comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non fuerunt prescii sui casus. Ideoq bea¬
ti non fuerunt ⁊ quod angeli qui ꝑstitett̃
beatitudinem sibi affuturam p̃scierint.
atq de ea ceiti spe exstiterunt. Uñ quodãmͦ
iam beati erant. & reuera si ita fuiss poss
illos dici aliquo mͦ fuisse beatos alios uͦ:
non qui nescierunt euentum suum. S b¬
magis opinando et querendo dicit augꝰ.
quam as serendo. Uñ augustinus ⁊ huic
opimoni: oppones consequent̾ subdit. S
quare discernebantur illi a ceteris. ut ds̃
istis. que ad ip̃os pertinerent. non reue¬
laret aliis uͦ reuelaret. cum non priꝰ sit
ip̃e uitor quam aliquis pectator Non
dampnat ip̃e innocentes. Hic innuere ui¬
detur quod non peccaturis fut᷑um malũ.
nec ꝑmansuris fut᷑um bonum reuelau̾it.
deoq nec illi qui ceciderunt: unquam nͦ
illi qui ꝑstiterunt usq ad consuminatio¬
onem beati fuerunt. quia beati non pt̾an
esse: si de beatitudine c̾ti non erant. ł si¬

Expanded text:
non fuerunt praescii sui casus, ideoque beanon fuerunt praescii sui casus, ideoque beati non fuerunt. Et quod angeli qui perstiterunt beatitudinem sibi affuturam praesciverunt, atque de ea certi in spe extiterunt, unde quodammodo jam beati erant. Et revera si ita fuisset, posset illos dici modo fuisse beatos, alios vero non, qui nesciverunt eventum suum. 2. magis opinando et quaerendo dicit Augustinus quam asserendo. Unde et huic opinioni opponens consequenter subdit: Sed quare discernebantur illi a caeteris, ut Deus istis quae ad ipsos pertinerent non revelaret, aliis vero revelaret, cum non prius sit ipse ultor quam aliquis peccator? non enim damnat ipse innocentes. Hic videtur innuere quod nec peccaturis futurum malum, nec permansuris futurum bonum revelaverit. Ideoque nec illi qui ceciderunt unquam, nec illi qui perstiterunt usque ad consummationem beati fuerunt; quia beati non poterant esse si de beatitudine certi non erant,
Abbreviated transcription (Latin):
utrum ꝑfectos ⁊ beatos criauit deus
angelos. an mistros. et imperfectos. ad quos
dici potest. quia nec in beatitudine nec ĩ mi¬
stria creati sunt. miseri enim ante pectatũ
eẽ non potuerunt. quia ex pectato miseria:
namsi non fuiss peciatum: nulla eẽt mise¬
ria. Beati numquam fuerunt: illi qui ceci-¬
derunt. quia fui euentus. ignari fuerit .i.
peccaturt suppucii futuri. Si enim lap¬
sum suum prescierunt: aut uitare uoluerͣt.
s ñ potuerunt ⁊ ita erant miseri: aut potu¬
eiunt s noluerunt. ⁊ ita erant strati ⁊ ma-¬
ligni. Iõq dicimus quia non etant prescii
euentus sui. nec eis data ẽ. cognitio eorum.
que futura erant suꝑ eos. Boni uͦ et qui ꝑ¬
beatus int̾ angelos fuit. qui futuri pecc̃i
atq supplitii prescuis non fuit: Querit᷑
autem cur non fu̾it. Forte deus diabolo¬
reuelare nolitit. quid facturus uel passurꝰ
eẽt. Ceteris uͦ reuclare uoluit. quodin ue¬
significare: quod angeli qui corruerunt

Expanded text:
utrum perfectos et beatos creavit Deus angelos, an miseros et imperfectos. Ad quod dici potest quod nec in beatitudine, nec in miseria creati sunt. Miseri enim ante peccatum esse non potuerunt, quia ex peccato miseria est. Nam si non fuisset peccatum, nulla esset miseria. Beati quoque nunquam fuerunt illi qui ceciderunt, quia sui eventus ignari fuerunt, id est, peccati et supplicii futuri. Si enim lapsum suum praesciverunt, aut vitare voluerunt, sed non potuerunt, et ita erant miseri; aut potuerunt, sed noluerunt, et ita erant stulti et maligni. Ideoque dicimus quia non erant praescii eventus sui, nec eis data est cognitio eorum quae futura erant super eos. Boni vero et qui pbeatus inter angelos fuit qui futuri peccati atque supplicii praescius non fuit? Quaeritur autem cur non fuerit. Forte hoc Deus revelare diabolo noluit quid facturus vel passurus esset; caeteris vero revelare voluit quod in veugustinus significare quod angeli qui corruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
s humanis malis .i. dolorib repleta fuit anuna
tͥ quib ip̃a companutur carmi. Non tnum dolor cor¬
poris p̾ et̃ sine anima dolore autem anina ñ do¬
lente corpore p. hos autem humane infirmitia¬
tis affectus. sicut ip̃am carnem ac mortem ñ c̃di¬

Expanded text:
ed humanis malis, id est, doloribus repleta fuit anima Christi, quibus ipsa compatitur carni. Non enim dolor corporis potest esse sine anima. Dolere autem anima, etiam non dolente corpore, potest. Hos autem humanae infirmitatis affectus, sicut ipsam carnem ac mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
dem in eodem. suscep̃ iristiuiam meam. Confidñt̾
tristiciam nomino. qui trucem p̃dico. ut hõ hũit
tͥsticiam quam meo susccpit affectu. M compa¬
utur. mͥ tristis ẽ mͥ dolet. gͦ ꝓ me ⁊ inme doluit.
qui ꝓ se ncħ hũit quodd doieret Dolcs gͥ dñe iħu

Expanded text:
erius: Suscepit tristitiam meam; et confidenter tristitiam nomino, qui crucem praedico. Ut homo habuit tristitiam, quam meo suscepit affectu, mihi compatitur, mihi tristis est, mihi dolet. Ergo pro me et in me doluit, qui pro se nihil habuit quod doleret. Doles igitu
Abbreviated transcription (Latin):
Leronimus qͦ in explanatione fidi ait. nos ita di¬
cimus hominem passibilem a dei filio suscep
sibilem hominem. ita tamen eius habitatione
seuindum sub̃am suam nicħ passa ẽ ut tota
trinitas quam impassibilem neceẽ ẽ confueni.
his auis q plurib auctoritatib ꝑspicuum fit xͣ
u̾e passibilem assumpsisse. hominem. atq in
co defectus ⁊ affectus nr̃e infirmitatis. suscepis

Expanded text:
om. 4, in Explanatione fidei, ait: Nos ita dicimus hominem passibilem a Dei Filio susceptsibilem hominem, ita tamen ejus habitatione secundum substantiam suam nil passa est, ut tota Trinitas, quam impassibilem necesse est confiteri. His aliisque auctoritatibus perspicuum fit Christum vere passibilem assumpsisse hominem, atque in eo defectus et affectus nostrae infirmitatis suscepis
Abbreviated transcription (Latin):
nulli de sensu in passione humanitatis
xͣ male senfisse uiueniuntur. asserentes sumili¬
tudinem atq imaginem passionis ⁊ doloris xͫ
hominem ꝑtulisse. s nullum omnino dolorem.
ł passionem sensisse. auctoritatum restimo¬
nus. cos conuintentes indubitalefatiamus
quod supradirimus. ꝓpħa ysaias dicit. u̾c languo¬

Expanded text:
nulli de sensu in passione humanitatis Christi male sensisse inveniuntur, asserentes similitudinem atque imaginem passionis et doloris Christum hominem pertulisse, sed nullum omnino dolorem vel passionem sensisse; auctoritatum testimoniis eos convincentes, indubitabile faciamus quod supra diximus. Propheta Isaias dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
respondeat subdens. an ido non dicun-¬
tur tres dii: quia scriptura non dicit
tres deos: S nec tres ꝑsonas. alicu scͥp-¬
ture rectꝰ commemorat. an iõ licuit
ioquendi ⁊ disputandi necessitate
tres ꝑsonas dicere. non quia scriptura
dicit. s quia sͥptura non ꝯͣdicit: Si
Audi isrł deustius: deus unus ẽ. Ecce
absolutio questionis. qr pociꝰ dicamus
tres personas: quam tres deos. quia il
tura hoc non contradicat.

Expanded text:
ttende quid respondeat, subdens: An ideo non dicuntur tres dii, quia Scriptura non dicit tres deos? Sed nec tres personas alicubi Scripturae textus commemorat. An ideo licuit loquendi et disputandi necessitate tres personas dicere, non quia Scriptura dicit, sed quia Scriptura non contradicit? Si Audi, Israel, Deus tuus Deus unus est. Ecce absolutio quaestionis, quare potius dicamus tres personas quam tres deos; quia scitura non contradicat.
Abbreviated transcription (Latin):
non dicamus similit̾ tres deos. cum &
pat̾ sit deus ⁊ filius sit deus. et sp̃c sc̃s
sit deus. Quia .s. illud scriptura contͣ¬
dicit. ħ autem et si non dicit: non ta¬
men contradicit. Uñ augustinus
hanc mouens questionem atq diffi¬
niens: in. li .uii. de trinitate ita ait.
Si iõ dm̃s pt̾em et filium et sp̃m sc̃m
ẽẽ tres personas. quia commune. ẽ. eis

Expanded text:
non dicamus similiter tres deos, cum et Pater sit Deus, et Filius sit Deus, et Spiritus sanctus sit Deus. Quia scilicet illud Scriptura contradicit; hoc autem, etsi non dicit, non tamen contradicit, unde Aug., hanc movens quaestionem atque definiens, in lib. 7 de Trin., cap. 4, ait: Si ideo dicimus Patrem et Filium et Spiritum sanctum esse tre
Abbreviated transcription (Latin):
non tantum a pr̃e missus ẽ. s etiam
a se ip̃o ⁊ a sp̃u sancto. querens quom
fuius uel sp̃s sanctus. sit missus. Cũ
ut̾q sit ubiq tamquam deus. Nam
uterq inquit augustinꝰ legit᷑ missus.
tam eum ad uos et filius de se duit.
¶xiui a pr̃e et ueni in mundum ⁊ apłs
dicit. Misit ds̃ filium suum. In ꝓpħa
autem scriptum. ẽ. ex ꝑsona dei. ce

Expanded text:
non tantum a Patre missus est, sed etiam a seipso, et a Spiritu sancto, quaerens quomodo Filius vel Spiritus sanctus sit missus, cum uterque sit ubique tanquam Deus, nam uterque, inquit Augustinus legitur missus. tam eum ad vos . Et Filius de se dicit: Exivi a Patre, et veni in mundum. Et Apostolus dicit: Misit Deus Filium suum . In propheta autem scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
ed quomͦ rectam ⁊ bonam uoluntatem
hũit homo: si ꝑ eam nec meri uitam ua¬
li ea tunc uolebat. ⁊ ad tempꝰ stare uoluit ẜ
non ꝑseuerant̾. ⁊ iõ recta et bona fuit tẽ uolun¬
tas hominis.
Oppositio contra illud quod
dictum est hominem nõ potuisse ꝓfic̾e̾

Expanded text:
am et bonam voluntatem habuit homo, si per eam nec mereri vitam vali ea tunc volebat, et ad tempus stare voluit, sed non perseveranter, et ideo recta et bona fuit tunc voluntas hominis. 3. Oppositio contra illud quod dictum est, hominem non potuisse profice
Abbreviated transcription (Latin):
uod autem ꝑ secundum sub̾am di¬
catur: augꝰ ostend in li .uii. de tͥnit̃.
dicens. non ẽ aliud deo. ẽẽ. aliud perso¬
nam. cẽ. s omnino idem. It̾in hac tͥnitate
cuta ut sub̃a pr̃is ip̃e pater est: non
quo pater. ẽ. s quo est: ita ⁊ ꝑ sona pr̃is
non aliud quam ip̃e pater ẽ. ad se qͥp¬
pe dr̃. ꝑsona non ad filium uel sp̃m
sanctum. sicut ad se dicitur ds̃ ⁊ mag
admodum ħ illiẽ ẽẽ: quod deum esse.
quod magnum qd bonum eẽ: ita ħ ẽ:

Expanded text:
ona secundum substantiam dicatur, Aug. ostendit in lib. 7 de Trin. dicens, c. 6: Non est aliud Deo esse, aliud personam esse, sed omnino idem. Item in hac Trinitate, tantia Patris ipse Pater est, non quo Pater est, sed quo est; ita et persona Patris, non aliud quam ipse Pater est: ad se quippe dicitur persona, non ad Filium vel Spiritum sancadmodum hoc illi est esse, quod Deum esse, quod magnum, quod bonum: ita hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
serit. Uidetur enim app̾bare pecc̃ã prece¬
dentium parentum imputari paruuł non
omnium tñ qͥ fuerunt: ab adam. ne impor¬
tabili. ⁊ nimia sacina in pena et̾na gͣuarent᷑
paruuli. s tantum eorum parentum. qͥeoᷤᷤ
a quarta gn̾atione p̃cesserunt. Quod con-¬
firmat ilł uerbis: quib mexodo dñs ait.

Expanded text:
serit; videtur enim approbare peccata parentum praecedentium imputari parvulis, non omnium tamen qui fuerunt ab Adam, ne importabili et nimia sarcina in poena aeterna gravarentur parvuli; sed tantum eorum parentum qui eos a quarta generatione praecesserunt. Quod confirmat illis verbis quibus in Exod., c.
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ p᷑ ea uti ꝓ urore hãt eam qͣiͣ fororem.
Ꝙ si retinacutum comugale uolu̾it retud̾e
maneãt utriq innupti. Nam si huit ñ po¬
tuit naturalit᷑ concordare. quomͣ alteri
conueniat: Igitur si uir aliam urorem
uult acciꝑe: manifesta patet rõ. quia sug¬
gͥente diabolo odii fomitem exosam cã
litur. Ꝙ si mulier cãtur ⁊ dic̃ uolo ẽ mr̃
et filios ꝓtreare. uterq eorum uii. manu ꝓ¬
pinquorum tactis sacrosanctis reliquii nre¬
uirando dicat. ut numquam ꝓ commirti-¬
one carnis coniuncti una caro effectu fuis-
h̾e nuptias. Humanum dico ꝓp̃. infirmi¬
tatem carnis eorum. Gir autem qui frigͥo
nature ẽ maneat sine coniuge. Ꝙ ⁊ si alia
tant ꝑurii crimine rei teneantur. ⁊ pem-¬
tentia ꝑacta priora cogantur recip᷑ conubia.
oc seruandum ẽ. cum ut̾q icd facetoꝵ.
S uir si asserit se reddidisse uxori ⁊ il¬
la diffitetur. cui potius fides hñda sit. m̾ito
queritur. Deb̾ ita statutum ẽ. Si quis acceꝑ-¬

Expanded text:
st ea uti pro uxore, habet eam quasi sororem. Quod si retinaculum conjugale voluerit rescindere, maneant uterque innupti, nam si huic non potuit naturaliter concordare, quomodo alteri conveniet? Item: Si vir aliam uxorem vult accipere, manifeste patet ratio, quia sugente diabolo odii fomitem, exosam eamlitur. Quod si mulier causatur et dicit, Volo mater esse et filios procreare, uterque eorum septima manu propinquorum tactis sacrosanctis reliquiis, jurejurando dicat, ut nunquam per commistionem carnis conjuncti una caro effecti fuissecontrahere nuptias. Humanum dico, propter infirmitatem carnis eorum . Vir autem qui frigidae naturae est, maneat sine conjuge. Quod si et rant, perjurii crimine rei teneantur, et poenitentia peracta priora cogantur recipere connubia. Hoc servandum est, cum uterque idem fatetur. Sed vir si asserit se debitum reddidisse uxori, et illa diffitetur, cui potius fides habenda sit merito quaeritur. De hoc ita statutum est: Si quis ita accepe
Abbreviated transcription (Latin):
.i. sͥ m⁊ b ꝑ quod docemur. quam sit cͥa¬
uendum male accipe bonum. Ecie enim
tane patient̾ portatur. gͦ ⁊ mala psunt
bonis sicut angłs sathane paulo: ⁊ sc̃a
obsunt mai̾. Bonis sunt ad salutem ma¬
us ad iudiium. Uñ. qui manducatiba.
sumens corpus x ñ efficit ut quia malus
malum sit quod accipit ł̃ quia ñ ad salu¬
tem accipit.: nil accipiat. Corpꝰ enim ⁊ san¬
guis domini nicħominus erat in illis qͥb ait
apłis. Qui manducat indigne ⁊ c̾ his aluꝰ¬

Expanded text:
. Per quod docemur quam sit cavendum male accipere bonum. Ecce enim tanae patienter portatur. Ergo et mala prosunt bonis, sicut angelus Satanae Paulo, et sancta obsunt malis; bonis sunt ad salutem, malis ad judicium. Unde qui manducat sumens corpus Christi, non efficit ut quia malus est malum sit quod accipit, vel quia non ad salutem accipit, nil accipiat. Corpus enim et sanguis Domini nihilominus erat in illis, quibus ait Apostolus: Qui manducat indigne, etc. His al
Abbreviated transcription (Latin):
uisibili carnem xͥ de uirgine sumptam. et̾
sanginem ꝑ nob̃ fusum sumi. s ñ misticam
que tantum bonorum ẽ Ꝙ subditis ꝓ bat᷑
testimoniis. Gb̃. ait. Est quidem peccat᷑orib
⁊ indigne sumentib uera xͥ caro: ⁊ uerus
sanguis. s iẽntia ñ salubri efficientia. It̾
corpus domini. de quib ait apłs. Qui. m¬

Expanded text:
visibili carnem Christi de virgine sumptam, et sanguinem pro nobis fusum sumi; sed non mysticam, quae tantum bonorum est. Quod subditis probatur testimoniis. Gregor.: Est quidem in peccatoribus et indigne sumentibus vera Christi caro, et verus sanguis; sed essentia, non salubri efficientia. Itemcorpus Domini: de quibus Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
quod angeli boni deputati sunt ad c̾todiam
hominum. ita quisq electorum ħat angłum.
ad sui ꝑfectum atq custodiam sp̃riałr dele-
scandalo ꝓibens ait. angłi eorum semꝑ uidẽt
faciem patris. angłos dicit eorum cẽ. qͥb
ad custodiam deputati sunt. suꝑ quem lo¬
cum ieronimus tradit. unam quamq ani-
mam ab exordio natiuitatis hr̃e angłm: ad sui
custodiam deputatum. Inquiens ita. Magna
dignitas animarum:. ut una queq ħat ab or¬
tu natiuitatis. in custodiam sui angłm dele-¬
glum sͥ ad custodiam deputatum. ⁊ unũ ma¬
lum ad execicium ħt. cum enim om̃s angłi
luti omnium studeãt. Ille tam̃ qͥ deputatꝰ:
alicuii ad custodiam. eum sp̃ałr ortatur ad¬
bonum sicut legit᷑ de angelo tobie. ⁊ de an-¬
gło petͥ in actib apłorum. Similit̾ ⁊ mali
angłi cum desident malum hominum
mag̃ tñ hominem ad malum incitat ⁊
ad nocendum fortuis in Etat ille: qͥ ad ex̾cici¬
um eius deputatꝰ :
utrum singuł homĩb¬

Expanded text:
quod angeli boni deputati sunt ad custodiam hominum, ita ut quisque electorum habeat angelum ad sui profectum atque custodiam specialiter delegascandalo prohibens ait: Angeli eorum semper vident faciem Patris. Angelos dicit eorum esse, quibus ad custodiam deputati sunt. Super quem locum Hieron., mam ab exordio nativitatis habere angelum ad sui custodiam deputatum, inquiens ita: Magna dignitas animarum est, ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam sui angelum deleelum sibi ad custodiam deputatum, unum malum ad exercitandum. Cum enim boni angeli luti omnium studeant, ille tamen qui deputatus est alicui ad custodiam, eum spbonum: sicut legitur de angelo Tobiae, et de angelo Petri in Actibus apostolorum. Similiter et mali angeli cum desiderent malum hominum, magis tamen hominem ad malum incitat, et ad nocendum fortius instat ille qui ad exercitium ejus deputatus est. 2. Utrum singulis homi
Abbreviated transcription (Latin):
conueniunt sic excusatur coitus ut culpã
non hãt. Quando uͦ deficiente bono ꝓlis
fide tamen seruata conueniunt causa in¬
continentie. ñ sͦ excusatur. ut ñ hãt culpã s
concubitus gn̾andi gr̃a nõ ht̃ cuspam.
Concupiscentie uͦ saciande.s tam̃ cum ꝯ-¬
uige: ꝓpt̾ thori fidem uenialẽ ht̃ culpã.¬
iroꝯ ħ auod comugati iuncti concu¬
piscentia utuntur iniicem iitra neces¬
sitatem lib̾os ꝓcreandi. Po̾nam in his̃
quib condie dicuus. dimitte nob̾ .d. nr̃a

Expanded text:
conveniunt, sic excusatur coitus, ut culpam non habeat. Quando vero deficiente bono prolis, fide tamen servata, conveniunt causa incontinentiae, non sic excusatur ut non habeat culpam, sed enim concubitus generandi gratia non habet culpam; concupiscentiae uero satiandae, sed tamen cum coniuge, propter tori fidem uenialem habet culpaoc quod conjugati victi concupiscentia utuntur invicem ultra necessitatem liberos procreandi, ponam in his pro quibus quotidie dicitur, Dimitte nobis debita
Abbreviated transcription (Latin):
ens udicio amat conuigem ñ affectu ñ
regnat in eo impetꝰ uoluptatis. nec p̃ceps
fertur ad coitum nicħ ẽ fediꝰ quam uro¬
rem amare quasi adulteram. Qui dñt
se cã humani gñis urorib iungi muttẽt᷑
saltem pecudes ⁊ pꝰquam uent uroris ĩtu-¬
inuerit ñ ꝑdant filios nͨ amatores se uro¬
rib erhibeant. s maritos. Idem. In matͥ¬
monio oꝑa lib̾orum concessa sunt. uolup¬
tates autem q̃ de m̾ecricum amplexib
capuntur iñ urore dampuantur. De
indulgentia apłi quomͦ sit accipienda.

Expanded text:
udicio amat conjugem, non affectu; non regnat in eo impetus voluptatis, nec praeceps fertur ad coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram. Qui dicunt se causa humani generis uxoribus jungi, imitentur saltem pecudes, et postquam venter uxoris intumuerit, non perdant filios, nec amatores se uxoribus exhibeant, sed maritos. Idem: In matrimonio opera liberorum concessa sunt, voluptates autem quae de meretricum amplexibus capiuntur, in uxore sunt damnatae. 7. De indulgentia Apostoli, quomodo sit accipienda.
Abbreviated transcription (Latin):
mittet pat̾ in nomine meo et alibi.i¬
dem filius de sp̃u sancto: ait. de pr̃e
ꝓced. his ⁊ aliis płib auctoritatibus.
ostenditur quod sp̃c sanctus a pr̃e et
filio ꝓcedit

Expanded text:
mittet Pater in nomine meo. Et alibi ipse Filius de Spiritu sancto ait: De Patre procedit. His et aliis auctoritatibus pluribus ostenditur quod Spiritus sanctus a Patre et Filio procedit
Abbreviated transcription (Latin):
caq bona uoluntas committat᷑ gram ñ gr̃a
uoluntaiem. Qñ aug̃ ad bonefacium pa¬
pam scribens contͣ pelagianos inquit. cũm
fides imꝑat iustificationem sicut unicuiq¬
deus partitus. ẽ mensuram fidei. non grãm
uoluntate comitante et ducente pediseca non

Expanded text:
aque bona voluntas comitatur gratiam, non gratia voluntatem. Unde Aug. ad Bonifacium papam scribens, contra Pelagianos, inquit: Cum fides impetrat justificationem, sicut unicuiqDeus partitus est mensuram fidei, non gratiam , comitante non ducente, pedisequa non
Abbreviated transcription (Latin):
gloriantes dei potentiam sub m̃sura
coartare conati sunt: cum enim dñt.
huc usq pͭ deus. ⁊ non amplius. quid ẽ
hoc aliud quam eius potentiam q̃
infinita . ẽ. conclude ⁊ restring̾e ad mẽ¬
suram: Aiunt enim: non p ds̃ aliud
facere: quam facit: net melus facere
id quod facit. nec aliquid pret̾mitcere
de his que facit. Istamq suam oꝑini¬
onem ueri similib argumentis caĩs¬
q commentiuiis nec non ⁊ sactarum
auctoritatum testimoniis munire
conantur dicentes.¬

Expanded text:
gloriantes, Dei potentiam sub mensura coarctare conati sunt. Cum enim dicunt: Hucusque potest Deus, et non amplius, quid hoc est aliud quam ejus potentiam quae infinita est, concludere et restringere ad mensuram. Aiunt enim: Non potest Deus aliud facere quam facit, nec melius facere id quod facit, nec aliquid praetermittere de his quae facit. Istamque primam suam opinionem verisimilibus argumentis, causisque commentitiis, necnon et sacrarum auctoritatum testimoniis munire conantur dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
ter̾unꝰ ꝓpt̾ se factarum⁊ creatoris et sui. Re¬
tum quippe cognitionem hominem accepi̾se
ꝑspicium ẽ. cum non ip̃e creator ł angelus
auquis. s homo omnib animalib nomina
imposuerit. ut ostendetur quod singłorum
noticiam homo ip̃e hũerit. Que enim ꝓpt̾
illum creata erant. ⁊ ab illo reginda ⁊ disponẽ¬
da erãt. Horum omnium deus illi: & sc̃iam tͥ¬
buit: & ꝓuidentiam atq curam reliquit.
ram reliquit ⁊ ꝓuidentiam. ut dominatoiu
eius subicetur. ⁊ rationt illius gub̾narẽt᷑. ui sci¬
ret: illis nec̃a ꝓuidire e quib emolum̃tum
debeat recipere hanc autem scientiam hõ
peccando non ꝑdidit. sicut nec illam qua car
homo de huĩ m̾i non eruditur .s de scientia
anune quam peccando amisit T
De cognitio

Expanded text:
ter se factarum, et Creatoris, et sui. Rerum quippe cognitionem habuit, perspicuum est, cum non ipse Creator vel angelus aliquis, sed homo omnibus animantibus nomina imposuerit; ut ostenderetur quod singulorum notitiam homo ipse habuerit. Quae enim propter illum creata erant, et ab illo regenda, et disponenda erant, horum omnium Deus illi et scientiam tribuit, et providentiam atque curam reliquit, ram reliquit et providentiam, ut dominationi ejus subjicerentur, et ratione illius gubernarentur; ut sciret illis necessaria providere a quibus emolumentum debebat recipere. Hanc autem scientiam homo peccando non perdidit, sicut nec illam qua carnhomo de hujusmodi non eruditur, sed de scientia animae quam peccando amisit. 4. De cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
deo autem p̃ceptio ⁊ ꝓhibicio atq consi¬
lium cum sint tria: dicitur tamen u¬
num quodq eorum uoluntas dei: quia
ista sig̃ sunt diuine uoluntatis quem¬
admum et signa ire dicunt᷑. ira ⁊ dilec¬
tantum que foris fiuñ quib iratꝰ ostendit᷑
na ip̃us nominantur. Et est figura dicendi.
secundum quam non ẽ falsum quod dicit᷑
s uerum quod dicitur. sub tropi nubilo ob¬
umbrat᷑. ⁊ secundum hos tropos: diuerse uo¬
luntates dei dicuntur. quia diuersa sunt illa
que ꝑ tropum uoluntas dei dicunt᷑ ubi uo¬
luntas dei precepto & consilio accipiatur

Expanded text:
deo autem praeceptio et prohibitio atque consilium, cum sint tria, dicitur tamen unumquodque eorum Dei voluntas, quia ista sunt signa divinae voluntatis: quemadmodum et signa irae dicuntur ira, et dilectantum quae foris fiunt, quibus iratus ostenditur, ira ipsius nominantur. Et est figura dicendi secundum quam non est falsum quod dicitur; sed verum quod dicitur, sub tropi nubilo obumbratur. Et secundum hos tropos diversae voluntates Dei dicuntur, quia diversa sunt illa quae per tropum voluntas Dei dicuntur. 9. Ubi voluntas Dei pro praecepto et consilio accipiatur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ secundum u̾itatem nature. et homine. hominis
filiꝰ. ut u̾itas geniti. ñ adoptione. ñ appellatione.
s in utraq natiuitate filii nomen nascendo hret.
quem ꝓpt̾ea ⁊ unigenitum dm̃s. manentem ĩ du¬
ab subiis. sicut ei nature u̾itas contulit. ñ confusiᷤ¬
naturis. neq inmixtis. sic̃ thimothiani uolunt. s

Expanded text:
ex homine hominis Filius, ut veritas geniti non adoptione nec appellatione, sed in utraque nativitate Filii nomen nascendo haberet; quem propterea unigenitum dicimus manentem in duabus subnaturis, neque immistis, sicut Timotiani volunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
deo etiam filius missus ẽ. ⁊ ñ pat̾: quia congruen¬
tius mitti debeat qui ẽ. ab alio. quam qui est a
nullo. Pilius autem a pĩt ẽ pat̾ uͭ a nullo alio est.
Ut enim an augustinus in li de trinitate ñ hr̃ de qͥ¬
pat̾ misit. filius missus ẽ. Ab illo it comuenient̾
mittit᷑ dĩ u̾bum: cuiꝰ ẽ u̾bum. Ab illo mitit᷑ de
quo natum est mittit᷑ qͦd genitum est. Pater
uͦ qui misit a nulio ẽ idoq pat̾ missus ñ ẽ ne simitt̾e¬
tur: ab illo cẽ putaretur. Missus ẽ gͥ primo fuius. qͥ a
solo patre ẽ. dem̃ etiam sp̃c sc̃s qui ẽ a pr̃e ⁊ filio. S d̃
carnem induit. ne auꝰ ĩ diuinitate eẽt filiꝰ alius in
humanitate ⁊ ne idem eẽi pat̾ ⁊ tuius. si deus pat̾

Expanded text:
deo etiam Filius missus est, et non Pater, quia congruentius mitti debebat qui est ab alio quam qui a nullo est; Filius autem a Patre est; Pater vero a nullo est. Ut enim ait August., in lib. 4 de Trin., c. 20, t. Pater misit, Filius missus est. Ab illo enim convenienter mittitur Dei Verbum, cujus est Verbum. Ab illo mittitur, de quo natum est. Mittitur quod genitum est. Pater vero, qui misit, a nullo est; ideoque Pater missus non est, ne, si mitteretur, ab alio esse putaretur. Missus est ergo primo Filius, qui a solo Patre est, deinde etiam Spiritus sanctus, qui est a Patre et Filio. Sed carnem induit, ne alius in divinitate esset Filius, alius in humanitate, et ne idem esset Pater et Filius, si Deus Pater
Abbreviated transcription (Latin):
monum euolu̾e tine caritatem uͥ pendent
omnia. quia ꝑfectio ÷ ⁊ finis omnium. Tẽ
enim ⁊ p̃cepta ⁊ consilia recte fiunt. cum re¬
feruntur ad diligendum deum. ⁊ ꝓrimũ
one carnali fit ut ñ referatur ad caritatem.
ñdum fit sicut fi̾ oportet qͣmꝗͣ fĩ uideatur

Expanded text:
monum evolvere, tene charitatem ubi pendent monum evolvere, tene charitatem ubi pendent omnia, quia perfectio est et finis omnium. Tunc enim et praecepta et consilia recte fiunt, cum referuntur ad diligendum Deum, et proximliqua intentione carnali fit, ut non referatur ad charitatem, nondum fit sicut fieri oportet, quamvis fieri videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
si ad caritatis sanctificationem ꝑtimiussent
uidentur ñ dum deb̃e cessare. Quia uͦ in
iustificationis gr̃a quam fecit caritas insti
tuta sumt . s in figura futuri:⁊ in onꝰ imposi¬
ta: iõ claresiente u̾itate cessau̾unt uelut ũbͣ
Uerumtam̃ ip̃a c̾imonialia seuindum sp̃ua-¬
lem intellectum quem continent. ⁊ om̃ia
moralia ad caritatem refetuntur. Ptnẽt
enu omnia ad .x. manlata in tabuł scͥp¬
ta. uͥ omnnium summa ꝑstringitur. ex
quib cet̾a emanant. sicut in sermone dñi
octo uitutes p̾mittuntur. ad quas eum re¬
funtur. ⁊ siuit ad .x. manda ꝰ de calogi cet̾a
ref̾untur. ita ⁊ ip̃a .x. ad duo mandata carita
tis. Omina gͦ ad duo mandata caritatis ꝑti¬
nent. quia ꝑ caritatem implentur. ⁊ ad cari¬
tatem taiquam ad finem referri debent.
amplitudinem diuinorum eloquiorum
possidet caritas. qua deum ꝓrimumq dili
guus. que radix ẽ omnium bonorum. Uñ
nas sanctas ꝑscrutari. omnia in uolucra ser-¬

Expanded text:
si ad charitatis sanctificationem pertinuissent, viderentur nondum debuisse cessare. Quia vero non justn figura futuri, et in onus imposita, ideo clarescente veritate cessaverunt sicut umbra. Verumtamen et ipsa caeremonialia secundum spiritualem intellectum, quem continent, et omnia moralia ad charitatem referuntur. Pertinent enim omnia ad decem mandata in tabulis scripta, ubi omnium summa perstringitur, ex quibus caetera emanant; sicut in sermone Domini octo virtutes praemittuntur, ad quas caetera referuntur. Et sicut ad decem mandata Decalogi caetera referuntur, ita et ipsa decem ad duo mandatat. Omnia ergo ad duo mandata charitatis pertinent, quia per charitatem implentur, et ad charitatem tanquam ad finem referri debent. amplitudinem divinorum eloquiorum possidet charigimus, quae radix est omnium bonorum. Undenas sanctas
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinis tue ut mecum sit ⁊ mecum
laboret .i. doceat me laborare. Et tunc
unicuiq mittititur. cum a quo qͣm
cognoscitur atq ꝑcipitur quantum
cognosci et ꝑcipi tunc pͥ. ꝓ captu uel
ꝓficientis in deum. uel ꝑtecte in deo
anime rauonalis¬

Expanded text:
nitudinis tuae, ut mecum sit, et mecnitudinis tuae, ut mecum sit, et meclaboret, id est, doceat me laborare. Et tunc unicuique mittitur, cum a quoquam cognoscitur atque percipitur, quantum cognosci et percipi potest, pro captu vel proficientis in Deum, vel perfectae in Deo animae rationalis
Abbreviated transcription (Latin):
queritur. utrum se mel tantum
missus filius an sepe mittatur. Si
enim missio filii ip̃ius tantum inca¬
natio ẽ. cum semei tantum ĩcarnatꝰ
sit et semel tantum uidetur missus. At
si seꝑt mittitur. ẽ. ⁊ alia missio eiꝰ qͣm in¬
carnatio. Sed que est illa: Numquide¬
terna genitura missio eius dicenda ÷
an etiam aua missio querenda es i.
dr̃ filius mitti. p̃t illam et̾nam ge¬
nituram que ineffabił: secundum ꝙͣ
etiam missus poss dici. ut uidetur
quibdam s melius ac uerius secund̃
mundo appatuit carne indutus. uel
cum st in animas ꝑias sic transtert:
ut ab eis ꝑcipiatur. eͥ cognoscatur: hos
duos missionis modos. aogꝰ. aꝑte distĩ¬
guit. in .iiii. libro de trinitate dicens:
Ton eo ip̃o quod de patre natus ÷ missꝰ
mundo: u̾bum caro tc̃m. Unde dicit. a¬
patre exiui ⁊ ueni in mundum: uel eo
q̃ ex temꝑe cꝰquam mente percpitur.
sicut dictum ẽ. de sapientia. Emitte
illam de celis sanctis tuis ⁊ a sede mag¬

Expanded text:
quaeritur utrum semel tantum missus sit Filius, an saepe mittatur. Si enim missio Filii ipsius tantum incarnatio est, cum semel tantum incarnatus sit, semel tantum videtur missus. At si saepe mittitur, est et alia ejus missio quam incarnatio. Sed quae est illa? Numquid aeterna genitura, missio ejus dicenda est, an etiam alia missio quaerenda est? dicitur Filius mitti praeter illam aeternam genituram, quae ineffabilis est; secundum quam etiam missus posset dici, ut videtur quibusdam, sed melius ac verius secundum mundo apparuit carne indutus, vel cum se in animas pias sic transfert, ut ab eis percipiatur ac cognoscatur. Hos duos missionis modos aperte August. distinguit in lib. 4 de Trin., c. 20, dicens: Non eo ipso quod de Patre natus est, mismundo: Verbum caro factum. Unde dicit, Patre et veni in mundum : vel eo, quod ex tempore, cujusquam mente percipitur. Sicut dictum est de Sapientia: Emitte illam de coelis sanctis tuis, et a sede mag
Abbreviated transcription (Latin):
ecoiidiis gradus est lectorum.
lectores a legendo sicut psalmiste a
psalmis canendis uocati sunt. Illi enim p̃¬
dicant p̾płis quid sequantur isti canunt
ut excitent ad compunctionem ammos
audientium. licet quidam lectores ita
miserant ꝓnuntient ut quosdam ad luc
tiant: quia tam erit clara eorum uox. il
tuam longe positorum aures adimpleat.
num.⁊ dicitur ei. accipe ⁊ esto uerbi dei
relator: habiturtis si fidelit̾ implei̾is offi¬
cium partem cum his qui bñ u̾bum
uebitur. lit̾arum scia debet. et̃ instruct᷑
ut sensum uerborum. intelligat. m̃ accin¬
tuum fiat. distincte legat ne confusione
plationis intellectum auditorib auferat¬
Attendat ꝗͥ indicatiue quid int̾rogatiue
sit legendum uͥ sit in oratione facien¬
da ditinctio. ħ enim male seruata in¬
tellectum turbant. ⁊ alios ad risum ꝓuo¬
cant. aurib ⁊ cordi: consułe debet uox lectoris
semorum librum ysaix aꝑiens distĩc¬
te ad intelligendum legit. Sp̃c domini

Expanded text:
est gradus lectorum. Lectores a legendo, sicut psalmistae a psalmis canendis, vocati sunt. Illi enim praedicant populis quid sequantur; isti cantant, et excitant ad compunctionem animos audientium, licet quidam lectores ita miseranter pronuntient, ut quosdam ad lucttiant, quia tam erit clara eorum vox, ut etiam longe positorum aures adimpleat. num, et dicitur: Accipe, et esto verbi Dei relator; habiturus, si fideliter impleveris officium, partem cum his qui bene verbum rovehitur, litterarum scientia debet esse instructus, ut et sensum verborum intelligat, vim accentuum sciat, distincte legat, ne confusione pronuntiationis, intellectum auditoribAttendat quid indicative, quid interrogative sit legendum, ubi sit in oratione facienda distinctio. Haec enim male servata intellectum turbant, et alios ad risum provocant. Auribus et cordi consulere debet vox lectoris. seniorum librum Ysaye aperiens distincte ad intelligendum legit: Spiritus domini
Abbreviated transcription (Latin):
utrum secundum eandem rõnem
accipiatur: cum dicitur alius. ẽ. pat̾
in persona. alius inpersona filius. ali
si possit eodem mͦ accipi congruentinᷤ
tamen ex ratione dicti alia uariatur
filius ⁊ filius pͥetate sua: alius qͣm
pater. Pat̾nali enim pͥetate distin¬
guitur. yp̾tasis patris: ab ypꝰtasi fi¬
ui.⁊ hipostasis filii. filiali pͥetate dis¬

Expanded text:
utrum secundum eamdem rationem accipiatur cum dicitur: Alius est Pater in persona; alius in persona Filius, aliusi possit eodem modo accipi, congruentius tamen ex ratione dicti alia variatur Filius, et Filius proprietate sua alius quam Pater. Paternali enim proprietate distinguitur hypostasis Patris ab hypostasi Filii; et hypostasis Filii filiali proprietate dis
Abbreviated transcription (Latin):
effectum ꝑducatur. uir quoq manducat qͥa
suꝑior pars rationis illecebre consentit⁊ tc̃
ẽ. dampnabile et gue peccm̃. Quando autem
mulier sine uiro gustat aliqñ ÷ mortale. a¬
liquando ueniale peccm̃. Ut enim dictũ ÷
tunt mulier sine uiro gustat. cum ita cogita

Expanded text:
r quoque manducat, quia superior pars rationis illecebrae consensit, et tunc est damnabile et grave peccatum. Quando autem mulier sine viro gustat, aliquando est mortale, aliquando veniale peccatum. Ut enim dictum est, tunc mulier sine viro gustat, cum ita delecta
Abbreviated transcription (Latin):
iułr cum dr unus ẽ pater uel unꝰ
÷ filius. ⁊ huiuusmͦi: rõ dicti: hec. t̃
quod non sunt multi patres. ł multi
filii. ita et de similib¬
plures ꝑsonas.

Expanded text:
iter cum dicitur: Unus est Pater, vel unus est Filius, et hujusmodi, ratio dicti haec est, quod non sunt multi patres, vel multi filii, ita et de similibuplures ess
Abbreviated transcription (Latin):
de t̾nitate: ait. Aliter mittitur ut
In animas enim sanctas se transtert et¬
amicos dei et ꝓph̾as constituit. sicut &̃¬
implet sc̃os angelos. S cum uenit ple¬
nitudo tempis. missa ẽ. non ut implẽt
angłos. nec ut e̾et angelus nec ut ẽet
cum hominib uel in hominib il añea
in patrib erat et in ꝓpħis. s. ut ip̃m u̾¬
bum fieret caro i homo¬

Expanded text:
ens: Aliter mittitur ut In animas enim sanctas se transamicos Dei et prophetas constituit, sicut implet etiam sanctos angelos. Sed cum venit plenitudo temporis missa est non ut impleret angelos, nec ut esset angelus, nec ut esset cum hominibus vel in hominibus, ut antea in patribus erat et in prophetis, sed ut ipsum Verbum fieret caro,
Abbreviated transcription (Latin):
missionis filii. et secundum alt̾um tã
tum semel missus. ẽ. dei filius. scđm
alt̾um sepe missus ÷ et mittitur coti¬
die. Nam secundum ait̾um missus ẽ.
ut sit homo. qͥ semel tantum factũ ÷
secundum alt̾um uͦ mittitur ut sit
cum homine. Quomͦ: cotidie mittit᷑
ad scos ⁊ missus÷ etiam añ incarnatio¬
nem ad omnes sc̃os. qui añ fuerunt.⁊¬

Expanded text:
missionis Filii; et secundum alterum semel tantum missus est Dei Filius, secundum alterum saepe missus est, et mittitur quotidie. Nam secundum alterum missus est ut sit homo, quod semel tantum factum est; secundum alterum vero mittitur ut sit cum homine, quando quotidie mittitur ad sanctos, et missus est etiam ante incarnationem, et ad omnes sanctos qui ante fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ligenter atrendentes uerba augustini qͥ
supͣ ⁊ in aliis locis scripture utit᷑. non indocte
tradunt uoluntatem malam. ⁊ actus malos
in quantum sunt. uel inquamtum actꝰ sũt
bona eẽ. ĩ quamtum mala sunt. peccã. ẽẽ. qui
uoluntatem ⁊ actum quencumq bonam

Expanded text:
ligenter attendentes verba Aug. quibus supra et in aliis Scripturae locis utitur, non indocte tradunt voluntatem malam et actus malos, in quantum sunt vel in quantum actus sunt, bona esse: in quantum vero mala sunt, peccata esse, qui voluntatem et ac
Abbreviated transcription (Latin):
i autem querit᷑
utrum uirare sit malum: diñs aliqñ
malum eẽ. aliqñ ñ. Sponte enim ⁊ sine neces-¬
sitate uirare ł falsum uirare: petc̃m grande
ẽ. Ex necessitate autem iurare .s. ł ad asserendã
umnocentiam. ł ad feda paus confirmanda. ł
ad ꝑsuadendum auditorib ꝗ ẽ eis utile. ma¬

Expanded text:
i autem quaeritur utrum jurare sit malum, dicimus aliquando malum esse, aliquando non. Sponte enim et sine necessitate jurare, vel falsum jurare, peccatum grande est. Ex necessitate autem jurare, innocentiam, vel ad foedera pacis confirmanda, vel ad persuadendum auditoribus quod eis utile
Abbreviated transcription (Latin):
tincta a se inuicem. dñr tamen esst
sp̃c sancti accipitoꝵ
⁊ ẽ ip̃a mens: quasi parens ⁊ noticia eiũ:
qĩ ꝓles eius. Mens enim cum se cognosẽ.
noticiam sui gignit & est sola parens. sue
noticie. Terrius ẽ amor: qui de ip̃a mente.⁊
noticia: ꝓcedit. dum mens cognoscens se
dilig se. ñ enim posset se dilige. nͥ cognos¬
c̾et se. Emat etiam placitam ꝓlem i noti
noticia nec amor utroq

Expanded text:
tincta a se invicem, dicuntur tamen esse Spiritus sancti accipitur. Et est ipsa mens quasi parens, et notitia ejus quasi proles ejus. Mens enim cum se cognoscit, notitiam sui gignit, et est sola parens suae notitiae. Tertius est amor, qui de ipsa mente et notitia procedit, dum mens cognoscit se et diligit se; non enim posset se diligere, nisi cognosceret se. Amat etiam placitam prolem, id enotitia, nec amor utroq
Abbreviated transcription (Latin):
s ex uirtute principalit᷑. Et bonus ille usus in
magnis bonis annumerandꝰ: Iua autem gratia
preueniens. que ⁊ uirtus ẽ. non usus lib̃i arbitͥ ÷
meritum. ex illa purissima gratia ꝓuenit. qͣ
pͥmum enim sola gr̃a dat deus ⁊ non nͥ gr̃a
Cum non precedunt nͥ mala merita. S post ꝑ
gr̃am incipiunt bona merita.⁊ ut ostendet ⁊̃
lib̾um arbitrium addit.⁊ gratia eius in in .u.
non fuit. Et ne ip̃a uoluntas sine gratia dez
putetur aliquid bom posse subdit. Nõ autem
ego solus .s. sine gratia. s grã dei mecum .i. cum
ubrro arbitrio. Plane eum data fu̾it gra inci
hic ostenditur qͥ dñt uirtutes es̃ bonos us

Expanded text:
 ex virtute principaliter. Et bonus ille usus in magnis bonis annumerandus est. Illa autem gratia praeveniens, quae et virtus est, non usus liberi arbitriimeritum ex illa purissima gratia provenit: qprimum enim solam gratiam dat Deus, et nonnisi gratiam, cum non praecedant nisi mala merita: sed post per gratiam incipiunt bona merita. Et ut ostenderet etiam liberum arbitrium, addit: Et gratia ejus in me vacua non fuit. Et ne ipsa voluntas sine gratia Dei putetur aliquid boni posse, subdit: Non autem ego solus, scilicet, sine gratia; sed gratia Dei mecum, id est, cum libero arbitrio. Plane cum data fuerit gratia, hic ostenditur, qui dicunt virtutes esse bonos us
Abbreviated transcription (Latin):
unc ad considationem satre orcdina-¬
tionis accedamus .uiͦi. sunt sp̃uali¬
qui omnium officia in semet ip̃o exhi¬
buit. ⁊ corꝑi suo ꝙ ẽ eccła. eosdem ordines
obseruandos reliquit. Septem autem fc̃
cos indigne accedunt. Iui uͦ in quorum
sp̃uał gradus ꝓmotione ampliorem gr̃ã
ꝑciꝑe creduntur.
Quales assum̃di sunt¬
les ad clerum.

Expanded text:
unc ad considerationem sacrae ordinationis accedamus. Septem sunt spiritualiqui omnium officia in semetipso exhibuit, et corpori suo quod est Ecclesia, eosdem ordines observandos reliquit. Septem autem suntcos indigne accedunt. Illi vero in quorum spiritualis gradus promotione ampliorem gratiam percipere creduntur. 2. Quales assumendi sunt ad clerum.
Abbreviated transcription (Latin):
in libro de natura boni. Cum audiuimꝰ
inquit ex deo ⁊ ꝑ ip̃m ⁊ in ip̃o eẽ omĩa
omnes ut iq naturas intellig̾e de bemꝰ¬
utraq eodem mͦ: noscit. quantum ad
notitiam. s bona etiam app̾batõne ⁊
beneplacito cognoscit.
hic aꝑit qr̃ bona

Expanded text:
in lib. de Natura boni: Cum audimus, inquit, ex Deo, et per ipsum, et in ipso esse omnia, omnes utique naturas intelligere debemutraque eodem modo noscit, quantum ad notitiam, sed bona, etiam approbatione et beneplacito cognoscit. 3. Hic aperit quare bona
Abbreviated transcription (Latin):
neq a bonis neq a malis deest deus
ẜ omnib presens. et cognitor. ẽ. Cogno¬
cit gͦ deus: et bona et mala: per sci-¬
entiam s bona cognoscit: etiam per
approbationem. ꝑ beneplacitum. Ma
ex eo sensu augustinus dixit: ea ab¬
scondi a lumine dei. qui etiam in li
ad heleudium. insinuat de cogniti¬
onẽ dei: uariis mis accipiendam
inquiens.Si ad scientiam referas. ñ
ignorat deus aliquos uel aliqua. qui
tamen in iudicio quib dam dicet. Nõ

Expanded text:
Neque a bonis, neque a malis deest Deus, sed omnibus praesens et cognitor est. Cognoscit ergo Deus et bona et mala per scientiam; sed bona cognoscit etiam per approbationem et per beneplacitum, maex eo sensu Aug. dixit ea abscondita a lumine Dei. Qui etiam in lib. ad Helvidium insinuat cognitionem Dei variis modis accipiendam, inquiens: Si ad scientiam referas, non ignorat Deus aliquos vel aliqua; qui tamen in judicio quibusdam dicet: Non
Abbreviated transcription (Latin):
añ alia considanda occurrunt. quatuor.
m̃tum dominus instituit. qñ pꝰ typicum ag¬
num corpꝰ ⁊ sanguinem suum discipul in
cena porrer̃. Uñ eusebiꝰ emiscenus. Ꝙ corpꝰ as¬
sumptum ablaturꝰ erat ab ocuł. ⁊ illaturꝰ si¬
d̾ib necee̾ erat ut die cene sacram̃tum nob̾ cor¬
ꝑis ⁊ sanguinis consecraret. ut colet᷑ uigit̾ ꝑ
misterium quod semel offerebatur in pre¬
cium.

Expanded text:
am alia consideranda occurrunt quatuor, smentum Dominus instituit, quoniam post typicum agnum corpus et sanguinem suum discipulis in coena perrexit. Unde Eusebius Emisenus: Quia corpus assumptum ablaturus erat ab oculis, et illaturus sideribus, necesse erat ut die coenae sacramentum nobis corporis et sanguinis consecraret, ut coleretur jugiter per mysterium quod semel offerebatur in pretium.
Abbreviated transcription (Latin):
quedam possunt ꝑ nature subtilitatẽ
ab angelis bonis. Possent utiq fecisse
cintes: qui ranas serpentes q fecerunt.
Quedam uͦ non possunt facere etiam si
ꝑmutantur ab angeł superiorib quia

Expanded text:
litatem,ab angelis bonis; possent utique fecisse ciniphes qui ranas serpentesque fecerunt. Quaedam vero non possunt facere, etiam si permittantur ab angelis supe
Abbreviated transcription (Latin):
in li. tertio de trinitate ex ineffabili di po¬
tentatu fit: ut quod possent mali an¬
geli. s ꝑmitt̾entur iõ non possunt quia
non ꝑmittuntur. Neq enim occurrit a
lia ratio. cur non potuerint faĩẽ cini
magi confeisi sunt dicentes. digitꝰ dei
ẽ hic. Quod autem possunt ꝑ nat᷑am:
nec possunt ꝓꝑ proibitionem ⁊ qtł ꝑ ip̃uiᷤ
nature sue condicionem facere ñ smant
homini explorare difficile: inmo imp̾sibi¬
le. Norumuis hominem posse ambulare et
neq hoc posse. si non ꝑmittat᷑. Uolare ã
non posse: etiam si ꝑmittatur. Sic et illi
angeli quedam possunt facere. si ꝑmittã¬
cur ab anglis potentiorib ex imꝑio dei.
quedam nͦ non possunt: etiam si ab eis ꝑ¬
mittantur. quia ille non ꝑmittit a quo il
lis. ẽ. talis nature modus. qui etiam ꝑ
se corpora tenuia et sp̃ualia . s in casu
mutata. in deterius malorum corpora

Expanded text:
initate sic dicit: Ex ineffabili dei potentatu fit, ut quid possent mali angeli, si permitterentur, ideo non possunt, quia non permittuntur. Nequelia ratio, cur non potuerint facere minutmagi confessi sunt, dicentes: Digitus 20 Dei hic est . Quid autem possint per naturam, nec possint per prohibitionem, et quid per ipsius naturae suae conditionem facere non sinant non sinantur, homini explorare difficile est, imo impossibile. Novimus hominem posse ambulare, et neque hoc posse si non permittatur; volare autem non posse, etiam si permittatur. Sic et illi angeli quaedam possunt facere si permittantur ab angelis potentioribus ex imperio Dei; quaedam vero non possunt, etiam si ab eis permittantur, quia ille non permittit a quo est illis talis naturae modus, qui etiam per SE CORPORA TENUIA ET SPIRITUALIA: SED IN CASU MUTATA IN DETERIUS MALORUM CORPORA
Abbreviated transcription (Latin):
obediens crucem subiit s etiam ab ipsa
conceptione it quo homo factus ẽ ꝑ caritatem ⁊
nisticiam ⁊ alias uirtutes. in quarum plemini¬
dine. fuit secundum hominem conditus sibi
tantum m̾uit. quantum pꝰ martirii tołanti¬
am. Tanta eium plenitudo sp̃ualium carisma
cio condiuonis sue erstitit. quia ꝓlit̾e in m̾itis

Expanded text:
obediens crucem subiit, sed etiam ab ipsa conceptione ex quo homo factus est, per charitatem et justitiam et alias virtutes, in quarum plenitudine fuit secundum hominem conditus, sibi tantum meruit, quantum post per martyrii tolerantiam. Tanta enim plenitudo spiritualium charismatsuae conditionis extitit, quia proficere in meritis
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ impassibilitarem anime ꝑ quid: ꝑ obe¬
dientiam ⁊ uoluntatem ꝑfectam qͣm ñ tunc
Obediens enim ꝑfectꝰ ⁊ bonus ȩxtitit secundũ
bonunem et quo fuit homo. hũit gͥ anua
illa aliquod bonum in se pꝰ mortem qͣm ñ
in ħ fuisse beatior quia ab omni miseria in¬
munis ex quo: nequit inferri simpłr ꝗ beatior
fũit. de eo quod scriptum ẽ donauit ili

Expanded text:
animae. Per quid? Per obedientiam et voluntatem perfectam, quam non tunc Obediens enim, perfectus, et bonus extitit secundum hominem, ex quo fuit homo. Habuit ergo anima illa aliquod bonum in se post mortem, quod non in hoc beatior fuisse, quia ab omni miseria immunis. Ex quo nequit inferri simpliciter quod beatior fuerit. 3. De eo quod scriptum est ad Phili
Abbreviated transcription (Latin):
autem homines qͥtuunt᷑ ⁊ utunt alus teb
tes alique s ant: querit᷑ utrum frui se debeant an
uti. anutrumq ad quod sic respondet aug̃: in .li. de
diligendus. qđ enim ꝓꝑ se diligendumt̃: in eo
n homine autem spes ponenda non ẽ. qi maledic-¬
tꝰ est qui ħ facit. ergo si liquide aduertas: nͨ se ip̃o qͥs¬

Expanded text:
autem homines qui fruuntur et utuntur aliis rebus, res aliquae sint, quaeritur utrum se frui debeant, an uti, an utrumque? Ad quod sic respondet Aug. in lib. de Ddiligendus. Quod enim propter se diligendum est, in eo cos consolatur. In homine autem spes ponenda non est, quia maledictus est qui hoc facit . Ergo si liquide advertas, nec seipso quis
Abbreviated transcription (Latin):
detur. quod apłs ad philemonem loq̃ns aut. Ita st̃
ego te fruar. in domino qͣ ita det̾minat augꝰtinꝰ.¬
Si dixiss tm̃ te fruar ⁊ non addidiss ĩ domino:
uidetur finem dilectionis ac spem: constituisse
in eos: quia illud addidit: in domino se fine in
posuisse: eodemq frui sig̾auit. Cum enĩ uͭ idẽ¬
augꝰ. ait: homine in do ftueris: deo potiꝰ quam
homine frueris.I
hu queritur utrum ds̃

Expanded text:
et quod Apost. ad Philemonem loquens ait: Ita, frater, ego te fruar in Domino. Quod ita determinat Aug. inSi dixisset tantum te fruar, et non addidisset in Domino, videretur finem dilectionis ac spem constituisse in eo; sed quia illud addidit in Domino se finem posuisse, eodemque frui significavit. Cum enim homine in Deo frueris, Deo potius quam homine frueris. 7. Hic quaeritur an D
Abbreviated transcription (Latin):
fides. Sicut gͦ fides non est sp̃s sanctꝰ
a quo ẽ ita nec caritas. Quom enim ca¬
sc ip̃o non est s tamen⁊ a se ip̃o dat᷑ nob.
uͭ suptadictum est. Dat enim se ip̃m no¬
bis. sp̃c sanctus. Et ex ħ sensu dictum
ẽ quod caritas ab ip̃o ẽ. in nobis ⁊ tam̃
ip̃a. sp̃s sanctus est. Pides autem est a
sp̃u sancto ⁊ non ẽ sp̃s sanctus quia do¬
num uel datum solummͦ. ẽ non deus
Qd alias inducunt rõnes ⁊ auctori¬
tates adidem ꝓbandum

Expanded text:
fides Sicut ergo fides non est Spiritus sanctus a quo est, ita nec charitas. Quomodo ergo Spseipso non est, sed tamen a seipso datur nobis, ut supra dictum est; dat enim seipsum nobis Spiritus sanctus. Et ex hoc sensu dictum est quod charitas ab ipso est in nobis, et tamen ipsa Spiritus sanctus est. Fides autem est a Spiritu sancto, et non est Spiritus sanctus, quia donum vel datum solummodo est, non Deus Quod alias inducunt rationes et auctoritates ad idem probandum