comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
discere licuisset : illa una uidelicet causa quȩ ibi ꝓpt̃ ea
tacita ẽ quia notissima ẽ hoc ÷ fornicationis hanc eni solã
ds̃ magister excepit : cũ de dimĩtenda loqueret᷑ uxore:
Deditq intellegi talẽ formam &iã auiro esse seruandã.
cũ non solũ mulier non habet potestatem corporis sui sed
uir : sed similit̃ & uir non habet potestatem corporis sed
mulier: Cum ergo tuũ maritũ arguere de fornicatione
non possis : quomodo te putes qđ abeo discedis. non nubendo
excusare. a quo tibi non licet omnino discedere: Cũ haec
a nob mulier audierit : puto qđ nolis eã sic respondere ut
dicat. ꝓpt̃ ea se manere innuptã. quia sine ulla uiri
fornicatione discessit: Nam si ille fornicatus esset: non
solũ sibi discedere. uerũ &iã nubere licuisset: & ne qua¬
quã hoc illd̃ diceret. cũ ipse sis uerecundatus istam muli¬

Expanded text:
discedere licuisset, illa una uidelicet causa, quae ibi propterea discedere licuisset, illa una uidelicet causa, quae ibi propterea tacita est, quia notissima est, hoc est fornicationis. hanc enim solam deus magister excepit, cum de dimittenda loqueretur uxore, deditque intellegi talem formam etiam a uiro esse seruandam, quoniam non solum mulier non habet potestatem corporis sui, sed uir; sed similiter et uir non habet potestatem corporis sui, sed mulier. cum ergo tuum maritum arguere de fornicatione non possis, quomodo te putas quod ab eo discedis non nubendo excusare, a quo tibi non licet omnino discedere? cum haec a nobis mulier audierit, puto, quod nolis eam sic respondere, ut dicat propterea se manere innuptam, quia sine ulla uiri fornicatione discessit; nam si ille fornicatus esset, non solum sibi discedere, uerum etiam nubere licuisset. Nequaquam hoc illa diceret, cum ipse sis uerecundatus istam muli
Abbreviated transcription (Latin):
illi diceremus: si te nolente continere uoluisset: Non
eñi habes potestatẽ corporis tui sed ille: sicut nec ille habet
ad hoc pertineant dixerimus: placet ne tibi ut nob̵ mulier
ex ista tua ratione respondeat: Ego apłm audio dicentem
Precipio mulierẽ auiro non discedere: Quod si discesserit
manere innuptã. aut uiro suo reconciliari . e ecce inquis¬
discessi : Nolo reconciliaria uiro. sed innupta permaneo:
Non eñi ait si discesserit manere innuptã donec uiro suo
reconciliet᷑ : sed manere inquit innuptã aut uiro suo
reconciliari: hoc inquid faciat: Aut illud : Vnum eduobs
eligendũ ꝑmisit: non autem in horũ alterũ conpulit: manere
innuptã eligo : ac sic preceptũ impleo Corripe. argue. increpa
utere qua uolueris seueritate si nupsero: Quid huic contra¬
dicã nisi apło : non bene intellegis: Neque eni ille precepisset
si auiro discesserit innuptã manere mulierem. nisi ea cui

Expanded text:
illi diceremus, si te nolente continere uoluisset. non illi diceremus, si te nolente continere uoluisset. non enim habes potestatem corporis tui, sed ille; sicut nec ille habet ad hoc pertineant, dixerimus, placetne tibi, ut nobis mulier ex ista tua ratione respondeat: ego apostolum audio dicentem: praecipio mulierem a uiro non discedere; quodsi discesserit, manere innuptam aut uiro suo reconciliari? ecce discessi, nolo reconciliari uiro, sed innupta permaneo. non enim ait: si discesserit, manere innuptam, donec uiro suo reconcilietur, sed, manere, inquit, innuptam aut uiro suo reconciliari. hoc, inquit, faciat aut illud. unum e duobus eligendum permisit, non autem in horum alterum conpulit. manere innupta eligo ac sic praeceptum inpleo. corripe. argue, increpa, utere qua uolueris seueritate, si nupsero. Quid huic contradicam nisi: apostolum non bene intellegis? neque enim ille praecepisset, si a uiro discesserit, innuptam manere mulierem, nisi eam, cui
Abbreviated transcription (Latin):
preceptũ faciat. quȩ sic discedit ut innupta ꝑ maneat :
Nisi ergo illa intellegat᷑ cui licet discedere. non aũt licet
nisi uiro fornicante. quo modo iubet᷑ innupta si discesserit
permanere: Quis est qui dicat si discesserit mulier a uiro
non fornicante innupta ꝑmaneat. cum ei nisi a uiro
fornicante discedere omnino non liceat . Sensus itaq tuus
iste. quantũ aduerset᷑ uinculo coniuigali ubi dñs nec con¬
tinentia uoluit suscipi. Nisi pari concordia atq consensu:
puto qđ iam intelligas: Sed rem ipsã paulo apertius
ꝓloquamꝰ : & quasi constituamꝰ ante oculos: Ecce placuit
continentia mulieri. uiro non placet: Discessit ab eo
mulier. & coepit uiuere continent̃: Ipsa scilicet casta
mensura : sed factura qđ dñs non uult ad ulterum uirũ.
qui cumse non continuerit alteram queraet. Quid sumꝰ
dicturi mulieri. nisi quod dicit aeccłae sana doctrina :
Redde debitũ uiro. ne dum tu queris und: ãplius
honoreris : ille unde dampnetͥ inueniat: hoc enĩ et

Expanded text:
praeceptum faciat, quae sic discedit, ut innupta permaneat. nisi ergo illa intellegatur, cui licet discedere — non autem licet nisi uiro fornicante — quomodo iubetur innupta, si discesserit, permanere? quis est, qui dicat: si discesserit mulier a uiro non fornicante, innupta permaneat. cum ei nisi a uiro fornicante discedere omnino non liceat? sensus itaque iste tuus quantum aduersetur uinculo coniugali. ubi dominus nec continentiam uoluit suscipi nisi pari concordia atque consensu, puto quod iam intellegas. Sed rem ipsam paulo apertius proloquamur et quasi constituamus ante oculos. ecce placuit continentia mulieri, uiro non placet. discessit ab eo mulier et coepit uiuere continenter, ipsa scilicet casta mansura, sed factura, quod dominus non uult, adulterum uirum: qui cum se non continuerit, alteram quaeret. quid sumus dicturi mulieri, nisi quod dicit ecclesiae sana doctrina? redde debitum uiro, ne, dum tu quaeris unde amplius honoreris, ille unde damnetur inueniat. hoc enim et
Abbreviated transcription (Latin):
Dse animae de functorum exutȩ acorporibus
recognoscere possint: testatur euangelistti cũ dicit Fac¬
tum ẽ ut moreretur mendicus laz aret portaret᷑ ab an¬
głis insinũ abrahae. mortuus ẽ autẽ et diues et sepultus ẽ
in infernũ E leuans autẽ oculos suos cũ eẽt intormentis:

Expanded text:
d se animae defunctorum exutae corporibus recognoscere invicem possint, testatur Evangelista cum dicit: Factum est, ut moreretur mendicus, et portaretur ab angelis in sinum Abrahae: mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Et elevans oculos suos cum esset in tormentis,
Abbreviated transcription (Latin):
butionis excrescit: ut boni amplius gaudeant quod secũ
eos letari conspitiunt quos a mauerunt. et malidũ cognitio¬
tur quos in hoc mundo despectit duxerant eos non solũ
sua sed &lam eorũ pena consumat: Fic autẽ inelectis
quidã mirabilius. quia non solũ eos agnoscunt quos in hoc¬
mundo nouerunt: sed uelut uisos ac cognitos recognoscunt
bonos quos num quã uiderunt Nam cum antiquos patres
in illa a eterna hereditate uiderint: eos cogniti ꝑ iusionẽ erunt
quos mopere semꝑ nouerunt Quia enim illic om̃s cõmuni
claritate deum conspitiunt. quid est quodibi nesciant. ubi
orarer audeant ꝓhis quos in inferno sentiunt deputiitis:

Expanded text:
butionis excrescet, ut et boni amplius gaudeant, qui secum butionis excrescet, ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt, quos amaverunt; et mali ctur, quos in hoc mundo dilexerunt: ut eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius: quia non solum eos agnoscunt, quos in hocmundo noverunt, sed velut visos et cognitos recognoscunt bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos patres in illa aeterna hereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in operibus semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid est quod ibi nesciant, ubi orare videantur pro his quos in inferno sentiunt. « Orant
Abbreviated transcription (Latin):
zarũ ut intinguat extremũ digiti sui inaqua et re¬
frigeret linguã meam: quia crucior inhac flã ma Ecce quo¬
modo diuitis anima. lazari pauꝑis sp̃m cognoscebat:
x quo non ẽ dubitandum: quod se defunctorũ sp̃s milla resur¬
reccione pariter recognoscant: Possunt et enim boni bonos.
ham lazarũ minime recognouisset: nequaquã ad diuitẽ
intormentis positum. detransacca ei contritione loqueret
dicens quod mala receperit inuita sua & si mali malos
non recognoscerent: nequaquã diues intormentis positꝰ.
fratrũ suorũ &iã absentiũ meminisset: Iuomodo enĩ
p̃sentes non possit agnoscere. qui & iam ꝓabsentiũ memo¬
a braham cognoscitur cui dictũ ẽ. recepisti bona inuita
tua: Et electus lazarus a reꝓbo est diuite cognitꝰ. quẽ
mitti p̃cat᷑ ex nomine diceas Aitte lazarũ ut intinguat
extremum digiti sui in aquã: ut refrigeret linguã meam:
Inqua uidelicet cognitione. utriusq partis cumulus retri

Expanded text:
zarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Ecce quomodo divitis anima Lazari pauperis spiritum cognoscebat. Ex quo non est dubitandum, quod se defunctorum spiritus in illa regione pariter recognoscant. Possunt enim et boni bonos, ham Lazarum minime cognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum, de ejus transacta contritione loqueretur dicens, quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus, fratrum suorum etiam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoAbraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua vi
Abbreviated transcription (Latin):
AGUSTINUS multis etuariis exemplorũ generib
agens. id ꝓcerto adseuerasse dinoscitur: quodimpiorum
corpora absq sui consummatione et sempiternis ignib ar¬
deant. & ea ipsa corpora conbustio igniũ non assumat: quia
et sempiterno igne ardebunt. et mori omnino non poterunt:
Quid igitur aitidem doctor: ostendam unde conuincatur in
creduli posse humana corpora animata atq uiuentia non so¬
lum numquã morte dissolui. sed inaeternũ quoq ignium
p̃sentia corpus uiuit & regitur: & dolorẽ pati pocest. et mo¬
ri non potest Ecce inuenta resẽ: quaectinsensu doloris
in mortailis ẽ Hoc igitur erit tunc & iam in corporibus
dampnatorũ: quod inunc et scimus inanͥmis omiũ: Quodcumita
fit: quid ad huc nobis ait rerum poscuntur ex empl&: quibus
docemur non eẽ incredibile. ut hominum corpora sempiterno¬
sup plitio punitura. et inigne animã non amittant : et sine
detrimento ardeant. et sine interitu doleant::¬

Expanded text:
gustinus multis et variis exemplorum generibus agens , id pro certo asseverasse dignoscitur, quod impiorum corpora absque sui consumptione et sempiterno igne ardeant, et ea ipsa corpora combustio ignium non absumat; quia et sempiterno igne ardebunt, et mori omnino non poterunt. « Quid igitur? » ait idem doctor creduli, posse humana corpora animata atque uiuentia non solum numquam morte dissolui, sed in aeternorum quoque ignium praesentia corpus uiuit et regitur, et dolorem pati potest et mori non potest. Ecce inuenta res est, quae, cum sensum doloris habeat, inmortalis est. Hoc igitur erit tunc etiam in codamnatorum, quod nunc esse scimus in animis omnium. Quod cum ita sit, quid adhuc nobis, ait , rerum poscuntur exempla, quibus doceamur non esse incredibile ut hominum corpora sempiterno igne damnata, et in igne animam non amittant, et sine detrimento ardeant, et sine interitu doleant
Abbreviated transcription (Latin):
uisurus ẽ xpc̃. uiata quod maiorũ stilo p̃scribitur
ꝑ acto iuditio transiet: quamad hoc p̃sentauerat. ut ui¬
ditium faceret: Transiet dictẽ est forma illa quod non p̃¬
tereat : sed quo deuiditio ad regnũ transeat. Uel certe dãs
nobis post iuditiũ transit uista quod beatus gregorius dic̃.
quia ab humanitatis suae contemplatione nos eleuat. Et
transire eius ẽ indaritatis suae speculationẽ nos ducere:
cũ eũ quẽ in humilitate iniuditiũ cernim. & iam indiuini¬
tcite post iuditiũ uidemus: Iamuero post uiditiũ ꝑgitur¬
hinc & ducet secũ corpora cui caput ẽ. et offert regnũ deo
et patri Quomodo ergo traditurus ÷ regnũ deo et patri
nisi cumuisionẽ deicaitis sucie in qua unus ẽ cũ patre dilecto¬
ribus suis ostenderit. et cum nos menbra sua ad uisionẽ ec cog¬
nitionẽ quacũ patre et spũ scõ aequalis creditur. manifeste
ꝑduacerit: tunc plene uidebitur forma illa dei ab electis q̃uȩ
uideri non potuit abiniquis:

Expanded text:
enturus est, juxta quod majorum stylo praescribitur, peracto judicio transiet, quam ad hoc praesentaverat ut judicium faceret. Transiet, dictum est, forma illa, non quod praetereat, sed quod de judicio ad regnum transeat. Vel certe nobis Dominus post judicium transit, juxta quod beatus Gregorius dicit , « quia ab humanitatitransire enim est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum enim eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judiciuhinc, et ducet secum corpus, cujus caput est, et offeret regnum Deo et Patri . Quomodo ergo traditurus est regnum Deo et Patri, nisi cum visionem deitatis suae, in qua unus est cum Patre, dilectoribus suis ostenderit? Et cum nos membra sua ad cognitionem et visionem, qua cum Patre et Spiritu sancto aequalis creditur, manifeste perduxerit, tunc plane videbitur forma illa ab electis, quae videri non potuit ab iniquis.
Abbreviated transcription (Latin):
tiam : placant̃ dimitte : Reuertentem : ftim amplectere :
Redeuntẽ : confestim benigna suscipe caritate: dimitte ut
dimiet tibi Ignosce : ut ignosci tibi possit: Peccantem inte
non recribuas secundũ culpam: sciens quia inte uenturũ est
uidiciũ: Non em̃ habebis indulgentiã: nisi dederis: & sulle
non supplicat et sibi dimitti non postulat: si ad precandi
humilitatẽ non sub eat: si peccatũ suũ mala conscientia Non
agnoscat: tu relaxa ex corde. tu dimitte exanimo. tu
gratis indulge. tu ueniam propria uoluntate concede :
Dolorem in corde non serues : dolorem animi non retineas:
Aufer acorde frat̾nã offensionem: Alienȩ nequitiae: Noa
serues dolorẽ: Odiũ enĩ aregno dĩ hominẽ separat: acȩlo
subtrahit: A paradiso eicit: Odiũ nec passione adimitur¬
nec martyrio expiat᷑. nec sanguine fuso detergit᷑¬

Expanded text:
tiam placanter dimitte, revertentem statim amplectere. Redeuntem confestim benigna suscipe charitate. 36. Dimitte, ut dimittatur tibi. Ignosce, ut ignoscatur tibi, peccanti 506 in te non retribuas secundum culpam, sciens quia et in te venturum est judicium. Non enim habebis indulgentiam, nisi dederis; et si ille non supplicet, si sibi dimitti non postulet, si deprecandi humilitatem non subeat, si peccatum suum mala conscientia non agnoscit, tu relaxa ex corde, tu dimitte ex animo, tu gratis indulge, tu veniam propria tua voluntate concede. Dolorem in corde non reserves, dolorem in animo non retentes, aufer a corde fraternam offensionem, alienae nequitiae non reserves dolorem. Odium enim hominem a regno Dei separat, a coelo subtrahit, a paradiso ejicit, odium nec passione adimiturnec martyrio expiatur, nec fuso sanguine delet
Abbreviated transcription (Latin):
doctorum sententi is definitũ
eẽ non ambigo: quod inresurrectionis illius ultimae glo¬
ria. non sint corporibus necessaria tegumenta U bi nec
infirmitts ulla erit. unde possit caro incorruptibilis et
in mortalis occidi : necaliquod peccatũ dequo cogatur
anima beata confundi Intantũ ut maiores nr̃i de¬
finiant eos qui talia credunt: id ÷ qui dicunt resusci¬
tatis uestimentis egere: omiã bona quae dicuntur futu¬
ra eosdẽ posse non credere: Et tamen si erunt ibi ut qui¬
dam causantur. quaedã tegumenta uelaminũ. utiq
non genere sed qualitate mutitta. nec sp̃s sed spirittilis
effectti carnalia non requiret: aut nulla in resurrectio¬
ne uestimenta erunt. autsierunt incorruptibiliũ corpo-¬
ra ꝓrsus incorruptibilia credidebaent᷑ quae sic scõs uestiant.
ut nulla eos sui sollicitudine illius futurae beatitudinis se

Expanded text:
doctorum sententiis definitum esse non ambigo quod in resurrectionis illius ultimae gloria non sint corporibus necessaria tegumenta, ubi nec infirmitas ulla erit, unde possit caro incorruptibilis atque immortalis occidi, nec aliquod peccatum unde cogatur anima beata confundi: in tantum, ut majores nostri definiant eos qui talia credunt, id est, qui dicunt resuscitatos vestimentis egere, omnia bona quae dicuntur futura eosdem posse non credere. Et tamen si erunt ibi, ut quidam causantur, quaedam tegumenta velaminum, utique non genere sed qualitate mutata, nec spiritus sed spiritalis effecta, carnalia non requiret, aut nulla in resurrectione vestimenta erunt, aut si erunt, incorruptibilia crrunt, incorruptibilia credi debent, quae sic sanctos vestiant, ut nulla eos sui sollicitudine in illius futurae beatitudinis se
Abbreviated transcription (Latin):
de bono interrogatus taceo: Malui enĩ reticere in probis. quã
respondere : Illi enĩ non qui escunt : illi amplius seuiunt.
Per cussus sum amplius persequunt᷑ : magis que in ruunt :¬
Superme obstrepunt. &iam suꝑ me clamoribus iactitant:
In me petulanter conuitia uoce. ambitu. strepitu semꝑ me
prosiliunt : uoce aperta. contumelia. & obpropria suꝑ me iactant:

Expanded text:
de bono interrogatus taceo, malui enim reticere improbis quam de bono interrogatus taceo, malui enim reticere improbis quam respondere. Illi autem non quiescunt, illi amplius saeviunt; percussum amplius persequuntur, magis magisque irruunt super me, obstrepunt super me clamoribus, jactant in me petulanter convicia voce, habitu, strepitu. 14. Super me prosiliunt, voce aperta contumelias et opprobria super me jactant, et,
Abbreviated transcription (Latin):
obiciunt: Iniquoꝵ testimonio confidentia est: pemo ab illis
dissentit. Nemo discordat. Nemo consiliuĩ eorum repudiat: Cui
dicam : Quem adeam: A quo consiliũ petam  In quo animum
meum pona ÷ omnibus odiosus sum: omniũ caritate de sertus sũ
Proie cerunt mea se: ab ominatione me omnes minantur.
In or rescunt me om̃s : Repudiant me om̃s. ab dicationem inten¬
dunt. uolo ad eos confugere : sed minantur: Cupio eoꝵ de precari
uestigia : sed fuguint: Aduersant᷑ : & odiunt supplicando: Propi¬
cias cos habere uolo: illi aut̃ magis molesti sunt: Interdum
ad iungunt se ficta caritate. Non ad consolatione : sed ad temp¬
quid ꝓdiant. explorant unde decipiant: Ego aut Redinato
capite humilato uultu deposita fatie. sileo, Taceo Inceoto
persisto silentio: Ori meo custodiã posui : ori meo signaculum dedi
uocẽ a sermone repressi : Linguã alocutione restrinxi. &iam

Expanded text:
objiciunt, in quorum testimonio confidentia est. Nemo ab illis objiciunt, in quorum testimonio confidentia est. Nemo ab illis dissentit, nemo discordat, nemo consilium eorum repudiat. Cui dicam? cui credam? cui loquar? quem adeam? a quo consilium petam? in quo animum meum ponam? quem potissimum quaeram? 12. Omnibus odiosus sum, omnium charitate desertus sum, projiciunt me omnes a se, abominatione me omnes abominantur, exhorrescunt me omnes, repudiant omnes, abdicationem intendunt: volo ad eos confugere, sed minantur; cupio eorum deprecari vestigia, sed fugiunt, adversantur et odiunt; supplicando propitios eos habere volo, illi autem magis molesti sunt; interdum adjungunt se ficta charitate, non ad consolationem, sed ad tenquid prodant, explorant unde decipiant. 13. Ego autem, reclinato capite, humiliato vultu, deposita facie, sileo, taceo, in incepto persisto silentio, ori meo custodiam posui, ori meo signaculum dedi, vocem a sermone repressi, linguam a locutione retraxi; etiam
Abbreviated transcription (Latin):
soni indigent. In pbi habundant Scelerati potentes sunt:
Iusti egent Iniq̃ui honorant᷑: iusti de icuint᷑ : Iniqui letant:
lusti inmerore & luctu sunt: Nulla re impediente Nulla
causa. Nulla criminatione. Nulla malicia. Erimen ihi
obiciunt: Crimen mihi inpingunt: Criminis nodos contra
me nectunt. Criminis & suspicionis locũ in me conuertunt .
lnctimen me: periculũq deducunt: Obiciunt mihi erunen:
euꝰ non habeo conscientiã: Nihil exploratum est: Nihil pate¬
factũ est: Nihil inuestigatũ est Nihil re pertum est: Non
tamen qui escunt aduersum me mala confingere: neon quieseuas
falsa testimonia preparare: Non desinunt accusatores obieere:
ludices non sinunt conseribere: Testium & iudicũ falsa et
crudeli sententia iudicor Testiũ falsa sententia: a dnecem
in nocens ducor: Ex eodem concisio testes. ex odem conciliabulo uidices
exeedem coetu accusatores: In ꝓbos iudices opponunt : Falsos testes

Expanded text:
boni indigent, improbi abundant, scelerati potentes sunt. boni indigent, improbi abundant, scelerati potentes sunt. 9. Justi egent, iniqui honorantur, justi despiciuntur, iniqui laetantur, justi in moerore et luctu scausa, nulla criminatione, nulla malitia crimen mihi objiciunt, crimen mihi impingunt, criminis nodos contra me nectunt. Criminis et suspicionis locum in me convertunt. In crimen me periculumque deducunt, objiciunt mihi crimen, cujus non habeo conscientiam. Nihil exploratum est, nihil patefactum est, nihil investigatum est, nihil repertum est, non tamen quiescunt adversum me mala confingere, non quiescunt falsa testimonia praeparare, non desinunt accusatores objicere, judices non sinunt conscribere. 477 11. Testium et judicum falsa et crudeli sententia judicor. Testium falsa sententia ad necem innocens ducor. Ex eodem concilio testes, ex eodem judices, ex eodem coetu accusatores. Improbos judices opponunt, falsos testes
Abbreviated transcription (Latin):
frendenit : atq in sanunt : Conserta manu in me ꝑicula ingerunt :
adexiciũ me ꝑtrihunt. ad periculũ me ad ducunt: ad discrinor
me persequunt᷑: intuentur me quasi in felicem. nescio quid
lo quunt᷑ m dolose uerbis pacis: Occultã malicia : blandis ser¬
monibus ornant: Aliud orȩ ꝓmittunt. alud corde uolutant:
opere destrunt qđ sermone ꝓmittunt: Sub pietatis habitu
animo uenato incedunt : uelant maliciã fuco bonitatis: Cal¬
liditacẽ simplicitate occultant: Amicitiã dolo simulant : ostendun
uultu qđ in corde non gestant: Cui eredas cui fidem adhibeas
quẽ prcumnum sentias. ubi iam fides : Perut fides ablata est
fides. nus quã tuta fides Si legitimum nihil est. Si ueritas
iudicu nulla est: Si equitas abicit᷑ : Si ius non creditur:
Si iusticia cunctis negatur: Pereunt leges auaricia iudicante
Nulus legibus metus. pullus uidicu timor est: Inpunita menet:

Expanded text:
frendent atque insaniunt, conserta manu in me pericula ingerunt, frendent atque insaniunt, conserta manu in me pericula ingerunt, ad exitium me pertrahunt, ad periculum me adducunt, ad discrimen me persequuntur, intuentur me quasi infelicem, et nescio quae loquuntur mihi in dolo verbis pacificis; occultam malitiam blandis sermonibus ornant, et aliud ore promunt, aliud corde volutant. Opere destruunt quod ore promittunt, sub pietatis habitu animo venenato incedunt. Velant malitiam fuco bonitatis, calliditatem simplicitate occultant, amicitiam dolo simulant, ostendunt vultu quod in corde non gestant. Cui credas? cui fidem habeas? quem proximum sentias? ubi jam fides? periit fides, 476 ablata est fides, nusquam tuta fides. Si legitimum nihil est, si veritas judicii nulla est, si aequitas abjicitur, si jus non creditur, si justitia cunctis negatur, pereunt leges, avaritia judicantele est; nullus legibus metus, nullus judicii timor. Impunita manet
Abbreviated transcription (Latin):
NIMA MEA mangustuis est: Sp̃s
meus ȩstuat: Cormeum fluctuat . Angustia
animi possidet me: Angustia animi affligie
me: Circũ datus sum enĩ malis. Circũ septus
erumnis: Circum clusus aduersis. obsitus
miseriis. Opertus infelicitate. Oppressus angustus. Non repperio
copiã tanti mali: ꝑfugium tanti doloris: Non inuenio argumentũ
euadende calamitatis: ludicia non conprehendo. Minimi doloris
argumenta non colligo : effugiendi uestigiũ non ĩuenio: ubiq me
infelicitaf mea ꝑsequitur : Domo forisq calamitas mea non deserit
ubi cumq fugero: mala mea me in secuntur. ubi cumq me conuertero
maloꝵ meoꝵ me umbra comitat᷑: Uelut umbra corporis: sie mala
infimi generis. Cognitus ꝑme tantum: cognitus tantũ mihi. rull
umquã malũ feci. Nulli calumatus sum: Nulli aduersus extiti
Nulli molestiã intuli. Nulli inquietus fui: Sine ulla querela apud
homines uixi : Uitam meam ledere om̃s nituntur: Om̃s contra me

Expanded text:
nima mea in angustiis est, spiritus meus aestuat, cor meum 475 fluctuat, angustia animi possidet me. Angustia animi affligit me, circumdatus sum omnibus malis, circumseptus aerumnis, circumclusus adversis, obsitus miseriis, opertus infelicitate, oppressus angustiis, non reperio uspiam tanti mali perfugium, tanti doloris non invenio argumentum, evadendae calamitatis indicia non comprehendo, minuendi doloris argumenta non colligo, effugiendi funeris vestigia non invenio, ubique me infelicitas mea persequitur, domi forisque mea calamitas me non deserit. 6. Ubicunque fugio, mala mea me insequuntur; ubicunque me convertero, malorum meorum me umbra comitatur; velut umbram corporis, sic mala infimi generis, cognitus per me tantum, cognitus tantum mihi; nulli unquam malum feci, nulli calumniatus sum, nulli adversus exstiti; nulli molestiam intuli, nulli inquietus fui, sine ulla querela apud homines vixi; vitam meam omnes laedere nituntur, omnes contra me
Abbreviated transcription (Latin):
Si eñi in bono ꝑmanseris: tristicia elongabitur ate: Sunun
iusticia perseueres: tristicia non occurret tibi. nec plaga
ad dm̃ conuerte : in omni opere tuo: dĩ auxilium posce:
Omnia deuinȩ gratiȩ : diuino dono ad seribe: Nihil meri.¬
tis tuis: ad tribuas: Inuistute tua: nihil presumas: inauda¬
tia : Nihil ponas: uis autẽ uistutes tuas augere : ꝓdere
noli: Oeculta uirtutes tuas ꝓelatione. absconde ⁊ bona facta
amittere. tacendo custodi: Uitia uero cordis tui reuela: prauas
cogitationes ilico manifesta: Peccatũ enĩ prõditũ : cito curatur:
Crimen autẽ : tacendo ampliatur: Silentio culpa crescit:
credit̾ esse malũ: Malũ autem cauere potius : quã emendare
oportet: Melius est ut uites uitiũ quã ut emendes: neforte
cum incurreris reuocare non possis.

Expanded text:
Si enim in bono permanseris, tristitia elongabitur a te; si in Si enim in bono permanseris, tristitia elongabitur a te; si in justitia perseveraveris, tristitia non occurret tibi; nec plaga, ad Dominum converte. In omni opere tuo Dei auxilium posce. Omnia divinae gratiae, divino dono ascribe; nihil meritis tuis attribuas, in virtute tua nihil praesumas, in audacia nihil ponas; vis autem virtutes tuas augeri? prodere noli; occulta virtutes pro elatione, absconde bona facta amittere, tacendo custodi; vitia vero cordis tui revela; pravas cogitationes illico manifesta; peccatum enim proditum cito curatur, crimen autem tacendo ampliatur, silentio culpa crescit: creditur esse malum; malum autem cavere potius quam emendare oportet; melius est ut vites vitium quam ut emendes, ne forte cum incurreris, revocare non possis.
Abbreviated transcription (Latin):
erbũ iniquũ : nec incorde tuo dicas: uerbũ malum:
ne silentio abscondi putes: omne uerbũ absconditum.
non celabit᷑: pandit᷑ eni inmanifesto : qđ in occulto admittitur
Quod intus agis uł dicis: palam positũ puta: Lapides enim
quibus condus loquimur non celabuat : & ipsi parietes qđ audi¬
erint: Non tacebunt: Si omines taceant: iumenta loquent᷑¬
Ita ergo peccatũ de clina: quasi celare non possis: Ibi pecca:
Ds ubiq presens est: sp̃s eiꝰ tocũ implet Maiestas eius: om̃ia
penetrat elementa: Cuncta suȩ potentiȩ : at tingit presentia
Extra eum: locus nullus ÷: Cognitioni eius: nihil occultum est:
omnia secreta iux uirtus eius in rumpit: Nulla occulta: sibi
latere patit᷑: Nullis obicibus: ut penetret impeditur: Ipse
&si non damnat publica fama: condemnat propri
consciencia: Nulla poena: grauior conscientia: Uis autẽ
num quã esse tristis: bene uiue: Secura mens: tristitiam
leuit sustinet: Bona uita: gaudiũ semꝑ habet: Conscientia

Expanded text:
erbum iniquum nec in corde tuo dicas: verbum malum nec silentio abscondi putes. Omne verbum absconditum non celabitur; panditur enim in manifesto, quod in occulto deponitur; quod intus agis, vel dicis, palam positum puta. Lapides enim quibus consciis loquimur non celabunt, et ipsi parietes quod audierint non tacebunt. Si homines tacent, jumenta loquentuIta ergo peccata declina, quasi celare non possis. Ibi pecca, Deus ubique praesens est, spiritus ejus totum implet: majestas ejus omnia penetrat elementa, cuncta suae potentiae attingit praesentia, extra eum locus nullus est. Cognitioni ejus nihil occultum est, omnia secreta vis virtutis ejus irrumpit, nulla occulta sibi latere patitur, nullis obicibus, ut penetret impeditur. Ipse et si te non damnat publica fama, condemnat propria conscientia: nulla poena gravior conscientia; vis autem nunquam esse tristis? bene vive: secura mens tristitiam leviter sustinet, bona vita gaudium semper habet, 513 conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
giis maculatũr: extra castra septem dieb id ÷ extra col¬
legium scãe aecclesiae septem annis ꝑicitur: Quibus ꝓ
emundationẽ uitiorũ: loci siue pristinȩ dignitatis recipi¬
nus ex plunaui ostendens eum posse restaurare ꝓprio
honore: qui ꝑ penitentiae satis factionẽ nouit ꝓpria de¬
licta deflere Cumuͦ non posse restaurare: qui neclu¬
get quae gessit & lugenda sine ullo pudore religionis
uel timore iuditu diuini cõmittit In fine autẽ aepłcie¬
huius hocaditiendũ putiui: ut quotienscũq ingestis
conciliorũ discors sententia inuenitur. llius concili i
maius teneat᷑ sententia: cuius aut antiquior. aut potior
edxtat auctoritas

Expanded text:
giis maculatur, extra castra septem diebus, hoc est, extra colgiis maculatur, extra castra septem diebus, hoc est, extra collegium sanctae Ecclesiae septem annis projiciatur: ubi post emundationem vitiorum, loci vel pristinae dignitatis recipiniis explanavi, ostendens eum posse restaurari proprio honore, qui per poenitentiae satisfactionem, novit propria delicta deflere. Eum vero non posse restaurari, qui nec luget quae egit, et lugenda sive ullo pudore religionis, vel timore judicii divini committit. In fine autem epistolae hoc adjiciendum putavi, ut quotiescunque in gestis conciliorum discors sententia invenitur, illiumagis teneatur sententia, cujus antiquior aut potior exstat auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. sed nisi penitentiã egeris: mouebo candel abrũ tuũ:
Ergo quem quã p̃positum peccantem si preueniret peni¬
tentic delicti. utiq sequeretur reparatio meriti Et inꝓ
uerbiis Quiabscondit scelera sua nondiriget᷑. Quicos
fessus fuerit et reliquerit et: misericordiam consequetur: Nam
et ipsum quod canonum censura post septem annͦis remeare
penitentem instatũ pristinũ p̃cipit: non hoc ex lectione ꝓpͥi
arbitrii patres. sed potius exsententia diuini uiditu sanxerunt:
Nam legitur. quod maria soror morsi ꝓphetissa dum obtrecta¬
tionis aduersus moysen incurrisset delictum: ilico stigmate
leprae ꝑfusci est: Cumq peteret moyses ut emundaretur:
p̃cepit eã deus extra castra septem diebus egredi & post
emundationẽ: rursus eam in castris ad mitti Maria
ergo soror a aron: caro intelligitur sacerdotis Quee
dum superbe dedita: sordidissimis corruptionũ conta¬

Expanded text:
tuum; sed, Nisi poenitentiam egeris, movebo candelabrum tuum. tuum; sed, Nisi poenitentiam egeris, movebo candelabrum tuum. Ergo quemquam ptentia delicti, utique sequetur et reparatio meriti. Ut in proverbiis: Qui abscondit scelera sua, non dirigetur; qui vero fessus fuerit et reliquerit ea, misericordiam consequetur . » Nam et ipsum quod canonum censura post septem annos remeare poenitentem in statum pristinum praecepit, non hoc electione proprii arbitrii sancti Patres, sed potius ex sententia divini judicii sanxerunt. Nam legitur quod Maria soror Aaron prophetissa, dum ob detractiones adversus Moysen incurrisset delictum, « illico stigmate leprae perfusa est. Cumque peteret Moyses ut emundaretur, praecepit eam Dominus extra castra septem diebus egredi, et post emundationem rursus eam in castra admitti . » Maria ergo soror Aaron caro intelligitur sacerdotis: quae dum superbiae dedita sordidissimis cogitationum conta
Abbreviated transcription (Latin):
gelistc̃ monetur. ut memor sit unde ceciderit: et paeniten¬
tiam agat. e prima oꝑa fatiat: ut non moueatur candelabrũ
eius: Nam candelabrum angeli. doctrina sacerdotidis uel ho¬
nor potestictis. quem gestat intelligitur. iuxtai quod scriptũ
est apud samuhelẽ indampnationẽ heli Oculi eius caliga¬
uerant: nec poterat uidere lucernã dĩ antequã extingue¬
retur Lucerna quippe dei fuerat: quando dignitaitẽ sa¬
cerdotuli pollens. luce iusticiae et carititis fulgebat: Quã
ex tinctt̃ prophett asserit: dumobsclus filiorũ sacer¬
docui potestetẽ meritorũq lumen amisit: Candela¬
brũ ergo siue lucerna: sacer dotalis intelliguntur ca¬
ris mata honoris: Tunc penitus iuxtu iohannẽ ex¬
tingurtur uel mouetur: quando post delieti casum uel
neglectt̃ paenitentiã admissa scelera non deflentur:
Non enim dix̃ ꝓ eo quod cecidisti cõmouebo candelabrũ

Expanded text:
gelistam monetur, ut memor sit unde ceciderit, et poenitengelistam monetur, ut memor sit unde ceciderit, et poenitentiam agat, et prima faciat opera: ut non moveatur candelabrum ejus. Nam candelabrum Angeli, doctrina est sacerdotalis: vel honor potestatis quam gestat, intelligitur, juxta quod scriptum est apud Samuelem in damnationem Heli: « Oculi ejus caligaverant, nec poterat videre lucernam Dei, antequam exstingueretur . » Lucerna quippe Dei fuerat, quando dignitate sacerdotali pollens, justitiae claritate fulgebat. Quam exstinetam propheta asserit, dum ob scelera filiorum, sacerdotis potestatem meritorumque lumen amisit. Candelabrum ergo sive lucerna sacerdotis, quae intelliguntur charismata honoris, tunc juxta Joannem exstinguitur vel movetur, quando post delicti casum, neglecta poenitentia, admissa scelera non deflentur. Non enim dixit: Pro eo quod cecidisti commovebo candelabrum
Abbreviated transcription (Latin):
tricis iherusedẽ ostendit post paenitenticae recepisse sa¬
tis factionẽ : pristinũ restiurasse honorẽ: Confunde¬
re inquid õiuda. & porta ignominiã tuã Et posi
paululum : & tuinquit et filiae tuce: reuertimini
ad antiquitutẽ uram: Quod dixit confundere. õsten¬
dit post confusionẽ suam idest peccati opus debere
quenquã erubescere. et ꝓad missis scelerib uerecundiȩ
fronte humo ꝓstratã di mergere ꝓeo quod dignũ con¬
fusionis ꝑpetrauit opus Deinde precepit. ut portet
confundit᷑ atq ignominiã depositionis suce lugens¬
angelo ephesi aecclesiae intercetera simile quidẽ seri¬
prima opera fac: Alio quin ueniam tibi : et mouebo cande¬
labrum tuũ delocoeius: Inangelo aecclesiae p̃positũ utiq
idem sacer dotẽ ostendit: iuxta malicchiã. qui dix̃. Labia
sacerdotis custodiunt sapientiã et legẽ requirunt deore eius.
quia angelus dñi ẽ. Prepositus ergo lapsus inuitium. ꝑeuan¬

Expanded text:
erusalem ostendit post poenitentiae satisfactionem pristinum posse restaurari honorem. Confundere inquit, o Juda, et porta ignominiam tuam. Et post paululum: Et tu, inquit, et filiae tuae revertimini ad antiquitatem vestram . Quod dixit, confundere, ostendit post confusionem, id est, peccati opus, debere quemque erubescere, et pro admissis sceleribus verecundam frontem humi prostratam demergere, pro eo quod dignum confusionis perpetraverit opus. 6. Deinde praecipit ut portet confunditur, atque ignominiam depositionis suangelo Ephesi Ecclesiae inter caetera simile quiddam scriprima opera fac: alioquin veniam tibi, et movebo candelabrum tuum de loco ejus. » In angelo Ecclesiae praepositum utique, id est sacerdotem ostendit, juxta Malachiam, qui dicit: « Labia sacerdotiquia angelus Domini est . » Praepositus ergo lapsus in vitium, per evan
Abbreviated transcription (Latin):
hominum pena erit eorũ qui p̃¬
ter peccatum quod originale traxerunt: nullũ
rabiliorẽ habebit dampnatione: quanto hic minore habut
miquitatẽ Nam omĩno negari non potest & iã ipsum¬
acternum ignem ꝓ diuersitate meritorũ quamiuis malorum
aliis leuiorem : aliis futuram eẽ grauiorẽ : Siue ipsius uis atq
ardor ꝓpena digna cuiusq uarietur: siue ipse aequaliter
ardeat. sed non aequaliter molestia sentiatur:
XLIII.
Contra eos qui scru pulosissime querunt. qualis habers potelg¬

Expanded text:
omni poena erit eorum qui, praeter peccatum quod originale traxerunt, nullum rabiliorem habebit damnationem, quanto hic minorem habuerit iniquitatem. aeternum lignem pro diversitate meritorum, quamvis malorum, aliis leviorem, aliis futurum esse graviorem: sive ipsius vis et ardor pro digna cujusque poena varietur, sive ipse aequaliter ardeat, etsi non aequali molestia sentiatur. CAPUT XLIII. Contra illos qui scrupulosissime quaerunt qualis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmea iniquitate ꝑeutier: Ignorabam qđ meo merito tudicos
quod istud udiciũ de mea sit in asticia Tu mihi manfestsq.
tumhi indicasti: Tu mihi notũ fecisti: Perte cognouis quod
mihi iam non est: Iam non est mihi ambiguum. lam non mͥ
est abscon ditum:
de est homo : Inde omnis ista calamitas: Inde est a cerbitas:
Inde est ista crux: Inde est ista poena. Inde ista erumna
quolibet fortuitu: Iste languor: proprius est: Ista egritudo
propriȩ iniquitatis est: An aliud tibi uidetur.: An aliter
AN aliud de putas.
Hil sane.

Expanded text:
mea iniquitate percutior, ignorabam quod pro meo merito judicor; quod istum judicium de mea sit injustitia, tu mihi manifestasti, tu mihi indicasti, tu mihi notum fecisti, per te cognovi; quodmihi jam non est, jam mihi non est ambiguum, jam mihi non est absconditum. 40. Inde est, homo, inde omnis ista calamitas, inde ista acerbitas, inde est ista crux, inde est ista poena, inde ista aerumnaquolibet fortuitu, iste languor propriae culpae est, ista aegritudo propriae iniquitatis est. An aliud tibi videtur? an aliter an aliud deputas? hil sane
Abbreviated transcription (Latin):
mere uiuendo Nec ignoro quia citius eliga t̾ diu uiuere sub
timore tot mortiũ : quã semel moriendo nullã deinceps formida¬
re: Sed aliud est quod carnis sensus infirmiter pauidus refugit: ali
ud quod mentis ratio diligent̃ enucleata uincit Mala mors pu¬
tanda non ÷: quã bonauita p̃cesserit Neq enim facit malã mortẽ.
nisi quod sequit᷑ mortẽ: Nonittiq multũ curandũ ẽ eis qui neces¬
sario moriuntur. ne idaccidat ut moriantur. sed moriendo qͦ
impurpura ebysso. horrenda illa genera mortiũ quid mor

Expanded text:
mere uiuendo. Nec ignoro quam citius eligatur diu uiuere sub mere uiuendo. Nec ignoro quam citius eligatur diu uiuere sub timore tot mortium quam semel moriendo nullam deinceps formidare. Sed aliuud quod mentis ratio diligenter enucleata convincit. Mala mors putanda non est, quam bona vita praecesserit. Neque enim facit malam mortem, nisi quod sequitur mortem. Non itaque multum curandum est eis qui necessario morituri sunt, quid accidat ut moriantur, sed moriendo quo in purpura et bysso, horrenda illa genera mortium quid mor
Abbreviated transcription (Latin):
labora nemoriaris. et piger fuit: Leuia deusiubet. ut in ȩternũ
uiuam: et oboedire neglegim. Non tibi deus dicit. ꝑde quicqͥd
habes ut uiuas.: exiguo tempore labora sollictus. da pauꝑib
unde habes: et uiues semꝑ sine labore securus: Accusant nos ama¬
tores uittie temporalis quã neccũ uolunt. nec quãdiu uolunt habent.
et nos in uicẽ nonaccusamus. ttmpigri. tam tepidi. ad ca pessendã
uitã aeternã : Iuam siuoluerimꝰ habebim : cum habuerimꝰ nori
amittimus Hanc autẽ mortẽ quam timem: &iã si noluerimus¬
habebimꝰ:. xII. De differentia timoris quare unusquisq explõ¬
ret. utrũ tolerabile sit illi plura mortiũ genera uiuendo. formidir¬
dare: animũ exhis quã contigerit sustinere::
uita ista finiatur. quando ille cui finitur iterũ mori non
cõitur : Cũ autẽ unicuiq mortaliũ sub cotidianis uitte huius casib
rũ uentura sit. quero utrũ satius sit unã ꝑ petimoriendo. an om̃s ti¬

Expanded text:
Labora ne moriaris; et piger fuit? Levia Deus jubet, ut in aeternum vivamus; et obedire negligimus. Non tibi Deus dicit, Perde quidquid habes, ut vivas exiguo tempore in labore sollicitus; sed, Da pauperi unde habes, ut vivas semper sine labore securus. Accusant nos amatores vitae temporalis, quam nec cum volunt, nec quamdiu volunt habent: et nos invicem non accusamus, tam pigri, tam tepidi ad capessendam vitam aeternam, quam si voluerimus habebimus, cum habuerimus non amittemus; hanc autem mortehabebimus. CAPUT XII. De differentia timoris, quare unusquisque exploret, utrum tolerabilius sit plura genera mortium vivendo formidare, an unam ex his, quae contigerit, sustinere. « uita ista finiatur, quando ille, cui finitur, iterum mori non cogitur? Cum autem unicuique mortalium sub cottidianis uitae huius casibusrum uentura sit, quaero utrum satius sit unam perpeti moriendo an omnes ti
Abbreviated transcription (Latin):
MNe quoq genus mendatii : sumopere fuge: nec casu. nec
studio loquaris falsum: nec ut per stes mentiri studeas: nec
qua libet fallatia uitã alicuius defendas: Caue mendatiũ i n omnibs¬
Omne qđ mendatiũ est : peccatũ. ẽ.: Omne : aueritate discordat : iniqͥtas ÷
leges scłi falsarios damnant Mendaces puniunt : fallaces pereuit:
Si mendatia ab hominis lege damnantur: Si fallatia humano
iuditio flectit᷑ : Si falsitas capitali poena conseribit᷑. quanto magis
inpunitus: Refuge ergo mendaciũ. dedina mendaciũ : Caue
falsũ. pure loquere num quã menciaris: esto uerax : Nullũ circum

Expanded text:
mne quoque genus mendacii summopere fuge; nec casu, nec studio loquaris falsum; nec ut praestes mentiri studeas; nec qualibet fallacia vitam alicujus defendas. Cave mendacium in omnibomne mendacium peccatum est. Omne quod a veritate discordat iniquitas est. 54. Leges saeculi falsarios damnant, mendaces puniunt, fallaces perimunt. Si mendacia apud homines lege damnantur, si fallacia humano judicio plectitur, si falsitas capitali poena conscribitur, quanto magis impunitus . 55. Refuge ergo fallaciam, declina mendacium; cave falsum, pure loquere, nunquam mentiaris, esto verax, neminem
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓdigiis darũ posse fieri xp̃ianum
non tu menscm. si intemperatis et asperis moribus
agat Temperatis autẽ et plucidis morib & iam absq
signorũ efficatia: & scm̃ et ꝑfectũ et dĩ hominẽ fie¬
ri. recte credimus:
sc̃s et iustus: caret peccato. Nec tamen
ex hoc desinit ẽẽ iustus uel sanctus cũ affectu teneat
scĩtutem:ͥ & ideo ueracit se om̃s sc̃ ꝓnuntiant pecca¬
tores. quia inuerittite habent quod plungant: et
si non reprehensione conscientiae: certe mobilitute
et mutubilitacte praeuaricatricis naturae

Expanded text:
digiis ciarum posse fieri Christianum, non tamen sanctum, si intemperatis et asperis moribus agat: temperatis autem et placidis moribus, etiam absque signorum efficacia et sanctum et perfectum Dei hominem fieri, recte credimus. sanctus et justus caret peccato, nec tamen ex hoc desinit esse justus vel sanctus, cum affectu teneatitatem. Et ideo veraciter se omnes sancti pronuntiant peccatores, quia in veritate habent 44 quod plangant; et si non reprehensione conscientiae certe mobilitate et mutabilitate praevaricatricis naturae
Abbreviated transcription (Latin):
filius cum adiuditium uenerit fatiendũ: om̃s pa¬
riter humanitatẽ eius etiusti et iniusti uisuri sunt: Duu¬
ra ꝓmictitur: Nam quod abiniustis tunc diuinitas eius
non uideatur: testatur esaias cum dicit Tollatur impius. ne
uideat maiestatẽ dni. E x quo aꝑtissime patet. quod reꝓbi tunc
humanitatẽ atiq xp̃i in qua uidicatus ẽ uidebunt. ut doleant:
diuinitatẽ uero eius nonuidebunt. ne gaudeant Quib enim
diuinitas ostenditur: utiq gaudium de monstratur.

Expanded text:
Filius cum ad judicium venerit faciendum, omnes pariter humanitatem ejus justi et injusti visuri sunt. Diva promittitur. Nam quod ab injustis divinitas ejus non videatur, testatur Isaias qui dicit: Tollatur impius, ne videat majestatem Dei . Ex quo apertissime patet quod reprobi tunc humanitatem ejus utique in qua judicatus est videbunt ut doleant; divinitatem vero non videbunt, ne gaudeant. Quibus enim divinitas ostenditur, utique ad gaudium demonstratur.
Abbreviated transcription (Latin):
priuentur : Sunfantes in ea resurrecturi credunt᷑. Ad
quam ꝓfecto eent siuiuerent.⁊ annis p̃cedentib ꝑuenturi: Quia
sinaturam resurrectio reparauit: aliquid de eẽ plenitudini na¬
turae non poterit Quod &iam p̃dictus doctor similiter fi¬
eri & dehis qui prouecta aetaite moriuntur : astruxit dicens:
rit. eti aetcite resurget. in qua uiuenis fuit: debilittite senectu¬
tis ablata. Aut si hoc magis congriuit illi hoc scło beato in quo
omnes sc̃ĩ sineulla beatitudinis suce defuncti uenturi sunt
ut aliqua a etcite differentia ibi futurasit: sic ibi erit ut
impedimento aut decori sine fine regnantib nonsit: Itẽq
subiungit: Quod de aecate diximus. hoc idẽ de statura:
licet intelligi
XXI. U trum aequales andiuersce
futurae sint stacurae uel figurae resurgentium corporum.
EST ATURA CORPORI¬

Expanded text:
priventur infantes, in ea aetate resurrecturi creduntur, ad priventur infantes, in ea aetate resurrecturi creduntur, ad quam profecto essent, si viverent, annis subsequentibus perventuri; quia si naturam resurrectio reparabit, aliquid deesse plenitudini naturae non poterit. » Quod etiam praedictus doctor similiter fieri et de his qui provecta aetate moriuntur astruxit, dicens: rit, ea aetate resurget in qua juvenis fuit, debilitate senectutis ablata. Aut si hoc magis congruit illi saeculo beato, in quo omnes sancti sine ullo beatitudinis suae defectu victuri sunt, ut aliqua aetatum differentia ibi futura sit, sic erit ibi, ut impedimento aut dedecori sine fine regnantibus non sit. » Itemque subjungit: « Quod de aetate diximus, hoc idem de statura licet intelligi. » CAPUT XXI. Utrum aequales an diversae futurae sint staturae vel figurae surgentium corporum, De statura corpori
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinaciter acuarie de hac questio¬
ne certantib beatissimus agustinus responsũ suũ
p̃bens dicit Sidixerimus ad dominici corporis mo
ram quam uel habuit iniuuentute. & iam sinͤex ẽ mortuus :
ic accipiamus dictum. ut nec infra nec ultra uiuenilẽ for¬
mam resurgant corpora mortuorũ. sed in eius aettite &
robore usq ad quã xpm̃ hic peruenisse cognouimus:
Circa triginta quippe annos: definierunt eẽ &iã scłi
huius doctissimi homines iuuentutẽ: Quae cũ fuerit spa¬
tio ꝓ prio terminata: inde iam hominẽ. inde trimente
xp̃i Resurgent ergo omnes tam magni corpore quã¬
uel erunt uel futuri erant aeccite iuuenili: quamuis nihil ob-¬
bit infirmitts: Unde & iam p̃dictus doctor: sequenter
ad iuingit: Si quis in eo corporis modo in quo defunetus ẽ
resurrecturũ unũ quẽq contendit: non ẽ cũ illo laboriosa
contradictione pugnandũ: Iulianus quoq pomerius: qͥd
de hoc senserit: non tacebo Sane ait de aecaite nichil eẽ

Expanded text:
tinaciter ac varie de hac quaestione certantibus, beatus Augustinus responsurum se perhibens dicit: « Siram, quam uel habuit in iuuentate, etiam si senex sit mortuus, i , . . . . . sic accipimus dictum, ut nec infra nec ultra juvenilem formam resurgant corpora defunctorum; sed in aetate et robore usque ad quam Christum hic pervenisse cognovimus. Circa triginta quippe annos definierunt etiam hujus saeculi doctissimi homines juventutem, quae cum fuerit spatio Christi. Resurgent ergo omnes tam magni corpore, quam erant, vel futuri erant aetate juvenili. Quamvis nihil obbit infirmitas. » Unde etiam praedictus doctor sequenter adjungit: « Si quis in eo corresurrecturum unumquemque contendit, non est cum illo laboriosa contradde hoc senserit  Libro de anima  non tacebo. « Sane, ait, de aetate nihil esse
Abbreviated transcription (Latin):
orũ considerasti. Qui quasi putredo consumendus sũ: et qua¬
si uestimentum quod cõmedit᷑ acinea: Sicut enim uestimentũ
dese exorti tinea cõmedit: ita homo insemetipso habet putre
donẽ dequa consummatur: Atq hocẽ quod unde consum matur
ut nonsit. Quod intelligi et aliter pocest: ex uoce temptati ho¬
minis dectur : qui quasi putredo consumendus sum: et quasi uesti¬
mentum quod comeditur atinea: Homo enim quasi putredo consu¬
mitur. dum carnis suae corruptione conteritur
da temptatio non aliunde sed asemetipsa nascitur. more tineae

Expanded text:
r? VERS. 28. Qui quasi putredo consumendus sum et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. - Sicut enim vestimentum de se exorta tinea comeditur, ita homo in semetipso putredinem habet de qua consumatur, atque hoc est ut non sit. Quod intelligi et aliter potest, si ex voce tentati hominis dicitur: Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia immunda tentatio non aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae
Abbreviated transcription (Latin):
sunt omia. incaritate sp̃s scĩ ineffabiliter ualeant uidere &
sum dici oporte  padisum ꝑadisorum:. III.

Expanded text:
sunt omnia, per caritatem spiritus sancti ineffabiliter ualeat uidere et si dici oportet, paradisum paradisorum. si