comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bestiis esta fierent nõ nrarũt. licuit q de
hat re poetis plansibiliter dicere: telo te¬
gitur qui nõ habet uruã. Quãto minꝰ
debent de corporib in sepultis insultare
xpĩanis: quib et ip̃iꝰ carnis et mẽbroꝵ
om̃ ⁊eformacio non solũ ex tera. uerũ
etia exaliorũ eleniẽtoꝵ secietissimo sum
quo dilapsa cadauera recesserut: in tẽporis
pucto reddenda et remtegianda ꝓuuctit᷑¬

Expanded text:
bestiis esca fierent, non curarunt, licuitque de bestiis esca fierent, non curarunt, licuitque de hac re poetis plausibiliter dicere: Caelo tegitur, qui non habet urnam. Quanto minus debent de corporibus insChristianis, quibus et ipsius carnis et membrorum m reformatio non solum ex terra, uerum etiam ex aliorum elementorum secretissimo sinu, quo dilapsa cadauera recesserunt, in temporis puncto reddenda et redintegranda promit
Abbreviated transcription (Latin):
gis ad exaggeraudã crudelitatẽ eoꝵ qui
ista feterũt: non ad eoꝵ infelicitatẽ qui
ista ꝓpessi sunt. Quauis enĩ hec in ꝯspectu
hõun dura et dira uideant᷑. S pͥciosa in
ꝯspectu dñi mors sauctoꝵ eiꝰ. Proinde ista
oĩa id est curatio funeris. conditio sepulture
pompa exequiaꝵ: magis sũt uiuorũ so-¬
lacia quã subsidia mortuoꝵ. Si aliquid
ꝓdest impio sepultura p̾ciosa oberit pio
uilis aut nulla. Preclaras exequias. ĩ
conspectu hõm exhibuit purpurato illi
diuiti turba faniuloꝵ: s młto clariores
in ꝯspectu dm̃ ulteroso illi pauperi mim¬
steriũ p̾buit augłoꝵ: qui eũ non extulerũt
in marinoreũ tumulũ. s in abrahẽ gremiũ
sustulerũt. Rident hec illi: contra qͦs deferi¬
dendani sustepirꝰ nuitatẽ dei. Uerũtamẽ
sepulture tiriã etiã eoꝵ philosophi cõtemp¬
seũit. et sepe uniu̾si exceraitꝰ dũ pro frena
prĩa morerent᷑. ubi postea iacerẽt uel quib

Expanded text:
qui ista fecerunt, non ad eorum infelicitatem, qui ista perpessi sunt. Quamuis enim haec in conspectu hominum dura et dira uideantur, sed pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum eius. Proinde ista omnia, id est curatio funeris, conditio sepulturae, pompa exsequiarum, magis sunt uiuorum solacia quam subsidia mortuorum. Si aliquid prodest inpio sepultura pretiosa, oberit pio . uilis aut nulla. Praeclaras exequias in conspectu hominum exhibuit purpurato illi diuiti turba famulorum, sed multo clariores in conspectu Domini ulceroso illi pauperi ministerium praebuit angelorum, qui eum non extulerunt in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium sustulerunt. Rident haec illi, contra quos defendendam suscepimus ciuitatem Dei. Verum tamen sepulturae curam etiam eorum philosophi contemserunt. Et saepe uniuersi exercitus, dum pro terrena patria morerentur, ubi postea iacerent uel quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dere. fideliter sciẽs graniora ẽẽ indicia dei¬
et meliora ꝓuussa sponte discessit. ita
parua interierta mora interfecto iuliano¬
amiserat tribunatũ retribuẽte xp̃o in loco
ꝑsocutoris sui accepit imperiũ et ĩperauit¬

Expanded text:
dere, fideliter sciens et graniora Dei esse indicia dere, fideliter sciens et graniora Dei esse indicia et meliora promissa, sponte discessit. ita parua interiecta mora Iuliano interfecto ahristi amiserat tribunatum, retribuente Christo, in locum persecutoris sui accepit imperium. Is eni
Abbreviated transcription (Latin):
angusto scribit ꝙ dioclecianus in oriẽte.
maximiauꝰ herculiꝰ in occidente uastari
eccliãs affligi interfitiqr xpĩanos decinio
post neronẽ loco p̾ceperũt. q̃ ꝑsecutio oĩb
fere anteactis diuturnior atqz ĩmanior
fuit. nã ꝑdecẽ annos intendiis eccłiarũ
ꝑsecutionib inuotẽtiũ. cedib martirum
incessanter acta est ¶ De iuliauo uero¬
rũ cultus reciperetur honorib magis
ꝓuocare ꝙͣ tormẽtis cogere studuit. aꝑto
uersus ꝑthos parãs cũ romanas uires
tõtrattas ad destiuatã Iecũ traheret ꝑdici¬
ouẽ. xp̃ianoꝵ sanguĩem diis suis deuouit
palam ꝑsecuturꝰ eccłiam. si uictoriã adi¬
pisti potuiss. Nam et amphiteatrũ in¬
ihero soliuus extruxit. in quo reuersus a
parthis epõs monachos onisqz loci eius
sanctos. bestiis arte seuiorib obiceret. spec¬
sarim milicie gereret sub iuliano auguste
tribius scutarioꝵ iussus ab imperatore sa¬
crilego. aut ĩmolare diis aut militia exce¬

Expanded text:
nterea Diocletianus in Oriente, Maximianus Herculius in Occidente vastari aeclesias, affligi interficique christianos, decimo post Neronem loco, preceperunt. Quae persecutio omnibus fere actis diuturnior et immanior fuit; nam per 10 annos incendiis aeclesiarum, proscriptionibus innocentium, cedibus martirum incessabiliter acta est. Secundo perrum cultus susciperetur, honoribus magis provocare, quam tormentis cogere studuit. Aperto uersum Parthos parans cum Romanas uires contractas undique ad destinatam secum traheret perditionem, Christianorum sanguinem dis suis uouit, palam persecuturus ecclesias, si uictoriam potuisset adipisci. nam et amphitheatrum Hierosolymis extrui iussit, in quo reuersus a Parthis episcopos monachos omnesque eius loci sanctos bestiis etiam arte saeuioribus obiceret specsacramentum militiae gereret sub Iuliano Augusto tribunus scutariorum, iussus ab imperatore sacrilego aut immolare idolis aut militia exce
Abbreviated transcription (Latin):
s in barbaris gentib sicut in egipto. iam
fuerat añ moysen nõnulla doctrina que
illoꝵ sapĩa diceretur alioquin nõ scriptũ
eẽt in libris sauctis. moysen eruditum
fuisse oĩ sapĩa egyptioꝵ. Tũc utiq qñ
ibi natus et a filia pharaonis adoptatus
atq mitritus eciã liberaliter educatꝰ est.
et abraham ꝓpheta fuit. Quid autem
cepit argiuis. qñ abrahe iã nepotes repe¬
rimitur exorti.

Expanded text:
sed in barbaris gentibus, sicut in Aegypto, iam sed in barbaris gentibus, sicut in Aegypto, iam fuerat ante Moysen nonnulla doctrina, quae illorum sapientia diceretur; alioquin non scriptum esset in libris sanctis, Moysen eruditum fuisse omni sapientia Aegyptiorum, tunc utique, quando ibi natus et a filia Pharaonis adoptatus adque nutritus etiam liberaliter educatus est.et Abraham propheta fuit. Quid autem coepit Argiuis, quando Abrahae iam nepotes reperiuntur exorti.
Abbreviated transcription (Latin):
nõuullos. anteꝙͣ pithagoras se philoso¬
phũ p̾mus ꝓfiteretur: nec illi ꝓpħas no¬
stros uniu̾sos tꝑis autiquitate p̾cedunt.
qũquidem tales postꝙͣ ceteri fuerũt regnã¬
te romulo enimuisse fertur qñ de fontib
isrl in eis lrĩs que toto orbe emanarẽt pro¬
phecie flumen erupit. Soli igitur illi theo
logi poete orpheus. linus. museus. et si
quis alius apud grecos fuit. hiis ꝓphetis
hebreis qͦꝵ scripta in auctoritate habemꝰ
aius reperũtur priores. S nec ip̃i
uerũ theologũ nr̃m moysen qui unũ uerũ
deũ ueratiter p̾dicauit cuiꝰ nũc stripta in
auctoritatis tanone p̃ma sunt tꝑe p̾ue¬
nerũt: at ꝑ hoc quantũ ad grecos actinet
in qua liugna lre huiꝰ scli maxime fer¬
buerũt nichil habent unde sapientiã suã
iactent: qd religioni nr̃e ubi uera sapiã
est. si non superior saltem uideatur ãtiqͥor.
Uerũ qd̾ fatendũ est non quidem ĩ grecia

Expanded text:
nonnullos, antequam Pythagoras philosononnullos, antequam Pythagoras philosophum primus profiteretur: nec illi prophetas nostros uniuersos temporis antiquitate praecedunt, quando quidem Thales, post quem ceteri fuerunt, regnante Romulo eminuisse fertur, quando de fontibus Israel in\' eis litteris, quae toto orbe manarent, proplogi poetae, Orpheus, Linus, Musaeus, et si quis alius apud Graecos fuit, his Prophetis Hebraeis, quorum scripta in auctoritate habemus, annis reperiuntur priores. Sed nec ipsi verum theologum nostrum Moysen, qui unum verum Deum veraciter praedicavit, cujus nunc scripta in auctoritatis canone prima sunt, tempore praeuenerunt; ac per hoc, quantum ad Graecos adtinet, in qua lingua litterae huius saeculi maxime ferbuerunt, nihil habent unde sapientiam suam iactent, quo religione nostra, ubi uera sapientia est, si non superior, saltem uideatur antiquior. Verum, quod fatendum est, non quidem in Graecia,
Abbreviated transcription (Latin):
aliis ĩuenitur: in quib sũt et macha¬
beorũ libri quos non iudei. s eccłia pro
canonicis habet. ꝓpter qͦrũdã martirũ¬
qui anteꝙͣ xp̃s uenisset ĩ carne. usq ad
mortem ꝓ dei lege certarunt. et mala
tas oĩ origine gentilis philosophie ĩue¬
matur antiquior.
Empore igitur ꝓphetaꝵ nr̃orum
quoꝵ iam scripta ad uotitiã fere
oĩm genciũ ꝑuenerũt. et multo magis
post eos fuerũt phĩ genciũ. qui hͦ eciã
noĩe uocarẽtur. qd̾ cepit a sumio pitha¬
gora qui eo tp̃e qͦ iudeoꝵ est soluta cap¬
tiuitas cepit excellere atq ꝯgnosti.
mensis magr̃ oĩm qui tũc maxime cla¬
ruerũt. tenens in ea ꝑte q̃ moralis uel
actina dr̃ p̾ncipatũ. post esdram ĩ croui¬
cis ĩuenitur. Nam multo post eciã pla¬
to natus est qui longe ceteros socratis
discipulos ante iret. Quib si addamꝰ
qui thaleti successerũt in ꝑstrutanda na
rerũ studiũ eiꝰ iitati auaximandrum
stz et auaximenen et auaxagorã aliosqz

Expanded text:
aliis invenitur, in quibus sunt et Machabaeorum libri, quos non Judaei, sed Ecclesia pro canonicis habet, propter quorumdam Martyruquam Christus uenisset in carne, usque ad mortem pro Dei lege certarunt et mala toritas omni origine gentilis philosophiae inueniatur antiquior. Tempore igitur prophetarum nostrorum, quorum iam scripta ad notitiam fere omnium gentium peruenerunt, et multo magis post eos fuerunt philosophi gentium, qui hoc etiam nomine uocarentur, quod coepit a Samio Pythagora, qui eo tempore, quo Iudaeorum est soluta captiuitas, coepit excellere adque cognosciniensis, magister omnium, qui tunc maxime claruerunt, tenens in ea parte, quae moralis uel actiua dicitur, principatum, post Esdram in chronicis inuenitur. Non multo post etiam Plato natus est, qui longe ceteros Socratis discipulos anteiret. Quibus si addamusqui Thaleti successerunt in perscrutanda natura rerum studium eius imitati, Anaximandrum scilicet et Anaximenem et Anaxagoram aliosque
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ĩanos suppliciis et mortib affecit ac
ꝑ oñis ꝓuincias pari ꝑsecucõe excruciari
imperauit. ip̃mqz nomen extirpare co¬
natus. btĩssimos xp̃i apłos petrũ cruce
paulũ gladio occidit ¶ De domiciano qͥ¬

Expanded text:
Christianos suppliciis et mortibus affecit ac per omnes prouincias pari persecutione excruciari imperauit ipsumque nomen exstirpare conatus beatissimos Christi apostolos Petrum cruce, Paulum gladio occidit. moi
Abbreviated transcription (Latin):
que saluo houore hebraice lunigue oĩbz sit
interp̃tib p̾ferenda.
am cũ frͣrint et alii interpretes qui
ex hebrea liugua in grecã sacra illa
eloquia trãstulerũt. sicut aquila syminachꝰ
theodotion: sicut etiã illa est interp̾tacio
cuiꝰ auctor non apparet. et ob h ͦ siue noĩe
interpretis quiuta edicio nũcupatur: hãc
tñ que septuagita ẽ tanꝙͣ sola eẽt: sic
recepit eccłia: eaq utũtur greci ppłi xpĩaui.
quoꝵ pleriq utrũ alia sit aliqua ignorãt.
Ex hac septuaginta interpretatõe eciã
in latiuã liuguã interpretatũ ẽ. qd̾ eccłie

Expanded text:
quae, salvo honore hebraei stili, omnibus sit interpretibus praeferenda. Nam cum fuerint et alii interpretes, qui ex hebraea lingua in graecam sacra illa eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus, Theodotion; sicut etiam illa est interpretatio, cujus auctor non apparet, et ob hoc sine nomine interpretis, Quinta editio nuncupatur: hanc tamen quae Septuaginta est, tanquam sola esset, sic recepit Ecclesia, eaque utuntur Graeci populi Christiani, quorum plerique utrum alia sit aliqua ignorant. Ex hac Septuaginta interpretatione etiam in latinam linguam interpretatum est quod Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
Ox eisdem per loca memorata
regnãtib isrlitaꝵ regnũ finito
tp̃e iuditũ a saule rege sũꝑsit exordiũ
igitur tempore hii reges latinoꝵ esse
ceperũt: qͦs cõgnominabãt siliuos.
dĩs eo quippe qui filiꝰ enee p̾mus dct̃s
est siluius. ceteris subsecutis et ꝓpria
noĩa imponebantur. et hͦ non defuit
cognomẽtũ sicut longe postea cesares
ꝯgnominati sunt qui successerũt cesa¬
ri augusto. Reprobato autẽ saule ne
quisꝙͣ ex eiꝰ stirpe regnaret eoq defũt¬
to dauid successit in regnũ post ãnos
saulis imperii quadraginta. Tũc
athemenses hr̃e deinde reges post codri
interitũ destiterũt. et magistratus
hr̃e ceperũt adiumistrande reipublite.
Post dauid etiã qui ip̃e quadraginta
regnauit ãnos. filius eiꝰ salonon rex
istahelitaꝵ fuit: qui templũ illud no¬
bilissimũ dei iherosolimtanũ ꝯdidit.
Cuiꝰ tꝑe apud latinos condita ẽ alba
ex qua deuiceps non latĩoꝵ. sz albano¬

Expanded text:
ox eisdem per loca memorata regnantibus Israelitarum regnum finito tempore iudicum a Saule rege sumsit exordium, igitur tempore hi reges Latinorum esse coeperunt, quos cognominabant Siluios; ab eo quippe, qui filius Aeneae primus dictus est Siluius, ceteris subsecutis et propria nomina inponebantur et hoc non defuit cognomentum; sicut longe postea Caesares cognominati sunt, qui successerunt Caesari Augusto. Reprobato autem Saule, ne quisquam ex eius stirpe regnaret, eoque defuncto Dauid successit in regnum post annos a Saulis imperio quadraginta. Tunc Athenienses habere deinde reges post Codri interitum destiterunt et magistratus habere coeperunt administrandae rei publicae. Post Dauid, qui etiam ipse quregnavit annos, filius ejus Salomon rex Israelitarum fuit, qui templum illud nobilissimum Dei Jerosolymitanum condidit. Cujus tempore apud Latinos condita est Alba, ex qua deinceps non Latinorum, sed Albano
Abbreviated transcription (Latin):
ad aquas gemiuũ partũ cũ edidiss. seu ita
rata. seu qr deꝰ auctor culpe honestior erat
matrẽ cõcepte stirpis prẽm nũcupat. unde
fama. cũ fluctuantẽ alueũ qͦ expositi erãt
pueri tennis in sicco aqua destituiss lupã
sitientem ex montibz qui cirta sunt ad pue¬
rilem uagitũ cursũ flexisse eam adeo mitẽ¬

Expanded text:
 cum geminum partum edidisset, seu ita rata seu quia deus auctor culpae honestior erat, Martem incertae stirpis patrem nuncupat. sed fama cum fluitantem alueum, quo expositi erant pueri, tenuis in sicco aqua destituisset, lupam sitientem ex montibus qui circa sunt ad puerilem uagitum cursum flexisse; eam submissa
Abbreviated transcription (Latin):
certo lꝑe ad regiã uruire pastorib et ad regẽ¬
amuliũ impetũ facit. et a domo numitoris
alia ꝯparata manu remus adimat ita
plo aduocato consilio scelera in se frĩs. origi¬
nem nepotũ ut geniti. ut educati. ut co-¬
guiti essent. cedem deinceps tirãni seq eius
auctorẽ ostendit. Inuenes ꝑ concõeu ĩgres¬
ꝓmissa romulũ remũq cupido cepit in hiis
locis ubi expositi educatiq erant urbis ꝯdẽ¬

Expanded text:
certo tempore ad regiam venire pastoribus ad regem impetum facit, et a domo Numitoris alia comparata manu adiuvat Remus. ita plo aduocato concilio scelera in se fratris, originem nepotum, ut geniti, ut educati, ut cogniti essent, caedem deinceps tyranni seque eius auctorem ostendit. iuuenes per mermissa Romulum Remumque cupido cepit in iis locis ubi expositi ubique educati erant urbis
Abbreviated transcription (Latin):
gitur tale aliquid dictũ. multiplicabis
me in aĩa mea in uirtute uti id qd̾ ĩge¬
nesi sequitur. et ĩplete terrã et dñamini
eiꝰ. terxã intelligant tarnẽ quã pñtia
sua implet aĩa eiusq maxĩe drĩat᷑ cum
ĩ uirtute multiplicatur. Carnales autẽ
fetus siue libidine que post pctm̃ exorta.
inspecta. ꝯfusa. uelata est. nec tũt po¬
tuisse nasti. sicut neq nũc possũt. nec
in paradiso futuros fuisse : s foris sicut
et factũ est. Nlam postea ꝙͣ inde dimissi
sunt ad gignendos filios coierũt: eosq¬

Expanded text:
gitur tale aliquid dictum, Multiplicabis gitur tale aliquid dictum, Multiplicabis me in anima mea virtute tua : ut id quod in Genesi sequitur, Et implete terram, et dominamini ejus, terram intelligant carnem, quam praesentia sua implet anima, ejusque maxime dominatur, cum in virtute multiplicatur. Carnales autem fetus sine libidine, quae post peccatum exorta, inspecta, confusa, velata est, nec tunc nasci potuisse, sicut neque nunc possunt; nec in paradiso futuros fuisse, sed foris, sicut et factum est. Nam posteaquam inde dimissi sunt, ad gignendos filios coierunt, eosq
Abbreviated transcription (Latin):
torpus ex oĩ parte seruiebat. sensit. actẽdͭ
erubuit. operuit. Illa uo benedictio nnp¬
tiarũ ut cõingati crescerent et multipli¬
carentur et ĩplerent terram. ꝙͣuis et in
delinquẽtib mãserit: tñ anteꝙͣ deliuq̃rent
data est ut cognosterẽt ꝓcreationẽ filioꝵ
ad głiam cõnubii. non ad penã ꝑtiuere
pcti. S nũc hoĩes profecto illiꝰ q̃ in pa¬
radiso fuit felicitatis ignari. nisi ꝑ hoc
qd̾ experti sunt id ẽ ꝑlibidinẽ de qua uidemꝰ
etiam ip̃am honestatẽ erubestere nuptiaꝵ
non potuisse gigni filios opinãt᷑. Alii
scripturas diuinas ubi legitur pꝰ pctm
puduisse nuditatis et pudenda ẽẽ cõtecta
prorsus non accipientes s infideliter iroi¬
dentes. alii uo ꝙͣuis eas accipiãt et ho¬
norent. illud tñ qd̾ dictũ est crescite et mul¬
tiplicamini. non stdm̃ carnalem fecũdita¬
tem uolunt intelligi. qz et stdm̃ aĩam le¬

Expanded text:
corpus ex omni parte serviebat, sensit, attendit, corpus ex omni parte serviebat, sensit, attendit, erubuit, operuit. Illa vero benedictio nuptiarum, ut conjugati crescerent, et multiplicarentur, et implerent terram, quamvis et in delinquentibus manserit; tamen antequam delinquerent, data est, ut cognosceretur procreationem filiorum ad gloriam connubii, non ad poenam pertinere peccati. Sed nunc homines, profecto illius quae in paradiso fuit felicitatis ignari, nisi per hoc quod experti sunt, id est per libidinem, de qua videmus ipsam etiam honestatem crubescere nuptiarum, non potuisse gigni filios opinantur: alii Scripturas divinas, ubi legitur post peccatum puduisse nuditatis, et pudenda esse contecta, prorsus non accipientes, sed infideliter irridentes; alii vero quamvis eas accipiant et honorent, illud tamen quod dictum est, Crescite, et multiplicamini, non secundum carnalem fecunditatem volunt intelligi; quia et secundum animam le
Abbreviated transcription (Latin):
et merito pudet. In eiꝰ quippe iobediẽtia
que genitalia corpis mebra solis suis mo¬
tib subdidit et ptãti uolũtatis eripuit
oportuit apparere qua generat᷑ ip̃a nat᷑a
que illo pͥmo et magno in deteriꝰ ẽ muita¬
ta peccato: atuiꝰ nexu nullus eruitur: nͥ
id qd̾ cũ oũis in uno ẽẽut. ĩ cõmunẽ perm¬
ciem ꝑpetratũ est. et dei uiudicatũ iusticia:¬
dei gr̃a in singlis expietur.¬
¶ Capłm.ri. ¶ De benedictione multi¬
plicande fecunditatis hũane ante ꝑctr̃n
quã p̾uaricatio non adimeret et n libi¬
dinis morbus accesserit.
Usit itaq ut credauiꝰ illos ꝯuĩges
in ꝑadiso constitutos per hãc libi¬
dinem de qua erubestendo eadẽ membra
texerũt. impleturos fuisse. qd̾ in sua be¬
nedictione deus dixit. Crescite et multi¬
plicamimi: et replete terrã. Post pctĩn
quippe orta est hec libido: post pctm eã
natura non ĩpudẽs. amissa ptãte cui

Expanded text:
et merito pudet. In eius quippe inoboedientia, et merito pudet. In eius quippe inoboedientia, quae genitalia corporis membra solis suis motibus subdidit et potestati uoluntatis eripuit,oportuit apparere, qua generatur ipsa natura, quae illo primo et magno in deterius est mutata peccato; a cuius nexu nullus eruitur, nisi id quod, cum omnes in uno essent, in communem perniciem perpetratum est et Dei iustitiaDei gratia in singulis expietur. CAPUT XXI.-- De benedictione multiplicandae fecunditatis humanae ante peccatum, quam praevaricatio non adimeret, et cui libidinis morbus accesserit. Absit itaque, ut credamus illos conjuges in paradiso constitutos per hanc libidinem, de qua erubescendo eadem membra texerunt, impleturos fuisse quod in sua benedictione Deus dixit, Crescite, et multiplicamini, et implete terram . Post peccatum quippe orta est haec libido; post peccatum eam natura non impudens, amissa potestate cui
Abbreviated transcription (Latin):
Nlam et si ꝑhibent hͦ. aliqñ glĩabũdũ
ferisse diogenẽ. ita putartẽ sectã suam
nobiliorem futurã. si in hõmi memoria
insiguior eiꝰ ĩpudencia figeret᷑ : postea tñ
a cinicis fieri cessatũ est plusq ualuit pu¬
dor ut erubesterent hoĩes hoĩb. ꝙͣ error
ut hoĩes canibz ẽẽ similes affectarent
Unde et illũ uel illos qui hͦ fecisse referũ¬
tur. potius arbitror concubentiũ motus
dedisse ocłis hoi nestienciũ quid sub pal¬
lio gereretur: ꝙͣ hũano p̾ͥmente ꝯspectu
potusse illã ꝑagi uolũtatẽ. Ibi em̃ phĩ
non erubestant uideri se uelle contũbere:
ubi libido ip̃a erubesteret surgere. Et nũc
qui non solũ amiciũtur pallio. uerũ etiã
tlauam ferũt: neuo tñ eorũ audet hoc
facere. Quod si aliqui ausi ẽẽnt: ut non
dicam ictib lapidanciũ. certe conspuẽciũ
saliuis obruerentur. Pudet ig̃r huiꝰ libi¬
dinis hũanam siue ulla dubitatõe naturã:

Expanded text:
Nam etsi perhibent, hoc aliquando gloriabundum Nam etsi perhibent, hoc aliquando gloriabundum fecisse Diogenem, ita putantem sectam suam nobiliorem futuram, si in hominum memoria insignior eius inpudentia figeretur, postea tamen a Cynicis fieri cessatum est, plusque ualuit pudor, ut erubescerent homines hominibus, quam error, ut homines canibus esse similes adfectarent. Unde et illum uel illos, qui hoc fecisse referuntur, potius arbitror concumbentium motus dedisse oculis hominum nescientium quid sub pallio gereretur, quam humano premente conspectu potuisse illam peragi uoluptatem. Ibi enim philosophi non erubescebant uideri se uelle concumbere, ubi libido ipsa erubesceret surgere. Et nunc qui non solum amiciuntur pallio, uerum etiam clauam ferunt; nemo tamen eorum audet hoc facere, quod si aliqui ausi essent, ut non dicam ictibus lapidantium, certe conspuentium saliuis obruerentur. Pudet igitur huius libidinis humanam sine ulla dubitatione naturam,
Abbreviated transcription (Latin):
que in usu eorũ om̃o dñantur: Nam qͥsqͥs
uerbũ enuctit iratus uel eciã quẽꝙͣ ꝑtu-¬
tit non poss hͦ facere. nisi liugua et
manus iubente quodãmͦ uolũtate moue¬
rentur: q̃ mẽbra eciã cũ ira nulla ẽ mo¬
uentur eadem uoluntate. At uero geni¬
tales corpis ꝑtes ita libido suo iuri qͦdã¬
modo mancipauit. ut moueri nõ uale¬
ant si ip̃a defuerit: et uisi ip̃o uel ultro
uel excitata surrexerit. Hoc est qd̾ pudet.
hͦ est qd̾ intuenciũ ocłos erubestendo de¬
uitat: magisq fert homo spectãtiũ młti¬
tudinem. qñ ĩiuste irastitur hõi : ꝙͣ uel
uniꝰ aspectũ et qñ iuste mistet᷑ uxori.¬
¶ Capłm . 2sͫ ¶ De uanissima turpi
uiderũt. ꝓferentes ꝯtra hũanã ue¬
retũdiã quid aliud ꝙͣ caninã. hoc ẽ ĩniũ¬
dam impudentemq sentẽciã: ut st qm̃
id agere: nec in uico aut platea qualib
cõigalem cõcubitũ deuitare. Uicit tñ¬

Expanded text:
quae in usu eorum omnino dominatur? Nam quisquis quae in usu eorum omnino dominatur? Nam quisquis verbum emittit iratus, vel etiam quemquam percutit, non posset hoc facere, nisi lingua et manus jubente quodammodo voluntate moverentur: quae membra, etiam cum ira nulla est, moventur eadem voluntate. At vero genitales corporis partes ita libido suo juri quodammodo mancipavit, ut moveri non valeant, si ipsa defuerit, et nisi ipsa vel ultro vel excitata surrexerit. Hoc est quod pudet, hoc est quod intuentium oculos erubescendo devitat: magisque fert homo spectantium multitudinem, quando injuste irascitur homini, quam vel unius aspectum et quando iuste miscetur uxori. CAPUT XX. De uanissima turpituiderunt, proferentes contra humanam uerecundiam quid aliud quam caninam, hoc est inmundam iid agere; nec in vico aut platea qualibet conjugalem concubitum devitare. Vicit t
Abbreviated transcription (Latin):
seruientib possit in hoĩe iustitia ex oĩ aĩ
parte seruari. Ne igit̃ partes quas et in
fatentur ẽẽ uiciosas. ut eas ab hiis rebz
ꝑmictat que sapĩe lege cõcessa sũt. sicut
libidinem ad ꝓpagande ꝓlis offitiũ: hec
inꝙͣ partes in paradiso aute pctm̃ uitiose
non erant. Non eñ contra rectã uolũtatẽ
ad aliquid mouebant᷑: unĩ necesse esset
eas racionis tanꝙͣ frenis regentib absti¬
nere. Nam qd̾ mĩc ita mouetur et ab eis
qui tẽperanter et iuste et pie uiuũt. alias
facilius. alias difficiliꝰ tñ ꝓhibendo et
repugnando modificantur. non est utiq
sanitas ex natura. sz langnor ex culpa.
Qd̾ autem ire oꝑa aliaꝵq affectionũ
in quibusq dictis atq factis non sic ab¬
stondit uererũdia ut oꝑa libidinis q̃ fuĩt
genitalib mẽbris quid tause est. nisi qr
in ceteris mẽbra corꝑis non ip̃e affectio
nes sz cũ eis consenserit uolũtas mouet:

Expanded text:
seruientibus possit in homine iustitia ex omni animi seruientibus possit in homine iustitia ex omni animi parte seruari. Hae igitur partes, quas et in fatentur esse uitiosas, ut eas ab his rebus,permittat, quae sapientiae lege concessa sunt libidinem ad propagandae prolis officium — hae, inquam, partes in paradiso ante peccatum uitiosae non erant. Non enim contra rectam uoluntatem ad aliquid mouebantur, unde necesse esset eas rationis tamquam frenis regentibus abstinere. Nam quod nunc ita mouentur et ab eis, qui temperanter et iuste et pie uiuunt, alias facilius, alias difficilius, tamen cohibendo et repugnando modificantur, non est utique sanitas ex natura, sed languor ex culpa. Quod autem irae opera aliarumque adfectionum in quibusque dictis adque factis non sic abscondit uerecundia, ut opera libidinis, quae fiunt genitalibus membris, quid causae est, nisi quia in ceterines, sed, cum eis consenserit, voluntas movet,
Abbreviated transcription (Latin):
qñquidẽ ut id agutur tanta celebritate
ducũtur uxores: et tñ cũ agitur uñ filii
nastantur. nec ip̃i filii si qui inde iam
nati sunt testes fieri ꝑmictũt᷑: Sit enĩ
hoc recte factũ ad sui noticiã lucẽ appe¬
tit aĩoꝵ: ut tnĩ refugiat ocłoꝵ. Unde hͫ
nisi qr sic geritur qd̾ deceat ex natura:
ut eciam qd pudeat cõmictetur ex pena :¬
¶ Capłui. i9ͫ ¶Qd̾ partes ire atz libi¬
dinis tam uiciose mouẽtur: ut eas ncc̃e
sit frenis sapĩe cohiberi que in illa aute
pctr̃ nature sanitate non fuerũt.
Int est ꝙ et illi philosophi qͥ ueritati
ꝓpius accesserũt. irã atq libidinem
uitiosas annui partes ẽẽ confessi sunt eo
ꝙ turpiter atq mordinate mouerent᷑
ad ea etiam que sapiẽtia ꝑpetrari uetat:
at per hot opus habere moderatritẽ mẽ¬
tem atq racionem quã partẽ auimitritiã
uelut in arce quadam ad istas regendas
phibent collotatã: ut illa imperante istis

Expanded text:
quando quidem ut id agatur, tanta celebritate quando quidem ut id agatur, tanta celebritate ducuntur uxores; et tamen cum agitur, unde filii nascantur, nec ipsi filii, si qui inde iam nati sunt, testes fieri permittuntur. Sic enim hoc recte factum ad sui notitiam lucem adpetit animorum, ut tamen refugiat oculorum. Unde hoc, nisi quia sic geritur qut etiam quod pudeat comitetur ex poena? CAPUT XIX.-- Quod partes irae atque libidinis tam vitiose moventur, ut eas necesse sit frenis sapientiae cohiberi, quae in illa ante peccatum naturae sanitate non fuerint. Hinc est quod et illi philosophi, qui ueritati propius accesserunt, iram adque libidinem uitiosas animi partes esse confessi sunt, eo quod turbide adque inordinate mouerentur ad ea etiam, quae sapientia perpetrari uetat, ac per hoc opus habere moderatrice mente adque ratione. Quam partem animi tertiam uelut in arce quadam ad istas regendas perhibent conlocatam, ut illa imperante, istis
Abbreviated transcription (Latin):
et uererũdia naturali habent ꝓuisũ
lupanaria ip̃a secretũ: faciliusq potuit
impuditicie non habere uincula phi¬
bicionis. ꝙͣ ĩpudencia remonere latibu¬
la illiꝰ feditatis. S hanc etiã ip̃i tur¬
pes turpitudinẽ uotant: cuiꝰ licet sint
amatores: ostentatores ẽẽ non andent
Quid concubitus cõiungalis. qͥ scdm
matrimonialiũ p̾scripta tabularum
procreandoꝵ fit causa liberorũ: Nonne
et ip̃e quã ꝙͣ sit licitus et honestus. re¬
motũ ab arbitris cubile conquirit :
Nonne oñis famulos atqz ip̃os eciam
paranimphos et quostũq ingredi q̃lib
necessitudo ꝑmiserit ante mictit foras
ꝙͣ uel blandiri ꝯũx cõiugi incipiat :
Et qm̃i sicut ait eciam quidã romani
maxinꝰ auctor eloquii. oĩa recta facta
in luce se collocari uolunt id ẽ se appetũt
stiri: hoc recte factũ sic appetit stiri: ut
tñ erubestat uideri. Quis eñ nescit ut
filii ꝓtreentur quid inter se cõiiges agãt

Expanded text:
et uerecundia naturali habent prouisum et uerecundia naturali habent prouisum lupanaria ipsa secretum faciliusque potuit inpudicitia non habere uincla prohibitionis, quam inpudentia remouere latibula illius foeditatis. Sed hanc etiam ipsi turpes turpitudinem uocant, cuius licet sint amatores, ostentatores esse non audent. Quid? concubitus coniugalis, qui secundum matrimonialium praescripta tabularum procreandorum fit causa liberorum, nonne et ipse quamquam sit licitus et honestus, remotum ab arbitris cubile conquirit? Nonne omnes famulos adque ipsos etiam paranymphos et quoscumque ingredi quaelibet necessitudo permiserat, ante mittit foras, quam uel blandiri coniux coniugi incipiat? Et quoniam, sicut ait etiam quidam \'Romani maximus auctor eloquii\', omnia recte facta in luce se conlocari uolunt, id est adpetunt sciri: hoc recte factum sic adpetit sciri, ut tamen erubescat uideri. Quis enim nescit, ut filii procreentur, quid inter se coniuges agant?
Abbreviated transcription (Latin):
pudenda operiebant. Unde qui ita succinc¬
ti sunt campestratos uulgus appellat
Qd̾ itaq aduersus dãnatam culpã ĩobedi¬
entie uoluntatem libido ĩobedienter moue¬
bat. uererundia pudenter tegebat. Ex hoc
om̃s gentes quĩ ab illa stirpe procreati sũt
usq adeo tenent insitũ pudenda uelare: ut
quidam barbari illas corꝑis ꝑtes nec in
balneis midas habeant: s cũ eaꝵ tegi¬
mentis lauent. Per opatas qͦ in die¬
solitudines. cũ quidam ndi philosophẽ¬
tur uñ gigno sophiste noĩantur: adhi¬
bent tñ genitalib tegnima. quib per¬
cetera membrorum carent¬
¶ Capłm⁊ isͫ ¶ De pudore ꝯcubitus
non solum in quibusq stupris ubi
latebre ad subter fugienda hũana iudicia
requirũtur. uerũ eciã in usu scortorum
ꝙͣ terrena ciuitas licitam turpitudiner
fecit. quãuis id agat᷑ qd̾ eius ciuitas nulla
lex uiudicat deuitat tñ publitũ eciam
ꝑmissa atq impunita libido ꝯspectũ:

Expanded text:
pudenda operiebant; unde qui ita succincpudenda operiebant; unde qui ita succincti sunt, campestratos uulgus appellat. Quod itaque aduersus damnatam culpa inoboedientiae uoluntatem libido inoboedienter mouebat, uerecundia pudenter tegebat. Ex hoc omnes gentes, quoniam ab illa stirpe procreatae sunt, usque adeo tenent insitum pudenda uelare, ut quidam barbari illas corporis partes nec in balneis nudas habeant, sed cum earum tegimentis lauent. Per opacas qsolitudines cum quidam nudi philozophentur, unde gynnozophiste nominantur, adhibent tamen genitalibus tegimina, quibcetera membrorum carent. CAPUT XVIII. De pudore concubitus non solum in quibusque stupris, ubi latebrae ad subterfugienda humana iudicia requiruntur, uerum etiam in usu scortorum, quam terrena ciuitas licitam turpitudinem fecit, quamuis id agatur, quod eius ciuitatis nulla lex uindicat, deuitat tamen publicum etiam permissa adque inpunita libido conspectum,
Abbreviated transcription (Latin):
tenderant. Unde et ip̃m lignũ eo ꝙ istam
faceret diuoscenciã si ad uestendũ contra
uetitũ tangeret᷑ ex ea re nomien accepit:
ut appellaretur lignũ sciendi boni et mali¬
.Experta eñ morbi molestia: euidencior
fit eciã iocũditas sauitatis. Cognoneerũt gͥ
qr mndi erãt: nudati stil ea gr̃a qua fie¬
bat ut nuditas corꝑis nulla eos lege ꝑc̃ti¬
menti eoꝵ repugnate ꝯfunderet. Hoc itaq
cognouerũt qd̾ feliciꝰ ignorarẽt: si deo tre¬
dentes et obedientes non comiterẽt qd eoe
cogeret experiri infidelitas et ĩobediencia quid
noceret. Proinde ꝯfusi ĩobedientia carius
sue tãꝙͣ teste pena ĩ obediencie sue. ꝯsuerũt
folia fici. et fecerũt sibi cãpestria. id est sut¬
tinctoria genitaliũ. Ilam quidẽ int̾pretes
suctinctoria posuerũt. Porro autẽ cãpes¬
tria latinũ quidem uerbum est: s ex eo dãm
ꝙ iuuenes qui nudi exercebantur ĩcampo

Expanded text:
ceciderant. Unde et ipsum lignum, eo quod istam ceciderant. Unde et ipsum lignum, eo quod istam faceret dignoscentiam, si ad uescendum contra uetitum tangeretur, ex ea re nomen accepit, ut appellaretur lignum sciendi boni et mali. Experta enim morbi molestia euidentior fit etiam iucunditas sanitatis. Cognouerunt ergo quia nudi erant, nudati scilicet ea gratia, qua fiebat ut nuditas cormenti eorum repugnante confunderet. Hoc itaque cognoverunt, quod felicius ignorarent, si Deo credentes et obedientes non committerent, quod eos cogeret experiri infidelitas et inobedientia quid nocerent. Proinde confusi inobedientia carnis suae, tamquam teste poena inoboedientiae suae, consuerunt folia fici et fecerunt sibi campestria, id est succinctoria genitalium. Nam quidam interpretes \'succinctoria\' posuerunt. Porro autem \'campestria\' latinum quidem uerbum est, sed ex eo dictum, quod iuuenes, qui nudi exercebantur in campo,
Abbreviated transcription (Latin):
opinatur: qñ quidẽ et ille uidit aĩalia qͥb
noĩa ĩposuit: et de illa legitur. uidit mulier
qr bonũ lignũ in estam. et qr placet ocłis
ad uidendimii. Patebant gͦ ocli eoꝵ: s ad
hoc non erant a perti hͦ est non actenti.
ut cognosterent quid eis iudiuuẽto gr̃e p̾¬
staretur. qñ mẽbra eoꝵ uolũtati repugnare
nestiebant. Qua gr̃a remota. ut pena
renproca ĩobedientia plecteret᷑: extitit ĩ
motu corꝑis q̃dã ĩpudẽs nouitas. unĩ esset
indecens nditas: et fecit actentos reddi¬
ditqz confusos. Huic est ꝙ postea ꝙͣ mã¬
datũ dei aperta trãsgressione uiolarũt. stp¬
tũ est de illis. Et aꝑti sunt ocłi ambor
et agnouerũt qr nudi erãt. et consuerũt
folia fici et fecerũt sibi campestria. Aperti
sunt inquit ocłĩ amborũ. non ad uidendũ
nã et antea uidebant: s ad disternendũ
inter bonũ qd̾ amserant. et malũ ĩ quo

Expanded text:
opinatur: quandoquidem et ille vidit animalia, quibus opinatur: quandoquidem et ille vidit animalia, quibus nomina imposuit ; et de illa legitur, Vidit mulier quia bonum lignum in escam et quia placet oculis ad uidendum. Patebant ergo oculi eorum, sed ad hoc non erant aperti, hoc est non adtenti, ut cognoscerent quid eis indumento gratiae praestaretur, quando membra eorum uoluntati repugnare nesciebant. Qua gratia remota, ut poena reciproca inoboedientia plecteretur, extitit in motu corporis quaedam inpudens nouitas, unde esset indecens nuditas, et fecit adtentos reddiditque confusos. Hinc est quod, postea quam mandatum Dei aperta transgressione uiolarunt, scriptum est de illis: Et aperti sunt oculi amborum et agnouerunt quia nudi erant, et consuerunt folia fici et fecerunt sibi campestria. Aperti sunt, inquit, oculi amborum, non ad uidendum, nam et antea uidebant, sed ad discernendum inter bonum quod amiserant et malum quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcupĩa ferueat. friget in corꝑe: atq ita
mirũ ĩ modũ nõ solũ generandi uolũtati. ue¬
rñ eciã lasciuiendi libidini libido non seruit.
et cũ tota plerũq menti cohibenti aduer¬
setur non nũꝙͣ et aduersus seip̃am diuidet᷑.
cõmotoq aĩo ĩ cõmonẽdo corꝑe seip̃a nõ seqͥt᷑.¬
quã post pctm̃ turpẽ pudendãq uiderũt.
Erito huiꝰ libidiius maxie pudet :
merito et ip̃a mẽbra que suo quodã
ut ita dixerim Iure non oĩuiꝰ ad arbitriũ
n mouet. aut non mouet. pudẽda dicũt᷑.
qd̃ autẽ pam hoĩs non fuerũt. Nlam sicut
scaptum est nudi erant et nõ ꝯfundebant᷑
non ꝙ eis sua nuditas esset ĩcognita: sed
turpis nuditas nõdũ erat. qr nõdũ libido
membra illa p̾ter arbitriũ ꝯmouebat: nõdũ
ad hoĩs ĩobedienciam redarguendã sua ĩobe¬
diencia caro qd̾ a̾modo testuuoniũ ꝑhibeat.
Neq enĩ ceti creati erant ut ĩperitũ uulgus

Expanded text:
 concupiscentia ferueat, friget in corpore; adque ita  concupiscentia ferueat, friget in corpore; adque ita mirum in modum non solum generandi uoluntati, uerum etiam lasciuiendi libidini libido non seruit, et cum tota plerumque menti cohibenti aduersetur, nonnumquam et aduersus se ipsam diuiditur commotoque animo in commouendo corpore se ipsa non sequiturquam post peccatum turpem pudendamque uiderunt. Merito huius libidinis maxime pudet, merito et ipsa membra, quae suo quodam, ut ita dixerim, iure, non omni modo ad arbitrium nostrum mouet aut non mouet, pudenda dicuntur, quod ante peccatum hominis non fuerunt. Nam sicut scriptum est: Nudi erant, et non confundebantur, non quod eis sua nuditas esset incognita, sed turpis nuditas nondum erat, quia nondum libido membra illa praeter arbitrium commouebat, nondum ad hominis inoboedientiam redarguendam sua inoboedientia caro quodamNeque enim caeci creati erant, ut imperitum vulgus
Abbreviated transcription (Latin):
uendicat totũq ꝯmouet hoĩem annui siuł
affectu cũ tarnis appetitu. cõuicto atq ꝑ¬
nuxto. ut ea uoluptas sequat᷑ qua maior
in corꝑis uoluptatib nulla est: itant mo¬
mẽto ip̃o tpĩs qͦ ad eiꝰ ꝑuenitur extremũ.
pene om̃s acies et qĩ uigilia cogitacõis
obruatur. Quis autẽ amicus sapĩe sc̃oꝵq¬
gandioꝵ. ꝯuigalẽ agẽs uitã. s sicut apłs
mouuit sciẽs suũ uas possidere ĩ sctificatõe
et honore non in morbo desiderii sicut et
gentes q̃ ignorant deũ. non mallet si poss
siue hac libidine filios ꝓcreare: ut eciam
in hͦ serende ꝓlis officio sit eiꝰ mẽti ea que
ad hͦ opus creata sunt quẽ admodũ cetera
suisqz operib distriluta mẽbra seruirent:
mitu uolinitatis acta: nõ estu libidinis ĩci¬
tata: S neq ip̃i amatores huiꝰ uolupta¬
tis siue ad concubitus cõiugales. siue ad
aliqñ autẽ destituit inhiantẽ: et cũ ĩ aĩo

Expanded text:
uindicat totumque commouet hominem animi simul uindicat totumque commouet hominem animi simul adfectu cum carnis adpetitu coniuncto adque permixto, ut ea uoluptas sequatur, qua maior in corporis uoluptatibus nulla est; ita ut momento ipso temporis, quo ad eius peruenitur extremum, paene omnis acies et quasi uigilia cogitationis obruatur. Quis autem amicus sapiegaudiorum coniugalem agens uitam, sed, sicut apostolus monuit, sciens suum uas possidere in sanctificatione et honore, non in morbo desiderii, sicut et gentes, quae ignorant Deum, non mallet, si posset, sine hac libidine filios procreare, ut etiam in hoc serendae prolis officio sic eius menti ea, quae ad hoc opus creata sunt, quem ad modum cetera suis quaeque operibus distributa membra seruirent, nutu uoluntatis acta, non aestu libidinis incitata? Sed neque ipsi amatores huius uoluptatis siue ad concubitus coniugales siue ad ialiquando autem destituit inhiantem, et cum in animo
Abbreviated transcription (Latin):
bido est. et nestio qua ut ita dixcam quast
umbra retribucõis: ut qui mala facũt. ma¬
la patiãtur. Est igr libido ultistendi. que
ira dicitur: est libido habendi pecimã. que
auaricia : est libido quouitũq uiucendi . q̃
ꝑuitacia: est libido glĩandi. quo iactancia
quarũ nõuulle habent eciã uocabula ꝓpria:
quedam uo non habent. Quis em̃ facile
dixerit. quid uotetur libido dñandi: Quã
tñi plurimũ ualere in tirãnorũ auimis eciã
ciuilia bella testantur.¬
¶ Capłm. i6. ¶ De libidinis malo cuiꝰ
nomen cũ multis uiciis congruat: ꝓpr
tñ motib obscenis corꝑis astribitur
Uin igitur sint multarũ libidines
rerũ. tñ cũ libido dicitur neq cuiusq
rei libido sic additur: non fere assolet aĩo
occuruere. inisi illa qͣ obstene partes corꝑis
excitantur. Hec autẽ sibi non solũ totũ corpꝰ.
net solum extrinsecus uerũ eciã intrinsecus

Expanded text:
bido est, et nescio quae, ut ita dixerim, quasi bido est, et nescio quae, ut ita dixerim, quasi umbra retributionis, ut qui male faciunt, mala patiantur. Est igitur libido ulciscendi, quira dicitur; est libido habendi pecuniam, quae avaritia est; est libido quomodocunque vincendi, quae pervicacia; est libido gloriandi, quae jactantia quarum nonnullae habent etiam vocabula propria, quaedam vero non habent. Quis enim facile dixerit, quid vocetur libido dominandi, quam tamen plurimum valere in tyrannorum animis, etiam civilia bella testantur? CAPUT XVI.-- De libidinis malo, cujus nomen cum multis vitiis congruat, proprie tamen motibus obscenis corporis adscribitur. Cum igitur sint multarum libidines rerum, tamen cum libido dicitur, neque cujus rei libido sit additur, non fere assolet animo occurrere nisi illa, qua obscenae corporis partes excitantur. Haec autem sibi non solum totum corpntrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
afficit passio uel aspera. ut faciat dolorẽ.
uel lenis ut uoluptatẽ. Sz dolor carnis¬
tũtmͦ offensio ẽ aĩe ex tarne et quedã ab
eiꝰ passione dissensio sitti aĩ dolor q̃ tristi¬
que in nobis nolentib acciderũt. S tri¬
sticiam plerũq p̾cedit ietꝰ: qui et ip̃e in
aĩa est non in carne. Dolorẽ autẽ caris
non p̾cedit ullus qiͣ ietꝰ tarnis. qui añ
dolorem in tarue sentiatur. Uoluptatẽ
uero p̾cedit appetitus quidã qͥ sentit᷑ in
carne qiͣ cupiditas eiꝰ sicut farnes et sitis.
et ea que in genitalib usitatiꝰ libido no-¬
minatur: cũ hͦ sit gn̾ale uotabu lũ oĩs
cuipiditatis. Nam et ip̃am irã nichil ali¬
ud ẽẽ ꝙͣ ultistendi libidinẽ ueteres diffini¬
erut ꝙͣuis nõnũꝙͣ hõ ubi uindicte null
est sensus. eciã reb ĩanimis irastatur.
et male stribentem stilũ collidat. et ca¬
lauiũ frangat iratꝰ. Uerũ et ista licet

Expanded text:
adficit passio, uel aspera, ut faciat dolorem, adficit passio, uel aspera, ut faciat dolorem, uel lenis, ut uoluptatem. Sest offensio anime ex carne et quedam ab eius passione dissensio, sicut anime dolor, qui diquae nobis nolentibus acciderunt. Sed tristitiam plerumque praecedit metus, qui et ipse in anima est, non in carne. Dolorem autem carnis non praecedit ullus quasi metus carnis, qui ante dolorem in carne sentiatur. Voluptatem vero praecedit appetitus quidam, qui sentitur in carne quasi cupiditas ejus, sicut fames et sitis, et ea quae in genitalibus usitatius libido nominatur, cum hoc sit generale vocabulum omnis cupiditatis. Nam et ipsam iram nihil aliud esse quam ulciscendi libidinem ueteres definierunt; quamuis nonnumquam homo, ubi uindictae nullus est sensus, etiam rebus inanimis irascatur, et male scribentem stilum conlidat uel calamum frangat iratus. Verum et ista licet
Abbreviated transcription (Latin):
caro eiꝰ nõ obtemperat : Ilp̃o nãq ĩ¬
nito et aninus plerũq turbat᷑. et caro
dolet et ueterastit et moritur et quitqͥd
aliud patimuir qd̾ nõ paterenur ĩuiti :
si uoluntati nr̃e nr̃a natura oĩinodo atq
ex oĩb partib obediret. Ait enĩ aliquid
taro patit᷑: qͦ seruire non siuitur. Quid
interest unde: dũ tiĩ ꝑ iusticiam dũantis
dei cui subditi seruire nolumꝰ caro nr̃a
nobis que subdita fuerat non seruiendo
molesta sit. ꝙͣuis nos deo nõ seruiendo
molesti nobis poterimꝰ ẽẽ non illi; Neq
enĩ sic ille nr̃o ut nos seruitio corpis in-¬
digemus: et ideo nr̃a est qd recipiniꝰ. non
illiꝰ pena qd̾ fecimiꝰ. Dolores porro qui
dicũtur carnis. aĩe sunt in carne et ex
tarne. Quid eñ caro ꝑ seip̃am sine aĩa.
uel dolet uel concupiscit: S ꝙ taro ꝯcu¬
pistere dicitur uel dolere; aut ip̃e hõ est
sicut disseruinus. aut aliquid aĩ qd̾ carirs

Expanded text:
caro eius, non obtemperat? Ipso namque incaro eius, non obtemperat? Ipso namque inuito et animus plerumque turbatur et caro dolet et ueterescit et moritur, et quidquid aliud patimur, quod non pateremur inuiti, si uoluntati nostrae nostra natura omni modo adque ex omnibus partibus oboediret. At enim aliquid caro patitur, quo seruire non sinitur. Quid interest unde, dum tamen per iustitiam dominantis Dei, cui subditi seruire noluimus, caro nostra nobis, quae subdita fuerat, non seruiendo molesta sit, quamuis nos Deo non seruiendo molesti nobis potuerimus esse, non illi? Neque enim sic ille nostro, ut nos seruitio corporis indigemus, et ideo nostra est quod recipimus, non illius poena quod fecimus. Dolores porro, qui dicuntur carnis, animae sunt in carne et ex carne. Quid enim caro per se ipsam sine anima uel dolet uel concupiscit? Sed quod concupiscere caro dicitur uel dolere, aut ipse homo est, sicut disseruimus, aut aliquid animae, quod carnis
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ factus ẽ obediens usq ad mortẽ. ita
ĩobediencia pͥmi hoĩs eo detestabilior
qͦ factus ĩobediens usq ad mortẽ. Ubi
enĩ magna ẽ ĩobedientie pena ꝓposita.
et res atreatore facilis imꝑata: quisuã
satis explicet quantũ malum sit non
obedire in re facili: et tante potestatis
imperio et tanto terrentis supplicio: De¬
inde ut breuiter dicutur in illiꝰ pati pena
quid mobediẽtie: insi ĩobediẽtia retri-¬
euta est: Nlam que hõi est alia miseria
nisi aduersus eũ ip̃m ĩobedientia eius
uelit: In paradiso enĩ etiã si nõ oĩa
poterat ante pitiñ. quicqͥd tñ nõ poterat
nõ uolebat. et ideo poterat oĩa q̃ uolebat
Aũt uero sicut in eiꝰ stirpe cognostimiꝰ
et diuina st̾ptura testatur: hõ uanitati
sinulis fc̃s ẽ. Quis enĩ enumerat ꝙͣ
multa que nõ pt̃ uelit. dñ sibup̃e id. ẽ
uolũtati eiꝰ. ip̃e animꝰ eiꝰ. et eo ĩferior

Expanded text:
quo factus est oboediens usque ad mortem: ita quo factus est oboediens usque ad mortem: ita inoboedientia primi hominis eo detestabilior, quo factus est inoboediens usque ad mortem. Ubi enim magna est inoboedientiae poena proposita et res a Creatore facilis imperata, quisnam satis explicet, quantum malum sit non oboedire in re facili et tantae potestatis imperio et tanto terrente supplicio? Denique, ut breuiter dicatur, in illius peccati poena quid inoboedientiae nisi inoboedientia retributa est? Nam quae hominis est alia miseria nisi aduersus eum ipsum inoboedientia eius uelit? In paradiso enim etiamsi non omnia poterat ante peccatum, quidquid tamen non poterat, non nolebat, et ideo poterat omnia quae uolebat; nunc uero sicut in eius stirpe cognoscimus et diurna scriptura testatur: Homo uanitati similis factus est. Quis enim enumerat, quam multa quae non potest uelit, dum sibi ipse, id est uoluntati eius ipse animus eius eoque inferior
Abbreviated transcription (Latin):
diencie salubritatẽ adminitulauerat. qͣ
eam creaturã. cui libera seruitus expedi¬
ret se ẽẽ dñi cõmouebat iusta dñacio
subsecuta ẽ talisq dãnacio ut hõ qui cu¬
stodiendo mandatũ futurus fuerat. eciã
carne spiritalis. fieret eciã mẽte carnalis:
et qui sua suꝑbia sibi placuerat. dei iusti¬
illo cui peccando consensit. pro libertate
quã cõcupiuit durã miserãq ageret ser¬
uitutẽ: mortuus spũ uolens. et corpore
moriturꝰ ĩuitus: desertor et̾ne uite. eciã
et̾na nisi gr̃a liberet morte dãpuatꝰ. Qͥ¬
quis huioĩ dãpnatõem uel niiuã uel ĩ¬
iustam putat: metiri ꝓfecto nestit quã¬
ta fuerit iniquitas ĩpectando: ubi tãta
erat non peccandi facilitas. Sicut em̃
abrahe nõ ĩmerito magna obediencia
p̾dicatur. qr ut occideret filiũ res diffi¬
cilima est imperata: ita in paradiso
situt obedientia scdĩ hoĩs eo p̾dicabilior

Expanded text:
dientiae salubritatem adminiculauerat, quo dientiae salubritatem adminiculauerat, quo eam creaturam, cui libera seruitus expediret, se esse Dominum commonebat: iusta damnatio subsecuta est, talisque damnatio, ut homo, qui custodiendo mandatum futurus fuerat etiam carne spiritalis, fieret etiam mente carnalis et, qui sua superbia sibi placuerat, Dei iustiillo, cui peccando consensit, pro libertate, quam concupiuit, duram miseramque ageret seruitutem, mortuus spiritu uolens et corpore moriturus inuitus, desertor aeternae uitae etiam aeterna, nisi gratia liberaret, morte damnatus. Quisquis huius modi damnationem uel nimiam uel iniustam putat, metiri profecto nescit, quanta fuerit iniquitas in peccando, ubi tanta erat non peccandi facilitas. Sicut enim Abrahae non inmerito magna oboedientia praedicatur, quia, ut occideret filium, res difficillima est imperata: ita in paradiso sicut oboedientia secundi hominis eo praedicabilior,