comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cit tenere moderamina uite
sue. iudex uite fiat aliene. Et
plerumq cõtingit: ut hunc
iudicii locũ teneat. cui ad lo¬
cũ uita minime concordat.
ac sepe agitur. ut uel dãnet
inmeritos. uel alios ipse li¬
gatus soluat. Sepe in soluẽ¬
dis ac ligandis subditis. sue
uoluntatis motus. nõ autem
causarum merita sequitur:
Unde fit ut ip̃a hac ligandi
et soluendi potestate se pͥuet.
qui hanc pro suis uoluntati¬
b et non pro subiectorũ mori
quem libet ꝓximũ odio ul
gr̃a moueatur pastor. Iudica¬
re autem digne de subditis
nequeunt: qui insubdito¬
rum. causis.sua uel odia ł
grãm sequuntur. Unde
recte ꝑꝓph̃am dicitur. Mor¬
tificabant animas que nõ
moriuntur. et uiuificabãt
animas que non uiuunt.
hon morientem qͥppe morti¬
ficat: qui iustum dãnat. Et
non uicturum uiuificare
nititur qui reũ supplicio ab¬
soluere conatur.Cause ergo
pensande sunt. et tunc ligã
diatq soluendi potestas exe-¬
rent̾a. uidendum que cul-¬

Expanded text:
cit tenere moderamina vitae cit tenere moderamina vitae suae, judex vitae fiat alienae. Et plerumque contingit, ut hunc judicii locum teneat, cui ad locum vitae minime concordat. Ac simmeritos, vel alios ipse ligatus solvat. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita sequitur. Unde fit ut ipsa hac ligandi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro suis voluntatibus et non pro subjectorum meritquemlibet proximum odio vel gratia moveatur pastor. Judicare autem digne de subditis nequeunt qui in subditorum causis sua vel odia vel gratiam sequuntur. Unde recte per prophetam dicitur: Mortificabant animas quae non moriuntur et vivificabant animas quae non vivunt. Non morientem quippe mortificat qui iustum dampnat, et non victurum vivificare nititur qui reum de supplicio absolvere conatur. Causae ergo pensanddi atque solvendi potestas exercenda. Videndum quae cul
Abbreviated transcription (Latin):
perunt: ut prodesse non pau¬
cis sed plurib possent. Unde
et inhac ip̃a datione sp̃c dr.
Quorum remiseritis. pecc̃a re-¬
mittuntur eis. et quoꝵ retini¬
eritis recenta sunt. libet intu¬
eri: illi discipłi ad tanta onera
humilitatis uocati. ad quatũ
culmen głe sint ꝑducti. Etce
non solum de semetip̃sis secu¬
ri fiunt: sed etiam aliene o-¬
bligationis potestatem relax¬
ationis accipiunt. Principatũ
suꝑni iudicii sorciuntur: ut
uice dei quib dam pec̃ca retine¬
ant. quib dam relaxent. Sic
sic eos adeo decebat erigi qui
tantum ꝓ deo consenserant
humiliari. Ecce cͥ districtum
dei iudicium mecuunt. anima¬
rum uidices fiunt. Etalios
dampnant uel liberant:qui¬
in semetipis dãnari metuebẽt.
Hoꝵ profecto nunc in eccłia e¬
pascopi locum tenent. solũe¬
di ac ligandi auctoritate sus¬
cipiunt. qui gradũ regiminis
sortiuntur. Gr̃adis honor sed
graue pondus. istiꝰ est honoris.¬
Durum quippe est ut qui nes¬

Expanded text:
perunt, ut prodesse non pauperunt, ut prodesse non paucis, sed pluribus possent. Unde et in hac ipsa datione Spiritus dicitur: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta sunt. Libet intueri illi discipuli, ad tanta onera humilitatis vocati, ad quantum culmen gloriae sint perducti. Ecce non solum de semetipsis securi fiunt, sed etiam alienae obligationis potestatem relaxationis accipiunt; principatumque superni judicii sortiuntur, ut vice Dei quibusdam peccata retineant, quibusdam relaxent. Sic sic eos a Deo decebat erigi, qui tantum pro Deo consenserant humiliari. Ecce qui districtum Dei judicium metuunt animarum judices fiunt; et alios damnant, vel liberant, qui semetipsos damnari metuebant. 5. Horum profecto nunc in Ecclesia episcopi locum tenent. Ligandi atque solvendi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor, sed gradurum quippe est, ut qui nes
Abbreviated transcription (Latin):
testamenti ueteris series re¬
censeatur. Nusquam de petra
mel nuꝙͣ oleũ ille ppłs sutit.
Secl quia iuxta pauli uocem
petra erat xp̃c: mel de petra
suxerũt. quia dem redẽp-¬
toris nr̃i facta et miracula
uiderunt. Oleũ uero de fir¬
ma petra suxer̃t: quia effu¬
sione sc̃ĩ sp̃c post resurrectiõ¬
nem eius ungi meruerũt.
Quasi ergo in firma petͣ mel
dedit: quando adhuc morta
Sed firma petra oleum fu¬
dit: quia post resurrectionẽ
suam factus iam in passibił
ꝑ afflationem sp̃c donum
scẽ unctionis emanauit. De
hoc oleo ꝑ ꝓph̾am dicitur. Cõ¬
putrescit iugũ a facie olei Sub
iugo qͥppe tenebamur demo¬
nice dominationis. sed ũcti
sumus oleo sp̃c sc̃i. Et quia
nos gra libertatis unxit: do¬
minationis demonice iugũ
putruit. paulo attestante qui
ait. Ubi sp̃c domini: ibi lib̾¬
tas Sciendũ uero est: qd̵ hi
qui prius sp̃m sc̃m habuerunt
sent: iccirco hunc. post resurrec¬
tionem domini patenter acce-¬

Expanded text:
Testamenti Veteris series reTestamenti Veteris series recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia juxta Pauli vocem: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula viderunt. Oleum vero de firma petra suxerunt, quia effusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruerunt. Quasi ergo infirma petra mel dedit, quando adhuc mortalSed firma petra oleum fudit, quia, post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctionis emanavit. 4. De hoc oleo per prophetam dicitur: Computrescet jugum a facie olei . Sub jugo quippe tenebamur daemoniacae dominationis, sed uncti sumus oleo Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis daemoniacae jugum putruit, Paulo attestante, qui ait: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Sciendum vero est quod hi qui prius Spiritum sanctum habuerunt, prodessent, idcirco hunc post resurrectionem Domini patenter acce
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ dñs nr̃ et semel declit
in t̾ra consistens. et semel ce¬
lo pesidens. Neq emm
alio in loco datus sp̃s aꝑte mõ
flationem ꝑcipitur: et post¬
modum cum de celo ueniens
in linguis uariis demonstra¬
tur. Cur ergo prius int̾ra dis¬
cipłis datur. post modum de
celo mittitur nisi qd duo st̃
p̾cepta caritatis. dilectio uide¬
licet dei et dilectio proximi:
Int̾ra dat᷑ sp̃s. ut diligat᷑ ꝓxi¬
mus. E celo dat᷑ sp̃s: ut dili¬
gatur deus. Sicut ergo una
est caritas. et duo p̾cepta: ita
unꝰ sp̃s et duo data. priꝰ acon¬
sistente dño in t̾ra. post mo¬
dum e celo. Quia in ꝓximi-
amore discitur. qualit̾ per¬
ueniri debeat ad amorem
dei unde idem ioh̾es dicit.
Qui nõ diligit frẽm suum
quem uidet.dm̃ quẽ non
indet quomodo potest dili¬
sc̃s in erat ad fidem: sed tam̃
catus. Unde etiam ꝑ moysẽ
dicitur. Suxecũt mel de pe-¬
tra: et oleũ de firma petra.
Neq enim qͥcqͣm tale iuxta
hystoriam legitur: si tota

Expanded text:
s noster et semel dedit in terra consistens, et semel coelo praesidens? Neque enim alio in loco datus Spiritus sanctflationem percipitur, et postmodum cum, de coelo veniens, in linguis variis demonstratur. Cur ergo prius in terra discipulis datur, postmodum de coelo mittitur, nisi quod duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi? In terra datur Spiritus, ut diligatur proximus; e coelo datur Spiritus, ut diligatur Deus. Sicut ergo una est charitas, et duo praecepta, ita unus Spiritus, et duo data. Prius a consistente Domino in terra, postmodum e coelo, quia in proximi amore discitur qualiter perveniri debeat ad amorem Dei. Unde et idem Joannes dicit: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest dilius sanctus inerat ad fidem, sed tamencatus . Unde etiam per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Neque enim quidquam tale juxta historiam legitur, si tota
Abbreviated transcription (Latin):
debere parabola data deter¬
nitur. Hic autẽ manife¬
stius ip̃is reb oftenditur.
ñ fidei tantũ agnitã rati¬
onem sed executam fides
oue ratione ẽẽ que saluũ
faciat credentem. dec q gła
patri qui est incelis. Dm̃ca z¬

Expanded text:
debere, parabola data decerdebere, parabola data decernitur, hic autem manifestius ipsis rebus ostenditur, non fidei tantum agnitam rationem, sed exsecutam fidei operationem esse, quae salvum faciat credentem, detque gloriam Patri qui est in coelis.
Abbreviated transcription (Latin):
et dño mundatori suo. qͥa
elatus suꝑbra gr̃arũ agen¬
darũ pia humilitate non
sternitur. Similisq effici¬
dur eis dequib dicit apłs.
Quicum oognouissent dm:
nonut dm̃ magnificauent
aut gras egerunt. Qd̾ enĩ
dicitꝰ eos deum cognorisse
ostendit quidem a lepra fu¬
isse mũdatos. sed tamen sto¬
tim accusat ingratos. Et a¬
it illi Surge uade quia fi¬
des tua te salũi fecit. Qui
deuotus ante dñm cecidit.
lurgere et ire precipitur. ela
auiinfirmitatem suam sub¬
tilit̾ cognoscens humiliter
iacet. ꝑdiuini uerbi conso¬
lationem surgere ad fortia
oꝑa et crescentib cotidie me¬
ritis ad ꝑfectiora passim ꝓ¬
ficere iubetur. Si autẽ fideᷤ
saluum fecit. eũ qũe adagẽ¬
das saluatori et emunda¬
tori fuo grãs inclinauit. gͥ
ꝑfidia ꝑdidit eos. qui accep¬
tis beneficiis deo głam da¬
re neglexerunt. Quappter
hec let cio suꝑiori ea ratio¬
ne comungitur: qd̃ ibi fi¬
dem ꝑhumilitatẽ auger

Expanded text:
et Domino mundatori suo, quia, et Domino mundatori suo, quia, elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis, de quibus dicit Apostolus: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt. Quod enim dicit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra fuisse mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Et ait illi: Surge, vade, quia fides tua te salvum fecit. Qui devotus ante Dominum cecidit, surgere et ire praecipitur, quia qui, infirmitatem suam subtiliter cognoscens, humiliter jacet, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus quotidie meritis ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori et emundatori suo gratias inclinavit, ergo perfidia perdidit eos qui de acceptis beneficiis Deo gloriam dare neglexerunt. Quapropter et haec lectio superiori ea ratione conjungitur, quod ibi fidem per humilitatem augeri
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui gr̃as egit. unice ec¬
cłie significatione approba¬
tus atq laudatus est: ita il¬
li nouem qui gr̃as non ege¬
runt reprobi effecti. a con¬
sortio unitatis exclusi sũt.
Ideoq in nouenario nume¬
ro tanquam imꝑfecti rema¬
nebunt. Et merito salua¬
tor. quasi ignotes ubi sint
requirit. Scire enim deie¬
ligere. nesci re uero repbare
est.Non est inuentus qui
nhralienigena. Scdm cor¬
pus quid̃e facile est uidere
posse hominẽ non habere le-
lepram. et⁊tamen animi
ẽẽ non boni. Scd̃m signi¬
ficationẽ autem huiꝰ mira¬
culi conturbat consideran¬
tem. quomodo mundus
dici possit ingratus. Sedr̃a
facile est. etiam illud uide¬
re. fieri posse ut quisq ine¬
clesie societate doctrinam
integr̃a ueramq assequat᷑.
et omĩa scdm catholice fid̃i
regulam disserat diftiguet
a creatore creaturam. eoq
manifestetur uarietate m̃¬
datiorũ tanqũa lepra cam¬
isse: et cam̾ ingratus sit do

Expanded text:
ille qui gratias egit, unicae Ecille qui gratias egit, unicae Ecclesiae significatione approbatus atque laudatus est, ita illi novem qui gratias non egerunt reprobi effecti, a consortio unitatis exclusi sunt. Ideoque tales in novenario numero tanquam imperfecti remanebunt. Et merito eos Salvator quasi ignotos ubi sunt inquirit: scire enim Dei eligere, nescire reprobare est. Non est inventus qui alienigena. Secundum corpus quidem facile est videre posse hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni; secundum significationem autem hujus miraculi, conturbat considerantem quomodo mundus dici possit ingratus. Sed jam facile est etiam illud videre, fieri posse ut quisque in Ecclesiae societate doctrinam integram veramque assequatur, et omnia secundum catholicae regulam disserat, distinguat a Creatore creaturam, eoque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo
Abbreviated transcription (Latin):
elatꝰ est dr. Ut cadat ascen¬
reprobi retrorsũ cadunt. nͥ
qd om̃is qui post secadit.
ibi ꝓcusdubio cadit ubi ñ
uidet. qui uero ante se ceci¬
derit. ibi cecidit ubi uidet.
Iniqui ergo quia inuisi-¬
bilib cadunt post se cadere
dicuntur: quia ibi corruũt
ubi quid eos tunc sequet᷑.
modo uidere non possunt
iusti uero quia in istis ui¬
sibilib semet ip̃os sponte de¬
iciunt. ut ĩuisibilib erig̃ã¬
tur: quasi in faciem cadt᷑.
quia timore compuncti ui¬
dentes humiliantur. Res¬
pondens aut̃e iħs dixit. Nõ¬
ne dece mundati sunt et
nouem ubi sunt:: unĩt
si addatur ad nouem: q̃¬
dam effigies unitatis im-¬
pletur. quo fit tanta com¬
plexio ut ultra non pro¬
grediatur numerus nisi
tursus ad uñi redeatur.
Et hec ꝑ infinitatem nume¬
ri regula custodit᷑. Nouem
itaq indigent uno ut qua¬
dam unitatis forma coagu¬
lentur et decem sint. Unnũ
autem non eis incliget. ut
tem. Quam obrem ut unus

Expanded text:
elatus est, dicitur: Ut cadat ascenelatus est, dicitur: Ut cadat ascenreprobi retrorsum cadunt, nisi quod omnis qui post se cadit, ibi procul dubio cadit ubi non videt; qui vero ante se ceciderit, ibi cecidit ubi videt? Iniqui ergo quia in invisibilibus cadunt, post se cadere dicuntur, quia ibi corruunt ubi quid eos tunc sequatur, modo videre non possunt. Justi vero quia istis visibilibus semetipsos sponte dejiciunt, ut in invisibilibus erigantur, quasi in faciem cadunt, quia timore compuncti videntes humiliantur. Respondens autem Jesus dixit: Nonne decem mundati sunt, et novem ubi sunt? Unum si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur; quo fit tanta complexio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi rursus ad unum redeatur, et haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent uno, ut quadam unitatis forma coagulentur, et decem sint: unum autem non eis indiget, ut tem. Quomobrem ut unus
Abbreviated transcription (Latin):
ciem aute pecles eius. gras
agens. Unus iste qui mag¬
nificans deum regressus ẽ
militatẽ signi ficat. Qui
bene cadens ante pedes dñi
gr̃as egit. Ille enim uerede¬
o gras agit: qui rep̾ssis p̃¬
sumptionis sue cogitatio¬
nib qm insemet ip̃o infirmꝰ
sit humilit̾ uidet. qui n¬
chil sibi uirtutis tribuit. qͥ
bona que egit ẽẽ de miseri¬
cordia cõditoris cognoscit.
unde et recte sub ningit᷑
Et hic erat samaritanus. da¬
maritanus qͥppe int̾pretat᷑
custos. Quo nõie ille popls
aꝑtissime significatur: qͥ
gras agendo ei aquo accepit
tribuit om̃e qd̾ accepit. quo¬
dam modo cantans illud de
psalmo. fortitudinem meã
ad ce custodiam. qr deus su¬
ceptor meus es.deus meus
mistdia eius preueniet me
Cadit aute in faciem: qr ex
malis que se ꝑpetͣsse memi¬
nit erubescit. Ibi enim ca¬
Quem ergo fructum habu¬
istis tune in illis in quib
nunc erubescitis: At cont̾
de ascensore equi id est de
eo qui in huius mũdi gła

Expanded text:
ciem ante pedes ejus gratias ciem ante pedes ejus gratias agens. Unus iste qui magnificans Deum regressus est, militatem significat: qui bene cadens ante pedes Domini gratias egit. Ille enim vere Deo gratias agit, qui, repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia Conditoris agnoscit. Unde et recte subjungitur: Et hic erat Samaritanus. Samaritanus quippe interpretatur custos. Quo nomine ille populus aptissime significatur, qui gratias agendo ei a quo accepit, tribuit omne quod accepit, quodammodo cantans illud de psalmo: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia tu, Deus, susceptor meus es, Deus meus, misericordia ejus praeveniet me . Cadit autem in faciem, quia ex malis quae se perpetrasse meminit erubescit; ibi enim caQuem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? At contra de ascensione equi, id est, de eo qui in hujus mundi gloria
Abbreviated transcription (Latin):
baretur color.Non quia non
potest ꝑseip̃m dominus om̃ia
facere nãquis alius hec facit
etiã in ecłia: sed ut ip̃a socie¬
tas congregatoꝵ fidelium.
Approbando inuicem atq cõ¬
municando. uere fidei doctri¬
nam in om̃ib que dicuntur
u̾bis uel signatus sacramen¬
tis. tanꝙͣ una spetiem ueri
coloris obducant. Cornelius
etiam cũ elemosine eius ac¬
cepte et preces eius audite il¬
li ab angło nunciantur: ꝓ¬
pter doctrine tamen sacram̃¬
toꝵq unitatem ad petrum
iubetur mittere. tanꝙͣ illi ⁊
suis diceretur. Ite oftendite
uos sacerdotib̾. Nam et cũ
irent.: mundati sunt. Iam
enim ad eos uenerat petrus
sed tamen ip̃i nundum acce¬
pto baptismatis sacram̃eto.
nũdum sp̃ualit̾ ad sacerdo¬
tes peruenerant. et tamen
infusione sp̃c sc̃i et admira¬
tione linguarũ eorũ mun¬
datio declarata est. Unus
autem ex illis ut uidit qͥa
mundatus est: regressus ẽ.
cũ magna uo. ce magnifi¬
cans deum. Et cecidit infa¬

Expanded text:
baretur color; non quia non baretur color; non quia non potest per seipsum Dominus omnia facere nam quis alius haec facit etiam in Ecclesia?, sed ut ipsa societas congregatorum fidelium approbando in invicem atque communicando verae fidei doctrinam, in omnibus quae dicuntur verbis, vel signantur sacramentis, tanquam unam speciem veri coloris obducat. Cornelius etiam cum et eleemosynae ejus acceptae, et preces ejus auditae illi ab angelo nuntientur, propter doctrinae tamen sacramentorumque unitatem ad Petrum jubetur mittere, tanquam illi et suis diceretur: Ite, ostendite vos sacerdotibus; nam et cum irent, mundati sunt . Jam enim ad eos venerat Petrus, sed tamen ipsi nondum accepto baptismatis sacramento, nondum spiritualiter ad sacerdotes pervenerant, et tamen infusione Spiritus sancti, et admiratione linguarum, eorum mundatio declarata est. Unus autem ex illis, ut vidit quia mundatus est, regressus est cum magna voce magnificans Deum, et cecidit in fa
Abbreviated transcription (Latin):
hec corporalia beneficia p̃s¬
titit. inuenitur misisse ad
sacerdotes nisi leprosos. Qa
iudelicet sacerdotium iu¬
deorũ figura erat futuri
sacerdocii regalis. qd̃ est in
eccłia. quo consecrantur
om̃s ꝑtinentes ad corpus
xp̃i. simmi et ueri principiᷤ
sacerdotum. Et qͥsquis uel
heretica prauitate. uel suꝑ¬
sticione gentili. uel iudai¬
ca ꝑfidia. uel etiã scismate
frat̾no. quasi uario colore
ꝑ xp̃i gr̃am caruerit: neces¬
se est ad eccł̃iam ueniat. co¬
lor̾e q fidei uerũ quam ac¬
ceꝑit ostendat. Cetera uero
uitia tanꝙͣ ualitudines et
quasi morbos anime atq sẽ¬
suũ: per seip̾m interius in
con scientia et incel¬
lectu dñs sanat et corrigit.
Beniq et paulus uoce domi¬
ni audita quid me perseque¬
ris. ego sũ iħs quẽ tu ꝑseque¬
ris: ad ananyam tamen mis¬
sus est. ut illo sacerdocio qd̾
in eccłia constitutũ est. sacra¬
mentum doctrine fidei. uite¬
q ꝑciꝑet. et uerus eius appro¬

Expanded text:
haec corporalia beneficia praeshaec corporalia beneficia praestitit invenitur misisse ad sacerdotes, nisi leprosos, quia videlicet sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri principis sacerdotum. Et quisquis vel haeretica pravitate, vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruerit, necesse est ad Ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem acceperit ostendat. Caetera vero vitia, tanquam valetuquasi morbos animae atque sensuum, per seipsum interius, in conscientia, et intellectu Dominus sanat et corrigit. Denique et Paulus voce Domini audita: Quid me persequeris? Ego sum Jesus quem tu persequeris , ad Anansus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia constitutum est sacramentum doctrinae fidei perciperet, et verus ejus appro
Abbreviated transcription (Latin):
bentes. uarias doctrinas ꝓ¬
sitentur erroris. Non enim
abscondunt imꝑitiã suã.
sed ꝓsũma ꝑitia ꝓferunt
inlucem. et iactantiã ser¬
monis ostendunt. Nulla
porro falsa doctrina est.q̃
non aliqua uera inter mis¬
ceat. Uera gͦ falsis inordi¬
nate ꝑmixta. in una dis¬
putatione uel narratione
hominis tanquam in uniꝰ
corporis colore apparentia
significant lepram. tanꝙ
ueris falsisq colorũ locis.
humana corpora uariantẽ
atq maculantem. Hni aut
pellent. Unde et apte sub¬
iungitur. Qui steterunt
alonge et leuauerunt uo¬
cem dicentes. Iħu preceptor
miserere nr̃i. Et bene ut sal¬
uentur ih̃m preceptorem¬
nr̃m nominant. Quia eñ
in eius u̾bis se errasse signi¬
ficant: hunc saluandi hu¬
militer p̾ceptorem uocant.
Cumq ad cognitionẽ pre¬
ceptoris redeunt: mox ad
formam salutis recurrunt.
Nan sequitur.Quos ut in¬
dit dixit. Ite oftendite uos
sacerdotib. Et factũ est. Dũ
irent mundati sunt. Nul¬
lum dominus eoꝵ quib

Expanded text:
ntes, varias doctrinas profitentur erroris. Non enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostendunt. Nulla porro falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permista, in una disputatione vel narratione hominis tanquam in unius corporis colore apparentia, significant lepram, tanquam veris falsisque colorum locis humana corpora variantem atque maculantem. Hi autempellent, unde et apte subjungitur: Qui steterunt a longe, et levaverunt vocem, dicentes: Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene, ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant, cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Nam sequitur: Quos ut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati sunt. Nullum Dominus eorum quibus
Abbreviated transcription (Latin):
monium mystice pretuler̃t.
ipsi tamen primo manife-¬
ste sunt eiusdem incarna¬
tionis nr̃e redemptionis ar-

Expanded text:
monium mystice protulerunt, ipsi tamen primo manifeste sunt ejusdem incarnationis, ac nostrae redemptionis ar
Abbreviated transcription (Latin):
mentis nr̃e. et induamꝰ nouũ
hominem qui scdm deum cre-¬
atus est in iusticia et sc̃itate ue¬
ritatis. Neq audientes circũci¬
sionem in uno corporis mẽbro
nos castigare sufficere credamꝰ.
sed sicut alibi monet idem apl̃s
mundemus nos ab om̃i labe ⁊
inquinamento carnis et sp̃c.

Expanded text:
rae, et induamus novum rae, et induamus novum hominem, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis. Neque audientes circumcisionem in uno corporis nostri membro nos castigare, sufficere credamus: sed sicut idem alibi monet Apostolus: Mundemus nos ab omni labe et inquinamento c
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ corrũpitur aggrauat aminĩa.
non t̾rena inhabitatio deprimit
sensum multa cogitantem. s
corpus iam incorruptibile lecifi¬
cat ammam. et subleuat cele¬
stis in habitatio totũ hominem
iusioni sui conditoris inher̃etem.
Quꝰ eterni diei beatitudinem ꝓ¬
pha in illo cuius supra memi¬
nimus psalmo cõseqũet exponit
anim̃a suam ip̃e et om̃s interi¬
oris hominis affectus ad benedi¬
cendũ dñm recordandasq om̃s
eius retributiones excitans. Qui
redimit inqͥt de interitu iit̃a
tuam. qui saciat in bonis desi¬
derium tuũ. qui coronat tein
miseratione et miscd̃ia. Reno¬
uabitur sicut aquile iuuentꝰ
tua. Et ideo necesse est fĩs km̃.
cisions desideramus premia
ꝑtingere. curemus interim pri-¬
mitiue circumasionis et reno¬
uationis que cotidiano uirtu¬
tum execcitio fit subire reme¬
dia. Deponamus ergo scd̃m pri¬
tinam conuersationem uetere
homine. qui corrumpitur scd̃m
desideria erroris. Renouem᷑ sp̃u

Expanded text:
quod corrumpitur, aggravat animam; quod corrumpitur, aggravat animam; non terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem, sed corpus jam corruptibile laetificat animam, et sublevat coelestis inhabitatio totum hominem visioni sui conditoris inhaerentem. Cujus aeterni diei beatitudinem Propheta in illo, cujus supra meminimus, psalmo consequenter exponit, animam suam ipse et omnes interioris sui hominis affectus ad benedicendum Dominum recordandasque omnes ejus retributiones excitans: Qui redimit de interitu, inquit, vitam tuam, qui satiat in bonis desiderium tuum, qui coronat te in miseratione et misericordia, renovabitur sicut aquilae juventus tua. Et ideo necesse est, fratres ccisionis, desideramus praemia pertingere, curemus interim primitivae circumcisionis et renovationis, quae quotidiano virtutum exercitio fit, subire remedia. Deponamus secundum pristinam conversationem veterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria erroris, ren
Abbreviated transcription (Latin):
cũcisos ad tẽplum dñi ieroso¬
limam cũ laudib hostiarum
mimꝰ acceptabile deferri. Ueta
enim circumcisione purgatꝰ
templum dñi cum munerib
ingreditur: qui gła resurrecti¬
onis ab om̃i labe mortalitatis
excoctus cũ bonoꝵ fructib ope¬
rum suꝑne ciuitatis gaudia
sempiterna subit dirupisti ĩ¬
quiens uincula mea. tibi sacri¬
ficabo hostiam laudis. Uota me¬
a domino reddam mnatriis do
mus domini. in conspestu om̃is
ppli enus. in medio tui erłm.
Qd̾ desiderantissimũ tempꝰ
celestis introitꝰ. illa dies octaua
qua cirtumcisio celebratur in¬
dicat. Sex et enim sunt huiꝰ
scłi etates notissimis tẽporum
distincte articulis. quib ꝓ deo
laborib insistere. et ꝓadipiscen¬
da requie sempiterna ad tempꝰ
oꝑari necesse est. Septima est
etas ñ in hac sed in alia uita
ullo temporis sine beata. quã¬
do uera om̃imode cartũcisionis
gła choruscante: ñ ultra corpꝰ

Expanded text:
cumcisos ad templum Domini Hierosocumcisos ad templum Domini Hierosolymam cum laudibus hostiarum munus acceptabile deferri. Vera enim circumcisione purgatus templum Domini cum muneribus ingreditur qui gloria resurrectionis ab omni labe mortalitatis excoctus, cum bonorum fructibus operum supernae civitatis gaudia sempiterna subit. Disrupisti, inquiens, vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis. Vota mea Domino reddam in atrini, in conspectu omnis populi ejus, in medio tui Hierusalem . Quod desideratissimum tempus coelestis introitus illa dies octava, qua circumcisio celebratur, indicat. Sex etenim sunt hujus saeculi aetates notissimis temporum distinctae articulis, in quibus pro Deo laboribus insistere, et pro adipiscenda requie sempiterna ad tempus operari necesse est. Septima est aetas non in hac, sed in alia vita ullo temporis fine beata, quando vera omnimodo circumcisionis gloria coruscante, non ultra corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
lius qui datus est nobis. ih̃u id
est saluatoris nomen acceperit.
non expositione ut a nobis pos¬
sit intelligi. sed sollicita ac ui¬
gili eget intentione. ut etiã nos
possimus eiusdem nominis
partipatione saluari. legimꝰ
quippe angelo interpretante q
ip̃e saluum faciet ppłm suum
a peccatis eorũ. Et indubitant᷑
credimus acsꝑamus: qͥa qui a
pect̃is saluat. ip̃e etiam a corrup¬
tionib que obpec̾ca cõtigerunt.
et abip̃a morte saluare nono¬
mittit. psalmista testante qui
ait. Qui ꝓpicius fit om̃ib iniqͥ¬
tatib tuis. qui sanat om̃s lan¬
gores tuos. Dimissis quippe õĩb
iniquitatib nr̃is. ad integru
om̃s langores nr̃i sanabuntur:
cũ resurrectionis apparente gła.
nouissima inimica destructa
fuerit mors. Et hec est uera ple¬
naria nr̃a circũcisio. cũ in die
iudicii cunctis simul anime
carnisq corruptionib exuti.
mox ꝑacto iudicio aduidend̾a
ꝑpetuo creatoris nr̃i faciem au-¬
lam regni celestis ingredimur

Expanded text:
lius qui datus est nobis, Jesu, id est, Salvatoris nomen acceperit, non expositione ut a nobis possit intelligi, sed sollicita ac vigili eget intentione, ut etiam nos possimus ejusdem nominis participatione salvari. Legimus quippe, angelo interpretante, Quia ipse salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Et indubitanter credimus ac speramus, qui a peccatis salvat, ipse etiam a corruptionibus, quae ob peccata contigerunt, et ab ipsa morte salvare non omittit, Psalmista testante, qui ait: Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos . Dimissis quippe omnibus iniquitatibus nostris ad integrum omnes languores nostri sanabuntur, cum resurrectionis apparente gloria novissima inimica destructa fuerit mors. Et haec est vera et plenaria nostra circumcisio, cum in die judicii cunctis simul animae carnisque corruptionibus exuti, mox peracto judicio ad videndam perpetuo Creatoris faciem, aulam regni coelestis ingredimur,
Abbreviated transcription (Latin):
traiano principe longeue ule¬
tustatis senio fessus. cum cdiẽ
transinigrationis sue ĩmine¬
re sibi sentiret. iussisse fertur
effodere sibi sepulchrũ. Atq in¬
de uale dicens fr̃ib. facta orati¬
one uiuens tumulum intro¬
iit. Bemde in eo tanquam in
lectulo reqiieuit. Unde acci-¬
dit. ut quidam ei uiuere asseñt.
nec mortuũ in sepulchro. sed
dormientem iacere cõcendãt
Mlaxime ꝓ eo qd̾ illict̾ra sensĩ
abimo scaturiens: adsuꝑficiẽ
sepulchri cõscendat. et quasi
flatu quiescentis deorsum: ad
supiora puliuis ebulliat. Item¬

Expanded text:
Trajano principe longo jam veTrajano principe longo jam vetustatis senio fessus, cum diem transmigrationis suae imminere sibi sentiret, jussisse fertur effodere sibi sepulcrum, atque inde valedicens fratribus, facta oratione, vivens tumulum introivit. Deinde in eo tanquam in lectulo requievit. Unde accidit ut quidam eum vivere asserant, nec mortuum in sepulcro, sed dormientem jacere conjicerent, maxime pro eo quod illic terra sursum ab imo scaturiens, ad superficiem sepulcri conscendit, et quasi flatu quiescentis deorsum ad superiora pulvis ebulliat.
Abbreviated transcription (Latin):
electus a dño atq int̾ ceteros
magis dilectus. qui etiam suꝑ
pectus magistri recũbens eũn¬
dñici pectoris fonte potauit.
et quasi unus de paradisi flu¬
minib u̾bi dei grãm in toto
t̾rarum orbe diffudit. Quiq ĩ
dum suscipiens matrem
alter quodam modo derelistus
est filius. Hic dũ eungłium
xp̃i in asia p̾dicaret. a domicia¬
no cesare in pathinos insula
metallo religatur ubi etiam
positus apocalipsyn scͥpsit. Int̾¬
no exilio resolutus recessit e¬
phesum redit. Ibiq obhereti¬
corum refutandas uersutias
efflagitatus abasie ep̃is. eũmn
nitudo signoꝵ hec fuit. Muta¬
uit ĩ aurum siluestres frondũi
uirgas litoreaq saxa. ĩgẽmal
Itẽ gemarũ fragmina in ꝓpisa
reformauit naturam. Uiduã
rediuiuum iuuenis corpus re
meante anuma reparauit. Bi¬
bens letiferum haustũ. ñ solu
euasit ꝑiculum. sed todem po¬
stratos poculo inuite repara¬
uit statum. Hic autem an
no sexagesimo septimo post
passionem dñi ialuatoris. sul

Expanded text:
electus a Domino, atque inter caeteros magis dilectus. Qui etiam supra pectus magistri recumbens, et EvanDominici pectoris fonte potavit, et quasi unus de paradisi fluminibus verbi Dei gratiam in toto terrarum orbe diffudit, quique indum suscipiens matrem  pro Christo alter quodammodo derelictus est filius. Hic dum Evangelium Christi in Asia praedicaret, a Domitiano Caesare in Pathmos insula metallo relegatur, ubi etiam positus Apocalypsim scripsit. Intetu exsilio resolutus, recessit Ephesum, ibique ad haereticorum refutandas versutias, efflagitatus ab Asiae episcopis, nitudo signorum haec fuit. Mutavit in aurum silvestres frondium virgas, littoreaque saxa in gemmas. Item gemmarum fragmina in propriam reformavit naturam. Viduam redivivum juvenis corpus revocata anima reparavit. Bibens lethiferum haustum, non solum evasit periculum, sed et eodem prostratos poculo in vitae reparavit statum. Hno sexagesimo septimo post passionem Domini Salvatoris sub
Abbreviated transcription (Latin):
nulem. Et ñ dum fusaᷤ p̃ces suaᷤ
pro illa iam tamen p̃uiam uo¬
luntatem. tã cito exauditam ẽẽ
cernebant. Exultabant in dei lau¬
de uoce sine u̾bis tanto sonitu
quantum nr̃e aures ferre uix
possent. Quid erat in cordib ex¬
ultantium. nisi fides xp̃i ꝓ qͦ
stephani sanguis effusus est:
ista miracula. in qua p̃dicat᷑
euͣngłiste. Sino b̃a ysidori.

Expanded text:
milem, et nondum fusas preces suas milem, et nondum fusas preces suas pro illa, iam tamen praeuiam uoluntatem tam cito exauditam esse cernebant. Exsultabant in Dei laudem uoce sine uerbis, tanto sonitu, quantum nostrae aures ferre uix possent. Quid erat in cordibus exsultantium nisi fides Christi, pro qua Stephani sanguis effusus esista miracula, in qua praedicatista miracula, in qua praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd mn illo gratulandum. qͥd ꝓ
illa ẽẽt orandũ. Int̾ hec recitato
eorũ libello. de cõspectu ppłi eos
abire p̾cepi. Et de tota ip̃a causa
aliqͥd diligentius ceperam dis¬
putare. Cum ecce me disputãte
uoces alie de memoria marty¬
ris noue gratulationis audiun¬
tur. Conu̾si sunt eo qui me au¬
diebant. ceperunt q cõcurrere.
Illa em̃ ubi degradib descendit.
in qͥb steterat. ad scm̃ martytẽ
orare ꝑrexerat. Que mox ut can¬
cellos attigit. conlapsa simili¬
ter uelut in sonnũ sana surrẽt.
dũ ergo requireremus qͥd factũ
fuerit. unde ille strepitus letus
extiterit. ing̾ssi sunt cũ illa ĩ
basilicam ubi eramus. ad ducẽ¬
tes eam sanam de martyris lo¬
co. Tum uero tantus ab utroq
admirationis clamor exortus
est: ut uox cõtinuata cũ lacri¬
mis ñ uideretur posse finiri. ꝑ¬
ducta est ad unũ locum ubi
paulo ante steterat tremens.
Exultabant eam similem fr̃i
cui doluerant remansisse dissi¬

Expanded text:
quid in illo gratulandum, quid pro quid in illo gratulandum, quid pro illa esset orandum. Inter haec recitato eorum libello de conspectu populi eos abire praecepi, et de tota ipsa causa aliquanto diligentius coeperam disputare, cum ecce me disputante uoces aliae de memoria martyris nouae gratulationis audiuntur. Conuersi sunt eo, qui me audiebant, coeperuntque concurrere. Illa enim, ubi de gradibus descendit in quibus steterat, ad sanctum martyrem orare perrexerat; quae mox ut cancellos adtigit, conlapsa similiter uelut in somnum sana surrexit. Dum ergo requireremus quid factum fuerit, unde iste strepitus laetus exstiterit, ingressi sunt cum illa in basilicam, ubi eramus, adducentes eam sanam de martyris loco. Tum uero tantus ab utroque sexu admirationis clamor exortus est, ut uox continuata cum lacrimis non uideretur posse finiri. Perducta est ad eum locum. ubi paulo ante steterat tremens. Exsultabant eam similem fratri, cui doluerant remansisse dissi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ. deogrãs. deo laudes nemi¬
ne tacente. hinc atq inde cla¬
mantium. Salutaui ppłm. Et
rursus eadem feruentiore uo-¬
ce clamabant. Facto tandem
silentio. scͥpturarum diuina¬
rum sunt lecta sollennia. ubi
autem uentum est ad mei fer¬
monis locũ. dixi pauca ꝓ tẽpo¬
re. et ꝓ illius iocunditate letioie
Nobiscum homo prandit. et di¬
ligẽter nobis omnẽ sue fr̃neq
ac mat̾ne calamitatis indica¬
uit hystoriam. Sequenti itaq
die post sermonem redditum.
narrationis eiꝰ libellum in cra¬
stinum ppło recitandũ ꝓmisi.
Qd̃ cũ ex dm̃co pasche die t̾cio fi¬
eret in gradib exedre in qua
de suꝑiore loquebar loco feci
stare amboᷤ fratres. Cum corũ
legeret᷑ libellus intue batur po-¬
pulus unũsus sexus utrios u¬
num stantem sine deformi mo¬
tu. alt̾am in menbris om̃ib
cõtrementem. Et qui ip̃m nõ
uiderant: quid in eo diume
miscđie factum ẽẽt in eius so-¬
rore cernebant. Uidebant eni

Expanded text:
orum, Deo gratias! Deo laudes! nemiorum, Deo gratias! Deo laudes! nemine tacente, hinc atque inde clamantium. Salutavi populum, et rursus eadem ferventiore voce clamant. Facto tandem silentio, Scripturarum divinarum sunt lecta solemnia. Ubi autem ventum est ad mei sermonis locum, dixi pauca pro tempore et pro illius jucunditate laetitiae. Nobiscum homo prandit, et diligenter nobis omnem suae fraternaeque ac maternae calamitatis indicanit historiam. Sequenti itaque die post sermonem redditum narrationis eius libellum in crastinum populo recitandum promisi. Quod cum ex dominico Paschae die tertio fieret in gradibus exedrae, in qua de superiore loquebar loco, feci stare ambos fratres, cum eorum legeretur libellus. Intuebatur populus uniuersus sexus utriusque unum stantem sine deformi motu, alteram membris omnibus contrementem. Et qui ipsum non uiderant, quid in eo diuinae misericordiae factum esset, in eius sorore cernebant. Videbant enim
Abbreviated transcription (Latin):
deus. et salutem pristinam
redoleret. Uenit et pascha.at¬
qz ip̃odie dñico mane cũ iam
cellos ubi martyrium erats
dem iuuenis orans teneret.
repente ꝓstratꝰ est: et dormien¬
ti simillimus iacuit. ñ tam̃e
tremens.sicut etiam ꝑsonr̃u
solebat. Stupentib qui aden̾t
atq aliis pauentib. aliis dole¬
tib. cũ eum qͥdam uellent en¬
gere. ñ nulli ꝓhibuerunt. et
potius exitum expectandum
ẽẽ dixerunt. Et ecce surret te
non tremebat qm̃ sanatuse¬
rat et stabat. incolumis intu¬
ens intuentes. Quis ergo sete¬
nuit a laudib dei: Ciamanti¬
um gratulatium q uocib es¬
cłia usq quacs cõpleca est. In¬
de ad me curritᷤ. ubi sedebam
alt̾um. om̃is posterior quasi
nouum quod aliud prior di¬
xerat ñciantes. Qeq gaude¬
te et apud me deo gr̃as aglli
ingreditur etiam ip̃e cum
plurib. Inclinatur ad genua
mea. erigitur ad oscłm meũ.
ꝓcedimus ad ppłm. plena erat
ecclia. ꝑsonabat uocib gaudi¬

Expanded text:
Deus et salutem pristinam Deus et salutem pristinam redderet. que ipso die dominico mane, cum iam cellos, ubi martyrium erat, idem iuuenis orans teneret, repente prostratus est et dormienti simillimus iacuit, non tamen tremens, sicut etiam per somnum solebant. Stupentibus qui aderant adque aliis pauentibus, aliis dolentibus, cum eum quidam uellent erigere, nonnulli prohibuerunt et potius exitum exspectandum esse dixerunt. Et ecce surrexit, et non tremebat, quoniam sanatus erat, et stabat incolumis, intuens intuentes. Quis ergo se tenuit a laudibus Dei? Clamantium gratulantiumque uocibus ecclesia usquequaque conpleta est. Inde ad me curritur, ubi sedebam alterum, omnis posterior quasi novum quod alius prior dixerat nuntiantes. Meque gaudente, et apud me Deo gratias agente, ingreditur etiam ipse cum plurimis, inclinatur ad genua mea, erigitur ad osculum meum. Procedimus ad populum, plena erat ecclesia, personabat vocibus gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
nos fc̃m. non maius quam il¬
la que dixi. Sed tamen clarum
atq illustre miraculum. ut nul¬
lum arbitror ẽẽ hypponensiũ
qui hoc uel ñ uiderit uel didice¬
tit. Nullũ qui obliuisci ulla
ratione potuerit. Becẽ quidem
fr̃s quoꝵ septem sunt mares.
tres femine. decesarea capado-¬
cie suorum ciuium ñ ignobiles.
maledicto matris recenti patris
eoꝵ obitu destitute: que iniu¬
riam sibi ab eis factam a cerbis¬
isime tulit tali pena sunt diui¬
nitus coherciti: ut horribiliter
quaterẽt᷑ om̃s tremore mẽbroꝵ.
Inqua fedissima specie ocłos su-¬
orũ ciuium ñ ferentes quaqua
u̾sum cuiq ire uisum est: toto
pene uagabantur orbe romano.
Exhis etiam ad nos uenerunt
duo. fr et soror. paulus et palla¬
dia. multis aliis locis miseria
diffamante iam cogniti. Ue¬
nerunt autẽ ante pascha fer¬
me dies quindecim. Ecclesiam
cotidie et mea memoriã gło¬
sissimi stephani frequentab̾et
oantes ut iã sibi placaret᷑

Expanded text:
nos factum, non maius quam ilnos factum, non maius quam illa quae dixi, sed tam clarum adque inlustre miraculum, ut nullum arbitrer esse Hipponiensium, qui hoc non uel uiderit uel didicerit, nullum qui obliuisci ulla ratione potuerit. Decem quidam fratres quorum septem sunt mares, tres feminae de Caesarea Cappadociae, suorum ciuium non ignobiles, maledicto matris recenti patris eorum obitu destitutae, quae iniuriam sibi ab eis factam acerbissime tulit, tali poena sunt diuinitus coherciti, ut horribiliter quaterentur omnes tremore membrorum; in qua foedissima specie oculos suorum ciuium non ferentes, quaqua uersum cuique ire uisum est, toto paene uagabantur orbe Romano. Ex his etiam ad nos uenerunt duo, frater et soror, Paulus et Palladia, multis aliis locis miseria diffamante iam cogniti. Venerunt autem ante Pascha ferme dies quindecim, ecclesiam cottidie et in ea memoriam gloriosissimi Stephani frequentabant, orantes ut iam sibi placaretur
Abbreviated transcription (Latin):
si remedio. ad sc̃i martiris limi¬
na ueniebat. Sed ꝓfecta a car¬
tagine cũ incũfimo flumins
bagrade in sua possessionemã¬
sisset surgens ut it ꝑageret. an¬
te pedes suos illum iacentem
anulum uidit et capillatiam
zonã qua fuerat alligatus mi¬
rata tẽptauit. Quã cũ om̃io
suis nodis firmissimis sicut e¬
rat cõꝑisset astrictam. ereptus¬
se atq exiluisse anulum suspi¬
cata est. Qui etiam ip̃e cũ inte¬
gerrimus fuisset inuentus. fu¬
ture salutis quodam modo pi¬
nꝰ de tãto miracło se accepisse
p̃sũpsit. atq illud uinculum
soluens simul cũ eodem anulo
ꝓiecit in flumen. Non credant
tegra uirginalia matris enyx̃u.
et ad discipłos hostiis clausis ĩ¬
gressum fuisse ñ credunt.S
hoc certe querant. et si uerum
inueneñt illa credant. Caris¬
sima femina est: nobiliter
nata. nobilit̾ nupta cartagi¬
ni habitat. Ampla ciuitas ã¬
pla ꝑsona. rem querentes la¬
tere non sunt. Unum est ap̾

Expanded text:
si remedio ad sancti martyris limisi remedio ad sancti martyris limina ueniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret ante pedes suos illum iacentem anulum uidit et capillaciam zonam, qua fuerat adligatus, mirata tentauit. Quam cum omnino suis nodis firmissimis, sicut erat, conperisset adstrictam, crepuisse adque exsiluisse anulum suspicata est; qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inuentus, futurae salutis quodam modo pignus de tanto miraculo se accepisse praesumsit adque illud uinculum soluens simul cum eodem anulojecit in flumen. Non credant  per integra virginalia matris enixum et ad discipulos ostiis clausis ingressum fuisse non credunt; sed hoc certe quaerant et, si uerum inuenerint, illa credant. Clarissima femina est, nobiliter nata, nobiliter nupta, Carthagini habitat; ampla ciuitas, ampla persona rem quaerentes latere non sin
Abbreviated transcription (Latin):
tribunicuis eleusinius suꝑ me¬
moriam martyris que insub¬
urbano eius est: egritucline ex¬
animatum posuit infantulũ¬
suum filium. et post orationẽ
quam multis cũ lacrimis ibi fu¬
dit: uiuentem leuauit. Uzali
etiamq colonie utice uicina est
multa p̾clara ꝑeundem mar¬
tyrem facta cognoriimus. Cinꝰ
ibi memoria longe prius qũa
apud nos ab ep̃o euodio cõstitu¬
ta est. Cum enim nuꝑ illic eẽmꝰ
petronia clarissima femina
que ibi mirabiliter ex magno
atq diuturno in quo medico¬
rũ auxilia cuncta defecetidat
languore sanata est. hortati su¬
mus uolentes supͣdicti loci ep̃o.
ut libellum daret qui recitare¬
tur inppło. et obedientissime
paruit. Inquo posuit eniam ꝙ
hic reticere non possuntus. Aquo
suasum. ut anulum capillati¬
o uinculo insereret. quo sub oi
ueste ad nuda corporis cingere¬
tur. Qui anulus haberet sub
gẽma lapidem in renib inũe¬
tum boius. Hoc alligata qua¬

Expanded text:
tribunicius Eleusinus super metribunicius Eleusinus super memoriam martyrum, quae in suburbano eius est, aegritudine exanimatum posuit infantulum filium, et post orationem, quam multis cum lacrimis ibi fudit, uiuentem leuauietiam, quae colonia Uticae uicina est, multa praeclara per eundem martyrem facta cognouimus; cuius ibi memoria longe prius quam aput nos ab episcopo Euodio constituta esPetroniam, clarissimam feminam. quae ibi mirabiliter ex magno adque diuturno, in quo medicorum adiutoria cuncta defecerant, languore sanata est, hortati sumus, uolente supradicto loci episcopo, ut libellum daret, qui recitaretur in populo, et oboedientissime paruit. In quo. posuit etiam, quod hic reticere non possum, quamuis suasum, ut anulum capillacio uinculo insereret, quo sub omni ueste ad nuda corporis cingeretur; qui anulus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata qua
Abbreviated transcription (Latin):
bor itet ac desꝑarec. ad eandem
memoriã tunica eius allataẽ
Que anteqͣm reuocaretur. ill
defuncta est. Hac tamen tu¬
nica operuerut cadauer eis
parentes. et recepdo sp̃u salua
fc̃a est. Apud ypponem bassus
quidam sirus ad memoram
eiusdem martyris orabat po
eoꝙ secum uestem eius attule¬
rat. cũ ecce pueri dedomo oc¬
currerunt.qui ei mortuam
nonciarẽt. Sed cũ orante ilo
ab amicis eius exciperentur
ꝓhibuerunt eos illi dicere. ne
ꝓpublicũ plangeret. Qui cum
domnũ redisset etiam suorum
enilatib ꝑsonantem. et uefte
filie quã ferebat suꝑ eam ꝓie¬
cisset reddita est inte. Lurfus
ibidem apud nos hirenei cusa
collectarii filius egritudinee:¬
tinctus est. Cumq corp acent
exanime. atq alugentib et la¬
mentãtib exeqͥe pararentura
micorum enis quidam inter
aliorum consolantium u̾ba
suggessit ut eiusdem martyris
oleo corpꝰ ꝑungeretur. Factum
est et reuixit.Itemq apud nos uir

Expanded text:
boraret ac desperaretur, ad eandem boraret ac desperaretur, ad eandem memoriam tunica eius adlata est; quae antequam reuocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadauer eius parentes, et recepto spiritu salua facta est. Aput Hipponem Bassus quidam Syrus ad memoriam eiusdem martyris orabat pro eoque secum vestem ejus attulerat: cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum, orante illo, ab amicis ejus exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset jam suorum ejulatibus personantem, et vestem filiae quam ferebat, super eam projecisset, reddita est vitae. 18. Rursus ibidem apud nos Irenaei, cujusdam collectarii filius, aegritudine exstinctus est. Cumque corpus jaceret exanime, atque a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum ejus quidam inter aliorum consuggessit, ut eiusdem martyris oleo corpus perungueretur. Factum est, et reuixit. Itemque aput nos uir
Abbreviated transcription (Latin):
apud hypponem. Cum ergo e¬
um audisset absentem. ueni¬
re prb̃os postulauit. uenerunt.
credere se dixit. Ad mirantib
atq gaudentib om̃ib: baptiza¬
tus est. Hoc qͣmdiu uxit: in ore
pidatus est a iudeis ultima fu¬
isse nesciret que huic quoq ul-¬
tima fuerunt. Nam ñ multo pꝰ.
etiã ip̃e defuctus est. Sanati slĩt
illuc ꝑ eundem martyrem eti¬
am podagrici. duo ciues. pere¬
grinus unus. Sed ciues om̃im᷑.
p̾cregrimis aũt ꝑ reuelationẽ
quid adhiberet. quando doleret
audiuit. Et cũ hoc fecit: conti
nomen est fundi. ubi est eccłia
et inea memoria est martyris
Stephani. Puerum quendam
pariuilum cũ inaera luderet.
exorbitandes boues. qui uehicu¬
lum trahebant rota obtinuãt.
et cõfestim palpitauit expirans
Hunc mat̾ arreptũ ad eandem
memoriam posuit. Et ñ solum
remxit. uerum etiã illesus ap¬
paruit. Sc̃i monialis quedã
in uicina possessione q̃ caspibi¬
ana dicitur cũ egritudine la¬

Expanded text:
aput Hipponem. Cum ergo eaput Hipponem. Cum ergo eum audisset absentem, uenire presbyteros postulauit. Venerunt, credere se dixit, admirantibus adque gaudentibus omnibus baptizatus est. Hoc, quamdiu uixit, in ore pidatus est a Iudaeis, ultima fuisse nesciret; quae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defunctus est. Sanati sunt illic per eundem martyrem etiam podagri duo ciues, peregrinus unus: sed ciues omni modo; peregrinus autem per reuelationem, quid adhiberet quando doleret, audiuit; et cum hoc fecerit, dolor nomen est fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris Stephani. Puerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessione, quae Caspaliana dicitur, cum aegritudine la
Abbreviated transcription (Latin):
Oppitulatione memorati mar¬
tyris cũ de memoria eius repor-¬
tata eẽt et suꝑ iacentis corpris
missa ip̃ius prb̃i tunica: susci¬
tatus est. fuit ibi uir in ordine.
suo primariꝰ noie marcialis.
euo iã grauis. et multum ab¬
horrens a religione xp̃iana. Ha¬
bebat sane fidelem filiam. et
generum codẽ anno baptizatũ.
euicũ Seum egrotantem mul¬
tis et magnis lacrimis rogarẽt
ut fieret xp̃ianus. prorsus ab¬
nuit. eosq a se turbida indig¬
natione submouit. Uisũ est ge¬
nero eius ut iret ad memoria
sc̃i stephani. et illic ꝓ eo qͣntũ
posset oraret. ut deus illi daret
mentem bonam qͣ credere nõ
differret in xp̃m. Fecit hoc ingẽ¬
ti gemitu et fletu. et sincerit
ardente pietatis affectu. Bem-¬
de abscedens. aliqͥd de altari
floꝵ qd̃ occurrit tulit. eiq cũ
iam nox eẽt ad capud posuit
Tũ dormitũ est. Et ecce ante di¬
luculũ clamat. ut ad ep̃m cur¬
reretur. qui mecũ fortet̾c era

Expanded text:
opitulatione memorati maropitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret ad memoriam sancti Stephani et illic pro eo quantum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non differret in Christum. Fecit hoc ingenti gemitu et fletu et sinceriter ardente pietatis adfectu; deinde abscedens aliquid de altari florum, quod occurrit, tulit eique, cum iam nox esset, ad caput posuit; tum domitum est. Et ecce ante diluculum clamat, ut ad episcopum curreretur, qui mecum forte tunc erat