comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clectat hoc misterium cum ca-¬
ritate uestra. contra ꝑfidiam
iudeorum commiscere: ubi maxime
figura int̾uenit sacramenti. Uirga
hec ꝓtulit quod ante non habuit:
non radicata plantatione. nec defos¬
sa sarculo: non animata succo. nec
fecundata seminario. Et cum illi
de essent uniuersa iura nature: ꝓ¬
tulit uirga quod nec semine sug¬
geri potuit. nec radice. U irga er¬
go potuit contra uira fructum ꝓ¬
generare: Uirgo habuit tempora
pariendi: uirga autem alio die¬
re germinauit. Tila enim decursis
nouem mensibus peperit: uirga¬
autem alio die quod natura non
habuit germinauit. Contra naturam¬
tuit. Deus enim qui in numeris
mirabilius facere uoluit: ut xp̃c
de uirgine nasceretur. R Urgo¬
israhel reuertere inciuitates tuas usquequo do lens
auerteris generabis dominum saluatorem obla¬
tionem nouam int̾ra ambulabunt homines.

Expanded text:
lectat hoc mysterium cum charitate vestra contra perfidiam Judaicam commisceri, ubi maxime figura intervenit sacramenti. Virga haec protulit quod ante non habuit, nec radicata plantatione, nec defossa sarculo, non animata succo, nec fecundata seminario; et tamen cum illic deessent universa jure naturae, protulit virga quod nec semine suggeri potuit, nec radice. Virga ergo potuit contra naturam ralis. Virgo peregit tempora pariendi: virga autem ra germinandi. Illa enim decursis novem mensibus peperit; virga alia die quod natura non habuit germinavit. Virginemtitur. Deus enim qui in Numeris mirabilius facere voluit, ut Christus de virgine nasceretur. 4. VirgIsrael, revertere ad civitates tuas. Usquequo dolens averteris? P. Generabis Dominum Salvatorem oblationem novam in terra: ambulabunt homines
Abbreviated transcription (Latin):
Um ergo una sit deitas. una di
uinitas: impleuit quidem car
sed maiestate non susceptione. Uis
scire. quia cum eo erat: euuangeli¬
sta refert: quia iħc plenus spiritu
sancto: regressus est ab iordane. Ec¬
ce quomodo iesus xꝑc suscepit car¬
nem: et tamen spiritus sanctus ñ
defuit maiestate. Si celum et ter¬
sanctus: carnem xꝑi deserere non
potuerunt. quaudo indiuinitatis
unitate manserunt. Adhuc cytha¬
ram respice. Ut musicum melos
tonis dulcibus reddat: tria parit¬
da. Et tamen ars dictat. manus tan¬
ditur. Nec ars nec manus sonum
reddunt: sed ea cum corcda. tria pari¬
ter oꝑantur. Sic nec pater nec spi¬
ritus sanctus susceperunt carnem: &
tamen cum filio pariter oꝑantur.
Sonum sola corda discutit: carnem

Expanded text:
um ergo una sit deitas, una sit divinitas, impleverunt quidem carnsed majestate, non susceptione. Vis cto, quia cum eo erat: evangelista refert quia Jesus plenus Spiritu sancto regressus est ab Jordane . Ecce quomodo solus Jesusnem, et tamen Pater et Spiritus sanctus non defuerunt majestate. Si coelum et tersanctus; carnem Christi deserere non potuerunt, quando in divinitatis unitate manserunt. Ad hoc citharam respice, ut musicum melos sonis dulcibus reddat, tres paritda. Et tamen unus sonus auditur. Ars dictat, manus tanditur. Nec ars, nec manus sonum reddunt, sed ea cum chorda pariter operantur. Sic nec Pater, nec Spiritus sanctus suscipiunt carnem, et tamen cum Filio pariter operantur. Sonum sola chorda excutit, carnem
Abbreviated transcription (Latin):
tius uerba legis que ꝓposinmus:
& uidebimus aꝑtissime quam beatiˢ¬
sima dei genitͥr & perpetua uirgo
maria simul cum filio quem genu¬
it ab omni fuerit legis subiectione
liberrima. Qum enim dicat lex mu¬
lierem que suscepto semine peꝑisset
immundam decerni. & ꝑlonga tem¬
pora simul cum prole quam genuiss
oblatis deo uictimis debere mundari:
patet profecto quia illam que sine ui-¬
rilis susceptione semines uirgo peꝑit.
una cum filio qui natus. ẽ. ei: neq
immundam describat. neq ꝑhostias
salutares doceat esse mundandam.

Expanded text:
tius verba legis quae proposuimus, et videbimus apertissime quam beatissima Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legis subjectione liberrima. Cum enim dicat lex, mulierem quae suscepto semine peperisset, immundam decerni, et per longa tempora simul cum prole quam genuisset oblatis victimis debere mundari, patet profecto quia illam quae sine virilis susceptione seminis virgo peperit, una cum Filio qui natus est ei, neque immundam describat, neque per hostias salutares doceat esse mundandam.
Abbreviated transcription (Latin):
recepit nanq lex: ut mu łe .xͣ.¬
lier que concepto semine peꝑiss
filium. immunda esset septem dieb:
etiam alios triginta tres dies abingͣs¬
su templi ac uiri thoro abstineret:
donec quadragesimo natiuitatis die
filium cum hostiis ad templum domi¬
ni deferret pͥmogenitumq omne maᷤˢ¬
culini sexus sc̃m domino uocari. Atq
ideo munda queq offerri dei: immũ¬
da autem mundis mutari uel occroi:

Expanded text:
ecepit namque lex ut mulier quae suscepto semine peperisset filium, immunda esset septem diebus,etiam alios triginta tres dies ab ingressu templi ac viri toro abstineret, donec quadragesimo nativitatis die filium cum hostiis ad templum Domini deferret: primogenitum autem omnis masculini sexus sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem mundis mutari, vel occidi,
Abbreviated transcription (Latin):
olennitatem nobis hodierne ce-¬
lebritatis quam quadra gesimo
dominice natiuitatis die debitis ue¬
neramur officiis. maxime eiꝰdem do
mini ac saluatoris nr̃i simul & inte¬
merate genitͥcis enis humilitate dedi¬
implendisse legalib ꝑ omnia subdi¬

Expanded text:
olemnitatem nobis hodiernae celebritatis, quam quadragesimo dominicae nativitatis die debitis veneramumini salvatoris nostri, simul et intemeratae genitricis ejus humilitate dediimplendis se legalibus per omnia subdi
Abbreviated transcription (Latin):
eo sicut dominus ac saluator
nr̃ qui diuinitus legem dedit¬
apparens in homine fieri uoluit sub
lege ut cos qͥ sub lege erant redimeret. ut ao¬
optionem filiorum reciꝑemꝰ: ita eciã brata
genigͥx illius que singulari pͥuilegi¬
o supͣ legem fuit. ꝑ ostendendo tam̃
humilitatis exemplo legalib subdi
non refugit institutis. libet fr̃s kmñi
te uoluchres in hostiam domini iu¬
bentun offerri. Nam & abraham pa¬
triarcha tanto ante legem tempore.
has inholocaustum domino legitur
optulisse: & implerisq legis cerimoni¬
is. qui mundandus eẽt. ꝑhas iubeba¬

Expanded text:
ed sicut Dominus ac Salvator noster, qui divinitatis legem deditapparens in homine, fieri voluit sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; ita etiam beata genitrix illius, quae singulari privilegio supra legem fuit, pro ostendendo tamen humilitatis exemplo, legalibus subdi non refugit institutis: juxta ime volucres in hostiam Domini juberentur offerri; nam et Abraham patriarcha tanto ante legem tempore, has in holocaustum Domini legitur obtulisse, et in plerisque legis caeremoniis, qui mundandus esset, per has jubeba
Abbreviated transcription (Latin):
lamantium ad te quesumꝰ alia.
domine preces dignanter exaudi:
ut sicut miniuitis afflictione positis pe¬
percisti. ita & nobis inpresenti tͥbula¬
tione succurre.ꝑ. dñm.
alia.

Expanded text:
lamantium ad te, quaesumus, Domine, preces dignanter exaudi, ut sicut Ninivitis in afflictione positis pepercisti, ita et nobis in praesenti tribulatione succurras. Per. Alia.
Abbreviated transcription (Latin):
xaudi domine populum alia.¬
Iduum tota tͥ mente subiectum. ut
corpore & mente protectus. quod pie
credit. tua gr̃a consequatur.ꝑ. alia.
ubiectum tibi populum q̃s dñe

Expanded text:
xaudi, Domine, populum tuum tota tibi mente subjectum, ut, corpore et mente protectus, quod pie credit, tua gratia consequatur. Per. Alia. --Subjectum tibi populum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
mors necesse est intercedat testa¬
toris. Testamentum enim: in mortuis
confirmatum est. Alioquin nundum
ualet dum uiuit qui testatus est: unde
nec primum quidem sine sanguine de¬
dicatum est. Lecto enim omm manda
to legis a moyse uniuerso populo: ac
corum cum aqua & lana coccinea &
ysõpo. ipsum quoq lib rum et omnẽ
populun aspersit dicens. Hic sangus
testamenti: quod mandauit ad uos do-¬
minus deus. Etiam tabernaculum &
omnia uasa ministerii sanguine suni¬
liter aspersit: & otͣ. a pene in sanguine
mundant᷑ scd̾m legem: et sine sangui¬
nis effusione non fit remissio: Sepuito

Expanded text:
mors necesse est intercedat testatoris. Testamentum enim in mortuis confirmatum est: alioquin nondum valet, dum vivit qui testatus est. Unde nec primum quidem sine sanguine dedicatum est. to legis a Moyse universo populo, acccorum cum aqua et lana coccinea et hyssopo, ipsum quoque librum et omnem populum aspersit, dicens: Hic est sanguis testamenti, quod mandavit ad vos Deus. Etiam tabernaculum et omnia vasa ministerii sanguine similiter aspersit: et omnia pene in sanguine mundavit secundum legem; et sine sanguinis effusione non fuit Leg., non fit
Abbreviated transcription (Latin):
exemplaria quidem celestium his
mundari: ip̃a autem celestia meliorib
factis sanctis iħ̾s introuit exẽ. plaria ue¬
rorum: sed in ipsum celum ut appareat
nunc uultui dei pronobis. Nec
ut sepe offerat semet ipsum: quem¬
admodum pontifex intrat insancta ꝑ
singulos annos in sanguine alieno. Ali¬
oquin: oportebat eum frequenter pa¬
ti ab origiie muncdi. Nune autem semel
in consummatione seculorum ad destitu¬
tionem peccati per hostiam suam apparu¬
it: et quemadmodum statutum est ho-¬
minibus semel mori. post hoc autem iu¬
ditium. Sic et xp̃s semel oblatus est ad
multorum exhaurienda peccata. scdo
sine peccato apparebit expectantibus
noster fons aque uiue ad eniuis transitum sol obscu¬
ratus est nam & ale captus est qui captiuum tene¬
bat primum hominem hodie portas mortis &e se¬
ras pariter saluator noster disrupit. Destruxit qui¬

Expanded text:
exemplaria quidem coelestium his mundari: ipsa autem coelestia melioribus factis sanctis Jesus introivit, exemplaria verorum: sed in ipsum coelum, ut appareat nunc vultui Dei pro nobis. Neque ut saepe offerat semetipsum, quemadmodum pontifex intrat in Sancta per singulos annos in sanguine alieno: alioquin oportebat eum frequenter pati ab origine mundi: nunc autem semel in consummatione saeculorum, ad destitutionem peccati, per hostiam suam apparuit. Et quemadmodum statutum est hominibus semel mori, post hoc autem judicium: sic et Christus semel oblatus est ad multorum exhaurienda peccata; secundo sine peccato apparebit exspectantibus noster, fons aquae vivae, ad cujus transitum sol obscuratus est; nam et ille captus est, qui captivum tenebat primum hominem. Hodie portas mortis et seras pariter Salvator noster disrupit. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
ecibus nr̃is quesumus u ñe
aurem tue pietatis accõmoda:
& orationes supplicum. occultorũ
cognitor benignus exaudi ut te lar¬
giente aluitam ꝑueniamus eter¬

Expanded text:
ecibus nostris, quaesumus, Domine, aures tuae pietatis accommoda, et orationes supplicum, occultorum cognitor, benignus exaudi, ut te largiente ad veniam perveniamus aeter
Abbreviated transcription (Latin):
gum mniquitatum mearuni in manu
eius: conuolute sunt ⁊ imposite col¬
lo meo. Infirmata ẽ uirtus mea: de¬
dit me dominus in manum de qua
fuero ipse ẽ tenete eum hoc malum fecit signum
quiꝑ osculum adimpleuit homicidiũ infelix p̃¬
termisit precium sanguinis ⁊ infinem laqueo se
suspetiditi Melus ili fuerat si natus ñ fuisset.

Expanded text:
gum iniquitatum mearum. in manu ejus convolutae sunt, et impositae collo meo: infirmata est virtus mea: dedit me Dominus in manu, de qua fuero ipse est, tenete eum; hoc malum fecit signum, qui per osculum adimplevit homicidium. Infelix praetermisit pretium sanguinis, et in finem laqueo se suspendit. Vers. Melius illi fuerat si natus non fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
xultemus quesumus domine or
deus noster omnes recti corcde in
unitate fidei congregati. ut uenien¬
te saluatore nostro uingenito filio
tuo immaculati occurramus illi in
eius sanctorum comitatu. ꝑeundem.¬

Expanded text:
ultemus, quaesumus, Domine, Deus noster, omnes recti corde in unitate fidei congregati, ut veniente Salvatore nostro Filio tuo, immaculati occurramus illi in ejus sanctorum comitatu. Per eu
Abbreviated transcription (Latin):
t subiunxit. Uerumptamen ñ
sicut ego uolo: sed sicut tu. Dicit¬
& iam amembris suis. uerba delicto¬
rum meorum: ille qui peccata non
habuit nr̃a delicta sua dicens. ẽẽ. pec¬
cata. sicut in alio psalmo ipse dicturus
est. Ds̃ tu scis insipientiam meam: &
delicta mea ace non sunt abscondita.
Audiamus ergo uocem membrorum
ex ore capitis: & intelligamus ex nr̃a
ꝑsona merito fuisse locutũ. qui se hos¬
tiam optulit pro salute cunctorum.
Unde apostolus dicit. Cum qui nõ¬
non nouerat peccatum: pro nobis pec¬
catum fecit. R Conclusit uias meas inimicꝰ¬
insidiator factus ẽ michi sicut leo in abscondito
repleuit ⁊ inebriauit me amaritudine de duxerug
in lacum mortis uitam meam ⁊ posuerunt lapi¬
dem contͣ me uide domine iniquitates illorũ
⁊ iudica causam ammne meẽ defensor uite mee.

Expanded text:
t subjunxit: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu. Dicit etiam a membris suis: Verba delictorum meorum. Ille ergo qui peccatum non habuit, nostra delicta sua dicit esse peccata; sicut et in alio psalmo ipse dicturus est: Deus, tu scis insipientiam meam, et delicta mea a te non sunt abscondita Audiamus ergo vocem membrorum ex ore capitis, et intelligamus ex nostra persona merito fuisse locutum, qui se hostiam obtulit pro salute cunctorum: unde Apostolus dicit: Eum qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit . Nam et insidiator factus est mihi sicut leo in abscondito, replevit et inebriavit me amaritudine. Deduxerunt in lacum mortis vitam meam, et posuerunt lapidem contra me. Vide, Domine, iniquitates illorum, et judica causam animae meae, defensor vitae meae.
Abbreviated transcription (Latin):
xultet aula celica letetur mundi
machina dum refert solis orbita
nicholai sollempnia. Hic uagitus in¬
fantie decorauit mirifice dans uirtu¬
tum primordia inter ortus crepundia.
Quarta et sexta feria semel suggebat u¬
bera iam inetate tenera hac usus ab¬
stinentia. Quius tumba fert oleun:
matris oliue nescium quod natura ⁊̃
protulit marmor sudando partunt.
Ouenerande pontisex pius nec tardus
opifex cunctis qui corde sedulo te
dispendia confer uite stipendia. ut
post carnis exilla tecum simus in
gła. Nr̾a pater ingenite iħu cum
sacro flamine ut nicholai precibus
iungamur in celestibus. ameros.

Expanded text:
xultet aula coelica, Laetetur mundi machina, Dum refert solis orbita Nicolai memoriam. Qui vagitus infantiae Decoravit mirifice, Dans virtutum primordia Inter ortus crepundia. Quarta, cum sexta feria, Semel sugebat ubera, Jam in aetate tenera Hac usus abstinentia. Cujus tumba fert oleum, Matres olivae nesciunt: Quod natura non protulit, Marmor sudando parturit. O venerande Pontifex! Pius, nec tardus opifex Cunctis, qui corde credulo Te ufer mentis dispendia, Confer vitae stipendia; Ut post carnis exilia, Tecum simus in gloria. Praesta Pater ingenite, Jesu, cum sacro Neumate; Ut Nicolai precibus, Coeli jungamur civibus. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
quam abscessit aboculis hominum.
inquisierunt & qui oderant & qui
amabant: illi ꝑsequendo illi habere
cupiendo. In psalmis ait ipse dñs:
ꝑ prophetam. Periit fuga ame: &
tur & reuereantur: requirentes ani¬

Expanded text:
quam abscessit ab oculis hominum, inquisierunt, et qui oderanamabant: illi persequendo, illi habere cupiendo. In Psalmis ait ipse Dominus per prophetam, Periit fuga a me, etur et revereantur requirentes ani
Abbreviated transcription (Latin):
o huc enim & post dies septem.
ego pluam suꝑ terram quadra¬
ginta dieb & quadra ginta noc¬
tib & delebo omnem substantiã
quam feci de suꝑficie terre. fecit
ergo noe omnia que mandauerat
ei dominus. Eratq sexcentorũ an¬
norum: qͣndo diluuii aque mun¬
dauerunt suꝑ derram. Et ingres¬
sus ẽ. noe & filii euis. uxor ens &
uxores filiorum eius cum eo mnar¬
cam: propter aquas diluuii. De a¬
nimantib quoq mundis & nimũ¬
dis. & de uolucrib. & ex omni qd̃
mouetur suꝑ terram: duo & duo ĩ¬
gressa sunt ad noe in archam mascu

Expanded text:
huc enim et post dies septem: ego pluam super terram quadraginta diebus et quadraginta noctibus: et delebo omnem substantiam quam feci de superficie terre. Fecit ergo Noe omnia que mandaverat ei Dominus eratque sescentorum annorum quando diluvii aquae inundaverunt super terram et ingressus est Noe et filii eius uxor eius et uxores filiorum eius cum eo in arcam propter aquas diluvii de animantibus quoque mundis et inmundis et de volucribus et ex omni quod movetur super terram duo et duo ingr
Abbreviated transcription (Latin):
nno sexcentesimo uite noe men¬
se secundo septimꝰ decimo die
mensis: rupti sunt omnes fontes
abyssi magne & cataracte celi aꝑte
sunt & fcã est pluuia suꝑ terram. qͦ¬
draginta dieb quadraginta noctib.
In articit lo diei illius ingressus ẽ.
cham. Ipsi & omne animal secd̃m
genus suum: uniuersaq iumenta
ingenere suo. & omne quod moue¬
tur suꝑ terram ingenere suo. Cun¬
ctumq uolatile secundum genus
suum: uniu̾sdoq aues. omnesq uo¬
lucres ingresse sunt adnoe mar¬
cham. bina & bina ex omni carne
inqua erat sp̃c uite. Et que in¬
gressa sunt: masculus & femina.
ex omni carne introierunt sicut
que ramum uirentis oliue in ore suo defe¬

Expanded text:
Anno sexcentesimo vitae Noe, mense secundo, septimo decimo die mensis, rupti sunt omnes fontes abyssi magnae, et cataractae coeli apertae sunt, et facta est pluvia super terram qudraginta diebus et quadraginta noctibus in articulo diei illius ingressus est cam ipsi et omne animal secundum genus suum universaque iumenta in genus suum et omne quod movetur super terram in genere suo cunctumque volatile secundum genus suum universae aves omnesque volucres ingressae sunt ad Noe in arcam bina et bina ex omni carne in qua erat spiritus vitae et quae ingressa sunt masculus et femina ex omni carne introierunt sicut que
Abbreviated transcription (Latin):
ti euangelii quam modo. fratreᷤᷤ
km̃i audistis. expositione. non
indiget: sed admonitione. Quã
enim ꝑ semetipsanr ueritas expo¬
suit: hanc discutere humana fra¬
gilitas non presumit. Sed est quod
sollicite in hac ipsa expositione do¬
minica pensare debeamus: quia si
nos uobis semen uerbum. agrũ
mundum. uolucres demonia.
spinas diuitias significare dice¬
mus: adcredendum nobis mens¬

Expanded text:
ti Evangelii quam modo, fratres charissimi, audistis expositione non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens
Abbreviated transcription (Latin):
nde & isdem dominus ꝑsemet¬
natus est exponere quod dicebat:
ut sciatis rerum significationes que¬
rere inhis etiam que ꝑsemetipsũ
noluit explanare. Exponendo gͦ
quod dixit. figurate se loqui in no¬
tuit: quad quatinus certos uos red¬
deret. cum uobis nr̃a fragilitas uer¬
borum illius figuras aꝑiret. Quis
enim michi fratres unquam crede¬
ret si spinas diuitias interpretari
uoluissem. maxime cum ille pun¬
gant iste delectent: Et tamen spi¬
ne sunt: quia cogitationum suarũ
punctionib mentem lacerant. Et
cum usq ad peceatum ꝑtrahunt:
quasi inflicto uulnere cruentant.
uas bene hoc łe..xiͣ. Et recordabor
in loco alio euangelista testante
nequaquam dõminus diuitias: s
fallaces diuitias appellat. E allaces
enim sunt: que nobiscum dui ꝑ¬
manere non possunt. Pallaces sũt:
que mentis nr̃e inopiam non ex¬
pellunt. Sole autem diuitie uere
sunt: que nos diuites uͥtutib faci¬
unt. Si ergo fratres kiñi. eẽ. diuites

Expanded text:
nde et idem Dominus per semettus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant.oc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallaces enim sunt quae nobiscum diu permanere non possunt, fallaces sunt quae mentis nostrae inopiam non expellunt. Solae autem divitiae verae sunt quae nos divites virtutibus 1489 faciunt. Si ergo, fratres charissimi, divites esse
Abbreviated transcription (Latin):
ue pater qui proptes. cum
matre uel filia deambula¬
bat ne abigerentur ab ancilla
que curam nutriendi infantis
sus ceperat proibens sollicita enim
erat ne infanti nocerent: finem¬
dine illud miraculum claudere᷑
At ille post aliquandiu euola.¬
tes. intantam aeris altitudiner
subleuate sunt: ut humanis
culis minime uiderentur.

Expanded text:
e pater, qui propter cum matre vel filia deambulabat, ne abigerentur ab ancilla, quae curam nutriendi infantis susceperat, prohibens sollicita enim erat ne infanti nocerent fine illud miraculum clauderetur. At illae post aliquamdiu evolantes, in tantam aeris altitudinem sublevatae sunt, ut humanis oculis minime viderentur.
Abbreviated transcription (Latin):
osito in admninistratione p̃¬
fecture Galliarum patre be¬
Qui infans iarea pretorii incu¬
nabulis positus cum dormiret
aperto ore. subito examen apum
aduemens faciem eius atq os com¬
pleuit: ita ut ingrediendi in os e¬
grediendiq frequentarent uices.

Expanded text:
osito in administratione praefecturae Galliarum patre eQui infans in area praetorii in cuna positus, cum dormiret aperto ore, subito examen apum adveniens, faciem ejus atque ora complevit; ita ut ingrediendi in os, egrediendique vices frequentarent. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
it autem dei adeundem
locum ꝑueniens. in artissimo spe¬
cu se tradidit. tribusq annis excepto
romano monacho hominibus in cogni¬
escere & benedicti uitam in exemplo
hominibus demonstrare. ut posita su¬
ꝑ candelabrum lucerna claresceret. qͣti¬
nus omnib qui indomo dei sunt lu¬

Expanded text:
ir autem Dei ad eumdem locum perveniens, in arctissimum specum se tradidit, et tribus annis, excepto Romano monacho, hominibus incogniiescere, et Benedicti vitam in exemplum hominibus demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt lu
Abbreviated transcription (Latin):
Et a nr̃is excessibus domine tem¬
peremur.tua nos precepta concede
prauitates. ut non indignationen.
tuam. sed indulgentiam sentiamuᷤ.
foueas adiumentis tuis apta ꝓpitiuᷤ
disciplinis. Et adbñ.
Iculi nr̃i adte dñe semꝑ intendãt.
& auxilium tuum & miscdiã senti

Expanded text:
t a nostris excessibus, Domine, temperemus, tua nos praecepta concede  Domine, pravitates, ut non indignationem tuam, sed indulgentiam sentiamus. foveas adjumentis, tuis apta propitius disciplinis. Per. Alia. --Oculi nostri ad te, Domine, semper intendant, ut auxilium tuum et mise
Abbreviated transcription (Latin):
Ascendant ad te domine preces nr̃e.
& ab ecclesia tua cunctam repelle ne¬
Elamantes adte deus dignanter ex¬
audi: ut nos de profundo iniquita¬
tis eripias. & ad gaudia eterna per¬
ducas: Et adbñ. alia.
Concede nobis dñe quesumus ue

Expanded text:
omine, preces nostrae, et ab Ecclesia tua cunctam repelle neClamantes ad te, Deus, dignanter exaudi: ut nos de profundo iniquitatis eripias, et ad gaudia aeterna perducas. Per. Alia. --Concede nobis, quaesumus,
Abbreviated transcription (Latin):
Heus celi terreq dominator. auxili¬
um nobis tue defensionis benigms
impende. Et adbenef. alia.
Prã quesumus omp̃s & misericors ds̃.
ut tibi placita mente seruiamꝰ. Et ad.
abomni semꝑ iniqͥtate custodiat: Et.

Expanded text:
eus, coeli terraeque dominator, auxilium nobis tuae defensionis benignus impende. Per. Alia. --Praesta, quaesumus, misericors Deus, ut tibi placita mente serviamus. Per Doab omni semper iniquitate custodiat. Per.
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec signum aliquor de eo quoo
fracte fuerant remaneret. Tunc
inuentib & cum uniuersis discipłis
suis pedib eius se ad uoluens: credidit
& baptitatus est cum omnib: & cepit

Expanded text:
quod de eo quod fractae fuerant remaneret. Tunc us, cum universis discipulis suis, apostoli pedibus advolutus, credidit et baptizatus est cum omnibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
esimus sanctum moysen popu¬
lo dei precepta dantem: ubi
dixit audi israel dominus deus tu¬
us: deus unus est. Non po test esse
maior: non potest esse minor. non
potest numerari: dicente propha
dauid. Magnus dominus. et mag¬
na untus eius: & sapientie eius non
est numerus. Optime nostis ista
fãs Rm̃i: qui corde fortiter tenetis
catholicam ueritatem. Audire ta-¬
men breuiter: quod adiuuante do¬
iino proposui explanandum.
Deus unus est pater. deus unus
filius: deus unus est spiritus sc̃s.
Non tres dii: sed unus est deus.
Tres inuocabulis: unus indeita¬

Expanded text:
egimus sanctum Moysen populo Dei praecepta dantem, ubi dixit, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est . Non potest esse major, non potest esse minor, non potest numeraDavid: Magnus Dominus noster, et magna virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus . Optime nostis ista, fratres charissimi, qui corde fortiter tenetis catholicam veritatem; audite tamen breviter quod, adjuvante Domino, proposui explanandum. Deus unus est Pater, Deus unus est Filius, Deus unus est Spiritus sanctus. Non tres dii, sed unus Deus. Tres in vocabulo, sed unus in Deita
Abbreviated transcription (Latin):
am cum defecisset nup ło .ii.¬
tantib uinum: ait beatissima
maria.Ninum non habent. Cui ue¬
Slud indignans respondit dominus.
Quro michi & tibi est mulier: Non¬
digñatis esse quis dubitet: Sed ic¬
circo ut reor. quia tam temere ei ma¬
ter dedefectu carnali poculi suggere¬
bat: qui uenerat totius orbis gentibꝰ.
nouum salutis eterne calicem ꝓpinare.
Quod enim ait nondum uenit hora
mea: illam nimirum gloriosissimã
passionis sue horam. atq illud redemp¬
tionis nostre uinum quod uite omni¬
um proficeret: promittebat:¬
ac quod petebat maria: erat gr̃e
temporalis. Quoo xp̃c parabat:
gaudii sempiterm: Nec tamen
benignissimum dominum: dum mag¬
na ueniunt parua prestare. Et ideo ue¬
nerabilis maria: uere ut mater dñi
in. sp̃u futura prenoscens. ac dñi¬
cam preuidens uoluntatem sollicite
ministros admonuit dicens. quodcũq
dixerit uobis facite. Sciebat ꝓphecto
mater sanc̃ta obiurgationem illam do¬
mini filiiq sui: non irascentis offensã

Expanded text:
am cum defecisset nuptiantibus vinum, ait illi beatissima Maria: Vinum non habent. Cui velut indignans respondit Jesus: Quid mihi et tibi est, mulierdignantis esse quis dubitet? Sed idcirco, ut reor, quia tam temere ei mater de defectu carnalis poculi suggerebat, qui venerat totius orbis gentibus novum salutis aeternae calicem propinare. Quod enim ait, Nondum venit hora mea; illam nimirum gloriosissimam passionis suae horam, aut illud redemptionis nostrae vinum, quod vitae omnium proficeret, promittebam quod petebat Maria erat gratiae temporalis; quod Christus parabat, gaudii sempiterni. Nec tamen piguit benignissimum Dominum, dum magna veniunt, parva praestare; ideo venerabilis Maria et vere ut mater Domini in spiritu futura praenoscens, ac dominicam praevidens voluntatem, sollicite ministros admonuit, dicens: Quodcunque dixerit vobis facite. Sciebat profecto mater sancta objurgationem illam Domini filiique sui non irascentis offensam
Abbreviated transcription (Latin):
N uitatus ut legitur dominus noster¬
iesus xp̃c ꝑrexit adnuptias: sed ut
dignaretur hoc uirginis filius nr̃e
erudicionis est ratio. ut hoc docti ex¬
emplo: legitimarum illum nuptiarũ
non negemus autorem. uadit ergo ao
nuptias dei filius: ut quas dudum potes¬
tate constituit. nunc presentia sue bene¬
dictionis sanctificet. Uadit ad nuptias
ueteris instituti: nouam sibi perpetue
uirginitatis sponsam gentium de con¬
uersione facturus. Uadit ad nuptras:¬
non sumpturus quem nuptie non cre
turus pocula sed daturus.¬

Expanded text:
 itaque, ut legitur, Dominus perrexit ad nuptias; sed, ut dignaretur hoc virginis filius, nostrae eruditionis est ratio: ut, hoc docti exemplo, legitimarum illum nuptiarum non negemus auctorem. Vadit ergo ad nuptias Dei Filius, ut, quas dudum potestate constituit, tunc praesentiae suae benedictione sanctificet. Vadit ad nuptias veteris instituti, novam sibi perpetuae virginitatis sponsam gentium de conversatione facturus. Vadit ad nuptias, quem nuptiae non creaturus 68 pocula, sed daturus
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui beato iohanni Dr̃.
euuangeliste preconiis prin¬
cipiis sempitni uerbi secreta rese¬
rasti: da quesumus ut adeiusdem
intelligentiam uerbi. ipsius per
quem nobis resplenduit suffra-
deus: ut excellentiam uerbi
tui quam beatus iohannes euuan
gelista asseruit: et conuenienter
intelligere ualeamus. et ueraciter

Expanded text:
eus, qui beati Joannis evangelistae praeconiis Principii sempiterni secreta reserasti, da, quaesumus, ut ad intelligentiam Verbi ejus per quem nobis splenduit suffragiDeus, ut excellentiam Verbi tui, quam beatus evangelista Joannes adseruit, et convenienter intelligere valeamus, et veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
mnipotens sempiterne deus:
qui hunc diem ꝑ incarnatio-¬
nem uerbi tui et partum beate
marie uirginis consecrasti: da po-¬
pulis tuis in hac celebritate consor¬
tium. ut qui tua gr̃a sunt redemp-¬
ti. tua sint adoptione securi. ꝑ eund.¬

Expanded text:
mnipotens sempiterne Deus, qui hunc diem per incarnationem Verbi tui et partum beatae Mariae virginis consecrasti, da populis tuis in hac celebritate consortium ut, qui tua gratia sunt redempti, tua sint adoptione securi. Per eumd
Abbreviated transcription (Latin):
in egyptum: emitq eum putiphar
eu nuchus pharaonis princeps excer¬
citus. uir egyptius de manu isma¬
helitarum: aquib ꝑductus erat. fu¬
itq dñs cum eo: & erat uir in cunc¬
tis prospere agens. Habitabatq in
domo domini sui: qui optime no¬
uerat esse dominum cum eo. & om¬
nia que gereret abeo dirigi in manu
illius. Inuenitq ioseph gratiam corã
domino suo: & ininistrabat ei.¬

Expanded text:
in Aegyptum emitque eum Putiphar eunuchus Pharaonis princeps exercitus vir aegyptius de manu Ismahelitarum a quibus perductus erat fuitque Dominus cum eo et erat vir in cunctis prospere agens habitabatque in domo domini sui qui optime noverat esse Dominum cum eo et omnia quae gereret ab eo dirigi in manu illius invenitque Ioseph gratiam coram domino suo et ministrabat ei
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui insanctis habitas. & pia
cordis non deseris: libera nos a
desideriis terrenis. & cupiditate carna¬
li. ut nullo in nobis regnante peccato.
tibi soli domino liberis mentibus ser¬

Expanded text:
eus, qui in sanctis habitas, et pia corda non deseris, libera nos a terrenis desideriis et cupiditate carnali, ut, nullo in nobis regnante peccato, tibi soli Domino liberis mentibus ser
Abbreviated transcription (Latin):
Imo: qui in cogi tabili maiestate
deus es apud deum. Iu es xp̃c qͥ pro
redemptione nr̃a ad passionem uem¬
ens: impassibilis ꝑmanes apud pa-¬
trem. Quis igitur unquam in tan¬
tum hoc in comprehense deitatis ar¬
chanum humani seusus attollere po¬
tuisset optutũ. nisi ab ore petri salu¬
taris huius fidei ueritas radiasset:
Quis meritorum beati petͥ gloriam
quanuis magno equiꝑare possit elo¬
quio. a quo nobis adorande dium¬
tatis fides. & cepit & permanet.¬

Expanded text:
mo, qui incogitabili majestate Deus es apud Deum. Tu es Christus, qui pro redemptione nostra ad passionem veniens, impassibilis permanes apud Patrem. Quis igitur unquam in tantum hoc incomprehensae Deitatis arcanum humani sensus attollere potuisset obtutum, nisi ab ore Petri salutaris hujus fidei veritas radiasset? Quis meritorum ejus gloriam quamvis magno aequiparare possit eloquio, a quo nobis adorandae Divinitatis fides et coepit et permanet
Abbreviated transcription (Latin):
prias beati petͥ specialesq
uirtutes. pro ut ariditas
lingũe nr̃e ingeniiq tenuitas pati¬
dur. immo ut misericors deus annuit:
pro loquamur. hic itaq ille. ẽ. petrꝰ.
qui confitendo dominum xp̃m
menta constituit. Nam ꝑcunctante
domino quis. eẽ. abhominib dicere¬
tur: respondit. Tu es xp̃s filius dei
uiui. Idest tu domine de carne uir¬

Expanded text:
roprias eorum specialesque virtutes prout ariditas linguae nostrae ingeniique tenuitas patitur, imo ut misericors Deus annuerit proloquamur. Hic itaque ille est Petrus, qui confitendo Christum Dominum menta constituit. Nam percunctanti Domino quis esse ab hominibus diceretur, respondit: Tu es Christus Filius Dei vivi ; id est, tu, Domine, de carne Vir
Abbreviated transcription (Latin):
ea idem tempuis mortuo au¬
xentio arnane ꝑfidie ep̃o. qui dio-¬
nisio beate memorie confessore acl
exilium destinato incursabat eccle¬
siam: cum populus adseditionem
surgeret impetendo ep̃o. esset q
Ali cura sedande seditionis. ne pe¬
pulus ciuitatis inꝑiculum sui cor¬
uerteretur: perrexit adecclesian.
Ibiq cum adloqueretur plebem.
subito uox fertur infantis inpop¬
lo sonuisse. ambrosium ep̃m. Ad
cuius uocis sonitum. tocius popu¬
li ora conuersa sunt: ad clamantis
ambrosium ep̃m.¬

Expanded text:
er idem tempus, mortuo Auxentio Arianae perfidiae episcopo qui Dionysio beatae memoriae confessore ad exsilium destinato, incubabat Ecclesiam cum populus ad seditionem surgeret in petendo episcopo, essetque illi cura sedandae seditionis, ne populus civitatis in periculum sui verteretur, perrexit ad Ecclesiam: ibique cum alloqueretur plebem, subito vox fertur infantis in populo sonuisse Ambrosium episcopum. Ad cujus vocis sonum totius populi ora conversa sunt, acclamantis Ambrosium episc
Abbreviated transcription (Latin):
taq qui antea turbulentis¬
sime dissidebant. quia et
antani sibi et catholici sibi ep̃m cu¬
piebant. suꝑatis alterutris ordi¬
nari: repente inhunc unum mi¬
rabili & in credibili concordia cõ¬
senserunt. Quo ille cognito: egres¬
sus ecclesiam tribunal sibi para¬
ri precepit. Quippe mox futurus
episcopus: altiora conscendit.
Tunc contra consuetudinem suã:
tormenta ꝑsonis iussit adhibesti.
Quod cum faceret: populus ni¬
chilominus. ac clamabat. Pecca¬
tum tuum suꝑ nos. Sed non simi¬
liter is populus tunc clamauit:
sicuit populus iudeorum. Iui eñi
aocibus suis sanguinem domini¬
cum effuderunt dicentes. sangͥs
huius suꝑ nos: isti uero catecumi¬
num scientes. fideli uoce remissio¬
nem illi peccatorum omnium ꝑ
baptismi grãm promittebant.

Expanded text:
ta qui antea turbulentissime dissidebant, quia et Ariani sibi et Catholici sibi episcopum cupiebant, superatis alterutris, ordinari, repente in hunc unum mirabili et incredibili concordia consenserunt. 7. Quo ille cognito, egressus Ecclesiam, tribunal sibi parari fecit; quippe mox futurus episcopus, altiora conscendit: tunc contra consuetudinem suam tormenta jussit personis adhiberi. Quod cum faceret, populus nihilominus acclamabat: Peccatum tuum super nos. Sed non similiter is populus tunc clamavit, sicut populus Judaeorum; illi enim vocibus suis sanguinem Dominicum effuderunt, dicentes: Sanguis hujus super nos : isti vero catechumenum scientes, fideli voce remissionem illi peccatorum omnium per baptismatis gratiam promittebant.
Abbreviated transcription (Latin):
oquebatur enim in illo spiritui
sanctus qui illum ad sacerdoti¬
um nutriebat. Illa uero. ut adoles¬
centem & nescientem quid diceret tes¬
puebat. Sed post quam edoctus est.¬
liberalibus dasciplinis exurbe egres¬
sus est professusꝙ in auditorio pre-¬
fecture pretorn. ita splendide cau-¬
sas ꝑorauit. ut eligeretur auiro in¬
lustri probo tunc prefecto pretorui.
ad consilium tribuendum. Post que
onsularitatis suscepit insignia ut
egeret liguriam emiliamq protim¬
ias: uenit q mediolanium.

Expanded text:
oquebatur enim in illo Spiritus Domini, qui illum ad sacerdotium nutriebat: illa vero ut adolescentem et nescientem quid diceret, respuebat. 5. Sed postquam edoctus liberalibus disciplinis, ex Urbe egressus est, professusque in auditorio praefecturae praetorii, ita splendide causas peroravit; ut eligeretur a viro illustri Probo, tunc praefecto praetorii, ad consilium tribuendum. Post haec consularitatis suscepit insignia, ut regeret Liguriam, Aemiliamque provincias, venitque Mediolanum.
Abbreviated transcription (Latin):
Nde ergo probare possumus an
diligamus iminicos: Sed ẽ quod
in pace sancte ecclesie fien debeat:
unde clarescat. si ꝑsecutionis tempore
mori pro dilectione ualeamus. Certe
isdem iohs dicit. Qui habueat sub¬
stantiam mundi huius. & uiderit fra¬
trem suum necessitatem habere. & clau¬
serit uiscera sua abeo. quomodo cari¬
Mi dei manet ineo: Hinc etiam io¬
haanes baptista ait. Qui habet du¬
as tinicas: det non habenti.¬

Expanded text:
nde ergo probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerit substantiam mundi hujus, et viderit fratrem suum necessitatem habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti
Abbreviated transcription (Latin):
ui erge tranquillitatis Te .iii.¬
tempore non clat pro deo tu¬
nicam suam quomodo inꝑsecutio¬
ne daturus est anrmam suam: Uir-¬
tus ergo caritatis ut inuicta sit in
ꝑturbatione. nutriatur per mise-¬
ricordiam intranquillitate quati¬
nus ommipotenti deo primum dis¬
cat sua impendere. post modum se.¬

Expanded text:
ui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua impendere, postmodum se
Abbreviated transcription (Latin):
mnis qui fidem rectam et be¬
na opera p̃dicat. quid alir
quam uenienti domino ad corda ̃¬
dientium uiam parat. ut hec uis e¬
tie penetret. et lumen ueritatis ili¬
stret. ut rectas deo semitas faciat
dum mundas in animo cogitatior
per sermonem bone predicationis
format: Sane notandum quod ex
testimoniis propheticis que posuit
marcus. unum solum modo inys alo
aliud uero inuenitur in malachia.
Nec tamen falli aut fallere putanduᷤ
est euuangelista. qui hoc scriptum
dicat inysaia. quod ys aias non scri¬
pserit: sed pocus intelligendum
quia et si non hec uerba que de ma¬
lachia posuit inueniuntur in ysar
sensus tamen eorum inuenitur in
ysata in non nullis locis aliis mani-¬
festus. R Confortamini manus fatiga
te et genua debilia roboramini qui pusilla
nimes estis mente conualescite ecee dominꝰ¬

Expanded text:
mnis qui fidem rectam et bona opera praedicat, quid aliud quam venienti Domino ad corda audientium viam parat, ut haec vis gratiae penetret, ut lumen veritatis illustret, et rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format? Sane notandum quod ex testimoniis propheticis quae posuit Marcus, unum solummodo in Isaia, alterum vero invenitur in Malachia. Nec tamen falli aut fallere putandus est evangelista, qui hoc scriptum dicat in Isaia quod Isaias non scripserit, sed potius intelligendum quod etsi non haec verba quae de Malachia posuit inveniuntur in Isaia, sensus tamen eorum invenitur in Isaia, et in nonnullis locis aliis, et maniftae, et genua debilia, roboramini: qui pusillo animo estis mente convalescite, ne ti
Abbreviated transcription (Latin):
et dedi te infedus populi ut suscita¬
res terram: et possideres hereditateᷤᷤ
dissipatal. Et diceres his qui uineti
sunt exite:: et his qui intenebris re¬
Non esurient neq sicient ampluis.
et noncadet super eos estus aut sol.
quia miserator eorum reget eos. et ad
fontes aquarum potabit eos. Et pe¬
nam omnes montes meos iniiam:
semite mee exaltabuntur Ecce istisie
longe uement. et ecce illi abaquilone
et mari: et isti de terra australi. au
date celi et erultet terra: iubilate m¬
tes laudem quia consolatus est dom¬
nus populum suum: et pauperum
suorum miserebitur.¬

Expanded text:
ut suscitares terram et possideres haereditates dissipatas: Ut diceres his qui vincti sunt: Exite; et his qui in tenebris: ReNon esurient, neque sitient, et non percutiet eos aestus et sol; quia miserator eorum reget eos, et ad fontes aquarum potabit eos. Et ponam omnes montes meos in viam, et semitae meae exaltabuntur. Ecce isti de longe venient, et ecce illi ab aquilone et mari etdite, coeli, et exsultet terra: jubilate, montes, laudem, quia consolatus est Dominus populum suum, et pauperum suorum miserebitur
Abbreviated transcription (Latin):
N eo uero quod hic ipse subuixit.
uor clamantis indeserto parate
uiam domini rectas facite senuita ᷤ
eius: qui non iudeat quanta sit in
utraq sentencia concordia: Nam
quod dixit malachias mittendum
angelum ante faciem clomini qui
prepararet uiam euis: hoc est utiq
quod dixit ysaias uocem clamantis
audiendam indeserto que diceret
parate uiam domini. rectas facite
semital eius: quia sicut iohannes
recte angelus potuit uocari pro eo
quod faciem domini euuangelizan¬
do preuenit. ita recte appellari et
uor potuit: quia uerbum dei sonan¬
do preibat: sicut et supra dictum est

Expanded text:
subjunxit: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Quis enim non videat quanta sit in utraque sententia concordia? Nam quod dixit Malachias, mittendum angelum ante faciem Domini qui praepararet viam ejus, hoc est utique quod dixit Isaias, vocem clamantis audiendam in deserto, qui diceret: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Quia sicut Joannes recte angelus potuit vocari, pro eo quod faciem Domini evangelizando praevenit, ita recte appellari et vox potuit, quia Verbum Dei sonando praeibat, sicut et supra dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
bo simul desertos faciam montes
et colles: et omne germen eorum ex¬
siccabo. Ponam flumina in insulaᷤ
et stagna arefaciam et deducam ce
cos inuiam quam nesciunt: et in se¬
mitis quas ignorauerunt ambula¬
re eos faciam. Ponam cenebras corã
cis in lucem: et praua inrecta. c̃c
ec dicit dominus redemptor
israel sanctus eius ad contemp¬
tibilem animam. et ad abhominatam
gentem: et adseruum dominorum.
Reges uidebunt et consurgent
principes: et adorabunt propter do¬
minum deum tuum quia fidelis
est: et sanctum israel quia glorifica¬
uit te. Hec dicit dominus intempo¬
re placito eraudiui te et indie salu-

Expanded text:
bo simul desertos faciam montes bo simul desertos faciam montes et colles: et omne germen eorum exiccabo. Ponam flumina in insulas: et stagna arefaciam. Et deducam cecos in uiam, quam nesciunt, et in semitis, quas ignorant, ambulare eos faciam. Ponam tenebras coram eis in lucem et praua in recta. Acec dicit Dominus redemptor Israel, sanctus ejus, ad contemptibilem animam, ad abominatam gentem, ad servum dominorum: Reges videbunt, et consurgent principes, et adorabunt propter Dominum, quia fidelis est, et sanctum Israel, qui elegit te. Haec dicit Dominus: In tempore placito exaudivi te, et in die sal
Abbreviated transcription (Latin):
librauit. inpondere montes: et col¬
les instatera. Quis adiuuit spiritũ
domini. aut quis consiliaruis eius
eum semitam iusticie. et eructiuit
eum scientia: et uiam prudentie os¬
tendit illi Ecce gentes quasi stilla
situle: et quasi momentum statere
reputate sunt. Ecce insule quasi
puluis exiguus: et libanus non suf¬
ficiet adsuccendendum. et animalia
eius non susficient ad holocaustum.
Omnes gentes quasi non sint sic
sunt coram eo. et quasi nichilum et
inane reputate sunt ei.
terre. Qui descenditis in mare ce
plenitudo eius: insule et habitato¬
res earum. Subleuetur desertum
et ciuitates eius: indomibus eius ha¬
bitabit cedr. Laudate eum habi¬
tatores pre: de uertice montium
clamaburit. Ponent domino ałiam
et laudem eius in insulis nunciadunt.
Dominus sicut fortis egredietur
et sicut uir preliator suscitabit ⁊ elũ.
Uociferabitur et clamabit: super
inimicos suos confortabitur. Eaciu
semꝑ silui. paciens fui: sicut partu¬
riens loquar. Dissipabo et absorbe¬

Expanded text:
rabit in pondere montes et colles in statera? Quis adiubit spiritum Domini: aut quis consiliarius eius eum semitam iustitie; et erudibit eum scientia: et viam prudentie ostendit illi. Ecce gentes quasi stille situle: et quasi momentum instatere reputate sunt. Ecce insule quasi pulvis exiguus et Libanus non sufficiet ad succendendum: et animalia eius non sufficient ad holocaustum. Omnes gentes quasi non sint sic sunt coram eo: LXVIII et quasi nicilum et inane reputate sunt. VIIterrae. Qui descenditis in mare et plenitudo eius: insule et habitatores earum. Sublebetur desertum et civitates eius: in domibus habitabit Cedar. Laudate eum habitatores petrae: de vertice montium clamate. Ponent Domino gloriam: et laudem eius in insulis nuntiabunt. Dominus sicut fortis egredietur: et sicut vir preliator suscitabit zelum. Vociferabitur et clamabit: et super inimicos suos confortabitur. Tacui semper silui patiens fui: sicut pariens loquar. Dissipabo et obsorbe
Abbreviated transcription (Latin):
yon iniudicio redimetur: et
reducent eam in iusticia. Et
conteret scelestos et peccatores simul.
et qui dereliquerunt dominum
consumentur. Confundentur enĩ
abidolis quibus sacrificauerunt:
et erubescetis super ortis quos ele¬
geratis. cum fueritis uelut quer
cus defluentibul foliis: et uelut or¬
tus absq aqua. Et erit fortitudo
ur̃a ut fauilla stupe: et opus ue¬
strum quasi sc intilla. Et succende.¬
tur utrumq simul: et non erit qui

Expanded text:
on in judicio redimetur. et reducent eam in justitia: et conteret scelestos, et peccatores simul, et qui dereliquerunt Dominum, consumentur, Confundentur enim ab idolis, quibus sacrificaverunt. et erubescetis super hortis, quos elegeratis, cum fueritis velut querdefluentibus foliis, et velut hortus absque aqua. Et erit fortitudo vestra, ut favilla stuppae, et opus vestrum quasi scintilla, et succendetur utrumque simul, et non erit qui
Abbreviated transcription (Latin):
homitide. Argentum tuum uersũ
est inscoriam: uinum tuum mutum¬
est aqua. Principes tui infideles: so¬
cii furum. Omnes diligunt mune¬
ra: secuntur retributiones. Pupillo
non iudicant et causa uidue nou
ingreditur ad eos. Propter hoc: ait
tam manum meam ad te: et excoquã
ad purum scoriam tuam. et auferam
omne stagnum tuum. Et restitu¬
am uidices tuos ut fuerunt prius:
et consiliarios tuos sicut antiquitus
Post hec uocaberis ciuitas iusti: urbs

Expanded text:
uersus: Argentum tuumuersum est in scoriam: uinum tuum mixtum aqua. principes tui socii furum: omnes diligunt munera, secuntur retributiones: pupillo non iudiingreditur ad illos. Propter hoc, ait tam manum meam ad te, et excoquam ad purum scoriam tuam, et auferam omne stagnum tuum, et restituam judices tuos, ut fuerunt prius; et consiliarios tuos, sicut antiquitus. Post haec vocaberis civitas justi, urbs
Abbreviated transcription (Latin):
Quo michi multitudinem uictimarũ
r̾arum dicit dominus: pletus sum.
Holocausta arietum. et aclipem pingri¬
um. et sanguinem uitulorum et agno¬
rum. et hẏrcorum: nolui. Cumuenire¬
tis ante conspectum meum quis quesi¬
it hec de manibus uestris. ut ambula¬
retis matriis meis: Ne auferatis ultra
lacrificium frustra. Incensum abomi¬

Expanded text:
ctimarum vestrarum, dicit Dominus? plenus sum: holocausta arietum, et adipem pinguium, et sanguinem vitulorum, et agnorum, et hircorum, nolui. Cum veneritis ante conspectum meum, quis quaesivit haec de manibus vestris, ut ambularetis in atriis meis? ne offeratis ultra sacrificium frustra: incensum abomi
Abbreviated transcription (Latin):
lus. uelut lana alba erunt. Si uolueri¬
tis et aucueritis me: bona terre comecle¬
tis. Quod si uoluieritis: et me prouoca¬
ueritis ad iracundiam. gladius de¬
uorabit uos: quia os domini locu¬

Expanded text:
lus, velut lana alba erunt. Si volueritis, et audieritis me, bona terrae comedetis. Quod si nolueritis, et me provocaveritis ad iracundiam: gladius devorabit vos, quia os Domini locu
Abbreviated transcription (Latin):
nde recte intelligitur: quod hicͣ
dicit iołis. ego ate debeo baptirari hoc
ẽẽ qͣuod apud euangelistam iohannem
illo adse ueniente dixisse narratur. Ecce
agnus d̃i: ecce qui tollit peccata mundi.
Ab illo enim debemꝰ omnes baptizari: qͥa
ad hoc uenit in mundũ. ut peccata tolle¬
ret mundi. Ab illo debuit ipse ioh̃s bap¬
tizari idest a peccati originalis contagioe
exmuliere culpe neuo non carebat: ideoq
cum ceteris mulierum natis abeo qͥ natꝰ
ex uirgine ds̃ in carne apparuit opus ha¬

Expanded text:
nde recte intelligitur, quod hic dicit Iohannes: Ego a te debeo baptisari, hoc esse, quod aput ewangelistam Iohannem illo ad se veniente dixisse narratur: Ecce, agnus dei, ecce, qui tollit peccata mundi. Ab illo enim debemus omnes baptisari, quia ad hoc venit in mundum, ut peccata tolleret mundi. Ab illo debuit ipse Iohtizari, id est a peccati originalis contagione ex muliere culpae naevo non carebat. Ideoque cum caeteris mulierum natis ab eo qui natus ex virgine Deus in carne apparuit, opus ha