comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inder q̃ro ergo utcũ ⁊ hoc simulate fecerit. quod
si ab surdissimũ atq falslimũ ẽ. ergo et illa in
quib iudeoꝵ ꝯsuctudimi ꝯgruebat libectate pru¬
demi. non nefcitate seriuli uł clispensatione fal¬
laci ageba. Cux tuĩ oleasiro insetto ueritatem
seriauit et natualib ramis niscio quod cuspasaton¬
um scrmilatioriss uelamm obtencut. It a sriam c̃

Expanded text:
Judaei. Quaero ergo utrum et hoc simulate fecerit, quod si absurdissimum atque falsissimum est, ergo et illa in quibus Judaeorum consuetudini congruebat, libertate prudenti, non necessitate servili, vel dispensatione fallaci agebat. Cur enim oleastro inserto veritatem servavit, et naturalibus ramis nescio quod dispensatorium simul
Abbreviated transcription (Latin):
onam decidens inpecliret noluto accppere quos
tatui isti slon eiu dnt non sibi debec s debeti
ostencut. ⁊ debito se usumm non et nec oĩo mu
uelle se ꝓfessus est. eo ip̃o fẽs infĩcras. in firmus
no es eego falat et sii pellis simulatio. ẜ olp
uoliuss sansi infrrmitatis eoꝵ ipse hr̃et. sit enĩ
qͣ egrotiuis qui ministeno egroto non cum febres se
sudrum ⁊ gͥatb tanq̃m gemislem non ide ꝙ miseri¬
ta. et sic omnib omnia factus est. nõ mentem¬
tis astii s opaciertis affectia .i. non oĩa mala eor
fallaciter agendo. s oĩm malis tanqͣm sua sect
let si opiis tẽt. Cogͣttat enĩ ut homo se eẽ poties¬
se mn eis uiciis in quib sunt alii. uride alibi ais. condi

Expanded text:
ret. Noluit accipere quod ntitus est. Non enim dixit non sibi deberi, sed deberi ostendit, et debito se usum non esse, nec omnino uti velle professus est, eo ipso factus infirmis infirmus. Non est ergo fallax et versipellis simulatio, sed omnivoluisset, quasi infirmitates eorum ipse haberet. Fit enim quasi aegrotus qui ministrat aegroto, non cum febres se m gentilem, non ideo quod miserintibus; 91 et sic omnibus omnia factus est, non mentientis astu, sed compatientis affectu, id est non omnia mala eorum fallaciter agendo, sed omnium malis tanquam sua esselet, si opus esset. Cogitat enim ut homo se esse potuisse in eis viti
Abbreviated transcription (Latin):
¶S. gere de uelatiouib in quib arguit illos¬
suas traditiones non seruantes. qi illoꝵ aliqui
laudo uos. o fratres et si de aliis culpo: tñ de
toritatis. et mea precepta tenetis tam per fecte si¬
cut tradidi uobis. yronia est quod sic loq̃r eis a¬
postolus. qr non esus traditionẽ seruabant nec eins
anctontatera sequebantur. ac per hec qͣi nouĩt tra¬

Expanded text:
 de velationibus in quibus arguit illossuas traditiones non servantes, quia illorum aliqui d de hoc laudo vos, o fratres, et si de aliis culpo, tamen de  meae auctoritatis, et mea praecepta tenetis, tam perfecte sicut tradidi vobis, ironia est quod sic loquitur eis Apostolus, quia non ejus traditionem servabant, nec ejus auctoritatem sequebantur. Ac per hoc, quasi noviter tra
Abbreviated transcription (Latin):
bauit. uon negligentiã qr nõ tacuit. non super¬
biam. qr in unitate ꝑ mansit. Si a corporałr re¬
cedit: superb esti et sc̃ismaticus. et ego .q. ita fa
cite ut cuiti. et ego recipiam uos. aute eiectos. et
biliores includat. et hoc. dicit dñs om̃pe .i. xp̃e¬

Expanded text:
bavit; non negligentiam, quia non tacuit, non superbavit; non negligentiam, quia non tacuit, non superbiam, quia in unitate permansit. Si autem corporaliter recedit, superbus est, et schismaticus. Et ego, quasi dicat: Ita facite ut dixi, et ego recipiam vos, ante ejectos, et biliores includat. Et hoc dicit Dominus o
Abbreviated transcription (Latin):
te ã non corporałr. sed
sp̃uałr. ut non tacea
sunt mali propace fi
tum licet pro gradu¬
cuinsq salua pace. et¬
.i. carnales obseruantias et quelibet alia illicita ne
motus mortalis peccati spũalis recessio hic intelligẽ¬
da est siłr. et de tastũ cordis et sĩ corꝑis intelligend̾
est. cdisplicere enĩ malum est nõ tangere est. nori erã
ꝓph̃e qui hoc clicebant ppłm siurm dimiserunt. s
int̃ eos hĩtabant quos in ccepabant unũ tẽplumi
cũ eis iritcabant eadem sacramertta celebrabant.
hoc est gͥ exiri. ore non partere. s redargnere. cor¬
pore. monere. hoc est sepatari ꝯtra eos stare. hoc est
ĩ imind̾. nõ tangere. uoliuitate nõ osentire. ħ oĩa
ꝓphẽ fecerist. S pũałr ergo non corporałr recedert
nos a bonis pp̃ malos qͣm fugimus in ꝯiunctione
maloꝵ non remanentes i. quam sit illud qd̵ fu¬
ergo quisq recedat amalis. t̾ali non imputat d̃s
peccata sua qr non fccit aliena non qr non appo¬

Expanded text:
tem, non corporaliter, sed spiritualiter, ut non taceatsunt mali pro pace, nrum, quantum licet, pro graduujusque salva pace. Etest carnales observantias, et quaelibet alia illicita, nemotus mortalis peccati. Spiritualis recessio hic intelligenda est, similiter et de tactu cordis non corporis intelligendum est. Displicere enim malum non tangere est. Non enim prophetae qui haec dicebant populum suum dimiserunt, sed inter eos habitabant, quos increpabant, unum templum cum eis intrabant, eadem sacramenta celebrabant. Hoc est ergo exire, ore non parcere, sed redarguere, corripere, monere; hoc est separari, contra eos ire; hoc est immundum non tangere, voluntate non consentire. Hacedere us nos a bonis propter malos, quam fugimus in conjunctione malorum non remanentes, id est quam sit illud quod fuergo quisque recedat a malis, tali non imputat Deus peccata sua, quia non fecit; aliena non, quia non appro
Abbreviated transcription (Latin):
tum carais multipharie
intelligitur. Ideoq ditit.
ab qĩ q multa surit uica
carnalia. ut oĩa fugia¬
muis. nos clico perficien¬
tes bona operatione. sc̃i¬
ficationẽ. in bap̃o ceptã.¬
re De et hoc intumore dei ut dm̃ ueramins
qui solus facit. uel ita lege. scd̃ aliam lit̃. q̃ nõ
sumus. in .ti. dex .i. si timoum dei sequimur. qr
qui sine deo hoc agit. sc̃s mimili eit. et ñ der ⁊ ad
ħ si forma ecemyli nect̃ia et. Papite nos. ẜ hã¬

Expanded text:
tum carnis multifarie intelligitur. Ideoque dixit, , quia multa sunt vitia carnalia, ut omnia fugiaus. Nos dico perficientes bona operatione sanctificationem, in baptismo coeptam. Et hoc in timore Dei, ut Deum vereamur qui solus fsumus in timore Dei, id est si timorem Dei sequimur. Quia qui sine Deo hoc agit, sanctus mundi est et non Dei. Et ad haec si forma exempli necessaria est, capite nos,
Abbreviated transcription (Latin):
fidem denegauit
deterior in fideli. qr hic ñdum ueritatem no
non diligit. et est
qui tam domestici cui sunt. ut parentes filiis.
uł parentib filis. iõ ipse magister scõꝵ in si¬
nuans qd̵ apiis filiis cura impendenda est pa¬
rentib de se ipso exemplũ ostituit. qñ de cru¬
ce mr̃e ioħi om̃dauit. et alt̾m prose quo¬
dammodo filium ei pro iudit. Hidua. ut

Expanded text:
fidem denegavit st deterior infideli, quia hic nondum veritatem nonon diligit, et est qui tam domestici cuique sunt ut parentes filiis, vel parentibus filii. Ideo ipse magister sanctorum insinuans quod a piis filiis cura impendenda est parentibus, de seipso exemplum constituit, quando de cruce matrem Joanni commendavit, et alterum pro se quodammodo filium ei providit . Vidua ut
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte dm̃is. ideo ponebat.
quod uelamen per grãm
tur nr̃is exposmnonibus
s sensus eoꝵ. ob. sunt .i.
tatio eoꝵ hebes est. nec
põt penetrare quamdiu
non credunt. obtixasio
sensus iudeoꝵ sunt ob¬
tusi et uere qr si solũ
tẽ. s etam usq in ho.¬
d cecitas suꝑ corda ⁊ ħ

Expanded text:
Ambrosius Ideo ponebat, quod velamen per gratiam tur nostris expositionibus, sed sensus eorum obtusi sunt, id est ratio eorum hebes est, nec potest penetrare quandiu non credunt. Obtusio enSensus Judaeorum sunt obtusi. Et vere, quia non solum tunc, sed etiam usque in hodo veritas
Abbreviated transcription (Latin):
quara asi aduentum
Tul̃. manet dico. in lectione uiteris .t. i chum.
quod sit uelamen. quod uelammn euacuatur ĩ xp̃o.¬
pli scissum est ut sig̃cetur per xp̃i passionẽ reue¬
lari sacramenta legis et ꝓpħie. u̾elamen enũ dicit
ad oꝑationẽ apħie ut noti intelligeretur. Sed u
ꝙ .q. his qui sunt in xp̃o eiracuaturt uelamea s
super cor. eoꝵ qui ne¬
gant xp̃mi. uelamen est
primens rationem eoꝵ.
sunt eis cur non intel¬

Expanded text:
quam ante adventum Christi. Manet dico, in lectione Veteris Testamenti, quod sit velamen, quod evacuatur in Chpli conscissum est, ut significaretur per Christi passionem revelari sacramenta legis et prophetiae. Velamen enim dicit ad operationem prophetiae, ut non intelligeretur. Sed u His qui sunt in Christo evacuatur velamen, sed super cor eorum, qui negant Christum, velamen est primens rationem eorumsunt eis cum non intel
Abbreviated transcription (Latin):
eo ordine sumebist
quo sirmi oportebat.
post prandium encho¬
tistiam sumebant. ꝙ
ieiuni potius facere
deb̾ent. hꝰ ã rei facien¬
de occ̃onẽ sumpserũt
gx eo qd̾ clñs mandu¬
Ril̃. canttib cdiscipulis accepit panem ⁊ bñchõx
unum ꝙ fieti quidem debet. non tam corpoꝵ consor¬
cio quami corctitm glitino. iam .i. grhoc solo quod
euchatistie. quã non debent pransi sumare. uł msis
suis miscere. ut faciebant illi quos argute apłs. s
post cenam dederit duscipulis suis. Corpus ⁊ sang¬
nem sirum. si iõ tñ calumpniand̾ est. unise ec¬
quo uehemencius om̃daret mmsterii illiuis altitu¬
dinems ultimum hoc uolutt in fugere cordibus
et manonie chscipuloꝵ a quib ad passionẽ digres¬
surus erat. Quo ã erdine deinceps sumeretur a¬
postolis ꝑ quos ecc̃as dispositurus erat seruauit

Expanded text:
eo ordine sumebant quo sumi oportebat. post prandia, euchistiam sumebant, quod jejuni potius facere deberent. Hujus autem rei faciee occasionem sumpserunt ex eo quod Dominus manducantibus discipulis accepit panem et benedixiunum, quod fieri quidem debet non tam corporum consortio quam cordium conglutino; jam, id est ex hoc solo quod eucharistiae, quam non debent pransi sumere, vel mensis suis miscere, ut faciebant illi quos arguit Apostolus Christus post coenam dederit discipulis suis corpus et sanguinem suum, non ideo tamen calumniandum est universae Ecquo uehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc uoluit infiget memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Quo autem ordine deinceps sumeretur, apostolis, per quos Ecclesias dispositurus erat, servavit
Abbreviated transcription (Latin):
errastis olim. dicite
archippo uide minis¬
terium .i esto sollici¬
tͣus circa ministeriũ
quod accepisti in dñs
.ł in hiis reb que sui
ds̃i. ut illud ĩpleas
ut sic̾ut per in obe̾¬
dientiam iustori ces¬
sauit. ita pro correc¬
tione accingatur. et
nota quod preposiũ
eorum per eos ipsos
omonet. ut qui regẽ¬
dam eccam eorura ac¬
cepit sit sollicitus de
eis. et q plebis causa
rectorem destinatur:
quam saliationẽ
ponat premutre ex¬
hortationem dicens.
memores estote uin¬
culorum meoꝵi .i. in
mente hẽte quã cau¬
sa paciar.s. quia solã
fidem preico. hoc di¬
cit ut tales se prebe¬
ant pro quib ñ egre
ferat se ꝑati in iuri¬
as uł ut similger pa¬
ciarctur. uł ut pro eo
orent. uel ut necessa¬
autem sit salutatio ostendit addens. Grã dsĩi
tolis dicebantut. hos collandat apostolus scͥ¬
bens eis abathenis ꝑee thimotħm diaconem

Expanded text:
errastis olim, dicite Archippo: Vide ministerium, id est esto sollicitus circa ministerium, quod accepisti in Domino, id est in his rebus quae sunt Domini, ut illud impleas, ut sicut per inobedientiam istorum cessavit, ita per correctionem accingatur. Et nota quod praepositum eorum per eos ipsos commonet, ut qui regendam Ecclesiam eorum accepit sit sollicitus de eis, et quia plebis causa rectorem destinatur, quam salutationem ponat, praemittit exhortationem dicens: Memores estote vinculorum meorum, id est in mente habete qua causa patiar, scilicet quia solam fidem praedico. Hoc dicit ut tales se praebeant, pro quibus non aegre ferat se pati injurias, ut simpliciter patiantur, vel ut pro eo orent ut necessaautem sit salutatio, ostendit addens: Gratia Domic ea quae a falsis apostolis dicebantur. Hos collaudat Apostolus scribens eis ab Athenis, per Tychicum diaconem
Abbreviated transcription (Latin):
et p̾dicatio meꝙ q̃ fie¬
bat in coĩ non fu̾it in
ba mea. nõ tũ ꝑhuma¬
nam sapiam ut uba pseu
one mea ostendi me ha
ideo ita feci ut fides nr̃a
ligatur. in sapĩa hoĩm
s in uirtute dey u ut fides
nostra non attribuatur
capaces simpliciter lo¬
cuti sumuis. sapĩam aũ
que est deo secretis dei
peofectos hic dicit non
perfectos cogintores ⁊ doc¬
tores. quib opus nõ est
docen. s auditores iam
capaces qua sapĩam. nõ
uͦ sapĩam husus seculi
que humans utatur¬

Expanded text:
et praedicatio mea, quae fiebat in communi, non fuit in ba mea, non tamen per humanam sapientiam, ut verba pseudone mea ostendi me habIdeo ita feci, ut fides vestra ligatur, in sapientia hominum, sed in virtute Dei, id est ut fides vestra non attribuatur capaces simpliciter locuti sumus, sapientiam autem, quae est de secretis Dei, perfectos. Hic dicit non perfectos cognitores et doctores, quibus opus non est doceri, sed auditores jam capaces. Quam sapientiam? non vero sapientiam hujus saeculi, quae humanis rat
Abbreviated transcription (Latin):
est ut nesciant ꝑsendõ
qr nõ in uerbis set in
iurtute est. nõ hũana
rõne comphensibilis
s sp̃c efficatia credibił
predestinauit deꝰ

Expanded text:
est, ut nesciant pseudo quia non in verbis, sed in virtute est; non humana ratione comprehensibilis, sed spiritus efficacia credibilis. praedestinavit
Abbreviated transcription (Latin):
tem. et sgua hora diei passus est . bnͣ nero die
in sepulchro quieut. sic et nos dũ ub opeti¬
bus .ui. dier uiuimus. operamur. ind etuntes
quiescumis. uł eodem uerboꝵ sensu mãte na
pot̃ legi ut sic ibi. enĩ dixit eum et su intelli¬
gatur. iuniciatũ ẽ. hoc modo. ⁊ quidem ꝓ ficia

Expanded text:
e et sexta hora diei passus est. Septima vero die in sepulcro quievit, sic et nos dum sub operibus sex dierum vivimus operamur; inde exeuntes quiescemus. Vel eodem verborum sensu manente ita potest legi, ut sit ibi enim, dixit enim, et subintelligitur nun
Abbreviated transcription (Latin):
sccudum sp̃em uł materiam s  materia tunc
fasta et ad fimlitudinẽ tc̃ fcõꝵ deraretur. reqͥe¬
uit dico operib perfectis post que poterat qui¬
escete que fecit nichoando abius atione mũ
di .i. ex quo muncdus cẽp institu.  p̃e oĩa feciti

Expanded text:
secundum speciem vel materiam, sed de materia tunc facta et ad similitudinem tunc factorum operaretur. Requievit dico, operibus perfectis, post quod poterat requiescere quae fecit inchoando, ab institutione mundi, id est ex quo mundus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i dteccta expono uinc¬
tus sum. dico aperiãt
michi os ad loquendi
misterium. et ita ad¬
loquendum. ut ma¬
nifestem aperte illud
quod ab sconclitum est
infidelib. ita constan¬
ter et discrete. ut opor¬
tet me. qui apostolus
sum loqui nos ⁊̃ ipsi.
Insapĩa. dei quam
habetis ambulate .i.
proficite usq ad eos
illuminando. qui st̃.
foris .i. extra ec̃cam. cau¬
te conuersandum est
nter perfidos ne scan¬
dalizentur. ne fiat.
eis occ̃o blasphepiã¬
di et ne incitentur
ad perseq̃ndũ. saꝑien¬
ter ambulante dico
tes oportuntatem p̾¬
dicandi eis. et hĩto
gratus sit auditorib
uł in gr̃a predicanda
non in lege. et sit con¬
ditus. sale sapĩe. ita
ut sciatis qũo. uos
ꝯporteat qł dere uni¬

Expanded text:
isti secreta expono, vinctus sum. Dico aperiat mihi os ad loquendum mysterium, et ita loquendum ut manifestem, aperte illud quod absconditum est infidelibus ita, constanter et discrete, ut oportet me, qui Apostolus sum, loqui. Vos etiam ipsi, in sapientia Dei, quam habetis, ambulate, id est proficite usque ad eos illuminandos, qui sunt foris, id est extra Ecclesiam. Caute conversandum est inter perfidos ne scandalizentur, ne fiat eis occasio blasphemandi, et ne incitentur ad persequendum. Sapienter ambulate dico,tes opportunitatem praedicandi eis: et habitogratus sit auditoribus. Vel, in gratia, praedicanda, non in lege, et sit conditus sale sapientiae, ita, ut sciatis quomodo oporteat vos respondere uni
Abbreviated transcription (Latin):
riat nobis hostium.
setmonise y os meum
faciat apactum quod
ad hoc damm est. ut
inde procedat uecbũ.
Os autẽ apertum est.
qñ multa et magna
dicit. et ad quid uelit
sibi aperiti os. ostendit

Expanded text:
riat nobis ostium sermonis, id est os meum faciat apertum quod ad hoc datum est ut inde prodeat verbum. Os autem apertum est, quoniam multa et magna dicit. Et ad quid velit sibi aperiri os, ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
ad resurrectionem. tñ filii. oꝑatus est pr̃ ⁊ filius
ecce quid est missum ee filium S qͣr unde ⁊ ex
quo missus est filus. ergo in quid a pr̃e gciui. et
uerii in hunc mundum hoc est mutti de illo.
uenit. illuc ã missus est quo ueñ ⁊ si sn hunc mũ¬
dum mussus est. qr exiuit apr̃e ⁊ uenit in hunc
mumdum. et in hoc inuuido erat. Illus ergo miis¬
sus est ubi erat. unde ⁊ illd̾ in ꝓpħa dicit celum
⁊ terram ego impleo. qd̵̃ si de ptẽ dcm accipiat᷑
ubi potuit ẽẽ sine uerbo suo. sine sapĩa sua qua
pertendit a fine usq ad sinẽ fortiter. ⁊ disponit
dei filio que digna sunt opinemur ideo mis¬
sum intelligerẽ debemus. qr ex illo in ꝯp̾hensi¬
bili in enarrabiliq secceto maiestatis ꝓfun¬
de dedit. se ꝯphendendũ m̃tib nr̃is dei uerbũ
ñ solũ cũ se gcinaniret. s ⁊̃ cũ hr̃et in nob¬

Expanded text:
 resurrectionem tamen Filii operatus est Pater et Filius. Ecce quid est missum esse Filium. Sed quaeritur unde et quo missus est Filius. Ego, inquit, exivi a Patre et veni in hunc mundum : hoc est mitti. De illo venit. Illuc autem missus est quo venit, et si in hunc mundum missus est, quia exivit a Patre, et venit in hunc mundum, et in hoc mundo erat, illuc ergo missus est ubi erat. Unde et illud in propheta dicit: Coelum et terra ego impleo . Quod si de Patre dictum accipiatur, ubi potuit esse sine Verbo suo, sine sapientia sua, quae pertendit a fine usque ad finem fortiter et disponit Dei Filio quae digna sunt opinemur, ideo missum intelligere debemus, quia ex illo incomprehensibili inenarrabilique secreto majestatis profundae, dedit se comprehendendum mentibus nostris Dei Verbum; non solum cum se
Abbreviated transcription (Latin):
nondum uenit hora euis. hoc est qr nolebat. Nõ
enim dñs sub fato natus est. hoc nec de te cre¬
denclum est. ne clum de illo per quẽ fr̃s es. Nõ est
hora eius us nr̃a nisi uoluntas eius. non ergo ho¬
ram dixit qua cogeretur mori. s qua dignaret᷑
occicli. tp̃e enĩ etpectabat quo morecetur. q tp̃c¬

Expanded text:
nondum venit hora ejus . Hoc est, quia nolebat. Non enim Dominus sub fato natus est: hoc nec de te credendum est, nedum de illo per quem factus es. Non est enim hora ejus vel nostra, nisi voluntas ejus. Non ergo horam dixit qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. Tempus enim exspectabat quo moreretur, q
Abbreviated transcription (Latin):
cerera facere. añ tñ longa series preconm pre¬
mittenda est erat. Non enĩ aliquis patiuis uen-¬
turus etat. diu fuerat predicendus. semper te¬
nenus. quanto maior iudex uemelat. tanto
preconum series longior peidere debebat. ideo
muliere. Nota quod eum qui erat increatus:
factum dicit. fecit ergo eũ pt̃ ex muliere sub
lege. Cũm igitur ait. mi.d. frsu.f .ex. mult
est ex muliere. Eũid est enĩ naciuitas filil de uir¬
gine maria certe assumptio forme serui. siami
quid est aliud nasci filio qͣm accipete formam

Expanded text:
caetera facere. Ante tamen longa series praeconum praemittenda erat. Non enim aliquis parvus venturus erat, diu fuerat praedicendus, semper tenendus: quanto major judex veniebat, tanto praeconum series longior praecedere debebat. Ideo Filium suum factum ex muliere. Nota quod eum qui erat increatus factum dicit. Fecit ergo eum Pater ex muliere sub lege. Cum igitur ait, misit Deus Filium suum est ex muliere. Quid est enim nativitas Filii de Virgine Maria? Certe assumptio formae servi. Nam quid est aliud nasci Filio quam accipere formam
Abbreviated transcription (Latin):
Mulierem enĩ pro femina posuit more locritisis
hebrcoꝵ usus mim hebrte locutionis mmulieres
dicit non urrgintate corruptas. s feminas. si¬
cut in genesi legitur de eua. qũ tp̃a fc̃a est
formauit eam in muullietem. nec ad huc passa
erat ocubitũ uiri. Item nõ te offendat quod
ait. sc̃m cum ofiteamur uatui. ftm̃ etũ nõ
confitemur isi hoĩem. d̾s ã semꝑ faciens
est. fieri nescit ut sit. s sit ut aliquid alicͥ

Expanded text:
Mulierem enim pro femina posuit more locutionis Hebraeorum. Usus enim Hebraeae locutionis mulieres dicit, non virginitate corruptas, sed feminas, sicut legitur de Eva, quando ipsa facta est: Formavit eam mulierem , nec adhuc passa erat concubitum viri. Item, non te offendat quod ait, factum cum confiteamur natum. Factum enim non confitemur nisi hominem. Deus autem semper faciens est, fieri nescit ut sit, sed fit ut aliquid alicui
Abbreviated transcription (Latin):
tionis sunt quil addiuitur uba mistica. quib
confirmatur ad hoc opus electus auctoritatem
accipiens teste ꝯscĩa sua. ut audeat uice dñi
sacrificium deo offere. uł scd̾ aliã lit. cũ ipso
ma. prbris qͣr prbrum ẽ cã cur manus imp̃o¬
nant. uł quia impositio manuũ dat prbriũ
ordinatato. ⁊ heo predicta ad offm̃ tuũ perti¬
nentia. meditare: qura ad hec electus es. ⁊ ĩ huis
esto. eo hec eregatrx assiduo actu ita ẜ. ut ꝓfect̃¬
sanctoꝵ electionem ĩ
qua ex preterctis ui¬
dentur dbe qualis fu
go est qua eligitur
qł doctor frturus ydo¬
neus. Ne ergo facias
eam srritam. ne u

Expanded text:
tiones sunt quibus adduntur verba mystica, quibus confirmatur ad hoc opus electus auctoritatem accipiens, teste conscientia sua, ut audeat vice Domini sacrificia Deo offerre. Vel secundum aliam litteram, cum impoa presbyterium est causa cur manus imponant. Vel quia impositio manuum dat presbyterium ordinato. Et haec praedicta ad officium tuum pertinentia meditare, quia ad haec electus es, in his esto, id est haec exsequere assiduo actu, ita, scsanctorum electione, in qua ex praeteritis videntur dicere qualis futgo est qua eligitur quasi doctor futurus idoneus. Ne ergo facias eam irritam, ne
Abbreviated transcription (Latin):
litteraꝵ el uõ auferre¬
tur s confirmatetur
error. et ideo ut que uerbis suadece nõ poterat psens
suade̾r̾et uirtute miraculoꝵ. s deinde desid̾si sui cãn
exponens. add̾. ut aliquid .q. d. ad hoc desid̾o nos iud̾e.
nalis s sp̃ualis. qr modo carnałr sapitis. cũ enũ dic̃

Expanded text:
litterarum ejus non auferretur, sed confirmaretur error, et etiam ideo, ut quae verbis suadere non poterat, praesens suaderet virtute miraculorum. Sed deinde desiderii sui causam exponens, addit: Ut aliquid, quasi dicat: Ad hoc desidero vos videre, nalis sed spiritualis, quia modo carnaliter sapitis. Cum enim dicit
Abbreviated transcription (Latin):
solemir uobiscum alia littera. per eam que in
confirmari est me consolari in uobis. ħ ĩ deõ
dicit qr et si congaudeat facilitati fidci illorsi
dolet tñ de non recta fide. Aliena .ni. dolebat ui¬
mͥ .i ego sum desolatus sicut et uos. ⁊ si non
sentitis. s sic consolaremur si mul. uł sed̾ alia
licteram sic pot̾ legi eod̾ sensu manente. ꝙ .d. de
subd̾. consolari dico per eam fidem itiq nouam.¬

Expanded text:
solemur vobiscum, alia littera, per eam quae innfirmari, est me consolari in vobis. Hoc ideo dicit, quia, etsi congaudeat facilitati fidei illorum, dolet tamen de non recta fide. Aliena enim dolebat viModo enim ego sum desolatus, sicut et vos, etsi non sentitis, sed sic consolaremur simul. Vel secundum aliam litteram sic potest legi, eodem sensu manente; quasi dicat: subdit, consolari dico per eam fidem non utique novam
Abbreviated transcription (Latin):
infundit. qui dyait .l. pre
cepto solo fecit. lucẽ splẽ¬
dere de tenebris quod fuit¬
in separatione elementoꝵ
quo ꝯfusa moles celi et
terre cepit cẽ. antequam

Expanded text:
infudit; qui dixit, id cepto solo hoc fecit, lucem splendescere de tenebris, quod fuitin separatione elementorum. onfusa moles coeli et terrae coepit esse, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
ficeret nisi ope gr̃e. ecce in hiis u̾bis d̾r. qr con¬
ssimat usrrutib. deinde subdit. de sanctificati¬
one dicens et pcc̃oꝵ q̃ in se. et ũqͥtatũ eoꝵ. q̃
otra proximm fuit. lãm. s. post̾ tp̃c grane. noure¬
cordabor. ad eternam penam. ampliuis .s. nec hic
nec in futuro. ecce hic d̾r qd sanctificat. uł ita
distingue litteram eadem manente siña. postꝙͣ

Expanded text:
ficeret, nisi ope gratiae. Ecce in his dicitur quod consummat virtutibus, deinde subdit de sanctificatione dicens et peccatorum quae in se, et iniquitatum eorum, quae contra proximum fiunt, jam, id est post tempus gratiae, non recordabor ad aeternam poenam, amplius, scilicet nec in futuro. Ecce hic dicitur quod sanctificat. Vel ita distingue litteram, eadem manente sententia. Postquam
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ã hoꝵ remissio. est: iam nõ. est facienda obło
pro peccato .i. cessat oblatio legatis. ¶ñtes itaꝙ.
sinito grandi sermone
de portisice magno.
euisq noua lege et sa

Expanded text:
um jam remissio, non est facienda oblatio pro peccato, id est cessat oblatio legalis. Habentes itaque. Finito grandi sermone de pontifice magno, ejusque nova lege et sa
Abbreviated transcription (Latin):
erant coniuncti et
spiritualiter concap¬
tsui secuindum illd̾.
Quamclin simnis in
copore peregrinarsi
si inter preclicatores
ampliartumn dilectis
michi in dsĩo. Iste a¬
inicus erat apło in
domino. s non con
is est. et si non a diu¬
tor est .i. particeps oꝑis
Salutate appellem
probum .i. probatũ
in xp̃o. per tempta¬
tiones enim inuen

Expanded text:
erant conjuncti, et spiritualiter concaptivi secundum illud: Quandiu sumus in corpore peregrinamur a si inter praedicatores,Ampliatum dilectissimum mihi in Domino. Iste amicus erat Apostolo in Domino, sed non concus est, etsi non adjutor et particeps operis. Salutate Apellen probum, id est probatum, in Christo. Per tentati
Abbreviated transcription (Latin):
TI. correptio. insi supernus meditus respici
puĩa pudore et timore displicendi aliis interdũ
impecuitur dum plus delectat hoĩem alioꝵ ecisti¬
matio:. qͣm iusticia qua quisq se hũiliat peniten¬
Do. ioq nõ solum cũ agitur pnĩa u̾m ⁊̃ ut agatur¬
dei mĩa necessaria est. Ut enĩ petrus amare fieret:
coguita. resipiscant alaqueis diaboli b recedant¬
ab errarib diaboli quil illaqueati tenentur. ⁊ rede
phana et stulta deui
dempora periculos ꝙ uł
hoĩes amantes se ip̃os
non dm̃ ut petrus qui¬
t̃ int̃rogatus. a dño t̃
ꝓ fessus est. se eũ dilig̾e¬
dicens tu scis qr amo
te. uñ et dñs ei oues
pascendas crediclit.q
in pascendis ouib u̾a
monstratur dilectio.
siquis ibi s̃ querit su¬
eo ã quod se ipsos nõ
deum amant. quasi ex radsce.ħ er que sesne
ti. ad dominum. superbi de honorib sibi impen¬
sis a subditis. blasphemi in dm̃ per hereses. Nor
corrigentib mala pro
bonis reddiuit. scelesti

Expanded text:
 correptio, nisi supernus medicus respiciat, Quae poenitentia pudore et timore displicendi aliis interdum impeditur, dum plus delectat hominem aliorum existimatio; quam justitia, qua se quisque humiliat poenitendo. Ideoque non solum cuDei misericordia necessaria est, ut enim Petrus amare fleret, cognita resipiscant a laqueis diaboli, ab erroribus diaboli, quibus illaqueati tenentur et incipprofana et stulta devittempora periculosa, velhomines amantes seipsos, non Deum, ut Petrus qui interrogatus a Domino, ter confessus est se eum diligedicens: Tu scis quia amo te . Unde et Dominus pascendas tradidit, quia in pascendis ovibus monstratur dilectio si quis ibi non quaerit sueo autem quod seipsos, non Deum amant, quasi ex radice haec quae sequuti ad Dominum; superbi de honoribus sibi impensis a subditis; blasphemi in Deum per haereses; nocorrigentibus mala pro bonis reddunt; scelesti
Abbreviated transcription (Latin):
pierunt. sunt quaꝵ ille figure fuerunt.
sicut eiũ in bonis raulto malius est. id qd̵ per fi¬
guram signatur. qͣm ip̃a sigura ut uerbi gr̃a.¬
degnum celor melius est quam terta promis¬
sionis. ita i malis longe peius est qd̾ sigc̃atur
qͣm figura sigc̃ans ut gehenna peior est quan¬
tum libet artroici pena tempnali. omnes enim
nẽi facta sunt ita ut considerantes eoꝵ supplici¬
a nõ ss̃mus concupiscentes maloꝵ sicut. ⁊ illi ꝯcu¬

Expanded text:
poenae sunt, quarum illae figurae fuerunt. im in bonis multo melius est, id quod per figuram signatur quam ipsa figura, ut regnum coelorum melius est quam terra promissionis, ita in malis longe pejus est quod significatur quam figura significans, ut gehenna pejor est quantumlibet atroci poena temporali. Omnes enim nostri facta sunt, ita ut considerantes illorum supplicia, non simus concupiscentes malorum, sicut et illi c
Abbreviated transcription (Latin):
iudaice comestionis.
ut qͣm nis recte crede¬
rent de legis inuttoq¬
pͦp abolitione eadem
tamen intentione qͣ¬
percus se agentib sħ̾¬
traheret. ⁊ ẽ in firmis
idem sertire se sun¬
laret. ħ ã summulatio

Expanded text:
udaicae comestionis, uamvis recte crederet de legis in utroq abolitione, eadem tamen intentione qtrus, se a gentibus subtraheret, et cum infirmis m sentire se simularet. Haec autem simulatio
Abbreviated transcription (Latin):
uinctum pro predica¬
tione euuangłi euis
qr uec in hoc rubor¬
est. s collabora mͥ i
predicando euuãgło¬
euuã .i. ad honorem
scd̾ urtutẽ dei. et de
ergo reddere liberanti ꝯueint. cmis benesi.¬
cus cum digne etd̾e si ualeamus. uł legati¬
onem eius fidełr. et instant agamus seq̃r

Expanded text:
inctum, pro praedicatione Evangelii ejus, quia nec in hoc rubored collabora mihi in praedicando Evangest ad honorem secundum virtutem Dei; et debergo reddere liberanti convenit, cujus beneficiis cum digne respondere non valeamus, vel legationem ejus fideliter et instanter agam
Abbreviated transcription (Latin):
et mubts indenaibus
suscipiente cum nube
isi celum ascencbit b¬
ergo putaturr. in becil¬
litas ibi apparet poten¬
cia ness erubescas me

Expanded text:
et multis videntibus uscipiente eum nube, in coelum ascenditergo putatur imbecillitas, ibi apparet potenue, erubescas, me
Abbreviated transcription (Latin):
tum eius suceri¬
tatem fidei memo¬
rat. ut fortiorem
hãbitat eadem si¬
des. et ideo fecueat.
Propter qͣm cãm
omendata fide illi¬
us ad eam sine ti¬
more. ⁊ erubescẽtia
p̾dicandã exhorta¬
isti tał. ⁊ tã honi tn¬
parentes fuerumt.
admoneo te ut resͦ.
ors qi sopitã a deo
tibi collatã. q̃ ẽ ĩte

Expanded text:
tum ejus sinceritatem fidei memorat, ut fortiorem habitat eadem fides, et ideo ferveat.Propter quam causam. Commendata fide illius, ad eam sine timore et erubescentia praedicandam exhortaisti talis, et tam boni parentes tui fuerunt, admoneo te ut resuscore quasi sopitam a Deo tibi collatam, quae est in te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtectione. iõ quia
memor sũ lacer
tuaꝵ. fleuit enĩ
timocħs apaulo
dimissus. paratus
cum eo ire ad oĩa
pericula. ꝙ g pre.¬
sens hũit: ab sens
teneao. ego dico.
accipiens .i. hñs.

Expanded text:
ectione, et ideo quia memor sum lacrymarum tuarum. Flevit enim Timotheus a Paulo dimissus, paratus cum eo ire ad omnia pericula. Quod ergo praesens habuit, absens teneat. Ego, dico, accipiens, id est
Abbreviated transcription (Latin):
nolite timnere eos qui octitlunt corpus. ħꝰ timo¬
ris ñ accepimus sp̃m. s illius de quo dsis ait.
eum tĩme qui pot̾ corpus et aĩam perdere in
gehennã. s̃ dedit. S p̃c a̾nũ sc̾s dat timorẽ nõ
mundi s dei. qui pot̾ pedere ingeheuiam
ñ dedit in quam sp̃m cimoris. s uirtus .i. for¬
titudinuis ꝯtra adu̾sa q̃ timorẽ pellat. que ue¬
nit ex dilectione dei et prerumi de qua addit.
et dilectionis quã sobrietas precedit de qua sub¬
dit. et sobuetatis .i. discretionis. ecce assmo do¬
no .i. ad dilectione ad unũ descencdit .i. ad so¬
brretatem. Noli itaq prius monut nõ ti¬
uirtus. ħ monet nõ
ecubescere ad quod¬
sp̃m dilectionis et
discretionis. noli itaz
cruciftũ. qr surrecit
ostantiam hñdam
cocit nec erubescen¬
dum ẽẽ in professio¬
ne. Non est erũ unde¬
erubescatur in ca. qr¬
gestis tñ appariuo de.
et si crucisitus est. ue

Expanded text:
Nolite timere eos qui occidunt corpus . Hujus timoris non accepimus spiritum, sed illius de quo Dominus ait: Eum timete qui potest corpus et animam perdere in gehennam . Spiritus enim sanctus dat timorem, non mundi, sed Dei qui potest perdere in gehennam. Non dedit, inquam, spiritum timoris, sed virtutis, id est fortitudinis contra adversa, quae timorem pellat, quae venit ex dilectione Dei et proximi, de qua addit, et dilectionis, quam sobrietas praecedit, de qua subdit, et sobrietatis, id est discretionis. Ecce a summo dono, id est a dilectione, ad unum descendit, id est ad sobrietatem. Noli itaque. Prius monuit non tivirtus. Hic monet non erubescere, ad quoditum dilectionis et discretionis, noli itaqucrucifixum, quia surrexit. nstantiam habendam docet, nec erubescensse in professione. Non est enim underubescatur in ea, qgestis tamen apparuit Deus, et si crucifixus est, re
Abbreviated transcription (Latin):
teret descendens ad di¬
acones de quib ait. di¬
acones õportet eẽ. pudi¬
cos. non bilingnes ut
qui seminant discor
et plus uenders tur.¬
pe est enĩ hiic profes¬
sioni q̃stib studere:
hũtes misterium fider.
but sciant qd de fidẽ
alus est de cultur illos
dico manentes in oscĩa
pura.⁊ hũ ã probent᷑
prima. qr ñ simplicit᷑
hoc sanuit. ⁊ episcopos

Expanded text:
teret, descendens ad diacones, de quibus ait: Diacones oportet esse pudicos, non bilingues, ut qui seminant discordet pluris vendere. Turpe est huic professioni quaestibus studere. Habentes mysterium fidei, scilicet ut sciant quod de fide aliis est occultum. Illos, dico, manentes in conscientia pura. Et hi autem probentur primum, quia non simpliciter hoc innui
Abbreviated transcription (Latin):
sunt .i. ab infidelibus.
hes clansula congcro
sibilem eum ẽẽ oportet
religioni dethunt. euis
uite deitahere si audeãt
qualis ergo descriptus
est. oportet ep̃m eẽ. ut
ã incidat in obprobri
um .i. in contemptum
debent ẽe diacones. de

Expanded text:
st ab infidelibus. Haec clausula congruit sibilem eum esse oportet, religioni detrahunt, ejus vitae detrahere non audeant. Qualis ergo descriptus est oportet episcopum esse, ut non incidat in opprobrium, id est in contemptum debeant esse diacones. De
Abbreviated transcription (Latin):
re. nõ tñ simul ne
ꝑ turbatio fit. s per¬
singłos. ut ita ordi
tur alios. et sp̃c .qͥ. lõquens debet esse credere seden¬
uł pp̃ plura dona euis subiectus est ꝓphis ut qñ
uolunt tacere. et qñ uolurit loqui possut. ⁊ nõ
cog̃ eos phitonitos clarare aliquauł subticere.
si prior non cecdit uidetur nõ eẽ sp̃e dei. ⁊ ubiectus

Expanded text:
re, non tamen simul, ne perturbatio fiat, sesingulos, ut, ita ordinntur alios. Et spiritus. Quasi dicat: Loquens debet cedere sedenvel propter plura dona ejus: subjectus est prophetis, ut quando volunt tacere, et quando volunt loqui possint, et non cogit eos, ut Pythonicus, clamare aliqua vel subticere. Unde si prior non cedit, videtur non esse Spiritus Dei. Subjectus
Abbreviated transcription (Latin):
quod potestis om̃s
tace. in cc̃ca. ut nec
loquantur linguis
enĩ permittitur eis¬
ab aliqua auctertã⁊

Expanded text:
quod potestis omnestaceant in ecclesiis, ut nec loquantur linguis enim permittitur eisab aliqua auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
orem tribuendo
honorẽ ut sisit
scisina in corꝑe.
s i id ip̃m pro
inuicem sollici¬
ta sint m̃bra. et
si quid patitur
unum m̃brũ.
ꝯpaciuntur o.¬
mina m̃bra. si¬
ue gloriatur
unum m̃brũ
ogaudeant oĩa¬
Ios ã estis corpꝰ

Expanded text:
orem tribuendo honorem, ut non sit scisma in corpore, sed in id ipsum pro inuicem sollicita sint membra. et si quid patitur unum membrum, conpatiuntur omnia membra: siue glorificatur unum membrum, congaudent omautem estis corp
Abbreviated transcription (Latin):
se ip .i. qui extra dm̃i głatur. sibi tribuen¬
dũo .i. potestatẽ exerceat in mensura sibi
a deo data quod debet. Non eñ ille prolu
.i. ỹdoneum et dignum ostendit miracu¬
tinam susti

Expanded text:
 id est qui extra Deum gloriatur sibi tribuenDomino, id est potestatem exerceat in mensura sibi a Deo data, quod debet. Non enim ille probamendat, id est idoneum et dignum ostendit miracutinam susti
Abbreviated transcription (Latin):
eñ pot᷑ dici tc̃ genitus
toris nostri quẽ. s. imitari debemus si uolumus
ẽẽ filĩ dei. Et nota qd̾ pronussio fc̃a ẽ sare ostendit
qd̃ pp̃ genus nullus saluatur. cum ysmael de abͣ¬
ham natus: reprobatus sit. de quo eodem ysaac
natus sola gr̃a est saluatins. Ista u̾o pro missio fc̃a
rebecte ostendit qd̃ p̃p̃ nullum meritũ suũ ul ꝑa¬
retitũ aliquis eligatur. s sola gratia. Uigilarassi¬
me igiur ait. et uno concubitu ne pt̃ns ineri ͤ¬
tis uł materins tribueretur. ꝙ alter bonus alter
et minori .l. iacob. et ne
quis putet hoc fieri ex pͥ¬
cedente merito illoꝵi enĩ¬

Expanded text:
enim potest dici tunc genitus toris, nostri, quem scilicet imitari debemus, si volumus esse filii Dei. Et nota quod promissio facta Sarae ostendit quod propter genus nullus salvabitur, cum Ismael de Abraham natus reprobatus sit, de quo eodem Isaac natus sola gratia est salvatus. Ista vero promissio facta Rebeccae, ostendit quod propter nullum meritum suum, vel parentum aliquis eligitur, sed sola gratia. Vigilantissime igitur ait, ex uno concubitu, ne paternis meritis vel maternis tribueretur, quod alter bonus, alter et minori, id est Jacob. Et ne quis putet hoc fieri ex pcedente merito illorum, eni
Abbreviated transcription (Latin):
pertinet. decalogus ad
m̾ito pͥmũ est. qr sic̃ d̾s principaliter pͥncipium
est homimis. sic pr scd̃ario. cuius mandati addit᷑
promissio quod s̃ est ĩ aliis. unde subdit et hoc wã.
sit tibi. in carnalib et sp̃ualib. et sis. longeuuis in
eterna uita fundatus. super terram. uiuencium.
t uos patres no

Expanded text:
pertinet Decalogus. Admerito primum est, quia, sicut Deus principaliter principium est hominis, sic pater secundario. Cujus mandati additur prsit tibi, in carnalibus et spiritualibus. Et sis longaevus, in vita aeterna fundatus, super terram viventium. Et vos patres no
Abbreviated transcription (Latin):
isse. Sic enimi excecat. deus sicut obclurat qd̵ est dese¬
tendo: non faciendo et hoc meruit uoluntas. hoc enĩ
uicium cecitatis et cluricie fuꝑbiens audatia uolũ¬
tatis in flixit. S̾i gͦ cdicit nõ possint iudei credere. q
ẏsaias prectitit. frdeo immo non possunt. qi nolunt.
sic suꝑba erat ut tm̃̃ suis mirib attibuerent ut ne
oꝑandum. Qtuotquot enim tam suꝑbe sapunt non
possunt credere inxp̃m non qr mittari in melius hoĩes̃
non possint. s quamdiu talia sapiunt nõ possunt cre¬
dere. Sicut ergo quod deus se ip̃m negare nõ potest.
credere. culpa est uoluntatis humane. Si ⁊ quis isfã
questionem meluis. nouit exponete: aꝓsit ut ñ sĩ pa¬
ratior discete quam docere scq̃r. E egorꝙ̃. quod¬

Expanded text:
isse. Sicut enim excaecat Deus, sic obdurat, quod est deseisse. Sicut enim excaecat Deus, sic obdurat, quod est deserendo, non faciendo, et hoc meruit voluntas. Hoc enim meritum caecitatis et duritiae superbientis audacia et voluntatis, inflixit. Si ergo dicitur, non possunt Judaei credere, quia Isaias praedixit, respondeo imo non possunt quia nolunt, sic superba erat, ut tantum suis viribus attribuerent, ut nevivendum. Quotquot enim tam superbe sapiunt non poterant credere: non quia mutari in melius homines non possunt; sed quamdiu talia sapiunt, non possunt credere. Hit credere culpa est voluntatis humanae. Si quis istam quaestionem melius novit exponere, absit, ut non sim paratior discere quam docere. Ergo qu
Abbreviated transcription (Latin):
sua. Ideoq si ea que ille presciuit ipsoꝵ nou sunt
iporũ non uera ille p̾sciuit s qr illuis prescientia fal¬
li nõ potest. sine dubio non alii s ipsi peccant quos
deus peccaturos ẽẽ p̾sciuit. et ideo si non malũ. sed
bonum fac̾e uoluissent. non malum fc̾uri p̾uide
p̾dc̃is magis nos urgent quam ex illis ysaie. dicũt
erum nobis si non poterant credere quod peccatũ ẽ.
hominis non facientis. quod non potest fac̾e. Si aũ
non credendo pecanerunt. potuerunt ergo credere
et non fecerunt. si aũ potuerunt quomͦ dicit euã¬
gelium. Non poterant credere quia dixit ẏsaias
cos et inclurauit. Auclistis ꝓpositam questionem
et qͣm profunda sit cernitus. sed sꝑdeuñ ut pos¬
sinmus. Si enĩ a me queratur quare credere non
poterant: Rdeo quia nolelant. malam quippe eorũ¬
u  Oluntatem preuidit deus et ꝑ ꝓpħam nuntiaiu¬
tis illoꝵ. hanc . s. excecauit oculos eoꝵ et in durauit
cor eoꝵ. s et hic respondeo eoꝵ uoluntatẽ hoc metu¬

Expanded text:
escivit, ipsorum non sunt, ipsorum non vera ille praescivit; sed quia illius praescientia falli non potest, sine dubio non alius, sed ipsi peccant, quos Deus peccaturos esse praescivit: et ideo, si non malum, sed bonum facere voluissent, non malum facturi praepraedictis magis nos urgent quam ex illis Isaiae. Dicunt enim nobis, si non poterant credere, quod peccatum est hominis non facientis quod non potest facere. Si autem non credendo peccaverunt, potuerunt ergo credere et non fecerunt. Si autem potuerunt, quomodo dicit Evangelium, non poterant credere, quia dixit Isaias:eos, et induravit. Audistis propositam quaestionem et quam profunda sit cernitis, sed respondemus ut possumus. Si a me quaeratur quare credere non poterant, respondeo quia nolebant. Malam quippe eorum voluntatem praevidit Deus, et per tis eorum, hanc scilicet excaecavit oculos eorum et induravit cor eorum. Sed hic respondeo eorum voluntatem hoc meru
Abbreviated transcription (Latin):
iustificãtem et hoĩas in
eum credentes. enmuanglirã¬
cuum etiam bona. fitiura.
.l. pacem super pecem. qr¬
regnum dei pax est quasi
ualde speciosi sunt qui il¬
luramnant muncdum. ⁊ qr
ciant. Bene eiĩ nuntiant

Expanded text:
ustificantem, et homines in eum credentes. Evantium etiam bona futura, id est pacem super pacem, qregnum Dei pax est. Quasi dicat: Valde speciosi sunt, quluminant mundum et quia iant; bene enim
Abbreviated transcription (Latin):
quam causas male¬
agere. ne quis putet
sua nillo modo ẽe¬
repetenda. supporut
otendendum cũ fr̃ẽ
tã oĩa mea licent.i.¬
licita sunt repeti .l.
oĩa mea licet cepete¬
qr nõ oĩa expecliunt¬
ad cursum meum.
s impecliunt. Itera¬
per aliam cam idẽ

Expanded text:
quam causas malagere, ne quis putaret sua nullo modo erepetenda, supponit: ntendendum cum fratre, tamen omnia mea licent,licita sunt repeti, id est omnia mea licet repetequia non omnia expediuntad cursum meum, sed impediunt. Iteper aliam causam idem
Abbreviated transcription (Latin):
est. renouat᷑
de dit in dicar .i. assicdue pu¬
rior auiciis essicnur prt ig¬
nem taibulationis. Nota qd
qui foris. ñ tã cũo sunt hõies s unus ꝙ̃ totum deus
sesit .i. et id quod uiterius est. et id quod exterius

Expanded text:
el renovatur de die in diem, id est assidue purior a vitiis efficitur per igem tribulationis. Nota quod , non tamen duo sunt homines, sed unus quem totum Deus facit, id est et id quod interius est, et id quod exterius
Abbreviated transcription (Latin):
tus qui est xp̃c iħc. et pro uobis crutisituis est pro¬
scriptus .i. gc heredatus ⁊ hoc ĩ uobis etum ina¬
lrs non deberetis pati ut regnumm et ħ ecedatatem
diget cum dolore quos addidit ut huic maxime
mouecet eos cum considetaret quo pretio emĩto
possessionem quam ineis amutebatdoł ita uere. s¬
sicit apilato .i. ita peccatis sicut peccauit pilatͦ
proscubendo eum Et dum in sufficienter credi.¬
tis crucifixus est inuobis .i. acrucifirorib pecca¬
ti quantitate non diflectis. Hoc solum uolo¬
postquam galathas
in crepando ꝯmouit. ꝯ¬
motis eis per increpati¬
onem probat qd̾ lex nõ
est obsecuarnda qr non
ex ea s gefide ueniunt
stris fascinatii et stulti
cere. qr hoc a deo euidẽs¬
est ut stulti docere q̃ant
⁊ ħ solum uolo a nobis¬
fidel. scice. qr si nichil aliud eẽt hoc solum ad
proband̃ qd nitendo sufficeret. Quid est illud : Ec¬

Expanded text:
Jesus, et pro vobis, crucifixus est, et proscriptus, id est exhaeredatus, et hoc in vobis; in aliis non deberetis pati, ut regnum et haereditatem diget cum dolore, quod addidit, ut hinc maxime moveret eos, cum considerarent quo pretio emerit possessionem quam in eis amittebat. Vel ita: Vere sicut a Pilato, id est ita peccatis, sicut peccavit Pilatus Jesus proscribendo eum, et dum insufficientem creditis, crucifixus est in vobis, id est a crucifixoribus, peccati quantitate non differtis. Hoc solum volPostquam Galatas increpando commovit, commotis eis per increpationem probat quod lex non est observanda, quia non ex fide veniunt sitis fascinati et stulti, iscere, quia hoc adeo evidensut et stulti docere queant; et hoc solum volo a vobis scire, quia si nihil aliud esset, hoc solum ad probandum quod intendo sufficeret. Quid est illud? Ec
Abbreviated transcription (Latin):
dectus uobis añqͣm opera legis hfctis. Et sceñclum
quod minc de operib ingtime tractat. que sunt
insacramiẽtis que si surit necc̃ia ubi iam gracia
fida est. Ditpectita eisĩ sunt opeta legis. nam pes.¬
tim in sacramentis partim i merib accipiunt᷑.
Ad sacramenta pertitieret cutirncisio. salbõm. ned¬
ã si ñ intelligant᷑ secbitus sola est qualis erat
in posis udcoꝵ es est usaꝙ ad huc. Si ã obsetuen¬
seruata sunt. et ꝯgruentia oł ppło. cui ad hus
talis seruitiis utilis erat ut subtimore custodi¬
retur. Iachil enĩ tampie teret aĩa qͣm sacra¬
mentã ñ intellectum. Intellectũ uͦ ꝑium gau

Expanded text:
datus vobis antequam opera legis haberetis. Et sciendum quod nunc de operibus maxime tractat quae sunt in sacramentis, quae non sunt necessaria, ubi jam gratia fidei est. Bipertita enim sunt opera legis. Nam partim in sacramentis, partim in moribus accipiuntur. Ad sacramenta pertinent circumcisio, Sabbatum, neoautem si non intelligantur, servitus sola est, qualis erat in populo Judaeorum, et est usque adhuc. Si autem observenservata sunt congruentia illi populo, cui adhuc talis servitus utilis erat, ut sub timore custodiretur. Nihil enim tam praeterret animum quam sacramentum non intellectum; intellectum vero pium gau
Abbreviated transcription (Latin):
tradidio ⁊ ẽ ħ omũa constento. et uihis insccucti fuis¬
uis o dolendo dicit. uos galathe. estis insensam. qr
nec se crcientos cognoscunt. ⁊ c̃ prius recte
instencti fr̃lita quis uos fascinauit .i. decepit ne¬
ritati nõ obeclite ueritas nuĩ se ingrnt uobis et
quam fasciris urit. Inuictus erũ si modo sibi no¬
oc cum aliena felictiate dabescit. s ⁊̃ his in quib
aliqua bona ẽẽ incipiunt. Unde in librro qui sapĩa
tes nocuirint galathis nuper inxp̃o tenatis ut ĩdẽ¬

Expanded text:
tradidit. Et cum haec omnia constent, et in his instructi fuistis. O, dolendo dicit, vos Galatae, estis insensati, quia nec se circumventos esse cognoscunt. Et cum prius recte instructi fueritis, quis vos facinavit, id est decepit, veritati non obedire? Veritas enim se ingerit vobis, et quam fascinus urit. Invidus enim non modo sibi nocet, cum aliena felicitate tabescit, sed etiam his in quibus aliqua bona esse incipiunt. Unde in libro qui Sapientites nocuerint Galatis nuper in Christo renatis, ut iide
Abbreviated transcription (Latin):
cipium passionis. uitẽ. isti. ac. si dr̃etur. Ille cu¬
uis iste legalis sacerdos gerit personam esb no¬
bis per passionem auctor et reparator uice per
adam amisse. Unde. Qui ascendit suꝑ eccasum
dominus nomem illi Occasuma enĩ mortis xp̃e
ascendit .i. triump hauit diabolum et mortem
dampnando. S ocubũ stultoꝵ iuderur dampna¬
turus tm̃ et in eoꝵ sensu erutisitus ut homo in
quo nulla spes saliras sit. In ilns ergo uiuit ip̃e

Expanded text:
cipium passionis vitae iste; ac si diceretur: Ille cujus iste legalis sacerdos gerit personam, est nobis per passionem auctor, et reparator vitae per Adam amissae. Unde: Qui ascendit super occasum Dominus nomen illi . Occasum enim mortis Christus ascendit, id est triumphavit, diabolum et mortem damnando. Sed oculis stultorum videtur damnatus tantum, et in eorum sensu crucifixus ut homo, in quo nulla spes salutis sit. In illis ergo vivit Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
cia ħ iutanda nunc po
aptauit m̃bra. du̾sa ĩ
corpore. ut nicħ desit
illi. ita et in ecc̃a diu̾¬
sas ꝑsonas quib tribu¬
it munera diuersa. ⁊ ilũ¬
qd̃ q eoꝵ membrorum
titione corpous. sicut

Expanded text:
c vitanda, nunc posaptavit membra diversa in corpore, ut nihil desit illi, ita et in Ecclesia diversas personas, quibus tribuit munera diversa, et unumquodque eorum membrorum, t, in corp
Abbreviated transcription (Latin):
sum est modo multa
m̃ba sunt in corpore:
quod si ẽẽnt oĩa unũ
meml ubi ẽẽt corpus
quod insi non diuersis
modo periret mubatu¬
do sensuuma. s etiam cer¬
pus. ita si in ecẽa om̃s
ẽẽnt unius officũ et
dignitatis non ddiscer.¬

Expanded text:
 modo multa membra sunt in corpore. Quod si essent omnia unum membrum, ubi esset corpus, quod non nisi diversis modo periret multitudo sensuum, sed etiam corpus. Ita si in Ecclesia omnes essent unius officii et indignitatis, non dicer