comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bulum quod appenditur collis cauũ
uel pedib ainum uel illud quos ap¬
penditur fixis et pectorib equor.¬
et dr̃ a uola curitace quia ibi priũ
et ampliato nomĩe inuenitur nola
pro qualz parua campana uel cam¬

Expanded text:
bulum quod appenditur collis canum, vel pedibus avium, vel aliud, quod appenditur fraenis et pectoribus equortur a Nola civitate, quia ibi primumntum; et ampliato nomine invenitur Nola pro qualibet parva campana, vel pro cam
Abbreviated transcription (Latin):
sucit internod ia poplex.
¶oe interp̃. requies quia sub illo oĩa
irtro opera quieuerunt per diluinũ
et cum pater eius uocaret nomen
cius uoe dirit. Iste requiescere nos fa
to et liberis peregre mortius ruch mo¬
abtidẽ in consolacione sua tenint.

Expanded text:
facit internodia poples’. N 49 NOE interpretatur requies, quia sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium. Unde et pater eius, vocans nomen eius Noe, dixit ‘iste requiescere nos facto et liberis peregre mortuis nurum moabitidem in consolatione sua tenuit.
Abbreviated transcription (Latin):
uñ nounus .a. uiii .i. legalis. Item nomiꝰ
.i. pastor a nomeos .i. apascis sic dictus
unde nounus .a. uii .i. pastoralis. unde
apollo dictus est nomius .i. pastoralis
uel legalis a lege cordaꝵ.¬

Expanded text:
unde nomius -a -um, idest legalis. Item nomus, idest pastor, a nomeos, idest a pascuis, sic dictus; unde nomius -a -um, pastoralis. Unde Apollo dictus est nomius, idest pastoralis vel legalis, a lege corda
Abbreviated transcription (Latin):
ut sculum. alleo compoinitur sũos ous
cum funis suspenditur de tiabe inquo
pueri et puelle sederites impessutur
hucet illuc et inde dr̃ oscillum quiaibi
lus uel quia ora astanciũ moueantur
ad usũ. uelquia solert impelii in ora

Expanded text:
. Item cilleo componitur cum os oris di, scilicet cum funis suspenditur de trabe, in quo pueri et puelle sedentes impelluntur huc et illuc; et inde dictum est oscillum quia ibi luc, vel quia ora astantium moveantur ad risum, vel quia soleant impelli in ora
Abbreviated transcription (Latin):
osculũ a basio quia osculũ est religio¬
ius. uñ dr̃ recepit eum in oscło pacis ba¬
sum uero est amoris suaniũ luxurie et
libidiuis. uñ uersus. Basia couugib
s oscula dautur arnicis. Suaiia lasci¬
uis miscentur grata puellis. Item oscu¬
lum filuis pacem amicis basiũ uxori
suauĩ scortis. Item osculũ oariatis
basui blandiciei suanũ uoluptatre ⁊

Expanded text:
tamen, quia osculum est religionis, unde dicitur ‘recepit eum in osculum pacis’; basium est amoris, suavium luxurie et libidinis, unde quidam: ‘basia coniugibus, tamen oscula dantur amicis, suavia lascivis miscentur grata puellis’. Item osculum filiis, pacem amicis, basium uxori, suavium scorto. Item osculum caritatis est, basium blanditiei, suavium voluptatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ntur oscito. tas. taii. sure .i. os apenre
ore hyaue baraclare ꝑsius Ositat he¬
cceriiĩ dissutis undiq malis. et iide¬
hec oscitatiso et hic oscittitus tus. Et hoc
ta oris aꝑcio.¬

Expanded text:
tur oscito -as, idest os aperire, ore hyare, bataclare: Persius ‘oscitat externum dissutis undique malis’, et inde oscitatio et hic oscitatus -tus -tui et hoc ta oris a
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uenos quod est pegrinũ uel sen¬
sus et or̃ inc ulixes. ris. quasi olon
ueuos .i. totus nsensu. uel totus
scusatus uel quasi peregimus oĩm
iste desiguas sapientem qui ini hoc
mundo conuersatur tanꝙͣ peregumꝰ
non emĩ hic hẽmus manenentem

Expanded text:
cum xenos, quod est peregrinus vel sensus, et dicitur hic Ulixes -is, quasi olon xenos, idest totus in sensu vel totus sensatus, vel quasi peregrinus omnium. Iste designat sapientem qui in hoc mundo conversatur tamquam peregrinus: ‘non enim hic habemus manentem
Abbreviated transcription (Latin):
ras. rare .i. uuluerare ulcus facere
ulceribus nuplere. et compõ deulce¬
ro. ras. ualde uel deorsũ ulcerare ul
ulcera aufferre. erulcero . ias. in eod̾
sensu. et est actĩm cũ sius cõpoĩtis et¬

Expanded text:
-as, vulnerare, ulcus facere, ulceribus implere; et componitur deulcero -as, valde vel deorsum ulcerare vel ulcera auferre, exulcero -as in eodem sensu, et est activum cum suis compositis
Abbreviated transcription (Latin):
ralium exponeus id iob. non adequa¬
bitur ei aurũ uel uitrũ auri metallũ
nouimus pocõra metalł omĩb clari ͭ ͤ
fulgere. uitu uero natura est ut ex¬
truisecus uisum pura intruisecus per¬
spicuitate pluceat in alio metallo
quicꝙͣ intrusecus contiuetur. abscõ¬
ditur. in uitro uero quilz liquor qua¬
lis continetur interius talis excerius
denir̃atur atq ut ita dixerini om̃is
liquor in uitreo uasculo clausus patet¬
.¶ Quid ergo aliud inuitio uelauro
lam beatoꝵ ciuium societatẽ quoꝵ
corda sibi ĩuicem et claritate fulgẽt
et puntate trauslucent. quã ioh̃s ĩ
apoc̃ . xxiͦ. cͦ conspererat cũ dicebat.¬
ipã ciuitas aurũ mũdũ sile̾ uitro
mũdo. quia enĩ sc̃ĩ om̃s sũma in ca
beatitudinis claritate fulgebunt
patet et cũ uniuscuiꝰq uultus atten
ibi quippe mentem ab alterius ocu¬
lis membroꝵ corpulencia non ab¬
scondit. s⁊ patebit auuꝰ patebit
corͣlibus oculis ip̃a cciam corpons ar¬

Expanded text:
quabitur ei aurum vel vitrum. Auri namque metallum novimus potiori metallis omnibus claritate fulgere. Vitri vero natura est, ut extrinsecus visum, pura intrinsecus perspicuitate perluceat. In alio metallo quidquid intrinsecus continetur, absconditur; in vitro vero quilibet liquor qualis continetur interius, talis exterius demonstratur, atque, ut ita dixerim, omnis liquor in vitreo vasculo clausus patet. Quid ergo aliud in auro vel vitro lam beatorum civium societatem, quorum corda sibi invicem, et claritate fulgent, et puritate translucent? Quam Joannes in Apocalypsi conspexerat, cum dicebatcivitas aurum mundum, simile vitro mundo . Quia enim omnes sancti summa in ea beatitudine claritate fulgebunt,patet, et cum uniuscujusque vultus attendque mentem ab alterius oculis membrorum corpulentia non abscondet, sed patebit animus, patebit corporalibus oculis ipsa etiam corporis har
Abbreviated transcription (Latin):
q ex piessam unionis uiui in se pre¬
frit capsona in qua deus et hono uirꝰ
dices non enaueris deum uidelicet
hoĩem et hoĩem deũ et deũ uere catho¬
liceq pronũcians. non autẽ silr uel
carnem de anima uel auimã de carne
nisi absurdissime predicas et siłr aĩa
et caro unus sit homo. uide iꝑsona.¬

Expanded text:
que expressam unionis vim in se praefert ea persona, in qua Deus et homo unus dices, non erraveris, Deum videlicet hominem, et hominem Deum vere catholiceque pronuntians. Non autem similiter vel carnem de anima, vel animam de carne, nisi absurdissime, praedicas, etsi similiter anima et caro unus sit homo. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
uocare. inuoco. cas .i. auxiliuni uo¬
care. aduocetur patrociniũ daturꝰ
i. uocatur prestiturus auxilium
euocatur prebiturus obsequium
et hoc reuocabile. et componitur

Expanded text:
vocare, invoco -as, in auxilium vocare: advocatur patrocinium daturus, invocatur prestaturus auxilium, evocatur prebiturus obsequium; -le, revocabiliter, et c
Abbreviated transcription (Latin):
est. uncus comporutur aduncus
aliquantulũ curuus. nu.¬
et est unda superior pars aque suꝑior
liquor qui semꝑ est in motu. s aqua
unda ꝑse non est aqua. s aqua in
quodam motu et agitacõe quasi ab¬
eundo et redeundo unda uocata quasi
undis. et companitur. uñ hec undosi¬
tas. tatis. Item ab unda. undo. das
quod non est in usu. s ab eo compõ¬

Expanded text:
Et uncus componitur aduncus aliquantulum curvus. et est unda superior pars aque, superior liquor qui semper in motu est, sed aqua e non est aqua, sed aqua in quodam motu et agitatione, quasi ab eundo unda vocata, quasi undis et comparatur; et inde hec undositas -tis. Item ab unda undo -as quod non est in usu, sed compon
Abbreviated transcription (Latin):
potuit fecit quia uoluntas perfecta
faciendi reputabitur pro opere facti.
mus. maiora quid̾ sunt ĩpendia di
uitũ et minora mediocrũ. s non di¬
stat fuictus opeꝵ ubi idem est affectꝰ

Expanded text:
potuit, fecit, quia uoluntas perfecta faciendi reputabitur pro opere facti. . Majora quidem impendia sunt divitum, et minora mediocrum; sed non discrepat fructus operum, ubi idem est affectus
Abbreviated transcription (Latin):
mam et carnẽ sine confusione essẽ¬
dicõ ꝑsonalis unitatis in sua nũosi ͭ ͤ
manere nec negauerim hanc ad illd̾
ꝙ genus unitatis ꝑtinere qua aĩa
et caio unus homo est. decuit quippe
familiariꝰ siłis. qz cũ hom̃s conueĩre
constõne quod pro hoĩe constitutũ ẽ
sacrm̃. decuit eciam cũ sũiua que est
in deo et deus est cõgru unutate con¬
guiere ut quomõ ibi tres psone una
eẽncia. ita hic conuementissima que¬
dam contrauetate. tres eẽncie sunt una
plona. Uides ne pulcre inter utrãq
uuitatẽ hanc collocari meo utiq qui
coustitus est mediator dei hoĩmq hõ¬

Expanded text:
mam, et carnem, sine confusione essendicio personalis unitatatis in sua numerositate manere. Nec negaverim hanc ad illud quoque genus unitatis pertinere, qua anima, et caro unus est homo. Decuit quippe familiarius similiusque cum hominis convenire constitutione, quod pro homine constitutum est sacramentum. Decuit et cum summa, quae in Deo est et Deus est, unitate congruere, ut quomodo ibi tres personae una essentia; ita hic convenientissima quadam contrarietate tres essentiae sint una persona. Videsne pulchre inter utramque unitatem hanc collocari; in eo utique qui constitutus est mediator Dei hominisque ho
Abbreviated transcription (Latin):
tens quasi oleus quia oleat. uuln
ad aĩm refertur. ultus uero ad cor̾s
ĩnmam. Item uuluus est corporis
recens plaga. ulcus inueteratũ nul¬
nus. Item uulnus qued ferro uel
fuste uel lapide fit quasi ui. ulcus

Expanded text:
eris, quasi olcus, quia oleat. Vulnus ad animum refertur, ulcus vero ad corporis iniuriam; item vulnus corporis recens plaga, ulcus inveteratum vulnus; item vulnus quod ferro vel lapide vel fuste fit quasi vi, ulcus
Abbreviated transcription (Latin):
uitucus.ci .i. patrinus siue patriaster
s. qui uxorem ex alio uiro filium uel
filiam hñtem duxit. et dicit᷑ sic quasi
nouictus quia a matre superducat᷑
nouus uel dr̃ uitricus auitro quasi
uitreus custos et ymaginanus qr nõ
est berus pater s falsus. sicut eiñ per
tur ymago et non res. silr̾ uidetur
ille pater et nou est. Quod autẽ dr̃ ui
tricus quasi uicem teneus custodis
i. patris. uel quasi uitreus custos ethiͣ

Expanded text:
vitricus, patrinius sive patriaster, scilicet qui uxorem ex alio viro filiam vel filium habentem duxit; et dicitur sic quasi novitricus, quia a matre superducatur novus, vel dicitur vitricus a vitro, quasi vitreus custos, idest imaginarius, quia non est verus pater sed falsus: sicut enim per videtur imago et non res, similiter ille videtur pater et non est. Quod autem dicitur vitricus quasi vicem tenens custodis, idest patri
Abbreviated transcription (Latin):
quid adipiscendũ uel non adimitẽ¬
dumi. qui non potest esse de malis qͥu
sit malus. uelle enĩ mala malũ est
s iuflłie nel memorare mala ma¬
lum non est ꝙͣuis eoꝵ quidami ⁊̃ hos
actus malos esse interdum non ĩpro¬
be asserant. memorat enĩ iuterdũ
quis mala ut faciat et querit intel¬
ligend̾ ut sciat impugnare. ¶Item¬

Expanded text:
on admittendum, qui non potest esse ex malis, quin sit malus. Velle enim mala malum est, sed intelligere vel memorare mala malum non est. Quamvis eorum quidam etiam hos actus malos esse interdum non improbe asserant. Memorat enim interdum quis malum ut faciat, et quaerit intelligere verum ut sciat impugnare. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
se iactant quo isti phiserdicentes. nũ¬
maniter faciunt qr non intrant per
na iactauciũ de benebiuendo infla¬
tio dũ ad finem ppetualiter bene ui¬
uendi uita eoꝵ non pueniat. Ad hoc
eiũ debet uicinq prodesse bene ui
Nam si cui uon detur semp bene
di uel cecitate nesciunt uel inflatio¬
ne contep̃nũt. nõ est autem cuiq
spes uera et certa semp uiuendi insi
aguoscat uitam que est xp̃e et peria¬

Expanded text:
se jactant, quomodo isti Pharisaei, dicentes: « Nunomnia inaniter faciunt, quia non intrant per na jactantium de bene vivendo inflatio, dum ad finem perpetualiter bene vivendo vita eorum non perveniat? « Ad hoc enim debet unicuique prodesse bene vivnam si cui non datur semper bene di, vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Non est autem cuiquam spes vera, et certa semper vivendi, nisi agnoscat vitam, quod est Christus, et per ja
Abbreviated transcription (Latin):
rium noudũ adepte rei. s uoluptas
est rei adepte delectacõ bone uel male
uel ꝓprie carualis delectacõ. et est uolũ¬
tas ꝓpͥe in bonts s in malis et flagicõ¬
sis factis cupiditas propͥe dr̃ uoluptas¬

Expanded text:
rium nondum adepte rei, voluptas per p est rei adepte delectatio bone vel male, vel proprie carnalis delectatio; et est voluntas tantum in bonis, sed in malis et flagitiosis factis cupiditas proprie dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
puncto ad inferna descendunt sic dicit
om̃is longitudo temporis uite pñtis
punctus eẽ dignosciturꝰ cũ fine termi¬
leuanius. quasi eigo inpincto uitã
tetigit qui hanc accepit et amisit.

Expanded text:
puncto ad inferna descendant, nisi quod omnis longitudo temporis vitae praesentis punctus esse cognoscitur, cum fine termilevamus. Quasi ergo in puncto vitam tetigit, quia hanc accepit et amisit.
Abbreviated transcription (Latin):
infula qua caput sacerdotis ligat᷑
Item uita est que cunib inuectitꝰ
qua fluentes religantur capilli. Itẽ
uita est qua corona uincitur. Item
uita dr̃ quia ea pectus unicitur iustar
uitis ligãtis. unde uitula .di. uitatus¬

Expanded text:
infula qua caput sacerdotis ligatur, item vita est que crinibus innectitur, qua fluentes religantur capilli, item vita est qua corona vincitur, item vita dicitur quia ea pectus vincitur ad instar vitis ligantis; unde hec vitula diminutiv
Abbreviated transcription (Latin):
multi lapides faciunt aceruũ unũ
et est unitas constitutĩa cũ multa
mẽbra unũ corpus. uel multe par¬
tes unũꝙcũ totũ constituũt. est et
comugatĩa qua fit ut duo iam nõ
duo non sint sz una caro. et est nacia
qua aunia et caro unus nascitur
honio. est unitas potestatĩa qua hõ
uirtutis nou instabilis nou dissiłis
s unus sibumet semꝑ nntitur ĩueni¬
ri est consentanea cumi ꝑ canitatem
multoꝵ hoĩm est cor unũ et amma
dicam unice unũ uͥ unitatem cõsub¬
stanciał facit huic uni ꝙius illoꝵ
si assilłes erit quodam mõ unũ si cõ¬
pares nlło. Igitur inter omĩa que unũ
recte dicuntur artem tenet bnitas tu

Expanded text:
multi lapides faciunt acervum unum. Est et unitas constitutiva, cum multa membra unum corpus, vel multae partes unumquodcumque totum constituunt. Est et conjugativa, qua fit ut duo jam non duo sint, sed una caro. Et est nativa, qua anima et caro unus nascitur homo. Est unitas potestativa, qua homo virtutis non instabilis, non dissimilis, sed unus sibimet semper nititur inveniri. Est consentanea, cum per charitatem multorum hominum est cor unum, et anima dicam, unice Unum, ubi unitatem consubstantialitas facit? Huic Uni quodvis illorum si assimiles, erit quoquo modo unum: si compares, nullo. Igitur inter omnia quae recte
Abbreviated transcription (Latin):
ti. et hoc unguen. uriguiuũs in eod̾
sensu. et hinc unguentarus. ua.aiũ.
getur odoris iocunditatẽ sumens
et longe redoleus.
Angius. ab ungo dr̃ hec unguis
huius ungis. unde hec ungula . le. et
ungus hoĩm et auiũ. ungula alioꝵ
ammalium. et dicitur unguis ab¬
ungo quia eo solemus unguere. Itẽ
ungula dicitur geuus tormenti qr
effodiat. Item et undicula fides quia
hocrei torꝙ̃tur ineculeo ut fides in¬
uematur. Item ab ungula ungula¬
carm ita gẽma anulo accingitur¬

Expanded text:
m, et hoc unguen -nis, in eodem sensu, et hinc unguentarius -a -um, getur, odoris jucunditatem sumens, et longius redolens.Item ab unguo hic unguis -guis, unde hec ungula: et est unguis hominum et avium, ungula aliorum animalium, et dicitur unguis quia eo solemus ungere. Item ungula dicitur genus tormenti quia effodiat, idem et fidicula, quia hoc rei torquentur in eculeo, ut fides inveniatur. Item ab ungula ungulaita gemma anulo accingitur
Abbreviated transcription (Latin):
pus tempis quia tepeat et tempe¬
retur. uicissim hũore siccitate ca¬
lore frigore. et dr̃ tempus multi¬
plex. dr̃ enuĩ spaciũ siue mora in
qua uiuimius ut gamus mensis
dr̃ enĩ tempus aer uel qualitas
dici solet carũ tempus est .i. cara
et difficilis est reꝵ cocmptio. et bo¬
nũ tempus esta. facilis est reꝵ co¬
emptio. dr̃ ⁊̾ tempus oportunitas
ut legam .i. oportuũ est ut legñ¬

Expanded text:
pus -ris, quia tepeat et temperetur vicissim humore, siccitate, calore, frigore; et dicitur tempus multipliciter. Dicitur enim spatium sive mora in qua vivimus, ut annus, mensis; dicitur enim tempus aer vel qualitas dum quod dici solet ‘carum tempus est’, idest ‘cara et difficilis est rerum coemptio’, et ‘bonum tempus est’, idest ‘facilis est rerum coemptio’; dicitur et tempus opportunitas ut legam’, idest ‘opportunum est ut leg
Abbreviated transcription (Latin):
fieu tepidũ .s. calere et fugere cũ
enĩ res a niumio calore cessat dr̃
pe fugere. Est ergo tepere propͥe
esse inter calorem et frigiditatẽ
tempatũ. uñ hic tepor. poris. et te¬
pesco. scis nicho. et tepidus .da. dũ.
et compatur. uñ hec tepiditas. ca¬
tis. et tepidulus. la. lum. aluyͣtu¬
lum tepidus. et tepido. das tepid̾
facere. et est actĩm tepere. iufmui

Expanded text:
fieri tepidum, scilicet calere vel frigere; cum enim res a nimio calore cessat dicipe frigere: est ergo tepere proprie esse inter calorem et frigiditatem temperatum. Unde hic tepor -ris, et tepesco -scis inchoativum, et tepidus -a -um, et comparatur; unde hec tepiditas -tis, et tepidulus, aliquantulum tepidus, et tepido -as, tepidum facere, et est activum. Item
Abbreviated transcription (Latin):
bri iustrm̃ ꝑforndi quod aliter
dr̃ taratrũ. quasi teretrũ quasi
lignũ foret terendo. uñ et dicitur
terebꝵ quasi terefoꝵ uelqua si
et terebro. bras. terebro pforare
et componitur conterebro. bras
et est actĩmi cũ sus compõitis. et¬
teredo. dius u̾nus liguũ texẽs

Expanded text:
 perforandi quod aliter dicitur taratrum quasi teratrum, quia lignum terendo foret, unde et dicitur terebrum quasi tereforum vel quasi et terebro -as, terebro perforare, et componitur conterebro -as, et est activum cum suis compositis. Itte
Abbreviated transcription (Latin):
et forte inuenitur siguificans. sior
et huic significanter. cius .inc. adũb̾.
et hec significãcia .cie. siguifico com¬
ponitur. consignifico. cãs .i. niter pͥu¬
cipalem siguificacoẽm significacõ ali¬
quio dare intelligi quõ significat

Expanded text:
significans -tior et hinc significanter -ius -me adverbium, et hec significantia. Significo componitur consignifico -as, idest preter principalem significationem secundario aliquid dare intelligi quo modo
Abbreviated transcription (Latin):
men est apud eos uncie pondus hũs
apudlatinos autem et grecos quar¬
ta pars uncie est et stateris medietas
dragnias appendeus duas. Uñ cũ in
lũs dñus legitur siclus uncia est. cũ
e est
Sycomorus. morus componitur
cũ quodã greco. et dr̃ hic sỹcomorus¬
mori quia sit foliis similis moro

Expanded text:
men est, habens apud eos unciae pondus. men est, habens apud eos unciae pondus. Apud Latinos autem et Graecos quarta pars unciae est et stateris medietas, dragmas adpendens duas. Unde cum in litteris divinis legatur siclus, uncia est; cum e est. Morus componitur cum quodam greco et dicitur hec sicomorus, quia sit foliis similis moro
Abbreviated transcription (Latin):
ichen filius fuit emor qui quã¬
dam urbem edificauit quam a no¬
mine appellauit sichen hoc grece lati¬
ne dr̃ sicuna. me. et hec cunitas sama¬
rie ipã est neapolis cuitas samarita¬
nor.¬
Dichofauta .te. falsus calumpia¬
tor. uel uilium reꝵ appetitor fertur
tũ apud grecos sichofauta dr̃ ficus
comedens a sichos ꝙ est ficus et fa
sic falsus calumpniator. Cuidam
dño apud grecos misse sunt ficus
quas latenter quidant suus famu¬
lus comedit et cepit calumpuiari
alium ꝙ et accusaie ꝙ eas comediss
tunc dñs precepit aquam calidam
bibi ab eo qui comedeiat ficus qua
bibita staci uouiit ficus. uñ semp
postea dictus est sicho fauta .i. ficus
comedens. et quia falso funt calũp¬
matus sociũ comedisse eas. ĩino in¬
de moleuit mos et consuetudo ut fal¬
sus calumpniator diceretur sicho¬
fauta.
sichomachia. chie .i. pugna aĩe. uñ¬
machia .i. depugna aĩe. et aant plt̾.¬
iclus. sichel qui latino sermoue
siclus cormpte appellatur hebreũ no¬

Expanded text:
ICHEN filius fuit Emor, qui quandam urbem edificavit, quam a nomine filii appellavit Sichen. Hec grece et latine dicitur Siccima et est civitas Samarie; ipsa est nunc Neapolis civitas SamaritanorICOPHANTA, falsus calumniator vel vilium rerum appetitor. Fertur tamen quod apud Grecos sicophanta dicitur ficus comedens, a sicos, quod est ficus, et fadictus est sic falsus calumniator: cuidam domino apud Grecos misse sunt ficus, quas latenter quidam suus famulus comedit, et cepit calumniari alium et accusare quod eas comedisset. Tunc dominus precepit aquam calidam bibi ab eo qui comederat ficus; qua bibita statim vomuit ficus, unde postea semper dictus est sicophanta, idest ficus comedens; et quia falso fuerat calumniatus socium comedisse eas, inde inolevit consuetudo ut falsus calumniator diceretur sichophanta. sichomachia -e, idest pugna anime, unmachia, idest de pugna anime, et cum na. Sicel, qui Latino sermone siclus corrupte appellatur, Hebraeum no
Abbreviated transcription (Latin):
.a .uiͣ. pte. est eiũ .ui. pars congii. sex¬
tanus duaꝵ libiuꝵ est quibis. is¬
sumptus or̃ bilibris. assimuptus
quater fit greco nioĩe cerx. quqͥes
complicatus qui uarem siue go¬
uior facit ad uce sextũ reooit congi¬
um nam congius sex metitur
sextariis. et hiunc sextam nomen
siue adiaceus siue aliquid aliud

Expanded text:
a sexta parte, est enim sexta pars congii; sextarius duarum librarum est, qui, bis assumptus, dicitur bilibris, assumptus quater fit, greco nomine, cerix, quinquies complicatus quinarem sive gomor facit; adice sextum, reddit congium: nam congius sex metitur sextariis, et hinc sextarii nomen sure adiacens, sive aliquid aliud,
Abbreviated transcription (Latin):
chiades papa et siluester statuerũt
ut bis in ouũ salbõ comederetur
ue propter abstiuenciam et afflictio¬
nem carius quaui sustinu̾ant in¬
uͣ feria que in omĩ tempore ieuma¬

Expanded text:
chiades papa et S. Sylvester statuerunt ut bis quoque Sabbato comederetur, ne propter abstinentiam et afflictionem carnis quam sustinuerant sexta feria, quae omni tempore jejuna
Abbreviated transcription (Latin):
assiguare quos debeat hr̃e uel face̾
consigno. nas simuil signare. desi¬
gno. nas. ualde signare distinguere
uel siguũ facere frangere et remo¬
uere. apeure. et est tuictũ ab illo qui
siguũ et sigillum frangit et ita ape¬
rit liãs et manifestat. et ideo desi¬
guare dr̃ apeure et manifestare.
Oracius. Quid nõ ebrietas designat
opta recludit. presigno. nas. resigͦ.
uas. iterum siguare uel signũ au¬
ferre et apire uel retro siguare reo¬
dere restituere. et est actm̃mt cũ omĩb
sius compoĩtis.

Expanded text:
el facere, consigno -as, simul signare, designo -as, valde signare et distinguere et signum frangere et removere, aperire, et est tractum ab illo qui signum vel sigillum frangit et ita aperit litteras et manifestat, et ideo designare dicitur aperire et manifestare; Oratius ‘quid non ebrietas designat? operta recludit’. Presigno -as, resigno -as, iterum signare vel signum auferre et aperire vel retro signare, reddere, restituere; et est activum cum omnibus suis compositis.
Abbreviated transcription (Latin):
lli .d̾i. signũ amli et illus quod fit
dissigillo. llas diuersis modis figil¬
lare uel sigillũ remonere. desigillo
llas ualde sigillare. uel sigillũ re¬
mouere. insigillo. llas ualde uel
iutus sigillare. resigillo. llas .i. ietio
sigillare auferre aperire uel certũ
sigillare. et est accĩm sigillo cũ ouũ¬

Expanded text:
t signum anuli; et illud quod fit dissigillo -as, diversis modis sigillare vel sigillum removere, desigillo -as, valde sigillare vel sigillum removere, insigillo -as, valde vel intus sigillare, resigillo -as, idest retro sigillum auferre, aperire, vel iterum sigillare. Et est activum sigillo -as cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
.i. tuba uel pocius conca siue uas in
quo nngebant. in quod cũ urua
cadit facit sibilatum. ec ideo pomit
pro sibilatu urine uel pro bombo.
si fonib nuplent. uel potest hoc te¬
uen in proprio sensu. Nam huroĩ
uasa suspendebant mulieres aõ
lnulaciũ pudiacie facientes qͣ.
turpia in templo eius. syfon eriam
uas dr̃ quo utinitur iu oriente ad
ertinguendũ igneni. et tũc compõ
a luttlo et luudo quia aquas lulfiã¬

Expanded text:
idest tuba vel potius conca sive vas in quo mingebant, in quo cum urina cadit facit sibilatum, et ideo ponitur pro sibilatu urine vel pro bombo; sifonibus implent’; vel potest hic teneri in primo sensu: nam huiusmodi vasa suspendebant mulieres ad simulacrum Pudicitie, facientes queque turpia in templo eius; sifon etiam vas dicitur quo utuntur in Oriente ad extinguendum ignem, et tunc componitur a sufflo et fu
Abbreviated transcription (Latin):
chanaau. a quodicti sunt sỹdones
et hine ciuitas eoꝵ in feuicia dicta
est sydou. uñ hic et hec sydou. dois
patrium. et sy̾donia. me prouĩcia ad¬
iacens. uñ sỹdonius. ma. inuuiii.sido¬
uii interpretantur benũdantes uel
lingua fenicũ. piscis dr̃ sydou. unde
aco̾pia pisciũ sydon predictacĩtus¬

Expanded text:
Canaam, a quo dicti sunt Sidones, et hinc civitas eorum in Fenicia Sidon dicta est; unde hic et hec Sidon -nis patrium et hec Sidonia -e provincia adiacens, unde sidonius -a -um; Sidonii interpretantur venumdantes. Vel lingua Fenicum piscis dicitur sidon, unde a copia piscium Sidon predicta civit
Abbreviated transcription (Latin):
hebreũ est uel dr̃ a succo quia ex
succo frumenti uel pomoꝵ confi¬
ciatur coctis q fiugib aquapu¬
gius quasi sucus colatur. et dicit᷑
licem ouũs pocio. omĩs liquoris
confectio. ouũs liquor qui mebria¬
re potest preter uniũ. Magis propͥe¬
tũ liquor qui ex dactił sit aobibend̾

Expanded text:
hebreum est, vel dicitur a succo, quia ex succo frumenti vel pomorum conficiatur, coctisque frugibus aqua pinguis quasi succus colatur; et dicitur siccera omnis potio, omnis liquoris confectio, omnis liquor qui inebriare potest preter vinum, magis tamen proprie liquor qui ex dactilis fit, ad bibendum
Abbreviated transcription (Latin):
et hec sicilieusis. se. uñ hic sicilides
de. uñ hec sicili.s. lidis. sicilieus
et declinatur patronomice. uirgiliꝰ
sicilides muse paulo maiora caua¬
nius.

Expanded text:
et siciliensis -e et hic Sicilides -de, unde hec Sicilis -dis, idest siciliensis, et declinatur patronomice; Virgilius ‘sicilides muse paulo maiora canamus’.
Abbreviated transcription (Latin):
iutur cũ sios quod lingua colica
dr̃ deus. et dr̃ hec sibilla. lle. quasi
sios bole uel bele ꝙ eit nieus .i. dia
seutencia uel dei meus. et nouieu
applłacim sibilla quasi prophissã
potest dici sibilla quia dei sentenciã
uel mentem hom̃b interpietat᷑
Alle tũ .r. dicte sunt sibille quasi au¬
couomasice. uñ sibillui.ua. nĩ.
ett propue. hoĩes tũ sibilant.uñ hic
sibilus .li. s inpłiali hecsibila. loꝵ
et sibilus. ia. lunt .i. sibilans. s poui¬
tur causa ruetu ẽẽ usurpatũ. idetur
a poetis ꝙ sit uox siguificatiua sic̃
billo componitur consibilo. las .i.
siuiul sibilare. disibilo. las .i. a sibilo
cessare exibilo. las extra sibilũ pou̾e
isibilo. las. aure uelualde sibilate
uel sibilo iutro nupelleie. obsibiło
las undiq uel contra sibilait ueloe¬
uel lacenter sibilaie soleuius post

Expanded text:
itur cum sios, quod lingua eolica dicitur deus, et fit Sibilla quasi sios bole vel bele, idest divina sententia vel dei mens, et est nomen appellativum Sibilla, quasi prophetissa, ophetissa potest dici Sibilla, quia dei sententiam vel mentem hominibus interpretatur; ille tamen decem dicte sunt Sibille quasi antonomasice, unde sibillinus -a est proprie, homines tamen sibilant; unde hic sibilus -li, sed in plurali hec sibila -orum, et sibilus -a -um, idest sibilans, sed potius causa metri usurpatum esse videtur a poetis quam sit vox significativa, sicut bilo componitur consibilo -as, idest simul sibilare, desibilo -as, a sibilo cessare, exsibilo -as, extra sibilo proicere, insibilo -as, intro vel valde sibilare vel sibilo intro impellere, obsibilo -as, undique vel contra sibilavel latenter sibilare. Et not
Abbreviated transcription (Latin):
et dr̃ sequester reconciliator qui discor¬
des pacificat. et qui cuucatib medi
intereuit qui apud grecos omeos
dẽ upud queui piguera depom solct
et duiuatur a sequendo uel sequo¬
quia eius qui electus est utraq pars¬

Expanded text:
sequester dicitur reconciliator qui discordes pacificat et qui certantibus medius intervenit, qui apud Grecos homesos dicitur, apud quem pignera deponi solent; et derivatur a sequendo, quia eius qui electus est utraque pars
Abbreviated transcription (Latin):
tiueus totũ et tocius medietatem.
uũ teruauꝰ est sexqualitet binaii
uel ad biuarium quia continet
serqualter. ia. ritm. qui ab alio co¬
tus continetur et eius altera pars
uũbiuauus. est sexqualter terua¬
riiuel ad teruarũ. Item sequi com¬
ponitur serquiteirus.cia. cun. et
aliuo totũ. et eius ceitiam ꝑtem
um.qui ita continetur. b alio. et
sur pocest dia ꝓ compoeu senui

Expanded text:
tinens totum et totius medietatem, unde ternarius est sesqualter binarii vel ad binarium, quia continet sesqualter -a -um, qui ab alio totus continetur et eius altera pars, ut binarius est subsesqualter ternarii vel ad ternarium. Item sesqui componitur sesquitertius -a -um et alium totum et eius tertiam partem,-um, qui ita continetur ab alio; et similiter potest dici per composi
Abbreviated transcription (Latin):
ui qui olimi in bello capti cũ nue
possent occidi seruabantur et fiebãt
serui. et ideo seruus dr̃ a seruando
propter autiquã consuetudieut
licet ⁊̾ quidam dicantur modo ser
ui qui seruati sic fuerũt. senuus
ergo dr̃ excondeoe seruitutis. I tem
seruus inbello captus et seruatus
famulus ex propria familia seruoꝵ
ortus mancipium exbostib quasi
mancipatũ uel quasi mam cap¬

Expanded text:
-vi, quia olim in bello capti, cum iure possent occidi, servabantur et fiebant servi, et ideo servus dicitur a servando propter antiquam consuetudinem, licet et quidam dicantur modo servi qui sic servati non fuerunt; servus ergo dicitur ex condicione servitutis. Item servus in bello captus et servatus, famulus ex propria familia servorum ortus, mancipium ex hostibus, quasi mancipatum vel quasi manu cap
Abbreviated transcription (Latin):
eth filius fuit ade.et niterpretã
resurrectio. quia post fratris resur¬
rectiouem uatus funis. quasi resur¬
rectionẽ fratus ex mortius suscita¬
ret. Ideui et positio quia deus eum
pio abel posunt a quo quidam here¬
tici dicti sunt sechimaui quidicebãt

Expanded text:
ETH filius fuit Ade, et interpretatur resurrectio, quia post fratris interfectionem natus sit, quasi resurrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem et positio, quia Deus eum pro Abel posuit; a quo quidam heretici dicti sunt Sethiniani, qui dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
et dr̃ a sermo. Sermo est orõ hũili
stilo compoĩta humane loquilcoĩ
funtiuua. uel sermo est colloquncõ
uius ꝑsoue ad aliam. et dr̃ sermo
a sero. ris quia serat utilitatẽ meu¬
tib auditoꝵ uel quia seratur inter
nas. quia sereno celo serendũ est
et non ꝑ u̾mbres. et nota ꝙ sero us
duplex bt̃ preteritũ. et duplex su¬
puũ ut sero seui satũ. sero serui
nunare et plancare. hec tũ signi¬
ficacõ tracta est ab alia. quieiũ
arbores plantat quodam mõ se
iinariu eis confert. et quia seuu¬
uatio et plautatio ordine solent
esse. Ideo sero seui qũz pouitur pro
ordiuare. Item sero. ris.iiii. sertũ
i. iuuttere uel comũgere. Inuenit᷑
tũ et serui pro ordinaui uel ꝑro se

Expanded text:
lta; vel sermo est oratio humili stilo composita, humane locutioni finitima; vel sermo est collocutio unius persone ad aliam; et dicitur sermo a sero -is, quia serat utilitatem mentibus auditorum vel quia seratur inter  quia sereno celo faciendum est et non per ymbres. Et nota quod sero -ris duplex habet preteritum et duplex supinum, ut sero -vi satum et sero -rui minare et plantare; hec tamen significatio tracta est ab alia: qui enim arbores plantat quodam modo eis seminarium confert, et quia seminatio et plantatio ordine solent esse, ideo sero -vi quandoque ponitur pro ordinare. Item sero -is -rui sertum, idest immittere vel coniungere; invenitur tamen et serui pro ordinavi et pro se
Abbreviated transcription (Latin):
do. ius. sereno compointur conse¬
reno. nas. in sereno. uais intus ul
ualde serenare. resereno. nas. sub¬
sereno. nas̾ .i. post uel subtus uel
parũ serenare. et est actim sereno

Expanded text:
ducunt. Sereno -as componitur consereno -as, insereno -as, intus vel valde serenare, resereno -as, subsereno -as, idest post vel subtus vel parum serenare. Sereno activum est
Abbreviated transcription (Latin):
rat insicõ fac ramũ rauius adoptet.
et proprie miolenter. uñ iuserto
intersertũ. interponere intermiscere
iuterunttere. intersero. us interse¬
ui uitersitũ interplantare uel inter¬
contra uel undiqz semmnare uel plã¬
tare uel tegere. Lucanus obsita fu¬
nerea celatur purpura laua. obse¬
io. ris.iiii. obsertum .i. contra serere

Expanded text:
rit insitio, fac ramum ramus adoptet ’; et proprie violenter, unde insertorui -sertum, interponere, intermiscere, intermittere; intersero -is -sevi -situm, idest interplantare vel intercontra vel undique seminare vel plantare vel tegere; Lucanus 2, 367 ‘obsita funerea celatur purpura lana’; obsero -serui -sertum, idest contra serere,
Abbreviated transcription (Latin):
leui omna dolia mea et omnes se¬
rias meas. uñ hec seriola. le .di. per¬
sius. serole ueteu metuens dera¬
dere liũ.¬
cum lenci quod uulgo dr̃ seca qr
apud eos hũndant uermes qui se¬
ricum egerũt.s. bombices a quib
hec fila circũ arbores ducũtur. et
huic sericus .ca. cum. et hec se rica¬
ce. quedam uestis de serico. et seu¬
catus. cuta. tum serco ornatus uel
uitextus et serico. ois. seuco orna¬
ie uel intexere. et coꝵ .ui.¬
ħec series. ei .i. ordo tenor. unde serio
nas .i. ordinare in ordinem et senẽ
disponere. et coꝵ .se.

Expanded text:
levi omnia dolia mea et omnes serias meas’. Unde hec seriola -e diminutivum: Persius ‘seriole veteri metuens deradere licum -ci, quod vulgo dicitur seta, quia apud eos abundant vermes qui sericum egerunt, scilicet bombices, a quibus hec fila circum arbores ducuntur; et hinc sericus -a -um, et hec serica, quedam vestis de serico, et sericatus -a -um, serico ornatus vel intextus, et serico -as, serico ornare vel intexere; et per ec series -ei, idest ordo, tenor, unde serio -as, idest ordinare, in ordinem et seriem disponere. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
uñ sequutꝰ. ta. tum. quod sequitur
uel quod est siguũ sequucõis. et hic
et hec et hoc sequar.cis. diligeus se¬
quutor qui et sequanꝰ dicitur. uñ
sequaciter aduerbui. et hec sequati¬
uel sequendo adipisci. uulti se¬
quũtur aliquis quod non conse¬
quũtur illud. uñ hec cousequucõ¬
exsequor. quens extraalia sequi
aliꝙͥ ꝑficere ad effectũ ꝯucere insta¬
re ad aliquid faciendum. uñ exe¬
ualde uel intus uel contra sequi
proprie eiĩ accipitur in malo. uñ
queris procul sequi uel que restãt
sequi et procedere. uñ hoc pro seqͥ¬
quens causa prodendi et uocendi
sequi infectare prosequucõem fa¬
cere angustiare. propeie quid̃ dr̃

Expanded text:
unde secutivus -a -um, quod sequitur vel quod est signum secutionis, et hic et hec et hoc sequax -cis, diligens secutor, qui et secanus dicitur, unde sequaciter adverbium et hec sequacivel sequendo adipisci: multi sequuntur aliquid qui non consequuntur illud; unde consecuexsequor -ris, extra alia sequi, aliquid perficere, ad effectum ducere, instare ad aliquid faciendum, unde exevalde vel intro vel contra sequi, proprie accipitur in malo; undeosequor -ris, procul sequi vel instanter sequi, procedere, unde hoc proseq-ris, causa perdendi et nocendi sequi, infestare, persecutionem inferre, angustiare, proprie quidem in
Abbreviated transcription (Latin):
ure itiuens uerabantur. et uos
p totaui septinanam paschalẽ gra¬
duale cũ alleluya cautaur. ꝑ grã¬
duale laborem ꝑ alleluya leticiã
designantes demũ illi patriaui in¬
quo terunatur septuagesuna

Expanded text:
re itineris vexabantur, et nos per totam septimanam paschalem Graduale cum Alleluia cantamus, per Graduale laborem, per Alleluia vero laetitiam designantes. Demum illi patriam inquo terminatur Septuagesima,
Abbreviated transcription (Latin):
ra .re. firmatura bostii et propͥe li¬
gnũ quod ex transuerso obucitur
serare separe. desero. ras uel dissero
ras ualde ueldeorsũ uł diu̾ẜ moĩs
serare uł scrã remou̾e. apire. ĩ sero ras
i. ualde uelintꝰ serare. obsero . ras .i. se
ram hoctio appon̾e. resero. ras .i. iteꝵ
serare uel recludere et aperire quasi
retro seram facere et remon̾e. subse¬
ro. ras .i. subtus serare uł paꝵ uł post
uel latẽter. Sero et erꝰ cõpoĩta sũt ac

Expanded text:
ra -e, firmatura hostii, et proprie lignum quod ex transverso obicitur simul serare; desero -as vel di valde vel deorsum vel diversis modis serare, vel seram removere et aperire; insero -as, idest valde vel intus serare; obsero -as, idest seram hostio apponere; resero -as, idest iterum serare vel recludere et aperire et quasi retro seram facere et removere; subsero -as, idest subtus serare vel parum vel post vel latenter. Sero -as et eius composita activa
Abbreviated transcription (Latin):
sequi subsequor. queris .i. subtus
uel post latenter uel parũ sequi
uũ hoc subsequiũ .i. seruiciũ. se¬
quor et eius compoĩta sunc depo¬
faciunt supimũ in. cutum. et ipã
uerba uel participia pñtis tpr̃is et
gerũdia in. di .do. dũ. scribũtur ꝑ
qͥ. et ꝑticipia preterti et futur tem¬

Expanded text:
sti’; subsequor -ris, idest subtus vel post vel latenter vel parum sequi, unde hoc subsequium, idest servitium. Sequor et eius composita sunt depofaciunt supina in -cutum, et ipsa verba et participia presentis temporis et gerundia in -di -do -dum scribuntur per q, sed participia preteriti et futuri tem
Abbreviated transcription (Latin):
et dr̃ sica. quasi seca .s. gladius bre¬
uis quo maxime utuntur qui ap̃
y̾tulos latrocima ex̾cent. ut dicũt te¬
lum est in baculo ab scouditũ. uũhie
sicauus .rii. qui sicam defert uelho¬

Expanded text:
et sica -ce, quasi seca, scilicet gladius brevis quo maxime utuntur qui apud Ytalos latrocinia exercent, et, ut dicunt, telum est in baculo absconditum; unde hic sicarius, qui sicam defert vel ho
Abbreviated transcription (Latin):
Sepia. pie. quidam piscis asepes¬
dicta quia quibusdam sepib est in¬
terclusa et ht̃ in sequandaru strimiã
uigerrimi et amarissum succi plenã
de quo fit optĩm incaustimi. unde se¬
pia pio incausto uel atramento
ponitur

Expanded text:
sepia -e, quidam piscis quia quibusdam sepibus est interclusus; hic habet in se quandam strumam nigerrimi et amarissimi succi plenam de quo fit optimum incaustrum, unde sepia pro incaustro vel atramento ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
ex sungulan propinquitate condi¬
toris sui incomparabili ardent
des ita comũcta sunt ut inter hos
ot deun nulli alii spiritus iuter¬
amor est quia quo subtiliꝰ clarita¬
teui disiõis enis aspicuint. eo ua¬
lidius uieuis a more flatmescũt

Expanded text:
ex singulari propinquitate conditoris sui incomparabili ardent ita Deo coniuncta sunt, ut inter hec et Deum nulli alii spiritus interamor est, quia, quo subtilius claritatem divinitatis eius aspiciunt, eo valid<i>us in eius amore flammescunt
Abbreviated transcription (Latin):
dinabile uel seps sepis quidam er¬
igiiuis serpens qui non solu corpꝰ
uerũ eciam ossa ueneno consuunt
ustesi quidem serpens quando pungit
aliquemi facit caruemi et ossa eus
cfluere. itaꝙ ad mĩmũ puluerem
rediguntur. unde dictus est seps a se¬
pio quod est daudo et ligo ꝓcontra¬
tuu quia aperit et dissonũt ossa et
camnes uulerati ab eo. uñ lucanꝰ¬

Expanded text:
clinabile vel seps -is, quidam exiguus serpens, qui non solum corpus, verum etiam ossa veneno consumit. Iste siquidem serpens quando pungit aliquem facit carnem et ossa eius fluere ita quod ad minimum pulverem rediguntur; unde dictus est seps a sepio, quod est claudo et ligo, per contrarium, quia aperit et dissolvit ossa et carnes vulnerati ab eo; unde Lucan
Abbreviated transcription (Latin):
sensus huius sensus .s. quedam uis
auime que popit formas in pũti uiã¬
teua uelqua homo audit uel uidet uel
taugit uelgustat uel olfacit. uel sen¬
sus dicitur intellectus ẜm aliam si¬

Expanded text:
unde hic sensus -sus, quedam vis anime que percipit formas in presenti materia, vel qua homo audit vel videt vel tangit vel gustat vel olfacit; vel sensus dicitur intellectus secundum aliam si
Abbreviated transcription (Latin):
teruam tert uelqr in quibusdam
regionib cumi bobus solent tritu¬
dũr tuones quasi teriones sicut
que semꝑ nobis appent et semper
teunt aream nũceli. uñ ꝑ cõpoe

Expanded text:
terram terat vel quia in quibusdam regionibus cum bobus solent trituquedam triones, quasi terriones, sicut que semper nobis apparent et semper terunt aream nostri celi. Unde per
Abbreviated transcription (Latin):
pis. sepis diuersis modis sepelire
uel sepem remouere discludere
ntersepio interclud̾e presepio. pis
sepeni precendere. ante sepur. obse
resepio. pis .i. recludere. sepio et erꝰ
composita actina sut et producũt

Expanded text:
-is, diversis modis sepire vel sepem removere, discludere,intersepio, intercludere, presepio -is, sepem pretendere, ante sepire, unde resepio -is, idest recludere. Sepio et eius composita activa sunt et producunt
Abbreviated transcription (Latin):
ge. et mutata.or. ini.us. fuciuint neu¬
tra. exceptouno. ꝙ solum cũ suo
positio fyxco quantũ ad suam uo¬
cem seruauit eius genus hic se¬
ꝙͣus hoc quoq uetustissim cou̾e
accipientes hic et hec senex profere¬

Expanded text:
 et mutantia or in us faciunt neutrum excepto uno, quod solum cum sit a positiuo quantum ad suam uocem fixo, seruauit eius genus, hic semuis hoc quoque uetustissimi commune accipientes hic et haec senex profere
Abbreviated transcription (Latin):
senturr. ꝑsencio. tis ꝓfecte senture
presencio. tis ꝑ aute senture. resencõ
tis iterũ sentue. et ab istis inuenit᷑
assenti sco. ab sentisco consentisco
et c̃. sencio et eius compoĩta faciũt
preteritũ in .si. et supinũ i. sum
Item sencio prosensu ꝓcipere ut di

Expanded text:
perfecte sentire; presentio -is, ante sentire; resentio -is, iterum sentire; et ab istis inchoativa assentisco -is, absentisco -is, consentisco -is et cetera. Sentio et eius composita faciunt preteritum in -si et supinum in -sum. Item sentio pro sensu percipere acti
Abbreviated transcription (Latin):
salcem prudencia uel senatus dẽ a
semendo quia senatores facultatẽ
agendi dabant nõ eĩ siue eor lũa
ulli magistratui licebat aliquid
agere. et dr̃ seuatus t̾ ipẽ locus in
quo conueniũt senatores. uñ hie

Expanded text:
senes, saltem prudentia; vel senatus dicitur a sinendo, quia senatores facultatem agendi dabant, nam sine eorum licentia nulli magistratui licebat aliquid agere. Et dicitur senatus et ipse locus in quo conveniunt senatores et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
tum. sepelio componitur cõsepelio
ls. sinul sepelire. dissepelio. lis. diũ¬
sis modis sepelire uel a scpulcro re¬
iouen et encere sepelio et cius cõ¬
poita acciua sunt et coꝵ hane silła¬

Expanded text:
-le. Sepelio componitur consepelio -is, idest simul sepelire, dissepelio -is, diversis modis sepelire vel a sepulcro removere et eicere. Sepelio et eius composita activa sunt et corripiunt hanc silla
Abbreviated transcription (Latin):
uel ualde senere. ꝑseueo. nes ꝑfrẽ
seuere. preseueo. nes rescneo. nes
et huie nicho. consenesco. inseuesco
reseuesco et c̃. Seneo et eius compo¬
sita cor hanc sillam. se. et faciunt
pretentũ in .niiii. et carent sup̃. ꝙͣ

Expanded text:
vel valde senere, perseneo, perfecte senere, preseneo, reseneo, et inchoativa consenesco, insenesco et cetera. Seneo et eius composita corripiunt hanc sillabam se- et faciunt preteritum in -nui
Abbreviated transcription (Latin):
alpiga. ge. quod est depressum cõ¬
ponitur cũ salun quod est locus et dr̃
salpiga. ge. quidam serpens quihĩ¬
tat in depressis locis hec eadeui dr̃ et
cerula quia pua est et celeros nõ ht¬

Expanded text:
pige quod est depressum componitur cum salim, quod est locus, et dicitur hec salpiga -e, quidam serpens, quia habitat in depressis locis; hec eadem dicitur cecula, quia parva est et oculos non h
Abbreviated transcription (Latin):
uo uero facti non iequnitur ordo
unris qui est alias regulanter obser¬
ris clamore non indiget accusatoris
et si forte uidex uelit taliter delinꝙ̃
ti subdĩditur quia aliud est notoriũ
facti ꝑmauentis actu ut cũquis pis
teuet adulteram uel concubinã indo¬
uio aliud notoriũ facti trauseñtis ac¬
tu ut si aliquis in pu ͦͦ interfecit ho¬
ninẽ uel fecit saculegnĩ uel siłe ali
ud uotoriũ facti presumptiuc si quis
puͨ ͤ est hĩtus pro filio consangiũeo

Expanded text:
rio vero facti non requiritur ordo iuris, qui est alias regulariter obserris clamore non indiget accusatoris. Et si forte iudex velit taliter delinqueti subdividitur, quia aliud est notorium facti manentis actu, ut cum quis publice tenet adulteram vel concubinam. Aliud notorium facti transeuntis actu, ut si aliquis in publico interfecerit hominem vel fecerit sortilegium vel simile. Aliud est notorium facti presumpti, ut si aliquis publice habitus est pro filio, consanguineo
Abbreviated transcription (Latin):
dixi in uota. noto compouitur ãuo¬
to. cas ualde uel ad aliꝙͣ notare. de¬
noto. tas. ualde notare uel reprelen¬
dere. enoto. tas. exͣ alia notare. ĩ no¬
to.tas. puoto. tas. subuoto. tas .i. la¬
tenter uel paꝵ uel post uel subtus nio¬
tare. noco. tas est actĩm cũ ouũbus

Expanded text:
ina. Noto componitur annoto -as, valde vel ad aliquem notare, denoto -as, valde notare vel reprehendere, enoto -as, extra alia notare, innoto -as, pernoto -as, subnoto -as, idest latenter vel parum vel post vel subtus notare. Noto a
Abbreviated transcription (Latin):
quod est rectum dicitur hic ortodorus
ut credit uiuens quo uoĩe nou potet
uocanqui aliter uiut ꝙͣ credit. Uñ bec
ortodora. xe.i. femina recte glorie et
hec ortodoria. xic .i. recta gloria et potus¬

Expanded text:
quod est rectum, et dicitur hic ortodoxus ut credit vivens, quo nomine non potest vocari qui aliter vivit quam credit; unde hec ortodoxa -e, femina recte glorie, et ortodoxia -e, idest recta gloria. It
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Teraus est ordo erorcistaꝵ. erora¬
ste aũt ex groco in latinũ adiurãtes
uel increpantes uocantur. Iuuocãt
ab eis ad crorcistam pertinet ad ex¬
orcismos memoriter ietin̾e manus¬
quia suꝑ ĩnergũinos et catheciũos
in erorcirando ĩpou̾e debet autẽ spm̃

Expanded text:
 Tertius est ordo exorcistarum. Exorcistae autem ex Graeco in Latinum adjurantes vel increpantes vocantur. Invocant ab eis. Ad exorcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando impo
Abbreviated transcription (Latin):
tat merita ordiuũ qualitas actionũ
Quis eiũ consideratis ip̃is reꝵ ymagi¬
nationib uesciat ꝙ in natura gẽma¬
rũ carbuncłs prefertur iaciucto. S
tũ cerusei coloris iacuictus prefert᷑
pallenti carbrincło quia et illi quos¬
ordo nature subtrahit species deco¬
us adrũgit. et hunc quem natural
ordo pretulerat coloris qualitas fe¬
dat. sic ergo in humano genere et qͥ¬
dam in meliori ordine deteriores
fiunt et quidam in deteriori melio¬
res quia et isti in sortem extremi hĩ¬
tus bene uiuendo transcendũt. et illi
supioris loci meritũ morib non
uite seculariũ atq in hoc mundo

Expanded text:
tat merita ordinum, qualitas actionum. Quis enim consideratis ipsis rerum imaginibus, nesciat quod in natura gemmarum carbunculus praeferatur hyacintho? Sed tamen caerulei coloris hyacinthus praefertur pallenti carbunculo; quia et illi quod naturae ordo subtrahit, species decoris adjungit; et hunc quem naturalis ordo praetulerat, coloris qualitas foedat. Sic ergo in humano genere et quidam in meliori ordine deteriores sunt, et quidam in deteriori meliores, quia et isti sortem extremi habitus bene vivendo transcendunt, et illi superioris loci meritum moribus non vitae saecularium, atque in hoc mundo