comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
parccm non rectie qͣncitnem
tam uim ex dote qm mlrem ex
ante nupcias donacõne lucrati d̾¬
cernimꝰ. ueluti si maritus mille
solidorum mñ nupcias donacõm
confec̾it. licebit muilieni et mino¬
ris et cmplioris qmͣtitatis dotem
conferre ⁊ matito si mulr ante
nupcias donacõm ħ cñ obfuand̾¬
est. ut si qnͣtaa ͣ partem mlr sti¬
puletur. Sibi lucro cedẽ exante
firmũ atq inuiilidũ ħ eẽ ut
nullas ex eo ꝓcedere possit exac¬
tio p̾cipimus. ¶Ladem custodi¬
ri censemus.s tue pater ꝓfilio
siue mates siue ip̃e dłictuus
uxorem sui mr̾ constitutus sũ
quilib alius ꝓ eo. añ nupcias

Expanded text:
partem, non pecuniae quantitatem, tam virum ex dote quam mulierem ex ante nuptias donatione lucrari decernimus. Veluti si maritus mille solidorum ante nuptias donationem confecerit, licebit mulieri et minoris et amplioris quantitatis dotem offerre et marito similiter ante nuptias donaest, ut quantam partem mulier stipuletur sibi lucro cedere ex antinfirmum atque invalidum hoc esse, ut nulla ex eo procedere possit exactio, praecipimus. Eadem custodiri censemus, sive pater pro filio sive mater sive ipse ducturus uxorem sui iuris constitutus sive quilibet alius pro eo ante nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
pͣfen̾aꝵ apͣ mariturti mane̾it
et ħ dotali iustr̃o fu̾it. acciptum¬
ncrum utrum ne b̾at. iliqͣs
dehiis actones maritus siue
directas. siue utiles an penes
dem actõnes mouere. ap̃opetẽ¬
tes iudices nulla rati kitacõe
qͣb eo ersgoida ctnsurar qͥ det
coru prta se  uuorem depen¬
dere¶peccimias aut̃ sor tis quas
ad quas ipa uolu̾it distribũe
et siquidem indocali instio y¬

Expanded text:
 apud maritum maneant, et hoc dotali instrumento fuerit adscriptum, utrumne habeat aliquas ex his actiones maritus sive directas sive utiles, an penes dem actiones movere apud competentes iudices nulla ratihabitione ab eo exigenda, et usuras quidem eorum circa se et uxorem expendere, pecunias autem sortis quas ad quas ipsa voluerit, distribuere. Et si quidem in dotali inst
Abbreviated transcription (Latin):
isent qm̃ et alio ꝓca offe̾nte do¬
tem. ip̃a cam ꝓ seudetu offe fe
ne ꝙ adeo uerum est ut ccip᷑¬
su.ab alio ꝓse oblatam dotem
mlucrum suũ reposcat nͥ forre
is qui eom optulit sturim id ẽ

Expanded text:
iam et alio pro ea offerente dotem ipsa eam pro se videtur offerre. Quod adeo verum est, ut et ipsa ab alio pro se oblatam dotem in lucrum suum reposcat, nisi forte is qui eam obtulit statim id est
Abbreviated transcription (Latin):
ra dotał instriuti fucit et iõ noͣ
ignorans ita demum ad peticõm
dotis ad mitti te posse si dotema
te icͣ ipqͣ datam ꝓbatum es.
stante inmio donandiaĩo nido¬
tcui. ascripsit. si eandem douacio
⁊ durante m̾m̾io morte obutab¬

Expanded text:
ra dotalis instrumenti facit: et ideo non ignoras ita demum ad petitionem dotis admitti te posse, si dotem a te re ipsa datam probatura es. stante matrimonio donandi animo in dotem adscripsit, si eandem donationet durante matrimonio mortem ob
Abbreviated transcription (Latin):
co p̃r. ¶oge leo nis diue menio¬
ti e pacła iucrorum dotis e⁊ ante
nipcias donacõ is paria eẽ sc̃ien¬
te necadiciente quid sĩ oporte¬
at. si s minime obsuatum sit.
Nos oĩa clatacẽ cupientes p̾cipi¬
mus disparib eius pactis inqio

Expanded text:
 pp. Lege Leonis divae memoriae pacta lucrorum dotis et ante nuptias donationis paria esse sanciente nec adiciente, quid fieri oporteat, si hoc minime observatum sit, nos omnia clara esse cupientes praecipimus disparibus eis factis maio
Abbreviated transcription (Latin):
defĩorem cãm dotis inq caĩmi
pri soli repeticõ ꝯpetit. pacto pͦ¬
se fĩ auctoritate iuris sepissume
sit Responsum.
geno ei prius in matirmo uio
desi uicta. nepotib pactus rectitu¬
i. lic hiis actõm q̾rere non potuit
tautił eiꝰ cxequitate. iccomodab̾¬

Expanded text:
teriorem causam dotis, in quem casum patri soli repetitio competit, pacto posse fieri auctoritate iuris saepissime sit responsum. genero ea prius in matrimonio defuncta nepotibus pactus restitui, licet his actionem quaerere non potuit, tamen utilis eis ex aequitate accommodab
Abbreviated transcription (Latin):
b uel ueturis nauium siue ni¬
mentorum uel oꝑis ẜuorũ uelqͥ¬
stu auliũ annonarum. ⁊ alis
q̃ sunt ei suꝑalia parti mułns res¬
tituendis. ¶Igit᷑ ⁊ insom̾ti capi¬
tulo sua exstipulatu actõ utat᷑
natiia. ut si mlr. amarito su̾it

Expanded text:
l vecturis navium sive iumentorum vel operis servorum vel quaestu civilium annonarum et aliis quae sunt eis similia parti mulieris restituendis. Igitur et in sequenti capitulo sua ex stipulatu actio utatur natura, ut, si mulier a marito fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
mp̾r. Qnͣtuis p̃r cuus cumten¬
atur eiꝰ mõi tñ conuentõ quo in¬
uuuis accõm incegre dotis hãs p¬
D. Dactum domale quo mrer¬
lit si inmatmoino decessisset
tibi etfrib tius dos restitueret᷑
limia minls iouis int̾cessigde¬

Expanded text:
. Quamvis pater tuus, cum te natur, eiusmodi tamen conventio, quominus actionem integrae dotis habeas, pd. Iat, si in matrimonio decessisset, tibi et fratribus tuis dos restituereturlegitima minus intercessit, de
Abbreviated transcription (Latin):
audutur. Nocͣm est et in hac ꝑte
mulieris sub uenire ħ tm̃ modo
adito ut fund̾ dotalem non solũ
ypothece titulo dare nec consenci¬
ente piłre matitus possit s uec
ilienate. ne fragllotate nature
sue inrepentiam deducẽum in¬
opiam. ¶Licet eĩ anascasia w¬
siaͣ łex de consentientib mułnbꝰ
nel suo uin renũciantib loꝗtur¬

Expanded text:
ssarium est et in hac parte mulieribus subvenire hoc tantummodo addito, ut fundum dotalem non solum hypothecae titulo dare nec consentiente muliere maritus possit, sed nec alienare, ne fragilitate naturae suae in repentinam deducatur inopiam. 15c . Licet enim anastasiana lex de consentientibus mulieribus vel suo iuri renuntiantibus loqu
Abbreviated transcription (Latin):
iritus ca̾um lucretur nͥ ⁊ hie do¬
nator emm scipulatus sit. ¶ Prͣ¬
ca scimꝰ siquis indotem uel pre¬
dia uel ctum rectlitum uel edes
uel pones cuules spopondit. ẜ ꝓ

Expanded text:
aritus casum lucretur, nisi et hic donator eum stipulatus sit. Praeterea sancimus, si quis in dotem vel praedia vel certum reditum vel aedes vel panes civiles spopondit vel
Abbreviated transcription (Latin):
in telliginus omnem citra parẽ¬
tem ꝑ uilem serum ascendentem
et in pot̾ate dotutam ꝑsonam yu̾¬
tem. parenti em̃i tucitam ee scipu¬
Ibi eĩ ⁊ solus ex actom̃ ħebar cõ¬
sensu filie non ex pettato ⁊ si de¬
ce debat ad suos hrdes tñs uicce
rei uxorie fu̾at actõ non potãt.
solus pater sñ consensu filie sue
agẽ. c⁊si nec dum actone mota ⁊¬
ab actone hac luce fu̾it sb̾tractꝰ
et si lis ⁊ testnta eẽt ad filiam aiͣ
ꝓprium patrimoniũ dos reũ telũ
ꝙ non erat inexstipulatu. iccõe

Expanded text:
intellegimus omnem citra parentem per virilem sexum adscendentem et in potestate dotandam personam habentem: parenti enim tacitam ex stipuibi enim et solus exactionem habebat consensu filiae non expectato et, si decedebat, ad suos heredes transmitterei uxoriae fuerat actio, non poterat solus pater sine consensu filiae suae agere: et si necdum actione mota ab hac luce fuerat subtractus et si lis contestata esset, ad filiam quasi proprium patrimonium dos revertebatur. Quod non erat in ex stipulatu actione
Abbreviated transcription (Latin):
equissiinũ nob̾ insũ est incestip¬
ulatu accõne mlr̾em docera suam
p̾cipuam accipere et si emancipa¬
ta uel cxyidata sit. uelcum alus
hrdib scripta quo anob̾ recepto
et alie multe sp̃es ꝓpͥum accipiũt

Expanded text:
equissimum nobis visum est et in ex stipulatu actione mulierem dotem suam praecipuam accipere, etsi emancipata vel exheredata sit vel cum aliis heredibus scripta. Quo a nobis recepto et aliae multae species promptum accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Nem inp̃ senti non mniui¬
mam aggreduuir. S in õi pene
effusam tam sr̃ rei urore actõc
qmͣ ex stipulatu eaꝵ mu pulati¬
tesecantes et in unũ tra natura¬
mitem exstipula tr actois dotis
totũ rei yxorie s ad dignũ psite
Rei uiorie itaq actone sẜlata
sc̃im᷑ om̃s dotes ꝑ exscipulatu
actõm erigi sine scripta fu̾it sti

Expanded text:
. Rem in praesenti non minimam adgredimur, sed in omni paene effusam, tam super rei uxoriae actione quam ex stipulatu, earum commuresecantes et in unum tramitem ex stipulatu actionis totum rei uxoriae ius, quod dignum esse Rei uxoriae itaque actione sublata sancimus omnes dotes per ex stipulatu actionem exigi, sive scripta fuerit s
Abbreviated transcription (Latin):
atur crsiquid ex actõne rei ipeon¬
e sẜuenerit addatur. ¶ sciendii¬
ritus ea dereliquiil cum manife¬
stissinũ est testaroxem qui nd
actonis suf ad sutcessores ⁊ sine
tio introducatur cum sit donato¬
suo iuri mederi¶ S nec retentõ
obres amotas nccͣia est cum pa¬
toat omnib maritis reꝵ annoroe
iuidiciũ ⁊. Isilent oblibõs retenꝰ¬

Expanded text:
a, si quid ex actione rei uxoriae supervenerit, addatur. Sciendritus ea dereliquit, cum manifestissimum est testatorem, qui non actionis ius ad successores et sine tio introducatur, cum sit donatosuo iuri mederi? Sed nec retentio ob res amotas necessaria est, cum pateat omnibus maritis rerum amotarum iudicium. Sile
Abbreviated transcription (Latin):
sacsatissimis constitucõnib. uel
libris prudencium cantum est q
non cc̃ium huic legi inuemiatur
⁊ ħ insuomaneat siͥnitate et ħ¬
cestipulatiractõm aggͦetus. lici¬

Expanded text:
sacratissimis constitutionibus vel libris prudentium cautum est, quod non contrarium huic legi inveniatur, et hoc in sua maneat firmitate et ex stipulatu actioni adgregetur, lic
Abbreviated transcription (Latin):
mariti uxori illicoꝰ et insolidum
fĩ iubebat et rei uxorie aut ãru¬
a bima tͥma die nbus qͥ pond̾e
num̾o iñfura ueconsistunt ex¬
octom polli cebatur. Et non inso¬
lidum. s qnͣtum mnaritus face̾
rotͦ. ssi non dolo malo suamdi
figuram ex stipulatu dumꝰ actor
lo paito adħ̃ito intm̃ quid̾ mari¬
tus condampnetur inqnͣtum sa¬

Expanded text:
mariti uxori ilico et in solidum fieri iubebat, rei uxoriae autem annua bima trima die in his quae pondere numero mensura consistunt exactionem pollicebatur, et non in solidum, sed quantum maritus facere potest, si non dolo malo suam defiguram ex stipulatu damus actiolo pacto adhibito, in tantum quidem maritus condemnetur, in quantum fa
Abbreviated transcription (Latin):
dotem dorem dando insuam ꝑro¬
nam dotem stipula tus est uel pac¬
tum fec̾it. tunc p̃sumatur n mu¬
lietem ipam̃ stipsonem fecifsisse
ut cidos exhiꝰ cãu accẽdat. n em̃i

Expanded text:
dotem dando in suam personam dotem stipulatus est vel pactum fecerit, tunc praesumatur mulier ipsa stipulationem fecisse, ut ei dos ex huiusmodi casu accedat. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
munia surt utrius actõie que
lati actom̃ accomodaudã. ¶Itaq
partus dotaliũ ancillaꝵ id eaq̃
uoluit ¶ fetus aut̃ inm̃corũ coia
q qͥ fructiru noĩe continentut᷑ad̾¬

Expanded text:
munia sunt utriusque actionis, quae latu actioni accommodanda. Itaque partus dotalium ancillarum, id esvoluit. Fetus autem iumentorum et omnia quae fructuum nomine continentur ad
Abbreviated transcription (Latin):
uolee̾nci itte quid eas mariti
piebant ¶Cum aut̃ młr redibi¬
banbebant actom̃ un huius ca.
ad cum qui dotem dedit ꝑcessio¬
nem crans ferre uel ipãs redelere
etita inueniebatur forsitan pꝰ
lib̾os forte editos infelixmlr in
huiꝰ donacõnes et mułres dotes
suac ip̃as hĩe cum fortuitus cõꝰ
ħ lucrum ei addident ⁊ stͥuiter s
dotem ded̾it sibi dan mnbinꝰ cnum
stipulatus est. tunc et cĩ cumn¬

Expanded text:
ecte quidem eas mariti piebant: cum autem mulier redhibihabebat actiones huiusmodi casus ad eum qui dotem dedit per cessionem transferre vel ipsas res reddere: et ita inveniebatur forsitan posliberos forte editos infelix mulier indhuiusmodi donationes et mulierem dotem suam ipsam habere, cum fortuitus casus hoc lucrum ei addiderit, et firmiter hoc dotem dederit, sibi dari huiusmodi casum stipulatus
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾tilitatem ꝑnicõsũ t̾. ¶ Sin
autem mimime res mobiles fu¬
eruit estunate eai post bienni¬
malus reb mobilid uel im¬
mobilib ꝓiam stã diuisione
oĩa ꝓcedere licentiam minime

Expanded text:
tatem perniciosum est. Sin autem minime res mobiles fuerint aestimatae, ea post bienniin aliis rebus mobilibus vel immobilibus, pro iam facta divisione omnia procedere. licentia min
Abbreviated transcription (Latin):
minacõnem. Ita et eĩ et inꝑicia
hõim e⁊ iusticitas nitbil eis pos¬
sit afferre p̃iudiciũ cũ nos uł ig
nozantib ⁊ nescientib inħ cau
nrãm induximus ꝓuideticiam.
si eĩ ⁊ stipłones et xpothece ĩneẽ
docib intelliguatur et inutileᷤ
stipulõnes emendantur. sio in
postenim cũ inueni atur ualida
et u ꝓfcã qiͣ omnib dotalibus
inst̾ris aprudentissit iuris con¬
fectis. ¶ Et nemo pucet norh¬

Expanded text:
minationem. Ita enim et imperitia hominum et rusticitas nihil eis possit adferre praeiudicium, cum nos illis et ignorantibus et nescientibus in hoc casu nostram induximus providentiam. si enim et stipulationes et hypothecae inesse dotibus intelleguntur et inutiles stipulationes emendantur, sic in posterum causa inveniatur valida et perfecta, quasi omnibus dotalibus instrumentis a prudentissimis iuris confectis. Et nemo putet no
Abbreviated transcription (Latin):
nupcias donacõm nipture dedit
mulii et nccͣla moniuñta ad hi¬
bu̾it cum excedat sũmam lunã
nuptura sit. Non so lũ ad eum eͥ
inte impcias donacõ datur mo¬
num̃ta suam adbibeant firm¬
icatem. s q̃ ad illum ꝓ quo dedit
ut si lucrum ei ex dotalib pac¬
tis accesserit. son ħ cedat dona
concedat ꝯu̾tat fi̾numq etirre¬
uocabilem hãt nisi donator ⁊
ħ ꝯibi rectli yuius cau̾m fũit sti¬
pulatus. ne et inp̾fato co̾i siłe
anterioriuiciũ oriatur ¶Oma
minor qnͣtitas sit uel ita res sit¬

Expanded text:
nuptias donationem nupturae dedit mulieri et necessaria monumenta adhibuerit, cum excedat summam legitimam nuptura sit, non solum ad eam, cui ante nuptias donatio datur, monumenta suam habeant firmitatem, sed etiam ad illum pro quo dedit, ut, si lucrum ei ex dotalibus pactis accesserit, non hoc cedat donaconvertat firmumque et irrevocabile habeat, nisi donator et hic sibi reddi huiusmodi casum fuerit stipulatus, ne et in praefato casu simile anteriori vitium oriatur. Sin autem minor quantitas sit vel ita res
Abbreviated transcription (Latin):
ad yuc resprincipales cradite.
Et si tradite tota dos in auro sit
indiem post biennuum ilslira
usq ad t̾ciam par dem centesi¬
me p̾stari. ¶ Sui nutem alie res

Expanded text:
fuerint adhuc res principales traditae: et si tota dos in auro sit, itidem post biennium usuras usque ad tertiam partem centesimae praestari. Sin autem aliae res
Abbreviated transcription (Latin):
ra ꝓ testabatur. ¶Et sinon ꝑ ser¬
uum. s int̾ p̃sentes cel ebͣta
dubitabatur debere ostendi
ꝑtes ee p̾sentes. ¶Ciunitaq
satis utlle est inccͣtib et ẜuoᷤ¬

Expanded text:
ra protestabatur: et si non per servum, sed inter praesentes celebratam dubitabatur, debere ostendi partes esse praesentes. Cum itaque satis utile est in contractibu
Abbreviated transcription (Latin):
eos actum ut incipiat quidem
ccͣ morientem obligacõ ñmmi¬
teat᷑ aut᷑ h̃idib euis donec
ad efftm̃ ꝑ ducatur. Iemo em̃
ita stultus inueritur ut tal

Expanded text:
eos actum, ut incipiat quidem contra morientem obligatio, immineat autem heredibus eius, donec ad effectum perducatur. nemo enim ita stultus invenitur, ut tal
Abbreviated transcription (Latin):
smsi hiis quidicit sese ueladu̾¬
sariũ ab eẽ ligiridis. acmani¬
fectissimis ꝓb̃onib clmolius
quid̃ siꝑiccipturam t saltem
ꝑtefres undiq ydoncos et oi
excepcõne inauores ostendetr

Expanded text:
nisi is, qui dicit sese vel adversarium abesse, liquidis ac manifestissimis probationibus et melius quidem, si per scripturam, sed saltem per testes undique idoneos et omni exceptione
Abbreviated transcription (Latin):
num es. saltem inp̾senti diri
neraticiis caucõib solitum
est ascribi scipłones ꝑ c̾tos ꝓ¬
uos celebrari. ¶S quidam in¬
deuocione tenti ex ħ mat̾iam

Expanded text:
num est saltem in praesenti dirimneraticiis cautionibus solitum est adscribi, stipulationes per certos servos celebrari. sed quidam indevotione
Abbreviated transcription (Latin):
hr̾des fcm̃ possint ad inpłeuiã
sb̃tili ⁊ fupua cua serupillosita¬
ce explosa ꝑ quam putabant
non ẽẽ possibile stm̃ ab alio
cum pene similisõpp ħopiiũ.

Expanded text:
heredes factum possint adimplere: illa subtili et supervacua scrupulositate explosa, per quam putabant non esse possibile factum ab alio cum paene similis omnium
Abbreviated transcription (Latin):
D. agnam legum uet̾um
obituntatem que ꝓ trayendaꝵ
liciũ maximam occonem ui
ad huc prebebat amputantes
sc̾imus ut si quis cc̃o loco tpre
fcurum se aliquid uel daturuͭ stip

Expanded text:
. Magnam legum veterum obscuritatem, quae protrahendarum litium maximam occasionem usque adhuc praebebat, amputantes sancimus, ut, si quis certo tempore facturum se aliquid vel daturum se
Abbreviated transcription (Latin):
D. U et̾is niris alt̾tacon̾es deci¬
dentes gn̾ałr sc̃imus. omnem sti¬
pulacõm siue iñdando sũ infaci¬
cudo sñ mxta exdando ⁊ facien¬
do inueniatur ⁊ ad hr̃des et ceͣ¬
principalibo ꝑ ronis iustum est
mictatur. et sic ex istimentur

Expanded text:
. Veteris iuris altercationes decidentes generaliter sancimus omnem stipulationem, sive in dando sive in faciive mixta ex dando et faciendo inveniatur, et ad heredes et cprincipalibus personis iustum est,s transmittatur? Et sic existimentur
Abbreviated transcription (Latin):
pignus et fidenissorem acceꝑit
licet᷑ si mall fideuissorem co¬
uenire ineam peccuniam in qͣ
se obligauit cum ꝙ fucit de¬
bet ius ꝓignorum meumtnͣs¬
fetre. ¶ S cum maliom quo
cãm sadeu pignora uel ypot¬
necas hẽt obligãtas nõ prns
compenendus est tnͣsferrepig¬
nora ꝙͣͣ oe debitum exsboiuat᷑.

Expanded text:
et pignora et fideiussorem accepit, licet, si malit, fideiussorem convenire in eam pecuniam, in qua se obligaverit. quod cum facit, debet ius pignorum in eum transferre. Sed cum in alia quoque causa eadem pignora vel hypothecas habet obligatas, non prius compellendus est transferre pignora, quam omne debitum exsolvatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nr᷑ ẜmo completus est auorum
deuocom uel agniccẽm uel ex
libelo ad monicõm aliis debi¬
torib p̾ iudicare et aliis ꝓde̾e
credicorib sit itaq gnͣał deuo¬
cio et nem̾ini liceat alienam
inde uocionem sequi cumee u¬
nastirpe uuo q fonte umis
effluxit ccͣtus uel debr cã ex
eadem actõne apparuit.

Expanded text:
r sermo complexus est, aliorum devotionem vel agnitionem vel ex libello admonitionem aliis debitoribus praeiudicare et aliis prodesse creditoribus. Sit itaque generalis devotio et nemini liceat alienam indevotionem sequi, cum ex una stirpe unoque fonte unus effluxit contractus vel debiti causa ex eadem actione apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat cͥcumduxit᷑ eo tempore
D̾. Consantaneum uiri fuit cẽp¬
ectiptis p̃si cͣem ꝓuincie impleta
iuris sollem pͥutate etad ilsano
emptorio edc̃o ut p̾senciam fa
ceret sui commocione fco si in
successor eius facere curabit adꝭ
rit ł ad cogendum eumut se rep̾¬

Expanded text:
fuerat, circumduxit eo tempore, . Consentaneum iuri fuit tempaescriptis praesidem provinciae impleta iuris sollemnitate et adversario emptorio edicto, ut praesentiam sui faceret, commonefacto, si insuccessor eius facere curabit. A qrit vel ad cogendum eum, ut se rep
Abbreviated transcription (Latin):
cõ ꝓcecebat. quidam computabant
eruescire taciturnitare sopitam.
¶tͣ si quis gen̾ałr dix̃at obnoxium
sibi aliꝙ constitutũ aliedubitacõ¬
nes em̃gebunt. si om̃s ei competence᷑
actõnes huius uanacõne conciuneri
credantur anũo qisilencio cũ eas
hico tempore expirarenullo exin¬
cta libelli couencone admnicło eis
acquisicossc̃iimus itaq uustam in iu.¬

Expanded text:
ocedebat, quidam putabant evanescere taciturnitate sopitam. Et si quis generaliter dixerat obnoxium sibi aliquem constitutum, aliae dubitationes emergebant, si omnes ei competentes actiones huiusmodi narratione contineri credantur, an vero quasi silentio circa eas habito tempore expirare, nullo ex incerta libelli confectione adminiculo eis adquisito. Sancimus itaque nullam in iu
Abbreviated transcription (Latin):
scilia sepatim sensen uelfanitti¬
ones exigidon cedimus ne dole
suam sibi dampnosam incelli¬
gaut scuius lege̾s tem̾atores qn¬
quaguitta libratum auri con¬

Expanded text:
ilia separatim censeri vel functiones exigi concedimus, ne dolesuam sibi damnosam intellegant. Huius legis temeratores quinquaginta librarum auri con
Abbreviated transcription (Latin):
u ⁊̃ ex młtis ccis quidam ob¬
noxumi bñs et maxime et siłib
agitabatur aniudeatur om̃s cãs
in iudiciũ deduxisse aut uetusti¬
ssmam eaꝵ aut oĩo ncħ fecisse

Expanded text:
 Si ex multis causis quendam obnoxium habens, et maxime ex similibagitabatur, an videatur omnes causas in iudicium deduxisse aut vetustissimam earum aut nihil fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Dt ꝑsectius oĩb consulamꝰ
instrucia penitus adusam sui noce¬
at. S sit aliqua uit̾ desides eriugi¬
lantes differancia sanctimus ut
si qn̾ affu̾it isqui res auenas ł
creditori obnoxuas detin et defide¬
rat dñs rei uel creditor sugni iit̃e¬
uel infancia uei surore laborante
et neminem tutorem uel curatoxẽ
hñte uel in magna potute consti¬

Expanded text:
. Vt perfectius omnibus consulamus infantia penitus adversarii sui noceat, sed sit aliqua inter desides et vigilantes differentia, sancimus: si quando afuerit is, qui res alienas vel creditori obnoxias detinet, et desiderat dvel infantia, vel furore laborante, et neminem tutorem vel curatorem habente, vel in summa potestate consti
Abbreviated transcription (Latin):
tum numire ꝓhibitiun nõ
est. et cum flupius priore. il¬
ueo deresito.aliũ si bi fagit ager
O si paulatim ita auferat alu¬
q parti aplicet id allumouis i¬
re ei q̃ritur cuus fund crescit.
li fiuiinis reddidit dutorrs
pp res quas rossicent trbutoꝵ
p̾stacõm agnorcant. et quisuũ
ceplorant erĩ mouiũ diminut̃
alieno saltem functõnis honere
lib̾entor et nr̃e strenitatis lar

Expanded text:
tum munire prohibitum non est. et cum fluvius priore alveo derelicto alium sibi facit, ager quod si paulatim ita auferat aliique parti applicet, id adluvionis iure ei quaeritur, cuius fundus crescit. ili fluminis reddidit ditiores, pro terris quas possident tributorum praestationem agnoscant. et qui suum deplorant patrimonium imminutum, alieno saltem functionis onere liberentur et nostrae serenitatis lar
Abbreviated transcription (Latin):
infestare uolutatem inscriptis
etpponere publice ubi domi cllui̾
ẜet posso̾r seucũ tabulariori sb̾¬
icrirco̾no uel si ciuitas tabularios
nõ u̾ebat citm trñi testium is ser

Expanded text:
nifestare voluntatem in scriptis et proponere publice, ubi domicilium habet possessor, seu cum tabulariorum subscriptione vel, si civitas tabularios non habeat, cum trium testium subscr
Abbreviated transcription (Latin):
t̾es accũsaconem q̃ iudicii pu¬
blici instar obtineant ince̾de̾
si suas suorũq inuirias exe¬
qnͣtur. iõ consobrim tui nec̃e
defende̾ tibi ꝑmictumis.
iuder eu q ulcionem et m

Expanded text:
tes actiones quae iudicii publici instar obtineant intendere , si suas suorumque iniurias exsequantur. Ideoque consobrini tui necem defendere tibi permitiudex eam, quae ultionem et mo
Abbreviated transcription (Latin):
tus fũ̾it. nec aliomͦ ctsi uolu̾it tu¬
tor aut curator sẽ pot̾. ¶ S si crro¬
re ductus res ad nũstrauit neg̾g̃oꝵ¬
e n amagr̾atib munici palibus
tutorem ortum ex alia cuntate n
domiciliũ ubi noĩatur pu̾tem su¬
redan posse ab eo cuuiꝰ ir̃ dcc̃cm
subiectus non est c̾tulinu iuris or¬
cti p̃peram officii ad ꝑiculũ eius fer

Expanded text:
tus fuerit nec alio modo, etsi voluerit, tutor aut curator fieri potest: sed si errore ductus res administraverit, negoneque a magistratibus municipalibus tutorem ortum ex alia civitate nec domicilium ubi nominatur habentem iure dari posse ab eo, cuius iurisdictioni subiectus non est, certissimi iuricti perperam officii ad periculum eius per
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Cum tibi mea etate p̾slĩt¬
ꝯstituto ut si de statuto ꝯ stares
ꝑ tutores uei curatores negocutũ¬
A ad mustrati debe̾nt lib̾tatis ⁊ tro¬
u̾si am fs alleges nõ optuit impe¬
diri quo inag tiłulicã ordiuata

Expanded text:
. Cum tibi in ea aetate constituto, ut, si de statu constaret, per tutores sive curatores negotia tua administrari deberent, libertatis controversiam fieri adleges, non oportuit impediri, quo magis l
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓd. Eumiqi ob restituenda qabͤ
egerat recora pecuniam. accepit
tam h anc ꝙͣ que ꝑ ħ̃ co̾missum
denuit restituere debere conuenit
licet mortua uelauo mͦ fortinto.
inrem mora rt

Expanded text:
ae. Eum, qui ob restituenda quae abegerat pecora pecuniam accepit, tam hanc quam quae per hoc commissum tenuit restituere debere convenit, licet mortua vel alio fortuito in rem mora fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝓ fiuo tua dedisse. s ad susti¬
nendam eam exͣ dotis cam̃ fiuietu¬
e p̃dia assiginfitasse ꝓporus ciiu¬
uum mmimerũ uel hontrumu¬
nicipalium optentir exꝑsona ma
conueniri poste constat uisiipe
ꝓ ea se obnoxium fec̾. ¶Certis .¬
simũ s̃ em̃ ex alt̾ius cͣcͣtu nẽi

Expanded text:
sustentandam eam extra dotis causam filiae tuae praedia adsignasse proponas, civilium munerum vel onerum municipalium obtentu ex persona marconveniri posse constat, nisi ipse pro ea se obnoxium fecit. certissimum enim est ex alterius contractu nemi
Abbreviated transcription (Latin):
d. Sicut ĩ nicõ lib̾a potestas u¬
nucinq est hñdi uel non hñdi o¬
tractus ita renũciare semel stit᷑¬
ute obligacoi adilsario non cõ¬
senciente minime pot᷑. ¶ u ppͣ
intellig̾e debetis uoluntarie os¬
bligncõi semel uos nexos ib bac̾
non consenciente alt̾a parte cuiꝰ
D. Si insolutum nom̃ debito¬
ris sui tibi debitor tiis dedit ac
te inremtuam ꝓcuratore̾ fecit.
pnt quib fuerant obligata

Expanded text:
. Sicut initio libera potestas unicuique est habendi vel non habendi contractus, ita renuntiare semel constitutae obligationi adversario non consentiente minime potest. quapropter intellegere debetis voluntariae obligationi semel vos nexos ab hac non consentiente altera parte, cuius . Si in solutum nomen debitoris sui tibi debitor dedit tuus ac te in rem tuam procuratorem fecit, his, quibus fuerant obligata
Abbreviated transcription (Latin):
D. ¶ẜunia credulrtate ctum uẽ¬
ta es quia ꝙ colononis miem su¬
am mutno de disti adnõ p̾dii por¬
culare potre cͣrediditi ner te ad
eum obligand̾ auitoris ipius ad¬
iiuat te presencia.
D̾. Eum cui mutuam dedisti
peccunicri ad solucõm urgere
competenti debes auõne. ¶Nã
ad ñ sus negociatores qͦs ex mcib¬

Expanded text:
. Nimia credulitate circumventa es, quia, quod colonis in rem suam mutuo dedisti, a domino praedii postulare posse credidisti: nec ad eum obligandum actorum ipsius adiuvat te praesentia. D. pecuniam, ad solutionem urguere competenti debes actione. nam adversus negotiatores, quos ex mercib
Abbreviated transcription (Latin):
D᷑. Si acreditore nom̃ compa¬
rasti ea pignora que uendicor
mõis ꝑ sequ posset apud p̾side̾
ꝓuncie u̾etidisa. N am si debitũ
ex enis ꝑsona res obligatas te¬
nen tes non tnͣsferant iure coi
pignora distrahere nonꝓhibe¬
norum distrabendorum tenbhre¬
q̾m affectõne pu̾s te du exifse ꝓ¬
ponis tuom accipere pecuniam
ꝑmisisti ⁊ hanc tuam lib̾alitate̾
remu̾ans te ꝯpcuratore suo. a¬
liam pectuniam sum̾e p̾cepit
reb q humanis añ eꝑceptõ
fuit exemptus noc ꝙ ded̾is re¬
cuꝑare cum ꝑfcãm hu̾it dona¬
dum traditum pet̾e potes. ⁊ꝓcu¬
ratore. ¶Q si mutuo dedistin᷑
ad delegatos dari nouandica sti¬

Expanded text:
to. Si a creditore nomen comparasti, ea pignora, quae venditor nominis consequi posset, apud praesidem provinciae vindica. nam si debitum ex eius persona res obligatas tenentes non transferant, iure communi pignora distrahere non prohibenorum distrahendorum tequem adfectione patris te dilexisse proponis, tuam accipere pecuniam permisisti, et hanc tuam liberalitatem remunerans te a procuratore suo aliam pecuniam sumere praecepit, rebusque humanis ante perceptionem fuit exemptus, nec quod dederas recuperare, cum dum tibi traditum petere potes a procuratore. quod si mutuo dedisti nec a delegato dari novandi caus
Abbreviated transcription (Latin):
te conuictus. de extantib fruc¬
uero ꝯ dicone couuentus horum
accept̾um tesumpsuse mutuo
scripsisti ⁊ nec dum tnͣssisse tpc̃
stututimi uel mtin hanediem un¬
bitam contestacõm monstrando
reddi coucõm p̾ sidali nocione
te ei cuius memmisti. inͥ̾uicem
debiti. act̃om tibiadũ sus debito¬
rem ꝓquo soluistidicis ee manda¬
cam. et aute qtͣnͣ eo noĩe litem con¬
testeris sine hr̾de creditore fati
munus implesse ꝓpomis que si ita¬

Expanded text:
te victus extantibus frucvero condictione conventus horum acceptum te sumpsisse mutuo scripsisti, et necdum transisse tempus statutum vel intra hunc diem habitam contestationem monstrando reddi cautionem praesidali notione te ei cuius meministi in vicem debiti actiones tibi adversus debitorem, pro quo solvisti, dicis esse mandatas et, antequam eo nomine litem contestareris, sine herede creditorem fati munus implesse p
Abbreviated transcription (Latin):
m p̃r. ¶ Iom̃ib indotem dutis
qnͣuus nec delegacõ p̾cesẜit uec
uitis contestaco subsecuta sit unͣ¬
sem fũ marito atrom adslłitudi¬
nem eius qui nom̃ em̾it dari o

Expanded text:
. Nominibus in dotem datis, quamvis nec delegatio praecesserit nec litis contestatio subsecuta sit, utilem tamen marito actionem ad similitudinem eius qui nomen emerit dari o
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Si liba i constitutur ut fi¬
lixtue manmuctantur angitd
dedisti cũ q nou secuta de stibi
restituendo condicõ ꝯpetit. ¶ Nam
siquid ẜ uus cepetuno clno dede¬
rector ꝓuin cie ortabitur salua

Expanded text:
. Si liber constitutus, ut filiae tuae manumittantur, aliquid dedisti, causa non secuta de hoc tibi restituendo condictio competit. nam si quid servus de peculio domino dederector provinciae hortabitur salva
Abbreviated transcription (Latin):
copr. Ea iege muos colata do¬
natõ ut neutr asicnande suepor¬
nonis facintas ulla compet̾er᷑.
id efficit. ne alt̾ ut̾ eorum dñu
prsus alienaret uel ut donato¬
condicõ ẜuata aritur.

Expanded text:
o. Ea lege in vos collata donatio, ut neutri alienandae suae portionis facultas ulla competeret, id efficit, ne alteruter eorum dominium prorsus alienaret, vel ut donatocondicio servata, quaeratur.
Abbreviated transcription (Latin):
m pr. Si militem ad negͣocui
pcumtorem fecisti cum ħ legibꝰ
int̾dlictum sit ac pp̾ ħ recuniam
ei num̃asti. quoquid ob caimnda¬
cum est cã non secuta restitu
tibi gupetens iidex cure ħebit.
uestrm̃ ei contra ꝙͣ supplicas¬
tis dedisse ꝓponatis inter est in¬
ultum utr ne donandi aĩo dedͭ
an ob manumictendam filiã
qmͣ ancillam estimabat. cum

Expanded text:
. Si militem ad negotium tuum procuratorem fecisti, cum hoc legibus interdictum sit, ac propter hoc pecuniam ei numerasti, quidquid ob causam datum est, causa non secuta restitui tibi competens iudex curae habebit. vestrum ei, contra quem supplicastis, dedisse proponatis, interest multum, utrumne donandi animo dedit, an ob manumittendam filiam, quam ancillam existimabat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
B̾. Dictam legem donacõnis
Qnon impossibilem contineat
cam ab eo aui hãt suscepit nõ
impietam condicoi facerelocũ
iuris ductot cliscipłi. ¶Oł ppͣ si
titulo lib̾alitatis res tuas inspo¬
sam confendo ct̾am dixuti lege
nec huic illa cum poss porunit᷑ su¬
ccessores ip̃ius derepetendis

Expanded text:
. Dictam legem donationi, si non impossibilem contineat causam, ab eo qui hanc suscepit non impletam condictioni facere locum iuris dictat disciplina. quapropter si titulo liberalitatis res tuas in sponsam conferendo certam dixisti legem, nec huic illa, cum posset, paruit, successores ipsius de repetendis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ posse int̾cedere sademq ex¬
ceptione fiderussorem enis
u ri posse iuris.aucoritas pro¬
bat. Uñ si mater tua marito
quondam suo hrs non extitit᷑
satis ydonee ex cepcõnis reme¬
dio tuta est.¬

Expanded text:
non posse intercedere eademque exceptione fideiussorem eius uti posse iuris auctoritas probat. Unde si mater tua marito quondam suo heres non extitit, satis idoneae exceptionis remedio tuta est
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uel uet̾ib legib cauta uł
ab imꝑiali ꝗuctoritate intpod¬
uctasunt ¶sm autem extra
fecta nec penitus scrpta nt n ec
senatus consiati aupxiliũ irip¬
l oretiu. sͫ lib̾a et absoluta q
penitus nullo meatem cã sb̾se¬
itates decidentes scimꝰ siguis
ut ẜ uo suo manumissionem
imponat młrem accepit obn¬
oxiam sese ꝓcerta qnͣtitate fo¬
cientem. si inlib̾tatem ynũ ꝓd¬
ux̾it siue principałr młr sese o¬
bligauit. siue ꝑẜuo ħ fecit te¬
neri ecrecte. omnirtͦi senatus
consultum uelleianum in h̃

Expanded text:
rum vel veteribus legibus cauta vel ab imperiali auctoritate introducta sunt. Sin autem extra fecta nec penitus scripta, nec senatus consulti auxilium imploretur, sed sit libera et absoluta, quasi penitus nullo in eadem causa sitatem decidentes sancimus, si quis, ut servo suo manumissionem imponat, mulierem acceperit obnoxiam sese pro certa quantitate facientem, si in libertatem servum perduxerit, sive principaliter mulier sese obligavit sive pro servo hoc fecit, teneri eam, recte omnimodo senatus consultum Velleianum in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
¶ d si minꝰ ydonea mubr̾e ꝯstitu¬
ta aliquis peccunias. uel res de¬
derit ut ꝓ eo se obligaret iniri
quidem que reuera ħ accepit
mstus pareat aditus ad sena¬
tus consulti auͣctem creduori
aut̃ liceat adũ fus eam uenire
et ꝙ botest abea crigere et in
celiquũ debitorem antiquim
agͣgredi ł mpartem si aliy am¬
uliere possit accipere nel in to¬
tum si ea penitus in opia fatig

Expanded text:
Sed si minus idoneae mulieri constitutae aliquis pecunias vel res dedit, ut pro eo se obligaret, mulieri quidem, quae re vera haec accepit, nullus pateat aditus ad senatus consulti auctoritatem, creditori autem liceat adversus eam venire et quod potest ab ea exigere et in reliquum debitorem antiquum adgredi, vel in partem, si aliquid a muliere possit accipere, vel in totum, si ea penitus inopia fatig
Abbreviated transcription (Latin):
ue femina dotem uel postici¬
tus sit uel spoponderit ꝑqua¬
libet mire cum qua m̾m̾ licitu̾
est olrnimodo compellatur su¬
am confessignem ad implere.

Expanded text:
e femina dotem vel pollicitus sit vel spoponderit pro qualibet muliere, cum qua matrimonium licitum est, omnimodo compellatur suam confessionem adimplere.
Abbreviated transcription (Latin):
nini me cilub młres consenserunt uł
consen serint p̾tendentib Ean
opponendi licencia p̾lixturꝰ/ hiis
sultissimam leg̾e statumꝰ ad p̃
sũis seu alio legiti moꝰ modo
sopitis locum habituris. du¬

Expanded text:
inime mulieres consenserunt vel consenserint, praetendentibus eam opponendi licentia praebeatur: his sultissimam legem statuimus, ad sententiis seu alio legitimo modo sopitis locum habituris. D
Abbreviated transcription (Latin):
pcione oppoita senͣ dołi sen nͥ
num̃ate peccuni e ꝯpellitur pe¬
titor ꝓbare pecumam tibi eẽ n¬
uneratam. Quo non imple
rotes. Ignorare aut̾ non debe̾
non mimerate peccume excep¬
dita poccimu petitur.

Expanded text:
ptione opposita seu doli seu non numeratae pecuniae compelletur petitor probare pecuniam tibi esse numeratam: quo non impletpotes. ignorare autem non debes non numeratae pecuniae excepedita pecunia petitu
Abbreviated transcription (Latin):
se senatus consulti uelteia
nti aurilio sũ snͣ scriptis siue
atum oĩcꝰꝰ ẽẽ credendũ eami pee¬
cuniam uelres accepure et nõ
eẽ ci adsenatus consuiti uelleri¬
ni.nixiliũ regressum¶ Sm aut̃
sine scriptir inc̾cefsĩt uel instr̃o
non sic confẽcto a si posfit stip¬
ulator ostendere eam accepis¬
se peccumas uel res et sic sb̃ute
obligacõm repeui eapi a senat᷑
consulti niuamine. ¶ Si uero
ẜ minime fint ab eo ꝑbatum¬

Expanded text:
se senatus consulti Velleiani uti auxilio, sive sine scriptis sive atum, omnimodo esse credendum eam pecuniam vel res accepisse et non esse ei ad senatus consulti Velleiani auxilium regressum. 1a . Sin autem sine scriptis intercesserit vel instrumento non sic confecto, tunc, si possit stipulator ostendere eam accepisse pecunias vel res et sic subisse obligationem, repelli eam a senatus consulti iuvamine. 1b . Sin vero hoc minime fuerit ab eo a
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ si consensisti obligacõi scien¬
tocreditrice. iuꝑilio senatus cõ¬
sulti uti potes. ¶ oł sipatienciã
p̾stitisti ut qiͣ res suas maricus
quo inf̾mitati non calliditati¬

Expanded text:
 si consensisti obligationi sciente creditrice, auxilio senatus consulti uti potes. Quod si patientiam praestitisti, ut quasi suas res maritus quo infirmitati, non calliditati
Abbreviated transcription (Latin):
D. Cum ã ad eas obligacões
que ce młris ꝑcona calliditate
creditoris sũpserunt p̾mordi¬
uindetretum patrum quod de
incercessione feminarum frm̃
tur. si t̾n creditor quitcͣu̾e cũ
legit ex cepc̃one ccͣ petitor es ẜ¬
D̾. Ieredes quoq mlris adu̾¬
sus creditorem ecdem excepcõe
que exsenatus consulto intro¬
ducta est uti posse dubium nõ÷¬

Expanded text:
. Cum ad eas etiam obligationes, quae ex mulieris persona calliditate creditoris sumpserunt primordium, decretum patrum, quod de intercessione feminarum factutur, si tamen creditor, qui contrahere cum legit, exceptione contra petitores . Heredes quoque mulieris adversus creditores eadem exceptione, quae ex senatus consulto introducta est, uti posse non dubium
Abbreviated transcription (Latin):
ĩossit᷑ tnͣ si pͣcedente obligacõe
qm senatus consultu de int̾ces¬
sonib efficacem eẽ non sinit
sołom fec̾it. enus. renatus con¬
fulti bñficio munitam se ign¬
orans loum ht retetico¬
co pr. Ei adu̾sarius tuus non
cuui marito tuo. S tecũ negm
gessit reliqua conduetõnis eͥ
dicis ẽe contracta obtentu hsꝰ
obligacõnũ ño potes recusare.
Cnim u sicum eosdem fundos
non tibi s marito tuo locai
psonam tuam ut ydonenta
secutus est bñficio amplissi¬
miordinis ꝙ fcm̃ est de int̾ces¬
sionib feminaꝵ tetueripote

Expanded text:
tamen si praecedente obligatione, quam senatus consultum de intercessionibus efficacem esse non sinit, solutionem fecerit eius senatus consulti beneficio munitam se ignorans, locum habet repeti . Si adversarius tuus non cum marito tuo, sed tecum negotium gessit, reliqua conductionis, quae dicis esse contracta, obtentu eiusmodi obligationum non potes recusare. Enimvero si, cum eosdem fundos non tibi, sed marito tuo locaret, personam tuam ut idoneam secutus est, beneficio amplissimi ordinis, quod est factum de intercessionibus feminarum, te tueri pote
Abbreviated transcription (Latin):
gure nisi instro publice confae¬
to et trib testib sb̾signato
accipiant hoies mulre ꝓalis coͣ
fessionem ¶tuncet el tantum¬
modo eas obligin et siooĩa tr

Expanded text:
gare, nisi instrumento publice confecto et a tribus testibus subsignato accipiant homines a muliere fessionem: tunc etenim tantummodo eas obligari et sic omnia t
Abbreviated transcription (Latin):
uel c̾tas res sen ꝑsonas consen¬
sum ꝓprium accomodantes u¬
se siuit uel fueruit eademre¬
nunciacõ millos ccͣtus et illas
rec seu ꝑsonas quib consensũ

Expanded text:
vel certas res seu personas consensum proprium accommodantes usae sunt vel fuerint, eadem renuntiatio ad illos contractus et illas res seu personas quibus consensum
Abbreviated transcription (Latin):
usur.iꝵ accessione spondeat nõ
ẽẽ locum senatus ꝯ sulco quo fe¬
nerati filiis far̃. ꝓh̾itum est
nemim dubium est. Origo eĩ
potius obligacõnis qmͣ titulus
actois consid̾end̾ est

Expanded text:
usurarum accessione spondeat, non esse locum senatus consulto, quo fenerare filiis familias prohibitum est, nemini dubium est: origo enim potius obligationis quam titulus actionis considerandus est
Abbreviated transcription (Latin):
ccͣtus ꝑ excepcõm auxilium ob¬
ligacoi̾ tue cohesit securitas
qua conuentus defendi potes.
obligacõm. cu. ei e ecercoem
uelleiani senatus consuiti suc¬
curratur creditari contra prio¬
res debitores recissoria acto¬
D̾. Ei cum pat̾ ur̃ a calistra¬
to mutitam sumpsiss peccun¬
Nam uetut hanc euis uxor
accepiss instr̃m conscripciur
est. nec ad excepcõis tractatũ
ex senatus consulto ueni entẽ

Expanded text:
ctus per exceptionis auxilium obligationi tuae cohaesit securitas, qua conventus defendi potes. obligationem, cum ei per exceptionem Velleiani senatus consulti succurratur, creditori contra priores debitores rescissoria act. Si, cum pater vester a callistrato mutuam sumpsisset pecuniam, velut hanc eius uxor accepisset, instrumentum conscriptum est, nec ad exceptionis tractatum ex senatus consulto veniente
Abbreviated transcription (Latin):
nam obligacom accipiunt uł
inse tnͣfferunt si id ccͣbentes ñ
ig̾norant senatus consulto sẜ¬
uenitur. s si ꝓ anis cum obliga¬
te non ẽent pecruniam ex sol¬
uerint int̾cessione cessante re
ex cepone adi te int̾cesslombus
feminaꝵ ftm est uti temptus¬
ti qm̃ principałr ipã debitrit
debitore apud creditorem eius
intercessit. ¶ Sin autem ꝓcredi

Expanded text:
nam obligationem suscipiunt aut in se transferunt, si id contrahentes non ignorant, senatus consulto subvenitur. sed si pro aliis, cum obligatae non essent, pecuniam exsolvunt, intercessione cessante repexceptione, quod de intercessionibus feminarum factum est, uti temptasti, quoniam principaliter ipsa debitrix ed pro alio debitore apud creditorem eius intercessit: sin autem pro
Abbreviated transcription (Latin):
consulti auxilio n ip̃a n fides¬
sor ab ea p̾stitutus n reẜ eius pig¬
nozate adiuuantur. ¶ Sin aut̾
tutore se excusare uolente ipñ
se int̾ posuit indampntatem ei
repromictens auxilio senatus cõ¬
sulti uci minime. pͣte tur. s ie¬
ro cucores peqerit et sponte ꝑi¬
culiim suscepi auominus tene
garet eum pignori accepit pp̃ se¬
natus consulti auxiliũ uenden de
eum dñiũ mulri dufernequit᷑
nec tibi ncce ess pstito p̃cõ cipi:¬
ri uerdicati s mat heies cxnitisti

Expanded text:
onsulti auxilio neque ipsa neque fideiussor ab ea praestitus neque res eius pigneratae adiuvantur. Sin autem tutore se excusare volente ipsa se interposuit indemnitatem ei repromittens, auxilio senatus consulti uti minime prohibetur. Sin vero tutores petiit et sponte periculum suscepit, quominus teneaente, pignori accepit, propter senatus consulti auxilium vendendo eum dominium mulieri auferre nequivit, nec tibi necesse est praestito pretio emptori vindicare, si matri heres extitisti
Abbreviated transcription (Latin):
degenti ad nocͣios sumptus quo ᷤ
patris pietas non recusareti ere¬
dita est s exccͣtu fim post in¬
ortem eius de peculio actõ in
patremꝰ petere ita demũ pote¬
rit si anni utił spacnim petici¬
onem non impedit. ¶Sane si
iussu. pacris datum mutiñ ꝓbet
nec in quos usus ũsa sit pectu
iã ᷤ actõ depeculio ad u̾sus te
eo noĩe efficiter dirigi neꝙͣqmͣ
potest. ¶Q senatus consulti aux¬
ilium l filii fa. memiuit ad
nepotes et ꝓne potes d niͣgit᷑¬

Expanded text:
degenti ad necessarios sumptus, quos patris pietas non recusaret, credita est. Sed ex contractu filii post mortem eius de peculio actio in patrem competere ita demum potest, si anni utilis spatium petitionem non impedit. Sane si iussu patris datum mutuum probetur, nec in quos usus versa sit pecuiam, actio de peculio adversus te eo nomine efficaciter dirigi nequaquam potest. Quod senatus consulti auxilium, licet filii familias meminit, ad nepotes et ad pronepotes porrigit
Abbreviated transcription (Latin):
cy pr. Pidot are filiam gmño
uolens res tuas obligasti per¬
tinere. id tebñ ficiur senat᷑
consulti faiso putas. hant ei
dam prudentes iuris putau̾nt¬
cop. Si fenebris peccuma ⁊̃¬
iuxta fidem uen acredicore tͥ
duta. Nue tota qnͣtitas fenoris
patrum non adiiuaris. licet
credito com̃ contractus nom

Expanded text:
 . Si dotare filiam volens genero res tuas obligasti, pertinere ad te beneficium senatus consulti falso putas: hanc enim dam prudentes viri puta. Si fenebris pecunia iuxta fidem veri a creditore tibi data est, sive tota quantitas fenoris patrum non adiuvaris, licet creditor causam contractus non
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr.⁊ ⁊ enodorus cum siui
utis eẽ publice uideretur aut
patris uolũtate ccͣxit autmn eã
honerb incuibet uel sue po¬
tãtis constitutus nouacõne stã

Expanded text:
. Zenodorus cum sui iuris esse publico videretur aut patris voluntate contraxit aut in eam oneribus incumberet, vel suae potestatis con
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃num respũe sacis iniquũ est
ncc̃e ẽ eĩ patris rati hiconem
sus retro trabitur et confirmat
ea que ab inicõ sb̃secuta sunt.
¶Et ħ̾ quidem de priratis hõibus
sanctienda sunt. sm antem mni¬
les filius fa. sũ rectumam credi¬
tam accepit sine m̃dato .ł ton¬
sensu uel uoluitate ł raci hĩci

Expanded text:
rnum respuere satis iniquum est. Necesse est enim patris ratihabitionem sus trahitur et confirmat ea ab initio quae subsecuta sunt. et haec quidem de privatis hominibus sancienda sunt. Sin autem miles filius familias pecuniam creditam acceperit, sive sine mandato vel consensu vel voluntate vel ratihabi
Abbreviated transcription (Latin):
ci uoi̾e sumpseras doli ex cepo̾ius
auxilio p̃cium cumusuris qͣt p̃sti¬
tura eẽs ⁊ consumptus meliorati

Expanded text:
i nomine sumpseras, doli exceptionis auxilio pretium cum usuris, quas praestatura esses, et sumptus meliorati
Abbreviated transcription (Latin):
resto᷑ s cuia res uel curatores ut̾i
possõm licet pignori nexam uen¬
diderunt ꝙ sicredit᷑ ores id fccenit.
Ita depium iuxta formam edcĩ d u̾n¬
ficinm̃ tͥ inparcieturꝰ. frudulenta
uendicõne ꝑticipante consllio emp

Expanded text:
o, si tutores vel curatores vestri possessionem, licet pignori nexam, vendiderunt. Quod si creditores id fecerint, ita demum iuxta formam edicti beneficium tibi impertietur, si fraudulenta venditione, participante consilium emp
Abbreviated transcription (Latin):
mpͥr. PRediorum que sine decre¬
ꝑ̃ses openi fieret apud ꝙ siillux̾it
non uniũ sa p̾cia que curatori tuo
data sunt inprimoniu̾ tunm ꝓcessi¬
aces tuas erogatam eẽ ꝯstiterit.
anuis patronus tuus rusticum pre
sulti anctoritas rerento diño . slien

Expanded text:
crepraeses opem feret. apud quem si illuxerit non universa pretia, quae curatori tuo data sunt, in patrimonium tuum processin facultates tuas erogatam esse constiterit. annis patronus tuus rusticum praesulti auctoritas retento dominio alien
Abbreviated transcription (Latin):
inbis nec ius iurand̾ offerrilice
tit nel demũciacõibꝰ scripto mis¬
sis. querelam non numnate peccu¬
me manifestare eiqui num̃as¬
se eał alias res de disse instro̾
q mõ ppetuam sibi excepcõm
qui pecunas nim̾asse uel aliaᷤ
res dedisse inscriptus est aliꝙͣ
at ut difficile ẽe uideatur den
damus ei qui memoratti exce¬
pcone uti uelit alios uidices

Expanded text:
in his nec iusiurandum offerri liceatit, vel denuntiationibus scripto missis querellam non numeratae pecuniae manifestare ei, qui numerasse eam vel alias res dedisse instrumeque modo perpetuam sibi exceptionem qui pecuniam numerasse vel alias res dedisse scriptus est, aliquam at, ut difficile esse videatur, dendamus ei qui memorata exceptione uti velit, alios judices
Abbreviated transcription (Latin):
nium ꝙ antea constitutim er¬
at non num̃ate peccume erce¬
pcõm obicere possit qui accep¬
isse pectumas uei aas ret scn¬
ptus i sit. ueil suc cessor euis. S
in tra solum bienuium contin¬
uumꝰ ut eo elapso nuslo modo
q̃rela non num̃ate pecuuie in¬
⁊ lapso quinquennio inp̃ten¬
tis temporib ad inuabantur
q̃ inposterum licet biennium
ꝓ quinqͣnnio statiitum est eode̾
oppon̾e litigatores tonantur

Expanded text:
nium, quod antea constitutum erat, non numeratae pecuniae exceptionem obicere possit, qui accepisse pecunias vel alias res scriptus sit, vel successor eius, sed intra solum biennium continuum, ut eo lapso nullo modo querella non numeratae pecuniae inetiam lapso quinquennio in praeteritis temporibus adiuvabantur, etiam in posterum, licet biennium pro quinquennio statutum est, eodem opponere litigatores conantur,
Abbreviated transcription (Latin):
priuatis debitis acreditore coͣ¬
scribuntur ꝑtem debiti sortis
uel usuraꝵ noĩe solutamẽẽ si¬
gniticantes uer uel ad huc fe¬
neraticia cancone ap̾ creditorẽ
feneraticis ꝓmittentes uel si

Expanded text:
privatis debitis a creditore conscribuntur partem debiti sortis vel usurarum nomine solutam esse significantes, vel adhuc feneraticia cautione apud creditorem feneraticii promittentes, vel si