comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te. ꝙ̃ beata b̾gida int̾rogauit di¬
cens. Dit mͥ u̾bũ dñi. Cui demon
ꝑobsessũ: ꝯtinuo respondit audi¬
ente ppło. Brigida time deũ. ⁊ ti¬
meberis ab oĩb. xlma deũ. rama¬
b̾is aboĩb. Nũqͥd dyabolus timo¬
u̾bũ ꝓtulisse salutis: coactus hoc
fecisse credenduᷤꝰ ẽ. Nec solũ inscͥptu¬
talia. Sic gͦ credendũ ẽ appollniẽ¬

Expanded text:
te, quem beata Brigida interrogavit dicens: Dic mihi verbum Domini. Cui daemon per obsessum continuo respondit, audiente populo: Brigida, time Deum, et timeberis ab omnibus. Ama Deum, et amaberis ab omnibus. Nunquid diabolus timouod verbum protulisse salutis, coactus hoc fecisse credendus est. Nec solum in Scriptutalia. Sic ergo credendu
Abbreviated transcription (Latin):
iulti aregib. nicħ aliud respõdebãt.
nͥ ꝙ honũ cognoscendũ erat se eẽ
de gn̾e deoꝵ. Hĩc ⁊ macrobius suꝑ
sõpnũ stipionis. aĩas dicit de celo
sit recognoscat. Sic enĩ putat cã
uͥtutes ip̃as. ꝯscĩa nobilitatis in du̾e/
quib post corꝰ eueicto eo. unde decẽ¬
derat reportetur. S hec exposicõ.

Expanded text:
ulti a regibus, nihil aliud respondebant, nisi quod homini cognoscendum erat se esse de genere deorum. Hinc et Macrobius super somnium Scipionis animas dicit de coelo sit, recognoscat. Sic enim putat eam virtutes ipsas conscientia nobilitatis induere, quibus post corpus evecta, eo unde descender
Abbreviated transcription (Latin):
la securitas. Et q̃ multẽt . ⁊ et q̃ c
tristãt: oĩa tuneo. Et esuries ⁊ refer¬
tuueo. qd̾ facio in abstondito.ꝙͣ qd
rep̾heusor: ibi securꝰ accedit tẽpta¬
tor / Caro mea deluto est.⁊ ido luto
sas et uoluptuosas cogitatões de
ca habeo. uarias ⁊ curiosas de mũdo¬
. qr magis nocet domesticus hostis.
eo miit. ut pote de pcc̃o nata: ĩ pet

Expanded text:
 securitas est. Et quae mulcent, et quae molestant, timeo: et esuries et refecquod facio in abscondito, quam reprehensor, securus accedit tentator, sas et voluptuosas cogitationes ab illa habeo; vanas et curiosas a mundoquoniam magis nocet domesticus hostis. o foedus iniit: utpote de peccato nata, et
Abbreviated transcription (Latin):
nicos scd̃m regulam scĩ ysidori ibi in¬
stituit eam q tintinabulis ⁊ palleis
⁊ libris decent̾ ornauit. Se residuo
auro ⁊ argento in m̃so qd̾ de hyspa¬
ma attulit. fecit has eccłias. Beate
marie mignus. aquisgni. Bĩ Iacobi.
ineadem uilla. Item bĩ iacobi: apd̾
urbeni bitrẽsem. Item b̃i iacobi: apd̾
tolosam. It̃ bĩ iacobi in gasconia: ĩ¬
ter urbem axam ⁊ scm̃ ioħm sordue
ua iacobita Item bĩ iacobi apd̾ ꝑi¬
sius. int̾ sequanam montẽ martir.
Et p̃t̃ has abbatias inun̾as ꝑ mũ¬
dum.

Expanded text:
nicos secundum regulam beati Isidori ibi innicos secundum regulam beati Isidori ibi instituit; eamque tintinnabulis, et palleis, et libris, decenter ornavit. De residuo auro et argento immenso, quod de Hispania attulit, fecit has ecclesias: Beatae Mariae virginis Aquisgrani; Beati Jacobi in eadem villa; item Beati Jacobi apud urbem Bituricensem; item Beati Jacobi apud Tolosam; item Beati Jacobi in Guasconia, inter urbem Axam et Sanctum Joannem Sordue via Jacobita; item Beati Jacobi apud Parisius inter Sequanam et Montem martyrum; et praeter has, abbatias innumeras per mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
legio tam fortiter illud ydolũ obtinet
ꝙ a nullo unqui frangi potuit. Cum
aliquis xp̃ianus ad illud appniqt̾. statĩ
ꝑiclitatur. s cum aliquis saratenꝰ cã
ad orandi uł dep̾candi mahoniet ac
cedit. incolumis. Si forte suꝑ illud auis
qͣlib se deposu̾it. ilito moritur. Est aũ
lapis autiquus in margie maris oꝑe
saracenico optime sculptus supra
t̾ram situs. deorsum latus ⁊ quadratꝰ.
auricalco optimo nieffigie hoĩs fu¬
sa: sr̃ pedes suos erecta. faciem hñs
u̾sus midiem. ⁊ tlaueni qmͣ̃dam ingẽ¬
tem in manu dextra tenẽs. Que scil
clanis ut saraceni auĩt de manu enis
cadet. anno quo rex futurus ingallia
natꝰ fuit qui totam hyspaniam xp̃i¬
ans legib in nouissimis tẽꝑrib sb̃¬
iugabit. Mox ut saracem uiderint
clauem lapsam gazis suis int̾ra re¬
positis. om̃s fugient. Ex auro qd̾ re¬
ges iprncipes ded̾e karolo: eccłiam b̾i
iacobi tũc ꝑ tres annos in ilł horis ꝯ¬
morans augm̃tauit. Antistitẽ ⁊ cano¬

Expanded text:
legio tam fortiter illud idolum obtinet, quod a nullo unquam frangi potuit. Cum aliquis Christianus ad illud appropinquat, statim periclitatur; sed cum aliquis Saracenus causa adorandi vel deprecandi Mahomet accedit, recedit incolumis. Si forte super illud avis quaelibet se deposuerit, illico moritur. Est autem lapis antiquus in margine maris opere Saracenico optime sculptus, supra terram situs, deorsum latus et quadratus, aurichalco optimo in effigie hominis fusa, super pedes suas erecta, faciem habens versus meridiem, et clavem quamdam ingentem in manu dextera tenens. Quae scilicet clavis, ut Saraceni aiunt, de manu ejus cadet, anno quo rex futurus in Gallia natus fuerit, qui totam Hispaniam Christianis legibus in novissimis temporibus subjugabit. Mox ut Saraceni viderint clavem lapsam, gazis suis in terra repositis omnes fugient. Ex auro quod reges et principes tunc dedere Carolo, ecclesiam Beati Jacobi tunc per tres annos in illis oris commorans, augmentavit. Antistitem et cano
Abbreviated transcription (Latin):
i similacra que tũc in hyspania
nuuenit penitus destruxit p̃t̾ ỹdolũ
qd̾ est in t̾ra alandaluf. qd uocat᷑ sa¬
lancadis. id ẽ deus cadis. Cadis ⁊ enim
ꝓpͥe dr̃ locus ille. salã arabitẽ int̾p̾tat᷑
deus. Tradunt aũ saraceni qd ydo¬
lum istud mahomet dũ iueret suo¬

Expanded text:
 simulacra, quae tunc in Hispania invenit, penitus destruxit; praeter idolum, quod est in terra Andalus, quod vocatur Salam Cadis, id est deus Cadis: Cadis enim proprie dicitur locus ille. Salam Arabice interpretatur deus. Tradunt autem Saraceni. quod idolum istud Mahomet dum adhu
Abbreviated transcription (Latin):
sc de ciło dcm̃ ẽ. sic ĩ de sopuo. Ca¬
ne gͥ in qͣntũ potes ẜuc dei. ue tot᷑
aliqñ dormias. ne sit sõpiuis tuus
nõ reqines lassi. sed sepultã corpo¬
ims ⁊ ex magna ꝑte ebrietati si¬
milis. Exceptis eĩ uiciis. quib in
dorimẽte cũl corꝑe dormitãte rõe.
nõ ẽ qui ꝯͣdicat. ꝙͣtũ ad debitũ ꝯ¬
timi ꝑfectus. il tp̃ris tam deꝑit
de uita nr̃a ^/ qd̃ sõpno deputatur.
Iturꝰ gͦ ad sõpnũ sẽꝑ aliquid defer
tecũ in memoria ł cogitacõne. ĩ
quo placide obdormias: ꝙ nõ nũ¬
qm̃ etiani sõpniare inuet. qd̾ eciã
engilantẽ te excipiẽs: iustati
hest̾ne intencõnis restitirat. Sic
tibi nox sic̃ dies illiũabit᷑. ⁊ nox
redeundũ inid ñde nõ totus dis¬
cessisti. Sobriũ eĩ cibũ. sobriũq

Expanded text:
sicut de cibo dictum est, sic et de somno. Cave in quantum potes, serve Dei, ne totus aliquando dormias, ne sit somnus tuus non requies lassi, sed sepultura corpous, et ex magna parte ebrietati similis. Exceptis enim vitiis, quibus in dormiente, cum corpore dormitante ratione non est qui contradicat, quantum ad debitum continui profectus, nihil temporis tam deperit de vita nostra, quam quod somno deputatur. Iturus ergo ad somnum semper aliquid defer tecum in memoria vel cogitatione, in quo placide obdormias, quod nonnunquam etiam somniare juvet: quod etiam evigilantem te excipiens, in statum hesternae intentionis restituat. Sic tibi nox sicut dies illuminabitur, et nox redeundum in id, unde non totus discessisti. Sobrium enim cibum, sobriumque
Abbreviated transcription (Latin):
tis. siue aliud quid agitis:
mẽsam tuam ꝑ se satis sobriam.
sobͥetas tua ꝑ ornet. Et cũ man¬
ducas: neqͣ̃ꝙͣ totus mãdutes. s cor¬
ꝑe tuo suam refeccõm ꝓcurante:
mẽs oĩo nõ suam negligat. s de
memoria suanitatis dñi uł scͥpt̾a¬
rũ. aliquid ꝙ eam pascat meditã¬

Expanded text:
ud faciatis, mensam tuam, per se satis sobriam, sobrietas tua perornet. Et cum manducas, nequaquam totus manduces, sed corpore tuo suam refectionem procurante, mens suam non negligat: sed de memoria suavitatis Domini, vel Scripturarum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
aurtuł argenti receptibił. hoc di dono
fret᷑: tota die usq ad ue sꝑau indefessꝰ.
fugauit ad alanũ cũ ex̾titu. Eecidit ibi
rex scothoꝵ ꝯstantuiꝰ. ꝑ fide aĩositatis ⁊
uinacis senecce homo. Elliiq reges .u. ⁊

Expanded text:
auri vel argenti receptibilis. Hoc Dei dono auri vel argenti receptibilis. Hoc Dei dono fretus tota die usque ad vesperam indefessus fugavit Adalanum cum exercitu. Cecidit ibi rex Scotorum Constantinus perfidae animositatis et vivacis senectae homo, aliique reges 5, et
Abbreviated transcription (Latin):
abire inssus. p̾ciũ cantus accepit.
Qd̾ apportare dedignãs. sb̾ se int̾ra
de fodit. Notatũ est ħ aquodã qui
olim illi militauat ⁊ ꝯfestim echel¬
stano dcm̃i qui hoĩem incusans qd̾
hostem p̾ ocłis positũ ũ ꝓdidiss. ħ
responsũ accepit. Idẽ sacram̃tũ qd̾
tibi nuꝑ o rex feci: qnͣdam adalano
fec̾am s amone hinc dentoriũ / us
dũ ꝑtes relicte uemant mane ut
inimicũ peculant᷑ exultantẽ. modesta
cũctacõne fnͣgas¶ ld alanꝰ gͦ nocte ad¬
uẽiens. ep̃m q̃dam qui uesꝑe ad extitũ
uen̾at cum oĩ familia occidit ult̃ q ꝓ¬
grediẽs. regẽ inꝑatũ offendit. qui hos¬
tes ncħ tale ansuros putau̾at. Nex gꝰ
stratis excussus cũ suos ad bellum acue¬
ret. gladins enis fortuitu enagma ceci¬
dit. inclaniato q do ⁊ scõ ad elmo qui
erat enis exantiq̃ stipe ꝯsangͥneꝰ reduc¬
ta ad uaginã mani ĩ uenit ensem. qͥ
hodie quoq ꝓmiracło ẜuatur iithe¬

Expanded text:
abire jussus, pretium cantus accepit, abire jussus, pretium cantus accepit, quod asportare dedignans sub se in terra defodit. Notatum est hoc a quodam, qui olim illi militaverat, et confestim Ethelstano dictum: qui hominem incusans, quod hostem prae oculis positum non prodidisset: hoc responsum accepit: « Idem sacramentum quod tibi nuper, o rex, feci, quondam Adalano feceram. Sed amove hinc tentorium, usque dum partes relictae veniant mane, ut inimicum petulanter exsultantem modesta cunctatione frangas. » Adalanus ergo nocte adveniens, episcopum quemdam qui vespere ad exercitum venerat cum omni familia occidit, ultraque progrediens regem imparatum offendit; qui hostes nihil tale ausuros putaverat. Rex ergo stratis excussus, cum suos ad bellum acueret, gladius ejus fortuitu e vagina excidit: inclamatoque Deo et sancto Adelmo, qui erat ejus ex antiqua stirpe consanguineus, reducta ad vaginam manu invenit ensem, qui hodieque pro miraculo servatur in the
Abbreviated transcription (Latin):
oc anno post edwyard qui regna¬
unt anus .xxiii. regnauit filuis
euł echelstauꝰ ãnis .xui. Hic ut ferũt
ex ꝯcubina natus ẽ. uix in tota angli¬
a fuit ullũ uetustũ monasteriũ. qd̾
nõ uł edificiis uł ornam̃tis uł libris
uł p̾diis decoraũit. Recencia monaste¬
ria faciebat qiͣ ex ꝓfesso: uetusta qͣiͣ
aliud agẽs artifici beniguitate insigͥ¬
ebat/ Sitrico regi nordãnmbroꝵ: de¬
dit ĩuxorem uniam ex sororib suis.
quo post ãnũ̃ mortuo: ꝓuĩciam illã
Sibi subegit W̾idualiũ regẽ W̾alẽ¬
is regnis expulit. Quos tñ postea mi¬
bacõne ꝯmotus. in antiqũ statũ sb̾
regnare ꝓmisit/ Postremũ illi bellũ¬
fuit: cũ adlano filio sitci. Qui tim̃s
regem sibi occurrentẽ cũ ex̾citu. mni¬
mũ le semulauit: ⁊ alsũpta in ma¬
ni cythara adtentoriũ regii celsta¬
ni uenit cantitãs ꝓforib uñ facile
ad missus ẽ. cantandoq int̾ psallen¬
d̾ oĩa oculis scrutabat᷑. Post ꝯuimũ

Expanded text:
oc anno post Edwardum qui regnavit annis 23, regnavit filius ejus Ethelfinnus annis 16. Hic, ut ferunt, ex concubina natus est. Vix in tota Anglia fuit ullum vetustum monasterium, quod non vel aedificiis, vel ornamentis, vel libris, vel praediis decoraverit; recentia monasteria faciebat quasi ex professo, vetusta quasi aliud agens, artifici benignitate insigniebat. Sitrico regi Nortannimbrotae dedit in uxorem uram ex suis sororibus; quo post annum mortuo provinciam illam sibi subegit. Widnalium regem Walnenis regnis expulit; quos tamen postea miseratione commotus in antiquum sub se regnare permisit. Postremum illi fuit cum Adelano filio Sitrici, qui timens regem sibi occurrentem cum exercitu, mimum se simulavit, et assumpta in manu cithara ad tentorium regis Ethelstimi venit, cantitans pro foribus, unde facile admissus est, cantandoque inter psallendum omnia oculis scrutabatur. Post convivium
Abbreviated transcription (Latin):
is ⁊ aspimis edomare ciliciis ꝯsuene¬
rat. s ⁊ quibrdam ferreis nexib co¬
artabat. Inꝑcipiẽdis aũt itaᷤ le mo¬
d̾cabatur. edulus/ ut apposita q̃q ꝯ
tingẽs/ ac nat᷑ali dũ taxat necessita¬
ti dispẽsatine sẜ̾ ẜmẽs. et uanitatẽ
suꝑstitucõis effrg̾et. ⁊ sobrietatił ꝯ¬
tinẽciam reẜuaret/. In ꝓmłgandis¬
porro iudicus ac modis penitẽcie p̃¬
figendis. tam pius erat. ⁊ tanta m̃en¬
tib hũanitate ꝯpatiens. ut neq̃qm̃ i

Expanded text:
is, & asperrimis edomare ciliciis, sed & quibusdam ferreis nexibus coartabat. In percipiendis autem ita se moderabatur eduliis, vt apposita quæque contingens, ac naturali dumtaxat necessitati dispensatiue subseruiens, & vanitatem superstitionis effugeret, & sobrietatis continentiam reseruaret. In porro judiciis, ac modis poenitentiae praefigendis, tam pius erat, et tanta moerentibus humanitate compatiens, ut nequaquam 404
Abbreviated transcription (Latin):
florarem. Cuiꝰ ego ꝯpulsiis inꝑio.
temptabo. Ip̃a quippe ꝑ se ic̃oꝵ uita
fidełr enarrata sic rũtilat: ut splẽ¬
dorẽ accͣati sermonis / adillustñda¬
corda fideliũ nõ requirat. Huc acce¬
dit. qr rusticitas ẜ monis inculti.
Nam qui uix sufficit ut elimatũ
saltem depͥmat eloquiũ / qũo no¬

Expanded text:
florarem. Cujus ego compulsus imperio, eo. Ipsa quippe per se sanctorum vita fideliter enarrata sic rutilat, ut splendorem accurati sermonis ad illustranda fidelium corda non requirat. Huc accedit, quia rusticitas sermonis inculti sNam qui vix sufficit, ut elimatum saltem depromat eloquium, quomodo no
Abbreviated transcription (Latin):
quidã ꝑeginis a iħ̾olimis rediẽs
suꝑ horã nams sedens cecidit. fui be¬
atũ iacobũ altis uocib inplorãti qͥ¬
dam socius ip̃iꝰ clipeũ suũ ei inmari
iecit dicẽs. Gloriosissimꝰ iacob cuiꝰ
auxilm̃ ĩnocas. anxiliet᷑ tͥ. ułł ille cli¬
peo accepto. bõ iacobo ducente/ tb
dieb ⁊ noctib natãs. nauis uestigia
sequtus ad optatũ portũ cũ alus in¬
columis uenit. ⁊ ꝙ̃ ad mod̾ leatus
iacobus ab hora ꝙͣ eũ ĩnocauit añ
illũ ꝑ capitis u̾ticem ingit̾ maun te¬
nẽs prexat cũctis enarrauit. Nuo
tus cathenis obligatus ẽ ⁊ inꝓfundo
cuiꝰdam turtis ab inmicis eiectus. u¬
Cui die noctuq ꝯtinue inploranti.
apparuit b̃s iacob dicẽs. ueni seq̃re
me: usq adgaleciam. Et disruptis
cathenis eiꝰ. disparuit. Ilico pegmis
suspensis ad collũ bons / usq ad t̾ris
sumntatẽ lũ hũano inuamine bĩ¬

Expanded text:
quidam peregrinus a Jerosolymis rediens supra oram navis sedens cecidit. Cui beatum Jacobum altis vocibus imploranti quidam socius ipsius clypeum suum ei in mare jecit dicens: « Gloriosissimus Jacobus cujus auxilium invocas auxilietur tibi. » At ille clypeo accepto beato Jacobo ducente tribus diebus et noctibus natans navis vestigia secutus ad optatum portum cum aliis incolumis venit, et quemadmodum beatus Jacobus ab hora qua eum invocavit ante illum per capitis verticem jugiter manu tenens praecesserat, cunctis enarravit. Anno tus catenis obligatus est, et in profundo cujusdam turris ab inimicis ejectus. Cui die noctuque continuo imploranti apparuit beatus Jacobus dicens: « Veni, sequere me usque ad Galliciam. » Et disruptis catenis ejus disparuit. Illico peregrinus suspensus ad collum bovis usque ad turris summitatem sine humano
Abbreviated transcription (Latin):
moritui. ⁊ añ altare sepelitur. Qͥ
morit᷑us ꝓc̾es suos quos secũ hẽbat
ꝯtestatur. ut filia sua maior alie
dc̃s ludonicus apud burdegalam.¬
cũ obtimatib regni p̾sẽtib. iũgit
sibi nupciis sollempnib cuiꝰ p̃r in¬
douicꝰ. intͣ enuidẽ fere m̃sẽ apd̾ ꝑi¬

Expanded text:
moritur, et ante altare sepelitur. Qui moriturus proceres suos, quos secum habebat, contestatur, ut filia sua major Alienedictus Ludovicus apud Burdegalam, optimatibus regni presentibus, jungit sibi nuptiis quam sollempnibus. Cujus pater Ludovicus intra eundem fere mensem apud Pari
Abbreviated transcription (Latin):
Siłr in lemonicẽsi eccͣa intruleñ
tanulphũ qũdã doratensẽ: qui nõ
uia plana. nuo tũi lapide ultore: qͥ
ad ħ ibi relictus erat. nifixo capiti
ep̃e cui a ppͣ m̃ocẽtio aquitame le¬
gaco fu̾at ꝯmẽdata: dixit secui

Expanded text:
Similiter in Lemovicensi Ecclesia intruserunt Similiter in Lemovicensi Ecclesia intruserunt Ranulfum quemdam Doratensem; qui non via plana, uno tantum lapide ultore, qui ad hoc ibi relictus erat, infixo capiti episcopus, cui a papa Innocentio Aquitaniae legatio fuerat commendata, duxit secum
Abbreviated transcription (Latin):
heliuãdꝰ. laborabat eo tp̃re subsas¬
maticoꝵ opp̃ssõne. tota burdega¬
leusis ꝓm̃tia. ⁊ nõ erat inaquita¬
nia qui poss resiste pͥncipi cuiꝰ aĩ¬
mũ induran̾at deus qui ꝑsuadẽte
girardo eugolisinsi ep̃o ⁊ instillante
nicor enis senũa dissensõis. fcũs enat
scismatis defensor ⁊ auctor. Hic gi¬
rardus imsitad petrũ leonis. ut ei
legatõnẽ ꝯced̾e̾t i ip̃e ei fidelitate
iurata obediret insuꝑ ⁊ pͥncipẽ t̃¬
uaret. Sainsus hõ ꝑdic̃onis. locũ
se ĩ uenisse inquo dilataret mali¬
ciã suã: cito ãnuit ⁊ libent̾ ⁊ unsit
ad eũgilonẽ thusculamĩ cardinalẽ
ep̃m: qui solus deromanis cũ petro
portuensi ei ad heẜat. Igit᷑ girard̾
resũptis cormb: qd̾ añ nõ fecat ꝓl¬
lice ꝓcedebat mutratꝰ. ⁊b hiis gͦ
duob molent̾ expellit᷑ asede sua
guilłs ep̃t pictauẽsis uir honestus
⁊ tatholitus ⁊peo alius quidã nobi¬
lis gn̾e. s de gener fide intrulus ẽ

Expanded text:
ltus. Laborabat eo tempore sub schismaticorum oppressione tota Burdegalensis provincia; et non erat in Aquitania, qui posset resistere principi, cujus animam induraverat Deus: qui, persuadente Girardo Engolismensi episcopo, et instillante in cor ejus semina dissensionis, factus fuerat schismatis defensor et auctor. Hic Girardus misit ad Petrum Leonis, ut ei legationem concederet, et ipse ei fidelitate jurata obediret: insuper et principem tnaret. Gavisus homo perditionis locum se invenisse, in quo dilataret malitiam suam, cito annuit, et libenter: et misit ad eum Gilonem Tusculanum cardinalem episcopum, qui solus de Romanis cum Petro Portuensi ei adhaeserat. Igitur Girardus, resumptis cornibus, quod ante non fecerat, publice procedebat mitratus. Ab his ergo duobiscopus Pictaviensis, vir honestus et catholicus: et pro eo alius quidam nobilis genere, sed degener fide, intrusus est.
Abbreviated transcription (Latin):
rum horaꝵ dĩnũ offm̃. dũ nẽ repansa¬
te. ⁊ uellem sõpnũ caꝑe: ueuit uox ad
me t̾ribiłr dicens karole exiet a te m̃o
sp̃t tius in hora nõ modica. Statĩ q
siu raptus inspũ. ⁊ qui me sustulit erat
caudidissimꝰ. tenẽs in mami sua glo¬
m̾eni lineũ clanssimũ ibar lũs em¬
tentẽ. sic̃ solent comete. fac̾e qñ appa¬
rẽt. Eaͣpit q illũ difsolũe ⁊ dixit adi
uit. accipe filũ glom̾iis micantis iliga
moda sirmit᷑ inpollice tue manus dex

Expanded text:
rum horarum divinum officium, dum irem repausare, et vellem somnum capere, venit vox ad me terribiliter dicens: « Carole, exiet a te modo spiritus tuus in hora non modica. » Statimque fui raptus in spiritu; et qui me sustulit, erat candidissimus, tenuitque in manu sua glomerem lineum clarissimi jubar luminis emittentem, sicut solent cometae facere quando apparent; coepitque illum dissolvere, et dixit ad me: Accipe filum glomeris micantis, et liga ac noda firmiter in pollice tuae dex
Abbreviated transcription (Latin):
bant illũ actĩg̾e̾. Ne inde post tͥgñ me¬
ũ currẽtes. noluerũt me admicare
ii ip̃os puteos sulphureos p̃cipitare.
Q ductor meus qui portabat gloi̾iẽ.
iactanit sr̃ scapulas meas filũ glonie¬
ris s⁊ duplicanit illũ. ⁊txit me post se
fortit. Sit q ascendimꝰ sr̃ mõtes igncos
altissimos. de qnib oriebant᷑ paludest
flm̾a fuenciast oia metalloꝵ gn̾a bul¬
liencia. uͥ repꝑi ĩ nuu̾as aĩas homũ ⁊ pͥn¬
alias usq ad capillos. alias usq ad mẽ¬
tum. alias usq ad umbilicũ. Et clama¬
mauimꝰ tecũ icũ pr̃e tuo ⁊cũ fñb tras¬

Expanded text:
bant illum attingere. Deinde post tergum meum currentes, voluerunt me aduncare, et in ipsos puteos sulphureos praecipitare. Sed ductor meus qui portabat glomerem, jactavit super scapulas meas filum glomeris, et duplicavit illum, traxitque me post se fortiter, sicque ascendimus super montes igneos altissimos, de quibus oriebantur paludes et flumina ferventia, et omnia metallorum genera bullientia Ubi reperi innumeras animas hominum et prinalias usque ad capillos, alias usque ad mentum, alias usque ad umbilicum, clamamavimus tecum et cum patre tuo et cum f
Abbreviated transcription (Latin):
audiui retro me aĩas clauiare. Poten¬
tes potent̾ torm̃ta paciẽt᷑. Et respexi ⁊
indi suꝑ rippas flũis bullientis forna¬
karole. uides qm̃ gͣnia hẽmꝰ torm̃ta pp̃
ẽũq dolendo ꝯgemisc̾em: accͣrerunt
ad me dracones aꝑtis fancib plenis
igne. sulphure ⁊ pice uolentes me in¬
glutire. Ac ductor mens tͥplicauit sr̃
me filũ: acuiꝰ radiis claritatis suꝑata
sũt ora eoꝵ ignea. Et ꝑ tx̃ me ualidi:
⁊ desccudimꝰ munaui uallem q̃ erat ex
una ꝑte tenebrosa ⁊ ardens uelut cliba¬
nus ignis . ex alt̾o u̾o ꝑte tam amenissi¬
nia ⁊ splendidissima. ut nulla rõne di
de ieo gu̾e inmagnis supplicus. Et tc̃
ninis augustiatus putan me statim
millis supplicuis de ingandũ agyganti¬
b ug̾rimis. qui ip̃au uallẽ ꝯflãma¬
baut gĩb igniũ. Et ualde tremẽs glo
mis filo illm̃ante oculos iueoᷤ. uidi ela¬
t̾e uallis paulisꝑ albesc̾e. fum̃. ibiq duos
fontes flu̾c. unus erat uuiũ calidꝰ. alt̾

Expanded text:
udivi retro me animas clamare: Potentes potenter tormenta patientur. Et respexi, et vidi super ripas fluminis bullientis fornaKarole! vides quam gravia habemus tormenta 163 Cumque dolendo contremiscerem, accurrerunt ad me dracones apertis faucibus plenis igne et sulphure et pice, volentes me inglutire. At ductor meus triplicavit super me filum; a cujus radiis claritatis superata sunt ora eorum ignea: et pertraxit me validius: et descendimus in vallem quae erat ex ima parte tenebrosa, et ardens, velut clibanus ignis; ex altera vero parte tam amoenissima et splendidissima, ut nulla ratione dde genere meo in magnis suppliciis: et inde nimis angustiatus, putavi me statim in ipsis suppliciis demergendum a gigantibus nigerrimis, qui ipsam vallem conflammabus ignium. Et valde tremens, filo glomeris illuminante oculos meos, vidi e latere vallis paulisper albescere lucem, ibique duos fontes fluere, unus nimium calidus, alter
Abbreviated transcription (Latin):
seris desid̾ia tua cͥca exteriores de¬
lectatones affici. ⁊ cogitacõnes tu¬
as meis iugit᷑ occuꝑari. cũ magna
sollicitudine ꝯpelłe intͣre. ut saltẽ¬
possis ex eis niterĩ synagogam fa

Expanded text:
seris desideria tua circa exteriores delectationes affici, et cogitationes tuas, in eis jugiter occupari, cum magna sollicitudine compelle intrare, ut possi
Abbreviated transcription (Latin):
Et appreheusam maii palam
oĩb ab ecc̃a extraxit ad fores. ubi
ꝑatus erat equuł niger suꝑbũ
tub̾antib.Suꝑ quos imẜa illa
inposita mox ab ocuł intuẽtiũ
cũ toto sodalicio disparuit. Au¬
dicbantur tũ clamores ꝑ .iiii. fere
miliaria. imiẜabiles suppetias orã¬

Expanded text:
et apprehensam manu palam et apprehensam manu palam omnibus ab ecclesia extraxit ad fores, ubi paratus erat equus niger superbum rotuberantibus. Super quos misera illa imposita, mox ab oculis intuentium cum toto sodalitio disparuit: audiebantur tamen clamores per quatuor fere milliaria miserabiles suppetias ora
Abbreviated transcription (Latin):
deo sarcofaco. ⁊ opcłm fr̃o ⁊ plũbo
ꝯstrugite. ⁊lapidem ipm tͥb magins
cathenis cirꝯdate. Si tͥb noctibus
ita secure iacuero: qrͣta die info¬
dictis me in humo. ꝙͣqm u̾ear ne
t̾ra uolit me reciꝑe ꝓ maleficus me¬
luit. Primis eniͣ duab noctib cũ
chori cł̾icoꝵ psalmos carent cͥca
corpꝰ singłi demones ostiũ ecc̃e in
mam obice clausũ leui negocio
ꝯfringentes. duas extremas tathe¬
nas diruꝑũt. Media q̃ oꝑosius ela¬
borata erat illibata durauit. Ter¬
cia nocte circa gallicantũ. strepi¬
tu aducinenciũ hostiũ. õe monastĩ¬
cet̾is ⁊ uultu t̾tibiloꝵ ⁊ statura cel¬
sior iannas maiori in ꝯculsas in
fragm̃ta de iecit/ ⁊ arroganti gestu
accessit ad sargofacũ inclama¬
toq uoĩe. ut surg̾et inꝑauit. Q
respondente. neqõ ꝑ uiculis sol i¬
ũus inquit ⁊ malo tuo. Statimq
cathenani q̃ cet̾oꝵ ferociã eluẜat
nullo conamine ut stupani diru¬
pit oꝑculũq tiibe pede depulit.

Expanded text:
o sarcophago, et operculum ferro et plumbo constringite, et lapidem ipsum tribus magnis catenis circumdate. Si tribus noctibus ita secure jacuero, quarta die infodietis me humo: quanquam verear ne terra nolit me recipere, pro maleficiis meluit. Primis enim duabus noctibus cum chori clericorum psalmos canerent circa corpus, singuli daemones ostium ecclesiae immani obice clausum leni negotio confringentes duas extremas catenas diruperunt, media quae operosius elaborata, illibata durante. Tertia nocte circa galli cantum strepitu advenientium hostium omne monastercaeteris et vultu terribilior, et statura celsior, januas majori vi concussas in fragmenta dejecit; et arroganti gestu accessit ad sarcophagum. Inclamatoque nomine, ut surgeret imperavit. Qua respondente: « Nequeo pro vinculis, solveris, inquit, et malo tuo. » Statimque catenam quae caeterorum ferociam eluserat, nullo conatu ille ut stupam dirupit, operculumque tumbae pede depulit,
Abbreviated transcription (Latin):
glie iullam anguratͥx. et ma¬
lefica cũ q̃dami die ꝯmnaret᷑. cor¬
inicła qmͣ habebat in delitus. uo¬
caliꝰ solito nescio quid cornicata ẽ.
Quo audito. dñe cultellus de ma¬
nu excidit. simł i nultꝰ expalluit
in gemuisceul diutissime ait. Ho¬
diẽ ad ultimũ sulcũ ꝑuenit ara¬
trũ meñ. hodie audiam ⁊ accipu¬
am grande inꝯmodũ. Edhuc ea
Mortuuis ẽ filuis tuꝰ ⁊ tora familia
sb̾ita ruma int̾nt. Quo audito:
ꝯtinuo dolore sancia decubuit.
uotari qr p̾cepit supstites lib̾os mo¬
nachũ ⁊ monacham. Quib sin¬
gulciendo. ait. Ego miẜabili qͦ¬
dam fato meꝯ: de monicis artib
sentina. ⁊ illecebraꝵ magistra fu
⁊ sꝑabam tantũ in religione nr̃a.
a me ip̃a desꝑani. Nũt gͦ qr scio
me demones hĩturam exactores
inpena. quos hũi suasores in cul¬
pa. rogo uos ꝑ mat̾na inscera / ut
mea temptetis allemare tormẽ¬
ta. Nam de aĩa sinãm dãpnacõis
ñ reuocabitis. Eorpus gͦ meũ in

Expanded text:
gliae villam auguratrix et malefica, cum quadam die comminaretur cornicula quam habebat in deliciis, vocalius solito nescio quid comminata est. Quo audito, dominae cultellus de manu excidit, simul et vultus expalluit, et ingemiscens diutissime ait: « Hodie ad ultimum sulcum pervenit aratrum meum; hodie audiam et accipiam grande incommodum. » Adhuc ea Mortuus est filius tuus, et tota familia subita ruina interiit. » Quo audito continuo dolore saucia decubuit; vocarique fecit superstites liberos, monachum et monacham, quibus singultiendo, ait: « Ego miserabili quodam fato meo daemoniacis artibus sentina, el illecebrarum magistra fui, et sperabam tamen in religione vestra, a me ipsa desperavi. Nunc ergo quia scio me daemones habituram exactores in poena, quos habui suasores in culpa; rogo vos per materna viscera, ut mea tentetis alleviare tormenta. Nam de anima sententiam damnationis non revocabitis. Corpus ergo meum in
Abbreviated transcription (Latin):
ris: post aurũ abire ⁊ gustare qmͣ
suanis ẽ dñs. Neinde qm̃i suauem
ĩmeuoria nõ sentitis: asꝑũ ꝓculdu¬
bio mp̾sencia sentietis. Cet̾m fide¬
lis aĩa. ⁊ suspirat p̾senciã in hiaut᷑.
im memoria requiescit suauit̾ ⁊ do¬
nec ydonea. sit reuelata facie uid̾e̾¬
ignom̃a głatur.

Expanded text:
ris: post aurum abire et probare quam suavis est Dominus. Proinde quem suavem in memoria non sentitis, asperum procul dubio in praesentia sentietis. Caeterum fidelis anima et suspirat praesentiam inhianter, et in memoria requiescit suaviter, et donec idonea sit revelata facie specuignominia gloriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝓ amitis suis. Ceruit ħ: et su¬
am ip̃iꝰ magis aĩam. gladins a¬
moris tnͣsũberat. ⁊ dicit. Fulcite
ortũ introducta. dulcins spõsa car¬
pit ex ligno uite: ⁊ celesti pane ꝓpͥ¬
ñ mutuata saporem. colorẽ a san¬
guine xp̃i. Didet de in de mortẽ
mortuam. ⁊ mortis auctorẽ t̾ũ¬
phatũ indes demferis ad t̾ras. ater¬
tis ad suꝑos captinã duci captim

Expanded text:
e pro amicis suis. Cernit haec, et suam magis ipsius animam gladius amoris transverberat, et dicit: Fulcite hortum introducta dilecti sponsa carpit ex ligno vitae, a coelesti pane proprium mutuata saporem, colorem a sanguine Christi. Videt deinde mortem mortuam, et mortis auctorem triumphatum. Videt de inferis ad terras, de terris ad superos captivam duci
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuefort ꝯstituo abbas clareuallis:¬
sc̃s buardus.tam regi qũ cũctis fe
re pͥncipib cruicis affigit signũ: et
socii regͥnacõis mnltiplicant᷑ super
iuułi. Naualis di excitus. ex anglia
fandria. atqr lothorĩgia collectus.
ii. idꝰ aprił. de treniudo portu angle
nilii. in iugilia apłoꝵ pet̾ ⁊ pauli

Expanded text:
nkenefort constituto , abbas Clarevallensis tam rege quam cunctis fere regni principibus crucis affigit signum, et sotii peregrinationis multiplicantur super numerum. Navalis Dei exercitus, ex Anglia, Flandria atque Lotharingia collectus, 2 Id. Aprilis de Tredemunde portu Angliae Julii in vig
Abbreviated transcription (Latin):
norunĩs aucifrenit. Iterũ digrellus
abeo statĩ redit ⁊dixit. S eq̃re me.
quia illuc te reducã ubi te cepi in¬
sente do. ueniẽs aut̃ si bene labora¬
u̾is: ad hãt gloriã. Mor ad corpus
l renitẽs reu̾sus ẽ. Hic in ẜa feria
palo añ nouã. ⁊orimire cepit Int̾

Expanded text:
oria cernis. » Iterum digressus ab eo statim rediit, et dixit: « Sequere me, quia illuc te reducam, ubi te cepi, jubente Deo. Venies autem, si bene laboraveris, ad hanc gloriam. » Mox ad corpus licet renitens reversus est. Hic in II feria paulo ante nonam dor
Abbreviated transcription (Latin):
dorẽ duxit. istatĩ apparint mul¬
rus infunte longitudinis ⁊ latitu¬
dinis in quo. fixi. nullus ꝑatebat adi
bili apparnit domꝰ rotunda. q̃ .xii. por¬
tas habebat. sicut scͥptũ ẽ. ab oriente
porte tres ic̃. Hauc ng̾ssi tam ãplã
inderũt: ut quot quot in mũdo st̃
ip̃iꝰ ꝑtem decimam implere nõ posst̃
Ibi multos in magna głia indebat.
atoꝵ cat̾uał. ueniẽs aũt ad orienta¬
leni portã: cͥca mediũ ostii udit alta¬
re quoddã circa quod inri splendidi
sedbant. qui om̃s uuitanqra p̃s¬
cautissimo famulabat᷑ ille corona
aurtam hẽbat incapite .xiiͣ. crucib
aureis nisignẽ. ꝓueꝵ nihac insione

Expanded text:
dorem duxit; et statim apparuit murus infinitae longitudinis et latitudinis, in quo nullus patebat aditbili apparuit domus rotunda, quae 12 portas habebat, sicut scriptum est: Ab oriente portae tres, etc. Hanc ingressi tam amplam viderunt, ut quotquot in mundo sunt, ipsius partem decimam implere non possent. Ibi multos in magna gloria videbat, atorum catervas. Veniens autem ad orientaleddam, circa quod viri splendidi sedebant: qui omnes uni tanquam praestantissimo famulabantur. Ille coronam auream habebat in capite, duodecim crucibus aureis insignem. Puerum in hac visione
Abbreviated transcription (Latin):
Eta narratõ. Hec tͥb modis fit obi¬
sec̃udo. rogãdo. simpłr postulando.
cius p̾cib insiste̾ cogit. In mediotͥb
causis rogauꝰ. In ninimis simplitit̾
postulare. Insinuacõ ẽ sũ peticõne ꝑ
cia. ꝯtẽptu. Bimore fit qñ magna¬

Expanded text:
eis . Haec tribus modis fit, obsecrando, rogando, simpliciter postulando. tius precibus insistere cogit. In mediocribus causis rogamus, in minimis simpliciter postulare. Insinuatio est sine petitione, per cia, contemptu; timore fit, quan
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẽ. ut ꝑsona q̃ rogatur hũilis. Que
oĩo ab orõne dĩna excluditur. aꝑd̾
hoĩes aũt maxĩe supbos ipotentes
magno studio ex̾cetur. Insinnacõ¬
ex fiducia ꝑfectis ꝯuenit. extimore
incipientib ex ꝯtẽp̃tu malis.

Expanded text:
lis est, vel persona quae rogatur humilis. Quae omnino ab oratione divina excluditur, apud homines autem maxime superbos et potentes magno studio exex fiducia perfectis convenit, ex timore incipientibus, ex contemptu malis.
Abbreviated transcription (Latin):
mea tepidissima inbecillitas.ui¬
ta mea. finis in tẽcõnis mec ⁊ si
nõ dũ n̾ui te tantũ qũtũ de bi¬
tor sũ amarer utiq saltẽ desido̾
te tantũ qñtũ debeo amare. Si bo
nũ ẽ dũe ꝙ inspiras. ĩmo qr bomĩ
ẽ ut te uelim amare. da qd̾ me
facis uelle. da ut qͣntũ iubes tantũ
mear te amare. laudes ⁊ grãs cibi
ago ꝓ desid̾io qd̾ inspirasti. laude
⁊ preces offero ne sit mͥ donũ in
u̾fe miẜ icordissime meũ teporẽ
infuẽtissimũ tui amorẽ. Ad hoc
clem̃tilsime tendit ħ or̃o mea. ħ

Expanded text:
mea tepidissima imbecillitas. Vita mea, finis intentionis meae, et si nondum merui te tantum, quantum debitor sum, amare; utique saltem desidero te tantne, quod inspiras, imo quia bonum est ut te velim amare, da quod me facis velle. Da ut quantum jubes, tantum te merear amare. Laudes et gratias tibi ago pro desiderio quod inspirasti. Laudes et preces offero, ne sit mihi donum tuum verte, misericordissime, meum teporem in ferventissimum tui amorem. Ad hoc, clementissime, tendit haec oratio mea, haec
Abbreviated transcription (Latin):
s potabis me torrente uolũtatis tue
me. pa. di. ac .ii. donec dicatur mͥ
ecce deus tuus donec audia: ẽẽ aĩa
sponsus tinis. Pas ce me int̾im sin¬
gultib meis. pota me init̾im fleti¬
b meis. refocilla me dolorib meis.
ueniet int̾rea fortasse redẽptor meꝰ
qr bonũ ẽ nec tardabit qr puis est.

Expanded text:
si potabis me torrente voluptatis tuae , meae panes die ac nocte, donec dicatur mihi, Ecce Deus tuus ; donec audiam, Anima, ecce sponsus tuus. Pasce me interim singultibus meis, pota me interim fletibus meis, refocilla me doloribus meis: veniet interea fortasse Redemptor meus, quia bonus est; nec tardabit, quia pius est.
Abbreviated transcription (Latin):
pccõr mu̾et: cur o aĩa mea te p̾¬
sentẽ nõ tnͣsfixit gladius doloris
acutissimi. cũ ferre nõ posses lan¬
cea nulũari latus tui saluatoris.
nitudĩe fellis: Cur nõ es ꝯpassa
castissĩe mat̾ eiꝰ. benignissime do¬

Expanded text:
on merui! Cur, o anima mea, te praesentem non transfixit gladius doloris acutissimi; cum ferre non posses vulnerari lancea latus tui Salvatoris, ritudine fellis? Cur non es compassa castissimae Virgini, dignissimae
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ uł qñ eũ in ueniã. Quẽ rogabo:
Quis mĩciabit dilecto. qr amore
langueo. Defecit caro mea icor me¬
dultedo miea. Quid eñi m̾ ẽ ĩcelo. ⁊
ate quid uolui sr̃ tr̃am. Te uolo. te
spero. te q̃ro. t̾ dixit cor meũ q̃sim
uultũ tuũ. multũ tuũ dne requirã
ne aũtas faciẽ tuam a me. Ama¬
tor houimiũ bengnissume t̾ delic¬
tus ẽ pauꝑ orphauo tu eris ad in¬
tor. Mi ad uocate tutissime nuẜere

Expanded text:
ubi vel quando inveniam? Quem rogabo? quis nuntiabit dilecto quia amore langueo? Defecit gaudium cordulcedo mea. Quid enim mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? Te volo, te spero, te quaero, tibi dixit cor meum: Quaesivi vultum, vultum tuum, Domine, requiram; ne avertas faciem tuam a me . Amator hominum benignissime, tibi derelictus est pauper, orphano tu eris adjutor . Mi advocate tutissime, mise
Abbreviated transcription (Latin):
pisco. Et sic̃ pupillus benignssi¬
ini pat̾s orbatus p̾sencia qnͣtũ q̃¬
qued. memior passionis tue me¬
mor alaparũ tuarũ. menior fla¬
gelloꝵ tuoꝵ. memor crucis. memor¬

Expanded text:
pisco: et sicut pupillus benignissimi patris orbatus praesentia, queo, memor passionis tuae, memor alaparum tuarum, memor flagellorum, memor crucis, memor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidẽs. Sit ceite mͥ uidet᷑. cũ eis m¬
Eacõnes circa me attendo. qd̾ nõ fi
ẽ dic̾e quodãm̃o nicħ aliud agat u
nisi ut mee saluti ꝓuideat. Et ita
totũ ad custodia ueam occupatũ
indeo qi õiũ oblitus sit ⁊ michi sol
uacare uelit. Sẽꝑ p̾sentẽ exhibet. se

Expanded text:
is. Sic certe mihi videtur, cum ejus miserationes circa me attendo, quod, si fas est dicere, nihil aliud agat Deus, nisi ut meae saluti provideat: et ita totum ad custodiam mei occupatum video, quasi omnium oblitus sit, et mihi soli vacare velit. Semper praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
q anditũ restituit. In quo ideus ui¬
rabile qͥddã ꝯfessus ẽ. ꝙ cũ scũs utr
auricłe. Huc ude digitos ĩ unsisset
nom̃ grande ad eptus est ita: ut ad
unus oĩũ pat̾ ab oib tołet᷑. Ad hñc

Expanded text:
 auditum restituit: in quo idem mirabile quiddam confessus est quod cum sanctus utrique auriculae hinc inde digitos immisisset, nomen grande adeptus est; ita ut ad unus omnium pater ab omnibus coleretur. Ad hunc
Abbreviated transcription (Latin):
as ei ꝯmiłit semiuare sem̃ scm in
gente nõ scã ⁊ dare iudi ppło ⁊ sine
lege inuẽti. legẽ uite ⁊ discipłine.
suscepit ille mãdatũ cũ oĩ alic̾ta¬
te. sic̃ erat sp̃ũ feruẽs: nec talentis
incubãs s ihiqus lucͥs. Demq cũ

Expanded text:
as commisit ei, seminare semen sanctum in gente non sancta, et dare rudi populo, et sine lege viventi, legem vitae et disciplinae. Suscepit ille mandatum in omni alacritate, sicut erat spiritu fervens; nec talentis incubans, sed inhians lucris. Et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ic ortꝰ ẽ in hyb̃nia deppło bar¬
baro: ibi educatꝰ.ibiq lr̃as e¬
doctus ẽ. Cet̾m de natali barlane.
nicħ traxit: nõ magis qmͣ de sale
mat̾no pisces maris. ꝑentes cñ il¬

Expanded text:
 ortus Hibernia de populo barbaro, ibi educatus, ibi litteras edoctus est. Caeterum de natali barbarie traxit nihil, non magis quam de sale materno pisces maris. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
b seriis bene cogitat᷑ uolũtas li¬
b̾o arbito de iuemoria euocat.
tem memorie adhibet. fortũq
qͥcid illud ẽ. intłłectus adhibet
aciei cogitãtis. ⁊ sic pagitur ne¬
de dõ ł ad dñi sũt cogitat᷑. ⁊ nolũ¬
tas eo ꝓficit ut a mor fiat.: ꝯti¬
inmeditacõne. seu intͣcͣtatu: in¬
firmtatem ip̃iꝰ cogitãtis. Et ꝯti¬
uno memoria efficitur sapĩa:¬
cũ sua cũ suauit̾ ei sapiũt bona
dñi. ⁊ qd̾ ex eis cogitandũ ẽ: for¬
mãd̾ maffectu adhibet intllectui.
intlłectus u̾o cogitãtis: efficit᷑ cõ¬
tẽplac̃o auĩatis. ⁊ formãs illud

Expanded text:
cogitatur, voluntas libero arbitrio de memoria evocat tem memoriae adhibet, formatumque quidquid illud est intellectus adhibet aciei cogitantis, et sic peragitur nede Deo vel ad Deum sunt cogitatur, et voluntas eo proficit ut amor fiat, contiin meditatione, seu in tractatu infirmitatem cogitantis. Et continuo memoria efficitur sapientia, cum suaviter ei sapiunt bona Dei, et quod ex eis cogitatum est formandum in affectu, adhibet intellectui. Intellectus vero cogitantis, efficitur contemplatio amantis, et formans illud
Abbreviated transcription (Latin):
aut in gaudiũ cogitãtis .s. uo¬
lñtas exibendo ingandiũ dñi
purã affeccõnẽ. memoria ma¬
tĩam fidelem. intelłos exꝑiẽcie
suauitatẽ. Sic gͦ uolũtas negłc¬
ta. facit cogitacõnes ociosał ⁊̃
dignas deo: corrupta u̾o pu̾sas
q̃ seꝑant ad̾o. recta necessarias
ad nsũ uite hꝰ. ꝑia efficaces ad
fructus sp̃c ⁊ ad frue̾d̾ deo.

Expanded text:
ant in gaudium cogitantis: voluntas exhibendo in gaudium Domini puram affectionem; memoria, mariam fidelem; intellectus, experientiae suavitatem. 15. Sic ergo voluntas neglecta facit cogitationes otiosas, et indignas Deo: corrupta, perversas, quae separant a Deo: recta, necessarias ad usum vitae hujus: pia, efficaces ad fructum Spiritus, et ad fruendum Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
ria habũdantie suauitatis dei
exultat᷑. iubilatur. ⁊ u̾e sentitur
de dño in bonitate ab eo qui ui
simplicitate cordis q̃sunt illũ.
s modus hic cogitãdi de deo. nõ
ẽ marbit̾o cogitantis: s ẽ ingr̃a

Expanded text:
riam abundantiae suavitatis Dei exsultatur, jubilatur, et vere sentitur de eo in bonitate, ab eo, qui in simplicitate 228 cordis quaesivit illum. Sed modus hic cogitandi de Deo non est in arbitrio cogitantis, sed in gratia
Abbreviated transcription (Latin):
suo cũ ub̃rima lacinaꝵ effusione
gr̃as egit dicẽs faciã ꝓrsus apłe sc̃e.
pollicitꝰ es. Nõ mlto post fletum
dunt idẽ ioh̾es bñi petrũ legentẽ.
murenulas aureas faciemꝰ tĩbi u̾¬
nuculatas argento. Mox ioħ̾s sur¬
gẽs et p̾fixũ diem p̾uenẽs ad ĩ¬
pleuit uotũ. Hic fint pͥmꝰ ałbas
cenobii boneuallis. ⁊ post ecc̃e ua
lentine antistes. cꝰ pita ⁊ mors
młtis m̾itis ⁊ miracłis claruit.
uissus est deleri de libro nite. Sił
qui tam amitabiłr sp̃odent ꝓ no¬
bis ⁊ tã efficatit᷑ incedũt . xliii. &¬

Expanded text:
suo cum uberrima lacrymarum effusione gratias egit, dicens: « Faciam prorsus, apostole letum divit idem Joannes beatum Petrum legentem: Murenulas aureas faciemus tibi, vermiculatas argento . Mox Joannes surgens et praefixum diem praeveniens, adimplevit votum. Hic fuit primus abbas coenobii Bonaevallis, et post Ecclesiae Valentinae antistes, cujus vita et mors multis meritis et miraculis claruit. jussus est deleri de libro vitae. Simqui tam amicabiliter spondent pro nobis, et tam efficaciter intercedunt. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ẽ. utrũ ꝑse. au ꝑsuos m̃stros sine
hõĩes sine auglos. hõib innotescat
sũ placitũ deus. S hoĩes in quis.⁊
facile falli in dei uolũtate. de reb u
dubiis ꝑcipiẽda. ⁊ mp̃cipiẽda fallere
possũt. Sed eiũ quid hoc refert tui.
qui ꝯsciꝰ nõ es: p̃ẜtim cũ teneas desqͥ¬
tis. quia labia sac̾dotis custodiũt
augłs dñi ex̾cituũ ẽ: Requirũt dix¬
erĩ legẽ. ñ ꝙͣ uł autentica ulła scͥp¬
tandꝰ. nec ꝓ hibitor auscultãdꝰ. S ꝙ.¬
ita lat̾e. aut obscurũ ẽc̃ cognoscit᷑:
ut iudubiũ uenire possit. utrũ nã
deus sic. an ałr forte uelit. si nõ dela¬
biis custodientib scĩam: ⁊ ex ore an¬
gli dm̃ ex̾tituũ certũ reddatur. Alqͦ
qui ab illo cui credita ẽ dispẽsacõ
mist̾ioꝵ dei. Ip̃m ꝓinde ꝙ̃ ꝓ deo habe¬
mus. tãqũ deũ in hiis. q̃ aꝑte ñ sũt¬

Expanded text:
 per se, an per suos ministros, sive homines, sive Angelos, hominibus innotescat suum placitum Deus? Sed homines, inquis, facile falli in Dei voluntate de rebus dubiis percipienda, et in praecipienda fallere possunt. Sed enim quid hoc refert tua, cui conscius non es? praesertim cum teneas de Scripturis, quia Labia sacerdotis custodiunt angelus Domini exercituum est . Requirunt, dixerim, legem, non quam vel authentica ulla Scriptandus, nec prohibitor auscultandus ita latere aut obscurum esse cognoscitur, ut in dubium venire possit, utrumnam Deus sic, an aliter forte velit, si non de labiis custodientibus scientiam, et ex ore angeli Domini exercituum certum reddatur. A quo quam ab illo cui credita est dispensatio mysteriorum Dei? Ipsum proinde quem pro Deo habemus, tanquam Deum in his quae aperte non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sibi fuerat imꝑatũ. Emissoq ho¬
mine cũ spe certa m̃cedis haben¬
de: dixit albas ẜuienti sibi fratͥ¬
incholao. u̾e fr̃ si nos de dño cogi¬
taremꝰ: deus cogitaret de nobis.
Coniciẽs ille aliquid eũ magnũ
audisse. insecutus ẽ hoĩem abe¬
untẽ. ⁊ prudẽter ⁊ ingeniose polli¬
cẽs se celare ꝯsiliũ ⁊ accelerare ne¬
gociũ rei geste. narracõnẽ extor¬

Expanded text:
sibi fuerat imperatum. Emissoque hosibi fuerat imperatum. Emissoque homine cum spe certa mercedis habendae, dixit abbas servienti sibi fratri Nicolao: « Vere frater, si nos de Domino cogitaremus, Dominus cogitaret de nobis. » Conjiciens ille frater aliquid eum magni audisse, insecutus hominem abeuntem prudenter et ingeniose pollicens se et celare consilium et accelerare negotium, rei geste narrationem extor
Abbreviated transcription (Latin):
actus ẽ aũt prior igmaci.
de inde albas uallis regis. Qrͣ
clecconẽ talis iusio pcessit /uideba¬
tur abb̾i qui tũt p̾erat igniaco cã¬
delabrũ. ardẽs ⁊ lucens añ altare ma¬
ius positũ subita ꝑmaiorẽ uitreã
exire. Postiuodicũ electus ẽ ¶Qui¬
dam aut̃ de mercẽnaruis uallis re¬
gis m̾cedẽ a celerano ex igẽs hab̾e
nõ pot̾at: cellerario asserrente de
mre ei reddendam nõ ẽẽ. Cũq m̾
cenuariꝰ ad abb̃emi hoc referre uol¬
let. qui tt̃ egͦtabat nõ pot̾at: quia
cellerarius eñ intre nõ sinelut. Fu¬
rẽs gͥ ille. ad unã de gͣngiis siniti¬
inis accessit: ferens primas ardẽtes
incacabo. ut eam uicend̾et. hec eo
cogitãte: ecce affuit abbas.⁊quid
uellet ag̾e inquisiuit. Ex pauit il¬
le niso abb̃e stupore uehem̃ti. ⁊ totũ
ꝓpositũ cãm q ꝓpositi ꝯfessus ẽ. Cui
abbas. Ne facias inquit hoc. Cras
adme ĩ ĩ firmitoriũ uem: ⁊ m̃cedẽ
tͥ iubebo restitui. fecit q ille. ut

Expanded text:
actus est prior Igniaci, deinde abbas Valiis Regis. Quam electionem talis visio praecessit: Videbatur abbati, qui tunc praeerat Igniaco, candelabrum ardens et lucens ante altare majus positum subito per majorem vitream exire: post modicum electus est. Quidam de mercenariis Vallis Regis mercedem suam a cellerario exigens habere non poterat, cellerario asserente, de jure ei reddendam non esse. Quod cum mercenarius ad abbatem referre vellet, qui tunc aegrotabat, non poterat, quia cellerarius eum introire non sinebat. Furens igitur ille ad unam de grangiis finitimis accessit, ferens prunas ardentes in cacabo, ut eam incenderet. Hoc eo cogitante, ecce adfuit abbas, et quid vellet agere, inquisivit. Expavit ille viso abbate stupore vehementi; et totum propositum causamque propositi confessus est. Cui abbas: « Ne facias hoc, cras ad me in infirmitorium veni, et mercedem tibi jubebo restitui. » Fecit ille, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eo cogitãte ⁊ orãte. audiuit uotẽ
dicentẽ sibi. Cñ ad illũ locũ ue¬
n̾is. qd̾ requins agnosces. Iam lo¬
nõ dũ erat. Or ante illo actentiꝰ.
nox iteꝵ dixit. Interroga mona¬
chũ illũ qui tecũ uadit᷑. ip̃e eiũ¬
tibi dicet quis futurus. sit abbas
Alccerfito statim roberto: dixit
ei albas. ꝑgimꝰ igniacũ: itredo
ꝙ ex me płimũ pendebit eleccõ.
uos qui frm̃ mores cognoscitis: di¬
cite michi quẽ digniorẽ hoc offõ
iudicatis. At ille incũctãt᷑ ait. ni
Nullũ ait nobis digniorẽ indico.¬

Expanded text:
cogitante et orante, audivit vocem dicentem sibi: « Cum ad illum locum veneris, quod requiris agnosces. » Jam locompos erat. Orante illo attentius, vox iterum dixit: « Interroga monachum illum, qui tecum vadit; ipse tibi dicet, quis futurus sit abbas. » Accersito statim Roberto, dixit ei abbas: « Pergimus Igniacum; et credo, quod ex me plurimum pendebit electio. Vos, qui fratrum mores cognoscitis, dicite mihi, quem digniorem hoc officio judicatis. » At ille incunctanter: « Nullum vobis digniorem judico
Abbreviated transcription (Latin):
cuncus comes campanie: p̾¬
tatus est aliqũ seruũ dei ut ꝓ se
dũu p̾caretur. c̃elebint autem
ille iissami: intercessuuis ꝓ eo.
expleto ciĩ nist̾ĩo. cũ ille dcũrus
extremam collectã ad suos se cõ¬
uertiss nũstros: appamit ei comes
absens. signũ crucis habẽs ĩueste.

Expanded text:
cus comes Campaniae precatus est aliquando servum Dei, ut pro se Dominum precaretur. Celebravit ille missam, intercessurus pro eo. Expleto mysterio, cum ille dicturus extremam collectam ad suos se convertisset ministros, apparuit ei comes absens, signum crucis habens in veste,
Abbreviated transcription (Latin):
Tractatũ ant̃ ẽ de electõe. Bissen¬
sere ꝑtes quib q ut assolet. p̾su¬
lem uolẽtib ꝯstitu̾e suũ nõ dei. ue¬
uit illuc malachias audita dissẽ
sibi debe credi. cui potissimũ solli¬

Expanded text:
 de electione: dissensere partes, quibusque, ut assolet, praesulem volentibus constituere suum, non Dei. Venit illuc Malachias, audita dissenssibi debere credi, cui potissimum solli
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtate obediendi pugnante
gemmo hoste .s. põd̾e̾ langnoris
sibi in adintoriũ spe salutis. Itaq
conatur mouet sese. tẽp̃tat mres
muenit se solito forcorẽ. Erescit

Expanded text:
voluntate obediendi, pugnante gemino hoste, pondere languoris,sibi in adjutorium spe salutis. Itaque conatur, movet sese, tentat vires, invenit se solito fortiorem. Crescit
Abbreviated transcription (Latin):
culacõi alludãt. ⁊ hũane infirmita¬
ti ꝯdescẽdãt. Res eĩ ĩ insibiles ꝑ reꝵ
iusibiliũ formas descͥbũt ⁊eaꝵ me
specieꝵ pulctudinẽ m̃tib nrĩs mi¬
primũt. Hinc ẽ qd̾ nũc terram lac¬
te nuelle manãtẽ ꝑuttũt: ñc flo¬

Expanded text:
culationi alludant et humanae infirmitati condescendant. Res enim invisibiles, per rerum visibilium formas describunt, et especierum pulchritudinem mentibus nostris imprimunt. Hinc est quod nunc terram lacte et melle manantem promittunt; nunc flo
Abbreviated transcription (Latin):
ne descend̾e dignatus ẽ huc ubi ia¬
pdidas: ip̃e dignatus ẽ pie pati qd̾
tollabas. Descendit gͦ. suscepit sus¬
tinut uicit restaurauit. descendit
ad mortalẽ: suscepit mortalitatẽ
sustmut passionẽ: incit mortẽ res¬
tauauit hõmẽ. Eogita qnͣtũ dili¬

Expanded text:
ignatus est huc ubi japerdideras, ipse dignatus est pie pati quod tolerabas. Descendit ergo, suscepit, sustinuit, vicit, restauravit. Descendit ad mortalem, suscepit mortalitatem, sustinuit passionem, vicit mortem, restauravit ho