comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sructus penutentie ac ua sariffactio
ita et indigni fructus et falsa satiffactio .i. falsa
que ñ secundum auctoritates sanctorum ꝓ qͣli¬
tate criminum imponuntur. Iõq miles uel
negotiator ł alicui officio deditus. quod sine
peccato et̾ceri ñ possit. si culpis grauioubus
irretitus ad penitentiam uen̾it. ł qui bona
alt̾ius iniuste retinet. ł qui odium in corde
gerit. itcognoscat se uiam penitentiam ñ pꝰse
ꝑag̾e nͥ negotium relinquat. ł officium dese¬
rat. ⁊ ocdium ex corde dimittat. ⁊ bona q̃ mĩte
abstulit testituat. nec tamen desꝑet int̾m.
eor illius illustret ad penitentiam. Cum sit
penitentia interior ⁊ ext̾ior: de utraq ꝑ p̃mis¬
sa satis apparet. q̃ sit u̾a ⁊ q̃ sit falsa: De tͥb
actionib penitentiȩ

Expanded text:
ructus poenitentiae, ac vera satisfactio, ita et indigni fructus, et falsa satisfactio, id est, fquae non secundum auctoritates sanctorum pro qualitate criminum imponuntur. Ideoque miles, vel negotiator, vel alicui officio deditus, quod sine peccato exercere non possit, si culpis gravioribus irretitus ad poenitentiam venerit, vel qui bona alterius injuste detinet, vel qui odium in corde gerit, recognoscat se veram poenitentiam non posse peragere, nisi negotium relinquat, vel officium deserat, et odium ex corde dimittat, et bona quae injuste abstulit, restituat. Nec tamen desperet: intecor ejus illustret ad poenitentiam. Cum sit poenitentia interior et exterior, de utraque per praemissa satis apparet quae sit vera, et quae sit falsa. 3. De actionibus poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
bitum lit. xp̃m plenum gr̃a fuisse ñ
ẽ fr̃uauuum inquirere utrum fidem et
spim situi carnatem huit. Si enim his ca¬
ruit. ñ uidetur plenitudinem gr̃arum
huisse. Ui autem ħ questio ualeat exꝑins
exptnis tipluari. de his singuł aliqua in
cenda sunt qͥ fuin ꝑ duectnonem cdi sp̃a enim
dilectio opus fidei dicitur. fides gͥ quam demoẽs
quia sine caritate ẽ. Nam ⁊ malos fidem hr̃e.
etiam d̃ĩ donum dici pͣ. quia ⁊ in mai̾ q̃dã dõa
di sunt.
An illa informis quautas mentis
que in malo. xp̃iano ẽ. fiat urtꝰ cum sit bonꝰ.

Expanded text:
bitum sit Christum plenum gratia fuisse, non est supervacuum inquirere utrum fidem et spem sicut charitatem habuerit. Si enim his caruit, non videtur plenitudinem gratiarum habuisse. Ut autem haec quaestio valeat apertius explicari, de his singulis aliqua incenda sunt, quae fiunt per dilectionem Dei. Ipsa enim dilectio, opus fidei dicitur. Fides ergo quam daemonquia sine charitate est. Nam et malos fidem habere, etiam donum Dei dici potest, quia et in malis quaedam Dei dona sunt. 5. An illa informis qualitas mentis quae in malo christiano est, fiat virtus cum fit bon
Abbreviated transcription (Latin):
sensu accipiendum sit: quod supͣdix. illa
tria. s. memoriam. intelligentiam ⁊ uolũ¬
tatem. ẽ unum unam mentem unametn¬
tiam. quod utiq non uidet᷑ eẽ uerum: uix¬
et a se inuic̃e differ̃ ꝗͥa meinoria ñ ẽ intelligentia¬

Expanded text:
sensu accipiendum sit quod supra dixit, illa tria, scilicet memoriam, intelligentiam et voluntatem esse unum, unam mentem, unam essentiam: quod utique non videtur esse verum juxet a se invicem differunt, quia memoria non est intelligenti
Abbreviated transcription (Latin):
tamq meam memoriam: & intelligñ¬
tiam. ⁊ uoluntatem: simul memini. Qđ
enim memorie mẽ ñ memini: illud nõ. ẽ¬
in memoria m̃a. Nicħ autem tam ĩ memori᷑
ẽ. quam ip̃a memoria. totam gͥ memini.
Item quicquid intelligo. intellig̾e me scio.
⁊ scio me uelle quicquid uolo. Quicquid
autem suo: memini totam gͥ intelligñ-¬
tiam. totamq uoluntatem meam memi-
ni. Quomͦ illa tria capiat intelligñtia.
imiłr cum ħ tria intelligo. tota simł in¬
telligo. Neq enim quicquam intelligi¬
bilium ẽ. quod non intelligam. nͥ ꝙ ignoro.
quod autem ignoro nͨ memini. nec uolo.
Quicꝗͥ gͦ intelligibilium nõ intelligo conse
ligibilium menuni ⁊ uolo: consequenter
tamq memoriam meam cap̃. dũ utor
toto eo quod intelligo ⁊ memini. Cum ita¬
q inuicem a singuł ⁊ omnia ⁊ tota capian
tur equalia sunt tota singła totis singłis
et tota singła simul omnib totis. & ħ tria:
unum una uita. una mens una e̾ẽntia. Et¬

Expanded text:
tamque meam memoriam, et intelligentiam, et voluntatem simul memini. Quod enim memoriae mein memoria mea: nihil autem tam in memoria est, quam ipsa memoria; totam ergo memini. Item quicquid intelligo, intelligere me scio; et scio me velle quicquid volo, quicquid autem scio memini. Totam ergo intelligentiam totamque voluntatem meam memini. 10. Quomodo illa tria tota capiat intelligentia. Similiter cum haec tria intelligo, tota simul intelligo, neque enim quicquam intelligibilium est quod non intelligam, nisi quod ignoro. Quod autem ignoro, nec memini, nec volo. Quicquid ergo intelligibilium non intelligo, consed ergo intelligibilium memini et volo, consequenter tamque meam memoriam capit, dum utor toto eo quod intelligo et memini; cum itaque invicem a singulis tur; aequalia sunt tota singula totis singulis; et tota singula simul omnibus totis: et haec tria unum, una vita, una mens, una essentia. Ec
Abbreviated transcription (Latin):
te de ꝓcessione sp̃s loquens commemo¬
ꝓcedit. ⁊ iõ etiam quia in pͥncipalibus
conciliis. q̃ apud eos celebrata sunt: ita
simbola eorum subiunctis anẽthema¬
tib sanctita sunt. ut nulli de tͥnitatis
fide. aliud docere. uel aliter p̃dicare
quam ibi continetur: liceat. In quib
quidem simbolis cum sp̃c cominemo
anathema incurtunt. Tn ⁊ nos argu-¬
unt: anathematis reos. addunt etiam᷑ as¬
sertionem sue opinionis. ⁊ in testimoni¬
um nr̃e dampnationis de simbolo fidĩ.
tabula argentea. pꝰ altare beati pauli
posita: pꝰteris reliquit. ꝓ amore. ut ip̃e
ait: ⁊ cautela fidei ortodoxe. In quo qͥd̃
simbolo: in ꝓcessione sp̃c solꝰ comiemo¬
ratur pater. his u̾bis. ⁊ in sp̃m sc̃m do¬
minum ⁊ iuuificatorem: ex pr̃e ꝓcedñ¬
tem. cum pr̃e ⁊ filio coadorandum ⁊ glo¬
riticandum. ⁊ c̾. Illud ẽ. simbolum ꝙ in
missa cantatur editum. in nicheno con¬
cilio. In fine cuius subiunctum est Qi
aliud docuerit uel aliter p̃dicauerit: a¬

Expanded text:
memoprocedit. Et etiam ideo quia in principalibus conciliis, quae apud eos celebrata sunt, ita symbola eorum subjunctis anathematibus sancita sunt, ut nulli de Trinitatis fide aliud docere vel aliter praedicare quam ibi continetur, liceat. In quibus quidem symbolis cum Spiritus sanctanathema incurrunt; unde et nos arguunt anathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimonnostrae damnationis, de Symbolo fitabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo quidem symbolo, in processione Spiritus solus commemoratur Pater, his verbis: Et in Spiritus sanctum Dominum, et vivificatorem, ex Patre procedentem, cum Patre et Filio coadorandum et glorificandum, etc. Illud est symbolum quod in missa cantatur, editum in Nicaeno concilio, in fine cujus subjunctum est: Qui aliud docuerit, vel aliter praedicaverit, a
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut ñ ẽ impar m̾itum patientie inpefͣ
qui passus est: in iobanne qui passus Gn
sic ñ ẽ impar meritum continentie in
ioħe. qui nullas exꝑtus . ẽ. nuptias. ⁊ in
abraham qui filios genum. Nam illuiᷤ
tinentiam ioħ in oꝑe. abram in solo
habebat habitu. Melior ẽ autem cas-¬
titas celibum quam nuptiarum qua¬
rum unam habebat abraham in usu
ambas in habitu. Caste enim conuigalit̾
uirit. ẽẽ ã castus sñ comugio potuit ẜ. tc̃
sanctos cuisdem fuisse m̾iti. cuius nunc
xam sunt: Quomͦ abraham añ placuit
in conugio: sic nunc uirgines placent ĩ
castitatẽ. Seriuurt ille legi ⁊ temꝑi suo
seruiamus ⁊ nos legi ⁊ temꝑi nr̃o in qͦs
fines scłorum deuenerunt
x his apparet. quod sancti pr̃es añ
legem sine peccato plures buerunt
urores ł concubinas Eas enim nunc ur¬
ores appellat scriptura nunnc concubi¬
nas. Racel tamen ⁊ lia ambe uroies fu

Expanded text:
sicut non est impar meritum patientiae in Petro qui passus est, et in Joanne qui passus non est: sic non est impar meritum continentiae in Joanne qui nullas expertus est nuptias, et in Abraham qui filios generavit. tinentiam Joannes in opere, Abraham in solo habebat habitu. Melior est autem castitas caelibum quam nuptiarum; quarum unam Abraham habebat in usu, ambas in habitu. Caste enim et conjugaliter vixit. Esse autem castus sine conjugio potuit, sed tusanctos ejusdem fuisse meriti, cujus nunc christiani sunt? Quomodo Abraham ante placuit in conjugio, sic nunc virgines placent in castitate. Servivit ille legi et tempori suo; serviamus et nos legi et tempori nostro, in quos fines seculorum devenerunt. Ex his apparet quod sancti Patres ante legem sine peccato plures habuerunt uxores vel concubinas. Eas enim nunc uxores appellat Scriptura, nunc concubinas. Rachel tamen et Lia ambae uxores fu
Abbreviated transcription (Latin):
baptismi confirmationis ⁊ ordinationis q̃
nullatenus repetenda sunt. quia semel
tantum ⁊ ñ sepus datux baptismꝰ con-¬
firmatio et ordinatio. Sacramentum u
altaris ⁊ penitentie ⁊ conugii sepe tt᷑ari
indetur. quia sep̾e sacramentum corꝑis
ꝑcipitur frequent̾ penitentia agitur ꝯ-¬
ingium sepe cont̾itur. Quare g unctio
similit̾ ñ pͥ it̾ari: si morib non teuetit᷑:
meditina non it̾etur. Si uͦ morib non pͭ co-¬

Expanded text:
onis et Ordinationis, quae nullatenus sunt repetenda, quia semel tantum, et non saepius datur Baptismus, Confirmatio et Ordinatio. Sacramentum vero altaris, et Poenitentiae, et Conjugii saepe iterari videtur; quia saepe sacramentum corporis percipitur, frequenter poenitentia agitur, conjugium saepe contrahitur. Quare ergo unctio similiter non potest iterari? Si morbus non revertitur, medicina non iteretur. Si vero morbus non po
Abbreviated transcription (Latin):
tionem fidelit̾ deuoteq ꝑcipit.⁊ in corꝑe
⁊ in anima alleuiari: si tamen expedit᷑
ut in utroq alleiuetur. Ꝙ si corporis¬
forte ualitudinem illi hr̃e non expedit: illã
que t̃ anime sanitaiem in ħ sacramento ac¬
quirit. Et sicut in aliis sacramentis ita ⁊ in
isto aliud ẽ sacramentum aliud res sacra¬
menti. Sacramentum ẽ ip̃a unctio ẽterior:
res sacramentr: unctio interior que peccoꝵ
uerunt aliqui si ħ sacramentum it̾a-¬
ri possit cum baptismus ⁊ alia que¬
dam satramenta simel suscepta ñ uterentur.

Expanded text:
tionem fideliter devoteque percipit, et in corpore et in anima alleviari, si tamen expetit ut in utroque allevietur. Quod si forte corporis valetudinem illi habere non expedit, illam quae est animae sanitatem in hoc sacramento acquirit. Et sicut in aliis sacramentis, ita et in isto, aliud est sacramentum, aliud res sacramenti. Sacramentum est ipsa Unctio exterior; res sacramenti, unctio interior, quae peccatorum aerunt aliqui si hoc sacramentum iterari possit, cum Baptismus et alia quaedam sacramenta semel suscepta, non iterentur.
Abbreviated transcription (Latin):
sciendum est quia liced ibi indicet᷑
distinctio pͣrum: cum dicitur. ex ipso.
ꝑ patrem. ⁊ in patre sunt. Simiłr de fi¬
lio ⁊ de sp̃u sancto accipiendum: Uñ
fuse inquit accipiendum est: quod ait
apłs. ex ip̃o. et ꝑ ip̃m ⁊ in ip̃o. ex ip̃o. dic̃s
ꝓp sp̃m sanctum. Uigi lant̾ autem at¬
tende: necum patrem uolens intelligi.
dixit ex ipso: sic intelligas omnia eẽ ex
patre: ut neges omnia eẽ ex filio. ł ex
sp̃u sancto. cumex patre ⁊⁊ ꝑ patrem.
et in patre omnia eẽ: sane dici possit.
similiter et de filio et de sp̃u sancto:
sensciendum est
etiam de ipso sunt sed econu̾so.

Expanded text:
sciendum est quod licet ibi indicetur distinctio personarum, cum dicitur, ex ipso, et per Patrem, et in Patre sunt. Similiter de Filio et de Spiritu sancto accipiendum est. fuse, inquit, accipiendum est quod ait Apostolus: Ex ipso, et per ipsum, et in ipso. Ex ipso dicens, m sanctum. Vigilanter autem attende, ne quia Patrem volens intelligi dixit ex ipso, sic intelligas omnia esse a Patre, ut neges omnia esse ex Filio, vel ex Spiritu sancto, cum ex Patre, et per Patrem, et in Patre omnia esse sane dici possunt; similiter et de Filio et de Spiritu sancto dicendum est. etiam de ipso sunt; sed e converso.
Abbreviated transcription (Latin):
prudens ac ꝑ ħ n fortitudine equales sint
quia ẽ illius fortititdo prudentior. atq ita
de cen̾s uirtutib inuinies. si om̃s eadem cõ¬
sidatione ꝑcurras. Ex his clarescit omnis.
hominis. Cum gͦ dr̃ aliquis aliqua p̃min̾e
urtute. ut abraham fide. iob patientia .s
usus ext̾iores accipiendum ẽ. ł ĩ ẽꝑatione
aliorum hominum quia ł humilitatis
habitum matime p̃fert ł opꝰ fidĩ ł alicꝰ
cet̾arum uirtutum p̃cipue exequitur.

Expanded text:
ac per hoc nec fortitudine aequales sunt, quia est illius fortitudo prudentior; atque ita de caeteris virtutibus invenies, si omnes eadem consideratione percurras. Ex his clarescit omnes vhominis. Cum ergo dicitur aliquis aliqua praevirtute, ut Abraham fide, et Job patientia, secundum usus exteriores accipiendum est, vel in comparatione aliorum hominum, quia humilitatis habitum maxime praefert, vel opus fidei, vel alicujus caeterarum virtutum praecipue exseq
Abbreviated transcription (Latin):
rit̾ hãt quamtum ad m̃tis habitum ł
tentiam cuiusq In actu uͦ aliam mag̃
aliam minus ht̃ aliam etiam ñ ht̃ ut
uir ustus utens comugio ñ hr̃ c̃titĩtiam¬
in actu quam tam̃ ht in habitu. Our gͦ ñ
dicant ur parua peic̃a: ꝥorte quia mag̃
agit contra caritatem qui grauius peccat. mi¬
nus qui leuuis. Nemo enim leuius peccat
factus ẽ omnium retis .i. contͣ caritatem
facit in qua pendent omnia. Repetit de
caritate ut addat quomͦ tota lex ĩ ea pĩq

Expanded text:
riter habeat quantum ad mentis habitum vel essentiam cujusque. In actu vero aliam magis, aliam minus habet, aliam etiam non habet, ut vir justus utens conjugio, non habet continentiamin actu, quam tamen habet in habitu. Cur ergo non dicantur paria peccata? Forte quia magis facit contra charitatem qui gravius peccat, minus qui levius. Nemo enim peccat, factus est omnium reus, id est, contra charitatem facit, in qua pendent omnia. 3. Repetit de charitate, ut addat quomodo tota lex ex ea p
Abbreviated transcription (Latin):
modum .s. secundum rõnem actuum ext̾iorũ
sic. Clarissima disputatione tua satis appa¬
ruit. ñ placuisse auctorib nr̃is. imo ipsi¬
unam om̃s hr̃e urtutes :⁊ eum qͥ unam ñ ht̃
nullam hr̃e. nͨ s peciã sunt paria. quia uͥ
Si autem quod puto eẽ u̾uis sacrisq utt̾is
congruentius: ita sunt anime intentiões
ut corpis meribra ñ q̃ uideant᷑ iocis. s qd
sentiantur affectib ⁊ alius illuminatur
amplius. ⁊ alius minus. alius omnino caret
caritatis affectus ẽ in alio actumag̃ ĩ alio
minus in aliquo nicħ sic dicip̃. hr̃e aliã¬
Crecie pꝰsumus dr̃e ⁊ aliqua in isto. nullaĩ
illo. quamium ꝑtinet ad caritatem. que
pietas ẽ ⁊ ĩ uno homine q̃ maiorem ht̃
pudiciciam quam patientiam:⁊ mͣorẽ
hodie quam heri. si ꝓfec̃ ⁊ adhui ñ hãt
tar: quam de uirtute habeo naͦtionem. uutꝰ
Hi aliis maior in aliis minor. in aliis ẽ ꝓle¬
nissima u̾o. qui iam ñ p̾sit aug̾i quam du
hic homo uiuit in nemine. ħ insinnari

Expanded text:
dum. Secundum quam actuum exteriorum29: Clarissima disputatione tua satis apparuit non placuisse auctoribus nostris, imo veriunam, omnes habere uirtutes, eum, qui unam non habet, nullam habere, nec sic peccata sunt paria, quia, ubi si autem — quod puto esse uerius sacrisque litteris congruentius — ita sunt animae intentiones ut corporis membra, non quod uideantur locis, sed quod sentiantur affectibus, et aliud inluminatur amplius, aliud minus, aliud omnino caret caritatis affectus est in alio actu magis, in alio minus, in alio nihil, sic dici potest habere aliamrecte possumus dicere et \'aliqua in isto, nulla in illo\', quantum pertinet ad caritatem, quae pietas est, et in ipso uno homine, quod maiorem habeat pudicitiam quam et adhuc non habeat tar, quam de uirtute habeo notionem, quod ahaec in aliis maior in aliis minor in aliis nulla est, plenissima uero, quae iam non possit augeri. quam diu hic homo uiu
Abbreviated transcription (Latin):
questio ẽ Quibusdam cium uidr ꝗ alie mag̃
alie minus hantur ab aliquo. sicut in iob
patientia eminuit. in :dd̃. humilitas. ĩ moi¬
se mansuetudo. qui ⁊ concedunt mag̃ ali¬
quem m̾eri ꝑ alique̾m unmͥ uirturem ꝗͣ ꝑ
Alias gͥ mag̃⁊ alias minus in aliquo eẽ dñt:
s nullam plenius carnate q̃ cei̾as gignit.
c̃ Aui u̾ius dicunt om̃s iuitutes ⁊ sumul ⁊
pares eẽ in quotumq sunt: ut qui in una
alt̾ipar crstit̾it in omnib eidem eq̃t sit uñ¬

Expanded text:
est. Quibusdam enim videtur quod aliae magis, aliae minus habeantur ab aliquo; sicut in Job patientia emicuit, in David humilitas, in Moyse mansuetudo; qui etiam concedunt magis aliquem mereri per aliquam unam virtutem quam per Alias ergo magis et alias minus in aliquo esse dicunt; sed nullam plenius charitate, quae caeteras gignit. tc. Alii verius dicunt omnes virtutes et similes et pares esse in quocumque sunt; ut qui in una alteri par extiterit, in omnibus eidem aequalis sit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
efert etiam ieronimus. quod machariꝰ
tiarum coniuigio cum uesꝑe thalamum
ẽt ingressurus ex urbe egrediens tͣnsma¬
tina peciit ⁊ hemi solitudinem sibi cleg̃.
Beatus etiam alexius similit̾ ex nuptũs
diuina gr̃a uocatus. sponsam deseruit. ⁊¬
nuptiis diuina gr̃a uocatus sponsam de¬
seruit. ⁊ nudus xͦ famulari cepͣ. His aucto
ritatib ⁊ exemplis liquet lice̾ sponsis. sñ
confensu suarum sponsarum. ⁊ econuerso
continentiam ꝓfiteri.
iugata nequeant continentiã confiteri

Expanded text:
efert etiam Hieron. quod Machariustiali convivio, cum vespere thalamum esset ingressurus, ex urbe egrediens transmarina petiit, et eremi solitudinem sibi elegit. Beatus etiam Alexius similiter ex nuptiis divina gratia vocatus, sponsam deseruit, nuptiis divina gratia vocatus, sponsam deseruit, et nudus Christo famulari coepit. His exemplis liquet licere sponsis sine consensu suarum sponsarum, et e converso, continentiam profiteri. 8. njugata nequeant continentiam profiteri
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ Si pie sceptũ ẽ. ñ uenit c̃stitutio pietatis
incrimen. que impietatem pie ꝓꝑp ip̃a
duerit. homousion .i. unius substantie
confitendo. Non utiq hesim partire
que de homoeousii uiciosa opinionȩ
concipitur. Non opinor illud illua lo¬
cuntur: quod unam auctoritatem sub¬
stantiam pater et filius. in suam sub¬
stantiam partiendo diuiserunt.

Expanded text:
batur? Si pie susceptum est: cur venit constitutio pietatis batur? Si pie susceptum est: cur venit constitutio pietatis in crimen, quae impietatem pie per ea ipsa duerit, homousion, id est, unius substantiae confitendo: non utique haeresim parturire, quae de homousii vitiosa opinione concipitur. Non, opinor, illud loquentur, quod unam anteriorem substantiam Pater et Filius in substantiam suam partiendo diviserint.
Abbreviated transcription (Latin):
sub̃am que et patͥ ⁊ filio communiᷤ
sit p̾dicabit. Et uel quis secundm̃
samosateminium in xp̃o renatus:
et filium confessus et prẽm. quod
xͤ ip̃e sibi et pater et filius sic con¬
fitebitur. par utiq in condempnã¬
dis impietatib ħeticorum nr̃a sen¬
tentia ẽ. Et hanc homousii intelli¬
gentiam noui. non respuit s odit
dicturo autem michi tandem de
tercia qõne: oro uos ne uͥpar con¬
scientie ẽ. ibi sit pugna suspicio
non habeat difficultatem. Dispicet¬
homousion eẽ. susceptum. hoc si cui dis¬
plicet: plateat necẽe c̃ quod ab arria¬
nis est negatum: negatum enim idcͥ¬
co ẽ. homousion: ne ex substantia di
patris: deus filius natꝰ s secundum
creaturam ex nichilo conditus p̃dica¬
ret᷑: nicħ nouum loquimur. Ptib
edita litteris ip̃a arrianorum ꝑfidia
filii testis est. s ꝓꝑ negantium impi¬
etatem piatum fuit intelligentia
confitentium. Quero cum hodie con¬
uellatur qd̾ tc̃ pie susceptũ ẽ qͥa ĩpie nega¬

Expanded text:
am, quae et Patri et Filio communis sit, praedicabit? Vel quis secundum Samosateum, in Christo renatus, et Filium confessus ac Patrem, quod Christus in se sibi et pater et filius sit confitebitur? Par itaque in condemnandis impietatibus haereticorum nostra sententia est: et hanc homousii intelligentiam non modo respuit, sed Dicturo autem me tandem de tertia quaestione, oro vos, ne ubi pax conscientiae est, ibi sit pugna suspicionnon habeat difficultatem. Displicehomousion esse susceptum? Hoc si cui displicet, placeat necesse est quod ab Ariis sit negatum. Negatum enim idcirco est homousion, ne ex substantia Dei patris Deus filius natus, sed secundum creaturas ex nihilo conditus praedicaretur. Nihil novum loquimur, pluribus edita litteris ipsa Ariorum perfidia sibi testis est. Si propter negantium impietatem pia tum fuit intelligentia confitentum; quaero cur hodie convellatur, quod tum pie susceptum est, quia impie nega
Abbreviated transcription (Latin):
et hec causa imꝓbandi homousi
cominemorata a nob̃ uidetur. quia
in sinodo que ap̃ nicenam fuit. co¬
acti patres nr̃i ꝑꝑ eos qui creat᷑am
filium dei dicebant: nomen homo¬
usii. non recepissent: quod non re¬
cipiendum idc̾co sit quia nꝰquam
scͥptum repietur. quod a nobis die¬
tum satis miror. Si enim homousi
on ꝓꝑ nouitatem uerbi repudiatũ
sit: uereor ne et homo sit eousion
ꝑicliretur. quia nusquam scͥptaĩ¬

Expanded text:
etiam haec causa improbandi homousii etiam haec causa improbandi homousii commemorata a vobis est: quia in synodo, quae apud Nicaeam fuit, coacti patres nostri propter eos qui creaturam Filium dicebant, nomen homousii indidissent: quod non recipiendum idcirco sit, quia nusquam scriptum reperiretur. Quod a vobis dictum satis miror. Si enim homousion propter novitatem repudiandum sit; vereor ne et homoeusion periclitetur, quia nusquam script
Abbreviated transcription (Latin):
tione legi quam intelligo in quib¬
dam non minus circumspectam ẽẽ
quam lib̃am. et ip̃a homousii: ⁊ homo¬
cousũ demomonstratio: nicħ teliqͥt.
difficultatis. Et quidem de homo co¬
usion quod c̃ simił essent ie: cominu¬
ne udicium ẽ. de homousion uero.
quod ẽ. unus eentie tractantes pri¬
uerbi huius enumerationem suba
por intelligeretur quam duo int̾ se
partiti essent. intelligo uitͦum in intelli¬
gentia. et ꝓphanus hic sensus est. com¬
muni iudicio ab eccła respuendus se¬
cundum quoq id addimus. quod pa¬
tres nr̃i cum paulus samosatenus ħe¬
ticus ꝑnunciatꝰ est: etiam homo usi¬
on repudiauerint. quia ꝑ hanc uniꝰ
eentie. ẜ non compactionem solita¬
rium atq unicum sibi esse eqͣlem pa¬
trem. et filium predicabat. Et hoc
sane nunc quoq ꝓphanissimum
eccła tecognoscit patrem ⁊ filium.
in his nomen ꝓfessionib ad unionis
ac singularitatis solitudinem. nega¬
ta ꝑsonarum pͥetate reuocare. Tercio

Expanded text:
erunt legi, intelligo in quibusdam non minus 509 circumspectam esse, quam liberam. Et ipsa homousii et homoeusii demonstratio nihil reliquit difficultatis. Et quidem de homoeusio, quod est similis essentiae, commune judicium est. De homousio vero, quod est unius essentiae, tractantes, priverbi hujus enuntiationem substantia prior intelligeretur, quam duo inter se partiti essent. Intelligo vitium in intelligentia. Et profanus hic sensus est, et communi judicio ab Ecclesia respuendus. Secundo quoque id addidistis, quod patres nostri, cum Paulus Samosateus haereticus pronuntiatus est, etiam homousion repudiaverint: quia per hanc unius essentiae nuncupationem solitarium atque unicum sibi esse Patrem et Filium praedicabat. Et hoc sane nunc quoque profanissimum Ecclesia recognoscit, Patrem et Filium in his nominum professionibus ad unionis ac singularis solitudinem negata personarum proprietate revocare. Tertio
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o corꝑe mest sensus singuł membris.s. ñ qͣmitũ ĩ
capite Ibi enim ⁊ uisus est ⁊ auditus ⁊ olfactus. et
gustus ⁊ tactus. In cet̾is autem solus ÷ tactꝰ ita et in xͦ¬
babitat omnis plenitudo diuinitaus. quia ille est
cap̃: in quo sunt omnes sensus. In sc̃ĩs uͭ quasi solus:

Expanded text:
nostro corpore inest sensus singulis membris, sed non quantum in capite ibi enim visus est, et auditus, et olfactus, et gustus, et tactus, in caeteris autem solus est tactus, ita in habitat omnis plenitudo divinitatis, quia ille est caput, in quo sunt omnes sensus; in sanctis vero quasi solus
Abbreviated transcription (Latin):
tiaut̃. s simuem accepunt gr̃am. Puet gͦ ille plinꝰ
sapienta ⁊ grã fuit. ab ip̃a conceptione. Nñ itre¬
mias recte dicit. Nouum facier dominus sr̃ t̾ram
mulier cͥcumdabit uirum. quia in ut̾o uͥginis
ꝑsectus uir erstitu. ñ solum ꝓpt̾ animam⁊ car¬
nemi. sed etiam ꝓpt̾ sapientiam et gr̃am q̃ plenꝰ erat.
austoritatem ponit qui indenr obinare.

Expanded text:
ilem acceperunt gratiam. Puer ergo ille plenus sapientia et gratia fuit ab ipsa conceptione. Unde Hieron. recte dicit: Novum facit Dominus super terram; mulier circumdabit virum, quia in utero Virginis perfectus extitit, non solum propter animam et carnem, sed etiam propter sapientiam et gratiam qua plenus erat. 2. Auctoritatem ponit quae videtur obviare.
Abbreviated transcription (Latin):
cum dilige̾ idem deo sit qͦd esse
ic orit᷑ questio ex p̃dictis
deducta. dictum ẽ. enim supra
atq sanctorum auctoritatib osten¬
sum q sp̃c sanctus : cominunio pt̃is
⁊ filii. ⁊ amor quo pater ⁊ filius. se inui
cem diligunt. Lõ querit᷑ utrum pat̾
ligat. quod utiq uidr oꝑt̾e dici scđm
auctoritates supͣ positas quib ostendr
sp̃m sanctum. eẽ. quo genitꝰ a gigñte.
diligatur. genitoremq suum diligat.
S econtra si pat̾ uel filius dicat᷑ dilig̾e ꝑspm̃¬
d̃o. eẽ: ⁊ aluid diligere. s idem quia ut
ait . au6̾. in .xu. li de tͥnitate. quicquid
secundum qualitates in illa simplici
natura dici uidr. secundum eẽntiã:
intelligendum ũ bonus. magnꝰ. immor¬
tał. sapiens. diligens. ⁊ hmͦi. Iõ q si¬

Expanded text:
CUM DILIGERE IDEM DEO SIT QUOD ESSE. 1. Hic oritur quaestio ex praedictis deducta: dictum est enim supra, atque sanctorum auctoritatibus ostensum, quod Spiritus sanctus est communio Patris et Filii, et amor quo Pater et Funt. Ideo quaeritur utrum Pater ligat. Quod utique videtur oportere dici secundum auctoritates supra positas, quibus ostenditur Spiritum sanctum esse, quo genitus a gignente diligatur, genitoremque suum diligat. Sed contraDeo esse, et aliud diligere, sed idem; quia, ut ait Aug. in lib. 15 de Trin., cap. 5, quidquid secundum qualitates in illa simplici natura dici videtur, secundum essentiam est intelligendum, ut bonus, magnus, immortalis, sapiens, diligens, et
Abbreviated transcription (Latin):
essentia ita: et de disp̃one. et p̃destinati¬
onc. que ẽ. diuina ẽẽntia obiciunt. Addunt
quoq & alia: ita dicentes. Si potuit deꝰ
prescire quod scire: ⁊ scire quod esse. po¬
tuit gͦ non eẽ. Item cum idem sit deo
p̃sciũ eẽ & dm̃ eẽ: si potuit ñ eẽ. p̃scius: ⁊ potrit
tem non ẽẽ. prescius. si potuit nulla p̾sci¬
re. at potuit nulla presure. quia potiit
nulla facere.

Expanded text:
et de dispositione et praedestinatione, quae est divina essentia, objiciunt. Addunt quoque et alia, ita loquentes: Si potuit Deus escire quod scire, et scire quod esse; potuit ergo non esse. Item, cum idem sit Deum praescium esse et Deum esse, si potuit non esse praescius, potuit tem non esse praescius, si potuit nulla praescire: at potuit nulla praescire, quia potuit nulla facere.
Abbreviated transcription (Latin):
ic considerari
oportet. utrum scientia uel p̃scientia uel
disp̃o. uel predestinatio potuerit ẽẽ in
deo: si nulla fuissent futura. Cum enim
prescientia sit futurorum. et disp̃o faci¬
endorum. ⁊ p̃destinatio saluandorum:
si nulla essent futura. si nicħ ẽẽt factu¬
rus deus. uel aliquos saluaturus: non
uidetur potuisse in deo ẽẽ. p̃scientia.
uel dispositio uel predestinatio. Potu¬
it autem deus nulla p̃scire futura. potu¬
it non creare aliquid uel non saluare
aliquos. Potuit gͦ in deo ñ eẽ p̃scientia.
i disp̃o uel predestinatio. Ad ħ autem
ita a quib dam opponitur: si inquiunt
potuit p̃scientia dei. ñ ẽẽ in dõ ab et̃no: ⁊ po¬
tuit ñ ẽe. Siuͦ potuit ñeẽ cum p̃scientia dei
sit eius scientia: ⁊ scientia sit eiꝰ t̾entia:

Expanded text:
ic considerari portet utrum scientia, vel praescientia, vel dispositio, vel praedestinatio potuerit esse in Deo, si nulla fuissent futura. Cum enim praescientia sit futurorum, et dispositio faciendorum, et praedestinatio salvandorum, si nulla essent futura, si nihil esset facturus Deus, vel aliquos salvaturus, non videtur potuisse in Deo esse praescientia, vel dispositio, vel praedestinatio, potuit autem Deus nulla praescire futura, potuit non creare aliquid, ut non salvare aliquos, potuit ergo in Deo non esse praescientia, vel dispositio, vel praedestinatio. Ad hoc autem ita a quibusdam opponitur. Si, inquiunt, potuit praescientia Dei non esse in Deo ab aeterno, et potuit non esse; si vero potuit non esse, cum praescientia Dei sit
Abbreviated transcription (Latin):
in undictam peccati nͨ ext̾ior peniten¬
tia impletur: deus qui mͦs ⁊ mensu¬
ras peccõtorum ⁊ penarum. nouit &
addit penam sufficientem Studeat
gͣ quisq su delicta coirig̾e ut post
mortem
ñ oporteat ponam
tołare. Quedam enim pect̃a mortalia
in penitentia fu̾it uenalia ñ mox
tamen sananuir. Sepe infirmꝰ more¬
retur. si ñ medicaretur: ñ tñ statim
medicatus sanatur. languet uicturus
qui prius erat moriturꝰ. Qui autem ĩpe¬
nitens moritur: omnino moritur: ⁊ et̾¬
nalit̾ cruciatur. Si enim semꝑ iuueret:
semꝑ peccaret.
De illo cui sac̾dos indiscretꝰ
inungit paruam peniam

Expanded text:
in vindictam peccati, nec exterior poenitenin vindictam peccati, nec exterior poenitentia impletur, Deus qui modos et mensuras peccatorum et poenarum novit, addit poenam sufficientem. Studeat ergo quisque sic delicta corrigere, ut post mortem non oporteat poenam tolerare. Auin poenitentia sunt venalia; non tamen mox sanantur. Saepe enim infirmus moreretur, si non medicaretur; non tamen statim medicatus sanatur. Languet post victurus, qui prius erat moriturus. Qui autem impoenitens moritur, omnino moritur, et aeternaliter cruciatur. Si enim semper viveret, semper peccaret. 3. De illo cui sacerdos indiscretus injungit parvam poeni
Abbreviated transcription (Latin):
uirum transituri sint ꝑ ignem. ut ibi qͣ
compleant quod hic minus fecerunt. idẽ
qui in extremis penitent. Si enim fu̾it
tanta cordis contricio ⁊ delicti exꝓbratio¬
ut sufficiat ad pimiendum peccm: lib̾i
ab aliis penis transeunt ad uitam. ⁊ si
inexpleta fint penitentia quia ꝑfecte
penituerunt ⁊ ingemuerunt corde Qͥ
A ñ a deo cont̾untur corde ⁊ ingemisct᷑
ꝓ peccõ si añ explenionẽ penitentie de¬
cesserunt. ignem purgatorium sentiũt.
⁊ grauiuis puniuntur quam si nõ in¬
plessenit penitentiam borrend enim
enim cum sit misericors ⁊ iustus
tenti ignoscit. ñ resiruans peccatum
ad penam et̾nam. Ex iusticia enim
impunitum ñ dimutit delictum.
Aut enim homo punit aut deus. bõ
autem punit puniendo ⁊ ẽ penitẽtia¬
int̾ior ⁊ ext̾ior. Si gͦ int̾ior ce extior pe¬
nitudo tant᷑ fu̾it ut sit sufficiens ulto
peccati. deusqui ħ nouit. ab illo qui ta¬
liter penitet ult̾us penam ñ exigit.
Si uͦ int̾ior penitudo ñ sufficit

Expanded text:
utrum transituri sint per ignem, ut ibi quasi compleant, quod hic minus fecerunt, idem qui in extremis poenitent. Si enim fuerit tanta cordis contritio, et delicti exut sufficiat ad puniendum peccatum, liberi ab aliis poenis transeunt ad vitam, etsi inexpleta fuerat poenitentia, quia perfecte poenituerunt, et ingemuerunt corde. Qui vero non adeo conteruntur corde et ingemiscunt pro peccato, si ante expletionem poenitentiae discesserint, ignem purgatorium sentient, et gravius punientur quam si hic implessent poenitentiam. Horrendum enim, cum sit misericors et justustenti ignoscit, non reservans peccatum ad poenam aeternam; ex justitia vero impunitum non dimittit delictum, aut enim homo punit, aut Deus. Homo autem punit poenitendo; Deus vero homiinterior, et exterior. Si ergo interior poenitudo fuerit tanta ut sit sufficiens ultio peccati, Deus qui hoc novit, ab illo qui taliter poenitet, ulterius poenam non exigit. Si vero interior poenitudo non sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
ordinib aliqͦs cecidisse. ñqͥa fuissent in ordinib ⁊ pꝰea
caruerint ẜ qͥasiꝑstitissent. eoꝵ aliqͥ ifingłis fuissent or¬
ebãt sic̃ illi qui ꝑstuerunt. alii enm ut p̃dirimꝰ
suꝑiores. alii inferiores conditi sunt. Suꝑi¬
ores: qui nat᷑a mag̃ subtiles ⁊ sapientia am¬
plius ꝑspicaces. Inferiores: qui nat᷑a minus
subtiles: ⁊ intelligentia minus ꝑspicaces
facti sunt. has autem inuisibiles diffr̃ias
inuisibilium. solus ille pondare potuit. qͥ
oĩa ĩ num̾o ⁊ m̃sura ⁊ pondẽ disposuit. ⁊ in¬
se ip̃o qͥ: mensura omni tei mͦum p̃figeis
et num̾us: omni rei sp̃em prebens et pond: oẽm
dinans omina.
Utrum omnes angłi eiꝰdẽ

Expanded text:
ordinibus aliquos cecidisse, non quia fuissent in ordinibus et postea ordinibus aliquos cecidisse, non quia fuissent in ordinibus et postea corruerint, sed quia si perstitissent, eorum aliqui in singulis fuissent orhabebant, sicut illi qui perstiterunt. Alii enim, ut praediximus, superiores, alii inferiores conditi sunt. Superiores, qui natura magis subtiles, et sapientia magis perspicaces; inferiores, qui natura minus subtiles, et intelligentia minus perspicaces facti sunt. Has autem invisibiles differentias invisibilium solus ille ponderare potuit, qui omnia in numero et mensura et pondere disposuit, iso qui est mensura omni rei modum praefigens, et numerus omni rei speciem praebens, et pondus omnem dinans omnia. 6. Utrum omnes angeli ejusde
Abbreviated transcription (Latin):
crucifirus ẽ in ca eraltaiꝰ ẽ ⁊ in ea donatum est
ei nomen ut cum ip̃a forma serui nominatur
unigenitus filius dei. ħ illi donatum ẽ uͥ homi¬
ni. quod iam habebat idem ip̃e deus. ħ gͥ ꝑ grãm
accepit. ut ip̃i ens homo. ł subsistens in forma ser
ui .i. ĩ anima ⁊ carne nominetur ⁊ sit deus. Sed
donatum ẽ ei ħ nomen secundum tͦpum illum
in scͥpt᷑a cteb̾rimum ħ atcipiendum ẽ quo dr̃ reᷤᷤ¬
si qñ innotesui. pꝰ rusurrechonẽ uͦ qͦd ante erat
in eiudenti positum ẽ. ut scirent homines ⁊ de¬
mones. Manifestationem gͦ illius nominis do¬
nauit illi ds̃ pꝰ resurrectionem. s illam m̾int ꝑ
obedientiam passionis. qͥ eo q̃ obedint. pariendo:

Expanded text:
crucifixus est, in ea exaltatus est, et in ea donatum est ei nomen, ut cum ipsa forma servi nominetur unigenitus Filius Dei. Hinc illi donatum est nomen ut homini, quod jam habebat idem ipse Deus. » Nomen ergo accepit, ut ipse ens homo vel subsistens in forma servi, id est, in anima et carne, nominetur et sit Deus. Sed donatum est ei hoc nomen? Secundum tropum illum in Scriptura creberrimum hoc capiendum est, quo di quando innotescit. Post resurrectionem vero, quod ante erat in evidenti positum est, ut scirent homines et daemones. Manifestationem ergo illius nominis donavit ei Deus post resurrectionem, sed illam meruit per obedientiam passionis, qui eo quod obedivit patie
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Data ẽ mͥ omnis potestas in celo ⁊ interra.
lon ꝗ tuni primo acceꝑit. s quam añ habebat. tc̃
manifestara ẽ potestas. Cet̾um amb̃r. dicit. No¬
gentia ñ obiuat. licei diu̾sum sapiat. Nam ambr:
de naturati donatione id dictum intilug̃. qͣ pat̾¬

Expanded text:
in terra; non quod tunc primo acceperit, sed quam ante habebat, tunc manifestata est potestas. Caeterum Ambros. dicit: Noigentia non obviat. licet diversum sapiat. Nam Ambros. de naturali donatione id dictum intelligit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
am nunc accedamꝰ ad mittiti¬
Signandam missionem sp̃s sancti:
quia inuisibiliter mittitur:. in cor¬
da fidelium. Nam ip̃e sp̃s sanctus
qui dcus ẽ ac tercia in tͥnitate. ꝑsona
ut supͣ ostensum . ẽ. a pr̃e et filio. ac se
ac donatur fidelib.s que sit ista¬
missio: siue donatio: uel qͣm fiat cõ¬
sidandum :
Premittit᷑ qͥodam ad hanc

Expanded text:
am nunc accedamus ad assignandam missionem Spiritus sancti qua invisibiliter mittitur in corda fqui Deus est ac tertia in Trinitate persona, ut supra ostensum est, a Patre et Filio ac seipac donatur fidelibus. missio sive donatio, vel quomodo fiat, considerandum est. 2. Praemittitur quiddam ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
iam innotescere nob̃ aliquatenus potest qͣ¬
liter gratia p̃ueniens meretur aug̾i⁊ alia ⁊ quid
ip̃a sit. an urtus an aliud⁊ si uirtus sit: actus ł
non. Ostensum ẽ. enim: sup̃ ex parte quorum¬
dam. quod ip̃a. ẽ uirtus.⁊ uitus non. ẽ actus. s
eius causa. non tamen sine lib̾o arbitrio. Und̾
quod supra dix̃ augustinus bonum usumu
uututis alioquin sibi contradic̾e uiderct᷑ qui ÷̃
opꝰ uitutis supradix̃. eẽ bonum usum eorum qͥb
nõ bene uti possumꝰ in quib posuit ub̃um arbi¬
tͥum. Si uͦ bonus usus libi arbitrii opꝰ iurtutis
 iam uirtus non ẽ Cum gͦ bonum usum
uirtutem. eẽ. dixit. nomine uirtutis ip̃iꝰ usum sig¬
nificauit. Quod idem est usus iuituris ⁊ libi ar

Expanded text:
am innotescere nobis aliquatenus potest qualiter gratia praeveniens meretur augeri, et alia; et quid ipsa sit, an virtus, an aliud; et si virtus, an sit actus vel non; ostensum enim est supra, ex parte quorumdam, quod ipsa est virtus, quia virtus non est actus, sed ejus causa, non tamen sine libero arbitrio; unde quod supra Aug. dixit, bonum usum , actum virtutis: alioquin sibi contradicere videretur, qui etiam opus virtutis supra dixit esse bonum usum eorum quibus non bene uti possumus, in quibus posuit liberum arbitrium. Si vero bonus usus liberi arbitrii opus virtutis est, jam virtus non est. Cum ergo bonum usum ejus virtutem esse dixit, nomine virtutis ipsius usum significavit. 9. Quod idem usus est virtutis, et liberi ar
Abbreviated transcription (Latin):
sistentem rem sigcat aut diui sam u-¬
nam sub̃am duas imꝑfc̃as fecisse sub-¬
idc̾co una dicat ur. quia uiduas una de-¬
ne impie dici existimetur: quod pic
intelligitur. ne secum atq innocen¬
te conscientia ꝑ occasionem ħeticam
teus sermo sit

Expanded text:
sistentem significat; aut divisam usistentem significat; aut divisam unam substantiam, duas imperfectas fecisse subidcirco una dicatur, quia in duas una dene impie dici existimetur, quod pie intelligitur: ne secura atque innocente conscientia, per occasionem haereticam, reus sermo sit
Abbreviated transcription (Latin):
substantie pater ⁊ filius dicant᷑. ut ħ
subsistens sub significatione licet dũi
nominum unius ac solus sit confes¬
sum nomine filium conscientia. ñ¬
tentes ip̃m unicum ac singłarem ⁊ ptẽm
ẽẽ dicimus et filium: quin etiam et huiꝰ
status erroris occurrit occasio. uͥ diuisꝰ a
se pater intelligat᷑ prẽm ex se secuisse
quod eẽc filii filius. Id enim hetici u¬
nam sub̃am p̃dicantes contendunt.¬
⁊ his multum pie confessionis nr̃e
sermo blandit᷑. ut dum ħ u̾bum inde-¬
finita ẽ. u̾itate: dubium ẽ ꝓficiat ad
errorem. Est preterea error hic tercius
ut cum unius substantie pat̾ ⁊ filius eẽ
dicant᷑ significari eristimet᷑ sub̃a pͥor
quam int̾ se duos hr̃ent. ac si tres res
nim cohedes duo sunt et hereditas
anterior. cuius duo sunt coħedes. ita
unius sub̃e anterioris duo possunt pa¬
tres uideri eẽ. consortes. atq ita una sub¬
stantia patris ⁊ filii p̃dicata: aũ unũ
qui duas numcupationes hat sub-¬

Expanded text:
substantiae Pater et Filius dicatur, ut hic subsistens, sub significatione licet duum nominum, unus ac solus sit: confessum nomine Filium conscientia notentes ipsum sibi unicum ac singularem et Patrem esse dicimus et Filium. Quin etiam et hujus statim erroris occurrit occasio, ut divisus a sese Pater intelligatur, et partem exsecuisse quae esset sibi filius. Id enim haeretici unam substantiam praedicantes contendunt: et his multum piae confessionis nostrae sermo blanditur, ut dum hoc verbum indefinita brevitate dubium est, proficiat ad errorem. Est praeterea error hic 501 tertius, ut cum unius substantiae Pater et Filius esse dicatur, significari existimetur substantia prior, quam inter se duo pares habeant: ac sic tres res nim cohaeredes duo sunt, et haereditas anterior est cujus duo sunt cohaeredes: ita unius substantiae anterioris duo pares possunt videri esse consortes. Atquin ita una substantia Patris et Filii praedicata, aut unum qui duas nuncupationes habeat sub
Abbreviated transcription (Latin):
tatem pr̃is mori uoluit. ñ hñs mortis causam
de peccõ. s. de obedienua ⁊ iusticia mortem g̾ta¬
uit. ꝑ quam nos redemit a seruitute diaboli.
cipłam crucem suam posuit ibi qͣi eseam san¬
gumem suum. Iile autem sanguinem fudit
non debitoris. ꝑ quod recessu a debitorib Ille
quippe ad ħ sanguinem suum iud̃ ut peccata
ẽ sanguine redemptoris. ñ enim tenebat nos nͥ
uincuł peccorum nr̃orum. Ine erant catene cap¬
amaritudinem.⁊ impleuit dulcedine ꝑ moitẽ
suam. a peccĩs redimens⁊ adoptionem gle
silioꝵ largiens.¬

Expanded text:
ristus voluit, non habens mortis causam de peccato., sed de obedientia et justitia mortem gustavit, per quam nos redemit a servitute diaboli. cipulam crucem suam; posuit ibi quasi escam, sanguinem suum. Ille autem sanguinem suum fudit, non debitoris, per quod recessit a debitoribus. Ille quippe ad hoc sanguinem suum fudit, ut peccata est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nos, nisi vinculis peccatorum nostrorum; istae erant catenae capamaritudinem, et implevit dulcedine, per mortem suam a peccatis redimens, et adoptionem gloriae filiorum largiens
Abbreviated transcription (Latin):
in sanguine ip̃rꝰi ꝑ fidem passionis ut olim in¬
spicientes ii serpentem eneum in ligno erectũ
a morsib serpentum sanabantur. Si gͦ recte fi
d̃i intuitu in illum respicimus quiꝓ nob̃ pepñd̃
niligno a uincuł diaboli solunnur .i. a peccatis
⁊ ita a diabolo lib̾aniur. ut nec pꝰ hanͥ uitam
in nob̾ inurniat q̃ puniat. Morte sua quippe
uno iͥnssimo sacriticio. quicquid culpatũ erat.
uñ nos dibolꝰ ad luenda supplicia detinebat
uoce ancille t̾ritꝰ negauit pꝰ mortem añ teges ⁊ p̃si¬
des ductus noncrlit. Quare: quia fortior .i. xp̃c ue
habitabat alligauit fortem .i. a seductione fide¬
lium compescuit. ut temptationem que ei ad¬
huc ꝑmittitur ñ sequatur seductio. Itaq in xͥ
sanguine qui esolum que ñ rapuit redempti sumꝰ¬

Expanded text:
id est, per fidem passionis; ut olim aspicientes in serpentem aeneum in ligno erectum, a morsibus serpentum sanabantur, Num. 2. Si ergo recte fidei intuitu in illum respicimus, qui pro nobis pependit in ligno, a vinculis diaboli solvimur, id est, a peccatis: et ita a diabolo liberamur, ut nec post hanc vitam in nobis inveniat quod puniat. Morte quippe sua, uno verissimo sacrificio, quidquid culparum erat unde nos diabolus ad luenda supplicia detinebat, oce ancillae territus negavit , post mortem ante reges et praesides ductus non cessit . Quare? Quia fortior, id est Chribi diabolus habitabat, alligavit fortem ; a seductione scilicet fidelium compescuit illum; ut tentationem, quae adhuc ei permittitur, non sequatur seductio. Itaque in Christi sanguine, qui solvit quae non rapuit, o Ju
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃o uincuntur iunice nob̃ inuisibiles potes¬
tates. ibͣi uincuntur inuisibiles cupiditates. Puso
enim sanguine. sũ culpa omnium culparum.
cirog̃pha deleta sunt quib debitores qͥ in cum
credunt. a diabolo añ tenebrant᷑ Uñ qͥ ꝑ multis
effumdetur. ꝑillum gͦ redempti sumus. in quo
pͥnceps mundi nicħ inuenit. Qñ augꝰ cãm ⁊¬

Expanded text:
in ipso vincuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo ante tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur. Per illum ergo redempti sumus, in quo princeps mundi nihil invenit. Unde August.,
Abbreviated transcription (Latin):
in sanguin  iustificati sumus. ⁊ meo q̃ sumus
iustificatii. a peccatis soluti a diabolo sumis li¬
bati. qui nos iuncuł peccatorũ ienebat. S qͦm
a peccatis ꝑ mortem eius soluti sumus quia ꝑ
dti ꝙͣ nos in ħ qd filium suum tradid ꝓ nob̾ pecca
te qͣ nos dilectionis arra⁊ nos mouem᷑ accendi¬
murq ad diligendum deum qui ꝓ nob tm̃ fec̃¬

Expanded text:
in sanguine ipsius justificati sumus; et in eo quod sumus justificati, id est, a peccato soluti, a diabolo sumus liberati, qui nos vinculis peccatorum tenebat. Sed quomodo a peccatis per ejus mortem soluti sumus? Quia per Dei erga nos in hoc quod Filium suum tradidit in mortem pro tae erga nos dilectionis arrha, et nos movemur accendimurque ad diligendum Deum, qui pro nobis tanta fec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ẜ qͣhõ ÷ filis dei. ad quod dici pot̃. xp̃m
eẽ id. quod ut sit: predestinatus ẽ. Est enam p̃desti¬
sit sensus. Ip̃e qui ẽ homo ẽ. dei tilius. Ut aut̃
ip̃e ens homo sit dei fuuis. ꝑ grãm ht̃. sid si
cansa notetur. falsum ẽ ñ enĩ qͥ hõẽ eo dĩ filiꝰ est.

Expanded text:
 est Filius Dei. Ad quod dici potest Christum esse id quod ut sit praedestinatus est. Est enim praedestisit sensus: Ipse qui est homo, est Dei Filius; ut autem ipse ens homo sit Dei Filius, per gratiam habet: sed si causa notetur, falsum est, non enim quod homo est,
Abbreviated transcription (Latin):
non dicamꝰ: quia uolumꝰ ł unum aliqs̃
uocabulum suare huic sig̾coni: qua
intelligit᷑ tͥnitas. ne omnino tac̾emꝰ
inopia: humanum laborat eloqͥum
dictum ẽ tamen: tres pͤ non ut illud
cari ualet. Ecce ostend̃ qua necessita¬

Expanded text:
non dicamus? Quia volumus vel unum aliquod vocabulum servare huic significationi qua intelligitur Trinitas, ne omnino taceamusinopia humanum laborat eloquium: dictum est tamen tres personae, non ut illud cari valet. Ecce ostendit qua necessita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iniquus ẽ qui castam dimitt̃ sic
factus ẽ ⁊ imquus qui retinet m̾et̾ce m fa¬
tronus enim turpitudinis c̃. qui celat
unam catnem in aliam diuiserit :⁊ se for¬
nicatione a marito separau̾it ñ debet
tem̃ ne uirum qͦ sub maledicto faciat
duente scriptura. Qui tenet adultam
p̃sb̾rum de quadam que uiro suo uiuen-¬
te alii nupserat sic ait. Rem nouam lo
quor immo ñ nouam s. uet̾em. que uete¬
ris testamenti auctoritate confirmatur.
Si reliquerit secundum uirum mulier:

Expanded text:
 iniquus est, qui castam dimittit, sic fatuus est et iniquus qui retinet meretricem. Patronus autem turpitudinis est, qui celat unam canicatione a marito separaverit, non debet teneri, ne virum quoque sub maledicto faciat, dicente scriptura: Qui tenet adulteram, s de quadam, quae viro suo vivente alii nupserat, sic ait, quar, immo non nouam, sed ueterem, quae ueteris testamenti auctoritate firmatur. si reliquerit secundum uirum et
Abbreviated transcription (Latin):
num̾o: dñr qͦ differre num̃o que in
enumeratione. sine computatione.
non sibi adiunguntur. s: a se inuicẽ
disc̾nuntur. ut cum de aliquib reb
loquentes. dm̃is. una due tres. ⁊ scdm
hunc mͦum: forte dicit ioħs. ypꝰaseᷤᷤ

Expanded text:
uoque differre numero, quae in enumeratione sive computatione non sibi adjunguntur, sed a se invicem discernuntur, ut cum de aliquibus rebus loquentes dicimus una, duae, tres; et secundum hunc modum forte dixit Joannes hypostases,
Abbreviated transcription (Latin):
et ħ illa et alia sunt tres. Conueniẽ¬
distingui dicuntur. de quarum distĩ¬
ctione secundum ꝓͥetates in sequen¬
titͣctabit᷑ nunc uͭ ad inceptum re-¬
deamus. que dicta sunt repetentes.
ut seꝑius u̾sando familiarius inno¬
tescant.

Expanded text:
et illa, et alia, sunt tres. Conveniendistingui dicuntur, dist. 26; de quarum distinctione secundum proprietates in sequenti tractabitur. Nunc vero ad incoeptum redeamus, quae dicta sunt repetentes, ut saepius versando familiarius innotescant.
Abbreviated transcription (Latin):
hominis naturam ꝓficiebat sapientia ñ quod ip̃e
sapientior ex temꝑe. qui a prima conceptionis ho¬
ra. sp̃u sapientie plenus ꝑmanebat. s eandem q̃
plenus erat sapientiam cet̾is ex temꝑe paulatim
demonstrabat. Iurta hominis nat᷑am ꝓficiebat
etate de infancia ad iuuentutem. Iuxta homĩs
naturam ꝓficiebat gr̃a. non ip̃e quod ñ habebat
ꝑ accessum temꝑis accipiendo s. pandendo donum
gre. quod habebat ap̃ deum ⁊ homines. quia
laudem dei excitabat ⁊ sic deo pr̃i ad laudem et
Puer ille plenuis sapientia ⁊ gr̃a phibet᷑. sic̃ gͦ dicitur
ꝓfecisse sapientia et gr̃a ut aliquis rector ecclias

Expanded text:
hominis naturam Jesus proficiebat sapientia, non quod ipse esset sapientior ex tempore, qui a prima conceptionis hora Spiritu sapientiae plenus permanebat; sed eamdem, qua plenus erat sapientiam, caeteris ex tempore paulatim demonstrabat. Juxta hominis naturam proficiebat aetate, de infantia ad juventutem; juxta hominis naturam proficiebat gratia, non ipse quod non habebat per accessum temporis accipiendo, sed pandendo donum gratiae quod habebat, apud Deum et homines; quia, laudem Dei excitabat; et sic Deo Patri ad laudem et puer ille plenus sapientia et gratia perhibetur . » Sic ergo dicitur profecisse sapientia et gratia, ut aliquis rector eccles
Abbreviated transcription (Latin):
uic autem sententie iuudetur obinare quod in
ebat sapientia ⁊ gr̃a ñ uidetur a conceptione hu¬
isse. plenitudinem gre sine mensura. ad quos sa¬
ne dici pͥ ip̃m secundum hominem tantam a
conteptione accepisse sapientiȩ ⁊ gr̃e plenitudĩem
uͭds̃ ei pleniꝰ ꝯferre ñ potu̾it. ⁊ tnu̾e dr̃ ꝑfecissegr̃a ⁊ sap̾ia¬

Expanded text:
uic autem sententiae videtur obviare quod in ebat sapientia et gratia, non videtur a conceptione habuisse plenitudinem gratiae sine mensura. Ad quod sane dici potest ipsum secundum hominem tantam a conceptione accepisse sapientiae et gratiae plenitudinem, ut Deus ei plenius conferre non potuerit; et tamen