comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
foris namo potest habe aliqͥo qł xp̃i & nec int̾ qͥsq potest aliqͥd hur¬
be qđ diabosi ẽ. Si enĩ ortꝰ ille clausꝰ potuit hab̾e spinas diaboli. eur
nͣ et eat᷑ ortũ potuit manare fons aop̃i : Si aut̃ ñ potuit. unde
in his qͥ uitꝰ erant etiã ipsiꝰ apłi pauli tẽporibꝰ tantũ malũ inui¬
diȩ. et maliuolȩ dissensionis: Hȩc enĩ ũba eyprianis. Anforte
inuidia et maliuola dissensio paruũ malũ e: Quomͦ gͦ istierant
in unitate. qͥ ñ erant in pace: ox enĩ ñ mea aut aliciuꝰ hõis
do & in t̾ra paa hoĩbꝰ bonȩ uoluntatis. Qd̃ utiq nato in t̾ris
xxp̃õ ñ sonaret ore angłico. nͥ ds̃ ħ uellet intelligi. eos eẽ in uni.¬
tate corporis xp̃i. qͥ s̃ in pace xp̃i. Eos aut̃ eẽ in pace ap̃i. qui
s bonȩ uoluntatis. Porro sic̃ in beniuolentia bona uoluntas.
sic in maliuolentia mala uoluntas.ẽ. Lã uͦ ipsa inuidia qͣ ñ potest
eẽ nͥ maliuola. qͣntũ malũ.ẽ. Non ꝗͣramꝰ alios testes. sufficit

Expanded text:
 est, nec intus quisquam potest aliquid habere quod diaboli est. si enim hortus ille clausus potuit habere spinas diaboli, cur non et extra hortum potuit manare fons Christi? si autem non potuit, unde in his qui intus erant etiam ipsius apostoli Pauli temporibus tantum malum inuidiae et maliuolae dissensionis? haec enim uerba Cypriani sunt. an forte inuidia et maliuola din unitate, qui non erant in pace? Vox enim non mea, aut alicujus hominis, Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Quod utique nato in terris Christo non sonaret ore angelico, nisi Deus hoc vellet intelligi, eos esse in unitate corporis Christi qui sunt in pace Christi, eos autem esse in pace Christi qui sunt bonae uoluntatis. porro sicut in beniuolentia bona uoluntas, sic in maliuolentia mala uoluntas est.. Iam uero ipsa inuidia, quae non potest esse nisi maliuola, quantum malum est! non- quaeramus alios testes. sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ relat unitat᷑. sic̃ scriptũ ẽ. Inuidia diaboli mors intͣuit in orbem
t̾rarũ. imitant᷑ aut̃ illũ qͥ s̃ ex parte eiꝰ. Hȩc u̾ba eypriani in epła po¬
ꝓłis nota. qͣm uera. qͣm fortia recognoscimꝰ. Decuit uͦ cyprianũ de ze¬
lo de liuore & arguere gͣuit̃ &e mon̾e. aqͦ tam mortifero malo cor eiꝰ pe¬
nitꝰ alie natũ tanta caritatis abundantia cõꝓhauit. Qua uigilantissi¬
me cus todita cũ collegis suis n maliuole de baptismo diũsa sentientibꝰ.
deus in caritate ꝑseueranti cũ uellet pꝰea reuelaret. in cõmunionis uni-¬
tate ꝑmansit. aꝑte dicens. Neminẽ uidicantes. nec auire cõmunioniᷤᷤ
aliquẽ si diu̾sũ senserit amouentes. Neq enĩ qͥsꝗͣ nr̃m epm se ep̃oꝵ cͣs-
tituit. aut tyrannico t̃rore ad obseqͣndi necessitatẽ collegas suos adi-¬

Expanded text:
autem diaboli mors intrauit in orbem terrarum. imitantur ergo \'illum qui sunt ex parte eius\'. haec uerba Cypriani in epistula populis nota quam uera quam fortia recognoscimus. uere decuit Cyprianum de zelo et liuore et arguere grauiter et monere, a quo tam mortifero malo cor eius penitus alienum tanta caritatis abundantia conprobauit. qua uigilantissime custodita cum collegis suis non maliuole de baptismo diuersa sentientibus iens, quod illi deus in caritate perseueranti cum uellet postea reuelaret, in communionis unitate permansit aperte dicens: neminem iudicantes nec a iure communionis aliquem si diuersum se episcoporum constituit aut tyrannico terrore ad obsequendi necessitatem collegas suos adi
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Si qͥs putaũit c̃tentiosꝰ eẽ. nos talẽ c̃suetudinẽ ñ habemꝰ
neq eccła dĩ. Seruat᷑ a nob̃ patient̾ & lenit̾ caritas animi. colle.¬
gi honor. uincłm fidĩ. c̃cordia sacerdocii. Propt̾ ħ etiã libellũ¬
nc̃ de bono patientiȩ qͣntũ ualuit nr̃a mediocritas ꝑmittente
dño & inspirante conscripsimꝰ. quẽ ad te ꝓtua dilectione trans-¬
misimꝰ. Hac ille caritatis patientia tolerauit ñ solu̾ in obscura
qͣstione bonos collegas. ñ maliuole aliud sentientes. sic̃ & ipse
toleratꝰ. ẽ. donec ꝓcessu tẽporis salub̃ rima ẽsuetudo qͣndo ds̃ uo¬
luit etiã declarata ueritate plenario c̃cilio firmaret᷑. s etiã ma-

Expanded text:
entiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus, neque Ecclesia Dei . Servatur a nobis patienter et leniter charitas animi, collegii honor, vinculum fidei, et concordia sacerdotii. Propter hoc etiam libellum nunc de Bono Patientiae, quantum valuit nostra mediocritas, permittente Domino et inspirante, conscripsimus, quem ad te pro mutua dilectione transmisimus. Hac ille caritatis patientia tolerauit non solum in obscura quaestione bonos collegas non maliuole aliud sentientes, sicut et ipse toleratus est, donec processu temporis saluberrima consuetudo, quando deus uoluit, etiam declarata ueritate plenario concilio firmaretur, sed etiam ma
Abbreviated transcription (Latin):
inuidos sibi eadẽ circa ęccłam caritate sustinuit. S tam̃ qr iniuidia
diaboli mors int᷑uit in orbẽ t̾rarũ. & imitant᷑ illũ qͥ s̃ ex parte illiꝰ.

Expanded text:
inuidos sibi eadem circa ecclesiam caritate sustinuit. Sed tamen quia inuidia inuidos sibi eadem circa ecclesiam caritate sustinuit. Sed tamen quia inuidia diaboli mors intrauit in orbem terrarum et i
Abbreviated transcription (Latin):
płs dic̃. Qui p̃dicas ñ furandũ furaris. De talibꝰ enĩ & iste suitẽ.¬
poris ep̃is collegis suis & secũ in cõmunione manentibꝰ. in epła
sua dic̃. ꝑsurientibꝰ in ȩccła frĩbꝰ hab̃e argentũ largit᷑ uelle. fundos
insidiosis fraudibꝰ raꝑe. usuris multiplicantibꝰ foenꝰ augere. Hic
enĩ nulla.ẽ. ꝗͣstionis obscuritas. aꝑte scriptura clamat. Neq aua.¬
ri. neq rapaces. regnũ dĩ possidebt̃. &. qui pecuniã suã ñ dedit
seruitꝰ. ñ habet hereditatẽ in regno xp̃i & dĩ. Iales gͦ auaros ille
ñ ut solũ sua cupide thesaurirarent. s &e aliena fraudulenter
eripent. tales idolatras sic̃ & ille intelligit atq c̃uinc̃. ñ utiq
argueret. nͥ nosset. Neq enĩ adũsꝰ coep̃os suos falsũ testimoniũ
eradicatis tiraniis simul eradicaret᷑ & triticũ. pat̾nȩ ce mat̾nȩ cari¬
tatis iusceribꝰ tolerauit. imitatꝰ utiq apłm paulũ. qͥ maliuolos et

Expanded text:
ostolus dicit: qui praedicas non furandum furaris. de talibus enim et iste sui temporis episcopis collegis suis et secum in communione manentibus in epistula sua dicit: esurientibus in ecclesia fratribus habere argentum largiter uelle, fundos insidiosis fraudibus rapere, usuris multiplicantibus faenus augere. hic enim nulla est quaestionis obscuritas. aperte scriptura clamat: neque auari neque rapaces regnum dei possidebunt et: qui pecuniam suam non dedit seruitus, non habet hereditatem in regno Christi et dei. tales ergo auaros ille, ut non solum sua cupide thensaurizarent, sed et aliena fraudulenter eriperent, tales idololatas, sicut et ipse intargueret nisi nosset. Neque enim adversus coepiscopos suos falsum testimonium eradicatis zizaniis simul eradicaretur et triticum, paternae et maternae caritatis uisceribus tolerauit, imitatus utique apostolum Paulum, qui maliuolos et
Abbreviated transcription (Latin):
plurimoꝵ noticiã ꝑueniret. & noua adhuc ac rudis sermonis se¬
minatio loq̃ntiũ pdicatione crebresceret. Porro aliud.ẽ. eos qͥ int᷑
in eccłia s̃ in nomine xp̃i loqͥ. aliud eos qͥ fors inoe conĩ ee liõ faci¬
unt in nomine ap̃i haptirari. Hȩc ũba cyꝑriani admone uos uit

Expanded text:
plurimorum notitiam perueniret et noua adhuc ac rudis sermonis seplurimorum notitiam perueniret et noua adhuc ac rudis sermonis seminatio loquentium praedicatione crebresceret. porro aliud est eos qui intus in ecclesia sunt in nomine Christi loqui, aliud eos qui foris sunt et contra ecclesiam faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
tacionibꝰ opponebant. qđ ait apłs. ueruntam̃ om̃imͦ suie ꝑ occa¬
sionẽ siue ꝑ ueritatẽ xp̃c adnuntiet᷑. recte cyprianꝰ refellit. osten.¬
ciabant sic̃ se habet ueritas qͣ opo credimͦ. s ñ eo animo qͦ a boniᷤ
euange listis illiꝰ colũbȩ filus annuntiabat᷑. Neq enĩ de hereti¬
cis inqͥt aut de eoꝵ baptismo loq̃bat᷑ in epła sua paulꝰ. ut ali.¬
qͥd qđ ad hanc rẽ ꝑtineat potuisse ostendat᷑. Loq̃bat᷑ de fr̾ibus.
siue inordinate & cont᷑ ȩccłiȩ disciplinã ãbulantibꝰ. sue euange¬
licã ueritatẽ de dĩ timore seruantibꝰ. & qͦs dã ex eis posuit ubũ
dĩ constant̾ atq intrepide locutos. qͦsdã uͦ in inuidia & dissen-¬
sione usatos. Quosdã seruasse cuca se beniuolã caritatẽ. alios uͦ
habuisse maliuolã dissensionẽ. se tam̃ pacient̃ om̃a sustinere. d̾¬
mͦ siue in ueritate siue ꝑ occasionẽ nom̃ xp̃i qđ paulꝰ pͣdicabat ad

Expanded text:
nibus opponebant, quod ait apostolus: uerumtamen omni modo siue per occasionem siue per ueritatem Christus adnuntietur, recte Cyprianus refellit ostentiabant, sicut se habet ueritas qua Christo credimus, sed non eo animo quo a bonis euangelistis illius columbae filiis adnuntiabatur. neque enim de haereticis, inquit, aut de eorum baptismo loquebatur in epistula sua Paulus, ut aliquid quod ad hanc rem pertineat posuisse ostendatur. loquebatur de fratribusticam disciplinam ambulantibus siue euangelicam ueritatem de dei timore seruantibus. et quosdam ex eis posuit uerbum dei constanter adque intrepide locutos, quosdam uero in inuidia et dissensione uersatos, quosdam seruasse circa se beniuolam caritatem, alios uero habuisse maliuolam dissensionem, se tamen patienter omnia sustinere, dummodo siue in ueritate siue per occasionem nomen Christi quod Paulus praedicabat ad
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. ñ idõ qͥs ꝗͣ tantis eiꝰ firmam̃tis meritisq uirtutũ. & tantȩ co-¬
piȩ grãrũ debet se audẽ p̃pon̾e. qr uniu̾salis c̾cilu admonitus
firmitate uidet aliqͥd qđ ille ñ uidit. qr plenariũ de hac re c̃cili¬
ũ ñdũ habebat eccłia. Sic̃ nec petri apłi meritis qͥsꝗͣ tã insanꝰ. e.
ut se p̃ponat qr pauli apłi edoctꝰ litt̾is et ipsiꝰ iã ȩccłiȩ c̃suetudine¬

Expanded text:
ur; non ideo quisquam tantis eius firmamentis meritisque uirtutum et tantae cour; non ideo quisquam tantis eius firmamentis meritisque uirtutum et tantae copiae gratiarum debet se audere praeponere, quia uniuersalis concilii ammonitus firmitate uidet aliquid quod ille non uidit, quia plenarium de hac re concilium nondum habebat ecclesia; sicut nec Petri apostoli meritis se quisquam tam insanus est ut praeponat, quia Pauli apostoli edoctus litteris et ipsius iam eccle
Abbreviated transcription (Latin):
anũ etiã plenario totiꝰ orbis concilio ẽfirmata.ẽ. tã robustã &
ante idem cyprianꝰ inuenerit. ut cũ eiꝰ mutandę auctoritatem
qͣm seq̃ret᷑ tanta scientia p̃ditꝰ q̃reret. ñ nͥ in sola africa factum
paucis ante se annis agripini c̾ciliũ reꝑiret. Qd̃ cũ sibi adũs totiꝰ
orbis morẽ ñ sufficere cerneret. has rationes arripuit. qͣs mͦ nos
antiqͥ tate ipsiꝰ c̃suetudinis & plenaru pꝰea concilii auctoritate
firmati diligentiꝰ c̃sid̾antes. ueri similes potiꝰ ꝗͣ ueras ẽẽ inueni-¬
mꝰ. Quȩ illi uerȩ uisȩ s̃ in obscurissima qͣstione laboranti. et
de remissione peccatoꝵ fluctuanti utrũ possit in baptismo xp̃i
ñ fieri. & utrũ possit ap̾ hereticos fieri. Ubi ei si minꝰ aliqͥd re¬
uelatũ.ẽ. ut magnitudo caritatis eiꝰ qͣ unitatẽ ñ deseruit ꝓbare.¬

Expanded text:
anum etiam plenario totius orbis concilio confirmata est, tam robustam et anum etiam plenario totius orbis concilio confirmata est, tam robustam et antea idem Cyprianus inuenerit, ut, cum eius mutandae auctoritatem quam sequeretur uir tanta scientia praeditus quaereret, non nisi in sola Africpaucis ante se annis Agrippini concilium reperiret. Quod cum sibi adversus totius orbis morem non sufficere cerneret, has rationes arripuit, quas modo nos antiquitate ipsius consuetudinis, et plenarii postea concilii auctoritate firmati, diligentius considerantes, verisimiles potius quam veras esse invenimus: quae illi verae visae sunt in obscurissima quaestione laboranti, et de remissione peccatorum fluctuanti, utrum non fieri et utrum possit aput haereticos fieri. ubi ei si minus aliquid reuelatum est, ut magnitudo caritatis eius qua unitatem non deseruit probaret
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ in regno xxp̃i & dĩ. Cur in illo baptismꝰ & euangelica u̾ba im¬
ꝓbant᷑. in isto aut̃ appbant᷑. cũ ab illiꝰ colu̾bȩ m̃bris ut̾q inueniatur
alienꝰ. Anq ille foris aꝑtꝰ litigator ẽ. ne intromittat᷑. iste uͦ intꝰ
pimꝰ ab apłis ħ seqͥm᷑. qͣndo apłi ñ nͥ unã eccłiã tͣdider̃. & baptisia
unũ qđ ñ nͥ in eadẽ eccłia sit c̾stitutũ. ñ me tantũ mouet ut bap¬
tisinũ xp̃i etiã ap̃ hereticos inuentũ audeã reꝓbare. sic̃ etiã ipsum
euangeliũ cũ ap̃ eos inuenio necesse.ẽ. ut apꝓbẽ. ꝗͣuis eoꝵ decester
errorẽ. qͣntũ admonet fuisse qͦsdã etiã sci cypriani tẽporibꝰ. qͥ c̃sue¬
tudinẽ illã contͣ qͣm fiebant africana concilia. de qͣ & ipse paulo an-¬
te diã. frustra qͥdã qͥ racione uincunt᷑ c̃suetudinẽ nob̃ opponunt.
dicerent ab apłis tditã. Nec inuenio.cur istã dsuetudinẽ ꝗͣ pꝰcypri¬

Expanded text:
Baptismus et evangelica verba improbantur, in isto autem approbantur; cum ab illis columbae membris uterque inveniatur alienus? An quia ille foris apertus litigator est, ne intromittatur; iste vero intus nisi unam ecclesiam tradiderunt et baptisma unum, quod non nisi in eadem ecclesia sit constitutum, non me tantum mouet, ut baptismum Christi etiam aput haereticos inuentum audeam reprobare — sicut etiam ipsum euangelium cum aput eos inuenio necesse est ut adprobem, quamuis eorum detester errorem —, quantum ammonet fuisse quosdam etiam sancti Cypriani temporibus, qui consuetudinem illam, contra quam fiebant Africana concilia, de qua et ipse paulo ante dixit: frustra quidam qui ratione uincuntur consuetudinem nobis opponunt, dicerent ab apostolis traditam. nec inuenio cur istam consuetudinem, quae post Cypri
Abbreviated transcription (Latin):
baptisinũ eiꝰ hões etiã foris acciꝑe. s salutẽ beatitudi¬
nis extͣ eã neminẽ uł ꝑciꝑe uł teñe. Nã oe flumina
de fonte paradysi sic̃ scriptura testat᷑. etiã foras lar¬
git᷑ manauer̃. Nominatĩ qͥppe cõmemorant᷑. & ꝑ
quas t̾ras fluant. & qr exctra paradysũ c̃stitutȩ

Expanded text:
ines etiam foris accipere, sed salutem beatitudinis extra eam neminem vel percipere vel tenere. Nam et flumina de fonte paradisi, sicut Scriptura testatur, etiam foras largiter manaverunt. Nominatim quippe commemorantur, et per quas terras fluant, et quia extra paradisum constituta
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ari ñ potest o si a corruptis & adult̾is habeat᷑. sic̃ &x ipsa ȩcclesia¬
incorrupta & casta & pudica.ẽ. Q ido ñ adeã ꝑtinent auari. rapto¬
res. foeneratores. qͦs ñ tantũ foris s etiã intꝰ eẽ multis litt̾arũ suarũ
locis cyprianꝰ ipse testat᷑. & tam̃ ñ mutato corde baptirant᷑ et
trans figurans in se sic̃ sc̃s danihel peccata popłi sui. Nã int̾ multa
mala q̃ cõmemorat. etiã ħ ait. Scło u̾bis solis & ñ factis renuntian¬¬
tes. Sic̃ de qͥbꝰdã dic̃ apłs. Confitent᷑ enĩ dm̃ se nosse. factiꝰ aut̃ negant.
Hos gͦ beatꝰ eyprianꝰ in ipsa intꝰ ȩccłia u̾sari arguit qͥ corde in meliꝰ ñ
mutato baptirant᷑. qͣndo utiq scło u̾bis ñ factis renuntiant. cũ dicat
apłs petrus. Qđ & uos simili forma baptisina saluos fac̃. ñ carnis

Expanded text:
habeatur, sicut et ipsa ecclesiahabeatur, sicut et ipsa ecclesiaorrupta et casta et pudica est, et ideo non ad eam pertinent auari raptores faeneratores, quos non tantum foris sed etiam intus esse multis litterarum suarum locis Cyprianus ipse testatur, et tamen non mutato corde baptizantur ettransfigurans in se sicut sanctus Danihel peccata populi sui. nam inter multa mala quae commemorat etiam hoc ait: saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes, sicut de quibusdam dicit apostolus: confitentur enim deum se nosse, factis autem negant. hos ergo beatus Cyprianus in ipsa intus ecclesia uersari arguit, qui corde in melius non mutato baptizantur, quando utique saeculo uerbis, non factis renuntiant, cum dicat apostolus Petrus: sic et uos simili forma ba
Abbreviated transcription (Latin):
parady sũ. Sic gͦ baptismꝰ eccłiȩ potest eẽ extͣ ȩccłiã. munꝰ aut᷑
beatȩ uitȩ ñ nisi int᷑ ȩccłiã reꝑit᷑. quȩ suꝑ petrã etiã fundata . ẽ. qͦ
ligandi & soluendi claues accepit. Hȩc ẽ. una. q̃ tenet & possidet
om̃em sponsi sui &e dnĩ potestatẽ. Per qͣm c̃iugalẽ potestatẽ. etiã
de ancillis filios parere potest. Qui si ñ suꝑbi̾ant in sortẽ heredi-¬
tatis uocabunt᷑. si aut suꝑbiant eaxt remanebt̃. Magis gͦ qr ꝓ¬
eccłiȩ honore atq unitate pugnamꝰ. ñ tribuamꝰ hereticis quic¬
qͥd ap̃ eos eiꝰ agnoscimꝰ. s eos arguentes doceamꝰ qđ eoc unitate
habent ñ ualere ad salutẽ. nͥ ad eande̾ uenerint unitatẽ. Aqua
enĩ ȩccłiȩ. fidelis ce salutaris & scã.e. bene utentibꝰ. Ea uͦ bene uti ex¬
t̃ ȩccłiã nemo potest. Male utentibꝰ aut̃ & foris & intꝰ ad suppli¬
ciũ gerit᷑. ñ ad p̾miũ suffragat᷑. & idõ baptismꝰ corrũpi &e adul

Expanded text:
 autem beatae uitae non nisi intra ecclesiam repperitur, quae super petram etiam fundata est, quae ligandi et soluendi claues accepit. haec est una quae tenet et possidet omnem sponsi sui et domini potestatem, per quam coniugalem potestatem etiam de ancillis filios parere potest, qui si non superbiant, in sortem hereditatis uocantur, si autem superbiant, extra remanebunt. Magis eresiae honore adque unitate pugnamus, non tribuamus haereticis quidquid aput eos eius agnoscimus, sed eos arguentes doceamus quod ex unitate habent non ualere ad salutem, nisi ad eandem uenerint unitatem. aqua enim ecclesiae fidelis et salutaris et sancta est bene utentibus, ea uero bene uti extra ecclesiam nemo potest. male utentibus autem et foris et intus ad supplicium geritur, non ad praemium suffragatur. et ideo baptismus corrumpi
Abbreviated transcription (Latin):
cos ñ inueniebat᷑. ipsũ qͦq sacram̃tũ illic ñ eẽ putabat᷑. S c̾ũtentibꝰ ocłos
ad int̾ioris paleȩ multitudinẽ cũ & hi qͥ in ipsa unitate ꝑu̾si st̃ & ꝑdite
uiuunt appareant remissionẽ peccatoꝵ nec dare posse nec hab̾e.qr ñ ma-¬
lignis s bonis filuis dictũ ẽ. si cui dimiseritis peccata. dimittent᷑ ei. si cui
tenueritis tenebunt᷑. hab̾e tam̃ & darc & acciꝑe baptismi sacram̃tũ. satis e
luã pastoribꝰ eccłiȩ catholicȩ toto orbe diffusȩ. ꝑ qͦs pꝰea plenaru ẽcilii aue¬
toritate originalis consuetudo firmata ẽ. etiã ouẽ quȩ foris errabat et
dñicũ caracterẽ afallacibꝰ dep̃datoribꝰ suis foris acc̾eꝑat. uenientẽ ad
xep̃ianȩ unitatis salutẽ ab errore corrigi. a captiuitate lib̾ari. auulnere
sanari. caracterẽ tam̃ in ea dñicũ agnosci potiꝰ ꝗͣ spbari qͣn doquidẽ
ipsũ caracterẽ multi & lupi & lupis infigt qͥ uident᷑ qͥdẽ intͦ eẽ. uetun.¬

Expanded text:
sacramentum illic non esse putabatur. sed conuertentibus oculos ad interioris paleae multitudinem, cum et hi qui in ipsa unitate peruersi sunt et perdite uiuunt appareant remissionem peccatorum nec' dare posse nec habere, quia non malignis, sed bonis filiis dictum est: si cui dimiseritis peccata, dimittentur ei; si cui tribus ecclesiae catholicae toto orbe diffusae, per quos postea plenarii concilii auctoritate originalis consuetudo firmata est, etiam ouem, quae foris errabat et dominicum caracterem a fallacibus depraedatoribus suis foris acceperat, uenientem ad christianae unitatis salutem ab errore corrigi, a captiuitate liberari, a uulnere sanari, caracterem tamen in ea dominicum agnosci potius quam improbari, quando quidem ipsum characterem multi et lupi et lupis infigunt, qui uidentur quidem intus esse, uerum
Abbreviated transcription (Latin):
MCA Aᵈ iã fortasse sufficere qđ tociens repetitis racionibꝰ
et multi plicie̾ disputando uersatis atq t̾etatis. adiunctis eti-¬
ã diuinarũ scripturarũ docum̃tis. et ipsiꝰ cypriani testimo¬
niis suffragantibꝰ. iã etiã corde tardiores. qͣntũ excistimom¬
telligunt. haptismũ axp̃i nulla ꝑu̾sitate hõis siue dantis siue accipientis
posse uiolari. Nec ob aliud illis tẽporibꝰ qͣndo ista questio cont᷑ utilẽ con¬
suetudinẽ disputationibꝰ salua caritate atq unitate alt̾cantibꝰ discutie.¬
cyprianꝰ eminebat. ñ eẽ posse ap̃ hereticos uł scismaticos haptisinũ xp̃i.¬

Expanded text:
at iam fortasse sufficere, quod totiens repetitis rationibus et multipliciter disputando uersatis adque tractatis, adiunctis etiam diuinarum scripturarum documentis et ipsius Cypriani tot testimoniis suffragantibus iam etiam intellegunt baptis-15 mum Christi nulla peruersitate hominis siue dantis siue accipientis posse uiolari. nec ob aliud illis temporibus, quando ista quaestio contra utilem consuetudinem disputationibus salua caritate atque unitate altercantibus discutieCyprianus eminebat, non esse posse apud haereticos uel schismaticos baptismum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
disce ne scire. Neq enĩ aliqͥd in occultis dĩ oꝑib ignorando. s teme-¬
re incognita ꝓ cognitis astruendo. et falsa ꝓueris ꝓferendo. ac de¬
fendendo peccatur. Ignorantiã uͦ meã utrũ ade hominũ nouȩ
fiant ande parentib quas tam̃ a creatore dõ ñ de ipsiꝰ substantia
fieri dubitare fas ñ.ẽ. aut ñ deb̃e rep̾hendi. aut ab eo deb̾e a quo
potest docente et auferri et hab̾e in se aas corpoꝵ similitudines
ncorporeas. ipsas aut̃ ñ ẽẽ corpora. et salua distictione

Expanded text:
disce nescire. neque enim aliquid in occultis dei operibus ignorando, sed temedisce nescire. neque enim aliquid in occultis dei operibus ignorando, sed temere incognita pro cognitis astruendo et falsa pro ueris proferendo ac defendendo peccatur. ignorantiam uero meam, utrum animae hominum nouae fiant an de parentibus — quas tamen a creatore deo non de ipsius substantia fieri dubitare fas non est — aut non debere reprehendi aut ab eo debere, a quo potest docente et auferri, et habere in se animas corporum similitudines incorporeas, ipsas autem non esse corpora et salua distinctione
Abbreviated transcription (Latin):
reparare habitudinẽ pͥscã. ꝑq ipsã carnẽ renasci. ꝑ qͣm merue-¬
rat inqͥnari. aut qd̃ aã ante õe peccatũ meruerit̾ esse pecca-¬
trix. aut infantes sine regen̾ationis baptismate mortuos ad in¬
dulgentiã ꝑuenire originaliũ peccatoꝵ. aut eos quos dñs p̃des¬
tinauit ad baptismũ posse ante defungi. nec in eis oĩpotens q̃¬
p̃destinauit ĩpleri. aut de his qͥ priꝰ ꝗͣ baptirent᷑ expirant. dic¬
tũ ẽe qd̃ scriptũ. ẽ. raptꝰ ẽ. ne malicia mutaret intellectum illiꝰ.¬
atq ad hunc sensũ ceta ꝑtinentia. aut earũ aliqͣs mansiones ex
t̃ regnũ dĩ e̾ẽ. qͣs multas in domo patris sui dñs dix̃ eẽ. aut saucri-¬
rint offerendũ. aut aliqͦs eoꝵ qui sine xp̃i baptismate moruntur
Hȩt p̃cipue caue fili ne cognominari uincentiꝰ delecteris. siuis ẽẽ
iuctor erroris. Nec te qͣndo aliqͥd nescis existimes scire. s ut scias

Expanded text:
 ipsam carnem renasci, per quam meruerat inquinari\'; aut \'quod anima ante omne peccatum meruerit esse peccatrix\'; aut \'infantes sine regenerationis baptismate mortuos ad indulgentiam peruenire originalium peccatorum\'; aut \'eos, quos dominus praedestinauit ad baptismum, posse ante defungi nec in eis quod omnipotens praedestinauit inpleri\'; aut \'de his, qui priusquam baptizentur exspirant, dictum esse quod scriptum est: raptus est, ne malitia mutaret illius iatque ad htra regnum Dei esse, quas multas in domo Patris sui Dominus dixit esse » : aut « sacrirint offerendum\'; aut \'aliquos eorum qui sine Christi baptismate moriuntur onsequi\'. haec praecipue caue, fili, nec cognominari Vincentius delecteris, si uis esse uictor erroris, nec te, quando aliquid nescis, existimes scire, sed, ut scias,
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis. latitudinis. altitudinis. locoꝵ occupant spatia. mino¬
ra minorib suis partib. et maiora maiorib puto qđ iã pruden-
idũtas. Restat oftende quẽ admodũ qͣuis et ꝓpͥe dicat᷑ sp̃¬

Expanded text:
tudinis, latitudinis, altitudinis locorum occupant spatia, minotudinis, latitudinis, altitudinis locorum occupant spatia, minora minoribus suis partibus et maiora maioribus, puto quod iam prudenter aduertas. Restat ostendere quemadmodum, quamuis et proprie dicatur sp
Abbreviated transcription (Latin):
s lixioris aut̃ sermonis ẽ. de isto gen̾e similitudinũ corporaliũ dili¬
gentissima disputatio. utrũ et angłi seu boni seu mali sic appa-¬
reant qͣndo spetie hominũ uł qͦrũlibet corpoꝵ apparent. an ha¬
t aliqͣ uera corpora. et in ipsoꝵ potiꝰ ueritate uideant᷑. an
in sõnis uł in extasi in istis cernantur ñ corporib s similitudini¬
b corpoꝵ. uigilantib autͣ uera cernenda. et si opꝰ ẽ. etiã tangenda
ingerant corpora.S ista in ħ libid reqͥrenda et ꝑtractanda esse ñ¬
arbitror. Nc̃ de aa incorporea satis dictũ sit. Quã si corpor eaͬ
mauis crede. pͥus tͥ definiendũ ẽ. qͥd sit corpꝰ. ne forte cũ de re
ipsa int̾nos c̃stet. in cassũ de nomine laboremꝰ. Quanta te tam᷑
absurda sequuta sint tale corpꝰ in aa cogitantẽ. qͣlia s̃ qͣ ab ho¬
minib eruditis corpora nuncupant᷑. id .ẽ. q̃ ꝑ distantiã longi-¬

Expanded text:
Prolixioris autem sermonis est de isto genere similitudinum corporalium diliProlixioris autem sermonis est de isto genere similitudinum corporalium diligentissima disputatio, utrum et angeli, seu boni seu mali, sic appareant, quando specie hominum uel quorumlibet corporum apparent, an habeant aliqua uera corpora et in ipsorum potius ueritate uideantur, an uero in somnis uel in extasi in istis cernantur non corporibus, sed similitudinibus corporum, uigilantibus autem uera cernenda et, si opus est, etiam tangenda ingerant corpora. sed ista in hoc libro requirenda et pertractanda esse narbitror. nunc de anima incorporea satis dictum sit. quam si corpoream mauis credere, prius tibi definiendum est quid sit corpus, ne forte, cum de re ipsa inter nos constet, incassum de nomine laboremus. quanta te tamen absurda secuta sint tale corpus in anima cogitantem, qualia sunt quae ab omnibus eruditis corpora nuncupantur, id est quae per distantiam longi
Abbreviated transcription (Latin):
extracta.ẽ. de uagina sua gelata illa forma sic̾ putas ade tuȩ. et
in ea tam̃ tota atq integrã cernit᷑ similitudo carnis tuȩ. Ex ħ
geñe similitudinũ corporaliũ q̃ ñ corpora sic̃ corpora apparent.
sunt. oĩa ꝗͣ scõs libros legens in ꝓpħicis etiã uisionib nͣ uttelli¬
gis. qͥb significant᷑ ea q̃ gerunt᷑ in tẽporib. uł p̃senti. uł p̃terito.
uł futuro. Falleris autͣ in eis nͣ qr s̃ ipsa fallatia. s qr ñ ea sic̾ acci-¬
pienda s̾ accipis. Ubi enĩ uisȩ s̃ aae martyrũ. in eadẽ reuelatio¬
ne uisus.ẽ. & agnꝰ qͣsi occisꝰ. habens cornua septẽ. Ibi equi. aliaq
animalia sic̃ oportuit figurata. Ibi postremo et stellȩ cecider̃. et cȩ̨¬
lũ plicatũ ẽ. ut lib̾. nec tam̃ tc̃ c̃cidit mundꝰ. Ista itaq o̾ia si sapi-¬
ent̾ accipimꝰ. Quis dicamꝰ uisa ueratia. ñ tam̃ uera dicimꝰ corpora.

Expanded text:
extracta est uelut de uagina sua gelata illa forma, sicut putas, animae tuae et extracta est uelut de uagina sua gelata illa forma, sicut putas, animae tuae et in ea tamen tota atque integra cernitur similitudo carnis tuae. ex hoc genere similitudinum corporalium, quae non corpora sicut corpora apparent, sunt omnia quae sanctos libros legens in propheticis etiam uisionibus non intellegis, quibus significantur ea quae geruntur in temporibus, uel praesenti uel praeterito ucl futuro. falleris autem in eis, non quia sunt ipsa fallacia, sed quia non ea sicut accipienda sunt accipis. ubi enim uisae sunt animae martyrum, in eadem reuelatione uisus est et agnus quasi occisus habens cornua septem; ibi equi aliaque animalia, sicut oportuit, figurata; ibi postremo et stellae ceciderunt et caelum plicitum est ut liber; nec tamen tunc concidit mundus. ista itaque omnia si sapienter accipimus, quamuis dicamus uisa ueracia, non tamen uera dicimus corpora.
Abbreviated transcription (Latin):
genitalia ꝓrsus tota tollant᷑. tota in eiꝰ aã scđm opinionẽ tuã¬
ea pars carnis coeꝑit eaecari. ut ea forma ꝗͣ inde sũpta.ẽ. qͣndo il¬
lud unde sũpta. ẽ. aputat᷑ nõ pereat. S ꝗͣnis infusa gelau̾it. mo¬
tu tamͣ celerrimo rapiat᷑. et interiꝰ rec̃dat᷑ ut salua ser ᷝ ͥ ͤt ta¬
tñ ñ sit mascłs ap̾ inferos mascłinoꝵ genitaliũ secũ afferens
similitudo corporis. corpꝰ ẽ. Dornu et uidebis. s cũ eiugilau̾is. ui-¬
gilant̾ discerne qđ uidĩs. In sõnis enĩ tͥ uelut corporeus appare-¬
bis. Neq id corpꝰ tuũ. s ãa tua. nec uerũ corpꝰ. s similitudo cor¬
poris erit. Lacebit enĩ corpꝰ tuũ. et ãbulabit ipsa. Silebit lingua
corporis tui. loꝗͣt᷑ illa. Clausi erͣ ocłi tui. uidebit illa. & utiq
uiuentia iacebunt tui corporis mbra. ñ mortua. Ac ꝑh nͣdum

Expanded text:
genitalia genitalia ea pars carnis coeperit exsecari; ut ea forma quae inde sumpta est, quando illud unde sumpta est amputatur, non pereat; sed quamvis in fusa gelaverit, motu tamen celerrimo rapiatur, et interius recondatur, ut salva servetur: et tamen non sit masculus apud inferos, masculinorum genitalium secum afferens similitudo corporis corpus est. dormi, et uidebis; sed cum euigilaueris, uigilanter discerne quod uideris. in somnis enim tibi uelut corporeus apparebis; neque id corpus tuum, sed anima tua, nec uerum corpus sed similitudo corporis erit. iacebit enim corpus tuum, ambulabit ipsa; silebit lingua corporis tui, loquetur illa; clausi erunt oculi tui, uidebit illa; et utique uiuentia iacebunt tui corporis membra, non mortua. ac per hoc nondum
Abbreviated transcription (Latin):
ror qđ tuũ sermonẽ parũ putaũis forte plausibilẽ. si
ta de fenice more adolescentiũ declamares. Nunqͥd enĩ s̃ in eiꝰ
corpore genitalia mascłina. et ñ.ẽ. mascłs uł femini . et ñ ẽ. femi¬
na. Tuaut̃ attende qͥd dicas. qͥd astruere. qͥd ꝑsuade coneris.
Animã dicis ꝑ cuncta m̃bra diffusã. gelando riguisse. et aũtice usq
ad ima uesfigia. a medullis intimis usq ad suꝑficiẽ cutis totã to¬
tiꝰ accepisse corporis formã. Ac ꝑ h accepit in feminȩ corpore.
corpore ꝯ̾ĩa s̃ m̃bra feminea. et ñ.ẽ. femina : In uero et uiuo cor¬
ꝑore m̃bra s̃ oĩa mascłina. et ñ.ẽ. mascłs. Quis ista crede c̾e.
le s̃ mascł̃i et feminȩ. An qr nec ccũbe poterasine carneiscor
tur et opꝰ et motꝰ ñ adunit᷑ seus. igura qͣntula eũq mascłĩ¬
ap̃ te ade etiã eunuchoꝵ testes integros habent. & si cuiquam¬

Expanded text:
tror quod tuum sermonem parum putaveris fore plausibilem, si tror quod tuum sermonem parum putaveris fore plausibilem, si non multa de phoenice more adolescentium declamares. Numquid enim sunt in ejus corpore genitalia masculina et non est masculus, vel feminina et non est femina? Tu autem attende quid dicas, quid astruere, quid persuadere coneris. Animam dicis per cuncta membra diffusam gelando riguisse, et a vertice usque ad ima vestigia, a medullis intimis usque ad superficiem cutis, totam totius accepisse corporis formam: ac per hoc accepit in femineo corpore vivo corpore omnia sunt membra feminea, et non est femina? in vero et vivo corpore membra sunt omnia masculina, et non est masculus? Quis ista credere, dilae sunt masculi et feminae. An quia nec concumbere poterunt sine carneis cortur et opus et motus, non adimitur sexus, figura quantulacumque masculiapud te animae etiam eunuchorum testes integros habent et, si cuiqua
Abbreviated transcription (Latin):
d tam̃ si scđm tuã opinionẽ. et corpꝰ. ẽ aã. et uiuu corpꝰ.ẽ. ethabet
mãmas ꝓtuonidas et ꝓpendulas. et ñ habet harbã. et habet uul¬
uã. et genitalia q̃ habent feminȩ corporis m̃bra. et nͣ.ẽ. femina:
ego ne ñ dicã uera c̃stantiꝰ. et habet ocłm. et habet linguã. et ha¬
bet digitũ. et habet cȩt̾a similia corporis m̃bra. & ħ tota est
cũ corpora imaginat᷑ absentiũ. ꝓbet certe cũ siguras et suã etali¬
as suoꝵ recolit somnioꝵ. Ate autͣ huiꝰ monstri ubi et uerũ.ẽ. et ui¬
uũ.ẽ. et femineũ ẽ. corpꝰ. et femineuᷤᷤ ñ.ẽ. sexus. nullũ in natura
rerũ ꝓferat᷑ exẽplũ. Qd enĩ de fenice loꝗ̃ris. ad rẽ de qͣ agit᷑ õĩo
ñ ꝑtinet. Resurrectionẽ qͥppe illa significat corpoꝵ ñ sexũ des-
triut aãrũ. si tat̃ ut creditur de sua morte renascitur. S arbi¬

Expanded text:
sed tamen si secundum tuam opinionem et corpus est anima et uiuum corpus est et habet sed tamen si secundum tuam opinionem et corpus est anima et uiuum corpus est et habet mammas protumidas et propendulas et non habet barbam et habet uuluam et genitalia, quae habent feminae corporis membra, et non est femina, egone non dicam uera constantius: \'et habet oculum et habet linguam et habet digitum et habet cetera similia corporis membra et haec tota est pud se quisque, cum corpora imaginatur absentium — probet certe, cum figuras et suam et alias suorum recolit somniorum —, a te autem huius monstri, ubi et uerum est et uiuum est et femineum est corpus et femineus non est sexus, nullum in natura rerum proferatur exemplum ? Quod enim de phoenice loqueris, ad rem de qua agitur omnino non pertinet.truit animarum: si tamen, ut creditur, de sua morte renascitur. Sed arbi
Abbreviated transcription (Latin):
or q noticia. Cũ gͦ aliud sit in ãa qͦ corpora uera sentimꝰ. quod
b ñ corpora cernimꝰ. ubi et nos ipsos ñ alit̃ ꝗͣ similes corporib
c̃tuem᷑. aliud qͦ nec corpora nec similitudines corꝑoꝵ. sic̃ fidem.
spẽ. caritatẽ. sine ullis colorib et tumorib eoꝵ q similib. cer¬
tiꝰ sane firmiꝰ q ẽspicimꝰ. ubi magis e̾ẽ et quodã mͦ familiariꝰ
habitare debemꝰ. ubi renouari in agnitione dĩ scđm imaginem
eiꝰ qͥ creauit nos. ñne in ħ qđ̃ t̾cio loco posui: Ibi enĩ certe ne.¬
q ullũ sexũ. neq ullã sexus similitudinẽ gerimꝰ. Nam illa
masculinȩ uł femininȩ ã& forma. m̃bris uirilib. muliebribus¬
q diftincta. si ñ corporis similitudo. s corpꝰ ẽ uelis nolis. est mas¬
culꝰ. uelis nolis .e. femina. ꝗͣcũq aut masculꝰ apparet aut femina.

Expanded text:
orque notitia. Cum ergo aliud sit in anima, quo corpora uera sentimus — quoorque notitia. Cum ergo aliud sit in anima, quo corpora uera sentimus — quoribus non corpora cernimus — ubi et nos ipsos non aliter quam similes corporibus contuemur —, aliud, quo nec corpora nec similitudines corporum, sicut fidem, spem, caritatem, sine ullis coloribus et tumoribus eorumque similibus certius sane firmiusque conspicimus, ubi magis esse et quodammodo familiarius habitare debemus, ubi renouari in agnitione dei secundum imaginem eius qui creauit nos? nonne in hoc quod tertio loco posui? ibi enim certe neque ullum sexum neque ullam sexus similitudinem gerimus. Xam illa masculinae uel femininae animae forma membris uirilibus muliebribusquc distincta, si non corporis similitudo, sed corpus est, uelis nolis est masculus, uelis nolis est femina, quaecumque aut masculus apparet aut femina.
Abbreviated transcription (Latin):
gareUnde. ẽ. et illud. qđ patrẽ abrahã diues ille cũ intorm̃tis
esset agnouit. cui figura corporis eiꝰ ñ erat nota. cuiꝰ corporis
similitudinẽ ꝗͣuis incorporeã potuit ãa retiñe. Quis aut̃ recte
dicat se aliq̃m hõem cognouisse. nͥ inqͣntũ potuit eiꝰ uitã uolun-¬
itẽ q cognosc̃e. ꝗ̃ utiq moles ñ habet uł colores: Sic e
nos ipsos certiꝰ ꝗͣ cęt̾os nouimꝰ. qr nob̃ ẽscientia nr̃a nota .ẽ. et uo-¬
luntas. qͣm plane uidemꝰ. et in ea tam̃ aliqͣm corporis similitu-¬
dinẽ ñ uidemꝰ. Hanc in alio ꝗͣuis pͣsente ñ cernimꝰ. etiã cuiꝰ ab¬
sentis faciẽ nouimꝰ. recolimꝰ cogitamꝰ. Nram uͦ faciẽ eo mͦ nosse
recołe. cogitare ñ possumꝰ. et tam̃ nos ipsos nob̃ magis ꝗͣ illum
cognitũ uerissime dicunꝰ. Itadarũ ẽ. ubi sit potior̾ hõis ueri-¬

Expanded text:
gare? unde est et illud, quod patrem Abraham diues ille, cum in tormentis gare? unde est et illud, quod patrem Abraham diues ille, cum in tormentis esset, agnouit, cui figura corporis eius non erat nota, cuius corporis similitudinem quamuis incorpoream potuit anima retinere. quis autem recte dicat se aliquem hominem cognouisse, nisi in quantum potuit eius uitam uoluntatemque cognoscere, quae utique moles non habet uel colores? sic enim et nos ipsos certius quam ceteros nouimus, quia nobis conscientia nostra nota est et uoluntas. quam plane uidemus et in ea tamen aliquam corporis similitudinem non uidemus, hanc in alio quamuis praesente non cernimus, etiam cuius absentis faciem nouimus, recolimus, cogitamus. nostram uero faeiem eo modo nosse, recolere, cogitare non possumus et tamen nos ipsos nobis magis quam illum cognitum uerissime dicimus. ita clarum est, ubi sit potior hominis ueri
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria: Cur gͦ aquȩ stillã desidauit ap̃ inferos dues.
Cur samiu. sc̃is pꝰ mortẽ ut ipse qͦq cõme morasti. solito indum̃to
uestitꝰ apparuit. Nũqͥd ille runas ãde sic̃ carnis ꝑ humoris alim̃¬
tũ refic̾e cupiebat. Nũqͥd iste de corpore uestitꝰ exierat. S in
illo uera erat molestia qͣ cruciabat᷑ aã. ñ tam̃ uerũ corpꝰ. ciuiꝗͣre¬
ret alim̃ta. & iste sic potuit apparere uestitꝰ. ut ñ corpꝰ esset.
s similitudinẽ corporis hab̃et. et aa et habitꝰ. Neq enĩ se aa siẽ
inm̃bra corporis ita et inuestim̃ta porrigit et coartat. ut etiã inde
formet᷑. Post mortẽ uͦ qͣm iũ cognitionis corruptibilib exonera-
corporib a&e accipiant etiã ñ bonȩ. ut uł parit᷑ malas u
bonas ualeant int̾iorib sensib intueri et agnosc̾e. suie in ipsis ñ
corporib s similitudinib corpoꝵ. siue in honis aut malis affec¬
tionib iñtis. in qͥb nulla s̃ qͣsi liniam̃ta m̃broꝵ qͥs ualeat inda¬

Expanded text:
quae stillam desiderauit apud inferos diues? cl sanctus post mortem\', ut ipse quoque commemorasti, \'solito indumento uestitus apparuit\'? numquid ille ruinas animae sicut carnis per umoris alimentum reficere cupiebat? numquid iste de corpore uestitus exierat? sed in illo uera erat molestia, qua cruciabatur anima, non tamen uerum corpus, cui quaereret alimenta, et iste sic potuit apparere uestitus, ut non corpus esset, sed similitudinem corporis haberet et anima et habitus. neque enim se anima sicut in membra corporis ita et in uestimenta porrigit et coartat, ut etiam inde formetur. Post mortem uero quam uim cognitionis corruptibilibus exoneratae corporibus animae accipiant etiam non bonae, ut uel pariter malas uel etiam bonas ualeant interioribus sensibus intueri et agnoscere siue in ipsis non corporibus, sed similitudinibus corporum siue in bonis aut malis affectionibus mentis, in quibus nulla sunt quasi liniamenta membrorum, quis ualeat inda
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ita et corporis mͦ sic. mͦ sic. ñ ueritatẽ s similitudinem
gerere: Gaudiũ uͦ eiꝰ siue tristicia. delectatio uł offensio.
iue sit in corporib. siue incorpoꝵ similitudinib. u

Expanded text:
nis ita et corporis modo sic, modo sic non ueritatem, sed similitudinem nis ita et corporis modo sic, modo sic non ueritatem, sed similitudinem gerere ? gaudium uero eius siue tristitia, delectatio uel offensio, siue sit in corporibus siue in corporum similitudinibu
Abbreviated transcription (Latin):
infantilẽ. Tales aas crede mͥ ñ forma corporis fac̃. s erroris
deformitas fingit. Non mͥ uidis ab isto errore posse erui nͥ
dõ adiuuante diligent̃ c̃sidaueris uisa sõniantiũ. et inde cog-¬
nou̾is ẽẽ qͣsdã q̃ non sint corpora. similitudines corpoꝵ.
Quãuis eñ et ea quȩ similia corporib cogitamꝰ. ex eo genere
sint. tam̃ qd̃ ad mortuos attinet. aptior c̃iectura de dormi¬
entib ducit᷑. Neq eñ frustra eos qͥ tnortui s̃ appellat sc̃a
ꝓinde si aa corpꝰ e̾ẽt. et corporea ẽet figura. in
qͣ se uidet in sõnis. eoqđ de corpore eiꝰ fuisset
exp̃ssa. nullꝰ hominũ m̃bro corporis ãputa¬
to sic̃ eo caret. ita sine illo se uidẽt in sõnis.
s potiꝰ semꝑ integrũ. eoꝗd̃ aae ipsiꝰ nichil
fuerit ãputatũ. Cũ uͦ aliqͣndo se integros uide¬
nt. aliquando aut̃ sic̃ s̾exquacũq parte truncatos.
qͥd aliud ista res docet. nͥ aãm sic̃ aliarũ rerũ qͣs sentit in soͬ¬

Expanded text:
infantilem. tales animas, crede mihi, non forma corporis facit, sed erroris deformitas fingit. non mihi uideris ab isto errore posse erui, nisi deo adiuuante diligenter consideraueris uisa somniantium et inde cognoueris esse quasdam quae non sint corpora, sed similitudines corporum. quamuis enim et ea quae similia corporibus cogitamus ex eo genere sint, tamen, quod ad mortuos adtinet, aptior coniectura de dormientibus ducitur. neque enim frustra eos qui mortui sunt appellat sancta Proinde si anima corpus esset et corporea esset figura, in qua se uidet in somnis, eo quod de corpore eius fuisset expressa, nullus hominum membro corporis amputato sicut eo caret, ita sine illo se uideret in somnis, sed potius semper integrum, eo quod animae ipsius nihil fuerit amputatum. cum uero aliquando se integros uideant, aliquando autem, sicut sunt, ex quacumque parte truncatos, quid aliud ista res docet nisi animam sicut aliarum rerum quas sentit in som
Abbreviated transcription (Latin):
diuinarũ testimoniis paginarũ. ubi & ãa pecoris cui ñ.ẽ. intellec¬
tꝰ appellata legit᷑ spͣs. ñ negabis ult̾iꝰ. Quo circa si et illa ꝗͣ de aa̾
ncorporea disputata s̾ capis et sãpis. ñ est unde tͥ displu¬
dilectione c̃scriptos repensa dilectione sumis et legis. si in prin¬
cipio tui pͥmi libri audis et te ipsũ. et studes sic̃ dixisti tuã sen.¬
tentiã ñ tuerisi ĩꝑbabilis detegat᷑ illa pͣcipue undecĩ caue. de
qͥb te in libro suꝑiori cõmonui. ne aa sic dicas ex dõ. ut eã ñ de
nulla nec de alia s de sua natura creau̾it. aut qđ ꝑ infinitũ tẽpꝰ.¬

Expanded text:
diuinarum testimoniis paginarum. ubi et anima pecoris, cui non est intellectus, appellata legatur spiritus, non negabis ulterius. quocirca, si et illa quae de anima incorporea disputata sdilectione conscriptos, repensa dilectione sumis et legis; si in principio primi tui libri audis et te ipsum, et studes, sicut dixisti: , tuam sententiam non tueri, si improbabilis detegatur: illa praecipue undecim cave, de quibus te in libro superiore commonui . Ne « animam sic dicas ex Deo, ut eam non de nulla, nec de alia, sed de sua natura creaverit: » aut « quod p
Abbreviated transcription (Latin):
in spe iuuenis. et si ñidũ habeat maturitate᷑ fidẽq doctoris. Qua¬
ꝓpt ut et tu recte sapias. et alios ñ tantũmͦ delectare possit. uerũ
etiã edificareͦ. loq̃ris. curã te oportet gerere de sermonib tuis re-¬

Expanded text:
in spe iuuenis, etsi nondum habeat maturitatem fidemque doctoris. quain spe iuuenis, etsi nondum habeat maturitatem fidemque doctoris. quapropter ut et tu recte sapias et alios non tantummodo delectare possit, uerum etiam aedificare quod loqueris, curam te oportet gerere de sermonibus tuis re
Abbreviated transcription (Latin):
Sitam̃ ea dixerĩ ꝗ ꝑsuade debuerĩ.
qͥ legent potiꝰ uidicabunt. Si qͣ sane alia ꝙͣ plurima intus libris
em̃danda mͥ uident᷑. si fortasse em̃dare desid̾as. uenire tͥ ñ sitone¬
rosũ. ñ tãꝗͣ discipło ad magistrũ. s pͥmeuo ad grandeuu. forti ad
infirmũ. Ꝙ si enĩ ñ eos edẽ debiusti. maiore tam̃ et ueriore gła
qͥsq correctꝰ sua c̃fessione rep̃hendit᷑. ꝗͣ cuiꝰ libet errantis ore lauda-¬
t᷑. ꝗͣuis in oꝵdẽ recitatione libroꝵ auditores tuos et laudatores. non¬
om̃s ista ꝗͣ sana doctrina imꝓbat uł ante sensisse. uład ea tͥ c̃sensise
credidim: s arie m̃tis ipso tuȩ recitationis ĩpetu cursuq ꝑstrie
ta ħ parũ adũtere potuisse. aut certe etiã illos qͥ adũtere potuer̃.
ñ in te rerũ liquidissimã ueritatẽ. s uerboꝵ affluentiã et inge-
ultatẽ indolẽ q laudasse. Plerũq enĩ p̃dicat᷑ et amat᷑ elo

Expanded text:
tamen ea dixerim quae persuadere debuerim qui legent potius iudicabunt. Si qua sane alia, quae plurima in tuis libris emendanda mihi uidentur, scire fortasse desideras, uenire tibi non sit onerosum, non tamquam discipulo ad magistrum, sed primaeuo ad grandaeuum, forti ad infirmum. etsi enim eos non edere debuisti, maiore tamen et ueriore gloria quisque correctus sua confessione reprehenditur quam cuiuslibet errantis ore laudatur. quamuis in eorundem recitatione librorum auditores et laudatores omnes ista quae sana doctrina improbat, vel ante sensisse, vel ad ea tibi consensisse crediderim: sed acie mentis ipso tuae recitationis impetu cursuque perstricta, haec parum advertere potuisse; aut certe etiam illos qui advertere potuerunt, non in te rerum liquidissimam ueritatem, sed uerborum afluentiam et ingenii facultatem indolemque laudasse. plerumque enim praedicatur et amatur eloquium
Abbreviated transcription (Latin):
nitereris. Hȩc aã inqͥs q̃ ex flatu dĩ habet originẽ. sine sensũ ꝓpͥo
ãa inqͥs animͤ corpꝰ. tam̃ qđ sentit. qđ sapit. qđ uiget sp̃s sit ne¬
cesse.ẽ. Itẽ paulopꝰ. Aliud erit inqͥs aa. et aliud sp̃s. sapientia et
nale nr̃m. quo sentit atq intelligit aa. ñ sic̃ sentit᷑ corporis s¬
sib. s sic̃.ẽ. ille intimꝰ sensus. ex qͦ ẽ. appellata sententia. Hinc aut̃

Expanded text:
nitereris: « Haec anima, inquis, quae ex flatu Dei habet originem, sine sensu proprio nitereris: « Haec anima, inquis, quae ex flatu Dei habet originem, sine sensu proprio a, inquis, animet corpus, tamen quod sentit, quod sapit, quod viget, spiritus sit necesse est. » Item paulo post: « Aliud erit, inquis, anima, aliud spiritus, sapientia est nale nostrum quo sentit atque intelligit anima: non sicut sentitur corporis sensibus, sed sicut est ille intimus sensus, ex quo est appell
Abbreviated transcription (Latin):
seruationẽ. Nondũ enĩ erat diligent᷑ illa baptismi q̃stio ꝑtͣctata. sed
tam̃ salub̃rimã c̃suetudinẽ tenebat ęccłia an ipsis qͦq scismaticis uel
hereticis corrigere qđ pͣuu̾ ẽ. ñ it̾are qđ datũ ẽ. sanare qđ uulneratũ
.ẽ. ñ curare qđ sanũ. ẽ. Quã c̃suetudinẽ credo ex apłica tͣditione uenientẽ.¬

Expanded text:
servationem. Nondum enim erat diligenter illa Baptismi quaestio pertractata, sed servationem. Nondum enim erat diligenter illa Baptismi quaestio pertractata, sed tamen saluberrimam consuetudinem tenebat Ecclesia, in ipsis quoque schismaticis et haereticis corrigere quod pravum est, non iterare quod datum est; sanare quod vulneratum est, non curare quod sanum est. Quam c
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse iaᷤ illos uł scismaticos uł hereticos. qͥ extͣ cõmunionẽ eccłiȩ uł
in scismate aliqͦ uł in herese fuerant baptizati. qr tͣnseundo ad ȩc¬
clesiã & errores suos pristinos anathemando. destiterant eẽ qđd erant:
Quomͦ gͦ sine baptismo ñ suꝑ eos remanserant scelera eoꝵ: An ille bap¬
tisinꝰ xpi erat. s eis eat᷑ eccliȩ cõmunionẽ ꝓdesse ñ poterat. cũ aut̃ ue¬
ner᷑ & anathemato p̾terito errore in ȩccłie pace̾ ꝑ manꝰ ĩpositionẽ re-¬
cepti s̃. tc̃ in caritate radicatis & fundatis sine qͣ infructuosa s̃ cęt̾a.
ꝓdeẽ coepit ad remissionẽ peccatoꝵ & ad scĩficationẽ uitȩ. qđ sine fruc
tu extͣ portabant. Nolite gͦ nob̾ auctoritatẽ obicere cypriani ad
baptismi repeticionẽ. s tenete nob̾cũ exẽplũ cypriani ad unitatis con-¬

Expanded text:
fuisse iam illos uel schismaticos uel haereticos, qui extra communionem ecclesiae uel fuisse iam illos uel schismaticos uel haereticos, qui extra communionem ecclesiae uel in schismate - aliquo uel in haerese fuerant baptizati, quia transeundo ad ecclesiam et errores suos pristinos anathemando destiterant esse quod erant? quomodo ergo sine baptismo non super eos remanserant scelera eorum? an ille baptismus Christi erat, - sed eis extra ecclesiae communionem prodesse non poterat, cum autem uen-erunt et anathemato praeterito errore in ecclesiae pacem per manus inpositionem recepti sunt, tunc in caritate radicatis adque fundatis, sine qua infructuosa sunt cetera, prodesse coepit et ad remissionem peccatorum et ad sanctificationem uitae quod situ extra portabant? 12. Nolite ergo nobis auctoritatem objicere Cypriani ad Baptismi repetitionem: sed tenete nobiscum exemplum Cypriani ad unitatis con
Abbreviated transcription (Latin):
ge retinenda cȩt̾i imitarentur sepiꝰ admonebat. Nã & concilia post¬
eriora prioribꝰ apͣ posteros preponunt᷑. & uniũsũ partibꝰ semꝑ opti-¬
mo uire p̃ponit᷑. Quid aut̃ agunt isti. cũ docet᷑ sc̃s cẏprianꝰ etiam¬
si ñ admisit in heresi uł in scismate baptiratos tam̃ cõmuni-¬
casse adinittentibꝰ. qđ aꝑtissime declarauit dicens. neminẽ uidi-¬
cantes. aut a uire cõmunionis aliquẽ si diu̾̃sũ senserit amouentes.¬
Si taliũ cõmunione maculat᷑ ẽ. cur intractͤando baptisino eiꝰ aueto¬
ritatẽ sectant᷑ : Si aut̃ taliu cõmunione maculatꝰ ñ ẽ cur in unitate
retinenda exẽplũ eiꝰ ñ unitant᷑. Nunqͥd hic restat. nͥ ut dicant sic
uolumꝰ: Quid aliu̾d sermoni ueritatis iusticiȩq respondent om̃s
flagitiosi & facinorosi hoq̾. luxuriosi. ebriosi. adulteri. & modis

Expanded text:
ge retinenda caeteri imitarentur, saepius admonebat. Nam et concilia postge retinenda caeteri imitarentur, saepius admonebat. Nam et concilia posteriora prioribus aput posteros praeponuntur et uniuersum partibus semper optimo iure praeponitur. Quid autem agunt isti, cum docetur sanctus Cyprianus, etiamsi non admisit in haeresi uel in schismate baptizatos, tamen communicasse admittentibus, quod apertissime declarauit dicens: neminem iudicantes aut a iure communicationis aliqueSi talium communione maculatus est, cur in tractando Baptismo ejus auctoritatem sectantur? Si autem talium communione maculatus non est, cur in unitate retinenda exemplum ejus non imitantur? Numquid hic restat, nisi ut dicant, Sic volumus? Quid aliud sermoni veritatis justitiaeque respondent omnes flagitiosi et facinorosi homines, luxuriosi, ebriosi, adulteri, et modis