comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trachũ dsensit. s demũ ab inseqñtib monastico
habitu nolent̃ ẽ indutꝰ. asserens qr nũqͣm regłam
aliqũ ꝓmisit. neq ego pr̃ palla etꝰ altaris indutũ
illũ optuli. neq a quocũq sac̃dote uł abbate eiꝰ
ut mos poscit bñdictõem ꝑcepte regłe suĩqͣm se
monachũ subtectũ futm᷑ ꝓmisit. Suꝑ his om̃ib¬
ꝓcestatꝰ ẽ prefatꝰ cłicus acto. qͥa s eo tpr tam dure
obseruancie monasticã intellexiss regłam. nũqͣm
eundẽ filiũ suũ lambertũ coegiss portare cucullã
oris sui bñplacita sĩ in ꝯspectu di obsecͣt. p̃sentẽ ut

Expanded text:
onastico habitu violenter est indutus, asserens quod nunquam regulam aliquam promisit, neque ego pater ejus pallio altaris indutum illum obtuli, neque a quocunque sacerdote vel abbate, ut mos poscit, benedictione percepta regulae unquam se monachum subjectum futurum promisit. Super his omnib tam durae observantiae monasticam intellexisset regulam, nunquam eumdem filium Lambertum coegissot portare cucullam.oris sui beneplacita fieri in conspectu Dei obsecrat; praesentem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuentꝰ. monasticis illũ regłis inuicũ subiate cõpel¬
onriria inspirõne cõpunctꝰ ꝓͥa noluntate regłe se su¬
bdat. liceat eũ inundanis ⁊ laicalib remotũ uaga¬
tõnib uł negociis in t̾ religiosos uł eccłiasticos ui¬
ros in canonica deg̾e uita. Nõ putamꝰ qd̾ ab sit

Expanded text:
nventus monasticis illum regulis invitum subjacere compeldivina inspiratione compunctus propria voluntate regulae se subdat, liceat eum a mundanis et laicalibus remotum vocationibus vel negotiis inter religiosos et ecclesiasticos viros in canonica degere vita. Non enim putamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ne: placuit scõ . S. ut metͦpolitane sedis auctoritate
na sede cognou̾int institutũ. nec aliqͣ cliu̾sitate cuiꝰq or¬
dinis uł ofsicii a met᷑politana sede paciant᷑ se disuiugi.
honoris ꝯ secͣtionẽ accepit. Ut uixta maioꝵ decreta sedes
uoluntatẽ sui ep̃i regłarit̾ ilł implenda sũt. Cẽt̃a officia
publica .i. nesꝑas. matutinũ siue missã ałr qͣm in pͥnci¬

Expanded text:
ncilio ut metropolitanae sedis auctoritate na sede cognoverint institutum, nec aliqua diversitate cujusque ordinis vel officii a metropolitana se patiantur sehonoris consecrationem accepit, ut juxta majorum decreta sedes voluntatem sui episcopi, regulariter illis implenda sunt, caetera officia publica id es
Abbreviated transcription (Latin):
pͣuum q sapiunt. si cortecti ut sanũ rectumq
aliq uiel sapiant resistũt otumacit̾ suaq pestifera
⁊ mortifera dognrata emendare nolũt. s defensare ꝑ¬

Expanded text:
quid sapiunt, si correcti ut sanum rectumque aliquid sapiant, resistunt contumaciter suaque pestifera et mortifera dogmata emendare nolunt, sed defensare p
Abbreviated transcription (Latin):
aũ iniquiꝰ ẽ qm impia saꝑe. ⁊ sapienciorib⁊ doc¬
tõrib nõ cred̾e. S in hanc insipienciã cadũt qͥ cũ ad
cognoscendam u̾itatẽ aliquo impediunt᷑ obscuro. nõ
ad ꝓpħicas uoces. nõ ad apłicas litr̾as nec ad euͣngłicas
auctoritates s ad semetipõs recͣrũt. ⁊ id̾o magistͥ erroris

Expanded text:
 iniquius quam impia sapere, et sapientioribus doctioribusque non credere? Sed in hanc insipientiam cadunt, qui cum ad cognoscendam veritatem aliquo impediuntur obscuro, non ad propheticas voces, non ad apostolicas litteras, nec ad evangelicas auctoritates, sed ad semet
Abbreviated transcription (Latin):
eramꝰ. Et paulo pͦ. Ex occasione t̾ribiliũ indicũ ⁊ legũ
ne et̾mi iudicii penas lirant corrigieos. cupunꝰ uõ ne¬
cari. Nec ddisciplinã cͥca eos negligi uolumꝰ. uet suppli¬
ciis quib digni sut̃ coherceri. Sic gͦ eorũ pẽcc̃a cõpes¬
ce. ut suit qͦs peniteat peccauisse. Et paulo pͥ. ꝓinde
cessitate nob̃ ĩpacta. ut etram occidiab eis eligamis
ꝗͣm eos occidendos uris uidiciis inferamꝰ. Ldẽ es
ur̃a. cuiꝰ ministerio qiies aduiuat᷑ : nr̃a. pro¬
dest int̾cessio nr̃a. cuiꝰ ministĩo seueritas temꝑat᷑
⁊ut̃a. Nõ uob̃ displicear qd̾ rogamim a bonis. qi nec
nob̾ displicet qd̾ timemini a mał. Nam hõinũ iniqͥ¬

Expanded text:
m solum: Ex occasione terribilium iudicum et legum, ne eterni iudicii penas luant, corrigi eos cupimus, non necari, nec disciplinam circa eos negligi volumus, nec suppliciis quibus digni sunt coerceri. Sic ergo peccata eorum compesce, ut sint quos pecessitate nobis impacta, ut etiam occidi ab eis eligamus potius, quam eos occidendos vestris judiciis ingeramus . C. ra, cuius ministerio quies adiuuatur et nostra; prodest et intercessio nostra, cuius ministerio seueritas temperatur et uestra. non uobis displiceat, quod rogamini a bonis, quia nec bonis displicet, quod timemini a malis. nam hominum iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
falsũ ẽ qd̾ dr᷑ nõ iudicabit dñs bis in idip̃m in tri¬
bulatione. aut nõ pumet᷑. ⁊ oplaudñ ẽ adulteris ut
in presenciarũ breui: cila pena crutratꝰ frustrentur
eternos. Ad qd̾ respondebunꝰ dm̃ ut om̃iũ rerũ. ita
supplicioꝵ qͦ scire mensuras ⁊ nõ preueniti sña iu¬

Expanded text:
ur: Non vindicabit Dominus bis in idipsum in tribulatione. Aut non punietur, et optandum est adulteris, ut in praesentiarum brevi et cita poena cruciatus frustrentur aeternos. Ad quod respondebimus, Deum ut omnium rerum, ita et suppliciorum quoque scire mensuras, et non praeveniri senten
Abbreviated transcription (Latin):
parte. ⁊ pͦ ea ab apłis ⁊ beato clemeute predecessore
nrd̃. ip̃ã diuisio renouata ẽ. ⁊ in capite om̃ĩũ ꝓuin¬
ciarũ ubi dudũ pͥ mates legis erant scłi. ac prima
iudicraria potestas: ad quos qui ꝑ roliqͥs ciuitates
cõmorabant᷑. qñ eis necẽe erat qͥ ao aulam imꝑatoꝵ
uł regũ ꝯfugere nõ poterãt. uł qͥb ꝑtnissum ñ erat
labant ut ip̃os. quociens opꝰ erat. sicut in lege eorũ

Expanded text:
Clemente praedecessore nostro ipsa divisio est renovata, et in capite provinciarum, ubi dudum primates legis erant saeculi, ac prima judiciaria potestas, ad quos qui per reliquas civitates commorabantur, quando eis necesse erat, qui ad aulam imperatorum vel regum confugere non labant quotiescunque opus erat, sicut in lege eorum
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ pꝰ qͣm ea que geritis uob̃ ex pͥulegio uendicatis. Hlła
gͦ nob̾ un hac re ut arbitm᷑ pot̾it semañe dubietas aut
ue a pͥoribꝰ romane urb pontificibꝰ ꝙ hec rauennati
eccłie fũt ꝯcessa: a uob op ortet ostendi. Qõ si hoc non
ostendit᷑: restat pꝰqͣm talia ag̃e neo ꝯsuetudine geñali
neꝙ pͥuilegio uendicas: usurpasse te cõꝓbes qd̾ fecisti.
Et .iͣ. decorari pallio uolumꝰ: forsitan moribꝰ indecorai
Dũ ncħ in ep̃aliceruice splenoidiꝰ fulget: qͣm humli¬
tas. Oportet gͦ fc̃nitatem tuam si honores suoss qͥb¬
libet argum̃tis stabili ꝓposuit m̃te defend̾e: aut gen̾a¬
litatis usũ ex nõ scͥpto sequi aut ex scͥptio pruulegiis
se tueri. Qd̾ si postremo nicħ̃ borũ ẽ. aliis met᷑politanis
huiꝰ te p̃be nolumꝰ p̃sũptõnis ȩxemplũ. p tuulegia

Expanded text:
dinem, postquam ea, quae vos geritis, vobis ex privilegio vendicatis. Nulla ergo vobis in hac re, ut arbitramur, poterit remanere dubietas. Aute a prioribus Romanae urbis Pontificibus, quod haec Ravennati ecclesiae sunt concessa, a vobis oportet ostendi. Quod si hoc non ostenditur, restat, postquam talia agere neque consuetudine generali neque privilegio vendicas, ut usurpasse te comprobes quod fecisti. Et infra: § 2. Decorari pallio volumus forsan moribus indecori, dum nihil in episcopali cervice splendidius fulget quam humilitas. Oportet igitur fraternitatem tuam, si honores suos sibi quibuslibet argumentis stabili proposuit mente defendere, aut generalitatis usum ex non scripto sequi, aut ex scriptis privilegiis se tueri. Quod si postremo nihil horum est, aliis metropolitanis hujus te praebere nolumus praesumtionis exemplum. V Pa
Abbreviated transcription (Latin):
co quẽ correctũ ẽẽ nult plura ꝑferre. S hic uindicte
inferende nõ ẽ idoneꝰ nͥ qui odium quo stagͣce solent
qui se uindicare desiderãt: dilectionis mansuetudine
suꝑan̾it. Hon .N. metueridũ ẽ ne odisse paritulũ filum
parentes uicleant᷑ cũ ab eis uapulet peccans ne peccet

Expanded text:
eo quem correctum esse vult, plura perferre. Sed huic vindictae referequi se vindicare desiderant, dilectionis magnitudine superaverit. Non enim metuendum est ne odisse parvulum filium parentes videantur, cum ab eis vapulat peccans, ne peccet
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s cłici qui ad oꝑandũ ualidi sunt.
⁊ artificiola ⁊ lntt̾as discat̃. Qui nͦ ñ ꝓ emendo aliquid
in nundiuis uł in foro dearabulãt: ab offõ suo degra¬
dent᷑. Itẽ. Einptores aut ab offo declinantes. uł negli¬
gñciis agentes: ab officio suo remoueant᷑.
ꝯtempserint: scd̃in arbitͥum epĩ: eccłtasticam fus¬
cipiant disciplinã.

Expanded text:
Omnes clerici, qui ad operandum validi sunt, et artificiola, et literas discant. Qui vero non pro emendo aliquid in nundinis vel in foro deambulant, ab officio suo degradentur. Interemtores autem ab officio declinantes vel negligentius agentes ab officio suo removeantur.contemserint, secundum arbitrium episcopi ecclesiasticam suscipiant disciplinam.
Abbreviated transcription (Latin):
ut in sede hac sacͥ altaris munist̾ cantare uõ debeant.
sobũq eungłice lectõnis oftm̃ intͣ missar ũ ex soluant
collep̃uia pealmos uͦ ac reliq̃s iectõnes censeo ꝑ sub¬
diaconos uł si neccĩtas exigit ꝑ minores ordines exhi¬
beri. Siqs aũ otͣ hoe decrecũ meũ uenire tẽp̃tane.it:

Expanded text:
nt, solumque evangelicae lectionis officium inter missarum solennia exsolvant; psalmos vero ac reliquas lectiones censeo per subdiaconos vel, si necessitas exigit, per minores ordines exhiberi. Si quis autem contra hoc decretum meum venire tentaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
puctun: nłła aucboritate reppit᷑ ꝓhibitũ. S ut puri¬
tas spũał pat̾nitatis ab omĩ labe ⁊ infamia ꝯseruet᷑
r̃muns. dignũ eẽ decrenimꝰ. ut utͥq insiuł ad hoc as
pirare minime p̾sumãt. Qͥa uͦ piacłare flagicium
cõmisit qui duab cõmatͥb uelud duab sororib nup

Expanded text:
puerum, nulla auctoritate reperitur prohibitum. Sed ut puritas spiritualis paternitatis ab omni labe et infamia conservetur immunis, dignum esse decernimus ut utrique insimul pirare non praesumant. Quia vero piaculare flagitium commisit, qui duabus commatribus vel sororibus nup
Abbreviated transcription (Latin):
bus dotet᷑. ⁊ suo tp̾r sac̾dotałr ut mos ẽ cũ precib¬
⁊ or̃onib ⁊ obłonib a fac̃clote bñdicat᷑. ⁊ a paranimphĩ
ut ꝯsuetudo docet custodita. ꝯsociata: aꝓximis ꝯgruo
tẽꝑe petita legib dotet᷑  ac sollẽpnrt̾ acciprat᷑. ⁊ biduo
uł tͥduo orõtub uacent. ⁊ castitatẽ custodiant. Irem.

Expanded text:
sacerdotaliter, ut mos est, cum precibus et oblationibus a sacerdote benedicatur, et a paranymphis, ut consuetudo docet, custodita et sociata, a proximis congruo tempore petita legibus detur, ac solenniter accipiatur, et biduo vel triduo orationibus vacent, et castitatem custodiant. I
Abbreviated transcription (Latin):
quetlam delicta uitũq toleranda. quedã uͦ: penitus
amputauda. Illos gͦ quorũ ꝓ uectio hoc tm̃ repbiusioĩs
toꝵ patrũ regłas soluentes sͥ a remai stoe pecon ailtuãt¬
ciam delinqndi Nec qd̾ potuit aliqͣ rõe ꝯcedi: faserit
ampliꝰ impune cõmiti. ue qd̾̃ ad tẽpꝰ pia lenitate con¬
teslmꝰ nista pꝰmodũ ultione plectamꝰ. Ltẽ ad mau¬

Expanded text:
 toleranda, quaedam vero penitus amputanda. Illos ergo quorum provectio hoc tantum reprehensionis torum Patrum regulas resolventes, quia remissio non dat licentiam delinquendi, nec quod potuit aliqua ratione concedi, fas erit amplius impune committi; ne quod ad tempus pia lenitate concessimus, justa postmodum ultione plectamur. »
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͦtiens cursũ uite sac̃dos impleñit. ⁊ dehac uita migͣue¬
ꝓgeniti cartulas suas in conspectũ omĩũ debũt̃ tenouare.¬
eccłia nõ careat. Si aũ scͥpt᷑as lib̾tatis sue. intͣ aiũ ordi¬
natõrus nomi pontisicis manifestare ꝯtep̃serĩt. aũ ꝓfessi¬
onẽ renocͥare noluerĩt: uacue ⁊ in anes cartule ipẽ rema¬
neant. ⁊ illi origini sue redditi sit̃ ꝑpetuo sermi. Itẽ ex¬
odẽ. Nec liberti nec eoꝵ posteri: ã patͦtuo dis ce

Expanded text:
ut, quotiens cursum vitae sacerdos impleverit, et de hac vita migraveprogeniti carthulas suas in conspectu omnium debeanEcclesia non careat. Si autem aut scripturas libertatis suae intra annum ordinationis novi pontificis manifestare contempserint aut ones renovare noluerint, vacuae et inanes chartulae ipsae remaneant, et illi originali suae redditi sint perpetuo servi. C. LXV. Nec liberti, nec eorum posteri a patrocinio disce
Abbreviated transcription (Latin):
tate uł difficultate ab apłico ił honerosũ fu̾at ordina¬
ri ip̃i se iuicẽ mediolanensis : aqͥ legiensis orditare
ep̃i debuissẽt. ita tñ ut in ea ciuitate in qͣ ecat ordinã¬
dꝰ ep̃c: alteriꝰ ciuitatis pontifex occͣrẽ debuiss. ut o
dinandi electõ a p̾senti orclinatore ex oscnsu uniu̾sar
cui p̾ficientꝰ erat ectłie meliꝰ ac faciliꝰ potiusẜ agnosci.
in sua qui ad ep̃atũ ꝓuehentꝰ ẽrat nec tñ ordmatori
suo subdentꝰ fuat: ordmaret᷑ eccł̃ia. Etenĩ cũ sic̃ dixmꝰ
eccłia una sit cui in cantitis cãticoꝵ dr᷑. una ẽ colũba
fundata. a qgͥb tpãm fidẽ unnũso orbe ꝓpagatã nõ pot

Expanded text:
 ab apostolico onerosum illis fuerat ordinari, ipsi se invicem Mediolanensis et Aquileiensis ordinare episcopi debuissent: ita tamen ut in ea civitate in qua erat ordinandus episcopus, alterius civitatis pontifex occurrere debuisset; ut et ordinandi electio a praesenti ordinatore, ex consensu universalis cui praeficiendus erat Ecclesiae, melius ac facilius potuisset agnet in sua qui ad episcopatum provehendus erat, nec tamen ordinatori suo subdendus fuerat, ordinaretur ecclesia. Etenim quum, sicut diximus ecclesia una sit, cui in Canticis Canticorum dicitur: Una est columba fundata, a
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatẽ his que desũt ⁊ uigorẽ suũ assignãt. Pre¬
sertim cũ synodalia gesta int̾ que ipĩ canones statutist̃
⁊ facũdissimꝰ in decrens suis. ppͣ. gelasiꝰ ita inquiens.
ecretales epłas qͣs beatissimi. ppͣ. du̾sis temꝑib¬
ab urbe roma ꝑ diu̾sorũ patrũ ꝯsaltatõnẽ de¬
derũt. uen̾ abiłr suscipiendas decerminꝰ. In qͦ notandũ
qr nõ dixit decretales epłas que int̾ canones habent᷑.
in du̾isis temꝑib ab urbe roma dederũt. dicẽs a du̾¬

Expanded text:
firmitatem his quae desunt, et vigorem suum assignent, praesertim quum synodalia gesta, inter quae ipsi canones statuti sunet facundissimus in decretis suis Papa Gelasius, ita inquiens: Decretales episab urbe Roma pro diversorum Patrum consultatione dederunt, venerabiliter suscipiendas decernimus. In quo notandum est, quia non dixit: Decretales epistolas, quae inter canones habentur,ae diversis temporibus ab urbe Roma dederunt. Dictis au
Abbreviated transcription (Latin):
c̃riis nicħ penitꝰ tam in administrone p̃positos. qͣm pͦ de¬
positũ offm̃ ꝓ aliquo p̾stito bñficio tpr̃ admunstt̃ionis
qrͣa gͣtuito meruerũt acceptos. ⁊ licet neminẽ diuni ti¬
moris ꝯtẽpnendo uirciurando arburem᷑ ĩ memorẽ. ut
saluti ꝓͥe ullũ comodũ añponat. tñ saltẽ ad timorem¬

Expanded text:
dministratione positos quam post depositum officium pro aliquo praestito beneficio tempore administrationis, quam gratuito meruerint, accepturos. Et licet neminem divini timoris contemnendo iureiurando arbitramur immemorem, ut saluti propriae ullum commodum anteponat, tamen, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
de lapsu carius a laico impetit᷑. Duo monachi unꝰ
subdiaconꝰ ⁊ luo leuite aduersus ip̃m testimomũ fe¬
tut̃. a metͦpolitano suo se sentit pregͣuati. In ip̃a uẽ¬
tilatõne cause tres ex testib deficuit. sine ꝓmissioẽ cde¬
cepti. siue canonca examinatõne repbati. expoliat᷑
nifestis uuudiciariꝰ ordo sit reqͥtend̾. Scd̾o. an ab aliqͣ
eupoliatꝰ sit uidicandꝰ. Tertio qͣ pena sint feriendi
qͥ tn aceatõne uł testificatõne deficuit. Quarto si
ep̃t duoꝵ testimonio sit ꝯdep̃natidꝰ. Orintõ. si ep̃c de¬

Expanded text:
de lapsu carnis a laico impetitur; duo monachi, unus subdiaconus, et duo Levitae adversus ipsum testimonium ferunt; a metropolitano suo sentit se praegravari; in ipsa ventilatione causae tres ex testibus deficiunt, sive promissione decepti, sive canonica examinatione reprobati; exspoliatur nifestis judiciarius ordo sit requirendus? Secundo, an exspoliatus ab aliquo sit judicandus? Tertio, qua poena sint feriendi qui in accusatione vel testificatione defecerint? Quarto, an duorum testimonio sit condemnandus? Quinto
Abbreviated transcription (Latin):
ea: Aut nũqͥd exaltabit᷑ securis ccͣ eũ qui cedit ĩ ea
Quib similitudinib satis ꝑspicue ostñdit᷑. qd̾ sicut
serra ⁊ securis nec secare nec ced̾e ligna possũt nͥ ab
alio regant᷑. ac id̾o contͣ regentẽ se suꝑbire nõ debñt.
sic illi ꝑ qͦs d̾s punit. absq mitu diuine disp̃onis nich̃
ag̾e ualẽt. ac id̾o ꝯtͣ regentẽ se suꝑbire eis non licet.
Tales ĩ eo qd̾ primũt dõ seruire dr̃r. In eo aũ qd̾ ignorã¬

Expanded text:
ut nunexaltabitur securis contra eum, qui caedit in ea? Quibus similitudinibus satis perspicue ostenditur, quod sicut serra et securis nec secare, nec caedere ligna possunt, nisi ab alio regantur, ac ideo contra regentes se superbire non debent: sic illi, per quos Deus punit, absque nutu divinae dispositionis nihil agere valent ac ideo contra regentem se superbire eis non licet. § 2. Tales in eo, quod puniunt, Deo servire dicuntur; in eo autem, quod ignora
Abbreviated transcription (Latin):
accep̃. Cũ gͦ sic diuino iussu ad puniendũ pecc̃a ppłi excitant᷑
sũ pp̃ ille uidaicꝰ ẽ excitatꝰ ad occupandã t̾rã ꝓ missionis.
⁊ ad delendas gñtes peccatͥces sũ cłꝑa noxiꝰ sangͥs esfudit᷑.
⁊ qͦ ab eis male possident᷑ in iꝰ ⁊ dñitũ rite tͣnͣseut̃ bonorũ.
ss̃ uͦ occłto insfĩctu aliqͥ mouent᷑ ad ꝑ seqñdũ malos sicut

Expanded text:
uniendum peccata populi excitantur, sicut populus ille iudaicus excitatus ad occupandam terram promissionis et ad delendas gentes peccatrices, sine culpa noxius sanguis effunditur et que ab eis male possidentur, in ius et dominium rite transeunt bonorum. Cum vero occulto instinctu aliqui moventur ad persequ
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ temit̾tunt᷑ ꝑ officium saẽdotis saccũ ꝙ minist̾iũ.
Punrunt᷑ quoq pecc̃a ꝑ hoĩes sic̃ ꝑ nidices qͥ potesta
maiestatis offensam subactꝰ ẽ popłs iudeoꝵ. ¶¬
uotandũ ẽ qd̾ aliqñ punit d̾s pecc̃a ꝑ nescientes aliqñ
ꝑ scientes ꝑ nescientes pect̃a punit sic̃ ꝑ sennacherib
⁊ tabugodonosor ⁊ ꝑ antiochũ. ⁊ ꝑ pͥncipes romanorũ.
ꝑ nõ nlłos reges gentiliũ popłm urłiticũ delinq̃ñtem
Uirga furoris mei assur: ipẽ aũ nõ cognouit. Assur
erat uirga furoris dnĩ. qͥa ꝑ eũ ĩnum̃as gñtes druina
iusticia flagellare disposuit. Ip̃e uͦ nõ cognouit qͥa m
suꝑbram elatꝰ uictoriam qͣm assecutꝰ fuat: nõ diuine
potencie s suis uirib attͥbnit. Uñ contͣ eiꝰ suꝑbiam dñs

Expanded text:
 officium sacerdotis sacrumque ministerium. Puniuntur quoque per homines, sicut per judices, qui potestatmajestatis offensam, subactus est populus Judaeootandum est, quod aliquando punit Deus peccata per nescientes, aliquando per scientes. Per nescientes peccata punit, sicut per Sennacherib, et per Nabuchodonosor, et per Antiochum, et per principes Romanorum. et per nonnullos reges gentilium populum Israeliticum delinquentem irga furoris mei Assur: ipse autem non cognovit. Assur erat virga furoris Domini, quia per eum innumeras gentes divina justitia flagellare disposuit. Ipse vero non cognovit, quia in superbiam elatus victoriam, quam assecutus fuerat, non divinae potentiae, s
Abbreviated transcription (Latin):
ad utr̃q hoĩ es quedã necc̃itas uideat᷑ impelłe. cũ ĩbo¬
nis uoluntas sit intelligenda nõ sñ grã. In mał aũ uo¬
sideriis sui obduratos legimꝰ añ telicos magnis pecc̃is
suis. hoc ipõs meruisse ꝓsitem᷑ qi talia eoꝵ cͥmnia pre¬
cesserũt ut ip̃i sͥ penã debiu̾̃nt. ꝗͣ eis ⁊̃ suppliciũ uerte
ret᷑ in reatũ. atq ita ꝓfitendo. tiec de iudiciod̾i qͣtim̃

Expanded text:
ad utrumque homines quaedam necessitas videatur impellere: cum in bonis voluntas sit intelligenda de gratia, in malis autem vosideriis suis , aut obduratos legimus, aut relictos; magnis peccatis suis hoc ipsos meruisse profitemur: quia talia eorum crimina praecesserunt, ut ipsi sibi poenas debuerint, quae eis etiam supret in reatum. Atque ita nec de judicio Dei querimur,
Abbreviated transcription (Latin):
abugodo uosor pñtam meruit frnctuosã. De eodẽ.¬
Nõ ne pꝰ ĩnum̾as ĩpietates flagellatꝰ penitu¬
it. ⁊ regnũ qd̾ ꝑdid̃at rursus accepit: pharao autẽ
dat qui diuinũ ꝯsiliũ nimiũ alte̾ sapienti corde
dradicat. cur medicam̃ũ utuꝰ medici ꝯfectũ alii
ad interitũ alii ualuerit ad salutẽ: nsi q xͥ bonꝰ
odor aliis ẽ odor uire in uitam. aliis ẽ odor mortis in
mortẽ: Qnͣtũ ad nat᷑am ambo hoĩes erat q̃ntũ ad dig
nitatẽ. anibo reges. qnͣtũ ad cam ambo captuiũ popłm
dei possidebãt. qͣntũ ad penã ambo flagelł cmenter

Expanded text:
abuchodonosor poenitentiam meruit fructuosam ? Nonne post innumeras impietates flagellatus poenituit, et regnum quod perdiderat, rursus accepit? Pharao autem dat, qui divinum consilium nimium altum sapienti corde dijudicat, cur medicamentum unius medici confectum, alii ad interitum, alii valuerit ad salutem: nisi quia Christi bonus odor, aliis est odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem ? Quantum ad naturam, ambo homines erant: quantum ad nitatem, ambo reges. Quantum ad causam, ambo captivum populum Dei possidebant. Quantum ad poenam, ambo flagellis clementer
Abbreviated transcription (Latin):
onͣ in ferenda s in depellenda ĩuiria qui facit.¬
lex uirtutis ẽ. Qui .ii. nõ repellit inuriã a socio
si potest. tamẽ in uicio qͣm ille qui fac̃. Uñ sc̃s moyses
hĩc priꝰ orsus ẽ. Temptam̃ta ĩ becillis fortituduus. Nã
cũ uidiss ebreũ ab egipcio inuriã accipientẽ defendit
ita ut egipciũ ꝓstern̾et. atq in arenã abicond̾et. Salo¬
mon ꝙͦ ait. Eripe eũ qui ducit᷑ ad mortẽ. It̾ anas¬
damasus. Multorũ impietati fauet. qui eis ob

Expanded text:
n inferenda , sed in depellenda injuria lex virtutis est. Qui enim non repellit a socio injuriam, si potest, tam est in vitio, quam ille qui facit. Unde sanctus Moyses hinc prius orsus est tentamenta bellicae fortitquum vidisset Hebraeum ab Aegyptio injuriam accipientem, defendit ita, ut Aegyptium prosterneret, atque in arena absconderet. Salomon quoque ait: Eripe eum qui ducitur ad mortem. II. Malorum impietati favet qui eis ob
Abbreviated transcription (Latin):
uelud umnũ de laicis. in caĩs scłaribꝰ occupari. ⁊ p̃toriis
uutilit̾ obseruire. Que tes qm̃ ⁊ ipm uilem reddit. ⁊ re¬
u̾enciam sac̃dotatẽ ad nichilat: statim ut exꝑiencia
ebꝰ sub qͣ libet excusatione ĩmorari nõ liceat. Ne si qͦ¬
libet modo eũ amplłꝰ ibidẽ morã hr̃e ꝑtmiu̾is: cũ ip̃o

Expanded text:
ari, et praetoriis inutiliter observare. Quae res quoniam et ipsum vilem reddit, et reverentiam sacerdotalem annihilat, statim ut experientia ebus sub qualibet excusatione immorari non liceat; ne si quolibet modo eum ibidem moram habere permiseris, cum ipso
Abbreviated transcription (Latin):
tos p̾sentes hat locũ ꝙ defenot̾ioi accipiait.i. inducias
eceliasticas ad abluenda cͥmura: ẽ Lc̾em. De eolem.¬
tors. Ido qͥsqͥs a qͦtibet accutatꝰ cͥinnat. ño atiat¬
cusatꝰ supplicio det᷑: qͣm acusator p̃sentet᷑. atrd gums
⁊ canonũ sña exqͥrat᷑. Qd̾ si mdigna ad accandũ psoa

Expanded text:
tos praesentes habeat, locumque defendendi accipiat, id est inducias ecclesiasticas ad abluenda crimina, etc. Nec etoris. Ideo quisquis a quolibet criminatur, non ante accusatus supplicio detur, quam accusator praesentetur, atque legum et canonum sententia exquiretur. Quod si indigna ad accusandum persona
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝯstet eũ qui celestem militẽ pulsat: nõ nͥ eiꝰ forum
deb̾e sectari.⁊ id̾o dilecte fili despense salutis assectu. sup̃¬
tins uenire ꝯtep̃serit: tue sublimitats legib tuitione
ualient᷑ neqͥd uł aut sub reptõ aũ ĩmica legib molen¬
cia necc̾itaus imponat. Qͥa qui iudiciũ refugit: appaĩet.
eum de uisticia diffisũ.

Expanded text:
constet eum, qui coelestem militem pulsat, non nisi ejus bere sectari. Et ideo, dilecte fili, depenso salutationis affatu, suprrii venire contemserint, sublimitatis tuae tuitione vallentur, ne quid illis aut surreptio, aut inimica legibus violentia necessitatis imponat, quia qui judicium refugit apparet eum de justitia diffisum.
Abbreviated transcription (Latin):
reduñe pͣ faciat Si nõ pͭ: aliã si uolu̾it accipiat. Si aũ
ancillam eam scierat. ⁊ collaudaĩtat: post ut legitumã
eam hãt. Simiłr : młier ingenua de seruo alteriꝰ fat̾e¬
⁊ femuna quem sciens seruũ cẽ si acceꝑit uirum.

Expanded text:
potest, faciat; si non potest, si voluerit, aliam accipiat. Si autem ancillam eam scierat et collaudaverat, prout legitimam eam habeat. Similiter et mulier ingenua de servo alterius facre quem sciens servum accepit in virum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ coep̃t epiphamꝰ sua nob rełone fuggessit bñnatũ
⁊ marmũ⁊ bñuentane muincipes cinitatis in ꝯtumeliã
religionis acerba nimis : plectibili ꝯtumelia ꝓsiluisse
Qui t̃fugientẽ ad eccł̃ie septa curialem suũ nec illie qͥd̾
cipib ninqͣm licuit ꝑpetͣce. ut hoĩem in scũariis ꝯstitutũ
captata sat̃dous absencia reluctantẽ teclamantẽꝙ uo.¬
lent̾ abstͣherẽt̃. sͦs qͣntũ nob̃ suasuggestione p atefecit
m̃ito uidignos eẽ sac cõione iudicanit. ⁊ si reu̾a tanti
facruoris ꝯstat admissũ ura ⁊̃ auctoritas in bat parteꝯ
sentit. Nec .it. ire ad supplicandũ debet admitti. ubi ad¬
micc̾e sacͥlegiũ nõ dubitauit. Nlłs .n. int̾ lumina tãtẽ
uen̾atõnis deputata utrũq lice dͥ existimet. ꝓ sue uolun¬
tatis arbitͥo. ut ⁊ humilitatẽ sͥ uendicet ⁊ furorẽ. ⁊ id̾o
fr̃ kañie supͣdeõs si maniseste teos fac̃ ꝯq̃o. ab om̃i par

Expanded text:
Epiphanius sua nobis relatione suggessit, Benenatum et Maurum Beneventanae municipes civitatis in contumeliam religionis acerba nimis et plectibili contumacia prosiluisse, qui confugientem ad ecclesiae septa curialem suum, nec illic quidem stitutum, captata sacerdotis absentia, reluctantem, reclamantemque violenter abstraherent, quos, quantum nobis sua suggestione patefecit, merito indignos esse sacra communione judicavit. Et si revera tanti facinoris constat admissum, nostra etiam auctoritas in hac parte consentit. Nec enim ad supplicandum jure debet admitti, ubi admittere sacrilegium non dubitavit. Nullus enim intra limina tantae venerationi deputata utrumque sibi licere existimet pro suae voluntatis arbitrio, ut humilitatem sibi vindicet et furorem. Et ideo, fr
Abbreviated transcription (Latin):
uia sũt culpe in quib culpa
telarare. uindictam: querenda ẽ semꝑ uerras ut
inquiri debeat utrũ accusatũ uoxa.dẽpnet. an a pena
ĩnotentia ꝑfecta subd̾ucat. Itaq ꝑuenit ad nos scħ̃cmum
defenisorem ulcionẽ exert̃e in petrũ latorẽ p̃senciũ uolu¬

Expanded text:
uia sunt culpae in quibus culpa est relaxare vindictam, quaerenda semper est veritas, ut inquiri debeat utrum accusatum noxa condemnet, an a poena innocentia patefacta subducat. Itaque pervenit ad nos Fantinum defensorem ultionem exercere in Petrum latorem praesentium volu
Abbreviated transcription (Latin):
tuit tͥ qd̾ qͥsq peccau̾it: nõ retigisti ĩ mundũ. tedar¬
ginsti. corripusti. monuisti. ad hiduisti ⁊ si res gaigit
ꝯgruam ⁊ que unitatẽ nõ uiolet disciplinã. existi m̃
Elamauit moyses ista. clamauit ysaias. ci amauit ie
płm d̾i. ⁊ se ad gentes alias tnͣstulerũt. Qͣm młta :
qͣm nehenieut̾ ieremias increpauit in peccatores⁊
sceleratos popłi. int̾ eos tñ erat unũ cũ eis templum
untͣbat. eadẽ sacͣm̃ta celebrabat. in eadẽ sceleratoꝵ
hoĩm ꝯgregatõne uiuebat. s clamando exibat ind.
hoc ẽ ȩtire m̃. ħ ẽ ĩmundũ nõ tangẽ. uoluntate nõ
asentire. ⁊ ore nõ partẽ. ¶dẽ in epła ad uincenciũ.¬

Expanded text:
uit tibi quod quisquam peccaverit, non tetigisti immundum, redarguisti, corripuisti, monuisti, adhibuisti etiam, si res exigat, congruam, et quae unitatem non violet, disciplinam, existi inde: Clamavit Moyses ista, clamavit Isaias, clamavit Jereserunt, et se ad gentes alias transtulerunt. Quam multum et quam vehementer Jeremias increpuit peccatores sceleratos populi sui! Inter eos tamen erat, unum cum illis templum intrabat, eadem sacramenta celebrabat, in ea sceleratorum hominum congregatione vivebat; sed clamando exibat inde; hoc est exire inde, hoc est immundum non tangere, corde non consentire, et ore non parcere. »
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ alieni muñis nsurpato ẽ. Si añ necc̃itas urge¬
at: au nlłm a neniale delictũ ẽ. s ĩ si ulła nect̾ita¬
dici nõ datũ. qrͣauis tecte pꝰsit cdici illicite datũ. Illi¬
titi gͦ usurpatõnẽ corrigit: remi niscentis ⁊ peniten¬
tis affectꝰ qd si nõ cortexit: manebit ad penã usur¬

Expanded text:
at, alieni muneris usurpatio est: si autem necessitas urgeat, aut nullum, aut veniale delictum est. Sed et si nulla necessitadici non datum, quamuis recte dici possit inlicite datum. inlicitam ergo usurpationem corrigit reminiscentis et paenitentis affectus. quodsi non correxerit, manebit ad poenam usur
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt adulteros uitos pend̾e similes adulceris fe¬
mitus penas. Cũ tanto qͣuiꝰ eos puniri opͥtuit. qͣtito
magis ad eos ꝑtin̾et ⁊ uirtute uincẽ ⁊ exemplo regere
on sic adulterando grauiꝰ delraquit qͣm milier

Expanded text:
audiant adulteros viros pendere similes adulteris feminis poenas, quum tanto gravius eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet et virtute vincere, et exemplo regere  sic adulterando gravius delinquit quam mulier
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ ꝯtͥstemini. s addidit. sic̃ ⁊ cetĩ qui spem nõ
hũt. precatis nãq affectu. ⁊ huianitatis intuitu
mortuos lug̾e nõ ꝓhibem᷑. sic̃ nõ ulłos scõꝵ aliorũ
op̃sequiis pias lacͥmas impendisse legimꝰ hĩc ⁊̃ ana

Expanded text:
t non contristemini, sed addidit: sicut et ceteri, qui spem non habent. Pietatis namque affectu et humanitatis intuitu mortuos lugere non prohibemur, sicut nonnullos sanctorum aliorum exsequiis pias lacrimas impendisse legimus. Hinc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sedis nr̃e nõ legit᷑ ꝑ missione dedicatũ: ꝓcessionẽ publicã
putaret impendi. ne ꝯditores furtiuis surreptõnibꝰ contͣ
regłarũ statuta psilirẽt. S qͥa legẽcia spectabił femina pe¬
ticorii nob̾ obłone suggessit in possõmbꝰ ꝓͥis suoꝵ corpꝰcła¬
ꝯdidisse. fr̃ km̃e hiumilitatis intuituosd̾ pͥorastatuta nõ
macłet: funeribꝰ ⁊ sepulcͥs tm̃ ĩ cõp̃bñsis petitorio locis: mi¬
stia nou̾is ꝓ sollẽptutate prãnda. ut defũctoꝵ noĩe solũ¬
mͦ diuina celebrent᷑ officia. publica freqñtatõne⁊ ꝓcessi¬

Expanded text:
sedis nostrae non legitur permissione dedicatum, processionem publicam putaret impendi: ne conditores furtivis subreptionibus contra regularum statuta prosilirent. Sed quia Magetia spectabilis femina petitorii nobis oblatione suggessit, in possessionibus pissime, humanitatis intuitur, quod priora statuta non maculent funeribus, et sepulcris tantum, in comprehensis petitorio locis ministeria noveris pro solemnitate praestanda, ut defunctorum nomine solummodo divina celebrentur officia, publica frequentatione, et processi
Abbreviated transcription (Latin):
bitꝰ nõ prestet᷑. si ufra tres ãnos an seruꝰ aũ libes uł
colonꝰ. quetat᷑ a dnõ suo: reddat᷑ ei cũ om̃ib q̃ aitulit
fide tñ accepta de impunitate. Si aũ infra tͥemitũ nõ
su̾it quesitꝰ: pꝰea queri nõ pͭ. nͥ sit tam longe qd̾ in¬
derũt.⁊ res coꝵ tali psuasione surripuert̃.: pm̃e ca
nonice intpote fͤpis hicti sectatores subraccant. hii s̾i¬

Expanded text:
t si intra tres annos aut servus, aut libertus colonus quaeratur a domino suo, reddatur ei cum omnibus, quae attulit, fide tamen accepta de impunitate. Si autem intra triennium non fuerit requisitus, postea quaeri non potest, nisi sit tam longe, quod ini, sive abbates, qui non ut in fructum animarum, sed in avaritiam, et turpe lucrum inhiantes, quoslibet homines illecto
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ si uitͣ sex m̃ses a die ꝯuentõnis nõ effecerĩt: qui
potuerit eos lucͣri: ad ipõs ꝑtiueat̃. ita sane u si ille
ad quẽ ꝑtimusse uidebant᷑ pbate pot̾it magis illiꝰ
electã negligñciã ab ħeticis ut impune ibi sĩt. ⁊ suam
diligãciam suisse p̃uentã. ut eo mͦ eł tura sollicicior
uitaref᷑: cum hoc uidices ep̃i cognouerĩt. seu cahedre¬

Expanded text:
 sex menses a die conventionis non effecerint, qui potuerit eas lucrari, ad ipsum pertineant: ita sane, ut si ille ad quem pertinuisse videbantur, probare potuerit, magis illius electam negligentiam ab haereticis, ut impune ibi sint, et suam diligentiam fuisse praeventam, ut eo modo ejus cura sollicitor vetaretur: cum hoc judices ep
Abbreviated transcription (Latin):
mandante sac̃dotib ⁊ leuitis seꝑate sũt. ut de sorte dm̃
gio laicis ꝯcedi possut̃. ne diuinis mandatis auctori¬
ullo alio pacto alienate sut̃ ab his qui ꝑperã atq ꝯtͣ
leges eas detinẽt ulła longi tpr̃is p̃scͥptõne efficiente iu¬
bemꝰ restitui. ita ut nec p̾cm quidẽ iniqͥs cõꝑatorib
tenticis ĩ uenr᷑. colł uiii. ꝯsto̾ .ui. Qͣs actõnes alias tͥcen
nales. uicẽnales. decẽnales p̃scͥtõ seclubit. si loco re¬

Expanded text:
mandante sacerdotibus et Levitis separatae sunt, ut de sorte Domini gio laicis concedi possunt, ne divinis mandatis auctorincia venditae vel ullo alio pacto alienatae sunt, ab his qui perperam atque contra leges eas detinent, nulla longi temporis praescriptione officiente iubemus restitui, ita ut nec pretium quidem iniquis comparatoribus lentininalis, decennalis, vicennalis praescriptio secludit, si loco re
Abbreviated transcription (Latin):
tũ meũ. hoc gͦ pͥmũ cogita qñ atinaris ad pugnam.
qr uirtꝰ tua ⁊̃ ipã corꝑał donũ di ẽ. Si .il. cogitabisde
uarida ẽ. ccͣ quẽ bellũ gerit᷑ qͣntomag̃ atnico pro quo
cc̃itatis. ut lib̃et d̾s ã necc̃itate. ⁊ ꝯseruet in pace. Nõ .n.
tis utilitairẽ. uinccudo ꝑducas. Beati.u pacifici ait dñs
inna ꝓ etra salute angłoꝵ. Itaq hostẽ pugnantẽ
neccĩtas depͥmat nõ uoluntas. Sit̃ bellanti⁊ resistñ¬
ti molencia reddit᷑. ira uictoriis captis mĩa deber᷑.

Expanded text:
 1. Hoc ergo primum cogita, quando armaris ad pugnam, quia virtus tua etiam ipsa corporalis donum Dei est. Sic enim cogitabis de anda est contra quem bellum geritur, quanto magis amico pro quo cessitas, ut liberet Deus a necessitate, et conservet in pace. Non enimcis utilitatem vincendo perducas. Beati enim pacifici, ait Domivina pro aeterna salute angelorum? Itaque hostem pugnantem necessitas perimat, non voluntas. Sicut rebellanti et resistenti violentia re
Abbreviated transcription (Latin):
gõ d̾s auertat᷑ qͥb libet. illicita uł nõ bona er¬
atiss ꝯdito allegata. que aut ingłare aiam patris
aut agere compellet stuptũ sac̃tssime iungnis nũ¬
quid tolerabilꝰ et̃ stulte ꝓ missionis uota reicere q̃m̃¬
ꝑ inutiliĩ ꝓ missoꝵ custodiam exhortenda cͥminũ uñole

Expanded text:
od Deus avertat a quibuslibet illicita, vel non bona exstitisse conditio allegatur, quae aut jugulare animam patris, aut agere compelleret stuprum sacratissimae virginis, nunquid tolerabilius esset stultae promissionis ejicere vota, quam inutilium promissorum custodia, exhorrendam criminum impl
Abbreviated transcription (Latin):
uum apicum atcestatõne signamꝰ. ac petimus uti
cotidianis oracionibꝰ apłatus tuꝰ studium suura¬
Illud aũ pietati tue nre fatis placuisse cognoses.
tis clemencia nrã credidit eẽ ꝑuisũ. Deniq predi¬
cante beatitudine tua: id ad cunctorũ cłicorũ uo¬
lnmaꝰ noticiam ꝑuenite. ut siqͥd forte religioni tue
qd̃ nõ optamꝰ huiana sorte ꝯtig̾it: sciant om̃s ãb

Expanded text:
orum apicum attestatione signamus ac petimus, uti quotidianis orationibus apostolatus tuus studium, aillud autem pietati nostrae satis placuisse cognosce. tis clementia nostra credidit esse prouisum. denique praedicante beatitudine tua id ad cunctorum clericorum notitiam uolumus peruenire, ut, si quid forte religioni tuae, quod non optamus, humana sorte contigerit, sciant omnes ab
Abbreviated transcription (Latin):
facio supplicante eccłiastice quieti ꝯsulere ⁊ concer¬
tancium ambicionem punite curauit. Unde idẽ
bonefacius epẽ sup plicacionis epłam honorio au
humanas regentibꝰ deputauit: nos cura ꝯstrrarit
ne ꝓ causis eiꝰ qͣmius adhuc corporis incõmoditate
detinear. ꝓpter ꝯreñtus qui a sacerdotibus uinũsis
secus qͣm oportet eueniat: non uos id facere qͥ cuncta¬
equa moderatione componitis: set nos ꝑ ntãm ta¬
centem desidiam udebun: qd̾ cuntatis quietem ⁊
ectłie pacem ꝓuercere ualeat: admisisse. Cum enim
humanis rebꝰ diuine cultor religionis dño sauente.
ꝑtesideas. nra culpa erit si nõ id sub urã głia quam
certum est diuinis rebꝰ semꝑ animo sauisse ꝓpensiore

Expanded text:
ti consulere et concertantium ambitionem punire curavit. Unde idem Bonifacius Episcopus supplicationis epistolam Honorio Aughumanas regentibus deputavit, nos cura constringit, ne causis ejus, quamvis adhuc corporis incommoditate detinear, propter conventus, qui a sacerdotibus universis secus, quam oportet, eveniat, non vos id facere, qui cuncta aequa moderatione componitis: sed nos per nostram tacentes desidiam videbimur, quod civitatis quietem, Ecclesiae pacem pervertere valeat, amisisse. Cum enim humanis rebus divinae cultor religionis, Domino favente, praesideas, nostra culpa erit, si non id sub vestra gloria quam certum est divinis semper rebus animo promptiore
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝯscissas testaurare. nouas q edificare⁊ dĩ
sacerdotes honorare atq tueri. uñ sc̃os apłos. eorũ q
successores sub diuina ꝯtestatõne substitutos. p̾cepis¬
se legimꝰ. nõ deb̾e fi̾ ꝑ secutõties. nec inferri fluctuaci¬
ones. neq inuid̾ cͥ laborantib in agco dñico. nec ex¬
pelli eterni regis dispensatores. ¶ Hoc capło paten¬
ter ostendit᷑. qd̾ nec imꝑatori nec cralibet laico licet
decern̾e uł de electione pontificis uł de debꝰ eccłtnsticis.
Quecũq aũ ab eis ꝯstituta fuerĩt: ꝓ infectis habenda
sunt. nisi subscͥptione romani pontificis fuerit to¬
de electione sũmi pontificis decerñe tẽptau̾t¶ He
sicut in eodẽ capło habet᷑. eccłie p̃cib imꝑator in

Expanded text:
restaurare, novas aedificare, et Dei sacerdotes honorare atque tueri. Unde sanctos apostolos eorumque successores sub divina contestatione constituisse legimus, non debere fieri persecutiones, nec inferri fluctuationes, nec invidere laborantibus in agro dominico, neque expellere aeterni regis dispensatores: sed, ter ostenditur, quod nec imperatori, nec cuilibet laico licet decernere vel de electione Pontificis, vel de rebus ecclesiasticis. Quaecunque autem ab eis constituta fuerint, pro infectis habenda sunt, nisi subscriptione Romani Pontificis fuerint rode electione summi Pontificis decernere tentaverit. Sed sicut ex eodem capitulo habetur, ecclesiae precibus imperator in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcubitoꝵ ordinat᷑ ita ⁊ scãm romanã eccłiam deco¬
raru uolumꝰ. ⁊ ut antplissime pontificale decꝰ preful¬
to silnestͦ⁊ successorib eiꝰ ex nr̃o indictu. ut quẽ platatꝰ
ꝓpͥo ꝯsilio cłicałe uolũit ⁊ in religioso num̃o religio¬
soꝵ cłicorũ ꝯnitĩtare nlłi ex om̃ibꝰ presumat superbe
te uideł toͣmana qͣm ex capite nro illi ꝯcessimꝰ: ex auro
purissimo⁊ geminis preciosis uti debeant ꝓ honore

Expanded text:
cubitorum ornatur, ita et sanctam Romanam Ecclesiam decovolumus. Et ut amplissime pontificale decus praefulto Silvestro et successoribus eius ex nostro indictu, ut, quem placatus proprio consilio clericare voluerit et in religioso numero religioricorum connumerare, nullus ex omnibus presumat superbe delicet corona, quam ex capite nostro illi concessimus, ex auro purissimo et geminis pretiosis uti debeant, e
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie dxxit. Modo scã synodꝰ dignet᷑ edic̃e si licuit
laico hol anathema in ordinem eccłiasticũ dictare.
aut si potuit laicus sacerdoti anathemadrẽ ⁊ contͣ
canones qd̾ ei nion competebat ꝯstituere: Dicite qͥd
uob̃ uidet᷑: De me licuit laico legem dare : Sc̃a sy¬
nodꝰ dixit. Nõ licuit. ⁊ adiecit. Lege seqñcia hormis¬
da diaconꝰ legit. ⁊ his qui ptediĩ seu rusticum uel
urbanũ niris eccłiastici fu̾it ꝯsecutꝰ: nou̾it se ulła
suie qui eum sequens uoluntate ꝯtraria predium
huiꝰ modi alienatũ retinere temptau̾it: id cũ fruc¬
tibꝰ restituat: qui illd̾ ꝯsetutꝰ su̾it. hec cum legeret:

Expanded text:
esiae dixit: « Modo sancta synodus dignetur edicere, si licuit laico homini anathema in ordinem ecclesiasticum dictare, aut si potuit laicus sacerdoti anathema dicere, et contra canones quod ei non competebat constituere? Dicite, vobis quid videtur? De me licuit laico legem dare? » Sancta synodus dixit: « Non licuit, » et adjecit: « Lege sequentia. » Hormisda diaconus legit: « Et is, qui praedium rusticum vel urbanum juris ecclesiastici fuerit consecutus, noverit sive qui eum sequentur, voluntate contraria praedium hujusmodi alienatum revocare tentaverit, id cum fructibus restituat, qui illud fuerit consecutus. Et cum legeret,
Abbreviated transcription (Latin):
eͣ setui ad ipisci hereditatẽ libertatẽ recedñdi ab obseqͥo
monasterii ẜ nõ ꝓhibent᷑ nãsciscilibtatẽ ꝓ mouendi
ad sacis ordines potest .n. in sacͥs ordinib ꝯstitutꝰ: motia¬
sterii ob sequiis ꝑpenio deseruite ac sit seruꝰ monastĩi
⁊ libettatẽ adipisti: sacͥs oroinib uł officiii asociari

Expanded text:
ntur servi adipisci libertatem recedendi ab obsequiis monasterii, sed non prohibentur nancisci libertatem promovendi ad sacros ordines. Potest enim in sacris ordinibus constitutus monasterii obsequiis perpetuo deservire, ac sic servus monasterii et libertatem adipisci et sacris officiis associ
Abbreviated transcription (Latin):
et eccłiastica fanulta nourmꝰ ad nrm̃ipotiltis dei
seruiciũ festinare. ut ab humana seruitute lib̾i in di¬
uinoseriuicio ualeant in moniastetiis ꝯu̾sari. Qd̃ si pas¬
sim dmuicimꝰ: om̃ib fugiendi eccłiasticiuiris dtũil
occõnẽ p̾bemꝰ. Si uͦ festinatites ad omĩpotutis suiciũ
incaude retinemꝰ: illi inuenim᷑ negare quedã qui

Expanded text:
ex ecclesiastica familia novimus ad omnipotentis Dei servitium festinare, ut ab humana servitute liberi in divino mysterio valeant in monasteriis conversari. Quod si passim dimittimus, omnibus fugiendi ecclesiastici juris dominium occasionem praebemus. Si vero festinantes, ad omnipotentis Dei servitium incaute retinemus, i
Abbreviated transcription (Latin):
ninistͥs eccłie pͥe cestitutis ad aliam tͣnsitũ fec̾it. com¬
pellente ad quẽ ꝯsug̾it sac̃dote: ad eccłiam qͣmͣ priꝰ
incoluerat reu̾tat᷑. Qui nͦ eumsusceꝑit. nec statim sr̃
ullo nisu exceptõnis ad ꝓͥam eccłiam remritũdũ ele¬
gerit. qͣmdni eum restituat coĩone se pͥuatũ cogscat

Expanded text:
propriae destitutis ad aliam transitum fecerit, compellente, ad quem fugerit, sacerdote, ad ecclesiam, quam prius incoluerat, remittatur. Qui vero eum susceperit, nec statim sine ullo nisu exceptionis ad propriam ecclesiam remittendum elegerit, quamdiu eum restituat, communione se privatum agnoscat
Abbreviated transcription (Latin):
smł manducẽt̃ ⁊ dormtat ubi his facultas id
faciendi suppetre. qui de tẽb eccłiasticis stipe i¬
dia accipiunt. in suo claustro maneat̃. ⁊ singłis
diebꝰ mane pͥmo ad lectionẽ ueniat. ⁊ audtant
qͥd eis imꝑet᷑. ad iuenfam uͦ simiłt lectionẽ au¬
diant. ⁊ obedienciam scdm canones suts ministͥs

Expanded text:
 manducent et dormiant, ubi his facultas id faciendi suppetit; vel qui de rebus ecclesiasticis stipendia accipiunt, in suo claustro maneant; et singulis diebus mane primo ad lectionem veniant, et audiant quid eis imperetur. Ad mensam vero similiter lectionem audiant, et obedientiam sec
Abbreviated transcription (Latin):
solũ eccłie putetis eẽ deputandũ. ne ꝑ incuriã ⁊ neg¬
ligentiã mimat᷑. S omis pessõnis sũmã ex om̃ib pͤ¬
diis tusticis urbanis ꝙ collectã ad antistitẽ deferatis
accidenciũ ueccĩtatũ opꝰ et̃ ꝓspicrt᷑. ut de medio
sequestret᷑ qͣtuor portiones uł fidelrum obłatione.
uł debac fiant mͦs om̃ib pensione. ut unam sͥ collat
ciam pauꝑib sub omĩũ ꝯscĩa faciat erogari. fabricis
uero que cõpetit ad orduatõem pontificis erogatione
ut̃a decreuimꝰ ẽẽ pensatidã. Si qͥd forde sub ãnua re¬
itanebit expensa electo idoneo ab uitͣq parte custode:
credat᷑ enthechis. ut si maior emerserit fãbtica: sit fub¬
sidio qd̃ diu̾si tẽꝑis diligñcia potu̾it custodiri. a cerce
emat᷑ possessio que utilitates respiciat cões. Idenz

Expanded text:
se deputandum: ne per incuriam et negligentiam minuatur; sed omnis pensionis summam ex omnibus praediis rusticis, urbanisque collectam ad antistitem deferatis.accidentium necessitatum opus esse perspicitur, ut de medio sequestretur; et quatuor portiones vel de fidelium oblatione, vel de hac fiant modis omnibus pensione: ita ut unam sibi tollatiam pauperibus sub omni conscientia faciat erogari, fabricis uartam, quae competit ad ordinationem pontificis, erogatione vestra decernimus esse pensandam. Si quid forte sub annua remanebit expensa, electo idoneo ab utraque parte custode, tradetur enthecis, ut, si major emerserit fabrica, sit subsidio quod ex diversi temporis diligentia potuerit custodiri, aut certe ematur possessio, quae ut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad cotidianũ psallendi offm̃ tratutinis uł nesꝑtim̃
horis ad eccłiam nõ ꝯuen̾it: deponat᷑ a clero. Si tam̃
castigatꝰ ueniam ab ep̃õ ꝑ sar̃factõtiem noluerit ꝓ¬
obedientia: ut nlłi liceat huic cõitare: cui ꝓ actibus
eathedram deserit. Uñ beatꝰ petrꝰ pͥnceps apłorum

Expanded text:
et ad quotidianum psallendi officium matutinis vel vespertinis horis ad ecclesiam non convenerit, deponatur a clero, si tamen castigatus veniam ab episcopo per satisfactionem noluerit pobedientia, ut nulli liceat ei communicare, cui pro actibus cathedram deserit. Unde B. apostolorum princeps Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
tet arceri. no in picł̃o facmꝰ tale ꝑꝑecntes. qͥa clan¬
tem parit̾. accipientẽ d ãpnatõ simonis qͣm sacra

Expanded text:
tet arceri, non nisi periculo facinus tale perpetrantes, quia dantem pariter et accipientem damnatio Simonis, quam sacra
Abbreviated transcription (Latin):
nint. ⁊ in eadẽ uoluntatis auctoritate ꝑsistit. ut
uiro illi ꝓrsus se deneget nupt᷑am neq̃qͣm eam
ĩuitam: renitentẽ eiꝰdem uiri cogas ꝯiugio sociari.
Quorũ .i. unũ corpꝰ ẽ: unꝰ debet eẽ animꝰ. ne forte
p̾ceptum. aut reatũ discidii. aut cͥmen fornicatõis
incurrat. cuiꝰ indelicet pecc̃i malũ in eũ redunda¬
ce ꝯstat. qui eam ꝯuiuxit ĩ uitam. Qd̾ pari teno¬

Expanded text:
nuit, et in eadem voluntatis auctoritate persistit, ut viro illo prorsus se deneget nupturam, nequaquam eam invitam et renitentem ejusdem viri cogas conjugio sociari; quorum enim unum corpus est, debet esse et animus, ne forte ceptum aut reatum dissidii, aut crimen fornicationis incurrat. Cujus videlicet peccati malum in eum redundare constat, qui eam conjunxit invitam. Quod pari teno
Abbreviated transcription (Latin):
onĩs anatħatizatos uł ꝓ suis scelerib ab eccłia repul¬
Ios ⁊ om̃s qͦs eccłiastice uł secłi leges infames ꝓnũci¬
ant. hii nitmrũ om̃s. nec serui añ legittimã lib̾tatẽ
nec. pͭ. penitñtes. nec bigami. nec illi qͥ curie deseruiu¬
nt. uł nõ sũt integͥ corꝑe. aũ fanã nõ hnt intẽ ł intel
furiosi manifestant᷑. hii om̃s inqͣm nec ad sacͦs gͣdꝰ dbẽt
puchi. nec isti nec lib̾ti nͨ suspecti. uͭ rectã froẽ uł dignã¬

Expanded text:
nes anathematizatos vel pro suis sceleribus ab ecclesia pulsos, et omnes quos ecclesiasticae vel saeculi leges infames pronunciant. Hi nimirum omnes, nec servi ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec bigami, nec illi qui curiae deserviunt, vel non sunt integri corpore, aut sanam non habent mentem vel intelfuriosi manifestantur: hi omnes nec ad sacros gradus debent provehi nec isti, nec liberti, neque suspecti; nec rectam fidem vel digna
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ut eum quẽ corã aliis. sac̾dotibꝰ uł qͥbidam de
filiis iuis. nobilibꝰ ꝯtestari ꝓ hac re debeas⁊ bortari.
Si uͦ qd̃ nõ crebimꝰ pͦ hac̃ exhortationẽ nrãm solito
adhue more negligñs eẽ tẽptau̾it: ad nos est modis
om̃ib tnsmittñdꝰ. ut hic positꝰ disce queat uł qͥd uł¬

Expanded text:
us, ut eum coram aliis sacerdotibus et quibusdam de filiis suis nobilibus contestari pro hac re debeas et hortari. Si vero quod non credimus post hanc adhortationem nostram solito adhuc more negligens esse tentaverit, ad nos est modis omnibus transmittendus, ut hic positus discere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ negligentẽ in cunctis existe̾: ut in tilło qͥa est ep̃c
agnoscat᷑. adeo ut neq eccłia ip̃iꝰ neq monasteria
sie filii uł opp̃ssi pauꝑes eiꝰ erga se dilectõnis studiũ
sentiant. neq aliqͣm supplicantib sͥ in qͥbꝰ uistum est
opem defensionis accõmodet: ħ qd̾ adhuc grauiꝰ est
dici ꝯsilia sapienciũ ⁊ recta suadñciũ ulła patiat᷑ rõne¬

Expanded text:
a est episcopus agnoscatur; adeo ut neque Ecclesia ipsius, neque monasteria, sive filii, vel oppressi pauperes, ejus erga se dilectionis studium sentiant, nec aliquam supplicantibus sibi in quibus justum est opem defensionis accommodet, et, quod adhuc dici est gravius, consilia sapientum et recta suadentium nulla patiatur