comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onsiderate lilia agri quo modo erescunt non laborant
neq nent. Sed ĩsta documenta non sic allegona
discutiendeꝰ. ut queramꝰ quid significent iona
aut lilia posita sunt enim ut de rebꝰ ramoꝵ dus
maiora perluadecentur. Dico autem uohis ne
salomon in omni gła sua uestiebalur sicus uien s

Expanded text:
onsiderate lilia quomodo crescunt, non laborant, non nent. Sed ista documenta, non sicut allegorica, discutienda sunt, ut quaeramus quid significent corvi aut lilia; posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur. Dico autem vobis, nec Salomon in omni gloria sua vestiebatur sicut unum ex
Abbreviated transcription (Latin):
negipto. seĩ dioseori lectoris: inquem preses multa et uaria
tormenta exereuit: ita ut ungues eius effoderet. & lampa¬
dib latera eus inflãmaret: s cȩlestis luminis fulgore der¬
riti cecider ministri Nouissime laminis ardentib ad ustꝰ
martiriũ consũmauit. Ipso die scĩfelicis ep̃i: qui apud
spellatensem urbẽ sub maxuniano imꝑatore palmã mar¬

Expanded text:
egypto, sancti Dioscori lectoris, in quem praeses multa et varia tormenta exercuit, ita ut ungues ejus effoderet et lampadibus ejus latera inflammaret, sed coelestis luminis fulgore territi ceciderunt ministri, novissime laminis ardentibus adustus martyrium consummavit. Ipso die, sancti Felicis episcopi, qui apud Spellatensem urbem, sub Maximiano imperatore, palmam mar
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ. desidia sua ñ delectetur implere : sed uocẽ
illam dñi factis imitet᷑. dicentis: Non ueni facere uolun
tatẽ meã: sed eius qui me misit: Item dicit scriptura Uo¬
obȩdientia se subdat maiori. imitans dnm. de qͦ dicit
apłs: Factus obediens. usq ad mortẽ:

Expanded text:
voluntatem, desideria sua non delectetur implere: sed vocem voluntatem, desideria sua non delectetur implere: sed vocem illam Dtatem meam, sed ejus qui me misit ; item dicit Scriptura: Voobedientia se subdat majori; imitans Dominum, de quo dicit Apostolus: Factus obediens usque ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
dũ inferni demergit: & cũ itẽ cauenius illud qd̾ de ne¬
gligentib dictum ẽ: Corrupti sunt & ab hominabiles
facti sunt: in uoluntatib suis In desidiis uero carnis
ita nob̾ dm̃ credamus semꝑ eẽ p̃sentem: sicut dic̃ ꝓpħa¬
dño. Ante te omne desidiũ meũ: Cauendũ ẽ. gͦ idõ ma-¬
lũ desidium: quia mors secus introitũ delectationis
posita ẽ. Unde scriptura p̃cipit dicens. Post concupiscen¬
cias tuas non eas Ergo si oculi dñi contemplantur bonos
deputatis die noctuq dño factori nr̃o oꝑa nr̃a nunciant᷑.
cauendũ. ẽ gͦ omni hora fr̃s. sicut dicit in psalmo ꝓpħa.
ne nos declinantes in malũ. & in utiles factos aliqua
hora aspiciat dĩ: & parcendo nob̃ in hoc tempore quia
pius. ẽ. & expectat nos conuerti in melius. dicat nobis
in futuro. Hȩc fecisti: & tacui:
ecundus humilitatis gradus. ẽ: si propriã quis ñ amans

Expanded text:
dum inferni demergit . Et cum item cavemus illud, quod de nedum inferni demergit . Et cum item cavemus illud, quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis . In desideriis vero carnis ita nobis Deum credamus semper esse praesentem, cum dicit Pne, ante te omne desiderium meum . Cavendum vero ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est: unde Scriptura praecipit dicens: Post concupiscentias tuas non eas . Ergo si oculi Domini speculantur bonos tuque Domino factori nostro opera nostra nuntiantur, cavendum est ergo omni hora, fratres, sicut dicit in psalmo Propheta, ne nos declinantes in malo et inutiles factos , aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est, et exspectat nos converti in melius, ne dicat nobis in futuro: Haec fecisti, et tacui . ecundus humilitatis gradus est, si propriam quis non amans
Abbreviated transcription (Latin):
pedum. uł uoluntatis ꝓprie: & desideria carnis¬
unitatis uideri: & ab angłis omi hora renunciari.
Demonstrat nob̃ hoc propħa: cum cogitationib nr̃is dim̃
semꝑ p̾sentẽ ostendit. dicens Scrutans corda & renes ds̃
Et item. Dominus nouit cogitationes hominũ: qm̃ uanȩ¬
sunt: Et itẽ dicit Intellexisti cogitationes meas delonge:
& quia cogitatio hominis confitebitur tͥ: Qut sollicitus sit
cirra cogitationes suas ꝑuersas. dicat semꝑ utilis frat̃ in cor¬
de suo: Tunc ero immaculatus coram eo: si obseruauero me
ab iniquitate mea Uoluntatẽ uero propriam facere ꝓhi¬
bemur: cum dic̃ scriptura nob Et auoluntate tita auer¬
tere. & item roge̾mus dm̃ in oratione: ut fiat illius uolun-¬
tas in nob. Docemur gͦ merito nr̃ãm non facere uolunta.¬
tẽ: cum cauemꝰ illud qd̾ dicit scã scriptura: sunt uiȩ quȩ
putantur abhominibꝰ recte. quarũ finis usq ad profun¬

Expanded text:
pedum vel voluntatis propriae, sed et desideria carnispedum vel voluntatis propriae, sed et desideria carnisinitatis videri, 9 et ab angelis omni hora renuntiari. Demonstrat nobis hoc Propheta, cum in cogitationibus ita Deum praesentem ostendit dicens: Scrutans corda et renes Deus . Et item: Dominus novit cogitationes hominum . Et item dicit: Intellexisti cogitationes meas a longe . Et: Quia cogitatio hominis confitebitur tibi . Nam ut sollicitus sit circa cogitationes perversas, dicat semper utilis frater in corde suo: Tunc ero immaculatus coram eo, si observavero me ab iniquitate mea . Voluntatem vero propriam ita facere prohibemur, cum dicat Scriptura nobis: A voluntatibus tuis avertere . Et item rogemus in oratione, ut fiat voluntas illius in nobis . Docemur ergo merito nostram non facere voluntatvidentur hominibus rectae; quarum finis usque ad profun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa indicat: dicens:. Domine ñ. ẽ exaltatũ cor meũ:
neq elati sunt oculi mei: Neq ambulaui inmagnis:
neq in mirabilib suꝑ me Sed quid: Si ñ humiliter
sentiebam: sed exaltaui animã meã: sicut ablactatus
suꝑ matrẽ suam. ita retribues in animã meã: Inde fr̃s
si sũme humilitatis uolumꝰ culmen atangere: & ad exal¬
tationẽ illam celestẽ ad quam p̃sentis uitȩ humilitatẽ
ascendit᷑ uolumꝰ uelociter ꝑuenire: actib nr̃is ascenden¬
ꝑquam ei descendentes & ascendentes angłi monstra¬
bantur. Non aliud sine dubio descensus ille & ascensus
a nob̾ intelligitur: nisi exaltatione descendere: & hu¬
militate ascendere Scala uero ipsa erecta. nr̃a. ẽ. uita
Latera autẽ eius scale dicimus nr̃m eẽ. corpꝰ & animã.
Inquȩ latera diuersos gradus humilitatis uł disci-¬
plinȩ euocatio diuina ascendendos inseruit.
sibi ante oculos semꝑ ponens. obluuonẽ omnino
suo semꝑ reuoluat: & custodiens se om̃i hora a pecca

Expanded text:
 est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei; neque ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me . Sed quid? Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam, sicut ablactatum super matrem suam, ita retribues in animam meam. Unde, fratres, si summae humilitatis volumus culmen attingere, et ad exaltationem illam coelestem, ad quam per praesentis vitae humilitatem ascenditur, volumus velociter pervenire; actibus nostris ascendeno Jacob apparuit, per quam ei descendentes et ascendentes angeli monstrabantur. Non aliud sine dubio descensus ille et aa nobis intelligitur, nisi exaltatione descendere et humilitate ascendere. Scala vero ipsa erecta, nostra est vitaLatera enim ejus scalae dicimus, nostrum esse corpus et animam. In quae latera diversos gradus humilitatis vel disciplinae evocatio divina ascendendos inseruit. sibi ante oculos semper ponens oblivionem omni hora suo semper revocet: et custodiens se omni hora a peccat
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ circa infirmũ frẽm Qd̾ si nec isto modo sanatus
fuerit.: tunc abbas utatur ferro abscisionis: ut ait
apłs: Auferte malũ ex uob̃ & iterũ: Infidelis si disce-¬
dit discedat: ne una ouis morbida omnẽ gregẽ conta-¬
minet.

Expanded text:
salutem circa infirmum fratrem. Quod si nec isto modo sanatus fuerit, jam tunc abbas utatur ferro abscissionis, ut ait Apostolus, auferte malum ex vobis . Et iterum: Infidelis si discedit, discedat : ne una ovis morbida omnem gregem contaminet.
Abbreviated transcription (Latin):
correptꝰ ꝓ qualibet culpa. etiã excõmunicatꝰ. non
emendauerit: acrior ei accedat correctio: id ẽ. uerbe¬
rũ uindicta in eum ꝓcedat: Quod si nec ita correxe
uoluerit oꝑa sua: tunc abbas faciat qđ sapiens medicus:
Si ex hibuit fomenta. si ungenta adhortationũ. si medica¬
mina scriptutarũ diuinarũ. si ad ultimũ ustionẽ ex cõ¬
municationis. uł plagas urgarũ: & iã si uidit nichil

Expanded text:
r pro qualibet culpa, si etiam excommunicatus non emendaverit, acrior ei accedat correptio: id est, ut verberum vindicta in eum procedat. Quod si nec ita correxervoluerit opera sua, tunc abbas faciat quod sapiens medicus. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, si medicamina Scripturarum divinarum, si ad ultimum ustionem excommunicationis, vel plagas virgae, etiam si viderit n
Abbreviated transcription (Latin):
iquis dum in labore qͦuis in quoquina. incellario.
inministerio. in pistrino. in orto.in arte aliqua
dum laborat uł in qͦcumq loco aliquid deliquerit aut
fregerit quippiam aut ꝑdidit. siue aliud quid excesse¬
rit ubiubi: & ñueniens continuo ante abbatẽ uł congre¬
gationẽ ipse ultro satisfecerit & ꝓdidit delictũ suũ: dum
ꝑaliũ cognitũ fuerit. maiori subiaceat enĩdationi.Ss
animȩ uero peccati causa fuerit latens: tantũ abbati
aut sp̃ualib seniorib patefaciat.⁊ qͥ sciant curare sua et
aliena uulnera. ñ detegere & publicare.

Expanded text:
quis dum in labore quovis in coquina, in cellario, in ministerio, in pistrino, in horto, in arte aliqua dum laborat, vel in quocunque loco, aliquid deliquerit, aut fregerit quippiam, aut perdiderit, vel aliud quid excesserit ubi ubi, non veniens continuo ante abbatem vel congregationem ipse ultro satisfecerit, et prodiderit delictum suum: dum per alium cognitum fuerit, majori subjaceat emendationi. Si animae vero peccati causa latens fuerit, tantum abbati aut spiritualibus senioribus patefaciat, qui sciant curare et sua et aliena vulnera, non detegere et publicare.
Abbreviated transcription (Latin):
pgaluis castro solodoro passio scoiũ martitũ uictoris c̃ urh
aglosa legione thebeorum: qͥ primo diris suppliciis ex¬
auciati: s celesti suꝑ eos lumine choruscante ruentibꝰ in
aepostio beati ier dnimi pb̃ri: qui obiit anuo etatis sue
nonagesimio octauo. mense sexto. Ciuitate placertias Sei

Expanded text:
Galliis castro Solodoro, passio sanctorum martyrum Victoris et Ursi, ex gloriosa legione Thebeorum, qui primo diris suppliciis cruciati, sed coelesti super eos lumine coruscante ruentibus in depositio beati Hieronymi presbyteri, qui obiit anno aetatis suae nonagesimo octavo, mense sexto. Civitate Placentia, sancti
Abbreviated transcription (Latin):
pud affricam: natł scõrum epiphanii ep̃i. donati. & aliorũ
tredecim: Eodem die. egesippi uiri sanctissimi: qui uicinus
apłorum tempora om̃s apassione dñi usq ad suam ȩtatem
eccłasticorum accuum texuit historias: ut quorum uitã sec¬
tabatur dicendi: quoq exprimeret caracterẽ: In alexandria:
sancti peleusii presbiteri.¬

Expanded text:
pud Africam, natalis sanctorum Epiphanii episcopi, Donati et aliorum tredecim. Eodem die, Egesippi Viri sanctissimi, qui vicinus Apostolorum temporum, omnes a passione Domini usque ad suam aetatem ecclesiasticorum actuum textuit historias, ut quorum vitam sectabatur, dicendi quoque exprimeret caracterem. In Alexandria, sancti Pelusii presbiteri.
Abbreviated transcription (Latin):
os e eh fili dauid: noli timere accipe mariã cõniugem
tuam: Ne timueris : ne trepidaueris ⁊ ne conturberis
sed securus & intrepidus accipe eam secundum legis
p̃ceptum uxorem tibi nominatã: s scdm nuptiarũ
consuetudinẽ & coniunctionẽ longe alienam: Ac¬
cipe gͦ eam. sicut cõmendatũ cȩleste thesaurum: ut
deitatis diuitias: sicut plenissimã scĩtatẽ. sicut per¬
fectam iusticiam: Accipe eam sicut unigentti man-¬
sionẽ ⁊ sicut honorabile templũ: sicut domũ dĩ. sicut
creatoris omniũ ꝓpriam: sicut regis sponsiq celestis
domũ immaculatam.

Expanded text:
oseph, fili David, ne timueris accipere Mariam conjugem tuam. Ne timueris, ne trepidaveris, ne conturberis, sed securus et intrepidus, accipe eam secundum legis praeceptum, uxorem tibi nominatam, sed secundum nuptiarum consuetudinem et conjunctionem, longe alienam. Accipe ergo eam sicut commendatum coelestem thesaurum, ut Deitatis divitias, sicut plenissimam sanctitatem, sicut perfectam justitiam. Accipe eam sicut Unigeniti mansionem, sicut honorabile templum, sicut domum Dei, sicut Creatoris omnium propriam, sicut regis sponsi coelestis domum immaculatam.
Abbreviated transcription (Latin):
t̃cio: natł scĩ agapiti martiris: Quicum eẽt annoꝵ
quindecim. & amore xp̃i martirio ferueret: iussu ay-¬
reliani imꝑatoris tentus. ẽ: ac primo neruis crudis di¬
itissime cesus.: deinde ap̃side antiocho grauia patit᷑
supplicia Ex incum exp̃cepto imꝑatoris leonib subice¬
retur.⁊ & minime eẽt lesus: gladio ministrorum coro¬
nandus ꝑcutitur: Eodem die. romȩ beatorũ p̃s biteroꝵ
ioħis & crispi. qui persecutione diocletiani multa corpa
scoium officiosissime sepelierunt: Quorũ meritis et ipsi
pestmodum sociati: gaudia uite meruerunt. Uia laur¬
cana: scẽ helene matris constantini imꝑatoris: Itẽ pon¬

Expanded text:
gapiti martyris, qui cum esset annorum quindecim, et amore Christi martyrio ferveret, jussu Aurelii imperatoris tentus est, ac primo nervis crudis diutissime caesus: deinde a praeside Antiocho gravia patitur supplicia. Exinde cum ex praecepto imperatoris leonibus subjiceretur, et minime esset laesus, gladio ministrorum coronandus percutitur. Eodem die Romae, beatorum presbiterorum Joannis et Crispi, qui persecutione Diocletiani multa sanctorum corpora officiosissime sepelierunt, quorum meritis et ipsi postmodum sociati, gaudia vitae meruerunt. Via Lavicana, sanctae Helenae matris Constantini imperatoris. XIV
Abbreviated transcription (Latin):
aut ars iniungat᷑ ut nec ociosi sint. nec iuolentia la¬
boris .opprimant᷑ ne effugent᷑. Quorũ imbecillitas
ad caput quadragesimȩ: ad nonã semꝑ reficiant: In
quadragesima uero usq ad pascha: ad uesꝑam reficiant:
Ipsa autẽ uesꝑa sic agat᷑.: ut lumine lucernȩ ñ indi¬
geant reficientes: selluce ad huc diei omĩa consũm̃t᷑
Sed & omĩ temꝑe siue cenȩ siue refectionis. hora sic tẽ¬
peretur: ut cum luce fiant omĩa

Expanded text:
aut ars injungatur, ut nec otiosi sint, nec violentia laaut ars injungatur, ut nec otiosi sint, nec violentia laboris opprimantur, ut effungentur: quorum imbecillitas ad caput quadragesimae ad nonam semper reficiant. In quadragesima usque ad Pascha ad vesperam reficiant. Ipsa tamen vespera sic agatur, ut lumine lucernae non indigeant reficientes, sed luce adhuc diei omnia consummentur. Sed et omni tempore sive coenae, sive refectionis, hora sic temperetur, ut cum luce fiant omnia
Abbreviated transcription (Latin):
theca: quos ꝑ ordinẽ ex integro legant:. qͥ codices incapite
quadragesimȩ dandi sunt Ante omĩa sane deputet᷑ unꝰ
aut duo seniores.⁊ qͥcircũeant monasteriũ horis quib
uacant fr̃s lectioni: & uideant ne forte inueniat᷑ frat̃
accidiosus. qͥuacet ocio aut fabulis: & ñ ẽ. intentꝰ lecti-¬
oni: & ñ solum sibi inutilis. ẽ. s etiã alios extollit. Hic
talis si qd̾ absit reꝑtus fuerit: corripiat᷑ semel et scdõ.
Si ñ em̃dauerit.: correctioni regulari subiaceat: talit̃. ut
cȩteri metũ habeant. Neq frat̃ ad frẽm iungat᷑. horis
in cõpetentibꝰ. Dominico die lectioni uacent om̃s: ex-¬
ceptis his qui uariis officiis deputati sunt. Si qͥs uero
ita negligens & desidiosus fuerit ut ñ uelit aut non
possit meditari aut legere.⁊ inuingat᷑ ci opus qd̾ faci¬
at. ut ñuacet. Frĩb infirmis aut delicatis tale opus

Expanded text:
theca, quos per ordinem et integros legant. Qui codices in capite theca, quos per ordinem et integros legant. Qui codices in capite quadragesimae dandi sunt. Ante omnia sane deputentur unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis, quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui vacat otio, aut fabulis, et non est intentus lectioni: et non solum sibi inutilis est, sed et jam alios extollit. Hic talis si, quod absit, repertus fuerit corripiatur semel et secundo: si non emendaverit, correptioni regulari subjaceat taliter ut caeteri timeant. Neque frater ad fratem jungatur horis incompetentibus. Dominico die lectioni vacent omnes, exceptis his, qui variis officiis deputati sunt. Si quis vero ita negligens aut desidiosus fuerit, ut non velit, aut non possit meditari, aut legere, injungatur ei opus. Fratribus infirmis, aut delicatis talis opera
Abbreviated transcription (Latin):
temporũ his dieb scĩs diluere: Qd̾ tunc digne fit: si ab
omĩb uiciis temꝑemꝰ : orationi cum fietibꝰ lectioni et
cõpunctioni cordis atq abstinentie oꝑam demꝰ. Ergo¬
his dieb augeamꝰ nob̃ aliquid ad solitũ pensũ seruitu-¬
tis nr̃ȩ.  orationes peculiates.: ciborũ & potus abstinen-¬
ciã: ut unꝰ quisq suꝑ m̃surã sibi indictã aliquid pro¬
pria uoluntate cũ gaudio scĩ sp̃c offerat dõ. Id . ẽ. sub¬
trahat corꝑi suo de cibo. de potu. de somno. de loqua-¬
citate. de scurrilitate: & cũ spualis desidii gaudio
scm pascha expectet. Hoc ipsum tam̃ qd̾ unꝰquisq of¬
fert. abbati suo suggerat. ⁊ ut cũ eiꝰ fiat oratione & uo¬
luntate: quia qd̾ sine ꝑmissione patris sp̃iialis fit.
p̃sumptioni deputabit᷑. & uanȩ głȩ. ⁊ ñ mercedi:
Ergo cũ uoluntate abbatis omĩa agenda sunt IIn quibꝰ dieb¬
quadragesimȩ. acciprant om̃s singulos codices de biblio¬

Expanded text:
temporum his diebus sanctis diluere. Quod tunc digne fit, si ab omnibus vitiis temperamus, orationi cum fletibus, lectioni et cohis diebus augeamus nobis aliquid ad solitum pensum servitutis nostrae orationes peculiares, ciborum et potus abstinentiam: unusquisque super mensuram sibi indictam aliquid propria voluntate cum gaudio sancti Spiritus offerat Deo. Id est, subtrahat corpori suo de cibo, de potu, de somno, de loquacitate, de scurrilitate: et cum spiritalis desiderii gaudio sanctum Pascha exspectet. Hoc ipsum tamen quod unusquisque offert, abbati suo suggerat, et cum ejus fiat oratione et voluntate. Quia quod sine permissione Patris spiritalis fit, praesumptioni deputabitur, non mercedi. Ergo cum voluntate abbatis omnia agenda sunt. § Iquadragesimae accipiant omnes singulos codices de biblo
Abbreviated transcription (Latin):
retro secus pedes eius. lacrimis cepit rigare pedes eiꝰ: et ca¬
pillis capitis sui tergebat. & osculabatur pedes eius. ⁊ et
ungento ungebat. Liquet fr̃s: quod illicitis actib priꝰ
mulier intenta. ungentum sibi ꝓ odore suȩ carnis ad¬
hibuit. Qd̃ gͦ sibi turpit̃ exhibuerat. hoc iam dõ lau¬
dabilit᷑ offerebat. Oculis t̾rena concupierat: sed hos
iam ꝑpenitentiam conterens flebat. Innał s Iacobi apłi.¬

Expanded text:
rigare pedes ejus, et capillis capitis sui tergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Liquet, fratres, quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos a
Abbreviated transcription (Latin):
ncuutate egipti. que appellatur thinius. pasio beati plilee
ep̃i as philoromi tribun: Cũ quib etiã innumera fidelium
mustitudos ex fadem urbe pastoris siui sequens exemplũ mar¬
tirio coronata ẽ. sicut octauus liber ecclesiastice historie
loquitur: Roine. foro simphronis: scõiũ martirũ. aquilini.
gemini. gelasii. magni. donati: Trecas: scĩ auentin ep̃i et con

Expanded text:
tate Aegypti, quae appellatur Thmuis, passio beati Fileae episcopi et Filoromi tribuni, cum quibus etiam innumera fidelium multitudo ex eadem urbe, pastoris sui sequens exemplum, martyrio coronata est, sicut octavus liber ecclesiasticae Historiae loquitur. Romae Foro Simpronii, sanctorum martyrum Aquilini, Gemini, Gelasii, Magni, Donati. Trecas, sancti Aventini episcopi et con
Abbreviated transcription (Latin):
quando uacant obediant imꝑanti. Itẽ & cellã hospi-¬
tũ habeat assignatã frat̃: ciuus animã timor dei
possidet: Ubi sint lectistĩua sufficient: & domꝰ dĩ a
sapientib sapient̃ administret᷑. Hospitib aut̃ ciui

Expanded text:
quando vacant, obediant imperatis. Item et cellam hospiquando vacant, obediant imperatis. Item et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possidet: ubi sint lecti strati sufficienter, et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. Hospitibus autem, cui
Abbreviated transcription (Latin):
possit uiolari: fr̃s autẽ. consuetudines ieiuniorũ ꝓse¬
quant᷑ a quã inmanib abbas hospitib det. Pedes uero
hospitib om̃ibꝰ. tam abbas quã cuncta c̃gregatio lauet
quib lotis hunc uersũ dicant: Suscepimꝰ ds̃ miscdiã
me susceptionũ cura sollicitȩ exhibeatur. quia in ipsis
magis xp̃e suscipitur: Nam diuitũ tr̃or ipse sibi exigit
honorem: Coquina abbatis & hospitum ꝑse sit: ut in¬
certis horis suꝑuenientes hospites qͥ nunquã desunt
monasterio ñ inquietent fr̃s: In quã qͦqͥnã ad annũ
ingrediant᷑ duo fr̃s qͥ ipsũ officiũ bene impleant:
Quib ut indigent solatia administrent᷑: ut absq mur¬
murationibꝰ sint & iterũ quando occupationẽ mino¬
iẽ habent. exeant ubi eis imꝑat᷑ in oꝑa: Et ñ solũ ipsis.
sed & in omibꝰ officiis monasterii ista sit considatio.
ut quando indigent solatia accõmodent᷑ eis: & iterũ

Expanded text:
possit violari. Fratres autem consuetudinem jejuniorum prosepossit violari. Fratres autem consuetudinem jejuniorum prosequantur. Aquam in manibus abbhospitibus omnibus tam abbas quam cuncta congregatio lavet. Quibus lotis, hunc versum dicant: Suscepimus, Deus, miserme susceptioni cura sollicite exhibeatur: quia in ipsis magis Christus suscipitur. Nam divitum terror ipse sibi exigit honorem. Coquina abbatis et hospitum certis horis supervenientes hospites, qui nunquam desunt monasterio, non inquietent fratres. In quam coquinam ad annum ingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bone impleant. Quibus, ut indigent, solatia administrentur; ut absque murmuratione serviant; et iterum, quando occupationem minorem habent, exeant, ubi eis imperatur, in opera. Et non solum ipsis, sed et omnibus officiis monasterii, sit ista consideratio, ut, quando indigen
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c suscipiant᷑. quia ipse dicturus. ẽ. Hospes fui:
& suscepistis me & omĩb congruus honor exhibeat᷑.
maxime domesticis fidĩ & peregrinis. Ut gͦ nunciatꝰ
fuerit hospes: occurrat᷑ ei ã priore uł a frĩb cũ omĩ of¬
ficio karitatis Et primitꝰ orent parit̃: & sic sibi soci-¬
ent᷑ in pace Qd̾ pacis osculũ ñ prius offerat᷑. nisi orati¬
one p̃missa: ꝓpt̃ illusiones diabolicas In ipsa aut̃ salu¬
tatione: om̃is ei ex hibeatur humilitas Om̃ib uenien¬
tib siue discedentib hospitib inclinato capite uel
ꝓstrato omĩ corpore in tram. xp̃c in eis adoretur: qͥ et
suscipitur Suscepti autẽ hospites ducant᷑ ad orationẽ.
& postea sedeat cum eis prior: aut cui iusserit ipse. Legatꝰ
coiam hospite lex duuna: ut edificent᷑. & post hȩc om̃is
ei exhibeatur humanitas: Ieuniũ a priore frangatur
ꝓpt̃ hospitẽ: nisi forte p̃cipuus sit dies ieunii: quiñ

Expanded text:
 suscipiantur. Quia ipse dicturus est: Hospes fui, et suscepistis me . Et omnibus congruus honor exhibeatur, maxime domesticis fidei et peregrinis. Ut nuntiatus fuerit hospes, occurratur ei a Priore vel a fratribus cum omni officio charitatis; et primitus orent, et sic sibi socientur in pace. Quod pacis osculum non prius offeratur, nisi oratione praemissa, propter illusiones diabolicas. In ipsa autem salutatione omnis exhibeatur humilitas. Omnibus venientibus, sive discedentibus hospitibus inclinato capite vel prostrato omni corpore Christus in eis adoretur, qui et suscipitur. Suscepti autem hospites ducantur ad orationem; et postea sedeat cum eis Prior, aut cui jusserit ipse. Legatur coram hospite lex divina, ut aedificetur; et post haec omnis ei exhibeatur humanitas. Jejunium a Priore frangatur propter hospitem: nisi forte praecipuus sit dies jejunii, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
Some uia alirelia. natł scorum processi et martinians.
qui abeato petio apło baptirati: sub nerone aut̃ oris
nouissie gladio cesi martirio coronantur. Ipso die. So
martirum. aristonis. crescentiani. euticiani urbaniauta ł.
uisti. felicis simi. felicis. marciȩ & simphorose: qui omines
abrid canipaniã glorioso martirio coronati sunt. Turonis.¬

Expanded text:
omae, via Aurelia, natalis sanctorum Processi et Martiniani, qui a beato Petro apostolo baptizati, sub Nerone autem orisnovissime gladio caesi martyrio coronantur. Ipso die, sanmartyrum Aristonis, Crescentiani, Euticiani, Urbani, Vitalis, Justi, Felicissimi, Felicis, Martiae, et Symphorosae, qui omnes apud Campaniam glorioso martyrio coronati sunt. Turonis
Abbreviated transcription (Latin):
ptoi gonius. Qui psente diocletiano cum psecutionẽ quã
xep̃ianis inferebat   testarentur. uissi surt suspenda ei
fialni coto corpore laniari: ex in uiscerib pelle nudadis
alto s sale ꝑfundi. sicq in eraticula assari Inticcto aut
iualatina. In sabinis miliario aburbe tricesimo: scorum
iacincti. alexandri. & tibureii. Int̾ritorio tariuianensi.

Expanded text:
letiano, cum persecutionem quam Christianis inferebat, detestarentur, jussi sunt primo suspendi et flagris toto corpore laniari: exin visceribus pelle nudatis, aceto et sale perfundi, sicque in craticula assari, atque ad ultvia Latina. In Sabinis miliario ab Urbe tricesimo, sanctorum Jacincti, Alexandri, et Tiburtii. In territorio Taruanensi, sa
Abbreviated transcription (Latin):
ome. passio beati pigmenii ep̃i: Hic iulianum apostatam ã
ꝑuero nutriuit: & sacris litteris erudiuit: a quo ipse post¬
ea in tiberi profide xpinecatus. ẽ: In mauritania: natale scõꝵ.
romuli et secundoli frm: qui pro xp̃o passi sunt. Apud siriã.
sancti seleuci: Item infrigia: sancti agaptii.

Expanded text:
omae, passio beati Pigmenii presbiteri. Hic Julianum apostatam a puero nutrivit et sacris litteris erudivit, a quo ipse postea in Tyberim pro fide Christi necatus est. In Mauritania, natalis sanctorum Romuli, et Secundoli fratrum, qui pro Christo passi sunt. Apud Syriam, sancti Seleuci. Item in Phrygia, sancti Agapiti.
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ uisitationis illustret Et uocẽ eius audis: cũ te p̃sente
loquit᷑ is qui sp̃u scõ repletus ẽ. Sed ñ scis unde ueniat.
& quo uadat: quia etiã si te p̃sente quempiã sp̃c adhorã
repleuerit. ⁊ ñ potes uidẽ quomͦ in eũ intrauerit. uł quomͦ
redierit: quia natura in uisibilis. ẽ¬

Expanded text:
em ejus audis, cum te praesente loquitur is, qui Spiritu sancto repletus est. Sed nescis unde veniat, et quo vadat, quia etiam, si te praesente quempiam spiritus ad horam impleverit, non potes videre quomodo intraverit, vel quomodo redierit, quia natura est invisibilis.
Abbreviated transcription (Latin):
eptimus humilitatis gradus. ẽ: si omib se inferiorẽ
& iuliorẽ ñ solũ sua lingia ꝓnunciet.⁊ sed etiã in¬
timo cordis credat affectui: humilians se & dicens
cum ꝓpħa. Ego autẽ sum uerinis. & ñ homo: obꝓbriũ
hominũ. & abiectio plebis Exaltatus sum: & humili¬

Expanded text:
eptimus humilitatis gradus est, si se inferiorem et viliorem non solum sua lingua pronuntiet, sed etiam intimo cordis credat affectu, humilians se et dicens : Ego autem sum vermis, et non homo: opprobrium hominum, et abjectio plebis . Exaltatus sum, et humili
Abbreviated transcription (Latin):
dib sacerdotũ it clericorũ stabilire potest abba imnaiore
quã singrediunt᷑ loco si eorum talẽ ꝑspocerit uta. et̃
Caueat᷑ aut abba: ne aliquando de alio noto monasterio
monachum ad habitandũ suscipiat sine consensu abba¬
tiseiꝰ aut litceris cõm̃daticiis: quia scriptum ẽ. Qd̾ tibi
ñuis fieri: alii ne feceris

Expanded text:
dibus sacerdotum vel clericorum stabilire potest abbas in majori dibus sacerdotum vel clericorum stabilire potest abbas in majori quam ingreditur loco, si eorum talem perspexerit esse vitam. Caveat autem abbas ne aliqumonachum ad habitandum suscipiat sine consensu abbatis ejus, aut litteris commendatitiis: quia scriptum est: Quod tibi non vis, alteri ne feceris
Abbreviated transcription (Latin):
i quis monachus peregrinus de longinqͥs ꝓuinci¬
is suꝑuenerit: ni phospite uoluerit habitare
inmonasterio. & contentꝰ sit consueru dine lociequã lei¬
uendrt ten suꝑfluitate sua ꝑturbat monasteriũ sed
smmplicit̾ contentꝰ ẽ. qd̾ inuenerit: suscipiat᷑ quanto
fempe cupit: Si qua sane rationabilit̃ & cũ huuulia¬
terrarttaus rep̃hendit aut ostendit: tractet abba prte¬
tas maxime quia temꝑe hospitalitatis potiuit eiꝰiuta
diriosei. Qd̃ si suꝑfiuus aut uiciosus fuerit temꝑe hos¬
pmtalttatis. ñ solum ñ debet sociari eorꝑi monasterue
ueru etia dicat᷑ cihoneste ut discȩdat: ne eiꝰ miseria etiã
aler uicient᷑ . Qd si n fuerit talis qͥ mereat᷑ picie ñsoliumm
Apecierit suscipiat᷑ ẽgregationi socrandus uerũ etrã
sadeat᷑ utt stet. ut eius oremplo alii erudiantiur. qura m
om̃i loco uni dñoseruit᷑. uniregimilitat᷑. Quẽ etia sitalẽ¬
re soco Non solu autẽ monachũ s etiã de supradietis gra¬

Expanded text:
i quis monachus peregrinus de longinquis provinciis supervenerit, si pro hospite voluerit habitare in monasterio, et contentus fuerit consuetudine loci quam invenerit, et non superfluitate sua perturbat monasterium; sed simpliciter contentus est quod invenerit, suscipiatur, quanto tempere cupit. Si quae sane rationabiliter et cum humilitate reprehendit, aut ostendit, tractet abbas prude voluntas; et maxime, quia tempore hospitalitatis potuit ejus vita dignosci. Quod si superfluus inventus fuerit tempore hospitalitatis, non solum non debet sociari corpori monasterii, verum etiam dicatur ei honeste ut discedat, ne ejus miseria etiam alii vitientur. Quod si non fuerit talis qui mereatur projici, non solum, si petierit, suscipiatur congregationi sociandus, verum etiam suadeatur, ut stet: ut ejus exemplo alii erudiantur, et quia in omni loco uni Domino servitur, uni regi militatur. Quem si etiam talere loco. Non solum autem monachum, sed etiam de suprascriptis gra
Abbreviated transcription (Latin):
rechielis ꝓpħe. qui a uidice populi isrł apud babiloniã
pa baptizauit cum tenerentur in carcere: hos om̃s aurelianꝰ
princeps naui uetustȩ impositos in altũ mare duci. & illte
ligatis ad colla lapidib mergi in profundum maris fecit:
Alexandriȩ: scĩ apollonii presbiteri: et aliorum quinq:¬

Expanded text:
echielis prophetae, qui a judice populi Israel apud Babyloniam pa baptizavit cum teneretur in carcere. Hos omnes Aurelianus princeps navi vetustae impositos, in altum mare deduci, et illic ligatis ad colla lapidibus mergi in profundum maris fecit. Alexandriae, sancti Apollonii presbyteri et aliorum quinq
Abbreviated transcription (Latin):
pud tirum cuutate: beatorũ martirum: quorũ numerũ
poluis di scientia collegit. Qui uibente diocletrano multis
nb traciti s: abhis diuna iurtute custoditi: post adatta
feritate ignis & ferri martiriũ consũmauer̃. Horũ glosam
multitudine incrtabat adiuctoriã tirannio & sillianꝰ: sede
apeleus atq linus ep̃i. ⁊ enobius quoq pb̃r: qui felici agone
una cunicis martirii palmã adeptus ẽ. In cipro insula: scbꝵ
potati. & nemesi. Alemannia: sci galli pb̃ri & confessoris

Expanded text:
d Tyrum civitatem, beatorum martyrum, quorum numerum solius Dei scientia colligit. Qui jubente Diocletiano, multis ribus traditi, sed ab his divina virtute custoditi, post addita feritate ignis et ferri, martyrium consummarunt. Horum gloriosam multitudinem incitabant ad victoriam Tyrannio et Silvanus, sed et Peleus atque Linus episcopi, Zenobius quoque presbiter, qui felici agone una cum eis martyrii palmam adeptus est. In Cypro insula, sanctorum Potamii, et Nemesii. Alemannia, sancti Galli presbiteri et confessoris
Abbreviated transcription (Latin):
atale publii ep̃i: qui scds post dionisium ariopagitam
atheniensium eccłam nobilit̾ rexit: & p̃clarus iuir tutibꝰ
ac doccrina p̃fulgens ob xp̃i martirium gloriosissimne corona¬
tur. Rome. passio scẽ agͣnecis uirginis: quȩ sub p̃fecto urb̃
simphidnio ignib iniecta s his ꝑ orationẽ eius extinctis.
gladio ꝑcussa. ẽ: Inhispaniis. ciuitate tarra cona: scõrum
martirũ. fructuosi ep̃i. augurii & eulogii diaconorũ: qui
tempore galieni primo incarcerẽ trusi. deinde flamiis
iniecti. exustis uinculis. manib in modũ crucis expansis
orantes ⁊ ut urerentur obtinuer̃: Trecas: sci patrocli martꝰ.¬

Expanded text:
ati Publii episcopi, qui secundus post Dionysium Areopagitam Atheniensium Ecclesiam nobiliter rexit, et praeclarus virtutibus, ac doctrina praefulgens, ob Christi martyrium gloriose coronatur. Romae, passio sanctae Agnetis virginis, quae sub praefecto Urbis Symphronio ignibus injecta, sed his per orationem ejus extinctis, gladio percussa est. In Hispaniis civitate Tarracona, sanctorum martyrum Fructuosi episcopi, Augurii et Eulogii diaconorum, qui tempore Galieni in primo carcere trusi, deinde flammis injecti, exustis vinculis, manibus in modum crucis expansis, orantes ut urerentur obtinuerunt. Trecas, sancti Patrocli martyr
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝓicitur de monasterio: si reuerti uoluerit:
spondeat prius omnẽ emendationẽ uicii ꝓ qͦ egressus ẽ:
& sic inultimo gradu recipiat᷑ : ut ex hoc eius humili-
tas comꝓbet᷑. Quod si denuo exierit: usq t̾cio ita recipi¬
atur. Iam uero postea: sciat sibi omnẽ reuersionis aditũ
denegari:

Expanded text:
aut projicitur, de monasterio, si reverti voluerit, spondeat prius omnem emendationem vitii, pro quo egressus est: et sic in ultimo gradu recipiatur; ut ex hoc humilitas ejus comprobetur. Quod si denuo exierit, usque tertio ita recipiatur, jam postea sciens omnem sibi reversionis aditum denegari.
Abbreviated transcription (Latin):
atł scõrum confessorum: torquati. tisefontis. secundi. in¬
dalecii. cȩcilii. esicii. eufrasii. Qui rome ascĩs apłis ep̃i ordi¬
nati sunt: & ad p̃dicandũ uerbum dĩ ad hispanias tunc
adhuc gentili errore implicatas directi Cumq diuersis
urbib eiangelirassent: & innumeras multitudines
xp̃i fidei subuigassent: torquatus accii. tisefon uergii. se¬
Apud insulã chium: beati isidori martiris. In cuiꝰ basilica
extat puteus: in quo & fertur iniectus: de cuiꝰ aqua in fir¬
mi sepus potati sanantur. Lamosaco: passio scõrũ. petri
et andree. pauli et dionisie.¬

Expanded text:
torum confessorum Torquati, Tesifontis, Secundi, Indalecii, Cecilii, Esicii, Eufrasii, qui Romae a sanctis apostolis ordinati, et ad praedicandum verbum Dei, ad Hispanias tunc adhuc gentili errore implicatas, directi sunt. Cumque diversis urbibus evangelizassent et innumeras multitudines Christi fidei subjugassent, Torquatus Acci, Tesifon Vergii, SeApud insulam Chium, beati Isidori martyris, in cujus basilica exstat puteus, in quo et fertur injectus, de cujus aqua infirmi saepius potati salvantur. Lamosacum, passio sanctorum Petri et Andreae, Pauli et Dionisi
Abbreviated transcription (Latin):
idẽm apłs ordinans p̾dicationisq ei uerbum cõmittens.
apud ephesiorum ciuitatẽ reliquit. Hic romã ꝑductus. atꝙ
ibi ꝓfide. ẽ xp̃i lapidatus: indeq ad loca ubi ordinatus fu
erat corpus eius delatum. ẽ: Cuuitate cumis: scẽ uiliane
iurginis. Que post uaria tormenta et carceris custodiam. palam
cum diabolo confixit. dem fiammas igniũ & ollam supans feruen¬
tem: capitis decollatione martiriũ consũmauit. Apudegiptũ.

Expanded text:
iscopum ordinans, praedicationisque verbum ei committens, apud Ephesiorum civitatem reliquit. Hic Romam perductus, atque ibi pro fide Christi lapidatus, inde ad loca, ubi fuerat ordinatus, corpus ejus delatum est. Civitate Cumis, sanctae Julianae virginis, quae post varia tormenta, et carceris custodiam, palam cum diabolo conflixit. Dein flammas ignium et ollam superans ferventem, capitis decollatione martyrium consum
Abbreviated transcription (Latin):
pud egiptum. ciuitate alexandria: beati philippi
ep̃i. patris scẽ eugenie uirginis Hic dignitatẽ p̃fec¬
turȩ deserens.: & baptismi gr̃am adhipiscens: episcopii
honorẽ postea assecutus. ẽ. Quẽ in oratione constitutũ
uissit ꝑhennius p̃fectus gladio uigulari: tempore uo-¬
lusiani & galieni imꝑatorum: Codem die. scĩ amati
pb̃ri et abbatis monasterii romarici: qͥ mirȩ abstinen-¬
tie & anachoretice uite sectator. uirtutũ & mira culoꝵ
ga iuustrẽ conuersationẽ dux andecauia sairuare

Expanded text:
pud Aegyptum civitate Alexandria, beati Philippi episcopi, patris sanctae Eugeniae virginis. Hic dignitatem praefecturae deserens, et baptismi gratiam adipiscens, episcopii honorem postmodum est assecutus; quem in oratione constitutum, jussit Perennius praefectus gladio jugulari, tempore Volusiani et Galieni imperatorum. Eodem die, sancti Amati presbyteri et abbatis monasterii Romarici, qui, mirae abstinentiae et anachoriticae vitae sectator, virtutum et miraculorum gratia illustrem conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
innauiculam: & p̃cedere eum transfretũ: donec diitte¬
ret turbas Discipulis siuis p̃cipit dñs transfretare: & cõ¬
pellit eos ut ascendant innauiculã: Quo sermone osten¬
ditur. inuitos eos a dño recessisse: dũ amore p̃ceptoris
nec puncto quidẽ temporis ab eo uolunt separari & di¬
missa turba: ascendit inmontẽ solus orare

Expanded text:
in naviculam, et praecedere eum trans fretum, donec dimitteret turbas. Discipulis praecepit transfretare, et compulit ut ascenderent naviculam: quo sermone ostenditur invitos eos a Domino recessisse: dum amore praeceptoris ne punctum quidem temporis ab eo volunt separari. Et dimissa turba, ascendit in montem solus orare
Abbreviated transcription (Latin):
N smirna: natale beati germanici martiris: Qui sub marco
antonino. et lucio aurelio. ꝑ grãm uirtutis dĩ metũ corporȩ
fraglitatis excludens. sponte p̃paratam bestiam ꝓuocalut sui
easteruit in corporari: Apud spoletum: sci pontiani martens.
renporib antonini imperatoris Quẽ iudex proxp̃o urebementies¬
imodugis cesum. uissit suꝑ carbones nudis gressib ambulare
mi buitu icesus: equileo et uncinis ferras ussuis ẽ suspendi
e incarcerem trudi: Ubi angłica uisitatione meriit conforta¬
rii ostq plumbo feruente ꝑfusus. tandem gladio ꝑcirssus ẽ.

Expanded text:
n Smirna, Natalis beati Germanici martyris, qui sub Marco Antonino et Lucio Aurelio, per gratiam virtutis Dei, metum corporeae fragilitatis excludens, sponte praeparatam bestiam provocavit: cujus ipso moriens, meruit incorporari. Apud Spoletum, sancti Pontiani martyris, temporibus Antonini imperatoris, quem judex pro Christo vehementissime virgis caesum, jussit super carbones nudis pedibus ambulare: a quibus nil laesus, equuleo et uncinis ferreis jussus est suspendi, et sic in carcerem trudi; ubi angelica visitatione meruit confortari - post quae plumbo fervente perfusus, tandem gradio percussus est.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o pascha usq adpentecosten ad sextã reficrant
fr̃s: & ad seram cęnent Apentec osten aut̃ tota esta¬
te si labores agrorum ñ habent monachi. aut nimietas
estatis ñ ꝑturbat: quarta & sexta feria ieiunent usq ad
nonã: reliquis uero dieb ad sextam prandeant. Que
prandii sexta si oꝑa in agris habuerint aut estatis fer¬
uor nimius fuerit. continuanda erit.: & in abbatis sit
ꝓiudentia: quisic omĩa temꝑet atq disponat. qualit̃¬
& anima saluent᷑.: et qd̾ faciunt fr̃s absq ulla murmura¬
tione faciant:. Ab idib aut̃ septembris. usq ad caput qua¬
dragesime: ad nonã semꝑ reficiant: In quadiagesima uͦ¬
usq ad pascha: ad uesꝑam reficiant: Ipsa autẽ uesꝑa sic a-¬
gatur. ⁊ ut lumine lucernȩ ñ indigeant reficientes: sed
luce adhuc diei omĩa consũment᷑: Sed & omi temꝑe siue
cenȩ siue refectionis hora sic temꝑetur: ut cũ luce fiant
omnuia.

Expanded text:
cto Pascha usque ad Pentecosten ad sextam reficiant fratres et sera coenent. A Pentecoste autem tota aestate, si labores agrorum non habent monachi, aut nimietas aestatis non perturbat, quarta et sexta feria jejunent usque ad nonam. Reliquis vero diebus ad sextam prandeant. Quae prandii sexta, si opera in agris habuerint, aut aestatis fervor nimius fuerit, continuanda erit, et in abbatis sit providentia. Et sic omnia temperet atque disponat, qualiter animae salventur, et quod faciunt fratres, absque justa murmuratione faciant. Ab idibus autem Septembris usque ad caput quadragesimae ad nonam semper reficiant. In quadragesima usque ad Pascha ad vesperam reficiant. Ipsa tamen vespera sic agatur, ut lumine lucernae non indigeant reficientes, sed luce adhuc diei omnia consummentur. Sed et omni tempore sive coenae, sive refectionis, hora sic temperetur, ut cum luce fiant omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
atł sancti patris nr̃i athanasii: alexandrine urbis ep̃i. et
confessoris: In huius ꝑsecutionẽ uniuersus pene conui¬
rauit orb̾: et cõmoti sunt principes t̾rȩ. gentes. regna. et
exercitus coierunt aduersus eum: Multaq arrianorum ꝑ¬
pessus insidiis. toto orbe profugus agitatur: nec ei ullus
tutus suꝑerat locus.: dum ad inuestigandũ eũ om̃s mo¬
uentur: Moritur autẽ quadragesimo & sexto anno sacer¬
dotii sui: post multos agones. multasq patienciȩ coronas.
tempore ualentiniani et ualentis Eodem die: scõrum sa¬
turnini. neapolis: qui in carcere quieuer: Apud castrum¬

Expanded text:
 sancti Patris nostri Athanasii, Alexandrinae urbis episcopi, et confessoris. In hujus persecutionem, universus pene conjuravit orbis, et commoti sunt principes terrae, gentes, regna, et exercitus cojerunt adversus eum, multaque Arianorum perpessus insidiis, toto orbe profugus agitur, nec ei ullus tutus ad latendum supererat locus, dum ad investigandum eum omnes moventur. Moritur autem quadragesimo et sexto anno sacerdotii sui, post multos agones, multasque patientiae coronas, tempore Valentiniani et Valentis. Eodem die, sanctorum Saturnini et Neopolis, qui in carcere requieverunt
Abbreviated transcription (Latin):
xurgamus gͦ tandem aliquando. excitante nos scrip¬
tura ac dicente: hora. ẽ. iam nos de somno surgere:
& aꝑtis oculis nr̃is ad deificũ lum̃ attonitis aurib audiamꝰ.
diuina cotidie clamans quid nos admoneat uox dicens
Hodie si uocem eiꝰ audieritis. nolite obdurare corda ur̃a:
& iterum: Qui habet aures audiendi audiat qͥd sp̃c

Expanded text:
urgamus ergo tandem aliquando excitante nos Scriptura, ac dicente: Hora est jam nos de somno surgere . Et apertis oculis nostris ad deificum lumen, attonitis auribus audiamus divina quotidie clamans quid nos vox admoneat. Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra . Et item: Qui hab
Abbreviated transcription (Latin):
rium consũmauerunt. Apud spoletum tusciȩ ciuita
tem: scĩ gregorii martiris & presbiteri: temporibꝰ dio¬
cletiani & maximiani imꝑatorũ: Qui primo fustib
nodosis cesus. ac deinde post craticulam & carcerem
cardis ferreis. in genibꝰ ꝑcussus: sed et ardentib lampa¬
dib platera incensus: tandem decollatus. ẽ: Ciuita

Expanded text:
rium consummaverunt. Apud Spoletum civitatem Tusciae, sancti Gregorii martyris et presbyteri, temporibus Diocletiani et Maximiani imperatorum, qui primo fustibus nodosis caesus, ac deinde post craticulam et carcerem cardis ferreis in genibus percussus, sed et ardentibus lampadibus per latera incensus, tandem decollatus est. Civita
Abbreviated transcription (French):
Tant qaussi gist ꝯme pasmee .
Ne puet il pas son uoloir faire.
Tel noute en a ⁊ tel contraire
Pour. un petit de duel nen rage.
Siserre trueue. le passage .
Quil nese puet detenz embatre
Ne pour lintier ne pour cõbatre
B ñ demian dure laluite:
Chascime nuit qͣnt il anuite
Tont fres reuient ala meslee
Mes laporte. est si fort pes lee
Si fort ferreez si fort close.
Qͥ ntrer ni puit por mile chose.
U ue nuit est si eschanfez.
Si com. latise li mausfez.
C un caninet apris li lerres
L i homicides li murtrierres

Expanded text:
Tant qu'ausi gist comme pasmee,  Tant qu'ausi gist comme pasmee,  N'en peut il pas son voloir faire.  Tel honte en a et tel contraire  Por un petit de duel n'enrage.  Si serré trueve le passage  Qu'il ne se puet dedenz embatre  Ne pour luitier ne pour combatre.  Bien demi an dure la luite.  Chascune nuit, quant il anuite,  Tous fres revient a la meslee,  Mais la porte est si fort pellee,  Si fort serree, si fort close  Qu'entrer n'i puet pour nule chose.  Une nuit est si eschaufez,  Si com l'atise li maufez,  Q'un canivet a pris li lerres,  Li omecides, li murtrieres
Abbreviated transcription (French):
Se ton se cours nai ⁊ taiue.
Ma chasteez est uiolee .
⁊ maine. morte ⁊ afolee.
Entel maniere. la. dolente
M l̾t se compleint ml̾t se dem̃te.
Se nr̃e dame uensouient
bñ uoit quaforce li couient. :
Brisier. son seint cõmandement
Uu petitet trop plengement.
Ici endroit par ler. lestuet ..
M es antrement estre nepnet.
Selemiracle uoil. retraire
S i com. la letre. le mesclaire.
S aucune foi chastes oreilles.
Se merueillent detes m̾ueilles.
Raisou nde pri que me. desfende
Quar dire estuet si com. lentẽde
a letre dit si com moi semble
Qant entreus .ii. furent enseble
La nuit p̃miere en un bian lit
Faire en cui da tout son delit.
Li es pousez com de sa fame
Mes si lagarde nr̃e dame
Qui ml̾t apele de boncuer
Quil ne la puet uaintre a ul̾ fuer
Q̾ q̃n uers li ses barons face.
Sachastee de riens nesface .
Puis que li cuers ne si assent
Li cors dordure ne se sent.
⁊ en la fin qͣnt. la lassee.

Expanded text:
Se ton secors n'ai et t'aiue,  Se ton secors n'ai et t'aiue,  Ma chasteé est vïolee  Et m'ame morte et affolee. »  En tel maniere la dolente  Mout se complaint, mout se demente.  Se Nostre Dame n'en souvient,  Bien voit qu'a force li couvient  Brisier son saint commandement.  Un petitet trop plengement  Ici endroit parler m'estuet,  Mais autrement estre ne puet  Se le miracle weil retraire  Si con la lettre le m'esclaire.  S'aucunes foiz chastes oreilles  S'esmerveillent de tiex merveilles,  Raison depri que me desfende,  Car dire estuet si c'om l'entende.  La lettre dit, si com moy samble,  Quant entr'euz deus furent ensamble  La nuit premiere en un biau lit,  Faire en cuida tout son delit  Li espousez com de sa fame.  Mais si la garda Nostre Dame,  Cui mout apele de doz cuer,  Qu'il ne la puet vaintre a nul fuer.  Que qu'envers li ses barons face,  Sa chasteé de rien n'esface.  Puis que li cuers ne s'i assent,  Li cors d'ordure ne se sent.  Et en la fin, quant la lassee
Abbreviated transcription (French):
Cele ne si nelt assencir
Qui ia atouchier ne sentir.
Ne quiert home ior quele uine
Mes a foliez a oidiue.:
L etient li peres ⁊ la mere .⁊
Assez labat ⁊ fiert li pere .
⁊ la mere ml̾t la les doie
L ameschine qui ml̾t sesfroie
A dont leur a ietoneuei.
L anision qu auoit uene⁊ :.
Mes li peres ne lentroit mie .
A inz tourne tout a trnferie.:
T ant latient courte ⁊ tant lesforce
Q̾ maugre sien afine force.
Au uarlet. la fet esponser .e
Ml̾t se ꝯmence a dololoser.
⁊ a compleindre en son corage.
Qant uoit outre. le mariage.
Hamere dieu uirge pucele .
F ait la lasse seq̃ur tantele.
Sancun secours de toi nesort.
T out le monde trouerai sort.
Ne truis nuli qui me consaut
Chascun me bat. chascin massaut
Chascun ma bau bist ⁊ assote. N
Chasque tient pour garce sote.
D once. dame seinte. marie.
Si sui dolente ⁊ esmarie
Ne saique dire ne que faire
Haute renie de bonaire.⁊
Daine piteuse uirge piue .

Expanded text:
Cele ne s'i vielt assentir  Cele ne s'i vielt assentir  Qui ja atouchier ne sentir  Ne quiert home jor qu'ele vive.  Mais a folie et a wisdive  Le tient li peres et la mere.  Assez la bat et fiert li pere,  Et la mere mout la laidoye.  La meschine, qui mout s'esfroye,  Adont leur a reconneüe  L'avisïon qu'avoit veüe.  Mais li peres ne l'en croit mie,  Ainz torne tout a trufferie.  Tant la tient corte et tant l'esforce  Que maugré sien, a fine force  Au vallet la fait espouser.  Mout se commence a doulouser  Et a complaindre en son corage  Quant voit outre le mariage.  « He ! mere Dieu, virge pucele,  Fait la lasse, sekeur t'ancele.  S'aucuns secors de toy ne sort,  Tout le monde trouverai sort.  Ne truis nului qui me consaut.  Chascuns me fiert, chascuns m'assaut,  Chascuns m'esbaubist et assote,  Chascuns me tient pour garce sote.  Douce dame sainte Marie,  Si sui dolente et esmarie  Ne sai que dire ne que faire.  Haute roÿne debonaire,  Dame piteuse, virge piue,