comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sis xpiani ꝓ ĩpiis. Postĩus uͦ tẽpꝰ illius regis. significauit tp̃a
p̾tĩoꝵ regũ iã fideliũ quos patiunt᷑ impii ꝓ xp̃ianis. Sed plane
in eis ꝗ sub nõe xp̃i erant. so ducti caꝑuersis ne forte oues xp̃i sim
errantes. ⁊ ad gͣge᷑ alit reuocandȩ stent. tẽꝑata se uĩtas ⁊ magis man¬
suetuda serut᷑. ut coertione exilioꝵ atq clãnoꝵ. amioneant᷑ con-¬
siđate quidꝰ qͣrei patiant᷑. ⁊ discant p̃ponẽ rumorib ⁊ calũ niis hoũn
rib datas adũsus sacrificia paganoꝵ : & certe longe ibi poena seucor
cunstitiita ẽ. Illius ꝗppe ĩpietatis capitale suppliti usmoneremim po¬

Expanded text:
istiani pro impiis; posterius uero tempus illius regis significauit tempora posteriorum regum iam fidelium, quos patiuntur impii pro Christianis. Sed plane in eis, qui sub nomine Christi errant seducti a peruersis, ne forte oues Christi sint errantes et ad gregem . aliter reuocandae sint, temperata seueritas et magis mansuetudo serusiderare. quid quare patiantur. et discant praeponere rumoribus et calumniis hominum ribus datas aduersus sacrificia paganorum? et certe longe ibi poena seuerior constituta est; illius quippe impietatis capitale supplicium est.
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatoris. cũ errorẽ toͬrigo desertoris. Quare ĩꝗt apudte .uł.
poenitentiã non ago : immo nͥ egeris saluus eẽ. non poteris. Qũo
baptismũ ꝗuob̾ extra cõpagẽ corporis xpĩ in .eẽ potuit ꝓd eẽ¬

Expanded text:
imperatoris. cum errorem corrigo desertoris. Quare, inquit, apud te uel imperatoris. cum errorem corrigo desertoris. Quare, inquit, apud te uel paenitentiam non ago? Immo nisi egeris. saluus esse non poteris; quo modo baptismum. qui nobis extra compagem corporis Christi inesse potuit
Abbreviated transcription (Latin):
quã dui suerit ab unitate hiũ corporĩ separat᷑: Quẽ ad modĩ etĩ
m̃brĩi sipcidat᷑ abhoĩs uiui corpore. non potest tenert spm̃ uitȩ. sichõ
etiã higurõ m̃bri teneat quã sũpsit in corpore: In huꝰ gͦ cõpagi
corpõis ueniant. ⁊ laboẽs suos ñ dnandi cupiditate. sed bene
utendi pretate possideant: Nos aut̃ uoluntatẽ nr̃am ut ũdic¬
tũ ẽ ab liuiꝰ cupiditatis sordib qͦlib& inineo iudicante. purga¬
mus. qñ eos ipsos quoꝵ labores dicunt᷑. ut nobiscũ & illis etimꝰ
insocietate catholica ut tant᷑. quantũ ualemꝰ. inꝗrimꝰ: S hoc ẽ.
inꝗunt ꝙ nos mouet. si in uisti sumꝰ. qͥre nos queritis. Ꝙh re¬
spondemꝰ. Queremꝰ uos in iustoꝰ. neꝑ maneatis in iusti. querimꝰ
ꝑditos. ut de inuentis gaudere possimꝰ. dict̃s mortuus erat sr̃. &
reuixit. ꝑierat ⁊ inuentꝰ ẽ : Quant gͦ me inꝗt ñ baptisas. ut
abluas apeccatis : Respondeo. ꝗa non facio inuiriã caractaeri

Expanded text:
quam diu fuerit ab unitate huius corporis separatus. quem ad modum enim membrum, si praecidatur ab hominis uiui corpore. non potest tenere spiritum uitae, sicetiamsi figuram membri teneat, quam sumpsit in corpore. in huius ergo compagem corporis ueniant et labores suos non dominandi cupiditate sed bene utendi pietate possideant. nos autem uoluntatem nostram, ut iam dictum est, ab huius cupiditatis sordibus quolibet inimico iudicante purgamus, quando eos ipsos, quorum labores dicuntur. ut nobiscum et illis et nostris in societate catholica utantur, quantum ualemus, inquirimus. Sed hoc est. inquiunt, quod nos mouet: si iniusti sumus, quare nos quaeritis? quibus respoudemus: Quaerimus uos iniustos, ne permaneatis iniusti: quaerimus perditos, ut de inuentis gaudere possimus dicentes: Mortuus erat frater et reuixit, perierat et inuentus est. Quare ergo me, inquit. non baptizas, ut abluas a peccatis? respondeo: Quia non facio iniuriam characteri
Abbreviated transcription (Latin):
uĩtatẽ nec eã discere uolebamꝰ. sed nos adeã cognoscendã metꝰ
fec̃ ĩtentos. qͦti muimꝰ ne forte sint ullis reꝵ et᷑naꝵ lucris dãpno
stimulo t̾roriꝰ exc̾sit. ut saltẽ solliciti q̃ reremꝰ ꝙ securi nũ quã
eiꝑtos docuit. quã uana ⁊ ĩnania de ȩceła᷑ sua m̃dax fama iac¬
tabamꝰ ꝗde nichil ĩt̃eẽ. ubi fidẽ xp̃i teneremꝰ. sed grãs dño
ꝗ nos adiuisione collegit. & unidõ cungrucre ut ĩ unitate
colat᷑ ostendit: his ego dñicis lucris ĩpediendis. ad c̃tͣ dic̃ dũ
grex ⁊ uñ pastar Ita sane huic ꝓuisione cͣ dicẽ debui. neres
c̃detis : ⁊ iure diuino patb conditũ testam̃tũ ubi seriptũ ẽ. in
semins tuo benediaent᷑ om̃s gs̃. calũ niosis enminationib rũpetis.

Expanded text:
ueritatem nec eam discere uolebamus; sed nos ad eam cognoscendam metus ueritatem nec eam discere uolebamus; sed nos ad eam cognoscendam metus fecit intentos, qstimulo terroris excussit, ut saltem solliciti quaereremus, quod securi numquam expertos docuit, quam uana et inania de ecclesia sua mendax fama iactabamus quidem nihil interesse, ubi fidem Christi teneremus; sed gratias domino, qui nos a diuisione collegit et hoc uni deo congruere, ut in unitate colatur, ostendit\'. His ego dominicis lucris impediendis ad contradicendum grex et unus pastor? ita sane huic prouisioni contradicere debui, ne resconderetis et iure diuino patribus conditum testamentum, ubi scriptum est: In semine tuo benedicentur omnes gentes, calumniosis criminatio
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ partẽ donati ꝗa eos ad cognoscendã catholicã uĩtatẽ. securi.¬
ras torpidos. fastidiosos pigͦsq faciebat quã młtis adicũ in¬
tͣndi obserabãt rumores maledicoꝵ ꝗ nescio ꝗͥ aliud nos in
altare dĩ ponẽ iactꝗtabant: quã młti nichil ĩ t̃ et̃ credentes.
ĩ qͣ ꝗsquȩ pariẽ xpianꝰ sit: idõ ꝑmanebant ĩparte donati. ꝗa
ibi nati erant. ⁊ eos iñ di scedẽ. atq ad catholicã tnsire ne¬
mo cogebat His oĩb haꝵ legũ t̾ror ꝗb ꝓmulgandis regeꝰ
dño seruiunt ĩtimore. uta ꝓfuit. ut nc̃ alii dicant iã ħ uolebamꝰ.
sy dõ gr̃as ꝗ nob̾ occasionẽ tͥbuit. iã iãq faciendi ⁊ dilationũ
monilas ãputaũ: lii dicant. ħ et̃ uerꝵ iã sciebamꝰ. sed nesco
qua consueradine tenebam᷑. Grãs dnõ ꝗuincula nr̃a dirup̃.
& nos ad pacis uinculũ tnͣstulit: alii dicant. nesciebamꝰ hic. et̃.

Expanded text:
esse partem Donati, quia eos ad cognoscendam catholicam ueritatem securitesse partem Donati, quia eos ad cognoscendam catholicam ueritatem securitas torpidos, fastidiosos pigrosque faciebat! quam multis aditum intrandi obserabant rumores maledicorum, qui nescio quid aliud nos in altare dei ponere iactitabant! quam multi nihil interesse credentes, in qua quisque parte Christianus sit, ideo permanebant in parte Donati. quia ibi nati erant et eos inde discedere atque ad catholicam transire nemo cogebat! His omnibus harum legum terror, quibus promulgandis reges domino seruiunt in timore, ita profuit, ut nunc alii dicant: clam hoc uolebamus; sed deo gratias, qui nobis occasiomorulas amputauit\', alii dicant: Hoc esse uerum iam sciebamus, sed nescio qua consuetudine tenebamur; gratias domino, qui uincula nostra disrupit et nos ad pacis uinculum transtulit\', alii dicant: \'Nesciebamus hic esse
Abbreviated transcription (Latin):
cogendũ. uerbõ. eẽ agendũ. disputatione pugnindũ. Sratiõe.
uincendũ. nefictos catholicos hab̃emꝰ. quos aꝑtos heretutoꝰ
nouãmꝰ: Sed hȩc opinio mea ñ contͣ dic̃tiũ uerbis. sed demon¬
strantiũ suꝑabat᷑ exẽplis. Nã pͥmo mͥ opponebat᷑ ciuitas mea.
q̃ cũtora ect̃ ĩparte donati. ad unitatẽ catholicã. legñ ĩꝑ̾aliũ
timore c̃ũsaẽ. quã nẽ uidemꝰ itahuiꝰ urẽ aũsitatis ꝑniciẽ
recte ĩ tellegi posse. ꝙ scriptũ ẽ : Da sapienti occasionẽ. ꝓsapi¬
entior erit: quã młti enĩ ꝙ cerit scimꝰ iãuolebant ͤ ͤ atholici
manifestissima uttate cõmoti. ⁊ offensionẽ ĩuoꝵ reuẽndo
cotidie differebant: quã młtos. ñiũtas q̃ nũquã p̃sũpsistis
sos obdurate c̃suetidiniꝰ gͣue uinculũ c̃ligabat. ut ĩ ei cõplẽt᷑
diuina illa sententia. ũbis ñ em̃dabit᷑ seruus durus Si enĩ n
ĩ tellexĩt ñ obediet. qũi młti ꝓpterea putabant uãm accłam

Expanded text:
cogendum, uerbo esse agendum, disputatione pugnandum, ratione uincendum, ne fictos catholicos haberemus, quos apertos haereticos noueramus. sed haec opinio mea non contradicentium uerbis sed demonstrantium superabatur exemplis. nam primo mihi opponebatur ciuitas mea, quae cum tota esset in parte Donati, ad unitatem catholicam legum imperialium timore conuersa est, quam nunc uidemus ita huius uestrae animositatis perniciem recte intellegi posse, quod scriptum est: Da sapienti occasionem et sapientior erit. quam multi enim, quod certo scimus, iam uolebant esse catholici manifestissima ueritate commoti et offensionem suorum reuerendo cotidie differebant! quam multos non ueritas, qua numquam praesumpsistis, sed obduratae consuetudinis graue uinculum conligabat, ut in eis compleretur diuina illa sententia: Verbis non emendabitur seruus durus; si enim et intellexerit, non oboediet! quam multi propterea putabant ueram ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
catholiei siant. ⁊ n sohũ q̃ dicunt sua. sea etiã nr̃as inpace nobeũ ⁊ carnar¬
tr odssideant. Usq adeo aut̃ calũpnuandi cupiditate cȩxont̃. ut non
ad tendant. qm̃ sint int̃ se ẽtͣria q̃ locunt᷑: Ipsi cent dic̃t ⁊ inuidiosis.¬
sime sibi cong̃ri uident᷑. ꝙ eos in nr̃am cõmłnionẽ uiolento legũ
ĩ perio eo artamꝰ: Hoc utiq nullomꝰ facemꝰ. sires eoꝵ possidẽ uellemꝰ:
Quis auat q̃rit conpessessorẽ: Iuis dñandi cupiditattꝰ inflã mat᷑. id
fasti dñationqs elatꝰ. desidđãt hab̾e consortẽ : ipsos certe adtendant.
qndã suo̧ s̃a nrõs socios. ⁊ frña nob̃ dilectione coniunctos. quẽ ad modũ
sua teneant. ñ solũ q̃ habebant. s etiã nr̃a q̃ ñ babebiant. q̃tñ si paupum

Expanded text:
catholici fiant et non solum, quae dicunt sua, sed etiam nostra in pace nobiscum et caritacatholici fiant et non solum, quae dicunt sua, sed etiam nostra in pace nobiscum et caritate possideant! usque adeo autem calumniandi cupiditate caecantur, ut non adtendant, quam sint inter se contraria, quae loquuntur. ipsi certe dicunt et inuidiosissime sibi conqueri uidentur, quod eos in nostram communionem niolento legum imperio coartamus. hoc utique nullo modo faceremus, si res eorum possidere uellemus. quis auarus quaerit conpossfastu dominationis elatus desiderat habere consortem? ipsos certe adtendant quondam suos iam nostros socios et fraterna nobis dilectione coniunctos, quem ad modum sua teneant non solum, quae habebant. sed etiam nostra, quae non habebant, quae tam
Abbreviated transcription (Latin):
similitudent̃ istã ꝓposui: Qd gͦ sentiendd̃ ẽ. deꝗbidã paucis ꝑditis.
⁊ ĩnua bili multudine pploꝵ liłiatoꝵ : Non enĩ ułtor s̃ illi hoẽs ꝗ sua
uoluntare ꝑeunt. quot lib̾ant᷑ pistas leges. ab illa pestifera. at̃naq ꝑnicie¬
eix fundi paqiuici. castella : municipia. ciuitates: Si aut̃ dilegentius rẽ
deqͣ laquim᷑ cogitemꝰ. puto ꝙ siplurim eent̃ indomo ruitura. ⁊ inde
saliẽ unꝰ lib̃an posset. atq id cũ facẽ conarim̃. alii scipsos p̃cipino ne¬
carem: dobrẽ dertis ur̃m. deunius saltĩ salute consolarem᷑. ñ tñ neipsos¬
ꝙ ꝓuirta at̾na ad ipiscenda. ⁊ pȩna at̾na euitanda. hoib debemꝰ ĩ pendt̃
iudicandũ ẽ. sipsalute ista ñ solũ t̾pałi. sed etiã brrui. ad ipũ tẽpꝰ exi.¬
gu un: lib̾anda: sic nos hominib subuenite. ratio uera. ⁊ benigna cõpel¬
uit : Quod aut nob̃ obiciunt ꝙ res eoꝵ comͣpiscamꝰ. ⁊ auferamꝰ. ut uniã

Expanded text:
is perditis et innumerabili multitudine populorum liberatorum? non enim uel tot sunt illi homines, qui sua uoluntate pereunt, quot liberantur per istas leges ab illa pestifera aeternaque pernicie fundi. pagi, uici, castella, municipia, ciuitates. Si autem diligentius rem, de qua loquimnr, cogitemus, puto. quod, si plurimi essent in domo ruitura et inde saltem unus liberari posset atque, id cum facere conaremur, alii se ipsos praecipitio necarent, do uita aeterna adipiscenda et poena aeterna euitanda hominibus debemus inpendere; indicandum est, si pro salute ista non solum temporali sed etiam breui ad ipsum tempus exiguum liberanda sic nos hominibus subuenire ratio uera et benigna compellit? i Quod autem nobis obiciunt, quod res eorum concupiscamus et auferamus, utinam
Abbreviated transcription (Latin):
uni andorcetent in solũ habes sed et ã alis hoĩb dare: Ase gope dit̃
uistificar eñ quẽ bapti za uĩnt. ubi nichil eis restat. nͥ dicẽ illi ꝗb apti¬
In ipsũ gͦ credat si eũ ipse iustificat. ut deputet᷑ fides eiꝰ adiustitiã.
Sed puto ꝙ eaã ipsi se ipsos horrent. si tam̃ ista uł cogitare dignant᷑.
Iustus enĩ ⁊ iustificans ñ ẽ nͥ ds̃. Potest aut̃ ⁊ deistis dici ꝙ dix̃ apłs
de iudeis. qr ignorantes dĩ iustitiã. ⁊ suã iusticiã uolentes c̃sti¬
ruere. iustitiȩ dĩ ñ s̃ sub iecti Absit aut̃ ut quis qmͣ nr̃m ita se
ustũ udicat. ut aut suã iustitiã uelut constituere .i. qͣsi ase ipso
sibi datã cũ dicat᷑ ei. ꝗͥ enĩ habes ꝙ ñ accepisti : aut sine peccato
hoc ineiꝰ modo cõpleri. ꝙ uł pt᷑ baptismũ c̃tinuo. uł dimissis debra
N dimittenda in orationẽ poscunt᷑. de hoc exeunt corpore. intota

Expanded text:
n solum habere sed etiam aliis hominibus dare. a se quippe dicunt iustificari eum, quem baptizauerint. ubi nihil eis restat nisi dicere illi, qui baptiin ipsum ergo credat, si eum ipse iustificat, ut deputetur fides eius ad iustitiam. sed puto, quod etiam ipsi se ipsos horrent, si tamen ista uel cogitare dignantur. iustus enim et iustificans non est nisi deus. potest autem et de istis dici, quod dixit aposde Iudaeis, quia ignorantes dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. Absit autem, ut quisquam nostrum ita se iustum dicat, ut aut suam iustitiam uelit constituere, id est quasi a se ipso sibi datam, cum dicatur ei: Quid enim habes, quod non accepisti? aut sine peccato hoc in eis modo compleri, qui uel post baptismum continuo uel dimissis debitis, quae dimittenda in oratione poscuntur, de hoc exeunt corpore, in tota
Abbreviated transcription (Latin):
halie spm̃ scmñ. caueat foris ab accła remanere. caueat in eã simula¬
te intͣre. aut si iã talis intͣuit. caueat in eadẽ simulatione ꝑsistere.
ut ueracit᷑ coalescat arbons uitȩ ꝓlixũ tibi librũ direxi. ⁊ tuis for¬
tasse occupationib honerosũ: Si gͦ potuerit tibi. uł partib legi.
dabit tibi dñs intellertũ. ut habeas ꝗd respondeas eis corrigendis.
atq sanandis. quos etiã tibi ipsi tãquã fideli filio mat̾ ecđa ubi
potuens. & q̃mo potueris: siue ipse loqñdo. ⁊ respondendo. siue addoc¬
tnres aeccłt ꝑdircendo. in ad uitorio dñi corrigendos sanandosq¬

Expanded text:
 sanctum. caueat foris ab ecclesia remanere, caueat in eam simulatus intrare aut, si iam talis intrauit, caueat in eadem simulatione persistere. ut ut ueraciter coalescat arbori uitae. Proliium tibi librum direxi et tuis fortasse occupationibus onerosum. si ergo potuerit tibi uel partibus legi. dabit tibi dominus intellectum, ut habeas, quid respondeas eis corrigendis atque sanandis, quos etiam tibi ipsi tamquam fideli filio mater ecclesia, ubi potueris et quo modo potueris siue ipse loquendo et respondendo siue ad doctores ecclesiae perducendo, in adiutorio domini corrigendos sanandosq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ fac̃ ipsa ꝓpt̾ pacis bonũ. Sic multitudinib ꝑscis mata & herses
ꝑeuntib subuenire consueuit: hoc displicuit: lucisem. ꝗa faciũ ẽ
in eis suscipiendis atq sinandis. que ueno ꝑiamt arriano: Et cui dis¬
plicuit ante nebr̾is cecidit: scismatis. amisso lumine beanatis: hoc
erta istios. abinitio seruauit afncana catholica. exep̃oꝵ ienientia ⁊
natoq uno quodã donato. ꝗ auctor icis matis fusse manifisius ẽ.

Expanded text:
 facit ipsa propter pacis bonum. Sic multitudinibus per schismata et haereses pereuntibus subuenire consueuit. hoc displicuit Lucifero, quia factum est in eis suscipiendis atque sanandis, qui ueneno perierant Arriano, et cui displicuit, in tenebras cecidit schismatis amisso lumine caritatis. hoc erga istos ab initio seruauit Africana catholica ex episcoporum sentennatoque uno quodam Donato, qui auctor schismatis fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ. si paruũ. uł nullũ putatis. merito infelicit᷑ erratis: Merito
si unitatẽ catholicã nontransitis. ꝑitis Siꝗͦ inꝗunt oparret ut
nos extra accłam: odũsuꝰ eccłam fuisse pęniteat. in salui. et pos¬
sam̃: quõ post istã pęnitentiã ap̃ uos cłi enã epĩ ꝑminenꝰᷤ hie¬
nonfieret.qm̃ re uera ꝙ fatendũ ẽ fieri ñ deħet. nͥ pacis ipsius con¬
pensatione sanaret᷑ Sx sibi hocdicant. ⁊ multo maxime hunii¬
lit dolea̾t. ꝗnitanta morir p̃cisomiꝰ ucent. ut isto ꝗͥd ã mode uulne¬
c matris catholicȩ reuiuescant. Cũ enĩ p̃cisus ramꝰ inserit᷑. fit aliud uul-¬
nꝰ in arbare qͦ possit reripi ut uiuit ꝗfine uita radices ꝑibat. sal cũ te¬
ceprꝰ recipienti coduerit. ⁊ uigor conseq t̃ & fructꝰ. Si aut̃ ñ coluert.
simo arboriꝰ uulnere. Ita gͦ ⁊ isti cũ adradicẽ catholicã ueniunt necei

Expanded text:
bonum si paruum uel nullum putatis, merito infeliciter erratis, merito, si in unitatem catholicam non transitis, peritis. Si ergo, inquiunt, oportet, ut nos extra ecclesiam et aduersus ecclesiam fuisse paeniteat, ut salui esse possimus, quo modo post istam paenitentiam aponiam re uera, quod fatendum est, fieri non deberet, nisi pacis ipsius compensatione sanaretur. sed sibi hoc dicant et multo maxime humiliter doleant. qui in tanta morte praecisionis iacent, ut isto quodam uulnere matris catholicae reuiuiscant. cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud uulnus in arbore, quo possit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recipienti coaluerit, et uigor consequetur et fructus, si autem non coaluerit, n nullo sed uel leuissimo arboris uulnere. ita ergo et isti cum ad radicem catholicam ueniunt nec eis
Abbreviated transcription (Latin):
cons quẽ condie rogamus ut etia cẽtũs des penitentiã. ⁊ resipiscant dedi¬
aboli laqueis aquo captiui tenent᷑. scđ̃m ipsius uoluntatẽ. ꝗn q̃r᷑ nͥ uĩ

Expanded text:
cors. quem cotidie rogamus, ut etiam ceteris det paenitentiam et resipiscant de dicors. quem cotidie rogamus, ut etiam ceteris det paenitentiam et resipiscant de diaboli laqueis, a quo captiui tenen tur secundum ipsius uolu
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. exmagna parte cortectisunt: Inꝗbydã uͦ locis ubi ꝑtinatior
⁊ in pacatior p̃ualuit mulutudo. cui resistere nom potant pauciores.
quon erat mebor decõmuni. ne sententia. aut turbe aue tortat
pancoꝵ porentioꝵ subdite. in malã parit̃ optẽpera ᵒ ͫ Aiqnͣto duurtaus
laboratũ ẽ exhis sunt inꝗb adhuc laborat᷑. in quo labore multaca
⁊ donioꝵ dep̃dationes ꝑ noc turnas agressiones. ⁊ inceudia ñ solũ pͥua¬
toꝵ habitaculoꝵ uerũ etiã acđaꝵ inqͣs flãmas: ñ desuert̃ qͥ ⁊ codices
dñĩ eos mittẽnt: s nos huĩ modi afflictos malisi consequens conlat᷑ ẽ
snitł᷑ Nã ubicũq aꝑditiꝰ ista cõmissasunt. ibi feruentius. atq ꝑfecaã
unitas xp̃rana ꝓfecit. ⁊ ubenus laudat̃ dñs. qͥ donare dignatus ẽ ut
ẜui ei possionib suis lucrarent᷑ st̃s suos. ⁊ oues eiꝰ moraisero erore¬
dipsas inpacẽ salutis aetnȩ  languine c̃ g̃garent: potens t̃ dñs ⁊ mseri.¬

Expanded text:
fuit, ex magna parte correcti sunt. in quibusdam uero locis, ubi pertinacior et inpacatior praeualuit multitudo, cui resistere non poterant pauciores, quorum erat melior de communione sententia, aut turbae auctoritati paucorum potentiorum subditae in malam partem obtemperarunt, aliquanto diutius laboratum est. ex his sunt, in quibus adhuc laboratur, in quo labore multa caet domorum depraedationes per nocturnas adgressiones et incendia non solum priuatodominicos mitterent Sed nos huius modi afflictos malis consequens consolatus est fructus. nam ubicumque a perditis ista commissa sunt, ibi feruentius atque perfectius unitas Christiana profecit et uberius laudatur dominus, qui donare dignatus est, ut serui eius passionibdispersas in pacem salutis aeternae suo sanguine congregarent. potens est dominus et miseri
Abbreviated transcription (Latin):
qui nodi cotidi ts confitent᷑. quod iã alim uolebant et̃ catholi er sed unt cos
habrtahant int̃ quos id q̃ uoltlunt et̃ ñ poterant ꝑ infirmitatuĩ timno¬
ut detanto eroerent̃ malo dñ illi qͦs tomebant timere cogunta zeodẽ
uinian aut ȩcĩ ipsi corrigunt᷑. aut certe cũse coritlos ee confingunt:
timet᷑. nequidã ꝑdni ꝑeant. non eruant᷑ ꝑditiom qui uł iam nolebost

Expanded text:
 catholici; sed inter eos habitabant, inter quos id quod volebant esse non poterant per infirmitatem timorut de tanto eruerentur malo, dum illi quos timebant timere coguntur, et eodem timore aut etiam ipsi corriguntur, aut certe cum se correctos esse confingunt, timetur ne quidam perditi pereant, non eruantur perditioni, qui vel jam nolebant
Abbreviated transcription (Latin):
n iolũ aliqͥd iloꝵ ꝑire. uenĩ etiã aliꝗd ꝑdet  S si alit̃ non menut habe
pacẽ dom̃ dđ. nͥ abessalon filius eiꝰ inbello ꝙ ẽtͣ patiẽ gerdat suisset
extinctꝰ qͣm uis magna cuita mindauĩt suis ut eũ qͣntũ possaẽ uiaũ
saluũq suarent: ut eet̃ cui penitenti pat̾nꝰ affectus ignoscẽt: ꝗd ei
restint. nͥ ꝑditũ flert.⁊ sui regni pace adꝗsita. suã mestitiã consolari.
Sic gͦ carholica mat̾ bellantib adũsus cã. ꝗ aliud qm̃ filussiuis. ꝗautip
exipsa migna arbort quȩ ramorũ suoꝵ. por tectiont̃ toto orbe disfun¬
dit̃. iste iasrica ramusculꝰ fractꝰ ẽ. cũ eos cariate ptirturiat. Ep¬
ut redeant ad radicẽ sine qͣ uerã uitã hab̃e ñ possunt. si aliquoꝵ
pditione iã młios cpõs colligit. p̃sertĩ ꝗa isti ñ sic̃ abessalom caso
bellico. sedspontaneo magis iñiti ꝑeunt. dolorẽ mat̾ni cordis lenit. &¬

Expanded text:
n meruit habere pacem domus Dauid, nisi Absalon filius eius in bello, quod contra patrem gerebat, fuisset extinctus, quamuis magna cura mandauerit suis, ut eum, quantum possent, uiuum saluumque seruarent, ut esset, cui paenitenti paternus affectus ignosceret, quid ei restitit nisi perditum flere et sui regni pace adquisita suam maestitiam consolari? sic ergo catholica mater bellantibus aduersus eam quid aliud quam filiex ipsa magna arbore, quae ramorum suorum porrectione toto orbe diffunditur, iste in Africa ramusculus fractus est, cum eos caritate parturiat, ut redeant ad radicem, sine qua ueram uitam habere non possunt, si aliquorum perditione tam multos ceteros colligit, praesertim quia isti non sicut Absalon casu bellico sed spontaneo magis interitu pereunt, dolorem materni cordis lenit et
Abbreviated transcription (Latin):
iłim xp̃m : sed sicꝰ qmͦ ꝓmisit ostensurũ seipsũ dilectoribus
suis cũ patre unũ dm̃ non qͦmͦ in hoc scło incorpore uisus
ẽ abonis ⁊ malis. Et in uiditio enĩ fut̃o qͥuo sic uenturꝰ
ẽ. qͦmͦ uisus ẽ iens incelũ. hoc ẽ in eadẽ forma filii hoĩs.
eãdẽ farmã uidebunt ꝗb dicturꝰ ẽ. esuriui. & ñ dedistimͥ¬

Expanded text:
istum, sed sic, quo modo promisit ostensurum se ipsum dilectoribus suis cum patre unum deum, non quo modo in hoc saeculo in corpore uisus est a bonis et a malis? Et in iudicio enim futuro, quo sic uenturus est, quo modo uisus est iens in caelum, hoc est in eadem forma filii hominis, eandem formam uidebunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitanti & recte intellegenti. loquit᷑ etiã ille ꝗ
increm̃ tũ det ds̃ . In ipsa ergo resurrectione. ñ facile est
dnĩ uidẽ. nͥ his ꝗcorde sint mundo: & ideo beati mundo
corde Ipsi enĩ dm̃ uidebunt: quantos beatos iã numeraue¬
rat. & tam̃ uidendi his dm̃ ñ ꝓmiserat facultatẽ Sigͦ hi ꝗ
nundo s corde dm̃ ui de br̃ utiq alii ñuidebt̃: neq eni in¬

Expanded text:
cogitanti et recte intellegenti loquitur etiam ille, qui cogitanti et recte intellegenti loquitur etiam ille, qui incrementum dat, deus. \'in ipsa\' ergo resurrectione non facile est deum uidere nisi his qui corde sint mundo. et ideo beati mundo corde; ipsi enim deum uidebunt quantos beatos iam numerauerat et tamen uidendi his deum non promiserat facultatem! si ergo hi qui mundo sunt corde d
Abbreviated transcription (Latin):
fidei in głam con¬
tem ꝓlacionis et̃ngꝰ. hoc ꝗppe
agit hec trans forma
cio interior homore  uodat᷑ de die in diẽ. De qͦ & apłs
petrus cũ eũ moneret ornari ñquȩ aforis in ꝗt ornant᷑
capilloꝵ merispacionib aut auro & margaritis. ł ueste
pciosa sed ille absconditꝰ cordis homo ꝗẽ ante dñi
auferet᷑ uelam̃. ea nas facie reuelata in eandẽ ima¬
ginẽ tans for mam᷑ rꝑtissime aut̃ dic̃. uelam̃ suꝑ
corda eoꝵ posit ũ. Ibi e igit᷑ facies qua reuelata nc̃ ĩ fide
quã uis ꝑpeculũ in enigmate c̃tuem᷑. tẽ aut̃ facre ad faciẽ
ue si adplias. tenȩ mecũ scĩ uiri ambrosi i sentenciã. u
ñ eiꝰ auctoritate. sed ipsa ueritate fir matã. neq eniͣ
& mͥ ꝓpt̃ea placet. ꝗa ꝑ illis os postissimũ me dñs Aber¬
rore liberauit. & ꝑ illius ministeriũ. gram̃ mnbaptisin
salutaris indulsit. tanquã plantatori. &rigatori mro
niniũ faueã. sed ꝗa de hac re & ipse hoc dixẽ. qd pie

Expanded text:
fidei in gloriam contemplationis aeternae? hoc quippe agit haec transformatio, qua interior homo renouatur de die in diem, de quo et apostolus Petrus, cum eum moneret ornari: Non quae aforis, inquit, ornantur capillorum incrispationibus aut auro et margaritis uel ueste{ pretiosa, sed ille absconditus cordis homo, qui est ante deum auferetur uelamen, ea nos facie reuelata in eandem imaginem transformamur. apertissime autem dicit: Velamen super corda eorum positum est. ibi est igitur facies, qquamuis per speculum et in aenigmate contuemur tunc autem facie ad faciem. Quae si adprobus, tene mecum sancti uiri Ambrosii sententiam iam non eius auctoritate sed ipsa ueritate firmatam.. neque enim et mihi propterea placet, quia per illius os potissimum me dominus ab errore liberauit et per illius ministerium gratiam mihi baptismi salutaris indulsit, tamquam plantatori et rigatori meo nimium faueam, sed quia de hac re et ipse hoc dixit, quod pie
Abbreviated transcription (Latin):
Pudore & lib̵ alrtete. libos retinere satius et̃ credo: quã metu hoc qͥde
unũ ẽ. S sic̃ meliortꝰ sunt qͦs dirigit amor. ita plures st̃ qͦs corigit
timor: Nã ut deipso auc tore istiꝰ repondeat᷑. ap̃ ullũ etiã legt̃. Tu nͥ
male coactꝰ rtit ficert nescis: Porro aut̃ stnprura diuina ⁊ppt̃ ils
meliort̾ ht̃ Timor nẽ inciritare s ꝑ ficta bearitas foras mitti timor

Expanded text:
Pudore et liberalitate liberos retinere satius esse credo quam metu. hoc quidem uerum est; sed sicut meliores sunt, quos dirigit amor, ita plures sunt, quos corrigit timor. nam ut de ipso auctore istis respondeatur, apud illum etiam legunt: Tu nisi malo coactus recte facere nescis. porro autem scriptura diuina et propter illos meliores dixit: Timor non est in caritate, sed perfecta caritas foras mittit ti
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat᷑ eis acatholicis. Si ninatentiã ura mala ista s̃ polluunt qm̃o
dictis oibẽ xp̃ianũ. uł falsis. uł certe ignotis cetiliam peccatis eẽ pal¬
litũ q̃m̃o uos nefario scelere. abunitite citholici. tãquã abarea dm̃ta
separats. q̃usq adtẽpꝰ uentilationis necesse ẽ. ut habeat ⁊ ham̃tũ i¬
reddebat᷑. uat aliqus adumtatt̃ catholicã ĩmmicrtias ꝑditoꝵꝵ parni
sustinere tͣnsirent: Sed plures quã ts id uellent: eas tm̃ hões ꝗb tar
fuerat licentia seuiendi inimicos fat̃ ñ andebant: slon nulli ꝗppe illoꝰ
cũ adnos tͣnsissent. crudelissimnos passi sunt: Accidit etiã ut apͦ cartagi¬
nẽ. quendã diaconũ suũ. nõe maximianũ contͣ epm̃ suũ suꝑbientẽ.
quidã epõrꝵ eiꝰdẽ partis. facto sasmatt.⁊ inplebe cartiginis diuisa parde

Expanded text:
dicebatur eis a catholicis: si innocentiam uestram mala ista non polluunt, quo modo dicebatur eis a catholicis: si innocentiam uestram mala ista non polluunt, quo modo dicitis orbem Christianum uel falsis uel certe ignotis Caeciliani peccatis esse pollutum? quo modo uos nefario scelere ab unitate catholica tamquam ab area dominica separatis, quae usque ad tempus uentilationis necesse est ut habeat reddebatur. ut aliqui ad unitatem catholicam etiam inimicitias perditorum parati sustinere transirent; sed plures, quamuis id uellent, eos tamen homines, quibus tanta fuerat licentia saeuiendi, inimicos facere non audebant; nonnulli quippe illos, cum ad nos transissent, crudelissimos passi sunt. Accidit etiam, ut apud Carthaginem quendam diaconum suum nomine Maximianum contra episcopum suum superbientem q
Abbreviated transcription (Latin):
uiminari saltini audebut ac̃tori. q̃s amsuptorẽ apothecuriũ es queiuet
eotã exigt̃ debitore auxiliũ eaẜ desonsionẽq poscentẽ timorc fustium.
duri nlot uerba contẽp serañ durioribi uerberbi  uarbelrin ge uine¬
udsolu dut iguib eremabant᷑: Quidã patres funiilias ponesbo los
nati i et ne ioso cultu educati. ut uiui post con dedes ao etsinc
uł iuncti admolã. et eũ ingnta ducẽ: taquta iunta cont̃pabili
uerb̃e redactis:. Ꝙd enĩ delegib auxliũ auilib potestatib aduersus eoꝰ
aliquid ualuit: quis in p̃sentia eoꝵ officialis anhelaabet: quis ꝙ illi
noluissent exactor exegit : quis eoꝰ: quieoꝵ tedib exuntti sunt
ꝓuocandis ise gladis hoũm. quos ut habeis ferirent. mortiaem
tarias usq quaq mitiebatit &i animas feraes ase sibi inlatis supplic iis
ANpraetant: horretunt ista plurimi. in ipsa suꝑstitione heretia
cnstituti ⁊ ua in norentia suȩ susficẽ arbitͣ rent᷑ ꝙ sibi talia dipligẽnt

Expanded text:
mptorem apothecarium, quis quemlibet poterat exigere debitorem auxilium eorum defensionemque poscentem? timore fustium dura illorum uerba contempserant, durioribus uerberibus. ad solum aut ignibus cremabantur. quidam patres familias honesto loco nati et generoso cultu educati uix uiui post eorum caedes ablati sunt uel iuncti ad molam et eam in gyrum ducere tamquam iumenta contemptibilia uerbere adacti sunt. quod enim de legibus auxilium a ciuilibus potestatibus aduersus eos aliquid ualuit? quis in praesentia eorum officialis anhelauit? quis, quod illi noluissent. exactor- tor exegit? quis eos, qui eorum caedibus extincti sunt,prouocandis in se gladiis hominum, quos, ut ab eis ferirentur, morte ttarias usquequaque mittebant et animas ferales a se sibi inlatis suppliciis proiciebant? Horrebant ista plurimi in ipsa superstitione haeretica constituti et, cum innocentiae suae sufficere arbitrarentur, quod sibi talia displicerent,
Abbreviated transcription (Latin):
attendant. Conuiuiũ dnĩ unita sẽ corporis xp̃i. ñ solũ ĩsacram̃to
altaris. s etiã ĩuincło pacis. Deipsis sane possumꝰ dicẽ uerissime
ant̾̃qmͣ istȩ leges ꝗb ad conuuũ scm̃ cogunt᷑ intrare. ĩ africã muterontur.
ñ eẽpenã c̃stituendo eis ꝗ uilla eẽ uoluissent s hoc potiꝰ c̃stituertnt
ut eor furiosas uolentias ñpaterent᷑. ꝗ uĩtatẽ catholicã ł p̾dicerent.¬

Expanded text:
attendant. Convivium Domini, unitas est corporis Christi, non solum in Sacramento altaris, sed etiam in vinculo pacis. De ipsis sane possumus verissime dicerconuiuium sanctum coguntur intrare, in Africam mitterentur, non esse poenam constituendo eis, qui in illa esse uoluissent. sed hoc potius constituerent, ut eorum furiosas uiolentias non paterentur, qui ue
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾q id ꝓnuntiantib nolle credẽ. atq inea ianere ꝑsisterent. si eos
iñ possemꝰ eruere inuitos. ꝗb imminentẽ illã ruinã postea monstraremꝰ.
ut redire rubtĩs. subeiꝰ ꝑiculũ ñ auaẽnt: puto nͥ facẽmus: ñ in merito
me ipsũ continuo irucidabo. alt̃ aut̃ nec exire ꝗdẽ inde. nec erur uell&.
s neqi nerare se aud&. quid eligeremꝰ. utrũ ãbos riunȩ oppͥm̃dos re¬
linq̃re : anuno saltĩ ꝑ miseri cordẽ nram aꝑã. lib̃ato. altũm ñ cupa nr̃ã.
s sua porius intĩre. ñemoẽ. tã infrlix ꝗñ ꝗsieri intalib causis opor¬

Expanded text:
credere atque in ea manere persistant, si eos inde possemus eruere uel inuitos, quibus imminentem illam ruinam postea monstraremus, ut redire ulterius sub eius periculum non auderent, puto, nisi faceremus, non inmerito me ipsum continuo trucidabo\\ alter autem nec exire quidem inde nec erui uellet sed neque necare se auderet. quid eligeremus? utrum ambos ruinae opprimendos relinquere, an uno saltem per misericordem nostram operam liberato alterum non culpa nostra sed sua potius interire? nemo est ta
Abbreviated transcription (Latin):
u atconib crursixus ẽ: Sed qͦs passio iungebat  causeneparabat
Qo anꝑsaho uox illa intellegenda ẽ. ueroꝵ marth uolentiũ secli¬
ses dissi mist ẽ marum causa. quoꝵ ⁊ illa uox ẽ. In uiste ꝑsecotisunt
me duiuameo Ids̃ sedignã existimaũ ꝗ ad iu uaret uiste quilli
ꝓseque uat iniuiste. Nã si iuste illi ꝑsequerentar. non fuerat ad iei¬
uuanaut. sed corrigendꝰ: Si aut̃ putant ꝙneino posset uueste ndin ie
pinui. sic ine latioit᷑ dixrrunt illã et uerã eccłam q̃ plecutone uei

Expanded text:
latronibus crucifixus est; sed quos passio iungebat, causa separabat, ideo in psalmo uox illa intellegenda est uerorum martyrum uolentium se disecuti sunt me, adiuua me; ideo se dignum existimauit, qui adiuuaretur iuste, quia illi persequebantur iniuste; nam si iuste illi persequerentur, non fuerat adiuuandus sed corrigendus. Si autem putant, quod nemo possit iuste aliquem persequi, sicut in conlatione dixerunt illam esse ueram ecc
Abbreviated transcription (Latin):
guis idolis ipsi ꝑimerent̃ : Iã singuli quiq ualentissimi iuuer es cul¬
torra idolan qꝗt qt occide   ipsis idolis nouẽ consoeuerant qdã eã
se truodaendes atmatis uiatorib ingeredant. ꝑ cusfuros eosꝰ se nisi

Expanded text:
gris idolis ipsi perimerentur: nam singuli quique ualentissimi iuuenes culgris idolis ipsi perimerentur: nam singuli quique ualentissimi iuuenes cultores idolorum. quot quis occideret, ipsis idolis uouere consueuerant. quidam etiam se trucidandos arm
Abbreviated transcription (Latin):
seuendo. lla ut corrigat. ili ut euerdt. Ista ut reuoco aelggnt il
doner deficant inuinttate. ⁊ inuĩtate ꝓsicunt Ill at iembuentes
mase ꝓbonis qu enis consulimꝰ ad atnã salutẽ. etiã tprale nob conant
bare. ut eoꝵe nemo meriat᷑. sic eoꝵ laborat suror. aut nod decide
ut sue cradelitates poscant libi dinẽ. at etiã se ipsos nep didiss uĩ de¬
ant. occidendoꝵ hominũ potestatẽ : Q aũ nesciunt consurtianie
illoꝵ putant eos mͦ se ipsos occidẽ qñ ab eoꝵ in sanissime dnatioe
qaut̃ sa unt ÷ꝰ añ ipsas legeꝰ qd facẽ soleant. non eoꝵ mittant᷑ mortes
hre uordant᷑ mores. inaxime qñ adhuc cultꝰ fuerat ydoloꝵ adpaga.¬
nor celeberrimas sollenitates ingentia tũbaꝵ agmna uemebant.
ñ ut ucbola sfor cerent. sed ut int̃ sicerent acultorib idoloꝵ s illiua¬
ha onti lignima potestate facẽ uellent. si ꝗs cͥs accidis seo possent lu¬
be qualẽtũq ũbrã nõĩs marũm. sed adħ solã ueniebant. ut inte¬

Expanded text:
saeuiendo, ista ut corrigat. illi ut euertant, ista ut reuocet ab errore,donec deficiant in uanitate, ut in ueritate proficiant. illi autem retribuentes mala pro bonis, quia eis consulimus ad aeternam salutem, etiam temporalem nobis conantur are, ut eorum nemo moriatur. sic eorum laborat furor aut nos occidere, ut suae crudelitatis pascant libidinem, aut etiam se ipsos, ne perdidisse uideantur occidendorum hominum potestatem. Qui autem nesciunt consuetudinem illorum, putant eos modo se ipsos occidere, quando ab eorum insanissima dominatione t, non eorum mirantur mortes, sed recordantur mores. maxime, quando adhuc cultus fuerat idolorum, ad paganorum celeberrimas sollemnitates ingentia turbarum agmina ueniebant, non ut idola frangerent, sed ut interficerentur a cultoribus idoloruacere uellent, si quid eis accidisset, possent habere qualemcumque umbram nominis martyrum: sed ad hoc solum ueniebant, ut inte
Abbreviated transcription (Latin):
aput ordinariũ iudicẽ dicta int partes sententia obtinueret basi¬
la q̃m illitũ catholica ẽẽt in uasert̃ stantẽ ad altare inru¬
entes horrendo impetu ⁊ furore trudel. qustibi cas urusce
modi te sis lignis deniq euis altaris effractiꝰ punt cecid̃emn i pugi¬
ore etĩ peusiet iningtine. qͥuidnere sangiuis effluen᷑ eũ exiinẽ¬

Expanded text:
apud ordinarium iudicem dicta inter partes sententia obtinuerat basilicam, quam illi, cum catholica esset, inuaserunt, stantem ad altare inruentes horrendo impetu et furore crudeli fustibus et cuiusce modi telis, lignis denique eiusdem altaris effractis immaniter ceciderunt; pugione etiam percusserunt in inguine, quo uulnere sanguis effluens eum exan
Abbreviated transcription (Latin):
dit te⁊ q inpudicꝰ. Curenĩ cũditũ sit diuinitꝰ hor libum arbiariuã.
ab iteri alogib pununt᷑ ⁊ saerilegia ꝑmittant᷑ anfide ñseruare
ligionis cõmittint᷑ mitius. iodicanda: ñũ ꝗͥ idõ neglegenda sunt
esus ẽ qͥdẽ ꝗs dubitauĩt ad dm̃ colendũ loc trina hoẽs duci. qm̃ pen
timort uł dolore cõpelli. S nonꝗa isti meliores sunt idõ illi quitalẽ
ñ sunt. neglegendisunt. Multis enĩ ꝓfuit ꝙ exꝑim̃tiꝰ ꝓbauimꝰ. ⁊ ꝓbamꝰ.¬

Expanded text:
cum datum sit diuinitus homini liberum arbitrium, adulteria legibus puniantur et sacrilegia permittantur? an fidem non seruare eligionis committuntur, mitius uindicanda, numquid ideo neglegenda sunt? Melius esse quidem quis dubitauerit ad deum colendum doctrina homines duci quam poenae timore uel dolore compelli? sed non, quia isti meliores sunt, ideo illi. qui tales non sunt, neglegendi sunt. multis enim profuit, quod experimentis proba
Abbreviated transcription (Latin):
sus eoꝵ rabiem. pace eatholicã p̃dicarent : eoꝵq dem̃tã ꝑspicua ut¬
ritate conuincerent. usq ad eo ꝓrsus ñsolũ laicis. uł ꝗbilib cłis.¬
tacenda erat uitas. aut eoꝵ inmanitas ꝑferenda Sr̾ u̾itas tactret᷑.
ñ solũ nemo fuerat ẽi silentio lĩanduᷤ. sed si multi etiã illoꝵ sediminie

Expanded text:
sus eorum rabiem pacem catholicam praedicarent eorumque dementiam perspicua uesus eorum rabiem pacem catholicam praedicarent eorumque dementiam perspicua ueritate conuincerent. usque adeo prorsus non solum laicis uel quitacenda erat ueritas aut eorum immanitas perferenda. sed si ueritas taceretur, non solum nemo fuerat eius silentio liberandus sed multi etiam illorum seductione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quoscũq extͣ ipsoꝵ cõmumonẽ daniti. bati ẜauerant itbati ħare nen
ansi sunt: cep̃ ħ eoꝵ factũ. contͣ ilos ꝓcatbolica multũ ualere ut ora
eꝵ penitꝰ clauderent᷑: quȩres. cũnc̃ opertebat ad sanandos a. sci matt
aõs hõm spargeret᷑ instantius.⁊ quaq uersũ potãt. catholeoꝵ s nomb¬
foris ab ȩccła eoꝵ dederant. ñ ausos fuisse resindẽ. ⁊ orbi terraꝵ con¬
tͣ pace̾ xp̃i concaminationẽ nescic quoꝵ ohicẽ paeccatoꝵ.⁊ euacuare¬
baptimũ: In illis quoq aeccłuis datũ. uñ in asricã uenit ipsũ euangin
plumi confundebant᷑. ⁊ mam̾stȩ uĩtati erubescenteꝰ. eo gebant᷑
solito crebius. ⁊ multomagis ubitũq abeoꝵ seuttia. respirabat aliqmͣa
insioias atq uolentias. ⁊ aꝑtissima latro̾nia. uix ulle nrȩ cõmumonis
aecułae possent tẽ securȩ. uix ulla uia tuta. qͣ it̃ agerent: ꝗcũq adũ.¬

Expanded text:
psorum communionem damnati baptizaverant, rebaptizare non ausi sunt. Coepit hoc eorum factum contra illos pro Catholica multum valere, ut ora eorum penitus clauderentur. Quae res cum sicut oportebat ad sanandos ab schismate animos hominum spargeretur instantius, et quaquaversum poterat, catholicorum seforis ab ecclesia eorum dederant, non ausos fuisse rescindere et orbi terrarum contra pacem Christi contaminationem nescio quorum obicere peccatorum ebaptismum in illis quoque Ecclesiis datum, unde in Africam venit ipsum Evangelium: plurimi confundebantur, et manifesta veritate erubescentes corrigebantur, solito crebrius, et multo magis ubicumque ab eorum saevitia respirabat aliquantinsidias atque uiolentias et apertissima latrocinia uix ullae nostrae communionis ecclesiae possent esse securae, uix ulla uia. tuta, qua iter agerent. quicumque aduer
Abbreviated transcription (Latin):
natistaᷤ ꝗ se negabant heretico. Ita c̃firmarent. ut nos ea mulcta feri¬
rent᷑: s ĩ quoꝵ regionib aliqͦs uiolentuaᷤᷤ aclericis ł circũ celliib ł
pͦpłis eoꝵ. accła catholica patẽt᷑. ut scilico ꝓꝓtestationẽ catholicop
ꝗ fuissent ista ꝑpessi. iã cura ordinũ ad ꝑsoluendã mulctã. ep̃i siue
ministri cętĩ tenerent᷑. Ita enĩ enstimalamꝰ cis t̾ritis. ⁊ nidibtale
facẽ audentib posse libẽ doceri. ⁊ tentricatholicã uĩtatẽ. ut ad eã
cogeret᷑ nemo s eã ꝗ uell& sine formidine sequert᷑ nefalsos : simula¬
tores catholico haberemꝰ: Et qm̃uis alus frĩb aliud uideret᷑. iã. ttate
gͣuiorib ł multaꝵ oitatũ. ⁊ locoꝵ exẽpla curitiib. ubi finnã ⁊ uer
catholicã uidebamꝰ. q̃ tm̃ ibi talib beneficiis dĩ c̃stitutaess&. atꝙ

Expanded text:
natistas, qui se negabant haereticos, ita confirmarent, ut non omnes ea multa ferirentur. sed in quorum regionibus aliquas uiolentias a clericis uel Circumcellionibus uel populis eorum ecclesia catholica pateretur. ut scilicet post protestationem catholicorum, qui fuissent ista perpessi, iam cura ordinum ad persoluendam multam episcopi sine ministri ceteri tenerentur. ita enim existimabamus eis territis et nihil tale facere audentibus posse libere doceri et teneri catholicam ueritatem, ut ad eam cogeretur nemo. sed eam, qui uellet, sine formidine sequeretur, ne falsos et simulatores catholicos haberemus. et quamuis aliis fratribus aliud uideretur iam aetate grauioribus uel multarum ciuitatum et locorum exempla curantibus, ubi firmam et ueram catholicam uid
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa potis sustinenda qm dĩ auxiliũ ut ꝑ xp̃ianos imꝑatareꝰ strret᷑
fuisse poscendũ: parũ ataendit ñbonã de hac neglegentia reddi. potuisse
rationẽ: Q enĩ dict̃. qui cont᷑ suas imipietates. leges uistas instrtu
nolunt. ñ paetisse aregib tenȩ apłas talia: non considerant aliud fuisse
tẽ tẽpꝰ. ⁊ omĩ suis tp̃ib agi Qis enĩ tẽ inxp̃en crediderat imꝑator.
quiei ꝓpetate. cont᷑ impietitẽ leges ferendo s uiret : qñdo aabiuc
illud ꝓpħiticũ conplebat : Vr̃ fremuert᷑ .gi ⁊p.m̃. ĩ. astiter̃. x .t

Expanded text:
omnia potius sustinenda quam, dei auxilium ut per Christianos imperatores ferretur, fuisse poscendum, parum adtendit non bonam de hac neglegentia reddi potuisse rationem. Quod enim dicunt, qui contra suas impietates leges iustas institui nolunt, non petisse a regibus terrae apostolos talia, non considerant aliud fuisse tunc tempus et omnia suis temporibus agi. quis enim tunc in Christum crediderat imperator, qui ei pro pietate contra impietatem leges ferendo seruiret. quando adhuc illud propheticum comple
Abbreviated transcription (Latin):
si dm̃ ñ uidebunt. Anforte cȩci erunt ł si ne causa er
leq eni ad tendunt ꝗ hec locunt᷑. quia si non er̃ corpora.
ꝓfecto illi oculi non er̃ corporales. Si aut̃ erunt corpora.
er̃ qđ uide possint oculi corporales. Sedhȩc iam satis diẽta
sint quȩ ab inicio huiꝰ oprisculi mei diligent̃ lecta & relersa
considerans. si ne ulla fortasse dubitatione ꝑspecies adu¬
dendũ dm̃ ꝑeiꝰ auocilũ cor inundũ te de bere prepari de eo
corpare uero spũali si dñsuiuerit alio opere eocperiem᷑. quid dis¬
putare ualeamus: :¬

Expanded text:
si deum non uidebunt? an forte caeci erunt uel sine causa erunt? si deum non uidebunt? an forte caeci erunt uel sine causa erunt? neque enim adtendunt, qui haec loquuntur, quia, si non erunt corpora, profecto illi oculi non erunt corporales; si autem erunt corpora, erit, quod uidere possint oculi corporales. sed haec iam satis dicta sint, quae ab initio huius opusculi mei diligenter lecta et relecta considerans sine ulla fortasse dubitatione perspicies ad uidendum deum per eius auxilium cor mundum te debere praeparare. de corpore uero spiritali, si dominus iuuerit, opere alio experiemur, quid disputare ualeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ ñ quȩ rinꝰ ꝗd aduersũ nos ipsos loquar᷑ sed ab hac poraers
carnali consuetudine orando & in anteriora nos extenden¬
do corda mundemꝰ: ut enĩ ñ tantũ qđ beatꝰ ambrosius. uerõ
ne filii quidẽ. nec sp̃s scĩ. quia una intrinitate natura
e poss oculi carnis aspicere. sed oculis mentis deꝗbs ipise
saluator an. Begti mundo eor de. ꝗa ipsi dm̃ uidebu
aq sic alibi idẽ ieronimus. brȩuit ac uemett̃ definiuit
res incorporalis. corporalib oeuł ñ uidetꝰ. Hassententias
de re tanta tantoꝵ uiroꝵ . ñ ol hoc int̾ ponere uolui ut
cuius quã hominis sensũ tã quã seripturȩ ca nonice aucto¬
rraate sequendũ arbitreris. sed ut illi qͥ alitꝰ sapiunt. co¬
nent᷑ mente uide qđ uerũ est. & insimplicitate cordis
querere dnm̃. ne tã doctos diuinoꝵ eloꝗorũ tractatores
te mere reprehendant. Nec te moueat qđ aquibusdã mi¬
nus considerate dr̃ quid tunc iudebunt oculi corporales

Expanded text:
amus, quid aduersum nos ipsos loquamur, sed ab hac potius carnali consuetudine orando et in anteriora nos extendendo corda mundemus. ut enim non tantum quod beatus Ambrosius uerum ne Filii quidem et Spiritus sancti, quia una in Trinitate natura est, posse oculos carnis aspicere; sed oculos mentis, de quibus ipse Salvator ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbu sicut alibi idem Hieronymus breuiter ac ueraciter definiuit, \'res incorporalis corporalibus oculis non uidetur. Has sententias de re tanta uirorum tantorum non ob hoc interponere uolui, ut cuiusquam hominis sensum tamquam scripturae canonicae auctoritatem sequendum arbitreris, sed ut illi, qui aliter sapiunt, conentur mente uidere, quod uerum est, et in simplicitate cordis quaerere deum, ne tam doctos diuinorum eloquiorum tractatores temere reprehendant. nec te moueat, quod a quibusdam minus considerate dicitur: Quid tunc uidebunt oculi corporales,
Abbreviated transcription (Latin):
leones: sic in istos conũsȩsunt leges. ꝗb ĩ nocentẽ oppͥmere uoluer᷑.¬
qm̃ multi ꝑ illas correcti sunt. ⁊ conidie corrigunt᷑: ⁊ se eẽ correctos atq
ab illa furiosa ꝑniciȩ. lib̾atos: grał agt̃. & qui od̾ant. diligt̃ malestas
sibi suisse saluberrimaᷤᷤ leges: Quantũ in insania detestabant᷑. tantũ
recepta sanitate gratulant᷑. ⁊ ĩ residuos cũ ꝗb fuerant ꝑmiri. iãsim¬
l dilectione nobiscum ut parit̃ ĩ stemꝰ : ne illi ꝑeant. excitant᷑: acolestꝰ
ẽ enĩ ⁊ medicus furenti fren ͨ tico: & pat̃ indisciplinato filio Illeli gan¬
do. ille cedendo. sed ambo diligendo: Si aut̃ illos neglegant & ꝑire
ꝑmittant isti potius falsa mansuetudo crudeł ẽ Si enĩ equus
sepe hoẽs ꝑiclitent᷑. ⁊ aliquando uexent᷑ ñ tñ eos deserunt. doneo
ꝑdolort̾ & molestia medicinalis reuocent ad salutẽ: quanto magis

Expanded text:
leones, sic in istos conuersae sunt leges, quibus innocentem opprimere uoluerleones, sic in istos conuersae sunt leges, quibus innocentem opprimere uoluerulti per illas correcti sunt, et quotidie corriguntur; et se esse correctos, atque ab illa furiosa pernicie liberatos gratias agunt. Et qui oderant diligunt, molestasque sibi fuisse saluberrimas leges, quantum in insania detestabantur, tantum recepta sanitate gratulantur; et in residuos, cum quibus fuerant perituri, jam simili dilectione nobiscum, ut pariter instemus ne illi pereant, excitantur. Molestus est enim et medicus furenti phrenetico, et pater indisciplinato filio; ille ligando, iste caedendo; sed ambo diligendo. Si autem illos negligant, et perire permittant. ista potius falsa mansuetudo crudelis eat. si enim equus saepe homines periclitentur et aliquando uexentur, non tamen eos deserunt. donec per dolores et molestias medicinales reuocent ad salutem. quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
conrͣ mimicos xp̃i aliqđ̃ axp̃ianis imꝑatonb p̾tulare. ipsi pͥo¬
res fecerunt. ꝙ etiã inc̃ latioẽ. qͣm̃ simul ap cartaginẽ habuimꝰ
iores eoꝵ cͥminalit̃ cetilianũ suerint insecuti. insuꝑ addentes m̃¬
datiũ.ꝙ eũ illic uicerunit: fecerint q dãnari Qmͦ gͦ ipsi non sunt
ꝑsecutorẽ. ꝗcũ accusando ꝑsecutisunt oeciliand̃. & abeo fuerint su-¬
ꝑati: falsã sibi głam inpudentissimo ĩ datio arrogare uolurrunt.
ñ solũ culpã non putantes. uerũ etiã ꝓsua laude iactantesꝓ ꝓbarent
cecilianũ maiorib ss̃ accusantib fuisse dãpnatũ. Iuẽ am modũ aut̃
in ipsa c̃ latione modis omĩb uicti sint. qm̃ ualde ꝓlixa sunt gesta.
⁊ t aluis reb romanȩ pacis necessariis occupato. multũ ẽ ut legant᷑.
de etiã lib̃ iste. iãsua ꝓlixitate curis tuis forsitan honaerosus ẽ ħ̃
enĩ contigit donatistis. ꝗd accusatorib scĩ danihelis Sic̃ enĩ in illos

Expanded text:
cos Christi aliquid a Christianis imperatoribus postulare, ipsi priores fecerunt. quod etiam in conlatione, quam simul apud Carthaginem habuimus, iores eorum criminaliter Caecilianum fuerint insecuti. insuper addentes mendacium, quod eum illic uicerint fecerintque damnari. quo modo ergo ipsi non sunt persecutores, qui cum accusando persecuti sint Caecilianum et ab eo fuerint superati. falsam sibi gloriam inpudentissimo mendacio adrogare uoluerunt non solum culpam non putantes uerum etiam pro sua laude iactantes, si probarent Caecilianum maioribus suis accusantibus fuisse damnatum? quem ad modum autem in ipsa conlatione modis omnibus nicti sint, quoniam ualde prolixa sunt gesta et tibi aliis rebus Romanae paci necessariis occupato multum est ut legantur, quidem etiam liber iste iam sua prolixitate curis tuis;; forsitan onerosus est. Hoc enim contigit Donatistis, quod accusatoribus sancti Danihelis. sicut enim in illos