comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illum: & pauperem illũ: Duitẽ indutum purpura & bisso: & cotichanis epulis saginatũ. paupe¬
rẽ uero illũ uacentẽ ante ianuã diuitis esurientẽ. & dem̃sa eius micas requirentẽ. ulcrribus
dib uris: Dicite mibi quid ipsum intꝰ int̾ roga ueritis & responderit uobis. Sequit᷑ enim
& dicit: Contigit inimmori in opẽ illũ : & afferri ab angłis insinũ abrahȩ : Mor tuus ẽ aut̃¬

Expanded text:
illum, et pauperem illum: divitem indutum purpura et bysso, et quotidianis epulis saginatum; paupeillum, et pauperem illum: divitem indutum purpura et bysso, et quotidianis epulis saginatum; pauperem vero illum jacentem ante januam divitis, esurientem, et de mensa ejus micas requirentem, ulceribus n cordibus vestris? Dicite mihi quid ipsum intus interrogaveritis, et responderit vobis. Sequitur enim, et dicit: Contigit mori inopem illum, et auferri ab Angelis in sinum Abrahae. Mortuus est aut
Abbreviated transcription (Latin):
ditis eos qui sorte maleiuxer & in littulis sus mortuisunt : & ac taẽ pompa funeris corum
&s positisunt inp̃ciosio sargophagis. in sepuleris pulcerrime. &oporo sissime. fabricatis. & ꝗc
forte dicit sibiunus quisq urm̃ uellem sic mori. neputetis me rẽuanã dicere uolusse qm̃dxi
uelleme ut bene uiuatis nemale moriamini: contra ferte occurrit aliquis qu abeneurx̃.
& scđm opinionem hominum male ẽ mortuus, Forte aruina ẽmertuus ancusragio morto¬
us ẽ abestus mortuus ẽ: & dicit unusquis carnalis incor desuo: Quidẽ bene uiuere :
Ecce illesi ciuixit & sic ẽ mortuus. Redite irgo adcor & sifideles estis inunietis ibi xpm̃:
lpse ibiuobis loquitur: Ego rnum damo: illetuero in silentio plus docos Egoloquor ꝑsonũ ser¬
monis : ille intus loquit᷑ ꝑtimorẽ cogitationis: Ergo ipsrinserat incor deuro uerbũ meũ
qm̃ dicere ausussum bene uiuite nimoriamini male: Ecce qm̃ fide st̃ in cor dibus uris &¬

Expanded text:
erunt, et in lectulis suis mortui sunt; et acta est pompa funeris eorum, et positi sunt in pretiosis sarcophagis, in sepulcris pulcherrime et operosissime fabricatis: et quia forte dicit sibi unusquisque vestrum, Vellem sic mori, putetis me rem vanam dicere voluisse; quoniam dixi velle me ut bene vivatis, ne male moriamini. CAPUT II. Contra forte occurrit aliquis, qui et bene vixit, et secundum opinionem hominum male est mortuus: forte a ruina est mortuus, a naufragio mor tuus est, a bestiis mortuus est; et dicit unusquisque carnalis in corde suo, Quid est bene vivere? Ecce ille sic vixit, et sic est mortuus. Redite ergo ad cor: et si fideles estis, invenietis ibi Christum; ipse vobis loquitur ibi. Ego enim clamo: ille vero in silentio plus docet. Ego loquor per sonum sermonis: ille intus loquitur per timorem cogitationis. Ergo ipse inserat in corde vestro verbum meum: quoniam dicere ausus sum, Bene vivite, ne male moriamini. Ecce quoniam fides est in cordibus ves
Abbreviated transcription (Latin):
nos induci intẽptationẽ : sedlibera nosamalo: Vides quam breuis oratio & om̃iũ
plena uistutum: Prinus sermo quanta gra : Ohomo facietiam non audebas ad celum
sunt: ex malo seruo factus es bonus filius ideo psume nonde operatione tua sedd ex p̃igrã:
nonẽ supbia sed deuotio Ergo ad tolle oculos ad patrem quite ꝑlauacrũ genuit: ad patrim
qui ꝑfilium teredimit. & dic pat̃ nr̃. Sona p̃sumptio sed moderata : Patrẽ dicis quasi filius
sed noli tbi aliquid sprtualit undicare: Solius xp̃ĩ spitialis ẽpat̃ : nobisonib in comune ẽpat᷑
quia illum solum genut. nosereuit. Dicergo & tuꝑgram̃ pat nr̃ ut filius cẽ mertaris

Expanded text:
non possumus: sed libera nos a malo. Vides quam brevis oratio, et omnium plena virtutum? Primus sermo, quantae gratiae? O homo, faciem tuam non audebas ad coelum sunt: ex malo servo, factus es bonus filius: ideo praesume non de operatione tua, sed de Christi gnon est superbia, sed devotio. Ergo attolle oculos ad Patrem, qui te per lavacrum genuit, ad Patrem qui per Filium te redemit, et dic, Pater noster. Bona praesumptio, sed moderata. Patrem dicis, quia filius; sed noli tibi aliquid specialiter vindicare. Solius Christi specialis est Pater, nobis omnibus in commune est Pater: quia illum solum genuit, nos creavit. Dic ergo et tu per gratiam, Pater nos
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum dam̃ in hac causa patronũ habemus: non enĩ tumemꝰ in hacre. ne offindamus eius iuisticia
intellogis monẽ : est aut̃ quomodo intollegore debis : Ecce aduerte : Co ca multaos occuipa¬
ta qm̃o ununẽ neessarum : Maria meliort᷑ partẽ elegit: Nontumalã : sod ista melo¬
rem: Sedunde melore : quia tucirca multa illa citca unũ: Preponitur unã multis non
enĩ amultis unũ. sedmulta abuno: Miltisiunt quefac tasunt: unus quistcit: Gelã nare.
ualde qu fice qunto melior llo qustat: Adtendamus igitur occapationes ertis erta
multa netessarũ est minstirũ cor poratisftcturis quaro hoc quacsantur. quiastt¬

Expanded text:
ipsum Dominum in hac causa patronum habemus? Non enim timemus in hac re, ne offendamus ejus justitiam, ipsum Dominum in hac causa patronum habemus? Non enim timemus in hac re, ne offendamus ejus justitiam, a multa es occupata, quando unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit. Non tu malam: sed illa meliorem. Sed unde meliorem? Quia tu circa multa, illa circa unum. Praeponitur unum multis. Non enim a multis unum, sed multa ab uno. Multa sunt quae facta sunt, unus est qui fecit. valde quae fecit: quanto melior ille qui fecit? Attendamus igitur occupationes nostras circa multa. Necessarium est ministerium corpora refecturis. Quare hoc? Quia esuritur, quia sit
Abbreviated transcription (Latin):
tanaria qnõ pasceret᷑ ad nõ. A martha conuuiũ dĩo parabat᷑: incuius conuiuo nara u iocundabatur
ũ rgomaria sucuit᷑ audiro uerbũ dulcissimũ & corde intentis simo pasceretur. intpallato dnõ ascrore
ad cindamus inspciams. ꝑscrutemꝰ quod possunus pascam &d nos. quid enmnpute mo rephensumnet̃¬
Quono dor& At rephiendebatur. qustanto hospite letabatur Hoc siuerunẽ : dumit tant homines
quod minis trnt ogentibus. Eligant sibi partẽ meliorem : quȩ non aufiritur abris. uacent uir¬
bo iohunt doc trine. dulcedni occupantur cir cascientiã silutarẽ : Nihileis carꝑsit. quisq
peregrinus inucosit. quis egrat pane. quis indum̃to quis uisi tanđ quis ridimenđ quis sepelunđ
uacent opera miscđiȩ uniins titur scientiȩ : Simelior pars ust cur nononis hoc ficiunt quando

Expanded text:
ta Maria quomodo pasceretur a Domino. A Martha convivium Domino parabatur, in cujus convivio Maria jam jucundabatur. ta Maria quomodo pasceretur a Domino. A Martha convivium Domino parabatur, in cujus convivio Maria jam jucundabatur. Cum ergo Maria suaviter audiret verbum dulcissimum, et corde intentissimo pasceretur, interpellato Domino a sorore Attendamus, inspiciamus, perscrutemur quod possumus; ut pascamur et nos. 2. MinisteriuQuomodo recte reprehendebatur, quae tanto hospite laetabatur? Hoc si verum est, dimittant homines quod ministrant egentibus; eligant sibi partem meliorem, quae non auferetur ab eis; vacent verbo, inhient doctrinae dulcedini; occupentur circa scientiam salutarem; nihil eis curae sit, quis peregrinus in vico sit, quis egeat pane, quis indumento, quis visitandus, quis redimendus, quis sepeliendus: vacent opera misericordiae, uni instetur scientiae. Si melior pars est, cur non omnes hoc faciunt, quando
Abbreviated transcription (Latin):
c̃m euugłm cũ legeRitur : audiuimus a fimina religiosa susceptũ eẽ dnm̃ hospitio. ea que mar¬
ta uocabutur: &cũ as̃ ipsi occupata incura minis trandi soror eius maria sedobat ad pedes dñi
a audiebat uerbũ enus. lborabat illa : uacabat ista. Illaero gabat: hedimplebat᷑: Verũ tam̃ mar tha
laborinsmultum : in illa occupatione & negotiominis trandi int̃pellauit dnm̃. & desororesia conquestaẽ quodeĩ
laberantẽ ñ adiuuar& : Ons aut̃ promariarespondit marthȩ & ipsetiuis factus ẽ aduocatus. qui uidex furat in tir¬
pellatus Mlartha in quit cuta miltats occupata: qño unũ ẽne cessirum mabia meliorẽ partẽ dagit quen aufire¬
t᷑ abti. Audiumus enĩ &int̃pellationẽ int̃pellantis: & sententiã uidicis quisenitentiuã int̾pullantirs pondit
susceptã deftndit : Ert̃ enin maria intenta dulcidini urrbidñ : Intenta erat martha qño pasertes diñ: intin¬

Expanded text:
um cum legeretur, audivimus a femina religiosa susceptum esse Dominum hospitio, eaque Martha vocabatur. Et cum esset ipsa occupata in cura ministrandi, soror ejus Maria sedebat ad pedes Domini, et audiebat verbum ejus. Laborabat illa, vacabat ista: illa erogabat, haec implebatur. Verumtamen Martha laborans multum in illa occupatione et negotio ministrandi, interpellavit Dominum, et de sorore sua conquesta est, quod eam laborantem non adjuvaret. Dominus autem pro Maria respondit Marthae; et ipse ejus factus est advocatus, qui judex fuerat interpellatus. Martha, inquit, circa multa es occupata, quando unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea. Audivimus enim et interpellationem interpellantis, et sententiam judicis. Quae sententia interpellanti respondit, susceptam defendit. Erat enim Maria intenta dulcedini verbi Domini. Intenta erat Martha quomodo pasceret Dominum: inten
Abbreviated transcription (Latin):
de hac ut dixi copiosius quam loquimur cogitate :. Vita uero iniqua habtrat abilla domo: nec cũ
marta erat. nec cũ mana: & si aliquando fuit : dñõ in trante fugit. Remanserunt ergo in illado¬
mo quȩ sus ceperat dim̃ induab feminis duȩ uitȩ : ambȩ in nocintes ambȩ laudabiles : Vna¬

Expanded text:
de hac, ut dixi, copiosius quam loquimur cogitate. Vita vero iniqua aberat ab illa domo, nec cum de hac, ut dixi, copiosius quam loquimur cogitate. Vita vero iniqua aberat ab illa domo, nec cum Martha erat, nec cum Maria: et si aliquando fuit, Domino intrante fugit. Remanserunt ergo in illa domo, quae susceperat Dominum, in duabus feminis duae vitae, ambae innocentes, ambae laudabiles:
Abbreviated transcription (Latin):
reman& caritas unitatis: Ergo quodelegit : non austretur abta: Ateuit̃ quod elegis ti
utiq hoc sequtur. utiq hoc sub intellegitur : ate quod elegisti auiferitur : Sidbonotuo aufere¬
tur : ut quad melus ẽ ditur: Aufuretur enim atelabor : utrt quies ditur: Tunauigas illaiam
fuerant dõgratȩ anbeamabilis. ambe discipulȩ : andetis ergo & magnũ aliqud intellegitis : quicũq
intelligitis quod audire a scre dibetis : &iam quiñ intellegitis in his duabi mulierib duas uitas rẽ
figuratas psentẽ & futurã laboriosã & quittã arũ nosã & beatã temporalẽ & ȩt̃nã duȩ s̃ uitae:
Deillis uos copiosus cogitate : quidhabrat hȩc uita: Nondico mala : ñ in iqua. ñ ne faria. ñ luxurio¬
sa non impu. sedlaboriosa arunnis plena. timorib castigata. tep̃tatiomib sollicita: hanc ip¬
sam in nocentẽ uitã dico : qualẽ decebat habere maytham. hancergo quantũ potistis inspicite: &

Expanded text:
remanet charitas unitatis. Ergo quod elegit, non auferetur ab ea. A te autem quod elegisti: utique hoc sequitur, utique hoc subintelligitur: a te quod elegisti auferetur. Sed bono tuo auferetur, ut quod melius est detur. Auferetur enim a te labor, ut requies detur. Tu navigas, illa jam fuerant Domino gratae, ambae amabiles, ambae discipulae: videtis ergo, et magnum aliquid intelligitis, quicumque intelligitis, quod audire et scire debetis, etiam qui non intelligitis; in his duabus mulieribus, duas vitas esse figuratas, praesentem et futuram, laboriosam et quietam, aerumnosam et beatam, temporalem et aeternam. Duae sunt vitae: de illis vos copiosius cogitate. Quid habeat haec vita, non dico mala, non iniqua, non nefaria, non luxuriosa, non impia; sed laboriosa et aerumnis plena, timoribus castigata, tentationibus sollicita: hanc ipsam innocentem vitam dico, qualem decebat habere Martham: hanc ergo, quantum potestis, inspicite; et
Abbreviated transcription (Latin):
rupti & nos inmutabimur. Deniq clamore facto mediaq nocte quocla mabitur eccespor¬
tes aut̃ illȩ tuler̃ olrum inuasissius situm: Stultȩ uero illȩ non tuler oltumscũ: Quid
est non tuler̃ oleum secũ inuasis suis : quidẽ in uasis suis : incordib: suis Vndidicit apłs:
homines olrum mittere intro possunt: oliuã criare nom possuit. Ecer habeo oleum
dedi dono est Habes oleũ portatecũ: Quid ẽ porta tecũ : intis habe ibi dõ place¬

Expanded text:
rupti, et nos immutabimur . Denique clamore facto media nocte, quo clamabitur, Ecce sponrupti, et nos immutabimur . Denique clamore facto media nocte, quo clamabitur, Ecce spontes autem illae tulerunt oleum secum in vasis suis: stultae vero illae non tulerunt oleum secum. Quid est, non tulerunt oleum secum in vasis suis? Quid est, in vasis suis? in cordibus suis. Unde dicit Apoleum. Denique homines oleum mittere intro possunt, olivam creare non possunt. Ecce habeo oleum: numquid tu creasti oleum? De Dei dono est. Habes oleum, porta tecum. Quid est, porta tecum. Intus habe, ibi place
Abbreviated transcription (Latin):
r& incuritate usq ad somnusium. Expectantẽ illũ inuenut somnus : Puto enĩ quia dormi¬
uit: Num quid quidormit non adici& ut resurgat : Dor mier ergo om̃s Etde illis prudor¬
te : quando nonsperatur quando om̃ino ñ creditur: Noc tẽ posuit pro ignorantia aliquis
quasi computat sibi: Eece ab adam tot anni transier̃ : & ecce complentur sex nilia annoꝵ
Et continuo quomodo quidã tractatores cõputaurr: continuo ueni& dies iudicu & ueni¬
unt : & transeunt cõputationes : & adhuo remoratur sponsiciduentus & dormuint uirgi¬
nesquȩ obuiã ierant . & eccedum nonsperatur. dũ dicitur sexmilia annorũ ex pecta¬
bantur & etce transier : Vndescimus iam quod uenias : Mledia noc te uenia : Quidẽ me¬
dia nocte ueni& : dum nescis ueni& : quare dumnescis uenia ipsum dnm̃ audi:
Nonẽ urm̃ nosse tempora: quȩ pat posuit insua potes tate : Dies dnĩ ait apło: tamquã fur
apłs dicit mictu oculi. in nouissina tuba : can& enim tuba: & mortui resurgent in cor¬

Expanded text:
suum: exspectantem illum inveniat somnus. Puta enim quia dormivit. Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat . Dormierunt ergo omnes: et de illis prudente? Quando non speratur, quando omnino non creditur. Noctem posuit pro ignorantia. Aliquis quasi computat sibi: Ecce ab Adam tot anni transierunt, et ecce complentur sex millia annorum, et continuo, quomodo quidam tractatores computaverunt, continuo veniet dies judicii: et veniunt, et transeunt computationes, et adhuc remoratur sponsi adventus, et dormiunt virgines quae obviam ierant. Et ecce dum non speratur, dum dicitur, Sex millia annorum exspectabantur, et ecce transierunt, unde scimus jam quando veniet? media nocte veniet. Quid est, Media nocte veniet? Dum nescis, veniet. Quare dum nescis, veniet? Ipsum Dominum audi: Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate . Dies Domini, ait Apostolus, tanquam fur Apostolus dicit, In ictu oculi, in novissima tuba? Canet enim tuba, et mortui resurgent incor
Abbreviated transcription (Latin):
quis centẽ: Tunc clamauit dicens: Pat̃ abraham: mitte lazarum ut intinguat digitum
sium inaquã. & stilla in linguã meam. quia crucior inhac flãma. Suꝑb temporis.: men¬
dicus inferm. Pauꝑ em̃ ille ꝓuenebat admicã : ille uero n ꝑueniebat adguttã. Dedi ob
ergo istis dicite mu: quis es t benit mortuus. & quis t̃ male mor tuus: Nolite oculos intro¬
gare: ad cor redite: Sienĩ oculos int̃̾rogaueritis: falsi uobis respondent: Multũ inin
splindida sint & sccularit̃ facta quȩ illi duiti morunti ex hibere potuer. Quꝑ potuer

Expanded text:
arum, ut intingat digitum suum in aquam, et stillet in linguam meam, quia crucior in hac flamma. Superbus temporis, mendicus inferni. Pauper enim ille perveniebat ad micam: ille vero non perveniebat ad guttam. De duobus ergo istis, dicite mihi, quis est bene mortuus, et quis est male mortuus? Nolite oculos interrogare, ad cor redite. Si enim oculos interrogaveritis, falsa vobis respondent. Multum enim splendida sunt, et saeculariter fucata, q
Abbreviated transcription (Latin):
illum. Sed quomodo feter̃ : quomodo ꝓhib& dñs quidixit: Caue te facere iusticia murãm
coram hominibus : ut uideamini ab ris: Alioquin: non habebitis mercedẽ apud patrem
urm̃ qui incelis ẽ : & nolite similes eẽ hypocritis. quando oratis: Amant enims tare
inplatris & orare : ut uideant᷑ ab hominib: : Amendico uobis ꝑceperunt mercedemsuã
Emer̃ oleum: p̃ciũ deder. Enerunt: non sunt fraudati laudib: humanis. Quesur unt
laudes humanas : habuer Istȩ laudes humane : indie iudicii noncos adiuuant: lugaut̃
quo modo ficerunt : lucrant operaura coram hominib : ut uideant bona facta urã :  glo

Expanded text:
uomodo prohibet Dominus, qui dixit, Cavete facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis: alioquin non habebitis mercedem apud Patrem vestrum qui in coelis est. Et nolite similes esse hypocritis, quando oratis. Amant enim stare in plateis et orare, ut videantur ab hominibus. Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam . Emerunt oleum, pretium dederunt: emerunt, non sunt fraudati laudibus humanis; quaesierunt laudes humanas, habuerunt. Istae laudes humanae in die judicii non eos adjuvant. Illae autem quomodo fecerunt? Luc
Abbreviated transcription (Latin):
siue iacentis. siue ambulantes ad tendite pauperes. facite operabona: Quisoletis facite
& qui non solitis facite : Crescat numerus bene operantium : qm̃ crescit &s fideliũ numerus
Quod facitis quantũ bonumsit nondũ uidetis: quia & rusticanus quando seminat segitem
non uid&. sed trȩ credit : Tudo quare non credis : Veni& messis nra : Puto quia modo labo¬
rantos agimus: laborantes operemurrecepturi sicut scriptumẽ : Cuntes ibant & ftebant.
uctantes senina sua uenientes aut̃ uenient cum exultacione postantes manipulos suos:

Expanded text:
sive jacentes, sive ambulantes: attendite pauperes, facite opera bona. Qui soletis, facite: sive jacentes, sive ambulantes: attendite pauperes, facite opera bona. Qui soletis, facite: et qui non soletis, facite. Crescat numerus bene operantium: quoniam crescit et fidelium numerus. Quod facitis, quantum bonum sit nondum videtis: quia et rusticanus quando seminat, segetem non videt, sed terrae credit. Tu Deo quare non credis? Veniet messis nostra. Puta quia modo laborantes agimus, laborantes operamur recepturi, sicut scriptum est: Euntes ibant et flebant, jactantes semina sua; venientes autem venient cum exsultatione, port
Abbreviated transcription (Latin):
nor tilani ainmule mostium: Sioculos interrogaueritis al tone mortius est: Si magistrũ
quitipunt resalunas : Verum ergo dixi uuite bene nemoriaminimale nequomododi¬
ues ille moriamini: Non probat malammortem : nisi tempus post mortem: Econtra
adtindite alum pauperem. Nolite oculis: nanerrabitis : Fides adiendat corudet: Cons¬
citutt illim ante oculos uros icentẽ intra ulcero sum : uenientes canes lingentes ulcera
enis: Sed cum talem illum reuocatis ante oculos ur̃os. continuo expuitis. facit̃ auertitis na¬
ris obturatis : Cordis oculis uidete : Mortuuse : & al latusc̃ab angłis in sinum ab rabȩ: Fa¬
milia diuitis uidebatur plangens: angłi nonuidebantur gaudentes: Quidergorespon¬
dit diuiti cibralam: Mem̃to fili: recepistibona inuita tua. Nihl bonũ putasti: nisi qđ
inis ta uita habuisti: Accepisti: sed transierunt dies & cotum perdidisti & tor quenđ

Expanded text:
mortuum, an male mortuum? Si oculos interrogatis, optime mortuus est: si magistrum vestrum qui rapiunt res alienas? Verum ergo dixi, Vivite bene, ne male moriamini, ne quomodo dives ille moriamini. Non probat malam mortem, nisi tempus post mortem. E contra attendite illum pauperem: nolite oculis, nam errabitis; fides attendat, cor videat. Constituite illum ante oculos vestros jacentem in terra ulcerosum, venientes canes lingentes ulcera ejus. Sed cum talem illum revocatis ante oculos vestros, continuo exspuitis, faciem avertitis, nares obturatis. Cordis oculis videte. Mortuus est, et ablatus est ab Angelis in sinum Abrahae. Familia divitis videbatur plangens: Angeli non videbantur gaudentes. Quid ergo respondit diviti Abraham? Memento, fili, quia percepisti bona in vita tua . Nihil bonum putasti, nisi quod in ista vita habuisti. Accepisti: sed transierunt dies: et totum perdidisti, et torquendus
Abbreviated transcription (Latin):
lampades & conuerterunt se fatuȩ ad quinq prudentes : Datenobis dtoleo uro qua
lampades ur& extinguntur. Hoc quereluant quod consue uerant : idẽ alieno oleoluce¬
re ad alienas laudes ambulare : Date n obis deoleouio : quia lampades nrae extin
guntur : Attillȩ: Neforte inquid non sufficut nobis &s uobis: ite potius aduenden¬
tis aremite uobis. Non consulentiu : sed urridentium ẽ responsio ista: quare irriden¬
tium quias apientes erant. quia sipientia erat in illis. Nonenim sapientes desuo erađ:
sed illa in illis erat sapientia dequascriptume in quodã libro quȩ dicit conteptori¬
Quid mirumẽ quias apuentos urnident fatuas : quidẽ itridere ite aduendentis etemi
te uobis: Qiuinon solibatis bene uiuere nisi quia uos hominos laudabant: qui uo
tomagis non ad quiesceritis adulatorib: & intus oleum por caretis & propt bonam

Expanded text:
lampades, et converterunt se fatuae ad quinque prudentes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades, et converterunt se fatuae ad quinque prudentes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Hoc quaerebant quod consueverant, id est, alieno oleo lucere, ad alienas laudes ambulare. Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinite potius ad vendentes, et emite vobis. Non consulentium, sed irridentium est ista responsio. Quare irridentium? Quia sapientes erant, quia sapientia erat in illis. Non enim sapientes de suo erant: sed illa in illis erat sapientia, de qua scriptum est in quodam libro, quae dicit contemptoriQuid mirum est, quia sapientes irrident fatuas? Quid est irridere? CAPUT Ite vobis: quae non solebatis bene vivere, nisi quia vos homines laudabant, qui vobto magis non acquiesceretis adulatoribus, et intus oleum portaretis, et propter bonam
Abbreviated transcription (Latin):
Alia faciunt: oleũ secũnonpor tant: Tuergo tecum porta: intus posta
bi tida do ibi posta testimoniũ conscuentiȩ tuȩ : Quiaut̃ ambulat ad testimo¬
mun alienum oleum non portat setum. Sed si ideo abstines ab inlicitis. & ficis opera
bona ut ab hominib: lauderis: Nont̃ intus oleum: Deniq cum cxperint homines lau¬
dare : deficient lampades : Intendat itaq: caritas urã: Ante quã dormirenit
ille uirgines : nonẽ dictum quia extinguebantur lam pades: Illarum sapuentium
lam pades ardebant deoleo xtno : deconscientiȩ suȩ ueritate. de interiore gła
deintima caritate : Ardebant tam̃ & illarum fatuarum: Quare tune ardebant :
quia nom derrant laudes hominum: Postea uero quã surrexer : idẽ in resurrecticue
amortus cȩperunt aptare lam pades suas. idẽ preparare do. operũ suoꝵ reddere
eationẽ: & quia tunc nemo ẽ qui laud&: omis homo causesuȩ uacat Nemoest
tunc qui nondese cogita : Nen ergo erant : qui oleum uenderent: Cȩperunt deficere

Expanded text:
ilia faciunt, oleum secum non portant. Tu ergo tecum porta, intus porta, ubi videt Deus: ibi porta testimonium conscientiae tuae. Qui autem ambulat ad testimonium alienum, oleum non portat secum. Si ideo abstines ab illicitis, et facis bona opera, ut ab hominibus lauderis; non est intus oleum. Denique cum coeperint homines non laudare, deficiunt lampades. Intendat itaque Charitas vestra. Antequam dormirent illae virgines, non est dictum quia exstinguebantur lampades illarum. Sapientium lampades ardebant de oleo interno, de conscientiae securitate, de interiore gloria, de intima charitate. Ardebant tamen et illarum fatuarum. Quare tunc ardebant? Quia non deerant laudes hominum. Postea vero quam surrexerunt, id est, in resurrectione a mortuis, coeperunt aptare lampades suas, id est praeparare Deo operum suorum reddere rationem. Et quia tunc nemo est qui laudet, omnis homo causae suae vacat, nemo est tunc qui non de se cogitet: non ergo erant qui oleum venderent; coeperunt deficere
Abbreviated transcription (Latin):
uere consuestis. uobiscum oleũ portantes : Non aut̃ nosdamus : Ne forte non sufficiat nobis
& uobis : Vixenim denobis iudicamus quantominus possumus iudicare deuobis : quid est
uix denobis iudi camus: quia cumrex iustus sederit introno quis gloriabitur castum
sehabere cor: forte tunon inuenies aliquid in conscientia tua : & inuenit ille quime¬
lius uid& cuius acies diuina penetrat alciora. Vida forte aliquid: inuenit forte aliqͥd
Quanto melius illidicis neintres in iudiciũ cum seruotuo : & iam quanto melius illidicis. di¬
mit tenobis debitanra: quia & dicitur tibi propt̃ illas fatuas. propt̃ illas lampades: Csu

Expanded text:
vere consuestis, vobiscum oleum non portatis: non autem nos damus; ne forte non sufficiat nobis vere consuestis, vobiscum oleum non portatis: non autem nos damus; ne forte non sufficiat nobis et vobis. Vix enim de nobis judicamus, quanto minus possumus judicare de vobis? Quid est, Vix de nobis judicamus? Quia cum rex justus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor ? Forte tu non invenis aliquid in conscientia tua; et invenit ille qui melius videt, cujus acies divina penetrat altiora: videt forte aliquid, invenit forte aliquid. Quanto melius illi dicis, Ne intres in judicium cum servo tuo ? Etiam quanto melius dicis, Dimitte nobis debita nostra? Quia et dicitur tibi propter illas faces, propter illas la
Abbreviated transcription (Latin):
qui mprigua capudimneũ oleum percutoris. Aud ẽ olcum peccitoris. nsiblandi¬
menta adulat oris: Iteergo aduendentes : hoc facere consuestis : Nos aut non uobis datus
Quare : Neforbe non sufficut aiebis & uobis : quidẽ Non sufficut : nondesperatione ditumos
sed sobria & piahumilitate: Quamius enimbonus habeat bonam conscuntum. undescit quiẽ¬
ad modũ iudic& ille. qui neminem fallit: hab&s conscientiam: Nonillum titillant cri¬
mina incorde concepta: sed propt̃ cotidiana quȩdã uitȩ humanȩ peccata. lic& bona cons¬
cientia sit. tam̃ dicit dõ. dimitte nobis debita nr̃a. quifecit quod sequitur: Sicut & nosdi¬
mitimus debitorib: nri. Pregit panem esurienti: excor de uestiuit nudum ex corde deo¬
leo interiore fecit operabona & tam̃ in illo iuiditio trepidat ipsabona conscientia: Vide¬
quidẽ datenobis oleum, Audier̃: Itt potius aduendentes: quia laudib: humanis btne ui¬

Expanded text:
quam impinguet caput meum oleum peccatoris. Quid est oleum peccatoris, nisi blandimenta adulatoris? 13. Prudentium virginum humilitas. Ite ergo ad vendentes; hoc facere consuestis. Nos autem non vobis damus. Quare? Ne forte non sufficiat nobis et vobis, Quid est, non sufficiat? Non desperatione dictum est, sed sobria et pia humilitate. Quamvis enim bonus habeat bonam conscientiam; unde scit quemadmodum judicet ille quia a nemine fallitur? Habet bonam conscientiam, non illum titillant crimina in corde concepta; sed propter quotidiana quaedam vitae humanae peccata, licet bona conscientia sit, tamen dicit Deo, Dimitte nobis debita nostra: quia fecit quod sequitur, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Fregit panem esurienti ex corde, vestivit nudum ex corde: de oleo interiore fecit opera bona, et tamen in illo judicio trepidat ipsa bona conscientia. quid est, Date nobis oleum. Audierunt, Ite potius ad vendentes. Quia laudibus humanis bene vi
Abbreviated transcription (Latin):
illȩ sic: Nonẽ aut̃ mirandum cum runt emert : cumquer aqub: laudentur as non ia¬
uinunt cumnqurr a quib consolentur & non mutnuut: Aptbuast iana. uent ponsas
spsa tunc glorificata cum xpo ȩcła. ut singula membra ad totumse colligant: & in¬
diuercum illo adiuptias & clausumẽ ostiũ as ille fatuȩ postea uener̃. Sed quid oleum
enirunt. aut a quib emerent inuener : ideo unuas clausas inuener̃ : Pulsare teperunt:
quando tempus ẽ miscđiȩ : non quando timpusẽ uidicu. Nonenim possunt confundi is tatẽ
Onẽ die : apperi nobis: Num quid nom penitentiã egerunt. quia situm oleum nom portaurr̃:
Etqud illis pro fuit sera penitentia. quando eas irridebat uera sapientia : Clau sum ẽ ergo
ostium, & quid illis dictumẽ : non nouiuos: Non illas nouit. quiomã nouit: quidest
ingo non noui uos : improbo uos reprobo uos. In asbr mea rionuos agnosco ars mra
nescit uicia. hocẽ aut̃ magnum: & nescit uitia & iudicatuttia : Nescit faciendo

Expanded text:
audentur, et non inveniunt; cum quaerunt a quibus consolentur, et non inveniunt; aperta est janua, venit sponsus et sponsa, tunc glorificata cum Christo Ecclesia, ut singula membra ad totum se colligant. Et intraverunt cum eo ad nuptias, et clausum est ostium. Et illae fatuae postea venerunt: sed numquid oleum emerunt, aut a quibus emerent invenerunt? Ideo januas clausas invenerunt: pulsare coeperunt, quando tempus est misericordiae, non quando tempus est judicii. Non enim possunt confundi ista tempDomine, Domine, aperi nobis. Numquid non poenitentiam egerunt, quia secum oleum non portaverunt? Et quid illis profuit sera poenitentia, quando eas irridebat vera sapientia? Clausum est ergo ostium. Et quid illis dictum est? Non novi vos. Non illas novit, qui omnia novit? Quid ergo est, Non novi vos? Improbo vos, reprobo vos. In arte mea non vos agnosco; ars mea nescit vitia: hoc est autem magnum, et nescit vitia, et judicat vitia. Nescit faciendo,
Abbreviated transcription (Latin):
ginib: prudentib: & quinq fatuis : Voluerꝰ ire obuiã sponso: Quid ẽ ire obiuã sponso cordere
iste: Meforte tardante sponso. ꝗm̃ habundat in iquitas refrigesc& caritas multoꝵ. sic intel¬
eseuerauerit usq in finem : hc saluusent : Vbiuultis et̃ istas prudentes : Nonne in his qui
ꝑseuera uor usg in finẽ : non obaliud fr̃s non obaliud prorsis commit terent᷑ intro nisiquia
ꝑsecuerauer usqi in finẽ. Nonergo eis obrepsit frigis curtatis non incis refrigut curitas
sed ferbiut usey in finẽ. quia feruoc usq infinẽ : ideosponsi uanue patuer̃ ideoeis ditũr
ut inetarent. scut illi obtino seruo. inta ingudũ dñtu. quidẽ ergo dor miti uer onis :

Expanded text:
ginibus prudentibus et quinque fatuis. Voluerunt ire obviam sponso. Quid est, ire obviam sponso? Corde ire, ginibus prudentibus et quinque fatuis. Voluerunt ire obviam sponso. Quid est, ire obviam sponso? Corde ire, iste? Ne forte tardante sponso, quoniam abundat iniquitas, refrigescit charitas multorum. Siccine intelperseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Ubi vultis esse istas prudentes? Nonne in his qui perseveraverunt usque in finem? Non ob aliud, fratres, non ob aliud prorsus admitterentur intro, nisi quia perseveraverunt usque in finem. Non ergo eis obrepsit frigus charitatis, non in eis refriguit charitas; sed fervet usque in finem. Quia fervet usque in finem, ideo sponsi januae patuerunt: ideo eis dictum est ut intrarent, sicut illi optimo servo, Intra in gaudium Domini tui .
Abbreviated transcription (Latin):
t iudum. concordit litgiosum uisitat egotum. seprlit mortium: Ecce urgo. aceha
lampades : Nuid querimus amplius : adhuc quero: quid acduc queris inquis : adnuc quero: inten
Vnde intumur unde discernimus : deoleo : Aliquid magnũ significat oleum: Valdemagnũ : Putos
non caritas est: querendo dicimus nsentintiã p̃cipitamus : Vnde mihi uideatur polrũ caritas sigm¬
ficari : dicã uobis : A płs dicit: Adhuc supeminentionẽ uobis uiam de monstro. Supeminentiorẽ iuã
quã demonstrat: Siliiguis hominum loquar & angłoꝵ. caritatẽ aut̃ non habrã : factussũ
eram̃tum sonans aut cimbalum timiens: Ipsa est suꝑemi nensiuia : idẽ caritas. quȩ merito oleo sig¬
nificatur: Om̃ib enim humorib : oleum supemin&. Mutte aquã & fuꝑ infunde oleũ : super¬
omin&: Mute oleũ suꝑin funde aquã : oleũ supemin&: Siordinẽ seruaueris: uincit: Sior¬
dinẽ metaiueris : iuinct. Caritas nũquã cadit quid ergo fr̃s : iamdisceptemus dequinq: uir

Expanded text:
t nudum, concordat litigiosum, visitat aegrotum, sepelit mortuum: ecce virgo, ecce habet lampades. Quid quaerimus amplius? Adhuc quaero. Quid adhuc quaeris, inquit? Adhuc quaero: intentUnde intuemur? unde discernimus? De oleo. Aliquid magnum significat oleum, valde magnum. Putas, non charitas est? Quaerendo dicimus, non sententiam praecipitamus. Unde mihi videatur oleo charitas significari, dicam vobis. Apostolus dicit, Adhuc supereminentiorem vobis viam demonstro. Supereminentiorem viam quam demonstrat? Si linquis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens. Ipsa est supereminens via, id est, charitas, quae merito oleo significatur. Omnibus enim humoribus oleum supereminet. Mitte aquam, et superinfunde oleum, oleum supereminet. Mitte oleum, superinfunde aquam, oleum supereminet. Si ordinem servaveris, vincit: si ordinem mutaveris, vincit. Charitas nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
qi anmit tuntur a quinq ripelluntur: Si& uirgo ẽ e lampades sit. & tor nonammiti¬
tur ub ise unda quinec uirginitatẽ ab inlicitis seruat. noc opnabort uolims habire int¬

Expanded text:
nque admittuntur, et quinque repelluntur? Si et virgo est, et lampades fert, et tamen non admittinque admittuntur, et quinque repelluntur? Si et virgo est, et lampades fert, et tamen non admittitur
Abbreviated transcription (Latin):
rificent patrem urm̃ qui incelis ẽ: Item discipulis dicit: Sint lumbiuri accincti & lu¬
coniugalem: Nam ut nouerit scitas ura ñ in pentune scđm animã & scđm integri tate
fidei quia &iam fide ab inlicitis abstinetur. & bona opera fiunt. unũ quemq: uł unã quãp
animã uirginẽ dici: tota eccła quȩ constat ex urginib & pueris. & maritatis femina
& uxoratis uiris uno nomine iirgo appellataẽ : Vnde hoc probamus : apłm audidica¬
tem: Honsolum scĩmonialib sed iiuersȩ prorsusecđa. desponsaui uos uniuiro uirgine cas¬
sua sic & ur̃i sensus corrũ pantur a castitate quȩ ẽ in xp̃o iħi: Incorpore urgonitatt̃ pau¬
e habent in corde om̃s habere debent: Sirrgo abinlicitis abstinentia bonat̃ unde uirgi¬
nitas nom̃ accepitꝰ & siopera bona laudabilia sunt quȩ significantur lampadibi quarequm¬

Expanded text:
rificent Patrem vestrum qui in coelis est . Item discipulis dicit: Sint lumbi vestri accincti, et lurificent Patrem vestrum qui in coelis est . Item discipulis dicit: Sint lumbi vestri accincti, et luconjugalem. Nam ut noverit Sanctitas vestra, non importune secundum animam et secundum integritatem fidei, qua etiam fide ab illicitis abstinetur, et bona opera fiunt, unumquemque vel unamquamque animam virginem dici; tota Ecclesia quae constat ex virginibus et pueris, et maritatis feminis et uxoratis viris, uno nomine virgo est appellata. Unde hoc probamus? Apostolum audi dicentem, non solis sanctimonialibus, sed universae prorsus Ecclesiae: Desponsavi vos uni viro virginem casua, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate quae est in Christo . In corpore virginitatem paucae habent: in corde omnes habere debent. Si ergo ab illicitis abstinentia bona est, unde virginitas nomen accepit, et opera bona laudabilia sunt, quae significantur lampadibus; quare qui
Abbreviated transcription (Latin):
conera quinq ostiadomus nagna clauduntur: Intellegamus ergo liomĩ & doms nos: idẽ aduni
uersam omĩno eccłam istã parabolã ꝑtinere. Non adsolos ppositos dequib besterno dirlocuti
cumq animȩ sedcalos animȩ quȩ habent catholican fidem & habere uidiemade¬
dĩ. &tiñ expsis. qunqisint pradentis a quinq: fatue : Qure ergo appellatosu
nua quingi ꝑtita. aut uidendo. ait audiendo. aut odorando. autgustando. aut tangendo: Qui
ergo soabstine ab in licito usu. abstin& ab inlicito auditu ab inlicito odoratu. ab inlicitogis¬
norẽ abinlicitis sentuendi motib: & ideo una quaqi anima xp̃iana uirginis nom̃ haba& Ruo¬
bent: Virgines propt̃ alstimentiã abinlicitis sensib: lampades babentes ꝓpt oprra bott
Di quibi oporib dñs dicit. Luceant opera urã corã hominib: ut uideant bona factaurã & gla¬

Expanded text:
contra quinque ostia domus magnae clauduntur? CAPUT contra quinque ostia domus magnae clauduntur? CAPUT ertinere istam parabolam, non ad solos praepositos, de quibus hesterno die locuti cumque animae, sed tales animae quae habent catholicam fidem, et habere viden ex ipsis quinque sunt prudentes, et quinque fatuae. Quare ergo appellatae sjanua quinquepartita, aut videndo, aut audiendo, aut odorando, aut gustando, aut tangendo. Qui ergo se abstinet ab illicito visu, ab illicito auditu, ab illicito odoratu, ab illicito gusnere ab illicitis sentiendi motibus, et ideo unaquaeque anima christiana virginis nomen acbent. Virgines, propter abstinentiam ab illicitis sensibus; lampades habent, propter opera bona. De quibus operibus Dominus dicit: Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et glo
Abbreviated transcription (Latin):
ester nodie quia defustis promissionemnram tenctis. que hodie non solis uobis. sed pluribus
acum qui conuener. dño adiuiuante redd indaẽ. Quȩ sint detẽ uirgones. quarũ sunt quinq
prudentes quinq sculte: nonsfucile in dagari potest: Veruntam scđm ea que contina.
natur. non nii uidetur ista parabola sidsimilitudo ad eas solas ꝑtinre. quȩ propria & excel¬
lntiore citate uirgines ine cła nominantur: Quas aiam usitaciore uocabulo: sc̃i momialesap¬
pellart consueumus : Sednisifalłor het similitudo ad uniuersamedam ꝑtia. quauis &siuillas so¬
las intellegeremus quȩ sc̃imoniales uocantur : Numquid decensunt : ab sit ut tanta urginĩ nulti¬
tudo adtã exigium numerũ reuocetur: Forte aut̃ dicat aliquis: Qud simultesunt nomine &
tam pauce sunt inueritate. ut uixdecẽ uueniantur : Nonitaẽ : Namsisolas detẽ intellegi
uellos bonas non ibi ostender& quinq: fatuas: Sieñ multȩsunt iurgines quȩuocantur. quare

Expanded text:
esterno die qui adfuistis, promissionem nostram tenetis: quae hodie non solis vobis, sed pluribus etiam qui convenerunt, Domino adjuvante, reddenda est. Quae sint decem virgines, quarum sint quinque prudentes et quinque stultae, non facile indagari potest. Verumtamen secundum ea quae conatur, non mihi videtur ista parabola vel similitudo ad eas solas pertinere, quae propria et excellentiori sanctitate virgines in Ecclesia nominantur, quas etiam usitatiore vocabulo Sanctimoniales appellare consuevimus: sed, nisi fallor, haec similitudo ad universam Ecclesiam pertinet. Quamvis etsi illas solas intelligeremus, quae Sanctimoniales vocantur, numquid decem sunt? Absit ut tanta virginum multitudo ad tam exiguum numerum revocetur. Forte autem dicat aliquis: Quid si multae sunt nomine, et tam paucae sunt in veritate, ut vix decem inveniantur? Non ita est. Nam si solas decem intelligi vellet bonas, non ibi ostenderet quinque fatuas. Si enim multae sunt virgines quae vocantur, quare
Abbreviated transcription (Latin):
uliiqui somib xpians ineclam concurrintib. filu ad natrem cincurrre dicantur. cũipsis filus
liconuns tione fetatur: Oesponsau inquit uos uniuro uirgnit̃ custã exhibert xp̃o : Vosinquit uirginem
aplurali ad singulart̃ condudens: & idto uirgines dici possint aiirgo. Curuit quinq : ut muliuidit¬
ra positunẽ: Sediuidemus nunc inenignate: tunc ait̃ facie ad facum, & nunc ex porte : tunc aut̃ extoto
psum aut̃ menigmate & exparte : nuinc inscripturis aliqud cernere. quod iam̃ sit scđm catholicã fidem.
exillo pignore contigit qđ accipit uirgo eccła: Humili aduentu sponsi sui. quȩ illo ultimo aduentu cum
unia inclanitate nuptura ẽ. cum ia facit ad facum contuebitur. Dedit enim nobis pignus spm̃. sicut di¬
cit apłs & ideo ista ex positio nihil certũ intutur. nisi ut scđm fidem sit: Neq alis p̃iudicat: quȩ ni¬

Expanded text:
am concurrentibus, filii ad matrem concurrere dicantur, cum ipsis filiis li conjunctione fetatur. Desponsavia plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem quinque did faciem: et nunc ex parte, tunc autem ex toto. Ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in Scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit quod accepit virgo Ecclesia, humili adventu sponsi sui, quae illo ultimo adventu, cum veniet in claritate, nuptura est, cum jam facie ad faciem contuebitur. Dedit enim nobis pignus Spiritum, sicut dicit Apostolus, et ideo ista expositio nihil certum intuetur, nisi ut secundum fidem sit, neque aliis praejudicat quae ni
Abbreviated transcription (Latin):
dõ exultant siue eorum qui in laudibus hominumtidquiescunt. moriuntur hoc int̃ uallo
timporis donet sub ad uintu dñi fiat resurretio mortuorum: Media aut̃ nocte : idẽ
nullo sentiente aut sperante. quippe cumipse dicat dñs : dedie aut̃ illa & hora: nemo
scit. & apł s dicit: Dies aut̃ dnĩ tamquanfur in nocte itaueni&. Ex quo significat pe¬
nitus latere cunuenit, Clamor fastus est : ece sponsus unut surgite obuiam ei
nis tuoculi in nouissima tuba om̃siresurgemus: Ergo surrexerunt om̃s uirgines :¬
& aptauor: Lampades sus id est rationes reddendas optrum suorum: Oportaenim
nos exhiberi ante¬
tribunal xp̃i: ut illic ricipiat unus¬
gessit incorpore. siue bonum

Expanded text:
deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippe cum ipse dicat dominus: de die autem illa et hora nemo scit; et apostolus dicit: dies domini tamquam fur in nocte ita ueniet; ex quo significat penitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades suas, id est rationes reddendas operum suorum. oportet enim nos exhiberi antetribunal Christi, ut illic recipiat unusgessit in corpore, siue bonum
Abbreviated transcription (Latin):
quia matubus portantur opera. que scđm istam continentiam fiunt: Dic
umerunt obuiamsponso: Intellegindum es t ergo xpinomine censeri : dequib: agitur: Non
enm possunt qui xpianinon sunt: sponsoxpõ uenuire obiuuam: Sed quinq fatuae acceptis lam¬
padibus siuis : non sumpserunt oleum secum: M ultienim quamuis dexp̃ibonitate plurimũ
sperent : gaudium tamer Non habunt. dum continenter uiuunt. nisi inlaudibus hominũ:
o ergo habent oleum secum : Nam ipsam leticiam olrum signi ficare arbitror: Propterea ix¬
quit unxit tids̃ ds̃ tuus oltoliticia: Quiaut̃ non propterta gaud& quiadõ intrinsecus q̃ pla¬
ca non haba oleum setum: Prudentes aut acceperunt olrum inua sissuis cumlam padibus:
idisł leticiã bonorum oprrum incorde atq conscientia posuerunt: Sic & apłs monet:
Prob& sehomo inquit : & tunc in sema ipsõ habebit głam & non in altero. Tardante ergo
sponso dormier om̃s : quia exutroq genere continentium hominum siue eorum quicoram

Expanded text:
quia manibus gestantur opera quae secundum istam continentiam fiunt; dictvenerunt obviam sponso. Intelligendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. Non enim possunt qui Christiani non sunt sponso Christo venire obviam: sed quinque fatuae, acceptis lampadibus suis, non sumpserunt oleum secum. Multi enim, quamvis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter non vivunt, nisi in laudibus hominum; non ergo habent oleum secum; nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: Propterea uia Deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. Prudentes autem acceperunt secum oleum in vasis suis cum lampadibus, id est, laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt; sicut Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero . Tardante vero sponso dormitaverunt omnes: quia ex utroque genere continentium hom
Abbreviated transcription (Latin):
entẽ cui panẽ fuingas sitientẽ cu potum porrigas aegrũ que usites : litigantẽ que concordes
mor tuũ que sepelus : Omã ista ibi ñerunt. Sodͥquid iberit : quod maria elegi: Ibi pascimnur xen
dni micus colligebat, Namuultis nosse quodibierit : dns ipsedicit desorus sus : Añdico uobis quia
faci& ios discumbere & transibit & minis tmibit eis : Recumbure quid ẽ nsi raquis cere : quid es ⁊
transibit & minis trabit eis : Prius transit & sic minis trat: Sed ubi: in illo conuiuio suꝑno dequo
dicit: Amer dico uobis aboriente & occidente uenient : & recumbent cum abraham & isahaca sia¬
cobin regno coelorum: Ibidns pascit: sed prius hinc transit: Nam ut noueritis: pascha transitus inter¬
p̾tatur: Venit chis: fecit diuixa. passusẽ humana: Numquid adhuc conspuitur : Nunquidex ptil¬
matur: Nũquid adhuc spinis coronatur: Nũ quid adhuac flagellatur: Nũqud adhac crucifigitur
Ergo ille transiuit ut pascat: nos sequam̃ ut pascamus: EXPLICIT SERAIO SC̃Ĩ AUC̃ XXUII

Expanded text:
entem, cui panem frangas? sitientem, cui potum porrigas? aegrum, quem visites? litigantem, quem concordes? mortuum, quem sepelias? Omnia ista ibi non erunt: sed quid ibi erit? Quod Maria elegit: ibi pascemur, non Domini micas colligebat. Nam vultis nosse quid ibi erit? Dominus ipse dicit st, nisi vacare? Recumbere quid est, nisi requiescere? Quid est, Transibit, et ministrabit illis? Prius transit, et sic ministrat. Sed ubi? In illo convivio superno, de quo dicit: Amen dico vobis, multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob in regno coelorum . Ibi Dominus pascit, sed prius hinc transit. Nam ut noveritis, Pascha Transitus interpretatur. Venit Dominus, fecit divina, passus est humana. Numquid adhuc conspuitur? numquid adhuc expalmatur? numquid adhuc spinis coronatur? numquid adhuc flagellatur? numquid adhuc crucifigitur? Ergo ille transivit, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
tte rogote paucos soldos: patior necessitatẽ urgaor acriditore : Et ille : Non habto
odo inmenibi : Idco sedicit in manibi non habero : ut uli oppssus calũnia nete sse
eat uendert. Deniqi cumor dixerit qđ pronimia affuctonesia conpellatur distra¬
ne stitin ille respond& : & si non habto pecunã propriã unde cum quostu debeo
nutuare. ut tibi amicomeo sub urniã & siita necesse e. &iam argontulũ meum
ustrabo nctu in iuariã patiaris. Quando bene fictũ prtebat prosisusẽ pentas non
habere: A tubidoxit quod possessionẽ suã uender& : quasi amico subuenire setdiett
itũ eum adhanc necessitatẽ adduxerit: dicit lli ut uenditionẽ ficore debrat. & cusl

Expanded text:
domine, rogo te, paucos solidos; patior necessitatem, urgeor a creditore. Et ille: Non habeo domine, rogo te, paucos solidos; patior necessitatem, urgeor a creditore. Et ille: Non habeo modo in manibus. Ideo se dicit in manibus non habere, ut ille oppressus calumnia, necesse habeat vendere. Denique cum ei dixerit, quod pro nimia afflictione sua compellatur distrahere, statim ille respondet: Etsi non habeo pecuniam propriam, undecumque studeo mutuare, ut tibi amico meo subveniam; et si ita necesse est, etiam argentum meum distraho, ne tu injuriam patiaris. Quando beneficium petebat, professus est penitus non habere: at ubi dixit quod possessionem suam venderet, quasi amico se subvenire dixit: et cum eum ad hanc necessitatem adduxerit, dicit illi ut venditionem facere debeat; et pro
Abbreviated transcription (Latin):
iss̃ iencupiscit aliquis uillã alienam : & dicit: bonarst ista uilla icinimei : Osimea
tom Quod amat: bonumẽ: Sed ubi amandum sit: nescit: Forit diues ẽ uicinus ille quiha
uilla bona : & suspicatur qđ illã nom possit tollere : quia potens homo ẽ & ñ
ale se contra illum defendere net concupiscit. nec in pregnatur nihilspe
s nconcipit ñ ẽ pregnans animo: Siuero uxta aliquis uicinus sit pauꝑ qui uel
se cessitate positiuse ut possit uendere. uł potest obprimi ut cogatur uendere : inicitur
ulis. sperat seposse tollere aut uillam. aut coloniã uicini pauperis. & inmittit illi aliquas
bulatietes. Verbigrã. Agit secretus apud eos qui possunt: ut illum exactores aut
silebitis multis: necesse habrat infelix uendere casellam. unde aut ipse. aut filu
in sustentabantur: Necessitate ergo conpulsus uenit adillum ꝑcuius nequitiam
miur & affligitur & nescuens quod ipsus inmussione hoc patiturdic̃ adeũ: Pamibi

Expanded text:
s. Concupiscit aliquis villam alienam, et dicit: Bona est ista villa vicini mei: o si meatatem: quod amat bonum est; sed ubi amandum sit, nescit. Forte dives est vicinus ille qui habet villam bonam, et suspicatur quod illam non possit tollere; quia potens homo est, et praevalet se contra illum defendere: nec concupiscit, nec impraegnatur; nihil sperans non concipit, non est praegnans animo. Si vero juxta aliquis vicinus sit pauper, qui vel in necessitate positus est, ut possit vendere; vel potest opprimi, ut cogatur vendere; injicitur oculus, sperat se posse tollere aut villam aut coloniam vicini pauperis, et immittit illi aliquas tribulationes. Verbi gratia agit secretius apud eos qui possunt, ut illum exactores aut tis debitis multis necesse habeat infelix vendere casellam, unde aut ipse, aut filii sui sustentabantur. Necessitate ergo compulsus venit ad illum, per cujus nequitiam premitur et affligitur: et nesciens quod ipsius immissione hoc patitur, dicit ad eum: Da mihi,