comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obliuiscendo nñ seruando q̃ audierint
hȩc in cordis uiscerib ñ reponunt. Hinc
crepat dicens. Ponite corda ura suꝑ uias
urãs. seminastis multũ untulistis parũ.
Comedistis: uñ estis saciati. Bibistis: i ñ
estis inebriati. Multũ corde suo seminat.
s neglegent̃ oꝑando pauea fructificat.
Comedit ⁊iñ saciat᷑: qui uerba audiens lu¬
era uł głam scłi concupiscit. Bene aũt
ñ saciari dr̃: qr aliud mandit. ⁊ aliud esu¬
rit. Bibit ⁊ñ inebriat᷑ qͥ ad uocẽ p̃dicati¬
onis aurẽ inelinat. s mentẽ ñ mutat.
Solet enĩ ꝑebrietatẽ bibentiũ sens mu¬
tari. Qͥ gͦ ad cognoscendũ dĩ uerbũ de¬
uotus ẽ. s ea quȩ sunt huiꝰ scłi adipisci
desid̾at: bibit &e debriatꝰ ñ ẽ. Si enim
ut iã terrena ñ q̃reret. iã uana ⁊ tͣnsitoria
q̃ amauerat ñ amaret. De electis quoq
ꝑ psalmistã dr̃. Inebriabunt᷑ ab ub̾tate

Expanded text:
obliviscendo et non servando quae audierint, obliviscendo et non servando quae audierint, haec in cordis visceribus non reponunt. Hinc ominus increpat, dicens: Ponite corda vestra super vias vestras. Seminastis multum, et intulistis parum; comedistis, et non estis satiati; bibistis, et non estis inebriati . Multum cordi suo seminat, sed negligenter operando pauca fructificat. Comedit et non satiatur, qui, verba Dei audiens, lucra vel gloriam saeculi concupiscit. Bene autem non satiari dicitur, quia aliud mandit, et aliud esurit. Bibit et non inebriatur, qui ad vocem praedicationis aurem inclinat, sed mentem non mutat. Solet enim per ebrietatem bibentium sensus mutari. Qui ergo ad cognoscendum Dei verbum devotus est, sed ea quae sunt hujus saeculi adipisci desiderat, bibit, et debriatus non est. Si enim ut jam terrena non quaereret, jam vana et transitoria quae amaverat non amaret. De electis namque per Psalmistam dicitur: Inebriabuntur ab ubertate
Abbreviated transcription (Latin):
corporeũ se dolere p̃dicaret. S uentrẽ do¬
luit: qͥ m̃tis afflictionẽ sensit. S curex
met ipsam ueritas loquit᷑. ꝓpħa taceat: qr
lucerna claritatẽ ñ habet in sole Aitenĩ.
Qcredit in me sic̃ dic̃ scriptura. flumina
de uentre eiꝰ fluent aquȩ uiue. Qe enĩ
de mente fideliũ scẽ p̃dicationes deflu¬
unt: quasi de uentre credentiũ aquȩ
uiue flumina decurr̃. Uentris aut uis¬
cera qͥd sunt aliud nͥ m̃tis int̾̃na id recta
intentio. scm̃ desidiũ. humił ad dm. pra
Uent̃ tuus cõmed it. uuscera tua replebun¬
tur: qr cũ mens nr̃a pabulũ ueritatis ac¬
cepit. int̾na nr̃a ñ iã uacua remanent:
ter tuus comedet ⁊inscera tua replebun¬
tur uolumine isto qͥđ ego do tibi. Multi
ienĩ legunt ⁊ ab ipsa lectione ieiunis:
multi uocẽ p̃dicationis audiunt. s pꝰ
uocẽ uacui redeunt. Quoꝵ ⁊ si uenter
cõmedit uiscera ñ replent᷑: quia & si
m̃te intellectũ sacri uerbi ꝑcipunt.

Expanded text:
corporeum se dolere praedicaret. Sed ventrem doluit qui mentis afflictionem sensit. Sed cur exsemetipsam Veritas loquitur, propheta taceat, quia lucerna claritatem non habet in sole. Ait enim: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Quia enim de mente fidelium sanctae praedicationes defluunt, quasi de ventre credentium aquae vivae flumina decurrunt. Ventris autem viscera quid sunt aliud nisi mentis interna, id est recta intentio, sanctum desiderium, humilis ad Deum, pia et viscera tua replebuntur, quia cum mens nostra pabulum veritatis acceperit, interna nostra non jam vacua remanent, Venter tuus comedet, et viscera tua replebuntur volumine isto quod ego do tibi. Multi etenim legunt, et ab ipsa lectione jejuni sunt. Multi vocem praedicationis audiunt, sed post vocem vacui recedunt. Quorum etsi venter comente intellectum sacri verbi percipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ maligni sp̃s fuerunt corda peccantiũ.
S cũ sibimet ipsis irati ꝑ penitentiã redeunt
ad uitã : głȩ dñ locus fiunt. lã enĩ se cõtͣ
sẽ erigunt. iã pęnitentie lacriis inse¬
quunt᷑ mala quȩ cõmiser̃. Inde gͦ audit᷑

Expanded text:
enim maligni spiritus fuerant corda peccantium; enim maligni spiritus fuerant corda peccantium; sed cum sibimetipsis irati per poenitentiam redeunt ad vitam, gloriae Domini locus fiunt. Jam enim se contra se erigunt, jam poenitentiae lacrymis insequuntur mala quae commiserunt. Inde ergo a
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. De hac cõmotione penitentiũ. ꝑ apħã¬
cũ ueritatis uestigia in m̃te audientium
figunt᷑. ipsa mens in sui cõsidatione tͣbata
comouetur. Hinc psalmista ꝓ peccatoribꝰ
exorat dicens. Qui sedes suꝑ cherubmn: mo¬
ueat᷑ terra. Hinc ꝓ afflictis ⁊ penitentib
depcans ait. Cõmouisti trã ⁊ cõturbasti
eã. sana contriciones eiꝰ qi cõmota ẽ. T̃ra
quippe cõmota ⁊ cõturbata ÷ : peccator de
cogitatione reatꝰ sui anxiꝰ. ⁊ ad penitentie
lam̃ta ꝑductꝰ. Peccanti enĩ homini dictã
ẽ. Terra es uin t̾rã ibis. Exoret gͦ ut sanet᷑.
cõtricio tr̃e quia mota ẽ: quatenꝰ pecca¬
tor qͥ de culpis suis affligit᷑. de celestis mi¬
ssericordiȩ gaudio cõsolet᷑. Hȩo ÷ itaq uox
cõmotionis magne. quando unusquisq
sua acta dinidicans. in afflictione pęnuten¬
tię ꝑturbatur. D quid uox ipsa dicat audi-¬
amus. Benedicta gła dñi de loco suo. Locꝰ

Expanded text:
tem. De hac commotione poenitentium ptem. De hac commotione poenitentium pcum veritatis vestigia in mente audientium figuntur, ipsa mens in sui consideratione turbata commovetur. Hinc Psalmista pro peccatoribus exorat, dicens: Qui sedes super cherubim, moveatur terra . Hinc pro afflictis et poenitentibus deprecans, ait: Commovisti terram, et conturbasti eam, sana contritiones ejus, quia mota est . Terra quippe commota et turbata, est peccator de cognitione reatus sui anxius, et ad poenitentiae lamenta perductus. Peccanti etenim homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Exoret ergo ut sanetur contritio terrae, quia mota est, quatenus peccator qui de culpis suis affligitur, 1274 de coelestis misericordiae gaudio consoletur. Haec est itaque vox commotionis magnae, quando unusquisque sua acta dijudicans, in afflictione poenitentiae perturbatur. 29. Sed quid vox ipsa dicat audiamus: Benedicta gloria Domini de loco suo. Locus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa audiuit cõmotionis magñȩ nͥ qđ
post sermonẽ p̃dicationis qͥ fit ad corda.
tis recta ñ audiunt: nesciunt quã sint
grauia quȩ cõmittunt. atq ex ipsa sua
ignorantia in suo stupore securi sunc:
⁊acentes in culpis quasi mollit̾ qͥescũt.
Sic̃ de quodã peccatore ⁊ securo popło dr̃.
Requieuit in fecib suis. qr securꝰ iacuit in¬
peccatis. Cũ uͦ audire ꝑuersi uerbũ p̃¬
dicationis cepint. que sint supplicia ȩt̾na
cognoscere. quiᷤᷤ tror iudicii. quã subtilis
examinatio de singuł quibq peccatis. ilico
cõtremiseunt. immplent᷑ gemitibꝰ. ⁊ ñ se
capientibꝰ suspiriis anxiant᷑. atq magno
pauore cõcussi in luctu ⁊ fletibꝰ erũpunt
ꝓpħam gͦ uox magnȩ cõmotionis sequit᷑. qr
post uerbũ p̃dicationis cõuersorũ atq pe
nitentiũ lutꝰ audiunt᷑. Qͥ enũ priꝰ qͥeti
iacebant in uulnere: tacti postmodũ ma¬
nu medicine cũ dolore redeunt ad salu¬

Expanded text:
 audivit commotionis magnae, nisi quod post sermonem praedicationis, qui fit ad corda ptis recta non audiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia, in suo stupore securi sunt; et jacentes in culpis, quasi molliter quiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur: Requievit in faecibus suis, quia securpeccatis. Cum vero audire perversi verbum praedicationis coeperint, quae sint supplicia aeterna cognoscere, qui terror judicii, quam subtilis examinatio de singulis quibusque peccatis, illico contremiscunt, implentur gemitibus, et non se capientibus suspiriis anxiantur, atque magno pavore concussi, in luctu et fletibus erumpunt. Prophetam ergo vox magnae commotionis sequitur, quia post verbum praedicationis, conversornitentium luctus audiuntur. Qui enim prius quieti jacebant in vulnere, tacti postmodum manu medicinae, cum dolore redeunt ad salu
Abbreviated transcription (Latin):
ad transmigrationẽ filiorũ popłi mitit.
uocẽ post se magne cõmotionis audiuit
dicentẽ benedicta gła dñ de locosuo: Con¬
uersus quippe ad peteatores babyloruȩ fue¬
rat: & uocem głȩ dñ de loco suo post tergũ

Expanded text:
ad transmigrationem filiorum populi mittitur, vocem post se magnae commotionis audit, dicentem: Benedicta gloria Domini de loco suo? Conversus quippe ad peccatores Babyloniae fuerat, et vocem gloriae Domini de loco suo post tergum
Abbreviated transcription (Latin):
atq ad dãpnationẽ tendit. sic̃ ꝑ redẽp¬
torẽ dr̃. Quime erubuerit um eos sermo¬
nes: hunc filiꝰ hominis erubescet. cũ ue¬
nerit in maiestate sua. & s̃ quidã qͥ bo¬
na iã in m̃te concipiunt: s necdũ malis
aꝑte contͣdicunt. Hii nimirũ qr boni sũt
in m̃te. s auctoritatẽ ñ habent in loquu¬
te sentit loqͥ ñ metuit nec erubescit. Un¬
qͥ iacet in uulnere : cur erubescat medi
acsi eis nichil utilitatis loquat᷑. Unde
Adamas ad ornam̃tũ sumit᷑.: silex ab iti¬
nerantib calcatur. & sepe contingit. ut
hos quos correptionẽ suã conspicimꝰ nimis
utilit̃ audire: uerecundem᷑ eis aliqua
dicere. Nonnũꝙ uͦ euenit. ut eos quos

Expanded text:
atque ad damnationem tendit, sicut per Redempatque ad damnationem tendit, sicut per Redemptorem dicitur: Qui me erubuerit et meos sermones, hunc filius hominis erubescet, cum venerit in majestate sua . CAte concipiunt, sed necdum malis aperte contradicunt. Hi nimirum quia boni sunt in mente, sed auctoritatem non habent in locute sentit loqui nec metuit, nec erubescit. Unqui jacet in vulnere, cur erubescat medicac si eis nihil utilitatis loquatur. UndeAdamas ad ornamentum sumitur, silex ab itinerantibus calcatur. Et saepe contingit ut hos quos correptionem suam conspicimus nimis humiliter audire, verecundemur eis aliqua dicere. Nonnunquam vero evenit ut e
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ⁊iã si relaxet᷑ a labore: sponte redic.
Sic sic quibꝰdã prauis m̃tib nil ẽ. laboriosiꝰ.
quã si eis p̃cipit᷑. ut in huiꝰ mundi actib
ñ laborent. Nã sepe quidã repulsi ab acti¬
one t̾rena dep̃cant᷑ ut redeant. rogant
ut p̃mant᷑: graue se incuri̾sse ꝑiculũ qͥe¬
tẽ putant. Attrita gͦ fronte st̃ qui ñ solum
labores ñ fugiunt: s neq importuni uidi
in laborib qui sibi negant̾ erubescũt. Se
quit᷑. ccc dedi faciẽ tuã ualentiorem
facieb eorũ. & frontẽ tuã durtorẽ fronti¬
bꝰ eorũ. Sic̃ uerecundia laudabił ẽ. ĩ malo:
ita rep̃hensibił ẽ. in bono. ẜrubescere enĩ
malũ sapientia ẽ : bonũ uͦ erubescere fa.¬
tuitas. Unde scriptũ ẽ. Est cõfusio addu.¬
cens peccatũ : & ẽ. cõfusio adducẽs głam.
I enĩ erubescit penitendo mala quȩ fecit:
ad uite lib̾tatẽ ꝑuenit. Q uͦ erubescit
bona facere: ab statu rectitudinis cadit.

Expanded text:
. . Sic quibusdam pravis mentibus nihil est laboriosius quam si eis praecipitur ut in hujus mundi actibus non laborent. Nam saepe quidam repulsi ab actione terrena deprecantur ut redeant, rogant ut premantur, grave se incurrisse periculum quietem putant. Attrita ergo fronte sunt, qui non solum labores non fugiunt, sed neque importuni videri in laboribus qui sibi negantur erubescunt. Secce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum. 7. Sicut verecundia laudabilis est in malo, ita reprehensibilis est in bono. Erubescere enim malum sapientiae est; bonum vero erubescere, fatuitatis. Unde scriptum est: Est confusio adducens peccatum, et est confusio adducens gloriam . Qui enim erubad vitae libertatem pervenit, qui vero erubescit bona facere, ab statu rectitudinis cadit,
Abbreviated transcription (Latin):
ue cogitandũ ẽ. nͥ qd frontẽ cordis in im¬
pudentia atterit culpa freq̃ns. ut quo
crebrius cõmittit᷑. eo de ila cõmitentis
animꝰ minꝰ uerecundet᷑: Atq idõ ad tantã
cordis duriciã quandoq peccator ꝑuenit. ut¬
iã incorruptione sensibił ñ sit : quia qͥ usu
peccandi induruit: nullomͦ corripientis
uerbũ idest manũ palpantis sentit Dic̃
udeȩ quoq crebriꝰ delinq̃nti dr̃. frons
mulieris meretricis facta ẽ. tibi: nolus¬
ti erubescere. Uel certe attrita frõs ẽ. in
huiꝰ mundi actibꝰ assueta. qr sic̃ sũt ñ nul¬
li qͥ quietẽ cunctis mundi p̃miis atq ho¬
norib p̃ponunt: ita ñnulli ut in hoc mun¬
do aliquid eẽ. uideant᷑. t̾renis laboribus
insudant: unsistunt causis. ꝑmiscent᷑
iurgiis. & quãuis se corpore deficere int̃
labores sentiant. amore tam̃ t̾renarũ re-¬
rũ deuicti delectabilit̾ fatigant᷑. Quib ꝑ

Expanded text:
ve cogitandum est, nisi quod frontem cordis in imve cogitandum est, nisi quod frontem cordis in impudentia atterit culpa frequens, ut quo crebrius committitur, eo de illa committentis animus minus verecundetur? Atque ideo ad tantam cordis duritiam quandoqetiam in correptione sensibilis non sit, quia, qui usu peccandi induruit, nullo modo corripiendis verbum, id est, manum palpantis sentit, sicut Judaeae quoque crebrius delinquenti dicitur: « Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere. » Vel certe attrita frons est in hujus mundi actibus assueta, quia sicut sunt nonnulli qui quietem cunctis mundi praemiis atque honoribus praeponunt, ita nonnulli ut in hoc mundo aliquid esse videantur terrenis laboribus insudant, insistunt causis, permiscentur jurgiis. Et quamvis se corpore deficere inter labores sentiant, amore tamen terrenarum rerum devicti, delectabiliter fatigantur. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
lunt audire me. In ipso iussionis exordio
quo ꝓpħa ad p̃dicandũ mittit᷑. aꝑte ec
uocatio gentiũ & isrłitarũ repulsio desig¬
natur. Nã cũ dr̃ ñ ad popłos multos ꝓ¬
fundi sermonis ⁊ignote lingue mitteris
quorũ ñ possis audire sermones. atq sta¬
tim subditur. & si ad illos mittereris ĩpsi
audirẽt te : aꝑte declaratur obedientia
gentiũ. quȩ quandoq p̾dicatoꝵ uoces eẽnt.
sie tarditate sequuturȩ. Et cũ subdit᷑ do¬
mus aut̃ isrł nolunt audire te q nolũt
audire me : udee duricia designat᷑. q̃
uerba p̃dicantiũ ⁊ cognouit ⁊ sequi nolu¬
it. Ignota aut̃ lingua gentiũ ad obȩdi¬
endũ morã ñ fecit : quãuis extranea ab
eloquio legis fuit. Bene aut̃ dr̃ nolunt
audire te qr nolunt audire me : scđm
hoc qđ scriptũ ẽ. qͥ uos sꝑnit me sꝑnit.
Causa quoq cur ñ audiant subinfert᷑ cũ dr̃.
& duro corde. Cũ domꝰ isrł attrita fron
te eẽ. ꝑhibet᷑: quid aliud sentiendũ. qͥd¬

Expanded text:
15. In ipso jussionis exordio quo propheta ad praedicandum mittitur, aperte et vocatio gentium et Israelitarum repulsio designatur. Nam cum dicitur: Non ad populos multos profundi sermonis et ignotae linguae mitteris quorum non possis audire sermones, atque statim subditur: Et si ad illos mittereris, ipsi audirent te, aperte declaratur obedientia gentium, quae quandoque praedicatorum voces essent sine tarditate secuturae. Et cum subditur: Domusaudire me, » Judaeae duritia designatur, quae verba praedicantium et cognovit, et sequi noluit. Ignota autem lingua gentium ad obediendum moram fecit, quamvis extranea ab eloquio legis fuit. Bene autem dicitur: « Nolunt audire te, quia nolunt audire me, » secundum hoc quod scriptum est: « Qui vos spernit, me spernit . » Causa quoque cur non audiant subinfertur cum dicifronte est, et duro corde. » Cum domus Israel attrita fronte esse perhibetur, quid aliud sentiendum, quid
Abbreviated transcription (Latin):
cadat: & pauli hunc apłi sententia feriat
dicens. In quo altum uidicas: te ipsũ cõdẽp¬
nas. Inde balaã dĩ sp̃u repletꝰ adloquendũ.
s tam̃ in carnalẽ uitã suo spũ retentꝰ: de se¬
met ipso loquit᷑ dicens. Dixit auditor sermo¬
nũ dĩ qͥ nouit doctrinã altissimi. ⁊ uisiones
om̃ipotentis uidit. qͥ cadens aꝑtos habet ocu¬
qđ diceret uidit: s recte uiuere cõtẽp¬
sit. Cadens uidelioet in ꝑuerso oꝑe: &
aꝑtos habens oculos in sc̃a p̃dicatione.
Est tam̃ aliud qđ possit intelligi. cur beatꝰ¬
hierechiel qͥ ad p̾dicationẽ mittit᷑. eẽ. ex¬
aspans ꝓhibetur. Nisi enĩ ad loq̃nda
uerba cũ muttebat᷑ obȩdiret: om̃ĩpotentẽ
suo silentio exasꝑaret. Nam sic̃ mali ideo
dm̃ exasꝑant. qr loquunt᷑ uł faciunt ma¬
la: ita ñnũquã boni exasꝑant. qr reci¬
cent bona. Illis itaq eulpa ẽ. ꝑuersa age¬
re: istis ⁊ recta reticere. In hoc gͦ cum

Expanded text:
cadat, et Pauli hunc sententia feriat cadat, et Pauli hunc sententia feriat dicentis: In quo alterum judicas teipsum condemnas . Unde Balaam Dei spiritu repletus ad loquendum, sed tamuditor sermonum Dei, qui novit doctrinam Altissimi, et visiones omnipotentis videt, qui cadens apertos habet ocuquod diceret vidit, sed recte vivere contempsit. Cadens videlicet in perverso opere, et apertos habens oculos in sancta praedicatione. 27. Est tamen aliud quod possit intelligi cur beatus Ezechiel, qui ad praedicationem mittitur, esse exasperans prohibetur. Nisi enim ad loquenda verba cum mittebatur obediret, omnipotentem suo silentio exasperasset. Nam sicut mali ideo Deum exasperant quia loquuntur vel faciunt mala, ita nonnunquam boni exasperant, quia reticent bona. Illis itaque culpa est perversa agere, istis recta reticere. In hoc ergo cum
Abbreviated transcription (Latin):
uerba mea ad eos: si forte audiant & qͥ¬
escant. quia irritatores st̃. Om̃is qͥ pec¬
cat qͥd aliud quã conditoris sui in se ira¬
cundiã irritat : Et scimꝰ qr quociẽs actu.
qͦciens uerbo. qͦciens delectatione delinqͥmꝰ:
dm̃ contͣ nos tociens irritamꝰ. S tamen
sustinet. ⁊ clem̃t expectat ꝑ pacientiã. ꝑ
p̾dicatores aũt suos dñs uerbũ nob̃ exhorta¬
tionis p̾rogat. Om̃is autẽ qͥ recta p̾dicat
si auditur. irã irritati creatoris suꝑ p̃ua¬
ricatorẽ popłm placat. Unde necesse ẽ. ut
ipse ñ debeat agere malũ qđ solec in pͦpło
furorẽ conditoris irritare : ꝓpt̃ qđ niã sub¬
dit᷑. Tuaut fili hominis audi quecũq
loquor ad te: ⁊ noli eẽ. exasꝑans. sic̃ domꝰ
exasꝑatrix ẽ : id÷ mala quȩ fieri cõspicis
ipse ñ facias. ne hoc qđ ꝓhib̾e mitteris.
ipse cõmittas. Om̃ĩs enĩ p̃dicator intenta
seꝑ debet m̃te pensare. ne qͥ missus ẽ. lap¬
sos erigere. ipse in pͣuitate oꝑis cũ lapsis

Expanded text:
verba mea ad eos, si forte audiant, et quiescant, quia irritatores sunt. 25. Omnis qui peccat, quid aliud quam conditoris sui in se iracundiam irritat? Et scimus quia quoties actu, quoties verbo, quoties cogitatione delinquimus, Deum contra nos toties irritampatientiam, per praedicatores autem suos verbum nobis exhortationis prorogat. Omnis autem qui recta praedicat, si auditur, iram irritati creatoris super praevaricatorem placat populum. Unde necesse est ut ipse non debeat agere malum quod solet in populo furorem conditoris irritare, propter quod etiam subditur: « Tu autem, fili hominis, audi quaecunque loquor ad te, et noli esse exasperans, sicest. 26. Id est, mala quae fieri conspicis, ipse non facias, ne hoc quod prohibere mitteris ipse committas. Omnis etenim praedicator intenta semper debet mente pensare ne qui missus est lapsos erigere ipse in pravitate operis cum lapsis
Abbreviated transcription (Latin):
hunc didicer̃ in cordis sui uisceribꝰ ueracit̃
amare. In eiꝰ quippe ore scriptura sacradul¬
cis ẽ: cuiꝰ uite uiscera mandatis illiꝰ replen¬
tur. qr ei suauis ÷ ad loquendũ: cui interiꝰ
imp̃ssã adiuuendũ fuerit. Nã sermodul¬
cedinẽ ñ habet. quẽ uita reꝓba intra cõs¬
cientiã remordet. Unde necesse ẽ. ut qui
uerbũ dĩ loquit᷑: priꝰ studeat qualit̃ uiuat.
ut post ex uita colligat. quȩ & qualit̾ di¬
cat. Ad p̃dicandũ nãq plus conscientia
scĩ amoris ȩdificat: quã exercitatio ser¬
monis. qr amando cȩlestia intra semet ip
beant t̾rena. Qenĩ uitã suã interiꝰ pen-¬
sat. exemplo suo foris ammonendo alios
ȩdificat : quasi in corde linguȩ chalamũ
tingit. in eo qđ manu uerbi ꝓrximis ex-¬
terius seribit. Unde amirabił p̃dicator
cũ multa discipłis exhortando dix̃: qr
nullã intͣ semet ipsũ de conscientia con¬

Expanded text:
hunc didicerint in cordis sui visceribus veraciter hunc didicerint in cordis sui visceribus veraciter amare. In ejus quippe ore Scriptura sacra dulcis est, cujus vitae viscera mandatis illius replentur, quia ei suavis est ad loquendum, cui interius impressa ad vivendum fuerit. Nam sermo dulcedinem non habet, quem vita reproba intra conscientiam remordet. Unde necesse est ut qui verbum Dei loquitur prius studeat qualiter vivat, ut pos ex vita colligat 1268 quae et qualiter dicat. Ad praedicandum namque plus conscientia sancti amoris aedificat, quam exercitaio sermonis, quia amando coelestia intra semetipsubeant terrena. Qui enim vitam suam interius pensat, et exemplo suo foris admonendo alios aedificat, quasi in corde linguae calamum tingit, in eo quod manu verbi proximis exterius scribit. Unde admirabilis praedicator cum multa discipulis exhortando dixit, quia nullam intra semetipsum de conscientia con
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunia admitt̾e atq ã rigore disciplinȩ
animũ difficile relaxare. ꝓamore cõditoris
luctu solum ⁊ silentio gaude. Horũ ient̃
saerui uolum̃ comedit: uuscera repleta st̃:
qr p̾cepta uite quȩ sensus caꝑe potuit
menioria ñ amisit. s hȩc collectꝰ animꝰ in¬
do lugendo semꝑ ⁊ recolendo seruauit.
& fit plerũq ut tales quiq ex dono celestis
grẽ & iã uerbũ doctrinȩ ꝑcipiant. atq
de ueritatis pabulo qđ ipsi intrinsecꝰ dul-¬
citer ruminant: &e ꝓximos suauit̃ pascãt.
De quorũ ꝓfecto ore p̃dicatio tanto audi¬
entib dulcis ẽ. quanto eorũ actio cõtrarra
suis p̃dicationib ñ est: qr de ꝓpria uita
sumunt. qđ ꝑ linguã ꝓximis conferũt.
Unde recte quoq hic ꝓpħa subiungit.¬
t comedi illud. &e factum ÷ in ore meo sic̃
mel dulce. Liber qui uiscera repleuit
dulcis in ore sic̃ mel factus ẽ: qr ipsi de
omipotenti dño sciunt suauit̃ loqͥ. qui

Expanded text:
linguam admittere, atque a rigore disciplinae linguam admittere, atque a rigore disciplinae animum difficile relaxare pro amore conditoris, luctu solummodo et silentio gaudere. Horum venter sacrum volumen comedit, et viscera repleta sunt, praecepta vitae quae sensus capere potuit memoria non amisit, sed haec collectus in Deo animus lugendo semper et recolendo servavit. 12. Et fit plerumque ut tales quique ex dono caelestis gratiae etiam verbum doctrinae percipiant, atque de veritatis pabulo quod ipsi intrinsecus dulciter ruminant et proximos suaviter pascant. De quorum profecto ore praedicatio tanto audientibus dulcis est, quanto eorum actio contraria suis praedicationibus non est, quia de propria vita sumunt quod per linguam proximis conferunt. Unde recte hic quoque propheta subjungitt comedi illud, et factum est in ore meo sicut mel dulce. 13. Liber qui viscera replevit dulcis in ore sicut mel factus est, quia ipsi de omnipotenti Domino sciunt suaviter loqui, qui
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentẽ mundũ querere. tͣnsitoria ex cõcu¬
piscentia amare. m̃tẽ in suꝑbia erigere.
pacientiã ñ hab̾e. ex dolo malitiȩ de
ꝑximi lesione cogitare. sua indigentib
ñ dare. atq ad multiplicandũ aliena q̃re¬
re. nullũ pure ꝓpt̾ dm̃ diligere. inimi¬
cicias inimicis reddere. de afflictione
ꝓximi gaude. Cuncta hec uetusti sut
hominis. quȩ uidelicet de radice thimus
corruptionis. S qui iã ista exsuꝑat. & ad
p̃cepta dñica mentẽ in benignitate com¬
uetusti hominis uitia tͣnseunt: qͣndo
sacri uerbi p̃ceptũ uent̾ cõmedit. & uis¬
cera medullitꝰ replent᷑. Sepe enĩ qͦsdam
uidemꝰ tota se mente ad scẽ lectionis stu¬
diũ contulisse. atq int̃ uerba dñica re¬
cognoscentes inquantis deliquer̃. semet¬
ipsos in lacrimis mactare: merore cõ¬
tinuo affici in nullis huiꝰ mundi ꝓsꝑitati¬
bꝰ delectari ita ut ei uita p̃sens oneriae lux
ipsa fastidio fierrt. utx ad colloquendum

Expanded text:
praesentem mundum quaerere, transitoria ex concupiscentia amare, mentem in superbiam erigere, patientiam non habere, ex dolore malitiae de proximi laesione cogitare, sua indigentibus non dare, atque ad multiplicandum aliena quaerere, nullum pure propter Deum diligere, inimicitias inimicis reddere, de afflictione proximi gaudere. Cuncta haec vetusti sunt hominis, quae videlicet de radice trahimus corruptionis. Sed qui jam ista exsuperat, et ad praecepta Domini mentem in benignitatem cometusti hominis vitia transeunt, quando sacri verbi praeceptum venter comedet, et viscera medullitus replentur. Saepe enim quosdam vidimus, tota se mente ad sanctae lectionis studium contulisse, atque inter verba Dominica recognoscentes in quantis deliquerunt, semetipsos in lacrymis mactare, moerore continuo affici, in nullis hujus mundi prosperitatibus delectari, ita ut eis vita praesens oneri, et lux ipsa fastidio fieret, vix ad colloquendum
Abbreviated transcription (Latin):
retribuunt cũ iustis derogant. qr contra
eos iusticiȩ defensionẽ seruant. Non enĩ
iusti humana uiditia s et̃ni udicis exam̃
aspitiunt. atq idõ derogantiũ uerba cõtẽp¬
nunt. Hinc ⁊ enĩ derogantib chorintiis pau¬
lus dicebat. Michi autẽ ꝓminimo ẽ. ut a
uob̃ iudicer. aut ab humano die. Qui nec
incorde suo unde se rephendere potusset in¬
ueniens : adiungit. S neq me ipsũ iudico.
Uidens aut̃ qr ei ad ꝑfectionem scĩtatis nec
suũ uditiũ sufficeret: subdidit. S non in
hoc iustificatus sũ. Cur uͦ nec sibi metipsi
desemet ipso credidit. causam redidit cũ
subiunx̃. Qui aut̃ iudicat me: dñs ẽ. Acsi
aꝑte dicat. Nec meo de me uiditio creden¬
dum estimo. qr ille me iudicat cuiꝰ ego ui¬

Expanded text:
retribuunt cum justis derogant, quia contra retribuunt cum justis derogant, quia contra eos justitiae defensionem servant. Non enim justi humana judicia, sed aeterni judicis examen aspiciunt, atque ideo derogantium verba contemnunt. Hinc etenim derogantibus Corinthiis Paulus dicebat: Mihi autem pro minimo est ut a vobis judicer, aut ab humano die . Qui nec in corde suo unde se reprehendere potuisset inveniens, adjungit: Sed neque meipsum judico. Videns autem quia ei ad perfectionem sanctitatis nec suum judicium sufficeret, subdidit: Sed non in hoc justificatus sum. Cur vero nec sibimetipsi de seipso credidit, causam reddidit cum subjungit: Qui autem judicat me Dominus est . Ac si aperte dicat: Nec meo de me judicio credendum existimo, quia ille me judicat, cujus ego ju
Abbreviated transcription (Latin):
bere. si illis displicere incipimus qui ñ pla¬
cent dõ. Nemo oenĩ potest una eademq
rẽ om̃ipotenti dõ. atq eius hostib gratus
existere. Nã dõ se amicum denegat: qui eiꝰ
placet umuico. Et uumiesueritatis ad u̾¬
sabitur : qui eidẽ ueritati in mente sub¬
ugatur. Unde scĩ uiri in uocis libere in-¬
crepatione succensi. eos ad sua odia excita¬
re ñ metuunt. quos dm̃ non diligere cog¬
noscunt. Qđ ꝓpħa ardenter exhibens.
creatori om̃ium quasi in munere obtulit
& suꝑ inmicos tuos tabescebam: ꝑfec¬
to odio oderam illos. & inimici facti surs
mͥ. Acsi aꝑte dicat. Pensa quantũ te dili¬
go. qui tuoꝵ hostium excitare contͣ me
inimiticias ri ꝑtimesco. Hinc iterũ dic̃.Q
retribuebant mala ꝓbonis detrahebant mͥ.
qm subsequutꝰ sum iusticiã. Donũ ualde ẽ.
qđ iustꝰ tribuit. quando male agentib lib̾a
uoce contra dicit. S ꝑuersi mala ꝓ bonis

Expanded text:
bere, si illis displicere in ipimus qui non plabere, si illis displicere in ipimus qui non placent Deo. Nemo etenim potest in una eademque re omnipotenti Domino atque ejusexistere, nam Deo se amicum denegat, qui ejus placet inimico, et inimicis veritatis adversabitur, qui eidem veritati in mente subjugatur. Unde sancti viri in vocis liberae increpatione succensi, eos ad sua odia excitare non metuunt quos Deum non diligere cognoscunt. Quod propheta ardenter exhibens, creatori omnium quasi in munere obtulit et super inimicos tuos tabescebam ? Perfecto odio oderam illos, et inimici facti sunt mihi . Ac si aperte dicat: Pensa quantum te diligo qui tuorum hostium excitare contra me inimicitias non pertimesco. Hinc etenim dicit: Qui retribuunt mala pro bonis detrahebant mihi, quoniam subsecutus sum justitiam . Bonum valde est quod justus tribuit, quando male agentibus libera voce contradicit. Sed perversi mala pro bonis
Abbreviated transcription (Latin):
zechiel itaq qr ñ solũ popło. s etiam seni¬
orib loqui mittebatur: ne in cautũ timo¬
rẽ humilitatẽ credet. ut timere ñ debeat.
ammonetur : dũ dr̃. ne timeas eos. Aut
ne forte derogationis eoꝵ uerba ꝑtimesce¬
rat : adiungitur. neq sermones eoꝵ metu¬
as. Cur autẽ linguas derogantiũ timere
ñ debeat. etiã causa subiungit᷑: cũ ꝓtinꝰ
sub infertur. qm̃ increduli & subuersores
sunt tecũ : & cum scorpionib habitas. Tim̃¬
di enĩ ẽẽnt. hii quibꝰ loqui mittebatur: si
in fide & oꝑe om̃ipotenti dõ placuissent.
Quia autẽ increduli & subuersores sunt. tim̃¬
ñ placere dõ scimus. Debent aut haberi
in metu ⁊ reuerentia iudicia iustorum.
quia mẽbra omĩpotentis dĩ sunt : & hoc ip¬
si in t̾ra rep̃hendunt. qd dñs redarguit ẽcelo
Nam ꝑuersoꝵ derogatio. uitȩ nr̃e approbatio
est. quia iã ostenditur nos aliqͥd iuste ha¬

Expanded text:
zechiel itaque quia non solum populo, sed etiam senizechiel itaque quia non solum populo, sed etiam senioribus loqui mittebatur, ne incautum timorem humilitatem crederet, ut timere non debeat commonetur, dum dicitur: « Ne timeas eos. » Ac ne forte derogationis eorum verba pertimescat, adjungitur: « Neque sermones eorum metuas. » Cur autem linguas derogantium timere non debeat, etiam causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Quoniam increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas. Timendi enim essent hi quibus loqui mittebatur, si in fide et opere Deo omnipotenti placuissent. Quia autem increduli et subversores snon placere Domino scimus. Debent autem haberi in metu et reverentia judicia justorum, quia membra omnipotentis Dei sunt, et hoc ipsi in terra reprehendunt, quod Dominus redarguit e coelo. Nam perversorum derogatio vitae nostrae approbatio est, quia jam ostenditur nos aliquid justitiae ha
Abbreviated transcription (Latin):
cere bona quȩ sentit: & ignorat quantũ
liaritati reus efficitur tacendo. Sic uͦ sub
auctoritate suꝑbia. ⁊ humanꝰ timor subhu¬
militate se pallłat: ut sepe nec ille ualeat
considerare quid dõ. nec iste quid debeat ꝓ¬
ximo. Nam ille eos qui sibi subiecti sunt
conspicit. ⁊ ei cui subiacent om̃s ñ inten¬
dit. In elatione attollitur. &e de elatione sua
uelud de auctoritate głatur. Iste uͦ ñ tiũꝙ.
dũ timet ne maioris grãm amittat atq per
hoc aliquid tẽporalis dampni sustineat. rec¬
te quȩ intellexit occultat: atq apd̃ se ta.¬
citus ipsum timorẽ quo stringitur humi¬
litatẽ nominat. s eũ ciui nichił uult dicere
tacendo in cogitatione diudicat. fitq ut
unde se humile estimat: inde grauius sic
suꝑbus. Discernenda gͦ semꝑ sunt lib̾tas
& suꝑbia. humilitas ⁊ timor. ne aut timor
humilitatẽ : aut suꝑbia lib̾tatẽ fingat. Hie¬

Expanded text:
cere bona quae sentit, et ignorat quantum cere bona quae sentit, et ignorat quantum charitati reus efficitur tacendo. 13. Sic vero sub auctoritate superbia, et humanus timor sub humilitate se palliat, ut saepe nec ille valeat considerare quid Deo, nec iste quid debeat proximo. Nam ille dum eos qui sibi subjecti sunt conspicit, et ei cui omnes subjacent non intendit, in elatione attollitur, et de elatione sua velut de auctoritate gloriatur. Iste vero nonnunquam dum timet ne majoris gratiam amittat, atque per hoc aliquid temporalis damni sustineat, recta quae intelligit occultat, atque apud se tacitus ipsum timorem quo constringitur humilitatem nominat. Sed eum cui nil vult dicere, tacendo in cogitatione dijudicat; fitque ut unde se humilem existimat, inde gravius sit superbus. Discernenda ergo semper sunt libertas et superbia, humilitas ethumilitatem, aut se superbia libertatem fingat. E
Abbreviated transcription (Latin):
ndo uiui mus organa ueri¬
tatis sumꝰ.
ut sepe ꝑ aliũ
alii loquatur
nobis boni u̾bi
ritas debet. ut
dicat recta libere.
& his qui
subest inferre bona
humilit̾ ñ recuset. Bonum enĩ qd maiori
a minore dr̃. tunc uere bonũ ẽ: si humi¬
liter dicatur. Nam si rectitudo sentien¬
di. humilitatẽ loquendi ꝑdiderit: ra¬
dicẽ sensus in ramo linguę uitiauit. Qđ
uidelicet uitiũ iã ñ ex ramo s ex radice ẽ:
quia nisi cor intumesceret. lingua minime
suꝑbiret. Inessẽ gͦ adloquendum pͥori hu¬
milis auctoritas. inẽe autẽ minori libera
humilitas debet. S sepe in hominib ipse
loquendi ordo confunditur. sic̃ & longe
suꝑius diximus. Nam aliquando qͥs ꝑ tu¬
morẽ elationis loquit᷑. & loqui se ꝑ aucto¬
ritatẽ libertatis existimat: & aliquando
alius ꝑstulticiȩ timorẽ tacet. ⁊ tacere se ꝑ
humilitatẽ putat. Ille locũ sui regiminis
ad tendens. ñ metit᷑ sensum tumoris: iste
locũ suȩ subiectionis consid̾ans. timet di¬

Expanded text:
Deo vivimus organa veritatis sumus, ut saepe per alium aliis loquatur nobis boni verbi ritas debet, ut aeest 1254 dicat recta libere, et is qui subest inferre bona humiliter non recuset. Bonum enim quod majori a minore dicitur tunc vere bonum est, si humiliter dicatur. Nam si rectitudo sentiendi humilitatem loquendi perdiderit, radicem sensus in ramo linguae vitiavit. Quod videlicet vitium jam non ex ramo, sed ex radice est, quia nisi cor intumesceret, lingua minime superbiret. Inesse ergo ad loquendum priori humilis auctoritas, inesse autem minori libera humilitas debet. Sed saepe in hominibus ipse loquendi ordo confunditur, sicut et longe superius diximus. Nam aliquando quis per tumorem elationis loquitur, et loqui se per auctoritatem libertatis existimat; et aliquando alius per stultum timorem tacet, et tacere se per humilitatem putat. Ille locum sui regiminis attendens, non metitur sensum tumoris; iste, locum suae subjectionis considerans, timet di
Abbreviated transcription (Latin):
flicti. obsessi. conclusi. om̃ia quȩ in hoc
mundo habenꝰ bona ꝑdidimus urbes
erutas. euersa castra. depopłatõ agros.
suffossas eccłas uidimꝰ: ⁊ tam̃ ad huc
parentes nr̃os ad iniquitates sequim᷑.
ab eoꝵ elatione quã uidimꝰ ñ mutam᷑.
Et illi quidẽ int̃ gaudia. nos uͦ qđ gͣuius

Expanded text:
flicti, obsessi, conclusi, omnia quae in hoc flicti, obsessi, conclusi, omnia quae in hoc mundo habuimus bona perdidimus. Urbes erutas, eversa castra, depopulatos agros, suffossas Ecclesias videmus; et tamen adhuc parentes nostros ad iniquitates sequimur, ab eorum elatione quam vidimus non mutamur. Et illi quidem inter gaudia, n
Abbreviated transcription (Latin):
rorẽ inducant᷑ si fieri potest & iã electi. Is¬
ta gͦ dñci sermonis dubitatio. ex electoꝵ
cordib designatio tẽptationis fuit : quia
qͥ electi sunt ad ꝑsistendũ. ꝑ signa p̃dica¬
torũ antixp̃i tẽptabuntur ad eadendũ.
qđ electi in corde temptabuntur. Nutãt
ñ cadunt. Dubitatio itaq sermonis ad nõ
in electis expͥmat trepidationẽ m̃tis. qͦs
⁊electos nominat: quia cernit qđ in fi¬
de ⁊ bono oꝑe ꝑsistant. Unde hic quoq
tudine pauci audituri sunt demonstrat᷑.
ꝑdubitationẽ gͦ sermonũ dĩ quid significa¬
tur aliud. nisi paucitas auditoꝵ: Notan
dixerat: mittens ꝓpħam ad filios dicat᷑.
si forte uł ipsi audiant. ⁊ si forte qͥescant.
Quid ÷ dicere uł ipsi. nisi quia eoꝵ patres
qͥ in culpa defuncti sunt audire noluer̃:
Pensemus gͦ quȩ uirtꝰ sit in boc dm̃ci ser-¬
monis defectu. ut dicat si forte uł ipsi
audiant. Nobis hoc nobis aꝑte dr̃. quiaf¬

Expanded text:
rorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. Isrorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. Ista ergo dominici sermonis dubitatio, ex electorum cordibus designatio tentationis fuit; quia qui electi sunt ad persistendum, per signa praedicatorum Antichristi tentabuntur ad cadendum. quod electi in corde tentabuntur; nutant non cadunt. Dubitatio itaque sermonis a Domino, in electis exprimit trepidationem mentis; quos electos nominat, quia cernit quod in fide et bono opere persistant. Unde hic quoque tudine pauci audituri sint demonstratur. Per dubitationem ergo sermonum Dei quid significatur aliud, nisi paucitas auditorum? 1253dixerat, mittens prophetam ad filios dicat: Si forte vel ipsi audiant, et si forte quiescant. Quid est dicere Vel ipsi, nisi quia eorum patres qui in culpa defuncti sunt audire noluerunt? Pensemus, rogo, quae virtus sit in hoc dominici sermonis defectu, ut dicat: Si forte vel ipsi audiant. Nobis hoc nobis aperte dicitur, qui af
Abbreviated transcription (Latin):
cũ subditur. E⁊ dices ad eos. Haec
dicit dñs des. Acsi aꝑte diceret᷑. Quia ex
te despiceris. ex mea uoce necesse ẽ. ut
loquaris : ne contẽpnaris ipse qui mitte¬
ris. uerba mea ꝓferens: ostende qui mi-¬
sit. Sequitur. Si forte uł ipsi audiãt.
⁊ si forte quiescant : quia domꝰ exasꝑans ẽ.
Dum constat quia omp̃s ds̃ om̃ia sciat: mi¬
randũ ualde ẽ. cur dr̃. si forte audiant
& si forte quiescant. Quaꝓpter sciendũ
nob̃ ẽ. quia ista dubitatio loquutionis
dĩ. ñ ex ignorantia: s ex aliqua signifi¬
catione descendit. Nam quis nesciat qđ
qͥ fec̃ & uidet om̃ia. omĩa sciat : Ꝙ ꝑ se¬
p̃dicatoribꝰ dicit. dabunt signa magna
ce ꝓdigia. ita ut in errorẽ indueantur
si fieri potest ętiã electi. Cur hoc ȩtiã sub
dubitatione dr̃. cũ quid futurũ sit adño
p̃sciatur: Unum uͦ ex duob ẽ. quia si ele¬
cti sunt: fieri non potest. Si autẽ fieri
potest: electi ñ sunt. & tam̃ dr̃. ut in er¬

Expanded text:
subditur: « Et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus. » Ac si aperte diceretur: Quia ex te despicieris, ex mea voce necesse est ut loquaris, nec contemnaris ipse qui mitteris, verba mea proferens, ostende eum qui misit. Sequitur: « Si forte audiant, et si forte quiescant, quia domus exasperans est. 8. Dum constat quod omnipotens Deus omnia sciat, mirandum valde est cur dicatur: Si forte audiant, et si forte quiescant. Quapropter sciendum nobis est quia ista dubitatio locutionis Dei non ex ignorantia, sed ex aliqua significatione descendit. Nam quis nesciat quod qui fecit et videt omnia, omnia sciat? Et per seaedicatoribus dicit: Dabunt signa magna, et prodigia: ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Cur hoc sub dubitatione dicitur, cum quid futurum sit, a Domino praesciatur? Unum vero ex duobus est, quia si electi sunt, fieri non potest: si autem fieri potest, electi non sunt. Et tamen dicitur: Ut in er
Abbreviated transcription (Latin):
Ex scient quia ꝓpħa fuerit in medio eoꝵ
Malis scire bonos autẽ adutoriũ salutis ꝓ¬
ficere. aut ad testimoniũ dãpnationis solet.
Sciant gͦ qr in medio eoꝵ ꝓpħa fuerit. ut au¬
dita predicatione aut adiuuentur ut sur¬
gant: aut sic dãpnent᷑ ut excusatione ca¬
uersos in p̃dicatione mittitur : qui ne ti¬
meat ammonet᷑. Et quia praui quiq bo¬
na sibi loquentib alia iniqua faciunt. et
adhuc alia minantur: ꝓpter illa quȩ faci¬
unt dr̃ ne timeas cos ⁊ ꝓpter hoc qđ mi¬
nantur neq sermones eoꝵ metuas adum.¬
git. Uel certe quia reꝓbi & mala bonis
ingerunt. ⁊ eoꝵ semꝑ actib derogant.
ꝓpħa missus ãmonetur. neeoꝵ uł cra¬
delitatẽ metuat: uł uerba ꝑtimescat.

Expanded text:
Et scient quia propheta fuerit in medio eorum. Et scient quia propheta fuerit in medio eorum. 11. Malis scire bonos, aut ad adjutorium salutis proficere, aut ad testimonium damnationis solet. Sciant ergo quia in medio eorum propheta fuerit, ut audita praedicatione aut adjuventur ut surgant, aut sic damnentur ut excusatione caerversos in praedicationem mittitur, qui ne timeat commonetur. Et quia pravi quique bona sibi loquentibus alia iniqua faciunt et adhuc alia minantur, propter illa quae faciunt dicitur: « Ne timeas eos. » Et propter hoc quod mingitur: Neque sermones eorum metuas. Vel certe quia reprobi et mala bonis ingerunt, et eorum semper actibus derogant, propheta missus admonetur, ne eorum vel crudelitatem metuat, vel verba pertimescat.
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ iniquitates uindicans. iam pͥores nr̃os abs-¬
tulit. iam ad udicium uocauit. nos adhue
ad penitentiã expectat. nos ad reuertendũ
sustinet. et qui in ilł iam iuditiũ exereuit:
nob̾ suȩ patientiȩ longanimitatẽ p̃rogat.
ne cum nr̃is nos pͥorib ꝑdat dicens. si for¬
te uł ipsi audiant. ⁊ si forte quiescant. qr
domus exasꝑans ẽ. Om̃is anima etiam
post acceptam fidẽ in ꝑuersitate sua aut
ꝑmanens aut reuertens. domus ex asꝑ-
Nam domus in habitatur adño. Si gͦ domꝰ.
quare exasꝑans : Si gͦ exasꝑans. quare
domus : quȩ utiq ñ in habitatur : Sed
domus. qr in ea ds̃ ꝑfidem ihabitare
cȩꝑat. Exasꝑans uero ẽ: quia ab ea pͣuis
moribꝰ repulsus exit. ut uacua remane-¬
at quã priꝰ cȩlestis in habitator replebat.
Unde etiã sic ueritatis uoce cognouimus.
nequissimꝰ. sp̃s cũ septẽ aliis rediens domũ
scopis mundatã inuenit. qr m̃te a uir¬
tutib alienatã replet. Sequitur.

Expanded text:
quitates judicans, jam priores nostros abstulit, jam ad judicium vocavit. Nos adhuc ad poenitentiam exspectat, nos ad revertendum sustinet. Et qui in illis jam judicium exercuit, nobis suae patientiae longanimitatem praerogat, ne cum nostris nos prioribus perdat, dicens: Si forte vel ipsi audiant, et si forte quiescant, quia domus exasperans est. 10. Omnis anima etiam post acceptam fidem in perversitate sua aut permanens, aut revertens, domus exasperaNam domus inhabitatur a domino. Si ergo domus, quare exasperans? Si vero exasperans, quare domus, quae utique jam non habitatur? Sed domus, quia in ea Deus per fidem habitare coeperat; exasperans vero est, quia ab ea pravis moribus repulsus exiit, ut vacua remaneat, quam prius coelestis inhabitator replebat. Unde etiam, sicut Veritatis voce cognovimus nequissimus spiritus cum septem aliis rediens, domum scopis mundatam invenit , quia mentem a virtutibus alienam replet. Sequitur: IBID.--
Abbreviated transcription (Latin):
in excelsis dõ.⁊ in t̾ra pax hominibꝰ bone
uoluntatis. D si adhuc p̃senti scło m̃te
inheseris. si adhuc t̾renis uolupxatibꝰ de¬
lectaris: amare ñ potes giudia ȩtna quȩ
audis. Cognosce gͦ in hoc uolumie uẽ
qđ in eo seriptũ est : atq ab animo ꝑ timo¬
rẽ expelle qđ diligis. Ibi qͥppe sub umius

Expanded text:
hominibus bonae voluntatis . Sed si adhuc praesenti saeculo mente inhaeres, si adhuc terrenis voluptatibus delectaris, amare non potes gaudia aeterna quae audis. Cognosce ergo in hoc volumine vae quod in eo scriptum est, atque ab animo per timorem expelle quod diligis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iracundo. nec ambules cũ uiro furioso: ne
forte dicas semitas eiꝰ. ⁊ sumas scandalũ ani¬
mȩ tue. Sic̃ gͦ ꝑfecti uiri ꝑuersos ꝓxmos
ñ debent fugere qr ⁊ eos sepe ad rectitudi
hunt᷑: ita infirmi quiq societatẽ debent
declinare puorũ. ne mala quȩ freq̃nter
aspitiunt & corrigere ñ ualent. delectent᷑
unitari. Sic enĩ uerba ꝓximoꝵ audiendo
cotidie sumimꝰ in m̃te: sicuti flando atq
respirando aerẽ trahimꝰ corpore. Et sicut
malus aer assiduo tractus inficit corpꝰ: ita
ꝑuersa loquutio assidue audita infirman¬
tũ infic̃ animũ. ut tabescat delectatione
Uerba eoꝵ ne timeas. ⁊ uultꝰ eoꝵ ne formi¬
ne offendant᷑: ne fortasse ꝑ eos ille ꝓuocet᷑
ad irã. qͥ eorũ corda semꝑ inhabitat. Nam
sic̃ suꝑiꝰ dictũ ẽ. si malos offendimꝰ timere
mitume debemꝰ : qr illis nr̃a actio displi¬
cet. qͥb nec iustitia creatoris placet. Qd
gͦ tundũ ẽ. si nob ingrati sunt qͥdd ama.¬

Expanded text:
rioso, ne forte discas semitas ejus, et sumas laqueos animae tuae . Sicut ergo perfecti viri perversos proximos non debent fugere, quia et eos saepe ad rectitudintrahuntur, ita infirmi quique societatem debent declinare pravorum, ne mala, quae frequenter aspiciunt, et corrigere non valent, delectentur imitari. Sic enim verbo proximorum audiendi quotidie sumimus in mente, sicut flando atque respirando aerem trahimus corpore, et sicut malus aer assiduo flatu tractus inficit corpus, ita perversa locutio assidue audita infirmantium inficit animum, ut tabescat delectatione Verba eorum ne timeas, et vultus eorum ne formine offendantur, ne forte per eos ille provocetur ad iram, qui eorum corda semper inhabitat. Nam, sicut superius dictum est, si malos offendimus, timere minime debemus, quoniam illis nostra actio displicet, quibus nec justitia creatoris placet. Quid ergo timendum est, si nobis ingrati sunt, qui Deo ama
Abbreviated transcription (Latin):
a dextris est: quia redẽptoris nr̃i eos incarna¬
tio unuificauit. resurrectio confirmauit. S
uitulus a sinistris. quia mors illius eos ad
momentũ tẽporis in infidelitatẽ ꝓstrauit.
Iure autẽ locus aquilȩ non uixta s desuꝑ
eẽ. describitur: quia siue ꝓ hoc qđ eiꝰ as

Expanded text:
a dextris est, quia Redemptoris nostri eos incarnaa dextris est, quia Redemptoris nostri eos incarnatio vivificavit, resurrectio confirmavit. Sed vitulus a sinistris, quia mors illius eos ad momentum temporis in infidelitate prostravit. Jure autem locus aquilae non juxta, sed desuper esse describitur, quia sive per hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. memoratur. Puas itaq nobis questiones
obiecimus. quas oportet ut aꝑiente dño dis¬
soluamus. Homo igitur & leo a dextris. ui¬
tulus uͦ asinistris eẽ. ꝑhibet᷑. Adextris et¬
enĩ lȩca: asiistris uero tristicla habemꝰ.
Unde & sinstrũ nob̾ eẽ. dicimꝰ: hoc qđ ad¬
uersum eẽ. deputamꝰ. & sicut p̃fati sumꝰ:
ꝑ hominẽ incarnatio. ꝑ uitulũ passio. ꝑ leo
nẽ auctoris nr̃i resurrectio designatur. De
incarnatione autẽ unigeniti filii qua redẽ¬
pti sumꝰ: om̃s electi lȩcati sunt. De morte
uͦ illius: ipsi electoꝵ primi scĩ apłi contris¬
tati. qui iterũ de eius resurrectione gauisi
sunt. Quia gͦ eius &e natiuitas ⁊ resurrectio
tauit: homo oe leo adextris. uitulus uero
a sinistris eiꝰ fuisse describitur. Ipsi namq
euangłiste sc̃ĩ eiꝰ humanitate gauisi sunt :
de eius resurrectione confirmati. qui de eiꝰ
passione contristati fuerant. Homo gͦ et leo eiꝰ

Expanded text:
esse memoretur. Duas itaque nobis quaestiones esse memoretur. Duas itaque nobis quaestiones objecimus, quas oportet ut aperiente Domino, dissolvamus. Homo igitur et leo a dextris, vitulus vero a sinistris esse perhibetur. A dextris etenim laeta, a sinistris vero tristia habemus. Unde et sinistrum nobis esse dicimus hoc quod adversum esse per hominem incarnatio, per vitulum passio, per leonem vero auctoris nostri resurrectio designatur. De incarnatione autem unigeniti Filii, qua redempti sumus, omnes electi laetati sunt; de morte vero illius ipsi electorum primi sancti apostoli contristati, qui iterum de ejus resurrectione gavisi sunt. Quia ergo ejus et nativitas et resurrectio tavit, homo et leo a dextris, vitulus vero a sinistris ejus fuisse 1202 describitur. Ipsi namque evangelistae sancti de ejus humanitate gavisi sunt, de ejus resurrectione confirmati, qui de ejus passione fuerant contristati. Homo ergo et leo eis
Abbreviated transcription (Latin):
huius mundi uoluptate mortificat: uitulꝰ ẽ.
Q uia uͦ ipsa sua spontanea mortificatione cõ¬
tra aduersa om̃ia fortitudinẽ securitatis
habet. unde seriptũ ẽ. iustus autẽ quasi leo
confidens absq terrore erit : leo ẽ. Quia.
uͦ sublimit̃ eõtemplatur ea quȩ celestia atq
ȩtña sunt : aquila ẽ. Igitur q̃m iustus quisq
ꝑ rationẽ homo. ꝑsacrificiũ mortificationis
ꝑ contẽplationẽ uͦ efficitur aquila: recte ꝑ
hȩc scã animalia signari unusquisq ꝑfectꝰ
potest. Qđ icirco dicimꝰ. ut ea quȩ de .iiͦiͬ.
animalib dicta sunt: ꝑtinere quoq arẽ ad
ꝑfectoꝵ singulos demonstremꝰ. S magna
nobis de ensdem ȩuangłistis ⁊ scis p̃dicatoribꝰ
questio oritur. cur &e homo ⁊ leo adextrisip¬
duo illa adextris. ⁊ unũ hoc eẽ. a sinistris di¬
citur. Et rursum querendũ ẽ : cur aquila
ñ adextris uł sinistris. s desuꝑ ipsorũ qͣtuor

Expanded text:
hujus mundi voluptate mortificat, vitulus est; hujus mundi voluptate mortificat, vitulus est; quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, unde scriptum est: Justus autem, quasi leo confidens absque terrore erit , leo est. Quia vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna sunt, aquila est. Quoniam justus quisque per rationem homo, per sacrificium mortificationis per contemplationem vero efficitur aquila recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus potest. Quod idcirco dicimus, ut ea quae de quatuor animalilibus dicta sunt, pertinere quoque et ad perfectorum singulos demonstremus. Sed magna nobis de eisdem evangelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur homo et leo a dextris ipduo illa a dextris, et unum hoc esse a sinistris dicatur. Et rursum quaerendum est cur aquila non a dextris, vel sinistris, sed desuper ipsorum quatuor