comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caro ueniet. Quid ẽ. nisi omĩs homo: Dedisti ei potestatẽ
omĩs carnis. auid ẽ. nisi omĩs hominis: Ex oꝑib legis ñ
instificabit᷑ omĩs caro. Quid ẽ. nisi nullꝰ iustificabit᷑ homo:
Quod idem apłs alibi manifestius ex primens: non inquit tͦti¬
ficabit᷑ hõ ex oꝑib legis. Corinthios quoq increpat dicens.
Nonne carnales estis. & scłm carnẽ ambulatis: Cũ carnales
eos dixiss non ait. scd̾m carnem ambulatis. s scdm̃ homi¬
nem. qr & hoc quid uoluit intelligi. nisi secłm carnem:. Nã
ntiq si culpabilit̾ quidem sccłm carnem. laudabilit̾ autẽ
scđm hominẽ ambularent᷑. id ẽ. tuueretur. non exprobrans
dicet scłm hominẽ ambulatis. agnoscat hõ obybriũ. mutet
te noli deficere. nec ate. Homo enĩdicebat. qui tam̃ ñ scd̃m
hominẽ uiuebat. ñ qr idonei sumꝰ cogitare aliqͥd ãnobis. qͣ si

Expanded text:
caro ueniet, quid est nisi omnis homo? dedisti ei potestatem caro ueniet, quid est nisi omnis homo? dedisti ei potestatem omnis carnis, quid est nisi omnis hominis? ex operibus legis non iustificabitur omnis caro, quid est nisi nullus iustificabitur homo? quod idem apostolus alibi manifestius exprimens, non, inquit, iustificabitur homo ex operibus legis. Corinthios quoque increpat dicens: nonne carnales estis et secundum hominem ambulatis? cum carnales eos dixisset, non ait \'secundum carnem ambulatis>, sed: secundum hominem, quia et hoc quid uoluit intellegi nisi secundum carnem? nam utique si culpabiliter quidem secundum carnem, laudabiliter autem secundum hominem ambularetur, id est uiueretur, non exprobrans diceret: secundum hominem ambulatis. agnoscat homo obprobrium, mutet te, noli deficere nec ad te. homo enim dicebat, qui tamen non secundum hominem uiuebat: non quia idonei sumus cogitare aliquid a nobis quasi
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ eos quos deficiente continencia ad consensionem ꝑpetrã¬
dorum taliũ oꝑum trait concupiscontia. Ut aut̃ a continẽ¬
tia ñ deficiamus : ad u̾sꝰ illas p̃cipue diabolicarũ sugges¬
mamus. maledictus enim omĩs qui spẽ suã ponit in hoĩe
Et quis est iste nisi homo: Non pot᷑ gͦ ueractt̃ dicere non se
spem pon̾e in homine. qui eam pouit inse. Nam & hoc se¬
cũ dũ hominẽ uuere. quid ẽ. nisi scłm carnẽ uiuere: Audi¬
at gͦ qui tali suggestione temptatur. & si ullus ei xpĩanus
sen̾sus . ẽ. contremiscat. audiat in quam. si sccłm carnem
uixeritis moriemini. S quispiam dicturꝰ ẽ. Michi aliud ÷
peccore. caro aut̃. ẽ. infirma & tͣrena pars hominis. & idõ
scđm eam uiuere uitiosum ẽ. ꝓpt̾ quod ille qui scdm homi¬
hic caro intelligenda ÷ nisi homo. & uidebit omĩs caro sa¬
lut are dĩ. qui potest intelligi nisi omĩs homo : Ad te omĩs

Expanded text:
uero eos, quos deficientes a continentia ad consensionem perpetranuero eos, quos deficientes a continentia ad consensionem perpetrandorum talium operum trahit concupiscentia. Vt autem a continentia non deficiamus, aduersus illas diabolicarum suggesmamus; maledictus enim omnis qui spem suam ponit in homine. et quis est iste nisi homo? non potest ergo ueraciter dicere non se spem ponere in homine, qui eam ponit in se. nam et hoc, secundum hominem uiuere, quid est nisi secundum carnem uiuere? audiat ergo, qui tali suggestione temptatur, et, si ullus ei christianus inest sensus, contremescat, audiat, inquam: si secundum carnem uixeritis, moriemini. Sed quispiam dicturus est mihi aliud especore; caro autem est infirma et terrena pars hominis et ideo secundum eam uiuere uitiosum est. propter quod ille, qui secundum homihic caro intellegenda est nisi homo? et uidebit omnis caro salutare dei, quid potest intellegi nisi omnis homo? ad te omnis
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ĩ ẽ. inquit caritas. gaudium. pax. longanimitas. benigni¬
tas. bonitas. fides. mansuetudo. continentia. adusus huiꝰ
modi non ẽ. lex. Non ait aduersus hȩc. nec sola eẽ. putarent᷑.
ꝙͣius &e si hoc diceret omĩa debiumꝰ intellig̾e quȩ eiꝰdem gn̾is
bona cogitare possemꝰ. s ait. ad u̾sus huiꝰmodi. & hec scilicet
ee quecumq similia. Ueruntam̃ quod in eis bonis que cõme¬
morauit. loco ultimo posuit continentiam. de qua nunc
disputare suscepimꝰ. & ꝑt̾ quam multa iamdiximꝰ. p̃cipue
uoluit eam nr̃is mentib inberere. Ipsa quippe in hoc bello
ualet plurimũ in qua adu̾sus carnem sp̃s concupiscit. qm̃
ipsas carnis concupiscencias quodam mͦ crucifigit. Unde
cam bec dixiss apls: continuo subiecit. Qui aut̃ ihũ xpist̃.¬
carnẽ crucifixertuit cũ ꝑassionib & cũ concupiscencuis. hec
.ẽ. astio c̃tinentiȩ. Sic oꝑa carnis: mortificant᷑. Mottificant

Expanded text:
spiritus est, inquit, caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignispiritus est, inquit, caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia; aduersus huius modi non est lex. non ait aduersus haec, ne sola esse putarentur — quamuis et si hoc diceret, omnia debuimus intellegere, quae eiusdem generis bona cogitare possemus — sed ait: aduersus huius modi, et haec scilicet et quaecumque similia. uerumtamen quod in eis bonis, quae commemorauit, loco ultimo posuit continentiam, de qua nunc disputare suscepimus et propter quam multa iam diximus, praecipue uoluit eam nostris mentibus inhaerere. ipsa quippe in hoc bello ualet plurimum, in quo aduersus carnem spiritus concupiscit, quoniam ipsas carnis concupiscentias quodam modo crucifigit. unde cum haec dixisset apostolus, continuo subiecit: qui autem Iesu Christcum passionibus et concupiscentiis. haec est actio continentiae, sic opera carnis mortificantur. mortificant
Abbreviated transcription (Latin):
cõmessationes. & his similia. quȩ p̃dico uobis sicut pre¬
dixi. qm̃ qui talia agunt: regnũ dĩ ñ possidebunt. Ipsũ
enim &ẽ ibi bellum ut hȩc diceret ostendebat. & ad hos hos¬
tes mortifican dos eadem cȩlesti & spiritali tuba xpiͣ mili¬
tes excitabat supͣ enim dixerat dico aut̃. spũ ambulate. &
desideria carnis ne feceritis. Caro enim concupiscit ad u̾sus
spm̃ : sp̃s aut̃ ad u̾sus carnẽ. hȩc enim inuicẽ adu̾santur.
ut non ea que uultis faciatis. Quod si spũ ducimini ñ estis
sub lege. Ergo sub grã constitutos. uult istum adu̾sus oꝑa
carnis hr̃e conflictum. & hec oꝑa carnis ut demonstraret ad¬
iunxit. quȩ supra cõmemoraui. Manifesta aut̃ sunt oꝑa
carnis. quȩ sunt fornicationes & cetera. siue quȩ c̾memoraut
siue que intelligenda cõmonuit. maxime adiciens & hissi¬
milia. Deniq in hoc p̃lio aduersus carnalem quodam modo
exercitum. uelut aliam ꝓducens aciem spiritalẽ. frustꝰ aut̃

Expanded text:
messationes et his similia, quae praedico uobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum dei non possidebunt. ipsum enim etiam ibi bellum, -ut haec diceret, ostendebat et ad hos hostes mortificandos eadem caelesti et spiritali tuba Christi milites excitabat. supra enim dixerat: dico autem, spiritu ambulate et desideria carnis ne feceritis. caro enim concupiscit aduersuss carnem. haec enim sibi inuicem aduersantur, ut non ea quae uultis faciatis. quodsi spiritu ducimini, non estis sub lege. ergo sub gratia constitutos uult istum aduersus opera carnis habere conflictum. et haec opera carnis ut demonstraret, adiunxit, quae supra commemoraui: manifesta autem sunt opera carnis, quae sunt fornicationes et cetera, siue quae commemorauit siue quae intellegenda commonuit, maxime adiciens: et his similia. denique in hoc proelio aduersus carnalem quodam modo exercitum uelut aliam producens aciem spiritalem, fructus autem
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando securi fidẽ
haberemꝰ. si discipulo suo sic
mentitus ẽ: Ab sit talis blasphemia. nec eos ipsos in
sempiter num recis teneat qui hoc audent asserere aut
credere. s euigilent aliquando & intelligant quã nefa¬
ria ꝑ u̾sitate ĩsta credantur

Expanded text:
in aliquo securi fidem in aliquo securi fidem haberemus, si discipulo suo sic mentitus esset? absit talis blasphemia nec eos ipsos in sempiternum reos teneat, qui hoc audent adserere aut credere ; sed euigilent aliquando et intellegant. quam nefaria peruersitate ista credantur
Abbreviated transcription (Latin):
eddicunt. Quaregͦ negauit matrem siã quando ei dix̃.¬
quid mͥ ae tibi ẽ. mulier. & quando cum ei nunciass.
quod eum uellet uidere: respondit. Que est mat̾ mea
aut qui funt fr̃s mei. et eos potrus in hunc affectum con¬
putauit qui facerent uoluntatem patris enis: Quia exẽ¬
plo suo iam docebat negandos ẽẽ. terrenos parentes ꝑꝑter
dm̃i. Oꝑa enim diuina facienti. terrenꝰ obstrepere non affe¬
debebat. Nam si ꝓpterrea non habebat matrẽ. quia ne¬
gauit matrem. uec petrus & ceteri apłi habebant pa¬
tres. quia monuit eos dicens. Et patrẽ neuocauertts
uobis suꝑ terram unꝰ enim ẽ. pat̾ ur̃ qui in cęlis ẽ. Ed¬
gͥ eos monuit de patre terreno. hoc de
fecit. hoc gͦ dm̃s sa¬
pientiã dĩ suscipiendo hominẽ
ñ eẽ. comquin atam
s nuseri corditer ad hominum
salutem hominẽ sus¬
dubitanti discipulo
fuo menttiri potuti qui dixit
Ego sum u̾itas quan¬
do ei cicatrices uul nerũ suoꝵ
ut &̃ manu tanget
tͥbute. Quomͦ enim huic

Expanded text:
ed dicunt: quare ergo negauit matrem suam, quando ei dixitquid mihi et tibi, mulier et quando, cum ei nuntiatum esset, quod eum uellet uidere, respondit: quae est mater mea aut qui sunt fratres mei? ac eos potius in hunc adfectum conputauit, qui facerent uoluntatem patris eius, quia exemplo suo iam docebat negandos esse terrenos parentes propter deum. opera enim diuina facienti terrenus adfectus obstrepere non debebat. nam si propterea non habebat matrem, quia negauit matrem, nec Petrus et ceteri apostoli habebant patres, quia monuit eos dicens: et patrem ne uocaueritis uobis super terram; unus enim est pater uester, qui in caelis go eos monuit de patre terreno, hoc de fecit. hoc ergo dicimus sapientiam dei suscipiendo hominem non esse coinquinatam; sed misericorditer ad hominum salutem hominem susdubitanti discipulo suo mentiri potuit, qui dixit: ego sum ueritas, quando cicatrices uulnerum suorum, ut etiam manu tangeret, praebuit. quomodo enim huic
Abbreviated transcription (Latin):
tem dictum ẽ. a quodã. Nichil ei poterat facere
gens tenebrarum. s ipse noluit patirem malã cira fi¬
nes suos & misit qui eam debellaret. Cui ego dixi. Si
ita ẽ. ut dicis. ipse potiꝰ inuenitur masꝰ: qui rem iucinã
nichil ei nocentem delere uoluit. Q sicut malus in illã
sic crudelis in suam. aut ignarꝰ fiiture calamitatis erus
Cum enim putat rem bonã se posse ꝑfice̾. ut in regno mali
quod ei non nocebat regionem suam extenderet. pꝰ non
quod eam totam numquam in pͥstinam libertatẽ recipere
poterit.

Expanded text:
tem dictum est a quodam; nihil ei poterat facere gens tenebrarum, sed ipse noluit pati rem malam circa fines suos et misit, qui eam debellaret cui ego dixi: si ita est, ut dicis. ipse potius inuenitur malus, qui rem uicinam nihil ei nocentem delere uoluit. et sicut malus in illam, sic crudelis in suam aut ignarus futurae calamitatis eius. cum enim putat rem bonam se posse perficere, ut in regno mali, quod ei non nocebat, regionem suam extenderet, prius nquod eam totam numquam in pristinam libertatem recipere poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
uctum. ut in pueros &e uirgines transfiguratꝰ. demonũ
libidinem accend̾et quẽ p̃dicat manicheus. aut certe¬
te si pot̃ neget conscientiaurã. teste uob uero dõ ȩter¬
no qui om̃s iudicaturus ẽ. unum istoꝵ uobis ipfis.
nes a te.

Expanded text:
ordncium, ut in pueros et uirgines transfiguratus daemonum ordncium, ut in pueros et uirgines transfiguratus daemonum libidinem accenderet: quem praedicat Manicbaens. ant certe, si potest, neget conscientia uestra teste uobis uero deo aeterno, qui omnes indicaturus est, unum istorum uobis ipsis negate.
Abbreviated transcription (Latin):
natus est.: queni p̃dicat catholica fides an illũ dm̃ qui faiso
dr̃ incorruptꝰ. quia post ea inuenit᷑ malo necessitatis oppres¬
sus. timidum. quia imminente labe ac uastitate conpultꝰ
ad bellum ẽ. ignorantiȩ plenum. si suȩ parti quid contin-¬
gere poss uidere non potuit: crudelem. si p̃uidit miseriã
futuram partis suȩ. & cũ cum ea securꝰposs quiescere. ta¬
men eammiit ad miserabilẽ pugnãmalũ. si cũ sibi fieri
amalinatura nichil poss tam̃ conatꝰ ẽ. eam ipse delere :
temerarium qui ausus ẽ. congredi cum ea aqua eius par
& captiua tene retur. & in sempiternũ macularet᷑: cõ¬
mutabilem. quia iam exparte mutatus ẽ. corrupti
tientẽ. ex parte blasphem antem. scelera omĩa ex parte
facientem. quia his omĩb ex parte connuxtꝰ ẽ. lugentẽ.
uelo lucstuoso testum. subiacentem demoniis. ut lu¬
tum figulo & tisq ad curpem ꝑsonam necessitate ꝑ¬

Expanded text:
natus est: quem praedicat catholica fides : an illum deum, qui falso natus est: quem praedicat catholica fides : an illum deum, qui falso dicitur incorruptus, quia. postea inuenitur malo necessitati» obpressus; timidum, quia inminente labe ac uastitate conpulsus ad bellum est ; ignorantiae plenum. si suae parti quid contingere posset, uidere non potuit; crudelem, si praeuidit miseriam futuram. partis suae et qui cum ea securus posset quiescere. tamen eam misit ad miserabilem pugnam; malum, si cum sibi fieri a mali natura nihil posset. tamen conatus est eam ipse delere: temerarium, qui ausus est congredi cum ea. a qua eius pars et captiua teneretur et in sempiternum macularetur; conmutabilem, quia iam ex parte mutatus est; corruptibntientem. ex parte blasphemantem. scelera omnia ex parte facientem. quia his omnibus ex parte conmixtus est; lugentem, uelo luctuoso tectum: subiacentem daemoniis ut lutum figulo et usque ad turpem personam necessitate p
Abbreviated transcription (Latin):
iidicate tamdem. aut eligite manichei
quem sequi uultᷤ patrem ingenitum. filium uigenitum
tentem. incorruptibilem. in adibilem. in c̃mutabilem. ue¬
rum. bonum. sc̃m clementẽ. iustum. qui ñ habet partes qr
unusẽ. neq eius particula seꝑari abeo pot̾. quia inseꝑabilis
ẽ. neq aliquid eiꝰ inmutari pot̾. quia totꝰ in cõmutabilis est.
neꝙ uel leutt᷑ quod libet eius substanciȩ corrumpi potest
qui totꝰ incorruptibilis ẽ. qui uoluit. & facta sunt omiã
quedumq sunt. quecumq uuunt. quecũq intelligĩt
ipseentm summa sub̃a. summauita. sĩma ueritas ẽ. qui p̃¬
cepit & orlinata sunt omĩa siuis locis & temꝑib bona. qui ra¬
tionalem creaturam omĩ cetere creaturȩ preferre dignatus
ẽ. qui ei ꝑsuꝑbiam a suis legib uoluntate lapse. & iũsibilia
dam uisibilit̃ & exemplis & p̃ceptis demonstratis quib c̃¬
surg̾e ualeret. atq ad ȩternam uttã renouaretur loqui dig¬

Expanded text:
dicate tandem atque eligite. Manichaei. quem sequi uultis : patrem ingenitum, filium unigenitum,tentem, incorruptibilem, inadibilem, incommutabilem, aeram. bonum. sanctum. clementem, iustum. qui non habet partes quia umis est. neque eius particula separari ab eo potest. quia inseparabilis est, neque aliquid eius inmutari potest. quia totus incommutabilis est. neque uel leuiter quodaellet eius substantiae corrumpi potest, quia totus incorruptibilis eet, qui uoluit, et facta sunt omnia. qunecumque sunt. quaecumque niuunt, quaecumque intellegunt ipse enim summa substantia, summa uita. summa ueritas est — qui praecepit, et ordinata sunt omnia suis locis et tamporibus bona; qui rationalem creaturam omni ceterae creaturae praeficere dignatus est; qui ei per superbiam a suis legibus uoluntate lapsae et uisibilia sdam uisibiliter et exemplis et praeceptis demonstratis. quibus consurgere ualeret atque ad aeternam uitam rensuaretur loqui dig
Abbreviated transcription (Latin):
erte ipsum manicheum
de patre atq de matre natum fuisse non nega¬
bunt. cuiꝰ animã scdm̃ suũ errorẽ dm̃ eẽ. om̃ĩpo¬
tentem similit̾ non negabunt. qui se mira suꝑbia

Expanded text:
erte ipsum Manichaeum de patre atque de matre natum fuisse non negabunt, cujus animam secundum suum errorem Deum esse omnipotentem similiter non negabunt: qui se mira superbia
Abbreviated transcription (Latin):
eccare enim quid aliud est
nisi inueritatis preceptis. uel in ipsa errare ueri¬
tate : Quod si non uoluntate faciunt peccatores:
iniuste iudicant᷑ : ꝑtin̾e aut̃ & anglõs ad uiditiũ: apłs
ostendit dicens. Nescitis qm̃ angłos iudicabimꝰ : Non
aut̃ ꝑtinerent ad uditium quo iudicant᷑. siñ ꝑtinerẽt
ad peccatum quo rei fiunt. nec possent m̾ito iudicari. ñ
enim homines iusti de uistis angelis iuidicaturi sunt qͥb
similes erunt: s utiq de peccatorib. Malefacti sui gͦ ꝑ
cuꝑiditatem: quisq austor ẽ.¬

Expanded text:
eccare enim quid aliud est nisi in ueritatis praeceptis uel in ipsa non stare ueritate? quod Bi non uoluntate faciunt peccatores. iniuste iudicantur. pertinere autem et angelos ad iudicium, apostolus ostendit dicens: nescitis, quoniam angelos iudicabimus? non autem pertinerent ad iudicium, quo iudicantur, si non pertinerent ad peccatum, quo rei fiant, nec possint merito iudicari. non enim homines iusti de iustis angelis iudicaturi sunt, quibus similes erunt, sed utique de peccatoribus. malefacti sui ergo per cupiditatem quisque auctor e
Abbreviated transcription (Latin):
sequi uelitis. dm̃miũ potẽtem & infirnum. qui neces¬
sitate paltis sue in miseria constitute. amateriaquã
ipse non fecerat ut mundum faceret adnttꝰc̃. an dm̃ omĩpo¬
tem qui milla necessitate s ꝓͥa uoluntate. & sũma potesta¬
te dixit & facta sunt: mandauit & creata sunt: quiuocat
ea que non sunt: tamqmͣ ea quȩ sunt.
os gͦ homines qui ista impietate

Expanded text:
sequi uelitis: deum minus potentem et infirmum, qui necessitate partis suae in miseria constitutae a materia, quam ipse non fecerat, ut mundum faceret adiutus est, an deum omnipotentem, qui nulla necessitate, sed propria uoluntate et summa potestate dixit, et facta sunt, mandauit et creata sunt; qui uocat ea. quae ncn sunt, tamquam ea, quae sint. Uos ergo homines, qui ista inpietate
Abbreviated transcription (Latin):
iudei non accipiunt euagłm nec apłos. Qd̃ qui sapit. quid mali sapiat utiq intelli¬
gis. S uetera inqͥt omĩa tͣnsierunt. & in xp̃o facta sunt noua. Hoc uerum est. Hã
ꝓptã sic̃ iudei sabb̃is non uacamꝰ. etiã si ad significandam reqͥem que illo die signifi-¬
cata est. xp̃iana sobrietate & frugalitate ĩeiunii uincłm relaxamꝰ. & si aliqui fr̃s

Expanded text:
Iudaei non accipiunt euangelium nec apostolos? quod qui sapit, quid mali sapiat, utique intelleIudaei non accipiunt euangelium nec apostolos? quod qui sapit, quid mali sapiat, utique intellegis. sed \'uetera\', inquit, \'omnia transierunt et in Christo facta sunt noua\'. hoc uerum est; nam propterea sicut Iudaei sabbatis non uacamus, etiam si ad significandam requiem, quae illo die significata est, Christiana sobrietate et frugalitate seruata ieiunii uinculum relaxamus, et, si aliqui fr
Abbreviated transcription (Latin):
questiones. Sit gͦ una fides uniuerse que uͥq dilatat᷑ eccłie tamꝗͣ initꝰ in menbris. etiã
si ipsa fidei unitas quibdam diuersis obseruationib celebrat᷑. quib nillo mͦ quod in¬
A fide uerum est impedit᷑. Om̃is enim pulchritudo filie regis intr̃iserꝰ. Ille aut̃ obser¬
uationes que uarie celebrant᷑: in eiis ueste intelligunt᷑. Unde ibi dr̃. Insimbriis aureis
circuamicta uarietate. S ea qͦ uestis ita diuersis celebrationib uariet᷑. ut non adu̾sis
contentionib dissipet᷑. pꝰtremo inqͥt si uideus sabb̃m colendo dominicũ negat: qͦ modo
sabbatũ xͥanꝰ obseruat: Aut simus xp̃iam & dominieũ colamꝰ. aut simus iudei
et sabb̃m obseruemꝰ. Hema enim potest duob dñis seruire. Nonne ita loqͥt᷑. tamquã
nonne tantũ erat ut possit etĩa dicere. ita nos non deb̾e acciꝑe legem nec ꝓpħas sic̃

Expanded text:
quaestiones. sit ergo una fides uniuersae, quae ubique dilatatur, ecclesiae tamquam intus in membris, etiam quaestiones. sit ergo una fides uniuersae, quae ubique dilatatur, ecclesiae tamquam intus in membris, etiam si ipsa fidei unitas quibusdam diuersis obseruationibus celebratur, quibus nullo modo, quod in fide uerum est, impeditur. omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus. illae autem obseruationes. quae uariae celebrantur, in eius ueste intelleguntur, unde ibi dicitur: In fimbriis aureis circumamicta uarietate. sed ea quoque uestis ita diuersis celebrationibus uarietur, ut non aduersis contentionibus dissipetur. Tostremo1, inquit, si Iudaeus sabbatum colendo dominicum negat, quo modo sabbatum Christianus obseruat?, aut sumus Christiani et dominicum colimus aut sumus Iudaei et sabbatum obseruamus; nemo enim potest duobus dominis seruire\'. nonne ita loquitur, tamquam nonne tantum errat, ut possit etiam dicere ita nos non debere accipere legem nec prophetas. sicut
Abbreviated transcription (Latin):
głam dei faciamꝰ. et qͣntum in nobis est sine offensione simꝰ uideis & grecis. et eccłie dei. Quod
parum cogitant qui cum offensione manducant. uł qui cum offensione ieumant. et ꝑ
utram libet intẽꝑantiam scandala concitant qruib non suꝑat᷑ di abolus sed letatur.
Quod si respondetur hoc docuisse iacobum ierosolomis. ephesi iohem. ceterosq aliis locis quod
docuit rome petrꝰ. id est ut sabbato ieuinet᷑ . s ab hac doctrina terras ceteras deuiasse. atq
in ea romam stetisse. et e contrario referet᷑ occidentis potiꝰ aliqua loca in quib roma
est non seruasse quod apłi tradiderunt: orientis uͦ terras unde cepit ipsum euangłm
predicari. in eo qd̃ ab om̃ib simul cum ipsopetro apłis traditum est. ne sabb̾o ieiunet᷑.
sine aliqua uarietate mansisse: int̾minabilis est ista contentio. generans lites ñ fiiens

Expanded text:
am dei faciamus et, quantum in nobis est, sine offensione simus Iudaeis et Graecis et ecclesiae dei. quod am dei faciamus et, quantum in nobis est, sine offensione simus Iudaeis et Graecis et ecclesiae dei. quod parum cogitant, qui cum offensione manducant uel cum offensione ieiunant et per utramlibet intemperantiam scandala concitant, quibus non superatur diabolus, sed laetatur. Quod si respondetur hoc docuisse Iacobum Hierosolymis, Ephesi Iohannem ceterosque aliis locis, quod docuit Romae Petrus, id est ut sabbato ieiunetur, sed ab hac doctrina terras ceteras deuiasse atque in ea Romam stetisse et e contrario referetur occidentis potius aliqua loca, in quibus Roma est, non seruasse, quod apostoli tradiderunt, orientis uero terras, unde coepit ipsum euangelium praedicari, in eo, quod ab omnibus simul cum ipso Petro apostolis traditum est, ne sabbato ieiunaretur, sine aliqua uarietate mansisse, interminabilis est ista contentio generans lites, non finiens
Abbreviated transcription (Latin):
nos edocuit. quoꝵ fides annuntiat᷑ uniu̾so orbi terrarũ. Nunqͥd gͦ ceteri apłi
se uixerunt concordit̾ petrꝰ & condiscipłi eiꝰ : sic inter se uiuant concoediter
sabbato ieuinantes quos plantauit petrus. & sabbato pnͣdentes eͦss plantauert̃
condiscipłi eiꝰ. Est qͥdem ⁊ hec opinio plurimoꝵ. qͣuis eam ꝑhibeant ẽẽ. falsam
pleriq romani. qd̃ apłs petrꝰ cum symone mago die dñico certaturus. ꝓpter
ipsum magne tẽptationis ꝑicłm pͥdie cum eidem urbis eccłia ieuinauerit: et
non plane sabbatariꝰ aut dominicariꝰ.s cotidianꝰ est ille temptat&. Nec tamen
adĩnus eum cotidie ieiunant qñ & dieb domi ni cis om̃ib. & quinguaguita pꝰ
pascha. & ꝑ diu̾sa loca dieb sollẽpnib martyrum. & festis qͥbq pprandet᷑. Et
pedes nr̃os: et ĩ iue manducamꝰ. siue bibimꝰ. siue qd̾ cuimq facimꝰ. omĩa in¬

Expanded text:
nos edocuit, quorum fides adnuntiatur uniuerso orbi terrarum\'. numquid ergo ceteri nos edocuit, quorum fides adnuntiatur uniuerso orbi terrarum\'. numquid ergo ceteri se uixerunt concorditer Petrus et condiscipuli eius, sic inter se concorditer uiuant sabbato ieiunantes, quos plantauit Petrus, et sabbato prandentes, quos plantauerunt condiscipuli eius. est quidem et haec opinio plurimorum, quamuis eam perhibeant esse falsam plerique Romani, quod apostolus Petrus cum Simone mago die dominico certaturus propter ipsum magnae temptationis periculum pridie cum eiusdem urbis ecclesia ieiunauerit et non plane sabbatarius aut dominicarius sed cotidianus est ille temptator; nec tamen aduersus eum cotidie ieiunatur, quando et diebus dominicis omnibus et quinquaginta post pascha et per diuersa loca diebus sollemnibus martyrum et festis quibusque prandetur, et pedes nostros, et, siue manducamus siue bibimus siue quodcumque facimus, omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
et amarum dulce & dulce amarum. ieuinium sabbati intelligi bonum n lucem
& dulce. pnͣdium uͦ malum & tenebras et tenebras amarum. quis eum dubit et
in om̃ib xp̃ianis sabb̾o pͣndentib uniuersum orbem dampnare terrarums Nec se
ipse respicit. nec qͥd dicat attendit. ut scͥptis sius ab ista precipiti eohibeat᷑ audacia. Cõ¬
tinuo qͥ ppe subiunxit. Nemo eͦ uos iudicet aut mnesca aut in potu. qd̃ ipse utiq facit:
qui sabbo sumentes escam potumq sic arguit. Quantũ erat ut hinc ei ueniret inmeñ¬
tẽm etiã illud qd̾ idem apłs alibi dicit. qui manducat non manducantẽ non sꝑnat.
et qui non manducat manducatitem non udicet. Isto mͦ hoc temꝑamentũ quo
scandala deuitaret inter ieuinantes sabb̾o & manducantes teneret. & ut ipsum non
extincto symone qͥ fuerat diaboli non nͥ ieuinio uincendi figura. id ipsum roma¬

Expanded text:
et amarum dulce et dulce amarum\' ieiunium sabbati uolens intellegi bonum et lucem et amarum dulce et dulce amarum\' ieiunium sabbati uolens intellegi bonum et lucem et dulce, prandium uero malum et tenebras et amarum, quis eum dubitet in omnibus Christianis sabbato prandentibus uniuersum orbem damnare terrarum? nec se ipse respicit nec, quibus dicat, adtendit, ut scriptis suis ab ista praecipiti cohibeatur audacia. continu» quippe subiunxit: \'Nemo ergo uos iudicet in esca aut in potu\', quod ipse utique facit, qui sabbato sumentes escam potumque sic arguit. quantum erat, ut hinc ei ueniret in mentem etiam illud, quod idem apostolus alibi dicit: Qui manducat, non manducantem non spernat et, qui non manducat, manducantem non iudicet? isto modo hoc temperamentum, quo scandala deuitaret, inter ieiunantes sabbato et manducantes teneret, ut et ipsum non extincto Simone, qui fuerat diaboli non nisi ieiunio uincendi figura, id ipsum Roma
Abbreviated transcription (Latin):
que careat ebrietate. Cũ sic ante sabb̃m ieiunare possimꝰ. qͦ mͦ dicit ante dñi eum sabb̃o
ieiunandum: Aut continuobiduo pͣndere nefas ẽẽ. arbitrant᷑: Wideat gͦ qͣnta affici¬
at ꝯtumelia ipsam qͦ romanã eccłiam. uͥ ⁊ hĩis edomadib inqͥb qͥnta ⁊ sexta ⁊ sabb̾o
uitam certũ est inqͥt arbitrio pendere pastoꝵ. Sed ue qͥ dicunt qd̾ bonum
malum et tenebras lucem & lucem tenebras & amarũ dulce & dulce amarum. Quid
s ibi uelint hec uerba eiꝰ non satis intelligo. Si enĩ ut sc̾bis s̃ic urbicꝰ dicit. in urbe
plebs pendens ex pastoris arbitͥo cum ep̃o suo ieuinat sabbo.si aut̃ si ad te ista scͥpsit
claudere s abbato ieuinantẽ. ut cogaris orbẽ xꝑianũ dampnare pͣndentem. Cum
enĩ dicit. ue qͥ dicunt qd̾ bonun malum. & tenebras lucem & lucem tenebras

Expanded text:
quae careat ebrietate; cum sic ante sabbatum jejunare possimus, quomodo dicit ante dominicum sabbato quae careat ebrietate; cum sic ante sabbatum jejunare possimus, quomodo dicit ante dominicum sabbato jejunandum: an continuo biduo pranderi nefas esse arbitratur? Videat ergo quanta afficiat contumelia ipsam quoque Romanam Ecclesiam, ubi et his hebdomadibus, in quibus quarta et sexta et sabbato uitam certum est\\ inquit, arbitrio pendere pastorum; sed uae qui dicunt quod bonum malum et tenebras lucem et lucem tenebras et amarum dulce et dulce amarum\'. quid sibi uelint haec uerba eius, non satis intellego. si enim haec tu scribis, sicut urbicus dicit, in urbe plebs pendens ex pastoris arbitrio cum episcopo suo ieiunat sabbato; si autem ad te ista scripsitlaudare sabbato ieiunantem, ut cogaris orbem Christianum damnare prandentem. cum enim dicit: Vae qui dicunt quod bonum malum et tenebras lucem et lucem tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
dies illi qͥnqͣginta pꝰ pascha usq ad pentecosten qͥb non ieuinat᷑ erunt scd̾m istum a
sacͥficio laudis alieni. Qͥb tantũ mͦ dieb in multis eccłiis. in om̃ib aũ maxime cantat᷑
die dñico non inebͥetate s in iocunditate pͣnderi. cũ dicit nos debere ex uideis et
gentib multis xͥani nomine fide paucos electos. uesꝑtino sabboꝵ uncenso ꝑ pecudũ
uictimis ieuiniũ dõ placitũ laudib inimolare. cuiꝰ feruore cremata deficiant. oꝑa delictoꝵ¬
Et mane uiqͥt exaudiat nos. a nobis auditꝰ. Et erunt domꝰ nobis ad manducandum
& bibendum non in ebrictate s in iocunditate dñica cebritate ꝑfecta. Cune gͦ
cilogia non ut supꝰ ait alogia eelebrit. S quid dm̃ osfendit sabliti dies quem
deus sc̃ificauit ignoro. ut ineo non putet posse manducari & bibi. eũ tali iocunditate

Expanded text:
dies illi quinquaginta post pascha usque ad pentecosten, quibus non ieiunatur, erunt secundum istum a dies illi quinquaginta post pascha usque ad pentecosten, quibus non ieiunatur, erunt secundum istum a sacrificio laudis alieni. quibus tantum modo diebus in multis ecclesiis, in omnibus autem maxime cantatur die dominico non in ebrietate sed in iucunditate pranderi, cum dicit debere nos ex Iudaeis et gentibus multis Christiani nominis fide paucos electos uespertino sabbatorum incenso pro pecudum uictimis ieiunium deo placitum laudibus immolare, cuius feruore cremata deficiant opera delictoEt mane, inquit, exaudiat nos a nobis auditus, et erunt nobis domus ad manducandum et bibendum, non in ebrietate, sed in jucunditate, dominica celebritate perfecta. Tunc ergo eulogia, non ut superius ait, alogia celebratur. Sed quid eum offendit sabbati dies, quem Dominus sanctificavit, ignoro, ut in eo non putet posse manducari et bibi cum tali jucunditate
Abbreviated transcription (Latin):
Seͥt᷑ adhuic & ingerit testimonia. ã causa quã defendendam suscepit aliena. Immola
inqͥt deo sacͥficium laudis & redde altissimo. Et istam liocem diuini psalmi uolensꝰ
ad qd̃ agit᷑ uescio qͦ mͦ conectere. utiq intqͥt non sangͥnis aut ebrietatis coniucium qd̾
non laudes debite dõ s blasphemie diabolo suffra grante siluescunt. Dimpindan
p̾sumptionẽ. Non gͦ immolatur sacͥficiũ laudis dñico die qi ñ ieiunat᷑. s agit᷑ ebrietatis
conuiciũ. & blaphemie diabolo suffragante siluescunt. Qd̾ sinesas est dic̃s. intelligat
non ieuiniũ significari in eo qd̃ scͥptum est. immola deo sacͥficiũ laudis. Ieiuniuin
qͥppe certis dieb & maxime festis non agit᷑. sacͥficium uͦ laudis ab eccłia toto oibe diffusa
dieb om̃ib immolat᷑. Aliõquin. qd̾ nullus non dico xͥauꝰ s nec insanꝰ. dice auderet.

Expanded text:
sequitur adhuc et ingerit testimonia ad causam, quam defendendam suscepit, penitus aliena. \'immola\', sequitur adhuc et ingerit testimonia ad causam, quam defendendam suscepit, penitus aliena. \'immola\', inquit, \'deo sacrificium laudis\', et istam uocem diuini psalmi uolens ad quod agitur nescio quo modo conectere \'utique, inquit, \'non sanguinis aut ebrietatis conuiuium, quo non laudes debitae deo sed blasphemiae diabolo suffragante siluescunt\\ o inprouidam praesumptionem! non ergo immolatur sacrificium laudis dominico die, quia non ieiunatur, sed agitur \'ebrietatis conuiuium et \'blasphemiae diabolo suffragante siluescunt\'. quod si nefas est dicere, intellegat non ieiunium significari in eo, quod scriptum est: Immola deo sacrificium laudis. ieiunium quippe certis diebus et maxime festis non agitur, sacrificium uero laudis ab ecclesia toto orbe diffusa diebus omnibus immolatur. alioquin, quod nullus non dico Christianus sed nec insanus dicere auderet,
Abbreviated transcription (Latin):
erũdam eiboꝵi puttabant eẽ. piundiciam. & ad eoꝵ fr̃m admonitionẽ ꝑ quor escam
et potum indifferent᷑ acceptũ scandalitabant᷑ infirmi. Id̾o eũ dixuset noli inesca
isto confitente aliquanto religiosiꝰ die dominico ad eccłiam pertinemus. quãdo
t̾n n ipso roncedente pnͣdennis. Cur inqͥt sacͥficiũ pociori dño carum murmuramꝰ
offerre. qd ĩpẽ desid̾at. ⁊ angłs laudat: Deude ad iungit angłi testimoni um
diceutĩ. ħ ona: oratio eũ ieiunio ⁊ elemosina. Qͥd dixit pociori dño nescio. nͥ fatte¬
scͥpter errauit. & te fugit. ut qͦd mͥ legendũ misisti non emendares. Sae̾ficium
gͦ dũo carum ieuiniũ uult intelligi. qͣsi de ieunio uerset᷑ hec questio. ⁊ non de
ieinio s̃ abb̃i. Neq enĩ dñicꝰ dies sine sacͥficio qͦd deo carum est ꝑ agit᷑. qi ñ ieunatur.

Expanded text:
quorundam ciborum putabant esse munditiam, et ad eorum fratrum admonitionem, per quorum escam quorundam ciborum putabant esse munditiam, et ad eorum fratrum admonitionem, per quorum escam et potum indifferenter acceptum scandalizabantur infirmi. ideo cum dixisset: Noli in esca isto confitente aliquanto religiosius die dominico ad ecclesiam pertinemus, quando tamen et ipso concedente prandemus. \'Cur\', inquit, \'sacrificium potiori domino carum murmuremus offerre, quod spiritus desiderat et angelus laudat?\' deinde adiungit angeli testimonium dicentis: Bona est oratio cum ieiunio et elemosyna. quid dixerit \'potiori dominscriptor errauit et te fugit, ut, quod mihi legendum misisti, non emendares. sacrificium ergo domino. carum ieiunium uult intellegi, quasi de ieiunio uersetur haec quaestio et non de ieiunio sabbati. neque enim dominicus dies sine sacrificio, quod deo carum est, peragitur, quia non ieiunatur.
Abbreviated transcription (Latin):
a dentis. s ne illud qͥdẽ legit᷑ tam diu illic eos fuisse ut possit qͥsꝗͣ dicere ieuinasse. ⁊ num
inter alias flã mas innexias deambula uerunt. ꝗͣ carticum illud terminauerunt:
Nui forte ab isto etiã uuiꝰ hore spaciũ ieumio deputat᷑. Qd̾ suta ÷ non ht̃ qd̾ sue¬
censeat pͥnsorib suis abb̃i. Usq ad horam enim pnͣdii multo ꝗ m illo camino
ꝓlirꝰi euinantur. Adhibet n illud apłi testimonium. nͥ ait. Non est regnũ
dei esca ⁊ potꝰ. s iꝰticia ⁊ pax ⁊ gaudium in sp̃u scõ. Et regnũ d̾i eccłiam ũult
intelligi. in qua ds̃ regnat. Opseero te. non qͥd hoc agebat apłs cũ istaloqueretur
ut. sabbo ⁊ uͥanis ieuinaret᷑: S nec de ipso cuiꝰꝯq diei ieuinio loquebatur. eũ hec
diceret. Hictũt eũ adu̾sus eos qui more iudeoꝵ scd̾m ueterẽ lege in obseruatione

Expanded text:
ardentem; sed ne illud quidem legitur, tamdiu illic eos fuisse ut possit quisquam dicere eos jejunasse,ardentem; sed ne illud quidem legitur, tamdiu illic eos fuisse ut possit quisquam dicere eos jejunasse,inter illas flammas innoxias deambulaverunt, quam canticum illud terminaverunt. Nisi forte ab isto etiam unius horae spatium jejunio deputatur. Quod si ita est, non habet qucenseat pransoribus sabbati; usque ad horam enim prandii multo quam in illo camino prolixius ieiunatur. Adhibet et illud apostoli testimonium, ubi ait: Non est regnum dei esca et potus sed iustitia et pax et gaudium in spiritu sancto, et regnum dei ecclesiam uult intellegi, in qua deus regnat. obsecro te, numquid hoc agebat apostolus, cum ista loqueretur, ut sabbato a Christianis ieiunaretur? sed nec de ipso cuiuscumque diei ieiunio loquebatur, cum haec diceret. dictum est enim aduersus eos, qui more Iudaeorum secundum ueterem legem in obseruatione
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ dixit intelligi. qͥs ñ dm̃ offendet siuelit eũ scandalo cociꝰ que uͥq dilatat᷑ eccłie die dñieo
ieunare: Deinde subieit testimonia de scͥpturis. ad causam qͣm suscepit nichil ualentia.
Ieumio inqͥt helyas paradiso donatꝰ in corꝑe regnat. Quasi ieiuniũ non p̃dicent. qͥ ĩ abbato
i ieuinant sic̃ ieunium p̾dicant qͥ tantũ die dñico ñ ieuinant. aut helyas eo tp̃r ieuinauꝰ¬
legerit qͦd sabb̃o ieiunauĩt. aut etiã cũ ipsis leonib sabbo fuerit. uͥ tn legimꝰ qd̵ & pͥnderit.
seiunin inqͥt triũ fida germanitas ignib chorus canti carceri dñata rogi hospicio susceptũ
nm adorauit. Hec exempla sc̃oꝵ nec ad ꝑsuadendũ euiꝰcũq diei ieuiniũ ualent. qͣntominꝰ¬
sabb̃i. Quandocͥidẽ non solum non legit᷑ tres uiros sab̃b̃o fuisse missos in caminũ ignis

Expanded text:
quod dixit intelligi, quis non Deum offendet, si velit cum scandalo totius quae ubique dilatatur Ecclesiae, die dominico quod dixit intelligi, quis non Deum offendet, si velit cum scandalo totius quae ubique dilatatur Ecclesiae, die dominico jejunare? Deinde subjicit testimonia de Scripturis ad causam quam suscepit nihil valentia. Jejunio, inquit, Elias paradiso donatus in corpore regnat: quasi jejunium non praedicent qui sabbato non jejunant, sicut jejunium praedicant, qui tamen die dominico non jelegerit, quod sabbato ieiunauerit aut etiam cum ipsis leonibus sabbato fuerit, ubi tamen legimus, quod et prandent. ieiunio\', inquit, \'trium fida germanitas ignibus coruscanti carceri dominata rogi hospitio susceptum dominum adorauit\\ haec exempla sanctorum nec ad persuadendum cuiuscumque diei ieiunium ualent, qsabbati? Quandoquidem non solum non legitur tres viros sabbato fuisse missos in caminum ignis
Abbreviated transcription (Latin):
seruitute idoloꝵ non a sabbo pñdĩ ꝓhiberet. Sabbo aũt illud fictũ eͥe. iste non ꝓbat. sed
ut libitũ est suspicatur. Sic̃ nĩt fieri potest ut ieiunet᷑. ⁊ cũ ieuiniũ soluit᷑ si qͥsꝙ eosus ẽ.
tẽ inbriet᷑. ita fieri pot̾ ut non ieuinet᷑. ⁊ sitẽꝑantes suit hoĩes: modestissime prandeatur.
Q est gͥ qd̾ sabb̾i uolens ꝑsuadere ieiuniũ. adhibet apłm testem dicentẽ. uolite inebriari uino.
in quo luxuria: Quasi dicẽt. Holite pͥndere sabbato. qr ibi est oĩs luxuria: Sĩe aut̃ hoc
iceptũ fłe in erient᷑ uino in quo est luxuria om̃is. obseruat᷑ a xp̃ianis deum tuneitib. qñ
pͥndent dit dñico: ita obseruat᷑ qͣn pͥndet᷑ & saebobo. Ut expressiꝰ inqͥt er rantib gtͣsieã. nemo ieuno
qͥd dicẽt: Ergo pagani qͣn ieiunant. non id̾o magis offenduit dm̃ : Aut si de xp̃ianis uoluit

Expanded text:
a seruitute idolorum, non a sabbati prandio prohiberet. sabbato autem illud factum esse iste non probat, sed, ut libitum est, suspicatur. sicut autem fieri potest, ut ieiunetur et, cum ieiunium soluitur, si quisque ebriosus est, tunc inebrietur, ita fieri potest, ut non ieiunetur et, si temperantes sunt homines, modestissime prandeatur. quid est ergo quod sabbati uolens persuadere ieiunium adhibet apostolum testem dicentem: Nolite inebriari uino, in quo est omnis luxuria, quasi dixerit: \'Nolite prandere sabbato, quia ibi est omnis luxuria. sicut autem hocicum, ne inebrientur uino, in quo est omnis luxuria, obseruatur a Christianis deum timentibus, quando prandent die dominico, ita obseruatur, quando prandetur et sabbato. CUt expressius\', inquit, \'errantibus contradicam, nemo ieiunio quid diceret? Ergo Pagani quando jejunant, non ideo magis offendunt Deum: aut si de christianis voluit
Abbreviated transcription (Latin):
error obrepsit. uide hõ iste qͥ uentͥcolas tãꝗͣ magnꝰ ieuinator accusat. q̃ntũ honoris ⁊ utilitatis
ĩetͥb tͥbuat. si tc̃ non errat᷑ qñ pͣnͣdet᷑. An focte in ieuinio s̃abbi t̃ãtũ bonũ ꝯstituit. ut alio¬

Expanded text:
error obrepit, videat homo iste qui ventricolas tanquam magnus jejunator accusat, quantum honoris et utilitatis error obrepit, videat homo iste qui ventricolas tanquam magnus jejunator accusat, quantum honoris et utilitatis ventribus tribuat, si tunc non erratur, quando prandetur. An forte in jejunio s
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ ꝗͣ ĩex dieb in ebdomada ieiunant. ñ putat legituũ exercere ieuiniũ. noc d̾o eẽ. deuotos.
iec macłas erroris q̃ de ista martalitate ꝯtͣhint᷑ abluere. Uideant gͦ romani qͥd agant. q
ã ipsi nuniũ ꝯtumeliose huiꝰ disputatione tͣctant᷑. apd̾ qͦs om̃ib bns istis dieb p̾t̾ paucissimos
lericos aut monacos qͦtꝰ qͥsq inuenit᷑. qͥ freqñtet cotidiana ieiuna. marime qi ibi ieui¬
nandũ qͥnta sabbi ñ uidet᷑. dande qͤro si uniꝰ cuiꝰq diei ł leuis error ieiunũ qͦ fontib ipsiꝰ diei
ieiunio soluit᷑ ł abluit᷑. sic eñĩ dicit. ut sex dierũ. ł leuis error ieuinĩ qͦ fontib abluat᷑. qͥd faciem̃
de illo errore qͥ suprrepserit dñico die. in qͦ scandalũ est ieuinare. Aut si die ipso nullus tͥanis

Expanded text:
minus quam sex diebus in hebdomade ieiunant, non putat legitime exercere ieiunium nec deo esse deuotos minus quam sex diebus in hebdomade ieiunant, non putat legitime exercere ieiunium nec deo esse deuotos nec maculas erroris, quae de ista mortali tate contrahuntur, abluere. uideant ergo Romani, quid agant, quia etiam ipsi nimium contumeliose huius disputatione tractantur, apud quos omnibus istis sex diebus praeter paucissimos clericos aut monachos quotusquisque inuenitur, qui frequentet cotidiana ieiunia, maxime quia ibi ieiunandum quinta sabbati non ui abluitur; sic enim dicit, ut sex dierum vel levis error, jejunii quoque fontibus abluatur; quid faciemus de illo errore qui subrepserit dominico die, in quo scandalum est jejunare? Aut si die ipso nullus Christianis
Abbreviated transcription (Latin):
xercere: s cũ scimonie incolis ac d̾o deuotis solẽpni eccłiastico iuire. magis ac magis legitim
ieunare. ut sex dierũ. ł leuis erra.ieuinii. orationis. ⁊ elemosine fontib abluat᷑. qͦ possimꝰ
dñica alogia refecti om̃s equali corde digne cantare. saturasti dñe animã inanem. & potasti
animã sicientẽ. Ista dicens  a freq̃ñtia ieuinandi solũ diem dñicũ excipiens. ñ tantũ orien¬
tis noccidentis ꝑ apłos. rͥanos. in qͥb sab̃b̾o nemo ieiunat. uerũ ⁊ ipiã romanã eccłiã inꝓuidꝰ
t incautꝰ accusat. Cũ enĩ dicit sub disciplina xͥ manentes ñ debere cũ filiis s ine lege. cum
pͥneib sodome. cũ plebe gomarre uoluptaria sabboꝵ exeecere conuiuia. s ẽ sc̃imonie ineolis¬
neolis ac d̾o de uotis solẽpni eccłiastico iure magis ac magis legitime ieuinare. subiugi
& dicit. ut sex dierũ. ł leuis error ieuinĩs. orationis uelemosine fontib abluat᷑. ꝓfecto eoĩ qͥ

Expanded text:
ercere; sed cum sanctimoniae incolis ac Deo devotis solemni et ecclesiastico jure magis ac magis legitime jejunare, ut sex dierum vel levis error, jejunii, orationis et eleemosynae fontibus abluatur, quo possimus dominica alogia refecti omnes aequali corde digne cantare: Saturasti, Domine, animam inanem, et potasti animam sitientem. Ista dicens et a frequentia jejunandi solum diem dtis et occidentis populos Christianos, in quibus sabbato nemo ieiunat, uerum et ipsam Romanam ecclesiam inprouidus et incautus accusat. cum enim dicit sub disciplina Christi manentes non debere cum filiis sine lege, cum principibus Sodomae, cum plebe Gomorrhae uoluptaria sabbatorum exercere conuiuia. sed cum sanctimonii incolis ac deo deuotis sollemni et ecclesiastico iure magis ac magis legitime inii, orationis et elemosynae fontibus abluatur\', profecto eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dator legis & popłi dux. ter binas sabbatas ieninio celebrans. non offensam s mertt um
collocauit. Nunqͥd atendit qd hinc possit ꝯsequent᷑ opponi: Eina utiq si moysi ieuinatis

Expanded text:
delator legis et populi dux, ter bina sabbata ieiunio celebrans non offensam sed meritum delator legis et populi dux, ter bina sabbata ieiunio celebrans non offensam sed meritum conlocauit\'. numquid adtendit, quid hinc possit consequenter opponi? quia utique, si Moysi ieiunantis
Abbreviated transcription (Latin):
amitoit᷑. Qd÷ s qd̾ rursus sibi ipse gtͣriꝰ admonet. & non pͥndio modesto. sobria. r̾aio refieiam᷑
diũ eo die .s in alogia letantes plaudentesq cantemꝰ. sat᷑asti dñe aĩam inanemue petesti
uumã sicientẽ: Nempe si t̃e non erramꝰ qñ ieuinamꝰ: ⁊ alioꝵ sex dierũ errores tc̃ abluim¬
cũ s abbo ieuinamiis. nullus erit die ch̃ico deterior. nullus sabbo melior. Crede dilectilime N.
nemolegeni sic̃ iste intelligit. nͥ qͥ non intelligit. Si enim adam non eỹbus s ꝓhibitus cibus
ꝑoidit. & esau nepotem sci abrae ñ esca. s uscp ad ꝯcẽptũ sacͣmenti qͦd in pͥmatu suo habuit
tuinatur. Preponit᷑ aũt dies dñicꝰ sabb̾o fide resurrectionis non ꝯsuetudine refectionis. aui
etĩã uiuolente licentiã cantionis. Moyses inqͥt qͣdraginta dieb panẽ ñ maducauit. nec
aqͣm bibit. Cui aut̃ hoc direrit: subiunxit atq ait. Ecee moyses amicꝰ dei. nubis inqͥlin

Expanded text:
t, quod rursus sibi ipse contrarius admonet, ut non prandio modesto, sobrio, christiano, reficiamur dominico die, sed in alogia laetantes plaudentesque cantemus: Saturasti, Domine, animam inanem, et potasti animam sitientem? Nempe si tunc non erramus, quacum sabbato ieiunamus, nullus erit die dominico deterior, nullus sabbato melior. crede, dilectissime frater, nemo legem sicut iste intellegit, nisi qui non intellegit. si enim Adam non cibus sed prohibitus cibus perdidit et Esau, nepotem sancti Abrahae, non esca sed usque ad contemptum sacramenti, quod in primatu suo habuit, ieiunatur. praeponitur autem dies dominicus sabbato fide resurrectionis, non consuetudine refectionis aut etiam uinolentae licentia cantionis. \'Movses\', inquit, \'quadraginta diebus panem non manducauit nec bibit aquam\\ cur autem hoc dixerit, subiunxit atque ait: \'Ecce Moyses, amicus dei, nubis inquilinus,
Abbreviated transcription (Latin):
illis dich in qͣoraginta terbinis qͥ sabb̃m sequebint᷑ iciumniũ soluit. ut iam dñci diei
ĩdiũ ꝯmendaret etiã unte suam resurrectionẽ. sic̃ sangͥneipsuñ potandũ dedit añ passionem:
Uides certe dierũ quadraginta ieiuniũ qd̾ iste ꝯmemortt: siẽ ad rem n̾on ꝑtinere ũt sabbo ieumemꝰ. a
sicut accusanda sunt ebriosa ꝯuiuia. ⁊ oĩs uorax ac temulenta luxuries sic accusat prandio
sabboꝵ. cũ possiut ⁊ ipsa ẽẽ. modestoꝵ. atq sobrioꝵ. & id̾o ñ est illi ad siugła respondendũ¬
nos gͣta erunt deo aut digna que nos sc̃ĩficata die ad peccatũ eogant: Sc̃ificatam dĩẽ salbi
ẽfitet᷑. & ad peẽm dicit cõgihomines qi pñdet᷑. Acꝑ hoc scd̾m istũ aut dies dĩcꝰ sc̃ificatꝰ ñ est.
testimoniis diuinis ꝓbare sabbo ieuinandũ. s unde hoc ꝓbẽt: omnino ñ inuenit. Manduca uit

Expanded text:
illis diebus in quadraginta ter binis, qui sabbatum sequebantur, ieiunium soluit, ut iam dominici diei andium commendaret etiam ante suam resurrectionem, sicut sanguinem suum potandum dedit ante passionem? uides certe dierum quadraginta ieiunium, quod iste commemorat, sic ad rem non pertinere, ut sabbato ieiunemuspossit opponi, quando, sicut accusanda sunt ebriosa conuiuia et omnis uorax ac temulenta luxuries, sic accusat prandia sabbatorum, cum possint et ipsa esse modestorum atque sobriorum. et idnos rata erunt Deo, aut digna, quae nos sanctificata die ad peccatum cogant? Sanctificatam diem sabbati confitetur, et ad peccatum dicit cogi homines, quia prandetur. Ac per hoc secundum istum, aut dies dominicus sanctificatus non est, testimoniis diuinis probare sabbato ieiunandum, sed, unde hoc probet, omnino non inuenit. \'manducauit
Abbreviated transcription (Latin):
Ecee sed̃m ipsum dies sabbi multo sanctici inuenit᷑ in qͦ & ñ errat᷑. cũ eiꝰ toto spacio ieiunatur.
ist eodem reiuino rade. cetͥ oe dierũ. ae ꝑhoc & ipsiꝰ dñici error abluit᷑. Puto qd̃ t ron placurt
ista p̾sumptio. lam uͦ eũ se hominẽ spũalem inderi uelit. &e tamqͣ carnales pusores labbr pcaceatt.
gtende qͥ nadmodũ dñici diei nom pareo pndio reficiat᷑. s alogia delegipi se e sa aui lalagia
qͦd uerbũ ex greca lingua usurpatũ est nͥ sũ epuł indulget᷑ ut a rationis tramite denieꝰ :
Unde anunialti uratione carentia dicunt᷑ aloga qͥb similes siunit uentri dediti. Ppt quadimod¬
eĩ eoruiuiũ qͦ meus in qͣ ratio dũat᷑ ingurgiatione nescendi e bibendi qͥ daem mͦ obru atuo. alodoã¬

Expanded text:
ecce secundum ipsum dies sabbati multo sanctior inuenitur, in quo et non erratur, cum eius toto spatio ieiunatur, et eodem ieiunio sex ceterorum dierum ac per hoc et ipsius dominici error abluitur. puto, quod tibi non placeat ista praesumptio. lam uero cum se hominem spiritalem uideri uelit et tamquam carnales pransores sabbati accuset, adtende, quem ad modum dominici diei non parco prandio reficiatur, sed alogia delectetur. quid est autem alogia, quod uerbum ex Graeca lingua usurpatum est, nisi cum epulis indulgetur, ut a rationis tramite deuietur? unde animalia ratione carentia dicuntur aloga, quibus similes sunt uentri dediti. propter quod inmoderatum conuiuium, quo mens, in qua ratio dominatur, ingurgitatione uescendi ac bibendi quodam m
Abbreviated transcription (Latin):
ntelligite sane si potestis. õ int̾ ipsos homines
quantum distet inter necessitatẽ & uoluntatẽ. Si quis
uerhi grã m̾ito peccati siri in carcerem iubente iusticia
inittatur. aliꝰ assit uir sc̃s qui eundem carcerẽ in gre¬
diactur ꝓpt̃ illiꝰ consolationẽ. aut lib̾ationẽ. num quid
ambo in carcere ex una causa constituti sunt: Ille mis¬
sus ẽ. ille iugressus. Illȩ pęnam patitur: ille miscđiã
facit. Ille ingressus. ẽ. cum uoluit. egressus ẽ. quan¬
do uoluit: illȩ nisi int̾ ueniente indulgentia. nullo¬
iure poterit liberari. Et hoc homines facere possunt
et prestant libere beneficium. cum aliqũ sibi nichil cu¬
piant prestari.

Expanded text:
ntellegite sane, si potestis, etiam inter ipsos homines quantum distet inter necessitatem et uoluntatem. si quis uerbi gratia merito peccati sui in carcerem iubente iustitia mittatur. alius adsit uir sanctus, qui eundem carcerem ingrediatur propter illius consolationem aut liberationem, numquid ambo in carcere ex una causa constituti sunt? ille missus est, ille ingressus; ille poenam patitur, ille misericordiam facit; ille ingressus est. cum uoluit, egressus est, quando uoluit; ille nisi interueniente indulgentia nulloiure poterit liberari. et hoc homines facere possunt et praestant libere beneficium, cum aliquando sibi nihil cupiant praestari.