comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tutem de coremq castitatis ꝑueniat astisse necesse ÷ ieiuniorum
orationis uigiliarum & totius continentiae laborib: subigat
quib naturales &uelutingenitas cius delectationes ex siccare
atq adeam quã desideramus dignitatẽ uistutis accendereqoeam ꝓ
Recorquecr autembusss ne facile possit dissolui : cum non so¬
lũ carnis luxoͥua restringitur. Uerum &iã tota enis memoria
abintimo corde radicitas cuellitur : Centum cubitos unumlatus
tenebit in longitudine : & columna suginti cũbasib: totidem
acneis quȩ capitacum cȩlaturis suis habebunt argentea
Constat num erũ centenirium quin conpato digitorã deseua
trans festur indexteram non numquã inscripturis uitȩ cȩ¬
lestis habere figuram quȩ sicutd exteraleuȩ itamerito uitȩ
lit teris tsteriumrepperitur: Aed ficationẽ ar geuor cente si¬
mo anno compleuit : Quia scam̃ ȩclesum quam in hacinterimui ta

Expanded text:
tutem decoremque castitatis perveniat, arctis se necesse est jejuniorum tutem decoremque castitatis perveniat, arctis se necesse est jejuniorum orationibus, vigiliarum et totius continentiae laboribus subigat, quibus naturales et velut ingenitas ejus delectationes exsiccare, atque ad eam, quam desideramus, dignitatem virtutis accendere queamus. Retorquetur autem byssus, ne facile possit dissolvi, cum non solum luxuria carnis restringitur, verum etiam tota ejus memoria ab intimo corde radicitus evellitur. Centtenebit in longitudine et columnas viginti cum basibus totidem aeneis quae capita cum celaturis suis habebunt argentea Constat numerum centenarium, qui in computo digitorum de laeva transfertur in dexteram, nonnunquam in Scripturis vitae coelestis habere figuram, quae sicut dextera laevae, ita merito praeflitteris mysterium reperitur. Aedificationem arcae Noe centesimo anno complevit; quia sanctam Ecclesiam, quam in hac interim vita
Abbreviated transcription (Latin):
& face rebonum debemus: Quodipsum sicut exortationib: a ꝑ¬
tis uerbi cȩlestis ita &mi sticis tab̵ naculi ac uasorum &ceri¬
moniarũ eius figuris semꝑ a geredocemur : XXII
designant & prius tab̵ naculum ꝑfectũ fileliũ uitã in hoc dum¬
taxat sȩculo cõmorantium txpice denuntiat. Itiatriũ tab̃ nacub
quod exterius erat prima incipientiũ rudim̃ta demonstrat:
Vnde bene tentoria eiusdẽ atriidebxssor&orta erant facta
Quia prima incipientib: curampendenda ÷ ut in lecebras carnis
simul& sps refrenent : Iuxta illuda postoli quadefilis ad optionis
loquensadiecit: Hasigitur habentes ꝓmis niones larissimi munde¬
mus nosa bomni in quinamento arnis & sp̃s: Bussus namq: ut sȩpius
cõmemoratum ÷ dẽcra uiridis nascitur : sederuta dexra siccatur
contuplitur coquitur torqueur acmigno & longo exercitio

Expanded text:
et facere bonum debemus. Quod ipsum sicut exhortationibus apeet facere bonum debemus. Quod ipsum sicut exhortationibus apertis verbis coelestis, ita et mysticis tabernaculi ac vasorum et caeremoniarum ejus figuris semper agere docemur. CAPUT designant, et prius tabernaculum, perfectam fidelium vitam in hoc duntaxat saeculo commorantium typice denuntiat, ita atrium tabernaculi, quod dexterius erat, prima incipientium rudimenta demonstrat. Unde bene tentoria ejusdem atrii de bysso retorta erant facta: quia prima incipientibus curam impendenda est, ut illecebras carnis simul et spiritus refrenent, juxta illud Apostoli, quo de filiis adoptionis loquens, adjecit: Has igitur habentes promissiones charissimi, mundemus nos ab omni inquinamento carnis est spiritus . Byssus namque, ut saepius commemoratum est, de terra viridis nascitur, sed eruta de terra siccatur, contunditur, coquitur, torquetur, ac magno et longo exercitio,
Abbreviated transcription (Latin):
xtusi uis c̃ẽ alta redĩ exnanitȩ ipsum & euacua ab ominicm¬
tigione rerum mundanarum . qua tenus inte ligna uerborum
& d finem ꝑfectionis firmã ꝑducantor : Vbiapte inc̃dunone
subiungitur. Sicut tibi inmonte monstratumest: Nã cunc¬
taquȩ nob̵ mu stice in altaris & tab̵ naculi totius constructio¬
ne facienda signauit mox ses prius in illacȩ lesti conuersatio¬
de fessa & ꝑenni obseruatione cernebat: Neque enimdu¬
bitandum ÷ cum potuisse ante soliumdĩ uidere altare illud
sacro scm̃ quoduideromeruit isaias uiuis carbonib: Internȩ
haritatis plenis simũ uidere & forcipesscõs quosidem uidit ꝓ¬
ph&a & quorum uno tulerat angelus carbonem dealtari quo
eius labia pargar& : Eiusdemq gratia sps̃ quo angeli inflamã¬
mane fier isub&ur sicut mor sim monte monstratũ ÷ Qua sicu
angeliacsps̃ iustorum inglis uacui a peccitis & pleni sunt pi&atis
aciustitiae . Ita & nos interra ꝓmodulo nr̃o declinare amalo

Expanded text:
tu si vis esse altare Dei, exinani teipsum, et vacua ab omni cogitatione rerum mundanarum: quatenus vitae ligna verborum et ad finem perfectionis firmum producantur. Ubi apte in conclusione subjungitur: Sicut tibi in monte monstratum est. Nam cuncta quae nobis mystice in altaris et tabernaculi totius constructione facienda signavit Moyses, prius in illa coelesti conversatiodefessa et perenni observatione cernebat. Neque enim dubitandum est, eum potuisse ante solium Dei videre altare illud sacrosanctum quod videre meruit Esaias, vivis carbonibus internae charitatis plenissimum videre, et forcipes sanctos ; quos idem vidit propheta, et quorum uno tulerat angelus carbonem de altari, quo ejus labia purgaret ejusdemque gratia Spiritus, quo angeli inflammaninane fieri jubetur, sicut Moysi in monte monstratum est; quia sicut angeli ac spiritus justorum in coelis vacui a peccatis, et pleni sunt pietatis ac justitiae, ita et nos in terra pro modulo nostro declinare a malo,
Abbreviated transcription (Latin):
conpungi quã deillis quisiam ad p̃henderan studentglorari
otest numero ansarum siue fibularum quinquegenario
ipsa conpunctionis eorũ humilitas designari : quinquage simus
namq: penitentiȩ psalmus ÷: Ꝙrecte qua donũ penitentiȩ
Nonnis spũ scõ largiente conceditur . Donũ ueniȩ penitenti¬
b: nonnisi eadem sci sps̃gratia adminis trante tributur:
tbene quinquagenȩ anse ael fibulȩ saga inuicẽ nectunt
quia nulla magis uistus quã humilitas fidelis in anã caritatis
copulam ligat. Nam quanto sequisq amplius in firmumẽe.
ꝑpendit Tanto studiosius auxilium ꝓximi quo con fort&ur
inquirit: Et bene fibulȩ suntencȩ quia multũ uocale
constateẽ m&allũ: Quianimirũ magnã apud dm̃ hab& uocẽ
humilis conscientiaius torum: Unde & pauꝑ illediuiti cus
cumanxatus e& & non in aurib: hominũ uoci ferar&ur
sed inconspectudnũ effunder&orationẽ suã : Dñe exau

Expanded text:
compungi, quam de illis quas jam apprehenderunt, student gloriari. Potest numero ansarum sive fibularum quinquagenario, ipsa compunctionis eorum humilitas designari. Quinquagesimus namque poenitentiae psalmus est. Et recte; quia donum poenitentiae non nisi Spiritu sancto largiente conceditur, donum veniae poenitentibus non nisi eadem sancti Spiritus gratia administrante tribuitur. Et bene quinquagenae ansae vel fibulae saga invicem nectunt; quia nulla magis virtus quam humilitas fidelis in unam charitatis copulam ligat. Nam quanto se quisque amplius infirmum esse perpendit, tanto studiosius auxilium proximi, quo confortetur, inquirit. Et bene fibulae sunt aeneae; quia multum vocale constat esse metallum, quia nimirum magnam apud Deum habet vocem humilis conscientia justorum. Unde et pauper ille Davidicus, cum anxiatus esset, et non in auribus hominum vociferaretur, sed in conspectu Domini effunderet orationem suam: Domine, exau
Abbreviated transcription (Latin):
mutroq: humero ut siue iudȩ us quis. seudegentib: ad it claritatẽ
semꝑ indoctrina ueritatis & pi&atis ꝑ quã ipsꝗ ad meliora
ꝓficeritas pect&: Facies in rationali aatenulas ibi iniucẽ¬
coherentes exiuro parissimo : & duos anulos aureos quos pones
in utraq: rationalis sumitate : Catenasq: aurea siunges anulis
qui s unt in marginib: enus & ipsarum a tenarum e trema duob
copulabuntur uncinis. hutroq: latere suꝑ humeralis qđ ratio¬
nale respicit : Ordo operis quantũ nob uidoxir hi efuit
Duo erantuncini supraindaob: su ꝑ humeralis angualis inpositi & dio
contra anuli induob: rationalis anulis sursum equib: pendebant
duȩ citenȩ aurcȩ: que dempore induendi in serebantur uncinis qui

Expanded text:
in utroque humero, ut sive de Judaeis quis, seu de gentibus adsit, claritatem in utroque humero, ut sive de Judaeis quis, seu de gentibus adsit, claritatem semper in doctore veritatis et pietatis, per quam ipse ad meliora profecerit, aspectet. Facies in rationali catenulas, ecohaerentes ex auro purissimo, et duos annulos aureos, quos pones in utraque rationalis summitate, catenasque aureas junges annulis, qui sunt in marginibus ejus, et ipsarum catenarum extremae duobus copulabuntur uncinis, in utroque latere superhumeralis quod rationale respicit. Ordo operis quantum nobis videtur, hinc etenim fuit. Duo erant uncini supra in duobus superhumeralis angulis impositi, et duo contra annuli in duobus rationalis annulis sursum; e quibus pendebant duae catenae aureae, quae tempore induendi inserebantur uncinis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
crediderint hacc sequentur: In nomine meo dȩmonia eioient
unguis loquentur nouis serpentes tollent : & si mortiferum quidbi¬
berint non cos nocebit. Verum siue hoc siue illud siue utrumq de¬
signent. Recte duo demarius in rational numerus fieri p̃cpitur:
loquatur linguis. siquir facultates pauperib: omnes distribuat.
meralif eodem duo denario erant pitrum numero sculpti ut doctri¬
nam fidemq: a postolorum utriq: popalͦ iudeorum uidelic& & genti¬
um ꝓfuturam cẽ designarent : Iuxta quodeidem intellectuali
bit, Quodiutẽ onixrubri festur. et̃ coloris singulos udelic& hi¬
bens albis̃ cingentib: Zonis : quis nonuideit quoduc lardorem carita¬
tis : uellucẽ design& scientiȩ comitante ÷onicas titatis Cuius ino¬
di lapidib: inscripta patrum uocabulagestat sacerdos cumex¬
ecutos prȩcedentium iustorum. Caritati castitati. humilitati
doctrinȩ o&erisq uistutũ operib: iuge studũ impendit &x hoc

Expanded text:
crediderint, haec sequentur: in nomine meo daemonia ejicient, crediderint, haec sequentur: in nomine meo daemonia ejicient, linguis loquentur novis, serpentes tollent; et si mortiferum quid biberint, non eis nocebit . Verum sive hoc, sive illud, sive utrumque designent, recte duodenarius in rationali numerus fieri praecipitur; loquatur linguis, si quis facultates pauperibus omnes distribuat, merali eodem duodenario erant patrum numero sculpti, ut doctrinam fidemque apostolorum utrique populo, Judaeorum videlicet et gentium, profuturam esse designarent. Juxta quod eidem intellectuali bit . Quod autem onyx rubri fertur esse coloris, igniculos videlicet habens albis cingentibus zonis; quis non videat, quod vel ardorem charitatis, vel lucem designet scientiae comitante zona castitatis? Cujusmodi lapidibus inscripta patrum vocabula gestat sacerdos, cum exemplo praecedentium justorum, charitati, castitati, humilitati, doctrinae, caeterisque virtutum operibus juge studium impendit. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Quttuorumq ordines gemirum hab& in pectore sicerdos. quando
omne quod cogitat prudentia circun s pectum : foraitudine firmum
iustitia eximũ : temperantia amibs omnib: fuerit secredum sed
idemordines ternis habent gemmas. Cumcadem prudentia. forti
cerdos uto peratione sit prȩcipuus : quat tuor uersus gemmarum
in pectore baiclat : Utuero cumo perib: fidei sinceritate sit castus:
Ternas in singulis uersibus hab& gemimas : Quatenꝓomnib: sese i¬
tuentib: &uere fidei confessionem : & exempla semꝑ bonȩ actionis
ostendat : Vt eipsa imitatione rete fide &operationis sũmimem¬
bra sacerdotis mereatur effici: Possumus sane in uario decore la¬
pidum non solum arititẽ multi farium sacerdotalis actus & cogitatus
Uerum &iam spiritiliũ aciperecharismatauis tutõ acmiracula sanitatũ
De quib ipsedñs a postolis infirmos in quit curate : mortuos soscrtate
lepsos mundate: demones cicite &iterum : signaautem cosqui

Expanded text:
Quatuor namque ordines gemmarum habet in pectore sacerdos, quando omne quod cogitat, prudentia circumspectum, fortitudine firmum, justitia eximium, temperantia a malis omnibus fuerit secretum. Sed iidem ordines ternas habent gemmas, cum eadem prudentia, fortitcerdos, ut operatione sit praecipuus, quatuor versus gemmarum in pectore bajulat. Ut vero cum operibus fidei sinceritate sit castus, ternas in singulis versibus habet gemmas, quatenus omnibus sese intuentibus, et verae fidei confessionem et exempla semper bonae actionis ostendat, ut et ipsi imitatione rectae fidei et operationis summi membra sacerdotis mereantur effici. Possumus sane in vario decore lapidum, non solum claritatem multifariam sacerdotalis actus et cogitatus, verum etiam spiritualium accipere charismata virtutum ac miracula sanitatum. De quibus ipse Dominus apostolis: Infirmos, inquit, curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite . Et iterum: Signa autem eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
grederentur ad altare thimuma dño oblatori in eo lauari p¬
tisnt : A qua aatẽ baptisimi ni semel lauareualemus conseq¬
us labrũ hocoblationem nob̵ compunctionis & lacrimarum
dat quai sem ꝑ opus habemos maxime autẽ cũmusteriis cȩle
bministraturi ad ꝓpumos: Quiatt altare holo caust inqua
carne suictimarũ dño incendebant᷑ extinctionẽ designat carn¬
ritatẽ signi ficit corum quo sopptis ꝑom̃a carnis in lecebris acces¬
tamine uitiorũ pacato psola & pectatione acdesiderio cȩlestis in

Expanded text:
pere, cum ingrederentur ad altare thymiama Domino oblaturi, in eo lavari ppere, cum ingrederentur ad altare thymiama Domino oblaturi, in eo lavari praecepti sunt, aqua autem baptismi non nisi semel lavari valemus; consequentibus labrum hoc ablutionem nobis compunctionis et lacrymarum commendat, qua semper opus habemus, maxime autem stibus ministraturi appropiamus, quia altare holocausti, in quo carnes victimarum Domino incendebantur, exstinctionem designat carnuritatem significat eorum, qui sopitis per omnia carnis illecebris, ac certamine vitiorum pacato, pro sola exspectatione ac desiderio coelestis in
Abbreviated transcription (Latin):
qecina inusumcũ exbonis iustorũ actib: sequentũ in xp̃o fidolũ mores
actusq confirmant᷑ Aetales fierim inores quq contendiñ quales
fussecos qua scũd ño regna renoruntagnoscunt: Notandũ sane quod
petunia memoria noniuxtaȩs timationẽ uulgi seduxtam̃ suram tẽpli
erat danda mensura nãq templi dispositio : diuinȩ logis quã in ecde¬
su suad̃s seruari p̃cipit & cuustantũ obseruantiȩ genȩ infuturo
p̃ma ꝓmittit : C&erũ ñ qui iuxta placntum humanȩ uoluntatis dõ
serure ittit᷑ Inteqr iux tam̃ suram templi peciniã suȩ deuotionis
non obtulit reꝓbita &abiecta oblatione plaga ul time anĩ aduer¬
lũ testimonii adiltare emissa a qualceuabunt in eaaron & filiienus
manus suas ac pedes. quando in gresuris tabnaculũ testimonis.
&x quando accessuri adiltare : potest quidem hoc labio siue las
Cuius lauacronecesse÷ purgentur omnes quiȩ cles ac inous

Expanded text:
ernaculi, cum ex bonis justorum actibus sequentium in Christo fidelium mores actusque confirmantur; ac tales fieri minores quique contendunt, quales fuisse eos, quos cum Domino regnare norunt, agnoscunt. Notandum sane quod pecunia memorata, non juxta aestimationem vulgi, sed juxta mensuram templi erat danda. Mensura namque templi, dispositio est divinae legis, quam in Ecclesia sua Dominus servari praecipit, et cujus tantum observantiae aeterna in futuropromittit. Caeterum si quis juxta placitum humanae voluntatis Deo servire nititur, iste quia juxta mensuram templi pecuniam suae devotionis non obtulit, reprobata et abjecta oblatione, plaga ultimi julum testimonii ad altare, et missa aqua, lavabunt in ea Aaron et filii ejus manus suas ac pedes, quando ingressuri sunt tabernaculum testimonii, et quando accessuri ad altare. Potest quidem hoc labio sive labrcujus lavacro necesse est purgentur omnes qui Ecclesiae januas
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ quinq: libris scripta ÷ & euangeli qđ quattuor: quat̃ it quini
faciunt uiginti : Auigintiergo annꝰ hab&ur quisq: innumero
populodĩ qulle solũ ÷ clectorc̃ consortio dignur qui& decretale¬
gis spiritalit̃ intellecta ꝑ gratiã adiutos cuangebi ꝓsua m̃ sura
& capacitite ꝑficit & deeiusdem gratiȩ ꝓmims õna incelis.¬

Expanded text:
quae quinque libris scripta est; et Evangelii, quod quatuor; quater enim quini faciunt viginti. A viginti ergo annis habetur quisque in numero populi Dei; quia ille solum est electorum consortio dignus, qui et decreta legis spiritualiter intellecta, per gratiam adjutus Evangelii, pro sua mensura et capacitate
Abbreviated transcription (Latin):
is sumçelũ designat cuiurꝰ ditadñs uicta morte pen&rauit ut
sicuta postolus ait Appareat nun cuultuidi pnob̵: statoq altare
contrauelũ quod ante arcã appensũ ÷ : Cũ omnis intentio iusto¬
rum ad ingressũ directa ÷ regnicȩlestis: stat corã ꝓpitia¬
torio quotegitur arca. cũuisioni su conditoris puritate
mentis ad ꝓpiat &cliusi quã lib& corpore c̃uersationẽ habeN

Expanded text:
ipsum coelum designat, cujus adyta Dominus devicta morte penetravit, ut ipsum coelum designat, cujus adyta Dominus devicta morte penetravit, ut sicut Apostolus ait, appareat nunc vultui Dei pro nobis. Statque altare contra velum, quod ante arcam appensum est, cum omnis intentio justorum ad ingressum directa est regni coelestis. Stat coram propitiatorio, quo tegitur arca, cum visioni sui Conditoris puritate mentis appropiant, e clausi, quamlibet corpore conversationem haben
Abbreviated transcription (Latin):
geminauis tute consistit : Patientiȩ scibc & & benignitatis. Teste
a postolo quiait: Quia caritaspatiens ÷ benigna ÷ : Vnde  cm¬
dñs dimittite inquid &dimitt&ur uob date & dabitur aobis:
Videlic& in dimittendo debita patientiã docens: indando necessaria¬
guatum bengnititis : nuno E pximorũ incõ modi fortoit fora¬
n inaltero ut cõmoda ꝓximis nra gacudenter tribuamꝓ
Ouos ergo anulos ꝑ singula litera hib& altecreciuonbi form ꝑ¬
fectione caritatis scĩ & insui conditoris honorem &inciram atq
obsequiũ accinguntur ꝓximi : Hisq anulis inmittunt᷑ uecter
maurati ut altareport&ur : cuntales paratomentis sinuexo¬
piunt clariminã pcedentium patrũ dieta ꝑ quȩ magis magis¬
q: aterrenis suspensi id amorem rapunt᷑ & norum bonorum
Uan quod tales anmo a merito gelestib: ad ppinquent sequentib
quoq uerbis mestice desgnator cumdietur: ponesq alta¬
quotegit᷑ testmoniũ ubiloquas tibi : Are uelum quod inte ar¬

Expanded text:
nsistit, patientiae scilicet et benignitatis, teste Apostolo, qui ait: Quia charitas patiens est, benigna est . Unde et Dominus, Dimittite, inquit, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis ; videlicet in dimittendo debita, patientiam docens; in dando necessariagratiam benignitatis. In uno, ut proximorum incommoda fortiter feramus: in altero, ut commoda proximis nostra gaudenter tribuamus. Duos ergo annulos per singula latera habet altare, cum biformi perfectione charitatis sancti, et in sui Conditoris honorem, et in curam atque obsequium accinguntur proximi. Hisque annulis immittuntur vectes inaurati, ut altare portetur, cum tales parato mentis sinu excipiunt clarissima praecedentium dicta Patrum, per quae magis magisque a terrenis suspensi ad amorem rapiantur aeternorum bonorum. Nam quod tales animo et merito coelestibus appropinquent, sequentibus quoque verbis mystice designatur, cum dicitur: Ponesque altaquo tegitur testimonium, ubi loquar tibi. Arce velum quod ante ar
Abbreviated transcription (Latin):
thimiama uimorationis exprimere dicente psalmista. Diri
festm eponendo subiunx̃ Quȩ suntorationes scorum. & quo u ron
ut supra dictom est: &ipsum specialiter sumtun sacerdotem uideli¬
c& dnm saluatorem & nõi quoq: ordinis sacerdotes designat
A dolebit a ronin hocaltari incensũ suaue flagrans mane : cum
uel dñs ipseinlustrata fidelium corda nouo gratiȩ suȩ iubare addul¬
cedinem orationis instigat uel pas ticipes sacer doti illius sedulco ex¬
ortatione fideles iddep̃candam sui conditorir excitant: Incendit

Expanded text:
thymiama vim orationis exprimere, dicente Psalmista: Dirigfestim exponendo subjunxit: Quae sunt orationes sanctorum . Et quoniam Aaron, ut supra dictum est, et ipsum specialiter summum sacerdotem, videlicet Dominum Salvatorem, et nostri quoque ordinis sacerdotes designat: adolebit Aaron in hoc altari incensum suave fragrans mane, cum vel Dominus ipse illustrata fidelium corda, novo gratiae suae jubare ad dulcedinem orationis instigat, vel participes sacerdotii illius sedula exhortatione fideles ad deprecandam faciem sui Conditoris excitant. Incendit
Abbreviated transcription (Latin):
quaternario duo anuli ꝑ singula latera fiunt ꝓcesto ibi aꝑ¬
tus eingelistarũ numcrusdar&: Hicuero &am aliud quidã
misterii spiritabs quod ado lectionem di & ꝓximi sũme respi¬
catinest: ꝑsngula &enim litera anulis aureis circũdatural¬
tare : qua cõreletorum hincoindedĩ ac ꝓximi dilectione con¬
firmatur : Quebene anulis comparatur: quia euacuata in fine
ꝓph&ico : destructa scientia cessantib: linguis ipsa numquã ces¬
sabit : Duo autem sunt anuli ꝑsingula latera quitrumq: carita¬
tis mundatũ gemina uistute distinguitur: Caritas quippedĩ
ꝑ sinceritatẽ fidei acuitȩ munditiã ꝑficitur :sine fideenim in pos¬

Expanded text:
quaternario, duo annuli per singula latera fiunt, pro certo ibi apquaternario, duo annuli per singula latera fiunt, pro certo ibi apertus Evangelistarum numerus claret; hic vero etiam aliud quiddam mysterii spiritualis, quod ad dilectionem Dei et proximi summe respiciat, inest. Per singula etenim latera annulis aureis circumdatur altare, quia cor electorum hinc et inde Dei ac proximi dilectione confirmatur. Quae bene annulis comparatur, quia evacuata in fine prophetia, destructa scientia, cessantibus linguis, ipsa nunquam cessabit. Duo sunt autem annuli per singula latera, quia utrumque charitatis mandatum gemina virtute distinguitur. Charitas quippe Dei per sinceritatem fidei ac
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ altare in censi coronan hab& acuream ꝓgirum: &iam ineis qui
& siminores sunt meritis. Nocpalam ꝓtestari audent  sibi
bonicestaminis acseruate fidei repositam ẽẽ. mercedem: Canc
tatum quȩ agunt iatentionedo plicendi &speagit r ꝑcipiende
na ꝑsinguli later utmittant᷑ in eos uectes &altare port&ur
psosq uectes facies delignis s&c him & inurabis. pos sunt qoidem
in bis anubis quib: altareportabatur iuxta quod supra inaltari
holo caustiarca &m̃sa expositum : quat tuor euangeliorũ bibri ñ in¬
conuenient̃ accipi. ꝑquorum fidem acdoctrinã scĩ portantor
atq aterrenis cogititionib: subleuati : ꝑhoremũ huus uitȩ coti¬
danis bonorũ operũ ꝓfectib clestem feruntur ad pitriam
Verum qubimani ferte quattuor circulifieri : dio udelic& m la¬
tere uno & duiomaltero p̃cipiuntur. Hicautẽ tacito numero

Expanded text:
Item altare incensi coronam habet auream per gyrum etiam in eis qui, Item altare incensi coronam habet auream per gyrum etiam in eis qui, etsi minores sunt meritis, nec palam protestari audent, certam sibi boni certaminis ac servatae fidei repositam esse mercedem, cuncta tamen quae agunt, intentione Deo placendi, et spe agunt percipiendae  singula latera, ut mittantur in eos vectes, et altare portetur, ipsosque vectes facies de lignis sethi, et inaurabis. Possunt quidem in his annulis quibus altare portabatur, juxta quod supra in altari holocausti, arca et mensa expositum est, quatuor Evangeliorum libri non inconvenienter accipi, per quorum fidem ac doctrinam sancti portantur, atque a terrenis cogitationibus sublevati, per eremum hujus vitae, quotidianis bonorum operum profectibus, coelestem feruntur ad patriam. Verum quia ibi manifeste quatuor circuli fieri, duo videlicet, in latere uno, et duo in altero praecipiuntur, hic autem tacito numero
Abbreviated transcription (Latin):
tes & cornua uestiri auro iubentur: Cnxticula quippe intus in
medio erat altaris ad suscipienda nimirũ thimata parata
Parielesuero foris parebantcornua. &ipsa foris parentia.¬
speciali fastigio altius eminebant : De auratur autem graticu
De aurantur pari&es cumeadem gratiadominicȩ dilestionis.
ꝑbonase exterius dilactat: Deaurantur & cornua: cumipra
deaurantur &cornua: cumipsa
fiducia fora tudinis iustorum. qua aduersarios ueritatis siue ꝑpa
tientiã fortiter ferre scupsapentiã prudenter repellere
uel corrigere didicerint internȩ lucis inomnib: fulgore corus¬
cat : Et quõ tiles uredicere possunt . bonũ cestamen cestaui cor¬
sum consũmaui fidem seruaui. dereliquo reposita ÷ mihi corona
iustitiae Recte subditur Faciesq eicoronam aureolã ꝑgirũ
Corona&it aureola ꝑgirum fitaltari thimiamatis cum sci ꝓbonis
digna eẽ doceantur Neq aliquid intalib: remanere quod ꝓp̃¬
terabsolationem carnis purgatorio debect igne castigari:

Expanded text:
tes, et cornua vestiri auro jubentur. Craticula quippe intus in medio erat altaris, ad accipienda nimirum thymiamata parata. Parietesspeciali fastigio altius eminebant. Deauratur autem craticul Christi gratia. Deaurantur parietes, cum eadem gratia dominicae dilectionis bona se exterius opera dilatat. Deaurantur et cornua, cum ipsaDeaurantur et cornua, cum ipsa fiducia fortitudinis justorum, qua adversarios veritatis, sive per patientiam fortiter ferre, seu per sapientiam prudenter refellere, vel corrigere didicerunt, internae lucis in omnibus fulgore coruscat. Et quoniam tales jure dicere possunt: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi, de reliquo reposita est mihi corona justitiae , recte subditur. Faciesque ei coronam aureolam per gyrum. Corona etenim aureola per gyrum fit altari thymiamatis, cum sancti pro nobis digna esse doceantur: neque aliquid in talibus remanere, quod post absolutionem carnis, purgatorio debeat igne castigari.
Abbreviated transcription (Latin):
cornicem iniuolitis paui pennis exornitam frustrax desucẽ pul¬
dritudine glorutã. Inmo ꝓmodũzelo exardescente pauonum
omni pennarõ uistute &ipsicita cẽ spoliatam : Vestitur autem
altare auro parissimo : Cum ꝑfecti quiq: uera internȩ sapientiȩ
luce refulgent cumi nomnib: quȩ agunt splendorem caritatis.
uelut cotidiami gloriã habitus ꝑmonitrant : Cũ mamoriã sibi ꝑpe¬
tuȩ daritatis semꝑ mneẽ cunetis se se uidentib: siue audientib os

Expanded text:
cornicem involutis pavonis pennis exornatam, frustra de sua esse pulcornicem involutis pavonis pennis exornatam, frustra de sua esse pulchritudine gloriatam, imo propemodum zelo exardescente pavonum, omni pennarum virtute, et ipsa vita esse spoliatam. altare auro purissimo, cum perfecti quique vera interna sapientiae luce refulgent; cum in omnibus quae agunt, splendorem charitatis velut quotidiani gloriam habitus praemonstrat; cum memoriam sibi perpetuae claritat
Abbreviated transcription (Latin):
de quo cornudixisi&. subdendo decda paxuit dicens: & in nomin&uo
spernemus in surgentes in nos: Sicut e contia nonnum quã bella
catoiũ confringã & exaltabant᷑ cornuauisti: Vndebene in le¬
gecornuti tantũ generis animalia munda cẽ : & populođi comes¬
tibila decernuntur : Quȩ enĩ ruminant atq: ungalat̃ findunt
animalia ca &iam constat eẽ cornuta : u tostendit mestice qđ ills
tantum ecdes ȩdi spiritaliconunetione possunt inamporari: qui
fartitudine fider adbolla uitionũ &istere pluntur nueti: Proce¬
duntautẽ cornia expso altare thimiamatis cumoperauis tatã clecq
nomnid faciẽ hominũ speti&enus ostendunt : sed exinternamentis
radice fixoatq imimobili exercentaffacto. At contra ho pocrite
qua si coinib: aliunde mutatis : habentes speciem pi&atis uistutem
ci negant: Qub: apte congruit illa he sopi fabula qua refesa

Expanded text:
de quo cornu dixisset subdendo declaravit dicens: Et in nomine tuo de quo cornu dixisset subdendo declaravit dicens: Et in nomine tuo spernemus insurgentes in nos. Sicut e contra nonnunquam bella vcornua confringam, et exaltabuntur cornua justi . Unde bene in lege cornuti tantum generis animalia munda esse, et populo Dei comestibilia decernuntur. Quae enim ruminant atque ungulam findunt animalia, ea etiam constat esse cornuta; ut ostendatur mystice quod illi tantum Ecclesiae Dei spirituali conjunctione possunt incorporari, qui fortitudine fidei ad bella vitiorum existere probantur invicti. Procedunt autem cornua ex ipso altari thymiamatis, cum opera virtutum electi, non ad faciem hominum specie tenus ostendunt, sed ex interna mentis radice, fixo atque immobili exercent affectu. At contra hypocritae, quasi cornibus aliunde mutuatis, habentes speciem pietatis, virtutem ejus negant. Quibus apte congruit illa Aesopi fabula, qua refert
Abbreviated transcription (Latin):
focderatis ad inui cemustitib: quantum diligere fintremtantã
& ferre sufficit : & quantũ ꝑpatientiã sustinereeius molestiam
potest: tantum prȩstareei ꝑ dilectionem suȩ pi&itis beniuolentiã
potest : Duosautẽ hab&cubitos in altitudine quia duplex sẽ sẽ p̃mũ¬
in futurauita accepturos sperentelect : Unum uidelice que¬
tis animarum : cãcorruptibile hoc & mortale corpus exunt gleste
celeste
regnumin trauerint aliudcum recepto codemcopore in corrupto atq
in mortali ꝑfectius in p̃senta su conditors &altabunt : Impl&a pmis¬
sione ꝓpbeica quod dicit : Interrasua dipliia possi debt. I&itia sempit̃¬
naeriteis : Cornia exipso ꝓcedent uestiesq: illud auro purissimo.
tam cratulã eius quã pari&es & cornua. Cornua sȩpeinscripturis so¬
lenteminentuã designare fiden &uis tutum : ꝑ quã obuiantia nob is
anti qui hostiscertamina obtundere acsupera redebemx. Dicentes
cum ꝓpheidño: Inte imimicos nros cornaiuentilabim: Quimox

Expanded text:
foederatis ad invicem virtutibus quantum diligere fratrem, tantum et ferre sufficit; et quantum per patientiam sustinere ejus molestiam potest, tantum praestare ei per dilectionem suae pietatis benevolentiam potest. Duos autem cubitos habet in altitudine, quia duplex est pn futura vita accepturos sperant electi. Unum videlicet quietis animarum, cum corruptibile hoc et mortale corpus exuentur, et coeleste regnum intraverint; aliud, cum recepto eodem corpore incorrupto atque immortali, perfectius in praesentia sui conditoris exsultabunt, impleta promissione prophetica qua dicitur: In terra sua duplicia possidebunt, laetitia sempiterna erit eis. Cornua ex ipso procedent, vestiesque illud auro purissimo, tam craticulam ejus, quam parietes et cornua. Cornua saepe in Scripturis solent eminentiam designare fidei et virtutum, per quam obviantia nobis antiqui hostis certamina obtundere ac superare debemus, dicentes cum Propheta Domino: In te inimicos nostros cornu ventilabimus . Qui mox
Abbreviated transcription (Latin):
oritionũ scãrum: Beneautẽ dicit᷑ utardeaclucerna semꝑ intab nacu lo
testimoni. Quia num quã in sc̃ȩclesa lux p̃dicitionis. nũ quã deb&
humibtas auditorum pura que hanclibenter excipiat immo& soller¬
t inquirat deeẽ: Beneaddit᷑ &x trauelũ qđ a pranss : testimonio

Expanded text:
er in tabernaculo testimonii, quia nunquam in sancta Ecclesia lux praedicationis, nunquam debet humilitas auditorum pura, quae hanc libenter excipiat, imo et solerter inquirat, deesse. Bene additur: Extra velum quod oppansum est testimonio
Abbreviated transcription (Latin):
te corrũpi: Ipsa autẽ tentoria siue uel aut recipere funes pos¬
sent habebant neces se ÷ in superiorib: siusansis siuecirculos quib:
idẽ funes inmitterent᷑: &tusiuis tentoriũdi fieri p̃para incor¬
ueluo receptaculũ sermonisei : quo possis adiuꝑnia suspendi:
uponan turergo paxillis colũnarum funestentoris : ut sicex¬
pansa atq: in altũ elata pulchritudinẽ tab̵ naculi cõpleant:
Committant scĩ predicatores fidelium cordib: eloquia diuina
cosq ꝑ haccadexemplum su ab in fimiscrigicõmoneaa : Cxpansa fu
nib: ab subleuata uela siu&entoria decas suio perismiri ficũ qđ inuoluta
nequiueranł cunctis longeliteq demonstreał ostendont fidelts ampli

Expanded text:
te corrumpi. Ipsa autem tentoria sive vela, ut recipere funes poste corrumpi. Ipsa autem tentoria sive vela, ut recipere funes possent, habebant necesse est in superioribus suis ansas, sive circulos, quibus iidem funes immitterentur. Et tu, si vis tentorium Dei fieri, praepara in corde tuo receptaculum sermonibus ejus, quo possis ad superna suspendi. Imponantur vero paxillis columnarum funes tentoriorum, ut sic expansa, atque in altum elata, pulchritudinem tabernaculi compleant. Committant sancti praedicatores fidelium cordibus eloquia divina, eosque per haec ad exemplum sui ab infimis eriginibus, ac sublevata vela, sive tentoria, decus sui operis mirificum, quod involuta nequiverant, cunctis longe lateque demonstrarent. CAPUT XXI
Abbreviated transcription (Latin):
ruubent᷑ aencaillius nimirũ ut sepedictum ÷ figurax musterii
utquisq: pulsatur aduersis ꝑ seuer& infinem Nec ꝓmisiã sibi
salutem desidia ꝑdat. siue ut fidem quã didicit &iã inimicis ob¬
luctantib: palam confiteri non meuat sed e&amicis dona quȩ
ꝑcepit sedulus in sonare meminerit: Aesnãq sonorũ & naturȩ
facti ut in fixi columnarũ sumitatib: foris eminȩrent : & in posi¬
tis sibiul orũ siu&entoriũ funib: sicea leuantes atra suspenderes
quoiũ factura & positionenonabsurde ipsa doctorum potest lin¬
gua designari quȩ p̃dicando audientiũ cordatangit : ac tangen¬
do subleuat funib: &enimsol& aliquoties scriptura sacrax de¬
signar. Vnde scriptum ÷ funiculus triplexdifficilerampitur
Quianimirũ scriptura : quehistorico allogoi comorali consueuit
sensu interp̃tari : Nulla her&icorũ siuepaganorũ ual& ꝑ uersita¬

Expanded text:
ieri jubentur aenea, illius nimirum, ut saepe dictum est, figura mysterii, ieri jubentur aenea, illius nimirum, ut saepe dictum est, figura mysterii, ut quisquis pulsatur adversis, perseveret in finem: ne promissam sibi salutem desidia perdat: sive ut fidem quam didicit, etiam inimicis obluctantibus, palam confiteri non metuat: sed et amicis dona, quae percepit, sedulus insonare meminerit. Aes namque sonorum et naturae facti, ut infixi columnarum summitatibus foris eminerent, et impositis sibi velorum sive tentoriorum funibus, sic ea levantes, a terra suspenderent. Quorum factura et positione non absurde ipsa doctorum potest lingua designari, quae praedicando audientium corda tangit, ac tangendo sublevat. Funibus et enim solet aliquoties Scriptura sacra designari. Unde scriptum est: Funiculus triplex difficile rumpitur. Quia nimirum Scriptura, quae historico, allegorico, morali consuevit sensu interperetari, nulla haereticorum sive paganorum valet perversita
Abbreviated transcription (Latin):
a regniuanuis eiciuntur: Quinq: enimerant & quinq: quiautra¬
q scđmeaquȩ in carne gesserant iudicatȩ sunt : Totaergo longi¬
tudo &lactitudo atrii ꝑcentenos &x quinquagenos cubitos disten¬
ta ÷÷ quinq: hab& cubitos altitudinis qr necesse ÷ ut qui ꝓmissionem
habemꝓ quiis & patriȩ cȩlestis mundemus nos ab omni inquina¬
mento carnis & sps̃. Nec solum abinquinamen tomundemus
sed& ꝑficiamus scĩ ficationem intimordi qua ten fapparen¬
tehorx ꝓmissȩ reributionis non solũ in spũ uerum&ã in
ter hoc qđ & supradictũ erat ut dibgentius memoriȩ cõmend&xur
rep&itor: Fieq: debesso recosta ex habebit basesaeneas ac
deinde subiungit᷑ : Cunctauasa tab̵ nacul in om̃s ususerus &ccrimo
Inomnes ususeius &cerimonias p̃parata. homines suntȩ cdesiȩ
indiuersismeritis gradibusq dño seruientes: Quȩuasa canctaf¬

Expanded text:
a regni januis ejiciuntur . Quinque enim erant et quinque, quia utraa regni januis ejiciuntur . Quinque enim erant et quinque, quia utraque secundum ea quae in carne gesserat, judicatae sunt. Tota ergo longitudo et latitudo atrii per centenos et quinquagenos cubitos distenta est. Quinque habet cubitos altitudinis; quia necesse est, ut qui promissionem habemus quietis et patriae coelestis, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus; nec solum ab inquinamento mundemus, sed et perficiamus sanctificationem in timore Dei; quatenus apparente hora promissae retributionis, non solum spiritu, verum etiam in ter hoc quod et supra dictum erat, ut diligentius memoriae commendetur, repetitur: Fietque de bysso retorta, et habebit bases aeneas. Ac deinde subjungitur: Cuncta vasa tabernaculi in omnes usus ejus, etc. omnes usus ejus et caeremonias praeparata, homines sunt Ecclesiae in diversis meritis gradibusque Domino deservientes; quae vasa cuncta f
Abbreviated transcription (Latin):
cum pente costen id ÷ quinquagesimũ paschalis festiuitatis di¬
em suo aduentu consecrare dignatus ÷: Altitudo quinq: cubito¬
rũ ÷ iuxta numerũ sensũ corporis quia tunc recipi& unus¬
quisq: ꝓpriacorporissui ꝓutges sit siuebonũ siuemalũ, sedina¬
trio domus drii eorũ solũ modo figura exprimit᷑ qui bonum
ncorpore fecerunt: ꝓquo in requiẽ uite ꝑ p&is merentor
introduci:: Quin uncino perib: iustitiȩ quȩ ca sto& corpore &cor¬
de agunt qua sibussus reortanitent : & tunc in eodẽ corpore
inmos talitatis gloria sublimato ꝑceptis in eernumiustitiȩ prȩmus
l&antur : At ineuangelica parabola utriusq simul pastis menta
est ubi quinq uirgines quȩ cumoperib: lucis adi ponsũ ueneran
statĩ cum eo adnuptias intrant: Quinqa lȩ que o pera castitatis
non casto cnimo exercuerant repulsi cum suis tenebris ꝓcal

Expanded text:
cum Pentecosten, id est, quinquagesimum Paschalis festivitatis dicum Pentecosten, id est, quinquagesimum Paschalis festivitatis diem, suo adventu consecrare dignatus est. Altitudo quinque cubitorum erit juxta numerum sensuum corporis nostri; quia tunc recipiet unusquisque propria corporis sui, prout gessit, sive bonum, sive malum. Sed in atrio domus Domini eorum solummodo figura exprimitur, qui bonum in corpore fecerunt, pro quo in requiem vitae perpetuis merentur introduci; qui nunc in operibus justitiae quae casto et corpore et corde agunt, quasi byssus retorta nitent, et tunc in eodem corpore immortalitatis gloria sublimato, perceptis in aeternum justitiae praemiis laetantur. At in evangelica parabola utriusque simul partis mentio est, ubi quinque virgines, quae cum operibus lucis ad sponsum venerant, statim cum eo ad nuptias intrant; quinque aliae, quae opera castitatis non casto animo exercuerant, repulsae cum suis tenebris, procul
Abbreviated transcription (Latin):
trũ uistutib: congaudent qua sunt roitũ atriidã tentoriũ decora
pulchrauariantiũ colorum duersitate contextum:
Omnes columnȩ cetrii ꝑ circuitũ uestiteerunt argenti lãminis
capitib: argenteis &ba sib: ae neis : Diligentius ea quȩ dixerat
inculcat ut sedulo lectorẽ ammonect Neminẽ interdoctores
ueritatis colũnas uidelic& atriicȩlestis posse computari quiñ
instar ȩrisinuincibilem interaduersa patientiam habere
didicerit non secȩlestium & obseruantia & annuntione uerborũ
undiq: uelutargenti lãminis munire atq exornare curauerit ñ¬
scomni subiectione p̃ceptis diumis qua si argento capiti subponere
studuerit Nonintimoredĩ uelutaenea basi stabilirȩ consueuerit
N longitudine occupauit atrium cubitoscentũ: in latradine.l
ecclesia quia ulnas suas eleuat ad bona oper& ꝓpteruitã xnam
gratia spĩ scĩ quȩ quinque genarionumero uoluit designari

Expanded text:
trum virtutibus congaudent, quasi introitum atrii Domini tentorium decorant, trum virtutibus congaudent, quasi introitum atrii Domini tentorium decorant, pulchra variantium colorem diversitate contextum. Omnes columnae atrii per circuitum vestitae erunt argenti laminis, capitibus argenteis et basibus aeneis. Diligentius ea quae dixerat inculcat, ut sedulo lectorem admoneat, neminem inter doctores veritatis, columnas videlicet atrii coelestis, posse computari, qui non instar aeris invincibilem inter adversa patientiam habere didicerit, non se coelestium et observantia et annuntiatione verborum, undique velut argenti laminis munire atqse omni subjectione praeceptis divinis, quasi argenteo capiti supponere studuerit; non in timore Dei, velut aenea basi constiterit. In longitudine occupabit atrium cubitos centum, etc. Ecclesia; quia ulnas suas elevat ad bona opera, propter vitam agratia Spiritus sancti; quae quinquagenario numero voluit designari,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sacramentum baptismatis ingredimerentur: Nemoit
repentefit sumus sed gradatim necesse ÷ aminorib: ad ꝑfec¬
tiora tendinus : Diximus autem sȩpius quod heacinthus spc̃
cles tium bonorum: purpara tolerantiã temporaliũ malorũ
Coccus bistinctus ardorẽ ꝑfectȩ dilectionis bissus r&orta refre¬
nationẽ carnalis dilectationis signific&: quiuidelic& colore sope¬
re plumari sunt inuicẽ uaruticũ unaquȩq uirtus fideliõ
uicinarum sibiuis tutũ soci&ate &uelut quada cuir fingunitate
amplius clarescit : quã uis &iam singuli colores p̃fati singu
speculari mer&ur. he. acinathus ÷: Nter quia plura ꝓpt̃ iustitia
patit᷑ purpura ÷: Hicquia feruentiore inđm & pximum
dulectione flã mescit coccus bestinctus est: Illequis pecialiter
integritate carnis uirginalis alb& bessus recorta est :¬
Et cumius tuinunatademq fide & pr&atȩ e uangelica desuis altera¬

Expanded text:
per sacramentum baptismatis ingredi merentur. Nemo enim per sacramentum baptismatis ingredi merentur. Nemo enim repente fit summus, sed gradatim necesse est a minoribus ad perfectiora tendamus. Diximus autem saepius quod hyacinthus spem coelestium bonorum, purpura tolerantiam temporalium malorum, coccus bis tinctus ardorem perfectae dilectionis, byssus retorta refrenationem carnalis delectationis significet. Qui videlicet colores opere plumarii sunt invicem variati; cum unaquaeque virtus fidelium vicinarum sibi virtutum societate, et velut quadam consanguinitate amplius clarescit. Quamvis etiam singuli colores praefati singulspeculari meretur, hyacinthus est; alter, quia plura propter justitiam patitur, purpura est. Hic qui a ferventiore in Deum et proximum dilectione flammescit, coccus bis tinctus est. Ille qui specialiter integritate carnis virginalis albet, byssus retorta estEt cum justi in una eademque fide et pietate evangelica de suis alteru
Abbreviated transcription (Latin):
quia om̃s quis cam̃ ecdesiam intranta dregulcm euangeliorũ
fidem suã pariter &actus componere debent ut continen
tes ab in lecebris carnalib: cunctos sui corporis sensus diuinis
subigͥant imperus, Non solum hoc tentoriũ quattuor colum¬
nis subleuatur sed &ipsum in longitudine sua quinarium
numerum ꝑ quattuor multiplicatum hab&. cum qui lib& hu¬
miles ac pii. auditores ad fidem uenientes non solũ euange¬
li uerbis imbui uerum &ã cuangelicam ipsi agere uitã den de¬
rantes cunctos sui corporis sensus inoboedientiam caritatis
expendunt: Recte autem hoc in introituatrii tentoriũ on
sicut in reliquo atrio debissor&orta. sed dequattuor fitcolor¬
bus nobilis simis heacintho scilic& &purpara coccoq: brstinc¬
to &ipsabessor&orta opere plumarii : quia pulehra quidem
his quicathedirantur ecdesiȩ facies exterius fulg& sed
multo p̃clarior cius dignitas a c̃uistus apparebit his quic̃a

Expanded text:
quia omnes qui sanctam Ecclesiam intrant, ad regulam Evangeliorum, quia omnes qui sanctam Ecclesiam intrant, ad regulam Evangeliorum, fidem suam pariter et actus componere debent; ut conttes ab illecebris carnalibus cunctos sui corporis sensus divinis subigant imperiis. Non solum enim hoc tentorium quatuor columnis sublevatur, sed et ipsum in longitudine sua quinarium numerum per quatuor multiplicatum habet, cum quilibet humiles ac pii auditores ad fidem invenientes, non solum Evangelii verbis imbuti, verum etiam evangelicam ipsi agere vitam desiderantes, cunctos sui corporis sensus in obedientiam charitatis expendunt. Recte autem hoc in introitu atrii tentorium, non sicut in reliquo atrio, de bysso retorta, sed de quatuor fit coloribus nobilissimis, hyacintho scilicet et purpura, coccoque bis tincto ab ipsa bysso retorta, opere plumarii; quia pulchra quidem his, qui catechizantur, Ecclesiae facies exterius fulget, sed multo praeclarior ejus dignitas ac virtus apparebit his qui eam
Abbreviated transcription (Latin):
indiem diuĩ custodire: In introitu uero atrii fi& tentorium cubi¬
bus totidem: In introntuatrii. quat tuor sunt columnȩ quia
nonnisi ꝑfidem & scramenti euangelii. quȩ quattuor libris
continentur unitatem sçȩ ȩcclesiȩ quis ingredi poterit :
Vnde pulcher in ipsa ȩcclesu mõs antiquitus moleuit uthis qu
caithezizandi & xp̃ia nis sunt sacramentis initiandi quattuor
euangelionrũ principia recitentur hacdefiguris &ordi¬
ne corum ina ꝑtione aurium suarũ sollester erudiantur
quo sciant exinde acmeminerint qui & quot sint libriquoꝵ
uerbis maxime infide ueritatis debeant erudiri:
n quo introitutentoriũ quoq fieri cubitorum .XX. p̃cipitur
qui ÷ numerus idem qua ternarius quin quies ductus quinq
autem sunt notissim: corporis noĩ sensus : uisus uidelic& audi¬
tus gustus olfactus. & tactus : Beneergo inintrotu atrii
tentorium .XX. cubitorum inquattuon colũnis suspenditur

Expanded text:
in diem Domini custodire. In introitu vero atrii fiet tentorium cubiin diem Domini custodire. In introitu vero atrii fiet tentorium cubibus totidem. In introitu atrii quatuor sunt columnae: quia non nisi per fidem et sacramentum evangelii, quae quatuor libris continentur, unitatem sanctae Ecclesiae, quis ingredi poterit. Unde pulchre in ipsa Ecclesia mos antiquus inolevit, ut his qui catechizandi, et Christianis sunt sacramentis initiandi, quatuor evangeliorum principia recitentur; ac de figuris et ordine eorum, in apertione aurium suarum solerter erudiantur, quo sciant exinde ac meminerint, qui et quot sunt libri, quorum verbis maxime in fide veritatis debeant erudiri. In quo introitu, tentorium quoque fieri cubitorum viginti praecipitur, qui est numerus idem quaternarius quinquies ductus. Quinque autem sunt notissimi corporis nostri sensus, visus videlicet, auditus, gustus, olfactus et tactus. Bene ergo in introitu atrii tentorium viginti cubitorum in quatuor columnis suspenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
rex̃ amostus: Quodautem in latere .XV. cubitorum columnȩ¬
fucre tres cumbasib totidem scõs designit p̃dicatores fide spe
& aritate p̃mmentes mentemq suam instabiltate timoris
di firmissime conlo cantes : ingressurus ergo aitrium tab̵ nacu
uhabes abutroq latere tentoua cubitorum .XV ternirsus pero¬
sicolimnis quia quicumq: scãm ingressurus ecde sum sacramenta
fidei discere ꝓposuerit siue a dsinagogam siue ad ȩcelesiã genti¬
um intuitũmentis conuesteritĩnũtraq: portione fidelium doc¬
tores inoem& fide fostes spe sublimes caritate feruentes In
timoredñ fundatos auditorib: suis requiẽ animarum beccta¬
rum acresurrectionẽ in mortalium ꝓmittere corporum
Quuelud tentoradebusso r&orta in se suspendant cum cosdem
auditores exemplo suidocentquȩ sursum sunt quȩ rerenonquȩ
suꝑterrã : In tegrũq sp̃m suum &animã & corpus sine que reloc

Expanded text:
rexit a mortuis. Quod autem in latere quindecim cubitorum columnrexit a mortuis. Quod autem in latere quindecim cubitorum columnae tres cum basibus totidem, sanctos designant praedicatores, fide, spe et charitate praeeminentes, mentemque suam in stabilitate timoris Dei firmissime collocantes. Ingressurus quoque atrium tabernaculi, habes ab utroque latere tentoria cubitorum quindecim ternis suspensa columnis; quia quicunque sanctam ingressurus Ecclesiam, sacramenta fidei discere proposuerit, sive ad Synagogam, seu ad Ecclesiam gentium intuitum mentis converterit, in utraque portione fidelium doctores inveniet fide fortes, spe sublimes, charitate ferventes, in timore Domini fundatos, auditoribus suis requiem animarum beatarum, ac resurrectionem immortalium promittere corporum. Qui velut tentoria de bysso retorta in se suspendunt, cum eosdem auditores exemplo sui docent, quae sursum sunt quaerere, non quae super terram, integrumque spiritum suum, et animam et corpus sine querela