comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem castitatis illud pertin& uxor non hab& potestatem corporis sui sed
ur. Similiter &ur. non hab& potestatem corporissiui sed mulier: Adsie
nenti sanctitatem illud. Vxorem a uiro non discedere. quod si. discesscerit
nunere in nubtam. aut iuro suo reconciliari & uirux orem non dimitat: Haec ompĩã
bona sunt ꝓpter quae nubtiae bonae sunt: ꝓles. fides. sacramentũ: Nec ꝓlẽ
aiten carnalem iam hoc tempore quaerere : ac per hoc ab omni tale opere in¬
nunitatem quamdam perpetuam retinere. atque uni uiro xp̃o spiritaliter
sibdi: melius est utique & sanctius. sitamen ea uacatione sic. ueantur homines
uomodo scriptum ẽ ut cogitent quae sunt diuĩ. quomodo placeant dño: Id est
it ꝑpetuo cogitet continentia : nec quidmims habeat. oboedientia: Quam
ututem.: tanquam radicalem atque ut dici sol& matricem : & plane generalẽ

Expanded text:
autem castitatis illud pertinet: uxor non habet potestatem corporis sui, sed autem castitatis illud pertinet: uxor non habet potestatem corporis sui, sed uir; similiter et uir non habet potestaerit, manere innuptam, aut viro suo reconciliari: et vir uxorem non dimittat. Haec omnia bona sunt, propter quae nuptiae bonae sunt; proles, fides, Sacramentum. Nec prolem autem carnalem jam hoc tempore quaerere, ac per hoc ab omni tali opere immunitatem quamdam perpetuam retinere, atque uni viro Christo spiritualiter subdi, melius est utique et sanctius: si tamen ea vacatione sic utantur homines, quomodo scriptum est, ut cogitent quae sunt Domini, quomodo placeant Deo ; id est, ut perpetuo cogitet continentia, ne quid minus habeat obedientia: quam virtutem tanquam radicalem, atque ut dici solet, matricem, et plane generalem,
Abbreviated transcription (Latin):
A qua contaminatione. mirum si im munes essent pueri sequentes a gn̾um.
nisi uirgines permanerent: Ibonum igtur nubtiarum peromnes geres
at que omnes homines. in causa generandi est: & infide castitatis: Quodautẽ
ad populum dei pertin&. & iam insanctitate sacramenti : per quam nefis
est & iam repudio discendente alteri nubere. dumuir eiꝰ uiuit nec altenm
nubtiale. nisi coniugis morte. Quem ad modum si fiat ordinatio der ad
plebem congregandam. &iam si plebis congregatio non sub sequatir: nu¬
n&. tamen in illis ordinatis. sacramentũ ordinationis. & si aliqua ul pa
quisquam aboffitioremoueatur : sacramento ddũ semel in posito non careba
quamius adiuditium permanente: Generationis itaque causa fieri nubtius
a postolus ita testis est. uolo inquit uniores nubere. & quasi ei diceretur.
ut quid: Continuo subiecit : filios ꝓcreare matres familias esse: A fidem

Expanded text:
a qua contaminatione mirum si inmunes essent pueri sequentes agnum, a qua contaminatione mirum si inmunes essent pueri sequentes agnum, nisi uirgines permanerent. Bonum igitur nuptiarum per omnes gentes atque omnes homines in causa generandi est et in fide castitatis; quod autem ad populum dei pertinet, etiam in sanctitate sacramenti, per quam nefas est etiam repudio discedentem alteri nubere, dum uir eius uiuit, nec saltem nuptiale nisi coniugis morte. quemadmodum si fiat ordinatio cleri ad plebem congregandam, etiamsi plebis congregatio non subsequatur, manet tamen in illis ordinatis sacramentum ordinationis; et si aliqua culpa quisquam ab officio remoueatur, sacramento domini semel inposito non carebit, quamuis ad iudicium permanente. generationis itaque causa fieri nuptias apostolus ita testis est. uolo, inquit, iuniores nubere. et quasi ei diceretur: ut quid? continuo subiecit: filios procreare, matres familias esse. ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
ltu contmentes. neglegenter oboediro p̃ceptis. cum arderter arripueriã
non uti concessis: unde quis dubitat & excellentiae scõrum illorũ patrionu
matrum filios generantium non recte comparari mares & feminas nostnig
poris. quamuis ab omni concubitu in munes inuntute obo edientiae minors
&iam sullis hominibus & in habitu animi defuiss&: quod inistorum opern
nifestum est : Sequantur ergo agnum pueri cantantes canticũ nouum sicit
in apocalipsi. scriptum est : qui cum mulieribus se non contam in auerunt uon
obaliud qila uirgines permanserunt : Nec ideo se arbitrentur melions
esse primis patribus scĩs qui nubtus ut ita dicam. nubtialiter usi sunt : en
quippe usus ita se hab&. ut si quid in eis percarnis commixtionem. quodexci¬
dat generandi necessitatem. quamuis ueni aliter factum fuerit. cntimi¬
natiosit : Nam quid expiat uenia : si omnino non contaminat illa ꝓgresso

Expanded text:
bitu continentes neglegenter oboedire praeceptis, cum tam ardenter adripuerint bitu continentes neglegenter oboedire praeceptis, cum tam ardenter adripuerint non uti concessis. unde quis dubitat et excellentiae sanctorum illorum patrum atque matrum filios generantium non recte conparari mares et feminas nostri temporis, quamuis ab omni concubitu inmunes in uirtute oboedientiae minores, etiamsi illis hominibus et in habitu animi defuisset, quod in istorum opere manifestum est? sequantur ergo agnum pueri cantantes canticum nouum, sicut in Apocalypsi scriptum est, qui cum mulieribus se non contaminauerunt, non ob aliud nisi quia uirgines permanserunt. nec ideo se arbitrentur meliores esse primis patribus sanctis, qui nuptiis, ut ita dicam, nuptialiter usi sunt. earum quippe usus ita se habet, ut, si quid in eis per carnis conmixtionem, quod excedat generandi necessitatem, quamuis uenialiter factum fuerit, contaminatio sit. nam quid expiat uenia, si omnino non contaminat illa progressio?
Abbreviated transcription (Latin):
snc uirginitate quidem potest:   secastitate esse non potest: Ad castitatem
uanque pertin& non fornicari. non moechari. nullo inlicito concubitu macu¬
lari: quae qui non obserunt. contra p̃ceptadei faciunt : & obhoc extorres sunt
untite oboedientiae uirgintas. autem ꝓpterea potest esse sine obo edien¬
tia qua potest femina consilio uirginitatis accepto & custodita urgunitate
perta contempnere sicut multas sacras uirgines nouimus. uerbosas curio¬
ss ebriosas. litigiosas. auaras superbas: quae omnia contra p̃cepta sunt
esicut ipsam euãm in oboedientia crimina occidunt: Qua ꝓpter non solũ
lle qu sine uxore non fuit. esse sine unicofilio & ase occiso. paratus fuit:
uncum enim non inmerito dixerim: dequo audiuit ad nĩõ inisa ãc uocabitur
cbisemert Q uanto ergo eiius ut &ramsine uxxoro es set. si hoc iiberet᷑ audir&
Vnde non frutra sȩpe miramur non nullos utrius que sexus ab omni concu¬

Expanded text:
ne uirginitate quidem potest, sed sine castitate esse non potest. ad castitatem namque pertinet non fornicari, non moechari, nullo inlicito concubitu maculari: quae qui non obseruant, contra praecepta dei faciunt et ob hoc extorres sunt a uirtute oboedientiae. uirginitas autem propterea potest esse sine oboedientia, quia potest femina consilio uirginitatis accepto et custodita uirginitate praecepta contemnere: sicut multas sacras uirgines nouimus uerbosas, curiosas, ebriosas, litigiosas, auaras, superbas: quae omnia contra praecepta sunt et sicut ipsam Euam inoboedientiae crimine occidunt. quapropter non solum ille, qui sine uxore non fuit, esse sine unico filio et a se occiso paratus fuit. unicum enim non inmerito dixerim, de quo audiuit a domino: in Isaac uocabitur tibi semen. quanto ergo citius, ut etiam sine uxore esset, si hoc iuberetur, audiret! unde non frustra saepe miramur nonnullos utriusque sexus ab omni concu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓortandorum causa. & fide pudititiae coniugalis: & in dissolubili quam diu ambo
uiunt matrimoniq sacramento quae omnia bona sunt : sed de illo inmodico carnis
isu qui inin firmitate coniugum agnoscitur. & interuentu boni nuptialis ignoscit᷑
Aut a postolus sec undum ueniam dico non secundum imperium : Item cum dicit
milier alligata est quã diuur eius uiuit: quod si mortuus fuerit uir eius. libera

Expanded text:
procreandorum causa et fide pudicitiae coniugalis et indissolubili, quamdiu ambo procreandorum causa et fide pudicitiae coniugalis et indissolubili, quamdiu ambo uiuunt, matrimonii sacramento, quae omnia bona sunt. sed de illo inmodico carnis usu, qui in infirmitate coniugum agnoscitur et interuentu boni nuptialis ignoscitur, ait apostolus: secundum ueniam dico, non secundum imperium. item cum dicit: mulier alligata est, quamdiu uir eius uiuit; quodsi mortuus fuerit uir eius, libera
Abbreviated transcription (Latin):
dem actus habent ita multiunum corpussumus in xp̃o. singuli autem alter al¬
terius menbra. habentes dona diuersa secundum gratiam quae data est nobis:
Ideo &iam cum moner& conugatos nedebito carnalis commixtionis fraudarent
nucem & ꝑhoc alter eorion negato sibi debito coniugali per in temporantiã suam
temptatus asatana in fornicationẽ ꝓlaberetur. hoc autem dico inquit scam uenã
nonsecundum imperium: Volo autem omnes homines esse sic ut me ipsit̃ sedunus
iusque ꝓprium donum hab&e adeo : alius si alius quidẽ sio: uidesiam coniugalẽ¬
pudicitiam &thori xp̃iani matrimonialem fidem. donum esse. & hoc adeo. ut
llud quod ultraliberorum ꝓ creandorum nec es sitatem modũ concumbendi ali¬
qutenus concupiscentia carnalis excedit. non nubtiarum sit hoc malum. sedueniale
scꝓpter nubtiarum bonum: Non enim de coniuigio quod copulatur. liberorum

Expanded text:
dem actus habent, ita multi unum corpus sumus in Christo. singuli autem alter aldem actus habent, ita multi unum corpus sumus in Christo. singuli autem alter alterius membra, habentes dona diuersa secundum gratiam quae data est nobis. Ideo etiam cum moneret coniugatos, ne debito carnalis commixtionis fraudarent inuicem et per hoc alter eorum negato sibi debito coniugali per intemperantiam suam temptatus a satana in fornicationem prolaberetur, hoc autem dico, inquit, secundum ueniam, non secundum imperium. quisque proprium donum habet a Deo; alius sic, alius autem sic . Quis ergo donapudicitiam et tori christiani matrimonialem fidem donum esse et hoc a deo, ut illud, quod ultra liberorum procreandorum necessitatem modum concumbendi aliquatenus concupiscentia carnalis excedit, non nuptiarum sit hoc malum, sed ueniale sit propter nuptiarum bonum. non enim de coniugio, quod copulatur liberorum
Abbreviated transcription (Latin):
dicit a postolus suum: Si fides ad est. immo quia fides ad est. breuis ẽ ilta
doctrina nec ideo contemnenda quia breuis sedideo facilius & carius tenendi
qui am breuitate nonuilis : Non enim quale cumquae bonum hic commendi¬
rẽ a postolus. quod fidei nubtarum sine ullã ambiguitate prae posuit : Vuoi¬
tum autem bonum habeat nubtarũ fides. id est xp̃ianarum & religiosarum
coniugatarũ : hinc intelligi potest quod cum de fugienda fornicatione pre¬
iũ menbra sunt xp̃i: T̃antum ergo bonum est. fidelis coniugii. ut & iam ipsa menbra
suit xp̃i: hoc autem bono quo meluis est bonum continentiae uidualis. non hac ꝓfes¬
sinc idagatur ut aliquid plus sit ut holica uidua quam menbrum xp̃i sedut melior ẽ
quam coniugata locum babeat inter menbra xp̃ĩ : Dicit quippei dem a postolus:
Siout enim inuno corpore multa menbra habemus. omnia autem menbra non eos¬

Expanded text:
dicit apostolus suum, si fides adest, immo quia fides adest. breuis est ista dicit apostolus suum, si fides adest, immo quia fides adest. breuis est ista doctrina nec ideo contemnenda, quia breuis: sed ideo facilius et carius tenenda, quia in breuitate non uilis. non enim qualecumque bonum hic commendaret apostolus, quod fidei nuptarum sine ulla ambiguitate praeposuit. quantum autem bonum habeat nuptarum fides, id est christianarum et religiosarum coniugatarum, hinc intellegi potest. quod, cum de fugienda fornicatione praera uestra me in bra sunt Christi? tantum ergo bonum est fidelis coniugii, ut etiam ipsa membra sint Christi. hoc autem bono quoniam melius est bonum continentiae uidualis. non hac professione id agitur, ut aliquid plus sit catholica uidua quam membrum Christi, sed ut meliorem quam coniugata . locum habeat inter membra Christi. dicit quippe idem apostolus: sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eos
Abbreviated transcription (Latin):
est mulier innubta & uirgo quando utique uirginem adiungit quid piulia¬
ren in nubtã nisi uiduamꝰ uuil intelli gił unde etiam de inceps uno sinio
nomine. ꝓfessionem ut ramque complectitur dicens : Quae in ubta et
sollicita est quae sunt mundi quomodo placeat uiro: In nubtam certe no
eam tantũ intelligiuo luit quae numꝙ nubsit sed &iam eam que nubciariꝰ
uinculo peruiduitatem liberata nubta esse destita : Namideo & nubtan
nondicit. nisi eam quae uirum habet. non &iam eam quae habuit & nonha¬
bet Qua ꝓpter uidua omnis in nubta est: sed quia non ominis in nubta ui¬
dua est sunt enim uirgines : ideo hicutrum que posuit ubi ait dico autem
in nubtis aeuiduis. tam quã dicer& : Quod dico innubtis non cis solis dico
quae uirgines sunt. sed eis &iam quae uiduae sunt bonum esse illis sisic per¬
manserint. sicut & ego eccebonum tuũ est ei bono comparatum quod

Expanded text:
est mulier innupta et virgo. Quando utique et virginem adjungit, quid mulieest mulier innupta et virgo. Quando utique et virginem adjungit, quid mulierem innuptam, nisi viduam vult intelligi? Unde etiam deinceps uno innuptae nomine professionem utramque complectitur dicens: Quae innupta est, sollicita est quae sunt mundi, quomodo pleam tantum intellegi uoluit, quae numquam nupsit, sed etiam eam, quae nuptiarum uinculo per uiduitatem liberata nupta esse destitit: nam ideo et nuptam non dicit nisi eam quae uirum habet. non etiam eam, quae habuit et non habet. quapropter uidua omnis innupta est; sed quia non omnis innupta uidua est — sunt enim et uirgines — ideo hic utrumque posuit, ubi ait: dico autem innuptis et uiduis; tamquam diceret: quod dico innuptis, non eis solis dico, quae uirgines sunt, sed eis etiam, quae uiduae sunt, bonum esse illis, si sic permanserint, sicut et ego. Ecce est bonum tuum ei bono conparatum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dotrina quidagendum sit nouerimus. ex hortatione autẽ. excitemur.
nepigeat a gere qđ agendum esse iam nouimus. quid ego amplius te
doceam : quamid quod apud a postolum legimus : Sca enim scribtura
nostrae doctrinae regulam figit ne audeamus saperẽ plus quam oportae
sapere: seds apiarius ut ipsȩ a it ad tem perantiam. sicut n unicuiq ds
prtitus est mensumm fidei: Non sit ergo mibi alud te docere. nisiuerba
tibi doccoris exponere : & de his quoddũs dederit disputare : Ait raque apl¬
lus doctor gentium uas electionis : Dico autem innubtis & uiduis: bonon
esseillis si scper manserint. sicut ego : haec uerba ita intelligen dasinei
ut non existimȩ mus uiduas nonoportere innubtaf dici quia nũbtias uiden
expertae : In nubtarum enim nomine illas significat : quae non sunt nubens¬
alligatae siue fuerint siue non fuerint. quođ alio loco aperit ubi dic̃t: Pu

Expanded text:
doctrina quid agendum sit nouerimus, exhortatione autem excitemur, doctrina quid agendum sit nouerimus, exhortatione autem excitemur, ne pigeat agere quod agendum esse iam nouimus: quid ego amplius te doceam quam id quod apud apostolum legimus? sancta enim scriptura nostrae doctrinae regulam figit. ne audeamus sapere plus quam oportet sapere, sed sapiamus, ut ipse ait, ad temperantiam. sicut unicuique deus partitus est mensuram fidei. non sit ergo mihi aliud te docere nisi uerba tibi doctoris exponere et de his quod dominus dederit disputare. Ait itaque apostolus, doctor gentium, uas electionis: dico autem innuptis et uiduis bonum esse illis. si sic permanserint sicut et ego. haec uerba ita intellegenda sunt, ut non existimemus uiduas non oportere innuptas dici, quia nuptias uidentur expertae; innualligatae, sive fuerint, sive non fuerint. Quod alio loco aperit, ubi ait: Divisa
Abbreviated transcription (Latin):
ligiosȩ famulae dei ulianae in dom̃ ino dominorum salutem:
Nepeticioni tuae & in xp̃o dilectioni diutius essem debitor ꝓmissio¬
nis meae arripiu ut cum que inter alias urgentes simas. oc cupa¬
tiones meas de ꝓfessione sanctae uidutatis aliquid ate scribe¬
s quõ & praesentem me rogando honerasti &ȩcumtibi hoc non potissem
negare. sepe meum ꝓmissum lit teris flagitasti: In quosane opere Nr̃o
minime pertinere neo ad monitioni itae uraẽ ꝓ priae n ecessaria. nonideo
debebis super flua iuidicare:. Istae quippe litterae quamuis adte nontam̃
tantum modo tibi scribendae fuerunt. sed ut aliis quoque perte ꝓessent
nonutique a nobis negle gendum fiut: quic quidergobic inueneris quoduobis
netessarium uel num quam fuerit. ueliam non sit & tamen alis. esse
ꝓspexeris nechabere tepigeat. nec dare legendum :ut & tua caritas sit
utilitas aliorum: Cũ igtur inomni questione: quae adutam morẽs que
petin& non sola doctrina. uerum &iam exhortatio sitin edessaria. ut

Expanded text:
ligiosae famulae dei Iulianae in domino dominorum salutem. Ne petitioni tuae et in Christo dilectioni diutius essem debitor promissionis meae, arripui utcumque inter alias urguentissimas occupationes meas de professione sanctae uiduitatis aliquid ad te scribere, quoniam et praesentem me rogando onerasti et, cum tibi hoc non potuissem negare, saepe meum promissum litteris flagitasti. in quo sane opere nostro minime pertinere nec admonitioni uitae uestrae proprie necessaria, non ideo debebis superflua iudicare. istae quippe litterae quamuis ad te, non tamen tantummodo tibi scribendae fuerunt. sed ut aliis quoque per te prodessent. non utique a nobis neglegendum fuit. quidquid ergo hic inueneris, quod uobis necessarium uel numquam fuerit uel iam non sit et tamen aliis esse perspexeris, nec habere te pigeat nec dare legendum, ut et tua caritas sit utilitas aliorum. Cum igitur in omni quaestione, quae ad uitam moresque pertinet, non sola doctrina uerum etiam exhortatio sit necessaria, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nubere liceat alteri. quã diuuir eius uiuit : nec demisso abuxore. liceat altenim
ducere nisimortua fuerit. quaerecessit: bonũ ergo coniuigii qđ aetiã dñs intum¬
gelio cõfirmauit. non solũ quia ꝓhibuit dimittere uxorẽ nisi ex causa fornicato¬
nis s ed &iã quia uenit uitatus ad nubtias . cursit bonũ merito quaerit᷑ Qui

Expanded text:
nubere liceat alteri, quamdiu uir eius uiuit, nec dimisso ab uxore liceat alteram ducere, nisi mortua fuerit, quae recessit. bonum ergo coniugii, quod etiam dominus in euangelio confirmauit, non solum quia prohibuit dimittere uxorem nisi ex causa fornicationis, sed etiam quia uenit inuitatus ad nuptias, cur sit bonum, merito quaeritur. qu
Abbreviated transcription (Latin):
materiam. sed dõ potius aquo haec potestas datur. quantũ
limi &spiritali sede in cõmutabilis iudicat. Nam &dampnat
iniquis etiam in metallo seruit aqua et ignis & terra. ut facian
inde quod uolunt sed qͣntum sinitur. Nec sanc creatores illi
angłi discendi sc̃. quia ꝑillos magi resistores famulo di. inn
&scrpentes feccrunt. non enĩ ipsi creauerunt: Omniũ quipp
rerum quȩ corporalicer uisibiliterq nascuntur. occultaq
semina inistis corporcis mundi huius elemeritis latent. Al
uero illa occulta istorũ seminũ semina. unde iubente creatore
ꝓducant aquac. primo natatilia &uolatilia. terra autẽ prm
germina & prima sui gencris animalia. Neq enĩ terrae huul
nequeamus ratione. tamen conicere possumus. qͥa nisi calis a
in esset istis elementis non plerumq nascerentur ex terra qui
ibi seminata non essent. nec animalia tam multa nulla sip¬

Expanded text:
materiam, sed deo potius, a quo haec potestas datur, quantum in materiam, sed deo potius, a quo haec potestas datur, quantum in sublimi et spiritali sede incommutabilis iudicat. nam et damnatis iniquis etiam in metallo seruit aqua et ignis et terra, ut faciant inde quod uolunt; sed quantum sinitur. nec sane creatores illi mali angeli dicendi sunt, quia per illos magi resistentes famulo dei ranas et serpentes fecerunt; non enim eas ipsi creauerunt. omnium quippe rerum, quae corporaliter uisibiliterque nascuntur, occulta quaedam semina in istis corporeis mundi huius elementis latent. aliuero illa occulta istorum seminum semina, unde iubente creatore produxit aqua prima natatilia et uolatilia, terra autem prima germina et prima sui generis animalia. neque enim tunc in huinequeamus, ratione tamen conjicere possumus: quia nisi talis aliqua vis esset in istis elementis, non plerumque nascerentur ex terra quae ibi seminata non essent; nec animalia tam multa, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc unde intelligidatur. ne ipsos quidcin transgrẽssores angłos
&acrias potestates inimam istam caliginem tamquã insuis ge¬
ncris carcerem. ab illius sublimis actherię puritatis habitatĩone.
detrusas perquas magicȩ artis possunt quicquid possunt ualere
aliquid non possunt. nisi data de suꝑ potestate. Datur autẽ
uel ad fallendos fallaces sicut in egiptios &inipsos etiã magos
data est. ut in corũ spirituũ seductione uiderentur ammirandi
a quib fiebant adĩ ueritate damNandi. Uel ad ammoncsidos
fideles. Netale aliquid facere ꝓmagno haberent. Propter
quod etiam nobis scripturac auetonitute sc̃ ꝓdita. uel ad exer¬
cendam probandam manifestaridamq iustorũ patientiam. N
enĩ parua uisibiliũ miraculoꝵ potentia iob. cunctaquę hab
amisit. & filios. &ipsam corporis sanitatem. Nec idõ putandũ
istis transgressorib angłis ad nutum seruire hanc uisibiliums

Expanded text:
hoc. unde et intellegi datur ne ipsos quidem transgressores angelos, hoc. unde et intellegi datur ne ipsos quidem transgressores angelos, aetherias potestates in imam istam caliginem tamquam in sui generis carcerem ab illius sublimis aetheriae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt quidquid possunt, ualere aliquid nisi data desuper potestate. datur autem uel ad fallendos fallaces, sicut in Aegyptios et in ipsos etiam magos data est, ut in eorum spirituum seductione uiderentur admirandi a quibus fiebant a dei ueritate damnandi; uel ad monendos fideles, ne tale aliquid facere pro magno desiderent, propter quod etiam nobis scripturae auctoritate sunt prodita; uel ad exercendam, probandam manifestandamque iustorum patientiam; neque enim parua uisibilium miraculorum potentia Iob cuncta quae habuit amisit, et filios et ipsam corporis sanitatem. Nec ideo putandum est istis transgressoribus angelis ad nutum seruire hanc uisibilium rerum
Abbreviated transcription (Latin):
ACILE EST ENIMI SPIRITALIB NEQUISSIMIS PAERACAELOXT.
corpora faccrt multa qui ȩmerentur animo terrenis corpo¬
bus & excrcitationib modificata inspectaculis teatricis tant a
miracula hominib exhibent uthi qui numquã talia uiderunt
narrata uix credant. quid magnũ ẽ. diabolo &angłis cius de
corporalib clementis ꝑ aera corpora facere quȩ caro miretur:
Aut etiam occultis inspirationib ad illudendos humanos sen¬
sus fantasmata imaginum machinari. Hic uideo quid infir
me cogitationi possit occurrere. cur scilicet ista miracula etiã
magicis aftibus fiant. Nam & magi pharaonis similiter serpen¬
tes fecerunt & alia similia. sed illud amplius est ad mirandum
quo modo magorum est illa potentia quac serpentes facere potuit
ubi ad muscas minutissimas uentũ est omino defccit:. Scinists enĩ
musculc sunt breuissime qua tercia plaga suꝑbos egyptius popłs
cedebatur. Ibi certe deficientes magi dixerunt: Digitus dĩ est.

Expanded text:
t enim spiritibus nequissimis per aeria corpora: facere multa quae mirentur animae terrenis corpobus et exercitationibus modificata in spectaculis theatricis tanta miracula hominibus exhibent, ut hi qui numquam talia uiderunt narrata uix credant, quid magnum est diabolo et angelis eius de corporeis elementis per aeria corpora facere quae caro miretur aut etiam occultis inspirationibus ad inludendos humanos sensus phantasmata imaginum machinarmae cogitationi possit occurrere, cur scilicet ista miracula etiam magicis artibus fiant. nam et magi Pharaonis similiter serpentes fecerunt et alia similia. sed illud amplius est admirandum, quomodo magorum illa potentia, quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas uentum est omnino defecit. scinifes enim musculae sunt breuissimae, qua tertia plaga superbus Aegyptius populus caedebatur. ibi certe deficientes magi dixerunt: digitus dei est
Abbreviated transcription (Latin):
nnus excepto dni posuit. nec ibi addidit et si dimisert non peccat: Preceptũ ẽ
nꝰ hoc cui non obedire peccatũ est. Non cm siliumꝰ quesi uti nolueris minus boni
idpseris non mali aliquid ꝑ petrabis: cꝑpterea cum dixisset solutus es abuxo¬
eentquesieris uxorem. quia non p̃aepiebat nemalum fieret. sed consulebat ut
nluis fieret: Continuo subiunxit . & si acceperis uxorem non peccasti. & si nub¬
it urgo non peccat: Addidit tamen tribulationem antẽ carnis habebunt hniꝰ
udi. ego autẽ uobis parco. hoc modo exhortans ad urginitatem continentiamq
qetuam. ut aliquantulas a nubtiis & iam de terreret: modeste ͥ non tĩquã are mala

Expanded text:
ominus ex praecepto domini posuit, nec ibi addidit: et si dimiserit, non peccat. praeceptum est ominus ex praecepto domini posuit, nec ibi addidit: et si dimiserit, non peccat. praeceptum est enim hoc, cui non oboedire peccatum est, non consilium, quo si uti nolueris, minus boni adipisceris, non mali aliquid perpetrabis. propterea cum dixisset: solutus es ab uxore? ne quaesieris uxorem, quia non praecipiebat, ne malum fieret, sed consulebat, ut melius fieret, continuo subiunxit: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. Addidit tamen: tribulationem autem carnis habebunt huius modi, ego autem uobis parco, hoc modo exhortans ad uirginitatem continentiamque perpetuam, ut aliquantulum a nuptiis etiam deterreret, modeste sane, non tamquam a re mala
Abbreviated transcription (Latin):
ergo homini sic esse: deinde adiungit idẽ a postolus: & dicit : Alliga
es uxori. nequȩ sieris solutionẽ  Si solutus es abuxore neque sieris ino
horum duorum quod prius posuit ad praeceptum pertinet : contnis
non licet facere : Noenĩ lic& dimittere uxorẽ. nisi ex causa fornicationis sul
uxorem consilii sententia est non praecepti Lic& itaq facere : sed mliusd
non facere: Denique continuo subiecit: Et si acceperis uxorẽ non pecusa
& sin ubserit uirgo non peccat: Illud autẽ prius cũ dixisset. alligatus es uxor as
is solitionem num quid ad didit & si soluerit non peccasti: lamenĩ supra dixerax
sutem qui sunt in coniugio precipio. non ego sed dñs uxorẽ a uro non discedere. Quod
i bscssert. manere innubean. aut uiro suo reconcilari: fieri enĩ potest. ut non
sua culpa sed mariti discedat. deinde ait. & uir uxorem nedimittat : quo d nihil¬

Expanded text:
ergo homini sic esse. Deinde adiungit idem apostolus ergo homini sic esse. Deinde adiungit idem apostolus es uxori, ne quaesieris solutionem; solutus es ab uxore, ne quaesieris uxorem. Horum duorum quod prius posuit, ad praeceptum pertinet, contra quod non licet facere. Non enim licet dimittere uxorem, nisi ex causa fornicationis, sicut quaesieris uxorem, consilii sententia est, non praecepti: licet itaque facere, sed melius est non facere. Denique continuo subjecit: Et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit virgo, non peccat. Illud autem prius cum dixisset, Alligatus es uxori; ne quaesieris solutionem; numquid addidit, Et si solveris, non peccasti? Jam enim supra dixerat, His autem qui sunt in conjugio praecipio, nonsi discesserit, manere innuptam aut uiro suo reconciliari; fieri enim potest, ut non sua culpa, sed mariti discedat. deinde ait: et uir uxorem ne dimittat, quod nihil
Abbreviated transcription (Latin):
dam egregia loria. Non omnib: in aeternũ uicturis sed quib: dam ibi tribunu
Cui consequendȩ parũ ẽ. liberatum esse apeccatis : nisi aliquid ipse libenton
uoueatur : quod non sit criminis. non uouisse᷑ ac reddidisse sit laudis
Consilium inquit do tã quã misericordiã consecutus ado: ut fidelis essimx
que enim inuidere debeo fidele consilium: qui non meis meritis sed mset¬
cordiarum. ꝓpt̾ p̃sentem necessitatem: Hoc inquit unde praeceptũ dn÷
habeo sed consiliumdo hocẽ de uirginib: Ex isti mobonum esse ꝓpt̃ p̃sercemi
cessitatem: Nouienĩ quid presentis temporis. cui conuigia seruiun nea¬
tas cogat : ut ea quae dei sunt minus cogitentur: quã sufficit adipisca
illi gloriae quae nonerit omniũ. quã uis in aet̾nauita ac salute manentu
Scellȩ enĩ abstella differgingloriã sic et resurrectio mortuorũ: boni

Expanded text:
quaedam egregia gloria non omnibus in aeternum uicturis, sed quibusdam ibi tribuenda, quaedam egregia gloria non omnibus in aeternum uicturis, sed quibusdam ibi tribuenda, cui consequendae parum est liberatum esse a peccatis, nisi aliquid ipsi liberatori uoueatur, quod non sit criminis non uouisse, sed uouisse ac reddidisse sit laudis, consilium, inquit, do, tamquam misericordiam consecutus a deo, ut fidelis essem; neque enim inuidere debeo fidele consilium, qui non meis meritis, sed deropter praesentem necessitatem. hoc, inquit, unde praeceptum domini non habeo, sed consilium do, hoc est de uirginibus existimo bonum esse\' propter praesentem necessitatem. noui enim quid praesentis temporis, cui coniugia seruiunt, necessitas cogat, ut ea quae dei sunt minus cogitentur, quam sufficit adipiscendae illi gloriae, quae non erit omnium quamuis in aeterna uita ac salute manentium; stella enim ab stella differt in gloria. sic et resurrectio mortuorum. bonum est
Abbreviated transcription (Latin):
umanifestata apostolus hoc ꝓpter p̃sentem necessitatebonũ esse non ꝓpt̃
siturã aeternitatem : qua si p̃sentis necessitatis rationẽ haberet apostolus nisi
iudens et consulens in futurũ: cũ omnis eiꝰ dispensatio . non nisi aduitã aeter
uuocet: Praesensergo ẽ uitanda necessitas. sed tam̃ quae aliquid bonorum
dplaceat uir uxorri. uł uxor uiro non quod ea separent a regnodei : Sic ut
sunt peccata quae ideo p̃cepta non consilio cohibentur quia dnõ praecipien¬
te non obo edire damnabile est sed illud quod in ipso dei regno: ampliqs
re posset: Siamplius cogitaret᷑ quo modo placendumes set deo : minus ulique
ceptũ dñi non habeo: Praecepto enĩ quis quis non obtemperat: reusest ed
tor poenȩ: ꝑ inde quia uxorẽ ducere uel nubere peccatũ non est: Siad
peccatum esset praecepto uetaretur : ꝓpterea preceptũ dnĩ deurginib: niss
est: Sed quõ deuitatis remissis uepeccatis ad eunda ẽ uita aeternas inqua c a

Expanded text:
stolus hoc propter praesentem necessitatem bonum esse, non propter futuram aeternitatem. quasi praesentis necessitatis rationem haberet apostolus, nisi prouidens et consulens in futurum, cum omnis eius dispensatio nonnisi ad uitam aeternam uocet. Praesens ergo est uitanda necessitas, sed tamen quae aliquid bonorum undi sunt, quomodo placeat uir uxori uel uxor uiro, non quod ea separent a regno dei, sicut sunt peccata, quae ideo praecepto, non consilio cohibentur, quia domino praecipienti non oboedire damnabile est; sed illud, quod in ipso dei regno amplius haberi posset, si amplius cogitaretur quomodo placendum esset deo, minus erit utipraeceptum domini non habeo; praecepto enim quisquis non obtemperat, reus est et debitor poenae. proinde quia uxorem ducere uel nubere peccatum non est, si autem peccatum esset, praecepto uetaretur, propterea praeceptum domini de uirginibus nullum est. sed quoniam deuitatis remissisue peccatis adeunda est uita aeterna, in qua est
Abbreviated transcription (Latin):
uita tãtũ inxpo sperantessum: miserabiliores sumus om̃ib: hominib Ani
qui frangit panem suũ esurienti. sitantũ ꝓpt̃ hanc uitã facit. stultus estꝰ
Etille erit prudens qui castigat corpussuũ usque ad continentũ. qua ne
oniugio misceatur sici nihil ꝓderit in regno caelorũ : sostremo ipsum dnm̃ audiamus
udntis sima hanc sententiam ꝓferentem : Nam cũde coniugiis non separandis nisi
qsi fernationis. diuine aterribiliter loqueret᷑ dixerunt ei dispͤuli: Sitalis ẽ causa
n ixore non expedit nubere : Quib ille : Non omnes inquit. capiunt uerbũ hoc: Sunt

Expanded text:
uita tantum in sperantes sumusmiserabiliores sumus omnibus hominibus. uero uita tantum in sperantes sumusmiserabiliores sumus omnibus hominibus. uero qui frangit panem suum esurienti, si tantum propter hanc uitam facit, stultus est, et ille erit prudens, qui castigat corpus suum usque ad continentiam, qua nec coniugio misceatur, si ei nihil proderit in regno caelorum? Postremo ipsum dominum audiamus euidentissimam hinc sententiam proferentem. nam cum de coniugibus non separandis nisi causa fornicationis diuine ac terribiliter loqueretur, dixerunt ei discipuli: si talis est causa cum uxore. non expedit nubere. quibus ille, non omnes, inquit, capiunt uerbum hoc. sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lus aitꝰ Quisine uxore est : cogitet ea quae sunt domini. quomodo placet iu
Qui autẽ matrimonio iunctus ẽ : cogitat ea quae sunt mundi quomodo n¬
ceat uxori : et diuisa ẽ mulier in nubta: Virgo quae in nubta ẽ sollicita est qg¬
tis sunt in hoc seculo ut sine grauiorib: molestus tempus transigat : nequ
adhoc diuisã dicit innubtã & uirginem ab ea quae nubte ẽ id ÷ distinctã at l
cretã. ut innubtet ĩ hac uita securasit ꝓpter tẽpolales molestias euitol
quib: nubta ñ car&. sed cogiat inquit quae sunt dni. ut sit scã & corpore orpo¬
Nisi forte usque adeo quisque insipient̃ contentiosus ẽ ut conet᷑ as serro
non ꝓpter regnũ caelorũ : se ꝓpter p̃sens seculũ dnõ placere nosse uelle. ua
ꝓpẽ utã istã non propt̃ aetnã esse scãs & corpore. & spũ. hoc credere. Qub
aliud: Nisi miserabiliorẽ esse om̃ib: hominib: Sic enĩ a postolus ait Sirihas

Expanded text:
ostolus ait: qui sine uxore est, cogitat ea quae sunt domini, quomodo placeat domino; ostolus ait: qui sine uxore est, cogitat ea quae sunt domini, quomodo placeat domino; qui autem matrimonio iunctus est, cogitat ea quae sunt mundi, quomodo placeat uxori. et diuisa est mulier innupta et uirgo: quae innupta est, sollicita est qtis sunt in hoc saeculo, ut sine grauioribus molestiis tempus transigat; neque ad hoc diuisam dicit innuptam et uirginem ab ea, quae nupta est, id est distinctam atque discretam, ut innupta in hac uita secura sit propter temporales molestias euitandas, quibus nupta non caret, sed, cogitat, inquit, quae sunt domini, quomodo pinsipienter contentiosus est, ut conetur asserere, non propter regnum coelorum, sed propter praesens saeculum Domino placere nos velle, aut propter vitam istam, non propter aeternam esse sanctas et corpore et spiritu. Hoc credere, quid est aliud, nisi miserabiliorem esse omnibus hominibus? Sic enim Apostolus ait: Si in hac
Abbreviated transcription (Latin):
infra uirginale. uerũ &iĩ in frauidualem continentiũ constitumus ꝓne¬
teniq necessitatem coniugatorũ . non quidẽ adiuitã aeternã. ueruntameni
excellentem gloriam ethonorem. qui perpetuae continentiae reserutuor im¬
pedire eorũ meritũ dicimus. neque hoc tempore nisi eis qui se non continero
nubtias expedire. Tribulationemq carms ex affectu. carnali uenientẽ sire u
nubtiae incontinentiũ esse non possunt net ticere uoluisse a postolũ uem ps¬
monentem nec plenius explicare. hominũ infirmitati parcentem : Nunrũ
scripturarum diuinarum euidentissimis testimonis quae ꝓ nostrie nens¬
riae modulo recordari ualuerimus clarius a ppareat: non ꝓpter p̃seras
huius seculi uittĩ sed ꝓpt̃ futurã quae in regno caelorũ ꝓmiteitur ꝑpetiũ ot¬
nentiã delegendam. Quis autem hoc non aduertt in eo quod paulo post idĩan¬

Expanded text:
infra uirginalem, uerum etiam infra uidualem continentiam constituimus praeinfra uirginalem, uerum etiam infra uidualem continentiam constituimus praesentemque necessitatem coniugatorum non quidem ad uitam aeternam, uerumtamen ad excellentem gloriam et honorem, qui perpetuae continentiae reseruatur, inpedire eorum meritum dicimus neque hoc tempore nisi eis, qui se non continent, nuptias expedire tribulationemque carnis ex affectu carnali uenientem, sine quo nuptiae incontinentium esse non possunt, nec tacere uoluisse apostolum uera praemonentem nec plenius explicare hominum infirmitati parcentem. Nunc iam scripturarum diuinarum euidentissimis testimoniis, quae pro nostrae memoriae modulo recordari ualuerimus, clarius adpareat non propter praesentem huius saeculi uitam, sed propter futuram, quae in regno caelorum promittitur, perpetuam continentiam deligendam. quis autem hoc non aduertat in eo, quod paulo post idem ap
Abbreviated transcription (Latin):
Ae illud quod ait a postolus ex istimo autẽ hocbonum esse ꝓpt̾ p̃sentẽ necessi¬
tat̃. sic esse accipiendũ tamquã in hoc seculo meliores sint sacrae uirgines
fielib coniugatis. in regno autẽ caelorũ . atq in futuro saeculo pares sint
ec illud ubiait de nubentib tribulationem autẽ carnis habebunt huiꝰ
udi ego autẽ uobis parco ita intelligendũ tã quã nubtiarũ peccatũ edam¬
itunẽ maluerint tacerequã dicere : Harũ quippe duarũ sententiarum
fgulas duo errores sibim& contrarii : non eas intelligendo tenuer̃ : Illã enĩ dep̃¬
itinecessitate. illiꝓ se interpractant᷑ qui nubentes. non nubentib: ae quare conten¬
lut: Hanc uero ubidictũ est ego autem uobis parco: illi qui nubentes dam¬
urt praesumunt : Nos autem secundũ scripturarũ sanctarũ fidẽ sanãq
setrinam. nec peccatũ esse dicimus nubtias et earũ tam̃ bonũ non solũ

Expanded text:
nec illud, quod ait apostolus: existimo autem hoc bonum esse propter praesentem necessinec illud, quod ait apostolus: existimo autem hoc bonum esse propter praesentem necessitatem, sic esse accipiendum, tamquam in hoc saeculo meliores sint sacrae uirgines fidelibus coniugatis, in regno autem caelorum atque in futuro saeculo pares sint, nec illud, ubi ait de nubentibus: tribulationem autem carnis habebunt huius modi, ego autem uobis parco ita intellegendum, tamquam nuptiarum peccatum et damnationem maluerit tacere quam dicere. harum quippe duarum sententiarum singulas duo errores sibimet contrarii non eas intellegendo tenuerunt. illam enim de praesenti necessitate illi pro se interpretantur, qui nubentes non nubentibus aequare contendunt, hanc uero, ubi dictum est: ego autem uobis parco, illi, qui nubentes damnare praesumunt. nos autem secundum scripturarum sanctarum fidem sanamque doctrinam nec peccatum esse dicimus nuptias et earum tamen bonum non solum
Abbreviated transcription (Latin):
am noui tuperari sufficeret. sꝓpterea teneretur quonã nubere crim̃
isset Seinde quia non humana sententia. sed diuina scripturae auetoritate
utim excellens donũ homines ex hostandi sunt . non mediocriter neq
nnꝑ̧ereunter a gendũ est: necui quã ipsa diuina scrptura in aliquo mentita
udeatur. Dehortantur enimpotius quã exortant᷑ uirgines sacras : qui eas
i permanere nubtiarũ damnatione compellunt : unde enĩ confidam
uru̾esse qđ scriptũ est. Et qui nondat nubtũ melius facit. Si falsum
nitantesse quod iusta superius: nihil ominus scriptũ est: Et quidat uir¬
nem suã bene facit: Si autem loquenti scripturae denubtarũ bono
ndubitanter crediderint : eadem cȩlestiseloquii ueracissima auctoritate fir¬
natae ad melius suũ feruenti. ac fiden di alacritate transcurrent: Vnde
um satis ꝓ suscepto ne gotio diximꝰ et quantũ potuimꝰ demonstrauimus.

Expanded text:
tum non uituperari sufficeret, si propterea teneretur, quoniam nubere crimen tum non uituperari sufficeret, si propterea teneretur, quoniam nubere crimen esset. deinde quia non humana sententia, sed diuina scripturae auctoritate ad tam excellens donum homines exhortandi sunt, non mediocriter neque praetereunter agendum est, ne cuiquam ipsa diuina scriptura in aliquo mentita uideatur. dehortantur enim potius quam exhortantur uirgines sacras, qui eas sic permanere nuptiarum damnatione conpellunt. unde enim confidant uerum esse, quod scriptum est: et qui non dat nuptum melius facit, si falsum putant esse, quod iuxta superius nihilominus scriptum est: et qui dat uirginem suam, bene facit? si autem loquenti scripturae de nuptiarum bono indubitanter crediderint, eadem caelestis eloquii ueracissima auctoritate firmatae ad melius suum feruenti ac fidenti alacritate transcurrent. unde iam satis pro suscepto negotio diximus et, quantum potuimus, demonstrauimus
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ quippe uestrã inquiunt tantũ cũ ait. ego autẽ uobis parco: Quis has
Nẽppe ille qui superius dixerat : et si acceperis uxorem nom peccasti & sud¬
re uirgo non peccat. Curiitur in eo quod modeste tacuit. coniugiorũ sus
An eos damnat tacitus quos locutus absoluitꝰ : Non neiã mitius accusatus¬
anna nonde coniugio sed de ipso adulterio quã doctrina a postolica dem̃ dacou
in tanto periculo faceremus. Nisitã cercum a pertũq pudicas nubtis nondedes
damnari. quã certũ apertũq. ẽ scam̃ scripturã non possementiri. hidu eꝰ
quis. Quid h&c pertinet ad sacrã uirginiatẽ uel perpetuã continentu
Cuius praedicatio isto sermone suscẽptaẽ : Cui res pondeo primo quls
ieius commemoraui Ex hoc gloriam maioris illius boni esse maiorẽ : quod
sadipiscendae causa bonũ coniugale transcenditur. non peccatũ coniugu
lnitatur: Alioquin perpetuae continentiae non praecipuae laudari sed tan¬

Expanded text:
tionem quippe uestram, inquiunt, tacuit, cum ait: ego autem uobis parco. quis hoc? nempe ille, qui superius dixerat: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. cur igitur in eo, quod modeste tacuit, coniugiorum suspan eos damnat tacitus, quos locutus absoluit? nonne iam mitius accusatur Susanna non de coniugio, sed de ipso adulterio quam doctrina apostolica de mendacio? quid in tanto periculo faceremus, nisi tam certum apertumque esset pudicas nuptias non debere damnari. quam certum apertumque est sanctam scripturam non posse mentiri? Hic dicet aliquis: quid hoc pertinet ad sacram uirginitatem uel perpetuam continentiam, cuius praedicatio isto sermone suscepta est? cui respondeo primo, quod superius commemoraui, ex hoc gloriam maioris illius boni esse maiorem, quod eius adipiscendae causa bonum coniugale transcenditur, non peccatum coniugii deuitatur. alioquin perpetuae continentiae non praecipue laudari, sed tan
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ista aequitas. siuistus relinquit᷑. & peccator requirit᷑: Nisi intel¬
ligas quod eos iustos dicit qui ex lege presumunt: & euangłu grãm
non requirunt. Nemo autẽ ustificatur ex lege. sed redimit᷑ ex grã¬
Non ueni uocare iustos: illos uidelicet quĩ se iustos dicunt: Igno¬
rantes cnĩ dm̃. & suã quęrentes statuere iustitiã: iustitiae dĩ non st
subiecti. Ergo usurpatores iustitiac nonuocant̾ ad grãm : pęnitentes

Expanded text:
e ista aequitas, si iustus relinquitur, peccator adsciscitur, nisi intellegas quod eos iustos dicit qui ex lege praesumant et euangelii gratiam non requirunt? nemo autem iustificatur ex lege, sed redimitur ex granon ueni uocare iustos, sed illos non uocat, qui se iustos dicunt; ignorantes enim deum et suam quaerentes iustitiam statuere iustitiae dei non sunt subiecti. ergo usurpatores iustitiae non uocantur ad gratiam; nam s
Abbreviated transcription (Latin):
finiemus : In hac terra temptatio gst: In hac terra periculose nauigat᷑
lihac terra perrimas. fragilitatis subintrat aliqud quod debent sen¬
tinan : Cũ autem factifuerimus aequales angelis dei. ab sit ut dicamus
ab sit ut rogemus dm̃ ut dimitat debita nostra. quae nulla erunt: Hic
ergo panis cotidianus hicut debita dimittant᷑. hic ut non intremus in
temptationem quia inlla uita temptatio non intrat. Hic ut liberenn
amalo quia milla uite malum nullum erit sedbonum sempiternum ꝓ¬

Expanded text:
finimus. In hac terra tentatio est, in hac terra periculose navigatur, in hac terra per rimas fragilitatum subintrat aliquid, quod debeat sentinari. Cum autem facti fuerimus aequales Angelis Dei, absit ut dicamus, absit ut rogemus Deum, ut dimittat debita nostra, quae nulla erunt. Hic ergo panis quotidianus, hic ut debita dimittantur, hic ut non intremus in tentationem; quia in illa vita tentatio non intrat: hic ut liberemur a malo; quia in illa vita malum nullum, sed bonum sempiternum p
Abbreviated transcription (Latin):
itsamcorporis castigationẽ significans. Elemosinis. omnem beni¬
ulentiam & beneficientiã ueldandi uel ignoscendi. Storatione
nsinians. om̃s regulas sci desiderii conquirendas ut dñsait. Uigi¬

Expanded text:
uersam corporis castigationem significans, elemosynis omnem beneuersam corporis castigationem significans, elemosynis omnem beneuolentiam et beneficientiam uel dandi uel ignoscendi et oratione insinuans omnes regulas sancti desiderii: ut quoniam in castig
Abbreviated transcription (Latin):
piscit isucisus sp̃m. & sp̃s adũsus camẽ. ut non caquac uolumꝰ faciamꝰ
quo os pocmortis huius ñ omĩs liberat̃ quisinit hancuitã. sed qui ire
sid uia siscperit grãm. & neinuacuũ suscipiat bonis oꝑib egerit
cosi iiud ÷ autẽ liberari decorpore mortis huius. id est peccati. quod
slui digũ piħ̾m xp̃m scis & fidelib iuuat. Posthanc autẽ uitã merces
psucis itaddetur. sed cis tantũ a quib in hacuita ciusdẽ mercedis meri¬
tin comparatur. Non enĩ ad saturitatẽ iusticiae cum hinc exierit
qusq pueniet. nisi adeam cũ hic c̃. esuriendo & siciendo cucurrerit
Hat quppe qui esuriunt & siciunt iusticiã. qm̃ ipsi saturabuntur
U natdnscũ meuuangłio dixiss et. nolite facere iusticiã uram coram ho¬
minb utuideamini abcis. ncistum pr̃m cursum finem humanȩ glo¬
nac metiremur. Nonẽ. in expositione iusticiae ipsius exsecutus.
nis tria ista. Ieuiniũ. elemosinã. orationem. Ieiunio scilicet uni¬

Expanded text:
s aduersus carnem, ut non ea quae uolumus faciamus. de quo corpore mortis huius non omnis liberatur qui finit hanc uitam, sed qui in hac uita susceperit gratiam et ne in uanum suscipiat bonis operibus egercogit, aliud est autem liberari de corpore mortis huius, quod sola dit Post hanc autem vitam merces perficiens redditur, sed eis tantum a quibus in hac vita ejusdem mercedis meritum comparatur. Non enim ad saturitatem justitiae, cum hinc exierit, quisque perveniet, nisi ad eam cum hic est, esuriendo et sitiendo cucurrerit. Beati quippe qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur in euangelio cum dixisset: nolite facere iustitiam uestram coram hominibus, ut uideamini ab eis, ne istum nostrum cursum fine humanae gloriae metiremur, non est in expositione iustitiae ipsius exsecutus nisi tria ista: ieiunium, elemosynas, orationes; ieiunio scilicet uni
Abbreviated transcription (Latin):
UAERITUR de anima humana sinascentib singulis
nouȩ singulȩ nc̃ usque fiant. ubi peccati uinculũ
contrahant: quod per sac ram̃tũ graẽ xpĩ &iam in infantib
recens natis non dubitamꝰ ẽẽ. soluendũ. Eleganter autẽ¬
dictũ ẽc̃. narratur: quod huic reisatis apte conuenit. Cum
paruuli infantis animã xpĩgrã libtrandam: Satis cic.a
modũ quo salua fiat nouimus. &iam sinũ quã quo mnos

Expanded text:
uaerens de anima humana, si nascentibus singulis nouae singulae nunc usque fiunt, ubi peccati uinculum contrahant, quod per sacramentum gratiae Christi etiam in infantibus recens natis non dubitamus esse soluendum, dictum esse narratur quod huic rei satis apte conuenit: cum paruuli infantis animam Christi gratia liberandam, satis est ei, quod modum, quo salua fiat, nouimus, etiam si numquam, quomodo in
Abbreviated transcription (Latin):
simul omĩa factus est. Sed haec aliter in uerbodĩ ubi ista ñfacta sed
aeterna sunt. alit̾ inelem̃tis mundi ubi omĩa simul facta futura
sunt alicer in reb quac scđm causas simul creatas iam ñsimul sed
suo quaeq tẽpore creantur iniquib adam iam formatus ex limo
&đi fatus animatus sicut foenum exortum aliter in seminib in quibus
rur susqͣsi pͥmordiales causac rtppetuntur udud herba exceria. sem̃¬
eherba. Quod cnĩ manib corporalib. ds dclimo finxerit hominem.
nimium pucrilis cogitatio est. Ita ut si hoc scriptura dixisset magis

Expanded text:
nis, non actio creati. sed haec aliter in uerbo dei, ubi ista non facta, sed aeterna sunt, aliter in elementis mundi, ubi omnia simul facta futura sunt, aliter in rebus, quae secundum causas simul creatas non iam simul, sed suo quaeque tempore creantur: in quibus Adam iam formatus ex limo et dei flatu animatus sicut faenum exortum; aliter in seminibus, in quibus rursus quasi primordiales causae repetuntur de rebus ductaeebimus. Quod enim manibus corporalibus Deus de limo finxerit hominem, nimium puerilis cogitatio est, ita ut si hoc Scriptura dixisset, magis
Abbreviated transcription (Latin):
secdm iel quod dñs ignficat dicens scribam cruditun in regno
di similem esse patrĩfamilias ꝓferenti de tesauro suo inoca
ormeresa antuerliuo etum testam̃tet dicuntur. In librs altem
oinib: scis intueri oporte quac ibi aeterna intimentirꝰ. quac
quaeritur utrum om̃ia sedmñ figiurarum tantummodo urgelle
accipiantur: anetiuam scđm fidem rerum gastuo lo uatle¬
renda & defendenda sint. Nam non esse accipi enclari asi

Expanded text:
secundum id quod Dominus significavit dicens: Scribam eruditum in regno Dei similem esse patrifamilias, proferenti de thesauro suo nova et uetera, quae duo etiam testamenta dicuntur. in libris autem omnibus sanctis intueri oportet quae ibi aeterna intimentur, quae fctarum quaeritur utrum omnia secundum figurarum tantummodo intellectum accipiantur an etiam secundum fidem rerum gestarum asserenda et defendenda sint. nam non esse accipienda fi