comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pupilli cuãtores accꝙuũt.
ut pote filegrtimꝰ tutõ nõ
sit idoneus. q habenti tut¬
orẽ tutõ temi ñpot̃. Itẽ fi
testam̃to dat̾ tuto ł atutoẽ¬
dãminisiratõnẽ. nec tri
fraudulẽter negotia adi¬
solent cuãtores tari. Quod¬
si tutõ adu̾sa ualitudine uł
alia necessitate ĩpedit᷑ quo
minl negotia pupilli admi¬
nistraẽ p̾sit ⁊ pupillus uł ab¬
sit ł ĩ tãs sit. q̃ uelio accorẽ

Expanded text:
 pupilli curatores accipiunt, ut puta si legitimus tutor non sit idoneus, quia habenti tutorem tutor dari non potest. item si testamento datus tutod administrationem nec tamen frandulenter negotia admsolent curatores dari. Quodsi tutor adversa valetudine vel alia necessitate impeditur, quo minus negotia pupilli administrare possit, et pupillus vel absit vel infans sit, quem velit actorem
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ minime legib in¬
t̃lictũ fuerat. S ad quã
pat̃ ꝯsuetudinẽ habuit
postea aut ex nr̃a ꝯstitutõ¬
ne dotalib ĩ strum̃tis ꝯpo¬
sitis ĩ paotestate patͥs effici¬
t᷑. Quod exaliis exeotẽ ma

Expanded text:
monium minime legibus interdictum fuerat sed ad quam pater consuetudinem habuerat. postea ex nostra constitutione, dotalibus instrumentis compositis, in potestate patris efficitur: quod et alii si ex eodem ma
Abbreviated transcription (Latin):
u̾cã eẽ. Rectiꝰ in ⁊ iure factu¬
ros eos ꝗ huimõi nuptiis ab
quo cõgnationes ĩpedim̃to
ẽẽ nuptiis sifõte pat ⁊ filia
aut tr̃ ⁊ sorõ manumissif¬
uerit . I Sũt ⁊alie ꝑsone

Expanded text:
facturos eos, qui huiusmodi nuptiis se quoque cognationes impedimento esse nuptiis, si forte pater et filia aut frater et soror manumissi fuerint. Sunt et aliae pe
Abbreviated transcription (Latin):
parentũ quoꝵ ĩpotestate
sũt. Nã hoc fieri debẽ cun
lis ⁊ naturał ratio suadet ĩ
tãtũ ut uissus parẽtũ p̃ce¬
anfuriosi filiui uxoredo suce¬

Expanded text:
parentum, quorum in potestate sunt. nam hoc fieri debere et civilis et naturalis ratio suadet in tantum ut iussum parentis praecean furiosi filia nubere au
Abbreviated transcription (Latin):
onẽs .s. ionaĩ. aã ⁊ cẽ. t heod ociano e mancipat᷑ repudiata honoꝵ possessione. ab sencie patr aluie¬
se uelam ento rursum ad eundẽ redire qstionẽ frustra conat̾

Expanded text:
et Maximianus AA. et CC. Theodotiano. Emancipatus repudiata bonorum possessione absentiae patroni causae velamento rursum ad eandem redire quaestionem frustra conat
Abbreviated transcription (Latin):
cisse eũ culcis ietu mortis occasio p̃bita uideat᷑. si li cta÷ ne suꝑ hoo ambigi pot̾it: onũ metu acsuspicione ꝗͣ exid

Expanded text:
cisse, quum calcis ictu mortis occasio praebita videatur, si hoc ita est, nec super hoc ambigi poterit, omni metu ac suspicione,
Abbreviated transcription (Latin):
titulo oessas acciones. ⁊̃ aute litis cõtestonẽ. ad hro es trans mitti ꝑmittet᷑: simili mͦ ⁊ donatus ad eos transtre uolumꝰ. licet nuilla
contestacio ł facta ł petita sit ꝙ iinꝓcuratore cõstituendo. ad mouendas eusdẽ eesas accionis similit̃ ob seruandũ erit ut . Y

Expanded text:
itulo cessas actiones etiam ante litis contestationem ad heredes transmitti permittitur, simili modo et donatas ad eos transferri volumus, licet nulla contestatio vel facta vel petita sit Quod et in procuratore constituendo ad movendas easdem cessas actiones similiter observandum erit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
aas necessara: ut tuterũ solliortuoiti c̃sulatur. s uoluntat defuncti pareant.
q piaisse dep̃ hendatur nulla racione pot.¬

Expanded text:
s necessaria est, ut tutorum sollicitudini consulatur, si voluntati defuncti pareant. aliquid mandasse deprehendatur, nulla ratione pote
Abbreviated transcription (Latin):
Leẽ. ⁊ in patris potestate nõ: inẽte opiuionis.
liłt seruus nõ effioit᷑. Si itaq scd̾m legẽ uectibilici cui potestatẽ. senat̾ ꝯsulto uiuencio cdso um
filio ex libis ingenuo suscepto quominꝰ decurio et̃ possit᷑ offuit.
oñ. ant̃ .ã. Corneliano. Cũ qͥ seruos alienos. aosi suos manumittit. ut p enĩ eoꝵ chñis si hoc ele¬
gĩnt dependat qd p̃ciũ: quanti sua int̾: sepe rescriptie:

Expanded text:
esse et in patris potestate non est incertae opinionis. etti Libici, cuius potestatem senatus consulto Iuventio Celso iterum filio ex liberis ingenuo suscepto, quominus decurio esse possit, obfuit.Imperator Antoninus . Eum, qui servos alienos ac si suos manumittit, ut pretium eorum dominis, si hoc elegerint, dependat, quanti sua interest, saepe rescriptum
Abbreviated transcription (Latin):
onp̃. hoñ ⁊thed. aã. Ceciliano pp̃. Iudiois dnĩcis dieb ꝓductos reos de custodia carterali uideant sitrgint
ne his humanitas clausis ꝑ corruptos carcerũ custodes neget᷑: Uictualẽ subam nõ hntib faciant minis¬
Itrare: ubellis duobꝰ aut trib diurnis. ut qͦt existimaiuint cõm̃ tariens es decretis quoꝵ sũptib ꝓsiciar

Expanded text:
odosius AA. Caeciliano pp. Iudices dominicis diebus productos reos e custodia carcerali videant interrogent, ne his humanitas clausis per corruptos carcerum custodes negetur: victualem substantiam non habentibus faciant ministrare libellis duobus aut tribus diurnis vel quot existimaverint commentarienses decretis, quorum sumptibus pr
Abbreviated transcription (Latin):
s int p̃sentes celebratã eẽ rẽ suit scͥptũ. ⁊ hoc itrũ dubtitibat᷑. debert ostendi partes eẽ psentes. sũ tus
satis utile: in contractib iseruos aohberi. ⁊ p̃sentes eẽ ascribi forte ꝓpter ꝑsonas dignitate ex cesi i

Expanded text:
 inter praesentes celebratam esse rem fuerit scriptum, et hoc iterum dubitabatur, debere ostendi partes esse praesente Cum itaque satis utile est in contractibus et servos adhiberi et praesentes esse p
Abbreviated transcription (Latin):
penitꝰ extirpare eo ħ cõmune pridiũ bnficiũ dõ p̃sule ꝓno aiõ nos edidut̃ ⁊ electis
uiris głosisunis tã doctrina igũ q̃ cxꝑiencia rerũ. studioq ꝓrepublic indefesso etla¬
⁊ oabili ꝓposito pollentib subcertis finibꝰ mag̃ laborẽ cõmisimꝰ. ꝑ quẽ tã gcoriani. ⁊ n

Expanded text:
o nos dedidimus et electis viris gloriosissimis tam doctrina legum quam experientia rerum studioque pro re publica indefesso et laudabili proposito polientibus sub certis finibus magnum laborem commisimus, per quem tam trium
Abbreviated transcription (Latin):
ontꝰ. ł tid. uat.aã. Bosso. pp̃p. Apostatau sacrilgũ nom̃. singłoꝵ uor ꝯtinuȩ accusacionis ĩ Ierordi¬
cis inusł finito tpr̃ib hnũmor̾ cͥminis arccat᷑ indago quib qͣuis p̃tita int̾dicta sufficiant. tã ⁊̃ illuo itã
des sinant᷑ tentũ mͦ ab t̃testato xp̃ianitatẽ sectantib pocussunũ destrati Intantũ aut̃ cont᷑ huĩ cemõi sacralegia

Expanded text:
tinuae accusationis incesseis finita temporibus huiuscemodi criminis arceatur indago. Quibus quamvis praeterita interdicta sufficiant, tamen etiam illud dem sinantur totumque ab intestato
Abbreviated transcription (Latin):
uaq. ꝯuẽtio sit circa eos munerũ sordidoꝵ. Et̃ cũ negociatores adaliꝗ̃ p̃stacionẽ comps¬
tentẽ uocant᷑. ab his uniũsis istimõi arepitꝰ. conquiescat. di quid n ut parsimonia ad

Expanded text:
ue conventio sit circa eos munerum sordidorum. et cum negotiatores ad aliquam praestationem competentem vocantur, ab his universis istiusmodi strepitus conquiescat. si quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
queds apãrasso ditis. aousus sororẽ tuam apud psidẽ ꝓuincie si res intgen÷ uti potes. Incẽmo¬
ni aũt hrditate. quĩ sũptꝰ abuno facti bona fide fimilię herciscũ dȩ d Nego ꝵ gestor acios

Expanded text:
quaedam comparasse dicis, adversus sororem tuam apud praesidem provinciae, si res integra est, uti potes In communi autem hereditate quin sumptus ab uno facti bona fide familiae erciscundae iudicio vel nego
Abbreviated transcription (Latin):
ptendit qͥ debitori tuo hrs exstitit. consensũ fuisse debitoris necessariũ.: cũ satis fuit̃ acoiones eo noie tͥ mãdatas ui.¬
oñ Deci .ĩ. Marcellino: Spẽ future accionis plena intcedente donatoris uoluntate posse tr̃asferri. siusse.

Expanded text:
tendit, qui debitori tuo heres extitit, consensum fuisse debitoris necessarium, cum satis fuerit actiones eo nomine tibi mandatas fui Decius A. Marcellino. Spem futurae actionis plena intercedente donatoris voluntate posse transferri
Abbreviated transcription (Latin):
agro possint. clamorẽ eraudire. Finsidias sentire: ⁊ nõ auxiliũ tuleruit: supplicio senat᷑ ꝯsutti subias

Expanded text:
agro possint clamorem exaudire vel insidias sentire et non auxilium tulerint, supplicio senatus consulti subia
Abbreviated transcription (Latin):
poterũ tantũ mꝰ obseruari censemꝰ. ut quȩ testam̃ta p hanc nouellã nr̃i nuctutuis legẽ esfi ciuntur.
aũ tal̃i ob struacione ꝓcedant. Auis eni antiqͥtas peccauit. quȩ p̃sentis legis inscia pͥsticiã secuta:
obseruacionẽ. seituris ⁊ tabellionib ⁊ his qͥ conficienda testam̃ta ꝓ curanit. qđ sialit̃ facẽ ausi fue¬
nit. penã facustatis nõ eiuraliunt quasi do lose intã necessaria causa ũsati.

Expanded text:
uminis legem conficiuntur, haec cum tali observatione procedant: quid enim antiquitas peccavit, quae praesentis legis inscia pristinam secuta est observationem? scituris et tabellionibus et his qui conficienda testamenta procurant, quod, si aliter facere ausi fuerint, poenam falsitatis non evitabunt, quasi dolose in tam necessaria causa versati.
Abbreviated transcription (Latin):
itã & si p̾ea ratũ pat̃ habuerit omactũ. ualioũ ec̃ hus moĩ contractũ. eũ testim oniñ
pat̾nũ respuere satis iniquũ÷. Neceẽ:⁊ enĩ patris rati habicionẽ. uł pͥncipali patris
mandatout consensiu nõ eẽ. ab similẽ eũ nr̃a nouella lege gnalit̾ omis rati habicio
ius trahit & cotfirmat ea abinicio quę subsecuta sunt. Et hȩe E de pͥuatis oñ bua¬
soĩenda sunt. Sin aut̃ miles filius familias. pecuniã creditã accepit. sur sine manato
uł esensu ut uoluntate. uł rati habicione pats stare oportet õtractũ. nulla diftrã
intro ducenda obqua causã pecunie credite. ui uͥ ꝯsũpte st̃ In plurib si uiris arti¬
culis filũ familias milites. nõ absimiles uident᷑ hominid qui sui iuris sunt. Ex p̃sũper¬

Expanded text:
a et si postea ratum pater habuerit contractum, validum esse huiusmodi contractum, cum testimonium paternum respuere satis iniquum est. Necesse est enim patris ratihabitionem principali patris mandato vel consensui non esse absimilem, cum nostra novella lege et generaliter omnis ratihabitio prorsus trahitsancienda sunt. Sin autem miles filius familias pecuniam creditam acceperit, sive sine mandato vel consensu vel voluntate vel ratihabitione patris, stare oportet contractum, nulla differentia introducenda, ob quam causam pecuniae creditae vel ubi consumptae sunt. In pluribus enim iuris articulis filii familias milites non absimiles videntur hominibus qui sui iuris sunt, et ex pr
Abbreviated transcription (Latin):
At sus q̃ ut legatis q̃ legis falcidie narracio. fidĩcinisis aut̾ senitꝰ ẽuti trebelliani singłis
uris uatiq coꝵ applicatis. tota purs ꝯuineta in nouẽ libris cotounata:. Solũ aut̃ senatꝰ osliltũ
nsdlianũ ponendũ eẽ existimauimꝰ. Captiosas ⁊ enĩ i ipsis uetib odiosas pegtsiani senatꝰ ẽstia
in lages. ⁊ utriꝰq senat᷑ osulti aose tã suꝑuacuas q̃ serupulosas duĩsitates respuentes. totũ
uis siꝑlis positũ trebelliano senatꝰ õsulto ad uidioauimꝰ. S in hns oe caducis a nob n
meneratũ: ne causa quȩ inreb nõ ꝓsꝑe gestis. ⁊ tristib tp̃rib romanis in crebuit cala¬
nitatib bello calesces cuuli: ũniris remaneat tp̃ib quȩ stiuor cȩlestis ⁊ pacis iugor firmai¬
S ata deiñ pars dig̃ exorit᷑. in quib: oms bonor possessiones positȩ st̃ quȩ tã ad ingenuos
pendiosũ ⁊ manifestissimũ ordinẽ ꝯoludentes. Postł ea quȩ de oꝑis noui ñ ciacionit dap̃¬

Expanded text:
at, quam ut legatis quidem legis falcidiae narratio, fideicommissis autem senatus consulti trebelliani, singulis libris utrique eorum adplicatis tota pars quinta in novem libros coadunata est. Solum autem senatus consultum trebellianum ponendum esse existimambages et utriusque senatus consulti ad se tam supervacuas quam scrupulosas diversitates respuentes totum ius super his positum Trebelliano senatus consulto adiudicavimus. Sed in his nihil de caducis a nobis memoratum est, ne causa, quae in rebus non prospere gestis et tristibus temporibus Romanis increbuit calamitatibus, bello coalescens civili, nostris remaneant temporibus, quae favor caelestis et pacis vigore firmaSexta deinde pars digestorum exoritur, in quibus omnes bonorum possessiones positae sunt, quae ad ingenuos, mpendiosum et manifestissimum ordinem concludentes. Post haec ea, quae de operis novi nuntiationibus damn
Abbreviated transcription (Latin):
ut nicħ neq c̃tiariũ neq iđ. neq simile inueniat᷑. ⁊ne gemine leges ꝓreb singłis positȩ usq̃ appa
sacri. palacũ nrĩ. ⁊ ex cosuli credidim̃. eiq omẽ ministeriũ huĩ cemoi ordinacionis in posium
ut ipse una oaliis illustrib ⁊ prudentissimis uiris nrm̃ desidu:̃ ad impleret. Nrã qͦ maiestas
semꝑ inuestigando ⁊ ꝑsfutando ea quȩ ablis ẽpenebant᷑ qͥcꝗͥ dubiũ ⁊ inc̃tũ uidebatur. ꝯ numine
uro ercelso suggestũ. duo pene milia ubroꝵ eẽ c̃scripta. nplusꝙ̃ tricies cẽtena milia ũsuũ aueteris¬

Expanded text:
nihil neque contrarium neque idem neque simile in ea inveniatur et ne geminae leges pro rebus singulis positae usquam apparsacri nostri palatii et ex consule credidimus eique omne ministerium huiuscemodi ordinationis imposuimus, ut ipse una cum aliis illustribus et prudentissimis viris nostrum desiderium adimpleret. nostra quoque maiestas semper investigando et perscrutando ea quae ab his componebantur, quidquid dubium et incertum inveniebatur, hoc numine  a praefato viro excelso suggestum est duo paene milia librorum esse conscripta et plus quam tricies centena milia versuum a veteri
Abbreviated transcription (Latin):
dũ fusco. Emptori quidẽ fundi neceẽ ÷ stare colonũ cui pͥor dñs locauit. nͥ ea lege emit. Uerũ si õ

Expanded text:
militi. Emptori quidem fundi necesse non est stare colonum, cui prior dominus locavit, nisi ea lege emit. verum si
Abbreviated transcription (Latin):
batonpsm sollẽpnes scipłatior̃s
firmare. utextra uidiciũ satis¬
tatronẽ expon̾e ꝑ quã ip̃e sui ꝓtu¬
ratoiͣs fideiussor existit ꝓom̃ib ui¬
dicatũ solui satisdatiomi clausit
ubi ⁊ deypotheca suaꝵ rerũ cõue¬
niri cõpellitur. siue ĩ iudiciꝯꝓ
miserͣt. siue extͦ uidiciũ caui̾t. ut
tã ip̃e quã hr̃s obligẽtur. a alia

Expanded text:
emnes stipulationes firmare vel extra iudicium satisdationem exponere, per quam ipse sui procuratoris fideiussor existit pro omnibus iudicatam solvi satisdationis clausulis. ubi et de hypotheca suarum rerum convenire compellitur, sive in iudicio promiserit sive extra iudicium caverit, ut tam ipse qu
Abbreviated transcription (Latin):
am cautionem uocuit. ut nutoꝵ
ꝓmisionem. t ainsdationẽ ꝓ qua¬
litate sue ꝑsoẽ dare cõpellitur.
sin aut̃ pprocua̾torem. lis uł in¬
fertur. ur suscipitur. in actoris
ꝗ tem ꝑ scã si nõ mandatũ actis
iudigo ꝓcua̾toris sui ꝑsonã cõ¬
firmaui̾t ratã rem dñm habi¬
turum siustationem ꝓcuatõda¬
re cõppllitur. Eoder obẜuando.

Expanded text:
iam cautionem vocant, vel nudam promissionem vel satisdationem pro qualitate personae suae dare compellitur. Sin autem per procuratorem lis vel infertur vel suscipitur, in actoris quidem persona, si non mandatum actis iudicio procuratoris sui personam confirmaverit, ratam rem dominum habiturum satisdationem procurator dare compellitur, eodem observando
Abbreviated transcription (Latin):
onĩ. iust. ã. archelac pp̃. Consulta diualia quib cõsid̾ate ꝓspectũ ÷. ne uoluntates ultune
deficienciũ in hac regia urbe confecte apd aliũ aꝑiri possint ꝗͣ uirũ clarissimũ
suna .c. aureoꝵ p̃ciũ non excedit m̃ceo is qͥcꝗ̃ aut sũ ptuũ censũ ami nistrantes:
auit censualis apparicio suꝑ intimandis hisdẽ eogis audeant asseqͥ firma nc̃ ꝙͣ.
dicimꝰ ae repetita ꝓmulgacione nõ solũ uidices quoꝵlibet ꝓtribunaliũ uerũ

Expanded text:
nus A. Archelao pp. Consulta divalia, quibus considerate prospectum est, ne voluntates ultimae deficientium in hac regia urbe confectae apud alium aperiri possint quam virum clarissimum summa centum aureorum pretium non excedit, mercedis quicquam aut sumptuum censum administrantes aut censualis apparitio super intimandis isdem elogiis audeant adsequi, firma nunc quoque edicimus ac repetita promulgatione non s
Abbreviated transcription (Latin):
ne retinendũ ÷: ut eoꝵ uidicia nõ diminuta uideantur: dũ tñ de ingenuitate suꝑꝗ̃ pot̾ant ⁊ ante. cognoser̃
⁊ de libertinitate p̾sides ipsi diuidicent¬
renplũ saeraꝵ litt̃aꝵ. eor. aa. ⁊ cc̃. aoserapionẽ. Placet ut iudicib siqͦs gͣuitas tua disceptatores dedit ispi
ut delegata sͥ negocia lata sentencia det̾minent. neo inhis causis inquib ꝓñciare debent ⁊ possunt. faicutat᷑
sͥ remitendi patere adiudiciũ p̃sidiale cognoscant: marime cũ isi iudicacio aliciu litigator in uista parti

Expanded text:
ne retinendum est, ut eorum iudicia non deminuta videantur: dum tamen de ingenuitate, super qua poterant et ante cognoscere, et de libertinitate praesides ipsi diiudicentemplum sacrarum litterarum eorundem AA. et CC. ad Serapionem. Placet, ut iudicibus, si quos gravitas tua disceptatores dederit, insinues, ut delegata sibi negotia lata sententia determinent: nec in his causis, in quibus pronuntiare debent et possunt, facultatem sibi remittendi patere ad iudicium praesidale cognoscant, maxime cum, et si iudicatio alicui litigatorum parti
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat. utrũ oniss usus fructꝰ. qͥ aña ꝑseruũ adaliquẽ ꝑuenit. apd eũ remaneat. an totis
tollatur uł exparte muuatur: exparte aut̃ apd eũ resideat Et suꝑ huiꝰ moĩ dubitõne tres
sentenciȩ ũtebantur. una quę dicebat expartidari alienacione serui: totũ usũ fructum

Expanded text:
erit, utrum omnis usus fructus, qui antea per servum ad aliquem pervenerit, apud eum remaneat an totus tollatur vel ex parte deminuatur, ex parte autem apud eum resideat? Et super huiusmodi dubitatione tres sententiae vertebantur, una, quae dicebat ex particulari alienatione servi totum usum fructum
Abbreviated transcription (Latin):
qui. ⁊cc̃. Photino. Si resituas ẽmodauit aut dẽposuit. is ciuꝰ p̾cib meministi adũsus tenentẽ¬
peribendũ. ut uendicacione uti potes. Qđ si pact̾ sit ut tͥ restetuantur. si ꝗ ei qͥ deposuit su

Expanded text:
 CC. Photino. Si res tuas commodavit aut deposuit is, cuius precibus meministi, adversus tenentebendum vel vindicatione uti potes. Quod si pactus sit, ut tibi restituantur, si quidem ei qui deposuit su
Abbreviated transcription (Latin):
ure docetã unciar insttucionit̃ referuntur. eos tantũ mͦ om̃ib Erditariis accionib uti it conueturi
dctmimꝰ. qui excerta parte ł sine parte scripti fiuit nec aliꝗͣ diminucionẽ. earũdẽ accionũ occasi¬
one hrdũ ercirta re scriptoꝵ sicri¬
.

Expanded text:
re ad certam unciarum institutionem referuntur, eos tantummodo omnibus hereditariis actionibus uti vel conveniri decernimus, qui ex certa parte vel sine parte scripti fuerint, nec aliquam deminutionem earundem actionum occasione heredum ex certa re scriptorum fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
tnulto magis is ꝗ ĩrẽ accõne cõ naa pen¬
ueniebatur. sauatare cogebatũ
sialieno noie iudiciũ accipiebat.
agebat satifoare iubebatũ rẽ ra
tã dnm̃ habiturũ. periculũ eͥ
erat ne iterũ dñs deeatẽ rẽ exꝑi¬
ret̃. Y Tutores ⁊ cuatores eotem
pnotoi quo ⁊ ꝓeuator sitisdared

Expanded text:
ulto magis is qui in rem actione conveniebatur, satisdare cogebatur, si alieno nomine iudicium accipiebat.  in rem agebat, satisdare iubebatur ratam rem dominum habiturum: periculum enim erat, ne iterum dominus de eadem re experiatur. tutores et curatores eodem modo quo et procuratores satisdare
Abbreviated transcription (Latin):
bat̾ satistare possener cõpelle ta¬
tur ut suuctus nec rẽ ipãm re¬
sritueret nec litis extimationẽ¬
eius potestus eẽt petitori. au cũco
agendi aut cũ sideissoribus
ã q̃sata datio appellatũ iudica¬
tũ solui. Uñ aũ sic appellat᷑ facile

Expanded text:
batur, satisdare possessor compellebatur, ut, si victus nec rem ipsam restitueret nec litis aestimationem, potestas esset petitori aut cum eo agendi aut cum fideiussoribus eius. quae satisdatio appellabatur iudicatum solvi: unde autem sic appellabatur, facile
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ const̃ .ã. Aouniũsos ꝓiuinciales. Nemo pꝰlitẽ ꝯtestatũ. ordinariȩ sedis de clinet ex amen.
nec pri  aut comitis orientis. ł alteriꝰ spectabilis uidicis inploret auxiliũ. s appellacione.
legib facta: ad sacrũ audttorui ueniat.

Expanded text:
onstant. A. ad universos provinciales. Nemo post litem contestatam ordinariae sedis declinet examen: npraetorio, aut comitis Orientis, vel alterius Spectabilis judicis imploret auxilium, sed appellatione legibus facta ad sacrum auditorium veniat.
Abbreviated transcription (French):
tenͣ cia curibit udicis utantur: incuusis conetiendos cominos locoꝵ ec̃ autsi forte delũnt. ictoras aer u is
sinuandas sentẽcias ꝓcurtoresq quertndos. ne inde iniurtar naseit᷑ otellio unoe uea nals utrs es

Expanded text:
tentia cuiuslibet iudicis utantur in causis, conveniendos dominos locorum esse aut, si forte defuerint, actores eorum ad insinuandas sententias procuratoresque quaerendos, ne inde iniuriarum nascatur occasio, unde iura nascuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
orẽs. Tneođ ⁊ uał aã. aosenatũ. Quȩ exrelacionib: ł suggestionib uidi canciũ. ł ꝑosultao
ĩ c̃mune florentissimoꝵ sacͥ nr̃i palacũ ꝓcerũ auoitoriũ introducto negocio statumꝰ tg

Expanded text:
entinianus AA. ad senatum. Quae ex relationibus vel suggestionibus iudicantium per consultationem in commune florentissimorum sacri nostri palatii procerum auditorium introducto negotio statuimus v
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. Gord.a claudio. sũ allegas uiorẽ tuã ea c̃diccione mille aureͦ numero ꝗta¬
tẽ sũpsisse. ut si intra diẽ certũ delito satis nõ fecisset. cũ pena quadrupli redđet qͥ accep̃
uiris ferma nõ patitur legẽ otractꝰ istius ultra penã legitimaꝵ usuran posse ꝓcedere.

Expanded text:
 Gordianus . Cum adleges uxorem tuam ea condicione mille aureorum numero quantitatem sumpsisse, ut, si intra diem certum debito satis non fecisset, cum poena quadrupli redderet quod accepit, iuris forma non pati
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor satalib dieb qui appellauit excidit. it̃ intra triũ alioꝵ m̃siuĩ spaciũ anr̃o noie reꝑacionẽ peti p̃t¬
piiꝰ. dua petita neo aoũsariũ dec̃nimꝰ. ãmoneri. nec tp̃alẽ dic̃ apeticione reꝑacionus numerari .s triũ m̃siu
pacio et quarto fatali nũmnãndo. cuisã induci p̃cipim: licet ante unũ dĩe reꝑacio fuĩt inpetrata. lort ali

Expanded text:
qui appellavit exciderit, tunc intra trium alium mensum spatium a nostro numine reparationem peti praecipimus: qua petita nec adversarium decernimus admoneri nec temporalem diem a petitione reparationis numerari, sed trium mensum spatio ex quarto fatali numerando causam induci praecipimus, licet ante unum diem reparatio fuerit impetrata, licet a
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ aãa eutropio eẽ. Nullisłrcicis misterioꝵ locꝰ nulla ad exercendã animis
obstinacioris dem̃ciã. pateat occasio. Sciant om̃s ĩ siqͥd spãli qͦlibet risoͥpto
ꝑfraudẽ elicito. abhuiꝰ moĩ oͥm̃iũ gene̾ inpetratũ sit. nõ ualere. Arceantur
lebretur. Nicenet fidĩ dicoũ amaiorib tratitę.⁊ diuine religionis testimotu¬
o atq assercione frmate. olseruãeia seiꝑ mansura teneat. Isaut̃ notnee asser¬
tor fidei. ⁊ catholice religionis uer̃ cultor accipiend. qͥ omĩpotẽtt̃ dm̃ ⁊ xp̃m

Expanded text:
dem AAA. Eutropio pp. Nullus haereticis mysteriorum locus, nulla ad exercendam animi obstinatioris dementiam pateat occasio. sciant omnes, etiamsi quid speciali quolibet rescripto per fraudem elicito ab huiusmodi hominum genere impetratum sit, non valere. arceantur  nomen ubique celebretur: Nicaenae fidei dudum a maioribus traditae et divinae religionis testimonio atque adsertione firmatae observantia semper mansura teneatur. Is autem Nicaenae adsertor fidei et catholicae religionis verus cultor accipiendus est, qui om
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs clem̃ciȩ nr̃e regit imꝑiũ. intali uolumꝰ religione u̾sari ꝗͣ diuinũ petrũ apłm
tradidisse rominis religio usq aohuc ab ipso insinuata declarit: quãq. pontisi cen
damasũ seqͥ claret. ⁊ petrũ alexandrię ep̃m. uirũ apłicȩ scitanᷤ. ħ: ut scđm apłi¬
te. ⁊ subpia trinitate credam: banc legẽ sequete̾ xp̃ianoꝵ catholicoꝵ nom̃ ui¬
beniꝰ amꝑlecti. Reliqͦs uͦ dem̃tes insinosq uidicante. Ertici dogmatis insa

Expanded text:
 temperamentum, in tali volumus religione versari, quam divinum Petrum apostolum tradidisse Romanis religio usque ad nunc ab ipso insinuata declarat quamque pontificem Damasum sequi claret et Petrum Alexandriae episcopum virum apostolicae te et sub pia trinitate credamus. Hanc legem sequentes Christianorum catholicorum nomen iubemus amplecti, reliquos vero dementes vesanosque iudicantes haeretici dogmatis infa
Abbreviated transcription (Latin):
Xrpire. shis g om̃ibꝰ exnr̃a ꝯfectis sentencia cõmemoritꝰ iustiuianꝰ codex ap̃dictis głosis¬
simis ⁊ facudissimis uiris purgat ⁊candid factꝰ onũb exnr̃a uissione. ⁊ cͥcũdutiꝰ ⁊ao¬
cissimi consulatꝰ ipaulin uiri clirissimi nulla alia ext̾ corp̾ eiusd̾ codicis constõne elgenda

Expanded text:
is igitur omnibus ex nostra confectis sententia, cum memoratus Iustinianus codex a praedictis gloriosissimis et facundissimis viris purgatus et candidus factus omnibus ex nostra iussione et circumductis et adcissimi consulatus et Paulini viri clarissimi, nulla alia extra corpus eiusdem codicis constitutione legenda
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ire cunili oĩum qui inpotte
parentum sunt petulia prom̃
mnbonis parentum conputan¬
tur. ac si seruorum peculia into¬
nis dñor numerantur. exceptiᷤᷤ
iudelicet is q̃ ex sac̾s ⁊stitoib ⁊¬

Expanded text:
 iure civili omnium qui in potestate parentum sunt peculia perinde in bonis parentum computantur acsi servorum peculia in bonis dominorum numerantur: exceptis videlicet his quae ex sacris consti
Abbreviated transcription (Latin):
bus subuenit ut certis casib
⁊ moclis sin normam eius po¬
ssint testani aliaq facẽ quee
is peimissasunt. ¶ Sed siqui
posttestam̃tum adusa uali¬
tudine aut quolib alio cau
mutus aut surdus cẽ ceperit
rat̾te nicominus reman⁊ test¬
am̃tum ¶Ectus autem ñ potest
face̾ testam̃tum nsi ꝑtrobẜu¬
attem quam lex cluiiustini
pr̃is nci introcluxit tiuis qui
apud hostes c̾testam̃tum qd̃
ibi fẽcit. non ualet qmius red¬
ierit sa ꝗd dum incuntate fu¬
erat fecit suredient ualquire
postlimii suuluc decessit ua¬
ri ex lege cõmclia.

Expanded text:
his subvenit, ut certis casibus et modis secundum normam eius possint testari, aliaque facere quae eis permissa sunt. sed si quis post testamentum factum valetudine aut quolibet alio casu mutus aut surdus esse coeperit, ratum nihilo minus eius remanet testamentum. Caecus autem non potest facere testamentum nisi per observationem quam lex divi Iustini patris mei introduxit. Eius, qui apud hostes est, testamentum quod ibi fecit non valet, quamvis redierit: sed quod dum in civitate fuerat fecit, sive redierit, valet iure postliminii, sive illic decesserit, valet ex lege Cornelia.
Abbreviated transcription (Latin):
dem ut quamuis parentes cis p¬
misunt nichilõmag̾ uire testari
possunt. exceptis ħus quos an̾a
ab iniciqtantum militan¬
cib datum c̃ tam ex auctonta¬
te diui. iugusti quamneruẽ
nec non opͥtimumpatoris tia¬
milicia idemuͣctanis concessũ
¶taꝙ siquidem fec̾int de cast¬
rensi peculio testamtum. h̾ ad¬

Expanded text:
dem ut, quamvis parentes eis permiserint, nihilo magis iure testari possint: exceptis his quos anteaquidem initio tantum militantibus datum est tam ex auctoritate divi Augusti quam Nervae nec non optimi imperatoris Traiamilitia, id est veteranis, concessum est. itaque si quidem fecerint de castrensi peculio testamentum,
Abbreviated transcription (Latin):
possc eorum nõiequi apͥ hoste
ecnt. iut rerpublice ca abce̾nt
qui h̾io minim̾a inconin¬
oditatem habebat.¶Qs alie
pprocuratores litigare nama¬

Expanded text:
ui apud hostes essent aut rei publicae causa abessent quia hoc non minimam incommoditatem habebat, quod aliper procuratores litigare: nam
Abbreviated transcription (Latin):
tu dici possit obligatus et̾ n̾a
qui soluendi animo petiũam
dat. in hoc dareuidetur. ut cli¬
schat potius negocium qͣm
cepit obligatur. ic simutina
Atursexquib damtñcanbsis
repeti non potest. qui pererrorẽ
non debitum solutum sit sic
ciusis inficiaticolis crescit. ex
hĩcais ñ debit solutu repeti n pꝰse
usiax legi aquilia. ¶Itemex
legato qd̾ uctẽs quideminh
hus lẽgatis lccumhr̃e uolue¬

Expanded text:
t dici obligatus esse: nam qui solvendi animo pecuniam dat, in hoc dare videtur, ut distrahat potius negotium quamcepit obligatur, ac si mutuum etur. Ex quibusdam tamen causis repeti non potest, quod per errorem non debitum solutum sit. causis infitiando lis crescit, ex his causis non debitum solutum repeti non posse, veluti ex lege Aquilia, item ex legato. quod veteres quidem in his legatis locum habere volue
Abbreviated transcription (Latin):
homme noxe deci ¶õxa autẽ
a ͤ. ip̃m maleficium uli fuitu
dampnum rapina inuii. E¬
umma aut rõc ꝑmissum ẽno¬
Ee deditt̾e cefungi dr̃snam
serat iniquum ne quicianicor
uit᷑ ipõrum corpora clnis dam¬
pnaosam eẽscdñs noxaliiuta¬
cio serui sium nõie comĩctus su¬
sum actorinoto tedento libat.¬
¶ ¶nec mͣm̃us ppetuum eius domS¬
dampnum ci cuideditus e re
I sarcierit quesita peciua aualio
p̾toris inuito clño manumit¬
tetur ¶Sũnt autem constitu¬
te noxales actoes legibo aunted¬
ictop̾toris legib. ulifimure ele¬
quilia eco pͥtoris ulĩ imuriar
⁊ uilorum raptorum. ¶Om̃s
autcm notalis acto cap̃sequit᷑: Roc
nam si fuus tuus noxiamcon

Expanded text:
hominem noxae dedere. Noxa autem a ipsum maleficium, velut furtum, damnum, rapina, injuria. Summa autem ratione permissum est noxae deditione perfungi. Namque erat iniquum nequitiam eorum ultra ipsorum corpora dominis damnosam esse. Dominus noxali iudicio servi sui nomine conventus servum actori noxae dedendo liberatur. nec minus perpetuum eius domdamnum ei cui deditus est resarcierit quaesita pecunia, auxilio praetoris, invito domino, manumittitur. Sunt autem constitutae noxales actiones aut legibus aut edictoquilia; edicto praetoris, uelut iniuriarum et ui bonorum raptorum. Omnes autem noxales actiones caput sequuntur. nam si filius tuus seruusue
Abbreviated transcription (Latin):
uel anhrois mitituttem possed¬
ilu uel filie appellẽc ⁊ postum¬
us ur postuma continetur.
¶uid sinepo tes sint anappcia¬
latt̾e fiuiorum ⁊ ip̃is tutores
Sati sunt dicẽdumẽ ut ip̃is
qucꝙ dari iudcantur simo
libos cdixit. cetm si filios dix
non ⁊tineblntur. alitererũ
fiuii aliter nepotes apellano¬
tur. ¶ Piane si postu  dedĩt tõ¬
core tamfiui postumiqͣmͣ cet̾i
aibi continebuntur.
delegiti¬
ma agnatorum tutela.

Expanded text:
e heredis institutionem posse dilii vel filiae appellatione et postumus et postuma continentur. quid, si nepotes sint, an appellatione filiorum et ipsis tutores dati sunt? dicendam est, ut ipsis quoque dati videantur, si modo ‘ liberos ’ dixit. ceterum si ‘ filios, ’ non continebuntur: aliter enim filii, aliter nepotes appellantur. plane si ‘ postumis ’ dederit, tam filii postumi quam ceteri liberi continebuntur. TIT. 15 DE LEGITIMA ADGNATORUM TUTELA
Abbreviated transcription (Latin):
petẽ adu̾sus furem fintiac¬
tiõnem. ¶Eum autem qui
proitcomodati conuenit.
posse adusus furcifinti
hre actione it a tnsi cominꝰ
sciens rem et surreptam ad¬
u̾sus eum cuires cominos¬
ata fuit perucrnt. sin au̾t
nescuis ⁊ chubitans rem ñ
tionem instituit. postea a¬
utem it conptrta uoluit re¬
mittẽ quide ꝯmodati actio

Expanded text:
e adversus furem furti actionem, eum autem qui pro re commodata convenitur, posse adversus furem furti habere actionem, ita tamen si dominus, sciens rem esse subreptam, adversus eum cui res commodata fuit pervenit: sin autem nescius et dubitans rem non tionem instituit, postea autem, re comperta, voluit remittere qui
Abbreviated transcription (Latin):
erciquisq fuitum connit¬
tit uli si cebitor  qͣuam c̃dĩ¬
toripignoris causa dedit sy¬
it̾ traxit. ¶Int̾clum furtitens¬
ctur qui ipm furtum᷑ fecit q̃¬
lis ẽ cuius q consilio factu
tibi numos excussit. ũtaliꝰ
cos raperet. aut obstitit tibi
ut alius remtuam exciperet
uel oues uł loues tuas fuga¬
uit. ut auus eis caperet. ⁊ hoc
uctẽs scpsunt decoquipan¬
no rubeo fugauit.armentu
sa siquid corum per iacitra
⁊ non data opera ut finrtum
admittẽtur fc̃m ẽ iñfcm̾ac¬
tio dan debeat. ¶At ubi opẽ
incuu ticius furtum fecit. x¬
bo funtitenentur õpe consili¬
o cius qͣꝓfurtũ.admittiuide¬
tur qui scalas forte fenest̾s sb¬
ponit. uit ip̃as fenestras aut
hosti fregit. ut alius fur¬
tum facet. qui uel friram̃ta
ad effrigendum aut scalas u̾
fenestris supponerẽtur. comn¬
odauit sciens cuius gracono
ad furtum faciencdum adhi¬
buit. satantum consilium de¬
oit. atꝙ o̾rtatus c̃adfntum

Expanded text:
rei quisque furtum commitrei quisque furtum committit, veluti si debitor rem quam creditori pignoris causa dedit subtraxerit. Interdum furti tenetur, qui ipse furtum non fecerit: qualis est cuius ope et consilio furtum tibi nummos excussit, ut alius eos raperet, aut obstitit tibi, ut alius rem tuam surriperet, vel oves aut boves tuas fugaverit, ut alius eas exciperet: et hoc veteres scripserunt de eo qui panno rubro fugavit armentum. sed si quid eorum per lasciviam, et non data opera ut furtum admitteretur, factum est, in factum actio dari debet. at ubi ope Maevii Titius furtum fecerit, ambo furti tenentur. ope consilio eius quoque furtum admitti videtur, qui scalas forte fenestris supponit aut ipsas fenestras vel ostium effringit, ut alius furtum faceret, quive ferramenta ad effringendum aut scalas, ut fenestris supponerentur, commodaverit, sciens cuius gratia cad furtum faciendum adhibuit, sed tantum consilium dedit atque hortatus est ad furtum
Abbreviated transcription (Latin):
perferra. ⁊ seruus id admeu¬
umpertulit. meiuius dum
uuit ticium in ip̃o delictode¬
p̾hende̾ permisit seruo qͥsdã
res ad eum ꝑferre. utrumi
furti an ẜui corrupti iuidi¬
cioteneatur ticius anneu¬
tro q cum nobis super hac
clubitatõe suggestum est ⁊
antiquorum prudentium
super hoc altcatt̾es perspexiꝰ
nos huius moi calliditati
obiuam cuntes per nt̃am de¬
cisione sancims non solũ
furti actiõnem. scietiam ẜ¬
ui corrpti contͣcum dari
uca enimis ẜuus detior a sol¬
ucctatore minime fagtus e
suicorrupti actcẽm intrcdũ¬
sent. tam concilium coruup¬
Itoris ad perniciem ꝓbitatis
ẜui intitductum ẽ ut sit ei
penalis acto inr̃po̾ita tanqͣ¬
sire ip̃a fuissci ẜuus corrup¬
stus ne exhuius mõi inpu¬
initate.⁊ in aliumsuum ꝙp¬
possit̃ facue corrumpi tale
facimus aquibdam ꝑpetrct
Interdum̃ctiam liboruzo
hominum fintumfit ulisi
quis lito̾rum nrorum qui
in pot᷑te n̾rasit subreptus

Expanded text:
perferret, et servus id ad Maevperferret, et servus id ad Maevium pertulerit; Maevius dum vult Titium in ipso deprehendere, permisit servum quasdam res ad eum perferre: utrum furti, an servi corrupti teneatur Titius, an neutro. Et cum nobis super hac dubitatione suggestum est, et antiquorum prudentium super hoc altereationes perspeximusnos hujusmodi calliditati obviam euntes, per nostram decisionem sanximus, non solum furti actionem, sed etiam servi corrupti contra eum dari: licet enim is servus deterior a sollicitatore minime factus esservi corrupti actionem introducerent, tamen consilium corruptoris ad perniciem probitatis servi introductum est, ut sit ei poenalis actio imposita, tamquam re ipsa fuisset servus corruptus, ne ex huiusmodi impunitate et in alium possit corrumpi, tale facinus a quibusdam pertentetur. Interdum etiam liberorum hominum furtum fit, veluti si quis liberorum nostrorum, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
scientes rem furtiuam sus¬
cepint. ⁊ cel auint furtinec
manifesti obnoxu sunt.
Peña manifesti furti qͣo
⁊ furtum autem fit non so¬
amrem inuito dño contr¬
ectat. it aꝙ sũ cͣclitor pigo¬
re. sũ is apucl quem res de¬
posita ẽ ea reutatur. sũis q¬
cam remutendam accepit
maliumusum eam tñsferat
quamcuius gr̃a eidata ẽ fur¬
tum commnittit. uelut siqs
argentumutendum accep¬
eat quasi amicos ad cena
muitaturus ⁊ id peregre se¬
ut siquis equum gr̃standi
causa conmodatum sibilo¬
uum proctuxiss. pla̾c̾uit tn
eos qui reb conmodatis ali¬
terutentur qu amutendas
acceperit ita furtum conint¬
tetur. si se intelligant idin¬
uito edno face eumꝙ sim
tellexissa ñ permissurum ac
si ꝑmissurum credat extͣ c̃¬
men uidi optima sane di¬
stinctceq fintum sinc eff¬
ectu furancli non commtt̃
sa et sicredat. aliquis inui¬
to dño serem cõmodatam
sibi contͣctare ⁊ domino au¬
uolente id fiat dr fintum

Expanded text:
scientes rem furtivam susscientes rem furtivam susceperint et celaverint, furti nec manifesti obnoxii sunt. Poena manifesti furti quad Furtum autem fit non soam rem invito domino contrectat. itaque sive creditor pignore, sive is apud quem res deposita est ea re utatur, sive is qui rem utendam accepit in alium usum eam transferat quam cuius gratia ei data est, furtum committit. veluti si quis argentum utendum acceperit quasi amicos ad cenam invitaturus et id peregre seut si quis equum gestandi causa commodatum sibi lonuum perduxisset. Placuit tamen eos, qui rebus commodatis aliter uterentur, quam utendas acceperint, ita furtum committere, si se intellegant id invito domino facere eumque, si intellexisset, non permissurum, ac si permissurum credant, extra crimen videri: optima sane distinctione, quia furtum sine affectu furandi non committitur. Sed et si credat aliquis invito domino se rem commodatam sibi contuolente id fiat, dicitur furtum
Abbreviated transcription (Latin):
inp̾uato uel a comino uł
ab alio an̾qm coperuenint
quo perserre ac ceponert rẽ
destinassa. sa si pertulit quo
testiauit. tam ⁊ si dep̾bendã
cum re furtiua nẽ mifestus
sur. ¶Aec mifestum fur̃tu
ꝙ sit exhus queclixmus in¬
telligitur.namq mĩ festum
nẽ. id scilic⁊ nec ñm̃ festum
econceptum fintum licit᷑
cum apͥaliquem testitub
uenta sit. namncum ꝓp̾aac¬
tio c̃ constituta. qmuis fur
n sit que appellatur. concepti
oblatum furtum licitur. cũ
res sintuia ab aliquotibi ob
retur. nam tibi apudquem
concepta sit. ꝓp̾a adu̾sus eu̾
qui obtulit quannius furñ
sit constituta ẽ actio quea
ꝓpellabatur oblati. ¶ Est emi
ꝓhibiti fintiactõ adu̾sus cũ
edc̃o p̾toris peractt̾em fur
tiñ exhibiti aduersus eũ
qui fintiuam rem ap̾seqĩ
ti ⁊ oblati ⁊ finti prohibiti
nec non furtino exhibiti i
desuctudmeabierunt. cu
pͥfateactiones ab usucor¬
muni recessũnt. cum ma¬
infestissimũ ẽ qn om̃s ꝙ

Expanded text:
in privato vel a domino vel ab alio, antequam eo pervenerit quo perferre ac deponere rem destinasset, sed si pertulit quo destinavit, tametsi deprehendatur cum re furtiva, non est manifestus fur. nec manifestum furtum quid sit, ex his quae diximus intellegitur: nam quod manifestum non est, id scilicet nec manifestum est. Conceptum furtum dicitur, cum apud aliquem testibus venta sit: nam in eum propria actio constituta est, quamvis fur non sit, quae appellatur concepti. oblatum furtum dicitur, cum res furtiva ab aliquo tibi oblretur: nam tibi, apud quem concepta sit, propria adversus eum qui obtulit, quamvis fur non sit, constituta est actio, quae appellatur ablati. est etiam prohibiti furti actio adversus eum edicto praetoris per actionem furti non exhibiti adversus eum qui furtivam rem apud se qti et oblati et furti prohibiti nec non furti non exhibiti in desuetudinem abierunt. cum praefatae actiones ab usu communi recesserunt, cum manifestissimum est quod omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate sũ conmodati
actce̾m adusus cum quirt
comnodatam accepit mo¬
uc cesidat sũ furti adusus
cum qui remsumupuit.
⁊ alt̾utra corum electa do¬
minum nõ posse expenitt̾ potes¬
tia ad altam uenire actice
scisiquidem fintmelegiti
illum qui itm utendam ac

Expanded text:
oluntate, sive commodati actionem adversus eum qui rem commodatam accepit movere desiderat, sive furti adversus eum qui rem subripuit, et alterutra earum electa, dominum non posse ex poenitentia ad alteram venire actionem. sed si quidem furem elegerit, illum qui rem utend
Abbreviated transcription (Latin):
ei conpetit cũius int̾est rem
saluam ẽẽ. licet dñs ñ sit. ita¬
subrepto fumti agere possescti¬
mi si ydoncum debitorehat q
expcclit expignori potius inc̃¬

Expanded text:
ei competit, cuius interest rem salvam esse, licet dominus non sit: itasubrepto furti agere posse, etiamsi idoneum debitorem habeat, quia expedit ei pignori potius inc
Abbreviated transcription (Latin):
oblatum spc  potius actoi̾s
sunt sinto coherentes qu̾a
gn̾a furtorũ sicut inferius
ĩ pparebit. Ganifestus
lant. nec solumis qui in ip̃o
furto dep̾henclitur. saetiam
is qui eo lito cep̾hñditur in¬
quo sit uli qui domi furͣnͣfe¬
ci ⁊ nundum egssus iamiã
cep̾hensus fu̾it. ⁊ qui moliu

Expanded text:
blatum species potius actionis sunt furto cohaerentes quam genera furtorum, sicut inferius apparebit. manifestus lant: nec solum is qui in ipso furto deprehenditur, sed etiam is qui eo loco deprehenditur quo fit, veluti qui in domo furtum fecit et, nondum egressus ianuam deprehensus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
co. qm̾ incertus econstitu¬
tus mouit adusus cum qui
renrutendam accepit cõmo¬
dati actcc̾mnisi domino ab
co satis frm ẽ. tunc ⁊ enim
om̃imĩo furtm a dommno q¬
dem furti actt̾t liba̾ri. suppo¬
situm autem eẽ ei qui proit
sibi conmodata lṅo satis¬
fecit. cumini festissimu est
etiam siabinicio dominus a¬
ctionem instituit commoda¬
ti ignaiuis rem et sunpͥtam
postea aut hoc ei cognito adu¬
sus furem tñsibit. ⁊ om̃im̃o
libaricum qui rem cõmoda¬
tam accepit. quec̃tumꝙ cau¬
se exitum diis adu̾sus fure
obnotius ẽ si quidem ip̃e co¬
lomalo fecit q̃ decã sires ei su¬
cirepta fu̾it quia restituende
cius rei noĩe depõitiñ tenctur
nec obidcius int̾ẽ rem salua
furtum faciat ⁊ placet. quia
furtum ex affectu consistit
ita demu obligarico cmine
inputẽm si pomus pub̾tati sit¬
⁊ ob id̃ intelligat sc delinque

Expanded text:
oniam incertus constitutus movit adversus eum qui rem utendam accepit commodati actionem nisi domino ab eo satisfactum est: tunc etenim omnimodo furem a domino quidem furti actione liberari, suppositum autem esse ei qui pro re sibi commodata domino satisfecit, cum manifestissimum est, etiam si ab initio dominus actionem instituit commodati ignarus rem esse subreptam, postea autem, hoc ei cognito, adversus furem transivit, omnimodo liberari eum qui rem commodatam accepit, quemcumque causae exitum dominus adversus furem obnoxius est, si quid ipse dolo malo fecerit: qua de causa si res ei subrepta fuerit, quia restituendae eius nomine depositi non tenetur nec ob id eius interest, rem salvam furtum faciat. plerisque placet, quia furtum ex adfectu consistit, ita demum obligari eo crimine impuberem, si proximus pubertati sit et ob id intellegat se delinque
Abbreviated transcription (Latin):
toream rem sumpitnicho
minus geclitori ꝯpctir acto
furti. ¶Item si fullo pollic̃o¬
da curindaue aut sartṁator
sarcienda uestim̾ta mertete
ccita acceꝑit. eiꝙ furto. ann¬
sit. ip̃c furtiht actionem ñ do
iem ñ perit. cum iniudicio lo¬
cati a fullone aut sarcinatore
bonc fidĩemptori subrepta it
quam emerit. qu̾aius domi¬
nus ñsit omnino conpetit.
finti actio. qu̾ead̃m ⁊ credito¬
ui. ¶ Fullomuo ⁊ saitinatori
nĩ alit furtiacto competẽ plac¬
uit. quam si soluendo sint. ħ
põssunt. nam si soluendo ñ st̃
tunc quia ab cis suum chni̾s
consequi ñ possit. ip̃i dño fu¬
iti acto cõpetit. quia ħ caũip¬
sius iñtc̾ itm saluam et̾. ide
ẽ⁊ si inparttm soluendo sitͥt¬
fullo aut sartmator. ¶Q
autem de fullone ⁊ sartmna¬
tore dixmus eadem ad eui
cui conmodata res ẽtrans¬
ferenda uetẽs existimabat.
namut ille fullo meitedẽ
accipiendo custodiam pr̾at
itais q̃̃ qui conindatumu¬

Expanded text:
tor, eam rem subripuerit, nihilo minus creditori conpetat actio furti. Item si fullo polienda curandaue aut sarcinator sarcienda uestimenta mercede certa acceperit eaque furto amiserit, ipse furti habet actionem, non dorem non perisse, cum iudicio locati a fullone aut sarcinatore bonae fidei emptori, subrepta re quam emerit, quamvis dominus non sit, omnimodo competit furti actio, quemadmodum et creditori. fulloni vero et sarcinatorialiter furti competere placuit, quam si solvendo sint, hoc possint: nam si solvendo non sunt, tunc quia ab eis suum dominus consequi non possit, ipsi domino furti actio competit, quia hoc casu ipsius interest rem salvam esse. idem est et si in parte solvendo sintfullo aut sarcinator. 16 18. Quae de fullone et sarcinatore diximus, eadem et ad eum cui commodata res est transferenda veteres existimabant: nam ut ille fullo mercedem accipiendo custodiam praestat, ita is quoque qui commodum u
Abbreviated transcription (Latin):
uicemꝰ ẜ tuiui cocemiurt iñg¬
eris quia qui nascuntur pris
ñ mns familiam secintur.
testato uccat ad tutelam ag¬
natos non kane ht̃ signifi¬
cattẽm si omnino ñ fe̾cit te¬
stam̃tumis quio potãt tuto¬
res.dare sa sicutinꝵ adtute¬
iam ꝑtin⁊ inteitatus cecenite
qdtunc queꝙ accide̾ intellig¬
ctur cum is qui datus ẽ tutor
iuostestatoreͣ deceiit ¶Oaag¬
natõis quidem ius om̃ibom¬
odis capititis dimunitd̾e ple.¬
nimq piinctur namagnato
non om̃ib modis conmnutatur

Expanded text:
icet tu illi eodem iure coniungeris, quia qui nascuntur patris non matris familiam sequuntur. testato vocat ad tutelam adgnatos, non hanc habet significationem, si omnino non fecerit testamentum is qui poterat tutores dare, sed si quantum ad tutelam pertinet, intestatus decesserit. quod tunc quoque accidere intellegitur, cum is qui datus est tutor, vivo testatore decesserit. Sed adgnationis quidem ius omnibus modis capitis deminutione plerumque perimitur: nam adgnatio non omnibus modis commut
Abbreviated transcription (Latin):
uenienter sibi existimauit
ampnum abͥlatum sit. cõ¬
telligitur lucri ei¶Illud expe¬
ditum ẽ sumuna cã pars fu¬
crt expͥssa ulĩ insololucro
uel insolo dampno mnalto
missumest eandem partem
suãr naniautem socictass
perscuauint. at cum aliquis
renunciau̾it societati soluit
fsociete¶S⁊ płanc siquis calli¬
 de in hoc renunciauit societa¬
ti ut obueniens aliꝙlucrum
liquo hi̾s eet relictus. inh̾re¬
nuñciauit societati ut hr̃cli¬
tateniuic solus facet cogitur
Bolucrum coninunicare siqͥ
u̾o aliuq ucrifaciat qͥ nonca¬
pitau̾it ad ip̃m solum pertin
quid omnno post reminci¬
atam societ item acquiritut
iuitur. ad huc societas etiam
morte socii quia qui socictatẽ
cont̾hit ccitim poam sibielrg̃
scet si consensuplurium soci¬
etas coͣnͣcctiͣsit morte unius
socusoluitur ⁊ siplures super¬
sint. nisi incocunda societate
aliterdonuci ¶gem si. auiciuiꝰe
rei contrcta socictas sit ⁊ sims
negocio impositus est finitur¬

Expanded text:
ius convenienter sibi existimavit:damnum allatum sit, comtellegatur lucri esse. Illud expeditum est, si in una causa pars fuerit expressa, veluti in solo lucro vel in solo damno, in altera d praetermissum est eandem partem servari Manet autem societas perseveraverint: at cum aliquis renuntiaverit societati, solvitur societas. sed plane si quis callide in hoc renuntiaverit societati ut obveniens aliquod lucrum liquo heres esset relictus, in hoc renuntiaverit societati ut hereditatem solus lucrifaceret, cogitur hoc lucrum communicare: si quid vero aliud lucri faceret quod non captaverit, ad ipsum solum pertinet: quid omnino post renuntiatam societatem adquiritur, Solvitur adhuc societas etiam morte socii, quia qui societatem contrahit certam personam sibi elegit. sed et si consensu plurium societas coita sit, morte unius socii solvitur etsi plures supersint, nisi si in coeunda societate aliter convenerit. Item si alicuius rei contracta societas sit et finis negotio impositus est, finitur
Abbreviated transcription (Latin):
tegromandato mors alt̾ius
utilitatis cã receptume̾. simor¬
tuo co qui tibimandauit tu
ignoians eum decessisse exccu¬
tus fiis mandatum. possetea¬
a.dampnunitibi ad ferat. ⁊h
iuc similee quiplacuit.Si de¬
bitores manumissio dispen¬
satore ticu perignorantiam
lib̾to solũit ubar eos. cum ali
oquin stricta uiris ite non po̾¬
sent libari. quia alu soluissẽt
quam cui solue debucrũt.

Expanded text:
tegro mandato mors alterutrutilitatis causa receptum est, ut si mortuo eo, qui mihi mandauerit, ignorans eum decessisse exsecutus fuero mandatum, possea damnum tibi afferat. et huic simile est quod placuit, si debitores manumisso dispensatore Titii per ignorantiam liberto solverint, liberari eos: cum oquin stricta iuris ratione non posset liberari eo, quod alii soluisset, quam cui soluere deberet.