comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minedĩ tui aut iudices qui fuerint indiebus illis
nis populus qui audierit timebit & nonfaciet in¬
iustitiã Iiem in regnorũ libro primo. Dixit¬
dñs ad samuhel. nonte spernunt sedme ne
regnẽ superillos. Item ine zechielo. Domus
autẽ isrł non uult audire te . quia nolunt audi¬

Expanded text:
dotem aut judicem quicumque fuerit in diebus illis, nis populus cum audierit, timebit; et noniustitiam. Item in regnorum I dominus ad samuhelem: Non te spernunt, sed me, ne regnem super illos. Item in ezechiel propheta: Domus autem israhel nolunt audire te, quia nolunt audi
Abbreviated transcription (Latin):
firma mundi elegit ds̃ ut confundat fortia
&ignobilia & contemptibilia olegit &etiqua
Nonsutit ut quaesunt euacu& ut ronglorie¬
tur omniscaro corãdo Hem ubi s upra. Hemo
so fallat siquis uidetur sapiens esse in hoc seło
stultus ficat ut sic scpiens. Nam sapientia huius
mundi st ultitia est apud dm̃ scriptũ est enim
comp̃hendes sapientes in astutia eorũ. & iterũ
dñs nouit cogitationes sapientiũ qn mnuanae s.¬

Expanded text:
firma mundi elegit deus, ut confundat fortia, et ignobilia et contemptibilia elegit quae non sunt, ut quae sunt destituat, ut non glorietur omnis caro coram deo. Item illic: Nemo se fallat. si quis uidetur sapiens estultus fiat: ut sit sapiens. Sapientia hujus mundi: stulticia est apud Deum. Scriptum est enim. Comprehendam sapientes in astutia eorum. Et iterum. Dominus novit cogitationes sapientium: quoniam vane s
Abbreviated transcription (Latin):
&loniandũ insapienĩa mundi inꝓuenĩ
Esto confidens. toto corde indñm. in tua autẽ
sapientia Noli extolli Irem ubi supra. Noli eẽ
sapiens apudte time autẽ dm̃ & declinia ab omni
malo tunc sanitas erit corporituo & diligentia os
buit insipiens quã ille Hem in esccia. Uae his
qui prudentes sunit apudse inconspectu suo sapi¬
entes het in esia. Perdã sapientiã sapientiũ
& prudentiã prudentiũ rȩꝓbabo. hem inhiere¬
mia. Maec dicit dñs nonglori&ur sapiens in sua
sapientia & nonglori&ur fortis insua fortitu¬
dine & Nonglori& diues insuis diuiti is. sed in
hoc glori&ur quigloriatur. scire &intellegere
quia egosũ dñs qui facio misericordiã &iuditiũ
& iustitiã super terrã quia in his est uoluntas me¬
a dicit dñs. Itetr paulus adromanos. Dicen¬
tes enim seeẽ scipientes stulti facti sunit. Nt em
adcorintios prima. Vbi sapiens ubi scriba¬

Expanded text:
LORIANDVM IN SAPIENTIA MVNDI. In prouerbiis: Esto confidens toto corde in domino, in tua autem sapientia noli extolli. Item illic: Noli esse sapiens aput te: time autem deum et declina ab omni malo. tunc sanitas erit corpori tuo et diligentia ogis insipiens quam ille. Item in esaia: Vae his qui prudentes sunt aput se et in conspectu suo sapientes. Item illic: Perdam sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobabo. Item in hieremia: Haec dicit dominus: non glorietur sapiens in sua sapientia, et non glorietur fortis in sua fortitudine, et non glorietur diues in diuitiis suis: sed in hoc glorietur qui gloriatur, scire et intellegere quia ego sum dominus qui facio misericordiam et iudicium et iustitiam super terram, quia in his est uoluntas mea, dicit dominus. Item apostolus ad romanos: Dicentes enim esse se sapientes stulti facti sunt. Item ad corint
Abbreviated transcription (Latin):
Si audieris uocẽ dñi ditui & quae ciplacent feceris
corã ipso & obaudieris p̃ceptis eius &custodieris
omnẽ iustitiã cius omnẽ infirmitatẽ quae in¬
portaui aegrptiis non importabo inte ego en ĩ
dñs qui scluũ faciote Item in ꝓuerbiis Malũ
aureum in monile sardiam in aure auris aurea.
& sardiuo praetioso it sermo scpiens in aure
oboedientis Item in ecclesi astico Filii scipientiae
ecdesia iustorũ & nactio eorũ obaudientia & ca¬
ritas. Item adromanos Coratias autẽ dõ qđ

Expanded text:
Si audieris uocem domini dei tui et quae ei placent feceris coram ipso et obaudieris praeceptis eius et custodieris omnem iustitiam eius, omnem infirmitatem, quam inportaui aegyptiis, non inportabo in te. ego enim sum dominus qui saluum facio te. Item in prouerbiis: Malum aureum in monile sardium, in aure inauris aurea et sardino pretioso, ita sermo sapiens in aure oboedientis. Item in ecclesiastico: Filii sapientiae ecclesia iustorum, et natio eorum obaudientia et caritas. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipse dixit & facta sunt ipse mandauit &cre¬
respice caelũ & terrã & mare & omnia quae
in eissurat & uidens scito qñm exnihilo haeccre¬
ata surait. ad nõ dõ qui & hominũ genus fecit
teramea solidauit caelũ Item in escia. Q ñm¬
caelũ ut fumũ solidatũ est Item in esaia. Ego

Expanded text:
quia ipse dixit et facta sunt, ipse mandauit et crerespice caelum et terram et mare et omnia quae in eis sunt, et uidens scito quoniam ex nihilo haec creata sunt a domino deo, qui et hominum genus fecit tera mea solidauit caelum. Item illic- Qcaelum ut fumus solidatus est. Item illic: E
Abbreviated transcription (Latin):
& creans bona ego dñs qui facio omnia istar
in iob. Incuere itaq: iob haec & tace correptus uir¬
tute dñi qui ordinauit opera sua faciens lumen
de tenebris lviii. De homicidio casuali Inexodo
iquis autem percusserit seruũ suũ aut ancillã
suã uirga & mortuus fuerit submanueius iudi¬
tio uindic&ur si uero superuixerit diem uniũ aut
duo Nonuindicabitur p̃tium eius est

Expanded text:
et creans bona. ego dominus qui facio omnia ista. Item et creans bona. ego dominus qui facio omnia ista. Item in iob: Intuere itaque, iob, haec et tace correptus uirtute domini, qui ordinauit opera sua faciens lumen de tenebris. LVIII. DE HOMICIDIO CASVALI., In exodo: Si quis autem percusserit seruum suum aut ancillam suam uirga, et mortuus fuerit sub manu eius, iudicio uindicetur. si uero superuixerit diem unum uel duos, non uindicabitur: pretium enim eius est.
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem aquae insatulo &eduxit nubes ab ex¬
tremo terrae & choruscationẽ inpluuiã fecit.
& eduxit nubes de thesauris suis. hiem tobi. De¬
nedicant te caeli & omnis creatura totius terrae
quia dixisti & facta sunt omnia & confirmas
uniuersa uerbo tuo. tufecistiadam & dedisti
ei adiutoriũ euaitem in actibus a postolorũ
Nos similiter utuos passibiles sumus homines
euangelizantes uobis dm̃ ut abhis uanis conuer¬
tamini addm̃uiuũ qui fecit caelũ & terrã ma¬
re &omnia quae in eissunit qui in pra&eritis ge¬
nerationibus reliquit omnes gentes ingrediitinera
& quidem nonsine testimonio sem& ipsũ reliquit be¬
ne faciens ecaelo dans uobis pluuiã a&nã fructi fe¬
rã implens cibo & la&itia corda ur̃a IEM ubi supra
Os̃ qui fecit hunc mundũ &omnia quae in eosuuit
hiccũ sit caeli& terrae dñs nonhabitat in manu¬
factis templi LuII. Quod teΕSRΑΘ adõ cue¬
ATAS SINIT.
INESAIA
go qui creauilucem & feci tenebras faciens pacẽ

Expanded text:
tudinem aquarum in caelo, perduxit nubes ab exfulgora et coruscationes in . pluuiam fecit, et eduxit lumen de thensauris suis. Item tobi: Benedicant te caeli et omnis creatura totius terrae: quia dixisti, et facta sunt omnia, et confirmas uniuersa uerbo tuo. tu fecisti adam et dedisti ei adiutorium euam. Item in actibus apostolorum: Nos similiter ut uos passibiles sumus homines, euangelizantes uobis deum, ut ab his uanis conuertamini ad deum uiuum, qui fecit caelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt. qui in praeteritis generationibus reliquit omnes gentes ingredi itinera sua.. et quidem non sine testimonio semet ipsum reliquit, bene faciens e caelo, dans uobis pluuiam aeternam fructiferam, inplens cibo et laetitia corda uestras, qui fecit hunc mundum et omnia quae in eo sunt. hic, cum sit caeli et terrae dominus, non inhabitat in manufactis templis. LVII. QVOD TENEBRAE A DEO CREATAE SINT. In esaia: Ego qui creaui lucem et feci tenebras, faeieas pacem
Abbreviated transcription (Latin):
bũ & uerbũ erat apud dm̃. &ds̃ erat uerbũ.
hoc erat in principio apuddm̃ omnia ꝑ ipsũ
facta surat. & sine ipso factũ est nihil. Item
adephesios Sacramenti absconditi a scło¬
indõ qui uni uersa creauitIter¬

Expanded text:
s erat uerbum. hoc erat in principio aput deum. omnia per ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil. Item ad ephesios: Sacramenti absconditi a sdeo, qui uniuersa creauit. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
tute uiuificantur. uNiuersa uirtutes &iam
caelorũ te adorant semꝑ dñe tecr in psailmo
xxx .ii. Uerbo dñi caeli firmati sunat & sp̃s oris
eius omnis uirtus eonũ
Item in psalmo lxx iiii.
Tuus est dies & tua estnox. tufecisti solẽ & lunã
tu fecisti omnes terminos terrae statẽ & uer
tu fecistiIetr inpsalmo lxxxviii. Tui sunt
caeli & tua est terra orbem terrae & plenitu¬
dinem eius tufunda sti
tem inpsalmo cxl .uiii.
Laudate dnm̃ decaelis laudate eum in excelsis.

Expanded text:
tute uiuificantur uniuersa. uirtutes etiam caelorum te adorant semper, domine. Item in psalmo XXXII:- Verbo domini caeli firmati sunt et spiritu oris eius omnis uirtus eorum. Item in psalmo LXXIII: Tuus est dies et tua est nox: tu fecisti solem et lunam. tu fecisti omnes terminos terrae: aestatem et uer tu fecisti ea. Item in psalmo LXXXVIII: Tui sunt caeli et tua est terra, orbem terrarum et plenitudinem eius tu fundasti. Item in psalmo CXLVIII: Laud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatũ argentũ &urũ. Ita electa corda apud
dm̃ Item in ꝓuerbiis. Fac fili quaego man¬
dotibi & saluus eris. Venistienim in manus
malorũ ꝓpt̃ amicũtuũ esto infatigabilis ad¬
tende autẽ amicũ tuũ. quẽ spondisti nedede¬
ris somniũ oculis tuis neq dormites palpe¬
bris tuis ut euadas sicut damula exr&ibus sicut
auis exlaqueo Ire in libro scipientiae. Iustorũ
autem animae inmanudĩ sunit. & non tang& illos
mori &aestimata est exitus malitia illorũ. & si

Expanded text:
 et aurum, ita electa corda aput deum. Item illic: Fac, fili, quae ego mando tibi, et saluus eris. uenisti enim in manus malorum propter amicum tuum. esto infatigabilis, adtende autem amicum. tuum, quem spopondisti. ne dederis somnum oculis neque dormites palpebris tuis, ut euadas sieut dammula. ej retibus et sicut auis ex laqueo. Item in libro sapientiae: Iustorum autemori, aestimata est malitia exitus illorum: i
Abbreviated transcription (Latin):
spernimus insurgentes innios. liberasti enim
a uoce ex ꝓbrantis & obloquentis a facie in imici
& persequentis. Haec omnia uenerunt suꝑnos.
npsałm xł÷ Euer̃ mihi lacrime meae panis die ac pocte dũdicit᷑
micotidie ubies ds̃tuus. haec recordatus sũ et effudi in me animã mẽa
nrãs addm̃ alienum. Nonne ds̃ requir& ista ipse
enim Nouit occulta cordis quia propt̃te mortifi¬
camur totadie a estimati sumus ut oues occisionis
Itetm inpsalmo Liiii. Contristatus sum in exer¬
citatione mea & conturbatus sum a uoce in imici
& a tribulatione peccatoris. Cormeũ contur¬
bctũ est in me & m&us mortis. cecidit superme
Et dixi quis dabit mihi pennas ut colũbae & uolabo
& requi escã It eti inpsalmo lxv. Qñm liberas¬
tinios dñe igne ex am in astinos sicut ex aminatur
argentũ transiuimus ꝑ ignẽ &tquã. & induxis¬
tiuos in refrigerio Itetm in psalmo cxxv. Qui
entesautẽ uenient in exultatione porto

Expanded text:
spernimus insurgentes in nos. saluasti enim na uoce exprobrantis et obloquentis, a facie inimici et persequentis. haec omnia uenerunt super m Dei fuerunt mihi lacrimae meae panis die ac nocte dum dicitur mihi cotidie ubi est Deus tuus haec recordatus sum et effudi in me animam meanostras ad deum alienum, nonne deus requiret ista? ipse enim nouit occulta cordis. quoniam propter te mortificamur tota die, aestimati sumus ut oues occisionis. Item in psalmo LIIII : Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum a uoce inimici et a tribulatione peccatoris. cor meum conturbatum est in me, et formido mortis cecidit super me. et dixi : quis dabit mihi pennas sicut columbae, et uolabo et requiescam ? Item in psalmo LXV: Quoniam probasti nos, deus, igne nos examinasti, sicut in igne examinatur argentum. transiuimus per ignem ettorum ejus. Item in Psalmo CXXV: Qui entes autem venient in exultatione to
Abbreviated transcription (Latin):
uerbus. Filio do loso nihilerit boni seruo autem
prudenti prosperierunt actus. Item ubi supra.
Iram uiri mitigat seruus prudens pusillanimẽ
autẽ uirũ quissuffer& Itemm in ꝓuerbiis. Non
ledas seruũ operantẽ inueritate. neq: mercen¬
nariũ dantẽ animã suc̃ Item ubi supra Seruus
sensatus dilectus sit tibi quasi animatua non
de fraudes illũ libertatẽ nec in opem relinquas
illũ. siem in ec clesiastico Si est tibi seruus fidelis
sit aibi quasi anima tua quasi fratrẽ sic illũ tracta
quia in sanguine animae tuae comparasti eũ si
laeseris illũ iniustȩ & extollens discesserit quẽ qu&¬
ris &qu uia quaeres illũ seruo sensato liberi ser¬
uiunit & uirscius non murmurauit Item ad co¬

Expanded text:
illic: Filio doloso nihil erit boni: seruo autem sapienti prosperi erunt actus. Item illic: Iram uiri mitigat seruus prudens, pugillianimem autem uirum quis sufferet? Item illic: Non laedas seruum operantem in ueritate, neque mercennarium dantem animam suam. Item illic: Seruus sensatus dilectus sit tibi quasi anima tua: non defraudes illum libertate, nec inopem relinquas illum. Item in ecclesiastico: Si eat tibi seruus fidelis, sit tibi quasi anima tua: quasi fratrem, sic illum tracta, quia in sanguine animae tuae parasti eum. si laeseris illum iniuste et extollens discesserit, quem quaeres? et qua uia quaeres illum? Seruo sensato liberi seruient, et uir scius non murmurabit. Item
Abbreviated transcription (Latin):
a uobis. Item in hieremia. Auertaturi am
Nunc unus quisq: auia sua mala & meliora fa¬
cite studia ur̃a. Item in iohel ꝓph&a. Et nunc¬
sic dicit dñs ds̃ uester. conuertimini ad me ex
toto corde ur̃o. & ex tota anima ur̃a in ieiunio
& fl&u & planctu & dirũ pite cordaurã & non
uestimenta ur̃a & conuertimini ad dnm dm̃¬

Expanded text:
ui. Item illic: Auertatur iam nunc unusquisque a uia sua mala, et meliora facite studia uestra. Item illic: sic dicit dominus deus uester: conuertimini ad me ex toto corde uestro et ex tota anima uestra in ieiunio et fletu et in planctu. et disrumpite corda uestra et non uestimenta uestra: et conuertimini ad dom
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. Item in euangelio secundũ matħm
Quis ex uobis hab&centũ oues cui sierrauenit
unaa non Nie relictis non aginta nouem in mon¬
tibus. ib it quaerere illa quae errauit. si con¬
tigenit ut inueniat ea. Amendico uobis quia
gaudebit. suꝑ illa magisquã ꝓpt̃ non aginta
nouem quae non errauer̃. sic uoluntas non
est patris uestri qui est incaelis ut pereat unus
ex istis pusillis. Ite in actibus a postolorũ. Paeni

Expanded text:
 Item in euangelio secundum matthaeum: Quis ex uobis habens centum oues, cui si errauerit una, nonne relictis nonaginta et nouem in montibus ibit quaerere illam quae errauit? si contigerit, ut inueniat eam, amen dico uobis quia gaudebit super illam magis quam propter nonaginta et nouem quae non errauerunt. sic uoluntas non est patris uestri, qui est in caelis, ut pereat unus ex istis pusillis. Item in actibus apostolorum: Paeni
Abbreviated transcription (Latin):
infirmis & memores esse uerborũ dñi iħu quia ipse dix it
beatius est magisdare quã accipere .cxl.iiii. qd drs
tes a t̃ra euertantur qui derelinquer̃ fontẽ uitae dñi
Item in hieremiaa. Ex orruit. caelũ suꝑ haec uehe¬
ment̃ dicit dñs quia haec duo mala fecit populus me¬
us mederelinquer̃ fontẽ aquae uitae & foder̃ sibilcus
Ecce enim rex iustus regnauit &ego suscitaui regẽ
cũ iustitia & principẽ cũ iuditio imperauit &erit ho¬
mo abscondens sermones suos & absond& se sicut ab
aquae ictu & apparebit insion sicut fluuius p̃darus
tem die illo magno diei festi stabat iħs &clama¬
bat dicens. qui sitit ueniat ad me & bibat. qui
credit in me sicut dixit scriptura flumina de
uentre eius fluent aquae uitae hoc autẽ dicebat
de spũ quẽ accepturi eranit credentes in eum

Expanded text:
infirmos ac meminissebeatius est magis dare quam accipere. CXLIIII. QVOD DOMtes a terra euertantur, qui dereliquerunt fontem uitae dominum. Item illic: Exhorruit caelum super haec uehementer, dicit dominus: quoniam haec duo mala fecit populus meus: me dereliquerunt, fontem aquae uiuae, et foderunt sibi lacus Ecce enim rex iustus regnauit, et ego suscitaui regem cum iustitia et principem cum iudicio: imperabit, et erit homo, abscondens sermones suos, et abscondet se sicut ab aquae ictu: et apparebit in sion sicut fluuius praeclarus tem die illo magno diei festi stabat iesus et clamabat dicens: si quis sitit, ueniat ad me et bibat. qui credit in me, sicut dixit scriptura, flumina de uentre eius fluent aquae uiuae. hoc autem dicebat de spiritu, quem accepturi erant c
Abbreviated transcription (Latin):
egosũ ds̃ qui uisussum tibi in loco dĩ. ubi unxisti
mihi lapidẽ : & uouistimihi ibi uocũ tẽ in genesi
Et uocauit abrahã angelus dñi decaelo. & dixit
brahã abrahã. Et illedixit. Ecce ego
Et dixit illi. Neinitias maniũ tut̃ suꝑpuerũ. feq
facias illi quiquã. Nunc enim cognoui. quia ti¬
mes dñm : & non pepercisti filio tuo dilectissimo
ꝓpt̃me Itẽ ingenesi. Et luctatus est angelus
cũ iacob usq: inmane : &uidit quia non potest
aduersus eũ: & tetigit latitudinẽ femoris eius.
& obstipuit. latitudo femoris ia cob. cũ luctar&ur
cũ eo. Et dixit ei. Dimit teme: ascendit enuim
aurora. Et ia cob dixit. Nonte dimitto. Nisi
me benedixeris. Dixit autẽ ei. Quod nomen
est tibi: Et ille dix̃. Iacob Dixit autẽ ei. Non
uocabitur nomentuũ ia cob: sed isrł erit nom̃

Expanded text:
ego sum deus qui uisus sum tibi in loco ei ubi unxisti ego sum deus qui uisus sum tibi in loco ei ubi unxisti mihi lapidem et uouisti mihi ibi netutn. Item illic: Bt uocauit abraham angelus dottiini de caelo et dixit: abraham, abraham. 0t iBe dixit: ecce ego. et dixit illi: in inicias manum tuam super puerum neque facias illi quidquam: nunc cum cognoui quia times dominum et non pepercisti filio tuo dilectissimo propter me. Item illic: Et luctatus est angelus cwm iacob usque in mane. et uidit quia non potest adnersus eum: et tetigit latitudinem femoris eius, et obstipuit latitudo femoris iacob, cum luctaretur cum eo. et dixit ei: dimitte me, ascendit enim oriens. et iacob dixit: non te dimitto, nisi me benedixeris. dixit autem ei: quod nomen est tibi? et ille dixit: iacob. dixit autem ei: non uocabitur nomen tuum iacob, sed israhel erit nom
Abbreviated transcription (Latin):
genesi. Et dixit ds̃. faciamus hominẽ adima¬
ginẽ & similitudinẽ nram : & fecit ds̃ hominẽ:
ad imaginẽ di fecit eum : Itẽ ingenesi. Qui ef¬
fuderit scanguinẽ hominis. ꝓsanguineillius.
fund&ur anima hominis illius quia adimagi¬
nẽ di fecio hominẽ. Icẽ ingenesi. Et dixit ei
angelus dnui : Agar ancilla satrae unde ue¬
nis & quo uadis: & dix. A facie dominae mea
sarrae. ego recedo. Dixit autẽ ei angelus dñi
Reuerte ad dominã tuã & humiliare sub ma¬
mibus eius. Et dixit ei angelus dñi: Replens re¬
plebo sementuũ : & non numerabitur amul¬
ticudine : qui exaudiuit dñs humilitacẽ tũa
tuocauit nomendrãi qui ad ete loquebatur.
tu ds̃ quires pexisti meltem ingenesi. Co
ut sol ortus est. super terra : & loth intrauit
insegor. & dñs pluit super sodomã & gomurrã
sulphur & ignẽ decaelo adño. Item ingenesi.
Et dixit mihi angelus dĩ in somnis. Iacob: Et ego dixi
quid est: Et dixit. uidi quantatibi laban fecerit

Expanded text:
dixit deus: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. et fecit deus hominem, ad imaginem -dei fecit eum. Item illic: Qui effuderit sanguinem hominis, pro sanguine illius fundetur anima hominis illius, quia ad imaginem dei feci hominem. Item illic: Et dixit ei angelus domini: agar, ancilla sarrae, unde uenis? et quo uadis? et dixit: a facie dominae meae sarrae ego recedo. dixit autem ei angelus domini : reuertere ad dominam tuam et humilia te sub manibus eius. et dixit ei angelus domini: replens replebo semen tuum et non numerabitur a multitudine w- quia exaudiuit demimus humilitatem tuam - et noesait nomen dei qui ad eam loquebatur: tu deus qui respexisti me. Item illic: Et ut sol ortus est super terram et Mh intrauit in Mgor, dominus pluit super sodomam et gomorram sulfur et ignem de caelo a domino. item illic: Et dixit mihi angelus domini an ioDmie: incob. et ego dixi: quid est? et dixit: uidi quanta tibi labau fecerit:
Abbreviated transcription (Latin):
cxxii
Vipet̃ appellari hominẽ populos uł gentes
XXIII
Quod scĩ homines insimilitudine pubiũ sint uocati
CXIIII
Quđ homines arborũ ferant imaginẽs ⁊ fom õis auis:¬
Non murmurandum Pesuar
Homines insimilitudine stillarũ uocari
CXUII
Homines malos. canes uo cari
CXXIII
Qđ domus uł tẽplũ homo appell&ur.
CXXIIIII
Lũbis sp̃italib: hominẽ debere eẽ p̃cinctũ¬
CXX
Qđ nonsit aequalis om̃s sc̃s dõ.
UIII Quod angelorũ custodia muniam ur
Quod aquae sunit suꝑ caelũ¬

Expanded text:
CXII. Vineam appellari hominem, populos uel gentes. ,CXIII. Quod sancti homines in similitudine nubium sint uocati. CXIIII. Quod homines arborum ferant imaginem. Non murmurandum. Homines in similitudine stellarum necari. CXVII. Homines malos canes uocari. CXVIII. Quod domus uel templum homo ipse dicatur. CXVIIII. Lumbis spiritalibus hominem debere esse praecinctuCXX. od non sit aequalis omnis sanctus deo. CXXIII. Quod angelorum custodia muniamur. i. CXXXII. Quod aquae sunt super caelu
Abbreviated transcription (Latin):
ro iustitia: fidẽ caritatẽ pacẽ cũhis qui inuocatit
dnm decordepuro. .XL. Nonperiurandũ
IN LEUITICO
Noniurabitis in nomine meo iniustae : & nonp¬
fanabitis nomen sc̃m meũ : egosum dñsds̃ uester
Irem in psaalmo xiiii. Qui iurat ꝓximo suo & non
decipit Itet inpsalmo xxiii. Qui non accepit¬
hic accipi& benedictionẽ ad nõ & misericordiã a
dõ sclutari suo. Irem in libro sapientiae. Aut enĩ
dum la&antur. insanifient: aut uaticinantur. fal¬
s aut uiuunt iniustae : aut ꝑ iurant cito : dũ enim
confidunit in idola quaesunit sine anima male
iurantes laedi se. nonsperant : & in iustae iuraue¬
runit. & fictae contempnentes iustitiam p eti

Expanded text:
ro iustitiam, fidem, caritatem, pacem cum his qui inuocant deum de corde puro. XL. NON PERIVRANDVM. In leuitico: Non iurabitis nomine meo iniuste, et non profanabitis nomen sanctum: ego sum dominus uester. Item in psalmo XlIII: Qui iurat proximo suo et non decipit eum. Ibie accipiet benedictionem a domino et misericordiam a deo salutari suo, Item in libro sapientiae: Aut enim dum laetantur, insani fiunt, aut uaticinantur falsa, aut uiuunt iniuste, aut periurant cito. dum enim confidunt in idola, quae sunt sine anima, male iurantes laedi se non sperant, et iniuste iurauerunt, ficte contemnentes iustitiam. Item
Abbreviated transcription (Latin):
bulare inuiis iniquitatis. Irem tobi. Et punc
filioli hocest quod mando uobis: ut inquo
instituo uos seruiatis dõ & faciatis corã illo quod plac&
illi sed & uosmandate filiis urĩs. &operentur iustitiã
& facientes aelemosinã memores sictdĩ in omibus uiis
suis & benedicant nomen illius in omni tempore iniue

Expanded text:
bulare in uiis iniqui- tatis. Item illic: Et nunc, bulare in uiis iniqui- tatis. Item illic: Et nunc, filioli, hoc est quod mando uobis, ut in quo instituo uos seruiatis deo et faciatis coram illo quod placet illi. sed et uos mandate filiis nestris ut operentur institiam et facientes elemosynam memores sint dei in omnibus uiis suis et benedic
Abbreviated transcription (Latin):
& scito quod suꝑ haec omnia. ad duc& teds̃ in iuditiũ
repelle irã acordetuo : & remoue nequitiã a carne
tua qui a ad ulescentiae & stultitia uanitors est : &
ideo sustinebo ipsũ bonus est dñs sustinentibus eũ
anima quae quaesierit eũ bonũ est sustinere & spe¬
rare in saluta sedĩ bonũ est uiro cũ porta uerit
iugũ graue iniuuentute su: sed ebit singularis &
tacebit qñmn tulit suꝑ se iugũ grauae : dabit in fossa
ossuũ: sitamen est spespatienti dabit ꝑcutienti ma¬
xillã succ̃ & scitiabitur obprobriis quia non repel¬
l& me in a&ernum dñs: quia cũ humilia uerit. mi¬
serebitur secundũ multitudinẽ miseri cordiae sua
Item tobi. Tuutẽ in omnibus diebus uitae tua e
fili time dnm̃tuũ: & neuellis peccare ud praete¬
rire praecepta eius : qñm misericordi &irci
ab ipso est. Dirigens autẽ adiustitiã in omnib:
diebus uite tuae : benefacito corã ipso & noliam¬

Expanded text:
et scito, quod super haec omnia adducet te deus in iudicium. et scito, quod super haec omnia adducet te deus in iudicium. repelle iram a corde tuo, et remoue nequitiam a carne tua, quia adulescentia et stultitia uanitas est. et ideo sustinebo ipsum. bonus est dominus sustinentibus eum. anima, quae quaesierit eum, bonum est sustinere et sperare in salutare dei. bonum est uiro cum portauerit iugum graue in iuuentute sua: sedebit singulariter et silebit, quia tulit super se iugum graue. dabit in fossa os suum: si tamen est spes patienti. dabit percutienti maxillam suam, et satiabitur in obprobriis: quia non repellet me in aeternum dominus. quia cum humiliauerit, miserebitur secundum multitudinem misericordiae suae. Item tobi: Tu autem in omnibus diebus uitae tuae, fili, time deum tuum, et ne uelis peccare uel praeterire praecepta eius: quoniam misericordia et ira ab ipso est. diligens autem iustitiam in omnibus diebus uitae tuae bene facito coram ipso, et noli am
Abbreviated transcription (Latin):
Iteer ubi supra. In multitudine praesbiterorũ. pru¬
dentiũ insta : & sapientiae illorũ excorde coniunge¬
re & omnẽ narrationẽ dĩ uellis audire & ꝓuerbia
laudis non effugiantte : & siuideris sensatũ. eui¬
gila adillũ & gradus ostiorũ illius extiterat pestuus.
tua tẽptt animã tũ & si fuerit nequã pondes ei
potestatẽ nonenim ÷ omnianimae omne
i ix inter rogatus abeat caput responsũ tuũ.
in multis esto quasi inscius simul & quaerens it
medio magnatorũ ne p̃sumas & ubi surit senes
non multũ loquaris. ante grandine p̃cedit cho¬
rus catio & ante hominẽ uerecundũ p̃cedit gra¬
tia: & si hora est surgendi nontrices p̃curre autẽ
in domũ tuc̃ illic auocare: illic lude & age con¬
ceptiones tuas & non indelictis aut uerbo suꝑbo
Item in ecclesiastico. La&are adulescens in iu¬
uentute tua & bene disponat cortuũ indiebus
adulescentiae tuae : & ambul& inuia cordistui sine
macula & non in audatia in aspectuoculorũ tuorũ

Expanded text:
iens eris in multitudine presbyterorum prudentium sta et sapientiae illorum ex corde coniungere ut omnem narrationem Dei possis audire et proverbia laudis non effugiant te et si videris sensatum evigila ad illum et gradus ostiorum illius exterat pes tuus tua tempta animam tuam: et si fuerit nequa, non des -ei potestatem. non enim omni animae omne uix interrogatus. habeat caput responsum tuum. in multis esto quasi inscius simul et quaerens. in medio magnatorum ne praesumas, et ubi sunt senes non multum loquaris. ante grandinem praecedit coruscatio, et ante hominem uerecundum praecedit gratia. et si hora est surgendi, non trices. praecurre autem prior in domum tuam: illic auocare, illic lude et age conceptiones tuas, et non in delictis aut uerbo superbo, Item in ecclesiaste: Laetare, adulescens, in iuuentute tua, etbene disponat cor tuum in diebus adulescentiae tuae: et ambula in uia cordis tui sine macula et non in auda-eia in aspectu oculorum tuorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Omni custodia serua cortuũ ex his enim exitus
brae autẽ tuae annuncient iusta : recta itinera
factuis pedibus: &ui as tuas dirige: Ne declines
indextram neq: insinistra: auerte autẽ pedẽ
tuũ auia mala Item ir ꝓuerbus. Ornamen¬
tũ adolescentibus sapientia : gloria autẽ seni¬
orũ cani item in ecclesi astico. Fili aiuuen¬
tute tua excipe doctrinã : & usq ad canos in¬
uenies sapientiã : quasi his qui arat. & seminat
adcede ad illu & sustine bonos fructus illius
in opere enim illius. exiguũ laborabis & cito
edes de generationibus illius quã aspera est

Expanded text:
Omni custodia serua cor tuum: ex his enim exitus Omni custodia serua cor tuum: ex his enim exitus brae autem tuae adnuntient iusta. recta itinera fac tuis pedibus, et uias tuas dirige: nec declines in dextram uel in sinistram, auerte autem pedem tuum a uia mala. Item illic: Ornamentum adulescentibus sapientia, gloria autem seniorum cani. Item in ecclesiastico: Fili, a iuuentute tua excipe doctrinam, et usque ad oaoos inuenies sapientiam. quasaccede ad illam, et sustine bonos fructus illius. In opere enim illius exiguum laborabis, et cito edes de generationibus illius. Quam aspera est
Abbreviated transcription (Latin):
tiã & disciplinã intellegere sermones prudentiae
ac percipere uersutias sermonũ atq: intellegere
iustitiat uerã : & iuditiũ diligere iustũ: ut d& in no¬
centibus astutiã: Puero autẽ iuruori sensũ & peri¬
tiã. his autẽ auditis sa piens. sapientior erit
ibi supra. Fili nonte conp̃hendat
ma la cogitatio: quaedere linquit doctrinã.
adolescentiae testa mentũ diuiniũ oblita est
posuł autẽ apud mortẽ domũ suã & apud in¬
feriũ cũ terre genissunt cursus eius: omnes
qui uadunt per illã : Non reuertentur sed in paeni¬
tentiã uenient Iter in ꝓuerbiis. Fli nedeficics. ser¬
ua autẽ meũ consiliũ & cogitationẽ : ut uiuat anima
tua semp: & gratia sit circa tuũ collũ : tunc sanittis erit
carnibustuis & diligentia ossibustuis Item ubi sup̃
Vias impiorũ noli in gredi: Neq aemuleris uias ito¬
iquorũ : quocũq: loco castra constituerit. Noneas
illuc : deuerte autẽ ab eis. & declina Iremubi sup̃

Expanded text:
tiam et disciplinam, et intellegere sermones prudentiae, ac percipere uersutias sermonum, atque intellegere iustitiam ueram, et iudicium dirigere iustum: ut det innocentibus astutiam, puero autem iuniori sensum et peritiam: his enim auditis sapiens sapientior erit. Item illic: Fili, non te conpraehendat mala cogitatio, quae dereliquit doctrinam adulescentiae, et testamentum diuinum oblita est. posuit enim aput mortem domum suam, et aput infernum cum terrigenis sunt cursus eius. omnes qui uadunt per illam, non reuertentur, sed in paenitentiam uenient Item illic: Fili, ne deficias: serua autem meum consilium et cogitationem: ut uiuat anima tua semper et gratia sit circa tuam ceruicem. tunc sanitas erit carnibus tuis et diligentia ossibus tuis. Item illic: Vias impiorum noli ingredi, neque aemuleris uias iniquorum: in quocumque loco castra constituerint, non eas illuc: diuerte autem ab eis et declina. Item illic:
Abbreviated transcription (Latin):
tem ad ephesios. Et legem mandatorũ sententi is
eua cuauit ut duos conder& in sem& ipso inuno nouo ho¬
mine & mediũ pari&ẽ consepti soluens inimicitias in
carne sua Item in esaia. Et effluent lateres & cad&
murus quia regnauit dñs insion & in hierus alẽ It ẽ
in esaia Atitudine refugii pari&istui humiliauit
& descendit usq: ad pauimentũ Item in escaia. Et ci¬
uitates munitas deicies & deduces usq: ad pauimen¬
tũ & conculcabunt eas pedes mansu&orũ & bumiliũ.
in esaia Et a pauim̃to uoxtua in firmabit᷑. Its̃
esca ia Populus iste quime irritant contrame sẽꝑ
isti sacrificant in hortis & incendunt suꝑ lateres dae

Expanded text:
tem ad ephesios: Et legem mandatorum sententiis euacuauit, ut duos conderet in semet ipso in uno nouo homine: et medium parietem consepti soluens, inimicitiam in carne sua. Item in esaia propheta: Et effluent lateres. et cadet murus, quoniam regnauit dominus in sion et in hierusalem. Item illic: Altitudinem refugii parietis toi humiliabit et descendit usque ad pauimentum. Item illic: Et ciuitates munitas deicies et deduces usque ad pauimentum, et conculcabunt eas pedes mansuetorum et humilium. Item illic: Et a pauimento uox tua infirmabitur. Item c: Populus iste qui me inritat contra me semper: isti sacrificant in hortis
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ra & transferuntur montes incordemaris. so¬
Nuer̃ & turbatae s̃ aquae eius conturbatisurat
montes infortitudine eiui Item in psalmo laxiiii.
Quia inimicus exꝓbrauit dño & populus insipi¬
ens ex aceruauit nom̃tuũ necradas bestiis ani¬
mas confitentes tibi animas pauperũ tuorũ neob¬
liuis caris infinem Item inecclesiastico. Qua si
a facie colubri fuge peccata siaccesseris ad illa
suscipientte & qua sidentes leonis in deuorando
tiũ uindexem in escia Eterit in illa die de¬
trah& dñs muscas quae dominantur in partes flu¬
minis ae grpti & a pes quae sunt in regione conũ.
Item

Expanded text:
ris. sonauerunt et turbatae sunt aquae eorum, conturbati sunt montes in fortitudine eius. Item in psalmo LXXIII: Quia inimicus exprobrauit domino, et populus insipiens exacerbauit nomen tuum. ne tradas bestiis animas confitentes tibi, animas pauperum tuorum ne obliuiscaris in finem. Item in ecclesiastico: Quasi a facie colubri fuge psuscipient te, et quasi dentes leonis in vorando tem in esaia propheta: Et erit in illa die, detrahet dominus muscas, quae dominantur in partes fluminis aegypti, et apes, quae sunt in regione eorum. Item
Abbreviated transcription (Latin):
redicras. dabo cũ possis continuo benefacere
ponenim scis quid contingat sequenti die.
Ir emn in ꝓuerbus. qui contumeliã facit paupe¬
ribus. peccat. quia ut ẽ miser&ur pauperi be¬
atus est. Irem in ꝓuerbus. Qui calũniã facit.
pauperi. inritat eũ qui fecit illũ. Nã qui hono¬
rat eũ miser&ur pauperibus. ItΙ In ꝓuer
biis. Dm̃ fenerat qui mi ser&ur pauperibus
secundũ autẽ datũ eius r&ribu&cir ei. c
tem inpuerbiis. Quidat pauperibus non egebit.
qui autẽ auertit oculũ suũ in magna in opia erit

Expanded text:
re, cras ego dabo; cum possis continuo bene facere : non enim scis quid contingat sequenti die.Item illic: Qui contumeliam facit pauperibus, peccat: \' qui autem miseretur pauperem, beatus est. Item illic: Qui calumniam facit pauperi, inritat eum qui fecit illum: nam qui honorat eum, miseretur pauperis. Item illic: Faenerat domino qui miseretur pauperem: secundum autem datum m illic: Qui dat pauperibus, non egebit: qui autem auertit oculum suum, in magna inopia erit
Abbreviated transcription (Latin):
quat omnia aliis Item in ambacũ. O. qui ad qui
lucã. A it quidã de curba adibm magister dic
fratrimeo ut diuidat mecũ hereditatẽ. dixit autẽ
illi iħs. homo quis me constituit iudicẽ aut diuiso¬
rẽ suprauos. & ait adillos uid&e & cau&e ab omnia¬
uaritia quia non in abundantia cuius quã uita eius
est ex his quae possid&. Dixit autẽ ad illos & similitu¬
dinẽ hominis cuiusdã diuitis cuius ager uberes
adtulit fructus & cogitauit apud se dicens. quia
Non habeo quod colligã fructos meos & dixit hoc
faciam destruã horrea mea & maiora faciã illar
& illic colligã omnes fructos meos &dicã animae
meae habes multa bona in annos plurimos aepu¬
lare. dixit autẽ illids̃. stultae ac noctae animã

Expanded text:
quet omnia aliis. Item in ambacum . propheta:s o qui quet omnia aliis. Item in ambacum . propheta:s o qui Ait quidam de turba ad iesum: magister, dic fratri meo, ut diuidat mecum heredi- Wem. dixit autem illi iesus: homo, quis me constituit iudicem aut diuisorem supra uos? et ait ad illos: uidete et cauete ab omni auaritia, quia non in abundantia cuiusquam uita eius eet ex his quae possidet dixit autem ad illos et similitudinem. hominis cadtulit, et cogitauit aput se dicens: quid faciam, quia non habeo quo colligam fructus meos? et dixit: hoc faciam: destruam horrea mea et maiora faciam illa, et illic colligam omnes fructus meos, et dicam animae meae: habes multa bona in annos multos, epulare. dixit autem illi deus: stulte, hac nocte animam
Abbreviated transcription (Latin):
& tucruciaris & suꝑhaec omnia interuos & nos¬
chaus magnũ est ut qui ueniunt adnos transip
nom possunt aduos neq: indehuc trans mecre
Et dixit illi rogo ergote pat̃ ut mit tas indomũ
patris ma habeo enĩ quinq fratres ut testi fic&ur illis
ne & ipsi ueniint in hunc locũ tormentorũ. & di
xit illicabrahã habent morsen & ꝓph&as audiatt
illos & ille dixit non pat̃ abrahã. sed siquis ex mor¬
tuis surrexerit & abierit adillos ꝑ sua debit illis
& paenitentiã agent. Dixit autẽ illi abrahã si
morsen & ꝓph&cisnonaudiunt neq siquis ex mor¬
tuis resurrexerit credentei. XCVIIi dea¬
UARITIA
IN PROUERBIIS
ui contin& triticũ in angustia relinqu& illud
in imicis p̃tio grauans triticũ in populo male¬
dictus erit. benedictio autẽ suꝑ caput participan¬
tis Item in ecclesi astico Est qui locupletatur
parce agendo & haec pars mercedis illius cũ dicit
inueni requiẽ mihi &nunc manducabo debonis
meis solus &nescit quod tẽpus praeteretit & relin¬

Expanded text:
 cruciaris. et super haec omnia inter uos et noschaos magnum est, at qui ueniunt ad nos transire non possint ad uos neque inde huc transmeare. et dixit Patris 28. mei. Habeo enim quinque fratres, ut testificetur illis, ne et ipsi veniant in hunc locum cruciatus. 29. Dihabent moysen et prophetas, audiant illos. et ille dixit: non, pater abraham: sed si quis ex mortuis surrexerit et abierit ad illos, persuadebit illis, et paenitentiam agent. dixit autem illi abraham: si moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis surrexerit, credent ei. XCVIII. DE AVARITIA. In prouerbiis: Qui continet triticum in angustia, relinquet illud inimicis. pretio grauans triticum in populo maledictus erit. benedictio autem super caput participantis. Item in ecclesiastico: Est qui locupletatur parce agendo, et\' haec pars mercedis illius, cum dicit: inueni requiem mihi, et nunc manducabo de bonis meis solus: et nescit quod tempus praetereat et relin
Abbreviated transcription (Latin):
inpscalmo .ł. Sacrificiũ dõ sp̃is contribulatus cor
contritũ & humiliatũ ds̃ nonspernit Itemr inpsal¬
moxx. Afferte dño patriae gentiũ afferte
dño gloriã & honorẽ afferted nõ gloriã nomini
eius tollite hostias & in troite in atria eius adorate
dñm in atria scã eius. Item in eclesi astico. Sacri¬
ficiũ scluttare ad tendere mandatis & discedere
ab omni iniquitatetem in ꝓuerbus Initiũ uiae
iustae faciens bona accepta sunt apud dm̃ magis

Expanded text:
icium deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum deus non spernit. Item in psalmo XCV: Adferte domino, patriae gentium, adferte domino gloriam et honorem, adferte domino gloriam nomini eius. tollite hostias et introite in atria eius. adorate dominum in aula sancta eius. Item in ecclesiastico: Sacrificium salutare adtendere mandatis et discedere ab omni iniquitate. Item in prouerbiis: Initium uiae iustae faciens bona: accepta sunt aput deum magis
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ radix omniũ malorũ est cupiditas quã quidã
app&entes naufragauer̃ afide & in seruer̃ sedolorib:
multis tua utẽ homodĩ haec fuge & relinque xcuiiii
desacripitio spiritali Inpsalmo iui
acrificate sacrifitiũ iustitiae & sperate indño
tem inpsclmo .xl.uiii. Immoladõ sacrificiũ lau

Expanded text:
im omnium malorum est cupiditas: quam quidam appetentes naufragauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. tu autem, homo dei, haec fuge. XCVIIII. DE SACRIFICIO SPIRITALI. In psalmo ITII: Sacrificate sacrificium iustitiae, et sperate in domino. Item in psalmo XLVIIII: Inmola deo tuo sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
plenus cupiens saturari ex his quae cadebant
demensa diuitis & nemo illidabat sed & canes
ueniebant & lingebant ulcera eius Factũ est autẽ
ut morer&ur lararus mendicus & portar&ur
ab angelis insinu abrahae. Mortuus est autẽ
& diues & saepultus est in infernũ Eleuans autẽ¬
oculos suos cũ ess& in tormentis uid& abrahã
alonge & laxarũ insinueius requiescentẽ & ex¬
clamauit uoce magna dicens. Pater abrahã
miserere mei & mitte lazarũ & in tinguat
sũmũ digiti sui aquã & refriger& linguã metĩ
quia crucior in ac flãma. & dixit illi abrahã
r ecordare fili quia ꝑcipistibona inuitatua &

Expanded text:
vitis, cupiens saturari de micis quae cadebant de divitis mensa, et nemo illi dabat; sed canes ueniebant et lingebant ulcera eius. factum est autem ut moreretur lazarus mendicus et portaretur ab angelis in sinu abrahae. mortuus est autem et diues et sepultus est in infernum. et eleuans oculos cum esset in tormentis, uidet abraham de longe, et lazarum in sinu eius requiescentem. et exclamauit uoce magna dicens: pater abraham, miserere mei et mitte lazarum, et intinguat summum digiti sui in aquam et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. et dixit illi abraham: rec
Abbreviated transcription (Latin):
INEC CLESIASTICO
Quȩ species difficiles &periculosae emi apparuer̃.
dificile exu&ur negotians amendatio & non iustifi¬
cabitur caupo apeccato sunmedio compaginis lapidũ
palus ficatur sic in medio uenditionis & emptionis
angustabitur peccatum Lxiiii dupplicia ponoe¬
na non habenda In deuiero nomiũ
Donerit indomotua pondus grande aut pusillũ
& non eril indomotua mensura grandis aut pusil¬
la pondus uerũ &iustũ erit tibi ut multorũ die
tem quia ab ominandus est dño omnis qui facit ista¬
Item in ꝑuerbus. Statera iniqua abominatio
est corã dnĩo. pondus cuitẽ aequũ acceptum est ei
Pondus magnũ & minimum&
mensurae dupplices immunda ante dñm utraq:
& qui facit ea instudiis suis impedi&ur Item in amos
ꝓph&a. Audite igitur haec qui opprimitis in
mane pauperes & uiolatis in opes a terra dicentes
quando transi& messis ut uendentes adquiramus

Expanded text:
In ecclesiastico: Duae species difficiles et periculosae mihi apparuerunt: difficile exuetur negotians a mendacio, et non iustificabitur caupo a peccato. si in medio conpaginis lapidum palus figitur, sic in medio uenditionis et emptionis angustabitur peccatum. LXIIII. DVPLICIA PONDERA NON HABENDA. In deuteronomio: Non erit in domo tua pondus grande aut pusillum, et non erit in domo tua mensura grandis aut pusilla: pondus uerum et iustum erit tibi: ut multorum tem, quia abominandus est Domino omnis qui faciit injusta. In Proverbiis. Statera iniqua abominatio est coram Domino; pondus autem aequum acceptum est eiPondus magnum et minimum et mensurae duplices inmunda ante dominum utraque, et qui facit ea in studiis suis inpedietur. Item in amospro- , pheta: Audite igitur haec, qui opprimitis in mane pauperes et uiolatis inopes a terra, dicentes: q
Abbreviated transcription (Latin):
mensuram minorẽ & ut ampliemus pondus. &
faciemus staterã iniquã ut possidemus pecu¬
Nic̃ pauperis & in opes ꝓcalciamentis & abom¬
ni negotio mercabimur. Iurauit dñs aduersus
suꝑbiã iacob si obliuisc&ur omnia opera eius &
ꝓhis conturbabitur terra &lugebunt omnes qui
habitant inelxu. uota dũo statim golui o¬
portere

Expanded text:
emus pondus et faciamus stateram iniquam, ut possideamus pecunia pauperes et inopes pro calciamentis, et ab omni negotio mercabimur? iurauit dominus aduersus superbiam iacob: si obliuiscetur omnia opera eius. et pro his conturbabitur terra, et lugebunt omnes qui habitant in ea. LXV. VOTA DOMINO STATIM 8OLVI OPORTERE
Abbreviated transcription (Latin):
respicias mulierẽ multiuolã ne forte incidas in
la queos eius cũ saltatrice ne assiduus fueris. pec
audias illã neforte pereas in efficatia illius frem
nullo neperdaste & hereditatẽ tuct̃ : Noli uideri
inuicisciuitatis. nec uageris inplatheis eius auerte
faciem tuã amuliere composita &non respicias spe¬
ciem alienã : omnis mulier qua est uaria : quasi
stercus inuia conculcatur. speciem alienae mulieris
multiammirati rȩꝓbati sunt : conloquiũ enim illi¬
us quasi ignis ex ardesc& cum aliena muliere Non
accus abas supra cubitũ & ponalt̃ geris cũ illa in
uino neforte declin& cortuũ in illã & sangui¬
Breuis omnis malitia suꝑ malitiã mulieris.
sors peccatoris cadat super illã sicut ascensus
arenosus pedibus u&erani : sic mulier linguata
homini qui&o. Nonadtendas inmulieris speciẽ
& non concupiscas formam mulieris. ir aetin¬
reuerentiae confusio uiri magna. mulier si

Expanded text:
respicias mulierem multiuolam, ne forte incidas in respicias mulierem multiuolam, ne forte incidas in laqueos eius. cum saltatrice ne adsiduus sis nec audias illam, ne forte pereas in efficaciis illius. Item nullo, ne perdas te, et haereditatem tuam. Ne vageris in vitiis civitatis, nec vageris in plateis ejus, averte faciem tuam a muliere composita, et non respicias speciem alienam. Omnis mulier quaestuaria quasi stercus in via conculcatur. Speciem alienae mulieris multi mirati reprobati sunt. Colloquium enim ejus quasi ignis exardet. Cum aliena muliere non accumbas supra cubitum, et non alterceris cum illa in vino, ne forte declinet cor tuum ad illam, et sanguiBreues omnes mali-. tiae super malitiam mulieris: sors peccatoris cadat super illam. Item illic: Sicut ascensus arenosus in pedibus ueterani, sic mulier linguata homini quieto. non adtendas in mulieris speciem, et non concupiscas formam mulieris. ira et inreuerentia et confusio uiri magna mulier, si
Abbreviated transcription (Latin):
gladiũ exutraq parte acutũ. uestigia enim eiꝰ¬
non conueniurit uitae. uia senim uitae Non ex se¬
quitur falla cesenim uiae eius & non bene cogitanter
longe fac abetuiã tuct̃ noli ad ꝓpinquare adianuas
domus eius &ion relinquas aliis uitã tuã & substan¬
tiã tuã hisquisine misericordia sunt Itetr inꝓuer¬
biis. Holinimius esse ad clienã Neq coniungaris
amplexibus eius quae non est tua. Item ubi sup̃
ili Nionte uincat formae desideriũ Neq capia¬
ris oculistuis neq: rapiaris palphebris eius p̃tiũ
enim mer&ricis quantũ est unius panis. mulier aut̃
uirorũ praetiosas animas capititem in ꝓuerbi is¬
bur&. sic qui intrat aduxorem ꝓximi sui Nonerit
impunitus neq: omnis qui tangit ea It E ubi sup̃¬
tur. quae nescit ruborẽ Item in ꝓuerbiis. Sicut
tinea uestimento & uermis ligno. it auirũ per¬
dit mulier malignatem in ecclesiastico. Ne

Expanded text:
gladium ex utraque parte acutum. uestigia enim eigladium ex utraque parte acutum. uestigia enim einon conueniunt uitae: uias enim uitae non exsequitur, fallaces enim uiae eius et non bene. cogitantes. longe fac ab ea uiam tuam: noli adpropinquare ad ianuas domus eius, ut non derelinquas aliis uitam tuam et substantiam tuam his qui sine misericordia sunt. Item illic: Noli nimius esse ad alienam neque coBiungaris amplexibus eius quae non est taa. Item illic: Pili, non te uincat formae desiderium, neque capiaris oculis tuis, neque rapiaris palpebris tuis. pretium enim meretricis quantum est? unus panis: mulier autem uirorum prburet? sic qui introit ad uxorem proximi sui, non erit inmunis neque omnis qui tangit eam. creditur, quae nescit ruborem. Item illic: Sicut tinea uestimento et uermis ligno, ita uirum perdet mulier maligna. Item in ecclesiastico: Ne
Abbreviated transcription (Latin):
arguit ae quauit hominibus uinũ non in
aebri&ate sibibes illud moderate ut sis sobrius quia
de fraudat uitcĩmors. uiniũ in iocunditate creatũ est
non in a ebri&ate ab in itio exultatio animae & cordis
uinum nm modice potatũ. uinũ multũ potatũ inn¬
tationẽ &iram &ruinas multas facit a ebriositatis¬
animositas. Item in ecclesiastico. Optimũ est ire
ichel ꝓpħ. Sobrii estote qui aebrii estis auino uestro
plorate &ululate omnes quibibitis uiniũ in aebrie¬
tate quia ablacta est deore ur̃o iocunditas & gau¬
dium. Item
paulus adromanos. Sicut indie hones¬
te ambulemus non in commissationibus & aebri¬
&atibus non in concupescentiis & inpudititiis Non¬
in contentione & aemulatione sed induite uos dñm
adephesios. Nolite in aebriari uino in quo est om¬
oli intendere fallaciã muli eris: melenim
distillat alabiis mulieris mer&ricis. quae a&d
tempus inpingat tuas fauces pouissimae autẽ il¬
amarius felle inuenies & acut iorẽ magisquã

Expanded text:
arguit. aequa uita hominibus uinum non in ebrietate: si bibas illud moderate, ut sis sobrius: quia defraudat uitam mors. uinum in iucunditate creatum est, non in ebrietate ab initio. exultatio animae et cordis uinum modice potatum. uinum multum potatum imitationem et iram, et ruinas multas facit ebriositatisanimositas. Item in ecclesiaste: Optimum est ire m in iohel propheta: Sobrii estote qui ebrii estis a uino uestro: plorate et ululate omnes qui bibitis uinum in ebrietate, quia ablata est de ore uestro iucunditas et gaudium. Item apostolus ad romanos: Sicut in die honeste ambulemus, non comisationibus, non ebrietatibus, non concubitibus et inpudicitiis, non contentione et aemulatione: sed induite uos domi-ad ephesios: Nolite inebriari uino, in quo est oli intendere fallaci mulieri: mei enim destillat a labiis mulieris meretricis, quae ad tempus inpinguat tuas fauces: nouissime tamen amarius felle inuenies et acutiorem magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
uo ibo abspũtuo & a faci&ua qua fugiã
si ascendero incelũ tuillic es & sidescen¬
dero in infernũ ades. si sumpsero pennas me¬
as ante lucẽ & habita uero in postremo maris
& enim illuc manius tua deduc& me & tenebit

Expanded text:
facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu illic es: et si descendero in infernum, ades. Si sumpsero pennas meas ante lucem: et habitavero in postremo maris. Etenim illuc manus tua deducet me? et tenebit