comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
on exigit huiꝰ nr̃i ratio ꝓpositi
c̾ctis uł singłis immorari reue¬
lationũ saeram̃tis. ex qͥb ille beatꝰ
c̃solatus iocundabatur in medio tͥ¬
bulationis. in afflictione captiuitatis.
Unũ ẽ. qͦd intactũ p̾terire mens nͣ pa¬
titur. dulcissimũ sacram̃tũ pulcher¬
rimȩ uisionis. quã uiderat pͥusquã
decidiss& bestialis ferocitas babylonis.
pͥusquã appariussent digiti. suie manꝰ
hominis. scribentis insciꝑficie parcetis.
causa. siue sententiã. mox uenturi
suꝑ illã uidicii di. Si qͥde anno pͥmo
batthasar regis babylonis. uidebam

Expanded text:
on exigit hujus nostri ratio propositi cunctis vel singulis immorari revelationum sacramentis, ex quibus ille beatus consolatus jucundabatur in medio tribulationis, in afflictione captivitatis. Unum est quod intactum mens praeterire non patitur, dulcissimum sacramentum pulcherrimae visionis, quam viderat, priusquam decidisset bestialis ferocitas Babylonis, priusquam apparuissent digiti, sive manus hominis scribentis in superficie parietis causam sive sententiam mox venturi super illam judicii Dei. Siquidem « anno primo Balt
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ. & in gła decoris mei: Cui itł ẽtra
quid respondisse dr̃. nͥ contra id qͦd
audierat. hȩc ẽ int᷑pretatio altissi¬
mi. quȩ ꝑuenit suꝑ dominũ meum
regẽ. eicient te abominib & cũ fe¬
ris erit habitatio tua. & fenũ ut
bos comedoᷤ: Clar& itaq maxima
in illo culpa suꝑbiȩ. qͥa cͣsidando mag¬
nitudinẽ babiloniȩ. roburq mag¬
nitudinis suȩ. & amplitudinẽ ut
putabat głȩ. impossibise uidicauit
qͦd audierat ex diina auctoritate
faciliusq posse infectũ p̾terire uer¬
bũ dñi scđm int᷑pretationẽ somnii.
quã uenire aliquid aduersiͭ se re
gẽ tantũ magnȩ babylonis. Igͦ ubi
statĩ subiungitur. cũ ad huc sermo
ess& in ore regis. uox de cȩloruit. tͥ drͣ¬

Expanded text:
meae, et in gloria decoris mei? » Cui vel contra meae, et in gloria decoris mei? » Cui vel contra quid respondisse dicitur, nisi contra id quod audierat: « Haec est interpretatio Altissimi, quae pervenit super dominum meum regem: Eicient te ab hominibus et cum feris erit habitatio tua et fęnum ut bos comedes? Claret itaque maxima in illo culpa superbię quia considerando magnitudinem Babylonię roburque fortitudinis suę et amplitudinem, ut putabat, glorię impossibile iudicavit, quod audierat ex divina auctoritate faciliusque posse infectum preterire verbum domini secundum interpretationem somnii, quam gem magnae Babylonis. Igitur ubi statim subjungitur: « Cum adhuc sermo esset in ore regis, vox de coelo ruit: T
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat nabugodonosor rex. ut ab alti¬
tudine sua netumescer&. ac de sem&¬
ipso mortalis homo humilia sentir&.
& pͥor qͥdẽ ammonitio tͣribilis. seqͣns
autẽ terribilior. atq seuerior exti¬
tit. Nã in pͥma tantũmͦ t̃ritꝰ fuit. in
accepit. quia uiros illos fortissimos
de exercitu suo qͥ ad eiꝰ imꝑiũ seruos
ddi excelsi miserant infornacẽ int̾fecit.
flãma ignis. lusta gͦ suꝑ ipsũ pꝰhȩc ꝑ
uenit sententia. pͣ eunre uisione
cuiꝰ int̃pretatio sententiã ipsã p̾nun¬
tiabat. nihilominꝰ ꝑ seuerante cordis
eiꝰ indomabili suꝑbia. Nã ut sciamꝰ
quanta in corde eiꝰ arrogantia qͣnta
in oculis eius fuerit extollentia. signant᷑
ita dictũ ẽ. Post finẽ mensiũ xii. sub¬
audit᷑ ex quo de arbore succidenda
sõniũ uiderat & int̾pretationẽ eius
audierat in aula babylonis deambu¬
labat. responditq rex & att. Nne hȩc
eͣ babylon magna quã ego edificaiu
indomũ regni. in robore fortitudinis

Expanded text:
fuerat Nabuchodonosor rex, ut ab altitudine sua detumesceret, ac de semetipso mortalis homo humilia sentinet, et prior quidem admonitio terribilis, sequens autem terribilior atque severior exstitit; nam in prima tantummodo territus fuit, in accepit, quia viros illos fortissimos de exercitu suo, qui ad ejus imperium servos Dei excelsi miserant in fornacem, interfecit flamma ignis. Iusta ergo super ipsum post hęc pervenit sententia preeunte visione, cuius interpretatio sententiam ipsam prenuntiabat nihilominus perseverante cordis eius indomabili superbia. Nam ut sciamus, quanta in corde eius arrogantia, quanta in oculis eius fuerit extollentia, signanter ita dictum est: Post fines mensium duodecim – subauditur ex quo de arbore succidenda somnium viderat et interpretationem eius audierat – in aula Babylonis deambulabat responditque rex et ait: Nonne hęc est Babylon magna, quam ego ędificavi in domum regni, in robore fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
epiis martyribꝰ. sermo habitꝰ
ita claudat᷑. ut uenerabiles
teris arbitrem᷑. Quã ob causa.
Aidelicet qr inpassionibꝰ suis
ubi ꝓtestam̃to dĩ sua corpora
tradidert᷑. et grauissimis suppli¬
tiis sub didert᷑. beate resurree¬
tionis fide̾ et sp̃e sonora uoce
c̃fessi & testificati stͣ. Tu qͥdem
scelestissime ait unus ex illis
in p̃senti uita nos ꝑdis. s rex mun.¬
di defunctos nos ꝓsus legibus
inet̾nȩ intę resurrectione su
scitabit. Alius linguã ut pͣcide¬
retur rogatꝰ et manꝰ c̃stanter
ꝓferens & extendens. e cęlo in qͥt
ista possideo. s ꝓptͣ dĩ leges ncͣ
hȩc ipsa despicio. qmͣ ab ipso
me ea recepturũ spero. Dem
ee̾t ad morte᷑. potiꝰ inqͥt eͥ ab
hominibꝰ morti datos sp̃e ex¬
pectare a dõ iteruͣ ab ipso
resuscitandos. Tibi enĩ resur¬
rectio ad uitã ñ erit. Mater
quoq ipsoꝵ martir & plusꝗͣ¬
martyr. i quȩ pereun

Expanded text:
piis martyribus sermo habitus ita claudatur, ut venerabiliores teris arbitremur. Quam ob causam? Videlicet quia in passionibus suis, ubi pro testamento dei sua corpora tradiderunt et gravissimis suppliciis subdiderunt, beatę resurrectionis fidem et spem sonora voce confessi et testificati sunt. Tu quidem scelestissime, ait unus ex illis, in presenti vita nos perdis, sed rex mundi defunctos nos pro suis legibus in ęternę vitę resurrectione suscitabit . » Alius linguam, ut praediceretur postulatus, et manus constanter proferens et extendens, « E coelo, inquit, ista possideo, sed propter Dei leges nunc haec ipsa despicio, quoniam ab ipso me ea recepturum spero ibid ad mortem: « Potius, inquit, est ab hominibus morti datos spem exspectare a Deo iterum ab ipso resuscitandos. Tibi enim resurrectio ad vitam non erit . » Mater quoque ipsorum martyr et plus qmartyr, quae pereun
Abbreviated transcription (Latin):
iħe xp̃c. respiciamus. qualit᷑ tẽ
se habuerit regnũ romanũ. qͦd
sine dubio significatũ est ꝑ ferrũ.
Nã quoddicit. indieb autẽ reg¬
noꝵ illoꝵ idem ẽ ac si dicat. cuͣ
regna hȩc sibi ordine successerint.
suscitabit dscȩli regnũ quod sta¬
bit ineternum

Expanded text:
istus. Respiciamus, qualiter tunc se habuerit regnum Romanum, quod sine dubio significatum est per ferrum. Nam quod dicit: In diebus autem regnorum illorum, idem est ac si dicat: Cum regna hęc sibi ordine successerint, suscitabit deus celi regnum, quod stabit in ęternum
Abbreviated transcription (Latin):
subuingitur. Indieb aictẽ regnoꝵ
illoꝵ suscitabit đs cęli regnũ. qͦd
inȩtͣnũ ñ dissipabit᷑. & regnũ eius
ppto alteri nͣ tradetur. Tempꝰ ergo
quo regnũ ȩtͣnũ suscitabit ds scđm
qͦd de monte abscisꝰ e̾ lapis sine ma¬
nib & cõminuit testã. & ferrũ. & es.
& argentũ. & aurũ. tẽpus inquã

Expanded text:
em regnorum illorum suscitabit deus celi regnum, quod in ęternum non dissipabitur et regnum eius populo alteri non tradetur. Tempus ergo, quo regnum ęternum suscitavit deus, secundum quod de monte abscissus est lapis sine manibus et comminuit testam et ferrum et ęs et argentum et aurum, tempus, inqua
Abbreviated transcription (Latin):
e regno romanoꝵ cur ꝑ tibi¬
as ferreas & pedes partim fer¬
reos. partĩ fictiles significatũ
fuerit causa manifesta redditur
dicendo. Quomͦ ferrũ cõminuit
& domat omiã. sic regnũ qͣrtu
cõminu& et cͣter& omĩa. Uerunta¬
men quod pedũ quȩdam pars ferrea.
quȩdam fictilis uisa ẽ. questione ad¬
hue indig& ut planius fiat. quãuis
intͣpres idem fere exponat dicendo

Expanded text:
e regno Romanorum, cur per tibias ferreas, et pedes partim ferreos, partim fictiles significatum fuerit, causa manifesta redditur, dicendo: « Quomodo ferrum comminuit, et edomat omnia, sic regnum quartum comminuet et conteret omnia. » Verumtamen quod pedum quaedam pars ferrea, quaedam fictilis visa est, quaestione adhuc indiget ut planius fiat, quamvis interpres idem fere exponat, dicendo
Abbreviated transcription (Latin):
mirandum. qͦd nͣ ipse daniel.
aut alius quis do dignꝰ. sed na¬
bugodonosor tale tantũq sõniũ¬
ds & uerbũ eius crudelitate illiꝰ
mi scditer utebatur. p̃cipientis
ut om̃s sapientes babylonis puniren¬
tur. ñ ualentes dicere somniũ &
int᷑ pretationẽ eus. xiIII.¬
De aurea statua quã erexit &
qͦd pͥmꝰ ꝓ cultu idolatriȩ ñ paren¬
tib sibi pęnã statuerit. .xui.¬
Cur seriptũ sit calix aureus in.
manu babylonis. & quȩ regna .uͦii.
ꝑ aurũ. & argentũ. & es. & ferru
statuȩ signi ficata sint .x uii.¬
Quas ob causas & regnũ babylo¬
nicũ ꝑ aurũ. & regnũ ꝑsarũ
atq medoꝵ significatũ sit per

Expanded text:
it. Quod non ipse Daniel, aut alius quis Deo dignus, sed Nabuchodonosor tale tantumque somniu verbum edus crudelitate illius misericorditer utebatur, precipientis, ut omnes sapientes Babylonis punirentur non valentes dicere somnium et interpretationem eius Et ilDe aurea statua, quam erexit, et quod primus pro cultu idolatrię non parentibus sibi pęnam statuerit Cur scriptum sit: Calix aureus in manu Babylonis, et que regna quattuor per aurum et argentum et es et ferrum statue significata sint Quas ob causas regnum Babylonicum per aurum, et regnum Persarum atque Medorum signatum sit per
Abbreviated transcription (Latin):
De bono relodi & malo zelo di¬
aboli. quomodo sint contrarii.
& contrariȩ se habueruit circa
domũ dd. in qua repositũ erat
cũ uiram̃to uerbũ ꝓmissionis . iiII.¬
Iniciũ certaminis t̾cii capitis ẽtra
uerbũ đi. & quod draco aduersando
pͣbuerit obsequiũ uixta illud. nũ¬
quit feriet tecũ pactũ. & acci¬
pies eũ seruũ sempit᷑nũ.¬

Expanded text:
De bono zelo dei et malo diaboli, quomodo sint contrarii et contrarie se habuerint circa domum David, in qua repositum erat cum iuramento verbum promissionis Initium certaminis tertii capitis contra verbum dei, et quod draco adversando prębuerit obsequium iuxta illud: Numquid feriet tecum pactum et accipies eum servum sempiternu
Abbreviated transcription (Latin):
sedit insolio regni Qͥs enĩ alius
uictorias illas fecit ꝑmanꝰ dauid.
nͥ idẽ ñdũ ex ipso natus filius dđ.
cuiꝰ nom̃ uocatur ut iã dictũ est
accelera spolia detrahere. festina
p̃dari : Ipse ẽ filius đđ. Filius dĩ.
uerbũ đs uerbũ di. qui multũ¬

Expanded text:
sedit in solio regni? Quis enim alius sedit in solio regni? Quis enim alius victorias illas fecit per manus David nisi idem nondum ex ipso natus filius David, cuius nomen vocatur ut iam dictum est: Accelera spolia detrahere, festina predari. Ipse est filius David, filius dei, verbum deus, verbum dei, qui multu
Abbreviated transcription (Latin):
lit fortitudinẽ cdamasci & spolia
samariȩ. quȩ uidelic& damascus
& samaria. tẽ uinctis uirib uidã
unde nascit᷑us erat idẽ puer de¬
bellabant. & ex t̾minare uolebant.
Plane grandis acceleratio. magna fe¬
stinatio. quẽpiam pͥus spolia detra¬
here. quã de matre natũ esse. prius
in bello pͣdari. quã inutero c̃cipi.
Nũquid autẽ illud solũ prius fecit
Nũquid solius samariȩ spolia. soliꝰ
damasci fortitudine̾. prius abstu¬
lit. lmmo& anterius ipse inui¬
dice samson & p̾datus ẽ. & spolia
detraxit. ut ille in mandibula
asini. in maxilla pulli asinar ũ
mille uiros deler&. tandẽq plures
moriens intͣficer& quã ante uiuus
occiderat. Similitͣ & incet̾is ipse
spolia detraxit. ip̃se p̾datus est.
& isrł defendit. ñdũ puer. aut ho¬
mo factus. s ab ęt̾no đs. uerbũ đi.
uod si recte. immo qͥa ii
recte sentit᷑ de iudic ib memo¬
ratis. quantomagis idẽ de uictoriis
sentiendũ ẽ regis dauid. qͥ post illos

Expanded text:
polia Samariae, quae videlicet Damascus et Samaria tunc junctis viribus Judam, unde nasciturus erat idem puer, debellabant et exterminare volebant. Plane grandis acceleratio, magna festinatio quempiam prius spolia detrahere, quam de matre natum esse, prius in bello praedari quam in utero concipi. Nunquid autem ipsum solum prius fecit? nunquid solius Samariae spolia, solius Damasci fortitudinem prius abstulit. Imo et anterius ipse in judice Samsone et praedatus est, et spolia detraxit, ut ille in mandibula asini, in maxilla pulli asinarum mille viros deleret, tandemque plures moriens interficeret quam antea vivus occiderat. Similiter et in caeteris ipse spolia detraxit, ipse praedatus est, et Israel defendit, nondum puer aut homo factus, sed ab aeterno Deus Verbum Dei. uod si recte, immo quia recte sentitur de iudicibus memoratis, quanto magis idem de victoriis sentiendum est regis David, qui post illos
Abbreviated transcription (Latin):
officio dignũ gessit.
signata sint mysteria uidicis et̃¬
rere p̃sentis ñ est ꝓpositi. Uerũta¬
men hoc inlaudem eiusdẽ uerbi
di. eiusdẽ iħu xp̃i. breuit᷑ dictum
sit. quia recte uocatũ ẽ nom̃ eiꝰ ap̃
ysaiã accelera spolla detrahe .fe¬
stina pͣdari. qͥa uidelic& qͥ uictorio¬

Expanded text:
officio dignum gessit.officio dignum gessit.m judicum signata sint mysteria judicis aeterere praesentis non est propositi. Verumtamen hoc in laudem ejusdem Verbi Dei, ejusdem Jesu Christi breviter dictum sit, quia recte vocatum est nomen ejus apud Isaiam: « Accelera spolia detrahere, festina depraedari . » Quia videlicet qui
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ corripuit eos. lccirco uiraui
domui hely. qͦd ñ expietur iniqui¬
tas domus eius uictimis & mune¬
rib usq inetͣnum. Posthȩe dicta
finis euis ꝓbat quantũ ã cc̃tis
iudicib siue seniorib coronatis
ut iã dictũ ẽ & suꝑ sedilia seden¬
tib meritũ eius differat. Uir il.¬
le qui ex acie fugerat nũtiabat
ei dicens. Fugit isrł corã phy¬
listum. & riuna magna facta ẽ
in p̃pło. in suꝑ & duo filii tui mortui
stͣ ofni & Phynees. & arca đi capta
ẽ. Cũq ille nominass& arcã đi. ceci¬
dit hely de sella retrorsũ uixta o¬
stiũ. & fractis ceruicib mortuus ẽ.
Nimirũ cadendo de sella retrorsũ
& fractis ceruicib moriendo. palã
fecit qͦd neq sedile. neq coronã au¬
reã mereret᷑ habere int̾ iudices ali¬
os. Pinde c̃festi ẽdolendo script᷑a
subiungit. Senex enĩ erat uir & gͣnͣ
annis. Dolendũ quippe ẽ illi. quod
cũ tot annis uidicauerit isrł. ni¬
hil usquã memorabile uł uidicis

Expanded text:
ravi domui Heli, quod non expietur iniquitas domus eius victimis et muneribus usque in ęternum. Post hęc dicta finis eius probat, quantum a cunctis iudicibus sive senioribus coronatis ut iam dictum est et super sedilia sedentibus meritum eius differat. Vir ille, qui ex acie fugerat, nuntiabat ei dicens: Fugit Israel coram Phylistiim et ruina magna facta est in populo. Insuper et duo filii tui mortui sunt, Ofni et Phinees, et arca dei capta est. Cumque ille nominasset arcam dei, cecidit Heli de sella retrorsum iuxta ostium et fractis cervicibus mortuus est. Nimirum cadendo de sella retrorsum et fractis cervicibus moriendo palam fecit, quod neque sedile neque coronam auream mereretur habere inter iudices alios. Proinde confestim condolendo scriptura subiungit: Senex enim erat vir et granquadraginta annis. Dolendum quippe est illi, quod cum tot annis iudicaverit Israel, nihil usquam memorabile vel iudicis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ priorib illis. ratio uł causa exti¬
tit. ut ꝓuerbo uł testam̃to di pͣlian¬
tes materialib uterent᷑ armis. Uene¬
rat enĩ temporib illoꝵ ipse qui mit¬
tendus erat. nec aluis sperari iam
poterat de carne abrahȩ uenturus
de quo ess& salus. Ut quid gͦ ꝓ car¬
ne ꝓtegenda gladio materiali pug¬
naretur. lecirco ipse qͥ ex illa carne
exƿectatus uenerat cũ inpassione
sua dicer& illis. & ego dispono uob̃
sic̃ disposuit m pat̾ ms regnũ. ut
edatis & bibatis suꝑ m̃sam mea̾ in

Expanded text:
quę prioribus illis ratio vel causa exstitit, ut pro verbo vel testimonio dei preliantes materialibus uterentur armis. Venerat enim temporibus illorum ipse, qui mittendus erat, nec alius sperari iam poterat de carne Abrahę venturus, in quo esset salus. Ut quid ergo pro carne protegenda gladio materiali pugnaretur? Idcirco ipse, qui ex illa carne exspectatus venerat, cum in passione sua diceret illis: Et ego dispono vobis, sicut disposuit mihi pater meus regnum, ut edatis et bibatis super mensam meam in
Abbreviated transcription (Latin):
te. at nc̃ uidemꝰ impletũ: qui a per¬
cussi st̃ uidei. & suꝑ aliã gentẽ sci¬
lie& suꝑ omnẽ scãm eccłam moy¬
ses pͥnceps et magister reuelata
facie constitutus est.
qualis in singłis eorũ facies
scđm seripturas agnoscenda sit.
facies uituli fuerit. quẽ fecit aa¬
ron. & quomodo tẽ mulier inu¬
tero habens clamauerit.i¬
Quomodo tandem caput illud
draconis exurrexerit. sublatũ
ad tempus. quia moyses uitulũ
contriuit. & quomodo tardatũ fuit.
usq ad iheroboã. qͥ duos uit ulos fecͣ.¬

Expanded text:
 impletum, quia pereussi sunt Iudei, et super aliam gentem scilicet super omnem sanctam ecclesiam Moyses princeps et magister revelata facie constitutus est. qualis in singulis eorum facies secundum scripturas agnoscenda sit facies vituli fuerit, quem fecit Aaron, et quomodo tunc mulier in utero habens clamaverit.Quomodo tandem caput illud draconis exsurrexerit, sublatum ad tempus, quia Moyses vitulum contrivit, et quomodo tardatum fuerit usque ad Iheroboam, qui duos vitulos fec
Abbreviated transcription (Latin):
De eo quod dñs & israhelẽ in u¬
manus hostiũ tradebat. & ñ nͥ cla¬
mantẽ adse liberabat. & quod
clamores illius gentis. clamores
fuerint mulier is in utero habentiᷤ.¬

Expanded text:
De eo quod dominus et Israhelem in manus hostium tradebat et non nisi clamantem ad se liberabat, et quod clamores illius gentis clamores fuerint mulieris in utero habenti
Abbreviated transcription (Latin):
fier& de moyse. si ubi dixͣ erit ui¬
ta tua quasi pendens ante te . &.
ñ credes uitȩ tuȩ. ita manifestus
dixiss&. crucifiges. & pendere fa¬
cies dm̃ tuũ ante te. & resurrexisse.
ñ credes eunde auctorẽ uitȩ :¬
Laudabilis igͦ ꝓuidentia uerbi
in eo qͦd ꝑseripturã & mundo in¬
notuit. & mundo sese abscondit:
talit᷑ eandẽ scripturã c̃temperans.
ut quasi liber signatus carnales il¬
lius tpr̃is oculos effu ger&:
in suo tp̃re utilit᷑ aꝑiri poss&. Cu¬
stodib suis statĩ mercedẽ. qualẽ

Expanded text:
fieret de Moyse? Si ubi dixit: « Erit vifieret de Moyse? Si ubi dixit: « Erit vita tua pendens ante te , » et non credes vitae tuae, ita manifestius dixisset: Crucifiges et pendere facies deum tuum ante te et resurrexisse non credes eundem auctorem vitę? Lain eo quod per Scripturam et mundo innotuit, et mundo sese abscondit, taliter eamdem Scripturam contemperans, ut quasi liber signatus, carnales illius temporis oculos effugeret, in suo tempore utiliter aperiri posset. Custodibus suis statim
Abbreviated transcription (Latin):
ud de ministerio dicã tab̃nacłi
mnysticiͥ. qͦd sine dubio scđm exẽ¬
plar deleste dñs fieri uissit . Ait
enĩ. Inspice. & fac scđm exẽplar qͦd tͥ
inmonte monstratũ est. Si res ipsas
scilic& sacram̃ta in carnationis. pas¬
sionis. & resurrectionis suȩ. quoꝵ
illa exẽplaria fuerunt. uerbũ ip¬
sũ palã tẽ describi uississ&: quis
portare potiuss&: Ut de multis
unũ exẽpli grã ꝓponã. illud qͦd
indeutheronomio talit̃ dictũ est&
& erit uita tua quasi pendens an¬
te te. & ñ credes uitȩ tuȩ. si paulo
manifestius dici placuiss& quis
tẽ portare potiuss&: Isaiã serratr̃
ẽẽ accipimus. quasi iusto & legiti¬
mo iudicio dampnatũ: eoquod di¬
xerit uidi dnm̃ sedentẽ suꝑ soli¬
um excelsũ. Contrarius enĩ ipsi
dnõ in hoc dicto esse uidicatus ẽ.
quia de sem& ipso dixit: ñ enĩ ui¬
debit me homo & uiuere potest.
Si gͦ ille ab hominib dap̃natꝰ est
quia dixit. uidi dnm̃ sedentẽ: qͥd

Expanded text:
d de ministerio dicam tabemaculi mystici, quod sine dubio secundum exemplar cęleste dominus fieri iussit? Ait enim: Inspice et fac secundum exemplar, quod tibi in monte monstratum est. Si res ipsas, scilicet sacramenta incarnationis, passionis et resurrectionis suę, quorum illa exemplaria fuerunt, verbum ipsum palam tunc describi iussisset, quis portare potuisset? Ut de multis unum exempli gratia proponam: illud, quod in deuteronomio taliter dictum est: Et erit vita tua quasi pendens ante te et non credes vitę tuę, si paulo manifestius dici placuisset, quis tunc portare potuisset? Isaiam serratum esse accipimus quasi iusto et legitimo iudicio damnatum, eo quod dixerit: Vidi dominum sedentem super solium excelsum. Contrarius enim ipsi dquia de seipso dixit: « Non enim videbit me homo, et vivet. » Si ergo ille ab hominibus damnatus est, quia dixit: « Vidi Dominum sedentem. » Quid
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est. E dedit illis regiones
gentiũ. & labores ppłoꝵ possedert̃.
ut custodiant iustificationes eiꝰ.
& legẽ eius requirant. Atq ita
factũ ẽ. ut quãuis pleriq ipsoꝵ
imbelles existerent: at tam̃ pugna¬
turis inmilitia uerbi di arma
fierent: miroq mͦ pugnatoꝵ lon¬
go pꝰ futuroꝵ p̃cursores atq armi¬
geri existerent. Hoc ipsũ p̃uidens
dñs. dicebat ad moysen. fe̾riã igit᷑
eos pestilentia atq c̃sumã ͥ te autẽ
faciã pͥncipẽ suꝑ gentẽ magnã: et
fortiorẽ quã hȩc ẽ. Deniq & si ñ

Expanded text:
llis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant iustificationes eius et legem eius requirant. Atque ita factum est, ut quamvis plerique ipsorum imbelles existerent, attamen pugnaturis in militia verbi dei arma ferrent miroque modo pugnatorum longe post futurorum precursores atque armigeri existerent. Hoc ipsum previdens dominus dicebat ad Moysen: Feriam igitur eos pestilentia atque consumam, te autem faciam principem super gentem magnam et fortiorem q
Abbreviated transcription (Latin):
xiss& ille stupidꝰ. & species quarti
similis ẽ filio di. nos qͥ nc̃ sumꝰ & in reb
tpr̃alit̾ gestis ȩtͣni regni mysteria c̃tẽ¬
plari studemꝰ scient᷑ & uero sensu di¬
cere possemꝰ & nc̃ dicimꝰ qͥa species qͣrti
similis fuit filio di. id ẽ qͥ quartꝰ appa¬
ruit in camino ignis. & seruos di
excelsi mirabilit᷑ custodiuit. signũ
fuit. & insem& ipso significauit qͦd
fact᷑us erat iãq facere tȩperat filiꝰ
di. uerbũ di. Qͣndo enĩ defuit ago¬
nizantib ꝓpt̾ se seruis suis uerbũ
di: Hoc maxime fut᷑m erat tp̃rib
eugłii sui. ut publicis legib edictis.
& ꝓscriptionib fidẽ scȩ tͥnitatis
impugnar& rex magne babylonis.
diabolus. & ita factũ ẽ paganis ro

Expanded text:
ille stupidus: Et species quarti similis est filio dei, nos qui nunc sumus et in rebus temporaliter gestis eterni regni mysteria contemplari studemus, scienter et vero sensu dicere possemus et nunc dicimus, quia species quarti similis fuit filio dei, id est qui quartus apparuit in camino ignis et servos dei excelsi mirabiliter custodivit, signum fuit et in semetipso significavit quod facturus erat iamque facere cęperat filius dei, verbum dei. Quando enim defuit agonizantibus propter se servis suis verbum dei? Hoc maxime futurum erat temporibus evangelii sui, ut publicis legibus, edictis et proscriptionibus fidem sanctę trinitatis impugnaret rex magnę Babylonis diabolus, et ita
Abbreviated transcription (Latin):
lantib Nonne cũ piis martyrib
filiꝰ di & inflãmis. & incȩt̾is ago¬
nib semꝑ p̃sens fuit. Uerbi gr̃a.
Ubi martyr insignis laurentius
ignib suꝑpositꝰ est ꝓ fide filii đi.
dicas qͥa fuit absens. & ab ignib eius
longe abstitit filiꝰ di : limo p̃senti¬
or illi fuit. & gloriosius in eo trĩ¬
phauit. quã siꝰ excussisses car ⁊ bo¬
nes. & ignitã craticulã eiꝰ. qͣsi uentũ roris
flantẽ feciss&. Transiuit ꝑ ignẽ & flam¬
ma illi nͣ nocuit. & odor ignis in eo ñ
fuit. qͥa fides lesa ñ ẽ. ummo sic̾ aurũ
ꝑ ignẽ ꝓbata ẽ. Sic animaduertimꝰ in
illa fornace babylonia. speciẽ quarti
similẽ filio tłi. qͥa sic ꝑ speciẽ quȩ illic
apꝑaruit custoditi fuert̃ illesi tres
pueri. sic ꝑ inuisibilẽ p̃sentiã filii
di illesa ꝑmansit in scĩs martyrib
fides sc̃ȩ tͥnitatis. & romanũ impe

Expanded text:
tibus. Nonne cum piis martyribus Filius Dei, et in flammis, et in caeteris agonibus semper praesens fuit? Verbi gratia, ubi martyr insignis Laurentius ignibus suppositus est pro fide Filii Dei? dicas, quia fuit absens, et ab ignibus ejus longe astitit Filius Dei? imo praesentior illi fuit et gloriosius in eo triumphavit, quam si excussisset carbones et ignitam craticulam eius quasi ventum roris flantem fecisset. Transivit per ignem et flamma illi non nocuit, et odor ignis in eo non fuit, quia fides lęsa non est, immo sicut aurum per ignem probata est. Sic animadvertimus in illa fornace babylonia speciem quarti similem filio dei, quia sicut per speciem, quę illic apparuit custoditi fuerunt illęsi tres pueri, sic per invisibilem presentiam filii dei illesa permansit in sanctis martyribus fides ęternę trinitatis et Roma
Abbreviated transcription (Latin):
scissionẽ diximus. ñ selltẽ unodie
regnasse. s tantũ media ppłi pars
eum secuta fuisse legitur. ut re¬
gẽ c̃stituer&. nec pͣualuit. omisso
illo qͥnta scissio fuerit in iheu.
sexta in sellũ. seytima in manaen.
octaua in facee filio romeliȩ. no¬
na in oseȩ. decima in rege assyrioꝵ.
qͥ ifrahelẽ seissũ ã deo. sciditetiã
ã loco. uł tͣra sua. transtulitq
in a̾syrios. lgͦ sic ẽ. ut ipsũ uerbũ

Expanded text:
scissionem diximus, non saltem scissionem diximus, non saltem regnasse, sed tantum media pars populi eum secuta fuisse legitur, ut regem constitueret, nec praevaluit. Omisso illo, quinta scissio fuerat in Jehu, sexta in Sellum, septima in Manaem, octava in Facee filio Romeliae, nona in Osee, decima in rege Assyriorum, qui Israelem scissum a Deo scidit etiam a loco vel terra sua, transtulitque in Assyrios. Igitur sic est, ut ipsum Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
duas tantũ. ex uno pallio fecit
scissuras. sic̃ duo tantũ ex uno po¬
pło fiebant regna: Uidelic&. qͥa
sic fut᷑um erat᷑. ut regnũ scissũ
ã domo dauid. quod dimiitebat᷑
eide iheroboã scinderetur decies.
&o sic factũ ẽ. Pruma nãq scissio
fuit. in ipso iheroboã. scđa in ba¬
asa qͥ ꝑcussit nadab filiũ eiꝰ & reg¬
nauit ꝓ eo. tͣcia in zambri. qͥ perꝰ¬
cussit filiũ baasa. & regnauit
ꝓ eo. quarta in amri. qͥ ad mortẽ
cõpulit zambri. qͥnta in thebni
filio gẏneth. quẽ ꝑcussit idem amri.
qͥ ꝑcussit ioram filiũ achab. & reg¬
nauit ꝓeo. septima in sellũ. qui
ꝑcussit rachariã ꝓnepotẽ iheu.
octaua in manaem. qui ꝑcussit sel¬
lũ. regnauitq ꝓ eo. nona in facee
filio romeliȩ. qui ꝑcussit faceiã
filiũ manaen. regnauitq ꝓ eo.
decima in oseȩ. qui ꝑcussit facee¬
filiũ romeliȩ. regnauitq ꝓ eo.
Uel certe qmͣ thepni in quo quintã

Expanded text:
duas tantum ex uno pallio fecit duas tantum ex uno pallio fecit scissuras, sicut duo tantum ex uno populo fiebant regna? Videlicet quia sic futurum erat, ut regnum scissum a domo David, quod dimittebatur eidem Iheroboam, scinderetur decies, et sic factum est. Prima namque scissio fuit in ipso Iheroboam, secunda in Baasa, qui percussit Nadab filium eius et regnavit pro eo, tertia in Zambri, qui percussit filium Baasa et regnavit pro eo, quarta in Amri, qui ad mortem compulit Zambri, quinta in Thebni filio Gineth, quem percussit idem Amri qui percussit Joram filium Achab, et regnavit pro eo; septima, in Sellum, qui percussit Zachariam pronepotem Jehu; octava in Manaem, qui percussit Sellum, regnavitque pro eo; nona in Facee filio Romeliae, qui percussit Facejam filium Manaem, regnavitque pro eo: decima in Osee, qui filium Romelię regnavitque pro eo. Vel certe quoniam Thepni, in quo quintam
Abbreviated transcription (Latin):
uł occisi fuert᷑. eoꝵ nihilominꝰ imple¬
re ꝓphetiã. id ẽ demetere posteriora
regũ impioꝵ. ut qͥ moreretur ex eis
inciuitate comedent eũ oanes . & qͥ
moreret᷑ ex eis in regione. suie in
agro. comederent eũ uolueres cęli.
sic̃ p̃dixerat iã dictꝰ iheu filius ana¬
ni de baasa. sic̃ pͣdixerat ahya sẏlo¬
nites de iheroboam. Non leuiter
attendendũ. nec enĩ parũ spectat
ad głam uerbi đi semꝑ ueri. semꝑ¬
q uincentis. eui uidelic& uerbo
uincere ẽ. qͥcqͥd dixerit uerũ fie¬
ri. ueritate̾q eiꝰ pulchre cõmen¬
dat. illa quȩ tẽ fiebat multiplex
ifraelitici scissio regni. lã dictus
ahya sylonites quale iheroboam
mox futuro regi pͣsagiũ regni
dederat . Appͥhendens pallium
suũ nouũ quo oꝑtus erat. scidit
in duodecim partes. & ait ad illũ.
Tolle tͥ decẽ scissuras. Hȩc enĩ dic̃
dñs ds isrł. Ecce ego scindã regnũ
de manu salomonis. & dabo tͥ xͤ
tͥbus. Qͥ d sibi hoc uoluit. qͦd ñ ita

Expanded text:
 occisi fuerunt, eorum nihilominus implere prophetiam, id est demetere posteriora regum impiorum, ut qui moreretur ex eis in civitate, comederent eum canes, et qui moreretur ex eis in regione sive in agro, comederent eum volucres cęli, sicut predixerat iam dictus Iheu filius Anani de Baasa, sicut predixerat Ahias Sylonites de Iheroboam. Non leviter attendendum, nec enim parum spectat ad gloriam verbi dei semper veri semperque vincentis, cui videvincere est, quidquid dixerit verum fieri, veritatemque ejus pulchre commendat illa, quae tunc fiebat multiplex Israelitici scissio regni. Jam dictus Ahias Silonites, quale Jeroboam mox futuro regi praesagium regni dederat, apprehendens pallium suum novum, quo opertus erat, scidit in duodecim partes, et ait ad illum: « Tolle tibi decem scissuras. Haec enim dicit Dominus Deus Israel: Ecce ego scinde manu Salomonis et dabo tibi decem tribus. Quid sibi hoc voluit, quod non ita
Abbreviated transcription (Latin):
specie insidiarũ om̃s int̾ fecti.
Retentus tam̃ est a macedonibꝰ
modus salut andi regis. exosa ad¬
oratione. Quid igitur de ꝑsico
regni fatigio pͣter nomͣ regiũ
defuit illi suꝑbissimo Quod qͥ¬
de̾ insaciabilis eius auidit as sce¬
leratissime amibiuit. sicut ani¬
maduerti licet. ex libri proemio.
in uulgata ut ait fidelis ini pres
iheronimus editione p̾scripto.
Morabatur mardocheus in aula re¬
gis. cũ gabata & thara. eunuchis re¬
gis. qui ianitores erant palacu. Cũq
intellex isset cogitationes eox. & didi¬
cisset quod conarentur in rege̾ ma¬
nus mit tere. nunciauit suꝑ eo regi
Qui de utroq habita questione. con¬
fessos duci uissit ad mortẽ. Amanuͦ
filius amadati. bugeus erat. gͥorio¬
sisimus corã rege. & uoluit nocere
mardocheo. & ppło euis. ꝓ duobus eu¬
nuchis qui fuerant interfecti. Am¬
biebat gͦ regui quoq nomͣ ñ con¬
tentus honore quãuis nimio. homo
ingratus hominibus. inimicus dõ.

Expanded text:
specie insidiarum omnes interfecti. specie insidiarum omnes interfecti. Retentus tamen est a Macedonibus modus salutandi regis exosa adoratione. Quid igitur de persico regni fastigio preter nomen regium defuit illi superbissimo? Quod quidem insatiabilis eius aviditas sceleratissime ambivit, sicut animadvertere licet ex libri proemio in vulgata, ut ait fidelis interpres Ieronimus, editione prescripto: Morabatur Mardocheus in aula regis cum Gabatha et Thara eunuchis regis, qui ianitores erant palatii. Cumque intellexisset cogitationes eorum et didicisset, quod conarentur in regem manus mittere, nuntiavit super eo regi. Qui de utroque habita quęstione confessos duci iussit ad mortem. Aman vero filius Amadati Bugeus erat gloriosissimus coram rege et voluit nocere Mardocheo et populo eius pro duobus eunuchis, qui fuerant interfecti. Ambiebat ergo regium quoque nomen non contentus honore quamvis nimio honore ingratus hominibus, inimicus deo,
Abbreviated transcription (Latin):
tauit aman filui amadati. qui erat de
stirpe agag. &. posuit solui euis suꝑ
om̃s principes quos habebat. cuncliq
serui regis qui in foribus palati uer¬
sabantur. flectebant genir & ado¬
rabant aman. Sic eni pͣceperat¬
eis imperator. Numa & indiscreta
regis liberalitas. dũ se ꝓuehere
putat amicũ fidelẽ. profecto c̃¬
tra semet ipsũ sustollit inimieuͣ
crudelẽ. Isuꝑ & patris loeo co¬
limus euͣ ait idẽ in epistolis. quas
ad centũ uiginti septe̾ prouinci¬
aruͣ principes & duces transmi¬
sit. Stulta exaltatio iubere hominẽ
adorari. quod soli debetur dõ. ne¬
gibus tam̃ persarũ de more fie¬
bat adoratio. Quod suꝑbiȩ regiȩ
ꝑsicũ exẽplũ. imitatus alexancler
magnus aliquandui quidẽ distu¬
lit. sed tandẽ ubi inuidiã se su¬
perauisse cognouit. non saluta¬
ri sed adorari se uissit. Acerri¬
mus int̾ recusantes callistenes
philosophus extitit. quȩ res &
illi & multis principibus mace¬
donũ exitio fuit. Siquide̾ sub

Expanded text:
ui erat de stirpe Agag, et posuit solium eius super omnes principes, quos habebat, cunctique servi regis, qui in foribus palatii versabantur, flectebant genu et adorabant Aman. Sic enim eis preceperat imperator. Nimia et indiscreta regis liberalitas, dum se provehere putat amicum fidelem, profecto contra semetipsum sustollit inimicum crudelem. Insuper et patris loco colimus eum, ait idem in epistolis, quas ad centum viginti septem provinciarum principes et duces transmisit. Stulta exaltatio iubere hominem adorari, quod soli debetur deo; regibus tamen Persarum de more fiebat adoratio. Quod superbię regię persicum exemplum imitatus Alexander Magnus aliquamdiu quidem distulit, sed tandem ubi invidiam se superavisse existimavit, non salutari sed adorari se iussit. Acerrimus inter recusantes Calistenes philosophus exstitit, quę res et illi et multis principibus Macedonum exitio fuit. Siquidem sub
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃tũ eoꝵ Propt̃ qͦd ipse qͥ addidit
uel addere uoluit. dictus ẽ leuia¬
than qͦd uocabulũ non aliu quẽpi¬
am. s ipsũ constat posuisse dm̃. Fri¬
mũ in iob eũ dicit adeu anextra¬
here poteris leui athan hamo. &
fune ligabis eiuis. Et cetͣa. Deinde

Expanded text:
tamentum eorum, propter quod ipse, qui addidit tamentum eorum, propter quod ipse, qui addidit vel addere voluit, dictus est Leviathan. Quod vocabulum non alium quempiam, sed ipsum constat posuisse deum. Primum in Iob, cum dicit ad eum: An extrahere poteris Leviathan hamo et fune ligabis os eius et
Abbreviated transcription (Latin):
tui uesceris pane tuo. donec reuer¬
taris in t̾rã de qua sũptus es. qr pul¬
ius es & inpuluerẽ reuerteris. et
emisit eu̾ de paradyso uoluptatis.
ex quo inquã suis quoq electis ta¬
lit̾ parũ iratͦ mortales eos esse &
breui tẽꝑe uiuere. et in laboribꝰ
breuẽ uita ducere uoluit. sẽꝑ dia¬
bolus institit. ut magna quoq ira
adderet᷑ illis. idẽ ut morte quoq
animȩ ꝑ manerent mortui. Am¬
plius autẽ pꝰquã factũ ẽ ad abrahã
uerbũ ꝓmissionis. quo ꝓmissa est
benedictio quȩ utiq ẽ destructio
peccati et mortis idẽ diabolus in¬
sanire cȩpit. et contra ꝓmissionẽ
eandẽ quatinuis. fieret qͦd ꝓmissũ
fuerat. illa capita sua. de quibus
nob̾ nc̃ sermo ẽ furiosus erexit.
quȩ nimirũ quantũ in ipsis fuit
maxime illi popło quotiens ds iratꝰ
ẽ parũ. addert᷑ in malũ. ut uideli¬
cet ablata illis libertate uitȩ p̾sen¬
tis. auferrent etiã dm̃. Hoc ẽ addi¬

Expanded text:
tui vesceris pane tuo, donec revertaris in terram, de qua sumptus es, quia pulvis es et in pulverem reverteris, et emisit eum de paradyso voluptatis, – ex quo, inquam, suis quoque electis taliter parum iratus, mortales eos esse et brevi tempore vivere et in laboribus brevem vitam ducere voluit, semper diabolus institit, ut magna quoque ira adderetur illis, id est ut morte quoque animę permanerent mortui. Amplius autem, postquam factum est ad Abraham verbum promissionis, quo promissa est benedictio, quę utique est destructio peccati et mortis, idem diabolus insanire cępit et contra promissionem eandem, quatenus non fieret, quod promissum fuerat, illa capita sua, de quibus nobis nunc sermo est, furiosus erexit, quę nimirum, quantum in ipsis fuit, maxime illi populo, quoties deus iratus est parum, addiderunt in malum, ut videlicet ablata illis libertate vitę presentis auferrent etiam deum. Hoc est addi
Abbreviated transcription (Latin):
uersas riuitates in de ineireutu
ȩdificauert᷑ aras. & ante ianuas
domoꝵ et inplateis incendebant
thura. & sacrificabant. et libros
legis dĩ cõbussert᷑ igni scindentes
eos. Et apud quẽcũq inuenieban¬
tur libri testam̃ti dñi. et qͥcũq
obseruabant legẽ dñi. scd̾m edic¬
tũ regis trucidabant euͣ. Quis¬
dubitet. qͥs discernere nͣ queat to¬
tũ hoc additũ eẽ suꝑ irã dñi. &
patris seruos aut filios suos ñ per¬
dere. sed corriꝑe uolentis. E go
eniͣ inqͥt iratꝰ sũ parũ. scilicet ui¬
sitando inuirga iniqͥtates eoꝵ et
inuerberibꝰ peccata eox ipsi uͦ ad¬
didertͣ in malũ. uidelicet ad hoc
tendente diabolo agitatore illoꝵ
ut miscd̾ã meã auferre̾ ab eis
ut irritũ facerent uerbũ ꝓmissionis
tollendo legẽ. auferendo testam̃tu &
libros testamͣti & ipsã quoq gente᷑.
ut dũ non suꝑ eẽt gens unde salus
futura sperabat᷑. c̾sequent᷑ nec ipsa
salus mundi xp̃c nasceret᷑. &.xu.

Expanded text:
tes Iudae in circuitu aedificaverunt aras et ante ianuas domorum et in plateis incendebant tura et sacrificabant et libros legis Dei conbuserunt igni scindentes eos et apud quemcumque inveniebantur libri testamenti Domini et quicumque observabant legem Domini secundum edictum regis trucidabant eum idubitet, quis discernere non queat, totum hoc additum esse super iram domini et patris servos aut filios suos non perdere, sed corripere volentis? Ego enim, inquit, iratus sum parum, scilicet visitando in virga iniquitates eorum et in verberibus peccata eorum. Ipsi vero addiderunt in malum, videlicet ad hoc tendente diabolo agitatore illorum, ut misericordiam meam auferrem ab eis, ut irritum facerent verbum promissionis, tollendo legem, auferendo testamentum et libros testamenti et ipsam quoque gentem, ut dum non superesset gens, unde salus futura sperabatur, consequenter nec ipsa salus mundi Christus nasceretur. 25.
Abbreviated transcription (Latin):
dire nãq decet ad cõparationẽ sue
relationẽ minoris ire. dequa iã dic¬
tũ ẽ magnã dici uel eẽ illã quã ha¬
bet diabolus irã. Siquidẽ & ratio
docet & aristoteli quoq uolunt
paruũ & magnũ ñ absolute. sedre¬
latiue uoc abula quantitatis esse.
ut exẽpli gr̃a cũ dr̃ mus magnus.
et mons paruus respectu minoꝵ. dici
intelligitur. qr paruus mons re¬
spectu montis maioris. et magnꝰ
mus sine dubio respectu muris
m uoris enuntiat᷑. Cũ gͥ dicit uę
t̾rȩ & mari. qr descendit diabolus
ad uos habens ira magnã tͣrȩ et
maris nominibꝰ om̃es impios signi¬
sicans. pulchre sub intelligitur.
parua ira quȩ finẽ accepit. et quã
om̃es electi ꝑtransiert᷑ talia passi
qualia possunt intelligi. ꝑ illud
bolus naͣq magnã habet irã suꝑse¬
positaͬ. scilicet in reuocabilẽ dãp¬
nationis ȩtͣnȩ sententia᷑. et illã in¬
portat tͣrȩ et mari. idẽ om̃ibꝰ im¬
piis. qui cũ ds̃ fuisset suis tratus

Expanded text:
omparationem sive relationem minoris irę de qua iam dictum est magnam dici vel esse illam, quam habet diabolus iram. Siquidem et ratio docet et aristotelici quoque volunt, parvum et magnum non absolute, sed relative vocabula quantitatis esse, ut exempli gratia, cum dicitur mus magnus et mons parvus, respectu minorum dici intelligitur, quia parvus mons respectu montis maioris et magnus mus sine dubio respectu muris minoris enuntiatur. Cum igitur dicit: Vę terrę et mari, quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam, terrę et maris nominibus omnes impios significans, pulchre subintelligitur parva ira, quę finem accepit et quam omnes electi pertransierunt talia passi, qualia possunt intelligi per illud bolus namque magnam habet iram supositam, scilicet irrevocabilem damnationis aeternae sententiam, et illam importat terrae et mari, id est omnibus impiis. Qui cum Deus fuisset suis « iratus
Abbreviated transcription (Latin):
equuntur ea quȩ recte dicas ad¬
ditam̃tũ eoꝵ que adinodũ ait. iꝑ¬
si uͦ addidert᷑ in malũ. Et scripsit
rex antiochus om̃i regno suo. ut
esset om̃is popłs unꝰ. Et misit li¬
bros ꝑ manus nuntioꝵ inihrłm
et in om̃es ciuitates indȩ. uit seque¬
rent᷑ leges gentiũ tͣrȩ. & ꝓhibe¬
rent holocausta. & sacrificia. et pla¬
cationes fieri intẽplo dĩ. & ꝓhibe¬
rent celebrare sabbatũ et diessol
nes suillas. et pecora cõmunia &
relinquere filios suos incireũcisos.¬

Expanded text:
equuntur ea, quę recte dicas additamentum eorum, quemadmodum ait: Ipsi vero addiderunt in malum. Et scripsit rex Anthiocus omni regno suo, ut esset omnis populus unus, et misit libros per manus nuntiorum in Iherusalem et in omnes civitates Iudae ut sequerentur legem gentium terrae et prohiberent holocausta et sacrificia et placationes fieri in templo Dei et prohiberent celebrari sabbatum et dies solnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos
Abbreviated transcription (Latin):
uid illa uisitatione xx.ui¬
iustuis. qͥd illo gladio duriꝰ. Gla¬
diu̾s nãq durus & grandis. et fortis
magna ẽ ira di. quã iste leuiathan.
generi humano et illi pͣcipue gen¬
ti quę uerbũ ꝓmissionis acceperat
suꝑ addere uoluit. ut anferret᷑ illis
miscd̾a. et ñ fieret qͦd ꝓmissũ fue¬
rat. Unde animaduertere ꝓpͥtũ
ẽ. ualde iustũ ee̾. ut & ipse serpens
antiquus & om̃a capita eiꝰ om̃s om̃i¬
no impii qͥ dicunt᷑ et stͣ diaboli mͣ¬
bra uel corpus. gladiũ duruͣ. gla¬
diũ grandẽ. & forte. idẽ magna
dei sub eant irã. qmͣ hanc ipsi suꝑ¬
ad dere uoluert᷑ electis di. paruã
ut iã dictũ ẽ sustinentibꝰ irã Per¬
pulchrũ simulq ualde tͣrificũ ẽ

Expanded text:
uid illa visitatione iustius, quid illo gladio durius? Gladius namque durus et grandis et fortis magna est ira dei, quam iste Leviathan generi humano et illi precipue genti, quę verbum promissionis acceperat, superaddere voluit, ut auferretur illis misericordia et non fieret, quod promissum fuerat. Unde animadvertere promptum est valde iustum esse, ut et ipse serpens antiquus et omnia capita eius, omnes omnino impii, qui dicuntur et sunt diaboli membra vel corpus, gladium durum, gladium grandem et fortem, id est magnam dei subeant iram, quoniam hanc ipsi superaddere voluerunt electis dei parvam ut iam dictum est sustinentibus iram. Perpulchrum simulque vald
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit baal sacrilegiũ. cuiꝰ &
diabolus tendebat auferre
salutis nr̃ȩ̃ seminarium.
instigando otholiã cultͥ¬
cẽ eiusdẽ baal. ut int᷑¬
ficer&. et int̾ficiendo
auferr& sacrã dauitice¬

Expanded text:
fuerit Baal sacrilegium, cuius cdiabolus tendebat auferre salutis nostrę seminarium instigando Otholiam cultricem eiusdem Baal, ut interficeret et interficiendo auferret sacram davidic
Abbreviated transcription (Latin):
ad ũsarioꝵ. successim decesserant.
infra annoꝵ paulo płꝰꝗͣ quadragin¬
ta spatiũ. Deniq pꝰ radicẽ pecca¬
tricẽ scilicet antiochũ epiphane᷑
qͥsine manu c̃tritꝰ ẽ. filiꝰ eiꝰ anti

Expanded text:
adversariorum successim decesserant adversariorum successim decesserant infra annorum paulo plus quam quadraginta spatium. Denique post radicem peccatricem, scilicet Antiochum Epiphanem, qui sine manu contritus est, filius eius A
Abbreviated transcription (Latin):
ipse autẽ cui ueracit᷑ dr̃. tu autẽ
idẽ ipse es & anni tui ñ deficient.
in ꝓposito suo ꝑmanebat. Anno
illo qͦ ut iã dictũ ẽ frẽs qͥ erant in¬
iherosolimis. et in regione uidea
scripsert᷑̃ fr̃ibꝰ qͥ erant ꝑ egiptũ.
mo octauo. iohannes cognom̃to
hircanꝰ locũ et gentẽ regebat.
& ille annꝰ pͥncipatꝰ eiꝰ undecimꝰ
erat. Ubi tc̃ erant qͥ locũ & gente̾
illã tantis odiis ꝑ sequentes ex t̃ini¬
nare uoluerant. Nelocit᷑ sicut
umbra transierant. aliꝰ pꝰ aliũ. di¬
uersis cladibꝰ morientes. quoꝵ in¬
teritꝰ uelocitatẽ si c̾sideres. recte
dicas qr ingeneratione una nom̃
eoꝵ deletũ ẽ Una qͥppe generatio
machabeoꝵ uia exacta fuerat. pͥn¬
cipatũ agente suiq pͥncipatꝰ an¬
nũ habente undecimũ hircano.
cuiꝰ ꝑ patrẽ symonẽ. patruosq ui¬
dã atq ionathã. locũ et gentẽ ds
reseruauerat. et tã multi reges

Expanded text:
ipse autem cui veraciter dicitur: « Tu autem ipse autem cui veraciter dicitur: « Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient , » in proposito suo permanebat. Anno illo, quo, ut jam dictum est, fratres qui erant Hierosolymis, et in regione Judaea scripserunt fratribus qui erant per Aegyptum, m 188. Joannes cognomento Hircanus locum et gentem regebat, et ille annus principatus eius undecimus erat. Ubi tunc erant, qui locum et gentem illam tantis odiis persequentes exterminare voluerant? Velociter sicut umbra transierant, alius post alium diversis cladibus morientes, quorum interitus velocitatem, si consideres, recte dicas, quia in generatione una nomen eorum deletum est. Una quippe generatio Machabeorum vix exacta fuerat principatum agente suique principatus annum habente undecimum Hircano, cuius per patrem Symonem patruosque Iudam atque Ionatham locum et gentem deus reservaverat, et tam multi reges
Abbreviated transcription (Latin):
peccato sacͥficiũ nͣ ꝑtinebat ad¬
esũ. sic̃ hostiȩ pacificoꝵ. c̃gruũq
erat totũ illud cremari. sic̃ opꝰ
cõburi. Et hoc dictũ a moyse ñ
ociosũ scđm sepedictã intentionẽ
suã memorant. ut uidelicet con¬
stet tẽplũ scm ee̾ in qͦ peccatũ con¬
sumit᷑. teste igne dato diuinitus
et sacͥficiũ ꝓpeccato c̃sumente
finis tandẽ nob̾ iã sit huiusee t̾c¬
tatus . in littera ꝓemii qͦd mͥ expla¬
nandũ impostusti. qͦd si ut cũq uti¬
lit᷑ factũ est. tu qͦq gram benedic¬
tionis reciꝑe debes ab om̃ibꝰ qͥbꝰ hoc
utile tusũ fuerit. quia monitor
nterea saluus atq intemeratus
ꝑ manebat thesaurꝰ patͥs abrahȩ
thesaurꝰ dauid fidelis. scilicet uenꝰ¬
bũ ꝓmissionis. qͦd subiuram̃to as̃
uerax suꝑ illos thesaurizauit. sta¬
bat enĩ locꝰ et gens. unde oporte¬
bat illud ad impleri. Generatio
p̃teribat & generatio adueniebat.

Expanded text:
peccato sacrificium, peccato sacrificium, esum sicut hostiae pacificorum, congruumque erat totum illud cremari, sicut opuiritus igni comburi. Et hoc dictum a Moyse non otiose, secundum saepe dictam intentionem suam, memorant, videlicet, ut constet templum factum esse, in quo peccatum consumitur, teste igne dato divinitus, et sacrificium pro peccato. Finis tandem nobis jam sit hujuscemodi tractatus in littera prooemii, quod mihi explanandum imposuisti, quod si utiliter utcunque factum est, tu quoque gratiam benedictionis recipere debes ab omnibus, quibus hoc utils visum fuerit, quia monitor nterea salvus atque intemeratus permanebat thesaurus patris Abrahae, thesaurus David fidelis, scilicet verbum promissionis, quod sub juramento Deus verax super illos thesaurizavit. Stabat enim locus et gens unde oportebat illud adimpleri. Generatio praeteribat, et generatio adveniebat;
Abbreviated transcription (Latin):
c̃supͣsit holocaustũ. dixrit mayses
eo qͦd ñ sit mundatũ qͦd erat pro
peccato & c̾sũptũ ẽ. ad ide̾ respi¬
cit. scilicet ad testimoniũ scĩtatis
uel scĩficationis qͦd tẽplũ illud iure
scm̃ habendũ fuerit. in qͦ c̃stabat
peccata cͣsumi igne qͥ diuinitus
datꝰ ẽ sic̃ & quando orabat moy¬
ses. Neq enĩ munꝰ miractili fcut in
eo qͦd deaqua suꝑ sacͥficiũ aspersa
magnꝰ accensus ẽ ignis. quã ineo qͦd
moẏse orante. adño egressus ẽ ignis.
& holo caustũ c̾sup̃sit. Cęlesti auc̃¬
toritare defensũ e̾e uolunt. nichil
minꝰ dignitatis uel scitatis illi tẽ¬
plo qua moysi asscribendũ fuisse
tab̾naculo. Quod auint dixit mo¬
yses eoqͦd ñsit mundatũ qͦd erat
ꝓpeccato et c̃sũptũ ẽ ide̾ est ac si
dicant. Sacrificiũ qͦđ erat pro
peccato cur ñ comedebat᷑ s com¬
burebat᷑. uidelicet qr ñ erat mun¬
datũ cũ e̾et ꝓpeccato. qr sic̃ ẽ un¬
mundũ peccatũ. ita qͦd erat pro

Expanded text:
it holocaustum, dixit Moyses: Eo quod non sit mundatum, quod erat pro peccato et consumptum est, ad idem respicit, scilicet ad testimonium sanctitatis vel sanctificationis, quod templum illud iure sanctum habendum fuerit, in quo constabat peccata oonsumi igne, qui divinitus datus est, sicut et quando orabat Moyses. Neque enim minus miraculi fuit in eo, quod de aqua super sacrificium aspersa magnus accensus est ignis, quam in eo, quod Moyse orante a domino egressus est ignis et holocaustum consumpsit. Cęlesti auctoritate defensum esse volunt nihil minus sanctitatis vel dignitatis illi templo quam Moysi ascribendum fuisse tabernaculo. Quod aiunt: Dixit Moyses: Eo quod non sit mundatum, quod erat pro peccato, et consumptum est, idem est acsi dicant: sacrificium, quod erat pro peccato, cur non comedebatur, sed comburebatur? Videlicet quia non erat mundatum, cum esset pro peccato; quia sicut immundum est peccatum, ita quod erat pro