comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mes magna in om̃i t̾ra: ⁊ ad nullam
illarũ missus ẽ. helyas nͥ in sarepta
sydonie admulierem uiduã. Quod
diuina fastidiosis ciuib beneficia sub¬
traho. ꝓpħarũ gestis ñadu̾sat᷑. quia
sic̃ tp̃re famis nemo ẽ. inuidea reꝑtus
helye dignus hospitio. s exterȩ gentis
urdua ẽ. quesita. ⁊ sic̃ multis ibidẽ le¬
Tyseo solus curari pm̾uit: sic iuos ꝑ¬
fidiȩ causa suꝑnoͣ muñe priuabit.
Uidua ad quam helẏasmissus ẽ. gen¬
tiũ designat eccłam quȩ a suo condi¬
tore diudeserta pabłm fidi nesciuit.
quasi pauꝑẽ filiũ egenastipe nutrie
fructu docebat. Uñ bene hȩc insarepta
sydoniȩ iudua dr̃ ee morata. Sydonia
qͣppe uenatio mutił sarepta uͦ incendi

Expanded text:
n omni terra; et ad nullam illarum missus est Elias, nisi in Sareptam Sidoniae ad mulierem viduam. BEDA. Quod divina fastidiosis civibus beneficia subtraho, prophetarum gestis non adversatur; quia, sicut tempore famis nemo est in Judaea repertus Eliae dignus hospitio , sed exterae gentis vidua est quaesita, et sicut multis ibidem leliseo solus curari promeruit : sic et vos perfidiae causa superno munere privabit. Vidua ad quam Elias missus est, gentium designat Ecclesiam, quae a suo Conditore diu deserta, populum fidei nescium, quasi pauperem filium egena stipe nutrieblitatis fructu docebat. Unde bene haec vidua in Sarepta Sidoniae dicitur esse morata. Sidonia quippe venatio inutilis; Sarepta vero incend
Abbreviated transcription (Latin):
dere. ⁊ ñ p̃sentia uiri oꝑa. ñ uirtutẽ consi¬
d̾are. s infantiȩ fragilitatẽ recordari.
Iccireo aut paucas uirtutes fecit ibi.
quia si nullas fac̾et inc̾duli aquibus
deridebat᷑ forsan ex cusabiles putaren¬
tur. uł si młta cernerent signa penitꝰ
in excusabiles fierent. ⁊ eomagis dam
incredulitatem mirat᷑. ñ quasi rem
inpuisam. s mirari coram hominibus
oftendit. quod uult intimare miran¬
nueritate dico uob̾ multe uiduȩ erãt

Expanded text:
ntia viri opera, non virtutem considerare, sed infantiae fragilitatem recordari. Idcirco autem paucas virtutes fecit ibi; quia, si nullas faceret, increduli a quibus deridebatur, forsan excusabiles putarentur; vel si multa cernerent signa, penitus inexcusabiles fierent, et eo magis damnincredulitatem miratur, non quasi rem improvisam, sed mirari se coram hominibus ostendit, quod vult intimare miranIn veritate dico vobis: Multae viauae erant
Abbreviated transcription (Latin):
manifestauit. Ad litt̾am scđm p̾sntẽ locũ
infirmitates leuiores accepit.i. sanando
abstulit. ⁊egͦtationes diuturnas portauit
qͣi asportando remouit. Mistice. infirmi¬
tates nr̃as incruce accepit:⁊egͥtationes
portauit. qr passionẽ ꝓminorib ⁊ maio¬
rib peccis nris sustinunt

Expanded text:
AN. Ad litteram secundum praesentem locum infirmitates leviores accepit, id est, sanando abstulit; et aegrotationes diuturnas portavit, quasi asportando removit. Mystice infirmitates nostras in cruce accepit, et aegrotationes portavit, quia passionem pro minoribus et majoribus peccatis nostris sustinuit
Abbreviated transcription (Latin):
facto curant᷑ infirmi. q̃n scił gͣnũ tͥtici in
tra morit Soł occubitꝰ qd̃ lucas ponit mortẽ
donafidi tͣnsmisit ꝑministͦs suos. Uñpsal¬
mistaait. It facite ei qͥ sr̃ occasũ ascñdit.
Suꝑoccasum dñs ascñdit. qr uñ inpassioe

Expanded text:
facto, curantur infirmi quando scilicet granum tritici in terra moritur. Solis occubitus, quod Lucas ponit, mortemdona fidei transmisit per ministros suos. Unde Psalmista canit: Iter facite ei qui ascendit super occasum . S
Abbreviated transcription (Latin):
tes: quia ꝓpħa magnus surrexit inno¬
bis:⁊ qr ds uisitauit ꝑlebem suã. Oms
magnificabant. id÷ laudabant dm̃. qr
qͣnto gͣuior ẽ casus. tanto pietas erigen¬
tis gracior:⁊spes salutis penitñtibꝰ ẽ certi¬
or. Uisitauit dñs plebem ⁊ dũ u̾bũ suũ
Texiit hic sermo inuni LLxuiii.¬
ũsam uideam de eo. ⁊ omnẽ cirea
regionẽ. id÷ in om̃em regionẽ uixta
uideã. Alleg̃ice fuit apꝓpinqͣre iħm
porte ciuitatis. qd̾ u̾bum caro factum
gñtilẽ ppłm ꝑportasfidi ad celestem
iħrłm induxit. Eece uidaicꝰ unior po¬
pulus ꝑ ꝑfidiã defunctꝰ effert᷑. quem
mat̾ eccła nil in mundo qͣi ꝓpͥũ possi¬
dens multis ppłoꝵ t᷑bis circum septa
qͦ defert᷑ corpꝰ÷ humanii. portitores st̃ ma¬
li moresqͥ admortẽ trahunt. s iħc locłm tan¬
git. cũ fragilẽ nat᷑am in cruce erigit. Uł tan
qͣtuor elem̃ta. qͦꝵ intemꝑantia ẽ irritam̃¬
tũ peccandi in hoĩe. Stant portitores. qrn

Expanded text:
t in nobis, et quia Deus visitavit plebem suam. » Omnes magnificabant, id est laudabant Deum, quia quanto gravior est casus, tanto pietas erigentis gratior et spes salutis poenitentibus est certior. Visitavit Deus plebem, et dum Verbum suum Et exiit hic sermo in universam Judaeam de eo, et omnem circa regionem, id est in omnem regioJudaeam. Allegorice fuit appropinquare Jesum portae civitatis, quod Verbum caro factum, gentilem populum per portas fidei ad coelestem Jerusalem induxit. Ecce Judaicus junior populus per perfidiam defunctus effertur, quem mater Ecclesia nil in mundo quasi proprium possidens, multis populorum turbis circumsepta, quo defertur, corpus est humanum; portitores, sunt mali mores, qui ad mortem trahunt; sed Jesus loculum tangit, cum fragilem naturam in cruce erigit. Vel tanquatuor elementa, quorum intemperantia est irritamentum peccandi in homine. Stant portitores, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
motũ ee suꝑ matre ac sic filiũ suscita¬
re testatur. ut in uno nob exemplu
imitande pietatis ostñdet. in alt̾o fidẽ
mirande potestatis astrueret. & accessit
⁊tetigit loculũ. Hi aũt qͥ portabant ste¬
tert. Loculus in qͦ mortuus effe̾bat᷑. ma¬
peliendũ portant. uł ĩmunda desidia
s que hominẽ rapuit in int̾itũ. uł ue¬
nenata lenocinia blandientiũ que pec¬
cantes qͣi agge tre obriuint. Dño locu¬
lũ tangente fun̾is bauili stetert: qr con¬
scĩa attacta formidine suꝑni uidicii.
reu̾tit᷑ ad seipsã choercens carnales uo¬
luptates ⁊ in uistos laudatores. Etait.
doolescens tͥ dico surge. Et resedit qui
erat mortuus ⁊ cepit loqͥ: ⁊dedit illum
matͥ suȩ. Residet qͥ erat mortuuscũ in

Expanded text:
motum esse super matrem, ac sic filium suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet, in altero fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit et tetigit loculum; hi autem qui portabant, steterunt. Loculus in quo mortuus efferebatur mapeliendum portant, vel immunda desideria sunt, quae hominem rapiunt in interitum, vel venenata lenocinia blandientium, quae peccantes quasi aggere terrae obruunt. Domino loculum tangente, funeris bajuli steterunt quia conscientia attacta formidine superni judicii, revertitur ad seipsam, coercens carnales voluptates et injustos laudatores. Et ait: Adolescens, tibi dico, surge et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Re
Abbreviated transcription (Latin):
ba ⁊ oꝑa quasi ꝑ ostia sueciuitatis pec¬
catũ ꝓpalante. Qͥ bene unicꝰ matͥs sue¬
ꝑhibetur. qͥa licet mat eccła multos ha¬
beat filiosbonos ⁊ malos ꝓuna tñ ꝑsona¬
mali accipiunt᷑ qͣntũ ad malicia ꝑtinet.
quead modũ ⁊ boni una ꝑsõa accipi
untur scđm bonitatẽ. Q electus quili¬
bet q̃n imbuit᷑ ad fidẽ filius ẽ: qñ alios
studeant reuocare malos: & bonima¬
ter ⁊ mali filius unicus nuncupant᷑. Por¬
ta ciuitatis qua defunctꝰ effertur. aliqͥs
ẽ de sensib qͦ aliqͥs in pecẽm corruit. ut
qͥ uidet ad concupiscendũ. qͥ auldcio¬
sis uł tͣpib audiendis. qͥlinguã cõmo¬
dat litigiis. Cȩt̾osq qͥ ñ sensꝰ seruat: mor¬
tiss reserat ad itꝰ. dĩs qui meminit eccłã
sponsi sui morte redemptã. agnoscit
eã ee uiduã. H miracłi młti fuer teste ᷤᷤ
ut młti fierent di laudatores. Quãcũ

Expanded text:
a quasi per ostia suae civitatis peccatum propalantem. Qui bene unicus matris surhibetur, quia licet mater Ecclesia multos habeat filios bonos et malos, pro una tamali accipiuntur, quantum ad malitiam pertinet; quemadmodum etiam boni unauntur secundum bonitatem. Et electus quilibet, quando imbuitur ad fidem, filius est, quando alios studeant revocare malos, et boni mater et mali filius unicus nuncupantur. Porta civitatis, qua defunctus effertur, aliquis est de sensibus quo aliquis in peccatum corruit, ut qui videt ad concupiscendum, qui aurem otiosis vel turpibus audiendis, qui linguam commodat litigiis, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi reserat aditus. Omnis qui meminit Ecclesiam sponsi sui morte redemptam, agnoscat eam esse viduam Hujus miraculi multi fuerunt testes, ut multi fierent Dei laudatores. « Quam cum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ comedunt. ⁊ alia multa quȩ tradita
hisfaciunt multa. Aforo subaudis re¬
deuntes. nͥ lauent᷑ ñ comedunt. frustͣ
sicbaptizant᷑. duminnoie saluatoris
n abluunt. Baptismataurceoꝵ ⁊ cali¬
cum dicit ablutiones uasorũ quas faci¬
unt uidei ut ipsi mundi uideant᷑ in
corꝑe ñcurantes pecc̃a infidelitatis a
se expelłe. At uͦ inuanũ uasorũ baptis¬
sordes negligunt. Uñ paul uoluntas
dĩ ẽ ut abstineatis uos a fornicone. ut sci¬
at unus qͥsq ur̃m suũ uas posside in scĩ¬
ficõne ⁊ honore. Suꝑsticiosa hominĩ tra¬
ditio pcipit crebriꝰ lauari ob manducan¬
dum:.⁊ alia hmi inutilia. s necessaria do¬
ctͥna u̾itatis uibet eos qui panẽ uite man¬
ducare desid̾ant c̃bro elemosinarũ. lacͥ¬
maru. alioꝵ q uisticie fructuu fom̃to sua

Expanded text:
ulta qaae tradita his faciunt multa. BEDA. A foro, subaudis redeuntes, nisi laventur, non comedunt; frustra sic baptizantur, dum in nomine Salvatoris non abluuntur; baptismata urceorum et calicum dicit ablutiones vasorum, quas faciunt Judaei, ut ipsi mundi videantur in corpore, non curantes peccata infidelitatis a se expellere. At vero in vanum vasorum baptissordes negligunt. Unde Paulus: Voluntas Dei est, ut abstineatis vos a fornicatione, ut sciat unusquisque vestrum suum vas possidere in sanctificatione et honore . Superstitiosa hominum traditio praecepit saepius lavari ob manducandum, et alia hujusmodi inutilia; sed necessaria doctrina veritatis jubet eos qui panem vitae manducare desiderant, crebro eleemosynarum, lacrymarum, aliorumque justitiae fructuum fomento sua
Abbreviated transcription (Latin):
minu̾s imbecillitati i penurie paren¬
tum consulens. ut filii eos honorarẽt
innecessariis &e uite. Hanc legem pha¬
risei subu̾tentes ut impietatem sub
nomine pietatis indic̾ent. docuerũt
filios melius fac̾e sidõ u̾o patͥ uou̾ent
eque parentib offerenda erant. Un
ipsi parentes egeni fiebant. ⁊ obło lib̾oꝵ
sub occasione dĩ in lucra sac̃dotum cede
pat uł mat̾ ⁊cet̾a. uos illuddicitis. quia
quicunq hoc dicat. uos illũ instruitis
adidicendũ. uos inꝗͣ in hoc instruitis ma¬
losfilios ut dicant. dpat. õmat munus
quodeunq ẽ ex me oblatum subaudis
intemplo. tͥ pdit inanima. uUł ita. filioᷤ
dic̃e parentib compellitis. inunus quod¬
cunq ẽ ex me offẽndum dõ intuoscon¬
sumo cibos. ł q ꝓdest õ pat̃ & mat: Ut
timeant acciꝑe coͣnsecrata: ne sacrile¬
gucrimen incurrant. Uł ita pot̃ sub in¬
trogatione legi. O pat omat̃ munꝰ quod
ex me daturtibi aduictum ⁊ uestim̃tũ¬

Expanded text:
minus, imbecillitati et penuriae parentum consulens, ut filii eos honorarent in necessariis etiam vitae. Hanc legem Pharisaei subvertentes, ut impietatem sub nomine pietatis inducerent, docuerunt filios melius facere, si Deo vero Patri voverent ea quae parentibus offerenda erant. Unde ipsi parentes egeni fiebant, et oblatio liberorum sub occasione Dei in lucra sacerdotum cedebPatri vel matri, etc., vos illud dicitis, quia quicunque hoc dicat, vos illum instruitis ad dicendum. Vos, inquam, in hoc instruitis malos filios ut dicant: O pater, o mater, munus quodcunque est ex me oblatum, subaudis in templo, tibi proderit in anima. Vel ita: Filios dicere parentibus compellitis. Munus quodcunque est ex me offerendum Deo, in tuos consumo cibos, tibique prodest, o pater et mater, ut timeant accipere Deo consecrata, ne sacrilegii crimen incurrant; vel ita potest legi sub interrogatione: O pater, o mater, munus quod ex me tibi datur ad victum et vestimentu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ panẽ manducant. Pharisei sp̃ualia
u̾ba carnalit intelligentes. lauamini
mundi estote⁊ mundamini qui fertiᷤ
uasa dñi: ñ recte accipiebant hanc
mundiciã. Na hoc dictũ ẽ de cordis ⁊opiꝰ
castigatiõe ⁊ ñ solũ delauando corꝑe ut
ipsi putabant. Igͥ aqua ext̾ius loti. con¬
scientie liuore polluti. ñ adu̾bũ audi¬
endum. ñ quasi ad medicũ. s ad questi¬
onũ pugnas concurrunt. De ñ lotis itaq
manib corꝑis uituꝑant discipłos. cũ

Expanded text:
cant. BEDA. Pharisaei spiritualia verba carnaliter intelligentes: Lavamini, mundi estote ; et: Mundamini qui fertis vasa Domini , non recte accipiebant hanc munditiam. Nam hoc dictum est de cordis et operis castigatione, et non solum de lavando corpore, ut ipsi putabant. Igitur aqua exterius loti, conscientiae livore polluti, non ad verbum audiendum, non quasi ad medicum, sed ad quaestionum pugnas concurrunt. De non lotis itaque manibus corporis vituperant discipulos, cum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s pͥncipes sac̾dotũ cũ senioribꝰ ple¬
bis ⁊ scͥbis conciliũ facientes. hic enarra¬
riincipiunt que apud cayphan gestas.
cũ iħc de domo annȩ foret ductꝰ ⁊ in p̃tori¬
minꝰ diligñt̃ attendentes narrationem
ioħis. ⁊ quid ceti euangłiste p̃occupan¬
do qͥd ue recapitulando dixint. cõm̃ta¬
ti st̃ petrũ negasse inatrio cayphe.

Expanded text:
omnes principes sacerdotum, cum senioribus plebis et Scribis concilium facientes. Hic enarrari incipiunt, quae apud Caipham gesta sunt, cum Jesus de domo Annae foret ductus, et in praetoriminus diligenter attendentes narrationem Joannis, et quid caeteri evangelistae praeoccupando quidve recapitulando dixerint, commentati sunt Petrum negasse in atrio Caiphae.
Abbreviated transcription (Latin):
mus. qd̾ infide orando petimꝰ inue¬
niamus. qd̾ spe recte iuuendo queri¬
mus. aꝑiat᷑ id ad qd̾ caritate pulsa¬
mus. Cui gͦ ñ datur. apparet. qr ñ
bene petit. Aut quis ẽ. ex uob homo
quẽ si petierit filiꝰ suus panẽ. nun¬
qͥd lapidẽ porriget ei : aut si piscẽ¬
riget ei scorpionẽ: Petendi confi¬
dentiam p̃bet. ⁊ quid petendũ sit ex¬
planat aminorib consurgens ad
maiora. sic̃ suꝑuis de uolatilibꝰ cȩli
⁊ liliis. Si gͦ uos cũ sitis mali noftiᷤ
bona data dare filiis ur̃is. quanto

Expanded text:
mus quod in fide orando petimus, invemus quod in fide orando petimus, inveniamus quod spe recte vivendo quaerimus, aperiatur id ad quod charitate pulsamus. Cui autem non datur, apparet quod non bene petit. M. Aut quis est ex vobis homo quem si petierit filius suus punem, nunquid lapideget ei scorpionem. Petendi confaebet, et quid petendum sit explanat, a minoribus consurgens ad majora, sicut superius de volatilibus coeli et liliis. Si ergo vos cum sitis mali, nostis b
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑius dictum est. querite reg¬
num dĩ. ad qd̾ si intͣre uultis intͣte ꝑ
angustam portam. Lata uia ẽ se¬
culi uoluptates. angusta labores scĩ
⁊ ieuinia. Multi inueniunt angus¬
tam uiã. s ñ ingrediunt᷑ qr capti
secłi uoluptatibꝰ. de itinere uerita¬
tis reu̾tunt᷑. Lata uia ñ querit᷑. qr¬
sponte se offert. Spatiosa uia: est
subaudis. Quã angusta ẽ. id est ual¬
de angusta est. Uia arta ẽ. ille qͥ dix̃.
Ego sum uia. ueritas ⁊ uita.arta ẽ.
illis. qͥbus p̃cepta eiꝰ uident᷑ eẽ im

Expanded text:
ius dictum est: Quaerite regnum Dei : ad quod si intrare vultis, intrate per angustam portam. Lata via est, saeculi voluptates: angusta, labores sancti et jejunia. Multi inveniunt angustam viam, sed non ingrediuntur, quia capti saeculi voluptatibus, de itinere veritatis revertuntur. Lata via non quaeritursponte se offert. Spatiosa via, est, subaudis. Quam angusta est, id est, valde angusta est. Via arcta est ille qui dixit: Ego sum via, veritas et vita . Arcta est illis, quibus praecepta ejus viden
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝗͣ intͣtur in paradisum. Bene di¬
cit contendite: qr nͥ mentis inten¬
tio ferueat. unda mundi ñ uincit᷑.
Multi quesiert̃ intͣre. salutis amo¬
re ꝓuocati. ⁊ ñ potuerunt itineris
asperitate ut eis uidet᷑ deterriti.
Capł .xli. M.lui

Expanded text:
 intratur in paradisum. Bene dixit contendite; quia, nisi mentis intentio ferveat, unda mundi non vincitur. Multi quaerunt intrare, salutis amore provocati: et non poterunt, itineris asperitate, ut eis videtur, deterriti. CAPUT XLI. M.
Abbreviated transcription (Latin):
habet necessarios. Quidã ibi fa¬
ciunt interrogationẽ. ñ possum
surgere ⁊ dare tͥ : Sed etiã totũ ca¬
pitulũ sub uno u̾su sic legi potest
Qͥ s hoc est siqͥs ur̃m habet amicũ
⁊ cet̾a. ⁊ si ile deintꝰ dicat noli mͥmo
formã orationis. s ⁊ instantiã fre¬
quentiamq tͣdidit orand. usq ad
similitudinẽ imꝓbitatis. Usus est
exemplo a contͣrio sic̃ de illo iudice
qui nec dm timebat. nec hoĩes re¬
uerebat᷑. ⁊ tam̃ tedio uictꝰ: uindica¬
de uita huiꝰ secłi mala. ñ inueniẽs
ueritatẽ qua beatꝰ fiat. Uenit ad
te xpĩanum .⁊ dicit redde mͥ ratio¬
nem. &e fiã xpĩanus. Int̾rogat te
qd̾ forsitan nescis. ⁊ ñ est tͥ unde
reficias esurientẽ. s cũ uis docere
cog̾is discere. Nbi disces. nͥ in dnĩcĩ
libris: Sed fortassis in libris obseu¬
re positum ẽ. qd̾ interrogat. ⁊ tu
paulũ ⁊ petrũ ñ sineris int̾rogare
qr iã requiescit ista familia eũ dño
suo. Media nox ẽ. ualida ignoran¬

Expanded text:
habet necessarios. Quidam ibi faciunt interrogationem, non possum surgere et dare tibi? Sed etiam totum capitulum sub uno versu sic legi potest: Quis, hoc est si quis vestrum habet amicum et caetera; et si ille de intus dicat: Noli mihi formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi, usque ad similitudinem improbitatis. Usus est exemplo a contrario, sicut de illo judice qui nec Deum timebat, nec homines reverebatur, et tamen taedio victus, vindicade vita ejus saeculi mala, non inveniens veritatem qua beatus fiat. Venit ad te Christianum, et dicit: Redde mihi rationem, et fiam Chistianus. interrogat te quod forsitan nescis, et non est tibi unde reficias esurientem, sed cum vis docere cogeris discere. Ubi disces veritatem, libris? Sed fortassis in libris obscure positum est, quod te interrogat, et tu Paulum vel Petrum non sineris interrogare, quia jam requiescit ista familia cum Domino suo. Media nox est valida ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
quod de eo reddent rationẽ in die uidicii.
Siociosum u̾bũ ñ ẽ absq ꝑicło loq̃ntis.
quiderit de uob̃qui calumniamini oꝑa
loq̃ntis dr ⁊ audientis. ut si fabłe narrent᷑.
setmqui cachinnis ora dissoluit. ⁊ aliquid
ꝑfert turpitudinis ⁊ scurrilia replicat:
non ociosi ũbi s criminosi tenebit᷑ rȩus.
Ex u̾bis eñi tuis uistificab̾is. ⁊ ex ubis
tuis condemnabis. Hinc ẽ illud. Morꝰ
ñ soli oris sed &ẽ cordis. Coram hominib
oe sepe fit ut homo exu̾bis sui oris uł
iustus uidicet᷑ uł reus.
cp̃. lxiii.

Expanded text:
reddent rationem in die judicii. Si otiosum verbum non est absque periculo loquentis, quid erit de vobis qui calumniamini operloquentis dicitur et audientis, ut si fabulae narrentur. Caeterum qui cachinnis ora dissolvit, et aliquid profert turpitudinis, et scurrilia replicat, non otiosi verbi, sed criminosi tenebitur reus. Ex verbis enim tuis justificaberis, et ex verbis tuis condemnaberis. Hinc est illud: Mors non solum oris, sed etiam cordis. Coram hominibus etiam saepe fit, ut homo ex verbis sui oris vel justus judicetur vel eus. CAPUT LXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.Quis ẽ filius ysai: S humilia dñs
respicit:⁊ alta alonge cognoscit. Lxx.
t ait illis. Utiq dicetis mͥ hanc sin¬
litudinẽ. Medice cura terpsũ. Qͥn¬
ta auduimꝰ facta incapharnaũ. fac¬
⁊ hic inpatria tua. Quia incapharna¬
um plures te curasse auduuimꝰ cura
⁊ teipsũ .i. facsimilit intuaciuitate uͥ
conceptꝰ es ⁊ nutritꝰ. Quasi dicant. Non
credimꝰ quod incerta fama uulgauit.
cũ apud nos nicħtale feceris quibus
conuenientius talia impendenda erãt
rat lapsos. ut post uulña sanisimus.

Expanded text:
est: Quis est iste filius Isai? Sed: Humilia Dominus est: Quis est iste filius Isai? Sed: Humilia Dominus respicit, et alta a longe cognoscit . Ldicetis mihi hanc similitudinem: Medice, cura teipsum. Quanta audivimus facta in Capharnaum, fac hic et in patria tua. Quia in Capharnaum plures te curasse audivimus, cura et te ipsum, id est, fac simile in tua civitate, ubi conceptus es et nutritus. Quasi dicant: Non credimus quod incerta fama vulgavit, cum apud nos nihil tale feceris, quibus convenientius talia impendenda erant rat lapsos, ut post vulnera sani simus.
Abbreviated transcription (Latin):
apud nosst: Uñ gͦ huic om̃ia ista: Et
scandaliz abant̾ ineo. In honorat᷑ dñs
a suis. quãꝗͣ ⁊ docendi prudentia:⁊
oꝑandi uirtus. ammirationẽ mou̾et.¬
cere posst̃. ob solam notieiã gnis contem¬
nunt. Infidelitas nanq hinc magna
hinc humilia cernens. u̾itatẽ iudicii
ñ recipit s scandalizat᷑: quod ẽ impe¬
dirimentis arbitriũ. Marcus ait do¬
minũ dictũ fabrũ. matħs fabri filiũ.
At uͦ inilloꝵ errore u̾itas latet. S̾e eñi
eni erat filius fabri qui ꝑipsũ in pͥnci¬
pio om̃ia fecit. qui oꝑatur sp̃u sc̃o et
si gñis uasa fabricant. ⁊ uasa ire igne
sp̃e molliendo in miscdie uasa cõmutãt.
Uñ malachias ex ꝑsona patris ait defi¬
lio. Et sedebit conflans ⁊ emundans ar¬
gentũ. ⁊ purgabit filios leui: ⁊ confla¬
bit eos quasi aurir⁊ argentu. Manifestũ
ẽ more scͥpture cognatos fr̃sseu sorores
nuncupari:⁊ sepe uilitas originẽ comi¬
tatur. ut dedauid despectiue dictum

Expanded text:
apud nos sunt? Unde ergo huic omnia ista? Et scandalizabantur in eo. Inhonoratur Dominus a suis, quanquam et docendi prudentia et operandi virtus admirationem movecere possunt, ob solam notitiam generis contemnunt. Infidelitas namque hinc magna, hinc humilia cernens, veritatem judicii non recipit, sed scandalizatur, quod est impediri mentis arbitrium. Marcus ait Dominum dictum fabrum, Matthaeus fabri filium.At vero in illorum errore veritas latet. Vere enim erat filius fabri, qui per ipsum in principio omnia fecit, qui operatur Spiritu sancto et rsi generis vasa fabricant; et vasa irae igne spiritus molliendo in misericordiae vasa commutant. Unde Malachias ex persona Patris ait de Filio. Et sedebit conflans et emundans argentum, et purgabit filios Levi, et conflabit eos quasi aurum et argentum . Ma more Scripturae, fratres seu sorores nuncupari: et saepe vilitas originem comitatur, ut de David despective dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ctus a do quẽ de nuptiis uolentẽ nube¬
re uocauit. pꝰ om̃s euangłium scrip¬
sit in asia. postꝗͣ scripserat apocalip¬
sum in pathinos insula. Cuiꝰ uirgini¬
tatis duplex testimoniũ in euangłio
opꝰincorruptibił uerb solus inchoans
uerbum carnẽ factum eẽ. nec lumen
a tenebris comprehensũ fuisse testat᷑
pͥmũ signum ponens qd̾ in nuptiis
fecit d̾s. ut uet̾ib ĩmutatis noua om¬
nia que a xpo instituunt᷑ appareant.
Itaq cuim principio canonis incorru¬
ptibile principiũ erat in genesi. etiã
incorruptibił finis redditur ꝑ uirgi¬
nẽ in apocalipsi: dicente xp̃o. E go

Expanded text:
ctus a Deo, quem de nuptiis volentem nubere vocavit, post omnes Evangelium scripsit in Asia, postquam scripserat Apolycapsin in Pathmos insula . Cujus virginitatis duplex testimonium in Evangelioopus incorruptibilis Verbi solus inchoans, Verbum carnem factum esse, nec lumen a tenebris comprehensum fuisse testatur , primum signum ponens quod in nuptiis fecit Deus, ut veteribus immutatis, nova omnia quae a Christo instituuntur, appareant. Itaque cui in principio canonis incorruptibile principium erat in Genesi, etiam incorruptibilis finis redditur per virginem in Apocalypsi, dicente Christo: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
bi uxor pilati misit ad eũ dicens. ni
Ubi pilatus dimisit barrabam ⁊ tͣdidit
xp̃m ad crucisigendum.
bi duo latrones cũ xp̃o crucifixi dicũ¬
tur. ⁊ ubi iħs de cruce de matre sua
dixit ad discipulũ quẽ diligebat ec¬
ce mater tua.
clxxi

Expanded text:
bi uxor Pilati misit ad eum, dicens: NiCLXIX. Ubi Pilatus dimisit Barabbam, et tradidit Christum ad crucifigendum. CLXX. Ubi duo latrones cum Christo crucifigi dicuntur, et ubi Jesus de cruce de matre sua dixit ad discipulum, quem diligebat: Ecce mater tua. CLXXI
Abbreviated transcription (Latin):
din. Intͥo rebus dilectio dĩ expͥmit᷑. ut nicħ
remaneat in hoĩe quodn diumȩ dilectioni
subdat᷑. Nã dũ dr. diliges dm ex toto corde
Du uͦdr. extota aia tua. om̃s affectiones aiȩ
addin referri uissit. dum uͦ adiecit extota
inte. om̃em rationẽ indicat humanã qua
intelligimꝰ ⁊ disc̾nimꝰ irebus diuinis ẽẽ
occupandã. Ubi aut dicit ex tota uirtute
bonũ ꝑseu̾antie iniungit. Itẽ duo st erga
sione foueat᷑. ⁊ nulla malicia ledat̾. hoc ẽ.¬
tis ut faciant uob̾ homines. ⁊ uosfacite illis.
Lic gͥ diu̾sa sint p̃cepta quib aut utilit quȩ
it̃ appetenda cupimꝰ. aut quȩ uitanda sũt
utilit̾ p̃cauemꝰ: unũ tam̃ st̃ in radice carita¬
tis. qr omia indiłone dĩ ⁊ ꝑximifac̃e debe¬

Expanded text:
tribus autem rebus dilectio Dei exprimitur, ut nihil remaneat in homine quod non diuinae dilectioni subdatur. Nam dum dicitur Dilige Deum ex toto corde ur « ex tota anima, » omnes affectiones animae ad Deum referri jussit. Dum vero adjecit « ex tota mente » omnem rationem indicat humanam, qua intelligimus et discernimus in rebus divinis esse occupandam. Ubi autem dicit « ex tota virtute » bonum perseverantiae injungit. Item duo sunt erga sione foveattis ut faciant vobis homines, et vos facite illis . Licet igitur diversa sint praecepta, quibus aut utiliter quae sunt appetenda cupimus, aut quae vitanda sunt utiliter praecavemus; unum tamen sunt in radice charitatis, quia omnia in di
Abbreviated transcription (Latin):
Sumass et iħs
precipiens duo¬
decim discipulis
suis. tͣnsiit inde
ut doceret ⁊ p̃di¬
caret in ciuita¬
tibus eorum. Ciitates discipu¬
lorum dicit. in quibus erant uel
nati. uel erudit. Predicans itaq
uideis ñ samaritanis. ñ gentibus.
fecit qd̾ docuerat. ut scd̾m ꝑmis¬
sa prius offerat᷑ uideis salutis oc¬

Expanded text:
masset Jesus praecipiens duodecim discipulis suis, transiit inde, ut doceret et praedicaret in civitatibus eorum. Civitates discipulorum dicit, in quibus erant vel nati vel eruditi. Praedicans itaque Judaeis, non Samaritanis, non gentibus, fecit quod docuerat, ut secundum promissa prius offeratur Judaeis salutis oc
Abbreviated transcription (Latin):
nib s catulis comparauit. quaꝓpt̃ li¬
bata e filia. Ubi datur exemplum ca¬
thecizandi ⁊ baptizandi infantes. qͥ
rum centurionis ⁊ filia chananee ñ
ueniens ad eossanat. sigt̃ gentes adqͣs

Expanded text:
nibus, sed catulis comparavit. Quapropter linibus, sed catulis comparavit. Quapropter liberata est filia. Ubi datur exemplum cathechizandi et baptizandi infantes, quirum centurionis et filiam Chananaeae, non veniens ad eos sanat, significat gentes, ad quas
Abbreviated transcription (Latin):
de micis. Erͣgosi sum indigna cui in¬
tegrum pane p̃beas. saltẽ da mͥfilię
mee sanitatẽ quasi micã comꝑatione
multoꝵ mirabiliũ que fecisti. Mi¬
stice msa ẽ scͥptura sc̃a panẽ uitȩ mi¬
nistrans. hinc eccła dicit. Parasti incon¬
spectu meo m̃sa. Micȩ st̃ intnamist̾ia
scriptarũ quib humiliũ corda refici¬
untur iuixta illud. ad ipe frum̃tisaci¬
at te. Non gͦ crustas edunt catelli. qͥa
conu̾si ad fidẽ de gentib. n litt̾e suꝑfi¬
ciem s sp̃ualẽ inquirunt medullam.
supponunt adimplenda p̃cepta. Uł
dñi m̃se posst intelligi scͥpturarii cõ¬
positores seu int̃ptes. Et tc̃ att illi. o
mulier magna est fides tua. fiat tͥsic̃
uis. Et sanata ẽ filia eiꝰ ex illahora. Sub
ꝑsona mulieris chananitidis magna
fides eccle. magna patientia ⁊ humili¬
tas p̃dicatur. quȩ credidit posse sana¬
ri filia. ⁊ tociens contempta passa ẽ
in p̃cib ꝑseu̾are. ⁊ humilitate se ñca¬

Expanded text:
de micis. Ergo si sum indigna cui integrum panem praebeas, saltem da mihi filiae meae sanitatem, quasi micam comparatione multorum mirabilium quae fecisti. Mystice mensa est Scriptura sacra, panem vitae ministrans. Hinc Ecclesia dicit: « Parasti in conspectu meo mensam . » Micae sunt interna mysteria Scripturarum, quibus humilium corda reficiuntur, juxta illud: « Adipe frumenti satiat te . » Non ergo crustas edunt catelli, quia versi ad fidem de gentibus non litterae superficiem, sed spiritualem requirunt, medullam, supponunt ad implenda praecepta. Vel Domini mensae possunt intelligi Scripturarum compositores seu interpretes. Et tunc ait illi: « O mulier, magna est fides tua. Fiat tibi sicut vis. Et sanata est filia ejus ex illa hora. » Sub persona mulieris Chananitidis magna fides Ecclesiae, magna patientia et humilitas praedicatur, quae credidit posse sanari filiam, et toties contempta passa est in precibus perseverare, et humilitate se non ca
Abbreviated transcription (Latin):
abieritis. ⁊ ne occasionẽ daret calumnia¬
torib ꝑfectam salutẽ gentiũ resurroĩs
temꝑi reseruans. ꝑchananea discipłi ro¬
gabant nescientes mist̾ia dñi. uł miseri¬
cordia cõmoti. uł importunitate eius ca¬
pseaũt respondens ait. Nonsum missus
nisi adoues quȩ ꝑierunt domus isrł.
hoc dixit quia pͥmũ missussit adisrł:
quẽ negligentem eungłm dimissurus
dixit. Sine pͥus saturari filios. M R
sione boniisum̃e pane filioꝵ ⁊ mitte

Expanded text:
abieritis . » Et ne occasionem daret calumniaabieritis . » Et ne occasionem daret calumniatoribus, perfectam salutem gentium resurrectionis tempori reservans. Pro Chananaea discipuli rogabant nescientes mysteria Domini vel misericordia commoti, vel importunitate ejus catem respondens ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierant domus IsrHoc dicitur quod primum missus sit ad Israel, quem negligentem Evangelium dimissurus e. Qui dixit: Sine prius saturari filios. Non est enim bonum sumere panem filiorum et mitte
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sanabant᷑. Dicit iacob Infirma¬
tur qͥs in uobis. inducat pb̃ros ec¬
clesiȩ. ⁊ orent suꝑ ipsum unguen¬
tes eum oleo in noĩe đni. Et si in
peccatis sit dimittent᷑ ei. Unde pa¬
tet ab ipsis apłis hunc sce eccłȩ mo¬
rem ẽẽ contͣctum. ut pontificali
benedictione consecrato oleo ꝑun¬
guantur egroti. uisibilis itaq un¬
ctio. sacͣmentũ ẽ. res uͦ sacram̃ti re¬
missio. quȩ spũali unctione gr̃e
confertur anime¬

Expanded text:
nfirmatur quis in vobis? inducat presbyteros Ecclesiae, et orent super ipsum, ungentes eum oleo in nomine Domini: et si in peccatis sit, dimittentur ei . Unde patet ab ipsis apostolis hunc sanctae Ecclesiae morem esse contraditum, ut pontificali benedictione consecrato oleo perungantur aegroti. Visibilis itaque unctio, sacramentum est; res vero sacramenti, remissio, quae spirituali unctione gratiae confertur anim
Abbreviated transcription (Latin):
canib. T̃ ale ẽ quod dicit. futurũ ẽ
ut ⁊ uosgc̃s salutẽ conseqͣmim. s pͥus
oportet aliquos iudeos qui antiqua ad¬
optione filii dĩ nominant᷑ pane celi re¬
fici: ⁊ sictandem gentib uite pabula
ministrari. Canes dñr ethnici ꝓ pter
ydolatriã: qui esui sanguinis dedi¬
ti⁊ cadau̾ib mortuoꝵ feruntur in ra¬
biem. O mira conu̾sio. Endã isrł erat
filius nos canes: ⁊ postea dictum ẽ de
eo. circundełunt me canes multi.
t illa dixit. Etiã dñe. Nam ⁊ catelli

Expanded text:
canibus. » Tale est quod dicit. Futurum est ut et vos gentes salutem consequamini, sed prius oportet saltem aliquos Judaeos, qui antiqua electione filii Dei nominantur, pane coeli refici, et sic tandem gentibus vitae pabula ministrari. Canes dicuntur ethnici propter idololatriam, qui esui sanguinis dediti et cadaveribus mortuorum, feruntur in rabiem. O mira conversio! Quondam Israel erat filius, nos canes. Et postea dictum est de eo: « Circumdederunt me canes multi . » « At illa dixit: Etiam, Domine: nam et catelli
Abbreviated transcription (Latin):
melius e. quã absit ate dñe. Non putat
petrꝰ fieri posse ut filius di occidatur.
assumitq eum in affectum suũ. uł sepa¬
ratim ducit ne ꝑsentib cet̾is condisci¬
płis magistru uideat᷑ arguere. Q conu̾¬
sus dixit petro. Uade pꝰme sathana scan¬
dalum mͥ es. quia n sapis ea quȩ dĩ st sed
ea que hominii. Quia contraria loque¬
ris uoluntati mee. debes adu̾sarius ap¬
trarius. Multi putant quod petrꝰ ñsit
correptꝰ s malignꝰ sp̃s hec dice suggens
ei. s michi nunꝗͣ uidebit᷑ incentuium
diabłi error de pietatis affectu ueniẽs.
Uade pꝰ me .i. sequere meã sententiã ut
granum tritici cadens intram multos
fructus afferat. Uolendo eni pire scan¬
dalum mͥes.i. me offendis. Sciat pru¬
dens lector petro hanc btitudine quod¬
cunq ligau̾is suꝑ t̾ram ⁊ cȩtera. infutu¬
ro ꝑmissam: namsi statim data esset ei
nunꝗͣ in eo praue consensionis errorlocũ
inuenisset

Expanded text:
melius est, quam absit a te, Domine Non putat Petrus fieri posse, ut Filius Dei occidatur, assumitque eum in affectum suum, vel separatim ducit, ne praesentibus caeteris condiscipulis magistrum videatur arguere. Qui conversus dixit Petro: Vade post me, Satana; scandalum es mihi, quia non sapis ea quae Dei sunt, sed ea quae hominum. Quia contraria loqueris voluntati meae, debes adversarius aptrarius. Multi putant, quod non sit Petrus correctus sed malignus spiritus haec dicere suggerens ei. Sed mihi nunquam videbitur incentivum diaboli, error de pietatis affectu veniens. Vade post me, id est sequere meam sententiam, ut granum tritici cadens in terram, multos fructus afferat. Volendo enim praeire scandalum mihi, id est, me offendis. Sciat prudens lector, Petro hanc beatitudinem, quodcunque ligaveris super terram et caetera, in futuro promissam. Nam, si statim data esset ei, nunquam in eo pravae confessionis error locum invenisset
Abbreviated transcription (Latin):
Quotqͦt autẽ receperunt eũ dedit
eis potestatẽ filios dĩ fieri his qui
credunt in nomine eius. Ab initio
mundi. semꝑ aliqui fuert̃ receptores
diuini uerbi. credentes ĩ nomine eiꝰ
id est confidentes ꝑ eiꝰ noticiã se salua¬
ri. Nomine qͥppe suo res cognoseitur
⁊ idõ nom̃ ꝓ noticia ponitur. Qͥ ñ ex
sanguinib neq ex uoluntate carnis
neq ex uoluntate uiri. s ex dõ nati
st̃. Qui scilicet in hoc qd̾ factis t̃ filis
dĩ non st̃ ex sanguinib. id est ex mate¬
ria sanguinis patris uel matris. qd̃
exposuit dicens. Neq ex concupis¬
centia carnis. id est femine neq
uiri. Qͥa caro ab ossib sustentatur
⁊ ininꝰ fortitudinis ht̃. ideo ꝑ eã sexͦ
in firmior designatur.

Expanded text:
t autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus. Ab initio mundi semper aliqui fuerunt receptores divini verbi, credentes in nomine ejus, id est confidentes per ejus notitiam se salvari. Nomine quique suo res cognoscitur, et ideo nomen pro notitia ponitur. Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Quid scilicet in hoc quod facti sunt filii Dei, non sunt ex sanguinibus, id est ex materia sanguinis patris et matris, quod exposuit dicens: Neque ex concupiscentia carnis, id est feminae neque viri. Quia caro ab ossibus sustentatur, et minus fortitudinis habet, ideo per eam sexus infirmior designatur.
Abbreviated transcription (Latin):
amat animã suã. ꝑdet eam. Et qui
odit aĩam suã in hoc mundo. inuitam
etnam custodit eam. Hortatur nos ad
sectanda uestigia sue passiõis. qͣi dicat.
ꝑdas in ȩtnauita. Mira sententia quẽ¬
ad modũ sit hominis amor in ammam
suã ut ꝑeat. odiũ ne ꝑeat.Si male ama¬
u̾is tec̃ odisti. si bene odis tẽ amasti. fẽliceᷤᷤ¬

Expanded text:
amat animam suam, perdet eam. Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Hortatur nos ad sectanda vestigia suae passionis, quasi dicat: perdas in aeterna vita. Mira sententia, quemadmodum sit hominis amor in animam suam ut pereat; odium, ne pereat. Si male amaveris, tunc odisti; si bene oderis, tunc amasti. Felice
Abbreviated transcription (Latin):
dampio gͣ petrũ affectu hunc locũ ita
int̾ptantur. qͣi bñe dixit se illũ nnosse
quẽ nemo ꝑfecte nouit nͥ pat. It̾um q̃d
inqͥsitꝰ dixit o homoñsũ. int̾p̃tatisc̃ quia
legia eoꝵ nescire ⁊ repbandodam nare.
S has expositiones ⁊ dñsfriuolas ẽe con¬
testatur qͥt̃ negandũ se apet᷑ p̃dix̾at.
⁊ ip̃e petrꝰ qͥ se ñde indust̾a hec loquu

Expanded text:
 ita interpretantur, quasi bene dixerit se illum non nosse, quem nemo perfecte novit nisi Pater Iterum quod inquisitus dixit: O homo, non sum, interpretati sunt, quia ilegia eorum nescire, et reprobando damnare. Sed has expositiones et Dominus frivolas esse contestatur, qui ter negandum se a Petro praedixerat; et ipse Petrus, qui se non de indu
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ cũ uidiss ancilla ostiaria ⁊ eum
fuiss intuita. dix̃. Nunqͥd ⁊ tu ex dis¬
cipuł es hõminisistiꝰ: Dicit ille mulieri.
Non noui illũ. neq scio quiddicas. Q d¬
s uult quod pͥmaeũ ꝓdit ancilla cum
sexꝰ peccasse in necem dñi uidet᷑ ⁊ redim̾e¬

Expanded text:
uem cum vidisset ancilla ostiaria, et eum fuisset intuita, dixit: Nunquid et tu ex discipulis es hominis istius? Dicit ille: Mulier, non novi illum, neque scio quid dicas.  uult quod prima eum prodit ancilla, cumsexus peccasse in necem domini uidere
Abbreviated transcription (Latin):
dmñlaudare docuit. ille instinctu ma¬
ligni sp̃s accensus iatrio anne ad negan¬
dum ⁊ blasfemandũ dñm linguas ꝑfidoꝵ
armabat. Quod eñi intꝰ in domo pͥncipis
malignasy nodꝰ sac̃dotũ g̾ebat. hoc ignis
inato foris int̾ frigora noctis mat̾ialit
accensꝰ tipice monstrabat. frigore tor¬
pens adhoram petrꝰ ꝑsecutoꝵ prunis
calefieri cupiebat. quia temꝑał cõmodi
so laciũ ꝑfidoꝵ societate q̃ rebat. S mox
respectꝰ ad ñocũ ignẽ eoꝵ reliqͥt infideli¬

Expanded text:
. Ille instinctu maligni spiritus accensus, in atrio Annae ad negandum et blasphemandum Dominum linguas perfidorum armabat. Quod enim intus in domo principis maligna synodus sacerdotum gerebat, hoc ignis in atrio foris inter frigora noctis materialiter accensus, typice monstrabat. Frigore torpens ad horam Petrus, persecutorum prunis calefieri cupiebat; quia temporalis commodi solatium, perfidorum societate quaerebat. Sed mox respectus a Domino, cum ignem eorum reliquit, infideli
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝑitura nuntiaret. s cotidie pelectossu¬
os in eccła plangit reꝑbos qui nesciunt
cur plangant᷑. qr uixta salomonẽ letant᷑
cũ male fecerint. ⁊ exultant in reb pessi¬
mis. Qui si damnatione suã ꝑuident. se¬
intp̃re. Cui ea quȩ assunt ad pacẽ st̃: quia
uoluptate resoluitur. dum nulla uentu¬
rȩ pene formidine tret᷑. pacẽ ht in die sua.
s graue scandalũ damnationis habebit
Uallo eam circundant. qr reductisini¬
quitatib qͣs ꝑpetrauit an ocłos eiꝰ. adso¬
cietatẽ sue damnationis eã coartant.
Undiq coang̾tant. qñ ei ñ soluoꝑis ueꝵ¬

Expanded text:
cum perituram nuntiaret, sed quotidie per electos suos in Ecclesia plangit reprobos, qui nesciunt cur plangantur, quia, juxta Salomonem, « laetantur cum malefecerint et exsultant in rebus pessimis . » Qui si damnationem suam praeviderent, sein tempore. Cui ea quae assunt ad pacem sunt, quia voluptate resolvitur, dum nulla venturae poenae formidine terretur, pacem habet in die sua, sed grave scandalum damnationis habebit Vallo eam circumdant, quia reductis iniquitatibus, quas perpetravit ante oculos ejus, ad societatem suae damnationis eam coarctant. Undique coangustant
Abbreviated transcription (Latin):
ñ repͥmit uoces eoꝵ qͥ regnũ dauid restau¬
randũ in eo concinunt. In qͦ aꝑte docet
ad q̃d ꝑ contemptũ mortis ⁊ głam resur¬
rectionis ⁊ tͥum phũ ascensionis ꝑueni¬
ret. Hinc pꝰ resurrectionẽ ait discipłis.
Data ẽ mͥ om̃is potestas in cęlo ⁊ intra.
Consonat lausturbȩ uoci gabrieł qͥ ait
matͥdñi. Hic erit magnꝰ ⁊filiꝰ altissimi
uocabit᷑. ⁊dabit illi dñs ds sedem dauid
patris eiꝰ ⁊ regnabit indomo iacob in

Expanded text:
non reprimit voces eorum qui regnum David restaunon reprimit voces eorum qui regnum David restaurandum in eo concinunt. In quo apte docet ad quod per contemptum mortis et gloriam resurrectionis et triumphum ascensionis perveniret. Hinc post resurrectionem ait discipulis: Data est mihi omnis potestas, in coelo et in terra . Consonat laus turbae voci Gabrielis, qui ait matri Domini: Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur, et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus, et regnabit in domo Jaco
Abbreviated transcription (Latin):
eunt ꝓpħe. sequunt᷑ apłi. abissus abis¬
sum inuocat.i. lex legem alt̾am. Preces¬
sit iudaicꝰ ppłs. secutus ẽ gentił. msfi¬
deles clamant filio dauidosanna quod
latine dr̃ salus. qr credunt dauro filiũ
⁊di filiũ unĩ filiũ saluare t̾renos. ut
iusti in angłoꝵ runã edificent᷑. Con
uͦ quȩ fit in do. confesuio sola ẽ ilauda¬
tio bonoꝵ quȩ pstita st̃ ab eo. Benedictio
uͥique fit adõ in nob̾ impletur. dũ eiꝰ be¬
nefieiis implemur: Quẽ aũt iudei fide¬
lesc̃dicłunt uent̾um. hune nos uenisse
cͥdimꝰ In eiꝰ qͥppe laude celestia ⁊trena
concinunt. qr qͦ nascente celestes uirtuteᷤ
decantant gła in excelsis do ⁊ intra pax
hominib: eo de mundi pͥncipe tͥumpha¬
turo mortales uicẽ laudis rependunt.
dicentes pax incelo ⁊ gła in excelsis. Tur
be quide refecte de qͥnq panib ⁊ duo¬
b piscib uoluert raꝑe iħm ⁊ constitu¬
ere regem. s ip̃e fugit inmontẽ. Nc aut

Expanded text:
etae, sequuntur apostoli. Abyssus abyssum invocat , id est, lex legem alteram. Praecessit Judaicus populus, secutus est gentilis. Omnes fideles clamant filio David, Hosanna, quod Latine dicitur salus; quia creduut David filium, Dei Filium, unum Filium, salvare terrenos, ut justi in angeloru quae fit in Deo, confessio sola est et laudatio bonorum, quae praestita sunt ab eo. Benedictio vero quae fit a Deo, in nobis impletur, dum ejus beneficiis implemur. Quem autem Judaei fideles crediderunt venturum, hunc nos venisse credimus. In ejus quippe laude coelestia et terrena concinunt, quia quo nascente coelestes virtutes decantant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus : eo de mundi principe triumphaturo, mortales vicem laudis rependunt, dibae quippe refectae, de quinque panibus et duobus piscibus voluerunt rapere Jesum et constituere regem, sed ipse fugit in montem. Nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
gito sr̃ durã cogitonẽ. ꝑu̾sam aiam ui¬
sitat dds cotidie ꝑcepto. aliq̃n flagello.
aliqñ miracło ut que nescit audiat
aut dolore compuncta redeat. aut be¬
neficiis deuicta malũ qd fecit erubes

Expanded text:
r duram cogitationem: Perversam animam visitat Deus quotidie praecepto, aliquando flagello, aliquando miraculo, ut quae nescit audiat, aut dolore compuncta redeat, aut beneficiis devicta malum quod fecit erubes
Abbreviated transcription (Latin):
genu sibi flectetur. celestiũ. t̃restriũ ⁊ in¬
fernoꝵ. Notandũ qd osanna ebraicum
u̾bũ compositũ ẽ ex corrupto ⁊ integro.
Salua nanq siue saluifica apud eosd̃r
osi. ⁊ anna e intiectio dep̃cantis. Deniq¬
dne saluũ me fac. in ebreo scͥptũ e. anna
salua obsecro sigͥt consumpta uocali qͥ
ubu ancedens t̾minat cũ ꝑfecte dr̃ osi.
quod metrici in scandendis u̾sib sinalim¬
pham uocant. qͣuis scͥptam litt̃am scanden¬
tes tͣnsiliant. In hocaut ubo osanna .i. litt̾a
n scͥbit᷑. s sensu loq̃ntiũ saluo funditꝰ inter¬
mittitur. Inc̃stinu aut turba multa quȩ ue

Expanded text:
r coelestium, terrestrium, et infernorum . Notandum quod hosanna Hebraicum verbum, compositum est ex corrupto et integro. Salva namque sive salvifica apud eos dicitur hosi; et anna, interjectio est deprecantis. DeniqDomine salvum me fac, in Hebraeo scriptum est, anna salva, obsecro, significat: consumpta vocali quae verbum antecedens terminat, cum perfecte dicitur osi. Quod metrici in scandendis versibus synaloepham vocant, quamvis scriptam litteram scandentes transiliant. In hoc autem verbo hosanna, i littera non scribitur, sed sensu loquentium salvo, funditus intermittitur. In crastinum autem turba multa quae ve
Abbreviated transcription (Latin):
Idies inte ⁊ cͥcundab̃t te inimici tui uallo.
⁊ coangustabt te undiq ⁊ ad t̾ram ꝓst̾¬
nent te ⁊ filios tuos qͥ inte st̃. Litt̾am sic le¬
ge. Si cognouisses qr uenient diesinte ⁊
cͥcundabt̃ te inmici ⁊ cet̾a. ⁊ tu subaudis
fleres. que mͦ qi nescis q̃d imminet ex ul
uisses hec suꝑuentura mala: s nc abscon¬
ditast ab ocuł cordis tui. Uł pot apͥncipio
capłi sub uno u̾su legi usq ad pacet. ħ¬

Expanded text:
inimici tui vallo, et coangustabunt te undique, et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Litteram sic lege: Si cognovisses, quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici, etc., etiam tu, subaudis fleres, quae modo, quia nescis quod imminet, exsulvisses haec superventura mala; sed nunc abscondita sunt ab oculis cordis tui. Vel potest a principio capituli sub uno versu legi usque ad, pacem
Abbreviated transcription (Latin):
des clamabt. Dum magr̃m appellant qr
eũ uera doce nou̾ant. Unde mira dem̃tia ẽ.
u̾itatis discipłos dic̾e inc̾pandos. Crucifi¬
xo dño noti eius alonge stantes ñ audent
eũ confit̾i dm̃. s petre que scisse st̃ aꝑtis
monum̃tis. dm̃ ⁊ mundi dnim aꝑte cla¬

Expanded text:
 Dominum magistrum appellant, quia eum vera docere noverant. Unde mira dementia est, veritatis discipulos dicere increpandos. Crucifixo Domino, noti ejus a longe stantes, non audent eum confiteri Deum; sed petrae quae scissae sunt, apertis monum
Abbreviated transcription (Latin):
dñssuꝑaturꝰ mortẽ ⁊ tͥum phaturꝰ diabłm.
osanna ẽ uox latentis uł obsecͣntis ut dic̃t
nnulli ebrei. magis affectũ indicans quã
rem aliꝗͣ significans sicut racha int̾iectio
indignantis ẽẽ phibet᷑. Unde scđm uocẽ neq¬

Expanded text:
nus superaturus mortem, et triumphaturus diabolum. Hosanna est vox laetantis vel obsecrantis, ut dicunt nonnulli Haebraei, magis affectum indicans quam rem aliquam significans, sicut raca interjectio indignantis esse perhibetur. CHRYS. Unde se
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cum appͦpinqͣret iam ad descen¬
sum montis oliueti. ceꝑunt omstur¬
be descendentiu gaudentes laudare din
uoce magna. Descendente dño de mon¬
te oliueti .i. humiliante se ad infirmi¬
tatem nre carnis cũ sit informa dĩ. cũ
illo descendunt t᷑bȩ .i. humiliant᷑ sub

Expanded text:
propinquaret jam ad descensum montis Oliveti, coeperunt omnes turbae descendentium gaudentes laudare Deum voce magna. Descendente Domino de monte Oliveti, id est, humiliante se ad infirmitatem nostrae carnis, cum sit in forma Dei, cum illo descendunt turbae, id est, humiliantur sub
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ. oꝑũ exẽpla designantur.
ne. p̃dicator exempla stultoꝵ cõ¬
spiciat. ut inde quas ex mortife¬
ris uinculis. pedes suos. id est af¬
fectiones tegat ⁊ muniat. In cal¬
ciam̃tis ñ portandis scd̾m mathe¬
um ꝓhibentur. cura in sandaliis
ł soleis scd̾m marchũ mistica sig¬
nificatio ẽ. ut pes neq tectus sit
neq nudꝰ ad terrã. id ẽ. nec occul¬
tetur euangłium. nec terrenis¬
commodis innitatur. Ad litt̾am ta¬
men necessariũ fuit apłis ligare
soleas sub plantis. qr palestina
terra arenosa ẽ. ⁊ nimis calida in es
baculo. carnalis p̃sidii qͥ p̃ssus cito
frangit᷑. ⁊ manũ tͣns forat incumbẽ
temptatio duobus modis accipitur
ut ds̃ neminẽ temptat. ⁊ tẽptat¬
uos dñs ds̃ ur̃. illa enĩ seductioĩs
dampnationẽ ⁊ discretionẽ signi¬
ficat. ita uirga duo significat. ut
scd̃m matħm intelligat᷑ ꝓ mini¬
ma re qͣsi dicat᷑ nicħ necessarioꝵ
uobiscum feratis. neq uirgã. id ẽ.

Expanded text:
tuorum operum exempla signantur ne praedicator exempla stultorum conspiciat, ut inde quasi ex mortiferis vinculis, pedes suos, id est, affectiones, tegat et muniat. In calceamentis non portandis, secundum Matthaeum, prohibetur cura; in sandaliis vel soleis, secundum Marcum, mystica significatio est, ut pes neque tectus sit, neque nudus ad terram, id est, nec occultetur Evangelium, nec terreniscommodis innitatur. Ad litteram tamen necessarium fuit apostolis ligare soleas sub plantis; quia Palaestina terra arenosa est et nimis calida in aesbaculo carnalis praesidii, qui pressus cito frangitur, et manum transforat incumbentvitur: Sicut tentatio duobus modis accipitur, ut, Deus neminem tentat , etenim seductionis, damnationem et discretionem significat; ita virga duo significat, ut secundum Matthaeum intelligatur pro minima re, quasi dicatur, nihil necessariorum vobiscum feratis, neque virgam, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
lupos dix̾it. hoc uidaice genti. cau¬
sa fuit excidii. qr pꝰ saluatoris oe¬
cisionẽ p̃cones eius impia crudelitate
uexauit. In conciliis nom̃ iħu p̃dica¬
ri ꝓhibentes. in synagogis sub spe¬
tie correctionis p̃dicatores flagellis
cedebant ut de paulolegit᷑: eosq p̃¬
sidibꝰ ⁊ regibꝰ in dãpnationẽ trade¬
bant. sicut iacobũ herodi. Hec in
testimoniũ st̃ illis ⁊ gentib de ꝑu̾¬
sitate scilicet uideoꝵ ⁊ de correctio¬
ne gentiũ. Mors qͥppe ustoꝵ. bo¬
nis in adiutoriũ ẽ: malis in testi¬
moniũ. ut inde ꝑu̾si sine excusa

Expanded text:
lupos dixerit. Hoc Judaicae genti causa fuit excidii, quia post Salvatoris occisionem praecones ejus impia crudelitate vexavit. In conciliis nomen Christi praedicari prohibentes, in Synagogis sub specie correctionis praedicatores flagellis caedebant, ut de Paulo legitur ; eosque praesidibus et regibus in damnationem tradebant, sicut Jacobum Herodi. Haec in testimonium sunt illis et gentibus , de perversitate scilicet Judaeorum, et de correctione gentium. Mors quippe justorum, bonis in adjutorium est; malis in testimo