comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nouit. ⁊ niniuitȩ irã placauert̃ di. ⁊ helias ac moyꝰ¬
ses/R
quadraginta dierũ esurie di familiaritate sat᷑ati st̃ ⁊ ip¬
se dñs totidẽ dieb insolicudine ieiunaũ. ut nob̾ sollẽnes
ieiunioꝵ dies relinquer&. s qͦ non ꝓsit uacuũ portare
uentrẽ. ⁊ alia facere que do displicent. Atq ut cetera
p̃t̃mutã. ex t̃minare facies suas. ut appareant hominib
tradat martyrio. ut ardeat siuegloriet᷑. utrũq erũ fert᷑¬
frust᷑ sedic̃ sanguinẽ fundere: Nolite ieunare sic̃
ũs adhanc diẽ . ut audiat᷑ in excelso clamorur Nũqͥd ta¬
leẽ ieiuniũ qđ elegi. ꝑ diẽ affligere hominẽ animã suã :¬
Nũqͥd contorquere qͣsi circulũ caput suũ n saccũ ⁊cinerẽ
sternere : Nũquid istud uocabis ieiuniũ : idiẽ accep¬
tabilẽ dño lxx. Quid mͥ ieiunatis sic̃ hodie. ut audiat᷑
inclamore uox ura : Nontale ieiumũ elegi. ⁊ dehumiliare

Expanded text:
novit , et Ninivitae iram placaverunt Dei , et Elias ac Moynovit , et Ninivitae iram placaverunt Dei , et Elias ac Moyses , quadraginta dierum esurie, Dei familiaritate saturati sunt, et ipse Dominus totidem diebus in solitudine jejunavit, ut nobis solemnes jejuniorum dies relinqueret: sed quo non prosit vacuum portare ventrem, et alia facere quae Deo displicent. Atque ut caetera praetermittam, exterminare facies suas, ut appareant hominibusiam corpus suum tradat martyrio, ut ardeat, sive glorietur absque Defrustra se dicit sanguinem fundere. Nolite jejunare sicut usque ad hanc diem, ut audiatur in excelso clamor vester. Numquid tale est jejunium, quod elegiculum caput suum, et saccum et cinerem sternere? Numquid istud vocabis jejunium et diem acceptabilem Domino? LXX: Quid mihi jejunatis, sicut hodie ut audiatur in clamore vox vestra? Non tale jejunium elegi, et diem humiliare
Abbreviated transcription (Latin):
oport& litigare. s ẽẽ mansuetũ :⁊imitarieũ qͥdic̃. dis¬
cite ame qͥamitis sũ. ⁊ humilis corde: & humilitas ñ sit
affectata uecordiis. nec głam quȩ rens hominũ. s animȩ
conscientiã. Ieiunatis inqͥt ⁊ ꝑcutitis pugnis humilẽ.
test libidinẽ refrenare. qͥ nec manũ ualet cohibere. nec
linguã Hluicemodi ieiunia & in exordio huiꝰ ꝓpħȩ đs¬
arguit dicens. Ieiuniũ iotiũ ⁊ neomenias ⁊ sabbata: ⁊ ali¬
as sollẽnitates uras odiuit anima mea Unde p̃cipit᷑ ꝑ iohel.
scĩficate ieuiniũ. p̃dicate curationẽ . ut auitiis ie iunemꝰ.
⁊ bonis oꝑib insistamꝰ. curatisq peccatis. fiant scã ieiunia
deniq seqͥt᷑ E grediet᷑ sponsus decubiculosuo. ⁊ sponsade
thalamo suo. ut tẽpore ieiunii uacemꝰ orationi. ne in¬
terior homo nr̃ draconis uescat᷑ carnib qͥ datꝰ ẽ in
escã popłis ȩthyopũ. & hec dicimꝰ. ñ qͦ ieiunare¬
ꝓhibeamꝰ ꝑ que & danihel uirdesideriorũ futura cog¬

Expanded text:
 Discite a me, quia mitis sum et humilis corde : ut humilitas non sit affectata, sed cordis, nec gloriam quaerens hominum, sed animae conscientiam. Jejunatis, inquit, et percutitis pugnis humilem, test libidinem refrenare, qui nec manum valet cohibere, nec linguam? Hujuscemodi jejunia et in exordio hujus parguit, dicens: Jejunium et otium, neomenias et sabbata, et alias solemnitates vestras odit anima mea . Unde praecipitur per Joel: Sanctificate jejunium: praedicate curationem ; ut a vitiis jejunemus, et bonis operibus, curatisque peccatis, fiant sancta jejunia. Denique sequitur: Egrediatur sponsus de cubili suo, et sponsa de thalamo suo; ut tempore jejunii vacemus 688 orationi: ne interior homo noster draconis vescatur carnibus, qui datus est in escam populis Aethiopum. Et haec dicimus, non per quae et Daniel vir desideriorum futura cog
Abbreviated transcription (Latin):
&ñtã apłm de psalmo xiiii sũpsisse. qd in hebru
ñ hab&. quã eos qͥ artẽ contexendarũ interser
sũptũ ab eoponerent testimoniũ: qđ absq ait¬
ritate scriptur& positũ ñ putabant. Deniqun
greciȩ tractatores: qͥ nobis eruditionis sur inpl¬
moscõm̃tarios reliquer. hosuersiculos ueru an¬
tant atq p̃tereunt. liqͥdo confitentes uhema
editione uulgata que grece koIN dicit᷑ un
toto orbe diuersa ẽ. Sediã tẽpꝰ ẽ. ut cȩptomali¬
mus operi & reliꝰ persequamur
OS AUTEM ACCEDITE HUCFILI I
guriatricis. sem̃ adulterȩ & fornicarisu
quem lusistis. suꝑ quẽ dilatastis os. & eiecistis laga
lxx. uosaut̃ accedite huc filu iniqͥ. sem̃ adultamiꝰ¬

Expanded text:
tolum de psalmo XIII sumpsisse, quod in Heb. non habetur, quam eos qui artem contexendarum inter se assumptum ab eo ponerent testimonium, quod absque auctoritate in Scriptura positum non putabant. Denique omnes tractatores, qui nobis eruditionis suae in psalmos commentarios reliquerunt, hos versiculos verum adnotant atque praetereunt, liquido confitentes in Hebraico editione Vulgata, quae Graece κοινὴ dicitur, et in toto orbe diversa est. Sed jam tempus est, ut coepto incumbamus operi, reliqua persequamur. Vos autem accedite huc, filii auguratricis: semen adulteri et fornicariae super quem lusistis? super quem dilatastis os, et ejecistis linguam? LXX: Vos autem accedite huc, filii iniqui, semen adult
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ. & rursũ. Uigilate. qͥa nescitis quahora
dñs ur̃uenturꝰ sit. Et id circo dantes locũ uabdb
canes inpudentissimi st̃ qͥnimꝗͣ sat᷑ant᷑. Uomuni
enĩ qd comederint. & reuertunt᷑ aduomitum¬
suũ. Deqͥb & petrꝰ apłs loqͥt᷑. Accidit illis uerul
lota in uolutabro luti. Qͦsspeculatores & anes:
cosdẽ et pastores sequenssermo de monstra
si pastores ignorauer̃ intelligentiã. Uerbuens
& am. & iot. & mem. si legat᷑ Raiom. pastores
si Raim. pessimos sonat Hoc diximꝰ ut uanie
t̃precationis causas monstraremꝰ Om̃señ su

Expanded text:
tationem ; et rursum: Vigilate, quia nescitis qua hora tationem ; et rursum: Vigilate, quia nescitis qua hora Dominus vester venturus sit . Et idcirco dantes locum diabolo, canes impudentissimi sunt, qui numquam saturantur. Vomunt enim quod comederunt, et revertuntur adtolus loquitur: Accidit illis verum lota in volutabro luti . Quos speculatores et canes eosdem esse pastores, sequens sermo demonstrat: Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam. Verbum enim et ain et jod et mem, si legatur roim, pastores; si raim, pessimos sonat. Hoc diximus, ut variae interpretationis causas monstraremus. Omnes enim su
Abbreviated transcription (Latin):
ta dr. uox custodũ tuoꝵ eleuata ẽ. in hebrauꝰ
scriptũ ẽ. uox speculatoꝵ tuor. Deqͥb erathos¬
chiel cui loqͥt᷑ ds. Fili hominis. speculatorẽ dei
te cdomui isrł. S. illi speculatores ñ erant. ega
deniq appellabant᷑ uidentes. Isti aut̃ deqbi
pheta nc̃ loqͥt᷑ ñ solũ speculatorescȩci. s & canes
muti appellant᷑. ñ ualentes latrãre. Quieni gu¬
gẽ dñi custodire debebant. & lupos abigere & li¬
trare ꝓ dño diligt̃ sõnia. & demonicis uisionibus
delectant᷑. Etẽ sens Non posst̃ loqͥ ueritatẽ sniu
uersa mdatia. Nec hoc fine contenti st̃. qͥ ineustoda
gregis dñi dormiebant. & latrare ñ poterant igl
mabant cubile. ꝑque uoluptas corporis indieat᷑ sd
panis: & domosuiduarũ gulaeq ac libidini serus¬
unt. Non enĩ posst̃ dicere mandatũ onilucidũ
inluminan soculos. nec nosse qđ scriptũ ẽ. Sapien¬
tia hominis illuminat fatiẽ eiꝰ. Et niuticanes. ad¬

Expanded text:
tur: Vox custodum tuorum elevata est , in Hebraico scriptum est: Vox speculatorum tuorum. De quibus erat Ezechiel, cui loquitur Deus: Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel . Sed illi speculatores non erant caeci. Denique appellabantur videntes. Isti autem de quibus Propheta nunc loquitur, non solum speculatores caeci, sed et canes muti appellantur, non valentes latrare. Qui enim gregem Domini custodire debebant, et lupos abigere, et latrare pro Domino, diligunt somnia, et daemoniacis visionibus delectantur. Et est sensus: Non possunt loqui veritatem, sed universa mendacia. Nec hoc fine contenti sunt, qui in custodia gregis Domini dormiebant, et latrare non poterant, et amabant cubile, per quae voluptas corporis indicatur; sed domos viduarum: gulaeque ac libidini serviunt. Non enim possunt dicere: Mandatum Domini lucidum illuminas oculos , nec nosse quod scriptum est: Sapientia hominis illuminat faciem ejus . Et canes muti ad
Abbreviated transcription (Latin):
infelicitas inuiseorũ. & uiã pacis ñ cognouerunt
ñ ẽ timordĩ ante oculos eorũ. Qđ cũ audisse & qͣsi
a fortissimo pugilo ꝑcussusee̾m. cȩpi tacitꝰ estuare.
& stupore m̃tis uultꝰ pallorẽ signare. Hebreus inqã
exhebreis. scd̃m legẽ phariseus. eruditꝰq adpedes
gamaliel. aut ignorauit hec. aut eorũ qͥlecturi
ti. alterũ callidi est admalitiã. nec eiꝰ qͥ dixerit. &si
inꝑitꝰ sermone. ñ tam̃ scientia. & iterũ. insiplici¬
tate & sinceritate adñtiaui uobis uerbũ. Tandẽ

Expanded text:
icitas in viis eorum: Et viam pacis non cognoverunt: Non est timor Dei ante oculos eorum . Quod cum audissem, quasi a fortissimo pugile percussus essem, coepi tacitus aestuare, et stuporem mentis vultus pallore signare. Hebraeus, inquam, ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, eruditusque ad pedes Gamalielis, aut ignoravit haec, aut eorum, qui lecturi ti, alterum callidi est ad malitiam, nec ejus qui dixerit: Et si imperitus sermone, non tamen scientia ; et iterum: in simplicitate et sincer
Abbreviated transcription (Latin):
sio mea nequaquã argum̃tũ bhumani e̾e̾t ingenu
sed fructꝰ assiduȩ lectionis. Itaq omĩem scripturã m̃¬
te ꝑlustrans. animaduerti qd̾sic̃ om̃is peneadro¬
manos epła de ueteristructa ẽ instrum̃to. sic & hoc
testimoniũ de psalmis & isaia e̾e contextũ. Nã duo
pͥmi uersꝰ. sepulchrũ patens ẽ guttur eorũ. lin
guis suis dolose agebant. qͥntiꝰ psalmi sunt. Illud
aut̃ qd seqͥt᷑. uenenũ aspidũ sublabis eorũ. centesi¬
mi tricestmi nonipsalmi ẽ. Rursũq qd dr̃. quorũ
os maledictione & amaritudine plenũ ẽ. de nono
psalmo sũptũ ẽ. Tres autẽ uersiculi qͥsequntur
ueloces pedeseorũ ad effundendũ sanguinẽ. con¬
tritio & infelicitas inuiis eorũ. & uiã paces igno¬
russũ. Ultimꝰ aut̃ uersus. id ẽ octauus. ñ ẽ timor¬
ante oculos eorũ. tricesimi qͥnti psalmi pͥnu

Expanded text:
uaquam argumentum humani esset ingenii, sed fructus assiduae lectionis. Itaque omnem Scripturam mente perlustrans, animadverti, sicut omnis pene ad Romanos Epistola de veteri structa est Instrumento, sic et hoc testimonium de Psalmis, et Isaia esse contextum . Nam duo primi versus: Sepulcguis suis dolose agebant, quinti psalmi sunt. Illud autem quod sequitur, Venenum aspidum sub labiis eorum, centesimi tricesimi noni psalmi est. Rursumque quod dicitur, Quorum os maledictione et amaritudine plenum est, de nono psalmo sumptum est. Treses pedes eorum ad effundendum sanguinem: Contritio et infelicitas in viis eorum: Et viam pacis non corus sum. Ultimus autem versus, id est, octavus: Non est timorante oculos eorum, in tricesimi quinti psalmi princ
Abbreviated transcription (Latin):
uersarios nr̃os rapidi canesca simꝰ. sed di potius
qua nr̃as seqͣm uias. & audiamꝰ scripturã mo¬
nente. sapite dedño inbonitate. Et iterũ. Intel¬
ligentia optima ẽ his qͥ fatiunt eã. & sicanes
medt̃ demicis. que cadt̃ dem̃sa dominoꝵ su¬
num. Ob quã causã miscdãm consecuta. audit
lño. Omulier magna ẽ fides tua. fiat tͥ sic̃ uis.
uerat enĩ dicere cum ꝓpħa. uiã mandatorũ
noꝵ cucurri. Et iterũ. Deduc me in uia recta

Expanded text:
us quam nostras sequamur vias, et audiamus Scripturam monentem: Sapite de Domino in bonitate . Et iterum: 664 Intelligentia optima est his qui faciunt eam. Et si canesmedunt de micis, quae cadunt de mensa dominorum suorum . Ob quam causam misericordiam consecuta, audit a Domino: O mulier, magna est fides tua: fiat tibi sicut vis. Poterat enim dicere cum Propheta: Viam mandatorum tuorum cucurri . Et i
Abbreviated transcription (Latin):
sic & cras. & multo amplius. lax Uid& e qͦmͦ excȩca¬
ti st̃ om̃s ñ cognouert᷑ uniu̾si. canesmuti ñ potert̃ la¬
trare. Sõniantẽ lectulũ amantes. dormitationẽ &
cuti st̃. unꝰ qͥsq simul asũmitate eiꝰ. Uenite sumanꝰ
uinũ &t inebriem᷑. & sit talis dies crastina magna
ampliꝰ nimis. ut om̃s in qͥt bestia saltꝰueniant. & de¬
uorent congregatos. siue ut in locũ udȩorũ gentiũ
turba succetlat᷑. speculatores eoꝵ in causa st̃. serib&
ipdelic& & pharisȩi qͥ om̃s cȩcinesciert̃ dñi salua¬
torẽ.
nec lucẽ uoluer̃ uide p̃sentẽ : ad qͦs dñs loquehtꝰ
Stulti & cexi. qͥd ẽ plus aurũ. an altare qđ seiset

Expanded text:
cras, et multo amplius. LXX: Videte quoniam excaecati sunt omnes: non cognoverunt universi, canes muti non poterunt latrare: somniantes lectulum, amantes dormitationes. Et cuti sunt. Unusquisque simul a summitate 662 ejus. Venite et sumamus vinum, et inebriemur, et sit talis dies crastina, magna amplius nimis . Ut omnes, inquit, bestiae saltus veniant, et devorent congregatos, sive in locum Judaeorum, gentium turbae succedant, speculatores eorum in causa sunt, Scribae videlicet et Pharisaei: quia omnes caeci nescierunt Dominum Salvatorem, nec lucem voluerunt videre praesentem. Ad quos Dominus loquebatur: Stulti et caeci, quid
Abbreviated transcription (Latin):
em meũ : & letificabo eos indomo oratio¬
nis meȩ Lax̃. Alienigenis qͥ additist̃ dño
seruire ei & diligere nom̃ eiꝰ ut sint ei inser¬
uos & ancillas. & om̃s qͥ eustodiunt sabbata
meaut ñ uiolent ea & tenent testam̃tum
chos transit ad alienigenas qs pͥus nomina¬
uerat . & illis qͦq p̾mia pollicetur. qđ siser¬
uerint ei & de seruitute transierint ad no¬
minis illiꝰ caritatẽ. sint ei serui qualis fuit &
lo p̾notauimus. Neq enĩ fieri potest ut
nspitalib donis sit aut sexus ulladiũsitas
iunũ sumiꝰ. De sabbato & federe sẽpit̾no
updiximꝰ. Qͥ gͦ hec fecerit ad duc& eũ ds
nmonte sco suo. & letitia affiti& indomo
erationis suȩ. Mons sc̃saut dogmata ueri¬
tatis sunt. trmitatisq confessio. aut ipse
insadque ultimo tẽpore uixta hc̃ eundẽ
saiã & micheã ꝓpham gentes plurimȩ
confluent. Domꝰꝙ orationis eccła ẽ que in toto orbe

Expanded text:
m meum, et laetificabo eos in domo orationis meae. LXX: Et alienigenis, qui additi sunt Domino servire ei, et diligere nomen ejus, ut sint ei in servos ÷ et ancillas  et omnes qui custodiunt sabbata mea, ut non violent ea, et tenent testamentumchos transit ad alienigenas, quos prius nominaverat, et illis quoque praemia pollicetur: quod si servierint ei, et de servitute transierint ad nominis illius charitatem, sint ei servi: qualis fuit et elo praenotavimus. Neque enim fieri potest, ut in spiritualibus donis sit sexus ulla diversitaeo, unum simus . De sabbato et foedere sempiterno supra diximus. Qui ergo haec fecerit, adducet eum Deus in monte sancto suo, et laetitia afficiet in domo orationis suae. Mons sanctus, aut dogmata veritatis sunt, Trinitatisque confessio: aut ipse Dominus, ad quem ultimo tempore juxta hunc eumdem Isaiam et Michaeam prophetam gentes plurimae confluent . Domusque orationis Ecclesia est, quae in toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
mpleam᷑ ebri&ate: mand̾ecemꝰ & bibamꝰ. cras
eni moriem᷑. & erit sic̃ hodie sic & cras& multo
implius. hoc ẽ qđ sup̃ dixi nescier̃ saturitatẽ. nec
p̃tita uoluptate satiant᷑. sed futͥas delitias pa¬
nnt. multo maiores quã qͥb pͥus fruiti fue¬

Expanded text:
mpleamur ebrietate. Manducemus et bibamus: cras enim moriemur. Et erit sicut hodie, sic et cras: et multo amplius . Hoc est quod supra dixit: Nescierunt saturitatem: nec praeterita voluptate satiantur, sed futuras delicias parant, multo majores quam quibus prius fruiti fue
Abbreviated transcription (Latin):
reuertat᷑ : sed accepturũ esse se nouerit ino¬
m mansiones st̃ apud patrẽ. Et qͥeunuchus fue¬
mi ac fecerit uniũsa quȩ seripta st̃. habebit in
muris eiꝰ locũ optimũ. ut scilic& turris dñi
effitiat᷑. & insacerdotali consistat gradui: &
parnis filus multos habeat filios spiritales:
le fuisse eunuchũ quẽ ihs amauit plurimũ
euangelistã iohannẽ ecclesiasticȩ tradt̃ histo¬
maꝰ qui recubuit suꝑ pectꝰ ihũ: qͥ petro tar¬
dius ambulante eleuatꝰ uirginitatis alis
cueurrit addñm. Qui in secreta diuinae sena¬
cuitatis inmergensaus ẽ dicere qđ cuncta
scła nesciebant. Inpͥncipio erat ũbũ. & ũbũ
erat apud dm̃. & ds̃ erat ubũ. Hoc erat inpͥn¬
cipio apud dm̃ . facescat gͥ om̃is cauillatio uidȩ¬
orũ. & risui p̃bere secess&. aꝑiens semi uiris
regna cęloꝵ: cũ pudicitia ñ indebilitate sit
enporis .s. manimi uoluntate. Et filios adue¬
na qͥadherent dnĩo ut colant eũ. & diligunt

Expanded text:
 esse se noverit in doenim mansiones sunt apud Patrem . Et qui eunuchus fuerit, ac fecerit universa quae scripta sunt, habebit in muris ejus locum optimum, ut scilicet turris Domini efficiatur, et in sacerdotali consistat gradu, et pro carnis filiis, multos habeat filios spirituales. Talem fuisse eunuchum, quem Jesus amavit plurimum, Evangelistam Joannem, Ecclesiasticae tradunt historiae, qui recubuit super pectus Jesu ; qui Petro tardius ambulante, elatus virginitatis alis cucurrit ad Dominum ; qui in secreta divinae se nativitatis immergens, ausus est dicere, quod cuncta saecula nesciebant: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat 659 in principio apud Deum . Facessat igitur omnis cavillatio Judaeorum, et risui praebere se cesset, aperiens semiviris regna coelorum, cum pudicitia non in debilitate sit corporis, sed in animi voluntate. Et filios advenae, qui adhaerent Domino, ut colant eum, et diligant
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝓpħa dicens. ne tradasanimã confitentẽ
tibi. Dehis tropoloice bestusquȩ partẽ qͣndã
dñi deuorart̃. & supͣlegimꝰ. syriã ab ortu solis. &
grecos ab occidente. qͥ deuorant isrł totoore. Eit
inhieremia. Ouiserransisrł. leones eiecerunt eã
Primꝰ deuorauit eã rex assur. & nouissim confrin¬
głt ossa eiꝰ rex babylonis. Potest & hoc dici qd cum
isrł popło auide priusꝓuocent᷑ gentes ad fidẽ.
ut desertis saltib qͥde exercitu absalon plurimosoe¬

Expanded text:
ta, dicens: Ne tradas bestiis animas confitentes tibi : de his tropologice bestiis, quae partem quamdam Domini devorarunt, et supra legimus, Syriam ab ortu solis, et Graecos ab Occidente, qui devorant Israel toto ore. Et in Jeremia: Ovis errans Israel, leones ejecerunt eam: primus devoravit eam rex Assur, et novissimus confringet ossa illius rex Babylonis . Potest et hoc dici, quod cum Israel populo rabidae prius gentes provocentur ad fidem, ut desertis saltibus, qui de exercitu Abessalon plurimos oc
Abbreviated transcription (Latin):
ł eo qđ .lxx. trastulert̃. eruant intribulatione tua.
⁊ nos diximlib̾ent te congregatitui. symacus tͣnstuł.
eruant tesynagogatua Ergoꝓpͥe loqͥt᷑ adiudaos
qđ eos synagogar̃ suar̃ t᷑ba. tẽpore obsidionis lib̾are
ñualeat. Et om̃s eos aufer& uentꝰ. tollet aura. Qui
ãufidutiã hab& mei. hereditabit terrã. ⁊ possideb
montẽ sc̃mmeũ. ⁊ dicã uitam facite. p̃beteit̃. decli¬
nate desemita. auferte offendicula de uia populi mei
lxx. Istos enĩ oẽs toll& uentꝰ. ⁊auferet tẽpestas. qͥ aut̃
sperant inme possidebt t̃rã . ⁊ hereditatẽ conseq̃nt᷑
montẽ sc̃m meũ. ⁊ dicent. Mundas facite afacireiꝰ ui¬
as ⁊ auferte offendicula de uia płimei. Iudaei deba¬
bilonus hec assert ꝓphetari. qđ illis diuirtut e
suꝑatis. popłs redeat in iudeã ⁊possideat montẽ syon.

Expanded text:
 eo quod LXX transtulerunt: Eruant te in tribulatione tua; et 677 nos diximus: Liberent te congregati tui, Symmachus transtulit: Eruant te synagogae tuae. Ergo proprie loquitur ad Judaeos, quod eos synagogarum suarum turba tempore obsidionis liberare non valeat. Et omnes eos auferet ventus: tollet aura. Qui autem fiduciam habet mei, haereditabit terram, et possidebit montem sanctum meum. Et dicam, Viam facite, praebete iter, declinate de semita, auferte offendicula de via populi mei. LXX: Istos enim omnes tollet ventus, et auferet tempestas. Qui autem sperant in me possidebunt terram, et haereditate consequentur montem sanctum meum, et dicent: Mundas facite a facie ejus vias et auferte offendicula de via populi mei. Judaei de Babyloniis haec asserunt prophetari, quod illis Dei virtute superatis, populus redeat in Judaeam, et possideat montem
Abbreviated transcription (Latin):
nussũ. holo caustamata arietũ. & ad ipe ag¬
Domꝰ enimea: domꝰ orationis uocabit᷑ cunctis po¬
pulis. Non unigeniti uidee. nec in uno hieroso¬
Lymae urbis loco sed intoto orbe t̾rarũ. Nequa¬
quã taurorũ & hẏrcorũ & arietũ. sed oratiõis.
bant. & sedebant in cathedrispestilentiȩ. & ha¬
bebant mensas nũmislariorũ. om̃a fatientes
turpis lucri gr̃a. nescentesillud qđ scriptũ ẽ. gratis ac¬
cepistis. gratisdate. Hec autẽ futura dñs reꝓmisit
qͥ congregat disꝑsos isrł. Ad qͦs & petrꝰ apłsscribit

Expanded text:
adipe agDomus enim mea, domus orationis vocabitur cunctis populis. Non uni genti Judaeae, nec uno Hierosolymae et urbis loco, sed in toto orbe terrarum: nequaquam taurorum et hircorum, et arietum, sed orationis. bant, et sedebant in cathedris pestilentiae, et habebant mensas nummulariorum , omnia facientes turpis lucri gratia, nescientes illud quod scriptum est: Gratis accepistis, gratis date . Haec autem futura Dominus repromisit, qui congregat dispersos Israel. Ad quos et Petrus Apost
Abbreviated transcription (Latin):
Oblita es legis ditui & ego obliuiscar filioꝵ tuoꝵ¬
& iterũ. Ambulauert contͣme pũsi. ⁊ego abulabo
cont᷑ eos infurore ꝑũso Mens quae in .lxx. cũ
corde sociat᷑. ñ ẽ seribta in hebraico s quasi
int̃pretatio addita qͥd inscript̾is cor intellegidebeat:

Expanded text:
Oblita es legis Dei tui, et ego obliviscar filiorum tuoOblita es legis Dei tui, et ego obliviscar filiorum tuo Ipsi ambulaverunt contra me perversi, et ego ambulabo contra eos in furore perverso. Mens quae in LXX cum corde sociatur, non est scripta in Hebraico, sed quasi interpretatio addita, quid in Scripturis cor intelligi debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tua es & mei ñes recordata. neq cogitasti incorde
tuo. qͥa ego tacens ⁊ qͣn ñuidens. ⁊ meioblitaes
cordata esmei. neq posiustime inm̃te tua : incorde
tuo. nego teuidens despiciã & ñ tunusti. qͥa plenis
horreis habes fidutiã indiuitus Rogare menoluisti
idcirco timuisti plurimos Nonenĩ poteras dicere. ds
auxiliator m̃s: iego despiciã mimicos meos: uit̃ũ.ds¬
inluminatiomea ⁊ au ea qiẽ timebo. Qđ & si contra
m̃tistuae conscientiã dicere aliqͣndo uoliusti. m̃titaes
Qͦmͦ enĩ me pot̾as iruocare. quae mei ñ habebas me¬
moriã. neq cogitasti ũqͣm p̃cepta dicentis. honorad m
⁊ confortab̾is: ⁊ absq illo nullũ metuas: Ego enĩ qui
iuxta sẏmmacͥũ ⁊ aquilã sẽꝑtacui peccata tua iscelera
que cũq faciebas quasi ñ uiderẽ dissimulatione
neglexi. ut si ñ timore mei saltẽ poenitentia ad me
redtres qͥ ñ oculis sed palpebris intrgo filios hominũ.
at tu econtͣriꝯ oblitaes mei iaudireme noluisti

Expanded text:
mentita es, et mei non es recordata, neque cogitasti in corde tuo? quia ego tacens et quasi non videns, et mei oblita esihi, nec recordata es mei. Neque posuisti me in mente tua, et in corde tuo. 676 Et ego te videns despiciam, et non me timuisti. Quia plenis horreis habes fiduciam in divitiis, rogare me noluisti, idcirco timuisti plurimos. Non enim poteras dicere: Dominus auxiliator meus, et ego despiciam inimicos meos od et si contra mentis tuae conscientiam dicere aliquando voluisti, mentita es. Quomodo enim me poteras invocare, quae mei non habebas memoriam, neque cogitasti unquam praecepta, dicentis: Honora Dominum, et confortaberis, et absque illo nullum metuas ? Ego enim sum qui, juxta Symmachum et Aquilam, semper tacui peccata tua, et scelera quaecumque faciebas, quasi non viderem, dissimulatione neglexi, ut si non timore mei, saltem patientia ad me redires. Qui non oculis, sed palpebris interrogo filios hominum. At in econtrario oblita es mei, et audire meruisti:
Abbreviated transcription (Latin):
lismhiare: s sibona fatiens qͥescat inmalis. & ui¬
ge eqͥtatis habeat sabbatũ. idẽ otiũ: eaq tantũ fati¬
at que adanimȩ salutẽ ꝑtinent. & ad om̃e opꝰ serui¬
leñ mouet. Qeni facit peccatũ seruus peccatiẽ. Nos¬

Expanded text:
lis inhiare. Sed si bona faciens, quiescat in malis, et julis inhiare. Sed si bona faciens, quiescat in malis, et juge iniquitatis habeat sabbatum, id est, otium, eaque tantum faciat, quae ad animae salutem pertinent, et ad omne opus servile non moveat. Q
Abbreviated transcription (Latin):
illud custodiensmanꝰ suas nefatiat om̃e qd malũe
larx. Beatꝰ uir qͥ facit hec. & homo qͥ retin& ista. &
custodit sabbatũ ut ñ ꝓfan& eũ. & seruat manus
suasne fatiat iniqͥtatẽ: Quicũ apło paulo potest
dicere. Quando erã paruulus. sapiebã ut paruu¬
li st̃ Iste pͣsente conseqͥt᷑ beatitudinẽ . p̃teritorũ
obliuiscens & infut᷑m se ex tendens. donec ꝑ ueni¬
at inunitatẽ fidei & cognitionẽ filu dĩ: in uirũ ꝑ¬
fectũ. inmͥsurã ȩtatis plenitudinis xp̃i. ut eipsalmꝰ
ille ualeat coaptari: Beatꝰ uir qͥ ñ abut inconsilio
impioꝵ. Iste igit̾uir & filius interioris hominis.
deqꝰ inleuitico crebrius dr᷑ homo homo. in eobeatꝰ
uelanda. ut ñ solũ fatiat qd̾ p̾ceptũ ẽ sedstricta te¬
neat manu. & custodiat sabbatũ ne polluat illud
Qđ sit aut̃ sabbatũ qđ p̾cepit obseruandũ. sequensus
ostendit. Custodiens manꝰsuas. ne faciat om̃e malũ.
Neq enĩ ꝓdest sedere insabbato. siue dormire & epu¬

Expanded text:
custodiens manus suas, ne faciat omne malum. LXX: Beatus vir qui faciet haec, et homo qui retinet ista, et custodit sabbata, ut non profanet ea, et servat manus suas, ne faciat iniquitatem. Qui cum apostolo Paulo potest dicere: Quando eram parvulus, loquebar ut parvu iste praesentem consequitur beatitudinem, praeteritorum obliviscens, et in futurum se extendens donec perveniat in unitatem fidei, et cognitionem Filii Dei, in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi; ut ei psalmus ille valeat coaptari: Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum . Iste igitur vir, et filius interioris hominis, de quo in Levitico crevelanda: ut non solum faciat quod praeceptum est, sed stricta teneat manu; et custodiat sabbatum, ne polluat illud: Quod sit autem sabbatum, quod praecepit observandum, sequens versus ostendit: Custodiens manus 656 suas, ne faciat omne malum. Neque enim prodest sedere in sabbato, sive dormire, et epu
Abbreviated transcription (Latin):
ta uiuendi. & futurorũ p̃mia pollicet &
post eosuenit ad ꝓselitos. illis qͦq similia res¬
mittens. Loqͥt᷑ qͦ eunuchis qͥ desꝑatione dixot
Ecce ego lignũ arens. ne se putent subiacere ma¬
ledicto qđ sterilib dictũ ẽ. Maledicta sterilis
que ñ facit sem̃ in isrł. si inqͥt custodierint sibli
lui : & ñ ea ꝓ audientiũ inbecilꝰ litate concess
& fedus meũ siue testam̃tũ om̃e retinuens
fide. dabo eis indomomea & intẽplomeo &
muris firmissimȩ ciuitatis inee locũ & nom
meliꝰ afilus & filiab qđ nulla obliuione delebi¬
tur. Quisint eumuchi supͣdiximꝰ qͥ solliciti st̃ea
que dĩ st̃. deqͥb loqͥt᷑ & sapientia que titulo
salomonisscribit᷑. Beata sterilis immaculita
que ñ cognouit stratũ indilecto: habebit fino¬
tũ inuisitatione animarũ. Et eunuehus qͥna

Expanded text:
ta vivendi, 658 et futurorum praemia pollicetur. Et post eos venit ad proselytos, illis quoque similia repromittens. Loquitur ergo eunuchis, qui desperatione dixerunt, Ecce ego lignum arens , ne se putent subjacere maledicto, quod sterilibus dictum est: Maledictus sterilis qui non facit semen in Israel . Si, inquit, custodierint squae pro audientium imbecillitate concessi, et foedus meum sive testamentum omni retinuerint fide, dabo eis in domo mea, et in Templo meo, et in muris firmissimae civitatis meae locum, et nomen melius filiis et filiabus, quod nulla oblivione delebitur. Qui sint eunuchi supra diximus, qui solliciti sunt ad ea quae Dei sunt; quibus loquitur et Sapientia, quae titulo Salomonis inscribitur: Beata sterilis immaculata, quae non cognovit stratum in delicto, habebit fructum in visitatione animarum. Et eunuchus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dauid seruũ meũ. mmiscda sc̃a unxi eũ. Cuiꝰ ma¬
nũ posuit mmari. & influminib dexterã illius.
Que iuxta hierechiel ꝑmulta iã scła dormiente da¬
uid appellat seruũ suũ atq pastorẽ dicens. suscita
bo pastorẽ unũ seruũ meũ dauid Ecce testẽ popu¬
lis dedi eũ. ducẽ ac p̃ceptorẽ gentib: ecce gentẽ
quã nesciebas uocabis. & gentesque te ñ cognoue

Expanded text:
eum . Cujus manum posuit in mari, et in fluminibus dexteram illius. Quem juxta Ezechiel, per multa jam saecula dormiente David, appellat servum suum atque pastorem dicens: Suscitabo vobis pastorem unum, servum meum David . Ecce testem populis dedi eum, ducem ac praeceptorem gentibus. Ecce gentem, quam nesciebas, vocabis: et gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
abindantiã & delicatoscibos & crassitudinẽ corporis¬
absq fasidis & fartos tͥtures. mulsũ merũ. uxoꝵ pul¬
chritudinẽ examin aliberorũ. Dñs anime pollicet᷑.
s illas delitias adqs nos mystice ꝓuoeat dicens delec¬
tare. siue delitias fuere indño. & dabit tͥpetitiones
cordis tui. & alibi. Credo uidere bonadiu int̾ra
uiuentiũ. Et ialio psalmo. Benedic animamea

Expanded text:
iam, et delicatos cibos, et crassitudinem corporis, phasidesque et fartos turtures, mulsum, merum, uxorum pulchritudinem, examina liberorum, Dominus animae pollicetur, sed illas delicias, ad quas nos mystice provocat dicens: Delectare, sive deliciis fruere in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui ; et alibi: Credo videre bona Domini in terra viventium ; et in alio psalmo: Benedic, anima mea,
Abbreviated transcription (Latin):
de oriente & occidente uenientes reqͥescetis insi¬
nu abrahã. Hoc ẽ qđ & ioħs babtista licebat. Et
ne dicatis patrẽ habemꝰ habrahã. Dico enĩ uobis.
potens ẽ d̃s delapidib istis suscitare filios abrahã.¬
Q qͣmͦ inꝓselitis n ẽ ulla diuersitas. s & uiri & femi¬
nar ad salutẽ parit᷑ uocant᷑. sic & ineunuchis qͥse
castrauert̃ ꝓpt̾ regna celoꝵ. ut̾q sexus accipit᷑. qͥ
mortificauert̃ membra sua suꝑ t̾rã. fornicationẽ.
inmunditiã. passionẽ. desiđiũ malũ. donec ꝑue¬
niant om̃s inuirũ ꝑfectũ. & dicant cũ apło Nos
neq̃ꝗͣ illi intelligendi st̃. qͦs ardens poeta descri¬
bensait. Nec ñ infelix ferro truncatauiuentꝰ

Expanded text:
de Oriente et Occidente venientes, requiescent in sinu Abraham. Hoc est quod et Joannes Baptista dicebat: Et ne dicatis, patrem habemus Abraham. Dico enim vobis: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abraha in proselytis non est ulla diversitas, sed et viri et feminae ad salutem pariter vocantur: sic et in eunuchis qui se castraverunt propter regna coelorum, uterque sexus accipitur; qui mortificaverunt membra sua super terram, fornicationem, immunditiam, passionem, desiderium malum: donec perveniant omnes in virum perfectum, et dicant cum Apostolo: Nosnequaquam illi intelligendi sunt, quos ardens poeta describens ait : Nec non infelix ferro truncata juventus,
Abbreviated transcription (Latin):
dicamꝰ cũ ꝓpħa. MUihi aut̃ adherere dõbonũ est.
Efficiam̃ cũ eo imꝰ sp̃s impleamꝰq. sabbata dedicata:
ne simꝰ de sex dieb inqͥb factꝰ ẽ mundus. deqͥb apłi
n̾erant qͥb: dñs loquebat᷑. Siessetis de mundo is¬
to mund̾ utiq amar& qd̾ suũ ẽ. Nc̃ aut̃ ñ estisde
mundo isto. qͥa elegiuos & idcireo odit uosinundus
Et ñ dicat filius aduenȩ qͥ ad her& dño dicens. Separa¬
tione diuidit me dñs apopło suo. Et ñ dicat eunuehꝰ
ecce ego lignũ aridũ. Lax Nedicat aliegena. qͥad¬
positsisẽ dño Putas ne separ& me dñgꝰ apopło
suo᷑. Et nedicat eimuchus: qͥa ego sũ lignũ aridũ.
Chumilit᷑ hc̃ locũ intelligt̃. ad ꝓselitos exgentib

Expanded text:
dicamus cum Propheta: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Efficiamur cum eo unus spiritus, impleamusque sabbata dedicata, ne simus de sex diebus, in quibus factus est mundus, de quin erant, quibus Dominus loquebatur: Si essetis de mundo isto, mundus utique amaret quod suum est. Nunc autem non estis de mundo isto, quia elegi vos, et idcirco odit vos mundus . Et non dicat filius advenae, qui adhaeret Domino, dicens: Separatione dividet me Dominus a populo suo: et non dicat eunuchus: Ecce ego lignum aridum. LXX: Ne dicat alienigena, qui appositus est Domino: Putasne separet me Dominus a populo suo? et ne dicat eunuchus, quia ego sum lignum aridum. Qui humiliter hunc locum intell
Abbreviated transcription (Latin):
indomomea & innuris meis. locũ & nonoi
meliꝰ afiliis & filiab . nomen sepit᷑nũ dibos
domo mea & inmuro meo locũ noninan
meliorẽ afilus & filiab : nom̃ sepitnũ dibo
eis. & ñ defiti&. Duo ꝓposuerat. ꝓselitosau

Expanded text:
in domo mea, et in muris meis locum: et nomen melius a filiis et filiabus: nomen sempiternum dabo eis, domo mea, et in muro meo locum nominatum, meliorem filiis et filiabus: nomen sempiternum dabo eis et non deficiet. Duo proposuerat, proselyto
Abbreviated transcription (Latin):
ustitiamea ut rerielet᷑. lax P iustitia miseri¬
andia transtulert᷑. & cetera similit᷑. Gentium
utitio t̾minato. qđ in aduentu sermonis de sa
uunca & urtica in cyparissũ myrtũq mutan
uert᷑. loqͥt᷑ isaias ad illiꝰ tẽporis auditores. ut fati¬
acuncta que recta st̃. & parent se aduentui
luatoris qͥa ipse ẽ iustitia & miscda dĩ. Sieni

Expanded text:
etur. LXX, pro justitia, misericordiam transtulerunt, caetera similiter. Gentium vaticinio terminato, quae in adventu sermonis Dei de saliuncula et urtica in cyparissum myrtumque mutandae sunt, loquitur Isaias ad illius temporis auditores, ut faciant cuncta, quae recta sunt, et parent se adventui Salvatoris, quia ipse est justitia et miseri
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥ adeccłam humilẽ pͥus atq pauꝑculã que ñ habe¬
bat legẽ & ꝓpħas nec sermonẽ di. & tepestate con¬
uulsa siue instabilẽ. que multosscłi tͥbines sustinue¬
rat: & int̾uanos idoloꝵ fluctuabat errores. que
nullũ habuit consolatorẽ. & frustra om̃em substan¬
tiã suã in medicis ꝑdidit. qd ipse ueniat ipse descen¬
dat & ȩdific&e int̾ris cęlestẽ hierusalẽ: que in apo¬
calypsi ioħis uocat᷑ sponsa & uac or agni. habens lum̃
simile lapidis p̾tiosi. sic̃ lapiois cbristalli. & murũ
magnũ. & portas duo deei scriptas nominib tribu¬
um isrł:. Quatũ treserant ab oriente. & tres ab aqͥ¬
lone. & tres ab austro. & tres ab occasu solis. murꝰq
fultꝰ duo decĩ fundam̃tis. cuiꝰ om̃is ȩdificatio exla¬
pide iaspide. & singła fundam̃ta muroꝵ habebaNT
singlos lapides Primũ iaspidẽ. scd̾m saphirũ. t̃ti¬
um calchedoniũ. q̃rtũ smaragdũ. qͥntũ sardoni¬

Expanded text:
lesiam, humilem prius atque pauperculam, quae non habebat Legem, nec Prophetas, nec sermonem Dei: et tempestate convulsam sive instabilem, quae multos saeculi turbines sustinuerat, et inter varios idolorum fluctuabat errores: quae nullum habuit consolatorem, et frustra omnem substantiam suam in medicis perdidit; quod ipse veniat, ipse descendat, et aedificet in terris coelestem Jerusalem, quae in Apocalypsi Joannis vocatur sponsa et uxor Agni, habens lumen simile lapidis pretiosi, sicut jaspidis et crystalli, et murum magnum, et portas duodecim inscriptas nominibus tribuum Israel, quarum tres erant ab Oriente, et tres ab Aquilone, et tres ab Austro, et tres ab Occasu solis : murusque fultus duodecim fundamentis, cujus omnis aedificatio ex lapide jaspide, et singula fundamenta murorum habebant singulos lapides, primum jaspidem, secundum sapphirum, tertium chalcedonium, quartum smaragdum, quintum sardoni
Abbreviated transcription (Latin):
cras enĩ regnabimꝰ. Que sit ista cȩlestis hierusalẽ
cuinc̃ dicitur. ecce ego sternã ꝑ ordinẽ lapidestu¬
lapidẽ tuũ. ut tota ciuitas sit plena carbunculis.
& habeat fundam̃ta saphiria. & ꝓpugnacula
iaspidẽ sine calcedoniũ. & portas cristallinassiue
anata cybac & murũ incircuitu p̃tiosoꝵ lapi¬
dũ. Om̃sq filii eiꝰñ habeant magistros hominess
dm̃. & appellent᷑ discipuli dĩ: & sit in ea pax ꝑpe¬
tua. & edificatio iustitiȩ. Ex qͦ ꝑspicuũ ẽ sub oc¬
casione iustitiȩ qđ uirtutis ẽ nom̃. etiã cet̾as uir¬

Expanded text:
cras enim regnabimus: quae sit ista coelestis Jerusalem, cui nunc dicitur: Ecce ego sternam per ordinem lapides tuplena carbunculis, et habeat fundamenta sapphirina, et propugnacula jaspidem, sive chalcedonium, et 636 portas crystallinas, sive anaglyphas, et murum in circuitu pretiosorum lapidum: omnesque filii ejus non habeant magistros homines, sed Deum, et appellentur discipuli Dei; et sit in ea pax perpetua, et aedificatio justitiae. Ex quo perspicuum est, sub occasione justitiae, quod virtutis est nom
Abbreviated transcription (Latin):
slmone. ecce ego p̃parabo tͥ carbunculũ lapidẽ tuũ.
efundam̃ta tua saphirũ. & ponã ꝓpugnacula tua
nios discipulos di. Et multa paxerit filus tuis. &
iniustitia edificaberis. Vbi nos diximꝰ sternã ꝑ or¬
nã instibio lapides tuos. insimilitudinẽ cõptae
mulieris quȩ oculos pingit stibio ut pulchritu¬
omẽ signifie& cutatis. & ubi nos iaspidẽ sequẽ¬
tesseptuaginta diximꝰ. inhebraico scriptũ hab&
tanstulit. Pro cristalbo qͦq in cuiꝰ loco apudhe¬
breos ecda legit̾. symmachus & theodotiosculp

Expanded text:
go praeparo tibi carbunculum lapidem tuum, et fundamenta tua sapphirum: et ponam propugnacula tua tuos discipulos Dei, et multa pax erit filiis tuis, et in justitia aedificaberis. Ubi nos diximus: Sternam per orranstulerunt: Sternam in stibio lapides tuos, in similitudinem comptae mulieris, quae oculos pingit stibio, ut pulchritudinem significet civitatis. Et ubi nos jaspidem, sequentes LXX, diximus, in Hebraico scriptum habet transtulit. Pro crystallo quoque in cujus loco apud Hebraeos ECDA   legitur, Symmachus et Theodotio, scalp
Abbreviated transcription (Latin):
reuertens at̾ra. non ẽ qͥfatiat rectũ in homi¬
nib Om̃s insanguine meo iudicant᷑ unus¬
qq pximũ suũ tribulat tribulatione: & ad malũ
naussuas p̃parant: & cet̾a his similia. eqͥb illud est
ano mundꝰ asorde. nec siumiꝰ qͥdẽ diei fuerit uita eiꝰ su¬
pert̃ra. Vnde dñm fecisse diliuũ qͥ uixta apłmpe¬
lib incarcere constitutꝰ. qͣndo dĩ patientia ex pec¬
aabat. indieb noe impus diluuiũ inferens. In cuiꝰ
uemplũ aqͣnos mund& ñ sordes carnis abluens: sed
binȩ conscientiȩ in t̾rogitio in dm̃. Uontes autẽ
ꝙ colles qͥñ cõmouebunt᷑. in huius cemodi diluuiꝰ
mota fuerant. sc̃õs uult intellegi accepto fędere
sipitno. qͥ inpͥori diluuio motifuerant. & suãre¬
lquerant firmitatẽ. Dicit montes & demones
aaduersarias potestates qͥuiderant filias homi¬
nu qd̾ eeñ bonȩ & amoris iaculo uulnerati supserad̃
ibiuzores ex om̃ib q̃ selegerant. & ꝑdidert̃ fortitu

Expanded text:
rtens a terra. Non est qui faciat rectum in hominibus, omnes in sanguine meo judicantur. Unusquisque proximum suum tribulat tribulatione, et ad malum manus suas praeparant : et caetera his similia. E quibus illud est: Nemo mundus 634 a sorde, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus super terram . Unde Dominum fecitibus in carcere constitutis, quando Dei patientia exspectabatur in diebus Noe, diluvium impiis inferens. In cujus exemplum aqua nos mundat: non sordes carnis abluens, sed bonae conscientiae interrogatio in Deum. Montes autem et colles qui non commoveantur, et in hujuscemodi diluvio permoti fuerant, sanctos vult intelligi, accepto foedere sempiterno: qui in priore diluvio moti fuerant, et suam reliquerant firmitatem. Dicit montes, et daemones, et adversarias potestates, qui viderunt filias hominum, quod essent bonae, et amoris jaculo vulnerati, sumpserunt sibi uxores ex omnibus quas elegerunt, et perd
Abbreviated transcription (Latin):
ñ concedt̃ modicũ dicere tẽpꝰ. qͦ gentessint de¬
relictȩ. ut ab iecti inmedio que in adolescen¬
tia sua dĩ fuerant postea insenectute et̃nam
misco̾am consequant᷑ : p̃sertĩ cũ iuocatione
sic̃nos illoꝵ uocatione parũꝑ uidem᷑ exclusi
sic illoꝵ exclusione ꝑpetua nõbis addm̃ reditꝰ
concedat᷑ ꝑpetuã autẽ exclusionẽ dixcimꝰ. siñ
egerint pęnitentiã : alio qͥn paulus apłs diẽ
concdusit d̾s om̃a subpeccato. ut om̃ib misere¬
atur. Que nos de ȩccła eocutroq popło congre¬
gata int̃p̃tati sumꝰ & uidei dehierusalẽ ac¬
cipiunt : qͥsolã tropologiam sequunt᷑. & in lo¬
cis difficillimis libere disputationis excur¬
so nascentes fuguint᷑ questiones ad animã
refert̃ peccatricẽ que abiecta adõsit ñ obodi¬
um s obdispensationẽ. ut maloꝵ pressapon¬
dere reuertat᷑ ad uirũ suũ pͥstinũ. & ꝑdita
lũ & stolã osculũq porrigere. & inuidenti

Expanded text:
dicere tempus, quo gentes sunt derelictae: ut abjectae in medio, quae in adolescentia sua Dei fuerant, postea in senectute aeternam misericordiam consequantur? Praesertim cum in vocatione sicut nos illorum vocatione parumper videmur exclusi, sic illorum exclusione perpetua nobis ad Deum reditus concedatur. Perpetuam autem exclusionem diximus, si non egerint poenitentiam. Alioquin PauluConclusit Deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur . Quae nos de Ecclesia ex utroque populo congregata interpretati sumus; et Judaei de Jerusalem accipiunt: qui solam tropologiam sequuntur, et in locis difficillimis liberae disputationis excursu, nascentes fugiunt quaestiones, ad animam referunt peccatricem, quae abjecta a Deo sit, non ob odium, sed ob dispensationem, ut malorum pressa pondere, revertatur ad virum suum pristinum: et perdita lum et stolam, osculumque porrigere, et invidenti
Abbreviated transcription (Latin):
tã eã dicere. dequa sup̃ legimꝰ. Letare deserta &
reliq̃ hissimilia: Deqͣ enheremia scriptũ ẽ
exꝑsona dĩ. Uacua facta ẽ que pariebat sep¬
tem. defecit anma eiꝰ. occidit ei sol adhuc me¬
ridie: & insamuelis uolumine sterilis peꝑit
septẽ. & que habebat filios plures infirmata ẽ.
& inpsalmis. Qhabitare facit sterilẽ indomo.
matrẽ filiorũ lȩtantẽ. Septẽ autẽ filios dicit᷑
genuisse synagoga ꝓpt̃m ysteriũ ebdomadis
& sabbatisui. quib prior popłs fuerat obligatus.
Siue ꝑseptẽ plures intelligendi st̃. iuxta hebrei
sermonis ambiguitatẽ. qͦ& sabbatũ significat᷑

Expanded text:
re, de qua supra legimus: Laetare, deserta, et reliqua his similia. De qua et in Jeremia scriptum est ex persona Dei: Vacua facta est quae pariebat septem, defecit et anima ejus. Occidit ei sol adhuc meridie . Et in Samuelis volumine: Sterilis peperit septem, et quae habebat filios plures, infirmata est . Et in Psalmis: Qui habitare facit sterilem in domo, matrem filiorum laetantem . Septem autem filios dicitur genuisse synagoga, propter mysterium hebdomadis et sabbati, cui prior populus fuerat obligatus. Sive pro septem, plures intelligendi sunt, juxta Hebraei sermonis ambiguitatem, quo et sabbatum sig
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta qd̃ in eugłio loqͥt᷑. Cȩlũ & t̾ra transi¬
bunt. uerba autẽ mea ñ prȩt̃ibt̃ hȩc est
autẽ in qͥt miscd̾a mea. ut fedus pacisqͥ
mͥreconciliatꝰ ẽ mundus. non merito eoꝵ
qͥb datũ ẽ. s mea clem̃tia conseruet᷑ lux¬

Expanded text:
 Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Haec est, autem, inquit, misericordia mea, ut foedus pacis, quo mihi reconciliatus est mundus, non merito eorum quibus datum est, sed mea clementia conservetu
Abbreviated transcription (Latin):
tur decꝰ. & abscidi eã ut irritũ facerẽ foedus meũ.
dicet᷑ aduirgã que abscisa fuerat noli timere.
nec erubescas. neq orapudore suffundas: neqͣ¬
quã enĩ ultra confuderis ut pͥris confus a fueras.
nec confusionis ad olescentiȩ tuȩ memor eris: &
uiduitatis tuȩ ñ recordab̾is. ꝑ quã relicta es ado.
trarũ. Deniq seqͥtur Qͥte fecerat ipse te reoemit
sanguine fuo & dñs om̃is t̃rae uocabit᷑: ꝓ eo qd ẽ
om̃iũ qͥ morant᷑ in t̾ra: E& qͦ ꝓspicue pat& neqͣꝗͣ
dici adhierusalẽ que ñ ꝗͣ in toto orbe dominata.
sio ẽ: Qa ut mulierẽ derelictã & merentẽ spũ

Expanded text:
ritum facerem foedus meum dicitur ad virgam, quae abscissa fuerat: Noli timere, nec crubescas, neque ora pudore suffundas. Nequaquam enim ultra confunderis, ut prius confusa fueras, nec confusionis adolescentiae tuae memor eris, et viduitatis tuae non recordaberis, per quam relicta es a Deo: terrarum. Denique sequitur: Qui te fecerat, ipse te redemit sanguine suo: et Deus omnis terrae vocabitur: pro eo quod est, omnium qui morantur in terra. Ex quo perspicue patet, nequaquam dici ad Jerusalem, quae numquam in toto orbe dominata esio est. Quia ut mulierem derelictam et moerentem spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥasustincre peccata:. ille aut̃ uere doluit Dñs
uulneratꝰ ẽ ꝓpt̃ iniqͥtates nr̃as dicens inpsalmo
fodert̃ manꝰ meas & pedes. ut suo uulnere uulne¬
ra nr̃a curar& & attritꝰ ẽ siue infirmat᷑ꝰ ꝓpt̾ sce¬
lera nr̃a ut fact᷑ ꝓmnobis maledictũ. nos libar& de

Expanded text:
propria sustinere peccata. Ille autem vulneratus est propter iniquitates nostras, dicens in psalmo: Foderunt manus meas et pedes , ut suo vulnere vulnera nostra curaret, et attritus est, sive infirmatus propter scelera nostra, ut factus pro nobis ma
Abbreviated transcription (Latin):
bote in momito maignationis abscondi fat̾iẽ
meã parũper ate. & in misoda sepit̾na misert
sũ tui. diaẽ redep̃tor tuus dñs lxx. Nonut mulie¬
rẽ derelictã & pusillanimẽ uocauit tẽ dñs. neque
ut mulierẽ que ab adolescentia odiosa ẽ. dixcitdñs
tuus. Tẽpore modico reliqͥte. & cũ miscd̾a magna
mi serebortui. Infurore paruo auertifatiẽ meã
tat̾e : & inmiscda sẽpit̾na miserebor tui. diaẽ qͥ
derelictã. & uxorẽ ab adolescentia abiectã. ꝗͣ
adpunctũ & inmodico dereliqt dñs hierusalẽ¬

Expanded text:
is abscondi faciem meam parumper a te: et in misericordia sempiterna misertus sum tui, dixit redemptor tuus Dominus. LXX: Non ut mulierem derelictam et pusillanimem vocavit te Dominus, neque ut mulierem, quae ab adolescentia odiosa est, dixit Deus tuus. Tempore modico reliqui te: et cum misericordia magna miserebor tui. In furore parvo averti faciem meam a te: et in misericordia sempiterna miserebor tui: dixit quiderelictam et uxorem ab adolescentia abjectam, quam ad punctum et ad modicum dereliquit Dominus, Jerusale
Abbreviated transcription (Latin):
& confusionis adolescentiȩ tuȩ obliuisceris: Ex quo
in tellegi uolunt iudȩi om̃a que dicunt᷑ dici ad
hierusaiẽ. quȩ deserta ado rursũ ab eo instauran¬
dasit Qfacile repellent᷑. cũ ad moniti fuerint
dici ex ꝑsona dñi inracharia: & ad sũpsimͥouas

Expanded text:
ceris. Ex quo intelligi volunt Judaei, omnia quae dicuntur, dici ad Jerusalem, quae deserta a Deo, rursum ab eo instauranda sit. Qui facile repellentur, cum admoniti fuerint, dici ex persona Domini in Zacharia: Et assumpsi mihi duas
Abbreviated transcription (Latin):
ui adño hoc reqͥrã. ut in habitẽ in domo dñi om̃ib
debuite mea. Dilatandũ ẽ gͦ tab̃naculũ. & au¬
leȩ pellesq tetendȩ. & funiculi multiplitiũ
uamoꝵq sermonulongiꝰ ꝓducendi. & claui rati¬
one firmandi indextris& insinistris. ut sem̃ ser¬
monis id ẽ doctrinȩ dĩ gentes ualeat possidere.
&cuntates habitabiles facere. que acceptã minã
duplicauerat. Dextra autẽ & sinistra inscript̾is
suis tc̃mbonã partẽ accipiunt᷑. qͣndo eas & iuxta
spm intelligimꝰ. & iuacta litterã ꝑ arma iustitię
adextris & sinistris. ut & humilior intellegen¬
futura. hoc ẽ qd̾ & dñs phariseis int̾rogantib lo¬
quebat᷑ Reddite que st̃ cȩsariscęsari. & que st̃
sido : ut & potestatib istiꝰ scłi subiciam᷑. que ñ
dist̃ : ut nullũ aliũ teneamꝰ nisi eũ. qͥ & animȩ
hab& & corporis porestatẽ: qd̾ indextra accipi¬
tur Deniq desapientia di dr̃ cui nihilp̃tio¬
su cõꝑari potest. qđ in deoctera sua uitȩ habe¬

Expanded text:
bitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae . Dilatandum est ergo tabernaculum, et aulaea pellesque tendendae, et funiculi multiplicium variorumque sermonum longius producendi, et clavi ratione firmandi in dextris et sinistris, ut semen sermonis, id est, doctrinae Dei, gentes valeat possidere; et civitates habitabiles facere, quas accepit qui mnam duplicaverat. Dextera autem et sinistra in Scripturis quando eas et juxta spiritum intelligimus, et juxta litteram per arma justitiae a dextris et a sinistris , ut et humilior intelligenfutura. Hoc est quod et Dominus Pharisaeis interrogantibus loquebatur: Reddite quae sunt Caesaris Caesari et quae sunt Dei Deo : ut et potestatibus istius saeculi subjiciamur, quae non Dei sunt, ut nullum alium timeamus, nisi eum, qui et animae habet et corporis potestatem, quod in dextera accipitur . Denique de sapientia Dei dicitur, cui nihil pretiosum comparari potest, quod in dextera sua vitae habe
Abbreviated transcription (Latin):
fesimat᷑ Noli timere . qͥa ñ confunderis. neq
erubesces Non enĩ tẽ pudebit. qͥa confusionis
adolescentiȩ tuȩ obliuisceris. & obꝓbrii uidu¬
natis tuȩ non recordaberis amplius. qͥa domi¬
nabit᷑ tui qͥ fecit te. dñs exercituũ nom̃ eius.
& redẽptor tuus sc̃s ifrł. õsom̃is t̾re uocabit᷑.¬

Expanded text:
bit. Noli timere quia non confunderis: neque erubesces. Non enim te pudebit: quia confusiones adolescentie tue oblivisceris: et obprobrium viduitatis tue non recordaberis amplius. Quia dominabitur tui qui fecit te: Dominus exercituum nomen ejus: et redemptor tuus s