comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tet cet̾m si post in t̾rogõmi
aliud acceꝑit. nicħ ꝓderit
ꝙͣius eatem die spopondis¬
set. ¶ Sshosem scipulatu
sim ⁊ego de alio sensero. tu
dealio nichactũ erit na
proficitur. ¶ Tum ita scip¬
am rem ad iudice ioest ad e¬
iuirũ bonũ remittẽmus ꝗ

Expanded text:
tet: ceterum si post interrogationem aliud acceperit, nihil proderit, quamuis eadem die spopondisset.Si hominem stipulatus sim et ego de alio sensero, tu de alio, nihil acti erit: nam perficitur.Cum ita stipam rem ad iudicem, id est ad uirum bonum remittamus,
Abbreviated transcription (Latin):
iincomod promissoris non
Iadmpedimentũ scipulato¬
ris ꝑtinet ne incipiat dici
eum quoꝙ̃ dare no posse
qui alienũ ẜuuĩ quem dñs
Inõuendat dare ꝓmifat.¬
¶ Siab eo stipulatus sim
qui effit̾e nonpossit. cũ alu¬
possibile possibile sit uire fa¬
ctam obligom sabinus
scribit ¶Cum quis sohac
ꝯditõne mpulatus sit. si
rem sacam aut religiosã
publicis usib in ꝑpetuũ des¬
oĩo iure impli nõ pot̾. ⁊ si
uelit facere ei nõ liceat nu¬
ilius momenti foret stiplo
pinde ac si ea ꝯdicõ que na¬
tura in possibil est inẜta es¬
set. nec ad rem ꝑtinet qd
ius mutari potest. ⁊ id qd
nũc i npossibile ÷ postea po¬
turi tp̃ris ius. set ẜ presẽtis
estimari deret stiplo. ¶ Giͣ
ut aliquid fiat sciplemur
iusitatius ⁊ elegancius eẽ
labeoait. sic sbicipenam si

Expanded text:
incommodum promissoris, non incommodum promissoris, non ad impedimentum stipulatoris pertinet, ne incipiat dici eum quoque dare non posse, qui alienum seruum, quem dominus non uendat, dare promiserit.Si ab eo stipulatus sim, qui efficere non possit, cum alio possibile sit, iure factam obligationem Sabinus scribit.Cum quis sub hac condicione stipulatus sit, si rem sacram aut religiosam publicis usibus in perpetuum recondicio iure impleri non potest uel id facere ei non liceat, nullius momenti fore stipulationem, proinde ac si ea condicio, quae natura impossibilis est, inserta esset. nec ad rem pertinet, quod ius mutari potest et id, quod nunc impossibile est, postea poturi temporis ius, sed secundum praesentis aestimari debet stipulatio.Si ut aliquid fiat stipulemur, et usitatius et elegantius esse Labeo ait sic subici poenam: 'si
Abbreviated transcription (Latin):
puen̾it ephsum ꝯfestim
obligatus ẽ. qr in eo quid
tp̃r atq fc̃o qd finitũ est nu¬
nlus ẽ uiecture locus ¶ te
qui insulam fieri spopond
nõ utiq Quisitis undiq
sfabris ⁊ plimis oꝑarus ad¬
hibitis festinare debet. nec
rursus utroꝙ aut alt̾o ⁊tẽ¬
tus ẽẽ. s modus Adhibend
ratur qui se daturũ spopon¬
nspiciend: an qui centum
dare promisit ꝯfestim tene¬
atur. anu̾o cesset obligõ to¬
nec pecĩam Sferte posset. ꝙͥ
ergo sinꝰ donuiħt n inueĩ¬
at credicore set ħ recedũt
ab inpedineto naturali etͦ
respiciuint ad facultatem
dandi. est aut̃ facultas per¬
sonemodũ incomodũq
no rerum que ꝓmictunt᷑.
u̾bi sit̾ aichus ut no mul¬
tũ referre uideatur ephesi
daturũ sẽ. an qd ephesi sit
cũ spse rome sit dare spon¬
deat.am ħ quaꝵ ad̾ facu¬
ltatem dandi ꝑtinet. qui¬
a ⁊ in petiũa ⁊ insticho illo
ꝯmune ẽ. qd ꝓmissor in
presenti dare no pot. ⁊ gn̾a¬
uiter causa difficultatis ads

Expanded text:
m obligatus est, quia in eo, quod tempore atque facto finitum est, nullus est coniecturae locus.Item qui insulam fieri spopondit, non utique conquisitis undique fabris et plurimis operis adhibitis festinare debet nec rursus utroque aut altero contentus esse, sed modus adhibendueratur, qui se daturum spoponnspiciendum est, an qui centum dari promisit confestim teneatur an uero cesset obligatio, donec pecuniam conferre possit. quid ergo, siat creditorem? sed haec recedunt ab impedimento naturali et respiciunt ad facultatem dandi. est autem facultas personae commodum incommodumque, non rerum quae promittuntur. ubi sit Stichus: aut si non multum referre uideatur 'Ephesi daturum se', an, quod Ephesi sit, cum ipse Romae sit, dare spondeat: nam hoc quoque ad facultatem dandi pertinet, quia in pecunia et in Sticho illud commune est, quod promissor in praesentia dare non potest. et generaliter causa difficultatis ad
Abbreviated transcription (Latin):
exstimet qnͣto tprdiligen
pr̃ famil ꝯͥfic̾e possit qd fac¬
turum se ꝓmisat is quie¬
phesim dature se spoponde¬
rit neꝙ eĩ duplomate di
neꝙ tam telicate progredi
debeat. ut reprehensione
dignus appareat. set bita
rone tͥpris. etatis serus ua¬
litudĩs cũ io agat ut ma¬
mines solent puenire Eo.¬
ꝙ tnͣsacto ꝙͣuis rome remꝰ¬
anfit. nec possit ephesi pec

Expanded text:
ligens pater familias conficere possit, quod facturum se promiserit, ut qui Ephesi daturum se spoponderit, neque duplomate dieneque tam delicate progredi debeat, ut reprehensione dignus appareat, sed habita ratione temporis aetatis sexus ualetudinis, cum id agat, ut mamines solent peruenire. eoque transacto, quamuis Romae remanserit nec possit Ephesi pecu
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. ISis qui mith obligaue¬
rat quebt hiturus ꝙ eet cũ fisto
re̾it. sciend ẽinre postea atquisi¬
ta fistũ piciorẽ eẽ debere papini¬
preueĩt eĩ cãm ꝑignoris fiscus

Expanded text:
 qui mihi obligauet habiturusque esset cum fisco contraxerit, sciendum est in re postea adquita fiscum potiorem esse debere Papinipraeuenit enim causam pignoris fiscus
Abbreviated transcription (Latin):
telam mortuus corruptor non
efficiet quominus agi posit. at
adire prditatẽ ꝯstat. s tenega¬
tis ei acͨcõib fiscolocus erit obłi¬
gͣatt̃es quas adeundo ꝯfudit¬
¶ nõ restitirũt᷑ na et in eo ꝗ post ad¬
itã hrlitatẽ defũcti mortẽ nõ ÷. ã¬

Expanded text:
telam, mortuus corruptor non efficiet, quo minus agi possit atque adire hereditatem constat: sed denegatis ei actionibus fisco locus erit. Et obligationes, quas adeundo confudit, non restituuntur: nam et in eo, qui post aditam hereditatem defuncti mortem non
Abbreviated transcription (Latin):
martus constituit. qn ꝙmũ antẽ
continuũ utiq accipiem nͥ sic uͥ
p̃lane etas eius ciꝯ retcͣtat᷑ tollu¬
siodiffẽndam reccͣtat̃om intꝑra pu¬
brtatis il alt̾ius rei suadeat qnꝙ¬

Expanded text:
rcus constituit.Quinquennium autem continuum utique accipiemus.Sicubi plane aetas eius, cuius retractatur conlusio, differendam retractationem in tempus pubertatis uel alterius rei suadeat, quinqu
Abbreviated transcription (Latin):
ob suos alienos int̾ceptos tem̾. nͨ
itcnto tñ statĩ plagiaril eẽ existiͣ¬
mari ¶ d ꝑnceps de ead re iubnba
opus fecit hũc suppressorẽ nõ ni¬
re qo dix̃itissege fania cauetur
ut lb  q hoĩem ingenuũ ul liber¬
enĩt sciẽs tõlo malo. que ĩ eare

Expanded text:
ob seruos alienos interceptos teneri nec idcirco tamen statim plagiarium esse existimariopus fecerint, hunc suppressorem non iure quis dixerit'. Lege Fabia cauetur, ut liber, qui hominem ingenuum uel liberemerit sciens dolo malo quiue in earum
Abbreviated transcription (Latin):
debet applli posse uniu̾sũ petus ĩ¬
pune ꝓhri. quia m̃ctũ pecus ei
petori cui appulsus debeat᷑. totu
cormĩpit petoris apulsũ ad aqmͣ
¶Maitellus aut̃ aĩt siquis ius
hns pecoris ad aquã appellendi
plura pecora appulerit nõ in oĩ¬
bus pecoriꝰ eum prohibend qd ẽ
ũm. quia pecora separi possint. E¬
¶ Aristo putat eum demũ inter¬
lictũ hoc hre qui se putat suo
iuire uti. nõ eum qui seit ullui
ius se hre iutit᷑ ¶dem̃ ait eum
qui hec anno aquã lur̾it. nec ui

Expanded text:
debet appelli, posse uniuersum pecus impune prohiberi, quia iunctum pecus ei pecori, cui adpulsus debeatur, totum corrumpat pecoris adpulsum. Marcellus autem ait, si quis ius habens pecoris ad aquam appellendi plura pecora adpulserit, non in omnibus pecoribus eum prohibendum: quod est uerum, quia pecora separari possunt. Aristo putat eum demum interdictum hoc habere, qui se putat suo iure uti, non eum, qui scit se nullum ius habere et utitur. Idem ait eum, qui hoc anno aquam duxerit nec ui
Abbreviated transcription (Latin):
bois que separi malu̾it. set
cum ctiplator iste nõ aͣdita fi¬
teuissoris hrditate bonis fid¬
uissoris uenditis ĩ resiouum
tore qͣui seꝑatom impetrau̾it
sine dubio ad mittend ẽ cca¬
debitores cica creditores h¬
dis dimissis hrditarus . Ani¬

Expanded text:
bonis, quae separari maluit? sed cum stipulator iste non adita fideiussoris a reo hereditate bonis fideiussoris uenditis in residuum tore, qui separationem impetrauit, sine dubio admittendum est circa creditores heredis dimissis hereditariis. 4 I
Abbreviated transcription (Latin):
solus sit hrditarius creditor
⁊ obligõm que maior fuit ex¬
dusit dampno d affic̾e credi¬
torem qui sibi diligent̾ ꝓsper¬
erat. ¶ Quid ergo si bonis

Expanded text:
solus sit hereditarius creditor  obligationem, quae maior fuit, exclusit, damno debet adficere creditorem, qui sibi diligenter prospexerat. Quid ergo, si bonis
Abbreviated transcription (Latin):
ita i ħu̾bũ erit nõ solũ futu¬
demonstrat. nã cũ dicimus
ticius lucius solutus ẽ ab o¬
bligõne. ⁊ pret̾itũ ⁊ presens
significamꝰ sic̃ ħ lucius titiꝰ
obligatus est ⁊ id̾ erit. tum
ita loquiur. troia capta est
nõ eĩ ad presentis ftĩ demõs¬
trac̃om refertur is ẜmo. set

Expanded text:
bum 'erit' non solum futudemonstrat. nam cum dicimus 'Lucius Titius solutus est ab obligatione', et praeteri tum et praesens significamus: sicut hoc 'Lucius Titius alligatus est'. et idem fit, cum ita loquimur 'Troia capta est': non enim ad praesentis facti demonstrationem refertur is sermo, se
Abbreviated transcription (Latin):
hus exigant᷑ ꝓ quib libtatẽ mereri
debent. arbittiũ tm̃ eius etit qui itg¬
acus quo tpre quer uelic manũitte
itant si uiius nõ manũisiq hrs eiꝰ

Expanded text:
his exigantur, pro quibus libertatem mereri debent. arbitrium tamen eius erit qui rogatus sit, quo tempore quemque uelit manumittere, ita ut, si uiuus non manumissi
Abbreviated transcription (Latin):
qr maĩfesta uolũtas testãtis expͥmi¬
tur cogend̃ eẽ eñ ad rõnes rẽdclas.¬
Post añnos ĩ dĩticte lib ẽẽ isius p
biẽniũ lib ent. itq ⁊ fauor libtatis
exigit. ⁊ũba patiũt᷑. isi aluid sensis¬

Expanded text:
quia manifesta uoluntas testantis exprimeretur, cogendum eum ad rationes reddendas.Post annos indistincte liber esse iussus post biennium liber erit: idque et fauor libertatis exigit, et uerba p‹a›tiunt
Abbreviated transcription (Latin):
pienda ẽ si cũ p̃rimo potu̾it capĩtoliũ
nõ astendrit. Itto eĩ moto pueĩet stic̾
ad lib̾tatẽ si facultate data astenati
capitoliũ. abstiunt ¶Secͤ scꝑtura te¬
stam̃ti pamphilꝰ lib estoita ut filus
meis rom recllat. an sboccõne libtas
data uidetur quesitũ .re puie qͥ da¬

Expanded text:
a est 'si cum primum potuerit, Capitolium non ascenderit': isto enim modo perueniet Stichus ad libertatem, si facultate data ascendendi Capitolium abstinuerit.H‹a›c scriptura testamenti 'Pamphilus liber esto, ita ut filiis meis rationem reddat' an sub condicione libertas data uideretur, quaesitum est.
Abbreviated transcription (Latin):
restituere. ¶ Interdictũ ħ i post a¬
aͥnnũ ꝯpetere. labeo scribit. ecq
iure utimur cũ eĩ nõ nũqmͣ in
longum tꝑe precariũ cedatur
absurdũ est dit̾e int̾lictũ locu

Expanded text:
onstituere. Interdictum hoc et post annum competere Labeo scribit eoque iure utimur: cum enim nonnumquam in longum tempus precarium concedatur, absurdum est dicere interdictum locu
Abbreviated transcription (Latin):
tñ indeamꝰ quale sit. siame p̾ta¬
no rrgau̾is. ⁊ ego eam rem alie¬
nau̾o an u̾tͤariũ duiet read ali¬
um tñslata ⁊ mag̃ ÷ ut si ille nõ
reuocet posse mͣt̾dice qiͣ precario

Expanded text:
n uideamus quale sit, si a me precario rogaueris et ego eam rem alienauero, an precarium duret re ad alium translata. et magis est, ut, si ille non reuocet, posse interdicere quasi
Abbreviated transcription (Latin):
^precano tu in ult̾is tp̃c rogasti
progat᷑ precariũ. slam uec muta¬
turcã possõnis. ⁊ nõ cõstituit᷑ eoꝰ
modo precariũ set ĩ longius tꝑc
profeitur. si ũopret̾ita die roga:
ppius est. ut solut.a iam causa p̃¬
caru nõ renitegretur s noua cõ¬
Ar te siint̾um̃ dñs fũiere
cepit ul decessit fĩ nõ posse. marte¬
ilus ait. ut p̾cariũ romͣtegretur
⁊hoc u̾m est ¶ si iturator meus
me mandante. ul ratum hnce
precanio irganit ego precario.
mehre dicor ¶ Is qui rogauit
ut precario infinito moretur ñ
possidet. s possõ apud eũ qui con¬
cessit remanet ¶Lam ⁊ fructua¬
nus in quid ⁊ colonus ⁊ inqlinꝰ
sũt in preclio. ⁊ trĩ nõ possident.¬
¶ Iulianus ait eũ qui in altͣerũ
teietĩt. ⁊ ab eod p̃rario roͥgauit. de¬
sin̾e ii. possite. ⁊ incipe precario
seq existimare sibi ip̃m causã
possõnis mutare cũ uolũtate e
iis deietit ceꝑit p̾cario possi de
sam si ab eodem emisset. ĩcipe

Expanded text:
precario tu in ulterius tempus rogasti, prorogatur precarium: nam nec mutatur causa possessionis et non constituitur eo modo precarium, sed in longius tempus profertur. si uero praeterita die rogas, propius est, ut soluta iam causa precarii non redintegretur, sed noua coere coeperit uel decesserit, fieri non posse Marcellus ait, ut precarium redintegretur, et hoc uerum est. Si procurator meus me mandante uel ratum habente precario rogauerit, ego precario habere proprie dicor. Is qui rogauit, ut precario in fundo moretur, non possidet, sed possessio apud eum qui concessit remanet: nam et fructuarius, inquit, et colonus et inquilinus sunt in praedio et tamen non possident. Iulianusdeiecit et ab eodem precario rogauit, desinere ui possidere et incipere precario, neque existimare sibi ipsum causam possessionis mutare, cum uoluntate eius quem deiecit coeperit precario possidere: nam si ab eodem emisset, incipe
Abbreviated transcription (Latin):
s solũ tolũ prestat qnͣm ꝙ is ꝗ
comodatũ suscepit nõ tm̃ tolum
set et̃ culpam prestat nec ĩ menco
tolũ solũ prestat is qͥ precario ro
rogauit. cũ totũ hec ex libralita¬
te descendat eius ꝗ pretaru cessit
⁊ satissit ñ tolũ tm prestetur. cul¬
pa tũ dolo ꝓrimã contineri quis
mento dix̾iti Ex hoe inc̾cco rẽsti¬
tiu d ĩ pristinã cãm qd nd fu̾it¬
ftm̃ ꝯdempnatõ in tm̃ fiet qnͣti
interfuit actoris ei rem restitu¬
i ex eo tꝑr ex quo int̾dictũ eͥdit᷑
est. ergo ⁊ fiu̾ctus ex die int̾clic¬
ti editi prestabũt ¶Siẜuitute
usus nõ fuit is qui p̾cario itga¬
uit. ac ꝑ hoc amissa fit. uideamꝰ
an int̾dicto teneat᷑. egoarbitror
nõ alias qmͣ si dolo fecit᷑ gen̾alit̃

Expanded text:
sed solum dolum praestat, quamquam is, qui commodatum suscepit, non tantum dolum, sed etiam culpam praestat. nec immerito dolum solum praestat ‹is› qui precario rogauit, cum totum ex liberalitate descendat eius qui precario concessit et satis sit, si dolus tantum praestetur. culpam tamen dolo proximam contineri quis merito dixerit. Ex hoc interdicto restitui debet in pristinam causam: quod sidemnatio in tantum fiet, quanti interfuit actoris ei rem restitui ex eo tempore, ex quo interdictum editum est: ergo et fructus ex die interdicti editi praestabuntur. Si seruitute usus non fuit is qui precario rogauit ac per hoc amissa sit, uideamus, an interdicto teneatur. ego arbitror non alias, quam si
Abbreviated transcription (Latin):
cedret.⁊ille dũ micħ uult presti¬
tũ cesserit ticius a me hat p̾caĩo
⁊ ego cũ eo agani int̾dcõ te pcaĩo
sempronius aut̃ nõ aget cũ eo.
dũt ei demũ petere int̾dictum
a quo gis precario regauit. nõ
tuiꝰ rẽs ẽs. aitũ semꝑnius mecũ
qiͣ ame rogatus int̾dictũ hat et
tũ nõ m̾ch set alii impetraui.⁊
mandati tũ actõm pot̾ adu̾sus
mehre quia me mandãte delit
tibis aut siquis dix̾it nõ mãda¬
tomeo. s magis me iutertedẽte¬

Expanded text:
 dum mihi uult praestitum, concesserit. Titius a me habet precario et ego cum eo agam interdicto de precario: Sempronius autem non aget cum eo, endunt ei demum competere interdictum, a quo quis precario rogauit, non cuius res est. an tamen Sempronius mecum, quasi a me rogatus, interdictum habeat? et cum non mihi, sed alii impetraui. mandati tamen actionem potest aduersus me habere, quia me mandante dedit tibi: aut si quis dixerit non mandatu meo, s
Abbreviated transcription (Latin):
est in eo ut p̾cariũ ꝯsist̾e̾ rei sue nͤ
possit micħ udetur u̾ius p̾cariũ
ꝯsist̾e̾ inpignore cũ possõnis roge
creclicores ab huis qui pignori de¬
drint. ⁊ debet ꝯsistere precanũ¬

Expanded text:
est, ut precarium consistere rei suae possit. mihi uidetur uerius precarium consistere in pignore, cum possessionis rogetcreditores ab his, qui pignori dederunt, et deb‹e›t consistere precarium
Abbreviated transcription (Latin):
L. Ituͣdatur ius occitẽ
nec auus possĩt cccide. nec ĩme¬
rito in suam ei potestatẽ nõ ui¬
detur bre qui no  est sue potest¬
atis.

Expanded text:
 datur ius occidendnec auus possint occidere nec immerito: in sua enim potestate non uidetur habere, qui non est suae potestatis.
Abbreviated transcription (Latin):
pecinam debebat cũ eẽt fisci de¬
bitorsoluit mich que debebat
postea fistus uire suo usus abst¬
ulit mͥ peciũam querebatur ã
librata eẽnt pignora. martellꝰ
recte existimabat. sud qs̾ mich
solutũ est fiscus abstulit nõ tõ¬

Expanded text:
pecuniam debebat, cum esset fisci debitor, soluit mihi quae debebat: postea fiscus iure suo usus abstulit mihi pecuniam. quaerebatur, an liberata essent pignora. Marcellus recte existimabat, si id quod mihi solutum est fiscus abstulit, non com
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ def̃cto maiestatis reo ꝑato
brde purgare inccẽciã mortui d¬
istractõm bonoꝵ suspendi uisseꝰ¬
rũt et gen̾atit̃ probibuerũt rẽ
distrahi aꝓcuratore que eẽt in
ꝯtrou̾sia res aͦut̃ nexas pignori
distrare ꝓturatores posũt. s si añ
alii res obligate sũt iurepig̾no¬
ris nõ deret ꝓturatorius credicõ¬
rũ lede s siquid suyfluũ ẽ iure
ꝑmutit᷑ pruratori uend̾e ea lege
ut pͥmis crectitorib p̾cedẽtib sa¬
tisfiat. isiquit suꝑflnũ est asco̾ui
ferat᷑. aut si ac̾cẽpit totũ fiscus
soluat᷑ ip̃e nl sum płr si uẽdidit ꝑ¬
turator iubebit retiniam quam
debri creclitori pͥuato fu̾it ꝓbat̃
exsolui ei ⁊ita diui seu̾ ⁊ ant̃. re

Expanded text:
et defuncto maiestatis reo, parato herede purgare innocentiam mortui, distractionem bonorum suspendi iusserunt, et generaliter prohibuerunt rem distrahi a procuratore, quae esset in controversia. Res autem nexas pignori distrahere procuratores possunt. sed si ante alii res obligatae sunt iure pignoris, non debet procurator ius creditorum laedere: sed si quidem superfluum est in rege, ut inprimis creditoribus praecedentibus satisfiat et si quid superfluum est, fisco feratur, aut, si acceperit totum fiscus, soluat ipse: uel simpliciter si uendidit procurator, iubebit pecuniam, quam deberi creditori priuato fuerit probatum, exsolui ei. et ita diuus Seuerus e
Abbreviated transcription (Latin):
milie appllone.⁊ eos quos lero ser¬
uor hemus ꝯtineri oport̾e dicend
est. ¶Si quis tñ neget se ẜuũ uel
filiam defente cogendꝰ est pati hoc ĩ¬
tertlictũ ad hoc scilicet ut siquid ad
eum pͣuerut restituat. ¶ Si filiꝰ
fa. aut mercenarius in deieterit.
utile int̾dictũ ꝯpetit. ¶ Siadus
eñ qui in libtate ex ẜũitute. post

Expanded text:
o seruorum habemus, contineri oportere dicendum est. Si quis tamen neget se seruum uel familiam defendere, cogendus est pati hoc interdictum, ad hoc scilicet, ut quod ad eum peruenit restituat. Si filius familias uel mercennarius ui deiecerit, utile interdictum competit. Si aduersus eum, qui in libertatem ex seruitute uel
Abbreviated transcription (Latin):
net. dñs uidetur possite. ⁊t ĩo hus
deiectis ip̃e deici depupossõne uide¬
tur. et̃ si ignoret eos deiectos per
quos possidebat. Et siquis igitur
alius ꝑ quẽ possi debam deiectus
fu̾it mich ꝯpetere interlictũ nenũ
dubiũ est. ¶Incerlictũ aut̃ hoc ulli
ppetit nisi ei qui tũc cũ deit̾etur pꝰ¬
sidebat. nec alius deici iusus est ꝙͣ
⁊ q poͣssicet. ¶ Ome aut̾ coͥrpore sũ sͦõ
possitens quis teiectus ẽ. palam.
est en ni teiectũ uidrigo circo ti
quis de agro suo. ul de tomo. ꝓcesti¬
sset nemine fuoꝵ relicto. mox reu̾¬
tens prohitus sit ingredi in ip̃m.
prediũ. uil siquis eũ in medio iti¬
nere cetinu̾it. ⁊ ip̃e possedrit. ui de¬

Expanded text:
nent, dominus uidetur possidere, et ideo his deiectis ipse deici de possessione uidetur, etiamsi ignoret eos deiectos, per quos possidebat. et si quis igitur alius, per quem possidebam, deiectus fuerit, mihi competere interdictum nemini dubium est. Interdictum autem hoc nulli competit nisi ei, qui tunc cum de‹i›ceretur possidebat, nec alius deici uisus est quam qui possidet. Siue autem corpore siue animo possidens quis deiectus est, palam est eum ui deiectum uideri. idcircoque si quis de agro suo uel de domo processisset nemine suorum relicto, mox reuertens prohibitus sit ingredi uel ipsum praedium, uel si quis eum in medio itinere detinuerit et ipse possederit, ui de
Abbreviated transcription (Latin):
utimur. ut uidex qui semel
ul pluris ul minoris condẽp¬
nauit. amplius corrige̾ sen¬
tenciam suam nõ p̃ossit. seł

Expanded text:
utimur, ut iudex, qui semel uel pluris uel minoris condemnauit, amplius corrigere sententiam suam non possit: se
Abbreviated transcription (Latin):
eorum qui uis dicenti non
obtempant litis dampno co¬
lcetur. ¶ Contumar est qui
trib edictis ꝓpoĩtis. ul uno ꝓ
tribus qd̾ uulgo pemptoriũ
apꝑellatur. littens eucratus
presenciam sui face̾ ꝯtempn¬
netur que aduersa ualitudo
ul maioris cause xcupatio
defendit. ¶Contumaces nõ
utentur nisi qui cum obed

Expanded text:
eorum, qui ius dicenti non obtemperant, litis damno coercetur. Contumax est, qui tribus edictis propositis uel uno pro tribus, quod uulgo peremptorium appellatur, litteris euocatus praesentiam sui facere contemntitur, quem aduersa ualetudo uel maioris causae occupatio defendit. Contumaces non uidentur, nisi qui, cum oboed
Abbreviated transcription (Latin):
ita obligat promissorez ut er¬
ꝓmissores quoꝙ ab eo accip¬
iant᷑. id qui id ꝓmittũt Sa¬
tis aut̃. accipe dictũ est code
modo quo satis fac̾e. na quia
ro quo quis ꝯtentus erat. ei
pr̃abatur sitisfieri dictum
⁊ silit̾ quia tales quib ꝯtens¬
tus quis futurus eẽt ita da¬
bantur.ut u̾bis obligarent᷑¬

Expanded text:
 ut adpromissores quoque ab eo accipiantur, id est qui idem promittunt. Satis autem accipere dictum est eodem modo, quo satis facere: nam quia id, quo quis contentus erat, ei praestabatur, satis fieri dictum est: et similiter quia tales, quibus contentus quis futurus esset, ita dabantur, ut uerbis obligarent
Abbreviated transcription (Latin):
alie ꝯuentõnales. ane ꝯmu¬
nos tam pretorie quã iudicia¬
les Nudiciales sunt dum:¬
tarat que a mero iudicis offi¬
cio ꝑficiscũtur uluti de dolo
caucio ¶ Pretorie que a me¬
ro pretoris offõ ꝓficiscũtur ue¬
luti dampni infecti pretori¬
as aut̃ stiplones sic exaudiri¬
oportet ut in hus ꝯtineant̾
et edilicie. na ⁊ hee ab iurisdi¬
ctõu̾e ueniunt. ¶Conuentõ¬
nãies sunt que er ꝯuentone

Expanded text:
aliae conuentionales, aliae communes praetoriae et iudiciales. iudiciales sunt dumtaxat, quae a mero iudicis officio proficiscuntur, ueluti de dolo cautio: praetoriae, quae a mero praetoris officio proficiscuntur, ueluti damni infecti. praetorias autem stipoportet ut in his contineantur etiam aediliciae : nam et hae ab iurisdictione veniunt. Conventionales sunt, quae ex conventione
Abbreviated transcription (Latin):
obligones fuit. ⁊ pendent ex
negacio cͣto. ¶ Comimnes sũt
stiplones uluti rem saluam
fore pͥupilli na ⁊ pre̾tor iubet
rem satuam fore pupillo cui¬
eri⁊ int̾dũ uidex. si alit̾ expe¬

Expanded text:
obligationem fiunt et pendent ex negotio contracto. communes sunt stipulationes veluti rem salvam fore pupilli: nam et prrem salvam fore pupillo caveri et interdum iudex, si aliter expe
Abbreviated transcription (Latin):
duplam stiplatus ẽ decesẜit
plib brdib relictis unusqis
obͤuictõm sue ꝑtis ꝓ portõe
sua hebit actõm. Iomq est ⁊¬
instiplone quoꝵ fructu̾aria

Expanded text:
duplam stipulatus est, decesserit pluribus heredibus relictis, unusquisque ob euictionem suae partis pro portione sua habebit actionem. idemque est in stipulatione quoque fructuaria
Abbreviated transcription (Latin):
pectata morte suafidei ꝯmissum
hͥrditatis mat̾ne filio suo soluto
potestare resticuit. omissa rõne¬
falcidiẽ plenã fidem ⁊ debitam
pietatem secutum exibitoius re¬
spõ. non creditores fraudasse.
senatus ꝯsulto trebelliano h̃r
ditatem restituit. plac non ui¬
deri infraudem credicorum alie¬
nasse portõem ꝙͣ retin̾e potuiss.¬
Ceũ .ł. NEbitor infraudez
creditoris cum uicino de finib
pignori dati fundi pactus e st. q̃¬
situm est. anis. qͥ acreditore e¬

Expanded text:
ectata morte sua fideicommissum hereditatis maternae filio soluto potestate restituit omissa rFalcidiae, plenam fidem ac debitam pietatem secutus exhi‹bispondi non creditores fraudasse.senatus consulto Trebelliano totam hereditatem restituit, placet non uideri in fraudem creditorum alienasse portionem, quam retinere potuissum. Debitor in fraudem creditoris cum uicino de finibus pignori dati fundi pactus est: quaesitum, an is, qui a creditore e
Abbreviated transcription (Latin):
Isu̾ia est nlłam fĩ donat̾oem existi¬
mãtiũ ꝙ siñ dubio si ĩfraud̾ credi¬
torum fiat. actõne utili reuocab̾¬
Idemq ⁊ siq̃ui uis debitor ĩfrãdẽ¬
treditoꝵ pignus omiẜit.

Expanded text:
est nullam fieri donationem existim. quod sine dubio, si in fraudem credtorum fiat, actione utili reuocabiest et si quiuis debitor in fracreditorum pignus omiserit.
Abbreviated transcription (Latin):
lb̾. S Ialieni nũmi inscio uel
muito dno soluti sunt. manent eiꝰ¬
eius cuius funt s si inmixti essẽt
eo ponere te iubea efficitiu ut

Expanded text:
. Si alieni nummi inscio uel inuito domino soluti sunt, manent eius cuius fuerunt: si mixti essenteo ponere te iubeam, efficitur, u
Abbreviated transcription (Latin):
uersus predonẽ. sũ nõ expͣiatu. re¬
tmne debeat reu̾sũ ad se usũ fruct̾¬
mꝑ ¶m facͥit qui nõ sinit¬
possidentẽ eo ꝙ. possidebat uti arbi¬
triosuo. sũ inserendo. sũ redigẽdo

Expanded text:
experiatur,re debeat reuersum ad se usum fructm facit, qui non sinitossidentem eo, quod possidebit, uti arbitrio suo, siue inserendo siue fodi
Abbreviated transcription (Latin):
famosum est.
tus es. sicut ip̃m fundũ recepisseᷤᷤ
et̾ si in aut clam. aut precario pꝰ
sid̃res eum. ita res quãp mobils
om̃imodo recipies

Expanded text:
famosum est. tus es, sicut ipsum fundum recipis, etiamsi ui aut clam aut precario eum possidere‹s›, ita res quoque mobiles omni
Abbreviated transcription (Latin):
anrio darepmntit aut dare
ant uerbis. aut sunt ĩłtroq
aut ꝯsensu. aut legeaut iure
honorario. aut nccĩtate. aut
ex fcõ ¶ Reobligamur. cu¬

Expanded text:
anno dare promittit aut dare aut uerbis aut simul utroque aut consensu aut lege aut iure honorario aut necessitate aut ex peccato.Re obligamur, cu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃.¶Cire debemus in
stiplonib tot eẽ stiplones
quot sũme sũt᷑. totq esse
suma ul sp̃e que nõ fu̾it in
p̾cedenti stiplone nõ fiat n¬
ouatõ. set efficit duas e̾e̾
sciplones. ¶Euanis aut̃
placũit tot ẽẽ sciplones qͦi
sũme tot ꝙ ẽẽ stiplones qͦt
res. tñ si pecuĩam quisq̃ in¬

Expanded text:
cire debemus in stipulationibus tot esse stipulationes, quot summae sunt, totque esse summa vel specie, quae non fuit in praecedenti stipulatione, non fiat novatio, sed efficit duas esse stipulationes. quamvis autem placuerit tot esse stipulationes, quot summae, totque esse stipulationes quot res: t
Abbreviated transcription (Latin):
Roẽ SIcum cornelius funs
sũ nomine seie uiro eius doti
declisset. nec de eo sibi reddento do
⁊ seia patisc̾entur ut diuorcio fc̃o
is fundus cornelio rederet᷑. nõ
puto diuortio iurũ sletante sei¬
a eñ furdu cornelio ticio reddi¬
turũ eẽ. sicͤuti si cũ pactũ ꝯuent̾
nullũ inc̃cessiss diuorcio st̃o mu¬
lier iussit eum fund̃ cornelio re¬
ddi.derade añ quã redderetur in

Expanded text:
rum Si, cum Cornelius fundum suum nomine Seiae viro eius doti dedisset nec de eo reddendo et Seia paciscerentur, ut divortio facto is fundus Cornelio redderetur: non puto divortio facto virum vetante Seia eum fundum Cornelio tuto redditurum esse, sicuti si, cum pactum conventum nullum intercessisset, divortio facto mulier iussit eum fundum Cornelio redeinde antequam redderetur,
Abbreviated transcription (Latin):
pluribus ħrdibus relictis decesse¬
nt si pais brdũ me int̾pellat opti¬
mũ quit̃ cẽ si pretor aditus uiss¬
isset me ꝑti ħrdum ean lancem
tradere quo caũ depoĩti me reliqͥs
cobrdib nõ ten̾i s et si sñ pretore
hoc sũ dolo malo fecero lirerabor
aut qd ĩnus est. no incidam in

Expanded text:
esserit: si pars heredum me interpellet, optimum quidem esse, si praetor aditus iussisset me parti heredum eam lancem tradere, quo casu depositi me reliquis coheredibus non teneri. sed et si sine praetore sine dolo malo hoc fecero, liberabor aut quod verius est non incidam in
Abbreviated transcription (Latin):
bis aliquid ꝯ̃rimus. uł re. ułue¬
rbis obligõ solui debeat. ubis. ue¬
luti cũ accepto ꝓmissori sit. re. ue¬
luti cũ soluit qd̾ promisit eque c̃
emptio menditio uł locatio cõ¬
tracta est. qm̃ que ꝯsensu nuto

Expanded text:
rbis aliquid contraximus, uel re uel uerbis obligatio solui deb‹e›t, uerbis, ueluti cum acceptum promissori fit, re, ueluti cum soluit quod promisit. aeque cum emptio uel uenditio uel locatio contracta est, quoniam consensu nudo
Abbreviated transcription (Latin):
tonauit eqͥ in solid̾ nõ in io qd̃
tur. ⁊ si delegante eo ꝗtonatõ
erat accepturus creclitori eius

Expanded text:
donauit, et quidem in solidum, non in id quod tur et si delegante eo, qui donationem erat accepturus, creditori eius
Abbreviated transcription (Latin):
is cui ꝯmodata reserat huit. nam
simpensas nctͣias in rẽ ꝯmodatam
fecerat int̾fuit enis pocius ꝑ retẽ¬
õm eas ẜuare qua ultro ꝯmodati
agere. Itcꝙ fuiti actõm hebit.

Expanded text:
is cui commodata res erat habuit: nam si impensas necessarias in rem commodatam fecerat, interfuit eius potius per retentionem eas seruare quam ultro commodati agere, ideoque furti actionem habebit.
Abbreviated transcription (Latin):
L p̃.¶ gĩtur sciend ẽ subrũ posse to¬
lomalo inhortate ẽẽ ⁊ ẜuũ posse sine
tolo malo inlibrtate eẽ. ¶Infaus sur¬
reptus bona fite inẜuitute fuit tu
libr ẽẽt. tente. teinte cũ de statu ign¬
arus eẽt. recessit. iclam in librtatem¬
aiori cepit. hic nõ sñ tolo malo ĩ librta¬
alo i hibrtate moraturi. ut puta te¬
cram̃to accipit lbrtatẽ qd ullius mo¬
meti eẽ ignorat. ul uĩdicta ei inpoĩ¬
ta est ab eo quẽ dñm eẽ putauit. c̃

Expanded text:
 et liberum posse dolo malo in libertate esse et servum posse sine dolo malo in libertate esse. Infans subreptus bona fide in servitute fuit, cum liber esset, deinde, cum de statu ignarus esset, recessit et clam in libertate morari coepit: hic non sine dolo malo in libertaalo in libertate morari, ut puta testamento accepit libertatem, quod nullius momenti esse ignorat, vel vindicta ei imposita est ab eo, quem dominum esse putavit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
to h.x. nõ librabr.nam qd statu li¬
bero ex peculio suo dare explend
qd extͣ peculiũ est. nec mepotent
hos nũmos petuliares posse dici.
culiũ nlłm sit. s dubitari nõ opor¬
tet qn ħ mẽs fu̾t id cõstituens
ut qͣi ex primonio suo dandi eor
noĩe ẜuo potestas esset. quia ro
mariẽ siñ iniuria dnõrũ ꝯcessis¬
sse uidebat᷑. qd si ultͣ quis prog̃re¬
dietur. nõ mltũ aberit. qn et̃ eos
nũmos quos dnõ soripͥu̾it dãdo
statu librũ dcõi satis fcũrũ exist

Expanded text:
m non liberabitur. nam quod statulibero ex peculio suo dare explendaquod extra peculium est. nec me praeterit hos nummos peculiares posse dici, culium nullum sit. sed dubitari non oportet, quin haec mens fuerit id constituentium, ut quasi ex patrimonio suo dandi eo nomine servo potestas esset, quia id maxime sine iniuria dominorum concedi videbatur. quod si ultra quis progredietur, non multum aberit, quin etiam eos nummos, quos domino subripuerit, dando statuliberum condicioni satisfacturum exi
Abbreviated transcription (Latin):
Retor ait. si de migrauto¬
d de quo agitur nõ est ex
hus reb de quib ĩ nt̃ te et
actorẽsueit. ut que in eamhita¬
tõm̃ qua dagitur introducta por¬
tata. ibi nata fc̃a ue eent. ea pig¬
nori pro mercede eius hitatõnis
tibi soluta eouenoiẽ satisfc̃m e
aut si pͣte stat. quo minus solua¬
turata quominus ei quẽ pigno¬
ris uoĩe indurit. inde abuce̾ lic¬

Expanded text:
etor ait: 'Si is homo, quo de agitur, non est ex his rebus, de quibus inter te et actorem conuenit, ut, quae in eam habitationem qua de agitur introducta importata ibi nata factaue essent, ea pignori tibi pro mercede eius habitationis tibi soluta eoue nomine satisfactum est aut per te stat, quo minus soluatur: ita, quo minus ei, qui eum pignoris nomine induxit
Abbreviated transcription (Latin):
terdictũ si tñ gratuitã quis hita¬
tõm ht hoc interdictũ utile ei ꝯpe¬
tit ¶ Si pensio nõ dum de̾beatur.
ait labo int̾clictũ hoc cessarenisi pa.¬
ratus sit eamͤ pensionẽ soluere.
Proinde si semestrem soluit. i se¬
mestri debeatur. mutilit̾ int̾licet
nisi solu̾it. i seqntis semestris ita.

Expanded text:
n gratuitam quis hahabeat, hoc interdictum utile ei competet. Si pensio nondum debeatur, ait Labeo interdictum hoc cessare, nisi paratus sit eam pensionem soluere. proinde si semenstrem soluit, senstris debeatur, inutiliter interdicet, n
Abbreviated transcription (Latin):
ad uniu̾sam ꝯcluctõm ꝑignora s̃
obligata ꝯsequens erit dicere in¬
terlicto locũ nõ fore. nisi librata fi¬
erunt. ¶ Iuud notand est pretorẽ
hic nõ eregͣisse. ut in bonis fu̾it cõ¬
ductoris. nec ut ẽẽt pignori res il¬
lata. s ut pignoris noiẽ inclucta
sit pronide si aliena sit. ⁊ sint tau¬
a que pignoris noĩe tenen nõ po¬
tũnt. pignoris tñ noĩe introcluc¬
ta sũt. interlicto locus erit. Quod
si nec pignoris noĩe inclucta suit
nec retineri potu̾ut a locatore.¬
¶ Hoc int̾clictũ ipetuũ est. ⁊ in succ

Expanded text:
in uniuersam conductionem pignora sunt obligata, consequens erit dicere interdicto locum ‹non› fore, nisi liberata fuerint. Illud notandum est praetorem hic non exegisse, ut in bonis fuerit conductoris, nec ut esset pignori res illata, sed si pignoris nomine inducta sit. proinde et si aliena sint et s‹i› talia, quae pignoris nomine teneri non potuerint, pignoris tamen nomine introducta sint, interdicto hoc locus erit: quod si nec pignoris nomine inducta sint, nec retineri poter‹u›nt a locatore. Hoc interdictum perpetuum est et in succ
Abbreviated transcription (Latin):
¶UIngaͬriaꝵ prestatd i recipiẽ¬
di hospitis nc̃citas.⁊ militi. l lib̾a¬
liũ arciũ professorib int̾ cetera
remissa sũt. auctis post appłlom
medio tꝑr facultatib. pauꝑtatiꝰ
obtenti nõ extusant᷑ ¶Defenso¬
res rei .p. ab honorib ⁊mun̾ibus

Expanded text:
ngariorum praestatio et recipiendi hospitis necessitas et militi et liberalium artium professoribus inter cetera remissa sunt.Auctis post appellationem medio tempore facultatibus paupertatis optentu non excusantur.Defensores rei publicae ab honoribus et muneribus
Abbreviated transcription (Latin):
sacertlociũ ꝓuũcie susciꝑe nõ cogũ¬
tur. nũo liborũ .u. sb̃nixi qd̾ opti¬
mus maximꝰap pͥnceps nr̃ seuerꝰ
⁊ang̾. dec̾uit. ac postea in ceteris
os fisci uectigaliũ redemptores
a mu̾ib cinlib ac tucel extu¬
sari placuit qmͣ eos qui presẽtes
negm̃ ex̃tent. ¶ Wacatõnũ priui¬
legia nõ spe̾ctat libros uetãnoꝵ¬
Qui muilis publicinatatõne
b̾t ꝑ magrãtus ex ĩprouiso colla¬
tõnes indictas recte retusat eas
u̾o quas exegerũt retrisare nõ de¬
bent phis qͣui se freq̃ntes atq u¬
tiles ꝑ eand̾ studiorũ sectã ꝯtẽden¬
tib prebẽt tutelas. Item munera
sordida corporalia remitti placu¬
it. nõ ea que sũptib ex̃p̃ediunt᷑
⁊ eĩ u̾e philosophantes pecũiam
ꝯtempnũt. cuiꝰ retinende tuꝑi¬
diẽ fictã asseu̾atom detegũtQ
maxios pͥncipes appllau̾it.⁊ cams¬

Expanded text:
sacerdotium prouinciae suscipere non coguntur numero liberorum quinque subnixi: quod optimus maximusque princeps noster Seuerus Augustus decreuit ac postea in ceteris os fisci uectigalium redemptores a muneribus ciuilibus ac tutelis excusari placuit, quam eos, qui praesentes negotium exercerent.Uacationum priuilegia non spe‹c›tant liberos ueteranorum.Qui muneris publici uacationem habet, per magistratus ex inprouiso collationes indictas recte recusat: eas uero, quae e lege fiunt, recusare non debet.Philosophis, qui se frequentes atque utiles per eandem studiorum sectam contendentibus praebent, tutelas, item munera sordida corporalia remitti placuit, non ea, quae sumptibus expediuntur: etenim uere philosophantes pecuniam contemnunt, cuius retinendae cupidine fictam adseuerationem detegunt.Qui maximos principes appellauit
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuĩ meũ cũ arrlanus filius mens . xui.
annos impleu̾it rõnib redlitis liber
ẽẽ uolo post mortẽ testatoris tutores
cupito exactõui ꝯmiserũt. isq nũmoᷤ
reclactos expẽsanit eistẽ tutoribꝰ. deiñ
filius ipubes decesẜit tii mrbrs exti

Expanded text:
um meum, cum Marcianus filius meus sedecim annos impleuerit, rationibus redditis liberum esse uolo': post mortem testatoris tutores Cupito exactionem commiserunt isque nummos redactos expensauit eisdem tutoribus: deinde filius impubes decessit, cui
Abbreviated transcription (Latin):
sit recte desiderari pot̃ recllidrit. na
ita accipi posse ut defũcto pupillo tp̃õ
quo si uiu̾et .xui. annos implet erp¬
ectare sa̾tĩs fu̾ut ¶ Sticꝰ ⁊ damas ẜn
mei si rõnes rec̾lidritis libri estote.
quesitũ ẽ an nõ solũ rõnes uͥm si qͣ sͣ
alia ꝯsilio ⁊ fraude eoꝵ amota sunt
pran abhus debeat. ut ad libtatem. ex¬

Expanded text:
sit, recte desiderari potest, reddiderit: nam ita accipi posse, ut defuncto pupillo tempus, quo, si viveret, sedecim annos impleret, exspectare satis fuerit. "Stichus et Damas servi mei, si rationes reddideritis, liberi estote": quaesitum est, an non solum rationes, verum si qua alia consilio et fraude eorum amota sunt, praestari ab his debeant, ut ad libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
Iul. ¶ S mor̾tis cã res donata
⁊ ꝯualuit q donauit. uidend̾ ẽ an
hat iiͦrẽ actõmi ⁊siquid̃ quis sic do¬
nauit. ut si mors ꝯtigiss tũc ħ̾ret cui
tonatũ est. sũ dubio doñator pot̾it
rẽ uẽclicare. mõrtuꝯ eo. tũc is cui
ꝯpetẽ donatori. si quid horũ ꝯtigis¬
s int̾im aut̃ ei cui donatũ eł s et
si morte preuentꝰ sit. is cui donat᷑
est. adhilc quis dabit in rem dona

Expanded text:
um.Si mortis causa res donata est et conualuit qui donauit, uidendum, an habeat in rem actionem. et si quidem quis sic donauit, ut, si mors contigisset, tunc haberet cui donatum est, sine dubio donator poterit rem uindicare: mortuo eo tunc is cui competere donatori, si quid horum contigisset, interim autem ei cui donatum est. sed et si morte praeventus sit is cui donatum est, adhuc quis dabit in rem dona
Abbreviated transcription (Latin):
sñ extͣneus sit ꝗ accipiet. sũ brs
eod̾ nuo est peciũa qmͣ quis ĩ hec
accipit.ut uladeat brditatẽ ul ñ
adeat quiq in hec accipit peciuã
nt leg̾atũ omittatis ⁊ dos qmͣ ꝗs.
ĩ morte mlieris amarito stipulas¬
tur capit̾sane mortis cã cuiꝰ ge¬
ñis totes receptitie uocantͣrursꝰ¬

Expanded text:
neus sit qui accepit sive heres. eodem numero est pecunia, quam quis in hoc accipit, ut vel adeat hereditatem vel non adeat, quique in hoc accipit pecuniam, ut legatum omittat. sed et dos, quam quis in mortem mulieris a marito stipulatur, capitur sane mortis causa: cuius generis dotes recepticiae vocantur
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃lutõm ua iudiciũ
in dena fideuissit obligatus est¬
rũꝙ reum librab. s si .u. solu̾it
uideamꝰ quẽ ex reis releuat. iii¬
.u. erit ille releuatus dͤe quo ac¬
tum estiant si nõ pareat anciqũ¬
debitũ ent insꝑiciend. Id et si .xu.¬
sint soluta si quid appareat ꝙͥ

Expanded text:
lutione uel iudicium us dena fideiussit, obligatus estque reum liberabit. sed si quinque soluerit, uideamus, quem ex reis releuet iue? erit ille releuatus, de quo actum est aut, si non appareat, antiqdebitum erit inspiciendum. idem et si qsint soluta: si quidem appareat,
Abbreviated transcription (Latin):
is sue pactus ẽ. solui sacmẽto de¬
portari ꝙ debet ¶Miłitem q soro¬
ris filiam in cõtubnio huit lic a
nõ inmatͥmoniũ adult̾u pena
teñi rectius dicet᷑. ¶Ea que int̾ ee
reas adult̾ii receptaess absens
defendi nõ pot̃ sccerũ nurũ. ad¬
ult̾ii causa accusatur̾ se libellis¬

Expanded text:
is suae pactus est, solui sacramento deportarique debet.Militem, qui sororis filiam in contubernio habuit, licet non in matrimonium, adulterii poena teneri rectius dicetur.Ea, quae inter reas adulterii recepta esset, absens defendi non potest.Socer cum nurum adulterii
Abbreviated transcription (Latin):
te domui suesm ppon̾e nõ erubͣ¬
uit. ¶ dult̾u reũ intͣ .u. annoᷤ
ꝯtimios a clie cͥmĩs admissi d̾e¬
fũcta quoq muliere postulari p¬
sse palam est¶Quidam accusa¬
re uolebat adult̾u mlierẽ. ⁊ post.¬
ulabat ne sibi ꝯputarent᷑ dies
quos in tustcclia fecisset. me at̃
comitẽte extitit qui mich cõ¬
cradic̾et cuius opionẽ an cuꝓ
it uciles cli̾es accusacori ꝯputã¬

Expanded text:
tae domus suae praeponere non erubuit.Adulterii reum intra quinque annos continuos a die criminis admissi defuncta quoque muliere postulari posse palam est.Quidam accusare uolebat adulterii mulierem et postulabat, ne sibi computarentur dies, quos in custodiam fecisset: me hoc admittente exstitit qui mihi contradiceret: cuius opinionem an tu it utiles dies accusatori computa
Abbreviated transcription (Latin):
quonunꝰ illi eam arborem
adimere sibiq hreliceat iim
fi̾ueto ¶Hcc nrẽdictũ probit᷑orul
estssi arͣbor edib alienis inpende¬
at utrũ totã arborem uibeat pre¬
tor adimi an u̾o id solũ qd suꝑ¬
exturnt quent᷑ inptilius ait.
ex stupe excitendã. Idemq plisꝙ
udetur u̾ius ⁊ nisi adimat dñs
arborem. labo ait. ꝓmuti ei cui
arbor offic̾et ut si uellet succid
eam lignaq tollet. ¶Srboris:
appllone et iites ꝯtinentssson

Expanded text:
minus illi eam arborem adimere sibique habere liceat, uim fieri ueto'.Hoc interdictum prohibitorium est.Si arbor aedibus alienis impendeat, utrum totam arborem iubeat praetor adimi an uero id solum, quod sueritur. et Rutilius ait a stirpe exc‹i›dendam idque plerisque uidetur uerius: et nisi adimet dominus arborem, Labeo ait permitti ei, cui arbor officeret, ut si uellet succideret eam lignaque tolleret.Arboris appellatione etiam uites continentur.Non
Abbreviated transcription (Latin):
solid quia ⁊ suigitũ uendicatõ
singili hnͣt ¶ Qit pretor si ꝑ te
stat quominꝰ eam adimas quo
muiꝰ eam arborem a dim̾e liceat
nim fi̾ ueto prius itaꝙ tibi dat᷑
adimẽdi facultas. si tunõ faciaᷤ
tũc uicino prohibet ium fieri ad¬
mn̾e uolẽti. ¶Deinde ait pretor
que arbor ex agro tuo. ĩ agrũ illi
mpendet. ⁊ si ꝑte stat. quomuinꝰ
pedes xͥu. at̾ra eam alcius coħce¬
as. tũt quo minꝰ illi ita coħcere
lignaq sibi hre liceat ium fiei̾
dant̾ l hoc idcuto effcm ẽ. ne ub¬

Expanded text:
solidum, quia et seruitutium uindicationem singuli habeant.Ait praetor: 'si per te stat, quo minus eam adimas, quo minus illi eam arborem adimere liceat, uim fieri ueto'. prius itaque tibi datur adimendi facultas: si tu non facias, tunc uicino prohibet uim fieri adimere uolenti.Deinde ait praetor: 'Quae arbor ex agro tuo in agrum illius impendet, si per te stat, quo minus pedes quindecim a terra eam altius coerceas, tunc, quo minus illi ita coercere lignaque sibi habere liceat, uim fieri cidantur: et hoc idcirco effectum est, ne u
Abbreviated transcription (Latin):
nõ librari ẽ reum¶ Sͣ i ponanius
unũ ex reis promutendi ꝑactũ
eẽ ne a se petetur. deinde manda¬
tore soluisse mandati indicio
ꝯuenire potit et̃ eñ tũ quo pac¬
tum ẽ nõ eĩ pactum creditoris
tollit alienam actionez ¶placͤ
mandatorezteñi et̃ si fenerator
creclitori mandet peciũam cre

Expanded text:
non liberari reum. Si ponamus unum ex reis promittendi pactum esse, ne a se peteretur, deinde mandatorem solvisse: mandati iudicio convenire potuit etiam eum, cum quo pactum est: non enim pactum creditoris tollit alienam actionem. Placet mandatorem teneri etiam si faeneraturo creditori mandet pecuniam cre
Abbreviated transcription (Latin):
illam rõmi. qͣuia nõ possũt pro
eol apci eund obligati eẽ. ut
quemad incipe. al nõ possunt.
ita nec remaneant. ergoͣ alterũ
reum eiusd peciũe nõ librari.
et per hoc nec fideuissorem nec
mandatore eius. planẽ qr is
mandati uidicio elig̾e potest
credicorẽ petiturã ei e̾xceptõe
doli mali si ceꝑit ꝯueniri cũ al¬
tero aut̃ reo uł m̃ solidum̃ si ñ
fu̾it sccietas. ul inꝑtem si sccu¬

Expanded text:
illam rationem, quia non possunt pro eodem apud eundem obligati esse, ut quemadmodum incipere alias non possunt, ita nec remaneant. igitur alterum reum eiusdem pecuniae non liberari et per hoc nec fideiussorem uel mandatorem eius. plane quia is mandati iudicio eligere potest uel creditorem, competituram ei exceptionem doli mali, si coeperit conueniri. cum altero autem reo uel in solidum, si non fuerit societas, uel in partem, si soc
Abbreviated transcription (Latin):
fideuissorez ita et mandatorer
libratum eẽ qmͣiuis eĩ et nidiciꝰ
oꝯuento principali debitorem¬
andator non libretur. tñ ubi su¬
ccessit creclitor d̾ebitori ueluci
solonis uure iblata obligõne et̃
mandator libraturiul quia non
ĩ pot᷑ pro eoct᷑. apeleunt̃ quis man¬
dator ẽẽ set sic̃ duo rei promittẽ¬
di sunt et alt̾i ur̃s eͥxtit̾it credi¬

Expanded text:
fideiussorem, ita et mandatorem liberatum esse: quamuis enim iudicio conuento principali debitore mandator non liberetur, tamen ubi successit creditor debitori, ueluti solutionis iure sublata obligatione etiam mandator liberatur, uel quia non potest pro eodem apud eundem quis mandator esse. sed cum duo rei promittendi s
Abbreviated transcription (Latin):
ssores. ¶Si possõnis causa de¬
tĩor fc̃a eẽ dicetur tolo eius
qui ĩ possõm migus sit actio
in cum ex dolo datur quen
post annũ m in heredes teto¬
ꝙ successores dabrcum er de¬
licto oriatur. peneq noiẽ xi

Expanded text:
ssores.Si possessionis causa deterior facta esse dicetur dolo eius, qui in possessionem missus sit, actio in eum ex dolo datur, quae neque post annum neque in heredes ceterosque successores dabitur, cum ex delicto oriatur poenaeque nomi
Abbreviated transcription (Latin):
uantoꝵ causa missus in possõ¬
nem admisslis nõ ẽ si legati
dicõ pendeat. licet possit dẽfi
¶Cieditor aut̃ ꝯditõnalis
ĩpossõm nõ mittit᷑. quia ĩs mi¬
ititur qui pot̾ bona exedicio

Expanded text:
uandorum causa missus in possessionem admissus non est, si legati condicio pendeat, licet possit defice.Creditore autem condicionalis in possessionem non mittitur, quia is mittitur, qui potest bona ex edicto
Abbreviated transcription (Latin):
ssus sit. ut uice tantõnis in posses¬
sione sit. nitħ ei inputari si nõ fet¬
ent. Item uideamus si ei caucio o¬
fferat᷑. postea qmͣ inissus est. an nõ¬
prius decedere. qua si ei caueat᷑. et̃¬
de eo dampno ꝗd ꝯtigit. postea qmͣ¬

Expanded text:
ssus sit, ut uice cautionis in possessione sit, nihil ei imputari, si nt. Item uideamus, si ei cautio offeratur, posteaquam missus est, an noprius decedere debeat, quam si ei caueatur etde eo damno, quod contigit, posteaq
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. quia in aͦlieno sit. satisdand
muniat uam. siue quid. ałd in
ne ꝑbec dampnũ prinato ꝯting¬
at de tet̾is locis publitis nich sp̃ali
cauetur uerũ exgen̾ali ẜmone
qiͣm alieno fiat sitisdare tebeb
dampni infectiis ĩ publicus lom
piblice reficiat᷑ reccialme labeo:
scrib. ecꝙ uire utimur dedãpno
infecto nõ eẽ cauend. si qͣuid ui¬
tioloci aut opis fiat certelegeni
dandam opis talem ne quid noc¬
cat nicis dampni ue detur.¬
¶Exhxc eclicto si nõ caueat᷑ mit¬
titur ĩ possõm a pretore in ea ꝑte.
ampuũ trmeatur nõ hebit res ex¬
itũ. nec. ꝓfuturũ in possõm ei̾us.
rei mitti qmͣ quis possite nõ pos
tã domũ possidendã mitti quis de¬
beat uideamus: si a tam ampla
domus sit. ut ⁊ spacia int̃uiciosĩ
ꝑtem incedat᷑.⁊ eam que uicium
nõ facit. dicend in eam saͥlam ꝑ
tem mtc. Si u̾o ũfuta sit ꝯtertu
eclificioꝵ intotã itaq in sꝑacio¬
sis domib melus dicet᷑ in cam
ꝑtem domꝰ mittend que uiciose

Expanded text:
fiat, quia in alieno fit, satisdandumuniat viam sive quid aliud in ne per hoc damno privati contingantur. De ceteris locis publicis nihil specicauetur, uerum ex generali sermone, quasi in alieno fiat, satisdari debebit damni infecti.Si publicus locus publice reficiatur, rectissime Labeo scribit, eoque iure utimur, de damno infecto non esse cauendum, si quid uitio loci aut operis fiat: certe legem dandam operis talem, ne quid noceat uicinis damniue detur.Ex hoc edicto si non caueatur, mittitur in possessionem a praetore in eam amnum timeatur, non habebit res exitum, nec profuturum in possessionem eius rei mitti, quam quis possidere non possitam domum possidendam mitti quis debeat, uideamus. si tam ampla domus sit, ut et spatia inter uitiosam partem intercedant et eam quae uitium non facu aedificiorum, in totam. itaque et in spatiosis domibus melius dicetur in eam partem domus mittendum, quae uitiosae