comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et qđ eudenti ratione colligit᷑ abhis qui non lo¬
quacib uerbis sed experientia duce. uł magni¬
tudinẽ gr̃ȩ uł modulũ humani metiuntur
ar bitrii : quia non leuib cursus. nec fortib p̾liũ. nec
sapientib panis. nec prudentib diuitiȩ nec scientib
gr̃a: seo oꝑatur hȩc om̃a unus atq idẽ sp̃s. diuioens uni¬
cuiq ꝓ ut uult Et iccirco fide ñ dubia. & ut ita dicã
palpabili exꝑientia cõꝓbat᷑. uniuersitatis dm̃ uelut
piissimũ patrẽ. benignissimũq medicũ scđm apostolũ
in different̾ om̃a in om̃ib oꝑari. & nunc quidẽ salutis
inspirare principia & inserere unicuiq bonȩ uolunta¬
tis ardorẽ. nunc uero ipsius operationis effectũ. & con¬
sũmationẽ donare uirtutũ. & nẽ a ruina iã ꝓxima
lapsuq p̃cipiti. etiã inuitos & inscios reuocare: nun autẽ
occasiones & oportunitates salutis ingerere: ac p̃cipites

Expanded text:
er quod evidenti ratione colligitur ab his qui non loquacibus verbis, sed experientia duce, vel magnitudinem gratiae, vel modulum humani metiuntur arbitrii, quia non levibus cursus, nec fortibus praelium, nec sapientibus panis, nec prudentibus divitiae, nec scientibus gratia, sed operatur haec omnia unus atque idem Spiritus dividens unicuique prout vult . Et idcirco fide non dubia et, ut ita dicam, palpabili experientia comprobatur, universitatis Deum, velut piissimum patrem, benignissimumque medicum, secundum Apostolum indifferenter omnia in omnibus operari, et nunc quidem salutis inspirare principia, et inserere unicuique bonae voluntatis ardorem; nunc vero ipsius operationis effectum, et consummationem donare virtutum, et nunc a ruina jam proxima lapsuque praecipiti etiam invitos et inscios revocare; nunc autem occasiones et opportunitates salutis ingerere, ac praecipites
Abbreviated transcription (Latin):
uolentosq conatus aletalib dispensationib inhibere.
& alios quidẽ uolentes currentesq suscipere : allos
uero nolentes renitentesq ꝑtrahere. & ad bonã coge¬
re uoluntatẽ Cotũ uͦ non sẽꝑ resistentib nec ꝑseue¬
rant̃ inuitis nobis a diuinitate concedi. & sũmã salutis
nr̃ȩ. non oꝑum nostroꝵ meritis seo celesti gr̃ȩ deputan¬
eis: & oisplicebitis uob̃ in conspectu ur̃o. in om̃ib malitus
ur̃is quas fȩcistis. & scietis quia ego dñs cũ bene fecero

Expanded text:
olentosque conatus a letalibus dispositionibus inr hibere: et alios quidem uolentes currentesque suscipere, alios uero nolentes resistentesque pertrahere et ad benas cogere uoluntatem. totum. uero non semper resistentibus nee peraeaenmter inuitis nobis  dioinitate concedi et summam salutis nostrae non operum nostrorum merito, sed caelesti gratiae deputaneis: et displicebitis uobis in conspectu uestro in omnibus malitiis uestris, quas fecistis. et scie
Abbreviated transcription (Latin):
regione dum tarat quasi naturam patriȩ urẽ in mulis tmpugnate cona¬
mini: diligenter expendite utrum in illis cupibus ut fama ẽ. regionib
⁊ ueluã frigore iimȩ infidelitatis obstrictis. hanc ut ita dixerim nudita¬
tem sustentate possitis. Nrĩs enĩ istã propositi fortitudiniẽ. naturaliter
quodamͣ indidit scȩ cõuersationis antiquitas. Quorum si fubstantiȩ
Atio untutis pares esse uos ceriitis uiciniam parentum frm̃q ur̃oꝵ si¬

Expanded text:
regione dumtaxat quasi naturam patriae uestrae in multis inpugnare conaregione dumtaxat quasi naturam patriae uestrae in multis inpugnare conamini, diligenter expendite, utrum in illis torpidis ut fama est regionibus et uelut frigore nimiae infidelitatis obstrictis hanc ut ita dixerim nuditatem eustentare possitis. nostris enim istam propositi fortitudinem naturaliter quodammodo indidit sanctae conuersationis antiquitas: quorum si constantiae atque uirtutis pares esse uos cernitis, uiciniam parentum fratrumque
Abbreviated transcription (Latin):
quia institutionẽ cenobiorũ. uel curã frm̃ scãm atq laudabilem me¬
rito ꝑfitem᷑. ⁊ccuro ab uniuersis eam ex petendam esse cẽsemꝰ. Ita etiam
seno dochii uberrimus fructꝰ ẽ. sed abom̃ib expeti sine conscientiȩ non
potest detrimento. Pro inde pͥmũ regionis ur̃ȩ atq huiꝰ uiter se pensanda
sunt instituta: deide iures hominũ iugi uel uirtutum uel uitioꝵ assi¬
Quitate collecte: diuersa inuicem lance crutinande. Fieri ⁊ enĩ potest
ut qq alterius gentis hominib arduũ atq impossibile est. hoc Aliis
insita consuetudo quodamꝰ uerterit in naturam. Sic nationes que¬
aam ingenti plagarum diuersitate disiunctȩ. magnam iñ frigoriꝰ
uel ardorem solis. absq: ullo corporis ꝑfert̃ cegumento: quȩ ut iꝙ
ali uła cęli inclementiã non exꝑti. quanti ius laboris fuerint sustẽ¬
tare non posst᷑. Ita etiã nos qui summo animi ⁊ corporis nisu. inhac

Expanded text:
quia institutionem coenobiorum uel curam fratrum sanctam atque laudabilem mequia institutionem coenobiorum uel curam fratrum sanctam atque laudabilem merito profitemur, idcirco ab uniuersis eam expetendam esse censemus. ita etiam xenodochii uberrimus fructus est, sed ab omnibus expeti sine patientiae non potest detrimento. proinde primum regionis uestrae atque huius inter se pensanda sunt instituta, deinde uires hominum iugi uel uirtutum uel uitiorum adsiduitate collectae diuersa inuicem lance trutinandae. fieri etenim potest, ut, quod alterius gentis homini arduum atque inpossibile est, hoc aliis insita consuetudo quodammodo uerterit in naturam: sicut nationes quaedam ingenti plagarum diuersitate disiunctae magnam uim frigoris uel ardorem solis absque ullo corporis perferunt tegumento, quae utique alii illam caeli inclementiam non experti, quantiuis roboris fuerint, sustentare non possunt. ita etiam uos, qui summo animi et corporis nisu in hac
Abbreviated transcription (Latin):
sumi uident᷑ exempla. N amsi eadem qͥs agere. non eodem affectu
atq proposito aut dissimili uirtute presumpserit: profecto ex inde
laqueum deceptionis ac mortis incurrit: unde aliis ȩternȩ uitȩ fruc
us adquiritur. Qđille quoq puer manu fortis. bellicosissimo illi
numerabiles hostiũ cateruas prostrauisset. hȩc indubitatam primeuo
potuerunt inferre ꝑnitiem: nisi prudenti discretione congrua adoles
scentiȩ suȩ armorum genera elegisset: & aduersus hostem teterrimũ
ion lorica ⁊ clipeo quib cȩteros uidebat instructos. sed illis quib ip
dimicare poterat celis fuisset armatꝰ. Quam obrem mensuram uiri.¬
um suarum conuenit unicuiq nrm diligentius ante peusare atq
ab earum mõdulo arripere quam deliberat disciplinam quia ꝗͣuis
om̃s utiles sint : camen apta cunctis cuncta esse non posst̃. Non eniͣ
quia bona ẽ. anachoresis: uniuersis eam congruam cõprobamus:
Amultis ent̃ non solum iniftuctuosa. sed etiam ꝑnuitiosa sencitur. NIee

Expanded text:
sumi uidemus exempla. nam si eadem quis agere non eodem adfectu atque proposito aut dissimili uirtute praesumpserit, profecto exinde laqueos deceptionis ac mortis inctus acquiritur. Quod ille quoque manu fortis puer, bellicosissimo illi numerabiles catervas hostium prostravisset, haec inpotuerunt inferre perniciem, nisi prudenti discrscentiae suae armorum genera delegisset, et adversus hostem teterrimum non lorica et clypeo, quibus caeteros videbat instructos, sed illis quibus ipse dimicare poterat, telis fuisset armatus . Quamobrem mensuram virium suarum convenit unumquemque nostrum diligentius ante pensare, atque ad ejus modulum arripere quam libuerit disciplinam; quia quamvis omnes utiles sint, tamen aptae cunctis cunctae esse non possunt. Non enim quia bona est anachoresis, uniuersis eam congruam conprobamus: a multis enim non solum infructuosa, sed etiam perniciosa sentitur. nec
Abbreviated transcription (Latin):
timenti eiꝰ. nec illã scientiã sp̃ualẽ & eloquia scripturarum.
quȩ dulciota sunt suꝑ mel & fauũ impolluta seruabit. Quȩ
enĩ participatio iusticiȩ cũ iniquitate: Aut quȩ sotietas lu-¬
ci cum tenebris: Quȩ autẽ conuentio xp̃i. & belial
tiode eo qđ multi ĩmundiscientiã habeant.⁊ sc̃iñ habeaNs

Expanded text:
imenti ejus ; nec illam scientiam spiritalem et eloquia Scripturarum, quae dulciora sunt super mel et favum , impolluta servabit. Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? Aut quae societas luci cum tenebris? Quae autem conventio Christi ad Belitio de eo quod multi immundi scientiam habeant, et sancti non habean
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecise. uerum etiã grauius sentiunt fuisse pulsatos: magistram in¬
corruptionis ac puritatis altricem astinentie districtionem. tamꝗ̃
emulam ꝑhorrescant. Qua propt̃ nosse debemus. non iccirco nos dl¬
tum ab uno quoq uitio debere purgari. quia suis ꝑturbationibꝰ
nrm occupat sensum: sed quia non contemptum sit solum absq alio
consoitio dominari: sed intromisso omiũ iuncioꝵ diriore collegio. sub¬

Expanded text:
profecisse, uerum etiam grauius sentiunt fuisse pulsatos, magistram inprofecisse, uerum etiam grauius sentiunt fuisse pulsatos, magistram incorruptionis ac puritatis altricem abstinentiae. districtionom tamquam aemulam perhorrescant. quapropter nosse debemus non idcirco nos tantum ab unoquoque uitio debere purgari, quia suis perturbationibus nostrum occupet sensum, sed quia non contentum sit solum absque aliorum consortio dominari, sed intromisso omnium uitiorum diriore collegio sub
Abbreviated transcription (Latin):
quidem atq sollicitam contiuentię disciplinam ⁊ cõtritionẽ
cordis ⁊ corporis ꝑpetuam castimoniȩ puritatem optamꝰ ad qui¬
rere. sed nos utilitati carnis ac sꝑc egregie consulentes. fraudu¬
lentissimi hostis ita inpugnat inuidia ut dum deicere fiduciã
conscientiȩ ñȩ. nosq reatu uelud aliquo humliare conatur. illis p̾cpas die¬
bus quib maiore integritatis merito desideramus conspectui quito place
re: abscs ullo quidem carnis prurtu mentisue consensu. nec ꝑ illufionẽ fan¬
tasmatis alicuius. secd tamen simplicis fluxus illuis egestione polluat
ut a saero scã cõmunione deterreat: licet in quosdam incipientumi h
quorum corpora nec dum longa ieuinioꝵ castigatione tenuata f. oblaos
Qiabolica factione hȩc euenire illusio credatur. ut cum eos indentiorib
ieiunus st udere cognouerit.: om̃s eoꝵ conatus hac arte subuertat. int
dum se non solum nichil adpuritatem corporis districtiore ieuinio

Expanded text:
quidem atque sollicitam continentiae disciplinam contritione cordis et corporis perpetuam castimoniae puritatem optamus adquirere, sed nos utilitati carnis ac spiritus egregie consulentes fraudulentissimi hostis ita inpugnat inuidia, ut, dum deicere fiduciam conscientiae nostrae nosque uelut reatu aliquo humiliare conatur, illis praecipue diebus, quibus maiore integritatis merito desideramus diuino placere conspectui, absque ullo quidem carnis pruritu mentisue consensu nec per inlusionem phantasmatis alicuius, sed tamen simplici fluxus illius egestione nos polluat, ut a sacrosancta conmunione deterreat: licet in quosdam incipientium et quorum corpora necdum longa ieiuniorum castigatione tenuata sunt ob hoc diabolica factione haec euenire credatur inlusio, ut, cum eos intentioribus ieiuniis studere cognouerit, omnes eorum conatus hac arte subuertat, ut, dum se non solum nihil ad puritatem corporis districtiore ieiunio
Abbreviated transcription (Latin):
y. saiea lege dicatur. nichil enim adꝑfectum ꝑduxit lex: non nul¬
los scõꝵ inueteri testamento ꝑfectos legimus extitisse. qui transcen¬
dentes legis imperium sub euuangłica ꝑfectione uirerunt: scieu¬
tes qđ iustis non est sex posita. sed iniuistis & nonsubditis. impiis.

Expanded text:
ysaica lege dicatur: nihil enim ad perfectum perduxit lex, nonnulysaica lege dicatur: nihil enim ad perfectum perduxit lex, nonnullos sanctorum in ueteri testamento perfectos legimus extitisse, quia transcendentes legis imperium sub euangelica perfectione uixerunt, scientes quod iustis lex non est posita, sed iniustis et non subditis,
Abbreviated transcription (Latin):
ti. his saltem diebus uacare dñõ cogerentur: ac dierum uitȩ suȩ. quosto
Ceterum usti quibus lex non est posita. quiq spũalibus officiis. noti
exiguam illam. idest decimam partem. sed totum uitȩ suȩ. tempus
impentunt: quia liberi sunt adecimarum legalium functione: iccir¬
co si eos suꝑ ueniens honesta & scã necessitas coartaret. auderent sta
tionem ieiunĩ absq ulla disceptatione laxare. Non enim ab eis deci¬
marum eriguitas mutilatur: qui omĩa sua dño secum pariter optu.
serunt. Quod sine summo fraudis reatu facere ille non poterit: qui
nichil uoluntarie offerens dõ: in excusabiliter soluere decimas suas
segis necessitate conpellitur. Qua propt̃ liquido conprobatur. ꝑfec.¬
tum esse non posse famulum legis. qui uel illa quȩ prohibentur. uel
his quȩ alege concessa sunt. non utuntur. E hac ratione cũ demo¬

Expanded text:
ti, his saltem diebus vacare Domino cogerentur, ac dierum vitae suae, quos totti, his saltem diebus vacare Domino cogerentur, ac dierum vitae suae, quos totceterum iusti, quibus lex non est posita quique spiritalibus officiis non exiguam illam id est decimam partem, sed totum uitae suae tempus inpendunt, quia liberi sunt a decimarum legalium functione, idcirco si eps superueniens honesta et sancta necessitas coartarit, audent istam stationem ieiunii absque ulla disceptatione laxare. non enim ab eis decimarum exiguitas mutilatur, qui omnia sua domino secum pariter obtulerunt. quod profecto. absque summo fraudis reatu facere ille non poterit, qui nihil uoluntarie offerens deo inexcusabiliter soluere decimas suas legis necessitate conpellitur. quapropter liquido conprobatur perfectum esse non posse famulum legis, qui uel illa quae prohibentur canethis quae a lege concessa sunt non utuntur. et hac ratione cum de Mo
Abbreviated transcription (Latin):
filios isrł uolentis afflictionibus oppͥmebant. nc̃ quoq uerũ ifra¬
helem. idest monachorũ plebem indellectuales egr̃ptii duris ac
lutulentis oꝑibus incuruare conantur. ne ꝑ amicam dõ quietẽ
terram ȩgr ptiam deserentes. adheremum uircutum salubriter
ranseamus: ita ut aduersum nos pharao infremens dicat. Ociosi
int. ⁊ iccirco uociferantur dicentes. eamus ⁊ sacrificemus dño do nr̃o
oppͥmantur laboribus & solliciti sint in oꝑibus suis. & nonsint solli¬
citi in uerbis uanis. Nam utiq uanitas impiorun: scm̃ dñ sacri¬
ficium qd non mͥ inheremo liberi cordis offertur: summam esse
abst uit uanitatem. Ab hominatio emmn ẽ. peccatori: religio..
nec exigui huius canonis est subiectione contemptus: quem ꝓfecto illis qui
ꝑtotum annispaciũ delicus uel negotus scłaribus implicantur. eccłarum
principes statuerunt: ut uel hac legali quodam modo necessitate constric¬

Expanded text:
filios Israel violentis afflictionibus opprimebant, nunc quoque verum Israfilios Israel violentis afflictionibus opprimebant, nunc quoque verum Israel, id est, monachorum plebem intellectuales Aegyptii durissimis ac lutulentis operibus incurvare conentur, ne per amicam Deo quietem terram Aegyptiam deserentes, ad eremum virtutum salubriter transeamus: ita ut adversum nos Pharao infremens dicat, Otiosi sunt, et idcirco vociferantur dicentes, Eamus et sacrificemus Domino Deo nostro; Opprimantur laboribus, et solliciti sint in operibus suis, et non sint solliciti in verbis vanis . Nam utique vanitas impiorum sanctum Domini sacrificium, quod non nisi in eremo liberi cordis offertur, summam esse astruit vanitatem, abominatio est etenim peccatori religio. CAnec exigui hujus canonis subjectione contentus est, quem profecto illis qui per totum anni spatium deliciis vel negotiis saecularibus implicantur , Ecclesiarum principes statuerunt; ut vel hac legali quodammodo necessitate constric
Abbreviated transcription (Latin):
numero discrepare uideatur.
ed profecto cũ rationem huius rei humana oblitterasset incu¬
ria tempus hoc qd̃ auniuersariȩ ut dictum ẽ. decunȩ dõ trigin¬
ta & sex semis ieuniis offeruntur. quadragesimȩ nomen accepit.
Quod fortasse uel propter hoc uisum sit hoc uocabulo debere censeri.
nasse tracduntur. Ad cuius numeri sacramentum: illi quoq quadra¬
grue coaptantur. Ꝙ fortasse ipsa decunatio recte quasi ab usu
telonei quadragesimȩ nomen acceperit. Ita enim publica illa uulgo
uocatur ex actio: ex qua tanta lucri poitio regis cõmodis deputatur.
dragesimȩ uectigal erigitur. Sane licet adꝓpositam ñ ꝑtineat qui¬
tionem. tamen quia se optulit narrationis occasio: ne hoc quidem
p̃tereundum puto. qͦd seniores nr̃i frequentissimȩ iccirco illis diebus¬
maxime impugnari omẽ monacorum genus. antiqua inimicȩ gen¬
tis consuetudine testabantur: & ad transmigrandũ de suis sedibus
acrius ꝑ urgeri. eo qđ scđdm illam similitudinem qua tc̃ egyptu

Expanded text:
numero discrepare uideantur. Sed profecto cum rationem huius rei humana oblitterasset incuria, tempus hoc, quo anniuersariae ut dictum est decimae deo triginta sex semis ieiuniis offeruntur, Quadragensimae nomen accepit, quod fortasse uel propter hoc uisum sit hoc uocabulo debere censeri, iebus ieiunasse traduntur. ad cuius numeri sacramentum illi quoque quadragrue coaptantur. an fortasse ipsa decimatio recte quasi ab usu telonei Quadragensimae nomen acceperit? ita enim illa publica uulgo uocatur exactio, ex qua tanta lucri portio regis commodis deputatur, dragensimae uectigal exigitur. sane licet ad propositam non pertineat quaestionem, tamen quia se obtulit narrationis occasio, nec hoc quidem praetereundum puto, quod frequentissime maxime impugnari omne monachorum genus antiqua inimicae gentis consuetudine testabantur, et ad transmigrandum de suis sedibus acrius perurgeri, eo quod secundum illam similitudinem qua tunc Aegyptii
Abbreviated transcription (Latin):
pene ut ita dixerim afide possibilitatis excludim᷑: tantũ nob̃¬
qđ pace tui dictũ git uidetur absurdũ: si laboꝵ stipendium t̾e̾tͣ

Expanded text:
ene ut ita dixerim a fide possibilitatis excludimur, tantum nobis pace tui dictum sit uidetur absurdum, si laborum stipendium, id est
Abbreviated transcription (Latin):
culiarit᷑ anima ꝓphetę similiũq eiꝰ. mirificȩ contẽplati¬
onis intuitu stupe facta cognoscit Ista sunt ꝓdigia quȩ
posuit super terrã: quȩ idẽ ꝓpbeta considerans. ad animi-¬
racionẽ eoꝵ cunctos populos aduocat dicens Uenite &
uidete opera dĩ. que posuit ꝓdigia suꝑ terrã. auferens
bella usq ad finẽ terre. arcũ cotteret & confringet arma: &
iscuta cõburet igni. Qđ eni maius potest esse ꝓdigiũ: quam
sub momento breuissimo exrapacissimis publicanis apł̃os

Expanded text:
culiariter anima prophetae similiumque eius mirificae contemplaticuliariter anima prophetae similiumque eius mirificae contemplationis intuitu stupefacta cognoscit. ista sunt prodigia quae posuit super terram, quae idem propheta considerans ad admirationem eorum cunctos populos aduocat dicens: uenite. et uidete opera dei, quae posuit prodigia super terram: auferens bella usque ad fines terrae. arscuta comburet igni. Quod enim maius potest esse prodigium, quam sub momento breuissimo ex rapacissimis publicanis Apos
Abbreviated transcription (Latin):
naturalẽ antea & uelut in extinguibilẽ esse credebat.
ita refrixisse persenserit. ut ne simplici quidẽ se cor
poris motu sentiat incitari: Quomͦ ñ uirtutẽ dñi con¬
tremiscat quisq cũ homines quondã diros ac truculen¬
tos. qui ad sũmũ iracundie furorẽ etiã blandissimis sub¬
ditoꝵ irritabant᷑ obsequiis. ad tantã transisse uiderit le¬
nitatẽ. ut ñ solũ nullis iã cõmoueãt in iuriis. sed etiã cũ
illatę fuerint. sũma magnanimitate congaudeant:
Quis plane non miret᷑ oꝑa dĩ. ac toto ꝓclamet affectu.
quia ego cognoui qđ magnꝰ ẽ dñs: cũ uel se. uel aliũ quẽpiã
ex rapacissimo. liberalẽ: ex ꝓdigo. continentẽ: exsuꝑbo¬
humilẽ: exdelicato ac tenero.squalidũ hirsutũq ꝑspexe¬
rit. & egestate atq angustia p̃sentiũ rerũ etiã uolun¬
tarie ꝑfruentẽ: Ista sunt ꝓfecto mira oꝑa dĩ: quȩ pe¬

Expanded text:
naturalem antea et uelut inextinguibilem esse credebat, naturalem antea et uelut inextinguibilem esse credebat, ita refrixporis motu sentiat incitari? Quomodo non virtutem Domini contremiscat quisque, cum homines quondam diros atque truculentos qui ad summum iracundiae furorem etiam blandissimis subditorum irritabantur obsequiis, ad tantam transisse viderit lenitatem, ut non solum nullis jam commoveantur injuriis, sed etiam cum illatae fuerint, summa magnanimitate congaudeant? Quis plane non miretur opera Dei, ac toto proclamet affectu: Quia ego cognovi quod magnus est Dominus ; cum vel se, vel alium quempiam ex rapacissimo liberalem, ex humilem, ex delicato ac tenero squalidum hirsutumque perspexerit, et egestate atque angustia praesentium rerum etiam voluntarie perfruentem? Ista sunt profecto mira opera Dei, quae pe
Abbreviated transcription (Latin):
nec magni. intelligit᷑ ꝓpheta dixisse: si alio cordis affectu.
uł de aliis oꝑib dĩ hȩc ꝓnuntiasse credat᷑ Nullus & eñĩ est
hominũ qui mira esse oꝑa dĩ. etiã ex ipsius creaturȩ mag¬
nitudine non agnoscat: Ceterũ illa quȩ in scĩs suis cotidi¬
ana oꝑatione dispensat. ac speciali magnificentia affluen¬
ter effundit. nullꝰ alius nͥ anima perfruentis cognoscit:
quȩ insecreto conscientię suȩ ita est beneficioꝵ eiꝰ arbitra
singularis ut ea ñ solũ nullo ualeat sermone disserere.
sed ne sensu quidẽ & cogitatione complecti. cũ abillo¬
ignito feruore discedens. ad istos materiales ac terrenos
intuitus fuerit deuoluta Qs enĩ inse oꝑa dñi non miret᷑.
cũ insatiabilẽ uentris ingluuiẽ & sũptuosã gule ꝑnici¬
osãq luxuriã. ita in se uiderit fuisse cõpressam. ut uix
ipsũ exiguũ ac uilissimũ cibũ. raro inuitusq ꝑcipiat:
Quis ñ obstupescat oꝑa dĩ: qui ignẽ illũ libidinis. quẽ

Expanded text:
el magni intellegitur propheta dixisse, si alio cordis affectu uel de aliis operibus dei haec pronuntiasse credatur. nullus etenim eet hominum, qui mira esse opera dei etiam ex ipsius creaturae magnitudine non agnoscat ceterum illa, quae in sanctis suis cotidiana operatione dispensat ac speciali munificentia afluenter effundit, nullus alius nisi anima perfruentis agnoscit, quae in secreto conscientiae suae ita est beneficiorum eius arbitra singularis, at ea non solum nullo ualeat sermone disserere, sed ne sensu quidem et cogitatione conplecti, cum ab illoignito feruore discedens ad istos materiales ac terrenos intuitus fuerit deuoluta. quis enim in se opera domini non miretur, cum insatiabilem uentris ingluuiem et sumptuosam gulae perniciosamque luxuriam ita in se uiderit fuisse conpressam, ut uix ipsum exiguum ac uilissimum cibum raro inuitusque percipiat? quis non obstupescat opera dei, qui illum ignem libidinis, quem
Abbreviated transcription (Latin):
& tã in effabilia quã in audita solatia gaudioꝵ. quib ñ¬
nũquã ignauissimo torpentes stupore. ad orationẽ feruen¬
tissimã uelut de sõno ꝓfundissimo suscitam᷑: hoc inquã
est gaudiũ. de quo beatus apłs. qđ oculus inquit non ui¬
dit. nec auris audiuit. nec in cor hominis ascendit: eius
scilicet qui terrenis uitiis heatus ad huc homo ẽ: & huma

Expanded text:
et tam ineffabilia quam inaudita solacia gaudiorum, quibus noet tam ineffabilia quam inaudita solacia gaudiorum, quibus nonnumquam ignauissimo stupore torpentes ad orationem feruentissimam aelnt de somno profundissimo sascitamur. hoc, inquam, est gaudium de quo beatus apostolus quod oculus, inquit, non uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascendit, eius scilicet qui terrenis uitiis hebetatus adhuc homo est et huma
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. ex ꝑsecutorib truculentis. p̃dicatores eugłii pacientissi¬
mos reddi: ita ut eã quã ꝑsequebant᷑ fidẽ. etiã effusione
sui sanguinis ꝓpagarent. Ista sunt oꝑa dĩ. que se cotidie
una cũ patre oꝑari. filius protestat᷑ dicens Pater m̃s usq
hodie oꝑat᷑. & ego operor De istis oꝑib dĩ beatus dauid
in sp̃u canens: benedictus inquit dñs ds̃ isrł. qui facit
mirabilia magna solus De istis & amos ꝓpbeta Qui facit
inquit om̃a & conuertit ema: & transmutat in matuti.¬
nũ umbrã mortis Hec nẽpe est immutatio dextere ex¬
celsi De hac salutari oꝑatione dĩ. orat ꝓpheta dñm
dicens Confirmaᷤ hoc qd̃ operatus es in nobis Et ut
pretermittã illas secretas atq absconditas oꝑationes
dĩ. quas intra se peculiarit̃ exerceri mens sc̃oꝵ om̃iũ mo¬
mentis singulis intuet᷑. illã cęlestẽ infusionẽ leticiȩ sp̃ualiᷤ¬
gaudii alacritate sustollit᷑ ad illos ignitos cordis excessus.

Expanded text:
fieri, ex persecutoribus truculentis praedicatores Evangelii patientissimos reddi, ita ut eam quam persequebantur fidem etiam effusione sui sanguinis propagarent? Ista sunt opera Dei quae se quotidie una cum Patre operari Filius protestatur, dicens: Pater meus usque hodie operatur, et ego operor . De istis operibus Dei beatus David in spiritu canens: Benedictus, inquit, Dominus Deus Israel, qui facit mirabilia magna solus . De istis et Amos propheta, Qui facit, inquit, omnia et convertit ea et transmutat in matutinam umbram mortis . Haec est nempe immutatio dexterae Excelsi . De hac salutari operatione Dei orat Propheta Dominum, dicens: Confirma, Deus, hoc quod operatus es in nobis . Et ut praetermittam illas secretas atque absconditas dispensationes Dei, quas intra se peculiaritmentis singulis intuetur, illam caelestem infusionem laetitiae spgaudii alacritate sustollitur, illos ignitos cordis excessus
Abbreviated transcription (Latin):
causis. non processus oꝑis. sed uoluntas õꝑantis ẽ intuenda: nec
statim quis quid egerit sed qͦ uoto egerit inqͥrentũ. ita ut non¬
nullos ꝓhis factis de quib post ea bona orta sunt repꝑi¬
amꝰ fuisse dãpnatos. & e contrario quosdã ꝑrep̃bensibiles ac¬
tus adsũmam ꝑuenisse iusticiã: & nec illi utilis rerũ exitꝰ
profuit: qui pessimo regressus proposito non illã quȩ subse¬
cuta est utilitatẽ. sed quiddã contrariũ uoluit oꝑari.
nec huic nocuit reprehensibilit inchoasse. qui ñ ꝓ con¬
tẽptu dĩ. nec delinquendi proposito. sed necessarii &
sci finis intuitu uituꝑabilis initii sustinuit necessitatẽ
canerini. nec bonis mala gesta nocu

Expanded text:
causis non processus operis, sed uoluntas operantis est intuenda, nec statim quisquid egerit, sed quo uoto egerit inquirendum, ita ut nonnullos pro his factis de quibus bona postea orta sunt repperiamus fuisse damnatos et e contrario quosdam per reprehensibiles actus ad summam peruenisse iustitiam. et nec illi utilis rerum exitus profuit qui pessimo rem adgressus proposito non illam quae subsecuta est utilitatem, sed quiddam contrarium uoluit operari, nec huic nocuit reprehensibiliter inchoasse qui non pro contemptu dei nec delsancti finis intuitu, vituperabilis initii sustinuit necessitatem.ofuerint, nec bonis mala gesta nocu
Abbreviated transcription (Latin):
ille de bumani adiutorii in opia quereret᷑ ac diceret. homi¬
nẽ ñ habeo ut cũ tͣbata fuerit aqua mittat me inpiscinã.
in creoulitati eiꝰ & ignotantiȩ ueniã tribuens. pristinȩ ei
anitati non illa qua sperauerat uia. sed qua uoluit oñs
niseratione restituit. dicens. Surge.tolle lectũ tuũ: & ua¬
de indomũ tuã: Et qͥd mirũ si hȩc dñi potestate gesta
narrant᷑: cũ similia etiã per seruos suos diuina gr̃a
fuerit oꝑata: Ingrediente namq tẽplũ petro & iohanne
cũ claudus ille exutero matris qui gressũ penitus igno¬
rabat elemosinã postularet. illi non uilia ęra quȩ posce¬
bat infirmus. sed gressus offitia latgiunt᷑. & paruissimȩ
stipis sꝑantẽ solatia. insperatȩ salutis p̃miis locupletant
dicente petro. Argentũ & aurũ ñ est mͥ. qd autẽ habeo

Expanded text:
ille de humani adiutorii inopia quereretur ac diceret: homiille de humani adiutorii inopia quereretur ac diceret: hominem non habeo ut cum turbata fuerit aqua mittat me in piscinam, incredulitati eius et ignorantiae ueniam tribuens pristinae eum sanitati non illa qua sperauerat uia, sed qua uoluit dominus miseratione restituit dicens: surge, tolle lectum tuum et uade in domum tuam. et quid mirum si haec domini potestate gesta narrentur, cum similia etiam per seruos suos diuina gratia fuerit operata? ingredientibus namque templum Petro et Iohanne cum ille claudus ex utero matris, qui gressum penitus ignorabat, elemosynam postularet, illi non uilia aera quae poscebat infirmus, sed gressus officia largiuntur et paruiesimae stipis sperantem solacia insperatae salutis praemiis locupletant dicente Petro: argentum et aurum non est mihi: quod autem habeo,
Abbreviated transcription (Latin):
lutũ remedia poscenti. animȩ prius ingerit sospitatẽ di¬
cens Constans esto fili. dimittunt᷑ tibi peccata tua Post.
qđ non credentib seribis posse cũ remittere humana peccata.
ad confundendã incredulitatẽ eoꝵ. etiã menbra ełꝰ paraliseos
ualitudine resoluta. potestatis sermone restrinxit dicens.
Qͥd cogitatis mala incordib ur̃is: Qͥdẽ facilius dicere
dimittunt᷑ tͥ peccata tua. andicere surge & ambula: Ut
sciatis autẽ qm̃ filius hominis habet potestatẽ interra
dimittendi peccata: tunc ait patalitico Surge tolle
lectũ tuũ: & uade in domũ tuam Similit autẽ uullo qui
triginta & octo annis iuxta natatorię crepidinẽ frustra
decũbens. de aquȩ illius motu sperauetat medicinã: muni¬
ficentiã ultroneę largitatis ostendit Nam cũ uolens cũ
ad salutis remedia prouocare. dixisset ei uis sanus fieri.cũq

Expanded text:
lutum remedia poscenti, animae prius ingerit sospitatem, dilutum remedia poscenti, animae prius ingerit sospitatem, dicens: Constans esto, fili, dimittuntur tibi peccata tua . Post quod, non credentibus Scribis posse eum remittere humana peccata, ad confundendam incredulitatem eorum, etiam membra ejus paralyseos valetudine resoluta, potestatis suae sermone restrinxit, dicens: Quid cogitatis mala in cordibus vestris? Quid est facilius dicere: Remittuntur tibi peccata, aut dicere: Stem habet in terra dimittendi peccata, tunc ait paralytico: surge, tolle lectum tuum et uade in domum tuam. similiter etiam in illo, qui triginta et octo annos iuxta natatoriae crepidinem frustra decumbens de aquae illius motu sperauerat medicinam, munificentiam uHroneae largitatis ostendit. nam cum uolens eum ad salutis remedia prouocare dixisset ei: uis sanus fieri? cumque
Abbreviated transcription (Latin):
plata. ut nitamur astruere sumã salutis in nr̃e fi¬
dĩ ditione consistere scđm quorunoã ꝓfanã opinio¬
nẽ. qͥ totũ libero arbitrio oeputantes. grãm dĩ dispensari
scd̃m meritũ unius cuiusq diffiniunt. sed absoluta plane
ꝓnuntiamus sententia. etiã exuberare grãm dĩ: & trans¬
gredi interoũ humanȩ infidelitatis angustias Qđ in il¬
io euuangelico factũ fuisse regulo reminiscimͣ: qͥ dũ faci¬
lius credit egrotantẽ filiũ suũ posse curari. quã in ortuũ
suscitari. presentiã dñi festinus implorat dicens Dñe.
descende priusquã moriatur filius m̃s Cuius infidelitatẽ
licet his sermonib xꝑs arguerit. nisi signa & ꝓdigia uide¬
dũ ille credioerat. lȩtales febriũ morbos. sed ũbo suę potes¬
tatis exclusit dicens. Uade . filius tuus uiuit Quã suꝑ ab un¬
dantiã gr̃ȩ etiã in illius paralitici cutatione. oñm legimꝰ
effudisse: cũ ei languoris sui statũ. quo corpus fuerat reso¬

Expanded text:
lata, ut nitamur astruere summam salutis in nostrae fidei ditione consistere; secundum quorumdam profanam opinionem, qui totum libero arbitrio deputantes, gratiam Dei dispensari secundum meritum uniuscujusque definiunt. Sed absoluta plane pronuntiamus sententia, etiam exuberare gratiam Dei et transgredi interdum humanae infidelitatis angustias. Quod in illo evangelico factum fuisse regulo reminiscimur, qui dum facilius credit aegrotantem filium suum posse curari, quam mortuum suscitari, praesentiam Domini festinus implorat, dicens: Domine, descende priusquam moriatur filius meus . Cujus infidelitatem licet his sermonibus Christus arguerit: Nisi signa et prodigia videdum ille crediderat, lethales febrium morbos, sed verbo suae potestatis exclusit, dicens: Vade, filius tuus vivit . Quam superabundantiam gratiae, etiam in illius paralytici curatione Dominum legimus effudisse, cum ei languoris sui tantum quo corpus fuerat reso
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui hȩc affectant in his uirtutib ãmirari: sed potius
in tueri utrũ uitioꝵ om̃iũ expulsione. & moꝵ emundati¬
one ꝑfecti sint . qđ utiq non pro alterius fide. aut diuersitate
quȩ etiã montes transferat. & om̃i scientiȩ ac prophetiȩ. & ero¬
gationi om̃iũ facultatũ. ipsiq postremo glorioso martirio.: apłi¬
ca auctoritate prefertur Nam cũ dinumerasset omĩa Raris¬
matũ genera. atq dixisset. alii dat᷑ per sp̃m sermo sapientiȩ: alii
sermo scientiȩ. alii fides. alii genera linguaꝵ: alii opera uirtutũ.

Expanded text:
eos qui hoc affectant, in his virtutibus admirari, sed potius intueri, utrum vitiorum omnium expulsione et morum emendatione perfecti sint. Quod utique non pro alterius fide, aut diversitate quae etiam montes transferat, et omni scientiae ac prophetiae et erogationi omnium facultatum, ipsique postremo glorioso martyrio apostolica auctoritate praefertur. Nam cum dinumerasset universa charismatum genera, atque dixisset: Alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii fides, alii gratia sanitatum, alii operati
Abbreviated transcription (Latin):
pretulerit karismatib paucis aduertite Et ad huc inquit
supra modũ excellentiorẽ uobis uiam demonstro: Per qđ
euident̃ ostendit᷑: perfectionis ac beatitudinis sũmam. non
illoꝵ mirabiliũ operatione. sed in caritatis puritate consiste.¬
re: Nec immerito: Om̃a enĩ illa euacuanda ac destruenda st̃.
caritas uero perpetuo ꝑmansura: Idõq apatrib nr̃is opera ista
possiderent. numquã exercere uoluerunt. nͥ forte extrema illos
& in euitabilis necessitas coartasset.
.iII. De suscitato mnor

Expanded text:
praetulerit charismatibus, paucis advertite: Et adhuc, inquit, supra modum excellentiorem vobis viam demonstro . Per quod evidenter ostenditur perfectionis ac beatitudinis summam, non in illorum mirabilium operatione, sed in charitatis puritate consistere. Nec immerito: omnia enim illa evacuanda ac destruenda sunt: charitas vero perpetuo permansura. Ideoque a Patribus nostris opera ista  gratia possiderent, numquam exercere voluerunt, nisi forte extrema illos et inevitabilis necessitas coarctasset. CAPUT III. De suscitato mor
Abbreviated transcription (Latin):
infert. Ideo inter uos multi infirmi ⁊ inbecilles. ⁊ dormiunt multi:
spũales scilicet infirmitates ac mortes ex hac specialiter dicens pre¬
munt : infirmantur fide. ⁊ unbecilles mente st̃ passion̾ scilicet
languoribus in uoluti: & dormiunt somno peccati. abhoc sopore
letai nequaquam salutari sollicitucline resurgentes. Deince sequitur
Q uod sinos met ipsos diuirlicaremus non utiq adnudicarem. hoc esiete
nos met ip̃sos ꝑceptione sacramentorũ quotienscumq peccati uuln erer

Expanded text:
infert: Ideo inter vos multi infirmi et imbecilles, et dormiunt multi; infert: Ideo inter vos multi infirmi et imbecilles, et dormiunt multi; spiritales scilicet infirmitates ac mortes ex hac specialiter dicens praemunt, infirmantur fide, et imbecilli sunt mente, passionum scilicet languoribus involuti, et dormiunt somno peccati, ab hoc sopore lethali nequaquam salutari sollicitudine resurgentes. Deinde sequitur: Quod si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur: hoc est, si nosmetipsos perceptione sacramentoru
Abbreviated transcription (Latin):
debemus studere: ut in maculatam castinoniȩ puritatem illo
uel maxime cempore teneamus: quo uenerandis assistere optan
altaribus. Euigilantissima circuispectione p̃cauendum est: ne
carnis integritas p̾cedenti tempore custodita. in ea p̾cipue in qua
nos ad cõmunionẽ conuii salutaris p̃paramus nocte fraudetur.
Uerum si hostis ille nequissimus ut nobis cęlestis remedii subtrahat
nedicinam. custodiã sopite mentis inluserit. itadũ taxat ut nu¬
o rep̾hensibili interueniente pruritu nullo oblectationis cõtam¬
aut certe impugnatione diaboli absq sensu uoluptatis elicitam.
ad inpedimentum nr̃e scificationis obtenderit: possumus & debemꝰ
id grãm salutaris cybi confidenter accedere. S in uero nr̃o uicio
apłicum formidemus. Qui manducat panem ⁊ biberit calicem
dnĩ indigne: reuserit corporis & sanguinis xꝑi. Probet autem
acõmuni omĩu escarum uilitate se cernens: nec talem esse diui¬
dicans quem non nisi pura liceat mende uel carne p̃fumere. Deinde

Expanded text:
debemus, ut inmaculatam castimoniae puritatem illo uel maxime tempore teneamus, quo uenerandis adaistere optamus altaribus, et uigilantissima circumspectione praecauendum est, ne carnis integritas praecedente tempore custodita in ea praecipue in qua nos ad communionem salutaris conuiuii praeparamus nocte fraudetor. ueram si hostis ille nequissimus, ut nobis caelestis remedii subtrahat medicinam, custodiae sopitae mentis inluserit, ita dumtaxat, ut nullo reprehensibili interueniente pruritu, nullo oblectationis contamaut certe inpugnatione diaboli absque sensu uoluptatis elicitam ad inpedimentum nostrae sanctificationis obtenderit, possumus et debemus ad gratiam salutaris cibi confidenter accedere. sin uero nostro uitio Apostolicum formidemus: Qui manducaverit panem et biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini. Probet autem a communium escarum vilitate secernens, nec talem esse dijudicans, quem non nisi pura liceat mente vel carne praesumere. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
seuerissimis infirmitatum fragris castigaremꝰ adño. ut uel sic con¬
puncti acd remedia nrõꝵ uulnerũ recurramus: ne digni pseriii
seli Greinssima correptione ñ habiti. infuturo simul cũ huiꝰ mucdi
peccatorib conclempnem᷑. Q uod etiã in leuitico eindenti denuntia¬
one precipitur. Om̃is mundus manducabit carnes. & anima quacq¬
munditia: peribit coram dño. Indeutero nomio quoq aspuilibus
castris in mundus similiter mistice segregat᷑. Si fuerit inquit
interuos homo qͥ noctimo pollutus sit somnio. egredietuar extra
castra: & non reuertetur pͥusquam aduesperam lauetur aqua: &¬

Expanded text:
seuerissimis infirmitatum flagris castigaremur a domino, ut uel sic conpuncti ad remedia nostrorum uulnerum reourramus, ne digni praesentis saeculi breuissima correptione non habiti in futuro simul cum huius mundi peccatoribus condemnemur. quod etiam in Leuitico euidenti denuntiatione praecipitur: omnis mundus manducabit carnes, et anima quaemunditia, peribit coram Dcastris inmundus similiter mystice segregatur: si quis, inquit, inter nos homo, qui nocturno pollutus sit somnio, egredietur extra castra, et non reuertetur, priusquam ad uesperam abluetur aqua:
Abbreviated transcription (Latin):
uana expectatione frustrabit᷑: uerũ etiã perceptarũ iam
uel in area uł in horreo frugũ ubertate fraudabitur: Quib
manifeste colligitur. non solũ actuũ uerũ ctiam cogiratio¬
nũ bonarũ ex dõ esse principiũ. qui nobis & initia sc̃ę uolun
tatis inspirat. & uirtutẽ atq oportunitatẽ eoꝵ quȩ rec¬
te cupimus tribuit ꝑagendi: Om̃e enĩ datũ bonũ. & oõx
donũ perfectũ de sursũ est. descendens apatre luminũ:
qͥ & incipit que bͦna sunt & exsequit᷑ in nob̃. dicente apl
Qui autẽ dat sem̃ seminanti. & panẽ ad manducandũ p̃s¬
tabit: & multiplicabit semen ur̃m: & crescere faciet
fructus iusticiȩ ur̃ȩ Nr̃m uero est. ut cotidie attraben-¬
tẽ nos grãm dĩ humilit subsequamͣ. uel certe dura cer¬
uice. & incircũcisis ut scriptũ ẽ aurib eidẽ resistentes. ꝑ¬
hieremiã meream᷑ audire: Nũqͥd qui cadit ñ resurget:

Expanded text:
uana expectatione frustrabitur, uerum etiam perceptarum et reconditarum iam uana expectatione frustrabitur, uerum etiam perceptarum et reconditarum iam uel in area uel in horreo frugum nbertate fraudabitur. quibus manifeste colligitur non solum actuum. uerum etiam cogitationum bonarum ex dtatis inspirat, et virtutem atque operationem eorum quae recte cupimus tribuit peragendi. Omne enim datum optimum et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum; qQui autem dat semen seminanti, et panem ad manducandum praestabit, et multiplicabit semen vestrum, et crescere faciet fructus justitiae vestrae . Nostrum vero est, ut quotidie attrahentem nos gratiam Dei humiliter subsequamur, vel certe dura cervice et incircuJerusalem mereamur audire « Nunquid qui cadit non resurget,
Abbreviated transcription (Latin):
natione perpendat. qđ ne ipsos quidẽ conatꝰ quos ꝓdesidio
opulentiȩ intentus exercuit suis uirib impendẽ potuisset.
nisi cũ ad exercendũ om̃e opus ruris. ꝓtectio dñi ac miscd̃a
roborasset. & inefficax eiꝰ uoluntas fuisset ac uirtus. nisi
etiã ꝑ agendi copiã quȩ non nũquã uel siccitatis uł ĩbriũ
nimietate fraudat᷑. diuina clem̃tia prestitisset: Nã cum &
boũ uirtus & sanitas corporis. & om̃iũ effectus operũ ac-¬
tuũq  ꝓsꝑitas. adño fuerit condonata: orandũ ẽ ne fiat
ei sic̃ scriptũ ẽ. cęlũ ereũ & terra ferrea: & ne residuũ lo¬
custȩ comedat bruccus. & resiouũ brucci eruca deuoret.¬
& ne residuũ erucę rubigo consumat: Nec in hoc tantum
eget diuinitatis auxilio. agricole laborantis industria:
nisi etiã insꝑatos auertat casus. quib etiã si desidãta fruc¬
tuũ fecunditate ager fuerit opimatus : non solũ spei suȩ

Expanded text:
natione perpendat, quod ne ipsos quidem conatus, quos pro desiderio natione perpendat, quod ne ipsos quidem conatus, quos pro desiderio opulentiae intentus exercuit, suis uiribus inpendere potuisset, nisi eum ad exercendum omne opus ruris protectio domini ac misericordii roborasset, et inefficax eius uoluntas fuisset ac uirtus. nisi etiam peragendi copiam, quae nonnumquam uel siccitatis uel imbrium nimietate fraudatur, diuina clementia praestitisset. nam cum et boum uitus et saoitas eorporis et omnium effectus operum actuumque prosperitas a domino fuerit condonata, orandum est ne fiat ei meat scriptum est caelum aereum et terra ferrea, et ne residuum lucustae comedat bruchus et residuum bruchi eruca deuoret et residuum erneae robigo consumat. nec in hoc tantum eget diuinitatis auxilio agricolae laborantis industria. nisi etiam insperatos auertat casus, quibus, etiamsi desiderata fructuum fecunditate ager fuerit opimatus, non solum spei suae
Abbreviated transcription (Latin):
nichil posse ꝓficere sine adiutorio dĩ. laborantis industriam.
Nec enĩ agricola cũ om̃s conatus suos in excolendis expendit
terris. confestĩ etiã ꝓuentũ segetũ. & ubertatẽ frugũ. suȩ
poterit industriȩ deputare. quã irritã esse frequent ex¬
pertus est: nisi cã & pluuiȩ oportunitas & hiemis tran¬
quilla serenitas subsequat᷑. ita ut adultos iã fructꝰ ac
sud oris instantiã contulisse: quia non fuit dñi opitula¬
tione directa Sicut gͥ inertib agricolis qͥ sua frequent᷑
uomere arua non subigunt. hanc ubertatẽ segetũ pictas
diuina non confert: ita laborantib ꝑnox sollicitudo ñ
prodit. nisi miscd̃a dñi fuerit ꝓsperata In quo tam̃ hu¬
nana superbia nullatenus se gr̃ȩ dñi. uel exequare uel
ammiscere contendat. participẽq se inmunerib dĩ ꝑ hoc
largitatis: ac prouentũ copiosissimarũ frugũ. industrię suȩ
meritis respondisse głet᷑ Consideret nãq ac ueridica exami¬

Expanded text:
nihil posse proficere sine adjutorio Dei, laborantis industriam. Nec enim agricola cum omnes conatus suos in excolendis expenderit terris, confestim etiam proventum segetum et ubertatem frugum suae poterit industriae deputare, quam inritam esse frequenter expertus eet, nisi eam et piuMaram oportunitas et hiemis tranquilla serenitas subsequatur, ita ut adultos iam fructus ac llam iugem sudoris instantiam contulisse, quia non fuit domini opitulatione directa. sicut igitur inertibus agricolis, qui sua frequenti uomere arua non subigunt, hanc ubertatem segetum pietas diuina non confert, ita laborantibus pernox sollicitudo non proderit, nisi misericordia domini fuerit prosperata. in quo tamen humana superbia nullatenus se gratiae dei uel exaequare uel admiscere contendat participemque se in muneribus dei per hoc imet largitatis ac prouentum eopiosissimarum frugum industriae suae meritis respondisse glorietur. consideret namque ac ueridica exami
Abbreviated transcription (Latin):
implebit pontificale mandatũ. qđ alegis latore ita precipit᷑
Et de sc̃ĩs non egredietur. ne forte polluat scuariũ dĩ. id est
cor suũ: in quo iugit̃ habitaturũ se dñs repromittit dicens:

Expanded text:
inplebit pontificale mandatum, quod a legialatore ita praecipitur: inplebit pontificale mandatum, quod a legialatore ita praecipitur: et de sanctis non egredietur, ne polluat sanctuarium dei, id est cor suum, in quo iugiter habitaturam se dominus repromittit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
cerã. quȩ reconditũ inse magna ꝑpetua tenacitate conser¬
uet. spualium scilicet sensuũ. & angłici illius panis ꝑhennẽ.¬
cęlestẽq dulcedinẽ: nec ñ etiã uirgã aaron. idẽ sũmi ueriq¬
pontificis nr̃i ihu xꝑi salutare uexillũ. immortalis memoriȩ
semꝑ uiriditate fronoescens Hȩc nãq est uirga: quȩ postea¬
quã de radice iesse succisa ẽ uiuacius mortificata reuirescit:
Hȩc autẽ om̃a duo kerubin. id est hẏstorice. & sp̃ualis scien¬
tiȩ plenitudine ꝓtegent᷑: Cherubin enĩ int̃pretatur scien¬
tiȩ multitudo. quȩ propitiatoriũ dĩ. id ẽ cupiditatẽ pecto¬
ris tui iugit̃ ꝓtegent. & acunctis spũallum nequitiarũ in¬
cursib obũbrabunt: & ita mens tua ñ solũ marcã diuini testa¬
menti. uerũ etiã inregnũ sacerdotale prouecta. ꝑ indissolubi¬
lẽ puritatis affectũ quodãmͦ absorta sp̃ualib disciplinis. illud

Expanded text:
ceram, quae reconditum in se manna perpetua tenacitate conserceram, quae reconditum in se manna perpetua tenacitate conservet, spiritalium scilicet sensuum et angcoelestem gerit dulcedinem. Necnon etiam virga Aaron, id est, epontificis nostri Iesu Christi salutare uexillum, inmortalis memoriae semper uiriditate frondescens. haec namque est uirga quae poeteaquam de Iesse radice succisa est ninaeins mortificata reuirescit. haec autem omnia duobus Cherubin, id est historicae et spiritalis scientiae plenitudine protegentur. Cherubin enim interpretatur scientiae multitudo: quae propitiatorium dei, id est placiditatem pectoris tui iugiter protegent et a ounotis spiritaliom nequitirum incursibus obumbrabunt. et ita mens tua non solum in arcam diuini testamenti, uerum etiam in regnum sacerdotale prouecta per indissolubilem puritatis affectum quodammodo absorta spiritalibus disciplinis illud
Abbreviated transcription (Latin):
si aduerã scripturarũ uisscientiã ꝑuenire. ut bumilita¬
tem cordis immobilem primitus consequaris: quȩ te non ad
illã quȩ inflat. sed ad eam quȩ illuminat scientiã caritatis.
consũmatione ꝑducat: Impossibile namque ẽ. inmundam
mentẽ donũ scientiȩ sp̃itualis adipisci. Et iccirco om̃i cau¬
tione deuita: ne tͥ ꝑstudiũ lectionis. non scientiȩ lumen nec
illa perpetua quȩ ꝑ illuminationẽ doc trine promittitur
gła seo instrumenta ꝑditionis de arrogantiȩ uantate
nascant᷑. Deinde hoc tibiẽ omĩmodis enitendũ: ut expul¬
sa om̃i sollicitudine & cogitatione terrena. assiduũ te ac
potius iugẽ sacrȩ prebeas lectionis. donec continua medi¬
tatio imbuat mentẽ tuã. & quasi insimilitudinẽ sui for¬
met. arcã quodã mͦ ex ea faciens testamenti. habentẽ inse
scilicet duas tabuas. idẽ duplicis instrumenti ꝑpetuam
firmitatẽ. urnã quoq aureã. hoc ẽ memoriã purã atq sin¬

Expanded text:
si ad veram Scripturarum scientiam vis pervenire, ut humilitatem cordis immobilem primitus consequaris, quae te non ad illam quae inflat, sed ad eam quae illuminat scientiam charitatis consummatione perducat. Impossibile namque est immundam mentem donum scientiae spiritalis adipisci. Et idcirco omni cautione devita ne tibi per studium lectionis, non scientiae lumen, nec illa perpetua quae per illuminationem doctrinae promittitur gloria, sed instrumenta perditionis de arrogantiae vanitate nascantur. Deinde hoc tibi est omnimodis enitendum, ut, expulsa omni sollicitudine et cogitatione terrena, assiduum te ac potius jugem sacrae praebeas lectioni, donec continua meditatio imbuat mentem tuam et quasi in similitudinem sui formet, arcam quodammodo ex ea faciens Testamenti, habentem in se scilicet duas tabulas lapideas, id est, duplicis Instrumenti perpetuam firmitatem; urnam quoque auream, hoc est, memoriam puram atque sin