comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na egit. minꝰ nocuit: Immo quan¬
tũ familiarior. quanto magis do¬
mesticꝰ erat hostis. tanto maiora
tit. Qͥd enĩ uł quantũ fuerat actũ.
te imꝑiũ iezabel & achab. solũ se dere¬
lictũ putar& helyas. lic& suꝑ essent
septẽ milia uiroꝵ. quoꝵ genua ñ
st̃ ineuruata baal: & quidẽ baal
deleuit iheu de isrł. ut iã dictũ ẽ.
sed cultus uituli & ppłm cũ regib
in reuocabilit᷑ m̃te captũ tenuit.
de t̾ra sua. corpore qͦq capriuus fie¬
r& captiuitate in solubili. pͣdicen¬
te dño inoseȩ. Qͥa ñ addã ultͣ misere¬
ri domiu ifrł. s obluuone obliui¬
scar eoꝵ. & domui uida miserebor.
id est decẽ tͥbub sub assyriis inꝑpe¬
tua captiuitate ꝑmanentib tri¬
bũ uida de babyloni a captiuitate
ifraelẽ in corpore ꝑcussert᷑. regnũ
isrł in anima sem& ipsũ occidit. oc
quos nullus ex regib eiꝰ relinquere
uoluit. Habebat naͣq cũ regia

Expanded text:
na egit, minna egit, mintum familiarior, quanto magis domesticus erat hostis, tanto maiora tit. Quid enim vel quantum fuerat actum, te imperium Iezabel et Achab, solum se derelictum putaret Helyas, licet superessent septem milia virorum, quorum genua non sunt incurvata Baal? Et quidem Baal delevit Iheu de Israel ut iam dictum est, sed cultus vituli et populum cum regibus irrevocabiliter mente captum tenuit de terra sua, corpore quoque captivus fieret, captivitate insolubili praedicente Domino in Osee: « Quia non addam ultra misereri domni Israel, sed oblivione obliviscar eorum, et domui Juda miserebor , » id est, decem tribubus sub Assyriis in perpetua captivitate permanentibus, tribum Juda de Babylonica captivitate Israelem in corpore percusserunt; regnum Israel in anima semetipsum occidit occiquos nullus ex regibus eius relinquere voluit. Habebat namque cum regia
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. s uitulos a seni& ip̃so ifrł exco¬
gitauit. & neq iheu. neq qͥsquã re¬
gũ isrł ã cultu illoꝵ umquã recessit.¬
uȩ autẽ facies ex om̃ib iii
capitib siue facieb aduersarii
sepedicti. ita potuit mansueta ui¬
deri. ut ista facies uituli: facies
leonis. facies ursi. facies pardi. faci¬
es bestiȩ t᷑ribilis & fortis. dentes fer¬
reos habentis. comedentis . atq cõ¬
minuentis . & reliqua pedib c̃cul¬
cantis. ꝑ quas significari iã diximꝰ
regna quȩ cͣtra ꝓmissionis uerbũ
ꝑsecutionẽ fecerunt. regnũ ȩgyp¬
tioꝵ. regnũ babylonioꝵ. regnũ ꝑ
sarũ & medoꝵ. regnũ grecoꝵ. reg¬
nũq romanoꝵ. Facies ista uituli.
facies ẽmitis. ꝑ quã ut iã dictũ ẽ
denotatur regnũ isrł. ex quo ihe¬
roboã uitulos aureos fecit. Nũ gͦ
sic̃ facies ista mitior ẽ facieb illis.
ita regnũ isrł minus quã illa reg¬

Expanded text:
Israel, sed vitulos a semetipso Israel excoIsrael, sed vitulos a semetipso Israel excogitavit, et neque Iheu neque quisquam regum Israuę autem facies ex omnibus capitibus sive faciebus adversarii sępedicti ita potuit mansueta videri ut ista facies vituli? Facies leonis, facies ursi, facies pardi, facies bestię terribilis et fortis dentes ferreos habentis comedentis atque comminuentis et reliqua pedibus conculcantis; per quas significari iam diximus regna, quę contra promissionis verbum persecutionem fecerunt, regnum Ęgyptiorum, regnum Babylonersarum et Medorum, regnum Graecorum, regnum Romanorum. Facies ista vituli, facies est mitis, per quam, ut dictum est, denotatur regnum Israel, ex quo Jeroboam vitulos aureos fecit. Num ergo sicut facies ista mitior est faciebus illis, ita regnum Israel mitius quam illa reg
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa ex isrł ipse ẽ. artifex fecit illũ.
cipes isrł ñ posst̾ emundariꝰ. siue re¬
uocari ã cultu uituli. quia ñ per
ignorantiã in illo peccant. s per
malitiã. & ñ ab exteris gentib de¬
cepti cultũ illiꝰ suscepert᷑. s a sem&¬
ipsis ex cogitauert᷑. unde & ẽgrue
dictũ ẽ. artifex fecit illũ. scilicet
iheroboã. sic̃ scriptũ ẽ. Dixͣq ihe¬
roboã incorde suo. Nc̃ reuertetur
regnũ addomũ dauid si ascenderit
ppłs iste ut faciat sacrificia in domo
dñi in ihrłm. Et ex cogitato ẽsiliofe¬
cit duos uitulos aureos. Artifex gͦ
fecit illũ. qͥa iheroboã excogitato ẽsi¬
lio feciteũ. Igͥ quãuis & baal & alia
multa idolatriȩ monstra fuerint in
isrł. tam̃ uitulũ illũ idolatriȩ caput
recte dixerĩ. quia uidelic& cȩt̃a por¬
tenta isrł ab ęxteris gentib accepit.¬
& a cultu illoꝵ aliquotiens cohiberi
potuit. nã & baal iheu deleuit. de

Expanded text:
Quia ex Israel ipse est, artifex fecit illum, Quia ex Israel ipse est, artifex fecit illum, cipes Israel non possunt emundari sive revocari a cultu vituli, quia non per ignorantiam in illo peccant, sed per malitiam, et non ab exteris gentibus decepti cultum ejus susceperunt, sed a semetipsis excogitaverunt; unde et congrue dictum est: artifex fecit illum, scilicet Iheroboam, sicut scriptum est: Dixitque Iheroboam in corde suo: Nunc revertetur regnum ad domum David, si ascenderit populus iste, ut faciat sacrificia in domu domini in Iherusalem; et excogitato consilio fecit duos vitulos aureos. Artifex ergo fecit illum, quia Iheroboam excogitato consilio fecit eum. Igitur quamvis et Baal et alia multa idolatrię monstra fuerint in Israel, tamen vitulum illum idolatrię caput recte dixerim: quia videlicet cetera portenta Israel ab exteris gentibus accepit et a cultu illorum aliquoties cohiberi potuit, nam et Baal Iheu delevit de
Abbreviated transcription (Latin):
pitq cornupeta esse diabolus. agen¬
do & cõpellendo ꝑ ium regiã. ut
uituloꝵ simulachra ꝓ do colerent᷑.
uantũ putas ꝑuerbũ dñi.ii.
uitulus ille. immo inuttulo
diabolus ipse ibratis cornib in¬
saniuit. Dne inquit helyas altaria
tua destruxert᷑. & ꝓpħas tuos oc¬
cidert᷑ gladio. & derelictus sũ ego
solus. & quęrunt anima meaͬ. lam
quidem isrł colebat etiã baal. a¬
gente ihezabel. & hoc addidit
inqͥt seriptura achab in oꝑe suo.
irritans dnm̃. quod scilic& seruiuit
ba al . & adorauit eũ. s omĩs idola¬
triȩ capiit in isrł erat cultꝰ uituloꝵ¬
Nã & baal & cęt̾a portenta demoni¬
orũ ab aliis gentib suscepert᷑. u¬
tulũ autẽ ut colerent reges isrł
ã sem& ipsis ex cogitauerunt . & in
illo scelere om̃s ꝑ seuerauert᷑. Unde
in osee cũ dixiss& dñs de regib & pͥn¬
cipib illis. usq quo ñ poterunt emũ¬
dari. c̃tinuo causã istã subiunxit.

Expanded text:
pitque cornupeta esse diabolus, agenpitque cornupeta esse diabolus, agendo et compellendo per vim regiam, ut vitulorum simulacra pro Deo colerentur. uantum putas contra verbum domini vitulus ille, immo in vitulo diabolus ipse vibratis cornibus insanivit? Domine, inquit Helyas, altaria tua destruxerunt et prophetas tuos occiderunt gladio, et derelictus sum ego solus et quęrunt animam meam.quidem Israel colebat etiam Baal, agente Jezabel. Et hoc addidit, inquit Scriptura, « Achab in opere suo irritans Dominum, quod scilicet servivit Baal et adoravit illum. » Sed omnis idololatriae caput in Israel cultNam et Baal et caetera portenta daemoniorum ab aliis gentibus susceperunt, vitulum autem ut colerent, reges Israel a semetipsis excogitaverunt, et in illo scelere omnes perseveraverunt. Unde in Osec, cum dixisset Dominus de regibus et principibus illis: « Usquequo non poterunt emundari, » continuo causam istam subjunxit: «
Abbreviated transcription (Latin):
mũ c̃flagrauit. dũ & ipse pater
adulterii simul & homicidis crimͣ
incidit. & de filiis eius unꝰ absalon
cruentꝰ frẽ int̾empto in ipsũ patre
arma corripuit. ex pellens eũ de
regno. & animã eiꝰ querens. ut reg¬
nar& ꝓ illo. Quod si ꝑ actũ fuiss&
iã ꝓfecto serpens ille caput habe¬
r& ꝑ qͦd uerbũ di inpugnare. me¬
moriãq eiꝰ sese abolere posse spe¬
rar&. Non ita euenit. s absalon
mortuo & dauid uitã cũ pace com¬
pleuit. & succedens ei filius sen¬
satus salomon cũ pace regnauit.
& domũ pacis nomuni dñĩ ędifica¬
uit. Tandem peccatũ euisdẽ sa¬
lomonis malignã eiusde serpen¬
tis intentione̾ adiuuit. ut scin¬
deretur regnũ ifrł a domo dd.
suscepto iheroboã filio nabath.
qͥ & c̃tinuo duos uitulos fecit &
dix̃. Ecce dii tui isrł. qui eduxe¬
nt᷑ te de t̾ra ȩgypti. Ibi se erexit
seđm caput draconis. & in illo ca¬
pite facies fuit uituli cornuti cę¬

Expanded text:
mum conflagravit, dum et ipse pater mum conflagravit, dum et ipse pater adulterii simul et homicidii crimen incidit. Et de filiis eius unus Absalon cruentus fratre interempto in ipsum patrem arma corripuit expellens eum de regno et animam eius quęrens, ut regnaret pro illo. Quod si peractum fuisset, iam profecto serpens ille caput haberet, per quod verbum dei impugnare memoriamque eius sese abolere posse speraret. Non ita evenit, sed Absalon mortuo et David vitam cum pace complevit et succedens ei filius sensatus Salomon cum pace regnavit et domum pacis nomini domini ędificavit. Tandem peccatum eiusdem Salomonis malignam eiusdem serpentis intentionem adiuvit, ut scinderetur regnum Israel a domo David suscepto Iheroboam filio Nabath, qui et continuo duos vitulos aureos fecit et dixit: Ecce dii tui Israel, qui eduxerunt te de tersecundum caput draconis, et in illo capite facies fuit vituli cornuti, coe
Abbreviated transcription (Latin):
Nter ea draco ille magnꝰ ser¬
pens antiqꝰ qͥ uocat᷑ diabolꝰ
& sathanas. cernens ꝓficere
ꝓmissionis uerbũ. ut pote
iã pꝰ abrahã scđo in dauid.
uram̃to firmatũ. magnũ
inuidiȩ seuientis incendi¬
um uersabat. magno ueneni
siu stimulatꝰ ardore. totꝰ
in sem& ipso furebat.S qͥd
ager&: Dudũ capite exar¬
matus quod pͥmũ erexerat.
scilie& regno ȩgypti. qñdo
submersꝰ ẽ pharao in mari
cũ currib & equitib suis. caput ali¬
ud ñ habebat quod eriger&. id ẽ reg¬
nũ aliud ꝑ cuiꝰ potentiã seuire possẽ
ad excidium gentis ex qua implendũ
erat iã dictũ uerbũ ꝓmissionis. Qn¬
immo ia̾ regnabat ipsũ uerbũ in dd̃.
patre qͦd futurũ erat suȩ carnis. &
idẽ patͣ eius sceptrũ tenens imperii.
fortis atq bellicosus exercebatur.
pͣlus. głificabat᷑ uictorũs. unde
& securius cytharizabat psaltes
ille. uerbũ đi sonis c̃dexorans mu¬
sicis. Ardebat igͣ in uidiȩ ueneno
quo & ipsius dauid pene õmne̾ do¬

Expanded text:
nterea draco ille magnus, serpens antiquus, qui vocatur diabolus et sathanas, cernens proficere promissionis verbum utpote iam post Abraham secundo in David iuramento firmatum, magnum invidię sęvientis incendium versabat, magno veneni sui stimulatus ardore totus in semetipso furebat. Sed quid ageret? Dudum capite exarmatus, quod primum erexerat, scilicet regno Ęgypti, quando submersus est in mari cum curribus et equitibus suis, caput aliud non habebat, quod erigeret, id est regnum aliud, per cuius potentiam sęvire posset ad excidium gentis, ex qua implendum erat iam dictum verbum promissionis. Quinimmo iam regnabat ipsum verbum in David patre, quod futurum erat suę carnis; et idem pater eius sceptrum tenens imperii fortis atque bellicosus exercebatur preliis, glorificabatur victoriis; unde et securius citharizabat psaltes ille, verbum dei sonis condecorans musicis. Ardebat igitur invidię veneno, quo et ipsius David pęne omnem do
Abbreviated transcription (Latin):
epiis martyribꝰ. sermo habitꝰ
ita claudat᷑. ut uenerabiles
teris arbitrem᷑. Quã ob causa.
Aidelicet qr inpassionibꝰ suis
ubi ꝓtestam̃to dĩ sua corpora
tradidert᷑. et grauissimis suppli¬
tiis sub didert᷑. beate resurree¬
tionis fide̾ et sp̃e sonora uoce
c̃fessi & testificati stͣ. Tu qͥdem
scelestissime ait unus ex illis
in p̃senti uita nos ꝑdis. s rex mun.¬
di defunctos nos ꝓsus legibus
inet̾nȩ intę resurrectione su¬
scitabit. Alius linguã ut pͣcide¬
retur rogatꝰ et manꝰ c̃stanter
ꝓferens & extendens. e cęlo in qͥt
ista possideo. s ꝓptͣ dĩ leges ncͣ
hȩc ipsa despicio. qmͣ ab ipso
me ea recepturũ spero. Dem¬
de sequens cũ uexaret᷑. iãq
ee̾t ad morte᷑. potiꝰ inqͥt eͥ ab
hominibꝰ morti datos sp̃e ex¬
pectare a dõ iteruͣ ab ipso
resuscitandos. Tibi enĩ resur¬
rectio ad uitã ñ erit. Mater
quoq ipsoꝵ martir & plusꝗͣ¬
martyr. i quȩ pereun

Expanded text:
piis martyribus sermo Habitus ita claudatur, ut venerabiles plus cęteris arbitremur. Quam ob causam? Videlicet quia in passionibus suis, ubi pro testamento dei sua corpora tradiderunt et gravissimis suppliciis subdiderunt, beatę resurrectionis fidem et spem sonora voce confessi et testificati sunt. Tu quidem scelestissime, ait unus ex illis, in presenti vita nos perdis, sed rex mundi defunctos nos pro suis legibus in ęternę vitę resurrectione suscitabit. Alius linguam ut precideretur postulatus et manus constanter proferens et extendens: E cęlo, inquit, ista possideo, sed propter dei leges nunc hęc ipsa despicio, quoniam ab ipso me ea recepturum spero. Deinde sequens cum vexaretur iamque esset ad mortem: Potius, inquit, est ab hominibus morti datos spem exspectare a deo iterum ab ipso resuscitandos. Tibi enim resurrectio ad vitam non erit. Mater quoque ipsorum martyr et plus qmartyr, quę pereun
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd antequã sanguinẽ illius effu¬
dissa. factũ qͥdẽ ẽ qđ script᷑a re
ambitioni. etiã ad adorandũ dnm
pompatice solitꝰ ingredi. hoc dolebat
si tali intp̃re. intanti tͥumphi festi¬
uitate. tantꝰ ꝓpħa sese subtraher&
eiꝰ comitatui. & iccirco semel & ite¬
rũ dicebat. peccaui. ꝓfecto huiꝰce
ĩ tentionis c̃fessione. sem&. ipsũ uinci
ñ patit᷑ omp̃s sermo dñi. Unde & hoc

Expanded text:
quod, antequam sanguinem illius effuquod, antequam sanguinem illius effudisset, factum quidem est quod Scriptura reambitioni etiam ad adorandum dominum pompatice solitus ingredi hoc dolebat, si tali in tempore, in tanti triumphi festivitate tantus propheta sese subtraheret eius comitatui et idcirco semel et iterum dicebat peccavi. Profecto huiusce intentionis confessione semetipsum vinci non patitur omnipotens sermo domini. Unde et h
Abbreviated transcription (Latin):
ert̃ ut ñ mereret᷑ ȩdificare domũ
nomini dñi quomͦ tu dicis eadem
pͣlia dauid. p̃lia fuisse uerbi dñĩ.
& iccirco recte c̃celebrari laudib
eccłasticis. Uel si uire p̾lia. siue
uictorias eus c̃celebrat ȩccła ut
uere bella dñi. cur ꝓptͣ illa ñ po¬
teris ait dñs domũ nomini meo
ȩdificare. tanto effuso sanguine
corã me: Ad hȩc inquã. Non
omĩa quȩ gessit dd ascribimus
uerbo dñĩ. s ea tantũ quȩ gessit
in uerbo dñĩ. zelo dñi. ꝓ defensio¬
ne ppłi dñĩ. quoꝵ pͥmum uł maxi¬
mũ fuit qͦd ꝑcussit physisteum
qͥ blasphemauit đm isrł. & ab¬
stu lit obꝓbriũ abisrł. Cęterũ
ea quȩ gessitait uir bellator exer¬
citio militari. ñ ad eo p̃dicantur
nͥ ubi manifeste oꝑata est uirtus
nominis dnĩ. Maxime autẽ sangͥ¬
nẽ uriȩ ȩthei in ƿeccatũ. & mag¬
ni meriti diminutionẽ sibi re¬
putare potuit. Unde notandũ

Expanded text:
erunt, ut non mereretur aedificare domum erunt, ut non mereretur aedificare domum nomini Domini, quomodo tu dicis eadem praelia David praelia fuisse Verbi Domini, et idcirco recte concelebrari laudibus ecclesiasticis? Vel si jure praelia sive victorias eius concelebrat ecclesia ut vere bella domini, cur propter illa: Non poteris, ait dominus, domum nomini meo ędificare tanto effuso sanguine coram me? Ad hęc inquam: Non omnia, quę gessit David, ascribimus verbo domini, sed ea tantum, quę gessit in verbo domini, zelo domini, pro defensione populi domini, quoit Philisthaeum, qui blasphemavit Deum Israel, et abstulit opprobrium ab Israel. Caeterum ea quae gessit, ut vir bellator exercitio militari, non a Deo praedicantur, nisi ubi manifeste operata est virtus nominis Domini. Maxime autem sanguinem Uriae Ethaei in peccatum et magni meriti diminutionem sibi reputare potuit . Unde notandum
Abbreviated transcription (Latin):
istas esse ꝓpͥas eiꝰ. qͥ cũ informa
di ess&. humiliare sem& ipsũ ha¬
bebat. ita ut crucifigeretur. qͦd
ẽ fodi manꝰ & pedes eius. Nongͦ
mirũ quod pugnabat iã & tͥum¬
phabat uerbũ ipsũ ꝑ manũ dđ.
illud occurrit. qͦd sic̃ refert
scriptura libri paralypomenon.
dixͣ ipse dđ ad salomonẽ filium
suũ. Filimi uoluntatis meȩ fuit.
ut ȩdificarẽ domũ nomini diũ¬
đi mei. s factus ẽ ad me sermo
dnĩ dicens. Multũ sanguinem
effudisti. & plurima bella bellasti.
ñ poteris ȩdificare domũ nomini meo.
tanto effuso sanguine corã me. Item
ad ppłm. Audite me frẽs mei &
ppłs meus. Cogitaui ut ȩdificarẽ
domũ in qua reqiuescer& arca fe¬
deris dnĩ . & scabellũ pedũ dĩnrĩ.
autẽ dixͣ mͥ. Non ȩdificabis domũ
nomini meo. eoquod sis uir bella¬
tor. & sanguinẽ fuderis. Dicit
gͦ aliquis. Si pͣlia quȩ gessit dauid
merita uł dignitatẽ eius diminu¬

Expanded text:
istas esse proprias ejus, qui cum in forma istas esse proprias ejus, qui cum in forma Dei esset, humiliare semetipsum habebat, ita ut crucifigeretur quod est fodi manus et pedes ejus. Non ergo mirum, quod pugnabat jam et triumphabat Verbum ipsum per manum David, illud occurrit, quod sicut refert Scriptura libri Paralipomenom dixit ipse David ad Salum: Fili mi, voluntatis meę fuit, ut ędificarem domum nomini dei mei, sed factus est ad me sermo domini dicens: Multum sanguinem effudisti et plurima bella bellasti. Non poteris ędificare domum nomini meo tanto effuso sanguine coram me. Item ad populum: Audite me, fratres mei et populus meus: cogitavi ut ędificarem domum, in qua requiesceret archa federis domini et scabellum pedum dei nostri, autem dixit mihi: Non aedificabis domum nomini meo, eo quod sis vir bellator, et sanguinem fuderis . » Dicit ergo aliquis: Si praelia quae gessit David, merita vel dignitatem ejus diminu
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ suã uirginẽ extyrpe dauidd.
ꝑcussit goliathphy listeum in ma¬
nus eiusdẽ dđ. ad huc pueri. nec¬
dũq filiũ ullũ habentis. & eȩt̃a
fecit ꝑ eũ quȩ usq hodie miram᷑
intrib fortissimis dđ. scilic& sa¬
pientia. humilitate. atq: fortitudi¬
ri potuit. Dauid enĩ sedens in cathe¬
dra sapientissimꝰ. Noc ẽ p̾coniũ sapi¬
entiȩ eiꝰ. Ipse ẽ quasi tenerrimꝰ ligni
uermiculus. Hoc ẽ testimoniũ hu¬
militatis eius. Q octingentos int̃fe¬
cit impetu uno. Hoc ẽ exꝑim̃tum
eius fut᷑us. tta p̃sens ipsi dđ ut iã
inꝑsona eius ipse đđ loqueret᷑. ipse
in eodẽ dd ꝓpriis uocib suis de
sem& ip̃so futura quasi iã pͣteri¬
ta uaticinaretur : Exempli grã.
Ego autẽ c̃stitutus sũ rex abeo su¬
ꝑ syon montẽ scm eius. pͣdicans
preceptũ eius. dñs dix̃ ad me filiꝰ
m̃s estu. Itẽ. tõderunt manꝰ meas.
& pedes meos. Non opꝰ est astrue¬
re quod omĩb notũ est. uoces

Expanded text:
trem suam virginem ex stirpe David, percussit Goliath phylisteum in manu eiusdem David adhuc pueri necdum filium ullum habentis. Et cetera fecit per eum, que usque hodie miramur in tribus fortissimis David, scilicet sapientia, humilitate atque fortitudisedens in cathedra sapientissimus, hoc est preconium sapientie. eius; ipse est quasi teterrimus ligni vermiculus, hoc est testimonium humilitatis eius; qui octingentos interfecit impetu uno, hoc est experimeneius futurus, ita presens ipsi David, ut iam in persona eius ipse David loqueretur, ipse in eodem David propriis vocibus suis de semetipso futura quasi iam preterita vaticinaretur? Exempli gratia: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Syon montem sanctum eius predicans preceptum eimeus es tu . » Item: « Foderunt manus meas et pedes meos . » Non opus est astruere quod omnibus notum est, voces
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe humilis spc̃ cũ cura suȩ saluati¬
onis maximã habebat sollicitudinẽ
ꝓ gła d̃i. quã in eo c̃sidabat ut ille
fidelis in ꝓmisso. uerus & iuistꝰ p̃di¬
caret᷑ inuiram̃to. qͦd illũ ꝓmisisse
atq uirasse testatꝰ fuerat dicens.
Iurauit dñs dd ueritatẽ & ñ fru¬
strabitur eũ. de fructu uentris
tui ponã suꝑ sedem tuã ꝓ hoc inꝗͣ¬

Expanded text:
humilis spiritus cum cura suę salvationis maximam habebat sollicitudinem pro gloria dei, quam in eo considerabat, ut ille fidelis in promisso verus et iustus predicaretur in iuramento, quod illum promisisse atque iurasse testatus fuerat dicens: Iuravit dominus David veritatem et non frustrabitur eum, de fructu ventris tui ponam su
Abbreviated transcription (Latin):
r&. dicebat desidantissimꝰ głȩ di. ut
iustificeris insermonib tuis. & iun¬
oas cũ uidicaris. Qod ẽ dicere. Ut si¬
delis ꝑmaneas ds. ut sermo tuus qͥ
factꝰ est ad me ñ sit in illo ẽ & ñ.s
sit in illo ẽ. nec uidicari possis qͦd
leuitate aut mutabilitate usussis.
& sic̃ de cȩt̾is. ita de isto quoq ꝓmisso
uł iuram̃to ad me facto ueraciter
omĩs sȩxus. omĩs ȩtas. dicere possit.
& ego cũ illis. Quotqͦt enĩ ꝓmissio¬

Expanded text:
dei: Ut iustificeris in sermonibus tuis et vincas cum iudicaris, quod est dicere: ut fidelis permaneas deus, ut sermo tuus, qui factus est ad me, non sit in illo est et non, sed sit in illo est nec iudicari possis, quod levitate aut mutabilitate usus sis, et sicut de cęteris, ita de isto quoque promisso vel iuramento ad me facto veraciter omnis sexus, omnis ętas dicere possit: et ego cum illis; quotquot enim promissio
Abbreviated transcription (Latin):
rentiȩ ẽ regnũ tã cani capitis. tam
antiqui dierũ rapto nomine regio
lacerasse. Si qͥde int̾ homines aͥe se¬
nes uiuenes. facilis ẽ ȩtatum
illius antiqui. & dierũ hominũ qͥ
nom̃ eiꝰ regiũ rapuert̃. nulla omio
ẽ. uł eẽ potest cõparatio. Qͥs enĩ di¬
cere uł cogitare potest qnͣto duit᷑¬
nitas siue antiqͥtas increati ꝓlixior
sit tpr̃ib annis. siue dieb hominũ
hesternoꝵ. qͥ qͣsi heri creati heri¬
fuere. uł nati : Quando illarũ
antiqͥssima bestiarũ de mari ascend̃.
qͣndo regnũ assyrioꝵ de t̾ra c̃sur¬
rexit. iam tc̃ iste antiquus dierũ
cũ abrahã loquebatur. & tã antiqꝰ
erat ut nc̃ est.

Expanded text:
rentiae est, regnum tam cani capitis, tam rentiae est, regnum tam cani capitis, tam antiqui dierum, rapto nomine regio, lacerasse? Siquidem inter homines juvenes ac senes, facilis est aetatum illius antiqui, et dierum hominum, qui nomen ejus regium rapuerunt, nulla omnino est, aut esse potest comparatio. Quis enim dicere aut cogitare potest, quanto diuturnitas sive antiquitas increati prolixior sit temporibus, annis, sive diebus hominum hesternorum, qui quasi heri creati fuere vel nati? Quando illarum antiquissima bestiarum de mari ascendit, quando regnum Assyriorum de terra consurrexerit, jam tunc iste « Antiquus dierum » cum Abraham loquebatur et tam antiquus erat, ut nunc est.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. hic pͥmitꝰ inuenimus positum.
ascendentiũ. quarũ ꝓpt̾ seuiti¬
am dicit sedisse uidiciũ. Hȩ inquit
bestiȩ magnȩ quatuor. quatuor
regna c̃surgent de t̾ra. Porro ipse¬
ciuiꝰ eͣ uidiciũ dic̃. Regnauert & ñ
ex me. pͥncipes extitert᷑ & ñ cognoui.
Uere. ñ ex ipso regnauert᷑. immo regna
quȩ dicta st̃. ñ tã regna. quã quȩdã
maxima & publica latrocinia fuert.
Primũ istoꝵ qͦd fuit regnũ assyrioꝵ
atq chaldeoꝵ quale habuit iniciũ:
Ante ninũ rege̾ assyrioꝵ & si fuere
reges antiquiores qͥ bella gererent.
inmundo regnare. regnante illo qͥ
solus regnare deb&. mundi creatore :
Ut igͣ cognoscamꝰ & abhorrescamꝰ ni¬
miã ingenere humano p̾sũptionis
iniuriã. c̃uenient᷑ antiquũ dierũ¬
hic nominauit eũ. eui regnando
ficti est ronsfat inuriã. lpse nãq qui¬
fecit. ide debuit disponere mundũ.
uerentia corã canocapite. nͥ assurgere.
qnͣtȩ in ordinationis. quantȩ inreue¬

Expanded text:
 hic primitus invenimus positum. ascendentium, quarum propter saevitiam dicit sedisse judicium. « Hae, inquit, bestiae magnae quatuor, quatuor regna consurgent de tcuius est iudicium, dicit: Regnaverunt et non ex me, principes exstiterunt et non cognovi. Vere non ex ipso regnaverunt, immo regna, quę dicta sunt, non tam regna quam quędam maxima et publica latrocinia fuerunt. Primum istorum, quod fuit Assyriorum atque Chaldeorum, quale habuit initium? Ante Ninum regem Assyrreges antiquiores, qui bella gererent, in mundo regnare, regnante illo, qui solus regnare debet, mundi Creatore? Ut igitur cognoscamus et abhorrescamus nimiam in genere humano praesumptionis injuriam, convenienter hic Antiquum dierum nominavit cum, cui regnando factam esse constat injuriam. Ipse namqufecit idem debuit disponere mundum nt et irreverentia, coram cano capite non consurgere, quantae inordinationis, quantae irreve
Abbreviated transcription (Latin):
De sortitione siue sortibus aman. qͦ
die & quo mense gens uideoꝵ deber&
int̾ fici. & econtra de sortibꝰ dñi.
quas signifieans ꝑ osꝓpħȩ in manibꝰ
tius inquit sortes meȩ.¬

Expanded text:
De sortitione sive sortibus Aman, quo die et quo mense gens Iudeorum deberet interfici, et econtra de sortibus domini, quę significans per os prophetę: In manibus tuis, inquit, sortes me
Abbreviated transcription (Latin):
me. Factũq ẽ. & p̃dicante illo ere¬
didert᷑ uiri niniuite in dnm̃. &
pͣ dicauert᷑ ieuiniũ. & uestiti st
sacco. ã maiore usq ad minorem.
Nũquid solus ionas p̃dicauit in
isrł futurã captiuitatẽ: Immo
multũ ẽ qđd declamauit oseȩ. qͦd per¬
sonuit amos eodẽ tpr̃e. ut de helya
& de helyseo nc̃ taceã quoꝵ supra
memini. qͥ signa p̾clara & magna¬
lia multa fecert᷑. & isrł ñ egit
pęnitentiã. & nullus regũ isrł
recessit ã peccatis iheroboam.
Qͥs ig᷑ rep̃hendere possit uł audeat
udiciũ uerbi dnĩ. qͦd ifrahelem
sibi ineredulũ credentib ac per hoc
iust iorib assyruis tradidit :Im¬
mo laudandũ quia rationabile
est & ꝑpulchrum. quodd illam
potissimũ gentem ꝑtale uoluit
exꝑimentum demonstrare iusti¬
orem ciu tradere decreuerã po¬
pulum preuaricatorem.x.xiii.

Expanded text:
actumque est et predicante illo crediderunt viri Ninivitę in dominum et predicaverunt ieiunium et vestiti sunt sacco a maiore usque ad minorem. Numquid solus Ionas predicavit in Israel futuram captivitatem? Immo multum est, quod declamavit Osee, quod personuit Amos eodem tempore, ut de Helya et de Helyseo nunc taceam, quorum supra memini, qui signa preclara et magnalia multa fecerunt, et Israel non egit penitentiam et nullus regum Israel recessit a peccatis Iheroboam. Quis igitur reprehendere possit vel audeat iudicium verbi domini, quod Israelem sibi incredulum credentibus ac per hoc iustioribus Assyriis tradidit? Immo laudandum, quia rationabile est et perpulchrum, quod illam potissimum gentem per tale voluit experimentum demonstrare iustiorem, cui tradere decreverat populum prevaricatorem. 23.
Abbreviated transcription (Latin):
esciremꝰ nos appendere iusti¬
ciã hanc. nͥ uerbũ ipsũ feciss&
nobis exꝑim̃tum. gentẽ qualib&
esse ꝓniorẽ magisq flexibilem ad
penitentiã. atq iccirco iustiorẽ
& uenia magis dignã quã israhe¬
lem. Unde laudanda uere ꝓuiden¬
tia đi. qͥ antequã uidiciũ ꝓfer¬
r& suꝑ isrł. sententiãq dar&.
quã prȩdixerat. quia ñ addam
ultra misereri domui isrł. sed
obliuione obliuiscar eoꝵ. misit
uerbũ suũ ad gentẽ quȩ tẽ tpris¬
erat asꝑior. atq fortior gentib¬
cȩteris. Ac sidicer& culib& ex ꝓ¬
phetis suis. Et si ad ppłos multos
& ꝓfundi sermonis. & ignotȩ lin¬
guȩ quoꝵ ñ possis audire sermones.
mitterẽ te. ipsi audirent te do¬
mꝰ autẽ isrł noluit audire te. qͥa
noluit audire me. Uni nãq ex ꝓ¬
phetis hoc dixit. scilie& iherechi¬
eli. s antequã illi hoc dicer&. per
aliũ ꝓpħam magno firmata est
exꝑim̃to ueritas dicentis. Factũ
quippe fuerat uerbũ dnĩ ad ionã.

Expanded text:
dere iustitiam hanc, nisi verbum ipsum fecisset nobis experimentum gentem quamlibet esse proniorem magisque flexibilem ad pęnitentiam atque idcirco iustiorem et venia magis dignam quam Israhelem. Unde laudanda vere providentia dei, qui antequam iudicium proferret super Israel sententiamque daret, quam predixerat: Quia non addam ultra misereri domui Israel, sed oblivione obliviscar eorum, misit verbum suum ad gentem, querat asperior atque fortior gentibucaeteris. Ac si diceret cuilibet ex prophetis suis: Et si ad populos multos, et profundi sermonis et ignotae linguae, quorum non possis audire sermones, mitterem te, ipsi audirent te; domus autem Israel nolunt audire te, quia nolunt audire me . Uni namque ex prophetis hoc dixit, scilicet Ezechieli, sed antequam hoc illi diceret, per alium prophetam magno firmata est experimento veritas dicentis: « Factum quippe fuerat verbum Domini ad Jonam:
Abbreviated transcription (Latin):
onis meȩ: Nonne manꝰ mea fecit hȩc
omĩa : Digne igͣ se fecit. qͦd tẽplũ uł
aurũ tẽpli manufacti ꝓtp̃re & re
multũ neglexit. nom̃ autẽ suũ &
ꝓmissionis uerbũ. in quo uita ẽ glo¬
rificare & dilatare nũquã desiit.

Expanded text:
ea fecit haec omnia? » Digne igitur se fecit, quod templum vel aurum templi manufacti, pro tempore et re multum neglexit, nomen autem suum et promissionis Verbum, in quo vita est, glorificare et dilatare nunquam desiit.
Abbreviated transcription (Latin):
on poterat hic d̃s excelsus tẽplũ
suũ qͦd erat in iherosolimis illesũ
custoikre ã flãmis incendii baby¬
lonii. qͥ tres pueros talit᷑ custodi¬
uit in camino ignis. ut nihil pote
staris haber& in corporib eoꝵ &
capilli capitis eoꝵ ñ essent adusti.
& sarabara eoꝵ ñ essent immutata
& odor ignis nͣ transir& ꝑ eos Pla¬
ne poterat. s erudiendꝰ erat mundꝰ.
ut scir& qͦd ds excelsꝰ n pulchris
lapidib aureis ue parietib tẽpli
manu facti delectatur. s fidi cla¬
ritate & mundis cordib & ille
ẽ eiꝰ optabilis locus. Nã quia & ta¬
b̾naculũ moyses cũ auctoritate
d̃i & tẽplũ salomon tantopere au¬
ro & gẽmis extruxit atq ꝑor¬
nauit. existimare poterant ho¬
mines cupidi de do male sentien¬
tes qͦd ess& eoꝵ similis. & dere¬
ligione uisticiȩ nihil curantes.
ꝑutarent se satis honorare dm
munerib aureis. suãq cupiditatẽ¬
corroborarent quasi exemplođi. Hanc
suspitionẽ digne ã se remouere curauit.

Expanded text:
on poterat hic deus excelsus templum suum, quod erat in Iherosolimis, illęsum custodire a flammis incendii babylonii, qui tres pueros taliter custodivit in castatis haberet in corporibus eorum, et capilli capitis eorum non essent adusti, et saraballa eorum non essent immutata, et odor ignis non transiret per eos? Plane poterat, sed erudiendus erat mundus, ut sciret quod Deus excelsus non pulchris lapidibus, aureisve parietibus templi manufacti delectatur, sed fidei claritate et mundis cordibus, et ille est ei optabilis locus. Nam quia et tabernaculum Moyses cum auctoritate Dei, et templum Salomon tanto opere, auro et gemmis exstruxit, atque perornavit, existimare poterant homines cupidi de Deo male sentientes, quod esset eorum similis, et de religione justitiae nihil curantes, putarent se satis honorare Deum muneribus aureis, suamque cupiditatecorroborarent quasi exemplo Dei. Hanc suspicionem digne a se removere curavit
Abbreviated transcription (Latin):
scientiȩ et pietatis. et replebiteu᷑
sp̃s timoris dnĩ. manifestũ ẽ de xp̃o
qͦd uere ds̃ sit. & qͦd ueracit᷑ habitet
in ipso om̃is plenitudo diumitatis.
corꝑalitꝰ. quãuis in hoc tẽꝑe fides
apĩana sit sirma. & hac assertione
ñ indigeat. Cũ fide necessaria. de¬
lectabile & utile e. etiã cõpetentem
hab̾e scientiã. Hatura humana
de uirgineȩ carnis substantia sicest
assũpta. ueluti mẽbranuila munda &
bene accurata scriptorioq oꝑi accõ¬
moda. et ipsã linga patͥs. idẽ sp̃s sc̃s ue¬

Expanded text:
pietatis, et replebit eum spiritus timoris domini, manifestum est de Christo, quod vere deus sit et quod veraciter habitet in ipso plenitudo divinitatis corporaliter, quamvis in hoc tempore fides christiana sit firma et hac assertione non indigeat. Cum fide necessaria delectabile et utile est etiam competentem habere scientiam. Natura humana de virgineę carnis substantia sic est assumpta velut membranula munda et bene accurata scriptorio operi accomoda; et ipsa lingua patris, id est spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
landibꝰ floris huiꝰ de uirga eiꝰ modi
ascenoentis pulchritudinẽ p̃dicabimꝰ
Unde u̾ba sumemͦ Nos pęne mati.
pene infantes ad tantȩ dignitatẽ
rei ubi pulchritudo. cũ fortitudine.
fortitudo cũ pulchritudine floret ac
iuget. cuiꝰ ipse sp̃s sc̃s lauidator ẽ. qͥd e¬
loquemͣ ita ut scdm mͣtis nr̃ȩ inten¬
mꝰ aliqͥd ñ de nr̃o qͦd nusꝗͣ ẽ. s de pleni¬
tudine ipsiꝰ qͥ om̃s scõs adimplet. de
thesauro boni cordis thesauro iocun¬
ditatis. et exultationis. quẽ suꝑ pro¬
phetã huiꝰ ũbi sui. suꝑ ꝓphetã patͥ¬
archã. et regẽ thesaurrzauit. di

Expanded text:
 floris hujus de virga ejusmodi ascendentis pulchritudinem praedicabimus, unde verba sumemus? Nos pene muti, pene infantes ad tantae dignitatem rei, ubi pulchritudo cum fortitudine, fortitudo cum pulchritudine floret ac viget, cujus ipse Spiritus sanctus laudator est, quid eloquemur ita ut secundum nostrae menmus aliquid non de nostro, quod nusquam est, sed de plenitudine ipsius, qui omnes sanctos adimplet, de thesauro boni cordis, thesauro iocunditatis et exsultationis, quem super prophetam huius verbi sui, super prophetam, patriarcham et regem thesau
Abbreviated transcription (Latin):
pabilis e̾e̾t. Proinde notandũ. quod
quãuis dicat᷑ qͥs plenꝰ demonio. ñ sic
implet homine̾ ille sp̃s ut penetret
animã eiꝰ s cauernas corꝑis irreꝑe
potuit. qͦ ebrietas. fiue febris. ani¬
mãq dep̾hensã in suis sedibꝰ exagitat
atq affligit. Solus ds̃ unꝰ pat̾ et filiꝰ
et sp̃s sc̃s. cũ uult et ꝓ ut uult ratio¬
nali animȩ. uel sp̃uu sese infundit.
et in eomansionẽ facit. frustra igit᷑
dic̃ uel querit quis. cur ñ legatũ
uel angłm miserit. s ꝑ semet ipsũ
ad saluandũ genꝰ humanũ tienerit
ds̃. u̾bũ diͣ. qr uidelicet naturã indu¬
ere humanã ñ potuit nͥ sola natura
dĩ. Unde sic̃ bonũ qr uoluit. ita om̃i¬
potentẽ p̃dicamꝰ qr potuit.

Expanded text:
pabilis esset. Proinde notandum, quod pabilis esset. Proinde notandum, quod quamvis dicatur quis plenus demonio, non sic implet hominem ille spiritus, ut penetret animam eius, sed cavernas corporis irrepere potuit, quo ebrietas sive febris animamque deprehensam in suis sedibus exagitat atque affligit. Solus deus unus, pater et filius et spiritus sanctus, cum vult et prout vult, rationali animę vel spiritui sese infundit et in eo mansionem facit. Frustra igitur dicit vel querit quis, cur non legatum vel angelum miserit, sed per semetipsum ad salvandum genus humanum venerit deus, verbum dei: quia videlicet naturam induere humanam non potuit nisi sola natura dei; unde sicut bonum, quia voluit, ita omnipotentem predicamus, quia potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sũmȩ potentiȩ ẽ qͦd hoc facere potuit.
Diligent̃ animadũtendũ. Solent
enĩ ñ nulli dicere. Ut qͥd ds dĩ uerbũ
uenit ꝑsemet ipsũ. et homo factus ẽ.
obsaluandũ genꝰ humanũ cũ hoc idẽ
fieri potuisset ꝑ aliũ. Cur ñ potiꝰ
misit alique̾ legatũ : Cur ñ misit an¬
gelũ. siue archangelũ. Ad hȩc inquã.
Ui delicet qr nulli alii. nulli nͥ soli na¬
turȩ diuinitatis hoc fuit it quã pos¬
sibile. assumere qͦd ñ erat. & manere
qͦd erat. Et unde hoc illi possibile.
Uidelicet qr sola natura uel stibstan¬
tia diuinitatis tanto subtilior ani¬
ma rationali. ut eã penetrare possit.
fidelit̾ hoc int̾ cet̾a patres catholici
sũpsert̃ et scripsert᷑ ꝓ argum̃to ue¬
ritatis c̃tra hereticos. qͦd sp̃s sc̃s ȩque
manȩ ẽ animȩ capabilis. et capax ẽ¬
eiꝰ anima rationalis. Nisi enĩ ds̃ esset
neq humano neq angłico sp̃iu ca¬

Expanded text:
summę potentię est, quod hoc facere potuit. summę potentię est, quod hoc facere potuit. Diligenter animadvertendum. Solent enim nonnulli dicere: Ut quid deus, dei verbum, venit per semetipsum et homo factus est ob salvandum genus humanum, cum hoc idem fimisit aliquem legatum? cur non misit angelum sive archangelum? Ad haec inquam, videlicet, quia nulli alii, nulli nisi soli naturae divinitatis hoc fuit unquam possibile, assumere quod non erat, et manere quod erat. Et unde illi hoc possibile, videlicet quia natura vel substantia divinitatis tanto subtilior est anima rationali, ut eam penetrare possit. Fideliter hoc inter caetera Patres catholici sumpserunt et scripserunt pro argumento veritatis contra haereticos, quod Spiritus sanctus aeque umanae animae est capabilis, et capax ejusdem animae rationalis. Nisi enim Deus esset, neque humano, neque angelico spiritui ca
Abbreviated transcription (Latin):
nias eiꝰmodi uerũtam̃ nusꝗͣ reperiri
existimo locutionẽ in qua uoces rebꝰquȩ
significant᷑. tanto imꝑares sint. ut st̃
in locutione p̃senti. Ut qͥd igͥ taliter
dictũ ẽ. Immno qͦmͦ diceret᷑ alit̾ quã
dictũ e: Ubi u̾ba inuenirent᷑ ad rẽ¬
sufficientia quȩ intelligit᷑. Sit qͥdẽ
in u̾bis defectꝰ. s eundẽ defectũ. ipsã
uocũ minoritatẽ si rite ꝑpendit
studiosa mens ȩdificat᷑. Inqͦ In eoui¬
delicet ut animadu̾tat opꝰ qͥde̾ gran¬
de s dõ ñ difficile uis enĩ bono plenꝰ
edulio. fatigat᷑ eructando. Sic ni¬
mirũ ds̃ pat̾ bono plenꝰ ũbo ñ la¬
borauit naturȩ humanȩ illud ĩserendo.
potens. sũ me bonꝰ. Hoc ẽ qͦd patͥbus
ꝓmisit. qͦd iurauit ad abrahã. uira¬
uit ad dauid: Tãꝗͣ sũ me bonꝰ sponte
ꝓmisit. sponte iurauit. tãꝗͣ sũ me
potens ad impleuit. Deniq sic̃ sũ me
bonitatis ẽ qͦd hoc facere uoluit. ita

Expanded text:
nias eiusmodi, verumtamen nusquam reperiri nias eiusmodi, verumtamen nusquam reperiri existimo locutionem, in qua voces rebus, quę significantur, tanto impares sint, ut sunt in locutione presenti. Ut quid igitur taliter dictum est? Immo quomodo diceretur aliter quam dictum eelligitur? Sit quidem in verbis defectus, sed eumdem defectum ipsam vocum minoritatem si rite perpendis, studiosa mens aedificat. In quo? in eo videlicet ut animadvertat opus quidem grande, sed Deo non difficile. Quis enim homo plenus edulio fatigatur eructando? Sic nimirum Deus Pater bono plenus verbo non laboravit, humanae naturae illud inserendo.  hoc est, quod patribus promisit, quod iuravit ad Abraham, iuravit, ad David. Tamquam summe bonus sponte promisit, sponte iuravit, tamque summe potens adimplevit. Denique sicut summę bonitatis est, quod hoc facere voluit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
Uĩ ualde magnũ reicõparatio¬
ne. Quid enĩ hoc dictũ eructauit.¬
qͥd magnificũ ẽ int̾nos dico. Erue¬
tat qͥsq nr̃m dũ sat᷑ ẽ. s esuriens qͥs¬
piã ructu alteriꝰ saturatꝰ ñẽ. Dicit
aliqͥs opꝰ suũ. s qͥ audit ñ statĩ c̃seqͥt᷑
auditi oꝑis effectũ. ut faciat simi¬
lit᷑ qͥcqͥd ab illo factũ ẽ. At ille qͥ hȩc
loqͥt᷑. eructauit cor meuͣ u̾bu bo¬
nũ qͥait dico ego oꝑa mea regi.
bonũ illud ũbũ. ipsã boni u̾bi sub¬
stantiã tota plenitudine edidit
in uterũ uirginis. et regi idẽ ho¬
mini quẽ formabat de utero eidẽ
uirginis. oꝑa sua sic indidit. ut sit
et ipse opifea siue artifea. ñ dissi¬
milis Magna hȩc et mira pͣdicant᷑
notare tropũ qu̾e dict᷑ tapynosyn.
qͥ modus locutionis humilitas e̾ mag¬
ne nei uelut si mare intendens di¬
cat gurgitẽ. si uastũ montẽ. dicat
tumulũ uel collẽ. Equidẽ ñ ausim
in maiestate tantȩ rei declamare ne¬

Expanded text:
 valde magnum rei comparatione. Quid enim hoc dictum 'eructavit' magnificum est inter nos, dico? Eructat quisque nostrum, dum satur est, sed esuriens quispiam ructu alterius saturatus non est. Dicit aliquis opus suum, sed qui audit, non statim consequitur auditi operis effectum, ut faciat similiter, quidquid ab illo factum est. At ille, qui hęc loquitur: Eructavit cor meum verbum bonum, qui ait, dico opera mea regi, bonum illud verbum, ipsam boni verbi substantiam tota plenitudine edidit in uterum virginis et regi, id est homini, quem formabat de utero eiusdem virginis, opera sua sic indidit, ut sit et ipse opifex sive artifex non dissimilis. Magna hęc et mira predicantur notare tropum, quem dicunt tapinosin, qui modus locutionis humilitas est magnę rei, velut si mare intendens dicat gurgitem, si vastum montem dicat tumulum vel collem. Equidem non ausim in maiestate tantę rei declamare ne
Abbreviated transcription (Latin):
tiã totãq pietatẽ dĩ et totũ ti¬
morẽ dñi. ut nichil e̾e̾t qͦd ñ sci¬
ret. nichil qͦd ñ posset. nichil in
dõ patre qͦd ñ haberet humana
pueri huiꝰ natura. unde & ds est.
Hoc intelligamꝰ e̾e qͦd ait ipsa ꝑ¬
sona patͥs eructauit cormeum
u̾bũ bonũ. dico ego oꝑa mea regi.

Expanded text:
totum timorem domini, ut nihil esset, quod non sciret, nihil, quod non posset, nihil in deo patre, quod non haberet humana pueri huius natura, unde et deus est. Hoc intelligimus esse, quod ait ipsa persona patris: Eructavit cor meum verbum bonum, dico opera mea regi.
Abbreviated transcription (Latin):
dauitico. pͥmũ c̃tẽplari libet hoc
dictũ dĩ patͥs. lingua mea calamus
scribe. uelocit̾ scribentis. Linguã
uerba hominis. ita sp̃s sc̃s animȩ
credulȩ suggerit u̾ba di. Unde
teris et idiotas. deinceps peritos et e¬
loquentes facere ueniebat. in lin¬
gius igneis apparuit. Confestĩ cur
ita apparere uoluerit. sequens ef¬
fectꝰ indicauit. Facti st̃ nãq cari¬
tate et zelo bono fortes. acferiudi.
qͦd significauerat ignis. facti st̃ elo¬
quentes uariis linguis. et scriptu¬
rarũ periti. qͦd linguarũ disꝑti¬
tio p̾signauit. Cũ gͥ dic̃ in isto qͥdẽ.
lingua mea calamꝰ scribȩ uelocit᷑

Expanded text:
davidico – primum contemplari libet hoc davidico – primum contemplari libet hoc dictum dei patris: Lingua mea calamus scribę velociter scribentis. Linguam verba hominis, ita spiritus sanctus animę credulę suggerit verba dei. Unde teris et idiotas, deinceps peritos et eloquentes facere veniebat, in linguis igneis apparuit. Confestim cur ita apparere voluerit, sequens effectus indicavit. Facti sunt namque karitate et zelo bono fortes ac fervidi, quod significaverat ignis; facti sunt eloquentes variis linguis et scripturarum periti, quod linguarum dispertitio presignavit. Cum igitur dicit in isto quidem: Lingua mea calam
Abbreviated transcription (Latin):
gladio tuo. suꝑ femͣ tuũ potentissi¬
me.Spetie tua & pulchritudine
tua intende ꝓspere. ꝓcede et reg¬
na. & cet̾a. Putet se anima pauꝑcu¬
la nc̃ adfontẽ sermonis uenisse. un¬
de haurire possit. qͦd loquat᷑ ad gra¬
tiã floris huiꝰ spetiosi et pulchri ꝓ
bona intentione. Magis delectandi
quã docendi intentione. o tu qͥcũq
hec legis uel audis me existimato
immorari qr dulce e. pulchrũ. et
piũ ẽ.etiã nota replicare atq fre¬
quentare. de forma speciosi. de
specie et pulchritudine formosi atq
potentissimi. gladiosno suꝑ suũ femͣ
accincti. ꝓspere ꝓcedentis et regnan¬
tis. quẽ inueritate. in mansutudi¬
ne et iusticia mirabilit᷑ deatera
sua deducit. cadentibꝰ sub ipso popłis
incorde suo. qr cͥfixist᷑ sagittiseiꝰ acu¬
tis sagitis dictoꝵ eiꝰ salutiferis. ut do.¬
leant qͦd olĩ suert᷑ inimici regił eũq
adorent cadentes. cadant ĩ faciessuas ad
utrisq p̾coniis. et illo isaiano. et isto

Expanded text:
 super femur tuum, potentissime! Specie tua et pulchritudine tua, intende, prospere procede et regna et cetera. Putet se anima paupercula nunc ad fontem sermonis venisse, unde haurire possit, quid loquatur ad gratiam floris huius speciosi et pulchri pro bona intentione. Magis delectandi quam docendi intentione, o tu, quicumque hęc legis vel audis, me existimato immorari, quia dulce est, pulchrum et pium est etiam nota replicare atque frequentare de forma speciosi, de specie et pulchritudine formosi atque potentissimi gladio suo super femur accincti, prospere procedentis atque regnantis, quem in veritate, in mansuetudine et iustitia mirabiliter dextera sua deducit. cadentibus sub ipso populis in corde suo, quia confixi sunt sagittis eius acutis, sagittis dictorum eius salutiferis, ut daleant, quod olim fuerunt inimici regis eumque adorant cadentes, cadant in facies suas adutrisque preconiis – et illo ysaiano et isto
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sit potens. et sepiꝰ in hoc mundo
pauꝑ es eleͥgit. cognoscendo illos in be¬
nedicti onibꝰ sius. idẽ p̾clara illis do¬
na tͥbuendo sp̃s sui. qualia nimirũ
diuitibꝰ habentibꝰ cͥsolationẽ suã ra¬
rrus c̃cedit. Uidete in qͥt apł suocati¬

Expanded text:
ipse sit potens , » et saepius in hoc mundo pauperes elegit, cognoscendo illos in benedictionibus suis, id est praeclara illis dona tribuendo Spiritus sui, qualia nimirum divitibus habentibus consolationem suam rarius concedit. « Videte, » inquit Apost
Abbreviated transcription (Latin):
ut ea quȩ st̃ destrueret ut ñ gliet᷑
om̃is caro inc̾spectu eiꝰ Ergo pau¬
ꝑibꝰ et infirmis sepiꝰ rȩlestia uoca¬
tionis suȩ dona largit᷑ as̃ abundan¬
tius. et ista c̾sidatio pulcherrimã
nob̾ efficit ordinationẽ patͥsoptim.  be¬
qͥ notũ et uerũ habet testimoniu᷑
qͦd spũ om̃iũ iustoꝵ plenꝰ fuerit Qui
minꝰ indiget in qͥt agat dõ gr̃as. &
ñ murmuret. qͥ uͦ plus indiget tͥbu¬
qͥspũalia sua dare abundantiꝰ cͥsu¬
euit plus indigentibꝰ scilicet pauꝑibꝰ
infirmis. ignobilibꝰ. ut scđm multi¬
tudinẽ doloꝵ incorde ipsoꝵ. ẽsolatio¬
nibꝰ huiꝰ modi letificentꝰ anime eoꝵ¬

Expanded text:
ut ea quę sunt destrueret, ut non glorietur omnis caro in conspectu eius. Ergo pauperibus et infirmis sepius cęlestia vocationis suę dona largitur deus abundantius, et ista consideratio pulcherrimam nobis efficit ordinationem patris optimi, qui notum et verum habet testimonium, quod spiritu omnium iustorum plenus fuerit. Qui minus indiget, inquit, agat deo gratias et non murmuret, qui vero plus indiget, tribuqui spiritualia sua dare abundantius consuevit plus indigentibus, scilicet pauperibus, infirmis, ignobilibus, ut secundum multitudinem dolorum in corde ipsorum consolationes huiusmodi lętificentur animę eo
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ di petiuit dicendo. ut
iustificeris in sermonib tuis. & uin¬
cas cũ uidicaris. Hȩc ẽ inqt iohantes
fiducia quã habemꝰ ad eũ. qͥa qͦdcũq
petierimꝰ scđm uoluntate̾ eiꝰ. audit
nos. Erat enĩ uoluntas đi. ut ser¬
mo eiꝰ impleret᷑. ut uerbũ ꝓmissio¬
nis pͥus ad abrahã. deinde factũ
ad dđ ꝑficeret᷑. quia uidelic& salu¬
te̾ mundi uolens & ꝓuidens đs. hoc
ꝓposuerat ut uerbũ suũ de semine
illoꝵ incarnaretur. Qͦdsi iniqͥtas
dd fidẽ ꝓmittentis euacuass&. ut
de ꝓmissione ƿenitens sen ten¬
tiam de mutar&. et ꝓmissũ ñ imple¬
r&. nũqͥd hodie tã securi cũ apło
de clamaremus. ẽ autẽ ds uerax.
omĩs autẽ homo m̃dax. sic̃ scriptũ ẽ
ut ustificeris in sermonib: tuis &
uincas cũ uidicaris . Immo qualit̃
hodie cũ genere humano actũ esset
si ds ꝑsingłos dies irasceret᷑. si ñ sine
pęnitentia essent dona & uocatio
eiꝰ. si statĩ ubi iniqͥtas cuiꝰquã habun¬

Expanded text:
dei petivit dicendo: Ut iustificeris in sermonibus tuis et vincas cum iudicaris. Hęc est, inquit Iohannes, fiducia, quam habemus ad eum, quia quodcumque petierimus secundum voluntatem eius, audit nos. Erat enim voluntas dei, ut sermo eius impleretur, ut verbum promissionis prius ad Abraham, deinde factum ad David perficeretur, quia videlicet salutem mundi volens et providens deus hoc proposuerat, ut verbum suum de semine illorum incarnaretur. Quod si iniquitas David fidem promittentis evacuasset, ut de promissione pęnitens sententiam demutaret et promissum non impleret, numquid hodie tam securi cum apostolo declamaremus: Est autem deus verax, omnis autem Homo mendax, sicut scriptum est: Ut iustificeris in sermonibus tuis et vincas cum iudicaris? Immo qualiter hodie cum genere humano actum esset, si deus per singulos dies irasceretur, si non sine pęnitentia essent dona et vocatio eius, si statim, ubi iniquitas cuiusquam abun
Abbreviated transcription (Latin):
ipso inueniretur m̃dax. ipse nihulo¬
minꝰ ꝑmaner& uerax. & quia scđm
hanc eiꝰ uoluntatẽ ut iã dictũ est
ƿetiuut dauid. iccirco exaudiri
dignus fuit. tanquã unꝰ de optimis
ad uitorib đi quęrentib głam đi.
amatorib uisticiȩ di. desiđatorib
boni ꝓpositi dei

Expanded text:
ipse nihilominus permaneret verax, et quia secundum hanc eius voluntatem ut iam dictum est petivit David, idcirco exaudiri dignus fuit tamquam unus de optimis adiutoribus dei querentibus gloriam dei, amatoribus iustitie, dei, desideratoribus boni propositi dei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt conteptum uerbi dñi. qui a
in dieb euis calce abicere legẽ dñĩ
nimia fere omĩb licentia fuit. No¬
tandũ quippe qͦd mortuo samson
qui udicauit isrł uiginti annis.
dignũ ñ existimauit scripturȩ
sacrȩ auctoritas. ut dicer&. pꝰ hẽ
fuit. uł hiuc successit hely. lie&
xl annis. sed intͣ infelices dierum
illoꝵ hystorias ista querela freqͣns
ẽ. Indieb illis ñ erat rex in isrł. sed
unusqͥsq qͦd rectũ sibi uidebat᷑
hoc faciebat. Qͥd nͥ socordiã sacer¬
dotis & iudicis eiusmodi. hec dicen¬
do accusat.Idem nãq ẽ. ac si di¬
cat. Qui in dieb illis uidicabat isrł.
& si scđm nom̃ ꝑsonãq aliqͥs erat.
scđm rẽ. meritũq nullus erat.
Tandẽ missũ ẽ contra illũ uerbũ

Expanded text:
propter contemptum verbi domini, quia propter contemptum verbi domini, quia in diebus eius calce abicere legem domini nimia fere omnibus licentia fuit. Notandum quippe, quod mortuo Samsone, qui iudicavit Israel viginti annis, dignum non existimavit scripturę sacrę auctoritas, ut diceret: Post hunc fuit vel successit Heli, licetst, quadraginta annis. Sed inter infelices dierum illorum hystorias ista querela frequens est: In diebus illis non erat rex in Israel, sed unusquisque, quod rectum sibi videbatur, hoc jaciebat. Quid nisi socordiam sacerdotis et iudicis eiusmodi hęc dicendo accusat? Idem namque est acsi dicat: Qui in diebus illis iudicabat Israel, etsi secundum nomen personamque aliquis erat, secundum rem meritumque nullus erat. T