comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾clare scͥptum ẽ aplatone. Nõ solũ nob̃ nati suuiꝰ ortus ꝙ nũ parte
prĩa uẽdicat ꝑtẽ amici. qr ut placet stoẏxis q̃ ĩt̾ris gignũt᷑ ad usus
hoĩm oĩa creari. hoĩes u̾o hominũ cã ẽẽ gen̾atos. ut ip̃i int̾ se alius
alii prodesse possẽt. In hoc eĩ naturã ducẽ debemꝰ seqͥ ꝯmines utilitateᷤ
ĩ mediũ afferre mutacõe uł mutuacione offõꝵ dãdo ⁊ accipiẽdo tũ arti

Expanded text:
clare scriptum est a Platone, non nobis solum nati sumus ortusque nostri partem patria vindicat, partem amici, atque, ut placet Stoicis, quae in terris gignantur, ad usum hominum omnia creari, homines autem hominum causa esse generatos, ut ipsi inter se aliis alii prodesse possent, in hoc naturam debemus ducem sequi, communes utilitates in medium afferre mutatione officiorum, dando accipiendo, tum arti
Abbreviated transcription (Latin):
lex̾it ⁊ ĩgrati amãdi. Si totã ei domuii regendã ꝯmiseris ẜmend̾ est
si aliquid tuo abitrio reseruau̾s fidẽ s̾ hr̃e non putab . ⁊ ĩodiũ u̾tetur
ic nirgia. et nͥ cito consulius parabit uenena ⁊ sõnngit᷑ Dez¬
dest ⁊ diligẽs custodia cum uxor ẜuari ĩpudica nõ possit pudita nõ
debeat. Infida em̃ custos castitatis ncc̃itas. ⁊ illa u̾e pudica dicẽda ẽ
cui licuit peccare s noluit pulchra cito ad amatur. feda facilime cõcu¬
piscit. diffĩcile custodit᷑ qd̃ płres amant. molestũ ẽ posside̾ qd̃ nemo hr̃e
dignatur. minore tñ miseria deformis hectur ꝙͣ formosa ẜuet᷑. nichil
niitũ ẽ ĩqͦ tocius ppłi uota suspirãt. alius forma alius faceciis. aliꝰ ĩge¬
. alius lib̾alitate sollicitat. Aliqͦ modo expugnatur qđ̾ undiq ĩc

Expanded text:
ilexerit, gratis sunt amandi. Si totam ei domum regendam commiseris, seruiendum est. Si aliquid tuo arbitrio reseruaueris, fidem sibi haberi non putabit et in odium uertetur ac iurgia, et nisi cito consulueris, parabit uenena. Anus etiam diligens custodia, cum uxor impudica servari non possit, pudica non debeat. Infida enim custos est castitatis, necessitas. Illa vero pudica dicenda est, cui licuit peccare si voluit. Pulchra cito adamatur, feda facile concupiscit. Difficile custoditur, quod plures amant. Molestum est possidere, quod nemo habere dignatur. Minori tamen miseria deformis habetur, quam formosa servatur. Nihil tutum est in quo totius populi vota suspirant, alius forma, alius ingenio, alius facetiis, alius liberalitate solicitat: aliquo modo expugnatur, quod undique inc
Abbreviated transcription (Latin):
magna classe dixis imperator. Si solus captus sit alexand̾ latro erit. si
ad mitum donidi ppłĩ famulẽt᷑ erit dionides imꝑator. Uocali .n. pirata dio¬
indes. Nã q̃tum ad cãm nõ differunt nͥ qr dec̾ior ẽ qui rapit inpp̃¬
iusticiã abietius deserit qui manifestius ĩpugnat leges qͣs ego fugio tu
pseq̃ris. egontrũq uen̾or. tu ꝯtẽpnis me fortune iniquitas. ⁊ rei faĩlia¬
ris angustia te fastus ĩtollerabił. ⁊ sexplicabil auaricia furẽ facit. si for¬
tuna mãsusc̾et forẽ forte melior. at tu qͦfortunacior neqͥor eris. Mi-¬
ratꝰ alexãder cõstãciã hoĩs eũ m̾ito arguẽtis. exꝑiar inquit an tu sis
melior. fortumãq mutabo. nͦ nõ .n. amodo qd̃ delinq̃uis s cuis morib ascͥ¬

Expanded text:
magna classe, diceris imperator. Si solus, et captus sit Alexander, latro erit. Si ad nutum Dionidi populi famulentur, erit Dionides imperator. Nam quoad causam non differunt, nisi quia deterior est qui rapit impustitiam abjectius deserit, qui manifestius impugnat leges. Quas enim ego fugio, tu persequeris, ego utcunque veneror, tu contemnis. Me fortunae iniquitas, et rei familiaris angustia, te fastus intolerabilis et inexplebilis avaritia, furem facit. Si fortuna mansuesceret, fierem forte melior. At tu quo fortunatior, eo nequior eris. » Miratus Alexander constantiam hominis eum merito arguentis: « Experiar, inquit, an futurus sis melior, fortunamque mutabo, ut non ei a modo quod deliqueris, sed tuis moribus asc
Abbreviated transcription (Latin):
ficis ad consilii ⁊ regimũs affectũ transeũt ⁊ ĩma̾cido corpore exert
mẽtis uires. eo sapĩe mag̾ apti negociis quo ĩ ex̾cicuis corpori ᷤ minꝰ
post̾ eoꝵ utiq tantꝰ honor extitit apd̃ grecos ut duces rei publice
nũꝙͣ ꝓcederẽt. nec egregnim ag̾et᷑ quod senes instituti nõ ĩduc̾ent aut
appbarẽt. ⁊ qd̃ mag̃ ẽ abmicio urbis ꝯdite noĩa eoꝵ aureis lrĩs e scͥꝑ

Expanded text:
ficiis, ad consilii et regiminis officium transeunt, et in marcido corpore exerunt mentis vires? Eo sapientiae magis apti negotiis, quo in exercitiis corporis minus possunt. Eorum utique tantus honor exstitit apud Graecos, ut duces reipublicae nusquam procederent, nihil egregium ageretur, quod senes instituti non inducerent, aut approbarent, et quod magis est ab initio urbis conditae, nomina eorum aureis litteris
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũ utile. q̃ris quid felici pot̾is effice ne felicitati sue credat. ut .n. d̾r¬
erũt. ⁊ una ẽ eoꝵ cõtencio qͥs blandissime fallat. Uñ inuenał.¬
adulãciũ blande fallẽtiũ. exerses dux medoꝵ. grocis bellũ ĩdixit. cui
liariũ alius dicebat gͤcos nũciũ belli nõ expectaturos. s ad pri
aduẽtus famã t̾ga u̾suros. alius dicebat greciã nõ uinci s obrui mole
ex̾citꝰ. alius dicebat timendũ ẽẽ ne urbes deẜtas et bacuas ĩueĩrẽt.¬

Expanded text:
consilium utile. Quaeris, quid felici praestare possis ? Effice, ne felicitati suae credat, ut afferunt, et una est eorum contentio, quis blandissime fallat. » TULLIUafamiliarium alius dicebat: Graecos nuntium non exspectaturos, sed ad primam adventus ejus famam terga versuros. Alius dicebat: Graeciam non vinci, sed obrui mole exercitus. Alius dicebat: timendum esse ne urbes desertas et vacuas invenirent
Abbreviated transcription (Latin):
mĩ reddiderunt. qui ut tͥ applandãt nõ mͦ diis s tͥ ip̃i ⁊ ppło ĩ iuriã fa¬
cuĩt. Deoꝵ siquid̃ minuũt reu̾enciã quos parificãt t̾. te arguũt insi¬
stos qui dĩnitati tue fraudulẽt applandũt rapi fec̾is ad torm̃¬
deoꝵ ei ꝑcat. aqͦ se deceptũ iri ĩtelligat. Quis nõ iriuat ĩ eũ qͥ anreoᷤ
Iouis occłos eruit. ã argẽto gẽnus q sb̾latis uestã nititur excecare.
rare ĩsidias grauioris chpe ẽ. eo ꝙ ab hiis uisibilium dõꝵ fabrica sus¬
tentatur ⁊ regr̃. ⁊ honorẽ aut cõtemptũ qui istis exhibetur illi remu¬

Expanded text:
num reddiderunt, qui ut tibi applaudant, non modo diis, sed tibi ipsi, et populo injuriam faciunt. Deorum siquidem minuunt reverentiam, quo parificant tibi. Te arguunt insiistos, qui divinitati tuae fraudulenter applaudunt, rapi feceris ad tormuis non irruat in eum, qui aureos Jovis oculos eruit, aut argento gemmisque sublatis Vestam nititur excaecare? rare insidias, gravioris culpae est, eo quod ab his visibilium deorum fabrica sustentatur et regitur, et bonorem aut contemptum qui istis exhibetur, illi remu
Abbreviated transcription (Latin):
uł qũo inferat dĩnitus m̃stratur. nõ eĩ una ead̃ q cunctis exhortatõ
conuenit qr nec cunctos par moꝵ qͣlitas astringit. Sepe eĩ aliis offĩ¬
reficiũt alia occidunt. ⁊ leuis sibulus eqͦs mitigat. catulos ĩstigat. et
medicam̃tũ. qr hunc morb̃ ĩmiunct. alt̾i uires iungit. ⁊ paĩs qͥ uitã
forciũ roborat paruuloꝵ necat. ꝑ qual̾itate gͥ audito ꝵ for̾n debet

Expanded text:
uomodo inferat, divinitus ministratur. Non enim una eademque cunctis exhortatio convenit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe enim aliis offireficiunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum, quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis, qui vitam fortium roborat, parvulorum nec
Abbreviated transcription (Latin):
Rogo imposuit ac deinde sb̾iecta face ꝓtims eod̾ gladio q illũ ĩter¬
em̾at petꝰ suũ transũb̾auit. seq fr̃ corpꝰ fr̃is ꝓstratũ. coĩb flãmis
cremãd̃ tradidit. licebat .n. ignorãcie bñficio ĩocẽti nu̾e. s ut suci
pocius pietate ꝙͣ aliena uenia ut̾etur comes frat̾e neci nõ defunit. et
artissimis sãgñis muli̾s pietas satiffecit. ¶ Id̾ neurat aug̃. de ci. di

Expanded text:
rogo inposuit. ac deinde subiecta face protinus eodem gladio, quo illum interemerat, pectus suum transuerberauit seque super corpus fratris prostratum communibus flammis cremandum tradidit. licebat ignorantiae beneficio innocenti uiuere, sed ut sua potius pietate quam aliena uenia uteretur, comes fraternae neci non defuit. Artissimis sanguinis uinculis pietas satis fecit: restat nunc ut patri
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdã codicib addi¬
tur sine causa. ceteꝵ
inueris diffinitiua sẽ¬
tencia est ut ira peni-¬
tus tollatur. scriptã
Si enĩ iubemur uer¬
beranti alterã prebere
maxillã. et iminicos
ire occasio tollitur.
Radendũ est sine cau¬
sa. qr ira iuri iusticiã
dei nõ oꝑat᷑. Qui aut
dixerit fr̃i suo racha:¬

Expanded text:
quit, codicibus additur, sine causa; caeterum in veris definita sententia est, et ira penitus tollitur. Et Si enim jubemur verberanti alteram praebere maxillam, et inimicos irae occasio tollitur. Radendum est ergo, sine causa, quia ira viri justitiam Dei non operatur . Qui autem dixerit fratri suo raca
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. qr dũ nĩc in
eo loco constructa est
ubi extra portã fuerat
dũs crucifixus: prior
illa ihrłm ut dicitur
fuuditus est euersa.
Cui ex qua culpa euer¬
sionis sue pena fuit il¬
lata: subuingitur cũ
tempis iusitationis

Expanded text:
tatur, quia dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam fuerat Dominus crucifixus, prior illa Jerusalem, ut dicitur, funditus est eversa. Cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata subjungitur: tempus visitatio
Abbreviated transcription (Latin):
Quid eciam in pago
eduoꝵ gestũ sit referã
ubi dum templũ ibidẽ
eũteret furẽs gentiliũ
rusticoꝵ ĩ eũ uenit ml¬
titudo. Cunq unus au¬
dacior cetis stricto eñ
gladio pet̾et reiecto
pallio nudã ceruicem
cius extulisset: resupi¬
nus ruit cõsternatuᷤ¬
q diuino nutu ueniã
Dec dissinule fuit
huic illud. Cũ eum
ydola destruentẽ cultro
quidã ferire uoluisset:
in ipso ictu ferrũ ei de
manib excussũ non
cõparuit. Plerũq aut̾
contradicentib sibi
destrueret. ita p̃dicati¬
one sc̃a gentiliũ aiõs
mitigauit. ut luce eis
iutatis ostensa: ipsi
sua templa destruerẽt

Expanded text:
Quid etiam in pago Aeduorum gestum sit, referam. Ubi dum templum itidem everteret, furens gentilium rusticorum in eum irruit multitudo; cumque unus audacior caeteris stricto eum gladio peteret, rejecto pallio nudam cervicem ius extulisset, resupinus ruit: consternatusque divino metu, veniam Nec dissimile huic fuit illud: cum eum idola destruentem cultro quidam ferire voluisset, in ipso ictu ferrum ei de manibus excussum non comparuit. Plerumque autem contradicentibus sibi destrueret, ita praedicatione sancta gentilium animos mitigabat, ut luce eis veritatis ostensa, ipsi sua templa subvert
Abbreviated transcription (Latin):
Dei ineffabilis et u¬
mensa bonitas hoc pro¬
uidit. ut laboꝵ qd̃ tp̃s
et ag onis nõ extendẽt
nec longũ faceret aut
eternũ. sed breue. ut ita
dicã et momentaneũ.
ut in hac breui et exigu¬
a uita agones essent ⁊
In illa u̾o que est et̾na

Expanded text:
 ineffabilis et immensa bonitas etiam hoc providit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et n illa vero quae aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
lor et tristicia et gemitꝰ
Quid igr̃ hac uita be¬
atius ubi nõ est pauꝑ¬
tatis metus. nõ egritu¬
diuis imbecillitas. Ne
mo leditur. irascitur
Hulla erit tũc usquã
discordia: s cũcta con¬
sona. cuncta cõuenien-¬

Expanded text:
lor, et tristitia et gemitus. Quid hac vita beatius, ubi non est paupertatis metus, non aegritudinis imbecillitas? Nemo laedetur, irascetur ulla erit tunc usquam discordia; sed cuncta consona, cuncta convenien
Abbreviated transcription (Latin):
pontifex cui dñs post apo¬
stolos tantã grãm con¬
ferre dignatus es Ut iu
uirtute triuitatis deifice
meretur fieri triũ mortuoꝵ
suscitator magnificus. U¬

Expanded text:
nimus: Cui Dominus post apostolos tantam gratiam conferre dignatus est, ut in virtute Trinitatis deificae, mereretur fieri trium mortuorum suscitator magnificus.
Abbreviated transcription (Latin):
sit plusꝙͣ in cũctis ui¬
uentib sacramentũ
hoc reuelatũ est Sed
ut interpretatio mani¬
festa regi fieret et cogi¬
tationes mentis tue sai¬

Expanded text:
me plus quam in cunctis viventibus, sacramentum hoc revelatum est, sed ut interpretatio regi manifesta fieret, et cogitationes mentis tuae sci
Abbreviated transcription (Latin):
sti: sed nõ dedignãtes
desperant. scd nõ despe¬
rantes ꝑsecutionẽ cõ¬
mouent. sz amantes.
qr et si foris increpati¬
ones ꝑ disciplinã exa¬
gerant intus tñ dul¬
ceduiẽ ꝑ caritatẽ ser

Expanded text:
 sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem ser
Abbreviated transcription (Latin):
et epulabat᷑ cotidie
splendide nisi iudaicũ
ppłm siguat. qui cul¬
tũ uite extius hũit.
qui accepte legis deli¬
ciis ad nitorẽ usus est
nõ ad utilitatẽ: Quẽ
uero lazarus ulteribz
plenus uisi gentilem
ppłm figuraliter expͥ¬
mit: Qui dũ cõuers
ad diũn pct̃a suã nõ¬

Expanded text:
batur quotidie splendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem? Quem vero Lazarus ulceribus plenus nisi gentilem populum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sua co
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qd̃ in nobis late¬
Sed lazarus uulne¬
ratus cupiebat satu¬
rari de micis que cade¬
bant de mensa diuiti
et nemo illi dabat qi
gentilẽ quẽq ad cogni

Expanded text:
d in nobis lateSed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cogni
Abbreviated transcription (Latin):
ut catuli leonũ. Posu¬
it uineã meã in deser¬
tũ. et ficũ meã decorti¬
cauit. Nudãs spolia¬
uit eã et proiecit albi
facti st̃ rami eiꝰ. Plã¬
ge quasi uirgo accĩta
sacco suꝑ uirũ puber¬
tatis tue. Periit sacri¬
ficiũ et oblatio de do-¬
fuit in pastoralib
de thecue q̃ uidit suꝑ
israel indiebz osie regiᷤ
uida et in dieb ihero¬
boam filii ioas regis
israel ante duos anno
terre motus et dixit
Dñs de syon rugiet. et
de israel dabit uocẽ suã
et luxerũt speciosa pa¬
stoꝵ. et excitatus est

Expanded text:
atuli leonis posuit vineam meam in desertum et ficum meam decorticavit nudans spoliavit eam et proiecit albi facti sunt rami eius plange quasi virgo accincta sacco super virum pubertatis suae periit sacrificium et libatio de dofuit in pastoribus de Thecue: quae vidit super Israel in diebus Oziae regis Juda, et in diebus Jeroboam filii Joas regis Israel, ante duos annos terrae motus. Et dixit: Dominus de Sion rugiet, et de Jerusalem dabit vocem suam: Et luxerunt speciosa pastorum, et exsiccatus es
Abbreviated transcription (Latin):
galaad et mittã ignẽ
in domũ azael. et deuo¬
rab domos benadab
et conterã uectẽ da¬
masci. et disꝑdã hĩtatorẽ
de campo ydoli et tenẽ¬
tem sceptrũ de domo
uoluptatis et trasferet᷑
ppls̃ syrie et cyrenẽ dicit

Expanded text:
 Et mittam ignem in domum Azahel et devorabit domos Benadab, et conteram verticem Damasci, et disperdam habitatorem de domo idoli, et tenente sceptrum de domo voluptatis et transferetur populus Syriae Cyrenen, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt autẽ quedã
facta media que igno¬
ramus quo aĩo fiãt
qr et bono et malo fi¬
eri possũt. ex quib
temerariũ est iudica¬
re maxume ut con¬
dep̃nemus: hoꝵ aut
ueniet tempus ut
iudicentur cũ dñs il¬
luminabit abscondi¬
ta tenebraꝵ et mani¬
festabut cogitationes
cordis. Capit̾.¬

Expanded text:
sunt ergo quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt; de quibus temerarium est iudicare, maxime ut condemnemus. horum autem ueniet tempus ut iudicentur, cum deus inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordis. it
Abbreviated transcription (Latin):
Nũc autẽ reutenteᷤᷤ
ad explanandã ꝑ or¬
dinẽ lectionẽ dñcam.
primo uideamꝰ de loco
inquo habita memo¬
rantur. Uenit ĩquit
ih̃c un partes cesaree
philippi. Philippus ut
lucas testatur erat
tetrarcha ituree et tra¬
conitidis regionis.
Hic ergo statuẽs ciui¬
tatẽ ubi iordanis ad
radices oritur libani
montis: et est t̾minus
iudee contra septẽtrio

Expanded text:
Nunc autem revertentes ad explanandam in ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit inquit Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur, erat tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrio
Abbreviated transcription (Latin):
de pctore ageret ĩ psal¬
mis sacrificiũ inquit
ternã laudẽ sine fine
mansurã. sed nemo a¬
prehendet illud nisi
ego p̃monstrau̾o.
uos et cõmoneo ĩ hac
sacra sollẽpnitate ge¬
nitricis dei marie no¬
lite cessare a laudibz
Quod si uirgo es. gau¬
de qr m̾uisti esse. et tu
qd̃ laudas. tantũ cu
et casta es uenerare
et lauda. qr aliunde¬
nõ constat ut possis
Quod si coniugata
certe aut peccatrix:
nichilominus cõfitere
et lauda qm̃ inde mĩa¬

Expanded text:
de peccatore ageret in Psalde peccatore ageret in Psalmis: Sacrificium, inquit,ternam laudem sine fine mansuram: sed nemo apprehendet illud, nisi ego praemonstravero. os et commoneo in hac sacra solemnitate genitricis Dei Mariae, nolite cessare a laudibus. Quod si virgo es, gaude, quia meruisti esse et tu quod laudas: tantum curet casta es, venerare et lauda, quia non aliunde constat, ut possis Quod si conjugata certe aut peccatrix, nihilominus confitere et lauda, quoniam inde mi
Abbreviated transcription (Latin):
imbre suꝑfusa est oĩs
creatura. et ideo satis
eã deuotissime pͥmũ
Non enĩ simplex ut
fateor uel consueta
fuit ista salutatio.
Sed om̃ĩ admiratio¬
ne digna. Siquidẽ ue¬
nerationis fuit dela-¬
cio. oblatio inunis fa¬
mulatus obsequii. qr
et si in scĩs patribz as
ꝓphetis gr̃a fuisse credi¬
tur nõ tñ eatenus plẽa
In maria uero tocius
grẽ que in xp̃o est ple¬
nitudo neuit. quãꝙͣ a
liter. et ideo iuquit Be¬
nedicta tu in mulierib:
idest plus bñdicta quã
om̃s mulieres. ac per
abstulit bñdictio marie
insuꝑ et grãm refudit
prius om̃is mũdus.
Igitur qd̃ natura nõ
gnorauit racio. mens
nõ capit humana. pa¬
uet celũ. stupet t̾ra: cre¬
atura oĩs eciã celestis
miratur. hoc totũ est
qd̃ ꝑ gabrielẽ marie di¬
uinitus nũciatur. et ꝑ
xp̃m adimpletur. Qua
de causa de tali tantaq
loqui indignũ me fa¬
teor. S et puto ꝙ nẽo
sit qͥ presumat: nisi
qui quãta sint penitus
U̾nde sino diuinus cũ

Expanded text:
imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primumnon enim simplex, fateor, vel consueta fuit ista salutatio, sed omni admiratione digna. Siquidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii. Quia etsi in sanctis patribus et prophetis gratia fuisse creditur: non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae, quae in Christo est plenitudo venit, quamquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu in mulieribus, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per abstulit benedictio Mariae. Insuper gratiam refudit prius omnis mundus. Igitur quod natura non gnoravit ratio; mens non capit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis et coelestis miratur. Hoc totum est quod per Gabrielem Mariae divinitus nuntiatur, et per Christum adimpletur. Qua de causa de tali tantaque loqui, me indignum fateor: sed et puto quod nemo sit qui praesumat, nisi qui quanta sint quae panUnde sermo divinus cum
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionẽ ascencionẽ¬
labore haberet locũ: ueꝵ
etiã deinceps que ꝑ a
postolos gesta st̃ que
suffic̾e credidit ad edifi¬
candã fidẽ legenciũ et
audienciũ ita scripsit.
ut solus liber eius fide
dignus haberetur ĩ es
tuit fcã dictaq apłoꝵ¬

Expanded text:
surrectionem, assumptionemlabore haberet locum, verum etiam deinceps quae per Apostolos gesta sunt, quae sufficere credidit ad aedificandam fidem legentium, vel audientium, ita scripsit, ut solus ejus liber fide dignus haberetur in Ecctuit facta dictaque apo
Abbreviated transcription (Latin):
Porta cĩtatis qua de¬
fũctus efferebatur pu¬
to aliquẽ esse de sensi
bus corporis. Qui enĩ
seminat inter frẽs
discordias: qui inqͥta¬
tẽ inexcelsũ loquitur:
ꝑ oris portã trahitur
mortuus. Qui iudit
mulierẽ ad concupiscẽ¬
sue mortis iudicia pro¬
Qui fabulis occiosis
obscenis ne carminib
uel detractionib aurẽ
libenter aperit. hanc
anime sue portã mor¬
tis efficit. cet̾osq qui
non seruat sensus.
mortis sibi reserat adi¬

Expanded text:
Portam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur, per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscensuae mortis indicia proQui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit adi
Abbreviated transcription (Latin):
memoria bt̃issume uir¬
ginis eo freqñcius agr̃
atq festi quo maiorẽ
grãm apud deũ credi¬
tur iuuenisse. Unde post
alia quedã ipsius an¬
tiquiora sollẽpnia nõ
fuit cõtempta deuocio
fideliũ quĩ natiuitatiᷤ
sollep̃ne suꝑadet hodi¬
ernũ. R Btissime uirgi¬

Expanded text:
memoria beatissimae Virginis eo frequentius agitur atque festivius, quo majorem gratiam apud Dominum creditur invenisse. Unde post alia quaedam ipsius antiquiora solemnia, non fuit contenta devotio fidelium, quin nativitatis solemne superadderet hodiernu
Abbreviated transcription (Latin):
do. uerũ cõsubstãtialẽ¬
q prĩ dei filiũ negabãt
sicut heretici. Proptẽa
negando mariã semꝑ
humanis menbris u¬
nigenito deo carnis
sue materiã ministras¬
se. uerũ cõsubstãcialẽ¬
qr matri filiũ hoĩs fa¬
teri nõ debere dixerũt.
S ed si taro u̾bi dei
scdm carnẽ nascentis
a carne uirgĩs mr̃is
pronũtiatur extranea
sine causa uenter qui
eñ portasset. ub̃a que
lactassent btĩficantur
Qua enĩ conscquẽcia
eius lacte credatur
nutritus: cuiꝰ lemine
negatur esse cõceptꝰ.
cũ eximius eundemq
fontis origine scd̃m
phisicos uterq liquoꝵ
emanare probatur.

Expanded text:
do, verum consubstantialemque Patri Dei Filium negabant, sic haeretici postea negando Mariam sempehumanis membris unigenito Deo carnis suae materiam ministrasse, verum consubstantialemque matri Filium hominis fateri non debere dixerunt. Sed si caro Verbi Dei secundum carnem nascentis a carne virginis matris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus? cum ex unius ejusdemque fontis origine, secundum physicos, uterque liquor emanare probetur.
Abbreviated transcription (Latin):
dei debita religione ue¬
neramur. Apłi uãq
latino sermone dicũ¬
Qui ergo honorat
missos. manifestũ est
coꝵ honorare mittẽtẽ.
quĩ diguitas q̃ defert̃
muustris. illa siue-
dubio cuiꝰ ministri st̃
exibetur. ut ait ipse
saluator. ad disciplõs
suos. Qui uos audit
me audit. et qui uos
recipit me recipit.
Tere bt̾a apłoꝵ meri¬
p̃dicat et audiri. Bt̾i
nichilominus et illi
quoꝵ deuocio delata
aplĩs recurrit ĩ xp̃m.
Teuentes itaq fratres
tante huiꝰ promussioĩs
fidẽ de suppliciis patrũ¬

Expanded text:
dei, debita religione veneramur. Apostoli namque Latino sermone dicunqui ergo honorant missos, manifestum est eos honorare mittentem; cum dignitas quae defertur ministris, illi sine dubio cujus ministri sunt exhibetur, ut ait ipse Salvator ad discipulos suos: Qui vos audit me audit, et qui vos recipit me recipit . Vere beata apopraedicat et audiri; beati nihilominus et illi quorum devotio delata apostolis recurrit in Christum. Tenentes itaque, fratres, tantae hujus promissionis fidem, de suppliciis patru
Abbreviated transcription (Latin):
filius homuĩs in sede ma¬
iestatis sue sedebitis et
uos suꝑ sedes. duodecim
iudicantes duodecim
tribus israel. Nõ dixit
qui reliquistis omĩa hoc
eĩ et socrates fecit phi¬
losophus. et multi alii
diuicias contẽpserunt.
s qui secuti estis me. qd̃

Expanded text:
filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel. Non dixit: Qui reliquistis omnia: hoc enim et Socrates fecit philosophus, et multi alii divitias contempserunt; sed qui secuti estis me, quod
Abbreviated transcription (Latin):
rem grãm apud
dum scĩtatis obtineãt
nescio quo tñ pacto pe¬
trus et paulus uidentͤ
p̃ cefis petuliari quadã¬
p̃cellere. Qd̃ quidẽ ex
ipsius dñi iudicio possu¬
mus approbare. lc̃. iĩ¬
Nam petro sicut bono
dispensatori clauẽ regni
celestis dedit. paulo tã¬
quã ydoneo doctori ma¬
gisteriũ ecclesiastice in¬
stitutionis ĩumnxit.
scilicet ut quos iste enu¬
diret ad salutẽ. ille
suscipiat ad quietem
ut quoꝵ corda paulus
patefecit: doctrina uer-¬
boꝵ eoꝵ aĩab petrus
aꝑiat regna celorũ.
Clauẽ enĩ quodãmͦ
a xp̃o sciencie et pau
tiũ secreta pandũtur
Et quidqͥd intriusecus
clausũ tenetur. ĩ pa¬
lã rationabili mani¬
festatione producitur.

Expanded text:
rem gratiam apud Deum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur eris peculiari quadapraecellere; quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro, sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo tanquam idoneo doctori magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit; scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefecit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat regna coelorum. Clavem enim quodam modo a Christo scientiae et Paultium secreta punduntur, et quidquid intrinsecus clausum tenetur, in palam rationabili manifestatione
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo in xp̃m credi
oporteat. quid lucidius
eo qd̃ ait ad eũ petrus
tu es xp̃c filius dei uiui
Rursus si audire de¬
lectat. qnͣtũ hec fides
ualeat: qͥd apertius eo
suꝑ eũ edificanda erat
Et porte inferi nõ pre¬
ualebũt adu̾sus eam.

Expanded text:
quomodo in Christum credi oporteat, quid lucidius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi? Rursus si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam?
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ deus ad serpentem
Inimicicias ponã inter
te et mulierẽ: et semẽ
tuũ et semen illius
Ipsa conteret caput
tuũ. Quid est fr̃es in
cõterere uisi principa¬
lem diaboli sugestionẽ
idest concupiscenciam
resistendo suꝑare. Si
ergo queratur q̃ nam
toriã oꝑata sit: ꝓfecto
nõ reꝑitur in liuea ge¬
nerationis hũane do

Expanded text:
ens ad serpentem: Inimicitias ponam inter te et mulierem, et semen tuum et semen illius, ipsa conteret caput us . Quid est, fratres, in conterere, nisi principalem diaboli suggestionem, id est concupiscentiam, resistendo superare? Si ergo quaeratur quaenam toriam operata sit? profecto non reperitur in linea generationis
Abbreviated transcription (Latin):
Significat autẽ eos
de quib scriptũ est.
Stultus ut luua mu¬
tatur. qͥ nũꝙͣ in eodẽ
statu ꝑmanẽtes. nũc
ad hec nũt ad illa
uicia mutati. crescũt
atq decrescũt. qui mu¬
ti st̃ nõ confitendo fi¬
dem. surdi nec ipsum
aliquatenus uerita¬
tis audiendo sermonẽ.
Et rogaui disciplos
tuos ut eicerẽt illum
et nõ potuerũt. Laten¬
ter hoc dicto accusat
apłos. cũ possibilitaᷤᷤ
curandi interdũ nõ
ad imbecilitatẽ curã¬
ciũ s ad eoꝵ qui cu¬
randi st̃ fidẽ reseruat᷑
dicente dño. fiat tibi
scdm fidẽ tuã. Respon¬
dens autẽ ih̃c dixit.
O: gen̾atio infidelis ⁊
puersa usqͣz ero aput

Expanded text:
Significat autem eos de quibus scriptum est: Stultus ut luna mutatur. Qui nunquam in eodem statu permanentes, nunc ad haec, nunc ad illa vitia mutati, crescunt atque decrescunt. Qui muti sunt, non confitendo fidem: surdi, nec ipsum aliquatenus veritai audiendo sermonem. Et rogavi discipulos tuos, ut ejicerent illum, et non potuerunt. Latenter hoc dicto accusat apostolos, cum impossibilitas curandi interdum non ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum qui curandi sunt fidem referatur, dicente Domino: Fiat tibi secundum fidem tuam. Respondens autem Jesus, dixit: O generatio infidelis, et perversa, usquequo ero apud
Abbreviated transcription (Latin):
riseos. Si licet sabba¬
to curare. At illi. tatu¬
erũt. Qd̃ dr̃ respondis¬
se ih̃t: ad hoc respicit
qd̃ p̃mssũ est. et ipsi
ohseruabant eũ. Do¬
minus enĩ nouit co¬
gitationes hoĩm. Sed
merito interrogati ta¬
cent. qr contra se dic¬
tũ quitqͥd dixerĩt iudẽt

Expanded text:
Licet Sabbato curare? At illi tacuerunt. Quod dicitur respondisse Jesus, ad hoc respicit quod praemissum est: Et ipsi observabant eum. Dominus enim novit cogitationes hominum. Sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint vident
Abbreviated transcription (Latin):
aplõ dicente qr oms
peccauerũt et egent
gr̃a dei iustificati per
grãm ipsius qui et iteꝵ
in estimabilẽ eiusdem
grẽ magnitudinẽ cõ¬
mendans ait. Ubi auf̾
habundauit peccatum

Expanded text:
tolo dicente, quod omnes peccaverunt et egent gloria Dei, justificati gratis per gratiam ipsius . Qui et iterum inaestimabilem ejus gratiae magnitudinem commendans, ait: Ubi autem abundavit peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
t qui potens est
omĩa facere suꝑhabũ¬
danter ꝙͣ petimus aut
ĩtelligimus secundũ
uirtutẽ que oꝑatur
in nobis. ipsi glã in ec¬
clesia et in xp̃o ihesu-
in om̃s gen̾ationes se¬
culi seculoꝵ amen.

Expanded text:
 qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus, aut intelligimus secundum virtutem quae operatur in nobis, ipsi gloria in Ecclesia et in Christo Jesu in omnes generationes saeculi saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ appropinquaret
porte ciuitatis ette de¬
fũctus efferebatur filiꝰ
unicus matris sue. et¬
Defunctus hic qui ex¬
tra portã ciuitatis ml¬
tis est intuentib elatꝰ
significat hominẽ le¬
tali criminũ funere
soporatũ. tamdẽq in¬
suꝑ aie mortẽ nõ cordiᷤ

Expanded text:
et portae civitatis, ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suaeDefunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem, no
Abbreviated transcription (Latin):
Hac itaqz die peculia¬
riter ĩ ecclã recitandus
esse uidebatur ille lib̃
qui de ortu eiꝰ atq uita
scriptus ĩueniebatur.
si nõ indicassẽt eũ prẽs
iuter apocripha nunie¬
randũ. Bt̃a igitur m̃
uirgo maria priusꝙͣ na¬
sceretur oraculis enũ¬
ciata est et designata

Expanded text:
Hac itaque die peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. Atirgo Maria, priusquam nasceretur oraculis enuntiata est, et designata
Abbreviated transcription (Latin):
Seati oculi qui uident
que uos uidetis et Rͣ¬
ocli scribarũ et phari¬
seoꝵ beati: qui corpus
xp̃i tantũ uiderunt.
sed illi bt̃i oclĩ qui posst
cognosc̾e sacramenta.
de quib dr̃ et reuelasti
Beati oculi paruuloꝵ
quibz se et patre dñs
reuelare dignatur. Di¬
co enĩ uobis ꝙ multi
ꝓphete et reges uoluer̃t
uidere que uos uideti
et non uderũt: et au¬
dire que auditis et nõ

Expanded text:
eati oculi qui vident quae vos videtis. li Scribarum et Pharisaeorum, qui corpus Domini tantum viderunt, sed illi beati oculi, qui ejus possunt cognoscere sacramenta, de quibus dicitur: Et revelasti Beati oculi parvulorum, quibus et se et patrem Filius revelare dignatur. Dico enim vobis quod multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae a
Abbreviated transcription (Latin):
meũ uidit et gauisus ẽ.
Etecce quidã legispe¬
ritus surrexit temptã
eũ et ditẽs. Magister
quid faciendo uitam
cternã possidebo: Legis¬
peritus qui de et̾na iuu¬
ta dñn tẽptans in¬
terrogat occasionem.
ut reor teptandi de ip¬
sis diũ sermonib sũp¬
sit ubi ait Gaudete
autẽ qr noĩa ur̃a scrip¬

Expanded text:
. Et ecce quidam legisperitus surrexit, tentans eum, et dicens: Magister quid faciendo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete autem, quod nomina vestra scrip
Abbreviated transcription (Latin):
in unius corporis colo¬
re apparencia significãt
lepram tamꝙͣ ueris
falsis q colorẽ locis hu¬
mana corpora uarian¬
tem atq maculantem.
hii autẽ tam iutandi
sut eccle. ut si fieri potest
longius remoti magno
clamore xp̃m interpellẽt
gitur. Qui astiterunt
a longe et leuauerũt
uocẽ dicentes. Ihũ pre¬
ceptor miserere nr̃i.
Et bene ut saluentur
ih̃m preceptorẽ nomi¬
nãt. Qr enĩ in eius uer¬
bis se errasse significãt
hũc saluandi hũiliter
preceptorẽ uocant. Cũ¬
q ad aguitionẽ precep¬
toris redeũt: mox ad

Expanded text:
corporis colore, apparentia significant lepram, tanquam veris falsisque colorum locis, humana corpora variantem atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut si fieri potest longius remoti magno clamore Christum interpellent, gitur: Qui steterunt a longe, et levaverunt vocem, dicentes: Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene, ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant, cumque ad cognitionem praeceptoris red
Abbreviated transcription (Latin):
qr filia unica erat ei.
fere annoꝵ duodecim
et hec moriebatur. Ipsa
sinagoga que sola le¬
gali iustitutione con¬
posita quasi unica
moysi nata erat. qͣsi
duodecimo etatis anno
hoc est tp̃e pub̾tatis
appropĩquãte morieba¬

Expanded text:
Quia filia unica erat illi, fere annorum duodecim, et haec moriebatur. Ipsa Synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Moysi nata erat, quasi duodecimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropinquante morieba
Abbreviated transcription (Latin):
quenter expouit dicẽs
Non potestis deo seruire
et mãmone. lc ix¬
Iudiat hec auarus
audiat qui censetur
uocabulo xp̃iano non
posse simul mãmone
habet diuicias lz qui ser¬
uit diuiciis. Qui enim
diuiciaꝵ seruus est: di¬
iuicias custodit ut ser-¬
uus. Qui autẽ seruitu¬
tis excutit iugũ: distri

Expanded text:
dicens: Non potestis Deo servire et mammonae. Audiat hoc avarus, audiat qui censetur vocabulo Christiano, non posse simul mammonaehabet divitias, sed qui servit divitiis. Qui enim divitiarum servus est, divitias custodit ut servus. Qui autem servitutis excussit jugum, distr
Abbreviated transcription (Latin):
ppropinquauer̃t
dies mathathie
moriendi et dixit filiiᷤᷤ
suis. Nũc confortata
est suꝑbia. et castiga¬
tio et tempus eu̾sioniᷤ
et ira iudignationis.
Qunc ergo o filii e¬
mulatores estote le¬
gis. et date aiãs urãs
pro testamẽto patrũ¬
ur̃oꝵ. et mementote
operũ patrũ q̃ fecer̃t
ĩ geuerationib sius.
et accipietis gloriam
magnã et nomen e¬
Et a u̾bis uiri pecca¬
toris non timueritis.
qr glã eius stertus et
uernus est. Hodie ex¬
tolletur. et cras non

Expanded text:
propinquaverunt dies Matthathiae moriendi et dixit filiis suis nunc confortata est superbia et castigatio et tempus eversionis et ira indignationis nunc ergo o filii aemulatores estote legis et date animas vestras pro testamento patrum et mementote operum patrum quae fecerunt in generationibus suis et accipietis gloriam magnam et nomen ae A verbis viri peccatoris non timueritis, quoniam gloria ejus stercus et vermis. Hodie extollitur, et cras non
Abbreviated transcription (Latin):
hyemps transiit: ymb̃
abiit et recessit. Nlores
apparuerũt in terra
nostra: tempus puta¬
cionis aduenit. Uox
turturis audita est
in terra nr̃a: ficus
protulit grossos suo̾.

Expanded text:
hyemps transiit, hymber abiit, et recessit. Flores apparuerunt in terra nostra, tempus putationis advenit; vox turturis audita est in terra nostra, ficus protulit grossos suos.
Abbreviated transcription (Latin):
Uos autẽ fecistis illã
speluncã latronũ. et Rͣ.¬
tura et protinus tem
culpa sac̾dotũ fuit.
Euercionẽ quippe
describens. sed uenden
tes in templo et emẽ¬
tes feriẽs in ipso effectu
sui oꝑis ostendit. Unde
radix prodiit ꝑdicioĩs
Sicut autẽ euuageli¬
sta alio teste didicimꝰ
in templo columbe uẽ¬
Et quid ꝑ columbas
eos qui pro munere ĩ¬
positionẽ manuũ tri¬
buũt uel cos qui domĩ
scĩ sp̃c emere nitunt᷑

Expanded text:
s illam speluncam latronum .tura, et protinus tempculpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed vendentes ementes in templo feriens, in ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Sicut autem evangelista alio teste didicimus, in templo columbae venEt quid per columbas eos qui pro munere impositionem manuum tribuunt, vel eos qui donum Spiritus emere nituntur
Abbreviated transcription (Latin):
Quo enĩ iam deo ple¬
na. nisi ad suꝑiora u̾go¬
cũ festinacione cõscendẽt
uos sc̃e mulieres sedu¬
litatẽ quã p̃gnãtib de¬
beatis exibere cognatis
Maria q̃ aute sola ĩ in¬
tuns penetralib uersa¬
batur: nõ apublico uir¬
giuitatis pudor. non a
studio asꝑitatis mon¬
ciũ: nõ ab officio ꝓlixi¬
tas itineris redardauit
In montana cũ festina¬
cione uirgo officii me
nõ sexu relicta ꝑrexit do¬
mo. Discite uirgines ñ
cirtũcursare ꝑ alienas
edes nõ demortiri ĩpla¬
teis: nõ aliquos ĩ publi¬
co nuscere sermones. R

Expanded text:
quo enim iam deo plena nisi ad superiora cum festinatione contenderet?uos, sanctae mulieres, sedulitatem quam praegnatibus debeatis exhibere cognatis. Mariam, quae ante sola in intimis penetralibus uersabatur, non a publico uirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris retardauit in montana uirgo cum festinatione, uirgo officii memn sexu relicta perrexit domo. discite, uirgines, non circumcursare per alienas aedes, non demorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermo
Abbreviated transcription (Latin):
tur colununt cõpla¬
nõ fuĩt. nisi qñ cari¬
tati conpugnantur
Ligna hec et lapides
non sibi certo ordine
cohererẽt si nõ se pa¬
cifice ĩnecterent. Si
nõ se inuicẽ coherendo
sibi quodãmodo ama¬
rent nemo huc intraret
Deniq qñ uides in
aliqua fabrica lapideᷤᷤ
et ligna bene sibi co¬
herere securus ĩtras

Expanded text:
tur, collineantur, complanon faciunt, nisi quando charitate compaginantur. Ligna ista et lapides si non sibi certo ordine cohaererent, si non se pacifice innecterent, si non se invicem cohaerendo sibi, quodam modo amarent; nemo huc intraret. Denique quando vides in aliqua fabrica lapides et ligna bene sibi cohaerere, securus intras,
Abbreviated transcription (Latin):
Maria in domo sera.
festina ĩ publico: Mãsit
apud cognatã suã trib
officiũ uen̾at: inhere¬
bat officio. Mansit ĩ qͥt
eã delectaret aliena:
sed qr frequẽtius ĩpubli
Didicistis pudorẽ marie:
discite et hũilitatẽ.
Uenit ꝓpĩqua ad ꝓxĩa.
iunior ad seniorẽ. non
solũ uenit: sed etiã pͥor
salutauit. Decet enĩ
ut ꝙͣto castior uirgo:
tanto hũilior sit. No¬
uerit deferre semorib:
sit magistra hũilita¬
tis: inqua est ꝓfessio
castitatis. Est causa pi¬
etatis: est etiã norma

Expanded text:
Maria in domo seria, festina in publico, mansit apud cognatam 1289 suam tribus officium venerat, inhaerebat officio. Mansit ergo memus eam delectaret aliena, sed quia frequentius videri uirgines, pudorem Mariae: discite humilitatem. uenit propinqua ad proximam, iunior ad seniorem nec solum uenit, sed etiam prior salutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. nouerit deferre senioribus, sit magistra humilitatis, in qua est professio castitatis. est et causa pietatis, est etiam norma
Abbreviated transcription (Latin):
uida: et introuut in
domũ zacharie. et sa¬
lect.
Morale est om̃ibz: ut
qui fidẽ exigũt fidẽ
astruãt. Et ideo an¬
gelus cũ abscondita
nũciaret ut fides astru¬
eret᷑ exemplo senioris
feĩe et sterilis: cõcep¬
ciauit. ut possibile
deo oalne qd ei placͥet
assereret Ybi auduut
hec maria nõ quasi ĩ¬
credula de oraculo: n
qͣsi incerta de nũcio:
nec quasi dubitans
de exemplo: sed quasi
leta pro uoto. Religio¬
sa pro officio. festina
pro gaudio ĩ montana

Expanded text:
dae et intrauit in domum Zacchariae et sabet. morale est omnibus, ut qui fidem exigunt fidem adstruant. et ideo angelus cum abscondita nuntiaret, ut fides adstrueretur exemplo, senioris feminae sterilisque conceptiauit, ut possibile deo omne quod ei placuerit adsereret. ubi audiuit hoc Maria, non quasi incredula de oraculo nec quasi incerta de nuntio nec quasi dubitans de exemplo, sed quasi laeta pro uoto, religiosa pro officio, festina pro gaudio in montana
Abbreviated transcription (Latin):
elebritas huius
congregationis dedi¬
catio est domus ora¬
cionis. Domus ergo
nrarũ deuocionũ: ista
edificemꝰ edificiũ. Im¬
mo edificacio ht̃ labo¬
rem. dedicacio exulta¬
qũ ista surgebant.
Hoc fit modo cũ con¬
gregantur credentes ĩ
quasi de siluis et mon¬
tibz ligna et lapides p̃¬
cindunt᷑. Cũ uero ca¬

Expanded text:
Celebritas hujus congregationis, dedicatio est domus orationis. Domus ergo nostrarum orationum ista edicemur. Aedificium, imo aedificatio habet laborem, dedicatio exsultaquando ista surgebant, hoc fit modo cum congregantur credentes in quasi de silvis et montibus ligna et lapides praeciduntur: cum vero ca
Abbreviated transcription (Latin):
Erat autẽ templũ
de marmore uario qͥ
est lapis albus extruc¬
tũ ut tandorẽ ecclesias¬
tice castitatis expͥmeret
de quo in amoris can¬
tico dũs ait. Sicut ro-¬
sa inter spinas sic a¬
mica mea inter filias.¬

Expanded text:
Erat autem templum de marmore Pario, qui est lapis albus, exstructum, ut candorem ecclesiasticae castitatis exprimeret; de quo in amoris Cantico Dominus ait: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias
Abbreviated transcription (Latin):
soluẽs iuimicitias inf̾
deũ et hominẽ in car¬
Teuit post uet̾es et
ꝓphanas suꝑstitiones
audire et discere de
fidei illuĩacione et iu¬
dicio futuro. de aĩe in¬
mortalitate. de spe re¬
surrectionis et gla.
Tenit ergo ĩ ihrl̃m¬
solos habuit hebreos.
sed cũ tocius mundi
gentib iuuusisq na¬
Tenit ergo exibens
munera digna xp̃o.
aurũ et gẽmas preci¬
osas. Et hoc camelis
portantibz idest ex gẽ¬
tili pplõ uenientibus
onere curui ac pctoꝵ
prauitate deformes.

Expanded text:
inimicitias inter Deum et hominem in carVenit post veteres et profanas superstitiones audire et discere de fidei illuminatione et judicio futuro, de animae immortalitate, de spe resurrectionis et gloriae. Venit ergo in Jerusasolos habuit Hebraeos; sed totius mundi gentibus diversisque naVenit ergo exhibens munera digna Christo, aurum et gemmas pretiosas; et hoc camelis portantibus, id est, ex Gentili populo venientibus,onere curvi, ac peccatorum pravitate deformes.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑimpositũ portãt.
eximios sc̃ẽ eccle doc¬
tores insinuãt. iiĩ¬
Grandes numirũ
exellencia m̾itoꝵ. p̃ci¬
osos claritate signoꝵ
qui ab ipso dño uer¬
bũ audientes totam
cã suã predicatione
Dñ in scripturis fũ¬
damenta plurali nu¬
mero dicuntur. uel
predicatores scõs uel
firmas iustoꝵ cogita¬
tiones significãt. ii¬

Expanded text:
ositum portant, eximios sanctae Ecclesiae doctores insinuant, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, quae ab ipso Domino verbum audientes totam cam sua praedicatione enim in Scripturis fundamenta plurali numero dicuntur, vel praedicatores sanctos, vel firmas justorum cogitationes significant.
Abbreviated transcription (Latin):
Dona oꝑa fidelium
de sua corporali
in thesainis celestib
reconduntur. fides hoc
uidet. q̃ pietas oculũ
habet incorde. lc .iĩ.¬
Tñde. et ista edificia
que cũ grandis religio¬
sis cetib extruũt᷑. tñ
oculo carnis aspexit
laudat interius. et iu¬
Deq enĩ occupta est
fide iuspice ꝙ pultra
sũt menbra huiꝰ habi¬
tationis. sed de tanta
interioris hominis pl¬
critudine procedant
hec oꝑa dilectionis.
Ectribuet ergo dũs
fidelibz suis tam pie
tam hylariter tain de¬
uota ista oꝑantibus
ut eos quoq ipsos sue
fabrice constructione
pouat. qui currũt la¬
pides uiui fide firma¬
ti. spe solidati. carita¬
te conpacti. lc .uͭ.¬
Tbi sapiẽs ille archi
phecie scriptura com¬
memorat ab homĩb
quidẽ reprobatũ a deo
autẽ electũ et honori¬

Expanded text:
ona opera fidelium de sua temporali in thesauris coelestibus reconduntur, fides hoc videt, quae pietatis oculum habet in corde. Unde et ista aedificia, quae congregandis religiosis coetibus exstruuntur, cum oculo carnis inspexerit, laudat interius quue enim occupata est fides inspicere, quam pulchra sint membra hujus habitationis; sed de quanta interioris hominis pulchritudine procedant haec opera dilectionis. Retribuet ergo Dominus fidelibus suis tam pie, tam hilariter, tam devote ista operantibus, ut eos quoque ipsos in suae fabricae constructione componat, quo currunt lapides vivi, fide formati, spe solidati, charitate compacti. Ubi sapiens ille architphetica Scriptura commemorat, ab hominibus quidem reprobatum, a Deo autem electum et honori
Abbreviated transcription (French):
Si enĩ reus agnoscẽs
recctũ suñ se a diuino
altari sb̃duxerit cito
ad indulgenciã ꝑue
altat humiliabitur.
ita e contrario. qui se
humiliat exaltabitur

Expanded text:
si enim agnoscens reatum suum, ipse a divino altari se subduxerit, cito ad indulgentiam divialtat humiliabitur, ita e contrario, qui se humiliat exaltabitur
Abbreviated transcription (Latin):
cabatur sollep̃nia de¬
dicationis templi q̃
ppls̃ dei ex antiqua pa¬
trũ traditione ꝑ an¬
nos singulos celebrare
consueuerat. R Domꝰ¬

Expanded text:
cabatur solemnitas dedicationis templi, quam populus Dei ex antiqua Patrum traditione per annos singulos celebrare consueverat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
nia dedicationis ecclẽ
celebramus debemus
congruere sollẽpnita¬
ti ꝙͣ colimꝰ ut sicut
ornatis studiosius e¬
iusdẽ ecclẽ parietib
płib accensis liũarib
ampliato numero
lectionũ addita psal¬
moꝵ melodia letis
noctent uigiliis ex mo¬
re transegimꝰ: ita e¬
ciã penetralia cordiũ
nr̃oꝵ semꝑ necessariis
bonoꝵ operũ decoremꝰ

Expanded text:
nia dedicationis Ecclesiae celebramus, debemus congruere solemnitati, quam colimus, ut sicut ornatis studiosius ejusdem Ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminibus, ampliato numero lectionum, addita Psalmorum melodia, laetis noctem vigiliis ex more transegimus; ita etiam penetralia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus
Abbreviated transcription (Latin):
¶laudatur diabolo ⁊
aꝑiatur xp̃o. Et ita
laboremus ut nobis bo¬
gni celestis ianuas a¬
perire possimus. Sic
enĩ malis oꝑib qͣsi
quibusdã seris at necti

Expanded text:
laudatur diabolo, et aperiatur Christo: et ita laboremus ut nobis boregni coelestis aperire possimus. Sicut enim malis operibus, quasi quibusdam se
Abbreviated transcription (Latin):
stienciã suã. et qñ se
aliquo crimine nulne¬
ratum esse cognouit¬
prius orõnib ieiuniis
et elemosinis studeat
mundare conscienciã
suã et sic eucharistiã
p̃sumat acciꝑe. RLapi

Expanded text:
scientiam suam: et quando se aliquo crimine vulneratum esse cognoverprius orationibus, jejuniis vel eleemosynis studeat mundare conscientiam suam; et sic Eucharistiam praesumat accipere. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ter attendite. si ad mẽ¬
sam cuiuscũq potẽtis
hom̃s nemo p̃sumat
inquinatis acced̾e̾. qͣnͣ¬
to magis a cõuiuio et̾¬
ni regis idest ab altari
dui debet se unusquisq¬

Expanded text:
ter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit inquinatis accedere, quanto magis a convivio aeterni Regis, id est ab altari Domini debet se unusquisq
Abbreviated transcription (Latin):
menta templi huiꝰ sa¬
piencia sua fundauit ds̃
in quo dñm celi collau¬
dant angli si ruãt uen¬
ti et fluãt fluĩa nõ posst̃
illud mouere uꝙͣ. fun¬
datũ enĩ erat supͣ petrã¬

Expanded text:
menta templi hujus sapientia sua fundavit Deus, in quo Dominum coeli collaudant angeli. Si irruant venti, et fluant flumina, non poterunt illud movere unquam. Fundatum enim est supra petra
Abbreviated transcription (Latin):
grãm dei meruimus
fieri templũ dei: Quã¬
tũ ergo possumus cũ
ipsius adiutorio labo¬
plo suo hoc est in nob̾
ipsis inueniat. qd̃ ocu¬
los sue maiestatis of¬
fendat. Sed hĩtaculũ
cordis nr̃i euacuetur

Expanded text:
gratiam Dei meruimus fieri templum Dei; quantum possumus, cum ipsius adjutorio laboplo suo, hoc est, in nobis ipsis, inveniat quod oculos suae majestatis offendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetur
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo infigura regine
huius eccla uenit ex
gentib afinib terre
imponẽs finẽ cupidita¬
tib uiciisq t̾renis. ut
audirẽt sapienciã sa¬
lomonis. idest uiri pa¬

Expanded text:
Ergo in figura reginae hujus Ecclesia venit ex Gentibus et a finibus terrae, imponens finem cupiditatibus vitiisque terrenis; ut audiret sapientiam Salomonis, id est, veri pa