comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huius mundi sapientia ẽ: cor machinationib tegere.:⁊
sensum uerbis uelare. ⁊ q̃ falsa siit uera ostendere: que ue¬
ra sunt fallatia de monstrare: Haȩc nimirum prudentia
usu auiuenib scitur: hȩc apucris p̃cio dr̃: Hanc quisci¬
unt cet̾os despiciendo suꝑbiunt: hanc qui nescunit. sub¬
iecti ⁊ timidi in aliis mirantur: Quia ab eis hȩc eadẽ
duplicitatis iniquitas. nomine palliata diligitur dũ
mentis ꝑuersitas nrbanitas uocatur: Hȩc sibi obsequẽ¬
tib p̾cipit bonorum culmina querere :: ad epta tem.¬
poralis głe uanitate gaudę. ⁊ irrogata ab alizs mala¬
multiplicius.  cum tures suppetunt nullis resistentib
cede cum uirtutis possibilitas de est. quiequid exple
re ꝑmaliciam non ualet. hoc inpacifica bonitate simu
falsa de uitare ⁊ bona gratis exhibe. ⁊ mala libentius to¬
lerare quam facere. ⁊ nullam in uiriȩ ultionem quetere
ꝓurritate contumeliam lucrum putare: S uit̃ hȩc
iustorum simplicitas deridetur: quia ab hiuus num¬

Expanded text:
ia enim carnis est cor machinationibus tegere, sensum verbis velare, quae falsa sunt vera ostendere, quae vera sunt fallacia demonstrare. Haec nimirum prudentia usu a juvenibus scitur, haec a pueris pretio discitur. Hanc qui sciunt, caeteros despiciendo superbiunt; hanc qui nesciunt, subjecti et timidi in aliis mirantur, quia ab eis haec eadem duplicitas, aequitatis nomine palliata diligitur, dum mentis perversitas urbanitas vocatur; haec sibi obsequentibus praecipit bonorum culmina quaerere, adepta temporalis gloriae vanitate gaudere, irrogata ab alimultiplicius reddere, cum vires suppetunt nullis resistentibus cedere, cum virtutis possibilitas deest, quidquid explere per malitiam non valet, hoc in pacifica bonitate simulfalsa devitare, bona gratis exhibere, mala libentius tolerare quam facere; nullam injuriae ultionem quaerere, pro veritate contumeliam lucrum putare. Sed haec justorum simplicitas deridetur, quia ab hujus mun
Abbreviated transcription (Latin):
lauipas. eẽ. dt̃ & contempta Lampas quia interuis
lucet. contem pta quia exterius non lucet. Int ardet
fl amma caritatis: foris nulla gła resplendet de cornꝰ
ucet gͦ & despicitur quĩ flagrins uirtitib ab iectuꝰ
estimatar: Mentes quippe carnalium pensare hona
non ualent: insi que carnaliter uident: Huic ẽ quod
dauid scm̃. pat̾ ipse despexerat: quem ꝓpħs samue¬
lis ocłis oculis p̃sentare recusabat: Qui ad hunctioni
amiumerum sobolis explesset: cum magna desꝑatioe
respondit. Est puer paruulus: qui pascit ours. Q no
deducto ⁊ electo ꝓtinus audunt homo uidet infa¬
ciem: d̾s autem ꝑscrutatur cor Lampas gͦ cdauid
ꝑumocentiam furrat: s tamen ualde contempta.:
quia eatĩora cenentib non lucebat: Sciendum qͦq
ẽ: quod iustus qͥsq aut temporalem głam nonhab&.
aut lianc sub semetipso frangit sihabet. Ut honor
suo lib eminat: ne ei uinetus delectatione suecũbat.

Expanded text:
lampas esse dicitur, et contempta. Lampas, quia interius lampas esse dicitur, et contempta. Lampas, quia interius lucet; contempta, quia exterius non lucet. Intus ardet flamma charitatis, foris nulla gloria resplendet decoris. Lucet ergo et despicitur qui flagrans virtutibus abjectus aestimatur. Mentes quippe carnalium pensare bona non valent, nisi quae carnaliter vident. Hinc est quod David sanctum pater ipse despexerat, quem prophetae Samuelis oculis praesentare recusabat. Qui ad unctionis situs an numerum sobolis explesset, cum magna desperatione respondit: Est puer parvulus qui pascit oves . Quo deducto et electo, protinus audivit: Homo videt in facie, Deus autem perscrutatur cor . Lampas ergo David per innocentiam fuerat; sed tamen valde contempta, quia exteriora cernentibus non lucebat. Sciendum vero est quod justus quisque aut temporalem gloriam non habet, aut hanc sub semetipso frangit, si habet, ut honori suo liber emineat, ne ei victus delectatione succumbat.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fit: ut apud se tumidi tacentesq derideat: quos
abiectos ualde atq infimos ꝑsimplicitatem putant
ut electꝰ quisq qui ad et̾̃nam felicitatem ducitur. cont¬
nua hic aduersitate deprimatur: Non hunc rerum
habundantia fulciat ⁊ non dignitatum gła honora¬
bilem ostendat auilla ei obsequentum frequentia sup¬
petat: nulla himc humanis ocłis uestiũ pompa com¬
ponat. Acunctis uͦ despicabilis cernitur: et huuis
mund gr̃a indignus aestimatur S tam̃ ante
occulti iudicis oculos uirtutib emicat uite merta:
choruscat: honorari metuit: despici non refugit
Corpus continentia afficit: sola in ammo dilectiont
pinguescit: Mentem semꝑ ad patientiam prepaat.
& crectus pro iusticia. de ꝑceptis contumeliis exultat
Affiictis ex corde compatitur: de bonorum ꝓsꝑitatib
quasi de ꝓpriis letatar: Sacri t̾ib pabula inmente
sollicitiꝰ ruminat: & inquisitus aquolib&. eloqui
duppliciter ignorat:. bene itaq uisti suuplicitas: ez

Expanded text:
 fit ut apud se tumidi tacentesque derideant, quos abjectos valde atque infimos per simplicitatem putant.ut electus quisque, qui ad aeternam felicitatem ducitur, continua hic adversitate deprimatur, non hunc rerum abundantia fulciat, non dignitatum gloria honorabilem ostendat, nulla ei obsequentum frequentia suppetat, nulla hunc humanis oculis vestium pompa componat; a cunctis vero despicabilis cernitur, et hujus mundi gratia indignus aestimatur. Sed tamen ante occulti judicis oculos virtutibus emicat, vitae meritis coruscat, honorari metuit, despici non refugit; corpus continentia afficit, sola in animo dilectione pinguescit, mentem semper ad patientiam praeparat, et erectus pro justitia, de perceptis contumeliis exsultat, afflictis ex corde compatitur, de bonorum prosperitatibus quasi de propriis laetatur, sacri verbi pabula in mente sollicitus ruminat, et inquisitus quodlibet eloqui dupliciter ignorat. Bene itaque justi simplicitas et
Abbreviated transcription (Latin):
or mari. Ed d̾s excellior cęlo inferno profimdior
t̃ra langior. mani lacior. eẽ. describititr: tanto spi¬
ntaliter debet intellig: quanto de eo quicquan
ne fas est iuxta corporea limamenta sentiri: s cȩlo
ẽ excelsior: qui icircuin scrptione sui sp̃s cuncta
transeendit: Inferno profundior: quia transcẽdẽdo
subuehit: Terra longior: quia citature modũ ꝑlien¬
nitate sue ęt̾nitatis excedit: Man latior: qr reri
temporalnim fluctus sic regons possidec. it hos
subampoimoda potentiȩ suę presentia. coangustado

Expanded text:
 excelsior, inferno profundior, terra longior, marique latior esse describitur, tanto spiritaliter debet intelligi, quanto de eo quidquam nefas est juxta corporea lineamenta sentire. Sed coelo est excelsior, quia incircumscriptione sui spiritus cuncta transcendit; inferno profundior, quia transcendendo subvehit; terra longior, quia creaturae modum perennitate suae aeternitatis excedit; mari latior, quia rerum temporalium fluctus sic regens possidet, ut hos sub omnimoda potentiae suae praesentia coangustando
Abbreviated transcription (Latin):
quo requiescat: Tota et enuim spes in auctore figitur.
& ĩt irrisionum conuicia. solus interior testis implo.¬
ratur. ⁊ atq afflicti animus fit deo tanto ꝓximus: qͣnte
ditur:⁊ prefesus eaxteruis ad penetranda que intꝰ sunt
nundus liquatur: bent itaq munc dr̃ Quide¬
ridetur ab amico suo sic̃ ego: in uocabit dm̃.⁊ exaudier
cum: Quia bonorum menti dum praui ex probrant
ostendunt quem suorum actuum destem querant:
ue dum compuncta sese in precib accingit: inde in
ꝓfecto nuullum uirtutis meritumi in derrisione generat᷑
aal ⁊ enim sacerdotes clamosis hunc uocib implorãte.
derisi ab helia fuerant: cum dicebat: Clamate uoce
maior.⁊ ds enim ẽ: ⁊ forsitant loquitur an indiu̾sori
ẽ. S liȩc eis irrisio ad iurtutis usum non fuit: quia ꝑcul¬
pe meritum uenit. Promide. gͦ nunc dr̃ eͥ deridetur ab
amico suo sic̃ ego: innocabit dñi ⁊ exaudiet eum: Q iua

Expanded text:
quo requiescat. Tota etenim spes in auctore figitur, quo requiescat. Tota etenim spes in auctore figitur, et inter irrisionum convicia solus interior testis imploratur; atque afflicti animus fit Deo tanto proximus, quanditur, et pressus exterius, ad penetranda quae intus sunt mundius liquatur. Bene itaque nunc dicitur: Qui deridetur ab amico suo sicut ego, invocabit Deum, et exaudiet eum, quia bonorum menti dum pravi exprobrant, ostendunt quem suorum actuum testem quaerant. Quae dum compuncta sese in precibus accingit, inde intprofecto nullum virtutis meritum in derisione generatur. Baal etenim sacerdotes clamosis hunc vocibus implorantes, derisi ab Elia fuerant, cum dicebat: Clamate voce majori, Deus enim est, et forsitan loquitur, aut in diversorio est . Sed haec eis irrisio ad virtutis usum non fuit, quia per culpae meritum venit. Provide ergo nunc dicitur: Qui deridetur ab amico suo, sicut ego, invocabit
Abbreviated transcription (Latin):
cinictis sint nota que dicitis: de dictorum scientia.
singulanter cur tumetis: Quia gͥ elationem artogã¬
tium ad ȩqualitatis communionem reuocans. ꝑfecta cor¬
reptione redarguit : ad doctrinȩ minc scientia erũpit
Ut amici eius humilitate prius discerent: ueritatis põ¬
dera quam reuerenter audirent: SeoUI TUR.¬
Qui dendetur ab amico suo sic̃ ego: in uocabit dm̃ &
exuudiet eum: Sepe infirma mens cum debonis actibꝰ
aura humani fauoris excipitur: ad gaudia eatiora di¬
lutt iaceat quod foras audit: ita ut bentam non tam
fien quam dici leganacat. Uumnq inlaudrł sue
uocib inhiat: quod ec̃. eeꝑat relinquit: Inde gͦ adeo
dis iungitur: uñ indeo laudanda indebatur: Non¬
nimquam ui recto oꝑi aninius constanter uiititur.
et tamen humanis irrisionib urget᷑: Miranda agit.
& opprobria recipit: & qͥ erire foris ꝑ laudes potuit.
repulsus contumeliis ad semetipsum redit. & eo se
intus robustius in deo solidat quo foris non inuenit.

Expanded text:
cunctis sint nota quae dicitis, de dictorum scientia singulariter cur tumetis? Quia igitur elationem arrogantium ad aequalitatis communionem revocans, perfecta correptione redarguit, ad doctrinae nunc sententias erumpit, ut amici ejus humiliati, prius discerent veritatis pondera, quam reverenter audirent. Sequiturrevocat, quia tumere valde quasi de singularitate eritum. --Saepe infirma mens, cum de bonis actibus aura humani favoris excipitur, ad gaudia exteriora deenter resoluta jaceat, quod foris audit; ita ut beatam non tam fieri quam dici se gaudeat. Cumque laudis suae vocibus inhiat, quod esse coeperat relinquit. Inde ergo a Deo disjungitur, unde in Deo laudanda videbatur. Nonnunquam vero recto operi animus constanter innititur, et tamen humanis irrisionibus urgetur: miranda agit, et opprobria recipit; et qui exire foras per laudes potuit, repulsus contumeliis, ad semetipsum redit; et eo se intus robustius in Deo solidat, quo foris non invenit
Abbreviated transcription (Latin):
tingit. ut cum ꝑtumorem mens in altum ducitur: inde¬
pectu omnium ⁊ sui ammiratione subleurtur: In cogi¬
tatione et eium ꝓpris fauores oriuntur: sibiq de sin.¬
gulantatt sapientię blanditur ipsa fatuitas: P ensat ca
que audierit: ac uerba que profert.⁊ mirat̾ sita ⁊ ridet
aliena: Q gͦ solum se saꝑe aestimat. ⁊ quis aliud quani eã
dem hanc se cum morari sapientiam putat: Nam ꝗͣ ad
ẽẽ. aliis abiunt: soli sib hanc tribuens profecto intra
tempora sue breuitatis claudit: Pensandum ẽ uerã
uir sc̃s quanta discritione utitur. ut amicorum suꝑ¬
bientiu arrogantia comprimatur: cum ꝓtinꝰ ad iũg

Expanded text:
aepe contingit ut cum per tumorem mens in altum ducitur, in despectum omnium et sui admirationem sublevetur. In cogitatione etenim proprii favores oriuntur, sibique de singularitate sapientiae blanditur ipsa fatuitas. Pensat ea quae audierit, ac verba quae profert; et miratur sua, ridet aliena. Qui ergo solum se sapere aestimat, quid aliud quam hanc eamdem secum mori sapientiam putat? Nam quam adesse aliis abnuit, soli sibi hanc tribuens, profecto intra tempora suae brevitatis claudit. Pensandum vero est vir sanctus quanta discretione utitur, ut amicorum superbientium arrogantia comprimatur, cum protinus adjung
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ adlucra inhiat: semꝑ udelicet damna formidat:
uius enim ꝑceptione reficitur: eis ꝓculdubio et amis¬
sione sanciatur. & quo obligatus mutabilib ac ꝑtturis
inheret: eo longe uiifimis ab arce securitatis iacet: At
contra quisquis in solo ȩt̾ntatis desidio figitur: nec
ꝓsꝑitate attollitur. nec aduerfitare quassatur Dñ ml
habs inmundo quod apperat: nil est ꝰ de mundo ꝑti¬
mescat: Hine et enim salomon ait: Non contestabit
iustum: quicquid ei accia̾it: Hmc iterum dicit. Iust̾
qͣsi leo confidens: absq t̾nre qmescet Bene itaq minc¬
quisq ase plemus pauorem. qm ex mundo ẽ. abicit.
tanto insemetipso uerius munds concupiscentiam
itineit: Annon absq t̾rore paulus incorde requieuer
qui dicebat certunsum enim quia neq miors nrq unta.
rreq angłi. nẽq pͥncipatꝰ. neq instantia. neq futura.
neq fortitudo. neq latitudo. neq ꝓfimdnm. neq

Expanded text:
semper ad lucra inhiat, semper videlicet damna formidat. semper ad lucra inhiat, semper videlicet damna formidat. Cujus enim perceptione reficitur, ejus rei procul dubio et amissione sauciatur; et quo obligatus mutabilibus ac perituris inhaeret, eo longe in infimis ab arce securitatis jacet. At contra quisquis in solo aeternitatis desiderio figitur, nec prosperitate attollitur, nec adversitate quassatur; dum nil habet in mundo quod appetat, nihil est quod de mundo pertimescat. Hinc etenim Salomon ait: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc iterum dicit: Justus quasi leo confidens absque enius a se pavorem qui ex mundo est abjicit, quanto in semetipso verius mundi concupiscentiam vincit. Absque terrore Paulus in corde requiescebat, qui dicebat: Certus sum enim, quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus, neque instantia, neque futura, neq
Abbreviated transcription (Latin):
iudex: Quia enim contra mala tranfitoria sine defec¬
tu certauerat: de mansuris nimirum gaudiis sine du
potest: Sȩpe namq rebus transitoriis occupati : pensare
negligims ꝑ quanta peccamus: S si reducto considatiõi:
oculo adsinum cordis t̃renȩ cogitationis agger excuti¬
tur: quicquid inmente latebat inuenitur. Uñ sc̃ un
ammorum latebras ꝑscrutar non desimit: sese sub¬
tiliter in dagantes t̾renarum rerum curas abiciunt:
t effossiss plene cogitationib cum nullo se reatu crimi¬
ins morderi de prehendunt: uelut instrato cordis a¬
pud se securi requuescunt: Latere quoq abhuius uitȩ
actib appetunt .⁊ semꝑ sua consid̾ant: ⁊: cum loco re¬
giinis minime constringuntur. uidicare quȩ aliena
sunt recusant: Esfoss gͦ securi dormiunt: quidũ suã
intima uigilanter penetrant. alab oriosis se buius mun¬
d ouerib sub quirtis ocio occultant: ñ ⁊ adlnic
p̃sentem głam quent: ꝓfecto despectum nietuit: eͥ

Expanded text:
judex . Quia enim contra mala transeuntia sine defectu certaverat, de mansuris nimirum gaudiis sine dubpotest. Saepe namque, rebus transitoriis occupati, pensare negligimus per quanta peccamus; sed si, reducto considerationis oculo, a sinu cordis terrenae cogitationis agger excutitur, quidquid in mente latebat invenitur. Unde sancti viri animorum latebras perscrutari non desinunt, sese subtiliter indagantes, terrenarum rerum curas abjiciunt, et, effossis plene cogitationibus, cum nullo se reatu criminis morderi deprehendunt, velut in strato cordis apud se securi requiescunt. Latere quoque ab hujus mundi actibus appetunt, semper sua considerant, et cum loro regiminis minime constringuntur, judicare quae aliena sunt recusant. Effossi ergo securi dormiunt, quia dum sua intima vigilanter penetrant, a laboriosis se hujus mundi oneribus sub quietis otio occultant. Unde et adhuc sentem gloriam quaerit, profecto despectum metuit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
gor ad uesꝑum surgit: quia quanta sib claritas ma
scriptum est: Tmenti dominum. bene erit in eatre¬
mis: Hnic ꝑpsalimstam dr̃: Cum dederit dilectis
suis somnun: liec ẽ hereditas dñi : Qi in huns
quoq uite adhnc certamine positus cum se consũp¬
tuni putauerit ut lucifer oritur: quia foris cadens
intus innouatur: & quo magis ea terius aduersa
tolerat: eo uberius uirtutum lumine in terius coru̾cat
aulo attestante qui ait: S. licet is qui foris ẽ. nrͣ ho¬
mo corrunipitur: tamen is qui intus ẽ re nouatuu

Expanded text:
gor ad vesperum surgit, quia quanta sibi clarigor ad vesperum surgit, quia quanta sibi clariscriptum est: « Timenti Dominum bene erit in extremis . » Et Psalmista: « Cum dederit dilectsuis somnum, haec est haereditas Domini . Qui in hujus quoque vitae adhuc certamine positus, cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia foris cadens, intus innovatur; et quo magis exterius adversa tolerat, eo uberius virtutum lumine interius coruscat, Paulo attestante, qui ait: Sed licet is qui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus
Abbreviated transcription (Latin):
Mox ingaudio ꝓuectis atcolitur: que nlter tenptanta
peius cadeit ex desꝑatione cogebatur: Sine cogitatio.¬
nis certamine presentia despieit: sine dubitationis ob:¬
taculo de uentura. retributione confidit. Iustꝰ gͦ cum
se consumptum putauerit ut luctfer oritur: quia mox
ut tenebrescere temptationum calrgine ceꝑit: adlucem.
grẽ reformatur: & inse ipso iubnstrat. diem iusticie
qui casurus panlo ante timuit noctem culpe. Recto
cia. nͥ sequentis iudicis claritatem clamat: In eorum
naniq animratione conspicimus : quid de maiestate
suorum morib ammiramur: Quia gͥ bonorum uita
in consideratione sua ocłis nr̃is uimꝰ ueritatis õbicit:
clarus ad nos lucifer aute solem uenit: Screndum nͦ¬
dullitus diligunt: in infimis dura patiuntur: Sed
nfine gaudii lumen inueniunt: quod hab̾e in hoc
dr̃. Et quasi meridianus fulgor: consurget tͥ ad uesꝑũ
tenebris nfme deuoratur: Iusto autẽ meridiamis ful¬

Expanded text:
Mox in gaudium profectus 355 attollitur, quae inter tentamenta Mox in gaudium profectus 355 attollitur, quae inter tentamenta pejus cadere ex desperatione cogebatur. Sine cogitationis certamine praesentia despicit, sine dubitationis obstaculo de ventura retributione confidit. Justus ergo cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia mox ut tenebrescere tentationum caligine coeperit, ad lucem gratiae reformatur, et in se ipso monstrat diem justitiae, qui casurus paulo ante timuit noctem culpae. Rectetia nisi sequentis judicis claritatem clamat? In eorum namque admiratione conspicimus quid de majestate suorum moribus admiramur. Quia igitur bonorum vita in consideratione sua oculis nostris vim veritatis objicit, clarus ad nos lucifer ante solem venit. 35. Jusdullitus diligunt, in infimis dura patiuntur; sed in fine gaudii lumen inveniunt, quod habere in hoc phar dicitur: Et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperum. tenebris in fine devoratur. Justo autem meridianus ful
Abbreviated transcription (Latin):
namq tot temptamenta nos obsident: ut ipsa nos
eorum numerositas pęne ad lapsum desꝑationis in¬
dolens. s quasi iam ⁊ asensu doloris aliena frangit᷑.
& enumerare non ualet quanto cogitationum tu¬
multu uastatur: Ruituram se ꝑ monienta conspi¬
cit: eiq nre arma repugnationis arripiat grauius me¬
ror ipse contradicit: Circum ductos quolib& ocło.
obscuritas obsidet: et cum uisum tenebre semꝑ
imprdiant mens tamen nil aliud quam tenebra:
udet S apud miscricordem iudicem sepe hȩc ip¬
sa quȩ adnisum quoq orationis agrauat: ꝓnobis sub¬
tiluis tristicia exorat: Nam meroris nr̃i caliginem cõ¬
ditor conspicit: et subtracti luminis radios refundit.
Ita ut erecta ꝓtinus ꝑdona mens igeat: quã paulo
ante de certantia uicia. suꝑbiȩ casce de primebant:
o torporis pondus discutie: atq ad contemplatiois
lumen post ꝑturbationis sur tenebras erumpit.

Expanded text:
namque tot tentamenta obsident, ut ipsa nos namque tot tentamenta obsident, ut ipsa nos eorum numerositas pene ad lapsum desperationis indolens, sed quasi jam et a sensu doloris aliena, frangitur, et enumerare non valet quanto cogitationum tumultu vastatur. Ruituram se per momenta conspicit, eique ne arma repugnationis arripiat gravius moeror ipse contradicit. Circumductos quolibet oculos obscuritas obsidet, et cum visum tenebrae semper impediant, moesta mens nihil aliud quam tenebras videt. Sed apud misericordem judicem saepe haec ipsa, quae adnisum quoque orationis aggravat, pro nobis subtilius tristitia exorat. Nam tunc moeroris nostri caliginem conditor conspicit, et subtracti luminis radios refundit, ita ut erecta protinus per dona mens vigeat, quam paulo ante decertantia vitia superbiae calce deprimebant. Mox torporis pondus discutit, atque ad contemplationis lumen post turbationis suae tenebras erumpit.
Abbreviated transcription (Latin):
iute miserias aquis p̃tereuntib comparat: quia
calamitas transiens electi mentem nequaquã
ni concussionis subruit . ⁊ s tam̃ tactu meroris
in fundit: Nam madet quidem ꝑcruorem uuln̾is.
osic asuȩ certitudine non frangitur salutis s ępe
autem non solum flagella atterunt: s in unius¬
cuuisq iusti animo. malignorum quoq sp̃uum tẽp¬
tamrnta crassantur. Ut eaterius ex ꝑcussione
doleat: & intꝰ aliquatenus extemptatione frigeᷤ¬
eat: S neqͣquam gr̃a deserit: que quo nos duri
ex dispensatione ꝑ cutit. eo amplius expietate cus¬
todit: Nani cuiñ tenebrescere ꝑtemptationem ceꝑ¬
. sese iterum lux int̾na suecendit: Wñ ⁊ subdit᷑¬
⁊ quasi meridiamis fulgor: consurget tͥ adue̾ꝑ¬
um: F ulgor quippe meridianus inuesꝑe. ẽt uir¬
tutis renouatio in temptatione Vti repentino ca¬
ritatis feruore mens uigeat: que: iamiamq lam̃
consumptum putaueris: orieris ut lucifer Sepe

Expanded text:
vitae miserias aquis praetereuntibus comparat, quia vitae miserias aquis praetereuntibus comparat, quia calamitas transiens, electi mentem nequaquam vi concussionis obruit, sed tamen tactu moeroris infundit. Nam madet quidem per cruorem vulneris, etsi a suae certitudine non frangitur salutis.  Vet. XX.  Saepe autem non solum flagella atterunt, sed in uniuscujusque justi animo malignorum quoque spirituum tentamenta grassantur, ut exterius ex percussione doleat, et intus aliquatenus ex tentatione frigescat. Sed nequaquam gratia deserit, quae quo nos durius ex dispensatione percutit, eo amplius ex pietate custodit. Nam cum tenebrescere per tentationem coeperit, sese iterum lux interna succendit. Unde et subdit quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperum. - Fulgor quippe meridianus est, in vespere virtutis renovatio in tentatione, ut repentino charitatis fervore mens vigeat, quae jam lumen consumptum putabis, orieris ut Lucifer. - Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
pretereunt non recordaberis: Mala uite presentiᷤᷤ tanto
aurius amius sentit: quanto pensare bonum quod
sequitur negligĩt: & quo non uult p̃mia considafe
que restant grauia estanat. eẽ. quȩ tolerat. AU
& contra flagełll ictum eogitatio ceca conquerit᷑.÷
et q̃si infimta calamitas creditur. quȩ dieb cursu
labentib quotidie finitur: At si semel quisq ad et l¬
na se erigat. atq mliis que in comimutabiliter ꝑma¬
nent oculum cordis figat: ꝓpe iil. eẽ. Iuc conspieit
quicquid adfinem currit: P resentis uitȩ aduersa
tolerat:. s quasi uichil. eẽ. omne quod labitur pen¬
sat: Quo enim se in ternis gaudris robustius inserit:
eo munus eaternis dolorẽ sentit. Unde sophar
nequaquami ueritus ausu temerario docere. meli¬
orem exhortat᷑ ad iusticiam: & de monstrat quã
nulla iusti oculis uideatur pęna.: Acsi aꝑte dicat:
i degustes gaudium quod intus ꝑmanet: leue fit
omne ꝓtinus quod foris. dolet: Bene autem p̃set̃is

Expanded text:
eterna bona cogitanti. --Mala vitae praesentis tanto durius animus sentit, quanto pensare bonum quod sequitur, negligit; et quo non vult praemia considerare quae restant, gravia aestimat esse quae tolerat. Unde et contra flagelli ictum cogitatio caeca conqueritur, et quasi infinita calamitas creditur, quae diebus cursu labentibus quotidie finitur. At si semel quisque ad aeterna se erigat, atque in his quae incommutabiliter permanent oculum cordis figat, prope nihil esse hic conspicit quidquid ad finem currit. Praesentis vitae adversa tolerat, sed quasi nihil esse omne quod labitur pensat. Quo enim se internis gaudiis robustius inserit, eo minus exterius dolores sentit. Unde Sophar nequaquam veritus ausu temerario docere meliorem, exhortatur ad justitiam, et demonstrat quam nulla justi oculis videatur poena. Ac si aperte dicat: Si degustas gaudium quod intus permanet, leve fit protinus omne quod foris dolet. Bene autem praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o iħu dño nr̃o Cuius uidelicet fortitudo caritatiᷤ.
nerti scȩ̃ ȩccłiȩ uoce laudatur: cum ꝑcanticorum canti¬
nimirum mentem qͣm sentel ceꝑit. a delectatione mũ¬
reddit: S inter hȩc sciendum ẽ: quo prau cum recta
p̃dicant. ualde difficile. ẽ. ut ad hoc quod taciti amb¬

Expanded text:
 relaxare: cujus videlicet fortitudo charitatis vera sanctae Ecclesiae voce laudatur, cum per Canticorum Cantisine dubio mentem quam semel coeperit a delectatione muned inter haec sciendum est quod pravi cum recta praedicant, valde difficile est ut ad hoc quod taciti ambi
Abbreviated transcription (Latin):
taneum ⁊ leue tribulationis nr̃e supramodum: in
sublimitate. et̃num głȩ pondus oꝑatur inobis:
t notandum quod nrquaquam cum consumptus fue¬
ris. s. cum te consumptum putaueris dicit: Quia et
quod indemus in dubictate ẽ: & quod sꝑamus Ince¬
titudine. Uñ ⁊ ndem paulus nanse con sumptum
nouerat: s pauelut: Qui &. madiersa tribulationũ
dentes Sic̃ egentes: multos autem locupletantes Sci¬
endum quoq ẽ: quod bonorum mens quo duriora
purritate tolerat. eo et̃itatis p̃mia certius sꝑat: Uñ¬
apte subditur:Et habebis fidutiam: ꝓposita tͥ
spe: Tanto namq spes in. dm̃ solidior surgit: quanto
pro illo quisq grauiora ꝑtulerit: Quia nequa quã
retributionis gaudium de eg̃nitate colligitur: quod
ñ hic prius pia tribulatione semiuatur : lrme enim¬
ꝑ psalmistam dr̃: E untes ibant et flebant: mitcẽte
senuna sua: Uenientes autem urnient in exultati¬
one: portantes manipulos suos. Hinc paulus ait

Expanded text:
tribulationis nostrae supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis . Et notandum est quod nequaquam, cum consumptus fueris, sed dum te consumptum putaveris, dicit: quia, quod non videmus in dubietate est, et quod speramus in certitudine. Unde et idem Paulus non se consumptum noverat, sed putabat; quia et in adversa tribulationum dentes; sicut egentes, multos autem locupletantes . Sciendum vero est quod bonorum mens, quae duriora pro veritate tolerat, aeternitatis praemia certius sperat. VERS. 18. Et habebis fiduciam, proposita tibi spe. - Tanto namque spes in Deum solidior surgit, quanto quisque pro illo graviora pertulerit, quia nequaquam retributionis gaudium de aeternitate colligitur, quod non hic prius pia tribulatione seminatur. Hinc per Psalmistam dicitur: « Euntes ibant et fiebant, mittentes semina sua. Venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos . » Hinc Pau
Abbreviated transcription (Latin):
Q uia gͥ nuncꝰ ꝑ tribulationrmn seritur ut post gaudis
fructus metatur: tanto maior fidutia mentem robo¬
rat. quanto hanc sfortior proutntate afflictio angus
curus dormies: Sic̃ enim malis p̃sens securitas laborẽ.
ita bonis presens labor ꝑpetuam securitatem parit: Uñ¬

Expanded text:
Quia igitur nunc per tribulationem seritur, ut post gaudii fructus metatur, tanto major fiducia mentem roborat, quanto hanc fortior pro veritate afflictio anguscurus dormies. - Sicut enim malis praesens securitas laborem, ita bonis praesens labor perpetuam securitatem parit.
Abbreviated transcription (Latin):
sese iterum ad oꝑationem fundunt. Ut inhis quȩ iux
ta sibi sunt se exercẽdo reuoutant: & suꝑse rursinn
surge contemplando conualescant: Sdum hȩc eadẽ
contemiplatio more debito ꝑ temporum interualla
repetitur: in deficienter ꝓ ealdubio et in eius solidi¬
tate ꝑsistitur. Qina et si infirmitaris. suȩ pond̾e suꝑtta
natib reparita comp̃hendit Nec stabilitae. suami
mea ꝑdidisse dicenda ẽ: a qua ⁊ si semꝑ defficit: bãc
& cum ꝑddiderit semꝑ in quirit: Sse. auirum due¬

Expanded text:
sese iterum ad operationem fundunt; ut in his quae sibi sese iterum ad operationem fundunt; ut in his quae sibi juxta sunt se exercendo refoveant, et super se rursum surgere contemplando convalescant. Sed dum haec eadem contemplatio more debito per temporum intervalla repetitur, indeficienter procul dubio et in ejus soliditate persistitur, quia etsi infirmitatis suae pondere superata natibus reparata comprehendit. Nec stabilitatem suam in ea perdidisse dicenda est, a qua etsi semper deficit, hanc et cum perdiderit semper inquirit. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
securus cogitat ętimm quod t̾ribiliter in tentat: Sciẽ¬
deficientes labimur.: atq adhȩe magnis conatib ꝑ
interualla temporum reformamur. In hac̾tiua et
enim uita sinȩ defectu mrns figitur: a contemplati¬
ua autem infirmitatis sue ponde uicta lassatur:
lla quippe tanto firmius durat: quanto aduicina
se erga utilitatẽ ꝓaeimi dilatat. hȩc. tanto cęleriꝰ
labitur: quanto et carnis claustra transgrediens. suꝑ
semetipsam ire conatur. Illa ꝑplana se dirigit. et iden¬
co pedem oꝑis robustus figit: hȩc autem quo suꝑse
alta appetit : ad se cicius fessa descendit. Quod bene
ac breuiter iez echiel insinuat: cum eorum que uidat
cum ꝑcollatam sibi acciue uite gr̃am erroris inas de¬
serunt. redire ad mala mund nesciunt q̃ reliquerunt
cum uͦ ꝑ contemplationis aciem. & abhac se eadem
actiua uita suspendunt : eunt et redeunt: Quia pħ
quod dui ꝑsistere minime in contemplatione sufficiũt

Expanded text:
securus etiam cogitat quod terribiliter intentat. securus etiam cogitat quod terribiliter intentat. deficientes labimur, atque ad haec magnis conatibus per intervalla temporum reformamur.  Vet. XIX.  In activa etenim vita sine defectu mens figitur, a contemplativa autem infirmitatis suae pondere victa lassatur. Illa quippe tanto firmius durat, quanto ad vicina se erga utilitatem proximi dilatat; haec tanto celerius labitur, quanto et carnis claustra transgrediens, super semetipsam ire conatur. Illa per plana se dirigit, et idcirco pedem operis robustius figit; haec autem quo super se alta appetit, ad se citius fessa descendit. Quod bene ac breviter Ezechiel insinuat, cum eorum quae cum serunt, redire ad mala mundi nesciunt quae reliquerunt; cum vero per contemplationis aciem ab hac se eadem activa vita suspendunt, eunt et redeunt, quia per hoc quod diu persistere minime in contemplatione sufficiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
imponi salutis medicamiua nequeunt: nͥ ferrum a
ut̃as hinc ammouet dicens: Cum ftabitis ad orandum
ait: Date ⁊ dabitur uobis: Dimittite ⁊ d̾imittetur uob
Uinc constitutioni postulationis. conditionẽ posuit pie
compucti petimius: hoc primum cum ꝓ xino conu̾si
fatiamus. ⁊unc uͦ uere sine macula fatiem leuamus
cum nec nos ꝓhibita mala committinius: nec ea qͦ
in nobis commissa sunt ex proprio zelo retinemus
iaui namq mens mã orationis suȩ tempore confusi¬
one de primitur: si hanc aut sua adhuc oꝑatio inqͥ
nat: aut alienȩ nequiciȩ seruatꝰ dolor accusat: Qnȩ
duo quisq dum teriẽritꝰ ad ea q̃ subnixa sunt ꝓtinꝰ
liber exurgit: SeeuituR. Q T̃ eris stabilis: &.
nou timebis. Quia ninurum tantominus uidicem
trepidat: quanto inbonis actib solidius stat: Timorẽ
quippe suꝑat: qr stabilitatem seruat: qnia dum solli¬
citus studet pagere quod mansuete conditor imꝑat.:

Expanded text:
imponi salutis medicamina 353 nequeunt, nisi ferrum a imponi salutis medicamina 353 nequeunt, nisi ferrum a vestra . Hinc admonet, dicens: Cum stabitis ad orandumait: Date, et dabitur vobis; dimittite, et dimittetur vobis . Hinc constitutioni postulationis conditionem posuit pietcompuncti petimus, hoc primum cum proximo conversi faciamus. Tunc igitur vere sine macula faciem levamus, cum nec nos prohibita mala committimus, nec ea quae in nos commissa sunt ex proprio zelo retinemus. Gravi namque mens nostra orationis suae tempore confusione depnat, aut alienae nequitiae servatus dolor accusat; quae duo quisque dum terserit, ad ea quae subnixa sunt protinus liber exsurgit. Et eris stabilis, et non timebis; quia nimirum tanto minus judicem trepidat, quanto in bonis actibus solidius stat. Timorem quippe superat, qui stabilitatem servat, quia dum sollicitus studet peragere quod mansuete conditor imperat,
Abbreviated transcription (Latin):
mens adstudia orationis erexerit: earum rerum
inagines reuerberata patitur quib libenter pri
ociosa p̃mebat᷑ & quasi iam faciem anima ad dm̃
leuare non sufficit: quia uise nimirum. inquinata
pamur.⁊ cumq post liȩc studio oranonis in ten
mersit: & in p̾ce facies munda non ostenditur:
qr cogitationis infimȩ luto maculatur Nõ mĩꝗͣ
que peccate nr̃ aminis sollicitins metuit.: eo districtiꝰ
ħ quod̾ inse ab alio. delinquitur abhorresoit  Uñ fi
ut inurniatut quisꝙ. tardus aduemam: quo ꝓficẽde
repperir de terius potest. que inconspectu uidicis.
caritatem non inquinat s necat : Nitam quippe amimę
quelib& culpa polluit : seruatus uͦ contta ꝓrimum
dolor occidit:. Menti namq ut gladnus figitur. mu¬
crone illnis ipsa uscerum occulta ꝑforantur & scilieet¬
atransfixo corde si prius non educitur. mehil in p̃cib̾.
diuine opis obturtur: Quia ⁊ uulneratis membris

Expanded text:
mens ad studia orationis erexerit, earum rerum mens ad studia orationis erexerit, earum rerum imagines reverberata patitur, quibus libenter prius otiosa premebatur; et quasi jam faciem anima ad Deum levare non sufficit, quia in se nimirum inquinata mpamur. Cumque post haec studio orationis intendmersit; et in prece facies munda non ostenditur, quia cogitationis infimae luto maculatur.  Vet. XVIquo peccare noster animus sollicitius metuit, eo districtius hoc quod in se ab alio delinquitur abhorrescit. Unde fit ut eo inveniatur quisque tardus ad veniam, quo proficiendo reperiri deterius potest, quae in conspectu judicis charitatem non inquinat, sed necat? Vitam quippe animae quaelibet culpa polluit, servatus vero contra proximum dolor occidit. Menti namque ut gladius figitur, et mucrone illius ipsa viscerum occulta perforantur. Qui scilia transfixo corde, si prius non educitur, nihil in precibus divinae opis obtinetur, quia et vulneratis membris
Abbreviated transcription (Latin):
prius in oratione de fleat quod errauit: Quatimis
erroris macula dimi flet̾ib tergitur in petitione fra
cordis faties ab muctore munda uideatur S. curãduĩ
nimis ẽ: uc adhoc rursus proruat. quod se mundasse
fietibus exultat. Ne dum᷑ plorata iterum culpa
committitur: in conspectu iusti iudicis ipsa ętiam
lamenta leingẽt᷑: Sollerter quippe debemus me¬
minisse quod dr̃. Ne tteres uerbum: in tua oratiõe
Quo udelicet dicto. uir sapiens ne quaquam nosx
hibet sepe urniam petere: s culpas iterire: Acsi
aꝑte dicat: Cum malegesta de fleueris: neqͣquam
rursimi facias quod inprecib iterum plangas. Ut
nis semꝑ tempora deb& sollicite conspici. qͥeqͥd
potest in oratione reprobari: Talemq se mens &
cum aboratione cessat ea hib̃e festinet: qͣlis appare¬
re iudici mipso orationis tempore exoptat: Sepe
naniq unmunda quedam uł illicita in anmo uei¬
timis: quotiens aprecibus uacannis: S cum se

Expanded text:
prius in oratprius in oraterroris macula cum fletibus tergitur, in petitione sua cordis facies ab auctore munda videatur. Sed curandum nimis est ne ad hoc rursus proruat quod se mundasse fletibus exsultat, ne dum deplorata iterum culpa committitur, in conspectu justi judicis ipsa etiam lamenta levigentur. Solerter quippe debemus meminisse quod dicitur: Ne iteres verbum in oratione tua . Quo videlicet dicto vir sapiens nequaquam nos prohibet saepe veniam petere, sed culpas iterare. Ac si aperte dicat: Cum male gesta defleveris, nequaquam rursus facias, quod in precibus iterum plangas. 29.nis semper tempora debet sollicite conspici quidquid potest in oratione reprobari; talemque se mens et cum ab oratione cessat exhibere festinet, qualis apparere judici in ipso orationis tempore exoptat. Saepe namque immunda quaedam vel illicita in animo versamus, quoties a precibus vacamus. Sed cum se
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe erratur Que cum ꝑfecte duo hȩc tergimus: ad dm̃
statim sine macula fatiem leuamus: In terna quippe
facies hominis: mens est: In qua nimirum recog¬
nõscimur: ut ab auctore nr̃o diligamur: Quam scisicet
faerem leuare est: in dñi animum ꝑ stuctia orationis
attollere: s elenatam faciem macula in quinat: si in¬
tendentem mentem reatꝰ sui conseientia accusat: &a
ab spei fidutia protinus frangitur.: si intenta p̃cibus
miniscitur nolleise adhuc. facere quod diuinitus audi
tiernnus ab eo accipiemins:. hĩt salomon ait. Qui
auertit aurem suam nr auidiat legem: oratio eiꝰ erit
execrabilis: Cor qͥmipe nos in praone rephendit: cũ
resistere se preceptis snis quemi postulat memmit
it oratio fit a recrabilis: cum acensura auertitur leg
uia. dignum ꝓfecto. ẽ: ut ab eius beneficiis sit qui¬
q extianeus⁊ cuius nimirum ussionib non uult
ct᷑. subieetꝰ: Qna inre hoc ẽ. salubre remedium: ut
cum se meis ex memoriã culpę reprehendit.⁊ hoc

Expanded text:
si desit. --Quae si perfecte duo haec tergimus, ad Deum statim sine macula faciem levamus. Interna quippe facies hominis mens est, in qua nimirum recognoscimur, ut ab auctore nostro dirigamur. Quam scilicet faciem levare est in Deo animum per studia orationis attollere. Sed elevatam faciem macula inquinat, si intendentem mentem reatus sui conscientia accusat, quia a spei fiducia protinus frangitur, si intenta precibus miniscitur nolle se adhuc facere quod divinitus audivtierimus ab eo accipiemus . Hinc Salomon ait: Qui avertit aurem suam, ne audiexsecrabilis . Cor quippe nos in petitione reprehendit, cum resistere se praeceptis ejus quem postulat meminit, et oratio fit exsecrabilis, cum a censura avertitur legis, quia dignum profecto est ut ab ejus beneficiis sit quisque extraneus cujus nimirum jussionibus non vult esse subjectus. Qua in re hoc est salubre remedium, ut cum se mens ex memoria culpae reprehendit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uideat intendendo quod appetat: et succũbendo in
cogitatione toleret quod erubescat: De cęlo quippe
lux oritur: infermis autem tenebris possidetur In
unum gͦ cȩlimi infermisq redigitur: cum mens q̃
iam lucem patriȩ suꝑne consid̾at. ȩtiam de carniꝰ bello
tenebras occultę temptationis portat: Certe iam paułꝰ
tereii cęl culmen ascendat: iam paradis secreta cog¬
nourrat: et tamen adhuc carnis bella tolerans. genie¬
bat dicens: Uideo aliam legem in membris meis. re¬
pugnantem legi mentis meȩ: et captiuum me ducẽtẽ
in lege peccati. q̃ ẽ. in membris meis Qd gͦ in huius.
tanti p̃dicatoris pectore. nͥ cęlum d̃s infernumq co¬
artauerat.:⁊ qui usionis intime iam lum̃ acceꝑat. &
tamen adhuc tenebras de carne tolerabat: Suꝑ se
uid̾at quod letꝰ appeteret: infernebat quod metuiens
doleret. Iam cȩlestis patriȩ lux iradiauerat: adhuc

Expanded text:
videat intendendo quod appetat, et succumbendo in videat intendendo quod appetat, et succumbendo in cogitatione toleret quod erubescat. De coelo quippe lux oritur, infernus autem tenebris possidetur. In unum ergo coelum infernusque redigitur cum mens, quae jam lucem patriae supernae considerat, etiam de carnis bello tenebras occultae tentationis portat. Certe jam Paulus tertii coeli culmen ascenderat, jam paradisi secreta cognoverat, et tamen adhuc carnis bella tolerans gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Quid ergo in hujus tanti praedicatoris pectore nisi coelum Deus infernumque coarctaverat, qui et visionis intimae jam lumen acceperat, et tamen adhuc tenebras de carne tolerabat? Super se viderat quod laetus appeteret, in se cernebat quod metuens doleret. Jam coelestis patriae lux irradi
Abbreviated transcription (Latin):
temibili ⁊ occulta dispensatione humane contemplationis
celsitudinem destruit: Suburrtit infernum: cinneuuis liba
nieutem insuis temptationb pauidam. cadere ȩtiam
ad dsteriora ꝑmittit: Subuertit t̾ram cum fructifica¬
cionem boni oꝑis adu̾sis nruentib intercidit: Sub¬
uerait mare: cum fluctuationẽ m̃ȩ tittibationis. emer¬
genti subito pauore confudit: Dubietate quippe¬
sua cor ancrium hoc ipsum quia titubat ualde formi
subueritur. breuit᷑ dixeinis aliquantulum laborio
restat. ut hȩc qͣlit̃ inunimr coartari ualeant demõs¬
tem sp̃s eleurt: set tamen hanc importimis caro temp¬
tationib impugnet: Cumq ad contemplanda cȩlestia
ammus ducitur: obiectis actionis illicitȩ imaginibus
riuerberattur. Nam carnis repente hunc stimulus sau¬
ciat: quem eatra carnem contemplatio scã rapiebat
aum gͦ simul infernusq coartantur: cum unam eã¬
demq mentem & subłetiatio contemplationis illu¬
iminat. & importunitas temptationis obscurat: Ut &

Expanded text:
terribili et occulta dispensatione, humanae contemplationis celsitudinem destruit. Subvertit infernum, cum cujuslibet mentem in suis tentationibus pavidam cadere etiam ad deteriora permittit. Subvertit terram: cum fructificationem boni operis adversis irruentibus intercidit. Subvertit mare, cum fluctuationem nostrae titubationis immergenti subito pavore confsua cor anxium hoc ipsum quia titubat valde formidsubvertitur breviter diximus, nunc aliquantulum laboriosius restat ut haec qualiter in unum coarctari valeant, demonstem spiritus elevet, sed tamen hanc importunis caro tentationibus impugnet. Cumque ad contemplanda coelestia animus ducitur, objectis actionis illicitae imaginibus reverberatur. Nam carnis repente hunc stimulus sauciat quem extra carnem contemplatio sancta rapiebat. Coelum ergo simul infernusque coarctatur cum unam eamdemque mentem et sublevatio contemplationis illuminat, et importunitas tentationis obscurat; ut et
Abbreviated transcription (Latin):
cusent. Uñ et ea bona quȩ eat̾ius fiunt ne qͥquam
bona. eẽ. iam censent : quȩ quas ꝑstudium tuirgidȩ
cogitationis erhibentur: Qui sepe humilia tumentẽ
in crepant: && quod dictis suis semetipso ferunt ignorit
S quia iustum uirum sofar hac tenus reprehendẽdo
corripuit : nunc uelut docẽdo sub iungit: Si ini¬

Expanded text:
cusent. Unde et ea bona quae exterius fiunt, nequaquam cusent. Unde et ea bona quae exterius fiunt, nequaquam bona esse jam censent, quae quasi per studium turgidae cogitationis exhibentur. Qui saepe humilia tumentes increpant, et quod dictis suis semetipsos feriunt ignorant. 351 Sed quia justum virum Sophar hactenus reprehendendo corripuit, nunc velut docendo subjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
considationis ie iubicit: ex cius ꝓtinui tiore
mollescit: Cumq sagita diuinȩ forimdinis prner̾t.
quia infitma uis eeri ꝑ humilitatem gestat: qͥs
quis aułem i sensibilitatis obdurescit: quasi cor
firmat: ne hoc iacula timoris suꝑm confodiant. Uñ
quibusdam ꝑ propħam dñs msericorditer dicit: Toi
ciam subtrahit & cor carneũ tribuit: cũ candẽ ꝓtinꝰ
nãm duriciam ad sensibilitatẽ uergt: ꝑ manusꝰ uͦ
ut iam crebro docuimus: oꝑa de signantur: Cum culpa
gͥ manis ad dm̃ expandẽ est contra largitoris grãm
de uitute oꝑum suꝑbire: ꝙͥ enim in conspectu ęt̾n
iudicis loquens sibi bona q̃ facit tribuit: ad dm̃ mani
suꝑbiens tẽdit: Sic ꝓfecto contra electoᷤ reprob: sic
cõtta catholicos heretic semꝑ effrenantur: Ucum ob iutga¬
re facta nequrunt: bonos repreliend̾e de factorum
ȩlatione moliant᷑ Qtimis eos quos redarguere ex infir¬
mitate actionis non ualent: ex crimine tumoris ac¬

Expanded text:
x ejus protinus timore mollescit; eumque sagitta divinae formidinis penetrat, quia infirma viscera per humilitatem gestat. Quisquis autem pertinacia insensibilitatis obdurescit, quasi cor firmat, ne hoc jacula timoris superni confodiant. Unde quibusdam per prophetam Dominus misericorditer dicit: Tolltiam subtrahit, et cor carneum tribuit cum eamdem protinus nostram duritiam ad sensibilitatem vertit. Per manus vero, ut jam crebro docuimus, opera designantur. Cum culpa igitur manus ad Deum expandere est contra largitoris gratiam de virtute operum superbire. Qui enim in conspectu aeterni judicis loquens sibi bona quae facit tribuit, ad Deum manus superbiens tendit. Sic profecto contra electos reprobi, sic contra catholicos haeretici semper effrenantur, ut cum objurgare facta nequeunt, bonos reprehendere de factorum elatione moliantur, quatenus eos quos redarguere ex infirmitate actionis non valent, ex crimine tumoris ac
Abbreviated transcription (Latin):
monem dr̃ Prepara foris opus tuum. ⁊ et diligent̃
crerre agrũ tuum: ut postea ȩdifices domiun tuã
iud nam̃q ẽ p̃parato oꝑe agrum diligent̃ exteruis
exercere. ⁊ nisi eiuilsis iniquitatis sentibus actionẽ
nrãm ad frugem retributionis excolere: & quid ẽ:¬
ex bonis oꝑibus discimꝰ. quantum uitȩ mundiciam¬
& in cogitatione construamiis : Peue cuncta namq bo¬
na oꝑa: excogitatione ꝓdeunt. S sunit non nulla co-¬
gitationis acumina: que ex oꝑatione nascunt᷑: Nan
siẽ ab animo opꝰ sumitur: ita rursis ab oꝑe ammus
eruditur: Mens quippe diuini amoris exordia capi¬
ens: imꝑat bona que fiant: S. postquam fieri imꝑa¬
ta ceꝑint: ipsis suis exercitata accionibus discit.
cum oꝑari bona in choauerat quantum minus uide¬
bat foris gͦ ager excolitur. ut domꝰ post modum
construatur: quia plerumq ab ext̾iori oꝑe sumimus.

Expanded text:
monem dicitur: Praepara foris opus tuum, et diligenter monem dicitur: Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum, ut postea aedifices domum tuam . Quid namque est praeparato opere agrum diligenter exterius exercere, nisi evulsis iniquitatis sentibus, actionem nostram ad frugem retributionis excolere? Et quid eex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus,
Abbreviated transcription (Latin):
timebis: Omme peccatum aut sola cogitatione cõmit¬
titur: aut cogitatione simul et oꝑeꝑpetratur: Inqͥta.
gͦ inmanii ẽ: culpa in oꝑe: In iusticia uͦ in tab̾naculo.
miquitas inmente: Mens qͥppe nr̃a tab̃naculũ non in¬
congnie uocatur: in qua apud nos metipsõ abscõdimͣ.
cum foris in oꝑe nonuidemur: Sofar itaq qr uiri turꝰ¬
N amicꝰ est : nouit quod dicat s quia iustum in¬
crepat: hereticorum tenens speciem ꝓferre recte ętiã
q̃ nouit ignorat: S nos calcantes ħ quod abeo tumide
dr̃.: pensemꝰ eiꝰ t̾iba qͣm uera sint si recte dicerentur
Pnus enim amanu iniquitatẽ subtiah : & post a tab̃¬
naculo anonet inusticiam abscid dͥa quisquis iã
praua ase oꝑa exteriꝰ resecat: necesse ꝓfecto ẽ. ut ad se¬
mnetipsum tediens. sollerter sese inme̾ntis in tentione
discernat: Ne culpa quam iam in actione non habet.
adhuc in cogitatione ꝑdirer Uñ bene ętiam ꝑsalo¬

Expanded text:
Omne peccatum aut sola cogitatione committitur, aut cogitatione simul et opere perpetratur. Iniquitas ergo in manu est culpa in opere, injustitia vero in tabernaculo iniquitas in mente. Mens quippe nostra tabernaculum non incongrue vocatur, in qua apud nosmetipsos abscondimur, cum foris in opere non videmur. Sophar itaque, quia justi viri amicus est, novit quod dicat; sed quia justum increpat, haereticorum tenens speciem, proferre recte etiam quae novit ignorat. Sed nos calcantes hoc, quod ab eo tumide dicitur, pensemus ejus verba quam vera sint, si recte dicerentur. Prius enim a manu iniquitatem subtrahi, et post a tabernaculo admonet injustitiam abscidi, quia quisquis jam prava a se opera exterius resecat, necesse profecto est ut, ad semetipsum rediens, solerter sese in mentis intentione discernat; ne culpa, quam jam in actione non habet, adhuc in cogitatione perduret. Unde bene etiam per Salo