comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tentõnis ⁊ oꝑis pp̃ gr̃am hũilitatis ꝓpt̾
ꝑ seu̾antie soliditatem pp̃ extenuatõnẽ
caruis sue. uirgula est recta ⁊ solida.
lis fuit que ad b̾am elyzabech se tnͣs¬
tulit ascendens inuitata ut ei mini¬
straret ⁊ filio de ip̃a nascituro. Agilis
fuit: qr leui cursu leui saltu uelut
⁊ foueas transiluit hec ardore sp̃c sc̃i
accensa sic ascendendo ꝓfecit in gr̃a
sic ascendit in gła qm uelut euanes¬
cens omnẽ humanam cognitonẽ exte¬
dit.⁊ qr ad laudem istuis uirgule ñ
uidebatur suffic̾e p̃dicta ꝯm̃datõ. de
ip̃ius ardore subdit᷑. Ex aromatib myt¬
re ⁊ thuris ⁊ uniu̾si pulu̾is pigm̃ta¬
tii. Beata enĩ uirgo om̃i uirtutũ odo¬
re ꝑfudit eccłam. Ip̃a enĩ hũit om̃ia
aromata uirtutũ. Unde dr̃ ex aromati

Expanded text:
 gratiam humilitatis, propter perseverantiae soliditatem, propter extenuationem carnis suae. Virgula enim recta est et solida; lis fuit, quae ad beatam Elisabeth se transtulit ascendens in montana ut ei ministraret et filio de ipsa nascituro. Agilis fuit quia levi cursu, levi saltu velut et foveas transilivit. Haec ardore Spiritus sancti accensa, sic ascendendo profecit in gratia, sic ascendit in gloria quod velut disparens, omnem humanam cognitionem excedit. Et quia ad laudem istius virgulae non videatur sufficere praedicta commendatio, de ipsius odore subditur: Ex aromatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii. Beata enim Virgo omnium virtutum odore profudit Ecclesiam; ipsa enim habuit omnia aromata virtutum. Unde dicitur: Ex a
Abbreviated transcription (Latin):
suauis odoris fragrantia designat᷑. Per
uniu̾sum pulsiem aromatũ qi aromata
terunt᷑ ut in puluem reducant᷑ ⁊ in
pulu̾em redacta ꝯminuunt᷑. designan¬
tur om̃s uirtutes condite patientia et

Expanded text:
ationum fragrantia designatur. Per universum pulverem aromatum, quia aromata teruntur ut in pulverem reducantur, et ut in pulverem redacta comminuantur, designantur omnes virtutes conditae patientia et
Abbreviated transcription (Latin):
pientiam ꝑ qd̃ sapĩa huius mundi
stulticia comꝓbatur. Ip̃a enĩ coronat᷑
de u̾tice hernion .i. de capitaneis heti¬
coꝵ. qr ip̃a uniu̾sas heses int̾emit in
uniũso mundo. hermon enĩ inter p̃ta¬
tur anathema uel seꝑatus. hii hetici

Expanded text:
pientiam per quam sapientia hujus mundi stultitia comprobatur. Ipsa quoque coronatur de vertice Hermon, id est de capitaneis haereticorum; quia ipsa universas haereses interemit in universo mundo. Hermon interpretatur anathema vel separatus. Hi sunt haeretici,
Abbreviated transcription (Latin):
tum mortuum. sepultum: Absit
ut ħ cͥdam de deo. indignum ẽ. Cor lo¬
quatur non ceruix. Suꝑbo uidetur
indigna domini humilitas. ideo a
talib longe fit sanitas. Noli ex tolłe
suus sanari: descende. ex pauescere pi¬
ctas debuit. si xp̃c incarne mutabił
diceretur Nc̃ ã commendas tibi u̾i¬
tas inmutabilem xp̃m quantum
attinet ad u̾bum. In principio enĩ
ret ⁊ transiret quia deus erat u̾bum:
Manet enim deus tuus ĩmutabilis.
Onerax pietais. Manet deus tuns noꝰ la¬
li timere non ꝑit. ⁊ per xp̃m nc̃ tu
peris. Nanet nascitur ex femina s
incarne. U̾bum ã ⁊ matrem fecit:
qui erat anteqmͣ fier. Fecit sibi in
qua fieret. Infans fuit s in carne
Suxit c̾uit. alim̃ta sup̾sit peretates cu¬
octisus ẽ s in carne. Quid expauescit

Expanded text:
tum, sepultum? Absit ut hoc credam de Deo; indignum est. Cor loquatur, non cervix. Superbo videtur indigna Domini humilitas, ideo a talibus longe fit sanitas. Noli te extollere: si vis sanari, descende. Expavescere pietas debuit, si Christus in carne mutabilis diceretur. Nunc autem commendat tibi veritas immutabilem Christum, quantum attinet ad Verbum. In principio ret, et transiret; quia Deus erat Verbum Manet ergo Deus tuus immutabilis. O verax pietas: manet Deus tuus: noli timere, non perit; et per ipsum nec tu peris. Manet, nascitur ex femina; sed in carne. Verbum autem et matrem fecit. Qui erat antequam fieret, fecit sibi in qua fieret. Infans fuit; sed in carne. Suxit, crevit, alimenta sumpsit, per aetates cuoccisus; sed in carne. Quid expavescis?
Abbreviated transcription (Latin):
ni nr̃e spem. Suscepit enim qd̃ no¬
u̾amus in hac t̾ra. qd̾ hit hũndabat
nasci ⁊ mori. Nasci ⁊ mori hic hũn¬
dabat resurgere ⁊ inet̾num uiuere ñ
hic erat. Inuenit hic uiles m̾ces ter¬
restres attidit peregrinas celestes. Si
ex pauescit mortem. a ma resurrectio¬
nem. Dodit tibi auxilium de tribissone
sua. nam uana remanserat salus
tua salutem itaq in hoc mundo per¬
egrinam ħ ẽ sempit̾nam fr̃s agnos¬
canius ⁊ diligamus ⁊ in hoc mun¬
do tanquam peregrini uiuamus. tnͣs
ire nos cogitemus. ⁊ minus peccabimꝰ.
usq ad dec̾pitam senectutem breue
diuẽ n fiis est: Hestnum diem ne¬
mo renocat hodiernus crastino urget᷑
ut transeat. Ip̃o paruo spatio bñ ur¬
uamus. ut in illo camus uñ non tnͣs¬
camus. Et modo cum loquimur uti¬
q transimus. U̾ba currunt. Et hore¬
uolant. Sic etas nr̃a sic actus nr̃i. sic
honoros nr̃i. sic miscria nr̃a. sic ifta
felicitas nr̃a totum transit. S nõ ex¬
paues camuis: uerbum domini. mn. ĩez¬

Expanded text:
ni nostrae spem. Suscepit enim quod noveramus in hac terra, quod hic abundabat, nasci et mori. Nasci et mori, hic abundabat: resurgere et in aeternum vivere, non hic erat. Invenit hic viles merces terrestres, attulit peregrinas coelestes. Si expavescis mortem, ama resurrectionem. Dedit tibi auxilium de tribulatione sua: nam vana remanserat salus tua. Salutem itaque in hoc mundo peregrinam, hoc est, sempiternam, fratres, agnoscamus et diligamus, et in hoc mundo tanquam peregrini vivamus. peccabimus.usque ad decrepitam senectutem breve finis est? Hesternum diem nemo revocat: hodiernus a crastino urgetur, ut transeat. Ipso parvo spatio bene vivamus, et illo eamus, unde non transeamus. Et modo cum loquimur utique transimus. volant: sic aetas nostra, sic actus nostri, sic honores nostri, sic miseria nostra, sic ista felicitas nostra. Totum transit: sed non expavescamus: Verbum Domini mane
Abbreviated transcription (Latin):
ubum domini manet inec̾num. Et
qr non respui fenum tuum. hoc gͦ
qd̾ nobis prestitit u̾bum domini ut
ad ip̃m nos teriemus. ne cum flore
transiremus. het qd̵ nobis prestitit
ut u̾bum caro fierz suscipiens carnẽ
non muratum incarnem. manens
⁊ assum̃es maues ꝙ eratiassumens qd̃
nonerat. hoc qd̃ nobis prestit᷑. ⁊̃ illa
piscina sig̃cat. Brcuit̾ dicam aqua il¬
la uidaicus ppłs erat. Quinq porticus:
lex quinq enim libros scripsit moyses.
Ergo aqua quinq porticib cingebat᷑.
sicut illo ppłs lege co hercebatur. aq̃ per¬
turbatio: in illo ppło est domini passio.
Qui descendebat sanabatur. Non nͥ unꝰ.
quia ip̃a ẽ imitas. Quibcumq ista
displicet dñi passio: superbi sunt: no

Expanded text:
uit, Domini manet in aeternum. Et quia non respui fenum tuum. Hoc ergo quod nobis praestitit Verbum Domini, ut ad ipsum nos teneremus, ne cum flore feni transiremus: hoc ergo quod nobis praestitit, ut Verbum caro fieret, suscipiens carnem, non mutatum in carnem; manens et assumens, manens quod erat, assumens quod non erat: hoc ergo quod nobis praestitit, etiam piscina illala, Judaicus populus erat; quinque porticus, Lex. Quinque enim libros scripsit Moyses. Ergo aqua quinque porticibus cingebatur, sicut ille populus Lege coercebatur. Aquae perturbatio, in illo populo est Domini passio. Qui descendebat sanabatur, nonnisi unus: quia ipsa est unitas. Quibuscumque ista displicet Christi passio, superbi sunt: no
Abbreviated transcription (Latin):
on frustra fiebant unus.
eterna salute figurabant: Nam
salus corporis que reddita est hoĩ
quanti tꝑ̃is fuait ÷ Que ẽ enim
uita ur̃a dicit sc̃a scriptura: Ua¬
por est inquit ad moditum appa¬
rens deinceps ext̾minabitur. Qd̃ ĩ
firmi hominis corpori ad tempus red¬

Expanded text:
on frustra fiebant illa aeterna salute figurabant. Nam salus corporis quae reddita est homini, quanti temporis fuit? Quae est enim vita vestra, dicit sancta Scriptura? Vapor est, inquit, ad modicum apparens; deinceps exterminabitur . Quod ergo illius hominis corpori ad tempus red
Abbreviated transcription (Latin):
honorem. ⁊ honorem non transitoei¬
um. Dat enim carru in mortalitatẽ:¬
s prius transit tribuło uite hꝰ:
de qua nobis prestat auxilium: cui
dicimus da nobis aucilium de tri¬
bułone. Tota quippe urta ista intel¬
ligentib tribuło est. Sunt enun
duo tortores anime. non simul tor¬
quentes. s cruciatum alt̾nantes
horum tortorum nomina sunt ti
Tenenda ẽ in hoc feno. ⁊ in dieb femma
tutior u̾bum dei. Cum enim dictum
ãt. Omnis caro fenum ⁊ omnis ho¬
nor carnis ut flos feni. feñ aruit.
flos decidit qĩ remiansamus. Et fe¬

Expanded text:
honorem, et honorem non transitorium: dat enim et carni immortalitateius transit tribulatio vitae hujus, de qua nobis praestat auxilium, cui diximus: Da nobis auxilium de tribulatione . Tota quippe ista vita intelligentibus tribulatio est. Sunt enim duo tortores animae, non simul torquentes, sed cruciatum alternantes. Horum duorum tortorum nomina sunt, tiTenenda est in hoc feno et in diebus feni via tutior, Verbum Dei. Cum enim dictum esset, Omnis caro fenum, et omnis honor carnis ut flos feni; fenum aruit, flos decidit:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui g̃ restant inimici ad uersus p̾n
⁊ potestates: sp̃uales nequitie. restorẽ
mundi. Quasi plus dedit diabolo ⁊
angłis eius plus dedit rectores mun¬
di appelaurt. S ne male intelligas:
ex ponit quid sit mundus cuiꝰ sũt
slli restores. Rectores mundi tenebra¬
pellat apłs tenebras. harum ret¬
tores diabolus ⁊ angłi eiuis. Hec tene¬
bre non naturales sunt non inꝯ
Qd̃ cum incis fc̃m fu̾it. Audient. fu¬
istis aliqñdo tenebre. ñc̃ aut̃ lux in dño.
Nam quando tenebre: non indomino.
⁊t̾um quando lux non uite s in clño.
Quid enim ħs quem ñ accepisti. Qui
a gͦ sunt inuisibiles inimici. mitisi¬
biti st̃ expugnandi. Quippe hostem
uisibilem uincis feriendo. Ininisibile
uincis credendo. Uisibilis hoftis est ho¬
mo⁊ isibile est ferire. Iniusibilis hos
tis est diarolus. Iniisile est tred̾e. est

Expanded text:
Qui ergo restant inimici? Adversus principes et potestates spiritualis nequitiae, rectores mundi. Quasi plus dedit diabolo et angelis ejus. Plus dedit, rectores mundi appellavit. Sed ne male intelligas, exponit quid sit mundus, cujus sunt illi rectores. Rectores mundi, tenebraostolus appellat tenebras. Harum rectores, diabolus et angeli ejus. Hae tenebrae non naturales sunt, non incQuod cum in eis factum fuerit, audient, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Nam quando tenebrae, non in Domino: iterum quando lux, non in te, sed in Domino. Quid enim habes quod non accepisti ? Quia ergo sunt invisibiles inimici, invisibiliter sunt expugnandi. Quippe hostem visibilem vincis feriendo: invisibilem vincis credendo. Visibilis est hostis homo; visibile est et ferire: invisibilis est hostis diabolus; invisibile est
Abbreviated transcription (Latin):
hominem. si uerum lum̃ qd̾ illumi¬
nat onnnẽ hominẽ: gͦ ⁊ ioh̾em reste
dicentem. recte ꝯfitentem. Nos aut̃
de plenitudine eus accepimus. ide
si aliud dixit qm̃ tu itluminabis
lucernam .i. domine. deniq iam il¬
luminatus. testimonium ꝑhibebat.
sistis ad ioh̾em. ⁊ uoliustis exurttare
ad horam in lumine cuis. Ille erat lu¬
cerna ardens ⁊ lucens. Ille lucerna
ħ est ies illuminata accensa ut lucit
Q actendi põt. Põt ⁊ extingui s
ut non extinguatur. uentum super¬
bie non paciatur. Ergo ꝯfiteor tibi pr̃

Expanded text:
hominem. Si verum lumen quod illuminat omnem hominem; ergo et Joannem recte dicentem, recte confitentem, Nos autem de plenitudine ejus accepimus . Vide si aliud dixit, quam, Tu illuminabis lucernam meam, Domine. Denique jam illuminatus, testimonium perhibebat. sistis ad Joannem, et voluistis exsultare ad horam in lumine ejus: ille erat lucerna ardens et lucens . Ille lucerna, hoc est, res illuminata, accensa ut luceret. Quae accendi potest, potest et exstingui. Sed ut non exstinguatur, ventum superbiae non patiatur. Ergo, Confit
Abbreviated transcription (Latin):
nus exultabat qi reuelatum est par¬
uuł debemus ẽẽ pariuili. Nam si uo¬
liumus eẽ magni quasi sapientes
⁊ pridentes: non nobis illud reuela¬
tur. Quis magni.sapientes ⁊ prudẽ¬
tes. Dicentes enim se cẽ sapientes. stul¬
ti sti sunt. hs̃ remedium a cont᷑rio
Si dicendo te ẽẽ sapientem stultus ft̾s
õs. dicte stultum sapiens eris. S dioi
dic. ⁊ intus dic: quia sicut ẽ ut dicis.
Si dicis noli coram hominib clicere: ⁊
coram d̾o non dr̃e. Dic ꝓrsus qd̾ ad te
ip̃m ꝑtinet qd̃ ad tua: tenebrosus es
Quid enim est aliud eẽ stultum nͥ cẽ
tu tibi lum̃ non es. ⁊ si cculus es. lum̃
cẽ ⁊ clama qd̃ scriptum est. Tu illumi¬
nabis lucernam meam domine: lumi¬
ne tuo. Domine illuminabis tenebras
meas. Mee enim nicħ nisi tenebre. Tu
aut̃ lumen fugans tenebras sllumi¬

Expanded text:
nus exsultavit? Quia revelatum est parvulis. Debemus esse parvuli; nam si voluerimus esse magni, quasi sapientes et prudentes, non nobis illud revelatur. Qui sunt magni? Sapientes et prudentes. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Habes remedium a contrario. Si dicendo te esse sapientem stultus factus es; dic te stultum, et sapiens eris. Sed dic: dic, et intus dic; quia sic est ut dicis. Si dicis, noli coram hominibus dicere, et coram Deo non dicere. Prorsus quod ad te ipsum pertinet, quod ad tua, tenebrosus es. Quid est enim aliud esse stultum, nisi esse tu tibi lumen non es. Ut multum, oculus es; lumenesse; et clama quod scriptum est, Tu illuminabis lucernam meam, Domine: lumine tuo, Domine, illuminabis tenebras meas . Meae enim nihil nisi tenebrae: tu autem lumen fugans tenebras, illumi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quia illam uiam tenuit si oftend̃¬
ei xp̃c salutare suum: Ab illa uia pes¬
tuuis non exeat. Ineo enim qd̾̃ se accu¬
sauit. dñm laudauit ⁊ uitam suam
beatam ferit presumpsit quid̾ acdño.
⁊ ait illi. Domine mem̃to mĩ cum ue¬
neris in regnum .t. Considera bat enim
facinora sua ⁊ ꝓ magno hẽbat siei ł
in fine part̾etur. Dominꝰ aut ꝯtinu¬
o cum ille dr̃et mem̃to mei. s qñdo:

Expanded text:
nisi quia illam viam tenuit, ubi ostendit salutare suum? A qua tibi pes non exeat. In eo enim quod se accusavit, Deum laudavit, et vitam suam beatam fecit. Praesumpsit quidem a Domino, et ait illi, Domine, memento mei, cum veneris in regnum tuum. Considerabat enim facinora sua, et pro magno habebat, si ei vel in fine parceretur. Dominus autem continuo, cum ille diceret, Memento mei; sed quando?
Abbreviated transcription (Latin):
se putantib ⁊ tenebre erant. Et coq
tenebre erant ⁊ lumen seputabãt:
nec illummari potuerunt. Illi aut̃
qui tenebie erant ⁊ tenebras se esse
ꝯ fitebantu: pariuili erant ñ mag¬
ni humiles erant ñ superbi. Recte gͦ
cebant dñm laudabant. auia salu¬
tari non recedebant. laudantes cdñm
inuocabant. ⁊ abini. siis. salui erãt.

Expanded text:
se putantibus, et tenebrae erant; et eo quod tenebrae erant, et lumen se putabant, nec illuminari potuerunt. Illi autem qui tenebrae erant, et tenebras se esse confitebantur, parvuli erant, non magni; humiles erant, non superbi. Recte ergo cebant, Dominum laudabant, a via salutari non recedebant. Laudantes Dominum invocabant, et ab inimicis suis salvi erant.
Abbreviated transcription (Latin):
micos innisibues. abhiis inimicis
di laudans inuocabo añnt ⁊ ab inii¬
cis meis saluus ero. ħ̃s quidagas lai¬
ta. Si enim te laudan̾is. ab ini. tius
saluius eris laudans inuoca d̾. ⁊ abut.¬
merim⁊ bi ua: In sacrifitio laudil.
Noli pedẽ extra banc uiam mtit̾e̾. iui¬
a esto. a ua noli reced̾e a laude dñi nc̃
uinguem nedum pedem. Si enim uo¬
lius ab hac uia deuare. ⁊ ꝓ domino
laudare te: non eris saluns ab mitz¬

Expanded text:
micis, . Laudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero . Habes quid agas. Lauca. Si enim te laudaveris, ab inimicis tuis salvus non eris. Laudans invoca Dominumeum . Ubi via? In sacrificio laudis. Noli pedem extra hanc viam mittere. In via esto: a via noli recedere; a laude Domini nec unguem, nedum pedem. Si enim volueris ab hac via deviare, et pro Domino te laudare, non eris salvus ab i
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Uasa sunt: utitur alus. Organa
sunt: alius tangit. Imisit inquit di¬
abolus incor uide ut trad̾et dñm ait
aliquis. Quid ergo ego feci: Audia¬
psin. Nocꝑ detis locum diabois. Eu ma¬
la uoluntate lorum dedisti. int̾int.
possecdit uititur. Locum si non dares:

Expanded text:
vos. Vasa sunt, alius utitur: organa sunt, alius tangit. Immisit se, inquit, diabolus in cor Judae, ut traderet Dominum . Ait aliquis: Quid ergo ego feci? Audi Apostolum: Neque detis locum diabolo . Tu mala voluntate locum dedisti: intravit, possedit, utitur. Si locu
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm eum qui sine pxc̃o est pre¬
dicamus. Qnͣdo aũt nos ip̃os accu¬
samus: ei ꝑꝙ̃ resurreximus głam
damus. hoc si fecis: nlłam acc̃onẽ
inueniet inimicus qͣte. cireumne¬
mat añ uidicem. Cum enim tũ
ipe fius accusator ⁊ dominꝰ fu̾it
liberator quid erit ille. nisi talumpni¬
ator: Merito ille huic sibi tutelam pro¬

Expanded text:
tanquam eum qui sine peccato est praedicamus: quando autem nos ipsos accusamus, ei per quem resurreximus, gloriam damus. Hoc si feceris, nullam occasionem invenit inimicus, qua te circumveniat ante judicem. Cum enim tu ipse fueris accusator, et Dominus liberator; quid erit ille, nisi calumniator? Merito ille hinc sibi tutelam pro
Abbreviated transcription (Latin):
laudatoris. Confitemur gͦ sũ lau¬
dances clm̃ siuie accusantes nos ip̃os.
Pia est utraq ꝯfessio siue cum te
reprehendis qui non es sñ peccato:
siue cum illum laudas qui ñ põt
hr̃e pcc̃m Si aut̃ bñ cogitemus:
fiteris. nisi quia ex mortuo uiuus
mortuo qiͣ qui non sit perit ꝯfes
ꝯfitetur: utiq a morte reuixit:
Si pẽt ꝯfessor reuixit amorte. qͥs
cum suscitauit: Nullus mortu¬
enim ꝑater solus filium suscita
uit. s dominꝰ se ip̃m .i. corpus su¬
um. Uñ dicit soliute templum
hoc. ⁊ intriduo suscitabo illud.
Mortiuis ẽ aũ pec̃or maxime il¬
le quem moles ꝯsuetudinis p̾mit.
Nuuasi sepultus est lazarus. parum
enim erat quia mortuuis ⁊̃ sepult᷑
Quis qͥuis gͥ male cõsuetudinie ma¬
le uite. t̾renarum .s. cupiditatum mo¬
le premitur fit talis de qͣli dẽm est.¬
mortuo uelut qui non sit perit ofes¬
sio. Quis enim suscitabit nisi qui
remoto lapide clamauit dicens. lata¬
foras ꝓfiue. nisi qd̃ occultum erat

Expanded text:
laudatoris. Confitemur ergo, sive laudantes Deum, sive accusantes nos ipsos. Pia est utraque confessio, sive cum te reprehendis, qui non es sine peccato; sive cum illum laudas, qui non potra. Si autem bene cogitemus, are confiteris, nisi quia ex mortuo vivus mortuo, quasi qui non sit, perit confesfitetur, utique a morte revixit. Si peccati confessor revixit a morte, quis eum suscitavit? Nullus mortuenim Pater solus Filium suscitaiam Dominus se ipsum, id est, corpus suum; unde dicit, Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud . Mortuus est autem peccator, maxime ille quem moles consuetudinis premit, quasi sepultus est Lazarus. Parum enim erat, quia mortuus; etiam sepultus. Quisquis igitur malae consuetudinis, malae vitae, terrenarum scilicet cupiditatum mole premiturmortuo, velut qui non sit, perit confessio. Quis eum suscitabit, nisi qui remoto lapide clamavit, dicens: Lazaforas prodire, nisi quod occultum erat
Abbreviated transcription (Latin):
hospitalitatem: ꝑ hanc uentum est:
ad dm̃. Suscipis hospitem cuius ⁊ tu
es comes inma. quia omnes peregrini
a nr̃a sutsum est ibi hospites none¬
rimus. Nam unusquisq hic ⁊ indo¬
mo sua hos pes est. Si non ẽ hospes:
ñ iñ transeat. sit transiturus ẽ hospes
ĩ. nonse fallat: hospes est uelit no¬
lit. hos pes est. S cdimittit illam do¬
mum filiis suis. hospes hospitib. Ces
sit ei locum pr̃ suus cessurus est lo¬
tum filiis sins int mansurus ma¬
net nec mansuris relinquet. Si om̃s
transimus aliquid qd̾ transire nõ
operemur. ut cum transierimus ⁊
illo uen̾ims uñ non transeamus:
oꝑa nr̃a bona ibi inueniamus.

Expanded text:
hospitalitatem, per hanc perventum est ad Deum; suspicis hospitem, cujus et tu es comes in via: quia omnes peregrini enim nostra sursum est; ibi hospites non erimus. Nam unusquisque hic, et in domo sua hospes est. Si non est hospes, non inde transeat. Si transiturus est, hospes est. Non se fallat, hospes est: velit nolit, hospes est. Sed dimittit illam domum filiis suis, hospes hospitibussit tibi locum pater tuus, cessurus es locum filiis tuis. Nec mansurus manes, nec mansuris relinques. Si omnes transimus, aliquid quod transire non potest operemur: ut cum transierimus, et illo venerimus unde non transeamus, opera nostra bona ibi inveniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ria fc̃a farine de quib dominꝰ
loq̃batur. gͦ. humanum est.
Recolite diluuium. uñ cet̾i reparent᷑.
tres remanserunt: Tres filios hẽbat̾
noe. de ip̃is reparatum est gͦ humañ.
Mulier illa sc̃a que abscondit ferm̃¬
tum sapĩa est Ecce clamat orbis totꝰ
ineccłia di. Ego cognoui qr magnꝰ

Expanded text:
ria sata farinae, de quibus Dominus loquebatur, genus humanum est. Recolite diluvium: unde caeteri repararentur, tres remanserunt. Tres filios habebat Noe, de ipsis reparatum est genus humanum. Mulier illa sancta quae abscondit fermentum, sapientia est. Ecce clamat orbis totus in Ecclesia Dei: Ego cognovi quia
Abbreviated transcription (Latin):
per illam. lata uia ⁊ spatiosa ẽ uia q̃
ducit ad int̾itum ⁊ multisunt qui am¬
bulant ꝑ illam. Qui gaudemits ad ml¬
titudines loqui: audite me pauci. scio qr
multi auditis ⁊ pauci ob auditis. Areã
iuideo. grana quero. ⁊ uix uidentur qñ¬

Expanded text:
per illam: lata autem et spatiosa est via quae ducit ad interitum, et multi sunt qui ambulant per illam . Quid gaudemus ad multitudines? Audite me, pauci. Scio quia multi auditis, et pauci obauditis. Aream video, grana quaero. Et vix, videntur
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Pauci gͦ sunt qui saluantur in
ꝯparatione młtorum ꝑiturorum. s ⁊
ip̃i pauti magnam magssam fcuri st̃.
cum uen̾it uentilator ferens uentila¬
brum in manu sua: mundabit areã
suam. frum̃ta recondet in horreum. pa¬
leam aut̃ comburet igni mextinguibi¬
li. Non sub sannet palea granum. ħ
uerum loq̃R neminem fallit. Estote gͦ
inter multos s in comparatione quoꝵ¬
dam multorum pauci. Tanta massa ꝓ¬
cessura est. de hac auea. ut ĩpleat horreũ
portam. multi per latam uiam pereũt:
cidente uenient. Multi certe pauci. et
pauci multi. Alii gͦ paucie alii młti.
Non s ip̃i pauti qui multi. pauci com¬
paratione perclitorum multi insocie
de. ⁊tribu. uenientes cum stoł albis.
⁊ palmis multitudinem qmͣ dinume¬
rare nemo potest. ħ est massa scõꝵ.¬
que stabit ad dext̾am. nullum tibi
timens misceri malorum: Ntlm ti¬
mens perd̾e bonorum regnatura. cum
cognoui quia magnus est dominus.¬

Expanded text:
ui salvantur in comparatione multorum periturorum. Nam ipsi pauci magnam massam facturi sunt. Cum venerit ventilator ferens ventilabrum in manu sua, mundabit aream suam: frumenta recondet in horreum; paleas autem comburet igni inexstinguibili . Non subsannet palea granum: hoc verum loquitur, neminem fallit. Estote ergo inter multos multi, sed in comparatione quorumdam multorum pauci. Tanta massa processura est de hac area, ut impleat horreum portam, multi per latam viam pereunt: cidente venient . Multi certe pauci: et pauci, et multi. Alii ergo pauci, alii multi? Non. Sed ipsi pauci qui multi: pauci in comparatione perditorum, multi in socieet tribu venientes cum stolis albis et palmis, multitudinem quam nemo dinumerare potest . Haec est massa s stans ad dexteram, nullum sibi timens misceri malorum, nullum timens perdere bonorum, regnatura cum cognovi quia magnus est Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Il
est homo uͥ qd̃ memores eius. is ui¬
dere quid est homo: omnis homo men¬
dax. Cantamus. Exurge domine non
preualeat homo. Quid est non preua¬
leat hõ: ñ ne apłi homines erant. nõ¬
ne martyres homines erant. Ip̃e do¬
minus iłx deus ẽẽ non desistens. homo
cẽ dignatus est. Quio est gͦ. Exurge
domine non .p. homo. Si omus homo

Expanded text:
id est homo, nisi quod memor es ejus ? Vis videre quid est homo? Omnis homo mendax . Cantavimus, Exsurge, Domine, non praevaleat homo. Quid est, non praevaleat homo? Nonne Apostoli homines erant? Nonne martyres homines erant? Ipse Dominus Jesus Deus esse non desistens, homo esse dignatus est. Quid est ergo, Exsurge, Domine, non praevaleat homo? Si omnis homo
Abbreviated transcription (Latin):
promisisti. Inde namq ẽ qd̾ audemꝰ
cotidie dr̃e. ad ueniat regnum tuũ.
ut ad ueniente regno euis. ⁊ nos
cum illo regnemus. Qd̃ nobis hus
uerbis promissum est. Uenite bñdc̃i

Expanded text:
promissum. Inde namque est, quod audemus quotidie dicere, Adveniat regnum tuum : ut adveniente regno ejus, et nos cum illo regnemus. Quod nobis his verbis promissum est: Tunc di
Abbreviated transcription (Latin):
bor in fructuosa. non derideat. quia
parcitur tibi. dilata ẽ securis. noli eẽ
secura ueniet ⁊ amputab̾is. Crede ꝙ
uenturus est. ista omĩa q̃ uides nõ
erant. xp̃iamis ppłs toto orbe t̾raꝵ
aliqnͣdo non erat. Inꝓpħia logebat᷑.
non ei dc̃m est. Uide filia ⁊ audi. sed
audi ⁊ iude. audi predc̃a. uide comple

Expanded text:
bor infructuosa, non derideas, quia parcitur tibi: dilata est securis, noli esse secura; veniet, et amputaberis. Crede quia venturus est. Ista omnia quae vides, non erant. Christianus populus toto orbe terrarum aliquando non erat. In prophetia legebatur, Non ei dictum est, Vide filia, et audi; sed, Audi et vide . Audi praedicta, vide comple
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ hõ. Domine incarne uenire digna¬
tus es. S̾bum caro fcm. u̾bum super
nos: caro inter nos. uerbum caro int̾
dm̃ ⁊ hominem uuginem uñ nascis
sccł̾m carnem elegifti uirginem conci¬
piencdus inuenisti natus iurginem
reliquisti s nõ agnoscebaris. apparebas
⁊ latebas. apparebat in fumitas. late¬
bat potestas. hexc totum ft̃m est: ut san¬
guinem funde̾s qd̃ est precium nr̃m.
fecisti tanta miracula in uallitudĩb
egrotorum sanitatem tribuisti. bñ¬
ficia multa prestitisti. ⁊ recepisti ma¬
la proboĩs. Insultatum est tibi. pe
te caput ab impiiẜ ⁊ dcm̃ est si fllius
dei es. descende. de .c. Ita ne tu perclideras
potentiam an potius demonstrabat
pacĩani. Et tamẽ illi in sultauerunt
⁊ tñ illi irriserunt tñ illi te occioso
q̃i uctores discesserunt. fcce insepul
non preualeat cecus inimicus uideus.
Cum enim crucifig̾is preualuisse tͥ
uisus est cecus uideus. Exurge domine
non preualeat hõ. fcm̃ est omnino

Expanded text:
 homo. Domine, in carne venire dignatus es, Verbum caro factus, Verbum super nos, caro inter nos, Verbum caro inter Deum et hominem: virginem unde nascereris secundum carnem elegisti, virginem concipiendus invenisti, natus virginem reliquisti. Sed non agnoscebaris: apparebas, et latebas. Apparebat infirmitas, latebat potestas. Hoc totum factum est, ut sanguinem funderes, quod est pretium nostrum. Fecisti tanta miracula, valetudinibus aegrotorum sanitatem tribuisti, beneficia multa praestitisti, et recepisti mala pro bonis. Insultatum est tibi, in te caput ab impiis, et dictum est, Si Filius Dei es, descende de cruce . Itane tu perdideras potentiam, an potius demonstrabas patientiam? Et tamen illi insultaverunt, et tamen illi irriserunt, tamen illi te occiso quasi victores discesserunt. Ecce in sepulnon praevaleat caecus Judaeus. Cum enim crucifigereris, praevaluisse sibi visus est Judaeus caecus. Exsurge, Domine, non praevaleat homo. Factum est, omnino
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃b ur̃is. s cautionem fecit qmͣ
leg̾emus ⁊ nos. Si faciat nobiscum
hoc c̃ debita promissionum meaꝵ
⁊ computate q̃ rectlidi ꝯputate ⁊̃ q̃
debeo. Ecce qmͣ multa reddidi modit
est quam debeo. ꝓ modico qd̃ restat
in fidelem me promissorem ẽẽ puta¬
bitis. Quid respondemus ccͣ manifes¬
tissimam u̾itatem. Ergo qui ft̾ilis ẽ
agat pnĩam ⁊ faciat frustum dig
num pñie. Qui cͤius est ut t̾ram ĩ¬
tucatur.i. t̾rena felicitate letetur.⁊
istam solam putat ẽẽ uitam bãm
ubi cẽ beatus possit aliam non cre¬
dit: quicumq tam c̾iuis ẽ: erigat᷑.
ꝑ se ip̃m non põt: in nocet dñm. Nũ¬
quid enim ⁊ ml̾r: illa ꝑ se ip̃am erec¬
ta est ue illi eẽt si manum ille non
porrexiss¬

Expanded text:
patribus nostris; sed cautionem fecit, quam legeremus et nos. Si faciat nobiscum hoc est, debita promissionum mearum, et computate quae reddidi, computate etiam quae debeo: ecce quam multa reddidi; modicum est quod debeo: pro modico quod restat, infidelem me promissorem esse putabitis? quid respondebimus contra manifestissimam veritatem? Ergo qui sterilis est, agat num poenitentiae. Qui curvus est, terram intuetur, terrena felicitate laetatur, istam solam putat esse vitam beatam, ubi beatus esse possit, aliam non credit: quicumque tam curvus est, erigatur: si per se ipsum non potest, invocet Deum. Numquid enim et mulier illa per se ipsam erecta est? Vae illi esset, si manum ille non porrexiss
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑĩpos rursus t̾ra impleta ẽ homib
mendacib ⁊ clectus ẽ ppłs dei. fr̃a st̃
miracula multa prerogatua diui¬
na bñficia. ad t̾ram promissionis ꝑ¬
ductus ẽ ab egyptiorum seruitute li¬
beratus. ꝓpħe in illo excitati sunt. Tẽ¬
plumn accepit. sacerdotium accepit. le¬
gem accepit. s de ip̃o post ea dc̃m est. fi
mum missue est ille per ꝓphas ante ꝓ¬
missus non preualeat hõ uł quia d̾e
fc̃s est homo. s ⁊̃ ip̃e faciens diuina
ꝯtemptus est prestans tãm multa be¬
neficia. Comprchensus est flagellatꝰ
est suspensus est huc usq preualiit
dei filium sprehendere dei filium fla¬
gellare. dei filium spinis coronare. di
filium ligno sus pend̾e. Tantum pre¬
ualuit rõ. Sy quonsq nisi quousc
depositus deligno positus est in sepul¬
chro. Si ibi remansiss u̾e homo pre

Expanded text:
erra rursus impleta est hominibus mendacibus, et electus est populus Dei. Facta sunt miracula multa, praerogata divina beneficia. Ad terram promissionis perductus est, ab Aegyptiorum servitute liberatus: Prophetae in illo excitati sunt, templum accepit, sacerdotium accepit, unctionem accepit, legem accepit. Sed de ipso postea dictum est, Filmum missus est ille per Prophetas ante promissus. Non praevaleat homo, vel quia Deus factus est homo. Sed etiam ipse faciens divina contemptus est, praestans tam multa beneficia prehensus est, flagellatus est, suspensus est. Hucusque praevaluit homo, Dei Filium prehendere, Dei Filium flagellare, Dei Filium spinis coronare, Dei Filium ligno suspendere. Tantum praevaluit homo: sed quousque, nisi quousque depositus de ligno, positus est in sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃s est: implebr̃. An fĩ põt. ut qui
intantis uerax apparuit: de clie in¬
liciz mendax sit. ꝓmissorum suoꝵ
nobis cyrographum fecit. non debẽ¬
do enim s ꝓmittendo debitorem. se
deus fecit. idest nõ mutuo accipien¬
do. Non possumus gͦ a dr̃e redde ꝙ¬

Expanded text:
dictus est, implebitur. An fieri potest ut qui in tantis verax apparuit, de die judicii mendax sit? Promissorum suorum nobis chirographum fecit. Non debendo enim; sed promittendo debitorem se Deus fecit: id est, non mutuo accipiendo. Non possumus ergo ei dicere, Redde
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt Ꝙ ergo sigͣcat trienniũ
marbore hoc detem ⁊ octo: in illa
młre. Curua erat sursum. aspitẽ ñ
poterat. quia sursum cor sñ causa
audiebat. S erexit cam dominus
est gͦ spes. s filiis quousq ueniat
dies udicii. multum sibi dat homo.
Et quid est homo: iustus homo. s¬

Expanded text:
faciunt. Quod ergo significavit triennium faciunt. Quod ergo significavit triennium in arbore, hoc decem et octo anni in illa muliere. Curva erat, sursum aspicere non poterat: quia Sursum cor, sine causa audiebat. Sed erexit eam Dominus. Est ergo spes, sed filiis, quousque veniat dies judicii. Multum sibi dat homo. Et quid est homo? Justus homo
Abbreviated transcription (Latin):
Intercedit colonus. diffeitur supꝑ¬
plicium. ut ad hibeantur auxilium.
Qui autẽ intercedit colonus: ẽ omnis
sc̃s qui inter occ̃am orat pro eis qui
sunt extra eccłiam. Et quid orat do
fidelib parce sterilib. parce infructu¬
os̃. Circrunfodio ei. ⁊ adhibeo cophy¬
num stercoris. si fet̾is fructum bñ
Sinã minuł: ueniet ⁊ amputabit
eam. Uenies qñ inuidicium uenies
qñ uenturus es uidicare uinos et
mortuos int̾im modo parcitur. Quid
ist aut̃ fossa. quid ẽ circun fodẽ. in¬
si humilitatem ⁊ patĩam docẽ fossa
enim humilisꝰ t̾ra. Cophynum ster¬
coris: in bono intellige. sordes sunt
s frustum dant. S ordes cultoris:
dolorẽ peccatoris. Qui agunt peni¬
tentiam insordib agunt. si tamẽ
intelligant. ⁊ ueraciter agant:
huit ergo arborid̾r. Agite puĩam¬
Quid illa mulier decem ⁊ octo anno
hñs in infirmitate. Sex dieb deus
perfecit opera sua t̾sen. decem ⁊ octo

Expanded text:
Intercedit colonus, differtur supIntercedit colonus, differtur supplicium, ut adhibeatur auxilium. Qui autem intercedit colonus, est omnis sanctus, qui intra Ecclesiam orat pro eis qui sunt extra Ecclesiam. Et quid orat? Dofidelibus, parce sterilibus, parce infructuosis. Circumfodio ei, et adhibeo cophinum stercoris: si fecerit fructum, bene; sin autem minus, venies et amputabis eam. Venies: quando? In judicio venies, quando venturus es judicare vivos et mortuos. Interim modo parcitur. Quid est autem fossa? quid est circumfodere, nisi humilitatem et poenitentiam docere? Fossa enim humilis terra est. Cophinum stercoris, in bono intellige. Sordes sunt, sed fructum dant. Sordes cultoris, dolores sunt peccatoris. Qui agunt poenitentiam, in sordibus agunt: si tamen intelligant, et veraciter agant. Huic ergo arbori dicitur: Agite pQuid illa mulier decem et octo annos habens in infirmitate? Sex diebus Deus perfecit opera sua. Ter seni, decem et octo
Abbreviated transcription (Latin):
e arbore ficulnca que trihen¬
nium habebat. fructum non
afferebat. ⁊ de mułre que decem ⁊ ot¬
to annos hẽbat in infirmitate qd̃
dominus donau̾it audite. Arbor
ficulnea: gͦ humanum est. Trien¬
nium aut̃: tria sunt tp̃ra Nnum
añ legem. alt̾m sublege. tercium
sub gr̃a. Non est aut̃ in portunũ
ut arbor ficulnea intelligatur.
gͦ humanum. Primus enim homo
quando peccauit. foliis ficulneis
catum fu̾ant głanda: post pc̃tm
pudenda sunt fta. Deniq antea
tuidi erant:⁊ non ꝯfundebantur
non enim erat uñ crubescerent. ꝙͣ¬
do peccatum non precesserat: Net po¬
terant desiti creatoris operib erubes¬
cere. quia operib creatoris sui bo¬
nis. nuslum ad huc malum opus
suum miscuerant. postea gͦ quam
natum est de illis gͦ humanum
.i. hõ de homine obnoxius de debi¬
tore. mortalis de mortali peccator
de pcc̃ore. hoc gͦ appellat in hac ar¬
bore qui per omne tp̃c fructum da¬
re noluerunt ⁊ pp̃ hoc ĩminebat
securis radicib arboris infructuose.

Expanded text:
e arbore ficulnea quae triennium habebat et fructum non afferebat, et de muliere quae decem et octo annos habebat in infirmitate, quod Dominus donaverit audite. Arbor ficulnea, genus humanum est. Triennium autem, tria sunt tempora: unum ante Legem, alterum sub Lege, tertium sub gratia. Non est autem importunum, ut arbor ficulnea intelligatur genus humanum. Primus enim homo quando peccavit, foliis ficulneis catum fuerant glorianda, post peccatum pudenda sunt facta. Denique antea nudi erant, et non confundebantur. Non enim erat unde erubescerent, quando peccatum non praecesserat: nec poterant de sui Creatoris operibus erubescere, quia operibus Creatoris sui bonis nullum adhuc malum opus suum miscuerant. Nondum enim natum est de illis genus humanum: id est, homo de homine, obnoxius de debitore, mortalis de mortali, peccator de peccatore. Hos ergo appellat in hac arbore, qui per omne tempus fructum dare noluerunt: et propter hoc imminebat securis radicibus arboris infructuosae.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. estuantium uolumina indarun:
⁊ furentium flabra uentoꝵ dum eã
hunc atcy illuc curumferut omni¬
um gentium littorib appilerunt:
ꝑ egriuas m̾ces quocumq uenit. ad¬
uexit. Quid enim tam peregrinum
tebat xp̃m pati ⁊ resurgere amortius
tertio die ⁊ preclicari innomine eius
pniãm ⁊ remissionem pc̃corum per

Expanded text:
estuantium volumina undarum, et furentiam flabra ventorum, dum eam huc atque illuc circumferunt, omnium gentium littoribus appulerunt, peregrinas merces quocumque venit, advexit. Quid enim tam peregrinum tebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari in nomine ejus p
Abbreviated transcription (Latin):
ambulauit petrus suꝑ aqͦs in ius¬
su dñi sciens hoc se. a se hr̃e non pos¬
se. fide ualuit qd̾ humana infir¬
enun agendus est cum firmis ali¬
bi ut sint infurmis s agendum ẽ
cum in firmis ut sint firmi mul¬
tos aut̃ ĩpedit a firmitate presũp¬
tio firmitatis. Nemo erit a deo fir¬
mus nisi qui se a se ip̃o sentit infirm̃
Pluuiam uoluntariam seggans
deus herelitati sue ⁊ eium infirma

Expanded text:
ambulavit Petrus super aquas in jussu Domini, sciens hoc se a se habere non posse. Fide valuit quod humana infirenim agendum est cum firmis alibi, ut sint infirmi: sed agendum est cum infirmis, ut sint firmi. Multos autem impedit a firmitate praesumptio firmitatis. Nemo erit a Deo firmus, nisi qui se a se ipso sentit infirmum. Pluviam voluntariam segregans Deus haereditati suae.
Abbreviated transcription (Latin):
uenire ad te suꝑ aquas. Si tues
iuibe me. non enin possum hoc s̃
me s inte. agnouit quid sibi ẽẽt
a se quid ab illo: cuius uolunta¬
te se crecdidit posse. qd̃ nulla hu¬
mana infirmitas possit. Ergo si tu
es. iube quia cum iussit fiet qd̾ ego
non ualeo presum̃do: tu potes iubẽ¬
do.⁊ dominus ueni inquit. Et sũ ul¬
la dubitatione petrus ad u̾bum u¬
bentis: ambulauit ad presentiam sus¬
tentantis. ad presentiam regentis sñ
ulla cunctatione desiluit inaqs
⁊ ambulare cepit. Potuit q dominꝰ
non inse. s i domino fiustis enim
aliqnͣdo tenebre nt aũt lux s indo¬
mino. Et nemo põt inpaulo. nemo
utilit̾ se ꝯtempuens. illum ꝯmẽ¬
dans ait. Nunquid paulus ꝓ uob̾¬

Expanded text:
venire ad te super aquas. Si tu es, jube me: non enim possum hoc in me, sed in te. Agnovit quid sibi esset a se, quid ab illo, cujus voluntate credidit se posse, quod nulla infirmitas humana possit. Ergo, Si tu es, jube: quia cum jusseris, fiet. Quod ego non valeo praesumendo, tu potes jubendo. Et Dominus, Veni, inquit. Et sine ulla dubitatione Petrus ad verbum jubentis, ad praesentiam sustentantis, ad praesentiam regentis sine ulla cunctatione desiluit in aquas, et ambulare coepit. Potuit quod Dominus, non in se, sed in Domino. Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux; sed in Domino . Quod nemo potest in Paulo, nemo utiliter se contemnens, illum commendans: Numquid Paulus,
Abbreviated transcription (Latin):
go dixi cdii estis. ⁊ filii excelsi om̃s.
humana sapiendo.uos aut̃ sicut
homũes moriemini. Idem ip̃e petrus
paulo añ beatus. Post ea sathanas.
Inmomento uno infra pauca u̾ba
miraris differentiam nominum
differentias attende cãrum. Quare
reuelauit. Si enim cars ⁊ .s. hxx tibi
Quare aut̃ illud qd̾ horrescimus ⁊ re¬
petere uolumus: Quare. nisi quia
de tuo: non enim sapis que dei sũt
nos eccłie mẽbra disc̾namus quid de
dei quid de ur̃o. Tunc enim ñ titu¬
babimus. tunc in petra fundabi¬
mur. fixi ⁊ stabiles erimus aduer¬
uidete petrum qui tunc erat figura
nĩa. Modo fidit. modo titubat. mo¬
do in mortalem ꝯfitetur modo timet
morum hoña sustin̾e: ineo qd̾ dixit
petins: tu es xp̃c filius dei uiui: fir¬
mos sigͣcat. Inco aut̃ qd̾ trepidat᷑
⁊ titubat. ⁊ xp̃m pati nõ uult: mor¬
tem tundo ⁊ utam non agnoscen¬
do. infirmos eccłie sig̃cat. In petro

Expanded text:
go dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes. Sed humana sapiendo: Vos autem sicut homines moriemini . Idem ipse Petrus paulo ante beatus, postea satanas, in momento uno, infra pauca verba. Miraris differentiam nominum, differentias attende causarum. Quid revelavit. Si enim caro et sanguis hoc tibi Quare autem illud quod horrescimus, et repetere nolumus? Quare, nisi quia de tuo? Non enim sapis quae Dei suntnos Ecclesiae membrum, discernamus quid de Dei, quid de nostro. Tunc enim non titubabimus, tunc in petra fundabimur, fixi et stabiles erimus advervidete Petrum, qui tunc erat figura nostra: modo fidit, modo titubat; modo immortalem confitetur, modo timet morum onera sustinere ; in eo quod dixit Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi, firmos significat; in eo autem quod trepidat et titubat, et Christum pati non vult, mortem timendo, vitam non agnoscendo, infirmos Ecclesiae significat. In illo
Abbreviated transcription (Latin):
ihu xp̃o qui super aquas ma¬
ris ambulauit ⁊ de apło petro qui
ambulans tuñdo titubauit. ⁊ diffi¬
dendo m̃sus ꝯfitendo rursus em̃sis
Ammonet nos intellig̾e. maie pre¬
iunce tẏpum ip̃e enim pecrus in apꝰ¬
tolorum ordine primus in xp̃i amo¬
re ꝓmptissimus. sepe uniis fendit
quippe antea uccabatur. hc aut̃ ei no¬
men ut petrus appellaretur: adomino
in poĩtum est ⁊ hoc inea figura ut
pale nomen cst. ⁊ deo petrus a petra. nõ
petra a petrs. quomodo nõ axpiano xͦ.
ficau suꝑ homines licebant. Ego qͥ¬
dem sũ pauli ogo aũ apollo. ego u̾o
cephe. ip̃e est petrus. Et alii qui nole¬
bant cdificari suꝑ petrum. s super

Expanded text:
Christo, qui super aquas maris ambulavit; et de apostolo Petro, qui ambulans timendo titubavit, et diffidendo mersus, confitendo rursus emersit; admonet nos intelligere mare praeum, dich: Ipse enim Petrus, in apostolorum ordine primus, in Cristi amore promptissimus, sepe unus respondit quippe antea vocabatur. Hoc autem ei nomen, ut Petrus appellaretur, a Domino impositum est: et hoc in ea figura, ut ipale nomen est. Ideo Petrus a petra, non petra a Petro: quomodo non a christianoficari super homines, dicebant: Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ipse est Petrus. Et alii qui nolebant aedificari super Petrum, sed super
Abbreviated transcription (Latin):
tia suꝑ petrum. Idem gͦ petrus a pet̾
cognomiua tus beatus. eccł̃ie figu¬
ram portans apłatus principatum
tenens. ꝯtinuo post paululum. iam
celat xp̃o nolo te mori. s meluis
cdicebat. xp̃t uolo te ꝓ te mori. Deniq
ꝯtinuo reprchendit ꝙ̃ paulo ante
laudauerat. ⁊ quem leatum dix̾at:
sathanam appellat. R ecli inquit pꝰ
me sathana. scandalum mͥ es. none¬

Expanded text:
tanas dictus. Idem ergo Petrus a petra cognominatus beatus, Ecclesiae figuram portans, apostolatus principatum tenens, continuo post paululum jam acebat Christo, Nolo te mori; sed melius dicebat Christus, Volo pro te mori. Denique continuo reprehendit, quem paulo ante laudaverat; et quem beatum dixerat, satanam appellat. Redi, inquit, post me, satana; scandalum mihi es: non
Abbreviated transcription (Latin):
ta iugilia noctis. Uigilia itna tres ho¬
ras ht̃ sic ꝑ hoc nox quatuor iugilias
ht̃ t̾ms horis ꝑsingłas uigilias dis¬
tributis. Quarta gͦ iugilia noctis .i.
pene iam noc̾te finita. Sic ueni et ĩ
fine scsi iniquitatis nocte transasta:
ad uidicandos uiuos ⁊ mortuos. Ue¬
nit enim nc̃ sicut auditis ualde mi¬
rabisr ambulans super aqs. surge¬
barit fluctus s calcabantur. fremẽs
pelagiis sub domini uestigiis murmu¬
rabat s tñ eum uolens nolens ue¬
portabat. Qnͣtumlib tumores scl̃i
potestatesq ꝯsurgãt: premit eorum
capit. nĩm caput. Cum u̾o aꝑpin¬
quaret nauitule: turbati sunt preti¬
more discipłi ⁊ exclamauerunt putã¬
tiam ego sum nolite timere. Quid ẽ
ego sum: nõ sum phantasma qd̾ pu¬
tatis agnoscite quem uidetis. ad hant
non miror qd̵ solidam carnem suꝑliꝙ̃.¬
tis eltñtti t̾ga suspendis. Quid enim
mirum: si ꝯclitori suo creatura famu¬
latur ⁊ hoc gͦꝰ non miroi. fac qd̃ mirer

Expanded text:
a pars noctis est. Vigilia una tres horas habet, ac per hoc nox quatuor vigilias habet, ternis horis per singulas vigilias distributis. Quarta ergo vigilia noctis, hoc est pene jam nocte finita. Sic veniet in fine saeculi, iniquitatis nocte transacta, ad judicandos vivos et mortuos. Venit enim nunc, sicut audistis, valde mirabiliter ambulans super aquas. Surgebant fluctus; sed calcabantur: fremens pelagus sub Domini vestigiis murmurabat; sed tamen eum volens nolens portabat. Quantumlibet tumores saeculi potestatesque consurgant, premit eorum caput, nostrum Caput. Cum vero appropinquaret naviculae, turbati sunt prae timore discipuli, et exclamaverunt, putanciam; ego sum, nolite timere. Quid est, Ego sum? Non sum phantasma quod putatis, agnoscite quem videtis. Ad hanc non miror quod solidam carnem super liquentis elementi terga suspendis. Quid enim mirum, si Conditori suo creatura famulatur? Hoc ego non miror: fac quod mirer,
Abbreviated transcription (Latin):
liusti de m̃o hr̃e infnrmitatem. qmͣ
incarne portas. hẽo ⁊ ego de tuo potes¬
tatem ut unda me portet. Domine si
ꝓpt̾ nos fc̃s es uia: Et dominꝰ ueni ĩ¬
quit Net dubitauit petrus audunt
domini u̾buni ⁊ mox cucurrit ad ũ¬
bum. cito crelidit. qr fideł homo e¬
rat s crm surrexiss uentus ualidus
titribaiit quia hõ erat: Titubatio
ista fres quasi mors fidei fuit: s ubi
exclamanit: fides it̾un iesurrexit:
Non ambularet nisi crederet: s nec
itaq ꝯmunis omnium nr̃m ꝯside¬
randa conditio est ut si nos in aliquo
temptationum uentus conatur sub¬
uertere uł unda subĩge: clamemus
ad xp̃m. Quid ẽ clamemus: oremus.
porrigit ille manum. ⁊eruet nos de¬
ꝓfundo. Et enim manus eins decluc
nos ⁊ ꝯtincbit nos dext̾a euis donet nos
ad sempit̾na sua promissa ꝑducant:¬

Expanded text:
luisti de meo habere infirmitatem in carne quam portas; habeam et ego de tuo potestatem, ut unda me portet. Domine, sipropter nos factus es via? Et Dominus, Veni, inquit. Nec dubitavit Petrus; audivit Domini verbum, et mox cucurrit ad Verbum: cito credidit, quia fidelis homo erat. Sed cum surrexisset ventus validus, titubavit; quia homo erat. Titubatio ista, fratres, quasi mors fidei fuit: sed ubi exclamavit, fides iterum resurrexit. Non titubaret, nisi crederet: sed nec itaque communis omnium nostrum consideranda conditio est: ut si nos in aliquo tentationum ventus conatur subvertere, vel unda submergere, clamemus ad Christum. Quid est, clamemus? Oremus. Porriget ille manum; et eruet de profundo. Etenim manus ejus deducet nos, et continebit nos dextera ejus, donec nos ad sempiterna sua promissa perducat
Abbreviated transcription (Latin):
le ⁊ o siderat̃ eos qui uigum ip̃m in¬
crepida ceruice subierunt. ⁊ illam sar¬
cinam mansuetucdinis hum̃is accepe¬
ruit: tantis agitarr ⁊ ex̾ceri. difficul¬
tatib huius scłi. ut non alaboril ad
quietem. s aquiete ad laborem uoca¬

Expanded text:
 considerant eos qui jugum ipsum intrepida cervice subierunt et illam sarcinam mansuetissimis humeris acceperunt, tantis agitari et exerceri difficultatibus hujus saeculi, ut non a laboribus ad quietem, sed a quiete ad laborem voca
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia gͦ illa que ꝯmemorauit as¬
ꝑa ⁊ grauia frequentus ⁊ hũndan¬
cuis suftinebat. S ꝓ fecto ad erat ei
sp̃t sc̃s qui in ext̾ioris hominis cor¬
ruptione int̾iorem renouaret de cdie
inliem. ⁊ gustata requie sp̃uali: in
affiuentia deliciarum dei. in spe futẽ
limret: ⁊ omnia grauia releuaret
fcce qm suaue itigum xp̃i portabat
⁊ quam leuem sarcinam. ut omĩa
illa quo suꝑus enumerata ⁊ lura
⁊ inmania. omnis auditor horrescit:
leuem tribusonem dr̃et intuens in¬
t̾iorib ⁊ fidelib oculis quanto pre¬
tio temꝑalium em̃da sit futura u¬
ta ⁊ non pati etno labores ĩpiorum
⁊ sũ ulla sollicitudine: ꝑfrui eterna
felicitate uistorum. Secari ⁊ iuri se
homines paciuntur ut dolores. nõ
et̃m s aliquanto a utturnioris ulcds
acrioiuim dolorum pretio redimant᷑.
⁊ languida ⁊ incerta uacationis bre¬
iussime atq ultima uita. S in hiis

Expanded text:
Omnia ergo illa quae commemoravit aspera et gravia, frequentius et abundantius sustinebat: sed profecto aderat ei Spiritus sanctus, qui in exterioris hominis corruptione, interiorem renovaret de die in diem, et gustata requie spirituali in affluentia deliciarum Dei, in spe beatitliniret aspera, et omnia gravia relevaret. Ecce quam suave jugum Christi portabat, et quam levem sarcinam: ut omnia illa, quae superius enumerata dura et immania omnis auditor horrescit, levem tribulationem diceret; intuens interioribus et fidelibus oculis, quanto pretio temporalium emenda sit futura vita, non pati aeternos labores impiorum, et sine ulla sollicitudine perfrui aeterna felicitate justorum. Secari et uri se homines patiuntur, ut dolores non aeterni, sed aliquanto diuturnioris ulceris, acriorum dolorum pretio redimantur. In languida et incerta vacationis brevissimae atque ultima vita, immanis
Abbreviated transcription (Latin):
secutiones pati. sicut licit apłs. Et
d̾r Uentte qui uacatis ut laboretis.
Nam ⁊ uacantes inuenit quos odut̃
inuineam ut ferrent estumdici. Et
sub illo ugo leui ⁊ sartina leui. Andi¬
mus uosmet ip̃os tanqmͣ dei ministros.

Expanded text:
s, et ur, Venite, qui vacatis, ut laboretis? Nam et vacantes invenit, quos conduxit in vineam, ut ferrent aestum diei . Et sub illo jugo leni et sarcina levi, audintes nosmetipsos, tanquam Dei mini