comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In om̃ib te ip̃m p̾be exemplũ bonoꝵ oꝑũ. indoctͥna.
in caritate. incastitate. & relqͣ. Beatꝰ ꝗq gregoriꝰ indecͤ¬
tis suis ita ait. Uerecundꝰ mos moleuit. ut huiꝰ sedis
pontificib ad secreta sua cubił serittia laici pueri eisscda
pesciunt & ut dictũ ẽ. scłares pueri sciunt:. De quare p̾sen-¬
bidecreto constituto ut quidã excłicis. ł etiã exmonachĩ.
electi minist̾io cubili pontificis exequant᷑ ut hisquim
exepla querere uoluĩtit uitas beati angustini. & abrosũ
sũoꝵ dereb sibi cõmendat᷑is suo aut quolib& amicoꝵ nõie
statuunt. & obhoc & iura eccłastica c̃ uellunt᷑. & minift̾iũ
sacdotale fuscat᷑. ĩmoasubdicis detrahit᷑ & c̃tẽpnit. Pla¬
cuit om̃ib ut deinceps hoc auaritie genꝰ cautat᷑. Sixũꝙ

Expanded text:
m praebe exemplum bonorum operum, in doctrina, in caritate, in castitate: et reliqua. Beatus quoque Gregorius in decretis suis ita ait: « Verecundus mos inolevit, ut huius sedis pontificibus ad secreta cubilis sui servitia laici pueri eis secunesciunt et, ut dictum est, seculares pueri sciunt. De qua re presenti decreto constituo, ut quidam ex clericis vel etiam ex monachis electi ministerio cubilis pontificalis obsequantur; ut is, qui in exempla quaerere voluerint, vitas beati Augustini et Ambrosii rebus sibi commendatis suo aut quolibet amicorum nomine statuunt, et ob hoc et iura ecclesiastica convelluntur, et ministerium sacerdotale fuscatur, immo a subditis detrahitur et contemnitur, placuit omnibus ut deinceps hoc avaritiae genus caveatur, fixu
Abbreviated transcription (Latin):
iquis in ex̾citu infraregnũ sine iussione dñica ꝑ ũi
hostilem aliquid p̃dare uolũit aut fenũ colłe. aut gͣnũ.
sue peccora. ł minora. ł maiora domosq infrang̾e. ł rncen-
dere hec ne fiant om̃ino ꝓhibemꝰ. qd̾ si ab aliquo p̃sũptio¬
resticuat. aut c̃ xͦii. testib se purget. Si quis uͦ. seruuꝰ hoc
lia restituat qͣ seruũ suũ ñ correxit nec custodiuit ut talia
ñ ꝑpetraret. qm̃ si nos ip̃os comedimꝰ. cito deficiemꝰ. Uniꝰ¬
quisq tñ custodiat ex̾citũ suũ. nealiqͣdep̾̃datio in fra reg
i quis alienũ seruũ ad furtũ suase ¶nũ fiat:¬
rit aut ad aliqͥd clãpnosũ infraude dñi sui ut posset
accusare eũ. & fraus ip̃a fu̾it detecta ꝑ inuestigation̾e
uidicis. dñs nec serũu ꝑdat neꝓhoc aliquã faciat cõp̃o¬

Expanded text:
quis in exercitu infra regnum, sine jussione Dominica, per vim hostilem aliquid praedare voluerit, aut fenum tollere, aut granum; sive pecora majora vel minora, domosque infringerdere, haec ne fiant omnino prohibemus. Quod si ab aliquo praesumptioervus hoc lia restituat, quia servum suum non correxit nec custodivit ut talia non perpetraret: quoniam si nos ipsos comedimus, cito deficiemus. Unusquisque tamen custodiat exercitum suum, ne aliqua depraedatio infra regi quis alienum servum ad furtum suaserit aut ad aliquid dampnosum in fraudem domini sui, ut posset accusare eum, et fraus ipsa fuerit detecta per investigationem iudicis, dominus nec servum perdat nec
Abbreviated transcription (Latin):
& a suo minist̾io multis modis ex orbitasse. & se diabolo
mancipasse. & hac occasione multos laicoꝵ inscandalũ
dãpnationis& ꝑdictionis ꝓruisse cõꝑimꝰ:¬
idicimꝰ sane ñ nullos ep̃os ingub̾nandis c̃gregationib
sibi subiectis canonicis uidelic&e monachis & scĩmonialib
ac iegunus ualde negligentes extitisse. & ob id mulcos in sui
detͣctionẽ & c̾tẽptũ ꝓuocasse ita ut ñnłłi aliĩ p̃lati ineoꝵ
parrochiĩs constit᷑uti eoꝵ pͣua exempla secuti. suas simi¬
tia deinceps secohibeant. & cet̾is se immitabiles p̾beant.
ne forte ꝓpt̾ illoꝵ incuriã. & diuine seruitutis comtempẽ¬

Expanded text:
et a suo ministerio multis modis exorbitasse et se diabolo mancipasse et hac occasione multos laicorum in scandalum dampnationis et perditionis proruisse coidicimus sane, nonnullos episcopos in gubernandis congregationibus sibi subiectis, canonicis videlicet monachis et sanctimonialibus, hactenus valde neglegentes extitisse et ob id multos in sui detractionem et contemptum provocasse, ita ut nonnulli alii praelati in eorum parrochiis constituti, eorum prava exempla secuti suas simitia deinceps se cohibeant et caeteris se imitabiles praebeant; ne forte propter illorum incuriam et divinae servitutis contemp
Abbreviated transcription (Latin):
neccessitatis aut utilitatis s potiꝰ auaritie & ꝓpͥe delecta¬
tionis sepũssime & ꝓpͥa cuitatis sue sede ł monaft̾ii septa.
aut ꝓͥe eccłe derelicta. cleroq negleto. remotiora loca frequẽ¬
care. Pro qͣre & destitutio diuini cultꝰ & p̾dicatiomplebib
& cura subiectoꝵ pꝰponit᷑. & hospitalitas negligit᷑. quod ne
ultiꝰ aquo quã sine meuitabili neccessitate aut utilitate siat
pariconsens in hibuimꝰ:¬
ecłicis laicoꝵ unde ñ nłłi eoꝵ c̾queri uident᷑ eo qd̾ qͥdã
ep̃i ad eoꝵ p̾ces nolint meccłiis suis eos cũ uciles sint ordi¬
nare usũ nob̾ fuit ut inutͥsq partib pax & concordia ser¬
uet᷑. & cũ caritate & ratione utiles & idonei eligant᷑. Et si larꝰ
idoneũ & utilem cłicũ obtulerit. nlła qualib& occasione
ab ep̃o sine certa ratione repellat᷑. & si reiciendusẽ. ꝓpt̾ scan¬
dalum uitandi euidenti ratone manifestet᷑¬
nonica auctoritate passim pllatiũ adeunt. & nr̃is sacris

Expanded text:
aut utilitatis, sed potius avaritiae et propriae delectationis, saepissime propria civitatis suae sede vel monasterii septa aut ecclesiae propriae derelicta cleroque neglecto remotiora loca frequentare. Pro qua re et destitutio divini cultus et praedicatio in plebibus et cura subiectorum postponitur et hospitalitas neglegitur. Quod ne ulterius a quoquam sine inevitabili necessitate aut aliqua utilitate fiat, pari consensu inhibemericis laicorum, unde nonnulli eorum quaeri videntur, eo quod quidam episcopi ad eorum preces nolint in ecclesiis suis eos, cum utiles sint, ordinare, visum nobis fuit, ut in utrisque partibus pax et concordia servetur et cum caritate et ratione utiles et idonei eligantur. Et si laicus idoneum utilemque clericum optulerit, nulla qualibet occasione ab episcopo sine certa ratione repellatur. Et si reiciendus est, propter scandalum vitandum evidenti ratione manifestetnonica auctoritate passim palatium adeunt et nostris sacris
Abbreviated transcription (Latin):
parrochuis quosdã prb̾os c̃traint̾dicta scõꝵ ut canonum
feminas indomib habent sius ñsolũ habitare. s etiã
ministrare faciunt. Quas & laqueũ sac̾dotib ꝓ sepe ex¬
titisse. & multos occasione inscandalũ & indetractione
corruisse cognouimꝰ. Que tnͣsgressio & tempr genitoris
cã ꝓhibita. s nec dũ ad correptõn̾e plene ẽ. ꝑducta. Unde
incõmune censuimꝰ. ut hũ qui tante trangressionis m¬
correctores hactenꝰ extiter. si abhinc huiꝰ rei correctores
eẽ. negleͣrint. iusta apłi sententiã qi c̃̾sencientes maloꝵ¬
Similit̾ de illis prb̃is qui contͣ statutas coherceant᷑¬
cãnonũ ullici fiunt. cab̾nas ingrediunt᷑. tpia luc sectẽt᷑.
& diu̾sissimis modis usuris inseruiunt. & alioꝵ domõ
inhoneste. & inpudice frequentant. & c̾messationib &
ebrietatib deseriuire ñ erubescunt. & ꝑdiu̾sos m̾catos
indiscrete discurrunt. obseruandũ uidicauimꝰ. tit ab

Expanded text:
parroechiis quosdam presbiteros contra interdicta sanctorum canonum feminas in domibus suis non solum habitare, sed etiam sibi ministrare faciunt; quas et laqueum sacerdotibus persepe extitisse, et multos hac occasione in scandalum et in detractionem corruisse cognovimus. Que transgressio et tempore genitoriscam prohibita, sed necdum ad perfectionem plene est perducta. Unde in commune censuimus, ut hi qui tantae transgressionis incorrectores hactenus extiterunt, si abhinc huius rei correctores esse neglexerint, iuxta apostoli sententiam quasi consentientes maloqui contra statuta canonum villici fiunt, tabernas ingrediuntur, turpia lucra sectantur, et diversissimis modis usuris inserviunt, et aliorum domos inhoneste et impudice frequentant, et comessationibus et ebrietatibus deservire non erubescunt, et per diversos mercatus indiscrete discurrunt, observandum judicavimus ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
He prb̃is & eoꝵ eccłiis unde multa negligunt᷑ & scan¬
dala generant᷑. in nr̃a discrissione . iiiiͬ. nob̃ ꝑicła apparu¬
erunt. Primo qr ñ nlłi ex nr̃is sac̾dotib quadã securi¬
tate accepta nec ea que adcultũ diuinũ ꝑtinent faciũt.
neq in restauratõne & luminarib eccłe studrum hñt.
nec etiã seniorib suis debitã reuerentiã ex hibent. &
obiduͦ. quadã occasione accepta seniores eoꝵ ꝓmoti in tantã
in reuerent᷑ tractare p̾sumant. Unde sũmo oꝑe om̃ib
nob̾ ab hinc ꝓuidendũ iudicauimꝰ. ut ea q̃ adõno imꝑa¬

Expanded text:
eris et eorum ecclesiis, unde multa negleguntur et scandala generantur, in nostra discussione quattuor nobis pericula apparuerunt. Primo quia nonnulli ex ipsis sacerdotibus quadam saecuritate accepta, nec ea quae ad cultum pertinent faciunt, neque in restauratione et luminaribus ecclesiae studium habent, nec etiam senioribus suis debitam reverentiam exhibent, et Ob id vero quadam occasione accepta seniores eorum in tantam inreverenter tractare presumant. Unde sumopere omnibus nobis abhinc providendum iudicavimus, ut ea quae a domno impera
Abbreviated transcription (Latin):
numinis gñalit cuictũ:. Ne aũt erluao ouusa diũs ficultis oriat᷑ emplitertis suos repeliat. ⁊ ra¬
ditũ minime uelle susaipere. ut exhui modi machinacione triẽnio clapso slo uire i q enplia¬
usin susdepit audat licencis ei c̃oedimꝰ attesticione p̃miussa pecunias osferre. hisꝙ obsignact rf
d.&. suliano pp̃. sũ dubitabet᷑ utrũ emplitetita debeat oũ dnĩ uoluntate suas melioraciones qur cd
uocabulo emponemati dñr alienare: Iuis emphitrutiõ i aliũ transferre: an ei eipetare cons

Expanded text:
numinis generaliter cautum est. Ne autem ex hac causa dominis facultas oriatur emphyteutas suos repellere et reditum minime velle suscipere, ut ex huiusmodi machinatione triennio elapso suo iure is qui emphyteusin suscepit cadat, licentiam ei concedimus attestatione praemissa pecunias offere hisque obsignatis et ianus . Cum dubitabatur, utrum emphyteuta debeat cum domini voluntate suas meliorationes, quae Graeco vocabulo emponemata dicuntur, alienare vel ius emphyteuticum in alium transferre, an eius expectare cons
Abbreviated transcription (Latin):
or̃s Theod. & uat.aã. florencio pp̃. bnalit̃ censemꝰ quoꝰ tasu c̃stitõnes antę hano ugem
mulierẽ libis ꝯmunib morte mariti matͥmonio dissoluto quȩ. debonis mariti ad eam¬
deuoluta sut̃ seruare sancxerũt. in hisdẽ casib maritũ qͦ quȩ deboruis matier

Expanded text:
s AA. Florentio pp. Generaliter censemus, quoquo casu constitutiones ante hanc legem mulierem liberis communibus, morte mariti matrimonio dissoluto, quae de bonis mariti ad eevoluta sunt servare sanxerunt, isdem casibus maritum quoque quae
Abbreviated transcription (Latin):
Leẽ. ⁊ in patris potestate nõ: inẽte opiuionis.
op̃s ẜ. ⁊ oaẽ. aã ⁊cc̃. Phi ladelpho. titulo nõ p̃cedente. quib dnia seruou queri solent mun
liłt seruus nõ effioit᷑. Si itaq scd̾m legẽ uectibilici cui potestatẽ. senat̾ ꝯsulto uiuencio cdso um
filio ex libis ingenuo suscepto quominꝰ decurio et̃ possit᷑ offuit.
gĩnt dependat qd p̃ciũ: quanti sua int̾: sepe rescriptie:¬

Expanded text:
esse et in patris potestate non est incertae opinionis.s AA. et CC. Philadelpho. Titulo non praecedente, quibus dominia servorum quaeri solent, munetti libici, cuius potestatem senatus consulto Iuventio Celso iterum filio ex liberis ingenuo suscepto, quominus decurio esse possit, obfuit. gerint, dependat, quanti sua interest, saepe rescript
Abbreviated transcription (Latin):
di cestiũ eẽ dec̃nmꝰ. iõ subscriptũ nãꝙ atestib ac signatũ testam̃tũ. ꝓinfecto haberi nuenit telo
rinꝓfecto aũt testam̃to uoluntatẽ tenere defuneti. nͥ int̾ solos liłos aparentib utriusq
: cĩ uoluntatẽ quantũ dotlã dũtarat ꝑmixtã ꝑsonã ꝓnulio haberi s libis aecrescere ẜnũ¬
cupacionẽ qͦ hoc : sine seriptura testam̃ta. nõ alias ualere scĩmꝰ nͥ septẽ testes ut supdictũ:
sinł muno eodq tp̃r collecti testatoris uoluntatẽ ut testam̃tũ sine seripta facientis audi¬
nire nõ potãnt in sodi uoluntate testator eos inscribe insiituit qͥ alintestato aonr ortatẽ
eꝰ uocantur: ẜo enĩ casu. licet imꝑfecta uideat᷑ seriptura postĩor. inftrinato fͥore testa¬
m̃to scđm eiꝰ uoluntatẽ nõ quasi testam̃tũ s quasi uoluntẽ intestati ualere scĩmꝰ. Inqua uo

Expanded text:
 testium esse decernimus. Non subscriptum namque a testibus atque signatum testamentum pro inperfecto haberi convenit. Ex inperfecto autem testamento voluntatem tenere defuncti, nisi inter solos liberos is adcrescere. Per nuncupationem quoque, hoc est sine scriptura, testamenta non alias valere sancimus, nisi septem testes, ut supra simul uno eodemque tempore collecti testatoris voluntatem ut testamentum sine scriptura facientis audnire non poterant, in secunda voluntate testator eos scribere instituit, qui ab intestato ad eius hereditatem vocantur. Eo enim casu, licet imperfecta videatur scriptura posterior, infirmato priore testamento secundam eius voluntatem non quasi test
Abbreviated transcription (Latin):
sꝗ iosrde ⁊̃ tuę porciotus. ex hrditate sublatũ fuit̃ ꝓbatũ. aoiudi cacioti factis sołm iurissor¬
mã eũ łͥ c̃d ẽnab̾it. Expilatȩ n hrditatis crim frustra cołirdi intenditur oñ uidror famuitiȩ

Expanded text:
etiam tuae portionis ex hereditate sublatum fuerit probatum, adiudicationibus factis secundum iuris formam eum tibi condemnabit. expilatae enim hereditatis crimen frustra coheredi intenditur, cum iudicio famili
Abbreviated transcription (Latin):
ufigiis uĩtatis. nec acusatori tantũ q̃stio incũbat nec ꝓhocionis ei tota necessitas inducatur .s int̃ utrãq ꝑsonam ̃

Expanded text:
vestigiis veritatis. Nec accusatori tantum quaestio incumbat, nec probationis ei tota necessitas indicatur, sed inter utramque personam
Abbreviated transcription (Latin):
alimoniȩ pauꝑum. qͦs ao lauacrũ subside custodia duci oportet. mulcta uidioib xx. libraꝵ au¬
c̃stituti uidicis hanc ingerat monicionem.
matis. catholicȩ religionis cultiu fioẽ tradere nũ ꝗͣ aderrorẽ p̃titũ redituri: nõ solũ urbe rai
i. s ĩ omĩb ciuitatib pelli dec̾nimꝰ: Io sihoc nõ fecerĩt. ⁊ contra clem̾eiȩ nr̃ȩ suluberrima¬
tuta inciuitatib fuerint c̃p̃hensi: uł secreta erroris sui insunuauiñt. depertõis penã excipiant:

Expanded text:
alimoniae pauperum: quos ad lavacrum sub fida custodia duci oportet. Multa iudicibus viginti librarum auconstituti iudicis hanc ingerat monitionem. ncendio concrematis catholicae religionis cultui fidem tradere numquam ad errorem praeteritum redituri, non solum urbe Roma, sed etiam omnibus civitatibus pelli decernimus. Qui si hoc non fecerint et contra clementiae nostrae salubre constitutum in civitatibus fuerint comprehensi vel secreta erroris sui et professionis in
Abbreviated transcription (Latin):
ne siue substõne. seu legato aut fidei cõmisso ꝑ uniũsitatẽ seu spãlitatẽ seu scͥpta siue
nõ scͥpta uolũtate fuerit derelictũ omĩ inposterũ inhui moĩ negocuis abiguitate sũ mota:¬
as̃t leo. ⁊ antł. aã. armasio.pp. Iubemꝰ nulli p̾hac arcliiepõ in hac urbe regia saero
fundos uł p̃dia urbana seu rustica. res postremo inmobilis. aut in his p̃dus colonos
nãcipia ꝯsticuta. aut ãnonas cuules cuicũq sup̾ma ł suꝑstitis uolũtate aoridigiosas¬

Expanded text:
ne sive substitutione, seu legato aut fideicommisso per universitatem seu specialibus, sive scripta sive non scripta voluntate fuerit derelictum: omni in posterum de huiusmodi negotio ambiguitate submotaAthemius AA. Armasio pp. Iubemus nulli posthac archiepiscopo in hac urbe regia sacrosfundos vel praedia urbana seu rustica, res postremo immobiles aut in his praediis colonos vel mancipia constituta aut annonas civiles cuiuscumque suprema vel superstitis voluntate ad
Abbreviated transcription (Latin):
Rs̃ dugustino. Si tius nũmis emptꝰ es ab eo aquo manumisius es net oꝑas ei debes nec puturi ab eo ut

Expanded text:
 Augustino. Si tuis nummis emptus es ab eo a quo manumissus es, nec operas ei debes neque puniri ab eo ut
Abbreviated transcription (Latin):
ti petende dilariõis ꝑdefensores suos copia nõ. deneganda. si hoc ꝯmoditatis racio ptistulauit.

Expanded text:
ti petendae dilationis per defensores suos copia non est deneganda, si hoc commoditatis ratio postulaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
nec afilio dott̃ at qͥri: eo aodito c̃firmamꝰ: ut defunctis his aohic in potestate pats. si libis ertantib

Expanded text:
nec a filio dotem adquiri, eo addito confirmamus, ut, defunctis his adhuc in potestate patris, si liberis extantib
Abbreviated transcription (Latin):
đ. aã ⁊ cc̃ łauro ⁊ polliani. Si nõ trasaecionis causa. s indebitã errore sacti olei matĩam ar
chantico stipulanti aire sꝑopondisse rector anĩaoũterit ꝓui̾ciȩ: reddito qđ̃ debetis residui li

Expanded text:
ni Si non transactionis causa, sed indebitam errore facti olei materiam vos Archantico stipulanti dare spopondisse rector animadverterit provinciae, reddito quod debetis residui li
Abbreviated transcription (Latin):
iudice obseuãdu e qͣlite lua feega¬
Itẽ exẽcitõ nauis aut carpone aus u¬
aut aut ĩ cnupona. aut ĩstabu¬
lo factũ eit q̃i ex maleticio tendo
uidet̃. Simõ ip̃ius nulłũ e ma¬

Expanded text:
iudice observandum est, qui litem suam fecerItem exercitor nauis aut cauponae aut naue aut caupona aut stabulo factum sit, quasi ex maleficio teneri uidetur, si modo ipsius nullum est ma
Abbreviated transcription (Latin):
rint. uͥ inuenti fuerint. in ipsa rapina. ⁊ ad huo flagrante cͥmine ꝯp̃herist: a parentib scĩmo¬
naliũ uͥginũ. ut iuduaꝵ. uł diaconissaꝵ aut eaꝵ ꝯsanguineis. uł tutorib seu curatoribus
c̃uicti int̾ficiant᷑. Sin aut̃ p̾ꝯmissũ tã detestabile cͥm̃ aut pocẽtatu raptor se defende. aut fuga
euađe potuerit. in hac ꝗđ regia urbe tã uiri excelsi. pfecti p̾turio. ꝗͣ glosissimꝰ p̾fect urbis:
inpũcũs aut̃ tã uiri eminẽtsfimi p̾fecti p̃torio ꝑilliriẽꝰ ꝗͣ magistri militũ ꝑdiu̾sas nrĩ

Expanded text:
i a parentibus sanctimonialium virginum, vel viduarum, vel diaconissarum aut earum consanguineis, vel tutoribus, seu curatoribus, convicti interficiantur. Sin autem post commissum tam detestabile crimen, aut potentatu raptor se defendere, aut fuga evadere potuerit, in hac quidem regia urbe tam viri excelsi praefecti praetorio, quam gloriosissimus praefectus urbi, in provinciis autem, tam viri eminentissimi praefecti pr
Abbreviated transcription (Latin):
si forte tp̃ales inferiatos qͥqͦ imͦ uncidint pͣcebentes eos dies. ũt tp̃ales altiģantib ob sertent᷑. ead siqͥ seaus

Expanded text:
si forte temporales in feriatos quoquo modo inciderint, praecendentes eos dies ut temporales a litigantibus observentur. Quod si quis secus
Abbreviated transcription (Latin):
u astiliens. conseus acminisr is filũq eoꝵ simli aucoritete cenam. Sane sqͥs er lis cnerordio initȩ
paonus. stidio uere laudis accẽsus. ipse ꝓdidit factonẽ ⁊ p̃mio a nob ⁊ honore donabitur. Isũ qͥ uisus pũt

Expanded text:
ex his in exordio initae factionis, studio verae laudis accensus, ipse prodiderit factionem, et praemio a nobis et honore donabitur. Is vero, qui usus f
Abbreviated transcription (Latin):
uneus aut curiales innõiandis tutorib ⁊ curatorib clarissimos ꝑionaꝵ exibeant debita caueiors
oiseriminis sui memores. cognoscant indep̃nitati minoꝵ ol norias ĩ suas de inceps eẽ facultates

Expanded text:
utem curiales in nominandis tutoribus et curatoribus clarissimarum personarum exhibeant debitam cautionem, et utem curiales in nominandis tutoribus et curatoribus clarissimarum personarum exhibeant debitam cautionem, et discriminis sui memores cognoscant indemnitati minorum obnoxias etiam suas deinceps esse facultates
Abbreviated transcription (Latin):
cuet retentari ⁊ sane is lib̾o uidicio eꝑtesq dipiit estituent iudi cames. ⁊ si regendis pupillarib subancis
ereandoit pares eẽ nõ posst̾. plures aofuc scdm uetẽs leges c̃ueniet aouocari: ut quẽ cet̾ ille aonun¬
dis negocus pupilloꝵ dignissimũ iudicabit sola ientencia ottineat p̃fecture. suꝑciũ noiẽ sollꝙ̃ nitate
seruata. p̾ea ꝑp̃tore int̃ponat̾ detretũ Itaq hoc mͦ remoti amerã. qui c̃silio as añt ꝑmanebat ⁊ paruit . O
aoultisq clarissimis usta defensio sub hac prudenciũ delibacione ꝑueniet. Id ui circa eoꝵ ꝑsonas censu¬
ise nos palã: quib sane neꝗ testam̃tarii defensores neq legitimi uito ȩtare. faculiatib suppentu
a u forte huiꝰ modi hoies offerunt᷑. sineet ad defensiont̃ suis pͥuilegiis ꝙparabunt ut toneri possin aere
¶soris imꝰ. Cetm alia quȩ incausis minor antiqͥs legib euita st̃: manẽ intemerata aucertumꝰ Inp

Expanded text:
ciat retentari. et sane id libero iudicio expertesque damni constituent iudicantes. Et si regendis pupillaribus subscreandorum pares esse non possunt, plures ad hoc secundum leges veteres conveniet advocari, ut, quem coetus ille administrandis negotiis pupillorum dignissimum iudicabit, sola sententia obtineat praefecturae, super cuius nomine, sollemnitate servata, postea per praetorem interponatur decretuadultisque clarissimis iusta defensio sub hac prudentium deliberatione perveniet. Quod tamen circa eorum personas censuisse nos palam est, quibus neque testamentarii defensores neque legitimi vita aetate facultatibus suppetunt. nam ubi forte huiuscemodi homines offeruntur, si nihil ad defensiausis minorum antiquis legibus cauta sunt, manere intemerata decernimus. In
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ł occuite positũ ꝗͥ dissona ciȩ q̃relã dissoluit: ⁊ aliã natam inducio discordiȩ fines effugi¬
entẽ. Sy isi aliꝗ forsitun p̃t̃missũ :. qd intantis milib qͣsi in ꝓfundo positũ latitabat. ⁊ cũ
ioneũ fuat̃ poni obscurttate inuolutũ. netessario ÷ derelictũ e Iuis aũt hoo app̃hende recto
utilib ꝑmixtũ nullã sͥ ad erudiendũ p̃buit copiã deiñ ꝗͥ multo utili. pauoa idonea es¬
uqͣ p̃senit breuitate paucior inuenitur. hoiẽs ⁊ enĩ ꝗͣ antea lites agebat̃. licet multȩ leges
ores hoies ut nõ didicimꝰ nesciebant ⁊ nec unqͣ auofebant. Iuȩ omĩa collecta st̃ sułt

Expanded text:
tum vel occulte positum, quod dissonantiae querellam dissoluit et aliam naturam inducit discordiae fines effugientem. Sed et si quid forsitan praetermissum est, quod in tantis milibus quasi in profundo positum latitabat, et, cum idoneum fuerat poni, obscuritate involutum necessario derelictum est: quis hoc apprehendere recto eruendum praebuit copiam: deinde quod multo utilius est pauca idonea efo antiqua praesente brevitate paucior invenitur. homines etenim, qui antea lites agebant, licet multae leges quiores homines non dicimus nesciebant, sed nec u
Abbreviated transcription (Latin):
duas spẽ iis caule diste¬
ibutũ ẽ uidet᷑. Mã origo e
litũ erat ut lacedemonĩi
sẽuarent memorie mã¬
darent. Athenieses uero
senit custo dirent. Set tiato¬

Expanded text:
duas species ius civile distributum videtur. nam origo eius litum erat, ut Lacedaemonii bservarent memoriae mandarent, Athenienses vero ssent custodirent. Sed nat
Abbreviated transcription (Latin):
stolã ꝯstituit uł ꝯgnoscens
appellant᷑. plane ex his q̃dã
sit ut sicui penã irrogaue¬
rit ł sicui sine exẽplo sub
dubio tenent. ¶ p̃toꝵ ꝙͦ e
dicta ñ modicã uiriꝰ olt¬

Expanded text:
stituit vel cognoscens appellantur. plane ex his quaedasit, vel si cui poenam irrogavit, vel si cui sine exemplo subvdubio tenent. Praetorum quoque edicta non modicam iuris opt
Abbreviated transcription (Latin):
baã ⁊ cõ. Iulio cũ tͣ libum uenũdatũ sundũ ab atictore ꝓponas si ȩxantecedente ob ligacione
qđ nõ debebat᷑ iurr soluisti sipulacionẽ ꝗͣ sułtã em̃ptioni de indep̃nitate ꝓponis ipsłꝰ cõciptio ẽ¬
uaã. ⁊ cc̃ Eustoticie. Qũ suec esores ĩ uenditoris ꝓeuictõne teneri posst̃ si uelut obligata sͥ respu¬
lia thessalonicensiũ pignoris instituat iurt ꝑseqͥ quȩ conꝑasti: auctoris hrdib qͦcũq eridii
cõstitutis. assistẽ nego cio denũcia qđ siue p̃sentib his. fun& quẽ omisti fuerit euct. suie ali

Expanded text:
anus . Cum tibi liberum venumdatum fundum ab auctore proponas, si ex antecedente obligatione quod debebatur iure solvisti, stipulationem, quam subiectam emptioni de indemnitate proponis, ipsius conceptio anus . Cum successores etiam venditoris pro evictione teneri possint, si velut obligata sibi res publica thessalonicensium pignoris instituat iure persequi quae comparasti, auctoris heredibus quocumque gradu constitutis adsistere negotio denuntia. Quod sive praesentibus his fundus quem emi
Abbreviated transcription (Latin):
anieta. om̃imꝰ. cũ alũ pͥmũ instõnibꝰ quasi institutũ aomitti. seđm :quasi substitutũ. alii infidei õmisis
ꝑtĩotẽ solũ accepturũ. fidĩ ꝯ missũ eristi mauer̃t quasi recenciore uoluatate testatoris utentem.
esiqͥ coꝵ altcaoionẽ singillatĩ exponẽ malũit. nich ꝓ hibet nõ leue libri uolum extendere: ut sic explicar pꝑ¬
se ant uuitor uarietas. cũ nõsolũ uiris auctores .s. ĩ ipse pͥncipales constõg es quas ipsi auctores retuler̃t¬
inse uariase iudertur. Meli itaq nob iuisũ ÷. omĩ liuĩmodi ũbositate explosa. cõiunccionẽ aut ꝓ & accipi
ut uocit᷑ copula torio mͦ eẽ plata. ⁊ magis sit napi. alatey. Eic. ut ⁊ pͥmã ꝑsonã inducat. iscđm nõ repellat:¬

Expanded text:
alii primum in institutionibus quasi institutum admitti, secundum quasi substitutum, alii in fideicommissis posteriorem solum accepturum fideicommissum existimaverunt, quasi recentiore voluntate testatquis eorum altercationes singillatim exponere maluerit, nihil prohibet non leve libri volumen extendere, ut sic explicari possit tanta auctorum varietas, cum non solum iuris auctores, sed etiam ipsae principales constitutiones, quas ipsi auctores rettulerr se variasse videntur. 1a . Melius itaque nobis visum est omni huiusmodi verbositate explosa coniunctionem "aut" "pro" ut videatur copulativo modo esse prolata et magis sit
Abbreviated transcription (Latin):
tñslata ĩposteriorem. Adeo ⁊ e it¬
dũ licet posterior postilatio ĩ¬
utił sit tt̃i pͥma nouationis ĩre
tollit̃. ueluti sud ꝓtitio tudebeã
apupillo sine tutoris auctorita¬
te stipłatui fuerͣis quo casurer
mĩttit᷑. Nã pͥor debitõ lib̾atur ⁊
posterior obligatio nulla ẽ. Ĩ
itẽ iuris ẽ si a sẽuo ⁊ stipłatus fu
acsi postea nullus scipłatus fu¬
isset. ¶Set sieadẽ ꝑs ona sit aqͣ
postra stipuleris ita demũ noua¬
tio fit sił inposteriore scppłatione
noui sit. fõte si cõditio aut dies
aut fidĩ iussor adiciat᷑ aut decͣ¬

Expanded text:
translata in posteriorem, adeo ut inter-dum, licet posterior stipulatio inutilis sit, tamen prima nouationis iure tollatur: veluti si id quod Titio tu debebas a pupillo sine tutoris auctoritate stipulatus fuerit, quo casu res amittitur: nam et prior debitor liberatur et posterior obligatio nulla est. non idem iuris est, si a servo quis stipulatus fuac si postea nullus stipulatus fuisset. sed si eadem persona sit a qua postea stipuleris, ita demum novatio fit, si quid in posteriore stipulatione novi sit, forte si condicio aut dies aut fideiussor adiciatur aut detr
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ã. simoni. ⁊ fa phidoforo. Adũsus curatorẽ ad olescentis cui college dati estis quã dui ãminis¬
tracio c̃munis ducͥat: exerceri iudiciũ nõ potͣ.¬
. dnt̃ .ã. Emuso. dũptꝰ inpr̾pillũ tuũ necessario ⁊ honestis ustisq causis. iudici qͥ suꝑ eare. cogn
rus. si ꝓbabunt᷑ facti. accepto ferent᷑ ⁊̃ si p̃toris decretũ dedandis eis nõ sit int̾positũ. Nã idđdatuto¬
rib siue curatorib bona fide erogat᷑. pociꝰ iusticia ꝗ̃ aliona auctoritote firmat᷑.¬

Expanded text:
A. Timoni et Helpidophoro. Adversus curatorem adulescentis, cui collegae dati estis, quamdiu administratio communis durat, exerceri iudicium non potnus A. Eumuso. Sumptus in pupillum tuum necessario et ex honestis iustisque causis iudici, qui super ea re cogniturus est, si probabuntur facti, accepto ferentur, etiamsi praetoris decretum de dandis eis non sit interpositum. nam quod a tutoribus sive curatoribus bona fide erogatur, potius iustitia quam aliena auctoritate firmat
Abbreviated transcription (Latin):
is .u. inar̃ aũ olatrone. Si femina suã suoꝵq iniuriã erequatur. cũ ipsa pacto contra ueritum
stisse ꝓfiteatur. insaenatꝰ consutti turpiliani pȩnã eã incidisse: certi iuris ÷:¬
uã iẽ. Luciano. In eiserutõtis cͥunũ obtinuisse uidetur illos destitisse. qͥanimũ accusacionis¬
lenide pusus deseruer. Cũ gͥ alis et causis. ł sinplicitatis racione nec dũ te adsinẽ iundiete puenuse¬
sile testentur: potis pꝰpostta sormidine inpedim̃ti suꝑ aliquantiuo silenoio. insttutã acciuaciotĩ¬

Expanded text:
s AA. et CC. Matronae. Si femina suam suorumque iniuriam exsequatur, cum ipsa pacto contra vetitum destitisse profiteatur, in senatus consulti Turpilliani poenam eam incidisse certi iuris eMaximianus . In exsecutionibus criminum obtinuisse videtur illos destitisse, qui animum accusationislendae prorsus deseruerunt. Cum igitur aliis ex causis vel simplicitatis ratione necdum te ad finem vindictae pervetuae testentur, poteris postposita formidine impedimenti super aliquantulo silentio institutam accusati
Abbreviated transcription (Latin):
missã Sin aut̃ forsitã exmorbia cerbitate ł litrãꝵ imꝑicia hoc facẽ minime pot̾it. testib testa¬
m̃ti p̃sentib nom̃ ł noĩa hrdis ł ħrdũ abeo nũcupari. ut onũmͦ sciant testes. si nõ ipse subsi¬
be pot̾. qui sũt̃ scripti hnrdes: uita certo hrdis nõie suecessio ꝓcedat. Si enĩ talis: testator qui-
neq scrib̾e. neq arti date loqͥ pot̃: mortuo simit÷ ⁊ falsitas in elogiis ꝯmatit᷑. Quã ut exul:

Expanded text:
missam. Sin autem forsitan ex morbi acerbitate vel litterarum imperitia hoc facere minime poterit, testibus testamenti praesentibus nomen vel nomina heredis vel heredum ab eo nuncupari, ut omnimodo sciant testes, si non ipse subscribere potest, qui sunt scripti heredes, et ita certo heredis nomine successio procedat. Si enim talis est testator, qui neque scribere neque articulate loqui potest, mortuo similis est et falsitas in elogiis committitur, quam, ut exul
Abbreviated transcription (Latin):
ordecimũ ãnũ substitui põt. fem¬
ine usq ad duotet̃i ãnos ⁊ sihoc re¬
pꝰ excessit̃ subiitutio euanescit. Ex¬
to ita substituere nemo põt. ut sihe¬
res extiterit ⁊ t̃tra aliꝙ tp̃s decessĩt
alius ei sit hr̃i. s hoc solũ ꝑmissẽ
ẽ ut eũ ꝑfidĩ cõmissũ testator obli

Expanded text:
ordecim annos substitui potest, feminae usque ad duodecim annos: et si hoc tempus excesserit, substitutio evanescit. Exto, ita substituere nemo potest ut, si heres extiterit et intra aliquod tempus decesserit, alius ei sit heres: sed hoc solum permissum est, ut eum per fideicommissum testator oblig
Abbreviated transcription (Latin):
tuere. sin aut̃ respͥueñt eantẽ
subitittionẽ ĩ firmiari. ⁊ hoc a
texẽplũ pupillaris subscitintiõĩs
q̃ p̃quã pupillus adoleuerit.
ĩficinatar. Igit᷑ ĩ pupillari sub¬
ititutitẽ scd̃m p̃fatũ modumꝰ
orcitiata duo quodã modo ĩ
i tãqua si ip̃e filius sibi hr̃dem
ĩ slitursset. aut tẽte unũ ẽ testa¬

Expanded text:
puerint, eandem substitutionem infirmari, et hoc ad exemplum pupillaris substitutionis, quae, postquam pupillus adoleverit, infirmatur. Igitur in pupillari substitutione secundum praefatum modum ordinata duo quodammodo sunt i, tamquam si ipse filius sibi heredem instituisset: aut certe unum est testa
Abbreviated transcription (Latin):
facẽ ñpossut̃ parentes eis fatiant¬
nt. qua iatiõẽ excitati ⁊̃ ꝯstitu¬
tionẽ ĩ nr̃o posiumꝰ codite qua
ꝓipectũ ẽ ut sim̃te captos habe¬
ant filios. ⁊ nepotes uł ꝓnepo¬

Expanded text:
is faciant. Qua ratione excitati, etiam constitutionem in nostro posuimus codice, qua prospectum est, ut, si mente captos habeant filios vel nepotes vel pronepo
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝙ nt̃ ñsolũ tta ut supͣ dixi¬
mꝰ substituere possit. idest ut
sihr̃des ei ñextiterĩt ei sit hr̃s.
Set eo ãpliui ut ⁊ si h̃rdes ei exti
terĩt.⁊ adhuc ĩpuberes mot̾ur
nextiterit hr̃s filiꝰ ⁊ añ pub̾tatẽ¬

Expanded text:
t, non solum ita, ut supra diximus, substituere potest, id est ut, si heredes ei non extiterint, alius ei sit heres, sed eo amplius ut et si heredes ei extiterint et adhuc impuberes mortui non extiterit heres filius, tunc substit
Abbreviated transcription (Latin):
nupcias donatũ: suie deuiceps qͦq mͦ datũ fuit̃. ꝯsequatur loq totũ ꝗ ab alteriꝰ libalitate
qͥ aut errore acrissimo nõ affectato insimulato deneq ex oausa uili decepti si
aut ȩtatis lubrico lapsi. quos tñ ita dimũ. legis nrȩ laqueis etimi placuiti si aut errore
pio aut ũ go legitimos ꝑuenerint annos ciunccionẽ huĩcemadi sine ulla sperastinacione

Expanded text:
um sive deinceps quoquo modo datum fuerit, consequatur, idque totum, quod ab alterius liberalitate uam viris, qui aut errore acrissimo, non adfectato insimulatove, neque ex causa vili decepti sunt aut aetatis lubrico lapsi. Quos tamen ita demum legis nostrae laqueis eximi placuit, si aut errore comperto, aut ubi ad legitimos pervenerint annos, coniunctionem huiuscemodi sine ulla recrastinatione
Abbreviated transcription (Latin):
serit. ut ipsi indep̃nitatẽ fisco pr̃arent. nec asentẽcia eiꝰ unt̃cessert ꝓ uocacio: conseq̃is: date forme qptẽpim

Expanded text:
iusserit, ut ipsi indemnitatem fisco praestarent, nec a sententia eius intercesserit provocatio, consequens est datae formae obtem
Abbreviated transcription (Latin):
uSaptruisobseruat᷑ ł qua racione frĩs filius aosuecessionẽ patrui uocat᷑ germana aut ei ab ead ẽ sue

Expanded text:
us in amita, aliud in patruis observatur? vel qua ratione fratris filius ad successionem patrui vocatur, germana autem eius ab eadem su
Abbreviated transcription (Latin):
dicialib ao uidiciũ uocari sentenciis nõ ipsos uidices qͥ dioi ⁊̃ iniustũ ÷ ad subtos decluoi s ꝑcatosa
his uidices oausȩ examinacionẽ in locis uͭ in ousati degt̃ ꝓceđe. Const̃ gra ni sa ane ndc eicu

Expanded text:
dicialibus ad iudicium vocari sententiis, non ipsos iudices, quod dici etiam iniustum est, ad subiectos deduci, sed per datos ab his iudices causae exami
Abbreviated transcription (Latin):
ecions uno tantũ instrum̃to ꝓbacio ctinetur: eraceio nõ int̾peilitur ã si ꝓpecunia quã
mens dedisti. tͥ uinũ stipulanti qͥ oebuerent spopender̃. uegocu gesti penltentia c̃tractumꝰ
habnĩ recte non comstituit irritum

Expanded text:
um instrumento probatio continetur, exactio non interpelletur. nam si pro pecunia quam mutuo dedisti tibi vinum stipulanti qui debuerant spoponderunt, negotii gesti paenitentia contractum habitum recte non constituit irritum.
Abbreviated transcription (Latin):
atuores accusacioniẽ  instrum̃tũ falsũ cui sub sepseras arguere contendẽs: docũ muleri un aliena causa falsi nõst
ũ acousare. tu aut̃ hec eadẽ p̃dia te prĩ alũ donasse ꝓponas. fieri tͥ facultatẽ accusandi contra iuris pos

Expanded text:
tueres accusationem, hoc instrumentum falsum in quo subscripseras arguere contendens. At cum mulieribus in aliena causa falsi non sit concessum accusare, tu autem haec eadem praedia te prius alii donasse proponas, fieri tibi facultatem accusandi contra iuris pos
Abbreviated transcription (Latin):
d cũ. ⁊ ant̃ aã eũ tutores filioꝵ tuoꝵ supectos faceres. eisdẽq tuteres. seu euiato¬
ris pecas munere pietatis. ftingebaris. quȩ aausa nõ tomatit negõꝵ gesbor aecionẽ nt

Expanded text:
 AA. Sopatrae. Cum tutores filiorum tuorum suspectos faceres eisdemque tutores seu curatores, munere pietatis fungebaris: quae causa non admittit negotiorum gestorum actionem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
añt .ã. fanio. Cũpꝰ om̃s hrdũ gradus exbirdacio scribatur. sidoiciat testator ab om̃b se gradib et hraa
nõ dubitatur iuri satffacttũ. Et toẽ ⁊ siio nõ adiciatui. apareat tñ cũ eũ es comsilio scripssist. ut aboib
reodi pot̃. qr̃ uideatur inpostĩore tantũ casu ex ħrdare uoluisse.
ot̃ alex̃ ã eraclioe. Siauus tuus qͥ patrẽ tiuĩ inoũcã eqͥs portionib hrdes indituit. cũ te qͦ. habit
in potestate. testam̃to noĩatĩ nõ exħrdauit. mortuo patre tuo uuo auosine unpeduñto legis uelle¬
Ne suocedendo inpatris tiu locũ rupisti aui testam̃tũ. ⁊ aote ħrditas eius tota ꝑtinuit.

Expanded text:
nus AA. Fabio. Cum post omnes heredum gradus exheredatio scribatur, si adiciat testator ab omnibus se gradibus exheredare, non dubitatur iuri satisfactum. et ideo, etiamsi id non adiciatur, appareat tamen eum cum eo consilio scripsisse, ut ab omnibus reddi potest, quare videatur in posteriore tantum casu exheredare voluisse.cam aequis portionibus heredes instituit, cum te quoque haberet in potestate, testamento nominatim non exheredavit, mortuo patre tuo vivo avo sine impedimento legis Vellaeae succedendo in patris tui locum rupisti avi testamentum et ad te hereditas eius tota pertinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
d aã ł rosino. Si q̃ sine decreto minor aniis patronus tuus rustic̃ p̃diũ uenũdedit. suꝑua¬
cuũ: deuli p̾cio tractare c̃senatꝰ ꝯsutti auctoritas retento dñio alienãdi ua obstrurit

Expanded text:
 AA. Trophimo. Si quidem sine decreto minor annis patronus tuus rusticum praedium venumdedit, supervacuum est de vili pretio tractare, cum senatus consulti auctoritas retento dominio alienandi viam obstruxerit
Abbreviated transcription (Latin):
si p̃sto: ait ꝓcuratores sidñs ab: seu pͥmates possessionis. uliro eos offerant. aut si scientes hoc sponte nõstrc̃int cot¬
ueniantur adiuli offieie. ut tradant ꝓuinciali uidicio. tos qͥ requirunt᷑. ꝓut uiris: suberamine iuidieis argueaos
os ets arectore ꝓuinciȩ omĩa cuulia dirigantur auxilia. Sin aũt ꝑꝑ multitudinẽ forte eor qͥ inp̃¬
le ãminicłum sussice nõ posse c̃stiterit ⁊ memorati audaces ereritorib obiecerĩt manꝰ. falias parere difulerĩt
tẽ iuder ꝓiunciȩ memor ꝑicłi sui auiro deuoto tribuno seu pͥmatib militũ qͥ inlocis st̃. aurilũ postulet ia ꝑ
militarẽ manũ correpti acotisati sine dãpno atq lesione cuilibet legib offerant. ⁊ ooiucti penas conpetentis¬

Expanded text:
sto est, aut procuratores, si dominus abest, seu primates possessionis ultro eos offerant aut, si scientes hoc sponte non fecerint, conveniantur a civili officio, ut tradant provinciali iudicio eos qui requiruntur, prout iuris est sub examine iudicis arguendos dos eos a rectore provinciae omnia civilia dirigantur auxilia Si autem propter multitudinem forte eorum, le adminiculum sufficere non posse constiterit et memorati audaces exsecutoribus obiecerint manus vel alias parere distulerint, tunc iudex provinciae memor periculi sui a viro devoto tribuno seu primatibus militum qui in locis sunt auxilium postulet, ut per militarem manum correpti accusati sine damno atque laesione cuiuslibet legibus offerantur et convicti poenas subeant c
Abbreviated transcription (Latin):
accepta dnĩ minime concedant emphitecitas suos acciꝑe pc̃ia melioraci onũ quȩ in uenerint
s. eos deludant. ⁊ er hoc c̾modũ emplitecite deꝑeat. disp etiusꝰ. aitestacionẽ dño transmuti: ⁊ p̃dicere
quantũ p̃ciũ ab alio reuera a coipi pot̾ ⁊ si quidẽ dñs hos dare maliũt. ⁊ tantã p̾stare ꝑͣtitatẽ quanta¬

Expanded text:
accepta domini minime concedant emphyteutas suos accipere pretia meliorationum quae invenerint, sed eos deludant et ex hoc commodum emphyteutae depereat, disponimus attestationem domino transmitti et praedicere, quantu
Abbreviated transcription (Latin):
petat hedificiũ xeftiidi pt̃
de ꝯseuit. ¶Littẽ qͦ lic au¬
ree sit ꝑiñ cãtis m̃branusq¬
ue cedũt acsi solo cedẽ solẽt
ea q̃ inhedificant᷑ aut ĩ serõ¬

Expanded text:
petat aedificium, defendi potest onseuit.Litterae quoque licet aureae sint, perinde chartis membranisque cedunt, ac solo cedere solent ea quae aedificant
Abbreviated transcription (Latin):
iuentõne sacdetũ. seu ołoꝵ ne̾ amplĩ nõ ampli ꝗͣ uñ semissẽ. aut sꝑantib aut ĩ audentibꝰ acci¬
pe. Uerũ si apparitor tuȩ magnitu dinis exsentencia tuȩ sedis amplissuȩ in ꝓiuncia aegen¬
seos cõmonuerit. iubemꝰ nõ ampliꝰ eũ ꝗͣ duos soł sportulaꝵ noĩe acciꝑe. In hac uͦ urbe i¬
ołos ullos. nullis inpulsionib molestare. nuilis exꝓbare conuicus. aut corꝑalib in uirus sa¬
gure conctur. his qͥ huiꝰ moĩ. aliꝗͥ agg̃ssi fueruit. p amisonẽ cingłi ⁊ patͥmoniĩ. uituna

Expanded text:
 non amplius quam unum semissem aut sperantibus aut etiam audentibus accipere. si vero apparitor tuae magnitudinis ex sententia tuae sedis amplissimae in provincia degeneos monuerit, iubemus non amplius eum quam duos solidos sportularum nomine percipere. in hac vero urbe mclericos ullos, nullis impulsionibus molestare, nullis exprobrare conviciis aut corporalibus iniuriis fatigare conetur: his, qui huiusmodi aliquid adgressi fue
Abbreviated transcription (Latin):
b ue pulsantur nõ alios ꝗͣ ȩocłe ꝓp̾e defensores seu qͦs yconomos appellant. fideuissores p̃beant. nedũ &
exetutoris ꝑtinar iamara ꝓt̾uitas extraneos uooneos fio euisores flagitat: multiplex innoriȩ pau¬
iti afflgat. in cõmodũ. In hac aut̃ urbe inclita uiuenti exquacũq ꝓuicia uenientes ꝯ intu
amplitudinis udicio d̃eiᷤ solũ delegauimꝰ lite pulsati fuerint: reuentissimi ortodoxȩ freli sac̃do¬
tes. certe ẏconomi aut ȩccłȩ defensores. seu oti in causis eruilib sius. suie ȩcolastitis. nulla p̃bendi
fideuissoris molestentur iniuria. s aut ii cariis fidĩussionib contradantur quas tñ stipulacionũ
lenis cautela uallauit. aut caucioni ⁊ pfessioni ꝓpͥe. at facultatũ suaꝵ obligõnib õmutanti¬

Expanded text:
busve pulsantur non alios quam ecclesiae propriae defensores seu quos oeconomos appellant fideiussores praebeant, ne, dum exsecutoris Pertinax et avara protervitas extraneos fideiussores flagitat, multiglex innoxiae paupertati infligatur incommodum. In hac autem regia urbe inventi ex quacumque provincia venientes, cum in tuae amplitudinis iudicio, quod eis solum delegavimus, lite pulsati fuerint, reverentissimi orthodoxae fidei sacerdotes certe oeconomi aut ecclesiae defensores seu clerici in causis civilibus suis sive ecclesiasticis nulla praebendi fideiussoris molestentur iniuria, sed aut vicariis fideiussionibus contradantur, quas tamen stipulationum sollemnis cautela valla
Abbreviated transcription (Latin):
quieruint si causa cognita c̾uioti fueruit. siticͥ esusa cos ⁊ legitima peticione pulsasse. om̃s eis le¬
gitimas erpensas sũptꝰq quos aberordio cepte controũsie ipsor uicio tolerasse eos constirĩt redoe
cogant᷑. ut hac saltẽ censurȩ iustissime formidine reuocati: imꝓbis assidue confuctatioĩb
occupati aoqͥescant se iam sopitis clamorili uirgioꝵ magistra oeinceps necessitate retinere
tigͥtate castissima ao hunc gradũ mefuer̃ ꝑuenire: ea quecũq in eođ elericatꝰ gradu locoq iii

Expanded text:
venerint, si causa cognita convicti fuerint sine iusta eos et legitima petitione pulsasse, omnes eis legitimas expensas sumptusque, quos ab exordio coeptae controversiae ipsorum vitio tolerasse eos constiterit, redhibere cogantur, ut hac saltem censurae iustissimae formidine revocati improbis adsidue conflictationibus occupati adquiescant se iam sopitis clamoribus iurgiorum magistra deinceps necessitate retinere.ritate castissima ad hunc gradum meruerint pervenire, ea, quaecumque in eodem clericatus gradu locoque vi
Abbreviated transcription (Latin):
sitet᷑ siũ ⁊slibẽ sit. siũ ẜuus
auenus. Quod e̾ placuit de¬
duas istas cauias adꝗrit᷑ id
ad drrm̃ sisẽuus ẽ. ¶ s bone
fidĩ p̾sessd̃ cũ usu ceꝑit seuu¬

Expanded text:
ber sit siue alienus seruus: quod enim placuit deduas istas causas adquiritur,ad dominum, si seruus est. Sed bonae fidei possessor cum usucepit seru
Abbreviated transcription (Latin):
loũq intruptõne lagnicione atilubita: om̃s simul cõpelli ao debitũ psoluendũ siue plures sint rei siuie u
cionẽ. ł erlibell amonicionẽ alis debitorib p̃iuoicare. ⁊ aliis ꝓdeẽ creditorib st itaq gnalis deuocio i

Expanded text:
ue interruptione vel agnitione adhibita omnes simul compelli ad debitum persolvendum, sive plures sint rei sive unus, itionem vel ex libello admonitionem aliis debitoribus praeiudicare et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
autũ : nͥ forte erecutor señtẽtiȩ inadũ iudicacionis ercedit. aqͥ si stũt appellatũ. eretucione suspensa. de¬

Expanded text:
at, nisi forte executor sententiae modum iudicationis excedat. A quo si fuerit appellatum, executione suspensa de
Abbreviated transcription (Latin):
đ ã. Iobi pp̃. Sc̃ĩmꝰ neminẽ tutoꝵ uł curatoꝵ pupilli ut aouta ł furiosi. alianq ꝑsonar. quil tã q eris quã
ernr̃is ostitucionib curatores creant᷑: defensionẽ q̃ͣ ꝓlite susceꝑint reeusare. s ab iieio litis modis om̃ib me.¬
noratas ꝑsonas defendere : i lite p̃paratã scđm leges instruere: scientes qͥ hoo munꝰ necessariũ: tã tutelȩ qu

Expanded text:
s quam ex nostris constitutionibus curatores creantur, defensionem quam pro lite susceperunt recusare, sed ab initio litis modis omnibus memoratas personas defendere et litem praeparatam secundum leges instruere scientes, quod et hoc munus necessarium est tam tutelae qu
Abbreviated transcription (Latin):
Iã qͥ obseqͥis sus libalitatẽ patronoꝵ ꝓuo cauert̃ nõ st̃ digniquo eã retineant: cũ cepint obseqa negligere cũ
iagis in eos collata libalitas ad obseqͥũ in clinare debet qͣ to in solenciã erigere: hoc tñuisstabit in
R. tantũ qͥ liłialitatẽ dec̾ant. Cet̃m neq filii eoꝵ neq suecessores adh bnficiũ ꝑtinebunt. Neq enĩfas: ulo
mꝰ inqͥetare donaciones: quas is qͥ donauãt indiẽ uite suȩ nõretraetauit: rg So tessolos¬
Oẽ &b. ã. Felici Si apđ ꝓiuneiȩ p̃siae᷑ auiã filiȩ tuȩ quasi penitẽcia ductã subtracta instrum̃ta donacionũ
usisse cõstitit̃: uereri te nõ oportet ne id qͦ iure uires acceꝑat : ex p̾facto possit ĩdubuĩ reuocari.

Expanded text:
Nam qui obsequiis suis liberalitatem patronorum provocaverunt, non sunt digni, qui eam retineant, cum coeperint obsequia neglegere, cum magis in eos collata liberalitas ad obsequium inclinare debet quam ad insolentiam erigere. Hoc tamen ius stabit in tantum, qui liberalitatem dederunt. ceterum neque filii eorum neque successores ad hoc beneficium pertinebunt: neque enim fas est ullo modo inquietari donationes, quas is qui donaverat in diem vitae suae non retractavit. D. XV k. Iulobus A. Felici. Si apud provinciae praesidem aviam filiae tuae quasi paenitentia ductam subtracta instrumenta donationum igni exussisse constiterit, vereri te non oportet, ne id, quod iure vires acceperat, ex post facto possit in dubium revocari.
Abbreviated transcription (Latin):
urbana p̃dia appellam. Et siͣ
ĩuilla hedificatasũt. Itẽ p̃di¬
oꝵ urbanoꝵ sẽuintes sũt hee.
ut uicuiꝰ hona uicini sustine¬
at. ut ĩparietẽ eiꝰ liceat uicm¬
o tĩgnũ ĩmittẽ ut stillicidiũ. ł
des suas uł ĩareã ł ñ recipiat.
⁊ nealtiꝰ tollat q edes suas ne¬

Expanded text:
a appellantur, etsi in villa aedificata sunt. item praediorum urbanorum servitutes sunt hae: ut vicinus onera vicini sustineat: ut in parietem eius liceat vicino tignum immittere: ut stillicidium vel des suas vel in aream, vel non recipiat: et ne altius tollat q
Abbreviated transcription (French):
nẽ. siorđ. ã. leonidi. Si nous ꝑsecucionẽ inte emancipatã pat̃tius titulo donacionis transtulit: frustra đ bitelat

Expanded text:
nus A. Leonidi. Si nominis persecutionem in te emancipatam pater tuus titulo donationis transtulit, frustra praet
Abbreviated transcription (Latin):
Nesequẽciu in huĩmodi ꝑsonis custodit᷑ s uit̾uentũ sobolis nat̾alis nicħ uis legitimũ subeẽ pot̾ ut necessitas
relnquondi aliꝗͥ eis exlegib ĩmineat.: liceat eis qͣtũ uoluint. suȩ subȩ in eos ꝯserre : scł pulla legitima sobole.
mnauer. Innepotib aut̃ nõ eadẽ obseruacio in p̃fatis spẽb custodienea : uͥ legitima minime soboles facit
dinũ. Ea enim subsistente: ueterũ c̃stõtũ tenorẽ. inat̾alid filuis satutũ : ⁊ in nepotes extendimꝰ .S. hȩc in his:
tuntũ mͦ scĩmꝰ: in quib uoluntate alid ssecuti st̃. Iura ⁊ enĩ indui successionẽ: nemini eoꝵ penitꝰ aꝑimus:

Expanded text:
ia in huiusmodi personis custoditur, sed interventu subolis naturalis nihil ius legitimum subesse potest, ut necessitas relinquendi aliquid eis ex legibus immineat, liceat eis quantum voluerint suae substantiae in eos conferre, scilicet nulla maverunt. in nepotibus autem non eadem observatio in praefatis speciebus custodienda est, ubi legitima minime suboles facit impedimentum. ea enim subsistente veterum constitutionum tenorem in naturalibus filiis statutum et in nepotes extendimus. Sed haec in his tantummodo sancimus, in quibus voluntate aliquid consecuti sunt. iura etenim ab intes
Abbreviated transcription (Latin):
S. as̃. ⁊ cc̃. Ruphio. Si c̃uenit ut in matmionis urore defuneta dos penes maritũ reemanõt bñ dree ma¬
ꝓfectieiȩ dotis repeticionẽ huis moĩ pactũ inhibuisse: iuris explorati :: eũ detĩorẽ auõ draa

Expanded text:
s, Maximianus . Si convenit, ut in matrimonio uxore defuncta dos penes maritum remaneret, profecticiae dotis repetitionem huiusmodi pactum inhibuisse explorati iuris est, cum d
Abbreviated transcription (Latin):
dã hecencie. alim̃ta ꝗ que filuis tius pstitisti. reddit nõ iusta rãne postulas. ꝯ id exigente
Sendi anumo fecisse ostendis: tonegõꝵ gestor accione ꝯseͥ potes

Expanded text:
der Severus . Alimenta quidem, quae filiis tuis praestitisti, reddi tibi non iusta ratione postulas, cum id exigente endi animo fecisse ostenderis, id negotiorum gestorum actione consequi potes.