comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legimus. Incathedra pesti¬
lentiȩ Nonsedit: dequo
dicitur. eice pestilent̾e̾ de con¬
cilio & ingredigur cueo
contentio.: quorũ succensa
sunt corda: ut allidant quos
luce solis iusticie non uidere:
Qui eni dormiunt. nocte dor¬
miunt: quia oppressus est sen¬
sus eorũ: Et dehis inpsalmis
legimus : Dormierunt sõnũ
suum: & ichil inuenerurł:
horũ corda calesiunt uarus.
perturbationib: irt. amo¬
re. auaritia. & deuorant
iudices suos Vel si quĩpos
tu: uł sensus quibus mala
discerirunt abonis: Siue hoc
dicendu : qđ duces hereticoꝵ
a suis popłis deuorentur: Vt
quoꝵ domos deuorant tur¬
pis lucri gratiai: ipsi eorum
deuorentur ad sensu : Om̾s
hereticoꝵ principes cȩcidert.
Etquauis clamant addnm.
nullus est qui inuoc& nom eiꝰ:
Om̃s en̾i quicuq inuocauerit
ses & ciaron. insacer dotibus
eius: & samuel int̾ eosquun
uocant nomen eius: Inuoca¬
bant dñm: & ipse exaudie bat
illis Quia her&icorũ reges &

Expanded text:
legimus: In cathedra pestilegimus: In cathedra pestilentium non sedit ; de quo dicitur: Ejice pestilentem de consilio, et egredietur cum eo contentio : quorum succensa sunt corda, ut allidant quos lucem solis justitiae non videre. Qui enim dormiunt, nocte dormiunt: quia oppressus est sensus eorum. Et de his in Psalmis legimus: Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt . Horum corda calefiunt variis perturbationibus: ira, amore, avaritia; et devorant judices suos, vel si quid postum, vel sensus quibus mala discernunt a bonis. Sive hoc dicendum quod duces haereticorum a suis populis devorentur, ut quorum domos devorant turpis lucri gratia, ipsi eorum devorentur assensu. Omnes haereticorum principes ceciderunt: quamvis clamet ad Dominum, nullus est qui invocet nomen ejus: Omnis enim qui invocaverit Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus: invocabant Dominum, et ipse exaudiebat illos , qui haereticorum reges et
Abbreviated transcription (Latin):
Desq om̃s reges cetiderunt
perobocm filunabat. quiper¬
cot fect isrł. Itnullus inue¬
us est: quidesertis idolis
ruerter&ur addm Haet uxta
Sebreoru traditionẽ: audac¬
&r magis quam scient̾ locu
aumꝰ fidem dictorũ aucto¬
ib relinquentes: Nunc ad
pritołe intellegentiam tran¬
seamus. Infelices popłi qui
arege diabolo & abeis prin¬
cipibus seducuntur. siue
quia abereseos principe. & ab
cius ducib sollempnitates ali¬
as susceperunt. relinquentes
uleantes: solent clamare & di¬
urt: hac est dies regis nri:
Iabigratia: ualentini. mar¬
coms arrii. ato eu nonni:
Quod audientes qui eis prȩpo¬
sitisunt : non in ebriantur ui¬
no. neleue putetur es se pec¬
cetu. sed insaniunt ex uino.
dequo morses scribit incan¬
cipes uinu non bibant: ne
obliuis cantur sapientiae. &
reciti iudicare non possint:
Vnde deceptis & popłis & du¬
cibus principes extendit
man̾u. uel in lusorib & pesti¬
lentib. quales erant filu heli:
& de quib: in primo psalmo

Expanded text:
reges ceciderunt Jeroboam filii Nabath, qui peccare fecit Israel, et nullus inventus est qui, desertis idolis, reverteretur ad Deum. 73 Haec juxta Hebraeorum traditionem audacter magis quam scienter locuti sumus, fidem dictorum auctoribus relinquentes. Nunc ad spiritualem intelligentiam transeamus: Infelices populi, qui a rege diabolo, et ab ejus principibus seducuntur: sive qui ab haereseos principe, et ejus ducibus solemnitates alias susceperunt, relinquentes culcantes fidei, solent clamare et dicere: Haec est dies regis nostri: verbi gratia, Valentini, Marcionis, Arii, atque Eunomii. Quod audientes qui eis praepositi sunt, non inebriantur vino, ne leve putetur esse peccatum; sed insaniunt ex vino, de quo Moyses scripsit in Cancipes vinum non bibant: ne obliviscantur sapientiae, et recta judicare non possint . Unde deceptis et populis et ducibus, princeps extendit manum suam vel illusoribus et pestilentibus, quales erant filii Heli, et de quibus in primo psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
pulus meus quid fecitibi. aut
qui molestus fui tilii: respon¬
de mihi quia eduxite de t̾¬
ra egrpti: a de donia serui¬
te faciẽ tuã moysen & aa¬
ron & mariam: quid igitur
tibi faciã ephraim. quid faciã
tibi uida: Osericor dia ur̃a
quauobis semꝑ nusertussum.
quasi nubes matutina per¬
transut: & quasi ros mane
consurgens: qui orto sole sic¬
catur: Iam enĩ captiuitas pro¬
pe est : lamuos cerno duai in
asyrios & in babylonios catena¬
tas: Polauiuos in ꝓphetis & uer¬
ins terribilibus cõminatussum:
sal. ignes & cauteria p̃tuli: ut
qui clementẽ contẽpnebatis.
timereas offensũ. Et occidineg¬
glegentes inuerbo orismei: ut antt
peuatores uerborũ teroro
nirem: qua captiuitas imn mier
te iudicaturus sũ. ueritas api¬
reret: Nullusq dubitart u
iustae quae patimini fuisse ppos¬

Expanded text:
pulus meus quid feci tibi, et quid molestus fui tibi? responde mihi: quia eduxi te de terra Aegypti et de domo servite faciem tuam Moysen et Aaronfaciam tibi, Ephraim, quid faciam tibi, Juda? misericordia vestra, qua vobis semper misertus sum quasi nubes matutina pertransiit, et quasi ros mane consurgens, qui, orto sole, siccatur. Jam enim captivitas prope est, jam vos cerno duci in Assyrios et in Babylonios catenatos: dolavi vos in prophetis, et verbis terribilibus comminatus sum, scalpellum, ignes et cauteria protuli, ut qui clementem contemnebatis, timeatis offensum, et occidi negligentes in verbis oris mei, ut ante peccatores verborum terrore punirem, quam captivitas immineret. te judicaturus sum, veritas appareret, nullusque dubitaret vos juste quae patimini fuisse p
Abbreviated transcription (Latin):
medant: & extrahant purulen¬
tias: Artisq medicorũ ẽ gran¬
dia uulnera longo sanare tẽ¬
pore : & ꝑ dolorẽ reddere sa¬
nitatẽ: ꝑ cucutit ergo dñs &
curat nos quia quẽ diligit cor
ripit : & castigat omnẽ filiũ
quẽ recipit: Et nonsolũ curat.
seduiuificat post dies duos:
& die tertio resurgons ab in¬
feris: omne hominũ genus
rauerit. & curatos uiuifica¬
uuerit & uiuificatos suscita¬
uerit : tunc uiue mus in cons¬
et omni studio sectabimur. ꝑ
cognoscamus dñm : quo terda
die resurgente sureximus
his sermonib: explicatur illud
tunc unũ habitura see pastorꝰ
& regẽ dauid: cũ credident
in dñm resurgentẽ : Frustiu
iudai mille annorũ sibi somiu
pollicentur : cũsalus uniuerim
die tertia re ꝓmissa sit : quib̃
ab infetis resurrexit: hebra
diem scđm in aduentu xp̃isua
ter p̃tastur: & diem tertũ liui
dicio quando saluanda sunt qł
ut concedamus. respondeant o¬
bis. quae sit dies prima: hecen
mus saluatoris aduentus: oã

Expanded text:
medant, et extrahant purulentias: artisque medicorum est grandia vulnera longo sanare tempore, et per dolorem reddere sanitatem. Percutit ergo Dominus, et curat nos: quia quem diligit Dominus corripit, et castigat omnem filium quem recipit ; et non solum curat, sed vivificat post dies duos et die tertio resurgens ab inferis, omne hominum secum raverit, et curatos vivificaverit, et vivificatos suscitaverit, tunc vivemus in conset omni studio sectabimur, ut cognoscamus Dominum, quo tertia die resurgente, resurreximus. His sermonibus explicatur illud tunc unum habiet regem David, cum crediderint in Dominum resurgentem: frustraque Judaei mille annorum sibi somnia pollicentur cum salus universorum die tertio repromissa sit, 62 qua Dominus ab inferis resurrexit. Hebraei diem secundum in adventu Christi sui interpretantur, et diem tertium in judicio, quando salvandi sunt. Quod ut concedamus, respondeant nobis, quae sit dies prima, hoc est, primus Salvatoris adventus. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
sus sur & latro diabolus in ecdesiã
siue ipsa doctrina haereacorum
ingressa ẽ quasi fur & latruncu¬
las : dequib & saluator dicit in
euuangelio: Oñs quiuenerunt
ante me : fures sunt & latrones:
fures ĩnsidiantur & occulta fraude
decipiunt: latrones audacter alie¬
na diripiunt : Quienĩ furantur.
nocte furantur : et in tenebris :
Vnde sgnificanter ait. qđ fur dam¬
ingressussit : & latrainculus ex poli¬
et soris: Non enũ possunt ex poliare
de ecclesia foris duxerint: & in
ꝑ uersa doctrinarũ suarũ una fe¬
corint ambulare : uros alatro¬
nes quiuenerunt ante dnm̃: non
morson & ꝓpbetas quisenꝑ salua¬
tiris ore laudantur : sed pseudo¬
ꝓphetas debetaus accipere : a post¬
ea hereticos qui non nussisunt a
dño sed sua ualuntate uenerunt

Expanded text:
sus est fur et latro diabolus in Ecclesiam: sus est fur et latro diabolus in Ecclesiam: sive ipsa doctrina haereticorum ingressa est, quasi fur et latrunculus, de quibus Salvator dicit in Evangelio: Omnes qui venerunt ante me, fures fuerunt et latrones . Fures insidiantur, et occulta fraude decipiunt: latrones audacter aliena diripiunt. Qui enim furantur, nocte furantur et in tenebris. Unde significanter ait, quod fur ingressus clam sit, et latrunculus exspoliet foris. Non enim possunt exspoliare de Ecclesia foras eduxerint, et in perversa doctrinarum suarum via fecerint ambulare. Fures et latrones qui venerunt ante Dominum, non Moysen et prophetas qui semper Salvatoris ore laudantur, sed pseudoprophetas debemus accipere, et postea haereticos, qui non missi sunt a Domino, sed sua voluntate vene
Abbreviated transcription (Latin):
dmitussũ Et cũhoc onĩ
so qictarom ut iuiscrabils
eulis curaretur : subito extitit
uibiom detribu ephraim:
actolos aureos faceret : & ma¬
su samariae reuelataẽ : sequen
aregem impium: Operati sunt
iñ & rex & populus: mendaciũ
qo eftidolũ Sicut enĩ contrariũ
ẽ similachrũ dõ: ita mendaciũ
uertati. Ipse autẽ rex instar
furis ingressus est ad populũ
sił a quasi latrunculus infe¬
uẽ plebem : dĩ expoliauit au¬
plio et est sensus: Cũ uellem
uetra populi mei pectata dele¬
r. ꝓpt̃ antiquã idolatriã: ephra¬
im a samaria noua idola reppe¬
rerunt. Sed hoc dici potest: qđ
dño siluatore post effusionem
singuinis fui & ecdesiã tã de iu¬
aeis qua de gentilibus congre¬
gata: uolentẽ populi peccata sa¬
nare : & eos ad poenitentiam
reducere: subito ephraim qui
ubertatẽ falsorũ dogmatũ re¬
ꝓmittunt : & populus samariae
quise dicit dĩ pcepta seruare sur¬
rexerunt : & operatisunt idolorũ
falsorũ dognata: & ꝑ illos ingres¬

Expanded text:
tus sum. Et cum haec omni arte tractarem, ut miserabilis populus curaretur, subito exstitit Jeroboam de tribu Ephraim, qui vitulos aureos faceret, et malitia Samariae revelata est, sequentis regem impium: operati sunt enim et rex et populus mendacium, hoc est, idolum. Sicut enim contrarium est simulacrum Deo, ita mendacium veritati. Ipse autem rex instar furis ingressus est ad populum Israel, et quasi latrunculus infelicem 69 plebem Dei expoliavit auxilio. Et est sensus: Cum vellem vetera populi mei peccata delere, propter antiquam idololatriam, Ephraim et Samaria nova idola repererunt. Sed et hoc dici potest, quod Domino Salvatore post effusionem sanguinis sui, et Ecclesiam suam tam de Judaeis quam de gentibus congregatam, volente populi peccata sanare, et eos ad poenitentiam reducere; subito Ephraim, qui ubertatem falsorum dogmatum repromittunt, et populus Samariae qui se dicit Dei praecepta servare, surrexerunt et operati sunt idolum falsorum dogmatum, et per illos ingres
Abbreviated transcription (Latin):
ue T he odotio lo modo
oderant sucerdote suam. Inter¬
duioit indorso. aquila participa
asaierdatũ iniua: occide bant hu¬
prtis sauorũ cũ intelligentiam
uta historiã quaȩ reremus: ãb
hasecos ita nobis expositũ est:
Suerdtes bethel immo fanatia
it hauen. tẽporib: paschae &
pnt costes & sceno phegiaȩ:
quno ꝑsy chem quae hodie ne¬
iisappellatur: eundũ erat
hersolimã: ubi solũ licebat uic¬
tmas imolari: ponebant initine¬
re latrones. qui insidiarentur ꝑ¬
gentib : ut magis uitulos aureos
ndan &bethauen: quã in hiero¬
slinis & intẽ plo ad orarent dm̃
Quodautẽ dicit. participatio & soci¬
etas sacerdotum : coniurationẽ eoꝵ
sgnificat: & in malã partẽ consen¬
sum sin autẽ legerimus ut nos
bĩ p̃tati sumus. particeps sacerdatũ
adgala ad inquit referendũe st.
qua ꝯperantur idolu: & supplanta¬
tae sanguino: qđ sacerdotũ impi¬
etatẽ secuta sit: & latrocinus uacet
ac sanguini hoc illi dpart̾int: nos

Expanded text:
Sichem: Theodotion hoc modo, Absconderunt sacerdotes viam, interficiebant in dorso: Aquila, Participatio sacerdotum in via occidebant humeros: quorum cum intelligentiam juxta historiam quaereremus ab Hebraeo, ita nobis expositum est: Sacerdotes Bethel, immo fanatici Bethaven, temporibus Paschae et Pentecostes, et Scenopegiae, quando per Sichem, quae hodie Neapolis appellatur, eundum erat Jerosolymam, ubi solum licebat victimas immolare, ponebant in itinere latrones, qui insidiarentur pergentibus, ut magis vitulos aureos in Dan et in Bethaven, quam in Jerosolymis et in templo adorarent Deum. Quod autem dicit: Participatio et societas sacerdotum, conjurationem eorum 67 significat, et in malam partem consensum. Sin autem legerimus, ut nos interpretati sumus: particeps sacerdotum, ad Galaad, inquit, referendum est, quae operatur idolum: est et supplantata sanguine, quod sacerdotum impietatem secuta sit, et latrociniis vacet ac sanguini. Hoc illi dixerint: Nos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphecis credimus etiã ipsos mer su
ut omnis uolus peccandi tollerear
occasio: legimus in regũ uolune
merabilem multitudinẽ subheu
qui subuertit domũ acab hecabꝰ
& adhae reticos et aduersũ ilu

Expanded text:
ophetis credidimus, etiam ipsos interfeci: ut omnis vobis peccandi tolleretur occasio. Legimus in Regum volumine merabilem multitudinem sub Jehu , qui subvertit domum Achab. Haec eadem et ad haereticos, et
Abbreviated transcription (Latin):
roboam secuta est: nomen pris¬
tinum israhel remansĩt in
detem tribubus: Et ꝓpter
tribum iuda quae regnauit
in hierus alem: aliae duae tri¬
bus appellatae sunt iudas:
Simulq: & typi ueritas expli
leta est do mus ahab: ut aeliae
uaticinium conpleretur: sic
ꝓptet sanguinem ueri ier¬
rahel hoc est seminis dĩ reg¬
num destructum ẽ uidgorũ:
In omnib quidem ꝓphecis. sed p̃¬
cipuae inosee decem tribus
re feruntur adhęreacos qu&̃¬
maxima mnultitudo est: Quce
autem tribus quae appellant᷑
iuda : et desia ꝑsonam possident

Expanded text:
roboam secuta est, nomen prisroboam secuta est, nomen pristinum Israel remansit in decem tribubus. Et propter tribum Juda, quae regnavit in Jerusalem, aliae quae tribus appellatae sunt Judas: simulque typi veritas explicleta est domus Achab, ut Eliae vaticinium compleretur: sic propter sanguinem veri Jezrael, hoc est, seminis Dei, regnum destructrum est Judaeorum. In omnibus quidem prophetis, sed praecipue in Osee, decem tribus referuntur ad haereticos, quorum multitudo maxima est: duae autem tribus quae appellantur Juda, Ecclesiae personam possident,
Abbreviated transcription (Latin):
similiter : quando ultus fuero
sanguinẽ iezta hel suꝑdomũ hieu.
& regnum isrł assyrio umoente
deleuero tun uulla die & in illo
tempore conteram omne ro¬
bur exercitus istahel inualle
iet rahel: & supra diximus iex¬
rahe leam quae nunc uxta
maximiano polimẽ fuisse metro¬
polim: regni samariae : ꝓpt̃ quã
sunt campi latissimi: & uallis in¬
miae uastitatis: quae plusquam
detem milium tenditur pas¬
sibus: In hac comnusso certa mi¬
ne : ab asyriis caesus est isrł idẽ
decem tribus : qua ob hicroboam
detribu ephaam qui primus
scisma fecit inpopulos appella¬
tae sunt ephraim: Et interdum
ꝓpter ioseph qui fuit pater ephra¬
im: uocatur ioseph Noti nunquã
samaria: quae & ipsa altera
urbs fuit metropolis decem tri¬
buum: quae postea ab augusto
caesare appellata est augusta
idest saebaste: in qua ossa iohan¬
nis baptistae condita sunt:
Nost diuisionem ergo duarũ
& decem tribuum ob maximã
partem multitudinis quae hie¬

Expanded text:
similiter. Quando ultus fuero similiter. Quando ultus fuero sanguinem Jezrael super domum Jehu, et regnum Israel, Assyrio vincente, delevero, tunc illa die, et in illo tempore conteram omne robur exercitus Israel in valle Jezrael. Supra diximus Jezraelem, quae nunc juxta Maximianopolim est, fuisse metropolim 8 regni Samariae prope quam sunt campi latissimi, et vallis nimiae vastitatis, quae plus quam decem millium tenditur passibus. In hoc commisso certamine, ab Assyriis caesus est Israel, id est, decem tribus, quae ob Jeroboam de tribu Ephraim, qui primus schisma fecit in populo, appellatae sunt Ephraim. Interdum propter Joseph, qui fuit pater Ephraim, vocatur Joseph: nonnumquam Samaria, quae et ipsa altera urbs fuit metropolis decem tribuum, quae postea ab Augusto Caesare appellata est, Augusta, id est, Σεβαστὴ, in qua ossa Joannis Baptistae condita sunt. Post divisionem ergo duarum et decem tribuum, ob maximam partem multitudinis quae Je
Abbreviated transcription (Latin):
t heroboarti: ꝓ phietare caepit
si cosst inregnum: Quem
mense imperu sui occidt
an: de alia stirpe gonerat᷑:
pli mei suꝑ domũ hieu regi
que eo tempore p̃erat is¬
ili. Nec mirum sidomus sub
regium domus i frahel hoc est de¬
e tribuurti. post non multos
innos omnino delenduna sit:
baichariam enĩ filio hieroboam.
cuus at tauus fuit hieu. usq ad
ronum annium osee. sub quo
ditm tribus ductae sunt in
aptiutatẽ: supputantur anni
quid raginta nouem: Occi soq ta¬
charia qui fuit ultimus de stir¬
pe hieu: statim reges assirii cae¬
perunt ruben & gad & dimidiã
liquas tribus: ꝓhieu. ineditione
uilgata legitur uida: sed hoc nuhi
sed scriptorũ inole uisse imperitia:
qui rignorantes hieu quod magis
tritum erat : scripserunt iudam:
Typus auteta seitinis dĩ: & ultio san¬
guinis eius: refertur adñi passionẽ:
ꝓpter qua & domus iuda & regnũ
uniuer si israhel dicitur subuer¬
tendum: Et in illa die: conteram
artum istł inualle iet tahel: Lxx

Expanded text:
 Jeroboam prophetare coepit successit in regnum; quem sexto mense imperii sui occidit Sellum de alia stirpe generatum populi mei, super domum Jehu regiam, quae eo tempore praeerat Israel. Nec mirum si domus Jehu regnum domus Israel, hoc est, decem tribuum post non multos annos omnino sit delendum. A Zacharia enim filio Jeroboam, cujus atavus fuit Jehu, usque ad nonum annum Osee, sub quo decem tribus ductae sunt in captivitatem, supputantur anni quadraginta et novem. Occisoque Zacharia, qui fuit ultimus de stirpe Jehu, statim reges Assyrii ceperunt Ruben et Gad et dimidiam liquas tribus. Pro Jehu in Editione Vulgata legitur Juda: sed hoc mihi sed scriptorum inolevisse imperitia, qui ignorantes Jehu: quod magis tritum erat, scripserunt Juda. Typus autem seminis Dei, et ultio sanguinis ejus refertur ad Domini passionem, propter quam et domus Juda et regnum universi Israel dicitur subvertendum. Et in illa die conteram arcum Israel in valle Jezrael. LXX
Abbreviated transcription (Latin):
in medio eorum: dauid seruus
meus : Et suscitabuntur quasi ab
inferis mortui. iudas slia
a istahel qui infi delftatu
mortui erant : Et haec omna
fient: quia magnus est desi
rahel: dequo dicitur : Hicestls
quem fecit dñs. Exulte musa
laetemur in eo : Interpratauim
tertiae quam suscepimus. irabu
in haereticis ludam in eccleside
hominibus exponendis: hic sen¬
sus est : Vt post quani dñs indi¬
ritate sua uenerit regnatu¬
rus: hii qui antea uocabantur
non populus meus: uocentur filu
dĩ uiuentis: Cum iude idesta
clesiae fuerint copulati : & ina
caput xp̃m habuerint : et asen¬
derint de cerra id est deterrtis
sensibus & humilitate litteri
& susceperint magnum dien

Expanded text:
in medio eorum, David servus in medio eorum, David servus meus, et resuscitabuntur quasi ab inferis mortui , Juda scilicet et Israel qui in infidelitate mortui erant. Et haec omnia fient, quia magnus est dies zrael, de quo dicitur. Haec est dies quam fecit Dominus: exsultemus et laetemur in ea . Interpretationis tertiae quam suscepimus, Israel in haereticis, Juda in Ecclesiae hominibus exponendis, hic sensus est: Ut postquam Dominus in claritate sua venerit regnaturus, hi qui ante vocabantur, non populus ejus, vocentur filii Dei viventis: cum Judae, id est, Ecclesiae Dei fuerint copulati, et unum caput Christum habuerint, et ascenderint de terra, id est, de terrenis sensibus et humilitate litterae, et susceperint magnum diem
Abbreviated transcription (Latin):
inter p̃tationis abscidit: asserens
xp̃i temporibus esse complaumᷤ
Vt scilic& israhel. eligantur duo¬
decim tribus: Hoc ẽ omnis populus
iudaeorum : et inuidam: hi qui
Siquis autem alienus a fide xp̃i &
non recipiens auctoritatem noui
testamenti sed de numero con¬
cisionis responderit filios uida
& filios is rahel duas tribus sona¬
re. et decem de quibus crebro dixi¬
mus & in hoc dantes manus nihil
fidei nr̃ae nocere monstrabimus
Sed postquam fuerit numerus
filiorum isrł: quasi harena ma¬
ris in toto orbe disꝑsus : et omnẽ
supputationem uicerit populi
multitudo : tunc habebit licentiã
israhel qui hodie captiuus est &
qui prius dicebatur absq misae¬
ricordia : & non populus meus
cum duab: tribubus idest iuda
et ben iamin quorum magna
pars inxp̃m credidit: inire con¬
cordiam : ut corporib: separatos
iungat fides & unum sibi caput
ponant & principem : de quo scri¬
bit ietechiel: Et princeps unus

Expanded text:
interpretationis abscidit, asserens interpretationis abscidit, asserens Christi temporibus esse completum, ut scilicet in Israel eligantur duodecim tribus, hoc est, omnis populus Judaeorum, et in Juda hi qui Si quis autem alienus a fide Christi, et non recipiens auctoritatem novi Testamenti, sed de numero circumcisionis, responderit filios Juda et filios Israel duas tribus sonare et decem, de quibus crebro diximus, et in hoc dantes manus, nihil fidei nostrae necere monstrabimus. Sed postquam fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris in toto orbe dispersus, et omnem supputationem vicerit populi multitudo, tunc habebit licentiam Israel, qui hodie quoque captivus est, et qui prius dicebatur absque misericordia, et non populus meus, cum duabus tribubus, id est, Juda et Benjamin, quarum magna pars in Christum credidit, inire concordiam, ut corporibus separatos jungat fides, et unum sibi caput ponant et principem, de quo scripsit Ezechiel: Et princeps unus
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiam exgentibus: sicut in o¬
see dicit : Uocaui non plebem
meam plebem meam: & non
misgricordiam consecutam.
misaericordiam consecutam: Et
erit in loco ubi dictum est eis.
non plebs mea uos. ibi uocabuntur
filii dĩ uiui: Ssaias autem clamat
ꝓisrahel: Si fuerit numerus fi¬
liorum istahel tam quam harena
maris. reliquiae saluaefient:
Uerbum enim consumans & bre¬
uians in aequitate: quia uerbũ
breuiatum faciet dñs suꝑ terram:
Et sicut p̃dixit isaias. nsi dñs sabaoth
reliquisset nobis semen: sicut sodo¬
ma facti essemus et sicut gomorra
similes fuissemus: Quid ergo
dicemus qđ gentes quae non setꝰ¬
tabantur iustitiam adp̃hender̃
iustitiam: Iustitiam autem: quae
exfide est : Israhel uero sectans
legem iustitiae inlegem iustitiae
non ꝑuenit: Igitur beatus apłs
osee ꝓphetae ad sumens testimo¬
nium. & exponens illud suꝑ uoca¬
tione gentium. et eorum fide
qui exiudȩis credere uoluerunt.
oranen nobis difficultatem

Expanded text:
sed etiam ex gentibus: sicut in Osed etiam ex gentibus: sicut in Osee dicit: Vocavi non plebem meam, plebem meam, et non misericordiam consecuta, misericordiam coerit, in loco ubi dictum est eis non plebs mea vos, ibi vocabuntur filii Dei vivi. Isaias autem clamat pro Israel: Si fuerit numerus filiorum Israel tanquam arena maris, reliquiae salvae fient . » Verbum enim consummans, et abbrevians in aequitate: quia verbum abbreviatum faciet Dominus super terram. Et sicut praedixit Isaias: « Nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen sicut Sodoma facti essemus et sicut Gomorra similes fuissemus quid ergo dicemus quod gentes quae non sectabantur iustitiam adprehenderunt iustitiam iustitiam autem quae ex fide est Israhel vero sectans legem iunon pervenit . Igitur beatus apostolus Osee prophetae assumens testimonium, et exponens illud super vocatione gentium, 12 et eorum fide qui ex Judaeis credere voluerunt, omnem nobis difficultatem
Abbreviated transcription (Latin):
sot arena maris quae non men¬
salitur nec nume rari potest:
t in loco ubi dictuuest eis
non populus meus uos: uocabunt᷑
sbe dĩ uiuentis: Et congie gabun¬
u silu uida & filu israbel simul
aponent sibi ptincipatum unum:
a ascendent deterra : qm̃ dies
mgnus est hiet rahel: Legi¬
mus abiectionem decem tribuũ:
& nen miserabilem is rahel: nec
utri populum dĩ. indignatione
ppaua condempnatum: Nunc
discimus quo modo filu iuda &
filii istahel pariter congregent᷑.¬
& ponant sibi caput unum siue
It in loco ubi prius dice batur
non populus meus: appellentur
filii dĩ uiuentis: Et hoc fieri: quia
magnus sit dies iet rahel: Ambi¬
genti et inuarias sententias fluc¬
tuanti: illud occurrit pauli apłi
adroma nos scribentis: Quod si uo¬
lens ds̃ ostendere iram. & notam
ficere potentiam suam. sustinuit
in multa patientia uasa irae ap¬
ta in interitum. ut ostenderet di¬
uitias gloriae suae inuasa mise¬
ricordiae quae p̃parauit ingła quos
& uocauit nos. non solum exiudȩis

Expanded text:
t arena maris, quae non mensurabitur, nec numerari potest. Et erit in loco ubi dictum est eis: Non populus meus vos: vocabuntur filii Dei viventis. Et congregabuntur filii Juda et filii Israel simul: et ponent sibi principatum unum, et ascendent de terra, quoniam magnus est dies Jezrael. Legimus abjectionem decem tribuum, et non mensurabilem Israel, nec ultra populum Dei, indignatione perpetua condemnatum. Nunc discimus quomodo filii Juda et filii Israel pariter congregentur, et ponant sibi caput unum sive et in loco ubi prius dicebatur, Non populus meus, appellentur filii Dei viventis, et hoc fieri, quia magnus sit dies Jezrael. Ambigenti et in varias sententias fluctuanti illud occurrit Pauli apostoli ad Romanos scribentis: Quod si volens Deus ostendere iram, et notam facere potentiam suam, sustinuit in multa patientia vasa irae apta in interitum, ut ostenderet divitias gloriae suae in vasa misericordiae, quae praeparavit in gloriam, quos et vocavit nos non solum ex Judaeis,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi saluatoris abose e uxoratas¬
pitur : & pririus exea dĩ filus
genetatur id est iet rahel : s
autẽ ciuitas metropolis detei
suscitatur hieu : qui deleut du
ahab & iet rahel : Verumq
& ipse hieu ultor sanguins u
ingressus est ꝑuias hie riboan
filii nabat quifor nicansent
israhel & constituit uitulos ais¬

Expanded text:
Domini Salvatoris 7 ab Osee uxor acciDomini Salvatoris 7 ab Osee uxor accipitur: et primus ex ea Dei filius generatur, id est, Jezrael; est autem civitas metropolis decem suscitatur Jehu, qui delevit domum Achab et Jezabel. Verum quia et ipse Jehu, ultor sanguinis justi, ingressus est per vias Jeroboam filii Nabath, qui fornicari fecit Israel, et constituit vitulos a
Abbreviated transcription (Latin):
ad israheł & aduidam: idẽ ad de¬
cem tribus quae erant insama¬
ria subrege hieroboam quifuit
de efphraim. & aduidam qui
regnabat in hierusalem destir¬
pe dauid : Hae sunt duae mu¬
lieres quae inzacharia upupae
siue milui: uel erodii pennas
habere dicuntur: & ire inter¬
ram sen naar ubi babylon can¬
dita est: Has mulieres sub nomi¬
ne duarum sororũ oolla signi¬
ficat & ooliba: & hae induab
uirgis quas hie te chi hel inunã
uir gam sociat de monstrant᷑:
Et quia com menta rios non lata
uolumina scribimus singulis ca¬
pitulis. ex planationes ꝓprias.
insuis locis reseruites: Nunc
tantũ de prę̧senti capitulo dispu¬
te mus: Gomer interptatur
in palestina ꝑ magna copuaoti
quam uãias ꝓph&a ulceri en¬
ae regis iubetur apponere : e
autẽ massa pinguum caria
quas in morem laterum figurar
conpingunt: Igitur & israhd cn¬
sumata fornicatiorie atq ꝑsti
filia uoluptatis. quae fruentihis
suauis uidetur & dulcis: intr

Expanded text:
ad Israel et ad Judam, id est, ad dead Israel et ad Judam, id est, ad decem tribus quae erant in Samaria sub rege Jeroboam, qui fuit de Ephraim, et ad Judam, qui regnabat in Jerusalem de stirpe David. Hae sunt duae mulieres, quae in Zacharia upupae, sive milvi, sive herodii pennas habere dicuntur, et ire in terram Sennaar, ubi Babylon condita est. Has mulieres sub nomine duarum sororum Oola significat et Ooliba: hae in duabus virgis, quas Ezechiel in unam virgam sociat, demonstrantur. Et quia commentarios, non lata volumina scribimus, singulis capitulis explanationes proprias in suis locis reservantes, nunc tantum de praesenti capitulo disputemus. Gomer interpretatuin Palaestina permagna copia est, et quas Isaias propheta ulceri Ezechiae regis jubet apponi . Est autem massa pinguium caricarum, quas in morem laterum figurantcompingunt. Igitur et Israel consummata in fornicatione atque perfecta filia voluptatis, quae fruentibus suavis videtur et dulcis, in typo
Abbreviated transcription (Latin):
nus istł: Prophaae sic multa post
saecula de aduenitu xp̃i & uoca¬
tione gentium pollicentur. ut p̃¬
sens tempus non neglegant :
Ne contionem ob aliud conuocatã
nondocere de his quae instant.
sed de incertis ac futuris ludere
uideantur : Itaq: & haec gomer
filia debelarm quae abosee uxor
accipitur & concipit exeo & parte
ei filium nomine ie⁊ rahol. qui in¬
t̃ precatur semen d ũ in cuius san¬
guinis ultionem regnũ subuertit
ineu siue ut inalȩ errar obtinuit
uida : sic aduocationona reforenda
ẽ nationum ut illi tempori con¬
gruat: sub quo filium generasse
me moratur: Et ne longo tracta¬
tu lectoris auiditatem differam.
duae istae mulieres quarũ una uoca¬
tur gomer. & est metarix. paritq
tres liberos: primum iet rabel se¬
amdam puellam quae uocatur
absq: misericordia: & tertium mas¬
culum qui & ipse appellatur non
populus meus: & altera mulier
quae conducitur argenteis quinde¬
cim. & choro & dimidio choro or¬
dei: & uocatur adulteta: referunt᷑

Expanded text:
us Israel. Prophetae sic multa post saecula de adventu Christi et vocatione gentium pollicentur, ut praesens tempus 6 non negligant, ne concionem ob aliud convocatam non docere de his quae instant  Al. stant, sed de incertis ac futuris ludere videantur. Itaque et haec Gomer filia Debelaim, quae ab Osee uxor accipitur, et concipit ex eo, et parit ei filium nomine Jezrael, qui interpretatur semen Dei, in cujus sanguinis ultionem, regnum subvertit Jehu, sive, ut male error obtinuit, Juda, sic ad vocationem referenda est nationum, ut illi tempori congruat, sub quo filium generasse memoratur. Et ne longo tractatu lectoris aviditatem differam, duae istae mulieres quarum una vocatur Homer, et est meretrix, paritque tres liberos, primum Jezrael, secundam puellam, quae vocatur absque misericordia, et tertium masculum, qui et ipse appellatur non populus meus: et altera mulier, quae conducitur argenteis quindecim, et coro, et dimidio coro hordei, et vocatur adultera, referuntur
Abbreviated transcription (Latin):
mies in latere dextro:. Hi au
dies ꝓ annis supputa bantur
israhel & iudas obsidione &
tiuitate longissima de prin
Ita ut uncti & in mobiles deu
ro in alterum latus se uersu
non possint : Si illa & ceterals
similia quae in scripturis sasli
gi mus facta non potuerit ar¬
re. sed aliud quid significari
tenderit: ergo & meretrir fil
futurorum: ss Et erit numeus
Sliorũ israhel quasi arana mu¬
Squae sine mensura est: a nou
Smerabitur : Et orit in locoulu

Expanded text:
dormies in latere dextro. Hi autem dormies in latere dextro. Hi autem dies pro annis supputanturIsrael et Juda obsidione et captivitate longissima detinentur, ita ut vincti et immobiles, de altero in alterum latus se versare non possint. Si illa et caetera his similia, quae in Scripturis sanctis legimus, facta non potuerit approbare, sed aliud quid significare contenderit: ergo et meretrix ista futurorum. Et erit numerus filiorum Israel quasi 11 arena maris, quae sine mensura est, et non numerabitur. Et erit in loco u
Abbreviated transcription (Latin):
didit & ꝓuinctiam appellatur que
non populus dĩ: Haec in ꝑsona haere¬
ticorum: Si quis autem contentio¬
sus inter pres noluerit recipere
ista quae diximus sed meritricen
nomine gomer filiam debelaim
primum & tertium masculos. se¬
cundam quae media est femi¬
nam intellexerit ꝓ creasse. hoc uo¬
lens scripturã sonare quod legitur.
respondeat quomodo in hie zechiel
illud exponat : ubi iubetur ad nõ
portare iniquitates domus is rahel
idest decem tribuum: Et trecentis
nonaginta diebus in uno latere
sinistro dormire ꝑ pecuo lic&
inlxx centum & nonaginta scripti
sunt: & dormire itanumquam
euigila nec mutet latus. nisi forte
sõpore satiatus paululũ aperuerit
occulos adsumendum sordidissimũ
cibum subcinerici panis: quide
frumento & hordeo & faba & lente
& milio coctus sit in huma
core: Hoc enum rerum n
latere dor miat : Et rurs
quit suscipies iniquitates
uida & diebus quad raginta

Expanded text:
didit, et provinciam, appellaturque didit, et provinciam, appellaturque non populus Dei: et in persona haereticorum. Si quis autem contentiosus interpres noluerit recipere ista, quae diximus, sed meretricem nomine Gomer filiam Deblaim, primum, et tertium masculos, secundam, quae media est, feminam intellexerit procreasse, hoc volens Scriptura sonare quod legitur, respondeat quomodo in Ezechiel illud exponat, ubi jubetur a Domino portare iniquitates domus Israel, id est, decem tribuum, et trecentis nonaginta diebus in uno latere sinistro dormire perpetuo, licet in LXX centum et nonaginta scripti sunt, et dormire ita ut numquam evigilet, nec mutet latus, nisi forte sopore satiatus paúlulum aperuerit oculos ad sumendum sordidissimum cibum subcinericii panis, qui de frumento, et hordeo, et taba, et lente, et milio coctus sit in humano stercore. Hoc enim rerum natura latere dormiat. Et rursus, inquit: Suscipies iniquitates domus Juda, et diebus quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
Domum aute iuda eos uidelica
exiudeis quidnm sunt confessi.
non mexercitus fortitudine
sed euuangelica p̃dicationes sal¬
uatos: Quod in is rahel & iuda
tam uxta historiam quam iuxta
typum inter p̃tati sumus. re¬
feramus adhaereticorũ conci¬
liabula : & ad ecdesiam dñi sal¬
uatoris : quod illis absq miseri¬
cordia derelictis: regnumq¬
lus meus et ego non ero uester¬
ds̃. Ixx similiter qui uocabatur
semen dĩ uersus infe minam &
fensãq dĩ ductus incaptiuitatẽ.
quia dñ misericor diam non
habebat: nequaquam ab lactatus
dicitur sed ab lactata: Viri enini:
robur amiserat: Qui ablactatur:
retedit a matre: parentis lacte
non uoscitur : alimentis sustentatur
extortus : Ita & istahel ꝓiectus a
dño & captiuitatis circumdatus
angustiis atq: inbabylone cibis
sustentatus in mundis: uocatur
non populus dĩ: & aeternar gentis
re posumus & in omni populo iude¬
orum : qui ꝓpter offensam seminis
dĩ: captiuitati traditus regnum per¬

Expanded text:
Domum autem Juda, eos videlicet Domum autem Juda, eos videlicet ex Judaeis, qui Dominum sunt confessi, non in exercitus fortitudine, sed in Evangelii praedicatione salvatos. Quod in Israel et Juda tam juxta historiam, quam juxta typum, interpretati sumus, referamus ad haereticorum conciliabula, et ad Ecclesiam Domini Salvatoris, quod, illis absque misericordia derelictis, regnumqlus meus; et ego non ero vester. LXX similiter. Qui vocabatur semen Dei versus in feminam  fensamque Dei, ductus in captivitatem, quia Domini misericordiam non habebat, nequaquam ablactatus dicitur, 10 sed ablactata: viri enim jam robur amiserat. Qui ablactatur, recedit a matre, parentis lacte non vescitur, alimentis sustentatur externis. Ita et Israel projectus a Domino, et captivitatis circumdatus angustiis, atque in Babylone cibis sustentatus immundis, vocatur non populus Dei, et aeterna gentis re possumus, et in omni populo Judaeorum, qui propter offensam seminis Dei captivitati traditus, regnum per
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ne quaquã addam ultra n¬
reri domui israhel: sed adura
aduersabor eis: filiorũ auta
uida miserebor: & saluabots
in dño dõ suo : & non saluabo
constactus arcus istahel inus
iet rahel & regnuma detenii¬
buum deftitutum: ita ut duos¬
tur in captiuitatem. nequaqũ
masculini sexus filius nasatu
sed filia idesi femina frigilis
qu auctorum pateat can
gnatio: quod nequa quam
sunua israhel se dicat ultra mi
uin & numquã est corutta so¬
ica ciptiuitas: Domui autem
uda misericor diam pollicetur.
suo uel inse ipso qui loquitur:
uel pater sal uae infilio: luxta
ulid quod scriptum est : ꝓluĩ dñs
ismis trabitus est : & demanu
senna cherib non in arcu & gla¬
dio & bello & in aequitum mul¬
ttudine. sed in suo robore : quan¬
de misit angelum & ꝑ cussit de
erercitu senna cherib tegis assr̃¬
riorum una nocte centũ octo¬
guta quinq milia: Iutta trpũ.
dimuseos qui ꝓpter sanguinẽ
seminis dr̃ uocantur absq mise¬
ricor diam : & dicere ausisunt

Expanded text:
quia nequaquam addam ultra misereri domui Israel: sed adversans adversabor eis: filiorum autem Juda miserebor, et salvabo eos in Domino Deo suo: et non salvabo eos confractus arcus Israel, in valle Jezrael, et regnum decem tribuum destitutum, ita ut ducerentur in captivitatem, nequaquam masculini sexus filius nascitur: sed filia, id est, femina fragilis quae victorum pateat contgnatio. Quod nequaquam domui Israel se dicat misereri ultra, viunt, et numquam est eorum soluta captivitas. Domui autem Juda misericordiam pollicetur, suo, vel in seipso qui loquitur: vel Pater salvet in Filio, juxta illud quod scriptum est: Pluit Dominus Assyriis traditus est, de manu Sennacherib, non in arcu et gladio et bello et in equitum multitudine, sed in suo robore, quando misit Angelum, et percussit de exercitu Sennacherib regis Assyriorum una nocte centum octoginta quinque millia . Juxta typum dicimus, eos qui propter sanguinem seminis Dei vocantur Absque misericordia, et dicere ausi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
alnas atꝗ tibicines & in pu¬
nł ⁊ ado lescentem tur pis¬
rum mittauit in sapientis¬
siaura plirloso phorurti: Qur
sire ad caelum leuer̾it : qui
liber ẽ delupanari obcru¬
ltatem & auaritiã dorrni
ultorũ libidini seriuentem.
nachade iniã transtulerit:
⁊ quic quid illi de phylosophiae
magistris res ponderint: nos ad
ppha ȩ defensionera referimꝰ:
daet aduersum haereticos. & eos
qui& inicorum sunt similes dixe¬
rimus: Ceterum nr̃is quitarã
uluit suscipete ueritatem. illud
bruter osten damus. ex eo quod
dicitur quia fornicans fornicabit᷑
terra adño : nontam ꝓph& am
iunctum eẽ meretrici: quam
omne hominũ genus a societate
dñ recessise : Potest quoq exeo
qud non ẽ additum om nis terra:
hunc udaea accipi uel ꝓpriae sa¬
maria & israhel: id est decem trib
que eo tempore quo haec dicebant᷑
adño recesserant : Et habuit & ac

Expanded text:
as atque tibicines et impuas atque tibicines et imputiae, et adolescentem turpissimum mutavit in sapientissimum philosophorum. Cur Socratem ad coelum levent, qui ri, ob crudelitatem et avaritiam domini, multorum libidini servientem, in Academiam transtulerit? Et quidquid illi de philosophiae magistris responderint, nos ad Prophetae defensionem referimus. Haec adversum ethnicos et eos, qui Ethnicorum sunt similes, dixerimus. Caeterum nostris, qui tamen volunt suscipere veritatem, illud breviter ostendamus, ex eo quod dicitur: Quia fornicans, fornicabitur terra a Domino, non tam prophetam junctum esse meretrici, quam omne hominum genus a societate Domini recessisse. Potest quoque ex eo quod non est additum, omnis terra, nunc Judaea accipi, vel proprie Samaria et Israel, id est, decem tribus, quae eo tempore quo haec dicebantur, a Domino recesser
Abbreviated transcription (Latin):
gam hoc ẽ popula iudae orũ
fornicatioru & libidini serui¬
entẽ : adquã dñs loquitur ꝑ¬
hie xechiel: & tu meretrix: audi
auerbũ dñi: Fractae enim
sunt mam mae eius & uo
lupta batur insanguine: &
uestib praetiosisimis ⁊
incollo ortiamenta gemm.¬
rum: aures ornauit air
& lapide p̃tiositͥno: Ar muls
quoq brachiis praebuit itb
ominus haec contempta lar¬
gitate & bonitate uiri: &p¬
ris inmemor turpitudius:
amatores chaldeos & assma
& ae gyptios qui magnarun
sunt carniũ secuta est: Desil¬
uatoris & ecclesiae typoiis
prefatiuncula diximus qu
sumpserit sibi uxorem firu¬
cariam : quae prius idolis sr¬
uiebat: Si quis autẽ conten¬
sus & maximae gentilim
noluerit fuigulariter deo
recipere & in riserit ꝓphau
fornicariae copulatum q¬
namus ei illud quod solec la¬
cdare graecia & phylosiphor
scole concinunt: quarations
praedicent uirum ȩruditissi¬
mũ xeno craten qui pale monis
luxcriosisimum iuueuoma¬

Expanded text:
gam, hoc est, populum Judaeorum gam, hoc est, populum Judaeorum fornicationi et libidini servientem. Ad quam Dominus loquitur per Ezechielem: Et tu, meretrix, audi verbum Domini: Fractae enim egypto mammae ejus ; et volutabatur in sanguine, et vestibus pretiosissimis, posuit in collo ornamenta gemmarum, aures ornavit auro et lapide pretiosissimo, armillas quoque brachiis praebuit ut bominus haec contempta largitate et bonitate viri, prioris immemor turpitudinis, 5 amatores Chaldaeos et Assyrios et Aegyptios, qui magnarum sunt carnium, secuta est. De Salvatoris et Ecclesiae typo in praefatiuncula diximus, quod sumpserit sibi uxorem fornicariam, quae prius idolis serviebat. Si quis autem contentiosus, et maxime gentilium, noluerit figuraliter dictum recipere, et irriserit prophetam fornicariae copulatum, opponamus ei illud, quod solet laudare Graecia, et philosophorum scholae concinunt. Qua ratione praedicent virum eruditissimum Xenocratem, qui Polemonem luxuriosissimum juvenem
Abbreviated transcription (Latin):
sub auditur : sume tibi uxorem for¬
nicationũ & sume tibi filios for¬
nicationum: Vtrumq enim potest
intelligi : quod fornicariae prioris
de formatione susceptos recipiat
filias: & ipse ex metitrice gene¬
ra liberos : Qui id circo fornica¬
tionis appellandi sint filii: qđ
sint de meritrice generati:
nec culpandus ꝓphaa internti
ut sequamur historiani simere¬
tricem conuerterit apudicitiã:
sed potius laudandus: quod ex ma¬
la bonã fecerit : Nonenim qui
bonus ꝑ manec ipse polluitur.
si societur malo: sed qui malus
ẽ inbonum uertitur. siboni ex¬
empla sectetur: Ex quo intelli¬
grinus non ꝓphetam ꝑ didisse
pudicitiã fornicariae copula¬
tum sed fornicariam assupsis¬
se pudicitiã. quã antea non
habebat : Prae sertim : cum
beatus osee: non hoc causa
luxuriae. non libidinis: non ꝓ¬
pria fecerit uoluntate: sed
dĩ paruerit imperio : Vt qđ
in isto carnalitor legimus: in
dõ factum spiritalitet ꝓba¬
remus : Qui suscepit synago¬

Expanded text:
subauditur: Sume tibi uxorem fornicationum, et sume tibi filios fornicationum. Utrumque potest intelligi, quod et fornicariae priores  Al. prioris de fornicatione susceptos recipiat filios, et ipse ex meretrice generet filios, qui idcirco fornicationis appellandi sunt filii, quod sint de meretrice generati. Nec culpandus propheta, interim ut sequamur historiam, si meretricem converterit ad pudicitiam, sed potius laudandus quod ex mala bonam fecerit. Non enim qui bonus permanet, ipse polluitur, si societur malo; sed qui malus est, in bonum vertitur, si boni exempla sectetur. Ex quo intelligimus non prophetam perdidisse pudicitiam fornicariae copulatum; sed fornicariam assumpsisse pudicitiam quam antea non habebat: praesertim cum beatus Osee, non ob causam luxuriae, non libidinis, non propria fecerit voluntate, sed Dei paruerit imperio, ut quod in isto carnaliter legimus, in Deo factum spiritualiter probaremus. Qui suscepit Synago
Abbreviated transcription (Latin):
haitd dubiũ quin iudeo signiticet ꝑ de¬
te ᷤᷤ in blasphemũs. ⁊ uicissitudinẽ hobi
suis qͣndo eoᷤ romanꝰ cinxit exercitꝰ di
monio usus ẽ pauiꝰ scͥbens ad epheis
uolenᷤᷤ noᷤ indui armatura rp̃i: quosi¬
simꝰ ign itis diaboli ia culiᷤ resistere. ¶o¬

Expanded text:
haud dubium quin Judaeos significet, perseverantes in blasphemiis: et vicissitudinem hostibus suis, quando eos Romanus cinxit exercitus. Qmonio usus est Paulus scribens ad Ephesios: et volens nos indui armatura Christi, quo possimus ignitis diaboli jaculis resistere
Abbreviated transcription (Latin):
ta inqͥe ur̃a qͣsi qdã in medio murꝰ oppostꝰ
uos ⁊ dr̃a diuidunt. Unde ⁊ saluator in pas¬
si onc sua fec̃ utrñq inũ. ⁊ mediũ pariecẽ
macheris soluenꝰ inmiciciã in sua carne
destrurio ut quos parie̾ diuiserat pecca¬
corũ xp̃i sanguis c̃uingeret qͥ apuit pa¬
radisi ianuã quȩ multo tẽpore elausa

Expanded text:
t, vestra, quasi quidam in medio murus oppositus, vos et Deum dividunt. Unde et Salvator in passione sua fecit utrumque unum , et medium parietem maceriae solvens, inimicitiam in sua carne destruxit, ut quos paries diviserat peccatorum, Christi sanguis conjungeret. Qui aperuit paradisi januam, quae multo tempore claus
Abbreviated transcription (Latin):
piignanᷤꝰ sp̃c dñi signatꝰ est. In eo gͦ cestimo no
olentꝰ ira dñi ueniet cũ furore: parꝰ ultima
in heb̾ico ñ habet᷑ Neq enĩ in reꝓmissionibꝰ
dĩ ira furorq ponendꝰ est: cũ in ceteriꝰᷤ quȩ
sequunt᷑ beatitudo futurorũ ⁊ cõminatio
peneq peccantiũ. Iuxta aqͥlam ⁊ theodoci

Expanded text:
timonii olentus, ira Domini veniet cum furore, pars ultima in Hebraico non habetur. Neque enim in repromissionibus Dei, ira furorque ponendus est: cum in caeteris quae sequuntur, beatitudo sit futurorum, et comminatio poenaque peccantium.
Abbreviated transcription (Latin):
fueriᷤᷤ ide sẽꝑ tacueriᷤᷤ ⁊ impleueri qͦd p̾cep¬
tũ . ẽ. cobibe linguã tuã a malo. ⁊ labia
tua ne loqͣnt᷑ dolũ tc̃ delectaberis in dño
⁊ uidebis in te. eẽ. cõplecũ. delectare in dño
⁊ dabit tͥ peticioneᷤᷤ cordiscui. siue fiduciã
habebis in dño. iurta illud qͦd scͥptũ ẽ. qͥ con¬
fidit in dño beatꝰ. ẽ. Et in ieremia. Beatꝰ hõ
qͥ confidit in dño. ⁊ erit dñs speᷤᷤ ciꝰ. Et alibi.
Bonũ ẽ. confidere in dnõ. qͣm confidere in
hoĩe. Et eleuabit te dñi atq sustollet su¬
ꝑ altitudine ᷤᷤ ac bona cerrȩ. Terra enĩ mi¬
tium. t̾raq uiuentiũ ñ deorsũ s sursũ ẽ.
Deniq ad loch de sodoma ⁊ gomorra ad

Expanded text:
is, et impleveris quod praeceptum est: Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum : tunc delectaberis in Domino, et videbis in te esse completum: Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Sive fiduciam habebis in Domino, juxta illud quod scriptum est: Qui confidit in Domino, beatus est. Et in Jeremia: Benedictus homo qui confidit in Domino, et erit Dominus spes ejus . Et alibi: Bonum est confidere in Domino, quam confidere in homine . Et elevabit te Dominus atque sustollet super altitudines ac bona terrae. Terra enim mitium, terraque viventium non est deorsum, sed sursum est. Deni
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ sic̃ ceci parietẽ ⁊ qͣsi absq ocłis accrec¬
tauimꝰ. Impegimꝰ meridie qͣsi i tene¬
bris in caliginosis qͣsi mortui. Rugieniꝰ
qͣsi ursi om̃s. ⁊ qͣsi colũbȩ meditantes
gomemꝰ. Expectauimꝰ iudiciũ. ⁊ ñ est :
salutẽ ⁊ elongata ẽ a nobis.lxiͣ. Propt̾a¬
recessit iudiciũ ab eis. ⁊ ñ app̃hendit eoᷤ
iusticia. Cũ expeccarent lucẽ. facce sc̃
cis tenebre. Prestolanteᷤ eã in cenebriᷤ

Expanded text:
caeci parietem, et quasi absque oculis adtrectavimus: impegimus meridie quasi in tenebris, et caliginosi quasi mortui. Rugiemus quasi ursi omnes, et quasi columbae meditantes gememus: expectavimus judicium, et non est; salutem, et elongata est a nobis. Multhendit eos justitia. Cum exspectarent lucem, factae sunt eis tenebrae. Praestolantes eam in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
rati estiᷤ. ⁊ ego dabo uob̃ requiẽ. Hoc enĩsig¬
nificat a napaisomaᷤ. ut scilicet peccatoꝵ
onera deponenteᷤ sabbatizemꝰ in xp̃o.
⁊ dicamꝰ statuit supͣ petrã pedes meos.
illudq uitemꝰ qͦd sc̃s pene sustinuisse
se dic. Mei aut̃ pene moti sunt pedes.
Dunic delectaberis suꝑ dnm̃. ⁊ sustol

Expanded text:
rati estis, et ego vobis dabo requiem ; hoc enim significat ἀναπαύσω ὑμᾶς, ut scilicet peccatorum onera deponentes, sabbatizemus in Christo, et dicamus: Statuit supra petram pedes meos , illudque vitemus quod sanctus pene sustinuisse se dicit, Mei vero pene moti sunt pedes . Tunc delectaberis super Dominum Vul
Abbreviated transcription (Latin):
rectũ iter tͣnsire ñ poterant ⁊ uerita trans¬
lata ẽ: ⁊ tͣnstulerunt m̃tẽ ut ñ intelligerent.
Reddit causas qͣre rugierut qͣsi ursi ⁊ medi¬
tatisint ut colũbe. expectauerint iudiciũ
qͦd ñ erat. salutẽ quȩ tͣnsiuit ad gentẽ. Quia
multiplicate sunt dicenᷤᷤ in iqͥtateᷤᷤ nr̃e in
c̃spectutuo. a qͥbꝰ multo tẽpore au̾teraᷤ faciẽ
ne eaᷤ cernereᷤᷤ ne ferireᷤᷤ Et peccata nr̃areᷤ¬
ponderunt nob̃. ut reciꝑemꝰ qͦd meruimꝰ. Ee¬

Expanded text:
rectum iter transire non poterant. Et veritas sublata est: et transtulerunt mentem ut non intelligerent. Reddit causas quare rugierint quasi ursi, et meditati sunt ut columbae; exspectaverint judicium quod non erat, salutem quae transivit ad gentes: quia multiplicatae sunt, dicentes, iniquitates nostrae in conspectu tuo: a quibus multo tempore averteras faciem, ne eas cerneres, ne ferires. Et peccata nostra responderunt nob