comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eace pharisei & erodiani magistriuidelic& plebis & re¬
gis ministri uni auimo dnm̃ consiliũ ꝑderequerunt
adturba in docta &uulgus undecũ que collectũ unani¬
ma illũ dilectione secuntur. illuudentes operauir¬
tutũ eius & uerba doctrine audientes nihil amplius
discere quã ut eũ ꝑsequerentur ualebant. Istiopimnone
tantũ ducti uirtutũ eius coniesta ucmne ꝑ maximo
ueniunt ad cudiendũ eum . Opemiq: salutis flagitandã
undemox sua uoluntatis ac desiderii. consequi meren¬
tur effectũ plurimas adño sanitates ut insequentib
legitur ubi& exemplũ dedit suis siinuna ciuitate
ꝑsecutionẽ paterentur in alterã sugiendi uienitq
paulus ex emplosimul & precepto dñ &doctus fuit
&dam asco ubi insidus app&ebantur prauorant
gedinde digressus innumeros alibi quist api& atẽ
gorier dñsineo qđ egressus desinagoga see nte ꝗdma¬
ger ibique ueniente ad seplurimã populi multitu¬
dine sanaturus hac doturus excepit uremia

Expanded text:
Ecce Pharisaei et Herodiani, magistri videlicet plebis et regis ministri, unanimo Dominum consilio perdere quaerunt. At turba indocta et vulgus undecunque collectum unanimi illum dilectione sequuntur. Illi videntes opera virtutum ejus, et verba doctrindiscere quam ut eum persequerentur valebant: isti, opinione tantum ducti virtutum ejus, congesto agmine permaximo, veniunt ad audiendum eum opemque salutis flagitandam. Unde mox suae voluntatis ac desiderii consequi merentur effectum, plurimis a Domino sanatis, ut in sequentibus legitur, ubi exemplum dedit suis, si in una civitate persecutionem paterentur, in alteram fugiendi. Denique Paulus, exemplo Domini simul et praecepto edoctus, fugit e Damasco, ubi insidiis appetebatur pravorum; sed inde digressus, innumeros alibi qui se ad pietatem goriae, Dominus in eo quod egressus de synagoga secessit ad mare, ubique venientem ad se plurimam populi multitudinem sanaturus ac docturus excepit, nostram
Abbreviated transcription (Latin):
Nuia magistrũ uocautitt bonũ a non dm̃ ułdi filium con¬
pater decaelo dabit spm̃bonũ pentib: se: Id est ipsauna & in
Nonigitur dñs seb onũ negat sedessedm̃ significat nion semugistrũ
vbonũ non eẽ sed magistrũ absque dõ nullũbonũ ẽc̃ testatur:
Pceptaxosti .xeadulteres. x Goccidas. xepuraue¬
Ris.xEq palisũ testimoxiũ dixeiuis &eq prau¬
dẽ peceris. hoxora pitrẽ nũ etoratirem.
Hat est puerilis innocentia castitas quenob inmit tandaꝓ
ponitur siregnũ dĩ uolumus intrare : Notandũ sane qđiusti¬
tiae legis suo tẽpore custodita non solũ bona terrȩ uerũ &ia
suis cultoribus uita conferebat a& erna: Et IL .l. E¬

Expanded text:
a magistrum vocaverat bonum et non Deum vel Dei filium conPater de coelo dabit spiritum bonum petentibus se. Id est, ipsa una et Non igitur Dominus se bonum negat, se esse Deum significat. Non se magistrum bonum non esse, sed magistrum absque Deo nullum bonum esse testatur. Praecepta nosti: Ne adulteres, Ne occidas, Ne fureris, Ne falsum testimonium dixeris, Ne fraudem feceris, Honora patrem tuum et matrem. Haec est puerilis innocentiae castitas, quae nobis imitanda proponitur si regnum Dei volumus intrare. Notandum sane quod justitia legis suo tempore custodita, non solum bona terrae, verum etiam suis cultoribus vitam conferebat aeternam. Et ill
Abbreviated transcription (Latin):
Noses & helias quorũ unũ mortuũ alterũ in celis raptũ
liegimus uisi inmaiestate cũ dño ut lucas scribit. futurã
in illo omniũ scõꝵ gloriã significaNT qui uidelic& tempo¬
re iudicit ułuiui incarne repperiendi uł ab olim gusta¬
ta morte resuscitandi & pariter sunt regnaturi cũ illo
atestante enĩ apło mortui quin xp̃o sunt resurgent primi
deinde nos quiuiuimus qui relinquimur simulrapiemur
cu illis obuiã dño inaera & sic semꝑ cũ dñoerimus : Aliter
moses & helias hoce legis lator& ꝓph& arũ eximius appa¬
rent & locuntur cũ dño in carne ueniente ut ostendant
ipsũ eẽ que cuncta legiss& ꝓpb&arũ oracula ꝓmiserunt
Apparente aut̃ non infimis sedinmorite cũ illo qui ani¬
mirũ solulli quimente terrena desideria transcen¬
dunt maies tatẽ scẽ scripure q indño ẽ adimpl&a ꝑs¬
montana sub eunte sequ non merentur &ud sequo que
reuersum nonsine uelmine cernunt. Heliã nouere

Expanded text:
ses et Elias quorum unum mortuum, alterum in coelis raptum legimus, visi in majestate cum Domino ut Lucas scribit futuram in illo omnium sanctorum gloriam significant. Qui videlicet tempore judicii, vel vivi in carne reperiendi, vel et, olim gustata morte, resuscitandi et pariter sunt regnaturi cum illo. Attestante etenim Apostolo: Mortui qui in Christo sunt, resurgent primi; deinde nos qui vivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis obviam Domino in aera, et sic semper cum Domino erimus . Aliter. Moyses et Elias, hoc est legislator et prophetarum eximius, apparent et loquuntur cum Domino in carne veniente, ut ostendant ipsum esse quem cuncta legis et prophetarum oracula promiserunt. Apparent autem non in infimis, sed in monte cum illo, quia nimirum soli illi qui mente terrena desideria transcendunt majestatem sanctae Scripturae, quae in Domino est adimpleta, persmontana subeuntem sequi non merentur, ad se quoque reversum non sine velamine cernunt. Eliam novere,
Abbreviated transcription (Latin):
pat domus illastanr. Non potest regnum &ci¬
uitas contra se diuisa ꝑstarẽ sed quom modo concordia
parueres cresuint sic discordia maxi me dilabuntur: sic
ergo satanas pugnat contrase & demon inimicus est demonis
deber& iam mundiuensse consumatio: Ne haberent in eo
locum. aduersariae potestates quarum inter sebellum
ut homines ignorantes fraudulentia simulatione deludant:
quid poteris dicere decorporum sanitatibus quas dñs ꝑpe¬
trauit aliud est simem brorum quoque debilitates & spiri¬
talium uirtutum in signi adaemonibus adsignatis: &s.

Expanded text:
t regnum ejus? Non potest regnum et civitas contra se divisa perstare; sed quomodo concordia parvae res crescunt, ita discordia maximae dilabuntur. Si ergo Satanas pugnat contra se, et daemon inimicus est daemonis, deberet jam mundi venisse consummatio; ut non haberent in eo locum adversariae potestates, quarum inter se bellum, ut homines ignorantes fraudulenta simulatione deludant, quid potestis dicere de corporum sanitatibus, quas Dominus perpetravit? Aliud est si membrorum quoque debilitates et spiritualium virtutum insignia daemonibus assignatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Cons cii fragilitatis suae gerasem prerentia sedñĩ
iudicabant indignos non capienter uerbumdina
infirma adhuc mente pondus sapientia sustine¬
re uulentes quod &p̃&ro ipsi uisopiscium miracu¬
lo contigir se legitur &idua surep tenubecte
helie cuius sesen sit hospitio bene dictioni nibil¬
ominus seputa uit pͥfentiu grauam. quid mihi
& tibi inquid uirdi ingressus es ud me utremo

Expanded text:
conscii fragilitatis suae. Geraseni praesentia se Domini judicabant indignos, non capientes verbum Dei, nec infirma adhuc mente pondus sapientiae sustinere valentes. Quod et Petro ipsi, viso piscium miraculo, contigisse dicitur . Et vidua Sarepthana beati Eliae, cujus se sensit hospitio benedici, nihilominus se putavit praesentia gravari. Quid mihi et tibi, inquit, vir Dei? ingressus es ad me u
Abbreviated transcription (Latin):
cut unus ademonio possessus sic duogentilis po¬
pulitypum non in conuenienter & primunt. nã
cum tres filios noe generauerat. unius solum
familiu in posses sionem ualscita est dĩ & duob
seliqui diuer sarum nationum que idolis mancipasentur

Expanded text:
cut unus a daemonio possessus, sic et duo gentilis pocut unus a daemonio possessus, sic et duo gentilis populi typum non inconvenienter exprimunt. Nam cum tres filios Noe generaverit, unius solum familia in possessionem ascita est Dei. Ex duobus reliquis diversarum nationum, quae idolis manciparentur,
Abbreviated transcription (Latin):
mũ tuam ad tuos & ad uuntia illis quazita
tibi dr̃s pecexit & oriseptus sit tui
aEc &illa upostoli sententia recte possunt in¬
telł legi cumait dissolui & essecum xp̃o multoma¬
gis obtimum mure incarne necessarium propter
uos ut sic quisque intellegat post remis sionem pec¬
catorum redeundem esse sibi in conscientiam bo¬
num & seruiendum euangelio propter idiorum
&iam sulutem ut deinde xp̃o requies catn& cum
prepro perei amuult eẽcum xp̃o neglegat ministe¬
rium predi cationes fraterne redemptionis ac¬
com modatum. qđ uero matheuis duos dicit ude¬
monũ legione curatus. Marcus aũt & lucasunum
com memorant: Intellegas unum eorum fuisse ꝑ
sonȩ ulicuius clariores & famosioris quemregio
illa maxime dolebat & procuius salute pluri¬
mum satagebat: Hoc uolentes significare duo
euangeliste solum cõmemorandd̃ iudicauerunt
dequo fucti huius famalatius p̃clarius que flagra¬
uerat sed &ulle goriae summa concordat quic si¬

Expanded text:
am ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit, et misertus sit tui. Haec ex illa Apostoli sententia recte possunt intelligi, cum ait: Dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum, manere in carne, necessarium propter vos ; ut sic quisque intelligat post remissionem peccatorum redeundum esse sibi in conscientiam bonam, et serviendum Evangelio, propter aliorum etiam salutem, ut deinde cum Christo requiescat, ne cum praepropere jam vult esse cum Christo, negligat ministerium praedicationis fraternae redemptioni accommodatum. Quod vero Matthaeus duos dicit a daemonum legione curatos, Marcus autem et Lucas unum commeersonae alicuius clarioris et famosioris, quem regio illa maxime dolebat et pro cuius salute plurimum satagebat. hoc uolentes significare duo euangelistae solum commemorandum iudicauerunt, de quo facti huius fama latius pverat. Sed et allegoriae summa concordat: quia si
Abbreviated transcription (Latin):
dulus. cuius iam credentis non pau&. & concutitur
fides quando per secuto pi&atis fit axiam operator
uirtutis idemq ipsequitor mentis. seuit. ut xp̃s ne¬
getur. prouocat miraculis. ut anti christo creda¬
tur. Quare ergo in his suffugium quaespes rema¬
nebit electis nisi ut superna gratia que uirtutũ
patientiae piis largit potentiam. per sequendi
a tribulandi: citius demat impiis ut deprouida
pietate subiugitur
ET NI SI BREUIASSA
dier dñs non fuis set salua omnis
caro. Sed propt̃ electis quos elegit
Breuiauit dies.

Expanded text:
dulus, cujus jam credentis non pavet et concutitur dulus, cujus jam credentis non pavet et concutitur fides, quando persecutor pietatis fit etiam operator virtutis, idemque ipse qui tormentis saevit ut Christus negetur, provocat miraculis ut Antichristo credatur? Quod ergo in his suffugium, quae spes remanebit electis, nisi ut superna gratia quae virtutem patientiae piis largitur, potentiam persequendi ac tribulandi citius demat impiis? Unde provida pietate subjungitur. Et nisi breviasset Dominus dies, non fuisset salva omnis caro. Sed propter electos quos elegit, breviavit dies.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ a romanis facta est partim ad diem udicuper¬
tin& : Nam & apud mattheum. ita discipulidñm
cũ haec e& locuturus inter rogasse leguntur:
Dic nobis quando haec erunt & quȩ signũ aduentus tui
& consum mationis seculi: ERUNT eñi Di¬
es illi tribulationes tales qua lesÑ
fuerunt ab inicio. creature quancon¬
didit DS USq NUNC. neq fi ent.
Naec temporibus anti christi propriae con¬
gru unt. quam nosolum tormenta crebriora¬
& a cerbioa. quȩ prius. consue uerat inueren¬
dasunt fidelibus: Sed quod grauius. est. signoꝵ
quoq operatio. eos qui tormenta ingerunt ço¬
mitabitur: Teste a postulo quiait cuius ẽ ad¬
tus secundum operationem satane in omni
seductione signis & prodigiis mendatii. quan¬
taeni sepe miracula. quoduirtuter sci mar¬
tyres coram per secutoribus fecerunt. nec ta¬
men credere illi. neq adpersequendo cessare
uoluerunt &iuis ergo ad fidem conuertitur inere¬

Expanded text:
quae a Romanis facta est, partim ad diem judicii perquae a Romanis facta est, partim ad diem judicii pertinet. Nam et apud Matthaeum ita discipuli Dominum, cum haec esset locuturus, interrogasse leguntur: Dic nobis quando haec erunt et quod signum adventus tui, et consummationis saeculi? Erunt enim dies illi tribulationis tales, quales non fuerunt ab initio creaturae quam condidit Deus usque nunc, neque fient. Haec temporibus Antichristi proprie congruunt, quando non solum tormenta crebriora quam prius consueverunt, ingerenda sunt fidelibus, sed quod gravius est signorum quoque operatio eos qui tormenta ingerunt, comitabitur: teste Apostolo, qui ait, Cujus est adventus secundum operationem Satanae, in omni seductione, signis, et prodigiis mendacii . Quanta enim saepe miracula, quot virtutes sancti martyres coram persecutoribus fecerunt, nec tamen credere illi neque a persequendo cessare voluerunt. Quis ergo ad fidem convertitur incre
Abbreviated transcription (Latin):
Iepresente captiuitate pregnantibus & nu¬
trientibus quarũ uel uteri uel manus filioꝵ
sarcina pregrauate. fuge necessitatem. non
minutium inpediunt: Lege regum historiam
ubi uxor. ionate malũ captiuitatir preprope¬
ra fuga. uitando lapsum sinu filium perpe¬
tuum claudum recipit.
oRauero Ut hie ME Non fiat
Mat theo scriptũ ẽ horate aut̃ ut non fiat guga
urahieme uel sabbato: Si decaptiuitate hierus alem
uoluerimus accipere: Quando atito. & uespasia no
capta est orare debent nefuga eorum hieme uł sab¬
bato fiat : Quȩ in altero duritia frigoris. pro hib& adso¬
litudinem pergere & in montibus desertisq: latitare
in altero aut̃ trans gessi o legir est si fugere uoluerint
aut mors inminnes simanserint : Siaut̃ de consum ma¬
tione mundi intelligitur. hoc est. praecepit ut nonre
frigescit fides nr̃a & in xp̃m laritas. Neq ut otiosi
in operedĩ torpeamus uir tutum sabbato. haec&
eñi dñi locutio partim. ad captiuitatẽ uidaicã

Expanded text:
praesenti captivitate praegnantibus et nutrientibus, quarum vel uteri vel manus filiorum sarcina praegravatae, fugae necessitatem non minimum impediunt. Lege Regum historiam, ubi uxor Jonathae malum captivitatis praepropera fuga vitando lapsum sinu filium perpetua claudum recepit. Orate vero ut hieme non fiant. In Matthaeo scriptum est: Orate autem ut non fiat fuga vestra hieme vel sabbato. Si de captivitate Jerusalem voluerimus accipere, quando a Tito et Vespasiano capta est, orare debent ne fuga eorum hieme vel sabbato fiat, quia in altero duritia frigoris prohibet ad solitudinem pergere, et in montibus desertisque latitare; in altero aut transgressio legis est, si fugere voluerint, aut mors imminens, si remanserint. Si autem de consummatione mundi intelligitur, hoc praecipit ut non refrigescat fides nostra et in Christum charitas, neque otiosi in opere Dei torpeamus virtutum sabbato. Haec enim Domini locutio partim ad captivitatem Judaicam
Abbreviated transcription (Latin):
Significat quodiã clarificata & clesia & libera¬
to populo gentium ad ominatione demoniorũ
in ubditis agunt sacrilegos ritos suos qui x p̃ocre¬
dere noluerunt ceca & p̃ro funda curiosi tate sumer¬
si & notandũ qđ sp̃r inmundi n& in porcus irent nisi
hoc illis benignus ipses aluator petentibus quos cer¬
te in habyssum poss& religare conceder&: pem
necessariã docerenos uolens utscilic& nouerimus
eos multo minus posse suu potestate nocere homi¬
nibus quina pec oribus qualibur cũque potuerunt:
Hanc autem potestatem ds̃ bonus oc cultio iustitia
nobis dare nobispotest in iusta non potest¬

Expanded text:
significat quod jam clarificata Ecclesia, et liberato populo gentium a dominatione daemoniorum, in abditis agunt sacrilegos ritus suos, qui Christo credere noluerunt, caeca et profunda curiositate submersi. Et notandum quod spiritus immundi nec in porcos irent, nisi hoc illis benignus ipse Salvator petentibus, quos recte in abyssum posset relegare, concederet: rem necessariam docere nos volens, ut scilicet noverimus eos multo minus posse sua potestate nocere hominibus, qui nec pecoribus qualibuscunque potuerunt. Hanc autem potestatem Deus bonus occulta justitia in nobis dare potest, injusta non potest
Abbreviated transcription (Latin):
Phy lippus iste est frat̃
herodis dequo supradiximus thetrarchaiture &
chonitidis regionum qui in honorũ tiberii caesaris
caesariam phylippi que nunc pane asdicitur up¬
pellauit: & est in ꝓiuntia phoeni cis imitatus
hero dem patrem. qui in honorem augusti caesa¬
ris appellauit : Caȩsareã que prius turris strato¬
nis uocabatur & ex nomine filii eius libiadem trans
iordanem extruxit iste locusest cȩsareae phylippi
ubi iordanes cidradices oritur libani & hab & du¬
os fontes unũ ior. & alterum dan quisi mul¬

Expanded text:
Philippus iste est frater Herodis, de quo supra diximus. Tetrarcha Ithureae et Trachonitidis regionum, qui in honorem Tiberii Caesaris Caesaream Philippi, quae nunc Paneas dicitur, appellavit; et est in provincia Phoenicis, imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius Turris Stratonis vocabatur, et ex nomine filiae ejus Libyadem trans Jordanem exstruxit. Iste locus est Caesareae Philippi, ubi Jordanis ad radices oritur Libani, et habet duos fontes, unum nomine
Abbreviated transcription (Latin):
& paulo post & seruabitir eũ usq: ad quar tã decimã
diemensis huius in mola uitque eũ uni uersa
multitudo filioꝵ isrł aduesperã. decima ergo die
mensis primi agnus qui in pascha immola r&ur
domũ introici iussus .ẽ quã & dñs decima die
eius mensis hocẽ ante quinq: dispaschae inciuita¬
tẽ inquapater&ur erat ingressurus. & sicut agnus
d& oto grege electus certũ sua iuistimationis
diem expestabat. Ita & dñs coniurante aduersum
se omni seniorũ & principiũ consilio certus pres¬
tulabatur orã inquaseipsũ prosalutemun di oblatonẽ
dõ & hostiũ in odorẽ suauitatis offerr& ÷ Itmi mo¬
labatur agnus quarta decimadie primensis ad
uesperã & dñs tandẽ ora agnũ cũ discipulis man¬
du cansubi legalis paschae decraeta conpleuit egres¬
sus ẽ cũ eis stantiã adlocũ orationis ubi conprae¬
ensus aiudeis & ligatus iãsacramenta beatae su¬
& uictimationis in quo ar&
ETCIICUM¬
spectis omxitus cumn iamues

Expanded text:
ad quartam decimam diem mensis hujus, immolabitque eum universa multitudo filiorum Israel ad vesperam . Decima ergo die mensis primi, agnus qui in Pascha immolaretur, domum introduci jussus est, quia et Dominus decima die ejusdem mensis, hoc est ante quinque dies Paschae, in civitatem in qua pateretur erat ingressurus. Et sicut agnus de toto grege electus certum suae victimationis diem exspectabat, ita et Dominus, conjurante adversum se omni seniorum et principum concilio, certus praestolabatur horam, in qua seipsum pro salute mundi oblationem Deo et hostiam in odorem suavitatis offerret. Immolabatur agnus quarta decima die primi mensis ad vesperam, et Dominus eadem hora agnum cum discipulis manducans, ubi legalis Paschae decreta complevit, egressus est cum eis statim ad locum orationis, ubi comprehensus a Judaeis et ligatus, jam sacramenta beatae suae victimationis inchoaret. Et circumspectis omnibus, cum jam ves
Abbreviated transcription (Latin):
plere decreuerat factus ẽ Narrat eñi iohan¬
nes quae ante sex dier paschae uenerit b&haniam
ubi eicena facta & discũbentib: multis soror eum
lay tarimaria unguen tomistico ꝑfuderio atq̃ue
incrastinũ in asino sedens obui ante cũpalmis plu¬
rima turbauenerit hiero solima ubi non prate¬
reunda silentio ẽ. Non tantũ concordia in reb
uerũ &iã in temporib: u&eris & noui testamenti
umbre & ueritatis legis &euangelii scriptũ namq
inlege ẽ. dicen te dño ad mosen &aaron. men¬
sis iste uob principiũ mensũ erit primus erit
inm̃sib: anni: Lo quimini ad uniuersũ coetũ
filioꝵ isrł &dicite eis decima die mensis huius

Expanded text:
plere decreverat, factus est. Narrat enim Joanplere decreverat, factus est. Narrat enim Joannes quod ante sex dies Paschae venerit Bethaniam, ubi coena ei facta, et discumbentibus multis soror eum Lazari Maria unguento mystico perfuderit; atque in crastinum asino sedens, obviante cum palmis plurima turba, venerit Jerosolymam. Ubi non praetereunda silentio est non tantum concordia in rebus, verum etiam in temporibus Veteris et Novi Testamenti, umbrae et veritatis, legis et Evangelii. Scriptum namque in lege est, dicente Domino ad Moysen et Aaron: Mensis iste vobis principium mensium, primus erit in mensibus anni. Loquimini ad universum coetum filiorum Is
Abbreviated transcription (Latin):
sod in gremais ciuitatem primotemplum adiit
formã nobis religionis que sequamuor praemonr¬
trat ut cũ formate uillam aut oppidũ autaliũ
quemlib& locum in quo sit domus orationis ao
consecrata intramus primo adhanc diuertamus
& postqua nos dño ꝑ orationũ studia cõmendaut¬
riinus sic deinde adagenda ea propter queidau¬
sius te uporalia negotia secedamus. ad pro pin¬
quante autem tempore passionis ad propiriqua¬
re uoluit dñs loco passonir ibiq proximus ma¬
nere ubi constituto acprefinito ante scła tẽ¬
pore inueniri poss& abeis perquos eandẽ erat
passio complendã quo &iã ꝑhoc cuntis intimar&
audientib quia non inuitus mortem ut prosa¬
ni puta uere sed sua sunt sponte subir& cunius
hora proximante intrepidus locũ adut in quo
seesie passurũ &perscipsum & proph&arũ suorũ
ora longe ante p̃dixerat. Notandũuera que luc
introitus eĩ inhierusalẽ ante quinque dier pas¬
chae in quomisteriũ sacro scaẽ passionis su& im¬

Expanded text:
od ingressus civitatem primo templum adiit, formam nobis religionis, quam sequamur, praemonstrat. Ut cum forte villam aut oppidum, aut alium quemlibet locum in quo sit domus orationis Deo consecrata, intramus, primo ad hanc divertamus; et postquam nos Domino per orationum studia commendaverimus, sic deinde ad agenda ea propter quae venimus temporalia negotia secedamus. Appropinquante autem tempore passionis, appropinquare voluit Dominus loco passionis, ibique proximus manere, ubi constituto ac praefinito ante saecula tempore inveniri posset ab eis per quos eadem erat passio complenda. Quo etiam per hoc cunctis intimaret audientibus quod non invitus mortem, ut profani putavere, sed sua sponte subiret. Cujus hora proximante intrepidus locum adiit, in quo se passurum, et per seipsum, et per prophetarum suorum ora, longe ante praedixerat. Notandum vero quod hic introitus ejus in Jerusalem ante quinque dies Paschae, in quo mysterium sacrosanctae passionis suae im
Abbreviated transcription (Latin):
anducant de panibus dñi acpiscibus & sa¬
turantur qui cudientes uerbadi & ex¬
empla intuentes adprostitũ uite correc¬
tionis ꝑhaec excitari adque ad sur gere fes¬
tinant quibus apte congruit illud p̃salmiste
edent pauperes & saturabuntur & laudabunt
in scłm scłi: Qđ estaꝑte dicere cudiunt hu¬
miles uerbum dĩ & facient & adlaudem non
suam sed suꝑni largitoris cunta quibenege¬
runt referunt . unde merito aduitaminte¬
rioris hominis a&ernã ut potepanẽ uitȩ satu¬
saturati: Manducant namque & non saturan¬
tur qui panem uerbi di cuidiendo degustant:
sed non faci endo quae cudi uNtnihil exhis in¬
terne dulcedinis quocor ipsorum confirm&ur
inuentre memoriae recipiunt:

Expanded text:
anducant de panibus Domini ac piscibus, et saturantur qui audientes verba Dei et exempla intuentes, ad profectum vitae correctionis per haec excitari atque assurgere festinant, quibus apte congruit illud Psalmistae, edent pauperes et saturabuntur et laudabunt i . Quod est aperte dicere: Audient humiles verbum Dei, et facient, et ad laudem non suam, sed superni largitoris cuncta quae bene gerunt referent. Unde merito ad vitam interioris hominis aeternam, utpote pane vitae satusaturati . Manducant namque, et non saturantur, qui panem verbi Dei audiendo degustant, sed non faciendo quae audiunt, nihil ex his internae dulcedinis, quo cor ipsorum confirmetur, in ventrem memoriae recipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ec desiauocatur & qui Na non nulli ex discipulisusq
adeo in corpore uicturi erant ut ecclesium dicons¬
trustã conspicesent & contramundi huius glori¬
am erestam consolatoria ꝓmissione nuncdicit᷑
gint quidã dehic stantib qui nongustabunt mor¬
tem donec uideant regnũ dĩ ueniens inuirtute.
Sed cũ tanta dñs sub eunde mortis precepta eder&
quid netes sarium fuit ut adlianc subito promissi¬
onem uenir& qđ si sub tiliter adtendamus quanta
dispensatione pi&atis agatur agnoscimus dis¬
cipulis enim rudibus &iã dep̃senti uita aliquid
promittendum fuit ut possint robustius infutu¬
ro solidari si is rahelitico populo ex egipit terra
liberandor eꝓmissionis terra ꝓmittitur &dũ
uocandus eẽt uddona caelestia terrenus ꝓmis¬
sionibus suad &ur: underete quoq: ꝑpsalmis¬
tã dicitur: Dedit eis regiones gentium & labores
populorum pos sider̃ : Utcustodiant iustifica¬
tiones eiur & legẽ eius requirant: Si cergo hoc

Expanded text:
Ecclesia vocatur. Et quia nonnulli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc dicitur: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem donecSed cum tanta Dominus subeundae mortis praecepta ederet, quid necessarium fuit ut ad hanc subito promissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis agatur agnoscemus. Discipulis enim rudibus etiam de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex Aegypti terra liberando repromissionis terra promittitur, ut dum vocandus esset ad dona coelestia, terrenis promissionibus suaderetur. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Cedecce nuncapud se homines dicunt nos iũ dnm
& sermones eius non erubes cimus quia a perta eũ
uoce consitemur quibus egores pondeo qđ in hacple¬
be xp̃iana sunt non nulli qui xp̃m id eo confitentur
quia cuncto sxp̃ianus esse conspitiunt nonergo
adꝓbationẽ fidei uoxsufficit quã defendit auere¬
cundia ꝓfessio generalitatis est tam̃ ubi sequisque
interro g&utiucon fessione xp̃i seueraciter ꝓb&
sinoniã nomen eius erub escit sipleneuir tute m̃¬
tis humanũ pudore subdidit certe enim ꝑsecuti¬
onis tempore erubescere poterant fideles subs¬
tantiis nuduri dedignitatibus deici uerberibus af¬
fligi pacis auĩ tẽpore quia hat nr̃is ꝑsecutionibus
desunt estaliud ubi ostende amur nob̵ ueremur
sepea proximis dispici: dedignamur iniurius uer¬
bitolerare si contingat iurgiumfortasse cũ
pximo erubescimus priores satis facere cor
quippe carnaledũ huius unt gloriã querit

Expanded text:
Sed ecce nunc apud homines dicunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non erubescimus, quia aperta eum voce confitemur. Quibus ego respondeo quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confitentur quia cunctos Christianos esse conspiciunt: non ergo ad probationem fidei vox sufficit, quem defendit a verecundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plenae virtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi: pacis autem tempore, quia haec a nostris persecutoribus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis: veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere: cor quippe carnale, dum hujus vitae gloriam quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
signauit in p̃ceptis. Nã ꝑsecuti onis tempore ponen¬
da est unima pacis cũt tempore eaque ampli¬
us dominari possunt frangenda sunt desideria
terrena unde & nunc dicitur: qui de
sum ꝑsecutio ab aduersariis
deest ualde uigi lantius corcusto dien dum
est: Num pacis tempore : quiulic& uiuere lib &
cimus sed adhuc obstat qđ uius rectitu dinis mi¬
nort tenemus custo dicꝑfectionis. Nã sepe laben¬
tia cuncta despicimus sed tamen adhuchumane uerȩ¬
cundiae usup̃ pedimur utreti tudinem qua seruamus
inm̃te non dũ exprimere ualemus inuoce & tanto di
faciem udiustitiae defensione neglegimus quanto
humanas facias contraiustitiam ueremur Sed hu¬
ic quoq: uulneri congruum subiungitur medicam¬
tum. cudñs dicat: Tueru¬

Expanded text:
stinguit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenstinguit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt frangenda sunt desideria terrena. Unde et nunc dicitur: Quid um persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia licet vivere, libet cimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere valeamus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum cum Dominus dicit: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Verũ dicuNT quia nemo dimittere pec¬
cata nisi ds̃ potest. quiꝑ eos quoque dimitat quib: dimuttendi
tribuit potestatem: &ideo xp̃s uere ds̃ eẽ probatur quia di¬
mitte repiocata quasids̃ potest: Verũdõ testimonium
tamenxp̃m et̃ non credurt sedmulta dementius erant. ar¬
gelu uerbis deuicti negare non audent: Nilulominus dm̃ ne¬
gare nontimeNt adipse ꝑsidos saluare desiderat. &occulto¬
rũ cognitione &uirtute operũ dm̃ seeẽ manifestat nãsequitur

Expanded text:
Verum dicunt scribae quod nemo dimittere peccata nisi Deus potest, qui per eos quoque dimittit quibus dimittendi tribuit potestatem. Et ideo Christus vere Deus esse probatur, quia dimittere peccata quasi Deus potest: verum Deo testimonium tum esse non credunt. Sed multo dementius errant Agelii verbis devicti, negare non audeant, nihilominus Deum negare non timent. At ipse perfidos salvare desiderans, et occultorum cognitione et virtute operum Deum se esse manifestat. Nam seq
Abbreviated transcription (Latin):
Trans figuratus saluator non substantiã uere cartus ami¬
qui qualis tunca postolis apee ruit talis postiudiciũ
scunctis apparebit ellectis: Nam in ipsotempore
iudicandi & bonis simul: & malis informa serui
uidebitur ut uidelic& impiquẽ spreuere: iudȩi
quem negauere: milites que mrucifigere :
pilatus herodesq: quem iudica uere que ant agnos
piuntur teste apostolo qui ate qui cũ que ergo in xp̃o
bapti gaties tis xp̃m induiftis que uidelic& uestim̃ta
lia uidebantur sed ipsomontẽ p&ente nouo cando¬
re refulgent quianunc quidẽ filiidĩ sumus sed nondum
apparuit quiderimus : Scimus quiacũ a paruerit si¬
milis ierimus uĩ debimus enĩ eũ sicut ẽ undebene
de hisdem uestimentis subditur: q⁊ualia pullogup
Iaquia illehoclo co intellegendus e fullo quẽ penitens psal¬
mista p̃catur ãplius lauame ab iniustitiamea & delicto
meomundame. Non potest suis fidelib: interra dare
daritatẽq: eos conseruata man& incaelis

Expanded text:
Transfiguratus Salvator, non substantiam verae carnis amiqui qualis tunc apostolis apparuit, talis post judicium cunctis apparebit electis. Nam in ipso tempore judicandi et bonis simul et malis in forma servi videbitur, ut videlicet impii quem sprevere, Judaei quem negavere, milites quem crucifixere, Pilatus Herodesque quem judicavere, queant agnosces accipiuntur, teste Apostolo, qui ait: Quicunque ergo in Christo baptizati estis, Christum induistis . Quae, videlicet, vestimenta lia videbantur, sed ipso montem petente novo candore refulgent: quia nunc quidem filii Dei sumus, sapparuit quid erimus. Scimus autem quia cum apparuerit, similes ei erimus. Videbimus enim eum sicut est . Unde bene de eisdem vestimentis subditur: Qualia fullo supe Nam quia ille hoc loco intelligendus est fullo, quem poenitens Psalmista precatur: Amplius lava me ab injustitia mea, et a delicto meo munda me . Non potest suis fidelibus in terra dare claritatem, quae eos conservata manet in coelis.
Abbreviated transcription (Latin):
operũ sedulus ad tolle & sicdomũ &ernae habita¬
tionis premiabonorũ operũ ꝑcepturus ingre¬
dere: quiergo amor uite temporalis. & in lece¬
brarum carnulium occultat uerbũ dĩ quasi mo¬
dio uell& telucernã operit quia concupis cen¬
cias carnis p̃ponit manifestatione ueritatis qũã
p̃dicare m&uit supra cande labrum aũt ponit
lucernã qui corpus suũ misterio dĩ subicit ut superi¬
poris seruitutem &celsor luceat do Ctrina que
pofficia corporalia idest ꝑuocem & linguã & ce¬
teros corporis motur inbonis operibus insinuatur
discentibus suꝑcandelabrum ergo ponit lucer
nã cumdicit apostolis. Nonsic pugno tã quã arem
cedens sed castigo corpus meũ & seruituti subicio ne
forte aliis p̃dicans ipse reꝓbus inueniar. noneñ
ealiquid abs coꝵiditũ qd nori mani pegte tun nec pas

Expanded text:
operum sedulus attolle: et sic domum aeternae habitaoperum sedulus attolle: et sic domum aeternae habitationis, praemia bonorum operum percepturus, ingredere. Qui ergo amore hujus vitae temporalis et illecebrarum carnalium, occultat verbum Dei, quasi modio vel lecto lucernam operit, quia concupiscentias carnis praeponit manifestationi veritatis, quam praedicare metuit. Super candelabrum autem ponit lucernam, qui corpus suum ministerio Dei subjicit, ut superiporis servitutem excelsior luceat doctrina, quae per officia corporalia, id est per vocem et linguam et caeteros corporis motus in bonis operibus insinuatur discentibus. Super candnam, cum dicit Apostolus: Non sic pugno, tanquam aerem caedens, sed castigo corpus meum, et servituti subjicio: ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Non enim est aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum est &ium nenos degenerationedĩ se¬
drimus questiones cũ paulus iudi cauerit nihil
fitendum nos & q̃uando & q̃uomodo natussit &
quantus sit humane infirmitatis contem plati¬
one rimamur: finis ergo fideimeexp̃sest finis
fide imeae difilius est: non lic& mihiscir& generati¬
onis seriã: nolica tamen scire generationes fidẽ¬

Expanded text:
uirtutum est. etiamne nos de generatione dei adserimus quaestiones, cum Paulus iudicauerit nnfitendum, nos quando et quomodo natus sit, quantus sit, humanae infirmitatis contemplatione rimamur? Finis ergo fidei meae Christus est, finis fidei meae Dei Filius est. Non licet mihi scire generationis seriem, non licet tamen nescire generationis fid
Abbreviated transcription (Latin):
oc inpersecutionibus fieri crebouidimus nec
Lullus est inter eos fidus affectus quorum diuer
Dedet Quibegat in tale sat
Pro eo quod marcus. ait. stantem ubi non deb&:
inriat teo scriptumest. Stantem in locosco quȩ unũ
omni modis idem que significat quia nimirum in loco
sc̃o nondeb& ab ominatio stare desolationis. quan¬
do aut ad intelle gentiã prouocamur mysticũ moͥs¬
tratur esse quod dic tum est. Potest aut̃ simplicit᷑
aut deante christo accipi. aut de imagine. caesaris
quam pilatus posut intemplo. aut de adriani eques¬
tristatua quȩ in ipso scõ scoꝵ loco multo tempore
stetit. ab hominatio quoque secundum ueterẽ
scripturam idolum nuncupatur. & idcirco
addidit desolationis quȩ in desolato templo atꝗ:¬

Expanded text:
oc in persecutionibus fieri crebro videmus, nec ullus est inter eos fidus affectus quorum diversa debet, qui legit intelligat. Pro eo quod Marcus ait: Stantem ubi non debet, in Matthaeo scriptum est: Stantem in loco sancto ; qui unum omnimodis idemque significat, quoniam nimirum in sancto loco non debet abominatio stare desolationis. Quando autem ad intelligentiam provocamur, mysticum monstratur esse quod dictum est. Potest autem simpliciter aut de Antichristo accipi, aut de imagine Caesaris quam Pilatus posuit in templo, aut de Adriani equestri statua, quae in ipso sancto sanctorum loco multo tempore stetit. Abominatio quoque secundum veterem Scripturam idolum nuncupatur. Et idcirco additur, desolationis, quod in desolato templo at
Abbreviated transcription (Latin):
salem seutique astantũ crediuolens quals & quantus est pat᷑
inque adeo enim inquid rulul distat intor me &aumira
hannes dicens: Magist uidimus quendã in nomin&uo
cicientẽ demonia qui non sequitur nos& proibimus eũ¬
us quehic. Ioh annes pcipua deuotione dñmamans ideo¬
que redamari dignus exdudendũ beneficio putauit tũ
qui non utatur officio sed doc&ur neminẽ abono quodexpar te
hab& arcendũ sed ad hoc potius quod nondũ hab&esre prouo¬
candã nã sequitur
uemoret em̃ qui paciatui e titẽiu nom ius¬

Expanded text:
alem se utique ac tantum credi volens qualis et quantus est Pater. Usque adeo enim, inquit, nihil distat inter me et eum, ut spondit illi Joannes dicens: Magister, vidimus quemdam in nomine tuo ejicientem daemonia, qui non sequitur nos, et prohibuimus eum, etc. Joannes praecipua devotione Dominum amans, ideoque redamari dignus, excludendum beneficio putavit eum qui non utatur officio. Sed Dominus docet neminem a bono quod ex parte habet arcendum, sed ad hoc potius quod nondum habet esse provocandum. Nam sequitur: nemo est enim qui faciat
Abbreviated transcription (Latin):
Ntenti sedne cessitatis exortio que cogit inuitos & uelut si
serui fugitiui postiul tũ temporis dominũ suũ uideaNt ni hil
aliud nisi de uerberib: dep̃cantur Sic& demones cermentes dum̃
interris repente uersari adiudi candos seuenis se credebant
p̃sentia saluatoris. tormenta sunt demoniũ:¬

Expanded text:
ecessitatis extorsio, quae cogit invitos, velut si servi fugitivi, post multum temporis dominum suum videant: nihil aliud nisi de verberibus deprecantur. Sic et daemones cernentes Dominum in terris repente versari, ad judicandos se venisse credebant. Praesentia Salvatoris, tormenta sunt daemonu
Abbreviated transcription (Latin):
ois ers butem tasse it posta fierut qd imie dieus & marcus
uarort quando niinos uo cauti arso udeindt: alus
qurrenturonddo duobus paro & andre quideide aluis
querdiiluobus filis. T unc enim non sub ductis adrerno
nauib tãqua curare deundi. sed ita cũsecutis tã quã uocan¬
tẽ haclibente ut sequerentur .V: et iucpediuutur ca¬
do cobut eos qđ sabbatis maxime medicine dotupre¬
quesua dona frenquentat: doc& se non sub lege esse sediupra
legem quicande quo que legem adiplere non aut̃ soluere
uenerit neciudaicũ eligere sabbatũ quouł igne accende¬
nenerlma nũc pedeq moueri nonliceat sed uerũ sabbatũ
dilestãq dño esse requiem sisaluti ftudentes animarũ ab ope¬
re seruil idest acunctis contineamus inlicitis: &et ipelT
cebanT pͥopulos que scripta sunt in moyse & pro iphets ihs ue
quasi ds̃ & dñs ipsius moysi prolibertate uoluntatis suȩ uele¬

Expanded text:
ex more remeasse, ut postea fieret quod Mattheus et Marcus ex more remeasse, ut postea fieret quod Mattheus et Marcus narrant, quanquerentur, primo duobus Petro et Andreae, deinde aliis Zebedaei duobus filiis. Tunc enim non subductis ad terram navibus tanquam cura redeundi, sed ita eum secuti sunt, tanquam vocantem ac jubentem ut sequerentur. Et ingrediuntur Cadocebat eos. Quod Sabbatis maxime medicinae doctrinaeque suae dona frequentat, docet se non sub lege esse, sed supra legem, qui eamdem quoque legem adimplere, non autem solvere, venerit; nec Judaicum eligere Sabbatum, quo vel ignem accendere, vel manum pedemque movere non liceat, sed verum Sabbatum, dilectamque Domino esse requiem, si, saluti studentes animarum, ab opere servili, id est, a cunctis contineamus illicitis. Et stupebant cebant populos, quae scripta sunt in Moyse et Prophetis. Jesus vero, quasi Deus et Dominus ipsius Moysi, pro libertate voluntatis suae, vel e
Abbreviated transcription (Latin):
sem succ desecat quia cumunũ quemque cedo¬
pera ꝑses ta ꝑduxerit eius tempora leni uitã
ꝑem missam sententiam incidit ut granũ suũ
ud celestia orreaꝑducat: Cumigitur desideria
boncc concipimur Semen in trãmittmus. cũ
uero operari racta incipimus herba sũmus: Cũ
aut̃ ad profectum bonio peris crescimus. ad spi
cam ꝑuenimus. cum in eiusdem operationis ꝑ¬
fectione solidumur iamplenũ frumentum
inspica proferimus nullus itaque quicdbonũ
propositum adliuc inmentis teneritudi ne
es se conspicitur despiciatur quiu frumentũ di

Expanded text:
sem suam desecat: quia cum unumquemque ad osem suam desecat: quia cum unumquemque ad opera perfecta perduxerit, ejus temporalem vitam per emissam sententiam incidit, ut granum suum ad coelestia horrea perducat. Cum igitur desideria bona concipimus, semen in terra mittimus. Cum vero operari recta incipimus, herba sumus. Cum vero ad profectum bocam pervenimus. Cum in ejusdem operationis perfectione solidamur, jam plenum frumentum in spica proferimus. Nulpropositum adhuc in mentis teneritudine esse conspicitur, despiciatur, quia frumentum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Semen homo iactat interrã. cũ cordisuo bo¬
nã intentionem inserit & post quãc semeniacta¬
uerit dormit quiaiam in spe bonio peris qui¬
escit nocte uero xurgit acdie quia interaduer¬
sa & pspera proficit & semen germinat & crer¬
cit dũille nescit quia &cũ cedhuc m&iri increm̃¬
ta siua non uul& semel concepta uirtus ad profeo¬
tum ducitur &ũltro terra fructificat qui a pue¬
niente segatia mens hominis spontec nea ced
fructum bonioperis cid surgit: Sed ha& eadem
terra primum herbams dein spicã deinde plenũ
flumentũ producit inspica: herbã quippe pro¬
ducere est in quoationis bone adhue teneri¬
tudinemhabere ad spicã utrotrba
ꝑuenit cũse auirtus animo concepta ud pro¬
fetum bonioperis ꝑtralat plenũ uero frunien¬
tum inspica fructificat quando iam intantũ
uirtus proficit utesse robusti ꝑfecti operis
possit & cũ se produxerit fructus statimmit¬
ta falcem quõ ad est tempus mersis: Omp̃s
enim ds̃producto fructu mitut falcem & mes¬

Expanded text:
Semen homo jactat in terram, cum cordi suo bonam intentionem inserit. Et postquam semen jactaverit, dormit, quia jam in spe boni operis quiescit. Nocte vero exsurgit ac die, quia inter adversa et prospera proficit. Et semen germinat et crescit, dum ille nescit; quia et cum adhuc metiri incrementa sua non valet, semel concepta virtus ad profectum ducitur. Et ultro terra fructificat, quia praeveniente se gratia, mens hominis spontanea ad fructum boni operis assurgit. Sed haec eadem terra primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum producit in spica. Herbam quippe producere, est inchoationis bonae adhuc teneritudinem habere. Ad spicam vero herba pervenit, cum se virtus animo concepta ad profectum boni operis pertrahit. Plenum vero frumentum in spica fructificat, quando jam in tantum virtus proficit, ut esse robusti et perfecti operis possit. At cum se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam adest tempus messis. Omnipotens enim Deus producto fructu falcem mittit, et mes
Abbreviated transcription (Latin):
t Nota inquid intentione uerbo quod uudiuis re¬
Iminis cendo & scrutando operam datequici qui
amorem hab& uerbi dubitur illi&iã sensus in¬
allogendi quoda mat aui quiuer biamosem nõ habo et
Dudiendi &iã siuł naturali ingenio uł literarũ sibi
callere uid&ur & ercicionulla uere sapientiae
dulcedine gaudebito qđ &s̃i specialiter dictũ
te uid &ur de apłis quibus caritate fidor¬
que potus datũ est scire musteriũ regendũ le

Expanded text:
 Tota inquit intentione, verbo quod auditis, reminiscendo et scrutando operam date: quia qui amorem habet verbi, dabitur illi etiam sensus intelligendi quod amat. At qui verbi amorem non habet audiendi, etiam si vel naturali ingenio vel litterarum sibi callere videtur exercitio, nulla verae sapientiae dulcedine gaudebit. Quod etsi specialiter dictum esse videtur de apostolis, quibus charitate fideque potius datum est scire
Abbreviated transcription (Latin):
tacius noncustodit mendex est. Cũ aũt dicctur
quiuero non craediderit condep̃nabitur Quid hic
dicemus aeparuulis. quiꝑ a&cetẽ ad hũo csatde¬
renõ ualent Nam demaiorib: nulla quescio est
necđsc ergosclucctiris ꝑ dios pecruuli craederent
sicut excliis ea quaeillis in baptismo remittunt᷑
peccata traxerunt Sia aut

Expanded text:
ta ejus non custodit, mendax est. Cum autem dicatur, qui vero non crediderit, condemnabitur, quid hic dicemus de parvulis, qui per aetatem adhuc credere non valent, nam de majoribus nulla quaestio est? in Ecclesia ergo Salvatoris per alios parvuli credunt, sicut ex aliis ea, quae illis in baptismo remittuntur, peccata traxerunt. Signa aut
Abbreviated transcription (Latin):
is hocmodo gestis pat̃ iosepht carũ filiũ acces siuit & ad sr̃s
in pas condis gregib: hubierant iussit irae utscr& quidage¬
rent ac sedutis cacusam patri rep&ans ex ponera
nodolo petore ecceinquiunt aduenit somniator praesagus
huncuetute occidamus &celemus sanguinem.
unc uidebit quidꝓdert̃ illi suc somnia autsiuo r&uler̃

Expanded text:
is hoc modo gestis pater Ioseph carum filium accersiuit et ad fratres, in pascendis gregibus ubi erant, iussit ire, ut sciret quid agerent ac salutis causam patri repedans exponeret.no dolo pectore, “Ecce,” inquiunt, “aduenit sompniator presagus. Hunc, uenite, occidamus et celemus sanguinem. 12. Tunc uidebit, quid proderunt illi sua sompnia aut si uera
Abbreviated transcription (Latin):
auicula & t̃nim deseruiens
dño in mari &clesiaest congregata degentibus &
fluctus scłi labentis libere mentis uir tute trans gres¬
saque quanto sinũ cordis amplius recipiende gratiã
sui conditoris dilatat tanto sublimius cunctis tran¬
seuntiũ rerũ uoluminibus quasi fluctibus pelagies¬
tuentibus nauicula uentis agitata seculndis insultat:
Distat uit inter cõprimere dnm̃& tangere dñm tangit
nãq eum quifidem eius ac dilectionẽ uero cordesusci¬
pit : Conprimunt eum qui carnabbus cogitationib
aut &iã factispacẽ eorũ inquibus ueritas manere con¬
sueuerat turbanT unde apte queum teti gerunt
saluati esse peribentur quianimirũ uera fides& di¬
lectio salutẽ gignere sol&a & ertiã ꝓpt᷑ turbic̃ ue¬
ronese conprimer& naui culã dns ascendit quia
turbides carnaliũ mentes fugiens ad eos potius
quiflixã sđi gloriã simul & abiectionẽ spernere dedi¬
cerunt uenire &mansionẽ aputeos facere gaud&:

Expanded text:
avicula etenim deserviens Domino in mari, Ecclesia est, congregata de gentibus, et fluctus saeculi labentis liberae mentis virtute transgressa. Quae quanto sinum cordis amplius recipiendae gratiae sui conditoris dilatat, tanto sublimius cunctis transeuntium rerum voluminibus, quasi fluctibus pelagi aestuantis navicula ventis agitata secundis insultat. Distat autem inter comprimere Dominum, et tangere illum. Tangit namque eum, qui fidem ejus ac dilectionem vero corde suscipit. Comprimunt eum qui carnalibus cogitationibus, aut etiam factis pacem eorum, in quibus veritas manere consueverat, turbant. Unde apte qui eum tetigerunt salvati esse perhibentur, quia nimirum vera fides et dilectio salutem gignere solet aeternam. Propter turbam vero, ne se comprimeret, naviculam Dominus ascendit, quia turbidas carnalium mentes fugiens, ad eos potius fluxam saeculi gloriam simul et abjectionem spernere didicerunt, venire et mansionem apud eos
Abbreviated transcription (Latin):
narratione in uno innocentia & castitas ad sumptae
humanitatis. in altero aut̃ ueritas passionis. ꝑ quã ad
gloriam regni immortalis ess& ꝑuenturus &x primtiꝰ.
Sicut enim pur pura colorem saguinis. qui pronobis ef
fusus est immitatur. Ita & habitũ regni quod post
passionẽ intrauit. nobisq: intrandũ pate fecit insi¬
nuat. uerum quod dix̃ apls. quot quot enĩ in xp̃o bab¬
tiratiestis. xp̃m induistis. Et esaias dño de electisom
nibus his uelut ornamento uestieris. potest in utroq
dñi habitu inimicorũ quidem sententiã probroso
sed ipsius dñi electione glorio sissimo om̃is aelecto¬
rũ eius multitudo quae in martyres uenerandos
u cetera fideliũ plebẽ distinguntꝰ aptissi medesignan
alba & enim ueste induit cum munda iustoꝵ confesssone
cirũdatur pur pura siue coccouestitur cumtrium¬
pho uictoriosorum mar tyrũgloriantur

Expanded text:
narratione, in uno innocentia et castitas assumptae narratione, in uno innocentia et castitas assumptae humanitatis, in altero autem veritas passionis, per quam ad gloriam regni immortalis esset perventurus, exprimitur. Sicut enim purpura colorem sanguinis qui pro nofusus est imitatur, ita et habitum regni, quod post passionem Dominus intravit, nobisque intrandum patefecit, insinuat. Verum quia dixit Apostolus: « Quotquot enim in Christo baptizati estis, Christum induistis , » et Isaias Domino de electis: « Omnibus his velut ornamento vestieris , » potest in hoc utroque Domini habitu, non inimicorum quidem sententia probrosa, sed ipsius Domini electione gloriosissima, omnis electorum ejus multitudo, quae in martyres venerandos, et caetera fidelium plebe distinguitur, aptissime designari. Alba etenim veste induitur, cum munda justorum confessione circumdatur. Purpura sive cocco vestitur, cum in triumpho victoriosorum martyrum gloriatur.