comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sicutccutem petrus quiculpam negatio¬
nis penitentice lacrimis aebluit. et con¬
fessione dominici a moris funditus ex¬
T irpacuit recupenitionem ostendit
Itaceteri discipuli quicor ticde tti¬
pricchensiois fugiendo prreue nititia
cautelam fugiendi docent eos qui seminur
idoeos cdtolenanda supplicia sentiunt
quib: multo totius est priresidia lactebra¬
rum petere quam sediscrimini cestaminũ
exponere: It cc&i am istetidoliscens
qui reiecta sindone nudus profugit
aebimpiis. illorum etopus designat et
ostium ficnt. quicquid in hocmundo pos¬
sedere uidentur cebiciunt. acnudi potius
dño stcmulcri quac̃ adherendo mundire¬
b: matericm temptandi. etq aedõ reuo¬
candi aeduersccriis dacredidicerunt. iuxta
exemplum becctiio seph qui relicto inmanib
cedulterepcellio foris exiliuit. madens dõ
pudus quã indutus cupiditactib mundi
meretrici seruire.
TINODVX ERUNTINMADSUMMŨ SACERDOT EM
Suminum seccerdotem caiphansignifi¬

Expanded text:
Sicut autem Petrus, qui culpam negatioSicut autem Petrus, qui culpam negationis poenitentiae lacrymis abluit, et confessione dominici amoris funditus exstirpavit, recuperationem ostendit ita caeteri discipuli, qui articprehensionis fugiendo praevenerant, cautelam fugiendi docent eos qui se minus idoneos ad toleranda supplicia sentiunt, quibus tutius est multo praesidia latebrarum petere, quam se discrimini certaminum exponere. Ita etiam iste adolescens, qui, rejecta sindone, nudus profugit ab impiis, illorum et opus designat et hostium fiant, quidquid in hoc mundo possidere videntur, abjiciunt, ac nudi potius Domino famulari, quam adhaerendo mundi rebus, materiam tentandi, atque a Deo revocandi adversariis dare didicerunt, juxta exemplum beati Joseph , qui, relicto in manibus adulterae pallio, foras exsilivit, malens Deo nudus, quam indutus cupiditatibus mundi, meretrici servire. « Et adduxerunt Jesum ad summum sacerdotem. » Summum sacerdotem Caipham signifi
Abbreviated transcription (Latin):
tu siclucitoris ueltentus profugere
potuit. Quiccsicut perfecta caritas
foris mittit timgem. ittctimor men¬
tem obsidens
inperfectam
Sednotun¬
sdlertius
dehoc
oliscente
bens euange
ait quicc fugit
a sequendo dñm. sed reiacta in quit
sindone. pudus profugit cibis. fugit
enim cebhostibus. quorum et pnres en¬
tiam de testabactur etficcta. Non au¬
tem fugit cod ñõ seluatore ac magistro
suo cuius amorem etiam corpore tebsens
fixum in corde seruauit Neq ediquid
uettet intellegi iohannem hunc fuis se
codoliscentem dietum p̃ceteris magis¬
tro discipulum. Nam etillum eo tempo¬
re fuisse cado liscentem. longa post
haet in carne uiticeius indicio ẽ Potuit
enim fieri utad hanchoram tenentium
manib: elcpsus moxresũpto indumen¬
to redierit & sub dubia noctis luce sese
turbis ducentium ihm quecsiunus exip¬
sis in miscuerit. donecatrium ponti¬
ficis cuierat notus peruenir& iuxtec
quod in suo ipse euangelio commemorat

Expanded text:
tu Salvatoris vel tentus profugere tu Salvatoris vel tentus profugere potuit. Quia sicut perfecta charitas foras mittit timorem , ita timor mentem obsidens, imperfectam Sed notansolertius de hoc olescente bens evangelista, ait quia fugit a sequendo Dominum, sed, rejecta, inquit, sindone, nudus profugit ab eis. Fugit enim ab hostibus, quorum et praesentiam detestabatur et facta; non fugit a Domino Salvatore ac magistro suo, cujus amorem etiam corpore absens fixum in corde servavit. Neque aliquid vetat intelligi Joannem hunc fuisse adolescentem, dilectum prae caeteris magistro discipulum. Nam et illum eo tempore fuisse adolescentem, longa post haec in carne vita ejus indicio est. Potuit namque fieri ut ad horam tenentium manibus elapsus, mox resumpto indumento, redierit, et sub dubia noctis luce sese turbis ducentium Jesum, quasi unus de ipsis immiscuerit, donec ad atrium pontificis cui erat notus perveniret. Juxta quod in suo ipse Evangelio commemorat.
Abbreviated transcription (Latin):
ADIATRONEM EXISTIS EUMGLADIIS
ITIIGNIS CONPRATHENDEREME
Eproditorem inuestigare. quicoti
n tem plo docetit
lidto ceduer summe in tenebris
nnebris. est.
UNOMNES FUGIRTNT
Impletur sermodñi quod ixerat
Quodom nes discipuli scandcelitocrentur
millo in ipscinocte. Nam etsi turba
permittente adpetitionem dñi fuge¬
unt utiohannes scribit. Pauorem
ttmen actimiditatem
suce mentis ostendebant. quo ad fu¬
ge prresidium prumptiores quam
cedfiducicm pocciendi cum dñou
extiterant.
ADOLISCINS AUTEM QUIDAM STQUEBATUR
TUMANICTUS SINDONT DESUPERNUDO
DONT UNDTS PROPNGITABTIS
Nuidacit amictus sindone supernu¬
⁊do subccuditur corpore.
idest corpore supernudo. quic non
celiud indumenti quam solam habe¬
bat sindonem.
Qui sccutem fueritiste cdoliscens
eucongelista nondicit. quis quis uero
fuit. incciorem inse quam in ceteris amo¬
rem dñi permansisse conprobabat
quĩ illis icm fugientib: ipsed on ec ab
hostibus conpraehender&ur uinculo

Expanded text:
ad latronem existis cum gladiis ad latronem existis cum gladiis et lignis comprehendere me; proditorem investigare, qui quotidie in templo doceat. Sed ideo adversum me in tenebris tenebris est.eum, omnes fugerunt. Impletur sermo Domini quem dixerat, quod omnes discipuli scandalizarentur in illo in ipsa nocte. Nam etsi turba permittente ad petitionem Domini fugerunt, ut Joannes scribit , pavorem tamen ac timiditatem suae mentis ostendebant, quod ad fugae praesidium promptiores quam ad fiduciam patiendi cum Christo exstiterant. Adolescens autem quidam sequebatur eum, amictus sindone super nudo, done nudus profugit ab eis. Quod ait amictus sindone super nudo, subauditur corpore, id est, corpore super nudo, quia non aliud indumenti quam solam habebat sindonem. Quis autem fuerit iste adolescens, evangelista non dicit. Quisquis vero fuit, majorem in se quam in caeteris amorem Domini permansisse comprobat, qui, illis jam fugientibus, ipse, donec ab hostibus comprehenderetur, vinculo
Abbreviated transcription (Latin):
quidem et scelerata confidentia magis¬
trum uocare & osculum ei ingerere
signum osculi: Suscepit ccutem dñs osea¬
lum traditoris: Non quo simulare
doceit: sed nepro ditionem fugere
atur. Simul etillud dacuiticum com¬
plens Cuam his quioderunt pacem
enem peccificus
UNTSAUTEM QUIDAMDICIRCUMSIANTIE
SACERDOTIS TTAMIEVIAVIT AHRICVIAM
Petrus hoc fecit iut iohannes eucngelista
declarat. eodem uimirum mentis Vs¬
ardore quocetera fecerat. Sciebat enĩ
quomodo fenees puniendo sacrilegos
mercedem iustiticce ets acerdo cu ꝑ ennis
acceperit: lucas ccutem coddit quod
dñs tangens auriculam serui sc nauerit
eum. Numquamergo pietatis succe
dñs obliuiscitur quietostes suos
ponpatitur uulnenari
Iulriusto mortem inferunt ipse perse¬
cutorum uulnera sanat.
Mestice docens etiam eos quiin
succe mortis consonsione uulnus
animae contraexerent.
si frutum penitenticce dignum¬
possemereri.
TTRESDONDENS IH̃S AITILUS. TAMQUAM

Expanded text:
quidem et scelerata confidentia, magisquidem et scelerata confidentia, magistrum vocare, et osculum ei ingerere signum osculi. Suscepit autem Dominus osculum traditoris, non quo simulare nos doceat, sed ne proditionem fugere videatur, simul et illud Davidicum complens: Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Unus autem quidam de circumstantibus sacerdotis, et amputavit illi auriculam. Petrus hoc fecit, ut Joannes evangelista declarat , eodem nimirum mentis ardore, quo caetera fecerat. Sciebat enim quo modo Phinees puniendo sacrilegos mercedem justitiae et sacerdotii perennis acceperat . Lucas autem addit, quod Dominus tangens auriculam servi sanaverit eum . Nunquam ergo pietatis suae Dominus obliviscitur, qui etiam hostes suos non patitur vulnerari. Illi justo mortem inferunt, ipse persecutorum vulnera sanat, mystice docens etiam eos, qui in suae mortis consensione vulnus animae contraxerant, si fructum poenitentiae facereposse mereri. Et respondens Jesus ait illis: Tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
minis: utiq intelleciur postillud qđ
eis dictum ẽ
dormite et
requi escite
siluis sed ñm
aliquan¬
tum. ut hoc
fier&
quod pro¬
mise¬
rat. et scle
intulis se
ecce
hora siue ue¬
nithora
ideo postillacuerba
positum et sufficit. id ẽ. quod requi euis¬
tis icomsifficit: sed quia commemortita
ipsec non est interpositio silenti dñi. prop¬
ter e coastat intellectum utinillis uer¬
bis clia pronuntiatio requirectur.
Postquam tertio onruerat eccepostolo¬
rum timorem sequente pccenitentia im¬
petituenit Eorrigendum securus de
paessione sue pergit adpersecutodes et
ultro seinterficiendum preb&. Dicitq
discipulis. Surgite eamus ecce quime
trrd& prope est. Nonnos inueniant
quasi timentes etretractestes ultro per¬
gamus admortem. ut confidentiam etgiu¬
dium pessuri uidecnt.
Dederait autem trecditor eius signum¬
eisdicens. Quem cumq osculactus fuero ip
seest tenece eum. et caute ducite. etcum
uenis sec. statim accedens ad eum cut.
Rabbi etosculatus ẽ eum. In pudens

Expanded text:
 utique intelligitur post illud, quod eis dictum est, Dormite et requiescite, siluisse Dominum aliquantum ut hoc fieret quod praemiserat, et tunc intulisse: Ecce hora, sive venit hora. Ideo post illa verba positum est sufficit, id est, quod requievistis jam sufficit. Sed quia commemorata ipsa non est interpositio silentii Domini, propterea coarctat intellectum, ut in illis verbis alia pronuntiatio requiratur. Sope est. Postquam tertio oraverat, et apostolorum timorem, sequente poenitentia, imperaverat corrigendum, securus de passione sua pergit ad persecutores, et ultro se interficiendum praebet, dixitque discipulis: Surgite, eamus. Ecce qui me tradet, prope est. Non nos inveniat quasi timentes et retractantes, ultro pergamus ad mortem, ut confidentiam et gaudium passuri videant. Dederat autem traditor eis signumdicens: Quemcuete eum, et ducite caute. Et cum venisset, statim accedens ad eum ait: Ave, Rabbi. Et osculatus est eum. Impudens
Abbreviated transcription (Latin):
stclso quidem inuenire potue¬
at quodobicerent
solucctori.
Sorespondit ut & uerum dicer&
et iermo eius calumtuam non pate
Etecttende quod pilacto
quinuitus ferebat sententiam
uiquac in paste responderit.
saccerdotibus cautem et principib
respondere poluerit indignosq
suo sermoneiudicarit.
PIIATUS ANEM AURSUS INTIMO¬
GAUIT TUM DICINS. ENONRE SPON¬
DES QUICQUAM NUIDT IN QUANTIS
IEACCUSANT. I IÑS AUTEMAMPUIUS¬
NIHII RESPONDIT:b pm
Ethnicus quidein est qui condem¬
nat iħm sed cccu s cm refert
in populo iudcceorum uide
in quantis tececcuscent cutnuu¬
Ihsccutem Nihil respondere uoluit
Nec crimen diluens dimitter&ura
utilitas differretur
PONTIFICES AUTEM CONCITAUERVNT
TURBAM. UT MAGISBARABBAN
DIMITTERIITIS
TIO QUAMTANTO LABORE
IMPETRARVNT

Expanded text:
quod ne falso quidem invenire potuequod ne falso quidem invenire potuerint quod objicerent Salvatori. Sic respondit, ut et verum diceret, et sermo ejus calumniae non pateret. Et attende quod Pilato, qui invitus ferebat sententiam, aliqua in parte responderit, sacerdotibus autem et principibus respondere noluerit, indignosque suo sermone judicarit. Pilatus autem rursus interrogavit eum, dicens: Non respondes quidquam? vide in quantis te accusant. nihil respondit. » Ethnicus quidem est qui condemnat Jesum, sed causam refert in populum Judaeorum. « Vide in quantis te accusant. » Jesus autem nihil respondere voluit, ne crimen diluens dimitteretur utilitas differretur. « Pontifices autem, concitaverunt turbam ut magis Barabbam dimitteret eis. tio, quam tanto labore impetrarunt
Abbreviated transcription (Latin):
CAMETDIS TERMENEGABIS
EI COEPIT FIERT
Quam nociueeprauorum conla
petrus ipse inter in fideles ueli
senosse negacuit. queminteno¬
cipulos icmdĩ filium fuerat cor¬
sus sed nec incetrio ccaphae reo
poterat cogere penitenticu
egreditur foras ut eduncrrant
eu angelistoce. quactenus cobimpiora
concilio secretus: sordes peuid ce
gectionis. liberius fletib cebluct
IICONFISTIM MANE CONSILIUM
FACIENTIS SUMMI SACERDOTIS
CUMSENIORIBTS ETSCRIBIS IT UNI¬
UIRSO CONCILIO:
UINCIENTIS IHM DUXIRUNTET
TRADIDERUNT PIEATO
Nonsolum cadpilectum.
sed etiam adherodem ductus est.
ututerq dño in luderent.
etcerne sollicitudinem saccerdotum
in medo. Tota nocte uigilauerunt.
uthomicidium facerent.
& uinctum traediderunt pilato.
Habebantenim hunc morem.
utquem cediudicas sent morti
ligectum iudici
traderent.
At tomen nottendum quod non
tunc primum ligacuerunt eum.
sed mox conprirehensum nocte
in hosto utiohannes declarat:
te nisiutrum rexiudcceorum i
erguuntur impietatis iudeces

Expanded text:
cantet bis, ter me negabis, et coepit flere. Quam nociva pravorum colloquia! Petrus ipse inter infideles vel hominem se nosse negavit, quem inter condiscipulos jam Dei Filium fuerat confessus. Sed nec in atrio Caiphae retentus poterat agere poenitentiam. Egreditur foras, ut alii narrant evangelistae , quatenus ab impiorum concilio secretus, sordes pavidae negationis liberis fletibus abluat. Et confestim concilium facientes mane sScribis, et universo concilio, vincientes Jesum duxerunt, et tradiderunt Pilato. Non solum ad Pilatum, sed etiam ad Herodem ductus est, ut uterque Domino illuderet. Et cerne sollicitudinem sacerdotum in malo. Tota nocte vigilaverunt, ut homicidium facerent, et vinctum tradiderunt Pilato. Habebant enim hunc morem, ut quem adjudicassent morti, ligatum judici traderent. Attamen notandum quod non tunc primum ligaverunt eum, sed mox comprehensum nocte in horto, ut Joannes declarat, te, nisi utrum rex Judaeorum sit, arguuntur impietatis Judaei,
Abbreviated transcription (Latin):
& sacerdo tes crimen obiecerant. qđ
sibi inpopulo israchelitico usurpar&
imperiũ. in ludentes hoc faciunt.
purpunt quoreges ueteres utebantis
et prodiademate ponant ei coroni
spinetm : ꝓsceptro regali. dent au
ut mattheus scribit. et adorentio
regẽ. Nosccutem omniachaec intr
mystice. quomodo enim cociphar
fecerint. tamen nobis qui credia
sac cramenta tribuebant.
Notundum autẽ quicꝓeo quod mar
ait & induunt eũ purpurt. matthe
itccposuit. etexeuntes eũ clamidem
coccinetem circum dederunt ei.
Ubintellegitur quod mattheis cuit
damidem coccinetm circum dederunt
ei hocmarcus dixisse indutum pura¬
punt Proregiaenim purpunt ela¬
misilla coccinete cibinludentib ced¬
hibituenit. et est rubrat quaced cm pur¬
pura. cocco simillima. Potest etium
fieriutpurpuram eti am marcus com¬
memonruerit. quia damis habebat
quamuis esset coccinea
Mrstice ergo inpurpuntlus
quicc indutus. est dñs: ipsaeius un¬

Expanded text:
t sacerdotes crimen objecerant, quod t sacerdotes crimen objecerant, quod sibi in populo Israelitico usurparet imperium, illudentes hoc faciunt, purpura, qua reges veteres utebantur, et pro diademate imponant ei coronam spineam, pro sceptro regali dent calamum, ut Matthaeus scribit , et adorent quasi regem. Nos autem omnia haec intelligamus mystice. Quomodo enim Caiphas dfecerint, tamen nobis qui credimus, sacramenta tribuebant. Notandum autem quod pro eo quod Marcus ait, Et induunt eum purpura , Matthaeus ita posuit: Et exuentes eum chlamydem coccineam circumdederunt ei . Ubi intelligitur quod Matthaeus ait, Chlamydem coccineam circumdederunt ei, hoc Marcus dixisse, Indutum purpura. Pro regia enim purpura chlamys illa coccinea ab illudentibus adhibita erat, et est rubra quaedam purpura, cocco simillima. Potest etiam fieri ut purpuram etiam Marcus commemoraverit, quam chlamys habebat, quamvis esset coccinea. Mystice ergo in purpura qua indutus est Dominus, ipsa ejus
Abbreviated transcription (Latin):
RETUR
Ih̃sccutem flagellatus. non abalio
quamcbipso pilato intellegendus. ẽ:
scribit namq: cpeste io hannes. clama¬
uerunt rursum omnes dicentes. Non
hunc sed barabban. Enrtcutem barab¬
bccs latro tuncergo ad prrehendit pila¬
tus iħm & flacgelicuit. Acdeinde subiun¬
git. et milites plectentes coronam despi¬
nis imposuerunt capitieius etcetera.
quod quidem ideo fecisse aetq id eo cre¬
dendusẽ militibus eum inludendum tra
didisse. ut scctiati poenis & obprobrus
eius: iudccei mortem eius ultra sitire
desisterent.
Hocautem ftictum estͣqͣuia scriptum
enit multa flagella peccatorum. illo
flcgellato noscuerberib libentre¬
mur. dicente scriptura. flagellum
p̃ccd propinquabit tabernaculo tuo
MILITES AUTEM DUXTRUNTEUMINATRI L¬
UMA PRATTORII.
Et conuocant totam cͥo oetem. et in¬
duunt eum purpura. et inponuntei
plectentes spinetm coronam. & coeper̃
sccluti cre eum. Auerex iudcceorum.
Milites quidem quiccrexiud cceorum
fuerat cppellatus & hocei scribece¬

Expanded text:
retur. Jesus autem flagellatus non ab alio quam ab ipso Pilato intelligendus est. Scribit namque aperte Joannes: Clamaverunt rursum omnes dicentes: Non hunc, sed Barabbam. Erat autem Barabbas latro. Tunc ergo apprehendit Pilatus Jesum, et flagellavit. Ac deinde subjungit: Et milites plectentes coronam de spinis imposuerunt capiti ejus, et caetera. Quod quidem ideo fecisse atque ideo credendus est militibus eum illudendum tradidisse, ut, satiati poenis et opprobriis ejus Judaei mortem ejus ultra sitire desisterent. Hoc autem factum est ut, quia scriptum erat: « Multa flagella peccatorum , » illo flagellato, nos a verberibus liberaremur, dicente Scriptura: « Flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo . » « Milites autem duxerunt eum in atrium praetorii, et convocant totam cohortem, et induunt eum purpura, et imponunt ei plectentes spineam coronam, et coeperunt salutare eum: Ave, rex Judaeorum. Milites quidem, quod rex Judaeorum fuerat appellatus, et hoc ei Scribae e
Abbreviated transcription (Latin):
pondendum prouocat. ut ex quedib&
occasione sermonis locum inueniat
accusandi. Nihil hominus iħs ticc&.
sciebat enim qua sids̃ quicquid respon¬
disset torquendum ad clum nitam.
RURSUMSUMMUS SACTADOS INTERRO¬
BENEDICTI¬
cc̃i Iħs cuitem dixit illi. ego sum¬
Inmatheo scriptum est.
quod interroganti. etadiunenti se
pontifici sies set xp̃s. responderit
tudixisti
pro quomarcus posuit. ego sum.
Vtuidelic& ostender&. tantum uedere
quod eidicit ihs tudixisti.
Siergo tibi inxp̃o oiudete pagane
etheretice contemptus insirmitatis et
crux contum elia est. uide quic per
haec filius hominis aaddexteram dĩpa¬
trissessurus. et expaste uirginis homo
natus: insua cum celi nubibus est
icciestate uenturus.
Vnde etapostolus cum crucis abiec¬
ta descripsis set dicens quicchumilia¬
uit semetipsum fecctus oboediens usq
admortem: mortem autem crucis. ad¬
iunxit. atq acit: ꝓpterquod et ds̃ excl

Expanded text:
pondendum provocat, ut ex qualibet pondendum provocat, ut ex qualibet occasione sermonis locum inveniat accusandi, nihilominus Jesus tacet. Sciebat enim, quasi Deus, quidquid respondisset, torquendum ad calumniam. Rursum summus sacerdos interrobenedicti. Jesus autem dixit illi: Ego sumIn Matthaeo scriptum est quod interroganti et adjuranti se pontifici si esset Christus, respondit: Tu dixisti . Pro quo Marcus posuit: Ego sum, ut, videlicet, ostenderet tantum valere quod ei dicit Jesus: Tu dixisti, Si ergo tibi in Christo, o Judaee, pagane, et haeretice, contemptus, infirmitas et crux contumelia est, vide quia per haec Filius hominis ad dexteram Dei Patris sessurus, et ex partu virginis homo natus, in sua coeli cum nubibus est majestate venturus. Unde et Apostolus, cum crucis abjecta descripsisset, dicens quod humiliavit seipsum, factus obediens, usque ad mortem, mortem autem crucis, adjunxit a
Abbreviated transcription (Latin):
dicta intellegit quo dicuntur.
Oñs enim dixerat
detemplo corporis suipn
Sed etinipsis uerbis cclum niantur
etpcucis codditis uel mutatis. quacsi
iustam calumniam fecciunt
Sclucctte dixerat soluite templum
hocutu uilurtt uttrr¬
isticommnutant et caunt. ego disucm
templum hoc m anu stictum.
uosinquit soluite non ego quicc inli¬
citum. est ut ipsinobis inferaemus
ixisse uidecctur.
Dñ sccutem ut ostender& animal
uiuum et spirans templum: dixerat
etego intriduo suscitabo illud.
Alud est cedificare. eeliud susctare
IX SURGENS SUMMUS SACERDOS IN
MIDITM INTERROGAUIT INMDICINS
NONRESPONDES QUICETAMAIA
QUATTIBI ORICIUNTURANIS ILLINUTIMA
IACIDAT TININIIRESPONDIT
In praeceps. et in paciens non inuenieus
calum nie locum excutit desolio
pontificem. ut in saniam mentis motu
corporis demonstrar&. quanto ihs
tacebat adindignos responsione stlsos
testes et sacerdotes impios. tantomagis
pontifex furore superatus. eum ad res¬

Expanded text:
dicta intelligit quo dicuntur. dicta intelligit quo dicuntur. Dominus enim dixerat de templo corporis sui. Sed et in ipsis verbis calumniantur, et paucis additis vel mutatis, quasi justam calumniam faciunt. Salvator dixerat: Solvite templum hocisti commutant, et aiunt: Ego dissolvam templum hoc manu factum. Vos, inquit, solvite, non ego, quia illicitum est ut ipsi nobis inferant  dixisse videatur. Dominus autem ut ostenderet animal vivum et spirans templum dixerat: Et ego in triduo suscitabo illud. Aliud est aedificare, aliud suscitare. Et exsurgens summus sacerdos in medium, interrogavit Jesum dicens: Non respondes quidquam ad ea quae tibi objiciuntur ab his? Iltacebat, et nihil respondit. » Ira praeceps et impatiens, non inveniens calumniae locum, excutit de solio pontificem, ut insaniam mentis motu corporis demonstraret. Quanto Jesus tacebat ad indignos responsione sua, falsos testes et sacerdotes impios, tanto magis pontifex furore superatus, eum ad res
Abbreviated transcription (Latin):
In quibuscumq ccutem flaminã
caritictis turbidec uitiorum
Audiunt eedño qnm̃ abundauit
iniquitas refrigescit caritus multo¬
rum quo frigore terpens cedhonem.
commodi solacium ꝑ fidouum societate
quieg trebcet S ed non merce respectus.
tdño icumignem pratuorum corpore
sti uo infidelitatem corde reliquit
Ac postresurrectionem dñi scõ igni recre¬
atus funditus excessum trinae negto¬
ticiss trina dilectionis confessione
urgicuit. Tunc& enim complette illoc
tnribili piscium captunt. cumuenirꝙ
uddũm. Vidit cum condiscipulis suis pru¬
spositas. etpiscem superpositum et
unem. Moxq uidens suicordis archana
prunis inflammauit amoris.
FTQUIDAMSUNGENTIS FAISTMTISTIMO¬
NITM FERTBANT ADUEASUSTUM
NICINTIS QNM̃NOS AUDIHIMTS IUM
DICINTEM. EGODIS SOTUAMTEMEITM
NOC MANUFACTUM. TTPERTRIDITM
ALITO NONMANT FACTUM
ADIFICABO
Quomodo feclsi testes sunt si etcdicunt
queced ñm dixisse legimus: sed sed¬
sus testis est quinon eodem sensu

Expanded text:
In quibuscunque autem flammam In quibuscunque autem flammam charitatis turbida vitiorum udiunt a Domino: Quoniam abundavit iniquitas, refrigescit charitas multorum . Quo frigore torpens ad horam commodi solatium perfidorum societate quaerebat. Sed non mora, respectus a Domino cum ignem pravorum corpore, tum infidelitatem in corde reliquit; ac post resurrectionem Domini sancto igni recreatus, funditus excessum trinae negationis trina dilectionis confessione purgavit. Tunc etenim completa illa memorabili piscium captura, cum venisset ad Dominum cum condiscipulis suis, prunas positas, et piscem superpositum, et panem mox videns, sui cordis arcana prunis inflammavit amoris . Et quidem surgentes falsum testimonium ferebant adversus eum dicentes: Quoniam nos audivimus dicentem: Ego dissolvam templum hoc manu factum, et post triduum aliud non manufactum aedificabo. Quomodo falsi testes sunt, si ea dicunt quae Dominum dixisse legimus? Sed falsus testis est, qui non eodem sensu
Abbreviated transcription (Latin):
eundem dñm alongesequitur petrus
signi ficcibat ecclesiam secutunt quidens
hocest imitatunem pcssiones dñi silen¬
ge differenter. Ecdesicenim prose pa¬
titur. a tille proeclesic
TISEDEBAT CUMMINISTRIS TIEMEL¬
CIEBATSEADIONTM.
Estdilectionis ignis e. eicupiditatis
dehoc dicitur. ignem uenimittere iutr
et quiduolo nisiut ardeat
deillo : omnes cdulterantes uelut
clibanus cordeceorum. iste super
credentes in caenaculo sim descendens
uccriis linguis eo sdm̃ lccudacre docun
Ille in atrio caiphae instinctu maligns
spiritus aaccensus ad negandum
adblasphemandum dm̃ noxics. perfi¬
dorum linguas cormabat
quod enimintus indomo principis sa¬
cerdotum sinodus maligna gerebat.
hocignis in atrio foris in utri frigora
Noctis matericliter accensus tepice
de monstrabat
Quicumq ergo uitiosum Noxiumq in se
extinguit incendium potestdicere
cum proph&adño. Quia factus sume
sicut uter in pruina iustificationes
tuas nonsum oblitas. nagula i¬

Expanded text:
eumdem Dominum a longe sequitur Petrus, significabat Ecclesiam secuturam quidem, hoc est, imitaturam passionem Domini, sed longe differenter. Ecclesia enim pro se patitur, at ille pro Ecclesia. Et sedebat cum ministris, et calefaciebat se ad ignem. Est dilectionis ignis, est et cupiditatis. De hoc dicitur: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat ? De illo autem: Omnes adulterantes, velut clibanus corda eorum . Iste super credentes in coenaculo Sion descendens, variis linguis eos Deum laudare docuit ; ille in atrio Caiphae instinctu maligni spiritus accensus, ad negandum ac blasphemandum Dominum noxias perfidorum linguas armabat. Quod enim intus in domo principis sacerdotum synodus maligna gerebat, hoc ignis in atrio foris inter frigora noctis materialiter accensus typice praemonstrabat. Quicunque ergo vitiosum noxiumque in se exstinguit incendium, potest dicere cum Propheta Domino: Quia factus sum sicut uter in pruina, justificationes tuas non sum oblitus .
Abbreviated transcription (Latin):
indumentũ tuum & uestimentatuc
quec si celccntium intorculari. ltacoro¬
nacuero qucom poritbat spinet uos¬
trorum susceptio peccatorum proqua
mortedis fieri dignatus est.
stimonium̃ ei perhibens ait ecen mu
conscentiatua punctiones tibi
uulleos uitiorum procreare nondesis
Quod uero iuxta euangelium lucae
ecpudherodem colbac ueste indu¬
uatur Inceteris uero eucengelistis
militibus pilcti subcoccineo siuepur¬
iureo habitu inlusus es se perhibetur
onlccia utraq narratione in uno.
un nocentia et castitas as sum tice
humecnitatis. Iped tero acatem ueri¬
tces pacssimis. perquimo aadglericmn
regniin imoetilisi es sec ꝑuenturus ex¬
primitur. Sicutenim purpurt colorẽ
scenguinis quipnobis effusus ẽ imitutur
itcc& habitum regni quod post pecs¬
sionem intraruit. Nobisq: intrandum
patefecit insinacct.
Verum quiccdixit copostolus. quot¬
quod enim in xp̃o bcpticti estis. xp̃m
in hoc utroq dm̃i haebitu inimicorum
quidem sententia probroso. sed

Expanded text:
mentum tuum, et vestimenta tua quasi calcantium in torculari ? In corona vero, quam portabat, spinea nostrorum susceptio peccatorum, pro qua mortalis fieri dignatus est, testimonium ei perhibens, ait: Ecce adicere: Conscientia tua punctiones tibi et aculeos vitiorum procreare non desistet. Quod vero juxta Evangelium Lucae Dominus apud Herodem alba veste induitur , in caeteris vero evangelistis a militibus Pilati sub coccineo, sive purpureo, habitu illusus esse perhibetur, collata utraque narratione in uno innocentia et castitas assumptae humanitatis, in altero autem veritas passionis per quam ad gloriam regni immortalis esset perventurus, exprimitur. Sicut enim purpura colorem sanguinis, qui pro nobis effusus est, imitatur, ita et habitus regni quod post passionem intravit nobisque intrandum patescit, insinuat. Verum quia dicit Apostolus: Quotquot enim in Christo baptizati estis, Christum in hoc utroque Domini habitu inimicorum quidem sententia probroso, sed
Abbreviated transcription (Latin):
pagos dicitur. unde paganos appella¬
museos quos aciuitatedĩ alienos. et qua¬
si urbane conuersationis esse uidemus
exptes sed depago simon egrediens crucẽ
postat postihm. Cum populus nctionũ
pagtnis ritib derelictis. uestigia domi¬
nicae passionis oboedienter ãplectitur.
ITDIRDNCUNT ILIUM INGOLGOTHA
LOCUM QUODEST INTERPRAETAETM
in quib truncantur capita damnactorũ.
Etedluarice: id ẽ decollutorũ sũpsere
nomen ꝓptereta autem ibicrucifixus . ẽ.¬

Expanded text:
pagos dicitur. Unde paganos appellapagos dicitur. Unde paganos appellamus eos quos a civitate Dei alienos, et quasi urbanae conversationis videmus esse expertes. Sed de pago Simon egrediens, crucem portat post Jesum, cum populus nationum, paganis ritibus derelictis, vestigia Dominicae passionis obedienter amplectitur. Et perducunt illum in Golgotha locum, quod est interpretatum in quibus truncabantur capita damnatorum, et calvariae, id est decollatorum sumpsere nomen. Propterea autem ibi crucifixus e
Abbreviated transcription (Latin):
M Iagncce tunc opinionis fuisse si monist
uidetur cumfilii quoq eius quasiicm noq
omnibus designatur ex nomine
quodiohannes scribit ipsum dnm̃ sibiertae
portcesse. ceteriuero euangelistce hunc
simonẽ cyreneũ ec̃baiulcsse referunt
Primo nc̃cq adnõ portata. acdeinde
si moni quemexeuntes foste obuiũ habue¬
runt portanda imposita est.
eithoccongruo sectis ordine mysterii.
Quicnimirum ipsepcssus. ẽ pronobis
relinquens nobis exemplum ut sequa¬
mur uestigiceius.
et quicsimoniste nonhiero solimita
sed cyreneus esse perhibetur. Eyrene
enim lybicce ciuitts .ẽ. utinactibus
cipostolorum legimus. Recte peum
populigentium designantur. quicquon¬
dcc̃peregrini ethospites testamentorũ
nunc oboediendo ciues sunt &domesticidĩ.
et sicut clibi dicitur. heredes quidem dĩ co¬
heredes coutem xp̃i. Vnde coptesimon oboe¬
diens cyrene heres interpracetatur
Nec praeter eundum quodidem simonde
uilla uenis serefertur. Villccenim grece

Expanded text:
Magnae tunc opinionis fuisse Simon iste videtur, cum filii quoque ejus quasi jam noti omnibus designentur ex nomine. quod Joannes scribit ipsum Dominum sibi crucem portasse. Caeteri vero evangelistae hunc Simonem Cyrenaeum eam bajulasse referunt. Primo namque a Domino portata, ac deinde Simoni, quem exeuntes forte obvium habuerunt, portanda imposita est. Et hoc congruo satis ordine mysterii, quia nimirum ipse passus est pro nobis relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. Et quod Simon iste non Hierosolymita, sed Cyrenaeus esse perhibetur Cyrene enim Libyae civitas est, ut in Actibus apostolorum legimus , recte per eum populi gentium designantur: qui quondam peregrini et hospites testamentorum, nunc obediendo cives sunt et domestici Dei; et, sicut alibi dicitur: Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Unde apte Simon obediens, Cyrene haeres interpretatur. Nec praetereundum quod idem Simon de villa venisse refertur. Villa enim Graece
Abbreviated transcription (Latin):
brȩi. sed quodunccqueceq ꝓuincia & regiosuas
hcbecit propric&ates. acuernaculum
loquendi sonum uiticre nompossit.
loquerentur. intercdios quidediuersis
mundi plecgis cduenerant. eti amilli
qui habitabant iud ccecm dixisse refer¬
runtur. Nonne ecce omnes isti quilo quun¬
turgeclilei sunt : et quomodo nosccudiui¬
mus unusquisq: linguanr̃t inquanati
sumus: & petrus fratrib loquens in hie¬
rusclem et notum inquit factum est
omnib: habitantib: in hierus clem. ita
ut cppellar&ur agerille lingucceo¬
rum acheldema he: Quccrelingucceorũ¬

Expanded text:
braei, sed quia unaquaeque provincia et regio suas braei, sed quia unaquaeque provincia et regio suas habeat proprietates, ac vernaculum loquendi sonum vitare non possit. loquerentur, inter alios qui e diversis mundi plagis advenerant, etiam illi qui habitabant Judaeam, dixisse referuntur. « Nonne ecce omnes isti qui loquuntur Galilaei sunt? Et quomodo nos audivimus unusquisque linguam nostram in qua nati sumus ? Et Petrus fratribus loquens in Hierusalem: Et notum, inquit, factum est omnibus habitantibus in Hierusalem , ita ut appellaretur ager ille lingua eorum achaeldama
Abbreviated transcription (Latin):
istecam uiruitiqi magis eam potuerunt
recognoscere. nisi ut xiste sexus peccas¬
se in necem dñi uider&ur. & istesexus
mulier resurrectionis accipit prima
mysterium et mandatt custodit. ut ue¬
terem praceuaricationis aboler&
grrorem
TIIXIIT FORAS ANIT ATRIUM ETGMITS
CANTAUIT
De hoc gallicantu caeteri euangelis¬
tae tacent. Non tamen factum esse ne¬
gent. Sicut & multa alia aliisilentio
practereunt quaceclii nacrrant.
RUASUSAUIEMCUMUIDIS SETIIIUM
ANCNIA ACOIPIT DICERICIRCUMSIANTIB:
QUIANIC IXILLIS EST. MIUIIT ERṼNIGAIT
Noꝵ haec eccdem quaceprius accu scebat
ancillaesse credendacest. Dicit nãq
mattheus cpestissime. Ex eunte cutẽ illo
ianucõ. uiditeum alia ancilla. & ccit hisqui
enint ibi &cetenr. In hacciuitem negatione
paridiscimus. ñ solum abnegarexp̃m qui
bis. Negcuit ergo ipsum. Cum se nega¬
uit eius essediscipulum.
ETPOSTPUSIIITMRURSTS QUIADSTABANT
Non quod cliclinguagalilei quã hieroso¬
limitie loquerentur . quiutriq fuerunt he¬

Expanded text:
cum viri utique magis eum potuerunt recognoscere, nisi ut et iste sexus peccasse in necem Domini videretur, et iste sexus mulier resurrectionis accepit prima mysterium et mandata custodit, ut ueterem praeuaricationis aboleret erroremEt exivit foras ante atrium, et gallus cantavit. De hoc galli cantu caeteri evangelistae tacent, non tamen factum esse negant, sicut et multa alia alii silentio praetereunt, quae alii narrant. Rursus autem cum vidisset illum ancilla, coepit dicere circumstantibus: Quia hic ex illis e» Non haec eadem quae prius accusabat, ancilla esse credenda est. Dicit namque Matthaeus apertissime: « Exeunte autem illo januam, vidit eum alia ancilla, et ait his qui erant ibi . » In hac autem negatione Petri discimus, non solum abnegare Christumbis. » Negavit ergo ipsum, cum se negavit ejus esse discipulum. « Et post pusillum rursus qui astabant, Non quod alia lingua Galilaei quam Hierosolymitae loquerentur, qui utrique fuerunt He
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriosorum maestyrium gloriatur
ITNERCUTIEBANT CAPUITUS
NARUNINI TT CONSPUEBANT
INM ETPONINTISGINUA AORA¬
Haec tunc fecere milites pilacti
haec usq hodie ficciunt heretici
et pccgtoni milites utiq diceboli. quicc
quieũ dm̃ et̃ uerum negant. et quicphec
rundinem scriptunt sol& confici: quasiha¬
rundine caput xp̃i feriunt. quidiuinita¬
tullius contiedicentes. errorem suũ con¬
firmccre auetor itacte sccrte scriptur&e¬
conantur.
Spuunt in faciem eius. qui eius price¬
enticm graticce uerbis ex secraendis.
ex interna cecire mentis in scniae con¬
ceptis respuunt et ihm xp̃m incar¬
ne uenisse sed ñ egant.
Etquidem milites eum quasi quidm̃ se
ipse stilso dixisse in ludentes aadoraban
Sed sunt hodie quod est grauioris ucce¬
secnicce qui eum cesta fide utdm̃uerũ
adoraent sed peruersis actib mox uer¬
bcceius quacsi scebulosc despiciunt. ac
promissec regmuillius temporidib in le¬
cebris longepostponunt.
QVT PĨ SIMONIM CURTNITMVENINTE DEVILS

Expanded text:
martyrum gloriatur. Et percutiebant caput ejus arundine, et conspuebant eum, et ponentes genua adoraHaec tunc fecere milites Pilati, haec usque hodie faciunt haeretici et pagani milites utique diaboli. Quia equi eum Deum esse verum denegant. Et quia per arundinem Scriptura solet confici, quasi arundine caput Christi feriunt, qui divinitatis illius contradicentes, errorem suum confirmare auctoritate sacrae Scripturconantur. Spuunt in faciem ejus, qui ejus praesentiam gratiae verbis exsecrandis ex internae caecae mentis insania conceptis respuunt, et Jesum Christum in carne venisse denegant. Et quidem milites eum quasi qui Deum se ipse falso dixisset, illudentes adorabant; sed sunt hodie, quod est gravioris vesaniae, qui eum certa fide ut Deum verum adorant, sed perversis actibus mox verba ejus quasi fabulosa despiciunt, ac promissa regni illius temporalibus illecebris longe postponunt. quempiam Simonem Cyrenaeum venient
Abbreviated transcription (Latin):
UINUM ETNONACCIDIT.
Is loquitur codhieru salem
modo facttes in amaritudinem
uitis cclienae
A martiuitis amarum uinum fecit.
quod propinat dñ oihũ
Vtimpletitur quod scriptum est dede¬
runt in cibum meum fel: et insiti mea
potauerunt me ac&o.
Quoccutem dicitur . & non accepit uel
secundum mattheum. cumgustasset no¬
luit bibere. hoc indicat quod gustuueriu
quidem pronobis mortis amaritudinẽ
sed tertiadie resur rexerit¬
Quod enim ait marcus pon accepit.
intellegitur non accepit utbiber&.
Custecuit cutem sicut mattheus testis
est. ut quodidem mattheus cut poluit
bibere hoc marcus dixerit non accepit
tacuerit ccutem quod gusticuerit.
Sed ethoc quod eit marcus.
ixrratum uinum. intellegendum ẽ
maittheum dixisse
cum felle mixtum¬
I el quippe proamaritudine posuit
Etmprratum emmuinum
Amarissimum est quamquã fieri pos¬
sit. ut& felle. & myrra. uinum ama¬
rissimum redderent

Expanded text:
it. Deus loquitur ad Hierusalem: quomodo facta es in amaritudinem vitis alienae ? Amara vitis amarum vinum fecit, quod propinat Dominus Jesus, ut impleatur quod scriptum est: Dederunt in cibum meum fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Quod autem dicitur: Et non accepit, vel secundum Matthaeum, cum gustasset noluit bibere , hoc indicat quod gustaverit quidem pro nobis mortis amaritudinem, sed tertia die resurQuod enim ait Marcus: Non accepit, intelligitur non accepit ut biberet. Gustavit autem sicut Matthaeus testis est, ut quod idem Matthaeus ait: Noluit bibere, hoc Marcus dixerit, Non accepit, tacuerit autem quod gustaverit. Sed et hoc quod Marcus ait myrrhatum vinum, intelligendum est Matthaeum dixisse cum felle mixtum. Fel quippe pro amaritudine posuit, et myrrhatum enim vinum amarissimum est: quanquam fieri possit ut et felle et myrrha vinum amarissimum redderent
Abbreviated transcription (Latin):
mens. it ccsuos celloquitꝰ ccuditores: acce¬
pistis. spmadoptionis filiorũ inquocla¬
mamus abbapater. Ebbapimirũ illi¬
quideis rahelitico populo nospater qui
degentibus aadfidem xp̃i uenimus.
ETUINIT ETINUENITTOS DORMIENTIS TTNIT
PETRO SIMONDORMIS : NONPOTUISTI UNA
HORA UIGILANT¬
Ille qui su pradixerat etiam si omnes scau¬
dcclitatifuerint egonũquã scandelita¬
bor nunc tristitice magnitudine somnũ
uincere p̃potest.
UIGILATE HORATI TT ÑINTATTIS INTT̃ PIATIONT̃
Impossibile ẽ humanam anim ã p̃temp dtruui¬
tari. unde & in oratione dominica dici¬
mus. Nenos induccas intemptationem.
quamferre ñ possumus. uoluntates os¬

Expanded text:
mens, ita suos alloquitur auditores: Accemens, ita suos alloquitur auditores: Accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater qui de Israelitico populo, nos Pater, qui de gentibus ad fidem Christi venimus. Et veniens invenit eos dormientes, et ait Petro: Simon, dormis? Non potuisti una hora vigilIlle qui supra dixerat: Etiamsi omnes scandalizati fuerint, ego nunquam scandalizabor, nunc tristitiae magnitudine somnum vincere non potest. Vigilate et orate, ut non intretis in tentationem. Impossibile est humanam animam tari. Unde et in oratione Dominica dicimus: Ne nos inducas in tentationem, quam ferre non possumus, non te
Abbreviated transcription (Latin):
missus est. ꝑficit dispensationem ad
quammissus ẽ. & clamat. sed non quod
ego uolo sed quodtu. si moritur mors
me non moriente secundum carnemui¬
delic& transecet ait caclix. Uerũ quicat̃
alit hocfi& ait. ũ qde go uolo sed qđ tu. qđ
ccutẽ petrẽ in uocans. duplici nomine dicit
cebbapater. utriusq populi illũ & iudicei sci¬
lic& eegentilis: dnimẽe acsecluc tor c̃ostendit
nu utergo utrumq. populum in cum
crediturum cebutroq eũ inuocandum
es sedocer&. utrarq linguaeum primus
ipse inuocat. Ipse .ẽ. enimbonus pccstor
quicenimam dando proouibus suis unũ
deduob gregibus ouile perfecit. ideoq
urtriusq: uoce gregisccuxilium patris slao¬
flagitat: ut nos utriq exemplo illius
nfoemati. ubi aduersa inmineresense¬
rimus. nospatrem dm̃. hebrei abba in¬
uo cantes. una fidei eccaritatis deuotione
psidiũ caeleste quacenmus. Vnde doc¬
tor egregius formam docendi. cedñõ su¬

Expanded text:
missus est, perficit dispensationem ad missus est, perficit dispensationem ad quam missus est, et clamat: Sed non quod ego volo, sed quod tu. Si moritur mors me non moriente secundum carnem, videlicet, transeat, ait, calix iste. Verum quia non aliter hoc fiet, ait: Non quod ego volo, sed quod tu. Quod autem, Patrem invocans, duplici nomine dicit Abba pater, utriusque populi illum, et Judaei, scilicet, et gentilis, Deum esse ac Salvatorem ostendit.  et Latinum. Ut ergo utrumque populum in eum crediturum, ab utroque eum invocandum esse doceret, utraque lingua eum primus ipse invocat. Ipse est enim bonus pastor, qui, animam dando pro ovibus suis, unum de duobus gregibus ovile perficit. Ideoque utriusque voce gregis auxilium Patris flagitat, ut nos utrique exemplo illius informati, ubi adversa imminere senserimus, nos, Patrem Deum, Hebraei, Abba, invocantes, una fidei et charitatis devotione praesidium coeleste quaeramus. Unde doctor egregius formam docendi a Domino su
Abbreviated transcription (Latin):
cuius tempus nonerat inminente dis¬
crimini sed a somno in fidelitatis
et torpore mentis
Dacto ccutem eis praecepto ut sustineren
TIORABAT UT SIFIERIPOSSET TRANSIRTTADIOA
HORA TIDIXIT ABBAPATER. OMNINTIRI
POSSIBILIASUNT. TRANSFER CAUCIM
Quiderat illacuox: nisi sonus infirmi¬
tactis nrãe. multiadhuc infirmi
contristant futura morte.
Sedhabecent rectum cor. uitent
mortem quantum possunt. sed si
non possunt dicant quo dipsedñs nom ppa
se sed propternos dixit.
Quid enim dixit: pactersi fieri potest
traensecit a mecalixiste. eccehabes
uoluntatem humanam expressam.
uide icm rectum corohate¬
Nonueni inquit seccȩre uoluntatem
metimsed uoluntatem eius quimisitme.
sucem uoluntatem dixit quamtemponali¬
ter sumpsit ex uirgine. uoluntatem uero
eius quieum misit. eamuidelic& signacns
quam intemporaliter ceternus hebuit
cum patie communẽ.
Onrt traensire calicem utostendect
uere quod ethomo erat.
Reminiscens autem et propter quod

Expanded text:
cujus tempus non erat imminente discujus tempus non erat imminente discrimine, sed a somno infidelitatis et torpore mentis. Dato autem eis praecepto ut sustinerent Et orabat ut, si fieri posset, transiret ab eo hora, et dixit: Abba pater, omnia tibi possibilia sunt, tquid erat illa vox, nisi sonus infirmitatis nostrae? Multi adhuc infirmi contristantur futura morte: sed habeant rectum cor; vitent mortem, quantum possunt; sed si non possunt, dicant quod ipse Dominus non propter se, sed propter nos dixit. Quid enim dixit? «Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste.» Ecce habes voluntatem humanam expressam; vide jam rectum cor: «VeNon veni, inquit, facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Suam voluntatem dixit, quam temporaliter sumpsit ex virgine; voluntatem vero ejus, qui eum misit, eam, videlicet, signans, quam intemporaliter aeternus habuit cum patre communem. Orat transire calicem, ut ostendat vere quod et homo erat. Reminiscens autem et propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
affeccu utdicer&. sed iamen non sicut
ego uolo sed sicuttuuis. Suscepi tergo
uoluntectem metm. suscepit tristiti ã
metem Confidenter tristiticm
nomino quic crucem pracedico. metest
uoluntts. Quam sucemdixit. Quiccut ho¬
mo suscepit tristiti cm mecm. ut homo
locutus est. Etideo cut. Non sicutego uolo
sed sicut tuuis. Meaest tristitia: quam
meo suscepit aeffectu. Ergo promedoluit
qui prose uihil habuit quod doler& et
sequestrata delectaitione diuinitactis
acternae tccediomecce infirmitatis aaffi¬
citur Tristis inquit est animameae
usq cedmortem. Nonpropter mortem
tristis est dñs. quicc eum conditio corpo¬
nelis ceffectus non formido mortis
offendit. Necm qui corpus suscepit
omna debuit subire quececaeporis
sunt: utesuri& sitir&. angeretur
contris tccr&ur. Diuinitas ccutem com¬
mutcri perhos nescit
aoffectus
SUSTINTIE NIC ETMGILATE
Etcum processissec paululum.
procidit super terram.
Quod prciecipit sastinetehic. etui¬
gi lacte. pon asomno probib&.

Expanded text:
en non sicut ego, sed sicut tu vis. Suscepit ergo voluntatem meam, suscepit tristitiam meam, confidenter tristitiam nomino, quia crucem praedico. Mea est voluntas quam suam dixit, quia ut homo suscepit tristitiam meam, ut homo locutus est. Et ideo ait: Non sicut ego volo, sed sicut tu vis. Mea est tristitia quam meo suscepit affectu. Ergo pro me doluit qui pro se nihil habuit quod doleret. Et sequestrata delectatione divinitatis aeternae taedio meae infirmitatis affcitur. Tristis, inquit, est anima mea usque ad mortem. Non propter mortem tristis est Dominus, quia eum conditio corporalis affectus non formido mortis offendit. Nam qui corpus suscepit omnia debuit subire quae corporis sunt, ut esuriret, sitiret, angeretur, contristaretur. Divinitas autem commutari per hos nescit affectus. Sustinete hic, et vigilate. Et cum processisset paululum, procidit super terram. Quod praecipit: Sustinete hic, et vigilate, non a somno prohibet,
Abbreviated transcription (Latin):
scclis ecclesice quae uestis sui redempto¬
ris solet appellari. Numquam ucde
disrumpi: quin potius et siiudcceien¬
tiles si heretici. simaliclitholici. huim¬
litatem dñi sccluatoris contemp&ant
eius tamen usq: ad consummationem sũ
in illis quos sor selectionis inuenerit .
in uiolactasit ꝑmansuracastitas.¬
XUI FI COEPERUNT QUIDAM CONSPUER
IAPHIS TUNCAEDERE ETDICERIII
PROPUETITA ETMINISTRI MAETIS
INM CAEDIBANT
Impletirest hodoco prophetiae que
cuit. dedimaxillas metis alaphis.
et fecciem mecm Nonacuerti
a confusione sputorum.
Sed quitunc cacesus ẽ. colaphis.
siue claphis.
iudcceorum. caeditur etiam
nunc blas phemus stasorum
Quitunc consputus est sccliuis
infidelium nunc usq uccescnis
Nomine tepus fidelium

Expanded text:
salis Ecclesiae, quae vestis sui Redemptosalis Ecclesiae, quae vestis sui Redemptoris solet appellari, nunquam valeat disrumpi. Quin potius et si Judaei, si gentiles, si haeretici, si mali catholici humilitatem Domini Salvatoris contemnant, ejus tamen usque ad consummationem saeculi, in illis quos foris electionis invenerit, inviolata sit permansura castitas. Et coeperunt quidam conspuere laphis eum caedere, et dicere ei: Prophetiza. Et ministri alapis eum caedebant. Impleta est hoc loco prophetia quae ait: Dedi maxillas meas alapis, et faciem meam non averti a confusione sputorum . Sed qui tunc caesus est colaphis sive alapis Judaeorum, caeditur etiam nunc blasphemiis falsorum Qui tunc consputus est salivis infidelium, nunc usque vesanis nomine tenus fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
ne genu flectatur. caelestium ecter¬
restrium et infernorum. etomnis lin¬
gua confitettur. quicdñs iħs xp̃s
ingloricest dĩpatris.
SUMMTS AUTEM SACERDOS SCIN¬
DENS UISTIMINTASUA AIT
Quidadhuc desideramus testes:
cuidistis blas phemiam.
Quem desolio seccerdotedi furor ex¬
cuserat. eadem rabies ad scinden¬
decs uestes prouocat. scindit uestimen¬
ta succ u tostendat iudcceos saccerdo¬
tadem gloriam ꝑdidisse. etuacuam
sedem habere pontifices. sed ec consu¬
etudinis iudaicae .ẽ cum eliquid
blas phemie: & quacsi contrirdm̃
uudierint scindere uestimenta sua
Quod paculum quoq et barnaban
quando inlxcaonia deorum cultu
honoraebintur saisse legimus.
Erorotanuctio utati nondedit honer
Altiori cutem mnysterio fecctum e
ut in passione dñi pontifexiudecęns
succ ipseuestimenta sciderit cum
tibus scindi potuerit. figurabatur ei
ipsorum pontificum e&̃ scindendui
et c suaestatu integritatis omniuda
soluendum: Solitisuero scae uniuer¬

Expanded text:
elestium, terrestrium et infernorum, et omnis lingua confiteatur quia Jesus Christus in gloria est Dei Patris . Summus autem sacerdos, scindens vestimenta sua, ait: Quid adhuc desideramus testes? Audistis blasphemiam. Quem de solio sacerdotali furor excusserat, eadem rabies ad scindendas vestes provocat. Scindit vestimenta sua, ut ostendat Judaeos sacerdotalem gloriam perdidisse, et vacuam sedem habere pontificis. Sed et consuetudinis judaicae est, cum aliquid blasphemiae et quasi contra Deum audierint, scindere vestimenta sua, quod Paulum quoque et Barnabam, quando in Lycaonia deorum cultu honorabantur, fecisse legimus ; Herodes autem quia non dedit honorem Altiore autem mysterio factum est ut in passione Domini pontifex Judaeorum sua ipse vestimenta disciderit, cumtibus scindi potuerit. Figurabatur enieleribus ipsorum pontificum esset scindendum, et a suae statu integritatis omnimodis solvendum; soliditas vero sanctae univer
Abbreviated transcription (Latin):
tr onemo proseduatore intersectitem
prodcctore uitcce elegerunt cedemp¬
torem. merito scclutem ꝑdiderunt.
etuitam. edatrocimiis sese ac sedi¬
tionibus intantum subdiderunt ut
& patricm regnumq suum quod plus
& actenus eam quam uendidere. siue
animcce seucorporis libestatem.
recipere non meruerunt.
PIIAT US AUTEM ITERUMNESEON

Expanded text:
tronem, pro Salvatore interfectorem, pro datore vitae elegerunt ademptorem, merito salutem perdiderunt, et vitam, et latroniciis sese ac seditionibus in tantum subdiderunt, ut et patriam regnumque suum, quod plus et hactenus eam quam vendidere, sive animae, sive corporis, libertatem recipere non meruerint. Pilatus autem iterum