comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licti. Quia dicebant sp̃m iminundũ habet. Et ueniunt
matir eius & fr̃s. & foris stantes miserunt ad eum uocantes
eum. Et sedebat circa eum turba & dicunt ei. Ecce mat̾
tua & fr̃s tui forisquertnt te. Et respondens eis iħe ait
Quȩ ẽ mater mea & fis meie & circumsꝑitiens eos qͥ in
circuitu eius sedebant. ait. E cce mater mea & frs mei.

Expanded text:
iam dicebant spiritum inmundum habet et veniunt mater eius et fratres et foris stantes miserunt ad eum vocantes eum et sedebat circa eum turba et dicunt ei ecce mater tua et fratres tui foris quaerunt te et respondens eis ait quae est mater mea et fratres mei et circumspiciens eos qui in circuitu eius sedeban
Abbreviated transcription (Latin):
& mat᷑ ẽ. Et iterum cepit docere ad mare & congregata
ẽ adeũ turba multa. ita ut innauem ascendens sederet
in mari. Et omĩs turba circa mare. super terram ercit.
Et edocebat eos inparabolis multa. & dicebat illis in
doctrina sua. Audite.
Ecce exiit seminans. ad seminandũ. Et dũ seminat

Expanded text:
mare: et congregata est ad eum turba multa, ita ut navim ascendens sederet in mari, et omnis turba circa mare super terram erat: et docebat eos in parabolis multa, et dicebat illis in doctrina sua: Audite: ecce exiit seminans ad seminandum. Et dum sem
Abbreviated transcription (Latin):
audisset autem adolescens uerbum: abut tristis. Erat enĩ
diues ualte: ⁊ multas possessiones habens. Et circunspicienᷤ
iħc: ait discipulis suis. Quam difficile: qui pecunias ha¬
bent in regnum di introibunt. Amen dico uobis quia di¬
ues difficile introibit in regnum celoꝵ¬

Expanded text:
audisset autem adolescens verbum, abiit tristis: erat enim dives valde, et multas possessiones habens. Et circumspiciens Jesus, ait discipulis suis: Quam difficile qui pecunias habent in regnum Dei introibunt! Amen dico vobis, quia dives difficile intrabit in regnum coelo
Abbreviated transcription (Latin):
Aut non legistis in lege quia sabbis sacerdotes in
templo sabb̃m uiolant. & sine erimine sunt
Dico autem uobis. quia templo maiol est hic.
Si autem sciretis quid ẽ miscłiam uolo & ñ
sacrilicium. numqͣm condempnassets innocen¬
tes. Domitiꝰ enĩ ẽ filius hominis etiam sabbi.
Et cum inde transisset. uenit in sinagogam
eorum. Et ecce homo manum habens aribam
& in terrogabant eum dicentes. si libet sabbis
curare ut accusarẽt eum. Ipse autem dixit
eis. Quis ex uobis erit homo qui habet ouem
unam. Et si cceiderit hec sabbis in foueam

Expanded text:
is sacerdotes in templo sabbatum violant et sine crimine sunt dico autem vobis quia templo maior est hic si autem sciretis quid est misericordiam volo et non sacrificium numquam condemnassetis innocentes dominus est enim Filius hominis etiam sabbati et cum inde transisset venit in synagogam eorum et ecce homo manum habens aridam et interrogabant eum dicentes si licet sabbatis curare ut accusarent eum ipse auteeis: Quis erit ex vobis homo, qui habet ovem unam, et si ceciderit haec Sabbatis in foveam
Abbreviated transcription (Latin):
nnt filius hominis manducans & bibens. &
dicunt. Ecce homo uorax & potator uini pub¬
licanorum && peccatoꝵ amicus. Et iustificata
ẽ sapientia a filiis suis.
Tunc cȩpit exprobrare ciuitatib inqirib facͥ¬
tȩ sunt plurimȩ uirtutes eius. quia non egissẽt

Expanded text:
lius hominis manducans et bibens et dicunt ecce homo vorax et potator vini publicanorum et peccatorum amicus et iustificata st sapientia a filiis suis tunc coepit exprobrare civitatibus in quibus factae sunt plurimae virtutes eius quia non egissent
Abbreviated transcription (Latin):
at ilii dixerunt ad cum. Quare discipłi iohannis ie¬
uinant frequenter & obseruationes faciunt. sumiliter
& phariseorum. tui autem edunt & bibunt: ꝯuib
ipse ait. Numquid potestis filios sponsi dumcum
illis ẽ sponsus facere ieuinare: Uemient autem dies:¬
& cum ablatus fuerit abillis sponsus. tunc ieinabtͣ
in illis dieb. Nicebat autem & similitudinem ad illos.
ꝯuia nemo cõmissuram a uestimento nouo immit¬
tit inuestimentum uetꝰ. Alioquin & nouũ rumpit.
& ueteri non conuenit cõmissura a nouo. Et ne¬
mo mittit uinum nouum inutres ueteres. Alio¬
quin rumpet uinum nouum utres. & ipsum effun¬
detur. & utres ꝑibunt. S uinum nouum inutres
nouos inittendum ẽ & utiaq conseruantur. Et ne
ret ꝑsata uellebant discipłi eius spicas. o mandu¬
cabant confscantes manib. Quidam autem phari¬
seoium dicebant illis. Quid facitis quod nenlicet
tasabbis: Et respondens ib̾e ad eosdix̃. Nec legis¬

Expanded text:
um: Quare discipuli Joannis jejunant frequenter, et obsecrationes faciunt, similiter et pharisaeorum: fui autem edunt et bibunt? Quibus ipse ait: Numquid potestis filios sponsi, dum cum illis est sponsus, facere jejunare? Venient autem dies, cum ablatus fuerit ab illis sponsus, tunc jejunabunt in illis diebus. Dicebat autem et similitudinem ad illos: Quia nemo commissuram a novo vestimento immittit in vestimentum vetus: alioquin et novum rumpit, et veteri non convenit commissura a novo. Et nemo mittit vinum novum in utres veteres: alioquin rumpet vinum novum utres, et ipsum effundetur, et utres peribunt. Sed vinum novum in utres novos mittendum est, et utraque conservantur. Et nemret per sata, vellebant discipuli ejus spicas, et manducabant confricantes manibus. Quidam autem pharisaeorum dicebant illis: Quid facitis quod non licet in sabbatis? Et respondens Jesus ad eos, dixit: Nec
Abbreviated transcription (Latin):
cunt ez. Etiam. Nit illis. Ideo omis scriba doc¬
tus in regno cȩlorum similis est homini patͥs
familias. Qui profert de thesauro suo noua &
uetera. Et factum est cum consuminasset iħc
parabolas istas transiit inde.
Et ueniens in patriam suam. docebat eos in
sinagogis eorum ita ut mirarentur & dicerent.
Unde huic sapientia hȩc & uirtutes: Nonne
hic est fabri filius Nonne mater eius dicit᷑
maria & frͣ eius iacob & ioseph & simon & ui¬
das. Et sorores eius nonne om̃s apud nos sunt
Unde gͦ huic ista omĩa: Et scandalizabant᷑ ĩ eo.
ħc autem dixit eis. Non ẽ ꝓpħa sine honoie.
nͥ in patria sua & indomo sua. Et non fecit ibi
uirtutes multas propter incrudulitatem illoꝵ
N ilo tempore. Audiuit herodes tetrarcha fa¬
mam iħu & ait pueris suis. Hic ẽ iohannes
baptista. ipse surrexit amoituis. & ideo uirtu¬
tes oꝑantur in illo.

Expanded text:
ba doctus in regno caelorum similis est homini patri familias qui profert de thesauro suo nova et vetera et factum est cum consummasset Iesus parabolas istas transiit inde et veniens in patriam suam docebat eos in synagogis eorum ita ut mirarentur et dicerent unde huic sapientia haec et virtutes nonne hic est fabri filius nonne mater eius dicitur Maria et fratres eius Iacobus et Ioseph et Simon et Iudas et sorores eius nonne omnes apud nos sunt unde ergo huic omnia ista et scandalizabantur in eo Iesus autem dixit eis non est propheta sine honore nisi in patria sua et in domo sua et non fecit ibi virtutes multas propter incredulitatem illorum in illo tempore audiit Herodes tetrarcha famam Iesu et ait pueris suis hic est Iohannes Baptista ipse surrexit a mortuis et ideo virtutes inoperantur
Abbreviated transcription (Latin):
fris sui. Dicebat enim illi ioħes. Non licer tͥ ha¬
bere illã. Et uolens eum occiderẽ timuit ppłm:
quia sicut ꝓropħam eum habebant. Die autem
natalis herodis saltauit filia herodiadis in me¬
dio & placuit herodi. Unde cum uiramento pol¬
licitus ẽ ei dare quodcumnq postulasset ab eo.
It illa premonita amatre sua. damͥ hic indis¬
co in quid capud ioħis baptistȩ. Et constristatꝰ
ẽ rex. P ropter iuramentum autem & eos qui
pariter recumbebant. iussit dari. Mi sitq &
decollauit iohanne incarcere. Mallatum ẽ capd
eus indisco. & datum ẽ puelle. & tulit matri suȩ¬

Expanded text:
es: non licet tibi habere eam. Et volens illum occidere: timuit populum. Quia sicut Prophetam eum habebant. Die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio: et placuit Herodi. Unde cum juramento pollicitus ei dare quodcumque postulasset ab eo. At illa premonita a matre sua: dahic in disco caput Iohannis Baptistae et contristatus est rex propter iuramentum autem et eos qui pariter recumbebant iussit dari misitque et decollavit Iohannem in carcere et adlatum est caput eius in disco et datum e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊rraniorum agri. qui responlens ait. Qui seinz¬
nauit honum semen est filius hominis. Ager ẽ
mundus. Bonum uero semen: hi sunt filii regni.
Nirania autem filui neqͣm sunt. Inimicus autẽ
qui seminauit eã. est diabolus. Messisuero.
consummatio scłi ẽ. Messores autem angłi sunt.

Expanded text:
aniorum agri. Qui respondens, ait: Qui seminat bonum semen, est Filius hominis. Ager autem est mundus. Bonum vero semen, hi sunt filii regni. Zizania autem filii sunt nequam. Inimicus autem qui seminavit ea, est diabolus. Messis vero, consummatio saeculi; m
Abbreviated transcription (Latin):
gelio quod ipse erat incorruptibilis uerbi opuis incho¬
ans solus uerbum carnem factum ẽẽ nec lumen ate¬
nebris conprehensum fuisse testatur. primum signũ
ponens quod innuptiis fecit dominiis ut ostendens
quod erat ipse legentib demonstraret. quod ubi dñs
inuitatur deficere nuptianim uinum debeat. ut¬
& ueterib inmutatis noua omĩa quȩ axp̃o institu¬

Expanded text:
 incurruptibilis Verbi opus inchoans, solus Verbum carnem factum esse, nec lumen a tenebris comprehensum fuisse testatur: primum signum ponens quod in nuptiis fecit Deus, ut ostendens quod erat, ipse legentibus demonstraret quod ubi Dominus invitatur, deficere nuptiarum vinum debeat, ut, veteribus immutatis, nova omnia quae a Christo institu
Abbreviated transcription (Latin):
Audiuit autem herodes techrarcha omĩa quȩ tiebant
abeo. & hesitabat eoquod diceretur aquib dam qͥa io¬
hannes surrexit amortuis. Aquibdam uero quia he¬
lyas apparuit. Ab aluis autem quia ꝓpħa uniis de an¬
tiquis surrexit. Et ait herodes. Iohannem ego decolla¬
ui. Quis autem ẽ ist e de quo talia audio. Et quere¬
bat iudere eum. Et reuersi apłi narrauerunt illi que¬
cumq fecerutt. Et assumptis illis secessit seoisum in
locum desertum qui est bethsadȩ. Quod cum cognouis
sent turbe: secutȩ sunt eum. Et excepit illos. & loque
Dies autem ceꝑat declinare. o accedentes duodetim
dixerunt illi. Dunitte turbas ut euites incastella
uillasq que circa sunt diuertant & inueniant ȩscas.¬

Expanded text:
ivit autem Herodes tetrarcha omnia quae fiebant ab eo et haesitabat eo quod diceretur a quibusdam quia Iohannes surrexit a mortuis a quibusdam vero quia Helias apparuit ab aliis autem quia propheta unus de antiquis surrexit et ait Herodes Iohannem ego decollavi quis autem est iste de quo audio ego talia et quaerebat videre eum et reversi apostoli narraverunt illi quaecumque fecerunt et adsumptis illis secessit seorsum in locum dessent turbae, secutae sunt illum: et excepit eos, et loquebaat. XCIII, 1. Dies autem coeperat declinare. Et accedentes duodecim dixerunt illi: Dimitte turbas, ut euntes in castella villasq
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ib q mirantib mom̃b que faciebat dixit ad
discipulos suos. Poite uos incordib uris sermones istos.
At illi ignoiabant uerbum istud. & erat uelatum an¬
te eos ut non sentirent istud. Et timebant interroga
Ntrauit autem cogitatio inter eos. quis eẽt eorum ma
dens putrum statuit eum secus se & ait illis. Quic̃q
susceꝑit puerum istum in nomine meo. me recipit.
Et quicumq me receꝑit : recipit eum qui me misit.
Nam qui minoi ẽ inter uos om̃s. hic maior ẽ. Respon¬
cdens autem iohannes dix.
Preceptor uidimus quenda innomine tuo eicientem
demonia. & prohibuimus eum qͥ ñ sequitur nobiscũ.
Et ait ad illum iħc. Nolite prohibere. qui entm nꝰ
ẽ adu̾sum uos prouobis ẽ.

Expanded text:
in omnibus quae faciebat, dixit ad discipulos suos: Ponite vos in cordibus vestris sermones istos: At illi ignorabant verbum istud, et erat velatum ante eos, ut non sentirent illud: et timebant eum interrCII, 2. Intravit autem cogitatio in eos, quis eorum madens puerum statuit eum secus se, et ait illis: Quincumque susceperit puerum istum in nomine meo, me recipit; et quicumque me receperit, recipit eum qui me misit. nam qui minor est inter omnes vos hic maior est respondens autem Iohannes dixit praeceptor vidimus quendam in nomine tuo eicientem daemonia et prohibuimus eum quia non sequitur nobiscum et ait ad illum Iesus nolite prohibere qui enim non est adversum vos pro vobis
Abbreviated transcription (Latin):
x p̃m dĩ. At ille increpans eos. precepit ne cui dicerent
hoc dicens. Quia oportet filium hominis multa pa¬
ti & reprobari a seniorib & principib sacerdotum &
scribis & occidi & tercia die resurgere.
Dicebat autem adom̃s. Siquis uult post me ueni¬
re abneget semetipsum & tollat crucem suã cotidie &
sequatur me. Qui enim uoluerit animam suã salua

Expanded text:
e increpans illos praecepit ne cui dicerent hoc dicens quia oportet Filium hominis multa pati et reprobari a senioribus et principibus sacerdotum et scribis et occidi et tertia die resurgere dicebat autem ad omnes si quis vult post me venire abneget se ipsum et tollat crucem suam cotidie et sequatur me qui
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Magister obsecro te respice in filium meum quia
unicus mͥ ẽ. Et ecce sp̃c apprebendit illum. & subito
clamat & elidit & dissipat eum cum spuma. & uix dis¬
cedit dilanians eum. Et rogaui discipulos tuos ut eice¬
rent eum: & non potuerunt. Respondens autem ib̾e
ctix̃. Ogenenitio infidelis & ꝑuersa. quousq eto apud

Expanded text:
ce in filium meum, quia unicus est mihi: et ecce spiritus apprehendit eum, et subito clamat, et elidit, et dissipat eum cum spuma, et vix discedit dilanians eum: et rogavi discipulos tuos, ut ejicerent illum, et non potuerunt. Respondens autem Jesus, dixit: O generatio in
Abbreviated transcription (Latin):
montem ut oraret. Et factum ẽ dum oiaret: species uultꝰ
eius altera. & uestitus erus alb refulgens. Et ecce duo ui¬
ri loquebantur cum eo. Frant autem moy ses & helyas
uisi inmaiestate. & dicebant excessum eius. quem com¬
pleturus erat in iherłem. P etrus uero & qui cum illo
erant. grauati erant somno. Et euigilantes uiderunt
maiestatem erus. & duos uiros qui stabant cum illo.
O factum est dum discederent abillo. ait pettus ad iħm.
Preceptoi bonum ẽ nos hic eẽ. & faiciamuis hic tria ta¬
bernacula. Unum tͥ. & unum moysi & unum helyȩ.
nesciens quid diceret. Hec antemillo loquente. facta e
nubes & obumbrauit eos. & tinuerunt intrantib illis
in nubem. Et uox facta ẽ de nube dicens. hic ẽ filius m̃s
dilectus. ipsum auditam. Et dum fieret uox. inuentꝰ

Expanded text:
species vultus ejus altera, et vestitus ejus albus et refulgens. Et ecce duo viri loquebantur cum illo. Erant autem Moyses et Elias, visi in majestate, et dicebant excessum ejus, quem completurus erat in Jerusalem. Petrus vero, et qui cum illo erant, gravati erant somno. Et evigilantes viderunt majestatem ejus, et duos viros, qui stabant cum illo. Et facPraeceptor, bonum est nos hic esse, et faciamus tria tabernacula, unum id diceret. Haec autem illo loquente, facta est nubes, et obumbravit eos: et timuerunt, intrantibus illis in nubem. Et vox facta est de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, ipsum audite. Et dum fieret vox, inve
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt om̃s. Acceptis autem quinq panib & duo¬
b piscib respexit incelum & benedixit illis &
fregit. & distribuit disciprilis ut ponerent ante turbas.
Et manducauerunt om̃s & saturati sunt. Et sublatũ
est quod super fuit illis. fragmentoꝵ duodecim copbinos.
cipuli. Et interrogauit illos dicens. Quem me ẽẽ di
cunt turbe: It illi responderunt & dixerunt. Io
hannem baptistam. alii autem helyam. alii quia unꝰ ꝓpħ̃a

Expanded text:
suspirant. « Acceptis autem quinque panibus et duobus piscibus respexit in coelum, et benedixit illis, fregit, et distribuit discipulis; discipuli autem turbis. Et manducaverunt omnes, et saturati sunt. Et sublatum est quod superfuit illis, fragmentorum cophini duodecim.cum illo et discipuli: et interrogavit illos dicens: Quem me dicunt esse turbae? At illi responderunt, et dixerunt: alii Joannem Bap
Abbreviated transcription (Latin):
undiq. Et iterum intrauit capharnaũ post dies. Mau¬
ditum ẽ quod indomo eẽt. Et conuenerunt multi. ita
ut non caperent neq adianuam. & loquebatur eis u̾bum.
Et uenerunt ferentes adeũ paraliticũ. qͥ a quatuoi por
tabatur. Et cum non possent offerre eum illi pre turba
nudauerunt tectum ubi erat. & patefacientes suminise¬
runt grabatum inquo paroliticus iacebat. Cum udissit¬
i ħc autem fidem illoꝵ. dixit paralitico. Fili dimittunt᷑
tͥ peccata. Erant autem illic quidam de scribis sedentes

Expanded text:
 et iterum intrauit in Capharnaum post dies, et auditum est quod in domo esset et conuenerunt multi, ita ut non caperet neque ad ianuam, et loquebatur eis uerbum. et uenerunt ferentes ad eum paralyticum, qui a quattuor tabatur: et cum non possent offerre eum illi, prae turba, nudaverunt tectum ubi erat: et patefacientes submiserunt grabatum in quo paralyticus jacebat. Cum autem vidisset Jesus fidem illorum, ait paralytico: Fili, dimittuntur tibi pec
Abbreviated transcription (Latin):
desertum locum ibiq orabat. Et ꝑsecutꝰ ẽ eum symon &
qui cum illo erant. Et cum inuenisset eum dixetunt ei.
Quia om̃s querunt te. Etait illis. Eamus in proximos ui¬
cos. & ciuitates ut & ibi predicem ad hoic enim ueni. Et
erat predicans in sinagogiseoꝵ. &onri. galylea. & demonia

Expanded text:
sertum locum, ibique orabat: et prosecutus est eum Simon, et qui cum illo erant. Et cum invenissent eum, dixerunt ei, quia omnes quaerunt te. Et ait illis: Eamus in proximos vicos et civitates, ut et ibi praedicem: ad hoc enim veni. Et erat praedicans in synagogis eorum, et in omni
Abbreviated transcription (Latin):
eius primum: s quando glificatus ẽ iħ̾c. Tunc recordati sunt
quia hec scripta erant de eo ⁊ hec fecerant.¬
autem illo: multi substernebant uestim̃ta sua in uia. Alii
autem cedebant ramos de arborib: & sternebant inuia.
Et cum appropinquaret iam ad descensum montis olueti:
ceꝑunt omnes turbe descendentium gaudentes laudare

Expanded text:
ificatus est Jesus, tunc recordati sunt quia haec erant scripta de eo: et haec feceruntautem illo, multi substernebant vestimenta sua in via: alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via. Et cum appropinquaret jam ad descensum montis Oliveti, eperunt omnes turbae descendentium gaudentes laudare
Abbreviated transcription (Latin):
flagellum de funiculis eiciebat om̃s uendentes ⁊ em̃¬
tes in templo: oues quoq et boues et mensas num¬
mularioꝵ effudit: et es ⁊ cathedras uendentium co¬
lumbas euertit. et dicit eis¬
L̾e. Auferte ista hinc: et nolite

Expanded text:
flagellum de funiculis, eiciebat / omnes ementes et vendentes a templo, oves quoque et boves, et mensas nummulariorum, es et cathedras vendencium columbas evertit dicens: Auferte is
Abbreviated transcription (Latin):
me. Infirmus et uisirastis me. In carcere eram: ⁊ uenistis ad
me. ẽ unc respondebunt ei uisti dicentes. dñe quando udi¬
mus te esurientẽ et pauimus :Sitientem ⁊ dedimꝰ tͥ potũ:
Quanto autem te uidimus hospitem et collegimus te. Aut
nudum ⁊ cooꝑumus te. aut quando te uidimꝰ infirmum ⁊
in carcerem ⁊ uenimus ad te. & respondens rex: dicet illis.¬

Expanded text:
re eram, et uenistis ad me. Tunc respondebunt ei iusti dicentes: Domine, quando te uidimus esurientem, et pauimus; sitientem, et dedimus potum? Quando autem te uidimus hospitem. et collegimus te; aut nudum, et cooperuimus te? Aut quando te uidimus infirmum aut in carcere,
Abbreviated transcription (Latin):
espiciens autem uidit eos qui mittebant
munera sua. in gazophilatium diuites. Uidit autẽ
et quandam uiduam pauꝑculam mittentẽ era mi-
nuta duo: quod est quadrans. Et conuocans discipu¬
los suos ait illis. uere dico uobis: quia hec iudua pau¬
ꝑ plusquam omnes misit. Nam omnes hii ex abun¬
danti sibi miserunt inmunera d̃i: hec autem totum¬
ex eo quod deest illi uictum suum que habuit misit.

Expanded text:
espiciens autem uidit eos qui mittebant munera sua in gazophylacio diuites : uidit autem at quandam uiduam pauperculam mittentem aera nuta duo, quod est quadrans. Et convocans discipulos suos, ait illis: Vere dico vobis, quia vidua haec pauper plus quam omnes misit. Nam omnes hi ex abundanti sibi miserunt in munera Dei: haec autem ex eo quod deest illi, totum victum suum quem habuit misit.
Abbreviated transcription (Latin):
purrum suum. recoidatꝰ miscd̃ie suȩ. Sicut locutꝰ
est ad ꝑatres nros. abraham & semin eius in scła.¬
Mansit autem maria cum illa quas mensib trib & re¬
uersa ẽ indomum suam.
elysabeth autem impletum ẽ tempus pariendi. & pe¬
perit filium. Et audierunt uicini & cognati eius quia mag¬
nificauit dũs misdiam suam cum illa. & congratulabant᷑

Expanded text:
iae suae. Sicut locutus est ad patres nostros, Abraham, et semini ejus in saMansit autem Maria cum illa quasi mensibus tribus: et reversa est in domum suam. Elizabeth autem impletum est tempus pariendi, et peperit filium. Et audierunt vicini et cognati ejus, quia magnificavit
Abbreviated transcription (Latin):
ane autem reu̾tens
in ciuitatem: esuriit. Et uidens fici arborem unam secus ui¬
am uenit ad eam: et nichil inuenit in ea nisi folia tantũ.¬
Mͣ. Nondum enim erat tempꝰ ficoꝵ. Et ait illi. Numqͣm
ex te fructus nascatur in sempit̾num. Et arefacta ẽ conti¬
nuo ficulnea. Et uidentes discipuli mirati sunt dicentes.
Quomodo continuo aruit: Et cum uesꝑa facta eẽt:e
grediebatur de ciuitate. Et cum mane transirent ui¬
derunt ficum aridam factam aradicib et recordatus pe

Expanded text:
ane autem revertens in civitatem, esuriit. Et videns fici arborem unam secus viam, venit ad eam; et nihil invenit in ea, nisi folia tantum: nondum enim erat tempus ficorum. Et ait illi: Nunquam ex te fructus nascatur in sempiternum. Et arefacta est continuo ficulnea. Et videntes discipuli mirati sunt, dicentes: Quomodo continuo aruit! Et cum vespera facta esset, egrediebatur de civitate. Et cum mane transirent, viderunt ficulneam aridam fact
Abbreviated transcription (Latin):
Serue male & piger. sciebas qd meto ub ñ semino. &
congrego ub non sparfi. Oportuit gͦ te cõmitere pe¬
cumam meam nummmularzis. & ueniens ego recepisse¬
utiq quod meum ẽ cum usura. Tollite itaq ab eo talen¬
tum. & date ei qui habet talenta decem.¬

Expanded text:
et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi: oportuit  autem te committere pecuniam meam nummulariis; et veniens ego recepisseutique quod meum est, cum usura. Tollite itaque ab eo talentum, et ei date qui habet decem
Abbreviated transcription (Latin):
misit in illum manus. quia nondum uenerat ho¬
ra eius. De turba autem multi crediderunt ĩ eum.
Et dicebant. xp̃c cum uenerit. numquid plura
signa faciet. quam quȩ hic facit Audierunt pha¬
risei turbam murmurantẽ de illo hec.
t miserunt principes & pharisei ministros.
ut apprehenderent eum. Dixit gͦ eis iħe. Ad huc

Expanded text:
us quia nondum venerat hora eius de turba autem multi crediderunt in eum et dicebant Christus cum venerit numquid plura signa faciet quam quae hic facit audierunt Pharisaei turbam murmurantem de illo haec et miserunt principes et Pharisaei ministros ut adprehenderent eum dixit ergo Iesus adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
lacum. & edificauit turrim. & locauit eam agricolis.
& peregre profectus ẽ. Et misit ad agricolas intem¬
pore seruum ut ab agricħ s acciperet de fruetu ui¬
neȩ. qui apptehesum eum ciciderunt. & diisertͥ
uacuum. Et iterum misit ad illos alium seruum.
& illum incapite uulnerauerunt. & contumeliis
affecerurt. Et rursus alium misit. & illũ occiderunt.
Et plures alios quosdam cedentes. allos uero occidentes.
Ad hur gͦ unum habens filium karissimum. & illũ
misit ad eos nouissuum dicens. Qiuia uerebuntur fi¬
lium meum. Coloni autem dixerunt adinuicem.
Hic ẽ heres. Uenite occidamus eum. & nr̃a erit here¬
ditts. Et apptehendentes eum occiderunt. o eiecert᷑

Expanded text:
cavit turrim, et locavit eam agricolis, et peregre profectus est. Et misit ad agricolas in tempore servum, ut ab agricolis acciperet de fructu vineae. Qui apprehensum eum ceciderunt, et dimiserunt vacuum. Et iterum misit ad illos alium servum: et illum in capite vulneraverunt, et contumeliis affecerunt. Et rursum alium misit, et illum occiderunt: et plures alios: quosdam caedentes, alios vero occidentes. Adhuc ergo unum habens filium charissimum: et illum misit ad eos novissimum, dicens: quia reverebuntur filium meum. Coloni autem dixerunt ad invicem: Hic est haeres: venite, occidamus eum: et nostra erit haereditas. Et apprehendentes eum
Abbreviated transcription (Latin):
edificantes. hic faictus ẽ incapud angul Adño fac¬
tum ẽ istud. & ẽ mirabile inocłis nris.
Et querebant eum tenere. & timuerunt turbam.
Cognouerunt enim. qm ad eos parabolam hanc dixe¬
rit. & relicto eo abierunt. Et mutunt ad eum qͦsd̾a
ex phariseis & herodianis ut eum caperent in uerbo.
qui uenientes dicunt ei. Magister. scimus quia uentix
es. & non curas quemqͣm. Nec enim uides infticiem
hominum. s inueritate uiam dei doces. licet dari
tributa cesari annon dabimus : Qui sciens uersutia
eorum ait illis. Quid me temptatis. Afferte mͥ de¬
narium ut uideam. At illi attulerunt ei. Et ait ilł.¬

Expanded text:
in caput anguli a Domino factum est istud et est mirabile in oculis nostris et quaerebant eum tenere et timuerunt turbam cognoverunt enim quoniam ad eos parabolam hanc dixerit et relicto eo abierunt et mittunt ad eum quosdam ex Pharisaeis et Herodianis ut eum caperent in verbo qui venientes dicunt ei magister scimus quoniam verax es et non curas quemquam nec enim vides in faciem hominis sed in veritate viam Dei doces licet dari tributum Caesari an non dabimus qui sciens versutiaeorum, ait illis: Quid me tentatis? Afferte mihi denarium ut videam. At illi attulerunt ei. Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
mei. Et stans iħc precepit illum uocari. Et uocant
cecum dicentes ei. Anun equioi esto surge uocat te.
Q proiecto uestimento suo: exiliens uenit ad eum.
Et respondens iħc dixit ei. Quid ins ut faciam tibi
Cecus autem dixit ei. Raboni ut uideam. Tħe aut̃
ait illi. Uade fides tua te saluum fecit. Et confestĩ
uidit. & sequebatur eum inuia.

Expanded text:
cant caecum dicentes ei: Animaequior esto: surge, vocat te. Qui projecto vestimento suo exsiliens, venit ad eum. Et respondens Jesus dixit illi: Quid tibi vis faciam? Caecus autem dixit ei: Rabboni, ut videam. Jesus autem ait illi: Vade, fides tua te salvum fecit. Et confestim vidit, et sequeba
Abbreviated transcription (Latin):
Soluite illu᷑ & adducite. Et siquis uobis dixerit
quid facitis. dicite quia dño necessaruis ẽ & continuo
illum dimittet buc.
Et abeuntes inuenerunt pullum ligatum ante
ianuam fors inbiuio. & soluunt eum. Et quid̾a
de illic stantib dicebant . Quid facitis soluentes pul¬
lum: Qui dixerunt eis sicut preceꝑait illis ihe. &
dimiserunt eis. Et duxerunt pullum ad iħm: &
imponunt illi uestimenta sua & sedit super eum.
Multi autem uestimenta sua strauerunt inuia.
Alu autem frondes cedebant de arbouib & stertie¬
bant inuia. Et qui preibant. & qui sequebant᷑

Expanded text:
rit quid facitis dicite quia Domino necessarius est et continuo illum dimittet huc et abeuntes invenerunt pullum ligatum ante ianuam foris in bivio et solvunt eum et quidam de illic stantibus dicebant illis quid facitis solventes pullum qui dixerunt eis sicut praeceperat illis Iesus et dimiserunt eis et duxerunt pullum ad Iesum et inponunt illi vestimenta sua et sedit super eo multi autem vestimenta sua straverunt in via alii autem frondes caedebant de arboribus et sternebant in via et qui praeibant et qui
Abbreviated transcription (Latin):
folia. uenit siquid forte inueniret in eam. Et cum ue¬
nisset ad eam. chilinuenit preter folia. Non etcit e¬
num tempꝰ ficoꝵ Et respondens dixit ei. Iam non am¬
plius ineternum quisqͣm fructum ex te manducet.
Et audiebant discipłi eius.
t ueniunt iherosolunam. Et cuum introisset in¬
templum. cepit eicere uendentes & ementes intemplo
Et mensas nummulariorum. & cathedras uendentiu
columbas euertit. Et nonsinebat ut qͥs qͣm transfer¬

Expanded text:
a et cum venisset ad eam nihil invenit praeter folia non enim erat tempus ficorum et respondens dixit ei iam non amplius in aeternum quisquam fructum ex te manducet et audiebant discipuli eius et veniunt Hierosolymam et cum introisset templum coepit eicet menses nummulariorum et cathedral uendentium columbas euertit. Et non sinebat ut quisquam transfer
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m semꝑ ẽ paratum. Non potest mundus cdisse uos:
me autem odit quia ego testimoniũ ꝓhibeo de illo quia oꝑa
ñdum impletum ẽ. Hec cum dixisset ipse mansit in galilea.
Ut autem ascenderunt frs̃ euis: tunc et ipse ascendit ad diẽ
festum non manifeste s quasi inocculto. Iudei gͦ querebent
eum in die festo: ⁊ dicebant. Ubi est ille: Et murmur multꝰ

Expanded text:
uod sequitur: « Non potest mundus odisse vos. Me autem odit, quia ego testimonium perhibeo de illo, quia opera nondum impletum est. Hec cum dixisset: ipse mansit in Galilea. Ut autem ascenderunt fratres ejus: tunc et ipse ascendit ad diem festum: non manifeste: sed quasi in occulto. Judei autem querebant eum in die festo: et dic
Abbreviated transcription (Latin):
ut pasceret porcos. Et cupiebat implere uentrẽ suum
de siliquis quas porci manducabãt ⁊ nemo illi dabat.
Ipse autem reu̾sus in se dixit. Quanti mercennarii patͥs
mei abundant panib: ego autem hic fame ꝑeo. Sur¬
gam ⁊ ibo ad patrem meum: et dicam illi. Pater pecca¬
ui in celum et coram te: ⁊ iam ñ sum dignus uocari fi¬
lius tuus: fac me sicut unum ex mercennariis tuis. Et sigñs

Expanded text:
um de siliquis quas porci manducabant et nemo illi dabat in se autem reversus dixit quanti mercennarii patris mei abundant panibus ego autem hic fame pereo surgam et ibo ad patrem meum et dicam illi pater peccavi in caelum et coram te et iam non sum dignus vocari filius tuus fac me sicut u
Abbreviated transcription (Latin):
larer. S postquam filius tuus hic qui deuorauit substan¬
tiam suam cum meretricib uenit: occidisti illi uitulum sa¬
ginatum. At ipse dixit. fili tu semꝑ mecum es et omĩa mea
tua sunt. Epulari autem ⁊ gaudere te oportebat: quia fra¬
ter tuus hic mortiuis erat ⁊ reuixit. ꝑierat et inuentus ẽ.

Expanded text:
filius tuus hic qui devoravit substantiam suam cum meretricibus venit: occidisti illi vitulum saginatum. At ipse dixit illi. Fili tu mecum semper es: et omnia mea tua sunt. Epulari autem et gaudere te oportebat: quia hic frater tuus mortuus fuerat et revixit: perierat et inventus est.
Abbreviated transcription (Latin):
rabolam istam dicens. Quid uobis udetur si fuerint
alicui centum oues ⁊ errauerit una ex eis. nonne re¬
linquit nonaginta nouem in montib uel in desertis et ua¬
dit querere eam que errauit: Et si contigerit ut inueniat
eam imponit in humeros suos gaudens: ⁊ ueniens domũ
conuocat amicos & uicinos dicens illis. Congratulami¬
ni mͥ: quia inueni ouem meam que ꝑierat. Mͥ. Amen

Expanded text:
am istam, dicens: Quid vobis videtur? si fuerint alicui centum oves, et erraverit una ex eis, nonne relinquit nonaginta novem in montibus vel in deserto, et vadit quaerere eam quae erravit? Et si contigerit ut inveniat eam, imponit in humeros suos gaudens, et veniens domum, convocat amicos et vicinos, dicens illis: Congratulamin
Abbreviated transcription (Latin):
Quis erit ex uobis homo qui habeat ouem unam: Et si ceci¬
derit hec in sabbatis in foueam: nonne tenebit et leuabit eã.
Quantomagis melior ẽ homo oue : ideoq licet sabbato bene
facere. Io. Ipsi autem repleti sunt insipientia: ⁊ conloque
bantur adiuicem quid nam facerent de iħu. c. Iħe aũ
sciens secessit inde ⁊ secuti sunt eum multi: ⁊ curauit eos
om̃s. Et p̃cepit eis ne eum manifestum facerent: ut adim

Expanded text:
quis erit ex uobis homo qui habeat ouem unam, et si ceciderit haec sabbatis in foueam, nonne tenebit et leuabit eam? quanto melior est homo oue? itaque licet sabbatis bene facere, cum bantur ad invicem quidnam facerent Jesu. Jesus itaque sciens secessit inde, et secuti sunt eum multi, et curavit eos omnes. Et praecepit eis ne manifestum eum facerent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc dicit discipulis suis. Messis quidem mul¬
ta oꝑarii autem parici. Rogate gͦ dñm messis:
ut mitat oꝑarios inmessem suam.
Et conuocatis duodecim discipulis suis: dedit
illis potestatem sp̃uum immundorum ut eice¬
rent illos. & curarent om̃em languore. & onĩem
in firmitatem. Duodecim autem apłorum no¬
mina sunt hȩc. Primus sy mon qui d̃r petr
& ardreas fr̃ eius. Iacob rebede & ioharines

Expanded text:
cipulis suis messis quidem multa operarii autem pauci rogate ergo dominum messis ut eiciat operarios in messem suam et convocatis duodecim discipulis suis dedit illis potestatem spirituum inmundorum ut eicerent eos et curarent omnem languorem et omnem infirmitatem duodecim autem apostolorum nomina sunt haec primus Simon qui dicitur Petrus et Andreas frater eius Iacobus Zebedaei et Iohannes
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Erat autem ibi circa montẽ grex porcoꝵ magnus
pascens. & dep̾cabantur eum sp̃c dicentes. Mitte nos in
porcos. ut ineos introeamus. Et concessit eis statim iħc.
& exeuntes sp̃c immundi introierunt poicos. Et mag¬
no impetu grex precipitatus ẽ in mare ad duo milia
& susfocati sunt in mare. qui autem pascebant eos.¬

Expanded text:
ntem grex porcorum magnus pascens. Et deprecabantur eum spiritus, dicentes: Mitte nos in porcos, ut in eos introeamus. Et concessit eis statim Jesus. Et exeuntes spiritus immundi, introierunt in porcos, et magno impetu grex praecipitatus est in mare ad duo millia, et suffocati sunt in mar
Abbreviated transcription (Latin):
timore magno. & dicebant ad alterutrum. Quis putas est
iste quia &s uentus a mar obȩa i ⁊ t n. Et ienerunt trat
fretum maris inregionem geresanoꝵ. Et exeunti ei & naui.
statim occurrit de morium̃tis homo insp̃u ĩmundo qͥ domiciliũ
habebat inmonum̃tis. Et neq catenis iã qͥsqͣm eum po¬
terat ligare. qm̃ sepe cum pedib & catenis urnetus disru¬
pisset catenas. & compedes cõminuisset. & nemo poterat
eum domare. Et semper nocte ac die inmonumentis &
inmontib erat. clamans & concidens se lapidib. Nidens
autem iħm alonge cucurrit & adorauit eum. & clamatis
iuro te per dm̃ ne me torqueas. Dicebat enimilli. Exi sp̃c
immunde ab homine. Et interrogabat eum. Quod tͥ no

Expanded text:
timore et dicebant ad alterutrum quis putas est iste quia et ventus et mare oboediunt ei et venerunt trans fretum maris in regionem Gerasenorum et exeunti ei de navi statim occurrit ei de monumentis homo in spiritu inmundo qui domicilium habebat in monumentis et neque catenis iam quisquam eum poterat ligare quoniam saepe conpedibus et catenis vinctus disrupisset catenas et conpedes comminuisset et nemo poterat eum domare et semper nocte ac die in monumentis et in montibus erat clamans et concidens se lapidibus videns autem Iesum a longe cucurrijuro te per Deum, ne me torqueas: Dicebat enim illi: Exi, spiritus immunde, ab homine. Et interrogabat eum: Quod tibi no
Abbreviated transcription (Latin):
mero doceberis. & recurrens ad principia inquib cano¬
num ẽ distinta congeries. eodemq statim canone ex
titulo frontis uiuento ulũ quem querebas numerũ
eiusdem euuangelistȩ qͥ & iꝑse ex inscriptione signat᷑
inuenies. atq e uicino cet̾oꝵ tramitib in spectis. qͦs nu¬
meros eregione habeant adnotabis. Et cum seieris re¬
eurris aduolumina singłoꝵ. & sine mora repertis nume¬

Expanded text:
mero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canomero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canonum est distincta congeries, eodemque statim Canone ex titulo frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione signatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabis. Et cum scieris, recurres ad volumina singulorum, et sine mora repertis nume
Abbreviated transcription (Latin):
Cum itaq canones legeris qui subiecti sunt con¬
fusionis errore sublato. & similia om̃ium scies &
singulis sua queq restitues.
IN canone primo concordant quatuoi matħs. cuar¬
chus. lucas. lucas Iohannes.
N scdo. tres. matheus. marcus. lucas.
In tercio tres. Matheus. lucas iohannes.
Ini quarto tres. matheus. marcus. Iohannes.
IN quinto duo. matħs. lucas.
In sexto duo. matheus. marcus.
In septimo duo. matħs ioharnes.
IN octauo duo. lucas marcus.
In nono duo. lucas. Iohannes.
Iri decimo propria unusquisq quȩ non habent᷑
inalus ediderunt. Singulis uero euuangeliis
ab uno incipiens. usq ad finem libroium dispa
subse habet alium ex minio numerũ discoloiẽ
qui ad decem usq procedens. indicat prior numerus
in quo sit canone requirendus.
Cumgͥ aꝑto codice uerbi grã illud siue illud capitulũ
scire uolueris cuius canonis sit. staitim ex subiecto nui¬

Expanded text:
Cum itaque Canones legeris, qui subjecti sunt, conCum itaque Canones legeris, qui subjecti sunt, confusionis errore sublato, et similia omnium scies, et singulis sua quaeque restitues. In Canone primo concordant quatuor, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. In secundo tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. In tertio tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. In quarto tres, Matthaeus, Marcus, Joannes. In quinto duo, Matthaeus, Lucas. In sexto duo, Matthaeus, Marcus. In septimo duo, Matthaeus, Joannes. In octavo duo, Lucas, Marcus. In nono duo, Lucas, Joannes. In decimo propria unusquisque, quae non habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab uno incipiens usque ad finem librorum, dispar lore praescriptus, sub se habet alium ex minio numerum discolorem, qui ad decem usque procedens, indicat prior numerus, in quo sit Canone requirendus. Cum igitur aperto codice, verbi gratia, illud sive illud capitulum scire volueris, cujus Canonis sit, statim ex subjecto nu
Abbreviated transcription (Latin):
tinȩ consuetudine discreparent. ita calamo impera¬
uimus. ut his tontum quȩ sensum uidebaritur
mutare coirectis. reliqua manere pateremur ut fue¬
rant. Canones quoq quos eusebius cesariensis ep̃e
alexandrmum secutus ammonium. indecem nu¬
meros ordinauit. sicut ingreco habentur exp̃ssimꝰ
ꝯuod si quis de curiosis uoluerit nosse quȩ ineuria¬
gelus. uel eadem. uel incina uel sola sint eorum
distinctione cognoscat. Magnus siquidem hic in
nr̃is codicib error moleuit. dum qd̃ in eadem re alius
eurangelista plus dixit. in alio quia minus putaue¬
rint addiderunt. uel dum eundem sensum alius ali¬
ter exp̃ssit. Ille qui unum e quatuoi primum lege¬
rat. adeius exemplum ceteros quoq estimauerit em̃¬
dandos. Unde accidit ut apud nos mixta sint om̃ia
& in marco plura luice atimathei. Rursum in matheo
iohannis & marchi. Et inceteris reliquoꝵ que mnal¬
is propria sunt inueniantur.

Expanded text:
tinae consuetudine discreparent, ita calamo temperatinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut fuerant. Canones quoque, quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit nosse, quae in Evangeliis, vel eadem, vel vicina, vel sola sint, eorum distinctione cognoscat. Magnus siquidem hic in nostris codicibus error inolevit, dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint, addiderunt. Vel dum eumdem sensum alius aliter expressit, ille qui unum e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque aestimaverit emendandos. Unde accidit, ut apud nos mixta sint omnia, et in Marco plura Lucae atque Matthaei: rursum in Matthaeo plura Joannis et Marci, et in caeteris reliquorum quae aliis propria sunt, inveniantur.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ꝑuenit. Non quero quid aquila quid syminac
sapiant: quare theodotion inter nouos & ueteres me¬
dius incedat. Sit illa uera interpretatio. qͣm apłi
probauerunt. De nouo nunc loquor testamento qd
grecum ẽẽ non dubium ẽ. excepto apło matħo. qͥ pͥmꝰ¬
inuidea euuangelium xp̃i hebraicis litteris edidit.
Hoc certe cum in nr̃o sermone discordat. & diuersos
riuulor tramites deicit. uno de fonte querendus ẽ.
Pretermitto eos codices. qͦs luciano & esytio nuncupa¬
tos paucoꝵ hominũ asserit peruersa contentio. Quib
utiq nec inuetere instrumento post.lxx. interpre¬
tes emendare quid licuit. nec innouo profuit emen¬
dasse. cum multarum gentium linguis scriptura
ante translata docecit falsa eẽ que addita sunt.
gitur hȩc presens prefatiuncła pollicetur. quatuor tan¬
tum euuangelia quorum ordo iste ẽ. Math̾s mareꝰ.
lucas iohannes. Codicum grecorum emendata col¬
latione s ueterum. quȩ ne multum alectionis la¬

Expanded text:
usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Mudaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis La
Abbreviated transcription (Latin):
Mͣ. Et factum ẽ in sabbato scdo primo cum transiret ihe
ꝑ sata: uellebant esurientes discipuli eiꝰ spicas. ⁊ manduca-¬
bant confricantes manib. Quidam autẽ phariseoꝵ: dice¬
bant illis. Quid facitis: Quod ñ licet in sabbatis. Et respon
dens ihc ad eos: dixit. Nec hoc legistis: quod fecit daiuid
cum esurisset ipse. ⁊ qui cum eo erant quando intrauit in
domum dĩ. Et panes ꝓpoftc̃onis sumpsit: et manducauit
⁊ dedit hiis qui cum eo erant quos ñ licebat ei mandu¬
care nisi solis sacerdotib et dicebat illis.M. Aut non¬

Expanded text:
. Et factum est in sabbato secundo primo, cum transiret Jesus per sata, vellebant esurientes discipuli ejus spicas et manducabant, confricantes manibus. Quidam autem Pharisaeorum dicebant illis: Quemplis. Ait enim: Nec hoc legistis quod fecit David, cum esurisset ipse et qui cum eo erant, quomodo intravit in domum Dei et panes propositionis sumpsit, et manducavit, et dedit his qui cum ipso erant, quos non licet manducare nisi tantum sacerdotibus? Re
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ad est messis. Et dicebat.
Qui assimilabinus regnudez. aut cui parabole com¬
parabuus illud. Siciit granum sy napis quod cum se¬
minatum fuerit interrã minus ẽ om̃ib seminib quȩ
sunt interra. Et cum seminatum fuerit. ascendit co fit
maius omib holerib & facit ramos magnos. itaut possint
subumbra eius aues celi habitare. Et talib multis para¬
bolis loquebatur eis uerbum. pro ut poterant audire.
Sine paraibola autem non loquebatur eis. Seoisum au
contra. Et dimutentes turbam assumunt eũ itaut
erant in nau. & aliȩ naries erant cum illo. Et facto e
procella magna uenti. & fluctꝰ mittebat in nauem. ita
uit impleretur nauis. Et erat ipse in pubpi. suꝑ cerui¬
cal dormiens. Et excitant eum a dieunt e. Mlagister
non ad te ꝑtinet quia ꝑimꝰ: Et exurgtns cõminatas ẽ
uento. & cdixit mari. Tace obinutesce. Et cessauit uent̾¬

Expanded text:
 Et dicebat: Cui assimilabimus regnum Dei? aut cui parabolae comparabimus illud? Sicut granum sinapis, quod cum seminatum fuerit in terra, minus est omnibus seminibus, quae sunt in terra: et cum seminatum fuerit, ascendit, et fit majus omnibus oleribus, et facit ramos magnos, ita ut possint sub umbra eius aves caeli habitare et talibus multis parabolis loquebatur eis verbum prout poterant audire sine parabola autem non loquebatur eis seorsum autecontra et dimittentes turbam adsumunt eum ita ut erat in navi et aliae naves erant cum illo et facta est procella magna venti et fluctus mittebat in navem ita ut impleretur navis et erat ipse in puppi supra cervical dormiens et excitant eum et dicunt ei magister non ad te pertinet quia perimus et exsurgens comminatus est vento et dixit mari tace obmutesce et cessavit
Abbreviated transcription (Latin):
ue male ⁊ piger sciebas quia meto ubi ñ semino ⁊ congrego uͥ
non sparsi: oportuit gͦ te committere pecuniam meam nũ¬
mulariis. Et ueniens recepissem utiq quod meum ẽ cum
usura. Tolite itaq ab eo talentum ⁊ date ei qui habet decẽ
talenta

Expanded text:
et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi: oportuit ergo te committere pecuniam meam numulariis, et veniens ego recepissem utique quod meum est cum usura. Tollite itaque ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta
Abbreviated transcription (Latin):
ami. Bixit gͥ eis ihe. Cum eraltauentis filium bo¬
miriis tunic cognoscetis quia ego sum: Et ameipso¬
moni li facio nichil: s sicut docuit me pater hec
loquor. Et qui misit me mecum ẽ. & non reliqͥo
me soium. quia ego quȩ placita funt es facio sep
Hec illo loq̃nte. mult crediderunt ineum. Dicebat gͦ ao

Expanded text:
um. Dixit ergo eis Jesus: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum, et a me ipso facio nihil; sed sicut docuit me Pater, haec loquor. Et qui misit me, mecum est, et non reliquit me solum: quia ego quae placita sunt ei facio semper. Haec illo loquente, multi credid
Abbreviated transcription (Latin):
Aliam parabolam locutus ẽ eis. Simile ẽ regnũ
celorũ fermento qd acceptum mulier abscondit.
in farie satis trib donec ferm̃taretur totum
Hec omĩa locutus ẽ iħc in parabolis ad turbas.
&e sine parabolis non loquebatur eis ut impleret᷑

Expanded text:
le est regnum celorum fermento: quod acceptum mulier abscondit in farine satis tribus: donec fermentatum est totum. Hec omnia locutus est Jesus in parabolis ad turbas. Et sine parabolis non loquebatur eis. Ut impleretur
Abbreviated transcription (Latin):
messorib. Colligite primum ⁊riania. & alligate
ea fasciculos ad comburendum. triticum autẽ
congregate in horreum meum.
Aliam parabolam proposuit eis dicens. Simile
est regnum cȩlorum grano sinapis. quod accipiens
homo seminauit inagro suo. quod minimũ ẽ qui¬
dem om̃ib seminib. Cum autem creuerit. maiꝰ

Expanded text:
 colligite primum zizania: et alligate ea in fasciculos ad comburendum. Triticum autem congregate in horreum meum. Aliam parabolam proposuit eis dicens. Simile est regnum celorum grano sinapis: quod accipiens homo seminavit in agro suo. Quod minimum quidem est omnibus seminibus: cum
Abbreviated transcription (Latin):
& statuit eum sup̃ puiam templ & dixit illi. Si
fuuis dez es. mitte te huic deoisum. Scriptum
ẽ enim quod angelis suis mandauit de te ut con¬
seruent te. Et quia inmanib tollent te. neforte
offendas adlapicdem pedem tuum. Et responderil
iħ̾e ait sii. Dictum ẽ. non temptabis dnm dm tu¬
um. Et consummata omi temptatione. diabolus
recessit abillo usq ad tempus.
Et regressus ẽ ihc inirtute sp̃c ingalileam: & fa¬
ma exut ꝑ uniuersam regionẽ de illo. Et iple doce¬
bat insinagogis eoium. & magraticabatur ab om̃ib

Expanded text:
 statuit eum supra pinnam templi et dixit illi si Filius Dei es mitte te hinc deorsum scriptum est enim quod angelis suis mandabit de te ut conservent te et quia in manibus tollent te ne forte offendas ad lapidem pedem tuum et respondens Iesus ait illi dictum est non temptabis Dominum Deum tuum et consummata omni temptatione diabolus recessit ab illo usque ad tempus et regressus est Iesus in virtute Spiritus in Galilaeam et fama exiit per universam regionem de illo et ipse docebat
Abbreviated transcription (Latin):
fuit seth:. qui fuit adam qui fuit dei Th̾e autem ple¬
nus spũ scõ: regressus ẽ ab iordatie Ap¬
t agebatur inspũ indescrtum dieb quadraginta.
Et temptabatur adiabolo. Et nichil manducauit
in illis dieb. Et consuminatis illis esurut. Dixit au¬
tem illi diabolus. Si filius dei es: dic lapidi huic ut
panus fiat. Et respondit ad illum ihe. Scriptum e
quia non pane solo uiuit homo. s momi uerbo des.

Expanded text:
Iesus autem plenus Spiritu Sancto regressus est ab Iordane et agebatur in Spiritu in desertum diebus quadraginta et temptabatur a diabolo et nihil manducavit in diebus illis et consummatis illis esuriit dixit autem illi diabolus si Filius Dei es dic lapidi huic ut panis fiat et respondit ad illum Iesus scriptum est quia non in pane solo vivet homo