comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uana gloria introducit. ¶ Con¬
cueunt ecclesias lites exitant
collidunt clerum et populum
laboribus et miseriis afflicta¬
rum nequaqm̃ compacuntur
ecclesiarum letantur spoliis
et q̃stnĩ ouinem reputant pie¬
tatem. ¶ Iusticiam non tan
ueritati ꝙͣ precio reddunt.
Duiua namiq cum precioho¬
die sed nec cras aliquid sine
precio obtinebis uocent sepius
et in eo demones imitantur
ꝙ tunc prodesse putantur. cu
nocere desistunt exceptis pau¬
cis qui nomeu et officium pa¬
storis implent. Sed et ipse
romanus pontifex omnibus
graius et fere intollerabilis
est. ¶ Preterea omnes argu¬
unt ꝙ ruentibus et collabenti¬
bus ecclesiis quas patrum con¬
struxit deuocio. altaribus quoq
incultis palacia extruxit et ipẽ
nou modo purpuratus sed decui¬
ratus incedit. ¶ Palacia spleu¬
dent sacerdotum et in manibz
eorum xp̃i sordidatur ecclesia
promuciarum diripiunt spolia
ac si thesauros cresi studeant re¬
parare sed recte cum eis agit

Expanded text:
vana gloria introducit. Convana gloria introducit. Concutiunt ecclesias, lites excitant, collidunt clerum et populum, laboribus et miseriis afflictorum nequaquam compatiuntur, ecclesiarum laetantur spoliis, et quaestum omnem reputant pietatem. Justitiam non tam veritati, quam pretio reddunt. Omnia namque cum pretio hodie, sed nec cras aliquid sine pretio obtinebis. Nocent saepius, et in eo daemones imitantur, quod tunc prodesse, putantur cum nocere desistunt, exceptis paucis, qui nomen et officium pastoris implent. Sed et ipse Romanus pontifex omnibus gravis, et fere intolerabilis est: praeterea omnes arguunt, quod ruentibus et collabentibus ecclesiis, quas patrum construxit devotio, altaribus quoque incultis, palatia exstruit, et ipse non modo purpuratus, sed deauratus incedit. Palatia splendent sacerdotum, et in manibus eorum Christi sordidatur ecclesia. Provinciarum diripiunt spolia, ac si thesauros Cresi studeant reparare. Sed recte cum eis agit
Abbreviated transcription (Latin):
facere uidebantur. conserto
Itaq prelio magna cede Ilu¬
ricos fuderunt ostendentes ho¬
stibus suis poͬre bello regeui
non uirtutem macedonibus
defuisse. ¶Quauti ergo eẽ
debet iam ꝓuectus etate et
dignitate si tanti habetur u¬
troqz prouehendus. licet autem
duruiscule uideatur tractare
menum me causa uisitandi
donuinum adriauum pontifi¬
ceur .iiii. qui me in ulteriore
familiaritatei admiserat ꝓ¬
amicos sepe super plurinus cõ¬
ferremus et ipẽ quid dese et
ecclesia romiana sentirent ho¬
nuues a me familiarius et di¬
ligencius quereret. ego enm
usus spũs mala libertate que
in diuersis ꝓuincis audieram
patenter exposui. ¶ Sicut enimn
est. se non tam matrem exhi¬
bet aliis ꝙͣ nouercam sede̾t in
ea scribe et pharisei ponentes
honera impor tabrlia in hume¬
ris hominum que digito non
cio sam suppellectilem congem̃t
auro et argento onerant mẽ¬
sas sibi etiam ab auaricia
lus aui rarus admictitur quẽ
interdum non tam uꝰ. quam

Expanded text:
facere videbantur. Conserto facere videbantur. Conserto itaque praelio, magna caede Illyricos fuderunt, ostendentes hostibus suis, priore bello regem, non virtutem Macedonibus defuisse. Quanti ergo esse debet jam provectus aetate et dignitate, si tanti habeatur utroque provehendus? Licet autem duriuscule videatur tractare Memini me causa visitandi dominum Adrianum pontificem quartum, qui me in ulteriorem familiaritatem admiserat, proamicos, saepe super plurimis conferremus, et ipse quid de se, et Ecclesia Romana sentirent homines, a me familiarius, et diligentius quaereret, ego apud eum usus spiritus libertate, mala, quae in diversis provinciis audieram, patenter exposui. Sicut enim est, se non tam matrem exhibet aliis, quam novercam. Sedent in ea Scribae et Pharisaei, ponentes onera importabilia in humeris hominum, quae digito non tiosam supellectilem congerunt, auro et argento onerant mensas, sibi etiam ab avaritia lus, aut rarus admittitur, quem interdum non tam Christus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
politicum ad apes ui ab Illi
suumi discat officium. cui si
tyrii adquieuissent nequaq m̃
luxurie indulcissent et de gen¬
tis perpetua incolumitate gau¬
derent sed quia uicium in mu¬
liere donna re diccunit effemi¬
nati aues subduxeruut collei
uirtuti. ¶ Porro ei si in officio
nirtutum sit remissior princi¬
patus coleudus est tamen et
sicut apes in humeris regem
et si laboret uiciis ferendus est
tanꝙͣ in quo salutis auspicia
ꝓunicialibus ertant. ¶ Rege
incolium mens ouinibus uuci
amisso rupere fidem. Illirici et
traces cotidicno exercicio indu¬
rati gloria bellice sciidis siu¬
tios macedones terrebant ¶Q
prelio pulsi rege suo regi des¬
fuicti silio in cuius prolato el
pene aiciem posito acͥus cer ta¬
men repeciere tqm Ideo uicti fu¬
issent ꝙ bellantibus defuerant
auspicia regis sui uictores fu¬
turi. uel ꝓpterea quod ex super¬
sticione uel fide amnium uincen¬
di ceperant. ¶Nam et mise¬
raco infantis eos tenebat quẽ
si uicti eeut captiuum de rege

Expanded text:
politicum mittit ad apes, ut ab illis suum discat officium: cui si Tyrii acquievissent, nequaquam luxuriae indulsissent, et de gentis perpetua incolumitate gauderent. Sed quia vitium in muliere domina radicavit, effeminati cives subduxerunt colla virtuti. Porro etsi in officio virtutum sit remissior principatus, colendus tamen est: et sicut apes in humeris regem etsi laboret vitiis, ferendus et tanquam in quo salutis auspicia provincialibus exstant. . . . Rege incolumi mens omnibus una; Amisso, rupere fidem. Illyrici et Thraces, quotidiano exercitio indurati, gloria bellicae laudis finitimos Macedones terrebant, qui praelio pulsi, rege suo regis defuncti filio in cunis prolato, et pone aciem posito, acrius certamen repetiere, tanquam ideo victi fuissent, quod bellantibus defuerant auspicia regis sui; victores futuri vel propterea, quod ex superstitione vel fide animum vincendi ceperant. Nam et miseratio infantis eos tenebat, quoniam si victi essent, captivum de rege
Abbreviated transcription (Latin):
teui qz for̃e grandeu peccuman
demerebat. conuentusq ad eam
diuorum hominũ ex omni grecia
celebres erant. uec adnuctebat
nisi qui dabat que poscebatur.
Ioscebat autem illa ninium
quantum. Hunc natum est fre¬
queus illud ꝓuerbium apud
grecos. frustra quis coruithum
tendit ad laidem nͥ queat aut
hanc Ille demoscenes clauculo adu
et ut copiam sui faceret petit.
At lais hoc tqnͣtum poposcit quõd
nratis nuiũ deuarium facit de¬
cies nuille. equatur qz medieta¬
ti talenti neuoris quod nr̃atis
deuarii uiguiti milia ilaudit
tali peculenciq mlieris atqz
peccumie maguntudũe ictus ex¬
pauidusqz demoscenes auertitꝰ
et discedens ego anquit penitere
atanti nou eiroi uisme pxumo¬
in. ¶ Nosti quis dixerit uis
quia habet ħꝰ roluptas omnes
stuulis agit fruentes apuni¬
q parulolantum u̾grata mella
sudit. fugit et nuuns tenaci fẽ¬
rit icta cordiumt morsu uncia
iuaniq cupidus dulcia sunt.
super mel et famin ait nouis¬

Expanded text:
temque formae grandem pecuniam temque formae grandem pecuniam demerebat. Conventusque ad eam divorum hominum ex omni Graecia celebres erant, nec admittebat nisi qui dabat, quae poscebatur. Poscebat autem illa nimium quantum. Hinc natum est frequens illud proverbium apud Graecos: « Frustra quis Corinthum tendit ad Laidem, nisi queat, aut hanc ille Demosthenes clanculo adit, et ut copiam sui faceret, petit. At Lais hoc quantum poposcit, quod nostratis nummi denarium faciat decies mille, aequaturque medietati talenti majoris, quod nostratis denarii viginti millia claudit. Tali petulantia mulieris atque pecuniae magnitudine ictus, expavidusque Demosthenes avertitur, et discedens: « Ego, inquit, poenitere tanti non emo. » Visne proximiora? Nosti quis dixerit, quia habet hoc voluptas omnis: Stimulis agit furentes, Apumque par volantum, Ubi grata mella fudit, Fugit, et nimis tenaci Ferit icta corda morsu. Initia namque cupidinis, dulcia sunt super mel et favum: at novis
Abbreviated transcription (Latin):
causas hu funs feminer et esfe¬
minati regni. quod licet uir tui¬
tis habueru sundamentum. suc¬
cedentibus prospis minime
potuit iuuenire ꝓcessim ¶Leui¬
ter admissus est qui qnͣiuis ex
pietatis officio ut hospes non
suerat excludendus oportumꝰ
tamen suerai eu ui aduena
non quasi indicem introire
ima inquit
fac cumi consilio et post factum
non peuitebis. preterea sicut
principeui leuia proferre non
decet. sic nec facilem quid̃ eẽ
ad leuia audienda. Ait em sa¬
piencia. Princeps qui libenter
audit uerba mendacii ouines
iuiiistros habet impios. ¶ Cum¬
fabulacionibz et conuiuiis se totis
diribus inmiscet uenus cꝰ qui
prua iuissilia libenter ad mictit
quin posterioribz grauius uul¬
neretur uix enaidit . ¶ Disus
et alloiuium ꝯtactus et oscula
factum sicut se precedunt oror¬
ne ita et ex neccessitate doloris
inferunt partum uoluptatis
qui satis urbane hoc laudi dicit
respondise ¶ Het autem lais
xormihia ob eleganciam uenusta¬

Expanded text:
causas. Hic finis feminei et effecausas. Hic finis feminei et effeminati regni, quod licet virtutis habuerit fundamentum, succedentibus, prosperis minime potuit invenire processum. Leviter admissus est, qui, quamvis ex pietatis officio ut hospes non fuerat excludendus, opportunius tamen fuerat eum ut advenam, non quasi judicem introireia, inquit, fac cum consilio, et post factum non poenitebis . Praeterea sicut principem levia proferre non decet, sic nec facilem quidem esse ad levia audienda. Ait enim Sapientia: Princeps qui libenter audit verba mendacii, omnes ministros habet impios . Confabulationibus et conviviis se totis viribus immiscet Venus, cujus qui prima missilia libenter admittit, quin posterioribus gravius vulneretur, vix evadit. Visus, et alloquium, contactus, et oscula, factum. sicut se praecedunt ordine, ita et ex necessitate doloris inferunt partum. Voluptatis qui satis urbane hoc Laidi dicitur respondisse. Haec autem Lais Corinthia ob elegantiam venusta
Abbreviated transcription (Latin):
cuiez. Et dum sic coluntur offi¬
cia singulorunt ut uiuuer sitati
prospiciatur. dumi iusticia coli¬
tur fines oun mellea dulcedo
perfundit. ¶ Perumptamen
iuillius rei poli ͤ dinturna est¬
felicitas nͥ uiuuersitati prospi¬
ciat caput incolume. ¶Quod
si nou noueras uel didous
docearis exemplo. quanta euum
leuitate eneas admictitur qnͣtaz
cito inuenit gram homo Ignotꝰ
exul sugituius. cuius ca igno¬
ta est persoua suspecta. ¶ Qñta
curiositate excepte sunt ab au¬
ribus principum fabulose nar¬
raciones. hominis suam eua¬
cuantis culpam ꝓpͥam queren¬
tis gloriam et id captantis
unde possei auditorum iubuer¬
tere mentes. ¶Precedunt ergo
ad intrortum hominis seruiones
blandi. Illecebre laudum conci¬
liant hospicii gram conuiium
accuracius iustruit om capta
sedulitas fabule sequntur cõ¬
iina uenandi multiplicisq
luxurie leuitas comitatur.
Oncestum pariunt h iicen¬
dium desolacoem ciuium el per¬
petue hostilitatis prorogant

Expanded text:
cives, et dum sic coluntur officives, et dum sic coluntur officia singulorum, ut universitati prospiciatur, dum justitia colitur, fines omnium mellea dulcedo perfundit. Verumtamen nullius reipublicae est diutina felicitas, nisi universitati prospiciat caput incolume. Quod si non noveras, vel Didonis docearis exemplo. Quanta enim levitate Aeneas admittitur, quantam cito invenit gratiam homo ignotus, exsul, fugitivus, cujus causa ignota est, persona suspecta? Quanta curiositate exceptae sunt ab auribus principum fabulosae narrationes hominis, suam evacuantis culpam, propriam quaerentis gloriam, et id captantis, unde posset auditorum subvertere mentes? Praecedunt ergo ad introitum hominis sermones blandi, illecebrae laudum conciliant hospitii gratiam, convivium accuratius instruit omnium captata sedulitas, fabulae sequuntur convivia, venandi, multiplicisque luxuriae levitas comitatur incestum. Pariunt haec incendium, desolationem civium, et perpetuae hostilitatis prorogant
Abbreviated transcription (Latin):
quasi inuisibilis uia gerendor
non publicata ad sinem iuteu¬
cionis peruemat destinatum.
¶Eleganter equidem cum net
res militaris nec pietatis opꝰ
sine sollicitudine et prudencia
ualeat exerceri fidelis utiqz con¬
tractus est cum sollicitudo pru¬
dencie sociatur. quia et ingem¬
um perspicax retunditur ocio
et sollicitudo nou prosicit insi
duntis uene fundamento in¬
tatur alterius si altera poscil
opem res et couuirat aĩce sed
cuiuslibet rei quilibet recta mi¬
cia non ꝓcedunt ininerua re¬
cedente. ¶ Procedat tibi pocta
mantuanus qui sub ymagus
sabularu. tocius phĩe expͥmit
ueritatem. Actende ergo nouor
cuuum diligentia qualis apes
estate noua ꝑslorea rura exer¬
cet. sub sole labor cum gentis
adultos educunt feius. aut
cum liquencia mella stipant
et dulci discendiuit uectare
cellas aut ouera accipuunt ue¬
mentum aut a grme facto Ig¬
nanum sucos pecus a presepibz
arceut feruei opus redoleutqz
chino fragrancia mella ira

Expanded text:
quasi invisibilis via gerendorum quasi invisibilis via gerendorum non publicata, ad finem intentionis perveniat destinatum. Eleganter equidem, cum nec res militaris, nec pietatis opus sine sollicitudine et prudentia valeat exerceri. Fidelis utique contractus est, cum sollicitudo prudentiae sociatur, quia et ingenium perspicax retunditur otio, et sollicitudo non proficit, nisi divitis venae fundamento nitatur. Alterius sic Altera poscit opem res, et conjurat amice Sed cujuslibet rei quantumlibet recta initia non procedunt, Minerva recedente. Procedat tibi poeta Mantuanus, qui, sub imagine fabularum, totius philosophiae exprimit veritatem. Attende ergo novorum civium diligentiam: Qualis apes aestate nova per florea rura Exercet sub sole labor, cum gentis adultos educunt fetus, aut cum liquentia mella stipant et dulci distendunt nectare cellas, aut onera accipiunt venientum, aut agmine facto ignavom fucos pecus a praesepibus arcent: fervet opus, redolentque thymo fragrantia mella. O
Abbreviated transcription (Latin):
si apuin insistant uestigiis uia
compendio sissima et expedita
prosiciscuntur ad uitam. ¶ Dide
apud maroneui fundamenta
cartagnus et earum colloe beate
urbis auspicia poteris adiuira¬
ri. Qun namqz laborem coei
agnosces. Et neuimem ociari
spamiqz reguiam cuius ope ci¬
uitatis structura consurgit. et¬
si laboris inferior manus suas
nequaꝙͣ u̾msceat occulos taniẽ
impendit operi et tocins men¬
tis exercet sollicitudinem. ¶ Nã
sine prudencia et sollicitudine
non modo res publica non
ꝓcedit: sed nec minima consi¬
stit donius. unde in conunen¬
dacione ulixis homerus ei co¬
mitem docet semper prudentia
affuisse quemi ritu poe tico
muternam nuincupant. Inii¬
tator quoq illus inciro. uiru
in signem armis et pietate de¬
scribens et quen digium cen¬
suit ut patrem facerei romano¬
bus achatem sociauit. Eo ꝙ sol¬
licitudo prudencie que gereuda
sunt rectissime promouet. et
uiro circumspecto sic negocia se¬
pe procedunt. ut nllis insi¬
diancium dolis ppediatur. et

Expanded text:
si apum insistant vestigiis, via compendiosissima, et expedita, proficiscuntur ad vitam. Vide apud Maronem fundamenta Carthaginis, et earum collatione beatae urbis auspicia poteris admirari. Omnium namque laborem communem agnosces, et neminem otiari, ipsamque reginam, cujus ope civitatis structura consurgit, etsi labori inferiorum manus suas nequaquam immisceat, oculos tamen impendit operi, et totius mentis exercet sollicitudinem. Nam sine prudentia et sollicitudine non modo respublica non procedit, sed nec minima consistit domus. Unde in commendatione Ulyssis Homerus ei comitem docet semper prudentiam adfuisse, quam ritu poetico Minervam nuncupavit. Imitator quoque illius, Maro, virum insignem armis et pietate describens, et quem dignum censuit, ut patrem faceret Romanobus Achatem sociavit, eo quod sollicitudo prudentiae, quae gerenda sunt, rectissime promovet, et viro circumspecto sic negotia saepe procedunt, ut nullis insidiantium dolis praepediatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
teria commercior d efficeret
cum etiam ad ͤ apud Illos ue¬
ualicium frequens sit qui pec¬
cumcun nou nouerunt. scio
equidem taute sapiencie fuisse
salomouem ut nũquam ti¬
nuerit ne aurum et crgen¬
tum uilesceret post̾is quor
naturam uidebat ee fameli¬
cam et pro parte maruna
nichil aliud ꝙͣ peccuniam esu¬
rice. uni per iuspiratam sapĩaꝵ
hanc Nubiginem rer contep¬
int cgregius ut ad contemp¬
tum peccume sui ipiũs exem¬
plo posteros mintaret. ¶ Pre.¬
terec ee regem expedit copio.¬
.sum Ita tamen ut diuicias.
.suais populi reputet. non ha-¬
bebit ergo diuicias quas no.
amine possidet alieno nec sibiz
pͥnata erunt bona sistalia q̃

Expanded text:
teria commerciorum deficeret, teria commerciorum deficeret, cum etiam adhuc apud illos venalitium frequens sit, qui pecuniam non noverunt. Scio equidem tantae sapientiae fuisse Salomonem, ut nunquam timuerit ne aurum et argentum vilesceret posteris, quorum naturam videbat esse famelicam, et pro parte maxima nihil aliud quam pecuniam esurire. Unde per inspiratam sapientiam, hanc rubiginem rex contempsit egregius, ut ad contemptum pecuniae sui ipsius exemplo posteros invitaret. Praeterea regem esse expedit copiosum, ita tamen, ut divitias suas populi reputet. Non habebit ergo divitias, quas nomine alieno possidet, nec sibi privata erunt bona fiscalia q
Abbreviated transcription (Latin):
uesceret quale est deccetum li¬
gurgi apud lacedemoinos. et
in antiqua grecia que minc
pars ytalie est saui doctrina
pictagore qui constitucom
suarum robore et uirtute tra
ditur tomͣ seruasse ytaliam.
ũt. aurum cum argento bilescar
dun sit iola uirtus in precio
et Illa quorum usum optima
dux uniendi natura conuren¬
dat pauper Itaqz nou iacebit
nec diues solius peccume bene¬
ficio honorabitur dumi unus¬
quisqr sui ipuis dote erit in
precio uel uilescet. porro qued̃
cise qued̃ ab aliorum opinioe
habent precii dignitatem. pa¬
nis si quid̾ aut uicualia que
in cilimentis aut indumentis
neccessariis coustant dictante
natura sunt ubiq terrarum
in precio. Que sensus oblettant
naturaliter ominibus grata
Iut quid multa que nature
sunt non iodo eadem sed in¬
geant cipud omues. que opi¬
nionis arbitrium sequuntur
incerta sunt et sicut ad placi¬
tum sunt. Ita et ad placitum
euauescunt. non fuerat ergo
timendum imperatori ne ma¬

Expanded text:
nesceret: quale est decretum Lynesceret: quale est decretum Lycurgi apud Lacedaemones, et in antiqua Graecia, quae nunc pars Italiae est, Samii doctrina Pythagorae, qui constitutionum suarum robore et virtute, totam traditur servasse Italiam. Utinam aurum cum argento vilescat, dum sit sola virtus in pretio, et illa quorum usum optima dux vivendi natura, commendat! Pauper itaque non jacebit, nec dives solius pecuniae beneficio honorabitur, dum unusquisque sui ipsius dote erit in pretio, vel vilescet. Porro quaedam a se, quaedam ab aliorum opinione habent pretii dignitatem. Panis siquidem, aut victualia, quae in alimentis, aut indumentis necessariis constant, dictante natura, sunt ubique terrarum in pretio. Quae sensus oblectant, naturaliter omnibus grata sunt. Quid multa? Quae naturae sunt, non modo eadem; sed vigent apud omnes. Quae opinionis arbitrium sequuntur, incerta sunt: et sicut ad placitum sunt, ita et ad placitum evanescunt. Non fuerat ergo timendum imperatori, ne ma
Abbreviated transcription (Latin):
euin cesar au alius sciret hanc
condi turam uitrorum. quod
cum uegaret enui decollari pre¬
cexit imperator dicens quia si
h artificium inuotesceret au¬
rum et argentum uilesceret
quasi lutum an uera sit relacõ
et sidelis incertum est et descõ
cesaris diuersi diuersa senciumt
Ego uero sapiencioꝵ non pre¬
iudicaus inte ͫͥ deuocoem potẽ¬
tis artisicis male reuunera¬
tam arbitror et fitiliter hu¬
mnauo generi ꝓppectum cum
ars egregia deleta sit. ut so¬
mes auaricie pabulum mort̾
contemptionum p̾liorum q
can sa peccuma peccumeqz ma¬
teria seruaretur in p̾cio. quod
siue diligencia houinus fuat
habitura cum suie se ee non
possit que rerum p̾cium est
utiq in p̾cio p̾cium nrit est.
dat census honores census ami¬
cicias pauper ubiqz iacet. lon¬
ge utilius quidam omnem ma¬
teriam iurgior et causam
odii a sius rebus publics exter¬
iinare studuerunt ut causu
defficiente effectus malicie ena¬

Expanded text:
enim Caesar an alius sciret hanc enim Caesar an alius sciret hanc condituram vitreorum. Quod cum negaret, eum decollari praecepit imperator, dicens: « Quia si hoc artificium innotesceret, aurum et argentum vilescerent, quasi lutum. » An vera sit relatio et fidelis, incertum est, et de facto Caesaris diversi diversa sentiunt. Ego vero sapientiorum non praejudicans intellectui, devotionem potentis artificis male remuneratam arbitror, et inutiliter humano generi prospectum, cum ars egregia delata sit, ut fomes avaritiae, pabulum mortis, contentionum praeliorumque causa pecunia, pecuniaeque materia servaretur in pretio, quod sine diligentia hominis fuerat habitura, cum sine se esse non possit, quae rerum pretium est. Utique In pretio pretium nunc est, dat census honores, Census amicitias: pauper ubique jacet. Longe utilius quidam omnem materiam jurgiorum, et causam odii, a suis rebus publicis exterminare studuerunt ut, causa deficiente, effectus malitiae eva
Abbreviated transcription (Latin):
hiioi. de uitro purissimo et solo
ut putabat diguam cesare fa¬
bricasset cum munere suo ce¬
sareu adiens admissus e̾. lau¬
data est spes numeris commie¬
data manus artisficis accep¬
tata est deuocio donantis. sa¬
bor uero ut adiuiracionem
intuentium uerteret in siupo¬
reui et s̾ plemus graciam cõ¬
ciliaret imperatoris p̾titam de
manu cesaris phialam rece¬
pit eamqz ualidius proiecit
in pauuentum tanto impe¬
tu ut nec solidissuna et con¬
stantissuma erit maueret ma¬
teria illesa. Cescr autem ad
hec magis nou stupuit ꝙͣ ex¬
pauit. At ille de terra sustulit
phialam que quidem nou frac¬
ta erat sed colliia aic si etis sbã
uitri speciem induisset. deuide
marciolum de snuu profereus
uicium correxit aptissume et tꝙͣ
collisum uas eneum crebris
utib reparanit. quo facto se ce¬
lum ious tenere arbitratus ẽ
eo ꝙ sauuliaritatem cesar et
adiuiracoeui oui se ꝓmeruisse
credebat sed secus accidit. q̃suiit

Expanded text:
hujusmodi de vitro purissimo, et solo, hujusmodi de vitro purissimo, et solo, ut putabat, dignam Caesare, fabricasset, cum munere suo Caesarem adiens, admissus est. Laudata est species muneris, commendata manus artificis, acceptata est devotio donantis. Faber vero ut admirationem intuentium verteret in stuporem, et sibi plenius gratiam conciliaret imperatoris, petitam de manu Caesaris phialam recepit, eamque validius projecit in pavimentum tanto impetu, ut nec solidissima et constantissima aeris materia maneret illaesa. Caesar autem ad haec non magis stupuit quam expavit. At ille de terra sustulit phialam, quae quidem non fracta erat, sed collisa, ac si aeris substantia, vitri speciem induisset. Deinde martiolum de sinu proferens, vitium correxit aptissime, et tanquam collisum vas aeneum crebris ictibus reparavit. Quo facto se coelum Jovis tenere arbitratus est, eo quod familiaritatem Caesaris, et admirationem omnium se promeruisse credebat. Sed secus accidit. Quaesivit
Abbreviated transcription (Latin):
sinquentem et ũt cum peui ͭ ͤ
peniteant et fateautur cum con¬
fitente culpam et satiffaci ͭ ͤ
cum satisfaciente reuertantur
ad uitam. Ipam quoqz sapiam
salomoius mulierum infatua¬
uit amior. sequitur. nec hẽbit
argenti et auri unmensa pou
bente argentum s̾ et auruni
thesaurizent facientes ex calup¬
ma questum de paupertatib
aliorum habundanciam querat
de rapuis diuicias. Et singu¬
larem s̾ heatitudinem statuãt
in calamutate multorum sed co¬
piam salomonis obicit aͥs.
Esto principem locupletem fieri
non ꝓhibro sed auarum. nouue
aurum argentum tempore sa
lomoins uiluerunt. nou utiqz
uiluissent si eorum nuueusa
poudera et que usum exceden̾t
si rex cupidus cougessisset po¬
tuerat ea in terram deffodiens
quo cariora fiereut huiuanis
usibus subtraxisse. ¶Apud
pantromum truualchio referi
fabriun suisse qui uitrea uasc
faceret tenacitatis tante ut nõ
magis ꝙͣ aurea uel argentea
fraugerentur. Cum ergo fiala

Expanded text:
linquentem; et utinam cum poenitente linquentem; et utinam cum poenitente poeniteant, et fateantur cum confitente culpam, et satisfacientes cum satisfaciente revertantur ad vitam! Ipsam quoque sapientiam Salomonis mulierum infatuavit amor. Sequitur: Nec habebit argenti et auri immensa pondbente, argentum sibi et aurum thesaurizent, facientes ex calumnia quaestum, de paupertatibus aliorum abundantiam quaerant, de rapinis divitias, et singularem sibi beatitudinem statuant in calamitate multorum. Sed copiam Salomonis objicit aliquis. Esto, principem locupletem fieri non prohibeo, sed avarum. Nonne aurum et argentum Salomonis tempore viluerunt? Non utique viluissent, si eorum immensa pondera, et quae usum excederent, sibi rex cupidus congessisset. Potuerat ea in terram defodiens, quo cariora fierent, humanis usibus subtraxisse. Apud Petronium Trimalchio refert, fabrum fuisse, qui vitrea vasa faceret tenacitatis tantae, ut non magis quam aurea vel argentea frangerentur. Cum ergo phialam
Abbreviated transcription (Latin):
huius occurrunt patriar che
cum sarra usa sit iure suo. cot
conurgio fecundas earum an¬
cillas ascunt,. at qui reges per¬
petue ꝓhibicionis laqueus tenz
aplurium uxorum amplerib
arcet et cumi in aliis plures unꝰ
ee licitum suerit in regibus
perpetuo optinet ut una uuiꝰ
sit. nũquid fornicari aut adul¬
terari scuprum ue licet commi¬
ctere cum pluribus cum nec
etiam generis multiplicandi
causa ant ꝓcreandi heredis
licecit uroribus admsceri.
Quomodo scupra adulteria
aut quaslibet foruicaciones
puniet potestas eisdeur sub¬
iecta cruminibus nec uxores
dauid quisꝙͣ obiciat. q̃ forte
in ħ sicut et in uultis alii
speciali pͥulegio gaudet. licet
fucile concesserun q et ipse
in hac parte deliq̃rit. Saue eum
affectus Ille uroris ꝓdicione
et honucidio in adulterium
impegit nec in Illius excusacoe
laboro qui ꝓphetica conuentus
et conuictus parabola ie ipĩu
bes itaq regem cum regibus de¬

Expanded text:
hujus occurrunt patriarchae,hujus occurrunt patriarchae, cum Sara usa sit jure suo, corpconjugio, fecundas earumdem ancillas ascivit. Atqui reges perpetuae prohibitionis laqueus tenet, et a plurium uxorum amplexibus arcet, et cum in aliis plures unius esse licitum fuerit, in regibus perpetuo obtinet, ut una unius sit. Nunquid fornicari vel adulterari, stuprumve committere licet cum pluribus, cum nec etiam generis multiplicandi causa, aut procreandi haeredes, liceat uxoribus admisceri? Quomodo stupra, adulteria, aut quaslibet fornicationes puniet potestas eisdem subjecta criminibus? Nec uxores David quisquam objiciat, qui forte in hoc, sicut et in multis aliis, speciali privilegio gaudet. Licet facile concesserim, quod et ipse in hac parte deliquerit. Sane eum affectus ille uxorius, proditione et homicidio, in adulterium impegit, nec in illius excusatione laboro, qui prophetica conventus et convictus parabola, se ipsum bes itaque regem, cum regibus de
Abbreviated transcription (Latin):
Comipomi orbis regis ad exem¬
pluiii. nec sic uflectere seusꝰ
huianos edicta ualent ꝙ̃
uita regentis. mobile nuta¬
tur semiper cum pͥncipe uul¬
gus. uerum singuloꝵ faculta¬
tes. neq̃ꝙ ou copiis adeqũt᷑
de loculis ꝓpriis quilibet suunt
at potestas de arca publica
uel cuulio haurit. Or si forte
deffecerit ad singuloꝵ recur¬
ritur facultates. at qui pri¬
uatum quemq suis neccẽ est
e ẽ contentum. Que si fueruit
extenuata qui nunc potentis
appetebat sulgorem pauꝑtate
sordidus confusiois sue te¬
nebras erubescit. Iude etiam
lacedemoniorum dec̾to potesta¬
cibus in usu publicorum bo¬
norumi parcitas udicta est
dum tamen hereditariis uti
et his qui pingiiori fortuna
accẽdunt conuii iure liceat.
Mecit lex nou habebit
¶uxores plurunas
que afficiant auimam eius. li¬
citum quid̃ fuit quandoqz in po¬
pulo dei ut ꝓpagante sobolis
gr̃a et fidelem populum dila¬
tanti plures quis sortiretur
uxores. in excmplum licencie

Expanded text:
Componitur orbis Regis ad exemComponitur orbis Regis ad exemplum, nec sic inflectere sensus Humanos edicta valent, quam vita regentis. Mobile mutatur semper cum principe vulgus. Verum singulorum facultates nequaquam omnium copiis adaequantur. De loculis propriis quilibet sumit, at potestas de arca publica vel cimelio haurit: quae si forte defecerit, ad singulorum recurritur facultates. Atqui privatum quemque suis necesse est esse contentum. Quae si fuerint extenuata, qui nunc potentis appetebat fulgorem, paupertate sordidus confusionis suae tenebras erubescit. Inde etiam Lacedaemoniorum decreto, potestatibus in usu publicorum bonorum parcitas indicta est, dum tamen haereditariis uti, et his quae pinguiori fortuna accedunt, communi jure liceat.ecit lex: Non habebit uxores plurimas, quae afficiant animam ejus . Licitum quidem fuit quandoque in populo Dei, ut propagandae sobolis gratia et fidelem populum dilatandi, plures quis sortiretur uxores. In exemplum licentiae
Abbreviated transcription (Latin):
septum custodibus. quod tm̃i
inquit maluui fecisti ut atã
niultis ueccesse habeas aisto¬
diri. hͥ utiqz principem non
oportet qui officuis Itas oun
uuicit affectus ut quisq sub¬
ditus ꝓ eo periculis iuiminen¬
tibus capud opponat. Cum
etiam urgente natura se ꝓ
capite soleant membra expo¬
uere. et pellem pro pelle et
diligencia p̾cauendum est omi
qui in sublunitate coustituit᷑
ne inferiores corrumpat exc̃¬
plis et abusione rerum. et
per superbie aut luxurie uia
ad confusioiis tenebras redu¬
cat populuui. ¶ Itrequeus est
eum ut subditi superioꝵ ui¬
cia iuntentur. quia magrãtui
populus studet eẽ confornus
et unus quisqz libenter appetit
iu quo cilium cer uit illustrem
Celebre est illud uersificatoris
egregii seusum et uerba mag̾
theodosii ex primentis. In coe
iubes. si quid censes ne tenen¬
dum. pͥmus iussa subi. turc
obseruantior equi fit pplũs
uec ferre negat cum uiderit
ipsum auctorem parere sibi

Expanded text:
septum custodibus: « Quod tantum, septum custodibus: « Quod tantum, inquit, malum fecisti, ut a tam multis necesse habeas custodiri? » Hoc utique principem non oportet, qui officiis ita sibi omnium vincit affectus, ut quisque subditus, pro eo periculis imminentibus caput opponat. Cum etiam urgente natura, se pro capite soleant membra exponere, et pellem pro pelle, etdiligentia praecavendum est omni, qui in sublimitate constituitur, ne inferiores corrumpat exemplis, et abusione rerum, et per superbiae aut luxuriae viam ad confusionis tenebras reducat populum. Frequens enim est, ut subditi superiorum vitia imitentur, quia magistratui populus studet esse conformis, et unusquisque libenter appetit, in quo alium cernit illustrem. Celebre est illud versificatoris egregii, sensum et verba magni Theodosi exprimentis: In commune jubes si quid, censesve tenendum, Primus jussa subi: tunc observantior aequi Fit populus, nec ferre negat, cum viderit ipsum Auctorem parere sibi.
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicare uolucres ue rapaces.
aut truces bestias aut quelibz
portenta nature cui equor
qui ad nuliciaui neccessarist
et usum tocius uite ex legiti¬
ina quantitate p̾fiuitus est
nunierus. nam de histrionibz
et uiuius. scurris. et meretri¬
cibus leuoubus et hiioi ꝓdi¬
giis hoũn que principem opor¬
uon fuerat in lege mencio fa¬
cienda que quid̃ ouines ab ho¬
nunaciones Istas non modo
a pͥncipis aula excludit. sed
cluminat a populo dei. equor
nouuue tocius sauulie et iui¬
pedimeutor oun neccessariꝰ
intelligitur usus auus legi¬
tuna quantitas est. quã racõ
neccessitatis aut utilitatis ex¬
poscit. Ita tamen ut utile et
honestum coequuntur et ciu¬
litas conscribatur honestis
periuciosiorem nullam ẽẽ opi¬
miouem illorum opiniorie qui
utile separant ab honesto et
suam uerissimam et utilis¬
sunam ee honestum et utile
iiise usqz quaq conuerti. plo
ut ferunt historie gencuii
cum uidisset dyouisium sici¬
lie tyramipnum corporis sui

Expanded text:
tiplicare, volucresve rapaces, tiplicare, volucresve rapaces, aut truces bestias, aut quaelibet portenta naturae, cui equorum qui ad malitiam necessarii sunt, et usum totius vitae, ex legitima quantitate praefinitus est numerus? Nam de histrionibus et mimis, scurris et meretricibus, lenonibus, et hujusmodi prodigiis hominum, quae principem potnon fuerat in lege mentio facienda; quae quidem omnes abominationes istas, non modo a principis aula excludit, sed eliminat a populo Dei. Equorum nomine, totius familiae et impedimentorum omnium, necessarius intelligitur usus. Cujus legitima quantitas est, quam ratio necessitatis, aut utilitatis exposcit. Ita tamen ut utile et honestum coaequentur, et civilitas conscribatur honestis.perniciosiorem nullam esse opinionem, illorum opinione qui utile separant ab honesto; et sententiam verissimam et utilissimam esse, honestum et utile in se usquequaque converti. Plato, ut ferunt historiae gentium, cum vidisset Dionysium Siciliae tyrannum, corporis sui
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus diebus uite sue ut
discat tumere dominum deui
suu et custodire uerba et ce¬
runomas eius que in lege pre¬
cepta sunt. nec eleuetur cor
eus in super biam super frẽs
dextram uel sinistrain ut lon¬
guo tempore regum ipẽ ei fi¬
uilla lege artatur queulex
Ista constringit. hec utiqz di¬
uiua est et inpune solui nou
pot. singula uerba eius si sa¬
piant in auribus pͥncipum
creacione exigitur uiuendi sor¬
mulam que ei p̾scripta est me¬
cum paulisper actende. Cuin
inquit fuerit coustitutus qui
tocius se populi fratrem religio¬
nis cultu et affectu caritatis
ꝓsitecitur. non inultipluabit
sibi equos quorum inimerosi¬
tate sit subdictis ouerosus. E¬
quos equidem multiplicare est
plures quami ipsa neccessitas
erigat. uaue glorie causa uel
erroris alterius congregare
multum enum et paruin si ꝑr¬
pateticoriun principem seq̃uiur
legitune quantitatis diminu¬
cionem in suigulis rerum ge¬
ueribus significant uel exces¬
suri. licebit ne ergo canes mul¬

Expanded text:
itae suae, ut discat timere Dominum Deum suum, et custodire verba et caeremonias ejus, quae lege praecepta sunt. Nec elevetur cor ejus in superbiam super fratredexteram vel sinistram, ut longo tempore regnet ipse, et finulla lege arctatur, quem lex ista constringit? Haec utique divina est, et impune solvi non potest. Singula verba ejus si sapiant in auribus principum, creatione exigitur. Vivendi formulam, quae ei praescripta est, mecum paulisper attende. Cum, inquit, fuerit constitutus, qui se totius populi fratrem religionis cultu, et affectu charitatis profiteatur, non multiplicabit sibi equos, quorum numerositate sit subditis onerosus. Equos quidem multiplicare, est plures quam ipsa necessitas exigat, vanae gloriae causa, vel erroris alterius congregare. Multum enim et parum, si Peripateticorum principem sequimur, legitimae quantitatis diminutionem in singulis rerum generibus significant, vel excessum. Licebit ne ergo canes mul
Abbreviated transcription (Latin):
ed quid ad
eiudicata gentum
cxempla decurro que tamen
plurina sunt cum rectuis
quisqz possit ad facienda legi¬
bu ꝙͣ exemplis urgeri. ai
ne ipsum principem uiqz quaq
solutum legibus opineris.
Audi quam legeui imponct
principibus rex magius su¬
per omnem terrã terribłĩs et
qui auferi spm̃ principum.¬
¶ Cum inquit ing̾ssus fueris
t̾ram qua dus deus dabit tibi
et possederis eam habitau̾isqz
in illa et dixeris constituã suꝑ
me regeui sicut hut omnes p̾
circuitum nationes eum couiti¬
tues que dommꝰ dõ tuus cleg̾it
de imero fratrum tuoꝵ non
poteris alterius gẽtis boiez rege
face qui nõ su srater tiui
¶Cuuiqz fuerit constitutus nõ
nustiplicabit sͥ equos. uec re¬
ducet populum in egiptum eqͥ¬
tatus iiumero subleuatus. pre¬
sertun cum dominus preceꝑit
uobis ut nequaqm amplius
per eaudem uiam reuertamin
nou habebit uxores plurimas
que afficiant ammanz eius
neqz ar genti et auri iumeusa
pondera postꝙͣ autem sederit

Expanded text:
ed quid ad emendicata gentium exempla decurro, quae tamen plurima sunt, cum rectius quisque possit ad facienda legibus, quam exemplis urgeri? At ne ipsum principem usquequaque solutum legibus opineris, audi quam legem imponat principibus Rex magnus super omnem terram terribilis, et qui aufert spiritum principum: Cum, inquit, ingressus fueris terram quam Dominus Deus dabit tibi, et possederis eam, habitaverisque in illa, et dixeris: Constituam super me regem sicut habent omnes per circuitum nationes, eum constitues quem Dominus Deus tuus elegerit de numero fratrum tuorum. Non poteris alterius gentis hominem regem facere, qui non sit frater tuus. cumque fuerit constitutus non multiplicabit sibi equos nec reducet populum in Aegyptum equitatus numero sublevatus praesertim cum Dominus praeceperit vobis ut nequaquam amplius per eandem viam revertamini non habebit uxores plurimas quae inliciant animum eius neque argenti et auri inmensa pondera postquam autem sederit
Abbreviated transcription (Latin):
iudia est ea que ad erũdicoein
nram a gentilibus scripta sunt
uris comuincare. His ergo ouus¬
sis ad reliqua procedanius¬
ꝓlutarchi instruentis traianũ
Extat cpistola
plutarchi traiami instruentis
que cuiusd̾ politice constitucionis
exprimit sensum. Cadicitur ee
hinoi plutarchus traiano salu¬
tem dicit. Modestiam tuamt no¬
uerain nou appetere pͥncipatum
quem tamen semper morum
elegancia mereri studusti quo
quid̃ tanto dignior iudicaris
quanto a crimine ambicionis
uideris ee remocior tue itaq bir ͭ ͥ
congratulor et fortune miee si
tamen recte gesseris quã ꝓbe
meriusti Alioquin te periculis
et me detrahencium luigius ib̃m̃
delicia discipulorum resuudere
soleat in precepͭͤ ¶ Sic seneca
neronis sui mu̾to detrahencium
carpitur et lugius cidolescenciũ
suorum temeritas in quintilia¬
nun refiudr̃ et socrates ĩ suuni
pupilluui fuisse dlemencior cͥnũoẽ.
Tu uero quid ius rectissime ge¬

Expanded text:
idia est ea, quae ad eruditionem idia est ea, quae ad eruditionem nostram a gentilibus scripta sunt, nostris communicare! His ergo omissis ad reliqua procedamusPlutarchi instruentis Trajanum. Exstat epistola Plutarchi, Trajanum instruentis, quae cujusdam politicae constitutionis exprimit sensum. Ea dicitur esse hujusmodi.--Plutarchus Trajano salutem dicit. Modestiam tuam noveram non appetere principatum, quem tamen semper morum elegantia mereri studuisti. Quo quidem tanto dignior judicaris, quanto a crimine ambitionis videris esse remotior. Tuae itaque virtuti congratulor, et fortunae meae, si tamen recte gesseris, quem probe meruisti. Alioquin te periculis, et me detrahentium linguis subjectum delicta discipulorum refundere soleat in praeceptores. Sic Seneca Neronis sui merito detrahentium carpitur linguis, adolescentium suorum temeritas in Quintilianum refunditur, et Socrates in pupillum suum fuisse clementior criminatur. Tu vero quidvis rectissime ge
Abbreviated transcription (Latin):
on solci
ad unguen
grandia suie
mora lustrari
nec facile est
ꝓuinciarum longitudinem et la¬
titudiueii in momento trauscur¬
rere. sic res magna succinte que
quideui a sapiente interdum ꝓpo¬
nitur sed iiusꝙͣ perfecte sub an¬
natur. Quid autem ii humauis
rebus maius est principatu curꝰ
officium quedammodo omma
circuit iplet et penetrat. Et
quasi robore uirtutis sue tocius
rei publice mola portatur. Eiuis
Itaqz contemplacio tractur ht
et moram exigit tum p̾ maginn¬
tudine sui. tumi p̾ uenustatent
ꝙͣ in capite rei publice tocundũ
est ouiuibus contemplari. axde¬
sta ergo breuitate in iuspicien¬
do corpore eius immorenur. et
seat audiatur. nan supersticioe
gentilium fidelis est in sentencii
in uerbis luculentus et in sacra¬
rio inorum tantus arbit. ut
sacile pceptorem traiau possu
aguoscere. Si quid autem a si
de dissentit aut moribus tempo¬
ripocius ꝙͣ piro ascribatur. Si
erum uirgilio licuit aurum sa¬
piencie in luto eium querere q̃¬

Expanded text:
on solent ad unguem grandia sine mora lustrari, nec facile est provinciarum longitudinem et latitudinem in momento transcurrere. Sic res magna succincte quidem a sapiente interdum proponitur, sed nunquam perfecte sub annatur. Quid autem in humanis rebus majus est principatu, cujus officium quodammodo omnia circumit, implet, et penetrat, et quasi robore virtutis suae, totius Reipublicae molem portat? Ejus itaque contemplatio tractum habet, et moram exigit, tum prae magnitudine sui, tum prae venustate, quam in capite Reipublicae jucundum est omnibus contemplari. Modesta ergo brevitate, in inspiciendo corpore ejus immoremur, et seat audiatur. Nam, deducta superstitione gentilium, fidelis est in sententiis, in verbis luculentus, et in sacrario morum tantus arbiter, ut facile praeceptorem Trajani possis agnoscere. Si quid autem apud eum a fide dissentit, aut moribus, tempori potius, quam viro ascribatur. Si enim Virgilio licuit aurum sapientiae in luto Ennii quaerere, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cum tuneamus ueneremur et
diligamus. Et ħ est forte fum
culus triplex inter creatorem
et creaturam qui facile solui
non põt. sed omi tenacissima
est nis amoris caritas si ꝙͥ
nunquam excidit. qua si quis
adheret deo unitur ei. et cum
eo unus spiritus est. utiqz qui
unitur ei et sic ut unus spus
sit familiaris est et ab obse¬
quio eius quõd est in spiritu
arceri nou pot. Ille aũt cultus
qui in exterior operis exhibitoe
consistit. mẽdio indigei eo ꝙ
ad spm̃ corporalis nobis non
patet accessus. quod et Illum
planum est docuisse qui in sa¬
mari ͫ ecliauri instruens ait
spiritus est deus et eos qui uo¬
lunt adorare uñ spũ et ueriͭ
oportet adorare. ut tamen ãd
thronum Illius quocumqz mõdo
humilitas nr̃e couscendat infir¬
mitas et aliquam habeat ma¬
teriam meritorum. sen sualit̾
coli uoluit qui sensum dedit.
et qui ammain glorificabit
et carnem utriusqz fidelem ex¬
petit famulatum. se quoqz uo¬

Expanded text:
eum timeamus, veneremur et eum timeamus, veneremur et diligamus? Et hic forte est funiculus triplex inter Creatorem et creaturam, qui facile solvi non potest. Sed omnium tenacissima est vis amoris. Charitas siquidem nunquam excidit, quae si quis adhaeret Deo, unitur ei, et cum eo unus spiritus est. Utique qui unitur ei, et sicut unus spiritus, sic familiaris est, et ab obsequio ejus quod est in spiritu, arceri non potest. Ille autem cultus, qui in exterioris operis exhibitione consistit, medio indiget, eo quod ad spiritum, corporalis nobis non patet accessus: quod et illum planum est docuisse, qui in Samaritana Ecclesiam instruens, ait: Spiritus est Deus, et eos qui volunt adorare, in spiritu et veritate oportet adorare . Ut tamen ad thronum illius quocunque modo humilitatis nostrae conscendat infirmitas, et aliquam habeat materiam meritorum, sensualiter coli voluit, qui sensum dedit, et qui animam glorificabit, et carnem, utriusque fidelem expetit famulatum. Se quoque vo
Abbreviated transcription (Latin):
dii ceusetur nomine. Sic deus
ouines replebit electos ut omni
insirmitate et mutabilitate
ab sorta cum mortale inimorta¬
litatem et corruptibile incor¬
ruptibilem iuduerit. deus fere
solus in omnibus agnoscatur.
Id hanc nomulli sinam refe¬
runt ꝙ angeli iam future bea¬
tituduns nr̃e participes iusi
ab hominibus adorantur. eo ꝙ
in eis uisa est qued̃ presencia
deitatis cum tamen creaturã
a creatura adorari omnino nõ
liceat. sic etiam in facie salua¬
toris aliquid deitatis resplendunt
quando de fuinculis fatto Nlagel¬
lo uendentes et ementes erecit
de templo docens ouiem nego¬
ciacionem extermiuendam es̃
a domo oracionis. iii aliis uero
et si cidsit diummitatis pncia
plenitudo eus in presenti ne¬
quaꝙͣ adest. sed usq quaq late̾
non pot. Est ĩgitur in maiesta¬
te mirabilis ueuerabilis a sapia
a bonitate amabilis et hunc
cultum citra ouinem mẽdie ͭ ͤ
pot et fidelis impendere creatura
Quĩd enim neccesse ad hoc ut

Expanded text:
dii censetur nomine, sic Deus dii censetur nomine, sic Deus omnes replebit electos, ut, omni infirmitate et mutabilitate absorpta, cum mortale immortalitatem, et corruptibile, incorruptibilitatem induerit, Deus fere solus in omnibus agnoscatur. Ad hanc nonnulli sententiam referunt, quod angeli jam futurae beatitudinis participes, visi ab hominibus adorantur, eo quod in eis visa est quaedam praesentia Deitatis, cum tamen creaturam a creatura adorari omnino non liceat. Sic etiam in facie Salvatoris aliquid Deitatis resplenduit, quando de funiculis facto flagello, vendentes et ementes ejecit de templo, docens omnem negotiationem exterminandam esse a domo orationis. In aliis vero etsi adsit Divinitatis praesentia, plenitudo ejus in praesenti nequaquam adest, sed usquequaque latere non potest. Est igitur in majestate mirabilis, venerabilis in sapientia, a bonitate amabilis, et hunc cultum citra omnem medietatem potest ei fidelis impendere creatura. Quid enim necesse est ad hoc ut
Abbreviated transcription (Latin):
consolacio. Alibi ꝑsenerencia
bonorum operum que tamẽ
singula in singulis est unus
et idemi deus at in futuro qñ
immediata sacie per graciam
eius uidebinus euni sicuti et
omnia in omnibus erit. qñ
nulli ad beatitudinem alicuuis
uirtutis substancia de erit. cũ
ipe in omnibus futurus sit ple¬
intudo uirtutis et cunuilur
becititudiuus. ad eo quide ut iux̃
tradicionem patrum tanta ma¬
iestatis seu pleuitudme uidcatur
ad eẽ electis ut nichil ei desit in
ulla gracia. et ip̃e fere solus ui¬
deatur ini Illis et Illius nomine
censeantur. salua ueritate ibe
et sine omni uersibilitate nẽ.
hine forte est illud. Exultabunt
saucti in gloria. letabuntur in
cubilibus suis cum sͥ tunc pina
credantur ee corda sanctorum.
et unusquisq non mõdo in iuci
sed in omn consciencia gloriet᷑.
ncrt enim Ignis ut in p̾dicta
moreniur sumlitudine. ferri
naturant penetrat et accendit
ut nichil ceriatur in eo insi
iguis. Et sicut solaris radius
iliustrans aerem solis uel ra¬

Expanded text:
ia bonorum operum, quae tamen singula in singulis est unus et idem Deus. At in futuro, quando immediata facie per gratiam ejus videbimus eum sicuti est, omnia in omnibus erit, quando nulli ad beatitudinem alicujus virtutis substantia deerit, cum ipse in omnibus futurus sit plenitudo virtutis, et cumulus beatitudinis; adeo quidem, ut juxta traditionem Patrum, tanta majestatis suae plenitudine videatur adesse electis, ut nihil eis desit in ulla gratia, et ipse fere solus videatur in illis, et illius nomine censeatur, salva veritate substantiae, et sine omni versabilitate naturae. Hinc forte est illud: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis , cum sibi tunc pervia credantur esse corda sanctorum, et unusquisque non modo in sua, sed et in omnium conscientia glorietur. Sicut enim ignis, ut in praedicta moremur similitudine, ferri naturam penetrat, et accendit, ut nihil cernatur in eo nisi ignis, et sicut solaris radius illustrans aerem, solis vel ra
Abbreviated transcription (Latin):
in hylaritate temporalis ĩep¬
cia nulla resoluit. Equit quid
terrenui erat in moribu
uultum uereha᷑ austerum s
uoluissem trc adeos sedcbam
primus. p̾ma si quidꝰ cathedra
dignus erat qui alios cui¬
tarum uirtutum Ituere pre¬
cedebat. Cumq sederet quasi
rex samulantibus aliis lacri¬
mas merencium abstergebat
unmuersitate sua tristem ãque
ee non paciaͬ. qua uero arte io
fiet morat campus subiectus
exeq: tanta quid̃ amenitate flo¬
rum et fructuum ubertate ut
si quis eum ingreditur paradi¬
si se delicnis gaudecit inter esse
Miraris sorte et actouitus ob¬
stupescio ꝙͣ qm in exilio carnus
huius tante dulcedius eẽ par¬
ucipeni et celestium curum ẽẽ

Expanded text:
in hilaritate, temporalis inepin hilaritate, temporalis ineptia non resolvit, et quidquid terrenum erat in moribus, vultum verebatur austerum. Si voluissem ire ad eos, sedebam primus. Prima siquidem cathedra dignus erat, qui alios tantarum virtutum itinere praecedebat. Cum sederet quasi rex famulantibus aliis, lacrymas moerentium abstergebat.universitate sua tristem aliquem esse non patiatur. Qua vero arte id fiet, moralis campus subjectus exsequitur, tanta quidem amoenitate florum, et fructuum ubertate, ut si quis eum ingreditur, paradisi se deliciis gaudeat interesse. Miraris forte et attonitus obstupescis, quemquam in exsilio carnis hujus, tantae dulcedinis esse participem, et coelestium civium esse