comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
longerecessistis adno : Nobis data est terra in possessionem. loquitur
autem haec quae sequuntur: congregabo uos depopulis. & reddam uob
terram israhel: cumq ingressi fueritis auferetis cuncta idola propter
quae offenderatis dm̃ & dabo uobis corunum timoris & seruitutis di.
ut nequaquam diuersisidolis seruiatis. si ue alterum quã priusi
habuistis & spm̃ nouum tribuam inuis ceribus ur̃is iuxta illud quod
dum illud quod loquitur stephanus primus marthyr inxpõdura
ceruice & incircum cisi corde. & induratur corpharaonis nedimittat
populum israbel: & dabom quit uobiscorcarneum molle & tenerũ
& quod possit dĩmandata suscipere: ut scribantur intabulis
cor discarnalibus: Idcirco autem daturcor molle. & aufertur
cor durum ut in p̃ceptis meis ambulent iudiciaq oustodi ant¬

Expanded text:
Longe recessistis a Domino, nobis data est terra in possessionem. Loquitur Longe recessistis a Domino, nobis data est terra in possessionem. Loquitur autem haec quae sequuntur: « Congregabo vos de populis, et reddam vobis terram Israel. » Cumque ingressi fueritis, auferetis cuncta idola, propter quae offenderatis Deum. Et dabo vobis cor unum timoris, et servitutis Dei, ut nequaquam diversis idolis serviatis, sive alterum, quam prius habuistis. Et spiritum novum tribuam in visceribus vestris, juxta illud quod dum illud quod loquitur Stephanus primus martyr in Christo: Dura cervice, et incircumcisi corde . Et induratur cor Pharaonis, ne dimittat populum Israel . Et dabo, inquit, vobis cor carneum, molle, et tenerum, et quod possit Dei mandata suscipere, ut scribantur in tabulis cordis carnalibus. Idcirco autem datur cor molle, et aufertur cor durum, ut in praeceptis meis ambulent, judiciaque custodiant, et
Abbreviated transcription (Latin):
Longerecessistis adno. nobisdata est terrain possessionem quia haec dicdñs
lic& eos parum peramea ecclesia separauerim & intergentes disꝑserim. tam̃
ero eis inscĩficationem modicam dummeminerint peccatorum suorum
despristina sredire festinent : Propterea loquere haec dicit chis ds̃ con¬
gregabo uos depopulis & adunabo deterris inquibus dispersiestis. da¬
boq uobis humum israhel. & ingredientur illuc & auferent om̃ soffen¬
& sp̃m̃nouum tribuam in uisceribus eorum. & auferam cor lapideum
decarneeorum & dabociscorcarneum ut in p̃ceptis ineisambulent.
& idicia mea custodiant: faciantq ea & sint mihi in populum. & egosi
eis indm̃ : Quorum autem corpost offendicula & abhominationes sus¬
diumus ad eos qui captiui erant in terra babylonis ad fratreshie rehi¬
helis prophetae & ad propinquos quibus dixer̃ habitato res hieru sał.

Expanded text:
Longe recessistis a Domino; nobis data est terra in possessionem. Quia haec dicit Dominus: Longe recessistis a Domino; nobis data est terra in possessionem. Quia haec dicit Dominus: Licet eos parumper a mea Ecclesia separa verim, et inter gentes disperserim: tamen ero eis in sanctificationem modicam, dum meminerint peccatorum suorum,des pristinas redire festinent. Propterea loquere: Haec dicit Dominus Deus: Congregabo vos de populis, et adunabo de terris, in quibus dispersi estis, daboque vobis humum Israel. Et ingredientur illuc, et auferent omnes offeniritum novum tribuam in visceribus eorum et auferam cor lapideum de carne eorum et dabo eis cor carneum ut in praeceptis meis ambulent et iudicia mea custodiant faciantque ea et sint mihi in populum et ego sim eis inoquitur sermo divinus ad eos, qui captivi erant in terra Babylonis, ad fratres Ezechielis prophetae, et ad propinquos quibus dixerunt habitatores Israel:
Abbreviated transcription (Latin):
qnibus dixerunt habitatores hierusilem uos recessistis a dño
quia captuuestis. & cumiechonia uostradidistis. nobisautẽ terraisł
ditiest inaenam possessionem. Dic ergo eis quod longe quidem
eos fecerim aterraisrł & disperserim innationes & mnalienis
terris esse praeceperim. Sed quia meae oboedierint iussi oni
sim eis futurus &um inperegrinis & hostilibus locus in parium
scĩficationem dumpleriquelnuenuntur exeis qui idolatriae
nequaquam colla submittant sed memores sint manda¬
torum dĩ. Sicut fuerunt dinihel & trespueri & ceteros fuisse creden¬
dum est in similitudinem tantorum principum quos scriptura
nunc monstrat: ex quibus uniuersis discimus non eẽ in sultandum
hisquidĩ uidicio poenistraditi sunt. Nec ex probrandum homini conuer
a peccatissuis. Nec poenitentibus & egressis deecclesia aliquando dicendũ

Expanded text:
quibus dixerunt habitatores Jerusalem, vos recessistis a Domino, quibus dixerunt habitatores Jerusalem, vos recessistis a Domino, quia captivi estis, et cum Jechonia vos tradidistis, nobis autem terra Israel data est in aeternam possessionem. Dic ergo eis, quod longe quidem eos fecerim a terra Israel, et disperserim in nationes, et in alienis terris esse praeceperim; sed quia meae obedierint jussioni, sim in eis futurus etiam in peregrinis et hostilibus locis in parvam sanctificationem: dum plerique inveniantur ex eis, qui idololatriae nequaquam colla submittant; sed memores sint mandatorum Dei, sicut fuerunt Daniel et tres pueri, et caeteros fuisse credendum est, in similitudinem tantorum principum quos Scriptura nunc commemorat . Ex quibus universis discimus, non esse insultandum his, qui Dei judicio poenis traditi sunt; nec exprobrandum homini converso a peccatis suis; nec poenitentibus et egressis de Ecclesia aliquando dicendum:
Abbreviated transcription (Latin):
hieru salem longereces sistis adño nobisdata est terra in hereditatem
propterea dic. haec dicit ad onaid ñs: quia repellam eo singentes. & dis¬
seminabo eos in omnem terram & erd eis inscĩ ficationem paruulam
in regionibus adquis in gressi fuerint illuc : primum deint̃ p̃tationis
uarietate dicendum est : proeo quod in hebrȩo hab& uiri propinquitui.
hoc enim significat. goolathaol̃ transtulerunt. uiri captiuitatis
tuae. deinde ubi sequitur uniuersi quibus dixerunt habitatores hierusał.
prouniuersis illiposuerunt c̃sũmata est propt̃ litterarum & uerbiam¬
biguitatem. chollo enim quod aquila & symmachus . & theodotio uniũsos
int̃p̃tatisunt. illiuerterunt c̃sũmata est quod ixta sensum omnino
nequaquam illae sint reliquiae quas in hierusalem putabat propheta
sed hi quunba bylone uidebantur eẽ captiui. & est sensus: ofilihominis
fratrestui deeadem tecum stirpe generati. fratres inquam tui

Expanded text:
lem: Longe recessistis a Domino: nobis data est terra in haereditatem. Propterea ait: Haec dicit Adonai Dominus, quia repellam eos in gentes, et disseminabo eos in omnem terram, et ero eis in sanctificationem parvulam in regionibus, ad quas ingressi fuerint illuc. Primum de interpretationis varietate dicendum est. Pro eo quod in Hebraeo habetur, viri propinqui tui hoc enim significat GOOLATHACH  LXX transtulerunt, viri captivitatis tuae. Deinde ubi sequitur: universi quibus dixerunt habitatores Jerusalem; pro universis, illi posuerunt, consummata est, propter litterarum et verbi ambiguitatem: CHULLO   enim quod Aquila et Symmachus et Theodotio universos interpretati sunt; illi verterunt, consummata est, quod juxta sensum omnino nequaquam illae sint reliquiae, quas in Jerusalem putabat 110 propheta, sed hi qui in Babylone videbantur esse captivi. Et est sensus: O fili hominis, fratres tui de eadem tecum stirpe generati, fratres, inquam tui,
Abbreviated transcription (Latin):
& ae quabo eum terrae & reuelabitur fundamentum eius & cad& & c̃siimetur
in medio eius & scietis quia ego sum dñs & cõpleboin dignationem meam inpa¬
rietem & in his quilinunt eum absq temperam̃to : dicamq uobis ñ est paries
& non sunt quilinunt eum: prophetae istahel qui prophetantadhierualem
& uident eiuisionem pacis & non est pax dicit dñs đs :lax : quiadeceperunt

Expanded text:
fundamentum eius et cadet et consumetur fundamentum eius et cadet et consumetur in medio eius et scietis quia ego sum Dominus et conplebo indignationem meam in parietem et in his qui linunt eum absque temperamento dicamque vobis non est paries et non sunt qui linunt eum prophetae Israhel qui prophetant ad Hierusalem et vident ei visionem pacis et non est pax ait Dominus Deus et
Abbreviated transcription (Latin):
intellegant quodipse sit dñs : proeo quod nos uertimus in conciloo
populimti nonerunt : alia enim aduersiriorum ali filiorum cor¬
reptio est: unde &heremias. corripeinquit nos dñe
uerutimen inuidicio & non in flrore. ut nequaquam paucos nos facus :
effunde furorem tuum supergentes quae teignora uerunt & superregna
qua enomentuum non in uocauerunt : Eo quod deceperint populum meum
dicentes pax & non est pax . & ipse aedificabat parietem : Illi autemlinebant
eum luto absq paleis : dicadeos quilinunt absq tẽperatuã : quod aa surus sit erit
enim imberinundins & dabo lapides p̃grandes de super inruentes & uentum
procellȩ dissipantem : si quidem eccetecidit paries: num quid nondicetur uob
tum in indignationemea & imber inundans infuroremeo erit& lapides grande
irȩin consumationem & destruam parietem quem leiuistis abq temperam̃to

Expanded text:
intelligant quod ipse sit Dominus. Pro eo quod nos vertimus, in conciliointelligant quod ipse sit Dominus. Pro eo quod nos vertimus, in conciliopopuli mei non erunt. Alia enim adversariorum, alia filiorum correptio est. Unde et Jeremias: Corripe, inquit, nos, verumtamen in judicio, et non in furore, ut nequaquam paucos nos facias. Effunde furorem tuum super gentes quae te ignoraverunt; et super regna quae nomen tuum non invocaverunt . Eo quod deceperint populum meum, dicentes: pax, et non est pax. Et ipse aedificabat parietem: illi autem liniebant eum luto absque paleis. Dic ad eos qui liniunt absque temperatura, quod casurus sit. Erit enim imber inundans: et dabo lapides praegrandes desuper irruentes, et ventum procellae dissipantem. Siquidem et ecce cecidit paries. Numquid non dicetur vobitum in indignatione mea: et imber inundans in furore meo erit, et lapides grandes irae in consummationem. Et destruam parietem quem livistis absque temperam
Abbreviated transcription (Latin):
idcrco ecce ego superuos dicit dñs ds̃ & eatendam manum meamn sup
prophetas qui uident m̃dicium & quiloquuntur uana: in disciplina
populimei nonerunt nec in scriptura domusistabel seribentur. & ino
rauisrahel non intrabunt & scient quiaego adonai dñs : sub prophetatũ
persona sermo contrahereticos est quilo quuntur uana &iudent m̃ dicũ
& perseuerant suamfirmare doctrinam. Quo dipse dñs contraeos ue¬
niut atq consurgit & extendatmanum suã superillos ad percutiendun
&non contra bat᷑ad parcendum & cõminatur quod nonsint in conelo
populi dnifuturi Nec ineedesu eius. Sedins nagega diaboli. nec scribu¬
tur in domoisrahed : dequibus in alio lo codicitur : superterram scribanti
noruinterra israhel quae terrauiuentium est & dequa nunc dicitur
nede ram is sahel in gredientur sed interra mortuoru &umbra
mortis ut postquam ista perpessi fuerint. separatia coetu populd

Expanded text:
dicit Dominus Deus, et extendam manum meam super prophetas qui vident mendacium, et qui loquuntur vana: in disciplina populi mei non erunt, nec in scriptura domus Israel scribentur, et in terram Israel non intrabunt: et scient quia ego Adonai Dominus. Sub prophetarum persona, sermo contra haereticos est, qui loquuntur vana et vident mendacium, et perseverant suam firmare doctrinam: quod ipse Dominus contra eos veniat atque consurgat, et extendat manum suam super illos ad percutiendum, et non contrahat ad parcendum; et comminatur, quod non sint in concilio populi Domini futuri, nec in Ecclesia ejus, sed in synagoga diaboli, nec scribantur in domo Israel. De quibus in alio loco dicitur: Super terram scribantur : non in terram Israel quae terra viventium est, 126 de qua nunc dicitur, nec in terram Israel ingredientur: sed in terram mortuorum et umbram mortis, ut postquam ista perpessi fuerint, separati a coetu populi Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
tusueneratus idola lignaq & lapides coluit . & posteadĩ Aclementia
conseruatus est referamus ad eos quideaegypto seculi huius manu ex¬
celsa dnĩ liberati sunt . & introducti inuitiorum solitudinem. rursũ
aegyptum suspirarunt : & feceruntea quae puniri debuer uit. sed
nihil ominus perpȩnitentiam non suomerito sed dñi clementia¬

Expanded text:
tus est idola, lignaque et lapides coluit, et postea Dei clementia conservatus est: referamus ad eos qui de Aegypto saeculi hujus manu excelsa Domini liberati sunt, et introducti in vitiorum solitudinem, rursum Aegyptum suspirarunt, et fecerunt ea, per quae puniri debuerant: sed nihilominus per poenitentiam non suo merito, sed D
Abbreviated transcription (Latin):
re atq complere. ut nouum ex
ueteri uerumq pro corrupto
atq falsato ꝓpħam teneas: par¬
uipendens obtrectatoꝵ rabiem.
qui non solum uerba sed sillabas
quoq nr̃oꝵ uerboꝵ calumpnian¬
tur. in eo se scire aliquid arbitran¬
tes. si alienis oꝑib detrahant: ut
nuꝑ indoctꝰ calumpniator erupit
qui commentarios meos in epłam
eauli ad ephesios rep̃hendendos
putat: nec intelligit nimia ster¬
tens uecordia leges comimentarioꝵ.
in quib multȩ diuersoꝵ ponun-¬
tur opiniones. uel tacitis uel ex¬
pressis auctoꝵ nominib. ut lec¬
toris arbitrium sit. qͥd potissimu̾
eligere debeat decer nere: quaqm
& in primo eiusdẽ oꝑis libro pre¬
fatus sim. me uel ꝓpria uł alie¬
na dicturum. & ipsos comm̃tari¬
os tã ueterũ scriptoꝵ. ẽẽ qm nr̃os.
Q d̾ non uidens p̾cursor eiꝰ grunneꝰ.¬
I

Expanded text:
re ac conplere, ut nouum ex re ac conplere, ut nouum ex ueteri uerumque pro corrupto atque falsato prophetam teneas, paruipendens obtrectatorum rabiem, qui non solum uerba, sed syllabas quoque nostrorum uerborum calumniantur in eo se scire aliquid arbitrantes, si de alienis operibus detrahant. ut nuper indoctus calumniator erupit, qui commentarios meos in epistulam Pauli ad Ephesios reprehendendos putat nec intellegit nimia stertens uaecordia leges commentariorum, in quibus multae diuersorum ponuntur opiniones uel tacitis uel expressis auctorum nominibus, ut lectoris arbitrium sit, quid potissimum eligere debeat, decernere, quamquam et in primo eiusdem operis libro praefatus sim me uel propria uel aliena dicturum et ipsos commentarios tam ueterum scriptorum esse quam nostros. quod non uidens praecursor eius Grunni
Abbreviated transcription (Latin):
prophe¬
tarum. ysaiȩ. danihelis. & ieze-¬
chielis. ad extremum in iere¬
miam manũ mittimus. tibi
frater eusebi. eidem cõmen-¬
tariolos dedicantes. ut ȩuan-¬
gelicũ uirum matheo ȩugłiste
copules. quem ante annos plu¬
rimos strictis sensib te hor¬
tante disserui. Et quia uolu¬
men longissimum est. & in
plerisq manifesta hystoria
texitur. illud prudentiã tuã
ammoneo. ne quȩras in hoc
latam explanationem suꝑ
his maxime quȩ iam & in
ꝓphetis aliis dicta sunt. & ꝑ
se patent intelligentie. sicq
conabor notarioꝵ manu
scribere. ut nichil desit in
sensib. cum multũ desit
in uerbis. Stamina tibi¬
atq subteginina & licia p̃parabo.
tu pulchersma ueitem ipse con¬
ficito: ut non solum nos audire.
s & alios docere possis. Libellũ
autem baruch qui uulgo editio¬
ni seꝑtuaginta copulatur nec
quaqua censui disserendam: sed
magis hieremiȩ ordine librarioꝵ.
errore confusum. multaq quȩ
desunt ex hebreis fontib digere¬

Expanded text:
prophetarum, Isaiae, Danihelis et Hiezechiel ad extremum in Hieremiam manum mittimus tibi, frater Eusebi, eiusdem commentariolos dedicantes, ut euangelicum uirum Mattheo euangelistae copules, quem ante annos plurimos strictis sensibus te hortante disserui. et quia uolumen longissimum est et in plerisque manifesta historia texitur, illud prudentiam tuam ammoneo, ne quaeras in hoc latam explanationem, super his maxime, quae iam et in prophetis aliis dicta sunt et per se patent intellegentiae. sicque conabor notariorum manu scribere, ut nihil desit in sensibus, cum multum desit in uerbis. stamina tibiatque subtegmina et licia praeparabo, tu pulcherrimam uestem ipse conficito, ut non solum nos audire, sed et alios docere possis. libellum autem Baruch, qui uulgo editioni Septuaginta copulatur nec equaquam censui disserendam, sed magis Hieremiae ordinem librariorum errore confusum multaque, quae desunt, ex Hebraeis fontibus digere
Abbreviated transcription (Latin):
sed in suppliciũ m̃tientis. uirta illud qđ
scriptũ est. Uisitabo in uirga iniqͥtates
eorũ. & in flagellis peccata eorũ. Nec so¬
sũ suꝑ pseudoꝓpħam uisitat. sed & suꝑ
sem̃ eitis om̃s discipłos qͦs suo errore de¬
cepit. Non erit inquit uir sedens in
medio popłi huiꝰ. D eleatur de scõrum
conciliabulo stirps pessina nec sedeat ĩ
medio quiescentiũ qͥ cũ stantib stare ñ
potuit. nec audiuit illud. si stetisset
in sub stantia mea: cũq dñs ꝑfec tio nẽ
uirtutũ omniũ finito septenario tem¬
pore ꝓmittat. ille ñ uidebit bonũ quod
sibi in p̾senti tempore uindicabat.
Hoc autem totũ fiet qͥa preuaricationẽ
locutꝰ est aduersũ dnm̃ ut diceret iã so¬
luta peccatorũ captiuitate reuersuros
Iam saturati estis. iã diuites factiestis.
sine nobis regnatis. & utinam regna¬
retis: ut & nos regnaremus uobiscum.¬

Expanded text:
sed in supplicium mentientis iuxta illud, quod sed in supplicium mentientis iuxta illud, quod scriptum est: uisitabo in uirga iniquitates eorum et in flagellis peccata eorum. nec solum super pseudoprophetam uisitat, sed et super semen eius, omnes discipulos, quos suo errore decepit. non erit, inquit, uir sedens in medio populi huius. deleatur de sanctorum conciliabulo stirps pessima nec sedeat in medio quiescentium, qui cum stantibus stare non potuit nec audiuit illud: si stetisset in substantia mea. cumque dominas perfectionem uirtutum omnium finito septenario tempore promittat, ille non uidebit bonum, quod sibi in praesenti tempore uindicabat. hoc autem totum fiet, quia praeuaricationem locutus est aduersum dominum, ut diceret iam soluta peccatorum captiuitate reuersuros iam saturati estis. iam diuites facti estis. sine nobis regnastis; et utinam regnaretis, ut et nos regnaremus uobiscum!
Abbreviated transcription (Latin):
o. iecires
hes dicit dñs. ecce ego iusitabo suꝑ se¬
meiam nebellamitem & suꝑ sem̃ eius.
Non erit uir sedens in medio popłi huiꝰ
& ñ uidebit bonũ quod ego faciã popu¬
lo meo ait dominus: quia preuaricati¬
onem locutus est aduersum dominũ.
seudo propħa semeias uere nehel¬
lamites qui de torrente alienas
& turbidas aquas supserat. irascit᷑ con¬
tra mdaciũ suũ uera sc ripsisse ieremi¬
am. & ad sophionã sacerdotem mittit
epłas cur ausus sit propħa ser ibere
ueritatem: & cupit eũ recludi in carce¬
re ne loquatur. Sophonias qͦ ꝓpħam
latent᷑ accusat dũ legit epłam m̃tientis
et accusacionem eiꝰ habere se iactitat.
Quanti sceleris rei sunt qͥ defendunt pseu¬
ꝓpłias et m̃tientes fouent. & alior ũ ma¬
le inuenta sua faciunt ẽẽ peccata. Au¬
diat itaq pseudo ꝓpħa: intelligat sacer¬
dos quid ꝑ eũ & ipse audire mereatur.
Nec dicit dñs. Ecce uisitabo suꝑ semeiã.
Hoc dñs loquitur ñ ꝓpħa quod uisitet

Expanded text:
o, idcirco haec dicit dominus: ecce ego uisitabo bo super Semeiam Nehellamiten et super se m e u eius; non erit uir sedens in medio populi huius et non uidebit bonum, quod ego faciam populo meo, ait dominus, quia praeuaricationem locutus est aduersum dominum. Pseudopropheta Semeias uere Nehellamites, qui de \'torrente\' alienas et turbatas aquas sumserat, irascitur contra mendacium suum uera scripsisse Hieremiam et ad Sophoniam sacerdotem mittit epistulas, cur ausus sit propheta scribere ueritatem, et cupit eum recludi carcere, ne loquatur. Sophonias quoque prophetam latenter accusat, dum legit epistulam mentientis et accusationem eius habere se iactitat. quanto magis sceleris rei sunt, qui defendunt pseudoprophetas et mentientes fouent et aliorum male inuenta sua faciunt esse peccata! audiat itaque pseudopropheta, intellegat sacerdos, quid per eum et ipse audire mereatur: haec dicit dominus: ecce ego uisitabo super Semeiam. haec dominus loquitur, non propheta, quod uisitet
Abbreviated transcription (Latin):
placare potest. peregrinȩ merces tan
rustici comparare ñ audent. De ada
ualicet cõponere magnis meo nomi¬
ne inuidiosus ẽ: quod cũ in omeliis
sius quas ad uulgus loquitur com¬
munem ȩditionem sequatur. in tho¬
mis id ẽ in disputatione maiori. he¬
braica ueritatẽ superatus e sig
circũdatis agminib interdũ lin¬
gue ꝑegrine querit aux ilia. Hoci
nũ dico. qđ uelim cũ inuidia nomin
eiꝰ habere etiã scientia scripturari
floccipendens imagines umbrasq

Expanded text:
placare potest peregrinae merces tantplacare potest peregrinae merces tantrustici non emant  Al. emunt. De Adama licet componere magnis, meo nomine invidiosius est, quod cum in homiliis suis, quas ad vulgum loquitur, communem editionem sequatur: in tomis, id est, in disputatione majori, Hebraica veritate superatus, et suorum circumdatus agminibus, interdum linguae peregrinae quaerit auxilia. Hoc unum dico, quod vellem cum invidia nominis ejus habere etiam scientiam Scripturarum, flocci pendens imagines umbrasque
Abbreviated transcription (Latin):
alexandriȩ mystica queq inscriptui.
ris prodere noluerint. & maxime ea
quȩ xp̃i aduentũ pollicebantur. ne
uiderentur iudei et alterum dm co¬
lere: quod ille platonis sec tator mag¬
ni iccirco faciebat. quia unum dmco¬
lere diceretur. Sed & ȩuangłistȩ et do¬
minus quoq nr̃ atq saluator nec ñ
& paulus apłs multa quasi de ueteri
testam̃to ꝓferunt. quȩ in nr̃is codicib
nͨ habentur: suꝑ quib in suis locis ple¬
nius disseremꝰ. Ex quo ꝑspicuum ẽ
illa magis uera esse ex emplaria.quȩ
cũ noui testam̃ti auc toritate concor¬
dant. Accedit ad hoc quoq quod Io¬
sephus qui septuaginta int̃ pretum
ponit historiam. quinq tantũ ab
eis libros moysi trans latos refert.
quos nos quoq confitemur plus
quã cȩteros cũ hebraicis consonare.
Sed et hiqͥ postea interpretes ex tite¬
runt. aquilam loquor & Symina¬
chũ & theodotionem. longe aliter
habent quã nos legimꝰ. Ad extre¬
mũ quodetiam obtrectatores nr̃os

Expanded text:
Alexandriae mystica quaeque in Scripturis sanctis prodere noluerint, et maxime ea quae Christi adventum pollicebantur: ne viderentur Judaei et alterum Deum colere: quos ille Platonis sectator magni idcirco faciebat, quia unum Deum colere dicerentur. Sed et Evangelistae, et Dominus quoque noster atque Salvator, necnon et Paulus Apostolus, multa quasi de veteri Testamento proferunt, quae in nostris codicibus non habentur. Super quibus in suis locis plenius disseremus. Ex quo perspicuum est, illa magis vera esse exemplaria, quae cum novi Testamenti auctoritate concordant. Accedit ad hoc, quod Josephus, qui Septuaginta Interpretum ponit  Al. proponit historiam, quinque tantum ab eis libros Moysi translatos refert: quos nos quoque confitemur, plus quam caeteros cum Hebraicis consonare. Sed et hi qui postea interpretes exstiterunt, Aquilam loquor, et Symmachum, et Theodotionem, longe aliter habent, quam nos legimus. Ad extremum quod etiam obtrectatores nostros
Abbreviated transcription (Latin):
liuo ueritatis: ut qui dudũ seruum
d̃i quasi dm adorauerat. nunc statua
sibi iubeat ficriut ipse adoretur in
statua. Qđ autem aurea fit & infiniti
ponderis. illud in causa ẽ. ut stupori
uidentib creet. & res inanimata ads¬
retur ut ds̃. dũ unusqͥs q suã conse

Expanded text:
io veritatis, ut qui dudum servum Dei, quasi Deum adoraverat, nunc statuam sibi fieri jubeat, ut ipse adoretur in statua. Quod autem aurea 636 sit, et infiniti ponderis, illud in causa est, ut stuporem videntibus creet, et res inanimata adoretur ut Deus, dum unusquisque suam conse
Abbreviated transcription (Latin):
lxx. ANMAaa ñ solũ assũptionẽ s & do¬
nus munꝰ q significat. Quia gͥ sibi
popłs semꝑ prosꝑa promittebat dicit
eos nequaquã ultra hoc debere dicere
indignos enĩ esse domo di atq mune¬
ribus. quin potiꝰ abic iendos. & a di aux¬
lio penitꝰ relinquendos. Er uerbis au¬
s̃ et int̾pretatione nomitiũ sepe res
ostenduntur. ut abraham sare &
petri et filiorũ zebedei uocabula cõ¬
mutata. significant rerũ mutationes.
Et in hoc eodem ꝓpħa phaschor dr̃ pa¬
uor siue rranslatio. & colonꝰ siue ꝑegri
nꝰ. Notandũ quod uerba dĩ uiuentis
dñi exercituũ dĩ nr̃i. latini & greci co¬
dices habeant. & hebrei in suis uolu¬
mimbus contra se legant. qͦd proprie
misterium significat trinitatis.

Expanded text:
 non solum assumptionem, sed et donum, munus que significat. Quia igitur sibi populus semper prospera promittebat, dicit, eos nequaquam ultra hoc debere dicere. Indignos enim esse eos donis Dei atque muneribus, quin potius abjiciendos 1009 et a Dei auxilio penitus relinquendos. et uerbis autem et interpretatione nominum saepe res ostenduntur. ut Abraham, Sarrae et Petri et filiorum Zebedaei uocabula commutata significant rerum mutationem et in hoc eodem pro pheta \'Phaschor\' dicitur \'pauor\' siue \'translatio\' et  \'colonus\' si. notandum, quod uerba: dei uiuentis, domini exercituum, dei nostri Latini et Graeci codices non habeant et Hebraei in suis uoluminibus contra se legant, quod proprie mysterium significat trinitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
nuobis oꝑe cõplebo. Assumã quippe
uosa tollã atq portabo & allidã. ac de
sublimib in t̾ra cort uere faciã. Non so¬
lũ autẽ uos. sed & urbem uram quã dedi
patrib urĩs. Et dabo in obꝓbriũ & ig¬

Expanded text:
in vobis opere complebo. Assumam quippe vos et tollam atque portabo, et allidam, ac de sublimibus in terram corruere faciam. Non solum autem vos, sed et urbem vestram, quam dedi patribus vestris. Et dabo, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
tibi & a uulneribus tuis sanabo te
dicit dñs. quia eiectam siue disper¬
sam uocauerunt te syon. Hec est
quȩ non habebat requirentem.
t sub rorobabel heç facta cognos¬
cimus. quando assyrios hoc est
mniuen uastauere babylonii atq
chaldei. & rursum babylomios & chal¬
deos mȩdi ꝑseq ceperunt et baby¬
lon destructa est. Tunc syon cepit
habere dnĩn requirentem. & obduc¬
ta est cicatrix uulneri illus. et sa¬
nata est a plagis suis. Quod pleni¬
us atq ꝑfectus completur in xp̃o.
ex dicit dñs. Ecce ego conuer¬
tam conuersionem taber nacu.¬
ĩorum iacob: & tectis siue captiui¬
tati eorum miserebor. Et edifica¬
bitur ciuitas in excelso suo. & tem

Expanded text:
tibi et a uulneribus tuis sanabo te, tibi et a uulneribus tuis sanabo te, dicit dominus. quia eiectam — siue dispersam — uocauerunt te, Sion, haec est, quae non habebat requirentem. Et sub Zorobabel haec facta cognoscimus. quando Assyrios, hoc est Nineuen, uastauere Babylonii atque Chaldaei et rursum Babylonios et Chaldaeos Medi Persaeque ceperunt et Babylon destructa est, tunc Sion coepit habere dominum requirentem et obducta est cicatrix uulneri illius et sanata est a plagis suis, quod plenius atque perfectius conpletur in Christo. Haec dicit dominus: ecce ego conuertam conuersionem tabernaculorum Iacob et tectis — siue captiuitati — eorum miserebor et aedificabitur ciuitas in excelso suo et tem
Abbreviated transcription (Latin):
propter multitudinem iniquitatis
tuȩ dura facta sunt peccata tua. Qđ¬
q: sequitur quid clamas suꝑ contri¬
tione tua. insanabilis ẽ dolor tuus
propter multitudinem iniquitatis
delicet quia scđo dicitur. propter
multitudinem iuiquitatis tuȩ & du¬
ra peccata tua: et qui scribebant a
principio additum putauerunt.
Et est sensus. Ut inimici te plaga ꝑ¬
cuterem. ut cederem castigatione cru¬
deli. fecit multitudo iniquitatis ruȩ
& dura peccata tua quȩ sanari non
poterant. nͥ mordacissimo ꝓuluere
et ardente cauterio & ferro acutis¬
simo. quo putridas carnes & insa¬
nabiles amputarem. Et tam̃ prop-¬
ter multitudine m iniquitatis tuȩ
& dura peccata tua feci hoc tͥ.ñ mea
uoluntate. sed medicinȩ ratione cogente
ropterea om̃s qui comedunt te
deuorabuntur. & uniuersi hos¬
tes tui in captiuitatem diicentur. et
qui te uastant uastabuntur. cunc¬
tosq predatores tuos dabo in pre-¬
dam. O bducam enim cicatricem

Expanded text:
propter multitudinem iniquitatis propter multitudinem iniquitatis tuae dura facta sunt peccata tua. quodque sequitur: quid clamas super contritione tua? insanabilis est dolor tuus propter multitudinem iniquitatis delicet quia secundo dicitur: propter multitudinem iniquitatis tuae et dura peccata tua et, qui scribebant, a principio additum putauerunt. et est sensus: ut inimici te plaga percuterem, ut caederem castigatione crudeli, fecit multitudo iniquitatis tuae et dura peccata tua, quae sanari non poterant nisi mordacissimo puluere et ardente cauterio et ferro acutissimo, quo putridas carnes et insanabiles amputarem. et tamen propter multitudinem iniquitatis tuae et dura peccata tua feci hoc tibi non mea uoluntate, sed medicinae ratione cogente\'. Propterea omnes, qui comedent te, deuourabuntur et uniuersi hostes tui in captiuitatem ducentur et, qui te uastant, uastabuntur cunctosque praedatores tuos dabo in praedam. obducam enim cicatricem
Abbreviated transcription (Latin):
castigabo te in iudicio ut non tibl
uidearis in noxius siue in noxia .&
aiio pessime uulnerata sit. et nequa.¬
quam alio nisi ipso qui ꝑcusserat
posit curante sanari. Non est ait
qu iudicet uidiciũ tuum. nec altis¬
sino uulneri cutem cicatricis obdu¬
cere. quocumnq te conuerter is utili.¬
tas non est tͥ. quia offendisti eum qͥ
uerus & solus ẽ medicus. Om̃s ama-¬
tores tui obliti sunt tui. uel sacer.¬
aotes uel principes. aut certe ange.¬
lorum p̃sidia quibus pruis quan of¬
fenderes dñm uallabaris te ñ que¬
runt facientes contra apostolum qͥ
querebat credentes. & non ea quȩ
erant credentium. Plaga enĩ in¬
imici ꝑcussi te. castigatione cru¬
deli. Aliter amicus aliter inunicus
ꝑcutit. aliter pater. aliter hostis.
Ille cedit ut corrigat. iste ꝑcutit ut
occidat. Unde & propħa lacrima¬
biliter dicit. Dñe ne in ira tua ar¬
guas me. neq in furore tuo corri¬
pus me. Hoc autem factum ẽ. quia

Expanded text:
castigabo te in iudicio, ut non tibi castigabo te in iudicio, ut non tibi uidearis innoxius siue innoxia; et em, quod dei iudicio pessime uulnerata sit et nequaquam alio nisi ipso. qui percusserat, possit curante sanari — non est, ait, qui iudicet iudicium tuum — nec altissimo uulneri cutem cicatricis obdacere. quocumque te conuerteris, utilitas non est tibi, quia offendisti eum, qui uerus et solus est medicus. omnes amatores tui obliti sunt tui, uel sacerdotes uel principes aut certe angelorum praesidia, quibus, priusquam offenderes dominum, uallabaris. te non quaerent facientes contra apostolum, qui quaerebat credentes et non ea, quae erant credentium; plaga enim inimici percussi te castigatione crudeli.\' aliter amicus, aliter inimicus percutit; aliter pater, aliter hostis. ille caedit, ut corrigat, iste percutit, ut occidat; unde et propheta lacrimabiliter dicit: domine, ne in furore tuo arguas me neque in ira tua corripias me! hoc autem factum est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
innocentem faciam: illud significat
quod omnis mundus indigeat mĩa
di. & nullus quamuis sanctus sit
securus ꝑgat ad iudicem. contra no¬
uam ex ueteri heresim quȩ putat
in isto scło & in ista carne mortali
ante quam corruptiuum hoc indu¬
at incorruptionem. & mortale hoc¬
induat immortalitatem. ꝑ fectionen
esse in quoquam. & omnes si mul
iustum posse implere uirtures
uia hec dicit dñs. Insanabilis
fractitr̾a tua. pessima plaga tua: ñ
est qui iudicet iudiciũ tuum ad al¬
ligandum. curationum utilitas ñ
est tibi. Omnes amatores tui obli¬
ti sunt tui. teq ñ querent. Plaga
enim inimici ꝑeussi te. castigatione
crudeli siue forti. Propter multi¬
tudinem iniquitatis tuȩ dura facta
sunt siue multiplicata sunt peccata
tua. Quid clamas suꝑ contritione
tuaᷤ. Insanabilis ẽ dolor tuus. Proy¬
ter multitudinem iniquitatis tuę
& propter dura peccata tua: feci hecl
uasi ad speciosam mulierem
loquitur cui supra dixerat

Expanded text:
innocentem faciam, illud significat, innocentem faciam, illud significat, quod omnis mundus indigeat misericordia dei et nullus, quamuis sanctus sit, securus pergat ad iudicem; contra nouam ei ueteri heresim, quae putat in isto saeculo et in ista carne mortali, antequam corruptiuum hoc induat incorruptionem et mortale induat inmortalitatem, perfectionem esse in quoquam et omnes simul iustum posse implere uirtutes. Quia haec dicit dominus: insanabilis fractura tua, pessima plaga tua. non est, qui iudicet iudicium tuum ad alligandum; curationum utilitas non est tibi. omnes amatores tui obliti sunt tui, te non quaerent; plaga enim inimici percussi te, castigatione crudeli — siue forti—. propter multitudinem iniquitatis tuae dura facta sunt — sine multiplicata sunt — peccata tua. quid clamas super contritione tua? insanabilis est dolor tuus; propter multitudinem iniquitatis tuae et propter dura peccata tua feci haec tibi. Quasi ad speciosam mulierem loquitur. cui supra dixerat:
Abbreviated transcription (Latin):
us uocat seruum suũ iacob et isrł.
sicut abraham. isaac. iacob uocant᷑
& apostolus paulus in principio e¬
pistolarum suarũ hoc titulo glo¬
riatur. ut & duȩ et decem tribus
idẽ duodecim sciant se de t̾ra lon¬
ginqua esse saluandas. & soluen¬
dam captiuitatem reddendamq
pacem. et omni eos replendos a-¬
bundantia. iuxta illud quod in
psalmo dicitur. Fiat par in uir¬
tute tua. & ab undantia in turrib
tuis. Hoc autem erit quia presen¬
tia dñi ꝑfruentur. quando & gen¬
tes ad uersariȩ quȩ eos ceperant
disꝑ ibunt. & isti liberabuntur e gen¬
tibus. Docet q eos nequaquã penȩ
sed eruditioni traditos: ut uidica¬
carent᷑ quasi ꝓpͥi: non ꝑderentur
quasi alieni. Qui enim ñ credit
iam iudicatus ẽ. hoc est pre uiciea¬
tus in interitum. Quod autem in¬
tulit ut non tibi uidearis innox us
siue uixta syminacbum & mundans
non mundabo te. uel uxta aquilam
cum te erudiero ꝑ iudiciũ nequaqua

Expanded text:
us uocat \'seruum suum\' Iacob et Israhel, us uocat \'seruum suum\' Iacob et Israhel, sicut Abraham, Isaac et Iacob uocantur et apostolus Paulus in principio epistularum suarum hoc titulo gloriatur —, ut et duae et decem tribus, id est duodecim, sciant se de terra longinqua esse saluandas et soluendam captiuitatem reddendamque pacem et omni eos replendos abundantia iuxta illud, quod in psalmo dicitur: fiat pax in uirtute tua et abundantia in turribus tuis! hoc autem erit, quia praesentia domini perfruentur, quando et gentes aduersariae, quae eos ceperant, disperibunt et isti liberabuntur e gentibus. docetque eos nequaquam poenae, sed eruditioni traditos, ut indicarentur quasi proprii, non perderentur quasi alieni; qui enim non credit, iam iudicatus est, hoc est praeiudicatus in interitum. quod autem intulit: ut non tibi uidearis innoxius siue iuxta Symmachum: et mundans non mundabo te uel iuxta Aquilam: cum te erudiero per iudicium, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
ROLIA¬
ITAS
uoluminis
ieremiȩ pro¬
pħȩ uincit
nr̃m proposi¬
tũ. ut quamuis breuiter tam̃
multa dicamus. Unde & p̾sens
sextus liber commentar iorum
in ieremiam repromissiones mis¬
ticas continebit. quas uidei pu¬
tant & nr̃i iudaizantes in con¬
sũmatione mundi ẽẽ complen¬
das. N ecdũ enim sub zoroba¬
bel possunt ex pletas conuin¬
Icere. N os autem sequentes auc¬
toritatem apostolorũ & euan¬
gelistarũ et maxime apłi pauli.
quicqͥd populo isrł carnaliter reꝓ¬
mittitur in nobis spũaliter comple
affluet bonis & non erit quem
formider. qm̃ tecum ego sum ait
dñs ut saluem te. Faciam enim
consummationem in cunctis gen¬
tibus in quibus disꝑsi te. te autẽ
non faciam in consummationem
sed castigabo siue rrudiã te in iu¬
dicio ut ñ tͥ uidear is innoxius. si¬
ue & mundans ñ mundabo te.
habetur. & plerisq codicibus
uulgatȩ editionis sub asteriscis de
theodotione addita ẽ. Pollicetur
autem sermo diuinus & familiari¬

Expanded text:
rolixitas uoluminis Hieremiae prophetae uincit nostrum propositum, ut quamuis breuiter, tamen multa dicamus. unde et praesens sextus liber commentariorum in Hieremiam repromissiones mysticas continebit, quas Iudaei putant et nostri iudaizantes in consummatione mundi esse conplendas; necdum enim sub Zorobabel possunt expletas conuincere. nos autem sequentes auctoritatem apostolorum et euangelistarum, et maxime apostoli Pauli, quicquid populo lsrahel carnaliter repromittitur, in nobis spiritaliter conpleafluet et non erit, quem formidet, quoniam tecum sum, ait dominus, ut saluem te. faciam enim consummationem in cunctisgentibus, in quibus dispersi te; te autem non faciam in consum- mationem, sed castigabo — siue erudiam — te in iudicio, ut non tibi uidearis innoxius siue et mundans non mundabo te. habetur et in plerisque codicibus uulgatae editionis sub asteriscis de Theodotione addita est. pollicetur autem sermo diuinus et familiari
Abbreviated transcription (Latin):
UIN¬
TUS
cominenta¬
riorũ in
ieremiam liber a duob fr̃ eusebi ca¬
lathis habebit exordiũ. quoꝵ alter rec¬
te fidei dulcedinem. alt̾ hereticorũ ꝑ¬
fidiȩ amar itudinẽ de monstrabit. Quã¬
uis anauias filiꝰ arur repugnet ieremiȩ
& semeias nehellamites ꝓpħ̾am mitti
cupiat in carcerem et sophonias sacer¬
dos in pseudo ꝓpħar ũ uerba conuret.
tam̃ ueritas claudi & ligari potest. uin¬
ci ũ potest. Quȩ & suorũ paucitate con¬
tenta ẽ. et multitudine hostiũ non t̾re¬
tur. Erige itaq cũ moyse ad cęlũ ma¬
nus & antiquũ serpentem in heremo sus¬
pende. statĩq et amalech delebitur &
uenenati morsus ñ preualebunt. se¬
cur usq popłs añ cũ iħu iordanis
minibus contra se legant. qͦd proprie
misterium significat trinitatis.
cominenta¬
riorũ in

Expanded text:
uintus Commentariorum in Jeremiam liber, a duobus, frater Eusebi, calathis habebit exordium, quorum alter rectae fidei dulcedinem, alter haereticorum perfidiae amaritudinem demonstrabit. Quamvis Ananias filius Azur repugnet Jeremiae, et Semeias Nehelamites Prophetam mitti cupiat in carcerem, et Sophonias sacerdos in Pseudoprophetarum verba conjuret : tamen veritas claudi et ligari potest, vinci non potest, quae et suorum paucitate contenta est, et multitudine hostium non terretur. Erige itaque cum Moyse ad coelum manus, et antiquum serpentem in eremo suspende, statimque et Amalec delebitur, et venenati morsus non praevalebunt, securusque populus Domini cum Jesu Jordanisminibus contra se legant, quod proprie mysterium significat Trinitatis. Commentariorum in
Abbreviated transcription (Latin):
i post alexandr u usq ad cesarem
augustũ syriȩ & egypti id ẽ seleuei
a antiochi & tholomeorũ bella de¬
scribunt. Et si qͣndo cogimur lit¬
terarũ scłar ium recordari. & aliqͣ
ex his dicere quȩ olim omisimꝰ non
nr̃e est uoluntatis. s ut ita dicam
grauissimȩ necessitatis: ut ꝓbemius
ea quȩ a scĩs ꝓpħis ante scła multa¬

Expanded text:
lexandrum usque ad Caesarem Augustum, Syriae et Aegypti, id est, Seleuci, et Antiochi, et Ptolemaeorum bella describunt. Et si quando cogimur litterarum saecularium recordari, et aliqua ex his dicere quae olim omisimus, non nostrae est voluntatis, sed, ut dicam, gravissimae necessitatis: ut probemus ea quae a sanctis p
Abbreviated transcription (Latin):
quo etiã holda mulier ꝓpħauit. ipse
ẽ qui alio nomine appellatur eliachi
& regnauit suꝑ tribũ iuda & ierłm
annis undecim. Cui successit in reg
nias. qͥ tercio mense regni sui die de¬
cima captꝰ a ducib nabugodonosor¬
ductus est in babylonem: & in loco eiꝰ
constitutꝰ est sedechias filius iosię
patruus eius. cuiꝰ anno undecimo
ierłm capta atq subuersa est. Ne¬
mo gͥ putet eundẽ in danihelis pͥn¬
cipio esse ioachim. qͥ in iezechielis ex¬
ordio ioachin scribitur. Iste enun ex¬
tremã sillabã.chim habet: ille chin.
Et ob hanc causam in euangło scdm
chim definit filiũ iosiȩ & tercia in¬
cipit a ioachin filio ioachim. Quod
ignorans porphiriꝰ calupniam in¬
struit eccłiȩ: suã ostendens imꝑitiã
dũ euangłistȩ mathei arguere niti¬
ioachim anonstrat ñ aduersariorũ
fortitudinis fuisse uictoriã. s dñi
uoluntatis. Et partẽ uasoꝵ domꝰ dĩ
& aspor tauit ea in t̾ram sennaar in
domũ dei sui. & uasa intulit in do¬

Expanded text:
 Olda mulier prophetavit, ipse est qui alio nomine appellatur Heliachim, et regnavit super tribum Juda et Jerusalem annis undecim: cui successit in regnnias; qui tertio mense regni sui, die decimo, captus est a ducibus Nabuductusque in Babylonem, et in loco ejus constitutus est Sedechias, filius Josiae, patruus ejus, cujus anno undecimo Jerusalem capta atque subversa est. Nemo igitur putet eumdem in Danielis principio esse Joacim, qui in Ezechielis exordio Joachin scribitur. Iste enim extremam syllabam Chin habet, ille Cim. Et ob hanc causam in Evangelio seccim desinit filio Josiae, et tertia incipit a Joachin filio Joacim. Quod ignorans Porphyrius, calumniam struit Ecclesiae, suam ostendens imperitiam, dum evangelistae Matthaei arguere nitiJoacim, monstrat non adversariorum fortitudinis fuisse victoriam, sed Domini voluntatis. Et partem vasorum domus Dei, et asportavit ea in terram Sennaar, in domum Dei sui, et vasa intulit in do
Abbreviated transcription (Latin):
lelicet¬
a callinici. diodori. heroditi. poli¬
bii possidonii.claurlii. theodonis
u andronici cognom̃to alipi. quos
o porphiriꝰ secutũ esse se dicit: lo¬
sepbi quoq & eorũ qͦs ponit iose¬
phus. precipueq nr̃i liuii. & po

Expanded text:
elicet Callinici, Diodori, Hieronymi, Polybii, Posidonii, Claudii, Theonis, et Andronici cognomento Alipii, quos et Porphyrius esse secutum se dicit: Josephi quoque et eorum quos ponit Josephus, praec
Abbreviated transcription (Latin):
isaias. os ee. iohel fuerunt an¬
te captiuitatẽ decẽ tribuum isrł.
siue duarũ tribuum uidȩ & benia¬
min: alii post captiuitatẽ. ut dani¬
el. acceus. & racharias: hieremias
uͦ & ierechiel imminente captiui¬
tate uaticiniũ texuerunt: s alter
eoꝵ in terra uida. alt̾ in babilone.
ieremias cum esset adhuc pu¬
er ꝓpħare cepit anno terciodecimo
iosiȩ filii amimon regis udȩ: ꝓpħa¬
uitq in imꝑio eiꝰ annis dece & no¬
ueni. & postea sub ioachim filio erꝰ¬

Expanded text:
Isaias, Osee, Iohel, fuerunt ante captiuitatem decem tribuum Israhel siue duarum tribuum Iudae et Beniamin; alii post captiuitatem, ut Danihel, Aggeus et Zacharias; Hieremias uero et Hiezechiel inminente captiuitate uaticinium texuerunt, sed alter eorum in terra Iuda, alter in Babylone. Hieremias cum esset adhuc puer, prophetare coepit anno tertio decimo Iosiae, filii Amon, regis Iudae, prophetauitque in imperio eius annis decem et nouem et postea sub Ioiacim filio e
Abbreviated transcription (Latin):
eqͥtatꝰ sui int̾ maria suꝑ mont̾e fortitudi¬
nis sc̃m & ueniet usq ad uertic̃e montis.
Theodotio uͦ sic uertit ꝙ figet taber naculũ
suũ apediano int̾ maria in monte sabaa sc̃o
& ueniet usq ad part̾ẽ eiꝰ. Aquila ita. & plan¬
tabit tabernaculum p̾torii sui apediano
inter maria in monte głoso & sc̃o. et ue¬
niet usq ad finem eius. Soli septua¬
ginta omni se nominis questione libe¬
rantes int᷑pretati st᷑ & statuet tab̾na¬
culũ suuͦ tẽ int᷑ maria & mont̾e uolun¬
tatis sc̃m & ueniet hora consu̾mationis
ciꝰ Qͦ apollinaris secutꝰ. de nomine a¬
pedno omino conticuit. Heç ido plix iꝰ
posui. ut & porphirii ostenda calũpniã
qͥhes omĩa ignorauit aut nescire se fuix¬
it & scpͥturȩ sc̃ę difficultatẽ cuiꝰ intelli¬
gentiã absq dĩ grã & aoc trina maioꝵ
sibi imꝑitissumi uł maxime uendicant.

Expanded text:
equitatus sui inter maria, super montem fortitudinis sanctum, et veniet usque ad verticem montis. Theodotio: Et figet tabernaculum suum in Aphedano inter maria in monte Saba sancto, et veniet usque ad partem ejus. Aquila: Et plantabit tabernaculum praetorii sui in Ἀφαδανῷ inter maria, in monte glorioso et sancto, et veniet usque ad finem ejus. Soli Septuaginta omni se nominis quaestione liberantes interpretati sunt: Et statuet tabernaculum suum tunc inter maria, et montem voluntatis sanctum, et veniet hora consummationis ejus. Quos Apollinarius secutus, de nomine Apedno omnino conticuit. Hoc ideo prolixius posui, ut et Porphyrii ostendam calumniam qui haec omnia ignoravit, aut nescire se finxit, et Scripturae sanctae difficultatem: cujus intelligentiam absque Dei gratia et doctrina majorum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
fueriit fulgebt̾ quasi splendor firma¬
mnti .& qͥ ad iusticiaꝰ erudiunt multos
quasistellȩ in ꝑpetuas etͦnitates. Hac¬
tenꝰ porphiriꝰ ut cũq se tenuit. & tã
nr̃oꝵ imꝑitis quã suoꝵ male erudi¬
tis imposuit. De hoc capitulo quid
dicturꝰ est in qͦ mortuoꝵ describit᷑
resur rectio. aliis suscitatis in uitam
ȩt̾nã. & aliis in obpbriũ sempit᷑nuꝰ:
Nec potest dicere qͥ fuerint sub anti¬
ocho fulgentes quasi splendor firma.¬
miti & alii qͣsi stellȩ in ꝑpetuas etnita¬
cia. Quasi contritꝰ coluber eleuat ca¬
put. & moriturꝰ in eos qͥ mortui stͦ
uenena diffundit. Et hoc inqͥt de an¬
tiocho scpͥtũ est qͥa uadens inꝑsidẽ
lisiȩ qͥ antiochiȩ & phenici p̾erat reli¬
qͥt exercitũ qͥ aduersũ iudeos pugna
auctor hebreȩ. qđ talis fuerit tribu

Expanded text:
 fulgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates. Hactenus Porphyrius utcumque se tenuit, et tam nostrorum imperitis, quam suorum male eruditis imposuit: de hoc capitulo quid dicturus est, in quo mortuorum describitur resurrectio: aliis suscitatis in vitam aeternam, et aliis in opprobrium sempiternum? Nec potest dicere qui fuerint sub Antiocho fulgentes quasi splendor firmamenti, et alii quasi stellae in perpetuas aeternitacia? Quasi contritus coluber elevat caput, et moriturus in eos qui morituri sunt venena diffundit. Et hoc, inquit, de Antiocho scriptum est, qui vadens in Persidem, Lysiae qui Antiochiae, et Phoeniciae praeerat, reliquit exercitum, ut adversum Judaeos pugnarauctor Hebraeae, quod talis fuerit tribu
Abbreviated transcription (Latin):
qui idẽ uerticẽ montis oliueti. qui inelitus
uocat᷑. qͥa ex eo dñis atq saluator ascen¬
dit ad patrẽ. & nullus antixꝑo pote¬
rit auxiliari. cont᷑ se dño seuiente.
Et asserunt ibi anticristum esse ꝑi¬
turũ. unde dñs ascendit ad cȩlos. A¬
pedon uerbũ cõpositũ est. Qđ si diu¬

Expanded text:
verticem montis Oliveti, qui inclytus vocatur, quia ex eo Dominus atque Salvator ascendit ad Patrem, et nullus Antichristo poterit auxiliari, contra se Domino saeviente. Et asserunt ibi Antichristum esse periturum, unde Dominus ascendit ad coelos. Apedno verbum compositum est, quod si div
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat usq ad sũmitatem montis scĩ
& incliti & ibi ꝑeat: isaias pleniꝰ loquit᷑
Precipitabit dñs in monte sc̃o faciẽ dña¬
toris tenebraruͭ suꝑ omĩs gentes. & eũ qͥ
dnabitur cuctis ppłis & unctione̾ quȩ

Expanded text:
veniat usque ad summitatem montis sancti et inclyti, et ibi pereat, Isaias plenius loquitur: Praecipitabit Dominus in monte sancto faciem dominatoris tenebrarum super omnes gentes, et eum qui dominatur cunctis populis, et unctionem quae
Abbreviated transcription (Latin):
nus munꝰ q significat. Quia gͥ sibi
popłs semꝑ prosꝑa promittebat dicit
eos nequaquã ultra hoc debere dicere
indignos enĩ esse domo di atq mune¬
ribus. quin potiꝰ abic iendos. & a di aux¬
lio penitꝰ relinquendos. Er uerbis au¬
s̃ et int̾pretatione nomitiũ sepe res
ostenduntur. ut abraham sare &
petri et filiorũ zebedei uocabula cõ¬
mutata. significant rerũ mutationes.
Et in hoc eodem ꝓpħa phaschor dr̃ pa¬
uor siue rranslatio. & colonꝰ siue ꝑegri
nꝰ. Notandũ quod uerba dĩ uiuentis
dñi exercituũ dĩ nr̃i. latini & greci co¬
dices habeant. & hebrei in suis uolu¬
mimbus contra se legant. qͦd proprie
misterium significat trinitatis.

Expanded text:
nusque\' significat. que igitur sibi populus semper prospera promittebat, dicit eos nequaquam ultra hoc debere dicere; indignos enim esse eos donis dei atque muneribus. quin potius abiciendos et a dei auxilio penitus relinquendos. et uerbis autem et interpretatione nominum saepe res ostenduntur. ut Abraham, Sarrae et Petri et filiorum Zebedaei uocabula commutata significant rerum mutationem et in hoc eodem pro pheta \'Phaschor\' dicitur \'pauor\' siue \'translatio\' et  \'colonus\' si. notandum, quod uerba: dei uiuentis, domini exercituum, dei nostri Latini et Graeci codices non habeant et Hebraei in suis uoluminibus contra se legant, quod proprie mysterium significat trinitatis.