comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erigimus Adextremũ quoq pet noralitatis grati quii uper dusto aedificium
colore uestimus uelcerte quidueritas dista. nisi reficiendȩ mentis alimenta
credanda sunt : quae modis alternantibus multi pliciter diserendo fercil oris
offerimus ut inuitatilestoris quasi conuiuȩ nr̃i fastidiũ repellamus. qui cdĩ sibi
multa oblata considerat. quod elegantius decernit adsumat: Aliquando uero &xpo¬
nere aper ta historiar uerba neglegimus : ne tardus ad obscura ueniamus : Aliquan¬
doaut̃ intelligi uixta litteram nequeunt: quia suꝑficietenus accepta ne quaquam instructionẽ
legentib sederrorem gignunt. Ecce & enim dic ur. Subquo curuantur qui portant orbem
Etdetanto uiro quis mesciat qđ nequaquam ana spoetarum fabulas sequitur : Vitinundi molem sub¬
uehi giganto sudore suspicetur quirur sum pressus ꝑ cussionibus dicitꝰ Elegit suspendium

Expanded text:
erigimus; ad extremum quoque per moralitatis gratiam, quasi superducto aedificium erigimus; ad extremum quoque per moralitatis gratiam, quasi superducto aedificium colore vestimus. Vel certe quid veritatis dicta, nisi reficiendae mentis alimenta credenda sunt? Quae modis alternantibus multipliciter disserendo, ferculum ori offerimus; ut invitati lectoris quasi convivae nostri fastidium repellamus, qui dum sibi multa oblata considerat, quod elegantius decernit, assumat. Aliquando vero exponere aperta historiae verba negligimus, ne tardius ad obscura veniamus: aliquando autem intelligi juxta litteram nequeunt; quia superficie tenus accepta, nequaquam instructionem legentibus, sed errorem gignunt. Ecce etenim dicitur: Sub quo curvantur qui portant orbem . Et de tanto viro quis nesciat quod nequaquam vanas poetarum fabulas sequitur, ut 5 mundi molem subvehi giganteo sudore suspicetur? Qui rursum pressus percussionibus dicit: Elegit suspendium
Abbreviated transcription (Latin):
deriu&: Sacineñ actator eloquii . morẽ fluminis deb& imitari. Plu¬
uius quippe dũperalueũ defluit . siualles concaues & latere contingit:
in eas ꝓtinus sui impetus cursũ deuertit: Cũq: illas sufficienter im¬
pleuerit repentese in alueum refundit : Sicnimirũ sic diuni uerbi
esse tractator deb&. Vt cũ de qualib& rediferit si fortasse iuxta posi¬
tã occasionẽ congruȩ aedificationis inuenerit : quasi ad uicinã uallent
linguae undas intor queat: Et cũ sub iunctae instructionis cãpũ iuf¬
ficienter infuderit : ad sermonis ꝓposita alueũ recurrat: Siendũ¬
uero est : quod quȩdã historica &positione transcurimus. &ꝵ allegora
quȩdã typica inuestigatione per scrutamꝰ quaedam ꝑsola alegori carnora¬
litatis instrumenta discutimus. Nonnulla autẽ  inicta simul solli¬
citiũ ex quirentes : tripliciter indagamꝰ: Nȩrimũ quid ẽ ftodam̃ta

Expanded text:
derivet. Sacri enim tractator eloquii morem fluminis debet imitari. Fluderivet. Sacri enim tractator eloquii morem fluminis debet imitari. Fluvius quippe dum per alveum defluit, si valles concavas ex latere contingit, in eas protinus sui impetus cursum divertit; cumque illas sufficienter impleverit, repente sese in alveum refundit. Sic nimirum, sic divini verbi esse tractator debet, ut cum de qualibet re disserit, si fortasse juxta positam occasionem congruae aedificationis invenerit, quasi ad vicinam vallem linguae undas intorqueat; et cum subjunctae instructionis campum sufficienter infuderit, ad sermonis propositi alveum recurrat. CAPUem ait: Quedam ystorica expositione transcurrimus, et per allegoriam quedam typica investigatione perscrutamur. Quedam per sola allegorice moralitatis instrumenta discurrimus, nonnulla autem per cuncta simul sollicitius exquirentes, tripl
Abbreviated transcription (Latin):
taueram non longea conloquentis sermone discreparent : quatenus dumhoc ten¬
ditur illud ad trabutur : Edita modo dissimili res non dissimiliformaretur :
quamuis tertiã huius operis partẽ ut conlo quendo protuli pene ita dere liqui
Quia cũme fratres ad alia pertraliunt : hanc subtilius emendari noluerunt :
Quibus nimirũ multa iubentibus dũ parere modo per xpositionis ministe¬
riũ modo percontem plationis ascensum modo ꝑmor alitatis instrumentũ
uolui hoc opus pertriginta & quinque uolumina &xtensum. in sex codicib:
expleui: Ende & in eo sepe quasi post ponere or dinẽ & positionis inuenior
& paulo duitius contemplationis latitudine ac moralitatis in sudo : Sed ta¬
men quisquis de deo loquitur : cur& neces se est. ut quid quid audientium
mores instruit : rimotur & hunc restum loquendi hor dinẽ deput& : si
cum oportunitas aedificationis e igi abeo se quõ loqui coeperat ut iliter

Expanded text:
taveram, non longe a colloquentis sermone discreparent; quatenus dum hoc tentaveram, non longe a colloquentis sermone discreparent; quatenus dum hoc tenditur, illud attrahitur, edita modo dissimili res non dissimilis formaretur; quamvis tertiam hujus operis partem ut colloquendo protuli, pene ita dereliqui, quia cum me fratres ad alia pertrahunt, hanc subtilius emendari noluerunt. Quibus nimirum multa jubentibus, dum parere modo per expositionis ministerium, modo per contemplationis ascensum, modo per moralitatis instrumentum volui, opus hoc per triginta et quinque volumina extensum, in sex Codicibus explevi. Unde et in eo saepe quasi postponere ordinem expositionis invenior, et paulo diutius contemplationis latitudini ac moralitatis insudo. Sed tamen quisquis de Deo loquitur, curet necesse est ut quidquid audientium mores instruit, rimetur; et hunc rectum loquendi ordinem deputet, si cum opportunitas aedificationis exigit, ab eo se, quod loqui coeperat, utiliter
Abbreviated transcription (Latin):
huomis oniqtat :⁊ quiuieritateni suã cũ uoluerit &iam per hora iumen¬
torim par pat : hiuius ergo robore considerationis accintus ariditatẽ
mea adindagandu fontem tantȩ ꝓfunditatis eeitaui: & qũã urcorio
quibus R ciponeri aom pellebar. Longe meuita transendera ul niurio¬
sumumen os senoncredidi si fluenta usib hominiũ plũbi fistul inuis¬
rar&. Vndeo hisdem yoram positis frib priora libri subo culis dixi:
& quia tempis paulo uacantes repperi posteriora tractando dictaui: Cũq
mihi spatiȩ largiora subpeterent : multa augens pauca sultrahens. atq ita
ut inigita sunt nonnulla derelinquenis eaquȩ meloquente ecepta sub oculis
fuerot ꝑ libros emendando composui. Tuia &cum postrema distarem quostilo
prima dixera : sollicite adtendi: Egi ergo ut & ea quȩ locutus sumstudiosa emen¬
datione trans currens quasi ad similitudinẽ dita tus erigerem : & ea quȩdic¬

Expanded text:
homini praebeat, qui veritatem suam, cum voluerit, etiam per ora jumenhomini praebeat, qui veritatem suam, cum voluerit, etiam per ora jumentorum narrat ? Hujus ergo robore considerationis accinctus, ariditatem meam ad indagandum fontem tantae profunditatis excitavi. Et quamvis eorum, quibus exponere compellebar, longe me vita transcenderet, injuriosum tamen esse non credidi, si fluenta usibus hominum plumbi fistula ministraret. Unde mox eisdem coram positis fratribus, priora libri sub oculis dixi; et quia tempus paulo vacantius reperi, posteriora tractando 4 dictavi. Cumque mihi spatia largiora suppeterent, multa augens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt, nonnulla derelinquens, ea quae me loquente excepta sub oculis fuerant, per libros emendando composui, quia et cum postrema dictarem, quo stylo prima dixeram, sollicite attendi. Egi ergo, ut et ea quae locutus sum, studiosa emendatione transcurrens, quasi ad similitudinem dictatus erigerem; et ea quae dic
Abbreviated transcription (Latin):
huic aliquid grauius adiungentes ut intellecta quaeq testimoniis cingerẽ.
a plata testi monia que simplitia fortas se uiderentur. suꝑ inter positione ad¬
dite exc positionis enodare: Mexuero in obscuro hoc operẽ. atq antenos
actenus indis cusso adaoitamt ꝑtrahi actalia agnoui: solo auditus ponde¬
re uistus fateor las satus q sub cubui Sed repente intes formuidineni
de ue ione que depͥ hensus. cũ oilar gitore murteru aculos qnentis ad tol¬
leno uoms̃ atione post posita ilico certus at tendi quia in possibile es se
non poterat quodd frate nus iilu cor dibus carttas imereradite Rdust
nouprt ideneura nit edista. aesperaiui. sedipsamei desperatione robustior
adulos spenirtinus eraci per que apertaest lingua mutorus. Eenlinguas
infantiũ facit disertas : qui iimensos brutosq asinȩ ruditus ꝑsenlatos lui¬
mana cosnloqui distanxit inodosi Quidigitur mirũ suntellestã fenlo

Expanded text:
huc aliquid gravius adjungentes, ut intellecta quaeque testimoniis cingerem; huc aliquid gravius adjungentes, ut intellecta quaeque testimoniis cingerem; et prolata testimonia, si implicita fortasse viderentur, interpositione superadditae expositionis enodarem. hactenus indiscusso, ad tanta me pertrahi ac talia cognovi, solo auditus pondere victus, fateor, lassatusque succubui. Sed repente inter formidinem devotionemque deprehensus, cum in largitorem munerum oculos mentis attollerem, cunctatione postposita, illico certus attendi, quia impossibile esse non poterat, quod de fraternis mihi cordibus charitas imperabat. Fore quippe idoneum me ad ista desperavi: sed ipsa mei desperatione robustior, ad illum spem protinus erexi, per quem aperta est lingua mutorum, qui linguas infantium facit disertas ; qui immensos brutosque asinae ruditus, per sensatos humani colloquii distinxit modos. Quid igitur mirum, si intellectum stulto
Abbreviated transcription (Latin):
ut eoꝵ semꝑ exemplo adorationis placidũ litus quasi anchore fune resringera.
cũ causarum sae culariũ incessabili inpulsuflustuare: Adilloꝵ quippe
consor tuim: uelut adtutis simi portus sinu ter reniastus uolumina fluctus¬
q fugebam. Et lic& illud memunisterium ex monasterio abstrastum.
a pristinȩ quietis uita mucrone suae occupationis ꝯc tinxerat. Intereos
tamen perstudiosȩ lestionis alloquium. cotidiane me aspiratio compuno¬
tionus animabat : Tunc eis dẽ fr̃ibus &iã cogente te placuit: sicut ipse me¬
mnisti: ut librubeati lob &xponere inportuna mepsitione conpellerent.
& put ueritas uires in funder& eis misteria tantȩ ꝓfunditatis aperirẽ. Pui
hoc quoq mili in onere suae pecitionis ad dider : ut non solũ uerba historiar
per allegoriaru sensus. protinius in excertitiũ moralitatis in clinarem Ad¬

Expanded text:
ut eorum semper exemplo ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringerer, ut eorum semper exemplo ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringerer, cum causarum saecularium incessabili impulsu fluctuarem. Ad illorum quippe consortium, velut ad tutissimi portus sinum, terreni actus volumina fluctusque fugiebam; et licet illud me ministerium ex monasterio abstractum, a pristinae quietis vita, mucrone suae occupationis exstinxerat; inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium, quotidianae me aspiratio compunctionis animabat. Tunc eisdem fratribus, etiam cogente te, placuit, sicut ipse meministi, ut librum beati Job exponere importuna me petitione compellerent; et prout veritas vires infunderet, eis mysteria tantae profunditatis aperirem. Qui hoc quoque mihi in onere suae petitionis addiderunt, ut non solum verba historiae per allegoriaru
Abbreviated transcription (Latin):
sticu ordinis eusarũ saeculariũ pelagus repperit . & quietem monastere
quilialendo nmfortiter tenui quã strate tenenida fuetit ꝑdrndoegnoui. Hã
cũ mli dperciuiendũ sacrialtaris ministeriũ obordientiae uirtus pporitur:
ilaelonar colore susceptũ est. qđ si inulte licett lterũ fugiendo defle
R que liac nolentimilii atq renitenti : cumgraue ess& altans mninisterium
aiam pondus est cure pasto ralis inuinstũ. Quod tantoni piedur ini ⁊eteru
uantome & im parem sentiens. in nulla fidutiae consolatione rospirg. Qiuariũ
nundi iam tempora malis crebrescentibus termino ꝓpinquante tur lata s̃
ignoraotteme actiom est ut sacri or dinis peudus acc perem il inter :eno interno
palatio Cictitius gc cubarẽ. ubime scilic& nulti ee monasterio fratros mȩx
ger india uuntti caritate secutisint: Quaddiuna factũ dis pensatine conspicio

Expanded text:
siastici ordinis, in causarum saecularium pelago reperi; et quietem monasterii, siastici ordinis, in causarum saecularium pelago reperi; et quietem monasterii, quia habendo non fortiter tenui, quam stricte tenenda fuerit, perdendo cognovi. Nam cum mihi ad percipiendum sacri altaris ministerium, obedieniae colore susceptum est, quod 3 si inulte liceat, iterum fugiendo deflectatur. Postque hoc nolenti mihi atque renitenti, cum grave esset altaris ministerium, etiam pondus est curae pastoralis injunctum. Quod tanto nunc durius tolero, quanto me ei imparem sentiens, in nulla fiduciae consolatione respiro. Quia enim mundi jam tempora, malis crebrescentibus, termino propinquante turbata suntignorante me, actum est, ut sacri ordinis pondus acciperem, quatenus in terreno palatio licentius excubarem; ubi me scilicet multi ex monasterio fratres mei, germana vincti charitate, secuti sunt. Quod divina factum dispensatione conspicio,
Abbreviated transcription (Latin):
udum tefrater beatissie in constantino politana urbe cd¬
nos ois liuitime illac sedis apostolice respensi constringerent. Ettr illic iñiuncta
imusis tidit aiuisi gotarum legatio perduxiss&: omne in tuis auribius quo d mihi
deme dis uicelat e posui Om̃ diu longeq conuersionis geatia distuli & post¬
qnia caelatio desiderio afflatus: seculari habitu contegi meluis putaui. A¬
eehtur eñiinihi iamde aeternitatis amiore quid querere. sed ino lita
ir amis agnido deiunxeratne & teriorẽ cuiltũ miitarem: Cũq ad hoc me
cogera inimus p̃senti munda quas soecietimus descrire. corperionit multa
ontirame eceius dem mundi cura suc crisarꝰ Et in eo iamnon spetar sed qđ
e graiuus mente retmerer: Quet andem cuncta sollicite fugiens portĩi nio¬
isteripetii & relistis quȩ mundisunt iugriũtratuno credidi & huius uitat
uti litoris unda & citirtꝰ Ntõpistas & crescit : repenteme subpraetucti ercle¬

Expanded text:
udum te, frater beatissime, in Constantinopolitana urbe cognoscens, cum me illic sedis apostolicae responsa constringerent, et te illuc injuncta pro causis fidei Visigothorum legatio perduxisset, omne in tuis auribus, quod mihi de me displicebat, exposui: quoniam diu longeque conversionis gratiam distuli, et postquam coelesti sum desiderio afflatus saeculari habitu contegi melius putavi . Aperiebatur enim mihi jam de aeternitatis amore quid quaererem, sed inolita me consuetudo devinxerat, ne 2 exteriorem cultum mutarem. Cumque adhuc me cogeret animus praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra me ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo jam non specie, sed, quod est gravius, mente retinerer. Quae tandem cuncta sollicite fugiens, portum monasterii petii, et relictis quae mundi sunt, ut frustra tunc credidi, ex hujus vitae i littoris unda excutit, cum tempestas excrescit, repente me, sub praetextu eccle
Abbreviated transcription (Latin):
catu iohanne at estante quiait: Et nomenillimors: serumbr̃a igitur mortis eiꝰ
imitatio designatur: Quia sicut umbra iuxta qualitatem corporis ducitur ita ac
tiones iniquoꝵ despecie imitationis eius & primuntur : Unde reste isaias cum
gentiles populos in antiquo hostis cerner& imitationedefecis se : eosque adueri solis
ortũ resurgere : quȩ certo futura considerat : quasi &x preteritis narrat dicens:
Sedentibus intenebris & umbra martis luxorta est eis : Vmbra &iam mortis
mors carnis accipitur : quia sicut ueramors est qua anima feparatur adeo ita umi¬
bramortis est qua caro separatur ab anima: Vnde reste uoce martirumꝑpro
phetam dicitur : Humiliastinos in loco ad flitionis & operuit nos umbra mortis
Q uos enĩ constit non spũ sed sola curne emori ne quaqua se uera morte. sedumbra

Expanded text:
catur, Joanne attestante qui ait: « Nomen illi mors . » Per umbram igitur mortis ejus catur, Joanne attestante qui ait: « Nomen illi mors . » Per umbram igitur mortis ejus imitatio designatur, quia sicut umbra juxta cotiones iniquorum de specie imitationis 117 ejus exprimuntur. Unde recte Isaias cum gentiles populos in antiqui hostis cerneret imitatione defecisse, eosque ad veri solis ortum resurgere, quae certo futura considerat, quasi ex praeteritis narrat, dicens: Sedentibus in tenebris et umbra mortis, lux orta est eis . Umbra etiam mortis mors carnis accipitur; quia sicut vera mors est, qua anima separatur a Deo, ita umbra mortis est, qua caro separatur ab anima. Unde recte voce martyrum per Prophetam dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis, et cooperuit nos umbra mortis . Quos enim constat non spiritu, sed sola carne mori, nequaquam se vera morte, sed umbra
Abbreviated transcription (Latin):
Mudea dedo serip̃tũest  Posut tenebras latibulõ siũ: & quia ab soliui nonimerternusagnor¬
cunus. Sedpueniente nos diumagnatia ꝑeiuis udicia oeculta lib enbiia ru drem adue
ceneb ae abscuroit : cumflendum nrae dedistaitionis gaudium abillo iustȩ añi aduec¬
sionis radio in scrutabilia eius uidicia misericor diter occultãt: tibi& apte sub iungit᷑:
cpitur al iquando imitatiodiaboli aliquando mors carnis : uambr aenũ mortis obli¬
uiomentis accipitur. quia ut superius diximus sicut mors hoc quad inter ficit agie
ut non sit muita. It a obliuo hoc quod intercipit agit ut non sit in memoria: Ende
reste quia iohannes lebreorũ populo eũ ciuus obliti fuerant dm̃ p̃dicare ueriebat:
per ⁊ achariã dicitur : Inluminarehus qui in tenebris &umbra mortis sedent : Inum¬
bra enĩ mortis sedere est adiui niamoris notitia in obluuone lafescere : Umbra¬
eñi mortis imitacio antiqui hostis accipitur . Ipse enĩ quia mortẽ intulit morsuo

Expanded text:
Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum . Et quia absolvi non meremur, agnoscimus: sed praeveniente nos divina gratia, per ejus judicia occulta liberamur. Diem igitur tenebrae obscurant, cum flendum nostrae delectationis gaudium, ab illo justae animadversionis radio inscrutabilia ejus judicia misericorditer occultant. Ubi et apte subjungitur: cipitur, aliquando imitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblivio mentis accipitur; quia, ut superius diximus, sicut mors hoc quod interficit, agit ut non sit in vita; ita et oblivio hoc quod intercipit, agit ut non sit in memoria. Unde et recte, quia Joannes Hebraeorum populo eum, cujus obliti fuerant, Deum praedicare veniebat, per Zachariam dicitur: Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent . In umbra enim mortis sedere, est a divini amoris notitia in oblivione lassescere. Umbra mortis imitatio antiqui hostis accipitur. Ipse enim quia mortem i
Abbreviated transcription (Latin):
qua siclamaris iugilat quicontentionẽ car nusppriȩ repugnans portat: Hoc quietis
ar bitrum accept. E io ⁊quia sua sponte succubiut. mox dese quo contrase ꝑstre
per& inuent mox incertanine ii sir meatis turultus reperit: Et quauis in
pate silentĩ ab austore fuerit conditus. hostitanen spente substratis. clamorẽ drigu

Expanded text:
quasi clamans vigilat, qui contentionem carnis propriae repugnans portat. Hoc quietis quasi clamans vigilat, qui contentionem carnis propriae repugnans portat. Hoc quietis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuperet, invenit, mox in certamine infirmitatis tumultus reperit; et quamvis in pace silentii ab auctore fuerat conditus, hosti ta
Abbreviated transcription (Latin):
&ilii nequa quã homopet cando descender&. dicat quͦ ꝑ frui quietepotuissa. Sequitur
fuerat ut si se ad amditoris sui oboedientiam uinculis caritatis astringer&. ad cae¬
lestem angeloꝵ patriã quandoq: sine carnis morte transir& : Sic ñaq: in mortalis
est conditus ut amensi peccar& & moriposs& : Et sic mortalis est conditus ut si non
peccar& &iam nonmori poss& adque ex merito liberi arbitrii beatitudinẽ illius regio¬
nis ad tinger& inqua uel pec care uel mori nonpossa: Elligiur post redemptionis terꝓpis.
carnis morte inter posita electi transeunt: illuc ꝓcul dubio parentes primisi inconditionis
suae statu ꝑstitissent : &iam sine morte corporum trans ferri potuissent: Dormiens¬
igitur siler& & somnosuo homo re quiescer&. dumadarter ne patriae requemdustus. qua¬
si secessum quoddam aclamore hoc lumanȩ infomitatis inuenir&: Post pectatũ nãque

Expanded text:
exsilii nequaquam homo peccando descenderet, dicat qua perfrui quiete potuisset. Sequiturexsilii nequaquam homo peccando descenderet, dicat qua perfrui quiete potuisset. Sequiturfuerat, ut si se ad conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem angelorum patriam quandoque sine carnis morte transiret. Sic namque immortalis est conditus, ut tamen si peccaret, et mori posset; et sic mortalis est conditus, ut si non peccaret, etiam non mori posset; atque ex merito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis attingeret, in qua vel peccare, vel mori non posset. Ubi igitur post redemptionis tempus, carnis morte interposita, electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi, si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent. Dormiensigitur sileret, et somno suo homo requiesceret, dum ad aeternae patriae requiem ductus, quasi secessum quemdam a clamore hoc humanae infirmitatis inveniret. Post peccatum namque
Abbreviated transcription (Latin):
usq: ad quanta huius &ilii p̃rupta descendit : adicat : Quare non inuulua mortuus sum
id est cum serpentis suggestio peccatorẽ me conciper& tunc utinã quȩ memors sequere tur
agnouissem neusq: ad delestationẽ suggestio raper& & mortiartius ligar& : E gressus
& utero non statim perii : at sidicat : Ełtinã ad &teriorẽ delectationẽ &iens quo inteniori
lumine priuabar agnouis sem & saltim in ipsa delectatione occũ berem neq per consensum
mors acrius punr& : Quur &ceptis genibus ac sidicat : Et inã minime me consensus sub¬
uestis prauitate sensib: &cepis sec ne ipsa me consensio adaudatiã deteruis raper&: Quur
lactatus uberib: ac sidicat : Ut in amblandirimihi saltem post mala ꝑpetrata nolu¬
issem ne tanto meculpȩ nequius astringerem : quantome in illa mollius fouerem: Hisitaq
rep̃hensonũ suarum uocibus in parente primose peccasse redarguit: Sedsi aderũ nã huius

Expanded text:
usque ad quanta hujus exsilii praerupta descendit, et dicat: Quare non in vulva mortuus sum? usque ad quanta hujus exsilii praerupta descendit, et dicat: Quare non in vulva mortuus sum? id est, cum serpentis suggestio peccatorem me conciperet, tunc utinam quae me mors sequeretur agnovissem, ne usque ad delectationem suggestio raperet, et morti arctius ligaret. Egressus ex utero non statim perii? Ac lumine privabar, agnovissem, et saltem in ipsa delemors acrius puniret. Cur exceptus genibus? Ac si dicat: Utinam minime me consensus subjectis pravitati sensibus excepisset, ne ipsa me consensio ad audaciam deterius raperet. Cur lactatus uberibus? Ac si dicat: Utinam blandiri mihi saltem post mala perpetrata noluissem, ne tanto me culpae nequius astringerem, quanto me in illa mollius foverem. His itaque reprehensionum suarum vocibus in parente primo se peccasse redarguit. Sed si ad aerumnam hujus
Abbreviated transcription (Latin):
tus sui lumine inlustrat : Quartũ uero mortuũ redemptor nr̃t nuntiante discipulo agnos¬
cit nestamen suscitat : quiaual de difficile est ut is quẽp ost usum malȩ consuetudinis &iam ad¬
blantium linguar &cipiunt amentis suae mortereuocetur : Dequo & benedicitur : Sinemor¬
tuos sepeliant mortuos suos : Mortiueñ mortuos sepeliunt cũ peccatores percatorẽ fauorib:
tus Fideles quippe illum mulieres obruerant quȩ & eius mortẽ uiuificatori nuntiabant :
Ende & protinus adlucem redit quia cum inpeccato animus moritur. citius adutã re
ducitur si super hunc sollitȩ cogitatione s uiuunt: Aliquando aũt sicut & superius dictũ ÷¬
ꝑ alsa spesmentem non intercipit. sedhanc deterior desperatio configit : Q uȩ dũ ominẽ
spemueniȩ funditus interimit erroris laste anaimã uberius nutrit : Consider& igitur scs

Expanded text:
tus sui lumine illustrat. Quartum vero mortuum Redemptor noster nuntiante discipulo agnostus sui lumine illustrat. Quartum vero mortuum Redemptor noster nuntiante discipulo agnoscit, nec tamen suscitat, quia valde difficile est ut is quem post usum malae consuetudinis etiam adulantium linguae excipiunt, a mentis suae morte revocetur. De quo et bene dicitur: Sine mortuos sepelire mortuos suos . Mortui enim mortuos sepeliunt, cum peccatores peccatorem favoribus tus. Fideles quippe illum mulieres obruerant, quae et ejus mortem vivificatori nuntiabant. Unde et protinus ad lucem redit, qducitur, si super hunc sollicitae cogitationes vivunt. Aliquando autem, sicut et superius 126 dictum est, falsa spes mentem non intercipit, sed hanc deterior desperatio configit, quae dum omnem spem veniae funditus interimit, erroris lacte animam uberius nutrit.  Vet. XXX, Rec.
Abbreviated transcription (Latin):
trata fauoribus & tollunt: annon lactatur dequo ꝑ psal nustam dicitur. Qm̃ laudatur pec¬
cator indesideriis animesuae & qui iniquagerit . benedicitur : Sciendũ quoq: est qđ tresilli
modi peccantiũ iuxtadescensus sui ordinẽ facilius corrigunt᷑ quartꝰ uero iste difficilius em̃da¬
t̃ : Vnde &redemptor nr̃t puellã indomo. uuenẽ &traportã insepulchro aũt lazarũ
suscitat : Adhuc quippe indomo mortuus iac& quilata in peccato: Ianiquasi & traportã
educitur : cuuis iniquitas usq ad inuerecundiã publicȩ ꝑpetrationis aperitur: Sepultu¬
rae uero aggere p̃mitur. qui in ꝑpetratione nequitiae : &iã usu consuetudinis pressus gra¬
uatur: Sedlios ad uitã miseratus reuocat quia plerũq: diuina gratia non solumi noccul¬
tis sed &iam in apertis iniquitatibus mortuos & mole prauȩcon suetudinus pressas respec¬

Expanded text:
trata favoribus extollunt. An non lactatur de quo per Psalmistam dicitur: Quoniam laudatur pectrata favoribus extollunt. An non lactatur de quo per Psalmistam dicitur: Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae; et iniquus benedicitur? Sciendum quoque est, quod tres illi modi peccantium juxta descensus sui ordinem facilius corriguntur; quartus vero iste difficilius emendatur. Unde et Redemptor noster puellam in domo, juvenem extra portam, in sepulcro autem Lazarum suscitat. Adhuc quippe in domo mortuus jacet, qui latet in peccato. Jam quasi extra portam educitur, cujus iniquitas usque ad inverecundiam publicae perpetrationis aperitur. Sepulturae vero aggere premitur, qui in perpetratione nequitiae etiam usu consuetudinis pressus gravatur. Sed hos ad vitam miseratus revocat, quia plerumque divina gratia, non solum in occultis, sed etiam in apertis iniquitatibus mortuos, et mole pravae consuetudinis pressos, respec
Abbreviated transcription (Latin):
serȩ desperationis enutriui : cumenĩ culpa inusum uenerit ei iamanimus &iã si appetat debili¬
us resistit. Quia quot uitilius prauae frequentationis astringitur. quasitot uinculis ad mentẽ
ligatur : Vndefit ut eneruis animus cum solui non ual& : ad quaedam sesolacia falsȩ con¬
solationis inclin&. Quatenus uenturũ iuidicem tantȩ sibi miscđiae spondeat. ut eos &iã
quos arguendos inuenerit penitus nonoccidat: Quirei hoc deterius accidit. quod ei mul¬
torũ similium lingua consentit . cũ multi &iã mala gesta laudibus &aggerant: undefit. ut
incessanter crescat culpa fauoribus nutrita: Qurari aũt uulnus neglegitur: quod dignũ¬
p̃mio laudis uidetur : Vn debene ꝑsalomone dicit᷑ Filimi sitelas tauerint peccatores. ñ
ad quiescas eis: Peccatores & enĩ lastant cũ uel ꝑpetranda mala blandimentis infer̃ uł ꝑpe¬

Expanded text:
serae desperationis enutrivi? « Cum enim culpa in usum venerit, ei jam animus, etiamsi appetat, debiliserae desperationis enutrivi? « Cum enim culpa in usum venerit, ei jam animus, etiamsi appetat, debilius resligatur.  Vet. XXIX.  Unde fit ut enervis animus, cum solvi non valet, ad quaedam se solatia falsae consolationis inclinet; quatenus venturum judicem tantae sibi misericordiae spondeat, ut eos etiam quos arguendos invenerit penitus non occidat. Cui rei hoc deterius accidit, quod ei multorum similium lingua consentit, cum multi etiam male gesta laudibus exaggerant: unde fit ut incessanter crescat culpa, fapraemio laudis videtur: unde per Salomonem dicitur: Fili, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Peccatores etenim lactant, cum vel perpetranda mala blandimentis inferunt, vel perpe
Abbreviated transcription (Latin):
factorẽ suum pium sibi in ordinate sinulat. uel l quod fecit inordinate formidat: Beatꝰ
igitur uirhumanigeneris lapsus aspiciat & quibus praecipitus mer sum sit infoueam ini¬
quitatis intendat dicens : Quare non inuulua mortuus sum : id est in ipsa occulta ꝑpetra¬
tione peccati : Qur a carnis uita mortificare me nolui : egressus exutero non statimpe¬
rii : Id est postqũa adaꝑtam iniquitatem &xii. quur metunc saltim ꝑditũ non cognoui
periss& quippe in suo uidicio sise perditũ cogno uissa : Quare &ceptus genibus : id est &nã
post apertam culp̃a . quurme adiuc in illa &iam consuetudo suscepit. ut ualentiorem
adrequitias redder& & prauis meusib sustinens souer& : quur lastatus uberibus. idest post quã
inculpȩ consuetudinẽ ueni. quurme adatraciorem nequitiã uł faliȩ spei fuducia uł laste mi¬

Expanded text:
factorem suum pium sibi inordinate simulat, vel hoc quod fecit, inordinate formidat. Beatus factorem suum pium sibi inordinate simulat, vel hoc quod fecit, inordinate formidat. Beatus igitur vir humani generis lapsus aspiciat, et quibus praecipitiis mersum sit in foveam iniquitatis intendat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum? id est, in ipsa occulta perpetratione peccati, cur a carnis vita mortificare me nolui? Egressus ex utero non statim perii? id est, postquam ad apertam 125 iniquitatem exii, cur me tunc saltem perditum non cognovi? Perisset quippe in suo judicio, si se perditum cognovisset. Quare exceptpost apertam culpam, cur me adhuc in illa etiam consuetudo suscepit, ut valentiorem ad nequitias redderet, et pravis me usibus sustinens foveret? Cur lactatus uberibus? id est, postquam in culpae consuetudinem veni, cur me ad atrociorem nequitiam, vel falsae spei fiduciam, vel lacte mi
Abbreviated transcription (Latin):
Quare non nuulua mortuus sum : uulua quippe peccantis est. hominis culpa
latens quȩ occulte peccatorẽ cocipit & reatum suumi adhuc intenebris abscondit
Egressus eutero non statimperii. Auulua deutero &itur cumpeccator quȩ
inocculto commiserit. haec &ũ in aperto comittere non erubescit: Quasi
enĩ aboc cultationis suȩ uulua proces serant. dequibus propheta dicebat: Et pec¬
catum suum sicit sod oma p̃dicauerunt : nec abs conderunt: Quare exceptus
genibus : quia nimirum peccitor cum um demiqui tatesua nonaonfunditur
iniquitate eadem &iam adminiculis pessimȩ consuetudinis roboratur : Qua si genib:
peccator fouetur ut crescat : dumculpa consuetudinibus firmatur ut uigeat Ouur
lastatus uberibus. quiadũ ꝓdire culpa in huisum coeperit. nimirũ sefalsa spediuinȩ miseri¬
cordiȩ. uł aꝑtamiseria desperationis pascit ut eo nequaquã ad correctionẽ redeat: quouel

Expanded text:
Quare non in vulva mortuus sum? Vulva quippe peccantis, est hominis culpa Quare non in vulva mortuus sum? Vulva quippe peccantis, est hominis culpa latens, quae occulte peccatorem concipit, et reatum suum adhuc in tenebris abscondit. Egressus ex utero non statim perii? A vulva de utero exitur, cum peccator quae in occulto commiserit, haec etiam in aperto committere non erubescit. Quasi enim ab occultationis suae vulva processerant, de quibus Propheta dicebat: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt . Quare exceptus genibus? Quia nimirum peccator, cum jam de iniquitate sua non confunditur, inpeccator fovetur ut crescat, dum culpa consuetudinibus firmatur ut vigeat. Cur lactatus uberibus? Quia dum prodire culpa in usum coeperit, nimirum se vel falsa spe divinae misericordiae, vel aperta miseria desperationis pascit; ut eo nequaquam ad correptionem redeat, quo vel
Abbreviated transcription (Latin):
Quitamen ex utero egressus est quia post qua inpeccato eum suggerens lingua concepit.
foras mox &iã delectatio rapuit : Post egressionẽ uero exceptus est genibus. quia cum
ad delestationẽ carnis produt. nimirũ culpã per consensionẽ sp̃s sub iectis cunctis fen¬
sibus quasi sub positis genibus consummauit: Sed genibus exceptus & iã uberibus est
lastatus : In consensuenĩ culpȩ addictis sp̃s sensib: multa cassȩ fidutiae argum̃ ta subse¬
cuta sunt : Quȩ natam in peccato anima uirulento laste nutrierunt & nea spera suppli
in notuit quantũ & iamtimens tumebat : Qumenĩ expeccito p̃sens poena metuit᷑¬
& amissã dei facies nonamatur : Timor &tumore est non exliumilitate: Suꝑ¬
bit quuippe quipectatum silicuat non puniri nondeserit: Sedlus sicut dictumes¬
mnodis quatuor culpa ut incorde agitur : &iam inopere perpetratur : Ait eñi:

Expanded text:
Qui tamen ex utero egressus est; quia postquam in peccato eum suggerens lingua concepit, Qui tamen ex utero egressus est; quia postquam in peccato eum suggerens lingua concepit, foras mox etiam delectatio rapuit. Post egressionem vero exceptus est genibus; quia cum ad delectationem carnis prodiit, nimirum culpam per consensionem spiritus, subjectis cunctis sensibus, quasi suppositis genibus consummavit. Sed genibus exceptus, etiam uberibus est lactatus. In consensu enim culpae addictis spiritus sensibus, multa cassae fiduciae argumenta subsecuta sunt, quae natam in peccato animam, virulento lacte nutrierunt, et ne aspera mortis innotuit, quantum etiam timens tumebat. Cum enim ex peccato praesens poena metuitur, et amissa Dei facies non amatur, timor ex tumore est, non ex humilitate. Superbit quippe, qui peccatum, si liceat non puniri, non deserit. Eisdem etiaest, quatuor modis culpa, ut in corde agitur, etiam in opere perpetratur. Ait enim:
Abbreviated transcription (Latin):
infirmatus inclinatur: Et requisitus adim confiteri culpã noluit: qui aindeli& sp̾s
quo pectando aueritate dis uingitur. eo uruinae suȩ audicia nequius obdimatur. Ii dẽ
ui &iam quatuor modis peccatum cosum mat᷑ in opere : łrius nãq: latens culpa.
agitur post modum uero &iam anteoculos hominũ si ne confusione reatus aperitur
De hunc & in consuetudiñe ducitur. ad ex trenũ quoque uel fal sȩ spei seductionibus.
uel obstinatione miserȩ desperationis enutritur: Hositaq peccati modos quiuel in
corde latenter fiunt. uel patenter inopere perpetrantur. beatus iob cos aderat: &
humarũ genus inquot peccatorũ gradibus sit lapsum deplorat dicens. Quare non in
uulua mortuus sum egressus exutero non statĩ : quur exceptus genibus. Qiuir lac¬
tatus uberibus : prima enĩ uulua conceptionis fuit . lingua malȩ suggestionis : Sed
peccator inuulua moreretur : simoriturũ selomo in ipsa suggestione cognoscer& :

Expanded text:
confiteri culpam noluit, quia videlicet spiritus quo peccando a veritate disjungitur, eo in ruinae suae audacia nequius obduratur. Iisdem etiam quatuor modis peccatum consummatur in opere: prius enim latens culpa agitur; postmodum vero etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur: dehinc et in consuetudinem ducitur; ad extremum quoque vel falsae spei seductionibus vel obstinatione miserae desperationis enutritur. Hos itaque peccati modos, qui vel in corde latenter fiunt, vel patenter in opere per omnes nos, imo totum humanum genus in quot peccatorum gradibus sit lapsum, deplorat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum; egressus ex utero non statim perii? cur exceptus genibus? cur lactatus uberibus? Prima enim vulva conceptionis, fuit lingua malae suggestionis. Sed peccator in vulva moreretur, si moriturum se homo in ipsa suggestione cognosceret.
Abbreviated transcription (Latin):
tionis nrãe fletibus placatur. solusa illo locũ fuge inuenit quipost patrat aoncul ponꝰ ÷¬
nune scei inpenitentia abscondit: Ende & apte adliue dehoc delestationus die sub ungi
quando dedestatione mentis in flicta paenitentiae lamentatrans uerberant: Possent
auanip ertene b ras occulta uidicia designari: Inluce nãq quod uiderius agnoserro
Intendbris ueroaut om̃ino nul cernimus ait incerto usu caligarius Secultaeo: uont

Expanded text:
tionis nostrae fletibus placatur, solus ab illo locum fugae invenit, qui post perpetratam culpam tionis nostrae fletibus placatur, solus ab illo locum fugae invenit, qui post perpetratam culpam nunc se ei in poenitentia abscondit. Unde et apte adhuc de hoc delectationis die subjungiquando delectationem mentis inflicta poenitentiae lamenta transverberant. Possunt etiam per tenebras occulta judicia designari. In luce namque quod videmus agnoscimus; in tenebris vero aut omnino nihil cernimus, aut incerto visu caligamus. Oc
Abbreviated transcription (Latin):
memoria iudicis non reuocatur: Serptũ quippe est : Om̃a aũt quae arguuntur alumine
manifestantur : Quasi quȩ damtenebrae peccata penitentium ab scondunt : dequibus ꝑ prophie¬
tamdicitur. Beatiquorum remis sȩ sunt iniquitates & quorũ tecta sunt peccata : Qinaergo
omne quod tegitur uł ut intenebris occultatur . Indie &tremt i udicii non in lustrat᷑
lumine : quod non discutitur ultione : Actus namque nr̃os quostunc iuste punire noluerit:
ipsa sibi aliquo modosciens diuina miscđia abscondit : In lumi ne uero ostenditior. quic quid
tunc in conspectuom̃ium demonstratur : Hic ergodies uertetur intenebras. ut uide¬
lic& omne quod delinquimus nos ꝑpeniteritum feriamus : hunc diemdñs non requirat.¬
& lumine non in lustr& ut scilic& nobis culp̃a nr̃am ferientibus ipselianc & tremi iu¬

Expanded text:
memoriam judicis non revocatur. Scriptum quippe est: Omnia autem quae arguuntur, a lumine memoriam judicis non revocatur. Scriptum quippe est: Omnia autem quae arguuntur, a lumine manifestantur . Quasi quaedam tenebrae peccata poenitentium abscondunt, de quibus per Prophetam dicitur: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quia ergo omne quod tegitur, velut in tenebris occultatur; in die extremi judicii non illustratur lumine, quod non discutitur ultione. Actus namque nostros, quos tunc juste punire noluerit, ipsa sibi aliquo modo sciens divina misericordia abscondit. In lumine vero ostenditur, quidquid tunc in conspectu omnium demonstratur. Hic ergo dies vertatur in tenebras, ut videlicet omne quod delinquimus, nos per poenitentiam feriamus. Hunc diem Dominus non requirat, et lumine non illustret; ut scilicet nobis culpam nostram ferientibus, ipse hanc extremi ju
Abbreviated transcription (Latin):
uehementer & aminat ut distristus uid&̧ eo iamtra quillus ueniat quoreũ suũ que discu¬
tere appetit .iam ꝑcul papunitũ cernit : unde & reste subiuingitur : Nonre quirat eumdĩ
punita derelinquit: Hic itaque dies idest haec peccati delestatio ad ño non requiritur.
siañĩ aduersione spontanea punitur. Paulo adtestante quiait. Si nos m& ipsos diuidica¬
remus non utique iudicaremur: Dõergodiem nr̃m requirere est : contramentẽ nr̃am
subtiliter iniudicio omne quod deculpa gratulatur indagare : In qua scilic& requisiti¬
onte illum tunc sae uerius ꝑcutit que sibi nunc mollius pepercisse depraehendit : Bene
autẽ sequitur. & non in lustr& lumine : Inuidicionãq: dñs apparens. omne quod tunc re¬
darguit luminꝰ inlustrat: Quasi eñi sub quadam obscuritate tegitur. quic quid tunc in

Expanded text:
vehementer examinat, ut districtus judex eo jam tranquillius veniat, quo reatum suum, quem discuvehementer examinat, ut districtus judex eo jam tranquillius veniat, quo reatum suum, quem discutere appetit, jam pro culpa punitum cernit. Unde et recte subjungitur: CAPUT XV  punita derelinquit. Hic itaque dies, id est, haec peccati delectatio, a Domino non requiretur, si animadversione spontanea punitur, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique a Domino judicaremur . Deo ergo diem nostrum requirere, est contra mentem nostram subtiliter in judicio omne quod de culpa gratulatur indagare; in qua scilicet requisitione illum tunc severius percutit, quem sibi nunc mollius pepercisse deprehendit. Bene autem sequitur: Et non illustret lumine. In judicio namque Dominus apparens, 116 omne quod tunc redarguit, lumine illustrat. Quasi enim sub quadam obscuritate tegitur, quidquid tunc in
Abbreviated transcription (Latin):
mo enĩ dum blandimenta delestationus caute non perspicit : &iam innostem nequis si¬
ntȩ perpetrationis ruit : Sollerter ergo uigilandũ est . ut cũblandiriculpa inchoat:
ad quantũ interitũ mens trahatur agnoscat : Dues ille uertatur intenebras : Dies quippe
intenebras uertitur. cũculpa in ipso delestationis &xordio ad que ꝑditionis fine rapiat
uidetur: In tenebras diem uertimꝰ cũ nos m& ipsos distriste punientes ipsa delestati¬
onis prauȩ blandiment do ꝑ districta paenitentiae lamenta crutiamus cum flendo inseqͥ¬
mur quic quid incorde taciti & delestat ionit pec camus : Quia enĩ fidelis quisq cogitationes
inudicio & quiri subtiliter nonignorat. Paulo a testante quiait Inter se inuicẽ cogita¬
tionũ accusantiũ aut &iam defendentium sem& ipsum intror sus discutiens ante udiciũ

Expanded text:
mo enim dum blandimenta delectationis caute non perspicit, etiam in noctem nequissimo enim dum blandimenta delectationis caute non perspicit, etiam in noctem nequissimae perpetrationis ruit. Solerter ergo vigilandum est, ut cum blandiri culpa inchoat, ad quantum interitum mens trahatur, agnoscat. Unde et apte subdin tenebras vertitur, cum culpa in ipso delectationis exordio, ad quem perditionis finem rapiat, videtur. In tenebras diem vertimus, cum nosmetipsos districte punientes, ipsa delectationis pravae blandimenta per districta poenitentiae lamenta cruciamus, cum flendo insequimur quidquid in corde taciti ex delectatione peccamus. Quia enim fidelis quisque cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, Paulo attestante, qui ait: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium ; semetipsum introrsus discutiens, ante judicium
Abbreviated transcription (Latin):
linquente sobitis : Unde & paulus ait : Cum sit inter uos telus & contentio nonne carna¬
les estis & secundũ hominem ambulatis : Ac sidicat : Quidiscor desmentes ducitis non¬
ne adhuc & reprehensibili humanitate peccatis : homo ꝑ infirmitatẽ . sicut scriptũ est :
Maledictus qui spẽsuã ponit in homuine: Acsiaꝑte dicer& in in firmitate : Homo ergo in
dienascitur. sed in noste cmcipitur : quia nequaqua ad elestatione peccati rapitur
nisi prius ꝑuoliitarias mentis tenebras infirmetur : Ante eni catus inmente fit
& post modum sere ꝓbadelestatione substernit : Dicat ergo. Pereat dies inquanatis sũ
& nox in quadictũ est conceptus est homo. Id est pereat delestatio quȩ inculpa hominẽ rapu¬
it pereat incautamentis in firmitas quȩ usq: ad tenebras praui consensus &cecauit: Ho¬

Expanded text:
linquentes obibitis. Unde et Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnalinquentes obibitis. Unde et Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ac si dicat: Qui discordes mentes ducitis, nonne adhuc ex reprehensibili humanitate peccatis? Homo per infirmitatem dicitur, sicut scriptum est: Maledictus homo, qui spem suam ponit in homine . Ac si aperte diceret, in infirmitate. Homo ergo in die nascitur, sed in nocte concipitur, quia nequaquam a delectatione peccati rapitur, nisi prius per voluntarias mentis tenebras infirmetur. Ante enim caecus in mente fit, t postmodum se reprobae delectationi substernit. Dicatur ergo: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo: id est, pereat delectatio, quae in culpam hominem rapuit, pereat incauta mentis infirmitas, quae usque ad tenebras pravi consensus excaecavit. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
Potest autẽ ꝑdiem pacati delestatio ꝑ nostem uero caecitas mentis intellegi. Per quã se
homo patitur inculpar ꝑpetratione prosterni : Optat igitur perirediem ut omne quodblan¬
diricul pacernitur. uigore iuistitiae interueniente destruatur : Optat &iam perire noctẽ
ut quod caeratamens & iã ꝑ consensum ꝑpetrat : ani ad uersione paenitentiae &x tinguat : Sed¬
querendũ nobis est cur indie homonatus dicitur in noste conceptus : Scriptura sacra tribus
modis hominẽ appellat: Scilic& aliquando ꝑnaturam aliquando ꝑculpã. aliquando per
infirmitatem : Homo quippe in ea pernatura dicitur sicut scriptũ est: Faciamus ho¬
minem adlii ttnent& similitudine nram: Homo ꝑculpã sicut scriptũ est : E godixi di¬
estis & filii &celsi om̃s : Qosaut sicut homines moriemini : Acsia ꝑtedicat: Sicut de¬

Expanded text:
Potest autem per diem, peccati delectatio, per noctem vero caecitas mentis intelligi, per quam se Potest autem per diem, peccati delectatio, per noctem vero caecitas mentis intelligi, per quam se homo patitur in culpae perpetratione prosterni. Optat igitur perire diem, ut omne quod blandiri culpa cernitur, vigore justitiae interveniente destruatur. Optat etiam perire noctem, ut quod caecata mens etiam per consensum perpetrat, animadversione poenitentiae exstinguat. quaerendum nobis est cur in die homo natus dicitur, in nocte conceptus? Scriptura sacra tribus modis hominem appellat, scilicet aliquando per naturam, aliquando per culpam, aliquando per infirmitatem. Homo quippe per naturam dicitur, sicut scriptum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinemelsi omnes; vos autem sicut homines moriemini . Ac si aperte dicat: Sicut de
Abbreviated transcription (Latin):
amentis statu suc cubuit genus humanũ. quanta in rebus prosperis fidutia subleuetur uł quar¬
ta ex aduersis ꝑturbatione frangatur adillum que habere in paradiso potuit in commutabili¬
tatis statumente recucurrit . & mortalitatis lapsum ꝑprospera & aduersa uariantem quade¬
spicabilem cerner& maledicendo dedarauit dicens : Pereat dies inqua natus sum & nox in quadic¬
tumest conceptus esthomo: Quasidies quaedam est cummundihuius prospertas arrid&. sȩd
dies ste in nostem desinit quia sepe temporalis prosperitas ad tibulationis tenebra ꝑducit : hunc¬
pros peritatis diem ꝓpheta despexerat cũ dicebat: diem hominis non concupiui tuscis
hanc tribulationis nostẽ postremo incarnationis suae tempore pas sarũ dñs nuntiabat.
cũ ꝑpsalmistam quasi & preterito dicer& usq: ad noctem increpauerunt merenes mei :

Expanded text:
manum genus quanta in rebus prosperis fiducia sublevetur, vel quanmanum genus quanta in rebus prosperis fiducia sublevetur, vel quanta ex adversis perturbatione frangatur, ad illum, quem habere in paradiso potuit, incommutabilitatis statum mente recurrit, et mortalitatis lapsum per prospera et adversa variantem, quam despicabilem cerneret maledicendo declaravit, dicens: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo . Quasi dies quaedam est, cum mundi hujus prosperitas arridet. Sed dies iste in noctem desinit, quia saepe temporalis prosperitas ad tribulationis tenebras perducit. Prosperitatis diem propheta despexerat, cum d. Hanc tribulationis noctem postremo incarnationis suae tempore passurum se Dominus nuntiabat, cum per Psalmistam quasi ex praeterito diceret: Usque ad noctem increpuerunt me renes mei .
Abbreviated transcription (Latin):
ducat doleat hoc quod tenebrosa nox idest antiqui hostis obscura suggestio humanis mentibus
intulit.: Doleat hoc quod suggestione calidaliuma namens insuadeceptione consenst: & dicat.
Quia non condusit ostiauentris quipor tauit me: nec abstulit mala ab oculis meis : Nec mo¬
ueat quod non conlusis se queritur. que aperuisse paradisi ianuã detestatur: Non conlusit
eni dicit aperuit & mala non abstulit in rogauit : Quasi auferr& enĩ siquiescer& & quasi clau¬
der& si ab inruptione cessar& : Pensat nãq: dequo lo quitur & ꝑpendit quod prauo sp̃ui qua¬
silucra nobis dedis sefuerat. si damna non intulis s& : Sic nos delatronibus loquimur quiacap¬
tis suis donant uitã si non abstulerint: Lib& haec ab inchoatione repeter& atq: &eo quod
inusu praesentis uitae recognoscimus moraliter retractare : Beatus iob considerans post quã¬

Expanded text:
ducat. Doleat hoc, quod tenebrosa nox, id est, antiqui hostis obscura suggestio humanis mentibus ducat. Doleat hoc, quod tenebrosa nox, id est, antiqui hostis obscura suggestio humanis mentibus intulit; doleat hoc, quod suggestioni callidae humana mens in sua deceptione consensit, et dicat: Quia non conclusit ostia ventris, qui portavit me, nec abstulit mala ab oculis meis. Nec moveat quod non conclusisse queritur, quem aperuisse paradisi januam detestatur. Non conclusit enim dicit, aperuit; et mala non abstulit, irrogavit. Quasi enim auferret, si quiesceret; et quasi clauderet, si ab irruptione cessaret. Pensat namque de quo loquitur, et perpendit quod pravo spiritui quasi lucra nobis dedisse fuerat, si damna non intulisset. Sic nos de latronibus loquimur, quia captivis suis donant vitam, si non abstulerint. 23. SENSUS MORALIS.--Libet haec ab inchoatione repetere, atque ex eo quod in usu praesentis vitae recognoscimus, moraliter retractare.  Vet. XVII.  Beatus Job