comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitus renouantur ut fuerant. DicuN
alii qđ ad ipsã ripã facto modico ꝑmarr
cireuitu unde ingressi fuerant sint reuersi
Alii uͦ asserunt unũ cunctis ingrissũ fuisse.
nonnulli unicuiq. tribui suã patuisseuiã
illud testimoniũ psalterii abiatentes. Qui di¬
uisit iare rubrũ in diuisiones. quas nos diui

Expanded text:
divinitus renovantur ut fuerant. Dicunt divinitus renovantur ut fuerant. Dicunt alii, quod ad ipsam ripam, facto modico per mare circuitu, unde ingressi fuerant, sint reversi. Alii vero asserunt, unum cunctis ingressum: nonnulli, unicuique tribui suam patuisse viam, illud testimonium Psalterii adducentes: Qui divisit mare Rubrum in divi
Abbreviated transcription (Latin):
desertũ hebrei tendentes usq. ad ipsũ mare
uenerunt. Inuentisq dulcibus aquis. castra
metati st̃. In hunc gͦ arcũ locũ tã abheremo
quã ab ipso mari consedert̃. sicut scriptã
est. Audiens aut᷑ phardo qđ ca noli sifso eos
mare atq desercũ. nec ess& eis uia qua pos¬
fent ꝑ gere. ad ꝑsequendũ eos direxit Cũq
imnunentib: his inoysi popłs acclamass&.
secđi iussũ diuinitatis piesta uirga suꝑmare
diuisũ est. Iilisq ꝑsicca gradientib & ut
seriptura ait muro aquarũ undiq con
se duce trans grediuntur. De qͦ transitu
multa ut dixi narrantur. Sed uos qđ sapi¬
outib & certe illis hominib qui in eodẽ loco
accesserumtuerũ cognouimꝰ. ea in serere
studinnius pagint᷑. Aiunt enĩ sulcos etiã
quos rotȩ cureuũ fecerant usq. hodie ꝑma¬
nere. & qͣntũ acies oculorũ uidere potest
in ꝓfundo cerni. Quos simodicũ cõmotio
maris obtexerit. illo quiescente rursum

Expanded text:
desertum Hebraei tendentes, usque ad ipsum mare desertum Hebraei tendentes, usque ad ipsum mare venerunt, inventisque dulcibus aquis castra metati sunt. In hoc ergo arcto loco; tam ab eremo quam ab ipso mari, consederunt, sicut scriptum est: Audiens Pharao, quod conclusisset eos mare atque desertum, nec esset eis via qua possent pergere, ad persequendum eos direxit . Cumque imminentibus his Moysi populus acclamasset, secundum jussum Divinitatis projecta virga super mare, divisum est; illisque per sicca gradientibus, et, ut Scriptura ait: Muro aquarum undique valse duce transgrediuntur. De quo transitu multa, ut dixi, narrantur: sed nos quod a sapientibus, et certe illis hominibus, qui in eodem loco accesserant, verum cognovimus, ea inserere studuimus paginae. Aiunt enim sulcos, quos rotae curruum fecerant, usque hodie permanere, et quantum acies oculorum videre potest, in profundo cerni. Quos si modicum commotio maris obtexerit, illo quiescente, rursum
Abbreviated transcription (Latin):
sacris monastertis dicunt esse Suꝑ ripã uͦ
ioseph horrea nuro opere delapidibus qua¬
diis & ceminto ȩdificauit. ita ut ad fudum
capatiora. ad sũmũ uͦ constricta suit. ut ꝑ
paruulũ foramen ibidẽ triticũ iaciritur.
Quȩ horrra. usq hodie cernunt᷑. De hac
ciuitate rex ad ꝑ sequendũ heberos cum
exercitib curruũ de multa pedestrimanu
directus est. Ante dictus uͦ fluuius ab ori¬
ente uenienis. ad oc cidentalẽ p.aga̾ uer¬
sus rubrũ uiare uadit. Ab occidente uͦ
stagnũ si uebrachiũ deinari rubro ꝓgre¬
ditur & uadit contra oruntẽ. haliens in
longũ milia circiter. T. mlato aut̃ xuiii.
In hiius stadi capite clisina ciuitas ȩdifica¬
ta est. ñ ꝓpter fertilitatẽ loci cũ nihilsit
plus sterile sed ꝓpter portũ. quia naues ab
in disuenientes ibidem portus oportunitate
quiescunt. ułn comparate merces ꝑ totam
ȩgẏptũ deportantur. Ad hoc stagnũ per

Expanded text:
sacris monasteriis dicunt esse. Super ripam sacris monasteriis dicunt esse. Super ripam Joseph horrea miro opere de lapidibus quadris et caemento aedificavit: ita ut ad fundum capaciora, ad summum vero constricta 13 sint, ut per parvulum foramen ibidem triticum jaceretur, quae horrea usque hodie cernuntur. De hac civitate rex ad persequendum Hebraeos, cum exercitibus curruum, ac multa pedestri manu directus est. Ante dictus vero fluvius ab Oriente veniens, ad occidentalem plagam versus Rubrum mare vadit: ab Occidente vero stagnum sive brachium de mari Rubro progreditur, et vadit contra Orientem, habens in longo In hujus stagni capite Clysma civitas aedificata est, non propter fertilitatem loci, cum nihil sit plus sterile, sed propter portum: quia naves ab Indiis venientes, ibidem ob portus opportunitatem quiescunt; ibi comparatae merces per totam Aegyptum deportantur. Ad hoc stagnum per
Abbreviated transcription (Latin):
untib uendiderͣt. Imminente aũt famecũ
descendissent in egrptũ cognitist᷑ aiosepł
nec tam̃ ipsi iosepłi co uouert̃. Ipse tamen
se his postuultas fatigationes. & ad ducto
beniamin declarauit. De rachel enĩ matre
sua & hic natus fuerat. Past hȩc defcendunt
cuncti israhelitȩ in egr̃ptũ. & ꝑ iosiph pha¬
raonis gr̾am abutuntur lacob aut̃ post be¬
nedictos filios suos i ȩgẏpto moritur. &
in sepulero suo a iosẽph sepelitur int̾ra
chanaan. Mortuo aũt ioseph. a pharao¬
ne subicitar euncta goneratio seruituti.
quȩ ꝑ moysen post dirẽ plagas egrpte
liberatur. de mirso pharaone in mari
rubro. Et q̃m de hoo maris transitu
plures multa dixert᷑. uisũ est ot de sitti loci
illius uł ipsius tiansitus. aliqua huic inserãm
lictioni. Nilus ꝑ egẏptũ sicut optime nostis
decurrit. & ipse ra᷑ impetu suo irrigat.
Vnde & egỹptii nlicolȩ appellam̃tir. cuiꝰ
nune litõr malti locoꝵ ꝑ lusttatores referci

Expanded text:
minente autem fame, cum descendissent hi in Aegyptum, cogniti sunt a Joseph, nec tamen ipsi Joseph cognoverunt. Ipse tamen se his post multas eorum fatigationes, et adducto Benjamin, declaravit: de Rachel enim matre sua natus et hic fuerat. Post haec descendunt cuncti Israelitae in Aegyptum, et per Joseph Pharaonis gratia utuntur. Jacob autem post benedictos filios suos in Aegypto moritur, et in sepulcro patris sui Isaac sepelitur in terra Chanaan. Mortuo autem Joseph atque Pharaone, subjicitur cuncta generatio servituti, quae per Moysen post decem plagas Aegypti liberatur, demerso Pharaone in mari Rubro. X. Et quoniam de hoc maris transitu plures multa dixerunt, visum est, ut de situ loci illius, vel ipsius transitu, aliqua huic inseram lectioni. Nilus per Aegyptum, sicut optime nostis, decurrit, et ipse eam impetu suo irrigat: unde et Aegyptii Nilicolae appellantur. Cujus nunc littora multi locorum perlustratores, referta
Abbreviated transcription (Latin):
sȩculo ego tibi partẽ tribuã dotis
lo ait. Faciã quȩ hortaris. Et datis
interse dextris quie uert̃ multis
postea mnuno stratt recumbentes
annis sed cũ castitatelauolabili
Qđ postea in eoru transitu decla¬
ratũ est. Nã eũ impleto certamine
puella migrass& ad xp̃m. ꝑ acto uir
fueris officio. cũ puellã insipuloro de¬
dĩe ds̃nr̃. qui a hunc thes durũ sicut
a te rõmendatũ accepi. ita in maculatũ
pietati tue restituo Adhȩx illa subri¬
dins. quid inquit loqueris qđ ñ in terro¬
pais iste integer sequitur. Parro cũ utri¬
cisq sepulerũ ediuersis pariecib callo¬
catũ fuiss&. miraculi nouitas quȩ eoꝵ
castitatẽ manifcstar& apparuit. Nã
mane facto cũ ad locũ popłi accede¬
rent. inuenert᷑ sepulera paritu . quȩ
longe interse distare reliquerant.
scilic&. ut quos ten& socios oȩlũ. sepul¬
torũ hic corporũ ñ sepat& monum̃tũ
Hosusq hodie duos amantes uocitare

Expanded text:
eculo, ego tibi partem tribuam dotis, eculo, ego tibi partem tribuam dotis, lo, ait: Faciam quae hortaris. Et datis inter se dextris, quieverunt. Multos postea in uno strato recumbentes annos, vixerunt cum castitate laudabili. Quod postea in eorum transitu declaratum est. Nam cum impleto certamine, puella migraret ad Christum, peracto vir funeris officio, cum puellam in sepulcrum dedeus noster, quia hunc thesaurum, sicut a te commendatum accepi, ita inmaculatum pietati tuae restituo'. Ad haec illa subridens: 'Quid', inquid, 'loqueris quod non interropost multum insequitur. Porro cum utriusque sepulchrum e diversis parietibus collocatum fuisset, miraculi novitas, quae eorum castitatem manifestaret, apparuit. Nam facto mane cum ad locum populi accederent, invenerunt sepulchra pariter, quae longe inter se distare reliquerant, scilicet ut, quos tenet socios caelum, sepultorum hic corporum non separet monumentum. Hos usque hodie Duos Amantes vocitare
Abbreviated transcription (Latin):
simi aruernorũ habuere parrntes. &
ad ꝓpagandã gentrationẽ comunge¬
reuoluert̃. ne recedentib demimido
succeder& heres extraneus. Cui illa
Niha est numdus. niha st̃ diuittȩ nihil
est pompa secłi huiꝰ. tulnbẽ. uita ipsa
qua fruimur. sed illa magis uira quȩ¬
renda .ẽ. quȩ morte terminante iĩ clau¬
ditur. quȩ lalie ulla ñ soluitur. nec
aliqͦ occasu fuitur. ubi homo in beati¬
tudine ȩterna ꝑman&. luce ñ occiden¬
te uiuit. & qđ matus .ẽ. lns oinnibus
ipsius dñi p̃sentiã iugi ꝑfruens contẽ¬
platione in angelico trans latus statu.
in dissolubili lecitia gaudet. Ad hel ille.
dulcissimus inquit elõ qui is tuis et̃na inihi
uita tãquã magnũ iubar illuxit. &
ideo siuis a carnali abstinere concupis¬
centia. particens tux̧ mentis efficiar
lua respondit Difficile .ẽ. sexũ uiri¬
lẽ mulierib ista p̃stare. Tam̃ si feceris
ut in mnaculati ꝑin aneainus in hoc¬

Expanded text:
simi Arvernorum habuere parentes, et simi Arvernorum habuere parentes, et ad propagandam generationem 33 conjungere voluerunt, ne recedentibus eis de mundo succederet haeres extraneus. Cui illa: Nihil est mundus, nihil sunt divitiae, nihil est pompa saeculi hujus, nihil est vita ipsa qua fruimur: sed illa magis vito quaerenda est, quae morte terminante non clauditur, quae labe ulla non solvitur, nec aliquo occasu finitur, ubi homo in beatitudine aeterna permanens, luce non occidente vivit. Et, quod majus est his omnibus, ipsius Domini praesentia, jugi perfruens contemplatione, in angelico translatus statu, indissolubili laetitia gaudet. Ad haec ille: Dulcissimis, inquit, eloquiis tuis aeterna mihi vita tanquam magnum jubar illuxit, et ideo si vis a carnali abstinere concupiscentia, particeps tuae mentis efficiar. Illa respondit: Difficile est sexum virilem mulieribus ista praestare. Tamen si feceris, ut immaculati permaneamus in sa
Abbreviated transcription (Latin):
forinat spoliũ. Et cũ debui suꝑ quadri¬
Fluo agni flumine puritatis stolã in¬
dutre. hȩc mihi uestis onus exhibuit non
honorem. Sea quiã amplius uerba ꝓtra¬
hinius  In felix ego quȩ deinii sorie
mereri polos. hodie mergor in abysso
Osi mihi hȩc futura erant. quareñ dies
uitȩ ineȩ ipso fuit finis qui fuitinitium :
Ost ante intiuissũ morcisianuã quam
lactis accipert̃ alim̃ta : Osi nulndulciũ
nutricũ oscula in funere fuissint ex¬
pensa: Horrent eiũ nahi terrenȩ speci¬
es. qui a ꝓ mundiuita trans fixas ianꝰ
suspicio redeniptoris. nec cernodia¬
demata gomis insignib: choruscantia.
cũ alã spineã miror m̃te corima. Pe¬
spuo longe lateq diffusa spatia
terrȩtuȩ. quia amoenitatẽ concupisco
paradysi. Horreo tua solaria cũ dñin
residentẽ suspicio suꝑ astra. Talia¬
illa cũ snagno fletuiactante. cõmotus
piecate iuuenis ait. Unicos nos nobilis¬

Expanded text:
format spolium. Et cum debui super quadriformat spolium. Et cum debui super quadrifluo Agni flumine puritatis stolam induere, haec mihi vestis onus exhibuit, non honorem. Sed quid amplius verba protrahimus? Infelix ego, quae debui sorte mereri polos, hodie demergor in abyssos. O si mihi haec futura erant, quare non dies vitae meae ipse fuit finis, qui fuit initium! O si ante introissem mortis januam, quam lactis acciperem alimenta! O si mihi dulcium nutricum oscula, in funere fuissent expensa! Horrent enim mihi terrenae species, quia pro mundi vita transfixas manus suspicio Redemptoris. Nec cerno diademata gemmis insignibus coruscantia, cum illam spineam miror mente coronam. Respuo longe lateque diffusa spatia terrae tuae, quia amoenitatem concupisco paradisi. Horrent tua solaria, cum Dominum residentem suspicio super astra. Talia cum magno fletu jactanti commotus pietate juvenis ait: Unicos nos nobilis
Abbreviated transcription (Latin):
terrenã quã facultates ꝓprias. scȩͣ
copulatur ecołȩ. Factusq derirus
in tanta platus est sc̃itate. ut beato
nepotiano successor existera ddre
gendas dnĩ caulas. Per idem tempus
iniuriosus quidã desenatorili aruer¬
nis cũ magnis opib: simiilẽ silii in conu¬
gio puellã expetiit. Datoq arrabo¬
ne. diem constaant nupttorũ. Erat aut̃
uterq unicus patri. Adueniente uͦ ede
celebiata nupitarũ sollem nitate
in uno stratu exmore collocantur. Sed
purlla grauiter contristata. uersa ad
pariettm d marissime flebat. Cui ile
ad eũ ait. Si om̃ib dieb utȩ uirx plan¬
gam. numquid tantȩ ei tͣ laorima ut
queant ablueretã in nunsũ dolorẽ
uare. Sed uȩ mihi quȩ taliter ab eo
buerã ꝑ didi. Ecce enĩ relicta ab minor¬
bat paradisũ mortalis hominis sũ sor¬
tita consortiũ. & ꝓrosis in marcescibi¬
lib arentiũ inerosarũ ñ ornat sed de¬

Expanded text:
terrenam quam facultates proprias, sanctae terrenam quam facultates proprias, sanctae copulatur eclesiae, factusque clericus, in tanta praelatus est sanctitate, ut beato Nepotiano successor exsisteret ad regendas dominici gregis caulas. Per idem tempus Iniuriosus quidam de senatoribus Arvernis cum magnis opibus similem sibi in coniugio puellam expetiit, datumque arrabone, diem statuit nuptiarum. Erat autem uterque unicus patri. Adveniente vero die, celebrata nuptiarum sollemnitate, in uno strato ex more locantur. Sed puella graviter contristata, aversa ad parietem, amarissime flebat. Cui ille: ad eum ait: 'Si omnibus diebus vitae meae plangam, numquid tantae erunt lacrimae, ut queant abluere tam inmensum pectoris varem: sed vae mihi, quae taliter ab eo bueram, perdidi. Ecce enim relicta ab immorbat paradisum, mortalis hominis sum sortita consortium, et pro rosis immarcescibilibus, arentium me rosarum non ornat, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
grauit aa xp̃m. sepultusq est incripta
suburbana ciuitatis illius. Habuit aut̃
& aruhidid conẽ nomine & merito iu¬
stũ. qui & cursũ uitȩ bonis consũmans
operib inagistritumulo sociatur
lã uꝰ post transitt̃ beati hadu conses¬
soris ad głosũ eiꝰ sepulcrũ tantȩ uirta¬
tes appãrent ut nit scribi queant
integre. nec memoria retineti Huic
sc̃s nẽpotianus successit Igitur apud
aruernos. sc̃s nepotianus quartꝰ habe¬
batur ep̃s. Atrrurris uͦ legati adhispa¬
mas imitebantur ex quib: artemius
quidã ammirabilis sapuntiȩatq. pul¬
critudinis & prima etate floruns. ui
febriũ ost correptus. Prȩcedentibus
qͦqaliis. hnc apud aruernos egrotus
relinquitur. Nã eo tẽpore apudur¬
ueriͣ sponsalierat uinculo nexus. A
sc̃o aut̃ nepotiano uisitatꝰ atq. olro
sc̃o ꝑ unctus tribuente dnõ redditur
sanitati. Quicũ ab eo dẽ sc̃o uerbũ p̃¬
dicatianis ancepiss&. oblitꝰ tãs ponsã

Expanded text:
gravit ad Christum, sepultusque in crypta, gravit ad Christum, sepultusque in crypta, suburbano civitatis illius. Habuit autem et archidiaconum, nomine et merito Justum, qui et cursum vitae bonis consummans operibus, magistri tumulo sociatur. Jam vero post transitum beati Hillidii confessoris, ad gloriosum ejus sepulcrum tantae virtutes apparent, ut nec scribi integre queant, nec memoria retineri. Huic sanctus Nepotianus successit. XLI. Igitur apud Arvernos sanctus Nepotianus quartus habebatur episcopus. A Treveris vero legati in Hispaniam mittebantur: ex quibus Artemius quidam, admirabilis sapientiae atque pulchritudinis, et prima aetate florens, vi febrium est correptus. Praecedentibus vero aliis, hic apud Arvernos aegrotus relinquitur. Nam eo tempore apudeverus sponsali erat vinculo nexus. A sancto autem Nepotiano visitatus atque oleo sancto perunctus, tribuente Domino, redditur sanitati. Qui cum ab eodem sancto verbum praedicationis accepisset, oblitus tam sponsam
Abbreviated transcription (Latin):
lũ introire. ususq. concubitu riꝰ eã disce¬
dere p̃cepit. De hinc tarilius ad sereuer¬
sus & de ꝑpitrato scelere condolens. actu¬
rus pęnitentiã diocesissux monasteriũ
expetut. Ibiq cũ gemitu & lacrimis
quȩ comiserat dełuens. ađ ꝓpriã urbẽ¬
est reuersus. Qui impleto cur suuite
migrauit a sȩculo. Nata est erũ ex hoc
conceptu filia. quȩ ireligione ꝑmansit
Ipse quoq sacerdos cũ coniuge& filia
in cripta catabennensi iuxta aggerem
publicũ sepultus est. In cuiꝰ loco legonꝰ
ep̃s sub rogatur. Quo defuncto. sc̃s
Hildius successit. uir ex imiȩ sc̃itatis
ac p̃clare uirtutis. qui intanta sc̃itate
einicuit ut fama eiꝰ etiã exitanros fines
adpr&. Unde factũ est. ut imperatoris
treuericifiliã expetitus aspiritu in mundo
ualde senex &plenus dierũ. plenusq
bonis operib:. Qui felici consũmatio¬
ne uitȩ huius ꝑ finctus tramitẽ. mi¬

Expanded text:
lo intromitti, ususque concubitum eius, discelo intromitti, ususque concubitum eius, discedere iubet. Dehinc tardius ad se reversus et de perpetrato scelere condolens, acturus paenitentiam, diocesis suae monasterium appetit, ibique cum gemitu ac lacrimis quae commiserat dest reversus; qui impleto vitae cursu migravit a saeculo. Nata est enim ab hoc concubitu filia, quae in religione permansit. Ipse quoque sacerdos cum conjuge et filia in crypta Cantobennensi, juxta aggerem publicum est sepultus. In cujus loco Legonus episcopus subrogatur. XL. Quo defuncto, sanctus Hillidius successit, vir eximiae sanctitatis ac praeclarae virtutis, qui in tanta sanctitate emicuit, ut fama ejus etiam extraneos 31 fines adiret: unde factum est, ut imperatoris Treverici filiam expetitus a spiritu immundo valde senex et plenus dierum, plenusque bonis operibus, qui felici consummatione, vitae hujus perfunctus tramite, mi
Abbreviated transcription (Latin):
bious fuit ex senatorib conuersus uxorẽ
habens quȩ iuxta consuetudenẽ ȩtcle¬
si asticã. remota a consortio sacerdotis
religiose uiuebat. Uac abant enun
ambo orationib. elemosinis. at que
operib bonis. Cumq. fiꝑx agerent.
liuor inimici quȩ semꝑ est euiula sc̃itati.
cõmouetꝰ᷑ in fiminã. Quã ad coneupiscen¬
tiã uiri succendens. nouã euã efferit
Nam succensa mulier a libidine. oꝑta
peccati tenebris ꝑgit ad domũ ȩxcłȩ ꝑ
tenebras noctis. Cumq obscurata
omĩa repperiss&. pulsare fores eccłae
Quousq sacerdos dorinis . Quo usq
ostia clausa ñreseras.  Cur satellitem
spernis : Cur ob turatis aurib paulip̃¬
cepta ñ audis Scripsit Reuirtiim
Ad alterutrũ. nr tempt& uossathanas
Eot ego ad te reuertor. nec ad extraneũ.
sed ad ꝓpriũ uas recurro. Hȩc & hissi¬
milia ea diu declamante. tandẽ sacer¬
dotis tepescit rrligio. Iuiub& eã cubnieu¬

Expanded text:
icatoremque Urbicus fuit, ex senatoribus conversus, uxorem icatoremque Urbicus fuit, ex senatoribus conversus, uxorem habens, quae iuxta consuetudinem ecclesiasticam, remota a consortio sacerdotis, religiose vivebat. Vacabant enim ambo orationem, elemosinis atque operibus bonis. Cumque haec agerent, libor inimici, quae semper est aemula sanctitate, conmovetur in femina; quam in concupiscentiam viri succendens, novam Evam effecit. Nam succensa mulier a libidine, operta peccati tenebris, pergit ad domum ecclesiae per tenebras noctis. Cumque obserata omnia repperisset, pulsare fores ecclesi'Quousque sacerdos dormis? Quousque hostia clausa non reseras? Cur satellitem spernes? Cur obduratis auribus Pauli praecepta non audis? Scripsit enim: Revertimini ad alterutrum, ne temptet vos Satanas. Ecce! ego ad te revertor, nec ad extraneum, sed ad proprium vas recurro'. Haec et his similia diu declamanti, tandem sacerdotis tepescit religio. Iubet eam cubicu
Abbreviated transcription (Latin):
maximacederentur. & ualenis sagnita
fugera saueiatus paruũ tuguriũ in
gł essus. imminentib hostib suꝑ se
incensa casula. obtata caruit sepultura
tandẽ emissa ꝓcessit. Huc usq. hieroni¬
rator destitutãm cerner& esse rempu¬
blicã theodosiũ collegã imperatorẽ
fecit. Hic theo dosius omnẽ spem suã atq
fidutiã in dĩ miserdĩa posuit Qui mul¬
tas gentes ñ tã gł adio quã uigiliis &
oratione compescuit. rem publicã con¬
firmnauit. constantinopolim uictor in¬
gressus est. Magimus uͦ eũ ꝑtrratnidẽ
Oppressis brittannis sumpsssa uictoriã.
amilitib imperator creatus. ẽ. in urbe
treuerica sedẽ instituens. gratianũ uin¬
perator ẽ cireũuentũ dolis interfecit
Admaximũ beatꝰ martinꝰ iã ep̃s uenit.
In loco gͦ gratiani thieo dosius aleqͥ totã
spe sũa mndm̃ posuerat. tatũ suscepit
imperiũ. Qui deinceps diuinis affatib
interfecit. Apud aruernos uͦ post astre

Expanded text:
maxima caederentur et Valens sagitta maxima caederentur et Valens sagitta fugiret sgressus, imminentibus hostibus, super se incensa casula, optata caruit sepultura.tandem emissa processit. Huc usque Hieronym Gratianus imperator destitutam cerneret esse rempublicam, Theodosium collegam imperii facit. Hic Theodosius omnem spem suam atque fiduciam in Dei misericordiam ponit. Qui multas gentes non tam gladio, quam vigiliis et oratione compescuit, rempublicam confirmavit Constantinopolim urbem victor ingressus est. Maximus vero cum per tyrannidem oppressis Britannis sumpsisset victoriam, a militibus imperator creatus est. In urbe Treverica sedem instituens, Gratianum imperatorem circumventum dolis interfecit. Ad hunc Maximum beatus Martinus iam episcopus venit. In loco ergo Gratiani Theodosius ille, qui totam spem in Deum posuerat, totum suscepit imperium. Qui deinceps divinis affatibus interfecit. Apud Arvernus vero primus ep
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimus martinus ingalliis p̾dicare
gentiliũ increulitate᷑ auertit Hic iũ
fana destruxit. heresim oppressit. ex¬
clesias ydificauit. Et cũ aliis multis uir¬
tutib fulger&. ad consumandũ laudis
suȩ titulũm. t res mortuos uitȩ restituit
Quarto ualentiniani & ualentis anno
sc̃s hylarius apud pictauũ plenꝰ sc̃itate
& fide multis undiq. uirtutib plenus
migrauit ad cȩlos.Nã & pselogit᷑ mor¬
tuum suscitasse. Melania uͦ matrona
nobilis & in cola urbis romanȩ hiro soli¬
mã obdeuotionẽ abiit. urbano filio
romȩ relicto. Quȩ ita sein om̃i bonitate
uocitaretur ab uucolis Post mortẽ aũt
ualentiniani ualens integri successor
imperii. monachos admiłitiã cogiubit.
nolentes fustib pcepit uerberari
Post hec billũ seuissimũ intrachias roma¬
nigessere. in quo tanta strages fuit. ut
roman amisso equorũ p̾sidio pedib fu¬
gerent. Cumq. agothis enternitione

Expanded text:
beatissimus Martinus in Galliis praedicare beatissimus Martinus in Galliis praedicare gentilium incredulitatem avertit. Hic enim fana destruxit, haeresim oppressit, ecclesias aedificavit, et cum aliis multis virtutibus refulgeret, ad consummandum laudis suae titulum, tres mortuos vitae restituit. Quarto Valentiniani et Valentis anno, sanctus Hilarius apud Pictavos, plenus sanctitate et fide, multis undique virtutibus editis, migravit ad coelos. Nam et ipse legitur mortuos suscitasse. Melania vero matrona nobilis, et incola urbis Romanae, Hierosolyma ob devotionem abiit, Urbano filio Romae relicto. Quae ita se in cuncta bonitate vocaretur ab incolis. Post mortem autem Valentiniani Valens integri successor imperii, monachus ad militiam cogi iubet, nolentes fustibus praecipit verberari. Post haec bellum saevissimum in Thracias Romani gessire, in quo tanta stragisfuit, ut Romani, amisso equorum praesidio, pedebus fugirent. Cumque a Gotis internitione
Abbreviated transcription (Latin):
tempore uẽnerabile crucis dm̃ice sigr¬
nũ ꝑ studiũ helenȩ matriseiꝰ reꝑtũ
est ꝓdente iuda ħebruoi. qui postbap¬
tis mũ quiriacus est uocita us. Usq
hoc timpus ystorio grapłus incrom¬
cis scrilnt eus ebius. Auicesimo enim
primo eiꝰ imperii annohieronimus
prbr addidit. indicans iuuencũ prb̃m
euangelia uersib soripsisse. rogante
supradicto imperatore. Sub cõnstantis
aũt imperio iacob surbeus fuit. ad euiꝰ
p̃ces inclinate dures diuinȩ clemͣtiȩ
multa pericula aciuitate tiꝰ repulere
Sed & in aximinus treuerorũ ep̃s potens
in om̃i scitate reperitor. Nono deci¬
mo constantini tunioris anno anto¬
nius monachus transnt centesimo qum¬
quinto etatissue anno. Bratissimus hr¬
larius pictauensis ep̃s. sua suhercticorũ¬
exilio deputatur lbiq librũ pro fi de
catholica seribens. constantio misit
Qui quarto ex ilii anno eũ ab solui iubens
gallia ꝑ lustratur. hac eodẽ tempore

Expanded text:
tempore venerabile crucis dominicae ligtempore venerabile crucis dominicae lignum per studium Helenae matris repertum est, prodente Iuda Hebraeo, qui post baptismum Quihoc tempus historiographus in chronicis scribit Eusebius. A vicessimo primo enim eius imperii anno Hieronimus praesbiter addidit, indicans, Iuvencum praesbiterum euangelia versibus conscripsisse, rogante supradicto imperatore. Sub Constantis autem imperio Iacobus Nisebenus fuit, ad cuius praeces inclinatae aures divinae clementiae multa pericula a civitate eius reppulerunt. Sed et Maximinus Treverorum episcopus potens in omni sanctitate repperitur. Nono decimo Constantini iunioris anno Antonius monachus transiit centesimo quinto aetatis anno. Beatissimus Helarius Pictavinsis episcopus suasu hereticoruexsilio deputatur: ibique libros pro fide catholica scribens, Constantio misit, qui quarto exsilii anno eum absolvi jubens, Gallia perlustratur: hoc est, eo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
marer riũ tulit. Quem ligito ad coliũ eiꝰ¬
molarisaxo. in fluminis gurgite seui¬
tia im pulit paganorũ. Ignur cũ ceci¬
diss& in gurgitẽ. diusuꝑ aquas diuina
uir tute ferebattir nec sorbebant a¬
quȩ quẽ pondus criminis ñ p̃mebat
Qđ factũ admirans multitudo popłi
circuinstantis. despecto furore ꝙeuti¬
liũ. ad liberandũ ꝓperant sacer dotẽ
Hec ille cernens ñ passus. ẽ. se a martyrio
rã patris. ne patiaris me ab hoc stadio
reddidit sp̃m. Cuius corpus axpĩanis
susceptũ. uentrabilitrr sepulttiry m an¬
datũ est. Romanorũ tricesimus quartꝰ
imperiũ obtinuit constantinus annis
xaie regnans feliciter huiꝰ inperii
anno undecimo cũ past excessũ diocle¬
tiani pax reddita fuiss& ecclesus. Bea¬
tissimus pͣsul Martinus apud sabariã
panuonie ciuitatẽ nascitur parentib
stantinus annouicesimo imperui
sui crispũ filiũ suũ uengno. faustam
coniugẽ calente interfecit. scili e& qđ
partores regnieiꝰ uoluissent᷑. Huius

Expanded text:
martyrium tulit, quem, ligato ad collum molare saxo, in fluminis gurgite sevitia inpulit paganorum. Igitur cum cecidisset in gurgite, diu super aquas divina virtute ferebatur, nec sorbebant aquae, quem pondus criminis non praemebat. Quod factum admirans multitudo populi circumstantes, dispecto furore gentilium, ad liberandum properant sacerdotem. Haec ille cernens, non passus est, se a martyrio dexteram Patris, ne patiaris me ab hoc stadio reddidit spiritum. Cuius corpus a christianis susceptum venerabiliter sepulturae mandatum est. 36 . Romanorum tricesimus quartus imperium obtinuit Constantinus, annis triginta regnans feliciter. Huius imperii anno undecimo, cum post excessum Diocliciani pax reddita fuisset ecclesiis, beatissimus praesul Martinus apud Sabariam Pannoniae civitatem nascitur parentibus stantinus anno vicessimo imperii sui Crispum filium veneno, Faustam coniugem calentem balneo interfecit, scilicet quod proditores regni eius esse voluissent. Huius
Abbreviated transcription (Latin):
labebatur. atcico cesarioq consulib.
Multi enĩ in eiꝰ transoti psallentium¬
uoces audiert᷑ incęlĩ qđ in libro uit.¬
tutũ eiꝰ primo. plenius exposuimus
Nãcũ prunitꝰ sc̃s dĩ apud condatensẽ
ut diximꝰ uicũ eurotare coepiss&
picstaui popłi ad eiꝰ transitũ sicut taro¬
nici conuenert᷑. Quo inigranit. qran
Dicebant enĩ pictaui. Noster .̃. monacius.
nobis abea extitit. nos requirim cõmen¬
datũ. Sufficiat uobis quia dũessa in
ii undo ep̃s uisi fuistis ri couoquio par¬
ticipastis conuiuio. firmati fuistis etus¬
benedictionibus. insuꝑ & uircutib io¬
runãati. Sufficiant gͦ uobus sta. omina
nobes liceat duferre᷑ uł cadauer examiine.

Expanded text:
onsulibus. Multi enim in ejus transitu psallentium audierunt in coelo, quod in libro virtutum ejus primo plenius exposuimus. Nam cum primitus sanctus Dei apud Condatensem, ut diximus, vicum aegrotare coepisset, Pictavi populi ad ejus transitum sicut Turonici convenerDicebant enim Pictavi: Noster est monachus; nobis abba exstitit; nos requirimus commendatum. Sufficiat vobis, quod dum esset in mundo episcopus, usi estis ejus colloquio, participastis convivio, firmati fuistis benedictionibus, insuper et virtutibus jocundati. Sufficiant ergo vobis ista omnia: nobis
Abbreviated transcription (Latin):
cred entib fuit. ut nec numerari quea¬
nis confessionẽ ꝑ uiattẏriũ consũmati st̃
Ualentinianus & nouatianꝰ in aximi tunc
hereticorũ pͥncipes contra fidem nrãm in¬
umnico impallente grassantur. Huiꝰ tẽpo¬
re septẽ prbi epi ordinati ad p̃dicandũ
ingallias missist̃. sicut ystoria passionis
Sub decio & grata co nsulib sicut fid eli
recordatione retinetur. primũ ac sũ mũ
tholos anaciuitas sc̃m s aturninũ babere
corperat sacerdotẽ. Higͦ inissi st̃ ruro ni¬
cis. Grattanꝰ ep̃s. Arelatinsib Tropbrinius
ep̃s. Narbonȩ Paulus ep̃s. Tholosȩ Satur¬
ninus ep̃s Parisiacis Dronisius ep̃s. Aruer¬

Expanded text:
credentibcredentibnis confessionem per martyrium consummati sunt. Valentinianus et Novatianus haereticorum principes, contra fidem nostram inimico impellente grassantur. Hujus tempore septem viri episcopi ordinati ad praedicandum in Gallias missi sunt, sicut historia passionis Sub Decio et Grato consulibus, sicut fideli recordatione retinetur, primum ac summum Tolosana civitas sanctum Saturninum habere coeperat sacerdotem. Hi ergo missi sunt: Turonicis, Gatianus episcopus; Arelatensibus, Trophimus episcopus; Narbonae, Paulus episcopus; Tolosae, Saturninus episcopus; Parisiacis, Dionysius episcopus; Arver
Abbreviated transcription (Latin):
secratur. Sed & in gallis multi ꝓ xp̃i
nomine sunt ꝑmartrriũ gẽmis cxlestibi
coronati. quoꝵ passi orium ystoria a¬
pudnos fideliter cisꝗ hodie retiuent᷑
Equibu & ille primꝰ iugdumnsis ȩccłe pho¬
tinus ep̃s fuit. qui płenus dierũ diuersis
afflictcis cupplicus ꝓ xp̃i nomine passus
martyris qui abeato polỹcarpo adhanc
urbem directus est. ammirabili uirtute
enituit : qui in modici temporis spatio
p̾dicatione sua i axime in integro ciui¬
tatẽ reddidit xp̃istianã. Sedueniente
ꝑsecutione. talia ibidem diabolus uella
ꝑ tprannũ exercuit. & tanta ilii multitu¬
do xp̃istianorũ ob confessionẽ dñiicinomi¬
nis est iugulata. ut ꝑplateas flumina¬
currerent de sanguine xp̃ianoꝵ Quorũ
nec numerũ nec nomina colligere potu¬
imus. dñs enĩ eos in libro uitȩ conscripsit
Beatũ uꝰ hsreneũ diuersis insua carnifex
xp̾ianũ ex oriunt᷑. Et tanta strages de

Expanded text:
secratur. Sed et in Galleis multi pro Christi secratur. Sed et in Galleis multi pro Christi nomine sunt per martyrium gemmis caelestibus coronati; quorum passionumhistoriae apud nos fideliter usque hodie retinentur. Ex quibus et ille primus Lugdunensis ecclesiae Photinus episcopus fuit, qui plenus dierum, diversis adfectus suppliciis, pro Christi nomine passus martyris, qui a beato Policarpo ad hanc urbem directus est, admirabili virtute enituit; qui in modici temporis spatio praedicatione sua maxime in integrum civitatem reddidit christianam. Sed veniente persecutione, talia ibidem diabulus bella per tyrannum exercuit, et tanta ibi multitudo christianorum ob confessione dominici nominis est iugulata, ut currerent de sanguine Christiano: quorum nec numerum, nec nomina colligere potuimus. Dominus enim eos in libro vitae conscripsit. Beatum Irenaeum diversis in sua carnifex Christianum exoriuntur, et tanta strages de
Abbreviated transcription (Latin):
adueniat ipso in eugłio i̾ta dicente
Sic eũ uolo mancre᷑. donee uniã. Ter¬
tius post nerone̾ ꝑ secutionẽ in xp̃ria¬
nos traianus mouet. sub qͦ beatꝰ cluinens
igtatius antio censis eñs romȩ ductus
bestus deputatur. Hȩc sub traiani tẽ
porib acta st̃. Posthiunc helius adrianꝰ
imperator creatus est. unde & inero¬
solia helia ab helio adriano uocat᷑
successore domitiani. eo qđ ipse eam
rep arauerit. Post hastͦ passiones sc̃oꝵ
ñ fuit satis parti a duerse gentes in ere¬
dulas contra xp̃icolas excitasse nisi
cõmouera & in ipsis x̃pistianis scimas.
Concitat hereses. & diuisa ficdescatho¬
lica aliter aliterq disseritur. Nã sub
antonim imperio martionitan & ua¬
lentiniana heresis insana surrexit. &
iustinus phylosophus post scriptos ca¬
nomine coronatur. In asia aut orta
ꝑsecutione. heatissimus poy carpus
octogesimo sexto ętatis suȩ anno uelut
holõ caustũ purissimũ ꝑ ignẽ dño con¬

Expanded text:
adveniat, ipso in euangeliis ita dicente: adveniat, ipso in euangeliis ita dicente: Sic eum volo manere, donec veniam. Tertius post Neronem persecutionem in christianos Traianus movet. Sub quo beatus Clemens Ignatius Antiochensis episcopus, Romam ductus bestiis deputatur. Hporibus acta sunt. Post hunc Helius Adrianus imperator creatus est. Unde et Hierusolima Helia ab Helio Adriano vocatur, successore Domiciani, eo quod eam reparaverit. Post has vero passiones sanctorum non fuit satis parti adversae gentes incredulas contra christicolas excitasse, nisi commoveret et in ipsis christianis scismas. Concitat hereses, et divisa fides catholica aliter aliterque disseritur. Nam sub Antonini imperio Marcionitana et Valentiniana hereses insana surrexit; et Iustinus philosophus post scriptos canomine coronatur. In Asia autem, orta persecutione, beatissimus Policarpus,octoginsimo aetatis suae anno velut holocaustum purissimum per ignem Domino con
Abbreviated transcription (Latin):
idola adorare contemnerent. petrum
cruce. paulum gladio iubet interfici
Ipse quoq. excitatã suꝑse seditionem
fugtre temptans. quarto ahiurbe lapide
ꝓpria manu se interfecit: Tunc &iacobus
frater diñ & marcus euangelista ꝓ a p̃i
nomine głoso marty rio coronati sunt
Primꝰ tameni omniũ banc uiã Stephanus
leuita & mn artyr intrauit. Magna post
iacobi apłi necẽ iudeos calamitas assecuta
est. Nam adueniente uespasiano &
templũ incetisũ est. & sexcentamilia u¬
deorũ eo bello gladio & fatne addictast̃
Domicianus aũt secds post nerotum in
xp̃ianos seuit. qui iohannem apłm in
insulã patsimos relegat in exiliũ. & diuer¬
sas erudelitates in põpłos agitat. Post
cuius mortẽ beatus iohann̾es apłs& eu
angelista de exilio rediit qui senex & ple¬
nũs dierũ ꝑfecttq indm̃uite uiuens se
deposuit in sepeilero. Hic fertir ñ gustas¬
remortẽ donec terrarũ dñs iudicatur

Expanded text:
idola adorare contempnerent, Petrum idola adorare contempnerent, Petrum crucem, Paulum gladio iubet interfice. Ipse quoque excitatam super se seditionem fugire temptans, quarto ab Urbe lapide propria se manum interfecit. Tunc Iacobus, frater Domini, et Marcus euangelista pro Christi nomine glorioso martyrio coronati sunt. Primus tamen omnium hanc viam levita Stefanus et martyr intravit. Magna post Iacobi apostoli necem Iudaeos calamitas adsecuta est. Nam adveniente Vispasiano et templum incensum est, et sexcenta milia Iudaeorum eo bello gladio et fame adfectae sunt. Domicianus autem secundus post Neronem in christianis saevit, Iohannem apostolum in insolam Pathmos relegat in exilium et diversas crudilitates in populus agitat. Post cuius mortem beatus Iohannis apostolus et euangelista de exilio rediit; qui senex et plenus dierum perfectaeque in Deum vitae vivens se deposuit in sepulchro. Hic fertur non gustare morte, donec iteratis Dominus iudicaturus
Abbreviated transcription (Latin):
aduenissoe. Hine & enim contra xp̃istianos
prima odiorũ gerimna pullul arunt Pilat
in eugłio legitur. Uenert̃ quidã de galile¬
is nũntiantes ei quoꝵ sanguinẽ nuscuit pi
tanta scelera ntu mescens ao seatens uerine.¬
Petrus apłs sub imperatore claudio qͣrto
abi dugusto romã ingreditur. ibiq pdicans
in muĩtis uircutib manifestissime xpͣm isse
dĩ filiũ cõprobauit. Ab illis enĩ dieb xp̃i¬
ani apud urbẽ romanã isse corperunt:
Cũ aũt nomen xp̃i ꝑ populos magis acma¬
gis dilataritur. oriturq cantrahee antiqͥ¬
serpentis in uidia & totisse imperatoris¬
p̾cordus uimittit scua maligintas. Nam
nero ille luxuriosus. uanusatq superbus.
uirorũ succuba. & rursus uirorũ appeti¬
malitiȩ suȩ mole̾ primꝰ contra xp̃i cultũ
ꝑ secutionẽ excitat in credentes. Habrbat
etũ secũ symonẽ magũ. uirũ totius malitiȩ
sũ ꝑ apłas dñi petrũ & paulũ. cõmotus
cantra eos cur xp̃ni filiu dĩ p̃dicarent. &

Expanded text:
advenisset. Hinc etenim contra Christianos prima odiorum germina pullularunt. Pilatus in Evangelio legitur: Venerunt quidam de Galilaeis, nuntiantes ei, quorum sanguinem miscuit Piltanta scelera, intumescens ac scatens vermiPetros apostolus sub imperatore Claudio, quarto ab Augusto, Romam adgreditur, ibique praedicans, in multis virtutibus manefestissime Christum esse Dei filium conprobavit. Ab illis enim diebus christiani apud civitatem Romanam esse coeperunt. Cum autem nomen Christi per populos magis ac magis dilataretur, oritur contra haec antiqueserpentes invidia, et totisse imperatorispraecordiis inmittit saeva malignitas. Nam Nero ille luxoriosus, vanus atque superbus virorum succuba et rursum virorum appetimalitiae suae molem primus contra Christi cultum persecutione m excitat in credentes. Habebat enim secum Simonem magum, virum totius malitiae s Domini Petrum atque Paulum, commotus contra eos, cur Christum, filium Dei, praedicarent et
Abbreviated transcription (Latin):
croscus mnultȩ arrogantifert᷑ fuisse
Quicũ noniulla inique gessiss& ꝑ con¬
sdiũ ut aiunt matris iniquȩ collecta
ut diximus alamannorũ gente. uni¬
uersas gallias ꝑuagatur. cunctasq
ȩdes quȩ antiquitus fabricatȩ fue¬
rant a fundamentis subuercit.
Ueniens uͦ druernus. delubrũ illud
qđ gallica lingua uasogalate uocaes
incendit. diruit atq sułuertit Mli¬
I enĩ opere fabrccatũ atq firinatũ¬
fuit. cuius paries duplex erat Abiuitꝰ
eni de minuto lapide. aforis uͦꝰ qͣdris
sculptis fabrricatũ fuit. Haluit exim
paries ille grossitudinis pedes xxac¬
Interius uͦ. marmore ac niusiuo uaria¬
rũ erat Pauimentũ qͦq ȩdisiarinore
stratũ. de suꝑ uꝰ plumbo tectũ. luxtu
hanc urbẽ luminius antolianusq inar¬
tpres requiescunt. Iui cassius ac uicto¬
rinus in dilectione dĩ fraterno affadtu
sociati ꝑeffusionẽ sanguinis ꝓropru

Expanded text:
Chrocus multae adrogantiae fertur fuisse. Chrocus multae adrogantiae fertur fuisse. Qui cum nonnulla inique gessisset, per consilium, ut aiunt, matris iniquae, collectam, ut dixemus, Alamannorum gentem, universas Gallias pervagatur cunctasque aedes, quae antiquitus fabraecatae fuerant, a fundamentis subvertit. Veniens vero Arvernus, delubrum illud, quod Gallica lingua Vasso Galate vocant, incendit, diruit atque subvertit. Miro enim opere factum fuit atque firmatum. Cuius paries duplex erat, ab intus enim de minuto lapide, a foris vero quadris sculptis fabricatum fuit. Habuit enim paries ille crassitudinem pedes insecus vero marmore ac museo variatum erat, pavimentum quoque aedes marmore stratum, desuper vero plumbo tectum. 33 . Iuxta hanc urbem Liminius Antolianusque martyres requiescunt. Ibi Cassius ac Victorinus in dilectione Christi fraterno affectu sociati, per effusionem cruoris proprii
Abbreviated transcription (Latin):
leo cadiui quendã & primũ galliarũ
seuatorun qui de stirpe uettii epaga¬
tifuit. quẽ lugduno passũ ꝓoep̃i niomi¬
ne supra memorauimus reppereiu.
Cui cũ petitionẽ suã & fude̾ pariter
intimassent. ille respondit. St eirm
domus mea quã apudbituricãurbẽ
halxo huic uperi digna ess&. pristare
ñ ab nuebã. llli aut audientes. pedib
eiꝰ ꝓstrati ablatis tircentis aureis cũ
disco argenteo dicunt eã huic in iniste
aureis ꝓ beniedictione. clemritri
indulsit reliquũ. Et cũ adhuc ess& er
rore idolatriȩ implicitus. xp̃ianus
factus domũ suã fecit ȩcołam. Hec est
miro opere composita & primimar¬
tyris Stiphani reliquus ilustrata.
Vicesimo septimo loco ualerianus &
galleenus romanũ imperiũ st̃ adipti
qui grauiter contraxp̃ianos ꝑsecu¬
tione suo iẽpore cõmouert̃ lẽ roinã
cornelius cartagine᷑ felicis anguine
illustrart̃. Horum tẽpore croscus ille
alam annorũ rex commoto exercitu¬

Expanded text:
Leocadium quemdam primum Galliarum Leocadium quemdam primum Galliarum senatorem, qui de stirpe Vettii Epagati fuit, quem Lugduno passum pro Christi nomine superius memoravimus, repererunt. Cui cum petitionem suam, et fidem pariter intimassent, ille respondit: Si domus mea, quam apud Bituricam urbem habeo, huic operi digna esset, praestare non abnegarem. Illi autem audientes, pedibus ejus prostrati, oblatis trecentis aureis cum disco argenteo, dicunt eam huic ministeraureis pro benedictione, clementer indulgens reliqua, cum adhuc esset in errore idololatriae implicitus, Christianus factus, domum suam fecit ecclesiam. Haec est miro opere composita, et primi martyris Stephani reliquiis illustrata. 25 XXX. Vigesimo septimo loco, Valerianus et Gallienus Romanum imperium sunt adepti, qui gravem contra Christianos persecutionem suo tempore commoverunt. Tunc Romam nus Cartaginem felici sanguinem inlustrarunt. Horum tempore et Chrocus ille Alamannorum rex, commoto exercit
Abbreviated transcription (Latin):
uestigiis alligatꝰ ac decapitolio p̃cipitatꝰ
uitã feniuit. Gratiauꝰ aut. trophinus.
astremoniusq & paulus. ati marcialis.
in sũma scĩtati uiuentes. ad quisitos xxcłe
popłos ac fide̾ ap̃i ꝑ onĩia ddilatatati
felici confessione inigrauert. Et sic tam
isti ꝑmartr̃riũ quã ꝑ confessionem
relinquentes nr̃a in cȩlestilo pariter
sunt coniuncti. De eoꝵ uͦ discipulis qui¬
dã bituricas ciuitate᷑ aggressus salu
clerir ordinatiritũ psauendi susc ipi¬
unt. & qualiter ȩccłam construantuł
oniipi dõ sollemnia celebrare debe¬
ant imbuumur Sed illis paruã ad¬
huc edificandi facultatẽ habentib.
iuis cuiusdã domũ deqͣ eccłam faci¬
ant expetunt Senaturis uꝰ uł relaqui
in eliores. Locis fanaticis erant tunc
cultib obligati. Qui aut̃ credideraNT
ex pauperi erant. iuxta illius dñi qđ
iudxis ex ꝓbrat dicens Quia meretrioes
& publicani p̃ceuent uos in regnũ dr̃.
Hi uͦũ optentã aqͦ petierant domum.

Expanded text:
vestigiis alligatus, ac de Capitolio praecipitatus, vitam finivit. Gatianus vero, Trophimus, Stremoniusque, et Paulus, atque Main summa sanctitate viventes, adquisitus eclesiae populos ac fidem Christi per omnibus dilatatam, felice confessione migrarunt. Et sic tam isti per martyrium quam hii per confessionem relinquentes terras, in caelestibus pariter sunt coniuncti. De horum vero discipulis quidam Bituricas civitatem adgressus, saluclerici ordinati, ritum psallendi suscipiunt, et qualiter ecclesiam construant vel omnipotenti Deo sollemnia caelebrare debeant, inbuuntur. Sed illis parvam adhuc aedificandi facultatem habentibus, cives cuiusdam domum, de qua ecclesiam faciant, expetunt. Senatores vero vel reliqui meliores loci fanaticis erant tunc cultibus oex pauperibus erant, juxta illud Domini, quod Judaeis exprobrat, dicens: Quia meretrices et publicani praecedent vos in regno Dei . Hi vero non obtenta a quo petierant domo,
Abbreviated transcription (Latin):
ixpperit xp̃ianum. Cuiꝰ p̃dicationib
& miraculis motus credidit ap̃o. ke¬
uctisq fanaticis sordib ac baptismo
consecratus. iagnus inuirtutũ opr¬
ratione enituit. Nec multo post per
martyitũ ut diximus interris sociati
adcelestia pariter regna inigrauert̃¬
Irruentib aut̃ alaman̾uis in galliam
sc̃s priuatus gabalitanae urbues ep̃s in
iriuniis & orationib uacabat reppe¬
ritur. nopłm credonensis castrimuni¬
tione conclusũ. Sed dũ ouessua sut
bonus pastor lupis tradere ñ conscitit.
degnonus unmolare compellitar
Qđ spurcũ ille tã execrans quã rifu¬
tans tamdiu fustili ceditur. quo adusi
putaretur exanimis. Sed ex ipsa quas¬
satione interpositis paucis dicbus
spiritũ ex alauit. Croscus uͦ a pud a¬
relatensẽ urbẽ galliarũ comp̃heri¬
sus diuersis affectus supplicus gla¬
dio uerberatus interiit. ñ in mercto
penas quas sc̃is dĩ intulerat lurns
loco romanũ rexet imperiũ. grauis
contra xp̃iaros ꝑ annos quat᷑tuor ꝑ¬

Expanded text:
istianum: cujus praedicationibus atque miraculis motus, credit Christo, relictisque fanaticis sordibus ac baptismo consecratus, magnus in virtutum operatione enituit. Nec multo post per martyrium, ut diximus, in terris sociati, ad coelestia pariter regna migraverIrruentibus autem Alamannis in Gallias, sanctus Privatus Gabalitanae urbis episcopus, in juniis orationibusque vacabat, reperitur, populo Gredonensis castri in munitione concluso. Sed dum oves suas bonus pastor lupis tradere non consentit, daemoniis immolare compellitur. Quod spurcum ille tam exsecrans quam refutans, tandiu fustibus caeditur, quoadusque putaretur exanimis. Sed ex ipsa quassatione, interpositis paucis diebus, spiritum exhalavit. Chrocus vero apud Arelatensem Galliarum urbem comprehensus, diversis affectus suppliciis, gladio verberatus interiit, non immerito poenas quas sanctis Dei intulerat, luensloco Romanum rexit imperium, gravis contra Christianos per annos quatuor p
Abbreviated transcription (Latin):
omni facultate cu tantis sicut ꝑ dulerat filus
iocundatus est. Secđs aũt filius isa ac ia cob di
isrł. a qͦ israhelite. Hic̃ genuit duodeã patri¬
archas. quoꝵ hȩc sunt nõmina:. Ruben. Symeon
Post hos gonuit loseph de rachel. cũ essanona
gesi mõetatessuȩ anino. Hunc &teris filiis
plus dilexit. Habuit exea & beniam in. ultimũ
omniũ. losephaut̃ sextũ decunũ etatis annũ
habeus tr̾pũ pͣferens redemptoris. uidit som¬
nia quȩ fr̃ib rotulit. quasi manipulum li
iterũ quasi sol& luna cũ undecĩ steilis ꝓci¬
dentes ante cũ. Quȩres. inaguũ eicũ fr̃ibus
odiũ generauit. Unde & iñflamatiinuidia

Expanded text:
omni facultate, cum tot quot perdiderat filiis omni facultate, cum tot quot perdiderat filiis jocundatus est. IX. Secundus autem filius Isaac, Jacob, diIsrael, a quo Israelitae. Hic genuit duodecim patriarchas, quorum haec sunt nomina: Ruben, Simeon, Post hos genuit Joseph de Rachel, nonagesimo secundo aetatis suae anno. Hunc caeteris filiis 12 plus dilexit. Habuit ex ea et Benjamin ultimum omnium. Joseph autem, decimum sextum aetatis annum habens, typum praeferens Redemptoris, vidit somnia quae fratribus retulit: Quasi manipulos legiterum: Quasi sol et luna cum undecim stellis prociderent ante eum. Quae res magnum ei cum fratribus odium
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & hod̾teq in ipsa hicro solimorũ urbe
cel ebre firtur In hoc mnunte crux scã inqͣ
redemptor affexus est stetit. de qͣ & illebeat
cruor effluxit. Hic gͦ abrahã accepit signũ
circũ cisionis. ostendens ut qđ ille gessit᷑ in
corpore nos portimiis inmente dicente
ꝓpħa Circũcidite uos dõ ur̃̾o. & circũcidite
pͣputiũ cordisur̃i. nołite sequi dros alienos
Et iterũ. Om̃is in circũcisus corde.nĩ intret
inscã mea. Hunc abrahã ds̃ postadiectam
nominisyllabã patrẽ multarũ gentium
nuncupatuit. Iscũ centũ essa amnorũ ggenu¬
it isaac. Porro isaac sexagesimo etatisan¬
gulã uendidit primogenita sua. Ipse est
pater idiuneorũ. de cutꝰ geuatatione
quarta natus est iobab. hoc est esau. raguel
⁊ara. iolub qui & iob. quiuitit annis dixentis
quadraginta nouẽ. Octogesimo nono anno
ab infiriitate liberatur. Post infirinitat̾e aũt
centũ septuaginta annis restituta in duplum

Expanded text:
sicut et hodieque in ipsa Hierosolymorum urbe sicut et hodieque in ipsa Hierosolymorum urbe celebre fertur. In hoc monte crux sancta, in qua Redemptor affixus est, stetit, de qua et beatus ille cruor effluxit. Hic ergo Abraham accepit signum circumcisionis, ostendens ut quod ille gessit in corpore, nos portemus in corde, dicente Propheta: Circumcidite vos Deo vestro, et circumcidite praeputium cordis vestri , et nolite sequi deos alienos . Et iterum: Omnis incircumcisus corde non intret in sancta mea . Hunc Abraham Deus, post adjectam nomini syllabam, patrem multarum gentium nuncupavit. VIII. Is cum centum esset annorum, genuit Isaac. Porro Isaac sexagesimo aetatis angulam vendidit primogenita sua. Ipse est pater Idumaeorum, de cujus generatione quarta natus est Jobab: hoc est, Esau, Raguel, Zara, Jobab, qui et Job. Is vixit annos ducentos quadraginta novem: octogesimo anno ab infirmitate liberatus est; post infirmitatem autem, centum septuaginta annis, restituta in duplum