comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nesciendi: Quinimirũ sola suꝑbiȩ caligine dene¬
brasct̃ atq idõ ñ disc̾nunt qr aliud÷ nescire aliud
scire noluisse: Nescire enĩ ignorantia ẽ: scire no.¬
luisse suꝑbia. Et tanto magis excusationẽ ñ poss̃
habere qr nesciunt. qͣntomagis eis etiã nolentib
opponit᷑ qͥ cognoscant. Unde ꝑsalomonẽ dr̃. N
quid ñ sapiendia clamitat: &e prudentia dat uo

Expanded text:
irum sola superbiae caligine tenebrescunt, atque ideo non discernunt quia aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescire enim ignorantia est; scire noluisse, superbia. Et tanto magis excusationem non possunt habere quia nesciant, quanto magis eis etiam nolentibus opponitur quod cognoscant. Unde per Salomonem dicitur: Nunquid non sapientia clamitat, et prudenti
Abbreviated transcription (Latin):
Si qr infirmitatis culpa ł ignorantiȩ eo faliꝰt̃gte᷑.
quo ñ studio ꝑpetrat᷑. paulꝰ q̃ ignorauit scien¬
do correx̃ &e petrus motam & qͣsi arescentẽ iam
radicẽ ficlei lacrimis rigando solidauit. Ex in¬
dustria uͦ peccauer̃. hi de qͥb ꝓpse magister di¬
cebat. Siñ uenissẽ ce locutꝰ eis tͣuissẽ. peccatũ n hu
berent. Nc̃autẽ excusationẽ ñ hñt de peccato
disse doctorem: Sic̃ aliud est p̃cipitatione ali¬
ud deliberatione peccare. Sepe enĩ p̃cipitatiõe¬
peccatũ cõmittit᷑ qͦd cam̃ consilio &e delib̾atiõe
dampnat᷑ E x infirmitate enim plerũq sol& accidẽ
amare bonũ s implere non posse. Ex stuclio uͦ pec¬
care ẽ: bonũ nec facere nec amare. Sic̃ gͦ ñquã
odisse usticiam quam ñ fecisse. St̃ gͦ ñ nulli ui
ȩccła qui non solũ bona ñ faciunt. s etiãꝑsec̃t᷑.

Expanded text:
ia infirmitatis culpa vel ignorantiae eo facilius tergitur, quo non studio perpetratur, Paulus quae ignoravit sciendo correxit, et Petrus motam, et quasi arescentem jam radicem fidei lacrymis rigando solidavit. Ex industria vero peccaverant hi de quibus Magister dicebat: Si non venissem, et locutus fuberent; nunc autem excusationem non habent de peccato disse doctorem; sicut aliud est praecipitatione, aliud deliberatione peccare. Saepe enim peccat, committitur, quod tamen consilio et deliberatione damnatur. Ex infirmitate enim plerumque solet accidere amare bonum, sed implere non posse. Ex studio vero peccare est bonum nec facere nec amare. Sicut ergo nonnodisse justitiam quam non fecisse. Sunt ergo nonnulli in Ecclesia qui non solum bona non faciunt, se
Abbreviated transcription (Latin):
tione inchoant. cũ rectores suos temporalia agere. ce t̾ren
considerant: mox ordinẽ suꝑne dispositionis accusant
quod neqͣqͣm bene ad regendum p̃lati sunt ꝑquoscon¬
u̾sationis infime exempla monstrant᷑ .s. hinimirum
dum temꝑare se arectoꝵ suorũ rep̃hensione negligt̃
culpȩ suȩ exigentib meritis usq ad rephensionem
conditoris excedunt. Cuiꝰ ꝓfecto dispensatio indeab
humilib rectior agnoscitur. unde noͣn recta uidicats

Expanded text:
satione inchoant, cum rectores suos temporalia agere et terrena considerant, mox ordinem supernae dispositionis accusant, quod nequaquam bene ad regendum praelati sint, per quos conversationis infimae exempla monstrantur. Sed hi nimirum dum temperare se a rectorum suorum 809 reprehensione negligunt, culpae suae exigentibus meritis, usque ad reprehensionem conditoris excedunt: cujus profecto dispensatio inde ab humilibus rectior agnoscitur, unde ab elatis
Abbreviated transcription (Latin):
helui dr̃. Neq enĩ ult᷑ in hoĩs potestate ẽ. ut ue¬
niat ad dm̃ iniudiciũ. Reꝓboꝵ nãq eẽ ꝓͥum¬
O mẽ eni q̃faciunt cecamente ꝑtͣnseunt factũq
suum nͥ c̃puncti fuerint ñ cognoset. At cont̃
elector : actꝰ suos cotidie ab ipso cogitationis
fonte discute. & ome quod tͣbido ꝓfluit ab u¬
causa: Qd̃ meliꝰ ostendunꝰ. si res ipsas acd
mediũ deducamꝰ. fffrenata enĩ uentris inglu¬
iues inferuore luxuriȩ plenitudinẽ carnis in¬
stigat. ẜ petrata autẽ luxuria sepe aut periuirio
aut homiciclio tegit᷑ ne humanarũ legũ ultio¬
ne puniat᷑. Ponamꝰ gͦ ante ocłos. qͦd qͥdã uoraci¬
tatis sibi frena laxauit: qͦd uoraciate suꝑatꝰ
ocidit. Hocitaq adult̾iũ int̾ uoracitatẽ & ho¬
micidiũ positũ. de illa uidelicet nascens. hoc
generans peccati pena ẽ & causa peccati. Pecca

Expanded text:
dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est, ut vedicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum inOmne enim quod faciunt caeca mente pertranseunt, factumque suum nisi cum puniti fuerint, non agnoscunt. At contra electorum est actus suos quotidie ab ipso cogitationis fonte discutere, et omne quod turbidum profluit ab Quod melius ostendemus si res ipsas ad medium deducamus. Effrenata enim ventris ingluvies in fervorem luxuriae plenitudinem carnis instigat. Perpetrata autem luxuria saepe aut perjurio, aut homicidio tegitur, ne humanarum legum ultione puniatur. Ponamus ergo ante oculos quod quidam voracitatis sibi frena laxavit, qua voracitate superatus occidit. Hoc itaque adulterium, inter voracitatem et homicidium positum, de illa videlicet nascens, hoc generans, peccatum est et poena et causa pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ñuident. Conspiciunt districtũ iudicẽ qͥ quo
tardius uenit eo seuerus ꝑcutit. Scõꝵ etiam
atq in hoc secreto interioris udicii ipsamentis
sus erecutione constricti penitendo refugins.
qocd siiꝓbiendo cõmiser. Ibinamq ailsis¬
patiunt̃ supplieia: quot patitiment. Nlec de
in hoc iudiciomente concepto omẽ ministui
quod punire reossuos pleniꝰdebeat. Nãem
scientia accusat id̃ iuidicat: ũmorligat cdolo
exeruerat. Quod uidiciũ eo c̃ciꝰ punit qͦurao
lie se qualem se fuisse meminit & ipleq est
acli̾s semde ipfũ fit qͥdã rixa manimo. paitur¬
ipsum rep̃hĩdñte loq̃ret᷑ dicens. Uidistiachab
humiliatũ corãme: qr gͥ humiliatꝰ : meicau¬
sa: ne inducã malũ indieb eiꝰ. Qgͦ nc̃ impotest
te ẽ int̾nũ m̃tis nr̃ȩ cont᷑ nos subire iudiciũ
reco gnoscendo accusemꝰ nosmoe ipsos qles fui¬
muspenitendo torq̃aniꝰ. Noncessemꝰ dũlicce ui¬
dicare quod fecimꝰ. Audiamꝰ caute qͦd per

Expanded text:
n vident; conspiciunt districtum judicem, qui quo tardius venit, eo severius percutit. Sanctorum etiam atque in hoc secreto interioris judicii, ipsa mentis suae exsecutione constricti, poenitendo feriunt quod superbiendo commiserunt. Ibi namque adverspatiuntur supplicia quot pati timent. Nec deest in hoc judicio mente concepto omne ministerium, quod punire reos suos plenius debeat; nam conscientia accusat, ratio judicat, timor ligat, dolor excruciat. Quod judicium eo certius podit se qualem fuisse se meminit, et ipse qui est, adversus semetipsum fit quaedam rixa in animo, parturipsum reprehendente loqueretur, dicens: Vidisti Achab humiliatum coram me? Quia igitur humiliatus est mei causate est internum mentis nostrae contra nos subire judicium, recognoscendo accusemus nosmetipsos, et quales fuimus poenitendo torqueamus; non cessemus dum licet judicare quod fecimus, audiamus caute quod
Abbreviated transcription (Latin):
fꝓUl dũ amplectunt᷑ in laude quod ñ sunt.
repente inuenunt inultione qd̃ s̃ Unde¬
gentũ unfornace aurũ: sic ꝓbat᷑ hõ ore laudantis.
dũletificat reꝓbos monstrat. Isti enim sua laude
liat
nisui ea qy deledatione ꝓstũat. Et quȩ a cdiumentun
deboe ẽẽ augendi oꝑis iam retributio sit labiuo

Expanded text:
 dum amplectuntur in laude quod non sunt, repente inveniunt in ultione quod sungentum, et in fornace aurum, sic probatur homo ore laudantis . dum laetificat reprobos monstrat. Isti enim sua laude liat, eamque in sui delectatione prosternat; et quae adjumentum debet esse augendi operis, jam retributio sit laboris
Abbreviated transcription (Latin):
torisintenta. Nã dũ multa in hac uita appetunt.
inmnuneras cogitationes disꝑgunt᷑ & cũ subito
subditoꝵ culpas repꝑiunt. digne cũ dõ easuidicare
nequeunt qr corda sua incuris tranfitorus sparsa
ad districtionis eulĩ collg̾e repente ñposs. Cõmo
tigͦ tantominꝰ adulciscenda peccata librã eqͥtatis
inueniunt quanto eamintranqͥllitatis suȩ tem¬
yore non requirunt

Expanded text:
toris intenta. Nam dum multa in hac vita appetunt, innumeris cogitationibus disperguntur; et cum subito subditorum culpas reperiunt, digne cum Deo eas judicare nequeunt, quia corda sua in curis transitoriis sparsa ad districtionis culmen colligere repente non possunt. Commoti ergo tanto minus ad ulciscenda peccata libram aequitatis inveniunt, quanto eam tranquillitatis suae tempore non requirunt
Abbreviated transcription (Latin):
oriis ꝑquem necesse ẽ aliena uitia corrigie
nce upsum pͥ deboe sollert᷑ intueri: Neduale
eulpas ulcisert᷑ ipse ulciscendi furrore siut¬
qein ensura uisticiȩ ñ frenat᷑: Dignũ qͥpee. stcu
abrupto furoe trahim᷑ peccatũ conrigendo pt¬
do facians ⁊ autẽiuam correptio deinquatais s̃migi
opp̃ssio seqͥt᷑ sunultione ira ultra ꝙ culpameretur¬
deb& iraedia ñ p̃eẽ ut executione iusticiȩ ñ chñando
p̃ueniat .s. famulando subseꝗͣt᷑. & nutũ iudicu

Expanded text:
r quem necesse est aliena vitia corrigi semetipsum prius debet solerter intueri, ne dum aliorum culpas ulciscitur, ipse ulciscendi furore suquia mensura justitiae non frenatur. Dignum quippe est ut cum abrupto furore trahimur, peccatum corrigendo peendo faciamus. Non autem jam correctio delinquentis, sed magis oppressio sequitur, si in ultione debet iracundia, non praeesse, ut exsecutionem justitiae non dominando praeveniat, sed famulando subsequatur, et notum judicium
Abbreviated transcription (Latin):
uicerit. rationi ꝓtinus seruire ꝯtẽpnit: Et canto se inpru¬
dentiꝰ dilatat qͣnto impatientię uicium uirtutẽ putat
Vlnde necesse ẽ. ut hoc ante omnia qͥ telo rectitudi¬
nis mouet᷑ attendat. ne ira extͣm̃tis dniu tͣnseat

Expanded text:
derata mentem vicerit, rationi protinus servire contemnit. Et tanto se impuderata mentem vicerit, rationi protinus servire contemnit. Et tanto se impudentius dilatat, quanto impatientiae vitium virtutem putat. Unde necesse est ut hoc ante omnia, qui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat,
Abbreviated transcription (Latin):
uideat. q̃ bñ pͥꝰ tnqͥlla cernebat. s inde subtilius
ad alta reducit᷑: unde ad tẽpꝰ ne uideat reu̾b̾at᷑:¬
ic infirmanti ocło cũ colliriũ mittit᷑. lux penitꝰ ne¬
gat᷑. s inde eam pꝰpaululũ ueracit̾ recipit unde
hanc ad tẽpꝰ salubrit̾ amittit Nũ ꝗꝙͣ uͦ cõmotioni cõ¬
latio uingit᷑. nec ualet mens ꝑt᷑bata ꝯspicere: ad qͦd ui
tͣnqͥlla ualet inhiare: Qa nec solis radus cernit᷑ cũ
cõmode nubes celi faciem obducunt. nec tͦbatꝰ fons
qͦ eiꝰ unda palpitat: inse speciẽ similitudinis obscu¬
rat: S cũ ꝑzelũ animꝰ mouet᷑ curandũ sũmoꝑe ᷤ.
ne hȩc eadẽ ꝗ̃ instruiñto iurtutis assumit᷑: menti¬
ira dominet᷑: Nec qͣsi dnã p̃eat. s uelut ancilla ad
obsequiũ parata a rationis tergo ñꝗͣ recedat: Tc̃ eni
robustiꝰ ꝯtͣ uicia erigit᷑ cũ subdita rationi famulat᷑.

Expanded text:
videat, quae bene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius videat, quae bene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius ad alta reducitur, unde ad tempus ne videat reverberat infirmanti oculo cum collyrium immittitur, lux penitus negatur, sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit. Nunquam vero commotioni contemplatio iungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vis tranquilla valet inhiare, quia nec solis radius cernitur, cum commotę nubes caeli faciem obducunt. Nec turbatus fons ndit, quia quo eius unda palpitat, in se speciem similitudinis obscurat. Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae in instrumento virtutis adsumitira dominetur: nec quasi domina praeeat, sed velut ancilla ad obsequium parata, a rationis tergo nunquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur.
Abbreviated transcription (Latin):
telus format: Illa exuitio. hec exiuit ute gen̾at᷑. Si eñ
nulla ira exiutute singeret. diuinȩ animaduersio¬
nis impetum finees ꝑgladium non placassce: hanc
irã q helinon habuit: motũ contͣse implicabilit̾
supnȩ ultionis excitauit Nã qͦ tͣ subditor uicia
cepuit. eo ꝯtͣ illũ district̾o et̾ni rectoris exarsit:
be hae ꝑpsalmistã dr̃ Iraseimini &e nolite peccare. So
nmirũ nrecte intellig̃. qͥuasei nos nob tantuiniodo
ñ etiam ꝑximis delinquentib uolunt: Si enĩ sic ꝓximos
ut nos amare p̾̃cipim᷑. restat ut sic eoꝵ erratib sic̃ nr̃is
hac it̾m psalmista ait Turbatꝰ : p̃ira oculꝰ m̃s Ira qͥppe
qͥ saltẽ recti emulatione ꝯcutit᷑. ea que nisi tranquillo
corde ꝑcipi non potest. contẽplatio dissipat᷑. Ipse nã¬
q relus rectitudinis q in inqͥetudine mentẽ agitat
eiꝰ mox aciem obscurat. ut altiora in cõmotione ñ

Expanded text:
zelus format: Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si enim zelus format: Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si enim nulla ira ex virtute surgeret, divinae animadversionis impetum Finees per gladium non placasset. Hanc iram quia Heli non habuit, motum contra se inplacabiliter supernę ultionis excitavit. Nam quo contra subditorum vitia tepuit, eo contra illum d Psalmista, et nolite peccare . Quod nimirum non recte intelligunt, qui irasci nos nobis tantummodo, non etiam proximis delinquentibus volunt. Si enim sic proximos ut nos amare praecipimur, restat ut sic eorum erratibus, sicut nostris hac iterum Psalmista ait: Turbatus est prae ira oculus meus . Ira quippe quo saltem recti aemulatione concutitur, ea quae nisi tranquillo corde percipi non potest contemplatio dissipatur. Ipse namque zelus rectitudinis, quia inquietudine mentem agitat, ejus mox aciem obscurat, ut altiora in commotione non
Abbreviated transcription (Latin):
inde ad uictoriam ualent̃ accingit᷑. unde nesciens
de p̃hendi putabat᷑ Sollert̃ gͦ animus ante accio¬
nis sue pͥmordia cuncta deb& ad u̾sa meditari:
ut semꝑ hec cogitans. semꝑ contͣ hȩc torace pacientiȩ
munitꝰ. & quicquid accesserit ꝓuidus suꝑ&e. & qͥc¬
quid ñ accesserit lucrum reputet. Scds autẽ ser-¬
uandȩ mansuetudinis modꝰ ẽ: ut cum alienos ex¬
cessus aspicimus. nr̃a quidẽm aliis excessibus de¬
licta cogitemus. Considata quippȩ in firmitas ꝓpͥa:
mala nob̃ excussat aliena. Pacient̃ namq illatã
in uiriam tollerat: qui pie meminit quod fortasse
ad huc habeat in quo debeat ipse tolerari Et
quasi aqua ignis extinguit᷑. cum surgente feruore
animi sua cuiq adm̃tẽ culpa reuocat᷑. Quia eru¬
bescit peccato non parcere. qͥ ł dõ ł ꝑximo suo sepe se
recolit parcenda peccasse. S int̾ hec sollert̃ sciendunẽ.
quod alia ẽ ira quam impacientia excitat. alia qͣ

Expanded text:
inde ad victoriam valenter accingitur, unde nesciens inde ad victoriam valenter accingitur, unde nesciens deprehendi putabatur. Sollerter ergo animus ante actionis suae primordia cuncta debet adversa meditari, ut semper haec cogitans, semper contra haec torace patientiae munitus, et quicquid accesserit, providus superet, et quicquid non accesserit, lucrum putet. Secundus autem servandę mansuetudinis modus est, ut, cum alienos excessus aspicimus, nostra, quibus in aliis excessimus, delicta cogitemus. Considerata quippe infirmitas/ propria mala nobis excusat aliena. Patienter namque inlatam iniuriam tolerat, qui pie meminit, quod fortasse adhuc habeat, in quo debeat ipse tolerari. Et quasi aqua ignis extinguitur, cum surgente furore animi sua cuique ad mentem culpa revocatur, quia erubescit peccata non parcere, qui vel deo vel proximo sępe recolit parcenda peccasse. Sed inter haec sollerter sciendum est, quod alia est ira, quam inpatientia excitat, alia, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Alii autẽ quod ÷ nequius. & cicius iracũdiȩ flã¬
mas accipunt: & tardius deponunt. Alii tar
tranquillitatis bonum utimꝰ plus qͣm pͥmus
apꝓpinquat: & in malo scđm t̾cius suꝑat.
S quio ꝓdest quod iraciundia quomodo men¬
tẽ teneat dicimus: si non etiam. qualit̾ com¬
pesci debeat expͥmamus : Duob & enĩmodis
fracta possidere animũ ira desuescit Primũ
qͥppe ÷ ut mens sollicita antequam agere
quod liba incipiat. om̃s s quas pati potest
contumelias p̃ponat : quatuiꝰ redemptoris sui
ꝓbra cogitans/ aduersa se p̃par&e Quȩ nimrũ
uenientia tanto fortior excipit: quanto se cau¬
tuis expresentia armauit: Qui enim imp¬
uidꝰ ab aduersitate deprehendit᷑. quasi ab holi
dormiens in uenit᷑: eumq cicius inimicus
necat. qr non repugnate ꝑ forat: Nam qͥ mala
imminentia ꝑsollicitudinem prenotat: hosti¬
les incursus quasi in insidiis uigłans expectat: Et

Expanded text:
Alii autem – quod est nequius – et citius iracundiae flamAlii autem – quod est nequius – et citius iracundiae flammas accipiunt et tardius deponunt. Nonnulli t ad tranquillitatis bonum ultimus plus quam primus appropinquat et in malo secundum tertius superat. Sed quid prodest, quod iracundia, quomodo mentem teneat, dicimus, si non etiam, qualiter compesci debeat, exprimamus? Duobus etenim modis fracta possidere animum quippe est, ut mens sollicita antequam agere quodlibet incipiat, omnes sibi, quas pati potest, contumelias proponat, quatenus Redemptoris sui probra cogitans, ad adversa se praeparet. Quae nimirum venientia tanto fortior excipit, quanto se cautius ex praescientia armavit. Qui enim improvidus ab adversitate deprehenditur, quasi ab hoste dormiens invenitur; eumque citius inimicus necat, quia non repugnantem perforat. Nam qui mala imminentia per sollicitudinem praenotat, hostiles incursus, quasi in insidiis vigilans, expectat, et
Abbreviated transcription (Latin):
exasꝑata respondoe: Qd̃ salomon breuit̃ in sinuat
dicens Prestolatio impioꝵ furor Sicq fit ut
ꝑtbatꝰ animus maiore strepitum sui silentu sen¬
tiat : eumq gͣuiꝰ clausa ire flanima consumat
Unde bene ante nos quidã sapiens dixit Co¬
gitationes iracundi uiꝑȩ sunt: quarũ genera¬
tiones mentẽ comedunt matrẽ suã sciendũ
uero: quos non nullos ira cicus accendit. faci¬
lius deserit: ñ nullos uero tarde quidẽ cõmo¬
uet s durius tenet Alii namq accensis cala¬
mis similes. dũ uocib ꝓstrepunt: quasi quosoa
accensionis suȩ sonitꝰ reddunt: Cicius quidẽ flam¬
mas faciunt: s ꝓtinus infauilla frigescunt Alii
autẽ lignis grauiorib durioribq non dispares.
accensionem tarde suscipiunt: s tñ accensi semel
difficilius extingunt᷑. Et qr se tardius in asꝑitate
concitant: furoris sui durius ignem seruant.

Expanded text:
exasperata respondet. Quod Salomon breviter insinuat, exasperata respondet. Quod Salomon breviter insinuat, dicens: prętolatio impiorum furor. Sicque fit, ut perturbatus animus maiorem strepitum sui silentii sentiat eumque gravius clausae irę flamma consumat. Unde bene ante nos quidam sapiens dixit: Cogitationes iracundi vipereae sunt generationis, mentem comedunt matrem suam. Sciendum vero est, quod nonnullos ira citius accendit, facilius deserit. Nonnullos vero tarde quidem commovet, sed durius tenet. Alii namque accensi calamis similes, dum vocibus perstrepunt, quasi quosdam accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autem, lignis gravioribus durioribusque non dispares, accensionem tarde suscipiunt, sed tamen accensi semel difficilius extinguntur, et quia se tardius in asperitate concitant, furoris sui durius ignem servant.
Abbreviated transcription (Latin):
quod ipse ꝑu̾sꝰ homo facere uel metuit. uel erubescu:
Fitq ut uoto & uoce homicidium ꝑagat: etiam cũ
alesione ꝓximi manib cessat: Aliquando ira ptꝰ¬
bato animo quasi ex iudicio silentiũ indicit: &e
quo se foras ꝑ linguam ñ expͥmit. intꝰ deterius ig¬
nescit: ut iratꝰ qͥsq locutionem suam subtrahat &
nichil dicendo quam sit au̾sus dicat Et nonĩꝗͣ¬
En silentii seueritas ꝑ disciplinȩ dispensationem ge¬
rit᷑ si tam̃ sollicite intime discretionis forma de¬
neat᷑ Nonñꝗͣ uero dum accensus animus acon¬
sueta locutione restringit᷑. ꝑ accessũ temporispe¬
nitꝰ a ꝓximi dilectione seꝑat᷑. Et acriores stimuliad
dũura inodium ꝑmutat᷑: Plerũq ira ꝑsilentium
clausa intra mentẽ uehementiꝰ estuat: & clamo¬
sas tacita uoces format. Uerba s quib exaspetur
obicit: & quasi in causȩ examine posita durius

Expanded text:
quod ipse perversus homo facere vel metuit vel erubescit. quod ipse perversus homo facere vel metuit vel erubescit. Fitque, ut voto et voce homicidium peragat, etiam cum a lęsione proximi manibus cessat. Aliquando ira perturbato animo quasi ex iudicio silentium indicit, et quo se foras per linguam non exprimit, intus deterior ignescit, ut iratus quisque conlocutionem suam proximo subtrahat et nihil dicendo, quam sit aversus, dicat. Et nonnumquam silentii sęveritas per disciplinae dispensationem geritur, si tamen sollicite in intimis discretionis forma teneatur. Nonnumquam vero, dum accensus animus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis penitus a proximi dilectione separatur, et acriores stimuli addum ira in odium permutatur. Plerumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius aestuat et clamosas tacita voces format. Verba sibi, quibus exasperatur, obicit, et quasi in causae examine posita, durius
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahit: suam scõ spui habitationem claudit
Cuiꝰ recessione animꝰ uacuus ad aꝑtã mox in saniam
ducit᷑᷑ & usq ad suꝑficiem ab intimo cogitatioñ
fundamento dissipat᷑ Nam irȩ suȩ stimulis
accensũ cor palpitat: corpꝰ tremit. lingua se p̃pe¬
dit. facies ignescit: exasꝑant᷑ oculi. & neqͣquam
recognoscunt᷑ noti Ore quidẽ clamorẽ format:
s sensus quid loquat᷑ ignorat: In quo itaq iste ab
arrepticiis longe ẽ. qui actionis suȩ conscius ñ ẽ.
Unde fit plerumq. ut usq ad manꝰ ira ꝓsiliat: &ͦe
quo ratio longuis recedit audatior exurgat : seq
ipsum retinere animus non ualet. q factus: po-
testatis alienȩ: Et eo furor menbra foras inictib
exercae : quo intꝰ ipsam menbroꝵ dnam mentẽ
captiuam tenet Aliqñ autẽ manus ñ exerit: s in.
maledictionis iaculo linguã uertit: frĩs namq in¬
teritũ p̃cib exposcit: & hoc dm̃ ꝑpetrare expetit

Expanded text:
subtrahit, suam sancto spiritui habitationem claudit. subtrahit, suam sancto spiritui habitationem claudit. Cuius recessione animus vacuus ad apertam mox insaniam ducitur et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatur. Nam irae suae stimulis accensum cor palpitat, corpus tremit, lingua se praepedit, facies ignescit, exasperantur oculi, et nequaquam recognoscuntur noti. Ore quidem clamorem format, sed sensus, quid loquitur, ignorat. In quo itaque iste ab arrepticiis longe est, qui actionis suae conscius non est? Unde fit plerumque, ut usque ad manus ira prosiliat, et quo ratio longius recedit, audacior exurgat; seque ipsum retinere animus non valet, quia factus est potestatis alienę, et eo furor membra foras in ictibus exerit, quo intus ipsam membrorum dominam mentem captivam tenet. Aliquando autem manus non exerit, sed in maledictionis / iaculo linguam vertit. Fratris namque interitum precibus exposcit et hoc deum perpetrare expetit,
Abbreviated transcription (Latin):
batamens iudiciũ suȩ rationis ex asꝑat: omne
quod furor suggerit. rectũ putat: ꝑ iram grã
uite socialis amittit᷑ sicut scriptum ẽ Noli
esse assiduus cũ homine uracũdo: ne discas semi¬
tas euis. & sumas scandalũ animȩ tuȩ Quia qͥse
exhumana ratione non temꝑat: necesse ẽ ut bes¬
tialit̾ solus uiuat. ꝑ iram concordia rumpit̾:
sicut scriptum ẽ Uir animosus parit riras :
ce uir uacũdꝰ esfodit peccata Iiacũdꝰ qͥppe
peccata effodit: qi etiam malos quos in cau¬
te adiscordiam ꝓuocat peiores facit. Piram
lux ueritatis amittit᷑: sicut scriptum est
Sol non oecidat supiracũcliam urãm Quia
cum menti iracũdia confusionis tenebras in cu¬
tit. hiuic ds̃ radium suę cognitionis abscondit
quem requiescae sp̃s m̃s: nisi suꝑ humilẽ & qͥetũ
& trementẽ sermones meos: Cũ enĩ humilẽ dicẽt.
quietũ ꝓtinus adinxit. Si gͦ ira quietẽ menti

Expanded text:
bata / mens iudicium suę rationis exasperat, omne, bata / mens iudicium suę rationis exasperat, omne, quod furor suggerit, rectum putat. Per iram gratia vitae socialis amittitur, sicut scriptum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae, quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas, et vir iracundus effundit peccata. Iracundus quippe peccata effundit, quia etiam malos, quos incaute ad discordiam provocat, peiores facit. Per iram lux veritatis amittitur, sicut scriptum est: Sol non occidat super iracundiam vestram. Qui cum menti iracundae confusionis tenebras incutit, huic deus radium suae cognitionis abscondit. quem requiescit spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? Cum enim humilem diceret, quietum protinus adiunxit. Si ergo / ira quietem menti
Abbreviated transcription (Latin):
uidia Cum sͥptũ ẽ. tuautẽ dñe cum
tranquillitate uidicas: sciendĩ nob̾ magnoꝑe ẽ
qr qͦtieis tͣbulentos motꝰ animi sub mansuetudi¬
nis iuire restringimꝰ. redire ad similicudinem
conditoris conam᷑ Nam cum tranqͥllitatem
mentis ira diuerberat. dilaniatam qͦdãmͦ scis¬
samiq ꝑtbat: ut sibi metipsi non congruatꝰ aut ui
intimȩ simi litudinis amittat Quauta gͦ sit
tudo amittit᷑ suꝑne imaginis similitudo uici¬
at᷑ ꝑ iram sapientia ꝑdit̾ ut quid. quo or dine
agendũ sit omĩno nesciͣ t᷑. Sicut scriptũ ẽ Ira
insinu stulti requiescit: Quia nimrũ intelli¬
gentiȩ lucem subtrahit: cũ mente ꝑmouendo¬
confundit: ł iram uita amittit᷑ & si sapientia
teneri uideat᷑ sicut scriptum ẽ. Ira ꝑdit etiã
sapientes Quia scilicet confusus animus ne¬
quaquam explet: etiam si qͥd intelligere pruden¬
ter ualet. P iram iusticia relinqͥt᷑: sicut scriptũ
ẽ: Ira uiri: iusticiam non oꝑat᷑. Quia lum ꝑt᷑¬

Expanded text:
ur, cum scriptum sit, Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas ; sciendum nobis magnopere est quia quotiens turbulentos motus animi sub mansuetudinis virtute restringimus, redire ad similitudinem conditoris conamur. Nam cum tranquillitatem mentis ira diverberat, dilaniatam quodam modo scissamque perturbat, ut sibimetipsi non congruat, ac vim intimae similitudinis amittat.  Vet. XXXI. tudo amittitur, supernae imaginis similitudo vitiatur. Per iram sapientia perditur, ut quid quove ordine agendum sit omnino nesciatur, sicut scriptum est: Ira in sinu stulti requiescit ; quia nimirum intelligentifundit. Per iram vita amittitur, etsi sapientia teneri videatur, sicut scriptum est: Ira perdit etiam prudentes ; quia scilicet confusus animus nequaquam explet, etiam si quid intelligere prudenter valet. Per iram justitia relinquitur, sicut scriptum est: Ira viri iustitiam dei non operatur, quia dum pertur
Abbreviated transcription (Latin):
illi penscnt᷑: qͦs ante eius iacula ipsa infirmitatis
sue delecͣio st̃nit : quibene uelut atinea consu¬
mi describt᷑: linea quippe dampnũ facit. &e
sonitum ñ fac̃. Ita iniquoꝵ mentes. qr dãpna sua
considare negligt̃: integritatẽ quasi nescientes
pdt̃ Amittunt namq acorde innocentiã.: ab ore
ueritatẽ. a carne continentiã: & ꝑ accessum tẽpo¬

Expanded text:
illi penetrantur, quos ante ejus jacula, ipsa infirmitatis illi penetrantur, quos ante ejus jacula, ipsa infirmitatis suae delectatio sternit? Qui bene velut tinea consumi describuntur. Tinea quippe damnum facit, et sonitum non facit; ita iniquorum mentes, quia damna sua considerare negligunt, integritatem quasi nescientes perdunt. Amittunt namque a corde innocentiam, ab ore veritatem, a carne continentiam, et per accessum tempo
Abbreviated transcription (Latin):
les. & inangłis suis reppit pͣuitatẽ. qꝗͣto magis hiqͥ
habitant domos luteas. qui t̾renũ ħnt fundamen.¬
tum consument᷑ uelut atinea: Ac si aꝑte di¬
cat. Si p̃sentis uite uiam illi sine contagio tͣnsire
nequeunt. Nȩt̾na ñtiantes sese contͣ temporalia
accingt̃: quȩ detrimenta illi sustinene. qui se
eẽ incarnalis habitationis uoluptatib gaudent:
Qui enim seruiunt ei non st̃ stabiles. qr cũ mens ad
alcanitit᷑ carnis suę cogitatione dissipat᷑: ita ut
sepe animus dũ intimis inhiat. dũ sola celestia
affectat. subita carnali delectatione ꝑ cussus a se¬
met ipso scissus iaceat Et quise infirmitatis suȩ
molestias suꝑasse gaudebat. repentino uulnere
ꝓstratꝰ gemat. Prauitas gͦ & in angłis repꝑit ᷑.
dum ipsos qͦ qͥueritatẽ ñtiant. ññꝙͣ surreptio
uitȩ fallacis grauat. Si gͦ hi etiã mundi huiꝰ iniqui¬
tate feriunt᷑ qͦs ꝯtͣ eũ scã intentio erigit: qͥb ictib

Expanded text:
pravitatem; quanto magis hi qui habitant domos luteas qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut tinea? Ac si aperte dicat: Si praesentis vitae viam illi sine contagio transire nequeunt, qui aeterna nuntiantes, sese contra temporalia accingunt, quae detrimenta illi sustinent qui esse se in carnalis habitationis voluptatibus gaudent? Qui enim serviunt ei, non sunt stabiles, quia cum mens ad alta nititur, carnis suae cogitatione dissipatur; ita ut saepe animus dum intimis inhiat, dum sola coelestia aspectat, subita carnali delectatione perculsus, a semetipso scissus jaceat, et qui se infirmitatis suae molestias superasse gaudebat, repentino vulnere prostratus gemat. Pravitas ergo et in angelis reperitur, dum ipsos quoque qui veritatem nuntiant, nonnunquam subreptio vitae fallacis gravat. Si ergo hi etiam mundi hujus iniquitate feriuntur, quos contra eum sancta intentio erigit quibus ictibus
Abbreviated transcription (Latin):
At si quis adñatione desidĩoꝵ tẽꝑaliũ collamentis¬
seniel excusserit: quadã iã etiam in hauita liberta¬
te ꝑfruit᷑ qr dũ nullo desiderio felicitatis afficit᷑.
nullo adu̾sitatis trore coartat᷑ Hoc gͣue seruitutis
iugũ dñs udit scłarium ceriuieb imp̃ssũ cũ dicbat.¬

Expanded text:
a dominatione desideriorum temporalium colla mentis excusserit, quadam jam etiam in hac vita libertate perfruitur, dum nullo desiderio felicitatis afficitur, nullo adversitatis terrore coarctatur. Hoc grave servitutis jugum Dominus vidit saecularium cer
Abbreviated transcription (Latin):
quiem anĩbꝰ ur̃is. Asꝑũ quippe ugũ & dure sic̃
na retinere labentia uelle stare inñ stantib appet̾e
qͥdẽ transitoria s. cũ transeuntib nolle transire.
dũ enĩ contra uotũ cuncta fuguint. quȩ pꝰmentẽ
exdesidio ad eptionis afflixerant. pꝰ ex pauore amis¬
sionis p̃munt.

Expanded text:
um leve . Asperum quippe jugum, et durae, sicut na, retinere labentia, velle stare in non stantibus, appetere quidem transeuntia, sed cum transeuntibus nolle transire. Dum enim contra votum cuncta fugiunt, quae prius mentem ex desiderio adeptionis afflixerant post ex pavore amissionis premunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Cũ aut̃ flagelli districtione nosꝑcu¬
tit. & quanta nob̃ insit uł desit patientia
ostendit aut cum quedam q̃ nolumꝰ p̃cipit. & nr̃a
nob obedientiam uł in obedientiam patefacit aut¬
sum aliqua nob̃ occulta aꝑit. & aliqͣ abscondit &¬
mensuram nob̃ nr̃ȩ humilitatis in notescit flagel
subditam afflictionib pulsat. sicut beatꝰ iob & laudat᷑ at¬
testatione iudicis. & tam̃ictib contundit᷑ ꝑcussoris ut
eius patientia tantouerius daresceret. quanto in qͥsita
duriꝰ fuissor. Recipiendo autẽ dura nos int̾rogat sic
abrahã trã suã iubet᷑ egredi: & ꝑgere quo nesciebat &
inmontẽ unicum filiũ ducere: & quẽ ad consolati¬
acdintrogationem bene respondenti id÷ ad iussionẽ
tum ẽ. temptat uos dñs dsur̃ ut sciat sidiligatis¬
eum. Tẽptare quippe dei ÷ magnis nos iussionibus
int̾rogare. Scire qͦq ẽ: eiꝰ nr̃am obedientiam nosse nos

Expanded text:
vit, cum aut flagelli districtione nos percutit, et quanta nobis insit vel desit patientia ostendit; aut quaedam quae nolumus praecipit, et nostram nobis obedientiam vel inobedientiam patefacit; aut aliqua nobis occulta aperit et aliqua abscondit, et mensuram nobis nostrae humilitatis innotescit. Flagellanquillitatem subditam afflictionibus pulsat, sicut beatus Job et laudatur attestatione Judicis , et tamen ictibus conceditur percussoris, ut ejus patientia tanto verius claresceret, quanto inquisita durius fuisset. Praecipiendo nonnunquam dura nos interrogat Deus: sicut Abraham terram suam jubetur egredi et pergere quo nesciebat; in montem unicum filium ducere, et quem ad consolati Abrahae ad interrogationem bene respondenti, id est, ad jussionem tum est: Tentat vos Dominus Deueum . Tentare quippe Dei est magnis nos jussionibus interrogare. Scire quoque ejus est nostram obedientiam nosse nos
Abbreviated transcription (Latin):
ta accipimꝰ. quȩ uixca aliquid claudunt᷑ hoĩb uydi
aliquid reserant᷑ ut homines qui senesciunt. semce¬
ipsis in notescant:. Quatuiis dũ quedã intelligendo
conp̃hendt̾ quȩdã uͦ cognoscere oĩo ñ poss̃ eoꝵ corda
sese latent inqͥrant siillos diuuina iudicia uł clausa
ñ stimulant uł aꝑta non inflant. Hac enim int̾roga
recte respondit qui & suꝑna secreta attigit. & tam̃
inhumilitate cordis sublunit̾ stetit.

Expanded text:
a accipimus? Quae juxta aliquid clauduntur hominibus, et juxta aliquid reserantur, ut homines qui se nesciunt sibimetipsis innotescant, quatenus dum quaedam intelligendo comprehendunt, quaedam vero cognoscere omnino non possunt, eorum corda sese latenter inquirant, si illos divina judicia vel clausa non stimulant, vel aperta non inflant. Hac enim interrogatrecte respondit, qui et superna secreta attigit, et tamen in humilitate cordis sublimiter stetit.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit᷑. Unꝰquisq enĩ q̃si quencdam citulum por¬
cetis eos. Qui uero subrege humilitatis militant
semꝑ paiudi. atꝙ ex omĩ ladere circũspecti adusu
iacula elationis pugnant. & qͣsi contrauenientes
iee solum magis insuo corꝑe ocłm eustodiunt.
dum insemoe ipsis pͥncipalit̾ humilitatem tuent̾.¬
peccatoꝵ ineinere autem puluis ostendit᷑ mor¬
tuoꝵꝵ. Et iccirco utrũꝙ hoc adhiberi adpeni¬
tentiã solae ut inpii: nctione cilicũ cognoscamꝰ
quid ꝑculpami fecimus. & infauilla cineris
ꝓpendamus quid ꝑudicium facti sumus :¬
onsiderent᷑ gͦ incilicio pungentia uicia consi¬
deret᷑ incmnere mortis sententia. & subsequens iusta
penauicioꝵ: Da enim pꝰpeccatũ carnis contumelie
surrexer̃. uideat homo in asꝑitate cilicii suꝑbiẽ¬
do quid fecit uideat incinere usq quo peccando

Expanded text:
venitur. Unusquisque enim quasi quemdam titulum porvenitur. Unusquisque enim quasi quemdam titulum portur. Qui vero sub rege humilitatis militant, semper pavidi atque ex omni latere circumspecti, adversum jacula elationis pugnant, et quasi contra venientes ictus solum magis in suo corpore oculum custodiunt, dum in semetipsis principaliter humilitatem tuentin cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. Et idcirco utrumque hoc adhiberi ad poenitentiam solet, ut in punctione cilicii cognoscamus quid per culpam fecimus, et in favilla cineris perpendamus quid per judicium facti sumus. Considerentur ergo in cilicio pungentia vitia, consideretur in cinere per mortis sententiam subsequens justa poena vitiorum. Quia post peccatum carnis contumeliae surrexerunt, videat homo in asperitate cilicii superbiendo quid fecit, videat in cinere usquequo peccando
Abbreviated transcription (Latin):
Diabolꝰ autemꝑ m̃bra sua loquit᷑ dicens: Nullũ
pͣtum fit quod non ꝑtranseat luxuriam̃a: Coro¬
nemꝰ nos rosis ante ꝗͣ marcescant. Ubiq relinqͣmꝰ
signa leticie nr̃e: Dñsmenbris suis ꝓnontiat di¬
cens: Plorabitis & flebitis uosmundꝰ autẽ gaude¬
bit. Ille nichaliudmentes sibi subditas docet quã
celsitudinis culmen appetere. cuncta equalia men¬
tis tumore transcendere. societatem omĩum
hominum alta elatione transsire ac sese & contra
potententiã conditoris erige sic̃ de eisdẽ ꝑpsalmi¬
stam dr̃: Transier in dispositionem cordis co¬
quauer̃ & locuti sunt nequitiã iniqͥtatẽ in ex
celso locutis. Iste ad sputa & palmas ce colaphoᷤᷤ
ad spineam cõronã. ad erucẽ. acllanceam. atq ad
mortẽ ueniens menbra sua admonet dicens. Siqͥs
niministrat me sequat᷑. Quia gͥ redemptor nr. cor¬
suꝑbia ẽ & econt᷑ humilitas electorũ. Cũ qͦ quã
quisq habeat agnoscit᷑ subquo rege militet in¬

Expanded text:
ra sua loquitur, dicens: Nullum pratum sit quod non pertranseat luxuria nostra; coronemus nos rosis antequam marcescant, ubique relinquamus signa laetitiae nostrae ; iste membris suis praenuntiat, dicens: Plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit . Ille nihil aliud mentes sibi subditas docet quam celsitudinis culmen appetere, cuncta aequalia mentis tumore transcendere, societatem omnium hominum alta elatione transire, ac sese et contra potentiam conditoris erigere, sicut de eisdem per Psalmistam dicitur: Transierunt in dispositionem cordis, cogitaverunt et locuti sunt nequiticelso locuti sunt . Iste ad sputa, ad palmas, ad colaphos, ad spineam coronam, ad crucem, ad lanceam, atque ad mortem veniens, membra sua admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Quia igitur Redemptor noster correproborum, at contra humilitas electorum. Cum ergo quam quisque habeat cognoscitur, sub quo rege militet in
Abbreviated transcription (Latin):
Uis quis suꝑbiȩ inse trranidẽ captiua
tamente sus ceꝑit. hoc pͥmum dampnũ
ꝑatit᷑ quod clauso cordis oculo uidicũ eqͥ¬
tatem perdit. llam cuncta que ab aliis ł bene ge¬
runt᷑ displicent. & sola ei que ipse uł pͣue egerit
placeucent. Semꝑ aliena oꝑa despicit. semꝑmi
rat᷑ qd facit. qr ce quicqͥd egerit egisse se singła¬
cunctis transcendere cetos estimat. ꝑlata cogiaa¬
ptionũ
etiã ꝑostentationẽ locutionis effrenet᷑. S tam fa¬
cilis riuna seqr̃. qͣnto ap̃se qͥsq inpudẽtiꝰ exaltat᷑.¬

Expanded text:
uisquis vero ejus in se tyrannidem captiva mente susceperit, hoc primum damnum patitur, quod clauso cordis oculo, judicii aequitatem perdit. Nam cuncta quae ab illis vel bene geruntur, displicent: sola ei quae ipse vel prave egerit, placent; semper aliena opera despicit, semper miratur quod facit: quia et quidquid egerit, egisse se singulacunctis transcendere ceteros ęstimat, per lata cogitationum etiam per ostentationem locutionis effrenetur. Sed tanto facilis ruina sequitur, quanto apud se quisque inpudentius exaltat
Abbreviated transcription (Latin):
ungenitꝰ dĩ filiꝰ formã infirmitatis nr̃e suscepit.
adhoc inuisibilisñsolũ uisibilis. s etiam despec¬
tꝰ apparuit: Ad hoc contumeliarũ lucdibri iristo¬
nũ ꝓbra. passionũ tormenta tolerauit ut suꝑbũ
ñ eẽ hominẽ doceret humil ds̃: Quanta gͦ humili.¬

Expanded text:
unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit; unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit; ad hoc invisibilis non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; ad hoc contumeliarum ludibria, irrisionum opprobria, passionum tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus; quanta ergo humili
Abbreviated transcription (Latin):
surgentis fabrice robusta celsitudo ñ figit᷑. q̃ neqͣ¬
quã ꝑfundam̃ti foraitudinẽ inpetra solidat᷑. So
ligͦ rume crescit qd edificant q ante molã fabrice
humilitatis fundamina iacere ñ ꝓcurͣt. Quos bñ
abintunis ꝓdimꝰ si paucis in ext̾ib ostñdamꝰ. Cunceaiᷤᷤ¬
namq suꝑb a ap̃se incogitatione tum̃tib in cla¬
mor in locutione amaritudo insilentio. dissolutio
in hilaritate. furor intristiticia in honestas mactio¬
ne. honestas inimagine. erectio inincessu rancor
in responsione. Hoꝵ mens semp÷ ad irrogandas
contu melias ualida. ad tolerandas infirma: Ad obe¬
diendum pigra adlacessendos uͦ alios importuna.
Ad ea que facere &e deb ⁊ p̃ualce ignaua. ad ea autẽ q̃face
uec deb&e nec p̃ualce parata. Hȩc ineo ꝗd sponte non
appetit nulł exhortationib flectit᷑ ad hoc autẽ qd̃
latent desiderat querit ut cogat᷑. Quia dũ metu¬
it ex desiderio suo uilescẽ: optat uim infua uolun¬

Expanded text:
surgentis fabricae 1140 robusta celsitudo non figitur, quae nequaquam per fundamenti fortitudinem in petra solidatur. Soli ergo ruinae crescit quod aedificant, quia ante molem fabricae humilitatis fundamina non procurant. Quos bene ab intimis prodimnamque superbia apud se cogitatione tumentibus, inest clamor in locutione, amaritudo in silentio, dissolutio in hilaritate, furor in tristitia, improbitas in actione, inhonestas in imagine, erectio in incessu, rancor in responsione; horum mens semper est ad irrogandas contumelias valida, ad tolerandas infirma, ad obediendum pigra, ad lacessendos vero alios importuna, ad ea quae facere et debet et praevalet ignava, ad ea autem quae facere nec debet nec praevalet, parata. Haec in eo, quod sponte non appetit, nullis exhortationibus flectitur; ad hoc autem, quod latenter desiderat, quęrit, ut cogatur, quia dum metuit ex, desiderio suo vilescere, optat vim in sua volun
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificium orationis accipit᷑ cum in conspec¬
tumisericordis iudicis ꝓximi dilectione con-¬
dit᷑. Qd̃ tc̃ueracit᷑. quisq cumulat. si hoc
etiam ꝓ adu̾sariis impencdat. Hinc ÷ enim qͥ
magist᷑ ueritas dicit. Orate ꝓpsequentib &
calumpniantib uob̃ Hincrursum ait Cũ
stabitis adorandũ. dimitate siquid adu̾s h᷑a¬
betis aliquem. ut &e pat̾ ur̃ qui incelis ẽ dimit

Expanded text:
accipitur, cum in conspectu misericordis judicis proximi dilectione conditur. Quod tunc veraciter quisque cumulat, si hoc etiam pro adversariis impendat. Hinc est quod magistra Veritas dicit: Orate pro persequentibus et calumniantibus vos. Hinc rursum ait: Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester, qui in coelis est, dimi
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ : paruus: Qaenim originem ꝑditionis nr̃e
se biuit superbia diaboli instrumentũ redemp.¬
tionis nr̃e inuenta ÷ humilitas dĩ. Hostis quippe
ur̃ int̾ omĩa conditꝰ uideri suꝑ om̃ia uoluit elatꝰ.¬
edemptor autem nr̃ manens magnꝰ suꝑ omnia: fieri

Expanded text:
factus est parvus? Quia enim originem perditionis nostrae se praebuit superbia diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster inter omnia conditus, videri suRedemptor autem noster magnus, manens supra omnia, fieri
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑: ChexIIII Eo iusto dĩ uidicio ustieliguasᷤ
adutã & repbi dãpnant᷑ inpenamꝰ. clxxxu. seui¬
stantia orationis
clxxxui. Qd nociua sit concor¬
dia repboꝵ. uel qͣlit̃ se mutuo tueri nituntur.
clxxxuii

Expanded text:
XIIII. Quod iusto Dei iudicio iusti eliguntur ad vitam et reprobi dampnantur in poenam CLXXXV. De instantia orationis CLXXXVI. Quam nociva sit concordia reproborum vel qualiter se mutuo tueri nituntur ◊CLXXXVII
Abbreviated transcription (Latin):
sciendũ ẽ. q euenire plerũq sol&e. ut ñ amis¬
sa caritate & inimicinos ruia letificae: &rursũ
esꝰ gła sine inuidiȩ culpa constristet. cũ ⁊ ruentem
qͦs lã bene erigi credimꝰ & ꝓficiente illo plerosq ute
oppͥmi formidamꝰ. Quamre m̃tẽ nr̃am nec eiꝰum
defect erigit nec eius ꝓuectꝰ addicit sirecta mã eo

Expanded text:
sciendum est quia evenire plerumque solet ut non amissa charitate et inimici nos ruina laetificet, et rursum us gloria sine invidiae culpa contristet, cum et ruente eo quosdam bene erigi credimus, et proficiente illo plerosque injuste opprimi formidamus. Qua in re mentem nostram nec ejus jam defectus erigit, nec ejus profectus addicit, si recta no
Abbreviated transcription (Latin):
sola custodia caritatis ꝓbat: Hinc ÷ enĩ
qd ꝑ semet ipsam ueritas dicit In hoc
cõgnoscent om̃s qr discipuli mei estis: si dilec¬
tionẽ habueritis adiniicem: Quȩ ninurũ
dilectio sicor nr̃m ueracit̾ replet duob modis
ostendi sol&. si &e amicos scilicor indeo: & inimi¬
tio tẽueracit᷑ custodit᷑ cũnec deaddici ꝓfectu
mur nec de ruina illius letam᷑ͦ Ilã sepe indilec¬
tionis imagine ergainimicũ animꝰ fallit᷑ seq hc̃
mici aut casint̾rogat. Si enĩ de ꝓsꝑitate addi¬

Expanded text:
sola custodia charitatis probat. Hinc est enim od per semetipsam Veritas dicit: In hoc cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . Quae nimirum dilectio si cor nostrum veraciter replet, duobus modiostendi solet, scilicet si et amicos in Deo, et inimio veraciter custoditur, cum nec de profectu addicimur, nec de ruina illius laetamur. Si tionis imagine erga inimicum animus fallitur, seque hunc mici, aut casus interrogat. Hac etenim de re ad
Abbreviated transcription (Latin):
u̾baunanimit̾ assurgit q se inalterũ ꝓtegit. Undͤ¬
superba defensione se ꝓtegunt scẽ exortationis
spiracła ad se nullatenꝰ intrare ꝑmintunt. Quoꝵ¬
Una alt̾i adherebunt. & tenentes se neqͣqͣm seꝑabt̃:
Qui enĩ duisi corrigi poterant iniquitatũ suarum
ꝑtinatia uniti ꝑ rant: & tantomagis cotidie ã
cognitione iusticiȩ separabiliores fiunt qͣntoa se
inuicemnulla increpatione seꝑant᷑. Nam sic̃ eẽ
noxium sola siunitas desit bonis: ita ꝑnitiosum
dum concordat: & tantomagis inccerigibiles qͣnto¬
e hac naũ ꝓpħa ait. Sic̃ spine inuioem se cõplec.¬
tunt᷑. sic conl  ͥͫͫ eoꝵ parit̃ potantiũ. Conuiui.

Expanded text:
ba unanimiter assurgit, quia se in altero protegit. superba se defensione protegunt, sanctae exhortationis spiracUna alteri adhaerebunt et tenentes se nequaquam separabuntur Qui enim divisi corrigi poterant, in iniquitatum sua rum pertinacia uniti perdurant . Et tanto magis quotidie a cognitione justitiae separabiliores fiunt, quanto a se invicem nulla increpatione separantur. Sicut esse noxium solet, si unitas desit bonis; ita perniciosum dum concordat; et tanto magis incorrigibiles quantoDe hac Nahum propheta ait: Sicut spinae se invicem complectuntur, sic con
Abbreviated transcription (Latin):
Unde magnoꝑe cutrandũ ẽ: ut qͥ regendis hõib
p̃fert᷑ apud se intra secretariũ mendis in eathe¬
dia p̃sideat humilitatis: Cũq uidicanti ei acecis
foris asistit᷑ ugilanti oculo incessant̾ aspiciat.
cui qñ iuidici ipse de his uidi candus assistat
sua tantumꝰ anima forcasse uix sufficit qͥ¬
re. Quȩ nimirũ cogitatio siassidue mentem
exquoquat. ominẽ suꝑbiȩ tumorẽ p̃mit. &
recto puidꝰ tanto iãneq rex apostata neq dii
impius uocabit᷑ qͣnto ei cogitatione sollicita
potestas quȩ acceptaẽ. non honor s onꝰ estimat᷑.
N amcui eẽ nc̃ iuidicẽ lib&e: huic uidere tc̃ iudicẽ
non liba&e. slumerari enim culpȩ nequeunt q̃
habende potestatis amore ꝑpetͣnt᷑. Tc̃ solum
uero potestas bene regit᷑ cũ ñ amando s tim̃do
retinet᷑. Quȩ ut ministrari recte ualeat. oportet
exlibidine amplecti ne aut peiꝰ quis quasi
exhumilitate suꝑbiat si diuinȩ dispensatio.¬
nis ordinem fugiendo cõtempnat. aut eo

Expanded text:
Unde magnopere curandum est, ut qui regendis hominibus praefertur, apud se intra secretarium mentis in cathedra praesideat humilitatis, cumque judicanti ei a caeteris foris assistitur, vigilanti oculo incessanter aspiciat, cui quandoque judici ipse de his judicandus assistat,sua tantummodo anima fortasse vix sufficit, qt. Quae nimirum cogitatio, si assidue mentem excoquit, omnem superbiae tumorem premit. Et rector providus tanto jam neque rex apostata, neque dux impius vocabitur, quanto ei cogitatione sollicita potestas quae accepta est, non honor, sed onus aestimatur. Nam cui esse nunc judiciem libet, huic videre tunc judicem non libet. Numerari enim culpae nequeunt, quae habendae potestatis amore perpetrantur. Tunc solum vero 787 potestas bene geritur, cum non amando, sed timendo retinetur. Quae ut ministrari recte valeat, oportet ex libidine amplecti; ne aut pejus quis quasi ex humilitate superbiat, si divinae dispensationis ordinem fugiendo contemnat; aut eo
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ oĩs detrator eradicabit᷑. Uestiet᷑ autẽ
pannis dormitio. qͥa despectũ & in opẽ acũc.¬
tis bonis oꝑib mors sua inuenit quẽ hic ad
alienȩ uitȩ ex qͥrenda cͥmina detractationis
suȩ languor occupauit.

Expanded text:
estietur autem pannis dormitio, quia despectum et inopem a cunctis bonis operibus mors sua invenit, quem hic ad alienae vitae exquirenda crimina detractionis suae languor occupavit.
Abbreviated transcription (Latin):
& dantessimbola ꝯsument᷑ & uestiet᷑ pan¬
nis dormitio: Potib uacant. qui de opbrio
alienȩ uite se debriant: Simbola uͦ clare ẽ:
sic̃ unꝰ quisq sol&e ꝓparte sua cybos aduescen.¬
dũ ita inconfabulatione decͣctiois u̾ba ꝓferre¬

Expanded text:
et dantes symbolum, consumentur, et vestietur pannis dormitio . Potibus vacant, qui de opprobrio alienae vitae se debriant. Symbolum vero dare est sicut unusquisque solet de parte sua cibos ad vescendum, ita in confabulatione detractionis verba conferre
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptiiose agit᷑ maioꝵ disciplina co¬
hibet᷑: Cum uͦ maiores ipsi uoluptati
deseruiunt: nimirũminoribus lascuuę frena la¬
xant᷑: Quis enim sub disciplinȩ se constrictione retine¬
at quando & ipsi qͥ ius constrictionis accipiunt se¬
se uoluptatib relaxanł: Unde bene dr̃. qr filii iob¬

Expanded text:
oluptuose agitur, majorum disciplina cohibetur; cum vero majores ipsi voluptati deserviunt, nimirum minoribus lasciviae frena laxantur. Quis enim sub disciplinae se constrictione retineat, quando et ipsi, qui jus constrictionis accipiunt, sese voluptatib