comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nterdum doctoris
uitio etiam ipsa uerax doctrina uilescit: & qui non uuut
sicut docet. ipsam quam predicat ueritatẽ contẽptibilẽ
facit. Arcus ꝑuersus ẽ lingua magistroꝵ. docentiũ bene
& uiuentium male.
E ideo quasi ex ꝑuerso arcu sagit¬
tam emitunt. dum suam prauam uitã propriȩ linguę
ictu confodiunt. Qui bene docet & male uiuit. tamquã
es aut cimbalum tinniens sonitum facit alus ipse tamen

Expanded text:
nterdum doctoris vita etiam ipsa verax doctrina vilescit; et qui non vivit sicut docet, ipsam, quam praedicat, veritatem contemptibilem facit. Arcus perversus est lingua magistrorum docentium bene, et viventium male: et ideo quasi ex perverso arcu sagittam emittunt, dum suam pravam vitam propriae linguae ictu confodiunt. Qui bene docet, et male vivit, tanquam aes, aut cymbalum, sonitum facit aliis, ipse tamen
Abbreviated transcription (Latin):
accęptis fidelium numerosis hereditatib ampliauit.
Isti ergo tam scĩ tamiq ꝑfecti pontifices. factis euden¬
tib clamant. posse & debere fieri quod fecerunt.
Qui utiq homines tã scłarium quam luterairũ
diuinarum sine: ambiguitate. doctissime si scirent res ȩcclȩ
debere contempni: numquã eas haberent qui omiã sua re¬
liquerant. Unde datur intelligi. quod tanti ac tales uiri
qui uolentes fieri xp̃i discipuli renuntiauerunt om̃ib que
habebant. non ut possessores sed ut procuratores faculta¬
tes ȩxcłȩ possidebant. E idcirco scientes nichil aliud
esse res eccłȩ. nisi uota fideliũ prena peccatoꝵ & pa¬
trimonia pauperum. non eas uindicauerunt in usus suos
hoc ẽ possidendo contempnere. non sibi sed aluis pos¬
sidere. nec habendi cupiditatẽ eccłȩ facultates am¬
bire. sed eas pietate subueniendi suscipere. Quod habet
eccła cum om̃ib nichil habentib habet commune

Expanded text:
acceptis fidelium numerosis haereditatibus ampliavit. acceptis fidelium numerosis haereditatibus ampliavit. Isti ergo tam sancti, tamque perfecti pontifices, factis evidentibus clamant, posse et debere fieri quod fecerunt. Qui utique homines tam saecularium, quam divinarum litterarum sine ambiguitate doctissimi, si scirent res ecclesiae debere contemni, nunquam eas haberent qui omnia sua reliquerant. Unde datur intelligi, quod tales ac tanti viri, qui volentes fieri Christi discipuli, renuntiaverunt omnibus quae habebant, non ut possessores, sed ut procuratores, facultates ecclesiae possidebant. Et idcirco scientes nihil aliud esse res ecclesiae, nisi vota fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum, non eas vendicaverunt in usus suos, unt. Hoc est enim possidendo contemnere, non sibi, sed aliis possidere, nec habendi cupiditate ecclesiae facultates ambire, sed eas pietate subveniendi suscipere. Quod habet ecclesia, cum omnibus nihil habentibus habet commune.
Abbreviated transcription (Latin):
xpedit falcutates ȩccłȩ possideri. & proprias per¬
fectiones amore contempni. Non enim propriȩ
sunt. sed communes ȩccłȩ facultates. & ideo quisquis
om̃ib quȩ habuit dimissis aut uenditis fit rei suȩ con¬
temptor. cum prepositus fuerit factus ȩccłȩ om̃ium
quę habet ȩccłe efficitur dispensator. Deniq sc̃s pau¬
linus ut ipsi melius nostis. ingentia predia quȩ fue¬
runt sua uendita pauperib eroganit. Ded cum postra
factus esset ep̃s. non contempsit ȩccłȩ facultates. sed
fidelissime dispensauit. Quofacto satis ostendit. &
propria debere ex ꝑfectione contempni. & sine im¬
perlimento ꝑfectionis posse ȩccłȩ facultates quȩ st̃
profecto communia possidere. Quid sc̃s hnlarius
nonne & ipse omĩa sua aut parentib reliquit. aut
uendita pauperib erogauit: Is tamen cũ merito
ꝑfestionis suȩ feret ȩccłȩ arelatensis ep̃s. qđ
illa tunc habebat ȩccła non solũ possedit. sedetia

Expanded text:
xpedit facultates ecclesiae possideri, et proprias perfectionis amore contemni. Non enim propriae sunt, sed communes ecclesiae facultates; et ideo quisquis omnibus quae habuit dimissis aut venditis, fit rei suae contemptor; cum praepositus fuerit factus ecclesiae, omnium quae habet ecclesia efficitur dispensator. Deinde sanctus Paulinus ut ipsi melius nostis ingentia praedia, quae fuerunt sua, vendita pauperibus erogavit; sed cum postea factus esset episcopus, non contempsit ecclesiae facufidelissime dispensavit. Quo facto satis ostenditur et propria debere propter perfectionem contemni et sine impedimento perfectionis posse ecclesie facultates que sunt profecto communia possideri. 206 Quid Sanctus Ylarius? Nonne ipse omvendita pauperibus erogavit? Is tamen, cum merito perfectionis suae fieret ecclesiae Arelatensis episcopus, quod illa tunc habebat ecclesia non solum possedit, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
De his qui abhominantur eos qui carnib uescunt.
De his qui in usus pauperũ conferuntur.
II De his qui pro uirginitate suꝑbiunt.

Expanded text:
De his qui abominantur eos qui carnibus vescuntur. LXVI. De his qui in usus pauperum conferuntur. LXVII. De his qui pro virginitate superbiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
admitut : quia presentis uitȩ capti dulcedine. quȩ
cogitare. In pastores ergo
ista dicuntur. Ne quoꝵ nobis
Dinani appellatione blandimur. Hȩc dicit dñs¬
as̃. Ue pastorib isrł̃: qui pascebant semet ipsos.
Nonne greges pascuntur apastoribus. Lac come¬
Lac come¬
debatis. & lanis operiebamini. Quod crassũ erat
occidebatis. gregẽ autẽ meũ non pascebatis. Quod
infirmũ erat. non consolidastis. & quod ȩgrotũ non

Expanded text:
admittit: quia praesentis vitae capti dulcedine, quae admittit: quia praesentis vitae capti dulcedine, quae cogitare. 2. In pastores ergo ista dicuntur, de quorum nobis inani appellatione blandimur: Haec dicit Dominus: Vae pastoribus Israel, qui pascebant semetipsos. Nonne greges pascuntur a pastoribus? Lac comedebatis, et lanis operiebamini; quod crassum erat occidebatis, gregem autem meum non pascebatis. Quod infirmum fuit non consolidastis, et q
Abbreviated transcription (Latin):
ed nos presentib delectati : dum in hac uita cõ¬
moda nr̃a & honores inquirimus. non ut meli¬
oris sed ut diuores: nec ut sanciores. sed ut honorati¬
ores simus. cȩteris preesse festinamus: nec gregẽ dĩ
qui nobis pascendus tuendusq conmissus ẽ. sed nrãs
uoluntates dominationẽ diuitias & cętera blandimen¬
ta carnaliter cogitamus. Pastores dici uolumus.
nec tamen esse contendimus. officu nr̃i uitamus la¬
borẽ. ac petimus dignitatẽ. Inmundoꝵ spũum fȩras
a grege dilacerando non pellimus. & quod eius reman¬
serit. ipsi consumimus: Quando peccantes diuites
uel potentes non solum non arguimus. sed etiã uene¬
ramur: ne nobis aut munera solita offensi non diri¬
gant. aut obsequia desiderata subducant. Ac sic
mimerib eoꝵ & obsequiis capti: immo ꝑ hȩc illis ad¬
dicti loqui eis de peccato suo. aut de iudicio formidamꝰ
E ideo minaciter suꝑbiam nram̃ diuinus sermo con¬
tundit. Sed nr̃ auditus nichil unde proficiamus

Expanded text:
ed nos praesentibus, etc. delectati, dum in hac vita commoda nostra et honores inquirimus, non ut meliores, sed ut ditiores, nec ut sanctiores, sed ut honoratiores simus, caeteris praeesse festinamus. Nec gregem Domini, qui nobis pascendus tuendusque commissus est, sed nostras voluptates, dominationem, divitias, et caetera blandimenta carnaliter cogitamus. Pastores dici volumus, nec tamen esse contendimus. Officii nostri vitamus laborem, appetimus dignitatem. Immundorum spirituum feras a grege dilacerando non pellimus: et quod eis remanserit, ipsi consumimus, quando peccantes divites vel potentes, non solum non arguimus, sed etiam veneramur, ne nobis aut munera solita offensi non dirigant, aut obsequia desimuneribus eorum, et obsequiis capti, imo per haec illis addicti, loqui illis de peccato suo aut de futuro judicio formidamus. Et ideo minaciter superbiam nostram divinus sermo contundit; sed noster auditus nihil unde proficiamus
Abbreviated transcription (Latin):
loriosimo & excellentissimo augusto a dõ coronato. larolo serenissimo
uita salusq ꝑpetua. Domine im x pianissime imperator misistis adseruulũ
rogantes. cur unaqueq res agat᷑ inbaptisterio. aut in serutinio. Sicut in
om̃ib xp̃i exemplũ sequimuni. fic & m isto qͥ ad hoc interrogauit philippũ
ut doceret dicens. Unde emenius panes ut manducent hi tam̃ ut eiuan¬
gelista ait. ipse enĩ sciebat quid esset facturus. Quãquã idoneus nonsi
urẽ interrogationi respondere. Camen in obedientẽ me ñ oportet esse.
nisi om̃ib sensib & intellectu meo ur̃is scis iussionib optemperẽ. Ideoq
qđ comeere potuimus scripsimꝰ dehis reb quas urã dominatio interro¬
gauit. Et qđ in promptu inuenimꝰ in dictis scoꝵ patrũ iliuc magis aciẽ
exercetis in om̃s dĩ cultores grãs dõ agere. & stablitate atq sapientia
in p̃clari ur̃o scõ regimini. Quarũ interrogationũ prima hȩc con¬
sistit. cur in fans caticuminus fiat ante baptismũ.

Expanded text:
osissimo et excellentissimo Augusto, a Deo coronato, Carolo serenissimo, vita salusque perpetua. Domine mi Christianissime imperator. Misistis ad servulum rogantes cur unaquaeque res agatur in baptisterio ut in scrutinio: sicut in omnibus Christi exemplum sequimini, sic et in isto; qui ad hoc interrogavit Philippum, ut doceret, dicens: Unde ememus panes, ut manducent hi ? Tamen, ut Evangelista ait: Ipse enim sciebat quid esset facturus. Quanquam idoneus non sim vestrae interrogationi respondere, tamen inobedientem me non oportet esse, quin omnibus sensibus et intellectu meo vestris sanctis jussionibus obtemperem. Id Al., potuimus, scripsimus de his rebus quae vestra dominatio interrogavit, et quod in promptu invenimus in dictis sanctorum Patrum, illuc magis aciem icordia, quam exercetis in omnes Dei cultores, gratias Deo agere, et stabilitatem atque sapientiam imprecari vestro regimini; quarum interrogationum prima haec consistit: Cur infans catechumenus fiat ante baptismum?
Abbreviated transcription (Latin):
ia coni septẽ debent esse uxta regulã. licet
& ualde maga sit ciuitas. id ipsũ autẽ & actuũ
apłorũ. liber insinuat.

Expanded text:
iaconi septem debent esse juxta regulam, licet et valde magna sit civitas, idipsum autem et Actuum apostolorum liber insinuat.
Abbreviated transcription (Latin):
ostea tangimus de oleo scõ scapulas & pectus & dicimus eis. abrenuntias
homiñ ponimus. Drachia operantur & manus quȩ in brachius positȩ s̃.
& ideo autumamus ꝑ scapulas designari fortia opera  hominũ
&e ꝑ pectus ubi quodãmodo consistit. Cubiculũ cogitationũ
uolumus designari bonas cogitationes. Oleo scõ id est miscd̃ĩa
dĩ unguamꝰ. ut sciant sẽꝑ depretari miscdĩa dĩ ut dirigat corda & opera

Expanded text:
ostea tangimus de oleo sancto scapulas et pectus, et dicimus eis: Abrenuntias hominis ponimus. Brachia operantur et manus, quae in brachiis positae sunt; et ideo autumamus per scapulas designari fortia opera hominum; et per pectus, ubi quodammodo consistit cubiculum cogitationum, volumus designari bonas cogitationes. Oleo sancto, id est misericordia Dei, unguntur, ut sciant semper deprecari misericordiam Dei, ut dirigat corda et opera
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positis suis. respondebo ut potero qđ̃ dñs dederit: Iterũ
modo ñ ẽ necesse: quia nichil forte dicturi st̃ qͥ nos amant¬
libere gaudeant: qͥ nos odert̃ tacite dolebt Cam̃ si lin¬
guas exacuerint: audient dõ ꝓpitio uob̃cũ responsionẽ meã
ñ litẽ meã Non enĩ homines nominaturꝰ sũ. & dicturꝰ.
Ille hoc dixit: ille sic detraxit. Confortasse etiã adme falsa.
quia & hoc potest fieri ꝑferant᷑: Uerũtam̃ quȩcũq ꝑlata

Expanded text:
positis suis. Respondebo, ut potero, quod Dominus dederit. Interim modo non est necesse, quia nilibere gaudebunt: qui nos oderunt, tacite dolebunt. Tamen si linguas exercuerint, audient, Deo propitio, vobiscum responsionem meam, non litem meam. Non enim homines nominaturus sum et dicturus, Ille hoc dixit, iste sic detraxit; cum fortasse etiam ad me falsa, quia et hoc potest fieri, perferantur. Verumtamen quaecumque perlata
Abbreviated transcription (Latin):
rib erogauit. De cathedra quodãmodo ducit᷑
ad cathedram. id ẽ de suꝑbia ad suꝑbiã. Indiciũ
autẽ & ruinas diaboli nulli dubiũ quin arro¬
gantia sit. incidunt in eãm. qui in puncto horȩ

Expanded text:
ribus erogavit. De cathedra quodam modo ducitur ribus erogavit. De cathedra quodam modo ducitur ad cathedram, id est de superbia ad superbiam. Judicium autem et ruina diaboli nulli dubium quin arrogantia sit. Incidunt in eam, qui in puncto horae,
Abbreviated transcription (Latin):
aues lentis uaporib coquat qui ad ossa ꝑueniunt
& suꝑ faciem carnium non dissoluunt artificui
temperamento. sed ut quod populis precepturus
ẽ prius a domesticis exigat. Filios habentẽ sub¬
ditos cum om̃i castitate. n scilicet imitentur
filios heli qui in uestibulo templi cum mulierib
dormiebant. Non neophitum. ne insuꝑbiam
elatus in udicium in. lat ciaboli. Heri caticu¬
minus. hodie pontifex. heri in amphiteatrũ. hodie
in ȩxclesia. uespere in circo. mane in altari. Dudũ
fautor in histrionũ. nunc iuirginũ conserrator.
Quod autẽ ait ne in suꝑbiam elatus in iudicium
incidat diaboli. quis non exemplo uerum probet.
gnorat momentaneus sacerdos humilitatẽ & man¬
suetudmẽ rusticoꝵ. ignorat blanditias xp̃ianas
nescit se ipsum contempnere. De dignitate trans¬
fertur ad dignitatẽ : non ieninauit. non fle¬
uit. non mores suos sepe reprehendit. & assidua
meditatione correxit. nonf. substantiã paupe¬

Expanded text:
aues lentis uaporibus coquat, qui ad ossa perueniant aues lentis uaporibus coquat, qui ad ossa perueniant et superficiem car- Dium non dissoluant artifici temperamento, sed ut, quod populis praedicatums est, prius a domesticis exigat. filios habentem subditos cum omni castitate: ne scilicet imitentur filios Heli, qui in uestibdormiebant . Non neophytum, ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli. Heri catechumenus, hodie pontifex; heri in amphitheatro, hodie in ecclesia; vespere in circo, mane in altari; dudum fautor histrionum, nunc virginum consecrator. Quod autem ait, ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli, quis non exemplo verum probet? Ignorat momentaneus sacerdos humilitatem et mansuetudinem rusticorum, ignorat blanditias Christianas, nescit seipsum contemnere. De dignitate transfertur ad dignitatem. Non jejunavit, non flevit, non mores suos saepe reprehendit, et assidua meditatione correxit. Non substantiam paupe
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ. Ergo qui inebriatur. & mortuus. &
sepultus ẽ. Noe ad unius horȩ ebrietatẽ nudat
femora sua quȩ ꝑ sexcentos annos sobrietate
contȩxerat. Loth ꝑ temulentiam nesciens libi¬
dini miscet incestum. & quem sodoma non
uicerat. uina uicerunt. Ecussorẽ autẽ epm̃ ille
condempnat. qui dorsũ posuit ad flagella. &
maledictus non remaledixit. Sed modestũ duob
modis unum apposuit bonum : ut temulentia
& ira modestia reftenetur. Non litigiosũ. non
auarum. nichil ẽ inpotentius arrogantia. Qui
monib tonat. auaritiam in sacerdote uitan¬
dam. & samuel docet nichil coram popło eri¬
refrigeria sumptuũ a fr̃ĩb accipiebant. & pret̾
uictum atq uestitum nichil se aliud nec habere
nec uelle gloriabantur. Quam ad timotheum
auaritiam. ad titum turpis lucri cupiditatem
aꝑtissime notat. Domum suã bene regentem.
Non ut opes augeat. non ut regias paret ȩpulas.
non ut cęlatas patenas struat. & phasides

Expanded text:
mortuus est: ergo, qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nudat femora sua, quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Loth per temulentiam nesciens libidini miscet incestum et, quem Sodoma non uicerat, uina uicerunt. percussorem autem episcopum ille condemnat, qui dorsum suum posuit ad flagella et maledictus non remaledixit. sed modestum: duobus malis unum obposuit bonum, ut temulentia et ira modestia refrenetur. non litigiosum, non auarum: nihil enim inpotentius arrogantia rustimonibus tonant. auaritiam in sacerdote uitandam et Samuel docet nihil coram populo erirefrigeria sumptuum a fratribus accipiebant et praeter uictum atque uestitum nihil se aliud nec habere nec uelle gloriabantur. quam ad Timotheum auaritiam, ad Titum turpis lucri cupiditatem apertissime notat. domum suam bene regentem: non ut opes augeat, non ut regias paret epulas, non ut caelatas patinas struat et Phasides
Abbreviated transcription (Latin):
uum : non nacundum. non uinolentũ. non ꝑcussorẽ.
non turpis lucri appetitorẽ. Primum itaq sine cri¬
mine sit . quod puto alio uerbo ad timotheum in¬
reprehensibilẽ nominatũ. non qui eo tantũ tem¬
pore quo ordinandus ẽ sine ullo sit crimine. &
preteritas maculas noua conuersione deleuerit.
sed ex eo tempore quo in xpm renatus eͣ: nulla
peccan conscientia mordeat᷑. Quomodo enim
potest preses ȩccłȩ anferre malum de medio
eius qui in delictum simile corruerit : aut qua
lib̾tate corripere percantẽ. cum tacitus sibi
ipse respondeat eadem amisisse quȩ corripit :¬
rimum itaq dicendum ẽ quod tam scm̃ nomͣ
sit sacerdotui : ut nobis etiam eaquȩ extra nos
sunt posita reputentur. Non quo propt̃ uitan
nram epĩ non fiamus. sed quo propt̾ filioꝵ in¬
continentiam ab hoc gradii arguendi simus.
Qua enim lib̃tate possumus alienos filios corri¬
pere & docere quȩ recta sunt. cũ nobis statĩ¬

Expanded text:
vum, non iracundum, non vinolentum, non percussorem, vum, non iracundum, non vinolentum, non percussorem, non turpis lucri appetitorem . Primum itaque sine crimine sit, quod puto alio verbo ad Timotheum, irreprehensibilem nominatum. Non qui eo tantum tempore, quo ordinandus est, sine ullo sit crimine, et praeteritas maculas nova conversatione deleverit: sed ex eo tempore, quo in Christo renatus est, nulla peccati conscientia mordeatur. Quomodo enim potest praeses Ecclesiae auferre malum de medio ejus, qui in delictum simile corruerit? aut qua libertate corripere peccantem, cum tacitus sibi ipse respondeat eadem se admisisse quae corripit? Primum itaque dicendum est, quod tam sanctum sit nomen sacerdotii, ut nobis etiam ea quae extra nos sunt posita, reputentur: non quod propter vitia nostra episcopi non fiamus, sed quod propter filiorum incontinentiam ab hoc gradu arcendi simus. Qua enim libertate possumus alienos filios corripere, et docere quae recta sunt, cum nobis stati
Abbreviated transcription (Latin):
ad quem omĩs cura eccłȩ ꝑtineret. & scismatũ
semina tollerentur. Iutet aliquis non scripturarũ
apłi ad philippensis uerba dicentis. Paulus & ti¬
Ihilippis una ẽ urbs macedoniȩ. & certe in una
ciuitate plures ut nunc putantur epĩ essẽ non
poterant. sed quia eosdem epõs illo in tempore
quos prb̃os appellabant : propterea indifferent᷑
de epĩs quasi de prb̃is ẽ locutusdhuc ali¬
cui hoc uidetur ambiguum. nisi altero testi¬
monio conprobetur. In actib apłoꝵ scriptũ
eͣ. Quod cum uenisset apłs paulus miletum.
miserit ephesum & conuocauerit prbos eius¬
dem ȩccłȩ : quib postea inter cetera sit locutus.
uit ꝑ sanguinẽ suum. & hic diligentius ob¬
seruate. quomodo unius ciuitatis ephesi prbos
uocans. postea eosdem epõs dixerit.
ep̃s ordinandus sit. Si quis ẽ sine crimine unius
uxoris uir filios habens fideles. non in accusatione
luxuriȩ aut non subditos. O portet enim epm̃ sine
crimine esse tamquam dĩ dispensatorẽ. non proter¬

Expanded text:
ad quem omnis cura Ecclesiae pertineret, et schismatum semina tollerentur. Putat aliquis non Scripturarum, Apostoli ad Philippenses verba dicentis: Paulus et TiPhilippis una est urbs Macedoniae, et certe in una civitate plures, ut nunc putantur, episcopi esse non poterant. Sed quia eosdem episcopos illo in tempore, quos presbyteros appellabant, prode episcopis, quasi de presbyteris est locutus. Adhuc alicui hoc videatur ambiguum, nisi altero testimonio comprobetur. In Actibus apostolorum scriptum est, quod cum venisset apostolus Paulus Miletum, miserit Ephesum, et convocaverit presbyteros ejusdem ecclesiae, quibus postea inter caetera sit locutus: vit per sanguinem suum . Et hic diligentius observate, quomodo unius civitatis Ephesi presbyteros vocans, postea eosdem episcopos dixerit. ive episcopus ordinandus sit: Si quis est sine crimine, unius uxoris vir, filios habens fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos. Oportet enim epiquam Dei dispensatorem. Non proter
Abbreviated transcription (Latin):
pollet. ornatus ẽ. Possuus & aliud intelligere
ex hoc uerbo. iuxta illud tullii. Caput ẽ artis
docere quid facias. Sunt enim quidam ignoran¬
tes mensuram suam. & tante stoliditats ac ue¬
cordiȩ. ut & in motu. & in incessu. & in habitu.
& in sermone. communẽ risum expectantib
tribuant. & quasi intelligentes quid sit ornatus
comunt se uestib. & unditiis corporis. & lau¬
tiores mensȩ epulas parant. cum omĩs istuis-¬
modi ornatus & cultus sordib fedior sit.
Quod aute i doctriꝰ a a sacerdotib expectat᷑
& ueteris precepta unt legis: & ad titũ ple¬
niuis scribitur. In nocens enim & absq sermone
conuersatio quan.um ȩxemplo prodet. tantũ
silentio nocet. Nlam latratu canum baculoq
pastoris luporum rabies deterrenda ẽ. Non
mus quales non esse debeant sacerdotes. Ui¬
nolentia scurronũ ẽ. & comessatorũ uenter¬
quȩ mero ȩstuans cito dispumat in libidines.

Expanded text:
pollet, ornatus est. possumus et aliud intellegei-e pollet, ornatus est. possumus et aliud intellegei-e ex hoc uerbo iuxta illud Tullii: \'caput est artis decere, quod facias\'. sunt enim quidam ignorantes mensuram suam et tantae stoliditatis ac uecordiae, ut et in motu et in incessu et in habitu et in sermone communi risum spectantibus tj-ibuant et quasi intellegentes, quid sit ornatus, comant se uestibus tiotis mensae epulas parant, cum omnis istiusmodi ornatus et cultus sordibus foedior sit. Quod autem doctrina a sacerdotibus expetatur, et veteris praecepta sunt legis, et ad Titum plenius scribitur . Innocens enim et absque sermone conversatio, quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet. Nam latratu canum, baculoque pastoris, luporum rabies deterrenda est. Nonmus quales non esse debeant sacerdotes. Vinolentia, scurronum est et comessatorum: venterque mero aestuans, cito despumat in libidines.
Abbreviated transcription (Latin):
rem contra naturam ȩxigit. Si enim om̃e perca¬
tum &iam in occioso uerbo reprehensione dignũ
e : quis ille qui absq peccato id est sine reprehen¬
sione uersetur in mundo: sed futurus pastor ec¬
clesiȩ talis eligitui ad cuius comparationẽ rec.¬
te grex cȩteri nominentur. Definiunt rethores
oratorẽ. qui sit uir bonus dicendi peritus. Ante
doctus merito suscipiatur. Edit enim auctorita¬
tẽ dicendi. cuius sermo opere destruitur. Uni¬
us uxoris uirum. Certe ce baptiratis apłi ser¬
monem nemo uubitet. sobrium. prudentẽ. or¬
Dacerdotes qui ministrant .n templo dĩ prohi¬
bentur uinum & sicerã bibere. ne crapula &
ebrietate aggrauentur corda eorũ. & ut sen¬
sus officium exhibens dõ. uigeat semꝑ & te¬
nuis sit. Quod autem infert prudentẽ: ex¬
cludit eos qui sub nomine simplicitatis ex¬
cusant stultitiam sacerdotũ. Nisi enim cere¬
brum sanum fuerit. onna menbra in uitio
prehensibilis appellatur. Qui uirtutibus

Expanded text:
rem contra naturam exigit. Si enim omne peccatum, etiam in otioso verbo, reprehensione dignum est, quis ille, qui absque peccato, id est, sine reprehensione, versetur in mundo? Sed futurus pastor Ecclesiae talis eligitur, ad cujus comparationem recte grex caeteri nominentur. Definiunt rhetores oratorem qui sit vir bonus, dicendi peritus. Ante doctus merito suscipiatur. Perdit enim auctoritatem dicendi, cujus sermo opere destruitur. Unius uxoris virum. Certe de baptizatis apostoli sermo est, nemo dubitet. Sobrium, prudentem, orsacerdotes, qui ministrant in templo dei, prohibentur uinum et siceram bibere, ne in crapula et ebrietate adgrauentur corda eorum et ut sensus officium exhibens deo uigeat semper et tenuis sit. quod autem infert \'prudentem\', excludit eos, qui sub nomine simplicitatis excusant stultitiam sacerdotum. nisi enim cerebrum sanum fuerit, omnia membra in uitio prehensibilis appellatur; qui uirtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
non iracundus. Iracundus ẽ qui semꝑ iiscitur. &
ad leuem responsionis auram atq petcati quasi a
uento folium conmouetur. Neq uero qui aliquan¬
do irascitur iracundus ẽ : sed ille dicitur iracun¬
dus qui crebro hac passione saperatur Prohibet
quoq epm̃ esse uinoleniũ. ut iensu occupato.¬
uel exaltet risum contra grauitatis decorẽ. &
cuiusdam rei fuerit recordatus inter pocula&
gula & insanies. quas ebrietas suggerit explicare.
Post uinolentiam etiam hoc prerepit ne ꝑcussor
sit. quod quidem & simpliciter intellectum ȩdi¬
ficat audientẽ: ne facile manum porrigat ad
cedendum. ne mos alterius uerberandũ insanus
erumpat. Melius ẽ autẽ ut non ꝑcussorẽ illũ
esse dicamus. qui mansuetus & patiens sciat in
tempore. quid loquendum sit quid tacendũ. ne
sermone inutili conscientiam ꝑcutiat infirmoꝵ.
Curpis quoq lucri appetitus. ab eo qui ep̃s futu¬

Expanded text:
Non iracundum. Iracundus est, qui semper irascitur, et Non iracundum. Iracundus est, qui semper irascitur, et ad levem responsionis auram atque peccati, quasi a vento folium commovetur. Neque vero qui aliquando irascitur, iracundus est: sed ille dicitur iracundus, qui crebro hac passione superatur. Prohibet quoque episcopum esse vinolentum, ne vel sensu occupato exaltet risum contra gravitatis veritatiscujusdam rei fuerit recordatus inter pocula, in e per singula, et insanias, quas ebrietas suggerit, explicare. Post vinolentiam etiam hoc praecepit, ne percussor sit. Quod quidem, et simpliciter intellectum, aedificat audientem, ne facile manum porrigat ad caedendum, ne in os alterius verberandum insanus erumpat. Melius est autem, ut non percussorem illum esse dicamus, qui mansuetus et patiens, sciat quid in tempore loquendum sit, quid tacendum, ne sermone inutili conscientiam percutiat infirmorum. Turpis quoque lucri appetitus, ab eo qui episcopus futu
Abbreviated transcription (Latin):
possit qui fuerit correptus ingerere. ante doce filios
tuos.: aut qua fronte extraneum corripio forni¬
cantẽ. cum michi conscientia mea ipsa respondeat.
xhereda ergo filium forn cantẽ. abice filios tuos
festucam detrahere. in tuo trabem non uidens.
Lon itaq iustus polluitur ex iutus filioꝵ. se libtas
ab apło ęccł̃ȩ principi reseruatur. ut talis fiat qui
non timeat propter uitia liberoꝵ. extraneos repre¬
hendere. O portet enim epm sine crimine esse.
tamquam dĩ dispensatorẽ. Queritur ergo inter
dispensatores. ut fidelis quis inueniatur. Ꝙ non
comedens & bibens cum ebriosis ꝑcutiet seruos
& ancillas. sed incertum dñi expectet aduentũ
& det conseruis in tempore cibaria. Inter uilicũ
autẽ & familiam. hȩc sola distantia ẽ. quod
esse non seruũ. Cȩtera quȩ sequunt᷑ in nobis
posita sunt. Non proteruũ. id ẽ non tumentẽ
& placentẽ sibi quod ep̃s sit. sed quasi bonũ
uilicum id requirentẽ quod plurib prosit.

Expanded text:
possit, qui fuerit correptus, ingerere, Ante doce filios tuos? Aut qua fronte extraneum corripio fornicantem, cum mihi conscientia mea ipsa respondeat, Exhaereda ergo filium fornicantem, abjice filios tuos festucam detrahere, in tuo trabem non videns? Non itaque justus polluitur ex vitiis filiorum, sed libertas ab apostolo ecclesiae principi reservatur, ut talis fiat, qui non timeat propter vitia liberorum extraneos reprehendere. Oportet enim episcopum sine crimine esse, tanquam Dei dispensatorem. Quaeritur ergo inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur: et non comedens et bibens cum ebriosis, percutiat servos et ancillas, sed incertum Domini exspectet adventum, et det conservis in tempore cibaria. Inter villicum autem et familiam haec sola distantia est, quod, non servum. Caetera quae sequuntur, in nobis posita sunt. Non protervum, id est, non tumentem et placentem sibi quod episcopus sit: sed quasi bonum villicum, id est requirentem quod pluribus prosit.
Abbreviated transcription (Latin):
i quis episcopatumNU
desiderat. bonum opus desiderat. Opus non
dignitatẽ. laborem non delitas. opus quod per
humilitatẽ decrescat. non intumescat fastidio.
O portet ergo epm̃ in reprehensibilẽ esse. id ipsũ
quoq ad titum. Si quis ẽ sine crimine: om̃s uir¬
tutes in uno sermone comprehendit. & pene

Expanded text:
si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat: opus, non dignitatem, laborem, non delicias: opus, per quod humilitate decrescat, non intumescat fastigio. oportetergoepiscopuminreprehensibilemesse:id ipsum, quod ad Titum: si quis est sine crimine, omnes uirtutes in uno sermone conprehendit et paene
Abbreviated transcription (Latin):
cipiens implebit hospitalitatis officiũ. ep̃s si
om̃s non receperit inhumanus ẽ. In negotus
autẽ scłarib dirimendis oportet eũ causam
merito discernere nou grã. Neq enim sic de¬
bet ep̃s suscipereo entẽ : ut contristet contra
iustitiam paui erem eq pro paupere auferre
iustitiam a potente. Non defendatn robũ.
ne scã indigno comni tenda irbitretur neq
arguat ait in cugnetuius imen non repre¬
apud dm̃ ueniam pro subditoꝵ facinoribus
ualeat. Qui enim ista sectauerit. & dĩ minis¬
ter utilis erit. & ꝑfectum sacerdotiũ con¬

Expanded text:
plebit hospitalitatis officium: episcopus si omnes non receperit, inhumanus est. In negotiis autem saecularibus dirimendis, oportet eum causam merito discernere, non gratia. Neque enim sic debet episcopus suscipere potentem, ut contristet contra justitiam pauperem: neque pro paupere, auferre justitiam a potente. Non defendat improbum, nec sancta indigno committenda arbitretur: neque arguat aut impugnet, cujus crimen non repreapud Deum veniam pro subditorum facinoribus valeat. Qui enim ista sectaverit, et Dei minister utilis erit, et perfectum sacerdotium con
Abbreviated transcription (Latin):
muneribus impetrarunt Caceo de reliquis.
alii successores filios uel parentes faciunt. &
nantur posteris presulatus relinquere digni¬
tate : cum hoc nec moises amicus dĩ facere
potuit. serl iosue de alia trib elegit : ut scire¬
mus principatum os uio non sungune
defendendum esse. sed uitȩ meritum. Interdũ
autẽ & iu ta meritum plebeium eliguntur.
ꝑsonȩ rectorum. unde nouerint popłi sui fu¬
isse meriti regimen ꝑuersi s iscepisse pontificis.
Quod autẽ is qui post baptismum aliquo mor¬
tali percato corruptus ad sacer lotium non
proueatur. lex ipsa testatur. Moises enim
uitiatum ad aram dĩ offerant. Quod ipsum
postea offerentib sacerdotibus ifrahel per
malachiam improperauit ds̃ dicens. Uossa¬
cerdotes qui polluistis nomen meum & di¬
xistis. In quo polluimus eum: offerentes suꝑ
altare meũ panem pollutũ : & offerebatis
cȩcum & languidũ. Unde & innumeris
uitula rufa cuius cinis expiatio populi ẽ
non aliter iubetur offerri. ad altare dñi.

Expanded text:
muneribus impetrarunt. Taceo de reliquis. Alii successores filios vel parentes faciunt, et conantur posteris praesulatus relinquere dignitatem, cum hoc nec Moyses amicus Dei facere potuit, sed Josue de alia tribu elegit, ut sciremus principatum in populo non sanguine defendendum esse, sed vitae meritis . Interdum autem et juxta meritum plebium eliguntur personae rectorum: unde noverint populi sui fuisse meriti, regimen perversi suscepisse pontificis. Quod autem is, qui post baptismum aliquo mortali peccato corruptus, ad sacerdotium non provehatur, lex ipsa testatur. Moyses enim tum pecus ad aram Dei offerant ; quod ipsum postea offerentibus sacerdotibus Israel per Malachiam improperavit Deus, dicens: Vos sacerdotes qui polluistis nomen meum, et dixistis: In quo polluimus eum? Offerentes super altare meum panem pollutum, et offerebatis caecum et languidum . Unde et in Numeris vitula rufa, cujus cinis expiatio est populi, non aliter jubetur offerri ad altare Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
signum pontificalis honoris. uel signaculũ se¬
cretoꝵ. Nam multa sunt quȩ carnaliũ minus
sub signaculũ condunt. ne indignis quibusq
sacramenta dĩ aperiantur. Iam uero quod scłares
uiri nequaquam ad ministerium ȩcclȩ̃ assumant᷑.
eadem auctoritas apłica docet & dicit. Manus
cito nemini imposueris. & iterum non neophitũ
ne in suꝑbiam elatus putet se non tam minis¬
teriũ humilitatis quam amministrationẽ scła¬
ris potestatis adeptum. & condempnationẽ su¬
ꝑbiȩ sicut diabolus ꝑ iactantiam deiciatur.
Quomodo enim ualebit scłaris homo sacerdotu
magisterium adimplere. cuius nec officium te¬
nuit nec disciplinam cognouit: aut quid do¬
cere poterit cum ipse non didicerit: Nunc
uero sepe cernimus plurimos ordinationẽ talib
facere. nec eligunt qui ȩccłȩ prosint. sed
quos uel ipsi amant. uel quoꝵ sunt obsequus
deliniti. uel pro quib maiorũ quispiã ro¬

Expanded text:
signum pontificalis honoris, vel signaculum sesignum pontificalis honoris, vel signaculum secretorum. Nam multa sunt, quae carnalium minusqsub signaculo condunt, ne indignis quibusque sacramenta Dei aperiantur. Jam vero quod saeculares viri nequaquam ad ministerium Ecclesiae assumantur, eadem auctoritas apostolica docet et dicit: Manus cito nemini imposueris . Et iterum: Non neophytum , ne in superbiam elatus, putet se non tam ministerium humilitatis quam administrationem saecularis potestatis adeptum; et in condemnationem superbiae, sicut diabolus, per jactantiam dejiciatur. Quomodo enim valebit saecularis homo sacerdotii magisterium adimplere, cujus nec officium tenuit, nec disciplinam cognovit? aut quid docere poterit, cum ipse non didicerit? Nunc vero saepe cernimus plurimos ordinationem talibus facere: nec eligunt qui Ecclesiae prosint, sed quos vel ipsi amant, vel quorum sunt obsequiis deliniti, vel pro quibus majorum quispiam ro
Abbreviated transcription (Latin):
nabȩ ab apłis manus imposita ẽ in episcopatũ.
& sic missi sunt ad eunangelizandũ. Quod au¬
tem triginta annis sacerdos efficitur. ab ętate
Hȩxc enim ȩtas profectu iam non indiget par¬
uuloꝵ. sed ꝑfectionis sui plena ẽ & robusta.
& ad om̃e disciplinȩ ac magisterii exercrttũ
preparata. Quod uero unius uirginalis matri¬
monu sint qui eliguntur in ordine pontifica¬
tus. & in ueteri legi mandatum ẽ: & plenius
scribit apłs dicens unius uxoris uirũ. Sacer¬
dotem quęrit ȩxcła aut de monagamia or
non ab uno sed acunctis prouintialib ep̃is
ordinatur. Ideo ẽ institutũ. ne aliquid con¬
tra fidem ęccłȩ unius tirannica auctoritas
moliretur. propterea ab om̃ib conuenientib
constituitur. Ac non minus a trib presen¬
tib cȩteris tamen consentientib testimonio
litterarũ. Huic autẽ dum conserratur datur
baculus. ut eius inditio subditam plebem
uel regat uel corriga uel infirmitates infir¬
morum sustineat. Datur & anulus propter

Expanded text:
ab apostolis manus imposita est in episcopatum, et sic missi sunt ad evangelizandum . Quod autem a triginta annis sacerdos efficitur, ab aetate Haec enim aetas profectu jam non indiget parvulorum, sed perfectionis vi plena est, et robusta, et ad omne disciplinae ac magisterii exercitium praeparata. Quod vero unius virginalis matrimonii sint qui eliguntur in ordine pontificatus, et in veteri lege mandatum est, et plenius scribit Apostolus dicens: Unius uxoris virum . Sacerdotem quaerit Ecclesia, aut de monogamia ordnon ab uno, sed a cunctis provincialibus episcopis ordinatur, ideo institutum est, ne aliquid contra fidem Ecclesiae unius tyrannica auctoritas moliretur. Propterea ab omnibus convenientibus constituitur, ac non minus, quam a tribus praesentibus, caeteris tamen consentientibus testimonio litterarum. Huic autem, dum consecratur, datur baculus, ut ejus indicio subditam plebem vel regat, vel corrigat, vel infirmitates infirmorum sustineat. Datur et annulus, propter
Abbreviated transcription (Latin):
toritate prestabit: ut nec ꝑ nimiam humilitatẽ
suam subditorum uiua conualescere faciat. nec
ꝑ inmoderatant auc oritatem seueritatis poresta¬
tem exerceat. sed tanto cautius erga commissos
agat. quanto durius aX iudicari formidat.
Cenebit quoq illam suꝑ enunentẽ donis om̃ib
caritatẽ. sine qua omĩs uirtus nichile᷑. Cus¬
tos enim sci̾tatis carnas ẽ. Locus autẽ huuis
custodis humilitas. Habebit etiam inter hȩc
omĩa & castitatis eminentiam. ita ut ueniens¬
xp̃i corpus confectura ab om̃i inquinamento
carnis sit munda & libera. Inter hȩc oportet eũ
sollicita dispensatione curam pauperum gerere.
esurientes pascere. uestire nudos. suscipere pe¬
regrinos. captiuos redimere. uiduas ac pupillos
tueri. ꝑuigilem in cunctis exhibere curã pro¬
uidentia & distributione discreta. In quo etiã¬
& hospitalitas ita erit precipua. ut om̃s cũ
benignitate & caritate suscipiat. Si enĩ om̃s

Expanded text:
toritate praestabit, ut nec toritate praestabit, ut nec suam subditorum vitia convalescere faciat, neque per immoderatam auctoritatem severitatis potestatem exerceat; sed tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. 18. Tenebit quoque illam supereminentem donis omnibus charitatem, sine qua omnis virtus nihil est; custos enim sanctitatis charitas, locus autem hujus custodis humilitas. Habebit etiam inter haec omnia et castitatis eminentiam, ita ut mens Christi corpus confectura ab omni inquinamento carnis sit munda et libera. Inter haec oportebit eum sollicita dispensatione curam pauperum gerere, esurientes pascere, vestire nudos, suscipere peregrinos, captivos redimere, viduas ac pupillos tueri, pervigilem in cunctis exhibere curam, providentiam et distributionem discretam. 19. In quo etiam hospitalitas ita erit praecipua, ut omnes cum 424 benignitate et charitate suscipiat. Si enim omnes
Abbreviated transcription (Latin):
det. ita ut in ontib semetipsum formã uiuendi
prebeat. cunctosq ad bonum opus & doctrina
& opere prouocet. Luiam scientia scriptu¬
rarum uecessaria eͣ. Q si ep̃i tamũ fit scã¬
ui nisi refurati fui at: comucti. facile pos¬
sunt si cacium orda puertere. Huius autẽ
serno ucͥ et esse purus simpl & aꝑti olenus
grauitate & honestate : plenus suauitate & grã.
tractans de misterio ligis. de docꝰ rina fidei. de
uirtine continentiȩ. de disciplui. uistitiȩ. unũ¬
quemq diuersa ammonens ȩxortatione. uixta
professionis morumq qualitatẽ: uidelicet ut
prenoscat quid. cui. quando uel quomodo
proferat. Cuius preceteris spetiale officiũ ẽ.
scripturas legere. ꝑcurrere canones. exempla
scoꝵ imitari. uigilus. ieuinus. orationib in¬
cumbere. cum fr̃ib habere pacẽ. nec quẽ¬
quam ex menbris suis discerpete. nullũ dãp¬
nare: nisi conprobatum. nullũ ex cõmunicare
nisi discussum. Quiq ita humilitate pariter & auc¬

Expanded text:
det, ita ut in omnibus semetipsum formam vivendi 423 praebeat, cunctosque ad bonum opus doctrina et opere provocet. Cui etiam scientia Scripturarum necessaria est, quia si episcopi taercutere. Qui nisi refutati fuerint atque convicti, facile possunt simplicium corda pervertere. Hujus autem sermo debet esse purus, simplex et apertus, plenus gravitate et honestate, plenus suavitate et gratia, tractans de mysterio legis, de doctrina fidei, de virtute continentiae, de disciplina justitiae: unumquemque diversa admonens exhortatione, juxta professionem professionis morumque qualitatem: videlicet ut pernoscat, quid, cui, quando, vel quomodo proferat. Cujus prae caeteris speciale officium est, Scripturas legere, percurrere canones, exempla sanctorum imitari. Vigiliis, jejuniis, orationibus incumbere: cum fratribus habere pacem, nec quemquam ex membris suis discerpere. Nullum damnare, nisi comprobatum: nullum excommunicare, nisi discussum. Quique ita humilitate pariter et auc
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet subditoꝵ gerens Scopiis quidem inten¬
tio ẽ. Ergo epi latine suꝑ intendere possumus
dicere. ut intelligat non se esse epm̃. qui non
prodesse sed preesse dilexerit. Quod uero ꝑ
manus impositionẽ a precessoril: dĩ sacerdo¬
tib ep̃i ordinant᷑. antiqua ẽ nstitutio. Isaac
autẽ patriarcha sc̃s ponens manũ suꝑ caput
sue. manum suam inponens. dedit ei spm̃
uirtutis. & ducatus in populo isrł. Dic & suꝑ¬
impletor legis & prophetarum dñs nrͣ iħs
xp̃s ꝑ manus impositionẽ apłos benedixit.
Dicut in euuangelio lucȩ scriptum eͣ. & ꝑ
duxit illos transbethaniam. & eleuauit ma¬
nus suas. & benedixit eos. Factumq ẽ cũ
benedixisset illis. discessit ab eis. & ipsi

Expanded text:
scilicet subditorum gerens; scopus quidem intenscilicet subditorum gerens; scopus quidem intentio est. Ergo episcopos Latine superintendentes possumus dicere, ut intelligat non se esse epprodesse, sed praeesse dilexerit. Quod vero per manus impositionem a praecessoribus Dei sacerdotibus episcopi ordinantur, antiqua est institutio. Isaac autem patriarcha sanctus ponens manum suam super caput sue manum suam imponens, dedit ei spiritum virtutis et ducatus in populo Israel. Sic et superimpletor legis et prophetarum Dominus nosper manus impositionem apostolos benedixit, sicut in Evangelio Lucae scriptum est: Et perduxit illos trans Bethaniam: et elevavit manus suas, et benedixit eos. Factumque est cum benedixisset illis, discessit ab eis: et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ergo ligandi soluendiq potestatẽ primus cepit.
primusq ad fidem popłm uirtuti suȩ predicationis
consortio honoris & potestatis acceperunt. qui
etiam in toto orbe disꝑsi euuangeliũ prd caue¬
runt. quibq deridentibccesserunt epĩ.
qui sunt contititi ꝑi tum mundũ in sedib
apłoꝵ. Qui non iam ex genere carnis & san¬
guinis eliguntur. ut primũ scđm ordinẽ aaron.
bunt coram me usq in eternum. & nunc dicit
dñs nequaquam. sed gli rificantes me glori¬
ficabo. Qui me spernit. spernetur. Quattuor
enim sunt genera apłoꝵ unum a dõ tantũ
ut moises. alterum ꝑ hominẽ & dm̃ ut
multi fauore populi & potestatũ in sacer¬
dotium subrogantur. Quartũ autẽ genus
apłi in latina lingua missi interpretant᷑. quia
ipsos misit dñs euuangelixare ad illuminationẽ
dentiũ ait. nomen ẽ operis non honoris. Cre¬
cum ẽ enim atq naeductum uocabulũ. qđ
ille qui suꝑ efficiur sun intendit : curam

Expanded text:
Hic ergo ligandi solvendique potestatem primus accepit, primusque ad fidem populum virtute suae praedicationis consortio honoris et potestatis effecti sunt, qui etiam in toto orbe dispersi Evangelium praedicaverunt. 6. Quibusque decedentibus successerunt episcopi, qui sunt constituti per totum mundum in sedibus apostolorum, qui non jam ex genere carnis et sanguinis eliguntur, sicut primum secundum ordinem Aaron, bunt coram me usque in aeternum; et nunc dicit Dominus: Nequaquam, sed glorificantes me glorificabo, et qui me spernit spernetur » . 7. Quatuor autem sunt genera apostolorum: unum a Deo tantum, ut Moyses; alterum per hominem et Deum, ut multi favore populi et potestatum in sacerdotium subrogantur; quartum autem genus stolorum? Apostoli in Latina lingua missi interpretantur, quia ipsos misit Christus evangelizare ad illuminationem dentium ait, nomen est operis, non honoris. Graecum est enim, atque inde ductum vocabulum, quod ille qui super efficitur superintendit, curam
Abbreviated transcription (Latin):
enimus ergo nunc ad sacratissimos¬
mi ordines. & singulariter demonstremus
quod ẽ sacerdotii fundamentũ. uel quo
auctore pontificalis ordo adoleuit in
scło. Initium quidẽ sacerdotii aaron
fuit. quãquã & mlchisedech prior

Expanded text:
Veniamus ergo nunc ad sacratissimos ordines, et singulariter demonstremus, quod est sacerdotii fundamentum, vel quo auctore pontificalis ordo adolevit in saeculo. Initium quidem sacerdotii Aaron fuit. Quanquam et Melchisedech prior
Abbreviated transcription (Latin):
quib merito adstare debuissent leuitȩ
sicut summo sacerdoti. & hoc fuit inter
a aron summũ sacerdotẽ. & inter filios enisdẽ a aron
qui & ipsi erant sacerdotes. quod aaron suꝑ tunicã
accipiebat poderẽ stolam scãm. & coronã aureã¬
& suꝑ humerale. & cetera quȩ supra memorata
sunt. filii autẽ aaron suꝑ tunicas lineas. cincti
tantum modo & thiarati. asstabant sacrificio dĩ
Ded forsitan queritur & hoc. cuius figurã faciebat
uerus princeps sacerdotũ. & d̃s pontificũ. cui
ctenus de primordus sacerdotalib in ueteri
testamento. in nouo autẽ testamento post xp̃m
sacendotalis ordo a petrocepit. Ipsi enĩ pri
loquitur ad eum dñs. Cues inquit petrus.
& suꝑ hanc petram ȩdificabo ȩccłam meã.
& portȩ inferi non preualebunt aduersus

Expanded text:
quibus merito astare debuissent levitae, quibus merito astare debuissent levitae, sicut summo sacerdoti. Sed hoc fuit inter Aaron summum sacerdotem et inter filios ejusdem Aaron, qui et ipsi erant sacerdotes: quod Aaron super tunicam accipiebat poderem, stolam sanctam, et coronam aureaet superhumerale, et caetera, quae supra memorata sunt. Filii autem Aaron super tunicas lineas cincti tantummodo, et tiarati, astabant sacrificio Dei. 4. Sed forsitan quaeritur et hoc cujus figuram faciebat verus princeps sacerdotum, et dominus pontificum, cui ctenus de primordiis sacerdotalibus in Veteri Testamento: in Novo autem Testamento, post Christum, sacerdotalis ordo a Petro coepit. Ipsi enim primSic enim loquitur ad eum Dominus: Tu es, inquit, Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebu
Abbreviated transcription (Latin):
optulerit sacrificium. & post hunc abraham
isaac & iacob. Sed isti spontanea uoluntate non sa¬
cerdotali auctoritate ista fecerunt. Ceterũ aaron
primus in lege sacerdotale nomen accepit. pri¬
musq pontificali stola indutus inctimas optulit
iubente dño ac loquente ad moisen.: Accipe in¬
quit aaron & filios eius. & applicabis ad ostiũ
tabnaculi testimonii. Cũq lauaueris patrẽ cũ
filius aqua : indues aaron uestimentis sius id est
linea & tunica & suꝑ humerale & rationale qđ
constringes balteo. & pones tiaram in capite
eius. & laminã scam suꝑ tiaram. & oleũ uncti¬
onis fundes suꝑ caput eius. atq hoc ritu con¬
secrabitur. filios quoq illius applicabis. &
in dues tunicis lineis. cingesq balteo aaron
scilicet & liberos eius. & impones eis mitras.
Irunt q sacerdotes mei. religione ꝑpetua. Quo
loco contemplari oportet aaron sũmũ sa
eius presbueroꝵ figurã premonstrasse
Fuerunt enim filii a aron & ipsi sacerdotes.

Expanded text:
obtulerit sacrificium, et post hunc Abraham, Isaac et Jacob. Sed isti spontanea voluntate, non sacerdotali auctoritate ista fecerunt. 2. Caeterum Aaron primus in lege sacerdotale nomen accepit, primusque pontificali stola infulatus victimas obtulit, jubente Domino, ac loquente ad Moysen: « Accipe, inquit, Aaron, et filios ejus, et applicabis ad ostium tabernaculi testimonii cumque laveris patrem cum filiis aqua indues Aaron vestimentis suis id est linea et tunica et superumerali et rationali quod constringes balteo et pones tiaram in capite eius et lamminam sanctam super tiaram et oleum unctionis fundes super caput eius atque hoc ritu consindues tunicis lineis, cingesque balteo, Aaron scilicet et liberos ejus, et impones eis mitras, eruntque sacerdotes mei religione perpetua. Quo loco contemplari oportet, Aaron summum saejus, presbyterorum figuram praemonstrasse. Fuerunt enim filii Aaron et ipsi sacerdotes,
Abbreviated transcription (Latin):
uius rei grã relinqui te crete ut ea quȩ
deerant corrigeres. Reliquit titũ discipłm
crete : ut rudimenta nascen
ꝑgens ad alias natiores ut rium in eis xp̃i i
ceret fundamentum. Quod autẽ ait ut ea quȩ
deerant corrigeres. ostendit nec dũ eas ad plenã
recti fuerint. tamen a huc i d gere correcti
uerba dicentis.t constiuiiiꝑ ciui. ues prebos
sicut & ego ti disposii. Quiquilis prb̃r de¬
beat ordina ⁊. in cis q ientib disiera is. hoc ẽ
si quis eͣ s ne crimine i Ais unuis uir & ce¬
tera. postea intulit. Oportet enim epm̃ sine
crimine esse. tam quã dĩ dispensatorẽ. Idem er¬
tu studia in religione fierent & dicerent in
populis. ego sum pauli ego sum apollo. ego
autẽ cȩphȩ. communi prboꝵ consilio ȩccłȩ
gub̾nabantur. Postquam uero unusquisq eos
prb̃is electus suꝑ poneretur cȩteris.

Expanded text:
ujus rei gratia reliqui te Cretae, ut ea, quae desunt, corrigas. » Reliquit Titum discipulum Cretae, ut rudimenta nascentpergens ad alias actiones, ut rursum in eis Christi jaceret fundamentum. Quod autem ait: « Ut ea, quae deerant, corrigeres, » ostendit nec dum eos ad plenam recti fuerint, tamen adhuc indigere correctio dicentis: Ut constituas per civitates presbyteros, sicut ego tibi disposui. Qui qualis presbyter debeat ordinari, in consequentibus disserens, hoc ait: Si quis est sine crimine, unius uxoris vir, et caetera, postea intulit: Oportet enim episcopum sine crimine esse, tamquam Dei dispensatorem. Idem etu studia in religione fierent, et diceretur in populis: Ego sum Pauli, ego Apollo, ego autem Cephae, communi presbyterorum consilio ecclesiae gubernabantur. Postquam vero unusquisque eos,presbyteris electus superponeretur ceteris,