comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos. al. amus per descitum non sunt Et¬
urita uestimenta uestra nec calciamen¬
ta pdum uestmium retnstate consĩp¬
ta sunt Panem non coniedistis umis
hunc Egressusq ẽ seon rex eschon. et ar
rex basan occurrens nob̾ ad pugnam
⁊ pcussimus eos et tulimus terram eoꝵ
ac tradidimus possidendã ruben. e gad
et dimidie tribui manasse. Custediteer¬
go u̾ba pacti huius et implece ea ut
intelligatis iiñsa que faciecis. uos statis hodie cuncti corã
domino deo nr̃o. principes ur̃i ac trib. ⁊ maiores natu atiꝑ dccto¬
res. omnis ppłs israel. liberi et uxores ur̃e et aduene qui tetũ mo¬
rantur in castris exceptislignoꝵ cesorib ⁊ hiis qͥ comportant
aquas ut transcas ĩ federe domini dei tui. ⁊ ĩiure iurando qd̃ ho-¬
die dommus d̃s tuus ꝑcircit tecum. ut suscicec te sibi in ppłm. et
ipse sit d̃s tuns sicuit locutꝰ est tibi.⁊ sicut iurauit patrib tuis. a¬
braham ysaac et iacob. siec nob̾ solis ego hec fedus fctio ⁊ ħ

Expanded text:
 annis per desertum: non sunt attrita vestimenta vestra, nec calceamenta pedum tuorum vetustate consumpta sunt. Panem non comedistis, vinum hunc: egressusque est Seon rex Esebon, et Og rex Basan occurrens nobis ad pugnam et percussimus eos et tulimus terram eorum ac tradidimus possidendam Ruben et Gad et dimidiae tribui Manasse custodite ergo verba pacti huius et implete ea ut intellegatis universa quae facitis vos statis hodie cuncti coram Domino Deo vestro principes vestri ac tribus et maiores natu atque doctores omnis populus Israhel liberi et uxores vestrae et advena qui tecum moratur in castris exceptis lignorum caesoribus et his qui conportant aquas ut transeas in foedere Domini Dei tui et in iureiurando quod hodie Dominus Deus tuus percutit tecum ut suscitet te sibi in populum et ipse sit Deus tuus sicut locutus est tibi et sicut iuravit patribus tuis Abraham Isaac et Iacob nec vobis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs dedi uobis. primicias carum afferte dño .i. decimam paitẽ
decime. ut repitem nobis moblatc̃e primitiuoꝵ tam de aris
ꝙͣ de torcularib et uniu̾̃sis quoꝵ accipitis primicias: offerte o¬
mino ⁊ date a aron sacerdoti. Omnia q̃ offertis ex decimis. ⁊ in
donaria dñi separabits optima e electa cuncta erunt. dicesq ab
eos. si predara et meliora queq obtulitis ex decimis reputabi¬
tur uobis qͣt de area e de tortulan dederitis primicias et comede¬
tis easm õib locis uestris. tam uos ꝙͣ familie uestre. q pretium
est ꝓ ministerio quo seruietis ĩ tabernaculo testimonii e ñ per

Expanded text:
tem decimae ut reputetur vobis in oblationem primitivorum tam de areis quam de torcularibus et universis quorum accipitis primitias offerte Domino et date Aaron sacerdoti omnia quae offertis ex decimis et in donaria Domini separatis optima et electa erunt dicesque ad eos si praeclara et meliora quaeque obtuleritis ex decimis reputabitur vobis quasi de area et torculari dederitis primitias et comedetis eas in omnibus locis vestris tam vos quam familiae vestrae quia pretium est pro ministerio quo serviti
Abbreviated transcription (Latin):
Tricenarius qui denario t
plicato componitur integritatẽ fidei
et ꝑfectõem oꝑis sig̃c. sine quib ne¬
rari. arche ueltempli altrendo ⁊ tab¬
naculi. longitudo .xxx. cubitis mensu¬

Expanded text:
Tricenarius, qui denario ter multiplicato componitur, integritatem fidei et perfectionem operis significat, sine quibus nerari arcae vel templi altitudo, et tabernaculi longitudo triginta cubitis mensu
Abbreviated transcription (Latin):
ta scõrum: Larõ
et filii eius intͣ¬
bunt. ipsiq dis¬
ponent opera
singulorum. ⁊
diuident quid
portare quis de¬
beat. Alii nulla
curiositate uide¬
ant que sunt in
inuoluantur
aliequm mo¬
rientur. ocu¬

Expanded text:
ta sanctorum. Aaron et filii ejus intrabunt, ipsique disponent opera singulorum, et divident quid portare quis debeat. Alii nulla curiositate videant quae sunt in involvantur, alioquin morientur.
Abbreviated transcription (Latin):
tium .a. ec̃ca. est cuius regnlam
fidei et intelligentie sequentes
omnia que inlege e ꝓpħis scͥo¬
ta sunt nobis salubria ẽẽ cre¬
dimus. Quicquid ã excra ecc̃e

Expanded text:
rium enim Ecclesia est, cujus regulam fidei et intelligentiae sequentes, omnia quae in lege et prophetis scripta sunt nobis salubria esse credimus. Quidquid autem extra Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
rialiter de ꝓpħis accipi possit qui pͦ¬
moysenmpplo israel repleci uurt spi
ab ipso saciate drrecints. hic est ue
reꝓpheca. qui uentuens est mmun¬
dum et alibi. prophoca magnus sͣ¬

Expanded text:
rialiter de prophetis accipi possit, qui ppopulo Israel repleti sunt Spirab ipso satiatae dixerunt: Hic est vere propheta qui venturus est in mundum . Et alibi: Propheta magnus s
Abbreviated transcription (Latin):
tatur anatha quisquis .N. uttio
sordib. non meture polli. hunc
nac̃ce est ꝓ mertus ignib gehene
tradi.demones namq no lũt no
implicare cupiditatib deroenis ⁊
ignitis iaculis ⁊cidunt ⁊ ꝑ ducunt
ad anatha papeuum.I deo non secũ¬

Expanded text:
anathema. Quisquis enim vitiorum sordibus non metuit pollui, hunc necesse est, pro meritis, ignibus gehennae tradi. Daemones namque volunt nos implicare cupiditatibus terrenis, ignitis jaculis concidunt et perducunt ad anathema perpetuum. Ideo non secun
Abbreviated transcription (Latin):
et dedicent famuli tui canos eꝰ cum dolore ad inferos. efre
¶prie setiuis tunis sm. qui ĩ nicam hunt recepi fidẽ et spospõ¬
rio dñi mei. et puer ascendat cum fũb suis. Non uossum re¬
elire ad pr̃am absente pueto. ne calamitatis q̃ oppressuma ẽ
patrem meum testis assistam. Non se poterat ułtra cohi¬
bece ioseph multis coran astantib. uñ precepit ut egrede¬
rentur cuncti foras. ⁊ nullus interesset alienus agnttioni
mittne. Elen auitq uocem cum fletit quã audierunt egyꝑ¬
ti omnisq domus ꝓbaraonis. et ditit feat br sui ẜ¬

Expanded text:
ad inferos ego proprie servus tuus qui in meam hunc recepi fidem et spoponinisterium domini mei et puer ascendat cum fratribus suis non enim possum redire ad patrem absente puero ne calamitatis quae oppressura est patrem meum testis adsistam non se poterat ultra cohibere Ioseph multis coram adstantibus unde praecepit ut egrederentur cuncti foras et nullus interesset alienus agnitioni mutuae elevavitque vocem cum fletu quam audierunt Aegyptii omnisque domus Pharaonis et dixit fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
seruus tuus n̾bum in aurib tu¬
is̃. ⁊ ne irascaris famulo tuo. Tu es .n. post pha¬
raonem dommnꝰ meus. Interregasti prius seruos tuos. hỹ¬
tis patrem aut fr̃em: Et nos sdimus tibi domino mneo.
est nobis pr̃ noster senex et puer parimlus qui in senes¬
tute illius est natus. Qmns ntecmnꝰ frater est mortinis. E
ipsum solum haber iacer sua. Rater nero tenere diligit
eum Byxisti quoq seruis tuis. adducite eum ad me. et
ponam oculos meos sũ illum. Suggessimus dño meo.
non potest puer relinq̃re patrem sium si . n. illum di¬
miserit. morieturr. Et dixisti seruis tuis. Nisi uenerit fr̃

Expanded text:
servus tuus verbum in auribus tuis, et ne irascaris famulo tuo: tu es enim post Pharaonem dominus meus. Interrogasti prius servos tuos: Habetis patrem, aut fratrem? et nos respondimus tibi domino meo: Est nobis pater senex, et puer parvulus, qui in senectute illius datus est; cujus uterinus frater est mortuus: et ipsum solum habet mater sua, pater vero tenere diligit eum. Dixistique servis tuis: Adducite eum ad me, et ponam oculos meos 187 super illum. Suggessimus tibi domino meo: Non potest puer relinquere patrem suum: si enim illum dimiserit, morietur. Et dixisti servis tuis: Ni
Abbreviated transcription (Latin):
hñdum men datium. Mendatia
.n. amendacib serio aguntur ñ
uelit hec accio ioseph qui fratres
tociens ludificauit ec tanta expet¬
ste suanius cum legicut. Quãto

Expanded text:
ndum mendacium? mendacia enim a mendacibus serio aguntur, nouelit ista actio Ioseph qua fratres  esset, totiens ludificauit et tanta expsit suauius cum legitur, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
ais innoxii. Itaq festinato deponentes interram saccos
aꝑnunt singulisuos. quos scrntatus incpiẽs amaio¬
reusq ad minorem inuenit sci ¶ Et iddd. sibia
Iõs. Quid sibi uult qd inuentꝰ
ananias manum imposuit mar

Expanded text:
tis innoxii. Itaque festinato deponentes in terram saccos, tis innoxii. Itaque festinato deponentes in terram saccos, aperuerunt singuli. Quos scrutatus incipiens a majore usque ad minimum, invenit scyphum in said sibi vult quod inventus Ananias manum posuit, mar
Abbreviated transcription (Latin):
pares. hanc ebrictatem satitatem
signisicare. Nam ita mebriacint m¬
ebriantur ebriosi nec posi decee irtl
esr qnando maiore humore quã¬
brtosi. quinon saciecate se replec s¬
tarnono estisa a ortomane diissi sunt cum alies se
lIamq iurbe exierant et ꝓresserant paubuli eiee⁊osepb
ꝯitasttos dispefatore domus surge ĩ qutt elequere eben
e appre usis dicito. & uare raddidistis malum ꝑro bono
Saphu qu cm turati estis. le et mque bibit dñe. Me¬
uos inquo ainguran solet pessimam rem trestis. fere ille
ut uisserat. Et apprehensis ꝑ ordinem locut᷑ est.Qui repõ¬
derunt. Quare sic loquitur dominus nreut seui ui tan¬
tum fiagius commiserint: pecuniam ꝙ̃ inuenimus i
summitate saccoꝵ reportauimus ad te de t̾̃ra chanaa n.t
qũo cõseques est uet furati simus de domo dñi tui au¬
rum uel argentum: Apud quemcumq fu̾it inuercum ẽ¬
uorum tuoꝵ quod queris moriatur. ⁊ nos serui erimus
cumq fuenit inuentum: ipse sit seruus meus. uos aũ ert¬

Expanded text:
paret hanc ebrietatem saturitatem significare: nam ita inebriari uebriantur ebriosi, nec ipsi terrae utile est; quoniam majore humore quabriosi, qui non satietate se repleFactumque est ita. Et orto mane, dimissi sunt cum asinis suis. Jamque urbe exierant, et processerant paululum: tunc Joseph accersito dispensatore domus: Surge, inquit, persequere viros: et apprehensis dicito: Quare reddidistis malum pro bono? Scyphum quem furati estis, ipse est in quo bibit dominus meus, et in quo augurari solet: pessimam rem fecistis. Fecit ille ut jusserat. Et apprehensis per ordinem locutus est. Qui responderunt: Quare sic loquitur dominus noster, ut servi tui tantum flagitii commiserint? Pecuniam, quam invenimus in summitate saccorum, reportavimus ad te de terra Chanaan: et quo modo consequens est ut furati simus de domo domini tui aurum vel argentum? Apud quemcumque fuerit inventum servorum tuorum quod quaeris, moriatur, et nos servi erimus uem fuerit inventum, ipse sit servus meus, vos autem eri
Abbreviated transcription (Latin):
nsꝙ ad selcha. ⁊ esdrai ciuitates regni og. ĩ basan. solus quippe og
rex basan restiterat de stripe gygantum ⁊ monstratiur lectus ẽ fec¬
reus. qui est in rebath filioꝵ amon . cubitos habens longru

Expanded text:
Selcha et Edrai civitates regni Og in Basan solus quippe Og rex Basan restiterat de stirpe gigantum monstratur lectus eius ferreus qui est in Rabbath filiorum Ammon novem cubitos habens long
Abbreviated transcription (Latin):
ta est amarito.
qr consecratus
ẽ deo suo. ⁊ panes
ꝓpositiomis offer
sicut ego sãctus
Dacerdotis fili¬

Expanded text:
ta est a marito, quia consecratus est Deo suo, et panes propositionis offert. Sit ergo sanctus, acerdotis fili
Abbreviated transcription (Latin):
qui plures inuenti sunt qͣz
cat nus leuitarum argen¬
to redimerentur .U. siclis ꝓ
ino datis. qd̃ ꝓ pecorib ñ¬
laitarum ꝓ primogenteꝰ
Quomodo deinceps primo
putabantur filiĩ leuitari
suanebat .n. inposteris eadẽ
fuit. ut qui nascerentur de

Expanded text:
qui plures inuenti sunt quam erat numerus Leuitarum, argento redimerentur quinque siclis pro uno datis? quod pro pecoribus nevitarum pro primogenitis Quomodo deinceps primogputabuntur filii Levitarum? Manebat enim in posteris eadem fuit, ut qui nascerentur de
Abbreviated transcription (Latin):
redemisti inmagnitudine tua. quos eduxisti de egypto ĩmann
forti recordare seruoꝵ tuoꝵ abraham ysaac et iacob. ne aspic¬
as diuitiam ppłi huius. ⁊ impietcatem atq pecc̃m ne forte cli¬
cant habitatores terre. de qͣ eduxisti nos. Non poterat dñs intͦ¬
dncere eo sinterram ꝙ̃ polliitus est eis. ⁊ ederat illos Idatco etliĩ¬
eos ure interficeret in solitudine. qui sunt ppłs tiuis et hereditas
tua. quos edirxisti ĩ fortitudine tua magna. ⁊ ĩ brachio tuo ex¬
tento. ntpre illo: drit dñs ad me Rola tibi duas tabulã

Expanded text:
redemisti in magnitudine tua quos eduxisti de Aegypto in manu redemisti in magnitudine tua quos eduxisti de Aegypto in manu forti recordare servorum tuorum Abraham Isaac et Iacob ne aspicias duritiam populi huius et impietatem atque peccatum ne forte dicant habitatores terrae de qua eduxisti nos non poterat Dominus introducere eos in terram quam pollicitus est eis et oderat illos idcirco eduxit ut interficeret eos in solitudine qui sunt populus tuus et hereditas tua quos eduxisti in fortitudine tua magna et in brachio tuo extento
Abbreviated transcription (Latin):
non bibens pp̃ omnia peccata ur̃a que egistis contra tlũm. gͥ
eum ad iracunliam ꝓuocastis. Tumui .n. indignationem ⁊ m̃
illius. qua: ad ñsum uos concitatꝰ. delere uos uoluit. ⁊ exancdi¬
uit me dñs eciam inhac uite. adũsum aaron qͣ uehementer
iratus. uoluit eum conterere. et ꝓ illo similiter deprecatꝰ sum. pr¬
catum ã uestrum: quod feceratis .i. nitulum arrpiens igne cõ¬
bussi. ⁊ in fiustra comminuens. oĩoq inpulucrem redigens. pie¬
ci intorrentem qͥ de monte descendit. In incendio qͦ et in xtempn¬
tione. ⁊ in sepulchris ꝯcupiscentie ꝓuocastis dominum ⁊ q̃nin
sit uos de cades barne dicens Ascendite possidete terram ꝙͣ dedi
bis. ⁊ ꝯtempsistis imperium domini deinr̃i ⁊ non credidistis e-
sieq uocem eiꝰ audire uoluistis. s semper fuistis rebelles adie qͣ
suppliciter deprecabar. ne deleret uos ut fuerat ꝯminatus. ⁊ orãt
dixi. Dñe deus ne ꝑdas populum tuum et hereditatem tuam ꝙͣ

Expanded text:
eccata vestra quae gessistis contra Dominum et eum ad iracundiam provocastis timui enim indignationem et iram illius qua adversum vos concitatus delere vos voluit et exaudivit me Dominus etiam hac vice adversum Aaron quoque vehementer iratus voluit eum conterere et pro illo similiter deprecatus sum peccatum autem vestrum quod feceratis id est vitulum arripiens igne conbusi et in frusta comminuens omninoque in pulverem redigens proieci in torrentem qui de monte descendit in Incendio quoque et in Temptatione et in sepulchris Concupiscentiae provocastis Dominum et quando misit vos de Cadesbarne dicens ascendite et possidete terram quam dedi vobis et contempsistis imperium Domini Dei vestri et non credidistis ei neque vocem eius audire voluistis sed semper fuistis rebelles a die qua uibus eum suppliciter deprecabar ne deleret vos ut fuerat comminatus et orans dixi Domine Deus ne disperdas populum tuum et hereditatem tuam quam
Abbreviated transcription (Latin):
et delcam nomen eiꝰ de sub celo. ⁊ constitã te supait gentem qdoe
hncneior ⁊ fortior sit cumq de monte ardente descenderen
dnas tabulas federis federis utraq tenerem iani nlissm¬
q uos ptasse dño deo uestro. ⁊ fecisse nob̾ ueculri conslan
at deseuuie uelctter uiam eiꝰ quam uobis ostenderat ꝓieue¬

Expanded text:
et deleam nomen eius sub caelo et constituam te super gentem quae hac maior et fortior sit cumque de monte ardente descenderem et duas tabulas foederis utraque tenerem manu vidissemque vos peccasse Domino Deo vestro et fecisse vobis vitulum conflatilem ac deseruisse vel
Abbreviated transcription (Latin):
et aaron siciit insuperiorib dñs locitus
sce. s ad moyses. et ad eleazaꝵ filium as¬
supplicio perier̃t non ad aaron. qii iam
sumus sacerdos erat. s ad elear uoluit
lequi ds. qui ei succede debeat. ex scdo iam
sacerdono sungebatur ire sic seriẽ geneus
commendaret q̃ insuccessionib sacerdo
quanta obulerunt qui exusti sẽ et addit
ea circumpoionem altari memoriale filiis
isral u non accedat quisquã alieigena.
qui ñ est de semme aaron imponere nicem¬
suum ante dñm ⁊ non erit sicire chore. ⁊
sicit ꝯspiratio euis .tt. hic ergo modo uo

Expanded text:
et Aaron sicut in superioribus, Dominus locutus sit, sed ad Moysen et Eleazarum filium Aasupplicio perierunt, non ad Aaron, qui jam summus sacerdos erat, sed ad Eleazar voluit loqui Deus, qui ei succedere debebat, et secundo jam sacerdotio fungebatur, ut eo modo sortem generis commendaret, quae in successionibus sacerdoquanta obtulerunt qui exusti sunt et addidit ea circumpositionem altari, memoriale filiis Israhel, ut non accedat quisquam alienigena, qui non est de semine Aaron, inponere incensum ante dominum; et non erit sicut Core et sic
Abbreviated transcription (Latin):
sit in eis ĩ cen¬
sum dño et
sanctificata
st̃ ut cernãe
ea ꝓ signo ⁊
monimento
lit ergo elea¬
zar sacerdos
thurribula
enca in quib
obtulerant

Expanded text:
sit in eis incensum Domino, et sanctificata sint, ut cernant ea pro signo et monimento Tulit ergo Eleazar sacerdos thuribula aenea, in quibus obtulerant
Abbreviated transcription (Latin):
altari cur ex eis fĩ noluit
ta st̃ insignum filiis iseł.¬
Non ergo meis reprobari
bisq societate segregantes estnuiere au¬
dent ecc̃as. ⁊ aliud altare. precẽq alterã¬

Expanded text:
altari cur ex eis fieri voluit,ta sunt in signum filiis IsNon ergo in eis reprobari bis societate segregantes, constituere audent Ecclesias, et aliud altare, precemque altera
Abbreviated transcription (Latin):
pon aliertint iuecte. duo uaci. De
malis quo danatis et defitis lo
trum inde portassent filii israel. Re¬
uersiq exploratores terre pꝰ quadra

Expanded text:
portaverunt in vecte duo viri. De malis quoque granatis et de ficis lotrum inde portassent filii Israel. Reversique exploratores terrae post quadra
Abbreviated transcription (Latin):
Dignum detorib sacrisicium tre¬
tur siquidem meditatõem columba
frequenter generans. e simplet. fyi¬
ntum sanctnm designat oportet. enĩ¬
dectorem sp̃italiter generare degnc̃
ergo hoc sacoificium sacerdotib
magistris dedicatur.
ficia orationum offerendo. ⁊ danceps

Expanded text:
Dignum doctoribus sacrificiumtur siquidem meditationem, columba frequenter generans et simplex, itum sanctum designat. Oportet enictorem spiritualiter generare: digne ergo hoc sacrificium sacerdotibus et magistris dedicavit. ficia orationum offerendo, et deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
nesacch fliuuo iordanis irrigna
sit hebrei ã uolunt pp̃ tyberia dem
S melius si ad doctrinam saluato¬
tis cuita referamus. qtuia ibi ma
cime docute,¬

Expanded text:
nesareth fluento Jordanis irrigua sit. Hebraei autem volunt propter Tiberiadem stendit. Sed melius si ad doctrinam Salvatoris cuncta referamus, quod ibi vel maxime docue
Abbreviated transcription (Latin):
eRe filius audus io¬
seph filius auictus sã
fontem filie gradu cõ¬
posito: incedentes super
murum et exaccebaueit¬

Expanded text:
. - Filius auctus Joseph, filius auctus, super fontem filiae, gradu composito incedentes super murum. Et exacerbaveru
Abbreviated transcription (Latin):
rimus trãsiordanem qr iam habemus possessionent nr̃am
morientali eius plaga. Quib moyses ait.Si factuis q̃d
ꝓmittitis exrecliti. pergite coram dño ad pugnam. ⁊ omĩs
uirbellator armatus iordanẽ transeat. donec subu̾tat dñs
immicos suos ⁊ subiciatur e oĩs terra. Tunc eritis inculpa
biles apud dñm et apud israel. ⁊ obtinebitis regiones qͣs
nultus coram dño. Sin autem qd̾ clicitis non feceritis. nul¬
lidubium ẽ quin peçetis indeum. ⁊ scitote q̃m pacatũ ius¬
trum apprehendet nos. Edificate ergo urbes parmlis ur̃s
e caulas e stabula ꝯuib ac iumentis et qd̾ polliciai estis
implece. Prceruntq filii gad. ⁊ ruben ad moysen. serui nui
sumus facimus qd̃ iubec dominus deus ñr̃ pacuulos nr̃os
et mulieres.⁊ pecora ac iumenta relinquemꝰ murbib gala¬
ad. stos aũ famuli tui expelrit õs pergenus ad bellum sicut
tu dñe loqueris. Precepit ergo moyses eleazaro sacerdoti ⁊ io¬

Expanded text:
remus trans Iordanem quia iam habemus possessionem nostram remus trans Iordanem quia iam habemus possessionem nostram in orientali eius plaga quibus Moses ait si facitis quod omittitis expediti pergite coram Domino ad pugnam et omnis vir bellator armatus Iordanem transeat donec subvertat Dominus inimicos suos biles apud Dominum et apud Israel, et obtinebitis regiones, quas vultis, coram Domino: Sin autem quod dicitis, non feceritis, nulli dubium est quin peccetis in Dominum: et scitote quoniam peccatum vestrum apprehendet vos. Aedifet caulas ac stabula ovibus ac iumentis et quod polliciti estis implete dixeruntque filii Gad et Ruben ad Mosen servi tui sumus faciemus quod iubet dominus noster parvulos nostros et mulieres et pecora ac iumenta relinquemus in urbibus Galaad nos autem famuli tui omnes expediti pergemus ad bellum sicut tu domine loqueris praecepit ergo Moses Eleazaro sacerdoti et Io
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dedit. Qui iratꝰ iurauit cli¬
cens. Si udebunt hoĩes isti qui ascenderunt ex egypto a. xxq̃
nis et supra terram ꝙͣ subiuramento pollicitus sum abra¬
ham. ysaac et iacob. ⁊ nolueĩt sequi me precer caleph fili¬
um iephone cenez eum et iosue filium nun. Isti impleuierũt
tio q̃ fecerat malum inconspectu ci. Et ecce inquit uos surre¬
xistis ꝓ patrib nr̃is incrementa et a lumpni hõim peccatoꝵ
ut augeretis furorem domini cc̃ israel. Quod si nolueritis
sequi eum: insolitudine ppłm derelinquet et uos cã erccis nei
õmm. At illi ꝓpe accedentes dixerunt. Caulas onium fabricabi¬
mus et stabula iumentoꝵ. pariuuilis qͦ nostris urbes muni¬
tas. Nosã ipsi armenti et accincti ꝑgenius ad prelium añ
filios israel donec intreducamꝰ eos ad loca sua. pariuilinũ e
quicquid hr̃e possumus erunt mmurbib muratis p̃p habi¬
tatorum insidias. Non reũtemur in domos nr̃as usq dum
possideant filii israd hereditatem suã. Nec quicquam que¬

Expanded text:
nus dedit qui iratus iuravit dicens si videbunt homines isti qui ascenderunt ex Aegypto a viginti annis et supra terram quam sub iuramento pollicitus sum Abraham Isaac et Iacob et noluerunt sequi me praeter Chaleb filium Iepphonne Cenezeum et Iosue filium Nun isti impleverunt atio quae fecerat malum in conspectu eius et ecce inquit vos surrexistis pro patribus vestris incrementa et alumni hominum peccatorum ut augeretis furorem Domini contra Israhel qui si nolueritis sequi eum in solitudine populum derelinquet et vos causa eritis necis omnium at illi prope accedentes dixerunt caulas ovium fabricabimus et stabula iumentorum parvulis quoque nostris urbes munitas nos autem ipsi armati et accincti pergemus ad proelium ante filios Israhel donec introducamus eos ad loca sua parvuli nostri et quicquid habere possumus erunt in urbibus muratis propter habitatorum insidias non revertemur in domos nostras usquequo possideant filii Israhel hereditatem suam nec quicquam quae
Abbreviated transcription (Latin):
ut des nob̾ fa¬
mulis tuif eã
inpossessionem
nec facias nos
transire iorda¬
nem. Quibus
Respondit moy¬
ses. Nunquid
fratres nestri
bunt ad pug¬
nam et noshie
sedebrtis: quar

Expanded text:
ut des nobis famulis tuis eam in possessionem, nec facias nos transire Jordanem. Quibus respondit Moyses: Nunquid fratres vestri ibunt ad pugnam, et vos hic sedebitis? Cur
Abbreviated transcription (Latin):
signitm fidei accepit. uñ ysaac filiꝰ¬
da non carnis nasciutis erat. non
trimcata corporis parte de formuor.
s fodei signo gloriosior. igioue pro
deo aliquid perdere lucrum estnon
custodissec abraham hoc pad̾um nõ
suscepisser. s quia ille in hoc meubro
culpam mobediencie prius cognouit
deiut ut iste mhoc menbro signum

Expanded text:
signum fidei accepit, unde filius fidei, non carnis, nasciturus erat, nec truncata corporis parte deformior, sed fidei in Deum signo gloriosior. Igitur pro Deo aliquid perdere lucrum est, non custodisset, Abraham hoc pactum non accepisset. Sed quia ille in hoc membro culpam inobedientiae primo agnovit, decuit ut iste in hoc membro signum
Abbreviated transcription (Latin):
displicuerat. Socundo ithoc signo
areceris nationib discemeretur
tectio ut in eo menbro circumcisus
quo libido solet dommari castita¬
tem sibi sernandam et impncitiam
recidendam cognosceret.

Expanded text:
displicuerat; secundo, ut hoc signo a caeteris nationibus discerneretur; tertio, ut in eo membro circumcisus quo libido solet dominari, castitatem sibi servandam et impudicitiam rescindendam cognosceret.
Abbreviated transcription (Latin):
nomine suspicantiu meptias cum
e irumq uelure nocabulum com¬
muncatum non grecam s hebrai¬
cam debet hre rationem. hebreum. a
est. Nemo .i. altera lugna quemli¬
bet uocans ehimologiam sumte ne¬
lie marer. postea absolute princeps

Expanded text:
nomine suspicantur ineptias, cum et utcunque velint vocabulum commutatum, non Graecam, sed Hebraicam debet habere rationem. Hebraeum est enim. Nemo enim altera lingua quemlibet vocans, etymologiam liae mater: postea absolute princeps,
Abbreviated transcription (Latin):
Iõs. Masculus cuius preputii. ⁊ c̃.
Querrtur qũo pueri incurumcisi
qui ꝑactum dei uritum non fecerũt
s qui eos cutumd dere neglȩxerũt
perire debeant. S qui pactum da non
secundum opus s secmdum origi

Expanded text:
 Masculus cujus praeputii caro, » etc. Quaeritur quomodo pueri circumcisi qui pactum Dei irritum non fecerunt, sed qui eos circumcidere neglexerunt perire debeant? Sed pactum Dei non secundum opus, sed secundum origi
Abbreviated transcription (Latin):
edre dominus d̾s cuus.
apud te intra unam porriii iua¬
uim quas cdñs deus cuus dabie it¬
bi uir aut mulier qͥ faciunt malũ

Expanded text:
odit dominus deus apud te intra unam portarum tuarum, quas dominus deus tuus dabit tibi, uir aut mulier, qui faciant malu
Abbreviated transcription (Latin):
ceat nel bellum cum sit hortidum. In
hac mansione moritur maria et sepe¬
moyses et a aron legis et sacerdotii fi¬
aqua ppłs. conuenecunt aduersum
moysen. ⁊ a aron et u̾si inseditionẽ.¬
sest salua tor dixecunt. Utinam pecissemꝰ inter fratres nostros coramn
dño. Cur eduxistis ecclesiam dñi insolitudinem. ut et nos ⁊ in¬
menta nr̃a moriamur. Quare nos fecistis ascendece de egyp¬
to et adduxistis in locum istum pessimum: Qui seri non pot̾.
qui nec ficum gignit. nec uineas nec malagranata. in super
et aquam non h̃r ad bibendum. In gressusq moyses ⁊ a arõ
dimissa multitudine tab̾naculum federis: corruerunt ꝓniuit¬

Expanded text:
ceat, vel bellum, quod tamen sit horridum. In hac mansione moritur Maria, et sepMoyse, et Aaron legi, et sacerdotio aqua populus, coierunt adversum Moysen et Aaron, et versi in seditionem dixerunt: Utinam perissemus inter fratres nostros coram Domino! Cur eduxistis ecclesiam Domini in solitudinem, ut et nos et jumenta nostra moriamur? Quare fecistis nos oscendere de Aegypto, et adduxistis in locum istum pessimum, qui seri non potest, qui nec ficum gignit, nec vineas, nec mala granata? Insuper et aquam non habet ad bibendum. Ingressus Moyses et Aaron dimissa multitudine tabernaculum foederis, corruerunt proni
Abbreviated transcription (Latin):
modo fidem habuerte ꝓmissil dei qui
ħ dicte sed fieri poiunt: iit euterorcai¬
tra eius: esau ec tũ post illam afflit¬
tionem ad ẽet et que ꝓmiłit imple¬
rec. et ammonemur. hoc exemplo. ut
quanuus credamus indenm tũ façie
mus que facienda siuit. ĩ salutis p̃¬
sidium. U̾ba quoq iacob ⁊sideranda

Expanded text:
modo fidem habuit promissis Dei, quod hoc dixit. Sed fieri potuit ut everteret castra ejus Esau, et tunc post illam afflictionem adesset, et quem promisit, impleret. Et admonemur hoc exemplo, ut quamvis credamus in Deum, faciamus tamen quae facienda sunt in salutis praesidium. Verba quoque Jacob consideranda
Abbreviated transcription (Latin):
matces cum filiis. Tu locutꝰ es: quod benefaceres michi. et
dilatares sem̃ meum sicut harenam maris. q̃ pre mubetii¬
dine numerar ñ potest. sumq dormiss ibi nocte illa. separa¬
x. et misit ꝑ manus seruoꝵ suoꝵ singulos scorsim gragus
Brit pueris suis. Ante cediteme. et sie spatium inrter gregẽ
et gregem et precepit prioridicens. St obuiam habueris
fr̃em meum esau. ⁊ interrogauerit te fr̃ mens cuius es. aut
quo uadis. ⁊ euins st̃ ista que sequecis: respondeb̾ serui tui
iacob nnera multt domino meo esan. Ipse quoq pꝰ nos
uenit. Similiter dedit mandata scd̾o: ac tercio. et cunctis qͥ
sequebantur greges dicens. hiisdem u̾bis loquimint ad e
sau. cum inueneritis enn additis. ⁊ iꝑse qͦ seruus tuis ia¬
cob iter nostrum insequituꝵ. dixit ñ. Dacaboͣ illnmmime¬
e chi. precesseunit utas ncra anee cuimi. ipseuero man¬
sit noste illa incastris. ¶¬
as iycores. et totidem famulas cum .xi. filis ee transinit ua¬

Expanded text:
matrem cum filiis tu locutus es quod bene mihi faceres et dilatares semen meum sicut harenam maris quae prae multitudine numerari non potest cumque dormisset ibi nocte illa separadecem; et misit per manus servorum suorum singulos seorsum greges. Dixitque pueris suis, Antecedite me, et sit spatium inter gregem et gregem. Et praecepit priori, dicens, Si obvium habueris Esau fratrem meum, et interrogaverit te, cujus es? aut, quo vadis? et cujus sunt ista quae sequeris? respondebis, Servi tui Jacob; munera misit domino meo Esau: ipse quoque post nos venit. Similiter mandata dedit secundo ac tertio, et cunctis qui sequebansau, cum inveneritis eum. Et addetis: Ipse quoque servus tuus Jacob iter nostrum insequitur: dixit enim: Placabo illumhi. Praecesserunt itaque munera ante eum, ipse vero mansit nocte illa in castris. as uxores suas, et totidem famulas, cum undecim filiis, et transivit va
Abbreviated transcription (Latin):
li e polimita .i. decorata ommiumn
iictu diu̾sitate. ẜ esperserunt
ã tunicam sanguine hedi qr fal¬
sis testimoniis eũ accusantes mĩ
uidiam peccati deduxett. Iosesh nrit¬
ioseph eciam madianitas uocat:
cum hẏ sinael sit de agar filius a
binacum suazim Agar .s. et cahu¬

Expanded text:
li et polimyta, id est, decorata omnium virtutum diversitate. Resperserunt autem tunicam sanguine haedi: quia falsis testimoniis eum accusantes, in invidiam peccati duxerunt. Joseph mitJoseph, etiam Madianitas vocet, cum Ismael sit de Agar filius Abbinarum suarum, Agar sc
Abbreviated transcription (Latin):
Iõs̃. Ucissisq uestib ⁊ c̃.I acob poste¬
ritatis sue ploraus dispendia qua¬
si pr̃ filium lugebat amissum. et q̃i
ꝓphaa minteritum iuideoꝵ. Scidit̾
nestimanum qd̃ inpassione domi¬
in fecit princeps sacetdotum. S ee
nelum templi scissum est ut ꝓpheca¬
et midatum populum suum et diui¬
sũ ostenderet regnum.

Expanded text:
 Scissisque vestibus, » etc. Jacob, posteritatis suae plorans dispendia, quasi pater filium lugebat amissum, et quasi propheta interitum Judaeorum . Scidit vestimentum: quod in passione Domini fecit princeps sacerdotum . Sed et velum templi scissum est, ut prophetaret nudatum populum suum, et divisum ostenderet regnum.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ha omnia fecit. et docuit. ipsi leuite
adherent unicantes illum usq ad san
Aque ppłi. qui etadicentes clamaueẽt
crnifige erit eũ. ⁊ Sanguis eius super
nos et super felios nr̃os. ad cumulum ꝑ¬

Expanded text:
qui haec omnia fecit et docuit. Ipsi Levitae adhaerent imitantes illum usque ad sanAquae, populi, qui contradicentes clamaverunt: Crucifige eum. Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Ad cumulum p
Abbreviated transcription (Latin):
lin quens. ł mea q̃i intthalamo residẽs
tanꝙͣ sponsus speciosus utrgineas cre¬
dentium m̃tes ꝑ pralicatõem eius suis
¶Sumeris honeca portanturĩo meisu
busta pacĩa designatur. tanto ã libentĩ
labores dolerauit. tanto auti amplex̾ est
quanto ab illiꝰ amplexu. nlło terrore a¬
mulsus est. Uñ ait quis nos separabit
tatem sig̃t quam due trib ex iosephi
efframi et manasses huerunt mnubeita¬
de frugũ pomoꝵ ⁊ pastu petoꝵ. hec ẽ bali
tatilisima regio. Uñ pingnado imtpͣr.¬

Expanded text:
linquens; vel in ea quasi in thalamo residens, tanquam sponsus speciosus, virgineas credentium mentes per praedicationem ejus suisHumeris onera portantur, ideo in eis robusta patientia designatur. Tanto autem libentlabores toleravit: tanto arctius amplexus est, quanto ab illius amplexu nullo terrore avulsus est. Unde ait: Quis nos separabitsignificat, quam duae tribus ex Joseph, id est Ephraim et Manasses, habuerunt in ubertate frugum, pomorum et pastu pecorum. Haec est Basan, fertilissima regio, unde pinguedo inter
Abbreviated transcription (Latin):
bat mortis imperium. unde quod in¬
firmum est. da fortius est hominib.
Ar eclicatione cucis disocenens pale¬
ãs afraumento ucebum enim ccucis
rereuntibus stubticia est.
Hee sunt multitudines ephraim¬
⁊t. Hee due tribus ex ioseph non inse
s inparente benedicuntur. filios sig¬
inficant utiiusq populi qui inxp̃o
benedicuntut. secundum ulud. In se
effraii et manassen: cancellatis ma¬
nibus minodum crucis benedicens
et primogentto minorem preferens
norem. s fide maiorem. ad quem is¬
raelitici. populi gracia transiuit. de
cuius mestimabili mubercudine d̃
hee sunt multitudines .e. ic. unde
multi filii deserte magis quam ełꝰ¬
nore prinatus. ec tamen beneditus
est iudaicus populus quiex maiore
sui parte pro insidelirate reprobatus
te in israel. et cecera.
iessionem acceperunt ubi xp̃c maxi¬
me docuit. Unde apostolos elegit. pet
eos ergo et eis apostoli designantur:
naculis pro conuecsione iudeorum
titur et futura quia inpresenti de con¬

Expanded text:
od infirmum est Dei, fortius est hominibus Praedicatione crucis discernens paleas a frumento: verbum enim crucis reuntibus stultitia.Hae sunt multitudines Ephraim. Hae duae tribus ex Joseph, non in se, sed in parente benedicuntur. Filios significant utriusque populi, qui in Christo benedicuntur secundum illud: In seEphraim et Manassen cancellatis manibus in modum crucis benedicens, et primogenito minorem praeferensnorem, sed fide majorem: ad quem Israelitici populi gratia transivit, de cujus inaestimabili multitudine dicitur: Hae sunt multitudines, etc., unde: Multi filii desertae magis quam enore privatus, et tamen benedictus, est Judaicus populus, qui ex majore sui parte pro infidelitate reprobatus,te in Israel, etc. VERS. assionem acceperunt, ubi Christus maxime docuit, unde apostolos elegit. Per eos ergo apostoli designantur, naculis pro conversione Judaeorumtitur, et futura: quia in praesenti de con
Abbreviated transcription (Latin):
Uiuat ruben.⁊c̃. Medicta
salute primitiue ecclesie si¬
gulis tribub ꝓprias be¬
nedictiones trbure. ue¬
ros israelitas de utreq po
de primitiua. nũc. de tota
ecclesia uaticinatur.
Ruben. uisicionis filius
qui xp̃m negando et cruo¬
figendo mortui predicatõ¬

Expanded text:
ivat Ruben. Praedicta salute primitivae Ecclesiae, singulis tribubus proprias benedictiones tribuit; veros Israelitas de utroque pde primitiva, nunc de tota Ecclesia vaticinatur.Ruben. Visionis filius, qui Christum negando et crucifigendo mortui, praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓpheca iacob spũ plenies uuce amabat et dispensa¬
tione deilous dinmno uultui mantipatus elus trbi
custodiendus decernitur. Uñ addit qrmtlalams .⁊
ait. amartissimꝰ¬
¶Al. Fĩt est amantissimꝰ.

Expanded text:
et propheta Jacob spiritu plenus unice amabat, et dispensatione Dei, locus divino cultui mancipatus, ejus tribui custodiendus decernitur; unde addit: Quasi in etc. Amantissimus. Christus est amantissimus
Abbreviated transcription (French):
olio as lune ds
utice anuiquoꝵ¬
montumn de
pomis collium
frugib terre et¬
de plenttudine
eius benelicto
Super cap̃. Iosepha. xͥ

Expanded text:
olis ac lunae de vertice antiquomontium de pomis collium frugibus terrae et plenitudine eius benedictiosuper caput Ioseph et
Abbreviated transcription (Latin):
¶uiuat ruben ⁊ t̃ Quasi licee ruben cubile patris uiolauerrt el
panci numero ad comparationem ec¬
clesie gentium.
Hec est uide benedcõ. Iudas qui intp̃r
confessio uniũsalem sig̃t ecc̃am in qua
laudis diuine ⁊fessio. ⁊ gr̃amim actio
gracias agͣ. pro hac orat ut audiat᷑¬

Expanded text:
Vivat Ruben. Quasi: Licet Ruben cubile patris violaverit, etd pauci numero ad comparationem Ecclesiae gentium.ec est Judae. Judas, qui interpretatur confessio, universalem significat Ecclesiam, in qua laudis divinae confessio et gratiarum actio.gratias agit, pro hac orat ut audiat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si cuit a aron stans inter mortuos
canti ppło domini furor itagacur
ab ara pii cordis blamma daiotõis
incelum subuolat. hoc precipue apłis
et martirib congruit. de quib dicit¬

Expanded text:
Sicut Aaron stans inter mortuos cante populo Domini furor mitigaturab ara pli cordis flamma devotionis in coelum subvolat. Hoc praecipue apostolis et mart
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur quori uoce moyses loqui¬
tur de uectu lege dicens. legẽ precepte
angelo benedictus isra el uocatus ẽ.
.i. rectus dei et iudens ad fidem comĩ¬
sus ab eo post resurrectionem bene¬
dictus cui inpassione preualutt. ob
iusticie ꝑfectionem reccissimus appel¬
latnur. Unde audi iacob serue meus
et rectisime quem elegi. e ii icuto¬

Expanded text:
sequitur quorum voce Moyses loquitur de veteri lege dicens: Legem praecepitangelo benedictus, Israel vocatus est, id est rectus Dei; et Judaeus ad fidem conversus ab eo post resurrectionem benedictus, cui in passione praevaluit, ob justitiae professionem rectissimus appellatur. Unde: Audi, Jacob, serve meus, et rectissime, quem elegi, et
Abbreviated transcription (Latin):
pilosus gentilttacem fig̃e. que pecãis
erat horrenda de qua ortus est dominiꝰ
quia infine de ecca gentium iudas p̃¬
dicabit quia reliquie salue fient.
ran apparuit qr quanto contra eum
farccitas infidelium exacsit. tanto al¬
cius diuinitatis euis noticia creuit.
quanto .i. initer passionis atumelias
lamit tanto ꝑ nirtittem resureadõis
effulsit. et qui prius incredulitatis fe¬
rocitate ꝑsanti sunt post modum a ca¬

Expanded text:
pilosus, gentilitatem significat, quae peccatis erat horrenda; de qua ortus est Dominus qui in fine de Ecclesia gentium Judaeis praedicabit, quia reliquiae salvae fient. ran apparuit; quia quanto contra eum ferocitas infidelium exarsit, tanto altius divinitatis ejus notitia crevit. Quanto enim inter passionis contumelias latuit, tanto per virtutem resurrectionis effulsit; et qui prius incredulitatis ferocitate persecuti sunt, postmodum ei c
Abbreviated transcription (Latin):
deccera. dr̃ non temporalis sicut ĩ lege
que dr̃ leua. uñ dexcera illius ample¬
tabitur memhac dettera lex ignea .i.
do uob̾. ut diligatis inuicem hec igne¬
et operatione lucentes fecte. S quia
non um populo ut lex moysi. s õi¬
bus data ẽ adiungit. dilexte ppłos¬
Et qui apropinquant pedib etustẽ
loquitur xp̃c. per pedes doctuna captes
auditur. Unde qui uos audie me au

Expanded text:
dicitur, non temporalis, sicut in lege, quae dicitur laeva. Unde: Dextera illius amplexabitur me. In hac dextera lex ignea, id do vobis, ut diligatis invicem . Haec igneet operatione lucentes fecit. Sed quia non uni populo, ut lex Moysi, sed omnibus data est, adjungit: Dilexit poEt qui appropinquant, etc. loquitur Christus, per pedes doctrina capitis auditur; unde: Qui vos audit, me au
Abbreviated transcription (Latin):
Quando fecer̃t uitulum
anceñ iubente moyse leui¬
te accincti gladiis aporta us¬
ꝙ ad portam ydolatras int̃¬
nultione ydolatne q̃i snos
non cognoscebant. quia si

Expanded text:
Quando fecerunt vitulum aureum, jubente Moyse, Levitae, accincti gladiis, a porta usque ad portam idololatras intIn ultione idololatriae quasi suos non cognoscebant, quia si
Abbreviated transcription (Latin):
Et de frugib ⁊ c̃. Etclesia ĩ
toto orbe i̾ticie fruge scd̾a
et carismatum largitate
de plenitudine sui ioseph
accepit. Unde sequitur. be¬
Lotꝰ ioseph .i. caput ee cor

Expanded text:
Et de frugibus. Ecclesia in toto orbe justitiae fruge fecunda et charismatum largitate, de plenitudine sui Joseph accepit; unde sequitur: BeTotus Joseph, id est, caput et cor
Abbreviated transcription (French):
Xp̃c nitulus sagmatus.
quem de acmento pattum
ꝑͥ genitum regresso filio.
apparit qui est primoge¬
nitus mortuorum et prĩ¬
ceps regum terre post te¬

Expanded text:
 vitulus saginatus, quem de armento patrum primogenitum regresso Filio Papparuit, qui est primogenitus mortuorum et princeps regum terrae, post re
Abbreviated transcription (Latin):
filio noe sem. utcum q he¬
brei dñr ex illo appellati
q per illum generatio ad
habraham transit. quid
ergo ꝓbabilius sit hebre
nel. tam quam abrahaos

Expanded text:
filio Noe Sem. Utrum qdicuntur ex illo appellati, vel quia per illum generatio ad Abraham. quid robabilius sit ab Heber braham tamquam Abrahaeos
Abbreviated transcription (Latin):
gentib suis. le familie ncc urxta ppłos t nationes suas.
Cumq ꝓficiscerentur. de orerte in¬
uenert campum int̾ra senaar. ethi-¬
tanecunt in eo. ¶Qd̾ est fccor uel extussio
uenite faciamꝰ lateres ex coqͣ bnmolere¬
mus eos igni Iabuer̃cq lateres ꝓ
saxis et bitumen ꝓ cemento et di¬
uemrt uentte faciam̃ nobais. cuuta¬
ter ec iurrm cuiꝰ culmen pcingat

Expanded text:
gentibus suis. Hae familiae Noe juxta populos et nationes suas. Cumque proficiscerentur de oriente, invenerunt campum in terra Sennaar, et habitaverunt venite faciamus lateres et coquamus eos igni habueruntque lateres pro saxis et bitumen pro cemento et dixerunt venite faciamus nobis civitatem et turrem cuius culmen pertingat
Abbreviated transcription (Latin):
ut apd̾ hebreos uaria oppmio est
aliis asserentib .u. anno ablactatõ¬
putamus. hysmaelem eiectum cum
matre. nec conuenire iã adolescentẽ
oĩs filius ad ⁊parationẽ parentis ĩ¬
fans uocetur et pacilus. Rome quo¬
q usq hodie õs filii infautes dicim¬

Expanded text:
 Apud Hebraeos varia opinio est, aliis asserentibus quinto anno ablactatioputamus Ismaelem ejectum cum matre, nec convenire jam adolescentem omnis filius ad comparationem parentum infans vocetur et parvulus. Romae quoque usque hodie omnes filii infantes voc
Abbreviated transcription (Latin):
tis indicium est. eo qd̃ fiat sermo dñi et udotius impleat᷑
Nunc ergo ꝓuideat iurum sapien¬
tem rex. et in dustrum et p̃ficiat eñ
terre egypti qui ꝯstituat p̃positos
ꝑsingulas regiones et quintã

Expanded text:
mini: et velocius impleatur. Nunc ergo provideat rex virum sapientem et industrium: et preficiat eum terre Egypti. qui constituat prepositos per singulas regiones: et quinta
Abbreviated transcription (Latin):
omnia u̾ba legis huius iordane transmisso ut intrceas
rram ꝙͣ dominus deus tius dabit tibi. terrã lacte et melle ma

Expanded text:
omnia verba legis huius Iordane transmisso ut introeas terram quam Dominus Deus tuus dabit tibi terram lacte et melle ma
Abbreviated transcription (Latin):
um. Nomina quoq pr̃m meorum
abraham ysaac et crescant inmultitucdline sr̃ terran. uideo
autem ioseph quod posuisset pr̃ snus manum dexceram
super caput ephranni. grauiter accepit. et apprehensam pa¬
tris manum leuare conatꝰ est de capite ephraimn et trans¬
ferre sĩ caput manasse. dixitq ad pr̃em. Nonita conue¬
nit pr̃. Quia hic est primogentts pone dexcerã mam super
caput eius. qui renuẽs. ait. scio fili mi scio. Et iste quid̾
erit in ppłos. ⁊ mulciplicabitur. S fr̃ eius iunior. maioril
lo erit. et semen illiꝰ crescet ingentes. sͥ enedixq eis in ipso¬

Expanded text:
um, nomina quoque patrum meorum Abraham et Isaac; et crescant in multitudinem super terram. Videns autem Joseph quod posuisset pater suus dexteram manum super caput Ephraim, graviter accepit: et apprehensam patris manum levare conatus est de capite Ephraim, et transferre super caput Manasse. Dixitque ad patrem: Non ita convenit pater quia hic est primogenitus pone dexteram tuam super caput eius qui rennuens ait scio fili mi scio et iste quidem erit in populos et multiplicabitur sed frater eius iunior maiolo erit, et semen ejus crescet in gentes. 42 Benedixitque eis in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
qui maior natu erat. Commutãs
manum benedyxitq ioseph filio
suo et aic. O̾s in cuins conspectu
ambulanecunt pr̃es mei. abrahã
et ysaac d̾s qui pacis me ab ad¬
olescentia mea usq inpresentẽ
diem. angelus qͥ eruit me de cũc¬
tis malis benedicat pueris istis.
et muecetuer luper eos nomen me

Expanded text:
qui major natu erat, commutans manus. Benedixitque Joseph filio suo, et ait: Deus, in cujus conspectu ambulaverunt patres mei Abraham et Ysaac, deus, qui pascit me ab adolescencia mea usque in presentem diem, angelus, qui eruit me de cunctis malis, benedicat pueris istis et invocetur super eos nomen me
Abbreviated transcription (Latin):
ad se ꝑtinent subditos ñ
docere. ⁊ eoꝵ uitã ut oper̃¬
tut scd̾m legem: nondis¬
ponere a ddart igtne uli¬
ectioni et dectime in tellectũ
Ipse n solus ip̃sent᷑ munꝰ¬
est idco ait. addit.u. ꝑtem

Expanded text:
ad se pertinent, subditos non docere, et eorum vitam ut opercundum legem non disponere. Addat igiectioni et doctrinae intellectum: ipse enim solus in praesenti muest. Ideo ait: Addet quintam
Abbreviated transcription (Latin):
Gre. Qor. Quatuor fluminib de
paradiso egredientib t̾ra nrigatur.
Solidum mentis nr̃e edificium prui¬
dentia. temperancia fortitudo. t̾ticia ⁊¬
na paradisum irrigant. quia dum
his .iiii. nirtutib cormfunditur ab
omni desidecioꝵ carnalium estn: tem
quia permixcum habet candorem ad
prassium: carbunculus est ignei co¬
loris. e dicitnt illustrare tenebras
noctis. prassius est uiridis. Unde: gre¬
ce apoiro quod prason dicitur. nom̃
accepti:¬

Expanded text:
Moraliter. Quatuor fluminibus de paradiso egredientibus terra irrigatur. Solidum rationis nostrae aedificium, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia, cna paradisum irrigant, quia dum his quatuor virtutibus cor infunditur, ab omni desideriorum carnalium aestu temquia permistum habet candorem ad prasium. » Carbunculus est ignei coloris, et dicitur illustrare tenebras noctis. Prasius est viridis, unde Graece a porro, quod πράσον dicitur, nomen accepi
Abbreviated transcription (Latin):
na coꝵ qui corporaliter tantumintlli uolunt. alia eoꝵ qui spiritu aliter dm̃ tentia uero soꝵ¬
omman demotis aquis.
h̾bas e ligna ꝓduoere uis¬
si pͣsentis. ãcte. uel. fiture¬
lacio duit adoriertem
mĩnolunt ĩ orrentali ꝑ¬

Expanded text:
na eorum qui corporaliter tantum intelligi volunt, alia eorum qui spiritualiter tantum, tertia vero eoomnem remotis aquis herbas et ligna producere si praesentis Ecclesiae vel futurlatio dicit ad Orientem. Unde volunt in orientali
Abbreviated transcription (Latin):
quieuit d̾s indie sabb¬
ab opecib suis. noni¬
demus ł tunc factum ẽ
indie septima. uel enas¬
ñc fieri. Semꝑ .a. indemi

Expanded text:
ievit Deus die sabbab operibus suis , nonvel tunc factum esse in die septima, vel enc fieri. Semper eni
Abbreviated transcription (Latin):
hõ enim ex anima et corpore constat
uero uiuit dei u̾bo dei. Sp̃m uero ho¬
dei. Ideo addit uestimentum eiusue¬
tustate non deficere. qr noui hominis
sus opecum eius seruatur illesus. ꝙ
nouit dominus uiamiustorum⁊ .i. ĩ¬

Expanded text:
o enim ex anima et corpore constat:vero vivit de verbo Dei; spiritum vero hoDei. Ideo addit: Vestimentum ejus vetustate non deficere; quia novi hominisus operum ejus servatur illaesus: Quia novit Dominus viam justorum, et i
Abbreviated transcription (Latin):
gam aaron intabernacłm testimoni
ut seruet᷑ ibi in signũ rebellum filioꝵ¬
israel. ⁊ qͥescant q̃rele eoꝵ ame ne mo¬
riantur. fecitq moyses sic̃ preceparat
dñs. Dixerunt aũ filii isra el ad moy¬
sen. Eice ꝯsumpti sumus õs periutmꝰ.
Quitumq accepit ad taberna culum
dñi moritur. Nñ usq ad int̾intionẽ
cunctis delendi sumus. Sycit do¬
minus ad moysen ⁊ a arõ. Tu ⁊ filii

Expanded text:
tabernaculum testimonii ut servetur ibi in signum rebellium filiorum et quiescant querellae eorum a me ne moriantur fecitque Moses sicut praeceperat Dominus dixerunt autem filii Israhel ad Mosen ecce consumpti sumus omnes perivimus quicumque accedit ad tabernaculum Domini moritur num usque ad internicionem cuncti delendi sumus dixitque Dominus ad Aaron tu et filii
Abbreviated transcription (Latin):
ec sunt p̃cepta ⁊ cerimonie atq indicia q̃ mandauit cñs
deus nr̃. ut docerem uos et faciaus ea int̾ra. ad quam trans¬
gredimini possidendam ut timeas dñm deum tuum ⁊ ẽ
tedias omnia mandata ⁊ precepta eiꝰ. que ego pracipio t
et filiis ac nepotib tuis cunctis dieb uite tue. ut ꝓlon¬
gentur dies tui. Audi israel. ⁊ obserua ut facias. ⁊ bene
sit tibi et multipliceris amplina. sicut pollicitus est dñs
deus patrum tuoꝵ tibi terrani lade et melle manantem
Cum .n. in ẽ. ad carnalis ⁊cupiscentie.
camaliter amina concupisct. Tunc

Expanded text:
ec sunt praecepta, et caeremoniae, atque judicia, quae mandavit Dominus Deus vester ut docerem vos, et faciatis ea in terra, ad quam transgredimini possidendam, ut timeas Dominum Deum tuum, et custodias omnia mandata et praecepta ejus, quae ego praecipio tibi, et filiis, ac nepotibus tuis, cunctis diebus vitae tuae, ut prolongentur dies tui. Audi, Israel, et observa ut facias, et bene sit tibi, et multipliceris amplius sicut pollicitus est Dominus Deus patrum tuorum tibi in terra lacte et melle manantehuc aliquid carnalis concupiscentiae, carnaliter anima concupiscit. tunc