comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possimus adiuitutẽ ĩstrui. Cum ꝓpt̾ edificationẽ ꝓximi loqͥmur:
cũ illis loqͣmur qͦs speramꝰ ꝑ nram᷑ exhortationẽ a p̾rauitate sua pos¬
se emendari. Alioquin ⁊ sapientes uelle doc̾e suꝑbia ÷: ⁊ obstinatos
corripe insipientia. Quia linuriosus ꝓximo ⁊ qͥui meliori n eiubet
reuerentiã: ⁊ iniiriosus sibi. qͥ ñ emendat s ꝓuocat erga se insipi¬
entis uesanĩa. Ergo qͥ cũ alio Ioqͥtur. pͥmũ cõ sideret utrum ꝓpt̾ se an
ppt̃ lllũ loquatur. Si ꝓpt̾ sua utilitatẽ loqͥtur: uideat ut ille talis
sit. de cuiꝰ colloqͥo utilitas ei ꝓuenire possit. Si ꝓpt̾ illũ loqͥtur: ca¬
ueat ne uel ita in malo obstinatꝰ: ut exhortatione alterius corrigi se¬
studeamꝰ ⁊a sapientib disc̾e ⁊ minꝰ doctos ita dum taxat si se doceri
paciunt᷑ studeamꝰ erudire. Et sic̃ in terrogando de illo potissimum
qͦd nos magis uerba facimꝰ. sic docendo illud qͦd magis ꝑsone audi¬

Expanded text:
 aedificationem proximi loquimur, cum illis loquamur quos speramus per nostram exhortationem a pravitate sua posse emendari. Alioquin et sapientes velle docere, superbia est, et obstinatos corripere, insipientia. Quia et injuriosus proximo est, qui meliori non exhibet reverentiam, et injuriosus sibi est, qui non emendat sed provocat erga se insipientis vesaniam. Ergo qui cum alio loquitur primum consideret utrum propter se an propter illum loquatur. Si propter suam utilitatem loquitur, videat ut ille talis sit, de cujus colloquio utilitas sibi provenire possit. Si propter illum loquitur, caveat ne studeamus et a sapientioribus discere, et minus doctos ita duntaxat si se doceri patiantur studeamus erudire. Et sicut interrogando, de illo potissimum quod nos magis urget verba facimus, sic docendo, illud quod magis personae audi
Abbreviated transcription (Latin):
cordis fuerint. ut his ammonitionib imformari neq̃ant: illos qͥdẽ
ti. Scio enĩ qm difficile sit cor malicia induratũ ad forma discipli¬
ne. ⁊ speciẽ honestatis incuruare. s necesse ÷ ut dura materia cũ faci¬
le adforma non fleftitur: ei ⁊ acrioris flamme incendiũ. ⁊ mallei
generali oustinctione discernitur: ut uidelicet numqͣm ĩ sermno¬
nib disciplinatis ociosa adhibeant᷑. Ociosa aũ st̃ omnia. q̃ sunt
aut nocua. aut ĩ honesta: aut ĩutilia. Inutilia aũ sc̃. q̃ nͨ loq̃ntib
nͦ audientib ꝓ st̃. Inhonesta sc̃: q̃ uł illiꝰ qͥ loqͥt᷑ uł illiꝰ cui loqͥt᷑ ulilli¬

Expanded text:
cordis fuerint, ut his admonitionibus informari nequeant, illos quidem cordis fuerint, ut his admonitionibus informari nequeant, illos quidem ti. Scio enim quam difficile sit, cor malitia induratum ad formam disciplinae et speciem honestatis incurvare, sed necesse est ut dura materia cum facile ad formam non flectitur, ei et acrioris flammae incendium et mallei generali distinctione discernitur, ut videlicet nunquam in sermonibus disciplinatis otiosa adhibeantur. Otiosa autem sunt omnia, quae sunt aut nociva, aut inhonesta, aut inutilia. Inutilia autem sunt, quae nec loquentibus, nec audientibus prosunt. Inhonesta sunt, quae vel illius qui loquitur, vel illius cui l
Abbreviated transcription (Latin):
⁊itentatione digitorũ. sine ꝯtortione labiorũ. sine iactatione capi¬
tis. sine eleuatione. suꝑciliorũ. in cedere sine modulatione gressui
dere sine diuaricatione cturiũ. sinẽ alterut᷑ suꝑiectione pedum.
sine excensione ułagitatione tibiarũ. sine alt̾na accubationȩ lat̾ũ.
iac̾e sine disiectione menbrorũ. Et ut tandem de ac pͣte fine loquen¬
di faciam᷑. gestꝰ hominis in om̃i astu dͥebet ẽẽ gͣciosus sine molli¬
cie. qͥetꝰ sine dissolutione. gͣuis sine tarditate. Alacer sine inqͥetu¬
dine. maturus sine ꝓt̾ua: ⁊ sine turbulentia seueruis. Mollẽ gestũ
tẽpat turbictus. ⁊ turbidũ mollis. dissolutũ ꝓcax ꝓcacẽ dissolutus.
citatꝰ tardũ. ⁊ tardus citatũ: qͥa ĩter uicia contraria mediꝰ lues uir¬
tus ÷. H de gestu ad p̃sentẽ dostrinã dicta sufficiant. Si qͥuͦ tã duri

Expanded text:
et intentatione digitorum, sine contorsione labiorum, sine jactatione capiet intentatione digitorum, sine contorsione labiorum, sine jactatione capitis, sine elevatione superciliorum; incedere sine modulatione gressuum, dere sine divaricatione crurum, sine alterutra superjectione pedum, sine extensione vel agitatione tibiarum, sine alterna accubitatione laterum, jacere sine disjectione membrorum. Et ut tandem de hac parte finem loquendi faciamus, gestus hominis in omni actu esse debet gratiosus sine mollitie, quietus sine dissolutione, gravis sine tarditate, alacer sine inquietudine, maturus sine protervia, et sine turbulentia severus. Mollem gestum temperat turbidus, et turbidum mollis, dissolutum procax, procacem dissolutus, citatus tardum, et tardus citatum, quia inter vitia contraria medius limes virtus est. Haec de gestu ad praesentem doctrinam dicta sufficiant. Si qui vero tam duri
Abbreviated transcription (Latin):
motũ impedit: certe illi qͣm natura moderatur dispositionis
contradicit. Puma ÷ gͥ custoddiã discipline ingestu. ut unũ quodq
menbrũ in eõ adqd creatum ÷ officio se contineat: neq altenus m̃¬
bri ministeriũ sua admitione confundat.i. ut ocłi uideant. au¬
res aucdiant. nares olfaciant. os loqͣtur. manꝰ oꝑaentur. pedes ambu¬
lent: quatin neq trans mutentur officia menbrorũ neq mordinate
ꝑmisceant᷑. Sccła ÷ custodia discipline in gestu. ut unũ qđq menbrũ
id qđ fac eo mͦ atq mensura faciat qđ faciendũ ÷ : i. nec płꝰ nͨ minꝰ
nͥ alit̃ qͣm optet faciat. qͣtinꝰ in actu suo sic ⁊ dirigatur ⁊ moueat᷑:
ut ĩ nulla umqͣm parte temꝑantie limitem aut forma honestatis
excedat. Hoc ÷ ut in paucis exemplificemꝰ: udere sine aꝑ cione
dentiũ. uidere sine difixione ocłorũ. loqͥ sine extentione manuũ

Expanded text:
motum impedit, certe illi quam natura moderatur, dispositioni motum impedit, certe illi quam natura moderatur, dispositioni contradicit. Prima igitur est custodia disciplinae in gestu, ut unumquodque membrum in eo ad quod creatum est officia se contineat, neque alterius membri ministerium sui admistione confundat. Id est, ut oculi videant, aures audiant, nares olfaciant, os loquatur, manus operentur, pedes ambulent, quatenus neque transmutentur officia membrorum neque inordinate permisceantur. Secunda est custodia disciplinae in gestu, ut unumquodque membrum id quod facit, eo modo atque mensura faciat quo faciendum est, id est nec plus nec minus, nec aliter quam oportet, faciat. Quatenus in actu suo sic et dirigatur et moveatur, ut in nulla unquam parte temperantiae limitem aut formam honestatis excedat, hoc est ut id paucis exemplis probemus ridere sine apertione dentium. videre sine defixione oculorum, loqui sine extensione manuum
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis ⁊ nsus dentiũ ⁊ ingressus hominis enuntiant deillo. qͥa aude¬
licet ꝑ ia qd̃ foris siue bene siue male agitur. interior animi qualitas
intuentiũ ołis patencer indicatur. Et id̾cireo oꝑtet ut adhanc ꝑtur¬
bationẽ sedandam custodia discipline opponãtur. que unũ qͦdqͥ ia¬
brum ad siũ officiũ restrngat. qͣtinꝰ dum alterũ menbrũ opatur.: al¬
terum aut om̃ino quietũ maneat. aut si forte eiꝰ oꝑa illi necessatia
ẽẽ cognoscitur. suo motu ad cooꝑandũ illi decent̾ ⁊ ordinate moueas:
ita ut nichil confuse. nichil p̃posterũ in menbris corꝑis agatur. hur
sciat unũ qđq in qͦ alteri debeat succurrere. ⁊ in qͦ dum aliudmo¬
uetur: i debeat quiecũ custodire. Est enĩ qͣsi q̃dã res publica corp
humanũ: in qͦ suis menbris sua officia diłtributa st̃.Dũ g unuim
menbrũ altenꝰ menbri officiũ inordinate uendicat. qͥd aliud qͣm
concordiã umuersitatis ꝑturbat: Dũq aliudd suo motu alterius

Expanded text:
is et risus dentium et ingressus hominis enuntiant de illo . Quia videlicet per illud, quod foris sive bene sive male agitur, interior animi qualitas intuentium oculis patenter indicatur. Et idcirco oportet ut ad hanc perturbationem sedandam custodia disciplinae opponatur, quae unumquodque membrum ad suum officium restringat, quatenus dum alterum membrum operatur, alterum aut omnino quietum maneat, aut si forte ejus opera illi necessaria esse cognoscitur, suo motu ad cooperandum illi decenter et ordinate moveatur. Ita ut nihil confuse, nihil praeposterum in membris corporis agatur, sed ut sciat utrumquodque in quo alteri debeat succurrere, et in quo dum aliud movetur, se debeat quietum custodire. Est enim quasi quaedam respublica corpus humanum, in quo singulis membris sua officia distributa sunt. Dum ergo unum membrum alterius membri officium inordinate sibi vindicat, quid aliud quam concordiam universitatis perturbat? Cumque aliud suo motu alterius
Abbreviated transcription (Latin):
citas. ex hoc patent̃ ostendit᷑. qđ scͥptura tam districta amimauer¬
sione ⁊ deiectionẽ arrogantib ⁊ asꝑitatẽ mollib suꝑuentarã
cõminatur. Hinc ÷ rursum qđ ꝑ eundẽ ysaiã contralasciuos &
uerunt extento collo ⁊ nutib ocłorũ ibant ⁊ plaudebant. ambula¬
bant. ⁊ inpedib suis cõposito gradu incedebant: decaluabit dñs
uerticẽ filiarũ syon. Ambulabant excento collo.⁊ nutib ocłorũ:
hic notatur arrogantia. Ibant ⁊ plaudebant. ambulabant ⁊ in
pedib suis cõposito gͣdu incedebant: hic notat᷑ lasciuia. Seqͥtur
Decaluabit dñs uerticẽ filiarũ sion: hec ÷ pena arrogantiũ. It dñs
crinem̃ earũ nudabit: hec ÷ pena lasciuorũ. Et qͥa hec uicia luxus
p̃ciosarũ uestiũ seqͥ solet: pena qͦq eiꝰ subinfertur cũ dicit᷑. In die illa
auftret dñs ornatum calciamentorũ. ⁊ lunulas. ⁊ torques. ⁊ monilia.

Expanded text:
citas, ex hoc patenter ostenditur, quod Scriptura tam districta animadvercitas, ex hoc patenter ostenditur, quod Scriptura tam districta animadversione et dejectionem arrogantibus, et asperitatem mollibus superventuram comminatur. Hinc est rursum quod per eumdem Isaiam contra lascivos et ambulabant, et pedibus suis composito gradu incedebant, decalvabit Dominus verticem filiarum Sion . Ambulabant extento collo et nutibus oculorum, hic notatur arrogantia. Ibant et plaudebant, ambulabant, et pedibus suis composito gradu incedebant, hic notatur lascivia. Sequitur: Decalvabit Dominus filiarum Sion, haec est poena arrogantium. Et Dominus crinem earum superfluarum uestium comitari solet, pȩna quoque eius subinfertur, cum dicitur: In die illa auferet Dominus orna
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ descendere p̃cipitur. de ꝓcaci gestu ⁊ tẏpo arrogantie incre¬
patur. Nñ ⁊ bñ subiungitur. Non ÷ soliũ filie chaldeorum. Quia sepe
homo apud alios tantomagis despectꝰ habetur: qntomagis apud
semetupsũ ꝑtumorẽ arrogantie extollitur. ut impleatur illa sen¬
tentia ueritatis: qua dicitur. Omnis qͥ se exaltat humiliabitur: ⁊ oĩs
qui se humiliat exaltabitur. De quo ad huc subinfertur cũ dicitur:
Sede. tace. int᷑ intenebras filia chaldeorũ: qͥa ñ uocaberis ultͣ aña
regnorũ. Magna ⁊ enĩ tunc hominẽ confusio sequitur: qͣnto se ab aliis
dẽspici uidet. etiã ꝓ eo inquo ipse gloriat᷑. S qͥa lascitua i mollic¬
amica ÷ ꝓcacib ⁊ suꝑbis: increpata arro gantia. lasciuiã etiã argurt
cũ subuingit. Tolle molã. molle fẽrinã. denuda turpitudinẽ tuã
discooꝑi humerũ. reuela crura. transi flumina: quia ultͣ non uoca¬
beris mollis ⁊ tenera. Qm sit gͦ odibilis apud dm̃ lasciuia ⁊ ꝓca¬

Expanded text:
go descendere praecipitur, de procaci gestu et typo arrogantiae increpatur. Unde et bene subjungitur, non est solium filiae Chaldaeorum; quia saepe homo apud alios tanto magis despectus habetur, quanto magis apud seipsum per tumorem arrogantiae extollitur, ut impleatur illa sententia Veritatis qua dicitur: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humiliat exaltabitur . De quo adhuc subinfertur cum dicitur: Sede, tace, intra tenebras, filia Chaldaeorum, quia non vocaberis ultra domina regnorum . Magna etenim tunc hominem confusio sequitur, quando se ab aliis despici videt, etiam pro eo in quo ipse gloriatur. Sed quia lascivia et mollitamica est procacibus et superbis, increpata arrogantia, lasciviam etiam arguit cum subjungit: Tolle molam, mole farinam, denuda turpitudinem, discooperi humerum, revela crura, transi flumina, quia ultra non vocaberis mollis et tenera . Quam sit ergo odibilis apud Deum lascivia et proca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ crispanti crine caluiciũ: ⁊ ꝓ fascia pestorali ciliciũ. Ecce qͣm dili¬
gent̃ omnia uanitatis insignia enumerat. ut ħ in qͥb bomines nul¬
lam admodũ paruã culpã ẽẽ putant: qͣm distriece a cdo pensentur
ostendat. ẜ Dissolutum ⁊ tardũ salomon arguit dicens. Pagrũ
hominis pigri transim. ⁊ ꝑ uineã uiri stulti. ⁊ ecce totũ repleue¬
runt urtice. Oꝑuerunt suꝑficiẽ eiꝰ spine.⁊ maceria lapidũ destruc¬

Expanded text:
 crispanti crine, calvitium; et pro fascia pectorali, cilicium . Ecce quam diligenter omnia vanitatis insignia enumerat, ut haec in quibus homines nullam vel admodum parvam culpam esse putant, quam districte a Deo pensentur, ostendat. Dissolutum et tardum Salomon arguit dicens: Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti, et ecce totum repleverant urticae, o
Abbreviated transcription (Latin):
mmenbris ordinẽ actionis ꝑturbat: sic̃ iã suꝑius memorato salomo¬
nis testimonio cõꝓbatũ÷ ubi in apostata homine pͥus qͥdẽ mentis aũ¬
sio atq defuxio p̃cessisse dicitur: ac postmodũ confusio atq ꝑtur¬
batio actionis sub secuta memoratur. In eo enĩ qđ dicit᷑ h̾o aposta¬
ta uir inutilis. notatur defluxio mentis. In eo aũ qͦd dicit᷑ gradit᷑
ore ꝑuerso.terit pede. annuit ocłoͥs. qigito loqͥtur demonstrat᷑

Expanded text:
in membris ordinem actionis perturbat, sicut jam saepius memorato Salomoin membris ordinem actionis perturbat, sicut jam saepius memorato Salomonis testimonio comprobatum est, ubi in apostata homine prius quidem mentis aversio atque defluxio praecessisse dicitur, ac postmodum confusio atque perturbatio actionis subsecuta memoratur. In eo enim quod dicitur: Homo apostata vir inutilis , notatur defluxio mentis, in eo autem quod dicitur, graditur ore perverso, terit pede, annuit oculus, digito loquitur , demonstratur
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluatur: s semꝑ habeat ⁊ rigidã du̾lcedinẽ ⁊ dulcẽ rigorẽ. Alii
naiigant brachiis incedentes. ⁊ dupplici qͦdã monstro uno ⁊ eodem
queso monstrũ hoc qͥd simul in se fingit ⁊ hominis incessũ. ⁊ nauis re¬
migiũ ⁊ auis uolatum: Libet in hoc illiꝰ poetice subsannationis elo¬
gio ꝑclamare. Humano capiti ceruicẽ pictor equinã iungere si
uelit. ⁊ uarias inducere plumas. undiq collatis menbris uͥt turpi¬
ter acrum desinat inpiscẽ. mulier formosa suꝑne. Certe tale uide
forte satiram potiꝰ qm doctͥnam edere indeam᷑. cũ plurima adhuc
emimeranda suꝑsint: modestie hic qͦq obliuisci non debemꝰ etiam
si fortassis negligentib ⁊ indisciplinatis qͣntũ in his iꝑsi erubescere
debeant: melius filendo ostendimꝰ. Scire tamen debent unũ ẽẽ uiciũ
quod pͥus intrinsecus statũ mentis descipͥat. ac postmodũ excrinsecu

Expanded text:
dissolvatur, sed semper habeat et rigidam dulcedinem, et dulcem rigorem. Alii dissolvatur, sed semper habeat et rigidam dulcedinem, et dulcem rigorem. Alii navigant brachiis incedentes, et duplici quodam monstro, uno et eodequaeso monstrum hoc, quod simul in se fingit et hominis incessum, et navis remigium, et avis volatum? Libet in hoc, poeticae illius subsannationis elogio proclamare: Humano capiti cervicem pictor equinam Jungere si velit, et varias inducere plumas Undique collatis membris, ut turpiter atrum Desinat in piscem mulier formosa superne. . Certe tale mihi forte satiram potius quam doctrinam edere videamur cum plurima adhuc enumeranda supersint modestiae hic quoque oblivisci non debemus. Etiam sic fortassis negligentibus et indisciplinatis quantum ipsi in his erubescere debeant, melius silendo ostendemus. Scire tamen debent unum esse vitium quod prius intrinsecus statum mentis dissipat, ac postmodum extrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
tum extendunt. suꝑcilia engunt: ⁊ ocłos in orbẽ rotantes aut ꝓfunda
qͣdam ꝯsideratione defigentes. cuidam intrinsecus magnificentie
conatus ostendunt. Allii capud iactant. comam exciuint. uestim̃¬
ta adaptando componunt. ⁊latera cubicando pedesq extenden¬
do: ridiculosam satis ostentationis formã effigunt. Alii qͣsi ambe
aures adaudiendũ facte ñ sint: alterã tantũ collo decorto uociue¬
menti opponunt. Alii typũ nescio quẽ figurantes. ocłm inter ui¬
cdendũ. aliũ claudunt: aliũ aꝑunt. Alii cum maiori ndicubo.
cũ medietate oris locuntur. Sunt p̃terea mille larue. malle suibe¬
sannationes. ⁊ cornagationes narium. mille ualgia ⁊ contortiones
labiorũ. que pulchritudinẽ faciei. ⁊ decorẽ discipline. deformant.
Est enĩ facies speculũ discipline. cui tanto maior custodia adhiben¬

Expanded text:
tum extendunt, supercilia erigunt, et oculos in orbem rotantes, aut profunda tum extendunt, supercilia erigunt, et oculos in orbem rotantes, aut profunda quadam consideratione defigentes, cujusdam intrinsecus magnificentiae conatus ostendunt. Alii caput jactant, comam excutiunt, vestimenta adaptando componunt, et latera cubitando, pedesque extendendo ridiculam satis ostentationis formam fingunt. Alii quasi ambae aures ad audiendum factae non sint, alteram tantum collo detorto voci venienti opponunt. Alii typum nescio quem figurantes, oculorum inter videndum alterum claudunt, alterum aperiunt. Alii majori ridiculo dimidiato ore loquuntur. Sunt praeterea mille larvae, mille subsannationes et corrugationes narium, mille valgia et contortiones labiorum, quae pulchritudinem faciei et decorem disciplinae deformant. Est enim facies, disciplinae, speculum, cui tanto major custodia adhiben
Abbreviated transcription (Latin):
nimom gͦ diligent̃ obseruandũ ÷ ut singła menbra suũ tene¬
ant officiũ. neq usurpent alienũ. Dem̃ ut unũ qđq suũ opꝰ
tã decenter ac modeste impleat: qͣtinꝰ ꝑ indisciplinam aspi¬
cientiũ oculos ñ offendat. Nam in qͦlibet horũ peccetur dignum
rep̃hensione ÷: siue scilicet menbra ad inuice̾ actus suos confun¬
dant. siuc id quod iuste agere debent: refte ñ expleant. Discretio
actionũ in menbris conseruanda ÷: ut scilicetid agat unũ qͦdq m̃¬
brum ad qd factũ ÷. ut neq loqͣtur manꝰ neq os audiat: neq oculus
lingue officium assumat. Sunt enĩ qͥdam qui nͥ buccis patentib
auscultare nesciunt. ⁊ qͣsi ꝑ os sensus ad cor in fluere debeat: pale¬
tum ad ũba loq̃ntis aꝑunt. Alii qͦd ad huc peiꝰ ÷ in agendo uel au¬
diendo qͣsi canes sicientes lingua ꝓtendunt: ⁊ ad sngulas actiones
uelut molam labia contorq̃ndo circͦunducunt. Alii loquentes cligi¬

Expanded text:
imum ergo diligenter observandum est, ut singula membra suum teneant officium, neque usurpent alienum, deinde ut unumquodque suum opus tam decenter ac modeste impleat, quatenus per indisciplinam aspicientium oculos non offendat. Nam in quolibet horum peccetur, dignum reprehensione est, sive scilicet membra inter se actus suos confundant, sive id quod juste agere debent, recte non expleant. Discretio actionum in membris conservanda est, ut scilicet id agat unumquodque membrum ad quod factum est, ut neque loquatur manus, neque os audiat, nec oculus linguae officium assumat. Sunt enim quidam qui nisi buccis patentibus auscultare nesciunt, et quasi per os sensus ad cor influere debeat, palatum ad verba loquentis aperiunt. Alii quod adhuc pejus est! in agendo vel audiendo quasi canes sitientes linguam protendunt, et ad singulas actiones velut molam labia torquendo circumducunt. Alii loquentes digi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͦ p̃cipitandus ut patet si occasione furoris inuenerit: quẽ nullo
turbante exterꝰ sua intꝰ leuitas ⁊ impacientia adfurorẽ p̃cipitẽ rapit
Nñ bñ p̾qͣm inꝯstantie ⁊ leuitatis signa enumerauerat dicens. annuit
ocłis. digito loqͥtur. terit pede: nouissime furoris indiciũ exp̾ssit dicens
Om̃i teꝑe urgia seminat. Quia sic̃ dictũ ÷ pͥmũ ꝑ leuitatis uiciũ im
qͥetudinẽ pax int̾ne tͣnqͥllitatis dissoluit᷑: ac sic dͥem̃ agitata mens
in foueã furoris p̃cipitatur. qͣmtus idẽ ipsũ qđ dix̃ graditur ore
puerso annuit ocłis. terit pede. digito loqͥt᷑. tam furoris qm inqͥetu¬
dinis sigaũ sit. S tam̃ hic solet ẽẽ ordo ꝑditionis. ut pͥmũ homo ꝑ
inqͥetudinẽ ꝯstanciã gͣuitatis deserat: ac sic tandẽ usq ad impacͥi¬
entiã furoris erump sat. Habet etiã hic gestꝰ .i. citatꝰ siue inqͥetus cũ

Expanded text:
Et quo praecipitandus sit patet, si occasionem furoris invenerit, quem nullo Et quo praecipitandus sit patet, si occasionem furoris invenerit, quem nullo turbante exterius sua intus levitas et impatientia ad furorem praecipitem rapit. Unde bene postquam inconstantiae et levitatis signa enumeravit, dicens: Annuit oculis, digito loquitur, terit pede, novissime indicium furoris expressit, dicens: Omni tempore jurgia seminat. Quia, sicut dictum est, primum per levitatis vitium et inquietudinem pax internae tranquillitatis dissolvitur, ac sic deinde agitata mens in foveam furoris praecipitatur. Quamvis enim id ipsum quod dixit, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur, tam furoris quam inquietudinis signum sit, tamen hic esse solet ordo perditionis, ut primum homo per inquietudinem, constantiam gravitatis deserat, ac sic tandem usque ad impatientiam furoris erumpat. Habet etiam hic gestus, id est citatus sive inquietus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nem illiꝰ. De stercore boum lapidatus ÷ piger. ⁊ om̃is qͥ tetigerit eũ
excutiet manꝰ suas. Multa sunt alia si enumerare uelim. que adin¬
crepatione uł adirrisionẽ horũ inscͥpturis dicuntur. de qͥb hec ad
exhortationẽ p̾sentẽ uobis dicta sufficere posit̃. ẜ Citatꝰ uł inqͥetus
simul ⁊ turbidus gestus ꝑ salomonẽ it̾m rep̃henditur: uͥ sic̃ iã ĩ suꝑiori
exẽplo demonstrauimꝰ. de uiro apostata dr̃. Homo apostata. uir in¬
utilis. graditur ore ꝑuerso. annuit ocłis. terit pede. digito loqͥtur
prauo corde machinatꝰ malũ: ⁊ om̃i tẽꝑe urgia seminat. Huic ex¬
timplo ueniet ꝑdicio sua: nec habebit ultͣ medicinã. Qmͣ sit eni
ꝑdicioni ꝓximꝰ ipsa sua actione satis demonstrat. qͥ ꝑ inqͥetudinis
uicium insemetipso pacẽ ꝑdit etiã pͥusqm foris obsistentẽ ĩueniar

Expanded text:
nem illius. De stercore boum lapidabitur piger, et omnis qui tetigerit eum, nem illius. De stercore boum lapidabitur piger, et omnis qui tetigerit eum, excutiet manus suas . Multa sunt alia si enumerare velim, quae ad increpationem, vel ad irrisionem horum in Scripturis dicuntur, de quibus haec ad exhortationem praesentem vobis dicta sufficere possunt. Citatus vel inquietus simul et turbidus gestus per Salomonem iterum reprehenduntur, ubi, sicut jam in superiori exemplo demonstravimus, de viro apostata dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur, pravo corde machinatur malum et omni tempore jurgia seminat . Huic extemplo veniet perditio sua, nec habebit ultra medicinam. Quam sit enim perditioni proximus, ipse sua actione satis demonstrat, qui per inquietudinis vitium in semetipso pacem perdit etiam priusquam foris obsistentem inveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
dormies. modicũ dormitabis. pusillũ manꝰ ꝯseres. ut quies¬
cas: ⁊ ueniet qͣsi cursor egestas. ⁊ mendicitas tua qͣsi uir armatus.
cum ñ habeat ducem nec p̃ceptorẽ nec pͥncipẽ. parat estate cibũ
sibi: ⁊ congregat qđ comedat in hieme. Itẽ de pigro. Sic̃ acetum
dentib ⁊fumus oculis: sic piger iis qui miserunt illum. Et de
dissoluto. Man fortiũ dñabitur: que aũ remissa ÷ tͥhutis ser¬
uiet. Et itẽ de pigro. hult ⁊ ñ uult piger: anima aũ oꝑantiũ
impinguabitur. Rurlũ de dissoluto. Qui mollis ÷ ⁊ dillolutu
in oꝑe suo: frat̃ ÷ sua oꝑa dissipantis. Itẽ de pigro. Abscondre
piger manũ suã sub acella. ⁊ laborat siad os suum applicaue¬
rit eam. ltẽ. Desidie occidunt pigrũ uoluerunt enĩ manꝰ eiꝰ qͥc¬
dendus sũ. Item. Sic̃ ostium in cardine suo: sic piger uertitur
in lecto. Et in libro ecelesiastico depigro ⁊ tardo ⁊ dissoluto dicit᷑.
Inlapide luteo lapidabitur piger. ⁊ om̃s loq̃ntur suꝑ asꝑnatio¬

Expanded text:
dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres ut quiescas, et veniet quasi cursor egestas tua, et mendicitas tua quasi vir armatus cum non habeat ducem, nec praeceptorem, nec principem, parat aestate cibum sibi, et congregat quod comedat in hieme . Item de pigro: Sicut acetum dentibus, et fumus oculis, sic piger iis qui miserunt illum . Et de dissoluto: Manus fortium dominabitur, quae autem remissa est, tributis serviet . Et iterum de pigro: Vult et non vult piger, anima autem operantium impinguabitur . Rursum de dissoluto: Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis . Item de pigro: Abscondit piger manum suam sub ascella, et laborat si ad os suum applicuerit eam . Item: Desideria occidunt pigrum, noluerunt enim quidqdendus sum . Item: Sicut ostiam in cardine suo, sic piger vertitur in lecto . Et in libro Ecclesiastico de pigro, tardo et dissoluto dicitur: In lapide luteo lapidabitur piger, et omnes loquentur super aspernatio
Abbreviated transcription (Latin):
demergunt. Hec sic supͣ diximꝰ dicentib erubescenda fuerant:
sia facientib p̃sumpta non fuissent. Nunc autẽ sustineant in
audiendo uerecundiam: qui nolunt infaciendo habere discipli¬
na. Heruntamen hec demmundicia indisciplinate manducan¬
cium addexemplũ dicta sufficiant. Temꝑantiã manducandi in¬
telligiꝰ in eo: si homo tractim ⁊ non cum niia festinatione
comedat. Nbi uos quidem quãtum fieri potest. modum ⁊ men¬
uero orate ut uobis det deus arcy.

Expanded text:
demergunt. Haec, sicut supra diximus, dicentibus erubescenda fuerant, demergunt. Haec, sicut supra diximus, dicentibus erubescenda fuerant, si a facientibus praesumpta non fuissent. Nunc autem sustineat in audiendo verecundiam, qui noluit in faciendo habere disciplinam. Verumtamen haec de immunditia indisciplinate manducantium ad exemplum dicta sufficiant. Temperantiam manducandi intelligimus in eo, si tractim homo et non cum nimia festinatione comedat; ubi nos quidem quantum fieri potest modum et menvero orate ut vobis det Deus. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
impicet ꝑ otemo ÷ obieruantia in cibo. quomodo quis eibu
sumere debeat. hoc ÷ qͣm munde ⁊ qͣm tẽꝑate. De immunaicia
cõmedendri pauca exempla ꝓferre iufficiat. ut dũ inquib adsu
suis partib cernitur: facile ꝑsimilitudinẽ ubiq caneatur Qui¬
dam rater comedendũ dñ scutallas exhonerare nolunt. quadra¬
ta ferculorũ frustra acdipem siue sagimen suꝑ roratum distillan¬
tia insalid inuoluunt aut suꝑ inciunt. donec it̾m eiusceratis
ttiorib ea que remanserant in pristinũ locũ reponant. Aliibi¬
bentes digitos mediotenus poculis immergunt. Alii undtas maitꝰ
aquestimenta sua decergentes. rursus ad cibaria tractanda rede¬
uno. asti nudis articulis coclearis uice olera sua piscantur. ita ut
ineode nre ⁊ manꝰ ablutionẽ: ⁊ uenter refestionẽ querere uide¬
antur. Alii semicorosas crustas ⁊ premorsas colliridas cibarus
sterando infigunt. ⁊ reliquias dentiũ suorũ offas factun in pocłis

Expanded text:
Postremo est observatio in cibo, quomodo quis cibum sumere debeat. Hoc est quam munde et quam temperate. De immunditia comedendi pauca exempla proferre sufficiat, ut dum in quibusdam suis partibus cernitur, facile per similitudinem ubique caveatur. Quidam inter comedendum dum scutellas exonerare volunt, quadrata ferculorum frusta adipem sive saginam superroratam distillantia mensalibus involvunt aut super injiciunt, donec iterum evisceratis interioribus ea quae remanserant, in pristinum locum reponant. Alii bibentes, digitos mediotenus poculis immergunt. Alii unctas manus ad vestimenta sua detergentes, rursus ad cibaria tractanda redeunt. Alii nudis articulis coclearis vice olera sua piscantur, ita ut in eodem jure et manus ablutionem et venter refectionem quaerere videatur. Alii semicorrosas crustas et praemorsas collyridas cibariis iterando infigunt, et reliquias dentium suorum offas facturi in poculis
Abbreviated transcription (Latin):
tioneuũ uiro libiamoso. de gracuis agendis. Cũ impio. de pietate. siũ
inhonesto de honestate. Cũ oꝑario agrario. de om̃i oꝑe. Cum oꝑatio
annuasi. de consumatione anni. Cum seruo pigro de multa opatio¬
ne. oi intellisĩ dat᷑. qcrbom prauorũ colloquia aliqn appetere.
aliqͣn uitare debent. Appet̾e debent bomi prauorũ colloquia. qhe
⁊ sua exhortatione illos sperant posse corngi. ⁊ tantũ desua sca¬
bilitate confidunt: ut ñ timeant ex illorũ praua suggestione
coturapi. Quando uͦ ⁊ illorũ auriciã ⁊ suã infirmitatem consiae¬
ran. etpedit eis ut fugiant: ne ddum illos ñ ualent admonitio
tib corrigere. paulatim incipiant ipsi ad pͥutt atẽ illorũ dedinare.

Expanded text:
tate, cum inhonesto de honestate, cum operario agrario de omni opere, cum operario annuali de consummatione anni, cum servo pigro de multa operatione . Ubi intelligi datur quod boni pravorum colloquia aliquando appetere, aliquando vitare debent. Appetere debent boni pravorum colloquia, quando et sua exhortatione illos sperant posse corrigi, et tantum de sua stabilitate confidunt, ut non timeant ex illorum prava suggestione corrumpi. Quando vero et illorum duritiam et suam infirmitatem considerant, expedit eis ut fugiant, ne dum illos non valent admonitionibus suis corrigere, paulatim incipiant ipsi ad pravitatem illorum declinare.
Abbreviated transcription (Latin):
gula enumerare non possumꝰ. ne tamen ꝓ nichilo rem tantam
exaggerare uideam᷑: q̃dã ex his exempli gratia reuoluemꝰ. De mol¬
arguit dicens. Descende sede inpuluere uirgo filia babilonis. sede
in terramon ÷ soliũ filie caldeorũ: quia ñ uocaberis ultͣ mollis ⁊ te

Expanded text:
gula enumerare non possumus, ne tamen pro nihilo rem in tantum gula enumerare non possumus, ne tamen pro nihilo rem in tantum exaggerare videamur, quaedam ex his exempli causa revolvemus. De molarguit, dicens: Descende, sede in pulvere, virgo filia Babylonis, sede in terra, non est solium filiae Chaldaeorum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ⁊ uelut corpꝰ paralitici motũ qͥdẽ habet. s officia menbrorũ in
suis actionib seruare ñ ualet. sic iste inpacientia ⁊ fluctuatione m̃tis
ad q̃libet p̃ceps impellitur: s in omnib q̃ agit nulla rationis mo¬
deratione gubernatur. S sciendũ ÷ qđ in his uiciosis gestib qͥdã
adinuicẽ similes quodã modo ẽẽ uidentur. Et quẽ admodũ uicia
de quib nascuntur in tex se n multũ discrepant. ita ipsi qͦq motꝰ
exteriores qͣndã adiuicẽ ꝯcordĩa ꝑuersitatis obseruant: sic̃ similes
st̃ gestus mollis ⁊ ꝓcax. dissolutꝰ ⁊ tardus. citatꝰ ⁊ turbidus. qͥa ⁊ ui¬
ciaꝰ ipsa inter se similia sunt: sic̃ ⁊ lasciuia. ⁊ iascantia. negligentia
⁊ pigritia. in quietudo ⁊ impacientia. Ppt̾ea om̃s isti mordinati
gestus quia de interiorib anime ꝓcẽdunt corruptionib: in mu¬
tis scͥpturarũ locis gͣuit̃ argui ⁊ rephendi inueniuntur. q̃ ⁊ si ꝑsin¬

Expanded text:
tur. Et velut corpus paralytici modum quidem habet, sed officia membrorum in suis actionibus servare non valet, sic iste impatientia quidem et fluctuatione mentis ad quaelibet praeceps impellitur, sed in omnibus quae agit nullo rationis moderamine gubernatur. Sed sciendum est quod in his vitiosis gestibus quidam inter se similes quodammodo esse videntur, et quemadmodum vitia de quibus nascuntur, inter se non multum discrepant, ita ipsi quoque motus exteriores quamdam inter se concordiam perversitatis observant; sicut similes sunt gestus mollis et procax, dissolutus et tardus, citatus et turbidus, quia et vitia ipsa inter se similia sunt, sicut et lascivia, et jactantia, negligentia et pigritia, inquietudo et impatientia. Propterea omnes isti inordinati gestus, quia de interioribus animae prodeunt corruptionibus, in multis Scripturarum locis graviter argui et reprehendi, inveniuntur; quae, etsi per sin
Abbreviated transcription (Latin):
a uia pustim erroris declinare. Quos quidẽ oꝑtet in cunctis
obseriantiis usq adunguem stringere. ⁊ ut nullus deuian¬
di locꝰ tergiuersationi relinquatur: ad singula uestigia decer
bendi modũ. Hic sex modis rep̃hen sibilis inuenitur scł
si ÷ aut mollis. aut dissolutus. aut tardus. aut citatꝰ. aut procax.
aut turbidus. Mollis significat lasciuiã. dissolutꝰ negligentiam.
tardus prgriciã. citatꝰ inꝯstantiã. ꝓcax superbiã. tbidus iracundiã
Nam qͦd mnordinati motꝰ corporis corruptionẽ ⁊ disiolutionẽ indicent
mentis. suꝑius ia demonstratũ ÷. ubi salomonis testimonio uirũ aposta¬
tam exteriorib indiciis auersionẽ animi sui ꝓ mentẽ ostendimꝰ.
Ait enĩ. Homo apostata. uir nutilis. graditur ore ꝑ uerso. annuit

Expanded text:
a via pristini erroris declinare. Quos quidem oportet in cunctis observationibus usque ad unguem stringere, et ut nullus deviandi locus tergiversationi relinquatur, ad singula vestigia determbendi modum; hic sex modis reprehensibilis invenitur, scilicet, si est aut mollis, aut dissolutus, aut tardus, aut citatus, aut procax, aut turbidus. Mollis significat lasciviam, dissolutus negligentiam, tardus pigritiam, citatus inconstantiam, procax superbiam, turbidus iracundiam. Nam quod inordinati motus corporis, corruptionem et dissolutionem indicent mentis superius jam demonstratum est; ubi Salomonis testimonio virum apostatam exterioribus indiciis aversionem animi sui promentem ostendimus. Ait enim: Homo apostata, vir inutilis, grad
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa aliuã ꝯuenit locutionib eorũ qͥ st̃ p̃lati. aliud locutionib eorũ
qͥ sc̃ subditi Senes debent loqͥ de discretione bene consulendi:
iuuenes de instantia bene faciendi. Sapientes de mysteriis scriꝑ¬
turare. simplices de exeplo bonorũ oꝑum. Hi qͥ exteriora tractant
negocia aesoliertia a ciqͥͣrendi. hi q̃ qͥetem iuta duacuno: de discrpbi¬

Expanded text:
quia aliud convenit locutionibus eorum qui sunt praelati, aliud locutionibus eorum qui sunt subditi. Senes loqui debent de discretione bene consulendi. Juvenes de instantia benefaciendi. Sapientes de mysteriis Scripturarum. Simplices de exemplis bonorum operum. Ii qui exteriora tractant negotia, de solertia acquirendi, ii qui quietam vitam du
Abbreviated transcription (Latin):
quiete contineat. Seqtur eciã trplex obsemantia eucipline nes¬
e sesseruantia udelicet in eo quid sumat.Obserceantia in eo
sticio noratu Sunt naq quida quorũ taucel lecindiena
intio motate e rotant. quinisi pinguia ⁊ debicata deglutire nonp̃
au indigescione stomachi aut pestoris sccdace aeo obripilo¬
cone rapicis. aut si qua snt talia aclercuranoal escusaciont

Expanded text:
quid comedendum. Sequitur etiam triplex observatio disciplinae in cibo, observatio in eo quid sumat, observatio in eo perstitio notatur. Sunt namque quidam quorum fauces satis ridicula infirmitate aegrotant, quae nisi pinguia et delicata deglutire non poaut indigestionem stomachi aut pectoris siccitatem, aut obripilationem capitis, aut si qua sunt talia, ad frivolas excusationes
Abbreviated transcription (Latin):
ne foris effluant: tandẽ aliqn etĩa interꝰ surgere ac mouere omin
desuescant. Quia gͥ uicia gesticulationũ descͥpsimꝰ: ordo exigit ut nẽ
quis sit in ommi gestu modus ddiscipline diffiniamꝰ. Qd̾ ⁊ si fortasie
ꝑ singła fac̾e ñ possumꝰ: magis tam̃ expedit aliquid inde aderuditio

Expanded text:
ne foras effluant, tandem aliquando etiam interius surgere ac moveri omnino ne foras effluant, tandem aliquando etiam interius surgere ac moveri omnino desuescant. Quia igitur vitia gesticulationum descripsimus, ordo exigit, ut nunc quis sit in omni gestu modus disciplinae, definiamus, quod etsi fortasse per singula facere non possumus, magis tamen expedit aliquid ind
Abbreviated transcription (Latin):
ligine: ⁊ecce mulier occurrit illi ornatu meretͥco. p̃parata ad capi¬
endas animas. gartula ⁊ uaga. qͥetis impatiens nec ualens in
domo ꝯsistere pedib suis. nunc foris nuncͣ pͥlateis. nc̃ iaxta an¬
gulos in sidians. app̃hensũq deo sculatur iuuenẽ. ⁊ ꝑcaci uulta
blanditur. statimq eã seqͥtur qͣsi bos ductꝰ aduiccimã. qqͣn agiꝰ¬
lasuiiens. ⁊ igaorans. ⁊ nescit qdđ aduincła stulꝰ tͥhat᷑. donec̃ tͥuis¬
figat sagicta iecur eiꝰ. uelut si auis festinet ad laq̃ri. ⁊ nescit quia
depiculõ anime illiꝰ agitur. Hie inferi dom̃ eiꝰ: penetrantes interiora
mortis. Nemo gͥ putet deiiceps parũ delinquere eos qͥ eore discepla¬
nã adturpes motꝰ ⁊ mordinatas gesticulationes menbra sua inflectur
inhonesta figuratio ⁊ motio indecens ab interiori mentis corruptio¬
ne manaret. ꝓpt̾ea multũ ualet disciplina ad coercendos puos motꝰ
animi. qͣti mala desideria ddũ ꝑcustodiã discipline stringeratur

Expanded text:
parata ad capiendas animas, garrula et vaga, quietis impatiens, nec valens in domo consistere pedibus suis; nunc foris, nunc in plateis, nunc juxta angulos insidians, apprehensumque deosculatur juvenem, et procaci vultu blanditur . Statim eam sequitur quasi bos ad victimam, ad vincula stultus trahatur, donec transfigat sagitta jecur ejus, veluti si avis festinet ad laqueum, et nescit quia de periculo animae illius agitur; viae inferi domus ejus, penetrantes interiora mortis . Nemo ergo deinceps putet parum relinquere eos qui contra disciplinam ad turpes motus, et inordina as gesticulationes membra sua inflectunt, inhonesta figuratio et motio indecens, ab interiori mentis corruptione manaret. Propterea multum valet disciplina ad coercendos pravos motus animi, quatenus mala desideria dum per custodiam disciplinae stringuntur
Abbreviated transcription (Latin):
aelicto: uos qui spirituales estis instruite huiꝰmodi
iiI spũ mansuetudinis. considerans teipsũ ne & tu tẽpteris.
Ac si aꝑte dicat. Sũ displicet ex aliena infirmitate quod
conspicis. pensa quod es: ut in increpationis ⁊ elo se sp̃s
tẽperet. dum sibi quoq qd iucrepat timet. Non nulla
autẽ sunt uehement᷑ increpanda: ut cũ cuspa ab aucto¬
re non cognoscit᷑. quanti sit ponderis ab increpantis ore
sentiat᷑: & cũ sibi quis malũ quod ꝑ petrauit leuigat.
hoc contra se grauit̾ ex corripientis asꝑitate ꝑtimescat
Debitũ quippe rectoris est suꝑne patriȩ głam ꝑ nocem
p̃dicationis oftendere: quanta in huiꝰ uitȩ itinere tẽp¬
tamenta antiqͥ hostis lateant aꝑire. & subditoꝵ mala
que tolerari leniter non debent cũ magna ⁊ eli asꝑitate
corrigere: ne si minus contͥ culpas accendit᷑. culparum
omniũ reus ipse teneat᷑. Unde bene ad erechiesẽ dicit᷑.

Expanded text:
delicto, vos qui spiritales estis, instruite hujusmodi delicto, vos qui spiritales estis, instruite hujusmodi in spiritu mansuetudinis, considerans teipsum, ne et tu tenteris . Ac si aperte dicat: Cum displicet ex aliena infirmitate quod conspicis, pensa quod es; ut in increpationis zelo se spiritus temperet, dum sibi quoque quod increpat timet. Nonnulla autem sunt vehementer increpanda, 31 ut cum culpa ab auctore non cognoscitur, quanti sit ponderis, ab increpantis ore sentiatur. Et cum sibi quis malum quod perpetravit levigat, hoc contra se graviter ex corripientis asperitate pertimescat. Debitum quippe rectoris est supernae patriae gloriam per vocem praedicationis ostendere, quanta in hujus vitae itinere tentamenta antiqui hostis lateant aperire, et subditorum mala quae tolerari leniter non debent, cum magna zeli asperitate corrigere; ne si minus contra culpas accenditur, culparum omnium reus ipse teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Bene autẽ dicit᷑. depicta erant: quia dũ exterion rerũ
intrinsecus species attrahunt᷑. quasi in corde depingit᷑:
qͥcqͦd fictis imaginib deliberando cogitat᷑. Notaudum
itaq est quia prius foram̃ in pariete ac deinde hostiũ
cernit᷑. & tunc demũ occulta abhominatio de monstrai
Quia nimirũ uniꝰ cuiꝰq peccati pͥus signa formsecus.
sunt lenit᷑ arguenda. Nam cum non malitia s sola
iguorantia uel infirmitate delinqͥtur: ꝓfecto necesse
est ut magͥo moderamine ipsa delicti correptio tem¬
ꝑet᷑. Cuncti qͥppe quousq in hac mortali carne sub¬
sistimꝰ: corruptionis nr̃e infirmitatib subiacemus.
Ex se gͦ debet qͥsq colligere. qualit̾ aliene huuc
oporteat imbecillitati uisereri. ne contͣ iifirmi¬
tatem ꝓrimi si ad increpationis uocẽ feruentius
rapitur. oblitus sui esse uideat᷑. Inde bene paulus
ammonet dicens. Siquis p̃occupatꝰ fuerit in aligͦ

Expanded text:
Bene autem dicitur, Depicta erant; quia dum exteriorum rerum Bene autem dicitur, Depicta erant; quia dum exteriorum rerum intrinsecus species attrahuntur, quasi in corde depingitur quidquid fictis imaginibus deliberando, cogitatur. Notandum itaque est quia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur; quia nimirum uniuscujusque peccati prius signa forinsecus, sunt leniter arguenda: nam cum non malitia, sed sola ignorantia vel infirmitate delinquitur, profecto necesse est ut magno moderamine ipsa delicti correptio temperetur. Cuncti quippe quousque in hac mortali carne subsistimus, corruptionis nostrae infirmitatibus subjacemus. Ex se ergo debet quisque colligere qualiter alienae hunc oporteat imbecillitati misereri, ne contra infirmitatem proximi si ad increpationis vocem ferventius rapitur, oblitus sui esse videatur. Unde bene Paulus admonet, dicens: Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
tilia toto ex corpȩ terrȩ inherent. animalia autẽ magna¬
E parte corporis a terra suspensa sunt: appetitu tamen
gule ad terrã semꝑ incliuant᷑. Reptilia itaq sunt intra
parietẽ: quando cogitationes uosuunt᷑ in mente. que
a terrenis desideriis nunquã leuant᷑. Animalia quoq
sunt intra parietẽ: quando & si qua iam iusta. si qua
honesta cogitant᷑. appetendis tamen lucris temporalib
honoribq deseruiunt. Et ꝑ semet ipsa quidẽ iã quas
a terra suspensa sunt: sed adhuc ꝑ ambitũ quasi per
gule desideriũ sese ad ima submittunt. Inde & bene
subdit᷑. Et unuersa idola domus israhel depicta erant
in pariete. Scriptũ qͥppe est. Et auaritia quȩ ÷ idoloꝵ
seruitus. Recte gͦ post animalia idola describunt᷑: qͥa
& si honesta actione non nulli quasi a t̾ra se erigunt.
ambitione tam̃ inhonesta semetipsos ad terrã deponut.

Expanded text:
tilia toto ex corpore terrae inhaerent, animalia autem magnatilia toto ex corpore terrae inhaerent, animalia autem magna parte corporis a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. Reptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente, quae a terrenis desideriis nunquam levantur. Animalia quoque sunt intra parietem, quando et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt; et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Scriptum quippe est: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Recte ergo post animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta actione nonnulli jam quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ parietẽ duritia subditorũ. Et quid est parietẽ fodere.
uisi acutis inquisitionib duritiã cordis aꝑire: Quẽ cũ
ꝑfodisset apparuit hostiũ: quia cũ cordis duritia uł stu¬
diosis ꝑcunctationib. uel maturis correptionib scindit᷑
quasi quedã ianua ostendit᷑: ex qua omnnia in eo qui
corripitur cogitationũ interiora uideant᷑. Inde & bene
illic sequit᷑. Ingredere. & uide abhominationes pessimas
quas isti facunt hic. Quasi ingredit᷑ ut abhominatio¬
nes aspiciat: qui discussis qͥbusdã signis exteriꝰ apparen¬
tib. ita corda subditor penetrat. ut cuncta ei quȩ illicite
cogitant᷑ innotescant. Utide & subdidit. Et ingressus uidi:
& ecce omĩs sumi litudoreptiliũ & animaliũ ab hominati
In reptilib cogitationes omnino terrene signant᷑: in
animalib uͦ iam qͥdem aliquantulũ a terra suspense
sed adhuc terrene mercedis p̃mia reqͥrentes. Nã rep¬

Expanded text:
per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi acutis inquisitionibus 30 duritiam cordis aperire? Quem cum fodisset, apparuit ostium; quia cum cordis duritia vel studiosis percunctationibus, vel maturis correptionibus scinditur, quasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitur: Ingredere et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic . Quasi ingreditur ut abominationes aspiciat, qui, discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicite cogitantur innotescant. Unde et subdidit: Et ingressus vidi; et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio . In reptilibus cogitationes omnino terrenae signantur, in animalibus vero jam quidem aliquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam rep
Abbreviated transcription (Latin):
presulis exercet᷑. Inde ꝑ psalmistam dicit᷑. Supra dorsum
meũ fabricauerunt peccatores. In dorso qͥppe onera susti¬
nemꝰ. Supra dorsũ gͥ suũ fabricasse peccatores quȩxitur.
ac si aꝑte dicat. Quos corrigere nequeo. quasi suꝑ impo¬
situm onus porto. Honnulla autẽ sunt suhtilit̾ occulte¬
ꝑscrutanda. ut quib dã signis erumpentib rector in
subditoꝵ mente omne quod clausum latet inueniat:
& interueniente correptionis articulo exminimis ma¬
iora cognoscat. Inde recte ad ezechielẽ dicit᷑. Filui
hominis fode tibi parietẽ. Ubi mox isdem ꝑpħa sub¬
iungit. Et cum ꝑfodissem parietẽ. apparuit hostiũ
unum. Et dixit ad me. Ingredere & uide abhomina¬
tiones pessimas: quas isti faciunt hic. Et ingressus ui
& ecce omnis similitudo reptiliũ: & animaliũ abho¬
minatio. & uniuersa idola domꝰ irrael depicta erant
in pariete.Per etechiesẽ qͥppe p̃positoꝵ ꝑsona signat᷑:

Expanded text:
praesulis exercetur. Unde bene per Psalmistam dicitur: Supra dorsum praesulis exercetur. Unde bene per Psalmistam dicitur: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . In dorso quippe onera sustinemus. Supra dorsum igitur suum fabricasse peccatores queritur, ac si aperte dicat: Quos corrigere nequeo, quasi superimpositum onus porto. Nonnulla autem occulta subtiliter sunt perscrutanda, ut quibusdam signis erumpentibus, rector in subditorum mente omne quod clausum latet, inveniat, et interveniente correptionis articulo, ex minimis majora cognoscat. Unde recte ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem . Ubi mox idem propheta subjungit: Et cum fodissem parietem, apparuit ostium unum. Et dixit ad me: Ingredere, et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic. Et ingressus vidi, et ecce omnis similitudo reptilium et animalium, abominatio, et universa idola domus Israel depicta erant i
Abbreviated transcription (Latin):
tanda. Aliqͣndo linit arguenda: aliqͣndo autẽ uehem̃t̃
increpanda. Non nulla quippe ut diximꝰ prudent᷑ dissi¬
mulanda sunt: Sed quia dissimulant᷑ inclicanda. ut
cũ delinquens & dep̃hendi se cognoscit & ppeti. has qͣs
inse tacite tolerari considerat. augere culpas erubescat.
se que se iudice puniat: quẽ sibi apua se rectoris patien¬
dia clem̃ter excusat. Qua scilicet dissimulatione bene
iudeã dñs corripit: cũ ꝑ ꝓpħam dicit. Mentita es & mei
& innotuit: quia & contͣ peccantẽ tacuit. & hoc ipsum
tam̃ qͥa tacuerit dixit. Non nulla autẽ uł aꝑte cognita
mature toleranda sunt: cũ uidelicet rerum minime
oportunitas congruit. ut aꝑte corrigant᷑. Nam secta
in mature uulnera deteriꝰ inferuescunt. & nisi cũ tẽꝑe
medicam̃ta conueniant: constat pculdubio quod me¬
deudi officium amittant. Sed cum tẽpus subditis ad
correptionẽ querit᷑: sub ipso culparłi pondere patientia

Expanded text:
tanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer tanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer increpanda. Nonnulla quippe, ut diximus, prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; ut cum delinquens et deprehendi se cognoscit et perpeti, has quas in se tacite tolerari considerat, augere culpas erubescat, seque se judice puniat, quem sibi apud se rectoris patientia clementer excusat. Qua scilicet dissimulatione bene Judaeam Dominus corripit, cum per prophetam dicit: Mentita es, et meet innotuit, quia et contra peccantem tacuit, et hoc ipsum tamen quia tacuerit dixit. Nonnulla autem vel aperte cognita, mature toleranda sunt, cum videlicet rerum minime opportunitas congruit, ut aperte corrigantur. Nam secta immature vulnera deterius infervescunt, et nisi cum tempore medicamenta conveniant, constat procul dubio quod medendi officium amittant. Sed cum tempus subditis ad correptionem quaeritur, sub ipso culparum pendere patientia