comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iusquis arbitratur homini uitã
istã mortalẽ adhuc agenti posse
contingere ut dimoto atq dicusso om̃i
nubilo phantasiarũ corporaliũ atq car¬
naliũ serenissima in cõmutabilis ueri¬
tatis luce potiatur et mente penitus
a consuetudine uitȩ huiꝰ alienata illi
dat gͦ potiꝰ sublimi auctoritati mi¬
nimeq fallaci quandiu sumus in cor-¬
pore peregrinari nos a dño. & ambu¬
lare ꝑ fidem nondũ ꝑ sp̃em. Ac sic ꝑ-¬
seuerant̾ retinens atq custodiens fidẽ.
spẽ et caritatẽ intendat inspetiem
nos docebit omnẽ ueritatẽ cumds̃
qui suscitauit dnm iħ̾m xp̃m a mor¬
tuis iuiuficabit et mortalia corpora
nr̃a ꝑ in habitantẽ sp̃m eius in nobis.
Prius autẽ quã uiuificet᷑ hoc qͦd mor¬
tuũ ẽ ꝓpt̾ peccatũ ꝓculdubio corrup¬
tibile ẽ et aggrauat animã. Et si quan¬
do aduita excedit hanc nebulã qua
cegitur om̃is t̾ra idẽ hanc carnalẽ ca¬
liginẽ qua tegit᷑ om̃is uita t̾rena tan¬

Expanded text:
isquis arbitratur homini vitam istam mortalem adhuc agenti posse contingere, ut dimoto atque discusso omni nubilo phantasiarum corporalium atque carnalium, serenissima incommutabilis veritatis luce potiatur, et mente penitus a consuetudine vitae hujus alienata, illidat ergo potius sublimi auctoritati minimeque 115 fallaci, quandiu sumus in corpore peregrinari nos a Domino et ambulare per fidem, nondum per speciem, ac sic perseveranter retinens atque custodiens fidem, spem et charitatem, intendat in specie nos docebit docet omnem veritatem, cum Deus qui suscitavit Jesum Christum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora nostra per inhabitantem Spiritum ejus in nobis . Prius autem quam vivificetur hoc quod mortuum est propter peccatum, procul dubio corruptibile est, et aggravat animam ; et si quando adjuta excedit hanc nebulam, qua tegitur omnis terra , id est, hanc carnalem caliginem, qua tegitur omnis vita terrena, tan
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ sicut psalmus canit edifica¬
tur post captiuitatẽ. qm̃ qui sunt
a diabolo eruti a quo captiui tene¬
bant᷑. de his edificat᷑ corpus xp̃i.
quȩ domus appellat᷑ ȩccłia. Hane au¬
tẽ captiuitatẽ ipse captiuauit qui
dubolũ uicit: & ne illa quȩ futu¬
ra erant seĩ capitis menbra inȩcer¬
nũ supliciũ secũ traheret: eũ iusi¬
cie prus deinde potentie uineulis
alligauit. Ipse itaq diabolusẽ aꝑ¬
pellata captiuitas. quã captiuauit
qui ascendit in altũ & dedit dona
hominibꝰ. uel accepit in hominibꝰ.¬

Expanded text:
quae, sicut psalmus canit, aedificatur post captiuitatem, quoniam qui sunt a diabolo eruti, a quo captiui tenebantur, de his aedificatur corpus Christi, quae domus appellatur ecclesia. hanc autem captiuitatem ipse captiuauit, quia diabolum uicit. et ne illa quae futura erant sancti capitis membra in aeternum supr plicium secum traheret, eum iustitiae prius, deinde potentiae uinculis alligauit. ipse itaque diabolus est appellata captiuitas, quam captiuauit qui ascendit in altum et dedit dona hominibus uel accepit in hominib
Abbreviated transcription (Latin):
conuersati sumꝰ. Ostendit se redep¬
tũ de babilonia cepisse iã exire. sed
tam̃ adhuc qͥd dicit: Quia cũ hosti¬
b nr̃is confligimꝰ. & ne irascam᷑ homini¬
b qͥ nobis ingerunt ꝑsecutiones. tol¬
lit intentionẽ nr̃am apłs ab odio ho¬
minũ. & direxit in luctã quoꝵdãsꝑu¬
ũ. quos ñ uidemꝰ. & cũ ipsis confligimꝰ.
Ait enĩ. Non ẽ nobis colluctatio ad¬
uersus carnẽ & sanguinẽ. id est adu̾¬
sus homines quos uidetis. a qͥb uide

Expanded text:
conversati sumus» . Ostendit se redemptum de Babylonia coepisse jam exire. Sed tamen adhuc quid dicit? Quia cum hostibus nostris confligimus. Et ne irascamur hominibus qui nobis ingerunt persecutiones, tulit intentionem nostram Apostolus ab odio hominum, et direxit in luctam quorumdam spirituum, quos non videmus, et cum ipsis confligimus. Ait enim: «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem;» id est, adversus homines quos
Abbreviated transcription (Latin):
dentie qũe ꝑ huius quoq lingũa oꝑa¬
ri cyprianꝰ nouerat. qd̃ ipse ñ nouerat.
Nouerat in quã eyprianꝰ cũ a ꝓconsule
audiret. consule tͥ. qd̾ caro & sanguis
dicebat stulte. hoc diabolũ dicere sub¬
dole: atq intuebat᷑ in uno oꝑe
duos. istũ oculis. illũ fide.
Nolebat eũ iste. mori. nole¬
bat ille coronari. Proinde circa istũ
placidus. circa illũ caustus huic aꝑte
respondebat. illũ occulte uincebat. Ex¬

Expanded text:
dentiae : quem per hujus quoque linguam operadentiae : quem per hujus quoque linguam operari Cyprianus noverat, quod ipse non noverat. Noverat, inquam, Cyprianus, cum a proconsule audiret, Consule tibi quod caro et sanguis diceret stolide, hoc diabolum dicere subdole: atque intuebatur in uno opere duos; istum oculis, illum fide. Nolebat eum iste mori, nolebat ille coronari: proinde circa istum placidus, circa illum cautus; huic aperte respondebat, illum occulte vincebat.
Abbreviated transcription (Latin):
erc sibi consulit
qͥ dm̃ iudice cogitat. apud quẽ
causã geste huiꝰ uite. atq ab illo sibi mu¬
neris iniuncti qͥsq dicturꝰ ẽ. ubi om̃is ho¬
mo recipit sic̃ testat᷑ apłs que ꝑ corpus
gessit siue in bonũ siue in malũ. Ita sibi
consulit qͥ ex fide uiuens & satagens ne
ab extremo p̃ occupet᷑ die extremũ cõpu¬
tat omnẽ diẽ. ꝙ sic deo placitos mores
ꝑducit usq ad extremũ diẽ. Ita sibi
cis monere iudebat᷑ dicens. Consule tibi.
Cũ eñĩ eiꝰ immobilẽ m̃tẽ uideret quan¬
do ei dixit. usserunt te pͥncipes cerimo¬
mari. respondit q ille ñ facio. adiecit &¬
ait. Consulet. Ipsa ẽ lingua subdola
diaboli &s si ñ huiꝰ qͥ nesciebat que loqͦ¬
retur. illus tam̃ qͥ ꝑ eũ loquebat᷑. Loqͦ¬
bat᷑ em̃ ꝓconsul. ñ tã scđm pͥncipes ho¬
mines quoꝵ iussa sibimet imuncta iac¬
tabat. quã scdm pͥncipẽ potestatis aeris
de quo apłs dicit. qͥ oꝑatur in filis diffi¬

Expanded text:
ere sibi consulit, qui Deum judicem cogitat, apud quem causam gestae hujus vitae atque ab illo sibi muneris injuncti quisque dicturus est: ubi omnis homo recipit, sicut testatur Apostolusgessit, sive bonum, sive malum . Ita sibi consulit, qui ex fide vivens, et satagens ne ab extremo praeoccupetur die, extremum computat omnem diem, et sic Deo placitos mores perducit usque ad extremum diem. Ita sibi cis monere videbatur dicens, Consule tibi. Cum enim ejus immobilem mentem videret, quando ei dixit, Jusserunt te principes caerimoniari; responditque ille, Non facio: adjecit et ait, Consule tibi. Ipsa est lingua subdola diaboli: etsi non hujus qui nesciebat quid loqueretur, illius tamen qui per eum loquebatur. Loquebatur enim proconsul, non tam secundum principes homines, quorum jussa sibimet injuncta jactabat, quam secundum principem potestatis aeris de quo Apostolus dicit, Qui operatur in filiis diffi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutiones. Nã ꝓ ipsis orare p̃cepti
sumꝰ. Non ẽ nobis inqͥt collucta¬
tio aduersus carnẽ & sanguinẽ idest
aduersus homines sed aduersus pͥn¬
cipes aduersus potestates & rectores
mundi tenebrarũ harũ. Quid di¬
xit mundi: Dilectores mundi. Hos
appellauit & tenebras id est iniquos.
scelestos. infideles. peccatores.
quib iã credentib g̃culat᷑
hoc modo. ut dicat. Fiusti
enĩ aliquando tenebre. ñc autem
lux indño. Ergo constituit nos luc̃¬
tã habere cũ illis pͥncipib. Quomͦ¬
d nm̃ intrauit. ñ autẽ intraret insi
ille locũ daret: sic multi homines¬
mali de media babilonta ꝑ desideria
carnalia & illicita locũ dant diabo¬
lo & angelis eius in cordib suis. ut in

Expanded text:
is orare praecepti sumus. «Non est vobis,» inquit, «colluctatio adversus carnem et sanguinem,» id est, adversus homines; «sed adversus principes, et potestates, et rectores mundi tenebrarum harum» . Quid dixit, «mundi?» Dilectorum mundi. Hos appellavit et tenebras, id est iniquos, sceleratos, infideles, peccatores; quibus jam credentibus gratulatur hoc modo, ut dicat: «Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino» . Ergo constituit nos luctam habere cum illis principibuDominum, non autem intraret, nisi ille locum daret; sic multi mali homines de media Babylonia per desideria carnalia et illicita locum dando diabolo et angelis ejus in cordibus suis, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit nsi ad uitã eternã. Ne¬
mo sibi placeat quasi qui hic iuste
iuxerit. & cõparet se illis qui male
uiuunt scđ̾m phariseũ qui se iusti¬
ficabat. Qͥ ñ audierat apłm. Non qͥa
iam acceꝑim aut iam ꝑfectus sim.
Ergo ñ acceperat adhuc hoc quod desi-¬
derabat. Pignus acceꝑat. Sic dixit.
Qui dedit nobis pignus sp̃m. Cuiꝰ rei
pignus erat. ad hoc ꝑuenire cupiebat.
Participatio quędã. s distat. Alit̾ modo
participamur. alit̾ tc participabim᷑.
Modo ꝑ fidẽ. ꝑ sp̃e in eodẽ sp̃u. Tunc
autẽ sp̃es erit. res erit. Idemiaũ sp̃c.
abseñtibꝰ. ex hibebit p̾sentibꝰ. qui uocat
peregrinos nutriet & alet inpatria.

Expanded text:
n sit, nisi ad vitam aeternam. Nemo sibi placeat, quasi qui hic juste vixerit, et comparet se illis qui male vivunt, secundum Pharisaeum qui se justificabat , qui non audierat Apostolum, Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim. Ergo non acceperat adhuc hoc quod desiderabat. Pignus acceperat, sic dixit: Qui dedit nobis pignus Spiritum . Cujus rei pignus erat, ad hoc pervenire cupiebat: participatio quaedam, sed distat. Aliter modo participamus, aliter tunc participabimus. Modo per fidem, per spem, in eodem Spiritu: tunc autem species erit, res erit; idem autem Spirabsentibus, exhibebit praesentibus: qui vocat peregrinos, nutriet et alet in patria.
Abbreviated transcription (Latin):
rit in xp̃o occultos: atq in pauꝑtate
carnis eius absconditos: Quia ꝓpter
nos pauꝑ factus ẽ. cũ diues eẽt: ut illiꝰ
pauꝑtate ditaremur. Cũ enĩ morta-¬
litatẽ assumeret. mortẽq consumeret:
in pauꝑtate se ostendit. S diuitias
dilatas ꝓmisit: ablatas amisit.

Expanded text:
rit in Christo occultos, atque in paupertate carnis ejus absconditos? Quia propter nos pauper factus est, cum dives esset, ut illius paupertate ditaremur . Cum enim mortalitatem assumeret, mortemque consumeret, in paupertate se ostendit: sed divitias dilatas promisit, non ablatas amisit.
Abbreviated transcription (Latin):
aritatis erga nos dĩ tantũ ap¬
paruit atq eluxit iudiciũ
ut filiũ suũ ungenitũ mitteret qui
pro nobis moreret᷑. Restat gͦ ut fiat
ut qui uiuunt iam ñ sibi uiuant.
s ei qui pro ipsis mortuus ẽ & resur

Expanded text:
aritatis erga nos dei tantum apparuit atque inluxit indicium, ut filium suum unigenitum mitteret, qui pro nobis moreretur? restat ergo, ut fiat,ut, qui uiuunt, iam non sibi uiuant sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resur
Abbreviated transcription (Latin):
er hereticos timens pau .xc.¬
lus. ne ab eis corrũperet᷑ eccłia
uirginitate fidei. quã gestat incorde:
rit astutia sua: ita w mentes uĩe cor¬
rumpantur a castitate. quȩ ẽ in xp̃o.
Sirginitatẽ corporis. paucȩ feminȩ habent
in eccłia. S uirginitatẽ cordis: om̃s fi¬
deles habent. In ipsa fide. uirginitatẽ
cordis timebat corrũpi a diabolo. Quã
qui ꝑdiderint. sine causa sunt uirgi¬
nes corpore. Corrupta corde: quid ser¬
uat in corpore: Adeo mulier catholica:
p̾cedit uirginẽ hereticam. Illa eñ ñ
est uirgo in corpore: illa mulier facta ẽ
in corde. Et mulier ñ a marito: s a ser¬
pente. Quid autẽ eccłia: Suꝑ aspidẽ
& basiliscũ ambulabis. Rex ẽ serpen-¬
tiũ basiliscus: sic̃ diabolus rex est de¬
moniorũ.

Expanded text:
er haereticos. Tales timens Paulus, ne ab illis corrumperetur Ecclesia a virginitate fidei, quam gestat in corde,xit astutia sua, ita et mentes vestrae corrumpantur a castitate quae est in Christo» . Virginitatem corporis paucae feminae habent in Ecclesia; sed virginitatem cordis omnes fideles habent. In ipsa fide virginitatem cordis timebat corrumpi a diabolo; quam qui perdiderint, sine causa sunt virgines corpore. Corrupta corde quid servat in corpore? Adeo mulier catholica praecedit virginem haercticam. Illa enim non est virgo in corpore, ista mulier facta est in corde; et mulier non a marito Deo, sed a serpente. Quid autem Ecclesia? «Super aspidem et basiliscum ambulabis.» Rex est serpentium basiliscus, sicut diabolus rex est daemoniorum.
Abbreviated transcription (Latin):
t aggrauamur gͦ corruptibili
corpore & ipsiꝰ aggrauationis cau¬
sam̃ nͨ naturã substantiãq corꝑis s eiꝰ
corruptionẽ scientes nolumꝰ corpore
spoliari s eius inmortalitate uestiri
quod & tunc erit. S quia corrupti¬
bile ñ erit ñ grauabit. A ggrauat

Expanded text:
t adgrauamur ergo corruptibili corpore, et ipsius adgrauationis causam non naturam substantiamque corporis, sed eius corruptionem scientes nolumus corpore spoliari, sed eius inmortalitate uestiri. Et tunc enim erit, sed quia corruptibile non erit, non grauabit. Adgraua
Abbreviated transcription (Latin):
sunt & optime. Quã optime uul¬
tis nosc̾e: Quotqͦt in xꝑo baptitati
estis xꝑm indiustis. Om̃s om̃ino apud
eã uestiti sunt. Et bom serui & mali
serui uestiti st. Domi serui uestiti sunt
qͥ xꝑm induer̃t. ñ tantũ in forma sa¬
cram̃ti sed etiã in oꝑe exẽpli. sequentes
uestigia dñi sui. Alii uͦ usq ad sacra¬
m̃tũ. reddituri de sua ueste rationẽ.
Non cessat tam̃ illa mulier. ñ cessat
illa mulier om̃s uestire. ut nemo que¬
rat᷑. nemo dicat. Ideo ñ sũ bene oꝑatꝰ.

Expanded text:
Quam optime vultis nosse? Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis . Omnes omnino apud eam vestiti sunt. Et boni servi et mali servi vestiti sunt: sed boni servi vestiti sunt, qui Christum induerunt, non tantum in forma Sacramenti, sed etiam in opere exempli, sequentes vestigia Domini sui; alii vero usque ad Sacramentum, reddituri de sua veste rationem. Non cessat tamen illa mulier, non cessat illa mulier omnes vestire: ut nemo queratur, nemo dicat, Ideo non sum bene operatus,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ lateret ostendisti. Q uale adiutoriũ :¬
ꝑ quẽ mͥ inquit mundus crucifixus ẽ:
& ego mundo. Quando tͥ cruerfigeret᷑
mundus. nͥ ꝓ te crucifigeret᷑ ꝑ quem
factꝰ ẽ muntꝰ: Ergo qͥ głat᷑. in dño
głet᷑. Quo dño : Xꝑo crucifiro. Ubi
humilitas. ibi maiestas. Ubi infirmitas.
ibi potestas. Ubi mors. ibi uita. Si uis
ad illa ꝑuenire. noli ista contẽpnere.
Nã ñ ẽ magnũ in rꝑi sapientia głari:
magnũ ẽ in cruce xꝑi głari. Unde tͥ
te tanquã in sede pudoris signũ istud
accepisti. Rocole front̾ẽ tuã. ne lingũa
aet noui testam̃ti. signũ in libera fronte.
Ibi em̃ occultatio ẽ. hic reuelatio. Illud
ẽ sub uelamine. hoc in facie. Quandiu
enĩ legit᷑ moyses. uelam̃ suꝑ cor eorũ
positũ ẽ. Quare: Quia ñ transierunt
ad xꝑm. Cũ enĩ transieris ad xꝑm:
auferet᷑ om̃e uelam̃. ut qͥ habebas in
occulto circũcisionẽ. in fronte portes

Expanded text:
num lateret, ostendisti. Quale adjutorium? Pnum lateret, ostendisti. Quale adjutorium? Per quem mihi, inquit, mundus crucifixus est et ego mundo . Quando tibi crucifigeretur mundus, nisi pro te crucifigeretur per quem factus est mundus? Ergo qui gloriatur, in Doetur. Quo Domino? Christo crucifixo. Ubi humilitas, ibi majestas; ubi infirmitas, ibi potestas; ubi mors, ibi vita. Si vis ad illa pervenire, noli ista contemnere.Nam non est magnum in Christi sapientia gloriari: magnum est in cruce Christi gloriari: unde tibi te tanquam in sede pudoris signum ipsum accepisti. Recole frontem tuam, ne linguam m novi Testamenti crux in libera fronte. Ibi enim occultatio est, hic revelatio: illud est sub velamine, hoc in facie. Quamdiu enim legitur Moyses, velamen super cor eorum positum est. Quare? Quia non transierunt ad Christum. Cum enim transieris ad Christum, auferetur velamen: ut qui habebas in occulto circumcisionem, in fronte portes
Abbreviated transcription (Latin):
spetiẽ neq decorẽ. sed uultꝰ eiꝰ abiectus
ꝓ aeformis cõposito eiꝰ. hoc ẽ uultꝰ eiꝰ des¬
pectus & deformis positio ei. bomo in pla¬
ga positus. & sciens ferre infirmitates.
Deformitas xꝑi te format. Ille enĩ si de¬
formis ẽẽ noluisset. tu formã quã ꝑdidi¬
sti ñ recepisses. Pendebatgͦ in cruce de¬
formis. sed deformitas illiꝰ pulchritudo
nr̃a erat. In hac gͦ uita deformẽ xꝑm te nea¬
ꝑ que mͥ mundus crucifixus ẽ. &̃ ego mun¬
ao. Hec ẽ deformitas xꝑi. Nunqͥo di¬
n me aliqͥa scire in uobis. nͥ uiã: Hec
ẽuia. eredere in crucifixũ. Huiꝰ deformi¬
tatis signũ infronte portamꝰ. de ista de¬
ichi autẽ absit głari. nͥ in cruce dñi
testate & uerũ diceret. Sed dixit in cru¬
et. Ubi mundi philosophus erubuit. ibi
thesaurũ apłs repꝑpit. Non contẽp nen¬
do uile inuolucrũ. ꝑ uenit ad p̃ciosum
inuolutũ. Absit mͥ inqͥt głari. nͥ in cru
listi. ibi totũ ẽ qd̾ quesisti. & qͥd ibi mag¬

Expanded text:
d vultus ejus abjectus, et deformis positio ejus, hoc est virtus ejus: despectus et deformis positio ejus, homo in plaga positus, et sciens ferre infirmitates . Deformitas Christi te format. Ille enim si deformis esse noluisset, tu formam quam perdidisti non recepisses. Pendebat ergo in cruce deformis: sed deformitas illius pulchritudo nostra erat. In hac ergo vita deformem Christum te et ego mundo . Haec est deformitas Christi. Numquid dixi me aliquid scire in vobis, nisi viam? Haec est via, credere in crucifixum. Hujus deformitatis signum in fronte portamus: de ista dei, inquit, absit gloriari, nisi in cruce Domini testate; et verum diceret: sed dixit, in cruce. Ubi mundi philosophus erubuit, ibi thesaurum Apostolus reperit: non contemnendo vile involucrum, pervenit ad pretiosum involutum. Absit, inlisti, ibi totum est quod quaesisti; et quid ibi mag
Abbreviated transcription (Latin):
subiectus. Nam in eo signũ xꝑi esse
p̃nuntiatũ quis ambigat: Inde cul¬
tellus petrinꝰ. Petra aut̃ẽ erat xꝑc. In¬
de octauus dies circũcisionis. dm̃cus re¬
surrectionis. In de apłs inde tͣnsiens
inde ueniens. transiens scilicet ad xꝑm
ut auferat᷑ uelam̃. nouit unde głet᷑.
Michi autẽ inqͥt absit głari. nͥ in cru¬
ce dñi nr̃i iħu xꝑi. Quid enĩ prius
quid apłe: Transfer signũ ad fron
qd̃ ignorabã. Uenit testam̃tũ nouũ.
reuelatũ ẽ qd̃ occultabat᷑. Qui sede¬
bant in ũbra mortis. lum̃ ortũ ẽ eis.
Reuelatũ ẽ qd̃ occultabat᷑. qd̃ latebat
in aꝑto ẽ. Uenit ipsa petra. om̃s nos
sꝑu circũcidit. & sue humilitatis sig¬
nũ in redẽptoꝵ fronte defixit. ẜ.x¬
lemͣ gͦ & nos in cruce
figimͣ. De qua cruce ut ñ erubescere¬
mꝰ. eã in ipsa fronte. hoc ẽ in pudoris

Expanded text:
sub veste. Nam in eo signo Christum esse praenuntiatum quis ambigat? Inde cultellus petrinus: Petra autem erat Christus . Inde octavus dies circumcisionis, et dominicus resurrectionis. Ideo Apostolus inde transiens, inde veniens, transiens scilicet ad Christum, ut auferatur velamen, novit unde glorietur. Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domine? Transfer signum ad frontquod ignorabam. Venit Testamentum novum, revelatum est quod occultabatur. Qui sedebant in umbra mortis, lumen ortum est eis . Revelatum est eis quod occultabatur: quod latebat, in aperto est. Venit ipsa Petra, omnes nos spiritu circumcidit, et suae humilitatis signum in redemptorum fronte defixit. 7.ergo et nos in cruce figamur . De qua cruce ut non erubesceremus, eam in ipsa fronte, hoc est, in pudoris
Abbreviated transcription (Latin):
etiã peccatorũ. unde dictũ ẽ tradidit
illos d̾s in reꝓbã m̃tẽ ut faciant que
ñ conueniunt. ñ ibi peccatũ dei ẽ.s
iudiciũ. Quo cirea p̃destinatio dei
Gr̃ã uͦ ẽ. ipsuis p̃destinationis effectus.

Expanded text:
et peccatorum; unde dictum est: « Tradidit illos Deus in reprobam mentem, ut faciant ea quae non conveniunt , » non ibi peccatum Dei est, sed judicium. Quocirca praedestinatio Dei, Gratia vero est ipsius praedestinationis effectus.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. qͥ fecit utraq unũ. Qui gͦ ex domo iacs
siue isrł uocantẽ secuti sunt ip̃si st̃ lapidi
angulari coherentes. & in dñi luce am.¬
pulantes. Quos uͦ ibi dimisit ipsi sunt
runã edificantes. & angularẽ lapidẽ.

Expanded text:
nostra, qui fecit utraque unum . Qui ergo ex domo Jacob sive Israel vocantem secuti sunt, ipsi sunt lapidi angulari cohaerentes, et in Domini luce ambulantes: quos vero ibi dimisit, ipsi sunt ruinam aedificantes, et angularem lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
que ad ipsiꝰ seminis aduentũ p̃nuntian¬
dũ in rerũ natura p̃t usitatũ nature cur¬
sũ mirabilit̃ facta st̃. ministrantib angelis
ẽẽ facta. ut tam̃ ubiq ercator uel repara¬
tor creaturarũ ñ sit. nͥ qͥ plantatore &
rigatore quolibet solus increm̃tũ dat ds.¬

Expanded text:
ntiandum in rerum natura, praeter usitatum naturae cursum mirabiliter facta sunt, ministrantibus Angelis esse facta: ut tamen ubique creator vel reparator creaturarum non sit, nisi qui plantatore et rigatore quolibet solus incrementum dat D
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uniuersa creauit. Quã obr̃ẽ omia eti¬
ã que ad hanc gr̃am significandã ñ na¬
turali moti rerũ s mirabilit̃ facta sunt.
eoꝵ etiã cause in deo absconditȩ fuerunt.
Quoꝵ si unũ erat qd ita mulier factaẽ
de latere uiri & hoc dormientis. que ꝑ
ipsũ firma facta ẽ tanquã eiꝰ osse firmata.
ille autẽ ꝓpt̃ ipsã infirmꝰ. qi in locum
coste ñ costa sed caro suppleta ẽ. ñ hoc ba¬
buit pͥma rerũ conditio. quando sexto
die dixtũ ẽ masculũ & feminã fecit eos.
ut femina omĩno sic fieret. s tantũ hoc ha¬
buit ꝙ & sic fieri posset. ne contͣ causas qͦs
uoluntate instituit mutabili uolunta¬
te aliqͥd faceret. Quid autẽ fieret ut
om̃ino aliud futurũ ñ eẽt. absconditũ
erat in deo qͥ uniuersa creauit. Sed qm̃
sic dixit absconditũ ut innotesceret pͥn¬

Expanded text:
qui uniuersa creauit. quamobrem omnia, etiqui uniuersa creauit. quamobrem omnia, etiam quae ad hanc gratiam significandam non naturali motu rerum, sed mirabiliter facta sunt, eorum etiam causae in deo absconditae fuerunt: quorum si unum erat, quod ita mulier facta est de latere uiri, et hoc dormientis, quae per ipsum firma facta est, tamquam eius osse firmata, ille autem propter ipsam infirmus, quia in locum costae non costa sed caro subpleta est, non habuit hoc prima rerum conditio, quando sexto die dictum est: masculum et feminam fecit eos, ut femina omnino sic fieret, sed tantum hoc habuit, quia et sic fieri posset, ne contra causas, quas uoluntate instituit, mutabili uoluntate aliquid faceret. quid autem fieret, ut omnino aliud futurum non esset, absconditum erat in deo, qui uniuersa creauit. Sed quoniam sic dixit absconditum, ut innotesceret prin
Abbreviated transcription (Latin):
abet d̾s in se ipso absconditas quoꝵ¬
da factoꝵ causas. quas reb conditis
ñ inseruit. easq implet ñ illo oꝑe ꝓui¬
dentie quo naturas substituit ut sint.
sed illo quo eas administrat ut uolue¬
rit. quas ut uoluit condidit. Ibi ẽ &
grã. ꝑ quã salui fiunt peccatores. Nam
qd̾ attinet ad natura iniqua sua uolun¬
tate deprauatã. rtcursũ ꝑ semet ipsam
ñ habet s ꝑ deigr̃am. qua adiuuatur
& instauratur. Neq enĩ despandi st
homines ꝓpt̃ illã sententiã. in qͦ serip¬
tũ ẽ. Om̃s qͥ ambulant in ea. ñ reuer¬
tent᷑. Dictũ ẽ enĩ sccłm pondus iniqͥ¬
tatis sue. ut qd reuertit᷑ qͥ reuertit᷑
ñ sibi tribuat si gr̃e dei. ñ ex oꝑib.
ne forte excollat᷑. Propterea misteriũ
gẽt huiꝰ apls absconditũ dixit. ñ in
mundo in qͦ ft̃ abscondite cause rati¬
onales om̃iũ rerũ naturalit̃ orturarũ.
sic̃ absconditꝰ erat leui in lũbis abrahȩ
quando & ipse decimatus ẽ. sed in deo

Expanded text:
Habet ergo deus in se ipso absconditas quorundam factorum causas, quas rebus conditis non inseruit, easque inplet non illo opere prouidentiae, quo naturas substituit, ut sint, sed illo, quo eas administrat, ut uoluerit, quas, ut uoluit, condidit. ibi est et gratia, per quam salui fiunt peccatores. nam quod adtinet ad naturam iniqua sua uoluntate deprauatam, recursum per semet ipsam non habet, sed per dei gratiam, qua adiuuatur et instauratur. neque enim desperandi sunt homines in illa sententia, in qua scriptum est: omnes, qui ambulant in ea, non reuertentur. dictum est enim secundum pondus iniquitatis suae, ut, quod reuertitur qui reuertetur, non sibi tribuat, sed gratiae dei, non ex operibus, ne forte extoe huius apostolus absconditum dixit non in mundo, in quo sunt absconditae causales rationes omnium rerum naturaliter oriturarum, sicut absconditus erat Leui in lumbis Abrahae, quando et ipse decimatus est, sed in deo,
Abbreviated transcription (Latin):
t nos quidẽ de scẽ uirginis
disciplina & humilitate xꝑiana in
qua nutrita & educata ẽ hoc exstima¬
mus. qd illa uerba cũ legeret. si tam̃
legit ingemuit. & pectus humilit̃ tutu-¬
dit. ac fortassis & fleuit. dm̃ cui data
a quo scificata ẽ fident̃ orauit. ut qͦ mͦ
illa ñ sunt uerba ipsius sed alterius:
ita ñ sit talis & fideseius qua se aliquid
habere credat. de quo in se ñ in dño
gletur. Nã gła quidẽ eiꝰ in ipsa ẽ:
ñ in uerbis alienis. sic̃ apłs dicit.
Opus autẽ suũ ꝓbet unꝰ quisq. &
ꝙ ñ in altero. Sed absit ut gła sua
ea salubrit̃ gła eius. cũ ds̃ qui in illa
ẽ ipse ẽ gła eius. a quo habet omĩa
bona qͥb ẽ bona. & habebit om̃ia bo
na qͥb melior erit. in quantũ in hac
uita melior ẽẽ poterit. & quib ꝑfecta
erit quando fuerit diuina gr̃a ñ hu-¬
mana laude ꝑfecta. In dño lauda-¬

Expanded text:
t nos quidem de sanctae uirginis disciplina et humilitate Christiana, in qua nutrita et educata est, hoc existimamus, quod, illa uerba cum legeret, si tamen legit. ingemuit et pectus humiliter tutudit ac fortassis et fleuit deumque, cui dicata et a quo sanctificata est, fidenter orauit, ut, quo modo illa non sunt uerba ipsius sed alterius, ita non sit talis et fides eius, qua se aliquid habere credat, de quo in se non in domino glorietur. nam gloria quidem eius in ipsa est non in uerbis alienis, sicut apostolus dicit: Opus autem suum probet unusquisque et non in altero. sed absit, ut gloria sua ea salubriter gloria eius, cum deus, qui in illa est, ipse est gloria eius. a quo habet omnia bona, quibus est bona, et habebit omnia, quibus melior erit, in quantum in hac uita melior esse poterit. et quibus perfecta erit, quando fuerit diuina gratia, non humana laude perfecta. in domino enim lauda
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ. qui nos in omnẽ ple¬
nitudinẽ di miscłia sua imple¬
re dignet᷑. ut uideri possit a
nobis. Hanc plenitudinẽ dei
quidã in sermone apłi sic intel¬
lexerunt. ut putarent nos hoc
nĩ uerba sicut recognoscis apłs
posuit. ita loquens. Cognoscere eti¬
am suꝑeminentẽ scientiȩ caritatẽ
xꝑi. ut impleamini inomnẽ ple¬
nitudinẽ dĩ. Quaꝑpt̾ si aliquid
inqͥunt minus quã d̾s habebimꝰ.
& in aliquo minores erimꝰ: quo
mͦ implebim᷑ in omnẽ plenitu¬
dinẽ di: S qm̃ implebim᷑. pro¬
fecto erimus equales. auersaris
istũ utiq & detestaris humanȩ
mentis errorẽ. scio. & recte facis.
um uidebunt. ñ cũ eis sicut cor¬
pus ex aliquo loci interuallo
apparebit: s cũ uenerit ad cos
 mansionẽ fecerit apud eos:
qm̃ sic implebunt᷑ in ominẽ ple¬
nitudinẽ dei. ñ cũ fuerint & ip¬
si plenus ds̃: s cũ ꝑfecte fuerint

Expanded text:
inus, qui nos in omnem plenitudinem Dei misericordia sua implere dignetur; ut videri possnobis\'. Hanc plenitudinem dei quidam in sermone apostoli sic intellexerunt, ut putarent nos hoc nim uposuit ita loquens: Cognoscere etiam supereminentem scientiae charitatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem dei. quapropter si aliquid, inquiunt, minus quam deus habebimus et in aliquo minores erimus, quo modo implebimur in omnem plenitudinem dei? sed, quoniam implebimur, profecto erimus aequales. auersaris istum utique et detestaris humanae mentis errorem, scio; recte facis. um videbunt. Non cum eis, sicut corpus, ex aliquo loci intervallo apparebit; sed cum venerit ad eos, et mansionem fecerit apud eos: quoniam sic implebuntur in omnem plenitudinem Dei, non cum fuerint et ipsi plenus Deus, sed cum perfecte fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s om̃iũ gentiũ linguis se demon¬
strare dignatus ẽ: ut ille se intel¬
ligat habere sp̃m sc̃m qui in uni¬
Unũ corpus & unus sp̃c. Menbra
urã attendite. Multis menbris con¬
stat unũ corpus: & uegetat men¬
bra om̃ia unus sꝑc. Ecce humano
sp̃u. sp̃u quo sũ ipse homo menbra
bris ut moueant᷑. intendo oculos
ad uidendũ. aures ad audiendũ.
linguã ad loquendũ. manꝰ ad ope¬
randũ. pedes ad ambulandũ. Offi

Expanded text:
s omnium gentium linguis se demonstrare dignatus est, ut ille se intelligat habere Spunum corpus, et unus spiritus . Membra nostra attendite. Multis membris constitutum est corpus, et vegetat membra omnia unus spiritus. Ecce humano spiritu, quo sum ego ipse homo, membra bris ut moveantur, intendo oculos ad videndum, aures ad audiendum, linguam ad loquendum, manus ad operandum, pedes ad ambulandum. Offi
Abbreviated transcription (Latin):
reuelata facie a legis uelamine quod
ẽ umbra futurorũ. głam dñi specu¬
lantes ꝑ speculũ scilicet intuentes
in eandẽ imaginẽ transformamur. de
rit hec imago renouata similes dõ eri¬
mus. qm̃ uidebimus eũ ñ ꝑ speculũ
s sicuti ẽ. Q uod dixit paulus apłs facie
ad faciẽ.

Expanded text:
revelata facie a Legis velamine quod revelata facie a Legis velamine quod est umbra futurorum, gloriam Domini speculantes, per speculum scilicet intuentes, in eamdem imaginem transformemur de rit haec imago renovata, similes Deo erimus, quoniam videbimus eum non per speculum, sed sicuti est, quod dicit Paulus apostolus, facie ad faciem.
Abbreviated transcription (Latin):
gła. In qua homines creati sumus
prestantes ceteris animalibꝰ. De ipsa
Uir quidẽ non debet uelare caput
cum sit imago & gła dei. Q uȩ na¬
tura in rebꝰ creatis excellentissima
cũ a suo creatore ab impietate ui¬
stificatur. a deformi forma formosã
transsormat᷑ in formã. ẽ quippe et
in ipsa impietate quantomagis dãp¬
nabile uiciũ. tanto certius natura
laudabilis. Et ob hoc addidit de
gła ingłam. de gła creationis in
głam iustificationis. Quãuis possit
hoc & aliis modis intelligi quod die¬
tũ ẽ de gła ingłam. De gła fidei in
głam sp̃ei. Degła qua filii dĩ sumus.
in głam qua sinules ei erimus qm̃
uidebimus eũ sicuti ẽ. Q. uod uero
ad iunxit tanquã a dñi sp̃u osten¬
dit grã dei nobis conferri tam op¬
tabilis transformationis bonũ. Ue
rũ hȩc huiꝰ imaginis ẽ quandoq
futura ꝑfectio. Ad hanc consequen¬
dam nos erudit magister bonus.¬
fide xp̃iana pietatis q doctrina. ut

Expanded text:
gloria, in qua homines creati sumus, gloria, in qua homines creati sumus, praestantes caeteris animalibus. De ipsa Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei. Quae natura in rebus creatis excellentissima, cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a deformi forma formosam transfertur in formam. Est quippe et in ipsa impietate, quanto magis damnabile vitium, tanto certius natura laudabilis. Et propter hoc addidit, de gloria in gloriam: de gloria creationis in gloriam justificationis. Quamvis possit hoc et aliis modis intelligi, quod dictum est, de gloria in gloriam: de gloria fidei in gloriam speciei; de gloria qua filii Dei sumus, in gloriam qua similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Quod vero adjunxit, tanquam a Domini Spiritu; ostendit gratia Dei nobis conferri tam optabilis transforrum hujus imaginis quandoque futura est perfectio, ad quam consequendam nos erudit magister bonusfide christiana pietatisque doctrina, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uale sit & quod sit hoc specu¬
lũ si queramꝰ ꝓfecto illud oc¬
currit quod in speculo nisi imago ñ
cernit᷑. hoc gͦ facere conati sumus ut¬
ꝑ hanc imaginẽ quod nos sumus
uideremꝰ ut cunq a quo facti sumus
prospicientes. Quod ingreca lingua ñ
ẽ ambiguũ. unde in latinã linguam
translatȩ sunt apłicȩ litterȩ. Ibi qͥp¬
pe speculũ ubi apparent imagines
rerũ ab specula de cuiꝰ altitudine
longis aliquid intuemur etiã sono
uerbi distat om̃ino. Satisq apparet
apłm ab speculo ñ ab specula dixisse.
glam dñi speculantes. Q uod uero ait
in eandẽ imaginẽ transformamur
utiq imaginẽ dei uult intelligi.
Fandẽ dicens istã ipsã scilicet idẽ
quã speculamur. Q uia eadẽ imago
quidẽ non debet uelare caput. cum
sit imago & gła dei. Transformamur
gͦ dixit᷑ de fõrma in formã mutam᷑
atq transimus. De forma obseura in
formã lucidã. Quia & ipsa obscura ẽ
imago dĩ. Et si imago profecto etiam

Expanded text:
uale sit et quod sit hoc speculum si quaeramus, profecto illud occurrit, quod in speculo nisi imago non cernitur. Hoc ergo facere conati sumus, ut per imaginem hanc quod nos sumus, videremus utcumque a quo faprospicienest ambiguum, unde in latinam translatae sunt apostolicae Litterae. Ibi quippe speculum ubi apparent imagines rerum, a specula de cujus altitudine longius aliquid intuemur, etiam sono verbi distat omnino; satisque apparet Apostolum a speculo, non a specula dixisse, gloriam Domini speculantes. Quod vero ait, In eamdem imaginem transformamur: utique imaginem Dei vult intelligi, eamdem dicens, istam ipsam scilicet, id est, quam speculamur; quia eadem imago quidem non debet velare caput suum, cum sit imago et gloria Dei. Transformamur ergo dixit, de foratque transimus de forma obscura in formam lucidam; quia et ipsa obscura, imago Dei est; et si imago, profecto etiam
Abbreviated transcription (Latin):
idelit̾ supplicans deo ꝓ necessita¬
tibus istius uitȩ & misericordit̾
auditur & misericordit̾ non auditur.
uid enĩ infirmo sit utile magis nouit
medicus quã egrotus. Si autẽ id postu¬
lat quod ds & p̾cipit & ꝓmittit fiet
om̃ino qͦd poscit. Quia accipiet caritas
quod parat ueritas. Non enĩ quero qͦ¬

Expanded text:
s Deo pro necessitatibus hujus vitae, et misericorditer auditur, et misericorditer non auditur. Quid enim infirmo sit utile, magis novit medicus quam aegrotus. Si autem id postulat quod Deus praecipit et promittit, fiet omnino quod poscit. Quia accipit charitas, quod parat veritas. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
Uolentes uiuere in illa fame acci¬
piebant frumenta & fiebant serui.
Timemus nos fieri: Ue nobis sin̾
crimus illius serui. Q uid nobis pro¬
dest: Recusantes talẽ dñm & sub
diabolo erimus & famẽ patiemur
& potestatẽ ueri dñi non effugiemꝰ.
Te ipsũ da & eme tibi syndonẽ. idẽ

Expanded text:
Volentes vivere in illa fame, acciVolentes vivere in illa fame, accipiebant frumenta, et fiebant servi. Timemus nos fieri servi? Vae nobis, si non erimus illius servi. Quid nobis prodest recusare talem Dominum? Et sub diabolo erimus, et famem patiemur, et potestatem veri Domini non effugiemus. Te ipsum da, et eme tibi sindonem, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
re uendidit. nisi quia ñ querit datũ
s requirit fructũ:Uenditionẽ enĩ
istã primo intelligite fr̃s gratuitã. &
tis ite ad aquã o emite uobis sine ar-¬
gento: Quando emis ñ argentũ das.
quid das. Non tam̾ argentũ das. te
ipsũ das. Sindonẽ enĩ referte ad illa
liea. S p̾ualia sunt quȩ facit & pre-¬
dicat ista mulier ꝑ om̃s terras. Et for¬
te uendere dicenda ẽ quia dixit apł̃s.
Si nos uobis sp̃ualia seminauimꝰ. mag-¬
ratio illa ẽ dati & accepti. Nam in om̃i
uenditione ratio dati & accepti uersa-¬
tur. Contristatur autẽ apłs ad uersus
quȩdã fora ubi ñ uendidit sẏndones.
Nulla inquit michi ȩccłia cõmuni
cauit in ratione dati & accepti.S ille
qui sic uendit non querit datũ s
querit fructũ. ne quasi uenditorẽ
ȩuangelii putetis. Est quidẽ ille mer-
quid querit: forte carnalia. deben
ipsos. Neq enĩ & ioseph in egẏpto
frumenta ñ uendebat & tam̃ ip-¬
sos ementes seruos regios faciebat.

Expanded text:
uia non quaerit datum, sed requirit fructum? Venditionem enim istam primo intelligite, fratres, gratuitam. Et tis, venite ad aquam, emite vobis sine argento ? Quando emis, non argentum das; quid das; non tamen argentum das: te ipsum das. Sindones enim referte ad illa linea, quae spiritualia sunt, quae facit et praedicat ista mulier per omnes terras. Et forte vendere dicenda est: quia dixit Apostolus, Si nos vobis spiritualia seminavimus, magratio illa est dati et accepti: nam in omni venditione ratio dati et accepti versatur. Contristatur autem Apostolus adversus quaedam fora, ubi non vendidit sindones: Nulla, inquit, mihi Ecclesia ne dati et accepti . Sed ille qui sic vendidit, non quaerit datum, sed requirit fructum: ne quasi venditorem Evangelii putetis. Est quidem ille mercaquid quaerit? forte carnalia? Debentipsos. Neque enim et Joseph in Aegypto frumenta non vendebat: et tamen ipsos ementes, servos regios faciebat .
Abbreviated transcription (Latin):
tem. scdm mensurã donationis
xp̃i. Hominibꝰ ad mensurã dat:
unico filio ñ dat ad mensurã. oe¬
modo hominibꝰ ad mensuram:
alii quidẽ datur ꝑ sꝑm sermo

Expanded text:
tem, Secundum mensuram donationis Christi . Hominibus ad mensuram dat, unico Filio non dat ad mensuram. Quomodo hominibus ad mensuram? Alii quidem datur per Spiritum sermo
Abbreviated transcription (Latin):
posset ds hominib quam ut uerbũ
suũ ꝑ qd̾̃ condidit om̃ĩa. faceret illis caput.¬
& illos ei tanquã m̃bra coaptaret. ut eẽt
filius dei & filius hominis unus ds̃ cum
patre. unus homo cũ hominib ut &
quando loquim̃ ad dm̃ dep̃cantes ñinde
filiũ separemꝰ. & quando p̃catur corpus
filii ñ a se separet caput suũ. sitq ipse
unꝰ saluator corporis sui dñs nr̃ iħe¬
xꝑc silius dei. qͥ & oret ꝓ nobis. ꝙ oret in
nobis. & oretur a nobis. Orat ꝓ nobis
ut sacerdos nr̃. orat in nobis ut caput
nr̃m. oratur a nobis ut ds̃ nr̃. S̾ uos

Expanded text:
posset Deus hominibus, quam ut Verbum suum, per quod condidit omnia, faceret illis caput, et illos ei tanquam membra coaptaret, ut esset Filius Dei, et filius hominis, et unus Deus cum Patre, unus homo cum hominibus; ut et quando loquimur ad Deum deprecantes, non inde Filium separemus: et quando precatur corpus Filius, non a se separet caput suum, sitque unus ipse Salvator corporis sui Dominus  Filius Dei, qui et oret pro nobis, et oret in nobis, et oretur a nobis: orat pro nobis ut sacerdos noster, orat in nobis ut caput nostrum, oratur a nobis, ut Deus nos
Abbreviated transcription (Latin):
priuato uult fluere. ñ de medio. Et
hoc forte homo carnali nebula p̃pe¬
ditus. & a fonte cõmuni ad ꝓpriã sĩã
falsitatẽ reductus. posset hoc facere:
nunquid & angłs: Uere si angłs de
ꝓprio fluens in paradiso ñ esset audi¬
tus: ñ p̃cipitaremur in mortẽ. Media
aqua posita erat om̃ib p̃ceptũ dei:
aqua media. aqua quodãmͦ publica.
Si ipsa aqua semꝑ biberetur. sẽꝑ uiue¬
retur. Uenit angłs lapsus de celo. factꝰ
serpens. quia insidiose iã uenena spar¬
gere cupiebat. emisit uenenũ de ꝓpͥo.
locutus ẽ de suo. quia qui loquitur
m̃daciũ de suo loquit᷑. & miseri audi¬
endo dimiserunt qd̾ cõmune erat
unde beati erant: & ad suũ propriũ
reducti cũ uolunt ꝑuerse esse si miles
deo. hoc enĩ eis dixerat. gustate ꝙ eri¬

Expanded text:
privato vult fluere, non de medio. Et cum hoc homo carnali nebula praepeditus, et a fonte communi ad propriam suam falsitatem reductus possit facere, nunquid et angelus? Vere si angelus de proprio fluens in paradiso non esset auditus, non praecipitaremur in mortem. Media aqua posita erat omnibus praeceptum aqua media, aqua quodam modo publica, Si ipsa aqua semper biberetur, semper viveretur. Venit angelus lapsus de coelo, factus serpens, quia insidiose jam venena spargere cupiebat: emisit venenum, de proprio locutus est, de suo; quia «qui loquitur mendacium, de suo loquitur:» et miseri audiendo dimiserunt quod commune erat, unde beati erant; et ad suum proprium redacti, cum volunt perverse esse similes Deo hoc enim eis dixerat, «Gustate, et eri
Abbreviated transcription (Latin):
ec ipse apss uoluit in se poni
syem. sed in ueritate quam
annuntiabat. Quod ꝑ ipsũ dicebat᷑
melius erat. quã ipse ꝑ que aannunti¬
abatur. Litet si nos inquit. P arũ est.
audi sequentia. Aut angłs inquit de
clo annuntianerit uobis aliud p̃t quã
quod accepistis. anathema sit. U̾idebat
posse fassum mediatorẽ transfigurare
se in angelũ lucis. & aliquid falsũ annun¬
tiare. Sicut gͦ suꝑbi homines uolunt se
adorari ꝓ deo. sibi arrogare quicquid
possunt. se nominari & si fieri possuntest
bolus & angeli eius. Donatũ donatiste
ꝓ xꝑo habent. Si audiant aliquẽ pa-¬
ganũ detrahentẽ xꝑo. forsitan patient
ferunt. qũa si audiant detrahentẽ do¬

Expanded text:
Nec ipse Apostolus voluit in se poni spem, sed in veritate quam annuntiabat. Quod per ipsum dicebatur melius erat, quam ipse per quem annuntiabatur. Licet si nos, inquit. Parum est, audi sequentia: aut angelus, inquit, de coelo annuntiaverit vobis aliquid praeterquam quod accepistis, anathema sit . Videbat posse falsum mediatorem transfigurare se in angelum lucis, et aliquid falsum annuntiare. Sicut ergo superbi homines volunt se adorari pro Deo, sibi arrogare quidquid possunt, se nominari, et si fieri potest, bolus et angeli ejus. Donatum Donatistae pro Christo habent. Si audiant aliquem paganum detrahentem Christo, forsitan patienter ferant, quam si audiant detrahentem Do
Abbreviated transcription (Latin):
alteriꝰ autẽ lateat quãuis id̾e ue¬
lit. & si aliquibꝰ signis sese indicet
credit᷑ potiꝰ quã uidet᷑. Unus qͥsq
autẽ sui animi consciꝰ. ñ credit
utiq hanc ẽẽ suã. s plane ꝑuidet

Expanded text:
alterius autem lateat, quamvis idem vealterius autem lateat, quamvis idem velit; et si aliquibus signis sese indicet, creditur potius quam videtur. Unusquisque autem sui animi conscius non credit utique hanc esse suam, sed plane pervidet
Abbreviated transcription (Latin):
liud sunt ea quȩ credunt᷑. ali¬
ud fides qua credit᷑. Illa quip¬
pe in rebꝰ sunt quȩ uel eẽ uel fuis¬
se uel futura ẽẽ credunt᷑. hec autẽ
in animo credentis ẽ: ei tantũ cons¬
picua cuiꝰ ẽ. quãuis sit ꝙ maliis ñ
ipsa s similis. Non enĩ numero ẽ
una. s genere. Propt̾ similitudinẽ
tam̃ ex nulla diu̾sitate. magis unã
dicimꝰ eẽ quã multas. Nam & du¬
os homines simillimos cũ uiderimꝰ:
unã faciẽ dicimꝰ & miram᷑ amboꝵ.
Faciliꝰ itaq dicit᷑ multas animas
fuisse singulas utiq singulorũ.
de quibꝰ legimꝰ in actibꝰ apłoꝵ. qͦd
eis fuerit anima una. quã ubi di¬
xit apłs una fides. tot eas audet qͥs¬
quã dicere qͦt fideles. Et tam̃ qͥ
dicit. o mulier magna ẽ fides tua.
& alteri modicȩ fidei quare dubi¬
tasti: suã cuiq eẽ significat. Sed
dũ eadem uolentiũ uoluntas una:
cũ & in ipsis qui hoc id̾e uolunt
sua uoluntas sit cuiq conspicua:

Expanded text:
liud sunt ea quae creduntur, aliud fides qua creduntur. Illa quippe in rebus sunt quae vel esse vel fuisse vel futurae esse dicuntur: haec autem in animo credentis est, ei tantum conspicua cujus est; quamvis sit et in aliis, non ipsa, sed similis. Non enim numero est una, sed genere: propter similitudinem tamen et nullam diversitatem magis unam dicimus esse quam multas. Nam et duos homines simillimos cum videmus, unam faciem dicimus et miramur amborum. Facilius itaque dicitur multas animas fuisse singulas utique singulorum, de quibus legimus in Actibus Apostolorum quod eis fuerit anima una ; quam ubi dixit Apostolus, Una fides , tot eas audet quisquam dicere quot fideles. Et tamen qui dicit, O mulier, magna est fides tua ; et alteri, Modicae fidei, quare dubitasti ? suam cuique esse significat. Sed dum eadem volentium voluntas una: cum et in ipsis qui hoc idem volunt, sua voluntas sit cuique conspicua,
Abbreviated transcription (Latin):
n matribꝰ concipiant᷑ & forment᷑.
iam formati autẽ parturiant᷑ ut na¬
scãtur. potest mouere quod dictũ ẽ.
Quos iterũ parturio. donec xp̃c for¬
metur in uobis. Nisi parcuritionẽ
hanc pro curarũ angoribꝰ positam
intelligamꝰ: quibꝰ eos parturiuit. ut
nascerent᷑ in xp̃o. Et iterũ parturit
propt̾ ꝑicula seductionis: quibus
eos conturbari uidet. Sollicitudo au¬
tẽ taliũ de illis curarũ qua se quodã¬
modo parturire dicit. tandiu ẽẽ pote¬
rit. donec ꝑueniant in mensurã ȩta¬
tis plenitudinis xp̃i: ut iam ñ moue¬
antur om̃i uento doctrinȩ. Non gͦ
ꝓpt̾ initiũ fidei. quo iam nati erant.

Expanded text:
 matribus concipiantur ut formentur, jam formati autem parturiantur ut nascantur, potest movere quod dictum est, Quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis. Nisi parturitionem hanc pro curarum angoribus positam intelligamus, quibus eos parturivit ut nascerentur in Christo; et iterum parturit propter pericula seductionis, quibus eos conturbari videt. Sollicitudo autem talium de illis curarum, qua se quodammodo parturire dicit, tamdiu esse poterit, donec perveniant in mensuram aetatis plenitudinis Christi, ut jam non moveantur omni vento doctrinae . Non ergo propter initium fide
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ parturio: donec xp̃c formetur
in uobis. Hanc autẽ parturitionẽ.
aliis uerbis etiã alibi cõmendat. ubi
dicit. In cursus in me cotidianus: sol¬
licitudo om̃iũ eccłiarũ. Quis infir¬
matur. & ego ñ infirmor: qͣuis scan¬
dalitatur & ego ñ uror.

Expanded text:
terum parturio, donec Christus formetur in vobis. Hanc parturitionem aliis verbis etiam alibi commendat, ubi dicit: Incursus in me quotidianus, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ ubi firmissima stabilitate potiori¬
b inferiora subilant᷑. igne diuni amo-¬
ris accendim᷑. Sed si qd̃ absit illius tan¬
a boni spes nulla eẽt. malle debuimꝰ
in huiꝰ conflictionis molestia remanere.
quã uiciis in nos dñationẽ ñ eis resi

Expanded text:
pacem, ubi firmissima stabilitate potioripacem, ubi firmissima stabilitate potioribus inferiora subdantur, igne diuini amoris accendimur. Sed si quod absit illius tanti boni spes nulla esset, malle debuimus in huius conftictationis molestia remanere quam uitiis in nos dominationem non eis resi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ inuic̃e aduersant᷑. ut ñ ea que uul¬
tis faciatis. Quid autẽ facere uolumꝰ
cũ ꝑfici uolumꝰ fine sũmi boni. nͥ ut
caro aduersus sꝑm ñ concupiscat. nor
sit in nobis hoc uitiũ. contra qd̃ sꝑe aom
cupiscat: Qd̃ in hac uita quãuisue¬
limꝰ qm̃ facere ñ ualemꝰ. id saltẽ in
adiutorio dei faciamus. ne carni con
bente cedamus. & ad ꝑpetrandũ pec¬
catũ nr̃a consensione ꝑtrahamur.
oc autẽ bellũ
nunquã nullũ eẽt. si natura ha¬
mana ꝑ liberũ arbitriũ in rectitu¬
dine in qua facta ẽ ꝑstitisset. Nunc
uͦ quȩ pacẽ felix cũ deo habere no¬
luit. secũ pugnat infelix. Et cũ sit
hoc malũ miserabile. melius ẽ tam̃
tam̃ quã priora uitȩ huiꝰ. Melius¬
qͥppe confligitur cũ uitiis. quã sine
ulla conflictione dñant᷑. Seliꝰ est
inquã bellũ cũ spe pacis et̃nȩ. qũa
sine ulla liberationis cogitatione cap¬
tiuitas. Cupimꝰ qͥdẽ etiã hoc bello
arere. & ad capesscendã ordinatissimã

Expanded text:
santur, ut non ea quae uultis faciatis. Quid autem facere uolumus, cum perfici uolumus fine summi boni, nisi ut caro aduersus spiritum non concupiscat, nec sit in nobis hoc uitium, contra quod spiritus concupiscat? Quod in hac uita, quamuis uelimus, quoniam facere non ualemus, id saltem in  id saltem in adjutorio Dei faciamus, ne carni conc succumbente cedamus, et ad perpetrandum peccatum nostra consensione pertrahamur.oc autem bellum nunquam ullum esset, si natura humana per liberum arbitrium in rectitudine, in qua facta est, perstitisset. Nunc vero quae pacem felix cum Deo habere noluit, secum pugnat infelix, et cum sit hoc malum miserabile, melius est tamen quam priora uitae huius. Melius confligitur quippe cum uitiis, quam sine ulla conflictione dominantur. Melius est, inquam, bellum cum spe pacis aeternae quam sine ulla liberationis\' cogitatione captiuitas. Cupimus quidem etiam hoc bello carere et ad capessendam ordinatissimam
Abbreviated transcription (Latin):
us ẽ & resurrexit. Itaq nos amodo ne¬
minẽ nouimus scđ̾m carnẽ & si noue¬
ramus scđ̾m carnẽ xp̃m. s iã nunc non
nouimus. Certe iã nunc cui uis appa¬
ret ꝓpt̾ resurrectionẽ xp̃i hoc dixisse
apłm. Quando quidẽ ista uerba illud
p̾cessit. Ut qui uiuunt iã ñ sibi ui¬
uant. s ei qui ꝓ ipsis mortuus est et
resurrexit. Quid ẽ enĩ aliud ñ sibi s il¬
iam ex ipsis in xp̃o facta ẽ: Itaq eorũ
pro quibꝰ xp̃c mortuus ẽ et resurrexit.
& qui iam ñ sibi s illi uiuunt neminẽ

Expanded text:
exit. itaque nos amodo neminem nouimus secundum carnem; etsi noueramus secundum carnem Christum, sed iam nunc non nouimus. certe iam nunc cuiuis apparet propter resurrectionem Christi hoc dixisse apostolum, quando quidem ista uerba illud praecessit: ut qui uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. quid est enim aliud: non sibi, sed iliam ex ipsis in Christo facta est? itaque eorum pro quibus Christus mortuus est et resurrexit et qui iam non sibi, sed illi u
Abbreviated transcription (Latin):
nec ipse dñs. in quantũ uia nr̃a eẽ dig¬
natus ẽ tenere nos uoluerit. s transire:
ne rebus temporalibꝰ. quãuis ab illo ꝓ
salute nr̃a susceptis et gestis. hereamus
infirmit̾. s ꝑ eas potiꝰ curramus ala-¬
criter: ut ad eũ ipsũ. qui nr̃am natu¬
rã a temporibꝰ liberauit. & collocauit
ad dexterã patris. ꝓuehi atꝙ ꝑuehi¬

Expanded text:
nec ipse dominus, in quantum uia nostra esse dignec ipse dominus, in quantum uia nostra esse dignatus est, tenere nos uoluerit, sed transire, ne rebus temporalibus, quamuis ab illo pro salute nostra susceptis et gestis haereamus infirmiter, sed per eas potius curramus alacriter, ut ad eum ipsum, qui nostram naturam a temporalibus liberauit et collocauit ad dexteram patris, prouehi atque