comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N unto aũt exeis monasteriis
quȩ circumquaq construxerat.
quidam mõnãcus erat. qui
ad orationẽ stare non poterał:
Sed mox ut se fr̃s ad studiũ
orationis inclinassent: ipse
tegrediebatur foras. & mente
uaga: terrena ali qua et
transsitorla agebat Cunq
ab abate suo sępius fuisset
ammonitus: aduirum dĩ
deductus est: Qui ipse
quoq eius stultitiam ue
hemente̾r increpauit. &ad
monasterium reuersus: uix
duob dieb uiri di ad mo¬
nitionem cenuit: Nam die
tertio. adusum ꝓprium
reuersus: uagari tempore
orationis cȩpit: Quodcũ
seruo dĩ ab eodẽ monaste¬
rii patre quẽ constituerat
nuntiatum fuisset : dixit :
Ego ucnio: eumq ꝑme
met ipsum emendo: Cunq
uir dĩ uenisset in eundem
monasterium: & constituta
hora expleta psalmo die
sese fr̃s in orationem de¬
dissent: aspexit quod eun¬
dem monachũ qui manere¬
in oratione non poterat. qui¬
dam niger purrulus ꝑuesti¬
menti fimbriam foras trah.¬
ebat: Tunc eidem patri

Expanded text:
n uno autem ex eis monasteriis quae circumquaque construxerat, quidam monachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinassent, ipse egrediebatur foras, et mente vaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei deductus est, qui ipse quoque stultitiam ejus vehementer increpavit, et ad monasterium reversus, vix duobus diebus viri Dei admonitionem tenuit: nam die tertia ad usum proprium reversus, vagari tempore orationis coepit. Quod cum servo Dei ab eodem monasterii Patre quem constituerat, nuntiatum fuisset, dixit: Ego venio, eumque per memetipsum emendo. Cumque vir Dei venisset ad idem monasterium, et constituta hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidem uocabat: Sed hȩc
antiquus hostis tacite
nonferens: non occulte
ued ꝑsomnium: sed aꝑta
uisione eiusdem patris¬
sc oculis ingerebat: & mag¬
nis clamorib uim sẽ ꝑpeti
conquerebatur. ita ut uocẽ
illius &iam fr̃saudirent:
quam uis imaginem minime
cernerent: Vt enĩ discipłis
suis uenerabilis pater dice¬
bat corporalib eius oculis
isdem antiquus hostis te¬
terrimus & succensus appa¬
rebat: qui in eum ore oculisq
flammantib. seuire uide¬
batur: Iamuero quȩ dice¬¬
ret: audiebant omnes :
Prius eñi : hunc uocabat
exnomine: Cui cumuir
dĩ minime responderet:
ad eius mox contumelias
crumpebat: Namcum
clamaret dicens. benedicte.
benedicte . & cum sibi nul¬
lomodo respondere cons¬
piceret: ꝓtinus ad iungebat:
Maledicte & nonbene¬
dicte: quid mecũ habes. o¬
Quidme ꝑsequeris. o¬
Sed iamnunc expectan¬
dasunt: contra dĩ famulũ
antiqui hostis noua cer¬
tamina: Cui pugnas
quidem uolens intulit:

Expanded text:
ad fidem vocabat. Sed haec ad fidem vocabat. Sed haec antiquus hostis tacite non ferens, non occulte vel per somnium, sed aperta visione ejusdem Patris oculis sese ingerebat, et magnis clamoribus vim se perpeti conquerebatur, ita ut voces illius etiam fratres audirent, quamvis imaginem minime cernerent. Ut enim discipulis suis venerabilis Pater dicebat, corporalibus ejus oculis idem antiquus hostis teterrimus et succensus apparebat, qui in eum ore oculisque flammantibus saevire videbatur. Jam vero quae diceret audiebant omnes: prius enim hunc vocabat ex nomine. Cui cum vir Dei minime responderet, ad ejus mox contumelias erumpebat. Nam cum clamaret, dicens: Benedicte, Benedicte, et eum sibi nullo modo respondere conspiceret, protinus adjungebat: Maledicte, non Benedicte, quid mecum habes? quid me persequeris? Sed jam nunc spectanda sunt contra Dei famulum antiqui hostis nova certamina, cui pugnam quidem volens intulit,
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis: DE TRUS:
Quȩ so te: posthȩc adquȩ
locã uirsc̃s migrauerit.
uelsi aliquas in eis uirtutes
C̃s uir ad alia demigrans:
locum non hostem mu¬¬
tauit: Namtanto post
grauiorã proelia ꝑtulit :
quanto contrasẽ aꝑte pug¬
nantem ipsum magistrum
maliciae inuenit: Castrũ
namq quod cassinum
dicitur : in excelsi montis
latert situm est: Quiui¬
delic& mons distenso sinu
hoc ipsum castrũ recipit :
sedꝑtria milia in altum
se subrigens. uelut ad aether a
cacumen tendit: ubi uetus¬
tissimum fanum fuit. in
quo exantiquorũ more
gentilium: abstulto rusti¬
corum populo appollo
colebatur: Circũquaq
&iam incultu dęmonum
luci sue creuerant: in quib
adhuc eodem tempore. in¬
fidelium in sana multitudo
sacrificiis sacrilegis insu¬
dabat: Ibi itaq uirdĩ per¬
ueniens : contriuit idolum.
subuertit aram. subcĩdit
lucos: atq in ipso templo
appollinis. oraculum beati
martini fecit: Ubiuero
ara ciusdem appõllinis fuit :

Expanded text:
potestatis. Petr. potestatis. Petr. Quaeso te post haec, ad quae loca vir sanctus migraverit, vel si aliquas in eis virtutes nctus vir ad alia demigrans loca non hostem mutavit. Nam tanto post graviora praelia pertulit, quantum contra se aperte pugnantem ipsum malitiae magistrum invenit. Castrum namque quod Cassinum dicitur, in excelsi montis latere situm est, qui videlicet mons distenso sinu hoc idem castrum recepit, sed per tria millia in altum se subrigens, velut ad aera cacumen tendit: ubi vetustissimum fanum fuit, in quo ex antiquorum more gentilium a stulto rusticorum populo Apollo colebatur. Circumquaque etiam in cultu daemonum luci succreverant, in quibus adhuc eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso templo Apollinis oraculum beati Martini, ubi vero ara ejusdem Apollinis, fuit or
Abbreviated transcription (Latin):
PETRUS
stupenda quae dicis:
Nam inaqua expetra pro¬
ducta moysen: Inferro uero
quod exꝓfundo aquȩ rediit
heliseum: Inaquȩ itĩnere
petrum: Incorui obȩdien¬
tia. heliam: Inluctu aũt
mortis inimici. dauid
Uideo ppendo: uir iste
om̃ium plenus fuit: GR
IRdñi benedictus petre.
unius sp̃m habuit: qui
ꝑconcessȩ redemptionis
grãm electorum corda om̃i¬
um impleuit: dequo iohan¬
nes dicit: Erat lux uera :¬
quȩ inluminat omnẽ hominẽ
Uenientem inhunc mundum:
Etdequo: rursus scriptũ est:¬
Et de plenitudine eius : nos
om̃s accepimus: Namscĩ
dĩ homines. potuerunt
ad ño uirtutes habere: non
&iam aliis tradere: Ille
aũt signa uirtutis dedit
suditis : quise daturũ signũ
ionȩ promisit inimicis
ut coram suꝑbis mori dig¬
naretur : coram humilib
resurgere. quatinus & illi
uiderent quod contẽpnereN:
& isti quod ueneranter
amare debuissent: Exquo
misterio actum est: utdũ
suꝑbi aspiciunt despectũ
mortis. humiles contra
mortem acciperent głam

Expanded text:
Petr. stupenda quae dicis. Nam in aqua ex petra producta, Moysen ; in ferro vero, quod ex profundo aquae rediit, Elisaeum ; in aquae itinere, Petrum ; in corvi obedientia, Eliam ; in luctu autem mortis inimici, David video . Ut perpendo, vir iste omnium plenus fuit. Gregor. Vir Dei Benedictus, Petre, unius Dei spiritum habuit qui per concessae redemptionis gratiam electorum corda omnium implevit, de quo Joannes dicit: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . De quo rursus scriptum est: De plenitudine ejus nos omnes accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi viderent quod contemnerent, et isti quod venerantes amare debuissent. Ex quo mysterio actum est, ut dum superbi aspiciunt despectum mortis, humiles contra mortem acciperent gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit: Cunq iaciendo
aquam inignem quasi
extinguendo ꝑstreperen :
pulsatus ab eodem tumul¬
tu uir dñi aduenit. Qui
eundem ignem in oculis
fr̃m esse. insuis uero non
esse considerans: caput
ꝓ̾tinus in orationem flexit.
et eos quos fantastico rep¬
perit igne delũdere uoca¬
uit fr̃s: ut oculos suos
signarent monuit. & sanũ
illud quoquinȩ aedificiũ
assistere cernerent: & flam¬
mas quas antiquus hostis
finxerat. nonuidẽrent:¬

Expanded text:
ostendit. Cumque jaciendo ostendit. Cumque jaciendo aquam, et ignem quasi exstinguendo perstreperent, pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse considerans, caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne deludi, revocavit fratres, ut oculos suos signarent monuit, ut et sanum illud coquinae aedificium assistere cernerent, et flammas quas antiquus hostis finxerat, non viderent
Abbreviated transcription (Latin):
UAdam die dum fratres
habitacula eiusdem cellȩ̨
construerent: lapis in me-¬
dium iacebat. quem in ac¬
dificium leuare decreuer̃:
Cunq eum duo uel tres
mouere nonpossent: plus
ad iuncti sunt: Sed ita im¬
mobilis ꝑmansit: acsi ra-¬
dicitus in terra teneretur.
ut palam daretur intelligi:
quod suꝑ eum ipse perseͭ
antiquus hostis sedẽret.
quem tantorum uirorum
manus mouere non possen :
Difficultate igitur facta.
ad uirum dĩ missum est
ut ueniret. & orando hostẽ
repelleret: utlapidẽ leuare
potuissent: Qui mox uenit:
orationem faciens benedic¬
tionẽ dedit. & tanta lapis
cleritate leuatus est: acsi
nullum prius pondus
habuisset:¬
VNC inconspectu uiri dĩ
placuit: ut in loco eodem
terram fõderent: Quam
dum fodiendo altius pene¬
trarent: Aereum illic ĩdolũ
fr̃s inuenerunt: Quod
adhoram casu in quoquina
piectum. exire ignis repen¬
te uisus est: atq incunctoꝵ
monachorum oculis. quia
omne eiusdem quoquinȩ
aedificium consumeretur

Expanded text:
uadam die dum fratres habitacula ejusdem cellae construerent, lapis in medio jacebat quem in aedificium levare decreverant. Cumque eum duo vel tres movere non possent, plures adjuncti sunt, sed ita immobilis mansit, ac si radicitus in terra teneretur: ut palam daretur intelligi, quod super eum ipse per se antiquus hostis sederet, quem tantorum virorum manus movere non possent. Difficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veniret, et orando hostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tanta lapis celeritate levatus est, ac si nullum prius pondus habuissetnc in conspectu viri Dei placuit ut in eodem loco terram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, aereum illic idolum fratres invenerunt. Quo ad horam casu in coquinam projecto, exire ignis repente visus est, atque in cunctorum monachorum oculis quia omne ejusdem coquinae aedificium consumeretur
Abbreviated transcription (Latin):
carnalib desideris subiacere
ferebatur: cuius ad huc uitȩ
morũq bene quoq florentius
eius nunc aecđae presbiter
meminit: Cumuero puer
ꝑger& : narrauit isdem reparatus
quiad se reuersus fuerat. qđ illũ
ibi ubi ductus erat agnouit:
cui paratus fuerat rogus ingens:
Deductus aũt tiburcius prbt
ineo est suꝑ positus: atq sub¬
posito igne concrematus: alius
aũt parabatur rogus: cuius
a terra incelũ cacumentendi
uidebatur: Quiemissa uoce:
clamatũ est cuius esset: His
igitur dictis: statim reparatus
defunctus est: Puer uero qui
trans missus ad tiburtium¬
fuerat : iam eum mortuum
in uenit: Quiuidelic& repa¬
ratus ductus ad loca poenarũ
dumuidit. rediit narrauit
& obiit: aꝑte monstratur.
quia nobis illa nonsibi uiderit:
quib dũ adhuc concessũ est
uiuere. lic& &iam iam amalis
oꝑib emendare : Rogum
uero construi reparatus uidit.
non quod apud infernũ ligna
ardeant ut ignis fiat: sed qđ¬

Expanded text:
carnalibus desideriis subjacere carnalibus desideriis subjacere ferebatur: cujus adhuc vitae morumque bene quoque Florentius ejus nunc Ecclesiae presbyter meminit. Cum vero puer pergeret, narravit idem Reparatus, qui ad se reversus fuerat, quid de illo ubi ductus fuerat agnovit, dicens: Paratus fuerat rogus ingens, deductus autem Tiburtius presbyter in eo est superpositus, atque supposito igne 421 concrematus. Alius autem parabatur rogus, cujus a terra in coelum cacumen tendi videbatur. Cui emissa voce clamatum est cujus esset. His igitur dictis statim Reparatus defunctus est: puer vero qui transmissus fuerat ad Tiburtium, jam eum mortuum invenit. Qui videlicet Reparatus ductus ad loca poenarum, dum vidit, rediit, narravit, et obiit, aperte monstratur quia nobis illa, non sibi viderit, quibus dum adhuc concessum est vivere, licet etiam a malis operibus emendare. Rogum vero construi Reparatus vidit, non quod apud infernum ligna ardeant ut ignis fiat; sed
Abbreviated transcription (Latin):
patriciũ ferro trucidauit: ab
illis iuste mitti in ignẽ apparuit:
quos inhac uita iniuste iudica¬
DEMORTE REPARATI
o quoq tẽpore. quoprimũ
rtmotȩ uitȩ desideri is anhela¬¬
bam : quidam honestus senex
dsdedit nomine. ualde huius
urbis om̃ib nobilib amicus
mihi quoq in amicicus secdule
iungebatur : qui mihi narra.¬
bat dicens: Gothorũ tẽpore:
quidam expectabilis uir re-¬
paratus nomine: uenit ad
mortem: Quidũ diu iam
mutus ac rugidus iace̾ret: uisũ
est: quod abeo funditus fla-¬¬
tus uitalis exiss&. atq ex ani-¬
me remansiss& corpus: Cunq
& multi qui conuenerant & cũ
iam mortuum familia luger&.
subito rediit: & cunctorum
plangentiũ instuporẽ uersȩ
sunt lacrimȩ: Qui reuersus
ait: Cicius adȩcdam beati
laurentu martiris quȩ nomine
conditoris dãmasi uocatur.
puerũ mittite : & quid dety-¬
burtio presbitero agatur
uideat. & renuntiare festinec:
Qui uidelic& tunc tiburcius

Expanded text:
patricium ferro trudicavit, ab patricium ferro trudicavit, ab illis iuste in igne mitti apparuit, quos in hac vita iniuste iudicaDe morte Reparati. Eo quoque tempore quo primum remotae vitae desideriis anhelabam, quidam honestus senex, Deusdedit nomine, valde hujus urbis nobilibus amicus, mihi quoque in amicitiis sedule jungebatur, qui mihi narrabat, dicens: Gothorum tempore quidam spectabilis vir, Reparatus nomine, venit ad mortem. Qui dum diu jam mutus ac rigidus jaceret, visum est quod ab eo funditus flatus vitalis exisset, atque exanime remansisset corpus. Cumque et multi qui convenerant, et eum jam mortuum familia lugeret, subito rediit, et cunctorum plangentium in stuporem versae sunt lacrymae. Qui reversus ait: Citius ad Ecclesiam beati Laurentii martyris, quae ex nomine conditoris Damasi vocatur, puerum mittite, et quid de Tiburtio presbytero agatur videat et renuntiare festinet. Qui videlicet tunc Tiburtius
Abbreviated transcription (Latin):
insiciliam exactione cãnonis
aegerat: atq iam aditaliam
redi bat: Cuius nauis: ap¬
pulsa est ad insulam quȩ liparis
appellatur Et quia illic uir
quidam solitarius magnae
uirtutis habitabat. dũ nautȩ
nauis armamenta repararent:
uisum est p̃dicto patri soceri
mei adeundẽ uirũ dĩ ꝑͥgere.
seq eius orationib cominendare:
Quos uirdñi cum uidiss&: eis
inter alia colloquens dixit:
Scitis: quia rex theodericus
mortuus est. Cui illi ꝓtinus
responderunt: Absit: Nos
eum uiuentẽ dimisimus: &nihil
tale adnos deco nunc usq ꝑ¬
latum est: Quib dĩ famulus
addidit dicens: Qiam mor.¬
tuus est: Nam hesterno die
hora nona inter iohannem
papam & simmachũ patriciũ.
in hac uicina uulcani olla
iactatus est: Qđ illi audientes
sollicite conscripserunt diem:
fuisse mortuum: quodie eius
exitus atq suppliciũ dĩ famulo
fuerat ostensum: Etquia ioban¬
nẽ papam affligendo incusto¬
dia occidit: simmachũ quoq

Expanded text:
in Siciliam exactionem canonis in Siciliam exactionem canonis egerat atque iam ad Italiam rediebat. Cuius navis appulsa est ad insulam quae Liparis appellatur. Et quia illic vir quidam solitarius magnae virtutis habitabat, dum nautae navis armamenta repararent, visum est praedicto patri soceri mei ad eundem virum Dei pergere seque eius orationibus commendar. Quos vir Domini cum vidisset, eis inter alia colloquens dixit: "Scitis, quia rex Theudericus mortuus est"? Cui illi protinus responderunt: "Absit; nos eum viventem dimisimus, et nihil tale ad nos de eo nunc usque perlatum est". Quibus Dei famulus addedit", dicens: "Etiam mortuus est; nam hesterna die hora nona inter Iohannem papam et Symachum patricium in hac vicina Vulcani olla iactatus est". Quod illi audientes, sollicite conscripserunt diem fuisse mortuum, quo de eius exitu atque supplicio Dei famulo fuerat ostensum'. Et quia Iohannem papam adfligendo in custodia occidit, Simachum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
an incorporeos suspicaris.¬
PETRUS
non ambigo : in quo certũ est
corpora cruciari: GREGOR̃
erte rȩꝓbis: ueritas infine
dictura est Ite in ignẽ aet̃nũ :
qui paratus est diabolo & angłis
eius: Si igitur diabolus. eiusq
angłi cũ sint incorporei corpo¬
reo sunt igne cruciandi. quid
mirũ si animę & antequam
recipiant corpora. possunt
corporea sentire tormenta.¬
PE TRUS¬
atet ratio: nec deb& animus.
dehac ulterius quaestione
DEMORTE THEODERICI
REGIS ARRIANI.
GREGO RIUS
ostquam laboriose credidisti:
siue necessarium credo: siea quȩ
mihi auiris fidelib sunt digesta
narrauero: Iulianus namquẽ
huius romanȩ eccłae cuidõ
auctore deseruio. secundus
defensor fuit: qui ante septẽ
fere annos defunctus est: ad
me adhuc in monastento posito
crebro ueniebat. metũq collo¬
qui de animȩ utilitate consue-¬
uerat: Hic itaq mihi quadã
die narrauit dicens heodorici
regis tẽporib. pater soceri mei

Expanded text:
an incorporeos suspicaris?an incorporeos suspicaris?--PETRUS.  corporeum esse non ambigo, in quo certum est corpora cruciari.-- GREGORIUS. Certe reprobis Veritas in fine dictura est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Si igitur diabolus ejusque angeli, cum sint incorporei, corporeo sunt igne cruciandi, quid mirum si animae, et antequam recipiant corpora, possunt corporea sentire tormenta?--PETRUSatet ratio nec debet animus de hac ulterius quaestione De morte Theodorici regis Ariani. GREGORIUS. Postquam laboriose credidisti, e pretium credo, si ea quae mihi a viris fidelibus sunt digesta narravero. Julianus namque hujus Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservio, secundus defensor, qui ante septem ferme annos defunctus est, ad me adhuc in monasterio positum crebro veniebat, et mecum colloqui de animae utilitate consueverat. Hic itaque mihi quadam die narravit, dicens: 'Theudorici regis temporibus pater soceri mei
Abbreviated transcription (Latin):
atq sentiendo: Ignem namq
eo ipso patitur quoduidet: &¬
quia concremari sẽ aspicit.
crematur: Sicq fit: ut rẽs
corporea incorpoream exurat.
Edũ ex igne uisibili ardor acdolor
inuisibilis trahitur : ut ꝑ ignẽ
corporeũ mens incorporea
& anima corporea flamma
crucietur Quamuis colligere
dictis euuangelicis possi mus.
quia incendium anima ñsolũ
uidendo: sed &iam experiendo
patiatur: Weritatis & enim
uoce diues mortuus. in inferno
dicitur esse sepultus: cuius ani.¬
ma quia in igne teneatur insi-
dep̃catur dicens: Mitte lararũ
ut intinguat extremũ digiti sui
in aquã. utrefrigeret linguam
meam: quia crũcior in hac flãma
Dũ ergo peccatorem diuitem
dãpnatũ ueritas in ignib ꝑhib&.
quisnã sapiens reꝓborũ animas
tenẽri ignib neget e PETR
cce ratione actestimonio ad
credulitatẽ flectitur animus: sed
dimissus ittrũ adrigorẽ redit:
Quomodo enĩres incorporea.
arẽ corporea tene̾ri atq affligi

Expanded text:
atque sentiendo. Ignem namque atque sentiendo. Ignem namque eo ipso patitur, quo videt; et quia concremari se aspicit, concrematur. Sicque fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur, ut per ignem corporeum mens incorporea etiam incorporea flamma crucietur. Quamvis colligere ex dictis evangelicis possumus quia incendium anima non solum videndo, sed etiam experiendo patiatur. Veritatis etenim voce dives mortuus in inferno dicitur sepultus. Cujus anima quia deprecatur dicens: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Dum ergo peccatorem divitem damnatum Veritas in ignem perhibet, quis sapiens reproborum animas teneri in ignibus neget?--PETRUS. Ecce ratione ac testimonio ad credulitatem flectitur animus; sed dimissus iterum ad rigorem redit. Quomodo enim res incorporea a re corporea teneri atque affligi
Abbreviated transcription (Latin):
lesse scõrum animas incęlo
scri eloquii satis factione
credidisti: oportet ut ꝑ omnia
esse credas &iniquorũ animas
in inferno: Quia exretribu¬
tione aeterne iusticiae exqua¬
iam iusti gloriantur. necesse est
utꝑ om̃ia & iniusti crucientur:
Namsicut electos beatitudo
lȩtificat: ita credi necesse est
qđ adie exitus sui. ignis ręp.¬
bos exurat: PETRUS
tqua ratione credendũ est
quia rem incorportam. te¬
nere ignis corporeus possit.e¬
FXXX. QUARATIONE CREDENDE
SIS. UT IN CORPOREUI SPAA
TENERI IGNIS CORPOREUS
POSSIT
GRE CORIUS
i uiuentes homines incor¬
poreus sp̃s tenet incorpore.
cur non post mortẽ cũ incor¬
poreus sit sp̃s: &lam corporeo
igne teneatur PET RUS
N uiuente quolib& id circo
incorporeus sp̃s tenetur incor¬
pore: quia uiuificat corpus:
iincorporeus sp̃s petre in hoc
teneri potest quod uiuificat:
quare nonpoenaliter &ibi tene¬
atur. ubi mortificatur. o¬
Teneri autem sp̃m ꝑignẽ dicimꝰ.
ut intormento ignissit: uidendo

Expanded text:
sanctorum animas in coelo sacri eloquii satisfactione credidisti, oportet ut per omnia esse credas et iniquorum animas in inferno; quia ex retributione internae justitiae, ex qua justi gloriantur, necesse est per omnia ut et injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est quod a die exitus sui ignis repbos exurat. PETR. Et qua ratione credendum est quia rem incorpoream tenere ignis corporeus possitXIX. Qua ratione credendum sit ut incorporeos spiritus tenere ignis corporeus possit. GREGORIUS. Si viventis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem, cum incorporeus sit spiritus, etiam corporeo igne teneatur? 417 PETR. In vivente quolibet idcirco incorporeus spiritus tenetur in corpore, quia vivificat corpus. i incorporeus spiritus, Petre, in hoc teneri potest quod vivificat, quare non poenaliter et ibi teneatur ubi mortificatur? Teneri autem spiritum per ignem dicimus, ut in tormento ignis sit videndo
Abbreviated transcription (Latin):
CREGONIUS
aolo superius quȩstus es
morientis cuiusdã egredientẽ¬
t̾e animã non uidisse: sed hoc
ipsum iam culpȩ fuit. quod
corporeis oculis rem uidere
inuisibilem quȩsisti: Nã multi
nr̃orũ mentis oculos fide pura
& uberiore oratione mundantes.
egredientes ecarne animas
frequenter uiderunt: Unde
mihi nunc necesse est uelqua¬
liter egredientes animȩ uisȩ
sint. uel quanta ipsȩ dum egre¬
derentur uiderent en arrare.
quatinus fluctuanti animo.
quod plena ratio nonualet.
exempla suadeant: UII¬

Expanded text:
REGORIUS. Paulo superius questus es, morientis cujusdam egredientem animam te non vidisse; sed hoc ipsum jam culpae fuit, quod corporeis oculis rem videre invisibilem quaesisti. Nam multi nostrorum mentis oculum fide pura et ubere oratione mundantes, egredientes e carne animas frequenter viderunt. Unde nunc mihi necesse est vel qualiter egredientes animae visae sint, vel quanta ipsae dum egrederentur viderint enarrare, quatenus fluctuanti animo, quod plene ratio non valet, exempla suadeant. I
Abbreviated transcription (Latin):
GRE GORIUS
UIDam aũt eius monachus
mobilitati mentẽ dederat.
et ꝑmanẽre in monasterium
nolebat: Cunq eum uirdĩ
assiduȩ corriptret. frequenter
admoneret. ipse uero nullomo¬
do consentiret in congregatione
ꝑsistere. atq inportunis p̃cib
utrelaxaretur immineret. quadã
die isdem uenerabilis pater
nimietatis eius tedio afflictus.
iratus iussit ut discederet: Qui
mox ut exmonasterio exiit:
contrase assistere aꝑto ore
draconẽ initinere inuenit: Cunq
eũ isdem draco qui apparuerat
deuorare uellet: coepit ipse tre-¬
mens etpalpitans. magnis uo-¬
cib clamare dicens: Occur¬
rite occurrite: quia draco
iste me deuorare uult Cur¬
rentes aũt fratres: draconem
mimime uiderunt. sed trementẽ
atq. palpitantẽ monachum:
ad monasterium reduxerunt:
Quistatim ꝓmisit. nunquam
sẽ esse iam amonasterio reces¬
surum: atq exhora eadem in
sua ꝓmissione ꝑmansit. quippe
qui scĩ uiri orationib contrase

Expanded text:
Gregorius. Quidam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se
Abbreviated transcription (Latin):
UADA quoq die dũquidam
eius puerulus monachus:
parentes suos ultra quãdebebat
diligens. atq. adeorũ habita¬
culũ tendens cũsine benedictione
demonasterio exisset: eõdem
die mox utad eos ꝑuenit.
defunctus est: Cunq esset se¬
pultus: die altero ꝓiectum
foras corpus eius inuentum est:
Quod rursus tradere sepulturȩ
curauerunt: sed sequenti die
iterum ꝓiectũ exterius. atq
inhumatũ sicut prius inuener̃:
Tunc concite adbenedicti pa¬
tris uestigia currentes: cũmag¬
no fletũ petierunt. ut ei suam̃
grãm largiri dignaretur: Quib
uirdĩ. manu sua ꝓtinus cõmu¬
nionẽ dominici corporis dedit:
dicens: Ite: atq hoc dominicũ
corpus suꝑ eius pectus cũ mag¬
na reuerentia ponite . eumq
sepulturȩ sic traditȩ : Quod
cũ factũ fuisset : susceptũ corpꝰ
cius terra tenuit. necultra ꝓiocit:
fuerit. ut eius corpus etiam
terra ꝓiceret quibenedicti
grãm non haberet :
erpendo plane: et uehement̃¬
stupesco:¬

Expanded text:
uadam quoque die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pectus ejus cum magna reverentia ponite, et sic sepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ultra projecit. fuerit, ut ejus corpus etiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non haberet. Petr. Perpendo plane, et vehementstupeo
Abbreviated transcription (Latin):
lacet ualde quod dicis: sedqui
esse inuisibilia non credit. ꝓfecto
infidelis est: Quiuero infidelis
est: in eo quod dubitat. fidem
nonquęrit sed rationem:¬

Expanded text:
valde quod dicis. Sed esse invisibilia non credit, profecto infidelis est; qui vero infidelis est, in eo quod dubitat, fidem non quaerit, sed rationem
Abbreviated transcription (Latin):
episcopatus accensus. eum ex¬
tinguert ueneno molitus est:
Quicum ueneno furoris eius
animum pueri corrupisset. ut
mixto uino ei ueneni poculum
p̃beret. refectionis hora cum ĩã
uirdĩ ad edendum discũmberet:
& p̃miis corruptus puer. hoc qđ
ab archi diacono eius acceperat:
ueneni poculũ obtulit: Cui statĩ
uenerabilis ep̃s : dixit Bibetũ:
hoc qđ mihi bibendũ prebes:
Tremefactus puer dep̃hensum
se sentiens. maluit moriturus
bibere: quam poenas ꝓilla tanti
homicidii culpa tolerare: Cunq
sibi ad os calicẽ duceret: uirdñi
conpescuit dicens: Nonbibas:
damihi egobibam. sed uade
dic ei quitibi illud dedit Ego
quidem uenenum bibo: sedtu
ep̃s noncris: Facto igitur
signo crucis: uenenũ ep̃s bibit
securus. eademq hora in loco
alio in quo erat archidiaconus
eius defunctus est: acsi per õs
ep̃i. ad archidiaconi uiscera
illa uenena transissent: Cui
tamen ad inferendam mort̾e
uenenum quidem corporale

Expanded text:
episcopatus accensus, eum exepiscopatus accensus, eum exstinguere veneno molitus est. Qui cum vini fusoris ejus animum corrupisset, ut mistum vino veneni ei poculum praeberet, refectionis hora cum jam vir Dei ad edendum discumberet, ei praemiis corruptus puer hoc quod ab archidiacono ejus acceperat veneni poculum obtulit. Cui statim venerabilis episcopus dixit: Bibe tu hoc quod mihi bibendum praebes. Tremefactus puer, deprehensum se esse sentiens, maluit moriturus bibere quam poenas pro illa tanti homicidii culpa tolerare. Cumque sibi ad os calicem duceret, vir Domini compescuit, dicens: Non bibas, da mihi, ego bibo; sed vade, dic ei qui tibi illud dedit: Ego quidem venenum bibo, sed tu episcopus non eris. Facto igitur signo crucis, venenum episcopus bibit securus. Eademque hora in loco alio quo inerat archidiaconus ejus defunctus est, ac si per os episcopi ad archidiaconi viscera illa venena transissent. Cui tamen ad inferendam mortem venenum quidem corporale
Abbreviated transcription (Latin):
UIDÃ et enim religiosi
uiri apulie ꝓiuntiȩ partib
cogniti. hoc quod apud multoꝵ
noticiam longe latẽq ꝑ crebuit:
desabino canusinȩ urbis ep̃o
testari solent. quia isdem uir
longo iam senio oculorũ lumen
amĩserat: ita ut omnimodo nihil
uidẽret: Quemrex gothorũ
totila. ꝓphetiȩ habere sp̃m
audiens minime credidit: sed ꝓ¬
bare studuit quod audiuit:
Quicum in eisdem partib de¬
uenis set: hunc uir dñi ad pran¬
dium rogauit: Cunq iam
uentum esset ad mensam. rex
discumbere noluit : sed ad sabini
uenerabilis uiri dexteram sedit:
Cum uero eidem patripuer ex
more uini poculum preberet:
rex silenter manum tetendit.
sp̃u ꝓuidente discerneret: quisei
poculum preberet: Tunc uir
dĩ accipiens calicem: sedtamen
ministrum nonuidens: dixit:
Uiuat ipsa manus: De quo
uerbo rex lȩtus erubuit : quia
quamuis ipse esset dep̾hensus.
inuiro tamen dĩ qđ querebat
sequentium. in longum senium
uita traheretur: eius archidia¬
conus ambitione adipiscendi

Expanded text:
uidam etenim religiosi viri, Apuliae provinciae partibus cogniti, hoc quod apud multorum notitiam longe lateque percrebuit, de Sabino Canosinae urbis episcopo testari solent, quia isdem vir longo iam senio oculorum lumen amiserat, ita ut omnimodo nil videret. Quem rex Gothorum Totila prophetiae habere spiritum audiens, minime crededit, sed probare studuit quod audivit. Qui cum in eisdem partibus devenisset, hunc vir Domini ad prandium rogavit. Cumque iam ventum esset ad mensam, rex discumbere noluit, sed ad Savini venerabilis viri dexteram sedit. Cum vero eidem patri puer ex more vini poculum praeberet, rex silenter manum tetendit, spiritu providente discerneret, quis ei poculum praeberet. Tunc vir Dei accipiens calicem, sed tamen ministrum non videns, dixit: 'Vivat ipsa manus'. De quo verbo rex laetus erubuit, quia, quamvis ipse depraehensus est, in viro tamen Dei quod quaerebat sequentium in longum senium vita traheretur, ejus archidiaconus ambitione adipiscendi
Abbreviated transcription (Latin):
bestiarũ uocib excitatus.
surrexit uehementer iratus :
et contra antiquum hostem
magnis coepit uocib clamare
dicens: Bene tibi contigit
miser : tues ille quidixisti.
ponam sedem meam ad aqui¬
lonem: & ero similis altissimo:
Ecce ꝑsuꝑbiam tuam porcis
et suricib similis factus ẽs: &
qui imitari dm̃ indigne
uoluisti. ecce utdignus es
bestias imitaris: Ad quã eius
uocem ut ita dicam: deiectionẽ
Annon crubuit. quieandem
domum ad exhibenda monstra
quȩ consueuerat. ulterius non
intrauit.& Sicque post modũ
fidelium habitaculum factũ est:
quia dum in eaunus ueraciter
fidelis ingressus est: abea ꝓtinꝰ
mendax sp̃s atq infidelis ascessit:
Sed oportet iam ut priora ta¬
ceamus : ad ea quȩ dieb nr̃is
sunt gesta ueniendum est:U.¬

Expanded text:
bestiarum vocibus excitatus bestiarum vocibus excitatus surrexit, vehementer iratus, et contra antiquum hostem magnis coepit vocibus clamare, dicens: Bene tibi contigit, miser, tu ille es qui dixisti: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo ; ecce per superbiam tuam porcis et soricibus similis factus es; et qui imitari Deum indigne voluisti, ecce, ut dignus es, bestias imitaris. Ad quam ejus vocem, ut ita dicam, dejectionem An non erubuit, qui eamdem domum ad exhibenda monstra quae consueverat ulterius non intravit? Sicque postmodum fidelium habitaculum facta est, quia dum eam unus veraciter fidelis ingressus est, ab ea protinus mendax spiritus atque infidelis abscessit. Sed oportet jam ut priora taceamus, ad ea quae diebus nostris sunt gesta veniendum est
Abbreviated transcription (Latin):
IUSdem quoq principis
tempore. cum datius mẽ¬
dio lanensis urbis ep̃s causa
fidĩ exactus. ad constantinopo¬
litanam urbem ꝑgeret: cori¬
thi deuenit: Quidum largam
domum adhospitandũ quȩreret.
que comitatum illius totum
ferre potuisset. & uix inuenir&:
aspexit ẽminus domũ congru¬
entis magnitudinis. eam que
sibi p̃parari adhospitandum
iussit: Cunq eiusdem loci
incolȩ dicerent in eahunc
manere nonposse. quia mul¬
tis iamannis hanc diabolus
in habitar&:. atq. idõ uacua re¬
mansiss&: uir uenerabilis
datius respondit dicens: Im mo
idõ hospitare indomo eadẽ
bitationẽ reppulit Eam
igitur sibi parare p̾cepit.
securusque : illa antiqui hostis
certamina toleraturus intra¬
uit: Itaq intempestȩ nocts
silentio cum uirdĩ quiesceret :
antiquus hostis inmensis
uocib magnisq clamorib
coepit emĩtere rugitus leonũ :
balatus peccorũ ruditus
asinorum. sibilum serpentiũ:
porcorũ stridores & suricum:
Cum repente datius tot

Expanded text:
usdem quoque principis tempore cum Datius Mediolanensis urbis episcopus causa fidei exactus, ad Constantinopolitanam urbem pergeret, Corinthum devenit. Qui dum largam domum ad hospitandum quaereret, quae comitatum illius totum ferre potuisset, et vix inveniret, aspexit eminus domum congruentis magnitudinis, eamque sibi praeparari ad hospitandum jussit. Cumque ejusdem loci incolae dicerent, in ea hunc manere non posse, quia multis jam annis hanc diabolus inhabitaret, atque ideo vacua remansisset, vir venerabilis Datius respondit, dicens: Imo ideo hospitari in domo eadem bitationem repulit. In ea igitur sibi parari praecepit, securusque illam, antiqui hostis certamina toleraturus, intravit. Itaque intempestae noctis silentio, cum vir Dei quiesceret, antiquus hostis immensis vocibus magnisque clamoribus coepit imitari rugitus leonum, balatus pecorum, ruditus asinorum, sibilos serpentium, porcorum stridores et soricum. Tunc repente Datius tot
Abbreviated transcription (Latin):
mittatur in carcerem. ibique
in carcere nutriatur & crescat
Cui sifortasse mater quę hunc
genuit. solem. lunam. stellas.
montes & campos. uolantes
aues. currentes aequos nomin&.
ille uero quiest incarcere natus
& nutritus nihil aliud quam
tenebras carceris sciat. & hacc
quidem. eẽ. audiat. sed quia
ꝑ experimentum non nouit
ueraciter esse diffidat: ita in hac
exilii sui cecitate homines¬
nati dum esse summa & inuisi¬
bilia audiunt. diffidunit an
uerasint: quia sola hȩc infi ma
in quib natisunt uisibilia nouerun:
Unde factum est: ut ipse in uisi¬
bilium & uisibilium creator. ad
tinus ꝑ eũ uiuificati. crederemus
quȩ adhuc scire ꝑ experimentũ
non possumus: Quot quot ergo
hunc sp̃m hereditatis nr̃e pignus
accepimus: deuita inuisibiliũ
non dubitamus: Quis quis aũt
in hac credulitate adhuc solidus
non est: deb& ꝓculdubio maiorũ
habentib credert: Namstultus
est puer. simatrem idõ aestimat

Expanded text:
mittatur in carcerem, ibique mittatur in carcerem, ibique in carcere nutriatur et crescat; cui si fortasse mater quae hunc genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffidat; ita in hac exsilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint, quia sola haec infima in quibus nati sunt visibilia noverunt. 373 Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium Creator ad htenus per eum vivificati crederemus, quae adhuc scire per experimentum non possumus. Quotquot ergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus accepimus , de vita invisibilium non dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, debet procul dubio majorum habentibus credere, quia et stultus est puer si matrem ideo aestimet
Abbreviated transcription (Latin):
peccando extra sem& ipsũ
fusus. iam illa cęlestis patriac
gaudia quȩ prius contẽplabatur
uidere non potuit: In paradiso
quppe homo assucuerat uerbis
dei ꝑfrui: beatorũ angłorum
spiritib cordis mundicia & celsi¬
tudine uisionis inter ȩsse: Sed
postquã huc cecidit: ab illo quo
implebatur mentis lumine recessit:
Ex cuius uidelic& carne nõs in
huius exilii cecitate nati: audi¬
uimus quidem esse cęlestt̃ patriã.
audiuimus eius ciues angelos
dĩ. audiuimus eorumdem angłoꝵ
sotios sp̃s iustorum & ꝑfectorũ.
sed carnales quique quia illa
inuisibilia scirt nonualent ꝑ ex¬
perimentũ. dubitant utrum ne
sit quod corporalib oculis non
uident: Quaenimirũ dubietas
in primo parente nr̃o. ẽe. non
potuit: quia & exclusus a para¬
disi gaudiis. hoc quod amiserat
& qđ uiderat recolebat Hi aũt
sentire uel recolere audita non
possunt: quia corum nulli sicut
ille saltem dep̃terito experim̃tũ
tenent: Acsi enĩ pregnans mulier

Expanded text:
ando extra semetipsum fusus, jam illa coelestis patriae gaudia, quae prius contemplabatur, videre non potuit. In paradiso quippe assueverat homo verbis Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis munditia et celsitudine visionis interesse; sed postquam huc cecidit, ab illo quo implebatur mentis lumine recessit . Ex cujus videlicet carne nos in hujus exsilii caecitate nati, audivimus quidem coelestem esse patriam, audivimus ejus cives angelos Dei, audivimus eorumdem angelorum socios spiritus justorum et perfectorum. Sed carnales quique, quia illa invisibilia scire non valent per experimentum, dubitant utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas in primo parente nostro esse non potuit, quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amiserat, quia viderat recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt, quia eorum nullum, sicut ille, saltem de praeterito, experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier
Abbreviated transcription (Latin):
quid feci. c Sedebam mihi
suꝑ lactucã: uenit illa et
Quiptinus abscessit: nec eã
contingere ultra preualuit:
uidam uero felix nomine
iursinȩ ꝓuintiȩ nobilispat̃
huius castorii quinunc nob¬¬
cum hac inromana urbe
demoritur. cum eundem uene
nem nonhabere conspiceret.
& ꝑ ingula loca discurrere atq
studiose p̃dicare : cum quadã
die familiaritatis ausũ adut
dicens. Quia sacrũ ordinẽ
non habes. atq aromano
pontifice sub quo degis prȩ¬
dicationis licentiã non acce¬
pisti. prȩdicare quomodo
p̃sumis. e Quaeius inquisicio¬
ne conpulsus uirsc̃s indica¬
uit prȩdicationis licentiam
qualiter accepit dicens Ea
quȩ mihi loqueris: ego quoq
metum ipse ꝑtracto. Sed noc¬
ꝑuisionẽ iuuenis astitit: atq
in lingua mea medicinale
ferramentũ. id est fleubotomũ:
posuit dicens. Ecce posui
uerba mea in oretuo: egredere
adp̃candũ. atq exillo die
&iam cum uoluero: de deo
tacere non possũ
PETRUS

Expanded text:
quid feci? Sedebam mihi quid feci? Sedebam mihi super lactucam; venit illa, et Qui protinus abscessit, nec eam ultra contingere praevaluit. 168 Quidam vero, Felix nomine, Nursiae provinciae nobilis, pater hujus Castorii qui nunc nobiscum in Romana urbe demoratur, cum eumdem venernem non habere conspiceret, et per singula loca discurrere, atque studiose praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua ejus inquisitione compulsus vir sanctus indicavit praedicationis licentiam qualiter accepit, dicens: Ea quae mihi loqueris ego quoque mecum ipse pertracto. Sed quaper visionem juvenis astitit, atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
pater eahora filium resticutũ
uitȩ cognosceret: qua uitam
illius ex ore ueritatis audiss&
Om̃s aũt monachi iussionẽ¬
sui patris implentes: eundem
basilium ex monasterii habi¬
tatione rel pulerunt Qui.
repulsus. dixit frequenter se
cellulam equitu magicis
artib in aere suspendisse: nẽc
tamen cius quem pram ledere
potuisse. Qui non post longũ
tẽpus. in hac romana urbe ex¬
ar descente zelo xp̃iani popłi:
igne crematus est:
uadã uero die : una dei
famula ex eodẽ monasterio
uirginũ. ortũ ingressa est. Quȩ
lactucam conspiciens con¬
cupiuit: eãq signo crucis
benedicere oblita : auide
momordit. Sed arrepta
adiabolo: ꝓtinus caccidit
Cunq uexaretur: eidẽ patri
equitio subceleritate nun¬
tiatum est : ut ueniret cõncitꝰ.
& orando succurreret Mox¬
q ut ortũ isdem pater in
gressus est: cepit excius ore
quasi satis faciens ipse quihanc
arripuerat diabolus: clamare
dicens: Ego quid feci. ego

Expanded text:
pater ea hora filium restitutum pater ea hora filium restitutum vitae cognosceret, qua vitam illius ex ore Veritatis audisset. Omnes autem monachi jussionem Patris sui implentes, eumdem Basilium ex monasterii habitatione repulerunt. Qui repulsus dixit, frequenter se cellulam Equitii magicis artibus in aera suspendisse, nec tamen ejus quempiam laedere potuisse. Qui non post longum tempus, in hac Romana urbe, exardescente zelo Christiani populi, igne crematus est. Quadam vero die una Dei famula ex eodem monasterio virginum hortum ingressa est: quae lactucam conspiciens concupivit, eamque signo crucis benedicere oblita, avide momordit; sed arrepta a diabolo protinus cecidit. Cumque vexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate nuntiatum est, ut veniret concitus, et orando succurreret. Moxque hortum idem Pater ut ingressus est, coepit ex ejus ore quasi satisfaciens ipse qui hanc arripuerat diabolus clamare, dicens: Ego quid feci? ego
Abbreviated transcription (Latin):
tem reddat. Sed in tanti patris
absentia. acce dere quispiam
monachorũ in congregatione
uirginum minime audebat :
quantominus ille quinouus
aduenerat. eiusq adhuc uitã¬
fratrum congregatio ne scie¬
bat.& Missum repente est.
& dĩ famulo nuntiatũ: quod
scĩ monialis illa in mensis
febrib ęstuaret. & basilii
monachi uisitationem anxie
quȩreret: Quo audito uirsc̃s
dedignando subrisit: atq ait
Numquid nondiaci. quod
diabolus est iste non monachus
lte : & eum decella expellite
Deancilla aũt dĩ que anxi e¬
tate febrium urguetur. noli¬
te esse solliciti: quia exhac
hora neq febrib laboratura
est: neq basilium quȩsitura.
Regressus est monachus: uea
hora saluti restitutã dĩ uirginẽ
agnouit. qua eandem salutem
illius dĩ famubus equitius
longius positus dixit Inuir¬
tute scilic& miraculi exẽplũ
tenens magistri: qui inuitatus
adfilium reguli eum solo uerbo
restituit saluti. ut reuertens

Expanded text:
tem reddat. Sed in tanti Patris tem reddat. Sed in tanti Patris absentia accedere quisquam monachorum in congregationem virginum non audebat; quanto minus ille qui novus advenerat, cujusque adhuc vitam congregatio fratrum nesciebat. Missum repente est, et Dei famulo Equitio nuntiatum, quod sanctimonialis illa immensis febribus aestuaret, et Basilii monachi visitationem anxie quaereret. Quo audito vir sanctus, dedignando subrisit, atque ait: Nunquid non dixi quod diabolus esset iste, non monachus? Ite et eum de cella expellite. De ancilla autem Dei, quae anxietate febrium urgetur, nolite esse solliciti, quia ex hac hora neque febribus laboratura est, neque Basilium quaesitura. Regressus est autem monachus, et ea hora saluti restitutam Dei virginem agnovit, qua eamdem salutem illius Dei famulus Equitius longe positus dixit; in virtute scilicet miraculi exemplum tenens Magistri, qui invitatus ad filium reguli , eum solo verbo restituit saluti, ut revertens
Abbreviated transcription (Latin):
ac sanandum monasterio
illius cõmendaret: Tunc ad
monasterium uenit ep̃s: secũq
basiliũ monachũ deduxit.
et equitium dĩ famulũ ut eun
tione susciperet: rogauit:
ait. Hunc quem mihi com¬
mendas pater. ego nonuideo
monachum esse sed diabolũ
Cui ille respondit. Occasio.¬
nem quęris: noniuis p̃stare
quod peto. Adquem mox
dĩ famulus dixit. Ego quidẽ
hoc eum denuntio esse qđ uideo
Netamen nollemẽ obȩdire
existimes: facio quod iubes
Susceptus itaq in monasterio
est. Cum nonpost multos dies.
isdem dĩ famulus ꝓ exortandis
addesideria suꝑna fidelibus:
paulo longius acella digressus
est Quo discedente: cõnaigit
ut in monasterio uirginum in
quo eiusdem patris cura uigi¬
labat. una earũ quȩ iuxta
carnis huius putredinẽ specio¬
sa uidebatur: febricitare in¬
ciperet. & uehementer anxiari:
dorib clamare dicens Modo
moriturasum: nisi basilius
monachus ueniat. & ipse mihi
ꝑsuȩ curationis studium salu¬

Expanded text:
ac sanandum monasterio ac sanandum monasterio illius commendaret. Tunc ad monasterium venit episcopus, secumque Basilium monachum deduxit, et Equitium Dei famulum rogavittionem susciperet. ait: Hunc quem mihi commendas, Pater, ego non video monachum esse, sed diabolum. Cui ille 165 respondit: Occasionem quaeris ne debeas praestare quod peto. Ad quem mox Dei famulus dixit: Ego quidem hoc eum esse denuntio, quod video; ne tamen nolle me obedire existimes, facio quod jubes. Susceptus itaque in monasterio est. Non post multos dies idem Dei famulus pro exhortandis ad desideria superna fidelibus, paulo longius a cella digressus est. Quo discedente contigit ut in monasterio virginum, in quo ejusdem Patris cura vigilabat, una earum quae juxta carnis hujus putredinem speciosa videbatur febricitare inciperet, et vehementer anxiari, doribus clamare: Modo moritura sum, nisi Basilius monachus veniat, et ipse mihi per suae curationis studium salu
Abbreviated transcription (Latin):
rent: ipsȩ suȩ temptationis
angustiȩ. ad orationis studiũ
sollertiorem fecerunt Cumq
hac inrẽ ab om̃i potente dõ
remedium continuis precib
quȩreret: nocte quadam as¬
sistente ei angło. eunuchi¬
tari sẽ uidit. Eiusq uisioni
apparuit: quod omnem motũ
exgenitalib eius membris
abscideret: Atq ex eo tempore
ita alienus extitit atẽptatione:
acsisexũ non haberet in cor¬
pore. Quauirtute fretus.
ex dĩ om̃i potentis auxilio:
ut uiris ante p̃erat. ita cepit
post modũ &iam feminis prȩ¬
esse Nectamen discipulos
suos ammonere cessabat :
nese exemplo eius inhacrẽ
facile crederent. & casuri
temptarent donum: quod
non accepissent
Eo aũt tempore quom alefici
inhac sunt romana urbe
deprehensi: basilius qui in
magicis artib primus fuit.
in monachi habitu ualeriam
fugiens petiit Qui adurũ
reuerentissimũ castorium
amiterninȩ ciuitatis ep̃m
ꝑgens: sperauit abeo. ut eũ
ȩquitio abbati committeret :

Expanded text:
rent, ipsae suae tentationis rent, ipsae suae tentationis angustiae ad orationis studium solertiorem fecerunt. Cumque hac in re ab omnipotenti Deo remedium continuis precibus quaereret, nocte quadam assistente angelo eunuchizari se vidit, ejusque visioni apparuit, quod omnem motum ex genitalibus ejus membris abscideret; atque ex eo tempore ita alienus exstitit a tentatione, ac si sexum non haberet in corpore. Qua virtute fretus ex omnipotentis Dei auxilio, ut viris ante praeerat, ita coepit postmodum etiam feminis praeesse; nec tamen discipulos suos admonere cessabat, ne se ejus exemplo in hac re facile crederent, et casuri tentarent donum quod non accepissent. Eo autem tempore quo malefici in hac sunt Romana urbe deprehensi, Basilius, qui in magicis operibus primus fuit, in monachico habitu Valeriam fugiens petiit. Qui ad virum reverentissimum Castorium Amiterninae civitatis episcopum pergens, petiit ab eo ut eum Equitio abbati committeret,