comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accusãt. q̃ ñ admiserũt. Qui u̾o sine arrogãti¬
facinorib arguũtur. u̾ba iustoꝵ ꝓ censura
declinãda abiciũt. suantes se dĩno iudicio
quo pu niendi sũt durius. dũ tpr̃alit̾ ꝯtẽp¬
nũt iudicari se ab hõib. Iniquis molesta est
u̾itas.⁊ amara doctrina iusticie. Nec delectã¬
tur nisi placẽtia ꝓprie ĩbecillitatis ͫ iusticie¬

Expanded text:
accusant quae non admiserunt. Qui vero sine arrogantiaccusant quae non admiserunt. Qui vero sine arrogantifacinoribus arguuntur, verba justorum pro censura declinanda abjiciunt, servantes se divino judicio, quo puniendi sunt durius, dum temporaliter contemnunt judicari se ab hominibus. 8. Iniquis molesta est veritas, et amara disciplina justitiae; nec delectantur, nisi placentia pr
Abbreviated transcription (Latin):
corriꝑe ac sanare ĩfirmitatẽ talẽ se p̾stare
fr̾ne utilitati studeat. ut eũ ꝙ̃ corriꝑe cupit
humłi corde admoneat.⁊ hoc faciẽs ex ꝯpas¬
sione qͣiͣ ꝯmunis ꝑicłi. ne forte ⁊ ip̃e sb̾datur
mendatõm expectãt. ita ꝓpt̾ui delinꝙ̃tib
deridendo insultãt. ⁊ qnͣtũ in ip̃is e̾ eos insa-¬
nabiles putãt. Nec delinãt cor ad cõpatiendi
gutõis enictrita discordia maiorẽ pꝰtea cari¬
tatẽ ꝑturiãt ut pote cũ corrigãtur ea que
in amico displicẽ uidentur. Et hoc quidem
primũ ñ sine qͣdã emulatõe admonitus
rectõm suã officiũ caritatis existimãt. Ple¬
riq u̾o hoc ip̃m qd̾ ex caritate corripiũtur
ad ĩiurie ꝯtumeliã trahũt. Uñ occurrit ⁊¬
uenit. ut ex eo det̾iores efficiãtur. ꝑ qd̾ emẽ¬
dare obediendo potuer̃t. Salubrit̾ accipiunt
iusti. quociẽs de siuis excessib arguñtur.
Suꝑflua e̾ autẽ humlitas eoꝵ qui se gessisse

Expanded text:
corripere, ac sanare infirmitatem, talem se praestare fraternae utilitati studeat, ut eum quem corripere cupit humili corde admoneat, et hoc faciens ex compassione quasi communis periculi, ne forte et ipse subjiciatur mendationem exspectant, ita protervi delinquentibus deridendo insultant, et, quantum in ipsis est, eos insanabiles putant; nec declinant cor ad compatiendi gutionis enutrita discordia majorem postea charitatem parturiat, utpote dum 320 corriguntur ea quae displicere in amico videntur, et hoc quidem primum non sine quadam aemulatione admonitus t. Plerique vero hoc ipsum quod ex charitate corripiuntur ad injuriae contumeliam trahunt. Unde evenit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Superflua autem est humilitas eorum qui se gessisse
Abbreviated transcription (Latin):
Sẽꝑ suã aspiciãt feditatẽ. qui uane gle fauo¬
rẽ diligũt ⁊ ꝑdidisse se boñ opꝰ doleãt. qd̾ pro
humana ostentatõe fecer̃t. Amator uane gle.
uñ possit semꝑ laudari age̾ ñ quiescit. ⁊ sb̾m̃:
ille uires uanitatis pͣuo appetitu auget. bomi
oꝑis ĩchoatõ ñ debet ciciꝰ palã ad hõim cognĩ¬
tõm uenire. ne dũ boni inchoatio huma nis
messes florẽtes cito ꝑdũt g̾mina q̃ utilia st̾.¬

Expanded text:
er suam aspiciant foeditatem, qui vanae gloriae favores diligunt, et perdidisse bonum opus doleant, quod pro humana ostentatione fecerunt. 7. Amator vanae gloriae, unde possit semper laudari, agere non quiescit, et subinde illi vires vanitatis pravus appetitus auget. 8. Boni operis inchoatio non debet citius palam ad hominum cognitionem venire, ne dum boni inchoatio humanis omesses florentes cito pereunt, germinaque
Abbreviated transcription (Latin):
nigriores. qr ꝑ torporẽ m̃tis. ab igne carita¬
tis dei extincti st̃. ⁊ ꝑ mũdi appetitũ a luce
suꝑne illiũatõis priuati ngredĩe pcc̃oꝵ fu¬
scantur. Quidã intentõm bone oꝑatõis. metu
extĩgũt ĩopie. Nec ꝑmittũtur ĩfirma m̃te
desid̾ata ꝑfic̾e̾. ⁊ cũ indig̾e ĩ mũdo metuunt:
agum̃tis ĩsidiatur eis dyaꝰ in acquirẽdo pli̾¬
ma: qui ĩ paucis ⁊ modicis deuouerãt esse
genis q subueniat qͣtinus hiis blandim̃tis
ĩtentõm bone deuotõis subuertat. atq ĩ t̾re¬
nis lucris deceptã m̃tẽ reducat. Młtis ar-¬
gum̃tis ĩsidiatur dyabłs eis qui scło reñtiant.¬
nt eus se iteꝵ amori sb̃t̾nant. Grauiꝰ aut̃ eos
ĩ ꝯcupiscẽtiis scłi ferit. quos pꝰt rentiatõm ad
m̃di amorẽ redux̾it. Et maxĩe ꝑ scenodoxiam
subicit sibi dẏaꝰ monachũ. ut ꝙ̃ ꝑ scli amorẽ
retin̾e ñ potuit. ab humli̾tatis culmĩe subtͣ

Expanded text:
nigriores, quia per torporem mentis ab igne charitanigriores, quia per torporem mentis ab igne charitatis Dei exstincti sunt, et, per mundi appetitum a luce supernae illuminationis privati, nigredine pecationis metu exstinguunt inopiae, nec permittuntur infirma mente desiderata perficere; et cum indigere in mundo metuunt, argumentis insidiatur eis diabolus in acquirendo plurima qui paucis et modicis voverant esse genisque sufficiat, quatenus his blandimentis intentionem bonae devotionis subvertat, atque in terrenis lucris deceptam mentem reducat. 8. Multis argumentis insidiatur diabolus eis qui renuntiantt ejus se iterum amori substernant. Gravius autem illos in concupiscentiis saeculi ferit, quos post renuntiationem ad mundi amorem reduxerit. Et maxime per cenodoxiam subjicit sibi diabolus monachum, ut quem per saeculi amorem retinere non potuit, ab humilitatis culmine subtra
Abbreviated transcription (Latin):
cupiũt ꝯuolare ad grãm d̾̃i: s tñ care¬
quippe eos caritas xp̃i. s reuocat cũpiditas
seculi qui proinde obluusꝯtur uoti:qr capi¬
ũtur illecebris uanitatis. Queꝯq mẽtẽ pro¬
cell huiꝰ m̃di ĩuolueris: lignũ ꝯscẽde crucis.
ut a mari .i. tẽpestate huiꝰ scl̃i liberis. Nã
nlłs te a lacu mortis humane saluabit.
nisi xp̃c eruerit. Qui scło reñciare disposu¬
it. tnͣsgressionis reatu adstrĩgitur. si uotũ
mutauit. Atrociꝰ enĩ ĩ disscutõe diuini iu¬
dicii arguendi st̃. qui qd̾ ꝓfessione spospõ-¬
derãt. ĩplere oꝑe ꝯtẽpserũt. Mirabilit̾ con¬
ꝑatur simli̾tũdo. a uoluptatib m̃di cona¬
ri redire ad deũ. retinẽtib eũ cupiditatib
scłi. ei qui dormitãs exurg̾e conatur. ⁊ sopo¬
re sõni reprimitur. Ille enĩ ad boñ nouit re¬
dire. ⁊ uoluptatũ fascib ñ sinitur. iste meliꝰ
elegit iugilare s soporis torpore tenetur.A
bon ĩ det̾ius. labros suꝑ carbones frigidos fi̾

Expanded text:
cupiunt convolare ad gratiam Dei, sed timent carequidem eos amor Christi, sed revocat cupiditas saeculi. Qui proinde obliviscuntur voti, quia capiuntur illecebris vanitatis. 2. Quaecunque mens procellis mundi hujus involveris, lignum conscende crucis, ut a mari, id est, tempestate hujus saeculi libereris. Nam nullus te a lacu mortis humanae salvabit, nisi Christus eruerit. 3. Qui saeculo renuntiare disposuit, transgressionis reatu astringitur, si votum mutaverit. Atrociter enim in discussione divini judicii arguendi sunt, qui, quod professione spoponderant, implere opere contempserunt. 4. Mirabiliter comparatur similitudo a voluptatibus mundi conanti redire ad Deum, retinentibus eum cupiditatibus saeculi, ei qui dormitans exsurgere conatur, et sopore somni deprimitur. Ille enim ad bonum novit redire, et voluptatum facibus non sinitur. Iste melius eligit vigilare, sed soporis torpore tenetur. 5. A bono in deterius lapsos supra carbones frigidos fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmouẽdi ad regimẽ ecc̃e. qui adhuc
uiciis sb̾iacẽt. Hinc ẽ qd̾ p̾ceptũ ẽ dauid. nõ
edificare uisibile tẽplũ. qr sãguinũ uir belli
cẽt. hoc eꝰ eccͣm docere ñ p̾sumãt. Ñ debet honoris
ducatũ susciꝑe: qui nescit subiectos tͣmite me

Expanded text:
dhuc vitiis subjacent. Hinc est quod praeceptum est David non aedificare visibile templum, quia sanguinum vir belli cent, hoc est, ecclesiam docere praesumant. Non debet honorem ducatus suscipere, qui nescit subjectis tramite vitae
Abbreviated transcription (Latin):
e̾. Tũc aut̃ se quisz mõachũ uidicet. cũ se mi¬
nimũ existimau̾it. etiã cũ maiora uirtutum
oꝑa gesserit. Qui mũdũ deserit ⁊ tñ uirtuteᷤ
p̾ceptoꝵ sñ cordis humilitate segtur. isti qͣiͣ
Omis dei s̾ius de sius m̾itis ñ debet attolli.
dũ posse uideat ex infi̾orib sibi p̾latiores a¬
ẽẽ ⁊ tristis. scilicet ut ꝑ humłitate ñ suꝑbi
at ⁊ ꝑ utilẽ merorẽ cor ad lascuuã ñ dissol¬
uat. Dei s̾uus dũ boñ aliꝙ opus agit. utrũ
dei ad boni remun̾atõm ꝑtineat qd̃ facit
inctus e̾. Ne forte discussione celestis iudi-¬
cis reus pẽsetur. ⁊ eoꝵ q̃ dei st̾ negligẽt̾ aut
suꝑbe aliquid oꝑasse ĩueniatur. Idoq ꝓ hoc
ip̃o tristis merẽsq efficiatur. atq indesinẽter
turbatur. reminiscẽs ꝓculdubio scriptũ eẽ. Ma¬
namur. si ꝑ torporẽ ea q̃ bona st̃ agimus:
Dei s̾uũ sine int̾missione legẽ. orare. ⁊ oꝑari
oportet. ne forte m̃tẽ ocio reditã: sp̃c fornica¬

Expanded text:
Tunc autem se quisque monachum judicet, quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi Omnis Dei servus de suis meritis non debet attolli, dum posse videat ex inferioribus sibi praelatiores aet tristis, scilicet, ut per humilitatem non superbiat, ut per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. 4. Dei servus dum bonum aliquod opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, incertus est, ne forte discussione coelestis Judicis reus pensetur, et in his quae Dei sunt negligenter aut superbe aliquid operasse inveniatur. Ideoque pro hoc ipso tristis moerensque efficitur, atque indesinenter turbatur, reminiscens procul dubio scriptum esse: Manamur, si per torporem ea quae bona s sine intermissione legere, orare et operari oportet, ne forte mentem otio deditam spiritus fornica
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis ꝯiuncti. unũ õs gn̾alr sñ dissenti¬
one sapiebãt. Amicicia ꝓsꝑas res dulciores
facit. adu̾sasq ꝯmunione teꝑat. leuioresq
reddit qr dũ ĩ tribulatõne amici ꝯsolatio ad¬
iũgitur. nec frãgitur. animꝰ. nec cad̾e patitꝰ
Tũc u̾e amicꝰ amatur. si ñ ꝓ se s ꝓ deo ame¬
tur. Qui u̾o ꝓ se amicũ diligit: insipient̾
eũ amplectitur. Multũ ĩ t̾ram dim̾sus est.
qui carnałr hoiem morituꝵ plus diligit ꝙͣ¬
oportz. Qui enĩ intẽꝑant̾ amicũ amat pro
se magis illũ ñ ꝓ deo amat. Qnͣtũ ergo boñ
est qui ꝓ deo frẽm diligit. tm̃ ꝑniciosũ qui
ꝓ seip̃o eũ ãplestitur. Pleꝵq diligit ĩ alio hõ.
uolumꝰ. Sic lapides. equos ⁊ cetã q̃ licet di¬
ligimus. s tñ nolum᷑ hoc ẽẽ etiã si possumꝰ
simulatõm amicia colitur. ut qui ñ potu¬
it aꝑte deciꝑe: decipiat fraudulent. Tunc

Expanded text:
charitatis conjuncti, unum omnes generaliter sine dissensicharitatis conjuncti, unum omnes generaliter sine dissensione sapiefacit, et adversas communione temperat levioresque reddit. Quia dum in tribulatione amici consolatio adjungitur, nec frangitur animus, nec cadere patitur. 5. Tunc vero amicus amatur, si non pro se, sed pro Deo ametur. Qui vero pro se amicum diligit, insipienter eum amplectitur. Multum in terra demersus est, qui carnaliter hominem moriturum plus diligit qoportet. Qui enim intemperanter amicum amat, pro se magis illum quam pro Deo amat. Quantum ergo bonus est, qui pro Deo fratrem diligit, tanto perniciosus, qui eum pro seipso amplectitur. 6. Plerumque diligit in alio homo, umus. Sic lapides, equos et caetera, quae licet diligimus, sed tamen nolumus hoc esse, etiam si possimus. simulationem amicitia colitur, ut qui non potuit aperte decipere, decipiat fraudulenter. 318 3. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ posse poc̃a dimitti ei qui ĩ se peccãti debi¬
ta ñ dimittit. Formã enĩ nob̾ d̃s indulgẽcie
ex m̾ito ꝯditõis nr̃e ĩposuit: dũ ita orare
get. Quidã de suis fidentes m̾itis. pigre ĩ se
q potiꝰ ħ magna sit culpa: qnͣdo tardius re¬
laxantur fr̃na delicta. Qui frẽm sibi tar¬
dius reꝯciliat: deũ sibi tardius placat.
placari in ꝓximũ negligit. De dilectione¬
uo suͣt erga diłcom
ꝓximi cons̾uãda. unũ ne malũ quis
infa̾t: alt̾m ut bonũ ĩpendat. Primũ ut caue¬
at led̾e̾: seqñs ut discat p̾stare. Amicicia e̾ aĩoꝵ
societas. hec quippe a duob ĩcipit. Nã minꝰ ꝙͣ
int̾ duos. dilco ẽẽ ñ pot̾it. Antiqui dix̾unt de
societate duoꝵ unã eẽ aiãm ĩ duo corꝑa. pp̃¬
iũ scil amoris. sic̾ in acdib apłoꝵ legimus.
Erat ill cor unũ ⁊ aĩa una. ñ qr multa cor-¬
pora unã habeãt aĩam. s qr iunclõ ⁊ igne

Expanded text:
enim posse peccata dimitti ei qui in se peccanti debienim posse peccata dimitti ei qui in se peccanti debita non dimittit. Formam enim nobis indulgentiae Deus ex merito conditionis nostrae imposuit, dum ita orare get. 6. Quidam de suis fidentes meritis pigre in se dm potius haec magna sit culpa, quando tardius relaxantur fraterna delicta. 7. Qui fratrem sibi tardius reconciliat, Deum sibi tardius placat. placari in proximum negligit. CDuo sunt erga dilectionem proximi conservanda; unum, ne 317 malum quis inferat; alterum, ut bonum impendat. Primum, ut caveat laedere; sequenter, ut discat praestare. 2. Amicitia est animorum societas. Haec quippe a duobus incipit. Nam minus quam inter duos dilectio esse non poterit. 3. Antiqui dixerunt de societate duorum, unam esse animam in duobus corpim scilicet amoris, sicut in Actibus apostolorum legimus: Erat illis cor unum, et anima una. Non quia multa corpora unam habebant animam; sed quia, vinculo et igne
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ in modũ pharetre subtiłr insidiaꝵ
sagiitas celat. ut falsã faciat securitatẽ securi¬
tatẽ decipi. atq callide eũ ꝯtͣ ꝙ̃ molitur occul¬
te. Cauẽdus e̾ inimicus qui manifefestus ẽ
s magis ille qui uid̾i ñ potest. facile enĩ uin¬
cimus ꝙ̃ uidemꝰ: q̃ aut̃ ñ iidemꝰ: difficile a
nob̾ expellimꝰ. Naro nocetur hõ ab extraneis:
si sui eũ ñ ledãt. Magis aut̃ insidiis nr̃oꝵ¬
ꝙͣ alioꝵ ꝑiclitaniur. Latẽt sepe uenena cirꝯ¬
liita melle u̾boꝵ. ⁊ tñ dui deceptor bonita-
in frẽm tabescũt. ⁊ ꝯtͣ alios ꝑ uiciosũ aĩe do¬
lũ s̾uãt. A regno dei se seꝑant: qui semetip̃s¬
a caritate dissociãt. Sic̾ m̃r eccl̃ia pͣue ab oĩb
hẽticis p̾mitur. s tñ eos uenientes ad se ue¬
nigna caritate amplectitur. ita ⁊ singłi no¬
strũ. quosꝯq ĩimicos sustinemꝰ reu̾entes
mat̾na imitatõe amplecti statĩ debemꝰ. Cito
est ignoscendũ cuiꝙͣ. dũ ueniã postulat. Ñ

Expanded text:
genus in modum pharetrae subtiliter insidiarum sagittas celat, ut falsam faciat securitatem, decipiatque callide eum contra quem molitur occulte. 2. Cavendus est inimicus qui manifestus est, sed magis ille qui videri non potest. Facile enim vincimus quae videmus, quae autem non videmus difficile a nobis expellimus. 3. Raro nocetur homo ab extraneis, si sui eum non laedant. Magis enim insidiis no aliorum periclitamur. 4. Latent saepe venena circumlita melle verborum; et tandiu deceptor bonitatein fratrem tabescunt, et contra alios perniciosum animi dolum servant . 2. A regno enim Dei se separant, qui semetipsa charitatmitur, sed tamen eos venientes ad se benigna charitate amplectitur, ita et singuli nostrum quoscunque inimicos sustinemus, revertentes materna imitatione amplecti statim debemus. 4. Cito est ignoscendum cuiquam, dum veniam postulat. 5. Non
Abbreviated transcription (Latin):
mãt. atq eo ad ꝓmendã retributõm clariores
p̃̾parantur. quo firmiꝰ duri itinis labores ĩcho¬
ant ⁊ ꝯsũmant. Quidã primo ꝯu̾sionis labo¬
re aduirtutes sese accingũt. accedente u̾o pro¬
g̾ssu. dũ ĩmoderate t̾rens reb incũbũt. pulu̾e
t̾ren appetitꝰ obscurãtur. Uñ ⁊ dñs de bonis se-

Expanded text:
ummant, atque eo ad promerendam retributionem clariores ummant, atque eo ad promerendam retributionem clariores praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. 5. Quidam primo conversionis calore ad virtutes sese accingunt, accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi appetitus obscurantu
Abbreviated transcription (Latin):
rorib ĩmergaris. Tepidus in ꝯu̾sione. ociosa
u̾ba. ⁊ uanas cogitatões noxias eẽ ñ ꝯspicit.
Qd̾ si a torpore m̃tis euigilauit:ẽa q̃ leuia e¬
stimabat. ꝯfestim qͣi horrenda atq atrocia
ptimescit. Sraus ⁊ desideria in oĩ bono oꝑe
formidãda e̾. fraudẽ deo facimꝰ. quociẽs de bo¬
no oꝑe nr̃o nosmetipõs ñ deũ laudamus
Desidiam agimꝰ: quotiens ꝑ torporẽ languide
ea q̃ dei sũt oꝑamur. Oĩs ars scli huiꝰ strenu¬
os amatores h̃t: ⁊ ad exequẽdũ ꝓmptissiõs.
⁊ hoc ꝓude fit: qr p̾sentẽ h̃t oꝑis sui remu-¬
neratõm. Ars u̾o diuini timoris pleros q
h̃t sectatores langiudos. tepidos pigricie
fertur. Ideoq dũ laborẽ eoꝵ m̃cedis retribu¬
tio
tio ñ statĩ ꝯsequitur: sepe pene dissoluta lãgues¬
cũt. Uñ ⁊ magna illoꝵ gla p̾paratur. qui bone ꝯ¬
u̾sionis uite prĩcipia augm̃to solidiori ꝯfir¬

Expanded text:
roribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa roribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit; quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia in omni bono opere formidanda est. Fraudem facimus Deo, quoties de bono opere nostro nosmetipsos, non Deum laudamus. Desidiam vero agimus, quoties per torporem languide ea quae Dei sunt operamur. 4. Omnis ars saeculi hujus strenuos amatores habet, et ad exsequendum promptissimos; et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiafertur. Ideoque dum eorum laborem mercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissoluta languescunt. Unde et magna illorum gloria praeparatur, qui bonae conversionis vitae principia augmento solidiore cons
Abbreviated transcription (Latin):
stinẽt. qd̾ tñ ad dãpnatõm ñ tolerãt. s ad pro¬
batõm. scil ut semꝑ habeãt ꝓ executienda in-¬
ercia hostẽ cui resistãt: dũ modo ñ ꝯsentiant.
uñ ⁊ nou̾int serui dei se etiã a pcc̃is iã ẽẽ mũ¬
datos: s tñ cogitatõnũ turpiũ adhuc int̾pel¬
latõne pulsari. Ante ꝯu̾sionẽ p̾cedit turba ui-¬
cioꝵ: p̾t ꝯu̾sionẽ sequitur tẽptatõnũ. Illa se
obiciũt ne ad deũ ꝯu̾̃tamur: ista se ingerũt.
ne liberis cordis occłis deũ cernamꝰ᷑. Utriꝰq tu¬
multꝰ insolerciã nob̾ gignit. ĩtentõmq no¬
stram sepe fraude młtimoda int̾cludit. Uti¬
le e̾ dei seruo post ꝯu̾sionẽ tẽptari: qͣtinus
a torpore neglie sollicitãtib uiciis. ad uirtu
ultos remissa ꝯu̾sio in pristinos erro¬
res reducit:ac iuuẽdi torpore resoluit hoꝵ
ergo exempla quisq ꝯu̾sus euita: ne dũ timo¬
rem dei a torpore ĩcipis: rursus mũdanis er¬

Expanded text:
stinent, quod tamen ad damnationem non tolerant, sed ad probationem, scilicet ut semper habeant pro excutienda inertia hostem, cui resistant, dummodo non consentiant. Unde et noverint servi Dei se etiam a peccatis jam esse mundatos, sed tamen cogitationum turpium adhuc interpellatione pulsari. 5. Ante conversionem sequitur turba tentationum. Illa se objiciunt, ne ad Deum convertamur; ista se ingerunt, ne liberis cordis oculis Deum cernamus: utriusque tumultus insolentiam nobis gignit, intentionemque nostram saepe fraude multimoda intercludit. 6. Utile est Dei servo post conversionem tentari, quatenus a torpore negligentiae, sollicitantibus vitiis, ad virtutMultos remissa conversio in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit; horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis er
Abbreviated transcription (Latin):
flectitur. Uult quis ẽẽ bonus ec ñ ualet ułt
alt̾ ẽẽ malus: ⁊ ñ ꝑmittitur int̾ire. Int̾dum
datur ei qui uult ẽe bonꝰ. aliꝰ nec uult. nec ei
datur ut sit bonꝰ. Iste nascitur ĩ errore ⁊ mo¬
ritur: ille ĩ bono qd̾ cepit usq in finẽ ꝑdu¬
rat. Tã diu iste stat: quousq cadat. Ille diu
maleuiuẽdo in fine saluatur: respectꝰ q cõ¬
u̾titur. Uult ꝓdẽe ĩ bono iustꝰ. nec p̾ualet.
uult noc̾e malus: ⁊ ñ ualet. Iste uult deo ua-¬
care: ⁊ scło ĩpeditur. Ille negociis ĩplicari cupit.
nec ꝓficit. Dñatur malus bono: bonꝰ dãpnatur
ꝓ ĩpio. ĩpius honoratur ꝓ iusto. Et ĩ hac tãta
obscuritate ñ ualet hõ diuinã ꝑscrutari dispo¬
sitõem: ⁊ occultũ p̾destinatõis ꝑpend̾e ordinem.

Expanded text:
flectitur. Vult quis esse bonus, et non valet; vult flectitur. Vult quis esse bonus, et non valet; vult alter esse malus, et non permittitur interire; datur ei, qui vult esse bonus, alius nec vult, nec ei datur, ut sit bonus. Iste nascitur in errore, et moritur; ille in bono, quo coepit, usque in finem perdurat. Tandiu iste stat, quousque cadat; ille diu male vivendo in fine salvatur despectusque convertitur. Vult prodesse in bono justus, nec praevalet; vult nocere malus, et valet. Iste vult Deo vacare, et saeculo impeditur; ille negotiis implicari cupit, nec perficit. 6. Dominatur malus bono, bonus damnatur pro impio, impius honoratur pro justo. Et in hac tanta obscuritate non valet homo divinam perscrutari dispositionem, et occultum praedestinationis perpendere ordinem.
Abbreviated transcription (Latin):
quosdã dicitur d̾s: ñ ut in eis eamdẽ ip̃e
cecitatẽ faciat: s qõ ꝓ eoꝵ mutilib m̾itis.
cecitatẽ eoꝵ ab eis ip̃e ñ auferat. Plerisq dei
dona dantur: ꝑseuerãtia uero dom ñ datur.
accipiunt ⁊ ꝯu̾sionis donũ: ⁊ ꝑseuerantiã
doni. Ea ergo causa e̾: qd̾ quidã bn ĩcipiũt.
diuino agitur iudicio. ut semꝑ elcos suꝑ¬
na ⁊ int̾iora sequi faciat semꝑq reꝓbos
ut ĩfima ⁊ ext̾iora delectentur deserendo per-¬
mittat. Sicut ignorat hõ t̾minũ lucis ⁊ tene¬
braꝵ. uł utriusq rei quis finis sit: ita pleniꝰ
nescit quis ante suũ finẽ luce iusticie p̾uenia¬
tur: uł quis pcc̃oꝵ tenebris usq in suũ finẽ
obscutetur. aut quis post lapsũ tenebraꝵ ꝯu̾sus
resurgat ad lucẽ. Cuncta hec deo patẽt: hõi u̾o
ti: s oĩa reseruari futuro examini. Mira dispo¬
sitio e̾ suꝑne distributõis. ꝑ ꝙͣ. hic iustꝰ ampliꝰ
ĩstificatur: impiꝰ ãpliꝰ sordidatur. Malus ali¬

Expanded text:
ipse caecitatem faciat, sed quod pro eorum inutilibus meritis caecitatem eorum ab eis ipse non auferat. 14. Plerisque Dei dona dantur, perseverantia vero doni non datur. accipiunt et conversionis donum, et perseverantiam doni. Ea ergo causa est, quod quidam et bene incipiunt, al., agitur judicio, ut semper electos superna et interiora sequi faciat, semperque reprobos, ut infimis et exterioribus delectentur, deserendo permittat. Sicut ignorat homo terminum lucis et tenebrarum, vel utriusque rei quis finis sit, ita plenius nescit quis ante suum finem, luce justitiae praeveniatur, vel quis peccatorum tenebris usque in suum terminum obscuretur, aut quis post lapsum tenebrarum conversus resurgat ad lucem. Cuncta haec Deo patent, homini vero ti, sed omnia reservari futuro examini, mira dispositio est supernae distributionis, per quam hic justus amplius justificatur, impius amplius sordidatur: malus ali
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ furore udiciũ mutat ⁊ ante ꝓsũt sentẽ¬
tiam ꝙͣ agnoscat. Furor in iudice ĩuestĩ¬
gatõin ueri ñ ualet atting̾e. qr mẽs eius
turbata furore. ab scrutatõne alienatur
iustĩe. Iraꝯdus uidex iudicii exam̃ ple¬
ne ꝯtueri nõ ualet: qr caliginẽ furoris ñ
uidet. Qui autẽ repulso furore discutit.
faciliꝰ ad ꝯtuendã u̾itatẽ m̃tis serenitate
ꝯsurgit ⁊ sine ulla ꝑturbatõe ad equitatis
intelligentiã ꝑuenit. De acceptione¬

Expanded text:
udicium mutat, et ante profert sentetiam, quam agnoscat. 15. Furor in judice investigationem veri non valet attingere, 347 quia mens ejus turbata furore ab scrutatione alienatur justitiae. 16. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet, quia caligine furoris non videt. Qui autem repulso furore discutit, facilius ad contuendam veritatem mentis serenitate consurgit, et sine ulla perturbatione ad aequitatis intelligentia
Abbreviated transcription (Latin):
beris in udicio pauꝑi. Qui enĩ ꝯsanguini¬
tatis ł amicicie fauore siue ĩimiciciaꝵ odio
iudiciũ ꝑu̾tunt. sine dubi in xp̃m qui est
i̾itas ⁊ iustĩa peccare nosꝯtur. Iniqui iu¬
bices errant in u̾tate sñie. dũ intendũt
in qͣlitate ꝑsone. ⁊ exulcerãt sepe iustos. dũ
ĩprobe defendũt iniquos. Qui aut̃ reste p̾¬
sidere studet.nec ꝑtem palpare nouit nec¬
cohiberi a iusticia didicit. De mun̾ib. lix.

Expanded text:
eris in judicio. Qui enim consanguinitatis vel amicitiae favore, sive inimicitiarum odio, judicium pervertunt, sine dubio in Christum, qui est veritas et justitia, peccare noscuntur. 2. Iniqui judices errant in veritate sententiae, dum intendunt in qualitatem personae, et exulcerant saepe justos, dum improbe defendunt iniquos; qui autem recte praesidere studet, nec partem palpare novit, neccohibere a justitia didicit. CAPUT LIV.
Abbreviated transcription (Latin):
qm didicit u̾itatẽ. Grauiꝰ lacerãtur pauꝑes
a praiuis iudicib:ꝙͣ a cruẽtissimis hostib.
Nullꝰ enĩ p̾do tã cupidus in alienis ꝙͣ uidex
iniquus ĩ suis. Latrones in accessis faucib
hic latebrosis iacentes insidias ponũt: isti
palã rapacitatis auaricia seuiunt. Hostes
in alioꝵ semꝑ sanguĩe intẽdũt. iudices qͣi
crudelissimi carnifices ciuiũ. opp̾ssione sua
subiectoꝵ uttã extingũt. Qui enĩ destruũt
sũt młti: rari st̃ qui ppłos legũ mod̾amine
regũt. Pler̾q ⁊ boni iudices st̾. s ministros
rapaces hñt. hoꝵ figura ut att quidã. tãꝙͣ
rũt aut p̾u̾tũt iudicia. Nec finiũt cepta ꝑ¬
ciũ negocia: quousq marsupia eoꝵ qui cau-¬
causã s dona ꝯsiderãt. Et sic̾ negligẽtes sũt ĩ¬

Expanded text:
itatem. Gravius lacerantur pauperes a pravis judicibus, quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Latrones in accessis faucibus ac latebrosis jacentes insidias ponunt: isti palam rapacitatis avaritia saeviunt. Hostes in aliorum sanguinem tantum intendunt: judices quasi crudelissimi carnifices civium, oppressione sua subjectorum vitam extinguunt. Qui enim destruant multi sunt: rari sunt qui populos legum moderamine regant. Plerunque et boni judices sunt, sed ministros rapaces habent, horum figura, ut ait quidam, tanquam runt, aut pervertunt judicia, nec finiunt coepta partium negocia, quousque marsupia eorum qui caucausas sed dona desiderant, et sicut negligentes sunt i
Abbreviated transcription (Latin):
spere ñ relinqũt in mane. hoc e̾ de p̾sentis ui-
te tm̃ ꝯmodis cogitãt: ñ de futuris. Uita enĩ
uesꝑũ: futura u̾o mane accipitur. Et bene
ait qiͣ lupi. quia lupoꝵ more cũcta diripĩ¬
iudices ⁊elati. ut sapientes uideãt᷑.
ñ disciũt causas s affer̃t. Sicq ꝯturbãt
iudicii ordinẽ. dũ ñ suo ꝯtenti officio. alie

Expanded text:
t in mane ; hoc est, de praesentis vitae tantum commodis cogitant, non de futuris. Vita enim ista vesperum, futura vero mane accipitur. Et bene ait, quasi lupi, quia luporum more cuncta diripiet elati, ut sapientes videantur, non discutiunt causas, sed asserunt; sicque conturbant judicii ordinem, dum, non suo contenti
Abbreviated transcription (Latin):
qui prauos iudices ꝯtra uolũtatẽ
dei pplis fidelib p̾ferũt. Nã sicut ppłi deli¬
ctũ e̾ qñ pr̃icipes mali st̾. sic prĩcipis e̾ pec¬
catũ: qñ iudices iniqui existũt. Bonꝰ uidex
Aliis enĩ prestat censura iusticie: aliis bo-¬
nitate. Qui iudicia sñ ꝑsonaꝵ acceptõne
suscipit. ñ infirmat iusticiã auaricie flam¬
ma: nec studet aufre alti qd̾ cupiat sibi. boni
iudices iusticiã ad solã obtinendã salutẽ
et̾nã suscipiũt nec eã mun̾ib acceptis di¬
stribuũt. Ut dũ de iusto iulicio.tpr̃alia
lucra ñ appetũt: p̾mio et̾no dicent᷑. Om̃is
qui iuste iudicat: staterã in manu gestat.
equitatẽ corrigat. q̃dã u̾o ꝑ misãtõm ĩdul¬
geat. Qui dei iudicia oculis sius ꝓponit.

Expanded text:
qui pravos judices contra voluntatem Dei populis fidelibus praeferunt. Nam sicut populi delictum est quando principes mali sunt, sic principis est peccatum quando judices iniqui existunt. 2. Bonus judex Aliis enim praestat censuram justitiae, aliis bonitatem. Judicia sine personarum acceptione suscipit, qui non infirmat justitiam avaritiae flamma, nec studet auferre alteri quod cupiat sibi. 3. Boni judices justitiam ad solam obtinendam salutem aeternam suscipiunt, nec eam muneribus acceptis distribuunt, ut dum de justo judicio temporalia lucra non appetunt, praemio aeterno ditentur. 4. Omnis qui recte judicat stateram in maaequitatem corrigat, quaedam vero per miserationem indulgeat. Quod Dei judicia oculis suis praeponit,
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾cere ñ p̾ualet: ceruicib suꝑboꝵ potestas
prĩcipał̃ imponat. ⁊ ut bñ ratõm m̾eatur.
uirtutẽ potestatis imꝑtiat. Cognoscant
atur pax. ⁊ disciplina ecc̃e ꝑ fideles prĩci¬
pes. siie soluatur: ille ab eis rõnem exigit.
qui eoꝵ potestati eccãm credidit De udici

Expanded text:
alet, cervicibus superborum potestas principalis imponat, et ut bene rationem mereantur virtute potestatis impertiat. Cognoscant atur pax et disciplina Ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exigit, qui eorum potestati suam Ecclesiam credidi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptatõm iustis sẽꝑ inferre cupiat. tñ si a d̾o
potestatẽ ñ accipit. nlłatenꝰ ad ipisci pot̾ qd̾ ap¬
petit. uñ ⁊ oĩs uolũtas dẏabłi ĩuista e̾. ⁊ tñ
ꝑmittente deo oĩs potestas iusta. Et si enim¬
di st̾. ⁊ ꝓ ut tẽptãdi st̃ ñ nisi iuste tẽptari d̾s¬
tũ ẽ. Quia sp̃c dñi malus irruebat ĩ saul.
ubi iuste q̃citur. Si dñi: cur malus: Si malꝰ
stas uista: ⁊ dyabł uolũtas miusta. Nã sp̃ẽ¬

Expanded text:
tentationem justis semper inferre cupiat, tamen, si a Deo tentationem justis semper inferre cupiat, tamen, si a Deo potestatem non acceperit, nullatenus adipisci potest quod appetit. Unde et omnis voluntas diamictente, omnis eius potestas iusta. Ex se enimt, sed eos qui temptandi sunt non nisi iuste temptari petus Domini malus irruebat in Saul , » ubi juste quaeritur: Si Domini, cur malus? si malus, stas justa, et diaboli voluntas injusta. Nam sp
Abbreviated transcription (Latin):
agitatur pro quib si deo grãs eg̾it ⁊ sue culpe
qd̃ talia dignꝰ sit reputau̾it: hoc qd̃ ex passione
tolerat. ei ꝓ uirtutib reputabt̃. qui ⁊ diuinã
agnoscit iusticiã: ⁊ suã intelligit culpã. de
satur. Uñ ⁊ optat ab hoc sclo penitꝰ euelli. quo
⁊erũpnis careat. ⁊ fixã illic securitatẽ ĩueni¬
at. Int̾ eas penas qͣs iustꝰ in corꝑe patitur at
int̾ est ⁊lã grauiꝰ Ẽt qͣs int̾ius luget qmͣ eas
qͣs ext̾ius sustinet. Has enĩ ⁊ loco euitat ⁊ tp̃r.
pit. s potius erudit. Nã tẽptatões quas ille
ad humanũ int̾itũ mouet: int̾dũ xp̃c ad
ex̾ciciũ uirtitũ salubri utilitate ꝯu̾ctit. Insi¬
die dẏabłi atq astucie. ꝙͣuis huc atq illuc q̃¬
rentes ꝙ̃ deuorẽt diffundãtur: a potestate tñ¬
potiuss. si suꝑna miseratõ pio moderamine
nequiciã demonũ ñ frenaret: Et lic dyabls

Expanded text:
agitatur. Pro quibus si Deo gratias egerit, suaeque culpae, agitatur. Pro quibus si Deo gratias egerit, suaeque culpae, quod talia dignus sit pati, reputaverit, hoc quod ex passiotolerat, ei pro virtutibus reputabitur, quia et divinam agnoscit justitiam, et suam intelligit culpam. CAPsatur; unde et optat ab hoc saeculo funditus evelli, quo et aerumnis careat, et fixam illic securitatem inveniat. 2. Inter eas poenas quas justus in corpore patitur, atqinterest. Nam gravius fert, quas interius luget, quam eas quas exterius sustinet. Has enim et loco evitat, et tempore: potius erudit. Nam tentationes, quas ille ad humanum interitum movet, interdum Christus ad exercitium virtutum salubri utilitate convertit. Insidiae diaboli atque astutiae, quamvis huc atque illuc quaerentes quem devorent, diffundanturposset, si superna dispensatio pio moderamine nequitiam daemonum non frenaret? Et licet diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
dei. hõ pcc̃or ñ debet. qr maxĩe ꝑ hoc qd̾ corri¬
pitur em̃datur. Unusquis aut̃ tu̾c leuiꝰ portat
qd̾ patitur: si sua mala discusserit. ꝓ quibus
illi inf̾t̾ur retributõ iusta. Discat ñ murm̃a¬
re qui male patitur. etiã si ignorã cur illa
patiat᷑. ⁊ ꝑ hoc iuste se pati arbitretur. ꝑ qd̾
ab illo arbitatur. Cuiꝰ ñꝙͣ inuꝰsta iudicia st̃.
Qui flagella sustinet ⁊ ꝯtͣ deũ murmurat:
scit a iusto uidice pati qd̾ sustinet. etiã si ꝓ
quo patitur ignorat.ꝑ hoc iã iustificatur ꝑ
qd̾ ⁊ seip̃m accusat. ⁊ d̾i iustiãm laudat. Dũ
ncc̃e ẽ eũ it̾m ⁊ adu̾sitatib tangi. qͣtinus eiꝰ
patĩa ꝯprobetur. ut denuo fortitud̾is ex eo do
nou̾unt. Qui passionib aĩe ĩsidiãte adu̾sa¬
tio cruciatur: ñ idcirco se credat alienaria xͦ.
se deo existimet si dũ hec patitur. laudet deũ
pocius ñ accuset ad magnã utilitatẽ diuino
iudicio mẽs iusti diu̾sis passionũ tẽptatõib

Expanded text:
ator homo non debet, quia maxime per hoc quod corripitur emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala pro quibus illi infertur retributio justa. 2. Discat non murmurare qui male patitur, etiam si ignorat cur mala patiatur; et per hoc juste se pati arbitretur, per quod 266 ab illo judicatur, cujus nunquam injusta judicia sunt. Qui flagella sustinet, et contra Deum murmurscit judice pati quae sustinet, etiam si hoc pro quo patitur ignoret, pro hoc tamen justificatur per quod et seipsum accusat et Dei justitiam laudat. Dum necesse est eum iterum et adversitatibus tangi, quatenus ejus patientia comprobetur, ut denuo fortitudinis documentam agnoverunt. Qui passionibus animae insidiante adversario cruciatur, non idcirco credat se alienari a Christo endabilem se esse existimet, si, dum haec patitur, laudet Deum potius quam accuset. Ad magnam utilitatem divino judicio mens justi diversis passionum tentationibus
Abbreviated transcription (Latin):
scentie fom̃ta succẽdit: nsi ubi prius pͣue co¬
gitatõis delectatõm aspex̾it. Qͣs si a nobis
sꝑnimꝰ: sine dubio ille ꝯfusus abscedit. Sta-
q iacẽt. ⁊ sine luce faces illiꝰ. Sollicite hostis
insidias ĩtellig̾e̾ parit̾ ⁊ cau̾e dei seruũ opor-¬
tet. Sicq ĩnocẽtia uite existe̾ simplicẽ: sit
tũ oporteat cũ simplicitate ẽẽ prudẽtẽ. Qui
prudẽtiã simplicitati ñ miscet: iuxͣ ꝓph̃am

Expanded text:
scentiae fomenta succendit, nisi ubi prius pravae cogitationis delectationes aspexerit; quas si a nobis spernimus, sine dubio ille confusus abscedit; statintemptaeque jacent, et sine luce faces illius. 8. Sollicite hostis insidias intelligere pariter, et cavere Dei servum oportet; sicque in innocentia vitae existere simplicem, ut tamen oporteat cum simplicitate esse prudentem. Qui prude
Abbreviated transcription (Latin):
pulsatur: de uirtutib ñ suꝑbiat. ut dum
aut anini aut carnis dolore atteritur: ã m̃¬
di amore retͣhatur. Tẽptari aut̃ oport iustũ.
s tẽptatõe plage: ñ tẽptatõe luxurie. Duriꝰ
circa ełcos suos in hac uita d̾̃s agit. ut dũ
fortiorib flagelli stimuł feriũtur: nllã o¬
blectam̃ta uite p̾sentis delectẽt. s celestẽ
prĩam ubi certa requies expestatur. inde¬
sinẽter desid̾e̾nt. Ełcos uite istiꝰ adu̾sitate
ꝓbari. ut scd̃m petrũ iudiciũ a domo dei
ĩcipiat: dũ in hac uita ełcos suos d̾s iudicii
flagello castigat. de gemina pertussione .ii.
Alt̾a: qua uuln̾amur ꝯscĩa ex caritate ut de¬
ũ ardẽtius diligamꝰ. Gemino aut̃ more d̾s¬

Expanded text:
pulsatur, de virtutibus non superbiat: dum vero aut animi aut carnis dolore atteritur, a mundi amore retrahatur. Tentari autem oportet justum, sed tentatione plagae, non tentatione luxuriae. Durius circa suos electos in hac vita Deus agit, ut, dum fortioribus flagelli stimulis feriuntur, nulla oblectamenta praesentis vitae delectent, sed coelestem patriam, ubi certa requies exspectatur, indesinenter desiderent. Electos hujus vitae adversitate probari, ut, secundum Petrum, judicium a domo Dei incipiat , dum in hac vita electos suos Deus judicii flagello castigat. CAPUT II. De gemina percussione Dei. Altera, qua vulneramur conscientia ex charitate, ut Deum ardentius diligamus. 2. Gemino more D
Abbreviated transcription (Latin):
ris difft̾ur: ut ĩpioꝵ ꝑsitas augeatur. Ueꝵ
dũ iusti tpr̃alr̾ audiũtur ꝓ eoꝵ fit salute qͥ
eos affligũt. ut dũ ilł tp̃rali remedio sb̾ueni¬
ũ pueroꝵ frigidꝰ ignis fuit: ut nabugodo
exaudiũt᷑ quoꝵdã or̃ones ut dũ differũt᷑.
fortiꝰ excitari. maiorib p̾miis tumulẽtur.
Exẽplo priunaꝵ ⁊ rep̾ssione messiũ. ĩ quib
qnͣto tardiꝰ sata semina exeũt: tãto ad frugẽ
cumulatiꝰ exeũt. Quociẽs orãtes ñ cito exau¬
dim᷑. nr̃a nob̾ fc̃a in ocłis ꝓponamꝰ. ut loc ip¬

Expanded text:
rum differtur, ut impiorum perversitas augeatur. Verum dum justi temporaliter audiuntur, pro eorum fit salute qui eos affligunt, ut dum illis temporali remedio subvenium puerorum frigidus ignis fuit, ut Nabuchodonexaudiuntur quorumdam orationes, ut dum differuntur, fortius excitatae majoribus praemiis cumulentur, exemplo pruinarum et repressione messium; in quibus quanto tardius sata semina exeunt, tanto ad frugem cumulatius crescunt. Quoties orantes non cito exaudimur, nostra nobis facta in oculis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inhabitat ĩ eis. qr ĩ suo corꝑe ñ eos tnͣs¬
ducit. Qui u̾o ĩ corꝑe eius st̾ ip̃os inhabitat.
qr ip̃i st̃ tẽplũ eius. Et si subripiat mẽtib
elcͥoꝵ dỹabłs. ñ tñ in eis requiescit. si ĩ cordib
reproboꝵ. Nã calore fidei mox excitatur ut
exeat ab ełcis. N nlli quos iã auido ore dỹaᷤ
tos quos antiqͥꝰ hostis luxurie uoragine ĩnsos¬
dẏablĩ escã. dũ alibi scriptũ sit de illo. feñ sic̾
bos comedit. nisi ꝙ ĩ ocł̃is dei feñ sũt qui elc̃s
cib scd̃m hoĩes eẽ uidẽtur: Ac ꝑ hoc qui de bo
noꝵ nũo ꝑeunt apõ hoĩes elci. apd deũ fenũ
scełẽ deuorasse uidetur. Eũ u̾o ꝙ̃ ñ deglutiuit
oꝑis ꝑfcõne. s tẽptatõnũ illecebris mordet
ut deuoret: adhuc qͣi maxillã mandit. uñ
⁊ paulꝰ ht̃ stimlõs carnis quib hũilietur ñ
ht̃ peccãdi ꝑfcõnẽ qͣ degluciatur. Os̃ dyabli̾

Expanded text:
 in suo corpore non eos traducit. Qui vero in corpore ejus sunt, ipsos inhabitat, quia ipsi sunt templum ejus. Etsi subripiat mentibus electorum diabolus, non autem in eis requiescit, sicut in cordibus reproborum. Nam calore fidei mox excitatur, ut exeat ab electis. Nonnulli, quos jam avido ore diabolus tos, quos antiqdiaboli escam, dum alibi scriptum sit de illo: Fenum sicut bos comedet, nisi quod in oculis Dei fenum sunt qui electus cibus secundum homines esse videntur? Ac norum numero pereunt, apud homines electi, apud Deum fenum scelere devorasse videtur. Eum vero quem non deglutivit operis perfectione, sed tentationum illecebris mordet ut devoret, adhuc quasi in maxilla mandit. Unde et Paulus habet stimulos carnis quibus humilietur, non habet peccandi perfectionem qua deglutiatur. Os diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
cordis ẽ. ñ labioꝵ. Neq eñĩ u̾ba dep̾cantis dẽ
ĩtẽdit: sed orantis cor aspicit. Quod si tacite
cor oret et uox sileat. ꝙͣ us hoĩbz lateat deo
late ñ potest qui ꝯscientie p̾sens ẽ. Melius
est añ cũ silentõ orare corde sine sono uocis
ꝙͣ solis u̾bis sñ intiitu m̃tis. Nũꝙͣ ẽ sñ ge¬
mitu orand̃. Nã pcc̃oꝵ recordatio: merorem
gingnit. Dũ enĩoramꝰ ad memoriã culpã re¬
dipcimꝰ. et mag̃ reos tũc nos ẽẽ cognoscimꝰ.
Iõq cũ dño ad sistimꝰ. gem̾e et flere debemus
reminiscẽtes ꝙͣ gͣuia sint scelera q̃ cõmisimꝰ ꝙͣ¬
or̃õnẽ ofst̾ talẽ se post orom ꝯseruet. Nam
nichil ꝓficit or̃o: si denuo ꝯmittitur: uñ iã
uenia postulatur. Ille eñĩ p̾cũ desid̾atũ effc̃m
sine dubio ꝑcipit: qui quod orãdo ablui et¬

Expanded text:
cordis est, non labiorum. Neque enim verba deprecantis Deus intendit, sed orantis cor aspicit. Quod si tacite cor oret, et vox sileat, quamvis hominibus lateat, Deo latere non potest qui conscientiae praesens est. Melius est autem cum silentio 281 orare corde sine sono vocis, quam solis verbis sine intuitu mentis. 5. Nunquam est sine gemitu orandum; nam peccatorum recordatio moerorem gignit. Dum enim oramus, ad memoriam culpam reducimus, et magis reIdeoque cum Deo assistimus, gemere et flere debemus; reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, quone offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur, unde jam venia postulatur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui
Abbreviated transcription (Latin):
sidet: s tẽptãdo ꝓsequitur. Nã qr ñ in eis in¬
trinsecus regnat: ꝯtͣ eos extrinsetꝰ pugnat. Et
qui int̾ius amisit dnĩũ: ext̾ius ꝯmouet
bellũ. Tũc ꝯtͣ eũ ꝙ̃ possidet dẏabls̃ acriuis seiit.
qñ se urtute d̾ina ab eo expellẽdũ agnoscit.
coactus e̾. Qo̾ fcm ⁊ ad iob u̾ba respicit. ubi
ĩ nouissimis neemoth caudã suã qͣiͣ cedeus

Expanded text:
sidet, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contra eos extrinsecus pugnat; et qui interius amisit dominium, exterius commovet . Tunc contra eum quem possidet diabolus acrius saevit, quando se virtute divina ab eo expellendum cognoscit. coactus est . Quod factum et ab Job verba respicit, ubi in novissimis Behemoth caudam suam, quasi cedrus,
Abbreviated transcription (Latin):
simplex: id̾o auf cor ñ habẽs. qr ignara pru¬
dentie e̾. Sepe fraus sathane scõꝵ cordibus
aꝑitur. qñ ꝑ spem̃ boni angl̾m se simulans
lucis. dũ nititur elc̃os deciꝑe: detegitur atq ⁊¬
tẽpnitur. Sic ⁊ u̾ba fallacis dodrine. scõs suos¬
ds̃ facit intellige̾: qͣtenus dẏabolicũ errorẽ int̾i
cognoscãt: ac sollicite caueãt. Discretõ sc̃oꝵ tã
ta eẽ debet: uit int̾ bonũ ⁊ malũ p̾dcĩ rõne diui¬
dicẽt. ne eos dyabłs ꝑ spẽm boni fallat. H e̾ enĩ
ꝑcunctatõ iosue dicentis. Nr̃ es an adu̾sarioꝵ:¬

Expanded text:
simplex est; ideo autem cor non habens, quia ignara prudentiae est. Saepe fraus Satanae sanctorum cordibus aperitur, quando per speciem boni, angelum se simulans lucis dum nititur electos decipere, detegitur atque contemnitur. Sic et verba fallacis doctrinae Deus sanctos facit intelligere, quatenus diabolicum errorem interius cognoscant, ut sollicite ta esse debet, ut inter bonum et malum praediti ratione dijudicent, ne eos diabolus per speciem boni fallat. Haec est enim percunctatio Josue dicentis: Noster es? an adversario
Abbreviated transcription (Latin):
sic̾ ẽ illo̾. Uisita nos in salutarituo: In malũ
ex causis ĩfirmitates accidũt corꝑi idest ex pcc̃o
nec sentitur. utiłr mutatur ĩ carnẽ ut sẽti¬
flagella errãtes cicius corrigũtur. hoc quip¬
pe ĩdicãt ĩ pauli ocłis squame ĩfidelitatis
q̃ dũ mutate st̃ ꝑ increpatõm ĩ ocłis car-¬
nis: ꝯfestim resoluta e̾ duricia m̃tis. Est
ꝑniciosa sanitas q̃ ad mobedientiã hoĩẽm
adlucit. ẽ ⁊ salubris ĩfirmitas. q̃ ꝑ diuinã cor¬
rectõm m̃tẽ a duricia frãgit. Languor aĩe ideᷤ

Expanded text:
sicut: « Visita nos in salutari tuo : » in malum sicut: « Visita nos in salutari tuo : » in malum ex causis infirmitates accidunt corporibus, id est exnec sentitur utiliter multatur in carne, ut sentiflagella errantes citius corriguntur. Hoc quippe indicant in Pauli oculis squamae infidelitatis, quae dum mutatae sunt per increpationem in oculis carnis, confestim resoluta est duritia mentis . 7. Est perniciosa sanitas, quae ad inobedientiam hominem ducit. Est et salubris infirmitas, quae per divinam correptionem mentem a duri
Abbreviated transcription (Latin):
stus plangit: ⁊ nescit utrũ ꝓ om̃ib suis pcc̃is
p̾sentia patiatur flagella. an ꝓ uno tm̃. Et
nescit q̃ sit cl̾pa illa ꝓ qͣ meruit eiusmodi pati
supplicia. ⁊ ꝓ ip̃o ambiguo maxĩe in merore u̾¬
satur. Qmͣius flagella p̾sentia iustũ a pccis
absoluãt. adłx̃ tñ sb̾ metu iuncticte turbatur
ne instãtes ei plage ñ sufficiãt ad purgãda
delicta. ꝓinde ergo dũ p̾sentia patitur. ⁊ fu¬
tura ꝑtimescit. quodã modo sic̾ ait ꝓph̃a pro
hoĩes. qui nesciãt corrigi nisi alios uide¬
rint flagellari. Sic q ꝓficiũt ꝯꝑatõe maloꝵ.
dũ sibi id accid̾e̾ timẽt in quo deꝑire alios u¬
gi: adu̾sitatũ tang̾ stimuł. Quosdã etiã p̾¬
sciens mltũ peccare posse ĩ salutẽ. flagellat
corꝑis ĩfirmitate ne peccẽt. ut eis sit utilius
frãgi lãguorib ad salutẽ: ꝙͣ man̾e ĩcolumes
ad dãpnatõm. Uisitatõ dei nec sẽꝑ ĩ bonũ ac¬
cipitur: nec sẽꝑ ĩ malũ. In boñ enĩ accipitur:

Expanded text:
stus plangit, et nescit utrum pro omnibus suis peccatis praesentia patiatur flagella, an pro uno tantum, et nescit quae sit culpa illa pro qua meruit ejusmodi pati supplicia, et pro ipso ambiguo maxime in moerore versatur. 13. Quamvis flagella praesentia justum a peccatis absolvunt, adhuc tamen sub metu vindstus plangit, et nescit utrum pro omnibus suis peccatis ne instantes ei plagae sufficiant ad purganda delicta. Proinde ergo dum poenitentia patitur, et futura pertimescit, quodam modo sicut ait propheta pro homines, qui nesciant corrigi, nisi alios viderint flagellari; sicque proficiunt comparatione malorum, dum sibi id accidere timent, in quo deperire alios vsitatum tangit stimulis; quosdam etiam praesciens Deus multum pecccare posse in salutem, flagellat eos corporis infirmitate, ne peccent, ut eis utilius frangi languoribus ad salutem, quam manere incolumes ad damnationem. Visitatio Dei nec semper in bonum accipitur, nec semper in malum. In bonum enim accipitur
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ⁊ bonos hic ꝑ afflictõm uidicat: ⁊ illic re¬
mun̾at ꝑ miseratõm. Et malos hic remune¬
rat ꝑ tpr̃alẽ clem̃tiã ⁊ illic punit ꝑ et̾nam
iusticiã. In hac enĩ uita d̾s ꝑcit ĩpiis: ⁊ tñ nõ
ꝑcit ełcis. In illa ꝑcet elcis: ñ tñ ꝑcet iniquis.
ducitur cruciand̃: iustus nͦ dormit post labo¬
s etiã de spiritalib oport intelligi. Ut qnͣto
quisq aut ĩ corꝑe aut ĩ mẽte flagella susti¬
net: tãto se in fine remunari speret. Sepe oc¬
culto dei uidicio extra flagelli correptõem
st̾ reꝑbi in hoc mũdo: dũ q młta dãpnabli̾
a ꝯmisisse uideantur: despecti tñ a deo. nul¬
lo eniẽdatõis u̾bere feriũtur. Plus corripit᷑
flagello qui a deo diligit᷑. si peccaius amos¬

Expanded text:
Nam et bonos hic per afflictionem judicat, et illic remunerat per miserationem; et malos hic remunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. 6. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis; in illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. ducitur cruciandus; justus vero dormit post labo de spiritualibus oportet intelligi, ut quanto quisque aut in corpore aut in mente flagella sustinet, tanto se in fine remunerari speret. 9. Saepe occulto Dei judicio extra flagelli correptionem sunt reprobi in hoc mundo: dumque multa damnabilia commisisse videantur, despecti tamen a Deo, nullo emendationis verbere feriuntur. 10. Plus corripitur flagello, qui a Deo diligitur, si pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ad peccãdũ ĩspex̾it. Ex ea ꝑte hoies dẏabłs tẽp¬
tat. qͣ corꝑis excrescẽte humore facile inclina
adhibeat ⁊ tẽptatõm. Lege balaam qui ĩ fĩ¬
gura dyablĩ ꝯtͣ ppłm dei ex ea ꝑte p̾cepit ꝑ-¬
niciosos p̾tende̾ laq̃os: ex qͣ sensit eos facilius
ẽẽ lapsuros. Nã ⁊ qui aqm alicubi deducit:
a sustinet. s qͣntũ ualet ꝯtͣ id qd̾ tolerat pug¬
net. Nã si ꝯsꝑsiomi cẽditur: tẽptatõi uł uicio
neqͣꝙͣ resistitur. Idõ dyabls̃ in sacris eloquiis
cecidit. Ideo leuiathan. idest s̾pens de aquis:
qr ĩ huiꝰ scłi mari uolubli u̾satur astucia.

Expanded text:
ad peccandum inspexerit. Ex ea parte homines tenad peccandum inspexerit. Ex ea parte homines tentat, qua eos per exercentem humorem facile inclinararsionem adhibeat tentationem. Lege Balaam qui in figura diaboli contra populum Dei ex ea parte praecipit perniciosos praetendere laqueos, ex qua sentit eos facilius esse lapsuros. Nam et qui aquam alicubi deducit, a sustinet; sed, quantum valet, contra id quod tolerat pugnet. Nam si conspersioni ceditur, tentationi vel vitio nequaquam resistitur. 27. Ideo diabolus in sacris eloquiis cecidit. Ideo Leviathan, id est, serpens de aquis, quia in hujus saeculi mari volubili versatur astutia.
Abbreviated transcription (Latin):
puri ĩueniãtur. Eodẽ modo blãdim̃to decipi¬
ũtur nc ꝑ dyabłm hoĩes: quo ꝓtho plausti
ĩ ꝑadyso st̃ decepti. Multis enĩ uicioꝵ p̾sti¬
giis m̃tes repboꝵ tẽptãto deludit. Nũc enim
ꝓmissis decipͣit. ñc reb tnͣsitoriis qͣi necessariis
illicit. ñc etiã ip̃a inferni supplicia qͣi leuia
⁊ tnͣsitoria suggerit. qͣtmꝰ miso̾ꝵ corda ĩ cu-¬
piditate lasciuia q dissoluat secũ q ad tarta¬
ra ducat. Argum̃ta machinatõnũ malaꝵq
cogitatõnũ semĩa. q̃ in cordib hoĩm dyabłs
fũdit. ita sepe undiq captã ĩplicãt m̃tẽ. ut¬
ex qͣ ꝑte euade̾ quis tẽptau̾it sñ ꝑiclõ exire
ñ possit. ueluti si iures hoc face̾ qd̾ si feceris.
pecces. si ñ feceris: reus ꝑiurii sis. In tãto
ergo mali discrimĩe ut euadẽdi aditꝰ pate-¬
at: mninora potiꝰ eligẽda st̾ ut maiora caue¬
cuiꝰq intẽdit. ⁊ inde se applicat. uñ aptũ hoĩem

Expanded text:
uri inveniantur. Eodem blandimento decipiuntur nunc per diabolum homines quo protoplasti in paradiso sunt decepti. Multis enim vitiorum praestigiis mentes reproborum pertentando deludit. Nunc enim promissis decipit, nunc rebus transitoriis quasi necessariis illicit. Nunc enim ipsa inferni supplicia quasi levia ac transitoria suggerit, quatenus miserorum corda in cupiditate lasciviaque dissolvat secumque ad tartara ducat. Argumenta tentationum malarumque cogitationum, semina quae in corda hominum diabolus fundit, ita saepe undiqex qua parte evadere quisque tentaverit, sine periculo exire non possit: veluti si jures hoc facere; quod si feceris pecces; si non feceris, reus perjurii sis. In tanto ergo mali discrimine ut evadendi aditus pateat, minora potius eligenda sunt, ut majora vite hominem