comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nre me ñ potest. Caput meũ in suo ore¬
im absorbuit. date locum ut me ampliꝰ
rruciet sed faciat quod facturus ẽ. Si ei
ad deuorandum datus sum. quare ꝓpt̾
uos moras patior: Tunc fr̃es ceꝑunt
tidicere. Quid ẽ quod loqueris trater:
sgnum tͥ sc̃e crucis. impͥme. Responde¬
lat ille ut poterat dicens. Uolo me signa
re sed ñ possum. quia a dracone p̃mor.
Cumq: hoc fr̃es audirent. ꝓstrat inter¬
ram tum lacrimis ceꝑunt pro erepti¬
one illius uehementius orare. et ecce
subito cepit melioratus eger quibus⁊
ualebat uocib exultare dicens. Gr̃as
deo. ecce draco qui me ad deuorandum
acceꝑat fugit. orationib ur̃is expul-¬
lus est: stare ñ potuit. Pro peccatis
meis modo intercedite. quia conu̾ti
paratus sum: ⁊ secularem uitam fun¬
litus relinquere. Homo ergo qui si-¬
ut iam dictum ẽ ab extrema corpo¬
i fuerat parte p̃mortuus. reserua
adiutam toto ad deum corde con-¬

Expanded text:
rare me non potest. Caput meum jam in suo orerare me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit; date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum tibi sanctae crucis imprime. Respondebat illre, sed non possum, quia a dracone premor. Cumque hoc fratres audirent, prostrati in terra cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius orare. Et ecce subito coepit melioratus aeger quibus valebat vocibus exsultare, dicens: Gratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum 1645 acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo, qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis fuerat parte praemortuus, reservatus ad vitam, toto ad Deum corde conv
Abbreviated transcription (Latin):
fẽrre uero ñ poterat. siquis quam ill
de scĩ habitus conu̾satione loqueret᷑.
fẽa autem fuerat uita illius cunci
fr̃ibus uisu grauis. sed tam̃ ut dẽm
ẽ pro fr̃ĩs sui gr̃a erat cunctis toler¬
bilis. Asꝑnabatur ualde. siquis s ill¬
quid deprauitatis sue correptione o¬
queretur. Hona ñ solum facete: s&
etiam audire ñ poterat. Numquã se
ad sc̃ẽ conu̾sationis habitum uenis
iurando. irascendo. deridendo. testabus.
In hac autem pestilentia. que nuꝑ hul
urbis ppłm magna ex ꝑte consumo e
sesgerent. Iam corpus eius ab extrema
icrat ꝑte p̃mortuum. in solo tantũ¬
ao pectore uitalis adhuc calor anhe¬
o enixius orare. quanto eum iamui¬
duant sub celeritate discedere: cum re¬
pnte cepit eisdem fr̃ibus adsistentibꝰ
a nsu quo poterat clamare. ⁊ orõnes
arum int̾rumꝑe dicens. Recedite rece¬
uite. ecce draconi ad deuorandum datꝰ
sumn: qui ꝓpter ur̃am p̃sentiam deuo¬

Expanded text:
ferre vero non poterat si quisquam illi ferre vero non poterat si quisquam illi de sancti habitus conversatione loqueretur. Facta autem fuerat vita illius cunctis fratribus visu gravis, sed tamen, ut dictum est, pro fratris sui gratia erat cunctis tolerabilis. Aspernabatur valde si quis sibi aliquid de pravitatis suae correctione loqueretur. Bona non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhe coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus adnisu quo poterat clamare, et orationes eorum interrumpere, dicens: Recedite, recedite, ecce draconi ad devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam devo
Abbreviated transcription (Latin):
slemo ergo de suis iam oꝑib securꝰ
gaudeat. quando adhuc in huius un
incertitudine qui se finis sequatur
ignorat. S quia rem retuli que uos
ex diuina districtione ꝑt̾ruit. alind
tur. Quod tamen in sermone alio iã
dixisse me memini. sed uos nequaqͣm
ad fiuistis. Ante biennium frater qui¬
dam in monasterium quod iuxta bea¬
torum martyrum iohannis ⁊ pauli
ecclĩam situm ẽ: gr̃a conu̾sionis ue¬
nit. Qui diu regulariter ꝓtractus. qͣn¬
doq susceptus ẽ. Quem frater suus ad
monasterium ñ conu̾sionis studio. sed
carnali amore secutus ẽ. Is autẽ qui
ad conu̾sionem uenerat. ualde placebat
frĩbus: at contra frater illius longea
uita eius ac moribus discrepabat. Ui¬
uebat tamen in monasterio. necessita¬
te potius quam uoluntate. Et cum i̾
cunctis actib ꝑu̾sus existeret. ꝓ fr̃e
suo ab omnib equanimit̾ tolerabat᷑
Prat enim leuis eloquio. prauus ac¬
tione. cultus uestib. morib uicultus.

Expanded text:
Nemo ergo de suis jam operibus securus Nemo ergo de suis jam operibus securus gaudeat, quando adhuc in hujus vitae incertitudine quis se finis sequatignorat. Sed quia rem retuli quae vos ex divina districtione perterruit, aliud tur; quod tamen in sermone alio jam me dixisse memini, sed vos nequaquam adfuistis. 16. Ante biennium frater quidam in monasterium meum, quod juxta beatorum martyrum Joannis et Pauli Ecclesiam situm est, gratia conversationis venit, qui diu regulariter protractus, quandoque susceptus est . Quem frater suus ad monasterium non conversationis studio, sed carnali amore secutus est. Is autem qui ad conversationem venerat valde fratribus placebat; at contra, frater illius longe a vita ejus ac moribus discrepabat. Vivebat tamen in monasterio necessitate potius quam voluntate. Et cum in cunctis actibus perversus existeret, pro fratre suo ab omnibus aequanimiter tolerabatur. Erat enim levis eloquio, pravus actione, cultus vestibus, moribus incultus;
Abbreviated transcription (Latin):
tam: cui sicut asserebat tristis uul¬
tu iterum dixit. Ueni. Gordiana et¬
enim soror nr̃a. inter laicas deputa¬
ta ẽ. Quam usionem mox molestia
corporis ẽ secuta. atq ita ut dictum
fuerat ante dominice apparitioniˢ
diem. eadem molestia ingrauescente
defuncta est. Gordiana autem mox
ut solam remansisse se repperit. eiꝰ
prauitas excreuit.⁊ quod priꝰ latuit
in desiderio cogitationis. hoc post ef¬
fectu praue actionis exercuit. Nam
oblita dominici timoris. oblita pudo¬
ris ⁊ reuerentie. oblita consecrationiᷤᷤ.
condustorem agrorum suoꝵ post¬
modum maritum duxit. Ecce om̃s
tres uno prius ardore conuerse ft̃:
s ñ in uno eodemq studio ꝑmanse¬
runt. quia uixta dominicam uocẽ
multi sunt uocati. pauci uero electi.
Hec igitur dixi. nequis in bono opere
positus sibi uires boni oꝑis tribuat.
nequis de ꝓpria actione confidat:
quia ⁊si iam nouit hodie qualis sit:
ad huc cras quid̃ futurus sit nescit.

Expanded text:
to? Cui, sicut asserebat, tristis vulto? Cui, sicut asserebat, tristis vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam visionem mox molestia corporis secuta est, atque ita ut dictum fuerat, ante dominicae apparitionis diem, eadem molestia ingravescente, defuncta est. Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit, et quod prius latuit in desiderio cogitationis, hoc post effectu pravae actionis exercuit. Naoblita Dominici timoris, oblita pudoris et reverentiae, oblita consecrationis, conductorem agrorum suorum postmodum maritum duxit. Ecce omnes tres uno prius ardore conversae sunt, sed non in uno eodemque studio permanserunt; quia, juxta Dominicam vocem, multi vocati, pauci vero electi. Haec igitur dixi, ne quis in bono jam opere positus sibi vires boni operis tribuat, ne quis de propria actione confidat; quia, etsi novit hodie qualis sit, adhuc cras quid futurus sit nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
affuit. cum subito sursum illa respi¬
ciens ih̾m uenientem uidit. ⁊ cum
magna aduersione cepit circum stan¬
tib clamare dicens. Recedite recedite.
ih̾e uenit̃. Cumq in eum intenderet
quem uidebat. sancta illa anima acir-¬
ne soluta est. tantaq subito fraglan¬
tia miri odoris asꝑsa est ut ip̃a quoꝙ
suauitas cunctis ostenderet. illic auc¬
torem suauitatis uenisse. Cumꝙ
corpus eius ex more mortuoꝵ ad la¬
uandum eẽt nudatum. longe oro-¬
nis usu incubits eius ⁊ genib ca¬
melorum more inuenta ẽ oblura¬
ta cutis excreuisse: ⁊ quid uiuens
eius sp̃c semꝑ egerit. caro mortua.
testabatur. Hec autem gesta sunt.
ante dominici natalis diem. Quo
transacto. mox emiliane sorori sue
ꝑuisionem nocturne uisionis appa¬
ruit dicens. Ueni ut quia natale do¬
minicum sine te feci sc̃m epipha
nus de sororis sue gordiane salute
sollicita. respondit. Et si sola uenio
sororem nr̃am gordianam cui dimit-¬

Expanded text:
adfuit; cum subito sursum illa respiadfuit; cum subito sursum illa respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima a carne soluta est; tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 1643 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse, et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabatur. Haec autem gesta sunt ante dominici Natalis diem. Quo transacto, mox Aemilianae sorori suae per visionem nocturnae visionis apparuit, dicens: Veni, ut quia Natalem dominicum sine te feci, sanctum Thenus de sororis suae Gordianae salute sollicita respondit: Et si sola venio, sororem nostram Gordianam cui dimit
Abbreviated transcription (Latin):
cum eiusdem correptionis hora trã¬
sisset. transibat ꝓtinus ⁊ suꝑ ducta
grauitas honestatis. Moxq: ad le¬
uia uerba redibat puellarum gau¬
debat societate laicarum: eiq ꝑsona
ualde onerosa erat. quecumq huie
mundo dedita ñ erat. Quadam uero
nocte huic tarsille amite mee que
inter sorores suas uirtute continue
orationis. afflictionis. studiose absti¬
nentie. singularis grauitate uite ue¬
nerabilis. in honore ⁊ culmine sc̃itatiᷤ
excreuerat: sicut ip̃a narrauit. per
uisionem attauus meus felix huiuᷤ
romane eccl̃ie antistes apparuit. eiq
mansionem ꝑpetue claritatis ostendit
dicens. Ueni quia in hac te lucis mã¬
sione suscipiam. Que subsequente
mox febre correpta. ad diem ꝑuenit
extremum. Et sicut nobilib femi¬
nis uirisq morientib multi conue¬
niunt qui eorum proximos conso¬
lentur. eadem hora eius exitus multi
uiri ac femine eius lectulum circũ¬
steterunt inter quas mater quoq mea

Expanded text:
cum ejusdem correptionis hora trancum ejusdem correptionis hora transisset, transibat protinus et superducta gravitas honestatis, moxque ad levia verba redibat. Puellarum gaudebat societate laicarum, eique persona valde onerosa erat quaecunque huic mundo dedita non erat. Quadam vero nocte huic Tharsillae amitae meae, quae inter sorores suas virtute continuae orationis, afflictionis studiosae, abstinentiae singularis, gravitate vitae venerabilis in honore et culmine sanctitatis excreverat, sicut ipsa narravit, per visionem atavus meus Felix hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus multi conveniunt, qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitus multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt, inter quas mater mea quoque
Abbreviated transcription (Latin):
quarum una tarsilla. alia gordiana.
alia emiliana dicebatur. uno omnes
adorare conu̾se. uno eodemq temꝑe
sacrate. sub districtione regulari de¬
gentes. in domo ꝓpria socialem uitã
ducebant. Cumq essent diutius
ineadem conu̾satione. cepit cotidi¬
auis incrementis in amorẽ condi¬
tors sui tarsilla ⁊ emiliana succre¬
scere.⁊ cum solo hic essent corpore:
otidie animo ad eterna transire.
lt contra gordiane animus cepit a
calore amoris. intii ꝑ cotidiana de¬
trimenta tepescere. ⁊ paulisꝑ ad hu-¬
ius scł̃i amorem redire. Crebro autẽ
tarsilla dicere emiliane sorori sue.
cum magno gemitu solebat. Uideo
gurdianam sororem nr̃am de nr̃a.
sote sĩ esse. ꝑpendo enim quia foras
desuit. ⁊ cor ad quod ꝓposuit non
custalit. Quam curabant blanda
ouaie redargutione corripere. atꝙ
aleuitate morum ad granitatem
habitus reformare. Que qui¬
em resumebat uultum subito gra¬
uitatis inter uerba correptionis. sed

Expanded text:
quarum una Tharsilla, alia Gordiana, quarum una Tharsilla, alia Gordiana, alia Aemiliana dicebatur. Uno omnes ardore conversae, uno eodemque tempore sacratae, sub districtione regulari degentes, in domo propria socialem vitam ducebant . Cumque essent diutius in eadem conversatione, coeperunt quotidianis incrementis in amorem conditoris sui Tharsilla et Aemiliana succrescere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie animo ad aeterna transire. At contra Gordianae animus coepit a calore amoris intimi per quotidiana detrimenta tepescere, et paulisper ad hujus saeculi amorem redire. Crebro autem Tharsilla dicere Aemilianae sorori suae cum magno gemitu solebat: Video Gordianam sororem nostram de nostra sorte non esse; perpendo enim quia foras defluit, et cor ad quod proposuit non custodit. Quam curabant blanda quotidie redargutione corripere, atque a revitate morum ad gravitatem sui habitus reformare. Quae quidem resumebat vultum subito gravitatis inter verba correptionis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
lestia uelatis. S cortinis tabernalli
bis tinctus coccus debet inesse. Catꝰ
quippe ignis speciem tenet. Quidie¬
ro est caritas. nisi ignis: S ista c¬
ritas ẽẽ bis tincta debet. ut tingual
ꝑ amorem dei. tinguatur ⁊ ꝑ amos
proximi. Qui en im sic amat deui
ut ꝑ contemplationẽ illius negis¬
gat proximum. coccus quidem¶
sedbis tinctus ñ est. Rursum qu
sic amat proximum ut tam̃ cons¬
ns quod restat. quia quod sepe dicẽ¬
dum ẽ ⁊ ñ obliuione retinendum.
ilti sunt uocati pauei uero electi.
s quia non nũquam mentes audi¬
ennum plus exempla fidelium qͣm
dercentium uerba coni̾tunt. uolo uo-¬
his aliquid de proximo dicere. quod
orda ña tanto formi dolosius audi-¬
ant quanto eis hoc de ꝓpinquo sonat.
seq enim res longe ante gestas dici¬
mus. sed eas de quib testes existunt.
asq interfuisse se referunt memora¬
mus. Tres pater meus sorores habuit.
que cuncte tres sacre uirgines fuer̃t.

Expanded text:
coelestia velatis. Sed cortinis tabernaculi coelestia velatis. Sed cortinis tabernaculi bis tinctus coccus debet inesse. Coccus quippe ignis speciem tenet. Quid vero est charitas nisi ignis? sed ista charitas esse bis tincta debet, ut tingatur per amorem Dei, tingatur et per amorem proximi. Qui enim sic amat Deum, ut per contemplationem ejus negligat proximum, coccus quidem est, sed bis tinctus non est. Rursum qui sic amat proximum, ut tamen conuod saepe dicendum est, et sine oblivione retinendum: Multi sunt vocati, pauci vero electi. 15. Sed quia nonnunquam mentes audientium plus exempla fidelium quam docentium verba convertunt, volo vobis aliquid de proximo dicere, quod corda vestra tanto formidolosius audiant, quanto eis hoc de propinquo sonat. Neque enim res longe ante gestas dicimus, sed eas de quibus testes existunt, eisque interfuisse se referunt, memoramus. Tres pater meus sorores habuit, quae cunctae tres sacrae virgines fuerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
est. quia in dilectione proximi me¬
sura ponitur amoris cum clicitur
ges proximum tuum sicut ter
dei autem dilectio nulla mensur
constringitur cum dicitur dilige
dominũ deum tuum ex toto cord
tuo ⁊ ex tota anima tua. ⁊ ex tota ui¬
tute tua. Non enim iubetur quisi
quantum diligat. sed ex quants
cum dicitur ex toto. quia ille uen¬
citer deum diligit: qui sͥ de se menis
relinquit. Duo ergo hec necesse et
ut caritatis precepta custodiat. q¬
quis habere in nuptiis uestẽ nu¬
tialem curat. Hinc est enim quoda¬
pud ihedechielem ꝓpham porte ip̃iis
ciuitatis in monte constitute uestibu¬
lum duob cubitis mensurat᷑. quia
nimirum accessus nob̾ celestis ciuit¬
tis ñ panditur si in hac eccłia que
ꝓ eo quod adhuc foris ẽ uestibulum
dicitur. dei ⁊ proximi dilectio ñ ten¬
tur. Hinc ẽ quod cortinis tabernati
intexi coccus bis tinctus iubetur. Uoi
qui ꝑ fidem in ur̃is cordib secretad

Expanded text:
est, quia in dilectione proximi menest, quia in dilectione proximi mensura ponitur amoris, cum dicitur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Dei autem dilectio nulla mensura constringitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua. Non enim jubetur quisque quantum diligat, sed ex quanto, cum dicitur: Ex toto, 1640 quia ille veraciter Deum diligit, qui sibi de se nihil relinquit. Duo ergo haec necesse est ut charitatis praecepta custodiat quisquis habere in nuptiis vestem nuptialem curat. Hinc est enim quod apud Ezechielem prophetam, portae ipsius civitatis in monte constitutae vestibulum duobus cubitis mensuratur , quia nimirum accessus nobis coelestis civitatis non panditur, si in hac Ecclesia, quae pro eo quod adhuc foris est, vestibulum dicitur, Dei et proximi dilectio non tenetur. Hinc est quod cortinis tabernaculi intexi coccus bis tinctus jubetur . Vos qui per fidem in vestris cordibus secreta
Abbreviated transcription (Latin):
dit. iam ad nuptias intrauit: sed
cum nuptiali ueste ñ uenit. si cari¬
tatis grãm ñ custodit. Et certe fr̃s.
siquis ad carnales nuptias esset in¬
uitatus uestem mutaret. congaudere
se sponso ⁊sponse ex ip̃o sui habitus
decore ostenderet: inter gaudentes et
festa celebrantes despectis uestib ap¬
parere erubesceret. Nos ad dei nuptias
uenimus. ⁊ cordis uestem mutare dis¬
simulamus. Congaudent angli. cĩ
ad celum adsumuntur electi. Qua gͦ
mente hec spiritalia festa conspici¬
mus. qui nuptialem uestem idest
caritatem que sola nos speciosos exhi-¬
beat ñ habemus: Sciendum uero ẽ
quia sicut in duob lignis suꝑiori ui-¬
delicet ⁊ inferiori uestis texitur. ita
in duob preceptis caritas habetur:
in dilectione scilicet dei. ⁊ dilectione
proximi. Scͥptum quippe ẽ. Diliges
dominũ deum tuum ex toto corde
tuo. ⁊ ex tota anima tua. ⁊ extota uͥ¬
tute tua: ⁊ diliges proximum p
sicut teipsum. Qua in re notandr

Expanded text:
dit, jam ad nuptias intravit; sed dit, jam ad nuptias intravit; sed cum nuptiali veste non venit, si charitatis gratiam non custodit. Et certe, fratres, si quis ad carnales nuptias esset invitatus, vestem mutaret, congaudere se sponso et sponsae ex ipso sui habitus decore ostenderet, inter gaudentes et festa celebrantes despectis vestibus apparere erubesceret. Nos ad Dei nuptias venimus, et cordis vestem mutare dissimulamus. Congaudent angeli, cum ad coelum assumuntur electi. Qua ergo mente haec spiritalia festa conspicimus, qui nuptialem vestem, id est charitatem, quae sola nos speciosos exhibet, non habemus? 10. Sciendum vero est quia sicut in duobus lignis, superiore videlicet et inferioin duobus praeceptis charitas habetur, in dilectione scilicet Dei et dilectione proximi. Scriptum quippe est: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua, et diliges proximum tuum sicut teipsum. Qua in re notandum
Abbreviated transcription (Latin):
autem rex ut uideret discumbenteᷤ.
⁊uidit ibi hominẽ ñ uestitum ueste
nuptialem uestem putamus: Sienim
uestem nuptialem baptisma uel fidẽ
dicimus. quis sine baptismate. ⁊ fide
has nuptias intrauit: Eo enim ipso
foris ẽ: quo nec dum credidit. Quid
ergo debemus intelligere nuptialẽ
uestem. nisi caritatem: Intiat enim
ad nuptias. sed cum nuptiali ueste ñ
intrat: qui in sancta eccłia adsistenᷤᷤ
fidem habet. sed caritatem ñ habet.
Recte enim caritas nuptialis uestis
uocatur. quia hanc in se conditor ñr
habuit. dum ad sociande sibi eccłie.
nuptias uenit. Sol a quippe dilecti¬
one dei actun. ẽ. ut eius unigenituᷤ
mentes sͥ electorum hominum u¬
niret. Unde iohannes dicit. Sic e¬
nim dilexit d̾s mundum. ut filiũ
suum unigenitum daret pro bonis.
Qui ergo ꝑ caritatem uenit ad ho¬
mines. eandem caritatem innotuit
uestem ẽẽ nuptialem. Omnis ergo
ur̃m qui in eccłia positus deo credi¬

Expanded text:
autem rex ut videret discumbentes, autem rex ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptialem vestem putamus? Si enim vestem nuptialem baptisma vel fidem dicimus, quis sine baptismate et fide has nuptias intravit? Eo enim ipso foris est, quo necdum credidit. Quid ergo debemus intelligere nuptialem vestem, nisi charitatem? Intrat enim ad nuptias, sed cum nuptiali veste non intrat, qui in sancta Ecclesia assistens fidem habet, sed charitatem non habet. Recte enim charitas nuptialis vestis vocatur, quia hanc in se conditor noster habuit, dum ad sociandae sibi Ecclesiae nuptias venit. Sola quippe dilectione Dei actum est ut ejus unigenitus mentes sibi electorum hominum uniret. Unde et Joannes dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro nobis . Qui ergo per charitatem venit ad homines, eamdem charitatem innotuit vestem esse nuptialem. Omnis ergo vestrum qui in Ecclesia positus Deo credi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. lata quippe uia ẽ que ducit ad ꝑ¬
ditionem ⁊ multi sunt qui uadunt ꝑ
eam. ⁊ angusta est que ducit ad uitã.
⁊ pauci sunt qui inueniunt eam. Eo
autem usq archa angustatur in sum¬
mis. quousq ad mensuram unius
cubiti ꝑlucatur: quia in sc̃a eccl̃ia qͣn¬
to sanctiores quiq sunt: tanto pauci¬
ores. Que in summo ad illum ꝑduci¬
tur. qui solus homo in hominib. ⁊ si¬
ne alterius comparatione natus est
sc̃s̃. qui iuxta psalmiste uocem. fc̃s ẽ
sicut passer unicus in edificio. Tanto
ergo magis mali tolerandi quanto et
amplius habundant. quia ⁊ in aree tri¬
tura pauca sunt grana que seruantur
horreis. ⁊ grandes acerui palearum qui
ignib comburuntur. S iam quia lar
giente deo nuptiarum domum idest
sanctam eccłiam intrastis. sollerter.
frẽs aspicite. ne aliquid de mentis ur̃e
habitu rex ingrediens reprebendat. Qu
magno enim timore cordis pensandum
est. quod ꝓtinus subditur. Intrauit

Expanded text:
tur. Lata quippe via est 1639 quae ducit ad ptur. Lata quippe via est 1639 quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui vadunt per eam; et angusta est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam . Eo autem usque arca angustatur in summis, quousque ad mensuram unius cubiti perducatur, quia in sancta Ecclesia quanto sanctiores quique sunt, tanto pauciores. Quae in summo ad illum perducitur qui solus homo in hominibus, et sine alterius comparatione, natus est sanctus. Qui, juxta Psalmistae vocem, Factus est sicut passer unicus in aedificio . Tanto ergo magis mali tolerandi sunt, quanto et amplius abundant, quia et in areae tritura pauca sunt grana quae servantur horreis, et grandes acervi palearum qui ignibus comburuntur. 9. Sed quia jam, largiente Domino, nuptiarum domum, id est sanctam Ecclesiam intrastis, solerter, fratres, aspicite, ne aliquid de mentis vestrae habitu rex ingrediens reprehendat. Cum magno enim cordis timore pensandum est quod protinus subditur: Intravit
Abbreviated transcription (Latin):
paue ⁊ ꝑu̾se. inter quos lucetis sicut
luminaria in mundo: uerbum uite
coninentes. Hinc iohannes ꝑgami
eccłie attestatur dicens. Scio ubi ha¬
bitas. ubi sedes est sathane: ⁊tenes no¬
men meum. ⁊ ñ negasti fidem meam.
ognoscimus. quia bonus non fuit.
quem malorum prauitas ñ probauit.
Ut enim italoquar. ferrum nr̃e aĩe
nequaqͣm ꝑducitur ad subtilitatem
acuminis. si hoc ñ eraserit aliene li¬
ma prauitatis. Terrere autem uos
si debet quod in ecclia ⁊ multi mali
i pauei sunt boni. quia archa in un¬
dis diluuii que huius eccł̃ie typũ
gessit ⁊ ampla in inferiorib.⁊an-¬
gusta insuꝑiorib fuit: que in sum¬
mitate etiam sua ad unius mensu-¬
ram cubiti excreuit. Inferius quippe
quadrupedia atq reptilia. suꝑus
llero aues ⁊hommes habuisse creden-¬
ales hominum mores tolerat illic
latius sinum laxat. ubi autem eos
habet qui spiritali ratione subfulti
sunt: illic quidem ad summũ ducit᷑.
sed tamen quia pauci sunt angustan¬

Expanded text:
perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo, verbum vitae continentes . Hinc Joannes Pergami Ecclesiae attestatur, dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae, et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam .cognoscimus quia bonus non fuit quem malorum pravitas non probavit. Ut enim ita loquar, ferrum animae nostrae nequaquam perducitur ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit alienae lima pravitatis. 8. Terrere autem vos non debet quod in Ecclesia et multi mali et pauci sunt boni, quia arca in undis diluvii, quae hujus Ecclesiae typum gessit, et ampla in inferioribus, et angusta in superioribus fuit, quae in summitate etiam sua ad unius mensuram cubiti excrevit. Inferius quippe quadrupedia atque reptilia, superius vero aves et homines habuisse credenales hominum mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet qui spiritali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum ducitur, sed tamen, quia pauci sunt, angusta
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc namq est quod de semetip̃o
atus iob adserit dicens. frater fuidꝰ¬
conum. ⁊ socius strutionum. Hie
salomonẽ sponsi uoce. scẽ ecclie dliuse
Sicut lilium inter spmas. sic ami
mea inter filias. Hinc ad iherechi¬
am dominus icit. fili hominis.
aerediuli ⁊ subu̾sores sunt tecum. ⁊.
pun scorpionib habitas. Hinc petrꝰ
Um loth uitam glorificat dicens. Et
ustum loth opp̾̃ssum anefandorum ĩ¬
ria. conu̾satione eruit. Aspectu e¬
nin ⁊ auiditii iustus erat. habitans a¬
Iꝰ ess qui de die in diem. animani
uistam mniquis oꝑib cruciabant. Hinc¬

Expanded text:
Hinc namque est quod de semetipso Hinc namque est quod de semetipso beatus Job asserit dicens: Frater fui draconum et socius struthionum . Hinc per Salomonem Sponsi voce sanctae Ecclesiae dicitur: Sicut lilium inter nc ad Ezechielem Dominus dicit: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas . Hinc Petrus beati Lot vitam glorificat, dicens: Et justum Lot oppressum a nefandorum injuria conversatione eruit; aspectu enim et auditu justus erat, habitans inter eos qui de die in diem animam justam iniquis o
Abbreviated transcription (Latin):
ree grana sub paleis p̃muntur. sicha¬
res inter spinas oriuntur: ⁊ rosa q̃n
dolet. crescit cum spina que pungr
Duos quippe filios habuit primus
homo. unus horum electus ẽ: alter
probus fuit. Tres filios noe area con¬
tinuit. s ex his duo electi sunt: ⁊ ui
reprobus fuit. Duos abrahami filios
habuit. s unus electus.⁊ alter repras
fuit. Duos ysaac filios habuit. sed uꝰ
electus ẽ. alter uero reprobatus. Dua¬
decim filios habuit iacob. s unus ex
his unus ꝑ innocentiam uenditus est
alii uero ꝑ malitiam uenditores frat
fuerunt. Duodecim apl̃i sunt elesti
sedimus in his admixtus ẽ qͥ probare
undecim qui probarentur. Septem st
diacones ab apłiᷤ ordinati. sed sex insa
recta ꝑmanentib. unus extitit austr
erroris. In hac ergo ecclesia nec malic̃
sine bonis. nec boni sine malis possun
sumus. restat necesse est ut ꝑ eorum
exempla gradiamur. Bonus enims
fuit. qui malos tolerare recusauit

Expanded text:
areae grana sub paleis premuntur; sic floareae grana sub paleis premuntur; sic flores inter spinas oriuntur, et rosa quae redolet crescit cum spina quae pungit. Duos quippe filios habuit primus homo; sed unus horum electus est, alter reprobus fuit . Tres filios Noe arca continuit; sed duo ex his electi sunt, et unus reprobus fuit . Duos Abraham filios habuit; sed unus electus est, alter reprobus fuit . Duos Isaac filios habuit; sed unus electus est, alter reprobatus . Duodecim filios habuit Jacob; sed ex his unus per innocentiam venditus est, alii vero per malitiam venditores fratris fuerunt . Duodecim apostoli sunt electi; sed unus in his admistus est qui probaret, undecim qui probarentur . Septem sunt diacones ab apostolis ordinati ; sed sex in fide recta permanentibus, unus exstitit auctor erroris . In hac ergo Ecclesia nec mali sine bonis, nec boni sine malis esse possunt. sumus, restat necesse est ut per eorum exempla gradiamur. Bonus enim non fuit qui malos tolerare recusavit.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sens eccłia designatur. in qua cum
hnis ⁊ mali conueniunt. ꝑ myxta.
quippe est diu̾sitate filiorum. quia
sic omnes ad fidem gñat. ut tamen
omnes ꝑ ĩmutationẽ uite ad liber¬
tatem spiritalis gr̃e culpis exigentibꝰ
ñ ꝑducat. Quo usq namq hic uiuimꝰ
necesse est ut uiam presentis scł̃i per¬
mixti ꝑagamus. Tunc autẽ discer¬
nimur. cum ꝑuenimus. Boni enĩ
soli nusqͣm sunt nisi in celo. ⁊ mali
soli nusqͣm sunt nisi in celo inferno.
Hec autem uita que inter celum et
infernũ sita est sicut in medio sub¬
sistit. ita utrarumq partium ciues
communit̾ recipit: quos tam̃ sc̃ã.¬
eccłia ⁊ nunc indiscrete suscipit.
postmodum in eg̾ssione discernit
igitur boni estis. quan diu in hadi¬
ta subsistitis. equanimiter tolerne
los. Nlam quisqͥs malos sĩ tolerat. is¬
ꝑ intolerantiam suam testis ẽ. quab
nus ñ est. Abel enim renuit ẽẽ. quo
cain malitia ñ exercet. Sic intritim

Expanded text:
praesens Ecclesia Dei designatur, in qua cum praesens Ecclesia Dei designatur, in qua cum bonis et mali conveniunt. Permixta quippe est diversitate filsic omnes ad fidem generat, ut tamen omnes per immutationem vitae ad libertatem spiritalis gratiae culpis exigentibus non perducat. Quousque namque hic vivimus, necesse est ut viam praesentis saeculi permisti pergamus. Tunc autem discernimur, cum pervenimus. Boni enim soli nusquam sunt, nisi in coelo; et mali soli nusquam sunt, nisi in inferno. Haec autem vita quae inter coelum et infernum sita est, sicut in medio subsistit, ita utrarumque partium cives communiter recipit; quos tamen sanEcclesia et nunc indiscrete suscipit, 1638 et postmodum in egressione discernit. Si ergo boni estis, quandiu in hac vita subsistitis, aequanimiter tolerate malos. Nam quisquis malos non tolerat, i intolerantiam suam testis est quia bonus non est. Abel enim esse renuit, quem Cain malitia non exercet. Sic in tritura
Abbreviated transcription (Latin):
contra illos de crudelitate sira glori¬
an surt. nequaqͣm ad memorã
nĩam ueniunt. uel in numero
mortuorum. Reb ergo recognoscimꝰ.
quod in ꝑabolis audimus S is qͥ ĩ¬
uitantem se ꝯtẽpni conspicit. regis
filii sui nuptias uacuas ñ habebit. Ad
alios mutit quia ⁊ si apud aliquos la¬
mo d̾i inuenturus ẽ ubi requiescat.
Unde ⁊ subditur. Tunc ait suis suis.
Nuptie quidem parate sunt: s qui¬
inuitati erant. non fuerunt digni.
Ite ergo ad exitus uiarum. ⁊ quoscũ¬
ꝙ inueneritis uocate ad nuptias. Si
in scͥptura sacra uias actiones accipi¬
mus. exitus uarum intelligimus
defectus actionum: quia illi plerũ¬
q facile ad deum ueniunt. quos in
terrenis actibus ꝓspera nulla comitã¬
tur. Unde ⁊ sequitur. Et eg̾ssi sui eiꝰ
in uias. congregauerunt omnes quoᷤᷤ
inuenerunt malos ⁊ bonos: ⁊ imple
iam ip̃a qualitate conuiuantiũ aꝑte
ostenditur. quia ꝑ has regis nuptiaᷤᷤ

Expanded text:
contra illos de crudelitate sua gloricontra illos de crudelitate sua gloriati sunt, nequaquam ad memoriam nostram veniunt, vel in numero mortuorum. Rebus ergo recognoscimus, quod in parabolis audimus, sed is qui invitantem se contemni conspicit, regis filii nuptias vacuas non habebit. Ad alios mittit, quia et si apud aliquos larmo Dei inventurus est, ubi requiescat. Unde et subditur: Tunc ait servis suis: Nuptiae quidem paratae sunt. Id invitati erant non fuerunt digni. Ite ergo ad exitus viarum, et quoscunque inveneritis, vocate ad nuptias. Si in Scriptura sacra vias actiones accipimus, exitus viarum intelligimus defectus actionum, quia illi plerumque facile ad Deum veniunt, quos in terrenis actibus prospera nulla comitantur. Sequitur: Et egressi servi ejus in vias, congregaverunt omnes quos invenerunt, malos jam ipsa qualitate convivantium aperte ostenditur, quia per has regis nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
fectos occiderunt. S rex ista cognoscens.
Homicidas ꝑdit. quia ꝑsequentes in¬
terimit. Ciuitatẽ eorum igne succen¬
dit. quia illorum ñ solum anime sed
et caro quoq in qua babitauerant.
eterna gehenne flamma cruciãtur.
Missis uero exercitib extuxisse ho¬
micidas dicitur. quia in hominib
omne iudicium ꝑ angelos exhibet᷑.
Quid namq sunt illa agmina an¬
gelorum. nisi exercitus regis nr̃i
Unde ⁊ isdem rex dominus sabaoth
dicitur. Sabaoth quippe. exercituũ
interp̃tatur. Ad ꝑdendos ergo aduer¬
sarios suos exercitum mutit. quia
nimirum uindictam dominꝰ ꝑ an¬
gelos exercet: cuius uindicte potẽ¬
tiam tunc nr̃i patres audiebant. noᷤ
autem iam cernimus. Ubi sunt e¬
num suꝑbi illi martyrum ꝑserutoreᷤ.
ubi illi qui contra conditorem sie¬
um ceruicem cordis erexerant. ⁊ de
huius mundi gła mortiferum tui¬
mebant: ecce iam mors martyrum
floret in fide uiuentium ⁊ hi qr̃

Expanded text:
fectos occiderunt. Sed rex ista cognoscens, fectos occiderunt. Sed rex ista cognoscens, Homicidas perdit, quia persequentes interimit. Civitatem eorum igni succendit, quia illorum non solum animae, sed et caro quoque in qua habitaverant, aeterna gehennMissis vero exercitibus exstinxisse homicidas dicitur, quia in hominibus omne judicium per angelos exhibetur. Quid namque sunt illa angelorum agmina nisi exercitus regis nostri? Unde et idem rex Dominus Sabaoth dicitur: Sabaoth quippe exercituum interpretatur. Ad perdendos ergo adversarios suos exercitum mittit, quia nimirum vindictam Dominus per angelos exercet. Cujus vindictae potentiam tunc nostri patres audiebant, nos autem jam cernimus. Ubi sunt enim superbi illi martyrum persecutores? Ubi illi qui contra conditorem suum cervicem cordis erexerant, et de hujus mundi gloria mortifera tumebant? Ecce jam mors martyrum floret in fide viventium, et hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis ⁊ uenire nolentib dicit᷑. Tau¬
rimei ⁊ altilia occisa sunt. ⁊ omnia
prata. Ae si aꝑtius dicatur. Patrũ
priori inuitatione nil de tauris ⁊
tiuri ⁊ altilia mactata memorantur:
quia omp̃s d̾s cum u̾ba eius audire
nob̾ ad sperandum fiat facilius. qͣn
d ꝑ hoc transisse iam ⁊ alios audimꝰ.
Sequitur. Illi autem neglexerunt.
⁊ abierunt alius in uillam suam.
allius uero in negotiationẽ suam.
Inuillam ire ẽ: Labort terreno in¬
moderate incumbere. In negotiatio¬
sem uero ire ẽ: actionum seculari¬
um lucris inhiare. Quia enim a¬
lius intentus labori terreno. aliuꝰ
uero mundi huius actionib de¬
ditus misterium incarnationis do¬
minice pensare ⁊ secundum illud ui-¬
uere dissimulat. quasi ad uillam
uel negotium ꝑgens uenire ad regiꝰ
nuptias recusat. Et plerumq quod
est grauius. sĩmulli uocantis gr̃ãm ñ
solum respuunt: sed etiam ꝑsecunt᷑.
Unde ⁊ subditur. Reliqui uero tenue¬
runt seruos eius. ⁊ contumeli is af¬

Expanded text:
itatis et venire nolentibus dicitur: Tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata. Ac si apertius dicatur: Patrum priori invitatione nil de tauris et tauri et altilia jam mactata memorantur, quia omnipotens Deus, cum verba ejus audire nobis ad sperandum fiat facilius, quanto per hoc transisse jam et alios audimus. 5. Sequitur: Illi autem neglexerunt, et abierunt, alius in villam suam, alius vero in negotiationem suam. In villam quippe ire est labori terreno immoderate incumbere, in negotiationem vero ire 1637 est actionum saecularium lucris inhiare. Quia enim alius intentus labori terreno, alius vero mundi hujus actionibus deditus, mysterium incarnationis dominicae pensare et secundum illud vivere dissimulat, quasi ad villam vel negotium pergens, venire ad regis nuptias recusat. Et plerumque, quod est gravius, nonnulli vocantis gratiam non solum respuunt, sed etiam persequuntur. Unde et subditur: Reliqui vero tenuerunt servos ejus, et contumeliis af
Abbreviated transcription (Latin):
culdubio ⁊estamento compesciti.
cum ꝑ semet ip̃am ueritas p̾dicat
dicens. Diligite inimicos ur̃os. le¬
nefacite his qui oderunt uos. Con
ergo ꝑ tauros. ni  patres testam̃ti
ueteris significantur.: Nlam dums
ꝑmissione legis acceꝑant quatiuꝰ
adu̾sarios suos odii retributione
cuterent. ut ita dicani quid aliud
quam tauri erant. qui inimicos
suos uirtutis corporee cornu ferie¬
ad sublimia contemplatiors:
po pennia subleuantur. In ums. ꝓp
hipitationem ponere. quid ẽ ali
squam quedam ariditas mentis:
Qui autem intellectu celestium iam ꝑ
aida desideria de suꝑnis delectatio¬
uis intime cibo pascuntur. quasi lar¬
cor alimento pinguescunt. Hac e¬
nm pinguedine saginari ꝓsalmista
unscupiuerat. cũ dicebat. Sicut adi¬
pri pinguedine repleatur anima.
nea. Quia igitur predicatores do

Expanded text:
cul dubio Testamento compescitur, cul dubio Testamento compescitur, cum per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt ergo per tauros, nisi Patres testamenti veteris significantur? nam dum ex permissione legis acceperant, quatenus adversarios suos odii retributione percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qui inimicos suos virtutis corporeae cornu feriead sublimia contemplationis suae pennis sublevantur? In imo quippe cogitationem ponere, quid est aliud quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium jam per sancta desideria de supernis delectationis intimae cibo pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari Propheta concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Quia ergo pr
Abbreviated transcription (Latin):
bernaculum suum. ⁊ ip̃e tamqͣm
sponsꝰ ꝓcedens de chalamo suo. Tã¬
quam sponsꝰ quippe de thalamo suo
ꝓcessit. qui ad coniungendã sͥ eccle¬
siam incarnatus d̾s de incorrupto
utero uirginis exiuit. Hisit ergo ser¬
uos suos. ut ad istas nuptias ami¬
cos inuitarent. Misit semel. misit
dixit futuram. ⁊ ꝑ aplo̾s nuntiase
factam. S quia hii qui prius i¬
uitati sunt ad nuptiarum conum¬
um uenire noluerunt. in secunsi
inuitatione iam dicitur. Ecce pan¬
dium meũ ꝑaui. tauri mei ⁊ ali¬
lia occisa sunt: ⁊ omnia parata
etiam ip̃a me necesse ẽ uerba euan¬
gelice lectionis explanare. Altilia e¬
nim. saginata dicimus. Ab eo enim
quod est alere. altilia quasi aleclia
uocamus. Cum uero in lege scͥptum
sit. diliges amicum tuum ⁊ oclio
habebis inimicum tuum. accepta
tune iustis licentia fuerat ut dei
suos q adu̾sarios quanta possit
uirtute compͥmerent. eosq iure
gladii ferirent: quod in nouo pro¬

Expanded text:
bernaculum suum, et ipse tanquam bernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Tanquam sponsus quippe de thalamo suo processit, quia ad conjungendam sibi Ecclesiam incarnatus Deus de incorrupto utero Virginis exivit. Misit ergo servos suos ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit dixit futuram, et per apostolos nuntiavit factam. Sed quia hi qui prius invitati sunt ad nuptiarum convivium venire noluerunt, in secunda invitatione jam dicitur: Ecce prandium meum paravi, tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata. etiam ipsa me necesse est verba evangelicae lectionis explanare. Altilia enim sagiuata dicimus; ab eo enim quod est alere, altilia quasi alitilia vocamus. Cum vero in lege scriptum sit: Diliges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum , accepta tunc justis licentia fuerat ut Dei suosque adversarios quanta possent virtute comprimerent, eosque jure gladii ferirent. Quod in Novo pro
Abbreviated transcription (Latin):
ergo. Simile est regnum celorũ
homini regi. qui fecit nuptias fi-¬
quis est rex regis filii pater. ille
nimirum cui psalmista ait. Deꝰ
iudicium tuum regi da: ⁊ iustici¬
am tuam filio regis. Qui fecit
nuptias filio suo. Tunc enim deꝰ
pater deo filio nuptias fecit. qͣndo
hunc in utero uirginis humane
nature coniunxit: qͣndo deum an-¬
te secula fieri uoluit hominẽ in
fine seculorum. S quia ex duab
ꝑsonis fieri solet ista coniunctio.
absit hoc ab intellectib nr̃is ut per
sonam dei ⁊ hominis redemptoris
damus unitam. Ex duab quippe
atq induab hunc natuis existe¬
re dicimus. sed duab ꝑsonis com¬
positum credi ut nefas uitamus:
Aꝑtius igitur atq securius dici po¬
test. quia in hoc pater regi filio nup¬
tias fecit. quo ei ꝑ incarnationis
misterium sc̃am eccłiam sociauit.
Ut ries autem genitricis iurginis.
huus sponsi thalamus fuit. Unde
⁊ psalmista dicit. In sole posuit ta¬

Expanded text:
ergo: Simile est regnum coelorum ergo: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias fiQuis est rex, renimirum cui Psalmista ait: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Qui fecit nuptias filio suo. Tunc enim Deus pater Deo Filio suo nuptias fecit, quando hunc in utero Virginis humanae naturae conjunxit, quando Deum ante saecula fieri voluit hominem in fine saeculorum. Sed quia ex duabus personis fieri solet ista conjunctio, absit hoc ab intellectibus nostris, ut personam Dei et hominis Redemptoris damus unitam. Ex duabus quippe atque in duabus hunc naturis existere dicimus; sed ex duabus personis compositum credi, ut nefas, vitamus. Apertius ergo atque securius dici potest quia in hoc Pater regi Filio nuptias fecit, quo ei per incarnationis mysterium sanctam Ecclesiam sociavit. Uterus autem genitricis Virginis hujus sponsi thalamus fuit. 1636 Unde et Psalmista dicit: In sole posuit ta
Abbreviated transcription (Latin):
illum cena. ꝑ hunc autem prandium
dicitur: nequaqͣm uel hoc nr̃e intel¬
ligentie obsistit.quia cum hora nona
apud antiquos cotidie prandium fi¬
eret. ip̃m quoꝙ prandium cena uo¬
cabatur. Sepe autem iam dixisse¬
me memini. quod plerumq ĩ scõ
euangłio regnum celoꝵ p̃sens eccł̃ia
nominat᷑. Congregatio quippe iustoꝵ.
regnum celorum dicitur. Quia enĩ
ꝑ apham dominꝰ dicit celum michi
sedes ẽ. ⁊ salomon ait anima iusti
sedes sapientie. paulus etiam dicit
xp̃m dei uirtutem ⁊ dei sapientiã.
liquido colligere debemus quia si d̾s
sapientia. anima autem iusti sedes
saplentie: dum celum dicitur sede
dei. celum ergo ẽ anima iusti. Hinc
ꝑ psalmistam dicitur. de sc̃es predi
catorib. Celi enarrant głam dei
Regnum ergo celorum est ecclia iu¬
storum. quia dum eorum corda in
terra nil ambiunt. ꝑ hoc quod ad
suꝑna suspirant iam in eis dominꝰ
quasi in celestibus regnat. Dicat᷑

Expanded text:
illum coena, per hunc autem prandium illum coena, per hunc autem prandium dicitur, nequaquam vel hoc nostrae intelligentiae obsistit, quia cum ad horam nonam apud antiquos quotidie prandium fieret, ipsum quoque prandium coena vocabatur. 2. Saepe autem jam me dixisse memini quod plerumque in sancto Evangelio regnum coelorum praesens Ecclesia nominatur. Congregatio quippe justorum regnum coelorum dicitur. Quia enim per prophetam Dominus dicit: Coelum mihi sedes est ; 1635 et Salomon ait: Anima justi sedes est sapientiae ; Paulus etiam dicit: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam ; liquido colligere debemus quia si Deus sapientia, anima autem justi sedes sapientiae, dum coelum dicitur sedes Dei, coelum ergo est anima justi. Hinc per Psalmistamcitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Regnum ergo coelorum est ecclesia justorum. Quia dum eorum corda in terra nihil ambiunt, per hoc quod ad superna suspirant jam in eis Dominus, quasi in coelestibus regnat. Dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
si possum sub breuitate
transcurrere. ut in fine eius ualea¬
mus adloquendum largius uacare.
S querenclum prius est an hec a¬
pud matheuni ip̃a sit lectio. que
apud lucam sub appellatione cene
describitur. Et quidem sunt ñ nul¬
la que s dissona ẽẽ uideantur. qͥa
hic prandium. illic cena memorat᷑.
Hic qui ad nuptias indignis ue¬
stibus intrauit repulsus ẽ: illic
nullus qui intrasse dicitur. repulꝰ
eẽ ꝑhibetur. Qua ex re recte colligit᷑
quod ⁊ hic ꝑnuptias presens eccłia
⁊ illic ꝑ cenam eternum ⁊ ultimũ
conuiuium designatur. quia ⁊ ad
hanc ñnulli exituri intrant. ⁊ ad
illud quis qͥs semel intrauerit. ulte¬
rius ñ exibit. At siquis forte conten¬
dat hanc eandem ẽẽ lectionem. ego me¬
lius puto salua fide alieno intellectui
cedere. quam contentionib deseruire.
qm̃ ⁊ intelligi congrue forsitan po¬
test. quia deꝓiecto eo qui cum nup¬
tiali ueste ñ uenerat quod lucas ta¬
cuit matheus dixit. Quod uero per

Expanded text:
si possum, sub brevitate transcurrere, ut in fine ejus valeam ad loquendum largius vacare. Sed quaerendum prius est an haec apud Matthaeum ipsa sit lectio quae apud Lucam sub appellatione coenae describitur . Et quidem sunt nonnulla quae sibi dissona esse videntur, quia hic prandium, illic coena memoratur; hic qui ad nuptias non dignis vestibus intravit repulsus est, illic nullus qui intrasse dicitur repulsus esse perhibetur. Qua ex re recte colligitur quod et hic per nuptias praesens Ecclesia, et illic per coenam aeternum et ultimum convivium designatur, quia et hanc nonnulli exituri intrant, et ad illud quisquis semel intraverit ulterius non exibit. At si quis forte contendat hanc eamdem esse lectionem, ego melius puto, salva fide, alieno intellectui cedere, quam contentionibus deservire, quoniam et intelligi congrue forsitan potest quia de projecto eo qui cum nuptiali veste non venerat quod Lucas tacuit Matthaeus dixit. Quod vero per
Abbreviated transcription (Latin):
in agro illius cordis in quo huius
mali planta conualuit: spine potiꝰ
tribuliq uitiorum quani ullum ns¬
re uͥtutis semen oriatur. R esistamꝰ
ergo dilectissimi huic tam pestifero
malo: ⁊ caritatem sine qua nulla
uirtus potest nitere sectemur: ut y
hanc quaad nos xp̃c descendit dilem¬
onis uiametiam nos ad ip̃m possimꝰ
ascendere. cui ẽ cum deo pr̃e ⁊ sp̃u st̃¬

Expanded text:
in agro cordis illius, in quo hujus in agro cordis illius, in quo hujus mali planta convaluit, spinae potius tribulique vitiorum, quam ullum verae virtutis semen oriatur. Resistamus ergo, dilectissimi, huic tam pestifero malo, et charitatem, sine qua nulla virtus potest nitere , sectemur: ut per hanc, qua ad nos Christus descendit, dilectionis viam, etiam nos ad ipsum possimus ascendere, cui est cum Deo Patre et Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
dis ouib xp̃i trina dominici amo¬
ris ꝓfessione concepit: obsecrans cdi¬
cit: Rm̃i. obsecro uos tamqͣm adue¬
nas ⁊ ꝑegrinos: abstinete uos a car¬
nalib desideriis que militant ad¬
u̾sus animam. Cui autem nisi cli¬
abolo carnales militant uolupta¬
tes: qui animas ad suꝑna tendenteᷤᷤ
corruptibilium bonorum delectatio¬
iub obligare: ⁊ ab illis de quib ip̃e
excidit gaudet abducere: Contra
cuius insidias sapienter debet fideliᷤ
quisq uigilare: ut inimicum suũ
de ed quod temptatur possit elidere
Nichil est autem ualidius dilectissimi
contra diaboli dolos quam benigni¬
tas miscd̾ie ⁊ largitas caritatis. per
quam omne peccatum aut declinat᷑
aut uincitur. S huius uͥtutis su¬
blimitas ũ prius app̾henditur. qͣm
illud quod ei est adu̾sarium subr¬
atur. Quid autem tam inimicum
uaritia: de cuius radice omniũ ia¬
lorum germen emergit. que nisi in
suis fomitib enecetur necesse ẽ ut¬

Expanded text:
dis Christi ovibus trina Dominici amodis Christi ovibus trina Dominici amoris professione concepit , obsecrans dicit: Charissimi, obsecro vos tamquam advenas et peregrinos, abstinere vos 296 a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam . Cui autem nisi diabolo carnales militant voluptates, qui animas ad superna tendentes corruptibilium bonorum delectationibus obligare et ab illis sedibus de quibus ipse excidit gaudet abducere? Contra cujus insidias sapienter debet fidelis quisque vigilare, ut inimicum suum de eo quod tentatur possit elidere. Nihil autem est validius, dilectisscontra diaboli dolos, quam benignitas misericordiae et largitas charitatis, per quam omne peccatum aut vincitur aut declinatur. Sed hujus virtutis sublimitas non prius apprehenditur quam illud quod ei est adversarium, subruatur. Quid ergo tam inimicum  quam avaritia, de cujus radice omnium malorum germen emergit? quae nisi in suis fomitib