comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alius s alius si. qr nullus alius. sem
ꝑfuit n p̾ris. qr p̃r est ingenitus ⁊ in¬
nascibilis. nͨ sui. qr nula res se ip̃am
potuit. Si R nascipotuit potuit ẽẽ fi¬
s ⁊ ita mutabilis ẽẽ potuit. Hic qͣr

Expanded text:
alii, sed alii non; quia nullus alius semper fuit. Nec Patris, quia Pater est ingenitus et innascibilis. Nec sui, quia nulla res seipsam potuit. Si enim nasci potuit, potuit esse Filius, et ita mutabilis esse potuit. 4. Hic q
Abbreviated transcription (Latin):
licit filium nasci ex patre . in. li.uii.
de .tͥ. hiis u̾bis. uiuens deus ⁊ nature e¬
tͥne uiuentis. potestas est. ⁊ qd̾ cum sa¬
cramnto scĩe sue ex eo nascitur non po¬
tuit alium ẽẽ: qmͣuiuens. Nam cum
ait sicut misit me pat̾ uiuens. ⁊ ego
uiuo ꝓpt̾ patrem. docuit uitam in se
ꝑuiuentem pr̃em in ẽs. Ecce hic hs. qr
fius nascitur ex pre. It in eodem. Cum
filio declit hr̃e uitam in semet ip̃o. oĩa

Expanded text:
icit Filium nasci ex Patre, in lib. 7 de Trin., his verbis: Vivens, Deus, et naturae aeternae viventis potestas est; et quod cum sacramento scientiae suae ex eo nascitur, non potuit aliud esse quam vivens. Nam cum ait: Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem, docuit vitam in se per viventem Patrem inesse. Ecce hic habes quia Filius nascitur ex Patre. Item in eodem, cum Filio dedit vitam habere in semetipso; omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tionisnoium int̾alia que supͣdingñ¬
t̃ ex setutisumus qd̃ diximus tnslati
neac ꝑsilitudmẽ de deo dici. ut specnlũ
splendor caracter figura ⁊ hmodi. de qͥb
piolectori breuit̾ trado. qd̾ sentio. ut .s.
ratione sił̾itud inis ꝯsid̾ata ex clausis
dicencidictoꝵ intelligentiã assumat
s catholicam.
Nichn dignũdo excel

Expanded text:
onis nominum, inter alia quae supra diligenter executi sumus, quaedam diximus translative et per similitudinem de Deo dici; ut speculum, splendor, character, figura, et hujusmodi; de quibus pio lectori breviter trado quod sentio, ut si ratione similitudinis considerata ex causis dicendi dictorum intelligentiam assumat, sed catholicam. 11. Nihil dignum excel
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur. ambꝵ in li. de sacram̃tis.
A̾it .n. ambꝵ panẽ istum quc̃ sumimꝰ
in mistĩo iuum intelligo utia. qui
manu sc̃i sp̃c formatus in ut̾o uirgi¬
nis. ⁊ igne pasuonis de toctus in ara

Expanded text:
ostenditur. Ait enim Ambros., de Sacramentis et Allegat.: Panem istum quem sumimus in mysterio, illum intelligo utique, qui manu sancti Spiritus formatus est in utero Virginis, et igne passionis decoctus in ara
Abbreviated transcription (Latin):
cuius tanta est bonitas.ut summe
bonus beatitudinis sue. qua et̾nałr
beatus est alios uelit ẽẽ participes. ꝙͣ
uidit. ⁊ cõicari posse. ⁊ minmi omniꝰ¬
no non posse. Illud gͥ bonum quod e

Expanded text:
Cujus tanta est bonitas, ut summe bonus beatitudinis suae qua aeternaliter beatus est, alios velit esse participes, quam videt et communicari posse, et minui omnino non posse. Illud ergo bonum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃t sc̃s euacuans u̾itatis qr discipli¬
namn tracens ceum in pncipio tox
mundum creasse. ⁊ ante tempora ei aliter
extitisie sigeat ipius eternitatem. ⁊ om¬
npotenttam omendans. Qui uo¬
luisse fatere est quia ut prediximus
ex cuius uoluntate. ⁊ bonitate res no¬
tium. uł t̾restrium. uisibilium. uel

Expanded text:
tus evacuans, veritatisque disciplinam tradens, Deum in principio temporum mundum creasse, et ante tempora aeternaliter extitisse significat, ipsius aeternitatem et omnipotentiam commendans, cui voluisse, facere est; quia, ut praediximus, ex ejus voluntate et bonitate res notium, terrestri
Abbreviated transcription (Latin):
quos ip̃e iustificat. xp̃c gͦ dlicitur me¬
diator eo ꝙ medius int̾ deũ. ⁊ hõies
ip̃os rerciliat deo. reꝯciliat ã clum
officlucula hõium ab occulis ceitol
lt .i. dum pec̃ca delet quib deus offen¬
debatur.⁊ nos inimicieiꝰ eramus. s cñ
mecdiator. Nam de pre legitur qd̾
retiliauit sͥ mundum. ait n. apłs
d̾s eratinxͦ mundums regcilians
Lumgͥ reꝯciliet. qͣre ñ dicitur metlia¬
tor qr nec meclius est int̾ deum ⁊ ho¬
mines. nec in se hũit illa sacram̃ta
quoꝵ fide ⁊ imitatione iustificemur

Expanded text:
quos ipse justificat. Christus ergo dicitur Mediator, eo quod medius inter Deum et homines ipsos reconciliat Deo. Reconciliat autem, dum offendicula hominum tollit ab oculis Dei, id est, dum peccata delet, quibus Deus offendebatur, et nos inimici ejus eramus. Sed cum Mediator? Nam de Patre legitur quod reconciliaverit sibi mundum. Ait enim Apossto, mundum sibi reconcilians. Cum ergo reconciliet, quare non dicitur Mediator? Quia nec medius est inter Deum et homines, nec in se habuit illa sacramenta, quorum fide et imitatione justificamur,
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝑ hõiem qiͣ in meclio arbit̾. est
ad conponendampacem .i. ad reꝯ¬
cilianctum hoĩes deo. ħ est arbit᷑
quem iob desic̾at utiñam eẽt no¬
bis arbit̾. rexciliati .n. sumꝰ deo ut
ciliatur inimiciis ĩimco ut deinde sĩt¬
amici. qui añ se oderant. s tam nos di¬
aliquid eẽmus. qũo gͦ diligenti nos

Expanded text:
 hominem quasi in medio arbiter est ad componendam pacem, id est, ad reconciliandum homines Deo. Hic est arbiter quem Job desiderat. Utinam esset nobis arbiter! Reconciliati enim sumus Deo, ut ciliatur inimicus inimico, ut deinde siamici qui ante se oderant; sed jam nos dialiquid essemus. Quomodo ergo nos
Abbreviated transcription (Latin):
danyelis .s. ⁊ dionisi. ita det̾minant:
dũr suꝑiora agmina deo assistere.
⁊ ab intimis nunqmͣ recedere. ñ quin
aliqñ mittant᷑. s quia rarissime ad
extiora ꝓdeunt neclunt abintinis
rececdunt. s dei p̾sentie: ꝯtemplationi
semꝑ assistunt. qd̃ ⁊̃ faciunt. qui fre

Expanded text:
Danielis scilicet et Dionysii, ita determinant. Dicuntur superiora agmina Deo assistere, et ab intimis nunquam recedere; non quin aliquando mittantur, sed quia rarissime ad exteriora prodeunt; neque tunc ab intimis recedunt, sed Dei praesentiae et contemplationi semper assistunt, quod eti
Abbreviated transcription (Latin):
Scit ita deus qnͣta sit młtitudo pulic̃¬
⁊ culis ⁊ muscaꝵ. acpiscinu: ⁊ quot nas¬
cant᷑ ⁊ quot ue moriantur s ñ scit hoc
ꝑ mom̃ta singuia immosime ⁊ semg
oĩa Neq ita scit ut eadem hat ꝓindeno¬

Expanded text:
Scit itaque Deus quanta sit multitudo pulicum, culicum et muscarum et piscium, et quot nascantur quotve moriantur; sed non scit hoc per momenta singula; imo simul et semel omnia. Neque ita scit, ut eamdem habeat provident
Abbreviated transcription (Latin):
in eccͣia ⁊ cedatur ne metlicina uilis.
minus utilis eẽt egrotis q̃ tanto mag̾
salubris. qnͣto minus etemptibris
inuen̾it que ñ in crimine mortali.i
inblaspheiia fidei s in sermonis. uł
in moꝵ uicio ꝯsistat ħ culpa semꝑ re¬
parari pot̃ ñ int̾ dicit᷑ aliqñ dehiꝰ pm̃a¬

Expanded text:
in ecclesia concedatur, ne medicina uilis minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris erit, quanto minus contemptibilis invenerit, quae non in crimine mortali, vel in blasphemia fidei, sed in sermonis vel in morum vitio consistat; haec culpa semper reparari potest, n
Abbreviated transcription (Latin):
lem s ẜ spãlem morem ecͣcͣie de solẽpni
semelcelebrata ñ it̾atur. It ullud ambrii
pñia semel usurpata. nec u̾e celebrata
⁊ fructũ prioris anfer ⁊ usum ꝯsequen¬
tis amittit de solempni intelligitur.¬

Expanded text:
m specialem morem Ecclesiae de solemni semel celebrata non iteratur. Item illud Ambrosii: Poenitentia semel usurpata, nec vere celebrata, et fructum prioris aufert, et usum consequentis amittit, de solemni poenit
Abbreviated transcription (Latin):
natura ne eẽt. s in se humilitatem
derrene natiuitatis manens sibr dei
natura susceperat generis sũi potes¬
tatem in ħrtu assupte humilitatis ex̾¬
cens. Ecce hic aꝑte dicit ⁊ naturam ge¬
nuisse.⁊ naturam genitam. ⁊ nat᷑am
assumpssisse. nat᷑am qd̾ apłis q ne¬
gatur Item in eodem numquid uni¬
genito deo ꝯtumelia est prem sibi in¬
nascibilem deum ẽẽ cum exinnascibi¬
li deo natiuitas unigenita in nat᷑am
unigenitam subsistat. Ecce ⁊hic dicit
nigenitam naturam. Qm̃ sĩt ĩtelligũ

Expanded text:
natura ne esset, sed in se humilitatem terrenae nativitatis manens sibi Dei naturam susceperat, generis sui potestatem in habitu assumptae humanitatis exercens. Ecce hic aperte dicit, et naturam genuisse, et naturam genitam, et naturam assumpsisse naturam, quod a plerisque negatur. Item in eodem: Numquid unigenito Deo contumelia est, Patrem sibi innascibilem Deum esse, cum ex innascibili Deo nativitas unigenita in naturam unigenitam subsistat. Ecce et hic dicit unigenitam naturam. 8. Quomodo sint intellig
Abbreviated transcription (Latin):
cho est ex orta. hii dei gr̃e. qua p̾destina¬
di sumꝰ ⁊ qua merumiꝰ ce potestate tene¬
braꝵ. erui. intm̃ mumici sunt ut sm̃
hac credant hoĩem posse fac̾e oĩa druina
mandata. deniq pelagiꝰ. a fr̃ib increpa¬
tus qd̾ nich tͥbueret gr̃e dei ad iutorio

Expanded text:
 est. Hi Dei gratiae qua praedestinati sumus, et qua meruimus de potestate tenebrarum erui, in tantum inimici sunt, ut sine hac credant hominem posse facere omnia divina mandata. Denique Pelagius a fratribus increpatus, quod nihil tribueret adjutorio
Abbreviated transcription (Latin):
de capite. ꝑtun de m̃bris. de capite ñ
ẽ tnͣsg̾ssus. ⁊ ñ fecitinalum. dem̃bris:
nuus. si d̾s hũam naturam po¬
tuit assum̾e scd̃m muliebrem sexũ
quidam arbitrantur eum potuisie
assum̃e hõiem in femineo seri. ut

Expanded text:
de capite, partim de membris. De capite, non est transgressus, et non fecit malum. De membris, nnullis, si Deus humanam naturam potuit assumere secundum muliebrem sexum. Quidam arbitrantur eum potuisse assumere hominem in femineo sexu, ut
Abbreviated transcription (Latin):
unam eeñtiam in qua. ista. st̃. extendit
se ad contemplationem treatoris⁊ui¬
det unitatem in trinitate ⁊ trinitatem
inunitate. Intelligiti unumẽe deum.
unam eentiam. unum principium.
Intelligit. N quia si duo eẽnt. ułut̾q in

Expanded text:
unam essentiam in qua ista sunt, extendit se ad contemplationem Creatoris; et videt unitatem in Trinitate, et Trinitatem in unitate. Intelligit enim unum Deum esse, unam essentiam, unum principium. I
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑. ñ d̾s fõs. sid̾s deifilius natus
est postea sio scd̃m carnem homo
multis cum dic̃ suum gen̾ationis
et̾ne ꝓpͥetatem signauit. postea fc̃m
ex muliere asseruit ut factura nõ
sũptionem. sub lege ꝓpt̾ obseruã¬
çiam legis. gen̾atio gen̾atione nõ
p̾iudicat. nec caro duuinitati. d̾sn.
ct̾nus incarnationis sacram̃tum
suscepit. ñ diuidus s unus ⁊ inut᷑q

Expanded text:
Deus factus est, sed Deus Dei Filius natus est; postea vero secundum carnem homo multis. Cum dicit suum, generationis aeternae proprietatem signavit. Postea factum ex muliere asseruit, ut factura non sceptionem; sub lege, propter observantiam legis. Generatio generationi non praejudicat, nec caro divinitati. Deus enim aeternus incarnationis sacramentum suscepit, non dividuus, sed unus, et in utroque
Abbreviated transcription (Latin):
xrii ħ fuisie ꝑfidia
legitur ut xͫ creaturam ꝓuran¬
fareretur. Iõ effus a st̃ arrii iuscera
atq crepuit mecdius ꝓstͣatutus in
pollutus. hiis aliisq płib testimo¬
niis instruim̃ ñ cebero fateri sun¬

Expanded text:
rii haec fuisse perfidia legitur, ut Christum creaturam faceret. Ideo effusa sunt Arii viscera, atque crepuit medius, prostratus in pollutus. His aliisque pluribus testimoniis instruimur non debere fateri sim
Abbreviated transcription (Latin):
ninis de p̾ssus uid̾etur addidit ei. ꝓui¬
dentia. ut post modũ. cum eodem corpo¬
re glificato ad ꝯsorcium illoꝵ qui in
sua ꝑmanserunt purctate sublima¬
retur. ut qd̾ minus exdispensatione
creatoris sui acceꝑat eclitus post mod̾
p arbitrio uoluntans sue disponens
illis quos in sua puritate reliq̃rat.¬
sursumin celo mansionem. Itus u̾o
eo. libi erant ñ cad̾ent ⁊ isti ab eo. uͥ ad
erant ao id .uͥ. non erant ascenderent
fecit itaq deus hõiem ex dupplici subã
corpus de t̾ra fingens. aĩam no de n¬
chilo faciens. Iõ ⁊ unice sunt. aĩe cor¬
porib ut in eis to famulantes maio¬
rẽ m̾erent᷑ coronã.

Expanded text:
nimis depressus videretur, addidit Dei provinimis depressus videretur, addidit Dei providentia ut postmodum, cum eodem corpore glorificato, ad consortium illorum qui in sua permanserunt puritate, sublimaretur, ut quod minus ex dispensatione Creatoris sui acceperat conditus, postmodum pro arbitrio voluntatis suae disponens, illis quos in sua puritate reliqueratsursum in coelo mansionem; illis vero eo ubi erant non caderent, et isti ab eo ubi erant ad id ubi non erant ascenderent. Fecit itaque Deus hominem ex duplici substantia, corpus de terra componens, animam vero de nihilo faciens. Ideo etiam unitae sunt animae corporibus, ut in eis Deo famulantes majorem mereantur coronam.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ dm̃ ⁊ ip̃m in qͣ diligit᷑ ex toto corde.
⁊ uicet᷑ facie a faciem. putaret .N. creat᷑a
se ñ posse tiniri creatori suo. tanta ꝓpin¬
quitate ut eum dota mente dilig̾et ⁊
cognosteret nisi uideret sp̃m qui est ex¬
cellentissima creature. tam infime .i. car¬
ni. que de t̾ra est in tanta dilectione uni¬
ri. ut ñ ualeat artari. adħ. uelit eam re¬
lumus corpore expoliari. s suꝑ uestiri.
ꝑ qd̾ ostenditur sꝑ̃m creatum. sp̃m in¬
creato in effabili amore uniri. ꝓ exem¬
plo gͥ fute societatis. que int̾ deum. ⁊ sp̃i¬
ritũ rõnalem in glificatione eiusdem
ꝓficienda erat aĩam corporeis indum̃
da. ⁊trems mansionib copulaurt lu¬
team q mat̾iam fecit ad uite sensum ue¬
gecare. ut sciret homo. qr si potuit home
disperẽ naturam corporis ⁊ aĩe in fet̾a¬
tionem unam ⁊ in amiciciã sc̃am riun¬
gere neqͣqmͣ in possibile ei fut᷑um. rõna¬
bilis creature humilitatẽ licet longe
inferiorem ad sue głie ꝑticipationẽ

Expanded text:
itum, in qua diligitur ex toto corde, et videtur facie ad faciem; putaret enim creatura se non posse uniri Creatori suo tanta propinquitate, ut eum tota mente diligeret et cognosceret, nisi videret spiritum, qui est excellentissima creatura, tam infimae, id est, carni, quae de terra est, in tanta dilectione uniri, ut non valeat arctari ad hoc ut velit eam relumus corpore expoliari, sed supervestiri, per quod ostenditur spiritum creatum Spiritui increato ineffabili amore uniri. Pro exemplo ergo futurae societatis, quae inter Deum et spiritum rationalem in glorificatione ejusdem perficienda erat, animam corporeis indumentis et terrenis mansionibus copulavit; luteamque materiam fecit ad vitae sensum vegetare, ut sciret homo quia, si potuit Deus tam disparem naturam corporis et animae in foederationem unam et in amicitiam tantam conjungere, nequaquam ei impossibile futurum rationalis creaturae humilitatem, licet longe inferiorem, ad suae gloriae participationem
Abbreviated transcription (Latin):
facit ꝯuicqͥd romi facit. ñ timore
amittendi et̾num bonũ ꝙ non
amat. s timore paciendi malũ
ꝙ formidat. ñ timet ne ꝑdat am¬
plexus pulcherrimi sponsis ti¬
met ne mittatur ingehennam
bonis est isde timor. ⁊ utilis. licet
insufficiens. ꝑ quem fit paulatĩ
ꝯsuetudo insticie. ⁊ succedit inicia¬
lis timor qñ incipit ꝙ durum
erat amari. ⁊ sic incipit excludi
seruilis timor acaritate. ⁊succe¬
dit dem̃. castus timor siue ami¬
calis quo timem nespõsus tar¬
cet. ne discedat ne offendamus ne
eo careamꝰ.timor iste ce amore ue¬
nit. ille quidem seruilis ẽ irtilis
s ñ ꝑ manens ĩ et̾num ut iste
timor diuinis comes ẽ ꝑ omnes

Expanded text:
cit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi Sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor et utilis, licet insufficiens; per quem fit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, succedit deinde timor castus sive amicabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore venit. Ille quidem servilis est utilis, sed non permanens in aeternum; et iste t
Abbreviated transcription (Latin):
cõspiciuntur sempit̾na quoq iuitusn
eius ⁊ diinitas. ꝑcreaturam muncli in¬
telligitur. homo ꝓpt̾ excellentiam. qua ex¬
cellit int̾alias creaturas. uł ꝓpt̾ conue¬
menciam qmͣ h̃t̃ cum omnicreaturai
homo gͦ inuisibilia dei intellectu men¬
tis conspicere potuit. ui ⁊̃ cõspexit ꝑea
que facta sunt .i. ꝑ creaturas insibiles

Expanded text:
conspicuuntur; sempiterna quoque virtus ejus et divinitas. Per creaturam mundi intelligitur homo, propter excellentiam qua excellit inter alias creaturas; vel propter convenientiam quam habet cum omni creatura. Homo ergo invisibilia Dei intellectu mentis conspicere potuit, vel etiam conspexit, per ea quae facta sunt, id est, per creaturas visibiles
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcipitur caest orig̾ pecci. que recte ui¬
ciũ siue corruptio carnis appellari
potest. ⁊ que feditas maior ẽẽ uidet᷑.
in carne ⁊cupiscencialit traducta ꝙͣ
ied unde traducit᷑⁊ quid uitiuim
sicut in uase digno scit᷑ uiciũ ẽẽ. cum
uinũ infusum accessit. In ductu siłi¬
ostendit. ñ ab surde dici filios contͣ¬

Expanded text:
causa est originalis peccati; quae recte vitium, sive corruptio carnis appellari potest. Quae foeditas major videtur esse in carne concupiscentialiter traducta, quam in ea unde traducitur. Et quod vitium sicut in vase dignoscitur vitium esse, cum vinum infusum acescit. 7. Inductu simiostendit non absurde dici filios tra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dñm ex quo cixit ꝯfitelor. solus gͥ d̾s
ppũ. It ambꝵ u̾bum dei climutit pect̃ã
sacerdos ⁊ index saterdos quidem offici¬
um suum exibet. s nuluꝰ potestatis iura
motollit pecc̃a nͥ solus xͨ. qui ẽ agnus
tollens peccata muncdi.tollit ã peccata¬
⁊ climittendo que fr̃a st̃. ⁊ ad inuando ne
fiant ⁊ ꝑ cducendo ad uitã uͥ oĩo fieri ñ¬

Expanded text:
num, ex quo dixit: Confitebor. Solus ergo Deus populi. Item Ambr.: Verbum Dei dimittit peccata, sacerdos est judex. Sacerdos quidem officium suum exhibet, sed nullius potestatis jura mo tollit peccata, nisi solus Deus, qui est Agnus tollens peccata mundi. Tollit autem et dimittendo quae facta sunt, et adjuvando ne fiant, et perducendo ad vita
Abbreviated transcription (Latin):
uare. It ierꝵ. quib d̾s dimitat pecc̃a tegit
ne in indicio reuelent᷑. Item cassiodorus
soluit a debito pene. ⁊ tunc soruit qñ intͦ
tes attestant᷑ nemo .n. u̾o epungit᷑ de pͦ¬
cato hñs cor ꝯtritum ⁊ hũiliatum nͥ ĩ
caritate qui ã caritatem ħt clignus est¬

Expanded text:
umdem psal.: Quibus Deus dimittit peccata, tegit ne in judicio revelentur. Item Cassiodorus solvit a debito poenae; et tunc solvit quando intus tes attestantur. Nemo enim vere compungitur de peccato, habens cor contritum et humiliatum, nisi in charitate. Qui autem charitat
Abbreviated transcription (Latin):
Ouid in quit pecr̃ in eo ꝙ nlło mͦ
caueri pot̾. pectatur ã. caueri gͥ pot̾.
ħ testimonio ãb̃i. pelagnisusus est
disputans ad u̾sus eum. imno adu̾sᷤ
modi. retractans ꝯmemorat. inqui¬
ens. In hiis atq hꝰmͦi u̾bis meis qr
gr̃a deiꝯmemorata ñ est.de qua tẽ
nõ agebat᷑ putant pelagiani suam
nos tenuisse sm̃am. s frustra ħ pu¬
cia suꝑet ad inuetͣ recte amortalib
uiui ñ potest. Epce aꝑte det̾mi¬
nat ex quo sensuitia dixit inimi¬
sos gr̃e refeliens. lud̃ destimoniun

Expanded text:
inquis, peccat in eo quod nullo modo caveri potest? Peccatur autem. Caveri ergo potest. Hoc testimonio August. Pelagius usus est disputans adversus cum, imo adversus et alia hujusmodi retractans commemorat, inquiens: In his atque hujusmodi verbis meis, quia gratia Dei commemorata non est, de qua tunc non agebatur, putant Pelagiani suam nos tenuisse sententiam; sed frustra hoc putia superet adjuvetur, recte a mortalibus vivi non potest. Ecce aperte determinat ex quo sensu illa dixerit, inimicos gratiae refellens. 3. Aliud testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
peccm̃ nat᷑alia bona in hõie corrup¬
ta sunt. ⁊ gͣtuita detracta. ħ .n. ẽ ille
turalib bonis. qui non est priuat᷑
alioquin ñ posse fi̾ reꝑatio. spoliat᷑
u̾o gͣtuitis. que ꝑ gr̾am nat᷑alib ad¬
dita fuert̃ ħ sunt cata optim a. ⁊̃ co¬
na ꝑfecta. quoꝵ alia sunt corrupta¬
ꝑ pecc̃m .i. n at᷑alia ut in genium me¬
moria indellectus. alia subtracta .i.¬

Expanded text:
peccatum naturalia bona in ipso homine corrupta sunt, et gratuita detracta. Hic est enim ille turalibus bonis, quibus non est privatus, alioquin non posset fieri reparatio; spoliatus vero gratuitis, quae per gratiam naturalibus addita fuerant. Haec sunt data optima, et dona perfecta; quo est, naturalia, ut ingenium, memoria, intellectus; alia subtracta, i
Abbreviated transcription (Latin):
cui contͣdicis ħetice. ħ unitas est ut
ita ꝑ se agat fuius ne aseagat. ⁊i
ta ñ aseagat. ut ꝑse agat. Intelui¬
ge filium agente sapientem. ⁊ ꝑ
cum premagentem ñ a se agit cũ
pater in eo manere monstratur
ꝑse. agit cum scd̃m natiuitatẽ
filiiagit ip̃e. que placita sunt in¬
firmussit ñ a seagendo. nͥ adeo ip̃e
agit. Non sit u̾o unitate nature
s que agit⁊in quib placer siper se
agit sicut gͦ inquiunt. filius perse
agit. s ñ a se. ita filius debet dicisa¬
piens ꝑse sz ñ a se sic ⁊ ꝑ se deus ee.ł

Expanded text:
ui contradicis, haec unitas est, ut ita per se agat, ne a se agat; et ita non ab se agat, ut per se agat. Intelge Filium agentem, et per eum Patrem agentem. Non a se agit, cum Pater in eo manere monstratur. Per se agit, cum secundum nativitatem Filii agit ipse quae placita sunt. Infirmus sit non a se agendo, nisi a Deo ipse agit; non sit vero in unitate naturae, si quae agit et in quibus placet non per se agit. Sicut ergo, inquiunt, Filius per se agit, sed non a se; ita et Filius debet dici sapiens per se, sed non a se. Sic et ipse per
Abbreviated transcription (Latin):
dñt multipucem ħͥfieru ntelligñ¬
tiam⁊ iõ distinguend̃ fore. itacũ
aicis fuiumeẽ sapientẽ se ip̃o. uł ꝑ
se ip̃m. si sui natura. ⁊ eẽntia sapi¬
entem intelugas uerus sit intellec¬
tus. si ũo ase ip̃o. uł de se ip̃o sapien¬
tem eẽ intelligas faisitati subiectã
habes intelugentiã. Nlii ũo simpli¬
cit᷑ ⁊ absq detminatione ꝯcedunt

Expanded text:
fieri intelligentiam, et ideo distinguendum fore; ita ut cum dicis Filium esse sapientem seipso vel per seipsum, si sui natura et essentia sapientem intelligas, verus sit intellectus; si vero a seipso vel de seipso sapientem esse intelligas, falsitati subjectam habeas intelligentiam. Alii vero simpliciter et absque determinatione concedunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝯsensus uł pactio ꝯingaus ñ añ coitũ
facit matͥmoniũ s in cortu. sicut n de flo¬
ratio uͥgmitatis ñ facit matͥmoniũ nͥ p̾¬
añqmͣ assit copula carnalis. ex pactione
gͥ ꝯuigau sponsi ⁊ sponse fuint añ cortũ
in coitu u̾o esficiunt᷑ ⁊iges. facit n pac¬

Expanded text:
ante coitum faciat matrimonium, sed in coitu. Sicut enim defloratio virginitatis non facit matrimonium, nisi praejugalis, antequam adsit copula carnalis. Ex pactione ergo conjugali sponsi et sponsae fiunt ante coitum; in coitu vere efficiuntur conjuges. Facit enim pac
Abbreviated transcription (Latin):
si u̾o nichil hoꝵ est nec quondã fornica¬
tionis crunen ꝓpt̾ ꝙ licet uxorem dimit¬
tere p̾dictam muuerẽ ꝯmississe. cogno¬
ueris ne uuꝰ ru̾sio uxoris relicte inscło
si̾ possit ꝑdliciõis occasio uolumꝰ ũ ma¬
ritum suũ illi. ⁊̃ si iam tonsoratus est
reddere debeas om̃i extusacõe eessante. qr
nͥ formcacõis cansa uirum uxorem dimit¬

Expanded text:
Si vero nihil horum est, nec quondam fornicationis crimen propter quod licet uxorem dimittere praedictam mulierem commisisse cognoveris; ne illius conversio uxoris relictae in seculo fieri possit perditionis occasio, volumus ut maritum suum illi, etiamsi jam tonsuratus est, reddere debeas, omni excusatione cessante, quia nisi fornicationis causa virum uxorem dimit
Abbreviated transcription (Latin):
deat accusare. S̾ic .n. multos sc̃oꝵ noti¬
mus cũ suis eiugib. ⁊ prius ꝯtinentẽ
uitam cluxisse ⁊ post ad sc̃e eccłie regimi¬
na migrasse. si uͥo ꝯtinentiã qmͣ uir ap¬
penit. mulier ñ sequitur. aut qmͣ uxor
appetit uir retusat: Quigium liuidiñ

Expanded text:
ic enim multos sanctorum novimus cum suis conjugibus et prius continentem vitam duxisse, et post ad sanctae Ecclesiae regimina migrasse. Si vero continentiam quam vir appetit, mulier non sequitur, aut quam uxor appetit, vir recusat, conjugium dividi non
Abbreviated transcription (Latin):
ab̃. ne nubat femina nͥ sue religionis ni¬
ro. uł ne uirtalem ducat nxorem. Id .n. ũ
dicis nubet dñs. docet apłs utrũq p̾cipit
uideo fiuiam tuam tradere. caue ne genti
omnem alienam a fide tua uxorem accer¬
ceatim quicũq tm̃ nefas admiserit a xͥ¬
ano cetu ꝓtinꝰ se gregetur. Ex hiis a¬
uisq pu̾̃b testimoniis apparet ñ posse ⁊¬

Expanded text:
a, ne nubat femina, nisi suae religionis viro, vel ne vir talem ducat uxorem. Id enim, ut dicis, jubet Dominus, docet Apostolus, utJudaeo filiam tuam tradere. Cave, inquam, hoc est haereticam, et omnem alienam a fide tua uxorem accerceatur, quicumque tantum nefas admiserit, a christiano coetu protinus segregetur. Ex his aliisque pluribus testimoniis apparet non posse c
Abbreviated transcription (Latin):
xpͥetas. ⁊ in eẽntia unitas. suꝑnis quo
mrͣtis sc̃oꝵ. testimoniis astruximus ꝑ
ñeẽnt quin ibi eẽt multiplicitas:
care ad mentemptestatisumus in ex¬
põitione fider ita dicens. Sabellii
h̾esim declinantestres ꝑsonas exp̾ssas
sub ꝓpͥetate clistinguimus. ñ .N. om̃ĩa

Expanded text:
etas, et in essentia unitas. Superius quoque multis sanctorum testimoniis astruximus pessent, quin ibi esset multiplicitas? care ad mentem protestati sumus, in expositione fidei ita dicentis: Sabellii haeresim declinantes, tres personas expressas sub proprietate distingui
Abbreviated transcription (Latin):
Uenit gͦ ad hoĩem in ferpentem qui
forte siꝑmitr̃etur in columbe sp̃e ueni¬
ret malusset. s ñ erat dignum ut sp̃c
malignꝰ illam formam hõi odiosam
diabłs ut ꝑ illd̃ ꝙ foris erat astuciã
temptantis aĩ au̾tere femina quiret.
diabłs .n. ꝑ serpentem temptabat in
quo loquebat᷑.

Expanded text:
enit ergo ad hominem in serpente, qui forte, si permitteretur, in columbae specie venire maluisset. Sed non erat dignum ut spiritus malignus illam formam homini odiosam diabolus, ut per illud quod foris erat astutiam tentantis animadvertere femina quiret, diabolus enim per serpentem tentabat, in quo loquebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nimis ꝓfunda ato¬
obscura relin quentes illd̾
induditant᷑ teneamus qd̾ d̾s in sp̃e
eẽmiesue nũqmͣ mortalib apparuit.
sicut famulo suo moysi dicit Non ui
uisibile .N. quicqmͣ. non est qd̾ non sit
nutio modo mutabilis est. nullo modo
oĩa que prio uisa sunt cum d̾s itls
p̾sentaretur ꝑ creat᷑am fc̃a ẽẽ manifes¬
tum est ⁊ si nos iatet qũo ea ministris

Expanded text:
nimis profunda aobscura relinquentes, illud indubitanter teneamus: quod Deus in specie essentiae suae nunquam mortalibus apparuit; sicut famulo suo Moysi dicit, Exod. Visibile enim quidquam non est quod non sit nullo modo mutabilis est, nullo modo omnia quae patribus visa sunt, cum Deus illis praesentaretur, per creaturam facta esse manifestum est. Etsi nos latet quomodo ea ministris
Abbreviated transcription (Latin):
non est data culpa eoꝵ fuit qr eñ
stare possent nolnerunt quousq: gr̃a
apponeretur. sicut alii ꝑstiterunt. do¬
nec nus cadentib ꝑ suꝑbiam gr̃a eiꝰ¬
appõita est. aꝑte gͦ cadentum culpa. in
ħ dep̾hendi potest᷑ qd̾ licet sine gr̃a ne¬
quirent ꝓficere qmͣ non dum acceꝑãt
ꝑ id tñ qd̾ eis colatum erat in creatõe
pot̾ant non cadere .i. stare qr nichil erant
qd̾ ad casum eos impelleret. s sua spon¬
tanea uoluntate declinauerunt. qd̾ si ñ
fetisient. qd̾ datum est auis. utiq dare¬
tur⁊ illis.

Expanded text:
non est data, culpa eorum fuit, quia cum stare possent, noluerunt quousque gratia apponeretur; sicut alii perstiterunt, donec illis cadentibus per superbiam eiexigentibus. Aperte cadentium culpa in hoc deprehendi potest, quia licet sine gratia nequirent proficere, quam nondum acceperant; per id tamen quod eis collatum erat in creatione, poterant non cadere, id est stare; quia nihil erat quod ad casum eos compelleret, sed sua spontanea voluntate declinaverunt. Quod si non fecissent; quod datum est aliis, utique daretur et istis.
Abbreviated transcription (Latin):
hñti cum ip̃e deus sit utiq ⁊ in om̃ib
creaturis totus: ⁊ qũo plenius datur.
penitus inmutabilis est nec in se au¬
getur. uł minuitur nec in se recipit
magis uł minus. s in hoĩe uł pocus ho¬
tabitur deus. Suꝑ quẽ locum ait aucto¬
ritas. deus non in ses incorde hominis

Expanded text:
habenti, cum ipse, ut Deus, sit ubique et in omnibus creaturis totus, et quomodo plenius datur vel penitus immutabilis est, nec in se augetur vel minuitur, nec in se recipit majus vel minus, sed in homine, vel potius hotabitur Deus . Super quem locum sic ait auctoritas: Deus non in se sed in corde hominis
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepti obedientiã. est alia lib̾tas ñ
uera mal& seruituti adiunsta que ẽ
ad malum faciendũ ubi ratio dissen¬
tit a uoluntate iuidicans ñ c̃ẽ faciend̾
ꝙ uoluntas appent ad bonum u̾o faci¬
endum: ꝯcordat ratio noluntan ⁊ ĩo ibi
ña lib̾tas est ⁊ pia de lib̾tate ã ad mała
⁊ serurtute mala. ait ãh. in encħ serui adͤ¬

Expanded text:
cepti obedientiam. Est alia libertas non vera, malae servituti adjuncta, quae est ad malum faciendum, ubi ratio dissentit a voluntate, judicans non esse faciendum quod voluntas appetit; ad bonum vero faciendum concordat ratio voluntati; et ideo ibi vera libertas est et pia. De libertate autem ad malum, et servitute mala, ait Aug. in Ench.,
Abbreviated transcription (Latin):
in libro .in. det̾ͥ cdicit. huis sibi significa¬
ri. quod in trmnitate nec dulsitas est. nͨ
singularitas. uł solitudo. s similitudo.
⁊ płaritas sine listinctio. ait enini sic
qui clixit faciamus .ho. adymaginẽ ⁊ si¬
militudinẽ .n. inincem ẽẽ sui sises. In eo
quod cdicit. ỹma. ⁊ siłi .n. ostendit. yma

Expanded text:
in lib. 3 de Trin., dicit his verbis significari quod in Trinitate nec diversitas est, nec singularitas vel solitudo; sed similitudo, et pluralitas sive distinctio; ait enim sic: Qui dixit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, invicem esse sui similes, in eo quo
Abbreviated transcription (Latin):
exodi legit᷑. cdñs om̃ps nom̃ eius. Nõ
ait deum uinitatem nolens significare
ꝑsonaꝵ. quoq płalitatem. ⁊ nature
unitatem. simul ostendit ddñs inge
si cdicens faciamus hominem adyma¬
ginem ⁊ similitudinem nr̃am. dicẽs

Expanded text:
 ejus; non ait Domini: unitatem volens significare. Personarum quoque pluralitatem et naturae unitatem simul ostendit Dominus in Gen., c. 1, dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Dicens
Abbreviated transcription (Latin):
in medium ueteris. actrinitate¬
nour .t. auctoritates quib diume u¬
nitatis atq trinitatis ueritas demon¬
stretur. ac primum ip̃a legis exordia
Ecce hic significauit unitatem diui¬
ne nature deus enim ⁊ clñs ut ait a¬

Expanded text:
medium veteris ac novi Testamenti auctoritates, quibus divinae unitatis atque Trinitatis veritas demonstretur, ac primum ipsa legis exordia Ecce hic significavit unitatem divinae naturae. Deus enim, ut ait A
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ itia sponsa q̃ tm̃ infut᷑o ẽ pacta
mortuo sponso ñ remanet uidua. qr
ñ fu̾at uir eiꝰ. Uñ siquis eam cluxerit. ad
sacros orclines ꝯcend̾e ñ ꝓhibetur. qr ñ cdux¬
it inicluam. uidue .n. maritꝰ eque sic̃ biga¬
mus sac̾dos sieri ꝓhibet᷑ ex tali ã copula
nullus arcetur a sacris ordinib scd̾m b¬
culũ attinet ꝙ ei obuiet de canonicis ĩsti¬
tutis quin ad sacros ordines ꝓmoueri
naicat si u̾o talis spõsa. fuiss int̾ qmͣ ⁊
sponsũ eiꝰ ꝯsensus de p̾senti int̾cessiss eo¬

Expanded text:
d illa sponsa quae tantum in futuro est pacta, mortuo sponso non remanet vidua, quia non fuerat vir ejus. Unde si quis eam duxerit, ad sacros ordines conscendere non prohibetur, quia non duxit viduam. Viduae enim maritus aeque sicut bigamus, sacerdos fieri prohibetur. Ex tali autem copula nullus arcetur a sacris ordinibus. culum attinet, quod ei obviet de canonicis institutis, quin ad sacros ordines promoveri valeat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti int
Abbreviated transcription (Latin):
ced̾et cũ iuduxerit. Nõ est gͥ ambigenlũ
post calem ꝯsensum si quit a lii se copu
ic q̃ri debet utr ꝯsensus de f¬
rum ⁊ illa ꝓmittat uł iuret si ilu nup¬
turam numquid talic sponsio eos ꝯiu¬
ges fent: s̾i mutato ꝓposito ait̾ urut̾q ad
alienã copulã tnͣsit nũquid obsponsionẽ
pactum scindet᷑ ⁊sic̾a qr longe est aliud ꝓ¬
facit. qui gͦ ꝓmisit se in uxorem dncturã
aliꝙͣ. ñclum eam duxit in uxorem ⁊ que
spopondit se nuptam ñ clum inipsit qũo
gͦ ⁊iugges applłari possunt qui ñlum ꝯ¬
trahunt s in fut᷑o se etracturos uirando
ꝓmittunt.tem si exui iuram̃ti ad
fut᷑um punentis mox efficiunt᷑. ringes
cur urant in fut᷑o se facturos ꝙ inp̾senti
efficiunt᷑.tem si ex auo iurant mox
efficiunt᷑ ⁊uges tunc hanc rem efficĩt¬
uxorem cluxerit ⁊ illa marito nupsit ꝯiu
tesdacõe firmat᷑ qr post talem ⁊ sensũs si qͥs
tebet sĩ ⁊ ip̃e ad pͥorem copulam renocari

Expanded text:
entum post talem consensum, si quis alii se copulic quaeri debet utrum consensus drum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem pactum scindetur? Considera quia longe est aliud pfacit. Qui ergo promisit se in uxorem ducturum aliquam, nondum eam duxit in uxorem; et quae spopondit se nupturam, nondum nupsit. Quount, qui nondum contrahunt, sed in futuro se contracturos jurando promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntuxorem duxit, et illa marito nupsit, contestatione firmatur, quia post talem consensum, si quis debet fieri et ipse ad priorem copulam revocari.
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝯuigalis de p̾senti q̃ sponsum ⁊ sponsã
⁊̃ ꝯiuges facit. ⁊ utra pactio. desponsat̃õ
uł sponsalia. int̾dum clñr ꝓprie tñ spon¬
salia dñr. q̃dam sollempnia pacta nup
e nuptialib pactis uͥ est sponsio fun᷑¬
sponse ñ statim tradant᷑ ne uilem habeat
maritus datam qmͣ suspirauit sponsis
clilatam. Que sponsa sit idua mortuo

Expanded text:
onjugalis de praesenti quae sponsum et sponsam etiam conjuges facit. Et utraque pactio desponsatio vel sponsalia interdum dicuntur; proprie tamen sponsalia dicuntur quaedam solemnia pacta nuptsponsae. De nuptialibus pactis, ubi est tantum sponsio fusponsae non statim tradantur, ne vilem habeat maritus datam, quam suspiravit sponsus dilatam. 13. Quae sponsa sit vidua mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
foret si insponsalib pactio eingał int̾cessiss
ñ ꝑmitt̾etur sponsus aliam cluc̾e methis ã
pena ñ nubencli ex rigore infligit᷑ ut auit̃¬
reant. Item ex eodem qui dã desponsauit
uxorem. ⁊ dotainit ⁊ cũ ea coire ñ potuit ꝙͣ
clando fr̃ eius corrupit ⁊ granidã redliclit

Expanded text:
in sponsalibus pactio conjugalis intercessisset, non permitteretur sponso aliam ducere. Moechis autem poena non nubendi ex rigore infligitur, ut alii terreantur. Idem ex eodem: Quidam desponsavit uxorem et dotavit, et cum ea coire non potuit, quam clanculo frater ejus corrupit et gravidam r
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsessibi lirecognoscimus. In se cessibi¬
les aũt ip̃asypostases ⁊ indistabiles in¬
ucem ⁊ unitas quidem in ꝯcusibilit̾
tres .N. sunt ⁊ sumitecliuisas aũt incli¬
ꝓpͥum possidet s unice sunt sub̃a ⁊ nõ
distant neq sececlunt a pat̾naliy pos¬
tasi. Ecce h habes clistinctas illas ꝓpͥeta¬
tes. que supradiu̾sis sigcate sunt mo-¬
Que sunt alia nõia pͣx

Expanded text:
rocessibili recognoscimus. Insecessibiles autem ipsas hypostases et indistabiles invicem et unitas quidem inconfusibiliter; tres enim sunt etsi unitae; divisas autem indiproprium possidet; sed unitae sunt substantia, et non distant neque secedunt a paternali hypostasi. Ecce hic habes distinctas tres illas proprietates, quae supra diversis significatae sunt moQuod sunt alia nomina p
Abbreviated transcription (Latin):
dam ñ nat᷑ali motu rerꝵ s mirabilit̃
fc̃a sunt abscondite cause in d̾o fu̾nt.
quoꝵ unum erat. ꝙ mulier fcã÷ de lat̾e
uiri dormientis. Non hĩit pͥma rere
ꝯclitio ut femina sic fieret. s ut fĩ poss.
ne ccͣ causas q̃s ceus uoluntarie insti¬
tuit mutabili uoluntate aliquid fa¬
cere putaietur.
de aĩa mulieris ꝙ ñ ẽ
ex aĩa uiri ut qͥcã putat̾int. dñtes aĩas ẽẽ
exͣ duce.

Expanded text:
mirabiliter facta sunt, absconditae causae in Deo fuerunt; quorum unum erat, quod mulier facta est de latere viri dormientis. Non habuit prima rerum conditio ut femina sic fieret, sed ut fieri posset; ne contra causas quas Deus voluntarie instituit, mutabili voluntate aliquid facere putaretur 8. De anima mulieris, quod non est ex anima viri, ut quidam putaverunt, dicentes animas esse ex traduce.
Abbreviated transcription (Latin):
omnium creaturaꝵ. qr uno eodem
modo pͥncipium rer sunt. Non .n.
auter sunt res ap̾re. ⁊ aut̾afilios pe¬
rerum ait Etce ip̃o.⁊ ꝑ ip̃m ⁊ in ip̃ost̃

Expanded text:
omnium creaturarum, quia uno eodemque modo principium rerum sunt. Non enim aliter sunt res a Patre, et aliter a Filio, sed pererum, ait: Ex ipso, per ipsum, et in ipso sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cdion ait. Onmpotentis uoluntas mlta
pot̾ facere que nec uult. nec facit. potuit
enĩ fatere ut xiͫ. iegiones angłoꝵ pug¬
narent contͣ ios qui xp̃m ceperunt It̃
in eodem. Cur apud quoidam ñ facte it
uͥtutes que si fecte fuissent egissent ilu
hõies penitentiam: ⁊ fc̃e sunt apud eo
qui ñ fuerant credituri. tunc .s. in fut᷑o¬
si latebit qd̾ nunqmͣ lacet. nec utiq ds
in iuste noluit saiuos fieri. cum possẽt
saimi ẽe siuellet. tanc in clarissima
fides ht anteqm manifestat cogita cõe
uideatur qͣm certa ⁊ ĩmitabił ⁊ effi

Expanded text:
cap. 95: Omnipotentis voluntas multa potest facere quae non vult, nec facit; potuit enim facere ut duodecim legiones angelorum pugnarent contra illos qui Christum ceperunt. Item in eodem: Cur apud quosdam non factae sunt virtutes, quae si factae fuissent, egissent illi homines poenitentiam; et factae sunt apud eos qui non erant credituri; tunc non latebit quod nunc latet. Nec utique injuste Deus noluit salvos fieri, cum possent salvi esse si vellet. Tunc in clarissima fides habet, antequam manifesta cognitione videatur quam cert
Abbreviated transcription (Latin):
uno quo nr̃m amat ꝙ fecit sic̃
t odit ꝙ fccimꝰ. nuro gͦ ⁊ diuino
dem in oĩb inteluigi pot̾ quis gͦ
digne pot̾ eloqui qnͣtum diligat
m̃bra inigeniti sui. ⁊ qnͣto am¬
plius unigenitũ ip̃m. de ip̃o ⁊̃¬

Expanded text:
unoquoque nostrum amat quod fecit, sicut et odit quod fecimus. Miro ergo et divino dem in omnibus intelligi potest. Quis ergo digne potest eloqui quantum diligat membra Unigeniti sui, et quanto amplius Unigenitum ipsum? De ipso
Abbreviated transcription (Latin):
res hõium nec agricolas creatores fru¬
gum. qm̃uis eoꝵ extriserus adiibras¬
motib. ista credenda d̾i uirius int̾ius oꝑet᷑.
est putare creatores. s ꝓsicotilitate sui
sensus ⁊ corpis semina istaꝵ rere nobis
occultiora nouerunt. ⁊ ea que ꝑ ꝯgruas
temꝑationes elem̃toꝵ latent sꝑgunt atq
ita gignendaꝵ reix.⁊ accelerendaꝵ incre¬

Expanded text:
res hominum, nec agricolas creatores frugum, quamvis eorum extrinsecus adhibitmotibus ista creanda Dei virtus interius operetur: est putare creatores, si pro subtilitate sui sensus et corporis, semina rerum istarum nobis occultiora noverunt, et ea per congruas temperationes elementorum latenter spargunt, atque ita gignendarum rerum et accelerandorum incre
Abbreviated transcription (Latin):
um cũ qua p̾cesut ad ult̾ium. Id̾ posse
sĩ sane licitas npuas ex ꝑsonis uuicite
ꝯninctit honesto placito subsequente ma¬
infestum est.
cet̾minatio.

Expanded text:
um cum qua praecessit adulterium. Item: Posse fieri sane licitas nuptias, ex personis illicite conjunctis honesto placito subsequente manifestum est. 7. Determinatio.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯiugem płimum int̾sit ex eo as¬
truint qr licet sponse añ carnalem co¬
puiam in ꝯsuito ue nolente sponso
monast̾ium eligere. quo fc̃o: sponso
ingata nec ꝯtinentiam nͥ ex ꝯõi ⁊sensuser¬
uare ualeat. nͨ monast̾ium petere nͥ utͥq
legalia de sponsatã si znti uolu̾it nullo
penitus censuerunt dampno mulctari
ues ꝑe talamũ ẽẽt ingressurus exibe
egrediens tnͣsiarina peciit ⁊ h̾emi solitu¬
dinem sͥ elegit. itatus s̃ alexius similit̾ ex
nupciis diuina gr̃a nocatꝰ sponsã de¬
seruit. ⁊ muidus xͦ famulari cepit. Quii¬

Expanded text:
ugem plurimum intersit, ex eo astruunt, quia licet sponsae ante carnalem copulam inconsulto vel nolente sponso monasterium eligere; quo facto, sponso onjugata, nec continentiam nisi communi consensu servare valet, nec monasterium petere, nisi utelegalia desponsatam, si converti voluerit, nullo penitus consuerunt damno mulctari. vespere thalamum esset ingressurus, ex urbe egrediens transmarina petiit, et eremi solitudinem sibi elegit. Beatus etiam Alexius similiter ex nuptiis divina gratia vocatus, sponsam deseruit, et nudus Christo famulari coepit. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
cuitm̃ donat ẽẽ qnͣtũ ẽ ip̃e cui in nasci¬
bilitatis ẽẽ ymaginẽ sacram̃to nati¬
uitatis inꝑtit quẽ ex se ĩ forma sua ge¬
rius. cuius u̾ba ubicũq occurr̃t. diligẽ¬
ter nota. pieq inrtellige

Expanded text:
um donat esse, quantus est ipse: cui innascibilitatis esse imaginem, sacramento nativitatis impartit, quem ex se in forma sua ger., cujus verba ubicumque occurrerint diligenter nota, pieque intellige.
Abbreviated transcription (Latin):
nec aliquid ad faciend̃ in pedim̃tum af¬
ferre. flanifestum est itaq deum oĩo
nil posse parr. ⁊ oĩafacere posse. p̾ter ea
sola quib eius dignitas led̾eturenisq
posse potentie est ⁊ inde uere dr op̃s.¬

Expanded text:
ciendum impedimentum afferre. Manifestum est itaque Deum omnino nihil posse pati, et omnia facere posse, praeter ea sola quibus ejus dignitas laederetur, ejusque posse potentiae est; et inde vere d
Abbreviated transcription (Latin):
minum cliu̾sitate quib loquentes
de unitate. actͥnitate meffabiliutim᷑
deinde ostendenõ est. quibr modis de ea
aliquid dicatur Itiuid gͥ p̾cipue tenea¬
mus q̃dam ẽẽ nõia distincte. adsingłaᷤ
u̾o unitatem eentie significantia sut
que ⁊ desingłis sigillatim ⁊ de õibr cõit̃
dicuntur alio uͥosunt que tnͣsiatere¬

Expanded text:
minum diversitate, quibus loquentes de unitate ac Trinitate ineffabili utimur. Deinde demonstrandum est quibus modis de ea aliquid dicatur. Illud ergo praecipue teneamus, quaedam esse nomina distincte ad singulas ; quaedam vero unitatem essentiae significantia sunt, quae et de singulis sigillatim, et de omnibus communiter dicuntur. Alia vero sunt quae t
Abbreviated transcription (Latin):
brus .s. der bñplatitum. Iõr diligenter
distinguat lector ubi. te uoluntate dei
scͥpt᷑a ⁊memorat iuxta quem ad mod̃
accipi oporteat utrum .s. ꝓbñplacito
tei. anꝓ anquo signoꝵ eius. magna.
.n. est adnirenda cliscretio in cognmnõe
diuine uoluntatis. qr bñplacitum d̾i
est uoluntas eius ⁊ signum bñplacta
eius dr uoluntas eiꝰ s bñplacitum eiꝰ
et̾num est. signum ũo bñplaciti eiis ñ.
⁊ ꝯsonat rerum effectumbñplacitum:
eius ⁊ ip̃ius effectus rerum ab illo nõ
cliscordant. fit .7. quidem omne ꝙ bñpla¬
cito uut fieri ⁊ omne ꝙ uurt fieri: ne¬

Expanded text:
 diligenter distinguat lector ubi de voluntate Dei Scriptura commemorat, juxta quem modum accipi oporteat, utrum pro beneplacito Dei an pro aliquo signorum ejus. Magna enim est adhibenda discretio in cognitione divinae voluntatis, quia et beneplacitum Dei est voluntas ejus, et signum beneplaciti ejus dicitur voluntas ejus. Sed beneplacitum ejus aeternum est, signum vero beneplaciti ejus non, et consonat rerum effectibus beneplacitum ipsius, et ipsi effectus rerum ab illo non discordant. Fit enim omne quod beneplacito vult fieri; et omne quod n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcepto lap̃o s ꝯtempto bap̃o ñ pot̃
net utio modo dicenda ꝯu̾so cordis
ad deũ cũ dei s atment̃ ꝯtempnitur.
int᷑ sac̃mentum ut inlatrone ino
ostendit᷑ qui ñ ꝑpassionẽ s ꝑfidem¬

Expanded text:
 contempto Baptismo non potest, nec ullo modo dicenda est conversio cordis ad Deum, cum Dei sacramentum contemnitur. itur sacramentum, ut in latrone illo ostenditur, qui non per passionem, se
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ bñplacito ac dispõione Si gͦ ibi acci¬
prur dei cognitio. ut ñmodo noticiam
s ⁊̃ bñplaciium dex sigͣcet Mala u̾o scit
deus ⁊ p̾scit añqmͣfiant s sola noticia
ñ est ip̃e facturus. sicut p̾sciuit ⁊ p̾dixit
⁊ fidelitatem ndeoꝵ. s ñ fecit nec iõ qr fe
cit p̾scunt ad peccatum infidelitatis eos
coegit. nec p̾ciss. ux p̃ dixiss eoꝵ malanͥ
mala eoꝵ nͥ ea hrent non .n. iõ quemꝙͣ
ad peccand̾ cogit. qr futrira hõium pec̃ca

Expanded text:
 beneplacito ac dispositione. Sic ergo ibi accipitur Dei cognitio, ut non modo notitiam, sed etiam beneplacitum Dei significet. Mala vero scit Deus et praescit antequam fiant, sed sola notitia, non est ipse facturus, sicut praescivit et praedixit infidelitatem Judaeorum, sed non fecit; nec ideo quia praescivit ad peccatum infidelitatis eos coegit, nec praescisset vel praedixisset eorum mala nisi mala eorum, nisi ea haberent. Non enim ideo quemdam ad peccandum cogit, quia futura hominum peccata
Abbreviated transcription (Latin):
pĩa nemaua ꝙ de criminalib nullate¬
nus cẽ potest̃ : Est n aͥs romis caritatẽ
hñs. s ad huc ꝙdam cupiditatis affectu
amans ħ sclaria. talis erudens subaita.
morit oppͥmitur. In illo t̾reno affectu mor¬
tuus est. ⁊ tñ saiiabit᷑ a quo: si se hͥ ab sol¬
uit gͦ post hnͣc uitam ab uio purgabit᷑¬
ꝯstat gͦ quodam pectata. s lema post hnͣc
nitam climitti. si n̾o de pena pectati ulud
intenngi noiuissent auctores cur mag̾
rescet.¬

Expanded text:
e criminalibus nullatenus esse potest. Est enim aliquis bonus charitatem habens, sed adhuc quodam cupiditatis affectu amans haec secularia; talis existens subita morte opprimitur. In illo terreno affectu mortuus est, et tamen salvabitur, a quo non se hic absolvit; ergo post hanc vitam ab illo purgabitstat ergo quaedam peccata, scilicet levia, post hanc vitam dimitti. Si vero de poena peccati illud intelligi voluissent auctores, cur magis restet
Abbreviated transcription (Latin):
in reb tempaub agendis rõcinandi
uuacrtatem u̾ satur aĩalis sensꝰ inge¬
rit qnͣdam illecebram. tunc uelud ser¬
pens auoquit᷑ feminã. huic ã illecebͤ
ꝯsentire de ligno uetito est ed̾e. s iste
retiuent᷑ membra ut nec exhibeantur
liere sola ꝯmed̾it. si ã in ꝯsensu illo
est mulier dedisse uiro suo simul e¬
dendum illicitum cibum. Neq .n. pͣ
sũma potestas est membra in caius
monendi uł abͣ ope chohibendi ma¬
le accioni cedat.

Expanded text:
in rebus temporalibus agendis ratiocinandi vivacitate versatur, animalis sensus ingerit quamdam illecebram, tunc velut serpens alloquitur feminam. Huic autem illecebrae consentire, de ligno vetito est edere. Sed istretinentur membra, ut non exhibeantur lier sola comederit. Si autem in consensu illo est mulier dedisse viro suo simul edendum illicitum cibum. Neque enim psumma potestas est membra in opus movendi, vel ab opere cohibendi, malae actioni cedat.
Abbreviated transcription (Latin):
taq õr. sũmam ꝓstringam qñ pec¬
catum ita in aĩa ꝯcipitur ut illd̾ fa¬
cere disponat. uł ⁊̃ ꝑficiat aliud freqñ
u̾o insensuali motu tm̃ est ut p̾diximꝰ
tunt leuissimum:. qr rõ. tũc ñ delectã.
Iõ ã supͣ dixi. aliud frequent̾. alid̃ se¬
mel. qr q̃dam sunt que sitm̃ semel fi¬
ant uł facienda disponant᷑. dampnat.
quedam u̾o non nͥ sepius fiant. uł fa¬
cienda decernant᷑ ut de ocioso u̾ro ⁊ hi.¬

Expanded text:
ter summam perstringam, quando peccatum ita in anima concipitur, ut illud facere disponat, vel etiam perficiat aliud frequenvero in sensuali motu tantum est, ut praediximus, tunc levissimum est, quia ratio tunc non delectatur. Ideo autem supra dixi aliud frequenter, aliud semel, quia quaedam sunt quae si tantum semel fiant, vel facienda disponantur, damnant; quaedam vero non, nisi saepius fiant, vel facienda decernantur, ut de otioso verbo,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibuit. qr sciorat eos si tengin᷑ent
sicut deos fut̃os tã qm̃ eis diuinttatẽ
iuid̾et qui eos hoĩes fecerat. si i fi uirũ
ꝓpt aliqmͣ mentis elationem que dm̃
lat̾e ñ pot̾at. solicitauit aliq̃ exꝑiendi
cupiditas. cum mulierem ñ inderet ac¬
cepta illa esca ñ ẽẽ mortuã nec tñ eum
arbitror si iam spũali m̃te p̾dictus era
ullo mͦ cãidisse: ꝙ diabłs suggerebat.
Quis plus peccauit adam uł ena

Expanded text:
prohibuerit, quia sciebat eos, si tetigissent, sicut deos futuros; tanquam eis divinitatem invideret, qui eos homines fecerat. Sed etsi virum propter aliquam mentis elationem, quae Deum latere non poterat, sollicitavit aliqua experiendi cupiditas, cum mulierem videret accepta illa esca non esse mortuam; nec tamen eum arbitror, si jam spirituali mente praeditus erat, ullo modo credidisse quod diabolus suggerebat. 5. Quis plus peccavit, Adam vel Eva