comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
emptantia uita quȩ inuisibili contranos
plio regnanti suꝑse suꝑbiȩ militant.
alia more ducũ p̾eunt.: alia more exerci
pant .s: dũ maiores &e pauce neglectam mentem
p̃ueniunt. minores & innuinere adillã secatuatĩ
infundunt: Ipsanant uitiorum regina suꝑbia.
cũ deuictũ plene corceꝑit. mox illũ septẽ pͥncipa¬
lib uicus quasi qͥbda suis ducib deuastandũ
tradit. Quos uidelicet duces exercitꝰ seqͥt᷑ q
ex eis ꝓculdubio importune uitioꝵ multitu¬
dines oriunt᷑. Qd̾ meliꝰ ostendimnꝰ si ipsos du¬
ces atqexercitꝰ specialit ut possumus enumeran¬
do ꝓferamꝰ. Radyx qͥppe oĩsmali suꝑbia ẽ : de qua
scriptura testante dũ. Initium oĩs peceati suꝑbia.
rima autẽ eiꝰ soboles septẽ nimirum pͥncipalia
uitia dehac uir ulenta radice ꝓferunt᷑ Scilicet

Expanded text:
e vitia, quae invisibili contra nos praelio regnanti super se superbiae militant, alia more ducum praeeunt, alia more exercitpant. Sed dum majores et paucae neglectam mentem praeveniunt, minores et innumerae ad illam se catervatim fundunt. Ipsa namque vitiorum regina superbia cum devictum plene cor ceperit, mox illud septem principalibus vitiis, quasi quibusdam suis ducibus devastandum tradit. Quos videlicet duces exercitus sequitur, quia ex eis procul dubio importunae vitiorum multitudines oriuntur. Quod melius ostendimus, si ipsos duces atque exercitum specialiter, ut possumus, enumerando proferamus. Radix quippe cuncti mali superbia est, de qua, Scriptura attestante, dicitur: Initium omnis peccatiPrimae autem ejus soboles, septem nimirum principalia vitia, de hac virulenta radice proferuntur: scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ habemus: Quid fecit eum applicabit gladi¬
um eius. Gladius quippe hostis antiqui ipsa
nocendimalicia ÷. S ab eõ aqͦ bonꝰ ꝑnaturam fac¬
tus : eiꝰ gladius applicat᷑ qr eius malicia diuina
dispensationis restringit᷑ ne ferire tantum metis
hominũ quantum appetit ꝑmitͥtͣat᷑. Qd̃ gͥ ad mul¬
ta fortit̾ p̃ualeg. Hoc de pͥncipio magnȩ conditi¬
onis potest: Qd̃ a quib clã uincit᷑ eiꝰ nimirum gla¬
q nr̃m tanto se plenius actori subiciat. qͣnto contꝰ
se uerius iuolentas aduersaru uires pensat: Quid
namq nosnisi puluis sumus : quid uero ille nͥ¬
Quid gͦ de ꝓpͥa iurtute aucdeat. quando cont᷑ angłoꝵ
pͥncipem puluis pugnat: S quia suꝑnorum ciu¬
um conditort̾renum corpꝰ assumpsit. recte iam suꝑ¬
bientem angłam humilis puluis uincit. Inherendo
quippe uere fortitudini uires accepit. quas trans¬
fuga sp̃s cum semetipsũ sequit᷑ amisit. Et dignũ
÷ ut iuncat᷑ apuluere. qui fortem secredidit eͦe taito

Expanded text:
ita dicens: « Qui fecit eum, applicavit gladium ejus . » Gladius quippe Behemoth istius ipsa nocendi malitia est. Sed ab eo a quo bonus per naturam factus est, ejus gladius applicatur, quia ejus malitia divina dispensatione restringitur, ne ferire tantum mentes hominum quantum appetit permittatur. Quod ta fortiter praevalet, hoc de principio magnae conditionis potest, quod vero a quibusdam vincitur, ejus nimirum glaque nostrum tanto se plenius auctori subjiciat, quanto contra se verius violentas adversarii vires pensat. Quid namqQuid ergo de propria virtute audeat, quando contra angelorum principem pulvis pugnat? Sed quia supernorum spirituum conditor terrenum corpus assumpsit, recte jam superbientem angelum humilis pulvis vincit. Inhaerendo quippe verae fortitudini vires accipit, quas transfuga spiritus, cum semetipsum sequitur, amisit. Et dignum est ut vincatur a pulvere, qui fortem se credidit deserto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpbaintuens adiunxit: lu cherub extentꝰ & ꝓte¬
gens inmonte scõ dĩ in medio lapidũ ignitorum
ꝑfectꝰ ambulasti: Cherub qͥppe plenitudo scientiȩ
int̾p̃tat᷑. & iccirco iste cherub dr̃ quia transcendis-¬
se cunctos scientia non dubitat᷑. Qui inmedio
lapidum ignitorũ ꝑfectꝰ ambulauit q int̾ an¬
gelorũ coila caritatis igne succensa. clarꝰ gla con¬
ditionis Extitit Et quia comparatione claritatis
suȩ obumbrasse ceterorũ claritatẽ credit᷑ ipse exten¬
sus & ꝓtegens fuisse ꝑhibet᷑ Reliqͦs enim quasi
obumbrando oꝑuit quia eorũ magnitudinem
excellentia maiore transcendit. De quo iceirco
cãmira in quib fuit & quȩ amisit insinuat ut
t̃rito homine ostendat. quid ipse si suꝑbiat de
elationis suȩ culpa passurꝰ sit: siferiendo illi
parcere noluit. que creando gła cante clarita¬
tis eleuauit. Consideret gͦ homo quid elatꝰ int̾¬

Expanded text:
propheta intuens, adjunxit: Tu Cherub extentus et protepropheta intuens, adjunxit: Tu Cherub extentus et protegens in monte sancto Dei: in medio lapidum ignitorum perfectus ambulasti . Cherub quippe plenitudo scientiae interpretatur. Et idcirco iste Cherub dicitur, quia transcendisse cunctos scientia non dubitatur. Qui in medio lapidum ignitorum perfectus ambulavit, quia inter angelorum corda charitatis igne succensa clarus conditionis gloria suae obumbrasse caeterorum claritatem creditur, ipse extentus et protegens fuisse perhibetur. Reliquos enim quasi obumbrando operuit, qui eorum magnitudinem excellentia majore transcendit. Quod ergomira in quibus fuit, et quae amisit insinuat, ut territo homini ostendat quid ipse, si superbiat, de elationis suae culpa passurus sit, si feriendo illi parcere noluit, quem creando in gloria tantae claritatis elevavit. Consideret ergo homo quid elatus in te
Abbreviated transcription (Latin):
adornamentũ suum habuit. quorũdũ clarita¬
tem transcenderet ex eoꝵ comꝑatione clarior futt
ramina tua indie qua conditꝰ es p̃ꝑata sunt. Au¬
rũ opꝰ decoris eius extitit. qr sapientiȩ claritate
canduit quam bene creatꝰ accepit. huiꝰ gͦ lapi¬
dis indie conditionis suȩ foramina p̃parata s
quia uidelicet capax caritatis ẽ. conditꝰ qua
si repleri uoluissoe. stantib angłis tanquã positis
regis ornamento lapidib potiuiss& inherere.
Habuit qͦ lapis iste foramina. s. suꝑbiȩ uicionon
caritatis auro sunt repleta. Nã quia iccirco ligan¬
t᷑ auro ne cadant. icentoiste cecidit. quia etiã
ꝑforatꝰ manu artificis amoris uinculis ligan
contempsit. Nunc autem cȩt̾i lapides qͥ hiue
similit̾ fuerant ꝑforati penetrante se in uicẽ
cartate ligati sunt atq ex munere isto cadenta
meruerunt. ut nequaꝙ de ornamento regio caden.¬
do soluant᷑. Huiꝰ pͥncipatꝰ celsitudinẽ adhuc islẽ

Expanded text:
ad ornatum suum habuit, quorum dum claritatem transcenderet, ex eorum comparatione clarior fuit. ramina tua in die qua conditus es, praeparata sunt . Aurum opus decoris ejus exstitit, quia sapientiae claritate canduit, quam bene creatus accepit. dis in die conditionis suae foramina praeparata sunt, quia videlicet capax caritatis est conditus, qua si repleri voluisset, stantibus angelis tanquam positis in regis ornamento lapidibus potuisset inhaerere.habuit ergo lapis iste foramina, sed superbiae vitium charitatis auro non sunt repleta. Nam quia idcirco ligantur auro ne cadant, ideo iste cecidit, quia etiam perforatus manu artificis, amoris vinculis ligari contempsit. Nunc vero caeteris lapides qui huic similiter erant perforati, penetrante se invicem charitate, ligati sunt, et hoc in munere isto cadente meruerunt, ut nequaquam jam de ornamento regio cadendo solvantur. Hujus principatus celsitudinem adhuc idem
Abbreviated transcription (Latin):
sũ corbonum leticiȩ inisemae ipso intꝰ amiserit: unde
consolari debeat. foras querit. Et tantomagis exde
riora bona adipisci desid̾at quanto gaudium ñ
hab&e ad qd intrinsecus recurrat. Post hec uero duo
carnalia uitia id÷ uentris ingluuies & luxuria:
suꝑsunt: Scunctis liquet quod deuentris inglu¬
uiȩ luxuria nascit᷑: dum impsa distributione men¬
broꝵ uentri genitalia subnixa uideãt᷑. Unde dũ
unum inordinate reficit᷑. aliud ꝓculdubio ad con-¬

Expanded text:
lium cor bonum in semetipso intus amiserit, unde lium cor bonum in semetipso intus amiserit, unde consolariora bona adipisci desiderat, quanto gaudium non habet ad quod intrinsecus recurrat. Post haec vero duo carnalia vitia, id est ventris ingluvies et luxuria supersunt. Sed cunctis liquet quod de ventris ingluvie luxuria nascitur, dum in ipsa distributione membrorum ventri genitalia subnixa  Text., subnexa videantur: unde dum unum inordinate reficitur, aliud procul dubio ad con
Abbreviated transcription (Latin):
Exquib uidelicet septẽ: quinq spũalia. duoq car¬
nalia sunt.I: unũ qd̃q eor tanta sooqͣ atione
iungit᷑. ut ñnifiunum de alt̾o ꝑferatur. Prima
nam̃q suꝑbiȩ sobolesinanis ÷ qła. Quȩ dũ opp̃ssam
mentem corruꝑit. mox inuidiam gignit: qr nini¬
rum dum uani nominis potentiam appetit. neqͥs
hanc alius adipisci ualeat tabescit. Inuidianamiꝰq
irã generat. quia quanto int̾ni liuoris uulnere ani¬
miis sauciat᷑. tanto etiam mansuetudo tranquillita
tis amittit᷑. Ꝙ̾ qr quasi dolens menbrum tanqit᷑.
iccirco oppositȩ actionis manus. uelut quiꝰ p̃ssa sen¬
tit᷑ Ex ira qͦq tristitia orit᷑ qͦ turbata mens qͦm
ordinate se concutit. eo ad dicendum se confun¬
dit. Q̾ cum dulcedinẽ tranquillitatis amiserit
nichil hanc nisi exꝑturbatione subsequens meror
pascit. kistitia qͦq ad auariciam diriuat᷑ qr dũ confu¬

Expanded text:
ex quibus videlicet septem quinque spiritalia, duoque carex quibus videlicet septem quinque spiritalia, duoque carnalia sunt. Et unumquodque eorum tanta sibi cognatione junguntur, ut non nisi unum de altero proferatur. Prima namque superbiae soboles inanis est gloria, quae dum oppressam mentem corrumpit, mox invidiam gignit, quia nimirum, dum vani nominis potentiam appetit, ne quis hanc alius adipisci valeat, tabescit. Invidia quoque iram generat, quia quanto interno laboris vulnere animus sauciatur, tanto etiam manstis amittitur. Et quia quasi dolens membrum tangitur, idcirco oppositae actionis manus, velut gravius pressa sentitur. Ex ira quoque tristitia oritur, quia turbata mens quo inordinate se concutit, eo ad dicendum mala confugit: et cum dulcedinem tranquillitatis amiserit, nihil hanc nisi ex perturbatione subsequens moeror pascit. Tristitia quoque ad avaritiam derivatur, quia dum consi
Abbreviated transcription (Latin):
S. habent contͣ nos hec singła exercitũ suum De
inani glã inobedientia iactantia. hypoerisis. con¬
tentiones ꝑtinatia: discordiȩ: oe nouitatũ p̃sũptio¬
nes oriunt᷑. De inuidia odium. susurratio aetrac¬
tio. exultatio inadusis ꝓximi. afflictio autẽ in
ꝓsꝑis nascit᷑. De ira rixe. timor mentis. contume¬
torpor circa p̾cepta uagatio mentis erga illicita nas
cit᷑ De auaricia: ꝑditio. fraus. fallatia. ꝑiuria in¬
quietudo iuolentiȩ: & contͣ miscłiam obdirationes
cordisorunt᷑. De uentris ingluuiȩ ineptaletitia.
scurrilitas immunditia multiloqͥum. hebitudo
sensꝰ circa intelligentiam ꝓpagat᷑. De luxuria. ce¬
citas mentis. inconsicdatio. inconstantia p̃cipitadio
amorsui. odium dĩ. affectꝰ p̃sentis scłi horror aut̃¬
ł desꝑatio futuri generat᷑. Quia gͦ septẽ pͥncipalia
tantam se ͤ uitiorum multituditiẽ ꝓfert̃ cũ ad corue¬
niunt: quasi subsequentis exercitꝰ. cat̾uas trahunt.

Expanded text:
 habent contra nos haec singula exercitum suum. De inani gloria, inobedientia, jactantia, hypocrisis, contentiones, pertinaciae, discordiae et novitatum praesumptiones oriuntur. De invidia, odium, susurratio, detractio, exsultatio in adversis proximi, afflictio autem in prosperis nascitur. De ira, rixae tumor mentis, contumetorpor circa praecepta, vagatio mentis erga icitur. 14 De auaritia proditio, fraus, fallatia, periuria, inquietudo, uiolentia et contra miseriam obdurationes cordis oriuntur. 15 De uentris ingluuie inepta letitia, scurilitas, immunditia, multiloquium et ebetudo sensus circa intelligentiam propagatur. 16 De luxuria cecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, precipitatio, amor sui, odium Dei, affectus presentis seculi, horror aut desperatio futuri generatur. Quia ergo septem principalia tantam de se vitiorum multitudinem proferunt, cum ad cor veniunt, quasi subsequentis exercitus catervas trahunt,
Abbreviated transcription (Latin):
familiarius iniqͣ ꝑsuadae. Quã uidelicet exercitꝰ ulu¬
lans sequit᷑ q infelix anima semel pͥncipalib uicus
capta: dum multiplicatis iniquitatib in insaniam
utit᷑ ferali iamimmanitate uastat᷑.¬

Expanded text:
familiarius iniqua persuadet. Quam videlicet exercitus ulufamiliarius iniqua persuadet. Quam videlicet exercitus ululans sequitur, quia infelix anima semel a principalibus vitiis capta, dum multiplicatis iniquitatibus in insaniam vertitur, ferali jam immanitate vastat
Abbreviated transcription (Latin):
habes unde gaudeas. cũ tanta mala de ꝓximis portas
ꝑpende cũ quo merore omnesintuendi sunt qui
intanto contͣte amaritudinis felle u̾sant᷑: Auaricia
quoq deuictum animum qͣsi exratione sol&e exhor.¬
taricũ dicit. Ualde sine culpa ÷ quod quedam haben¬
da concupisciꝰ. qr multiplicari appetis s egere ꝑtinescis.
Et qd̃ male aliꝰ retince: ipse meliꝰ expendis. Uentris qͦq
ingluuies deuictũ cor quasi ex ratione sol&e exhor
adesum eninids munda omĩa condidit: & qui sada¬
riciborespuit. quid aliud quã muñi concesso contͣ¬
dicit: luxuria uero de uictũ cor quasi exrationẽ
sol&e exhortari cumdicit Curce inuoluptate
tua modo ñ dilatas. cũ quid te seqͣt᷑ ignoras: Accep¬
tum tempꝰ indesideriis ꝑdere non debes: q quã
te coitꝰ nollet: in ipso humanign̾is exordio
masculũ & feminam non fecissoe. Hec ÷ dueũ ex¬
hortatio. quȩ dumincante adsecretũ cordis admittt᷑:

Expanded text:
habes unde gaudeas, cum tanta mala de proximis portas? habes unde gaudeas, cum tanta mala de proximis portas? Perpende cum quo moerore omnes intuendi sunt qui in tanto contra te amaritudinis 1037 felle vertuntur. Avaritia quoque devictum animum quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Valde sine culpa est, quod quaedam habenda concupiscis, quia non multiplicari appetis sed egere pertimescis; et quod male alius retinet, ipse melius expendis. Ventris quoque ingluvies devictum Ad esum omnia munda Deus creavit, et qui satiari cibo respuit, quid aliud quam muneri concesso contradicit? Luxuria quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Cur te in voluptate tua modo non dilatas, cum quid te sequatur ignoras? Acceptum tempus in desideriis perdere non debes, quia quam te coitus nollet, in ipso humani generis exordio masculum et feminam non fecisset . Haec est ducum exhortatio, quae dum incaute ad secretum cordis admittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ducum. & ululatũ exercitꝰ. Bene autem duces exor¬
tari dicti sunt exercitꝰ ululare. qͥa pͥma uicia de¬
cepte menti qͣsi sub qͣdam ratione se inser̃: s. innu¬
mera que sect᷑ dũ hanc ad om̃ẽ insaniam ꝑtrahuał̃.
quasi bestiali clamore confundt̃. Ianis namq¬
gła deuictũ cor quasi exratione solce exhortari:
c̃dic̃ Debes maiora appetere: ut quo potestate ua¬
lueris multos excedere: eo etiam ualeas & plurib
ꝓdẽe. In uidia quoq deuictũ corquasi ex ratione
solae exhortarrcũ dicit. In quo illo. utł illo minor
uales quȩ ipsi non ualent: nĩgͦ ipsi tibi aut suꝑio¬
pres
ẽẽ aut etiam equalef debent: Ira enim deuictũ cor qua¬
si ex ratione sol& exortarr cũ dicit: Oue gͣ te agunt᷑.
eqͣnimit̃ ferri non poss. hecimino patient dolerare pec¬
catũ ẽ. qr & siñ eis cũ magna exasꝑitatȩ resistit᷑ cont᷑ te
de inceps sine mensura cumulant᷑: kistitia qͦ deuie¬
tum cor quasi exratione soloe exortarr cũ dicit. D

Expanded text:
umelias excitatur. Bene autem duces exhortari dicti sunt, exercitus ululare, quia prima vitia deceptae menti quasi sub quadam ratione se inserunt, sed innumera quae sequuntur, dum hanc ad omnem insaniam pertrahunt, quasi bestiali clamore confundunt. Sed qgloria devictum cor quasi ex ratione solet exhortati, cum dicit: Debes majora appetere, ut quo potestate valueris multos excedere, eo etiam valeas et multis prodesse. Invidia quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: In quo illo vel illo minor vales quae illi non valent? Non ergo tibi aut superiores sse, aut etiam aequales debent. Ira etiam devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Quae erga te aguntur aequanimiter ferri non possunt, imo haec patienter tolerare peccatum est, quia etsi non eis cum magna exasperatione resistitur, contra te deinceps sine mensura cumulantur. Tristitia quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ excelsi sunt. ocłi. & palpebrȩ eiꝰ inalta surrecte:
Ad cuiꝰ similitudinẽ ducit᷑ qui singłare culmen
appetens & socialẽ angłoꝵ uitã despiciens ait:
Ascendam suꝑ altitudinẽ nubiuĩ similis ero altissimo.
M irogͦ iuidicio intꝰ foueã deiectiois inuenit dũ forasse
inculmine potestatis excreuit A potestate qͥppe

Expanded text:
cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae . Ad ejus similitudinem ducitur, qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ascendam super altitudinem nubium; similis ero altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe
Abbreviated transcription (Latin):
potentia temꝑał. quia ht̃ apud dm̃ meritũ suũ
debona administratione regiminis. Nũñqͣm tam̃
eo ipso quo p̃min&e cet̾is elatione intumescit cogi¬
tationis. Et dũ adusũ cuncta subiacent. dũ ad uo¬
tum uelocit̃ ussa complent᷑ dũ om̃s subditi si
qua bene gesta sunt laudib effer malegestis aut̃
nulla auctoritate contdicunt: dũplumq lau¬
dant etiam quod obiurgare debuer: seductꝰ ab
his ꝗ̃infra subcdunt᷑ suꝑse animus tollit᷑. Et dũ
foras imenso fauore circundat᷑ intꝰ ueritate ua¬
cuat᷑. Atq oblitꝰ sui inuoces se spargit alienas.
talẽq se credit qͣlẽ foras audit ñ qualẽ intꝰ discer¬
nere debuit Subiectos despicit eosq eqͣles sna
ture ordine ñ agnoscit: Et quos sorte potestatis
excesserit transcendisse etiã uite meritis credit
Cunctis se estimat ampliꝰ saꝑe. qͥb se uidet am¬
pliposse: In quodã quippe se constituit culmi¬

Expanded text:
potentia temporalis, quae habet apud Deum meritum suum potentia temporalis, quae habet apud Deum meritum suum de bona administratione regiminis; nonnunquam tamen eo ipso quo praeeminet caeteris, elatione cogitumescit. Et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt; dum plerumque laudant etiam quae reprobare debuerant, seductus ab his quae infra suppetunt, super se animus tollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur, atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit qualem foris audit, non qualem intus discernere debuit. Subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte 143 potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit. Cunctis se aestimat amplius sapere quibus se videt amplius posse. In quodam quippe se constituit culmi
Abbreviated transcription (Latin):
quedã ex semce ipsis sunt noxia quedã uͦ ex his
que curca ipsa u̾sant᷑. Ex semet ipsis quedã sunt
noxia sic̃ peccata atq flagitia: Quedã uͭ ñnqͣm
nob exhis que circa ipsa sunt nocent sicut tem¬
ꝑalis potentia. uł copula coniugał. Bonum
namꝙ coniugium ẽ:s mala sunt quȩ circa
illud ex huiꝰ mundi cura succrescunt. Unde
paulus ait. Qui autẽ cũ uxorȩ est. cogitat
que sunt mundi quomͦ placeat urori. Uñ
& quibusdam meliora ꝑsuadens. eos a conu¬
gio reuocat dicens. Hoc autẽ dico ñ ut laq̃uin
uodis initiam. s ad id quod honestum ẽ. & qã¬
facultatẽ p̃beat sine impedim̃to d nõ seruien.¬
di uł obsecrandi. Dum gͦ tenet᷑ quod noce
exrebus urta positis committit᷑ plerumq
quod nocet: sicut sepe rectum undiq it̃ ꝑgui
etam̃ ortis uirta uiam uepͥbꝰ ꝑuestim̃ta recine¬
m̃. In uia quidẽ munda non offencdimus .s
alatere nascit᷑ quo pũgnam᷑. Magna est etiã

Expanded text:
quaedam ex semetipsis sunt noxia, quaedam vero ex his quae circa ipsa versantur. Ex semetipsis quaedam sunt noxia, sicut peccata atque flagitia. Quaedam vero nonnunquam nobis ex his quae circa ipsa sunt nocent, sicut temporalis potentia, vel copula conjugalis. Bonum namque est conjugium, sed mala sunt quae circa illud ex hujus mundi cura succrescunt. Unde Paulus ait: Qui autem cum uxore est cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uxori . Unde et quibusdam meliora persuadens, eos a conjugio revocat, dicens: Hoc autem dico, non ut laqueum vobis injiciam, sed ad id quod honestum est, facultatem praebeat sine impedimento Dominum obsecrandi . Dum ergo tenetur quod non nocet, ex rebus juxta positis committitur plerumque quod nocet. Saepe rectum mundumque itamen ortis juxta viam vepribus per vestimenta retinemur. In via quidem munda non offendimus, sed a latere nascitur quo pungamur. Magna est etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quippe nat᷑a eqͣles genuit. Ut aut̃ alii adregen¬
dum aliis cõmitant᷑ ñ eos nat᷑a sculpa pꝰponit.
Uicusgͦse debent rectores erigere quoꝵ & causa p̃fe¬
rũt᷑. Ꝙ c̃ delinquentes corrigt̃. sollicite attendas
ut ꝑ disciplinam culpas qͥdẽ iure potestats fe¬
riant. s ꝑhumilitatis custodiã eqͣlesse ipsis fẽib
qͥ corrigunt᷑ agnoscant: Quãius plerũq etiam
dignum ẽ ut eos qͦs corrigimꝰ tacita nob̃ cogitatio¬
ne p̾feramꝰ Illoꝵ nãq ꝑnos uitia disciplinȩ uigo¬
re feriunt᷑ in his uͦ q̃ ipsi cõmittmꝰ. nec u̾biqͥdẽ
abaliquo inuectione laceram᷑. Tãnto gͦ ap̃ dm̃
obligatiores sumꝰ ꝙto ap̃horẽs inuilte peccamus.
dicio libiores recddit. ꝙͣto his eoꝵ culpam sine
uindicta ñ deserit: Seruanda itaq ÷ & incorde

Expanded text:
quippe natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Vitiis ergo se debent rectores erigere, quorum et causa praeferuntur; et cum delinquentes corrigunt, sollicite attendant, ut per disciplinam culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant. Quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus quanto apud homines inulte peccamus. dicio liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est in
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ deo placere cognou̾at. q inꝯspectu eiꝰ tanta ite¬
ratiõe uocis ĩmolabat nisi qd uicina. eẽ suꝑbia poten¬
tib solce & pene semꝑ reb afftuentib elatio sociat᷑:
Quia ce sepe humoris habunctantia. duriciã dat tu¬
moris. Mirũ uͦ ÷ cũ incordib sublimiũ regnat hu¬
ge posite uututis attingt̃. Ꝙ recte hac iurtute
dñm quam totius placant. q illd ei sacrificium po¬
tentes offer: qd̃impotentes uix inuenire possc̃
Suibptilissima nãꝙ arsiuuendiẽ culm̃ tenere ⁊ głam
repͥmiere f sse qͥdẽ impotentia. s potentẽ se ce nesa¬
re adlargienda bona potentẽ se agnoscere. ai
petendanoria om̃e qd potenter ual& ignorare.
latio ñoido potestatis incͥmine ẽ. Potentiam diar
buit elationẽ uͦ potentiȩ malici  nr̃ȩ mentis inuent
Lollamiꝰ gͦ quod de nr̃o contulimꝰ ⁊ bona sq̃ dõ largien¬

Expanded text:
cium Deo placere cognoverat, quod in conspectu ejus tanta iteratione vocis immolabat? nisi quod vicina esse superbia potentibus solet, et pene semper rebus affluentibus elatio sociatur, quia et saepe humoris abundantia duritiam dat tumoris. Mirum vero est, cum in cordibus sublimium regnat huge positae virtutis attingunt, et recte hac virtute Dominum quantocius placant, quia illud ei sacrificium potentes offerunt, quod potentes vix invenire possunt. Subtilissima namque ars vivendi est, culmen tenere, gloriam reprimere: esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire: ad largienda bona potentem se agnoscere, sed ad repetenda noxia omne quod potenter valet ignorare. elatio, non ordo potestatis, in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro contulimus, et bona sun
Abbreviated transcription (Latin):
utilitate suscepimꝰ. teneamꝰ interiꝰ qd de nrã esti¬
matione sentimus. S. tam̃ decent̃ qͥb dã erũpen¬
signis talesnosap̃noseẽ ipsietiã qͥ nob̾ c̃missi s̃ nigno¬
rent ut & de auctoritate nra qd̃ formident uide¬
ant ⁊ dehumilitate qd imittent᷑ agnoscant. Ser
uata auctoritate regiminis. ad cornr̃m sine cessa¬
tione redeamꝰ & confideremꝰ assidue qd sumꝰ eqͣlit̃¬

Expanded text:
cipimus; teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. Sed tamen decenter quibusdam erumpensignis tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent, ut de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Servata autem auctoritate regiminis, ad cor nostrum sine cessatione redeamus, et consideremus assidue quod sumus aequalit
Abbreviated transcription (Latin):
magisinaltũ se erigit c̃se ei etiam potestas adiungit:
&e tñcorrigendis alioꝵ uitiis apta executione p̾ꝑat᷑.¬
uiuat. & expugnare quod demptat: s t equalem
secuilla cet̾is cernere &e tam̃ sibi peccantib ⁊elo ultio
nis p̃ferre. Quam discretionẽ pleniꝰ cognoscimꝰ si etiã
potestatis eccłasticȩ exempla cernamꝰ. Petrus namq
auctore deo ȩccłiȩ pͥncipatũ tenens abene agente
cornelio & sese ei humilit̾ ꝓst̃nente imodãtiꝰ uene¬
rarirecusauit. seq illi similẽ recognouit dicens.
urge ne fecis & ego ipse homo sum: s: cũ ananiȩ &
saphyre culpã repꝑit. mox quanta potentia suꝑcete
contͣ p̃ceptarecoluit. qͥ honore suehem̃t᷑ impenso
coram bene agentib frib ñ agnouit. Illic cõmuni¬
onẽ eqͣlitatis meruit scitas actionis. hic zelꝰ ultionis
ius aꝑuit potestatis. laulꝰ beneagentibꝰ fribꝰ p̃latũ
se ee nesciebat. cũ diceret Nqr dñam᷑ fidei ur̃ȩ. s

Expanded text:
magis in altum se erigit, cum se ei etiam potestas adjungit?  corrigendis aliorum vitiis apta exsecutione prauvet, et expugnare quod tentat, et aequalem secum caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelnis praeferre. Quam discretionem plenius cognoscimus, si etiam potestatis ecclesiasticae exempla cernamus. Petrus namque, auctore Deo, Ecclesiae principatum tenens a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, eSapphirae 22 culpam reperit , mox quanta potentia super caetercontra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: N
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. cũ uere diuitiȩ celestispatriȩ ad eoꝵ animũ rede¬
unt & in hoc erũnoso presentis uitȩ exilio positi pau¬
ꝑes se ee meminert̃. Illas qͥppe cliuitias sine cessatio
riminerũnã istiꝰ ꝑaupertitis. gemunt. Hanc ꝓcul
dubio pauꝑtatẽ ieremias inspexerat cũ dicebat.
go uir uidens pauꝑtatẽ meã inuirga incdignationis
eiꝰ. Uirga enĩ mdignationis dĩ ẽ ꝑcussio clistrietionis.¬

Expanded text:
est, cum verae divitiae coelestis patriae ad eorum animum redeunt, et in hoc aerumnoso praesentis vitae exsilio positi, pauperes se esse meminerunt. Illas quippe divitias sine cessationrim in aerumna istius paupertatis gemunt. Hanc procul dubio paupertatem Jeremias inspexerat, cum dicebat: Ego vir videns paupertatem meam in virga indignationis ejus . Virga enim indignationis D
Abbreviated transcription (Latin):
comedunt. cũ uurtutẽ mentis ꝑu̾tendo consu-¬
munt. Qd̃ ephraim ꝑtulit & nesciui t. qr int̃p¬
tatione malignoꝵ spũũ & robur animi ꝑdidit
& hoc ipsum qr ꝑdidit non intellexit. clxx
arUULꝰ in ocłis suis ẽ. qui in eo qd sem̾et ip¬
sum considãt. imparẽ se alienis meritis
pensat. Nam quasi grandẽ se conspicit. qͥs¬
quis se suꝑaliena merita elatione cogitationis exten¬

Expanded text:
comedunt cum virtutem mentis pervertendo consumunt. Quod Ephraim et pertulit et nescivit, quia in tentatione malignorum spirituum et robur animi perdidit, et hoc iparvulus in oculis suis est, qui in eo quod semetipsum considerat, imparem se alienis meritis pensat. Nam quasi grandem se conspicit, quisquis se super aliena merita elatione cogitationis exten
Abbreviated transcription (Latin):
gisquam nẽ. Spinis enĩuiȩ electorũ sepiunt᷑ dum do¬
lorũ punctiones inueniunt in hoc qd temporalit̃ con¬
cupiscunt: Quasi int̃posita maceriauiis eoꝵ obuiat
quoꝵ nimirũ desideria ꝑfectionis difficultas impug¬
nat. Horũ ꝓfecto aĩȩ amatores suos quer̃ & ñ inueni¬
unt dũ sequendo malignos sp̃s neqͣqͣm easquas ap¬
petunt huiꝰ scłi uoluptates app̃hendunt: Bene aut̃

Expanded text:
II, 6. Spinis enim electorum viae sepiuntur, dum dolorem punctionis inveniunt in hoc quod temporaliter concupiscunt. Quasi interposita maceria viis eorum obviat, quorum nimirum desideria perfectionis difficultas impugnat. Horum profecto animae amatores suos quaerunt, et non inveniunt, dum sequendo malignos spiritus, nequaquam eas quas appetunt hujus saeculi voluptates apprehendunt. Bene autem
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ diuicus uacuant᷑. Ob sepe euenit ut pelationis
dementiã subleuati dum neqͣ qͣm rume suȩ damp
na considerant ẽẽ se. etiã abonis actib inopes non
agnoseunt. Unde uoce angł̃i p̃dicatori laodicie dr̃.
Dicis quod diues sũ &e locupletatꝰ &e milliꝰ egeo. ce nes.¬
dꝰ. Quasi diuitem se asseritqui parrogantiã sc̃ĩatis¬
quam patit᷑ uidet. Nudꝰ ꝙ pͥmam stolã ꝑdidit. s¬
peiꝰ q nec ꝑdidisse cognoscit: Quia gͦ ut diximꝰ ege.¬
stas reꝓboꝵ ẽ. de fraudatio meritoꝵ recte de di
nisi pͥꝰ uitutũ diuiciis demidet᷑. Priꝰ enĩbonas cogi¬
tationes subtrahit. & tẽ eis aꝑtiorem notitiam fuȩ

Expanded text:
tutum divitiis vacuantur. Quibus saepe contingit ut per elationis dementiam sublevati, dum ruinae suae damna non considerant, esse se etiam a bonis actionibus inopes non agnoscant. Unde voce angeli praedicatori Laodiceae dicitur: Dicis, Quod dives sum, et locupletatus, et nullius egeo: et nesdus. Quasi divitem se asserit qui se per arrogantiam quam patitur videt. Nudus, quia primam stolam perdidit; sec se perdidisse cognoscit. Quia ergo, ut diximus, egestas reproborum est defraudatio meritorum, recte de nisi prius virtutum divitiis denudetur. Prius enim bonas cogit
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dr̃. Ing̃dieris in habundantia sepulchrũ sic̃
infert᷑ aceruuis intẽpore suo. quia dũ pꝰ afflic¬
cionẽ uisti p̃mia patriȩ celestis inueniunt qͣsi
pꝰp̃ssuras ad orreũ grana deferunt᷑. Et in alieno
qͥdẽ tempe ꝑcussiones sentiunt. s in suo apcus¬
sione requiescunt Electis qͥppe tempꝰ alienũ

Expanded text:
ra. Unde nec auferri unquam Mariae pars dicitur, itici in tempore suo; quia dum post afflictionem justi praemia patriae coelestis inveniunt, quasi post pressuras ad horreum grana deferuntur; et in alieno quidem tempore percussiones sentiunt, sed in suo a percussione requiescunt. Electis quippe tempus alienum
Abbreviated transcription (Latin):
inc phelui dr̃. E auferent uiolentum
Absq manu uero auferent eum quima
urgente inuisibiliter rapit᷑. qͥ uisibilit̾ rapie¬
bat. Uidet ipse quos rapit .s. qͥs illũ in morte
districto sententiȩ: quanto ei peccati magna ẽ
patientia p̾rogata: Quia diuina seueritas eo
iniquũ acriꝰ punit. quo dutiꝰ ꝑtulit. Sepe
uero euenit ut dũ peccatores suꝑna clemen¬
cia expectat inmaiore cordis cecitate psili¬
ant. Unde & scͥptum ẽ: An ignoras quia
benignitas dĩ adpenitentiam te adducitꝰ Tat
fecdin uiriciam tuã ce cor impenitens thesairias

Expanded text:
I. Ibid.---Et auferent violentum Absque manu vero auferent eum qui maurgente invisibiliter rapitur, qui visibiliter rapiebat. Vidit ipse quos rapuit, sed quis illum in morte districtior sententia, quanto peccanti ei magna est patientia prorogata, quia divina severitas eo iniquum acrius punit, quo diutius pertulit. Saepe vero evenit, ut dum peccatores superna clementia exspectat, in majorem cordis caecitatem prosiliant. Unde scriptum est: An ignoras, quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam tuam et cor impoenitens, thesaurizas
Abbreviated transcription (Latin):
miam p̾sumendo ꝓrũpat uoluntatum sua¬
rum neqͥias impleat alieua rapiat. innocen¬
tũ opp̃ssione satiet᷑ & qr necctũ pcutit᷑ uiassuas
a dnõ aut ñ uideri estim&̾ aut quod peiꝰ: appsu¬
ri. Ueniet ꝓfecto ueniet et̾na &e repentina ꝑcussio.
&e tẽ cognoscet cuncta a dõ conspiei: qñ se inꝓuiso
exitu iuderit ꝓcunctorũ retͥbutiõe dampnari.
Tc̃inpena sua oculos aꝑit quos dui clausos tenuit
inculpa. lẽ considasse omĩa uerũ iudicem sen¬
tit qñ mnaloꝵ suoꝵ m̃itũ iã eu iade sentiendo ñ pos¬
sit. Iniqꝰ gͦ quidui expecꝰtatꝰ ẽ. iccirco ẽ repente

Expanded text:
ntiā præsumēdo prorūpat, volūtatum suarum nequitias impleat, aliena rapiat, innocētum oppressione satietur, & quia necdum percutitur, vias suas a Domino aut non videri existimet, aut quod peius est, approbari. Veniet profecto, veniet æterna & repentina percussio, & tunc cognoscet cuncta a Deo prospici, quando se improuiso exitu viderit pro cūctorū retributione dānari. Tunc in pœna sua oculos aperit quos diu tenuit clausos in culpa. Tunc considerare omnia verum iudicem sentit, quādo malorum suorum meritum iā euadere sentiendo nsit. Iniquus ergo qui diu exspectatus est, idcirco est repente
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Isboseth qͥppe uir confusionis dr̃. Uir aut̃ con¬
fusionis ẽ: qui forti mentis custodia munitꝰ ñ ẽ.
Quia dũ uirtutes se agere estimat: subintͣntia ui¬
cia nescientẽ necant: lota itaq iitute munien¬
dus ẽ ad itus mentis ne qñ eã insidiando hostes
penitrent foramine neglecte cogitationis. hinc sa¬
lomon ait. Omni custodia serua cor tuũ: qm̃ ex ip¬
so uita ꝓcedit. Uirtutes gͦ quas agimus dignũ:
ut summoꝑe abintentionis origine pensemus. ne
ex malo ortu ꝓdeant. etiam si recta sunt q̃ ostentant.

Expanded text:
tur. Isboseth quippe vir confusionis dicitur: vir autem contur. Isboseth quippe vir confusionis dicitur: vir autem confusionis est, qui forti mentis custodia munitus non est, quia dum virtutes se agere aestimat, subintrantia vitia nescientem necant. Tota itaque virtute muniendus est aditus mentis: nequando eam insidiantes hostes penetrent foramine neglectae cogitationis. Hinc Salomon ait: « Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . » Virtutes ergo quas agimus, dignum est, ut summopere ab intentionis origine pensemus: ne ex malo ortu prodeant, etiam recta quae ostentant.
Abbreviated transcription (Latin):
ad deterius ꝓpinquamꝰ. quia dũ letiti¬
ain menti pariunt. quandam etiam se¬
curitatẽ gignunt: Dumq mens secura reddit᷑.
intorpore laxat᷑. Non numquã uͦ aliquantula ela¬
tione nos polluunt. & tanto deteriores apud
dm̃ faciunt. quanto apud nos metipsos nos
tumidiores reddunt. Unde necesse ep uitu
tũ sensum intentionẽ cordis dirigere. & ome qͥo
agit᷑ districta recͣctionis discussione mundare. ne
bona estiment᷑ quȩ mala st̃: ne saltẽ ueracit̃ bonã
estĩt᷑ sufficientia cum ꝑfecta non sunt: Sic enĩ
mens plerũq decipit᷑ ut aut qualitate mali. aut
melius p̃ces quam discussiones inueniunt: Nã ea
que ꝑ serutari in nob̾met ipsis plenius nitimͣ sepe ue¬
ruis orando quam in uestigando penitramus. Cum
enim mens ꝑ qͣdã cõpunctionis machinã ad alta sus¬
dia munire mentẽ nouerunt. Unde recte in opina¬
ta morte extinctꝰ isboseth dr: quem scriptura sa¬
crañ indomo hostiarium s hostiaria habuisse testa

Expanded text:
ad deterius propinquamus; quia dum laetitiam menti pariunt, quamdam etiam securitatem gignunt; dumque mens secura redditur, in torporem laxatur. Nonnunquam vero aliquantula elatione nos polluunt; et tanto dejectiores apud Deum faciunt, quanto apud nosmetipsos tumidiores reddunt. Unde bene subjungitutum sensum, intentionem cordis dirigere, et omne quod agitur, districta retractationis discussione mundare; ne bona aestimentur quae mala sunt; ne saltem veraciter bona putentur sufficientia, cum perfecta non sunt. Sic enim mens plerumque decipitur, ut aut qualitate mali, aut melius preces quam discussiones inveniunt; nam ea quae perscrutari in nobismetipsis plenius nitimur, saepe verius orando quam investigando penetramus. Cum enim mens per quamdam compunctionis machinam ad alta susdia munire mentem noverunt. Unde et recte inopinata morte exstinctus Isboseth dicitur, quem Scriptura sacra non in domo ostiarium, sed ostiariam habuisse testa
Abbreviated transcription (Latin):
nos miseros insequunt᷑ qui felices sine comꝑa¬
dilectionis. Unde bene sapiens dicit Nor
agnoscit᷑ inbonis amicus. & n abscondit᷑ in ma¬
inimicũ celat: qr & ille sepe ꝓsꝑitatis nr̃ȩ reue¬
rentia tegit᷑ & iste ex confidentia adu̾sitatis a
tollit ab amico suo miscłiã: timorẽ dnĩi dere¬
despicit. aꝑte coniuincit᷑. quod hunc inꝓsꝑis ni
amauit. Et cũ omps ds̃ ideo quosdã ꝑcutit ut
& ꝑcussos erudiat. & non ꝑcussis occasionẽ bomi
oꝑis p̃beat. qͥsqͥs ꝑcussũ despicit. occasionẽ a se
uirtutis repellit Et tanto se neqͥꝰ contͣ aucto
iustũ in alieno uulnere agnoscit.

Expanded text:
nos miseros insequuntur qui felices sine companos miseros insequuntur qui felices sine compadilectionis. Unde bene quidam sapiens ait: Non agnoscitur in bonis amicus, et non absconditur in mainimicum celat, quia et ille saepe prosperitatis nostrae reverentia tegitur, et iste ex confidentia adversitatis atollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini deredespicit, aperte convincitur quod hunc in prosperis non amavit. Et cum omnipotens Deus ideo quosdam percutiat, ut et percussos erudiat, et non percussis occasionem boni operis praebeat, quisquis percussum despicit, occasionem a se virtutis repellit, et tanto se nequius contra actjustum in alieno vulnere agnoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
mũ diligere nescit: Et tc̃ pleniꝰ indei dilectione
ꝓficimꝰ sun euisdẽ dilectionis gremio pͥ ꝓximi
caritate lactam᷑. Quia enĩ amor dĩ amorẽ ꝓximi
generat. dicturꝰ ꝑ legẽ dñs diliges ꝓximii. p̃misit
dicens diliges dñm dm̃ tuũ. Ut scił intra pecto.¬
ris nr̃i pͥꝰ amoris sui radicẽ figeret: quatinꝰ ꝑ ramos
pꝰmodũ dilectio fr̃na germinaret. Ꝙ rursũ qr
amordei exꝓximi amore coalescit. testat᷑ ioħes
qui increpat dicens. Qui ñ diligit frẽm suum
quem uidet. dm̃ quẽ non uidet qͦm pot̾ dilig̾e
Quȩ tam̃ diuina dilectio ꝑtimorẽ nascit᷑. s. in effec.
tum crescendo ꝑmutat᷑: Sepe uͦ omps dĩ. ut quan¬
tum quisq a caritate eiꝰ ac ꝓximi longe sit łin
ea qͣntũ ꝓfecerit innotescat. miro ordine cuncta
dispensat. Alios flagellis depͥmit. alios successi¬
b fulcit: Et cũ qͦsdã temꝑalit̾ deserit. inquorũdã
cordib quod malũ latet ostendit llerũq ipsi

Expanded text:
mum nescit. Et tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate lactamur. Quia enim amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus: Diliges proximum, praemisit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum ; ut scilicet in terra pectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Et rursum, quia amor Dei ex proximi amore calescit testatur Joannes, qui increpat, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt: Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Quae tamen divina tum crescendo permutatur. Saepe omnipotens Deus, ut quantum quisque a charitate ejus et proximi longe sit, vel in ea quantum profecerit innotescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flagellis deprimit, alios successibus fulcit. Et cum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet ostendit. Nam plerumque ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
cta ducit᷑ in quib penalit̾ fatigat᷑. At contͣ uir
ustus ad mundi ꝑicła ꝓmundo tolerandꝰ eẽ de¬
bilis studet. finẽ suũ conspicit. uita p̃sens quam
nuit. cuiꝰ intrinsc̾us delectationẽ uincit lu in¬

Expanded text:
cta ducitur, in quibus poenaliter fatigatur. At contra vir cta ducitur, in quibus poenaliter fatigatur. At contra vir justus ad mundi pericula pro mundo toleranda esse debilis studet, finem suum conspicit, vita praesens quam nuit, cujus intrinsecus delectationem vicit.
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum quod alia uistoꝵ atq alia
÷ fortitudo repboꝵ. Iustoꝵ quippe for¬
titudo ẽ. carnẽ uincere. ꝓpͥis uolup¬
tatis contra ire. delectationẽ uitȩ p̃sentis ex¬
transitoria sine cessatione diligere. contͣ flagella
conditoris in sensibilit̾ ꝑdurare. ab amore rerũ
temꝑaliũ in adu̾sitate qͥescere. adinanem głã
etiã cũ uitȩ detrimento ꝑuenire. maliciȩ augm̃¬
gladiis impugnare: insemetipsis spem ponere.
iniquitatẽ cotidie sine ullo desiderii defectu ꝑ¬
tis uitȩ ꝯcupiscentiã tot laborib curr̃. ꝑiculis se
audacter obicunt. ꝓlucris ꝯtumelias libent̃
fert̃. ab appetitꝰ sui libidine nulla uicti contrarie¬
tate resiliunt ꝑcussionib durescũt & mala mun¬
di colerant ꝓmundo. eiꝰq ut ita dixerim gaudia
querentes ꝑdunt. nec tam̃ hȩc ꝑdendo fatigant᷑.:
do sustince. leue deputat: laboris a maritudinẽ¬
quã tolerat ignorat. qr nimirũ delectabilit̾ ad cun¬

Expanded text:
est quod alia justorum, atque alia est fortitudo reproborum. Justorum quippe fortitudo est, carnem vincere, propriis voluptatibus contraire, delectationem vitae praesentis extransitoria sine cessatione diligere, contra flagella conditoris insensibiliter perdurare, ab amore rerum temporalium nec ex adversitate quiescere, ad inanem gloriam etiam cum vitae detrimento pervenire, malitiae augmengladiis impugnare, in semetipsis spem ponere, iniquitatem quotidie sine ullo desiderii defectu tis vitae concupiscentiam tot laboribus currunt, periculis se audacter objiciunt, pro lucris contumelias libenter ferunt, ab appetitus sui libidine nulla victi contrarietate resiliunt, percussionibus durescunt, et mala mundi tolerant pro mundo, ejusque, ut ita dixerim, gaudia quaerentes perdunt, nec tamen haec pendendo fatigantur? do sustinet, lequam tolerat, ignorat, quia nimirum delectabilit
Abbreviated transcription (Latin):
conueniat nos humiliari in conspectu oĩpotentis dĩ
cũ ꝑuidiciũ aut paliꝗͣ molestiã ab eo introgamur.
quẽ constat qr siuolumus in ali qͦ suꝑbe contra
ira suꝑne adiͣmadũsionis placare aut non:
lxxiiii

Expanded text:
conveniat nos humiliari in conspectu omnipotentis Dei cum per iudicium aut per aliquam molestiam ab eo interrogamur quem constat quia si volumus in aliquo superbe contraiiram supernæ animadversionis placere aut non LXXIIII
Abbreviated transcription (Latin):
ciat s. nullatenꝰ pauore fugat: ftamina combu¬
hnit: quȩ non suam ꝑ omĩa qualitatẽ tenent.
quamiis illic ignis & ad consolationem ñ lu¬
ca &etñ ut magis torqueat ad aliquid lucet.
Nam sequaces quosq suos secũ intormento rep¬
bi flamnia illustrante uisuri sunt quoꝵ amo¬
re deliquer̃ quatinus qui eoꝵ uitam carnalit̃

Expanded text:
ciat, sed nullatenus pavorem fugat, flamma combuciat, sed nullatenus pavorem fugat, flamma combuhabent, quae non suam per omnia qualitatem tenent. Quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen magis torqueat, ad aliquid lucet. Nam sequaces quosque suos secum in tormento reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt, quatenus qui eorum vitam carnaliter
Abbreviated transcription (Latin):
bet᷑. quia foris dolor cruciat. quos diuisos auero
lumine intꝰ cecitas obscurat: Quãus miserię
& tenebrarum t̾ra intelligi & alit̾ pot̃. Nam
hȩc qͦq t̾ra qua nascim᷑.ẽ. quidẽ miseriȩ s tene¬
brarum non ẽ: qr multa hiccorruptionis nr̃e
mala patim᷑. s tñ adhuc in ea ꝑconu̾sionis grãm
adlucem redimus. ueritate suadente quȩ
ait Ambulate dũlucem habetis ne uos teni¬
brȩ cõpħndant. Illa uͦ simulmiserie & tenebra

Expanded text:
betur. Quia foris dolor cruciat, quos divisos a vero betur. Quia foris dolor cruciat, quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat. Quamvis miseriae et tenebrarum terra intelligi et aliter potest. Nam haec quoque terra in qua nascimur est quidem miseriae, sed tenebrarum non est, quia multa hic corruptionis nostrae mala patimur, sed tamen adhuc in ea per conversionis gratiam ad lucem redimus, Veritate suadente, quae ait: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Illa vero simul miseriae et tenebra
Abbreviated transcription (Latin):
suam cumhis qui descendunt in lacum
nfernꝰ gͦ &e t̃ra nominat᷑ : ꝙr fusceptos stabilit̃
tence. & lacꝰ dr̃: quia hos quos semel ceperit.
semꝑ fluctuantes & trepidos tormentis cireũ¬
fluentis absorbo Sc̃s autẽ uir siue sua siue
humani generis uoce dimitti se postulat anteqͥ
uacdat non qr adt̾rã tenebrosam qui culpam
deflet iturꝰ÷ s quia adhanc ꝓculdubio qui
plangere negligit uadit sic̃ debitori suo cre¬
ditor dicit. Solue debitum pͥquam debito
constringaris. qui tam̃ non constringit᷑. si qd̾
deboe soluere ñ morat᷑. Unde & recte subdit᷑.
non reuertar: quia neqͣqͣm ultͣ misccłia parcen¬
tis liberat. quos semel in locis penalib uisticu
iudicantis dampnat: Quȩ adhuc subtilius
loca describunt᷑ cũ dr̃. Terra miserie & dene¬
brarum: Miseria ad dolorẽ ꝑtin&e. tenebrȩ ad
cecitatem. Ea gͦ quȩ a conspectu districti iuidi¬
cis expulsos ten&e. miseriȩ &etenebrarũ tr̾a ꝑhi¬

Expanded text:
suam cum his qui descendunt in lacum suam cum his qui descendunt in lacum . Infernus ergo et terra nominatur, quia susceptos stabiliter tenet, et lacus dicitur, quia hos quos semel ceperit, semper fluctuantes et trepidos tormentis circumfluentibus absorbet. Sanctus autem vir seu sua, seu humani generis voce dimitti se postulat antequam vadat, non quia ad terram tenebrosam, qui culpam deflet, iturus est, sed quia ad hanc procul dubio qui plangere negligit vadit. Sicut debitori suo creditor dicit: Solve debitum priusquam debito constringaris: qui tamen non constringitur si quod debet solvere non moratur. Ubi et recte subditur: Non revertar. Quia nequaquam ultra misericordia parcentis liberat quos semel in locis poenalibus justitia judicantis damnat. Quae adhuc subtilius loca describuntur, cum dicitur: terram miseriae et tenebrarum. Miseria ad dolorem pertinet, tenebrae ad caecitatem. Ea ergo quae a conspectu districti judicis expulsos tenet, miseriae et tenebrarum terra perhi
Abbreviated transcription (Latin):
te gͦ me ut plãgam paululũ dolorem meum.
Quia nisi areatu culpȩ quonos ligauimus mi¬
sericordit᷑ dimittam᷑ ꝑfecte flere non possumꝰ.
hoc quod in nobis ipsis contͣ nos met ipsosdo.
tenebrosa illa inferni retributio intentoti.¬
more p̃uidet᷑. Unde apte subiungit Ante¬
quam uadam &e non reuertar adt̾ram dene¬
brosam & oꝑtã mortis caligine Quid enim
tre tenebrose nomine. nisi tetra taitari clau¬
stra designant᷑ : Que ȩt̃ne mortis calĩgo oꝑit.
qr dampnatos quosq imꝑpetuum auica lu¬
cis disiungit. Nec inmerito inferñ t̾ra dr̃. qr
tum quippe ẽ. Generatio p̃terit & generatio
aduenit t̾ra uero in et̾nũ stat. Recte gͥ infer
ni claustra tenebrosa t̾ranominat᷑. qr quos pu.¬
niendos accipiunt. neqͣqͣm pęne transitorie
uel fantastica imaginatione cruciant: sed ul¬
tione solldꝑpetuȩ dampnationi seruant.
Que aliqñ tam̃ ce laci appellatione signant᷑ ꝓpħa
attestante qui ait. Tortauer̃ ignominiam

Expanded text:
te me, ut plangam paululum dolorem meum! Quia nisi a reatu culpe, quo nos ligavimus, misericorditer dimittamur, perfecte flere non possumus hoc, quod in nobis ipsis contra nosmetipsos doletenebrosa illa inferni retributio intento timore praevidetur. Unde apte subiungit: Antequam vadam et non revertar ad terram tenebrosam et opertam mortis caligine. Quid enim terrę tenebrosae nomine nisi tenebrosa tartari claustra signantur? Quae aeternę mortis caligo operit, quia damnatos quosque in perpetuum a vita lucis disiungit. Nec inmerito infernus terra dicitutum quippe est: Generatio pręterit et generatio advenit, terra vero in aeternum stat. Reni claustra tenebrosa terra nominantur, quia quos puniendos accipiunt, nequaquam poena transitoria, vel fantastica imaginatione cruciant, sed ultione solida perpetua damnatione servant. Quae aliquando tamen laci appellatione signantur, propheta attestante, qui ait: Portaverunt ignominiam
Abbreviated transcription (Latin):
dit. s sol igne cadente non cernit᷑ qr quo illos
gehenne flãma deuorat. a uisione uerilumi.¬
nis cecat. Ut & foras eos dolor conbustionis cru¬
ciet & intꝰ pena cecitatis obscuret Quatinꝰ
quia actori suo corpore & corde deliquert̃.
simul corpore & corde puniant᷑. Et utrobiq penas
sentiant. qui dum hic iuuerent prauissuis
delectationib ex utroq seruiebant. Unde

Expanded text:
dit, sed sol igne cadente non cernitur; quia quo illos dit, sed sol igne cadente non cernitur; quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus qui auctori suo corpore et corde deliquerunt, simul corpore et corde puniantur, et utrobique poenas sentiant qui dum hic viverent pravis suis delectationibus ex utroque serviebant. Unde