comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ros mortales celebriꝰ negociis eius. Annon limina a płon
plus iam ambitio quam deuotio terit: Annon uocib
eius ur̃m tota die resultat palacium: Anñ questib eiꝰ.
tota legum canonũq disciplina insudat: Annon
spolus eus omis italica inhiat in ẽplebili auiditate
rapacitas: Quid ita tua ipsius spiritualia studia non
saltem int̾cidit. s abscidit: Quotiens scã ac fecunda
tua ab ortiri ocia fecit inquietũ & inquietans malũ
Aliud est qd̾ ab opp̃ssis appellat᷑ ad te. aliud autẽ qd
ambitio in eccłia ꝑ te regnare molit᷑. Nec deesse ilis.
Appellaut᷑ boni a malis ut non faciant bona. & suꝑ se¬
dent a uoce tonitrui tui formidantes. Deniq appellant᷑
ep̃i ne illicita audeant matrimonia soluere uł ꝓhib̾e.
Appellant᷑ ne rapinas. ne furta. ne sacrilegia. & que
eusmodi sunt. punire ullatenꝰ uł cohib̾e p̃sumant. Ap¬

Expanded text:
ros mortales celebrius negotiis ejus. An non limina Apostolorum ros mortales celebrius negotiis ejus. An non limina Apostolorum plus jam ambitio, quam devotio terit? At non vocibus ejus vestrum tota die resultat palatium? An non quaestibus ejus tota legum canonumque disciplina insudat? An non spoliis ejus omnis Italica inhiat inexplebili aviditate rapacitas? Quid ita, imo quid aliud tua ipsius spiritualia studia non saltem intercidit, sed abscidit. Quoties sancta ac fecunda tua abortiri otia fecit inquietum et inquietans malum? Aliud est quod ab oppressis 428 appellatur ad te, aliud autem quod ambitio in Ecclesia per te regnare molitur. Nec deesse illis, Appellantur boni a malis, ut non faciant bona: et supersedent a voce tonitrui tui formidantes. Denique appellantur 429 episcopi, ne illicita audeant matrimonia solvere vel prohibere. Appellantur ne rapinas, ne furta, ne sacrilegia, et quae ejusmodi sunt, punire ullatenus vel cohibere praesumant. Ap
Abbreviated transcription (Latin):
Et forsican audiuissemꝰ: nͥ p̃ auro hispanie salus popłi
uiluisset. Tuũ ẽ ce plage huic remediũ ꝓuidere. S ẽ
insipientia que ipsam quoq iam ꝓpemodũ stultã fecit
sapientiam fidei. Quomͦ et ipsam catholicam pene to¬
tam uirus hoc infecit. Nam dum & in ipsa quiq que
nr̃a sunt querimꝰ. sit ut inuicem inuidentes. inuicem ꝓ¬
uocantes. exerceamur ad odia. animemͣ adiniurias. at¬
mem̃ adlites. cauillemꝰ ad dolos feriem᷑ ad detractationes¬
nes. ꝓrumpamus ad maledicta. oppͥmam᷑ a fortioribus
oppͥmamꝰ infirmiores. Quam digne & laudabilit̾ oc¬
cupat᷑ meditatio cordis tui. aduersus tam pestilens
insipientie genus. qd̃ corpꝰ ipsum xp̃i que ẽ multitudo
credentium occupasse consideras. O ambitio ambienti¬
um crux. quomͦ om̃s torquens. om̃ib places: Nil acer¬
biꝰ cruciat. nil molestius inquierat. nil tam̃ apud mise¬

Expanded text:
Et forsitan audissemus, nisi prae auro Hispaniae salus populi Et forsitan audissemus, nisi prae auro Hispaniae salus populi viluisset. Tuum est et plagae huic remedium providere. 5. Sed est insipientia, quae ipsam quoque jam propemodum stultam fecit sapientiam fidei. Quomodo et ipsam Catholicam pene totam hoc virus infecit? Nam dum et in ipsa quique quae nostra sunt quaerimus, fit ut invicem invidentes, invicem provocantes, exerceamur ad odia, animemur ad injurias, armemur ad lites, cavillemur ad dolos, feramur ad detractiones, prorumpamus ad maledicta, opprimamur a fortioribus, opprimamus infirmiores. Quam digne et laudabiliter occupatur meditatio cordis tui adversus tam pestilens insipientiae genus, quod corpus ipsum Christi, quae est multitudo credentium, occupasse consideras? O ambitio ambientium crux! quomodo omnes torquens, omnibus places? Nil acerbius cruciat, nil molestius inquietat; nil tamen apud mise
Abbreviated transcription (Latin):
mus eis qui non habent: An ueritatẽ dĩ in iniusticia de¬
tinemus: Et quidem quandoq ꝑueniat gentium ple¬
nitudo necesse ẽ. Ex pectamꝰ ĩ eas ĩcidat fides: Eui credẽ.
casu contigit. Quomͦ credent sine p̃dicante: Petrus
ad cornelium. philippꝰ ad eunuchũ missi sunt. E t̾ si exem-¬
plum recentius querimꝰ augustinꝰ a beato gregorio de¬
stinatꝰ. formain fidei tradidit anglis. Et de his tuita te¬
cum. Ego addo & de ꝑtinatia grecoꝵ qui nobiscũ sunt.
& nobiscum non sunt. iuncti fide. pace diuisi. quãquã
et in fide ipsa claudicauert̃ a semitis rectis. Et item
de heresi que c lam pene ubiq serpit. apud aliquos se¬
uit palam. Nam paruulos eccłie passim et publice de¬
stri tam sepe uisitant: ecce hi sciunt. & possunt dicere tͥ.
E unt & redeunt ꝑ mediũ illoꝵ. aut tͣnseunt secus: sed
quid boni adhuc cum illis egerint. necdum audiuimus

Expanded text:
mus eis qui non habent? An veritatem Dei in injustitia demus eis qui non habent? An veritatem Dei in injustitia detinemus? Et quidem quandoque perveniat gentium plenitudo necesse est. Exspectamus ut in eas incidat fides? Cui credere casu contigit? Quomodo credent sine praedicante? Petrus ad Cornelium, Philippus ad eunuchum missi sunt , et, si exemplum recentius quaeremus, Augustinus a beato Gregorio destinatus, formam fidei tradidit Anglis. Et de his tu ita tecum. Ego addo et de pertinacia Graecorum, qui nobiscum sunt, et nobiscum non sunt, juncti fide, pace divisi, quanquam et in fide ipsa claudicaverint a semitis rectis. Et item de haeresi, quae clam pene ubique serpit; apud aliquos saevit palam. Nam parvulos Ecclesiae passim et publice destri tam saepe visitant, ecce hi sciunt et possunt dicere tibi. Eunt et redeunt per medium illorum, aut transeunt secus: sed quid boni adhuc cum illis egerint, necdum audivimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ad ueritatẽ reuocent᷑. Subu̾sores inuictis racionib
coniuncant᷑. ut uł emendent᷑ ipsi si fieri potest. uł
si non: ꝑdant auctoritatẽ facultatemq alios subu̾¬
tendi. Non om̃ino & ab hoc insipientium genere
pessimo tͥ dissimulandũ. Dico aũt heticos. scismaticosꝙ
nam hi sunt subu̾si & subu̾sores: canes ad scissionẽ. uulpes¬
ad fraudem. Erunt inquã huiusmodi maxime tuo stu¬
dio. aut corrigendi ne ꝑeant: aut ne ꝑimant cohercen-¬
tet.S de ipsis gentib quid respondes: Imino quid tua
consideratio respondet tͥ ꝑcunctanti sic: Quid uisum ẽ
patͥb ponere euangłio metam. uerbũ suspendẽ fidei.
donec infidelitas durat: Qua ratione putamꝰ substi¬
tit uelocit̾ currens sermo: Quis pͥmus inhibuit hunc
salutarem cursum: Et illis causa forte. quam nescimꝰ aut
necessitas potuit obstitisse. Nob̃. que dissimulandi est
ratio: Qua fiducia. qua conscientia xp̃m non uel offeri¬

Expanded text:
ad veritatem revocentur, subversores invictis racionibus ad veritatem revocentur, subversores invictis racionibus convincantur, ut vel emendentur ipsi, si fieri potest, vel si non, perdant auctoritatem facultatemque alios subvertendi. Non omnino et ab hoc insipiencium genere pessimo tibi dissimilandum. Dico autem hereticos scismaticosque. Nam hii sunt subversi et subversores, canes ad scissionem, ad fraudem. Erunt, inquam, hujusmodi maxime tuo studio aut corrigendi, ne pereant; aut ne perimant, coercentet. Sed de ipsis gentibus quid respondes? Imo quid tua consideratio respondet tibi percunctanti sic? Quid visum est patribus ponere metam Evangelio, verbum suspendere fidei, donec infidelitas durat? Qua ratione, putamus, substitit velociter currens sermo? quis primus inhibuit hunc salutarem cursum? Et illis causa forte quam nescimus, aut necessitas potuit obstitisse. 4. Nobis quae dissimulandi ratio est? Qua fiducia, qua conscientia Christum non vel offeri
Abbreviated transcription (Latin):
ceptꝰ non es: nil te existimas plus accepisse a magnis
apłis. Recordare nunc uocis illiꝰ: sapientib et insipient¬
b debitor sum. Et si non indebitam tͥ ipsam censes. hoc
quoq sunul memento debitoris molestũ nom̃. seruienti
potius. quam dominanti congruere. Seruus in euan¬
głio audit. Quantũ debes dño meot Ergo si te agnos¬
cis sapientib & insipientib non dñatorem s debitorẽ.
curandum sumoꝑe tͥ & tota ugilantia considandum
quomͦ et qui non sapiunt sapiant & qui sapunt non¬
desipiant. & qui desipuere resipiscant. At nullũ genꝰ
insipientie: infidelitate ut sic loquar insipiecitus. Er
go & infidelib debitor es. iudeis. & grecis. & gentib Int̾ẽ
ꝓude tua. dare oꝑam quam possis ut incrẽduli conũ¬
tant᷑ ad fidem: conu̾si non auertant᷑: auersi reuer¬
tant᷑. Porro ꝑuersi ordinent᷑ ad rectitudinẽ: subuersi

Expanded text:
ceptus non es, nil te existimas plus accepisse a magnis ceptus non es, nil te existimas plus accepisse a magnis Apostolis. Recordare nunc vocis illius: Sapientibus et insipientibus debitor sum . Et si non indebitam tibi ipsam censes, hoc quoque simul memento, debitoris molestum nomen servienti potius, quam dominanti congruere. Servus in Evangelio audit: Quantum debes domino meo? Ergo si te agnoscis sapientibus et insipientibus non dominatorem, sed debitorem, curandum summopere tibi et tota vigilantia considerandum, quomodo et qui non sapiunt sapiant et qui desipuere resipiscant. At nullum genus insipientiae infidelitate, ut sic loquar, insipientius. Ergo  Infidelibus debitor es, Iudeis et gentibus. Interest proinde tua dare operam quam possis, ut increduli convertantur ad fidem, conversi non avertantur, aversi revertantur, porro perversi ordinentur ad rectitudinem, subversi
Abbreviated transcription (Latin):
est: postula a me & dabo tͥ gentes hereditatẽ tuam
& possessionem tuã t̾minos t̾rre: Possessionẽ & domi¬
niũ cede huic: tu curam illius habe. pars tua hec: ul¬
tra ne extendas manum. Quid inquis: Non negas
p̃esse & dñari uetas: Plane sic. Quasi non bene p̾sit:
qui p̃est in sollicitudine. Nũquidñ et uilla uillico. &
paruulus dñs subiectꝰ ẽ pedagogo: Nec tam̃ uille ille:
ne is sui diuĩ dñs ẽ. Ita & tu p̃sis: ut ꝓuideas. ut consu¬
las. ut ꝓcures. ut serues. Presis: ut prosis. Presis: ut
fidelis seruus & prudens quẽ constituit dñs suꝑ familiã
suam. Ad quid: Ut des illis escam in tempore. hoc ẽ ut
dispenses. non imꝑes. Hoc fac & dñãri ne affectes hominũ
homo: ut dnet᷑ tui om̃is in iusticia. At satis suꝑq id inti¬
matũ supͣ: cum quis sis disputaret᷑. Addo tam̃ & hoc nam
nullũ tͥ uenenũ. nillum gladium plus formido: quã libi¬
dinẽ dominandi. Certe ut multũ tͥ tribuas. si multũ de¬

Expanded text:
a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Possessionem et dominium cede huic: tu curam illius habe. Pars tua haec: ultra ne extendas manum. 2. Quid, inquis? non negas praeesse et dominari vetas? Plane sic. Quasi non bene praesit, qui praeest in sollicitudine. Numquid non et villa villico et parvus dominus subjectus est paedagogo? Nec tamen villae ille, nec is sui domini dominus est. Ita et tu praesis ut provideas, ut consulas, ut procures, ut serves. Praesis ut prosis; praesis ut fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam. Ad quid? Ut des illis escam in tempore ; hoc est, ut dispenses, non imperes. Hoc fac et dominari ne affectes hominum homo, ut non dominetur tui omnis injustitia. At satis superque id intimatum supra, cum, quis sis, disputaretur. Addo tamen et hoc: nam nullum tibi venenum, nullum gladium plus formido, quam libidinem dominandi. Certe ut multum tibi tribuas, si multum de
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Non excidit m̃ti. que subducta est manui: s ne af¬
fectiũ quidem. I psam ad singła tua imꝑia. iudicia. insti¬
tuta habere p̃ ocłis uon erit iutile. Hec te considera¬
tio facit honoris contemptorẽ. in honore ipso. Atq id
magnũ. Non recedat a pectore: clipeus tͥ est.uł a sa¬
gita illa. Homo cum in honore eẽt non iutellexit.:
ctꝰ eram in domo dĩ mei. Quale ẽ hoc. de pauꝑe er
abiecto leuari suꝑ gentes & regna: Quis ego. aut
que domꝰ patris mei ut sedeam excelsis sublimior d Sa¬
ne qui dixit mnͥ. amice ascende suꝑiꝰ: amicũ fore fiditi
Siminus iauemat: non expedit quidem. Qui eleuauit.
& deicere potest. Sera querela: qm̃ eleuans allisisti me.
Non ẽ qd blandiat᷑ celsitudo: sollicitudo maior. Illa dis¬
crim̃ intendit: hec animũ ꝓbat. Huic accnigamure si
nolumus tandem eum rubore nouissimũ locũ tenere

Expanded text:
nis: non excidit menti quae subducta est manui, sed ne afnis: non excidit menti quae subducta est manui, sed ne affectui quidem. Ipsam ad singula tua imperia, judicia, instituta, habere prae oculis non erit inutile. Haec te consideratio facit honoris contemptorem in honore ipso. Atque id magnum. Non recedat a pectore: clypeus est tibi vel a sagitta illa, Homo cum in honore esset, non intellexit . ctus eram in domo Dei mei. Quale est hoc, de paupere et abjecto levari super gentes et regna? Quis ego, aut quae domus patris mei, ut sedeam excelsis sublimior? Sane qui dixit mihi: Amice, ascende superius , amicum fore fidit. Si minus inveniar, non expedit quidem. Qui elevavit, et dejicere potest. Sera querela: Quoniam elevans allisisti me . Non est quod blandiatur celsitudo, ubi sollicitudo major. Illa discrimen intendit, haec amicum probat. Huic accingamur, si nolumus tandem cum rubore novissimum locum tenere
Abbreviated transcription (Latin):
phicum magis sit. quam apłicum uestigare. Attam̃ est
in diffiuitione hominis quem dicunt. animal racio¬
nale. mortale. qd̃ diligentius intueri: si libet licet. Non
est qd tue in eo aut ꝓfessiom obuiet. aut dignitati:
est uͦ qd̾ saluti afferre queat. Nam consideranti duo
hec simul. racionale mortaleq is tͥ exinde occurrit
fructꝰ: ut & mortale qd̾ in te ẽ. racionale humiliet. &¬
rursum rationale mortale confortet: qd neutrum
neglectui erit homini citcumspect o. Si qua adhuc p̃¬
sens consideranda requirit locus. tractabunt᷑ infras
& forte utilius ex pargum collatione. Nunc quis
sis. & de quo is factꝰ aduertendum. Quaniquã quod
dixi de quo. id mͥ p̃tereundum putem: tue potiꝰ relui¬
quendũ agnitioni. Illud dico. indignũ tͥ citta ꝑfectum
agere: de tanta assumpto ꝑfectione. Quidni erubescas
minimus inueniri in magnis. qui te recordaris mag¬

Expanded text:
phicum sit magis quam apostolicum vestigare; attamen est phicum sit magis quam apostolicum vestigare; attamen est in definitione hominis, quem dicunt animal rationale, mortale: quod diligentius intueri si libet, licet. Non est quod tuae in eo aut professioni obviet, aut dignitati: est vero quod saluti afferre queat. Nam consideranti duo haec simul, rationale, mortaleque; is tibi exinde occurrit fructus, ut et mortale, quod in te est rationale humiliet; et rursum rationale, mortale confortet: quod neutrum neglectui erit homini circumspecto. Si qua adhuc praesens consideranda requirit locus, tractabuntur infra, et forte utilius ex partium collatione. sis, et de quo sis factus, advertendum. Quanquam quod dixi, de quo, id mihi praetereundum putem, tuae potius relinquendum agnitioni. Illud dico indignum tibi, citra perfectum agere de tanta assumpta perfectione. Quidni erubescas minimus inveniri in magnis, qui te recordaris mag
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͦ sapiens: qui sibi non est.S apiens sͥ sapiens erit:
& bibet de fonte putei sin pͥmus ipse. Ate ꝓ inde incipi¬
at tua consideratio. non solũ aũt: & in te finiat᷑. Quoc̃q
euaget᷑: ad te reuocaueris eam. cum salutis fructu. Tu
pͥmus tͥ: tu ultimꝰ. Siune exemplum de sũmo om̃ium pa-
at᷑: ut non egrediat᷑. Sic exeat: ut non deserat. In acquisi¬
oue salutis: nemo tͥ germanior. unico matͥs tue. Contͣ
salutem ꝓpͥam: cogites nichil. Minus dixi. contͣ: p̃ter
dixisse debueram. Quicquid se considerationi offerat.
qd̃ non quoqͦmodo ad tuam ipsius salutẽ ꝑtineat: res¬
puendũ. Et hec tui consideratio. in tͥa quedã diuidit᷑.¬
si consideres quid. quis. & qualis.sis. Quid in natura.
quis in ꝑsona: qualis in morib. Quid: uerbi grã. homo.
Quis: papa. uł summꝰ pontifex. Qualis: benignus. man¬
suetus. uł quicquid tale. Quamquã pͥmũ illud: philoso¬

Expanded text:
Non ergo sapiens, qui sibi non est. Sapiens sibi sapiens erit: Non ergo sapiens, qui sibi non est. Sapiens sibi sapiens erit: et bibet de 418 fonte putei sui primus ipse. A te proinde incipiat tua consideratio; non solum autem, sed et in te finiatur. Quocunque evagetur, ad te revocaveris eam cum salutis fructu. Tu primus tibi, tu ultimus. Sume exemplum de summo omnium Patratur, ut non egrediatur; sic exeat, ut non deserat. In acquisitione salutis nemo tibi germanior unico matris tuae. Contra salutem propriam cogites nihil. Minus dixi, Contra: Praeter, dixisse debueram. Quidquid se considerationi offerat, quod non quoquo modo ad tuam ipsius salutem pertineat, respuendum. si consideres quid, quis, et qualis sis. Quid in natura, quis in persona, qualis in moribus. Quid, verbi gratia, homo. Quis, Papa, vel summus Pontifex. Qualis, benignus, mansuetus, vel quidquid tale. Quanquam primum illud, philoso
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ suam. miram istos eadem facientes. eadem
passos: S nũquid illoꝵ casus. adu̾sus ꝓmissa dĩ: Ergo
nec istoꝵ. Nec enim aliquando ꝓmissiones dĩ iusticie
dĩ p̃uidicant. Et audi aliud. Peccauit beniamin. ac¬
cugunt᷑ relique tͥb adultionẽ: nec sine nutu dĩ. De¬
t & manu ualidiori & causa potentiori & qd his maiꝰ
ẽ. fauore diuino. At quam t̾ribilis ds̃ in consiliis suꝑ
filios hominũ. Terga dedere sceleratis. ultores sceleris:
& pauciorib plures. S recurrunt ad dñm. & dñs ad
ad eos: ascendite inquit. Ascendunt denuo: denuo¬
q fusi &e confusi st̃. Ita dõ pͥmũ quidẽ fauente. sed̾o
et iubente: iusti iustũ certamen ineunt. & succũbuns.
S quo iuferiores certamine: eo fide suꝑiores in¬
uenti sunt. Quid putas de me facerent isti. si meo
hortatu. iterato ascenderent. it̾ato suecũberent:
ris extra te: erit instar congesti pulueris uentis obnoxiũ.

Expanded text:
iniquitatem suam, miramur istos eadem facientes, eadem iniquitatem suam, miramur istos eadem facientes, eadem passos? Sed nunquid illorum casus adversus promissa Dei? Ergo nec istorum. Neque enim aliquando promissiones Dei justitiae Dei praejudicant. Et audi aliud. 3. Peccavit Benjamin: accinguntur reliquae tribus ad ultionem, nec sine nutu Dei. Deti et manu validiori, et causa potiori, et, quod his majus est, favore divino. At quam terribilis Deus in consiliis super filios hominum! Terga dedere sceleratis ultores sceleris, et paucioribus plures. Sed recurrunt ad Dominum. Et Dominus ad eos: Ascendite, inquit. Ascendunt denuo, denuoque fusi et confusi sunt. Ita Deo primum quidem favente, secundo et jubente, justi justum certamen ineunt, et succumbunt. Sed quo inferiores certamine, eo fide superiores inventi sunt. Quid putas de 417 me facerent isti, si meo hortatu iterato ascenderent, iterato succumberent? ris extra te, erit instar congesti pulveris, ventis obnoxium.
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ a scło dñe: & consolatꝰ sum. Rem dico ignotam
nemini: & nunc nemini notam. Nempe sic se habeñs
mortaliũ corda. qd̃ scimꝰ cum necesse non ẽ in necessi¬
tate nescimus. Moyses educt᷑us popłm de t̾ra egỹp¬
ti: ineliorẽ illis est pollicitꝰ t̾ram. Nam quando
ipsum alit̾ sequeret᷑ popls. solam sapiens terram:
Eduxit: eductos tamen in terram quã ꝓmiserat non
introduxit. Nec est qd̃ ducis temeritati imputari q̃at.
tristis et inopinati euentꝰ. O mĩa faciebat dño imꝑante.
dnõ cooꝑante. & opꝰ confirmante sequentib signis. S
ppls ille inquis dure ceruicis fuit. semꝑ contentiose a
gens contͣ dñm & moysen seruum eius. Bene illi in¬
creduli & rebelles. hi aũt quid: Ipsos int̾roga. Quid
terant ꝓficere qui semꝑ reuertebant᷑. cum ambula¬
rent: Quando et isti ꝑ totam uiam ñ redierunt cor¬
de in egyptum: Qd̃ si illi ceciderunt & pierunt ꝓpt̾

Expanded text:
tuorum a seculo Domine et consolatus sum. Rem dico nemini ignotam tuorum a seculo Domine et consolatus sum. Rem dico nemini ignotam et nunc nemini notam. Nempe sic se habent mortalium corda, quod scimus cum necesse non est, in necessitate nescimus. Moyses educturus populum de terra Egypti meliorem illis pollicitus est terram. Nam quando ipsum aliter sequeretur populus solam sapiens terram? Eduxit, eductos tamen in terram, quam promiserat, non introduxit. Nec est, quod ducis temeritati imputari queat tristis et inopinatus eventus. Omnia faciebat Domino imperante, Domino cooperante et opus confirmante sequentibus signis. Sed pgens contra Dominum, et Moysen servum ejus. Bene, illi increduli et rebelles; hi autem quod? Ipsos interroga. Quid terant proficere, qui semper revertebantur, cum ambularent? Quando et isti per totam viam non redierunt corde in Aegyptum? Quod si illi ceciderunt et perierunt propter
Abbreviated transcription (Latin):
tiantium bona. Dicimꝰ pax & non ẽ pax: ꝓmisimꝰ
bona. & ecce turbatio. Quasi uͦ temeritate in oꝑe isto.
aut leuitate usi simus. C ucurrimꝰ plane in eo. non
quasi mincertum. s te iubente: immo ꝑ te dõ. Qua¬
re gͦ ieuinauimꝰ. et ñ aspexit. humiliauimꝰ animas
nras & nesciuit. Nam in his omib. non est au̾sus fu¬
ror eius: s adhuc manus eius extenta. Quam paci¬
ent̾ interim adhuc audit uoces sacrilegas. & egypti¬
os blasphemantes: quia callide eduxit eos. ut ocqd̾et
in deserto. Et quidem uidicia dñi uera. Quis nesci¬
at: At iudicium hoc. abyssus tanta: ut uidear mͥ
non immerito ꝓnuntiare beatum. qui non fuerit¬
scandalizatꝰ in eo. Et quomͦ tam̃ humana temeritas
audet rep̃hendẽ. qd̃ minime comp̃hendẽ ualet᷑. Recor¬
demur suꝑnoꝵ iudicioꝵ que a scło sunt: si forte sit
consolatio. Nam quidam ita dix̃. Memor fui iudicioꝵ

Expanded text:
tiantium bonum. Diximus pax, et non est pax. Promisimus tiantium bonum. Diximus pax, et non est pax. Promisimus bona, et ecce turbatio. Quasi vero temeritate in opere isto aut levitate usi sumus. Cucurrimus plane in eo, non quasi in incertum, sed te iubente immo per te Deo. Quare ergo ieiunavimus et non aspexit? Humiliavimus animas nostras et nescivit? Nam in his omnibus non est aversus furor eius, sed adhuc manus eius extenta. Quam pacienter interim adhuc audit voces sacrilegas et Egyptios plasphemantes, quia callide eos eduxit, ut occideret in deserto. Et quidem iudicia Domini vera, quis nesciat? At iudicium hoc abyssus tanta, ut videar mihi non immerito pronunciare beatum, qui non scandalizatus fuerat in eo. Et quomodo tamen humana temeritas audet reprehendere quod minime valet comprehendere. Recordemur supernorum iudiciorum, que a seculo sunt, si forte sit consolatio. Nam quidam ita dixit: Memor fui iudiciorum
Abbreviated transcription (Latin):
e. mor ꝓmissi mei. quo ecce iant aliqͦn¬
du teneor apud te. uir optime. papa
euGENI: uolo ipso absoluere me. uł
sero. Puderet dilationis: si mͥ conscius
forem in curie aut contemptꝰ. Non ẽ
ita.S incidimus ut ipse nosti tempꝰ graue: qd̾ et ipse
pene uiuendi usui uidebat᷑ indicẽ cessationẽ. ne dum
studuis. Cum scilicet dñs ꝓuocatꝰ peccatis nr̃ĩs. ante
tempꝰ quodãmodo uisꝰ sit udicasse orbem t̾re. in eqͥ¬
tate quidem: s miscđie sue oblitꝰ. Non ƿeꝑcit popło
suo: non suo nomini. Honne dicunt in gentib. ubi
ẽ ds̃ eoꝵ: Nec mirum. Eccłie filii. & qui xp̃iano
censent᷑ nomine. ꝓstrati sunt in deserto: aut inter¬
fecti gladio. aut fame consumpti. E ffusa ẽ conten¬
tio suꝑ pͥncipes: & dñs errare fecit eos in inuio &
non in uia. Contͥcio et infelicitas in uiis eoꝵ. Pauor
et meror et conficsio in penetrabilib regum ipsoꝵ.
Quam confusi pedes annuntiantiũ pacem: annun-¬

Expanded text:
emor promissi mei, quo ecce jam aliquamdiu teneor apud te, vir optime, papa Eugeni, volo absolvere me vel sero. Puderet dilationis, si mihi conscius forem incuriae, aut contemptus. Non ita est: sed incidimus, ut ipse nosti, in tempus grave, quod et ipsi pene vivendi usui videbatur indicere cessationem, nedum studiis; cum scilicet Dominus provocatus peccatis nostris, ante tempus quodammodo visus sit judicasse orbem terrae, in aequitate quidem, sed misericordiae suae oblitus. Non pepercit populo suo, non suo nomini. Nonne dicunt in gentibus, Ubi est Deus eorum? Nec mirum. Ecclesiae filii, et qui christiano censentur nomine, prostrati sunt in deserto, aut interfecti gladio, aut fame consumpti. Effusa est contentio super principes, et Dominus errare fecit eos in invio, et non in via. Contricio et infelicitas in viis eorum, pavor et meror et confusio in penetralibus regum ipsorum. Quam confusi pedes annuntiantium pacem, annun
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram. Eis tu successisti in hereditatem. Ita tu heres: & or¬
bis hereditas. At quatinus hec portio te contigit. aut
contigerit illos: id sobria consideratione pensandum.
Nom enun ꝑ om̃em reor modum: s sane quodãtenus.
Ut mͥ uidet᷑ dispensatio tͥ suꝑ illum credita ẽ: non
data possessio. Si ꝑgis usurpare & hanc: contradicit
tͥ qui dicit. Ms̃ ẽ orb̾ terre & plenitudo eiꝰ. Non tu il¬
le de quo ꝓpħa et erit õis t̾ra possessio eius. Xp̃c hic ẽ.
qui possessionẽ sibi uendicat et iure creationis. & m̾ito

Expanded text:
terram . Eis tu successisti in haereditatem. Ita tu haeres et orterram . Eis tu successisti in haereditatem. Ita tu haeres et orbis haereditas. At quatenus haec portio te contingit, aut contigerit illos, id sobria consideratione pensandum. Non enim per omnem reor modum, sed sane quodam tenus ut mihi videtur dispensatio tibi super illum credita est, non data possessio. Si pergis usurpare et hanc, contradicit tibi qui dicit: Meus est orbis terrae et plenitudino ejus . Non tu ille de quo propheta: Et erit omnis terra possessio ejus . Christus hic est, qui possessionem sibi vindicat, et jure cre
Abbreviated transcription (Latin):
INIs suꝑioris libri huic pͥncipium ponit.
Itaq uixta ꝓmissum illius consideranda
que subte sunt. Quenam sint illa non est
qd̾ a me querendũ putes. sacerdotũ opti¬
me e useni: rectius fortasse q̃ ñ sint q̃ras
Orbe exeundum ei qui forte uolet explorare que non
ad tuam ꝑtinent curam. Parentes tui destinati sunt
non aliquas regiones s ipsum debellat᷑i orbem. Ite in
orbem uinu̾sum dictum est illis. Ipsi uͦ uendentes tu¬
nicas. emere gladios ignitũ eloquiũ. & sp̃m uehem̃tẽ
arma potentia dõ. Qd non ꝑuenere uictores incliti
filii excussoꝵ: Quo non sagitte potentum acute. cum
carbonib desolatoriis: Et quidem in omẽm t̾ram exi¬
uit sonus eoꝵ: & in fines orbis t̾re uerba eoꝵ. Penetra-¬
bant c incendebant u̾ba illa: nicensa igni quẽ dñs misit in
terram. Occumbebant strenuissimi bellatores s non
succ u̾b ebant: triumphabant & mortui. Nimis confor¬
tatus est pͥncipatꝰ eoꝵ. constituti sunt pͥncipes suꝑ om̃em

Expanded text:
inis superioris libri huic principium ponit. Itaque juxta promissum illius consideranda quae sub te sunt. Quaenam sint illa, non est quod a me quaerendum putes, sacerdotum optime Eugeni; rectius fortasse quae non sint quaeras. Orbe exeundum ei qui forte volet explorare quae non ad tuam pertinent curam. Parentes tui destinati sunt non aliquas regiones, sed ipsum debellaturi orbem: Ite in orbem universum , dictum est illis. Ipsi vero vendentes tunicas, emere gladios, ignitum eloquium et spiritum vehementem, arma potentia Deo. Quo non pervenerunt victores inclyti, filii excussorum? Quo non sagittae potentium acutae cum carbonibus desolatoriis? Et quidem in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Penetrabant et incendebant verba illa incensa igni, quem Dominus misit in terram . Occumbebant strenuissimi bellatores, sed non succumbebant: triumphabant et mortui. Nimis confortatus est principatus eorum : constituti sunt principes super omnem
Abbreviated transcription (Latin):
ab alterutro ꝓhiberis. Si utrumq simul habere uoles:
putes: de quib querit᷑ ds̃ sic. Ipsi regnauert̃. & non ex
me: pͥncipes extiterunt. & egõ non cognoui eos. Iam si
regnare sine dõ uiuat: habes głam s ñ apud dm̃ At
si int̾dictum tenemus: audiamꝰ edictũ. Qui maior ẽ
urm̃ ait. fiat sicut uinior: & qui p̃cessor ẽ. sic̃ qui mini¬
strat. Forma apłica hec ẽ: dñatio uit̾dicit᷑ indicitur
ministratio. Que & cõmendat᷑ ipsius exemplo legis¬
latoris: qui secutꝰ adiungit. Ego aũt in medio ur̃m
sum: tãquã qui ministrat. Quise iam titulo hoc in¬
paulus głat᷑ in eo dicens. Ministri xpĩ sunt. & ego.
Et addlidit. Ut minus sapiens dico: plus ego. In
laborib plurimis. in carcerib abundantius. in pla¬
gis supra modum: ii mortib frequent̾. O preclarũ
ministeriũ. Quo non id gloriosius pͥncipatu: Siglo¬

Expanded text:
ab alterutro prohiberis. Si utrumque simul habere voles, putes, de quibus queritur Deus sic: Ipsi regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et ego non cognovi . Jam si regnare sine Deo juvat, habes gloriam, sed non apud Deum. At si interdictum tenemus, audiamus edictum. Qui major est vestrum, fiat sicut junior; et qui praecessor est, sicut qui ministrat. Forma apostolica haec est: dominatio interdicitur, indicitur ministratio, quae et commendatur ipsius exemplo Legislatoris, qui secutus adjungit: Ego autem in medio vestrum sum, tanquam qui ministrat . Quis se jam titulo hoc inPaulus gloriatur in eo, dicens: Ministri Christi sunt, et ego. Et addit: Ut minus sapiens dico, plus ego. In laboribus plurimis, in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus frequenter . O praeclarum 420 ministerium! Quo non id gloriosius principatu? Si glo
Abbreviated transcription (Latin):
Non ꝓrsus non ẽ qd̃ ꝓ illa timeat᷑. a iudicuis tuis. s ẽ qd̃
ñ minus sepe nec noxie minus insidiari iudicantib
solet de quo maxime quid in tua lateat conscientia latere
te nolim. Quid illud sit queris: Acceptio ꝑsonarum. N
parui te reum peccati existimes. si facies peccatoꝵ sumis:
& non potiꝰ causas diuidicas m̃itoꝵ. Est item uicium
cuiꝰ site imuiunẽ sentis. uit̾ om̃s quos noui ex his qui
cathedias ascenderunt sedebis me udice solitariꝰ qr
ueracit̾ singlarit̾q leuasti te supͣ te iuxta ꝓpħam. Faci¬
litas credulitatis hec ẽ. cuiꝰ calidissime uulpecule
magnoꝵ neminem cõꝑi satis cauisse u̾sutias. Inde eis
ipsis ꝓnichilo ire multe. inde innocentũ frequens ad¬
dictio. inde ꝓ iuidicia mabsentes. Gratulor aũt tͥ nec
enim assentationis apud te uereor incurrere notã
gratulor inꝙͣ p̃sidere te usq adhuc absq hoꝵ om̃iũ

Expanded text:
Non prorsus, non est quod pro illa timeatur a judiciis tuis. Sed est quod Non prorsus, non est quod pro illa timeatur a judiciis tuis. Sed est quod non minus saepe, nec noxie minus insidiari judicantibus solet: de quo maxime, quid in tua lateat conscientia, latere te nolim. Quid illud sit quaeris? Acceptio personarum. Non parvi te reum peccati existimes, si facies peccatorum sumis et non potius causas dijudicas meritorum. Est item vitium, cujus si te immunem sentis, inter omnes quos novi ex his qui cathedras ascenderunt, sedebis me judice solitarius: quia veraciter singulariterque levasti te supra te, juxta prophetam. . Facilitas credulitatis haec est, cujus callidissimae vulpeculae magnorum neminem comperi satis cavisse versutias. Inde eis ipsis pro nihilo irae multae, inde innocentium frequens addictio, inde praejudicia in absentes. Gratulor autem tibi: nec enim assentationis apud te vereor incurrere notam: gratulor, inquam, praesidere te usque adhuc absque horum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam scribi in ocio. cauendum et in ocio ociũ ẽ. fu¬
gienda ꝓinde ociositas mat̾ nugarum. nou̾ca uirtutũ.
Int̾ scłares nuge nuge sunt: in ore sacerdotis blasphemie.
Int̾dum tam̃ si incidant ferende. fortassis: referende nũꝙͣ.
Magis int̾ueniendum caute & prudent̾. nugacitati.
Prumpendũ sane inserium quid. qd̾ non mͦ utilit̾ s li¬
bent̾ audiant. & suꝑsedeant ociosis. Consecrasti os tu¬
um euangłio. talib iam aꝑire illicitũ: assuescẽ saclegiũ
ẽ. Labia sacerdotis ait custodiunt scientiam. & legem
requirunt de ore eius. non nugas ꝓfecto uł fabulas.
Uerbum scurrile. qd̃ faceti urbaniue nomine colorant:
non sufficit ꝑegrinari ab ore ꝓcul. & ab aure relegandũ
fede ad cachinnos moueris: fedius moues. Porro detͣ¬
here. an detrahentem audire. quid hoꝵ damnabiliꝰ fit:
intuituitũ. cum pecuniã tanꝙͣ paleam dicaris habere.

Expanded text:
sapientiam scribi in otio , cavendum et in otio otium est. Fusapientiam scribi in otio , cavendum et in otio otium est. Fugienda proinde otiositas, mater nugarum, noverca virtutum. Inter saeculares nugae, nugae sunt; in ore sacerdotis, blasphemiae. Interdum tamen si incidant ferendae fortassis; referendae nunquam. Magis interveniendum caute et prudenter nugacitati. Prorumpendum sane in serium quid, quod non modo utiliter, sed libenter audiant et supersedeant otiosis. Consecrasti os tuum Evangelio: talibus jam aperire illicitum, assuescere sacrilegium est. Labia sacerdotis, ait, custodiunt scientiam et legem requirunt de ore ejus : non nugas profecto vel fabulas. Verbum scurrile quod faceti urbanive nomine colorant, non sufficit peregrinari ab ore: procul et ab aure relegandum. Foede ad cachinnos moveris, foedius moves. Porro detrahere, aut detrahentem audire, quid horum damnabilius sit, intuitum, cum pecuniam tanquam paleam dicaris habere.
Abbreviated transcription (Latin):
& disputationis et temporis. Nunc aũt longũ dico.
cum sͥ homo longiorem ꝓmittit uitã latum cũ in su¬
ꝑfluas animꝰ distendit᷑ curas. altũ cũ de se plus p̃su¬
mit. ꝓfundum cum se plus deicit. Qui gͥ longa sibi
metit᷑ tempora. nonne uere ingredit᷑. iter ext̾minii
tͣnsiens uite t̾minos. ꝓductiori sollicitudine: Inde
est. qd̾ homines in p̃senti a sese exules ꝑ obliuionẽ.
in alia ꝑ mnanẽ sollicitudinẽ migͣnt scła. ñ ꝓ fut᷑a. ĩmo nec
fut᷑a. Similit̾ animus distentꝰ in multa. multis
laceret᷑ curis necesse ẽ. Nempe immoð̾ata extensio
alter ex parte. alter ex toto desipuit. Magnus qui inci¬
dens in adũsa non excidit. uł parum a sapientia: nec
minor cui p̃sens felicitas si arrisit uon irrisit. Quã quã
faciliꝰ inuen̾is qui sapientiam retinuerunt contrarias
aut sermo insolentior. aut immodatior cura uestis. uł

Expanded text:
et disputationis, et temporis . Nunc autem longum dico, et disputationis, et temporis . Nunc autem longum dico, cum sibi homo longiorem promittit vitam; latum, cum in superfluas animus distenditur curas; altum, cum de se plus praesumit; profundum, cum se plus dejicit. Qui ergo longa sibi metitur 424 tempora, nonne vere ingreditur iter exterminii, transiens vitae terminos productiori sollicitudine? Inde est, quod homines in praesenti a sese exsules per oblivionem, in alia per inanem sollicitudinem migrant saecula, non profutura, imo nec futura. Similiter animus distentus in multa, multis laceretur curis necesse est. Nempe immoderata extensio alter ex parte, alter ex toto desipuit. Magnus qui incidens in adversa, non excidit vel parum a sapientia: nec minor cui praesens felicitas si arrisit, non irrisit. Quanquam facilius inveneris qui sapientiam retinuerunt, contraria aut sermo insolentior, aut immoderatior cura vestis vel
Abbreviated transcription (Latin):
q consentiens. Punde si consideras quantꝰ es: cogita¬
& qualis. & maxime. Hec te sane consideratio te¬
net in te. nec a te auolare sinit: non ambulare in
magnis neq in mirabilib suꝑ te. In te consistito. N
uifr̾a deici. non attolli supͣ. non euadere in longuis:
non extendi in latius. Tene mediũ. si non uis ꝑdere mo¬
dum. Locus medius: tutꝰ ẽ. Medium sedes modi: et
modus uirtꝰ. O m̃e extra modum mansionẽ sapiens
exilium reputat. Ppt̾ea non ẽ illi habitare in longo
qđ ultraimodum᷑ sit. s ne in lato quidem qd̃ extra sit
porro nec in alto uł uno qd̃ alt̾um supͣ alt̾um infra
sit. Deniq & longitudo ext̾miniũ habere solet. & di-¬
latatio scissuram. & altitudo ruinam. & ꝓfundũ absor¬
tionem. Dico hec planius. ne me putes ea loqui que
apłs comp̃hendẽ hortat᷑ cum om̃ib scĩs. longitudinẽ.
latitudinem. sublimitatẽ. & ꝓfundum: qd̾ alt̾iꝰ erit.

Expanded text:
sque consentiens. sque consentiens. etiam qualis et maxime. Haec te sane consideratio tenet in te; nec a te avolare sinit, non ambulare in magnis, neque in mirabilibus super te. In te consistito. Non infra dejici, non attolli supra, non evadere in longius, non extendi in latius. Tene medium, si non vis perdere modum. Locus medius tutus est. Medium sedes modi, et modus virtus. Omnem extra modum mansionem  al., habitationem, sapiens exsilium reputat. Propterea non est illi habitare in longo, quod ultra modum sit: sed ne in lato quidem quod extra sit: porro nec in alto vel imo, quod alterum supra, alterum infra sit. Denique et longitudo exterminium habere solet, et dilatatio scissuram, et altitudo ruinam, et profundum absorptionem. Dico haec planius, ne me putes ea loqui quae Apostolus comprehendere hortatur cum omnibus sanctis, longitudinem, latitudinem, sublimitatem, et profundum, : quod alterius erit
Abbreviated transcription (Latin):
non ad honorem. Homo natꝰ de muliere & obhoc cum
reatu. breui iuuens tempore. ideoq cum inetu: repletꝰ
multis miseriis & ꝓꝓt̾ea cum fletu. Et uere multis:
quia corporis & anime simul. Quid enĩ calamitate
uacat nascenti in peccato. fragili corpore. ꝙ mente ste¬
rili: Uere gͦ repletꝰ cui infirmitas corporis. & fatuitas
cordis cumulat᷑ traduce sordis: mortis addictione.
Salubris copula. ut cogitans te sũmum pontificẽ.
attendas parit̾ ulissimũ cinerem ñ fuisse: s eẽ. Imi¬
tet᷑ cogitatio naturã imitet᷑ & qd digniꝰ ẽ. actorem
nat᷑e. summa. unaq consocians. Nonne nat᷑a in ꝑso¬
na hominis. uili lumo uite spracłm colligauit: Nne
actor nature. in sui pͥna uerbũ limumq contẽꝑauit:
Ita tͥ sume formã tam de nr̃e concretione originis.
quam de sacram̃to redemptionis: ut altꝰ sedens non
alta sapiens sis: s humilia de te sentiens humilib¬

Expanded text:
non ad honorem; homo natus de muliere, et ob hoc cum non ad honorem; homo natus de muliere, et ob hoc cum reatu; brevi vivens tempore, ideoque cum metu; repletus multis miseriis , et propterea cum fletu. Et vere multis, quia corporis et animae simul. Quid enim calamitate vacat nascenti in peccato, fragili corpore, et mente sterili? Vere ergo repletus, cui infirmitas corporis, et fatuitas cordis cumulatur traduce sordis, mortis addictione. Salubris copula, ut cogitans te summum Pontificem, attendas pariter vilissimum cinerem non fuisse, sed esse. Imitetur cogitatio naturam; imitetur et, quod dignius est, Auctorem naturae, summa imaque consocians. Nonne natura in persona hominis vili limo vitae spiraculum colligavit? Nonne Auctor naturae in sui persona Verbum limumque contemperavit? Ita tibi sume formam tam de nostrae concretione originis, quam de sacramento redemptionis: ut altus sedens, non alta sapiens sis, sed humilia de te sentiens, humilibu
Abbreviated transcription (Latin):
oues meas. Quas: Illius uł illiꝰ popłos ciutatis. ant
regionis. aut certe regni: Oues meas inquit. Sii ñ
planum non designasse aliquas ẜ assignasse Sente
Niclnil e cipit᷑: ubi distinguit᷑ niehil. Et forte p̃sentes
taria hec ꝑ romata. ab inicio maledicta. Dirumpe
uelam̃ folioꝵ celantium ignominiã non plagam curan¬
tiũ. Dele fucum fugacis honoris huiꝰ. & male colorate
nitorem glẽ. ut nude nudum consideres: quia nudus
egressus es de ut̃o matͥs tue. Nũquid infulatꝰ: Nũqͥd
micans geminis. aut florib sericis. aut coronatꝰ pennus. aut
suffarcinatꝰ metallis: Si cuncta hec ueluti nubes quas¬
dam matutinas uelocit̾ transeuntes. & cito ꝑtransit᷑as
dissipes. & exsuffles. a facie considerationis tue: occurret
tͥ homo nudus & pauꝑ. & miseret miserabilis. Homo
dolens qd̵ homo sit. erubescens qd̵ nudus sit. plorans
qd̾ natꝰ sit: murmurans qd̾ sit. Homo natꝰ ad laborem:

Expanded text:
oves meas . Quas? illius vel illius populos civitatis, aut oves meas . Quas? illius vel illius populos civitatis, aut regionis, aut certi  al. certe regni? Oves meas, inquit. Cui non planum, non designasse aliquas, sed assignasse omnes? Nihil excipitur, ubi distinguitur nihil. Et forte praesentestaria haec perizomata ab initio maledicta. Dirumpe velamen foliorum celantium ignominiam, non plagam curantium. Dele fucum fugacis honoris hujus, et male coloratae nitorem gloriae, ut nude nudum consideres, quia nudus egressus es de utero matris tuae . Nunquid infulatus? numquid micans gemmis, aut floridus sericis, aut coronatus pennis, aut suffarcinatus metallis? Si cuncta haec, veluti nubes quasdam matutinas, velociter transeuntes et cito pertransituras, dissipes et exsuffles a facie considerationis tuae, occurret tibi homo nudus, et pauper, et miser, et miserabilis; homo dolens quod homo sit, erubescens quod nudus sit, plorans quod natus sit, murmurans quod sit; homo natus ad laborem ,
Abbreviated transcription (Latin):
dicinalis dolor ꝑ quem stupor ille letalis anini cluri
et impenitentis extundit᷑. Et idõ sapiens qui dicre:
& dolor m̃s in conspectu meo semꝑ. Nunc iam repeten¬
de reliquie si que sunt loci illiꝰ: a quo ꝑaulo ante aiũte
ras uidelicet ꝓ temꝑore ꝑsonam in eccłia dĩ. Quis es:
chatu abraham. orcline melchisedech. dignitate aarop.
auetontate moyses iudicatu samuel. potestate petẽ.
unctione xp̃e. Tu es cui claues tradite. cui oues ere¬
dite sunt. Sunt quidem & alii celi ianitores. &o gren¬
gum pastores. s tu tanto gloriosius quanto & differen¬
dus utrumq p̃cet̾is nom̃ hereditast. Habent il. sibi
assignatos greges. singuli singulos. tͥ uniu̾si crediti
uni unus. Nec modo ouium s & pastoꝵ tuunꝰ om̃iũ
pastor. nde ia ꝓbem queris. Ex uerbo am̃. Sui est̃
non dico eỹoꝵ sed etiam apłoꝵ. sic absolute. &. iilisere¬
teo tote cõmisse sunt oues: Si me amas petre. pasce

Expanded text:
dicinalis dolor, per quem stupor ille lethalis animi duri dicinalis dolor, per quem stupor ille lethalis animi duri et poenitentis extunditur. Et ideo sapiens, qui dicere potuit: Et dolor meus in conspectu meo semper . Nunc jam repetendae reliquiae, si quras videlicet pro tempore personam in Ecclesia Dei. Quis es? chatu Abraham, ordine Melchisedech, dignitate Aaron, auctoritate Moyses, judicatu Samuel, potestate Petrus, unctione Christus. Tu es cui claves traditae, cui oves creditae sunt. Sunt quidem et alii coeli janitores, et gregum pastores: sed tu tanto gloriosius, quanto et differentius utrumque prae caeteris nomen haereditasti. Habent illi sibi assignatos greges, singuli singulos: tibi universi crediti, uni unus. Nec modo ovium, sed et pastorum tu unus omnium pastor. Unde id probem quaeris? Ex verbo Domini. Cui enim, non dico episcoporum, sed etiam Apostolorum sic absolute et indiscrete totae commissae sunt oves? Si me amas, Petre, pasce
Abbreviated transcription (Latin):
Quis summꝰ: Cui addi non possit. Grauit̾ erras: si te
illum existimes. Absit: non tu de illis es. qui dignitates
uirtutes putant. Tibi ante exꝑta uirtꝰ: quã dignitas
fuit. Augustis relinquito illam sententiã. alusq qͥ
nosor. alexandro. antiocho. herodi. Tu uͦ considera. ñ
consuminatione summũ de dici: s comparatione. Nec
me putes comparationẽ dicẽ meritoꝵ : s minist̾ioꝵ.
ininistros. Alias: niti te ad sũmum uelim. ñ putare
sumnũ. aut uelle putari antequã sis. Nam quomͦ
ꝓficis si iam sufficis tͥ: Non sit ꝓinde aut pigrum uesti¬
gare quid desit: aut fateri qdđ desit uerecundũ. Loq̃re
&e tu uoce antecessoris tui: non qd̃ iam acceꝑim. aut
iam ꝑfectꝰ sim. Et rursum. Ego me non arbitror com¬
p̃hendisse. Hec scientia sc̃oꝵ: hec longe ab illa que in¬
flat. Hanc qui apponit. apponit & dolorem s dolorẽ
hunc nemo unquã sapiens subt̃fugit. E st quippe me¬

Expanded text:
Quis summus? Cui addi non possit. Graviter erras, si te Quis summus? Cui addi non possit. Graviter erras, si te illum existimes. Absit. Non tu de illis es qui dignitates virtutes putant. Tibi ante experta virtus, quam dignitas fuit. Augustis relinquito illam sententiam, aliisque, nosor, Alexandro, Antiocho, Herodi. Tu vero considera non consummatione summum te dici, sed comparatione. Nec me putes comparationem dicere meritorum, sed ministeriorum. ministros. Alias niti te ad summam velim, non putare summum, aut velle putari antequam sis. Nam quomodo proficis, si jam sufficis tibi? Non sit proinde tibi aut pigrum vestigare quid desit, aut fateri quod desit verecundum. Loquere et tu voce antecessoris tui, Non quod jam acceperim, aut jam perfectus sim: et rursum, Ego me non arbitror comprehendisse . Haec scientia sanctorum: haec longe ab illa quae inflat. Hanc qui apponit, apponit et dolorem : sed dolorem hunc nemo unquam sapiens subterfugit. Est quippe me
Abbreviated transcription (Latin):
sum lucerne extincte suꝑ candelabrĩ. Sania ui te¬
cto rex fatuus in solio sedens. Et nune auali eanticũ
lingua magiilo qua et manus ociosa sermo multias
et fruet nuillueo: itultꝰ grauis et actꝰ leuis. ingens an¬
ctoritas & nitans. stabilitas. Admoui specłm. fedus se
in eo uultꝰ agnoscat: tu tuum gaude dissimilem inueni¬
ri. Inspice tam̃ & tu: ne forte & si sit unde merito pla¬
ceas tͥ: etiam in quo debeas displicere non desit. Uolo
glorieris testimonio conscientie s non minus. ut eodẽ
ipso humilieris: rara uox: nichil mͥ consciꝰ sũ. Cautior
in bonis ambulas: si & mala non lateant. Quãobrẽ
ut dixi noueris te: ut int̾ angustias que non desunt
fruaris conscientie bono: magis aut̃ ut scias quid desit
t̃. Nani cui non desit: O mĩa illi desunt: qui nil s deesse
putat. Quid si sũmus pontifex sis: Nũquid quia sũmꝰ
pontifex idõ summꝰ: Infimũ noris ẽẽ. si sũmũ putas.

Expanded text:
fumus lucernae exstinctae super candelabrum? Simia in tefumus lucernae exstinctae super candelabrum? Simia in tecto, rex fatuus in solio sedens. Et nunc audi canticum mlingua magniloqua, et manus otiosa; sermo multus, et fructus nullus; vultus gravis, et actus levis; ingens auctoritas, et nutans stabilitas. Admovi speculum: foedus se in eo vultus agnoscat: tu tuum gaude dissimilem inveniri. Inspice tamen et tu, ne forte, etsi sit unde merito placeas tibi, etiam in quo debeas displicere, non desit. Volo glorieris testimonio conscientiae tuae, sed non minus ut eodem ipso humilieris. Rara vox, Nihil mihi conscius sum . Cautior in bonis ambulas, si et mala non lateant. Quamobrem, ut dixi, noveris te, ut inter angustias quae non desunt, fruaris conscientiae bono; magis autem ut scias quid desit tibi. Nam cui non desit? Omnia illi desunt, qui nihil sibi desse putat. Quid si summus Pontifex sis? Numquid quia summus Pontifex, ideo summus? Infimum noris esse, si summum putas.
Abbreviated transcription (Latin):
latione. iuntegrum pat̾num fundũ. Preciosissi siue¬
edificium spuale constructũ crescit intempl ũ sem̃ o
¶ue eñ uirtutũ eque potis demonũ debellare su ꝑbiã ⁊¬
rantudem hominũ: Cet̾um cum om̃i uidiftere nter
ꝑsone hec sit quidam turris fortitudinis a faeie un¬
mici: nescio quo pacto tam̃ uis eius mator in enauolie¬
b a. in elariorib clarior eomꝓbat᷑. N ulla splendidio
gemia in om̃i p̃cipue ornatu sũmi pontificis. Ei uo
enim celsior cet̾is eo humilitate apparet illustrio
plicitis partib in sccłas nescio quomꝰ stilus ex cur re¬
uit. de scribere inchoans qualern te oporte at ebesce
necdtum quis sis plenius exp̃ssisser. Erelo ei ub escens
na sũimo positum apice uideri homiẽ nudiresestde¬
nauit in duere in signib suis. Absar his emp eoscdie¬
founior quo illustrior pares. Nũquid potest abscon¬
di ciuitatas supra montẽ posite desolatio. aut latete

Expanded text:
dationedationeaedificium spirituale constructum crescit in templum sanctumQuae enim virtutum aeque potest daemonum omnem debellare superbiam, tyrannidem hominum? Caeterum cum omni indifferenter personae haec sit quaedam turris fortitudinis a facie inimici; nescio quo pacto tamen vis ejus major in majoribus, et in clarioribus clarior comprobatur. Nulla splendidior gemma, in omni praecipue ornatu summi Pontificis. Quo enim celsior caeteris, eo humilitate apparet illustrior plicitis partibus, in secundas nescio quomodo stilus excurrerit, describere inchoans qualem te oporteat esse, cum necdum, quis sis, plenius expressisset. Credo erubescens in summo positum apice videri hominem nudum, festinavit induere insignibus suis. Absque his nempe eo deformior, quo illustrior pares. Nunquid potest abscondi civitatis supra montem positae desolatio, aut latere