comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
on omis mulier uiro coniuncta uxor. ẽ.
uiri : qͥa nec omis filius heres est patri:
Nuptiarũ autẽ foedera inter ingenuos
legitima & inter equales & multo prius
hoc ipsum dño constituente quã initium
romani iuris exister&. Itaq aliud ẽ. uxor.
aliud concubina: Sicut aliud ancilla
aliud libera. Propterquod &iam apłs
ad manifestandã harum personarũ discre¬
tionẽ. testimoniũ ponit exgenesi ubi dr̃
abrahe: eice ancillam & filium eiꝰ. Non
enim heres erit filius ancillae: cum filio meo
isaac Unde cũ societas nuptiarum abinitio¬
ita constituta sit. ut preter se suũ coniunc
ad matrimoniũ: in qua docetur nuptiale
non fuisse ministerium. Igitur cuiꝰlib&
loci clericus si filiam suam uiro habenti
concubina in matrimoniũ dederit. non
ita accipiendum ẽ. quasi eam coniugato
dederit: nisi forte illa mulier & ingenua
facta & dotata legitimȩ. & publicis nuptus
honestata uideatur. paterno arbitrio uiris
cunctȩ carent culpa. simulieres quaca uiris

Expanded text:
on omnis mulier viro juncta uxor est viri, quia nec omnis filius haeres est patri. Nuptiarum autem foedera inter ingenuos sunt legitima, et inter aequales, et multo prius hoc ipsum Domino constituente, quam initium Romani juris existeret. Itaque aliud est uxor, aliud concubina: sicut aliud ancilla, aliud libera. Propter quod etiam Apostolus ad manifestandum harum personarum discretionem, testimonium ponit ex Genesi , ubi dicitur Abrahae: Ejice ancillam, et filium ejus, non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. Unde cum societas nuptiarum ita ab initio constituta sit, ut praeter sexuum conjunctad matrimonium, in qua docetur nuptiale non fuisse mysterium. Igitur cujuslibet loci clericus, si filiam suam viro habenti concubinam in matrimonium dederit, non ita accipiendum est, quasi eam conjugato dederit, nisi forte illa mulier et ingenua facta, et dotata legitime, et publicis nuptiis honestata videatur. Paterno arbitrio viris junctae carent culpa, si mulieres, quae a viris
Abbreviated transcription (Latin):
sonnus eẽt necessarius fatigato. Postremo
sine uerbi potentia non sedns ꝑatri ꝓfiteretur
acqualem: & sine ueritate carnis non idem di¬
ceret patre se ec̃ mriorem. cum catholica fi¬
des utrumq suscipiat. utrumq defendat.
quac scđm confessionem beati apłi petri xp̃m
ãc uͦ ds̃ nr ita inter dm̃ & homines media¬
tor apparuit. ut inunitate ꝑsonȩ cõpulans
utramq naturã. & solita sublimaret insolitis.
& insolita solitis temperaret. Quid igitur
cũ xp̃c sit ds̃ & homo : Loquitur homo:
& calumpnianis dõ. Ille in se naturã com¬
mendi humanam: tu in illo audes deformare
diunam: Gemina ẽ. eͦ substantia xp̃i.
diuina scilicet qua equalis est patri. huma¬
ia uͦ qua minor est patre. Utrumq autẽ
simul nonduo sedunus ẽ. xp̃c: nesit quater¬
nitas non trinitas ds: Sicut enim unus ẽ
confitemur. D̾s te conuertat in bonũ frater¬

Expanded text:
somnus esset necessarius fatigato. Postremo somnus esset necessarius fatigato. Postremo sine Verbi potentia non se Dominus Patri profiteretur aequalem; et sine veritate carnis non idem diceret Patrem se esse majorem; cum catholica fides utrumque suscipiat, utrumque defendat, quae secundum confessionem beati apostoli Petri unumDeus noster ita inter Deum et hominem mediator apparuit, ut in unitate personae copulans utramque naturam, et solita sublimaret insolitis, et insolita solitis temperaret. Quid igitur? Cum Christus sit Deus et homo, loquitur homo, et calumniaris Deo? Ille in se naturam commendat humanam, tu in illo audes deformare divinam. Gemina ergo est substantia Christi, divina scilicet, quae aequalis est Patri; humana vero qua minor est Patre. Utrumque autem simul non duo, sed unus Christus, ne sit quaternitas, non trinitas, Deus. Sicut enim unus estconfitemur. Deus te con
Abbreviated transcription (Latin):
inquorum corpore triumphauit. Licet
inseparabiliter atq indiuusȩ cominunes¬
ooun quilitates & sic uet fide conteplatione¬
opmendum c̃ ad quae ꝓuchatur humilitas
cmes & ad quac inclinetur altitudo ditatis
Qud sit quod caro sine uerbo non agit. &
Qdsit quod uerbum sine carne non efficit:
Sine uerbi enim potentia nec c̃ciperet nec
pareret. & sine ueritate carnis absoluta pan¬
nis infantia non iaceret: sine uerbi poten¬
ta non adorarent magi pueruĩ stella indi¬
e declaratum. sinc ueritate. non iuberetur
qansse̾rri in aegẏptũ puer. & abherodis ꝑse¬
utione subduci. Sine uerbi potentia non
dceret uox patris missa decaelo. hic ẽ filius
ns dilectus in quomͥ benc complacui. ipsum
iudite. & sine ueritate carnis non ꝓtestaret᷑
iohs. ecce agnus dĩ. ecce qui tollit peccata mun¬
A Sine uerbi potentia nonfieret redinte¬
gacio debilium. & iiuificatio mortuorum.
asine ueritate carnis nec cyb iciunio. nec

Expanded text:
in quoruin quoruinseparabiliter atque indivise habeat acoperum qualitates. discernendum est ad quae provehatur humilitas carnis, et ad quae inclinetur altitudo deitatis; quid sit quod caro sine Verbo non agit, et quid sit quod Verbum sine carne non efficit. Sine Verbi enim potentia nec conciperet Virgo nec pareret, et sine veritate carnis obvoluta pannis infantia non jaceret. Sine Verbi potentia non adorarent Magi puerum stella indice declaratum; et sine veritate carnis non juberetur transferri in Aegyptum puer et ab Herodis persecutione subduci. Sine Verbi potentia non diceret vox Patris missa de coelo: Hic est Filius meus dilectus in quo mihi bene complacui: ipsum audite: et sine veritate carnis non protestaretur Joannes: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Sine Verbi potentia non fieret redintegratio debilium, et vivificatio mortuorum; et sine veritate carnis nec cibus jejuno, nec
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsum ꝓ nob̾ oblationem & hostiam dõ
in odorem suauitatis. aut qđ umquam sacrisi¬
cium sacratius fuit. quamqđ uerus aeternus¬
pontifex altari crucis ꝑimmolationẽ suae
occisio. redeptio fuit mundi. Acceperuñ
iusti non dederunt coronas. Deder̃ fortitu¬
dine fidelium exempla nata sunt pacientiȩ:
non dona iusticiȩ. Singulares quippe in
singulis mortes fuerunt. nec alterius qͥsqua
debitum suo fine ꝑsoluit: cũ filius hominis
agnus immaculatus extitert. in quo om̃s
crucifixi. om̃s mortui. om̃s sepulti: oms sur&
&iam suscitati. Dequib: ipse dicebat Cũ
exaltatus fuero aterra: om̃a traham ad me¬
ipsum. Fides & enim iustificans impios &
creans iustos abhumanitatis retracta paraci¬
piũ in illo ad quiritur salutem: ut quo solus
homo sc inuenit innocentẽ. liberum habens
per grãm dĩ de eiꝰ potentia gloriari: quictra
hostem humani generis incarnis nrȩ humi¬
litate congressus. his uiccoriam sua tibuit.

Expanded text:
semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis ? Aut quod umquam sacrificium sacratius fuit quam Pontifex altari crucis per immolationem suae occisio redejusti, non dederunt, coronas. De fortitudine fidelium exempla nata sunt patientiae, non dona justitiae. Singulares quippe in singulis mortis fuerunt, nec alterius quisquam debitum suo fine persolvit, cum filius hominis,Agnus immaculatus, extiterit, in quo omnes crucifixi, omnes mortui, omnes sepulti, omnes etiam sunt suscitati. De quibus ipse dicebat: Cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum . Fides etenim justificans impios, et creans justos, ad humanitatis retracta participium, in illo acquirit salutem, in quo solo homo se invenit innocentem, liberum habens per gratiam Dei de ejus potentia gloriari, qui contra hostem humani generis in carnis nostrae humilitate congressus, his victoriam suam tribuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ri non potest beato apło paulo dicente. qđ
ds erac in xp̃o. mundum reccilians sibi. Qua
autẽ recciliatio posset eẽ qua humano gene¬
ri reꝓpiciaretur ds. si hominis causa medi¬
ator di hominũq non susciperet: Qua uͦ
ratione ueritatẽ mediatoris implet. nisi
qui in forma di aequalis est patri. informa
serui particeps ee̾t & nostri: ut mortis uin¬
culum unius p̃uaricatione contractum.
unius morte qui solus morti nihil debuit
solueretur: Effusio enim iusti sanguinis
diaboli uincula retinerent.: qm sicut aphe Ait¬
gra. & cupͣcccati quac iudicio nati potestise
acceperint. ad iusticiam renascendi ualdus
factum ẽ. donum lib̾tatis quam debitũ serũ¬
tutis. qua itaq si in huiꝰ sacram̃ti presidio.
spem relinquunt qui in saluatore nostro
negant humani corporis ueritatẽ: Dicant
quo sacrificio reconciliat: dicant qͦ sanguine
sunt redempti. Quis ẽ ut apłs aic qͥtradidi

Expanded text:
ri non potest beato apostolo Paulo praedicante, quod ri non potest beato apostolo Paulo praedicante, quod Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Quae autem reconciliatio posset esse qua humano generi repropitiaretur Deus, si hominis causam mediator Dei hominumque non susciperet? Qua vero ratione veritatem mediatoris impleret, nisi qui in forma Dei aequalis est Patri in forma servi particeps esset et nostri, ut mortis vinculum, unius praevaricatione contractum, unius morte qui solus morti nihil debuit solveretur? Effusio enim justi sanguinis diaboli vincula retinerent: quoniam, sicut Apostcum sub peccati praejudicio nati potestatem acceperint ad justitiam renascendi, validius donum factum est libertatis quam debitum servituis. Quam itaque sibi in hujus sacramenti praesidio spem relinquunt, qui in Salvatoris nostri corpore negant humanae substantiae veritatem? Dicant quo sacrificio reconciliati, quo sanguine sint redempti. Quis est qui tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
in aptam & dõ odibilem transit insaniam.
rũ in ipso corpus sed fantasma ei corpus
speciem oculis apparuisse cernentiũ. quae
impiecatis mendatia qm olim fides catholica
detestatur. & aliorũ assertionũ sacrilegia
concordib ꝑtotũ mundũ beatorum patrum
dudum sunt dapnata sententiis. non dubiũ
ẽ. eam nos fidem predicare atq defendere
qua scĩ apłi docuer̃. & hactenus eoꝵ suoruq
successorũ sequens scã haec romana & aplica
aeccła doctrinã tenuit actenet. & docuit &
docet. Si enĩ quidam ita sunt obcecati &
a lumine ueritatis alieni. ut uerbi dĩ atẽpre
incarnationis denegent ueritatẽ. ostendan&
in quo sibi xpianũ nom usurpent. & cum
euangło ueritatis ȩqua ratione concordent.
si ꝑuirginis partũ autcaro sineditate. aut
ditas est orta sine carne. Sicut enĩ negari
non potest euangłista dicente. qđ uerbũ
caro factũ ẽ. & habitauit in nobis. ita nega¬

Expanded text:
in apertam et Deo odibilem transit insaniam, in apertam et Deo odibilem transit insaniam, rum in ipso corpus, sed phantasticam ejus corporis speciem, oculis apparuisse cernentium. Quae impietatis mendacia quoniam olim fides catholica detestatur, et talia assertionum sacrilegia concordibus per totum mundum beatorum Patrum dudum sunt damnata sententiis; non dubium est, eam nos fidem praedicare atque defendere, quam sancti apostoli docuerunt, et hactenus eorum suorumque successorum sequens sancta haec Romana et apostolica Ecclesia doctrinam tenuit ac tenet, docuit et docet. Si quidam enim ita sunt obcaecati, et a lumine veritatis alieni, ut Verbi Dei a tempore incarnationis denegent veritatem, ostendant in quo sibi christianum nomen usurpent, et cum Evangelio veritatis qua ratione concordent, si beatae Virginis partu, aut caro sine deitate, aut deitas est orta sine carne. Sicut enim negari non potest, evangelista dicente, quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , ita nega
Abbreviated transcription (Latin):
GAETTUS IẼS ANTHEMO EPO SALGTTꝰ
Multo gaudio eẽm repletus. si te
talem circa aeccłȩ pacem & gloriosissimi
imꝑatoris atq popłi doctrina repperissẽ.
qualem te inpͥmordio ẽẽ audiui: sed qui a
nunc didicimus areuerentissimis fratrib
te contra statuta patrum imꝑatorem & reli¬
quos popłos docere. ita ut negata humanȩ
carnis atq animȩ ueritate. tantũ dñm
uerbi deitas ipsa se in carnẽ animãq uer¬
terit. tamquam concipi ac nasci. nutriri
& crescere. crucisigi & mori. sepeliri & re¬
surgere. & ascendere incaelum. sedere ad
dexteram patris. uenire ad iudicandos
uiuos & mortuos. diuinȩ tantũ uolunta¬
tis fuerit: quae nihil horum inse sine car¬
nis recipit ueritatem. quã natura unita.
naturȩ patris natura ẽ. sp̃s sc̃ĩ. simulq impas¬
sibilis simulq incõmutabilis sempiternac
trinitatis. indiuisa unitas & unius uolun
tatis homo aut infidelis quisq desciscit.
nec c̃uincatur deunitate passibilem sentire

Expanded text:
gapetus Anthimo episcopo salutem. Multo gaudio essem repletus, si te talem circa Ecclesiae pacem et gloriosissimi imperatoris atque populi doctrinam reperissem, qualem te in primordio esse audivi. Sed nunc, quia didicimus a reverendissimis fratribus, te contra statuta Patrum, imperatorem et reliquos populos docere, ita ut negata humanae carnis atque animae veritate, tantum DomVerbi deitas ipsa se in carnem animamque verterit, et tanquam concipi ac nasci, nutriri et crescere, crucifigi ac mori, sepeliri ac resurgere, et ascendere in coelum, sedere ad dexteram Patris, venire ad judicandos vivos et mortuos, divinae tantum voluntatis fuerit, quae nihil horum in se sine carnis recipit veritate: quae natura unita naturae Patris, natura est Spiritus sancti, simulque impassibilis, simulque incommutabilis, sempiternae Trinitatis indivisa unitas, et unius volutatis homo, aut infidelis quisque desciscit, ne convincatur deitatem passibilem sentire,
Abbreviated transcription (Latin):
patri filius non ẽ. cur ita de illo ioħs euan¬
głista testatus est: Propterea inqͥt per¬
sequebantur udei iħm. & querebant eum
ocidere. quia non solum soluebat sabbatũ.
sid & patrem suum dicebat dm̃: equalem se
liciens dõ. Et paulus apłs. Hoc sentite
in uobis inqͥt. quod & inxp̃o iħu: qui cũ
cͦ se equalem dõ: sed semecipsum eoxi¬
naniuit formam serui accipiens. Et insalo¬
mone. Qui genuit me: requieuit intabna¬
culo meo. Et isaias. Sicut est abinitio.
ita usq in scłm: neq abiectũ ẽ. ei neq mi¬
nuitur illi. Ipse est dñs creaturae suae
qui nihil eguit abaliquo. Et in psalmo
uolui suꝑ terram: Haec om̃a filiũ non
inferiorem natura demonstratͥ. sed equali¬
tatẽ ditatis annunciat: qmqui utraq locu¬
tus est uerum dixit. quia ueritas mentiri
non potuit. Taliter fr̃t keme semper age.
ceterosq oms agere mone: ut abolito hoc
qui natus uidebatur errore. in laudem &

Expanded text:
Patri Filius non est, cur ita de illo Joannes evanPatri Filius non est, cur ita de illo Joannes evangelista testatus est: Propterea, inquit, persequebantur Judaei Jesum et quaerebant eum occidere, quia non solum solvebat sabbatum, sed et Patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . Et Paulus apostolus: Hoc sentite in vobis, quod et in Christo Jesu, qui cum esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Et in Salomone: « Qui genuit me requievit in tabernaculo meo . » Et Isaias: Sicut est ab initio, ita usque in saeculum, neque adjectus est ei, neque minuetur illi; ipse est enim dominus creaturae suae, qui nihil eguit ab aliquo. Et in psal volui super terram. » Haec omnia Filium non inferiorem natura demonstrant, sed aequalitatem deitatis annuntiant: quoniam qui utraque locutus est, verum dixit, quia Veritas mentiri non potuit. Taliter, frater carissime, semper age, caeterosque omnes agere mone, ut abolito hoc qui natus videbatur errore, in laudem et
Abbreviated transcription (Latin):
qa nen cꝰ qui creauĩt cum:. Nuquid
fiu un uiersam ereatura uisibilia & in¬
usibili a ꝓṗa potestatis uirtute ꝓereauit
istris scipsum antea uel postmodũ quod
acet nefas est creauit uel facere potuit:
filius minor est patre in assũpti hominis
soma: aequalis uero patri ẽ. inditat is
niture substantia. eodem ꝓtestante
Sgo & pater: unum sumꝰ Et iterum
Qu me uidet: uidet & patrem. Et iterũ
cant patrem. Et iterum. Ut sint in nob̾
Eciterum. Ego in patre: & pater in me:
uerbum. & uerbum erat apud dm̃: & ds̃ erat
uerbum: Et iterum ipse ad parthos. Tres s̃¬
inquit qui testimoniũ perhibent interra.
aqua. sanguis. & caro. Tres in nobis sunt
Ettres sunt qui testimoniũ ꝑhibent incęlo.
pater. uerbum. & sp̃s. Ethitres. unũ sur&
Nos itaq innatura ditatis qͥuia unũ sunt
piter & filius. nec patrẽ credimꝰ aliqͦ tẽpore
pcessisse. uel maior sit filio: nec filiũ postea
natũ eẽ. ut dĩtati patriᷤ minoretur. Si eqͣlis

Expanded text:
. Nunquid qui universam creaturam, visibilia, propria potestatis virtute procreavit ac fecit, seipsum antea vel postmodum quod dicere nefas creavit, vel facere potuit? Filius minor est Patre in assumpti hominis forma, aequalis vero Patri est in deitatis naturae substantia, eodem protestante: Ego et Pater unum sumus . Et iterum: Qui me videt, videt et Patrem . Et iterum: Patrem . Et iterum: Ut sint in nobisea sunt. Et iterum: Ego in Patre, et Pater in me . Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum ; et iterum ipse ad Parthos: Tres sinquit, qui testimonium perhibent in terra, aqua, sanguis et caro, et tres in nobis sunt . Et tres sunt qui testimonium perhibent in coelo, Pater, Verbum, et Spiritus, et ii tres unum sunt . Nos itaque in natPater et Filius, nec Patrem credimus aliquo tempore praecessisse, ne major sit Filio; nec Filium postea natum esse, ut deitate Patris minoretur. Si aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
uocationis semper caelestis participes:
considerate apłm & pontificem confessio¬
nis nr̃e iħm fidelem existentem qͥ creaul
eum. Et ad colosenses: Nunc autẽ
deponite & uos uniuersa. irã. indigna¬
tionẽ. maliciam. blasphemiam. turpus
ex oit uestro non ꝓcedant: Nolite

Expanded text:
ocationis coelestis participes, considerate Apostolum et pontificem confessionis nostrae Jesum fidelem existentem ei qui creavit eum . Et ad Colossenses: Nunc autem deponite et vos universa: iram, indignationem, malitiam, blasphemiam: turpiloquium ex ore vestro non
Abbreviated transcription (Latin):
IERENTISSIMO ERATRI GALIRO EẼO
IOHANNES. Scripta tuȩ scĩtatis
suscipiens. plenit ei fidei regula quapluri¬
mũ polles inueni. & dõ gr̃as retuli. qđ
anima & corpore tebene ualere didici.
Sane ea quae significasti quosdã dicere.
qđ non sit filuis equalis patri. & quod in
eutingło scriptum sit. pater maior me ẽ.
scias non recte intelligere tales fidei regu¬
las. non rectam fidem penes se habere
Paulus quippe apł̃s non scđm dĩtatis
naturam xp̃m creatum insinuat: si scdm
humanȩ naturȩ substantiam eundem
creatum affirmat. ipso ephesus conscriben¬
te. Renouamini inquit sp̃u mentis urę.
& induite nouium hominem qui scđm dm̃
creatus est iniusticia & scitate ueritatis¬

Expanded text:
erendissimo fratri Valerio episcopo Joannes. Scripta tuae sanctitatis suscipiens, plena ea fidei regula, qua plurimum polles, inveni, et Deo gratias retuli quod anima et corpore te bene vigere didici. Sane ea quae significasti quosdam dicere quod non sit Filius aequalis Patri, et quod in Evangelio scriptum sit: Pater major me est , scias non recte intelligere tales fidei regulas, nec rectam fidem penes se habere. Paulus apostolus non secundum deitatis naturam Christum creatum insinuat, sed secundum humanae naturae substantiam eumdem creatum affirmat, ipso Ephesiis conscribente: Renovamini, inquit spiritu mentis vestrae, et induite novum hominem, qui secundum Deum creatus est in justitia et s
Abbreviated transcription (Latin):
Iuis rogo in hoc tam ꝑuerso uocabulo. nisi
ille adimitandũ ꝓponitur. qui despectis
angłorũ legionib secum socialit̃ constitutis.
adculmen conatus est singularitatis eruꝑe.
Qui &ĩam dixit. Incaelum conscendam.
suꝑ astra caeli exaltabo solium meũ. sedebo
inmonte testam̃ti. in laterib aquilonis.

Expanded text:
uis, rogo, in hoc tam perverso vocabulo, nisi ille ad imitandum proponitur, qui, despectis angelorum legionibus secum socialiter constitutis, ad culmen conatus est singularitatis erumpere, tur? Qui etiam dixit: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium meum. Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aqu
Abbreviated transcription (Latin):
&iam donatȩ similitudinis gr̃am amisit.
Et ido ueram beatitudinc̃ ꝑdidit: qͥa falsã
paulus. andreas. ioħs. quid aliud sunt:¬
quam singulorum plebium capita. & tam̃
sub uno capite om̃s menbra: atq ut cuncta
breui cingulo locutionis astringam. scĩ
ante legem. sc̃i sublege. scĩ subgra. Omf
hi ꝑficientes corpus dñi in menbris s̃ aecclȩ¬

Expanded text:
etiam donatae similitudinis gratiam amisit; etiam donatae similitudinis gratiam amisit; et ideo veram beatitudinem perdidit, quia falsam lesiae, Paulus, Andreas, Joannes, quid aliud quam singularium sunt plebium capita? et tamen sub uno capite omnes membra. Atque ut cuncta brevi cingulo locutionis astringam, sancti ante legem, sancti sub lege, sancti sub gratia, omnes hi perficientes corpus Domini, in membris sunt Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
aeccłs uniuersalis ep̃i nisi astra cacli sunt:
Quorum uita simul & lingua: int̾ peccata
erroresq hominũ quasi int̾ noctis tenebras
lucent. Iuib dũ cupis temetipsum uoca¬
bulo elato p̃ponere. eorumq nomen tui co¬
paratione calcare. quid aliud dicis. nisi in
caclum conscendã. suꝑ astra caeli exaltabo
solium meum: An ñ uniuersi ep̃i nubes s̃:
qui & uerb̃ p̃dicationis pluunt. & bonorũ
oꝑum luce choruscant: Quos dum uestra
fraternitas despiciens subse p̾mere conatur.
qͥd aliud dicit nisi hoc quod ab antiqͦ hoste
dicitur. ascendã suꝑ alticudinem nubium:
QIuae cuncta ego cum flens conspicio. & oc¬
culta dĩ iudicia ꝑtimesco: augent lacrime.
gemitus se in meo corde ñcapiunt.: qd̾ ille
uir scissimꝰ domnꝰ ioħs tantȩ abstinentiae.
atq humilitatis uir familiariũ seductione
linguarum. ad tantam suꝑbiam erupit.
ut in appetitu peruersi nominis illi eẽ conec᷑
similis. qui dum suꝑbe ce̾ dõ similis uoluit.

Expanded text:
Ecclesiae episcopi, nisi astra coeli sunt? quorum vita simul et lingua inter peccata erroresque hominum quasi inter noctis tenebras lucent. Quibus dum cupis temetipsum vocabulo elato praeponere, eorumque nomen tui comparatione calcare, quid aliud dicis, nisi: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium meum? An non universi episcopi nubes sunt, qui et verbis praedicationis pluunt, et bonorum operum luce coruscant? Quos dum vestra fraternitas despiciens, sub se premere conatur, quid aliud dicit nisi hoc, quod ab antiquo hoste dicitur: Ascendam super altitudinem nubium? Quae cuncta ego cum flens conspicio, et occulta Dei judicia pertimesco, augentur lacrymae, gemitus se in meo corde non capiunt, quod ille vir sanctissimus domnus Joannes, tantae abstinentiae atque humilitatis, familiarium seductione linguarum ad tantam superbiam erupit, ut in appetitu perversi nominis illi esse conetur similis, qui dum superbe esse similis Deo voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
sosto in ducus uesib undilis sepoifor
uuo beat chrismati undionente linu¬
nubem scae crucis in mea fronte liniuit
ueaisignat te ds sigillo fidei suae
fomen. Et adiecit presul. Pax tibi
Prima itaq dic post perceptum sacri
baptismatis mysterium & post curatio¬
nen corporis mei a leprae squalore. ag¬
Nam om̃s dii gentium quos usq actenus
colui. demonia opera hominum manu¬
facta comprobantur. Et enim quantã
potestatem isdem saluator noster suo
apło petro contulerit incaelo ac terra.
lucidissime nobis isdem uenerabił pat̾
edixit : dum fidelem eum insua inter¬
rogatione inueniens ait. Tues petrus
& super hanc petram edificabo aeccłãm
meam: & porte inferi non preualebunt.
aduersus eam. Aduercite potentes
& aure cordis intendite quid bonus ma¬
gister & dñs suo discipło adiuncxit
caelis. Mirum est hoc ualde & głosũ.
hiera ligare & soluere. & in caelo liga¬
llm &solucum esse. Et dumhaec p̃di¬

Expanded text:
fonte, induto vestibus candidis, septiforfonte, induto vestibus candidis, septiforbuit beati chrismatis unctione, et vexillum sanctae crucis in mea fronte linivit dicens: Signat te Deus sigillo fidei suae;Amen. Et adjecit praesul: Pax tibi. Prima itaque die post perceptum sacri baptismatis mysterium et post curationem corporis mei a leprae squalore agNam omnes dii gentium quos usque hactenus colui, daemonia, opera hominum manufacta comprobantur. Etenim quantam potestatem idem Salvator noster suo apostolo beato Petro contulerit in coelo ac terra lucidissime nobis idem venerabilis Pater edixit, dum fidelem eum in sua interrogatione inveniens ait: « Tu es Petrus et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam et portae inferi non praevalebunt adversus eam . » Advertite potentes et aure cordis intendite, quid bonus Magister et Dominus suo discipulo adjunxit, coelis . » Mirum est hoc valde et gloriosum in terra ligare et solvere, et in coelo ligatum et solutum esse. Et, dum haec praedi
Abbreviated transcription (Latin):
exhiberi precepit Quasdũ aspicerẽ.
&eorum quos in somno uideram figu¬
ratos in ipsis imaginib cognouissem
uultus: ingenti clamore coram om̃ib
satrapib: meis confessus sum eos esse
quos insomno uideram. Ad haec
beatissimus isdem siluester pater noster
urbis romae ep̃s indixit nobis peniten¬
tiae tempus intra palatium nostrum
lateranense inuno cilicio. ut om̃a quae
a nobis impie peracta atq iniustae dis¬
posita ͭ erant. uigiliis. ieiuniis. atq la¬
crimis & orationib apud dimi nr̃m
Deinde per manus impositionẽ cleri¬
corum usq ad ipsum p̃sulem ueni. ibiq¬
abrenuntians sathane pompis & oꝑib eꝰ.
uel uniuersis idolis manufactis. credere
me indm̃ patrem om̃ipotentem factorẽ
caeli ac terrae uisibilium & inuisibiliũ
sum. Benedictoq fonte: illic me trina
mersione unda salutis purificauit.
positoq me infontis gremio. manum
oculis uidi: dequa mundus exurgens:
ab om̃i me leprae squalore mundaci

Expanded text:
exiberi precepit. Quam dum aspicerem exiberi precepit. Quam dum aspicerem et eorum quos in somno videram figuratos in ipsis imaginibus aspexissem vultus, ingenti csatrapis meis confessus sum eos esse, quos in somno videram. Ad haec beatissimus idem Silvester pater noster, urbis Romae episcopus, indixit nobis poenitentiae tempus intra palatium nostrum. Lateranense, in uno cilicio, ut de omnibus quae a nobis impie peracta, atque injuste disposita fuerant, vigiliis, jejuniis, atque lacrymis et orationibus, apud Dominum Deinde per manus impositionem clericorum, usque ad ipsum praesulem veni. Ibique renuntians Satanae, pompis et operibus ejus, vel universis idolis manufactis, credere me in Deum Patrem omnipotentem, factorem coeli et terrae, visibilium omnium sum. Benedictoque fonte, illic me trina mersione unda salutis purificavit. Positoque me in fontis gremio  baptioculis vidi. De qua mundus exurgens, ab omni me leprae squalore mundatum
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s ciuitatis ad montem sareptem ꝑsecu¬
tiones tuas fugiens. in cauernis petrarũ
cum suis clericis latebram fou&. Hunc
cum ad te adduxeris. ipse tibi pietatis
piscinam ostend&: inqua dum tercio
merserit. omĩs te ualitudo deser& leprȩ
Quod dum factum fuerit. hanc uicissi¬
tudinem tuo saluatori compensa: ut om̃s
iussu tuo per cotum orbem aeccłȩ restau
rentur. Te autem ipsum in hac parte
purifica. ut relicta om̃i superstitione
idolorum. dm̃ uiuum &uerum qui solus ẽ.
&uerus adores & excolas: ut ad eiꝰ uolun¬
tatem attingas. Exurgens igitur a sam¬
no protinus iuxta quod a scĩs apłis am¬
monitus sum peregi. aduocatoq eodem
p̃cipuo & magnifico patre & illumina¬
tore nostro SIlUIS TRo uniuersali papa
onĩa a sc̃ĩs apłis mihi precepta dixi uerb.
re cepimus eundem beatissimum papã
expressam haber&. ut expictura disce¬
remus hos esse quos reuelatio docuerat
Tunc isdem uencrabilis pater. imagines
corundem apłorum ꝑdiaconum suum

Expanded text:
s civitatis ad montem Soracte persecutiones tuas fugiens, in cavernis petrarum cum suis clericis latebram fovet. Hunc ad te cum adduxeris, ipse tibi piscinam pietatis ostendet, in qua dum tertio te merserit, omnis te valetudo ista deseret leprae. Quod dum factum fuerit, hanc vicissitudinem tuo salvatori compensa, ut omnes jussu tuo per totum orbem restaurentur ecclesiae. Te autem ipsum in hac parte purifica ut relicta omni superstitione idolorum, Deum vivum et verum, qui solus est et verus, adores et excolas, ut ad ejus voluntatem attingas. Exurgens igitur a somno, protinus juxta id quod a sanctis apostolis admonitus sum, peregi: advocatoque eodem praecipuo et magnifico patre et illuminatore nostro Silvestro universali papa omnia a sanctis apostolia mihi praecepta dixi verba: re cepimus eundem beatissimum papam, pictas haberet, ut ex picturis disceremus hos esse quos me revelatio docuerat. Tunc isdem venerabilis pater imagines eorundem apostolorum per diaconem suum
Abbreviated transcription (Latin):
AUDEMUS IN DNO ET IN DONO GRȨ
ipsius głamur. quia sicut dilec¬
tionis tuȩ litteris & fr̃m nr̃orũ quos con¬
stantinopolim miseramꝰ relatione cogno¬
uimꝰ. sequacem te euangłicȩ eruditionis
ostendit: ut ꝑsacerdotis ꝓbabilem fidem
merito p̃sumamus. qđ totam acccłam eidẽ
credita nec rugam cuiusquã sit erroris ha¬
bitura nec maculam. dicente apło. Despon¬
di enimuos uniuiro uirginẽ castam
ex hibere xp̃o. Illa est enim uirgo eccła
sponsa unius uiri xp̃i. quae nullo sepatit᷑
errore uitiari: ut pertotum mundum
una nobis sit unius castae cõmunionis
integritas. in qua societatẽ tuae dilectionis
amplectimur : & gestorum quue sumpsimꝰ
seriem necessariis sicut oportuit munitã
subscriptionib approbamus. Ut ergo
filios nrõs castorium prb̃m patricium.
asclepiadem diaconum qui ad nos tua
scripta detulerunt. cum epłis nostris
post uenerabilem diemfesti paschalis
emisimus. indicantes nos sicut supͣ diximꝰ

Expanded text:
audeamus in Domino, et in dono gratiae ipsius gloriemur, quia sicut dilectionis tuae litteris, et fratrum nostrorum, quos Constantinopolim miseramus, relatione cognovimus, sequacem te Evangelicae eruditionis ostendis, ut per sacerdotis probabilem fidem merito praesumamus, quod tota Ecclesia eidem credita nec rugam cujusquam sit erroris habitura, nec maculam, dicente Apostolo: Despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo. Illa est enim virgo Ecclesia sponsa unius viri Christi, quae nullo se patitur errore vitiari, ut per totum mundum una nobis sit unius castae communionis integritas, in qua societatem tuae dilectionis amplectimur, et gestorum quae sumpsimus seriem necessariis, sicut oportuit, munitam subscriptionibus approbamus. Ut ergo filios nostros Carterium presbyterum, Patricium et Asclepiadem diaconos, qui ad nos tua scripta detulerunt, cum epistolis nostris post venerabilem diem festi paschalis emisimus, indicantes nos, ut supra diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
debitam reuerentiam erga me caritasura
presidens docuit. quod ã modo nos gub̃¬
nacula teneamus: tameN ꝓficemur nos
honore & scĩtate minores eẽ. & proptea
omino festinamus. ut ad głam eiꝰ beatitu¬
dinis ꝑuenire possimus. Igitur consul¬
tationib uris plenius responderemꝰ si licu¬
ss&. sed infirmitatis ac reliquarũ oppres.¬
sionum onere pressi breuiter ꝓut dñstri¬
buit. & ut abeato petro principe apłorũ
sumus instructi. a quo & prbir sũ ordinatꝰ.
scribere uobis sicut petistis ñdenegauimꝰ¬
DEOR DINA TIO NE
EPIS CORUM

Expanded text:
debitam reverentiam erga me charitas vestra us apostolus residens docuit quodammodo nos gubernacula teneamus, tamen profitemur nos honore et sanctitate minores esse, et propterea omnino festinamus, ut ad gloriam ejus beatitudinis pervenire possimus. Igitur consultationibus vestris plenius respondissemus si licuisset, sed infirmitatis ac reliquarum oppressionum onere pressi, breviter, prout Dominus tribuit, et ut a beato Petro principe apostolorum sumus instructi, a quo et presbyter sum ordinatus, scribere vobis, sicut petistis, non denegavimus. Ordinationes episcoporum
Abbreviated transcription (Latin):
Non semꝑ autẽ is qui mundatur extrin¬
secus: &iam incrinsecus mundus est
uidelic& cum agit haec ut hominib
placeat. Sed & illa species castimoniae
obseruanda ẽ: utine passim & libidinis so¬
lius causa feminis coeat᷑. sed posteritutis
reparande gr̃a. Quae obseruantia: cũ &iã
in nonnullis pecudib inueniat᷑: pudori ẽ.
si ñ abhominib: rationabilib &dm colentib
obseruet᷑. Ergo om̃s peccauer: & egent auxi¬

Expanded text:
non semper autem is qui mundatur extrinnon semper autem is qui mundatur extrinsecus, etiam intrinsecus mundus est, videlicet cum agit haec ut hominibus placeat, sed et illa species castimoniae observanda est, uti ne passim et libidinis solius causa feminis coeat quis, sed posteritatis reparandae gratia, quae observantia cum etiam in nonnullis pecudibus inveniatur, pudoris est si non ab omnibus rationabilibus et Deum colentibus observetur. Ergo omnes peccaver
Abbreviated transcription (Latin):
boni hoc inquo caro diluitur. Sic enim
& magister nr̃ quosdam phariseorum &
scribarũ qui uidentur c̾e̾ ceteris meliores
&auulgo separati increpabat dicens eos
hypochritus. quia solum modo  hominib
uidebantur purificabant: Corda uero
quae solus dĩ aspicit: inquinata relinque
non adoms: dicebat. Uae uobis scribę
& pharisei hẏpochritae: quia mundatis
calicis & parapsidis qđ deforis ẽ: intus
autẽ plena sunt sordibus. Phariseae
cecae: munda prius quod intus ẽ: & quod
deforis est mundum erit: Uere enim
si mens mundetur lucaescientiae: cum
ipsa fuerit munda ac splendida: tunc
&iam eiꝰ qui deforis ẽ. hominis ipse neces¬
sario curam gerit: id est carnis suae
ut ipsa purificetur. Ubi autẽ ista quae
deforis est purificatio carnis neglegit᷑:
certum ẽ. ibi neq depuritute mentis.
ac mundicia cordis curam geri. Ita gͦ
fit: ut is qui intrinsecus mundus est̃.
mundetur sine dubio & extrinsecus.

Expanded text:
boni hoc, in quo caro diluitur, sicut enim boni hoc, in quo caro diluitur, sicut enim et Magister noster quosdam Pharisaeorum et Scribarum, qui videbantur esse caeteris meliores et a vulgo separati, increpabat, dicens eos hypocritas, quia eo solummodo quae hominibus videbantur, purificabant, corda vero, quae solus Deus aspicit, inquinata relinquebnon ad omnes, dicebat: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, quia mundatis calicis et paropsidis quod deforis est, intus autem plena sunt sordibus. Pharisaee caece, munda prius quod intus est, et quod deforis est erit mundum. Vere enim si mens mundetur luce scientiae, cum ipsa fuerit munda ac splendida, tunc etiam ejus qui deforis est hominis ipsa necessario curam gerit, id est carnis suae, ut ipsa purificetur; ubi autem ista quae deforis est purificatio carnis negligitur, certum est neque de puritate mentis ac munditia cordis curam geri. Ita ergo fit ut is qui intrinsecus mundus est mundetur sine dubio et extrinsecus;
Abbreviated transcription (Latin):
ipse uult. Uult autẽ unumquemq it a
uiuere: ut homicidiũ & adulteriũ nesciat:
odium & auariciam fugiat. iram suꝑbiã¬
iactantiam respuat. & execretur: inuidia
quoq & cetera his similia penitus ase du¬
cat aliena. Est sane ꝓpͥa quaedã nostrae
religionis obseruantia. quac nontã impo
causa puritutis expetitur : de castimoniae
dico cautela. cuiꝰ species multe sunt. Sed
primo ut obseru& unusquisq ne menstru¬
ate mulieri misceatur. Hoc enĩ execrabi¬
le ducit lexdĩ. Quod &silex dehis nor
ammonuiss& nos ut cantari libent̃ uolue¬
rentur instercore: Debemus &iam aliqͥd
amplius habere animalib ut pote rationa¬
biles homines & caelestium sensuũ capa¬
ces: quib summi studu c̾ẽ deb&. ab om̃i
in quinamto cordis conscientiã custodi¬
re. Bonum ẽ autẽ & purituti c̃ueniens
&iam corpus aqua dilucre. Bonũ uͦ dico
non quasi principale illud in quo mers
purificatur: sed quod sequela sit illius

Expanded text:
ille vult; vult autem unumquemque ita ille vult; vult autem unumquemque ita vivere, ut homicidium et adulterium nesciat, odium et avarijactantiam respuat et exsecretur. Invidiam quoque et caetera his similia penitus ad se ducat aliena. Est sane propria quaedam nostrae religionis observantia, quae non tam imponcausa puritatis expetitur, de castimoniae dico cautela cujus species multae sunt. Sed ut primo observet unusquisque, ne menstruatae mulieri misceatur, hoc enim exsecrabile ducit lex Domini. Quod si lex de his non admonisset, nos ut catuli libenter volveremur in stercore. Debemus aliquid amplius habere animalibus, utpote rationabiles homines et coelestium sensuum capaces, quibus summi studii esse debet ab omni inquinamento cordis conscientiam custodire. Bonum est autem et puritati conveniens etiam corpus aqua diluere. Bonum vero dico non quasi principale illud in quo mens purificatur, sed quod sequela sit illius
Abbreviated transcription (Latin):
desupplicus futuris: quasi donũ quoddã
offerensdõ animas ꝑbaptismũ consecratus.
Confugite gͦ adaquas istas: solae sunt
enim quae possunt uim futuri ignis ex¬
ainguere: ad quas qui moratur accedere.
constat in eo infidelitutis adhuc idolũ
permanere: & abipso ꝓhiberi adaquas
quae salutem conferunt properare
Siue enim iustus siue sit iniustus: baptis¬
mũ per om̃a necessarium ẽ. Iusto quidem
ut adimpleatur in eo perfectio. & regenere¬
tur dõ. Iniusto uero: utpeccatorum quae
gessit remissio c̃ce̾datur. Om̃ib ergo
festinandũ ẽ. sine mora renascidõ: & demũ
exitus uitae. Cum autẽ regeneratꝰ fuerit
quia aliter perfectus ẽẽ xp̃ianus nequaqua
poterit. nec sedem habere inter perfectos.
si non necessitute sed incuria aut uolun¬
tute remanserit.: ut abeato pecro accepimꝰ.¬
similitudinẽ cius: qui eum genuit patris.
Post hanc uero: agnoscat dm honorare
Honor autem eius ẽ : ut itauiuat. sicut

Expanded text:
de suppliciis, futuris, quasi donum quoddam de suppliciis, futuris, quasi donum quoddam offerens Deo animas per baptismum consecratas. Confugite ergo ad aquas istas, solae sunt enim quae possunt vim futuri ignis exstinguere. Ad quas qui moratur accedere, constat in eo adhuc infidelitatis idolum permanere, et ab ipso prohiberi ad aquas properare quae salutem conferunt. Sive enim justus, sive sit injustus, baptismus per omnia necessarius est, justo quidem ut adimpleatur in eo perfectio et regeneretur Deo, injusto vero ut peccatorum quae gessit remissio concedatur. Omnibus ergo festinandum est sine mora renasci Deo, et demum exitus vitae. Cum autem regeneratus fueritquia aliter perfectus esse Christianus nequaquam poterit, nec sedem habere inter perfectos si non necessitate, sed incuria aut voluntate remanserit, ut a beato Petro apsimilitudinem ejus qui eum genuit patris. Post haec vero agnoscat Deum honorare: honor autem ejus est, ut ita vivat, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ous. stn possicis habere a pudl odmn¬
mno in uiorem pena lignieritis. qͥbonia
opn si onbenc oꝑiti estis. Confertur eni
oe ii homini erbonis gestis. sedsi it a
nrantur si cuc dsiub&̃. ds̃ autem iussit
oman colentem se bapcismo consignare.
Quodsi uos re nueritis. & urae uoluntiti
magisquã dĩ obtemperetis: contrarii sine
lubio & inimici estis uoluntutieiꝰ. Sed
dicitis fortasie. Iuid confert aquac hap¬
cismus addi cultum: Primo quidẽ: quia
qł do placuit impletur. Scđo: qͥa regene¬
ratio ex aquis &do renato fragilitas pͥoris
natiuititis quae uobis ꝑhominẽ facta ẽ
ampututur. & ita demum ꝑuenire pote¬
ritis addsalutem: Aliter: impossibile est
Sic enim nobis cum sacram̃to: uerus ꝓpħa
quis denuorenatus fuerit ex aqua uiua:
non introibit in regnum caelorum. Et idõ
accelerate. Est enĩ in aquis istis miscđia
ciꝰ quaedam. quae ex initio ferebat᷑ suꝑ cas.
&agnoscit eos quibaptizantur sub appel¬
latione triplicis sacramenti. & cripit eos

Expanded text:
s, spem possitis habere apud Dominum, imo majore poena digni eritis qui bona opera non bene operati estis. Confertur enim meritum homini ex bonis gestis, sed si ita gerantur sicut Deus jubet: Deus autem jussit omnem colentem se baptismo consignari. Quod si vos renueritis, ut vestrae voluntati magis quam Dei obtemperetis, contrarii sine dubio et inimici estis voluntati ejus. Sed dicetis fortasse: Quid confert aquae baptismus ad Dei cultum? Primo quidem, quia quod Domino placuit impletur. Secundo, quia regenerato ex aquis et Deo renato fragilitas prioris nativitatis quae vobis per hominem facta est amputatur, et ita demum pervenire poteritis ad salutem. Aliter impossibile est. Sic enim nobis cum sacramento verus Prophquis denuo renatus fuerit ex aqua viva, non introibit in regnum coelorum . » Et ideo accelerate. Est enim in aquis istis misericordia ejus quaedam quae ex initio ferebatur super eas, et agnoscit eos qui baptizantur sub appellatione triplicis sacramenti, et eripit eos
Abbreviated transcription (Latin):
receꝑit ueritatis. a parentib separetur
in credulis: aut rursum pater separetur
a filio. aut filia a matre: & hoc modo
inter ꝓpinquos & consanguineos creden¬
tes atq incredulos. scientiac atq igno¬
rantiȩ ueritutisq & erroris pugna c̃sur¬
git: & ob hoc iterum dicebat qui nos
misit. Non ueni pacẽ mittere in terra:
sedgladium: Quodsi dicit aliquis.
& quomͦ iustum uidetur separari filios
aparentibus: audi qͦmͦ. uia sicũ ipsis
in errore positi ꝑmaneant. neq illis ꝓder̃.
&ipsi cum illis pariter interibunt: Iustũ
igitur & ualde iustum ẽ. separari eum
qui saluari uult ab eo qui non uult
Sed &illud aducrte: quia non exillis
qui rectius intelligunt. uenit ista separa¬
tio. Illi enim uelint cẽ pariter & prodẽe
his: & docere meliora. Sed ẽ. istud ꝓpͥum
ignorantiae uitium. ut confutantẽ se
ueritatis lucem non fe̾rat hab̾e deꝓxcimo
& ido ex illis ista nascitur separatio

Expanded text:
receperit veri tatis a parentibus separetur receperit veri tatis a parentibus separetur incredulis, aut rursum, pater separetur a filio, aut filia a matre. Et hoc modo inter propinquos atque consanguineos credentes, atque incredulos, scientiae atque ignorantiae veritatisque et erroris pugna consistit. Et ob hoc iterum dicebat qui nos misit: « Non veni pacem mittere in terram, sed gladium . » Quod si dicit aliquis: Et quomodo justum videtur separari filios a parentibus ? Audi quomodo: quia cum ipsis si in errore permaneant, neque illis proderunt, et ipsi cum illis pariter interibunt, justum igitur et valde justum est separari eum qui salvari vult ab eo qui non vult. Sed et illud adverte, quia non ex illis qui rectius intelligunt, venit ista separatio, illi enim volunt esse pariter et prodesse his et docere meliora. Sed proprium est ignorantiae vitium, ut confutantem se, veritatis lucem non ferat habere de proximo. Et ideo ex illis ista nascitur separatio.
Abbreviated transcription (Latin):
serit lumen ueritatis. ignis iustissime
indignationis accenditur. & iracundie
dõ placite intrauos consurgit incendiũ.
quo consumatur & radicitus intereat
ome germen sicut forte intrauos male
conscientiae pullulauit. Unde & ipse
qui misit nos cum ueniss& &omem murt¬
dum uidiss& ad maliciã declinasse
non continuo ei pacem in errorib posito
dedit. ne eum confirmar& in malis: sed
ignorantiae eiꝰ ruinis. scientiã ueritatis
opposut: ut si qui forte resipiscerent.
& lumen ueritutis aspicerent. deceptos
se & inpcipitia erroris abstractos merito
dolerent: & iracundiae saluturis ignẽ
aduersum deceptricem suam c̾ciperent
ignorantiã Obhoc itaq dicebat. Ignẽ
nobis est inhac uitu. Sermo enĩ ueritatis
& scientiae necessario separat homines
aberrore &ignorantia: sicut sepe uidemꝰ
putrefactas & emortuas corporis carnes
a conexione uiuentiũ membrorũ ferro
secante separari. Tale gͦ est: quod agit
tis causa filius uerbi grã qui sermonem

Expanded text:
s lumen effulsit, ignis justissimae indignationis accenditur, et iracundiae Deo placitae intra vos consurgit incendium, quo consumatur et radicitus intereat omne germen quod forte in terra malae concupiscentiae pullulavit? Unde et ipse qui misit nos cum venisset, et omnem mundum vidisset ad malitiam declinasse, non continuo ei pacem, in erroribus posito, dedit, ne eum confirmaret in malis, sed ignorantiae ejus ruinis scientiam veritatis opposuit, ut, si qui forte resipiscerent, et lumen veritatis aspicerent, deceptos se, et in praecipitia erroris abstractos merito dolerent, et iracundiae salutaris ignem adversum deceptricem suam conciperent ignorantiam. Ob hoc itaque dicebat: « Ignenobis est in hac vita. Sermo enim veritatis et scientiae necessario separat homines ab errore et ignorantia, sicut saepe videmus putrefactas et emortuas carnes corporis a connexione viventium membrorum ferro secantis separari. Tale ergo aliquid est qtis causa filius verbi gratia qui sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
re potuimus: istos autẽ & nouimꝰ. & inef¬
fectu habemus. Esto. non potiustis cog¬
noscere quid sit ds̃. qui tamen non sit ds̃
perfacile scire potuistis. Nam quomͦ
latere potuit hominem. qđ lignũ. aut
lapis. aut aes: uel alia huiusmodi mate¬
ria ds nonsitͦ Quodsi in his quãe facile
dep̃hendere potustis animũ ad discuti¬
endũ noluistis intendere: certum ẽ qͥa
& in agnitione di impediti estis. nor
impossibilitutis sed ignauiae uit io
Namsi uoluissetis. exhis ipsis utilib simu¬
lachris: profecto accepissetis intelligen¬
tiae uiam. Certum est: quia perferrum
facta sunt simulachra: Ferrum uͦ: ꝑ ignẽ
confectum ẽ. Qui ignis aqua extinguit᷑

Expanded text:
non potuimus, istos autem et novimus, et in afnon potuimus, istos autem et novimus, et in affectu habemus. Esto, non potuistis cognoscere quis sit Deus, quid tamen non sit Deus perfacile scire potuistis. Nam quomodo latere potuit hominem, quod lignum aut lapis aut aes vel hujusmodi materia Deus non sit? Quod si in his quae facile deprehendere potuistis animum ad discutiendum voluistis intendere, certum est quia et in agnitione Dei impediti estis, non impossibilitatis sed ignaviae vitio, nam si voluissetis ex his ipsis inutilibus simulacris profecto accepissetis intelligentiae viam. Certum est, quia per ferrum facta sunt simulacra, ferrum vero per ignem confectum est. Qui ignis aqua exstinguitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ om̃ib habere cõmunem. &ia cuhis qui
oderunt cos & persequuntur. Sciunt enĩ.
quia peccatum ipsorum: causa ignorantiȩ
est. Propterea deniq ipse magister cum
abhis qui ignorabant eum duceretur ad
crucem: orabat patrem ꝓ interfectoribus
suis & dicebat: Pater dimitte his peccatum:
nesciunt enim quid faciunt. Imitantes
quoq discipłĩ magistrum: &iam ipsi cum
paterentur similiter ꝓ interfectorib sius
orabant. Quodsi disciplina nobis ẽ. orare
&iam ꝓ interfectorib & persequutoribus
nr̃is. quomodo non &iam parentu & ꝓpin¬
quorũ ꝑsecutiones ferrȩ. & ꝓ conuersione
eorum orare credimus: Tum deinde &ia¬
illud diligentius consideremus quac sit
nobis causa parentes diligendi: ꝓeo inqͥt
tri. Non enim uitam prebent: sed ingre¬
diendi nobis ad hanc uitam uitã pbent
ministerium : Auctor autẽ uitȩ: unus
& solus est ds. Si autem auctorem uitae
diligere uolumus: illud nobis cẽ diligen¬
dũ sciamus. Sed illum inquit cognosce

Expanded text:
cum omnibus habere communem. Etiam cum his qui oderunt eos, et persequuntur. Sciunt enim quia peccatum ipsorum causa ignorantiae est. Propterea denique ipse Magister cum ab his qui ignorabant eum duceretur ad crucem, orabat Patrem pro interfectoribus suis, et dicebat: « Pater, dimitte eis peccatum, quia nesciunt quid faciunt . » Imitantes quoque discipuli magistrum, etiam ipsi cum paterentur, similiter pro interfectoribus suis orabant. Quod si disciplina nobis est orare etiam pro interfectoribus et persecutoribus nostris, quomodo non etiam parentum et propinquorum persecutiones ferre, et pro conversione eorum, orare credimur? Tum deinde etiam diligentius consideremus quae sit nobis causa parentes diligendi, pro eo, inquit, tri. Non enim vitam praebent, sed ingrediendi nobis ad hanc vitam exhibent ministerium, auctor autem vitae unus et solus est Deus. Si autem auctorem vitae diligere volumus, illum nobis esse diligendum sciamus, sed illum, inquit, cognoscere
Abbreviated transcription (Latin):
tio facta est: unigeniti uer̃o om̃ps ds̃ capid
ẽ: perque tali ordine ut supradiximus
peruenitur ad patrem. Cum autẽ ꝑuene¬
ritis. agnoscite hanc c̾e̾ uoluntutem cius
ut ꝑ aquas quae primae creatae sunt de¬
nuo renxscamini. Qui enim regeneratus
fuerit ꝑaquam: bonis oꝑib repletus. heres
efficitur eiꝰ a quo in incorruptione rege¬
neratus ẽ. Propter quod paratis animis

Expanded text:
tio facta est, Unigeniti vero omnipotens Deus caput tio facta est, Unigeniti vero omnipotens Deus caput est, per quem tali ordine, ut supra diximus, pervenitur ad Patrem. Cum autem perveneritis, agnoscite hanc esse voluntatem ejus, ut per aquas, quae primae creatae sunt, denuo renascamini. Qui enim regeneratus fuerit per aquam, bonis operibus repletus, haeres efficitur ejus a quo in incorruptione regeneratus est. Propter quod, paratis animis