comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adulationis. quo dolo cecidit pͥmus ho¬
mo. cuius radix in posteritate eius ma¬
net. eo quod adulanti diabolo contense¬
rit. cum ei ait sub palliato fine consilii.
qͣcumq die comed̾itis ex eo eritis sicut dii.
Hoc dolo extollit᷑ diabolica suꝑbia in ho¬
mine. ite p̾sumendo de se dicat. Ascendã
in celum. ponamq sedem meam ad aquilo¬
nem et ero similis attissimo. Unde pocta.¬
In tua seruat᷑ consumere rumbum secula:¬
Iste capi uoluit. Quid aꝑtius: Et tamen
illi surgebant criste. nicħ ẽ qd̃ ered̾e de se
non possit cum laudat᷑ diiꝰ equa potestas
Hii sunt comedi: de quib idem ait. atõ
comeda ẽ. Rides maiorẽ cachinno. concutit᷑
flet si lacͥmas conspexit amici. nec dolet
igniculum brume si tempore poscas.
accipit andromadem si disxeris estuo:
sudat. Non sumus ergo pares melior
qui semꝑ et omni. nocte dieq p̃t. alienũ
sumere uultum. Afacie iactare manũ
laudare paratus. Si bene ructauit dñs
s er alios adulari docentes dicunt. et si¬

Expanded text:
» adulationis; quo dolo cecidit primus homo, cujus radix in posteritate ejus manet, eo quod adulanti diabolo consenserit, cum ait ei sub palliato fine consilii: « Quacunque die comederitis ex eo, eritis sicut dii . » Hoc dolo extollitur diabolica superbia in homine, ut praesumendo de se, dicat: « Ascendam in coelum, ponamque sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . » Unde Et tua servatum consume in saeculaIste capi voluit; quid apertius? Et tamen illi 116 Surgebant cristae, nihil est quod credere de se Non possit, cum laudatur dis aequa potestas. Hi sunt Comoedi, de quibus idem ait: Natio comoeda est. Rides? Majore cachinno Concutitur; flet, si lacrymas conspexit amici, Nec dolet, igniculum brumae si tempore poscas, Accipit Endromiden, si dixeris, Oestuo, sudat. Non sumus ergo pares, melior qui semper, et omni Nocte dieque potest alienum sumere vultum A facie jactare manum, laudare paratus, Si bene ructavit dominus. Sed et alios adulari docentes, dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
O felix possessio oꝑfecta dei portio. Non
terrenalargiris snature opes rependis.
⁊ uitiosi partus dampna restauras. Clau¬
dum natum ingredi iubes: ⁊ multe eta¬
tis uirum incessũ rudiincitas. Has opes
tribuit. cuiꝰ ds portio ẽ. Nouit. ⁊ paulus
diutiarum suaꝵ głam dicens. Michi
autem absit głari. nisi incͤce dñi nr̃i iħu¬

Expanded text:
o felix possessio, o perfecta dei portio! non o felix possessio, o perfecta dei portio! non terrena largiris, sed naturae opus rependis et uitiosi partus damna restauras.. claudum natum ingredi iubes et multae aetatis uirum incessu rudi incitas. has opes tribuit, cuius deus portio est. nouit et Paulus diuitiae suae glorias dicens: mihi autem absit gloriari nisi in cruce domini
Abbreviated transcription (Latin):
cim gentib filioꝵ isrł ita ei de tͥbu leui¬
tica preceptum ẽ filiis leui ñ erit par¬
rum. Nullam gͦ deo seruientib lex la¬
ta terrenam ẽẽ uoluit portionẽ quara
pars eoꝵ ẽ d̾s. Meminit euangelii pre¬
dicator ille petrus nullã sͥ ẽẽ portionẽ
possessionis humane cum oranti ali¬
moniam Respondit. Argentum ⁊ au¬
rum non ẽ mͥ quodautẽ habeo hoc tͥ
do. Quid ẽ istud petre quod possides:
derat. Am̃ dico uob̃ quod uos secuti es
tis me. in regenerationẽ sedebitis su¬
ꝑ duodecumn thronos uidicantes duo¬
decim trib isrł. Exemplo ur̃o ceteris
relinquentib cuncta spoponderat. qi
⁊ centuplum acciꝑent. ⁊ dehinc uttã¬
et̾nam possessuri eẽrit. Quid ẽ igitur
petre istud quod habes: habes plane
⁊ non audeo dicere plus te centuplũ ob¬
tinere. Dicotam̃ te sine multiplicatione
calculi possid̾e: dicis enim. Qyod habeo h
tͥ do. In nomine dni .n. surge ⁊ ambula.

Expanded text:
cim gentibus filiorum Israel, ita ei de tribu levicim gentibus filiorum Israel, ita ei de tribu levitica praeceptum est: Filiis Levi non erit porrum. nullam ergo deo seruientibus lex lata terrenam esse uoluit portionem, quia pars eorum deus esset. Meminit et euangelii praedicator ille Petrus. nullam sibi esse portionem possessionis humanae. cum oranti alimoniam respondit: aurum et argentum non est mihi; quod autem habeo, hoc tibi do. quid est istud, Petre, quod possides? derat: amen dico uobis. quod uos, qui secuti me estis, in regeneratione sedebitis super duodecim thronos iudicantes duodecim tribus Israhel. et exemplo uestro ceteris relinquentibus cuncta spoponderat, quod et centuplum acciperent et dehinc uitam possessuri essent. quid est igitur istud, Petre, quod habes? habes plane, et non audeo dicere plus te centuplo obtinere; dico tamen te sine multiplicatione calculi possidere. dicis enim: quod habeo, hoc tibi do: in nomine Iesu Christi surge et ambula.
Abbreviated transcription (Latin):
psalmoꝵ codices legen¬
tes. ⁊ nos ita opinabam᷑
uersum. qui octaue li¬
tere p̾mus ẽ. so ẽ hunc portiomea ns.
in suꝑiorib septime litt̾e. octo uersib
contineri: quia ita in latinis co di¬
cib atꝙꝑ etiam in ñ nullis.gͣ cis
scriptum continebatur. Et sane absolu¬
tior sensus uidebatur. Sed scdm hebre¬
os emendatum. apud gretos psalmoꝵ
librum legentes. inuenimꝰ hunc uer¬
sum non septime litt̃t noiussimũ ẽe
s ocraue primum. Itaq scłm hanc cogni¬
tionẽ nos cͦ tractare de eo agressi sumus. Cẽ¬
custodiam legẽ tuam. Rarꝰ quisq ẽ. cui
ista fidictia sit. ut portionẽ suã ẽt̃ dñm¬
audeat dice Renuntiandum ẽ seculo
om̃ib ꝙ reb eiꝰ. ut nob̾ d̾s portiosit. Ce¬
terum si nos ambitio deteneat. si cura pe¬
cunie occupet. si illecebre libidinũ ca-¬
piant. si negocia familiarum rerum
demorantur. portio nob̃ d̾s nonerit se¬
cularium curarum atq uitioꝵ passio¬
portiones incolatus distribuere duode¬

Expanded text:
psalmorum codices legentes et nos ita opinabamur, versum qui octavae litterae primus est, id est hunc, Portio mea Dominus, in superioribus septimae litterae octo versibus contineri: quia ita in latinis codicibus atque etiam in nonnullis graecis scriptum continebatur: et sane absolutior ita sensus videbatur. Sed secundum Hebraeos emendatum apud Graecos Psalmorum librum legentes, invenimus hunc versum non septimae litterae novissimum esse, sed octavae primum. Itaque stionem nos quoque tractare de eo adgressi sumus.custodiam legem tuam. rarus quisque est. cui ista fiducia audeat dicere. Renuntiandum est saeculo omnibusque rebus ejus: ut nobis Deus portio sit. Caeterum si nos ambitio detineat, si cura pecuniae occupet, si illecebrae libidinum capiant, si negotia rerum familiarium demorentur; portio nobis Deus non erit, saecularium curarum atque vitiorum possportiones incolatus distribuere duode
Abbreviated transcription (Latin):
dei uiditia tͣnfferem᷑. Scit ⁊ tempus ẽe
uidicũ. Et hec scire ei ex amplitudine
mandatoꝵ licuit. qr se in ĩmense cogni¬
tionis doctrinã diuinꝰ sermo diffude
uehement̾. Latum plane ẽ. siue ꝙinĩ
finitã cognitionẽ humane ignorantie
extendit. siue quiꝰ multa sunt. in qͥb
dei preceptis obtemperet᷑. atq plate
ãtur scđ̃m diuisiones ⁊ num̾a gr̃are.
Nonemim ab om̃ib omnia expectantur.
neq uniuersi uniuersa ad summã placẽ¬
di implere possunt. Alius ieuinio placet
alius simplicitate fidei ꝓmeretur. Alius
uitia elenosinis redimit. alius se cͤari¬
tate consũmat. sicut alii curationum
concessa uirtus ẽ. alii ꝓpħit scientia. cõ¬
tributa ẽ. alii fidei firmitas data ẽ. alii¬
sapientia ⁊ cognitio donata ẽ. Latum
gͥ mandatum dei ẽ. ⁊ in om̃ia spei nr̃e
genera diffunditur. ut ñ difficile sit.
si uoluntas adsit. precepto dĩ obtem¬

Expanded text:
Dei judicia transferemur. Scit et tempus esse Dei judicia transferemur. Scit et tempus esse judicii. Et haec scire ei ex amplitudine mandatorum Dei licuit: quia se in immensae cognitionis doctrinam divinus sermo diffudervehementer. Latum plane est, sive quod in infinitum cognitionem humanae ignorantiae extendit; sive quod multa sunt in quibus Dei praeceptis obtemperetur: atque obteatur secundum diuisiones et munera gratiarum. non enim ab omnibus omnia exspectantur. neque uniuersi uniuersa ad summam placendi inplere possunt. alius ieiunio placet, alius simplicitate fidei promeretur, alius uitia eleemosynis redimit, alius se caritate consummat; sicut alii curationum concessa uirtus est, alii prophetiae scientia contributa esapientia et cognitio donata est. Latum igitur mandatum Dei est, et in omnia spei nostrae genera diffunditur: ut non difficile sit si voluntas adsit, praecepto Dei obtem
Abbreviated transcription (Latin):
quent̾ ãmouimus. si post se satisfactionẽ¬
intelligentie ex latinitatis dislatione pre¬
stari. Alia eñi ius dicti buiꝰ ẽ exgo enun¬
tiati. Ita enimẽ id quod cum grecis ne pat¬
nuncupant᷑ uttra finẽ .x. res staturarum.
neq aliq̃ ut desinat continetur. s omnẽ
limitẽ subin definita significatione tͣns¬
cendit. Quod autem nobiscũ scribitur in
finẽ fine eo quod significat᷑ existimatur
id unde agitur contineret. Sed ꝓph̃a qui¬
non corporalia neq t̾rena testimonia
legit intelligit. scłm grecã significantiã
ultra omnẽ consũmationẽ cotuetur. Scit
sit. S ultͣ hanc consũmationẽ uidet. Ui¬
det etenim eiingelice spei tempꝰ. Sed huiꝰ
quidem consũmatio non ignorata ẽ . ultͣ
id enim intelligentie sue oculos extendit
nis udet. Scit uͦ ⁊ demutationis ẽẽ or
xp̃i ex quo in regnũ dei patris ꝓuehem᷑:
Et iilla in exquisita ⁊ inuestigabilia

Expanded text:
quenter admonuimus, non posse satisfactionquenter admonuimus, non posse satisfactionem ex latinitatis translatione praestari. alia enim uis dicti huius est ex graeco enuntiati; ita enim est: . id, quod cum Graecis nuncupatur, ultra finem est rerum statutarum neque aliquo, ut desinat, continetur, sed omnem limitem sub indefinita significatione transcendit. quod autem nobiscum scribitur in , fine eo, qui significatur, existimatur id, unde agitur, contineri. sed pnon corporalia neque terrena testimonia legis intelligit, secundum graecam significantiam ultra omnem consummationem contuetur. Scit sit: sed ultra hanc consummationem videt! videt et enim evangelicae spei tempus. Sed et hujus quidem consummatio non ignota ei est; ultra id enim intelligentiae suae oculos extendit. nis  Jesu Christi, ex quo in regnum Dei patris provehemur, et in illa inexquisita et investigabilia
Abbreviated transcription (Latin):
rentib. agros. domũ pecuniã . ille iusti¬
ẽẽ ꝑosum. Hoc etiã consequenti uersu.
ẽ omnẽ głam uiri fidelis auferre. ⁊ eũ
non exportione di sinere ẽẽ. ⁊ in dampna¬
tionis sue consortiũ assumere. Longo
itaq ac duitino p̃lio. contͣ fidẽ ꝓpħe
dimicat. S memor ille mandatoꝵ d̃i
⁊ testimonia intelligens. restitit atq
ꝑmansit. Neq alit̾ spẽ eoꝵ qui ꝑditi¬
onẽ suam expectãbat elusit. quã quod
utte sͥ intestimoniis dei intellexit ẽẽ
doctrinã. Ardium autẽ atq difficile ĩ
telligere dei testimonia. et ultra presen¬
tis cognitionis scientiam. eoꝵ intelligẽ¬
tia ꝓcedit. De testimonuis uͦ iam in psal¬
mi exordio tctauimꝰ. Phec enim p̃sen¬
tia legis testimonia testimonioꝵ. eter¬
noꝵ cognitio prestatur. Deniq id ip̃m
consequens sermo demonstrat. Sequitur
enim. Om̃i consummationi uidifinẽ. fr̃e¬

Expanded text:
aerentibus agros, domos, pecuniam, ille justiaerentibus agros, domos, pecuniam, ille justiesse perosum. Hoc etiam consequenti versu dest, omnem gloriam viri fidelis auferre: et eum non ex portione Dei sinere esse, sed in damnationis suae consortium assumere. Longo itaque ac diutino praelio contra fidem Prophetae dimicatur. Sed memor ille mandatorum Dei, et testimonia ejus intelligens, restitit atque permansit. Neque aliter spem eorum, qui perditionem suam exspectabant, elusit, quam quod vitae sibi in testimoniis Dei intellexit esse doctrinam. Arduum autem atque difficile est intelligere Dei testimonia: et ultra praesentis cognitionis scientiam eorum intelligentia procedit. De testimoniis vero jam in psalmi exordio tractavimus. Per haec enim praesentia legis testimonia, testimoniorum aeternorum cognitio praestatur. Denique id ipsum consequens sermo demonstrat. 14. Πέρας : omni consummationi uidi finem. fre
Abbreviated transcription (Latin):
aliquod quod acturus eẽt opꝰ protulit.
non manum adagendum aliquid
exeruit. nͥ aña suꝑhis om̃ib cogitass
⁊ tum oꝑationẽ atq effectum. cogita¬
tio rebattulerit. uidit gͥ antea otũs¬
uite sue uias.⁊ cumplacentẽ sͥ ac pro¬
babilẽ reppit. tc̃ ĩ eã pedẽ contulit. scł
ꝑspectis om̃ib humane oꝑationis
uis postquã quidẽẽt sͥ utile cogitauit
fidei sue pedẽ in testimonia diuina de¬
torst cogitatio enum nichil potẽ subitõ¬
in irã mobilis. iauaritiã sollicitus. in
ebrietate sitiens. in gloriam seculi ina¬
nis: Horum potiꝰ erit iste ñ dei. In quo
enim hec passionum uitia habunda¬
bunt. qͦmͦ ñ eoꝵ erit quib seruiet. Plu¬
res gentium dii. s unus paulod̃s ex qͦ
quod suus sit consitetur. Et quia simꝰ.
sit ut saluetur orat. Suus autẽ ꝑ id
ẽ. quia iustificationes eius exquirat.
Alus querentib glam mundi. aliis q̃¬

Expanded text:
aliquod, quod acturus esset, opus protulit, aliquod, quod acturus esset, opus protulit, non manum ad agendum aliquid exeruit, nisi antea super his omnibus cogitasset, et tum operationem atque effectum cogitatis rebus attulerit. uidit igitur ante omnia suae uias et cum placentem sibi ac probabilem repperit, tunc in eam pedem contulit: scilicet perspectis omnibus humanae operationis uiis, postquam quid esset sibi utile cogitauit, fidei pedem in testimonia diuina detorsit. cogitatio enim nihil potest subitin iram mobilis, in avaritiam sollicitus, in ebrietatem sitiens, in gloriam saeculi inanis? Horum potius erit iste, non Dei. In quo enim haec passionum vitia abundabunt, quomodo non eorum erit, quibus serviet? Plures gentium dii : sed unus Paulo Deus ex quo quod suus sit confitetur: et quia suus sit, ut salvetur orat. Suus autem per id est, quia justificationes ejus exquirat. Aliis quaerentibus gloriam mundi, aliis qu
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ bonitatem ⁊ seueritatẽ derIn eos q̃d
qui ceciderunt seueritatẽ inte uͦ boni¬
tatẽ. ⁊ Rursum. Tunͥ ꝑmaneas in bo¬
nitate excideris. illi uͦ si non ꝑmaneãt
in infidelitate inserent᷑. Bonitatẽ d̃i
ꝓph̃a expectat. cumait. Miserere mei.
Scit enim neminẽ sine peccato ẽẽ qui ui¬
uat.⁊ omnes in carne sitos misericor¬
dia dei egere. Officii autẽ sui deuocionis¬
ꝙ non immemor ẽ cumait. Secundũ
eloquiumtuum. Eñis scilicet eloquia.
quo ⁊ peccatorib penam denuuitiat. ⁊
inse tredentib uite eterne beatitudinẽ
pollicetur. Dehinc sequit᷑. Or cogitaui
uias meas. ⁊ conuerti pedes meos in
testimonia tua. Ex his que ꝓph̃a se ge¬
rere uel gessisse cõmemorat. qͥd nos qͦ
facere oporteat docet. Uias enim suas
cogitat. ⁊ cogitatis his pedẽ in testimo¬
nia dei refert. Nichil egit. qđ non aña
cogitationẽ ꝑuoluerit. Non linguã
in offitium suum moũ. non pedem in

Expanded text:
ergo bonitatem et seueritatem dei: in eos quidem, ergo bonitatem et seueritatem dei: in eos quidem, qui ceciderunt, seueritatem, in te autem bonitatem; et rursum: et nisi permaneas in bonitate, excideris: illi uero si non permaneant in infidelitate, inserentur. bonitatem dei propheta expectat, : miserere mei. scit enim neminem sine peccato esse, qui uiuat, et omnes in carne sitos misericordia dei egere. officii autem sui deuotionisque non inmemor est, cum ait: secundum eloquium tuum; eius scilicet eloquii, quo et peccatoribus poenam denuntiat et in se credentibus uitae aeternae beatitudinem pollicetur. Dehinc sequitur: quia cogitaui uias meas et auerti pedes meos in testimonia tua. ex his, quae propheta se gerere uel gessisse commemorat, quid nos quoque facere oporteat, docet. uias enim suas cogitat et cogitatis his pedem in testimonia dei refert. nihil egit, quod non antea cogitatione peruoluerit. non linguam in officium suum mouit, non pedem in
Abbreviated transcription (Latin):
ligens loquitur. Nos inquid reuelata
facie. głamdi speculantes in eandẽ ip¬
dñi sp̃u. Et nunc qr id impossibile is¬
tis corporis oculis sciat ẽe. toto istud cor¬
de desiderat.⁊ cui ẽ portio ds. confidenter
faciem eiꝰ dep̃catur. Qyia quãius nemo
hominũ. iudeat faciẽ dei. ⁊ uiuat: tam̃
deum om̃s mundo corde iusurisunt.
Ergo miscł̃iam hanc a deo postulat. ut
sͥusdende faciei eiꝰ beatitudo contingat.¬
⁊ postulat non sine ratione modoq pre
quium tuum. ⁊ fide modestie uox ẽ. mi¬
sericordiã di non scd̃m peccatoꝵ suoꝵ
conscientiam sed scłm eiusdẽ dei eloqͥa
deprecari. Scit dm̃ etiã peccatorib ẽẽ ig¬
nem consumentẽ. moyses enimait. d̾s
uester ignis consumens ẽ. Noũ eundem ẽẽ
fidelib lucem de quo ⁊ alibi ꝓpħa ip̃e dicte.
Illuminans tu mirabilit de montib sã¬
ctis: discernit ⁊ hanc apłs bonitatis. ⁊ se¬
ueritatis dei consuetudinẽ cum ait. uide

Expanded text:
ligens loquitur: Nos, inquit, omnes revelata ligens loquitur: Nos, inquit, omnes revelata facie gloriam Dei exspectantes  Id Domini spiritu. Et nunc quia id impossibile istis corporis oculis sciat esse, toto istud corde desiderat. Et cui est portio Deus, confidenter faciem ejus deprecatur: quia quamvis nemo hominum videat faciem Dei, et vivat; tamen Deum omnes mundo corde visuri sunt. Ergo misericordiam hanc a Deo postulat, ut sibi videndae faciei ejus beatitudo contingat: et postulat non sine ratione modoque praquium tuum. Fidei modestae vox est, misericordiam dei non secundum peccatorum suorum conscientiam, sed secundum eiusdem dei eloquia deprecari. scit deum etiam peccatoribus esse ignem consumentem. Moyses enim ait: deus uester ignis consumens est. nouit eundem esse fidelibus lucem, de quo et alibi propheta ipse dicit: inluminans tu mirabiliter de montibus sanctis. discernit et hanc apostolus bonitatis et seueritatis dei consuetudinem, cum ait: uide
Abbreviated transcription (Latin):
Scit nunc impossibile s ẽẽ. quod nec
oculis uidit. nec auris audiuit necͥ cor ho¬
minis ascendit. ut uideat. Scit iuisibi¬
lem ẽe carnalib oculis głamdei. Alemi¬
nit ñ dicoangeloꝵ cdaritates hoc huma¬
ne uisionis lum̃ hebetari. s ip̃am glam
uultus moysi humani corꝑis cculos ñ
tulisse. S nos ex desideriis humanis pro¬
phete desideria metiam᷑. Ad egressus regũ
quanta expectata nõis sollicitudine cur¬
ritur.⁊ qd̾ uidentib gaudium ẽ. cum se
prebuerint contuendos. Quso illũ cele¬
stis sp̃c capacem uirũ existimabimꝰ uel¬
le. quanto desiderii ardore cuꝑe. ut dm
cernat. qui ip̃am illam inuisibilẽ ma¬
iestatem ꝑ has angeloꝵ claritates. ⁊ ꝑ
hanc moysi głam metiat᷑. ⁊ sciat ⁊̃ eos
qui digni sunt conspestu dei glam ex
conspectu głe ẽẽ sumpturos qui eos ui¬
sio tantum ⁊ dignatio contemplate ma
iestatis illuminet. Quod sc̃s apłs ita intel¬

Expanded text:
scit nunc inpossibile sibi esse, quod nec scit nunc inpossibile sibi esse, quod nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascendit, ut uideat. scit inuisibilem esse carnalibus oculis gloriam dei. meminit, non dico ad angelorum claritat.es hoc humanae uisionis lumen hebetari, sed ipsam gloriam uultus Moysi humani corporis oculos non tulisse. Sed nos ex desideriis humanis prophetae desideria metiamur. ad egressus regum quanta expectationis sollicitudine . curritur et quod uidentibus gaudium est, cum se praebuerint contuendos! quid illum caelestis spiritus capacem uirum existimabimus uelle? quanto desiderii ardore cupere, ut deum cernat, qui ipsam illam inuisibilem maiestatem per has angelorum claritates et per hanc Moysi gloriam metiatur et sciat etiam eos, qui digni sunt conspectu dei, gloriam ex conspectu gloriae esse sumpturos, quod eos uisio tantum et digjestatis illuminet? Quod sanctus Apostolus ita intel
Abbreviated transcription (Latin):
constant̾ ⁊ libere ait Portio mea d̃ns. di¬
xuit custodiam legem tuam. Tenuit h̃c
turum legem dei spopondit. Non enim
de ea quam corporalit̾. agebat loqui in
telligitur. cum custoditurũ se potius ꝗͣ
custedire fateatur. Sequitur deinde. De¬
precatus sũ faciem tuã in toto corde m̃o
misẽre mei scd̾m elequium tuũ. Moy¬
sen deprecatum meminimꝰ ut d̃m iude¬
reti Et forte cognita prece eiꝰ ꝓpħe huius
oratio existimabit᷑. S a deo meminit di
ctum. Nemohoĩum iuidebit. faciẽ meã
nerit. id concedi sͥ postulat. Sedlicet rur¬
sum dicto euangelico anterior sit. memi¬
nit tamen hanc fidei beatitudinẽ reser¬
uariqua dr. Beati mundo corde. q̃m ip̃i
deum uidebunt᷑. Itaq cum in lege sciat
dictũ quod nemofaciem d̃i uideat. ⁊ ui¬
uat.⁊ ex euangelica beatitudine ũ ambi¬
gat om̃s mundo corde dm ẽe uisuros.
ꝑfecte modestie temperam̃to cupidita¬
tem desiderii sui elocutus ẽ dicens. Dep̃¬
catus sum faciẽ tuã in toto corde meo.

Expanded text:
constanter et libere ait: Portio mea Dominus. Dixi ut custodiam legem tuam. Tenuit huncturum legem Dei spopondit. Non enim de ea, quam corporaliter tellegitur, cum quando custoditurum se potius, quam custodire fateatur. Sequitur deinde: deprecatus sum faciem tuam in toto corde meo: miserere mei secundum eloquium tuum. Moysen deprecatum esse meminimus, ut deum uideret et forte cognata preci eius prophetae huius oratio existimabitur. sed dictum meminit a deo: nemo hominum uidebit faciem meam nerit, id concedi sibi postulat? Sed licet rursum dicto evangelico anterior sit, meminit tamen hanc fidei beatitudinem reservari, qua dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Itaque cum in lege sciat dictum, quod nemo faciem Dei videat, et vivat; et ex evangelica beatitudine non ambigat omnes mundo corde deum esse uisuros, perfectae modestiae temperamento cupiditatem desiderii sui elocutus est dicens: deprecatus sum faciem tuam in toto corde meo.
Abbreviated transcription (Latin):
roilloꝵ d̃s. Ecce ꝓmissam nob̃ habeo
portionẽ ut simus deo habitatio. & du
in nob ardulat. sit nob̾ ip̃e possessio. siscł̃m
relinquamus si possessionis trene labit
renunitiemꝰ si heditat̃ caducoꝵ respuamꝰ.
si uiuentes de scł̃o exeamꝰ. Gid enum mer

Expanded text:
ro illorum deus. ecce promissam nobis ab eo ro illorum deus. ecce promissam nobis ab eo portionem, ut simus deo habitatio, et, dum in nobis ambulat, sit nobis ipse possessio, si saeculum relinquamus, si possessionis terrenae labi renuntiemus, si hereditatem caducorum respuamus, si uiuentes de saeculo exeamus. quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
rum gͥ hereditatum m portionẽ que me¬
lior ẽ.⁊ que titilior legamꝰ. Si circa t̾rena
patrimonia sua incoherendum diuisio¬
nem qͥs nititur sortẽ cõmodioris portiõis
appetere. quanto ꝓpensiore cura partẽ cele¬
stis hereditatis diligimꝰ : Centuplum do¬
minus ꝓmitite. ⁊ centuplũ non inet̾nũ
s in p̃sens. Eternoꝵ autt̃ bonoꝵ in men¬
sa ⁊ infinita retributio ẽ. Ceterum sub
difinitione centupli p̃sentiũ mensuras
dudit᷑ Ego autẽ ambigo ut hoc centuplũ
petri excesserit portio. Certe secdm dñi
p̃ceptum sperandum in hoc seculo reiec¬
tis om̃ib scłi reb centuplũ munus est
Est enim deus nob̃ portio qui ait. Et
inhabitabo in his. Nunc gͥ centupli p̃¬
muim ẽ. ut in hoc t̾reno corpuscło nr̃o de¬
us habitet. S ꝗd dico habitet. Ait ⁊ ip̃e
Et in ambulabo in eis. Patẽs deo ẽ filł
pectoris ⁊ ampla possessio. ut in habitet
⁊ inambulet. Sed qui in habitat qui ĩ¬
ambulat. qͥd t̾cium addidit. Et ego et¬

Expanded text:
rum igitur haereditatum modo, portionem quae melior est et quae utilior eligamus. Si circa terrena patrimonia sua in cohaeredum divisione quis nititur sortem commodioris portionis appetere, quanto propensiore cura partem coelestis haereditatis deligemus? Centuplum Dominus promittit: et centuplum non in aeternum, sed in praesens. Aeternorum autem bonorum immensa et infinita retributio est: caeterum sub definitione centupli, praesentium mensura concluditur. Ego autem ambigo utrum hoc centuplum Petri excesserit portio. Certe secundum Domini praeceptum, sperandum nunc in hoc saeculo, relictis omnibus saeculi rebus, centuplum munus est. Est enim nobis Deus portio, qui ait, Et inhabitabo in eis. Nunc ergo centupli praemium est, ut in hoc terreno corpusculo nostro Deus habitet. Sed quid dico habitet? Ait et ipse, Et inambulabo in eis . Patens Deo est fidelis pectoris et ampla possessio: ut inhabitet , ut ambulet. sed qui inhabitat, qui inambulat, quid tertium addidit? et ego e
Abbreviated transcription (Latin):
te ẽ. Item pħs. Omnis dies. omnis hora qͣm
nͥl sumus ostendit. &e aliquo arg̃o recenti
ammonet fragilitatiᷤ nr̃e oblitos. Tamen
et̾na meditantes: respic̾e cogit ad mortem.
tiũꝙ: Etiã edificabo cclã exigam. honores
geram. tum demum lassam ce plenam
senectutẽ in ocium referam. Omiia michi
crede felicib dubia sunt. Nichil sͥ quis¬
horam casus incidit. Ergo sic semꝑ formemꝰ
animum tam qͣm ad extremum uentum
sit. Item ieronimus. Quid ẽ inita presens
mundus & iocunditas temꝑalis: Somnꝰ
umbra. spuma. fuimus. Pb̃s. breuis &e ñ
ma quia ignieulo tͥduane felbris. dispgit̃¬

Expanded text:
tem philosophus: Omnis dies, omnis hora quam nihil sumus ostendit, et aliquo argumento recenti admonet fragilitatis nostrae oblitos, tamen aeterna meditantes, respicere cogit ad mortem. tiumque: Emam, aedificabo, credam, exigam, honores geram, tum demum lassam et plenam senectutem in otium referam. Omnia mihi crede felicibus dubia sunt; nihil sibi quishoram casus incidit. Ergo, sic semper formemus animum tanquam ad extremum ventum sit. Item Hieronymus: Quid est vita praesens? punctus. Et jucunditas temporalis? somnus, umbra, spuma, fumus. Philosophus: Brevis et non ma, quia igniculo triduanae febris dispergit
Abbreviated transcription (Latin):
muliere ⁊ c̃. Iclem . xuiii. Hoc scio quod laus
impiorum breuis sit &e gaudium ypotritȩ
inifra. Sublimati ce confortati sunt diui¬
ciis ce lusib. quorum ꝑuli tenent tim¬
panum &e citaram. ce gaudent ad sonitũ
organi. in bomis ducunt dies suos: ce in
puncto hore descendunt ad nouissima in-¬

Expanded text:
miseriis. » Idem cap. XX: « Hoc scio quod laus impiorum brevis sit, et gaudium hypocritae erdetur. » Et infra: « Sublimati et confortati sunt divitiis, et lusibus, quorum parvuli tenent tympanum et citharam, et gaudent ad sonitum organi. In bonis ducunt dies suos, et in puncto horae descendunt ad novissima in
Abbreviated transcription (Latin):
e huius autem breuitate uite semꝑ
hũda in memoria ut peniteas. ait
dauid. psalmo .xxxunii. Notum fac michi
domine finem meum .s. ut illum semꝑ
bãm in corde & numi̾um dierum meoꝵ
quis ẽ ut sciam quid desit mͥ. Ette men¬
surabiles. po. d .m. &e sub̾a mea. t .n. an¬

Expanded text:
e hujus autem brevitate vitae semper habenda in memoria, ut poeniteas, ait David psalmo XXXVIII: « Notum fac mihi, Domine, finem meum, » scilicet, ut illum semper habeam in corde; « et numerum dierum meorum, quis est, ut sciam quid desit mihi. Ecce mensurabiles po
Abbreviated transcription (Latin):
qͥm integͥtas ⁊ compositio u̾borum. Econtͣ
pho. Maxime autem nobis obiei pot̾ cumdi¬
camus omnia eẽ in luce ⁊ aꝑta in doctrina
xp̃i. cur sic a spũ uiuificante ⁊ litt̾a euuan¬
gelita plana recessimus exponendo. &e alle¬
gorrando. magis qͣm iud̾i a littera occidente.

Expanded text:
quam integritas et compositio verborum. Econtra quam integritas et compositio verborum. Econtra philosopho, maxime autem nobis objici potest, cum dicamus omnia esse in luce, et aperta in doctrina Christi, cur sic a Spiritu vivificante, et littera evangelica plana recesserimus, exponendo et allegorizando magis quam Judaei a littera occidente?
Abbreviated transcription (Latin):
pictores ce argentarios. qui cum lueidi ⁊
argentei eẽ deb̾ent. u̾si sunt in luteos et
sordidos. ⁊ fictos. uoluntatem suam in
mero sacre sc̃pture sequentes ñ dei. Mar¬
tinus uidens ouem tonsam: hec inquit
impleuit p̾ceptum euunglicum. qui ht̃
dimidiauit ⁊ clamidem. Quomodo au¬
tent consentit adu̾sario suo .i. sacre scͥpture
que adu̾satur carni. ⁊ sensualitatis bominiͤ.
docens euim uiam mandatorũ dei. ⁊ in illis
nalia. &e p̾cepta: consilia addens ⁊ subtͣ¬
hens. int̾p̾tans. ce exponens ad uoluntatẽ
&ẽ libitum suum: Tales in qͣm grauit̾ pec¬
cant. quia os domimi ñ sane ce sinc̾e int̾ro¬
gant. qui obhot solum quod mandata
dei implere nolunt oꝑe: Laborant nimis
in eorum expositione. hereticum ẽ autem
dicere ea t̾ribilius dici qͣm u̾us. quia u̾i¬
us dicta sunt. qͣm t̾ribilins. Sanctis quip¬
pe maioris cure ẽ integtas ⁊ u̾itas sensuũ.

Expanded text:
pictores et argentarios, qui cum lucidi et pictores et argentarios, qui cum lucidi et argentei esse deberent, versi sunt in luteos et sordidos et fictos, voluntatem suam in mero sacrae Scripturae sequentes, non Dei. Martinus videns ovem tonsam: Haec, inquit, implevit praeceptum evangelicum: « Qui habet dimidiavit et chlamydem. Quomodo autem « consentit adversario suo, » id est sacrae Scripturae, quae adversatur carni et sensualitati hominis, docens eum « viam mandatorum Dei , » et in illis nalia; et praecepta et consilia addens et subtrahens, interpretans et exponens ad voluntatem et libitum suum. Tales, inquam, graviter peccant, quia « os Domini non, » sane et sincere, « interrogant . » Qui ob hoc solum quod mandata Dei nolunt implere opere, laborant nimis in expositione eorum. Haereticum autem est dicere, ea terribilius dici quam verius, quia verius dicta sunt, quam terribilius. Sanctis quippe majoris curae est integritas et veritas sensuum,
Abbreviated transcription (Latin):
ture sacre pͣue expositioni consensi. et pħs.
exemplum cuiuscumq sequaris: ne offendas
In multis enim offendimus omnes. etiã p̾¬
lati. quorum uita deb̾et ẽẽ lectio subditoꝵ.
⁊ int̾ptatio sacre scͥpture. Et̃ dominꝰ in psal
mo. fc̃m ẽ cormeum. secretum scͥpture in
tis liquescit et euanescit. quia iuxta uolũ¬
tatem suam iuiuere cupientes eam pͥua ce
molli expositõe adnichilant. ce euanescere
faciunt. cum uelum templi scissum sit it
euam infirmi̾ sc̃a appareant si dilexerint.
Qui p̾cepta sacre scͥpture. quib debet au¬
ditores corrigere. ad illorum uoluntatem
emollit: sensu suo in mixto uinum corrum¬
pit  unde idem. uinum tuum .i. pura &e
sincera uoluntas in sacra scptura conten¬
ta mixtum ẽ aqua. pͣua expositione cor¬
rumpente. ⁊ molliente rigorem satre scͥp¬
ture insipiditate &e uapiditate sua. Ar¬
gentum eloquii tui u̾sum ẽ in scoriam.
muttatus ẽ color eius optimus ꝑ prauos

Expanded text:
turae sacrae pravae expositioni consensi. Et philoturae sacrae pravae expositioni consensi. Et philoexemplum cujuscunque sequaris, ne offendas. « In multis enim offendimus omnes , » etiam praelati, quorum vita deberet esse lectio 211 subditorum, et interpretatio sacr Factum est cor meum, » secretum Scripturae, in tis liquescit et evanescit. Quia juxta voluntatem suam vivere cupientes, eam prava et molli expositione adnihilant, et evanescere faciunt, cum « velum templi scissum sit , » ut etiam infirmis Sancta appareant, si dilexerint, Qui praecepta sacrae Scripturae, quibus debet auditores corrigere, ad eorum voluntatem emollit, suo sensu immisto, vinum corrumpit. Unde idem: « Vinum suum, » id est pura et sincera veritas in sacra Scriptura contenta, « mistum est aqua, » prava expositione corrumpente et molliente rigorem sacrae Scripturae insipiditate sua. « Argentum, » eloquii tui, « versum est in scoriam; mutatus est color ejus optimus » propter vos
Abbreviated transcription (Latin):
tanda ⁊ attendenda pocius ẽ. regula ⁊ for.¬
ma iuuendi &e credendi. sufficient̾ p̾scͥpta¬
uita sunt. Sermo eius uuius ẽ et efficax.
p̾ceptum eius sucidum illuminans oc̃.
fidelia omnia mandata eius. nullo men¬
datio. uel pͥua expositõe uariata. Confir
u̾ba humana que ad libitum nr̃m iuita¬
ri uel int̾ptari possurte. Qui autem timet
dominũ in mandatis eius uolet nimis.
ite magis eis innitat᷑ qͣm uoluntati sue.
ñ udicans ea difficilia impłi. sicitt ma¬
chometus qui arcum domini relaxauit.
cui similes uident᷑ qui uixta mores ⁊ uo¬
luntatem suam illum leuigantes expo¬
nunt. Iustus autem & ex fide iuuens: ait¬
Adhesi testimonus tuis domine. ñ int̾ponã
suꝑfluam uel pͣuam expositõem. ⁊ uolun¬
tariam qiͣ repagulum int̾ me ⁊ illa: quo
minus ꝑ ea currerem uiam mandatorum
tuorum. quo minus ip̃a mͥ lucerent. Nam
uel exemplo ꝑt̾ritus alicui ꝑu̾sitati uł scͥp¬

Expanded text:
tanda, et attendenda est potius regula et fortanda, et attendenda est potius regula et forma vivendi et credendi sufficienter pravita sunt ; sermo ejus vivus est et efficax ; praeceptum ejus lucidum illuminans oculos ; fidelia omnia mandata ejus , » nullo mendacio, vel prava expositione variata: « Confiverba humana, quae ad libitum nostrum mutari, vel interpretari possunt. Qui autem timet Dominum, in mandatis ejus volet nimis ; ut magis eis innitatur quam voluntati suae; non judicans ea difficilia impleri, sicut Mahometus, qui arcum Domini relaxavit. Cui similes videntur, qui juxta mores et voluntatem suam, illum levigantes exponunt. « Justus autem, et ex fide vivens e testimoniis tuis, Domine , » non interponens superfluam, vel pravam expositionem et voluntariam, quasi repagulum inter me et illa, quo minus per ea « currerem viam mandatorum tuorum , » quo minus ipsa mihi lucerent. Nam:vel exemplo perterritus, alicui perversitati, vel Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
rigorem sacre scͥpture. Domints enmite¬
tendit arcum suum ⁊ parauit illum: et
in eo ꝑauit uasamortis. leuigantes aut̃
⁊ remtitentes bunc arcum quid aliud sa¬
tagunt nisuit lex diuina de sua pendeat
int̾p̾tatione. uoluntate. morib ⁊ csinsue¬
tudine. cum pocius hec omnia de illa pen¬
dere deb̾ent: Unde dominus uiatori p̾ci¬
ꝑre. ut sit consentiens ad u̾sario suo inui
a ñ innitat᷑ uel sequat᷑ uoluntatem suam:
s adu̾sarium. Contra huiuscemõi homines
solatium stulticie sue querentes: ait augͥ
scandalitant᷑ uel ip̃a lex ñ ẽ ip̃is scanda¬
lum. quia qui legem diligit si quid in ea
intelligit honorat. ⁊ quod absude ⁊ asꝑe
sonare iudet᷑ iudieat magnum. ⁊ se nes¬
cire. Legem ergo sequit᷑ pocius qm cums¬
cumq magni uari exemplum ne uidens
eum offendi scandalo scandalizet᷑ ⁊ ip̃e. qd̾
ñ euenit sequenti legem. In casib ⁊ hu¬
manis negocuis sequendas̃ exempla pru¬
dentiũ. In uia uero fidei. uite ⁊ morum .i mi¬

Expanded text:
sacrae Scripturae. Dominus enitendit arcum suum et paravit illum, et in eo paravit vasa mortis . » Levigantes autem et remittentes hunc arcum, quid aliud satagunt, nisi ut lex divina de sua pendeat interpretatione, voluntate, moribus et consuetudine, cum potius haec omnia de illa pendere deberent? Unde Dominus viatori praecipit, ut sit « consentiens adversario suo , » non innitatur, vel sequatur voluntatem suam, sed adversarium. Contra hujusmodi homines solatium stultitiae suae quaerentes, ait Augusscandalizantur, vel ipsa lex non est illis scandalum, quia qui legem diligit, si quid in ea intelligit, honorat, et quod absurde sonare videtur, judicat magnum et se nescire. Legem ergo sequitur potius quam cujuscunque magni viri exemplum, ne videns eum scandalo offendi, scandalizetur et ipse, quod non evenit sequenti legem. In casibus, et humanis negotiis sequenda sunt exempla prudentum; in via vero fidei, vitae et morum imi
Abbreviated transcription (Latin):
ra p̾ponentes minus utilib. cumdicat. Ie¬
uis malum minus malum minori malo.
uł minu malũ maius malum. ñ dico sira¬
plicit̾ s comꝑatione. ⁊ respectu maioris
mali. Sepe enim pecc̃a aggrauamus ut
homo ea mag̃ caueat: uel si ea ꝑpetrau̾it
magis in se puniat. Itẽ psalmus.c. xuiii.
sub littera ioth. Da mͥ intellectum ut.di.¬
m .t. glosa. qͣm alte sunt intelligenda
mandata tua. Item apoc̾ .c. ult̃. Si quis ap¬
posũit ad hec tradiciones initiles uel pra¬
uas ⁊ molles expositiones addendo appo¬
net deus suꝑ eum plagas scͥptas in libro
hoc: ⁊ siquis diminũit subtrahendo uel
rigorem arcus huius leuigando. auferet
deus partem eius de libro uite. Item de¬

Expanded text:
ra postponentes minus utilibus, cum dicat Hiera postponentes minus utilibus, cum dicat Hiecunt majus malum minus malum minori malo, vel minus malum majus malum, non dico simpliciter, sed comparatione et respectu majoris mali. Saepe enim peccata aggravamus, ut homo ea magis caveat, vel si ea perpetraverit, magis in se puniat. Item psalmus CXVIII, sub littera Job: « Da mihi intellectum, ut dienda mandata. Item Apocalypsis ultimo: « Si quis apposuerit ad haec, » traditiones inutiles vel pravas, et molles expositiones addendo, apponet Deus super eum plagas scriptas in libro hoc. Et si quis diminuerit » subtrahendo, vel rigorem arcus hujus levigando, « auferet Deus partem ejus de libro vitae . » Item De
Abbreviated transcription (Latin):
Uident᷑ enim quedam me recte ⁊ iustissime.
nouissime: tamen earum ducunt in infer¬
num. Est enim iustus qui ꝑit in iusticra
sua. Noli nimium ẽẽ iustus. Ot ergo hoc
maledictum ñ incurramus: nec ad dexte¬
ram nec ad sinistram declinemus. Aqui¬
la autẽ significantiꝰ transtulit. Qe illiꝰ qui
dicunt malo bonus es: uł bono malus es.
ta cirea ꝑsonam. uel fc̃m excusat: ñ aut̃
cirea ius. Ius enim diuinum deber ẽẽ
in plano ⁊ luce scĩe. Quid gͥ nel quomoco
iudicandũ de subtilib retib symonie mo¬
Difficile eauemus hoc maledictum. eo qud̃
de facili mal adulemur ꝑꝑ eorum potentiã.
&e bonos contẽnamus ꝑꝑ eoꝵ inopiam. Item
ꝓcedendum ex hac auctoritate. Ue illis qͥ
dicunt bonum malum ⁊ c̾. Similit̾. ue
illis qui dicunt ꝑ scĩam uel crassam igno¬
rãtiã maiꝰ bonũ. iniuꝰ bonũ. minoribono ł
minꝰ bonũ. maiꝰ bonũ. maiori bono. utilio¬

Expanded text:
Videntur » enim « quaedam viae recte et » justissimae, « Videntur » enim « quaedam viae recte et » justissimae, « novissima tamen earum ducunt in infernum . Est enim justus qui perit in justitia sua. Noli nimis esse justus . » Ut ergo hoc maledictum non incurramus, « nec ad dextram, nec ad sinistram declinemus . » Aquila autem significantius transtulit: « Vae illis qui dicunt malo, bonus es; vel bono, malus es ta circa personam vel factum, excusat, non autem circa jus. Jus enim divinum debet esse in plano et in luce scientiae. Quid igitur vel quomodo judicandum de subtilibus retibus Simoniae, moDifficile cavemus maledictum, eo quod de facili malis adulemur propter eorum potentiam, et bonos contemnamus propter eorum inopiam. Item: Procedendum ex hac auctoritate: « Vae illis, qui dicunt bonum malum, » etc. Similiter vae illis, qui dicunt, per scientiam vel crassam ignorantiam, majus bonum minus bonum, minore bono; vel minus bonum majus bonum, majore bono, utilio
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Sic autem lerugantes ea. sepecͥmina
minora. quia .s. nsibilia ut lubricum car¬
nis ⁊ huiusmõi. p̾fũnt maiorib quia in¬
usibilia. ⁊ ideo ꝑiculosiora. Alii econtͣrio
rectius intuentes. Pro hac indiscretione
tͥminum ⁊ mollitie: quidam de laico rap¬
rore ⁊ senuclico fecit archidiaconũs dicẽs
nͨ de inspillone factus maior inspillo. Item
contra huiusmodi pessimos int̾ptes: art
ysaias.c. xu. ue qui dicitis malum bonũ
⁊ bonum malum ꝑ scĩam uel ignorantiam
crassam que equipollet errori. ponentes
tenebras lucem. ⁊ lucem tenebras. ponen¬
tes amarum in dulce ⁊ dulce in am̾. Iero¬
nimus suꝑ hunc locum. Omnis u̾itas
dulers ẽ in se. ⁊ boms. ⁊ siñ malis quib
u̾itas odium parit. qui bono odore moriũt᷑
falsitas autem amara. Cauendum gͥ no¬
bis ẽ summoꝑe ne ꝓ u̾ttate sequamur mẽ¬
darium. proluce tenebras. ꝓ dulci amarũ.

Expanded text:
sunt. Sic autem ea levigantes, saepe crimina sunt. Sic autem ea levigantes, saepe crimina minora, quia scilicet visibilia, ut lubricum carnis, et hujusmodi, praeferunt majoribus, quia invisibilia et ideo periculosiora. Alii econtrario rectius intuentes pro hac indiscretione criminum et mollitie. Quidam de laico raptore et semiclerico fecit archidiaconum, dicens nus, de vispillone factus major vispillo. Item contra hujusmodi pessimos interpretes ait Isaias, cap. V: « Vae qui dicitis malum bonum, et bonum malum, » per scientiam et ignorantiam crassam, quae aequipollet errori, « ponentes tenebras lucem, et lucem tenebras, ponentes amarum in dulce, et dulce in amarum. » Hieronymus super hunc locum: Omnis veritas dulcis est in se, et bonis, etsi non malis; quibus, « veritas odium parit , qui bono odore moriuntur, falsitas autem amara. Cavendum igitur nobis est summopere, ne pro veritate sequamur mendacium, pro luce tenebras, pro dulci amarum.
Abbreviated transcription (Latin):
multarum facierum. Putabam inquit ꝙ
cum ꝑienlose infirmitate laborarem qd̾
tantus p̾latus ⁊ litt̾atus audiens confes¬
lionem meam mͥ inungeret renuntiare
omnib dignitatib meis p̾terqͣm uni.
tum meterem ubi ñ seminaui ⁊ collige¬
rem uͥ ñ sparsi. ñ ministraui. Ipse uero h
sub silentio p̃t̾iens ꝓ delictis tm̃ iuuen¬
tutis mee. ⁊ quibdam minorib cͥminib
asserebat se male centies peccasse ĩ sp̃m
sc̃m. dum tamen penituisset: qm semel
incidisse in lubricum carnis. Alius se
archidiaconat᷑. Alius econtͣrio. Item aliuꝰ
tan stulti uicia in contraria curłunt: li¬
cet nirginitas maxime cõmendabilis sit.¬
głite conn̾sationi incinant᷑. Sicꝙ ex mol¬
line huius arrus ⁊ ignorantia ꝓuente.
in distinctione boni ad maius bonum:
mali ad maiꝰ malũ ꝙ. ñ ẽ medi otrit̾ erra¬
re. Licet autem peccata ñ sint leuiganda:
nich ominus tamen penitentie arbitrarie

Expanded text:
multarum facierum. Putabam, inquit, quod multarum facierum. Putabam, inquit, quod cum periculose in infirmitate laborarem, quod tantus praelatus et litteratus, audiens confessionem meam, mihi injungeret renuntiare omnibus dignitatibus meis, praeterquam uni, « cum meterem, ubi non seminavi, et colligerem, ubi non sparsi, » nec ministravi. Ipse vero hoc sub silentio praeteriens, pro delictis tantum juventutis meae, et quibusdam minoribus criminibus asserebat se malle centies peccasse in Spiritum sanctum, dum tamen poenituisset, quam semel incidisse in lubricum carnis. Alius se archidiaconatus. Alius econtrario. Item alius, tant stulti vitia, in contraria currunt, Licet virginitas maxime commendabilis sit,onversationi vicinantur, sicque ex mollitie hujus arcus, et ignorantia, provenit indistinctio boni ad majus bonum, mali ad majus, quod non est mediocriter errare. Licet autem peccata non sint leviganda, nihilominus tamen poenitentiae arbitrariae
Abbreviated transcription (Latin):
mistici eloquii. ⁊ dabo uobis pueros pri¬
cipes ⁊ effeminati dominabunt᷑ uobis.
qui utinam ñ satre scͥpture dominarent᷑
s ꝑmitt̾ent eam libere currere in grauitate
⁊ mat᷑itate sua. Item ꝓpħa. Ue illis qui
afferunt stateras dolosas. Item salomon ꝑa
ꝙ abhominatio ẽ apud d̃m. Stat̾am inui¬
stam hñt pessimi pondeiatores ⁊ estima
rant sacrẽ scͥpturẽ. nel eius rigorem leui¬
unt hñtes stateram ⁊ stateram. cum quib¬
dam cͥmina exaggerent ⁊ aggrauent alii
leingent ⁊ demulceant. Stateram dolosã
hñt maxime adulatores auliei. qui sicut
romulide satari diuina poemata narrant.
& pͥncipes maiores infatuant dñtes eos
ñ tenen ad omnia p̾cepta domini. s posse
dispensari tumeis p̃p generis sui nolulita¬
tem. dignitatem. famamq ppłarem ne de¬
creseat. & huiusmodi. Et huiusmi homineᷤᷤ
magis ridiculosos ꝑ exempla ostendam.
audi u̾bum cuiusdam gerentis ꝑsonam

Expanded text:
mystici eloquii, et dabo vobis pueros primystici eloquii, et dabo vobis pueros principes, et effeminati dominabuntur vobis. » Qui, utinam sacrae Scripturae non dominarentur, sed permitterent eam libere currere, in gravitate et maturitate sua. Item propheta: « Vae illis qui afferunt stateras dolosas . » Item Salomon est abominatio apud Deum. » Stateram injustam habent pessimi ponderatores et existimatrent sacram Scripturam, vel ejus rigorem leniunt, habentes stateram et stateram, cum quibusdam crimina exaggerent et aggravent, aliis levigent et demulceant. Stateram dolosam habent maxime adulatores aulici, qui sicut. Romulidae saturi divina poemata narrant. Et principes et majores infatuant, dicentes eos non teneri ad omnia praecepta Domini, sed posse dispensari cum eis propter generis sui nobilitatem, dignitatem, famam popularem, ne decrescat, et hujusmodi. Et 215 ut hujusmodi homines magis ridiculos per exempla ostendam, audi verbum cujusdam gerentis personam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ acsemptam. Rapina autemẽ quecũq
iniusta detentio rei aliene. Unde tobias.
tang̾e de furto. Quomodo gͥ tallias ⁊ ex¬
actiones facimus. uel si timemus p̾bere
alicui occõnem uel oportunitatem form¬
candi. curñ magis horescimus ñ tm̃ occo-¬
nem rapiendi. immo minist̾ium nr̃m
p̾bere alicui. Non sunt a nobis facienda
minora mala: ne alui ñ faciant maio¬
ra. Item apłs .ii. ad coꝵ. xxiii. In faue
ditm p̾sens sum uideor uobis humilis.
ñ asꝑe corripiendo. Absens autem
fido inuobis ut dicitis confident᷑ et
asꝑe uos ꝑ eplas redaguens.q. spe
questus alectus. uel timore coactus.
effeminem. ⁊ molliam artum domini
p̾sens. s ñ ẽ ita. Sicut enim absens. ita
⁊ p̾sens corrripio. Item contra hos eunu¬
cos ⁊ effeminatos eunuchiantes quod
iurile ⁊ robustum ẽ in arcu domira in¬
uehit. Ysaias .uii. dicens. Anferã a ihe¬
ruisalem uirum fortem ⁊ prudentem

Expanded text:
esse ademptam . Rapina enim est quaecunque esse ademptam . Rapina enim est quaecunque injusta detentio rei alienae. Unde Tobias itangere de furto. » Quomodo igitur tallias et exactiones facimus? Vel si timemus praebere alicui occasionem, vel opportunitatem fornicandi, cur non magis horrescimus non tantum occasionem rapiendi, imo ministerium nostrum praebere alicui? Non sunt a nobis facienda minora mala, ne alii faciant majora. Item Apostolus II Cor. X: « In facie, » dum praesens sum, « videor vobis humilis, » non aspere corripiendo: « Absens autem confido in vobis, » ut dicitis, confidenter et aspere vos per epistolas redarguens, quasi spe quaestus allectus, vel timore coactus, effeminem et molliam arcum Domini praesens, sed non est ita. Sicut enim absens, ita et praesens corripio. Item: Contra hos eunuchos et effeminatos, eunuchizantes quod virile et robustum est in arcu Domini, invehit Isaias, cap. III, dicens: « Auferam a vobis virum fortem et prudentem
Abbreviated transcription (Latin):
cellula u̾borum hoc ẽ corpus meum: elicit᷑
modum alt̾ exponendo qͣm teneat fides
catholica: statim deuiares. Ita uidet᷑ eẽ. et
in mandatis morum. Que quidem facilia
sunt. nullaq expositione indigent. si im¬
plent᷑ in oꝑe. que etiam impleri debere qͣi
Credidi p̃p̃ qd̾ locutus sum qui ñ tm̃ cre
didit cet̾a que fides exigit. s ⁊ simul cum
illud credidit. quod p̾mium deb̾et sperare¬
loquento. oꝑando. ⁊ qͣm penam tatendo.
uel mandata omittendo. Item. Uide qͣnto
delectu. ⁊ sollicitudine populus ille imple¬
u̾it figͣalia. ut damel abstinens a cibis
occidente implenda. qͣnto maiorem oꝑtet
credidi ꝑpt̾ qd̾ locutꝰ sũ ait. fideł seruus ẽ qͥ
te hr̃e in sp̃u unnficante: Si gͥ audis ni¬
deo portinã ꝓhiberi intellige tͥ castͥmar¬
giam õemꝙ ĩmũdiciã & eb̾etatẽ. ĩ hib̃i. Si il¬
li accipitrem miluum. ⁊ huiusmi rapacia
ammalia: intellige ⁊ tͥ omẽm rapacinã

Expanded text:
cellula verborum: « Hoc est corpus meum , » elicitur cellula verborum: « Hoc est corpus meum , » elicitur modum aliter exponendo, quam teneat fides catholica, statim deviares. Ita videtur esse in mandatis morum, quae quidem facilia sunt, et nulla expositione indigent, si implerentur in opere, quae etiam impleri debere, qua« Credidi, propter quod locudidit caetera, quae fides exigit; sed et simul cum illis credidit, et quod praemium loqueloquendo, operando, et quam poenam tacendo, vel mandata omittendo. Item : Vide quanto delectu et sollicitudine populus ille impleverit figuralia, ut Daniel abstinens a cibis littera occidente implenda? Quanto majorem oportCredidi, propter quod locutus sum , » ait : Fidelis servus est, qui bere in Spiritu vivificante? Si ergo audis Judaeo porcinam prohiberi, intellige et tibi gastrimargiam, omnemque immunditiam et ebrietatem inhiberi. Si illi accipitrem, milvum, et hujusmodi rapacia animalia, intellige et tibi rapinam omnem
Abbreviated transcription (Latin):
tra. quare ⁊ similit̾ recedentem in modico
a luce moralium p̾ceptorum ñ arguimus.
obicientes ei quod iam ñ sit in luce s te¬
nebris. non sobrius s ebrius. sobrietatem
larum expositione deuiaret᷑ defacili si a¬
lit̾ adden do uel minuento uel remitten¬
do qͣm nobis statutum ẽ ce expositum
a sc̃is. expon̾ent᷑ uel int̾p̾tarentur. cur in
luce morum similit̾ necẽia saluti nobis¬
quoq tradita in luce ⁊ manifestatione
u̾borum. licet nobis sine trrore notabili af¬
ferre nr̃am exposicionem qmcumq eam
remittentem.⁊ obscurentem. tenore suo pͥ¬
nantem: Uerbi catsa. Ego ⁊ pat̾ unum¬
mus: confundit᷑ sabellius. In hoc quod unũ:
arrius. ut ita uitemus ⁊ scillam sabellii. ⁊
caribdim arrii. Si autem uxxta huitis loci
expositõem exponens illum locum. rogo pr̃
ut sint unum. sicut ⁊ nos unum sumus.
natam incur̃res. Quod ne fiat: a strata. ⁊
antiqua expositõne non recedas. Item exbac

Expanded text:
tra; quare et similiter recedentem in modico tra; quare et similiter recedentem in modico a luce moralium praeceptorum non arguimus, objicientes ei, quod jam non sit in luce, sed tenebris; non sobrius, sed ebrius, sobrietatem larum expositione deviaretur de facili, si aliter addendo, vel minuendo, vel remittendo, quam nobis statutum est et expositum a sanctis exponerentur et interpretarentur, cur in luce morum similiter necessaria saluti nobisque tradita in luce et manifestatione verborum, licet nobis sine errore notabili afferre nostram expositionem, qualitercunque eam remittentem et obscurantem, tenoreque suo privantem? Verbi causa: « Ego mus, » confunditur Sabellius: in hoc quod unum, Arius, ut ita vitemus et Scyllam Sabellii, et Charybdim Arii. Si autem juxta hujusmodi loci expositionem, exponeres illum locum: « Rogo, Pater, ut sint unum, sicut et nos unum sumus ,natam incurreres: quod ne fiat, a strata et antiqua expositione non recedas. Item: Ex hac