comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Hic tandẽ predicante augustino cõ¬
insignitur. Porro gens anglorũ qui mer¬
tii dicuntur. ꝙ gens nordanimbrorũ. qui
quod ad aquilonatẽ partẽ imbre fluminis
habitent ita uocant᷑: sub regib edilfrido
& elle. nondũ audierant uerbũ uite. Post¬
hȩc augustinus ab ȩtherio abelatensi ep̃o¬

Expanded text:
rii vocantur, predicante Augustino ctur. Porro gens Anglorum, qui Mercii dicuntur et gens Nordanymbrorum, qui quod ad aquilonarem partem Ymbrae fluminis habitent, ita vocantur, sub regibus Edilfrido et Aelle nondum audierant verbum vitae.  Augustinus ab Etherio Arelatensi
Abbreviated transcription (Latin):
edidit: in sacrificiis quoq laudib atq
psalmis multa dulci sono composuit. Qͦ¬
efflagitante beatus gregorius librũ bȩa¬
ti iob mistico ac morali sensu disseruit:
totãq eius prophetiȩ hystoriã in trigin¬
ta quinq uoluminib largo eloquentie
fonte explicuit. In quib quidẽ quanta
mysteria sacramentorũ aperiantur. qͣntaꝙ
sint in amorẽ uitȩ eternȩ morum precep¬
ta. uel quanta clareant ornamenta uer¬
borũ nemo sapiens exꝑlicare ualebit. eti¬
am si omnes artus eius uertantur in lin.¬

Expanded text:
it, in sacrificiis quoque, laudibus atque psalmis multa dulci sono composuit. efflagitante Leandro episcopo, librum beati Iob mystico ac morali sensu disseruit, totamque eius prophetiae historiam in triginta quinque uoluminibus largo eloquentiae fonte explicuit. In quibus quidem quanta mysteria sacramentorum aperiantur, quantaque sint in amorem uitae aeternae morum praecepta uel quanta clareant ornamenta uerborum, nemo sapiens explicare ualebit, etiam si omnes artus eius uertantur in lin
Abbreviated transcription (Latin):
ferre p̃sumeret: s qui forte sanctimonia
ac sapientia caruisset. sub sistendi corã pon¬
tifice fiduciã non haberet. Hic int᷑ cȩtera
dã imꝑatoris qͣmuis pagani. a penis inferni
liberari miserando ce plorando a deo obti
nuit. Hic int̾ multa que utilia eccłiȩ fecit
& instituit. antiphonariũ regulariter cen¬
tonitauit: & utiliter cõpilauit: Kyrieleisõ
a clero admissas cantari precepit: alleliua
ad missas extra qͥnqͣgesimã dic fecit. In
canone hostie tria ũba suꝑadolidit. diesꝙ
nostros in tya pace dispoiias. atq as et̃¬
na damiiatione nos eripias. & in electoꝵ

Expanded text:
ferre praesumeret, et qui forte sanctimonia vel sapientia caruisset, subsistendi coram pontifice fiduciam non haberet. Quo facto redadam imperatoris, quamvis pagani, a penis inferni liberari, miserando et plorando a deo obnuit. Hic inter multa, quae utilia aecclesiae fecit et instituit, antiphonarium regulariter centonizavit et utiliter compilavit. Kyrrieleyson a clero ad missas cantari precepit; Alleluia ad missas extra quinquagesimam dici fecit. In canone hostiae tria verba superaddidit: Diesque nostros in tua pace disponas, atque ab aeterna damnatione nos eripi
Abbreviated transcription (Latin):
mate Sys libello corfessos. calcedonen¬
sem sẏnodũ uenerari compulit: & ad uni¬
tatẽ sancte eccłiȩ reuocauit. Barbaricinos¬
etiã. Sardos & camꝑaniȩ Rust̾icos tam
predicationib qͣm u̾berib emendatos. a
paganirandi uanitate saluberrime remo¬
uit: donatistarũ quoq heresim ꝑenes af¬
fricã. manicheorũ ꝑenes siciliã. arrianorũ
penes hyspaniã. agnoitarũ in suꝑ penes
alexandriã. scriptorũ suorũ ualidissimis
auctoritatib. importunissimisq legatio¬
nib dño suffragante a corpore tocius sc̃e

Expanded text:
mate sub libello confessos, Chalcedonensem synodum venerari compellens, ad unitatem sanctae Ecclesiae revocarat. Jam Barbaricinos, Sardos, et Campaniae rusticos tam praedicationibus, quam verberibus emendatos, a paganizandi vanitate removerat. Jam Donatistarum haeresim penes Africam, Manichaeorum penes Siciliam, Arianorum penes Hispaniam, Agnoetarum vero penes Alexandriam, scriptorum suorum validissimis auctoritatibus importunissimisque legationibus, Domino suffragante, a corpore totius sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
draco in modũ ualidȩ trabis cum innume¬
rabili serpentiũ multitudine. ꝑ tyberim
in mare descendit: a quib suffocate bestie
maris & ad litus ꝓiecte. putredine aerem
puli stragẽ fecit. ut passim subtractis ha¬
bitatorib. domus in urbe plurimȩ uacue

Expanded text:
draco in modum validae trabis cum innumerabili serpentium multitudine per Tiberim in mare descendit: a quibus suffocatae bestiae maris et ad litus projectae, putredine aerem puli facta est, ut passim subtractis habitatoribus, domus in urbe plurimae vacuae
Abbreviated transcription (Latin):
dignitas tanta extitit: ut ei nemo suo tẽpore
qͣmuis potentissimus ex equo se conferre
potuerit. Fũit enim proꝑinquus brunichil¬
dis reginȩ. filiisq eiꝰ tam francoꝵ qͣm bur¬
gundinũ regib. quorũ & magnificentia
ut nulla uel medianȩ burgundiȩ uel aqui¬
palis: quã non reb auxerit ꝑoꝑimis. Basi¬
licã sane beati stephani cui sedit. miro de¬
core ampliauit: Ingenti testudine a parte
orientis applicita. auroq ac musuo splen¬

Expanded text:
dignitas tanta exstitit, ut ei nemo suo tempore quamvis potentissimus ex aequo se conferre potuerit. Fuit enim propinquus Brunechildi reginae, et filiis ejus tam Francorum quam Burgundorum regibus. Quorum munifiut nulla vel medianae Burgundiae, vel Aquiniatur, quam non rebus auxerit peropimis. Ecclesiam sane beati Stephani, cui sedit, miro decore ampliavit, ingenti testudine a parte orientis applicita, auroque ac musivo splen
Abbreviated transcription (Latin):
chia diuinitus subuertit᷑ hoc mͦ. Quidã
ciuis illiuis adeo elemosinis & hospitalita¬
ti deditus. ut nullo unqͣm die sine pauꝑe
aut hospite comederet: cũ uno die usq ad
uesꝑam urbẽ circuisset. ut pauperẽ uel hoᷤ¬
pitem inueniret: offendit uirũ: offendit¬
uirũ seniorẽ in ueste alba cũ duob sociis
stantẽ in medio ciuitatis : & inuitans eum
ad hospiciũ. hoc respõsũ accepit ab eo. Nõ
poteras o homo dei cũ uestro symeone
hanc urbẽ saluare ne subũteretur: Et hoc
dicto. sudariũ qł in manu tenebat excus¬
sit. suꝑ unã medietatẽ urbis: statĩq ipsa
medietas cum habitaculis cẽ habitatorib
subuersa est. Et uolens adhuc excutere su¬
dariũ suꝑ aliã medietatẽ urbis: uix ab ilł
duob uiris sociis suis multa prece flexus
est. ut parceret residuȩ urbis medietati.
Sicꝙ uirũ qui hec aspiciebat attonitũ cõ¬
solatus de saluatione suȩ domꝰ discessit : q
ultra non comparuit. Hoc tempore sc̃s

Expanded text:
chia divinitus subvertitur hoc modo. Quidam civis illius adeo elemosinis et hospitalitati deditus, ut nullo unquam die sine paupere aut hospite comederet, cum uno die usque ad vesperam urbem circuisset, ut pauperem vel hospitem inveniret, offendit virum seniorem in veste alba cum duobus sociis stantem in medio civitatis; et invitans eum ad hospitium, hoc responsum accepit ab eo: Non poteras, o homo Dei, cum vestro Symeone hanc urbem salvare, ne subverteretur? Et hoc dicto, sudarium, quod in manu tenebat, excussit super unam medietatem urbis; statimque ipsa medietas cum habitaculis et habitatoribus subversa est. Et volens adhuc excutere sudarium super aliam medietatem urbis, vix ab illis duobus sociis suis multa prece flexus est, ut parceret residuae urbis medietati. Sicque virum, qui haec aspiciebat, attonitum consolatus ex salvatione suae domus, discessit, et ultra non comparuit. Guntramnus
Abbreviated transcription (Latin):
paruere mortalib. Nam uasa per domoᷤ
diuersorũ signis nescio quib caraxata
deleri. Inceptũ est hoc prodigiũ ab urbis
carnotinȩ territorio: & ueniens ꝑ aurelia¬
nensẽ usq ad burdegalensẽ terminũ ꝑ¬

Expanded text:
paruerunt. Nam vasa per domus diversorum signis, nescio quibus, caraxata deleri. Inceptum est autem hoc prodigium ab urbis Carnotinae territurio; et veniens per Aurilianensem, usque Burdegalensem terminum p
Abbreviated transcription (Latin):
nensis eccłiȩ. Balduiꝰ comes montensis. Ro¬
bertus comes flandrensis. St̃ephanꝰ comes
bleisensis. hugo magnꝰ fr̃ regis francorũ.
Robertus comes normannie. Riaimundus
comes ele sancti egidii. Boiamundꝰ dux apu

Expanded text:
nus, Balduinus comes Montensis, Robertus comes Flandrensis, Stephanus comes Blesensis, Hugo frater regis Francorum, Robertus comes Northmanniae, Raimundus comes Sancti Aegidii, Boiamundus dux Apu
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ modo miratur semꝑ mirabit᷑ orbis.
Ille berengariꝰ non obiturus obit.
Quẽ sacre fidei uestigia summa tenentẽ.
Iani quinta dies abstulit ausa nefas.
Iula dies cdamꝑnosa dies & ꝑfida mundo.
Qua decꝰ & rerum forma riuna fuit.
Qua statꝰ & uitus. qua spes. qua głia cleri.
Qua cultor iuris uire ruente ruit.
Quicqͥd phẏlosophi. quicqͥd cecinere poetȩ.
Ingenio cessit eloquioq suo. & post pauea:¬
Ante sitim potus. nec cib ante famem..
Degenerant alii. nascit᷑ iste mͥ. His & plurib¬

Expanded text:
Quem modo miratur, semper mirabitur orbis, Ille Berengarius non obiturus obit. Quem, sacrae fidei fastigia summa tenentem, Jam quinta dies abstulit, ausa nefas. Illa dies damnosa dies, et perfida mundo, Qua dolor et rerum summa ruina fuit; Qua status ecclesiae, qua spes, qua gloria cleri, Qua cultor juris, jure ruente, ruit. Quicquid philosophi, quicquid cecinere poetae, Ingenio cessit eloquioque suo. SanAnte sitim potus, nec cibus ante famem. Q« Degenerant alii, nascitur iste mihi. » Qu
Abbreviated transcription (Latin):
uiͣ. in italia uenetianis meditantib aufer¬
re corpus sancti nicholai a mytrea licie a tur¬
cis desolata: preoccupauerunt dos barenses
ciues. numero.xbuii. & ab antiochia mirreã
uenientes. a qͣtuor monachis tantũ ibi ĩuẽ¬
tis extorsert̃ oftendi sibi tumbã sancti. Qͥ
effracta ossa scĩ in olei liquore natantia. in¬
tegro numero extraxert̃. & barumcum glo¬
ria attulerunt. Facta est hec transiatio. an¬
no. dcͦc. xͦl.uͦ. a depositione sc̃i nicholai. Gre¬

Expanded text:
ur. In Italia Venetianis meditantibus auferre corpus sancti Nicholai a Myrea Lyciae a Turcis desolata, preoccupaverunt eos Varenses cives numero 47, et ab Antiochia Myream venientes, a 4 monachis tantum ibi inventis extorserunt sibi ostendi tumbam sancti; qua effracta, ossa sancti in olei liquore natantia integro numero extraxerunt, et Varim cum gloria attulerunt. Facta est haec translatio anno 745 a depositione sancti Nicholai.
Abbreviated transcription (Latin):
.iiii. noñ februarii stella ꝑ diẽ uisa est in
cȩlo ab hora t̾cia usq ad horã nonã. qͣsi cu¬
rũ italie stellȩ uise sunt in celo ꝑ diem. nc̃
quasi int̾̃ se concurrentes. nunc quasi in t̾̃¬
rã cadentes. Toto pene mense februario
cometes apparuit. Hoc tẽꝑe henricꝰ imꝑa¬
test ab eo auertit: & sub optentu meliorã¬
ad phylippũ regem francorũ: quã causa bͤ¬
rante leodii. filius eius aquis grani uenit:¬
& uolens uenire leodiũ contra patrẽ suũ .uͣ.
pontẽ apud uiysatũ. nequis sibi uenienti
obstaret. S militib patris concurrentib
ad ex occupandũ pontẽ. milites filii a põ¬
te repellunt᷑. aliis eorũ captis. aliis in mo¬
sam dimersis. aliis occisis: int̾̃ quos etiã bru¬
no comes occisus est. Sic filiꝰ contra patrem
ueniens: rediit inglorius. Coloniensib p̾
lonia obsessa oppugnatur. nec tñ expugnat᷑.
Int̃im henricꝰ imꝑator leodii moritur. anno¬

Expanded text:
Quarto Nonas Februarii stella per diem visa est in coelo ab hora tertia usque in horam nonam, quasi curum Italiae stellae visae sunt in coelo per diem, nunc quasi inter se concurrentes, nunc quasi in terram cadentes. Toto pene mense Februario cometes apparuit. Heinricus filius imperatest ab eo avertit, et sub obtentu melioranad Philippum regem Francorum scripta. rante Leodii, filius ejus venit Aquisgranum, et volens venire Leodium contra patrem suum, quinpontem apud Wisatum, ne quis sibi venienti obstaret. Sed militibus patris concurrentibus ad exoccupandum pontem, milites filii a ponte repelluntur, aliis eorum captis, aliis in Mosam demersis, aliis occisis. Inter quos etiam Bruno comes occisus est. Sicque filius contra patrem veniens rediit inglorius. Coloniensibus filonia obsessa oppugnatur, sed non expugnatur. Interim Henricus imperator Leodii moritur.
Abbreviated transcription (Latin):
deos in urbib in quib erant aggressi. eoᷤ
ad credendũ xp̃o compellunt: credere no¬
lentes bonis prurant. trucidant. aut ur¬
bib eluninant. Aliqͥ iudeorũ relo tenẽde
patrie legis ducti se mutuo trucidant: a¬
lii ad tempꝰ se credere simulantes. pꝰ ad ui¬
daismũ reuoluũtur. Eminebãt in hoc

Expanded text:
daeos in urbibus in quibus erant agressi, eos daeos in urbibus in quibus erant agressi, eos ad credendum in Christum compellunt. Credere nolentes bonis privant, trucidant, urbibus eliminant. Aliqui Judaeorum zelo tenendae legis patriae ducti, se mutuo trucidant; alii ad tempus se credere simulantes, post ad judaismum revolvuntur. Eminebant in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
anno occidentales populi dolentes ͤ loca
sc̃a iberosolimis a gentilib ꝓphanari. cẽ
turcos ȩciã t̃minos xp̃ianorũ iam multa ex
parte inuasisse: innumerabiles una inspira¬
tione moti. & multis signis sibi ostensis. alii
ab aliis animati. duces. comites. potentes. no¬
biles & ignobiles. diuites & pauperes. liberi
&̾ serui. episcopi. clerici. monachi. senes &
iuuenes. ȩtiã pueri & ꝑuellȩ. om̃s uno ani¬
mo. nullũ ullo angariente. undiq coneur¬
runt. ab hẏspauia. a ꝑuintia. ab aqͥtania.
a britannia. a scotia. ab anglia. a norman¬
nia. a francia. a lotharingia. a burgundia.
a germania. a langobardia. ab apulia. & ab
aliis regnis : & uirtute & signo sc̃e crucis sig¬
nati & armati. ultum ire parant iniurias
dei in hostes xpĩani nominis: q quanto qͥsq
hactenꝰ ad exercendã mundi ma¬
liciã erat ꝓnior. tanto nunc ad exercendã¬
ultro dei miliciã fit ꝓmptior. firmissima
pace interim ubiq composita. Et primo ui¬

Expanded text:
o occidentales populi, dolentes loca sancta Jerosolymis a gentilibus profanari, et Turcos etiam terminos Christianorum jam multa ex parte invasisse, innumerabiles una aspiratione moti, et multis signis sibi ostensis, alii ab aliis animati, duces, comites, potentes, nobiles et ignobiles, divites et pauperes, liberi et servi, episcopi, clerici, monachi, senes et juvenes, etiam pueri et puellae, omnes uno animo, nullum ullo angariante, undique concurrunt, ab Hispania, a Provincia, ab Aquitania, a Britannia, a Scotia, ab Anglia, a Northmannia, a Francia, a Lotharingia, a Burgundia, a Germania, a Langobardia, ab Apulia, et ab aliis regnis, et virtute et signo sanctae crucis signati et armati ultum ire parant injurias Dei in hostes Christiani nominis. Et quanto quisque hactenus ad exercendam mundi militiam erat ultro Dei militiam fit promptior, firmissimaque pace interim ubique composita, et primo Ju
Abbreviated transcription (Latin):
me fuit. in occidentali parte lotharingie: uͥ
multi sacro igne interiora consumente ꝑutres¬
centes. exesis menbris instar carbonũ nigrescẽ¬
tib. aut miserabilit̾ moriunt᷑. aut manibus
& pedib putrefactis truncati. miserabiliori
uite reseruantur: multi uero neruorũ contͣt¬
t̾ione distorti: tormentantur. Hoc anno t̾rȩ¬

Expanded text:
me in occidentali parte Lotharingiae; ubi multi, sacro igni interiora consumente computrescentes, exesis menbris instar carbonum nigrescentibus, aut miserabiliter moriuntur, aut manibus et pedibus putrefactis truncati, miserabiliori vitae reservantur, multi vero nervorum contractione distorti tormentantur. 1090.
Abbreviated transcription (Latin):
Mulier quedã de uilla ipsius. quȩ chiuiacus
dicitur generũ suũ strangulasse conuicta.
dum ad hoc ut cremaret᷑ a populo tͣheretur:
di licentiã sibi dari impetrauit. Ubi in inti¬
mo cordis compuncta. prostrata pauimen¬
to. illud crim̃ qualit̃ cominiserit. cũ multis
lacrimis professa. ipsã misericordissimã
dei matrẽ in tanto oliscrimine ad iutricẽ
sibi affore postulabat. Inde ad locũ suppli¬
cii ducta: in domuncula quadã qua cremã¬
da erat. ad stipitẽ firmis uinculis religa¬
tur. Deinde ignis supponit᷑. Quo consump¬
to. & iterũ iterũq ab inimicis iꝑsius repa¬
rato: ip̃a uestimento & ipsis crinib illesis
piissime dñi matris int̾uentu. ex ipso incẽ¬
dio intacta. omni populo laudunice ciui¬
tatis applaudente egredit᷑. Hoc autẽ mi¬
raculũ in quodã libro in ecclesia beati uin¬
.m̃.lxxxͦ. uiii. in hẏspania rex galicie ãphul
saracenos fortiter debellat. & toletũ maxi¬

Expanded text:
mulier quedam de villa ipsius, que Civiacus dicitur, generum suum strangulasse convicta, dum ob hoc ut cremaretur, a populo traheretur, di licentiam sibi dari impetravit; ubi in intimo cordis compuncta, prostrata pavimento, illud crimen qualiter commiserit, cum multis lacrimis professa, ipsam misericordissimam Dei matrem in tanto discrimine interventricem sibi affore postulabat. Inde ad locum supplicii ducta, in domuncula quadam, qua cremanda erat, ad stipitem firmis vinculis religatur. Deinde ignis supponitur; quo consumpto iterum iterumque ab inimicis ipsius reparato, ipsa vestimento et ipsis crinibus illesis, piissime Domini matris interventu ex ipso incendio intacta, omni populo Laudunice civitatis applaudente, regreditur. Hoc autem miraculum in quodam libro in ecclesia beati Vin32. 28. 22. In Hyspania rex Galliciae Amful Saracenos fortiter debellat, et Toletum, maxi
Abbreviated transcription (Latin):
iam de repatriando agentib: ecce rex sara¬
cenorũ ad debellandos eos uenit ascalon ã.
risset exercitꝰ dñi. in quo non plusqͣm qͥnq
nube eos ab estu solis defendente. sarace¬
ni solo xp̃ianorũ impetu territi. omnes
piectis armis fugerunt. & in hoc .ui. bel¬
milia paganoꝵ. in porta uͦ ascalon ȩ suffo¬
cati sunt ad duo milia: at eorũ qui in ma¬
ri periert̃. qͥ int̾ spineta siluarũ consumpti
defrido electo ad principandũ remanenti¬
b in ierłmꝰ: cȩc̃i principes repatriant. Cap¬
ta est aũ ierłmͦ post annos circit̃.cccc.lxͣ.
ex quo sub heraclio imꝑatore scdã uice cap¬
ta. possessa est a saracenis. Post¬

Expanded text:
jam de patriando agentibus, ecce rex Sarracenorum ad debellandos eos venit Ascalonam curisset exercitus Domini, in quo non plus quam quinnube eos ab aestu solis defendente, Sarraceni solo Christianorum impetu territi, omnes projectis armis fugerunt, et in hoc sexto belmilia paganorum; in porta vero Ascalonae suffocati sunt ad duo milia; ad eorum qui in mari perierunt, et qui inter spineta silvarum consumpti defrido electo ad principandum remanentibus in Hierusalem, ceteri principes repatriant. Capta est autem Hierusalem post annos circiter 460, ex quo sub Eraclio imperatore secunda vice capta, possessa est a Saracenis. S
Abbreviated transcription (Latin):
dei manu refocillatus est. quia ciues & castel¬
lam regionis illiuis legatos cũ multis donariis
ad eos p̃mittebant. parati ȩtiã oꝑida uel urbe ᷤᷤ
eis tradere. Aquib xp̃iani securitate accep¬
tis eorũ qui se subtraxerant. ad eos apud ty¬
rũ recurrentib. tandẽ ꝑueniunt ierlm̃: eaꝙ
obsessa cũ laborarent ꝑ uictꝰ & maxime ꝑ¬
aquȩ penuria. om̃s ex cominuni decreto nu¬
dis pedib cotidie orando circuibant urbẽ.
Octauo gͦ talis humiliationis die. obsidioĩs
fix: & in templo salomonis. ꝙ in porticu eius
xp̃iani cum paganis qͥnto bello conserto. tan¬
ta in eos cede debachati st̃: ut in sanguine
occisorũ equitarent usq ad genua ȩquorum.

Expanded text:
Dei manu refocillatus est; quia cives et castellani regionis illius legatos cum multis donariis ad eos praemittebant; parati etiam oppida vel urbes eis tradere. A quibus Christiani securitate acceptis eorum, qui se subtraxerant, ad eos apud Tyrum recurrentibus, tandem pervenerunt Jerusalem: eaque obsessa cum laborarent, et maxime aquae penuria, omnes ex communi decreto nudis pedibus quotidie orando circuibant Jerusalem. Octavo igitur talis humiliationis die, obsidionis feria, et in templo Salomonis et in porticu ejus Christiani cum paganis sexto bello conserto, tanta in eis caede debacchati sunt, ut in sanguine occisorum equitarent usque ad genua equorum.
Abbreviated transcription (Latin):
debat. aggressus t̃minos paganorũ uirilit̃
agit: pͥmumq eis fuit bellũ ad pontẽ pharꝰ¬
phar fluminis .ix. kl̃. martii. ubi multitur¬
corũ occisi sunt. Sodm̃ eis fuet bellũ apud
niceã .iii. noñ. martii: in qͦ etiã pagani uicti st̃.
Capta gͦ nicea. capta ȩtiam laodicia. cũ essẽt
plusqͣm trecenta milia armatorũ in exerci¬
tu xp̃ĩanorũ. tanta eis omniũ rerũ suppete¬
bat copia: ut aries uno numino. bos uix .xii.
.yiii. obsessa antiochia in tantũ attenuati st̃
xp̃iani. propt̃ rerũ omniũ penuriã: ut in to¬
to exercitu uix centũ boni equi inuenirent᷑.
Et tam̃ qͣmuis ex desꝑatione rerũ multi se sub¬
traxerint. multi etiã repatͥauerint : ix. obsidi¬
onis mense capta est antiochia. S mox suꝑ¬

Expanded text:
Dei aggressus terminos paganorum, viriliter agit; primumque eis fuit bellum ad pontem Pharphar fluminis, 9 Kal. Martii, ubi multi Turcorum occisi sunt. Secundum eis fuit bellum apud Niceam, 3 Nonas Martii, in quo etiam pagani victi sunt. Capta ergo Nicea, capta etiam Laodicia, cum essent plus quam trecenta milia armatorum in exercitu christianorum, tanta eis omnium rerum suppetebat copia, ut aries uno nummo, bos vix 12 . 6. Obsessa Antiochia in tantum attenuati sunt christiani propter omnium rerum penuriam, ut in toto exercitu vix centum boni equi invenirentur. Et tamen quamvis ex desperatione rerum multi se subtraxerint, multi etiam repatriaverint, nono obsidionis mense capta Antiochia, chris
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iani a paganis uersa uice obsessi. tanta
fame afflicti st̃: ut uix aliqui ab humanis
carnib se abstinerent. S confortati a deo.
ꝑ inuentã ipsuis lanceã a tempore apostoloꝵ
non usã. ipsa lancea eos precedente. obsessi
obsessorib concurrunt .iiii.lł. iulii: & hoc
tercio bello uictoriã adepti sunt. Quartũ
bellũ fuit eis in romania. kł iulii: c ibi tur¬
ci uicti sunt. Cõmissa deniq antiochia duci
boiamundo. xp̃iani propter uitandũ tediũ
& famẽ. & maxime propt̃ discordias prin¬
cipũ. proficiscunt᷑ in syriã: & expugnatis
marra & barra urbib saratenorũ. & multis
regionũ castellis. tanta ibi rursũ fame affec¬
ti sunt: ut corꝑa saracenoꝵ. iam fetentia co¬

Expanded text:
iani a paganis versa vice obsessi, tanta fame afflicti sunt, ut vix aliqui ab humanis carnibus se abstinerent: sed confortati a Deo per inventam ipsius lanceam a tempore apostolorum non visam, ipsa lancea ipsos praecedente, obsessi obsessoribus concurrerunt quarto Kal. Julii, et hoc tertio bello victoriam adepti sunt. 6. Quartum bellum fuit eis in Romania Kalendis Julii et ibi Turci victi sunt. 7. Commissa Antiochia duci Boiamundo, Christiani propter vitandum taedium et famem, et maxime propter discordias principum proficiscuntur in Syriam et expugnatis Marra et Barra urbibus Sarracenorum, et multis regionum castellis, tanta ibi rursum fame affecti sunt, ut corpora Sarracenorum jam fetentia co
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec syria in ditio¬
nem romanorũ uenit.
Antiochus enim ĩ par¬
thos fugiens. pompe¬
io se tradidit. Post q̃m
phylippus captus est a

Expanded text:
ost haec Syria in ditionem Romanorum venit. Antiochus enim in Parthos fugiens Pompeio se tradidit, postquam Philippus captus est a
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ rupto a bulgarib pacto. imꝑator eoᷤ
ex inꝑuiso aggressus: nobilit̾ de eis tri
pessumi incendii diuinitus ꝑcutitur: q
clamans adhuc uiuus. igni sum in ext̾m

Expanded text:
t rupto a Bulgaribus pacto, Constantinus eos ex improviso aggressus, nobiliter de eis tripessimi incendii divinitus percutitur, et clamans adhuc vivus: Igni sum inext
Abbreviated transcription (Latin):
mauriennã : de reliquiis corporis ipsius hoc
donari sibi aliquid de membris eius: & it
hac orandi instantia ꝑ trienniũ ꝑsistens. cũ
alt̾ quiuis posset iã desperare. ip̃sa spẽ iN
deo ponens iurauit se non manducaturã
donec quod petebat acciꝑet: & sic .yii. dieb
ieiunans. septima tandẽ ie desuꝑ altari pol¬
licẽ min candoris apparere uidens. leta do¬
nũ dei accepit. Ad quod adorandũ tres ep̃i
uenientes. cũ de hoc scõ pignore partẽ elicẽ
uellent. tres sanguinis guttas ex eo stilla¬
re in linteo supposito stupuerunt: & singu¬
li singulas se meruisse letati sunt. Sanctꝰ¬
columbanꝰ a theoderico rege instinctu bruni¬
childis aiuiȩ expellitur francia: qui post re¬
licto gallo discipulo suo in alemannia. ce¬
nobiũ bobiũ construxit in italia. Sanctus
amandus elnonensis ꝑ gallias miraculorũ¬

Expanded text:
Mauriennam, de reliquiis corporis ipsius hoc donari sibi aliquid de membris ejus; et in hac orandi instantia per triennium persistens, cum alter quivis jam posset desperare, ipsa spem in Deo ponens juravit, se non manducaturam, donec quod petebat, acciperet. Et sic septem diebus jejunans, septima tandem die desuper altari pollicem miri candoris apparere videns, leta donum Dei accepit. Ad quod adorandum tres episcopi venientes, cum de hoc sancto pignore partem elicere vellent, tres sanguinis guttas ex eo stillare in linteo supposito stupuerunt, et singuli singulas se meruisse letati sunt. Columbanus a Theoderico rege instinctu Brunichildis aviae expellitur Francia. Qui post, relicto Gallo discipulo suo in Alemannia, coenobium Bobium construxit in Italia. Sanctus Amandus Elnonensis per Gallias miraculoru
Abbreviated transcription (Latin):
tyrio coronati. ꝑidẽ tempus ualentinianꝰ¬
pietate habuit. non celauit. Dũ enum qͣdã
die quoddã templũ ingrederetur augustꝰ.¬
& ex utraq parte ianuarũ astarent mi¬
nistri templi. qui asꝑsione aquȩ sicut ip̃i
dicebant purgarent ingredientes: ualen¬
tinianus precedens principẽ asꝑsionis gut¬
tã sua uidit in clamide. Et indignatus.
pugno templi ministrũ ꝑcussit: dicens
sit eum in custodiã recipi: & dẽmũ ad

Expanded text:
Valentinianprietate habuit, non celavit. Quadam namque die dum templum ingrederetur Augustus ex utraque parte januarum astarent ministri templi, qui aspersione, sicut ipsi dicebant, purgarent ingredientes, Valentinianus praecedens principem, aspersionis guttam sua vidit in chlamyde. Et indignatus, pugno percussit templi ministrum: sit eum in custodiam recipi, ac demum ad
Abbreviated transcription (Latin):
nuissime in integrũ restituit. alemannoꝵ
parus copiis magnã multitudinẽ strauit:
rheno germanos reuinxit. His elatus suc¬
cessib: fastigiũ usurꝑauit augusti: & mox
italiã. illyricũq ꝑuadens. constantiũ par¬
ticis preliis occuꝑatũ regni parte pͥuauit.
sonstantius iuliani scelere comꝑto. dimis¬
sa expedicione parthorũ. dum ad ciuile
bellum reuerteretur: in itiñẽ int̾ ciliciam
capadociãq defunctus est. Ita factũ est.¬

Expanded text:
nuissime in integrum restituit, Alamannorum paruis copiis magnam multitudinem fudit, Rheno Germanos reuinxit. his elatus suooessibus fastigium usurpauit Augusti et mox Italiam Illyricumque peruadens Constantium Parthicis proeliis occupatum regni parte priuauit. Constantius Iuliani scelere comperto dimissa expeditione Parthorum dum ad ciuile bellum reuertitur, in itinere inter Ciliciam Cappadociamque defunctus est. ita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiũ. abiciens cũ litteris purpuras. palaciũ
me constantini sororis filius inuadit imꝑiũ.¬
Qui demde cũ improbus esset a magnentia¬
ribile inter constantiũ magnentiũq apd̾
myrtã urbẽ gestũ. in quo multa romanarũ
uiriũ ꝑfligatio etiã in posterũ nocuit. mag¬
nentius tamen uictus aufugit: ac non mł¬
to post apud lugdunũ propria se manu
interfecit. Decentius quoq frater eiusdẽ.
quẽ cesarẽ gallis prefecerat: apud senonaᷤ
laqueo uitã finiuit. Continuo constantius
gallũ patrui filiũ cesarẽ elegit. Quẽ rurs
crudeliterꝰ ac tirannice agentẽ. paulo postꝙͣ

Expanded text:
perium, abiciens cum litteris purpuras contentusqperium, abiciens cum litteris purpuras contentusqmae, Constantini sororis filius, gladiatorus esset, a Magnentiaribile inter Constantium Magnentiumque apud Mursam urbem gestum, in quo multa Romanorum uirium profligatio etiam in posterum nocuit. Magnentius tamen uictus anfngit ac non multo post apud Lugdunum propria se manu interfecit. Decentius quoque frater eiusdem, quem Caesarem Galliis praefecerat, apud Senonas laqueo uitam finiuit. continuo Constantius Gallum, patrui filium, Caesarem legit: quem rursus crudeliter ac tyrannice agentem paulo post quam
Abbreviated transcription (Latin):
sate sunt. Fusebius episcopꝰ emesenꝰ arriaue
signifer factionis multa & uaria describit.
Solis facta defectio. Constans aduersus ꝑsas¬
& saporẽ. qui mesopotamiã uastauerat: no¬
uem preliis parũ prospere decertauit. No¬
ussime sedicione atq intemperantia mili¬
tum. nocte adoriri pugnã coactus: patrataco
pene uictoriã insuꝑ uictus amisit. Post cũ se
in tolerandis uicis dedisset. ac pena ꝓuinci¬
aliũ fauorẽ militũ compararet: magnẽtii
dolis. in oppido cui helena nom̃ est. in ꝑxi¬
mo hispaniȩ. interfectus est. Magnentiꝰ it
apud augusti dimũ arripuit imperiũ: qđ
contimio per galliã. affricã italiamq porrexͦ.
In illirico autẽ betranionẽ ȩtate grandeuũ.
imꝑatorẽ sib milites creauerunt: uirũ na¬
tura simplicẽ. cunctisq iocundũ: s qui ne
dicisset. Itaq cũ pͥmas litteras. litterarũq
sillabas imꝑator senex interdũ inuitus
meditaret᷑: a constantio deꝑonere uissus ĩ¬

Expanded text:
sibin. Eusebius episcopus Emisenus Arianae signifer factionis multa et varia conscribit. Solis facta defectio. et Saporem, qui Mesopotamiam uastauerat, nouem proeliis parum prospere decertauit. nouissime seditione atque intemperantia militum nocte adoriri pugnam coactus, patratam paene uictoriam insuper uictus amisit. post cum se intolerandis uitiis dedisset ac poena prouincialium fauorem militum compararet, Magnentii dolis in oppido, cui Helena nomen est, in proximo Hispaniae interfectus est. Magnentius enim apud Augustodunum arripuit imperium, quod continuo per Galliam Africam Italiamque porrexit. iimperatorem sibi milites creaverunt: virum natura simplicem, cunctisque jucundum, sed qui ne dicisset. Itaque cum primas litteras, lit terarumque syllabas imperator senex interdum invitus meditaretur, a Constantio, qui tunc i
Abbreviated transcription (Latin):
& amphiteatrũ ihetosolimis extrui uis¬
sit: in quo reuersus a parthis. episcopos.
monachos. omnesq eius loci sanctos be
uit. dõlo cuiusdã transfuge in deserta ꝑ¬
exercitũ. & inconsultiꝰ a suorũ erraret ag¬
minib: ab obuo forte equite hostiu̾ con¬

Expanded text:
et amphitheatrum Hierosolymis extrui iussit, in quo reuersus a Parthis episcopos monachos omnesque eius loci sanctos besuit, dolo cuiusdam transfugae in deserta pexercitum et inconsultius a suorum erraret agminibus, ab ovio forte hostium equite con
Abbreviated transcription (Latin):
episcopus. Post quẽ ecclesiã arriani inuadt᷑.
id est cyrillus. euticius. rursũ cyrillus. hyremꝰ.
tercio cẏrillus. Hẏlarius. quarto cyrillus.
Quorũ cyrllus cũ a maximo fuisset pres¬
bit᷑ ordinatꝰ. & post mortẽ eiꝰ ita ei ab acatio
episcopo cesariensi & cȩt̃is ep̃is arrianis epis¬
coꝑatus ꝑmitteret᷑. si ordinationẽ maximi
repudiasset: diaconus in eccłia ministrauit.
Ob quã impietatẽ sacerdocii mercede pen¬
satus. heracliũ quẽ moriens maximus in su¬
um locũ substituerat. uaria fraude sollici¬
tans. de episcopo in prb̃rm regͣdauit: Constã¬

Expanded text:
episcopus moritur. Post quem aeclesiam Arriani invadunt, id est Cirillus Eutichius, rursus Cirillus Hireneus, tertio Cirillus Hilarius, quarto Cirillus; quorum Cirillus, cum a Maximo fuisset presbiter ordinatus, et post mortem ejus ei ab Acacio episcopo Cesariensi et ceteris Arrianis episcopatus promitteretur, si ordinationem Maximi repudiaret, diaconus in aeclesia ministravit; ob quam impietatem sacerdotii mercede pensatus, Heraclium, quem moriens Maximus in suum locum substituerat, varia fraude sollicitans, de episcopo in presbiterum regradavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ulliꝰ hostiliꝰ xͥͣc.
ncus marciꝰ axuii
arquiniꝰ sũꝑbus
bant usq ad uili¬
um cesarem. hoc
uigesimum hẏr¬
chani regis & sa¬
cerolotis iudeoꝵ¬

Expanded text:
ullus Hostilius. Ancus Martius, arquinius, superbus. bant usque ad Julium Caesarem, hoc vicesimum Hircani regis et sacerdotis Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ dolo olim adelbertꝰ pęrierat. rex conra¬
dus sollicitauit etiã contra henricũ saxo¬
nũ ducẽ. propt̃ potenciã ipsius sibi suspec¬
tũ: ad quod cumiã torquẽ aureã ep̃c fabri¬
casset. quȩ collo ducis secũ conuiuantis ĩ¬
iceretur. dolo ꝑditꝰ frustratꝰ est: ⁊ pꝰ tͥduũ
morbo & angore. uel ut alii dicunt fulmi¬
nis ictu perit: complices consilii etiã a duce
patria eliminati sunt. Misso autẽ exercitu
a rege contͣ henricũ. tanta cede saxones de¬
bachati sunt in eos: ut a mimis declamaret᷑.
ubinã esset tantus ille infernꝰ. qui tantã cȩso¬
rũ multitudinẽ capere posset. Porro anno se

Expanded text:
cujus dolo olim Adelbertus perierat, rex Conradus sollicitat etiam contra Heinricum Saxonum ducem, propter potentiam ipsius sibi suspectum. Ad quod cum jam torquem auream episcopus fabricasset, quae collo ducis secum convivantis injiceretur, dolo prodito frustratus est; et post triduum morbo et angore, vel ut alii dicunt fulminis ictu periit. Complices consilii etiam patria eliminati sunt. Misso autem exercitu a rege contra Henricum, tanta caede Saxones baccati sunt in eos, ut a mimis declamaretur, ubinam esset tantus ille infernus, qui tantam caesorum multitudinem capere posset. Ungari pe
Abbreviated transcription (Latin):
paruit tota paschali ebdomada. Codẽ anno¬
hariyich rex nordanymbroꝵ cum mille pe¬
ne nauib uenit in angliã regnaturꝰ: & in
urbe eboraci plusqͣm mille laicos. centũ p̾s¬
biteros de anglis occidit: cui arardus rex
anglorũ cum .yi. legionib suꝑueniens. eũ
cum multis occidit. Interĩ guillelmꝰ no¬

Expanded text:
paruit tota paschali ebdomada. Harwich rex Nortdanymbrorum cum mille pene navibus venit in Angliam regnaturus, et in urbe Eburaci plusbyteros occidit. Cui Araldus rex Anglorum cum septem legionibus superveniens, eum cum multis occidit. Interim Guillelmus co
Abbreviated transcription (Latin):
M̃. lxͫ.iiiꝰ. finitur magnus ciclus annorũ
.d.Xxxii. continens ciclos decẽ nouẽnales
.Axuiii: qui ad omnẽ racionẽ paschalis cõ¬
poti omnino utilis. ab euo in euũ in semet
ipsũ sine errore reuoluit᷑. Hoc anno exer
citus multus a galliis in hẏspanias ad de¬
bellandos saracenos ꝑficiscitur: s omni re¬
gione a saracenis uastata: urgente fame
inefficax reuertitur. Sequenti anno ciclꝰ
magnus annorũ. d.xxx.ii.bis a xp̃i nati¬
uitate exactus. tercio incipit: in cuius fine

Expanded text:
. Hoc anno finitur magnus ciclus annorum 532, continens ciclos decennovennales 28, qui ad omnem rationem paschalis compoti omnino utilis, ab evo in evum in semet ipsum sine errore revolvitur. Sed hoc in eo rcitus multus a Galliis in Hispanias ad debellandos Saracenos proficiscitur; sed omni regione a Saracenis vastata, urgente fame inefficax revertitur. 1064. 8. 4. Ciclus magnus annorum 532 bis a Christi nativitate exactus, tertio incipit. Ale
Abbreviated transcription (Latin):
inceptũ est cenobiũ sancti saluatoris in insu¬
la quȩ dicitur aquiscinctus. a uiris illustͥbus
sichero uidelicet atq Waltero. Qui anselm̃¬
de ribodimonte nobilissimũ uirũ adeunt:¬
& ab eo insulã illam qr sui erat iuris depos¬
petebatur concessit. Hoc temꝑe in oriente¬

Expanded text:
inceptum est coenobium sancti Salvatoris, in insula quae dicitur Aquicinctus, a viris illustribus Sichero videlicet atque Waltero. Qui Sde Ribodimonte nobilissimum virum adeunt, et ab eo insulam illam, quia sui erat juris, depospetebatur concessit. Itaque ex con
Abbreviated transcription (Latin):
consecrationẽ esse uerũ corpus xp̃i qd na¬
tum est de uirgine. & ꝑ salute mundi obla¬
tum in cruce ꝑependit. & qđ sedet ad dex¬
terã patris. ꝙ̾ uerũ sanguinẽ ap̃i. qui de
eius latere fusus est: non tantũ ꝑ signũ
& iuitutẽ sacramenti. s in proprietate na¬
ture & ueritate substantiȩ. Sicut in hoc bre¬
ui continet᷑. & ego legi & uos intelligitis. sic
credo: nec contra hanc fidem ulterius do¬
cebo. sic me ds̃ adiuuet. & hȩc sacro scã euã¬
gelia. Tunc domnꝰ papa precepit berengar̃.
auctoritate apostolica. ut de corpore & san¬
guine dñi numqͣm ulteriꝰ cum aliquo dispu¬
tare uel docere presumeret: exceꝑta causa re¬
ducendi ad fidem eos qui eiꝰ doctrina ab

Expanded text:
consecrationem esse verum corpus Christi, quod naconsecrationem esse verum corpus Christi, quod natum est de Virgine, et pro salute mundi oblatum in cruce pependit, et quod sedet ad dexteram Patris; et verum sanguinem Christi qui de ejus latere fusus est, non tantum per signum et virtutem sacramenti, sed in proprietate naturae et unitate substantiae, sicut in hoc brevi continetur, et ego legi, et vos intelligitis, sic credo: nec contra hanc fidem ulterius docebo. Sic me Deus adjuvet, et haec sacrosancta evangelia. » Tunc domnus papa praecepit Berengario auctoritate apostolica, ut de corpore et sanguine Domini numquam ulterius cum aliquo disputare vel docere praesumeret, excepta causa reducendi ad fidem eos, qui per ejus doctrinam ab
Abbreviated transcription (Latin):
itaq in ecclesia saluatoris rome congregatis:
habitus est sermo de corporis & sanguinis
dñici sacramento. Maxima siquidẽ pars pa¬
nem & uinũ ꝑ sacre oracionis uerba & sacer.¬
dotis consecrationẽ. sꝑiritu sc̃õ inuisibiliter
oꝑante. conuerti substancialit̾ in corpꝰ dñicũ
qđ in cruce pependit. ꝙ in sanguinẽ qui
de eiꝰ latẽ fluxit. asserebant: quidã uͦ cecitate
nimia ꝑculsi figurã tantũ astruebant. Uerũ
ubi res cȩpit agi: priusꝙͣ. tercia die uentum
foret in synodum. defecit contͣ ueritatẽ niti
pars alterã. Deniq berengarius huius erroris
magister: post longo temꝑore dogmatiratã
uꝑietatẽ errasse se corã concilio confessus.
ueniã postulatã ex apostolica clementia me¬
ruit: iurauitq ita. Ego berengarius corde
credo. & ore confiteor. panem &e uinũ quȩ in
altari ponunt᷑ ꝑ mysteriũ sacrȩ oracionis
& uerba nostri redemptoris. substantialit̃
conuerti in uerã & propriã ac uuificatricẽ

Expanded text:
ibus in ecclesia Salvatoris Romae congregatis, habitus est sermo de corpore et sanguine Domini. Maxima siquidem pars panem et vinum per sacrae orationis verba et sacerdotis consecrationem Spiritu sancto invisibiliter operante converti substantialiter in corpus dominicum quod in cruce pependit, et in sanguinem qui de ejus latere fluxit, asserebat: quidam vero caecitate nimia perculsi, figuram tantum astruebant. Verum ubi res cepit agi, priusquam tertia die ventum foret in synodum, defecit contra veritatem niti pars altera. Denique Berengarius, hujus erroris magister, post longo tempore dogmatizatam impietatem errasse se coram concilio confessus, veniam postulatam ex apostolica clementia meruit, juravitque sic: « Ego Berengarius corde credo et ore confiteor, panem et vinum, quae in altari ponuntur, per mysterium sacrae orationis et verba nostri Redemptoris substantialiter converti in veram et propriam ac vivificatricem
Abbreviated transcription (Latin):
ab obitu suo canonicꝰ usq ad annũ integrita¬
te prebende priuet᷑ : s totos inde red̃itus
sam cotilie celebret. horarũ uictimas sol¬
nulla umqͣm esset asperitas malignitatis: qͣm
non posset lenire eius pulchritudo blandi

Expanded text:
jam ab obitu suo canonicus usque ad annum integritate praebendae privetur, sed totos inde redditus psam quotidie celebret, horarum victimas solnulla fuit unquam asperitas malignitatis, quam non posset lenire ejus pulchritudo blandi
Abbreviated transcription (Latin):
reclusus: propter propositũ reclusionis exire
nolens. se comburi passus est. His etiã dieb¬
in pago brachatensi iuxt̾a tornacũ multitu¬
dines colubrorũ altrinsecꝰ congregate. prodi¬
gioso prelio inter se concurrerunt: & multiᷤ
utrimq occisis. uicta pars fugiens in cauo
arboris se abscondit. alt̾a pars iuncentiũ
more insequens. cũ sibilo circumstrepebant:
donec circumiecto ab hominib igne omnes

Expanded text:
predixerat, propter propositum reclusionis exire nolens, se comburi passus est. 1059. In pago Bracbatensi juxta Tornacum multitudines colubrorum altrinsecus congregatae, prodigioso prelio inter se concurrunt; et multis utrinque occisis, victa pars fugiens in cavo arboris se abscondit, altera pars vincentium more insequens, cum sibilo circumstrepebat, donec circumjecto ab hominibus igne omnes
Abbreviated transcription (Latin):
laborans errorẽ corrige de annis dñi qui in¬
uenitur in ciclo dionisii: qd facile est uide¬
re. huic positis ab eo annis dñi scdm̃ ciclũ
dionisii: altrinsecꝰ autẽ scdm ueritatẽ ȩuã¬
tis urbib & castellis quȩ contra se pro byl¬
debrando erant: romam leonianã obsidet.
torẽ urbe recipiunt. ꝙ eorũ iudicio hildibͣn¬
dus papatu abdicatur. & wibertus rauen¬

Expanded text:
laborans errorem corrigere de annis Domini, qui invenitur in cyclo Dionysii; quem facile est videre, hinc positis ab eo annis Domini secundum cyclum Dionysii, altrinsecus autem secundum veritatem Evantis urbibus et castellis, quae contra se pro Hildebrando erant, Romam Leonianam obsidet.torem urbe recipiunt, et eorum judicio Hildebrandus papatu abdicatur: Guibertus pa
Abbreviated transcription (Latin):
dieb balduino iumiore flandrensiũ comite
occuꝑat. Arnulfus cum phylippo francorũ re¬
ge occurrit patruo suo roberto. & pugna con¬
serta. arnulfus perimit᷑: phylippus rex fuga
liberatur. & multis occisis. hinic richildis ar
nulfi mater. illinc robertus capitur: & alt̾ã
ꝓ alt̾õ relaxata. bellum int̾ eos uario euen¬

Expanded text:
 Balduino juniore Flandrensium comite ias occupat. Arnulfus autem cum Philippo Francorum rege occurrit patruo suo Roberto, et pugna conserta Arnulfus perimitur, Philippus rex fuga liberatur: et multis occisis, hinc Richildis mater Arnulphi, illinc Robertus capitur; et altero pro altero relaxato, bellum inter eos vario even
Abbreviated transcription (Latin):
fatus paꝑa celebrata synodo symoniacos ana¬
thematirat. & uxoratos sac̾dotes a diuino
officio remouit. & laicis missã eorũ audire
interdixit: nouo exemplo & ut multis uisũ
est inconsiderato preiuidicio contͣ sc̃orũ pa¬
trũ sentenciã. qui scripsert̃ qđ sacramenta
quȩ in ecclesia fiunt. baptismꝰ scilicet. cris¬
nia. corpus & sanguis xp̃i. sꝑiritu scõ la¬
tenter oꝑante coruindẽ sacͣm̃toꝵ effectũ. seu
ꝑ bonos. seu ꝑ malos intra dei ecclesiã dis¬
pensent᷑: tamen quia sp̃c sc̃s mistice illa ui¬
uificat. nec bonorũ meritis dispensatorũ am¬
plificantur: nec malorũ peccatis attenuant᷑.
Uñ est. hic est qui baptitat. Ex qua re tam
graue oritur scandalũ: ut nullius heresis
tempore sca ecclesia grauiori scismate discis¬
henricũ imꝑatorẽ inuehitur. & qͦscũq potest
ab eo uerbis & scriptis aũtit: animũ etiam
agnetis matris ipsius ab eo alienat: Ipsũ¬
obtentu ut pͥmates regni qͣsi iusta ex causa

Expanded text:
us papa celebrata synodo symoniacos anathematizavit, et uxoratos sacerdotes a divino officio removit, et laicis missam eorum audire interdixit, novo exemplo, et ut multis visum est inconsiderato prejudicio, contra sanctorum patrum sententiam, qui scripserunt, quod sacramenta quae in aecclesia fiunt, baptismus scilicet, crisma, corpus et sanguis Christi, Spiritu sancto latenter operante eorundem sacramentorum effectum, seu per bonos, seu per malos intra Dei aecclesiam dispensentur, tamen quia Spiritus sanctus mistice illa vivificat, nec bonorum meritis dispensatorum amplificantur, nec malorum peccatis attenuantur. Unde est: Hic est qui baptizat. Ex qua re tam grave oritur scandalum, ut nullius heresis tempore sancta aecclesia graviori scismate disciHenricum imperatorem invehitur, et quoscunque potest, ab eo scriptis et verbis avertit: animum etiam Agnetis matris ipsius imperatorist primates regni, quasi justa ex causa
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ reg̾ni indigne ferentiũ. ꝑ agnetẽ matrẽ
imꝑatoris henrici regnũ non iurilit̾ gub̾nari.
puerũ uirilit̾ & indust̾ȩ captũ sub tutela sua
accepit. & imꝑii regimen a matre eiꝰ amouit.
At imꝑatrix necessitatẽ uertens in uoluntatẽ.
ut obstrueret os loquentiũ de se iniqua. nõ
solum honore regni. s etiã honere seculi reiec¬
to. rome ad limina apostoloꝵ se contulit:
ibiꝙ usq ad finẽ uite omnib bonis exẽplo

Expanded text:
morum regni indigne ferentium per Agnetem matrem imperatoris Henrici regnum non viriliter gubernari, puerum violenter et injuste captum sub tutela sua accepit et imperii regimen a matre ejus amovit: At imperatrix necessitatem vertens in voluntatem, ut obstrueret os loquentium de se iniqua, non solum honore regni, sed etiam onere saeculi rejecto, Romae ad limina apostolorum se contulit, ibique usque ad finem vitae omnibus bonis exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
clerico sc̃i lamberti. septimus leuita romane
eccłiȩ. ac deinde quia exosus erat impera¬
tori henrico ꝓ odio fratris sui godefridi du¬
cis. post legationẽ constantinopolitanã
apud cassinenses monachus & postea abbas

Expanded text:
clerico sancti Lantberti septimus levita Romanae aecclesiae, quia exosus erat imperatori Heinrico pro odio fratris sui Godefridi ducis, post legationem Constantinopolitanam apud Casinenses monachus, et postea abbas
Abbreviated transcription (Latin):
tione post hȩc catholicos cruciauit: & apo¬
crisarios sancte romane eccłiȩ. qui ad ipsius
correctionẽ missi fuerant. partim carcerib.
partim exiliis. partim uerberib afflixit.
S &̾ altare eorũ in domo placidie sacra
dẽ missas agere. Unde & ipse sicut prede¬
cessores eius ab apostolica sede iusta satis dis¬
positione dampnatus est. His dieb dago¬

Expanded text:
tione catholicos cruciat: apocrisiarios sanctae Romanae Ecclesiae, qui ad ejus correctionem missi fuerant, partim carceribus, partim exsiliis, partim verberibus afficiens: sed et altare eorum in domo Placidiae sacra missas agere: unde et ipse sicut praedecessores ipsius, ab Apostolica sede, justa satis dispositione damnatus est. Dago
Abbreviated transcription (Latin):
rex francorũ moritur. De quo ꝑ uisionẽ
cuidã reuelatũ est. qđ anima eius ad uidi¬
ciũ dĩ rapta sit. & multis sc̃is contra eã ꝓ
expoliatione ecclesiarũ suarũ reclaman¬
tib. cum eã iam mali uellent ad penas in¬
ferni rapere: interuentu sc̃ĩ martyris di¬
fuerat. a penis lib̾ata est. Post quẽ clodo

Expanded text:
onem cuidam revelatum est, quod anima ejus ad judicium, et multis sanctis contra eam de exspoliatione ecclesiarum suarum reclamantibus, cum eum mali angeli vellent ad poenas inferni rapere, interventu sancti Difuerat, liberata est.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c. sergius & pẏrrus regiȩ urbis ep̃i.
a cephalorũ heresim instaurantes: unam
operationẽ in xpisto diuinitatis & huma¬
nitatis. unã quoq uoluntatẽ dogmatirabãt
Equibus pyrrꝰ sub theodoro paꝑa romã
ueniens ex affrica. ficta ut post apparuit pe¬
nitencia. obtulit eidem paꝑe presente cle¬
ro & ꝑopulo libellũ cũ sua scriptione: in qͥ
dampnabantur omnia q̃ a predecessorib suis
scripta uel acta fuerant aduersus catholicã
fidẽ. Uñ benigne susceptus est ab eo quasi

Expanded text:
episcopus, Sergius et Pyrrhus regiae urbis episcopi, Acephalorum haeresim instaurantes, unam operationem in Christo divinitatis et humanitatis, unam quoque voluntatem dogmatizabant. E quibus Pyrrhus sub Theodoro papa Romam veniens ex Africa, ficta, ut post apparuit, poenitentia, obtulit eidem papae, praesente clero et populo, libellum cum sua subscriptione, in qua damnabantur omnia quae a praedecessoribus suis scripta vel acta sunt adversus catholicam fidem: unde et benigne suscep
Abbreviated transcription (Latin):
xluii
lXUI
lXUII
lxix.
lxx
lxxi
lxxii
lxxiii
lxxiiii
lxxy
lxxui
lxxuii
lxxuiii
lxxix
lxxx.
lxxxi
lXXXIi
lxxxiii
lxxxiiii
lxxxui
lxxxuii
lxxxuiii.
lxxxix.

Expanded text:
XIIII LXVII LXVIII LXIX LXX LXXI LXXII LXXIII LXXIIII LXXV LXXVI LXXVII LXXVIII LXXIX LXXX LXXXI LXXXII LXXXIII LXXXIIII LXXXVI LXXXVII LXXXVIII LXXXIX
Abbreviated transcription (Latin):
cesarem singulis annos suos & temꝑa.
quib post reges rem publicã tractabãt.
annotãtes & eos magis signauumꝰ. ꝙͦꝵ
temporib uel ab ipsis uel ab aliis a¬
liqua insignia gesta referunt᷑. ut ũ¬
i temporib papirii consulis ea quȩ de

Expanded text:
esarem singulos annos suos et tempora quibus post reges rempublicam tractabant adnotantes, et eos magis signavimus, quorum temporibus, vel ab ipsis vel ab aliis aliqua magna gesta referuntu temporibus Papirii consulis ea quae de
Abbreviated transcription (Latin):
n lat̾e australi asiȩ
porrigit᷑ mare rubrĩ
ab occeano orientali
occidentẽ uersus usꝙ
ad confinia arabiȩ &
palestine int̾ mare ru¬
brum &̾ occeanũ aus¬
tralẽ ad orientẽ supͣ
quȩ ab occidente moͦ

Expanded text:
n latere australi Asiae porrigitur mare Rubrum, ab oceano Orientali occidentem versus usque ad confinia Arabiae et Palaestinae. Inter mare Rubrum et oceanum Australem ad orientem supra est quae a