comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ filia. filia melior. Mulier omẽm masculũ susci¬
piens. meis intellegitꝰ᷑ qui dicunt: ego quidẽ sum
pauli. ego aut̃ apollo. ego uͦ cephe :. Filia melior.
in cantico cantioꝵ. ꝓxima eiꝰ inmedio filiarum. sicut
liliũ inmedio spinarum. De eo quod in ꝑuerbus
dictũ est : fili si sapiens fueris. tͥ sapiens eris: & ꝓoa¬
mis tuis. Si aut̃ malus euaseris. solus hauries mala.

Expanded text:
est filia melior filia. » Mulier omnem masculum suscipiens, in eis intelligitur qui dicunt, « ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae . » Filia melior iin Cantico canticorum proxima ejus in medio filiarum, « sicut lilium in medio spinarum . » Aliter in masiptum est: Fili, si sapiens fueris, tibi sapiens eris et proximis tuis: si autem malus euaseris, solus hauries mala,
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita discedat. Non nulli emĩ hoc est iudere qͦ sibi
ꝑ ueniendum sit : qͦd est &iã amare illud.&ibi ĩã t̾e
desiderare. Quod in cuiꝰ qnimo effectum suerit. neces¬
se ẽ ut libent̾ moriat᷑. Frustra itaq dicunt quidam
qͥ iã sanã fidem tenent. idõ se nolle mori ut ꝑfitiant.
cũ ipse ꝓfectus eoꝵ in eo ꝑfectus sit ut mori ueluit.
Sigͦ urrum loqͥ uolunt. ñdicant idõ mori nolo ut ꝓfitiã
sed ideo mori nolo quia parum feci. Itaq mori nolle
fidelib non consilium est ut ꝓfitiant. sedinchtiũ quod
parum ꝓ secerunt. Proinde quod nohint. ut ꝑ fectisint:

Expanded text:
Non enim hoc est videre quo sibi perveniendum sit, quod est etiam amare illud, et ibi jam esse desiderare: quod in cujus animo effectum fuerit, necesse est ut libenter moriatur. Frustra itaque dicunt quidam, qui jam sanam fidem tenent, ideo se nolle mori ut proficiant, cum ipse profectus eorum in eo profectu sit, ut mori velint. Si ergo verum loqui volunt, non dicant, Ideo mori nolo, ut proficiam; sed, Ideo mori nolo, quia parum profeci. Itaque mori nolle fidelibus non consilium est ut proficiant, sed indicium quod parum profecerint. Proinde quod nolunt, ut perfecti sint;
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet qͥd sperandũ. qͥd amandũ sit: qd̾ cũ fecero. ibi
brũ a me fieri. que enchiridion ut dicũt habeas. & de
tius manib ñ recẽdat: continens postulata. id ẽ qͥd sequẽ¬
dũ. maxime qͣd ꝓpt̾ diu̾sas pͥncipalit̾ hereses sit fugien¬
oũ. In qͣntũ ratio ꝓ religione contendat : uł qͥd ĩ ratio¬
nẽ cũ fides sit solaͣ conuenat. Qͥd pͥmũ quid ultimũ
teneat᷑: quȩ totiꝰ definitionis sũma sit : qd certũ ꝓpͥũq¬

Expanded text:
scilicet, quid sperandum, quid amandum sit. Quod cum fecero, ibi scilicet, quid sperandum, quid amandum sit. Quod cum fecero, ibi brum a me fieri, quem Enchiridion ut dicunt habeas, et de tuis manibus non recedat: continens postulata, id est, quid sequendum maxime, quid propter diversas principaliter haereses sit fugiendum; in quantum ratio pro religione contendat, vel quid in ratione, cum fides sit sola, non conveniat; quid primum, quid ultimum teneatur, quae totius definitionis summa sit; quod certum p
Abbreviated transcription (Latin):
est orbis terrarũ. Et quales uult apłs fieri: quibo
simplices autẽ in malo. Hominis autẽ sapientia: pie¬
tas est. Habes hoc inlibro scĩ iob. Nam ibi leg tt est sa¬
quod ipsa sapientia dixerie homini. ecce puco dest se¬
pient ia. Siautẽ queras quã dixerit eo loco pierate:
uistinctius in greco re peries theosebian qui est edi
cultus. Dicitur enĩ grece pietas & aliter id est eua¬
sebian. quo nomine significatur bonus cuttus. qa¬
uis &e hoc p̃cipue referatur ad colenđu dmntes d
chil est commodius illo nomine quo euidenter ei
cultus expressus est: cũ quid esset hominis sapien¬
tia diceretus. Queris ne aliqͥd dici breuitᷤ. qui petle
a ne ut breuit᷑ magna dicant᷑: An hoc ipsũ tibi for¬
tale defideras brernt᷑ aperiri: at q in sermonẽ breuẽ
caritate colendũ d̃m: ꝓfecto dicturus es breuiuꝰ hoc die¬
tum esse qũa uelles. ac demde petituruꝰ ea tͥ breuit̾ ex¬
plieari quȩ ad singula tͥa ista ꝑtineant: qͥd credendũ

Expanded text:
o s, pietas. Hominis autem sapientia pietas est. Habes hoc in libro sancti Job: nam ibi legitur, quod ipsa Sapientia dixerit homini, Ecce pietas est sapientia . Si autem quaeras quam dixerit eo loco pietatem, distinctius in graeco reperies θεοσέβειαν, qui est Dei cultus. Dicitur enim graece pietas et aliter, id est εὑσέβεια quo nomine significatur bonus cultus, quamvis et hoc praecipue referatur ad colendum Deum. Sed nihil est commodius illo nomine, quo evidenter Dei cultus expressus est, cum quid esset homini sapientia diceretur. Quaerisne aliquid dici brevius, qui petis a me ut breviter magna dicantur? An hoc ipsum tibi fortasse desideras breviter aperiri, atque in sermonem colligicharitate colendum Deum; profecto dicturus es, brevius hoc dictum esse quam velles: ac deinde petiturus ea tibi breviter explicari, quae ad singula tria ista pertineant; quid credendum
Abbreviated transcription (Latin):
ici non potest dilectissime fili laurenti qͦn¬
tum tua eruditione delectea. quantũꝙ
te cupiã esse sapientem: non ex eorũ nue¬
mero de quib dicitur. ubi sapiens ubi seri¬
ba ubi conquisitor huius scli. nonne
stultam fecit ds sapientiã huius mundi: s ex eorũ

Expanded text:
ici non potest, dilectissime fili Laurenti, quantum tua eruditione delecter, quamque te cupiam esse sapientem: non ex eorum numero de quibus dicitur, Ubi sapiens? ubi scriba? ubi conquisitor hujus saeculi? Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi ! sed ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
bio soies diligent̾: sciendo qͥd credi. qͥd sꝑari debeat. qͥd
amari. Hec enĩ maxime immouero sola ĩ religione
sequenda funt. His qͥ contͣ dicit. aut om̃mno a ap̃i no¬
mine alienꝰ est aut hereticꝰ. Hȩc sunt defendenda ratione
uł a senfib corporis inchoata: uel ab intelligentia mentis
inuenta. Qd̾ aũ nec corporeo sensu exꝑti sumꝰ. nec mente
asseqͥ ualuimꝰ ac ualemꝰ: eis sine ulla dubitatione crẽden¬
oa sunt testib. a qͥb ea quȩ diuina uocari tã meruit
scriptura confecta ẽ. qͥ ea siue ꝑ corpꝰ siue ꝑ ammũ diuinitꝰ
aduti. uł uidere uł etiã p̃uidere potuerunt. Cñ autẽ
initio fĩdei quȩ ꝑdilectionẽ oꝑat᷑ inbuta mens fuerit:
tendit bene uiuendo etiã ad speciẽ ꝑuenire: ubi ẽ
scĩs & ꝑfectis cordib nota ineffabilis pulchritũdo.
cuiꝰ plena uisio est fumira felicitas. hoc est nimirũ q̃d̾
reqͥris. qͥd pͥmũ qͥd ultimũ teneat᷑: inchoari fide. teneri¬

Expanded text:
ies, diligenter sciendo quid credi, quid sperari debeat, quid amari. Haec enim maxime, imo vero sola in religione sequenda sunt. His qui contradicit, aut omnino a Christi nomine alienus est, aut haereticus. Haec sunt defendenda ratione, vel a sensibus corporis inchoata, vel ab intelligentia mentis inventa. Quae autem nec corporeo sensu experti sumus, nec mente assequi valuimus aut valemus, eis sine ulla dubitatione credenda sunt testibus, a quibus ea quae divina vocari jam meruit, Scriptura confecta est: qui ea sive per corpus, sive per animum, divinitus adjuti, vel videre, vel etiam praevidere potuinitio fidei quae per dilectionem operatur, imbuta mens fuerit, tendit bene vivendo etiam ad speciem pervenire, ubi est sanctis et perfectis cordibus nota ineffabilis pulchritudo, cujus plena visio est summa felicitas. Hoc est nimirum quod requiris, quid primum, quid ultimum teneatur: inchoari fide,
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite uos ipsas contẽpnere feminȩ: filius dĩ exfemina natꝰ est
Nolite tam̃ amare carnalia : qͥa infilio dĩ nec masculus nec femi¬
na sumꝰ. Nolite amare tẽporalia. qͥa si bene amarent᷑: amar& ea
homo quẽ suscepit filius dĩ. Nolite timere contumelias. & crucẽ.
& mortẽ. qͥa sinocerent homini: n̾ea pateret᷑ homo. quẽ suscepit
filius dĩ. Hȩc om̃is hortatio. quȩ iãubiq p̃dicat᷑. ubiq uenerat᷑.
quȩ obȩdientẽ animã sanat: non e̾e̾t in reb humanis. sin̾ eent

Expanded text:
Nolite vos ipsas contemnere, feminae; Filius Dei natus ex femina est. Nolite vos ipsas contemnere, feminae; Filius Dei natus ex femina est. Nolite tamen amare carnalia; quia in Filio Dei nec masculus nec femina sumus. Nolite amare temporalia; quia si bene amarentur, amaret ea homo quem suscepit Filius Dei. Nolite timere contumelias et cruces et mortem; quia si nocerent homini, non ea pateretur homo quem suscepit Filius Dei. Haec omnis hortatio, quae jam ubique praedicatur, ubique veneratur, quae omnem obedientem animam sanat, non esset in rebus humanis,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut disceremꝰ ipso dnõ docente. infirmitates quas peccan¬
do collegimꝰ. recte faciendo posse sanari. Ostendebat᷑ enĩ nob̾
ad quã fragilitatẽ homo sua culpa ꝑuenerit: & ex qͦ fragilita¬
te diuino auxilio liberet᷑. Itaq filius dĩ hominẽ assũpsit.¬
& in illo humana ꝑpessus est. hȩc medicina hominũ tanta ẽ.:
qͣnta ñ potest cogitari Nam quȩ suꝑbia sanari potest. si humi¬
litate filii dĩ ñsanat᷑. Quȩ auaritia sanaripotest: si pauꝑ¬
tate filii dĩ nꝰsanatur: Quȩ iracundia sanari potest. si patien¬
tia filii dĩ ñsanat᷑. Quȩ impietas sanaripotest. quȩ carita¬
te filii dĩ n̾sanat᷑. Postremo quȩ timidas sanari potest. si
resurrectione corporis n̾sanatur:  Erigat spemsuã genus
humanũ. & recognoscat naturã suã : uideat qͣntũ locũ habeat in
oꝑib dĩ . Nolite uos ipsos contẽpnereuiri : filius dĩ uirũ suscepit

Expanded text:
tur, ut disceremus docente ipso domino infirmitates, quas peccantur, ut disceremus docente ipso domino infirmitates, quas peccando collegimus, recte faciendo posse sanari. ostendebatur enim nobis, ad quam fragilitatem homo sua culpa peruenerit et ex qua fragilitate diuino auxilio liberetur. itaque filius dei hominem adsumpsit et in illo humana perpessus est. haec medicina hominum tanta est, quanta non potest cogitari. nam quae superbia sanari potest, si humilitate filii dei non sanatur? quae auaritia sanariertate Filii Dei non sanatur? Quae iracundia sanari potest, si patientia Filii Dei non sanatur? Quae impietas sanari potest, si charitate Filii Dei non sanatur? Postremo quae timiditas sanari potest, si resurrectione corporis Christi Domini non sanatur? Erigat spem suam genus humanum, et recognoscat naturam suam; videat quantum locum habeat in operibus Dei. Nolite vos ipsos contemnere, viri; Filius Dei virum suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
te suscepit. Sunt autẽ stulti qͥ diet̃. Quare n pot̾at alit̾ sapien¬
na. & apeccatorib illa om̃a pateret᷑. Quib dicimꝰ. Poterat
om̃ino. sed si alit̾ faceret: similit̾ ur̃ȩ stultitiȩ displiceret
Si enĩ ñ apparer& oculis peccatoꝵ. lum̃ eiꝰ ȩt̃nũ utiq qđ ꝑ in teri¬
ores oculos uidet᷑. in qͥnatis m̃tib uideri ñ poss&: Nunc autẽ
qͥ a uisibilit̃ nos cõmonere dignatꝰ ẽ. ut ad inuisibilia p̃pararet.
displic& auaris. qͥa ñ aureũ corpus habuit . displic& impudicis.
entissime ꝑtulit. displic& delicatis. qͥa cruciatꝰ ẽ: displicet
timidis. qͥa mortuus est. Et ut n̾uitia sua uideant᷑ defendere.
ñ in homine dicunt sibi hoc displicere: sed infilio dĩ. Non enim
intelligt̃ qͥd sit ȩt̾nitas dĩ quȩ hominẽ assũpsit. & qđ ipsa hu¬
mana creat᷑a quȩ mutationib suis inpͥstinã firmitatẽ reuocaba¬

Expanded text:
te suscepit. Sunt autem stulti, qui dicunt: quare non poterat aliter sapiente suscepit. Sunt autem stulti, qui dicunt: quare non poterat aliter sapienna et a peccatoribus illa omnia pateretur? quibus dicimus: poterat omnino, sed si aliter faceret, similiter uestrae stultitiae displiceret. si enim non appareret oculis peccatorum, lumen eius aeternum utique, quod per interiores oculos uidetur, inquinatis mentibus uidere non possent. nunc autem quia uisibiliter nos commonere dignatus est, ut ad inuisibilia praepararet, displicet auaris, quia non aureum corpus habuit; displicet inpudicis, as patientissime pertulit; displicet delicatis, quia cruciatus est; displicet timidis quia mortuus est. et ut non uitia sua uideantur defendere, non in homine dicunt sibi hoc displicere, sed in filio dei. non enim intellegunt, quid sit aeternitas dei, quae hominem adsumpsit, et quid ipsa humana creatura, quae mutationibus suis in pristinam firmitatem reuocaba
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis arbitriũ dedit̾. Non enĩ e̾e̾t optimus. sidĩ prȩceptis
cari uolunt. Nam si nobiscũ fatent᷑ naturã nr̃am n̾sanari nisi
recte faciendo: fateant᷑ etiã ñ infirmari nisi peccando: Et ideo
nonẽ. crededũ. animã nram hoc eẽ qđ ds̃ est. qͥasiboe ẽet. nec
sua uoluntate. nec aliqua necessitate. indeterius mutaret᷑.
Qm̃ om̃i modo in cõmutabilis intelligit᷑ as̃. sed ab eis qͥñ in con¬
tentione & emulatione .&. uane głȩ cupiditate amant loqui
qđ nesciunt. sed humilitate xp̃iana sentiunt dedño in boni¬
¶tate.
& insimplicitate cordis quȩrt̃ illũ. Hanc gͦ inbecillitatẽ nram
susciꝑe dignatus est filius dĩ. & uerbũ caro factũ est. & habitaũ
in nobis: ñ qͥa ȩt̾nitas illa mutata est: sed qͥ a mutabilẽ creat᷑am.
mutabilib hominũ oculis ostendit. quã in cõmutabili maiesta¬

Expanded text:
uoluntatis arbitrium dedit. non enim esset optimus, si dei praeceptis uoluntatis arbitrium dedit. non enim esset optimus, si dei praeceptis cari uolunt. nam si nobiscum fatentur naturam nostram non sanari nisi recte faciendo, fateantur eam non infirmari nisi peccando. et ideo non est credendum animam nostram hoc esse, quod deus est, quia, si hoc esset, nec sua uoluntate nec aliqua necessitate in deterius mutaretur, quoniam omni modo incommutabilis intellegitur deus, sed ab eis, qui non in contentione et aemulatione et uanae gloriae cupiditate amant loqui quod nesciunt, sed humilitate christiana sentiunt de domino in bonitate  simplicitate cordis quaerunt eum. hanc ergo inbecillitatem nostram suscipere dignatus est filius dei, et uerbum caro factum est et habitauit in nobis: non quia aeternitas illa mutata est, sed quia mutabilem creaturam mutabilibus hominum oculis ostendit, quam incommutabili maiesta
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. in tegmine alarũ tuarũ sꝑabunt. In ebriabunt᷑ ab ubta¬
te domꝰ tuȩ . & torrente uoluptatis tuȩ potabis eos qm̃ apud te
est fons uitȩ. Talis ebrietas n euertit mentẽ. sed tam̃ rapit sursũ.
& obliuionẽ p̃stat om̃ium t̾renoꝵ. Sed si possumꝰ toto affectu
iã dicere quẽ ad modũ desiderat ceruus ad fontes aquarũ.
ita desiderat anima mea ad teds̃: qđ si forte adhuc ꝓpt̃ egritu¬
dines animȩ. quas de scłi amore concepit. nec gustare digni
sumꝰ quã dulcis ẽ. dñs: uel credamꝰ diuinȩ auctoritati. quam
uoluit ee inscript᷑is sc̃is defilio suo. qͥ factus ẽ. ei ex semine dauid
scđm carnẽ: sic̃ apłs loqͥtur. Om̃a enĩ ꝑipsũ facta sunt. sicut
in eugłio scriptũ ẽ. & sine ipso factũ ẽ. nihil: qͥ nr̃ȩ in becillitatis
misertus est. Quã inbecillitatẽ. ñ eiꝰ oꝑe. sed nr̃a uoluntate
meruimꝰ. Nã ds̃ hominẽ in ext̾minabilẽ fecit. & ei liberum

Expanded text:
nebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos. Quoniam apud te est fons vitae . Talis ebrietas non evertit mentem, sed tamen rapit sursum, et oblivionem praestat omnium terrenorum: sed si possumus toto affectu jam dicere, Quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, deus. Quodsi forte adhuc propter aegritudines animae, quas de saeculi amore concepit, nec gustare sumus idonei quam dulcis est dominus, uel credamus diuinae auctoritati, quam uoluit esse in scripturis sanctis de filio suo, qui factus est ei ex semine Dauid secundum carnem, sicut apostolus in euangelio scriptum est, et sine ipso factum est nihil. qui nostrae inbecillitatis misertus est: quam inbecillitatem non eius opere, sed nostra uoluntate meruimus; nam deus hominem inexterminabilem fecit et ei liberum
Abbreviated transcription (Latin):
Nam om̃is creat᷑a uelit. nolit. uni dõ & dño suo subiecta est.
sed hoc ammonemꝰ ut tota uoluntate seruiamꝰ dũo dõ nr̃o.
qm̃ iustus liberalit̃ seruit : in iustus autem cõpeditus feruit¬

Expanded text:
nam omnis creatura, uelit nolit, uni deo et domino suo subiecta est. nam omnis creatura, uelit nolit, uni deo et domino suo subiecta est. sed hoc admonemur, ut tota uoluntate seruiamus domino deo nostro, quoniam iustus liberaliter seruit, iniustus autem conpeditus seruit
Abbreviated transcription (Latin):
ipsereꝓb inueniar. Itẽ dicit Imitatores mei estote: sic̃ & ego xp̃i
Quare intelligendũ ẽ. etiã ipsũ apłm insem& ipsũ triũ phasse de
potestatib huiꝰ mundi: sic̃ dedño dixerat. cuiꝰ se imitatorẽ ẽȩ ꝓfitet᷑.
Imitem᷑ gͦ & nos illũ sic̃ hortat᷑. &. castigemꝰ corpꝰ nr̃m & inserui¬
tutẽ redigamꝰ. simundũ uolumꝰ uincere : qͥaꝑ illicitas delectati¬
ones suas & pompas. & ꝑnitiosã curiositatẽ nobis dominari potest
hic mundus: id est ea quȩ in hoc mundo ꝑnitiosa delectatione con¬
ligant amatores rerũ tẽporaliũ. & di abolo atq. angłis eiꝰ serui¬
re cogunt. quib om̃ib sirenuntiamꝰ : redigamꝰ inseruitutẽ corpꝰ
nr̃m: Sedneqͥs forte hoc ipsũ quȩrat quomͦ fiat. ut corpꝰ nr̃m
seruituti subiciamꝰ. facile intelligi & fieri potest: sipͥus nos¬
m& ipsos subiciamꝰ dõ bona uoluntate. & sincera caritate

Expanded text:
ipse reprobus inueniar; item dicit: imitatores mei estote, sicut et ego Christi. ipse reprobus inueniar; item dicit: imitatores mei estote, sicut et ego Christi. quare intellegendum est etiam ipsum apostolum in semet ipso triumphasse de potestatibus huius mundi, sicut de domino dixerat, cuius se imitatorem esse profitetur. imitemur ergo et nos illum, sicut hortatur, et castigemus corpus nostrum et in seruitutem redigamus, si mundum uolumus uincere, quia per inlicitas delectationes suas et pompas et perniciosam curiositatem nobis dominari potest hic mundus, id est ea, quae in hoc mundo perniciosa delectatione conligant amatores rerum temporalium et diabolo atque angelis eius seruire cogunt: quibus omnibus si renuntiauimus, redigamus in seruitutem corpus nostrum. Sed ne quis forte hoc ipsum quaerat, quomodo fiat, ut corpus nostrum seruituti subiciamus, facile intellegi et fieri potest, si prius nos ipsos subiciamus deo bona uoluntate et caritate sincera.
Abbreviated transcription (Latin):
talia neqͥtiȩ incȩlestib: & ꝓbauimꝰ etiã istũ aerẽ t̃rȩꝓximũ
cȩlũ uocari. oport& credẽ adũsus diabolũ & angłos ei nos
dimicare. qͥ gaudent ꝑ turbationib nr̃is. Nã ipse apłs alio
loco diabolũ pͥncipẽ potestatis aeris huiꝰ appellat. quãuis
ille locus ubi ait̾. spiritalia neqͥtiȩ incȩlestib possit & alit̃
intelligi. ut ñ ipsos p̃uaritores angłos incȩlestib ẽe dixerit .
sednos: potius deqͥb alio loco dicit. conũsatio nr̃a incelis ẽ.: ut
nos in cȩlestib constituti. idest inspiritalib p̃ceptis dĩ ambu¬
lantes. dimicemꝰ adũsus spiritalia neqͥtiȩ. que nos inde conant᷑
abstrahere. Magis gͦ illud quȩrendũ ẽ. qͦmͦ adũsus eos qͦs nuidemꝰ
pugnare. possimꝰ & iuincere: neputent stulti adũsus aerẽ nos deb̾e
certare. doc& itaq ipse apłs dicens. Nonsic pugno quasi aerẽ cȩdeis.
sedcastigo corpismeũ & inseruitutẽ redigo. neforte aliis p̃dicans.

Expanded text:
 probauimus etiam istum aerem terrae proximum caelum uocari, oportet credere aduersum diabolum et angelos eius nos dimicare, qui gaudent perturbationibus nostris. nam et ipse apostolus alio loco diabolum principem potestatis aeris huius appellat. quamuis ille locus, ubi ait: spiritalia nequitiae in caelestibus, possit et aliter intellegi, ut non ipsos praeuaricatores angelos in caelestibus esse dixerit, sed nos potius, de quibus alio loco dicit: conuersatio nostra in caelis est, ut nos in caelestibus constituti, id est in spiritalibus praeceptis dei ambulantes dimicemus aduersus spiritalia nequitiae, quae nos inde conantur abstrahere. magis ergo illud quaerendum est, quomodo aduersus eos, quos non uidemus, pugnare possimus et uincere, ne putent stulti aduersus aerem nos debere certare. Docet itaque ipse apostolus dicens: non sic pugno quasi aerem caedens; sed castigo corpus meum et in seruitutem redigo, ne forte aliis praedicans
Abbreviated transcription (Latin):
c̃oꝵ corpora. ⁊ pͣcipue beatoꝵ martirũ reliqͥas. acsi ap̃i
menbra sincerissime honoranda. ⁊ basilicas eoꝵ nominib
appellatas. uel loca eoꝵ diuino cultui mancipata. affec̃tu pi¬
issimo ⁊ deuotione fidelissima adeundas. Siqͥs contͣ hanc
Hullũ cathecuminũ qͣmius ĩ bonis oꝑib defunctũ. uitã
et̾nã habere credimꝰ. excepto martyrio. ubi tota baptis¬
ii sacram̃ta cõplent᷑. Baptizandus confitet᷑ fidẽ suam
corã sacerdote. ⁊ int̾rogatꝰ respondet: hoc ⁊ martyr corã ꝑse¬
cutore facit. qͥ ⁊ confitet᷑ fidẽ. ⁊ int̾rogatꝰ respondet. Ille post
ristia in ꝯmemoratione mortis dm: hic ipsi xp̃o ꝯmorit᷑.
Ille ꝯfitet᷑ se mundi actib renuntiaturũ: hic iꝑsi renun¬
lunt᷑ imagine: s uinũ cũ aqͣ mixtũ. Qͥa ⁊ uinũ fuit in
redẽptionis nr̃ȩ misterio. cũ dicit. ñ bibã amodo de hoc
genimine uitis: ⁊ aqͣ mixtũ post cenã qđ dabat᷑. s ⁊ de

Expanded text:
 corpora, et praecipue beatorum martyrum reliquias ac si Christi membra, sincerissime honoranda, et basilicas eorum nominibus appellatas, velut loca divino cultui mancipata, affectu piissimo et devotione fidelissima adeundas. Si quis contra haNullum catechumenum, quamvis in bonis operibus defunctum, vitam aeternam habere credimus, excepto martyrio, ubi tota baptismi sacramenta complentur. Baptizandus confitetur fidem suam coram sacerdote, et interrogatus respondet; hoc et martyr coram persecutore facit qui et confitetur fidem suam, et interrogatus respondet. Ille post ristiae in commemoratione mortis Domini; hic ipsi Christo commoritur. Ille confitetur se mundi actibus renuntiaturum; hic ipsi renunluntur imagine, sed vinum cum aqua mixtum; quia et vinum fuit in redemptionis nostrae mysterio, cum dixit: Non bibam amodo de hoc genimine vitis ; et aqua mixtum, non
Abbreviated transcription (Latin):
docuit floriꝰ. nͨ ex malo ⁊ bono ꝯpacta. ut manicheus
blasphemat: s cũ sit creatione bona. arbitͥo anime ef¬
ficit᷑ nob̃ uł bona uł mala. nͨ ꝯmunicatione fubstantiȩ.
s ex secutionis mercede. Ipsa enĩ qͣ stabit ante tͥbiinal
ip̃i. ĩ ꝗͣ ꝑferat anima ꝓpͥa corporis ꝓut gessit siue boñ siue malũ.¬

Expanded text:
docuit Florianus; nec ex malo et bono compacta, ut Manichaeus blasphemat. Sed cum sit creatione bona, arbitrio animae efficitur nobis vel bona, vel mala, non immutatione substantiae, sed exsecutionis mercede. Ipsa enim est quae stabit ante tribunal Christi, in quo perferat anima propria corporis, prout gessit, sive bonum, sive malu
Abbreviated transcription (Latin):
irginitas ut̾q bono p̾cessior ẽ. qͥa ⁊ nat᷑am ucit ⁊ pugnã.
Nam nat̾am. corꝑoris integritate: pugna. castimoii: pacer
Iaronri in cibo cũ gratũ actione sumere. q̇ͥeqͥa ãs edendũ
precepit. Abstinere autẽ ab aliqͥb ñ qͣli a malis s qurt
necesariis ñ ÷ malũ. Moderari uͦ carniũ usũ ꝓ necssitateꝵ⁊ te
fornicationi cõparandas aut stupro: n ÷ ap̃ianoꝵ. Sibos¬
qͦꝙ ẽredlere malos. uel mali causas creare ꝑcipientib. ñ est

Expanded text:
irginitas utroque bono pretiosior est, quia et naturam vincit et pugnam. Nam naturam corporis integritate, pugnam castimoniae pace. Bonum est in cibo cum gratiarum actione sumere quidquid Deus edendum praecepit; abstinere autem aliquibus, non quasi a malis, sed quasi non necessariis, non est malum. Moderari vero carnium usum pro necfornicationi comparandas, aut stupro; cibos vero credere malos, vel mali causa creari percipientibus, non est
Abbreviated transcription (Latin):
turas diuinas ñ intelligentẽ. undesint incȩlo rectores tene¬
brarũ: ut cũ respondere ñ potuerit. traducat᷑ ab eis ꝑcuriosi¬
tatẽ : qͥa om̃is anima indocta curiosa ẽ. Qui autẽ fidẽ catholicã
benedidicit. & bonis morib & uera pietate munitꝰ ẽ : quã uis

Expanded text:
turas diuinas non intellegentem, unde sint in caelo rectores teneturas diuinas non intellegentem, unde sint in caelo rectores tenebrarum, ut, cum respondere non potuerit, traducatur ab eis per curiositatem, quia omnis anima indocta curiosa est. qui autem fidem catholicam bene didicit et bonis moribus et uera pietate munitus est, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
ut simplices animas fallant: Sed qͥs tã simplexẽ. ut ista n̾sentiat
ẽẽ sacrilega: quib affirmant om̃ipotentẽ dm̃ necessitate fuisse¬
oppressũ : ut partẽ suã bonã & innocentẽ. tantis cladib obruendã.
& tanta inmunditia inqͥnandã dar&. & ñ totã liberauere posse.
& qđ lib̾are ñ pot̃it. ȩt̃nis uinculis conligar& Quis gͦ ista ñ exe¬
cretur : Quis ñ intelligat impiã ee & nefandã  Sed illi qͣndo
capiunt homines. ñ prius istadict̃. Que si dicerent riderent᷑. aut
fugarent᷑ ab hominib. sed eligunt capitula descript᷑is quȩ simpli¬
ces homines ñ intelligt̃. & ꝑ illa decipiunt animas imꝑitas.
quȩrendo undesit malũ. sic̃ in isto capitulo faciunt. qđ ab apło
scriptũ est. rectores harũ tenebrarũ. & spiritalia nequitiȩ in
cȩlestib Quȩrt̃ enĩ deceptores illi & in t̾rogant hominẽ scrip¬

Expanded text:
ut simplices animas fallant. sed quis tam simplex est, ut.ista non sentiat ut simplices animas fallant. sed quis tam simplex est, ut.ista non sentiat esse sacrilega, quibus affirmant omnipotentem deum necessitate oppressum esse, ut partem suam bonam et innocentem tantis cladibus obruendam et tanta inmunditia inquinandam daret et non totam liberare posset et quod liberare non potuerit, aeternis uinculis conligaret? quis ergo ista non execretur? quis non intellegat inpia esse et nefanda? sed illi quando capiunt homines, non ista prius dicunt — quae si dicerent, riderentur aut fugerentur ab omnibus — sed eligunt capitula de scripturis, quae simplices homines non intellegunt, et per illa decipiunt animas inperitas quaerendo, unde sit malum. sicut in isto capitulo faciunt, quod ab apostolo scriptum est: rectores harum tenebrarum, et spiritalia nequitiae in caelestibus. quaerunt enim deceptores illi et interrogant hominem scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris qd nefasẽ. eredere. Neq hoc solũ sedetiã illos qui uicti sunt factos
eẽ meliores: quia furor eorũ comp̃ssus ẽ. Dĩ aut̃ naturã quȩ uicit: facram
ee miserrunã. Dicunt enim eam ꝑ ipsam cõmixtionẽ ꝑdidisse intellec¬
tum & beatitud inẽ suã & magnis errorib & c̃ladib ee implicatã. Quã
si aliquando uł totã purgari dicerent. magnã tam̃ impietatẽ contra oĩ.¬
potentẽ dm̃ affirmarent: cuiꝰ partẽ credent tanto tempore in erroribꝰ
& poenis ẽẽ iactatã sine aliquo peccati crimine. Nunc uͦ infelices adhuc
aud ent dicere. nec totã posse purgari. & ipsã partẽ quȩ purgari nͦ
potuerit ꝓficere ad uinculũ : ut inde inuoluat᷑ & in liget᷑ ma¬
litiȩ sepulchrũ. & sic ibi semꝑsit pars ipsa dĩ misera quȩ nihil
peccauit : & affligit᷑ in ȩt̾nũ carcere tenebrarũ. Hoc illi dicunt:

Expanded text:
tenebris: quod nefas est credere. neque hoc solum, sed etiam illos, qui uicti sunt, factos tenebris: quod nefas est credere. neque hoc solum, sed etiam illos, qui uicti sunt, factos esse meliores, quia furor eorum conpressus est; dei autem naturam, quae uicit, factam esse miserrimam. dicunt enim eam per ipsam commixtionem perdidisse intellectum et beatitudinem suam et magnis erroribus et cladibus esse inplicatam. quam si aliquando uel totam purgari dicerent, magnam tamen inpietatem contra omnipotentem deum adfirmarent, cuius partem crederent tanto tempore in erroribus ac poenis esse iactatam sine aliquo peccati crimine. nunc uero infelices audent adhuc dicere nec totam posse purgari; et ipsam partem, quae purgari non potuerit, proficere ad uinculum, ut inde inuoluatur et inligetur malitiae sepulcrum, et sic ibi semper sit pars ipsa dei misera, quae nihil peccauit et affigitur in aeternum carceri tenebrarum. hoc illi dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑. lđo& in alio loco dicit. Euistis aliquando tenebrae.
rib: iustificati erant. Non ergo arbitremur in sũmo cȩlo
habitare diabolũ cũ angłis suis unde lapsum ẽẽ credimꝰ Sic enĩ er¬
rauerunt manichei . qui dicunt ante mundi constitutionẽ fuisse
gentẽ tenebrarũ. quȩ contradm̃ rebellaũ Inquo bello credunt
miseri om nipotentẽ dm ñsibi alit̾ potus seuincere. nisi partem
suam cont̾ra eam gentẽ mitteret. cuius gentis pͥncipes sic̃ illi dicunt
deuorauerunt partẽ dĩ& temꝑatisunt: ut posset de illis mnundus fa¬
bricari. sic dicunt dm ꝑuenisse aduictoriã. cum magnis calamitatib
& crutiatib & miseriis m̃broꝵ suoꝵ. Quȩ m̃bra dicunt ẽẽ commixta
tenebrosis uiscerib pͥncipũ illorũ ut eos temꝑarent. & a furore compes¬
cerent E tñ intelligunt tansacrilegã e̾e sectã suã. ut credant ominipo¬
tentẽ dm̃ ñ ꝑcreaturã quã fecerit. sed ꝑipsam naturã suã bellasse cũ

Expanded text:
o et alio loco dicit: fuistis enim aliquando tenebrae, ribus iustificati erant. non ergo arbitremur in summo caelo habitare diabolum cum angelis suis, unde lapsum esse credimus. Sic enim errauerunt Manichaei, qui dicunt ante mundi constitutionem fuisse gentem tenebrarum, quae contra deum rebellauit: in quo bello credunt miseri omnipotentem deum non sibi aliter potuisse succurrere, nisi partem suam contra eam gentem mitteret. cuius gentis principes, sicut illi dicunt, deuorauerunt partem dei et temperati sunt, ut posset de illis mundus fabricari. sic dicunt deum peruenisse ad uictoriam cum magnis calamitatibus et cruciatibus et miseriis membrorum suorum: quae membra dicunt esse commixta tenebrosis uisceribus principum illorum, ut eos temperarent et a furore compescerent. et non intellegunt tam sacrilegam esse sectam suam, ut credant omnipotentem deum non per creaturam, quam fecerit, sed per ipsam naturam suam bellasse cum
Abbreviated transcription (Latin):
mundi: cũ renuntiat᷑ corruptelis & pompis. & angłis eius. ldeoq ipse dãð¬
triumphantẽ naturã hominis portans. ait. Scitote quia ego uici mun¬
dum. Multi autẽ dicunt. Quomͦ possumꝰ uincere diabolũ. quẽ ñ uide¬
ml ed habemꝰ magistrũ qͥnob̾ demonstrare dignatꝰ ẽ qͣmͦ inusibiles
hostes uincant᷑. Deillo enim dic̃ apłs. Excuens se carnẽ. pͥncipatꝰ & potes¬
tates exemplauit. fidutialit̾ triũphans eos insemet ipso: Ibi enĩ uin¬
cunt᷑ inimicȩ nob̾ inuisibiles potestates. ubi uincunt᷑ inuisibiles cu¬
piditates. Et ideo quia in nob̾ ipsis uincimꝰ temporaliũ rerũ cupi¬
nat in homine. Quando enĩ dictũ ẽ diabolo. t̾ram manducabis. dictũ ẽ
peccatori t̾ra es & int̾ram ibis. Datꝰ ẽ gͦ incibũ diaboli peccator Non simꝰ
t̾ra si nolumꝰ manducari aserpente. Sic̃ enĩ qđ manducamꝰ in nr̃m os¬

Expanded text:
mundi, cum renuntiatur corruptelis, et pompis, et angelis ejus. Ideoqmundi, cum renuntiatur corruptelis, et pompis, et angelis ejus. Ideoqtriumphantem naturam hominis portans, scitote, inquit, quia ego uici mundum. Multi autem dicunt: quomodo possumus uincere diabolum, quem non uidemus? sed habemus magistrum, qui nobis demonstrare dignatus est, quomodo inuisibiles hostes uincantur. de illo enim dixit apostolus: exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. ibi ergo uincuntur inimicae nobis inuisibiles potestates, ubi uincuntur inuisibiles cupiditates. et ideo quia in nobis ipsis uincimus temporalium rerum cupinat in homine. Quando enim dictum est diabolo, Terram manducabis; dictum est peccatori, Terra es, et in terram ibis . Datus est ergo in cibum diabolo peccator. Non simus terra, si nolumus manducari a serpente. Sicut enim quod manducamus, in nostru
Abbreviated transcription (Latin):
manducari a serpente. Quisqius itaq timet illũ ignẽ qͥ ꝑat᷑ ẽ diabolo
& angłis eius det oꝑam triũ phare deillo insemet ipso: Eos enim qͥ foris nos
oppugnant. intꝰ uincimꝰ uincendo concupiscentias ꝑquas nob̃ dñantu&
Etquos inuenerint sui similes. secũ adpęnas trahunt ðic & apłs dic̃. quod
insemet ipso pugnet adũsus potestates extĩores. Ait enĩ Non ẽ nobis
conbctatio adũsus carnẽ & sanguinẽ. s adũsus pͥncipes & potestates
huius mundi. harũ tenebrarũ. adũsus sp̃italia neqͥtiȩ incelestibus
Sicut enĩ scriptura dicit multis locisintonuit de cęlo dñs. & aues
cȩli. & uolatilia cęli. cũ manifestũ sit auesinaereuolitare. & nos
in consuetudinẽ hunc atrẽ cȩlũ appellamꝰ. Nã cũ desereno uel
nubilo quȩrimꝰ. dicimꝰ aliquando qualis ẽ aer. aliquando qͣle
ẽcelũ. Hoc dixi. ne quis existi& ibi habitare mala demonia:

Expanded text:
manducari a serpente\'. quisquis itaque timet illum ignem, qui paratus est diabolo et angelis eius, det operam triumphare de illo in semet ipso. eos enim, qui foris nos oppugnant, intus uincimus uincendo concupiscentias, per quas nobis dominantur. et quos inuenerint sui similes, secum ad poenas trahunt. Sic et apostolus dicit, quod in semet ipso pugnet aduersus potestates exteriores. ait enim: non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus principes et potestates huius mundi, rectores harum tenebrarum, aduersus spiritalia nequitiae in eaelestibus. sicut etiam scriptura dicit multis locis: et intonuit de caelo dominus, et: aues caeli, et: uolatilia caeli, cum manifestum sit aues in aere uolare. et nos in consuetudine hunc aerem caelum appellamus; nam cum de sereno uel nubilo quaerimus, aliquando dicimus: qualis est aer? aliquando: quale est caelum? hoc dixi, ne quis existimet ibi habitare mala daemonia,
Abbreviated transcription (Latin):
inc accedit qđ peccata qͣmius magna & horrenda. cũ in consue¬
tudinẽ uenerint. aut parua aut nulla eẽ credunt᷑: usq adeo
ut ñ solũ ñ occultanda. uerũetiã predicando diffamanda uid̾eant᷑.
qͣndo sicut scͥptũ ẽ. laudat᷑ peccator in desideriis animȩ suȩ. & qͥ iniqͣ
gerit benedicit᷑. Talis in diuinis libris iniqͥtas clamor uocat᷑. sicut

Expanded text:
c accedit quod peccata, quamvis magna et horrenda, cum in consuetudinem venerint, aut parva aut nulla esse creduntur; usque adeo ut non solum non occultanda, verum etiam praedicanda ac diffamanda videantur, quando, sicut scriptum est, Laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit ben
Abbreviated transcription (Latin):
ue & quanta cõmisisti. qͣm gͣuia crimina. qͣm numerosa
delicta. & pene in melius nec dũ uitã mutasti. nͨdum conu̾¬
sationẽ utilit̾ correxisti. Ecce enĩ ut cernis. mala semꝑ consue¬
tudine obligatus teneris. Conaris exsurgere: s peccatoꝵ one¬
re p̃grauatus relaberis. Qid gͦ agendũ ẽ. quando de p̃teritis
certa dãpnatio inminet. de p̃sentib em̃datio nulla succurrit:
nisi ut ñ ãmittant᷑ rerũ tẽporaliũ uoluptates. dũ consequi
nequeunt fut̃i scłi oblectationes: Spei fiducia respond̾.¬

Expanded text:
et quanta commisisti, quae gravia crimina, quae innumerosa delicta, et pene in melius necdum vitam mutasti, necdum conversationem utiliter correxisti? Ecce enim, ut cernis, mala semper consuetudine obligatus teneris. Conaris exsurgere, sed peccatorum oneribus praegravatus, relaberis. Quid ergo agendum est quando de praeteritis certa damnatio imminet, de praesentibus nulla emendatio succurrit, nisi ut non amittantur rerum temporalium voluptates, dum consequi culi oblectationes? SPEI FIDUCIA RESPOND
Abbreviated transcription (Latin):
cõplent. qͣmuis ħ multis militib fecerint. E ĩ nr̃is litteris legit᷑. Ota
gͦ ad łm ut auferat a nob̾ serꝑentẽ. ñ ait serpentes quos patiebat᷑ ppłs.
ut hoc dic̾et. & ĩnim̾ abilia talia. Cũ uͦ & illud originale unũ plurali
numero significat᷑ qͦndo dicimꝰ ĩ peccatoꝵ remissione baptizari
paruulos. nͨ dicimꝰ in remissione peccati: Illa ẽ econtrario lo¬
cutio. qͣ ꝑ plurale̾ significat᷑ numerꝰ singularis. sicut in e¬
uuangłio herode mortuo dictũ ẽ. Mortui sunt enĩ qͥ q̃re¬
bant animã pueri. Non dictũ ẽ. mortuus ẽ. & in exod̾o.
fecerunt inqͥt sibi dõs aureos. cũ unũ uitulũ fecerint. de qͦ dixert̃.
hii sunt dii tui isrł. qͥ te eduxert᷑ de t̾ra egipti. E hͥ pluralẽ ponentes

Expanded text:
 multis militibus fecerint. Et in nostris Litteris legitur, Ora ergo ad Dominum, ut auferat a nobis serpentem ; non ait serpentes, quos patiebatur populus, ut hoc diceret: et innumerabilia talia. Cum vero et illud originale unum plurali numero significatur, quando dicimus in peccatorum remissionem baptizari parvulos, nec dicimus in remissionem peccati; illa est e contrario locutio, qua per pluralem significatur numerus singularis. Sicut in Evangelio Herode mortuo dictum est, Mortui sunt enim qui quaerebant animam pueri : non dictum est, mortuus est. Et in Exodo, Fecerunt, inquit, sibi deos aureos; cum unum vitulum fecerint, de quo dixerunt, Hi sunt dii tui Israel, qui eduxerunt te de terra Aegypti : et hic pluralem ponentes
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ disceremꝰ qđ in nr̃a sꝑare deberemꝰ: noluit alienis de monstra¬
re. sed suis. Alienis dico. ñ natura seduitio : qđ semꝑ contra
naturã est. Mortuus ẽ . gͦ in conspectu hominũ. resurrex̃
aut̃ in conspectu filioꝵ hominũ .: qͥa mors ad hominẽ ꝑti

Expanded text:
eius disceremus, quid in nostra sperare deberemus, noluit alienis demonstraeius disceremus, quid in nostra sperare deberemus, noluit alienis demonstrare, sed suis. alienis dico, non natura, sed uitio, quod semper contra naturam est. mortuus est ergo in conspectu hominum, resurrexit autem in conspectu fil
Abbreviated transcription (Latin):
sannabant me: locuti st̃ labiis & mouert caput Sꝑauit
in dnõ eru&eũ : saluũ faci& eũ. qm̃ uult eũ hoc inlabu
ñ in corde dixert̃. insultando qđ non fuer& ñ credendo qđ
futum e̾e̾t Factũ ẽ. autẽ & hoc: sed sic̃ fueri oportebat
infilio hominis. in quo spes ȩt̃nȩ uitȩ fuerat reuelanda
ad nouũ ꝑtinens testam̃tũ: ñsic̃ illi expectabant & qđ
fieri ñ uidebant tãquã suꝑato insultabant. ꝑtinentes
ad testam̃tũ uetus. & hominẽ inquo om̃s moriuntur.
n ad filiũ hominis in qͦ om̃s uiuificant᷑ Mortẽ quippe
intulit homo sibi filioq hominis: uitã uͦ attulit homi¬
ni moriens & resurgens filius hominis. Obꝓbriũ ho¬
minũ & abnectio plebis usq ad mortẽ. Hoc enĩ uoluit in
conspectu in imicoꝵ pati quo eũ tã quã derelictũ puta¬
aliã querere felicitatẽ. quȩnc̃ ẽ. infide : postea uerit
quã ñ sic̃ nr̃am in longũ differre oporgebat. ut in exẽplo carnis

Expanded text:
locuti sunt labiis, mouerunt caput: Sperauit in deum, eruat eum, saluum faciat eum, quoniam uult eum. hoc in labiis, non in corde dixerunt insultando, quod non fieret. non credendo, quod futurum esset. factum est autem et hoc, sed sicut fieri oportebat in filio hominis, in quo spes aeternae uitae fuerat reuelanda ad nouum pertinens testamentum, non sicut illi expectabant. et quia fieri non uidebant, tamquam superato insultabant pertinentes ad testamentum uetus et hominem. in quo omnes moriuntur, non ad filium hominis, in quo omnes uiuificabuntur. mortem quipintulit homo sibi filioque hominis; uitam uero attulit homini moriens et resurgens filius hominis, opprobrium hominum et abiectio plebis usque ad mortem. hoc enim uoluit in conspectu inimicorum pati, quo eum tamquam derelictum putaaliam quaerere felicitatem, quae nunc est in fide, postea uero erit non sicut nostram in longum differri oportebat, ut in exemplo carnis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is suꝑb lã nẽ attende ubi sit fructꝰ. uel qđ derelictꝰ
est neexaudiret᷑ ꝓt̃rena felicitate . non ad insipientiã
sedut sapemꝰ ꝗđ noui testam̃ti grã desiderare debeamꝰ. uł qđ
nonẽ derelictus. sed exauditꝰ ineo qđ ait neddiscedas amteꝰ
quantũ capis. quantũq ipserẽ tantã eloqͥualeo immoqͣͥn¬
tũ tribuit ille qͥ nos exaudit & in xp̃o inquantũ homo est¬
s potensẽ facere supͣ quã petimꝰ aut intelligimꝰ Uide in hoc
psalmmo testam̃ti noui gram uide illius derelictione tribu¬
lattonis. ddep̃cationis fructu qͥd insinuet᷑ qͥd cõm̃det᷑ qi lu

Expanded text:
omnis superbus. Iam nunc adtende, ubi sit fructus, uel quod derelictus omnis superbus. Iam nunc adtende, ubi sit fructus, uel quod derelictus est, ne exaudiretur pro terrena felicitate non ad insipientiam, sed ut saperemus, quid noui testamenti gratia desiderare debeamus. uel quod non est derelictus sed exauditus in eo, quod ait: Ne discedas a me, quantum capis quantumque ipse rem tantam eloqui ualeo, immo quantum tribuit ille, qui nos exaudit, et in Christo, in quantum homo stolus, supra. quam petimus aut intellegimus, uide in hoc psalmo testamenti noui gratiam. uide, illius derelictionis, tribulationis, deprecationis fructu quid agatur, quid insinuetur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
meã dicit: unde animã suã. hocẽ animã corporissi. animã
scõꝵ suoꝵ uult erui. Qđ aut̃ seqͥt᷑. & de manu canis unicam
insolitã ueritatẽ latrantẽ. Hȩcẽ enĩ canũ nat᷑a: ut cũ qͥb
nisuisis. etiã in nocentib irritent᷑. Manu autẽ canis. pote¬
statẽ significat mundi : cuiꝰ etiã regnũ infestũ futurũ corp̃ri
suo. idẽ eccłȩ suȩ. leonis nomine figurauit.: in eo qđ ad¬
iunxit: Saluũ me fac deoreleonis. Unde scriptũ ẽ Nihilint̃¬
est int̃minas regis. & irã leonis. Quãquã & diabolũ apłspetrus
leoni cõparet: rugienti & quȩrenti circũ eundo quẽ deuor&
Suꝑbosq huiꝰ mundi xp̃ianis humilib adũsaturos ostendens.
consequent̃ dicit Etacornib unicorni oꝵ humilitatẽ meã
Ideo quippe inimicornib suꝑbi intelligunt᷑. qđ suꝑbia
odit consortiũ & quantũ in ipso ẽ: solus cupit eminere

Expanded text:
meam dicit. unde animam suam, hoc est animam corporis sui, animam meam dicit. unde animam suam, hoc est animam corporis sui, animam sanctorum suorum uult erui. Quod autem sequitur: Et de manu canis unicam insolitam veritatem latrantes; haec enim natura est canum, ut cum quibus nis uisis etiam innocentibus inritentur. manu autem canis potestatem mundi significauit, cuius etiam regnum infestum futurum corpori suo, id est ecclesiae suae leonis nomine figurauit in eo, quod adiunxit: Saluum me fac de ore leonis. unde scriptum est: Nihil interest inter minas regis et iram leonis, quamquam et diabolum apostolus Petrus leoni comparet rugienti et quaerenti circumeundo, quem deuoret. superbosque huius mundi Christianis humilibus aduersaturos ostendens consequenter dicit: Et a cornibus unicornuorum humilitatem meam. ideo quippe in unicornibus superbi intelleguntur, quia superbia odit consortium et, quantum in ipso est, solus cupit eminere
Abbreviated transcription (Latin):
talẽ Non autẽ nocent: si defendente gr̃adĩ. n eis ad ma¬
lũ anima suꝑata consentiat. Sic̃ enĩ & alibi ꝓphetatũẽ.
t̃ra tradita ẽ inmanꝰ impii: hocẽ. caro t̾rena. Erue a¬
framea animã meã Fr̾amea: gladius ẽ. Necutiq tali ferro.
sed cruce occisus ẽ : Nec latꝰ eiꝰ gladio. sed lancea ꝑ cusserunt :
Trans lato gͦ ũbo: frameã. linguã dix̃ ꝑsequentiũ. Siẽ in alio
loco dr̃ . &. lingua eoꝵ gladius acutꝰ. Undeqͣ in eiꝰ carne lingua
p̃ualuit malignoꝵ : orat ut animȩ nihil noceat. cũ dicit.
Erue a framea animã meã. Ut hȩc inꝓphetia oratio. si ad caput
corporis referas. ñ uideat᷑ uelut indigentis petitio: sed poti
ues ꝑsecutiones fuerat ꝑpessa: frameã dix̃ quamaxime tru¬
cidatist̃ martẏres. Unde uult eoꝵ animaserui. ne timeant
illicita. aut etiã in ipsoꝵ passionib inimicoꝵ linguã fra¬

Expanded text:
talem. non autem nocent, si defendente gratia dei non eis ad matalem. non autem nocent, si defendente gratia dei non eis ad malum anima superata consentiat; sicut enim et alibi prophetatum est, terra tradita est in manus impii, hoc est caro terrena. Grue aframca animam meam. framea gladiue est; nec utique tali ferro sed cruce occisus est Christus nec latus eius gladio sed lancea percusserunt. translato ergo uerbo frameam linguam dixit persequentium, sicut in alio psalmo dicitur: Et lingua eorum gladius acutus. unde, quia in eius carne lingua praeualuit malignorum, orat, ut animae nihil noceat, cum dicit: Erue a framea animam meam, ut haec in prophetia oratio, si ad caput corporis referas, non uideatur uelut indigentis petitio sed potius clesia graues persecutiones fuerat perpessura. frameam dixit, qua maxime trucidati sunt martyres; unde uult eorum animas erui, ne timeant consentiant ad inlicita. aut etiam in ipsorum passionibus inimicorum linguam fra
Abbreviated transcription (Latin):
& conciliũ malignantiũ. canes uidelic& eos appellans. qͥ ple¬
rũq contra in noc̃tes latrant: cũ qͥb ñ habent c̃suetudinẽ.
peeiꝰ expͥmit᷑. in eo qđ dicit. fodert̃ manꝰ meas & pedes meos.
dinumerauer t̃ omĩa ossamea. ipsiuͦ considerauert̃ & con
spexert̃ me fossȩ st̃ enĩ clauis manꝰ & pedes eiꝰ . & cũ exten¬
deret᷑ in ligno. quod ãmͦ numeratast̃ ossa eiꝰ. Consideratꝰ ẽ. au¬
tẽ atq conspectus qͥd illi fut᷑um e̾e̾t: & utrũ uenir& helias.
& liberar&. eũ lã illud qđ seqͥt᷑. nullius expositionis indig&
Diuisert̃ sibi uestim̃tamea. & suꝑ uestẽ meã misert̃ sortẽ
Uerba deindeque sub texunt᷑. orantis st̃. tã exꝑsona capi¬
liũ tuũ. Hoc ad eiꝰ carnẽ ꝑtin&. cuiꝰ resurrectio ñ in longũ
missaẽ. ut alioꝵ Indefensionẽ meã aspice. Neqͥd noceant
inimici. qͥ sibi uident᷑ aliqͥd potuisse: carnẽ ꝑim̃do mor¬

Expanded text:
et concilium malignantium canes uidelicet eos appellans, qui pleet concilium malignantium canes uidelicet eos appellans, qui plerumque contra innocentes latrant, cum quibus non habent consuetudinem. pe eius exprimitur in eo, quod dicit: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumerauerunt omnia ossa mea: ipspexerunt me. Fossae sunt enim clavis manus et pedes ejus, et cum extenderetur in ligno, quodammodo numerata sunt ossa ejus. Consideratus est autem atque conspectus quid illi futurum esset, et utrum veniret Elias et liberaret eum. . 40. Jam illud quod sequitur, nullius expositionis indiget: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem. Verba deinde quae subtexuntur, orantis sunt, tam ex persona capilium tuum. hoc ad eius carnem pertinet, cuius resurrectio non in longum missa est ut aliorum. in defensionem meam aspice, ne quid noceant inimici, qui sibi uidentur aliquid potuisse carnem perimendo mor
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. & caro eiꝰ resurrectioni ultimȩ seruaret᷑: nulla e̾et
utilitas in sanguine eiꝰ. qͥ anihilꝓdess& morseiꝰ. nec annun¬
tiaret᷑ ueritas dĩ quȩ illũ continuoresurrecturũ e̾e̾ pre¬
dixerat. Quid sibigͦ uult qđ hoc loco ait. & inpuluerẽ morti
decduxistime : nisi corpꝰ eiꝰ accipiamꝰ eccłam inqua illi qͥ pro
eiꝰ nomine passist̃ uł patiunt᷑. nonita ut ipsecito resurgunt.¬
sed in mortis puluerẽ deducunt᷑. tẽ resurrecturi. cũ illud tẽpꝰ
uenerit. deqͦ in eugłio dic̃. ueni& hora qͣndo om̃s qͥ in monum¬
tis st̃. audient uocẽ eiꝰ. & ꝓcedent: Aut certe tropice pul¬
uerẽ mortis ipsos iudȩos intelligiuoluit: in quoꝵ manꝰdedu¬
ctus est. Scriptũ ẽ. enĩ. Nonsic impi nͣsic: sed tãquã puluis
quẽ ꝓicit uentꝰ a facie t̃̾rȩ : Deniq seqͥt᷑. Qm̃ circũdedert̃ me
dixerit puluerẽ mortis inquẽ deductus ẽ. qͦs dix̃ canes multos.

Expanded text:
rem, et caro ejus resurrectioni ultimae servaretur, nulla esset utilitas in sanguine ejus; quia nihil prodesset mors ejus, nec annuntiaretur veritas Dei, quae illum continuo resurrecturum esse prdixerat. Quid sibi vult ergo quod hoc loco ait, Et in pulverem mortis deduxisti me? Nisi corpus ejus accipiamus Ecclesiam, in qua illi qui pro ejus nomine passi sunt, vel patiuntsed in mortis puluerem deducuntur tunc resurrecturi, cura illud tempus uenerit, de quo in euangelio dicit: Veniet hora, quando omnes, qui sunt in monumentis, audient uocem eius et procedent? aut certe tropice puluerem mortis ipsos Iudaeos intellegi uoluit, in quorum manus deductus est; scriptum est enim: Non sic impii, non sic; sed tamquam puluis, quem proicit uentus a facie terrae. Denique sedixerit puluerem mortis, in quem deductus est. quos dixit canes multos
Abbreviated transcription (Latin):
passione. resurrectione. głificatione. Quis enĩ ea iã non intel¬
ligit in ꝓphetis. quando usq ad intellectũ etiã carnalis mul¬
titudinis ꝑuenert̃. Quã fortasse significauit medio uen¬
tris sui: ut in eiꝰ corpore qđ ẽ eccła. quasiuentris locũ ha¬
beat carnalis etiã infirmior multitudo. Aut si uentris nom̃
magis interiorib cõpetit. ad eospotius qͥ ꝑfectiores sunt¬
scripturarũ intellectũ ꝑtinere monstratũ ẽ: cũ coreius
idẽ. script᷑ȩ eiꝰ quȩ continent consiliũ eiꝰ. inmedio eoꝵ. hoc
ẽ. in cogitatione eoꝵ. tãquã cera dissoluit᷑. hoc ẽ. feruore
firmat᷑. Sic & uirtꝰ corporis xp̃i nͣsic̃ foenũ igne c̃sumit᷑.
sed sic̃ testa passione uelut igne firmat᷑. Uasa enĩ figuli
ꝓbat fornax. sic̃ alio loco sc̃ript᷑a dicit: & homines iustos
tẽptatio tribulationis Et lingua mea adhesit faucib meis
Potest qͥdem silentiũ eiꝰ significatũ uideri : qđ & alius pro¬

Expanded text:
passione, resurrectione, glorificatione. quis enim ea iam non intellegit in prophetis, quando usque ad intellectum etiam carnalis multitudinis peruenerunt? quam fortasse significauit medio uentris sui, ut in eius corpore, quod est ecclesia, quasi uentris locum habeat carnalis et infirmior multitudo, aut, si uentris nomen magis interioribus competit, ad eos potius perfectiorem scripturarum intellectum pertinere monstratum est, cum cor eius, id est scripturae eius, quae continent consilium eius, in medio eorum, hoc est in cogitatione eorum tamquam cera dissoluitur, hoc est feruorefirmata est; sic et uirtus corporis Christi non sicut faenum igne consumitur, sed sicut testa passione uelut igne firmatur; uasa enim figuli probat fornax, sicut alio loco scriptura dicit, et homines iustos temptatio tribulationis. et lingua mea adhaesit faucibus meis. potest quidem silentium eius significatum uideri, quod et alius pro