comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. uade itaq et ab hodierna die continuis
triginta dieb offerre ꝓ ed sacrificium stude:
ut nlls om̃ino p̃termittatur dies. quo ꝓ
absolutione illuis salutaris hostia ñ macte¬
tur. Qui ꝓtinus abscessit. et paruit. Grego¬
rio alia curante. atq euolutos dies mi¬
nime numerante: isdem fr̃ qui desunctus
fuerat. nocte qͣdam fr̃i suo specioso ꝑ ui¬
sionem apparuit. Quem ille cum uidiss.
inquisiuit dicens. Quid ẽ frater: Quo¬
modo es: Cu ille respondit. Nunc usq
male fui: sed iam mͦ benesum: quia hodie
ꝯmunionem recepi. Quod isdem copiosus
et ip̃m diem inuenerunt fuisse. quo aũ¬
peo tricesima oblatio fuerat impleta. cũ
et copiosus nesciret quid ꝓ eo fr̃es auctore
gregorio agerent: et frẽs ignorarent quid
deeo copiosus uidisset. Uno eodemq tem¬
pore dum agnoscit ille oblationem: isti
audiunt sompniũ tricesimumq diem ag¬
noscunt concorclante simul uisione et sacͤ¬

Expanded text:
re. Vade itaque, et ab hodierna die continuis re. Vade itaque, et ab hodierna die continuis triginta diebus offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur dies quo pro absolutione illius salutaris hostia non mactetur. » Qui protinus abscessit, et dictis paruit. Gregorio autem curante, atque evolutos dies minime numerante, idem frater qui defunctus fuerat nocte quadam fratri suo Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit, dicens: Quid est frater? Quomodo es? Cui ipse respondit: Nunc usque male fui, sed jam modo bene sum, quia hodie communionem recepi. Quod idem Copiosus et ipsum diem fuisse invenerunt quo pro eo trigesima oblatio fuerat completa; cum et Copiosus nesciret quid pro eo fratres, auctore Gregorio, agerent, et fratres ignorarent quid de eo Copiosus vidisset, uno eodemque tempore dum agnoscit ille oblationem, illi audiunt somnium, trigesimumque diem cognoscunt; concordante simul visione et sacr
Abbreviated transcription (Latin):
suus carnalis frat curab om̃ib eẽt ab ho¬
minatus apperuit. Ille ꝓtinus ut audiuit.
dereatu suo uehementer ingemuit: atq ĩ
ip̃a tristicia de corpore exiuit. Qui ita ẽ. se¬
pultus: ut gregoruis usserat. Sed fr̃es
om̃s eadem eius sententia ꝑturbati: cepert̃
singłi extrema queq et uilia et que eis ha¬
bere regulariter semꝑ licuerat ad medium
ꝓferre: uehementerq formidare: neqͥd apd̃
se eẽt. unde reprehendi potiusset. xui
um uͦ post mortem frĩs triguita iam eẽnt
dies euoluti: cepit animus gregorii
misericorditer ei ꝯpati. eiusq cum graui me¬
rore supplicia pensare: et si quod eẽt ereptio¬
nis eius remetlium querere. Tunc euocato
ad se eodem precioso monasterii sui p̃posito:
tristis dixit. Dui ẽ. quod frater ille qui defũ¬
ctus est: in igne crutiatur. Debemus ei ali¬
quid caritatis impendere: et ei in qͣntum
possumus ut eripiatur adutorium ꝯmoda¬

Expanded text:
 carnalis frater, cur ab omnibus esset abo carnalis frater, cur ab omnibus esset abominatus aperuit. Ille protinus ut audivit, de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus, ut Gregorius jusserat. Sed fratres omnes eadem ejus sententia conturbati, coeperunt singuli extrema quaeque et vilia, et quae eis regulariter semper habere licuerat, ad medium proferre, vehementerque formidare ne quid apud se esset unde reprehendi potuissent. 16. Cum vero post mortem fratris triginta jam essent dies evoluti, coepit animus Gregorii misericorditer ei compati, ejusque cum gravi moerore supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus 28 remedium quaerere. Tunc evocato ad se eodem Pretioso, monasterii sui praeposito, tristis dixit: « Diu est quod frater Justus, qui defunctus est, in igne cruciatur; debemus ei aliquid caritatis impendere, et ei, inquantum possumus, ut eripiatur, adjutorium commoda
Abbreviated transcription (Latin):
morientem iungat: nec sermonem ꝯsolatio¬
nis ex cuiꝰlibet ore ꝑcipiat. Sed cum in mor¬
te constitutꝰ frẽs quesierit. ei suus fr̃ carnalis
dicat: quia ꝓsolidis quos occulte habuit. a
cunctis fr̃ib ab hominatus sit: ut uel in
morte de culpa sua mentẽ illius amaritu¬
do transuerberet. atq apeccato qd̃ ꝑpetraue¬
rat purget. Cum uero mortiuis fuerit:
corpis illius cũ fratium corꝑib ñ ponat᷑:
sed quolibet fossam insterquilinio facite.
tante simul om̃s clamantes. pecunia tua
tetum sit in ꝑditione: et sic eum t̾ra cooperite.
In quib utrisq reb sollertissimus pater
gregorus unam morienti. alt̾am uero uu̾e¬
tib frĩb ꝓdesse decreuit: ut et illum amari¬
tudo mortis a culpa solubilem faceret. et istoᷤ
auaritie tanta dampnatio misceri talibus
isdem monachus ꝑuenisset ad mortẽ atq
anxie se quereret fratrib commendare. nlłs¬
q fr̃m ei applicare uel loqui temptaret: ei¬

Expanded text:
morientem jungat, nec sermonem consolatiomorientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres exquisierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur; sed quolibet in sterquilinio fossam fctate, simul omnes clamantes: Pecunia tua tecum sit in perditionem, et sic eum terra cooperite. » In quibus utrisque rebus solertissimus Pater Gregorius unam morienti, alteram vero viventibus prodesse voluit, ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri talibus idem monachus pervenisset ad mortem, atque anxie se quaereret fratribus commendari, nullusque fratrum ei applicari vel loqui tentaret, ei
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq temꝑe quidam monachus
uistus nomine medicina arte imbutꝰ
beato gregorio sedule obsequi atq in assidu¬
is egritudinib eiꝰ excubare consueuerat.
germanus copiosus nomine seruiebat:
Sed p̾dictus iustus cũ iam se ad extrema per¬
uenisse cognosceret: eidem copioso fr̃i suo qͥa
occultos tres aureos haberet innotuit. Quod
miium fr̃b celari ñ potuit. Qui subtiliter
indagantes atq illuis medicam̃ta om̃ia
ꝑscrutantes: eosdem tres aureos inuenerũt
in medicamine absconsos. Quod mox ubi
gregorio nunciatum ẽ tantũ malum de fr̃e
qui secum cõmuntter uixerat. equanimit̾
ferre ñ ualuit: quippe quia eidem monaste¬
rio iamdudum regłam constituerat. ut cun¬
cti frẽs ita cõmuniter uiuerent: qͣtinus eis
singłis nulla habere ꝓpͥa liceret. Tunc gre¬
gorius nimio merore ꝯpulsus. cogitare cepit
uel quid ad purgationem morientis faceret:
cersito: dixit. uide. ut nlls exfratrib se ad eũ

Expanded text:
lio quoque tempore quidam monachus, Justus nomine, medicinae arte imbutus, beato Gregorio sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus ejus excubare consueverat. germanus, Copiosus nomine, serviebat . Sed praedictus Justus, cum jam se ad extrema parvenisse cognosceret, eidem Copioso fratri suo quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus celari non potuit, qui subtiliter indagantes, atque illius medicamenta omnia perscrutantes, eosdem tres aureos invenerunt in medicamine absconditos. Quod mox ubi Gregorio nuntiatum est, tantum malum de fratre qui secum communiter vixerat aequanimiter ferre non valuit, quippe quia eidem monasterio jam dudum regulam constituerat, ut cuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc Gregorius, nimio moerore percussus, cogitare coepit, vel quid ad purgationem morientis faceret, to ad se accersito, dixit: « Vide ut nullus ex fratribus se ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi sñ ꝓfectu redire uolentes ad ꝑficiscendũ
Ubi p̃dicantes miracula faciunt. mltos q
mulq nonnulla responsa transmittit.¬
Ubidecem sanguinitatib ꝑcunctatus
ponit pacificare rationem.
Qũãta et qͣlia deconu̾sione saxonũ signisq
discipłoꝵ suors gregorius preconetur.¬
Ubi augꝰtinũ monet neq miraculis timeat.¬
Ubi panis frustrum carnis rursũ ĩ panis
primordia reformauit.¬
¶bi pannũ pupugit. et sanguis effluxit.¬
de inferni cruciatib lib̾asse.¬
Ibi monachũ sub exc̃omunicatõe defun¬
ctum mirabilit̾ soluit.¬
Ubi udeos conu̾sis apensionib leiuigat.¬
Abi baptizandis uestimĩta largitur.
Ubi pueris arrianoꝵ subueniri p̃dicat.¬

Expanded text:
 profectu redire volentes ad proficiscendum Praedicantes miracula faciunt, multosquemulque nonnulla responsa transmittit.--38. De consanguinitatibus percunctatus, ponit pacifice rationem.--39. Quanta et qualia de conversione Saxonum, signisque discipulorum suorum Gregorius praeconetur.--40. Augustinum monet, ne pro miraculis tumeat.--41. Panis frustum in carnem, carnis rursus in panis primordia reformavit.--42. Pannum pupugit, et sanguis effluxit.de inferni cruciatibus liberasse.--45. Monachum sub excommunicatione defunctum mirabiliter solvit.--48. Judaeos conversos a pensionibus levigat.--49. Baptizandis vestimenta largitur. --50. Pueris Arianorum subveniri praedicat.
Abbreviated transcription (Latin):
ualeas impetrare. Ilico gregorius infaciẽ
suam corruit dicens. Si ꝓpter pusillum
meẽ paruitatis munusculum tanta in re¬
tribuit dñs om̃ipotentissimus ut et pon¬
tificem me sc̃e sue eccł̃ie faceret & custodẽ
mͥ suum angłm deputaret. qͣnta putem

Expanded text:
aleas impetrare. » Illico Gregorius in faciem suam corruit, dicens: « Si propter pusillum meae parvitatis munusculum tanta mihi retribuit omnipotentissimus Dominus, ut et pontificem me sanctae suae Ecclesiae faceret, et custodem mihi suum angelum deputaret, quanta putem
Abbreviated transcription (Latin):
clem edgarum om̃ium felicitas siml
& si̾ttas iudetur ẽẽ. tͣnffusa: qui õs
sicut sc̃itate. ita & honore uicit & gła.
In huius ortu referuntur angłi cecinis¬
se. & anglie patem eus temꝑib pro¬
misisse. Quo cirea tum ꝓ celesti oracu¬
lo. tũ ꝓ ipsius effectu oraculi ꝯmune
cum salomone sortitus ẽ. nom. pacifi¬
cũ regni illiꝰ statum resimul depin¬
gens & nomine. huiꝰ filius rex strenu¬
issimus edelredus. emmam Ricardi
nobilissimi ducis normannici filiam
duxit ucorẽ. ut ex duplicata utriusq
generis sc̃tate soboles sanctior creare¬
tur. Quales namq fuerint incliti nor¬
mannie duces głosissime huiꝰ regine
fr̃ & nepos ricardus scilicet &e robtus.¬
& laudabilis eoꝵ uita. & mors ni¬
chilominus p̾ciosa declarat. Hiis na
uita. Sed iam qualia fuerint sc̃itatis
eius pͥmordia. qualis ꝓgressus. quis
finis: diligent inspiciencdũ. & ad mul¬
toꝵ edificationẽ stilo ducimus illustnͣ.¬

Expanded text:
bus, in regem tandem Edgarum omnium felicitas simul et sanctitas videtur esse transfusa, qui omnes sicut sanctitate ita et honore vicit et gloria. In hujus ortu referuntur angeli cecinisse, et Angliae pacem ejus temporibus promisisse. Quocirca tum pro coelesti oraculo, tum pro ipsius effectu oraculi, commune cum Salomone sortitus est nomen, pacificum regni illius statum re simul et nomine. Hujus filius rex strenuissimus Ethelredus Emmam Richardi nobilissimi ducis Normannici filiam duxit uxorem, ut ex duplicata utriusque generis sanctitate soboles sanctior crearetur. Quales namque fuerunt inclyti Normanniae duces gloriosissimae hujus reginae frater et nepos, Richardus scilicet et Robertus, laudabilis eorum vita et mors nihilominus pretiosa declarat. His Edwa et vita. Sed jam qualia fuerint sanctitatis ejus primordia, qualis progressus, quis finis diligenter inspiciendum, et ad multorum aedificationem stylo ducimus illustran
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m clariorem cunctis scl̃is recfliclerunt
Hec dececis quib uisum restituit ut̾im
scripsisse sufficiat. ut in hoc ultimo mi¬
raculo quo de septem lucernis fecimus
doceamus ẽẽ repletum. cui sp̃c cimoris do¬
mini depulsis suꝑbie tenebris humilita¬
tis ocłm reserauit. cui infidelitatis cecita¬
te decersa fidei lum̃ sp̃cpretatis infudit. q̃
sp̃s scientie fugasa caligine falsitatis lumi¬
ne u̾itatis illustrauit. quem sp̃c fortitu¬
dinis cunctis tam corꝑalib qͣm spirttali¬
b rectlidit hostib fortiorem. qui tenebͥs
ignorantio pulsis ꝑ sp̃m consilii lum̃¬
discretionis obtinuit. quem de tarranis
ad celestia de corꝑalib ad spiritalia. de
nocte muncli huiꝰ ad templatioñe. cele¬
stuum luminum sp̃s tnstulit intellectꝰ.
quem ꝓphetie lucis gr̃a & diuinoꝵ cog¬
nitione consilioꝵ sp̃c sapientie mune¬
rauit. Meccto ꝓinde luce septẽplici extio¬

Expanded text:
nostrum clariorem cunctis saeculis reddiderunt. nostrum clariorem cunctis saeculis reddiderunt. Haec de caecis quibus visum restituit, interim scripsisse sufficiat, ut in hoc ultimo miraculo quo de lucernis septem, fecimus doceamus esse repletum; cui spiritus timoris Domini, depulsis superbiae tenebris, humilitatis oculum reseravit; cui infidelitatis caecitate detersa, fidei lumen spiritus pietatis infudit; quem spiritus scientiae, fugata caligine falsitatis, lumine veritatis illustravit; quem spiritus fortitudinis cunctis tam corporalibus quam spiritualibus reddidit hostibus fortiorem; qui tenebris ignorantiae pulsis, per spiritum consilii lumdiscretionis obtinuit; quem de terrenis ad coelestia, de corporalibus ad spiritualia, de nocte mundi hujus ad contemplationem coelestium luminum spiritus transtulit intellectus; quem propheticae lucis gratia, et divinorum cognitione consiliorum spiritus sapientiae muneravit. Merito proinde luce septemplici exterio
Abbreviated transcription (Latin):
iranda quidem hec. sed sanatis.¬
plus miranda sequinturr. Inuenti
suit antefores palatii uur quatuor uñ
ocłi fuientes solatio. Nam terib or̃u pri¬
uatis lumine unꝰ preibat monocłs. ĩmo¬
dico plane fidelis: ut młia rciꝑe metec.
Sompatit᷑ tantis eadem calamitate labo¬
rantib. qͥdam de palatenis. Qui tantam
portiorũe aque q̃ fuat lixxceco restitita.
fide plemis pio furto surrepsit. creclẽs
lam etiam in plurimis oꝑatum ii.
qd̾ in uno tam euident̾ eam iuicłat os ef¬
ficacit᷑ oꝑatam. Egralitur ad miseros:
uirficdelis. togat eos confidere in ddño
nitatem. Deinde adhibito lauachro dene¬
brosas pauꝑum facies lauit. signauit
pollice. & ut ñ sua d̾s s beati ed &x artli
mertta respicere clignaretur orauit. Af¬
fuit statim manus d̾i. & reseratis palpe¬
bris lum̃ desideratũ infudit. Nox eis in
diem u̾titur & facies tenebrosa solis splẽ¬
dore ꝑfundit᷑. Ita septẽ lucerne ex iutorum
quatuor fronte lucentes: edwardum

Expanded text:
iranda quidem haec, sed plus miranda sequuntur. Inventi sunt ante fores palatii viri quatuor unius oculi fruentes solatio. Nam tribus omni privatis unus praeibat monoculus, in modico plane fidelis, ut multa recipere mereretur. Compatitur tantis eadem calamitate laborantibus quidam de palatinis, qui ex regiportionem aquae qua fuerat lux caeco restituta, fide plenus pio furto subrepsit, credens illam etiam in plurimis operatum iri, quod in uno tam evidenter eam viderat et efficaciter operatam. Egreditur ad miseros vir fidelis, rogat eos confidere in Dominonitatem. Deinde adhibito lavacro tenebrosas pauperum facies lavit, signavit pollice, et non ut sua Deus, sed beati Edwardi merita respicere dignaretur, oravit. Adfuit statim manus Domini, et reseratis palpebris lumen desideratum infudit. Nox eis in diem vertitur, et facies tenebrosa solis splendore perfunditur. Ita septem lucernae ex virorum quatuor fronte lucentes, Edwardum
Abbreviated transcription (Latin):
estuaret: eutichuis cum morte cõfli¬
gens. pellem manus sue tenebat coram
om̃ib dicens. Confiteor: quia om̃s in hͣ
carne resurgemus. Postqm catholice fidei
confessionem de functus ẽ. Q mortuo:
quia pene nullus erat qui euis dicta seq̃

Expanded text:
estuaret, Eutychius, cum morte confligens, pellem manus suae tenebat coram omnibus, dicens: Confiteor quia omnes in hac carne resurgemus. Post quam catholicae fidei confessionem defunctus est; quo mortuo, quia pene nullus erat qui ejus dicta seq
Abbreviated transcription (Latin):
lariam uam extra ciuitatẽ requirere de¬
buissent. Igitur ꝑgentes: deflixerunt it̾.
Et in salauas eos uertere ñ inuenientes:
ꝑ portam flam nuneam decreuert redire.
Cumq reuerterent᷑: mox ut equi ante
criptas illas uenerunt in quib semona¬
chi abscond̾ant fixerunt gradum. Pul¬
sati et compulsi: passum mou̾e nolueĩt.
Consid̾auerunt equites rem talem sñ mi¬
sterio ẽẽ non posse: attenderunt ad crip¬
tas. uderunt eaium aditus missa ma¬
ceria predampnatos. Sed caballis suis
nusqmͣ ire uolentib : descenderũt. Lapi¬
des qui inora criptarum compositi fuerãt
deponentes ingressi sunt: eosq in eisclem
tenebrosis latibulis consternatos terre in¬
uenerunt. Qui ad monasterium reducti.
tam stupore miraculi. qmͣ exhortatione ue
nerabilis patris gregorii sic meliorati sunt.
ut eis multum ꝓfuerit ad paruum temꝑis
de monasterio recessissẽ. xu.

Expanded text:
lariam viam extra civitatem requirere delariam viam extra civitatem requirere debuissent. Igitur pergentes deflexerunt iter, et in Salaria eos veteri non invenientes, per portam Flaminiam decreverunt redire. Cumque reverterentur, mox ut equi ante cryptas illas venerunt in quibus se monachi absconderant, fixerunt gradum; pulsati et compulsi, passum movere noluerunt. Consideraverunt equites rem talem sine mysterio esse non posse, attenderunt ad cryptas, viderunt earum aditus missa maceria praedamnatos: sed caballis suis nusquam ire volentibus, descenderunt, et lapides qui in ora cryptarum compositi fuerant deponentes, ingressi sunt, eosque in eisdem tenebrosis latibulis consternatos terrae invenerunt. Qui ad monasterium reducti, tam stupore miraculi quam exhortatione 27 venerabilis Patris Gregorii sic meliorati sunt, ut eis multum profuerit ad parvum temporis de monasterio recessisse. 15.
Abbreviated transcription (Latin):
Relinquebatur a demonio: qmdiu extͣ
oratorium stabat. Si ingredi conabatur
statim maligno sp̃ui traditus uexabatur.
Hocdum sepuis fieret: tandem gregorio
disquirente. se demonasterio fuge uoluisse
confessus ẽ: eiusq ꝑtriduum simul cũ
fr̃m pretib ita pietate diuina curat᷑ ẽ:
ut ad eum postinodũ malignus spuitus
nũquam accedere temptauisset .xiiii.
lio quoq temꝑe duo fres de eiusdem
patris monasterio fugerunt. qui
aliqua priꝰ colloquendo frib signa dede¬
runt: quod ꝑapiam descendentes ihe¬
rosolimam tencderent. Hii exeuntes:de¬
uerterunt de itinere. Et ut asequentibus
inueniri minime potuissent: retrusas
criptas iuxta flammineam portam ĩ¬
uenientes. in eis se occultauer̃t. Cum uero
uesꝑtinis horis uissu gregoru requisiti
minime in ꝯgregatione inuenu fuissent:
ascensis caballis eos. quidam fr̃es sequitti
ft̃. ꝑ metroui portam exeuntes ut eos in
latinam uł apiam uiam sequerentur:
subito eis consilium ortum ẽ. ut eos in sa¬

Expanded text:
Relinquebatur a daemone quamdiu extra oratorium stabat; si ingredi conabatur, statim maligno spiritui traditus, vexabatur. Hoc dum saepius fieret, tandem, Gregorio inquirente, se de monasterio fugere voluisse confessus est, ejusque per triduum simul cum fratrum precibus ita pietate divina curatus est, ut ad eum postmodum malignus spiritus nunquam accedere tentavisset. 14. Alio quoque tempore duo fratres ex ejusdem Patris monasterio fugerunt, qui aliqua prius colloquendo fratribus signa dederant, quod per Appiam descendentes, Jerosolymam tenderent. Hi exeuntes diverterunt de itinere, et ut a sequentibus inveniri minime possent, retrusas cryptas juxta Flaminiam portam invenientes, in eis se occultaverunt. Cum vero vespertinis horis jussu Gregorii requisiti, minime in congregatione inventi fuissent, ascensis caballis, eos quidam fratres secuti sunt, per Metronii portam exeuntes, ut eos in Latinam vel Appiam viam sequerentur: subito eis consilium ortum est ut eos in Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Seduinis mantipabete obsequus. Qñ¬
to aũt se coꝑarib subtra hoebat tanto
liminosuis sesp̃ualib indidrt chporiis
Undeciebio telestium secretoꝵ rauuelatio¬
nrd sputtalium uisionum suauitate
merunt retoreri sicut sequettia delana¬

Expanded text:
se divinis mancipabat obsequiis. Quanto autem se corporalibus subtrahebat, tanto luminosius se spiritualibus indidit theoriis. Unde crebro coelestium secretorum revelatione et spiritualium visionum suavitate meruit refoveri, sicut sequentia declara
Abbreviated transcription (Latin):
icholaus ep̃c seruus seruoꝵ gem.
dei głiosissimo ac piissimo om̃iq
honore dignissimo. speciali quoq filio
nr̃o ecliardo angloꝵ regi. iusitatõem
om̃imodam. salutem mellifluam ꝙ a
excellentiam in om̃ib ornauit. ac decorauit
erga beatum petrũ apłoꝵ pͥncipem. & no¬
biscum hr̃e dilectionem: ꝙ in om̃ib apłi¬
ais consentire censuris. Littas gͥ ur̃e nobili

Expanded text:
ICOLAUS episcopus, servus servorum Dei, gloriosissimo ac piissimo, omnique honore dignissimo, speciali quoque filio nostro EDWARDO Anglorum regi, visitationem omnimodam, salutem mellifluam et bimam excellentiam in omnibus ornavit ac decoravit erga beatum Petrum apostolorum principem, et nobiscum habere dilectionem et in omnibus apostolicis consentire censuris. Litteras igi
Abbreviated transcription (Latin):
atulistis. & caitas que ex eis facte funt: di¬
uina d nr̃a auctoritate roboramꝰ. & ratas
acstabiles ẽẽ decernimꝰ. & infractores eoꝵs
uł inuasores aut diminutores aut disꝑso¬
res uenditores etiam: et̾na maledictione
petro apło seudicandos sciant: qñ sede¬
bit cum siuis coapłis uidicans duodeti
trib isił. Uob̾ uͭ o posteris ur̃is regib com¬
mittimus ad uocationem & tuitionẽ eiꝰ¬
demloci. q om̃ium tociꝰanglie eccl̃iarum.
ut uice nr̃a cum consilio ep̃oꝵ & abbatũ
constituatis uͥ c queuasta sunt. seien
torphoe uos isepturos cagnaru merte¬
cem abco culiguum &s mmpium ñ de

Expanded text:
contulistis, et cartas quae ex eis factae sunt, dicontulistis, et cartas quae ex eis factae sunt, diuina et nostra auctoritate roboramus et ratas ac stabiles esse decernimus, et infractores earum uel inuasores aut diminutores aut dispersores, uenditores etiam, aeterna maledictione Petro se iudicandos sciant quando sedebit cum suis coapostolis iudicans.xii. tribus Israel. Uobis uero et posteris uestris regibus committimus aduocationem et tuitionem eiusdem loci et omnium tocius Angliae aecclesiarum, ut uice nostra cum consilio episcoporum et abbatum constituatis ubique quae iusta sunt, scientes pro hoc uos recepturos dignam merce
Abbreviated transcription (Latin):
meliorandũ suscepistis. qm̃ itt fertur pri¬
mam antiquitus consecrationem abeato
petro accepit. cuis licet in dligni muics¬
nasuauis co quia regia antiquitus
mittimnuis de solidissime ⁊ firmamus:
ut ampliꝰ inꝑpetuum regie ꝯstitutiorus
& ꝯ secrationis locus sit. atq repositorum
regaliũ in signiũ. & habitatio ppetuamo¬
nachoꝵ. qui nlłi om̃ino ꝑsonẽ nisi regi
bates. neq introducat᷑ ꝑ iuolentiam ex¬
tranea ꝑsona: nͥ quam concors ꝯgregatio
preesse elegerit. Absoluimꝰ etiam eumlo
p̃cepturꝰ aliquid nͥ expetitione oe ꝯsensu
abbis &e monachoꝵ & habeat idem locus
lib̾um ꝓcinctum id est ambitũ oe cimi¬
ad lib̾tatem ꝙ ꝯcaltationem illiꝰ loci ad ho¬
norem ddei ꝑtunentia ꝑ nr̃am auctoriiatem
accelere possunt: hylati & ꝓmptissima
uoliuitate concedimꝰ. Possessiones autem
Is aittiqui reges seu quicũꝙ alũ hominẽ.
uos quoꝙ c& nr̃ibarones ad eundem locũ

Expanded text:
meliorandum suscepistis, quoniam ut fertur primeliorandum suscepistis, quoniam ut fertur primam antiquitus consecrationem a beato Petro accepit, cuius licet indigni uicarii simus, et quia regia antiquitus mittimus, et solidissime confirmamus, ut amplius in perpetuum regiae constitutionis et consecrationis locus sit, atque repositorium regalium insignium, et habitatio perpetua monachorum, qui nulli omnino personae nisi regi bates: neque introducatur per violentiam extranea persona, nisi quam concors congregatio esse praeelegerit. Absolvimus etiam eum lopraecepturus aliquid, nisi ex petitione et consensu abbatis et monachorum. Et habeat idem locus liberum procinctum, id est ambitum et coemead libertatem et exaltationem illius loci ad honorem dei pertinentia per nostram auctoritatem accedere possunt hilari et promptissima uoluntate concedimus. Possessiones autem quas antiqui reges seu quicunque alii homines uos quoque ac uestri barones ad eundem locum
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ qui ẽ. dñs om̃ium. & rex suꝑ om̃ia
solus. ut ip̃e uos participem faciat ex
om̃ib si qua sunt coram deo bonis oꝑibꝰ
constituat in om̃i tamꝑe amplus. ac ñ
minorem partem nr̃i obsequii uob̃ recõ-¬
signet in suo regno: qm nob̃ met ipsis ꝓ¬
uenire optamꝰ. Erinub etiam deinceps pͣ
uob̾ sine dubio orantes assidue. utĩpe uob̾
subiciat hostes ꝙ municos qui contra uos
uoluerint insurg̾e. & confirmet nos in pa¬
t̾no solio & ꝓpͥa hereditate acbeat᷑ petrus
tione. Claret enum angloꝵ reges ꝓ reu̾en¬
tia & deuotione qm exhibuerunt brato pe¬
tro gla & honore floruisse. acip̃iuis patͦtinio¬
nis famosos tͥumphos obtinuisse. Cuiꝰ
beati petri apłi meritis ur̃o desiderio & uo¬
liuitati om̃ps ls prestet effectum. & con
tus sitis ab illo uoto qd̃ timebatis. & ab
om̃ib aliis peccatis & iniquitatib nr̃is.
auctoritate illiꝰ qui me licet ĩlignum sue
sub nomine sc̃e penitentie ꝯstruandu et

Expanded text:
illius qui est dominus omnium et rex super omnia solus, ut ipse uos participem faciat ex omnibus si qua sunt coram deo bonis operibconstituat in omni tempore amplius, ac non minorem partem nostri obsequii uobis reconsignet in suo regno quam nobismet ipsis prouenire optamus. Erimus etiam deinceps pro uobis sine dubio orantes assidue ut ipse deus uobis subiiciat hostes et inimicos qui contra uos uoluerint surgere, et confirmet uos in paterno solio et propria haereditate, ac beatus Petrus ni tribulatione. Claret enim Anglorum reges pro reuerentia et deuotione quam exhibuerunt beato Petro gloria et honore floruisse, ac ipsius patrocinio famosos triumphos obtinuisse, cuius beati apostoli meritis uestro desiderio et uoluntati omnipotens deus praestet effectum, et confti sitis ab illo uoto quod timebatis, et ab omnibus aliis peccatis et iniquitatibus uestris, auctoritate illius qui me licet indignum suae sub nomine sanctae poenitentiae construendum et
Abbreviated transcription (Latin):
qui ex eiꝰ stirpe regnarũt successione
detimus. utriusq numeri sortitus ẽ
fructum: qui robustissime portans
ponclus diei de estus habuit in oꝑis ꝑfe¬
ctione senarium. & ad uesꝑam meruit

Expanded text:
qui ex ejus stirpe regnaverunt successione decimus, utriusque numeri sortitus est fructum, qui robustissime portans pondus diei et aestus, habuit in operis perfectione senarium, et ad vesperam meruit
Abbreviated transcription (Latin):
quodam tempore incisionem uitaliũ qm
greci dicunt sincopin pateretur. crebrisq
angustiis ꝑhorarum mom̃ta ad exitum
ꝓpinquaret ac nisi eum fratres frequent̾
ꝙbo reficerent. uitalis ei sp̃c funditus inter¬
cipi uideret᷑: paschalis suꝑuenit dies. Et
dum sacratissimo sabbato in quo om̃s eti

Expanded text:
quodam tempore incisionem vitalium, quam quodam tempore incisionem vitalium, quam Graeci συγκοπὴν dicunt, pateretur, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter cibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur, paschalis supervenit dies. Et dum sacratissimo Sabbato, in quo omnes, eti
Abbreviated transcription (Latin):
cans: sufficientib frib cumulauit. Qui¬
b tantum p̃dioꝵ contulit: qͣntum posset
aduictum cotidianum deo illic militã¬
tium sine indigengia suffragari.
ẽptimum intra romane urbis me¬
scauri monasfium in ꝓprio dognate fa¬
bricauit: in quo relictis seritis auro gem¬
misq radiantib togis. simulq suppelle-¬
ctilib reliquis inusum pauꝑum prero¬
gatis: ex huiꝰ mundi naufragio nudus
euasit. dui desid̾atum monachicum cu¬
piens indum̃tum. Primo sub hylarionis.
deinde sub maximiani uenerabilium pa¬
trum regimine. multis sͥ sociatis fratrib
regulari tramite militauit. Post uͦ cum
sub ẽẽ mallet fr̃m uotua concordia ĩmi¬
nente. preesse ñ renuit: sicut in conseqũe¬
tib apparebit
rat ei abstinentia tanta cyborum.
sedulitas orationum et ieuinioꝵ
studiositas tam desiderata sacrorũ. ut
infirmato stomacho laceisitus: uix sub¬
sistere ꝓculdubio uideretur. Nam cum

Expanded text:
cans, sufficientibus fratribus 24 cumulavit, quicans, sufficientibus fratribus 24 cumulavit, quibus tantum praediorum contulit, quantum posset ad victum quotidianum Deo illic militantium sine indigentia suffragari . Septimum, intra Romanae urbis moeScauri, monasterium in proprio domate fabricavit. In quo, relictis sericis, auro gemmisque radiantibus togis, simulque supellectilibus reliquis in usum pauperum praerogatis, ex hujus mundi naufragio nudus evasit, diuque desideratum monachicum capiens indumentum, primo sub Hilarionis deinde sub Maximiani, venerabilium Patrum, regimine, multis sibi sociatis fratribus, regulari tramite militavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum votiva concordia imminente, praeesse non renuit, sicut in consequentibus apparebit. rat ei abstinentia tanta ciborum, sedulitas oratiorum et jejuniorum, studiositas tam desiderata sacrorum librorum, ut infirmato stomacho lacessitus vix subsistere procul dubio videretur. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
turi temporis xp̃ianis .iii.
iquida inerant ei cum acerba etate
matura iam studia et auditurꝰ in¬
cognita: religiosis senib indagator soller¬
tissimus adherebat. Sumptaq doctͥne
semina. tenaci memorie ruminanda:
que post in ppłos mellito declamaret gut¬
ture congerebat. Deniq docibilis adoles¬
cens cum tͣnsmisso ꝯmuniter stilo surgẽtis
infantie ad biuium p itagorice littere ꝑ¬
uenisset. incunctanter sinistrum ramũ
cum scł̃i uoluptate realinquere: et dextrũ
cepit cum celesti desiclerio totis iuiribus
anhelare. .iiii.
ed dum conuersionis sue grãm lon¬
gius ꝓtrahens tucuis se xp̃o famu¬
laturum putaret. si sub pretoris urbani
habitu mundo specietenus deseriuret: ce¬
perunt multa contra eũ ex et̾dem scl̃i cura
succrescere. ita ut nͨ iam sicut ꝓposuerat
specie. sed in eo retineretur et mente.
andem patre orbatus uͥ liberam dis¬
ponendarũ rerum suarum nactus
c̃ facultatem. sex monast̾ia in sicilia fabri¬

Expanded text:
futuri temporis Christianis. 3. futuri temporis Christianis. 3. Siquidem inerant ei, cum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset, incunctanter sinistrum ramum cum saeculi voluptate relinquere, et ad dextrum coepit cum coelesti desiderio totis viribus anhelare. 4. ed, dum conversionis suae gratiam longius protrahens, tutius se Christo famulaturum putaret, si sub praetoris urbani habitu mundo specie tenus serviret, coeperunt multa contra eum ex ejusdem saeculi cura succrescere; ita ut non jam, sicut proposuerat, specie, sed in eo retineretur et mente. 5. Tandem patre orbatus, ubi liberam disponendarum rerum suarum nactus est facultatem, sex monasteria in Sicilia fabri
Abbreviated transcription (Latin):
mensib sex: dieb decem.
temporib tyberu et mauicũ. et fore augusto.¬
rum. Iste senatoria stirpe ꝓgenitus: tã no¬
bilissimam qm etiam religiosissimam gene¬
alogiam cluxit. ita ut quartus felix selis
apłice pontifex. uir magne in xp̃i etl̃a reue¬
ientie qui basilicam sc̃orum eͣt damiani
martyrum uia sacra iuxta templum ro¬
muli sicut actenus ceruitur uenustissime
fabricauit. eius actauus fuerit: et beata
uirgo tharsilla que moritura ꝓmissioniꝰ
celestis audiuit armoniam. et ih̃m xp̃m
ad seretipiendum uidere meruit: amita ni¬
chilominus eꝰ extiterit .ii.¬
uam gregorius gemine nobilitatis
lineam pis morib extulit. ꝓbis acti¬
bus exornauit: adeo ut presagio quodam
grece gregorius. qd̃ latine uigilantius re¬
sonat uocaretur. Nam iesta que docturus
erat. dum uiuis oꝑib adimpleuit: sibumet
ipsi utiq se iugilasse ꝑdocuit. Cum uero
recta que faciebat docendo quoq disseru¬
it: iugilasse dinoscitur ñ solum sui. sed fu

Expanded text:
mensibus sex, diebus decem, temporibus Tiberii Mauricii, et Phocae Augustorum. Iste, senatoria stirpe progenitus, tam nobilissimam quam etiam religiosissimam genealogiam duxit, ita ut quartus Felix sedis apostolicae pontifex, vir magnae in Christi Ecclesia reverentiae, qui basilicam sanctorum Cosmae et Damiani martyrum via sacra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit, ejus atavus fuerit, et beata virgo Tharsilla, quae moritura promissionis coelestis audivit harmoniam, et Jesum Christum ad se recipiendam videre meruit, amita nihilominus ejus exstiterit uam Gregorius geminae nobilitatis lineam piis moribus extulit, probis actibus exornavit, adeo ut praesagio quodam Graece Γρηγόριος, quod Latine vigilantius resonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitur, non solum sui, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi ab urbe diffugiens indicio celesti monstrat᷑.
et reductꝰ pͥme sedis pontifex consecratur.¬
Ubi noluisse sũmum sacerdotũ ueracit monstrat.¬
Ibi discretionis eiꝰ ꝑfecta qualitas indicatur.

Expanded text:
--44. Ab Urbe diffugiens, indicio coelesti monstratur: --44. Ab Urbe diffugiens, indicio coelesti monstratur: et reductus, primae sedis pontifex consecratur.--45. Noluisse summum sacerdotium, veraciter demonstratur.--46. Discretionis ejus perfecta qualitas indicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
br ioħ̾s ab apł̃o sanatus a defuncto uocatur.¬
bi deuenalib angloꝵ pueris ꝑcunctatur.
Ubi ꝓconuertendis anglis britannuam petitu¬
bi apresule trib sentenciis consternato redi
Ubi ꝑ locustam secognoscit continuo reuer¬
surum¬
Ubi amonast̾io tractꝰ diaconus consecrature
bi ostantinopolim apocrisius destinatur.¬
Ubi ꝑ exponendo libro b̃i iob enixe rogatur.¬
Ibimaximianꝰ cum frĩb a naufragio lib̾atur.¬
Ubi romana urbs diluiuo tyberis mundatur.¬
bi athesis fluuius mirabiliter solidatur.¬
Ubi dracone cum bestiis in mare necato aer corrũ¬
Ubi sagittis celestib dadem ferentib pelaguᷤ
presul extinguit᷑.x n¬
¶bi theodorus adrachone li batꝰ conuertitur.¬
Ubi gregoriꝰ ad pontificatum nolens eligitur.¬
bi ad pontificatũ subter fugere gestiens. impe¬
ratori litteras latenter mittit.
Ibi ꝓcontione penitentiam predicat.¬
Ubi septiformem letaniam localit̾ ordinat.¬
Ibi octoginta hoĩes penitentia ꝓsternuntur.¬

Expanded text:
s ab apostolo sanatus a defuncto vocatur.--21. De venalibus Anglorum pueris percontatur.--22. Pro convertendis Anglis Britanniam petituA praesule tribus sententiis consternato redire jubetur.--24. Per locustam se cognoscit continuo reversurum.--25. A monasterio tractus, diaconus consecratur. --26. Constantinopolim apocrisiarius destinatur.--27. Pro exponendo libro beati Job enixe rogatur.--33. Maximianus cum fratribus a naufragio liberatur.--34. Romana urbs diluvio Tiberis inundatur.--35. Athesis fluvius mirabiliter solidatur.--36. Dracone cum bestiis in mari necato, aer corrumpitur.--37. Sagittis coelestibus cladem ferentibus, Pelagius praesul exstinguitur.--38. Theodorus a dracone liberatus, convertitur.--39. Gregorius ad pontificatum nolens eligitur.--40. Pontificatum subterfugere gestiens, imperatori litteras latenter mittit.--41. Pro concione poenitentiam praedicat.--42. Septiformem litaniam localiter ordinat.--43. Octoginta homines pestilentia prosternuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
dita ẽ cura seruare quod diu̾sarum aitiũ
homines docente ratione custodiunt: et a
precipiti seambitione. et siñ metu: saltem
pudore contineant. S ne forsitan ad huc pͣ
ue consuetudinis quisquam uelit obtectu
defendere: frat̾nitatis tue discretio rationiꝰ
eos freno coherceat elabi in illicitis nõ ꝑ¬
mittit. Quia quicquid ultioni dignum
ẽ: ñ adimitationis s pocius ad exemplũ
debet correptionis adduci. Et post pauca.
dicta sunt. frat̾nitatem ur̃am aucco

Expanded text:
dita est cura, servare quod diversarum artium dita est cura, servare quod diversarum artium homines docente ratione custodiunt, et a praecipiti se ambitione, et si non metu, saltem pudore contineant. Sed ne forsan adhuc pravae se consuetudinis quisquam velit objectu defendere, fraternitatis tuae discretio rationis eos freno coerceat, 85 et labi in illicitis non permittat: quia quidquid ultione dignum est, non ad imitationis sed potius ad exemplum debet correptionis adduci. » Et post pauca: 3. dicta sunt, fraternitatem vestram, aucto
Abbreviated transcription (Latin):
gister. Quisquis gͦ sacerdotium non ad
elationis pompam. s adutilitatem ad ipi¬
sci desid̾at: prius uires suas cum eo quod
ẽ subiturus honorem metiat᷑. ut et impar
abstineat. et ad id cum metu etiam qui se
sufficere existimat acceclat. Abre autem
ñ facimus: s ad argum̃tum rationabiliũ¬
colligamiis. Apta namq edificatiomb̾
desilius ligna suctidunt᷑: nec tam adhuc
uiridib edificii pondus imponit᷑. nͥ eorũ
uriditatem młtoꝵ dierum mora siccaue¬
rit. et apta ad necessarium usũ effecerit. Q̾¬
si ibi obseruantia negligitur. citius super¬
imposita mole franguntur: et g̃rarit ru¬
inam adauxilium res ꝓuisa. Hinc et enim
medici qui corpoꝵ curam gerunt. q̃dam
adutoria recenti adhuc confectione forma¬
ta. indigenti ñ offerunt: s maceranda tem¬
porib derelinquunt. Nam summature
quis dederit: dubium ñ est quia fit causa
ꝑiculi res salutis. Discant itaq discant in
officio suo sacerdotes quib animarum cre¬

Expanded text:
ister? Quisquis ergo sacerdotium non ad elationis pompam, sed ad utilitatem adipisci desiderat, prius vires suas cum hoc quod est subiturus onere metiatur, ut et impar abstineat, et ad id cum metu, etiam qui se sufficere existimat, accedat. Ab re autem non facimus si ad argumentum rationabiliucolligamus. Apta namque aedificationibus de silvis ligna succiduntur, nec tamen adhuc viridibus aedificii pondus imponitur, nisi eorum viriditatem multorum dierum mora siccaverit, et apta ad necessarium usum effecerit. Quae si observantia forte negligitur, citius superimposita mole franguntur, et gignit ruinam ad auxilium res provisa. Hinc etenim medici, qui corporum curam gerunt, quaedam adjutoria recenti adhuc confectione formata indigenti non offerunt, sed maceranda temporibus derelinquunt. Nam si immature quis dederit, dubium non est quia fit causa periculi res salutis. Discant itaque, discant in officio suo sacerdotes, quibus animarum cre
Abbreviated transcription (Latin):
intremuit: eumq sͥ talit̾ ꝯminantem
audiuit. Quia in sccl̃o ꝯmonitus
uerb̾ oris mei crecłe noliusti: & me tua
inobedientia a deo ꝓuocasti. ut hunc
apłm de huc fatigarestuduerim. scito
cognoscens: quia nili hodie a monastio
meo recesseris. futura ebdomada cum tu¬
is om̃ib uita priuaberis. Si uͦ recesseris.

Expanded text:
intremuit, eumque sibi taliter comminantem intremuit, eumque sibi taliter comminantem audivit: Quia secundo commonitus, verbis oris mei credere noluisti, et me tua inobedientia adeo provocasti ut nunc apostolum Dei huc fatigare studuerim, scito cognoscens quia nisi hodie ab hoc monasterio meo recesseris, futura hebdomada cum tuis omnibus vita privaberis. Si vero recesseris
Abbreviated transcription (Latin):
sis ep̃s. qui cum logunthario agrippine
colonie ep̃o. areuerende memorie necholao
fuerat sacerdotali priuatus officio: libe¬
ralitate adriani pontificis. in eodem mo¬
nasterio mansionem cepit. Ciui beatus
gregorius in sompnis apparens: maxi¬
mum t̾rorem qui de suo monasterio cõ¬
citus egreleret᷑ incussit. Illã ꝑpendens
uisum fuisse falitasticum. oratione
facta. uursus dormire cepit. Qui gregoriꝰ
pontificali habitu redimitꝰ: apparẽs.
Nonne inquit dixi tͥ ut a monasterio
fice respondisiet: gregorius ait. Et tu
qui petisti. & ille qui dedit: utriq contͣ
d̃m fecistis: cuiꝰ uindictam citius incur¬
retis. Euigilans tentgaudus intremu¬
it: et facta oratione sopori se reddere uo¬
luit: cũ repente uenientium sonitum
audiens uehemter expauit: seq dormi
p̾cepit subdianonqui se preibat cum lu¬
mine dicens. Corupe illum. Qui dũ
corpeptꝰ in lectulo clausis ocłis resedis¬
set: gregorius aie. Aspice in nos. Intu¬
itus autem eos teutgaudus. magis

Expanded text:
iscopus, qui cum Guntario, Agrippinae Coloniae episcopo, a reverendae memoriae Nicolao fuerat sacerdotali privatus officio, liberalitate Hadriani pontificis in eodem monasterio mansionem suscepit. Cui beatus Gregorius in somnis apparens, maximum terrorem quo de suo monasterio concitus egrederetur incussit. Ille perpendens visum fuisse phantasticum, oratione facta rursus dormire coepit. Cui Gregorius pontificali habitu redimitus apparens: « Nonne, inquit, dixi tibi, ut a monasterio fice respondisset, Gregorius ait: Et tu qui petisti, et ille qui dedit, utrique contra Deum fecistis, cujus vindictam citius incurretis. Evigilans Theutgaudus intremuit, et facta oratione sopori se reddere voluit, cum repente venientium sonitum audiens vehementer expavit, seque dormireram tenens, praecepit subdiacono qui se praeibat cum lumine, dicens: « Corripe illum. Qui dum correptus in lectulo clausis oculis resedisset, Gregorius ait: Aspice in nos. Intuitus eos Theutgaudus magis
Abbreviated transcription (Latin):
patet qi sc̃i sacerdotis merito hoc gestũ
est miraculũ: qr illi toto corcde adheserat.
quiin chana galilee aquam conuertit in
uinum. De furto qd̃ latro eo p̃sente cela-
ñ potuit ⁊ debob eus ab alio fure p̃reptis.

Expanded text:
patet, quia sancti sacerdotis merito hoc gestum est miraculum, quia illi toto corde adheserat, qui in Chana Galileae aquam convertit in vinum. 12. De furto, quod latro eo praesente celare non potuit, et de bubus eius ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
sine pertato sine appetitu ꝯtupiscentie ꝑ
eos qui causas eccł̃ie agunt: ad eccl̃iam
qͣliter debeant remunerari. Deargento
rusticani. causam subtiliter require:⁊
ammone: ut causam suam cũ sc̃a
ecclł̃ia decide debeat. Ctd̃ si facere forte ne¬
glexerit: eandem causam cũ timore dei
honestate seruata. ut potes exequere. In
quare etiam largui te aliquid uolumꝰ
et si potest fieri quod alus dampnum ẽ.
ipsi relaxetur. dum nõb̃cum modo cau
om̃i p̾posita tarditate restitue: qͣtinus
ip̃e locus ut suꝑus dixi. rerum eius sti¬
pencdia habeat. qui eius sollicitudinis
labores portat. S et quicquid ab aliis
ex eius sub̾a tenetur recollige: et mona¬
sterio p̃fato trade. Pensiones xenodo¬
chii deuia noua qͣntas mͥ indicasti qͥa
apud tehabes: nobis dirige. Actiona¬
rio autem quem in eodem patrimonio
deputasti: ꝓ ut tͥ uidetur ei aliquid
largire.
e ancilla dei que cum theodosio fuit
extranea nomine: iudetur michi

Expanded text:
sine peccato, sine appetitu concupiscentiae, per eos qui causas Ecclesiae agunt ad Ecclesiam cio qualiter debeant remunerari. De argento Rusticiani causam subtiliter require, enificum admone, ut causam suam cum sancta Ecclesia decidere debeat. Quod si facere forte neglexerit, eamdem causam cum timore Dei, honestate servata, ut potes, exsequere. In qua re etiam largiri te volumus aliquid; et si potest fieri, quod aliis dandum est, ipsi relaxetur, dummodo causomni postposita tarditate restitue, quatenus ipse locus, ut superius dixi, rerum ejus stipendia habeat, qui ejus sollicitudinis labores portat. Sed et quidquid ab aliis ex ejus substantia tenetur, recollige, et monasterio praefato trade. Pensiones Xenodochii de via nova, quantas mihi indicasti, quia apud te habes, nobis dirige. Actionario autem, quem in eodem patrimonio deputasti, prout tibi videtur, ei aliquid largire. De ancilla Dei quae cum Theodosio fuit, Extranea nomine, videtur mihi
Abbreviated transcription (Latin):
utraq sã ioħis credi debeant. conside¬
tandum ẽ. quia gregorius ioħi abbati
ñ dalmaticam s tunicam nominarat.
Qui si clalmaticam quoq sc̃ĩ ioh̾is
eẽ sentiret.euis tunicam querens.con¬
sequent̾ habere seipsius dalmaticam

Expanded text:
utraque sancti Joannis credi debeant, consideutraque sancti Joannis credi debeant, considerandum est quia Gregorius Joanni abbati non dalmaticam, sed tunicam nominarit: qui si dalmaticam quoque sancti Joannis fuisse sentiret, ejus tunicam quaerens, consequenter habere se ipsius dalmaticam
Abbreviated transcription (Latin):
manicis ẽ: ñ tunica. s plane
uidetur ẽẽ cdalmatica. nͥ fallor sc̃i pascha¬
sii apłice scclis diaconi constat. Qui uix
qd̃ idem beatus gregorius in q̃ito dialo¬
goꝵ libro memnit. cum temꝑib sym¬
machi papa fuiss defunctus eius clal¬
maticam feretro suppositam demoniacꝰ
tetigit. statimq saluatus ẽ. S quamob¬
rem. ambe uestes sc̃i ioħis dicantur. ideo
pͥscam consuetudinẽ obtinuisse credide¬
um. qd̾ sub euis altari consuetudinalit̾
reconclant᷑. Non quod earum alt̾a ioħiᷤ
eungłiste. non autem baptiste sit nemo
est qui dubitet. presertim cum om̃is sa¬
piens nou̾it baptistam cameloꝵ pilis
ꝓuestib usum fuisse. euͣngłistam uͦ
qui ꝑ totannos post passionem dñi põ¬
tificium gerens missarum sollempnia
frequentissime celebrarat. sine sacereota¬
lib ẽẽ neqͣquam uestib potuisse. Si
autem dicttur qd̃ tunica et clalmatica
quia pontificalia sunt indumenta.¬

Expanded text:
manicis, non tunica, sed plane manicis, non tunica, sed plane videtur esse dalmatica, nisi fallor, sancti Paschasii apostolicae sedis diaconi constat, qui juxta quod idem beatus Gregorius in quarto Dialogorum libro meminit, cum temporibus Symmachi papae fuisset defunctus, ejus dalmaticam feretro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Sed quamobrem ambae vestes sancti Joannis dicantur, ideo priscam consuetudinem obtinuisse crediderim, quod sub ejus altari consuetudinaliter recondantur. Nam quod earum altera Joannis Evangelistae, non autem Baptistae sit, nemo est qui dubitet, praesertim cum omnis sapiens noverit Baptistam camelorum pilis pro vestibus usum fuisse , Evangelistam vero, qui per tot annos post passionem Domini pontificium gerens, missarum solemnia frequentissime celebrabat, sine sacerdotalibus esse nequaquam vestibus potuisse. Si autem dicitur quod tunica et dalmatica, quia pontificalia sunt indumenta,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpletis matutinalib hymnis. mansio¬
narius candelam extinxit. Quam post
uesꝑum succendere cupiens. accensam
repperit. eamq se negligent̾ extixisse ppẽ¬
dens. die alt̾a solliticius ꝓrsus excinxit.
et obseratis ianius ad uesꝑum succen surꝰ
lampadem remeauit. Quam nichilomi¬
nus accensam repperit. ex conscientia ser¬
uate a seclauis et miraculi ñ diminu¬
ti olei ꝓfecto cognouit qut a lampa¬
dem ille sitenderat. qua ne oleum in
illa diurna succensione minuis potius¬
set cdiuinitus ampliasttti
aum quidem uestium ut opinor
atła que strictiorib manicis ꝯstai.
uiasiter sc̃i ioħis ẽ tunica. quam beat
suscepit. Unde ioħi alb̃i inter cetera scͥ¬
dit dicens. De tunica sc̃ iohis omino
grate suscepi. quia sollittus mfuist.
inclicare. S studeat diletio tua me¬
ictione tunice ꝑfruam᷑. et de eodem ep̃o
uł dericis mercetlem habere ualeamus.
lt̾a uͦ que lar. giorib

Expanded text:
completis matutinalibus hymnis, mansiocompletis matutinalibus hymnis, mansionarius candelam exstinxit. Quam post vesperum succendere cupiens, accensam reperit; eamque se negligenter exstinxisse perpendens, die altera sollicitius prorsus exstinxit; et obseratis januis, ad vesperum succensurus lampadem remeavit. Quam ubi nihilominus accensam reperit, ex conscientia servatae a se clavis, et miraculo non diminuti olei, profecto cognovit quia lampadem ille succenderat, qui, ne oleum in ea diurna succensione minui potuisset, divinitus ampliarat. » 59. Harum quidem vestium, sicut opinor, altera, quae strictioribus manicis constat, veraciter sancti Joannis est tunica, quam beatususcepit. Unde Joanni abbati inter caetera scribit, dicens: « De tunica sancti Joannis omnino grate suscepi, quia sollicitus fuisti mihi indicare. Sed studeat dilectio tua mictione tunicae perfruamur, et de eodem episcopo vel clericis mercedem habere valeamus. » Altera vero quae largioribus