comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tra nomen pastoris: patitur pronoẽ
pastoris : O sȩuitia: o misericordia:
Uides illum p̃parare ferrum. secca¬
turus ẽ non ꝑemturus: Curaturus.
non occisurus.
Up̃c dicebat. Ego illiostendam:
quae illum oporteat pati pronõẽ
meo Sed quo fine ipsum qui patie¬
batur audite: Non sunt condignȩ
passiones huius temporis ad fũturã
gloriam quae reuelabit᷑ in nobis.
Acsi dieat: Sȩiuat mundus. fre¬
mat mundus. increp& lingius. co¬
ruscet armis: quod potest fatiat: Qd
fati it. id quod accepturi sumus.e Ap¬
pendo quod patior: contra id quod
spero hoc non sentio Illud credo: et
tamen plus ẽ quod credo. quã quod sen
facit Non exting̾it: sed accelerat
ipsum premium: ipsam dulcedinẽ.:
Quae cum uenerit sine fine erit opus
cum fine: merces sine fine: Nam et
operarids deficeret inuia: nisi ad ten¬
deret quid accepturus eẽt: Cum ad
tenderis quodsis accepturus. omnia
erunt tibi uilia quae pateris: nec dig¬

Expanded text:
tra nomen pastoris, patitur pro nomine tra nomen pastoris, patitur pro nomine pastoris. O saevitia! o misericordia! Vides illum praeparare ferrum: secaturus est, non perempturus; curaturus, non occisurus. Christus dicebat, Ego illi ostendam quanta illum oporteat pati pro nomine meo. Sed quo fine? Ipsum qui patiebatur audite: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis ; ac si dicat, Saeviat mundus, fremat mundus, increpet linguis, coruscet armis, quidquid potest faciat; quid faciet ad id quod accepturi sumus? Appendo quod patior contra id quod spero: hoc sentio, illud credo; et tamen plus est quod credo, quam quod sentfacit: non exstinguit, sed accelerat ipsum praemium, ipsam dulcedinem; quae cum venerit, sine fine erit. Opus cum fine; merces sine fine. Nam et operarius deficeret in via, nisi attenderet quid accepturus esset. Cum enim attenderis quid sis accepturus, omnia tibi erunt vilia quae pateris, nec dig
Abbreviated transcription (Latin):
et ananias interp̃tatur ouis Ecce
lupus rapax adducitur adouẽ sequen¬
dam non rapiendam: Sed ne rapien¬
tem ouis ex pauesceret lupũ: ipse pas¬
tor cdecaelo qui omnia fatiebat. nun¬
tiauit lupũ uenturũ oui. sed nonsȩ¬
uiturum Q̾ tamen tam inmanis
fama lupum illum p̃cesserat: ut non
possit oius audito eius nomine non
nuntiasset saulum uenisse iamutere¬
derecadeum ananiã ire debere.
a principib sacerdotum. ut ubicũq
inuenerit tui nominis sectatores per¬
trahat: Dñs autẽ adillũ Sine: Egoenĩ
ostendam᷑: quanta illũ oporteat pati
pronoẽ meo:
dr̃. lupus adouem captiuus ducitur :
Tanta autem p̃cesserat fama lupirap¬
toris ut eius nõe audito timeret ouis.
&iam submanu pastoris Conforta¬
turne iamput& seuentem: necime¬
at timentẽ: A bagno proouib mor¬
tuo: fit ouis secura delupo: Ego in¬
teat pati pronomine meoUbi ter¬
ror: ibi saulus Qui fatiebat con¬

Expanded text:
et Ananias interpretatur Ovis. Ecce et Ananias interpretatur Ovis. Ecce lupus rapax adducitur ad ovem sequendam, non rapiendam. Sed ne repentinum ovis expavesceret lupum, ipse pastor de coelo, qui haec omnia faciebat, nuntiavit ovi lupum venturum, sed non saeviturum. Et tamen tam immanis fama lupum illum praecesserat, ut non posset ovis audito ejus nomine non contnuntiaret Paulum jam venisse ut crederet, et ad eum Ananiam ire debere, a principibus sacerdotum, ut ubicumque invenerit tui nominis sectatores, pertrahat. » Dominus autem ad illum: « Sine, et ego ei ostendam quae illum oporteat pati pro nomine meo icitur; lupus ad ovem captivus ducitur. Tanta autem praecesserat fama lupi raptoris, ut ejus nomine audito timeret ovis etiam sub manu pastoris. Confortatur; ne jam putet saevientem, ne timeat timentem. Ab Agno pro ovibus mortuo, fit ovis secura de lupo. 5. teat pati pro nomine meo. Ubi terror, ibi salus. Qui faciebat con
Abbreviated transcription (Latin):
lapidaret. Ut enimeẽt in om̃ĩum
lapidantium manib: ipse om̃iũ
uestimenta seruabat. Magis sȩ¬
uiens om̃s adiuuando. quam suis
manib:
Uoce xp̃i decaelo prostratus. et ac
cecidit infatiem suam. Prius proster¬
nendus: postea resurgendus Prius
ꝑcutiendus: postea sanandus Non
enim in illo postea xp̃c uiueret: nisi
occideretur incum. quod male ante
uixisset Quid oͦ prostratus audit. ȩ¬
Saule Saule. Quid me ꝑsequeris.
Durumest tibi contra stimulũ cal¬
citrare: & ille: Quis es dñe.e &uox
desuꝑ. Egosum ihc̃ nazarenus quẽ
tuꝑsequeris. MAenbris ad huc po¬
et non dicebat quid ꝑsequeris fide¬
les meos: Sed quid me ꝑsequeris. e &ille:
Quid me iubes facere. & Lam parat
se adoboediendum: qui prius sȩuiebat
ad persequendum Iam formatur ex
persecutort p̃dicator: exlupo ouis.:
Miles ouẽ audit quid facere debeat.
Cecus sane factus ũt interiore luce ful¬
subtracta est persecutori: ut redderet᷑

Expanded text:
lapidaret. Ut enim esset in omnium lapidaret. Ut enim esset in omnium lapidantium manibus, ipse omnium vestimenta servabat, magis saeviens omnes adjuvando, quam suis manibusVoce Christi de coelo prostratus est, cecidit in faciem suam; prius prosternendus, postea erigendus; prius percutiendus, postea sanandus: non enim in illo postea Christus viveret, nisi occideretur in eo quod male ante vixisset. Quid ergo prostratus audit? Saule, Saule, quid me persequeris? Durum est tibi contra stimulum calcitrare. Et ille: Quis es, Domine? Et vox desuper: Ego sum Jesus Nazarenus quem tu persequeris. Membris adhuc poet non dicebat, Quid persequeris fideles meos; sed, Quid me persequeris? Et ille: Quid me jubes facere? Jam parat se ad obediendum, qui prius saeviebat ad persequendum. Jam formatur ex persecutore praedicator, ex lupo ovis, ex hoste miles; audit quid facere debeat. Caecus sane factus estpta est; subtracta est persecutori, ut redderetur
Abbreviated transcription (Latin):
ata est: ubi apłs paulus ex ꝑse¬
cutore xpĩanorũ ad nuntiator factus
sanans: occidens et uiuificans Occi¬
ditagnus lupũ: fatiens agnum de
lupõ Ita enim erat: ut preclara ꝓphe¬
tia cum iacob patriarcha benediceret
tigit E rat autem paulus sicut ipse tes¬
tatur: detribu beniamin Cum autem
ia cob benedicens filios suos uenisset ad
benedicendum beniamin ait deillo.:
Beniamin lupus rapax: Quid ergo.e
Lupus rapax semꝑ.e Absit Seđ qui
mane rapeat p̃dã: ad uesperas diudat
escas Hoc in apło paulo impletum
est: quia & deillo dictum erat.
am si placet audiamus illum mane ra
acceptis epistolis a principib: sacerdotũ.
ibat utubicumq inueniret xp̃ianos
ad sacerdotes ad traheret. & adduce¬
ret utiq puniendos: Ibat spirans
et anhelans: cȩdens. hoc est mae ra¬
piens: Nam quando lapidatus est
stephanus primus martir prono¬
mine xp̃i. euidentius erat et saulus.
et sic aderat lapidantib ut non ei
sufficeret. si tantum suis manib

Expanded text:
ata est, ubi Paulus apostolus ex persecutore Christianorum, annuntiator factus sanans, occidens et vivificans. Occidit agnus lupum, faciens agnum de lupo. Ita enim erat in praeclara prophetia, cum Jacob patriarcha benediceret tigit. Erat autem Paulus, sicut ipse testatur, de tribu Benjamin . Cum autem Jacob benedicens filios suos, venisset ad benedicendum Benjamin, ait de illo: Benjamin lupus rapax. Quid ergo? lupus rapax semper? Absit: sed qui mane rapiet praedam, ad vesperam dividet escas . Hoc in apostolo Paulo impletum est; quia et de illo dictum erat. Jam, si placet, audiamus illum mane rapacceptis epistolis a principibus sacerdotum ibat, ut ubicumque inveniret Christianos, ad sacerdotes attraheret et adduceret , utique puniendos. Ibat spirans et anhelans caedes; hic est mane rapiens. Nam et quando lapidatus est Stephanus primus martyr pro nomine Christi, evidentius aderat et Saulus: et sic aderat lapidantibus, ut non ei suffi
Abbreviated transcription (Latin):
cciusa sollempnis institutꝰ
est: quia in eo xp̃c ꝓredemptione mun¬
di nasci corportiliter uoluit ꝓdiens ex
uirginis utero: qui erat in patris imꝑio
Cuius susceptȩ carnis causa: haec est.
Postquam enĩ in uidia diaboli parens
ille primus spe seductus in anicȩtidit:
confestim exul & ꝑditus in om̃i genere
suo radicem malicię & pecctti trans¬
duxit: Crescebatq in malũ uehem̃¬
tius omne genus mortalium. diffusis
ubiq sceleribus: & quod est nequius.
omniũ cultibus idolorum: Cloleas
suluit uerbo. lege prophetis. signis.
plagis. prodigiis: Sed cum nec sic
quidem errores suos ammonitus ag¬
noscer& mundus: misit ds̃ filium
suum ut carnẽ induer&. & hominib
apparer&. & peccetores sanar&:
Qui ideo in homine uenit: quia ꝑ se¬
ipsum ab hominib cognosci ñ potuit.:
Ut autẽ uideretur uerbũ cecro factũ
est: adsumendo carnem. ñmutatũ
incarne: Ad sumpsit erĩ humanita¬
tẽ : Noñ cami sit diuitatẽ: Ita idem

Expanded text:
ivae solemnitatis institutus est, quia in eo Christus pro redemptione mundi nasci corporaliter voluit, prodiens ex virginis utero, qui erat in Patris imperio. Cujus susceptae carnis causa haec est. Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul, et perditus in omni genere suo radicem malitiae et peccati transduxit, crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium diffusis ubique sceleribus, et, quod est nequius, omnium cultibus idolorum serviens.suluit verbo, lege, prophetis, signis, plagis et prodigiis. Sed cum nec sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus Filium suum, ut carne indueretur, et hominibus appareret, et peccatores sanaret. Qui ideo in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Ut autem videretur, Verbum caro factum est, assumendo carnem, non mutatum in carnem. Assumpsit enim humanitatem, non amisit divinitatem. Ita idem
Abbreviated transcription (Latin):
populus ms̃ in principiõ ut colonꝰ eet ibi.
& cissur absq ulla ccuisa c̃clumpniatus
dñs : & iuigiter totadie nomen meũ
blas phȩmatur: Propter hoc sci& popłs
m̃s nomen meu indie illa: quia ego
ipse quiloquebar. ecce adsum : Quam
pulchri suꝑ montes pedes adnuntiantis
sion: regnabit ds̃tuus Uox speculatorũ
tuorũ leuctuer̃ uocẽ : simul laudabt̃.
qui oculũ edoculũ uidebunt: cum
colierterit dñs sion Gaudete & lau¬
date simul deserta hiersłm: qr con¬
solatus est dñs populũ suũ. redemit
hierłm Pcrabit dñs brachium scm̃suũ¬
inoculis omniũ gentium: & uidebunt
om̃s fines terȩ sclutare di nr̃i.

Expanded text:
populus meus in principio ut colonus esset ibi et Assur absque ulla causa calumniatus Dominus et iugiter tota die nomen meum blasphematur propter hoc sciet populus meus nomen meum in die illa quia ego ipse qui loquebar ecce adsum quam pulchri super montes pedes adnuntiantis Sion regnavit Deus tuus vox speculatorum tuorum levaverunt vocem simul laudabunt quia oculum ad oculum videbunt cum converterit Dominus Sion gaudete et laudate simul deserta Hierusalem quia consolatus est Dominus populum suum redemit Hierusalem paravit Dominus brachium sanctum suuin oculis omnium gentium et videbunt omnes fines terrae salutare
Abbreviated transcription (Latin):
pendatur in laudem: et cum gaudio
caelebretur: Neforte siuenerit in ma¬
nibus uris illud apochrifum detran¬
situ eiusdem uirginis. dubia procer.¬
.tis recipiatis: Quod multi latinorum
pietatis amore. studio legendi carius
am plectuntur : p̃sertĩm cum his ni¬
hil aliud experiri potest procerto.
nisi quod hodierna die gloriosa
migrauit acorpore: Monstratur
autem sepulchrum eius cernentibus
nobis usq ad presens: inuallis iosaphat
medio Quae uallis est inter montem
sion & montem oliueti posita: quam
et tu paula oculis aspexisti: Ubi

Expanded text:
pendatur in laudem, et cum gaudio pendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si venerit in manus vestras illud apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a corpore. Monstratur autem sepulcrum ejus cernentibus nobis usque ad praesens in vallis Josaphat medio, quae vallis est inter montem Sion et montem Oliveti posita: quam et tu, o Paula, oculis aspexisti, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ut uerum fatear: xp̃i preconia &ia¬
siuo luero adiuratus. neq tuas omni¬
no laudes tacere queo Id circo tuae
in terrogent filiae quas lacte nutris.
tu ea melius reserabis: Quaenescio
siperspeciem aliquam certe: aut
in sp̃u uidisti Unde uos õ filiae
pulsate matrem p̃cibus: pulsate
adostium inuitantis amici. si quo mo¬
do tandem uobis aperiantur: quae
reserata sunt matri: Uerum tamen
dehis quid plura dicam: Omnia
saluatoris gesti. etheatȩ mariae
obsequia: nec non & actus uitae cius:¬
ex cuangelio didicistis: Et nunc
quid superest. ut ab aliquo doctorũ
requiratis: Deassumptione tam̃¬
id deposcit intentio. p̃sentiꝰ absens
scribere curaui. uobis que absentia
p̃sens deuotus obtuli: uthabeat
scm̃ collegium urm indie tantae sol.¬
lempnitatis. munus latini sermonis:
Inquo discat tenera infantia lactis
experiri dulcedinem. et de exiguis
eximia cogitare: qualiter fauente dõ
persingulos annos. totahaec dies ex¬

Expanded text:
ut verum fatear, Christi praeconia, etiaut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam, aut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requiratis? II. De Assumptione id deposcit oratio, praesentia absens scribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies ex
Abbreviated transcription (Latin):
sonant euangelia nisi nascentem
dñm ex mar̾ia uirginẽ. et omnia
eius incrementa quousq fuit in
mundo. dumtaxat diuinis effer̃
p̃coniis: Porro ab exordio sanc ti
euangelii. gabri elem archangelũ
conloquentem mariae audistis: &
de inceps reliqua omnia plenius
legistis. Ad p̃sepe quoq õ paula te
angelorum inter crepundia noui
partus. et querȩlas nescii ploratus.
profescenninis gloria in excelsis dõ.
et in terra pax hominibus bonae uo¬
antem stellam uidisti Pastoribus
insuper euangelitantibus: credidisti:
Magos preterea tria deferentes mu¬
nera: inuisione beatis oculis conspe¬
xisti Ipsa eadem munera bene in¬
telligendo: uotis omnibus fide dõ
obtulisti: Namet cum eisdem magis.
dm̃ puerum in p̃sepi adorasti Sed
forte conquesta: me delatorem
quodte prodiderim clamabis:
Ad quodego Sicelatum esse uole¬
bas teste conscientia id: mihi nar¬
rare ante p̾sepium iubi plurimum
lacrimataes non deberes: Quod

Expanded text:
sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te  inter crepundia novi partus, et querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voantem stellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquesta me delatorem, qui  Al. quod te prodiderim, clamabis. Ad quod ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod
Abbreviated transcription (Latin):
ogitisme opaula
et eustochium. im¬
mo caritas xp̃i me
compellit. qui uobis
dudum tractatibus
loqui consueueram.
ut nouo loquendi genere scis quae
uobiscum degunt uirginib: latino
utens eloquĩo. exortationis gratia
sermonem faciam deassum ꝑtione
beatȩ etloriosȩ semper uirginis
mariat̃: more eorum qui declama.¬
.torie mecclesus solent loqui ad po¬
pulum: Quodutiq genus docen¬
di. necdum actigeram: Sed quia
negare nequeo quic quid iniungitis.
nimia deuictus dilectione. experiar
quae ortamini: affectu infantium
more balbutientium. quiquaecumq
audiunt fari gestiunt: cum necdũ
possunt ad plenum uerba formare:
Maxime quia propter simplicio¬
res quosq idme depromere com
no quibus se ocupent laudibus
eadem die. quibisue diuinis uacent
lectionibus: presertim cum et ea.¬
dem inmultis festiuitatib multorũ
scõrum patrum studia miro cuderint
eloquio. quae dehac quidem uberi¬¬
us ubiq inscripturis diuinis predi.¬
cata leguntur: Quidenim aliud

Expanded text:
ogitis me, o Paula et Eustochium, imo charitas Christi me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compno, quibus se occupet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud
Abbreviated transcription (Latin):
do : sedut mundum multimoda pas¬
sione uincamus: Cecinit quondam
uarus tribulationibus coartatus ille
darissimus prophetarum. patriarcha
lauid dicens Concaluit cormeum
intrame : et inmeditatione mea exar¬
descit ignis Quae sententia &iam ue¬
nerabili laurentio conuenire manifes¬
tum est: cuius cortanta infide xp̃i
magnanimitate concaluit: ut despec¬
tis propnicorporis cruciatibus: in¬
sanissimo tortorisuo triumphatis eiꝰ
ignibus laetus inluderet Uere in
meditatione eius insuperabilis exar¬
sit ignis: quiodio perfidiȩ & amore
ueritatis accensus ad positam sibi ex¬
trinsecus flamiam aut̃ nonsensit
aut non uicit Propter quod km̃i:
exultemus & laetemur in dño nondu¬
bitantes et persecutorem martrris
proignibus quos accendit preparata.
impus incendia sustinere: & ipsum
beatissimum martrrem proflamma
quam pertulit apud omnipotentem
dm̃ incorruptȩ lucis in luminatione

Expanded text:
do, sed ut mundum multiplici pasdo, sed ut mundum multiplici passione vincamus. Cecinit quondam variis tribulationibus coarctatus ille clarissimus prophetarum patriarcha David, dicens: Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Quam sententiam etiam venerabili Laurentio convenire manifestum est: cujus cor tanta in fide Christi magnanimitate concaluit, ut, despectis proprii corporis cruciatibus, insanissimo tortori suo, triumphatis ejus ignibus, laetus illuderet: vere in meditatione ejus insuperabilis exarsit ignis, qui odio perfidiae et amore veritatis accensus appositam sibi extrinsecus flammam aut non sensit, aut vicit. Propter quod, carissimi, exsultemus et laetemur in Domino, non dubitantes, et persecutorem martyris pro ignibus quos accendit, praeparata pro impiis incendia sustinere, et ipsum beatissimum martyrem pro flamma quam pertulit, apud omnipotentem Deum incorruptae lucis illuminatione
Abbreviated transcription (Latin):
non potuit. quia longe ardentius
ueritatis radus menseius accensa ferue¬
bat Unde nec potuit deinfatigabili
eius pectore calorem diuinitus infusum
corporeus ille & mortalium ministi
manibus ignis excladere: Dehoc uali¬
dissimo xp̃i milite illud credendum
est dictum: quod ante multa annorũ
milia pnuntia tum est per prophetam
dicentem: Et si transeas perignei.
flamma te non comburet: Ecce enĩ
beatus laurentius transuit perignem.
quo non adustus in horruit. sedinbu¬
minatus effulsit Transuut perignẽ
momentaneum atq terrenum: sed
flammam gehennȩ perpetuo exuren¬
tis euasit: Quiihoc beatius uiro. qui
miserantis di dispensante gratia arsit
Nearderet: et ne ureretur exustus est:
quisi nullis esset ignibus ac supplicus
traditus. fuerat quidem securitas liber¬
tatis sednulla ex citerat gloria dimican¬
tis. Ad hoc enim nos exemplis atq
doctrinis in ecclesia sua xp̃s erudit:
non ut nibil mali patiamur inmun¬

Expanded text:
non potuit; quia longe ardentius non potuit; quia longe ardentius veritatis radiis mens ejus accensa fervebat; unde nec potuit de infatigabili ejus pectore calorem divinitus infusum corporeus ille et mortalium ministratus manibus ignis excludere. De hoc validissimo Christi milite illud credendum est dictum, quod ante multa annorum millia praenuntiatum est per prophetam dicentem: Et si transeas per ignem, flamma te non comburet . Ecce enim beatus Laurentius transivit per ignem, quo non adustus inhorruit, sed illuminatus effulsit, transiit per ignem momentaneum atque terrenum, sed flammam gehennae perpetuo exurentis evasit. Quid hoc beatius viro, qui miserantis Dei dispensante gratia arsit ne arderet, ut ne ureretur exustus est? Qui 244 si nullis esset ignibus et suppliciis traditus, fuerat quidem securitas libertatis, sed nulla exstiterat gloria dimicantis; ad hoc enim nos exemplis atque doctrinis in Ecclesia sua Christus erudit, non ut nihil mali patiamur in mun
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimi laurentu FISTIUITAT̃
fr̃s km̃i. annua: semperque
noua festiuitas. ec clesiamdĩ iugiter
ingaudia laetitiae spiritalis accendit.
admonens uniuersitatem credentiũ.
ut sicut ille perfectȩ deuotionis ardo¬
re furentibus noncessit incendus:
ita nos diuersarum tribulationum
ignis malorum secularium flamma
axp̃i societate non moueat: ut ait
ille mysteriorum caelestium doctor.
ac totius uirtutis exemplum glorio¬
sissimus paulus: Quisnos separabit
a caritate xp̃iꝰ tribulatio: anangustia :
anpersecutio: anfames: annuditas:
Anpericulum: angladius: & uere
nullis p̃sentium persecutionum po¬
cest inclinari periculis: qui semel pro¬
missa omnipotentis dĩ aeterna largis¬
simi redemptoris premia. fide stabili
et in concussa mente concepit: Neq
enim potest arduum illud p̃celsumq
bonorum immortalium iter debilis
animus. et fides clausa conscendere:
Ideo et fortissimum martrrem in cum¬
bentium tormenta penarum: & sȩius¬
simi persecutoris superare flamma

Expanded text:
eatissimi Laurentii, fratres carissimi, annua semperque nova festivitas Ecclesiam Dei jugiter in gaudia laetitiae spiritualis accendit, admonens universitatem credentium, ut sicut ille perfectae devotionis ardore furentibus non cessit incendiis; ita nos diversarum tribulationum ignis, et malorum saecularium flamma a Christi societate non moveat, ut ait ille mysteriorum coelestium doctor, ac totius virtutis exemplum gloriosissimus Paulus: Quis nos separabit a caritate Christi, tribulatio, an angustia, an 243 persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius ? Et vere nullis praesentium persecutionum potest inclinari periculis qui semel promissa omnipotentis Dei, et aeterna largissimi Redemptoris praemia, fide stabili et inconcussa mente concepit. Neque enim potest arduum illud praecelsumque bonorum immortalium iter debilis animus, et fides clauda conscendere. Ideo et fortissimum martyrem incumbentium tormenta poenarum, et saevissimi persecutoris superare flamma
Abbreviated transcription (Latin):
quia innullo corrupta: Circumde.¬
eccepit: Faciet inquit dñs nouum
super terram. mulier entum dabit
uirum: Uere nouum. et omnium ne¬
uitatum super: eminens nouitas iurtu¬
tum: quando ds̃ quem ferre non potest
munduf neq uidere aliquis ut uiuere
possit. sic ingressus est hospitium
uentris. ut corporis claustra nesciret:
Sicq gestatus. ut totus ds̃ in eo esset:
Etsic inde exiuit. uit ee chiel fate.

Expanded text:
quia in nullo corrupta. Circumdequia in nullo corrupta. Circumde accepit. Faciet, inquit, Dominus novum super terram, et mulier circumdabit virum . Vere novum, et omnium novitatum supereminens novitas virtutum, quando Deus, quem ferre non potest mundus, neque videre aliquis ut vivere possit, sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustra nesciret, sicque gestatus, ut totus Deus in eo esset: et sic inde exivit, ut Ezechiel fate
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ds̃ in carne uirginis de qua
natus est: et totus homo: Hinc quoq
Qua propter o filiae. estote pru¬¬
dentes sicut serpentes: et simplices
sicut columbȩ. ut ex prudentia per.¬
fectac indulgentiae anulum fidei
urae et margaritam proqua omnia
reli quistis. in tegram inuiolatamq
seruetis: nedo tͤ m simul et arram sp̃s
scĩ quod absit perdatis: Diligentius
itaq procurate. siquomodo simplio¬
tas columbȩ quae fuit in maria. in.¬
lesa lnuiolataq custodiatur:
Dequa salomon incanticis. quasi in
eius laude. Ueni inquit columba
mea. in maculata mea. iamenim hi¬
libanus candidatio interpretatur:
Erat enim candidata multis meri-¬
torum uirtutib et dealbata niue
candidius sp̃s scĩ munerib simplici.¬
tatem perfectam columbȩ in omnib
representans. qm̃ quicquid in ea ges.¬
tum est: totum puritas et simplicitas.
totum ueritas et gra fuit. totum
misccłia et iustitia quae decaelo
prospexit: Et ideo in maculata.

Expanded text:
quippe Deus in carne virginis, de qua natus est, et totus homo. Hinc quoquevinitatis . Quapropter, o filiae, estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae, ut ex prudentia perfectae intelligentiae annulum fidei vestrae, et margaritam pro qua omnia reliquistis, integram inviolatamque servetis, ne dotem simul et arrham Spiritus sancti, quod absit, perdatis. Diligentius itaque procurate, si quo modo simplitas columbae, quae fuit in Maria, illaesa inviolataque custodiatur. De qua Salomon ait in Canticis, quasi in ejus laude: Veni, inquit, columba mea, immaculata mea, jam enim hiLibanus candidatio interpretatur. Erat enim candidata beata virgo Maria multis meritorum virtutibus, ac dealbata nive candidius Spiritus sancti muneribus, simplicitatem columbae in omnibus repraesentans, quoniam quidquid in ea gestum est, totum puritas et simplicitas, totum gratia et veritas fuit, totum misericordia et justitia, quae de coelo prospexit: et ideo immaculata,
Abbreviated transcription (Latin):
Valde ciebat anima ꝓphetalis. oꝑa di
om̃em meditationẽ humanȩ mentis
excedere : ꝓpt̃ quod sccpientissimus
patricrcha mortalis sensus condusus
angustiis. quae in uestigare non pott erat
mirabatur: Quis ergo hominũ dis¬
cu̾tere aut inquirere: audeat. tant
enĩ qđ incõprehensilibis est ds̃. anima
quã credere: non seqt᷑ animȩ sensum.
sed ccrnis errorẽ : Et idõ frs ñdiscuti¬
amus qualit̃ ds̃ dedõ natꝰ ÷: s credam.
Nec retractem pact̾ũ uirgitus s mirem.
ut unigenitũ di. dm̃ & hominẽ cõficetes.
in offensa tenetim ccelestis fidei ueritatẽ

Expanded text:
nima prophetalis opera Dei omnem meditationem humanae mentis excedere, propter quod sapientissimus patriarcha, mortalis sensus conclusus angustiis, quae investigare non poterat, mirabatur. Quis ergo hominum discutere aut inquirere audeat, tantus enim quod incomprehensibilis est Deus, anima quam credere, non sequitur animae sensum, sed errorem: et ideo, fratres, non discutiamus, qualiter Deus de Deo natus est, sed credamus; nec retractemus partum virginis, sed miremur, ut Unigenitum Dei Deum et hominem confitentes inoffensam teneamus coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
uitã facit ac mortẽ. Siergo te
ipsum o homo & quae ꝓpterte
facta sunt. qualiter aut unde
sint facta conprehende nonuales.
qua presumptione. qua stulticia.
tuum ipsius atq om̃ium discutis
crectorem: Natum ergo de dõ
manifesta: Tunc enĩ parte exaliqua
inde finitȩ maiestatis eius poterimus
inmensa rimari: si aduertamus quantꝰ
qualisue sit dĩ a nobis non posse cognosi.
ut ait ds̃ ad moysen: Tu autem nodi
poteris uidere faciẽ mẽ: idest nori
potes carnalib oculis meam sicuti
est inspicere dĩtatẽ: Becitus nãq da
uirtutẽ omi potenticie eius intendens.
demabat diceas: Mirabilia oꝑatua¬

Expanded text:
vitam facit ac mortem? Si ergo te vitam facit ac mortem? Si ergo te ipsum, o homo, et quae propter te facta sunt, qualiter, aut unde sint facta comprehendere non vales: qua praesumptione quave stultitia tuum ipsius, atque omnium discutis Creatorem? Natum ergo de Deo manifesta. Tunc enim parte ex aliqua indefinitae majestatis ejus poterimus immensa rimari si advertamus quantus qualisve sit Deus, a nobis non posse cognosci, ut ait Dominus ad Moysen: Tu autem non poteris videre faciem meam , id est, non potest carnalibus oculis meam, sicut est, inspicere Deitatem. Beatus namque David, virtutem omnipotentiae ejus intendens, clamabat dicens: Mirabilia o
Abbreviated transcription (Latin):
FIS. Generatio xp̃i sinarrari non potest.
credi potest silingua deficit. fides
ꝓficit: Magnus enim ꝓfectus est
fidei : cũ tantũ dedõ suo concipit. quantũ
sermo non potest parturire: Catuete
dilectissimi. nequando uos dehis i¬
credulitas mouecit: quia si homo noda
utilet exp lif̧tre quod sentit. ds̃ sine
dubio potuit implere quod uoluit:
Et ꝑ absurdum est fr̃s: ut ineffabilem
dm̃ infirmissimo fragilitatis nrc̃e
sermone pensem: amenticie res est:
ut oꝑationes maiestatis in mensȩ
inter exigua corruptibilis oris nr̃i
conem᷑ uerba concludere Quo modo
ingenitũ. mortalis ceternum. c¬
Si ĩnuestigare niteris qualit̾ ds̃ in
hominẽ. uł homo transiuit indm̃:
inuestiga prius si potes quomodo ex
nihilo factus est mundus. ccelũ
unde resplenduit. aquarũ liquor
terrȩ soliditas qua ratione subsistunt.
quomodo etiam deterra homo.
de masculo femina. itemq ꝑfeminã
masculus: quõd illud est post omĩa
quod lumengignit ac tenebras. quod

Expanded text:
Fratres, generatio Christi si narrari non potest, credi potest. Si lingua deficit, fides proficit. Magnus enim profectus est fidei, cum tantum de Deo suo concipit, quantum sermo non potest parturire. Cavete, dilectissimi, ne quando vos de his incredulitas moveat, quia si homo non valet explicare quod sentit, Deus sine dubio potest implere, quod voluit. Et perabsurdum est, fratres, ut ineffabilem Deum infirmissimo fragilitatis nostrae sermone pensemus. Amentiae res est, ut operationes majestatis immensae inter exigua corruptibilis oris nostri conemur verba concludere. Quomodo eingenitum, mortalis aeternum? Si investigare niteris, qualiter Deus in hominem, vel homo transivit in Deum; investiga prius, si potes, quomodo ex nihilo factus est mundus, coelum unde resplenduit, aquarum liquor, terrae soliditas qua ratione subsistunt; quomodo etiam de terra homo, de masculo femina, itemque per feminam masculus; quid illud est post omnia, quod lumen gignit ac tenebras, quod
Abbreviated transcription (Latin):
quod ferit. & mundus eum non cogno¬
uit: quia lax intenebris lucit. et
tenebrae eam non comprehenderunt.
Mandu namq hoc loco dicit. homines
mundi amore deceptos.: atq inheren¬
do creaturae. ab agnos cenda creatoris
sui maiestate reflexos. In propria
uenit: quia inmundo. quem perdiui¬
nitatem fecit. per humanitat em
apparuit In propria uenit: quia ini
gente iudea quam sibi precȩtenis
nationibus spetiali grã copulauerat
incarnari dignatus &t In mundo enro
erat: & inmundum uenit: Inmundõ
erat perdiuinitatem: in mundum uenit
uel abire humanitatis est. manere
diuinitatis. Quia ergo cum in mundo
.cet̃. perdiuinitatem mundus eum
non cognouit: dignatus est uenire
in mundum perhumanitatem. ut uel
lic eum muridus cognosceret. Sed
uideamus quid sequitur. In propria
uenit: & sui cum non receperunt

Expanded text:
um non cognovit. Quia lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Mundum namque hoc in loco dicit homines, mundi amore deceptos, atque inhaerendo creaturae, ab agnoscenda creatoris sui majestate reflexos. In propria venit, quia in mundo, quem per divinitatem fecit, per humanitatem natus apparuit. In propria venit, quia in gente Judaea, quam sibi prae caeteris nationibus speciali gratia copulaverat, incarnari dignatus est. In mundo erat ergo, et in mundum venit. In mundo erat per divinitatem: in mundum venit pe et  Ms., vel abire, humanitatis est; manere et esse, divinitatis. Quia ergo, cum in mundo esset per divinitatem, mundus eum non cognovit, dignatus est venire in mundum per humanitatem, ut vel sic eum mundus cognosceret. Sed videamus quid sequitur In propria venit, et sui eum
Abbreviated transcription (Latin):
uerus ut erat: hominem extempore
assumens. munitatem suae personae
uerum quem̃ non habuerat. Sequitur
Et uidimus głiam eus. głiam quadi
ungeniti ãpatre plenum gratiae
& ueritatis. Głiam xp̃i quam ante
incarnationem uidere non poterant
homines: post incarnationem uiderunt.
aspicientes humanicatem mira culis
refulgentem. & intelligentes diuinita¬
tem intus latitantem. Illi maxime.
qui & aius daritatem ante pass ionem
transfigurati inmonte scõ comtemplari
meruerunt: uoce delapsa ad eum
huiuscemodi a magnifica gloria
Hic de filus meus dilecaus: inquo mechi

Expanded text:
verus, ut erat, hominem ex tempore verus, ut erat, hominem ex tempore assumens in unitatem suae personae verum, quem non habuerat. Sequitur: Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis. Gloriam Christi quam ante incarnationem videre non poterant homines, post incarnationem viderunt, aspicientes humanitatem miraculis refulgentem, et intelligentes divinitatem intus latitantem; illi maxime, qui et ejus claritatem, ante passionem transfigurati in monte sancto, contemplari meruerunt, voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ut humanae particeps exstendo fragili¬
tatis. homines diuinae uirtutis suae
donaret. ex̃. participes. &uerbum caro¬
factum est & habitauit in nobis. quod
et dicere. & filius dĩ homo factus est.
& inter hõmines conuersatus est
Solet namq scriptura modo animae.
modo carnus uocabulo totum
designare hominem: animae uidelic&
ut scriptum est. quia descendit iacob
maegiptum in animabus septuaginta
Carnis uero. ut rursus scriptum et.
& uidebit omiis caro salutare de i.
Nque enini ul animae sine corporis
inacriptum descendere. uel caro si
anima uidere aliquid pocest: sed sꝗ̃
per animam totus homo ibi siguatur
per carnem. Sic ergo hoc loco qued
dictur & uerbum cato factun et.
nichi aliud debet incelligi quam si
dicentur. & dͥe hoio fictus etmm un¬
Cariem uidesect maduendo & auumam.
ut sicue quisq nrm̃ unus homo ex
carne coristat & anima. ita utus
ab incamationis tempore apẽ exdiui¬
nitate carnis & anima corist et
Ds̃ ab acterno iaecernum exst ens

Expanded text:
ut humanae particeps existendo fragilitatis, homines divinae virtutis suae donaret esse participes. VERS. ctum est, et habitavit in nobis. Quod est dicere, et Filius Dei homo factus est, et inter homines conversatus est. Solet namque Scriptura modo animae, modo carnis vocabulo, totum designare hominem; animae videlicet, ut scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum, in animabus septuaginta ; carnis vero, ut rursus scriptum est: Et videbit omnis caro salutare Dei . Neque enim vel animae sine corporibus in Aegyptum descendere, vel caro sine anima videre aliquid potest; sed hic per animam, totus homo, ibi signatur per carnem. Sic ergo hoc in loco, quod dicitur: Et Verbum caro factum est, nihil aliud debet intelligi, quam si diceretur: Et Deus homo factus est, carnem videlicet induendo et animam. Ut sicut quisque nostrum unus homo ex carne constat et anima, ita unus ab incarnationis tempore Christus ex divinitate, carne et anima constat: Deus ab aeterno in aeternum existens
Abbreviated transcription (Latin):
. &e nolut di tartum filius
au  Honus quoq filias hieri
stus at. pn amit tens quod erat.
ssumens ued non erat: ut per hoe
nines indilios trarsferret. gloriaq
añpr habcit pc̃s naditam. inciperent.
habert per qm̃. Conidertinus quanto
uirtus est fei. cuius merito potestas
datur homubus filis di fieri.
Unde bene sciptum ds quia iust u
exfide: nos illa quaslabiorum
tantum cosfessione Iofertur. sedp
quac perdlectione operatur
Alioquin fides si nonabtat ppers
mortua est isemeisa Nillio se¬
ipsum despiciat. nubs desu squte
mur fieri pͥrope inlubñe apĩ¬

Expanded text:
 et noluit Dei tantum Filius manere; hominis quoque filius fieri dignatus est, non amittens quod erat, sed assumens quod non erat; ut per hoc homines in Dei filios transferret, gloriaequsemper habebat per naturam, inciperent habere per gratiam. Consideremus, quanta virtus est fidei, cujus merito potestas datur hominibus filios Dei fieri. Unde bene scriptum est, quia justus ex fide, non illa quae labiorum tantum confessione profertur, sed ea quae per dilectionem operatur. Alioquin fides, si non habeat opera, mortua est in semetipsa . Nullus seipsum despiciat, nullus de sua salute mur fieri prope in sangui
Abbreviated transcription (Latin):
bus inquit. neq exuoluntate carnis.
t exuoluntate cariis uiri: sed exdõ
fitisunt. Carnalis quippe nra singulorũ
genatio: ex sanguinibus idest exnatura
maris & feminae. a conplexi coniugu

Expanded text:
bus, inquit, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Carnalis quippe nostra singulorum generatio, ex sanguinibus, id est, ex semine maris et feminae, a conjugii duxit or
Abbreviated transcription (Latin):
augutus disonantia ciuangelistarum:
Cur euangelista matheus ioseph filium
durit iacob & luicas silium eĩ appellauerit
beli: non intelligens consuetudinẽ scriptu¬
iarum. quod alter sedm naturã: alter scđm
legmn apat̃ sit Scimꝰ enĩ hoc ꝑ moysen
dõ uibent pceptum ut si fr̃ aut ꝓpiniquus
ab sir liberie morcuus suent: alius eĩ accpi¬
at uort̃ adluscaitandum scm̃ frĩs. uel pro¬
pinqui sui. Suplos asricanus tipoꝵ soriptor
supicio aibi non subeat nuptiarũ: sed re¬
cordar consuetudines scriptiuarũ. quod
sponsi uiri: & sponsoe uocentur uxor es:
Et utraininigacione babolonis ulq ad ap̃m.
generatione quattuordecim Numeraa
iechonia ulq adioseph: & inuenies generici¬
ones quat cuordecim Quarta
decima uero generatio. iniplum ap̃m repũ¬
tabitur : ap̃i aut̃ generatio: sic erat
Querat diligens lector: & dicat. Cum
ioseph non sit̃ pat̾ dñi saluatoris. quid ꝑtin&
ad dñm generitionis ordo decluctus usq

Expanded text:
Augustus de dissonantia evangelistarum, cur evangelista Matthaeus Joseph filium dixerit Jacob, et Lucas filium eum appellaverit Heli, non intelligens consuetudinem Scripturarum, quod alter secundum naturam, alter secundum legem ei pater sit. Scimus enim hoc per Moysen Domino jubente praeceptum, ut si frater aut propinquus absque liberis mortuus fuerit, alius ejus accipiat uxorem ad suscitandum semen fratris vel propinqui sui . Super hoc et Africanus temporum scriptor suspicio tibi non subeat nuptiarum; sed recordare consuetudinis Scripturarum, quod sponsi viri, et sponsae vocentur uxores. Et a transmigratione Babylonis usque ad Christum, generationes quatuordecim. Numera a Jechonia usque ad Joseph, et invenies generationes tredecim. Quarta decima ergo generatio in ipsum Christum reputabitur. Christi autem generatio sic erat. Quaerat diligens lector et dicat: Cum Joseph non sit pater Domini Salvatoris, 12 quid pertinet ad Dominum generationis ordo deductus usque
Abbreviated transcription (Latin):
causa celebretur festunitas sc̃ĩltias
romanor nomine quirinus. habebat
filiã gut tur nosam : nomine Balbinam:
Habebatq ipse dux: Beatũ alexandru Pala
incarcere clacisum. ꝓpt̾ xp̃ianȩ fidei con¬
fessionẽ. I psauero puella ꝑgebat se pissi me
ad carcerẽ. ubibeatꝰ Pasa aexander cathenis
recuperandȩ sanitatis. Cui beatꝰ easa
Alexander: dixit. Noli filiamea osculari
has cathenas: Sed quȩre cathenas sc̃i Pt iai¬
a płi quib ab herode hierosolimȩ uinctus
fuit. & obsculare illas: & inde recipies
narrauit ei sicut audierat ap̃fato Paea.
Quod auidiens pat̾ puellȩ: mi sit hierosolimã
nuntios. qui ꝑ quirerent carcerẽ ubi apłs

Expanded text:
causa celebretur festivitas sancti PetrRomanorum, nomine Quirinus, habebat filiam gutturosam, nomine Balbinam, habebatque dux ille beatum Alexandrum papam in carcere clausum propter Christianae fidei confessionem; ipsa vero puella pergebat saepissime ad carcerem, ubi beatus Alexander catenis recuperandae sanitatis. Cui beatus Alexander dixit: Noli, filia, osculari has catenas, sed quaere catenas quibus beatus Petrus ab Herode Jerusalem vinctus fuit, et osculare illas, et recipies narravit patri suo, sicut audivit a praefato papa. Quod audiens pater puellae misit Hierosolymam nuntios, qui perquirerent carcerem ubi apost
Abbreviated transcription (Latin):
municatꝰ fuerat. se ãpliꝰ ñ posse tenere ꝑ
brachiũ sõi autb̃ti scõ michaeli suꝑ ip̃siꝰ
altare reddidit. Istis eodẽ loco c̾nentib illũ
ap̃fato abłte ab solui ⁊ disciplinari. Ra¬
nulfo pͥore. Radulfo cantore. Wiłło de sc̃o
pat̾no monachis. Saus malo. Segnore.¬
Rualtop̃tore. Rob̃to de monasłio.⁊
Rog̾io laicis. Longo tẽse pꝰ sĩleb̾tꝰ¬

Expanded text:
municatus fuerat, se amplius non posse tenere, per municatus fuerat, se amplius non posse tenere, per brachium sancti Autberti Sancto Michaeli super ipsius altare reddidit, istis eodem loco cernentibus illum a prefato abbate absolvi et disciplinari : Ranulfo priore, Radulfo cantore, Willelmo de Sancto Paterno, monachis ; Sauswalo, Rualendo pretore, Roberto de Monasterio, et Rogerio, laicis. Longo tempore post
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑis Rob̃to de tormncio eccliam sẽimicha eł
de ꝑiclo maris iege incipiente. Lefuncto hu¬
gone de hulino pnt ꝯluetudo suecessoꝵ est
Rualend pdicti hugonis filiꝰ ⁊ heres ꝑ se suoq
fimiliares euae abbate supplicit̃ pꝰtulauit. ut
ipsiꝰ hominiũ de and teuilla susciꝑe ñ ab ne¬
garet. Suꝑ que abbas respondit. neqͣqmͣ hoc
reio redd̾et qmͣ pat̃ eꝰ du in iuste & sub
ex cõmunicat̾oe tenuerat. Qui pei ueritatẽ
ꝑ suos familiares recognoscens. do ⁊ scõ mi¬
chaeli anteqm hominiũ suũ fac̾e̾t. ⁊̾ rã
sicuti abbas introgauerat redde ñ distu¬
lit. Istis huic rei destimoniũ ad hibñtib.
Thoma de leisels. Giulło males. roh̃to tafo-¬
rel. aliis q qm̃ płimis: Gniꝰ animi benig.¬
nitatẽ abbas ꝑ spiciens: sedecĩ marchas
archenti. ⁊ unum palefridũ albũ que pat̃
ei ab abre bernado suꝑ p̾fatã uillam
mutuauerat ꝓcalũmo t̾re dimisso sibi
ꝯdonaiit. Tẽ gis lebtꝰ de cãpelł uidens eand̾

Expanded text:
temporis Roberto de Torinneio ecclesiam Sancti Michaelis de Periculo maris regere incipiente, defuncto Hugone de Hulmo, prout consuetudo successorum est, Rualendus, predicti Hugonis filius et heres, per se suosque familiares eundem abbatem suppliciter postulavit ut ipsius hominium de Anschetevilla suscipere non abnegaret. Super que abbas respondit nequaquam hoc sreio redderet, quam pater ejus diu injuste et sub excommunicatione tenuerat. Qui rei veritatem per suos familiares recognoscens, Deo et sancto Michaeli, antequam hominium suum faceret, terram sicuti abbas interrogaverat reddere non distulit, istis huic rei testimonium adhibentibus :Thoma de Leisels, Guillermo Males, Roberto Taforel, aliisque quam plurimis. Cujus animi benignitatem abbas prospiciens, sedecim marchas argenti et unum palefridum album, quem pater ejus ab abbate Bernado super prefatam villam mutuaverat, pro calumnio terre dimisso, sibi condonavit. Tunc Gislebertus de Campellis videns eandem
Abbreviated transcription (Latin):
derideant aut oppugnent ea: in his
uerba xp̃inonmanent. quia tangunt
quodammodo non coherent: ł tidco
illis non crunt in beneficium: sed in
testimonium. Et quia sic insunt eis ut
non maneant in cis: ad hoc tenentur
abcis ut iudicentur excis. Magis
magisq saluator gratiam qua salua¬
mur discipulis loquendo comm̃dans
in hoc inquit glorificatus est pater
meus. ut fructũm plurimum afferatis.
et efficiamini mei discipuli. Siueglo

Expanded text:
derideant et oppugnent ea. In his derideant et oppugnent ea. In his verba Christi non manent, qui attingunt quodammodo, non cohaerent: et ideo illis non erunt in beneficium, sed in testimonium. Et quia sic insunt eis ut non maneant in eis, ad hoc tenentur ab eis, ut judicentur ex eismagisque Salvator gratiam qua salvamur, discipulis loquendo commendans, In hoc, inquit, clarificatus est Pater meus, ut fructum plurimum afferatis, et efficiamini mei discipuli. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Manentes ergo in eocum uerba
eius in nobis manent. quod cumq uo¬
luerius petimus et fiet nobis: quia
si petimus et non fiet. non hoc petimus
quad habet mansio in eo: nec quod
habent uerba eiusquae manent iN
nobis. Sed quod habet cupiditas et
infirmitas carnis quae non est in eo:
et inquac non manent uerba eius. Nam
utiq ad uerba eius ꝑtinet oratio quã
docuit: ubi dicimus. pater nr̃ qui es
in caelis. Ab huius orationis uerbis
et sensib non recedamus: peticionib
nr̃is: et quicquid petimus fiet nobis.
Iunc enim dicenda sunt uerba eius
in nobis manere : quando facimus
quae precspit. & diligimus quae
ꝓmisit. Quando aut̃ uerba eius ma¬
nent in memoria. nec inueniuntur
inuita. Non computatur palmes inute
quia uitam nion attrahit ex adice: Ad
hanc differentiam ualet quo d scriptũ
est. ALemoria retinentib mandata i
ut faciant ea. Auiti enim memoria
retinent ut contempnant. uel etram

Expanded text:
nobis. Manentes ergo in eo, cum verba nobis. Manentes ergo in eo, cum verba ejus in nobis manent, quodcunque voluerimus petimus, et fiet nobis; quia si petimus, et non fiet, non hoc petimus quod habet mansio in eo, nec quod habent verba ejus quae manent in nobis, sed quod habet cupiditas et infirmitas carnis, quae non est in eo, et in qua non manent verba ejus: nam utique ad verba ejus pertinet oratio illa quam docuit, ubi dicimus, Pater noster, qui es in coelis . Ab hujus orationis verbis et sensibus non recedamus petitionibus nostris, et quidquid petierimus, fiet nobis. Tunc enim dicenda sunt verba ejus in nobis manere, quando facimus quae praecepit, et diligimus quae promisit: quando autem verba ejus manent in memoria, nec inveniuntur in vita, non computatur palmes in vite, quia vitam non attrahit ex radice. Ad hanc differentiam valet quod scriptum est, Et memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Multi enim memoria retinent, ut contemnant, vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
aruet: & colligent eum. et in ignem
mittent & ardet. Ligna itaq uitis
tanto sunt contemptibiliora si in uite
non manserint: quanto gloriosiora
si manserint. Deniq sicut de his etiã
per ezechielem ꝓpħam dñs dicit. Prȩcisa
nillis agricolarum usib ꝓsunt.
nullis fabrilib: operib: deputantur.
Unum eduob palmiti congruit. aut
uitis. aut ignis. Si in uite non est:
inigne erit. Ut ergo inigne non sit:
inuitȩ sit. Si manseritis inme inquit.
& uerba mete in uobis manserint.
quodcumq uolueritis petetis et fiet uob̾.
Manendo quippe in xp̃o quid uelle
possunt. nisiquod conuenit. xp̃o Quid
uelle possunt manendo in saluatore.
nisi quod non alienum est a salute:
Aliud quippe uolumus quia sumus
in xp̃o: et aliud uolumus qui sumus
adhuc in hoc seculo. Demansione
namq huius seculi. nobis aliquando
subrepit ut hoc petamus. quod nobis
non expedire nescimus. Sed absit ut
fiat nobis si manemus inxp̃o: qui non
facit quando petimus. nisi quod expedit

Expanded text:
et colligent eum, et in ignem mittent, et ardet. Ligna itaque vitis tanto sunt contemptibiliora si in vite non manserint, quanto gloriosiora si manserint. Denique sicut de his etiam per Ezechielem prophetam Dominus dicit, praecisa nullis agricolarum usibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum e duobus palmiti congruit, aut vitis, aut ignis: si in vite non est, in igne erit. Ut ergo in igne non sit, in vite sit. Si manseritis in me, inquit, et verba mea in vobis manserint: quodcunque volueritis petetis, et fiet vobis. Manendo quippe in Christo, quid velle possunt, nisi quod convenit Christo? Quid velle possunt manendo in Salvatore, nisi quod non alienum est a salute? Aliud quippe volumus, quia sumus in Christo, et aliud volumus quia sumus adhuc in hoc saeculo. De mansione namque hujus saeculi nobis aliquando subrepit, ut hoc petamus quod nobis non expedire nescimus: sed absit ut fiat nobis, si manemus in Christo, qui non facit, quando petimus, nisi quod expedit