comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legib iussa: non tanꝙͣ diis grata. Et
stil ac sororũ. Bellonam marti collo¬
canius uultano uenerem. neptuno sala¬
ciam: quosdam tñ celibes relinquimus
qiͣ ꝯdicio defecerit: p̾sertim cũ quedam
uidue sũt ut populonia. uel fulgora.
et diua runima. quib non miror peti¬
toreni defuisse. Qmẽm istã ignobilem
deoꝵ turbami: ꝙͣ longo euo longa suꝑ¬
sticio ꝯgessit sic inqͥt adorabimꝰ ut me¬
minerimꝰ cultũ eiꝰ magis ad morẽ qͣ
ad ren ꝑtinere Nec leges gͦ ille net
mos ini tiuili theo logia id instituerñt.
qd̾ diis gratũ eẽt. uel ad rẽ ꝑtiueret. S
stris ppłi romani senator erat colebat
qd̾ rephendebat. agebat quod argue¬
bat. qd̾ culpabat adorabat: qr uidel
magnũ aliquid eũ phĩa docuerat. ne
suꝑstitiosus ẽẽt in mũdo s ꝓpter leges
tiuiũ moresq hoĩm non quidẽ fingẽte
ageret scenicũ in theatro. s imuitaret᷑

Expanded text:
legibus jussa, non tanquam diis grata. » Elegibus jussa, non tanquam diis grata. » Em ac sororum? Bellonam Marti collocamus, Vulcano Venerem, Neptuno Salaciam. Quosdam tamen caelibes relinquimus, quasi conditio defecerit; praesertim cum quaedam viduae sint, ut Populonia, vel Fulgora, et diva Rumina: quibus non miror petitorem defuisse. Omnem istam ignobilem deorum turbam, quam longo aevo longa superstitio congessit, sic, » inquit, « adorabimus, ut meminerimus cultum ejus magis ad morem, quam ad rem pertinere. » Nec leges ergo illae, nec mos in civili theologia id instituerunt, quod diis gratum esset, vel ad rem pertineret. Sed stris populi Romani senator erat, colebat quod reprehendebat, agebat quod arguebat, quod culpabat adorabat; quia uidelicet magnum aliquid eum philosophia docuerat, ne superstitiosus esset in mundo, sed propter leges ciuium moresque hominum non quidem ageret fingentem scaenicum in theatro, s
Abbreviated transcription (Latin):
speculum teneant: sunt q̃ ad uadimoiã
sua deos aduocent: sunt que libellos of¬
ferant. et illos cãm suã doceant. Doitꝰ
archimimꝰ senex iam decrepitus. cotidie
in capitolio mimũ agebat: qiͣ dii libẽt¬
exspectarent. quem illi hoĩes deserant.
Oume illic artificũ genus operantũ:
diis ĩmortalib desidet. Et paulopost.
Hii tñ inquit eciam si suꝑuacuũ usũ: nõ
turpeni nec infamẽ deo ꝓmictũt. Sedẽt
quedam in capitolio que se a ioue amari
putant: ne uinonis quidẽ si cred̾e̾ uelis
poetis iracondissime inspectu terrentur.
Dant libertatẽ uarro non habuit: tñi m᷑
poeticã theologiã repͥhendere ausus est
tiuilẽ non ausus ẽ: quẽ uel quã iste
ꝯtidit. S si uerũ actendamus: deterio¬
ra sunt templa ubi hec agũt᷑.ꝙͣ thea¬
tra ubi fingũt᷑. Unde in hiis sacris ci
uilis theologie has partes potiꝰ elegit
diit enĩ que oĩa sapiẽs seruabit tanꝙͣ

Expanded text:
speculum teneant; sunt qui ad uadimonia speculum teneant; sunt qui ad uadimonia sua deos aduocent, sunt qui libellos offerant et illos causam suam doceant. Doctus archimimus, senex iam decrepitus, cottidie in Capitolio mimum agebat, quasi di libenter spectarent, quem illi homines desierant. Omne illic artificum genus operatum dis inmortalibus desidet\'. Et paulo post: Hi tamen, inquit, etiamsi superuacuum usum, non turpem nec infamem deo promittunt. Sedent quaedam in Capitolio, quae se a Ioue amari putant: ne Iunonis quidem, si credere poetis uelis, iracundissimae respectu terrentur.\' Hanc libertatem Varro non habuit; tantum modo poeticam theologian reprehendere ausus est, ciuilem non ausus est, quam iste concidit. Sed si uerum adtendamus, deteriora sunt templa ubi haec aguntur, quam theatra ubi finguntur. Unde in hivilis theologiae has partes potius elegitAit enim: « Quae omnia sapiens servabit tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
nlia sanis: ut nemo fu̾it dubitaturus
furere eos si cũ pauciorib furent. Nũc sa¬
nitatis procimũ insaniẽtiũ turba ẽ: Iã
illa que ĩ ip̃o capitolio fieri solere ꝯmemo¬
rat et intrepide om̃o coarguit: qͥs credat¬
nisi ab irridentib aut furentib fieri:
Nam cũ in sacris egiptiis osyrim lugeri
perditũ. mox autẽ ĩuentũ magno ẽẽ gau¬
dio derisisset. cũ perditio eiꝰ ĩuẽtioq fin¬
gatur: dolor tñ ille atq leticia ab hiis
qui nithil ꝑdiderũt nichil ĩuenerũt ue¬
raciler expͥmat᷑: Huic tñ inqͥt furori
certũ tempus est. Tolerabile ẽ semel¬
ĩ anno insanire. In capitoliũ ꝑueni:
pudebit publicate demencie. qd sibi unꝰ
furor actribuit officii. Alius numina deo
subicit. alius horas ioui nũciat. alius
lictor est. aliꝰ unctor qui uano motu
brachioꝵ imitatur unguẽtẽ. Sñt que
iunoni ac minerue capillos disponant.
longe a templo nõ tñ a siuiulatro stãtes:

Expanded text:
milia sanis, ut nemo fuerit dubitaturus milia sanis, ut nemo fuerit dubitaturus furere eos, si cum paucioribus furerent; nunc sanitatis patrocinium est insanientium turba.\' Iam illa, quae in ipso Capitolio fieri solere commemorat et intrepide omnino coarguit, quis credatnisi ab inridentibus aut furentibus fieri? Nam cum in sacris Aegyptiis Osirim lugeri perditum, mox autem inuentum magno esse gaudio derisisset, cum perditio eius inuentioque fingatur, dolor tamen ille adque laetitia ab eis, qui nihil perdiderunt nihilque inuenerunt, ueraciter exprimatur: \'Huic tamen, inquit, furori certum tempus est. Tolerabile est semel anno insanire. In Capitolium perueni: pudebit publicatae dementiae, quod sibi uanus furor adtribuit officii. Alius nomina deo subicit, alius horas Ioui nuntiat, alius lector est, alius unctor, qui uano motu bracchiorum imitatur unguentem. Sunt quae Iunoni ac Mineruae capillos disponant longe a templo, non tantum a simulacro stantes
Abbreviated transcription (Latin):
pauorẽ. atz pallorem teterrimos hõmi
affectus. qͦꝵ alter mẽtis territe motus
est. alter corporis: ne morbus quidem
s color. Hec numina pociꝰ credes: et celo
recipies: De ipsis uero ⁊itib crudeliter
turpib. ꝙͣ liber stripsit. Ille inquit. u¬
riles sibi partes amputat ille lacertos
secat: ubi iratos deos timent. qui sit ꝓpi-¬
cios merẽtur. Dii autem nullo debent
coli genere. si et hͦ uolunt: tantꝰ ẽ per¬
turbate mẽtis et sedib suis pulse furor:
ut sic dii placentur. quẽadmodum ne qͥdẽ
hoĩes seuĩt. Teterrimi et in fabulas
tradite crudelitatis tirãni lacerauerunt
aliqͦꝵ mẽbra: nemiuẽ sua laterare iusse¬
rũt. In regie libidiuis uoluptatẽ. ca¬
strati sũt quidam: s nemo sibi ne uir
in templis ꝯtrucidant: uuluerib suis
ac saugnĩe supplicant. Si cui ĩtueri uacet
que faciũt. q̃q paciũt᷑: ĩueniet tã ĩdeco¬
ra honestis. tam indigna libris. tã dissi¬

Expanded text:
Pauorem adque Pallorem, taeterrimos omnium Pauorem adque Pallorem, taeterrimos omnium adfectus, quorum alter mentis territae motus est, alter corporis ne morbus quidem, sed color. Haec numina potius credes et caelo recipies?\' De ipsis uero ritibus crudeliter turpibus quam libere scripsit! Ille, inquit, uiriles sibi partes amputat, ille lacertos secat. Ubi iratos deos timent, qui sic propitios merentur? Di autem nullo debent coli genere, si hoc uolunt. Tantus est perturbatae mentis et sedibus suis pulsae furor, ut sic di placentur, quem ad modum ne quidem homines saeuiunt taeterrimi et in fabulas traditae crudelitatis. Tyranni lacerauerunt aliquorum membra, neminem sua lacerare iusserunt. In regiae libidinis uoluptatem castrati sunt quidam; sed nemo sibi, ne uir in templis contrucidant, uulneribus suis ac sanguine supplicant. Si cui intueri uacet, quae faciunt quaeque patiuntur, inueniet tam indecora honestis, tam indigna liberis, tam dissi
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte sicut illã rep̾hende auderet. ãneo
toto uerũ ex aliqua ꝑte nõ defuit. dif¬
fuit enĩ scribenti: uiuenti de fuit. Nam
in eo libro quẽ contra suꝑstiones ꝯdidit:
multo copiosius atq uehemẽciꝰ rep̾hẽd ͭ
ip̃e ciuilem istam et urbanã theologiã.
ꝙͣ uarro theatricã atq fabulosã. Cũ
enĩ de simulatiis ageret: sacros inquit
ĩmortales ĩmolabilesqz deos in materia
uilissima atq ĩmobili dedicant: habitꝰ
illis hõim ferarũ q et pisciĩ. Quidã
uero mixto sexu diuersis corporib ĩdu¬
unt: numma uotãt: q̃ si spũ accepto
subito occurrerent monstra haberent᷑.
sisset: opposuit sibi questionẽ et ait H
loco dicit aliquis. Credam ego telũ et
terrã deos ẽẽ: et supͣ lurã alios. infra
alios: Ego ferã aut platonem. aut pe-¬
ripatheticũ stratonẽ: qͦꝵ alter fecit deũ
siue corꝑe. alter aiõ: Et ad hoc respondẽs;
quid ergo tanden inquit. ueriora uidẽt
deam: pycũ tibermũq romulus: hostiliꝰ

Expanded text:
aperte sicut illam reprehendere auderet, Annaeo toto, uerum ex aliqua parte non defuit. Adfuit enim scribenti, uiuenti defuit. Nam in eo libro, quem contra superstitiones condidit, multo copiosius adque uehementius reprehendit ipse ciuilem istam et urbanam theologian quam Varro theatricam adque fabulosam. Cum enim de simulacris ageret: \'Sacros, inquit, inmortales, inuiolabiles in materia uilissima adque inmobili dedicant, habitus illis hominum ferarumque et piscium, quidam uero mixto sexu, diuersis corporibus induunt; numina uocant, quae si spiritu accepto subito occurrerent, monstra haberentur.sisset, obposuit sibi quaestionem et ait: \'Hoc loco dicit aliquis: Credam ego caelum et terram deos esse et supra lunam alios, infra alios? Ego feram aut Platonem aut Peripateticum Stratonem, quorum alter fecit deum sine corpore, alter sine animo?\' Et ad hoc respondens: \'Quid ergo tandem, inquit, ueriora tibi deam, Picum Tiberinumque Romulus, Hostilius
Abbreviated transcription (Latin):
ex iudeis p̾destiuauit. uocauit. iustifi¬
cauit. głificauit. non oĩm hõii: s
istorũ oĩm nemiuem dãnaturus¬
¶ Capłm. ⁊liͫ ¶An hii qui inter hetitos
baptisati sũt et deteriores pꝰea male ui¬
uẽdo factisũt. uel hii qui apud catho¬
licos renati ad hereses aut scismata
trãsierũt. uel hii qui a catholicis apd̾
qͦs renati sũt non recedentes crimiuose
uiuere ꝑsisterũt. possint pͥuilegio sa¬
trauiẽtoꝵ remissionẽ et̾ui spare supplicii.
Ed iam respondeamꝰ eciã illis qͥ
nõ solum diabolo et angelis eiꝰ
sicut nec isti. s nec ip̃is quidẽ oĩb ho¬
minib liberacõem ab et̾uo igne pro¬
mictũt: uerũ eis tñ qui xp̃i baptis¬
mate abluti. et corꝑis eiꝰ et saugmis
ꝑticipes facti sũt. quoniͦlibet uixerĩt.
in quatũq heresi uel nupietate fue

Expanded text:
udaeis praedestinavit, vocavit, justificavit, glorificavit; non omnium hominum, sed istorum omnium neminem damnaturus. CAPUT XXV.-- An hi qui inter haereticos baptizati sunt, et deteriores postea male vivendo facti sunt, vel hi qui apud Catholicos renati ad haereses aut schismata transierunt, vel hi qui a Catholicis apud quos renati sunt, non recedentes, criminose uiuere perstiterunt. possint priuilegio sacramentorum remissionem aeterni sperare supplicii. Sed iam respondeamus etiam illis, qui non solum diabolo et angelis eius, sicut nec isti, sed ne ipsis quidem omnibus hominibus liberationem ab aeterno igne promittunt, uerum eis tantum, qui Christi baptismate abluti et corporis eius et sanguinis participes facti sunt, quomodolibet uixerint, in quacumque haeresi uel inpietate fu
Abbreviated transcription (Latin):
tate meritoꝵ. alii tricenos hommes
liberent. alii sexagenos. alii cẽtenos:
h ͦ in die iudicii futurũ suspitari so¬
lent. non post iudiciũ. Qua opini¬
oue quidã cũ uideret hoĩes ĩpunitatẽ
sibi ꝑuersissime pollicẽtes. eo ꝙ om̃is
isto modo ad liberacõem ꝑtiuere posse
uideantur. elegãtissime ⁊ espondisse
ꝑhibetur: bene potiꝰ eẽ uiuẽdũ. ut
inter eos quisq repiatur qui ꝓ aliis
intercessuri sũt liberandis. ne tã pauci
sint. ut cito ad numerũ suũ uel tricenũ.
uel sexagenũ uel cẽtenũ unoqͦ eoꝵ per¬
ueniente. multi remaneant qui erui
iam de peuis illoꝵ intercessione nõ possit:
et in eis ĩueniatur quisqͥs sibi spem fructꝰ
alieni temeritate uanissima pollicetur.
Hec me respondisse illis suffecerit. qui
sacrarũ lr̃aꝵ quas cõnunes habenius
auctoritatẽ non speruũt: s eas male¬
intelligendo non qd̾ ille locũt᷑. s hoc

Expanded text:
tate meritorum alii tricenos homines tate meritorum alii tricenos homines liberent, alii sexagenos, alii centenos, hoc in die iudicii futurum suspicari solent, non post iudicium. Qua opinione quidam cum uideret homines inpunitatem sibi peruersissime pollicentes, eo quod omnes isto modo ad liberationem pertinere posse uideantur, elegantissime respondisse perhibetur, bene potius esse uiuendum, ut inter eos quisque reperiatur, qui pro aliis intercessuri sunt liberandis, ne tam pauci sint, ut cito ad numerum suum uel tricenum uel sexagenum uel centenum unoquoque eorum perueniente multi remaneant, qui erui iam de poenis illorum intercessione non possint et in eis inueniatur quisquis sibi spem fructus alieni temeritate uanissima pollicetur. Haec me illis respondisse suffecerit, qui sacrarum litterarum, quas communes habemus, auctoritatem non spernunt, sintelligendo, non quod illae loquuntur, sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sio sit inqͥrenda et speranda iustoꝵ
ei secura se obuolueret hũana segni¬
cies. nec euolui talib implicamẽ¬
tis ullius uirtutis expedicione cu¬
raret: s tñrmͦ q̃reret alioꝵ meritis
liberari: qͦs amitos sibi de mãmona
iniquitatis elemosinaꝵ largitate
ferisset. Nũt uero dũ uenialis ũqͥta¬
tis etiã si ꝑseueret ignorat᷑ modus:
profecto et studiũ in meliora ꝓficiẽdi
orando. et instando uigilantiꝰ adhi¬
betu: et faciendi de mãmona ũqͥta¬
tis sc̃tos amicos cura nõ speruitur.
Uerũ ista liberacio que fit sine suis
quibusq oronib siue intercedentib
sauctis id agit ut ĩignẽ quisq non
mictatur et̾nũ: nõ ut cũ fuerit missꝰ
post quãtũcũq inde tp̃s eruatur
Nam et illi qui putãt sit intelligẽdũ
ẽẽ qd̾ st̾ptũ ẽ. afferre terrã bonã. uberẽ
fructũ aliã tricenũ. aliã sexagenũ.
aliã rentenũ: ut stt̃ĩ pro suoꝵ diu̾si¬

Expanded text:
sio sit inquirenda et speranda iustorum, sio sit inquirenda et speranda iustorum, eis secura se obuolueret humana segnitia, nec euolui talibus inplicamentis ullius uirtutis expeditione curaret, sed tantummodo quaereret aliorum meritis liberari, quos amicos sibi de mammona iniquitatis elemosynarum largitate fecisset. Nunc uero dum uenialis iniquitatis, etiamsi perseueret, ignoratur modus, profecto et studium in meliora proficiendi orando et instando uigilantius adhibetur et faciendi de mammona iniquitatis sanctos amicos cura non spernitur. Verum ista liberatio, quae fit siue suis quibusque orationibus siue intercedentibus sanctis, id agit ut in ignem quisque non mittatur aeternum, non ut, cum fuerit missus, post quantumcumque inde tempus ematur. Nem fructum, aliam tricenum, aliam sexagenum, aliam centenum, ut sancti pro suorum diuersi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui recipit ꝓpħam ĩ noĩe prophete:
mercedẽ prophete accipiet: et qͥ reti-¬
pit iustũ in noĩe iusti: mercedẽ iusti
accipiet. Nam tũ eliseos cãpos poeta
ille destaberet. ubi putãt habitare
aĩas bt̃oꝵ. non solũ ibi posuit eos
qui ꝓpriis meritis ad illas sedes ꝑue-¬
nire potuerũt : s adiecit atq ait.
Quiqz sui memores alios fecere me¬
rendo: id est qui promeruerũt alios:
eosq sui meniores ꝓmerendo fecerũt.
Prorsus tãꝙͣ eis dicerent. ꝙ frequẽ¬
tatur ore xp̃iauo cũ secuiq stõꝵ hũilis
sint ip̃a pctã que ita ĩpediũt ꝑuen¬
cionẽ ad regnũ dei. ut tñ st̃toꝵ ami¬
coꝵ meritis impetrẽt indulgẽtiam:
difficilimũ est ĩuenire: ꝑiculosissimũ
diffinire. Ego certe usq ad hͦ ip̃s
cũ iude satagerẽ: ad eoꝵ indagniẽ
peruenire non potui. Et fortassis
si scirentur q̃ uel qualia suit delicta
pro quib eciã ꝑmanẽtib. nec pro¬
fectu uite melioris absũptis ĩterces¬

Expanded text:
in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet, et qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet . Nam cum Elysios campos poeta ille describeret, ubi putant habitare animas beatorum, non solum ibi posuit eos, qui propriis meritis ad illas sedes pervenire potuerunt, sed adjecit, atque ait, Quique sui memores alios fecere merendo; id est, qui promeruerunt alios, eosque sui memores promerendo fecerunt. Prorsus tanquam eis dicerent, quod frequentatur ore Christiano, cum se cuique sanctorum humilis sint ipsa peccata, quae ita impediunt perventionem ad regnum Dei, ut tamen sanctorum amicorum meritis inpetrent indulgentiam, difficillimum est inuenire, periculosissimum definire. Ego certe usque ad hoc tempus cum inde satagerem ad eorum indaginem peruenire non potui. Et fortassis Quoniam si scirentur quae uel qualia sint delicta. pro quibus etiam permanentibus nec prouectu uitae melioris absumtis interces
Abbreviated transcription (Latin):
modus. nec tã male ut hiis qͥ eam
uiuũt nichil ꝓsit ad capestendã re¬
gnũ celoꝵ largitas elemosinaꝵ: qͥb
eciã iustoꝵ sustentatur ĩopia. et fuĩt
amici qui in tabernacula et̾na susti¬
piãt: nec tam bone ut ad tãtã btĩtu¬
dinẽ adipiscendã eis ip̃a sufficiat: a
eoꝵ meritis qͦs amitos fecerint mĩa
uirgiliũ reperi istã dñi seutẽtiã. ubi
ait. Sacite uobis amitos de mãmona

Expanded text:
modus nec tam malae, ut his qui eam modus nec tam malae, ut his qui eam uiuunt nihil prosit ad capessendum regnum caelorum largitas elemosynarum, quibus etiam iustorum sustentatur inopia et fiunt amici qui in tabernacula aeterna suscipiant, nec tam bonae, ut ad tantam beatitudinem adipiscendam eis ipsa sufficiat, nisi eorum meritis quos amicos fecerint miseriVergilium reperiri istam domini sententiam, ubi ait: facite uobis amicos de mamona
Abbreviated transcription (Latin):
iusti qui tãta sctitate uixerũt ut alios
qͦ recipiant in tabernatula et̾na. qͥb
amiti frĩ sũt de mãmona iniquitatis
qui iustificat ĩpiũ: ĩputãs mercedẽ
scdm̃ gr̃am. non scdm̃ debitũ. In eoꝵ
quippe numero est apłs qui dicit mi¬
sericordiã ꝯsetutus sũ: ut fidelis eẽm.
Illi antẽ qui recipĩt᷑ a talib ĩ taber¬
natula eterna: fatendũ est qd̾ nõ sunt
hiis morib p̾diti ut eis liberandis
sine suffragio sctõꝵ sua possit uita
sufficere. Dit ꝑ hͦ multo ampliꝰ ĩ eis
ideo putãdus est quisquã sceleratis¬
simus neqͣꝙͣ uita uel bona uel tole¬
rabiliore nuutatus recipi ĩ tabernacła
eterna: qm̃ obsecutus est sanctis de
mãniona iniqͥtatis id est de pecunia
uel diuitiis que male fuerãt acqͥsite.
aut etiã si bene non tñ ueris. s quas
iniquitas putat ẽẽ diuitias: qũ
nestit que sunt uere diuicie quibz illi
habũdant. qui et alios recipuĩt ĩet̾na
tabernatula. Est itaq quidã uite

Expanded text:
iusti, qui tanta sanctitate uixerunt, ut alios quoque recipiant in tabernacula aeterna, a quibus amici facti sunt de mamona iniquitatis,qui iustificat impium, imputans mercedem secundum gratiam, non secundum debitum. in eorum quippe numero est apostolus, qui dicit: misericordiam consecutus sum, ut fidelis essem. illi autem qui recipiuntur a talibus in tabernacula aeterna, fatendum est quod non sint his moribus praediti, ut eis liberandis sine suffragio sanctorum sua possit uita sufficere; ac per hoc multo amplius in eis ideo putandus est quisquam sceleratissimus nequaquam uita uel bona uel tolerabiliore mutatus recipi in tabernacula aeterna, quoniam obsecutus est sanctis de mamona iniquitatis, id est de pecunia uel diuitiis, quae male fuerant adquisitae, aut etiam si bene, non tamen ueris, sed quas iniquitas putat esse diuitias, quoniam nescit quae sunt uerae diuitiae, quibus illi abundant qui et alios recipiunt in tabernacula aeterna. est itaque quidam uitae
Abbreviated transcription (Latin):
riseorũ non intrabitis in regnũ celorũ:
Cur illud timẽdo multi turrũt baptiza¬
zi. et hoc nõ timendo. nõ multi turoñt
iustificuri. Si gͦ non frĩ suo dicit fatue.
qui cũ hͦ dicit. non ip̃i frateruitati sed
pcto eius infensus ẽ. alioqͥn reꝰ erit ge¬
henne ignis: ita ecõtrario. qui porrigit
elemosinã xp̃iauo. nõ xpĩano poruigit.
qui in eo non diligit xp̃m. Non autem
diligit xp̃m: qui iustificari recusat ĩ xp̃o.
Et quẽadmodũ si quis pͥoctupatꝰ fuerit
hͦ delicto ut frĩ suo ditat fatue id ẽ noi
euis pr̃tm uoleus auferre cõuicietur
ĩniste: parũ est illi adhͦ redimẽdũ ele¬
mosinas fatere: nisi eciã qd̾ ibi sequit᷑
remediũ retõciliationis adiũgat. Ibi

Expanded text:
risaeorum, non intrabitis in regnum caelorum? cur illud timendo multi currunt baptizari et hoc non timendo non multi currant iustificari P sicut ergo non fratri suo dicit: fatue, qui cum hoc dicit, non ipsi fraternitati, sed peccato eius infensus est — alioquin reus erit gehennae ignis — ita e contrario qui porrigit elemosynam christiano, non christiano porrigit qui non in eo diligit Christum; non autem diligit Christum qui iustificari recusat in Christo. et quemadmodum si quis praeoccupatus fuerit hoc delicto, ut fratri suo dicat: fatue, id est non eius peccatum uolens auferre conuicietur iniuste, parum est illi ad hoc redimendum elemosynas facere, nisi etiam quod ibi sequitur remedium reconciliationis adiungat - ib
Abbreviated transcription (Latin):
est deserũt siue fornicando. siue aliãs
siue turpitudine luxurie diffluendo.
sine aliquid eorũ agendo. de qͥb ait:
quĩ qui talia agũt. regnũ dei nõ pos¬
sidebũt. Dit ꝑ hoc quicũq agũt talia
nisi in sempit̾no supplicio nõ erunt:
qr in dei regno ẽẽ nõ poterũt. In hiis
enĩ ꝑ seuerãdo usq in huiꝰ uite finem
uõ utiq dicendi sũt in xp̃o ꝑseuerare
usq in finẽ. quia in xp̃o ꝑseuerare est.
in eius fide ꝑseuerare. Que fides ut
eã defuit idem apłs : ꝑ dilectionem

Expanded text:
est, deserunt, siue fornicando siue alias inest, deserunt, siue fornicando siue alias insiue turpitudine luxuriae diffluendo siue aliquid aliud eorum agendo, de quibus ait: Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidnisi in sempiterno supplicio non erunt, quia in Dei regno esse non poterunt. In his enim perseverando usque in hujus vitae finem, non utique dicendi sunt in Christo perseuerasse usque in finem, quia in Christo perseuerare est in eius fide perseuerare; quae fides, ut eam definit idem apostolus, per dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
diderũt exeñtes de catholita eccliã: et
facti sũt heresiarches meliores habeãt
causas. ꝙͣ hii qui nũꝙͣ fuerũt tatho¬
lici. cũ in eoꝵ laqueos incidissẽt: si
illos heresiarchas hͦ facit liberare a
supplicio sempiteruo. ꝙ in catholita
ecclia baptizati sunt. et sacramẽtum
corꝑis xp̃i in uero xp̃i corpore pͥmitus
acceperũt. tũ peior utiq sit desertor fi¬
dei. et ex desertore oppugnator eiꝰ effeitꝰ.
ꝙͣ ille qui non deseruit qd̾ nũꝙͣ tenuit.
Deuide et hiis occurrit apłs eadẽ u̾ba
ꝓferens. et enumeratis illis carnis oꝑi¬
bus eadem ueritate p̾dicẽs qũ qui talia
agũt regnũ dei non possidebũt. Unde
nec illi in perditis et dãpnabilibus
morib debent ẽẽ securi qui usq ĩfiẽ
quidẽ uelut ĩ cõmunione eccliẽ catholice
ꝑseuerãt intuẽtes qd̾ dictũ ẽ ꝑsenera¬
iniquitatẽ ip̃am uite iusticiã qd̾ eit xp̃s

Expanded text:
diderunt exeuntes de catholica ecclesia et diderunt exeuntes de catholica ecclesia et facti sunt haeresiarchae. meliores habeant causas, quam hi, qui numquam fuerunt catholici, cum in eorum laqueos incidissent. si illos haeresiarchas hoc facit liberari a supplicio sempiterno. quod in catholica ecclesia baptizari sunt et sacramentum corporis Christi in uero Christi corpore primitus acceperunt; cum peior sit utique desertor fidei et ex desertore obpugnator eius effectus quam ille, qui non deseruit quod numquam tenuit; deinde quia et his occurrit apostolus eadem uerba proferens et enumeratis illis carnis operibus eadem ueritate praedicens: Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Unde nec illi in perditis et damnabilibus moribus debent esse securi, qui usque in finem quidem uelut in communione ecclesiae catholicae perseuerant, intuentes quod dictum est: Qiniquitatem ipsam uitae iustitiam, quod eis Christus
Abbreviated transcription (Latin):
corpore constituti. De qͦ corꝑe ait apłs.
Uius panis. unnũ corpus multi sumꝰ
Qui gͦ est in eiꝰ corporis unitate id ẽ
tari sumere cõsueuerũt: ip̃e uere dicẽ¬
dus est manducare corpus xp̃i et bi-¬
bere sanguĩem xp̃i. Ac per h ͦ heretici.
et scismatici as huiꝰ unitate corporis
separati. possũt idem ꝑcipere sacramẽtũ:
s non sibi utile. iuo uero eciã noxinũ.
quo iudicẽtur granius. ꝙͣ uel tardius
liberentur. Non sunt enĩ in eo uinculo
pacis: qd illo exprimitur sacramento.
S rursus eciam isti qui recte intelli-¬
gũt non dicendũ ẽẽ mandutare corpꝰ
xp̃i. qui in corpore non est xp̃i. non
recte ꝓmictũt eis qui uel in heresim
uel eciã in gentiliũ suꝑsticionẽ ex illiꝰ
corporis unitate labũtur. liberacionẽ
qũq ab et̾ui igne supplicii: primũ qr
debent attendere ꝙͣ sit ĩ tolerabile atq
a sana doctrina nimis deuiũ ut multi
ac pene om̃s qui hereses impias con¬

Expanded text:
pore constituti: de quo corpore ait Apostolus, Unus panis, unum corpus multi sumus . Qui ergo est in ejus corporis unitate, id estari sumere consueverunt, ipse vere dicendus est manducare corpus Christi, et bibere sanguinem Christi. Ac per hoc haeretici et schismatici ab hujus unitate corporis separati possunt idem percipere sacramentum, sed non sibi utile, imo vero etiam noxium, quo judicentur gravius, quam vel tardius liberentur. Non sunt quippe in eo vinculo pacis, quod illo exprimitur sacramento. 3. Sed rursus etiam isti qui recte intelligunt, non dicendum esse manducare corpus Christi, qui in corpore non est Christi. non recte promittunt eis, qui uel in haeresim uel etiam in gentilium superstitionem ex illius corporis unitate labuntur, liberationem quandoque ab aeterni igne supplicii; primum. quia debent adtendere, quam sit intolerabile adque a sana doctrina nimis deuium, ut multi ac paene omnes, qui haereses inpias con
Abbreviated transcription (Latin):
talis affectionis uoluptatisqz p̾ponat.
ꝙͣuis supedificet ligna. fenũ. stipu¬
lam. xp̃s est fundamiẽtũ: ꝓpter hoc
saluirs erit ꝑ ignẽ. Delicias quippe
huioi amatoresq teruenos propter
ꝯingalem quidem copulam nõ dãp-¬
nabiles tribulacõis ignis exuret: ad
calamitates que au ferũt hec. Ait ꝑ
hͦ ei qui edificauit. orit edificatio ista
dãpnosa: qr non habebit qd̾ sr̾ edifica¬
nit. et eoꝵ amissione cariabit᷑: quib
fruendo utiqz letabatur. S ꝑ hunt
ignem saluus erit merito fundamẽti:
qr et si utrũ id habere mallet an xpp̃m
a ꝑsecutore p̃pone̾tur: illud xp̃o : non
preponeretur. Uide in apłi u̾bis ho¬
minẽ edificãtem sr fundamentũ. an¬
rũ et argentũ. lapides p̾ciosos: qui¬
sine uxore est inquit. cogitet que sũt
dei. quomiͦ placeat deo. uide aliũ edifi¬
tantem. ligna. fenũ. stipulã: qͥ autẽ
matrimonio m̃ctus est inquit cogitat
que sunt mñdi. quomiꝰ placeat uxori

Expanded text:
talis affectionis uoluptatisque praeponat, quamuis superaedificet ligna, faenum, stipulam, Christus est fundamentum; propter hoc saluus erit per ignem. delicias quippe huius modi amoresque terrenos propter coniugalem quidem copulam non damnabiles tribulationis ignis exuret. ad calamitates, quae auferunt haec. ac per hoc ei qui aedificauit erit aedificatio ista damnosa, quia non habebit quod superaedificauit, et eorum amissione cruciabitur, quibus fruendo utique laetabatur; sed per hunc ignem saluus erit merito fundamenti, quia, etsi utrum id habere mallet an Christum a persecutore proponeretur, illud Christo non praeponeretur. uide in apostoli uerbis hominem aedificantem super fundamentum aurum, argentum, lapides psine uxore est, inquit, cogitat quae sunt Dei, quomodo placeat Deo. Vide alium aedificantem ligna, fenum, stipulam: Qui autem matrimonio junctus est, inquit, cogitat ea quae sunt mundi, quomodo placeat uxori;
Abbreviated transcription (Latin):
did liot enĩ ualet ꝙ eciã iatobus apłs
ĩmentẽ etiã seruus ille tui debitori
dũs eiꝰ relaxauit decẽ nulia talẽtoꝵ
q̃ postea misit ut redderet. qr ip̃e nõ
misertus ẽ ꝯserui sui qͥ ei debebat
cẽtũ denarios. In hiis gͦ qui filii sũt
ꝓmissionis et uasa mĩe ualet qd ait¬

Expanded text:
Ad hoc enim ualet quod etiam Iacobus apostolus in mentem etiam seruus ille. cui debitori dominus eius relaxauit decem milia talentorum. quae postea iussit ut redderet, quia ipse non misertus est conserui sui, qui ei debebat centum denarios. In his ergo, qui filii sunt promissionis et uasa misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
Propter hͦ gͦ elemosine faciende sũt:
ut tũ de p̾teritis ꝓctĩs depcauuir exan¬
diamur: nõ ut in eis ꝑseuerãtes litẽ¬
ciã malefaciendi nos ꝑ elemosinas
cõparare credauius. Ideo autẽ dñs et
dextris elemosiuas abeis factas. et si¬
iustris nõ factas se ĩputaturũ ẽẽ p̾dixit :
ut huic ostenderet quãtũ ualeãt ele-¬
mosine ad priora delenda: nõ ad ꝑpetua
ĩpune cõnuictenda pcta. Tales autem
elemosinas non dicendi sũt facere. qui
uitã uolunt a consuetudine scelerũ in
melius cõnuitare: qr et in hͦ ꝙ ait. qñ
uni ex miuinus meis non fecistis mͥ
non fecistis: ostendit eos non facere. eciã
qñ se facere existimant. Si eñĩ xp̃iano
esurienti panẽ tanꝙͣ tristiano darent:
non negarent: qũ̃ deus nõ cui detur.
s quo aĩo detur actendit. Qui gͦ xp̃m
diligit in xpĩano: hͦ aĩo ei porrigit
elemosinã qͦ accedit ad xp̃m: nõ qͦ uult
recedere ĩpunitus a xp̃o. Tanto enim

Expanded text:
e sunt, ut cum de praeteritis peccatis deprecamur, exaudiamur, non ut in eis perseverantes, licentiam malefaciendi nos per eleemosynas comparare credamus. 3. Ideo autem Dominus et dextris eleemosynas ab eis factas, et sinistris non factas se imputaturum esse praedixit, ut hinc ostenderet quantum valeant eleemosynae ad priora delenda, non ad perpetua impune committenda peccata. Tales autem eleemosynas non dicendi sunt facere qui vitam nolunt a consuetudine scelerum in melius commutare. Quia et in hoc quod ait, Quando uni ex minimis meis non fecistis, mihi non fecistis ; ostendit eos non facere etiam quando se facere existimant. Si enim Christiano esurienti panem tanquam Christiano darent, tus est, non negarent: quoniam Deus, non cui detur, sed quo animo detur, attendit. Qui ergo Christum diligit in Christiano, hoc animo ei porrigit eleemosynam quo accedit ad Christum, non quo vult recedere impunitus a Christo. Tanto enim
Abbreviated transcription (Latin):
perib largiendo. xpp̃m se ad hͦ pa¬
scere existimant. ut licẽtiã inalefar¬
torũ ab illo se emisse uel cotidie potiꝰ
emere credentes. securi dãpnabilia tã¬
ta ꝯmictãt: qui si pro uno scelere oĩa
sua distribuerẽt indigẽtib mẽbris xp̃i
nisi desisterent a talib factis. habẽdo
caritatẽ q̃ nõ agit ꝑperã. aliquid eis
ꝓdesse non posset. Qui gͦ dignas ꝓ
sius pctĩs elemosinas facit : p̾us eas
facere incipiat a seip̃o. Indignũ ẽ enĩ
ut in se non faciat qui facit ĩ ꝓximũ
cũ audiat dicẽtem dñm. Diliges pro¬
xnuũ tuũ.tanꝙͣ teip̃m. Itẽq audiat.
aserere aĩe tue placẽs deo. Hãc ergo¬
elemosinã id est ut deo placeat non
faciens aĩe sue: quouiꝰ dignas ꝓ pctĩs
suis elemosinas facere dicẽdus ẽ ͤ Ad
hot enĩ et illud scriptũ est. Qui sibi
malignus est. cui bonus erit. Ora¬
tiones quippe adiuuãt elemosine.
Et utiq intuendũ est qd̾ legiuius.

Expanded text:
peribus largiendo, Christum se ad hoc paperibus largiendo, Christum se ad hoc pascere existimant, ut licentiam malefactorum ab illo se emisse, vel quotidie potius emere credentes, securi damnabilia tanta committant. Qui si pro uno scelere omnia sua distribuerent indigentibus membris Christi, nisi desisterent a talibus factis, habendo charitatem, quae non agit perperam , aliquid eis prodesse non posset. Qui ergo dignas pro suis peccatis eleemosynas facit, prius eas facere incipiat a se ipso. Indignum est enim, ut in se non faciat qui facit in proximum, cum audiat dicentem Dominum, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Itemque audiat, Miserere tuae animae placens Deo . Hanc eleemosynam, id est, ut Deo placeat, non faciens animae suae, quomodo dignas pro peccatis suis eleemosynas facere dicendus est? Ad hoc enim et illud scriptum est: Qui sibi malignus est, cui bonus erit ? Orationes quippe adjuvant eleemosynae. Et utique intuendum est quod legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
Qualiatũq ergo uel ꝙͣtatũq suit.
etiã si cotidie ꝓpetrentur nec ab eis ui-¬
ta distedat in melius ꝯuintata. per
elemosinã uenie non negate. remicti
sibi posse p̾sunũt. S bene ꝙ isti dignas
pro pctis cõmonẽt elemosiuas esse
faciendas quĩ si dicerent qualescũq
elemosinas pro pctĩs et totidiauis et
ut ea cotidiaua remissio sequeretur:
uiderint rẽ se dicere absurdã at ridi-¬
tulam. Sic ein cogerentur fateri fieri
posse ut opulentissimꝰ homo decem
nĩmulis diuruis in elemosinas ĩpẽ-¬
sis. homicidia et adulteria et nepha¬
ria queq facta rediuieret. Quod si
absurdissimũ. et insauissinũ ẽ dic̾e̾:
profecto si queratur que digne sunt
cursor ille dicebat. facite gͦ faictus di-¬
guos penitencie: proculdubio non
ĩuemẽtur eas facere. qui uitã suam
usq ad mortẽ cotidianoꝵ criminũ
ꝓpetratõe confodũt. Primo qr in
auferendis rebus alieuis longe plã
diripiũt. ex quib per exigua pau¬

Expanded text:
Qualiacumque ergo vel quantacumque sint, etiamsi quotidie perpetrentur, nec ab eis vita discedant in melius commutata, per eleemosynam veniae non negatae remittit sibi posse praesumunt. 2. Sed bene, quod isti dignas pro peccatis commonent eleemosynas esse faciendas: quoniam si dicerent qualescumque eleemosynas pro peccatis et quotidianis et ut ea quotidiana remissio sequeretur, viderent rem se dicere absurdam atque ridiculam. Sic enim cogerentur fateri fieri posse, ut opulentissimus homo decem nummulis diurnis in eleemosynas impensis, homicidia, et adulteria, et nefaria quaeque facta redimeret. Quod si absurdissimum et insanissimum est dicere: profecto si quaeratur, quae dignae sint cursor ille dicebat, Facite ergo fructus dignos poenitentiae ; procul dubio non invenientur eas facere, qui vitam suam usque ad mortem quotidianorum criminum perpetratione confodiunt. Primum, quia in auferendis rebus alienis longe plura diripiunt, ex quibus perexigua pau
Abbreviated transcription (Latin):
¶Capłm. ⁊a. ¶Contra eor ꝑsuasio¬
nem qui putãt sibi non obfutura
et̾no igne illos tm̃ mͦ arsuros
qui pro pctĩs suis facere dignas ele
mosiuas negligũt. propter illud qd̾
torrexerit perditos mores. sz nepha¬
rie ac nequiter inter ip̃as suas ele
mosinas uixerit. tũ mĩa illi futurũ
est iudiciũ: ut aut non dãpnetur
oĩno. aut post aliqd̾ tp̃s adãpnatõe
nomissima liberetur: net os alind
inter dextros et sinistros essefacturũ:
qͦꝵ alios in regnũ alios in supplitiũ
mittat eternũ. Ut autẽ cotidiana
sibi opinent᷑ que facere oĩno nõ cessãt.

Expanded text:
CAPUT CL. Contra eorum persuasionem qui putant sibi non obfutura aeterno igne illos tantummodo arsuros qui de pro peccatis suis facere dignas eleemosynas negligunt, propter illud quodcorrexerit perditos mores, sed nefarie ac nequiter inter ipsas suas eleemosynas vixerit, cum misericordia illi futurum est judicium, ut aut non damnetur omnino, aut post aliquod tempus a damnatione novissima liberetur; nec ob aliud inter dextros et sinistros esse facturum, quorum alios in regnum, alios in supplicium mittat aeternum. Ut autem quotidiana sibi opinentur, quae facere omnino non 99 cessant;
Abbreviated transcription (Latin):
qui eusmodi secũ edificia portauerũt
siue ibi tin. siue et hic ⁊ ibi. siue ideo
hic ut non ibi. secularia ꝙͣuis a dãp¬
nacõe uenialia. tõcremãtem ignem
trãsitorie tribulacõis ĩuenãt. nõ redar¬
guo: qr forsitan uerũ est. Potest qͥppe
ad istã tribulacionem ꝑtiuere etiã ip̃a
mors carns q̃ deprimi pcti ꝑpetratõe cõ¬
cepta est: ut scdm̃ cuiusq edificiũ tp̃s
qd̵ eã sequit᷑ ab uno qͦz sentiat᷑. Perse¬
cuciones qͦ quib martires coronati st̃.
et quas patĩtur quitũq xp̃iaui: pro¬
bant utraqz edificia uelut ignis. et alia
ꝯsuuũt cũ ipĩs edificatorib. si xp̃m
in eis nõ inueniũt fũdamẽtũ: alia sũ
ip̃is si ĩueniũt qr licet cũ dãpno salui¬

Expanded text:
qui eius modi secum aedificia portauerunt, qui eius modi secum aedificia portauerunt, siue ibi tantum, siue et hic et ibi, siue ideo hic ut non ibi saecularia, quamuis a damnatione uenialia. concremantem ignem transitoriae tribulationis inueniant: non redarguo, quia forsitan uerum est. Potest quippe ad istam tribulationem pertinere etiam mors ipsa carnis, quae de primi peccati perpetratione concepta esquod eam sequitur, ab unoquoque sentiatur. Persecutiones quoque, quibus martyres coronantur, et quas patiuntur quicunque Christiani, probant utraque aedificia velut ignis; et alia consumunt cum ipsis aedificatoribus, si Christum in eis non inveniunt fundamentum, alia sine ipsis, si i
Abbreviated transcription (Latin):
iude paciãtur: salui fiant autẽ qm̃
precellenti caritate tenuerũt. Si antẽ
salui fient: profecto et ad dexterã stabũt.
et cũ teteris audient. uenite benedicti
prĩs mei possidete paratũ uobis regnũ:
nẽ ad siustrã. ubiilli orũt qui salui nõ
erũt. et ideo audient. discedite a me ma¬
ledicti in ignẽ et̾ũ. Nemo quippe as
illo igne saluabitur. qr in suppliciũ
et̾uuĩ ibũt illi om̃s. ubi uermis eoꝵ nõ
morietur. et ignis eoꝵ nõ extĩgnet᷑:
quo cruciabũtur die ac nocte ĩ stlã stlõꝵ.
Post istius sane corpis mortẽ. donec
ad illũ ueniatur qui post resuruectionẽ
corporũ futurꝰ est dãpnacõis et remu¬
neracõis ultiuius dies. si hͦ tpĩs ĩterual¬
lo sp̃s defuctorũ eiusmodi ignẽ dicũt᷑
perpeti quẽ non sentiãt illi qui non
habuerũt tales mores et amores in
huiꝰ corꝑis uita. ut eoꝵ ligna et fem̃¬
et stipula consumatur: alii uero sẽciãt.

Expanded text:
inde patiantur, salui fiant autem, quoinde patiantur, salui fiant autem, quopraecellenti caritate . tenuerunt. si autem salui fient, profecto et ad dexteram stabunt et cum ceteris audient: uenite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum, non ad sinistram, ubi illi erunt qui salui non erunt et ideo audient: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. nemo quippe ab illo igne saluabitur, quia in supplicium aeternum ibunt illi omnes, ubi uermis eorum non moritur et ignis non exstinguitur, quo cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum. Post istius sane corporis mortem, donec ad illum ueniatur, qui post resurrectionem corporum futurus est damnationis et remunerationis ultimus dies, si hoc temporis interuallo spiritus defunctorum eius modi ignem dicuntur perpeti, quem non sentiant illi, qui non habuerunt tales mores et amores v in huius corporis uita, ut eorum ligna, fenum, stipula consumatur; alii uero sentiant,
Abbreviated transcription (Latin):
super fũdamẽtũ. aurũ. argẽtũ. lapides
p̾ciosos: S in illũ ignẽ de qͦ dictũ est
sic tñ qiͣ ꝑ ignẽ. si hͦ mͦ est intelligẽdus :
utriq mictendi sunt et dextri stil et
sinistri. Ip̃o quippe igne utriq ꝓbandi
sũt de qͦ dictũ est. Dies enĩ declarabit
qm̃ in igne reuelabit᷑: et uniustuiꝰ q
opus quale sit ignis ꝓbabit. Si ergo
utrũq ꝓbabit ignis ut si cuiꝰ opus
ꝑmanserit id est nõ fuerit igne ꝯsũp¬
tũ: qd̾ superedificauit mercedẽ accipiet.
si tuiꝰ autẽ opus arserit dãpuũ patiat᷑.
profecto non est ip̃e et̾iuis ille ignis.
An illũ em̃ soli sinistri nouissima et
ꝑpetua dãpuatõe mictent᷑: iste autẽ
dextros ꝓbat. Sz alius eoꝵ sic ꝓbat:
ut edificiũ qd̾ super xp̃m fũdanentũ
ab eis ĩuenerit eẽ ꝯstructũ: nõ exurat
atq ꝯsumat: alios autẽ aliter id ẽ ut
qd super edifitauerũt ardeat dampnũq

Expanded text:
super fundamentum aurum, argentum, lapides super fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos? Sed in illum ignem, de quo dictum est, sic tamen quasi per ignem, si hoc modo est intelligendus, utrique mittendi sunt, et dextri scilicet, et sinistri. Illo quippe igne utrique probandi sunt, de quo dictum est, Dies enim declarabit, quoniam in igne revelabitur, et uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit . Si ergo utrumque probabit ignis, ut si cujus opus permanserit, id est, non fuerit igne consumptum, quod superaedificavit, mercedem accipiat; si cujus autem opus arserit, damnum patiatur: profecto non est ipse aeternus ille ignis. In illum enim soli sinistri novissima et perpetua damnatione mittentur, iste autem dextros probat. Sed alios eorum sic probat, ut aedificium, quod super Christum fundamentum ab eis inuenerit esse constructum, non exurat atque consumat; alios autem aliter, id est ut quod superaedificauerunt ardeat damnumque
Abbreviated transcription (Latin):
net enĩ quod quisq cogitat que sũt dei
quomiꝰ placeat deo: qd̾ superedificauit
mercedem accipiet: id est unde cogitauit
hͦ sumet. Si cuiꝰ autẽ opus arserit
dampnũ patietur: qm̃ qd̾ dilexerat
non habebit. Ip̃e autẽ salius erit: qr
eũ nulla tribulatio ab illiꝰ fundamiẽti
Quod eiñ siue illiciente amore non
habuit: siue urente dolore non perdet.
Ecce ꝙͣtũ michi uidetur ĩuentꝰ est ignis
qui nullũ eoꝵ dãpuet: s unũ dicet. al¬
terũ dampnificet: ambos probet. Si
autẽ ignẽ illũ isto loco uoluerimiꝰ acciꝑe.
de qͦ dũs dicit sinistris. discedite a me
maledicti in ignẽ eternũ. ut in eis eciã
isti ẽẽ credantur qui edificant sr̃ fũda¬
mentũ. ligna. fenũ. stipulã. eosq ex
illo igne post tp̃s ꝓ malis meritis ĩper¬
titũ liberet boui meritũ fũdamẽti: quid
arbitramur dextros quib dicit᷑. uenite
benedicti prĩs mei possidete paratũ uo¬
bis regnũ. nisi eos qui edificauerunt

Expanded text:
net enim quod quisque cogitat quae sunt dei, quomodo placeat deo — quod superaedificauit, mercedem accipiet — id est unde cogitauit, hoc sumet; — si cuius autem opus arserit, damnum patietur — quoniam quod dilexerat non habebit - ipse e autem saluus erit — quia nulla eum tribulatio ab illius fundamenti quod enim sine inliciente amore non habuit, sine urente dolore non perdit. ecce, quantum mihi uidetur, inuentus est ignis, qui nullum eorum damnet, sed unum ditet, alterum damnificet, ambos probet. si autem ignem illum loco isto uoluerimus accipere, de quo dominus dicit sinistris: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, ut in eis etiam isti esse credantur qui aedificant smentum ligna, fenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus pro malis meritis impertitum liberet boni meritum fundamenti: quid arbitrabimur dextros quibus dicetur, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum , nisi eos qui aedificaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ut de amaritudine infidelitatis sue
penitendo confusi. et ad dulcedinem
mĩe dei tredendo cõuersi. clamarent
illud in psalmo. ꝙͣ multa multitudo
dulcedinis tue dũe quã abscondisti
timentib te: ꝑfecisti autẽ sperãtib

Expanded text:
sit: ut de amaritudine infidelitatis suae sit: ut de amaritudine infidelitatis suae poenitendo confusi, et ad dulcedinem misericordiae Dei credendo conversi, clamarent illud in Psalmo, Quam multa multitudo dulcedinis tuae. Domine, quam abscondisti timentibus te, perfecisti autem spera
Abbreviated transcription (Latin):
sperãtib in eũ: qñquidẽ sicut sominiãt
per hãc dulcedinem nõ dãpnaturus ẽ
eos qui non sperant in eũ: Illa igit᷑
eius dulcedo queratur quã ꝑfecit spe¬
rantib in eũ: nõ quã ꝑficere putat᷑
tõtenuentib et blasphemantib eũ.
Frustra ĩtaq homo post hoc torpus ĩ¬
quirit. qd̾ in hͦ corꝑe sibi tõparare ne
atur. non igitur ideo dictũ est ꝙ nemi¬
nem sit dãpuaturus: s superiꝰ appa¬
ret unde sit dictũ. Nam cũ de iudeis
postea credituris apłs loqueretur ad
gentes. ad quas utiq iã credentes cõ¬
scribebat epłas: sicut enĩ uos inquit
sic et hii ñc nõ crediderũt. in ur̃am
errando blandiũtur atqz ait. Conclu¬
sit eñ deus oñis in infidelitate: ut
oĩm misereatur. Quos oñs nisi de qͥb
roq̃batur tanꝙͣ dicens. et uos et illos:
Deus gͦ et gentiles et iudeos quos
prestiuit et p̃destiuauit ꝯformes yma¬
ginis filii sui: oñis in infidelitate ꝯclu¬

Expanded text:
sperantibus in eum, quandoquidem, sicut somniant, per hanc dulcedinem non damnaturus est eos, qui non sperant in eum? Illa igitur ejus dulcedo quaeratur quam perficit sperantibus in eum, non quam perficere putatur contemnentibus et blasphemantibus cum. Frustra itaque homo post hoc corpus inquirit, quod in hoc corpore sibi comparare negatur: non ideo dictum est; quod neminem sit damnaturus: sed superius apparet unde sit dictum. Nam cum de Judaeis postea credituris Apostolus loqueretur ad Gentes, ad quas utique jam credentes conscribebat epistolas: Sicut enim vos, inquitsic et hi nunc non crediderunt in vestra errando blandiuntur, atque ait, Conclusit enim Deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur. Quos omnes, nisi de quibus loquebatur, tanquam dicens, et vos et illos? Deus ergo et Gentiles et Judaeos, quos praescivit et praedestinavit conformes imaginis Filii sui , omnes in infidelitate conclu
Abbreviated transcription (Latin):
pct̃ores deus non solũ iratus uerũ etiã
miseratꝰ euertat: Quertũtur eñ
peccatores duob modis: aut sicut so¬
domite ut ꝓ prtis suis ip̃i hoĩes pu¬
niantur: aut sicut niuinite. ut ip̃a
hõim pct̃a penitendo destruãtur. Factũ
est gͦ qd̾ pͥdixit deus: euersa ẽ niuie
que mala erat. et bona edificata est
q̃ non erat. Stantib enĩ menib atq
domib. euersa est ciuitas in ditis mori-¬
bus: ac sic ꝙͣuis ꝓpheta fuerat ꝯtrista¬
tus. qr non est factũ qd̾ illi hoĩes ti-¬
iuerũt illo ꝓphetante futurũ: fam̃

Expanded text:
peccatores Deus non solum iratus, uerum etiam peccatores Deus non solum iratus, uerum etiam miseratus euertat? Euertuntur enim peccatores duobus modis, aut sicut Sodomitae, ut pro peccatis suis ipsi homines puniantur, aut sicut Nineuitae, ut ipsa hominum peccata paenitendo destruantur. Factum est ergo quod praedixit Deus; euersa est Nineue quae mala erat, et bona aedificata est quae non erat. Stantibus enim moenibus adque domibus euersa est ciuitas in perditis moribus. Ac sic, quamuis propheta fuerit contristatus, quia non est factum quod illi homines timuerunt illo prophetante
Abbreviated transcription (Latin):
nas. uel nũꝙͣ subeant. uel aliqñ finiant:
sed ut eas iitiores.ꝙͣ merita sũt eoꝵ
lenioresqz paciantur. Sic eñ et ira
dei manebit: et in ip̃a ira sua misera¬
ciones suas non ꝯtiuebit. Quod
quidẽ non ideo cõfirmo: qũ nõ resisto.
Ceterũ eos qui putãt minaciter potiꝰ
ꝙͣ ueratiter dictũ. distedite a me male¬
dicti in ignem et̾nũ. et ibũt isti ĩ sup¬
pliciũ et̾nũ. et cruciabũtur in secula¬
stloꝵ. et ueriuis eoꝵ non morietur et
ignis eoꝵ non extinguet᷑. et cet̾a hu-¬
iusmodi: nõ tam ego ꝙͣ ip̃a striptura
diuina planissime atqz plenissime re¬
darguit ac refellit. Niuinite quiipe
in hac uita egerũt pñĩam. et ideo frut¬
tuosam; uelut in hoc agro seminantes
in quo deus uoluit cũ lacrimis seĩari
quod postea cũ leticia meteret᷑. Et tñ
quis negabit ꝙ dñs p̾dixit in eis fuisse
ꝯpletũ: nisi parũ aduertat ꝙ̃admodũ

Expanded text:
nas uel numquam subeant uel aliquando finiant, nas uel numquam subeant uel aliquando finiant, sed ut eas mitiores quam merita sunt eorum leuioresque patiantur. Sic enim et ira Dei manebit, et in ipsa ira sua miserationes suas non continebit. Quod quidem non ideo confirmo, quoniam non resisto. Ceterum eos, qui putant minaciter potius quam ueraciter dictum: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, et: Ibunt isti in supplicium aetis eorum non morietur et ignis non exstinguetur, et cetera huius modi, non tam ego, quam ipsa scriptura diuina planissime adque plenissime redarguit ac refellit. Nineuitae quippe in hac uita egerunt paenitentiam et ideo fructuosam, uelut in hoc agro seminantes, in quo Deus uoluit cum lacrimis seminari, quod postea cum laetitia meteretur; et tamen quis negabit, quod Dominus praedixit in eis fuisse conpletum, nisi parum aduertat, quem ad modum
Abbreviated transcription (Latin):
reũt. In qua tñ ira non obliuiscet᷑ mi-¬
sereri deus. faciendo solẽ suũ oriri super
bonos et malos et pluende s iustos et
ĩiustos. dit sit nõ cõtiuet in ira sua mi¬
seracões suas: maxĩẽqz in eo qd̾ expͥssit
hic psaluuis dicendo. nũc tepi hec est
ĩmutatio dextere excelsi: qm̃ in hac ip̃a
ruptionis mseria maueat ira eiꝰ: qr
nec in ip̃a ira sua cõtinet miserationes
suas. Cum gͦ isto miͦ cõpleatur diuini
illiꝰ cãtiti ueritas: non est eam necesse
eciã illic intelligi. ubi nõ ꝑtinentes ad
ciuitatẽ dei sempiterno supplicio puiiẽt᷑.
Sed quib placet istã sũ̃ĩam usq ad illa
impiorũ tormẽta ꝓtendere: saltẽ sic ĩ¬
telligant. ut manente in eis iradei que
in eterno est p̾mĩciata supplicio. nõ ꝯti¬
neat deus in hac ira sua mseratões suas:
et faciat eos non tanta ꝙͣta digni sunt¬
penarũ atrocitate cruciari. nõ ut eas pe¬

Expanded text:
reunt. In qua tamen ira non obliuiscitur mireunt. In qua tamen ira non obliuiscitur misereri Deus, faciendo solem suum oriri super bonos et malos et pluendo super iustos et iniustos, ac sic non continet in ira sua miserationes suas; maximeque in eo, quod expressit hic psalmus dicendo: Nunc coepi, haec est inmutatio dexterae Excelsi, quoniam in hac ipsa ruptionis miseria maneat ira eius, quia nec in ipsa ira sua continet miserationes suas. Cum ergo isto modo conpleatur dimni illius cantici ueritas, non est eam necesse etiam illic intcivitatem Dei sempiterno supplicio punientur. Sed quibus placet istam sententiam usque ad illa impiorum tormenta protendere, saltem sic intelligant, ut, manente in eis ira Dei, quae in aeterno est pronuntiata supplicio, non contineat Deus in hac ira sua miserationes suas, et faciat eos non tanta poenarum atrocitate cruciari; non ut eas poe