comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uester ac tremor sit suꝑ cuncta animalia terrȩ.
Quoꝵ uidelicet terror ac tremor quia ẽẽ super
animalia terrȩ precipitur. profecto ẽẽ super
homines prohibetur. Homo quippe brutis ani-¬
malib non autem hominib ceteris natura
prelatus est: et icirco ei dicitur. ut ab ani-¬
malib et non ab homine timeat᷑. quia contra
naturã superbire est: ab ȩquali uelle timeri.
Et tamen necesse est ut rectores a subditis ti-¬
meantur. quando ab eis dm̃ minime dimeri
deprehendunt: ut humana saltem formidine
peccare metuant. qui diuina iudicia non for-¬
prepositi ex hoc quesito timore superbiant.
in quo non suam głam sed subditoꝵ iusticiã
querunt. In eo enim quod metum sibi aꝑuer¬
se uiuentib exigunt. quasi non hominib sed
animalib dominantur. quia uidelicet ex qua
parte bestiales sunt subditi. ex ea debent etiã
formidini iacere substrati. Sed plerumq rec¬
tor eo ipso quo ceteris preminet elatione

Expanded text:
vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae. vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae. Quorum videlicet terror ac tremor, quia esse super animalia terrae praecipitur, profecto esse super homines prohibetur. Homo quippe brutis animalibus, non autem hominibus caeteris natura praelatus est; et idcirco ei dicitur ut ab animalibus et non ab hominibus timeatur, quia contra naturam superbire est ab aequali velle timeri. Et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt; ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non forpraepositi ex hoc quaesito timore superbiunt, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet 21 ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati. Sed plerumque rector eo ipso quo caeteris praeeminet, elatione
Abbreviated transcription (Latin):
NIT RECTor bene agentib ꝑ humilita-¬
tem socius. contra delinquentiũ uitia
ꝑzelum iusticiȩ erectus. ut et bonis
in nullo se preferat. et cum prauoꝵ
culpa exigit potestatẽ protinus sui
prioratus agnoscat. quatinus et honore suppres-¬
so ȩqualẽ se subditis bene uiuentib deputet.
et erga ꝑuersos rectitudinis iura non exercere
me memni. liquet qđ omnes homines natura
ȩquales geniuit. sed uariante meritoꝵ ordine.
alios aliis culpa postposuit. Ipsa autẽ diuersitas
que accessit ex uitio. diuino iudicio dispensa-¬
tur: ut quia omnis homo ȩque stare non ualet.
alter regatur ab altero. Unde cuncti qui p̾sunt.
non in se potestatem debent ordinis. sed ȩquali-¬
tatem conditionis pensare. Nec preesse homi¬
nib gaudeant. sed prodesse. Antiqui etenĩ pa-¬
tres nr̃i. non reges hominũ. sed pastores pecoꝵ
esse memorantur. Et cum noe dñs filusq eius
benediceret dicens. crescite et multiplicamini
et replete terram. protinus adiunxit: & terror

Expanded text:
t rector esse bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus, ut et bonis in nullo se praeferat, et cum pravarum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscat, quatenus et honore suppresso, aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis non exercere me memini , liquet quod omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis; nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nostri non reges hominum, sed pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: Crescite et multiplicamini, et replete terram , protinus adjunxit: Et terror
Abbreviated transcription (Latin):
gantur ignorant. In ex amine nanq recti iudiciꝰ
mutat merita ordinum: qualitas actionĩ. Quis
enim consideratis rerum ipsis imaginib nesciat
quod in natura gemmarum carbunculus p̃fe-¬
ratur ĩacinto: Sed tamen cerulei coloris iacintꝰ.
prefertur pallenti carbunculo. Quia et illi qđ¬
ordo naturȩ subtrahit. species decoris adiungit.
Et hunc quem naturalis ordo pretulerat coloris
qualitas fedat. Sic ergo in humano genere et qͥ¬
dam in meliori ordine deceriores sunt: et quidã
in deteriori meliores. Quia et isti sortem extremi
nabitus bene uiuendo transcendunt. et illi supe¬
rioris loci meritum morib non exequendo dimi¬
nuunt.

Expanded text:
gantur ignorant. In examine namque recti judicis gantur ignorant. In examine namque recti judicis mutat merita ordinum, qualitas actionum. Quis enim consideratis ipsis rerum imaginibus, nesciat quod in natura gemmarum carbunculus praeferatur hyacintho? Sed tamen caerulei coloris hyacinthus praefertur pallenti carbunculo; quia et illi quod naturae ordo subtrahit, species decoris adjungit; et hunc quem naturalis ordo praetulerat, coloris qualitas foedat. Sic ergo in humano genere et quidam in meliori ordine deteriores sunt, et quidam in deteriori meliores, quia et isti sortem extremi habitus bene vivendo transcendunt, et illi superioris loci meritum moribus non exsequendo diminuunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quanto dampnabiliores se de malis uident. Et
sepe quidam in carnis integritate perdurantes:
cum minus se respiciunt. habere quod defleant:
plene sibi sufficere uite suȩ innocentiã putant.
atq ad feruorẽ sp̃s nullis se ardoris stimulis in-¬
flãmant. Et fit plerumq dõ gratior amore ar¬
dens uita post culpam: quam sccuritate corpens
innocentia. Unde et uoce iudicis dicitur. Remit¬
tuntur ei peccata multa. quia dilexit multum.
Et gaudium erit in cęlo suꝑ unum penitentem.
quã suꝑ nonaginta nouem iustis. quib non est
opus penitentia. Quod cicius et ex ipso usu col¬
ligimus. si nr̃ȩ mentis iudicia pensemus. Plus
nanq terram diligimus. que post spinas exa¬
rata fructus uberes ꝓducit. quam que nullas
spinas habuit. sed tamen exculta sterilẽ segetem
gignit. Ammonendi sunt peccata carnis ignoran-¬
tes. ne superioris ordinis celsitudine se ceteris pre.¬
ferant. cum ab inferiorib quanta se melius a-¬

Expanded text:
quanto damnabiliores se de malis vident. Et quanto damnabiliores se de malis vident. Et saepe quidam in carnis integritate perdurantes, cum minus se respiciunt habplene sibi sufficere vitae suae innocentiam putant, et ad fervorem spiritus nullis se ardoris stimulis inflammant. Et fit Deo plerumque gratior amore ardens vita post culpam, quam securitate torpens innocentia. Unde et voce judicis dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Et: Gaudium erit in coelo super uno poenitente, quam super nonaginta novem justis, quibus non est opus poenitentia . Quod citius et ex ipso usu colligimus, si nostrae mentis judicia pensemus. Plus namque terram diligimus, quae post spinas exarata fructus uberes producit, quam quae nullas spinas habuerit, sed tamen exculta sterilem gignit. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ne superioris ordinis celsitudine se caeteris praeferant, cum ab inferioribus quanta se melius a
Abbreviated transcription (Latin):
eo innotuit sũmũ. quo denegauit omnium.
Et dum predicit quia difficile capitur. audi-¬
entib innuit ceptum. cum qua cautela tene¬
acur. Ammonendi itaq sunt peccata carnis
ignorantes. ut et preminere uirginitatẽ coniu-¬
gis sciant et camen suꝑ coniuges non extollant.
quatimis dum et uirginitatẽ p̃ferunt et se pre-¬
ponunt. et illud non deserant quod esse me-¬
lius estimant. et se custodiant. quo se in a-¬
niter non exaltant. Ammonendi sunt ut cõ¬
siderent. quod plerumq actione seculariũ
ultra ha¬
bitum assumunt opera. et isti
iurta ordinem proprium non excitant corda.
Unde bene ꝑ prophetã dicitur. Erubesce sydon:
ait mare. Quasi enim ꝑ uocem maris ad uere-¬
condiã sydon adducitur. quando per cõparati¬
hoc mundo fluctuantium. eius qui munitus
et quasi stabilis cernitur uita rebrobatur. Sepe
enĩ nonnulli ad dñm post carnis peccata rede¬
untes: tanto se ardentius in bonis operib exhibẽt.

Expanded text:
eo innotuit summum, quo denegavit omnium; eo innotuit summum, quo denegavit omnium; et dum praedicit quia difficile capitur, audientibus innuit coeptum cum qua cautela teneatur. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ut et praeeminere virginitatem conjugio sciant, et tamen se super conjuges non extollant; quatenus dum et virginitatem praeferunt, et se postponunt, et illud non deserant quod esse melius aestimant, et se custodiant quo se inaniter non exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod plerumque actione saecularium ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excitant corda. Unde bene per prophetam dicitur: Erubesce, Sidon, ait mare . Quasi enim per vocem maris ad verecundiam Sidon adducitur, quando per comparatihoc mundo fluctuantium, ejus qui munitus et quasi stabilis cernitur, vita reprobatur. Saepe enim nonnulli ad Dominum post carnis peccata redeuntes, tanto se ardentius in bonis operibus exhibent,
Abbreviated transcription (Latin):
dabo eis in domo mea et in muris meis locũ.
et nom̃ melius a filiĩs et filiab. Eunuchi qͥp¬
pe sunt: qui cõpressis motib carnis effectum
inse praui operis abscidunt. Quo autẽ apud
patrẽ loco habeantur ostendit᷑.Pqui in do¬
qui in do-¬
mo patris uidelicet. eterna man¬
sione etiã
filiis preferuntur. Audiant quod ꝑ iohãnẽ
dicitur. Hi sunt qui cum mulierib non st̃
comquinati. uirgines enim sunt. qui sequn¬
tur agnum quocumq ierit. Et quod cantic̃¬
nouum cantant. quod nemopossit dicere. nisi
agno cantare est: cum eo in perpetuum pre
cunctis fidelib etiam de carnis in corruptione
gaudere. Quod tamen electi ceteri canticum
audire possunt. licet dicere nequeunt. quia
per caritatem quidem in illoꝵ celsitudine leti
sunt: quamuis ad eoꝵ premia non assur-¬
gunt. Audiant peccatoꝵ carnis ignari. quid
per semet ipsam de hac integritate ueritas
dicat. Non omnes capiunt uerbum hoc. Qd

Expanded text:
dabo eis in domo mea et in muris meis locum dabo eis in domo mea et in muris meis locum et nomen melius a filiis et filiabus . Eunuchi quippe sunt, qui compressis motibus carnis, affectum in se pravi operis abscidunt. Quo autem apud Patrem loco habeantur, ostenditur; quia in domo Patris videlicet aeterna mansione etiam filiis praeferuntur. Audiant quod per Joannem dcoinquinati: virgines enim sunt, qui sequuntur Agnum, quocunque ierit , et quod canticum cantant quod nemo possit dicere nisi iAgno cantare, est cum eo in perpetuum prae cunctis fidelibus etiam de carnis incorruptione gaudere; quod tamen electi caeteri canticum audire possunt, licet dicere nequeant; quia per charitatem quidem in illorum celsitudine laeti sunt, quamvis ad eorum praemia non assurgant. Audiant peccatorum carnis ignari, quod per semetipsam de hac integritate Veritas dicit: Non omnes capiunt verbum hoc . Quod
Abbreviated transcription (Latin):
igitur pietatem uocantis erubescere. si iustic¬
am nolumus formidare. Qui tanto grauior
improbitate contempnitur. quanco et contẽ¬
ptus adhuc uocare non dedignat᷑. At con¬
tra ammonendi sunt peccata carnis ignorã¬
tes. ut tanto sollicitius precipitem ruinam
metuant. quanto altius stant. Immonendi
sunt ut nouerint. quia quo magis loco premi¬
nenti consistunt. eo crebriorib sagittis insidia¬
toris inpetuntur. Qui tanto ardentuis solet
erigi: quanto se robustius conspicit uinci. Tan-¬
to q incolerabilius dedignatur uinci. quanto
contra se uidet per integra infirmȩ carnis
castra pugnari. Ammonendi sunt. ut incessant̃
p̃mia suspiciant. et libenter procul dubio tẽp¬
tationum quas tolerant labores calcant. Si
enim attendatur felicitas que sine transitu
attingitur. leue sit quod transeundo laborat᷑.
Audiant quod ꝑ prophetã dr̃. Hec dicit dñs
eunuchis. Qui custodierint sabbata mea et

Expanded text:
igitur pietatem 83 vocantis erubescere, si justitiigitur pietatem 83 vocantis erubescere, si justitiam nolumus formidare; quia tanto graviori improbitate contemnitur, quanto et contemptus adhuc vocare non dedignatur. At contra admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ut tanto sollicitius praecipitem ruinam metuant, quanto altius stant. Admonendi sunt, ut noverint, quia quo magis loco prominenti consistunt, eo crebrioribus sagittis insidiatoris impetuntur. Qui tanto ardentius solet erigi, quanto robustius se conspicit vinci; tantoque intolerabilius dedignatur vinci, quanto contra se videt per integra infirmae carnis castra pugnari. Admonendi sunt ut incessanter praemia suscipiant, et libenter proculdubio tentationum quas tolerant labores calcabunt. Si enim attendatur felicitas quae sine transitu attingitur, leve fit quod transeundo laboratur. Audiant quod per prophetam dicitur: Haec dicit Dominus eunuchis: Qui custodierint sabbata mea, et
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ legem dedit. Exhortantes angelos
misit. in carnem nr̃ȩ mortalitatis apparuit.
Ergo post tergum stans nos ãmonuit. qui ad
recuperationẽ nos graciȩ etiam contemptus
uocauit. Quod igitur generaliter simul potu¬
it dici de cunctis. hoc necesse est spetialiter sen¬
tiri de singulis. Quasi enim coram dõ positꝰ
quisq uerba monitionis eius percipit. cum
prius quã peccata perpetret uoluntatis eius
precepta cognoscit. Adhuc enim ante cius faci
em stare est. necdum eum peccando contẽp¬
nere. Cum uero derelicto bono innocentiȩ
iniquitatẽ eligens appetit. terga iam in eius
faciem mittit. Sed ecce adhuc et post tergũ
ds̃ subsequens monet. qui etiam post culpã
ad se rediri persua det. Aduersum uero re-¬
uocat. cõmissa non respicit. reuertenti sinũ
pietatis expandit. Uocem ergo post tergum
monentis audimus. si ad inuitantẽ nos dnm
saltem post peccata reuertemur. Debenius

Expanded text:
hominem legem dedit, exhortantes angelos hominem legem dedit, exhortantes angelos misit, in carne nostrae mortalitatis ipse apparuit. Ergo post tergum stans nos admonuit, qui ad recuperationem nos gratiae etiam contemptus vocavit. Quod igitur generaliter simul potuit dici de cunctis, hoc necesse est specialiter sentiri de singulis. Quasi enim coram Deo positus quisque verba monitionis ejus percipit, cum priusquam peccata perpetret, voluntatis ejus praecepta cognoscit. Adhuc enim ante faciem ejus stare, est necdum eum peccando contemnere. Cum vero derelicto bono innocentiae, iniquitatem eligens appetit, jam terga in ejus faciem mittit. Sed ecce adhuc et post tergum Deus subsequens monet, qui etiam post culpam ad se redire persuadet. Aversum revocat, commissa non respicit, revertenti sinum pietatis expandit. Vocem ergo post tergum monentis audimus, si ad invitantem nos Dominum saltem post peccata revertimur. Debemus
Abbreviated transcription (Latin):
fornicata es cum amatorib multis. tamen re-
uertere ad me dicit dñs. Ecce de fornicante et
relicta muliere argum̃tum iusticiȩ preponit᷑.
& tam̃ nobis post lapsum redeuntib non iusti¬
cia sed pietas exhibetur: ut hinc utiq colligamꝰ
si nobis delinquentib tanta pietate parcitur
a nobis nec post delictum redeuntib quanta
imꝓbitate peccatur. Aut. que ab illo erit suꝑ
imꝓbos uenia. qui non cessat uocare post
culpam: Que nimirum bene ꝑ prophetam
post delictum miscdia uocationis ex pͥmitur.
cum auerso homini dicitur. Et erunt oculi tui
uidentes preceptorẽ tuum. et aures tuȩ audiãt
uerbum post tergum monentis. Humanũ qͥp¬
pe genus dñs in faciem monuit. quando in pa-¬
rady sum condito homini atq in libero arbitrio
stanti. quid facere quid ue non facere deberet
indixit. Sed homo in dĩ faciem terga dedit.
cum suꝑbiens eius iussa contempsit. Nec tamen
suꝑbientẽ ds̃ deseruit: qui ad reuocandum

Expanded text:
fornicata es cum amatoribus multis, tamefornicata es cum amatoribus multis, tamevertere ad me, dicit Dominus . Ecce de fornicante et relicta muliere argumentum justitiae proponitur, et tamen nobis post lapsum redeuntibus non justitia, sed pietas exhibetur. Ut hinc utique colligamus, si nobis delinquentibus tanta pietate parcitur, a nobis nec post delictum redeuntibus quanta improbitate peccatur; aut quae ab illo erit super improbos venia, qui non cessat vocare post culpam. Quae nimirum bene per prophetam post delictum misericordia vocationis exprimitur, cum averso homini dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient verbum post tergum monentis . Humanum quippe genus Dominus in faciem monuit, quando in paradiso condito homini atque in libero arbitrio stanti, quid facere, quidve non facere deberet, indixit. Sed homo in Dei faciem terga dedit, cum superbiens ejus jussa contempsit. Nec tamen superbientem Deus deseruit, qui ad revocandum
Abbreviated transcription (Latin):
iminentia deuicent. Unde sub iudeȩ specie per
prophecam dñs corruptis in hoc mundo m̃tib
transactas culpas ad memoriã reuocat. quatinꝰ
pollui in futuris erubescant dicens. Fornicatȩ
sunt in egypto. in adolescentia sua fornicatȩ
sunt: ubi subacta sunt ubera earum. & fractȩ
sunt mãmȩ pubertatis carum. In egẏpto qͥp¬
pe ubera subiguntur. cum turpi huius mun¬
di desiderio humanȩ mentis uoluntas subster¬
nitur. In egypto pubertatis mãme frangunt᷑.
quando naturales sensus adhuc in semẽtipsis
integri. pulsantis concupiscentiȩ corruptione
uitiantur. Ammonendi sunt peccata carnis
exꝑti. ut ugilanti cura conspiciant. post de¬
licta nobis ad se redeuntib ds̃ quanta beniuo.¬
lentia sinum suȩ pietatis expandat. cum per
prophetam dicat. Si dimiserit uir uxorẽ suã
et illa recedens duxerit uirum alium. nũquid
reuertetur ad eam ultra: Numqͥd non pollu-¬
ta et contaminata mulier illa erit: Tu uero

Expanded text:
imminentia devitent. Unde sub Judaeae specie per imminentia devitent. Unde sub Judaeae specie per prophetam Dominus corruptis in hoc mundo mentibus transactas ad memoriam culpas revocat, quatenus pollui in futuris erubescant, dicens: Fornicatae sunt in Aegypto, in adolescentia sua fornicatae sunt; ibi subacta sunt ubera earum, et fractae sunt mammae pubertatis earum . In Aegypto quippe ubera subiguntur, cum turpi hujus mundi desiderio humanae mentis voluntas substernitur. In Aegypto pubertatis mammae franguntur, quando naturales sensus adhuc in semetipsis integri, pulsantis concupiscentiae corruptione vitiantur. Admonendi sunt peccata carnis experti, ut vigilanti cura conspiciant post delicta nobis ad se redeuntibus Deus quanta benevolentia sinum suae pietatis expandat, cum per prophetam dicat: Si dimiserit vir uxorem suam, et illa recedens dureuertetur ad eam ultra? Numquid non polluta et contaminata erit mulier illa? Tu autem
Abbreviated transcription (Latin):
excrescat enutrita dui p̃cipitatio. Sic in illo
rep̾mat᷑ repente oborta p̃cipitatio. ut tamen
non conualescat impressa ex cõpressione formido.
Quid autẽ mirũ si mentiũ medici ista custo¬
onis arte se temperant. qui non corda sel cor¬
pora medentur: Perumq enim debile corpꝰ
opprimit languor ĩmanis. Cui languori scilicet
obuiari adiutoriis fortib debet. sed tam̃ corpus
debile ad iutoriũ forte not sustinet. Studet igit᷑
qui medet᷑: quatinus sic suꝑ existentẽ morbũ sub¬
trahat. ut nequaquã supposita corporis debilitas
crescat. ne fortasse languor cum uita deficiat.
Tanta ergo adiutoriũ discretione cõponit: ut
uno eodẽq tempore et languori obuiet et debi¬
litati. Si igitur medicina corporis indiuise adhi-¬
bita seruire diuisibilit̾ potest: tunc enim uere
medicina ẽ: quando sic ꝑ eam uitio suꝑexistẽti
succurritur. ut etiam suppositȩ consparsioni ser-¬

Expanded text:
excrescat enutrita diu praecipitatio. Sic in illo excrescat enutrita diu praecipitatio. Sic in illo reprimatur repente oborta praecipitatio, ut tamen non convalescat impressa ex conspersione formido. Quid autem mirum si mentium medici ista custoonis arte se temperant, qui non corda sed corpora medentur? Plerumque enim debile corpus opprimit languor immanis, cui languori 98 scilicet obviari adjutoriis fortibus debet, sed tamen corpus debile, adjutorium forte non sustinet. Studet igitur qui medetur, quatenus sic superexistentem morbum subtrahat, ut nequaquam supposita corporis debilitas crescat, ne fortasse languor cum vita deficiat. Tanta ergo adjutorium discretione componit, ut uno eodemque tempore et languori obviet et debilitati. Si igitur medicina corporis indivise adhibita servire divisibiliter potest tunc enim vere medicina est, quando sic per eam vitio superexistenti succurritur, ut etiam suppositae conspersioni serv
Abbreviated transcription (Latin):
PASSI O NIBUS LABO RaNITI.
t grauis qͥdem predicatori laborẽ. in cõ¬
munis p̃dicationis uoce ad occultos sin¬
guloꝵ motꝰ causasq uigilare. & palestra¬
rũ more in diuersi lateris arde se uertere.
Multo tam̃ acriori labore fatigat᷑. quando uni
& contrarus uitus seruiendi p̃dicare compellit᷑.
Plerũq enĩ quis late nimis consꝑsionis existit.
deprimit. Curandũ itaq p̃dicatori est: quatinꝰ
sic tergatur tristicia que uenit ex tempore.
ut non augeat᷑ letitia que suppetit ex conspar-¬
sione. Et sic deniq reprimatur letitia que ex
consꝑsione est: ut tam̃ ñ crescat tristitia que ue-¬
nit ex tempore. Iste grauat᷑ usu immoderatȩ
p̃cipitationis. & aliquando tam̃ ab eo qđ festi¬
nat agendũ eũ uis p̃cipitat subito nata formi¬
dinis. Ille grauat᷑ usu inmoderatȩ formidiniᷤ.
& aliquando tam̃ in eo qđ appetit demerita¬
te impellit᷑ p̃cipitationis. Sic itaq in isto repri-¬
matur subito oborta formido. ut tam̃ non

Expanded text:
passionibus laboranti. Et gravis quidem praedicatori labor est, in communis praedicationis voce, ad occultos singulorum motus causasque vigilare, et palaestrarum more in diversi lateris arte se vertere; multo tamen acriori labore fatigatur, quando uni e contrariis vitiis servienti praedicare compellitur. Plerumque enim quis laetae nimis conspersionis existit; deprimit. Curandum est itaque praedicatori quatenus sic tergatur tristitia quae venit ex tempore, ut non augeatur laetitia quae suppetit ex conspersione; et sic frenetur laetitia quae ex conspersione est, ut tamen non crescat tristitia quae venit ex tempore. Iste gravatur usu immoderatae praecipitationis, et aliquando tamen ab eo quod festine agendum est, eum vis praepedit subito natae formidinis. Ille gravatur usu immoderatae formidinis, et aliquando tamen in eo quod appetit, temeritate impellitur praecipitationis. Sic itaque in isto reprimatur subito oborta formido, ut tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
cire etiam rector debet. quod plerũq
uitia uirtutes se e̾e̾ mentiuntur. Nam
sepe sub parsimoniȩ nomine se tenatia
palliat: contra quam se effusio sub appellatione
largitatis occultat. Sepe in ordinata remissio pie¬
tas creditur. et effrenata ira spiritalis zeli uirtꝰ
estimatur. Sepe precipitata actio uel ocitatis
efficatia. atq agendi tarditas. grauitatis consi-¬
lium putatur. Unde necesse est: ut rector ani-¬
marum uirtutes ac uitia uigilanti cura discer¬
nat. ne aut cor tenatia occupet. & parcũ se uide¬
ri in dispensationib exultet: aut cum effuse
quid ꝑditur. largum se quasi miserando glo-¬
rietur. aut remittendo quod ferire debuit. ad
ȩterna supplicia subditos pertrahat. aut im-¬
maniter feriendo quod delinquitur: ipse gra-¬
uius delinquat. aut hoc quod agi recte ac gra¬
uiter potuit. immature preueniens leuiget.
aut bonȩ actionis meritum differendo ad dete
tioniꝰ & dissimulationiꝰ feruoris & mansuetudinis:

Expanded text:
cire etiam rector debet quod plerumque vitia virtutes se esse mentiuntur. Nam saepe sub parcimoniae nomine se tenacia palliat, contraque se effusio sub appellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritalis zeli virtus aestimatur. Saepe praecipitata actio velocitatis efficacia, atque agendi tarditas 29 gravitatis consilium putatur. Unde necesse est ut rector animarum virtutes ac vitia vigilanti cura discernat, ne aut cor tenacia occupet, et parcum se videri in dispensationibus exsultet; aut cum effuse quid perditur, largum se quasi miserando glorietur; aut remittendo quod ferire debuit, ad aeterna supplicia subditos pertrahat; aut immaniter feriendo quod delinquitur, ipse gravius delinquat; aut hoc quod agi recte ac graviter potuit, immature praeveniens leviget; aut bonae actionis meritum differendo, ad detetionis et dissimulationis, fervoris et mansuetudinis
Abbreviated transcription (Latin):
insequenda ẽ. nisi que periculosius premit:
Tolerandum nanq ẽ. ut ꝑ uirtutẽ abstinentiȩ
interim arrogantia contra iuuentutẽ crescat. ne
eum ꝑ ingluuiẽ auita funditus luxuria extin¬
guat. Hinc ẽ qđ paulus cũ infirmũ suũ auditorẽ
suum ꝑpenderet. aut praua adhuc uelle age¬
re aut de actione recta humanȩ laudis recri¬
butione gaudere. ait. Uis non tunere potestatẽ:
Bonũ fac: et habebis laudẽ ex illa. Neq enĩ
ideo bona agenda sunt. ut potestas huiꝰ mun-¬
di nulla timeatur: aut ꝑ hȩc gloria transito¬
riȩ laudis sumat᷑. Sed cũ infirmã m̃tẽ ad tantũ
robur ascendere non posse pensaret. ut et pra-¬
uitatẽ simul uitaret. & laudẽ. predicator egre¬
gius etiam monendo aliquid obtulit. & ali¬
quid tulit. Concedendo enĩ lema. subtraxit
acriora. ut qui ad deserenda cuncta simul non
assurgeret. dũ in qͥddã suũ aninius familiarit᷑

Expanded text:
insequenda est, nisi quae periculosius premit? insequenda est, nisi quae periculosius premit? Tolerandum nunquam est ut per virtutem abstinentiae interim arrogantia contra viventem crescat, ne eum per ingluviem a vita funditus luxuria exstinguat. Hinc est quod Paulus, cum infirmum auditorem suum perpenderet, aut prava adhuc velle agere, aut de actione recta humanae laudis retributione gaudere, ait: Vis non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa . Neque enim ideo bona agenda sunt ut potestas hujus mundi nulla timeatur, aut per haec gloria transitoriae laudis sumatur. Sed cum infirmam mentem ad tantum robur ascendere non posse pensaret, ut et pravitatem vitaret simul et laudem; praedicator egregius ei, admonendo aliquid obtulit, et aliquid tulit. Concedendo enim lenia, subtraxit acriora; ut quia ad deserenda cuncta simul non assurgeret, dum in quodam suo vitio animus familiariter
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia plerunq dũ duoꝵ uitior lan¬
guor irruit: et hoc letuus illud fortas¬
se grauius p̃mit. Et illi nuirum uitio
rectius sub celeritate subuenitur: ꝑ qđ
festine ad interitum tenditur. Et si hoc auicina
morte restringi non potest. nisi illud etiã qđ
existit. contrariũ crescit. Curandũ itaq p̃di¬
catori ẽ: ut ꝑ exhortationẽ suã artificioso mo¬
deramine unũ patiatur crescere. quatinus pos¬
sit aliud a uicina morte retinere. Qđ cum a¬
git. non morbum exaggerat: sed uulnerati sui
cui medicam̃tum ahibet uitã seruat. ut ex-¬
quirendȩ salutis congruũttempꝰ inueniat. Sepe enĩ
quis aciboꝵ se ingluuie minime temperans. iq̃ iãq
pene superantis luxuriȩ stimulis p̃mitur. qui huiꝰ
pugnȩ metu territus. dũ se ꝑ abstinentiã restrin.¬
gere nititur. in anis gloriȩ temptatione fatigatur.
In quo nimirũ unũ uitiũ nullatenus extinguit᷑.
nisi aliud nutriatur. Que igit᷑ pestis ardentius

Expanded text:
ed quia plerumque dum duorum vitiorum languor irruit, hoc levius, illud fortasse gravius premit; ei nimirum vitio rectius sub celeritate subvenitur, per quod festine ad interitum tenditur. Et si hoc a vicina morte restringi non potest, nisi illud etiam quod existit contrarium crescat tolerandum praedicatori est, ut per exhortationem suam artificioso moderamine unum patiatur crescere, quatenus possit aliud a vicina morte retinere. Quod cum agit, non morbum exaggerat, sed vulnerati sui, cui medicamentum adhibet, vitam servat, ut exquirendae salutis congruum tempus inveniat. Saepe enim quis a ciborum se ingluvie minime temperans, jamjamque pene superantis luxuriae stimulis premitur, qui hujus pugnae metu territus, dum se per abstinentiam restringere nititur, inanis gloriae tentatione fatigatur: in quo nimirum unum vitium nullatenus extinguitur, nisi aliud nutriatur. Quae igitur pestis ardentius
Abbreviated transcription (Latin):
et nec frigidus nec calidus. incipiam de euomere ex
ore meo. Calidꝰ quippe ẽ. qui bonastudia et arripit
& cõsũmat. Frigidus uͦ ẽ qui cõsũmanda nec incho¬
at. et sicut afrigore ꝑ teporẽ cransit᷑ ad calorem.
ita a calore ꝑteporem reditur ad frigus. Quisqͥs
ergo amisso infidelitatis frigore sed nequaquã tepo¬
re suꝑato excrescit ut ferueat. ꝓculdubio calore deᷤ¬
sperato dum noxio in tepore demoratur. agit ut
frigescat. Sed sicut ante teporẽ frigus sub spe ẽ. ita post
frigus cepor in desꝑatione. Qui enim adhuc in pece¬
atis est: conuersionis fiduciam non amitcit. Qui
uͦ post conuersionẽ cepuit. et spem que ẽẽ potuit de pec¬
catore subtraxit. Aut calidꝰ ergo eẽ. aut frigidus que¬
ritur: ne tepidꝰ euomat᷑. ut uidelicet aut necdũ
euomat᷑ tepidꝰ. qui a calore quẽ ꝓposuit ꝑ tor¬
porẽ ad noxiũ frigus redit.

Expanded text:
et nec frigidus, nec calidus, incipiam te evomere ex et nec frigidus, nec calidus, incipiam te evomere ex ore meo . Calidus quippe est qui bona studia et arripit et consummat; frigidus vero est qui consummanda nec inchoat. Et sicut a frigore per teporem transitur ad calorem, ita a calore per teporem reditur ad frigus. Quisquis ergo amisso infidelitatis frigore vivit, sed nequaquam tepore superato excrescit ut ferveat, procul dubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, agit ut frigescat. Sed sicut ante teporem frigus sub spe est, ita post frigus tepor in desperatione. Qui enim adhuc in peccatis est, conversionis fiduciam non amittit. Qui vero post conversionem tepuit, et spem quae esse potuit de peccatore subtraxit. Aut calidus ergo quisque esse, aut frigidus quaeritur, ne tepidus evomatur; ut videlicet aut necdum evomatur tepidus, qui a calore quem proposuit torpore ad noxium frigus redit.
Abbreviated transcription (Latin):
pantis. Quia udelicet qui cepta bona districte
non exequitur. dissolutione negligentiȩ manũ
destruentis imitatur. Hinc sardis eccłȩ ab angło
dr̃. Esto uigilans et confirma cetera. que morit᷑a
erant. non erum inueni opera tua plena corã
dõ meo. Quia igitur plena coram dõ eiꝰ oꝑa in¬
uenta non fuerant: moritura reliqua etiã que fu
erant gesta predicebat. Dienim qđ mortuũ in
nob̃ est ad uitã ñ accendit᷑. hoc etiã extinguit᷑. quod
quasi adhuc uiuum tenetur. Ammonendi st̃ ut
ꝑpendant qđ tolerabiliꝰ ẽ potuisset recti uiã ñ arri-¬
pere. quã post arreptã post tergum redire. Nis enĩre-¬
tro respicerent. erga ceptũ studium nullo torpore lã¬
guerent. Audiant ergo quod scriptum est. Melius
erat eis non cognoscere uiã iusticiȩ quã post agnitio¬
nem retrorsum conuerti. Nudiant qđ scriptum est.
Utinã frigidus esses. aut calidus. sed quia cepidꝰ es.

Expanded text:
pantis . Quia videlicet qui coepta bona districte pantis . Quia videlicet qui coepta bona districte non exsequitur, dissolutione negligentiae manum destruentis imitatur. Hinc Sardis Ecclesiae ab angelo dicitur: Esto vigilans, et confirma caetera quae moritura erant, non enim invenio opera tua plena coram Deo meo . Quia igitur plena coram Deo ejus opera inventa non fuerant, moritura reliqua etiam quae erant gesta praedicebat. Si enim quod mortuum in nobis est ad vitam non accenditur, hoc etiam exstinguitur, quod quasi adhuc vivum tenetur. Admonendi sunt ut perpendant quod tolerabilius esse potuisset recti viam non arripere, quam arrepta post tergum redire. Nisi enim retro aspicerent, erga coeptum studium nullo torpore languerent. Audiant ergo quod scriptum est: Melius erat eis non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti . Audiant quod scriptum est: Utinam frigidus esses, aut calidus; sed quia tepidus es,
Abbreviated transcription (Latin):
altum siluȩ lignum succidimus. ut hoc in edificu teg¬
mine subleuemus. Sed camen non repente infabri¬
caponitur. ut nimirũ prius uiciosa eius uiriditaᷤᷤ
exsicetur. Cuius quo plus in infimis humor ex quo¬
quitur. eo ad sũma solidiꝰ leuat᷑. At contra ammonẽ¬
di st̾ qui inchoata bona minime consũmant. ut cau¬
ta circumspectione considerent. quia dũ ꝓposita ñ
ꝑficiunt. etiã quȩ fuerant cepta conuellunt. Si enĩ
quod uidet᷑ gerendum sollicita intentione non
crescit. etiam quod fuerat bene gestũ decrescit.
In hoc quippe mundo humana anima quasi
more nauis ẽ contra ictũ fluminis conscendentis
uno in loco nequaquã stare ꝑmittit᷑. quia ad ima
relabit᷑. nisi ad sũma conet᷑. Si ergo inchoata bona
fortis operantis manꝰ ad ꝑfectionẽ ñ subleuat. ipsa
operandi remissio contra hoc quod operatum est
pugnat. Hinc est enim qđ ꝑ salomonẽ dr̃. Qui
mollis et dissolutꝰ ẽ in opere suo. fr̃ ẽ sua oꝑa dissi¬

Expanded text:
altum silvae lignum succidimus, ut hoc in aedificii tegmine sublevemus; sed tamen non repente in fabrica ponitur, ut nimirum prius vitiosa ejus viriditas exsiccetur, cujus quo plus in infimis humor excoquitur, eo ad summa solidius levatur At contra admonendi sunt qui inchoata bona minime consummant, ut cauta circumspectione considerent quia dum proposita non perficiunt, etiam quae fuerant coepta convellunt. Si enim quod videtur gerendum sollicita intentione non crescit, etiam quod fuerat bene gestum decrescit. In hoc quippe mundo humana anima quasi more navis est contra ictum fluminis conscendentis: uno in loco nequaquam stare permittitur, quia ad ima relabitur, nisi ad summa conetur. Si ergo inchoata bona fortis operantis manus ad perfectionem non sublevat, ipsa operandi remissio contra hoc quod operatum est, pugnat. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissi
Abbreviated transcription (Latin):
minib fecit. quia tot destes in bono opere se¬¬
cũ duxit. quot humanas laudes in corde re-¬
quisiuit. Cũ uͦ praua estimatio in quantũ
sine peccato ualet ab intuentiũ mente non
tergitur: cunctis mala credentib ꝑ exẽplũ
culpa propinat᷑. Unde & plerũq contingit
ut qui negligent᷑ de se mala opinari ꝑmit¬
tunt: ꝑsemecipsos quidẽ nulla iniqua fa-¬
ciunt : sed tam̃ ꝑ eos qui se imitati fuerint

Expanded text:
minibus fecit, quia tot testes in bono opere seminibus fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot humanas laudes in corde requisivit. Cum vero prava aestimatio, in quantum sine peccato valet, ab intuentium mente non tergitur, cunctis mala credentibus per exemplum culpa propinatur. Unde et plerumque contingit, ut qui negligenter de se mala opinari permittunt, per semetipsos quidem nulla iniqua faciant, sed tamen per eos qui se imitati fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ ostendenda sunt ut laudẽ celestis patris
augeamus. Nam cum nos iusticiam nrãm
corã hominib facere dñs ꝓhiberet. ilico adiĩxit
ut incdeamini ab eis. Et cũ rursus uidenda ab
hominib bona oꝑa nrã p̃ciperet: ꝓtuius sub-¬
didit. ut glorificent patrẽ urm̃ qui in cęlis est.
Qualit̃ igit᷑ uidenda essent uł qualit̾ non ui¬
denda. ex sententiarũ fine monstrauit. quati¬
nus operantis mens opussuũ. & ꝓpter se uide¬
ri non quereret. & tam̃ hoc ꝓpter celestis patriᷤᷤ
głam non celaret. Unde fit ut plerumq ut
bonum opus et in occulto sit cum fit publice
& rursus in publico cum agitur occulte. Qui
enim inpublico bono opere non suam. sed
suꝑni patris głam querit. quod fecit abscon¬
dit. Quia illũ solũ testẽ habuit. cui placere
curauit. Et qui in secreto suo bono oꝑe dep̃¬
hendi ac lauari concupiscit: & nullus fortas¬
se uidit quod exhibuit. & tam̃ hoc corã ho-¬

Expanded text:
et tamen ostendenda sunt ut laudem coelestis Patris et tamen ostendenda sunt ut laudem coelestis Patris augeamus? Nam cum justitiam nostram coram hominibus facere Dominus prohiberet, illico adjunxit: Ut videamini ab eis. Et cum rursus videnda ab hominibus bona opera nostra praeciperet, protinus subdidit: Ut glorificent Patrem vestrum qui in coelis est. Qualiter igitur essent videnda, et qualiter non videnda, ex sententiarum fine monstravit; quatenus operantis mens opus suum, et propter se videri non quaereret, et tamen hoc propter coelestis Patris gloriam non celaret. Unde fit plerumque ut bonum opus et in occulto sit, cum fit publice; et rursus in publico, cum agitur occulte. Qui enim in publico bono opere non suam, sed superni Patris gloriam quaerit, quod fecit abscondit, quia illum solum testem habuit, cui placere curavit; et qui in secreto suo bono opere deprehendi ac laudari concupiscit, licet nullus fortasse viderit quod exhibuit, tamen hoc coram ho
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi salubrẽ potũ um sorbeat. intentis in sui consi-¬
deratione mentib pestiferũ ueneni poculũ fun-¬
dant. Hi nimirũ in uno ꝓximoꝵ uitã minus ad-¬
iuuant. in aldero multũ grauant. dũ student¬
& recta occulte agere. & quib dã factis ad exẽplũ
de se praua seminare. Quisqͥs enĩ laudis concu-¬
piscentiam calcare iam sufficit. ȩdificationis
fraudem ꝑpetrat. sibona quȩ agit occultat.
Et quasi iactato semini germinandi radices
subtrahit: qui opꝰ qd imitandũ ẽ ñ ostendit. Hĩc
nanq in euãglio ueritas dicit. Ut uideãt oꝑa
est. Ubi illa quoq sententia ꝓmitaitur. que
longe aliud p̃cepisse uideatur dicens. Atten-¬
dite ne iusticiã urãm faciatis corã hominib
ut uideamini ab eis. Quid est ergo qđ opus
nr̃in & ita faciendum est ne uideatur. & tam̃
ut debeat uideri p̃cipit᷑. nisi quod ea que agi-¬
mus. & occultanda sunt ne ipsi laudemur.

Expanded text:
ipsi salubrem potum vini sorbeant, intentis in sui consiipsi salubrem potum vini sorbeant, intentis in sui consideratione mentibus pestiferum veneni poculum fundant. Hi nimirum in uno proximorum vitam minus adjuvant, in altero multum gravant, dum student et recta occulte agere, et quibusdam factis, ad exemplum de se prava seminare. Quisquis enim laudis concupiscentiam calcare jam sufficit, aedificationis fraudem perpetrat, si bona quae agit, occultat; et quasi jactato semine germinandi radices subtrahit, qui opus quod imitandum est, non ostendit. Hinc namque in Evangelio Veritas dixit: Videant opera est . Ubi illa quoque sententia promitur, quae longe aliud praecepisse videtur, dicens: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis. Quid est ergo quod opus nostrum ita faciendum est ne videatur, et tamen ut debeat videri praecipitur, nisi quod ea quae agimus et occultanda sunt ne ipsi laudemur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ammonendi itaq sunt: ne quȩ agunt recta des-¬
piciant. s ea meriti melioris credãt. Ualde nãq
bona sua diuidicant: quia de eoꝵ mercede suffice¬
re fauoreᷤᷤ humanos putãt. Cũ enĩ ꝓ recto oꝑe laus
transitoria querit᷑. eterna retributione resdigna
uili p̃tio uenundat᷑. De qͦ uidelicet ꝑcepto p̃tio ue¬
ritas dicit. Am̃ dico uob̃: receperunt mercedẽ
suã. Ammonẽdi st̃ ut considẽnt. quia dũ prauoᷤ
se in occultis exhibent. s tam̃ exempla de se publi¬
ce in bonis operib p̃bent. ostendunt sequenda quȩ
fugiunt. clamat amanda quȩ oderunt. uiuunt
postremo aliis. et sibi moriunt᷑. At contra admo-¬
nendisunt qui bona occulte faciunt. & tamen
quib dam factis publice de se mala opinari ꝑmit¬
cunt. ne cũ semet ipsos actionis rectȩ uirtute sigͥsi¬
cant. in se alios ꝑ exemplũ prauȩ estimationis oc-¬
cidant. Ne minus quã se ꝓximos diligant. & cũ

Expanded text:
Admonendi itaque sunt, ne quae agunt recta desAdmonendi itaque sunt, ne quae agunt recta despiciant, sed ea meriti melioris credant. Valde namque bona sua dijudicant, qui ad eorum mercedem sufficere humanos favores putant. Cum enim pro recto opere laus transitoria quaeritur, aeterna retributione res digna vili pretio venundatur. De quo videlicet pretio percepto Veritas dicit: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Admonendi sunt ut considerent quia dum pravos se in occultis exhibent, sed tamen exempla de se publice in bonis operibus praebent, ostendunt sequenda quae fugiunt, clamant amanda quae oderunt, vivunt postremo aliis, et sibi moriuntur. At contra admonendi sunt qui bona occulte faciunt, et tamen quibusdam factis publice de se mala opinari permittunt, ne cum bona semetipsos actionis rectae virtute vivificant, in se alios per exemplum pravae aestimationis occidant; ne minus quam se proximos diligant, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
factis publice mala de se opinari ꝑmictunt. Am¬
nonendi st̃ enĩ qui mala occulte agunt. & bona
publice: ut pensent humana iudicia. quanta ue-¬
locitate euolant: diuina autẽ quanta immobi¬
litate ꝑdurant. Ammonendi sunt ut in fine rerũ
mentis oculos figant. quia & humanȩ laudis
attestatio preterit. & suꝑna sententia que or abs¬
condita penetrat. ad retributionẽ ꝑpetuam con¬
ualescit. Dum igitur occulta mala diuinis
iudiciis recta autẽ sua humanis oculis ante po-¬
nunt. et sine deste ẽ bonũ qđ publice faciunt.
& ñ sine ederno teste est quod latent̾ delinquis.
Culpas itaq suas occultando hominib uirtu¬
tesq pandendo. & unde puniri debeant abscõ¬
dendes detegunt. & unde remunerari poterant
detegentes abscondunt. Quos recte sepulchra
dealbata speciosa exterius. sed mortuoꝵ ossibus
plena ueritas uocat. quia uitioꝵ mala intꝰ con¬
tegunt. humanis uͦ oculis quoꝵdã demonstratiõe
operũ de solo foras iusticiȩ colore blandiuntur.

Expanded text:
factis publice mala de se opinari permittunt. Admonendi enim sunt qui mala occulte agunt, et bona publice, ut pensent humana judicia quanta velocitate evolant, divina autem quanta immobilitate perdurant. Admonendi sunt ut in fine rerum mentis oculos figant, quia et humanae laudis attestatio praeterit, et superna sententia, quae et abscondita penetrat, ad retributionem perpetuam convalescit. Dum igitur occulta mala sua divinis judiciis, recta autem sua humanis oculis anteponunt, et sine teste est bonum quod publice faciunt, et non sine aeterno teste est quod latenter delinquunt. Culpas itaque suas occultando hominibus, virtutesque pandendo, et unde puniri debeant abscondentes detegundetegentes abscondunt. Quos recte sepulcra dealbata speciosa exterius, sed mortuorum ossibus plena Veritas vocat , quia vitiorum mala intus contegunt, humanis vero oculis quorumdam demonstratione operum, de solo foris justitiae colore blandiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
effusionis frena minime laxent᷑. Dic ꝓdigis p̃di¬
cet᷑ parcitas. ut tam̃ tenacib peritura rerum
custodia non augeatur. Dic in continentibus
laudetur coniugiũ: ut tam̃ iã continentes ñ
reuocent᷑ ad luxũ. Sic continentib laudetur
uirginitas corporis. ut tam̃ in coniugib non fiat
despecta fecunditas carnis. Dic p̃dicanda sunt
bona. ne ex latere iubeantur et mala. DSic lau-¬
danda sunt bona sũma: ne despiciant᷑ ultima.
Dic nutrienda sunt ultima: ne dum credunt᷑

Expanded text:
effusionis frena minime laxentur. Sic prodigis praedieffusionis frena minime laxentur. Sic prodigis praedicetur parcitas, ut tamen tenacibus periturarum rerum custodia non augeatur. Sic incontinentibus laudetur conjugium, ut tamen jam continentes non revocentur ad luxum. Sic continentibus laudetur virginitas corporis, ut tamen in conjugibus despecta non fiat fecunditas carnis. Sic praedicanda sunt bona, ne ex latere juventur et mala. Sic laudanda sunt bona summa, ne desperentur ultima. Sic nutrienda sunt ultima, ne dum sufficere
Abbreviated transcription (Latin):
monere. Ibi quippe tanta arte uox tẽperãda
est: ut cũ diuersa sint auditoꝵ uitia: & sin¬
gulis inueniant᷑ congrua: & tamen sibimet¬
ipsi non sit diuersa. ut uter passiones medias¬
uno quidẽ ductu transeat: sed more bicipitis
gladii tumores cogitatationũ carnaliũ ex diuer¬
so latere incidat. Quatinꝰ sic suꝑbis p̃dicecur hu¬
militas. ut tam̃ timidis ñ augeat᷑ metus. Sic ti-¬
midis infundatur auctoritas. ut tam̃ suꝑbis¬
non crescat effrenatio. Dic otiosis ac torpentib
p̃dicetur sollicitudo boni operis. ut tam̃ in qui-¬
etis inmodatȩ licentia non augeat᷑ actionis. Sic
inquietis ponatur modus. ut tam̃ ociosis ñ fiat
torpor securus. Sic ab impatientib extinguat᷑
ira: ut tañ remissis ac lenib non crescat ne-¬
gligentia. Sic leues accendant᷑ ad zelum. ait
tam̃ iracondis non addat᷑ incendiũ. Dic tenacib
infundat᷑ tribuendi largitas. ut tam̃ ꝓdigis

Expanded text:
monere. Ibi quippe tanta arte vox temperanda monere. Ibi quippe tanta arte vox temperanda est, ut cum diversa sint auditorum vitia, et singulis inveniantur congrua, et tamen sibimetipsis non sint diversa, ut inter medias passiones uno quidem ductu transeat, sed more ancipitis gladii, tumores cogitationum carnalium ex diverso latere incidat, quatenus sic superbis praedicetur humilitas, ut tamen timidis non augeatur metus; sic timidis infundatur austeritas, ut tamen sunon crescat effrenatio. Sic otiosis ac torpentibus praedicetur sollicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae licentia non augeatur actionis. Sic inquietis ponatur modus, ut tamen otiosis non fiat torpor securus. Sic ab impatientibus exstinguatur ira, ut tamen remissis ac lenibus non crescat negligentia. Sic lenes accendantur ad zelum, ut tamen iracundis non addatur incendium. Sic tenacibus infundatur tribuendi largitas, ut tamen prodigis
Abbreviated transcription (Latin):
propt̾ quẽ xp̃s mortuus ẽ. Sic autẽ peccantes
in fratres & ꝑcutientes conscientiã eoꝵ infir¬
mã.: in xp̃o peccatis. Hinc ẽ qđ mosseᷤ cũ dice.¬
ret non maledices surdo: ꝓtinus adiunxit.
nec corã ceco pones offendiculũ. Surdo qͥppe
maledicere est. absenti ac non audienti dero¬
gare. Corã ceco uͦ offendiculũ ponere ẽ: discre¬
tam quidẽ rem agere. sed tam̃ ei qui lumen
discretionis non habet: scandali occasionẽ p̃bẽ.¬
ec sunt que p̾sul animarũ in p̃dicatio¬
nis diuersitate custodiat. ut sollicitꝰ con¬
grua singłoꝵ uulnerib medicamina
oppõnat. D cũ magiri sit studũ ut exbortã-¬
dis singłis seruiatur ad singła: cũ ualde labo¬
riosũ sit unũquẽq de ꝓpriis sub dispensati-¬
one debitȩ considationis instruere: longe ta-¬
m̃ est laboriosius auditores innumeros ac di¬
uersis passionib laborantes. uno eodẽq tem
pore uoce unius & cõmunis exhortationis ad¬

Expanded text:
s mortuus est. Sic autem peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis . Hinc est quod Moyses cum diceret: Non maledices surdo, protinus adjunxit: Nec coram caeco pones offendiculum . Surdo quippe maledicere, est absenti et non audienti derogare: coram caeco vero offendiculum ponere, est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumen discretionis non habet, scandali occasionem praeec sunt quae praesul animarum in praedicationis diversitate custodiat, ut sollicitus congrua singulorum vulneribus medicamina opponat. Sed cum magni sit studii ut exhortandis singulis serviatur ad singula, cum valde laboriosum sit unumquemque de propriis sub dispensatione debitae considerationis instruere, longe tamen laboriosius est auditores innumeros ac diversis passionibus lapore, voce unius et communis exhortationis ad
Abbreviated transcription (Latin):
Caltiati pedes in preparatione euangelii pacis.
Si ergo ut nrãm sic curam ꝓximi gerimus. utrũ¬
q pedem ꝑ caltiamentum munimus. Qui
uero suam cogitans utilitatem ꝓximoꝵ negli-¬
git. quasi unius pedis caltiamentũ cũ dede-¬
core amittit. Sunt itaq nonnulli qui magnis
ut diximus munerib ditati. dum solius con-¬
templationis studiis in ardescunt: parere uti¬
litati ꝓximoꝵ in predicatione refugiunt.
ecretum quietis diligunt. secessum speculati-¬
onis petunt. De quo si districte iudicentur.
ex tantis ꝓculdubio rei sunt: quantis uenientes
ad publicum prodesse potuerunt. Qua enim
mente is qui ꝓximis ꝓfuturus enitesceret. utili¬¬
tati exteroꝵ secretum p̃ponit suũ. quando ipse
sũmi patris unigenitus ut multis ꝓdesset.
de sinu patris egressus est. ad publicũ nr̃m:¬

Expanded text:
Calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Si ergo ut nostram, sic curam proximi gerimus, utrumque pedem per calceamentum munimus. Qui vero suam cogitans utilitatem, proximorum negligit, quasi unius pedis calceamentum cum dedecore amittit. Sunt itaque nonnulli qui magnis, ut diximus, muneribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiunt, secretum quietis diligunt, secessum speculationis appetunt. De quo si districte judicentur, ex tantis proculdubio rei sunt, quantis venientes ad publicum prodesse potuerunt. Qua enim mente is qui proximis profuturus enitesceret, utilitati caeterorum secretum praeponit suum, quando ipse summi Patris unigenitus, ut multis prodesset, de sinu Patris egressus est ad publicum n