comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
es dis urtite r stringitint redire adũ¬
malicudisẽ conditorts conamus: Namt
quhe hanqullitia tẽ uientis iadiuerberat:
q fariatam quodãmodo scisamq ꝑtur¬
ditu sibime tip̃si non congruat: aciũ
pquĩ dũ mansuetudo amittitur super
hat ismaginis similicudo uitiatur: F
rram sapientia ꝑditur: ut quid quo ue
ordinc agendũ sit omauaio nesciatur :
Sicut scriptũ ÷. Ira insimu stulti requieseit
Qua aumirũ intelligentiae lucẽ subtra¬
hie summexitẽ ꝑ moueaido confundit :
Ser ira uita amittitur. & si sapientia
teneri uideatur: sicut scriptũ ẽ : Ira ꝑdic
&iam prudextłs: qͥa sclicet confusus
animus. nequaquam explet: &iam siqͥd
intelligere prudeaiter ualec : Periram
uisticia i relinquitur. Sicut scriptũ est:
Ira uiri: iusticiam dei nono peratur. Qiua
dũ ꝑturbata mens iudicium suae ratio¬
nis exasperat : omaiẽ quod furor sug¬
gerit rectum putat: ł iram gratiã
uitae socialis amittitur. Sicut scriptũ :÷
Moliesse assiduus cum homine iracundo. ne

Expanded text:
 redire ad similitudinem conditoris conamur. Nam cum tranquillitatem mentis ira diverberat, dilaniatam quodam modo scissamque perturbat, ut sibimetipsi non congruat, ac vimper quam dum mansnae imaginis similitudo vitiatur. Per iram sapientia perditur, ut quid quove ordine agendum sit omnino nesciatur, sicut scriptum est, Ira in sinu stulti requiescit , quia nimirum intelligentiae lucem subtrahit, cum mentem promovendo confundit. Per iram vita amittitur, etsi sapientia teneri videatur, sicut scriptum est: Ira perdit etiam prudentes, quia scilicet confusus animus nequaquam explet, etiam si quid intelligere prudenter valet. Per iram justitia relinquitur, sicut scripIra viri justitiam Dei non operatur , quia dum perturba a mens judicium suae rationis exasperat, omne quod furor suggerit rectum putat. Per iram gratia vitae socialis amittitur, sicut scriptum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Quae aumirũ seateatiad uera esset : su&
lati contra tanti uiri paciexitiã non fus¬
set : Sed nos pensemus quod dicitur: quamus
ab auditoris sui uirtute redatur it oten¬
damus quã rectũ ẽ quod ꝓmitur sinou
inbeato iob inuiste ꝑ meretur cdaseriptũ

Expanded text:
Quae nimirum sententia vera esset, si illata contra tanti viri patientiam non fuisset. Sed nos pensemus quod dicitur, quamvis ab auditoris sui virtute relidatur, ut ostendamus quam rectum est quod promitur, si non in beatum Job injuste promeretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ammoneret. ne quos fortes ad sacros
ordines in ordinate ꝓtraheret: dixit.
Manus cito nemini in posueris. neq com¬
municaueris peccatis alieaus: teipsum
castum custodi: Quiin firmitatem eius
corporis ꝓtinus uerba conuertens Ait.
Noli adhuc a quã bibere. sed modicoui¬
Noutere ꝓpter stomacum tuum. & fre¬
quentes tuas infirmitates eitas. Statĩq
subiuingit dicens. Quorumdã hominũ
peccatu manifesta sunt p̃cedentium
aduidicium : quosdam autem & subse¬
cuntur. Quid ergo ad illud pertinet
quod infirmo bibẽa quã ꝓhibuit: Hoc
quod depeccatis absconditis qoͣrundam
homiaium manifestisq subuxit. Nusi
quod inter positu de eius in firmitate
sente aitiu adhoc in extremo redut: quod
superius dixit. Manuscito nemin
in posueris. neque communi caueris pec¬
catis alieaus: Vt eaum haec eadẽ
petcatii quanta sollictudine ꝑ quirenda

Expanded text:
admoneret, ne quos forte ad sacros admoneret, ne quos forte ad sacros ordines inordinate proveheret, dixit: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis, te ipsum castum custodi . Qui ad infirmitatem ejus corporis protinus verba convertens ait: Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere propter stomachum tuum, et frequentes tuas infirmitates . s: Quorumdam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad judicium, quorumdam autem et subsequuntur . Quid ergo ad illud pertinet, quod ab infirmo bibi aquam prohibuit, hoc quod de peccatis absconditis quorumdam hominum manifestisque subjunxit, nisi quod interposita de ejus infirmitate sententia, ad hoc in extremo rediit, quod superius dixit: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis? Ut enim haec eadem peccata qua
Abbreviated transcription (Latin):
Quireliqui fuerint: aufereaitur exeis. Et hoc
ꝓtinus quod eisdem electis non conueniat:
subdit dicens. Morientur & non in sapieai¬
tia Sienim rȩꝓbi diuinitus auferuntur.
quo peccato morinonins apientia di citur.
Sed aumirũ sacrȩ scripturae consuetudo ÷
ut cum aliquid narrat. interposita alte¬
rius caus& senteaitia ad superiora ꝓtinꝰ
redeat: Na postquam dixit. et quia nul¬
lus ÷ qui intelligat in aeteraũ peribua
electorum mox sorte subintulit dicens.
Qui autẽ reliqͥfuerint: aufereat᷑ excis et
rursum senitenciae suae in eum quẽ prae¬
dixerat interitum rȩꝓborum minans:
subito adiunxit Morientur & non in sa¬
pientia Acsi diceret : Hii quos dixi noni
intelligeates in aecernum pereunt pro¬
cul dubio: non insapientia moriuntur
Sedhunc esse nonnumquã morłsacrielo¬
quii melius ostendimus : si exeo aliquã
huius rei simlitudinẽ ꝓferamus : Paulus
namq a postolus cum dilectum discipu¬
lum de instruendis aecclesiae officiis

Expanded text:
Qui reliqui fuerint, auferentur ex eis; et hoc protinus, quod eisdem electis non conveniat, subdit dicens: Morientur, et non in sapientia? Si enim a reprobis divinitus auferuntur, quo pacto mori non in sapientia dicuntur? Sed nimirum sacrae Scripturae consuetudo est, ut cum aliquid narrat, interposita alterius causae sententia, ad superiora protinus redeat. Nam postquam dixit: Et quia nullus est qui intelligat, in aeternum peribunt, electorum mox sortem subintulit, dicens: Qui autem reliqui fuerint, auferentur ex eis. Et rursum sententiae suae oculum in eum, quem praedixerat, interitum reproborum mittens, subito adjunxit: Morientur, 174 et non in sapientia. Ac si diceret: Hi quos dixi quia non intelligentes in aeternum peribunt, procul dubio non in sapientia morientur. Sed hunc esse nonnunquam morem sacri eloquii melius ostendemus, si ex eo aliquam hujus rei similitudinem proferamus. Paulus namque apostolus cum dilectum discipulum de instituendis Ecclesiae officiis
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet mutabilitatem dicit. ꝑ hoc
quodei qui sempidem ÷ uinculis a mo¬
ris ligatus : Pecte nunc dicitur. Ecce
qui seruiunt ei non sunt stabiles: Atq
eiusdem ꝓtinus documeatum muttbi¬
litutis adiungitur : cumde a posta¬
ticis spiritibus sub infertur: Et in ange¬
lis suis : repperit prauitatem ex quorũ
casus bene in firmicutis humane considẽ¬
ratio bene colligitur : cum ilico sub ueta
Q uanto mags qui habitant domus laceas
quide megiimh abeat fundamcateum
consu mcaitur uelut tinea luteas quip¬
pedomos habitamus : qui in corpore
terret᷑ subsistimus : Quae beguie pau¬
lus considerans ait. Habemus thesaurũ
istum in uasis fictilibus: & rursum: Sci¬
mus quia si terrestris domus nostra huius

Expanded text:
videlicet mutabilitatem vicit per hoc, videlicet mutabilitatem vicit per hoc, quod ei qui semper idem est vinculis amoris illigatur, recte nunc dicitur: Ecce qui serviunt ei, non sunt stabiles. Atque ejusdem protinus documentum mutabilitatis adjungitur, cum de apostatis spiritibus subinfertur: Et in angelis suis reperit pravitatem. Ex quorum casu bene infirmitatis humanae considerationem colligit, cum illico subnectit: Quanto magis hi, qui habitant domos luteas, qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut tinea? Luteas quippe domos habitamus, quia in corporibus terrenis subsistimus. Quae bene Paulus considerans 171 ait: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Et rursum: Scimus quia si terrestris domus
Abbreviated transcription (Latin):
lica & si contemplationi auctoris inherendo
instatu suo in mutabuliter ꝑ manet: eo ipso
tu meai quo creatura ÷ insemet ipsa uicissi¬
tudinem mutubilitatis habet Mutun autẽ
ex alio adaliud irae ÷: & insemet ipsa stabi¬
tot passibus adaliud tedidit : quot mucu¬
bilitatis suae motibus subiacet Sola
autem natura in conpraehensibilis absta¬
tusuo nescit mouere: quae habeo quod
semꝑ idẽ ÷. nescit inmutari Nam si
angelorũ substancia amutubilitatis
motu fuisset aliena: bene abauctore
conditt nequa quã in reꝓbis spiritibus
abeatitudinis suae arce cecidisset: Ali¬
re autẽ omni pocens deus naturam sum¬
morum sp̃iuũ bonã. sed mutabilem
condidit : ut & qui manere Mollea
ruerent: & qui in conditione ꝑsisterent.
tanto in eam iam dignus: quanto & ex suo¬
arbitrio sturen : Et eo maiores apud
dm̃ meriti fierenT quo mutabilitatis
suae motũ. uoluntitis statione fixis¬
sea: Quia ergo ipsa quoq Natura an¬
gelica ÷ insemetipsa mutubilis. Quã

Expanded text:
lica etsi contemplatione Auctori inhaerendo in statu suo immutabiliter permanet, eo ipso tamen quo factura est, in semetipsa vicissitudinem mutabilitatis habet. Mutari autem ex alio ad aliud ire est, et in semetipsa stabitot passibus ad aliud tendit, quot mutabilitatis suae motibus subjacet. Sola autem natura incomprehensibilis ab statu suo nescit moveri, quae, ab eo quod semper idem est, nescit immutari. Nam si angelorum substantia a mutabilitatis motu fuisset aliena, bene ab auctore condita, nequaquam in reprobis spiritibus a beatitudinis suae arce cecidisset. Mire autem omnipotens Deus naturam summorum spirituum bonam, sed mutabilem condidit, ut, si qui permanere nollent, ruerent, et qui in conditione persisterent, tanto in ea jam dignius, quanto ex arbitrio starent, et eo majoris apud Deum meriti fierent, quo mutabilitatis suae motum voluntatis statione fixissent. Quia ergo ipsa quoque natura angelica est in semetipsa mutabilis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
pe hunc humiliter cogitet auctorẽ uaturȩ :
Qua quimire ex nichilo hominem fecit: fac¬
tu impiae non affligit Quod tunc heli¬
phat didicit: cum uoce quasi aurelerus
audiuit : In consideratione namq diuinae
magautudinis discitur : quam humiliter
in sua animaduersione. timeatur: Et qui
suꝑna degustat: inferiora equanimiter to¬
lerat : quia plenae intus conspicit : quantũ
acsumet: quod foris a git: Male eaum se
rectum putut : qui regulam suimȩ rectitudi¬
nuis ignorat : Et saepe lignũ rectũ non credi¬
tur: si ad regulã nonducatur: Sed cũ regu¬
lȩ iuingitur. ꝑ quantã tortitudinẽ tumescit:
inuenutur quia nimirũ rectitudo abscidens
increpat: quod oculo deceptus adꝓbat Ci¬
phar itaq quia suꝑna conspexit. destric¬
tũuidiciũ de inferioribus exerit: & quãuis
beatumiob non recte redarguit: in compa¬
ratione tamexi creatoris omnui: creature

Expanded text:
pae, hunc humiliter cogitet auctorem naturae, pae, hunc humiliter cogitet auctorem naturae, quia qui mire ex nihilo hominem fecit, factum impie non affligit. Quod tunc Eliphaz didicit, cum vocem quasi aurae lenis audivit. In consideratione namque divinae magnitudinis discitur quam humiliter in sua animadversione timeatur. Et qui superna degustat, inferiora aequanimiter tolerat, quia plene intus conspicit, quanti aestimet quod foris agit. Male enim se rectum putat, qui regulam summae rectitudinis ignorat; et saepe lignum rectum creditur, si ad regulam non ducatur; sed cum regulae jungitur, per quantam tortitudinem tumescit invenitur, quia nimirum rectitudo abcidens increpat, quod oculus deceptus approbabat. Eliphaz itaque quia superna conspexit, districtum judicium de inferioribus exerit; et quamvis beatum Job non recte redarguit, in compara
Abbreviated transcription (Latin):
conparatu: in iusticia ÷ Quia & lucerna in tene
bris fulgere cerautur : sed insolis radio posi¬
tu tenebratur: Quidergo heliphar rapti
in contemplatione cog nouit. ausi quodiusti¬
ficarihomo dei comparatione non possit.
Recte namq credimus: quae exterius opera¬
mur: Sedcũ minime interaia cognoscimus
cũ uero illa ut cumq ꝑcipimus ista NoNt¬
cumq iudicamus Qua tanto quisq subeili¬
us detenebris uidicat : quanto ciuerius da¬
ricas lucis constat: &uieaum lucet udt
scit quuid detenebris aestimnet : Nunqͥ uiad¬
rem lucis ignorat : & obscura ꝓlucidis ad ꝓbat :
Bene autem subditur. Aut factorł suo purior
erit uir: Quisquis deꝑcussione murmurat.
Qudaluid quam iusticiam ferieaitis accusat.
Quriorem seergo ur factorł suo a estimat.
si contra flagellum quaerelũ parat : eũ q
quem ꝓcul dubio post ponit. cuius uidiciũ
desua afflctione redarguit: Vt ergo ho¬
mo rep̃hendere non audeat uidicem cul¬

Expanded text:
cocobris fulgere cernitur, sed in solis radio posita tenebratur. Quid ergo Eliphaz raptus in contemplatione cognovit, nisi quod justificari homo Dei comparatione non possit? Recta namque credimus quae exterius operamur, sed cum minime interna cognoscimusCum vero illa utcunque percipimus, ista non utcunque judicamus, quia tanto quisque subtilius de tenebris judicat, quanto ei verius claritas lucis constat. Qui enim lucem videt, scit quid de tenebris aestimet. Nam qui candorem lucis ignorat, et obscura pro lucidis approbat. Bene autem subditur: 170 Aut factore suo purior erit vir? Quisquis de percussione murmurat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Puriorem se ergo vir factore suo existimat, si contra flagellum querelam parat; eumque sibi procul dubio postponit, cujus judicium de sua afflictione redarguit. Ut ergo homo reprehendere non audeat judicem cul
Abbreviated transcription (Latin):
tione ueritatis incipimus : quasi iam in spe¬
luncae nostrae hostio stamis: Quia enũ
ꝓgredi ꝑfecꝰte non possumus ad cogautionem
tamex ueri tatis in hiantes iamaliquid de
libertutis aura captamus In ingressu ereo
speluncae stare est repraeso nostrae corrup¬
tionis obstaculo: ad cogaucionẽ uerituus
incipere exire: Vnde & aiube intuberna¬
culũ descendente: israhelitȩ clonginquo cer¬
Mentes in papilionũ suorũ hostiis stedisse me¬
morantur: Quia hii qui aduenitũ diuiite¬
tis ut cũq conspiciunt: quasiiam ex habrta
mens quantalibet se uirtute tetenderit:
uix de in timis extrema cognoscit. recte nunc
dicitur & uocẽ quasi aurȩ lenis audiuiiSed¬
qm̃ cũ dese saltłm parũ nobis diuina cog¬
autio exhibet: infirmitatis nostrȩ ignoran¬
tiam ꝑfecte docet. Qui uocem aurȩ lenus
auduit: dicat quae ex ipsa ꝰ ac auditione didi¬
ratione iustificabitur: aut factore suo puri¬

Expanded text:
tione divinitatis incipimus, quasi jam in spetione divinitatis incipimus, quasi jam in speluncae nostrae ostio stamus. Quia enim progredi perfecte non possumus, ad cognitionem tamen veritatis inhiantes, jam aliquid de libertatis aura captamus. In ingressu ergo speluncae stare est represso nostrae corruptionis obstaculo ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nubes in tabernaculo descendentes Israelitae e longinquo cernentes in papilionum suarum ostiis stetisse memorantur , quia hi qui adventum divinitatis utrumque conspiciunt, mens, quantalibet virtute tetenderit, vix de intimis extrema cognoscit, recte nunc dicitur: Et vocem quasi levis audivim cum de se saltem parum nobis divina cognitio exbibet, infirmitatis nostrae ignorantiam perfecte docet, qui vocem aurae lenis audivit, dicat quae ex ipsa hac auditione didiratione justificabitur, aut factore suo puri
Abbreviated transcription (Latin):
subrale aliꝗtud conspicit: boc ÷ quodde
cũ saporẽ conscripte ueritictis concem pla¬
Itione subit subcilicer degustamus: Tunc
ergo uerũ ÷ quod de deo cognoscimus: cum
pene nos aliquid deillo cognoscere uorpos¬
se seaitimus: Vnde bene illic subditur: Quod cũ
Audisset helias operuit uultũ suum pallio
a ingressus stecit in hostiums peluncȩ P ost
aurem cenuis sibilum uultũ suũ ꝓphetua
pallio operit. quia in ipsa subcilissima con¬
templatione ueritactis: quanta ignorin¬
tia homo tegatur agnoscit: Vultum nãq
pallio suꝑ ducere ÷: uealtiora mens quȩ re¬
re audeat: Hanc ex consideratione ꝓpriȩ
infirmitatis uelare. ut nequaquã intellẽ¬
gentiae oculos ultrase praeapitunter a pe¬
riat : sed adhoc quod a dp̃hendere nonualet
reuerexiter claudit: Qui ha et agens inspe¬
luncae hostio stetisse describitur: Quidnãq
spelunca nostra ÷: Nisi haec corruptionus
habiticto. inqua ad huc exuȩtustate re¬
tinemur: Sedcũ aliquid ꝑcipere dexogni¬

Expanded text:
subtile aliquid conspicit, hoc est, quod decum saporem in circumscriptae veritatis contemplatione subita, subtiliter degustamus. Tunc ergo verum est quod de Deo cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene illic subditur: Quod cum audisset Elias, operuit vultum suum pallio, et ingressus stetit in ostio speluncae. Post aurae tenuis sibilum vultum suum propheta pallio operuit, quia in ipsa subtilissima contemplatione veritatis quanta ignorantia homo tegatur agnoscit. Vultui namque pallium superducere, est, ne altiora mens quaerere audeat, hanc ex consideratione propriae infirmitatis velare, ut nequaquam intelligentiae oculos ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc, quod apprehendere non valet, reverenter claudat. Qui haec agens, in speluncae ostio stetisse descrispelunca nostra est, nisi haec corruptionis habitatio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Sed cum aliquid percipere de cogni
Abbreviated transcription (Latin):
tere nequaquã conspitiunt : dũ toto deside¬
rio auris temporalibus occͥͣpantur: Qua¬
si ergotinea consummuntur: quia sine so¬
nitu culpae morssũ tolerat. dũ quanta
detrimenttc uittce in nocentiae paciunt᷑:
ignorant : Vnde & bene subditur: Dema

Expanded text:
tere nequaquam conspiciunt, dum toto desidetere nequaquam conspiciunt, dum toto desiderio curis temporalibus occupantur. Quasi ergo a tinea consumuntur, quia sine sonitu, culpae morsum tolerant, quanta detrimenta vitae et innocentiae patiantur, dum ignorant. Unde et bene subditur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
adaltac auticur : carnis suae cogitictiors
diss̃ipacur: itc ut sepe animus dur
intima in hiat: dumsola cidestai expesdic
subite carnali delectictione ꝑcissus a semet¬
ipso scisus iaceat: & qui infirmittatis suae
molestiaas superasse gaudebat : repentiao
uil nere ꝓstracus gemat s rauitasergo et
mangelis repperitur : dũ ipsos quoqͦ qui
uertatem nunciant. Nonnũ quã subrep¬
co uitae fallacis grauat: Siergo hii &iam
mundihuius iniquitate feriuntur. quoscon¬
tri cũ scã intentio erigit: quibusictibus
illi penetrantur. quos ante eius iacula ip¬
a infirmitictis suac delec ticcio steraut.
Quibeat uelutꝰ tinea. consumi describuntur:
Tinea quippe damnũ facit non sonutum:
siderare neglegunt: integricatẽ quasi
nescieates ꝑdunt : A mictunt namq a cor¬
de in noceaitiam: ab hore ueritatem: A car¬
ue contineatiã : & ꝑ accessum temporis ab
aetate uitã: Sedhaec se in desinenter amit¬

Expanded text:
ad alta nititur, carnis suae cogitatione ad alta nititur, carnis suae cogitatione dissipatur; ita ut saepe animus dum intimis inhiat, dum sola coelestia aspectat, subita carnali delectatione perculsus, a semetipso scissus jaceat, et qui se infirmitatis suae molestias superasse gaudebat, repentino vulnere prostratus gemat. Pravitas ergo et in angelis reperitur, dum ipsos quoque qui veritatem nuntiant, nonnunquam subreptio vitae fallacis gravat. Si ergo hi etiam mundi hujus iniquitate feriuntur, quos contra eum sancta intentio erigit quibus ictibus illi penetrantur, quos ante ejus jacula, ipsa infirmitatis suae delectatio sternit? Qui bene velut tinea consumi describuntur. Tinea quippe damnum facit, et sonitum nsiderare negligunt, integritatem quasi nescientes perdunt. Amittunt namque a corde innocentiam, ab ore veritatem, a carne continentiam, et per accessum temporis ab aetate 172 vitam. Sed haec se indesinenter amit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetã dicitur: Labia sacerdotis custodi¬
unt scieaitiam : & legẽ requirunt exore
eius. quia angelus daũ exercituum ÷ : qui
quantalibet uirtute fulgeant: eẽ om¬
Nino sine culpa nequeuunt: cumiter prȩ¬
senitis uitae gradiuntur. Quia eorum
aimirũ gressus tangitur : aut luto inliciti
operis. aut puluere cogitationis: Domus
autẽ luteas habitant. quide in lecebrosa
hac uita carnis exultant: Hanc domũ
luteam paulus habitare cum tempserat :
cum dicebat. nra conuersatio in caelis ÷:
Dicat ergo Ecce qui seruiunt ei non sunt
stabiles Et in angelis suis : repperio pra¬
uitutem. Quanco magis hu qui habitant
domos luteas. qui terreaiũ habet fuxda¬
meaitum: Consum̃tur uelit tinea: Acs
aꝑce dicat Si praeseaitis iutae uã . sinc
contagio transire Nequeunt. quaetes¬
na nuntiantes sese contra temporalia ac¬
cingunc : quae detrimeaitto illi susti¬
neni. qquiesse  in carnalis habitations
uoluptutibus gaudeaT: Quie ni seru¬
untei non sunt stabiles : quia cummens

Expanded text:
sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Qui quantalibet virtute fulgeant, esse omnino sine culpa nequeunt, cum iter praesentis vitae gradiuntur, quia eorum nimirum gressus tangitur aut luto illiciti operis, aut pulvere cogitationis. Domos autem luteas habitant, qui de illecebrosa hac vita carnis exsultant. Hanc domum luteam Paulus habitare contempserat, cum dicebat: Nostra autem conversatio in coelis est . Dicat ergo: Ecce qui serviunt ei non sunt stabiles, et in angelis suis reperit pravitatem; quanto magis hi qui habitant domos luteas qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut tinea? Ac si aperte dicat: Si praesentis vitae viam illi sine contagio transire nequeunt, qui aeterna nuntiantes, sese contra temporalia accingunt, quae detrimenta illi sustinent qui esse se in carnalis habitationis voluptatibus gaudent? Qui enim serviunt ei, non sunt stabiles, quia cum mens
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde scriptum ÷: Quia uercit aurẽ suam
ne audiat legẽ: oratio eus erit execrabilis:
Vocare aute nostrum ÷ humili de pracce
deposcere: respondere uero dei ẽ: effectum p̃cib
praebere Ait ergo. Uocasiẽ qui tibi respon¬
deat Acsi aꝑte dicat. Quantũ libet afflic¬
tus clama s̃ dm̃ respondentẽ non habes:
quia uox incribulation non inueaut:
quẽ meais intranquillitate contempsit:
quosq inueniri in afflictione adiutores
non uales : quos habere socios in hilaritate

Expanded text:
Unde scriptum est: « Qui avertit aurem suam Unde scriptum est: « Qui avertit aurem suam ne audiat legem, Vocare autem nostrum est, humili Deum prece deposcere. Respondere vero Dei est, effectum precibus praebere. Ait ergo: « Voca si est qui tibi respondeat. » Ac si aperte dicat: Quantumlibet afflictus clames, Deum respondentem non habes; quia vox in tribulatione non invenit, quem mens in tranquillitate contempsit. quoque invenire in afflictione adjutores non vales, quos habere socios in hilarit
Abbreviated transcription (Latin):
encia. Acsi aꝑte diceretur. Mortẽ qui¬
de & saplentia pariter refugiunt : sed
sapientiã penitus deserunt. mortis autẽ
la queos non euadunt: Et quiꝰ quando
morituri uiuere moriendo potuerant . ⁊:¬
dũ mortẽ quȩ ꝓculdubio uentura ÷ me¬
tuunt: & uitam simul & sapieatiã per¬
dunt : Econcra uisti in spͣientia moriun¬
tur: quia mortẽ quã uitare funditus
ne queunt : cum ꝓueritu te mininet
differre contẽpaunt : E ã quae equa¬
nimiter ferunit: ꝓoenã ꝓpagiaus uer¬
tunt in instrumenitũ uirtutis. ut ini¬
de debeat: uitac recipi: unde ꝑ primȩ culps
meritoͬ cogitur finire : Sed quia eliphat¬
haec contra iniquos ueraciter ꝓtulit: bea¬
tũ iobrephensibilem aestimans de łastu
se sapientiae inflauit: Unde epostprae¬
dicamenitũ tantȩ recticudiaus inrisionus
uerba subiungit dicens. Voca ergo siẽ qͥ tibi
respondeat : Omnipotens enĩ ds̃ sȩpe cus
praecẽ in ꝑturbatione deserit : qui prae¬
cepta illius intranquillitate contemst

Expanded text:
entia. Ac si aperte diceretur: Mortem quidem et sapientiam pariter fugiunt; sed sapientiam penitus deserunt, mortis autem laqueos non evadunt. Et quia quandoque morituri vivere moriendo potuerant, dum mortem quae procul dubio ventura est metuunt, et vitam simul et sapientiam perdunt. At contra justi in sapientia moriuntur, quia mortem quam devitare funditus nequeunt, cum pro veritate imminet, differre contemnunt; eamque dum aequanimiter ferunt, poenam propaginis vertunt in instrumentum virtutis, ut inde debeat vita recipi, unde per primae culpae meritum cogitur finiri. Sed quia haec Eliphaz contra iniquos veraciter protulit, beatum Job reprehensibilem aestimans, de fastu se sapientiae inflavit. Unde et post praedicamenta tantae rectitudinis, irrisionis verba subjungit, dicens: respondeat. - Omnipotens Deus saepe ejus precem in perturbatione deserit, qui praecepta ejus in tranquillitate contemnit.
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit : sed quamus incorporea sit ani¬
ma. quia tu meni corpori inheret : exip¬
sa sui qualitate agnoscitur quȩ caraus
loco retinetur: Quaedũ obliuiscitur se¬
itu cognoscit: in cognita meminit obluno¬
uimandatachirescit : Post tristiciã ad di¬
citur. post ledł ipsa sui diuersitute in di¬
cat. quantũ a substancia aet̾nȩ in commu

Expanded text:
ascendit. Sed quamvis incorporea sit aniascendit. Sed quamvis incorporea sit anima, quia tamen corpori inhaeret, ex ipsa sui qualitate localis agnoscitur, quae carnalibus locis detinetur. Quae dum obliviscitur scita, cognoscit incognita, meminit oblivioni mandata, hilarescit post tristitiam, addicitur post laetitiam, ipsa sui diversitate indicat quantum a substantia aeternae et inco
Abbreviated transcription (Latin):
sipraeceptũ seruare uoluisset. se iam caraie
spitidis fucurus fuerat: peccando factus est¬
&iam mente carnalis. ut sola cogitet. quae ad
animũ ꝑ imagiaes corporũ trahit : Corpus quip¬
pe ÷ caeli terrae. aquarũ animaliũ. cunctarũq
rerum uisibilium. quas in desinenter in tuet᷑
in quibus dum cota se delectata mens ꝓicit:
ab internae intelligentiae subtiliticte gros¬
sessit: & quia iam trigere ad summa senon
ualet in his infirma libenter iacet : Cum
uero miris conatibus abhis exsurgerenitit᷑.
Magnum ualde ÷ si adcogautionẽ suã repres¬
sa corporali specie anima ꝑducatur : ut
semetipsam sine corporea imagine cogi¬
tet & cogitando seuiam sibiusq ad conside¬
randam aeternis substanciam paret:
ex hibet semetipsam. ꝑ quã exterioribus
ascendendo in se cranseat. & ase inauctorẽ
tendat Cum enĩ corporeas imagiaes de¬
serit. in semeipsã mens ueniens non modicũ

Expanded text:
si praeceptum servare voluisset, etiam carne si praeceptum servare voluisset, etiam carne spiritalis futurus erat, peccando factus estiam mente carnalis ut sola cogitet, quae ad animum per imagines corporum trahit. Corpus quippe est coeli, terrae, aquarum, animalium, cunctarumque rerum visibilium, quas indesinenter intuetur, in quibus dum totam se delectata mens projicit, ab internae intelligentiae subtilitate grossescit; et quia jam erigere ad summa se non valet, in his infirma libenter jacet. Cum vero miris conatibus ab his exsurgere nititur, magnum valde est, si ad cognitionem suam, repressa corporali specie, anima perducatur; ut semetipsam sine corporea imagine cogitet, et cogitando se, viam sibi usque ad considerandam aeternitatis substantiam paret. exhibet semetipsam, per quam ab exterioribus ascendendo in se transeat, et a se in auctorem tendat. Cum enim corporeas imagiserit, in semetipsam mens veniens non modicum
Abbreviated transcription (Latin):
flus fugiunt ut nil fluxum. niliam remis¬
sum libeae: quia affluti meas &iam con¬
tinscmctipsam iusitictionis intimȩ seueritus
inflammat: Cumq hoc quod in corde it licitice
nasctur continua districtione resecatur:
Pi plerumq ut uegetuta mens paulo lati
ipsa contemplationis mora diuinitutis
uimplene aperit: quia eius in mensitus
humanas uires auctas subleuatasq transcen¬
dic: Vnde & bene subditur: Stetit quidã:¬
non dicimus Misi de eo utiq quẽ ex primere
aut nolumus. aut nonualemus : Sed qua
mente hoc loco dicitur quidamui delicet
exponitur : cum ꝓtinus sub infertur. cuius
non agnoscebam uultũ: Humana quippe
anima primorũ hominũ uitioa: paradi¬
sigaudies expulsa lucẽ inuisibiliũ ꝑdidit.
& cotic̃ se inamorẽ uisibiliũ fudit Tan¬
toq ab interna speculatione caetata ÷ quan¬
to foras deformitersparsa. Unde fit. ut nul¬
la nouerit. nisi eaq̃ corporeis oculis ut ita
dixerim palpando cognoscit : Homo enim

Expanded text:
jam remissum libeat, quia afflatam mentem etiam contra semetipsam visitationis intimae severitas inflammat. Cumque hoc, quod in corde illicitum nascitur, continua districtione resecatur, fit plerumque ut vegetata mens paulo latiuipsa contemplationis mora Divinitatis vim plene aperit, quia ejus immensitas humanas vires auctas sublevatasque transcendit. Unde et bene subditur: CAPUT non dicimus, nisi de eo utique, quem exprimere aut nolumus, aut non valemus. Sed qua mente hoc loco dicitur quidam, videlicet exponitur, cum protinus subinfertur: Cujus non agnoscebam vultum. Humana quippe anima, primorum hominum vitio a paradisi gaudiis expulsa, lucem invisibilium perdidit, et totam se in amorem visibilium fudit; tantoque ab interna speculatione caecata est, quanto foras deformiter sparsa; unde fit ut nulla noverit nisi ea quae corporeis oculis, ut ita dixerim, palpando cognoscit. Homo enim, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite psalmistu conspexerat: cum
dicebat Non ÷ occultactũ osmeũ a te
quod fecisti in occulto: & substancia
mea in inferioribus terrae Tinea autẽ
de ueste nascitur: & eandem uestem
de qua oritur oriendo corrũpit: Qua¬
si quȩdam uestis animȩ caro ÷: sed haec
Numirũ uestis habet tineam suam:
Quia abipsa carnalis temptatio oritur
ex qualaceratus : Quasi eaum quadã
sua tinea uestis nostra consur mitur:
cũ caro corruptibilis temptacionẽ gi¬
gnit & ꝑ hanc ad interitum ꝑueaut:
Uelut tinea homo consummitur : cũ de
se oritur unde conteratur : Acsi aꝑte
dicat: Sulli sp̃s esse ex se inmutubiles
uequeunt qui nulla caraus infirmi¬
tate deprimuntur : quate meritate
se homines in bono ꝑ manere constanter ex¬
istimant: quos in eo quo dintellectus ad
summa uebitur. carnalis infirmitis agđ¬
grauans pddit : ut ꝑcorruptionis uicuũ
insemetipsis habeant: unde ab intima

Expanded text:
t, cum dicebat: Non est occultatum os meum a te, quod fecisti in occulto, et substantia mea in inferioribus terrae . Tinea autem de veste nascitur, et eamdem vestem, de qua oritur, oriendo corrumpit. Quasi quaedam vero vestis animae caro est; sed haec nimirum vestis habet tineam suam, quia ab ipsa carnalis tentatio oritur, ex qua laceratur. Quasi enim quadam sua tinea vestis nostra consumitur, cum caro corruptibilis tentationem gignit, et per hanc ad interitum pervenit. Velut tinea homo consumitur, cum de se oritur unde conteratur. Ac si aperte dicat: Si illi spiritus esse ex se incommutabiles nequeunt, qui nulla carnis infirmitate deprimuntur; qua temeritate se homines in bono permanere constanter existimant, quos in eo quod intellectus ad summa evehit, carnalis infirmitas aggravans praepedit, ut per corruptionis vitium in semetipsis habeant unde ab intima
Abbreviated transcription (Latin):
ce qui circuitis mare & aridã. ut faciatis unum
ꝓselitum & cum fuerit factus. facitis eum filiũ
gehenne duploquamuos : Quos graue iugum
legis praereesserat: quia exteriora litterae man

Expanded text:
t faciatis unum proselytum; et cum fuerit factus, facitis eum filium gehennae duplo, quam vos . Quos grave jugum legis presserat, quia exteriora litterae man
Abbreviated transcription (Latin):
eaũ in semet ipso omne quod nobis in spirauit
ostendit : ut quod praecepto diceret. exemplo
suaderet. Iuxta humanitatis igitur naturam
redemptor nr̃ dm̃tumuit : quiaut su perbum
hominẽ redimeret: mentem ꝓ illo humile
sumpsit Cuus bene perhoc quod recedere ama¬
lo iobdicitur : & actio de signatur. Ipse quip¬
pe recessit amalo : non quod faciendo contigit.
sed quod inueniendore ꝓbauit. quia uetustã¬

Expanded text:
us in semetipso omne quod nobis inspiravit, ostendit, ut quod percepto diceret, exemplo persuaderet. Juxta igitur humanitatis naturam Redemptor noster Deum timuit, quia ut superbum hominem redimeret mentem pro illo humilem sumpsit. Cujus bene per hoc, quod recedere a malo Job dicitur, et actio designatur. Ipse quippe recesed quod inueniendo reprobauit Gregorius
Abbreviated transcription (Latin):
perboues udeae operarii. & ꝑasinos gentdles
populi designantur. cũ ꝑ ꝓphetam dicitur:
Cognouit: possessorem suum: & asinus praesepe
dñi sui Quis erumbos. nisi uidaicus populus
extitit: cuius ceruicem iugum legis at truuit :
Etquis asinus nisi gentilitas fuit: Quam qui¬
libec seductor repperit quasi brutũ animal.
& nulla ratiorie rettaens quo uoluit errore
substrauit. Bos ergo possessorł & a sinius dcũ
prae sepe cognouit: quia & hebraicꝰ populus
dm̃ quem colebat sedignorabat repperit:
& gentlitas legis pabulum quod non habebat¬
lis dicitur: hoc inferius inbubus & in asinis replica¬

Expanded text:
per boves Judaeae 25 operarii, et per asinum gentiles per boves Judaeae 25 operarii, et per asinum gentiles populi designantur, cum per prophetam dicitur: Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui . Quis enim bos, nisi Judaicus populus exstitit, cujus cervicem jugum legis attrivit? Et quis asinus, nisi gentilitas fuit, quam quilibet seductor reperit quasi brutum animal, et nulla ratione renitens, quo voluit errore substravit? Bos ergo possessorem, et asinus Domini praesepe cognovit, quia et Hebraicus populus Deum, quem colebat, sed ignorabat, reperit; et gentilitas legis pabulum, quod non habeblis dicitur, hoc inferius in bobus et asinis replica
Abbreviated transcription (Latin):
tantur quae permorsea p̾cipit dens
Non alligabis os. boui trituranti. quod aperte rur¬
sum dicitur. Pignus ẽ operarius mertede sua: Asi¬
norum quoq nomine aliquando stultorum
pigricia. aliquando in moderata petilantium
luxuria. Aliquando gentilium simplicitas:
de signatur : Stultorum pigricia a sinorum
appellatione figuratur : sicut ꝑ morsen
dicitur. non a rabis in boue simul & a sino.
non socies. ne ꝑeum qui implere rem non ualet:
illi qui praeualet obsistas: Inmoderata quoq
petulantium luxuria asinorum appellacione
exprimitur : ut ꝓpheta testatur qui ait:
Quorum carnes sunt: ut carnes asinorum : asi¬
norum rursus nominie. simplicitas gexitilis
ostenditur: Vnde hierusalem tendens diis:
asellum sedisse ꝑhibetur: Quid est enim sedea¬
doasinum hierusalem uenire. nisi gentilita¬
tis simplica corda possidendo ea adiusionẽ
pacis regendo presidendo ꝑducere: Quod
uNo & facili testimoruo ostenditur : quia &

Expanded text:
tantur, quae per Moysen praecepit, dicens: tantur, quae per Moysen praecepit, dicens: Non alligabis os bovi trituranti . Quod aperte rursum dicitur: Dignus est operarius mercede sua . Asinorum quoque nomine aliquando stultorum pigritia, aliquando immoderata petulantium luxuria, aliquando gentilium simplicitas designatur. Stultorum pigritia asinorum appellatione figuratur, sicut per Moysen dicitur: Non arabis in bove simul et asino .ne non socies, ne per eum qui implere rem non valet, illi qui praevalet obsistas. Immoderata quoque petulantium luxuria asinorum appellatione exprimitur, ut propheta testatur, qui ait: Quorum carnes sunt ut carnes asinorum . Asinorum rursus nomine, simplicitas gentilitatis ostenditur. Unde Jerusalem tendens Dominus, asellum sedisse perhibetur . Quid est enim sedendo asinum Jerusalem venire, nisi gentilitatis simplicia corda possidendo, ea ad visionem pacis regendo et praesidendo perducere? Quod uno et facili testimonio ostenditur: quia et
Abbreviated transcription (Latin):
onem scłi praetereuntis perpeti & nequaquã
ad releuationem menitis gaudia remunera¬
tionis sperare: Sed quia in carne dñs appa¬
rens: & hebreorum populos perfectionus gra¬
tia in pleuit. & samaritanorum. quosdam ad
cognitionem fidei mira opera ostendendo ꝑduxit:
Dicatur recꝰte deumbra. quae ueritatem ex pri¬
meret. quod & septem milia ouium: & came¬
lorum tria milia possideret. Sequitur. Quin¬
numero qui septẽ ebcdomadibus ac monade
addita impletur. requies de signatur. Dena¬
rio autem numero : summa ꝑfectionis ex¬
primitur: quia uero fidelibus ꝑfectio qui¬
etis ꝓmittitur: quasi quinquagerio decies
do hebitudo fatuorum. aliquando bene ope¬
rantium uita signatur : Quia eaum bouis
nomine stultorum uecordia figuratur:¬
s recte ꝑsalomonem dicitur: Statimq eam
ssequitur : quasibos ductus aduictimamꝰ:
Rursum quia boum nomine uita uauuscuus q
operantis ex primitur legis praecepta tes¬

Expanded text:
onem saeculi praetereuntis perpeti, et nequaquam onem saeculi praetereuntis perpeti, et nequaquam ad relevationem mentis gaudia remunerationis sperare? Sed quia in carne Dominus apparens, et Hebraeorum populos perfectionis gratia implevit, et Samaritanorum quosdam ad cognitionem fidei, mira opera ostendendo, perduxit; dicatur recte de umbra, quae veritatem exprimeret, quod et septem millia ovium, et camelorum tria millia possideret. Sequitur: CAPUnumero, qui septem hebdomadibus ac monade addita impletur, requies designatur; denario autem numero summa perfectionis exprimitur. Quia vero fidelibus perfectio quietis promittitur, quasi quinquagenario decies do hebetudo fatuorum, aliquando bene operantium vita signatur. Quia enim bovis nomine stultorum vecordia figuratur, recte per Salomonem dicitur: Statimque eam sequitur quasi bos ductus ad victimam . Rursum quia boum nomine vita uniuscujusque operantis exprimitur, legis praecepta tes
Abbreviated transcription (Latin):
cundata pallio uelatur: quia coram illo ex
ante acta uita confunditur: Vnde & perapos¬
tolum : eisdem geaitibus dictur. Quem ergo
fructũ habiustis tunc inullis in quibus nunc
erubescitis: Quia igitur ꝑ oues hebreosapas¬
cuis legis adfidem uenientes accipim. nil obs¬
tat: ut percamelos tortos moribus atque ho¬
nustos idolorum cultibus gentilium populos
sentiamus. Quia enim exsemet ipsis sibi in¬
uenerunt̃ deos quos colerent: quasi a semet ip¬
sis eis onus indorso ex creuerat quod portarent:
Anmal: samaritanorum uita signari. Came¬
linamq rũminant : sednequa quam ungilam¬
findunt. Samart quoq quasi ruminant : quia
ex parte legis uerba recipiunt & quasi ungulam
non finduat̃: quiu en ꝓparte contempnunt. Qui
& graue onus indorso mentis tolerat : quia iN
om̃e quod faciunt . sine spe aeternitatis elaboranT:
Fidem quippe resurrectionis nesciunt. It quid
esse grauius atq onustus potest. quam afflicti¬

Expanded text:
cundata pallio velatur, quia coram illo ex cundata pallio velatur, quia coram illo ex anteacta vita confunditur. Unde et per Apostolum eisdem gentibus dicitur: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis? Quia igitur per oves, 24 Hebraeos a pascuis legis ad fidem venientes accipimus, nihil obstat ut per camelos, tortos moribus, atque onustos idolorum cultibus, gentilium populos sentiamus. Quia enim ex semetipsis sibi invenerunt deos quos colerent, quasi a semetipsis eis onus in dorso excreverat, quod portarent. animalia, Samaritanorum vita signari. Cameli namque ruminant, sed nequaquam ungulamfindunt. Samaritani quoque quasi ruminant, quia ex parte legis verba recipiunt; et quasi ungulam non findunt, quia eam pro parte contemnunt. Qui et grave onus in dorso mentis tolerant, quia in omne, quod faciunt, sine spe aeternitatis elaborant. Fidem quippe resurrectionis nesciunt. Et quid esse gravius atque onustius potest, quam afflicti
Abbreviated transcription (Latin):
legis pascuis uedut: Quiduero intribus milib cano
nisi adplȩnitudinem uenieais fidei tota gea¬
lis contlis ex primitur. Cameliexum nomine dus
lesignatur: sicut ab eodem dũo uidacis aduer¬
santibus dicitur .: liquantes culicem : camelum
eluttientes: Culyx enim susurrando uulnerat.
Camelus autem : sponte se ad suscipienda onera
indinat. li quauerunt ergo uidȩi culicem: qua
seditiosum latronũm dimitti pecierua t. Came¬
lum uero gluttieruat : quia eum qui ad susci¬
pienda mãe mortalitatis onera sponte
descenderat: ex tinguere clamando conati
sunt. Rursus cameli nomine gentilitas de¬
signatur. unde & rebecca adisaac ueniens dor¬
socameli deducitur Quia ad xp̃m exgedi¬
tilitate ecclesia ꝓperans. in torꝰtis uitiosis que
uitȩ ueteris conuersacioaub inuenitur : Quȩ
isaac uiso descendit. quia daĩo cognito uitia
sua gentilitas deseruit: & abelatione celsi¬
tudinis ima humilitatis petut quae & uere¬

Expanded text:
legis pascuis venit? Quid vero in tribus millibus camelorum, legis pascuis venit? Quid vero in tribus millibus camelorum, nisi ad plenitudinem fidei veniens, torta genlus gentilis exprimitur. Cameli enim nomine Dominus designatur, sicut ab eodem Domino Judaeis adversantibus dicitur: Liquantes culicem, camelum glutientes . Culex enim susurrando vulnerat, camelus autem sponte se ad suscipienda onera inclinat. Liquaverunt ergo Judaei culicem, quia seditiosum dimitti latronem petierunt; camelum vero glutierunt, quia eum qui ad suscipienda nostrae mortalitatis onera sponte descenderat exstinguere clamando conati sunt. Rursus cameli nomine gentilitas designatur. Unde et Rebecca ad Isaac veniens , dorso cameli deducitur; quia ad Christum ex gentilitate Ecclesia properans, in tortis vitiosisque vitae veteris conversationibus invenitur. Quae, Isaac viso, descendit; quia Domino cognito, vitia sua gentilitas deseruit, et ab elatione celsitudinis ima humilitatis petiit. Quae et vere
Abbreviated transcription (Latin):
undis rexit : nisi p̃positorum ordo signatur
Quidum ad formã uitae populis praesuat : scãm
aecclesiam intemptacionum fluctibus reguat:
Quid perdanielem. cuius mira abstinentia scri
bitur. nisi continentium uita figuratur: Qui
dum cuncta quae mundi suat deserunt: despecꝰ¬
ł babilonia c alta mente dominantur. Quid ꝑ
iob nisi bonorũ conuigũ uta signatur: Qui
derebus mundi quas possident. dumpia opera
faciunt : quasi perterrae uiam. ad caelestem
patriamtendunt : Qua igitur post scõs a¬
postolos tres fidelium distinctioꝵes istae secute
sunt : recte postfilios tres filiae hnie morantur¬
I milia camelorum. Quia fideles auditores
exuaria conuersatione collestisuat: Quodpri¬
us uauuersaliter memoratis filiabus dicitur:
hoc distincte post modum. appellatione anima¬
liũ subinfertur : Qud eaum inseptem milia
ouibus. nisi perfecta quorundam in nocentia
exprimit᷑. Quae ad perceptionem graciae ex

Expanded text:
undis rexit, nisi praepositorum ordo signatur, undis rexit, nisi praepositorum ordo signatur, qui dum ad formam vitae populis praesunt, sanctam Ecclesiam in tentationibus fluctibus regunt? Quid per Danielem, cujus mira abstinentia scribitur, nisi continentium vita figuratur; qui dum cuncta, quae mundi sunt, deserunt, despectae Babyloniae alta mente dominantur? Quid per Job, nisi bonorum conjugum vita signatur; qui de rebus mundi, quas possident, dum pia opera faciunt, quasi per terrae viam ad coelestem patriam tendunt? Quia igitur post sanctos apostolos tres istae fidelium distinctiones secutae sunt, recte post filios, tres filiae natae memoranturi et Samaritani. --Quia fideles auditores ex varia conversatione collecti sunt, quod prius universaliter, memoratis filiabus, dicitur, hoc distincte postmodum appellatione animalium subinfertur. Quid enim in septem millibus ovium, nisi perfectam quorumdam innocentiam exprimit, quae ad perfectionem gratiae, ex
Abbreviated transcription (Latin):
Siue enim quattuor ꝑtria seutria ꝑ quat¬
tuor ducantur : septem induodetimꝰ uertuat
Vnde scĩa postoli. quia trinitatem inquat
tuor partibus mundi praedicare mit tebant᷑
duodecim sunt elesti: ut & iam numero per¬
fectionẽ ostendereNt. quamuita & uoce prȩ¬
infilias nisi infirmiores fidelium plebis
accipimus : Quae & si ad ꝑfestionẽ ope¬
ris nequaquã fortisurtute ꝑ manerT:
ter texent. Inseptem ergo filiis ordo praȩ¬
dicantum. Iatrib uero filiabus multitudo
signficatur audtorum. Possunt &iam
pertres flias : tres ordines fidelium designari:
Post filios quippe. filiae nominantur : quia postꝰ
apostolarum conspestam forꝰ titudinem tres
dstinctiones fidelium in aecdesiae conuersacio¬
ne saccutae suNt. Pastorum uidelicet continentiũ
atq coniugatorum. Vnde & hierechiel ꝓpheta
tres liberatos uiros audisse asserit. Noe scilicet
daniel & iob. Qud enim per noe. qui arcam in

Expanded text:
sive enim quia quatuor per tria, seu tria per quasive enim quia quatuor per tria, seu tria per quatuor ducantur, septem in duodecim vertuntur. Unde sancti apostoli, quia Trinitatem in quatuor mundi partibus praedicare mittebantur, duodecim sunt electi, ut etiam numero perfectionem ostenderent, quam vita et voce praiae. » Quid in filias, nisi infirmiores fidelium plebes accipimus? Quae etsi ad perfectionem operis nequaquam forti virtute permanent, ter tenent. In septem ergo filiis ordo praedicatorum, in tribus vero filiabus multitudo signatur auditorum. Possunt etiam per tres filias tres ordines fidelium designari. Post filios quippe filiae nominantur, quia post apostolorum conspectam fortitudinem tres distinctiones fidelium in Ecclesiae conversatione factae sunt, pastorum videlicet, continentium atque conjugatorum. Unde Ezechiel propheta tres liberatos viros audisse asserit; Noe scilicet, Danielem et Job . Quid enim per Noe qui arcam in
Abbreviated transcription (Latin):
numero nisi summa ꝑfestionis actipitur :
Vt enimhumanae rationus causas de septena¬
rio numero taceamꝰ. Quae asserunt quod
id crco ꝑfestus sit quia exprimo pari constat.
& primo in pari. Exprimo quidiudi potest a
prino quiduidi non potest. Ceiꝰ tis sime samus
quod septenarium numerum: scriptura sieri
ꝓper fectione ponere consueuit. unde & sep¬
timodie dnm requieuisse ab operib asserit.
Hince & iam: quod septimus dies inrequiem ho¬
minbus: idest in sabbato datus ẽ. Hinc quod
uibeleus annus inquo plena requies exprimit᷑
Sepeemeb domadib consũmatur qui monade
ergo septemfilu. ad praedicandum : scili¬
cet uriliter incedentes apłi. Quidũ per¬
fectionis praecepta pagunt: quasi superiorisexu
forcitudinem in conuersatione tenuerunT
h inc ẽ eaum. quod ꝑfectionem septi formis gra
ciae implendi duodecim sunt electi. A septe¬
nario quippe numero: induodenariũ sur
gitur: Nam septenarius sus in se partib
multiplicatus : ad duo denarium tenditur :

Expanded text:
numero nisi summa perfectionis accipitur? Ut enim humanae rationis causas de septenario numero taceamus, quae asserunt, quod idcirco perfectus sit, quia ex primo pari constat, et primo impari; ex primo qui dividi potest, et primo qui dividi non potest; certissime scimus quod septenarium numerum Scriptura sacra pro perfectione ponere consuevit . Unde et septimo die Dominum requievisse ab operibus asserit. Hinc est etiam quod septimus dies in requiem hominibus, id est, in sabbatum datus est. Hinc est quod jubileus annus, in quo plenaria requies exprimitur, septem hebdomadibus consummatur, qui monade ei septem filii. Ad praedicandum scilicet viriliter incedentes apostoli. Qui dum perfectionis praecepta peragunt, quasi superioris sexus fortitudinem in conversatione tenuerunt. Hinc est enim, quod perfectione septiformis gratiae Spiritus implendi duodecim sunt electi. A septenario quippe numero in duodenarium gitur. Nam septenarius suis in se partibus multiplicatus, ad duodenarium tenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
tutum faciem sumunt: Sed hostila inuectiorie
ricordia uult uideri . Sepe in cautus timor ħumi¬
litus Sepe effrenatic suꝑbia. appett libertus
apparere : Ad conso landũ crgo amici ueneruar
sed ad increpationis uerba delabuntur. Quia a¬
mirũ uitia uirtutum speciac palliati: blanda qͥ¬
dem suꝑficie inchoant sed aspera nos contrarit.¬
te ꝑturbant: Bene autemdicitur: Condixerant¬
enim sibi : ut pariter uenientes usitirent cun
Q uia sunt quaedam. quae aduersus nos. interse
qua dã conuenientia conuinguntur: sicut
superbia & ira. remissio & timor Uicina namq
÷ ira suꝑbiae : remissio timor: Condicendo ergo
ueniunt. quae contra nos sibi exquadam pra
ternae patriae in intimis dolemus: uitia quae
male lȩcis subripiunt. bene tristibus prae¬
ualere non possunt : Vnde & bene subditur:

Expanded text:
tutum faciem sumunt, sed hostili invectione tutum faciem sumunt, sed hostili invectione ricordia vult videri. Saepe incautus timor humilitas; saepe effrenata superbia appetit libertas apparere. Ad consolandum ergo amici veniunt, sed ad increpationis verba dilabuntur; quia nimirum vitia virtutum specie palliata, blanda quidem superficie inchoant, sed aspera nos contrarietate perturbant. Bene autem dicitur: CAenim sibi, ut paritequia sunt quaedam quae adversum nos inter se quadam convenientia conjunguntur, sicut superbia et ira, remissio et timor. Vicina namque est ira superbiae, remissio timori. Condicendo ergo veniunt, quae contra nos sibi ex quadam prai ex amore aeternae patriae in intimis dolemus, vitia, quae male laetis surrepunt, bene tristibus praevalere non possunt. Unde et bene subditur: