad hodiernum diem est disperdere et aedificare. Haeretici disperdere et subvertere tantum audierunt, in aedificationis autem plantationisque sermone surdas aures averterunt. Neque enim volunt inspicsecunda quae laeta sunt. Quare nunc ista memoramus? Videlicet ut manifestetur Dei sermo subvertere mala, et aedificare optima, eradicare vitia, quasi agricola bonus, ut in purgato campo uberrima virtutum messis oriatur. Haec propter spiritum auferentem. Vidit enim primum spiritum auferentem, deinde nebulam magnam in eo. Quando purgatus fueris ab auferente spiritu, tantum ut auferatur omne malum a te, et omne quod in tua anima nequitiae versatur, tunc incipies etiam magna nebula frui, quae in spiritu auferente consistit. Quae nebula proxima est ei nebulae, quam in Evangelio legimus, piritus vero auferens, deinde nebula mag
Abbreviated transcription (Latin):
lis lib̾em᷑. Iniciũ felicitatis ẽ carere peccato.
Et mieremia scͥbit᷑. Omnia qͥppe quȩ in pro¬
phetis scripta sunt: clementissimo dõ uen
dico. Ecce dedi ser mones meos in os tuũ.
care. et suffodere. et disꝑdere. et edificare
ad eradicandũ. Uerum qͥd est qͦd eradicare
debeat et subũtiꝰ Siq̃ plantatio in animo
mala ẽ si q̃ secta neqͣm.: hanc eradicat ac sub¬
u̾tit sermo ꝓpheticꝰ. Utinã autẽ contingat.
ut et mͥ talis sermo donet᷑ qui eradicet he¬
reticorum semina et doctrinam ex zabu¬
li fonte manantẽ qui de eiꝰ anima qͥ nunc
pͥmũ eccłam ing̾dit᷑ idolatriȩ auferat plan¬
tationem. Dedi ser mones meos mos tuũ.
Ecce constitui te eradicare et suffodere. Sci¬
licet ut siqua edificatio pessima ẽ destru-¬
atur qͣm uellem & ego suffodere. et qͥcqͥd
marcion in aurib deceptoꝵ edificauit
eradicare et subu̾tere et disꝑdẽ. Et iacob

Expanded text:
lis liberemur, initium felicitatis est carere peccato; lis liberemur, initium felicitatis est carere peccato; et in Jeremia scribitur omnia quippe quae in Prophetis  Ecce dedi sermones meos in os tuum: care, et suffodere, et disperdere, et aedificare, ad eradicandum. Verum quid est quod eradicari debeat, et subverti? Si qua plantatio in animo mala est: si qua secta nequam, hanc eradicat, hanc subvertit sermo propheticus. Utinam autem contingat ut mihi talis sermo donetur, qui eradicet haereticorum semina, et doctrinam ex Zabuli fonte manantem, qui de ejus anima, qui nunc primum Ecclesiam ingreditur, idololatriae auferat plantationem. Dedi sermones meos in os tuum. Ecce constitui te eradicare, et suffodere: scilicet ut si qua aedificatio pessima est, destruatur. Quam vellem et ego suffodere, quidquid Marcion in auribus deceptorum aedificavit, eradicare, et subvertere, et disperdere, ut Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
rit peccatorem ñ scandalizet᷑ neq dicat.
Ecce peccator incetu scõrum est. Si hoc licet
si hoc concedit᷑ quare et ego ñ peccem: Dũ
inp̃senti scło sumꝰ id ẽ in area et insagena.
et boni et mali meo continent᷑. Quando
autẽ uenerit xp̃c fiet discretio: et ĩplebit᷑
ꝓpͥa corporis sui quȩ gessit siue bona siue
mala. Hec inproemio de int̾pretationib
uisionum estuans animꝰ est locutꝰ. et ambi¬
gens quȩ sileat. quȩ ꝓferat. quȩ leuit tac¬
ta dimittat. quȩ ex eis quȩ manifestius.
quȩ obscuriꝰ exponenda sunt: si tam̃ pote¬
rimꝰ implere qͦd cupimꝰ. Primũ gͦ uidet᷑
petimꝰ et dicimꝰ huic testimonio congrue¬
et sp̃s auferens cernit᷑. Quid ame aufert.
et ab anima mea ut merito auferens p̃-¬
dicet᷑: Utiq mala. Et tunc sentio bonitatẽ
eius: si a me pessima queq sustulerit. Neq
uͦ putandum ẽ finẽ eẽ heatitudinis: si a ma-¬

Expanded text:
rit peccatorem, non scandalizetur, neque dicat: rit peccatorem, non scandalizetur, neque dicat: Ecce peccator in coetu sancto est. Si hoc licet, si hoc conceditur, quare et ego non peccem? Dum in praesenti saeculo sumus, id est in area et in sagena, et boni et mali in ea continentur. Quando autem venerit Christus fiet discretio, et implebiturpropria corporis sui, quae gessit sive bona sive mala . Haec in prooemio de interpretationibus visionum aestuans animus est locutus, et ambigens quae sileat, quae proferat, quae leviter tacta dimittat, quae ex iis manifestius, quae obscurius exponenda sint, si tamen poterimus implere quod cupimus. Primum ergo videtur petimus, et dicimus huic testimonio congrueest , et spiritus auferens cernitur. Quid a me aufert, et ab anima mea, ut merito auferens praedicetur? Utique mala: et tunc sentio bonitatem ejus, si a me pessima quaeque sustulerit. Neque vero putandum est finem esse beatitudinis, si a ma
Abbreviated transcription (Latin):
Si iã uniu̾sa munda sunt qͥd derelinqͥmꝰ
iudicio dĩ: Et uixta aliã parabolã & fru¬
mentũ & palee inarea continent᷑. cum
frum̃tum tantũ in xpi horreis congre¬
gandum sit: & discernant᷑ paleȩ ab eo.
Cuiꝰ uentilabrum in manu eiꝰ & mun¬
dabit arcã suam et congregabit frum̃tũ
in horreum. paleas uͦ consumet igne in¬
extinguibili. Neq uͦ ego assero aream to¬
tũ eẽ mundũ. s areã intelligo ẽẽ cȩtum
popłi xpĩam. Quomͦ una queq area cir-¬
cum scͥbit᷑. & est plena frum̃to uel pale.¬
is. nec totum frum̃tum est. nec totum
palee: s in ecclesiis t̃restrib aliꝰ est. fru¬
mentum. alius ẽ palea. Uerum ibi non
sua causa nec ꝑ uoluntatem palcȩ sunt: neq
enim ex ꝓpͥo arbitrio frum̃tum est. Hic uͦ
intua potestate positum est. ut sis palea uł
frumentum. Hȩc nos docere debent ut si ali.¬
qͣndo aliquis incongregationib nr̃is uide¬

Expanded text:
Si jam universa munda sunt, quid derelinquimus Si jam universa munda sunt, quid derelinquimus judicio Dei? Et juxta aliam parabolam, et frumentum et paleae in area continentur, cum frumentum tantum in Christi horrea congregandum sit, et discernantur paleae ab eo, cujus ventilabrum in manu ejus, et mundabit aream suam, et congregabit frumentum in horreum, paleas vero consumet in igne inextinguibili . Neque enim assero aream totum esse mundum, sed aream intelligo esse coetum populi Christiani. Quomodo unaquaeque area circumscribitur, et est plena frumento, vel paleis, nec totum frumentum est, nec totum rursum palea: sic in Ecclesiis terrestribus alius est frumentum, alius est palea. Verum ubi non sua causa, nec per voluntatem paleae sunt neque enim ex proprio arbitrio frumentum est hic vero in tua potestate positum est ut sis palea, vel frumentum. Haec nos docere debent, ut si aliquando aliquis in congregationibus nostris vide
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs in hac uisione sit sensꝰ. Primũ apparet
sp̃s auferens. Scd̃o. nubes magna insp̃u
auferente. Tertio: splendor incircuitu.
spc̃ auferentis. Quarto: ignis refulgens.
Quinto: inmedio eiꝰ sicut uisio electri haud
dubiũ qͦd in medio ignis. Sexto: splendor
in eodẽ electro. Confiteor libent̃ a sapiente
& fideli uiro dictam sententiã quam sepe
ea tantum ꝑicłosa sunt quȩ falso de eo di¬
cunt᷑. sed etiam quȩ uera sunt & ñ oportu¬
ne ꝓferunt᷑ dicenti ꝑicłm generant. Mar
exemplum. collectiones iste ñ solũ in he¬
lia ñ tantũ romȩ. ñ in alexandria s in oĩ
semel orbe similitudinẽ reffrunt sagene:
quȩ om̃e genus piscium capit. Non pos¬
sunt uniu̾sa bona eẽ quȩ incidunt in eã.
Ait quippe saluator Cum extraxerint eã¬
& secꝰ litꝰ sederint: eligent bona quidẽ
inuasculis. mala uͦ foras ꝓicient. Oportet
gͦ in sagena tociꝰ eccłȩ ẽẽ & bona & mala.

Expanded text:
quis in hac visione sit sensus. Primum apparet quis in hac visione sit sensus. Primum apparet spiritus auferens; secundo nubes magna in spiritu auferente; tertio splendor in circuitu spiritus auferentis; quarto ignis refulgens; quinto in medio ejus sicut visio electri, haud dubium quin in medio ignis; sexto splendor in eodem electro. Confiteor libenter a sapiente, et fideli viro dictam sententiam, quam saepe ea tantum periculosa sunt quae falsa de eo dicuntur: sed etiam quae vera sunt, et non opportune proferuntur, dicenti periculum generant. Margexemplum, collectiones istae non solum in Aelia, non tantum Romae, non in Alexandria, sed in omni semel orbe 892 similitudinem referunt sagenae, quae ex omni genere piscium capit. Non possunt universa bona esse quae incidunt in eam. Ait quippe Salvator: Cum extraxerint, et secus littus sederint, eligent bona quidem in vasa sua, mala vero foras projicient. Oportet ergo in sagena totius Ecclesiae esse et bona et mala.
Abbreviated transcription (Latin):
queq libabo. Et uidi et eice sp̃c surgens
ueniebat ab aquilone. Diligent̃ conside¬
ra rerum numerum quȩ dicunt᷑. Sp̃c
surgens siue auferens. ueniebat abaqͥ¬
lone. Ecce una res. Et nubes magna erat
ineo. Ecce duo. Et splendor incircuitu
eiꝰ. Ecce tres. Et ignis refulgens: quatuor.
Et inmedio eiꝰ sicut uisio elect̾. In medio
ignis: quinq Et lumen ineo. sex. fost hȩc
similitudo qͣtuor animaliũ & uisio eoꝵ
& narratio uisionis: septẽ. Et in medio
animalium qͣsi carbones ignis: octo. Qͥs
potest ista minutatim exponere: Quis
ita ẽ capax sp̃c dĩ ut hec sacram̃ta dilu¬
cidet: Oportebat accusatores creatoris &
dĩ ꝓpħarũ pͥmũ intellige̾ quȩ dicunt᷑
a ꝓpħis. et post ea criminari Qui enim
uere accusat: ea debet accusare que no¬
uit. Si uͦ heretici ne ꝓpe quidẽ sunt in¬
tellectui diuino. qͦm rationabilit accu¬
sant. qͦd eos nescire conuincimꝰ: Discant

Expanded text:
quaeque libabo. Et vidi, et ecce spiritus surgens quaeque libabo. Et vidi, et ecce spiritus surgens veniebat ab Aquilone. Diligenter considera rerum numerum quae dicuntur: Spiritus surgens, sive auferens veniebat ab Aquilone, ecce una res. Et nubes magna erat in eo: ecce duae. Et splendor in circuitu ejus: ecce tres. Et ignis refulgens: ecce quatuor. Et in medio ejus sicut visio electri in medio ignis: ecce quinque. Et lumen in eo: ecce sex. Post haec similitudo quatuor et narratio visionis: ecce septem. Et in medio animalium, quasi carbones ignis: ecce octo. Quis potest ista minutatim exponere? Quis ita est capax spiritus Dei, ut haec Sacramenta dilucidet? Oportebat accusatores Creatoris, et Dei prophetarum primum intelligere quae dicuntur a prophetis, et postea criminari. Qui enim vere accusat, ea debet accusare, quae novit. Si vero haeretici ne prope quidem sunt intellectui divino, quomodo rationabiliter accusant, quos eos nescire convincimus? Discant,