comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo. De egypto ineã legimus translatã. qua di
cutit grandine. Messes quoq moabiticȩ nascunt᷑ m
de qua supra dicit᷑. Dñi gentiũ ex ciderunt flagellat¬
Isti enĩ conter̃ uuuas amarissimas. & sis calcan p¬
dib. ne draconis ex eis ex primant᷑ uenena. & om̃sn
t̃sitiant bbentes. Auferet᷑ quoq letitia & exultati
reticoꝵ. quã ante audire consuerunt. ut post quã gre
non qͦđ heretici uere carmelũ habeant. ⁊dẽ sꝑitalisat
eise fuerint uines. & ablata letitia. & ex ultatio de sil
nominis scientia. tc̃ nullus erit de pristinis calaates
qui calc& uuuas. quas ante calcauerat. & uox eoꝵa
no obmutesc& silentio. Suꝑ hoc uent̾ meus adnol¬

Expanded text:
psalmo de Aegypto vineam legimus translatam, quam Deus percutit grandine. Messes quoque Moabiticae nascuntur in de qua supra dicitIsti enim conterunt uvas amarissimas, et suis calcant pedibus, ne draconis ex eis exprimant venena, et omnes interficiantur bibentes. Auferetur quoque laetitia et exsultatio haereticorum, quam ante audire consueverunt, ut postquam egerint non quod haeretici vere Carmelum habeant, id est, spiritalcisae fuerint vineae, et ablata laetitia et exsultatio de falsi nominis scientia, tunc nullus erit de pristinis calcatoribus, qui calcet uvas, quas ante calcaverat, et vox eorum aeterno obmutescet silentio, nec celeuma sol
Abbreviated transcription (Latin):
petatẽ superant &hnicoꝵ. quos nc̃ ethiopas scriptura cognominat.
& dicit᷑ ad doctrinã eoꝵ atꝙ sermonẽ. Qui mittis in mare huius
słi libros obsides ꝑũsitatis tuȩ. & epłas ad decipiendos eos qͥ lectu¬
n sunt ꝑgunt. ñ tu leues ad gentẽ excelsã. & peregrinũ popłm &
pessimũ. Nullus enĩ eccłasticoꝵ tantũ habex studii in bonũ. quã¬
tũ heretici inmalo. & in eo se lucrũ putant consequi. si alios de¬
enant. & ip̃si ꝑditi cetos ꝑdant. Gens autẽ uocat᷑ ex celsa ꝓpt̃
sibi hospiaũ &x regionẽ:in qua eleuent signũ dochrine suȩ. in
qua scripturarũ clatigat tuba. Quia hec dieit dns adme. quies¬
um & considerabo in loco in eo sic̃ meridiana lux clara ẽ. & fic̃
nibes poris in die mossis. Ante messẽ enĩ totus efflorint. & in

Expanded text:
ethiopes Scriptura cognominat: et dicitur ad doctrinam eorum, atque sermonem: Qui mittis in mari hujus saeculi libros, obsides perversitatis tuae, et epistolas ad decipiendos eos, qui lecturi sunt. Pergunt nuntii leves ad gentem excelsam, et peregrinum populum, et pessimum. Nullus enim ecclesiasticorum tantum habet studii in bono, quantum haeretici in malo, et in eo se lucrum putant consequi, si alios decipiant, et ipsi perditi caeteros perdant. Gens autem vocatur excelsa proptsibi hospitium et regionem, in qua elevent signum doctrinae suae, in qua Scripturarum clangant tuba. Quia haec dicit Dominus ad me, quiescam, et considerabo in loco meo: sicut meridiana lux clara est, et sicut nube
Abbreviated transcription (Latin):
securis ñ sit audita in domo di: ouos aecđȩ magistri
uł qͥ estis de moab errore saluati. annuntiate pla¬
gassuas quib her&icoꝵ iaculis uulnerati st̃. Om̃s enĩ
cogitationes eoꝵ qͦd significat esebon ñ adurbis dñicȩ
habitationẽ ꝑtinet de qua scriptũ ẽ. fluminisi petꝰ
letificat ciuitatẽ d̾i. sed sub urbana fuerit ad urbem
dñi ꝑ tinere credant᷑. quȩ sub urbe sunt. deserca p̃sidio
siue diuno igne conbusta. P recipue in nea sabama
quod in t̃p̃tat᷑ ad tollens altitudinẽ eo qđ in altũ se eri

Expanded text:
securis non sit audita in domo Dei, o vos Ecclesiae magistri, securis non sit audita in domo Dei, o vos Ecclesiae magistri, vel qui estis de Moab errore salvati, annuntiate plagas suas, quibus haereticorum jaculis vulnerati sunt. Omnes enim cogitationes eorum, quod significat Esebon, non ad urbis Dominicae habitationem pertinent, de qua scriptum est: « Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . » Sed suburbana sunt, licet ad urbem Domini pertinere credantur, quia sub urbe sunt: deserta tamen praesidio, sive divino igne combusta erunt, praecipue vinea Sabama, quae interpretatur attollens altitud
Abbreviated transcription (Latin):
erigit᷑ ut contra ipsũ creatorẽ armet ossuũ. d&ra¬
hens ꝓpħis eiꝰ quasi auctoritate testimonii eugłici
in qͦ saluatorait. Om̃s qͥ fuert̃ ante me fures fuert̃¬
& latrones: ut moysen qͦq famulũ dĩ appell& ho¬
micidã . & iħufilio naue detrahat quasi hominẽ san¬
guinariũ qͥ tantȩ sc̃itatis fuit ut ad ĩꝑiũ sermonis
eiꝰ sol limaq constit̃int. & ddđ deciuꝰ semine ortꝰ est
xpc homicidã & ad ulterũ uocet. ñ respicientes eiꝰ
penitentiã & mansuetudinẽ quadĩ clem̃tia cõpa¬
rat᷑. Sed qͣuis suꝑb & arrogans sit & furibundus ex¬
ult&. tam̃ plus audet quã eiꝰ patit᷑ fortitudo. Idcirco
moab ululabit admoab id÷ alt̾ ad alterũ. omis uide¬
licet hereticorũ & sclaris sapientia & diuersitate
contra se mugient. cũ in torm̃tis fuerint. Quã obrẽ
hns qͥ muros habent ñ quadris edificatis lapidib de
qͥb tẽplũ edificatũ & in tantũ politis ut malleus &

Expanded text:
erigitur, ut contra ipsum Creatorem armet os suum, detrahens prophetis ejus, quasi auctoritate testimonii Evangelici, in quo Salvator ait: Omnes quet latrones ; » ut Moysen quoque famulum Dei appellet homicidam, et Jesu filio Nave detrahat, quasi homini sanguinario, qui tantae sanctitatis fuit, ut ad imperium sermonis ejus sol lunaque constiterunt , et David de cujus semine ortus est Christus homicidam et adulterpoenitentiam et mansuetudinem, qua Dei clementia comparatur. Sed quamvis superbus et arrogans sit, et furibundus exsultet, tamen plus audet, quam ejus patitur fortitudo. Idcirco Moab ululabit ad Moab, id est, alter ad alterum, omnes videlicet haereticorum et saecularis sapientiae diversitates contra se mugient, cum in tormentis fuerint. Quamobrem his, qui muros habent, non quadris aedificatos lapidibus, de quibus templum aedificatum est, et in tantum politis, ut malleus et
Abbreviated transcription (Latin):
reddat unicuiq scđm oꝑa sua. Considẽmꝰ apͥncipio uel
quasi aues & auolent quasi pulli de nido ut tͣnscendant
parnon& habitent in montẽ filiȩ sion. & om̃i diaboli
uelanti xp̃i potestatẽ contrita xp̃c regnet in his et po¬
moab suꝑb ẽ ualde. Suꝑbia eiꝰ & arrogantia & indigna¬
tio eꝰplusquã fortitudo eiꝰ. Idcirco ululabit moab ad mo¬
ab umũ susululabit. his qͥlȩtant᷑ suꝑ muros cocti lateris
loqmini plagassuas. qm̃ suburbana esebon deserta sunt.
uinea sabama lxx. Audiuumꝰ inuriã moab. contume
esbonlugebt̃ unea sabama Quantis obscuritatib locꝰ
iste uxta lxa int̾pretes inuolutꝰ sit ex eo ꝑspicuũ ẽ.
qͦd legi iux potest. Dicamꝰ gͦ uixta hebraicũ. Moris
ẽ scripturarũ. ut pꝰquã desꝑationẽ m̃tis humanȩ le¬
to nuntio subleuauerint. rursũ negligentes agere
pęnitentiã cõminatione detr̃eat. ne bonitasdi indu¬
ret cornr̃m. Cuiꝰ rei unũ tantũ ponamꝰ exemplum.

Expanded text:
reddat unicuique secundum opera sua. Consideremus a principio vel quasi aves, et avolent quasi pulli de nido, ut transcendant per Arnon, et habitent in monte filiae Sion: et omni diaboli vel Antichristi potestate contrita, Christus regnet in his, et poMoab, superbus est valde: superbia ejus et arrogantia ejus, et indignatio ejus, plusquam fortitudo ejus. Idcirco ululabit Moab ad Moab, universus ululabit: his, qui laetantur super muros cocti lateris, oniam suburbana Esebon deserta sunt, vinea Sabama. LXX: Audivimus injuriam Moab: contumelEsebon lugebunt vineam Sabama. Quantis obscuritatibus locus iste juxta LXX Interpretes involutus sit, ex eo perspicuum est, quod legi vix potest. Dicamus ergo juxta Hebraicum, Moris est Scripturarum, ut postquam desperationem mentis humanae, laeto nuntio sublevaverint, rursum negligentes et nolentes agere poenitentiam comminatione deterreant, ne bonitas Dei induret cor nostrum. Cujus rei unum tantum ponamus exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ. & suꝑ medaba. ubi ñ sunt arbores fructuosȩ sed
ululatꝰ & planctꝰ. & omĩa de capłis eoꝵ eloquentiae
ornam̃ta tollent᷑. itaut nudi maneant & deformes.
& siqͥd uirilitatis habe uidebant᷑ in barba rasũa uiro
ȩccłastico. effeminatũ & debile cõꝓb&. In truus qͦq¬
id÷ deuenͣticuliseoꝵ erroꝵ dũ ꝓuoluntate fingit
unꝰ qͥsq qͦd uoluerit accingit᷑ sacco penitentiȩ. & su¬
ꝑ tecta ac domata in qͥb pͥmũ se sublimes eẽ crede¬
bant. & in plateis qr ñ ingrediunt᷑ ꝑ angꝰtã uiã. sed¬

Expanded text:
eorum, et super Medaba, ubi non sunt arbores fructuosae, sed ululatus et planctus, et omnia de capitibus eorum eloquentiae ornamenta tollentur; ita ut nudi maneant et deformes. Et si quid virilitatis habere videbantur in barba, rasum a viro Ecclesiastico, effeminatum et debile comprobetur. In triviis q diverticulis errorum, dum pro voluntate sua fingit unusquisque quod voluerit, accingitur sacco poenitentiae, et super tecta ac domata, in quibus primum se sublimes esse credebant; et in plateis quia non ingrediuntur per angustam viam,
Abbreviated transcription (Latin):
pis filiũ. Qui enĩ eredit in patrẽ. credit insiliũ. Et qͥa
germ̃ alienũ blas femia contra ihm seminasti in synago¬
gis satanȩ. id̾o ñ uindemiabis uuuã. s labruscã. Cũq ui¬
sũ fuerit florẽ germ̃ tuũ. & aliquã umbrã habere pieca¬
tis. dũ homines ab idolis retrabis. tam̃ quando ad fruc¬
tũ uenens colligendos in die hereditatis dolebis grauit̃.

Expanded text:
is Filium. Qui enim credit in Patrem, credit et in Filium. Et quia germen alienum blasphemiae contra Jesum seminasti in synagogis Satanae, ideo non vindemiabis uvam, sed labruscam. Cumque visum fuerit florere germen tuum, et aliquam habere pietatis umbram, dum homines ab idolis retrahis: tamen quando ad fructus veneris colligendos in die haereditatis dolebis graviter,
Abbreviated transcription (Latin):
ti eos addiuinũ timorẽ tota m̃te conũsis p̃beto latebraᷤᷤ
&scito qͦd post aduentũ agni qͥde petra deserti ortꝰ ẽ dña
potentia diaboli. quȩ puluere cõparat᷑. & consũptus ẽ
miser. quia multos fec̾ miseros. & defec̃ qͥ conculcabat
om̃em t̾rã eos iudelicet qͥ t̾reni erant Illo aut̃ consũma¬

Expanded text:
tu eis ad Domini timorem tota mente conversa praebeto latebras: tu eis ad Domini timorem tota mente conversa praebeto latebras: et scito, quod post adventum Agni, qui de petra deserti ortus est dompotentia diaboli, quae pulveri comparatur. Et consumptus est miser, qui multos fecit miseros: et defecit qui conculcabat omnem terram, eos videlicet qui terreni erant. Illo autem consum
Abbreviated transcription (Latin):
uxta p̃ceptũ dĩ moabitȩ & ãmanitȩ usq ad decimã genis¬
rationẽ &usq in ȩt̾nũ ñ ingrediunt᷑ ȩccłamdĩ. Quiaus
fugerit de desertomoab. ut aꝓpħa reũtam᷑ ad anagoga
& contẽpto m̃dacio in monte stet̾ĩt ueritatis. erit quel
auis fugiens & quasi pulli denido auolantes. ne a moabiti¬
cis serpentib deuorent᷑. Sic inqͥt ert̃ om̃s filiȩ. hoc ẽ animȩ
ino abiticȩ. in tͣnscensu arnon. qͦd int̾ptat᷑ illuminatio eoꝵ
qndo errorib derelietis ad scientiã tͣnscendint ueritatis.
Dr itaq ipsi moab. uł ei qͥ euaserit de moab. pilagas absq
consilio. nec circũ feraris om̃i uento doctͥnȩ. sed sequere eũ
in qͥ pͥus reqͥescere te putabas. qͥderat noctis & tenebrarũ
pone in meridiẽ. hoc ẽ inclarissimo lumine. qͦd abscondẽ
debes deerrore fugientes ce pͥus uagos ult᷑ ꝓdere. O enĩ
mo ab ꝓfugi mei qͥ me dereliquerarł. qͥ de ȩccła egressierãt.

Expanded text:
bitae et Ammonitae, usque ad decimam generationem, et usque in aeternum non ingrediuntur Ecclesiam Dei . Qui autem fugerit de deserto Moab, ut a prophetia revertamur ad anagogen, et contempto mendacio, in monte steterit veritatis, erit quasi avis fugiens; et quasi pulli de nido avolantes, ne a Moabiticis serpentibus devorentur. Sic, inquit, erunt omnes filiae, hoc est, animae Moabiticae, in transcensu Arnon, quod interpretatur illuminatio eorum: quando erroribus derelictis ad scientiam transcenderint veritatis. Dicitur itaque ipsi Moab, vel ei qui evaserit de Moab: Nihil agas absque consilio : nec circumferaris omni vento doctrinae, sed sequere eum in quo prius requiescere te putabas, quod erat noctis et tenebrarum, pone in meridie, hoc est, in clarissimo lumine, in quo abscondere debes de errore fugientes, et prius vagos ultra non prodere. O enim Moab, profugi mei qui me dereliquerant, qui de Ecclesia egressi erant,
Abbreviated transcription (Latin):
tres anm transierint in quib relinquet᷑ paruus & mo¬
dicus. & nequa quã multus. t̃ in gloriosus esse desistat.
hoc notandũ qđ iuxta ihetechielis ꝓ pheteam quando
dies pannis numerant᷑ i fraheli. hoc est de cẽ tribubus
quȩ maioia peccauerant. Supputent᷑ in pęnis anni

Expanded text:
tres anni transierint, in quibus relinquetur 276 parvus, et motres anni transierint, in quibus relinquetur 276 parvus, et modicus, et nequaquam multus, tunc, inglorius esse desistat. Et hoc notandum, quod juxta Ezechielis prophetiam, quando dies pro annis numerantur Israeli , hoc est, decem tribubus, quae majora peccaverant, supputentur in poenis anni
Abbreviated transcription (Latin):
cepit ad eũ loqui. ut omẽ qđ dixit unũ u̾bũ d̾i sit. idẽ
una sententia P orro iuxta lax qui in t̃p̃tati st̃ in t̾io¬
ra ꝓphetȩ. quasimurũ rouocͥata ado & erubescere eũ
id ẽ moab. & in trare ad aras. & ad ea quȩ manu fac¬
ta sint. ita disserere possumus ut dicamus sẽꝑ ꝓphe¬
te reuocare uiscera. & ađo fieri fortiora. ut ad ũsa¬
ta sunt. cassa in telligant. & nibil ad salutẽ ꝓfitien¬
tia  Et nc̃ locutus est dñs dicens. Intrib annisqua¬
si anni mercennarii. auferet᷑ gła moab suꝑ om̃i po¬
pło multo: & rȩlinquet᷑ paruis & modicus nequa.¬
quã multus: Tres anni in quib auferet᷑ gła moab
suꝑ om̃i popło eiꝰ multo uł diuitiis multis. ut laex tran¬
stulerunt. mistice in telligendi funt. Sic̃ enĩ mise¬
neodia dñi inpon derib est. atꝙ mensura. su & erutia¬
tus ac supplitia habent mensurã suã. ut post quam

Expanded text:
coepit ad eum loqui, ut omne quod dixit, unum verbum Dei sit, id est, coepit ad eum loqui, ut omne quod dixit, unum verbum Dei sit, id est, una sententia. Porro juxta LXX qui interpretati sunt: Interiora prophetae quasi murum renovata a Deo, et erubescere eum, id est, Moab, et intrare ad aras, et ad ea quae manu facta sint, ita disserere possumus, ut dicamus semper prophetae renovari viscera, et a Deo fieri fortiora, ut adversata sunt, cassa intelligant, et nihil ad salutem proficientia. Et nunc locutus est Dominus, dicens: In tribus annis quasi annis mercenarii auferetur gloria Moab super omni populo multo, et relinquetur parvus, et modicus, nequaquam multus. Tres anni, in quibus auferetur gloria Moab super omni populo ejus multo, vel divitiis multis, ut LXX transtulerunt, mystice intelligendi sunt. Sicut enim misericordia Domini in ponderibus est atque mensura: sic et cruciatus ac supplicia habent mensuram suam, ut postquam
Abbreviated transcription (Latin):
uo: ae sonuĩ atq compositũ. si saltĩ una corda rupta suent.
sosprttalis uent̃ ꝓ phetȩ si una in eũ uirtutũ corda defu¬
qrt. non poterit melos dulce resonare: nec ad lateritiũ
murũ cuctis clamare uiscerib P þilosophoꝵ quoꝙ sen¬
tentia ẽ herere sibi intutes. & apłi i a cobi. ut cui una de¬
suernꝰ om̃s de esse uncutes. Cũ autẽ in tellexertt mo¬
ab frustra se in his quȩ prius stabant excelsa dogma¬
tib laborasse. in gredietur ad scã sua. Nonquȩ ꝑse scã¬
nire ñ poterit. Uł certe deserto errore m̃dacii ad scãm ȩccła
intrare conabit᷑ ut sua ea faciat. & oret & obsecret: sed ñ p̃ualebit
Neq enimstatim ut uoluerimꝰ ꝑ fectã possimus capere inrtu¬
tẽ. Quodq infert hoc ũbũ qđ locutus est dñs ad moab
ex tunc proemio in quo diaxcerat uerbũ contra moab
siue onus. Seiamus eTILUaU redditũ. ut quod ibi ce¬
perat. hic cõpleuerit. Ex tc̃ autẽ in telligendũ ex quo

Expanded text:
altem una chorda rupta fuerit; sic spiritalis venter prophetae, si una in eo virtutum chorda defuerit, non poterit melos dulce resonare; nec ad lateritium murum cunctis clamare visceribus. Philosophorum quoque sententia est, haerere sibi virtutes; et Apostoli Jacobi, ut cui una defuerit, huic omnes deesse virtutes. Cum autem intellexerit Moab frustra se in his, quae prius putabat excelsa, dogmatibus laborasse, ingredietur ad sancta sua, non quae per snire non poterit. Vel certe deserto errore mendacii, ad sancta Ecclesiae intrare conabitur, ut sua ea faciat, et oret, et obsecret, sed non praevalebit. Neque enim statim ut voluerimus, perfectam possumus capere virtutem. Quodque infert: Hoc verbum quod locutus est Dominus ad Moab ex tunc, prooemio in quo dixerat, verbum contra Moab, sive onus, sciamus epilogum redditum, ut quod ibi coeperat, hic compleverit. Ex tunc autem, intelligendum ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
& fugerint de moab leonẽ. pͥncipẽ habeant dm̃. quen
laxx: dixert̃ arihelqͥ int̃p̃tat᷑ leo dĩ. Iuoꝵ editionẽ in li
loco disserere suꝑfluũ duxi . qr & in plurimis ab hebrau
ueritate discordat. Ex his quȩ int̾p̃tati sumꝰ etiã illi sens
potest intelligi: E mitte agnũ dñẽ dñatorẽ t̾rȩ de pens¬

Expanded text:
leonem, principem habeant Deum, quem LXX dixerunt ariel, qui interpretatur leo Dei: quorum editionem in hoc loco disserere supersedi, quia et in plurimis ab Hebraica veritate discordat, et ex his quae interpretati sumus, etiam illius sensus potest intelligi. Cap. XVI Emitte agnu
Abbreviated transcription (Latin):
uastatus ẽ atq destructus. & ȩc̃na diuturntate conicut.
quod hȩc sapientia quȩ ad u̾saria d̃i ẽ. eccłastico sermone
contra se pugnantis superata sit. Ascendit domus & di¬
bon ad excelsa in planctũ Iaex. Constristamim in uob̃
peribit etiã & dibon. ubi ara ẽ.illuc ascendetis ad plo¬
randũ. Om̃is domus ad u̾sȩ sapientiȩ & dibon quȩ
interp̾tatur fluxus eoꝵ. Ascendit excelsa in quib
suꝑbierat. ut ñ hostias ĩmol&. sed plangat inqͥb ante
petcauerat. Et reuera m̃daciũ instar fluminis tran-¬
sit & p̃terfluit. & nũquã potest stabili mansione ꝑsis¬
tere. Sermo aut̃ dĩqͥ cõpactꝰ ẽ stabilis ẽ. unde & ma
nare uident᷑ quasi glaties suꝑficie t̾rȩ. pon pret̾fluit
sed consistit. Porro iuxta. lacxx. moabitȩ merere ui¬
bentur & plangere. ñsuꝑ aliis hoc enĩ ꝑfectoꝵ ẽ sed¬
sermo

Expanded text:
tus est atque destructus, et aeterna taciturnitate conticuit. quod haec sapientia, quae adversaria Dei est, Ecclesiastico sermone contra se pugnante, superata sit. Ascendit domus, et Dimon ad excelsa in planctum. LXX: Contristamini in vobis, peribit enim Dimon, ubi ara est: illuc ascendetis ad plorandum. Omnis domus adversae sapientiae, et Dibon, quae interpretatur fluxus eorum, ascendit excelsa, in quibus superbierat: non ut hostias immolet, sed plangat in quibus ante peccaverat. Et revera mendacium instar fluminis transit, et praeterfluit, et numquam potest stabili mansione consistere. Sermo autem Dei, qui compactus est, stabilis est. Unde et manna, quod videtur quasi glacies super faciem terrae, non praeterfluit, sed consistit. Porro juxta LXX, Moabitae moerere jubentur et plangere, non super aliis, hoc enim perfectorum est supsermo
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑ insingłis breui serinone ꝑcurrã. Nabo. in¬
t̃pretat᷑ sessio uł ꝓpħia. medaba de saltu. & dibon
cogitationes. eleale ascensio. iasa factũ siue man¬
datũ. segor parua luth gene. orona forameꝵ
merosis. memrim pardi sue p̃uaricatores. gallim
uituli uł harenarũ tumuli. helim arietes siue for¬
tes. dimon sufficiensmeror. Quiagͥ ome dogma con¬
trariũ ueritati qͦd absq inspiratione dĩ de humano
sensu erroris nascit᷑. nocte uastatũ ẽ. & argumenta¬

Expanded text:
videatur in singulis, brevi sermone percurram, Nabo interpretatur sessio vel prophetia: Medaba, de saltu: Esebon cogitationes: Eleale, ascensio: Jasa, factum sive mandatum: Segor, parva: Luith, genae: Oronaim, foramen moeroris: Nemrim, pardi sive praevaricatores: Agallim, vituli vel arenarum tumuli: Elim, arietes sive fortes; Dimon, sufficiens moeror. Quia igitur omne dogma contrarium veritatis, quod absque inspiratione Dei de humano sensu
Abbreviated transcription (Latin):
sidimus. & rursũ ad distinctionẽ sp̃ĩtalis ifrł. dicit᷑ de cara¬
LI Uidete isrł scd̃m carnẽ. & uos gentes in carne. Sic moabac¬
apiendus ẽ spiritalit̃ qui in t̾p̃tat᷑ de patre. siue aqua pat̃se¬
na de in cesto & ebrietatũs conceptus. quod quoda modor̃
turarũ locis de ino ab legimus. & maxime innumeroꝵ uo¬
lumine quando balac rex mo abitarũ ad maledicendum
mysticũ ꝓphetauit. Oriet᷑ stella ex iacob. & consurg& ho¬
mo de nstł. & ꝑcuti& principes moab Quia nocte uastata
estar: moab conticuit: quia nocte uastata ẽ murus: moab
iontcuit: Lxex. Nocte perut moabitis nocte enĩ perut
murus moa bitidis P ro ar. quod solus theodotion ita posunt s
ut legit᷑ in hebreo. a quila & sẏmachus urbẽ in t̃p̃tati sunt :
ñ conconsiderantes quod int̾ aĩxi. ẽt rẽs̃. elem̃ta hebraica

Expanded text:
rursum ad distinctionem spiritualis Israelis, dicitur de carnali: Videte Israel secundum carnem : et, Vos gentes in carne ; sic Moab accipiendus est spiritualiter, qui interpretatur de patre, sive aqua paterna, de incestu, et ebrietate conceptus, quod quodammodo abturarum locis de Moab legimus, et maxime in Numerorum volumine, quando Balac rex Moabitarum ad maledicendum,mysticum prophetavit: Orietur stella ex Jacob, et consurget homo ex Israel, et percutiet principes Moab . . Quia nocte vastata est Ar, Moab conticuit; quia nocte vastatus est murus, Moab conticuit. LXX: Nocte periit Moabitis, nocte enim periit murus Moabitidis. Pro AR  , quod solus Theodotio ita posuit, ut legitur in Hebraeo, Aquila et Symmachus, urbem interpretati sunt, non consi
Abbreviated transcription (Latin):
& fugientes ꝑ sequebat̾ crudelit̃. ñ em̃dare uolens tradi¬
tos s oceidere . Conquieunt & siluit om̃ĩs t̾ra : gauisu est¬
c&e ecultauit: A bietes quoq lȩtati funt sup te & cedri libam¬
misti non ascendit. Quis fuccidat nos infernus subt̃ contbitis
In oceursum ad uentus tui suscitabit tibi gigantes. om̃s prinq¬

Expanded text:
et fugientes persequebatur crudeliter: non emendare volens tradiet fugientes persequebatur crudeliter: non emendare volens traditos, sed occidere. Conquievit et siluit omnis terra: gavisa est, et exsultavit: abietes quoque laetatmisti non ascendit qui succidat nos. Infernus subter conturbatus est in occursum adventus tui, suscitavit tibi gigantes. Omnes prin
Abbreviated transcription (Latin):
gere ut parabolam. Sienim contra na¬
bugo donosor sermo ẽ. & simplex histo¬
riȩ ex positio. quomodo paraboladicitur.
alios nisi debitores. qui dicunt inoratione dominica. dimit¬
te nobis debita nr̃a sicut & nos dimittimus debitoub nr̃is.
& exigit usq ad peccatũ minimũ. demq & paulus apłs¬
in chorinthio fornicantẽ qui uxorẽ aeceperat. phigeleͥm
& hermogenẽ tradidit exactori. Et de his exactorib &iã
su pra dicit᷑. P opłs meus exactores ur̃i dep̃dant᷑ uos. & qui
repetunt dominant᷑ ur̃i. Pro tributo aquila fam̃ in t̃p̃tatꝰ
est. Sublato enĩ a nobis sponso fam̃ patim̃. ũbi d̾i. & iugit᷑
corpor dni ieiinamus. icenrcoq uirga & baculus impioꝵ ꝓ qͦ¬
Lxx iugũ int̃p̃tati funt. ꝑcutit nos siue oppriniit. quia no¬
luimus sustmere iugũ leuissimũ. iugũ saluatoris. Hoc
autẽ bacuło. & hac uirga in sanabili. gentes furore cedebat

Expanded text:
gere ut parabolam. Si enim contra Nagere ut parabolam. Si enim contra Nabuchodonosor sermo est, et simplex historiae expositio, quomodo parabola dicitur, alios nisi debitores, qui dicunt in Oratione Dominica: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . et exigit usque ad peccatum minimum. Denique et 249 Paulus apostolus Corinthium fornicante Hermogenem tradidit exactori . Et de his exactoribus etiam supra dicitur: Populus meus exactores vestri depraedantur vos; et qui repetunt, dominator vestri. Pro tributo, Aquila famem interpretatus est. Sublato enim a nobis sponso, famem patimur verbi Dei, et jugiter a corpore Domini jejunamus. Idcircoque virga et baculus impio jugum interpretati sunt, percutit nos, sive opprimit; quia noluimus sustinere jugum levissimum, jugum Salvatoris. Hoc autem baculo et hac virga, insanabili gentes furore caedebat,
Abbreviated transcription (Latin):
uictis babyloniis domuseoꝵ posseder neq habuerunt eos
in seruos & ancillas. Restatgͥ ut urcta fabulas suas deimꝑio.
uiturȩ fint eis gentes. quib ante serinerint. quod sequentes
litteram spe se falsa decipiunt. Quis eis concedit ut roma
uocet᷑ babẏlon. & nabugo donosor rex romani imꝑii:uo¬
modo cessauit ex actor. quieuit trubutũ. contriuit dñs ba
culum impioꝵ uirgam dñantiũ. cedentẽ popłos in in digna¬
tione. plaga in sanabili subitientẽ. insurore gentes ꝑsequen¬
tem erudelit̃. IIn petri epła legimus. Tempus ẽ ut incipi¬
at iudicium adomo d̾i. & in ihetechiele tortorib dicit᷑. a
scĩs meis in cipite. P rodiũsitate quippe peccati iudicni ordo
disponitur. ut qui minus doliquernt. ante purgent᷑. No¬
uissimus a utẽ in imicus. destruat᷑ mors. Cumgͦ ifrł de
soruitute dura fuerit liberatus. sum & parabolam contra
regem babylonis. quã debemus intelli¬

Expanded text:
victis Babyloniis, domus eorum possederunt: neque habuerunt eos victis Babyloniis, domus eorum possederunt: neque habuerunt eos in servos et ancillas. Restat igitur ut juxta fabulas suas de imperiviturae sint eis gentes, quibus ante servierint. Quod si sequentes litteram, spe se falsa decipiunt, quis eis concedet, ut Roma vocetur Babylon, et Nabuchodonosor rex Romani imperii? Quomodo cessavit exactor, quievitindignatione, plaga insanabili, subjicientem in furore gentes, persequentem crudeliter. In Petri Epistola legimus: Tempus est, ut incipiat judicium a domo Dei . Et in Ezechiel tortoribus dicitur: A sanctis meis incipite . Pro diversitate quippe peccati, judicii ordo disponitur: ut qui minus deliquerint, ante purgentur. Novissimus autem inimicus destruatur mors. Ergo cum Israel de servitute dura fuerit liberatus, sumet parabolam contra regem Babylonis, quam debemus intelli
Abbreviated transcription (Latin):
suã. de qua saluator loquit᷑. Peati mites. qm̃ ipsi possi¬
debunt t̾rã. & credo uidere bona dñi in t̾ra uiuentiũ.
eos in locũ suũ. ut habitent in tab̾naculis eoꝵ & pos¬
si de bit eos domus isrł suꝑ t̾rã dñi inseruos & ancillas.
Prodest quippe malis. ut bonis serinant. Un de & esaudi
eos quiꝰ sophismatib ante deceperant. & a ctores suosqͥ
oña lueri causa faciunt redigentes in seruitutẽ.
P ost quam autẽ requieuerit iacob. & ifrł a labore suo
quo multũ contra scłm & hereticos pugnando labora¬
uerat. & a confusione & seruitute sua qua maligna
in t̃p̃tatione & falsis dogniatib ante seu erat. tũ
sumae planctũ atq parabolam contra regem babylonis. sermo¬
nẽ uidelie& heret cũ erroris confusionis. & dic& quȩ sequun¬
tur locum istum iudeim t̃p̃tant᷑ carnalit̃. quod post quã
reũsi sunt de babylone factũ esse docere non potuerunt.
N eq enĩ babylomi seruierunt eis qui eos prius ceperunt. nec

Expanded text:
m ipsi possidebunt terram , et Credo videre bona Domini in terra viventium . eos in locum suum, ut habitent in tabernaculis eorum; et possidebit eos domus Israel super terram Domini in servos et ancillas. Prodest quippe malis, ut bonis serviant. Unde et Esau dieos qui se sophismatibus ante deceperant: et exactores suos, qui omnia lucri causa faciunt, redigent in servitutem. Postquam autem requieverit 248 Jacob et Israel a labore suo, quo multum contra saeculum et haereticos pugnando laboraverat; et a concussione et servitute sua, qua malignae interpretationi et falsis dogmatibus ante servierat: tunc sumet planctum atque parabolam contra regem Babylonis: sermonem videlicet haeretici erroris et confusionis: et dicet quae sequuntur. Locum istum Judaei interpretantur carnaliter, quod postquam reversi sunt de Babylone, factum esse docere non poterunt. Neque enim Babylonii servierunt eis, qui eos prius ceperant; nec
Abbreviated transcription (Latin):
monstratũ ẽ ꝑ damascũ uocatiogentiũ significat᷑
rint pristine conũsationis ciuitas esse oesistent. Et ert sa
aceruis lapidũ in ruina. Quomodo enĩ acerui lapidiq
in agris disꝑsi sunt. in unũ tinnulũ conportat᷑: Sic deus¬
sis nationib aceruus credentiũ congregatꝰ ẽ. in ruma ponli

Expanded text:
monstratum est, per Damascum vocatio gentium significatur,  crediderint, pristinae conversationis 279 civitates esse desistent, et erunt sicut acervus lapidum in ruina. Quomodo enim acervi lapidum, qui in agris dispersi sunt, in unum tumulum comportantur: sic de universis nationibus acervus credentium congregatus est in ruina populi
Abbreviated transcription (Latin):
rłm manib eoꝵ. eo qđ reliquissent di filiũ qͥ ꝑ ꝓphe
erat legis. Isse damascũ & contra credentes ex genti
de rursũ iherłm iudȩos expugnaturus ascender&e.
Nec alicui uideat᷑ esse contrariũ sunparaliy pomeI¬
non libro leta de damasco. & nc̃ inisaia tristͥa p̃¬
dicet᷑. quia & ipsi ifrł qͥ certe portio di ẽ. nc̃ ad ũsa

Expanded text:
 manibus eorum, eo quod dereliquissent Dei Filium, qui per propheterat Legis, isse Damascum, et contra credentes ex gentibde rursum Jerusalem Judaeos expugnaturus ascenderet. Nec alicui videatur esse contrarium, si in Paralipomenon libro laeta de Damasco, et nunc in Isaia tristia praedicentur: quia et de ipso Israel, qui certe portio Dei est, nunc adversa
Abbreviated transcription (Latin):
non subũtit. Unde & unus de his qui concussi fuent
tamen non ruerant loquebat᷑. Mei autẽ pęne monsi
pedes. Et apłs loquit᷑ ad credentes ut arripiant armia
fundata est. nulla tempestate concutit᷑. Sequit᷑. Qui
transtulerunt. quasi desertũ. Uitis enĩ suis atq pae

Expanded text:
non subvertit. Unde et unus de his qui concussi fuerant, et tamen non ruerat, loquebatur: Mei autem pene moti sunt pedes . Et Apostolus loquitur ad credentes, ut arripiant armatu petram fundata est, nulla tempestate concutitur . Sequitur: Quitranstulerunt, quasi desertum. Vitiis enim atque peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
Lxx. transtuler̃ eos qui ducebant᷑ non soluit.Qui
in derint nabugodonosor regẽ babyloniũ non oculoꝵ
sed corois intintu. decelo ad in feros corruisse. in clina¬
bunt᷑ humilitate. que contraria ẽ suꝑbie. & illũ ꝓ¬
spitiunt ista dicentes. Non ne iste est uir fiue ho¬
mo qui contͣbauit si ue concita ut t̾ram. &ẽ sensus.
Qui dixerat ero similis altissimo. & se iactabat dm̃.
homo esse conuincit᷑ de quo in nono psalmo qui ꝓ¬
prie contra diabolũ dicit᷑. Ex urge dnẽ non conforte¬
tur homo. & in gugło. Immicus homo suꝑ somnina

Expanded text:
 transtulerunt: eos qui ducebantur non solvit? Qui viderint Nabuchodonosor regem Babylonium, non oculorum, sed cordis intuitu, de coelo ad inferos corruisse, inclinabuntur humilitate, quae contraria est superbiae, et illum prospicient ista dicentes: Nonne iste est vir, sive homo, qui conturbavit, vel concitavit terram? Et est sensus: Qui dixerat: Ero similis Altissimo, et se jactabat Deum, homo esse convincitur, de quo in nono psalmo qui proprie contra diabolum est, dicitur: Exsurge, Domine, non confortetur hom
Abbreviated transcription (Latin):
om̃em t̾ram. Ululate & agite pęnitentiam. quib pęna
uentura ẽ. Prope est enĩ dies dñi. uł consũmationis tos¬
tius mundi atq iuditii. uł exitus uinus cuiusq debitꝰ:
Ueuit enĩ a dño dep̃datio quam nos diximus uastitatẽ. ut
mitionis ad uenerit. om̃s manus dissoluent᷑. q̃uib dicit᷑
in alio loco. Confortanmi manus dissolutȩ: Dissoluen¬
tur autẽ manus. quia nullum opus dignũ dĩ iustitia re¬
perit᷑: & non iustificabit᷑ in conspectu eꝰ orũis uiuens:
Unde ꝓpheta dicit in psalmo. Si rmquitati ad̃ ten das dñe quiso¬
nebit. Ome quoq corsiue amina hominis tabesc&. & pauet
conscientia peccati fui: Hȩc est dies formidolosa atq ꝙ̃ribiiss
qua & soffomas loquit᷑. Metuite afacie dm̃. quia ꝓpeẽ diss

Expanded text:
em terram, ululate, et agite poenitentiam, quibus poena ventura est. Prope est enim dies Domini, vel consummationis totius mundi, atque judicii, vel exitus uniuscujusque de vita. Venit enim a Domino depraedatio, quam nos diximus vastitatem, ut mitionis advenerit, omnes manus dissolventur, quibus dicitur in alio loco: Confortamini, manus dissolutae. Dissolventur autem manus; quia nullum opus dignum Dei justitia reperietur: Et non justificabitur in conspectu ejus omnis Unde Propheta dicit in psalmnebit ? Omne quoque cor, sive anima hominis tabescet; et pavebit conscientia peccati sui. Haec est dies formidolosa atque terribilis, de qua et Sophonias loquitur: Metuite a facie Domini: quia prope est dies
Abbreviated transcription (Latin):
gentis medoꝵ fuerit. qui in t̃p̃tatur m̃sura. siue po¬
tenti. uł fora. lgit contra babẏlonios qui m̃te confusi
sunt. suscitant᷑ apotente & forte d̾o ministri. ad pu¬
mendũ fortitudines. ut reddant uincuiq sed̾moꝑa
sua. In qua enĩm̃si sunt. remetiet᷑ eis. Mensura m
acumen ingenii. inquib sibi ante plaude bant recipient. sipi
magis m serect᷑. atq utinã ut nos suscitem᷑ adnõ. & he noli

Expanded text:
gentis Medorum fuerit, qui interpretatur mensura, sive a pogentis Medorum fuerit, qui interpretatur mensura, sive a potente, vel forti. Igitur contra Babylonios, qui mente confusi sunt, suscitantur a potente et forti Deo ministri ad puniendum fortitudinis: ut reddant unicuique secundum opera sua. In qua enim mensura mensi sunt, remetietur eis. Mensuram aacumen ingenii, in quibus sibi ante plaudebant, recipient: sed magis misereantur. Atque utinam et nos suscitemur a Domino, et haec nobi
Abbreviated transcription (Latin):
tris suꝑatis. grex deceptus reũtit᷑ ad popłm & ad t̾rã suã :¬
& in eo quod inuenit᷑ occidet᷑. ut hereticus et desistat:
& qui c̃ꝙ suꝑ uenerit. cad& gladio spiridali Tunc infantes
eoꝵ & paruulos qui necdũ ad ꝑfectam uenerint erronseta.¬
tẽ. allident moculis magistroꝵ : diripient ꝙ domoseoꝵ.
& uneores coꝵ ui olabunt: Praua sapientia. & doctrmaꝑũ¬
sa. Un de ꝑistius modi patrib quoꝵ int̾sitiendisunt parini¬
li debemus orare & dicere. Da eis dñe: Quid dabis eis: uul¬
uam sterilẽ. & ubera arentia P arturiunt enĩ iniquita¬
tem : conceperunt dolorẽ. & genuer̃ in iustitiã. Cire go
suscitabo suꝑ eos medos. qui argentũ non querant.
nec aurum ueluit: sed sagitts paruulos in t̃staunt. &¬
lactantib utĩ non msereant᷑. & suꝑ silios ñ parcat ocu¬
lus eoꝵ. In uemimus in genes quod mandian auctor

Expanded text:
tris superatis, grex deceptus revertitur ad populum, et ad terram suam; etris superatis, grex deceptus revertitur ad populum, et ad terram suam; et in eo quod invenitur, occiditur, ut haereticus esse desistat, et quicumque supervenerit, cadet in gladio spirituali. Tunc infantes eorum et parvulos, qui nondum ad perfectam venerunt erroris aetatem, allident in oculis magistrorum, diripientque eorum domos, et uxores eorum violabunt, pravam sapientiam et doctrsam. Unde pro hujusmodi patribus quorum interficiendi sunt parvuli, debemus orare et dicere: Da eis, Domine. Quid dabis eis? Vulvam sterilem, et ubera arentia . Parturierunt enim iniquitatem, conceperunt dolorem, et genuerunt injustitiam. Ecce ego suscitabo super eos Medos, qui argentum non quaerant, nec aurum teris non misereantur, et super filios non parcet oculus eorum. Invenimus in Genesi quod Madai auctor
Abbreviated transcription (Latin):
congreg& : Unus quisq ad popłm suum conũtet᷑: & singu¬
li ad t̾ram fuã fugient Onĩs quimuentus fuerit occioet᷑.
& om̃is qui suꝑ uenerit cad& gladio Infantes eoꝵ alliden ꝓ¬
tur. in oculis eoꝵ diripient᷑:. Domus eoꝵ. & uxores eoꝵ
uio labunt᷑: Celo t̃raq commotis fugi& diabolus colub̾
tortuosus. uł om̃e dognna contrariũ ueritati. quod in ma¬
greco sermone dorcades. idẽ capreȩ nuncupant᷑. sequen-¬
tes quasi bruta animalia. & huc atq illuc errantesñ
habent qui eos dirigant: ꝑ diderunt eñ eũ de quo sen¬
scriptũ ẽ. Ad nõ gressus homins diriget᷑: quiliberati ama-
gistris pessimis. conũtunt᷑ ad popłm suũ. & singuliad
t̃ram suã fugient. de qua orti sunt: Qui uͦ inuentus sue¬
rit occidet᷑. siue iugulabit̾: Hoc autẽ non solũ in consũ¬
matione mundi. sed usꝙ ho die sit in ȩccła: quando magis¬

Expanded text:
congreget: unusquisque ad populum suum convertentur, et singucongreget: unusquisque ad populum suum convertentur, et singuli ad terram suam fugientes eorum allidentur in oculis eorum; diripientur domus eorum, et uxores eorum violabuntur. Coelo terraque commotis, fugiet diabolus coluber tortuosus, vel omne dogma contrarium veritati, quod in maδέρκειαν, Graeco sermone Dorcades, id est, Capreae nuncupantur sequentes quasi bruta animalia; et huc atque illuc errantia non habent qui eos dirigant: perdiderunt enim eum, de quo scriptum est: A domino gressus hominis diriguntur : qui ligistris pessimis convertentur ad populum suum, et singuli ad terram suam fugient, de qua orti sunt: qui vero inventus fuerit, occidetur, sive jugulabitur. Hoc autem non solum in consummatione mundi, sed usque hodie fit in Ecclesia: quando magis
Abbreviated transcription (Latin):
quod scriptũ ẽ. putas cũ uenerit silius homiis in ue¬
ni& sidẽ suꝑ t̾ram : Timc & cęli mouebunt᷑ & t̾ra.
Cȩlum enĩ & t̾ra ꝑ transibunt: non sua uolinitate
& ꝓprio arbitrio ut pleriq eslimant. anmantia eẽ
credentes: sed ꝓpt᷑ in dignationẽ dñi exereituũ. & ꝓ¬
pter diem suroris eiꝰ. qui respicit t̾̃rã & facit eã tre.¬
mere. Un de hoc quod in .lxx. dicit᷑. Cęlũ enĩ fure¬
lo: Quomodo si dicamus omĩs eiuitas conclamauit.
&e obuiam iudici urbs untu̾sa ꝓ cessit: fundam̃ta u̾ t̾re. ce
in ꝓuerbiis legimus: d̾s sapientia fundait t̾ram:. Et adiob
loquit᷑ dñs: Uln eras quando fundabam t̾ram: non quod tra
habeat fundam̃ta ꝓfunda mole deiecta. sed uoluntas &
potostas di qua om̃a continent᷑. fundam̃ta illius apellan¬
da sunt. Ipse enim suꝑ maria fim dauit eum. & suꝑ flu¬
mina colloca uit eũ & ipse apendit eã suꝑ nihili E t erit
quasi damula fugiens: & quasi grex ouium: & non erit qͥ

Expanded text:
rit Filius hominis, inveniet fidem super terram ? tunc et coeli movebuntur et terra. Coelum enim et terra pertransibunt, non sua voluntate, et proprio arbitrio, ut plerique aestimant, animantia ea esse credentes; sed propter indignationem Domini exercituum, et propter diem furoris ejus, qui respicit terram, et facit eam tremere. Unde hoc quod in LXX dicitur, coelum enim furlo, quomodo si dicamus, omnis civitas conclamavit, et obviam judici urbs universa processit. Fundamenta vero terrae et in Proverbiis legimus: Deus sapientia fundavit terram . Et ad Job loquitur Dominus: Ubi eras quando fundabum terram ? Non quod terra habeat fundamenta profunda mole dejecta; sed voluntas et potestas Dei, qua omnia continentur, fundamenta illius appellanda sunt. Ipse enim super maria fundavit eam, et super flumina collocavit eam, et ipse appendit eam super nihili . Et erit quasi damula fugiens, et quasi grex ovium, et non erit qui
Abbreviated transcription (Latin):
am ex parte ꝑstricta sunt. Hoc quoq aonsiderandũ. quod post¬
uã ȩcłasticus sermo & doctrma saluatoris orbẽ confusionis eũ¬
teri. ita ut sodomȩ & gomorrȩ cõparet᷑. non habitetͥ a scĩs uiris.
iat pastores requiscant in ea qui xp̃i gregem pascere ornsuerunt¬
scintrario requiescant ibi bestiȩ. & ora cones. & structiones. &¬
plos saltent mnea. Q uicquid enĩ heretici loqunt᷑. insynagagis
sitan. non ẽ doc trima dm̃. s ululatus demonũ. &x piloiꝰoꝵ
quos imitabat᷑ esdu. & stitnȩ requiescent in delubris uoluptatis
quȩ dulei & mortifero carmine animas ꝑtrahunt in ꝓfundũ.
ut seuiente nausragio. alupis & canib deuoront᷑. Prope ẽ eniͦmi¬
& instat cotidie tempus rumȩ hereticoꝵ. & ñ differt᷑ eoꝵ subũ¬
sis Miserebit᷑ enĩ dñs iacob. & elig& ad huc ifrł. & requies¬

Expanded text:
riam ex parte perstricta sunt. Hoc quoque considerandum, quod postriam ex parte perstricta sunt. Hoc quoque considerandum, quod postquam ecclesiasticus sermo et doctrina Salvatoris urbem confusionis everterit, ita ut Sodomae et Gomorrhae comparetur; non habitetur a sanctis viris, nec pastores requiescant in ea, qui sed contrario requiescant ibi bestiae, et dracones, et pilosi saltent ibi. Quidquid enim haeretici loquuntur in synagogis Satanae, non est doctrina Domini, sed ululatus daemonum et pilosorum, quos imitabatur Esau: et sirenae requiescent in delubris voluptatis quae dulci et mortifero carmine animas pertrahunt in profundum, ut saeviente naufragio, a lupis et canibus devorentur. Prope est ergo et instat quotidie tempus ruinae haereticorum, et non differtur eorum subversio. Miserebitur enim Dominus Jacob, et eliget adhuc de Isr
Abbreviated transcription (Latin):
sihũait d̾s sodomã & gomorrã. nec ultra huius mundi futurus sit sta¬
tis sed̃ pereat. nec ponat ibi arabs tentoria sua. de quo iisex agesio
spmmo psalmo legit᷑. It̃ facrte ei qui ascendit suꝑ occasũ dñs nom̃ ẽ¬
ous. Nec pastoes ibi requiescant. angłi qui humano p̃sunt generi &
ondie uident faciẽ patris. sed requi escant ibi bestiȩ. & draconos & struc¬
tones & pilosi. & ululȩ & sirenģ. quas om̃s bestias sigurã in tolligi
mis anglłoꝵ uł demonũ. & eoꝵ quib tradim̃ ad puniendũ. & in
domib quondã uoluptatis ubi erat gaudiũ & letitia. sit planctus
alularũ. uł lam̃tabilis uox sirenarũ. quȩ auditores suos ducit
ad mortẽ. Tempis autẽ in minere iudicii. & diẽ comsũmationis
babylomiȩ non elongare. nequa quã mirabit᷑. cotidie ꝑ scõs uiros
comparatã. omẽm longitu dinẽ esse uicinã. De generib bestiarũ
mmo monstoꝵ breuit̃ dixmitis. quia in priore libro iux ta histo¬

Expanded text:
subvertit Deus Sodomam et Gomorrham; nec ultra mundi istius futurus sit status, sed pereat in aeternum. Nec ponat ibi Arabs tentoria sua, de quo in sexagesimo septimo psalmo dicitur; Iterfacite ei qui ascendit super occasum, Dominus nomen ejus . Nec pastores ibi requiescant, Angeli videlicet qui humano praesunt generi, et quotidie vident faciem Patris: sed requiescant ibi bestiae et dracones, et struthiones, et pilosi, et ululae, et sirenae, quas omnes bestias in figura im, vel daemonum, et eorum quibus tradimur ad puniendum. Et in domibus quondam voluptatis, ubi erat laetitia et gaudium, sit planctus ulularum, et lamentabilis vox sirenarum, quae auditores suos ducit ad mortem. Tempus autem imminere judicii, et diem consummationis Babyloniae non elongari, nequaquam mirabitur, qui quotidie per sanctoscomparatam, omnem longitudinem esse vicinam. De generibus bestiarum, immo monstrorum, breviter diximus: quia in priori libro juxta histo
Abbreviated transcription (Latin):
ascendere quib mandauit dñs. ne pluant suꝑ ifrłim
brẽ. & ad quas ꝑuenit ueritas dni. cui loquit᷑ & abdias.
Si exaltatus fueris ut aquila. & int̾ sidera cęli posueris
bat᷑. Luceat lum̃ ur̃m corã hominib uitio suo ascon
sorẽ suscepit dia bolũ. qui ut suꝑbie ũba conipler&. & iã
hoc ausus ẽ dicere. ero similis altissimo. ut quomodo
ad hereticos qui cũ deorsũ sint. cimi princepe suo excel¬
so esse se iactant Ueruntam̃ ad in fermĩ de traheris.¬

Expanded text:
ascendere, quibus mandavit Dominus, ne pluant super Israel imbrem, et ad quas pervenit veritas Domini, cui loquitur et Abdias: Si exaltatus fueris ut aquila, et inter sidera coeli posueris batur: Luceat lumen vestrum coram hominibus , vitio suo suscepit ascensorem diabolum, qui ut superbiae verba compleret, etiam hoc ausus est dicere: Ero similis Altissimo, ut quomodo ad haereticos, qui cum deorsum sint, cum principe suo excelsos se esse jactant. Verumtamen ad infernum detraheris
Abbreviated transcription (Latin):
sua: exe quib ꝓbat᷑. om̃a quȩ dicunt᷑ conga babylonẽ. ad nun¬
a hunus consusionẽ & int̾itũ ꝑtinere: Duꝑ montẽ caligo sũ
Que campestem. leuate signum: Aplis precipit᷑ ox apłicis
uris ac magishris eccłarum. ut dicꝰturi contra babylonẽ sig-¬
nũ eleuent dm̃ce qrueis. non in humili loco & in dłmersis
uallib sedinmontẽ caligosum siue campestrẽ.: q̃uoꝵ alterũ
siniscat abscondita ȩccłȩ sacram̃ta. quȩ q ut ui deree moyses
&audirae uocem dñi. in trauit tenebras & caliginẽ. Posuit
enim ds tenebras latibulum suum. & nubes & caligo mer

Expanded text:
Babylonem, ad mundi hujus confusionem et interitum pertinere. Super montem caliginosum, sive campestrem, levate signum. Apostolis praecipitur et Apostolicis viris ac magistris Ecclesiarum, ut dimicaturi contra Babylonem, signum elevent Dominicae crucis, non in humili loco, et in demersis vallibus, sed in monte caliginoso, sive campestri. Quorum alterum significat abscondita Ecclesiae sacramenta, quae ut videret Moyses, et audiret vocem Dei, intravit tenebras et caliginem. Posuit enim Deus tenebras latibulum suum: et nubes et caligo in
Abbreviated transcription (Latin):
dos etiam si fieri potest electos d̾i Tunc p̃tiosior orit
uir auro qd̾ hebraice dicit᷑. Tla c. & a qui la int̃p̃ta.¬
tus ẽ. CIARON. quod coloris optimi atq sanginei ẽ.
& homo mudissimo obrito. quod hebraice dicit᷑. ofĩa
& aquila transtulit spiloma o fni: quod nescio qͥd
uolentes. Lxx. in tp̃tati sunt lapides de sophir. Est
autẽ in diȩ locus in quo aurũ optimum nascit᷑. sicut
ingenesi legimus de fluno fison. nte est qui eirtint
omẽm t̃ram euilat. ubi ẽ aurũ: & aurũ t̃rę illiusop
timũ: & ibiẽ carbunculus & lapis prassinus Preti.
osior autẽ in telligit᷑. ꝓ eo quod est rarior. Omẽ enim
concutiam. & mouebit᷑ t̾ra de loco suo.Lixx. Cȩlũ
enĩ furebit: & t̾ra mouebit᷑ a sundam̃tis fuis Cumq p̃

Expanded text:
dos etiam si fieri potest electos Dei . Tunc pretiosior erit dos etiam si fieri potest electos Dei . Tunc pretiosior erit vir auro, quod Hebraice dicitur PHAZ  , et Aquila interpretatus est κιῤῥὸν, quod coloris optimi atque sanguinei est; et homo mundissimo obrizo, quod Hebraice dicitur OPHIR  , et Aquila transtulit σπήλωμα ὀφεὶρ, quod nescio quid volentes LXX 242 interpretati sunt, lapidem de Sophir. Est autem Indiae locus, in quo aurum optimum nascitur; sicut in Genesi legimus de fluvio Phison: Iste est qui circumit ens terram Euilat, ubi est aurum, et aurum terrae illius bonum, et lapis carbunculus et lapis prasosior autem intelligitur, pro eo quod est rarior. Omne enim,concutiam, et movebitur terra de loco suo. LXX: Coelum enim furiet, et terra movebi
Abbreviated transcription (Latin):
Etin ꝓũbiis legimus. Ante contritionẽ eleuat᷑
cor ii. & ante głam humiliat᷑: St̃mp supbiã ruina seqͥ.¬
tur: & humilitatẽ gła.: Queͥ enim se exaltat humiliabi.¬
tur : & qui se humiliat ex altabit᷑: Legimus in alio loco
Perdam sapientiam sapientium. & in telligentiã pruden.¬
tium reꝓbabo: non quo uera sapientia & uera pru-¬
dentia ꝑ dat᷑ a dño. sed falsi nominis scientia. quȩ sibi
thesauritant languam mendatii. & desitiunt sorutan.¬
Un de ꝓprie hereticoꝵ suꝑbia. ueritatis in iuria nominat᷑:
Pretiosior erit uir auro : & homo mundo obrito:Lax
Et erunt qui relicti fuerunt honorati magis quam
aurum ex coctum: & honorabilior erit homo lapi¬
de sofyrsin consũmatione mundi quando redactꝰ¬
or bis fuerit in solitudinẽ. & ob tenebratus sol in
ortu suo. & luna splendorẽ suũ non dederit. Tanta
sient ab antixp̃o signa at q portenta. ut imquitate
crescente. resrigeseat caritas multoꝵ. & ad decipien.¬

Expanded text:
onem elevatur cor viri, et ante gloriam humiliatur . Semper superbiam ruina sequitur, et humilitatem gloria: Qui enim se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur . Legimus in alio loco: Perdam sapientiam sapientium, et intelligentiam prudentium reprobabo . Non quod vera sapientia et vera prudentia perdantur a Domino, sed falsi nominis scientia: qui sibi thesaurizant linguam mendacii, et deficiunt scrutanUnde proprie haereticorum superbia, veritatis injuria nominatur. Pretiosior erit vir auro: et homo mundo obrizo. LXX: Et erunt qui derelicti fuerint, honorati magis quam aurum excoctum: et homo honorabilior erit lapide Sophir. In consummatione mundi, quando orbis redactus fuerit in solitudinem, et obtenebratus sol in ortu suo, et luna splendorem suum non dederit, tanta fient ab Antichristo signa atque portenta, ut iniquitate crescente, refrigescat charitas multorum, ad decipien
Abbreviated transcription (Latin):
ad ilterauerint: E contrario de his qui inxep̃o credituri s¬
sint. dicit᷑. Uisttabo inunga iniquitates eoꝵ. & inflagel¬
& quescere saciam suꝑ biam in si deliũ: & arrogantiã for¬

Expanded text:
adulteraverint . E contrario de his qui in Christo credituri adulteraverint . E contrario de his qui in Christo credituri sunt, dicitur : Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagelEt requiescere faciam superbiam infidelium: et arrogantiam for