comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ẽ. sexies seni & hoc sexies. Luxta
quippe ẽ. in eodem euangłii loco: ar¬
bor quoq illa ficulnea: cuiꝰ miseram
sterilitatem etiam t̾cus annꝰ arguebat.
Sed ita ꝓilla int̾cessum ẽ. ut cdimũtet᷑
illo anno: ut si fructum ferret be¬
ne. sincalit̾ excideret᷑. Nam & tres
aun ad eandem triꝑtitam distribu¬
tionẽ ꝑtinent. & m̃ses trium annoꝵs
quadratũ senariũ faciunt: qd est
sexies seni. Anmis etiam cuiꝰ si duo¬
decim menses integri considerent᷑.
quos triͥcem dies complent. talẽ quip¬
pe m̃sem ueteres obseruau̾unt. quẽ
cͥcuitus lunaris ostendit: senario
numero pollet. Qͦcd enĩ ualent sex
inpͥiuo ordine numerors qͥ constat
ex unis: ut ꝑueniat᷑ ad decẽ. hoc ua¬
lent seraginta inscdo ordine qͥ con¬
stat ex denis ut ꝑueniat᷑ adcentũ.
s exagenarus gͦ numenꝰ dierũ: sexta
pars anni ẽ. Proinde ꝑsenarium
pͥmi u̾sus multiplicat᷑ tanqmͣ sena¬

Expanded text:
quod est sexies seni, et hoc sexies. Juxta quod est sexies seni, et hoc sexies. Juxta quippe est in eodem Evangelii loco, arbor quoque illa ficulnea, cujus miseram sterilitatem etiam tertius annus arguebat. Sed ita pro illa intercessum est, ut dimitteretur illo anno, ut si fructum ferret, bene; sin aliter, excideretur . Nam et tres anni ad eamdem tripartitam distributionem pertinent, et menses trium annorum quadratum senarium faciunt, quod est sexies seni. 8. Annus etiam unus, si duodecim menses integri considerentur, quos triceni dies complent talem quippe mensem veteres observaverunt, quem circuitus lunaris ostendit, senario numero pollet. Quod enim valent sex in primo ordine numerorum, qui constat ex unis ut perveniatur ad decem; hoc valent sexaginta in secundo ordine, qui constat ex denis ut perveniatur ad centum. Sexagenarius ergo numerus dierum, sexta pars anni est. Proinde per senarium primi versus multiplicatur, tanquam sena
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ inbabiloniã atq inde usq ad uir¬
ginis partũ. Quȩ tres ȩtates comuncte ilł
cduab: qnͥq faciunt. Proinde sextam in¬
choauit natiuitas dñi que nc̃ agit᷑ usq
ad occultũ temꝑis finẽ. Hunc senariũ
& iã in illa ratione triꝑtite distributiõis
annoscamꝰ. ante qm unũ tempꝰ compu¬
tamus legem. alt̾um sub lege. t̾ciũ sub
gr̃a. in qͦ temꝑe sacram̃tum renouatio¬
nis acceptmꝰ: ut infine temꝑis enam re¬
surrectione carnis om̃i ex parte reno¬
uati ab untu̾sa ñ solum animi uerũ
etiam corꝑis infirmitate sanem̃. Unde
intelligit᷑ illa mulier intypo eccłiȩ a
dño sanata & erecta: qmͣ curnauerat in¬
firmitas alligante satana: De talibus
enĩ occultib hostib plangit illa uox
psalmi. curuau̾unt aĩam meam. Hec
autẽ mulier decẽ & octo annos habe¬
bat in infirmitate: qd̾ ÷ ter seni. Men¬
ses autẽ annoꝵ decẽ & octo inuenum¬
tur in num̾o solidi quadrati senarii

Expanded text:
onem in Babyloniam, atque inde usque ad virginis partum . Quae tres aetates conjunctae illis duabus, quinque faciunt. Proinde sextam inchoavit nativitas Domini, quae nunc agitur usque ad occultum temporis finem. Hunc senarium uram, etiam in illa ratione tripartitae distributionis agnoscimus, qua unum tempus computamus ante Legem; alterum, sub Lege; tertium, sub gratia. In quo tempore sacramentum renovationis accepimus: ut in fine temporis etiam resurrectione carnis omni ex parte renovati, ab universa, non solum animae, verum etiam corporis infirmitate sanemur. Unde intelligitur illa mulier in typo Ecclesiae a Domino sanata et erecta, quam curvaverat infirmitas alligante satana. De talibus enim occultis hostibus plangit illa vox Psalmi: Curvaverunt animam meam . Haec autem mulier decem et octo annos habebat in infirmitate, quod est ter seni. Menses autem annorum decem et octo inveniuntur in numero solidi quadrati senarii,
Abbreviated transcription (Latin):
significandã ñ solum inpsalmo. ue¬
rum etiã incruce᷑. D̾s m̃s. ds m̃s. ut
quid dereliqusti meꝰ Cui uoci con¬
gruit apłs dicens. scientes qr uetꝰ
homo nr̃ sutil crurifixus ẽ. ut e¬
uacuaret᷑ corpꝰ peccati. & ultra nõ
seruiamꝰ peccõ. Orucifixio guippe
int̾ioris hõis penitentiȩ dolores in¬
telligunt᷑. & continentiȩ qͥdam falu-¬
bris cructatꝰ ꝑ qm mortẽ mors i in¬
pietatis ꝑimit᷑: in qua nos ñ reliqͥt
ds. & ideo ꝑ talẽ crucem euacuat᷑
corpꝰpeccati: ut iam ñ exhibeainus
menbra nr̃a arma unqͥtatis pecc̃o.
Quia & it̾ior homo siutiq renouat᷑
de die indiem: ꝓfecto uetus ẽ. an¬
teqmͣ renouetur. Intus nãq agit᷑:
bitet in monte scõ dei. qͥ loquit᷑ ue¬
ritatẽ in corde suo: Resurrectio uͦ
corꝑis dñi ad sacram̃tum int̾ioris
resurrectiõis nr̃e ꝑtinere ostendit᷑.
uͥ pꝰqm resurrex̃ ait mulieri. Noli
me tang̾e ñdum enĩ ascendi ad pa-¬
trem meũ. Cui mistĩo congruit apłs

Expanded text:
significandam non solum in psalmo uerum etiam in cruce: deus meus, deus meus, ut quid me dereliquisti? cui uoci congruit apostolus dicens: scientes quia uetus homo noster simul crucifixus est, ut euacuetur corpus peccati, ut ultrapeccato. crucifixio quippe interioris hominis paenitentiae dolores intelleguntur et continentiae quidam salubris cruciatus, per quam mortem mors impietatis perimitur, in qua nos non relinquit deus. et ideo per talem crucem euacuatur corpus peccati, ut iam non exhibeamus membra nostra arma iniquitatis peccato, quia et interior homo si utique renouatur de die in diem, profecto uetus est antequam renouetur. intus namque agiturbitet, in monte sancto Dei, qui loquitur veritatem in corde suo? Resurrectio vero corporis Domini ad sacramentum interioris resurrectionis nostrae pertinere ostenditur, ubi postquam resurrexit ait mulieri: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum. Cui mysterio congruit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
Huic gͦ duple morti nr̃e saluator impen¬
dit simplã fuã. & ad faciendam utnͣq
resuscitationem nr̃am. in sacram̃to
& exemplo p̃posuit & ꝓpofuit unam
suã. Nleq enĩ fuit peccõr aut impiꝰ
ut ei tanqm sp̃u mortuo in int̾iore ho¬
mine renouari opꝰ ẽẽt. & tanqm re-¬
sipiscendo ad uitam iusticiȩ reuoca¬
ri: s indutus morte carnali & sola
moriens. sola resurgens ea sola nobis

Expanded text:
huic ergo duplae morti nostrae saluator impendit simplam suam et ad faciendam utramque resurrectionem nostram in sacramento et exemplo praeposuit et proposuit unam suam. neque enim fuit peccator aut impius, ut ei tamquam spiritu mortuo in interiore homine renouari opus esset et tamquam resipiscendo ad uitam iustitiae reuocari; sed indutus carne mortali et sola moriens, sola resurgens, ea sola nobis
Abbreviated transcription (Latin):
de iudua. Quȩ autẽ indelitiis agit:
uuens mortua ẽ. Anima gͥ iam pia
que fuit impta: ꝓpt̃ iusticiã fidei dr̃
ex morte reuixisse atq uiu̾̃e. Corpus
autẽ ñ tantum moriturũ ꝓpter aĩȩ
abscessum qͥ futurꝰ ẽ. s ꝓpt̾ tantã in¬
firmitatẽ carnis & sanguinis. qͦdam
loco inscͥpturis etiam mortuũ dr̃. lo¬
quente apło. Corpꝰ quidẽ inqt mortuũ
ẽ. ꝓpter peccatũ: sp̃s autẽ uita ẽ. ꝓpter
iusticiam. Hȩc uita ex fide facta ẽ.

Expanded text:
quae autem in deliciis agit uiuens mortua est. anima igitur iam pia, quae fuit impia, propter iustitiam fidei dicitur ex morte reuixisse atque uiuere. corpus autem non tantum moriturum propter animae abscessum qui futurus est, sed propter tantam infirmitatem carnis et sanguinis quodam loco in scripturis etiam mortuum dicitur loquente apostolo: corpus quidem, inquit, mortuum est propter peccatum, spiritus autem uita est propter iustitiam. haec uita e
Abbreviated transcription (Latin):
occurrit dic̃e uolui: qmͣ greci armo¬
niã uocant. Neq nc̃ locus ẽ. ut osten¬
clam qnͣtum ualeat cõsonantia sim
nͥ ab eo qui nos creauit: ut nec imꝑiti
possint eam ñ sentire. siue ipsi can¬
tantes. siue alios audientes. ꝑhanc
quippe uoces acutiores grauioresq con¬
cordant. ita ut quisqͥs ab ea dissonue-¬
rit: ñ scientiã cuiꝰ exptes st̃ płimi. s
ipsum sensũ auditꝰ nr̃i. uehem̃ter of¬
fendat. S hoc ut demonstret᷑. longo ser¬
mone opꝰ ẽ. Ipsis autẽ aurib exhiberi
pot̾ ab eo qui nouit in regulari mono¬
cordo. Uerum qd instat in presentia¬
qͣnͣtum donat ds edisserendũ ẽ. quem¬
ad modũ simplũ dñi & saluatoris
nr̃i iħu xp̃i duplo nr̃o congruat.
& qͦdanimͦ concinat ad salutẽ. Nos
certe qd̃ nemo xp̃ianꝰ ambigit: et
anima & corꝑe mortui sumꝰ. Anĩa

Expanded text:
ccurrit, dicere volui, quam Graeci ἁρμονὶαν vocant. Neque nunc locus est, ut ostendam quantum valeat consonantia simpnisi ab eo qui nos creavit? ut nec imperiti possint eam non sentire, sive ipsi cantantes, sive alios audientes: per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, non scientiam, cujus expertes sunt plurimi, sed ipsum sensum auditus nostri vehementer offendat. Sed hoc ut demonstretur, longo sermone opus est: ipsis autem auribus exhiberi potest ab eo qui novit in regulari monochordo. CAPUT quantum donat Deus, edisserendum est: quemadmodum simplum Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi duplo nostro congruat, et quodammodo concinat ad salutem. Nos certe, quod nemo Christianus ambigit, et anima et corpore mortui sumus: anima
Abbreviated transcription (Latin):
De morte autẽ animȩ a morte corꝑis di¬
stinguenda quid plura docium̃ta com¬
memorẽ cum dñs in una euangłica
sententia utͣmq mortẽ eui uis facile
discernendã posuerit uͥ ait: sine mor¬
tuos sepelire mortuos suos. Sepelien
dum quippe corpꝰ mortuũ erat. Sepul¬
tores autẽ eiꝰ ꝑ infidelitatẽ impietatiᷤ in
anima mortuos intelligi uoluit. qͣles
excitant᷑ cum dr̃. Surge qui dormis &
exurge a mortuis: & illuminabit te .xͨ.¬

Expanded text:
de morte autem animae a morte corporis dide morte autem animae a morte corporis distinguenda quid plura commemorem, cum dominus in euangelica sententia utramque mortem cuiuis facile discernendam posuerit, ubi ait: sine mortuos sepelire mortuos suos? sedum quippe corpus mortuum erat, sepultores autem ejus, per infidelitatem impietatis in anima, mortuos intelligi voluit, quales excitantur cum dicitur: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te
Abbreviated transcription (Latin):
det̾us cõmutatũ. Ad ors autẽ anime ĩpi¬
etas ẽ. & mors corꝑis corruptibilitas. ꝑ
qmͣ fit & ammȩ a corꝑe abscessus. Sic̃
fit insipiens. hoc ex animȩ. Resuscitat᷑
qua credit᷑ ineũ qui iustificat impiũ.
bonisq morib auget᷑ & roborat᷑ de die
indiem: cũ mag̃ magisq renouat᷑ in¬
t̾ior homo. Corpꝰ uͦ tanqͣm homo ext̾ier.
qͣnto ẽ. hȩc uita diut᷑nior magis magisq
corrumpit᷑. uł etatȩ uł morbo uł uarus
afflictationib donec ueniat adultimã
quȩ ab om̃ib mors uocat᷑. Sius autẽ
resurrectio differt᷑ infinem: cũ & ipsa
iustificatio nr̃a ꝑfitiet᷑ in effabilit̃. Tc̃
enĩ similes ei erimꝰ: qm̃ uidebimus
eũ sicuti ẽ. Nunc uͦ qmͣ dui corpꝰ quod
corrumpit᷑ aggrauat animã. & uita hu¬
mana fuꝑ t̾ram tota temptatio ẽ: non
iustificat᷑ in conspectu eiꝰ om̃s uiuens.
incõꝑationȩ iusticiȩ. qua equabimur
angłis. & głȩ quȩ reuelabit᷑ in nobis.

Expanded text:
commutatum. mors autem animae impietas est et mors corporis corruptibilitas, per quam fit et animae a corpore abscessus. sicutfit insipiens, hoc exanime. resuscitatur qua creditur in eum qui iustificat impium, bonisque moribus augetur et roboratur de die in diem, cum magis magisque renouatur interior homo. corpus uero tamquam homo exterior, quanto est haec uita diuturnior, magis magisque corrumpitur uel aetate uel morbo uel uariis afflictionibus, donec ueniat ad ultimam quae ab hominibus mors uocatur. eius autem resurrectio differtur in finem, cum et ipsa iustificatio nostra perficietur ineffabiliter. tunc enim similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. nunc uero quamdiu corpus quod corrumpitur adgrauat animam et uita humana super terram tota temtatio est, non iustificatur in conspectu eius omnis uiuens in comparatione iustitiae, qua aequabimur angelis, et gloriae, quae reuelabitur in nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
potuis ꝓficeremus atq ita in in firmi¬
tate humilitatis. ꝑ ficeret᷑ uirtus carita¬
tis. Hoc significat in psalmo uͥ ait. Plu¬
uiam uoluntariam segregans d̾s here¬
ditati suȩ. & infirmata ẽ. tuuͦ ꝑfecisti
eam. P lumiã quippe uoluntariam
ñ nͥ grãm uult intelligi. nͥ meritis
redditam. s gratis datã. unde ⁊ gr̃a
noĩat᷑. Dedit enĩ eam ñ qr digni era¬
mus. s quia uoluit. Hoc cognoscen¬
tes ñ fidentes in nob̾ erimꝰ. & hoc ẽ.
infirmari. Ipse uͦ ꝑficit nos. qui ẽ
paulo apło dixit. Sufficit tͥ gr̾a mea
nam uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑. ꝑsita¬
dendũ gͦ erat hõi qͣntum dilexerit
remꝰ. quales: ne suꝑbiremꝰ. hunc locũ
apłs ꝑnecessarium explicat. Cõmen
dat inquit ds suã caritatem in no¬
b̾is. qm̃ cum adhuc peccatores essemuᷤ:¬

Expanded text:
potius proficeremus, atque ita in infirmipotius proficeremus, atque ita in infirmitate humilitatis perficeretur virtus charitatis. Hoc significat in Psalmo, ubi ait: Pluviam voluntariam segregans, Deus, haereditati tuae; et infirmata est, tu vero perfecisti eam . Pluviam quippe voluntariam nonnisi gratiam vult intelligi, non meritis redditam, sed gratis datam, unde et gratia nominatur: dedit enim eam, non quia digni eramus, sed quia voluit. Hoc cognoscentes, non fidentes in nobis erimus; et hoc est infirmari. Ipse vero perficit nos, qui etiam Paulo apostolo dixit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Persuadendum ergo erat homini quantum nos dilexerit remus; quales, ne superbiremus. Hunc locum Apostolus pernecessarium sic explicat: Commendat autem, inquit, suam charitatem Deus in nobis quoniam cum adhuc peccatores essemu
Abbreviated transcription (Latin):
humanitate diuinitas unigeniti sur.
aura ueritatis eiꝰ asꝑgit᷑. Etiam in tan¬
tum licet mutabilis haurio inqͣntum¬
cors: sic̃ quȩdam nr̃am m̃tium ratioci¬
ht̃ mutabile. nec in ȩt̾nitate nec inue¬
ritate nec inuoluntate: quia ȩt̾na ẽibi
sulenti gaudio. nec tam̃ inde precisi
atq abrupti sumꝰ. ut ñ etiam inistis
mutabilib & temꝑalib ȩt̾nitatem ue¬
ritatem. beatitatem. quereremꝰ nec mo¬
ri enĩ nec falli nec ꝑturbari uolumꝰ
missa funt nob̾ uissa diuinitꝰ congrua
ꝑegrinationi nr̃ȩ quib admonẽmur.
ñ hic ẽẽ. qd querimꝰ: s illuc ad istam
ẽẽ. redeundum. unde nͥ ꝑderemꝰ. hie
ea ñ quererem᷑ Nc pͥmũ nob̾ ꝑfua¬
dendum fuit qnͣtum nos dilig̾ẽt d̃s:
ne desꝑarione ñ auderemꝰ erigi in
eum. Quales autẽ dilexerit ostendi
entes magis ab eo resiliremꝰ. &. in nr̃a
fortitudine magis deficeremꝰ: Ae ꝑ hoc
egit nob̾cum ut ꝑ eius fortitudinem

Expanded text:
humanitate divinitas Unigeniti sui, humanitate divinitas Unigeniti sui, aura veritatis ejus aspergitur. Quam in tantum licet mutabilis haurio, incorum, sicut quaedam nostrarum mentium ratiocihil mutabile. nec in eternitate. nec in ueritate. nec in uoluntate habet. que uere mutabili gaudio, nec tamen inde praecisi atque abrupti sumus, ut non etiam in istis mutabilibus et temporalibus aeternitatem, veritatem, beatitudinem quaereremus nec mori enim, nec falli, nec perturbari volumus; missa sunt nobis divinitus visa congrua peregrinationi nostrae, quibus admoneremur non hic esse quod quaerimus, sed illuc ab ista esse redeundum, unde nisi penderemus, hic ea non quaereremus. Ac primum nobis persuadendum fuit, quantum nos diligeret Deus, ne desperatione non auderemus erigi in eum. Quales autem dilexerit, ostendi entes, magis ab eo resiliremus et in nostra fortitudine magis deficeremus: ac per hoc egit nobiscum, ut per ejus fortitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
lentẽ scientia ñ inflat: quia caritaᷤᷤ
edificat. Preposuit enĩ scientiam scien¬
tiȩ ip̃posuit scire infirmitatẽ suam
mag̃ qm scire mundi mena. funda¬
menta t̾rarum & fastigia celoꝵs. Et
hanc apponendo scientiam apposuit
beati dei sui. In hoc genẽ hoĩum
infamilia xp̃itui dñe d̾̃s meus si
int̾ pauꝑes tuos gemo: damͥ de pa-¬
ne tuo responde hominib qui non
esitrunt & sitiunt usticiã s sa-
tiati sunt & habuñdant. satiauit
autẽ illos phantasina eoꝵ ñ u̾itas
tua: qm repellendo resilituit et
in suam uanitatẽ cadunt. Ego cer¬
te sentio qm multa figinenta pariat
cor humanũ. & quid ẽ cor meum nͥ
corhumanum: s hoc oro dm̃ cordis
mei ut nicħ ex eis figmentis ꝑ soli¬
do uͦ eructem in has literas. s inde
ueniat in eas quicquid ꝑ me uentre
potuerit. unde mͥ qnͣuis ꝓiecto a fa-¬
ciȩ ocłors suors. & de longinquo re¬
dire conanti ꝑ uam qm strauit nob̾¬

Expanded text:
lentem scientia non inflat, quia charitas lentem scientia non inflat, quia charitas aedificat ; praeposuit enim scientiam scientiae, praeposuit scire infirmitatem suam, magis quam scire mundi moenia, fundamenta terrarum, et fastigia coelorum: et hanc apponendo scientiam, apposuit is ejus beati Dei sui. In hoc genere hominum, in familia Christi tui, Domine Deus meus, si inter pauperes tuos gemo, da mihi de pane tuo respondere hominibus qui non esuriunt et sitiunt justitiam , sed satiati sunt et abundant. Satiavit autem illos phantasma eorum, non veritas tua, quam repellendo resiliunt, et in suam vanitatem cadunt. Ego certe sentio quam multa figmenta pariat cor humanum: et quid est cor meum, nisi cor humanum? Sed hoc oro Deum cordis mei, ut nihil ex eis figmentis pro solido vero eructuem in has litteras, sed inde veniat in eas quidquid per me venire potuerit, unde mihi, quamvis projecto a facie oculorum suorum , et de longinquo redire conanti, per viam quam stravit
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾nus ẽ s utiq creatura quȩ illis mo¬
dis formari & existere potuit corꝑeis
atq mortalib sensib apparuerit: qͥd
int̾ illas demonstrationes. & has ꝓpͥeta
ram uisibilem factas intersit. Quod
abalio uolumine cõmodius ordiem᷑:¬
cientiam celestium
t̃restriumq rerum
magni estimare so¬
let genꝰ humanũ.
In quo ꝓfecto me¬
liores sunt. qui huic scientiȩ p̃ponunt
nosse semet ipsos. Laudabiliorq ẽ ani¬
mus cui nota ẽ. uł infirmitas sua:
qmͣ qui ea ñ respecta uias sycłum
scrutet᷑ etaã cogniturꝰ: aut qͥ iam
cognitas tenet ignorans ipse qua
amore coram se uiluit adeũq intͣre
uolens ac ualens eoq sibi lucente
aitendit inse. inuenitq se: suamq
egͥtudinem illius munditie contem¬
pͥatioñ posse cognouit: flere dulce
habet & eum precari ut etiam atq
etiã misereat᷑. donec exuat totam mi¬
tuito pignore salutis accepto. ꝑ eius
unicũ saluatorem hominis & illu¬
minatorem. Hunc ita agentem & do¬

Expanded text:
est, sed utique creatura quae illis modis formari et existere potuit corporeis atque mortalibus sensibus apparuerit, quid inter illas demonstrationes et has proprietatper creaturam visibilem factas, intersit: quod ab alio volumine commodius ordiemcientiam terrestrium coelestiumque rerum magni aestimare solet genus humanum: in quo profecto meliores sunt qui huic scientiae praeponunt nosse semetipsos; laudabiliorque est animus cui nota est vel infirmitas sua, quam qui ea non respecta, vias siderum scrutatur etiam cogniturus, aut qui jam cognitas tenet, ignorans ipse qua amore coram se viluit, ad eumque intrare volens nec valens, eoque sibi lucente attendit in se, invenitque se, suamque aegritudinem illius munditiae contemperari non posse cognovit; flere dulce habet, cumque deprecari, ut etiam atque etiam miscreatur, donec exuat totam mituito pignore salotis, per ejus unicum Salvatorem hominis et illuminatorem: hunc ita agentem et do
Abbreviated transcription (Latin):
tio u̾bi ẽ: illiꝰ scilicet uitȩ q̃ lux ẽ. hõiũ.
Huc autẽ participatiom ꝓrsus in ha¬
biles & minꝰ idonei eramꝰ ꝓpt̃ inmũ¬
ditiam peccators. Adundandi gͦ eramꝰ.
Porro mniquor & suꝑboꝵ una munda¬
tio ẽ. sanguis uisti & humilitas dei:
ut ad cõtemplandũ dm̃ qd natura
ñ sumꝰ ꝑ eum mundarem᷑ factũ qd
natura sumꝰ. & qd̃ peccato ñ sumꝰ.
D̾s enĩ natura ñ sumꝰ. hoĩes natura
sumꝰ: uisti peccato ñ sumꝰ. D̾s homo
factꝰ itaq iustus: int̾cessit do ꝓ hoĩe
peccatore. Non enĩ congruit pecc̃or
iusto: s congruit hõi homo. Adiun-¬
gens gͦ nob̾ similitudiẽ humanita¬
tis suȩ: abstulit dissimilitudinẽ mni¬
quitatis nr̃e. Et factus ẽ. particeps
mortalitatis nr̃ȩ: fecit particeps di¬
uinitatis suȩ. Merito quippe mors
peccatoris ueniens ex dãpnationis
uecessitate soluta ẽ ꝑ mortẽ iusti
uementẽ ex misccłie uoluntate: dũ¬
simplũ eius congruit dupplo nr̃o:

Expanded text:
o Verbi est, illius scilicet vitae quae lux est hominum. Huic autem participationi prorsus inhabiles, et minus idonei eramus, propter immunditiam peccatorum. Mundandi ergo eramus. Porro iniquorum et superborum una mundatio est sanguis justi, et humilitas Dei: ut ad contemplandum Deum quod natura non sumus, per eum mundaremur factum quod natura sumus, et quod peccato non sumus. Deus enim natura non sumus: homines natura sumus, justi peccato non sumus. Deus itaque factus homo justus, intercessit Deo pro homine peccatore. Non enim congruit peccator justo, sed congruit homini homo. Adjungens ergo nobis similitudinem humanitatis suae, abstulit dissimilitudinem iniquitatis nostrae: et factus particeps mortalitatis nostrae, fecit nos participes divinitatis suae. Merito quippe mors peccatoris veniens ex damnationis necessitate, soluta est per mortem justi venientem ex misericordiae voluntate, dusimplum ejus congruit duplo nostro.
Abbreviated transcription (Latin):
bilit̾ spũ dei. cũ hȩc omĩa quȩ ꝑ cor¬
ꝑales motꝰ inillo oꝑe fitint d̾s oꝑet᷑.
mouens pͥmitꝰ ininisibilia ministrorꝰ.
sibi subditas seruitutes: quid mirum
si etiam in creatura celi & t̾re. maris
et aexis facit ds que uult sensibilia atq
uisibilia ad seipsum in eis sic̃ oportere.
ipse nouit significandũ et demonstran¬

Expanded text:
itu Dei, cum haec omnia quae per corporales motus in illo opere fiunt, Deus operetur, movens primitus invisibilia ministrorum,pirituum sibi subditas servitutes: quid mirum si etiam in creatura coeli et terrae, maris et aeris, facit Deus quae vult sensibilia atque visibilia, ad se ipsum in eis, sicut oportere ipse novit, significandum et demonstran
Abbreviated transcription (Latin):
głos gͦtunc dñs loquebat᷑ ꝑ angłos fi¬
lius dei mediator dei & hõium futurꝰ
ex semñe abrabȩ suũ disponebat ad¬
uentũ: ut inueniret a quib reciꝑet᷑
confitentes reos. quos lex ñ impleta
fecerat transgressores. Unde & apłs
ad galathas dic̃. Qiud gͦ lex: trangres¬
sionis gr̃a posita ẽ. donec ueniret
posita ꝑangłos in manu sua.Non
enĩ natus ẽ ꝑconditionẽ: s ꝑ potes¬
tatem. Qͦa autẽ ñ aliquẽ ex angłis
int̾fectione agni. hinc illa omĩa de¬
quȩ de xp̃o uenturo incarne. atq
passuro. s & resurrecturo in lege figu¬
rant᷑: que data ẽ. in edictis angłoꝵ. In
quib angłis erat utiq & pat̾ & filius

Expanded text:
go tunc Dominus loquebatur, per Angelos Filius Dei, mediator Dei et hominum futurus ex semine Abrahae suum disponebat adventum, ut inveniret a quibus reciperetur, confitentes se reos, quos lex non impleta fecerat transgressores. Unde et Apostolus ad Galatas dicit, Quid ergo lex? Transgressionis gratia posita est, donec veniret positum per Angelos in manu sua. Non enim natus est per conditionem, sed per potestatem. Quod autem non aliquem ex Angelis in interfectione agni : hinc illa omnia quae de Christo venturo in carne atque passuro, sed et resurrecturo in lege figurantur, quae data est in edictis Angelorum, in quibus Angelis erat utique et Pater, et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
futura sunt. Ibi autẽ nec fuerunt nec
& oĩa unum sunt: & magis unum ẽ
et una ẽ. uita. Sic enĩ omĩa ꝑ ipsum
facta sunt: ut quicqͥd factum ẽ. in his
millo uita sit: & facta ñsit. Quia in
pͥncipio ñ ÷ factum u̾bum. s erat u̾bũ¬

Expanded text:
futura sunt. Ibi autem nec fuerunt, nec et omnia unum sunt, et magis unum est et una vita est. Sic enim omnia per ipsum facta sunt, ut quidquid factum est in his, in illo vita sit, et facta non sit: quia in principio non factum est Verbum, sed erat Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds ad abraham. & paulopꝰ. &. uisus
ẽ. dommꝰ ds abrahȩ ꝓpt̾ea ista ñ ꝑ ange¬
los facta sunt cumalio lo cosimiliter di¬
cat. iti sus ẽ. autẽ ei adilicem manbix se¬
denti ei ad hostium tab̾naculi sui meri¬
die & tam̃ consequent̃ adiungat. res¬
piciens autẽ ocłis sius uidit. & ecce
tres uiri stabant suꝑ eũ. de quib iam
diximꝰ: Quomͦ enĩ poterunt isti. qui ł
a uerbis adiutellectũ nolunt assurg̾e
uł facile ab intellectu inu̾ba se p̾cipi¬
tant. quomͦ poterunt explicare iisũ
ẽẽ. dm̃ inuiris trib nͥ eos sic̃ etiam con¬
sequentia docent ec głos fuisse fateant᷑.
illam uisionẽ ac uocem ꝑ angłm fac¬
tam ñ ẽ. ita scͥptum ẽ. abrahe autẽ qr
qd̾ nec apud abraham deangło tacitu
ẽ: Nam ita legit᷑. cum imolandus eius¬

Expanded text:
nus Deus ad Abraham ; et paulo post, Et visus est Dominus Deus Abrahae : propterea ista non per Angelos facta sunt? Cum alio loco similiter dicat, Visus est autem ei Deus ad ilicem Mambre, sedenti ad ostium tabernaculi sui meridie; et tamen consequenter adjungat, Respiciens autem oculis suis vidit, et ecce tres viri stabant super eum; de quibus jam diximus . Quomodo enim poterunt isti, qui vel a verbis ad intellectum nolunt assurgere, vel facile se ab intellectu in verba praecipitant, quomodo poterunt explicare visum esse Deum in viris tribus, nisi eos, sicut etiam consequentia docent, angelos fuisse fateantur?illam visionem ac vocem per angelum factam, quia ita scriptum est; Abrahae autem, quia quod nec apud Abraham de angelo tacitum est? Nam ita legitur, cum immolandus
Abbreviated transcription (Latin):
sticiam p̃mioꝵ atq penarũ gr̃arũ
&. retbutionũ. in ista totuis creaturȩ
ampplissima qͣdam. ĩ mensaq repuiblica:¬
adhuc portaret sarciã corꝑis
qͣd corrunpit᷑ & aggrauat animã. quã-¬
uis adhuc ex parte atq in egnimate
uideret. optans dissolui & ẽẽ. cum xp̃o.
& insemet ipso ingemiscenᷤ ad optionem
expectans redemptionẽ corꝑis sui potu¬
it tam̃ significando p̃dicare dñm iħm¬
euis. nec linguã quippe eiꝰ. nec m̃branas
& attram̃tũ. nec significantes sonos lin¬
gua editos. nec signa lutarum conscͥp¬
ta pelliculis. corpꝰ xp̃i & sangͥnem ddici¬
mus: s ilbad tantũ qd̃ ex fructib t̾rȩ
acceptum & p̃ceptum. & prece mystica
consecratũ. rite sumimꝰ ad salritẽ sp̃a¬
lem in memoriã ꝓ nob̾ dñicȩ passiomᷤᷤ
qd̾ cũ ꝑmanꝰ hoĩum ad illam uisibi
sp̃em ꝑducat᷑. non scificat᷑ ut fir tam¬

Expanded text:
stitiam premiorum atque penarum gratiarum et retributionum in ista totius creature amplissima quadam immensaque re publicaadhuc portaret sarcinam corporis, quod corrumpitur et aggravat animam , quamvis adhuc ex parte atque in aenigmate videret , optans dissolvi et esse cum Christo , et in semetipso ingemiscens, adoptionem exspectans redemptionem corporis sui , potuit tamen significando praedicare Domiejus nec linguam quippe ejus, nec membranas, nec atramentum, nec significantes sonos lingua editos, nec signa litterarum conscripta pelliculis, corpus Christi et sanguinem dicimus; sed illud tantum quod ex fructibus terrae acceptum et prece mystica consecratum rite sumimus ad salutem spiritualem in memoriam pro nobis Dominicae passionis: quod cum per manus hominum ad illam visibilem speciem perducatur, non sanctificatu
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ custo cdistis: Quid hoc euidentiꝰ
quid tanta auctoritate robustiꝰ: In edi
p̃nuntiebat᷑ aduentꝰ. & ipse tanqm
uerbũ dei miro & ineffabilimͦ erat ĩ
angłis in quoꝵ edictis lexdabat᷑. Uñ

Expanded text:
nec custodistis . Quid hoc evidentius? quid tanta auctoritate robustius? In edicpraenuntiabatur adventus; et ipse tanquam Verbum Dei miro et ineffabili modo erat in Angelis, in quorum edic
Abbreviated transcription (Latin):
dãt᷑ ꝑ hec omĩa que ocłis uident̃. et
aurib audiunt᷑. s iam satis qnͣtum
existimo ꝓ captu nr̃o disputatum &
demonstratũ ẽ. qd̾ ut hoc libro susce¬
ꝑamꝰ ostendẽ. Constititq & ꝓbabilitate
rationis qnͣtum homo. uł potiꝰ qnͣtum
ego potui. & infirmitate auctoritatis
qnͣtum de scͥpturis scĩs diuina eloqͥa
patuerunt. qd̾ in antiquis patribus
nr̃is ante incarnationẽ saluatoris. cũ
ds apparere dicebat᷑. uoces ille ac sp̃es
corꝑales ꝑangłos facte sunt: siue ipsis
loquentib uł agentib aliquid ex ꝑso¬
na cdei. sic̃ etiam ꝓpħas solere osten¬
dimꝰ. siue assumentib ex creatura
ꝗd̾ ipsi ñ ẽẽnt. uͥ ds̃ figurate demon¬
straret᷑ hominib. Qd gemiis significati¬

Expanded text:
et auribus audiuntur. 27. Sed jam satis, quantum existimo, pro captu nostro disputatum et demonstratum est, quod in hoc libro susceperamus ostendere: constititque et probabilitate rationis quantum homo vel potius quantum ego potui, et firmitate auctoritatis quantum de Scripturis sanctis divina eloquia patuerunt, quod antiquis patribus nostris ante incarnationem Salvatoris, cum Deus apparere dicebatur, voces illae ac species corporales per Angelos factae sunt; sive ipsis loquentibus vel agentibus aliquid ex persona Dei, sicut etiam Prophetas solere ostendimus; sive assumentibus ex creatura quod ipsi non essent, ubi Deus figurate demonstraretur hominibus; q
Abbreviated transcription (Latin):
bum. & ñ peꝑcisti filiotuo dilecto ꝓpt̃
me. Ꝙ cetera ħ certe u̾ba. ut dicat ille
ꝑ quẽ loquit᷑ dñs. hec dicit dñs. etiam
ꝓpħhe solent hab̃e. An filus dei de pa-¬
tre ait dicit dñs. & iꝑse ẽ. ille angłs pa¬
ris: Quid gͦ de illis trib uiris. nonne
respictunt quomͦ urgeant᷑. qui iusi
sunt abrahe cum p̃dictum ẽet. iu-¬
suis ei dñsi An quia uiri dicti sunt:
ñ erant angłi: Danielem legant di¬
centẽ. ecce uir gabrihel. S quid ultͣ
differimꝰ. ora eors euidentissimo atq
grauissimo alio docum̃to oppilare.
uͥ ñ angłs singłariter nec uiri plu¬
raliter s omĩno angłi dicunt᷑ ꝑ qͦs
ñ sermo qͥlibet factus. s lex ipsa da¬
ta manifestissime ostendit᷑: Qmͣcerte
nullus fidelium dubitat. dm̃ dedisse
morsi ad subiugandum popłm ifrł:
s tamen ꝑ angłos datam. ita stepħs
loquit᷑. Pura ceruice inquit & non cir¬
cumciso corde. & aurib semꝑ uos spũi¬

Expanded text:
bum, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me , etc. Haec certe verba, ut dicat ille per quem loquitur Dominus, Haec dicit Dominus, etiam Prophetae solent habere. An Filius Dei de Patre ait, Dicit Dominus, et ipse est ille Angelus Patris? Quid ergo? de illis tribus viris nonne respiciunt quomodo urgeantur, qui visi sunt Abrahae, cum praedictum esset, Visus est ei Dominus? An quia viri dicti sunt, non erant Angeli? Danielem legant dicentem, Ecce vir Gabriel . 26. Sed quid ultra differimus ora eorum evidentissimo atque gravissimo alio documento oppilare, ubi non angelus singulariter, nec viri pluraliter, sed omnino Angeli dicuntur, per quos sermo non quilibet factus, sed lex ipsa data manifestissime ostenditur, quam certe nullus fidelium dubitat Deum dedisse Moysi ad subjugandum populum Israel, sed tamen per Angelos datam? Ita Stephanus loquitur: Dura cervice, inquit, et non circumcisi corde et auribus, vos s
Abbreviated transcription (Latin):
itium inquit accepisset ut enarra¬
ret᷑ ꝑ dñm. ab his qui audier̃t in nos
confirmata ẽ. coatestante deo signiᷤ
& portentis & uariis uirtutib & sp̃s
scĩ diuisionib. scd̾m suam uolunta¬
tem. s ait aliquis. Cur gͦ sc̃pͥtum ẽ.
dixit dñs ad moysen. s ñpotiꝰ dixit
angłs ad moysen: Quia cum uerba
uidicis prȩco ꝓnuntiat. ñ scribit᷑ in
Sic etiam loquente ꝓpħa sc̃o. & si dica¬
mus ꝓpħa dixit: nicħ aliud qm dñm
dixisse intelligi uolumꝰ. & si dicamꝰ
dñs dixit. ꝓpħam ñ subtrabimꝰ. sed
quis ꝑ eum dixerit admonemꝰ. Et il¬
la qͥdem scͥptura sepe aꝑit angłm
ꝑ semet ipsum filiũ dei uolunt intel¬
ligi quia ꝓpt̾ ad nuntiationẽ pat̾nȩ
ac suȩ uoluntatis. a ꝓpħa dictus ẽ. an¬

Expanded text:
itium accepisset, inquit, ut enarraitium accepisset, inquit, ut enarraretur per Dominum, ab iis qui audierunt, in nos confirmata est, contestante Deo signis et portentis, et variisam voluntatem . 23. Sed, ait aliquis, cur ergo scriptum est, Dixit Dominus ad Moysen; et non potius, Dixit Angelus ad Moysen? Quia cum verba judicis praeco pronuntiat, non scribitur in sic etiam loquente propheta sancto, etsi dicamus, Propheta dixit, nihil aliud quam Dominum dixisse intelligi volumus. Et si dicamus, Dominus dixit, prophetam non subtrahimus, sed quis per eum dixerit admonemus. Et illa quidem Scriptura saepe aperit angelum ipsum per se ipsum Filium Dei volunt intelligi, quia propter annuntiationem paternae ac suae
Abbreviated transcription (Latin):
angłors dixit aliquando sede ad dexte¬
ram meã donec ponã inimicos tuos
scabellum pedum tuors: Nonne om̃s
st̃ ministri sp̃s ad ministrationẽ missi
ꝓpter eos qui futuri sunt hereditate
possidere salutẽ: Hinc ostendit illa
omĩa ñ solum ꝑ angłos facta. s etiam
os etiam scͥptum ẽ. Omĩa autẽ hȩc infi¬
gura contingebant illis. scͥpta sunt aũ
ad correptionẽ nr̃am. in quos finiᷤ scło¬
rum obuenit. Deinde qr tunc ꝑ angłos
nunc autẽ ꝑ filium sermo factus ẽ. con¬
sequent̾ aꝑteq demonstrans: ꝓpt̾ea in¬
quit habuntdantiꝰ debemꝰ attende ea
quȩ nos audiimꝰ. ne forte defluamus.
Si enĩ qui ꝑ angłos dictus ẽ. sermo factꝰ
ẽ. firmus. & omĩs preuaritio s inobedi¬
entia uistam accepit retributionem.
quomͦ nos esfugiemus tantam negli¬
gentes salutem: Et quasi querereᷤᷤ qͣm
salutẽ ut ostenderet se de nouo testa¬
mento iain dicẽ .i. sermone qui non ꝑ

Expanded text:
Angelorum dixit aliquando: Sede ad dexteAngelorum dixit aliquando: Sede ad dexteram meam, quo usque ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum? Nonne omnes sunt ministri spiritus, ad ministrationem missi, propter eos qui futuri sunt haereditate possidere salutem ? Hinc ostendit illa omnia non solum per Angelos facta, sed etiam os etiam scriptum est: Omnia haec in figura contingebant illis; scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos finis saeculorum obvenit . Deinde quia tunc per Angelos, nunc autem per Filium sermo factus est, consequenter aperteque demonstrans: Propterea, inquit, abundantius oportet attendere nos ea quae audivimus, ne forte defluamus: si enim qui per Angelos dictus est, sermo factus est firmus, et omnis praevaricatio et inobedientia justam accepit mercedis retributionem; quomodo nos effugiemus, tantam negligentes salutem? Et quasi quaereres quam salutem, ut ostenderet se de Novo Testamento jam dicere, id est, sermone qui non pe
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum ẽẽ uisibilis. Proinde omĩa quȩ
patrib usa sunt cum ds illis scđm su¬
am dispensationẽ temꝑib congruam
presentaret᷑ ꝑ creat᷑am facta ẽẽ. manife¬
stum ẽ. Et si nos lateat qͦmͦ ea ministriᷤᷤ
angłis fecerit: ꝑ angłos tamen ẽẽ. fac¬
ta. nex nr̃o sensu dicimꝰ. ne cui quam
saꝑe s sapiamur ad temꝑantiam si cut
d̾s nob̾ paratus ẽ. ad m̃sitram fidei: &¬
credimus ꝓpter qd loquim̃. Extat enĩ
auctoritas diuinarũ sc̃ͥpͥturarum: uñ
mens nr̃a deuiare ñ debet. nec relicto
solicdam̃to diuini eloquii ꝑ suspitionũ
suarũ abruta p̃cipitari: ubi nec sensꝰ
corꝑis regit. nec ꝑspicua ratio ueritatiᷤᷤ
elucet. Ñ ꝑtissime quippe sc̃pͥtum ẽ. in
epła apud hebreos. cum dispensatio noui
testamenti a dispensatione uet̾is testa¬
m̃ti scłm congruentiã scłors ac temꝑ¬
um distingueret᷑: ñ tantum illa uisibi¬
lia s ipsum etiã sermonẽ ꝑ angłos fa-¬
ctum. Sic̃ enim dicit. Ad quẽ autem

Expanded text:
ipsam esse visibilis. 22. Proinde illa omnia quae Patribus visa sunt, cum Deus illis secundum suam dispensationem temporibus congruam praesentaretur, per creaturam facta esse manifestum est. Et si nos latet quomodo ea ministris Angelis fecerit, per Angelos tamen esse facta, non ex nostro sensu dicimus, ne cuiquam sed sapimus ad temperantiam, sicut Deus nobcredimus, propter quod et loquimur . Exstat enim auctoritas divinarum Scripturarum, unde mens nostra deviare non debet, nec relicto solidamento divini eloquii per suspicionum suarum abrupta praecipitari, ubi nec sensus corporis regit, nec perspicua ratio veritatis elucet. Apertissime quippe scriptum est in Epistola ad Hebraeos, cum dispensatio Novi Testamenti a dispensatione Veteris Testamenti secundum congruentiam saeculorum ac temporum distingueretur, non tantum illa visibilia, sed ipsum etiam sermonem per Angelos factum. Sic enim dicit: Ad quem autem
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Loquit᷑ & homo ex ꝑsona dei dicenᷤ. Au¬
dipopłs meus & loquar tͥ isrł. & testifica¬
bor tͥ. ds ds tinis ego sum. Assumpta ẽ.
uirga ad significationẽ. & inserpentẽ
angłica facultate mutata ẽ. Quȩ facultaᷤᷤ
cum desit homini: assumptꝰ ẽ. tamen &
ab homĩe lapis. adtalem aliqͣm significa¬
tionem. Tuter factum angłi s factum
hominis. płimũ distat. Illud & miran¬
ditmẽ. & intelligendũ: hoc autẽ tantũ¬
mͦ intelligendũ est. Qđ ex utroq intelli¬
git᷑. fortassis unum ẽ: at illa ex quib in-¬
telligit᷑ diu̾sa sunt. Tanqͣm si dm̃ no¬
men & auro & attram̃to scribat᷑. illud
ẽ. preciosius. illud uiliꝰ. qd tam̃ inutroq¬

Expanded text:
uitur et homo ex persona Domini, dicens, Auuitur et homo ex persona Domini, dicens, Audi, populus meus, et loquar tibi; Israel, et testificabor tibi; Deus Deus tuus ego sum . Asssumpta est virga ad significationem, et in serpentem angelica facultate mutata est : quae facultas cum desit homini, assumptus est tamen et ab homine lapis ad talem aliquam significationem . Inter factum angeli et factum hominis plurimum distat: illud et mirandum et intelligendum est, hoc autem tantummodo intelligendum. Quod ex utroque intelligitur, fortassis unum est; at illa ex quibus intelligitur, diversa sunt: tanquam si nomen Domini et auro et atramento scribatur; illud est pretiosius, illud vilius; quod tamen in utroq
Abbreviated transcription (Latin):
eum gerat innusterio ꝓpħiȩ. Sic̃ eiuᷤ
ꝑsonam gerebat. qui uestim̃tum suũ
diuisit in duodecim partes & ex eis
decẽ seruo regis salomonis dedit. regi
futuro ifrł. ã liquando etiam res quȩ
ñ erat qd ꝓpħa. & erat iam int̾renis reb
in huiꝰ modi significationẽ assumpta
de lapide. quẽ dormiens habebat ad
caput. A liquando ad hoc fit eadem
species. uł aliqnͣtum mansura. sic̃ potu¬
it serpens ille ȩneus exaltatus inhere¬
mo. sic̃ possunt & lutere: uł ꝑacto mini¬
sterio tnsitura. sic̃ panis ad hoc factus
unt: honorẽ tanqm religiosa possunt
hab̾e. stuporẽ tanqͣm mira ñ possunt.
Itaq illa que ꝑ angłi os fiuint. qͦ difficiliora
& ignotiora eomixatbilia sunt nob̾. illis
autẽ tanqmͣ suȩ acti ones notȩ. atq facileᷤ.
Loquit᷑ ex ꝑsona dei angłs homini dicens.
ego sum abraham. & ds y saac. & ds iacob.
cum sc̃pͥtura p̃dirisset. uisus ẽ. ei angłs

Expanded text:
eam gerat in ministerio prophetiae; sicut ejus eam gerat in ministerio prophetiae; sicut ejus personam gerebat qui vestimentum suum divisit in duodecim partes, et ex eis decem servo regis Salomonis dedit, regi futuro Israel : aliquando etiam res quae non erat quod propheta, et erat jam in terrenis rebus, in hujusmodi significationem assumpta de lapide, quem dormiens habebat ad caput : aliquando ad hoc fit eadem species, vel aliquantulum mansura, sicut potuit serpensille aeneus exaltatus in eremo , sicut possunt et litterae; vel peracto ministerio transitura, sicut panis ad hoc factus unt, honorem tanquam religiosa possunt habere, stuporem tanquam mira non possunt. Itaque illa quae per Angelos fiunt, quo difficiliora et ignotiora, eo mirabiliora sunt nobis: illis autem tanquam suae actiones notae atque faciles. Loquitur ex persona Dei angelus homini, dicens, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob; cum Scriptura praedixisset, Visus est ei
Abbreviated transcription (Latin):
exceptis: alia sunt illa quȩ quanuis
ex eadem mat̾ia corꝑali. aliquid tam̃
diuinitus ad nuntiandum nr̃is sen¬
sib admouent᷑: quȩ ꝓpriȩ miracula
& signa dicuntur.
ec in om̃ib quȩ nobis a dño
deo adiuntiant᷑. ipsuis dĩ ꝑso¬
na suscipit᷑. Cum autẽ suscipit᷑: ali¬
quando in angło demonstrant᷑. aliqñ
cum in ea specie suscipit᷑. quȩ ñ ẽ. ꝗd
angłs. aliquando iam erat ipsum cor¬
pus. & ad hoc demonstnͣdum maliqͣm
mutationẽ assumit᷑. aliqndo ad hoc
ex ortur. & re ꝑacta rursus absumit᷑.
Sic̃ etiam cum homines ad nuntiant.: a¬
liquando ex sua ꝑsona uerbi dei loqũu¬
tur. sicuti cum p̃mitit᷑ dixit dñs ad
hȩc dicit dñs ad tale aliquio a liquan¬
do autẽ nichil tale p̾mitentes. ipsam
dei ꝑsonam inse suscipiunt sicuti ẽ:
intellectum dabo tͥ & constituam te
inua qua ingredieris. Sic ñ solum
in dictis uerum etiam infactis. dei
ꝑsona significanda impomit᷑ ꝓpħe ut

Expanded text:
exceptis, alia sunt illa quae, quamvis exceptis, alia sunt illa quae, quamvis ex eadem materia corporali, ad aliquid tamen divinitus annuntiandum nostris sensibus admoventur, quae proprie miracula et signa dicuntur.in omnibus quae nobis a Domino Deo annuntiantur, ipsius Dei persona suscipitur. Cum autem suscipitur, aliquando in angelo demonstratur, aliquando cum in ea specie suscipitur quae non est quod angelus, aliquando jam erat ipsum corpus, et ad hoc demonstrandum in aliquam mutationem assumitur; aliquando ad hoc exoritur, et re peracta rursus absumitur. Sicut etiam cum homines annuntiant, aliquando ex sua persona verba Dei loquuntur, sicuti cum praemittitur, Dixit Dominus; aut, Haec dicit Dominus ; aut tale aliquid: aliquando autem nihil tale praemittentes, ipsam Dei personam in se suscipiunt, sicuti est, Intellectum tibi dabo, et constituam te in via qua ingredieris . Sic non solum in dictis, verum etiam in factis, Dei persona significanda imponitur prophetae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
& illa plerunq ñ ꝑmittit. quȩ con¬
cessit & possint.
xceptis gͥ illis quȩ usitatissi¬
mo tnͣsctrsu temꝑoꝵ inrerũ
nature ordine corꝑalit̃ fiunt. sicuti
sunt ortꝰ. occasusq sy dum gñationes
& morteᷤᷤ animalium. seminum & ger¬
minum in numerabiles diu̾ersitates.
nebulȩ & nubes niues & pluuiȩ. fulgor
& tonitrua. fulmina & grandines: uẽn¬
ti & ignes. frigus & estꝰ & omĩa talia.
exceptis etiam illis quȩ in eodem ordi¬
ne rara sunt: sic̃ defectus luminum:
species inusitate sydum & monstra.
& t̾remotus & similia. exceptis gͦ istiᷤ¬
omib qͦrum qͥdem prima & summa
causa nonẽ. nisi uoluntas dei. unde
&. inpsalmo cum queclam huiꝰ gnis
cõmemorata essent. ignis grando. nix
glacies. sp̃s tempestatis: ne quis ea uł
fortuitu uł causis tantum mͦ corpalibꝰ
uł etiam spualib tam̃ prȩter uolun-¬
tatem dei ex istentib agi crederet
continuo subiecit. quȩ faciunt uer¬
bum eius: s his ut dicere ceperam

Expanded text:
t illa plerumque non permittit, quae concessit ut possint. 19. Exceptis igitur illis, quae usitatissimo transcursu temporum in rerum naturae ordine corporaliter fiunt, sicuti sunt ortus occasusque siderum, generationes et mortes animalium, seminum et germinum innumerabiles diversitates, nebulae et nubes, nives et pluviae, fulgura et tonitrua, fulmina et grandines, venti et ignes, frigus et aestus, et omnia talia: exceptis etiam illis quae in eodem ordine rara sunt, sicut defectus luminum, et species inusitatae siderum, et monstra, et terrae motus, et similia: exceptis omnibus, quorum quidem prima et summa causa non est nisi voluntas Dei: unde et in psalmo cum quaedam hujus generis commemorata essent: Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis ; ne quis ea vel fortuitu, vel causis tantummodo corporalibus, vel etiam spiritualibus, tamen praeter voluntatem Dei existentibus agi crederet, continuo subjecit, Quae faciunt verbum ejus. Sed his, ut dicere coeperam,
Abbreviated transcription (Latin):
fit etiã ut qd possent hi angłi si ꝑ
ñ potuerint facere minutissimas
muscas. qui ranas serpentesq fecer̃t.
fessi t̃ dicentes. Digitꝰ dei ẽ. hoc. Quid
autẽ possint ꝑ nat᷑am. nec possint ꝑ
ꝓhibitionẽ. & quid ꝑ ipsuis naturȩ suȩ
conditionẽ facẽ ñ sinant᷑. homnuer-¬
plorare difficile ẽ. ĩmo uͦ impossibile:
nͥ ꝑ illusi donũ dei qd̃ apłs cõmemorat
dicens alii diiudicatio sp̃uũ. Nourmꝰ
enĩ hoĩem posse ambtilare. & neq ħ
posse si ñ ꝑmutat᷑. uolare autẽ non
posse etiam si ꝑmiitat᷑. Sic & illian¬
głi quedã possunt face siꝑmiitant᷑ ab
angłis potentiorib ex imꝑio d̃i. ꝗuȩ

Expanded text:
fit etiam ut quod possent hi angeli, si fit etiam ut quod possent hi angeli, si non potuerint facere minutissimas muscas qui ranas serpentesque fecerunt, fessi sunt dicentes: digitus dei est hoc. quid autem possint per naturam nec possint per prohibitionem et quid per ipsius naturae suae condicionem facere non sinantur homini explorare difficile est, immo uero impossibile nisi per illud donum dei, quod apostolus commemorat dicens: alii diiudicatio spirituum. nouimus enim hominem posse ambulare et neque hoc posse, si non permittatur; uolare autem non posse, etiam si permittatur. sic et illi angeli quaedam possunt facere, si permittantur ab angelis potentioribus ex imperio dei;
Abbreviated transcription (Latin):
serpentesq nascant᷑. & hec ꝑceptas
&e notas temꝑationũ oportunitates oc
cultis motib adhibendo. faciunt cre¬
ari ñ creant: S illa homi̾es quȩ solẽt
ab hominib fieri ñ mirant᷑. Quod si
quisqm celeritates increm̃toꝵ forte
mirant᷑. qd illa aĩantia tam cito fao¬
ta st̃: aitendat quẽad modum & ista
ꝓ modulo facultatis humanȩ ab hõib
ꝓcurent᷑. Uñ enĩ fit. ut eadem corꝑa
citiꝰ u̾mescant. estate qmͣ hieme. citiꝰ in
calidiorib qmͣ infrigidiorib locis: s
hȩc ab hõib tanto difficiliꝰ adhibent᷑.
qnͣto desunt sensuu̾ subtilitates. ⁊ cor¬
porꝰ mobilitateᷤᷤ inm̃bris t̃renis & pi¬
griᷤ. llñ qualibꝰcimq angłis uicinaᷤ cau
nͥ qui pͥncipaliter ista format. Nec
qͥsqm hoc pot̃: nͥ ille penes quem
primitꝰ st̃ omĩum quȩ sc̃ mensurȩ
numĩ & pondã. Et ipse ẽ. unꝰ crea¬
tor ds. ex cuiꝰ mneffabili potentatu

Expanded text:
serpentesque nascantur et haec per certas serpentesque nascantur et haec per certas et notas temperationum opportcultis motibus adhibendo, faciunt creari, non creant? Sed illa homines quae solent ab hominibus fieri non mirantur. Quod si quisquam celeritates incrementorum forte miratur, quod illa animantia tam cito facta sunt, attendat quemadmodum et ista pro modulo facultatis humanae ab hominibus procurentur. Unde enim fit ut eadem corpora citius vermescant aestate quam hieme, citius in calidioribus quam in frigidioribus locis? Sed haec ab hominibus tanto difficilius adhibentur, quanto desunt sensuum subtilitates, et corporum mobilitates in membris terrenis et pigris. Unde qualibuscumque angelis vicinas causnisi qui principaliter ista format. Nec quisquam hoc potest, nisi ille penes quem primitus sunt omnium quae sunt mensurae, numeri et pondera; et ipse est unus creator deus, ex cuius ineffabili potentatu
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑am adhibent᷑. ut ea quȩ secreto na¬
qͦdam mͦ: & foris creent᷑. ex plicando m̃¬
suras & nunos & pondã sua. quȩ in
ñ solum mali angłi s etiã mali hoĩes
p ossunt sic̃ exemplo agͥculturȩ siꝙͣ do¬
cui.s ne dde aĩalib quasi diu̾sa ratio
moueat. qd̾ hñt sp̃m uitȩ. cũ sensu ap¬
petendi quȩ sed̾m naturam sunt.
uitandiq contraria: etiam hoc ẽ. in¬
dere qmͣ multi homĩes nouerint ex
quib herbis aut carnib aut qua¬
rũq rerũ quib libet sucis & humo¬
rib uł ita positis. uł ita obrutis. uł
ita coniritis. uł ita cõmirtis. quȩ ania¬
lia nasci soleant. Quors se quis tamde-¬
m̃is audeat dic̃e creatorem: Qiud gͦ mi¬
rum si quẽ admodum pot̃ nosse qui¬
libet nequissimꝰ homo un̾ illi uł illi
u̾mes mucesq nascant᷑. ita mali angłi
ꝓ subtilitate sui sensꝰ & inoccultiorib
elem̃toꝵs seminb norunt uñ rane

Expanded text:
naturam adhibentur, ut ea quae secreto nanaturam adhibentur, ut ea quae secreto naquodammodo, et foris creentur, explicando mensuras, et numeros, et pondera sua quae in posuit , non solum mali angeli, sed etiam mali homines possunt, sicut exemplo agriculturae supra doI. Sed ne de animalibus quasi diuersa ratio moueat, quod habent spiritum uitae cum sensu appetendi quae secundum naturam sunt uitandique contraria, etiam hoc est uidere quam multi homines nouerint ex quibus herbis aut carnibus aut quarumque rerum quibuslibet sucis aut humoribus uel ita positis uel ita obrutis uel ita contritis uel ita commixtis quae animalia nasci soleant; quorum se quis tam demens audeat dicere creatorem? quid ergo mirum si quemadmodum potest nosse quilibet nequissimus homo unde illi uel illi uermes muscaeque nascantur, ita mali angeli pro subtilitate sui sensus in occultioribus elementorum seminibus norunt unde ranae