comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
repserũt ne quis ab sens pui̾atur
ihoc mentimur ne absentes da¬
ipnet᷑ neq eĩ mandita causa ꝙ̃¬
quã dampnan equitatis rõ pati¬
tuism ant̃ grauius quis puĩa¬
tur. puta iopus metalli. ue̾l si¬
milẽ penam sũ capit᷑alẽ. hoc gisu es¬
set absens reqnuendꝰ aoͣnotadus:
tandos. l hoc debent fa̾ce̾ ut eos:
quos ad notͥau̾int edictis adeẽ iu¬
reant. ut possit ĩnotescere̾ eos qui
adnotati sũt Setͥlras ad magr̃ar

Expanded text:
est, ne quis absens puniatur: et hoc iure utimur, ne absentes damnentur: neque enim inaudita causa quemquam damnari aequitatis ratio patitur. Si autem grauius quis puniatur, puta in opus metalli uel similem poenam siue capitalem: hoc casu sed absens requirendus adnotatus est, tatos hoc debent facere, ut eos quos adnotaverint edictis adesse iubeant, ut possit innotescere eis quod adnotati sunt, sed et litteras ad magistr
Abbreviated transcription (Latin):
scũ. xepsit ꝯfessiones reorũ ꝓlo ex¬
plor̾atis facinorib hri nõ oporte̾
s nlla probo religionẽ gnoscen¬
suo ro nõ admisenũt. ¶ Si ẜui qiͣ
scelis ꝑticipes in setorqueant᷑. deq
dno aliquid fu̾nt confessi. apud
sione ẜuoꝵ. set ab hic repto recess.
nemini dubiũ ẽ ꝑitili quoq¬

Expanded text:
scripsit confessiones reorum pro exploratis facinoribus haberi non oportere, si nulla probatio religionem cognoscensuo id non admiserunt. Si serui quasi sceleris participes in se torqueantur deque domino aliquid fuerint confessi apud sione seruorum. sed ab hoc rescripto recessumnemini dubium est, periculi quoq
Abbreviated transcription (Latin):
amou̾et᷑. pboib ut sola ꝯfessios¬
uoꝵ deeẽ uideat᷑. Idem duus a¬
tissimo incipient a quo facilli
quos accusacor dedomo sua proᷤ¬
duxit/ nec facile tredend sbiectã
eam filiã quã ãbo pentes dicũt᷑
carã flliã huisse repto diuoru

Expanded text:
dmouetur, ut sola confessio seruorum deesse uideatur'. Idem diuus Hatissimo incipiendum et a quo facillimquos accusator de domo sua produxit, nec facile credendum subiectam eam, quam ambo parentes dicuntur caram filiam habuisse rescripto diuorum
Abbreviated transcription (Latin):
uet. ꝙ n usꝯ fructꝰ. n usꝰ possidẽ¬
tur. s mag̾ tenetur. pot̾ tñ teffendi
ꝯpetere int̾lictum. Id dicendũ ẽ.
⁊ inẜuitute relicta. ¶Axsitum
ẽ. siquis legatoꝵ ẜuandoꝵ cã miͤ¬
sꝯ sit. inpossõem. an ł uit̾dicto te¬
neatur.ad restitutõem. Mou me

Expanded text:
ue usus fructus neque usus possidetur, sed magis tenetur: potest tamen defendi competere interdictum. idem dicendum est et in seruitute relicta. Quaesitum est, si quis legatorum seruandorum causa missus sit in possessionem, an hoc interdicto teneatur ad re
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝙ ꝗsq legatoꝵ nomine. non
ex uoluntate h̾rdis occupauitad
restituit h̾rdi. ⁊n eqssimũ p̾tori
uisum est unumquẽq ñ sͥ ip̃m
ius dicere occupantis legatis. s
ab h̾rde pet̾e. ¶ Redignnitur

Expanded text:
uis legatorum nomine non ex voluntate heredis occupavit, id restituat heredi. etenim aequissimum praetori visum est unumquemque non sibi ipsum ius dicere occupatis legatis, sed ab herede petere: redigit igitur
Abbreviated transcription (Latin):
possit aliquid q̃rere ñ id agit ut:
nũ suum. ñ ad eos ꝗ id agunt. ne
loqupletentur. ¶On siquis ĩo cõ¬
ditõi ñ pareat. ne dimittat᷑ stipłoꝰ
in ea ꝯditõne est ne faciat huic e¬

Expanded text:
possit aliquid quaerere, non id agit, ut nium suum, non ad eos, qui id agunt, ne locupletentur. Unde si quis ideo condicioni non paret, ne committatur stipulatio, in ea condicione est, ne faciat huic e
Abbreviated transcription (Latin):
eo dictam. nisi minor .x. ⁊ oc̃¬
toannis sit. ¶Certe simagᷤ¬
istratũ mĩnor gerit. dicend
est iur̾dictõm eius nõ in pr̃o¬
bari  si force ex ꝯsensu uidex
hus qui in eum ꝯ senciebãt.
ꝯsul ius dixerit sñiam ne ꝓ¬
a gerere decreuit

Expanded text:
eo dictam, nisi minor decem et octo annis sit. certe si magistratum minor gerit, dicendum est iurisdictionem eius non improbari. et si forte ex consensu iudex hissul ius dixerit sententiamue pa gerere decreuit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpetat. uerum cum soluta pe¬
tiũia repeti nõ potest. Nam li¬
cet minus proprie debere di¬
cantur e iturales debitores
ꝑ abrsioaũ intelligi possunt
dẽbitores. et qui ab hus rec
se ¶ Stipulonein diem con¬
cepta fitenissor si sb̃condcõ¬
ne acceptus fũit ius ipen
denti enit. ut si ante diem
condictio impleta fuit nõ
obligabitur. ¶Si concunt¬

Expanded text:
etiam cum soluta pecunia repeti non potest: nam licet minus proprie debere dicantur naturales debitores, per abusionem intellegi possunt debitores et, qui ab his pecuse. Stipulatione in diem concepta fideiussor si sub condicione acceptus fuerit, ius eius in pendenti erit, ut, si ante diem condicio impleta fuerit, non obligetur, si concu
Abbreviated transcription (Latin):
ago tibi ius nõ eẽ bre̾. nõ defẽdic
ad me possõ tnͣsfe̾nͣda est. nõ qdẽ
ut protinus destruatur opus ĩ¬
iquũ eĩ est temolicõm pr̃tinus
fiet. set ut fiat nisi int̾ certũ t̃
eestructã si dñs ad tp̃c pectũia
mpensã. ⁊ cũ usuris restitu̾e no¬
lũit uire cã. res publica distͣhit
biiare ediarũ dñs ex alus edibꝰ
in aliare nsũ ꝯuertit. nõ solum
si ꝯtignatõ quã id sustinebr ori¬
etur ex ꝑte earũ ediũ in quare
nsũ ꝯuersũ erit. c̃arũ fl̾et. set et
si tnͣsuersa ꝯtĩgnacio tota in a¬
liarũ ediũ ꝑietibꝰ sedebit Set ⁊
labeom libris post̾ioꝵ scrib. binꝰ¬
arum ediũ dñm utrisq porticũ
suꝑ posuisse niꝙ ei aditu ex al¬
teris edib dato alteras edes ẜ¬
nitute hon̾is porticus ẜuanͦdi
imposita uendidisse tot̾a porti¬
cũ earũ ediũ eẽ quas retimus
cũ ꝑ longitudinẽ ut̾us domꝰ¬

Expanded text:
ago tibi ius non esse habere: non defendis. ad me possessio transferenda est, non quidem ut protinus destruatur opus iniquum enim est demolitionem protinus fieri, sed ut id fiat, nisi intra certum tempus extructam, si dominus ad tempus pecuniam impensam cum usuris restituere noluerit, iure eam res publica distrahitbinarum aedium dominus ex aliis aedibus in aliarum usum conuertit, non solum si contignatio, qua id sustinebitur, orietur ex parte earum aedium, in quarum usum conuersum erit, earum fiet, sed etiam si transuersa contignatio tota in aliarum aedium parietibus sedebit. sed et Labeo in libris posteriorum scribit binarum aedium dominum utr‹i›sque porticum superposuisse inque eam aditu ex alteris aedibus dato alteras aedes seruitute oneris porticus seruandae imposita uendidisse: totam porticum earum aedium esse, quas retinuisset, cum per longitudinem utriusque dom
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃¶ Ui satisdare pro ẽ.¬
misit ita demũ inplesse sti¬
plom satisdatõis unidetur. si
eum deorit accessioĩs loco
qui obligari pot̃ et ꝯuem

Expanded text:
ui satisdare promisit, ita demum implesse stipulationem satisdationis uidetur, si eum dederit accessionis loco, qui obligari potest et
Abbreviated transcription (Latin):
Hem ¶ En̾alit̾ iulianus
ait. eum qui urs extitit. ei
pro quo int̾u en̾at libari ex
causa accessionis. ⁊ solũmo
qua si brdem reit᷑en̾. demq
scͥpsit. si fideuissor urs extit̾it
ei ꝓ quo fidenssit ciͣ reum
cẽ obligatũ et ex tã fiteius¬
reo succecente ex duabꝰ caĩs
esse obligatum nec eĩ pot̾
repiri que obligõ quam ꝑ¬
imat. at in fideuissore ⁊ reo
reꝑitur. quia rei obligõ pl¬
emor est. nam ubi aliqua
uo due eiusdem sunt pote¬
statis nõ pot̾ repiri.cur ai

Expanded text:
Generaliter Iulianus ait eum, qui heres exstitit ei, pro quo interuenerat, liberari ex causa accessionis et solummodo quasi heredem rei teneri. denique scripsit, si fideiussor heres extiterit ei, pro quo fideiussit, quasi reum esse obligatum, ex causa fideiusreo succedentem ex duabus causis esse obligatum. nec enim potest repperiri, quae obligatio quam peremat: at in fideiussore et reo repperitur, quia rei obligatio plenior est. nam ubi aliqua uero duae eiusdem sint potestatis, non potest repperiri
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ¶Ileracius quo scripsit cũ
cuiꝰ ẜnus iii. aut clam. fet̾it au̾
sua ipensa. ex hoc int̾dto opus ᷤ.¬
resticũe debe. aut pacienciami
restituencli prestare. ⁊ ẜuũ nore¬
debe declere. ¶Et plane si mort¬
no alienato uesuo int̾licetur
pacĩam clũ tarat prare debreã¬
it. Ita ut emptor int̾cco possit¬
ꝯueiri. ut inpensã prestet. aut
noxam det. ¶Dnõꝙ opus sua
inpensa restituente aut damp᷑¬
matõne dampnatus essẽt qd
opis. utilit̾ int̾aicti. ¶ Slit iuli

Expanded text:
tem. Neratius quoque scribit eum, cuius servus vi aut clam fecit, aut sua impensa ex interdicto opus restituere debere aut patientiam restituendi praestare et servum noxae dedere: plane si mortuo alienatove servo interdiceretur, patientiam dumtaxat praestare debere ait, ita ut et emptor eo iconueniri, ut impensam praestet aut noxam det: dominoque operis sua impensa restituente aut dammatione damnatus esset: quod operis utiliter in
Abbreviated transcription (Latin):
clani remissione aut̃ fc̃a intlłiroꝰ
nõ erit .iii. aut clam fac̾e. ꝙͣius
probibeatur. licere eĩ d hedifica¬
re ei qui satisdrderit cũ possõr ħ
ip̃o ꝯstituatur. Clam ꝙ fac̾e ꝙͣuis¬
prohibeit᷑. nec ante remissione
nec post ea estimandꝰ est. cũ is qui

Expanded text:
 remissione autem facta intellegendus non erit ui aut clam facere, quamuis prohibeatur: licere enim debet aedificare ei, qui satisdederit, cum possessor hoc ipso constituatur: clamque facere nec ante remissionem nec postea existimandus est, cum is, qui
Abbreviated transcription (Latin):
testõ scripẜit. siquid filiome
accideit damas ẜuus meus
lib̾ esto. mortuo filio damas li¬
ber ent. licet eĩ accidrit. iii
uũ tã uuuilgi ẜmone et̃ mors

Expanded text:
mento scripserit 'si quid filio meo acciderit, Dama seruus meus liber esto', mortuo filio Dama liber erit. licet enim 'accidunt' et uiuis, sed uulgi sermone etiam mors
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ aut̃ fac̾e argum̃to est edcm̃ pre¬
toris quo ita cau̾et᷑ uẽtrẽcũ libris
ĩpossom ẽẽ iutebo placet eĩ ⁊ si nlli deꝰ

Expanded text:
em non facere argumento est et edictum praetoris, quo ita cauetur 'uentrem cum liberis in possessionem esse iubebo': placet enim, etsi nulli
Abbreviated transcription (Latin):
quisq no amplius quã ad eum ꝑ¬
neu̾it. tenetur. qua de causa in¬
terdum in solidũ teneb is ad ꝙ̃
totũ ꝑuen̾it. qmͣuis ex p̾tebrs sit¬
¶Deie̾ctũ ab usu fulc̾tu in eand
cãm pretor restitũe debet. id in
qua futurus eẽt. si deiectus non¬

Expanded text:
quisque non in amplius, quam ad eum peruenerit, tenetur. qua de causa interdum in solidum tenebitur is ad quem totum peruenerit, quamuis ex parte heres sit.Deiectum ab usu fructu in eandem causam praetor restitui iubet, id est in qua futurus esset, si deiectus non
Abbreviated transcription (Latin):
eoq noĩe funti eg̾it de ponde nasis
ociou̾sia cũ eẽt.iactormaius sui¬
sse dłc̾et furnas ꝓtulit idis cuiꝰ
erat austulit ei qui sb̃ripũat dupͥ
nichomimꝰ eod̾ nactus est recͥtiai¬
meiudicatũ ẽ. Nammactõm pen¬
alẽ nõ ueĩt ip̃a ies que sbrepta est.
sũ manifesti furti. siue nec manifĩ
agatur. ¶Qui fiẽ nouit. sũ ind¬
itet cũ sũ nõ indicet fur nõ ẽ cũ¬

Expanded text:
eoque nomine furti egerit: de pon‹d›ere uasis controuersia cum esset et actor maius fuisse diceret, fur uas protulit: id is cuius erat abstulit ei: qui subripuerat dupli nihilo minus condemnatus est. rectissime iudicatum est: nam in actionem poenalem non uenit ipsa res quae subrepta est, siue manifesti furti siue nec manifesti agatur. Qui furem nouit, siue indicet eum siue non indicet, fur non est, cu
Abbreviated transcription (Latin):
erit possitere siu̾oiam ꝯstituto.
d̾nõ eo prius mͥpossõm missus est.
titius tampni infecti sibi tau̾i
desidranit cessante pͥm̾o nõ ca¬
dampni mittit᷑. set mn totr̃ scm
igitur plures mittunt᷑ equalit᷑¬

Expanded text:
o eo, qui primus in possessionem missus est, Titius damni infecti sibi caueri desiderabit, cessante primo cadamni mittitur, sed in totum: cum igitur plures mittuntur, aequali
Abbreviated transcription (Latin):
incio hatur.utrũ ex quo in possõn
uentũ est. an u̾o ex quo pretor de¬
creuit ut eat in possõni labeo ex
quo detretũ ẽ sabinus ex quo uẽ¬
tũ est in possõm ego putao causa
cognita moͣdo hãc modo illam sẽ¬
tur et̃ ei qui missus in possõm aliͣ¬
qua ex causa aut nõ uenit aũ ta¬

Expanded text:
o in possessionem ventum est an vero ex quo praetor decrevit, ut eatur in possessionem. Labeo, ex quo decretum est: Sabinus, ex quo ventum est in possessionem: ego puto causa cognita modo hanc modo illam sentur etiam ei, qui missus in possessionem aliqua ex causa aut no
Abbreviated transcription (Latin):
eclificioꝵ intotã itaq in sꝑacio¬
sis domib melus dicet᷑ in cam
ꝑtem domꝰ mittend que uiciose
pti unita est cet̾m si motica ꝑtic¬
ula ediũ amplissimarũ uiciũ fa¬
cet. quale erat dic̾e totas edes ui¬
bend possidere eũ cui dampui m¬

Expanded text:
aedificiorum, in totam. itaque et in spatioaedificiorum, in totam. itaque et in spatiosis domibus melius dicetur in eam partem domus mittendum, quae vitiosae parti unita est. ceterum si modica portiuncula aedium amplissimarum vitium faceret, quale erat dicere totas aedes iubendum possidere eum, cui damni
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. quia in aͦlieno sit. satisdand
muniat uam. siue quid. ałd in
ne ꝑbec dampnũ prinato ꝯting¬
at de tet̾is locis publitis nich sp̃ali
cauetur uerũ exgen̾ali ẜmone
qiͣm alieno fiat sitisdare tebeb
dampni infectiis ĩ publicus lom
piblice reficiat᷑ reccialme labeo:
scrib. ecꝙ uire utimur dedãpno
infecto nõ eẽ cauend. si qͣuid ui¬
tioloci aut opis fiat certelegeni
dandam opis talem ne quid noc¬
cat nicis dampni ue detur.
¶Exhxc eclicto si nõ caueat᷑ mit¬
titur ĩ possõm a pretore in ea ꝑte.
ampuũ trmeatur nõ hebit res ex¬
itũ. nec. ꝓfuturũ in possõm ei̾us.
rei mitti qmͣ quis possite nõ pos¬
it. aut ei nõ expecliat. ⁊ iuor est sen¬
rencia et si in plures ꝑtes duus
tonus sit utrũ in ꝑtem an into¬
tã domũ possidendã mitti quis de¬
beat uideamus: si a tam ampla
domus sit. ut ⁊ spacia int̃uiciosĩ
ꝑtem incedat᷑.⁊ eam que uicium
nõ facit. dicend in eam saͥlam ꝑ
tem mtc. Si u̾o ũfuta sit ꝯtertu

Expanded text:
fiat, quia in alieno fit, satisdandumuniat viam sive quid aliud in ne per hoc damno privati contingantur. De ceteris locis publicis nihil specicauetur, uerum ex generali sermone, quasi in alieno fiat, satisdari debebit damni infecti. Si publicus locus publice reficiatur, rectissime Labeo scribit, eoque iure utimur, de damno infecto non esse cauendum, si quid uitio loci aut operis fiat: certe legem dandam operis talem, ne quid noceat uicinis damniue detur. Ex hoc edicto si non caueatur, mittitur in possessionem a praetore in eam amnum timeatur, non habebit res exitum, nec profuturum in possessionem eius rei mitti, quam quis possidere non possit aut ei non expediat: et verior est Stentia. Sed si in plures partes diuisa domus sit, utrum in partem an in totam domum possidendam mitti quis debeat, uideamus. si tam ampla domus sit, ut et spatia inter uitiosam partem intercedant et eam quae uitium non facu
Abbreviated transcription (Latin):
cille mee omĩs sb hac ꝯcͣcõne libri sũp¬
tont monum̃to meo alt̾ius m̃sibus.
lucernam accedant. ⁊ sollẽpnia mor¬
tis pagant. Quero tũ assidue mon¬
umẽto meine sactus. ⁊ entichia. ⁊ ty
tas sb alcone suspensa sit. cũ libos eoᷤ
monum̃to adee noluit. offic̾io tant̾̃
indicis eos eẽ pellendos testatricis
issiom parere dixit.

Expanded text:
cillae meae omnes sub hac condicione liberi sunto, ut monumento meo alternis mensibus lucernam accendant et sollemnia mortis peragant': quaero, cum adsiduo monumento Maeuiae Saccus et Eutychia et tas sub condicione suspensa sit, cum liberos eos monumento adesse uoluit: officio tamen iudicis eos esse compellendos testatricis iussioni pa
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃imonio nob ab est. ut tum
agimus cũ bonoꝵ possõre te¬
bitoris nr̃i. ¶Item publici¬
ana que ad exemplũ uendi¬
catõnis datur set cum resci¬
ssa usucapione redlitur. an

Expanded text:
rimonio nobis abest, ut cum agimus cum bonorum possessore debitoris nostri, item Publiciana, quae ad exemplum vindicationis datur. sed cum rescissa usucapione redditur, an
Abbreviated transcription (Latin):
nõfĩet quo nu nꝰ bom uiri ar¬
bitratu satisdet repmittat᷑ ne.
atõm ad p̾torem ueĩendi ⁊ deͣͭ¬
siderandi ut omissa fu̾it nũtiͣ¬
acio ¶ Qui pͣcrratorio nomi¬
ne nũciau̾it si nõ satisdabit ⁊¬
eam rem dñmhiturũ ratant¬

Expanded text:
non fiet, quo minus boni uiri arbitratu satisdet repromittatue, ationem ad praetorem ueniendi et desiderandi, ut missa fieret nuntiatio. Qui procuratorio nomine nuntiauerit, si non satisdabit eam rem dominum rata
Abbreviated transcription (Latin):
sacertlociũ ꝓuũcie susciꝑe nõ cogũ¬
tur. nũo liborũ .u. sb̃nixi qd̾ opti¬
mus maximꝰap pͥnceps nr̃ seuerꝰ
⁊ang̾. dec̾uit. ac postea in ceteris
os fisci uectigaliũ redemptores
a mu̾ib cinlib ac tucel extu¬
sari placuit qmͣ eos qui presẽtes
negm̃ ex̃tent. ¶ Wacatõnũ priui¬
legia nõ spe̾ctat libros uetãnoꝵ
Qui muilis publicinatatõne
b̾t ꝑ magrãtus ex ĩprouiso colla¬
tõnes indictas recte retusat eas
u̾o quas exegerũt retrisare nõ de¬
bent phis qͣui se freq̃ntes atq u¬
tiles ꝑ eand̾ studiorũ sectã ꝯtẽden¬
tib prebẽt tutelas. Item munera
sordida corporalia remitti placu¬
it. nõ ea que sũptib ex̃p̃ediunt᷑
⁊ eĩ u̾e philosophantes pecũiam
ꝯtempnũt. cuiꝰ retinende tuꝑi¬
diẽ fictã asseu̾atom detegũtQ
maxios pͥncipes appllau̾it.⁊ cams¬

Expanded text:
sacerdotium prouinciae suscipere non coguntur numero liberorum quinque subnixi: quod optimus maximusque princeps noster Seuerus Augustus decreuit ac postea in ceteris os fisci uectigalium redemptores a muneribus ciuilibus ac tutelis excusari placuit, quam eos, qui praesentes negotium exercerent. Uacationum priuilegia non spe‹c›tant liberos ueteranorum. Qui muneris publici uacationem habet, per magistratus ex inprouiso collationes indictas recte recusat: eas uero, quae e lege fiunt, recusare non debet. Philosophis, qui se frequentes atque utiles per eandem studiorum sectam contendentibus praebent, tutelas, item munera sordida corporalia remitti placuit, non ea, quae sumptibus expediuntur: etenim uere philosophantes pecuniam contemnunt, cuius retinendae cupidine fictam adseuerationem detegunt. Qui maximos principes appellauit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩinsulã deportand putãt. ħ ip̃m
adnotare tebẽt᷑. nomẽ no eius scri¬
tendꝑncipi ut iinsulã deporte¬
tur. sic demde pncipiscribe missa
plena op̃ione. ut ꝑnceps estimet
an sequenda enis sũia sit tepor¬
tariq minsulã tebeat medio ꝓ¬

Expanded text:
insulam deportandum putent, hoc ipsum adnotare debeant, nomen uero eius scribendum principi, ut in insulam deportetur: sic deinde principi scribere missa plena opinione, ut princeps aestimet, an sequenda sit eius sententia deportarique in insulam debeat. medio
Abbreviated transcription (Latin):
corporis traditõ sit quia nicħ
int̾est utrũ michi an iculib
iusẜur custolia tradatur. In
eo puto hanc qõm consistere
an et̃ si corpore. a ceruus aut
amphore apprehense nõ sunt
nichominꝰ tradite uideant᷑.
nich iudeo int̾e̾e utrũ ipẽ ace¬
niũ an mandato meo aliqui

Expanded text:
corporis traditio sit, quia nihil interest, utrum mihi an et cuilibet iusserim custodia tradatur. in eo puto hanc quaestionem consistere, an, etiamsi corpore aceruus aut amphorae adprehensae non sunt, nihilo minus traditae uideantur: nihil uideo interesse, utrum ipse aceruum an mandat
Abbreviated transcription (Latin):
frande suo iure liceat ego arbi¬
tror et̃ in prẽ id fuand̾ qd ĩma¬
rito erpressũ estig̃et ⁊ siue ĩ domo
sua deprehendrit mantus potest
retine s semel remissus adult̾
reclucino ͤ pot̾. quid ergo si ena

Expanded text:
raude sua iure liceat. Ego arbitror etiam in patre id seruandum, quod in marito expressum est. Sed et si non in domo sua deprehenderit maritus, poterit retinere. Sed semel remissus adulter reduci non potest. Quid ergo si eua
Abbreviated transcription (Latin):
licorũ coĩs est usus. sicuti uiarũ ÷
destruere. dũ tñ hoc sñ ꝯmodo cꝰł¬
nomine cũ satis datõne cauet᷑.
de uicio loci nich cauet᷑. ħ est oꝑis
qd quis facit cet̾m si exloci uicio.
dampnũ timeatur minime di¬
cend dampni nfecti sciplom ĩ¬
terponi oꝑtere. quis eĩ dubitat
nesem esse a quo stipulatur cum
ueie nicħ faciente. locus ip̃e pub¬
licus dampnũ inferat sui nat᷑a
ad ea igituroꝑa stiplo ꝑtinet q̃¬
cũq priuatĩ fiant / quid ergo si
publice opus fiat deuicio eius
ꝗd faciemus. et plane uł pͥncepᷤ

Expanded text:
licorum communis est usus, sicuti uiarum pudestruere, dum tamen hoc sine incommodo cnomine cum satisdatione cavetur, de vitio loci nihil cavetur, hoc est operis, quod quis facit. ceterum si ex loci vitio damnum timeatur, minime dicendum est damni infecti stipulationem interponi oportere: quis enim dubitat neminem esse, a quo stipuletur, cum nemine nihil faciente locus ipse publicus damnum inferat sui natura? Ad ea igitur opera stipulatio aecumque priuatim fiant. quid ergo, si publice opus fiat, de uitio eius quid faciemus? et plane uel princeps
Abbreviated transcription (Latin):
nõ poͣsse agi. si ꝗd forte t̾re motu
ut in flĩus alioue᷑ quo casu for̃t¬
uito accidrit Seriius quoq put¬
at si ex edibo promissoris uento i¬
tegule deiecte dampnũ uicino de¬
dennt. ita eũ ten̾ si edificu uicio
ioaccidrit. nõ si molencia uẽtoꝵ¬
ul qua alia rõnͣe que uuĩ ht duis

Expanded text:
non posse agi, si quid forte terrae motu uminis alioue quo ca‹su› fortuito acciderit. Seruius quoat, si ex aedibus promissoris uento gulae deiectae damnum uicino dederint, ita eum teneri, si aedificii uitio id acciderit, non si uiolentia uentol qua a
Abbreviated transcription (Latin):
sum sit ꝓtĩnus. an u̾o ᷤᷤ añ sĩt iuci¬
atũ. deinde sic decidrit. ⁊ ita labeo
ꝓbat ieĩ mltũ int̾est qd ad aqui¬
liam ꝑtinet. ea̾nũ quis hominẽ
accidat. an u̾o fcm̃ in becilliore.¬

Expanded text:
sum sit protinus, an uero ante sit uitiatum, deinde sic deciderit. et ita Labeo probat: etenim multum interesse, quod ad Aquiliam pertinet, sanum quis hominem occidat an uero factum inbecilliorem.
Abbreviated transcription (Latin):
misso. deinde edes ui tẽpestatis ĩ
tua hedificia cetider̃t. eaꝙ turu¬
ent nich ex ea stiplone prestari.
quia nullũ dampnũ iucio me¬
arũ ediũ tibi ꝯtigit. nsi forte
itauiciose mee edes fu̾nt ut qͣ¬
libet. ul mĩma tẽpestate ru̾unt
ħ omĩa u̾a sũt. s et̃ qd labeo pu¬
tat u̾m est referre utrũ in pul¬
su flumĩs iuit edificiũ andet̾iu
aũ fcm̃ postea ceciderit. ¶Item
uideamus qñ dampnũ dan i¬

Expanded text:
misero, deinde hae aedes ui tempestatis in tua aedificia ceciderint eaque diruerint, nihil ex ea stipulatione praestari, quia nullum damnum uitio mearum aedium ‹t›i‹b›i contingit: nisi forte ita uitiosae meae aedes fuerint, ut qualibet uel minima tempestate ruerint. haec omnia uera sunt.Sed et quod Labeo putat uerum est, referre, utrum impulsu fluminis ruit aedificium an deterius ante factum postea ceciderit.Item uideamus, quando damn‹u›m dari ui
Abbreviated transcription (Latin):
promisor prohibre nõ potiit stip¬
ulo nõ ꝯmittit᷑ . plane si prohre po¬
tuit ꝯ puttit᷑. set si quis ꝓmissoi̾s
noĩe fec̾it. ul eius ꝓ quo pmissũ
est. aut alius qui prohre potuit
sciplo ista ⁊mutetur. ¶ Pret̾ea
si furm noĩe dampiu infecti fu¬
erit cautũ deinde furnari culpͣ
datũ dampnũ fu̾it nõ uenire
inhanc stiplom plerisq udetũ¬
Cassius quoq scrib qd ꝯtra eum
dampnũ datũ est. tui ulla oꝑe oc
grouicini arbores ui tempesta¬
tis ꝯfracte in meũ agrũ deciduit
eͥosq fcõ uitib meis. uł segitib
ncc̾ent. ul hẽclificia demoliefunt

Expanded text:
promissor prohibere non potui‹t›, stipulatio non committetur. plane si prohibere potuit, committetur. sed si quis promissoris nomine fecerit uel eius pro quo promissum est aut alius, qui prohiberi potuerit, stipulatio ista committetur.Praeterea si furni nomine damni infecti fuerit cautum, deinde furnarii culpa damnum datum fuerit, non uenire in hanc stipulationem plerisque uidetur.Cassius quoque scribit, quod contra ea damnum datum est, cui nulla ope occgro uicini arbores ui tempestatis confractae in meum agrum deciderint eoque facto uitibus meis uel segetibus nocent
Abbreviated transcription (Latin):
quid nõ est fructuario ꝑmittent ͣ
uti nisi ꝯtulerit ⁊demq frrictuar¬
io prãnd est ut ꝓprietarius cegat᷑.
ei conferre ergo ⁊ solũ retinebit
fructuarius si edes cetiderint donꝰ¬
et prestetur ei dampnũ. ut ꝙͣ ha¬
beret uicinus missus in possõm
id fructuarius hat ꝗ dampnũ id:¬
iucuto saitut ead̾ erũt. ⁊ si miniꝰ¬
mũ dampnũ detur. ¶ Hlautiꝰ si
ab eo quẽ dnin eẽ negare uellemꝰ
sbhac exceptõne si du̾s nõ est sa f¬
tisdari ab eo u̾o quẽ dnm eẽ dice¬
rem pure repmiiti ꝯsticit nõ debe

Expanded text:
st fructuario permittendum uti, nisi contulerit: idemque fructuario praestandum est, ut proprietarius cogatur ei conferre. ergo et solum retinebit fructuarius, si aedes ceciderint, donec praestetur ei damnum, ut, quod haberet uicinus missus in possessionem, id fructuarius habeat, qui damnum uicino sarciit. eadem erunt et si minimum damnum detur. Plautius. si ab eo, quem dominum esse negarem, vellem sub hac exceptione "si dominus non esset" satisdari, ab eo vero, quem dominum esse dicerem, pure repromitti, constitit non debe
Abbreviated transcription (Latin):
ni infetti noĩe in possõm ediu
uicinarũ nuttendꝰ sit. queritur
eĩ an filiusfam̃. nõ uideatur da¬
mpnũ patisi res petuliares sint
i pater possit stipulari siquid ei
dampm fiat. ⁊placet utrũꝙ eoꝵ
in possõm mitti. nisi si sic filius
dux̾at ut eius ꝑiculo edes er̃.
tũc eĩ quia solus tenetur ex loca¬
to. recte dicetur ip̃m mittend in
possd̃m nisi ei cauetur

Expanded text:
ti nomine in possessionem aedium uicinarum mittendus sit quaeritur enim, an filius familias non uidetur damnum pati, si res peculiares sint et pater possit stipulari, si quid ei damni fiat. et placet utrumque eorum in possessionem mitti, nisi sic filius conduxerat, ut eius periculo aedes essent: tunc enim, quia solus tenetur ex locato, recte dicetur ipsum mittendum in possessionem, nisi ei caueatur
Abbreviated transcription (Latin):
tũ prcmu noiẽ telatoꝵ ꝯsecuturꝰ
fuiset si nicisr  dmus adriauus
repsit eand̾ pena delatorẽ feire de¬
rere si citatꝰ ad eclictũ ud rendrit
qͥua tenẽtur si cãmi nõ ꝓbasset.¬
¶ Senatus adriani tprib censuit
cũ quis se ad eianũ tetulit qd ca¬
pe nõ potu̾it ut totũ inerrarium

Expanded text:
praemii nomine delator consecuturus fuisset, si uicisset. Diuus Hadrianus rescripsit eandem poenam delatorem ferre debere, si citatus ad edictum non responderit, qua teneretur, si causam non probasset. Senatus Hadriani temporibus censuit, cum quis se ad aerarium detulerit, quod capere non potuerit, ut totum in aerarium
Abbreviated transcription (Latin):
aitianꝰ I Eenͤatus censint ã de¬
iator abͥolitõm petat ꝙ enfsse se
dicat. Idem udex cognoscat an
iusta cã abolitõis sit. ⁊ si enrisse ui¬
debr det inprutẽte neĩam. si autẽ
calũpme hoc ip̃m nendicẽt caq¬

Expanded text:
apiam. Senatus censuit, si delator abolitionem petat, quod errasse se dicat, ut idem iudex cognoscat, an iusta causa abolitionis sit, et si errasse uidebitur, det inprudentiae ueniam, si autem calumniae, hoc ipsum iudice
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ul legati enict᷑a sit ¶giqus:
arguetur fłas rõnes detͣulisse. de
eo prefectus errani cognoscat. ut ꝙͣ¬
tam fraudem ĩuen̾it tantã pecu¬
mãmm ĩ erario iubeit inferri.
cũq profess. ꝓfũit . quicũꝙ accipe
telemus tã masculũ ꝙͣ fesaba. na
feĩs quoq ꝙͣiuis delaciorib phnt̃¬
tũ exbnficio traiani deferre se per
utr̃ uiste an pupillaris. nã pupi

Expanded text:
tis uel legati euicta sit. Si quis arguetur falsas rationes detulisse, de eo praefectus aerarii cognoscat, quantam fraudem inuenerit, ut ‹t›antam pecuniam in aerario iubeat inferri. cumque professus fuerit'. 'quicumque' accipere debemus tam masculum quam ‹fe›minam: nam feminis quoque, quamuis dela ex beneficio Traiani deferre se permutrum iustae an pupillaris: nam pupi
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatẽ. ⁊ ita sacris ꝯstõnib
cantũ est it̃a clarissum uiri cef¬
re nõ possũt. Itẽ tãpuati deferre
nõ possũt. ut diui fiẽs de eo repser̾
qui fustib cesuis in opus publitũ
dãpnati sũt hoc ĩo ne despati ao de

Expanded text:
infirmitatem, et ita sacris constitutionibus cautum est. Item clarissimi uiri deferre non possunt. Item damnati deferre non possunt, ut diui fratres de eo rescripserunt, qui fustibus caesus in opus publicum dati sunt. hoc ideo, ne desperati ad de
Abbreviated transcription (Latin):
non magis nĩr esse intellig¬
unturquam uolucres qu
emnra arbore nidum fec¬
erunt ideosi alius cas mel¬
usent. earum dominꝰ erit.
fauos quoq siquos hee fece

Expanded text:
non magis nostrae esse intelleguntur quam uolucres, quae in nostra arbore nidum fecerint. ideo si alius eas incluserit, earum dominus erit. Fauos quoque si quos hae fece
Abbreviated transcription (Latin):
tõne remuissa faciat. G hoc titulo
renussiones pponũtur. ⁊ uerba pr¬
etoris oñdunt remissionẽ ibi de¬
nõtenet. inũciatõm ibi demũ uc¬
luisse pretorẽ ten̾e. ubi ius ẽ nũci

Expanded text:
tiationem missam facio'. Sub hoc titulo remissiones proponuntur. Et uerba prostendunt remissionem ibi denon tenet, et nuntiationem ibi demuluisse
Abbreviated transcription (Latin):
mine cc̃. frontem agrimei
itaut nicħ excedret longit¬
sit. qmͣ meo ad iũctum est.
an eius uiris sit cuius eẽt.
simmicionata eius longi

Expanded text:
mine contra frontem agri mei, ita ut nihil excederet longitsit, quoniam meo adiunctum est, an eius iuris sit, cuius esset, si initio ea nata eius longi
Abbreviated transcription (Latin):
iudice us ab arbitro dicino
se pro patre̾familias angeret
mutuam pecuniam accepit.⁊
exhr̃ ^ ã pr̃e ul emãcipatus sit.
qmͣiuis facere nõ possit debet
pto idicio. tanti tñ extimã e
dalis est qnͣti interfuit mei̾
kalendis id fieri eo tꝑr quid¬

Expanded text:
iudice uel ab arbitro dici nose pro patre familias fingeret, mutuam pecuniam accepit et exheres a patre uel emancipatus sit, quamuis facere non possit, debetpto iudicio tanti tamen aestimanda lis est, quanti interfuit mea kalendis id fieri: ex eo eni
Abbreviated transcription (Latin):
aut .lxxͣ anorũ. ab honorib uel
mun̾ib hus toħentib excusatc̃e
nõ prestat. set a mun̾ib tm̃ ciuli¬
hosadoptiui filu in muneruĩ nõ. ꝓ¬
ficiũt eorũ librorũ qui extusare
pentes solẽt. ¶Qui ad munera
rat̃ ꝓbare delent. nũs eĩ liborum
postra ĩpletis. susceptis anteanni¬
nerib nõ lib̾rat que primoĩorũ
ronera sũt. nũo librorũ nõ extus¬
ant᷑. ¶Incolumes libri ⁊̃ si ĩ pote¬
state prĩs sui desier̃t eẽ. extusati¬
onẽ amun̾ib cuulibo prestãt.¬
minus auͣdiẽs ĩmuintatẽ cuuli¬
um munetũ nõ ħt ¶ Quẽ ita se¬
mioris corꝑis in retillitate nexa¬
ri preses aĩadũt̾it ut inunen᷑ p̾
fe̾nte petuĩe nõ sufficiat dimite¬
tat.⁊ aliũ ꝯstituat. ¶Corporis¬
debilitas eorũ munerũ extusa¬
tõm prestat que tm̃ corpore im¬
plende̾ sũt. Cetm̃ que ꝯsilio pru¬
tes in hoĩes obiri possũt. nͥ certis
⁊receptis ꝓbabiib caĩs nõ rem¬

Expanded text:
 annorum ab honoribus aut muneribus his cohaerentibus excusationem non praestat, sed a muneribus tantum ciuilibus.Adoptiui filii in numerum non proficiunt eorum liberorum, qui excusare parentes solent.Qui ad munera rant, probare debent: numerus enim liberorum postea impletus susceptis antea muneribus non liberat.Quae patrimoniorum onera sunt, numero liberorum non excusantur.Incolumes liberi, etiamsi in potestate patri suo desierint esse, excusationem a muneribus ciuilibus praestant.Minus audiens inmunitatem ciuilium munerum non habet.Quem ita senio et corporis inbecillitate uexari praeseendae pecuniae non sufficiat, dimittat et alium constituat. Corporiebilitas eorum munerum excusationem praestat, quae tantum corpore implenda sunt. ceterum quae consilio prutis in homines obiri possunt, nisi certis et receptis probabilibus causis non rem
Abbreviated transcription (Latin):
hroitario successer̃ in fiscalem⁊¬
trattũ tutorul turator licet añ
rõm recllitã nõ puto penã locum
hre. licet adhuc uiuat. is cuius¬
fli ul qiͣai deportatõ ẽ. lomiũ bo

Expanded text:
ditario successerunt in fiscalemtractum tutor uel curator, licet ante rationem redditam: non puto poenam locum habere licet adhuc uiuat is, cuiusfalsi uel quasi falsi deport
Abbreviated transcription (Latin):
teͤstĩnent. cet̾m si nõ siguatũ fu̾ite
mag̾ ẽ ut senatus ꝯ sulto lccus ñ pno
sit. sicuti nec int̾dictũ detabul te¬
stam̃ti exibendis locũ ht. pͥoeĩ opo¬
rtet eẽ aliquod testi᷑u iure ftm̃ ñ.¬

Expanded text:
entum erit. ceterum si non signatum fuerit, magis est ut senatus consulto locus non sit, sicuti nec interdictum de tabulis testamenti exhibendis locum habet: prius enim oportet esse aliquod testamentum uel n
Abbreviated transcription (Latin):
si fillius ẜnus ue sibi ascpsissenͣt¬
¶ Illuo ꝯstat si ex̾neo quis ascy¬
sit legatũ licet postea uuo tes¬
tatore in potestate eũ bre te̾pit¬
filii aliqd ascꝑsit quẽ mmulitonẽ
ĩmilicia ndut. qr prĩ nõ adquirit̃¬

Expanded text:
si filius seruusue sibi adscripsissent.Illud constat, si extraneo quis adscripserit legatum, licet postea uiuo testatore in potestate eum habere coepfilii aliquid adscripserit, quem conmilitonem in militia nouit: quia patri non adquirit
Abbreviated transcription (Latin):
Deni. ¶Lege cornelia caueturũ
qui ĩ ami uicii quid ataidrit qͥ
argenteos nũmo.adult̾inos fla¬
ne quis nũmos stagneos plũbeo
na legis cornelie urogat᷑ ei qui
quid aliud ꝙͣ in testõ sciens do¬
lomalo flm signau̾it. signare¬
uecurau̾it Itẽ q flas testatões
faciendas testĩa ne fla ĩiuicem

Expanded text:
.Lege Cornelia cauetur, ut, qui in aurum uitii quid addiderit, qui argenteos nummos adulterinos flane quis nummos stagneos plumbeos na legis Corneliae irrogatur ei, qui quid aliud quam in testlo malo falsum signauerit signariue curauerit, item qui falsas testationes faciendas testimoniaue falsa inuicem
Abbreviated transcription (Latin):
legis cornelie pena tenet¶s qͣm
Stepoĩta instr̃a apdaliũ ab eo pro¬
dica eẽ adu̾sarus sius dicit accu¬
sare eũ flĩ pot. ¶ adtestã militu
senatus ꝯsultũ ꝑtinet. quolege
cornelia tenentur qui sibi lega¬
tũ fideicõmissũue ad scꝑserũt¶¬
scribentes hec int̾ est qd in exͣneo
si spͣalit᷑ sbsptt̃ ftã est qd illi dic¬
tam irecognoui pena cessat. et
c̾apĩ pot̾ in filio ul ẜuo gn̾al su¬

Expanded text:
legis Corneliae poena tenetur.Is, qui deposita instrumenta apud alium ab eo prodita esse aduersariis suis dicit, accusare eum falsi potest.Ad testamenta militum senatus consultum pertinet, quo lege Cornelia tenentur, qui sibi legatum fideicommissumue adscripserint.scribentes hoc interest, quod in extraneo, si specialiter subscriptio facta est 'quod illi dictaui et recognoui', poena cessat et capi potest, in filio uel seruo uel
Abbreviated transcription (Latin):
titur quo tenetur is cuiꝰ operad
tolo malo ꝯsciliũ miciũ erit quoͥ
obsites inussu principis int̾cid¬
ent᷑ quo armatĩ Ioĩes cũ telis et¬
lapidibonem urte̾ sintueĩat¬

Expanded text:
titur. quo tenetur is, cuius opera dolo malo consilium initum erit, quo obsides iniussu principis interciderent: quo armati homines cum telis lapidibusue in urbe sint
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃ sp̾tea gn̾ałr sciendum est ex hacͥ
acrone restitutõem fieri oport̾e. in
pristinum statum /siũ res fu̾nt sui
obligatõnes ut ꝑm̃ omĩa reuocẽ¬
tur. ac si libabo fea non eet. E Pp̈¬

Expanded text:
eraliter sciendum est ex hac actione restitutionem fieri oportere in pristinum statum, siue res fuerunt siue obligationes, ut perinde omnia reuocentur, ac si liberatio facta non esset. p
Abbreviated transcription (Latin):
ft̃m. ⁊ io cessat hec acto. ¶Siꝗd
infraudem credicoꝵ feci̾t. silius ꝙ
se pot̾it abstin̾e. ⁊ innit̾. sit restitu¬
restirutdem. dicendum erit utilẽ
necͣcͣio. ¶ Sane qum illa dũtĩc

Expanded text:
actio.Si quid in fraudem creditorum fecerit filius, qui se poterat abstinere, et in integrum sit restiturestitutionem, dicendum erit utilem necessario. sane cum illa distinc
Abbreviated transcription (Latin):
dandoꝵ creditorum ꝯsilium iuiss¬
marito suo eidemq debitori ĩfrau
de creditoꝵ acceptum debitũ fec̾it.
dotis ꝯstituende cã. locum ht ħ¬
tus debuerat exigitur nͨ mulier

Expanded text:
dandorum creditorum consilium inissmarito suo eidemque debitori in m creditorum acceptum debitum fecerit dotis constituendae causa, locum habtus debuerat, exigitur nec mulier
Abbreviated transcription (Latin):
sit. s ħ tm̃ an fraudãtur creditores.
Nec indetur inuinia affici is qui ig
qui ignorantes ab eo qui soluendo
non sit lib̾alitatẽm acceꝑunt. hac¬
modo q̃ritur. si ẜ uͭꝰ ab eo qui soluẽ¬
do non sit ignorante duo. ip̃e sc̾iẽs.
rem accẽpłt an dñs teneatur ⁊ ait
labeo. hactenus eum teni. ut restitu
rem eiꝰ u̾sum est. Sadem infilio
famł ꝓbanda sunt. s si dñs sciͭ. suo
noĩ̾e ꝯuemetur. ¶ Otem si neces

Expanded text:
tum, an fraudentur creditores: nec videtur iniuria adfici is qui ignqui ignorantes ab eo qui solvendo non sit liberalitatem acceperunt, hac servus ab eo, qui solvendo non sit, ignorante domino ipse sciens rem acceperit, an dominus teneretur. et ait Labeo hactenus eum teneri, ut restitrem eius versum est. eadem in filio familias probanda sunt. sed si dominus scit, suo convenietur. Item si neces
Abbreviated transcription (Latin):
tur. plac iuliani sĩa dicentis:
bonoꝵ eius creditores mitant᷑.
fc̾m acrõem. si postea huic locum
fore᷑. ¶Si ex ꝯstitutõne diui
marci bona suit. ad dicta alicui. lib̾¬

Expanded text:
tur, placet Iuliani sententia dicentis bonorum eius creditores mittanturfactum actionem, si postea, huic locum fore. Si ex constitutione diui Marci bona sint addicta alicui lib
Abbreviated transcription (Latin):
tenꝯ istis nocere conscĩam tutoꝵ
si idẽm sint creditores ⁊ si unus cre
siũ solus tunc fuit. siũ cũm cet̾is
satisfc̾m est. hic solus remausit. ꝓ¬
bandum est adhuc accb̃ni fore lcc᷑. ł
¶llud cerre suffic̾. ⁊ si unũ scit cre¬
editorem fraudan cet̾os ignorauit..
acrõ. qr qui suꝑsunt non sunt frauͣ¬
dati. ⁊ hoc puto ꝓbandũm. ¶ Non
tũ si dicat aliquis offero ꝙ de bet̾
ei quem scio cieditorem audienda

Expanded text:
tenus istis nocere conscientiam tutorum si idem sint creditores: et si unus cresive solus tunc fuit sive, cum ceteris satisfactum est, hic solus remansit, probandum esse adhuc actioni fore locum. Illud certe sufficit, et si unum scit creditorem fraactio, quia qui supersunt, non sunt fraudati? et hoc puto probandum: non tamen si dicat aliquis: 'offero, quod debetur ei, quem scio creditor
Abbreviated transcription (Latin):
dum est nicħ reuccari ex his que
testator alienauit. ¶Si impu¬
bes pr̃i hrs extiterit. eiꝯq mortiu
rona ueneant. seꝑatõne impetͣtał
utriusq fraus erit reuocanda pu¬
pilli. uł ⁊̃ tutoris. item curatoris¬
dator presens soliue dicendil ent¬
in eo qr sensi ꝯmodi in rep̾sñta

Expanded text:
um est nihil reuocari ex his, quae testator alienauit.Si impubes patri heres extiterit eiusque mortui bona ueneant, separatione impetrata utriusque fraus erit reuocanda, putiam tutoris, item curatorisdator praesens soluerit, dicenin eo
Abbreviated transcription (Latin):
cet qui sciens eum in fraudem cre
infraudem creditoꝵ fc̃m sit. si tñ is
qui acceꝑit ignorauit. cessãte᷑ uidẽ.¬
tur u̾ba edc̃i. ¶Pretea illud sci¬
eudum cũ qui ꝯsencientilͣ cre

Expanded text:
cet, qui sciens eum in fraudem credin fraudem creditorum factum sit, si tamen is qui cepit ignorauit, cessare uidentur uerba edicti.Praeterea illud sciendum est eum, qui consentientibus cre
Abbreviated transcription (Latin):
si potuiss penũ nec dediss
ꝯfestim in petiu̾am legat¬
am ter̾u scripsit itq utili¬
tatis cͤausa receptũ ÷ obde¬
functi uolutate ⁊ ip̃ius
rei nłaturam. ¶ Itaꝙ pot̃

Expanded text:
 potuisset penum nec dedisset, confestim in pecuniam legatam teneri scripsit, idque utilitatis causa receptum est ob defuncti uoluntatem et ipsius rei natura‹m›. itaque potest
Abbreviated transcription (Latin):
crũt edes. an inpossõni ruie ut
cui cautũ nõ est uideanrꝰ. i mag̾
est. ut muti debeat. ⁊ita labeo. s¬
eũ in possõne nutend. tũc ẽd̾es de¬
tiderũt. ⁊ ꝑucao labonis siñam
ueram. ¶ Proinde ⁊ si refecit ali¬
quid erit ꝓband nõ prius eũ dic¬
cessurũ. qmͣ si ei sãrͣtiat᷑.i de pt̾io a
caueatur pot̾ aut̃ ⁊ in fcm̃ actõe
recupare ħ qd ipendit. set nonꝰ e b.¬
amplius quã qd ꝓbonũ arbitra¬

Expanded text:
runt aedes, an in possessionem ruinae uel cui cautum non est, uideamus. et magis est, ut mitti debeat, et ita Labeo: seum in possessionem mittendum, tunc aedes deciderint: et puto Labeonis sententiam ueram. proinde et si refecit aliquid, erit probandum non prius eum discessurum, quam si ei sarciatur et de praeterito caueatur. potest autem et in factum actione reciperare hoc quod impendit, sed non amplius, quam quod boni uiri arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
sim aut declerimi sine dolomalo. q¬
¶ Si quͥis nietu nune decessent de¬
possõne. siqud cũ adiuuare rem ͣ de¬
nõ posset. ad fecit. labeo scribit. inte.¬
grũ uis eũ hre ꝑinde ac si in pos¬
sessione ꝑsen̾asset. qd sicũ possetͣ
succurre maluit relinquere.
misisse eũ prẽt᷑oris bnficiũ. neqͤ
si post ea succurti sibi uelit. audͦ¬
iend eũ. ¶ Cassius aut̃ ait. si me¬
tu ruine recesserit. nõ botͣ ammo
ut eclificia delĩqueret restituẽt¬

Expanded text:
sim aut dederim sine dolo malo.Si quis metu ruinae decesserit possessione, si quidem, cum adiuuare rem non posset, id fecit, Labeo scribit integrum ius eum habere, perinde ac si in possessione perseuerasset: quod si, cum posset succuramississe eum praetoris beneficium neque, si postea succurri sibi velit, audiendum eum. Cassius autem ait, si metu ruinae recesserit, non hoc animo, ut aedificia derelinqueret, restituen
Abbreviated transcription (Latin):
es ul legata ul fideicõmssa aͤit
epeñt salue sũt actõnes si quaꝰ
hu̾unt. ꝓinde ac si nicheẽt iudi¬
catũ. ⁊ io adu̾sus eũ q i ꝑunit¬
Ait.¶riu appellare nõ possũt

Expanded text:
absente possessore ne‹c› quoquam nomine eius respondente pronuntiatum est, non habet rei iudicatae auctoritatem nisi aduersus eum solum qui adesse neglexerit. quare his, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ui mima cã sepati duplr señ¬
tencia duusa datur.ułti na sor¬
tis. alia nsurarũ. duplr appllo
nctͣia est ne alt̾am agnouisse de
alt̾a ꝓuaasse intelligat. Tutor
pupillo datus si ꝓugtͦet interꝵ¬

Expanded text:
na causa separatim duplex sententia diuisa datur, ueluti una sortis, alia usurarum, duplex appellatio necessaria est, ne alteram adgnouisse, de altera prouocasse intellegatur. Tutor pupillo datus si prouocet, inter
Abbreviated transcription (Latin):
intllud est ecclem modo pretore
duci aquam iussisse. quo ducta
est hoc anno. proinde neq amplio¬
ris modi neq alias ꝑmisisse pot̾
indri. quare si alia aqua sit quã
quis uelit duc̾e ꝙͣ hoc anno duxit
uil eand ꝑaliam tñi regionẽ uel¬
it chuc̾e mpune ei ius fiet ¶ ud
labeo dicit. om̃s ꝑtes illius fũdi
in quẽ lociaqua clucit̾ eiusmoĩ

Expanded text:
ndum est eodem modo praetorem duci aquam iussisse, quo ducta est hoc anno. proinde neque amplioris modi, neque alia permississe potest uideri. quare si alia aqua sit, quam quis uelit ducere, quam hoc anno duxit, uel eadem, per aliam tamen regionem uelit ducere, impune ei uis fiet.Illud Labeo dicit omnes partes illius fundi, in quem loci aqua ducitur, eius
Abbreviated transcription (Latin):
tucorib uł curatoribꝰ recte petiũ
solere nisi sp̃alit̃ tutores ꝓuĩcia¬
liũ rerũ ut res sibiiome reddent᷑

Expanded text:
tutoribus uel curatoribus recte pupillo solere, nisi specialiter tutores prouincialium rerum, ut sibi Romae redde
Abbreviated transcription (Latin):
suandoꝵ causa in possõm muti¬
tur.ud int̾pellat. possõm eius
qui pro here de usucapit. custo¬
die eĩ causa renitenet. quid gͦ
ẽ cum in pleta usucapione iuꝰ
pignoris ꝑtinebit ut nõ pri¬
us discedat quã solutũ ei leg¬
atum fuit aut eo noĩe satis¬
datũ. ¶Qual uulgo rendet᷑¬

Expanded text:
seruandorum causa in possessionem mittitur, non interpellat possessionem eius, qui pro herede usucapit: custodiae enim causa rem tenet. quid ergo est? etiam impleta usucapione ius pignoris retinebit, ut non prius discedat, quam si solutum ei legatum fuerit aut eo nomine satisdatum.Quod uolgo respondet
Abbreviated transcription (Latin):
ntiles eẽ. oratõ diui maiti uolud¬
it si forte eius a quo puccaturco¬
ꝑia nd fu̾it ut eilibelli tenturait
oĩ is dies ẜuabr quo pͥmo adeũdi
facultas erit. qr̃ si forte post sĩa
statĩ tr̃am copiam sui nõ fec̾it is
qui ꝓnũciauit ut fĩ assolet. dicẽ¬
dũ est nich nocẽ appllacori. nam

Expanded text:
tiles esse oratio diui Marci uoluit, si forte eius, a quo prouocatur, copia non fuerit, ut ei libelli dentur: ait enim: 'is dies seruabitur, quo primo adeundi facultas erit'. quare si statim dictam copiam sui non fecerit is, qui pronunciavit ut fieri assolet, dicendum est nihil nocere appellatori. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
abo.l¶quidͣ de bello captũ ẽ
inpreda est. nõ postlimimo redit¬
paul. suuo si i bello captꝰ pacefa¬
cta domũ refugit. deinde renom¬
uato bello capit. postliminiore
dit᷑ ad eũ a quo priore uelloca¬
ꝑtus erat si modo nõ ꝯuen̾it ĩ
pac̾e ut captiuredcie̾rent᷑¬

Expanded text:
quid bello captum est, in praeda est, non postliminio redit.Paulus immo si in bello captus pace facta d‹o›mum refugit, deinde renouato bello capitur, postlimdit ad eum, a quo priore bello captus erat, si modo non convenerit in pace, ut captivi redderent
Abbreviated transcription (Latin):
go tp̃r capta est. singule quop
res ex quibꝰ cõstabant capte
essent qͣ. no placuit. ¶ Exdiũ¬
so siquis maueno solo sua ma¬
t̾ia hẽclificau̾it illius fit hedific¬
Iũ. cuiꝰ ⁊ solum est ĩ si scit. ilieni
solũ eẽ. sua uolutate ausisse
pprietatez mat̾ie intelligitur¬
soluat preciũ mat̾ie. ⁊ m̃cẽdes
fabroꝵ pot̾it ꝑ ex̃ceptom doli
mali repelli. utiq si nescit qui
hedificau̾it alienũ cẽ solur it̾a¬
quamm suo bona fide hedifica¬
uit. na scienti alienũ eẽ solu
pot̃ culpa obiciq. tem̾̃e redifi¬
cauit in eo solo q. intllret. ali

Expanded text:
go tempore capta est, singulae quoque res, ex quibus constabat, captae essent: quod non placuit. Ex diuerso si quis in alieno solo sua materia aedificauerit, illius fit aedificium, cuius et solum est et, si scit alienum solum esse, sua uoluntate amississe proprietatem matsoluat pretium materiae et mercedes fabrorum, poterit per exceptionem doli mali repelli, utique si nescit qui aedificauit alienum esse solum et tamquam in suo bona fide aedificauit: nam spotest culpa obici, quod temere aedificaverit in eo solo quod intellegeret ali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nemo dixit lite ꝯtestata nez
extercentes. s meliorem ut asso¬
let dicimhus actionibꝰ que
tẽpore ul morte fmm possũt
DDem̃ ¶R.luil.R. si ͥ cceditor a sem

Expanded text:
 nemo dixit lite contestata: nexercentes, sed meliorem, ut solet dici in his actionibus, quae tempore vel morte finiri possunt. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
itus fu̾nit post quam deiectus est.
adnõ. nichomiinꝰ cogendus erit.
restitͥue id usum fructũ m tͣdũ cõ

Expanded text:
itus fuerit, postquam deiectus est a domino, nihilo minus cogendus erit restituere, id est usum fructum iterum co
Abbreviated transcription (Latin):
Nemi ¶ N suma puto dicend. et
int̾ fictuanos hoc int̾lictũ redͤ¬
dencdũ ⁊ si alt̾ nsũfructũ. alt̾ posss¬
essionͣem sibi defendat. Idem ent:
proband̾ ⁊ si nsusfructus quis si¬
bi defenͣdat possõm. ⁊ta pompoꝰ¬

Expanded text:
endum et inter fructuarios hoc interdictum reddendum: et si alter usum fructum, alter possessionem sibi defendat. idem erit probandum et si usus fructus quis sibi defendat possessionem, et ita Pompo
Abbreviated transcription (Latin):
mutuam petiuam accepit. et
noris causa ei traditũ. precario
rogauit. p̾cano possitet sam s¬
uus hrelitarius sicuti ꝑ traditi¬
onẽ accipiendo ꝓprietatẽ hrdi¬
tati adquirit. ita pretario dãn¬
doefficit. neres usucapi possit.
nã si cõmodau̾it. ul ceposu̾it rẽ
petuliarẽ. ꝯmodaci ⁊ depositi.¬

Expanded text:
mutuam pecuniam accepit et noris causa ei tradiderat et precario rogauit, precario possidet: nam seruus hereditarius sicuti per traditionem accipiendo proprietatem hereditati adquirit, ita precario dando efficit, ne res usucapi possit. nam et si commodauerit uel deposuerit rem peculiarem, commodati et depositi
Abbreviated transcription (Latin):
Hem Hacpiomissione tot
Sio nidetur luctatia causa ee
s quodamõ creditor aut ep̃¬
tor mntelligitur. qui dotem
petit ¶Porio cũ geditor uł
emptor ex lucia i tarem
habere cepent ruchominus
integras actõnes retinent
Sic̃ exꝯtrano qui nd ex cau¬
sa lucratiua re hre ceꝑit eãd̾
non prohibetur ex lutratĩa

Expanded text:
Ex promissione dotis: non uidetur lucratiua causa esse, sed quodammodo creditor aut emptor intellegitur, qui dotem petit. porro cum creditor uel emptor ex lucratiua causa rem habere coeperit, nihilo minus integras actiones retinent, sicut ex contrario qui non ex causa lucratiua rem habere coepit, eandem non prohibetur ex lucratiua