comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de eo qui antequam conciperet᷑
annuntiatus ẽ dicente gabriele
Qu am obrem uidebo si potuero
ali quid dignũ desaluatore inħ
maior sit si ea ignorauerit quã
si scierit. Utamur uoce eius: qͦ¬
modo sint aliqua que nesciat.
Respondit eis qui sibi dicebant
nonne innomine tuo comedimꝰ
ame non noui uos. Rutas ne hoc
qđ ait non noui uos: minorẽ uir¬
tutẽ eiꝰ aꝓꝓbat an maiorẽ atq mi¬
rabilem quia malos ꝑiturosq
nesciat: Scit enĩ abhis differenti¬
as. scit meliora. scit dñs eos qui
eius sunt. & siquis ignorat ignorat᷑.
Igitur ut constat peccator ignorat᷑
adeo. Dicit michi aliquis de audi¬
torib. Ostendisti michi qr nesciat
peccatores ds: ostendisti quia igno¬
ret eos qui oꝑantur iniquitatem.
neq enĩ digni sunt agnitione eiꝰ.
Quomodo aꝓꝓbabis magnum &
gloriosũ eẽ quod abeo dictumẽ
nescio loqui: loqui humanum ẽ.
ad saluatorẽ & scieris eũ inpͥncipio
apud dm̃ uerbũ. inspice quia nesci
maiora quȩ nouerit. Si aut̾ & an¬

Expanded text:
de eo qui antequam conciperetur, annuntiatus est, loquente Gabriele:Quamobrem videbo si potero aliquid dignum de Salvatore in hoc dam nesciens major sit, si ea ignoraverit, quam si scierit. Utamur voce ejus, quomodo sint aliqua quae nesciat. Respondit 750 eis, qui sibi dicebant: Nonne in nomine tuo comedimusa me, non novi vos . Putasne hoc quod ait: Non novi vos, minorem ejus virtutem approbat, an majorem atque mirabilem, quia malos periturosque nesciat? Scit enim ab his differentias, scit meliora, scit Dominus eos qui ejus sunt, et si quis ignorat, ignoratur. Igitur ut constat peccator ignoratur a Deo. Dicet mihi aliquis de auditoribus: ostendisti quia nesciat peccatores Deus, ostendisti quia ignoret eos qui operantur iniquitatem, neque enim digni sunt agnitione ejus: quomodo approbabis magnum et gloriosum esse quod ab eo dictum est: Nescio loqui? Loqui humanum est,ad Salvatorem, et scieris eum in principio apud Deum Verbum, inspice quia nesciamajora quae noverit. Si autem et An
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ & regnantes. Nec pot̾ aliquod
regnũ dici: nisi quod subse conti¬
net nationes. Uerbi causa dic¬
tum est. regnat fornicatio in ho¬
mine peccatore: necesse ẽ ut regnũ
fornicationis habeat gentes sũas.
Ipsum illud generale delictum a¬
uaritie. & fraudis. quo uix aliquis
iminunis ẽ. habet regnũ suum. &
subregno uno multas possidet gen¬
obid opus ẽ sermonib dĩ: ut istuis¬
modi regna cum suis gentib euel¬
lantur. Saluator ineuangelio osten¬
dit dicens. Om̃is plantatio quam
non plantauit pat̾ m̃s cȩlestis era¬
dicabitur. Sunt queda intrinsecus
plantauit cęlestis pat̾. Om̃s quippe
cogitationes pessimȩ homicida. ad¬
ulteria. fornicationes. furta. falsa
cestimonia. blasphemiȩ: plantatioẽs
sunt quas non plantauit celestis
pat̾. si aũt uisscire cuiꝰsit planta¬
tio istius modi cogitatus: audi qr
inimicus homo hoc fecit: qui suꝑ¬
seminauit tizania in medio tritiei.
Instat ecce ds̃. instat & tabulus

Expanded text:
liter et gentes. Nec potest aliquod liter et gentes. Nec potest aliquod regnum dici, nisi quod sub se continet nationes. Verbi gratia dictum sit: regnat fornicatio in homine peccatore, necesse est ut regnum fornicationis habeat gentes suas. Ipsum illud generale delictum avaritiae et fraudis, quo vix aliquis immunis est, habet regnum suum, et sub regno uno multas possidet geniae, et ob id opus est sermonibus Dei, ut istiusmodi regna cum suis gentibus evellantur. Salvator in Evangelio ostendit dicens: Omnis plantatio quam non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur . Sunt quaedam intrinsecus plantavit coelestis Pater. Omnes quippe cogitationes pessimae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae, plantationes sunt, quas non plantavit coelestis Pater. Si autem vis scire cujus sit plantatio istiusmodi cogitatus, audi quia inimicus homo hoc fecit, qui superseminavit zizania in medio tritici . Instat ecce Deus, instat et Zabulus
Abbreviated transcription (Latin):
inmedio ppłi immunda labia ha¬
bentis habito: & regem dñm sabaoth
uidi oculis meis. & qmͣ confessus ẽ
non hab̾ese facta immunda s uerba
miserat: non extendit dñs manũ
suam. Neq enim unũ exseraphin
manu sua labia eius tetigit: s for¬
cipe solum tangens ait Sece ab¬
stuli iniquitates tuas. Iheremiȩ aũt
quia iam scĩficatus fuerat inuulua
ñ forceps mittit᷑ neq de altari car¬
bo succensus. nichil quippe habe¬
bat igne dignũ: s ipsa manus
dñi tangit eũ. Propt̾ quod dicit
extendit dñs manũ suã adie. &
tetigit os meũ. & dixit dñs adme.
Ecce dedi sermones meos mos tu¬
um: ecce constitui te suꝑgentes &
regna eradicare. Quis sic beatus ẽ
nt regna multa quȩ xp̃o diabolus
ostendit. regna demonũ. regna
peccati eradicet his qui ei dati st̃.
a deo sermonib : Scriptum ẽ enĩ.
Occe dedi sermones meos in os tu¬
um: ecce constitui te hodie suꝑ gͣs
& regna. eradicare. Q uomo do
regna sunt plurima plures simi¬

Expanded text:
immunda labia habentis ego habito, et regem Dominum sabaoth vidi oculis meis . Et quoniam confessus est non habere facta immunda, sed verba miserat, non extendit Dominus manum suam, neque unum ex Seraphim manu sua labia ejus tetigit, sed forcipe solum tangens ait: Ecce abstuli iniquitates tuas. Jeremiae autem, quia sanctificatus fuerat in vulva, non forceps mittitur, neque de altari carbo succensus; nihil quippe habebat igne dignum, sed ipsa manus Domini tetigit 755 eum, propter quod dicit: Extendit Dominus manum suam ad me, et tetigit os meum. Et dixit Dominus ad me: Ecce dedi sermones meos in os tuum, ecceregna eradicare. » Qui sic beatus est, ut regna multa, quae Christo diabolus ostendit, regna daemonum, regna peccati, eradicet, his qui ei dati sunt a Deo sermonibus. Scriptum est enim: « Ecce dedi sermones meos in os tuum. Ecce constitui te hodie super gentes, et regna eradicare . Quomodo autem regna sunt plurima, plures simi
Abbreviated transcription (Latin):
bibens: aliaq multa quȩ ꝑtulit
in libio eius continent᷑. Quem aut̃
ꝓpħarum non ꝑsecuti sunt patres
ur̃i dicit dñs adiudeos: & necesse
ẽ eos qui uiuere religiose in xp̃o
cupuint. om̃i genere acontrariis
ꝑsecutionẽ pati. Qua de causa
nichil nouum aut ꝑegrinum
uideat᷑ qui his tribulationib af¬
fliguntur. Om̃ia quȩ eis precepta
sunt faciant: tantũ orent ut ꝑse¬
in uisticiã nec ꝓpt̾ delicta. nec ꝓpt̾
auaritiam deprimant᷑. Si quan do
aut̾ ꝓpt̾ iusticiã aliquis exagitat᷑.
audiat. Beati estis cum expbrant
uobis & ꝑsequnt᷑: & dicunt om̃e
malũ aduersũ uos mei causa. Gau¬
dete & exultate: quia merces ur̃a
magna ẽ in cęlis. Sic enĩ ꝑsecuti
sunt ꝓpħ̾as qui fuerunt ante uos.
Qm̃ tecũ sum ut eruam te dicit
dñs. & extendit manũ suam
dixit dñs adme. Obserua diffe¬
rentias iheremiȩ & ysaie. Ysaias
ait. immunda labia habens

Expanded text:
bibens, aliaque multa quae pertulit, bibens, aliaque multa quae pertulit, in libro ejus continentur. Quem autem prophetarum non persecuti sunt patres vestri ? dicit Dominus ad Judaeos. Et necesse est eos qui vivere religiose in Christo cupiunt, omni genere a contrariis persecutionem pati. Qua de causa nihil novum aut peregrinum videatur his, qui in tribulationibus affliguntur: omnia quae praecepta sunt faciant, tantum orent ut perseinjustitiam, ne propter delicta, ne propter avaritiam deprimantur. Si quando autem propter justitiam aliquis exagitatur, audiat: Beati estis cum exprobrant vobis, et persequuntur, et dicunt omne malum adversum vos, mei causa: gaudete et exsultate, quia merces vestra magna est in coelis. Sic enim persecuti sunt prophetas, qui fuerant ante vos . Quoniam tecum sum ut eruam te, dicit Dominus; et extendit manum suam dixit Dominus ad me . Observa differentias Jeremiae et Isaiae. Isaias ait: Immunda labia habens
Abbreviated transcription (Latin):
quere
mus solere ẽẽ aliquem puerum
uixta eum qui intus ẽ hominem
licet iam insenili corporis sit ȩtate: &
e contrario frequent̾ inueniri par¬
uulũ scđm eũ hominẽ qui extrin¬
secus ẽ: & eẽ int̾ius ꝑfectum uirum.
Talis erat iheremias habens iam
concessam sibi adeo grãm i netate
corporis adhuc puerili. Propter
quod ait dñs: noli dicere quia ui¬
uenis sum: Signumq huius rei
quia non sit iuuenis. s uir consũ¬
dĩ eos qui uerbi legatione fungunt᷑.
incurrere abhis ꝑiculũ qui audi¬
re contempnunt. Increpati enim¬
& oderunt increpationes: coar¬
guti ꝑsequuntur arguentes.
Om̃e quodcumq malũ ẽ semꝑ
sua: Cuis nuꝑ quoq fecimus
mentionẽ. Seit ergo ut dicere ce¬
ta discrimina ꝑ pessurus sit: idõ
ex hortatur eum dicens. Netimeas
a facie eoꝵ: quia tecum sum ut
eruam te dicit dñs. Quȩcumq¬
iheremias passus est scripta sunt.
Iulacum missus ẽ luti. mansit ibi
comedens panẽ diei & aquã tantũ

Expanded text:
que mus solere esse aliquem puerum, juxta eum qui intus est hominem, licet etiam senili corporis sit aetate: et econtrario frequenter inveniri parvulum secundum eum hominem qui extrinsecus est, et esse interius perfectum virum. Talis erat Jeremias habens jam sibi concessam a Deo gratiam in aetate corporis adhuc puerili, propter quod ait ei Dominus: Noli dicere, quia juvenis sum. Signumque hujus rei, quia non sit juvenis, sed vir consumerbi legatione funguntur, incurrere ab iis periculum qui audire contemnunt. Increpati enim oderunt increpationes, coarguti insequuntur arguentes. Omne quodcumque malum est, semper i nuper quoque fecimus mentionem. Scit ergo ut dicere cnta discrimina perpessurus sit, 754 ideo exhortatur eum dicens: Ne timeas a facie eorum, quia ego tecum sum, ut eruam te, dicit Dominus . QuaecumqJeremias passus est, scripta sunt: in lacum missus est luti, mansit ibi comedens panem diei, et aquam tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑreges ꝓpħia eius contexta sit. usq
adcaptiuitatẽ ihrłm in quinto men¬
se. Quid ergo ꝑhȩc docemur. si lec
tia ut captiuitati relinquer etur.
Ueruntam̃ cũ hominũ sit amator. nec
quẽꝗͣ uelit ꝑire. anteꝗͣ depopulationis tẽpꝰ

Expanded text:
reges prophetia ejus coextensa sit, usque ad captivitatem Hierusalem, in quinto mense. Quid ergo per haec docemur, si lecttia, ut captivitati relinquerentur. Verumtamen cum hominum sit amator Deus, nec quemquam velit perire, antequam depopulatio
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo concipiet & pariet filium
& uocabunt nom̃ eiꝰ emmanuel.
ibiq additur priusquam agnoscat
puer. Si aut̃ & de euangelio acciꝑe
oportet testimonium: iħe necdũ
uir s adhuc infans quia se ex ina¬
ni uerat formã serui accipiens ꝓ
ficiebat. Nemo aut̃ ꝓfic̾ qui ꝑfec¬
cus ẽ. s ille ꝓficit qui indiget ꝓ¬
euacua uerat seipsum adnos
descendens & euacuans se ipsum
resumpsit iterũ ea dequib se priꝰ
euacuauerat: quid indignum ẽ
ꝓfecisse eum sapientia. ꝓfecisse

Expanded text:
ro concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . » Ibique additur, « priusquam cognoscat puer. » Si autem et de Evangelio accipere oportet testimonium, Jesus necdum vir, sed adhuc infans, quia se exinaniverat formam servi accipiens , proficiebat. Nemo autem proficit, qui perfectus est: sed ille proficit qui indiget pevacuaverat se ipsum ad nos descendens, et evacuans seipsum resumpsit iterum ea de quibus se prius evacuaverat, quid indignum est profecisse eum sapientia, profecisse
Abbreviated transcription (Latin):
men quod suũ erat fecerunt angłi.
uolen des eos saluare. qui se indig
nos salute uidicauerunt. & di¬
centes adloth. Est tibi aliquis hie¬
gener aut filii. aut filiȩ: Neq uero
ignorabant non eẽ secuturos eos¬
loth: s ostenderunt suam parit̾
& eius qui eos miserat benignitatẽ
in homines & amorẽ: hoꝵ quidda
simile inuenimus etiã in iheremia
scriptũ ẽẽ. Est enĩ ad nota.tum
legit si lectioni di diligent̾ attendat¬
& requirat eoꝵ quȩ scripta sunt uo¬
luntatẽ. dicere pot̾. Hystoria suꝑ¬
scripta est quo tempore iheremias
exorsus ẽ. & quo consũmauerit ꝓ¬
phetiã. Quid igitur adme: Cempꝰ
hẏstorie legens didici quia ceꝑit
ꝓpb̃are indieb iosie filii amos re¬
gis iuida. usq ad annũ tercium

Expanded text:
men quod suum erat fecerunt angeli, men quod suum erat fecerunt angeli, volentes eos salvare qui se inos salute judicaverunt, haec dicentes ad Loth: Est tibi hic aliquis gener, aut filii, aut filiae ? Neque enim ignorabant non esse eos secuturos Loth, sed ostenderunt suam pariter, et ejus qui eos miserat, benignitatem in homines et amorem. Horum quiddam simile invenimus et in Jeremia scriptum esse: est enim annotatum tlegit, si lectioni diligenter intendat, et requirat eorum quae scripta sunt voluntatem, dicere potest ex historiae superscriptione, quo tempore Jeremias exorsus sit, et quod consummaverit prophetiam. Quid igitur ad me tempus historiae? Legens didici, quia coeperit prophetare in diebus Josiae filii Amos regis Juda, usque ad annum tertium
Abbreviated transcription (Latin):
adbenefa¬
ciendum
promptꝰ
est: adpuni¬
endum aut̃
eos qui pena digni sunt dissimula¬
tor. Cum possit quippe tacens sine
contestatione uenturi punire eos
quos semel dignos supplicio iudi¬
cauit. nunquã hoc facit: s etiam
si condempnauerit dicit quod si¬
bi semꝑ dicere ꝓpositũ ẽ. ut lib̾ent᷑
a condempnatione ꝑ penitentiam.
qui condempnati fuerant ꝑ delictũ.
Horum exempla cũ descripturis
possimus multa acciꝑe. sufficiunt
ad pͣsens incidentia: ut ueniamus
ad eoꝵ que lecta sunt contemplati¬
onẽ. Niniuite peccatores condemp¬
ti erant adeo. Adhuc enim tres dies
& futurunt ut niniue subuertatur.
N oluit d̾s cũ silentio condempnatos¬
punire. s dans eis locum penicentiȩ
& conuersionis. misit adgentes
hebreum ꝓpħam: ut dicente illo ad¬
qui condempnati fuerant ñ ꝑirent.
s agentes penitentiã impetrarent
ris consistebant. diro iã erant exitio destinati.
ut manifestũ ẽ ex sermonib dei
quos locutus ẽ ad abraham. atta¬

Expanded text:
ad beneficiendum promptus est: ad puniendos autem eos qui poena digni sunt, dissimulat. Cum possit quippe tacens sine contestatione venturi punire eos quos semel dignos supplicio judicavit, numquam hoc facit: sed etiam si condemnaverit, dicit quod sibi semper dicere propositum est, ut liberentur a condemnatione per poenitentiam, qui condemnati fuerant per delictum. Horum exempla cum de Scripturis multa possimus accipere, sufficiunt ad praesens incidentia, ut veniamus ad eorum quae lecta sunt, contemplatm. Ninivitae peccatores condemnati erant a Deo: Adhuc enim tres dies, et futurum ut Ninive subvertatur . Noluit Deus cum silentio punire damnatos; sed dans eis locum poenitentiae et conversionis, misit ad gentes Hebraeorum p» qui condemnati fuerant ne perirent, sed agentes poenitentiam impetrarent rhis consistebant, diro jam exitio destinati, ut manifestum est ex sermonibus Dei, quos locutus est ad Abraham. Atta
Abbreviated transcription (Latin):
S dicit michi aliquis. E tiam
si pot̾ de saluatore intelligi dictũ
ẽẽ. quia nesciat & cet̾a istius mo¬
di que minora sunt. etiam si pu
ista sentiendo de unigenito &
primogenito uniuersȩ creaturȩ

Expanded text:
aliquis: Etiam si potes illud de Salvatore intelligere dictum esse quia nesciat, et caetera istiusmodi quae minora sunt, etiam si etita sentiendo de unigenito et primogenito universae creaturae;
Abbreviated transcription (Latin):
trem. & prestabat ea quȩ erant
in pace. ꝓdidit anima peccatrix.
Quis pot̾ ultra rogare conuersus
ad ea quȩ sunt inpace tibi  Scien¬
tes ergo quia inpossibile ẽ qui se¬
mel sunt illuminati. & gustaue¬
runt etiam donũ cȩleste. & par

Expanded text:
riter, et praestabat ea quae erant riter, et praestabat ea quae erant in pacem, prodidit anima peccatrix, quis potest ultra rogare, conversus ad ea quae sunt in pacem tibi? Scientes ergo quia impossibile est eos qui semel illuminati sunt, gustaverunt etiam donum coeleste, et par
Abbreviated transcription (Latin):
terȩ uiam michi pandẽte ratione:
& uideam quomodo una queq
anima digna pace dĩ ihrłm nun¬
cupetur. Post discipliram quippe
diuinã factus es ihrłm: qui pͥus
hebreoꝵ tradunt interpretari cõ
a fortitudinib contrariis anima
nr̃a transmutata ẽ: & faeta est¬
ihrłm uisio pacis. Si itaq post de¬
quidam aitꝰ & tu cõmune estima¬
ut tradas iħm: Unusquisq nr̃m
quando peccat. maximeq cum
peceat ingentia. iniħm peccat. Si
aut & recesserit a fide: hec facit
spũalit̾ xp̃o: quȩ corporalit̾ fecit
ihrłm. Quam obrem quanto plꝰ
abitramini deteriora mereri sup¬
plicia eũ qui filiũ dĩ conculeauit᷑
& sanguinẽ testamenti pollutum
duxerit. in quo scĩficatus ẽ. & spiũi
gr̃e contumeli am fecerit: Si con¬
culcasti iħm filiũ dĩ. si fecisti eõu¬
ciũ sp̃ui gr̃ȩ quis parcet suꝑ te.
quis contristabit᷑ suꝑte. quis con¬
uertetur rogare ea que in pace st̃
cibi: Ipsum iħm qui rogabat pa¬

Expanded text:
terae, viam mihi pandente ratione, terae, viam mihi pandente ratione, ut videam quomodo unaquaeque anima digna pace Dei Jerusalem nuncupetur. Post disciplinam quippe divinam factus est Jerusalem, qui prius  tradunt interpretari, Cona fortitudinibus contrariis anima nostra transmutata est, et facta Jerusalem, Visio pacis. Si itaque post dequidam et tu communem existimaut tradas Jesum? Unusquisque nostrum, quando peccat, maxime quicunque peccat ingentia, in Jesum peccat: si autem et recesserit a fide, haec facit spiritaliter Christo, quae corporaliter fecit Jerusalem. Quamobrem « quanto plus arbitramini deteriora mereri supplicia eum, qui Filium Dei conculcaverit, et sanguinem Novi Testamenti pollutum duxerit in que contumeliam fecerit ? Si conculcasti Jesum Filium Dei, fecisti convicium spiritui gratiae, quis parcet super te? quis contristabitur super te? quis revertetur rogare ea quae in pacem sunt tibi? Ipsum Jesum qui rogabat pa
Abbreviated transcription (Latin):
los fuos sub alas siuas & noliusti.
ecce dimittet᷑ uobis domus ur̃a
deserta. ideo dimissa ẽ & usq
Angłi quippe qui semꝑ auxilia¬
bant᷑ ei. ꝑ quos etiam lex moysi
tradita ẽ. disposita ꝑ angłos in
manu mediatoris deseruerunt
eam: & dixerunt. Multis facinorib
minora peccauit potumus rogare
ꝓea. potiumus obsecrare dnm̃: po¬
tuimus parcere ei. Suꝑ ista quis
parcat: Si peccans peccauerit uir
inuirũ: exorabunt ꝓeo. Si aut̾ in¬
dnm peccauerit: quis orabit ꝓ eo:
Grande peccatũ cõmisit ihrłm:
grande ꝑ petrauit nefas. Ideo in
cõmotione facta ẽ & dicit᷑ ad eam.
Quis parcet suꝑ te ihrłm: aut quis
contristabit᷑ suꝑ te: Nontios con¬
eius: & om̃is ppłi illius. Illoꝵ qͥppe
delicto nobis salus facta ẽ ademu¬
landum eos. & quia sic peccauit
ut uoce dñi diceret᷑. quis parcet
suꝑ te ihrłm: ego quoq dico adin¬
ter fectricem dñi mei. Qui sparcet
lem intellectũ abhumilitate lit¬

Expanded text:
los suos sub alas, et noluisti? los suos sub alas, et noluisti? Ecce dimittetur vobis domus vestra deserta , ideo dimissa est, et usAngeli quippe qui semper auxiliabantur ei, per quos etima lex Moysi tradita est, disposita per Angelos in manu mediatoris , deseruerunt eam, et dixerunt: Multis facinoribusminora peccavit, potuimus rogare pro ea, potuimus obsecrare Dominum, potuimus parcere ei: super isto vero quis parcat? Si peccans peccaverit vir in virum, exorabitur pro eo; si autem peccaverit in Deum, quis orabit pro eo? Grande piaculum commisit Jerusalem, grande perpetravit nefas, ideo in commotione facta est : Et dicitur ad eam: Quis parcet super te, Jerusalem, aut quis contristabitur super te? Nos non conejus, et omnis populi illius: illorum quippe delicto salus nobis facta est ad aemulandum eos. Et quia sic peccavit, ut voce Domini diceretur, Quis parcet super te, Jerusalem? ego quoque dico ad interfectricem Domini mei: Quis parcat lem intellectum ab humilitate lit
Abbreviated transcription (Latin):
sa es ame dicit dñs: retro ambu¬
lasti. & extendam manũ meam
suꝑte. & disꝑdam te. & ultra te¬
nonsinam. & disꝑgam illos in
contritione. Dixi. Sine filiis ef¬
fectus sum: & egestas tenuit me.
Exemplũ accipiam: hostis quis
ne dũ dampnato quis miseretur.
incipiat offendere con dempnantẽ.
quidem suꝑ eo: magnoꝑe deui¬
tantes. ne ꝑmerorẽ uultus mul¬
tent᷑ iudicio regis offensi. Si in¬
tellexisti considera michi ꝓpter
pecca multa a deo condempnatũ¬
peccatorem. & uide quomodo innu¬
merabilib angłis humanogeneri
presidentib ne ab uno quidem mi¬
scdia dignus iudicetur. Singuli qͥp¬
pe angłoꝵ ꝑspicientes quia ds ẽ.
qui condempnauit. quia creator
ẽ qui eũ aduerset᷑: & tale eẽpeecatũ
ut misericors & clemens quo damͦ
tristantur. non miserent᷑. non re¬
uertunt᷑ ut ragent ꝓ eo pacem.
ra etiam hoc adiecit ut crucifigẽt
rexit scelus ut de ea diceret ipse
quotiens uolui congregare filios
cuos quasi gallina congregat pul¬

Expanded text:
dicit Dominus. Retro ambulabis, et extendam manum meam super te, et disperdam te, et ultra non sinam te, et dispergam illos in dispersione. Dixi: Sine filiis effectus sum: egestas tenuit me. Exemplum accipiam: Hostis quispne dum damnato quis miseretur, incipiat offendere condemnantem. Suquidem super eo, id magnopere devitantes, ne per moerorem vultus monstrentur judicio regis offendi. Si intellexisti, considera mihi propter peccata multa 836 a Deo condemnatupeccatorem, et vide quomodo innumerabilibus angelis humano generi praesidentibus, ne ab uno quidem misericordia dignus judicetur. Singuli quippe angelorum perspicientes, quia Deus est qui condemnavit, quia Creator est qui aversatur, et tale esse peccatum, ut misericors et clemens Deus quodammodo tristantur, neque miserentur, non revertuntur, ut rogent pro eo pacem. ra etiam hoc adjecit, ut crucifigeret rexit scelus, ut de ea diceret Salvaquoties volui congregare filios tuos, quasi gallina congregans pul
Abbreviated transcription (Latin):
didas. suꝑ possessionib mults.
putant gła. illud ẽ cũ aliquis
ob sapientiã suã eleuatur.
aut conscius sibi ẽ. quia decẽ
iam annis res uenerias nonte¬
tigerit. siue abin fantia int̾¬
mundos castosq ꝑmanserit.
Rursumq alius erigitur quia
uincula ꝓxp̃o portauerit. Recte
quidem uident᷑ hȩc om̃ia eẽ sue¬
iacentia quada ꝑsuasione ad
głandum.S ne inhis quidem
sitam̃ sequim ueritatẽ rationa¬
bilit̾ quis effert᷑: quia &. in reb
bonis gła nonẽ sine discrimine
habens in se uisiones. reuelatioẽs
signa. urtutes. ꝓpt̾ labores quos

Expanded text:
didas, super possessiones multas: didas, super possessiones multas: putant, gloria, illud est, cum aliquis ob sapientiam suam elevatur, aut conscius sibi est, quia decem jam annis res venereas non tetigerit, sive ab infantia integer, castusque permanserit. Rursumque alius erigitur, quia vincula pro Christo portaverit. Recta quidem videntur haec 830 omnia, et subjicientia quamdam persuasionem ad gloriandum; sed ne in his quidem si tamen sequimur veritatem rationabiliter quis effertur, quia et in rebus bonis gloriari, non est sine discrimine.habens in se visiones, revelationes, signa, virtutes, propter labores quos
Abbreviated transcription (Latin):
humilis corde. & inuenietis re¬
quiem animab ur̃is: docet
ne extollamur. Namcuͣ multis
uitiis genus uexetur humanũ.
hoc peccato uel maxime pͣmit᷑.
irrationabili & stulcoꝵ more in
his effertur quȩ magis pudore
digna sunt: aut certe modum ela¬
tionis excedunt. Aluis quasiueri¬
simili elatione seductus. suꝑhis
eleuatur que sibi digna gła pu¬
tat: cum & intalib ꝑiculosum
sit głari. Exemplũ assumã quod
fiat manifestius. Sunt qui dam
in eo se iactantes quia filii ducũ
sunt: & nobili familia nati. Istiꝰ¬
modi homines: ne umbram
quiđẽ & imnaginẽ elationis suȩ
possunt ostendere. Sunt alii
qui ideo subleuantur quia po¬
testatẽ habent occidendi hõines.
& ut ipsi putant ea fulti sunt
dignitate ut quorum tielint
capita secent: hoꝵ gła inconfu¬
sione sua ẽ. Alii. qui suꝑ diui¬
tiis sibi applaudunt non ueris sed
his diuitiis quȩ deorsum sunt:
alii suꝑbunt suꝑ domos splen¬

Expanded text:
humilis corde, et invenietis rehumilis corde, et invenietis requiem in animabus vestris : docet nos ne extollamur. Nam cum multis vitiis genus vexetur humanum, hoc peccato vel maxime premitur. irrationabiliter his effertur, quae magis pudore digna sunt, aut certe modum elationis excedunt; alius quasi verisimili ratione seductus super his elevatur, quae sibi digna gloria putat, cum et in talibus periculosum sit gloriari. Exemplum assumam, quo fiat manifestius. Sunt quidam in eo se jactantes, quia filii ducum sunt, et nobili familia nati: istiusmodi homines ne umbram quidem et imaginem elationis suae possunt ostendere. Sunt alii qui de eo sublevantur, quia potestatem habent occidendi hominem, et, ut ipsi putant, ea fulti sunt dignitate, ut quorum velint capita secent: horum gloria in confusione sua est. Alii super divitias sibi applaudant, non his veris, sed his divitiis quae deorsum sunt. Alii superbiunt super domos splen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ igitur audire & quid aurib ꝑ¬
ciꝑe: ex ipsis sermonib conside¬
audire. Quod aut̃ precedit au¬
dite. si addistictionẽ eiꝰ precepti
dicit᷑. ubi pꝰea infert. aurib ꝑei¬
pite: hoc imꝑat ut inmentẽ &
sensũ ea quȩ dicuntur excipiant
Neq uero hoc solũ loco. s in om̃i
scriptura sunt quedam facilia
& ꝓnita adintelligendũ: statimq
ut lecta fuerint utilitatẽ legen¬
tib cribuunt: Sunt alia sacra¬
tiora & in effabilia: & ut ita dicã
quib dam obscuritatib inuoluta.
Dehis igit᷑ quȩ lacent & expositi¬
one indigent. arbitror nunc dictũ
eẽ audite. dehis aut̃ quȩ si ne
scrupulo int̾pretantis auditu¬
ris cõmendanda sunt. aurib
ꝑcipite. ꝑcurramus uniuer¬
sas scripturas: & ꝓbati nunmu¬
larii effecti dicamus. Hoc audi¬
re debemꝰ. hoc aurib ꝑciꝑe. De¬
aurib quȩ dicunt᷑: non eleuemꝰ.
Om̃is quippe qui se exaltat hu
miliabutur. & saluator nrͣ diceis
discite ame quia mitis sum &

Expanded text:
gitur audire et auribus percipere ex ipsis sermonibus consideaudire, quod autem praecedit, audite, si ad distinctionem ejus praecepti dicitur, quod postea infert, auribus percipite, hoc imperat, ut in mentem et sensum ea quae dicuntur, excipiant. Neque vero hoc solum in loco, sed in omni Scriptura sunt quaedam et facilia et prompta ad intelligendum, quae statim ut lecta fuerint, utilitatem legentibus tribuunt. Sunt alia secretiora et ineffabilia, et ut ita dicam quibusdam obscuritatibus involuta. De his igitur 829 quae latent, et expositione indigent, arbitror nunc dictum esse: Audite: de his autem quae sine scrupulo interpretantis auditori commoda sunt: Auribus percipite. Percurramus universas Scripturas, et probati nummularii effecti dicamus, hoc audire debemus, hoc auribus percipere. Deauribus quae dicuntur, non elevemur: Omnis qur, dicens: Discite a me quia mitis sum, et
Abbreviated transcription (Latin):
considera mͥ & medicũ. Si cessaue¬
rit a sectione eius uulneris qđ
secandũ eͣ. si non usserit quod in¬
diget cauterio. iii delicet ꝓpt̾ dolores
qui extalib remediis consequunt᷑¬
sanitatẽ. quomodo crescat infirmitas &.
indeterius ueterqũ ex uberet:
Si uero ut ita dicam temerarius
aduulnus sector accesserit. & ais¬
serit plagam. eurat eum qui se¬
catur & urit᷑ quia paululum
seueritatis assumpsit. licet uisus
fuerit egrotanti adhorã ñ misereri:¬

Expanded text:
considera mihi et medicum, si cessaveconsidera mihi et medicum, si cessaverit a sectione ejus vulneris, quod secandum est, si non usserit id, quod indiget cauterio, videlicet propter dolores qui ex talibus remediis consequuntur, quomodo crescat infirmitas, et in deterius veternus exuberet. Si vero ut ita dicam temerarius ad vulnus sector accesserit, et inusserit plagam, curat eum qui secatur et uritur, quia paululum severitatis assumpsit, licet visus fuerit aegrotantis ad horam non misereri
Abbreviated transcription (Latin):
faciat iudex: Miserebit᷑ latronis
annon: quyd in cõmune expedit
cuuitati: Si misertus fuerit reuer¬
cetur homicida ad pristinum sce¬
lus: sin uero iniditiaria seuerita¬
te ꝑmanserit. unus homo int̾ibit.
& uniuerso ppło ꝓuidebit᷑. Sic ds
si peꝑcerit peccatori. & miserans
eius noluerit eum punire ꝓscelere.
malorum qui nunc saltem ꝓpter
supplicia terrentur non inuadet
tempus ut expleat quecumq uo¬
luerit. & preceps feratur inuitia:
Hȩc aut̾ in eccłia sepe accidentia
possumus considerare. Peccauit qͥs¬
piam: & pꝰ peccatum postulat com
in in cõmodũ om̃iũuenia procedit.¬
& laxatis frenis scelerib panditur
uia. Sin uero cũ rationabili delibe¬
ratione non ut misericors. nec rur¬
sum ut crudelis uidex s quasi umi
ꝓui dens. & de omniũ salute ꝑtra¬
etans. considerauerit ppłi dampnũ
inuniꝰ uenia: haut dubiũ quid
faciat. eiciens unũ de eccłia ut
multos saluet in columes. Age nẽ

Expanded text:
faciet judex? miserebitur latronis, faciet judex? miserebitur latronis, annon? quid in commune expedit civitati? Si misertus fuerit, revertetur homicida ad pristinum scelus: sin vero in judiciaria severitate permanserit, unus homo interibit, et universo populo providebitur. Sic Deus si pepercerit peccatori, et miserans ejus, noluerit eum punire pro scelere, 827 malorum? Qui hunc saltem propter supplicia terretur, nonne invadet tempus ut expleat quaecumque voluerit, et praeceps feratur in vitia? Haec autem in Ecclesia saepe accidentia possumus considerare. Peccavit quispiam, et post peccatum postulat  Alin incommodum omnium venia procedit, et laxatis frenis, sceleribus panditur via. Sin vero cum rationabili deliberatione, non ut immisericors, nec rursum ut crudelis judex, sed et quasi uni providens, et de omnium salute pertractans, consideraverit populi damnum in unius venia, haud dubium est quin faciat ejici unum de Ecclesia, ut multos salvet incolumes. Age nunc
Abbreviated transcription (Latin):
& cõmodũ ut apristinis scȩlerib¬
ipsa solitudine & penuria consor¬
tii aliquando desistant. Hȩc de eo
quod dictum ẽ & disꝑgam illos
uirũ & frẽm eius & patres eorum
& filios eoꝵ inidipsum dicit dñs
Non requiram. & non parcam. &
non miserebor ab interitu eorum:
his & istiusmodi sermonib here¬
tici assurgunt dicentes. Uides¬
ne qualis sit cieator ꝓpħarum
& legis d̾s quid loquatur: non
pairam. & non miserebor ab int̾tu
eoꝵ: Quomodo pot̾ iste bonus
eẽ: Accipiam ergo exemplũ iudicis
boni ꝓutilitate cõmuni quib dam
non miserentis: ut ꝑspicere possimꝰ
quomodo multis parcens un non
dici: ostendens eum uni menbro
feratur homicida honesta forma.¬
etate satis integra ex alio latere
mat̾ sparsis crinib deprecetur
ut senectutis sue misereat᷑. ex alio
uxor. ne iurũ suuͣ int̾ficiat lacrima¬
bili uoce deploret. circunstent &
partuili liberi cito orbi futuri: qͥd

Expanded text:
e commodum, ut a pristinis sceleribe commodum, ut a pristinis sceleribipsa solitudine et penuria consortii aliquando desistant. Haec de eo, quod dictum est: Et dispergam illos, virum et fratem ejus, et patres eorum, et filios eorum in idipsum, dicit Dominus: Non requiram, et non parcam, et non miserebor ab interitu eorum . His et istiusmodi sermonibus haeretici assurgunt dicentes: Videsne qualis sit Creator, prophetarum et legis Deus quid loquatur? Non parcam, et non miserebor ab interitu eorum. Quomodo potest iste bonus esse? Accipiam ergo exemplum judicis boni pro utilitate communi quibusdam non miserentis, ut perspicere possimus, quomodo multis parcens uni nondici, ostendens eum uni membro feratur latro honesta forma, aetate satis integer, ex alio latere mater expansis crinibus deprecetur, ut senectutis suae misereatur, et ex alio uxor ne virum suum interficiat, lacrymabili voce deploret, circumstent et parvuli liberi cito orbi futuri: quid
Abbreviated transcription (Latin):
supplicioꝵ quẽ supra ex posuimꝰ uini
meri plenum:Est & alius
calix qui ꝓ compensatione bonoꝵ
actuũ seu maloꝵ tibi miscetur &
qui penitus apietate discedunt.¬
scđm seripturam dicentem. Per
omnẽ dolorem & flagellum emenda¬
bis ihrłm. Ut igitur crescat dolor
pene corripientis: hi qui corripiunt᷑
ab inuieẽ seꝑantur. Nam quord̾a¬
modo leuiis fit suppliciũ. si plures
ineodem loco constituti suis se con¬
solentur alloquiis. Si aut̃ necesse
ẽ aliã quoq rationẽ diuisionis
maloꝵ introducere: etiam hanc
exhibebimus. Mali cũ simul fue¬
rint. ea que mala sunt cogitant.
& in pristina nequitia ꝑseuerantes
augent peccata peccatis: quomodo¬
&. econtrario boni cũ simul fuerił̃
de honestis reb sermocinant᷑. Dissol¬
uit᷑ ergo & innichilũ deducit᷑ neqͣ¬
ut ne cogitatio. c̃ ñ habuerit allocu¬
tionẽ alteruis nequioris: iccirco ꝑ¬
dispensationẽ d̃ĩ ꝓuidet᷑ pessimos
apessimis separari. in suũ quoq¬

Expanded text:
suppliciorum quem supra exposuimus, vini meri plenum esse? Est et alius calix, qui pro compensatione bonorum actuum, seu malorum tibi miscetur et qui penitus a pietate disceduntdum Scripturam dicentem: Per omnem dolorem et flagellum emendabis Jerusalem. Ut igitur crescat dolor poenae corripientis, ii qui corripiuntur, ab invicem separantur. Nam quodammodo levius fit supplicium, sin eodem loco constituti, mutuis se consolentur alloquiis. Si autem necesse est aliam quoque rationem divisionis malorum introducere, etiam hanc exhibebimus. Mali cum simul fuerint, ea quae mala sunt cogitant, et in pristina nequitia perseverantes, augent peccata peccatis. Quomodo econtrario boni cum simul fuerint, de honestis rebus sermocinantur. Dissolvitur ergo et ad nihilum deducitur nequam cogitatio, cum non habuerit allocutionem alterius nequioris. Idcirco dispensatione Dei providetur, pessimos a pessimis separari in suum quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
quoq scriptum ẽẽ reꝑimus an¬
głos ad loch egredientem desodo¬
mis dicere. Ne respexeris retro.
nec steteris intota regione. inmon¬
te saluum te fac: ne forte comp¬
hendaris: habet & hoc intellectũ
dignum spui dĩ. Ne inquit res¬
pexeris retro: idẽ adpriora exten¬
dere. Dimisisti sodomã: ne reuer¬
taris in sodomam. Dimisisti ui¬
cia atq peccata. ne regrediaris
ad ea. Nec steteris in tota regione.
Etiam si precedens imꝑium cus¬
to dieris in quo dicitur. ne respex¬
eris retro non tibi sufficiet ad sa¬
lutem: nisi & consequens obser¬
uaueris. nec steteris in tota regio¬
ne. Non enim expedit incipien¬
di ꝓficere: ut stet in regionibus
so domorum. Etiam si sodomã
transcendisti. & a sathane regio¬
nib discedens in cipis liber ẽẽ
suppliciis. expedit ut salueris
in monte. Ne respexeris retro.
nec steteris in tota regione: inmon¬
te saluum te fae ne forte comprehen¬
daris. Si uis a sodomorum ruina

Expanded text:
quoque scriptum esse reperimus, anquoque scriptum esse reperimus, angelos ad Loth egredientem de Sodomis dixisse: Ne respexeris retro, et ne steteris in tota regione: in monte salvum te fac, ne forte comprehendaris . Habes et hunc intellectum dignum spiritu Dei: Ne, inquit, respexeris retro, id est in priora, extende. Dimisisti Sodomam, ne revertaris in Sodomam. Dimisisti vitia atque peccata, ne regrediaris ad ea. Ne steteris in tota regione. Etiamsi praecedens imperium custodieris, de quo 840 dicitur: Ne respexeris retro, non tibi sufficit ad salutem, nisi et consequens observaveris: Ne steteris in tota regione; non enim expedit incipienti proficere, ut stet in regionibus Sodomorum. Et si Sodomam transcendisti, et a Satanae regione discedens, incipis liber esse suppliciis, expedit ut salveris in monte. Ne respexeris retro, nec steteris in tota regione: in monte salvum te fac, ne forte comprehendaris. Si vis a Sodomorum ruina
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑte: aut quis reuertet᷑ rogare
quȩ inpacẽ sunt tibi : Adutramꝙ
aut̃ int̾pretationẽ hoc quod seqͥt᷑
conuenit: tu aduersata es me dic̃
dñs. retro ambulasti. Quia aduer¬
sata es filium dĩ. & ꝑhoc etiam
adeo patre recessisti retro ambu¬
lasti. Quid aut necesse ẽ manife¬
sta replicare: Hrłm quȩ quon¬
dam erat in iudea. aqua figura¬
lit̾ uniuersi iudei incelliguntur.
quia aduersata sit xp̃m ideo retro
ambulabat. fuit quippe tempꝰ
quando non ambulauerunt retro.
nunc uero ambulant. & conuersi
sunt corde inegyptum ut retro
ambulare. siue extendi inpriora.
considera. Iustus eoꝵ qui retro
sunt obliuiscens. in priora exten¬
ditur: peccator posterioꝵ memi¬
nit: pͥora ñ appetens. Qui aut̃
pꝰterioꝵ meminit p̃uaricat᷑ legẽ
ih̾u dicentis. ne conuertatur retror¬
sum tollere uestimentum suum.
& in obediens est dicto eius. mem̃¬
tote uxoris loth. Contempnit im
manum suꝑ aratrum: & respiciens
retrorsum: aptus ẽ regno dĩ. Inlage

Expanded text:
tetur rogare ea quae in pacem sunt tibi? Ad reliquam autem interpretationem, quod sequitur convenit: Tu aversata es me, dicit Dominus, retro ambulabis . Quia aversata es Filium Dei, et per hoc etiam a Deo Patre recessisti, retro ambulabis. Quid autem necesse est manifesta replicare? Jerusalem quae quondam in Judaea erat, a qua figuraliter universi Judaei intelliguntur, quia aversata est Christum, ideo retro ambulat. Fuit quippe tempus quando non ambulaverunt retro: nunc vero ambulant, et conversi sunt corde in Aegyptum, ut retro ambulare, sive extendi in priora, considera. Justus eorum quae retro sunt obliviscens, in priora extenditur . Peccator posteriorum meminit, priora non appetens. Qui autem 839 posteriorum meminit, praevaricatur in legem Jesu dicentis: Ne convertatur retrorsum tollere vestimentum suum : Inobediens est dicto ejus: Mementote uxoris Loth , contemnit impmanum super aratrum, et respiciens retrorsum aptus est regno Dei . In Lege
Abbreviated transcription (Latin):
torum: Dequib enĩ hoc dicitur.
his qui nuncupantur xp̃iani:
Dequib hic sermo ẽ: ueruntam̃
ueniens filius hominis putas
inueniet fidem suꝑt̾ram: Non¬
ne denobis: Iccirco ꝓuideamus
attentius ut ꝑsingulos dies iste
grex dñi melioretur & conuales¬

Expanded text:
torum : de quibus enim hoc dicitur, torum : de quibus enim hoc dicitur, his qui nuncupantur Christiani? de quibus hic sermo est: Verumtamen veniens Filius hominis, putas inveniet fidem super terram ? nonne de nobis? Idcirco provideamus attentius, ut per singulos dies iste grex Domini melioretur, convales
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓuidꝰ pat᷑ quomodo ei largitus ẽ
hocter dnm rogauit scilicet ut
ab eo discederet angłs sachanȩ.
qui uxta dispensationem erat¬
ei appositus. S respondit ei
dñs dignus quippe erat responsi¬
one dñi paulus: & dixit ad eũ.
dicens: nisi audieritis occulte.
plorabit anima u̾ra a facie contu¬
meliȩ. Cum enĩ fueritis passi
contumeliam. eo tunc plorabitis.
& deducent oculi ur̃i lacrimas.
quia contritus ẽ grex dñi. Si con¬
sideremus statum qui modo sit
uideoꝵ & comparemus illũ ant¬
quȩ felicitati: uidemus quo pacto
contritus sit grex dñi. fuit quippe¬
hic aliquando grex dñi. & quia
in dignos se udicauerunt salute:
conuersus ẽ sermo dñi adgentes.
qui contra naturã in serti sumus.
inbonã oliuam patriarcharum:
nonne plus debemus uereri ne &
iste grex adñi conterat᷑. fu̾turũ qͥppe ẽ ut aliqñ
iste gree ꝯterat᷑. iuxta illud qͥ ã saluatore p̾dicatĩ
ẽ. cũ multiplicate fuerint iniqui¬
tates tunc refrigescet caritas mul¬

Expanded text:
et providus Pater quomodo ei largitus esthoc ter Dominum rogavit, scilicet ut ab eo discederet Angelus Satanae, qui juxta dispensationem ei appositus fuerat. Sed respondit ei Dominus dignus quippe erat responsione Domini Paulus et dixit ad eum: dicens: Nisi audieritis occulte, plorabit anima vestra a facie contumeliae . Cum enim fueritis passi contumeliam, tunc plorabitis, et deducent oculi vestri lacrymas, quia contritus est grex Domini. Si consideremus statum, in quo modo sunt Judaei, et comparemus illum antiquae felicitati, videbimus quo pacto contritus sit grex Domini. Fuit quippe aliquando hic grex Domini, et quia indignos se judicaverunt salute, conversus est sermo Domini ad Gentes.qui contra naturam inserti 836 sumus in bonam olivam Patriarcharum , nonne plus debemus vereri, ne et iste grex Domini conteratur? Futurum quippe est ut aliquando et iste grex conteratur, juxta illud quod a Salvatore dictum est: Cum multiplicatae fuerint iniquitates, tunc refrigescet charitas mul
Abbreviated transcription (Latin):
utilis ẽ quoꝵd̾a pena alioꝵ salut.¬
& ideo bonus & clemens ds non
parcam inquit & non miserebor ab
interitu eoꝵ. Circumscripto aut̃
hoc capitulo: udeamꝰ subsequens
scriptura quid doceat. Audite &
aurib ꝑcipite & nolide extolli. qm̃
dñs locutus ẽ. Date dño deo ur̃o
głam priusꝙͣ obscuret: & priusqͣ¬

Expanded text:
utilis est quorumdam poena aliorum saluti. Etutilis est quorumdam poena aliorum saluti. Et ideo bonus et clemens Deus: Non parcam, inquit, et non miserebor ab interitu eorum. Circumscripto autem hoc capitulo, videamus subsequens Scriptura quid doceat: Audite et auribus percipite, et nolite extolli, quoniam Dominus locutus est. Date Domino Deo vestro gloriam prius
Abbreviated transcription (Latin):
litas omniũ dampno sit. Iccirco
& ignis etnus p̾paratus ẽ & geben¬
na & tenebrȩ exteriores: quȩ om̃ia
non tam obeũ qui puniendus ẽ.
quã ꝓpt̾ unuiersos homines cons¬
tituta sunt. Si aut̃ ius huuisrei
cestem acciꝑe scripturã. quod in ali¬
orum eruditionẽ licet iam despe¬
rabiles sint peccatores. & acuratio¬
ne penitus aliem torqueantur.
audi salomonem in ꝑuerbiis dicen¬
tem. P estilente flagellato impru¬
dens callidior erit. None umqͥ
flagellatur dixit callidiorem fu¬
turũ & sapientiorẽ ꝓpt̾ castigatio¬
nẽ suã s insipientẽ a stultitia ĩ pradentiã
conu̾ti. ꝓpt̃ supplicia pestilentis. hoc qͥppe
ex ip̃so nomine calliditatis significat᷑. & conu̾¬
ti eũ acalliditatẽ dum alios cer¬
nit. ꝓpt̾ea quib ipse obnoxius
ẽ peccata cruciari. Igitur ꝓ dest
nobis si tam̃ digni sumus salute.
ut alii inutilitatẽ nr̃am corque¬
antur. & quomodo uti le fuit
peccatũ isrł insalutẽ gentium: sic

Expanded text:
tas omnium damno sit. Idcirco et ignis aeternus praeparatus est, et gehenna, et tenebrae exteriores: quae omnia non tam ob eum qui puniendus est, quam propter universos homines constituta sunt. Si autem vis hujus rei testem accipere Scripturam, quod in aliorum eruditionem, licet jam desperabiles sint peccatores, et a curatione penitus alieni, toaudi Salomonem in Proverbiis dicentem: « Pestilente flagellato imprudens callidior erit : » non eum qui flagellatur dixit callidiorem futurum et sapientiorem propter castigationem suam, sed insipientem a stultitia ad prudentiam converti propter supplicia pestilentis: hoc quippe ex ipso nomine calliditatis significatur, et converti eum a calliditate, dum alios cernit propter ea, a quibus ipse obnoxius est, peccata cruciari. Igitur prodest nobis, si tamen digni sumus salute, ut alii in utilitatem noantur. Et quomodo utile fuit peccatum Israel in salutem gentium, sic
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicunt᷑ bonũ malũ & malum
bonũ: qui facient amarum dulce.
& dalce amarũ. Nec enĩ ꝓpt̾ doctri¬
nam eius praua suscipienda sunt
doginata. nec ꝓpt̾ doginatum pra¬
uitatem. sequos cõmentarios in
scripturas scãs utiles edidit. penitꝰ
respuendi sunt. Quod si contentio¬
sum int̾ se amatores eius & obtrec¬
tatores funem duxerint ut nichil
mediũ appetant. nec seruent mo¬
dum. s totum aut ꝓbent. aut im¬
ꝓbent: libentius piam rusticitatẽ
quam doctam blasphemiã eligam.
Sc̃s frat̾ tatianus diaconus inpen¬
diote salutat.

Expanded text:
qui dicunt bonum-malum et malum qui dicunt bonum-malum et malum bonum, qui faciunt amarum dulce et dulce amarum. nec enim propter doctrinam eius praua suscipiedogmata: nec propter dogmatum pravitatem, si quos Commentarios in Scripturas sanctas utiles edidit, penitus respuendi sunt. Quod si contentiosum inter se amatores ejus et obtrectatores funem duxerint: ut nihil medium appetant, nec servent modum: sed totum aut probent, aut improbent; libentius piam rusticitatem, quam doctam blasphemiam eligam. Sanctus frater Tatianus Diaconus te impendio resalutat.
Abbreviated transcription (Latin):
aiora sp̃c iuncula ẽẽ quam
corporum si olim ambigebas:
nunc ꝓbauimus. dũ & mͥ scĩtas tua
heret animo: & ego tibi xp̃i amore
conungor. Uere enĩ & simplicit
candidissimo pectori tuo loquor:
ipsa scedula & muti apices litt̾arũ
inspirant in nos tuȩ mentis affectũ.
Quod dicis origenis multos errore
deceptos. & sc̃m filiũ meũ occeanũ
illoꝵ insame repugnare: & doleo
simul & gaudeo. dũ aut supplanta¬
ti sunt simplices. aũt ab erudito
uiro errantib subuenitur. & quia
meȩ paruitatis queris scientiam.
utrũ scđ̃m frẽm faustinũ penitus
respuendus sit. an scđm quosdam
legendus: ex parte ego origenem ꝓpt̾
eruditionem sic int̾dum legendum
arbitror. quomodo t̾tulianũ & no¬
uatũ. arnobium. & appollinarem.
& non nullos ȩccłiasticos scriptores.
grecos parit̾ & latinos. ut bona eoꝵ
qui uel in amorẽ eius nimiũ uel
in odium stomachi sui prauitate
ducuntur. uidentur michi illi
maledicto ꝓpħico subiacere. Ue eis

Expanded text:
aiora spiritus uincula esse quam corporum si olim ambigebus, nunc probauimus, dum et mihi sanctitas tua haeret animo et ego tibi Christi amore coniungor. uere enim et simpliciter candidissimo pectori tuo loquor: ipsa scidula et muti apices litterarum spirant in nos tuae mentis affectum. Quod dicis Origenis multos errore deceptos et sanctum filium meum Oceanum illorum insaniae repugnare, et doleo simul et gaudeo, dum aut subplantati sunt simplices aut ab erudito uiro errantibus subuenitur. et quia meae paruitatis quaeris sententiam, utrum secundum fratrem Faustinum penitus respuendus sit an secundum quosdam legendus — ex hac parte ego —, Origenem propter eruditionem sic interdum legendum arbitror, quomodo Tertullianum et Nouatum, Arnobium et Apollinarem et nonnullos ecclesiasticos scriptores Graecos pariter et Latinos, ut bona eoruqui uel in amorem eius nimium uel in odium stomachi sui prauitate ducuntur, uidentur mihi illi maledicto prophetico subiacere: uae eisi
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis que sola eccliis ꝓdest
etiam trans latio conseruaret om̃i
ietorice artis splendore cõtẽpto.
Res quippe uolumus: non uer¬
ba laudari. & illud breuiter
aminonens. ut scias origenis opꝰ¬
cula in omnẽ scripturam ẽẽ tri¬
plicia. Primum eius opus excep¬
pantur. in quib ea quȩ sibi uide¬
bantur obscura. aut que habere
aliquid difficultatis: sũmatim
breuit̾q ꝑstrinxit. Scd̾m ome¬
liticum genus. dequo & presens
int̾pretatio ẽ. Tercium quod ip¬
se in scripsit thomos: nos uolu¬
mina possumus nuncupare.
In quo oꝑe tota ingenii sui uela
spirantib uentis. dedit: & re¬
cedens a terra in medium pela-¬
gus aufugit. Seio de cupere ut
om̃e genus tranfferam dictioĩs.
Premisi causam: cur facere non
possum: hoc tamen spondeo:
qui a si orante te iħc reddiderit
sanitatem. non dicam cuncta
qui a hoc dixisse temerarium
ẽ. s ꝑmulta sim translaturus.
ea lege qua tibi sepe constitui.
ut ego uocem p̾beam tu no¬
tarium Incipit omelia

Expanded text:
sermonis, quae sola Ecclesiis prodest, etiam translatio conservaret, omni rhetoricae artis splendore contempto: res quippe volumus, non verba laudare; et illud breviter admonens, ut scias Origenis opuscula in omnem Scripturam esse triplicia. Primum ejus opus Excerppantur, in quibus ea quae sibi videbantur obscura, atque habere aliquid difficultatis, summatim breviterque perstrinxit. Secundum homileticum genus, de quo et praesens interpretatio ejus est. Tertium quod ipse inscripsit Τόμους nos volumina possumus nuncupare, in quo opere tota ingenii sui vela spirantibus ventis dedit, et recedens a terra in medium pelagus aufugit. Scio te cupere, ut omne genus transferam dictionis: praemisi causam, cur facere non possim. Hoc tamen spondeo, quia si, orante te, Jesus reddiderit sanitatem, non dicam cuncta, quia hoc dixisse temerarium est, sed permulta sum translaturus, ea lege qua tibi saepe constitui, ut ego vocem praebeam, tu notarium. INCIPIUNT HOMILIA
Abbreviated transcription (Latin):
agnum est quidem
quod postulas amice
ut origenẽ faciam lag¬
num: & hominẽ uixta didimi
romanis aurib donem. S ocłoꝵ
ut ipse nosti dolore cruciatus.
quem nimia impatiens lectione
contraxi. & notarioꝵ penuria
quia tenuitas hoc quoq subsi¬
dium abstulit: quod reete cupis
tam ardenter ut cupis implere
non ualeo. Itaq pꝰ quatuordecim
omelias in iheremia quas iam¬
pridem confuso ordine interp̃¬
tatus sum. & has quatuordeci
in ihetechie ꝑ interualla dictaui.
id magnoꝑe curans. ut idioma
supra dieti uiri & simplicitatẽ

Expanded text:
agnum est quidem, amice, quod postulas, ut Origenem faciam Latinum, et hominem juxta Didymi Romanis auribus donem. Sed oculorum, ut ipse nosti, dolore cruciatus, quem nimia impatiens lectione contraxi, et notariorum penuria, quia tenuitas hoc quoque subsidium abstulit, quod recte cupis, tam ardenter ut cupis, implere non valeo. Itaque post quatuordecim homilias in Jeremiam, quas jampridem confuso ordine interpretatus sum, et has quatuordecim in Ezechielem per intervalla dictavi, id magnopere curans, ut idioma supradicti viri a simplicitate
Abbreviated transcription (Latin):
bilonis ꝓsua preuaricatione mori¬
etur. De in de sequit᷑ & narrat quid
peccatores passuri sunt: & pꝰ hec
uertice cordis eoꝵ euellã: & plan¬
‸tabo in monte excelso. Post male¬
dietiones quas supra diximus.
reꝓmissio beatitudinis & dulcis¬
simȩ polli citationis infinem
sermo ꝓfertur. quiꝰ iam qui sup

Expanded text:
bylonis pro sua praevaricatione moribylonis pro sua praevaricatione morietur. Deinde sequitur et narrat quid peccatores passuri sunt, et post hvertice cordis eorum avellam, et plantabo ipsum in monte excelso. Post maledictiones, quas supra memoravimus, repromissio beatitudinis et dulcissimae pollicitationis in fine sermonis profertur: quia jam qui sup