comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑ masuetudinẽ aͥ. ut si lesi te
dimitas mͥ. nec me uicissim ledẽ¬
do: malũ ꝓ malo raldas. Ledis
aut̃ me si mͥ tacueris enrorẽ meũ.
quẽ forte inuen̾is in factis mĩs. uł¬
dictis. Nam si ea in me rep̃hẽdis
que ñ rep̃hendenda s̃: te ledis ma-¬
gis qͣm me. qđ ab sit amoribꝰ et
sc̃õ ꝓposito tuo: ut hoc facias uo¬
luntate ledendi. culpans in me
aliquid dente maledico. qđ inte
ueridica scis nõ eẽ culpandũ. Ac
ꝑ hoc aut benuolo corde arguens
&ẽ si caret delicto qđ arguendũ pu¬
ñ fiat. qͣm caritas ht̃. nam et ego
amicissimã rep̃hensionẽ gratissime
accipiam. &. si rep̃hendi ñ meruit:
qd̾ recte defendi ñ potest. aut agnos.¬
cã simul et beniuolentiam tuã. et
culpã mã. et quãtũ dĩs donat in
alio gratꝰ. in alio emñdatꝰ inueniar.
Iuid gͦ fortasse dura. s certe salubria
u̾ba tua tanquã cestus entelli ꝑti
mescam: Cedebat᷑ ille ñ curabat᷑. et

Expanded text:
te per mansuetudinem Christi, ut, si laesi te, te per mansuetudinem Christi, ut, si laesi te, dimittas mihi nec me uicissim laedendo malum pro malo reddas. laedes autem me, si mihi tacueris errorem meum, quem forte inueneris in factis uel dictis meis. nam si ea in me reprehenderis, quae reprehendenda non sunt, te laedis magis quam me, quod absit a moribus et sancto proposito tuo, ut hoc facias uoluntate laedendi culpans in me aliquid dente maledico; quod mente ueridica scis non esse culpandum. ac per hoc aut beniuolo corde argues, etiam si caret delicto, quod arguendum punon fiat, quam caritas habet. Nam et ego amicissimam reprehensionem tuam gratissime accipiam, etiamsi reprehendi non meruit, quod recte defendi potest. Aut agnoscam simul et benevolentiam tuam, et culpam meam: et quantum Dominus donat, in alio gratus, in alio emendatus inveniar. 4. « Quid ergo? fortasse dura, sed certe salubria verba tua tanquam cmescam? caedebatur ille, non curabatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
cribente ego ꝓpt̾ nimiã stulticiam
mã ledi posse putatꝰ sim. hoc ipso
lesisti me plane qd̾ de me ita sensisti.
S nullo mͦ tu me quẽ nunqͣm talem
exꝑtꝰ es. talẽ me temere credes qui li¬
meaĩ nosses. tem̃e cred̾e noluisti.
Si enĩ nõ in merito indisti me iuste
expostulat᷑m fuisse. si temere cre¬
to iustiꝰ expostularẽ me ipsũ tem̾̃e
putatũ talẽ qualẽ me ñ noss qui
putauisset. N equaꝗͣ. gͦ ita ꝓlabe¬
reris ut de nõ rescribente quo lede¬
rer. me tñ existimares mmꝰ insi¬
pientẽ &̃ tali tuo rescripto ledi
potuisse. Restat gͥ ut ledere me
rescribendo disponeres si certo do¬
cum̃to meas ẽẽ litteras nosses. atq
ita qr nõ credo qđ iniuste me ledẽ¬
dũ putares: suꝑ ẽ ut agnoscã pec¬
catũ meũ. qd̾ prior te illis littis
leserĩ. quas m̃as eẽ negare ñ possũ.
Cur itaq conor contͣ fluminis tͣctũ.
ac ñ pociꝰ ueniã peto: Obsecro gͦ

Expanded text:
cribente ego propter nimiam stultitiam cribente ego propter nimiam stultitiam meam laedi posse putatus sum, hoc ipso laesisti plane, quod de me ita sensisti. sed nullo modo tu me, quem numquam talem expertus es, temere talem crederes, qui limeum nosses, temere credere noluisti. si enim non inmerito uidisti me iuste expostulaturum fuisse, si temere creto iustius expostularem\' me ipsum temere putatum talem, qualem me non nosset, qui putauisset? nequaquam ergo ita prolabereris, ut te non rescribente, quo laederer, me tamen existimares nimis insipientem etiam tali tuo rescripto laedi potuisse. Restat igitur, ut laedere me rescribendo disponeres, si certo documento meas esse illas litteras nosses. atque ita, quia non credo, quod iniuste me laedendum putares, superest, ut agnoscam peccatum meum, quod prior te illis litteris laeserim, quas meas esse negare non possum. cur itaque conor contra fluminis tractum ac non potius uen
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ in bac disputacione sine rancore
u̾sari. si me ledere paras : Aut si ñ
paras qͦmͦ ego te ñ ledente abs de lesꝰ¬
ex po̾tularẽ uste. qd̾ pbare añ debuis.¬
ses meũ eẽ sermonẽ. et sic rescrib̾e:
hoc ẽ et sic led̃e: Nisi enĩ rescbendo
lesisses: ego iuste expotulare ñ possẽ.
ꝓ inde cum ita rescribis ut ledas. qͥs
locus nob̃ relinquit᷑ in disputatiõe
scripturaꝵ sine ullo rancore u̾sandi:
Ego quidẽ absit ut ledar. si mͥ cer¬
ta ratione uolueris et potueris de¬
monstrare illud ex epła uł quid aliud¬
scͥpturaꝵ sc̃aꝵ te ueriꝰ intellexisse
qͣm me. Imo uͦ absit ut nõ cũ gr̃a¬
rũ actione lucris m̃is deputẽ. si fue¬
ro de docente instructꝰ: aut em̃dãte
nisi forte putares te lesũ scͥptis m̃is:
nõmne putares ledi posse rescͥptis tuis.
Nullo enĩ modo id de te opmatꝰ fuero.
qđd nõ de arbitrans lesum. sic tam̃
rescribis ut ledar. Aut si te nõ sic res¬

Expanded text:
sumus in hac disputatione sine rancore sumus in hac disputatione sine rancore uersari, si me laedere paras? aut si non paras, quo modo ego te non laedente abs te laesbare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere. hoc est et sic laedere? nisi enim rescribendo laesisses, ego iuste expostulare non possem. proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione scripturarum sine ullo rancore uersandi? ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione uolueris et potueris demonstrare illud ex epistula aScripturarum sanctarum te verius intellexisse, quam me: imo vero absit, ut non cum gratiarum actione lucris meis deputem, si fuero te docente instructus, aut emendante nisi te putares laesum scriptis meis, non me putares laedi posse rescriptis tuis. nullo enim modo id de te opinatus fuero, quod non te arbitrans laesum sic tamen rescribis, ut laedas. aut si te non sic res
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ. Quamius existimẽ añ quam
istas sumeres uenisse in manus tuaᷤ
litteras meas. quas ꝑ dñi seruũ filiũ
nr̃m ciprianũ diaconũ misi. quibꝰ
certissime agnosceres eẽ meã epłam
memorasti. Unde iã arbitior me res¬
criptis tins uelud entelli grandibꝰ
atq acribꝰ cestibꝰ tanqͣm audacẽ dare¬
tã cepisse pulsariatqu̾sari: nũc tam̃
eis ipsis respondeo littĩs mis: quas
es. in quibꝰ multa imme cõꝑi tue be.¬
niuolentissime caritatis. et rursus
quedã nõnulliꝰ a me tue offensionis
indicia. Itaq ubi mulcebar legens.
ibi continuo feriebar. hoc sane uł
maxime admirans qđ cũ te dicas exẽ¬
plaribꝰ litteraꝵ meaꝵ ideo temere
ñ putasse credendũ. ne forte te res¬
pondente lesus iuste expostularẽ. qd̃
ꝓbare añ debuisses meũ sermonẽ¬
eẽ. et sic rescribere. postea iubeas si
re erẽplaria ueriora ut absq ullo
rancore stomachi in scͥpturaꝵ dis¬
putacione u̾sem᷑. Quo pacto enĩ pos¬

Expanded text:
. Quamvis existimem, antequam istas sumeres, venisse in manus tua, litteras meas, quas per Dei servum, filium nostrum, Cyprianum diaconum misi; quibus certissime agnosceres meam esse epistmemorasti; unde jam me arbitror rescriptis tuis, velut Entellinis glandibus atque acribus caestibus, tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc 2tamen eis ipsis respondeo litteris tuis, quases, in quibus multa in me comperi tuae beniuolentissimae caritatis et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar hoc sane uel maxime admirans. quod, cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus iuste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea iubeas, sire exemplaria ueriora, ut absque ullo rancore stomachi in scripturarum disputatione uersemur. quo pacto enim pos
Abbreviated transcription (Latin):
q̃d nõ ab ipso origene ita dicta. sed
ab aliis uide̾nt᷑ inserta. ꝓpt̾ hoc¬
qd de eisdem rebꝰ in aliis locis eiꝰ¬
dem auctoris catholice dictũ lege
defensor sũ neq assertor neq int̾
pres. alii añ me hoc idem opꝰ fece¬
rant. feci et ego postremo rogatus
a fr̃ibꝰ Si iubeatur ne fiat uissio
obseruari solet in postũ. si culpãt᷑
qͥ añ iussionẽ fecer̃: culpa a pͥmis
et alexandrina.⁊ aqͥlensis nr̃a tenet.
queq ierłimis p̃dicat᷑ aliã nec habui
unquã. nec habeo in xͦ hoĩe nec ha¬
bebo. & siqͥs alit̾ credit qͥsquis ille ẽ.
anathema sit. Redlẽt aut̃ in die
iudicii rõnẽ hii qͥ offendicła ⁊ dis¬
sensiones et scandala fr̃ibꝰ ꝓpt̾ in¬
uidiam solã gen̾ant ⁊ liuorem.

Expanded text:
so Origene ita dicta, sed ab aliis viderentur inserta, prod de eisdem rebus in aliis locis ejusdem auctoris catholice dictum legerdefensor sum, neque assertor, neque primus interpres. Alii ante me hoc idem opus fecerant, feci et ego postremus rogatus a fratribus. Si jubetur ne fiat, jussio observari solet in posterum. Si culpantur, qui ante jussionem fecerunt, culpa a primis et Alexandrina, et Aquilejensis nostra tenet, quaeque Jerosolymis praedicatur, aliam nec habui unquam, quam, nec habeo in Christi nomine, nec habebo. Et si quis aliter credit, quisquis ille est, anathema sit. Reddent autem in die judicii rationem hi, qui offendicula, et dissensiones et scandala fratribus propter invidiam solam generant et livorem.
Abbreviated transcription (Latin):
abigerent᷑ offerrẽ. I uãuis gͥ fides
nr̃a ꝑsecutionis hereticoꝵ tp̃re
cũ in scã alexandrina eccłia dege¬
remus in cartibꝰ ⁊ exiliis quȩ ꝓ
fide inferebant᷑ ꝓbata sit: tñ et

Expanded text:
erentur, offerrem. II. Quamvis igitur fides nostra persecutionis haereticorum tempore, quum in sancta Alexandrina Ecclesia degeremus, in carceribus, et exiliis, quae pro fide inferebantur, probata sit: tamen et
Abbreviated transcription (Latin):
YDiyi qͦsdam cũ ap̃d bĩtudi¬
nem tuã ꝯtrou̾sias siue de
fide siue de aliis nescio qͥbꝰ
questionibꝰ cõmou̾ent: et̃ mĩ no¬
minis fecisse m̃tionẽ. & tua qͥdẽ
scĩtas. ult ab ipsis incunabuł ꝑ
eccł̃iastice tͣditionis regulas insti¬
tuta: de absente sibiq bñ ⁊ in
fide ⁊ in caritate dĩ cognito calũp¬
niantibꝰ nõ accomodaũ auditũ.
Ad me tñ qm̃ appetite existunatio¬
nis mee fama ꝑuenit: equũ pu-
nos parentibꝰ redlitꝰ sũ. ⁊ durũ
satis atq inhumanũ erat si tã
cito desererẽ eos qͦs tã tarde reuise¬
ram.
Simulq qr tã longi itin̾is labor
fragiliorẽ me redlit ad it̾andos
labores. litt̾is mĩs satis face̾m
bĩtudini tue. nõ ut de sca m̃te
tua q̃ uelut q̃ddam dĩ sacͣrium.
aliqͥd iniquũ nõ recipit. macłam

Expanded text:
divi quosdam, cum apud Beatitudinem tuam controversias, sive de fide, sive de aliis nescio quibus quaestionibus commoverent, etiam mei nominis fecisse mentionem. Et tua quidem Sanctitas velut ab ipsis incunabulis per Ecclesiasticae traditionis regulas instituta, de absente sibique bene et in fide, et in caritate Dei cognito, calumniantibus non accommodavit auditum. Ad me tamen quoniam appetitae existimationis meae fama pervenit, aequum pnos parentibus redditus sum, et durum satis atque inhumanum erat, si tam cito desererem eos, quos tam tarde reviseram: simul et quia tam longi itineris labor fragiliorem me reddit ad iterandos labores literis meis satisfacerem Beatitudini tuae, non ut de sancta mente tua, quae velut quoddam Dei sacrarium aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
go. et adhuc ignorare ꝯfiteor pret̾
hoc q̃ manifeste tradit eccłia dm̃
qͥa audio ẽt in eẽ disputatũ: q̃d
quedã origenis rogatꝰ a fr̃ibꝰ de gre¬
co in latinũ tͣnstuli. puto q̃d õs
ri. Si enĩ aliqͥd ẽ q̃d displiceat in
auctore. qr̃ id ad int̾pretẽ detorq̃at᷑
sic̃ in grecis habet᷑ rogatꝰ sum ut
latins ostend̾em. grecis sensibꝰ u̾ba
sensibꝰ laus inest aliqua nõ ẽ mã.¬

Expanded text:
go et adhuc ignorare confiteor praeter go et adhuc ignorare confiteor praeter hoc quod manifeste tradit Ecclesia Deum quia audio inde etiam esse disputatum, quod quaedam Origenis rogatus a fratribus de Graeco in Latinum transtuli, puto quod omnri. 407 Si enim aliquid est, quod displiceat in auctore, quare id ad interpretem detorquetur? Sicut in Graecis habetur, rogatus sum ut Latinis ostenderem. Graecis sensibus verba sensibus laus inest aliqua, non est m
Abbreviated transcription (Latin):
ipso parit̾ et̾ni ignis hereditate
recipi debeat q̃rimonia aut abici.
uos ꝓbate. Si aut̃ ⁊ de me quid
sentiã q̃rit᷑: fateor me de hac
q̃stione ap̃d qͣmpłimos tͣctatoꝵ
diu̾sa legisse. Legi qͦsdã dicẽtes
qͥ parit̾ cũ corpr̃e ꝑ humani
seminis traducẽ ẽt aĩa diffum¬
datur. Et hoc qͥbꝰ pot̾ant asser¬
tionibus ꝯtirmabat. Ed puto
int̾ latinos tertullianũ sensisse. ł
lactantiũ fortassis et alios ñnullo ᷤᷤ
A lii asser̃ qd formatis in ut̾o corp̃ribꝰ
ds̃ cotidie faciat am̃as ⁊ infũdat.
Alii factas iã olim idest tũc cũ oĩa
ds̃ creauit ex nichilo nc̃ eas iudi¬
cio suo dispenset in corp̃re. Hoc
sentit et origenes. ⁊ nõnulli alii
grecoꝵ. Ego uͦ cũ ħ singła legerĩ
dõ teste dico qr usq ad p̃sens certi
et diffiniti aliqͥd de hac q̃stione ñ
teneo. sed dõ relinqͦ scire qͥd sit in
uͦ. et sicui ipse reuelare dignabit᷑.
E go tñ ħ singula ⁊ legisse me nõ ne¬

Expanded text:
ipso pariter aeterni 406 ignis haereditate recipi debeat querimonia, aut abjici, vos probate. Si autem et de me quid sentiam quaeritur, fateor me de hac quaestione apud quamplurimos Tractatorum diversa legisse. Legi quosdam dicentes, quod pariter cum corpore per humani seminis traducem etiam anima diffundatur: et hoc quibus poterant assertionibus confirmabant. Quod puto inter Latinos Tertullianum sensisse, vel Lactantium, fortassis et alios nonnullos. Alii asserunt, quod formatis in utero corporibus, Deus quotidie faciat animas et infundat: alii quod factas jam olim, idest, tunc cum omnia Deus creavit ex nihilo, nunc eas judicio suo dispenset in corpore. Hoc sentit et Origenes, et nonnulli alii Graecorum. Ego vero cum haec singula legerim, Deo teste, dico, quia usque ad praesens certi, et definiti aliquid de hac quaestione non teneo, sed Deo relinquo scire, quid sit in vero, et si cui ipse reveEgo tamen haec singula legisse me non ne
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ut qͥdẽ calũpniant᷑ alt̾am ꝓ¬
hac resurrecturã dicimꝰ sed hanc
ta. s cui nicħ oĩno ex oĩ nat᷑a sua
desit nͥ sola corruptio. hoc p̃ pro¬
mitate: surgat in uͥtute. seminet᷑
ĩ ignominia. surgat in głia. & qͥa
seminet᷑ corpꝰ am̃ale: resurgat
corpꝰ sp̃ale. Hec nob̾ de resurrectio¬
ne tͣdita ⁊̃ ab his a qͥbꝰ scm̃ baptis¬
ma in aqͥlenti eccłia ꝯsecuti sumꝰ.

Expanded text:
n, ut quidam calumniantur, alteram hac resurrecturam dicimus; sed hanc ta, sed cui nihil omnino ex omni natura sua desit, nisi sola corruptio. Hoc enim promitate, surgat in virtute; et seminatum in ignominia, surgat in gloria; et seminatum corpus animale, resurgat corpus spiritale . Haec nobis de resurrectione tradita sunt ab his, a quibus sanctum baptisma in Aquilejensi Ecclesia consequuti sumus:
Abbreviated transcription (Latin):
do dimitte nob̾ sic̃ ⁊ nos dimit.¬
timꝰ.: ⁊ siñ murmuratiõe dãdo.
hilarẽ eñi datorẽ diligit dẽ. De.¬
iq sc̃s iacobꝰ iã ex isto loco de
cũ admonet qͦmͦ ⁊ pecc̾a cotidiana
remediis expient᷑. ne homo qͥ
cũ in uno offendit fiat oĩũ reuᷤ.
in multis offendaendo.q ĩ młtiᷤᷤ
offendimꝰ õs: magnũ aggerẽ
reatꝰ sui minutatĩ collectũ ad
tͥbunal tãti iudicis ꝑtͣhat. ⁊ eã
potiꝰ dimittendo atq dãdo mnerea.¬
t᷑ sibi dimita debita: reddiq
pectas discẽ: qd ea doc̾ẽ ꝯsueuisti.
Siqͥd aut̃ in eis qͣntũ ad rẽ ipsam
ꝑtinet. nã qͣli eloqͥo explicata sit.
ẽ q̃d eruditionẽ offendat tuam.
q̃so ut rescribẽdo admoneas: ⁊
me corrigere nõ gͣueris. Infelix

Expanded text:
dimittimus, et sine murmuratione dando; hilarem enim datorem diligit deus. denique sanctus Iacobus iam ex isto loco de cum admonet quomodo etiam peccata cotidiana, remediis expientur, ne homo, qui cum in uno offenderit fiat omnium reus in multis offendendo - quia in multis offendimusatim collectum ad tribunal tanti iudicis peruehat et eam, potius dimittendo atque donando mereatur sibi dimitti debita reddique pectas discere, quia ea docere consuesti. si quid autem est in eis, quantum ad res ipsas pertinet — nam, quali eloquio explicata quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas et me corrigere non graueris. infelix
Abbreviated transcription (Latin):
prudẽtie nõ ĩprudẽtia: s astucia.
Nc̃ em̃ eã dico astuciã: q̃ usitatiꝰ in
maliciosis ĩtelligi. ⁊ uocari solet.
ut serpẽtes. Et illud. ut ⁊ ĩnocẽtibꝰ
astucie. Quãꝗͣ ⁊ ap̃d illos romane
lingue disertissimꝰ dix̾it. neq illi
tñ ad cauendũ dolꝰ ⁊ astucia deerãt.
astuciã in bono ponẽs. s ap̃d illos
rarissimũ. ap̃d nr̃os aut̃ freq̃ntissi.¬
mũ ẽ. Itẽq in partibꝰ tẽꝑantie aꝑ.¬
tissime ꝯtͣria ẽ effusio parsimonie.
Ca uͦ q̃ tenacitas oẽ uulgo dici solet:
dissimilitudine ꝯtͣria: manifeste
aut̃ qͣsi unitari iusticiã: iũdicã.

Expanded text:
e non imprudentia, sed astutia. Nunc enim eam dico astutiam, quae usitatius in malitiosis intelligi et vocari solet; ut serpentes, et illud: ut det innocentibus astutiam. quamquam et apud illos Romanae linguae disertissimus dixerit: neque illi tamen ad cauendum dolus aut astutia deerat; astutiam ponens in bono. sed apud illos rarissimum, apud nostros autem frequentissimum est. itemque in partibus temperantiae apertissime contraria est effusio parsimoniae; ea uero quae tenacitas uulgo etiam dici solet, dissimilitudine manifesta enim quasi imitari iustitiam ui
Abbreviated transcription (Latin):
magis minꝰ ue peccau̾it. tãto in
pec̾co cõmittendo maior: qͣnto in
diligendo deo &e ꝓximo minor.
Et rursꝰ tanto minor in peccati
ꝓpetratiõe. qͣnto miꝰnor in dei et
ꝓximi dilectiõe. Tanto itaq ple.¬
mor inqͥ atis: qͣnto in anior can.¬
tatis. Et tuc̃ ꝑfecti sumꝰ in carita.¬
te: qñ nicħ restat ex ĩfirmitate.
Nec sane qͣntũ arbitror putãdũ
ceptiõe hr̃e fidem dñi nr̃i iħu
xͥ. si illã distantiã sedendi ac

Expanded text:
magis minusue peccauerit, tanto in peccato committendo maior quanto in diligendo deo et proximo minor et rursus tanto minor in peccati perpetratione quanto maior in dei et proximi dilectione, tanto itaque plenior iniquitatis quanto inanior caritatis et tunc perfectissimus in caritate, quando nihil restat ex infirmitate. Nec sane, quantum arbitror, putandum ceptione habere fidem domini Iesu Christi. si illam distantiam se
Abbreviated transcription (Latin):
tis. pecc̾m oꝑamini : redarguti
a lege: qͣsi tͣnsgressores. Et pꝰ illã
sententiã ad intelligendũ diffi.¬
cillimã. de qͣ satis dixi q̃d dicẽ.¬
dũ putaui. eandẽ legẽ lib̾tatis
paulo añ dix̾it nouit. qm̃ in
multis offendimꝰ õs. suggerit
dm̃cã tãꝗͣ cotidianã cotidianiᷤ¬

Expanded text:
edarguti a lege quasi transgressores. et post illam sententiam ad intellegendum difficillimam, de qua satis dixi, quod dicendum putaui, eandem legem libertatis paulo ante dixerit, nouit, quoniam in multis offendimus omnes, suggerit dominicam tamquam cotidianam cot
Abbreviated transcription (Latin):
isto. recte possumꝰ dic̾e ⁊ ĩ illo nul.¬
la. ĩ illo qͣntũ ꝑtinet ad caritatẽ
q̃ pietatis ẽ. & ĩ ipso uno hoĩe q̃d
maiorẽ habeat pudiciciã ꝗͣ patiẽ.¬
tiã.⁊ maiorẽ hodie ꝗͣ heri. si ꝓfic̃
⁊ adhuc nõ habeat ꝯtinẽtiã. et
habeat nõ paruã miscdiã. ⁊ ut
gen̾alit̾ breuit̾q cõplectar ꝙͣ de
uͥtute habeo notionẽ q̃d ad recte
inuendũ attinet uͥtꝰ est caritas.
qͣ id q̃d diligendũ ẽ diligit᷑. ħ in
aliis maior. in aliis minor. ĩ aliiᷤ
nulla ẽ. Plenissima uͦ q̃ nͣõ possit
augeri quãdiu hic homo ui.¬
int: in nemine. Quãdiu aut̃
augeri pot̾. ꝓfecto illud quod
minꝰ est ꝙͣ debet: ex ucio ẽ.
E qͦ uicio nõ ẽ uistꝰ in tra qͥ
faciat bonũ. ⁊ nõ peccet. ex qͦ¬

Expanded text:
in isto, nulla in illo, quantum pertinet ad caritatem quae pietas est; et in ipso uno homine quod maiorem habeat pudicitiam quam patientiam, et maiorem hodie quam heri, si proficit; et adhuc non habeat continentiam et habeat non paruam misericordiam. et ut generaliter breuiterque complectar quam de uirtute habeo notionem, quod ad recte uiuendum attinet: uirtus est caritas, qua id quod diligendum est diligitur; haec in aliis maior, in aliis minor, in aliis nulla est; plenissima uero quae iam non possit augeri, quamdiu hic homo uiuit, in nemine. quamdiu autem augeri potest, profecto illud quod minus est quam debet ex uitio est. ex quo uitio non est iustus in terra, qui faciat bonum et non peccauit; ex q
Abbreviated transcription (Latin):
Adu̾sꝰ eos aut̃ qͥ sibi uident᷑ scire q̃d
nesciũt: hoc tutiores sumꝰ q̃d hãc
ignorãtiã nr̃am nõ ignoramꝰ. Aliud
est emĩ q̃d nescire malũ ẽ. aliud
q̃d sciri uł nõ pot̾ uł nõ opꝰ est.
uł ad uitã ꝗͣ querimꝰ indifferẽs

Expanded text:
aduersus eos autem qui sibi uidentur scire quod nesciunt . hoc tutiores sumus, quod hanc ignorantiam nostram non ignoramus; aliud est enim quod nescire malum est, aliud quod sciri uel non potest uel non opus est uel ad uitam quam quaerimus indifferens
Abbreviated transcription (Latin):
tñ idõ nõ ẽ paruo paruiꝰ. distor.¬
toᷤᷤ distortiꝰ. Si aut̃ q̃d puto ẽẽ ue.¬
riꝰ sacͥsq litt̾is ꝯgruẽtiꝰ. ita st̃ am̃e
ĩtẽtiones ut corꝑis m̃bra. nõ qͦ
uideant᷑ locis. s qͦ sentiant᷑ affec.¬
tibꝰ ⁊ aliud illuminat᷑ ãplꝰ aliud
minꝰ. aluid oĩno caret lumine.
oe tenebroso nõ illuminat᷑ obsta.¬
cło. ꝓfecto ita ut qͥsq illustratiõe
pie caritatis affectꝰ ẽ. ĩ alio actu
magis. ĩ alio minꝰ. in alio nicħ.
sic dici pot̾ hr̃e aliã. aliã nõ hr̾e.
aliã magis aliã ue  hr̾e uͥtutem.¬

Expanded text:
distortoque distortius; si autem, quod puto esse uerius sacrisque litteris congruentius, ita sunt animae intentiones ut corporis membra, non quod uideantur locis, sed quod sentiantur affectibus et aliud illuminatur amplius, aliud minus, aliud omnino caret lumine et tenebroso inumbratur obstaculo: profecto ita ut quisque inlustratione piae caritatis affectus est, in alio actu magis, in alio minus, in alio nihil, sic dici potest habere aliam, aliam non habere, aliam magis minusue habe
Abbreviated transcription (Latin):
ad sedẽ honoris eccłie: ꝯtẽpto
pauꝑe instructiore atq sanctiore:
Si aut̃ de cotidianis ꝯfessionibꝰ loqͥt᷑.
qͥs nõ hic peccat. si tñ peccat.
nͥ cũ ap̃d se ipsũ intꝰ ita uidicat.
ut ei tãto melior. qͣnto altior illi
uideat᷑ꝰ hoc em̃ indet᷑ significas.¬

Expanded text:
ad sedem honoris Ecclesiae, contempto paupere instructiore atque sanctiore? Si autem de quotidianis consessibus loquitur, quis non hinc peccat? Si tamen peccat, nisi cum apud seipsum intus ita judicat, ut ei tanto melior quanto ditior illo esse videatur: hoc enim videtur significas
Abbreviated transcription (Latin):
cit ĩspirat᷑. s sic̃ de tenebris in
lucẽ ꝓcedẽs paulatĩ ꝓgrediẽdo:
illuminat᷑. Qd̾ donec plenissime
ditissima spelũca egrediẽtẽ uici.¬
ma lucis afflatũ. tãtomagis qͣn.¬
tomagis ꝓpĩqͣt egressui. Ut illud
q̃d in eo lucet. sit utiq ex lumine
qͦ ꝓgredit᷑. illud aut̃ q̃d adhuc
obscurũ ẽ. sit ex tenebris unde
egredit᷑. Itaq ⁊ nõ iustificabit᷑
tus ex fide uiuit. & ĩduti st̃ scĩ

Expanded text:
cit inspiratur, sed sicut de tenebris in lucem procedens, paulatim progrediendo illuminatur. Quod donec plenissime ditissima spelunca egredientem, vicinia lucis afflatum, tanto magis, quanto magis propinquat egressui: ut illud quod in eo lucet, sit utique ex lumine quo progreditur; illud autem quod adhuc obscurum est, sit ex tenebris unde egreditur. Itaque et non justificabitur tus ex fide vivit . Et induti
Abbreviated transcription (Latin):
cultꝰ. Et uñ ille colit᷑ nͥ caritateꝰ
Caritas gͥ de corde puro ⁊ ꝯsciẽtia
bona. & fide nõ ficta. magna ⁊
uera uͥtꝰ ẽ. qr ipsa ẽ fͦinis p̾cepti.
Merito dicta fortis sic̃ mors. siue
qri nemo eã uĩcit sic̃ mortẽ. siũ
q in hac uita usq ad mortẽ ẽ
m̃sura caritatis. sic̃ dñs ait. Ma.¬
ut am̾ã suã ponat qͥs ꝓ amicis
a sẽsibꝰ carnis am̾ã : sic caritas
a ꝯcupiscẽtiis carnalibꝰ. Huic sub.¬
seruit sciẽtia cũ ẽ utił nã siñ illa
inflat. ꝯd̾ uͦ illa edificãdo ĩpleu̾it.
nich ᷝ usta uane q̃d inflet ĩueniet.
Utilẽ porro sciẽtiã definiendo mõs.¬
trauit. Ubi cũ dix̃ ecce pietas est
sapiẽtia: ꝯtinuo subiunxẽ. Abstin̾e
uͦ a mał. sciẽtia ẽ. Cur gͦ nõ dicimꝰ

Expanded text:
cultus? et unde ille colitur nisi caritate? caritas enim de corde puro et conscientia bona et fide non ficta magna et uera uirtus est, quia ipsa est et finis praecepti. merito dicta est fortis sicut mors, siue quia nemo eam uincit sicut mortem siue quia in hac uita usque ad mortem est mensura caritatis; sicut dominus ait: maut animam suaa sensibus carnis, sic caritas a concupiscentiis carnalibus. huic subseruit scientia, cum est utilis; nam sine illa inflat. quod uero illa aedificando inpleuerit, nihil ibi ista inane, quod inflet, inueniet. utilem porro scientiam definiendo monstrauit, ubi, cum dixisset: ecce pietas est sapientia, continuo subiunxit: a b stinere uero a malis scientia est. cur ergo non di
Abbreviated transcription (Latin):
qd ꝑ sacram̃tũ gr̾e xͥ oẽ inĩfãtibꝰ
recent̾ natis. nõ dubitamꝰ eẽ sol-¬
uendũ. cũ nõ in paruũ uolum̃
ꝓced̾et. nolui illud alia onerare
multis existimo ꝓfut᷑ũ. Aut si iã
abs te uł ab alio aliqͦ expositũ
habes: dirigas nob̃ quomͦ accipiẽ¬
dũ sit q̃d in epła apłi iacobi est.
qͥcũq eñi totã legẽ obseru̾it. of.¬
fendat aut̃ in uno: factꝰ ẽ oĩum
reus. Que res tał ac tanta ẽ ut q̃d

Expanded text:
fantibus recens natis non dubitamus esse soluendum, cum in non paruum uolumen procederet, nolui ulla alia onerare multis existimo profuturum aut, si iam uel abs te uel aliquo expositum habes, dirigas nobis quomodo accipiendum sit quod in epistula apostoli Iacobi est: quicumque autem totam legem obseruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. quae res talis ac ta
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͦ uicio. id ẽ fomite qͦdã uł
qͣsi radice pecẽi. cũ clamet qͥ suꝑ
pectꝰ dm̃ recũbebat. si dixerimꝰ
qr pecc̃m nõ habemꝰ. nos ipsos
seducimꝰ. ⁊ ueritas in nob̾ nõ est.ꝰ
Heq hoc ap̃d te diutiꝰ agendũ est.¬

Expanded text:
aliquo uitio, id est fomite quodam uel quasi radice peccati, cum clamet qui super pectus domini discumbebat: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est? neque hoc apud te
Abbreviated transcription (Latin):
oẽ si hoc de uͥtutibꝰ uerũ ẽ nõ tñ
id̾o cogam᷑ fateri eqͣlitatẽ õium
peccõꝵ. qͣntũ possũ adiuuãte dño
aꝑire conabor. Qd̾ si effecero: appro¬
bab̾. uͥ cause defuero: tu supplebiᷤ
Certe hic ꝑsuadẽt qͥ unã uͥtutem
habuerit hr̃e õs. ⁊ õs deee̾ cui una
defuerit. Qd̾ prudẽtia nec ignauia¬
nec ĩiusta nec ĩtẽꝑans pot̾ eẽ. Nã
si aliqͣ hoꝵ fuerit: prudẽtia ñ erit.
Porro si prudẽtia tẽ erit si ⁊ fortis e
iusta ⁊ tẽꝑãs sit. ꝓfecto uͥ fuerit secũ
ht̃ cet̾as. Sic̃ fortitudo ĩprudens eͣeͣ
nõ pot̾ uł ĩtẽꝑãs uł ĩiusta. sic tẽpe.¬
rãtia necesse ẽ. ut prudens ⁊ iusta
& fortis sit. Sic iusticia nõ ẽ nͥ sit
prudens. fortis. tẽꝑãs. Ita uͥ uera ẽ
aliqͣ eaꝵ ⁊ alie similit̾ st̃. Ubi aut̃
alie dest̃. uera illa nõ ẽ. &ẽ si aliqͦ
uicia uͥtutibꝰ aꝑta discretiõe ꝯtͣria.¬

Expanded text:
utibus uerum est, non tamen ideo cogamur fateri aequalitatem omnium peccatorum, quantum possum adiuuante domino aperire conabor. quod si effecero, approbabis; ubi causae defuero, tu supplebis. certe hinc persuadent qui unam uirtutem habuerit habere omnes et omnes deesse cui una defuerit, quod prudenec injusta nec intemperans potest esse. Nam, et si aliquid horum defuerit, prudentia non erit. Porro si prudentia tamen erit, et si fortis et justa et temperans sit, profecto ubi fuerit, secum habet caeteras. Sic fortitudo imprudens esse non potest uel intemperans uel iniusta. sic temperantia necesse est ut prudens, fortis et iusta sit. sic iustitia non est, si non sit prudens, fortis et temperans. ita ubi uera est aliqua earum, et aliae similiter sunt; ubi autem aliae desunt, uera illa non est, etiam si aliquo uitia uirtutibus aperta discretione
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ cantabo tͥ dñe. Nã qͥsqͥs
uelut nimiũ iustꝰ iudiciũ sine
miscđia. qͣsi securꝰ expectat: irã
iustissimã ꝓuocat. Quã timẽs
ille dic̃. Nõ ĩtres in iudiciũ cum

Expanded text:
iudicium cantabo tibi, domine; nam quisquis uelut nimium iustus iudicium sine misericordia quasi securus expectat, iram iustissimam prouocat, quam timens ille dicit: ne intres in iudicium cum
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ oĩa sĩt uͥ unũ erit. aut nulla
sit̃ uͥ unũ nõ erit: laboriosũ ẽ id
ostende. ꝓpt̾ea q uni uͥtuti duo
uicia opponi solẽt. ⁊ q̃d aꝑte ꝯtͣ.¬
riũ ẽ. & q̃d sp̃e similitudinis adũ.¬
brat᷑. Uñ illa catiline qi fortitudo
nõ erat. q̃ eet cũ uͥtutes alias nõ
habebat: faciliꝰ uidebat᷑. Qd̃ uͦ ig.¬
nauia fuerit uͥ exercitatio q̃libet
tuẽtibꝰ ignauia apparet. ipsa du.¬
ricia qr laborẽ bonoꝵ studioꝵ. qͥbꝰ
uera adqͥrit᷑ fortitudo. neglexerat.
Uerũtñ qr st̃ audaces qͥ timidi nõ
st̃. ⁊ rursꝰ timidi a qͥbꝰ absit auda.
uͥtute fortis ẽ. nec tem̾e audet.
nec ĩ cõsulte timet: cogimꝰ fateri
uicia plura eẽ uͥtutibꝰ. Uñ aliqñ
inciũ uicio tollit᷑. ut amore laud
amor pecume. Aliqñ unũ cedit
ut plura succedãt. uelut qͥ ebriosꝰ
fu̾it si modicũ bib̾et. ⁊ tenacitatẽ
oe ãbitionẽ dilig̾et. Posst̃ itaq ui.¬
cia cedere &e uiciis succedẽtibꝰ ⁊¬

Expanded text:
t omnia sint ubi unum erit, aut nulla sint ubi unum non erit, laboriosum est id ostendere, propterea quia uni uirtuti duo uitia opponi solent, et quod aperte contrarium est et quod specie similitudinis adumbratur. unde illa Catilinae quia fortitudo non erat, quae secum uirtutes alias non habebat, facilius uidebatur. quod uero ignauia fuerit, ubi exercitatio quaslibet tuentibus ignauia apparet ipsa duritia, quia laborem bonorum studiorum, quibus uera adquiritur fortitudo, neglexerat. uerum tamen quia sunt audaces qui timidi non sunt, et rursus timidi a quibus absit audaciuera uirtute fortis est, nec temere audet nec inconsulte timet —: cogimur fateri uitia plura esse uirtutibus. unde aliquando uitium uitio tollitur, ut amore laudis amor pecuniae; aliquando unum cedit ut plura succedant; uelut qui ebriosus fuit, si modicum bibere tenacitate et ambitione didicerit. possunt etiam uitia cedere etiam uitiis succedentib
Abbreviated transcription (Latin):
ci is si ueracit̾ dr̃. nõ ẽ ꝯsequens:
ut ꝓpt̾ hoc oĩa pecca sĩt paria.
Nã illud ĩseparabilitate uͥtutũ.⁊ si
forsitan fallor: tñ si uerũ memini
q̃d iux memini. oĩbꝰ philosophis
placuit. qͥ easdẽ uͥtutes agẽde uite
necessarias eẽ dixer̃. Hoc aũt de
parilitate peccoꝵ soli stoici ausi
st̃ disputa.re ꝯtͣ om̃em sensũ gen̾iᷤᷤ
humam. Quã eoꝵ uanitatẽ in ioui.¬
niano illo qͥ in hac sẽtẽtia stoicꝰ
erat: in aucupãd̃ aut̃ ⁊ defensãd̃
uoluptatibꝰ epicureos in scͥpt̾is scĩs
dilucidissime ꝯuicisti. in qͣ tua sua.¬
uissima ⁊ p̾clarissima disputatiõe
satis euident̾ apparuit. nõ placuns.¬
se auctoribꝰ nr̃is. uł ipsi potiꝰ que

Expanded text:
r, non est consequens, ut propter hoc omnia peccata sint paria. nam illud de inseparabilitate uirtutum, etsi forsitan fallor, tamen, si uerum memini, quod uix memini, omnibus philosophis placuit, qui easdem uirtutes agendae uitae necessarias esse dixerunt. hoc autem de parilitate peccatorum soli Stoici ausi sunt disputare contra omnem sensum generis humani; quam eorum uanitatem in Iouiniano illo, qui in hac sententia Stoicus erat, in aucupandis autem et defensitandis uoluptatibus Epicureus, de scripturis sanctis dilucidissime conuicisti. in qua tua suauissima et praeclarissima disputatione satis euidenter apparuit non placuisse auctoribus nostris uel ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ obsecͦ ut qͥcũq totã legẽ obserua¬
u̾it. offendat aut̃ in uno. factꝰ est
oĩum reꝰ Itane qͥ furtũ fecerit.
ĩmo uͦ qͥ dix̾it diuiti tu hic sede.
pauꝑi aut̃ tu sta illic. &e homicidii
⁊ adulterii &e sacͥlegii reꝰ ẽ. Qd̃
si nõ ẽ: qͦmͦ qͥ in uno offendat. factꝰ
oĩũ reꝰ. S recolendũ ẽ uñ uenerit
ista sẽtẽtia.⁊ q̃ illã suꝑiora peꝑͣint.
qͥbꝰq conexa dependeat. Fr̃s mĩ no¬

Expanded text:
secro te: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus? Itane qui furtum fecerit, imo vero qui dixerit diviti, Hic sede, pauperi autem, Tu sta illic, et homicidii, et adulterii, et sacrilegii reus est? Quod si non est, quomodo qui in uno offendat factus nium reus? Sed recolendum unde venerit ista sententia, et quae illam superiora pepererint, quibus connexa dependeat. Fratres mei, inq
Abbreviated transcription (Latin):
hec iccireo: ne ignoratio seript᷑aꝵ
auctoritatem tibi preberet in lue¬
Itummi: ⁊ uidereris rõnabilit̾ eirare
Et adhue sic locutus suni: quasi
unam de turbis ouenerim xͥanã.
Nẽ uero cum sciam toto te mundo
renunciasse. ⁊ abiectis ealeatisq
deliciis. or̃oni. ieuiniis. lectioĩ
uacare cotidie: cum ad exemplũ
abraham cupias exire de tr̃a tua
⁊ de cognatione tua. ut caldeis ⁊
mesopotamia derelictis tr̃am rep¬
missionis introeas. cum om̃em
substantiam aut pauperibꝰ largita
sis aut filiis ante mortem mundo
mortua dederis. miror te ea fae̾e
que si fac̾ent cet̾e rep̃hensiõe digne
uiderentur. Redit tibi in memo¬
riam ꝯfabulatio eiꝰ. blandicie.
sermo. consorcium: ⁊ eur ista
careas pati non potes. Ignoscimꝰ
matris lacrimis: s modum q̃¬
rimus indolore. Si parentem
cogito : nõ rep̃hendo q̃d plangiᷤ.

Expanded text:
Haec idcirco, ne ignoratio scripturarum Haec idcirco, ne ignoratio scripturarum auctoritatem tibi praeberet in luctum et uidereris rationabiliter errare. et adhuc sic locutus sum, quasi unam de turbis conuenerim Christianam. nunc uero, cum sciam toto renuntiasse te mundo et abiectis calcatisque deliciis orationi, ieiuniis, lectioni uacare cotidie, cum ad exemplum Abraham cupias exire de terra tua et de cognatione tua, ut Chaldaeis et Mesopotamia derelictis terram repromissionis introeas, cum omnem substantiolam aut pauperibus dilargita sis aut filiis ante mortem mundo mortua dederis, miror te ea facere, quae si facerent ceterae, reprehensione dignae uiderentur. redit tibi in memoriam confabulatio eius, blanditiae, sermo, consortium et, cur his careas, pati non potes: ignoscimus matris lacrimis, sed modum quaerimus in dolore. si parentem cogito, non reprehendo, quod plangis;
Abbreviated transcription (Latin):
denudabitis. ⁊ uestimenta ur̃a
non scindetis. ne moriamini : ⁊
super om̃em si nagogam ueniat
ira. Nolite inquit seindere uesti¬
menta ur̃a. ⁊ luctũ exhib̾e gen¬
tilem: nemoriamini. Nr̃a mors
pee̾rin est. Et quod forsitan cru¬
dele alicui uideatur. s fidei
necessarium est. ĩ eod̾ leuitico
seribit. quomͦ sacerdos magnꝰ
ad patrem. matrem frẽmq uł
lic am̃a dei sacri ficiis uacans
⁊ tota in illiꝰ ministeriis occupa¬
ta: aliquo impediatur affectu.
Nonne aliis uerbis id ipsum
in eugłio precipitur. ut non
renunciet donimi discipłs. ut
mortuo patri non exhibeat sepul¬
et: nõ ꝯtaminabr scĩfieatio
dei eius. quia sem̃ oleum unctioĩs¬
a dõ fuper eum est. Certe postqͣm
eredimus in xxp̃o.⁊ oleo unctiõis
cius accepto illum portamus ĩ nb:
non debemus exire de templo. ide
incredulitati uidelic gentilium
commisceri. s et̃ semꝑ intͥnseeus.
uoliuitati domini ministrare.

Expanded text:
denudabitis et uestimenta uestra denudabitis et uestimenta uestra non scindetis, ne moriamini et super omnem synagogam ueniat ira. nolite, inquit, scindere uestimenta et luctum exhibere gentilem, ne moriamini. mors nostra peccatum est. et — quod forsitan crudele alicui uideatur, sed fidei necessarium est — in eodem Leuitico scribitur, quomodo sacerdos magnus ad patrem, matrem fratresque licet anima dei sacrificiis uacans et tota in illius mysteriis occupata aliquo inpediatur adfectu. nonne aliis uerbis id ipsum in euangelio praecipitur, ut non renuntiet domui discipulus, ut mortuo patri non exhibeat sepulet non contaminabitur sanctificatio dei eius, quia sanctum oleum unctionisa deo super eum est. certe, postquam credimus in Christo et oleo unctionis eius accepto illum portamus in nobis, non debemus exire de templo, id eincredulitati uidelicet gentilium commisceri, sed esse semper intrinsecus, uoluntati domini ministrare.
Abbreviated transcription (Latin):
lic sim plicibꝰ admirari. quid
in lege ueteri. om̃s sub pec̃ei adã
tenebantur elogio ⁊ ad inferos de¬
scendentes ꝯsequenter la crime
ꝓsequebantur scd̾m apłm qui¬
ait. Regnauit mors ab adam usq
ad moisen : & super eos qui non
peccauerũt. In tħ̾u uero id est ĩ
euangłio ꝑ quem paradisus est
aꝑtus : morten gaudia ꝓsequũt᷑.
Elent usq hodie uidĩ.⁊ nudatis
pedibus in cin̾e uolutati. saceo
incubant : ac nequid desit suꝑsti¬
cioni.⁊ ritui uanissimo phari¬
seorum: primum cibum lentis
accipiunt: scilie ostendentes
quali edulio primogenita ꝑdi¬
derint. S merito. ut in resur¬
rectioirem dnĩ nõ credentes:
antiacp̃i parantur aduentui.
Nos uero qui arp̃m indiumus:
⁊ facti sumus iuata apłm genꝰ
regum ⁊ sacerdotale: non debe¬
mus suꝑ mortuos ꝯtristari. Et
dixoit inquit moises ad aaron
⁊ eleazarum ⁊ itamar. filios eiꝰ
qui relicti erant. Cap̃t ur̃m nõ

Expanded text:
licet simplicibus admirari, quid licet simplicibus admirari, quid in lege ueteri, omnes sub peccati Adam tenebantur elogio et ad inferos descendentes consequenter lacrimae prosequebantur secundum apt regnauit mors ab Adam usque ad Moysen etiam super eos, qui non peccauerunt; in Iesu uero, id est in euangelio, per quem paradisus est apertus, mortem gaudia prosequuntur. flent usque hodie Iudaei et nudatis pedibus in cinere uolutati sacco incubant ac, ne quid desit superstitioni, ex ritu uanissimo pharisaeorum primum cibum lentis accipiunt uidelicet ostendentes, quali edulio primogenita perdiderint. sed merito, quia in resurrectione domini non credentes antichristi parantur aduentui. nos uero, qui Christum induimus et facti sumus iuxta apostolum genus regium et sacerdotale, non debemus super mortuos contristari. et dixit, inquit, Moyses ad Aaron et Eleazar et Ithamar filios eius, qui relicti erant: caput uestrum non
Abbreviated transcription (Latin):
quia sciebat nõ peccasse nõ fleuit.
De moise uͦ ⁊ aaron uͥ eis ex uet̾i mo¬
re sit planctus exchibitus ñ mi
planctum magnum: ⁊ utiq
planctus magnus nõ in plange̾¬
tium exam̃atione uͥ tu estimas:
s inpompa fun̾is ⁊ exequiaꝵ
freq̃ntia intelligendꝰ est. deniq
d̾ iacob scriptura sic loquitur:
& ascendit ioseph sepelire patrem
suum. Et ascenderunt cũ eo om̃s
pueri pharaonis. ⁊ om̃s seniores
domus eius: ⁊ seniores omnis trȩ
egipti: ⁊ om̃is domus ioseph ⁊
fr̃s cius. Et pꝰ paululũ. Et aseẽ¬
dert̃ cum eo ⁊ quadrige et equites:
⁊ facta s̃ castra grandia nimis.
A c deinde. Et planxrer̃t super eũ
planctum magnum: et fortem
nimis. Planctus iste sollemns
non longas egiptiis imperat la cͥ¬
mas : s funeris monstrat ornatũ.
Iuxeta quem modum aaron quoq
⁊ moisez̃. fletos ẽẽ manifestum ẽ
Nequeo scripture satis laudare mi¬
steria. ⁊ diuinũ sensum in uerb̃

Expanded text:
quia sciebat non peccasse, non fleuit. quia sciebat non peccasse, non fleuit. de Moysi uero et Aaron, quod eis ex ueteri more sit planctus exhibitus, non miraplanctum magnum et utique planctus magnus non in plangentium exanimatione, ut tu aestimas, sed in pompa funeris et exequiarum frequentia intellegendus sit. denique de Iacob scriptura sic loquitur: et ascendit Ioseph sepelire patrem suum et ascenderunt cum eo omnes pueri Pharao et omnes seniores domus eius et seniores omnes terrae Aegypti et omnis domus Ioseph et fratres eius. et post paululum: et ascenderunt cum eo quadrigae et equites et facta sunt castra grandia nimis. ac deinde: et planxerunteum planctum magnum et fortem nimis. planctus iste sollemnis non longas Aegyptiis imperat lacrimas, sed funeris monstrat ornatum. iuxta quem modum Aaron quoque et Moysen fletos esse manifestum est. nequeo scripturae satis laudare mysteria et diuinum sensum in uerbis
Abbreviated transcription (Latin):
est quod per apłum meum iusse-¬
rani: ne de dormientibus in simi
litudinem gentium tristaremini.
e rubesce. et iici ꝯparatione supera¬
ris : melior zabuli ancilla quã
ma est. Illa infidelem maritum
translatum fingit in celum. Tu
mecum tuam filiam cõmorantẽ.
ꝯgregatisq ad se om̃ibꝰ ꝓpinquis
noluerit ꝯsolari: dicens. descen¬
dam ad filium meum lugens in
infernum: ⁊ dauid absalon oꝑto
capite planxerit. repetens fili
responsio: est luxisse filium iacob
quem putabat occisum. ad quem
⁊ ipse ad infernũ decensurus diẽ.
descendam ad filium meu̾ lugens
in infernum : quia necdum para.¬
disi ianuam ap̃c efreg̾at. necdũ
flammeam illam rũpheam ⁊ uer-¬
satilem presentium cherubui san¬
guis eius extinxerat. Unde ⁊ abra¬
ham lic in loco refrigerii. tñ ap̃
inferos cum lazaro scribitur. Et¬
dauid iuste fleuisse filium parri¬
cidam: qui alium paruulum postꝙͣ
ut uiueret impetrare non potuit:

Expanded text:
est, quod per apostolum meum iusseest, quod per apostolum meum iusseram, ne de dormienlitudinem Gentium tristaremini. Erubesce, 181 Ethnicae compatione superaris. Melior diaboli ancilla, quam mea est. Illa infidelem maritum translatum fingit in coelum, tu mecum tuam filiam commorantem, congregatisque ad se omnibus propinquis, noluerit consolari, dicens: « Descendam ad filium meum lugens in infernum? » Et David Absalon cooperto capite planxerit, repetens: « Firesponsio est: Luxisse Jacob filium, quem putabat occisum, ad quem et ipse erat ad inferos descensurus, dicens: « Descendam ad filium meum lugens in infernum » , quia necdum paradisi ianuam Christus effregerat, necdum flammeam illam romphaeam et uertiginem praesidentium cherubin sanguis eius extinxerat — unde et Abraham, licet in loco refrigerii, tamen apud inferos cum Lazaro scribitur —, etDauidiuste fleuisse filium parricidam, qui alium paruulum, postquam, ut uiueret, inpetrare non potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓpositi baptismo lauerit. ⁊ ita de¬
inceps uixerit. ut calcato mundo
semper monasterium cogitarit:
nõne uereris ne tibi saluator
dicat. irasceris paula quia filia
tua facta mã filia. indignaris
Cibum tibi denegas : non ieiunioꝵ
studio. s doloris. Non amo fru¬
galitatem istam: ieiunia hec
aduersarii mi s̃. Nullam am̃a
recipio: que nalente me seꝑat᷑
a corpore. tales stulta philosophia
mr̃es habuit. zenonẽ. theo frastũ.
uł catonem. Super nullum requieᷤ¬
cit ep̃c m̃s : nisi super humilem
& quietum. ⁊ trementem uerba
mã. hoc est quod michi monaste¬
rium ꝓmittebas : quod habitu
a matronis cet̾is separato tibi qͣi
religiosior uidebaris: Mens ista
que plangit: uestium sericaꝵ ẽ.
Interciperis ⁊ moreris: ⁊ quasi non
in mãs manus uẽtura sis. crude¬
lem iudicem fugis. Fug̾̃at quondã
fundo maris nĩs fuit. Si uiuen¬
tem crederes filiam: nunqͣm plã¬
geres ad meliora migrasse. hoc

Expanded text:
se propositi baptismo lauerit et ita dese propositi baptismo lauerit et ita deinceps uixerit, ut calcato mundo semper monasterium cogitarit, nonne uereris, ne tibi saluator dicat: irascells, Paula, quia filia tua mea facta est filia? indignaris  tuis cogitem. cibum tibi denegas non ieiuniorum studio, sed doloris. non amo frugalitatem istam; ieiunia haec aduersarii mei sunt. nullam animam recipio, quae nolente me separatur a corpore. tales stulta philosophia martyres habeat: Zenonem, Cleombrotum uel Catonem. super nullum requiescit spiritus meus nisi super humilem et quietum et trementem uerba mea. hoc est, quod mihi monasterium promittebus, quod habitu a matronis ceteris separato tibi quasi religiosior uidebaris? mens, ista quae plangit, uestium sericarum est. interciperis et moreris et, quasi non in meas manus uentura sis, crudelem iudicem fugis. fugerat quondam rofundo maris meus fuit. si uiuentem crederes filiam, numquam plangeres ad meliora migrasse. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tibus. Lygeatur mortuus. s il¬
le quem gehenna suscipit : quẽ
tartarus deuorat. in cuius pe¬
nam et̾nus ignis exestuat.
Nos quoꝵ exitus angeloꝵ turba
comitatur. quibus obuiam
xp̃e occurrit. graue est magis
si diueiꝰ immoremur in taberna¬
culo isto mortis: quia quam¬
diu bic moramur. ꝑegrinamur
a domino. Illa illa cupido nos
teneat. heu me quia incolatus
meus ꝓlongatus est. habitaui ẽ
habitantibus cedar: multum ꝑe¬
grinata est aña m̃a. Si cedar
tenebre s̃. et mundus iste tene
bre sunt. quia luxc lucet in tene¬
bris ⁊ tenebre eam non comp̃hen¬
derunt: faueamus bresille nr̃e.
quȩ de tenebris migrauit ad lu¬
cem. & inter fidĩ incipientis ardo¬
rem ꝯsummati operis ꝑceperit co¬
ronam. Reuera si scłare desidium
et quod deus a sius auertat. de¬
licias uitȩ istius cogitantem mors
immatura rapuisset. plangenda
erat: & om̃i lacrimaꝵ fonte deflẽ
tuor ferme menses scd̃o quodam mͦ

Expanded text:
tibus. lugeatur mor- tuus, sed iltibus. lugeatur mor- tuus, sed ille, quem gehenna suscipit, quem tartarus deuorat, in cuius poenam aeternus ignis exaestuat. nos, quorum exitum angelorum turba comitatur, quibus obuiam Christus occurrit, grauemur magis, si diutius in tabernaculo isto mortis habitemus. quia, quamdiu hic moramur, peregrinamur a domino, illa, illa cupido nos teneat: heu me, quia peregrinatio mea prolongata est; habitaui cum habitantibus Cedar, multum peregrinata est anima mea. si Cedar \'tenebrae\' sunt et mundus iste sunt tenebrae, quia lux lucet in tenebris et tenebrae eam non conprehenderunt, faueamus Blesillae nostrae, quae de tenebris migrauit ad lucem et inter fidei incipientis ardorem consummati operis percepit coronam. reuera, si saeculare desiderium et — quod deus a suis auertatdelicias uitae istius cogitantem mors inmatura rapuisset, plangenda erat et omni lacrimarum fonte deflendante quattuor ferme menses secundo quodam modo
Abbreviated transcription (Latin):
am̃a credentis est: necesse est
ut qui se credere dicit in xp̃o:
in om̃ibus xep̃i iudiciis gaudeat.
Sanus sum: grãs reffero ereatori.
Languro: ⁊ in hoc laudo dm̃i uo¬
luntatem. Qñ enim infirmor.
ł atitur aliquid apłs quod non
uult. ꝓ quo ter dnm deprecat᷑.
sed dicitur ei. Sufficit tibi gr̃a
Et ad reuelationũ bumiliandã
superbiam monitor quidam
humane imbecillitatis apponr:
in similitudine trium phantiũ.
quibus incurru retro eomes ad¬
herebat. singłas per acclamatiões
ciuiũ dicens: hominem te me¬
mento. Cur autem durũ sit q̃d
quandoq patiendum est. Do¬
lemus quem ꝗͣ mortuum: adħ
enim nati sumus: ut maneamꝰ
nis uas. et super omĩa dei filiꝰ
moritur: et nos indigna mur
aliquem exire de corpore. qui
ad hoc forsitan raptus est. ne ma¬
licia mutaret intellectum eius.¬
quia placita erat dõ am̃a eius:
ꝓ pt̾ hoc ꝓperauit educere eum d̾
media iniquitate : ne longo uitȩ
itinere deuiis oberraret anfrac¬

Expanded text:
anima credentis est: necesse est, anima credentis est: necesse est, ut qui se credere dicit in Christo, in omnibus Christi judiciis gaudeat. Sanus sum, gratias refero Creatori. Langueo, et in hoc laudo Domini voluntatem. « Quando enim infirmor, et apostolus aliquid, quod non uult, pro quo ter dominum deprecatur. sed dicitur ei: sufficit tibi gratia et ad reuelationum humiliandam superbiam monitor quidam humanae inbecillitatis adponitur in similitudinem triumphantum, quibus in curru retro comes adhaerebat per singulas adclamationes ciuium dicens: \'hominem te memento\'. Cur autem -durum sit, quod quandoque patiendum est? dolemus quemquam mortuum: ad hoc enim nati sumus, ut maneamus nis uas, et super omnia dei filius moritur: et nos indignamur aliquem exire de corpore, qui ad hoc forsitan raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius? placita enim erat deo anima eius; propter hoc properauit educere eum de media iniquitate, ne longo uitae itinere deuiis oberraret anfrac
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiaꝵ sapientie ⁊ scientię
iudicia eius: et inuestigabiles
uie illius. Bonus est deus:
et om̃a que bonus fec̃ bona sĩt
necesse est. Mariti orbitas uro¬
gatur : plango quod accidit.
S quia sic placet dño: equo aĩo
sustinebo. U nicus raptus est
filiꝰ durũ quid̃: s tołabile
quia sustulit ille qui dederat.
Si cecus fuero: amiei me lectio
ꝯsolabitur. Si auditũ quoq
surde aures negau̾int uaca¬
bo auitiis: nichil aliud nisi
dominum cogitabo. Immine¬
bit suꝑ hee : ⁊ dura pauꝑies.
frigus. languor. & nuditas.
extremam expectabo mortem.
⁊ breue putabo malum q̃d finis
melior subsequetur. Considemꝰ
quid ꝓpħicus ille psalmus sonet.
Iustus es dñe: ⁊ rectum iudiciũ
tuum. Hoc non potest dice
nisi ille qui ad uniu̾sa q̃ patit᷑
magnificat deum: ⁊ suo men¬
to imputans d̾ eius in aduer¬
sis clemẽtia głiatur. E xculta¬
uer̃t enĩ filie uidȩ : in om̃ibꝰ
iudiciis dñi. Si iudea ꝯfessio
interpretatur. ꝯfitens aũ oĩs

Expanded text:
um et sapientiae et scientiae iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! bonus est deus et omnia, quae bonus fecit, bona sint necesse est. mariti orbitas inrogatur: plango, quod accidit, sed quia sic placet domino, aequo animo sustinebo. unicus raptus est filius: durum quidem, sed tolerabile, quia sustulit ille, qui dederat. si caecus fuero, amici me lectio consolabitur. si auditum quoque surdae aures negauerint, uacabo a uitiis; nihil aliud nisi dominum cogitabo. inminebit super haec et dura pauperies, frigus, languor et nuditas: extremam expectabo mortem et breue putabo malum, quod finis melior subsequetur. consideremus, quid ethicus ille psalmus sonet: iustus es, domine, et rectum iudicium tuum. hoc non potest dicere nisi ille, qui ad uniuersa, quae patitur, magnificat deum et suo merito inputans de eius in aduersis clementia gloriatur. exultauerunt enim filiae Iudae in omnibus iudiciis domini. si ludaea \'confessio\' interpre