comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ria: Iuinq reges qui interia re.¬
promissionis ante regnabant. re¬
sistebantque euuangelico exereituis.
hoc puto intellectu esse perspicuũ.
quod antequam dñs populum suum
educeret ex egipto. & circum cider&
eum. uisus. odoratus. gustus. auditꝰ
tactusq regnauerint: & his quasi
principibus fuerint uniuersa sub¬
iecta: quos hiesus ad speluncam
corporis confugientes. & ad tenebro¬
sum locum ipsum ingrediens. corpus
interfecit. ut per id occiderentur.
ꝑ quod ante regnabant. Uerum
ion cempus est. ut castitatis hnesu ue¬
illum leuem. Aoyses seribitur
habusse uxorem. Moysen autem:¬
& dñs nr̃ & apostolus interpretant᷑¬
iilere: habent moysen & prophetas.
& ab adam usq ad moysen regna¬
uit peccatum. & iam super eos qui
non peccauerunt: insimilitudinem
preuaricationis adaẽ. Nulliq du-¬
bium est ĩnutroq testimonio moy¬
sen legem significari. Sicut ergo
legimus quod moyses id est lex. ha¬

Expanded text:
ria, quinque reges, qui in terra reria, quinque reges, qui in terra repromissionis ante regnabant, resistebantque Evangelico exercitui  Hoc puto intellectu esse perspicuum, quod antequam Dominus populum suum educeret de Aegypto, et circumcideret eum, visus, odoratus, gustus, auditus, tactusque regnaverint, et his quasi principibus fuerint universa subjecta. Quos Jesus ad speluncam corporis confugientes, et ad tenebrosum locum, ipsum ingrediens corpus interfecit: ut per id occiderentur, per quod ante regnabant. 22. Mjam tempus est, ut castitatis Jesu vexillum levemus. Moyses scribitur habuisse uxorem. Moysen autem noster, et Apostolus interpretantur Legem: Habent Moysen et Prophetas . Et: Ab Adam usque ad Moysen regnavit peccatum, etiam super eos qui non peccaverunt, in similitudine praevaricationis Adae : nullique dubium est, in utroque testimonio Moysen Legem significare. Sicut ergo legimus quod Moyses, id est, Lex ha
Abbreviated transcription (Latin):
mulum coaceruata. & sepulta.
& terra obruta. & ablatum obpro¬
brium aegipti. & nomen loci gal¬
gala. quod interpretatur reuela¬
tio ostendunt. Dum in preputio
ambulauerit populus perdesertum.
oculos eius fuisse cę̧catos. Uide¬
amus & consequentia: post euuan¬
gelii circum cisionem & consecrati¬
onem duodecim lapidum in loco
reuelationis. statim pascha celebra¬
tur: immolatur eis agnus. & scȩ̃
terrȩ uescuntur alimentis. Egre¬
dicur hiesus. occurrit ei princeps
militie gladium tenens. id est uel
ꝓ cireumciso pugnare populo se
monstrans. uel dissecans glutinum
nuptiarum. Similiterq. ut moysi
praeceptum fuerat & huic dicitur
Solue corrigiam calciamenti tui. los
enim in quo stas: terra scã est. Qura
sic erat dñi armatus exercit us.
in tubis sacerdotalibus: quasi ad
euangelicam predicationem subty.¬
po hierico mundus subuertitur.
& ut infinicar preteream. neq enĩ
nunc michi propositum est omnia
ueteris instrumenti aperire myste¬

Expanded text:
mulum coacervata et sepulta, mulum coacervata et sepulta, et terra obruta, et ablatum opprobrium Aegypti, et nomen loci Galgala, quod interpretatur revelatio, ostendunt, dum in praeputio ambularet populus per desertum, oculos ejus fuisse caecatos. Videamus et consequentia. Post Evangelii circumcisionem, et consecrationem duodecim lapidum in loco revelationis, statim Pascha celebratur: immolatur eis agnus, et sanctae Terrae vescuntur alimentis. Egreditur Jesus, occurrit ei Princeps militiae gladium tenens, id est, vel pro circumciso populo pugnare 271 se monstrans, vel dissecans glutinum nuptiarum. Similiterque ut Moysi praeceptum fuerat, et huic praecipitur: Solve calceamentum tuum. Locus enim in quo stas, terra sancta est . Quia sic erat Domini armatus exercitus in tubis sacerdotalibus, quasi ad Evangelicam praedicationem sub typo Jericho, mundus subvertitur. Et ut infinita praeteream neque enim nunc mihi propositum est omnia veteris Testamenti aperire myste
Abbreviated transcription (Latin):
propositum sit. cursim celeriterq
ducere: Transcendam ad iesum
nauȩ qui ante dictus est auses. siue
ut rectius habetur inhebreo. oseȩ.
idest saluator. Ipse enim scdm
epistolam uidȩ saluauit & eduxit
populum israhel de egipto. & inter¬
ram repromissionis induxit. Hic
hiesus ut uenit ad iordanen. aquae
nuptiarum quae semper in lege
fluxerant arefactę sunt. & steterunt.
& siccis pedibus ac nudis po¬
pulus omnis transiit. & uenit
ingalgala. ibiq est secundo circum¬
cisus. Quod si uixta litteram acci¬
pimus. penitus stare non potest
Sienim duplex haberemus preputiũ
uel abscisa pellicula iterum nascere¬
tur. recte scła circumcisio haberet
locum nunc autem hoc significatur.
quod hiesus cultello euangelii. po¬
pulum qui perdesertum uenerat
circum cidit: & circum cidit cultello
petrino. ut quod in moysi filio ante¬
prefigurabatur in paucis. id sub
hiesu duce impleretur incunctis
Sed & ipsa prȩputia in unum tu¬

Expanded text:
propositum sit cursim celeriterque propositum sit cursim celeriterque ducere? Transcendam ad Jesum filium Nave, qui ante dictus est Ause, sive, ut rectius habetur in Hebraeo, Osee, id est, salvator. Ipse enim, secundum Epistolam Judae, salvavit, et eduxit populum Israel ex Aegypto, et in terram repromissionis induxit. Hic Jesus statim ut venit ad Jordanem, aquae nuptiarum, quae semper in Lege fluxerant, arefactae sunt, et steterunt: et siccis pedibus ac nudis populus omnis transiit, et venit in Galgala, ibique secundo est circumcisus. Quod si juxta litteram accipimus, penitus stare non potest. Si enim duplex haberemus praeputium, vel excisa pellicula iterum nasceretur, recte secunda circumcisio haberet locum. Nunc autem hoc significatur, quod Jesus cultello Evangelii populum, qui per desertum venerat, circumcidit, et circumcidit cultello petrino, ut quod in Moysi filio praefigurabatur ante in paucis, id sub Jesu impleretur in cunctis. Sed et ipsa praeputia in unum cumulum  Mss. tu
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& quod ad munditias corporis
xp̃i omnis coitus inmundus sit
Inlege quoq precipitur. ut pontifex
nisi uirginem non ducat uxorem.
ginis uiduaeq conditio. ẽ: quare
altera recipitur. altera reprobatur :¬
& sacerdotalis uidua indomo iubetur
sedere patris sui: nec secundum
nosse matrimonium. Si soror uirgo
moritur sacerdotis. quomodo ad
patris & ad matris exsequias. ita
ad eam iubetur accedere. Si uero
nupta sit. quasi aliena contemp¬
nitur. Iui uxorem duxerit. & qui
plantauerit uineam. uelut propa¬
gines filiorum prohibetur adbella
ꝓcedere. Non enim potest dñi serui¬
re milicȩ: seruus uxoris. Despe¬
cilis mulierum ieiunantum. quasi
depurissimis corporibus uirginum.
luter intabernaculo funditur. & in¬
trinsecus inscũario tam cherubim
quam propiciator ium. & arca testa¬
menti. & mensa propͦ sitionis. & can¬
delabrum. & turibulum ex auro
mundissimo sunt. neq enim inscã
scorum inferri poterat argentum

Expanded text:
videlicet quod ad munditias corporis videlicet quod ad munditias corporis Christi, omnis coitus immundus sit. In lege quoque praecipitur, ut pontifex nisi virginem non ducat uxorem ,ginis viduaeque conditio est, quare altera recipitur, altera reprobatur? Et sacerdotalis vidua in domo jubetur sedere patris sui, nec secundum nosse matrimonium. Si soror virgo moritur sacerdotis, quomodo ipse ad patris ac matris exsequias, ita ad eam jubetur incedere. Si vero nupta sit, quasi aliena contemnitur. Qui uxorem duxerit, et qui plantaverit vineam velut propagines filiorum, prohibetur ad bella procedere . Non enim potest Domini servire militiae servus uxoris. Et de speculis mulierum jejunantium, quasi de purissimis corporibus virginum, luter in tabernaculo funditur: et intrinsecus in sanctuario tam Cherubim, quam Propitiatorium, et arca testamenti, et 270 mensa propositionis, et candelabrum, et thuribulum ex auro mundissimo sunt. Neque enim in Sancta sanctorum inferri poterat argentum.
Abbreviated transcription (Latin):
opere comprobemus. Perspicuum. ẽ
demoysi quiꝰ periclitatus ess& indi¬
uersorio. nisi seffora quae interpre¬
tatur auis filium circumcidisset:
& prepucium nuptiarum. cultro
euuangelico desecass&. Iste nempe
moyses est : qui cum uidiss& uisionem
magnam. & angelum siue dñm uel¬
dm̃ loquentem in rubo. nequaquam
ualuit ad eum accedere. nisi soluiss&
corrigiam calciamenti sui: & abieciss&
uincula nuptiarum. Nec mirum
hoc de amico & propheta & legifero
dĩ: cum omnis populus accessurus
admontem syna. & dĩ auditurus
eloquium. tribus diebus scificari
iussus sit. & se abuxoribus abstinere
Iuod quidem scimus. lic& p̃postere
faciam historiȩ ordinem confundere.
&iam ad dauid fugientem ab achi¬
melech sacertlote clictum. si mundi
sunt pueri abuxoribus. & ille respon¬
dit: abheri & nudius tercius
anes enim propositionis. quasi corpus
p̃i Peuxorum cubilibus consur¬
gentes edere non poterant. & intransi.
si mundi sunt pueri abuxoribus:

Expanded text:
opere comprobemus. Perspicuum est opere comprobemus. Perspicuum est de Moyse, quod periclitatus esset in diversorio, nisi Sephora, quae interpretatur avis, 269 filium circumcidisset, et praeputium nuptiarum cultro Evangelico desecasset. Iste nempe Moyses est, qui cum vidisset visionem magnam, et Angelum, sive Dominum loquentem in rubo, nequaquam valuit ad eum accedere, nisi solvisset corrigiam calceamenti sui, et abjecisset vincula nuptiarum. Nec mirum hoc de amico et propheta et legifero Dei, cum omnis populus accessurus ad montem Sina, et Dei auditurus eloquium, tribus diebus sanctificari jussus sit, et se ab uxoribus abstinere. Quod quidem scimus licet praepostere faciam historiae ordinem confundere etiam ad David fugientem, ab Achimelech sacerdote dictum: Si mundi sunt pueri ab uxoribus? Et ille respondit: Ab heri et nudiustertius . Panes enim propositionis, quasi corpus Christi, de uxorum cubilibus consurgentes edere non poterant. Et nobis in Si mundi sunt pueri ab uxoribus?
Abbreviated transcription (Latin):
figurac eccdesiuam. & digannie sugillat
lasciuiam. Si autem duas bigamas
uxorum & concubinarum habuit
iacob & non uult aduersarius ad¬
quiescere lippientem liam deformem
atq fętosam sẏnagoge typum
pretulis se. rachel uero pulchram
& diu sterilem. ecclesiae significas se
mysterium. Sciat eo tempore hoc
fecisse iacob quando erat inter assy¬
rios. & in mesopotamia labani
durissimo dño seruiebat. Iuando
autem terram scãm ingredi uoluit.
& inmontem galaad extruxit acer¬
uum testimonii. in quo nichil int̾
sarcinas eius mesopotamiȩ posses¬
for inuenerat. iurans numquam
ad locum in quo seruierat reuersu¬
rum. & ad torrentem iaboe cum
angelo luctatus .ẽ. claudicare
titus est nomen. & illa quondam
dilecta conuix. ꝓ qua seruierat iuxta
bethleem inqua erat uirginitatis
occiditur: & consortia mesopotamiȩ
nobis proposuerit in exemplum. nis
forte & meretricibus delectatur.
seminis fluxum absque liberorum

Expanded text:
figurat Ecclesiam, et digamiae suggillat figurat Ecclesiam, et digamiae suggillat lasciviam. Si autem duas bigas uxorum et concubinarum habuit Jacob, et non vult adversarius acquiescere, lippientem Liam deformem atque fetuosam synagogae typum praetulisse; Rachel vero pulchram et diu sterilem, Ecclesiae significasse mysterium, sciat, eo tempore hoc fecisse Jacob, quando erat inter Assyrios, et in Mesopotamia Laban durissimo domino serviebat. Quando autem Terram sanctam ingredi voluit; et in monte Galaad exstruxit acervum testimonii, in quo nihil inter sarcinas ejus Mesopotamiae possessor invenerat, jurans se numquam ad locum in quo servierat reversurum; et ad torrentem Jaboch cum Angelo luctatus, claudicare titus est nomen: et illa quondam dilecta conjux, pro qua servierat juxta Bethleem, in qua erat virginitatis occiditur ; et consortia Mesopotamiae nobis proposuerit in exemplum, nisi forte et meretricibus delectatur; seminis fluxum absque liberorum
Abbreviated transcription (Latin):
apostolus scribens ad ephesios. dm̃
proposuisse in adimpletione tempo
ons humanȩ. nec carnib uescebam᷑.¬
nec dabamus repudium. nec preputia
nobis eripiebantur insignum. Hoc
cursum: ad diluuium usq peruenimꝰ.
Post diluuium autem cum datione
legis quam implere nullus potuit.
carnes ingestae sunt aduescendum.
& repudu concessa duritia. & cultellus
cireumcisionis ad positus. quasi dĩ
manuꝰ plus in nobis ereauerint
quam necesse est. P ostquam autem
xp̃s uenit infine temporum. & . u.
reuoluit ad. A. & extremitatem
retraxit ad principium: nec repudiũ
nobis dare permittitur. nec circum¬
cidimur. nec comedimus carnes.
dicente apło. Bonum est umum
non bibere. & carnes non comedere
trigamo. qui signum fidei incir¬
cumcisione suscepit Si iitamur
uxorum illius numerum. imitem᷑
& circumcisionem. neq enim inparte
sectandus & in parte repudiandus. ẽ.
Porro isaac unius rebeccȩ uir xp̃i pre¬

Expanded text:
Apostolus scribens ad Ephesios , Deum Apostolus scribens ad Ephesios , Deum proposuisse in adimpletione temporonis humanae, nec carnibus vescebamnec dabamus repudium, nec praeputia nobis eripiebantur in signum. Hoc cursu usque ad diluvium pervenimus. Post diluvium autem cum datione Legis, quam implere nullus potuit, carnes ingestae sunt ad vescendum, et repudia concessa duritiae, et cultellus circumcisionis appositus; quasi Dei manus plus in nobis creaverit, quam necesse est. Postquam autem Christus venit in fine temporum, 268 et ω revolvit ad α, et extremitatem retraxit ad principium: nec repudium nobis dare permittitur, nec circumcidimur, nec comedimus carnes, dicente Apostolo: Bonum est vinum non bibere, et carnes non comedere trigamo, qui signum fidei in circumcisione suscepit? Si imitamur uxorum illius numerum, imitemur et circumcisionem. Neque enim in parte sectandus, et in parte repudiandus est. Porro Isaac unius Rebeccae vir, Christi prae
Abbreviated transcription (Latin):
quam᷑ hoc misterio scripturarum
sic arca illa iuxta apłm petrum
typus eccłiae fuit. inqua octo ani¬
mȩ saluȩ factae sunt quando in¬
greditur in eã noe: tã ipse quã filu
guntur paria. & quod in arca
id ẽ. meccłia fuerat separatum:
imnundi conuerlatione sociatur
Simulq si arta plures habuit mati¬
siones. & nidulos. & bicamãrata.
& tricamarata. & diuersas bestias. &
ꝓqualitate animalium. habitaciones
quos. uel maiores uel minores.
istuno quod diuersitas illa mansionũ.
dĩ benedictione comedendarum car¬
nium licentiam datam. quae inprima
concessa non fuerat: sciat quomodo
repudium iuxta eloquium saluatoris
abinitio nondabatur. sed propter
duritiam cordis nr̃i per moyseri
humano generi concessum est: sic &
esum carnium usq ad diluuium igno¬
cum fuisse. Post diluuium autem
quasi inheremo murmuranti populo
coturnices. ita dentibus nr̃is neruos
& uirulentas carnis ingestas. docet

Expanded text:
quam in hoc mysterium Scripturarum quam in hoc mysterium Scripturarum sit. Arca illa, juxta apostolum Petrum , typus Ecclesiae fuit, in qua octo animae salvae factae sunt. Quando ingreditur in eam Noe, tam ipse, quam filiguntur paria: et quod in arca, id est, in Ecclesia fuerat separatum, in mundi conversatione sociatur. Simulque si arca plures habuit mansiones et nidulos, et bicamerata, et tricamerata, et diversas bestias; et pro qualitate animalium habitationes quoque vel majores vel minores, aestimo quod diversitas illa mansionum pDei benedictione comedendarum carnium licentiam datam, quae in prima concessa non fuerat, sciat quomodo repudium juxta eloquium Salvatoris ab initio non dabatur; sed propter duritiam cordis nostri, per Moysen humano generi concessum est; sic et esum carnium usque ad diluvium ignotum fuisse. Post diluvium vero, quasi in eremo murmuranti populo coturnices: ita dentibus nostris nervos et virulentias carnis ingestas. Docet
Abbreviated transcription (Latin):
paradysum. Sed & hoc intuendũ
dumtaxat iuxta hebraicam
ueritatem. quod cum scriptura
inprimo & tercio. & quarto &
quinto. & sexto die expletis operi¬
bus singulorum dixerit. & uidit
ds̃ quia bonum. ẽ: inscđo die
hoc omnino subtraxit. nobis in¬
telligentiam . reliquens: non esse
bonum duplicem numerũ qui
ab unione diuidat. & prefiguret
federa nuptiarum. Unde & iN
arca noe omrua animalia quȩ¬
cumq bina ingrediuntur. in muni¬
da sunt. Impar numerus est
mundul. quamquam induplici
numero ostendatur. & aliud
sacramentum. Iuod ne inbestus
quidẽ & inmundis auibus digamia
comprobata sit. Bina enim & bma¬
ingrediuntur inmunda. & septena
quae munda sunt: ut haberet
noe post diluuium quod deimpari
numero statim dõ poss& offerre.
Si autem transfertur enoch. & ser¬
uatur indiluuio noe: non reor
ideurco translatum enoch qđ uxorẽ
habuerit. sed quod primus inuoca¬
noe qui quasi scda radix humano
generi seruabatur. utiq cũ uxore

Expanded text:
paradisum. Sed et hoc intuendum paradisum. Sed et hoc intuendum dumtaxat juxta hebraicam veritatem, quod cum Scriptura in primo, et tertio, et quarto, et quinto, et sexto die, expletis operibus singulorum dixerit: Et vidit Deus quia bonum est, in secundo die hoc omnino subtraxit: nobis intelligentiam derelinquens, non esse bonum duplicem numerum, quia ab unione dividat, et praefiguret foedera nuptiarum. Unde in arca Noe omnia animalia, quaecumque bina ingrediuntur, immunda sunt . Impar numerus est mundus. Quamquam in duplici numero ostendatur et aliud sacramentum, quod ne in bestiis quidem et in immundis avibus digamia comprobata sit. Bina enim ingrediuntur immunda: et septena quae munda sunt, ut haberet Noe post diluvium, quod de impari numero statim Deo posset offerre. 17. Si autem transfertur Enoch, et servatur in diluvio Noe, non reor idcirco translatum Enoch, quod uxorem habuerit; sed quod primus invocaNoe, qui quasi secunda radix humano generi servabatur, utique cum 267 uxore
Abbreviated transcription (Latin):
et: ego dico in xp̃o & inecelesia.
Unam enim hab& eccłiam: dequa
macula eccłiam diligit. uiri quoque
incastitate uxores suas diligant.
&sciat unusquisq uas suum posside¬
re inscificatione & honore. non in
passione desiderii sicut & gentes
quae nesciunt dm̃. Neq enĩ uocauit
nos ininmundicia ds̃: sed inscĩfica¬
tione. exuentes nos ueterem homi¬
nem cum operibus eius. & induentes
nouum qui renouatur in cognitio¬
nem iuxta imaginem creatoris
barbarus & scita. seruus & liber.
sed omnia & in omnibus xp̃c. Ima¬
go creators non hab& copulam
nuptarum. ubi diuersitas
sexus aufertur. & ueteri homine
exuimun. & induimur
nouo : ibi inxp̃m renascimur
urgintm. qui & natus exuirgine
& renatus per uirginem est
Quod autem ait. crescite & multi¬
plicamini & replete terram.
necesse fuit prius plantari siluã
& crescere. ut esset quod deincepł
poss& excidi. simulq consideranda
uis uerbi est: replete terram.
Nuptiae terram replent: uirginitas

Expanded text:
tem dico in Christo et in Ecclesia . Unam enim habet Ecclesiam, de qua macula Ecclesiam diligit: viri quoque in castitate uxores suas diligant, et sciat unusquisque vas suum possidere in sanctificatione et honore, non in passione desiderii, sicut et gentes, quae nesciunt Deum: Neque enim vocavit nos Deus in immunditiam, sed in sanctificationem : exuentes nos veterem hominem cum operibus suis, et induentes novum, qui renovatur 266 in cognitionem secundum imaginem Creatoris barbarus et Scytha servus et liber, sed omnia et in omnibus Christus . Imago Creatoris non habet copulam nuptiarum. Ubi diversitas sexus aufertur, et veteri homine exuimur, et induimur novo, ibi in Christum renascimur virginem, qui et natus ex virgine, et renatus per virginem est. Quod autem ait: Crescite et multiplicamini, et replete terram , necesse fuit prius plantare silvam et crescere, ut esset quod postea posset excidi. Simulque consideranda vis verbi, replete terram. Nuptiae terram replent, virginitas
Abbreviated transcription (Latin):
aequaliter lic&: equali lance pen¬
trahic testamentum. & incipieris
ab adam. ad zachariam & elisabeth
peruenit. ac deinde obponit petrum
&citeros apostolos. Nos quoq debe¬
mus per eadem currere uestigia
questionum. & docere castitatem
semper operi nuptiarum fuisse
prelatam: Acde adam quidem &
eua illud dicendum quod ante
offensam in parady so uirgines fue¬
rinc. post peccatũ & extra paradisũ
ꝓtinꝰ nuptiae. Dein quod ipsum
incerpretatur apostolus. P ropter

Expanded text:
aequaliter licet, aequali lance penaequaliter licet, aequali lance pentrahit Testamentum, et incipiens ab Adam, ad Zachariam et Elisabeth pervenit: ac deinde opponit Petrum et caeteros apostolos, nos quoque debemus per eadem currere vestigia quaestionum, et docere castitatem semper operi nuptiarum fuisse praelatam. Ac de Adam quidem et Eva illud dicendum, quod ante offensam in paradiso virgines fuerint: post peccatum autem, et extra paradisum protinus nuptiae. Deinde, quod hoc ipsum interpretet
Abbreviated transcription (Latin):
moritur. Multa compellitur
apostolus uelle: quae non uult.
Cutumcidit timotheum: rasit ipse
caluitium. nudi ꝓedalia exereuit.
comam nutriuit & totondit iN
ceneris. & certe castigauerat galathas
petrumq reprehenderat. quod se
ꝓpter obseruationes iudaicas
agentibus separarent. Quomodo
igitur inceteris eccłiae disciplinis
iudeis uideus. ęchncis ędmnicꝰ.
& omnia omnibus factus. ẽ. ut
omnes lucri faceret: sic & digamiũ
concessit incontinentib. nec nup¬
tiarũ numerũ p̃finiuit: ut dum
uidenc sibi mulieres ita post mor¬
tem mariti scđm concedi ut tercus
quartusq conceditur. erubescant
alterum accipere. ne trigamis &
quatrigamis comparentur. Ubi
qum unus exceditur. nichil refert
srundus antertius sit: quia desinit
si monogamus. Omnia licenc.
ses non omnia expediunc. Non
dampno digamos. immo nec triga¬
mos & si dici potest oet ogamos.
Plus aliquid inferam. & iam scortato¬
rem recipio penitentem. uic quid

Expanded text:
moritur. Multa compellitur moritur. Multa compellitur Apostolus velle, quae non vult. Circumcidit Timotheum, rasit ipse calvitium, nudipedalia exercuit, comam nutrivit, et totondit in Cenchris. Et certe castigaverat Galatas, Petrumque reprehenderat, quod se propter observationes Judaicas a gentibus separaret. Quomodo igitur in caeteris Ecclesiae disciplinis Judaeis Judaeus, Ethnicis Ethnicus, et omnibus omnia factus est, ut omnes lucrifaceret: sic et digamiam 265 concessit incontinentibus, nec nuptiarum numerum praefinivit, ut dum vident sibi mulieres ita post mortem mariti secundum concedi, ut tertius quartusque conceditur, erubescant alterum accipere, ne trigamis et quadrigamis comparentur. Ubi enim unus exceditur, nihil refert secundus, an tertius sit, quia desinit esse monogamus. Omnia licent, sed non omnia expediunt . Non damno digamos, immo nec trigamos, et, si dici potest, octogamos: plus aliquid inferam, etiam scortatorem recipio poenitentem. Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
nubant. quidam interpretantur
super his uiduis quas amissis
maritis sic inuenerit fides xp̃i. nec
consequens. eẽ. ut apłs post bap¬
tisma uiro mortuo iubeat alteri
nubere: Cum habentibus quoque
uxores preceperit ut sic sint quasi
non habentes. & obhanc causam
non esse uxorum numerũ definitũ.
quia post baptis ma xp̃i. & iam si
tercia & quarta uxoꝵ fuerit: qua.¬
si prima reputetur. Alioquiri
si post baptisma primo mortuo
accipiatur scđs. quare non scdo
& tercio. & quarto. & quinito
mortuis accipiatur sextus. & re¬
liqui: Potest enim accidere ut
infelicitate quadam uel iudicio
dĩ succidentes nuptias repetcitas.
adolescentula plures abiciat uiros.
& anus primo marito in extrema
senectut uiductur. P rmuladam
monagamius: secundus agamus. qu
digamiam ꝓbant. ex hibeant tereiũ
adam. Ait a Moti. quem sequan¬
tur: Uerum fac ut concesserit
paulus secunda matrimonia:
eadem lege & tertia concedit . &
quarta. & quotienscumq uir

Expanded text:
nubant, quidam interpretantur nubant, quidam interpretantur super his viduis, quas, amissis maritis, sic invenerit fides Christi. Nec enim consequens esset, ut Apostolus post baptisma viro mortuo, jubeat alteri nubere, cum habentibus quoque uxores praeceperit, ut sic sint, quasi non habentes, et ob hanc causam non esse uxorum numerum definitum: quia post baptisma Christi, etiam si tertia et quarta uxor fuerit, quasi prima reputetur. Alioqui si post baptisma, primo mortuo, accipitur secundus, quare non secundo, et tertio, et quarto, et quinto mortuo, accipiatur sextus, et reliqui? Potest enim accidere, ut infelicitate quadam, vel judicio Dei succidentis nuptias repetitas, adolescentula plures accipiat viros, et anus primo marito in extrema aetate viduetur. Primus Adam monogamus: secundus agamus. Qui digamiam probant, exhibeant tertium Adam digamum, quem sequantur. Verum fac ut concesserit Paulus secunda matrimonia; eadem lege et tertia concedit, et quarta, et quotiescumque vir
Abbreviated transcription (Latin):
Una costa aprincipio inunam
quattuor. alioquin iam nondua e
si plures. P rimus lamech sangui¬
narius & homicida. unams
carnem induas diuisit uxores.
fratricidium & digamiam. eadem
cata clismi pena deleuit. De altero
septies. dealtero septuagies septies
uindicatum. ẽ. Quantum distat
innumero: tantum & incrimine
Quam scã sit digamia hinc osteri¬
ditur: quod digamus inclerum
eleͥgi non potest: & idem apostolus
ad timotheum. Uidua inquit
quae fuerit unius uiri uxor.
elemosynis: & idurco etas prae¬
scribitur. ut illae tantum acci¬
piant pauperum cibos. quȩ iam
laborare non possunt. Simulq
considera. quod quȩ duos habuit
uiros. & iam si anus est & decrepita
& egens: eccliae stipes non mere¬
tur accipere. Si autem panis illi
collitur elemosyne. quanto magis
ile panis qui de çlo descendit
quem qui indigne comederit reus
xp̃i Quamquam hȩc testimonia
quae ꝓposui supra. inquib uiduis
conceditur ut si uelint deruo

Expanded text:
Una costa a principio in unamUna costa a principio in unamquatuor, alioquin jam non duo, si plures. Primus Lamech sanguinarius et homicida, unam carnem in duas divisit uxores: fratricidium et digamiam, eadem cataclysmi poena delevit. De altero septies, de altero septuagies septies vindicatum est. Quantum distant in numero, tantum et in crimine. Quam sancta sit digamia, hinc ostenditur, quod digamus in clerum eligi non potest, et ideo Apostolus ad Timotheum: Vidua, inquit, quae fuerit unius viri uxor. eleemosynis, et idcirco aetas praescribitur, ut illae tantum accipiant pauperum cibos, quae jam laborare non possunt. Simulque considera, quod quae duos habuit viros, etiamsi anus est, et decrepita, et egens, ecclesiae stipes non meretur accipere; si autem panis illi tollitur eleemosynae, quanto magis ille panis, qui de coelo descendit, quem qui indigne comederit, reus . --Quamquam haec testimonia quae supra posui, in quibus viduis conceditur, ut si velint, denuo
Abbreviated transcription (Latin):
est mulier: uiuente uiro alligata
ẽ. legi. Si autem mortuus
fuerit uir: soluta est alege uiri
Igitur uiuente uiro uocabitur
adultera: si fuerit cũ alio uiro
Si autem mortuus fuerit uir
cus. libera.ẽ. alege: ut non sit adulte¬
a si fuerit cum alio uiro.
& islud ad timocheum. Uolo ergo
umiores uiduas nubere. filios
ꝓtoettare. matres familias. eẽ. nul¬
sam occalionem dare aduersario
maledicci gratia. Iam enim quȩdã
conuersae sunt retro satanan. &¬
reliqua his similia. Quomodo enĩ
uirginibus obfornicationis peri¬
culum concedit nuptias. & excusa¬
bile facit quod per sẽ non appetitur.
ita ob eandem fornicationem cor
Melius enim lic& alterum. & terciũ
unum uirum nosse quam plu¬
rimos: idest tolerabilius. ẽ. uNi
homini prostitutam. eẽ. quam
multis. Siquidem & illa in euan¬
gelio samaritana sextum habere
maritum se dicens arguitur adño:
numerus maritorum .ẽ ibi uir
qui proprie unus. ẽ. esse desistit.

Expanded text:
est mulier, vivente viro, alligata est mulier, vivente viro, alligata est legi: si autem mortuus fuerit vir, soluta est a lege viri. Igitur, vivente viro, vocabitur adultera, si fuerit cum alio viro. Si autem mortuus fuerit vir ejus, soluta est a lege, ut non sit adultera, si fuerit cum alio viro . Et illud ad Timotheum: Volo ergo juniores viduas nubere, filios procreare, matresfamilias esse, nulam occasionem dare aduersario maledicti gratia; iam enim quaedam conuersae sunt retro post satanan, reliqua his similia. Quomodo enim virginibus ob fornicationis periculum concedit nuptias, et excusabile facit, quod per se non appetitur, ita ob eamdem fornicationem vitaMelius est enim licet alterum et tertium, unum virum nosse, quam plurimos: id est, tolerabilius est uni homini prostitutam esse, quam multis. Siquidem et illa in Evangelio Joannis Samaritana, sextum se maritum habere dicens, arguitur a Domino, qnumerus maritorum est, ibi vir, qui proprie unus est, esse desiit.
Abbreviated transcription (Latin):
ita digamiam nuptus subicit.¬
& ait. Mulier alligata. ẽ: quanto
tempore uir cuis uiuit. Quod
si dormierit uir eius libera est.
cui uult nubat. tantum indño.
Beatior autem autem erit. si sic per¬
manserit. scđm meum consilium.
Puto autẽ: quod & ego sp̃m dĩ¬
habeam. Concedit scđas nuptias
sed uolentib. sed his quae se
continere non possunt. nelux uma¬
tae in xp̃o nubere uelint. habentes
dampnationem quod primam
fidem irritam fecerint: & hoc coni¬
cedit. quia multae habierunt
retro post satanan. Ceterum bea¬
tiores inquit erunt: si sic permari¬
serint. Continuoq subiungit
apłicam auctoritatẽ: scđm meum
consiliũ. Porro ne auctoritas apłi
Puto autem: quod & ego sp̃m dĩ
habeam. Ubi ad continentiam
ꝓuocat: ibi non hominis. sed sp̃s
dĩ consiliũ est. Ubi autẽ nubendi
minat. sed prudentiae librat
consilium. Ita singulis relaxatis
ut unusquisq ferre potest luxta
hunc sensum omnia illa
accipienda. Nam quę sub iuro

Expanded text:
itadi gami am n uptiis subicititadi gami am n uptiis subicitit. mulier alligata est quanto tempore uir eius uiuit: quod si dormierit uir eius, liberata est: cui uult, nubat, tantum in domino. beatior autem erit, si sic permanserit, secundum meum consilium. puto autem quod et ego sphabeam . Concedit secundas nuptias, sed volentibus, sed his, quae se continere non possunt; ne luxuriatae in Christo, nubere velint, habentes damnationem, quod primam fidem irritam fecerint, et hoc concedit, quia multae abierunt retro post Satanam . Caeterum beatiores, inquit, erunt, si sic permanserint: continuoque subjungit Apostolicam auctoritatem, secundum meum consilium. Porro ne auctoritas ApostPuto autem quod et ego spiritum Dei habeam. Ubi ad continentiam provocat, ibi non hominis, sed Spiritus Dei consilium est; ubi autem nubendi minat, sed prudentiae librat consilium, ita singulis relaxans, ut unusquisque ferre potest. Juxta hunc sensum omnia illa sunt accipienda: Nam quae sub viro
Abbreviated transcription (Latin):
est benefacere. Declina inquit
amalo: & fac bonum. Illud de¬
clinamus: hoc sequimur.
In altero initium: in altero
perfectio est. Uerumne in eo
quod dixit. & qui matrimonio
iungit uirginem suam benefacit.
aestimet aliquis obseruationem
nram non stare. ꝓtinus hoc
ipsum bonum extenuat. & obum¬
brac comparatione melioris
& dicit. & qui non iungit: melius
facit. Nisi illaturus fuiss& meliꝰ
benefacit. Ubi autem bonum &
melius. ẽ: ibi boni & melioris
non unum est praemium & ubi
non unum premium: ibi utique
dona diuersa. Tantum est igitur
inter nuptias & uirginitatem.
quantum inter non peccare
& benefacere. Immo ut leuius
dicam quantum inter bonum
conuigiorum & uirginitatis
& inter utramq cauto modera¬
mine praeceptorum. ut nec ad
sinistram nec addexteram diuer¬
teret. sed uia regia graderetur.
& illud impleret. ne sis multum
iustus: rursum monogamiam
digamiae comparat. & quomodo¬
nuptias subdiderat uirginitati.

Expanded text:
est bene facere. Declina, inquit, est bene facere. Declina, inquit, a malo, et fac bonum . Illud declinamus, hoc sequimur. In altero initium, in altero perfectio est. Verum ne in eo quod dixit, et qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit, existimet aliquis observationem nostram non stare; protinus hoc ipsum bonum extenuat, et obumbrat comparatione melioris, et dicit: Et qui non jungit, melius facit. Nisi illaturus esset  Al. fbene facit. Ubi autem bonum et melius est, ibi boni et melioris non unum est praemium: et ubi non unum praemium, ibi utique dona diversa. Tantum est igiinter nuptias et uirginitatem, quantum inter non peccare et benefacere, immo, ut leuius dicam, quantum inter bonum coniugiorum et uirginitatis et interutrumque cauto moderamine praeceptorum, ut nec ad sinistram nec ad dextram diuerteret, sed uia regia graderetur et illud inpleret: \'ne sis multum iustus\', rursummonogamiam digamiae conparat et, quomodonuptiassubdideratuirginitati,
Abbreviated transcription (Latin):
ure dño. & semper esse sollicitum.
& exspectare paratam dñi uolun¬
tatem. Ut cum quid imperauerit.
quasi strenuus & armatus miles
statim impleat quod prȩceptum
est: & hoc faciat sine ulla disten
siasten hominibus huiusmundi.
ut distendatur in ea. Si quis
autem considerat uirginem suam
idest carnem lasciuire & ebullire
in libidinem. nec refrenare se
potest. duplexq ei incumbit
necessitas. aut accipiendȩ coniugil
aut spernendi: quod uult faciat.
non peccat si ducat uxorem.
Faciat quod uult inquit: non¬
quod deb&. non peccat: siducit
uxorem. Non tamen benefacit.
si duxerit. Nam qui statuit
incorde suo. fir mus non habens
necessitatem. potestatem autem
habens suae uolunt atis.
& hoc iudicauit incorde suo seruare
& qui matrimonio iungit uirginẽ
suam: benefacit. & qui non iun¬
git : melius facit. Significanter
& proprie supra dixerat qui
ducit uxorem non peccat. hic qui
seruat uirginem suam benefacit.
Aliud est autem non peccare: aliud

Expanded text:
vire Domino et semper esse sollicitum, vire Domino et semper esse sollicitum, et exspectare paratam Domini voluntatem, ut eum quid imperaverit, quasi strenuus, et armatus miles statim impleat quod praeceptum, est, et hoc faciat sine ulla distentsiasten hominibus hujus mundi, ut distendantur in ea. Si quis autem considerat virginem suam, idin libidinem, neque refrenare se potest, duplexque ei incumbit necessitas, aut accipiendae conjugis aut ruendi, quod vult faciat; non peccat si ducat uxorem. Faciat quod vult, nquod debet. Non peccat, si ducit uxorem: non tamen bene facit, si duxerit. Nam qui statuit in corde suo firmus, non habens necessitatem, potestatem autem habens suae voluntatis, et hoc judicat in corde suo servare et qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit; et qui non jungit, melius facit . Signanter et proprie supra dixerat, Qui ducit uxorem, non peccat: hic Qui servat virginem suam, bene facit. Aliud est autem 262 non peccare, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ & anima corrupta. Sed illa
uirginitas hostia xp̃i. ẽ: cuius
nec mentem cogitacio. nec carnẽ
libido macul auerit. ł contrario
quae nupta est: cogitat quae
mundi sune quomodo placeat
uiro. Sicut qui uxorem habet
sollicitus. c̃. quae sunt mundi
quomodo placeat uxori: sic nupta
res mundi cogitat. quomodo place¬
at uiro. Nos autem non sumus
dehoc mundo qui in maligno posi¬
tus. ẽ: cuius figura preterit.
de quo dicitur ad apostolos. Si
essetis dehoc mundo: amaret
Ac ne forsitan putaretur onus
grauissimum castitatis nolentib
imponere. statim iungit causas
suadendi: & ait. hoc autem ad
utilitatem dico: non ut laqueum
honestum. ẽ. & intente facit
seruire dõ. absque ulla distiaca
codicibus. ob translationis
difficult atem. hae
penitul non inuenitur
Utamur igitur eo: quod uertimus
Con imponit nobis apostolus laque¬
um. nec cogit esse quod nolumus.
sed suadet quod honestum est
& decorum: & intente facit ser¬

Expanded text:
est, anima corrupta. Sed illa est, anima corrupta. Sed illa virginitas hostia Christi est, cujus nec mentem cogitatio, nec carnem libido maculavit. E contrario, quae nupta est, cogitat quae mundi sunt, quomodo 261 placeat viro. Sicut qui uxorem habet, sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori: sic nupta res mundi cogitat, quomodo placeat viro. Nos autem non sumus de hoc mundo, qui in maligno positus est, cujus figura praeterit, de quo dicitur ad Apostolos: Si essetis de hoc mundo, amaret Ac ne forsitan putaretur, onus gravissimum castitatis nolentibus imponere, statim jungit causas suadendi, et ait: Hutilitatem vestram dico, non ut laqueum honestum est . Liquet igitservire Domino, absque ulla distracticodicibus, ob translationis difficultatem, hoc penitus non invenitur. Utamur igitur eo quod vertimus. Non imponit nobis Apostolus laqueum, nec cogit esse quod nolumus; sed suadet quod honestum est et decorum, et intente facit ser
Abbreviated transcription (Latin):
apostolus ita scripsit: ut supra
transtulmius. Sollicitus . ẽ. quae
sunt mundi. quomodo placeat
uxori: & diuisus. ẽ & ha çsententia
definica. trans greditur ad continente s¬
& uirgines: & ait. Mulier iN¬
nupta & uirgo cogitat quae
sunt dñi: ut sit scã corpore &
spũ. Non omnis innupta. & uirgo
est. Quae autem uirgo utique &
innupta quamquam oblegantiam
dictionis potuerit id ipsum altero
uerbo repetere. mulier innupta
& uirgo. uel certe definire uoluisse
quid esset innupta. idest uirgo.
ne & meretrices putaremus iN¬
nuptas. nulli certo matrimonio
copulatas. Q uid ergo cogitat in¬
nupta & uirgo: quae dnĩ sunt:
ut sit scã corpore & spũ. ut nichil
aliud ess& ut nulla merces am¬
plior uirginem sequeretur. suffi¬
ceret ei haec sola prȩlatio: cogita¬
re quae dñi sunt. Statimque
doc& quae sit ipsa cogitacio: ut
sit scã corpore & sp̃ũ. Nonnullȩ
quippe sunt uirgines carne. non
spũ. quarum corpus integrum

Expanded text:
Apostolus ita scripsit, ut supra Apostolus ita scripsit, ut supra transtulimus: Sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori, et divisus est; et hac sententia definita, transgreditur ad virgines et continentes, et ait: Mulier innupta, et virgo cogitat quae sunt Domini, ut sit sancta corpore et spiritu. Non omnis innupta, et virgo est. Quae autem virgo, utique et innupta est. Quamquam ob elegantiam dictionis potuerit id ipsum altero verbo repetere, mulier innupta et virgo: vel certe definire voluisse quid esset innupta, id est, virgo: ne meretrices putemus innuptas, nulli certo matrimonio copulatas. Quid ergo cogitat innupta et virgo? Quae Domini sunt, ut sit sancta et corpore et spiritu. Ut nihil aliud esset, ut nulla merces virginem amplior sequeretur, sufficeret ei haec sola praelatio, cogitare quae Domini sunt. Statimque docet quae sit ipsa cogitatio, ut sit sancta corpore et spiritu. Nonnullae quippe sunt virgines carne, non spiritu, quarum corpus integrum
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo placeat dõ. Iui autem
cum uxore . ẽ: sollicitus . ẽ. quae
sunt mundi. quomodo placeat
uxori: & diuisus. ẽ. Intueamur
curarum uirginis: maritique
distantias. Uirgo dño. marit
uxor placere desiderat:¬
& ut uxori placeat sollicitus
est de his quae sunt mundi.
quae cum mundo utiq transitu¬
ra sunt & diuisus est. inmultas
selic& partes sollicitudinum
miser iarumq distractus.
Non est huius loci nuptiarum
argustias describere. et
quasi i communibus
locis rethorico exultare sermone
Plenius super hac re contra
heluidium. & in eo libro quem
ad eustochium scripsi.: arbitror
absolutum. Certe & tertulliariꝰ
dum adhuc esset adolescenis.
lusit in hac mat eria: & precep¬
tor meus Gregorus
uirginitatem & nupt ias
disserens. grecis uersibus expli¬
cauit. Nunc illud breuiter
admoneo: inlatinis codicibus
hunc locum ita legi. Diuisa est
habeat suum sensum. & ame
quoque pro qualitate loci sic
edissertum sit: tamen non et
apłicae ueritatis. Si quidem

Expanded text:
. Qui autem cum uxore est, sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori, et divisus est. Intueamur curarum virginis, maritique 260 distantias. Virgo Domino, maritus uxori placere desiderat, et ut uxori placeat, sollicitus est de his quae sunt mundi, quae cum mundo utique transitura sunt: et divisus est, in multas scilicet sollicitudinum partes, miseriarumque distractus. Non est hujus loci nuptiarum angustias describere, et quasi in communibus locis rhetorico exsultare sermone. Plenius super hac re contra Helvidium, et in eo libro quem ad Eustochium scripsi, arbitror absolutum. Certe et Tertullianus cum adhuc esset adolescens lusit in hac materia. Et praeceptor meus Gregoriusvirginitatem et nuptias disserens, Graecis versibus explicavit. Nunc illud breviter admoneo, in Latinis codicibus hunc locum ita legi: Divisa est habeat suum sensum, et a me quoque pro qualitate loci sic edissertum sit, tamen non est Apostolicae veritatis. Siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
Pitterit eiuim figura huius mundi
mundus transit quo
uniuersa cluduntur. immo
figura & conuersatio haec mundi
quasi nubes preterit: inter
cetera mundi opera & nuptiȩ
preteribunt. neque enim post
resurrectionem erunt coniugia.
Si autem morꝰ finis est
nuptiarum : cur necessitatem
non inuoluntatem uertimus.
& quod in uitis extorquendum
est. cum spe premiorum offerurꝰ¬

Expanded text:
Praeterit enim figura hujus mundi . Si Praeterit enim figura hujus mundi . Si mundus transit, quo universa clauduntur: immo figura et conversatio hujus mundi, quasi nubes, praeterit, inter caetera mundi opera et nuptiae praeteribunt. Neque enim erunt post resurrectionem conjugia. Si autem mors nuptiarum, cur necessitatem in voluntatem non vertimus: et quod invitis extorquendum est, cum spe praemiorum offer
Abbreviated transcription (Latin):
carnis habere lȩticiam. Si autẽ
nubentibus & incarne tribulatio
ẽ. in qua sola uidebantur hab̾e
delicias: quid erit reliquum
ꝓpter quod nubant. cum &
inspũ & in anima & inipsa carne
tribulatio sit: Ego autem
uobis parco. Sic ait obtendo
carnis tribulationem: quasi non
maiora sint propter quae nubere
non debeatis. Igitur hoe dico
fratres. tempus breue . ẽ: reliquum
ẽ. ut & qui habent uxores.
sic sint tamquam non habentes:
Nequaquam iam deuirginibus
disputo: quos nulla ambiguitas
est. eẽ. felices. Ad maritos uenio.
Tempus breue est: dñs prope. & uan¬
si nongentis uiueremus annis
ut anciqui homines. tameri
breue putandum. eẽt. quod habe¬
ret aliquando finem. & esse
cessaret. Nunc uero cum breuis
sit. non tam leticia quam
tribulatio nuptiarum. quid
accipimus uxores. quas cito¬
cogemur amittere: & qui
flent inquit & gaudenit. &
emunt & utuntur hoc mundo.
sic sint quasi non fleant. gaudeans.
emant. utantur hoc mundo:

Expanded text:
carnis habere laetitiam. Si autem carnis habere laetitiam. Si autem nubentibus etiam in carne tribulatio est, in qua sola videbantur habere delicias, quid erit reliquum propter quod nubant, cum et in spiritu, et in anima, et in ipsa carne tribulatio sit? Ego autem vobis parco. Sic, ait, obtendo carnis tribulationem, quasi non majora sint propter quae nubere non debeatis. Igitur hoc dico, fratres: Tempus breve est. Reliquum est, ut qui habent uxores, sic sint tamquam non habentes. Nequaquam jam de virginibus disputo, quos nulla ambiguitas est esse felices. Ad maritos venio. Tempus breve est, Dominus prope est. Etiamsi nongentis viveremus annis, ut antiqui homines, tamen breve putandam esset, quod haberet aliquando finem, et esse cessaret. Nunc vero cum brevis sit non tam laetitia, quam tribulatio nuptiarum, quid accipimus uxores, quas cogemur cito amittere? Et qui flent, inquit, et gaudent, et emunt, et utuntur hoc mundo, sic sint, quasi non fleant, gaudeant, emant, utantur hoc mundo.
Abbreviated transcription (Latin):
autem sine uxore. ẽ. primum
nullius debitor. deinde circum¬
cisus. tertio liber: ad extremum
solutus. Curramus per reliqua.¬
Neque enim nos patitur magnitu¬
do uoluminis: dutius insiti¬
gulis immorari. Si autem
acceperis uxorem: non peccasti.
Aliud est non peccare: aliud
benefticere. & si nupserit uirgo.
quae se semel dĩ cultui dedica¬
uit: harum enim siqua nupserit.
habebit dampnationẽ: qui a
imam
fidem
irritam
fecit¬
Si autem hoc
de uiduis
dictum
obiecerit. quant dmagis
deuirginibus praeualebit. cum
& iam his non liceat. quibus
aliquando licuerit: Uirgines
enim quae post consecrationem
nupserint. non tam adulterae
sunt: quam incestae. Re ne
uideretur in eo quod dixerat. &
si nupserit uirgo non peccauit.
rursum cęlibes adnuptias pro¬
& aliud inferendo infirmauit
quod concesserat dicens. Tribu¬
lationem tamen carnis: ha¬
bebunt huius modi. Qui sunt
isti qui tribulationem carnis
habebunt. Iuibus supra in¬
dulserat. si acceperis uxorem
putamus nuptias salt em

Expanded text:
autem sine uxore est, primum nullius debitor est, deinde circumcisus, tertio liber, ad extremum solutus. neque enim nos patitur magnitudo voluminis diutius in singulis immorari. Si autem acceperis uxorem, non peccasti. Aliud est non peccare, aliud benefacere. Et si nupserit virgo, quae se semel Dei cultui dedicavit: harum enim si qua nupserit, habebit damnationem, quia primam fidem irritam fecitSi autem hoc de viduis dictum objecerit, quanto magis de virginibus praevalebit, cum etiam his non liceat, quibus aliquando licuit! Virgines enim, quae post consecrationem nupserint, non tam adulterae sunt, quam incestae. Ac ne videretur in eo quod dixerat: Et si nupserit virgo, non peccavit, 259 rursum coelibes ad nuptias pro aliud inferendo, infirmavit quod concesserat, dicens: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi. Qui sunt isti qui tribulationem carnis habebunt? Quibus supra indulserat: Si acceperis uxorem,putabamus nuptias saltem
Abbreviated transcription (Latin):
xerat. Itaq aliadie ineccłia quae. ẽ.
apud ariminum. & episcorum simul
& laicorum turbis concurrentibus :
mizonius ep̃s prouintiae bizacine
cui ꝓpt̃ aetatem primȩ ab omnibus
deferebatur. ita locutus. ẽ: ea quae
sunt iactata per publicũ. & alrios
usq perlata. aliquem enobis scĩtati
urãe legere precipimus: ut quia sunc
mala quae aurib & corde nr̃o hor¬
rescere debent. una omniũ uoce
dampnentur. Responsum. ẽ. ab uni¬
uersis ep̃is. plac&. Itaq cũ claudius
cp̃s piounciae picenis expretepto om̃iũ
blasphemias quae ualentis fereban¬
tur legere coepiss&: ualens sua. eẽ.
negans. ex clamauit & dixit. Siquis
scła ex patre genitum: a nathema
sit: Abuniuersis consonatum . ẽ: a¬
nathema sit. Siquis negat filium
similem patri scđm scripturas: ana¬
themasit. Omnes responderunt :
anathema sit. Siquis dĩ filium non
dixerit aeternum cum patre: anathe
turam dĩ filium. ut sunt ceterae

Expanded text:
xerat. Itaque alia die in Ecclesia, quae est xerat. Itaque alia die in Ecclesia, quae est apud Ariminum, et episcoporum simul et laicorum turbis concurrentibus, Muzonius episcopus provinciae Byzacenae, cui propter aetatem primae ab omnibus deferebantur, ita locutus est: Ea quae sunt jactata in publicum, et ad nos usque perlata, aliquem e nobis sanctitati vestrae legere praecipimus, ut quae sunt mala, et ab auribus et a corde nostro abhorrere 190 debent, omnium una voce damnentur. Responsum est ab universis episcopis, placet. Itaque cum Claudius episcopus provinciae Piceni ex praecepto omnium, blasphemias, quae Valentis ferebantur, legere coepisset: Valens suas esse negans, exclamavit, et dixit: Si quissaecula ex Patre genitum, anathema sit. Ab universis consonatum est, anathema sit. Si quis negat Filium similem Patri secundum Scripturas, anathema sit. Omnes responderunt, anathema sit. Si quis Filium Dei non dixerit aeternum cum Patre, anathemturam Filium Dei, ut sunt caeterae
Abbreviated transcription (Latin):
alunt unigenitum solum ex solo
pare quidem. natum certe non factũ.¬
ut natiuitas suspicionem auferat
ertature. Addebanc prȩterea quide
caelo descendit. conceptus.ẽ. despũ
apontio pilato. tertia die resurrexit.¬
sed& addlexteram patris: uenturus
iudicare uiuos ac mortuos: Sona¬
bant uerba pietatem. & inter tan¬
ta mella preconii. nemo uenenũ
insertum putabat: De usie uero¬
nomine abi cendo. ueri lumitus
smililratio prebebatur. quia inserip¬
turis aiebant non inuenitur. & mul¬
tos simpliciores nouitate sua scanda¬
lizat. ꝑlacuitꝰ ꝯfferri. non erat curȩ
ep̃is deuocabulo: cum sensus ess &
intuto: deniq ipso intempore cum
fraudem fuisse in expositione rumor
populi uentilar&. ualens mursen.
sis ep̃s qui eam scripserat presente
tauro prȩtore prefecto. qui ex iussu
regis sinodo aderat: professus. ẽ. se
arrianum non. eẽ. & penitus ab eoꝵ
blasphemis abhorrescere: ressecrete
gesta: opuiionem uulgi non extinc¬

Expanded text:
aiebant Unigenitum solum, ex solo aiebant Unigenitum solum, ex solo Patre. Quid est natum? Certe non factum. Nativitas suspicionem auferebat creaturae. Addebant praeterea, Qui de coelo descendit, conceptus est de Spira Pontio Pilato, tertia die resurrexitsedet ad dexteram Dei Patris, venturus judicare vivos et mortuos. Sonabant verba pietatem, et inter tanti mella praeconii, nemo venenum insertum putabat. 18. Usiae nomine abjiciendo, verisimilis ratio praebebatur. Quia in Scripturis, aiebant, non invenitur, et multos simpliciores novitate sua scandalizat, placuit auferri. Non erat curae Episcopis de vocabulo, quum sensus esset in tuto. Denique ipso in tempore, quum fraudem fuisse in expositione rumor populi ventilaret, Valens Mursensis Episcopus, qui eam conscripserat, praesente Tauro praetorii praefecto, qui ex jussu regis synodo aderat, professus est se Arianum non esse, et penitus ab eorum blasphemiis abhorrere. Res secrete gesta, opinionem vulgi non exstin