comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
timꝰ. tanta certitudinis fiducia tenemũ.
ut nullo suꝑ ħ ambiguitatis ancipiti
pulsari possimꝰ. hoc ÷ ꝙ psalmista figura¬
lit̾ expͥmit c̃ dicit. Pre fulgore ĩ ꝯspͤtu
eiꝰ nubes transiert̃. Dm̃ respic̾e ÷ illum¬
nare. Cum .n. sit lux uera more utiq so¬
lis eo ip̃o qͦ respicit ⁊ illustrat: accendit
⁊ illuminat. ad diuinũ itaq respectum
tanto sepe diurni luminis splendore reple-¬
mͦ ut in eo qd̃ diuinit᷑ reuelat᷑. oĩs
mox ambiguitatis. ł hestatõis obmubilat̾o
de medio tollat᷑. Nubes itaq tnͣseunt

Expanded text:
cognoscimus, tanta certitudine et fiducia tenemus, ut nullo super hoc ambiguitatis ancipiti pulsari possimus. Hoc est quod Psalmista figuraliter exprimit, cum dicit: Prae fulgore in conspectu ejus nubes transierunt , Domini respicere, est illuminare. Cum enim sit lux vera, more utique solis eo ipso quo respicit, illustrat, accendit et illuminat. Ad divinum itaque respectum tanto saepe divini luminis splendore replemur, ut in eo quod divinitus revelatur omnis mox ambiguitatis vel haesitationis obnubilatio de medio tollatur. Nubes itaque transeunt
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ ꝓfunditatẽ reuelau̾at. ut eiꝰ mag¬
uitudinẽ ñ ĩmerito p̃ ceteris magni¬
ficare debeat. ⁊łs magnꝰ ostendit regi.
Non cuilibet hõi s regi ista d̾s osten¬
dit. ut regia lib̾tate ⁊ auctoritate. illd̾
suum regñ regend̃ atq disponendũ
agnoscat. qͥ ad futuroꝵ p̃noticiam. ⁊
eimodi grãm auelat. Deus magnꝰ osten¬
dit regi qͥ fut᷑a sunt postea .o qͣnta
dei pietate agit᷑ut c̾ adhuc fut᷑a¬
 dũ adh p̃caueri pot̾ sua hõi rui¬
na releuet᷑ ut cauta  sollicitudine p̃¬

Expanded text:
unditatem revelaverat, ut ejus magnitudinem non immerito prae caeteris magnificare debeat. Deus magnus ostendit regi, non cuilibet homini, sed regi ista Dominus ostendit, ut regia libertate et auctoritate illud suum regendum atque disponendum agnoscat, qui ad futurorum praenotitiam et ejusmodi gratiam anhelat. Deus magnus ostendit regi quae futura sunt postea. O quanta Dei pietate agitur, ut cum adhuc fut dum adhuc praecaveri potest, sua homini ruina reveletur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ dr̃. Et uer̾ ÷ sõpnium ⁊ fidelis int̾¬
pret̾o. Multa sepe diuinoꝵ misterioꝵ
ꝓfunda insite nobis rõnis uiuacitate
penetramꝰ. ⁊ ñ nulla de fut᷑is prudẽcie
oculo anteꝙͣ ueniant caitta sollicitu¬
dine p̃uidemꝰ. S in his sepe ꝯstancia
titubat. ⁊ qͥd ꝑ certitudinis securitatẽ

Expanded text:
citur: Et verum est somnium, et fidelis interpretatio. Multa saepe divinorum mysteriorum profunda insitae nobis rationis vivacitate penetramus, et nonnulla de futuris prudentiae oculo antequam veniant cauta sollicitudine praevidemus. Sed in his saepe constantia titubat, et quid per certitudinis s
Abbreviated transcription (Latin):
indigentiis tuis. in oĩb desidiis tuis.
Aliohͥn facile ÷ ł incurrere uias mortis
ut iudel. aut de necc̃itate in obstinatioñẽ
aut ĩ p̃sumptionẽ de cupiditate ꝓrũpas:
tã facile ĩueniri solent hoĩes obstinati.
ꝙͣ in eo qd̃ ad netessitatẽ ꝑtine. aut sumi¬
lant. aut arbitrant᷑. Quitqͥd moneas ait
nisi ex quodã impetu uehem̃tioris desid̾ii

Expanded text:
indigentiis tuis, in omnibus desideriis tuis. Alioquin facile est tibi incurrere vias mortis, ut videlicet aut de necessitate in obstinationem, aut in praesumptionem de cupiditate prorumpas: tam facile inveniri solent homines obstinati, quam in eo quod ad necessitatem pertinere aut simulant, aut arbitrantur? Quidquid moneas, ait mptionem, nisi ex quodam impetu vehementioris desideri
Abbreviated transcription (Latin):
dũ a uiis dñi. q̃ quidẽ rette ft̃ ꝑ anfract᷑
suos ⁊ distorta. ñ tã itinera. ꝙͣ p̃cipitia
corruer̃t. Qmͣ uͦ prudentꝰ atii ittiliꝰ alii
qͥdam colles ab his itmerib ĩcuriati
ft̾ ⁊ hũiliati ad salutẽ: Non .R ĩcur¬
uati ab his tanqͣm ab eoꝵ recditudine
dissidentes. s qd̾ ip̃a eos incuruauerũt
itiña et̾nitatis. An ñ incuruatos iã cerñe
c̃ colles mũdi. dũ sublimes qͥ ac potentes de¬

Expanded text:
dum a viis Domini quae quidem rectae sunt per anfractus suos et distorta non tam itinera, quam praecipitia corruerunt. Quam vero prudentius atque utilius alii quidem colles ab his itineribus incurvati et humiliati sunt ad salutem! Non enim incurvati ab his, tanquam ab eorum rectitudine dissidentes: sed quod ipsa eos incurvaverunt itinera aeternitatis. An non incurvatos jam cernere est colles mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Rescordis ÷ ista cupiditas. ꝓpt̾ea tãto ma
ior ꝙͣto aĩa płꝰ ÷ ꝙͣ corpꝰ. Deniq hec st̾ uie
demergt̃ ĩ ꝓfund̾ inferni. Si ĩ uenisti uiaᷤᷤ
hõiũ illud qͦ ꝯsidera. ne forte de his dictũ
sit.: ꝯtritio ⁊ ĩ felicitas ĩ cupiditate. Quomͦ
tat᷑. Qd em̃ si cui forte uidet᷑ in t̾renaꝵ
affluencia rerũ ꝯcupita felicitas arrid̾e:¬

Expanded text:
Res cordis ista cupiditas: propterea tanto maRes cordis ista cupiditas: propterea tanto ma corpus. Denique hae sunt viae demergunt in profundum inferni. Si invenisti vias hominum, illud quoque considera, ne forte de his dictum sit, Contritio et infelicitas in vitatur? Quid enim, si cui forte videtur in terrenarum affluentia rerum felicitas arride
Abbreviated transcription (Latin):
uie gͥ filioꝵ ada ĩ nectitate ⁊ cupiditate
uersant᷑. Ab utraq si qͥd̾ dutim᷑. ab utraq
trahim᷑. nͥ qd̾ usdem᷑ mag̾ urgeri necãtate¬
qͣm trahi cupiditate. Et necessitas qͥd̃ speci-¬
ałr corpori tribuenda uidet᷑. Nec si̾plex illa
 s anfractꝰ hñs płimos. płimaq dispendia.
nã ꝯpendia pauta admod̾ si qͣ tñ. Qͥs hoĩm
nesciat. qd̾ necc̃itas hõiũ re uera ꝙͣ multipͤ
sit: qͥs sufficiat ꝙͣ sit multiplex explitare:
clamare ad dñm. ñ de necessitate. s de ne¬
cessitatib meis erue me. Nec mͦ ab hac
uia necessitatis. s ab ea qͦ q̃ cupiditatis
⁊ optabit eduti. qͥsqͥs ñ surda aure moni¬
ta sapientis exceꝑit. Qd .R. ille ait: A uo¬
luptatib a uert̾e. Et itẽ. Post ꝯcupiscẽtias
tuas ñ eas. Si qͥd̾ e duob milis longe
meliꝰ in neccitate gͣdiri ꝙͣ ĩ cupiditate.
Multiplex illa. s ista ampliꝰ ꝑ oẽm mod̾:
ĩmo ult omñe modũ multiplitior ĩ uenit᷑.

Expanded text:
tate versantur. Ab utraque siquidem ducimur, et ab utraque trahimur: nisi quod videmur magis urgeri necessitate, trahi cupiditate. Et necessitas quidem specialiter corpori tribuenda videtur. Nec simplex illa est, sed anfractus habens plurimos, plurimaque dispendia: nam compendia pauca admodum, si qua tamen. Quis hominum nesciat quod necessitas hominum revera quam multiplex sit? quis sufficiat, quam sit multiplex, explicare? clamare ad Dominum, non, de necessitate, sed, de necessitatibus meis erue me . Nec modo ab hac via necessitatis, sed ab ea quoque, quae cupiditatis est, optabit educi, quisquis non surda aure monita Sapientis exceperit. Quid enim ille ait? A voluntatibus tuis avertere: et item, Post concupiscentias tuas non eas . Siquidem e duobus malis longe melius est in necessitate gradi, quam in cupiditate. Multiplex illa: sed ista amplius per omnem modum, imo ultra omnem modum multiplicior invenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ssitate ã monitꝰ descendas. ⁊ ꝯdescendas
angelo leuans desid̾ia tua tota animi
cupiditate ascend̾e studeas ad sũmam ⁊
ꝑpetuã u̾itatem. hinc .i. monem᷑ leuare
corda nr̃a ꝯmanib ad d̾m. hinc audimꝰ
cotidie. Sursũ corda. Hinc qͦ uegligentes

Expanded text:
s et admonitus, descendas et condescendas,angelo levans desideria tua, tota animi cupiditate ascendere studeas ad summam et perpetuam veritatem. Hinc enim monemur levare corda nostra cum manibus ; hinc audimus quotidie, « Sursum corda. » Hinc quoque negligentes
Abbreviated transcription (Latin):
ministrari. s ministrare. qͥ stenit int̾
discipłos tanꝙͣ qͥ ministrat. fr̾uct᷑ ange.¬
licar̾ uraꝵ qd̃ ad ip̃os spectat sua ip̃oꝵ
beatitudo ⁊ obediencia caritatis. Qd̃ aũ
ad nos ꝑtinet. inde qͣd̾ obtentꝰ diuine gr̃e¬

Expanded text:
ministrari, sed ministrare : qui stetit inter discipulos tanquam qui ministrat. Fructus angelicarum viarum, quod ad ipsos spectat, sua ipsorum beatitudo, et obedientia est charitatis: quod autem ad nos pertinet, inde quidem obtentus divinae gr
Abbreviated transcription (Latin):
sunt colles mundi ab itinerib et̾nitatis eiꝰ.
Ad manũ ÷ unde id facile ꝓbare possim. Si
itinerib incuruati st̃ colles mundi. suꝑbi
ab illo miseria nr̃a testat᷑. Qñ ille unqͣm
misericors fuit. qͥ homitidia erat ab ĩ
icio: Postremo qͥ sibi neqͣm. cui bonus:

Expanded text:
sunt colles mundi ab itineribus aeternitatis ejus . Ad manum est unde id facillime probare possim: siqitineribus incurvati sunt colles mundi, superbab illo miseria nostra testatur. Quando ille unquam misericors fuit, qui homicida ab initio erat? Postremo qui sibi nequam, cui bonus?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsũpti nolumꝰ. qd̾ ñ tradidit nos in
nos indefess. ⁊ ꝑuigil ille singłaris
clem̃tie ocłs. ñ dormit neq dormitat
qͥ p̃pugnat isrł. id qͥd̾ necesse ÷. Non
enĩ dormit neq dormitat qͥ ĩ pugnat¬
⁊ ꝑdat: ⁊ una ei cura. ne forte qͥ aũ¬
sus ÷ reu̾tat᷑. Nos aũ aut ñ attendimꝰ
aut minꝰ attendimꝰ reu̾entiã p̾sidentiᷤᷤ.
⁊ ꝓtegentis custodiã bñficia largientiᷤ.
ingͣti gr̃e. ĩ mo tã multiplicib gratiis
quib p̾uenit nos ⁊ subuenit nob̾. Et
ñc qͥd̾ ꝑ seip̃m ĩ plet splendorib aĩas

Expanded text:
sumpti non sumus, quod non tradidit nos in lat super nos indefessus et pervigil ille singularis clementiae oculus; non dormit, neque dormitat qui custodit Israel. Id quidem necesse est. Non enim dormit, et una ei cura, ne forte qui aversus est revertatur. Nos autem aut non attendimus, aut minus attendimus reverentiam praesidentis, protegentis custodiam, beneficia largientis, ingrati gratiae, imo tam multiplicibus gratiis, quibus praevenit nos, et subvenit nobis. Et nunc quidem per se ipsum implet splendoribus animas
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. ħ .i. tota adu̾sum nos spũaliũ colluc¬
tatio nehͥciaꝵ ÷. ut nos seducãt. ut indu¬
cãt ĩ uias suas. ut dedutãt ĩ eis. ꝑducat
ad destinatũ finẽ qͥ ꝑatꝰ ⁊̃ eis. fuge hõ p̃¬
sũptionẽ: ne gaudeat de te ininicꝰ tuus.
Nempe in his maxime uitiis gaudet
in seip̃o exꝑtꝰ qmͣ difficile possis abhͣ tanta
ut int̾im ocͤcͤut gradꝰ descensionis huiꝰ
dissimulatio ÷ ꝓpͥe ĩfirmitans. iniquitatis.

Expanded text:
nim tota adversum nos spiritualium colluctatio nequitiarum est, ut nos seducant ut nos inducant in vias suas, ut deducant in eis, perducant ad destinatum finem, qui paratus est eis. Fuge, homo, praesumptionem, ne gaudeat de te inimicus tuus. Nempe in his maxime vitiis gaudet, in se ipso expertus quam difficile possis ab hac tanta ut interim occurrit, gradus descensionis hujus, dissimulatio est propriae infirmitatis, iniquitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m spm̃ ãbulat hãc ficri ꝓmissionem.
Si qͥd̾ ñ ÷ distingutre int̾ illũ ⁊ tab̾na¬
cłm eiꝰ. Confusa ĩ eo oĩa: tanqͣm ĩ filio
babilonis. Deniq hꝰmodi hõ. ⁊̃ caro ÷. nͦ
malũ tomitat᷑. Nõ accedet ad te mał ⁊ f.ñ.

Expanded text:
onem: si quidem non est distinguere inter illum, et tabernaculum suum. Confusa in eo sunt omnia, tanquam in filio Babylonis. Denique hujusmodi homo etiam caro est, nec malum poena comitatur. Non accede
Abbreviated transcription (Latin):
Uidebitis angelos ascendentes ⁊ descendenteᷤᷤ
suꝑ filiũ hõis. Ascensio gͥ ⁊ descensio. uie
illoꝵ. ascensio ꝓpt̾ se. descensio. ł potiꝰ cõde¬
tui. ut custodiant te in dĩb uiis tuis.
ad singłos. tta ad os̃ ꝯmunit̾ uenit in
iña ⁊ ueritate. ubi n. iã multa fuũt de
miseratõe p̃sumptio. s obliuio ueritatis
ñ ꝯtinuo ibi d̾s. S neq uͥ t̾ror multus
ex recordatõe u̾itatis: nulla aũ de memoria

Expanded text:
los ascendentes et descendentes super Filium hominis . Ascensio igitur et descensio viae illorum: ascensio propter se: descensio vel potius condetui, ut custodiant te in omnibus viis tuis. ad singulos, ita ad omnes communiter venit; inicet et veritate. Ubi enim multa jam fuerit de miseratione praesumptio, sed oblivio veritatis; non continuo ibi Deus. Sed neque ubi terror multus ex recordatione veritatis, nulla autem de memoria
Abbreviated transcription (Latin):
noscere ⁊ intlłigere. & facie ad faciem
uidere. Nisi enim inquit credideritis:
non intelligetis. Qui diligit me inqͥt
diliget᷑ a patre meo & manifestabo ei
me ip̃m. Manifestatõnem enim prece¬
dit dilectõ. ut dilectõnem seqͣtur ma¬
nifestatõ. Precedat aream affectõnũ
turba: ut turbam subseqͣtur ꝯtempło¬
nis area. Priꝰ oportet promissionis t̾ram
tenere ꝑ desiderium qmͣ ꝑ intellectum.
Puto quia apłs totam cogitatõnum
affectõnumq suaꝵ mustitudinem
transegerat cum dicebat. Cupion
dissolui & ẽẽ cum xp̃o. Quid enĩ ⁊ poᷤ¬
sibi de eius uite desiderus reliquerat
qui nec ipãm uitam ꝑre nimio xp̃i
desiderio diligebat. Inde est ut arbitror
qd preualuit ꝯtempłonis sue areã in
terram lacte & melle manantẽ introdu¬
cere ut uideret bona ierłm om̃ib dieb
uite sue & ex reuelatõne dñi diceret. qd̾
oculus ñ uidit. nec auris. au. nͨ in cor

Expanded text:
noscere et intelligere, facie ad faciem noscere et intelligere, facie ad faciem videre. Nisi, inquit, credideritis, non intelligetis . Qui diligit me, inquit, diligetur a Patre meo et manifestabo ei meipsum . Manifestationem ergo praecedit dilectio, ut dilectionem sequatur manifestatio. Praecedat arcam affectionum turba, ut turbam subsequatur contemplationis arca. Prius oportet promissionis terram tenere per desiderium quam per intellectum. Puto quia Apostolus totam cogitationum affectionumque suarum multitudinem transegerat, cum dicebat: Cupio dissolvi, et esse cum Christo . Quid enim sibi de hujus vitae desideriis reliquerat, qui nec ipsam vitam prae nimio Christi desiderio diligebat? Inde est, ut arbitror, quod praevaluit contemplationis suae arcam in terram lacte et melle manantem introducere, ut videret bona Hierusalem omnibus diebus vitae suae, et ex revelatione Domini disceret quod oculus non vidit et auris non
Abbreviated transcription (Latin):
ergo deb ħ ip̃m qd̾ comprehendi ua¬
let de corruptõnis sue ꝯsideratõne neglig̾e
neꝙ hoc negligent̃ & qͣi in transitu uidere
sed statim ad aree ingressum intinctõnẽq
pedum gressum fig̾e morasq innoctere do¬
nec aqͣ suꝑior crescat inferiorq deficiat p̾p¬
ꝙ hebreorura totꝰ ꝑtranseat. Ut enĩ ceꝑi¬
m uitã nr̃am retractare atq discutere
ꝑscrutatõnisꝙ nr̃i pedes in aqͣ tingere
statim ut senserimꝰ aimũ nr̃m asfici et
ad sui consideratõnẽ mirari & indigna¬
ri debemꝰ in ħ admiratõnis nr̃o spectacło
libent̃ immorari. donͦ int̃noꝵ amor in¬
tumescat inferioꝵ aũt̃ õino deficiat.
tudine tangat ⁊ teneat. Time demũ
ut arbitror tempꝰ erit ut & ip̃a intlłntie
nr̃e area ꝓmissionis t̾ram untrare possit
cum uotoꝵ om̃ium uoluntatumq plebõ
p̃miserit. Prius enim necc̃e est bona clĩu
in t̾ra uiuentiũ credere sꝑare cliligere
multumq desiderare qmͣ det᷑ nob̾ cog¬

Expanded text:
ergo debet hoc ipsum quod comprehendi valet de corruptionis suae consideratione negligere, neque hoc negligenter, et quasi in transitu videre; sed statim ad arcae ingressum intinctionemque pedum gressum figere, morasque innectere, donec aqua superior crescat, inferiorque deficiat populusque Hebraeorum totus pertranseat. Ut enim coeperimus vitam nostram retractare atque discutere, perscrutationisque nostrae pedes in aqua tingere, statim ut senserimus animum nostrum affici, et ad sui considerationem mirari et indignari, debemus in hoc admirationis nostrae spectaculo libenter immorari donec internorum amor intumescat, inferiorum autem omnino deficiat, tudine tangat et teneat. Tunc demum, ut arbitror, tempus erit ut et ipsa intelligentiae nostrae arca promissionis terram intrare possit, cum votorum omnium voluntatumque plebem praemiserit. Prius enim necesse est bona Domini in terra viventium credere, sperare, diligere, multumque desiderare, quam detur nobis cog
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatem. in bonis autem citius
erubescimꝰ imꝑfectioñẽ qͣm int̾issio¬
nem. hinc ÷ qd̾ in infimis menbriᷤ
pͥus cont̾itur ferrum. qm̃ testa. suꝑiꝰ
aũ citiꝰ cõminuuntur argentea. qͣm
aurea menbra. Primo itaq inferri cõ¬
tricione dampnamꝰ mala qͥ ꝑ iiqͥtatẽ
cõmisimus. In teste autem contri¬
tione ea que ꝑ infirmitatem cõ¬
traximus. Eris aũ contricio. quid¬
aliud est qmͣ simulati boni re¬
ꝓbatio. In argenteis menbris
hoc ẽ qd̃ nobis minus placet
⁊ qd̾ minime placere debet. non
qd̾ non sint bona. sed qd̃ nõ sint
optima. In aureo enĩ oꝑe ħ solum
oꝑis inchoatio usq ad digni uł
debiti finis talum non ꝑducitur
In argenti gͥ contritione boni
oꝑis imꝑfectio. In auri autem
contricione arguitur optimi oꝑis
int̾missio. hoc nunc de huiꝰ sta¬
tue contritione iam diximus.
scd̾m eam lectionem quam primo
posumus. ubi partim in bono.
partim in malo accepimus.

Expanded text:
firmitatem. In bonis autem citius firmitatem. In bonis autem citius erubescimus imperfectionem quam intermissionem. Hinc est quod in infimis membris prius conteritur ferrum quam testa. Superius autem citius comminuuntur argentea, quam aurea membra. Primo itaque in ferri contritionem damnamus mala, quae per iniquitatem commisimus. In testae autem contritione, ea quae per infirmitatem contraximus. Aeris autem contritio quid est quam simulati boni reprobatio? In argenteis membris hoc est, quod nobis minus placet, et quod minime placere debet, non quod sint bona, sed quod non sint optima. In aureo enim opere hoc sooperis inchoatio, usque ad digni vel debiti finis talum non perducitur. In argenti igitur contritione boni operis imperfectio. In auri autem contritione arguitur optimi operis intermissio. Hoc nunc de hujus statuae contritione jam diximus, secundum eam lectionem quam primo posuimus, ubi partim in bono partim in malo accepimus.
Abbreviated transcription (Latin):
pra dñi ꝑcussio tam misericordit
intentatur. qmͣ utiliter in hͣ uita
in nobis complet᷑ cum dr. Argu¬
am te ⁊ statuam contra faciem tu¬
am. In hunc utiq modũ redar¬
gutus. ⁊ in infima sui parte ꝑ¬
cussus fuerat. ⁊ ꝑ eiꝰmodi ꝑcus¬
sionem seipm̃ contra se ipm erexe¬
rat. qui dicebat. Qm̃ iniqͥtatem
meam ego cognosco. ⁊ pect̃m meũ
ꝯtra me ÷ semꝑ. Sed postqͣm fer¬
rum ⁊ testa ꝯcutit᷑. ⁊̃ cetera cõ¬
teruntur. Tunc contrita sunt
inquit pariter ferrum. testa. es
argentum ⁊ aurum. uidisti suꝑiꝰ
quib gradib bonitas defecit
creuit ꝑuersitas. uide nunc qͦmͦ
gradatim ꝓficiat. totiꝰ bonitatis
fundam̃tum humilitas. Prius eru¬
bescimus uera mala. postea ficta
bona. Nouissime etrã uera bona
cum sint imꝑfecta ⁊ inconsũmata.
Sic sane pͥmum conteritur ferrũ
⁊ testa. deinde menbra erea. Nouissi¬
me argentea ⁊ aurea. In malis faci¬
lius erubescimꝰ iniquitatem qmͣ in¬

Expanded text:
pia Domini percussio tam misericorditer pia Domini percussio tam misericorditer intentatur quam utiliter in hac vita in nobis completur, cum dicitur: Arguam te, et statuam contra faciem tuam . In hunc utique modum redargutus, et in infirma sui parte percussus fuerat, et per ejusmodi percussionem seipsum contra seipsum erexerat, qui dicebat: Quoniam iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper . Sed postquam ferrum et testa concutitur, etiam caetera conteruntur. Tunc contrita sunt, inquit, pariter ferrum, testa, aes, argentum, et aurum. Vidisti superius, quibus gradibus bonitas defecit, crevit perversitas. Vide nunc quomodo gradatim proficiat totius bonitatis fundamentum, humilitas: prius erubescimus vera mala, postea ficta bona. Novissime etiam vera bona cum sint imperfecta et inconsummata. Sic sane primum conteritur ferrum et testa, deinde membra aerea, novissime argentea et aurea. In malis facilius erubescimus iniquitatem quam in
Abbreviated transcription (Latin):
e. 0. ii. eoꝵ. lapis itaq sine mani¬
bus abstisus. timor dñi diuinitus
inspiratus. In ictu huiꝰ lapidis
statua deicitur. ⁊ monstruosũ opuꝰ
destruitur. Sicut ꝑ timorem mens
deicttur a ꝓposito bono. sic ꝑ timorẽ
sane excutit᷑ a ꝓposito malo. Sicut
enĩ inicium oĩs peccati suꝑbra. sic
inicium sapĩe timor dñi. In huius¬
modi itaq lapide statura concutit᷑.
ut confusibilis mens confundat᷑
⁊ humiliet᷑. Quid ÷ hiꝰmodi ꝑtu¬
ssio. nisi urt̾na compunctio. Quid
aũ ÷ ꝑcusse statue cõminucio. nͥ
compuncti cordis contricio ⁊ humi¬
liatio: Sed scimus qr cor contritũ
⁊ humiliatum d̾s non despiciet.
Meliꝰ itaq sane ÷ conteri in ħ lapi¬
de. qmͣ erectum stare. ⁊ suꝑbũ saꝑe
ꝑcussit inquit statuam in pedib
eiꝰ ferreis ⁊ fictilib ⁊ cõminuit eoᷤ.
In inferiorib ⁊ deteriorib suis utiq
statua concurit᷑. qndo mens elata.
ad iniquitatis ⁊ infirmitatis sue
considerationem reu̾berat᷑. hec

Expanded text:
 virtus eorum. Lapis itaque sine manibus abscissus, timor Domini divinitus inspiratus, in ictu hujus lapidis statua dejicitur, et monstruosum opus destruitur. Sicut per timorem mens dejicitur a proposito bono, sic per timorem sane excutitur a proposito malo. Sicut enim initium omnis peccati superbia, sic initium sapientiae timor Domini. In hujusmodi itaque lapide statua concutitur, ut confusibilis mens confundatur et humilietur. Quid est hujusmodi percussio, nisi interna compunctio? Quid autem est percussae statuae comminutio, nisi compuncti cordis contritio et humiliatio? Sed scimus quia cor contritum et humiliatum Deus non despiciet. Melius itaque sane conteri in hoc lapide quam erectum stare et superbum sapere. Percussit, inquit, statuam in pedibus ejus ferreis et fictilibus, et comminuit eos. In inferioribus et deterioribus suis utique statua concutitur, quando mens elata aad iniquitatis et infirmitatis suae considerationem reverberatur. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ facere sepe tñ in his ⁊̃ mentib
in quib iudetur ꝑcutientis manuꝰ
oꝑa defetisse. oꝑatur qͥdem miro ⁊
incomp̃hensibili mͦ interno suo u̾bo
uel sibilo. uerbum inquit qd̃ egredi¬
etur de ore meo non redibit ad me ua¬
cuum. sed faciet quetumq uolui. ⁊
ꝓsꝑabitur in his ad que misi illud.

Expanded text:
quam facere, saepe tamen in his etiam mentibus, quam facere, saepe tamen in his etiam mentibus, in quibus videtur percutientis manus opera defecisse, operatur quidem miro et incomprehensibili modo interno suo verbo vel sibilo: Verbum, inquit, quod egredietur de ore meo, non redibit ad me vacuum, sed faciet quaecunque volui, et prosperabit in his ad quae misi illud .
Abbreviated transcription (Latin):
ita donec abstisus est lapis sine
manib. ⁊ ꝑcussit statiram in pe¬
dib eiꝰ ferreis ⁊ fictilib ⁊ cõmi¬
nuit eas. Ecce lapis. sine mani¬
bus absciditur. unde ferri duricia
conteratur. Et qͥdem rette. Que
enĩ manus talem lapidem incidere
seu abscidere etiam posset. qͥ ferrũ
conterere. uel cõminuere ualeret.
Scd qd̾ non potest humana opera
uel quelibet humana industria.
sit in sola uoluntate diuina. Soluꝰ
utiq d̾s ÷ qui sine aliquo conatu
sine aliquo sui motu quociens ⁊
quetũq uoluerit potest operari.
stabilisq manens dat cuncta mo¬
ueri. Sed quid queso ÷ qui hoc
potuit. ⁊ uoluit facere. manib
minime uoluit ħ ꝑficere. An forte
huiꝰmodi ferreis. ⁊ obduratis men¬
tib melius oꝑatur inspiratione
qmͣ ꝑcussione. corrigiturq sepe
interna illustratione. qũe ñ posst̾
flagelli corngere: Itussi inquit¬
filios ur̃os ⁊ non doluerunt. re¬
nuerunt reciꝑe disciplinam. Sed
cum multo sit leuiꝰ apud nos dr̃e

Expanded text:
bscissus est lapis sine manibus, et percussit statuam in pedibus ejus ferreis, et fictilibus, et comminuit eos . Ecce lapis sine manibus abscinditur, unde ferri duritia conteratur, et quidem recte. Quae enim manus talem lapidem concidere, seu etiam abscindere posset, qui ferrum conterere vel comminuere valeret? Sed quod non potest humana opera vel quaelibet humana industria, fit in sola voluntate divina. Solus utique Deus est, qui sine aliquo conatu, sine aliquo sui motu, quoties et quaecunque voluerit potest operari, stabilisque manens dat cuncta moveri. Sed quid, quaeso, est, qui hoc potuit et voluit facere manibus, minime voluit haec perficere? An forte in hujusmodi ferreis et obduratis mentibus melius operatur inspiratione quam percussione, corrigiturque saepe interna illustratione, quem non possunt flagella corrigere? Percussi, inquitfilios vestros, et non doluerunt, renuerunt recipere disciplinam . Sed cum multo sit levius apud nos dicere
Abbreviated transcription (Latin):
cile ĩ nio qmͣ pene impossibile iuste fortitu¬
uinis metas nũqmͣ excedere : Inde fit sepe ut
quͣto quis prudentior. tanto & iueniat᷑
sollicicior. Et qnͣto quis nouit ꝑspicati
curunstantiũ ꝑicłoꝵ cas ancipites ꝓspic̾e
tanto cogit᷑ tinude sollicitusdĩs sue habe¬
nas mustiplicꝰ relaxare. de qͦ ⁊ illud ꝯue¬
nient̃ inclłigit᷑ qd̾ ad ruben ꝑ iacob dr:
Esfusus es sic̃ aqͣ ũ crescas. Solet enim ꝑ¬

Expanded text:
cile, imo quam pene impossibile justae formidcile, imo quam pene impossibile justae formidinis metas nunquam excedere? Inde fit saepe ut quanto quis prudentior, tanto inveniatur et sollicitior; et quanto quisque novit perspicacius circumstantium periculorum casus ancipites prospicere, tanto cogitur timidae sollicitudinis suae habenas multiplicius relaxare. De quo et illud convenienter intelligitur quod a Ruben per Jacob dicitur: Effusus es sicut aqua, non crescas . Solet enim
Abbreviated transcription (Latin):
aũt modis hic filiꝰ equitatis u̾isirã
sepe suꝑegreclit᷑ aut quia circa unũ nimiᷤ
inutilia passimi disatat᷑. Quis uidnn ne¬
get pꝰ prodit̾onis scelus uire timere debu¬
isse s illud ui eo quis nõ uideat suꝑ oĩa
execrabile fuisse qd̾ dum in suo timore
modu̾ seruare noluit uł nesciut semet¬
ip̃u desꝑando masum ꝙ corrigere potu¬
it detestabiliori exitu qmͣ exordio cumu¬
lauit: Sed illa tunoris niuietas q̃ se
passim ad musti plicia rerum esfundit:
facilius decipit. ꝑfectis ⁊ eñi uiris qñ
sollictaidĩs sue curas teraꝑet ut ꝑ adu̾¬
sis rerum casib nunꝙͣ plus iusto formidet:
ꝑtinet aũ ad ruben tunc tm̃ tunor hmo¬
di cum surgit quid̾ ũ ex auiore inundi
sed ex disectõne ꝓxim. Sed qui enumĩa¬
re sufficiat o̾s ancipites ĩ cõmodoꝵ casus
hinc uideq suigentiũ ꝓ quib eũ trepida¬
re cogit ⁊ si ñ sua suoꝵ saltẽ infirmitas
subiectoꝵ. Et quis ũ uideat qm̃ sit disfi¬

Expanded text:
autem modis hic filius aequitatis mensuram saepe supergreditur, aut quia circa unum aliquil etiam inutilia passim dilatatur. Quis neget Judam post proditionis scelus jure timere debuisse? Sed illud in eo quis non videat supra omnia exsecrabile fuisse, quod, dum in suo timore modum servare noluit vel nescivit, semetipsum desperando malum quod corrigere potuit, detestabiliori exitu quam exordio cumulavit? Sed illa timoris nimietas quae se passim ad multiplicia rerum effundit facilius decipit: perfectis etenim viris quandoque sollicitudinis suae curas temperet, ut pro adversis rerum casibus nunquam plus justo formidet? Pertinet autem ad Ruben tunc tantum timor hujusmodi, cum surgit quidem, et non ex amore mundi, sed de dilectione proximi. Sed quis enumerare sufficiat omnes ancipites incommodorum casus hinc indeque surgentium, pro quibus eum trepidare cogit et si non sua, suorum saltem infirmitas subjectorum? Et quis non videat quam sit diffi
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt᷑. ħi aqͣ cuiq eo amplius habundat
quo eiꝰ animꝰ inext̾ioꝵ sciã copiosius se
uilatat. ħ utiq aqͣ qnͣto ub̾ius excrescit:
dũ oĩa caute circõspicit tanto ꝓcusoubio
formidolose sollicitudĩs siluã densiorem
gignit ⁊ latiꝰ expandit. Uñ recte hic dicte᷑
Esfusus es sic̃ aqͣ ñ crescas. Cauend̾ itaq
dat ne multiplicis sollicitudĩs timor
ult᷑ mensurã excrescat.
dentem euagacionẽ ninuꝰ ti

Expanded text:
cuique aqua eo amplius abundat, quo ejus animus in exteriorum scientia copiosius se dilatat. Haec utique aqua quanto uberius excrescit, dum omnia caute circumspicit, tanto procul dubio formidolosae sollicitudinis silvam densiorem gignit, et latius expandit, unde recte hic dicitur: Effusus es sicut aqua, non crescas. Cavendum itaque dat, ne multiplicis sollicitudinis timor ultra mensuram excrescat. dentem evagationem nimius ti
Abbreviated transcription (Latin):
płonem et̃ne felicitatis inflãmatur
ad uolitariã tolerantiam p̾ssure
temporalis. hoc est ut arbitror cur dan
⁊ neptalim prius nascant᷑ uł cur gad
⁊ aser post̾uis geuerent᷑¬

Expanded text:
onem aeternae felicitatis inflammatur ad voluntariam tolerantiam pressurae temporalis. Hoc est, ut arbitror, cur Dan et Nephtalim prius nascantur, et cur Gad et Aser posterius generent
Abbreviated transcription (Latin):
lya ancillam suam¬
uiro suo traderet uł tales filios adop¬
taret nisi sororis sue exemplo ꝓcata
fuisset: Prius enĩ semꝑ est ut antilla
rachel recligat᷑ sub uiri potestate qmͣ
ancilla lye. Si enuu ymaguiat̾oius
euagatõ que fit ꝑ uiutiles cogitatõ¬
nes prius nõ reprinit᷑ absq dubio sen¬
sualitatis appetitꝰ unmoderat᷑ uniuue
temꝑatur. Qui gͥ uult corporalumi
uoluptatum desideria temꝑare assu¬
escat prius carnales delicias nunqmͣ
uł saltem raro cogitare. Profecto nã¬
q qnto talia rarius cogitau̾is. tanto
ratius. tanto tepidius uimirũ ea de¬
siderabis. Hec in fallor ẽ. causa cur
sub uirili dñio prior incuruet᷑ bala
qmi zelpha. Patet nicħomiinꝰ qd̾ de
assidue cereret. Qiuis enim unqmͣ
affectõni cordis posset ꝑsuadere hꝰ mũ
formidare. nisi suggerentib dan & nep¬
talim fut᷑e uite tormenta uł p̃mia e¬
terna ñ solum frequenter unmo pe¬
ne indesinent̃ cogeret᷑ aspicere: Nc̃

Expanded text:
Lia ancillam suamviro suo traderet, vel tales filios adoptaret, nisi sororis suae exemplo provocata fuisset? Prius enim semper est ut ancilla Rachel redigatur sub viri potestate quam ancilla Liae. Si enim imaginationis evagatio quae fit per inutiles cogitationes prius non reprimitur, absque dubio sensualitatis appetitus immoderatus minime temperatur. Qui igitur vult corporalium voluptatum desideria temperare, prius assuescat carnales delicias nunquam, vel saltem raro cogitare. Profecto namque quanto talia rarius cogitaveris, tanto rarius, tanto tepidius nimirum ea desiderabis. Haec, nisi fallor, est causa cur sub virili dominio prior incurvetur Bala quam Zelpha. Patet nihilominus quod de assidue cerneret. Quis enim unquam affectioni cordis posset persuadere mundiversa formidare, nisi suggerentibus Dan et Nephtalim futurae vitae tormenta, vel praemia aeterna, non solum frequenter, imo pene indesinenter cogeretur aspicere? Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ualde est mirabile dignũq admira¬
li tui sicut greges capͣrum q̃ ascende¬
runt de monte gasaad. Dentes tui si c̃
greges tousarum .q. a. d.l. Nlasus tiuiᷤ
cum audiunt᷑ uł legunt᷑ iocunda eẽ
ualde uident᷑ ⁊ tam̃ in hiis omnib si
solum littere sensum sequim᷑ in eis
nil inuenimꝰ qd̾ digne mirem᷑. Sed
amplectim qd̾ ex iocunda quadã ut ita
dicam lutere fatuitate ad spũalem
intlłigentiam ꝯfug̾e coartamꝰ. Si gͦ¬
digne pensamꝰ iste nr̃ neptalim qmͣ
sit expedit᷑ in meditatõe ꝙͣ sit iocũ¬
dus in sermone cicuis adu̾tere licet.
qmͣ recte de eo script̾a ꝓnuntiet. Nep¬
talyn ceruus emissus daus eloquia
pulchrituduus¬

Expanded text:
valde mirabile dignumque admiravalde mirabile dignumque admirali tui sicut greges caprarum quae ascenderunt de monte Galaad. Dentes tui sicut greges tonsarum, quae cum audiuntur, vel leguntur, jucunda valde esse videntur, et tamen in his omnibus, si solum litterae sensum sequimur, nil in eis invenimus quod digne miremur. Sedamplectimur, quod ex jucunda quadam, ut ita dicam, litterae fatuitate ad spiritualem intelligentiam confugere coarctamur. Si ergo pensamus, iste noster Nephtalim quam sit expeditus in meditatione, quam sit jucundus in sermone, citius advertere licet quam recte de eo Scriptura pronuntiet: Nephtalim cervus emissus dans eloquia pulchritud
Abbreviated transcription (Latin):
sit ceriuis emissus sed quomodo
Uans eloquna pulchritudinis: fortassis
eloquia suauitatis. plena decore. ple¬
na dulcedine ⁊ quasia neptalim for¬
maie consueuit uł qualia eum for¬
mare ꝯuenit: Osculet᷑ me inquit os¬
culo oris sui. fulcite me florib stipate
me malis quia amore langueo. fauuᷤ
distillans labia tua sponsa mel ⁊ lac sub
lingua tua ⁊ odor uestimentoꝵ suꝑ oĩa¬
eloquiis. quid iocundius inuenit᷑ quĩd
talib eloquiis libentiꝰ. quid auidiꝰ au¬
oit᷑ : Ista uerba carnale aliquid sona¬
re uident᷑. ⁊ tam̃ spũasia sunt q̃ ꝑ ip̃a
describunt᷑. Sic nouit neptasim car¬
nalia cũ sp̃ualib ꝑmiscere ⁊ ꝑ corpo¬
rea inccrporea describere ut utraq
hominis nat᷑a in enis dictis inueniat
unde se mirabiłr reficiat. qui ex corpo¬
rea & incorporea nat᷑a ꝯstat. Hinc ẽ.
fortassis qd̾ hõi tam suaiit᷑ sapiunt
qd̾ quodaminodo ut dem̃a est utrãꝙ eiꝰ
naturam refituat. Illud aũ in eiꝰ dc̃ĩs

Expanded text:
sit cervus emissus. Sed quomodo dans eloquia pulchritudinis, fortassis eloquia suavitatis, plena decore, plena dulcedine, qualia Nephtalim formare consuevit, vel qualia eum formare convenit: Osculetur me, inquit, osculo oris sui . Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo . Favus distillans labia tua, mel et lac sub lingua tua, et odor vestimentorum tueloquiis, quid jucundius invenitur? Quid talibus eloquiis libentius, quid avidius auditur? Ista verba carnale aliquid sonare videntur, et tamen spiritualia sunt quae per ipsa describuntur. Sic novit Nephtalim carnalia cum spiritualibus permiscere, et per corporalia incorporea describere, ut utraque hominis natura in ejus dictis inveniat unde se mirabiliter reficiat qui ex corporea et incorporea natura constat. Hinc est fortasse quod homini tam suaviter sapiunt, quod quodammodo, ut dictum est, utramque ejus naturam reficiunt. Illud autem in ejus dictis est
Abbreviated transcription (Latin):
modestia uerecondie hoĩes om̃ib ⁊ cõ¬
mendabiles reddat ⁊ amabiles efficiat:
Uñ naraq ẽ. qd̾ uerecondos hoĩes fere
semꝑ teteris carius amplectim᷑ uisi ad̾
ineis dum uerecondie modestiã modestie

Expanded text:
modestia verecundiae homines omnibus et commodestia verecundiae homines omnibus et commendabiles reddat, et amabiles efficiat? Unde namque est quod verecundos homines fere semper caeteris charius amplectimur, nisi quod, in eis dum
Abbreviated transcription (Latin):
furentes aiõs blandiciis delmiret. hab
ergo ut ex predcĩs apparet ⁊ abulon mi¬
petꝰ uastos ⁊ iugentes gerit amicos. S
scuit ut oñis nouimꝰ femine qͣmi iuiri
tumentes aiõs blandiꝰ alloqui & iratis
dulciꝰ blandiri. Ualde ergo oportunũ ui-¬
det᷑ qd̾ pꝰ ⁊ abulon dina nascit᷑ ut ex so¬
roris leuitate fr̾is ferocitas temꝑet᷑. Mł¬
tum eium ꝑ omnẽ modũ ⁊ elantis ani
unde erubescat. Hec utiq ẽ. sõ in fallor
qd̾ pꝰ ⁊abuson dina nascit᷑ ut eiꝰ uiodestia
fratris sui impetꝰ moderet᷑. S quia di¬
na uis iurile nil magnificum molit᷑
ualescit sed ea ⁊̃ p̃pedire ꝯsueuit. Sed
qmͣuis pauida sit ut pote femina ad oꝑa
fortitudĩs inuenit᷑ tam̃ prouida ⁊ cir¬
cumspecta. ad custodiam honestatis.
Est enun dina admirande pulchr raudi¬
nis ⁊ forme singularis. ⁊ q̃ intuentiũ
oculos ĩ sui admirat̾onem facile trahat
⁊ admirantiũ aiõs cito sua dilectiõe
alliciat. Quis enum ignorat qͦmͦ ue

Expanded text:
furentis animos blanditiis deliniret. Habet enim, ut ex praedictis apparet, Zabulon impetus vastos, et ingentes gerit animos. Sed sciunt, ut omnes novimus, feminae quam viri tumentes animos blandius alloqui, et iratis dulcius blandiri. Valde ergo opportunum videtur quod post Zabulon Dina nascitur, ut ex sororis lenitate fratris ferocitas temperetur. Multum enim per omnem modum zelantis animunde erubescat. Haec utique est ratio, ni fallor, cur post Zabulon Dina nascitur, ut ejus modestia fratris sui impetus moderetur. Sed quia Dina nil utile, nil magnificum moliturconvalescit, sed ea etiam praepedire consuevit. Sed quamvis pavida sit utpote femina ad opera fortitudinis invenitur, tamen provida et circumspecta ad custodiam honestatis; Est enim Dina admirandae pulchritudinis et formae singularis, et quae intuentium oculos in sui admirationem facile trahat, et admirantium animos cito sua dilectione alliciat. Quis enim ignorat quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
tudine allicim᷑ ⁊ pulchutudĩs sue mag¬
nitudiẽ in eiꝰ amorẽ captiuam᷑: Oqmͣ
singusaris hꝰ dine pulchritudo qmͣ cele¬
bris hꝰ dilectio cuiꝰ pulchritudinem pene
nemo ñ mirat᷑ cuiꝰ dilectoe pene uenio
ñ delectat᷑. Huiꝰ rei sẏchem ille filiꝰ emor
testis sit qui ei tain ardenti amore ihe¬
sit ut mallet om̃s mares suos absq mo¬
ra cutoncidere qmͣ illam ñ hr̃e

Expanded text:
icimur, et pulchritudinis suae magnitudine in ejus amorem captivamur? O quam singularis hujus Dinae pulchritudo! quam celebris hujus dilectio, cujus pulchritudinem pene nemo non miratur, cujus dilectione pene nemo non delectatur! Hujus rei Sichem filius ille Emor testis sit, qui ei tam ardenti amore inhaesit, ut mallet omnes mares suos absque mora circumcidere quam illam non habe
Abbreviated transcription (Latin):
tem uideł ⁊ timoris ꝑ quem mens funda¬
tur in solido humilitatis. Qnͣtum aũ
ualeat dñica illa snĩa probat que dicit.
Suꝑ quem requiescet sp̃s nĩs nisi suꝑ
humilen & quietum & trementem ser¬
mones meos: Hic est lapis osfensioĩs
⁊ pat᷑ scandali. nisi forte dubites hunc
ẽẽ lapidem quem repro.e. ⁊ .f.ĩ.e an.¬
lestius pati ml amplius indignari. ꝙͣ

Expanded text:
tem videlicet timoris per quem mens fundatur in solido humilitatis. Quantum autem valeat Dominica illa sententia probat, quae dicit: Super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem, et quietum, et trementem sermones meos? Hic est lapis offensionis et petra scandali, nisi forte dubites hunc esse lapidem quem reprobaverunt aedificanlestius pati, nihil amplius indignari quam
Abbreviated transcription (Latin):
minem suꝑ t̾ram absq temptatiõe
uicturum. ut cui forte tollit᷑ aliqua
alt̾am securꝰ expectet. aut forte ñ secu¬
rus. s pauidꝰ magis. ⁊ si petat ab ea li¬
łari ut ñ qͣm sibi in corꝑe mortis huiꝰ
lib̾tatem ꝑfectam seu reqͥem audeat
polliceri. Qin re consideranda nob̾ ẽ
tam benigna erga nos dliuine dlispen¬
satio pietatis ut quibdam nos tempta¬
tionibꝰ patiat᷑ diutius occupari. ne forte
ꝑicłosiores occurrant. ab aliquib uͦ cieiꝰ
liłet. ut possimꝰ in aliis quas nob̾ utili¬
ores fore p̾uidet ex̾ceri. uerum ꝯsidand̾
nob̾ est. s ñ mͦ q̃ sunt iste quatuor qͣs
hic ponit. Credo enim qd̃ in hoc ordine
quohͥ numerant᷑ contͣ eos qͥ ꝯu̾tuntur
insurgunt. ⁊ uelut pͥncipes sunt om¬
nium temptationum

Expanded text:
minem super terram absque tentatione victurum, ut cui forte tollitur aliqua, alteram securus exspectet: aut forte non securus, sed pavidus magis: et sic petat ab ea liberari, ut nunquam sibi in corpore mortis hujus libertatem perfectam seu requiem audeat polliceri. Qua in re consideranda est nobis tam benigna erga nos divinae pietatis dispensatio, ut quibusdam nos tentationibus patiatur diutius occupari, ne forte periculosiores occurrant: ab aliquibus vero citius liberet, ut possimus in aliis, quas nobis utiliores fore praevidet, exerceri. Verum considerandum nobis est, sed non modo, quae sint istae quatuor quas hic ponit. Credo enim quod et hoc ordine, quo hic numerantur, contra eos qui convertuntur insurgunt, et velut principes sunt omnium tentationum
Abbreviated transcription (Latin):
dabit te u̾itas eiꝰ. ut q̃madmod̾ uncliq
bella: undiq sint ⁊ p̾sidia. In qͦ ⁊ om̃i¬
no N illd̾ manifestum est. sp̃uale
tas aut̃ eireumdat: qr uerax ẽ qui ꝓmit.¬
tur gr̃a diuine ꝓtectionis. qd̾ in suꝑi¬
ore ꝑte amplũ est ⁊ latũ ut caput hu¬
merosq custodiat. in infiori uͦstrictꝰ
ut minꝰ honeret. maime q gͣciliores.
dĩe p̃grauari. s ut uictum ⁊ uestitũ

Expanded text:
abit te veritas ejus, ut, quemadmodum undique bella, ita undique sint et praesidia. In quo et omnino illud manifestum est, spirituatas autem circumdat, quia verax qui promittratur gratia divinae protectionis, quod in superiori parte amplum et latum est, ut caput humerosque custodiat; in inferiori vero strictius, ut minus oneret, maxime quod graciliores sdine praegravari, sed ut victum et vestitum
Abbreviated transcription (Latin):
celestis benignissime ministrat. ob clu¬
plicem .s. causam ne uł omio credere¬
mꝰ infenssũ si ista negaret. ⁊ sͦ desꝑare¬
mus. uł illoꝵ nimia sollici re. tudo
sp̃uał excicii fieret det̾ment᷑. uͣ Siue
hiis enim neq uiuere neq deo seruire
est. Cef̃m qͣnto strictiꝰ: tanto meliꝰ. Itaq
scuto circumdabit te u̾itas eiꝰ. ñ time¬
b̾ a timore noctno. A sagitta .uo. in .d.¬

Expanded text:
coelestis benignissima pietate ministrat, ob duplicem scilicet causam: ne vel omnino crederemus infensum, si ista negaret, et sic desperaremus; vel illorum nimia sollicitudo, spiritualis exercitii fieret detrimentum. Sine his enim neque vivere, neque Deo servire est. Caeterum quanto strictius, tanto melius. 3. Itaque scuto circumdabit te veritas ejus; non timebis a timore nocturno, a sagitta vo
Abbreviated transcription (Latin):
un ⁊ legitis: qr temptatio est uita hõis
suꝑ t̾rani. Itaq si tot temptatiõib ple¬
na est uita ur̃a ut ñ inm̾̃ito tota ip̃a
temptatio debeat appellari. ꝑuigili cir¬
cumspectione opꝰ est ⁊ or̃one ne incluca¬

Expanded text:
ita hominis super terram . Itaque si tot tentationibus plena est vita nostra, ut non immerito tota ipsa tentatio debeat appellari; pervigili circumspectione opus est et oratione, ne induca
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nec ꝑ expientiam oꝑis. nec ꝑ in ues¬
tigationem rõnis inuenire ualemus
ꝑ ĩportunitatem orõnis edoceri mere¬
mur ex reuelatione diuine inspiratõiͤ
his trib comitib sibi adiunctis u̾i¬
tas in nob̾ ꝓficit. ⁊ in alta se attollit.
⁊ eo usq se ꝑ cotidiana incrementa
exaltat. donec p̃dicti montis u̾ticem
tangat. O qmͣ multos hodie uidemuᷤ
studiosos in lectione. desidiosos in oꝑe.
tepidos in orõne. p̃sumentes tñ muntiᷤ
ħꝰ catumina posse apprehend̾e. Sed qñ¬

Expanded text:
quae nec per experientiam operis, nec per invesquae nec per experientiam operis, nec per investigationem rationis invenire valemus, per importunitatem ormur, ex revelatione divinae inspirationis. His tribus comitibus sibi adjunctis, veritas in nobis proficit, et in alta se attollit, et eousque se per quotidiana incrementa exaltat, donec praedicti montis verticem tangat. O quam multos hodie videmus, studiosos in lectione, desidiosos in opere, tepidos in oratione, praesumentes tamen montis hujus cacumina posse apprehendere. Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
Ed ne te ꝑt̾reat. uel retrahat
labor itineris. disficultas ascensioniꝰ
audi ⁊ atrende qͥs sit fructꝰ ꝑuenti¬
onis. In huiꝰ montis cacumine ihe
tranffigurat᷑. in ip̃o moyses ꝯ helya
uidet᷑. ⁊ sine indice uterq cognoscit᷑
in ip̃o uox patris ad filiũ auditur.
Quid hoꝵ ñ mirabile. quid hoꝵ ũ
desiderabile: uis uidere xp̃m tr̃a¬
ffiguratum. ascende in montẽ istũ
disce cognosce te ip̃m. uis uidere ⁊
absq ullo indice. cognosce moysen ⁊
helyam: bis absq doctore. sine expo¬
sitore intellig̾e legem ⁊ ꝓpħiam.
Ascende in montẽ istum. disce cogno¬
ip̃m. Uides ne adhuc qnͣtum ualeat
m̃tis hꝰ ascensio. qmͣ utilis sit sui
mur. qd̾ sine triplici studio ad huiꝰ cog¬
nitionis celsitudinẽ ñ ꝑducim᷑. ꝑ stu¬
diu oꝑis. ꝑ studiũ meditationis. ꝑ
studiũ orationis paulatim ꝓmouem.
tionis. Multa .n. exꝑim᷑ oꝑando.
multa inuenimꝰ inuestigando. mnłta
extorquemꝰ orando. Innumera siqͥdem

Expanded text:
ed ne te perterreat vel retrahat labor itineris, difficultas ascensionis, audi et attende quis sit fructus perventionis. In hujus montis cacumine Jesus transfiguratur; in ipso Moyses cum Elia videtur, et sine indice uterque cognoscitur, in ipso vox Patris ad Filium auditur. Quid horum non mirabile? quid horum non desiderabile? Vis videre Christum transfiguratum? Ascende in montem istum, disce cognoscere teipsum. Vis videre et absque ullo indice cognoscere Moysen et Eliam, vis absque doctore, sine expositore intelligere legem et prophetiam? Ascende in montem istum, disce cognoidesne adhuc quantum valeat montis hujus ascensio, quam utilis sit suismur, quod sine triplici studio ad hujus cognitionis celsitudinem non perducitur. Per studium operis, per studium meditationis, per studium orationis paulatim promovemtionis. Multa enim experimur operando, multa invenimus investigando, multa extorquemus orando. Innumera siquidem,
Abbreviated transcription (Latin):
ris. ductorem ascensionis. Absq dubi¬
o sine ingenti exercitio. sine fregũeti
studio. sine ardenti desid̾io. ad ꝑfectam
scĩe altitudinẽ mens ñ subleuat᷑. quia
xp̃i uestigia ꝑfecte ñ sequit᷑. qͥ uiam

Expanded text:
ris, ductorem ascensionis. Absque dubio sine ingenti exercitio, sine frequenti studio, sine ardenti desiderio, ad perfectam scientiae altitudinem, mens non sublevatur, qui Christi vestigia perfecte non sequitur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tenere presenseris & meritis
tius altora presumere ꝑspe mere¬
xeris memento statim quid aliqñ fueris
& ad maloꝵ lapidum congeriem ocłos
reflectens te ip̃m in humilitate custodis.

Expanded text:
tenere praesenseris, et meritis tuis altiora praesumere perspexeris, memento statim quid aliquando fueris, et ad malorum lapidum congeriem oculos reflectens teipsum in humilitate custodis.
Abbreviated transcription (Latin):
rie rõnis defectꝰ ostendit᷑. Ibi enim
sensus corꝑeus. ibi exterior memoria
ibi rõ humana intercipit᷑. ubi menꝰ
supra semet ip̃am rapta in suꝑna
eleuat᷑. Attendamꝰ qm in ꝯp̃hensi¬
bile sit quod pai̾na uogx insonuit.
et intelligemꝰ qmͣ recte auditor suc¬
cumbit. hic ÷ inqͥt filiꝰ mn̾s dilectꝰ
in quo in complacui. Aliud ÷ dr̃e
ꝯplacui. ⁊ aliud ÷ dr̃e ꝯplacuit.
⁊ tñ ħ unꝰ. illud alt̾ euugelista expo¬
suit. Consegñs ÷ aũ ut si ibi ueracit̾¬

Expanded text:
ionis defectus ostenditur. Ibi enim sensus corporeus, ibi exteriorum memoria, ibi ratio humana intercipitur, ubi mens supra semetipsam rapta in superna elevatur. Attendamus quam comprehensibile sit quod paterna vox insonuit, et intelligemus quam recte auditor succumbit: Hic est, inquit, Filius meus dilectus in quo mihi complacui . Aliud est dicere complacui, et aliud est dicere complacuit: et tamen hoc unus, illud alter evangelista posuit. Conse
Abbreviated transcription (Latin):
cce qͣm magna sunt d
q̃ in ħ monte gerunt᷑. s adhuc his
maiora sunt ea q̃ secunt᷑. hoc enĩ totũ
discipłi stantes aspiciunt. nundũ in
faciem tadunt. Nundũ pat̾na uox au¬
dit᷑. nundũ auditor ꝓsternit᷑. nund̾
rachel morit᷑. nundũ beniamin nascit᷑.
Mox a ut pat̾na uox intonuit. dis¬
cipłos ꝓstrauit. Ad tonitruũ itaq
diuine uocis auditor cadit. qr ad id
qd̃ diuinitꝰ inspirat᷑ humani sensꝰ
capatitas succumbit. ⁊ nͥ humane
rõciationis angustias deserat. ad ca¬
piendũ diuine inspirationis archañ
intelligencie siñ non dilatat. Ibi itaq
auditor cadit ubi humana rõ deficit.
Iͥbi rachel morit᷑. ut beniani oriat᷑.
Idem ttaq ni fallor ꝑ mortẽ rachel ⁊
casum discipłoꝵ sigurat᷑. nͥ qd̾ triũ

Expanded text:
cce quam magna sunt, quae in hoc monte geruntur, sed adhuc his majora sunt ea quae sequuntur. Hoc enim totum discipuli stantes aspiciunt, nondum in faciem cadunt. Nondum paterna vox auditur, nondum auditor prosternitur. Nondum Rachel moritur, nondum Benjamin nascitur. Mox enim ut paterna vox intonuit, discipulos prostravit. Ad tonitruum itaque divinae vocis auditor cadit, quia ad id quod divinitus inspiratur, humani sensus capacitas succumbit, et nisi humanae ratiocinationis angustias deserat, ad capiendum divinae inspirationis arcanum intelligentiae sinum non dilatat. Ibi itaque auditor cadit, ubi humana ratio deficit. Ibi Rachel moritur, ut Benjamin oriatur. Idem itaque, nisi fallor, per mortem Rachel, et casum discipulorum figuratur, nisi quod tr
Abbreviated transcription (Latin):
hic ÷ filiꝰ m̃s. ꝑsonaꝵ diu̾sitatem os¬
tendit. Unꝰ .n. atq idem sibi ip̃i ⁊
pat̾ ⁊ filiꝰ ẽẽ non posset. Sed quis
sensus ħ capiat. quomͦ unꝰ ad alium
sit aliꝰ in ꝑsona. idem in eẽntia: Si
exemplũ queris. nusqm creaturaꝵ
inuenis qd̃ tͥ satisfacere ualeat. Si
rõnem ꝯsulas. oĩs humana rõ re

Expanded text:
hic est Filius meus, personarum diversitatem oshic est Filius meus, personarum diversitatem ostendit: unus enim atque idem sibi ipsi, et Pater et Filius esse non posset. Sed quid sensus hoc capiat, quomodo unus ad alium sit, alius in persona, idem in essentia? Si exemplum quaeris, nusquam creaturarum invenis, quod tibi satisfacere valeat, si rationem consulas, omnis humana ratio re