comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uid hac uita beatius u¬
bi ñ est pauꝑtauis metꝰ.
non egritudinis imbecillitas
nemo ledit᷑. irascit᷑ nemo. inui
det nemo. cupiditas nulla ex¬
ardescit. nullũ ibi desiderium.
nulla honoris pulsat aut po¬
testatis ambitio. nullus ibi bs¬
aboli metꝰ. insidie demonui
nulle: terror iehenne proculꝰ
Ibi mors. neq corporis erit ne¬
q aĩe: s immortalitatis mune¬
re uita iocunda. Nulla erit ñe
usqͣm discordia s cuncta conso¬
na. cuncta ꝯuenientia: qͥa erit
om̃ia et qͥeta. iugis splendoi
ñ ille qui nunc est: s tanto ch¬
rior qͣnto felicior: quia ciuitis
ut legitur illa ñ egebit lumi
perpetuas et̾nitates. et sicuthse¬
dor firmam̃ti qͥ erudiut mł̾tu
uappt̾ nox ibi nulla. uͣ¬
nulle tenebre. concursus
nubiũ nullus. nec frigoris ar
doris ue aspitas ulla: s talis
quedam erit rerũ temꝑies qu
nec oculus indit. net auris aiu¬
diuit. nec in cor hominis asce¬
dit: nisi illoꝵ qui ea digni ps
frui inueniunt᷑: quoꝵ nomils

Expanded text:
uid hac vita beatius, ubi non est paupertatis metus, non aegritudinis imbecillitas? Nemo laeditur, irascitur nemo, nemo invidet, cupiditas nulla exardescit, nullum cibi desiderium, nulla honoris pulsat aut potestatis ambitio, nullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul, ; mors neque corporis neque animae, sed immortalitatis munere vita jucunda; nulla erit tunc usquam discordia, sed cuncta consona, cuncta convenientia, quia omnia et quieta, jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clarior, quanto felicior, quia civitas ut legitur illa non egebit luminperpetuas aeternitates, et sicut splendor firmamenti qui erudiunt multos. uapropter nox ibi nulla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris aut ardoris asperitas ulla; sed talis quaedam erit rerum temperies, qualem nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, nisi illorum qui ea perfrui digni inveniuntur, quorum nomina
Abbreviated transcription (Latin):
xultauit ioannes: ex u¬
tauit et marie spiritiis
Exultante io anne. Replesure¬
zabesh. Mariam tamen noni
pleri spiritu. scd spiritum eius
prehensibilis enim incomprehẽ¬
sibiliter operabatur in matre.
Et illa post conceptum replesu
ista ante conceptum. Bencdi¬
cta tu intez mulieres: es uene dict
fructus uentris lui. Et unde ha
michi. ui ueniat mater domini
mei ad me: Nouit sermonem
suum spiritus sanctus. nec uni
obliuiscitur. Et prophetia non
solum rerum completur mira¬
culis: sed etiam proprici. ⁊te u¬
borum. Quis est iste fructus
uentris. nisi ille de quo dictum
est: E cce hereditas domini fih
merces fructus uentris. Hoi
est hereditas domini siln sunt
qui merces sunt srnctus illus
qui marie uentre processit.
Ipse fructus ueniris est. Elos
radiais. de quo uene prophela¬
uit esayas dicens: Exict usl
de radice iesse. et slos de radis
eius ascencet. Eadix enim ẽ
familia indeorum. urrga ma

Expanded text:
xsultauit Iohannes, exsultauit et Mariae spiritus. exsultante Iohanne repletur Elisabet, Mariam tamen non repleri spiritu, sed spiritum eius onprehensibilis enim inconprehensibiliter operabatur in matre — et illa post conceptum repletur, ista ante conceptum. Benedicta tu inter mulieres et benedictus fructus uentris tui. et unde hoc mihi ut ueniat mater domini mei ad me? nouit sermonem suum spiritus sanctus nec umquam obliuiscitur, et prsolum rerum completur miraculis, sed etiam proprietate verborum. Quis est iste fructus ventris, nisi ille de quo dictum est: Ecce haereditas Domini filii, merces fructus ventris ? Hoc est, haereditas Domini filii sunt, qui merces sunt fructus illius, qui de Mariae ventre processit. Ipse fructus ventris est, flos radicis, de quo bene prophetavit Esaias dicens: Exiet virga de radice Jesse, et flos ex radice ejus ascendet ; radix enim est familia Judaeorum, virga Ma
Abbreviated transcription (Latin):
d scĩ ac beatissimi istius
hodie festa celebramꝰ. laudes ad-¬
didisse aliqͥd decerpsisse est: cũ¬
siquidem uirtutũ eius gr̃a. nõ
sermonib exponenda sit. sed o¬
perib ꝯprobanda. Etenĩ qui a
castitatis pollebat ugore. quia
absiinentie gl̾abat᷑ angustiis.
quia blandimentis p̾ditus erat
nistratione fulgebat: omnium¬

Expanded text:
d sancti ac beatissimi istius hodie festa celebramus addidisse aliquid, decerpsisse est; siquidem virtutum ejus gratia non sermonibus exponenda est, sed operibus comprobanda; cum enim dicacastitatis pollebat vigore, quia abstinentiae gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat praeditunistratione fulgebat, plu
Abbreviated transcription (Latin):
siue dispensatorẽ. Hoc auten
echonomos significat. Uillie
autẽ. propͥe uille gub̾nator esi
Unde et a uilla uillicus nom̃
accepit. Echonomos autẽ: tã
pecunie qͣm fructuũ ⁊ om̃iũ
que dñs possidet dispensatos
est. Unde et echonomicꝰ xenoti¬
tis pulcherrimꝰ liber ẽ: qui nõ
gubernationẽ uille. s dispensa¬
tionẽ uniu̾se domꝰ tullio inter̃¬
tante significat. Lectio xii¬
ste gͥ dispensator accusatus es
ad dñm suũ: quod dissipasser
substantiam eius. Quo uocat
dixit. Quid hoc audio de te:
qui a dñs m̃s aufert a me uil¬
cationẽ: fodere ñ ualeo: mel¬
care erubesco. Scio quid fand.
ut qnͣdo sublata fu̾it mͥ displ¬
satio. suscipiant me in domos
suas. Uocauitq singlos debis¬
debes dño meo: Qui dixit ei. C¬
tum chados olei. Ait illi. Acciss
cautionẽ tuã: et sedens tito sel¬
be qͥnquaginta. Deinde alii b
cutus est. Eu u̾o qñtum debes

Expanded text:
siue dispensatorem; hoc enim olxovo/xog significat. uilicus autem proprie uillae gubernator est, unde et a uilla \'uilicus\' nomen accepit. olxovofioo, autem tam pecuniae quam frugum et omnium, quae dominus possidet, dispensator est. unde et Olxovojnixog Xenofontis pulcherrimus liber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissipasset substantiam eius. quo uocato dixit: quid hoc audio de t e quia dominus meus aufert a me dispensationem? fodere non ualeo, mendicare erubesco. scio, quid faciam, ut, quando sublata mihi fuerit dispensatio, suscipiant me in domos suas. uocauitque singulos debitdebes domino meo? qui dixit ei: centum batos olei. ait illi: tolle cautionem tuam et sedens cito scribe quinquaginta. deinde ad alium locutus est: tu autem qu
Abbreviated transcription (Latin):
tum ih̃c de turba seorsũ misit
digitos suos in auriculas. ⁊ ex
puens tetigit linguã eius. Digi¬
tos quippe surdo in auriculas
mittit ut audiat: cum per do¬
na gr̃e spiritalis diu ñ credẽtes
ad auditũ sui u̾bi ꝯu̾tit. Expu¬
ens linguã muti ut loqͥ uale.¬
at tangit: cum per ministeri

Expanded text:
de turba seorsum, misit digitos suos in auriculas ejus, et exspuens tetigit linguam ejus. Digitos quippe surdo in auriculas mittit, ut audiat, cum per dona gratiae spiritalis diu non credentes ad auditum sui verbi convertit. Exspuens, linguam muti ut loqui valeat, tangit, cum per min
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. Dico uobis quod ita gau¬
diũ erit in celo super uno pc̃co¬
re penitentiã agente: qͣm supͣ
nonaginta nouẽ iustos qui ñ
habent opus penitentia. x.¬
liam quoq parabolam
decem dragnarũ. uniꝰq
perdite acq reperte cũ ꝓposuiss:
simili eam fine ꝯclusit. Sic di¬
co nobis gaudiũ erit corã an¬
gelis dei: super uno percatore
penitẽtiam agente. Tertiam
quoq parabolam proposuit.
hominis habentis duos filios:
et diuidentis inter eos substan¬
tiam. Cũq minor facultatib
perditis egere cepisset. et come¬
dere siliquas porcoꝵ cibũ: reu̾¬
sus ad patrẽ susceptus est ab
eo. frater quoq inuidens seni¬
or. patris uoce corripit᷑. quod
letari debuerit et gaudere: qͥa
fr̃ eius mortuus fuerat et re¬
uixit. perierat et inuentus est.
Has tres parabolas ꝯtͣ phari¬
seos et scribas locutus ẽ: qͥ nole¬
bant recipere penitẽtiã pcc̃oꝵ:
et publicanoꝵ salutem. xiͣ.¬
icebat autẽ et ad disci-¬
plos suos haut dubiũ

Expanded text:
t gaudium in coelo super uno peccatore poenitentiam agente, magis quam super nonaginta novem justis, qui non habent opus poenitentia. Aliam quoque parabolam decem drachmarum uniusque perditae, et repertae cum proposuisset, simili eam fine complevit. Sic dico vobis, gaudium erit coram Angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente. Tertiam quoque parabolam proposuit hominis habentis duos filios, et dividentis inter eos substantiam. Cumque minor facultatibus perditis, egere coepisset, et comedere siliquas, porcorum cibum, reversus ad patrem, susceptus ab eo est. Frater quoque invidens senior, patris voce correptus est, quod laetari debuerit, et gaudere, quia frater ejus mortuus fuerat, et revixit: perditus erat, et inventus est. Has tres parabolas contra Pharisaeos, et Scribas locutus est, qui nolebant recipere poenitentiam peccatorum, et Publicanorum salutem. Dicebat autem, inquit, et ad disciplos suos , haud dubium,
Abbreviated transcription (Latin):
uis sit uillicus in iqui¬
tatis qui dñi uoce lau-¬
datur. cuiꝰ cum uellem scire ra-¬
tionẽ. et de quo fonte processe-¬
rit. reuolui uolum̃ enͣngłicũ:
et inter cet̾a repperi. quod appro¬
pinqͣntib saluatori publicanis
et peccatorib ut audirent illũ.
murmurabant pharisei et scri¬
be dicentes. Quare iste pcc̃ores

Expanded text:
uis sit villicus iniquitatis, qui Domini voce laudatus est. Cujus cum vellem scire rationem, et de quo fonte processerit, revolvi volumen Evangelicum, et inter caetera reperi; quod appropinquantibus Salvatori publicanis, et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et Scrib
Abbreviated transcription (Latin):
pro ouibz suis. Grex gͦ boni
pastoris: ip̃a est familia redẽp¬
toris. Dispensator u̾o qͥs sit.
quẽ oportet ẽẽ fidelẽ parit̾ et
prudentẽ. paulus nobis ostẽ¬
dit apls: qui de se suisq sociis
loquẽs ait. Sic nos existimet
homo ut ministros xp̃i: ⁊ dis¬
pensatores ministerioꝵ di. Hic
iã querit̃ inter dispensatores:
ut fidelis quis inueniat᷑. Ne
quis autẽ nr̃m solos apłos di¬
spensatores factos existimet.
neglectoq militie spiritalis
officio. sernus piger infidelit̾
imprudent̾q dormitet: ip̃e be
enĩ ep̃m sine crimine ẽẽ: sicut
dei dispensatorem. lectio .Uͣ¬

Expanded text:
pro ovibus suis. Grex ergo boni Pastoris ipsa est familia Redemptoris. Dispensator vero quis sit, quem oportet esse fidelem pariter et prudentem, Paulus nobis ostendit apostolus, qui de se suisque sociis loquens ait: Sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei. Hic jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur . 3. Ne quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existimet, neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter imprudenterque dormitet, ipse beaenim episcopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem . Servi
Abbreviated transcription (Latin):
nus d̃s: et facilis indulgere pec¬
cans. Nõ solũ ablata resticuit:
s etiam insperata ⁊cedit. Ille du¬
dum mutꝰ ꝓph̾at. Hec est enim
gra dei maxima: quod eũ qͥ ne¬
anerãt ⁊ficent᷑. Nemo gͦ diffi¬
bat: nemo ueterum ꝯscius delic¬
nꝑ. p̾mia diuina desperet. No-¬
ut d̃s mutare sententiã: si tu
nou̾is emendare delictũ. Et tu
puet. proph̃a altissimi uocab̾is.
pulchre cũ de dño ꝓph̃aret. ad
bñficiũ dñi ẽẽ designaret: ne
cũ publice numeraret sua qua-

Expanded text:
nus deus et facilis indulgere peccatis non solum ablata restituit, sed etiam insperata concedit. ille dudum mutus prophetat; haec enim gratia dei maxima, quod eum qui negauerant confitentur. nemo ergo diffidat, nemo ueterum conscius delictorum praemia diuina desperet. nouit deus mutare sententiam. si tu noueris emendare delictum. et tu, puer, propheta altissimi uocaberis. pulchre cum de domino prophetaret, ad beneficium esse domini designaret, ne cum
Abbreviated transcription (Latin):
ni q̃re est natꝰ: et inuenies q̃ re
est uaptizat᷑ꝰ. Ibi qͥppe inuenies
humlitatis uiã: quã pede suꝑ¬
bo ñ capis. Quã nis humili pe¬
de calcau̾is: ad celsinidinẽ quo
perducit peruenire ñ pot̾is. Sap¬
tiratus est propter te: qui descẽ¬
dit propt̾ te. Uide qnͣtus factus
sit tantillus. Qui cũ in forma
dei eẽt: ñ rapinã arbitratꝰ est
eẽ equalis deo. Non enĩ erat
rapina. s erat natura: equali¬
tas filii cũ pr̃e. Iohes si se xp̃m
putari uellet: illi rapina esset.
Non g̃ rapinã arbitratus est
ẽẽ equalis deo. Eraꝵ enĩ ⁊ sine
rapinat: coeternꝰ ab eterno
natus erit. Tam̃ semetip̃m exi¬
naniuit formã serui accipiens:
hoc est formã hominis accipiẽs.
Qui cũ in forma dei eẽt. non for¬
mai dei acceꝑit: sz cũ in forma
dei eẽt. semetip̃m exinaniuit for¬
mam serui accipiens. Suscepit
quod ñ erat: ut ñ perderet quod
erat. Manens deus: hominẽ al¬
sũpsit. formã serui accepit: et

Expanded text:
enies quare sit baptizatus. Ibi quippe invenies humilitatis viam, quam pede superbo non carpis: quam nisi humili pede calcaveris, ad celsitudinem, quo perducit, pervenire non poteris. Baptizatus est propter te, qui descendit propter te. Vide quantus factus sit tantillus: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Non enim erat rapina, sed erat natura aequalitas Filii cum Patre. Joannes si se Christum putari vellet, illi rapina esset. Non ergo rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Erat enim, et sine rapina erat, coaeternus ab aeterno natus erat. Tamen semetipsum exinanivit formam servi accipiens ; hoc est, formam hominis accipiens. Qui cum in forma Dei esset, non formam Dei accepisset: ergo cum in forma Dei esset, semetipsum exinanivit, formam servi accipiens. Sic accepit quod non erat, ut non perderet quod erat. Manens Deus, hominem assumpsit. Formam servi accepit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ubi st̾ qui de minist̾io bansii.
arrogantia tumide aĩositatis
inflantur: Ubi st̾ uoces caren¬
es humilitate. elate suꝑbia: e¬
oo baptizo. ego baptizo: Quid
duisses: si xp̃m baptizare me-¬
misses: Magna iã qͣntũ adu̾¬
it sc̃ĩtas ur̃a apparere et emi¬
ner causa cepit: qua fuerac
sus est iohãnes: s sicut ab ob¬
lequentib antecedit᷑ iudex. Po¬
st̾ioi. homo creatus est xp̃e: s

Expanded text:
Ubi sunt qui de ministerio Baptismi arrogantia tumidae animositatis inflantur? Ubi sunt voces carentes humilitate, elatae superbia, Ego baptizo, ego baptizo? Quid dixisses, si Christum baptizare meruisses? Magna jam, quantum advertit Sanctitas vestra, apparere et eminere causa coepit, qua fuerat sus est Joannes, sed sicut ab obsequentibus anteceditur judex. Posterior homo creatus est Chris
Abbreviated transcription (Latin):
cipere qͦd perdid̾at cogitabat.
dixi magnus iohãnes.
niũ. quẽ sic u̾itas ꝯmẽdauit
ut diceret. inter natos mulie¬
rum nemo exsurrexit maior
iohanne baptista. potuit cre-
di xp̃e: immo iam ab eis qui
eius magnitudinis gr̃a falle
re morerent᷑: nisi ab illo ꝯfi¬
tente corrig̾ent᷑. Respondit gͦ
putantib et ait. Non sum ego
xp̃c. Tanqͣm dic̾e̾t. Certe in hor¬
norẽ meũ ita fallimini: et cer
te hoc putando mͥ magnã addi¬
tis laudem. Sed debeo agnoscere:
ut uobis errantib ille possit
ignostere. Si enĩ quod ñ erat
fallacit̾ putaret᷑: ab illo qͥ erat
ueracit̾ amputaret᷑. Lectio. uiͣ

Expanded text:
cipere quod ille perdiderat cogitabat. cipere quod ille perdiderat cogitabat. dixi, magnus Joannes, it, quem sic veritas commendavit, ut diceret, In natis mulierum non exsurrexit major Joanne Baptista; potuit credi Christus, imo jam ab eis qui ejus magnitudinis gratia fallebre morerentur, nisi ab illo confitente corrigerentur. Respondit ergo ita putantibus, et ait: Non sum ego Christus . Tanquam diceret: Certe in honorem meum ita fallimini; et certe mihi hoc putando magnam additis laudem: sed ego me debeo agnoscere, ut vobis errantibus ille possit ignoscere. Si enim quod non erat fallaciter putaretur, ab illo qui erat veraciter amputaretur. CAPUT III. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
gratia tanta ꝯm̃data ẽ. ut ip̃e
de illo diceret. In natis mulieꝵ:
nemo exsurrexit maior io he
baptista. Iste gͦ tam m agnus
agnoscit dñm in paruo mag¬
nũ: agnoscit homo eũ qui ue¬
nerat homo ds. Si enĩ in na¬
tis mulierũ hoc est in homini¬
l nemo exsurrexit maior io¬
haune bapnsta: quisqͥs iohe
plus est. ñ tantũ homo. s et
deus est. Debuit ergo tantus
iste et discipłos ꝓpͥos habere:
et cũ discipłis suis magr̃m
om̃ium xp̃m cognoscere. ¶d
enĩ est maius testimoniũ ue¬
ritatis: qͣm eũ humiliando se
agnoscere. cui emulando potu¬
it inuidere: Putari xp̃ potuit
et noluit: existimari xp̃e po¬
tuit et noluit. Dixerunt homi¬
nes cũ fallerent᷑ in eo. Num for¬
te hic est xp̃c: Respuit ille quod
ñ erat: ut meneret quod erat.
Inde quippe adam lapsus perdi¬
dit quod erat: quia id qͦt nõ
erat usurpauit. Recolebat hoc
iste magnus: s ut paruo xp̃o
minimꝰ. Nouerat hoc. retole¬
bat hoc. et tenebat: quia re-¬

Expanded text:
gratia commendata est, ut ipse de illo Dominus diceret, In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista . Iste ergo tam magnus agnoscit Dominum in parvo magnum: agnoscit homo eum qui venerat homo Deus. Si enim in natis mulierum, hoc est, in hominibus, nemo exsurrexit major Joanne Baptista; quisquis Joanne plus est, non tantum homo, sed et Deus est. Debuit ergo tantus iste, et discipulos proprios habere, et cum discipulis suis magistrum omnium Christum cognoscere. Quod enim est majus testimonium veritatis, quam se humiliando eum agnoscere, cui aemulando poterat invidere? Putari Christus potuit, et noluit: existimari Christus potuit, et noluit. Dixerunt homines, cum fallerentur in eo: Num forte hic est Christus? Respondit ille quod non erat, ut maneret quod erat. Inde quippe Adam lapsus perdidit quod erat, quia id quod non erat usurpavit. Recolebat hoc homo iste magnus, sed ut parvo Christo minimus: noverat hoc, recolebat hoc, et tenebat; quia re
Abbreviated transcription (Latin):
cire debemus kiñi fratres.
quod qͣntas aĩas quisq
lucrau̾it deo: tantas accepturus
erit mercedes a d̾o. Qnͣtam glo¬
riam habere putatis sc̃m ue-¬
dastũ in celesti regno cũ xp̃o:
qui tã innumerabilẽ popłm
sedula p̾dicatione xp̃o aciͥsuist
speratis inter anglos: dum
tum honorẽ habet corpus i
int̾ homines: Sel quid nong
test pietans p̾cib impetrare in
celis: qui tantis in mundo el ar¬
it miracłis: S om̃ib miraili
maior ẽ eungłice p̾dicationisi¬
stantia: et sce caritatis in code

Expanded text:
cire debemus, charissimi fratres, quod quantas animas quisque lucratus fuerit Deo, tantas accepturus erit mercedes a Deo. Quantam gloriam habere putatis sanctum Vedastum in coelesti regno cum Christo, qui tam innumerabilem populum sedula praedicatione Christo speratis inter angelos, dum tantum honorem habet corpus illius inter homines? Vel quid non potest pietatis precibus impetrare in coelis, qui tantis in mundo claruit miraculis? Sed omnibus miraculis major est evangelicae praedicationis instantia, et sanctae charitatis i
Abbreviated transcription (Latin):
ram deo penitentiã obtuleris:
u̾am eius indulgentiã ⁊ seq̃ne
Dicit ei hermogenes. In tantũ
deo u̾am penitentiã offero: u
om̃s codices meos in quibz erat
illicita p̾sumptio ab iecerim:⁊
om̃ib simul renuntiau̾im at¬

Expanded text:
ram Deo penitentiam obtuleris, ueram eius indul- gentiam consequeris». Dicit ei maleficus: «In tantum Deo ueram penitentiam offero, ut omnes codices meos, in quibus erat inlicita presumptio, incendi, et omnibus simul renunciaui ac
Abbreviated transcription (Latin):
uatũ gaudentes cernunt. cernẽ¬
tes inherent. inherentes ĩmor¬
ali immortaliter uiuunt. iii.¬
gite ergo nũc gaudentes
quod agitis. celebrate solen-¬
nit̾ quod celebratis: et a cordib
ur̃is pigritiã mali torporis ex¬
cludite. Qua ex causa animos
ur̃os Flãma sci amoris accendi¬
te: uoci cantilene sensum accõ¬
nodate. sapient̾ psallite: ⁊ int̾
ir̃ib ur̃is apud int̾cessionẽ
leie marie. quã sũmo cordis
desid̾io amantes colitis. ueni¬
am mͥ obsecto ut impetretis.
Et quia illa meruit mater effi¬
ci creatoris nr̃i: nos mereamur¬
eam habere apud filiũ suum.
immo et dñm et redemptorẽ
nr̃m interuentͥcem. et in omni¬
bz auxiliatricem. et quia illa
meruit uirtute altissimi obum-¬
Kari. nos mereamͣ eius precib
adiiuari: ip̃o p̾stante qui uiuit

Expanded text:
vatum, gaudentes cernunt, cernentes inhaerent, inhaerendo immortali immortaliter vivunt! Agite ergo nunc gaudentes quod agitis, celebrate solemniter quod celebratis, et a cordibus vestris pigritiam mali corporis excludite. Quo excluso, animos vestros flamma sancti amoris accendite, voci cantilenae sensum accommodate, sapienter psallite. Et inter us vestris apud intercessionem beatae Mariae, quam summo cordis desiderio amantes colitis, veniam mihi obsecro, impetretis. Et quia illa mater meruit effici Creatoris nostri, nos mereamur habere illam apud Filium suum, imo et Dominum suum, Redemptoremque nostrum intervenientem et in omnibus auxiliatricem. Et quia illa meruit virtute Altissimi obumbrari, nos mereamur ejus precibus adjuvari, ipso adjuvante qui vivit
Abbreviated transcription (Latin):
no efficit᷑: qͣm ad immortali¬
nns głam tñsmutatã ac super
inglos eleuatã. nullus fideliũ
mbigit. O dilectissimi. si per
na ore promit. qͣntus famlatꝰ¬

Expanded text:
o efficitur; quam ad immortalitatis gloriam transmutatam, ac super angelos elevatam nullus fidelium ambigit! O dilectissimi! si permnec ore promit, quantus famulat
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ suũ hora cene dicere in¬
uitatis ut uenirent. Quid ho¬
ra cene: nisi finis est mundi:
In quo nimirũ nos sumus:si¬
cut iam dudũ paulus testat᷑
dicens. Nos sumus: in quos
fines scloꝵ deuenerunt. Si
ergo hora iam cene est cũ uo¬
camur. tantominus debemꝰ
ꝓpinqͣsse iam cernimꝰ finem
scłi. Quo en im pensamꝰ quia
nichil est quod restat: eo debe¬
mus pertimescere. ne tempus
gr̃e quod p̾sto est pereat. Idcir¬
co autẽ hoc ⁊uiuiũ dei ñ pͣndi¬
um sed cena uocatur: qͥa post
pͣndiũ cena restat: post cenam

Expanded text:
servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent. Quid hora coenae, nisi finis est mundi? In quo nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus testatur, dicens: Nos sumus in quos fines saeculorum devenerunt . Si ergo jam hora coenae est cum vocamur, tanto minus nos debemus propinquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena vocatur, quia post prandium coena restat, post coenam
Abbreviated transcription (Latin):
motulit: uerũ etiam statu tẽ¬
poris. et loci situ in quo apparu¬
it. gre quã euͣn gelizare uen̾at.
testimoniũ perhibet. Lc̃o .iͭ.¬
empore quippe oblatio¬
nis sacerdoti apparuit:
n uerũ se eternũq pontificem
nrã pro mundi salute hostiã
uent̾am p̾dicare signaret. Sta¬
bat iuxta altare incensi: ut no¬
ui testam̃ti p̾conẽ se uenisse do¬
cent. Duo nãq altaria erant
in templo: que duo testam̃ta
signant in ecclesia. Lco .iii.

Expanded text:
rotulit, verum etiam statu temporis, et loci situ in quo apparuit, gratiae quam evangelizare venerat, testimonium perhibet. Tempore quippe oblationis sacerdotii apparuit, ut verum se aeternumque pontificem veram pro mundi salute hostiam venturam praedicare signaret. Stabat juxta altare incensi, ut Novi Testamenti praeconem se venisse doceret. Duo namque altaria erant in templo, quae duo Testamenta signant in Ecclesia. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
kini. uenerandi iohĩs ba¬
tiste genuina natiuitas ⁊secra¬
uit. Qui idcirco in hoc scłm supe¬
na dispensatione directus ẽ: ur
ñ solum ipe prophetali sublima
merito illũ p̾cipuo nũc honore ue
neram᷑. qui speciali quadã gr̃a
ob hoc redemptorẽ mundi nouisi¬

Expanded text:
imi, venerandi Joannis Baptistae genuina nativitas consecravit, qui idcirco in hoc saeculum superna dispensatione directus est, ut non solum ipse prophetali sublimarimmerito illum praecipuo honore nunc veneramur, qui speciali quadam gratia ob hoc Redemptorem mundi novissi
Abbreviated transcription (Latin):
meo. Cumq me ꝯu̾tissẽ ad uni-¬
u̾sa opera que fecerant manus
mee. et ad labores in quibz fru¬
stra subdauerã. uidi in om̃ibus
uanitatẽ et afflictionẽ animi: ⁊
nichil permanere sub sole. Trãsi
ui ad ⁊templandã sapientiam:
erroresq et stultitiam. Quid ẽ
inqͣm homo: ut sequi possit
regem fcõrem suũ: Et uidi.
quia tantũ p̾cederet sapientia
stulticiam: qͣntũ differt lux a
tenebris.

Expanded text:
meo. Cumque me convertissem ad univmeo. Cumque me convertissem ad universa opera quae feceranmee et ad laborem in quo frustra sudaveram, vidi in omnibus vanitatem et afflictionem spiritus, et nichil permanere sub sole». Omivi ad contemplandum sapientiam, erroresque et stultitiam. Quid est, inquam, homo, ut sequi possit regem Factorem suum? Et vidi quia tantum praecederet sapientia stultitiam, quantum differt lux a tenebris.
Abbreviated transcription (Latin):
am. donec uiderẽ quid ẽẽt utile
filiis hominũ: quod fac̾e̾nt sub
sole numero dierũ uite sue. uiͣ.¬
E dificaui mͥ domos. plã¬
taui uineas. feci hortos ⁊ pome¬
ria. et ꝯseui ea cũcti gen̾is arbo¬
rib: et extruxi mͥ piscinas aqͣ¬
rum ut irrigarẽ siluã lignorũ
germinantiũ. Possedi seruos
et ancillas. multãq familiam
habui: armenta quoq ⁊ mag¬
nos ouiũ greges. ultͣ om̃s qui
fuerunt ante me in iherlm. Co¬
aceruaui mͥ argentũ ⁊ aurum:
e substantias regũ ac proiĩ¬
uarũ. feci mͥ cantores et canta¬
trices. et delicias filioꝵ homi¬
num. cifos et urceos in mini¬
sterium ad uina fundenda. et
supergressus sum opibz omnes
qui fuerunt ante me ĩ iherłm.
apientia quoq. unͣ.
perseu̾auit mecum: et
om̃ia que desid̾auerũt ocłi mei
ñ negaui eis. nec prohibui cor
quin om̃i uoluptate frueretur:
et oblectaret se in hiis que p̾pa-¬
raueram. Et hanc ratus sum
partem meam: si uterer labore

Expanded text:
am, donec viderem quid esset bonum filiis hominum, quod facerent sub sole numero dierum vitae suae. edificavi michi domos et plantavi vineas, feci hortos et pomaria, consevi ea cuncti generis arboribus. Extruxi michi piscinas aquarum ut irrigarent silvam lignorum germinantium, possedi servos et ancillas, multamque familiam habui, armenta quoque et magnos ovium greges, ultra omnes qui fuerant ante me in Ierusalem. Coacervavi mihi argentum, et aurum, et substantias regum et provinciarum; feci mihi cantores, et cantatrices et delicias filiorum hominum, scyphos et urceolos in ministerio ad vina fundenda: et supergressus sum opibus omnes, qui fuerunt ante me in Hierusalem. apientia quoque perseveravit mecum. Et omnia quae desideraverunt oculi mei, non negavi eis; nec prohibui cor meum, quin omni voluptate frueretur, et oblectaret se in iis quae praeparaveram; et hanc ratus sum partem meam, si uterer labore
Abbreviated transcription (Latin):
llud autẽ aĩadu̾ti sepe sulpi¬
ti maxtinũ tibi dicere soli¬
tum: nequaqͣm sibi in ep̃atu
eam uirtutũ grãm suppetisse:
quã prius se habuisse memi-¬
nisset. Quod si uerũ est. ĩmo
quia uerũ est: conicere possu¬
mus. qͣnta fuerunt illa q̃ mo¬
nachus oꝑatus ẽ. et que teste
nullo solus exertuit: cũ tanta
illũ in ep̃atum signa fecisse
sub oculis om̃ium uiderimus
Multa quidem illius pͥus gesta
ĩnotuere mundo. neq potuere
celari. Sed innumerabilia ẽẽ
dicuntur: que dũ iactantiam
uicat occultauit. neq in homi-¬
num notitia passus est ꝑueni¬
re: qͥppe qui humanã substan¬
tiam supergressus uͥdutis sue
iscientia. mundi głam calcãs.
celo teste frueret᷑. Quod uerũ
ẽẽ uel ex hiis que ꝯperta nob̾
sunt. nec latere potuerunt: pos-¬
sumus estimare lectio.u

Expanded text:
llud autem animaduerti saepe, Sulpillud autem animaduerti saepe, Sulpici, Martinum tibi dicere solitum, nequaquam sibi in episcopatu eam uirtutum gratiam suppetisse, quam prius se habuisse meminisset. quod si uerum est, immo quia uerum est, conicere possumus, quanta fuerint illa, quae monachus operatus est et quae teste nullo solus exercuit, cum tanta illum in episcopatu signa fecisse sub oculis omnium uiderimus. multa quidem illius prius gesta innotuere mundo neque potuere celari, sed innumerabilia esse dicuntur, quae dum iactantiam uitat, occuluit neque in hominum notitiam passus est peruenire, quippe qui humanam substantiam supergressus, uirtutis suae conscientia mundi gloriam calcans, caelo teste frueretur. quod uerum esse uel ex his, quae conperta nobis sunt nec latere potuerunt, possumus aestimare, siqu
Abbreviated transcription (Latin):
ante cicidissent: cũ percunctã¬
tes cognoscunt ex uiantibus.
martinũ a se tam crudeliter
fuisse u̾beratũ. Tum u̾o appa-¬
rere oib causa manifesta. nec
ignorare iam poterant: qͥn
ob illius uiri iniuriã tenerẽ¬
tur. Igitur om̃s rapidis nos
passib ꝯsequunt᷑: conscio
facti ac m̾iti pudore cõfusi.
flentes et puluere quo se ip̃i
fedauerant caput atqz ora
ꝯspersi ante martini se genu-
a ꝓ uoluunt: ueniã precãtes.
et ut eos abire sineret postu¬
lantes: satis se uel sola ꝯsci¬
entia deduse penarũ: sausq
intellexisse qm eosdem ip̃os ui¬
uos absorbere t̾ra potuisset
uel ip̃i potius amissis sensib
in immobilẽ saxoꝵ naturã
atq obsecrare. ut indulgeret
sceleri ueniã. et copiã p̾staret
abeundi. Senserat etiã pͥus¬
qͣm accurrerent uir beatus il¬
los teneri: nobisq id ante iã
dixerat. Ueniã tam̃ clemẽter
indulsit: eos deniq abire per¬
misit: aĩalib restitutis .uͭ.¬

Expanded text:
m cecidissent, cum percontanm cecidissent, cum percontantes cognoscunt ex uiantibus, Martinum a se tam crudeliter uerberatum. tum uero apparere omnibus causa manifesta, nec ignorare iam poterant, quin ob illius uiri iniuriam tenerentur. igitur omnes rapidis nos passibus consequuntur. conscii facti ac meriti, pudore confusi, flentes et puluere, quo se ipsi foedauerant, caput adque ora conspersi, ant Martini se genua prouoluunt, ueniam precantes et ut eos abire sineret postulantes: satis se uel sola conscientia dedisse poenarum satisque intellexisse, quam eodem ipsos uiuos absorbere terra potuisset, uel ipsi potius amissis sensibus in inmobilem saxorum naturam adque obsecrare, ut indulgeret sceleris ueniam et copiam praestaret abeundi. senserat etiam, priusquam occurrerent, uir beatus illos teneri, nobisque id ante iam dixerat: ueniam tamen clementer indulsit eosdemque abire permisit, animalibus restitutis. I
Abbreviated transcription (Latin):
poris parte laniatũ cũ exani-¬
nis in t̾ra procubuisset inue¬
nimꝰ. Statimq eũ asello suo
imposuimꝰ: ac locũ cedis illius
execͣntes. raptĩ abire ꝓperauimꝰ.
Itea illi regressi ad redã .iii.¬
suã furore satiato: agi quo ire
ceꝑant iumenta p̾cipiunt. Qͤ
cum om̃ia solo fixa ac si enea
riguissent: tollentib altius
uocẽ magistris. flagris hinc
atq inde resonantib: nichil
penitus mouebant᷑. Consur¬
gunt deinde om̃s parit̾ in uer-¬
bera: ⁊sumit gallicas mula-¬
um pena mastigias. Tota
rapitur silua de ꝓximo: trabi-¬
bus iumenta tundunt᷑: sed
nichil penitus seue manꝰ age¬
bant. Uns atq eodem loco sta-¬
bant fixa simulacra. Quid a-¬
gerent infelices homines ne-¬
sciebant. Nec iam ultra dissi¬
mulare poterant: quin qͣmli-¬
bet brutis pectorib agnosc̾ent
iliuino numine se teneri. ͣ¬
andem gͦ in se regressi. ce.¬
perunt querere: quis eẽt
ille quẽ in eodẽ loco paululũ¬

Expanded text:
poris parte laniatum, cum exaniporis parte laniatum, cum exanimis in terram procubuisset, inuenimus: statimque eum asello suo inposuimus ac locum caedis illius exsecrantes raptim abire properauimus. interea illi regressi ad raedam suam furore satiato, agi quo ire coeperant, iumenta praecipiunt. quae cum omnia solo fixa ac si aenea signa riguissent, adtollentibus altius uocem magistris, flagris hinc adque inde resonantibus, nihil penitus mouebantur. consurgunt deinde omnes pariter in uerbera: consumit Gallicas mularum poena mastigias. tota rapitur silua. de proximo, trabibus iumenta tunduntur, sed nihil penitus saeuae manus agebant: uno adque eodem in loco stabant fixa simulacra. quid agerent infelices homines nesciebant, nec iam ultra dissimulare poterant, quin quamlibet brutis pectoribus agnoscerent, diuino numine se teneri. tandem ergo in se regressi coeperunt quaerere, quis ille esset, quem in eodem loco ante paululu
Abbreviated transcription (Latin):
onsequenti itidẽ łt.¬
tempore. iter cũ eo dum
dyoceses uisitat agebamꝰ: no¬
bis nescio qͣ necessitate remorã¬
tib. a liqnͣtulũ ille processe¬
rat. Interim per aggerem pu¬
blicũ: plena militantib uicio
fiscalis reda ueniebat. Sedi
ubi martĩnũ in ueste hĩspida.
nigro et pendulo pallio circũ¬
tectũ. ꝯtigna de lacere ium̃ta
uiderunt: paululũ in partem
alterã pauefacta heserunt. De¬
IAfunib implicatis protẽsos
ilios quib ut sepe uidistis nu¬
sera illa aĩalia ꝯglobant᷑: õr¬
dines miscuerunt. Dñq egre
expediunt᷑: morã fecẽre ꝓperãtis¬
ua ꝑmoti iniuria le¬
militantes. p̾cipitatis
terram saltibz se dederunt: de¬
in martinũ flagris ac fustib
urgere ceperunt: cũ quidẽ ille
mutus et incredibili patiensla
insaniã infelicib ꝯmoueret.
magis ex hoc furentes qͦd ille
quasi ñ sentiens u̾b̾a illata
⁊temneret. Nos ilico consecirti.
fede cruentum atq uniu̾sa cor¬

Expanded text:
onsequenti itidem tempore iter cum eo, dum dioeceses uisitat, agebamus. nobis nescio qua necessitate remorantibus aliquantulum ille processerat. interim per aggerem publicum plena militantibus uiris fiscalis raeda ueniebat. sed ubi Martinum in ueste hispida nigro et pendulo pallio circumtectum contigua de latere iumenta uiderunt, paululum in partem alteram pauefacta cesserunt. dein funibus inplicatis protentos illos, quibus, ut saepe uidistis, misera ipsa animalia conglobantur, ordines miscuerunt: dumque aegre expediuntur, moram fecere properantibusqua permoti iniuria militantes praecipitatis in terram saltibus se dederunt. dehinc Martinum flagris ac fustibus urguere coeperunt, cum quidem ille mutus et incredibili patientia insaniam infelicibus commoueret, magis ex hoc furentes, quod ille quasi non sentiens uerbera inlata contemneret. nos ilico consecuti foede cruentum adque uniuersa cor
Abbreviated transcription (Latin):
in hasta saluat dñs. Ip̃ius est
manus nr̃as. Cũ gͥ surrexiss
philisteus et ueniret. et appropĩ¬
qͣret ꝯtͣ dauid: festinauit dauid
et cucurrit ad pugnã ex adu̾so
philistei. Et misit manũ suam
in perã. tulitq unũ de lapidib.
percussit philisteũ in fronte. Et
fixus ẽ lapis in fronte eiꝰ: et ceti¬
dit in faciẽ suã in t̾rã. Preualuit

Expanded text:
in hasta salvat Dominus, ipsius est in hasta salvat Dominus, ipsius est manus nostras cum ergo surrexisset Philistheus et veniret et adpropinquaret contra David festinavit David et cucurrit ad pugnam ex adverso Philisthei et misit manum suam in peram tulitque unum lapidem percussit Philistheum in fronte et infixus est lapis in fronte eius et cecidit i
Abbreviated transcription (Latin):
ui domui hely: quod ñ expiet
iniquitas domus eius uictims
et mun̾ib usq in eternũ.
ormiuit autẽ samuhel
usq mane: aperuitq ol¬
a domus dñi. Et samuhel ti¬
mebat indicare uisionẽ hely
Uocauit gͦ samuhelẽ hely.
dixit. Samuhel fili mi. Qui
respondais ait. Presto sũ.Es
pexit eũ. Erat enĩ adolescẽs rufꝰ:
et pulcher aspectu.
t dixit philisteus ad da¬
uid. Nunquid ego canis
sum: quod tu uenisti ad me cum
baculo: Et maledixit philisteus
dauid in diis suis. Dixitq ad
dauid. Ueni ad me: et dabo car-¬
nes tuas uolatilib celi ⁊ bestiis
t̾re. Dixit autẽ dauid ad phili¬
steum. Cu uenis ad me cũ gla¬
dio et hasta et ilipeo: ego autẽ
uenio ad te in nomine dñi exer-¬
cituũ dei agminũ isrl̃: quib ex¬
probrasti hodie. Et dabit te dñs
in manu mea et pertutiam te:¬
et auferã caput tuũ a te. et da¬
bo cadaũa castroꝵ philistiim ho¬
ut sciat om̃is t̾ra quia est dñs
cł̾ia hec quia non in gladio nͨ

Expanded text:
quod non expietur iniquitas domus eius victimis et muneribus usque in aeternum dormivit autem Samuhel usque mane aperuitque ostia domus Domini et Samuhel timebat indicare visionem Heli vocavit ergo Heli Samuhelem et dixit Samuhel fili mi qui respondens ait praesto sum et pexit eum. Erat enim adolescens, rufus, et pulcher aspectu. Et dixit Philisthaeus ad David: Numquid ego canis sum, quod tu venisti ad me cum baculo? Et maledixit Philisthaeus David in diis suis: Dixitque ad David: Veni ad me, et dabo carnes tuas volatilibus coeli et bestiis terrae. Dixit autem David ad Philisthaeum: Tu venis ad me cum gladio, et hasta, et clypeo: ego autem venio ad te in nomine Domini exercituum, Dei agminum Israel, quibus exprobrasti hodie, et dabit te Dominus in manu mea, et peret auferam caput tuum, et dabo cadavera castrorum Philistiim hout sciat omnis terra, quia est Dominus clesia haec, quia non in gladio nec
Abbreviated transcription (Latin):
ly: et dixit ei. Ecce ego: qui a
Nteslexit gͥ heli quia dñs uo¬
caret puerũ: et ait ad samuhe
Uade et dormi: et si deinceps
uocau̾it te dices. Loquere dñe
quia audit seruus
tuus. Abiit gͦ samuhel: ⁊ dor¬
miuit in loco suo. Et uenit
dñs et stetit: et uocauit sicut
uocau̾at scd̃o. Samu hel. sami¬
hel. Et ait samuhel. Loq̃re dñt
quia audit seruus tuus uiͣi¬
t dixit dñs ad samuhx¬
lem. Ecce ego facio uef¬
bum in isrł: quod quicũq au¬

Expanded text:
et ait ecce ego quia it igitur Heli quia Dominus vocaret puerum et ait ad Samuhel vade et dormi et si deinceps vocaverit te dices loquere Domine quia audit servus tuus abiit ergo Samuhel et dormivit in loco suo et venit Dominus et stetit et vocavit sicut vocaverat secundo Samuhel Samuhel et ait Samuhel loquere quia audit servus tuus t dixit Dominus ad Samuhel ecce ego facio verbum in Isr
Abbreviated transcription (Latin):
festa. Fc̃m̃ est gͦ in die quadã.
hely iacebat in loco suo: ⁊ o¬
cli eius caligauerant. nͨ uide re
pot̾at lucernã dei anteqͣm ex¬
tingueret᷑. Samuel autẽ dor¬
miebat in templo dñi: ubi
erat archa dei. Et nocauit
dñs samuhel. Qui respondẽs
au. Ecce ego. Et cucurrit ad
hely. ⁊ dixit ei. Ecce ego: no¬
casti enĩ me. Qui dixit. Non
uocaui: reuertere et dormi. Et
t a diecit dñs nocare rur-¬
sum samuhel. Consur¬
gens q samuhel abiit ad hely:
et dixit. Ecce ego: quia uocasti
me. Qui respondit. Non noca¬
ui te fili mi: reu̾tere et dormi.
Porro samuhel nͨ dũ sciebat
dñm: neq reuelatꝰ ei fuerat
sermo dñi. Et adiecit dñs: ⁊
uocauit adhuc samnhel terti-

Expanded text:
factum est ergo in die quadam Heli iacebat in loco suo et oculi eius caligaverant nec poterat videre lucerna Dei antequam extingueretur Samuhel autem dormiebat in templo Domini ubi erat arca Dei et vocavit Dominus Samuhel qui respondens ait ecce ego et cucurrit ad Heli et dixit ecce ego vocasti enim me qui dixit non vocavi revertere dormi et t adiecit Dominus vocare rursum Samuhel consurgensque Samuhel abiit ad Heli et dixit ecce ego quia vocasti me qui respondit non vocavi te fili mi revertere et dormi porro Samuhel necdum sciebat Dominum neque revelatus fuerat ei sermo Domini et adiecit Dominus et vocavit adhuc Samuhel t
Abbreviated transcription (Latin):
partũ. et uirgo post partũ. pre¬
sentis solennitate diei. cũ suis
uirginib. expers nullo mͦ credẽ¬
da est: que dei ppłm faciendo.
monebat spernere perituri luxꝰ
scłi. ac lenocinia mortalis na¬
ture declinare: carnis pudici¬
ciam cũ uirginitanis honore
int᷑ cordis hospicia obseruare.
eamq omium uͥtutum regi-
rabilis utriusq sexus multitu¬
D eius sequeretur uestigia: et
in celis est. phenni mente. actu.
sacras ad amantes: elemosinaᷤ
sectantes. pauperes recreantes.
nudos uestientes. infirmos ui¬
sitantes. in tribulatione gau¬
dentes: in uerbis ꝯtumelie uł

Expanded text:
partu, virgo post partum, praesentis solemnitatis diei, cum suis virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, eamque omnium virtutum reginarabilis utriusque sexus multitudo ejus sequeretur vestigia, et,in coelis est, perenni mente, actu, sacras adamantes, eleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel
Abbreviated transcription (Latin):
filius reuelare. Erulescat enno¬
mius: tantam sibi notitiam pa¬
tris et filii. quantã alterutrũ
inter se habent. uendicans. Qd
si inde ⁊tendit. et suã ⁊solatur
insaniã. quia seqͥt᷑. et cui uolu¬
erit filius reuelare: aliud ẽ na¬
ture equalitate nosse quod noue¬
ris. aliud reuelantis dignatione

Expanded text:
ipsum declarat. Erubescat Eunomius tantam sibi notitiam Patris et Filii, quantam alterutrum inter se habent jactitans' , quid si inde contendit et suam consolatur insaniam? quia sequitur: « Et cui voluerit Filius revelare. » Aliud est naturae aequalitate nosse, quod noverat; aliud revelantis dignatione
Abbreviated transcription (Latin):
dicens sedere suꝑ talentũ plubi.
et psalmista ꝯplorat. Iniquitats
uel certe eos qui iugo legis gri¬
uissimo p̾mebant᷑: ad eungeli
inuitat gratiam. Lect

Expanded text:
em sedere super talentum plumbi : Et Psalmista complorat: Iniquitates Vel certe eos qui jugo legis gravissimo premebantur ad Evangelii invitat gratiam. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tiis illis incubuit: ut uniu̾-¬
sarum urbiũ habitatores pͥn-
cipes et honorati simul cum
ppsis exirẽt ĩ obuiã uenienti:
excipientes eũ cũ coronis ⁊ lã¬
padib: ducentes choros in tỹ¬
biis et timpanis. Ner ista ta¬
men facientes: ferocitatem eĩ
pectoris mitigare potuerunt.
Nam et ciuitates eoꝵ destruxit:
et lucos eoꝵ excidit. Precepe¬
rat enĩ illi nabugodonosor
rex. ut om̃s deos t̾re extermi¬
naret: uidelicet ut ip̃e solus cdi¬
ceretur d̾s. ab hiis nationibus
que potuissent olofernis potẽ¬
tia subiugari. Pertͣnsiens autẽ
syriã sobal. et omnẽ apamiã.
omnẽq mesopotamiã: uenit
ad idumeos in t̾ra gabaa. Aic¬
cepitq ciuitates eoꝵ: et sedit
ibi per triginta dies: in quib
dieb adunari p̾cepit uniu̾sum
ex̾citũ uirtutis sue. Le

Expanded text:
ciis illius incubuit ut univerciis illius incubuit ut universarum urbium habitatoresrati simul cum populis exirent obviam venienti, excipientes eum cum coronis et lampadibus, ducentes choros in tympanis et tibiis. Nec ista tamen facientes, ferocitatem ejus pectoris mitigare potuerunt: nam et civitates eorum destruxit, et lucos eorum excidit. Praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex, ut omnes deos terrae exterminaret, videlicet ut ipse solus diceretur deus ab his nationibus quae potuissent Holofernis potentia subiugari pertransiens autem Syriam Subal et omnem Apamiam omnemque Mesopotamiam venit ad Idumeos in terra Gabaa accepitque civitates eorum et sedit ibi per triginta dies in quibus diebus adunari praecepit universum exercitum virtutis suae
Abbreviated transcription (Latin):
licet mesopotamie. et syre solel
et libie atq cilicie: qui uenien¬
tes ad olofernẽ dixerũt. De¬
sinat indignatio tua circa
nos: melius est enĩ ut uiuen¬
tes seruiamꝰ nabugodono sor
regi magno. et subditi simus
tibi: qͣm morientes cũ int̾itu
nr̃o. ip̃i seruitutis nr̃e dam¬
na patiam᷑. Om̃is ciuitas no-¬
sira. om̃isq possessio. om̃s¬
colles et montes et colles ⁊
campi. armenta boum gre¬
ges ouiũ. caprarũq. equoꝵ.¬
cameloꝵq. et uniu̾se facul¬
tates nr̃e. atq familie in cõ¬
spectu tuo st̃: sint om̃ia sub le¬
ge tua. Nos iam et filii nr̃i
tui sumꝰ. Ueni nobis pacificus
dñs: et utere seruicio nr̃o. sicut
placuerit tibi.
unc descendit de mon¬
tib cũ equitib in uͥtu¬
te magna: et obtinuit omnẽ
ciuitatẽ. et omnẽ inhabitãtẽ
terram. De uniu̾sis autẽ urbi¬
b: assumpsit sibi auxiliarios
uiros fortes. et electos ad bellã¬
dum. CTantus q metus ꝓuin-¬

Expanded text:
licet Mesopotamiae et Syriae Sobal licet Mesopotamiae et Syriae Sobal et Lybiae atque Ciliciae qui venientes ad Holofernem dixerunt desinat indignatnos: melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno, et subditi simus tibi, quam morientes cum interitu nostro ipsi servitutis nostrae damna patiamur. Omnis civitas nostra, omnisque possessio, omnes montes, et colles, et campi, et armenta boum, gregesque ovium, et caprarum, equocamelorumque et universae facultates nostrae atque familiae in conspectu tuo sunt sint omnia sub lege tua nos iam et filii nostri servi tui sumus veni nobis pacificus dominus et utere servitia nostra sicut placuerit tibi unc descendit de montibus cum equitibus in virtute magna et obtinuit omnem civitatem et omnem inhabitantem terram de universis autem urbibus adsumpsit sibi auxiliarios viros fortes et electos ad bellum tantusque metus provin
Abbreviated transcription (Latin):
nos montes ange. qͥ st̾ a sinistͤ
cilicie. Ascendit q om̃ia castel¬
la eoꝵ: et obtinuit omnẽ muni¬
tionẽ. Effregit autẽ ciuitatẽ
opinatissimã melythi: p̾d auit¬
q om̃s filios tharsis. et filios
isrł̾ qui erant ꝯtͣ faciẽ deserti
et ad austrũ t̾re celeon. Et tn¬
siit enfraten. et uenit ad meso-¬
potamiam. et fregit om̃s ciuita-¬
tes excelsas que erant ibi: a tor¬
rente mambre usq quo perueni¬
at᷑ ad mare. Et occupauit ter¬
minos eius a cilicia usq ad fi¬
nes iafech: qui sunt ad austrũ
Abduxitq om̃s filios madian
ac p̾dauit omnẽ locupletationẽ
eoꝵ. Om̃sq resistentes sibi: ot¬
cidit in ore gladii. Lectio .uiͣ¬
t post hec descendit in
campos damasci in di-¬
b messis: et succendit omia sa¬
ta. om̃sq arbores ac uineas
fecit incidi. Et cendit timor il¬
lius super om̃s inhabitanteᷤ ter¬
ram.Tunc miserunt legatos
suos uniu̾sarũ urbiũ ac prouiii¬
ciarũ reges et pͥncipes syue. sci¬

Expanded text:
s Angae qui sunt a sinistro Ciliciae ascenditque omnia castella eorum et obtinuit omnem munitionem effregit autem civitatem opinatissimam Meluthi praedavitque omnes filios Tharsis et filios Ismahel qui erant contra faciem deserti et ad austrum terrae Celeon et transiit Eufraten et venit ad Mesopotamiam et fregit omnes civitates excelsas quae erant ibi a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare et occupavit terminos eius a Cilicia usque ad fines Iafeth qui sunt ad austrum abduxitque omnes filios Madian ac praedavit omnem locupletationem eorum omnesque resistentes sibi occidit in ore gladii et post haec descendit in campos Damasci in diebus messis et succendit omnia sata omnesque arbores ac vineas fecit incidi et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terram tunc miserunt legatos suos universarum urbium et provinciarum reges ac principes Syriae sci
Abbreviated transcription (Latin):
pit regiminis locũ. Cerit naq
humilicate pollere. hospitalit¬
Item sectari: abstinentia uiges
prudentie lampade radiare: fli¬
rigera carrace u̾nare. zelo del
succendi: domũ sibi traditam
strenue gubernare. nulliꝰ ꝑt¬
sonam accipere. inuenta uis
radicitꝰ extirpare.

Expanded text:
pit regiminis locum. Coepit namque pit regiminis locum. Coepit namque humilitate pollere, hospitalitatem sectare, abstinentiam vegere, prudentiae lampada radiare, florigera caritate vernare, zelo Dei succendi, domum sibi traditam strinuae gubernare, nullius personam accipere, inventa vitia radicitus extyrpare.
Abbreviated transcription (Latin):
suaue et onus eius leue susce¬
pit: tanteq religionis culm̃
exertuit: ut uiris perfectiorib
imitabilis fieret.
re. studuit ip̃e om̃ib ministͣre:
ut ip̃m reficiendi solatiũ. in fra-¬
trũ implicaret obsequiũ. nͨ sa-¬
tiatus a mensa ꝯsurgeret perac-
to ꝯuiuio. Cũq antiquus hos-¬
dis eius inuidens abstinentiam.
pulsaret aĩam ip̃ius ut sum̾et
ampliora edulia: nutu dei detes¬
tus. uiro dei per sompniũ ẽ ostẽ¬
sus. Nam cũ quadã nocte fuis¬
set cibo refectus: ip̃e uentrẽ illiꝰ
hie bene: modo hic bene. ui
abstinentie studuit replica
et dei auxiliũ implorare ꝯtin
b singłis ecclam frequentam.
dirus anguis erexit. Nam cit
in ursi specie eũ intͣ ecclam tẽr¬
tasset terrere. et nocte alia de
ro candelabri nisus fuisset n̾¬
figere. uel nocte t̾cia ostiũ ereli
expansis brachiis uellet ꝓhil
Gitur cũ beatus aglius obii
in dño: fratrũ ꝯcordante ꝯla¬
su. uir dñi philibertus sulce¬

Expanded text:
suave et onus eius leve suscesuave et onus eius leve suscepit tantaeque religionis culmen excrevit, ut viris perfectioribus imitabilis fieret. re, studuit ipse omnibus ministrare, ut ipsud reficiendi solatium in fratrum inplicaret obsequio nec satiatus a mensa consurgeret, peracto convivio. Cumque antiquus hostis, eius invidens abstinentiam, pulsaret animum illius, ut sumeret ampliora edulia, nutu Dei detectus, viro Domini per somnium est ostensus. Nam cum quadam nocte fuisset cybo refectus, ipse ventrem illius hic bene, modo hic bene!' abstinentiae studuit triplicare et Dei auxilium implorare contra us singulis ecclesiam frequentaret, dirus anguis erexit. Nam cum in ursi speciem eum intra ecclesiam temptasset terrere et ipsum nocte alia de ferro candelabri nisus fuisset transfigere vel nocte tertia ostium ecclesiae expansis brachiis vellet prohiIgitur cum beatus Agilus obisset in Domino, fratrum concordante consensu, vir Domini Filibertus susce