comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eb aliis ⁊ cum uderit faciem qu¬
dem pͥstinam non rensan nec iu
creuisse lepram ĩ mundum nicdi¬
bit uigne abuet eo qd infusasb
insuꝑficie uestimenti .ł ꝑtotum

Expanded text:
ebus aliis, et cum viderit faciem quidem pristinam non reversam, nec tamen crevisse lepram, immundum judicabit, et igne comburet, eo quod infusa sit in superficie vestimenti, vel per totum
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ intelligere diuersos successionĩ
gradus ⁊ quomodo primus sit conse¬
qñde celestis hereditatis gradus doctri
nominatur. sunt N ñ nulli qui spõ
agere que illi agunt qui ꝓprio intel¬

Expanded text:
t intelligere diversos istos successionum gradus. Et quomodo primus sit consequentiae coelestis haereditatis, gradus doctrinominatur. Sunt enim nonnulli, qui sponagere quae et illi agunt qui intel
Abbreviated transcription (Latin):
tegrum ne .s. alud offerat᷑ deo. aluid ad¬
usario. sufficit .a. hunc ad ueniam que
liciam nullam. Qui de bob sacrificium
offert lumbuin offerre deoñ eget quem
inbonis oꝑib estring̾ ⁊ ex̃cet. qui de capͥs
ĩmolat non ht̃ lumbum immacula¬
tum quem offerat qr olim pecc̃o mafła¬
uit qui ergo non fuit inpeccatis imma¬
cularum lumbum offerre pot̾ non q
peccor fuit. hac cã in sacrificio pacificoꝵ
abagnis capris distinxit.

Expanded text:
tegrum, ne scilicet aliud offeratur Deo, aliud adversario. Sufficit enim huic ad veniam quae litiam nullam. Qui de bobus sacrificium offert, lumbum Deo offerre non eget: quem in bonis operibus constringit et exercet. Qui de capris immolat, non habet lumbum immaculatum quem offerat, quia eum olim peccato maculavit. Qui ergo non fuit in peccatis, immaculatum lumbum offerre potest, non qui peccator fuit. Hac causa in sacrificio pacificorum capras ab agnis distinxit.
Abbreviated transcription (Latin):
hostia siue masculum. siue obtule
runt. Si agnum obtulerit coram
año. ponͣet mranum suꝑ cap̃ uictime
sue que immolabit᷑ inuestibulo
tabnacul testimonii. fundentes fi¬

Expanded text:
hostia sive masculum sive feminam runt si agnum obtulerit coram Domino ponet manum super caput victimae suae quae immolabitur in vestibulo tabernaculi testimonii fundent
Abbreviated transcription (Latin):
tionem . niͣc .lxx. qr du¬
plicem ht̃ oꝑationem
partem alimentum tͣ¬
hit quam uocant uen¬
trem suꝑiorem ꝑalte¬
ram purgationem dis¬
cernit quam uocant
et femorib cõicantes pͥ¬
mum gͦ ad ipem qͥ supͣ
uentrem ẽ ⁊ duos uenes
medio .a. femoris. uuẽn¬

Expanded text:
tionem juxta LXX, quia duplicem habet operationem partem alimentum trahit, quam vocant ventrem superiorem: per alteram purgationem discernit, quam vocant ventrem et femoribus communicantes. Primum ergo adipem, qui supra ventrem est, et duos renes,medio enim femoris e
Abbreviated transcription (Latin):
cappta sunt. ab ho¬
mine usq adpe¬
tus. tu ⁊ elearar
sacerdos ⁊omnes
principes uulgi
diuidesq exeqͦ
p̃dam inter eos
qui pugnauer̃t
et egressi sunt.
ad bellum ⁊ in¬
ter omnem reli¬
qͣm multitudi¬
tem domino ab
ngentis tam ex hominib qͣm exboye¬

Expanded text:
nt ab homine usque ad pecus tu et Eleazar sacerdos et principes vulgi dividesque ex aequo praedam inter eos qui pugnaverunt et egressi sunt ad bellum et inter omnem reliquam multituditem Domino ab e quingentis tam ex hominibus quam ex
Abbreviated transcription (Latin):
opetam dare. Qui ergo hos expugnat ⁊
et spolia multa quinquagies multipli
iudetur: augeri cum sexcentis milib xii.
milia conferunt᷑ offerre tñ utraq pars
uibetur deo ⁊ illi quidem qui iicerũt
unum ex quingentis. Qui autem domi
resederunt unum ex quinqͣ guita. Ut̃¬

Expanded text:
es docent. Qui vero hos expugnat, eet spolia multa, quinquagies multiplicuantitas videtur augeri, cum sexcentis millibus duodecim millia conferuntur. Offerre tamen pars utraque jubetur Deo: et illi qui vicerunt, unam ex quingentis; qui autem domi resederunt, unam ex quinquaginta. U
Abbreviated transcription (Latin):
h adiuros uututis loquit᷑ qui reuerte¬
bantur depͣlio iuri ã iurtutis sunt. qͥ
ad bellum ꝓcedunt qͥ magone ꝯtendt̃
sp̃itales ⁊ concupis centias camales
tamur quis plus auferat airi ł argenti
quis lapides p̃ciosos curiose intuetur᷑ re¬
quirunt ⁊̃ n deferunt es qui ferrumqͥ
pmibum ⁊ uas ligneum ł. fictile au
mansionis eimenitum deputabitur
ꝓbantur tñ hec omina alia ꝑignem
alia ꝑaquam. ui¬

Expanded text:
 viros virtutis loquitur, qui revertebantur de praelio: viri autem virtutis sunt, qui ad bellum procedunt, qui in agone contendunt, spirituales et concupiscentias carnales. tamur, quis plus afferat auri vel argenti, quis lapides pretiosos curiose intuetur. Requirunt etiam qui deferunt aes, qui ferrum, qui plumbum, vel vas ligneum, vel fictile aut mansionis ei meritum deputabitur. Probantur tamen haec omnia, alia per ignem, alia per aquam u
Abbreviated transcription (Latin):
sunt coniunctimdeis s
ap̃ eos quipꝑe fiuimusnt
legem eoꝵ ⁊ ꝓphetas ipa
missam heteditatem
bentes non tñ ip̃it s ds
adherentes. p̃pea. uixta lꝑ
honio homo dixitut osse¬
dit tam eos qui incut̃¬
cisione. quam qui mye¬
pucio adherent. deo ex
tab̾naculi N debere mandatum ier

Expanded text:
eis, sed Apud eos quippe fuimus, ut legem eorum et prophetas, missam haereditatem habentes, non tamen ipsis sed adhaerentes: propterea juxta LXX, homo homo dixit, dat tam eos qui in circumcisione, quam qui in praeputio adhaerent Deo, hoc debere mandatum ser
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ ne alt̾ium noceamus. pp̃ea ꝑcutienti
maxillam ibet alt̾am dare. ⁊ auferenti pal¬
lium tunicam dimitt̃e. ⁊ ñ inudicio con¬
tend̾e. ne excontentione uelimus. ⁊̃ noc̃e s
paciendo ip̃m corri g̃s. ideo legis lacor sari-¬
gnunis mandatum recapitulat. ut fraudes
et astucias nocendi uarias auferat dicens:
uesci licitum ẽ. tales enira iuolenticiama¬
ri comedunt. Uñ si inuicem comeditis iude¬
te. ne ab inucem consũmamni. ł q̃m priꝰ
erant iusti recte int̾ munda compntantin¬

Expanded text:
nobis, ne alteri noceamus: propterea percutienti maxillam jubet alteram dare; et auferenti pallium, tunicam dimittere; et non in judicio contendere, ne ex contentione velimus etiam nocere , sed patiendo ipsum corrigere. Ideo legislator sanguinis mandatum recapitulat, ut fraudes et astutias nocendi varias auferat, dicens:vesci licitum est: tales enim violentri comedunt. Unde: Si invicem comeditis, videte ne ab invicem consumamini . Vel quoniam prius erant justi, recte inter munda computant
Abbreviated transcription (Latin):
stituit dñs. ⁊ c̃ son ẽ clistinctio nisũ
enim singularitas non recipid ne¬
distincuonem cuuisubet rei me¬
illius non unuuersalis lex que cõ¬
puintur. hic uero tum dixiss hec est

Expanded text:
est distinctio, nisi em singularitas non requiinctionem cujuslibet rei commeillius rei; non universalis Lex, quae countur: hic vero cum dixis
Abbreviated transcription (Latin):
Iõs̃. Moꝵe. uaccam rufam cuius ciuisẽ
expiatio ppłi immolare non poterie¬
nisi qui terrena opera ñ feserit. ingũ¬
q delicti ñ traxerit. inintulis peccoꝵ
ligatus non fu̾it.¬

Expanded text:
molabit. Vaccam rufam cujus cinis est expiatio populi immolare non poternisi qui terrena opera non fecerit, jugumque delicti non traxerit, et vinculis peccatorum ligatus non fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
degñe suo ñ aliengenam ne imalaĩ¬
ra nobilium seminum frumenta de
nerit uoluptatum. s illam aĩam q̃ ñ
natum innonate de die indiem unde¬
pusam ꝯiugẽq pontificis quiꝙͣ hr̃e ne¬

Expanded text:
de genere suo, non alienigenam, ne in mala terra nobilium seminum frumenta degnerit uoluptatum, sed illam animam, quae non renata innouatur de die in diempulam conjugemque pontificis quidquam habere ve
Abbreviated transcription (Latin):
sapia uel iustirie cecatur pupilla. N.
ngra uidet. alba non uidet. qr sensus
humane cogitationis si stultum de.l
peccorem intelligit cognitionem ĩti¬
me claritatis ap̃prehendit si candorẽ
iustine. uel sapiencie sibi arcribint.
asuꝑna cognutio¬
ne se excludit.¬

Expanded text:
ae vel justitiae caecatur. Pupilla enim nigra videt, alba non videt: quia sensus humanae cogitationis si stultum se vel peccatorem intelligit, cognitionem intimae claritatis apprehendit: si candorem justitiae vel sapientiae sibi attribuit, a superna cognitione se excludit.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uiam dei ꝑgere nõ
pot̃. ⁊ boni operis exsors
non ut clandus qui sal¬
tem cum infirmitate
tenebat.
Digibbus uel¬

Expanded text:
Qui viam Dei pergere non potest, et boni operis exsors est, non ut claudus, qui saltem cum infirmitate tenebat Si gibbus. Te
Abbreviated transcription (Latin):
Neq emmsñ scĩficatione ĩ iusibili tã¬
ta felicitate donatus ẽ. exhiis colligñ
innisibilem scificõnem quib dam̃
affuisse. ⁊ ꝓfuisse sñ insibilib sacra¬
mentis qͣue ꝓtempoꝵ diu̾sitate mu¬
tata sunt. ut᷑ alia tunc fu̾int ⁊ alia
modo sint. Uisibilem uero scificatio
contempnendum nam contemptor
euis inusibiiter scificari non pote
hinc corneluis ⁊ qui cum eo erant iã
sp̃uscificati baptitati sunt. nec suꝑ¬
flua iudicata ẽ isibilis scĩficatio¬

Expanded text:
ificatione invisibili tanta felicitate donatus est. Proinde colligitur invisibilem sanctificationem quibusdam affuisse atque profuisse sine visibilibus Sacramentis, quae pro temporum diversitate mutata sunt, ut alia tunc fuerint, et alia modo sint: visibilem vero sanctificatcontemnendum est: nam contemptor ejus invisibiHinc Cornelius et qui cum eo erant, jam Spiritu sanctificati baptizati sunt. Nec superflua judicanda est sanctificatio
Abbreviated transcription (Latin):
Si fu̾it c̃a inter aliquos⁊ intꝰ¬
pellaiint iudices. quem nstin
ẽẽ ꝑspex̾int illi iusticie palri
dabunt quem impium ⁊cemõ¬
nabunt impietatis. Sin ãeuri
qui peccauit dignum uideruit

Expanded text:
Si fuerit causa inter aliquos et interpellauerint iudices, quem iustum esse perspexerint, illi iustitiae palmam dabunt, quem impium, condemnabunt impietatis. sin autem qui peccauit dignum uiderint
Abbreviated transcription (Latin):
go uiuit quadragenario numero delin
lib flagellis atceri. ut iniuditõ purgatus
ualeat inueniri. beatus homo qui corri¬
pitur adño. nulla enim mnec̾num aĩadu̾¬
sio affligere pot̾it quos hic pm̃e discipli¬
na ꝑeussit. Siꝓrecratis hic cedi¬
Ag̃ .lxx. si aũ hĩtauerint frẽs inunum et

Expanded text:
 vivit. Quadragenario ergo numero delinqlibus flagellis atteri, quatenus in judicio purgatus valeat inveniri. Beatus enim homo qui corripitur a Deo. Nulla enim in aeternum animadversio affligere poterit quos hic poenitentiae disciplina percusserit. Si enim hic . Si autem habitaverint fratres in unum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuisionib ẽẽ temptatio. Solet a angelus iniqui¬
tatis tranffigurare se mangłm lucis. ĩo sollicite
agendum ẽ. ut discernas iusiones unde ih̾e naue
cum iusiones uideret int̾regat eum qui apparis
nt es. an adiisarioꝵ. Ita sͨ ꝓ ficicens aia cumꝰ¬

Expanded text:
isionibus esse tentatio; solet enim angelus iniquitatis transfigurare se in angelum lucis, et ideo sollicite agendum est ut discernas visiones. Unde Jesus Nave, cum visiones videret, interrogat eum qui apparuit, Noster es, an adversariorum? Ita ergo proficiscens anima cum
Abbreviated transcription (Latin):
echand̃. In qua tribidie¬
b egredientes non hucte
sigͣcat aquas occidentis
litt̃e quib si ĩmuictatur
legem ⁊ udicia ⁊ temp¬
tauit eum. uͥ emmma¬
nitudo gr̃e. ibi magnini¬
do discriminis setere¬
aris si post uictoriamue¬
nias ad amaritudinem
qr uerum pascha facien
spes parit sasudem apud
medicos quoq antidotus
noxios humores tempe¬
rans examarriudine no¬
minatur que dulcis ost̃¬
ditur restituens san¬
tatem.sicut econtra¬
rio uoluptas atq lixn
pingues facit fauces tu¬
as nouissime ño ama¬
rius felle inuenies¬

Expanded text:
citur, in qua tribus diebus ingredientes non habuerintellige, aquas occidentis litterae, quibus si immittatur legem et iudicia et temptauit eum. ubi enim magnitudo gratiae, ibi magnitudo discriminis. nec terrearis, si post uictoriam uenias ad amaritudinem, quia uerum pascha facientspes parit salutem. apud medicos quoque quaedam antidotus noxios humores temperans ex amaritudine nominatur,_ quae dulcis ostenditur restituens sanitatem, sicut e contrario uoluptas atque luxupinguefacit fauces tuas, nouissime uero amarius felle inuenies
Abbreviated transcription (Latin):
t̾pr contemptus ficium
.i. ubi contempnantur
penitus t̾rena nisi enĩ
contempta fu̾int que
delectare iudentur int̾¬
ris ad celestia tnsire nõ
possumus.

Expanded text:
tur contemptus ficuum, id est ubi contemnantur penitus terrena: nisi enim contempta fuerint, quae delectare videntur in terris, ad coelestia transire non possumus.
Abbreviated transcription (Latin):
sum enim totam se sociau̾it domino et
ad splendorem eius totam se ꝯcefserit ni¬
nec hominib placere stũdet s totam se
sap̃ie. totam selumini dotam se calori
Hoc fit cum simplicitas moꝵ scd̾m scͥꝑ¬
inholocaustum dornino iubent᷑ offerri
qr hec ag̾e debemus ñ ut humanam:
laudem ł presentem recributionem q̃¬
ramus s omnium bonoꝵ datori deo ꝑ
omnia placeamus. ⁊ et̾ne uite retribu¬
tionem mereamu

Expanded text:
m cum totam se sociaverit Domino, et in splendorem lucis ejus tota concesserit, ninec hominibus placere studet, sed totam se sapientiae lumini, totam caloriHoc fit cum simplicitas morum secundum Scriin holocaustum Domino jubentur offerri, quia haec agere debemus, non ut humanam laudem, vel praesentem retributionem quaeramus, sed omnium bonorum datori Deo per omnia placeamus, et aeternae vitae retributionem mereamu
Abbreviated transcription (Latin):
scĩam sp̃italem inscẽ trinitatis fide oleo leticie illuminq̃
exhibet cum bono opere. Choc facit qui decaloguñt
gis in duob p̾ceptis caritatis ad suam ⁊ proximoꝵ itali¬
tatem studet conuert̾e. ⁊ sic tot̾ama uitam suam insua¬
is acrificio ꝑ agnos singlos holo¬
caustum suauissuni odoris atq in¬
censi ẽ dño. libamenta autem uiniq̃
ꝑsingulas fundcenda sunt uictimas
agnum hoc erit holocaustum ꝑeb
menses qui sibi anno u̾tente succe¬
dunt hyrtus quoq offeretur dño
ꝓ pec̃cis inholocaustum sempiter¬
num cum libamentis suis. ¶Anse
autem pͥmo. Quarta .xͣ liẽ mensis

Expanded text:
iam spiritualem in sanctae Trinitatis fide, oleo laetitiae illuminatus exhibet cum bono opere. Et duas decimas. Hoc facit, qui decalogum bus praeceptis charitatis ad suam et proximorutatem studet convertere, et sic totam vitam suam in suasacrificio per agnos singulos holocaustum suavissimi odoris atque incensi est Domino libamenta autem vini quae per singulas fundenda sunt victimas agnum hoc erit holocaustum per omnes menses qui sibi anno vertente succedunt hircus quoque offeretur Domino pro peccatis in holocaustum sempiternum cum libamentis suis mense autem primo quartadecima die mensis
Abbreviated transcription (Latin):
ca hñtes uestitoꝵ pulchritndinem:⁊ nudoꝵ celeritatem que d̾r
linea. Cercium cingulum serpentis pelu. quam in estate exu¬
it simillimum ut longum marsupium iurotundum dex¬
tum subtegmine cocciparpure et iacincti ⁊ byssi pp decorem
et fortitudinem. ita pollimine distunctum ut diuersos flo¬
res.⁊ genimas artificis manu. non textas. s additas putes. hoc bal¬
cheo ĩnt̾ urubilitum. ⁊ pectus. linea tumca stringitur qui qua¬
tuor cligitoꝵ hñs lacitudinem ⁊ magna parte ad crura der¬
cendens cum expeditione ad sacrificia opus ẽ in leuum hu¬
merum recorq̃t᷑¬
nr̃i thiaram ñ nul¬
li galerum uocant non ht̃ accum en insummo nec totum usq
ad comas caput tegit. s t̾ciam ꝑtem afronte muidam reliquit

Expanded text:
abentes vestitorum pulchritudinem, et nudorum celeritatem, quae dicitur linea. Tertium cingulum, serpentis pelli quam in aestate exuit simillimum, ut longum marsupium in rotundum textum, sub tegmine cocci, purpurae, hyacinthi, et byssi: propter decorem et fortitudinem, ita polymite distinctum, ut diversos flores et gemmas artificis manu non intextas, sed additas putes. Hoc balteo inter umbilicum et pectus linea tunica stringitur, qui quatuor digitorum habens latitudinem et magna ex parte ad crura descendens, cum expeditione ad sacrificia opus est, in laevum humerum retorqueturi tiaram, nonnulli galerum uocant. non habet acumen in summo nec totum usque ad comas caput tegit, sed tertiam partem a fronte inopertam relinquit
Abbreviated transcription (Latin):
et sibi uincas copulentur lacinctmis. si¬
stamina rumpant auro ligatisunt ⁊ in
tergum in suphumerali ccͣ pectus isto¬
macum exutroq latere erant aurei anu¬
li. qui cathenis cum rõnalis amilis riun

Expanded text:
uo sibi vittis copulentur hiacynthinis. Postamina rumperet, auro ligati sunt atqum post tergum in Superhumerali contra pectus et stomachum, ex utroque latere erant annuli aurei, qui catenis cum Rationali
Abbreviated transcription (Latin):
Na non ẽ ꝑ mixtus cet̾is
hominib nec int̾ cet̾as
gentes reputatus certis
nobilitatus pͥmlegiis
obseruationib ⁊legit¬
timis suis sicut tribus
hĩtat ingentib. Si R
icressimus ad syon mõ
sp̃italem ideam queẽ
portio dei ⁊interris põiti

Expanded text:
a non est permistus caeteris hominibus, nec inter caeteras gentes reputatus, certis nobilitatus privilegiis, observationibus et legitimis suis, sicut tribushabitavit in gentibus. Si enim accessimus ad Sion montspiritalem Judaeam, quae est portio Dei, et in terris positi
Abbreviated transcription (Latin):
cidiss balach oues ⁊doues misit ad
balaam ⁊ pͥncipes qui cum eo erant.
maal⁊ intuitus ẽ extremam ꝑtem
pl Dixitq balaam ad balach
ulifica mͥ hic .uii. aras.⁊ para tondẽ
iutulos eiꝰdemq numeri arietes.
sumꝙ feciss iuxta sermonem ba¬
laam imposuerunt simul uitulũ
et arietem suꝑaram. Dix̃q balaam
ad balach. sta paulisper: iuxta holo¬
caustum tuũ donec uadam. Si for¬
uent loquar tibi. Cumq abiss
uelocit̾ occurrit ei deus. Locutusq ẽ
ad eum balaam .uii. inquit arase¬
rexi ⁊ imposui uitulum. ⁊ arietem
desr̃. Dñs aũ posuit u̾bum more
eiꝰ iait Reuert̾e ad balach ⁊ hec loq̃¬

Expanded text:
cidisset Balac boves et oves, misit ad Balaam, et principes qui cum eo erant, Baal, et intuitus est extremam partempopuli. Dixit Balaam ad Balaac. Edifica mihi hic septem aras: et para totidem vitulos: ejusdemque numeri arietes. Cumque fecisset juxta sermonem Balaam: imposuerunt simul vitulum et arietem super aram dixitque Balaam ad Balac sta paulisper iuxta holocaustum tuum donec vadam si forverit loquar tibi cumque abisset velociter occurrit ei Deus locutusque ad eum Balaam septem inquit aras erexi et inposui vitulum et arietem desuper Dominus autem posuit verbum in ore eius et ait revertere ad Balac et haec loqu
Abbreviated transcription (Latin):
ea peiti nec faiuit affectꝰ
patanttis homo aũ neitẽ
nouit ⁊ sepe conuitiis aũ
nuriis ꝓuocatus male¬
dicit iteo dicit apłs. Re
uelicite ci nolite male¬
dicere ut conuitiandi
uitium reseceturꝰ¬
Qi ides non debet maledi
aqr alta. ⁊ celestis euis:
suta nemo intelligit eã
nisi ademinentem sci

Expanded text:
tas peccati, nec fallit affectus peccantis: homo autem neutrum novit, et saepe conviciis aut injuriis provocatus maledicit. Ideo dicit Apostolus: Benedicite et nolite maledicere , ut conviciandi vitium resecetur ideo non debet maledici, quia alta et coelestis ejus vita. Nemo intelligit eam, nisi ad eminentem sci
Abbreviated transcription (Latin):
et detestare isrł
Auomiodo ma¬
ledicam cui nõ
Qua ratione
detester quein
qñs non detesta¬
tur de summis
silicib uideboil
lum ⁊ decollib
considerabo illũ.
hĩtabit inter gs̃
non reputabit᷑¬

Expanded text:
et detestare Srahel. Quomodo maledicam cui non qua ratione detester quem Deus non detestatur. De summis silicibus videbo eum: et de collibus considerabo illum. habitabit: inter gentes non reputabit
Abbreviated transcription (Latin):
Qma mas meas ingretli nolue¬
tunt ut uiuerent recipient m̃¬
cedem uiarum suarum ut inet̾¬
num ꝑeant at contra cle illis qͥ
timent dominum. b̃an qui ãbu¬

Expanded text:
vias meas ingredi noluerunt ut viverent, recipient mercedem viarum suarum, ut in aeternum pereant; at contra de his qui timent Dominum, qui ambu
Abbreviated transcription (Latin):
Qn i nmesi entute non distit sa¬
pientiam in senestute fructiu
eius uoħt. Unde egestatem oꝑa¬
ta est manus remissa. Mamlis
aut̃ fortium dirtias parat. qui
autẽ meditatur in lege dm̃i cla¬
bit fructum rutempore suo

Expanded text:
 in juventute non discit sapientiam, in senectute fructum ejus non habet. Unde, Egestatem operata est manus remissa, manus autem fortium divitias parat . Qui autem meditatur in lege Domini, dabit fructum in tempore suo
Abbreviated transcription (Latin):
Muita sunt ad lit̾rani ꝑiula¬
maris ⁊ ibi mirabilia dei oꝑa ĩ
natiis bestiis sicrit natura lrum
rerum scͥptores tradiderunt. Sñ¬
multa monstra demonioꝵ et

Expanded text:
Multa sunt ad litteram permaris, et ibi mirabilia Dei opera in variis bestiis, sicut naturalium rerum scriptores tradiderunt. Inmulta monstra daemoniorum et
Abbreviated transcription (Latin):
sapientium custoditint᷑ eos. ⁊ alibiꝰ
astitus omnia agit tum consilio
qui ant̃ fatiuis est aꝑit stultitiã
Sapientis ergo homĩis est ũba teñe
⁊ omnia modeste ꝑagere.

Expanded text:
sapientium custodiunt eos . Et alibi: Astutus omnia agit cum consilio: qui autem fatuus est aperuit stultitiam . Sapientis ergo hominis est verba tenere, et omnia modeste peragere.
Abbreviated transcription (Latin):
fornicato. ꝑ ħ cria curiositatem
humane mentis ostendit q̃ ieͤ
ꝑpna est iñ malum. uñ omẽ
quod in mundo est concuprs¬
tentia tatis est ⁊ concupistẽ¬
tia oculoꝵ ⁊ suꝑbia inte. In hi
trib oniia iultia concludumn¬
tus. onclipiscentia enĩ carnis
est quitertud ad uoluptatẽ cor¬
pis ꝑtinet. ut cib potus contu¬
Ditus contupiscentra oceuloꝵ
omĩs curiosstas situt inturpi.
s̃pectaculo in acqiurenclis suꝑ¬
Quis ⁊ cognoscendis ⁊ carpendi
tum quis honoris iactat. ⁊ ꝑ ela¬

Expanded text:
r haec tria, curiositatem humanae mentis ostendit, quae semper prona est in malum. Unde: Omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et superbia vitae . In his tribus, omnia vitia concluduntur. Concupiscentia enim carnis est, quidquid ad voluptatem corporis pertinet ut cibus, potus, concubitus; concupiscentia oculorum, omnis curiositas, sicut in turpi spectaculo, in acquirendis superfluis, in agnoscendis et carpendis cum quis honores jactat, et per ela
Abbreviated transcription (Latin):
Illos notat qui neminẽ
led̾e nolunt s ꝓ timore
ꝑiturarum rerum ꝑdesie
noltunt contra quos dr
Noute theshantirare uoꝰ¬
bis teshauros in t̃ra.¬

Expanded text:
Illos notat, qui neminem laedere volunt, sed prae timore periturarum rerum prodesse nolunt. Contra quos dicitur: Nolite thesaurizare vobis thesauros in ter
Abbreviated transcription (Latin):
Insipia. sicut i⁊ bruta aĩali¬
a nestum decernere inter
amicũ ⁊ inimitũ ⁊ intet bo¬
nũ ⁊ malum ita insipien¬
tes ignorant distantiam
obediunt eque contra qͦs
dicitur ⁊ alibi statim eã
seqͣuitur .q. bos ad inc̾timã
⁊ quasi agnus lascuuens
⁊ egnorat ꝙ ad uctimam

Expanded text:
. Sicut enim bruta animalia nesciunt discernere inter amicum et inimicum, et inter bonum et malum; ita insipientes ignorant distantiam obediunt aeque. Contra quos dicitur alibi, Statim eam sequitur quasi bos ad victimam, et quasi agnus lasciviens, et ignorat quod ad victimam
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sap̃ia dĩ aĩas elestoꝵ imn¬
buit ⁊ tubuit eis custodiam
oris ⁊ effuatiam oꝑis nec eos
a se detlmare ꝑmittut quiao
om̃is qui natũs est ex deo nõ
pectat fidem s itolando uel
baritatem qr scnĩdei .i. sĩbum¬

Expanded text:
Quia sapientia Dei animas electorum imbuit, et tribuit eis custodiam oris et efficaciam operis, nec eos a se declinare permittit, quia omnis qui natus est ex Deo, non peccat, fidem, scilicet violando, vel charitatem:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo pittis ex egipto etiam oculoꝵ
temptat Inecebras. quib nefan¬
do aspectu rtetitis fatilius ad se¬
ducenda mentis secreta penetret.
Qit᷑ia uero nomine funium aliqñ
scim celestium salubre fuis ari¬
ditorib quasi stratum ꝑare in
quo a iastioꝵ tumultib lib̾ro
corde quiestant s uesatiter al
funib pecc̃oꝵ consiruunt locã¬
ego mitto eãm in lecͣttẽm ⁊ qiti me¬
nicis originem sump sit intelligͥt¬

Expanded text:
vero pictis ex Aegypto, etiam oculorum tentat illecebras, quibus nefando aspectu irretitis facilius ad seducenda mentis arcana penetret, quia vero nomine funium aliquando orum coelestium salubre suis auditoribus quasi stratum parare, in quo a vitiorum tumultibus libero corde quiescant, sed veraciter illis funibus peccatorum construunt loce mitto eam in lectum et qui maequae ab ethnicis originem sumpsit, intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
menclatiis hit pas¬
tit uentos iclem ne battrut
autem sequitur aues uolantes. c¬
Egestatem ⁊ c̃. Qui nec¬
gligenter mitit in hoc
scło egebit bonis in fu¬
turo. At qui fortit dño
militant de uistis et̃¬
ne batitutlinis remu¬
emnerantur.

Expanded text:
mendaciis, hic pascit uentos: idem autem ipse sequitur aues uolantes. Egestatem operata. Qui negligenter vivit in hoc saeculo, egebit bonis in futuro; at qui fortiter Domino militant, divitiis aeternae beatitudinis remunerantur.
Abbreviated transcription (Latin):
 uir misericors. Qui auͣtem crutlelis est ꝓpinquos abiert. Impi
facit opus inst᷑abile. Seminaru aut̃ mstitiam merces sicle¬
ns. eiementia p̾parauit uitam ⁊ sectatio maloꝵ mnortem abo¬

Expanded text:
 vir misericors: qui autem crudelis est, et propinquos abjicit. Impius facit opus instabile: seminanti autem justitiam merces fidelis. Clementia praeparat vitam: et sectatio malorum mortem. Abo
Abbreviated transcription (Latin):
magistri sublimes ꝑ contentem¬
plationem ⁊ uitam rigantes cor
ta petant que quod in minorib̾
in exemplum monstrent exa¬
Eminant

Expanded text:
magistri, sublimes per contemplationem et vitam, rigantes cordta petant, quaeque minoribus in exemplum monstrent, examinant
Abbreviated transcription (Latin):
legem trausgresse ⁊ omĩa inssa
enis acl patem clucunt et̃nam
Omĩa que in carue gessit ad re¬
rtales ad patificandã cum ãgeł
genui humanum ad demonctrã¬
dam suis seruande adinuitem pa¬
cis ⁊ dilectionis exempla ꝑtiẽt

Expanded text:
jussa ejus ad pacem ducunt aeternam. Omnia quae in carne gessit, ad rertales, ad pacificandum cum angelis genus humanum, ad demonstranda suis servandae ad invicem pacis et dilectionis exempla pert
Abbreviated transcription (Latin):
Quast gion. hic ⁊ thyopiã cingit
sit uocatus quia utigat t̃ram e¬
gipti. ge .n. grece t̾ram signisiẽ.
qui apd̾ egiptios nilus uocat᷑
pp̃ limum q̃m trahit qui fecsĩ¬
ditatem efficit. Uñ ⁊ nił dĩa est

Expanded text:
Aethiopiam cingit, sic vocatus quia irrigat terram Aegypti. Ge enim Graece terram significat: qui apud Aegyptios Nilus vocatur propter limum quem trahit, qui fecunditatem efficit, unde et Nilus dictus est
Abbreviated transcription (Latin):
te concordat dum ⁊ stu¬
ltus contempnitur qr
non recipit sapĩam ⁊t
sticita suꝑbia a sua de¬
ititut stultitia. Uñ fẽs¬

Expanded text:
te concordat; dum et stultus contemnit, quia non recipit sapientiam: et stulta superbia a sua dejicitur stultitia, unde
Abbreviated transcription (Latin):
ualebat supra siam uirtutem ⁊ aqua extingũentis nat̾e
obninscebatur Elamie econtrario corruptibilium anmalium᷑ nõ
uerauerunt carnes coambulantium nec dissolnebant ulam que fa¬
csse aissoluebatir sicut glaties bonam escam. In omnib enim mas
nifirasti popłm tium clñe ⁊ honorasti ⁊ non desperisti m omni tempe
etiamm onmni loco assistens eis. Explicit ub̾ sapientie

Expanded text:
alebat supra suam virtutem et aqua extinguentis naturae obliviscebatur flammae e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium nec dissolvebant illam quae facile dissolvitur sicut glacies bonam escam in omnibus enim Domine magnificasti populum tuum et honorasti et non despexisti in omni tempore et in omni loc
Abbreviated transcription (Latin):
fistula. ⁊ ciu. in orto cum
tientes siuit citm iłł qui
tutes fatiendo minuũt
palmam retribittõis ex¬
q pectant.
bani que alta ⁊ robusta
sunt demonstrant sub¬
lmes stõꝵ actiones ⁊ or̃oeᷤ
Mnͣta inputribile reddi
corptis ⁊ significat illos
qui a maritridine ⁊ pati¬
entia torpus suũ reddt̃¬
lib carnalib ⁊ ab omĩ
adũsa ꝑte aloe non tan¬
tam uim ht qͣntam mi¬
ira s tantum ualet con¬
tra puitredinem.

Expanded text:
Fistula et cinnamomum in horto cum tientes sunt, cum illis, qui tutes faciendo muniunt, palmam retributionis exspectant. bani, quae alta et robusta sunt, demonstrant sublimes sanctorum actiones et orationes. Myrrha imputribile reddit corpus, et significat illos qui amaritudine et patientia corpus suum redduus carnalibus et ab omni adversa parte. Aloe non tantam vim habet, quantam myrrha, sed tamen valet contra putredinem.
Abbreviated transcription (Latin):
eum semꝑ diligimus ⁊ seruare
cuiamui sit ip̃e intemptatõib̾
eadem que repetebantur se raui
fecisse testatur. Ende extranei mł¬
tum in amorem ip̃iꝰ possunt accẽ

Expanded text:
eum semper diligimus, ei et servire curamus: sic ipse in tentationibus eadem quae petebantur, se jam fecisse testatur: unde extranei multum in amorem ipsius possunt acce
Abbreviated transcription (Latin):
Surge. Dito consito ⁊ urigato
restabat ut omnib firmiter
⁊ ordinate compositis neqͣꝙͣ
adũsariis illiꝰ teptãdi negare
accessus s potius monstraret᷑
trina quo amplius flagellat᷑
eo amplius int̾na fluctunm

Expanded text:
Surge. Horto consito et irrigato, restabat ut omnibus firmiter et ordinate compositis, nequaquam adversariis illius, tentandi negaretur accessus, sed potius monstraretur, quia quo amplius flagellantur, eo amplius interna fluctuum
Abbreviated transcription (Latin):
dititur paratut. Sic intenebris huiꝰ mundi. diuine grẽ bene¬
distro inpingnedine taritatis suscipitut ⁊ flãms temptati¬
onum ꝓbauir quib sociatur nardus. ħ est herba humił.
i. fides dominice passionis ⁊ imitatio comiungitur ergo ty¬
prits nardo cum diuina grã confortat nos compati xp̃o. Idẽ
nardus noco iungitut dtm ip̃i caritate morcem sibłt̃¬
fistula que ⁊ tassia arbor aro¬
matica s patua. est aũt rob̃ii
corticis ⁊ pupurei que ad crã¬
das uiscerum molestias ualt
que ꝑ sui breuitate aquib¬
dani inter ħbas odoriferas re¬
putatur que humiles spũ signi ficat quui dominice pas¬
nonis memores ad patrendum pro dño sunt ꝑati. binna¬
monttm breuit atbor s odorifera ⁊ dultis ciueret colo¬
ris ad meditiue usum fistule duplo p̃stans ⁊ signifuat
illos qui se infirmos reputant quoꝵ humilitas apd̾ de¬
um dulcedinem ht̃ ⁊ laudem ⁊ bñ post fistulam purpu¬
n orto dñi concluso inter alia

Expanded text:
undi divinae gratiae benedictio in pinguedine charitatis suscipitur et flammis tentationum probatur, quibus sociatur nardus herba humilis, id est fides Dominicae passionis et imitatio. Conjungitur ergo cyprus nardo, cum divina gratia confortat nos compati Christo. Item nardus croco jungitur: cum in charitate ChristFistula quae et casia, arbor aromatica, sed parva: est autem robusti corticis et purpurei, quae ad curandas viscerum molestias valet, quae pro sui brevitate a quibusdam inter herbas odoriferas reputatur, quae humiles spiritu significat, quae Dominicae passionis memores, ad patiendum pro Domino sunt parati. Cinnamomum est brevis arbor, sed odorifera et dulcis, cinerei coloris ad medicinae usum fistulae duplo praestans. Et significat illos qui se infirmos reputant, quorum humilitas apud Deum dulcedinem habet et laudem. Et bene post fistulam purpun horto Domini concluso, inter alia
Abbreviated transcription (Latin):
in scłm .s. quem nõ ex¬
cludit catitas s auget
quo timet filius ne uł
in modico oculos amã¬
tissimi patris offendat
Nt̃q infututo cessab̃¬

Expanded text:
i, psalm. 18, quem non excludit charitas, sed auget, quo timet filius, ne vel in modico oculos amantissimi patris offendat; uterque in futuro cessab
Abbreviated transcription (Latin):
diatur ad dostrinam cor tuum ⁊ aures
tue ad uerba suentie. noliiiib tuere a
pͣuero ilisciplinam si enim ꝑcusserit euꝰ¬
cum uirga non morietur. Tu uirga ꝑcu¬
tis enm. ⁊ antmam euis de inferno ubrab̾¬

Expanded text:
diatur ad doctrinam cor tuum: et aures tue ad verba scientie. Noli subtrahere a puero disciplinam: si enim percusseris eum virga: non morietur. Tu virga percuties eum: et animam ejus de inferno liberab
Abbreviated transcription (Latin):
semient mater tua. uenatem eme tuoli
uende sapient᷑iam ⁊ dostrinam ⁊ in tellig¬
entiam eultat gaudio pater iusti quila¬
pientem genuit letabitur in eo Gande¬
at pater tns ⁊ maͣter tua ⁊ exuitet qiii ge¬

Expanded text:
erit mater tua veritatem eme et noli vendere sapientiam et doctrinam et intellegentiam exultat gaudio pater iusti qui sapientem genuit laetabitur in eo gaudeat pater tuus et mater tua et exultet quae ge
Abbreviated transcription (Latin):
adolescentulo sapiente fue¬
rint. sine merore sint ita
Qm enĩ postea nati sunt qr
mala p̃terita neftierunt nec¬
postea adolesientem landa¬
se possunt. qui post relurrex̃
abdutti oppiniõe ꝑũsa ⁊ mi

Expanded text:
 sub adolescentulo sapiente fuerint, absque moerore sint: ita Qui enim postea nati sunt, quia mala praeterita nescierunt, nec adolescentulum laudare possunt, qui postea consurrexit, abducti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eustochium talem uite nrẽ hr̃e consor¬
tem tantoꝙ uulnere cũc ꝑcussuf õbri¬
t̾ut mũ in bethleem positus angustiõre
uidelicettiuitate ⁊ illiui memorie ⁊ uob
reddo q̃uod debeo. hoc breuit̃ admonent.
quod m̃ałus nitoritatem sectus sum s
de hebreo cranfferens. maxine lxx int̃pre¬

Expanded text:
stochium, talem vitae nostrae habere consortem, tantoque vulnere tunc perculsus obmutui: nunc in Bethleem positus, augustiori videlicet civitate, et illius memoriae, et vobis reddo quod debeo. Hoc breviter admonens, quod nullius auctoritatem secutus sum; sed de Hebraeo transferens, magis me Sep
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ⁊ mortis pulcre qd̵
pposuerat concluclit
uanitas na. ⁊ c̃. Quasi
noli luxutiare noli de¬
litia ł querere tũ scias
te sceli sine transsire
⁊ ad iuditrum festinaͬe

Expanded text:
tatis et mortis, pulchre quod proposuerat concludit: Vanitas vanitatum. Quasi, noli luxuriari, noli delicias quaerere, cum scias te celeri fine transire et ad judicium festinare
Abbreviated transcription (Latin):
INos enĩ ⁊c̃. Pbantut elesti pro
asflictione ⁊̃ monentur ut petĩa
caueant ⁊ bona fatiant.Repbi
disꝑguntur qr non torriguntut
Iõ ydolatras parua auimalia in¬
t̃imunt. Ifraelitas ergo ũi dei cłto¬
res serpentes ext̃imnare non p̾st̃.
quia nouit dñs pios de tempta¬
tione exiꝑe. Iniquos uero in diẽ¬
luntatis ⁊ effectum prau̾e accio¬
ait. neminẽ ledi posse. nͥ a sent¬
ip̃o quia ant ppͥi steleris inuentor

Expanded text:
os enim, etc. Probantur electi per afflictionem, et monentur ut peccata caveant, et bona faciant. Reprobi disperguntur, quia non corriguntur. Ideo idololatras parva animalia interimunt. Israelitas vero Dei cultores serpentes exterminare non possunt; quia novit Dominus pios de tentatione eripere: iniquos vero in dieluntatis, et effectum praait: Neminem laedi posse nisi a semetipso, quia aut proprii sceleris ipse inventor
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ant̾ premit ubera acl elitienum lac ex¬
primit butirum ⁊ qui uehem̃t̾ emungitur
eliuit iangͣninẽ. et qui ꝑ uocat iras ꝓ clucit

Expanded text:
iter premit ubera ad eliciendum lac exprimit butyrum et qui vehementer emungitur elicit sanguinem et qui provocat iras producit
Abbreviated transcription (Latin):
ũba suptili intellectu penuas qna
p̃ssione dum lai queritur butitũ
intienittr qr dum mitriri ił te¬
nui intellectu q̃rimus ub̃tate in¬
tne pignedinis ungmiur qr¬
dum iac̃ quentut sanguis sequat᷑

Expanded text:
uii subtili intellectu pensamus, qua pressione dum lac quaerimus, butyrum invenimus, quia dum nutriri vel tenui intellectu quaerimus, ubertate internae pinguedinis ungimur. Qur, ab uberibus sanguis sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
estimant enĩ ppsꝑitate qua¬
si sõpno delusi tempus ẽẽ pa¬
concedatur ut ꝑ bonum t̃ta¬
men ꝑnemiat ad beatitudi
exurrent insuꝑbiani cuptdi

Expanded text:
estimant enim prosperitate quasi somno delusi tempus esse paconcedatur, ut per bonum certamen perveniat ad beatitudinexsurrexit in superbia et cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
sissent ut sedducerent ⁊ cui magna solutituclinis ꝑ¬
misisient᷑ inos conseqriebantur penitentie astus.
Aclhuc enim inter manus hntes luctum ⁊ deplorantes ad monumen¬
tam mortuoꝵ aliam sibi assumpserunt cogitationem in scĩe ⁊ quos
togantes proiecerant pos taniquam sugitiuos ꝑseqnebantur. Qucebat
enim mos achñt finem dĩgna neccitas ⁊ boꝵ que accilerant cõmemor¬
rationens mittebãt ut que leerãnt tormentis rẽpleret punitiõ ⁊ ppłs
quilem tuus mitabiniter transsiret. sñ aut nõuam mortemꝰ iueĩ¬
rent. omnis enim creattia aĩ fiutm genus abinitio tefigntabatur dẽ¬
sennens tuis p̃ceptis ut pret tui tustoclirentur iuesi. Iam nubes moꝵ

Expanded text:
e ducerent et cum magna sollicitudine misissent illos consequebantur illos paenitentia acti adhuc enim inter manus habentes luctus et deplorantes ad monumenta mortuorum aliam sibi adsumpserunt cogitationem inscientiae et quos rogantes proiecerunt hos tamquam fugitivos persequebantur ducebat enim illos ad hunc finem digna necessitas et horum quae acciderant memorationem amittebant ut eam quae deerat tormentis replerent punitionem et populus quidem tuus mirabiliter transiret illi autem novam mortem invenirent omnis enim creatura ad suum genus ab initio refigurabatur deserviens tuis praeceptis ut pueri tui custodi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mͦ mam rubno tuam sine imꝑeclimento ⁊ campuis gͥerminãs de pro¬
funtlo nimio per quem omnis natio transsunt que regebatur tua
manu. Uilentes tua mirabilia ⁊ monstra tamquam enim eqrnide
pauerunt escam̃ ⁊ tamquam agni exultauerunt magnificanteste
dñe qui lberasti illos. Memores enim adhuc erant illor que incola¬
tu illor fcã fuerant quemadmodum ꝓ natione a ¶Ert uol
Sic nos oportet lib̾ratori
nr̃o exultantes grãs agere
dicentes. Benedic aĩa mea
animalium ꝓcluxit terra muscas ⁊ ꝓpistib erue
tirarnit fluriuꝰ muiltitutlinem ranarum. Houisi
Nota quod inimiciscli
ranas cultorib aut d̾i t̾ra¬

Expanded text:
 ex mari Rubro via sine inpedimento et campus germinans de profundo nimio per quem omnis natio transivit quae tegebatur tua manu videntes mirabilia monstra tampaverunt escam, et tanquam agni exsultaverunt, magnificantes te, Domine, qui liberasti illos. Memores enim erant adhuc eorum quae incolatu illorum facta fuerant, quemadmodum pro natione animalium Sic nos oportet liberatori nostro exsultantes gratias agere dicentes: Benedic, anima meaanimalium eduxit terra muscas, et pro t fluvius multitudinem ranarum. Ita nranas; cultoribus autem Dei ter
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ecce timor dñi ip̃e
est sapĩa ⁊ reced̾e ama¬
lo intelligentta. Rece¬
dit enĩ a malo qui re¬
cedit aculitira ydo¬
loꝵ deum timet qui
madata eius cucto¬
dit quia initrum sa¬
pientre cimor dñ.¬

Expanded text:
Unde: Ecce timor Domini, ipse est sapientia, et recedere a malo intelligentia. Recedit enim a malo, qui recedit a cultura idolorum: Deum timet, qui mandata ejus custodit: quia Initium sapientiae timor D
Abbreviated transcription (Latin):
In sensate ut qui nolebãt
treatorem agnost̾e honora¬
te digne traditi inreprobum
sensum facerent ea que s̃ cõ¬
ueniunt contumeliis affitrẽ¬
tes corpora sua in semetpis q
cõmutaueritnt ueritatem
d̾i in mendatutm ⁊ seruier̃t

Expanded text:
 etc., ut qui nolebant Creatorem agnoscere et honorare, digne traditi in reprobum sensum, facerent, ea, quae non conveniunt, contumeliis afficientes corpora sua in semetipsis: Quia commutaverunt veritatem Dei in mendacium, et servierunt
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uero tristitia scłi que mor¬
tem oꝑatur angitur pingnedi¬
nem diuine caritatis in robore
uirtutum quas excercere uidẽ
ħre nullatenuis nalet s qi ossi¬
b exsictatis marcescit quia in

Expanded text:
qui vero tristitia saeculi quae mortem operatur angitur, pinguedinem divinae charitatis, in robore virtutum, quas exercere videtur, habere nullatenus valet, sed quasi exsiccatis ossibus marcescit, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
inde in lege p̃cipitur nõ ob¬
seruabis sõpnia neq dim¬
nationes ⁊c̃. aliqñ aut̃ re¬
uelationes ꝑ sompnia frũt
unde in dialogo. g̃g̃. sciẽd̾
petre ꝙ modis sex tangt̃
am̃iim ymaguiationes sõꝑ¬

Expanded text:
ge praecipitur: Non observabitis somnia neque divinationes , aliquando autem revelationes per somnia fiunt, unde in dialogo Gregorius: Sciendum, Petre, quia modis sex tangunt animum imaginationes somn
Abbreviated transcription (Latin):
tra artificem. quare
ita uł ita sit factus qͣn¬
to xiĩ amplius quen¬
erimus cantomagis
ostenditur uanitas

Expanded text:
tra artificem, quare ita, vel ita sit factus. Quanto enim amplius quaesierimus, tanto magis ostenditur vanitas
Abbreviated transcription (Latin):
ego quia p̃sentis tp̃ris statut la¬
bor magis qmͣ requies cõuenit
rec̾te sponsam ocio delectatam
ad iaboꝵ excertitia cõnocat qͣi¬
n quidens uolens płtritudinẽ
tuam mithi cõmendabilem
redde delestaris inquiete secre
tum a quo omĩs fruttus cam¬
pi egreditur quia odorem me¬
tm toto mundo innotescere

Expanded text:
 Quia praesentis temporis statu labor magis quam requies convenit: recte sponsam otio delectatam ad laborum exercitia provocat. Q quidem volens pulchritudinem tuam mihi commendabilem reddere, delectaris in quiete secrettum, a quo omnis fructus campi egreditur; quia odorem meum toti mundo innotescere
Abbreviated transcription (Latin):
Noli ainilus ẽẽ in omni epulatione ⁊ nõ te
esfiuilas super omnem escam. Inmultita
escis ent infirmitas ⁊ antlitas appropinqb.
usꝙ ad coleram. ꝓptͣ crapulam multi o¬
bierunt. qui ant̃ abstinens est aditiet intam¬

Expanded text:
Noli avidus esse in omni epulatione et non te effundas super omnem escam. In multis enim escis erit infirmitas, et aviditas apropinquabit usque ad coleram. Propter crapulam multi obierunt
Abbreviated transcription (Latin):
ns legendo cum magis¬
tro ut pane u̾bi refitra¬
ris diligenter intellige
que scripta sunt ⁊ dis¬
cretionem sacri locuti¬
onis intua locutione
conserua. si tñ talis ess
potestate hes animam
locutione posuit q ĩ
gutture uox cultrum
ꝑ cliscretione quia eo
secamus. Sedens ergon¬

Expanded text:
 legendum cum magistro, ut pane verbi reficiaris, diligenter intellige quae scripta sunt et discretionem sacrae lectionis in tua locutione conserva; si tamen talis es, potestate habeas animam locutione posuit, quia in gutture vox; cultrum pro discretione, quia eo secamus. Sedens ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Holi eẽ. nol ẽẽ cum hiis qui cum
sint libi᷑ at sibi uacantes defigũt¬
manus in criras salutis maloꝵ spõ¬
dentes se rationem ꝑ aĩab eoꝵ te
ddituros. St entm ẜ quo spopon¬
berum ac securum recidat tue spõ¬
sionis que tibi utilitas est ut ip̃e
inlie ꝑuditii ꝑ eius aĩa rudiceris
amittͣsi hitum iustitie quo in

Expanded text:
suas, etc. Noli esse cum his qui se, cum essent liberi ac sibimet vacantes, defigunt in cura salutis malorum, spondentes se rationem pro eddituros. Si enim ille pro quo spoponberum ac securum reddat tuae sponsionis, quid tibi utile est ut ipse in die judicii pro ejus anima judiceris, amittasque habitum justitiae quo in
Abbreviated transcription (Latin):
In lectulo orantib p̃dita¬
torib de indea. Ecce genti¬
litas spũ diuino afflata
ad agnitionem sue salu¬
tis aduenit ⁊ inuentam
sirmo amore tenet. Uñ
sequitur uox eiꝰ plene in
cere ⁊ tñ dute ratione qiͣ
ꝑ sompntini ueram b̃ati¬
tudinem intelligens ip̃ã
nit̾renis puitabat confid̾e

Expanded text:
In lectulo. Orantibus praedicatoribus de Judaea, ecce gentilitas Spiritu divino afflata ad agnitionem suae salutis advenit, et inventam firmo amore tenet. Unde sequitur: Vox ejus plene incere, et tamen duce ratione quasi per somnium veram beatitudinem intelligens, ipsam in terrenis putabat consiste
Abbreviated transcription (Latin):
ubi comꝑi ꝙ in lecto non poss
inueniri. pposui in aĩo meo de
lecto carnalium uoluptatum ex¬
urgere ⁊ ad laborem salutifere
inquisitionis accingi t̃ra ⁊ mari
publice ⁊ p̾uatim imñsoꝵ quo ᷤ
sapientes audirem magistĩa ad

Expanded text:
ubi comperi, quod in lecto non posset inveniri, proposui in animo meo de lecto carnalium voluptatum exsurgere, et ad laborem salutiferae inquisitionis accingi, et terra et mari publice et privatim universorum, quos sapientes audirem, magisteria ad
Abbreviated transcription (Latin):
runt me uigiles.
Quesim płimo labore
tium uerbis cdistrissis uͥl
certtim de uia ũttatis
sic inquirerem. Dñs hãc
instantiam inquisitio¬
nis indens tandem se¬
manifestare dignat᷑ ẽ¬

Expanded text:
runt me vigiles. Quaesivi. Plurimo labore tium verbis discussis, nil certum de via veritatis sic inquirerem, Dominus hanc instantiam inquisitionis videns, tandem senifestare dignatus e
Abbreviated transcription (Latin):
nem ad deum ut illos defendat
⁊ immitos depͥmat ut digne
correcti deum uerũ agnosiat
⁊ ꝑdola deserant.

Expanded text:
nem ad Deum, ut illos defendat et inimicos deprimat, ut digne correcti Deum iterum agnoscant, et idola deserant.
Abbreviated transcription (Latin):
ui cliligit
clisciplinam diugit scientiam
oui auteni ocdit increpationeᷤ¬
isipiens est. Qui bonus est baitiets
a dño grãm. Qui autem confidit in

Expanded text:
ui diligit disciplinam, diligit scientiam: qui autem odit increpationensipiens est. Qui bonus est, hauriet a Domino gratiam: qui autem confidit in
Abbreviated transcription (Latin):
suscipit ut uł ersante ᷤᷤ
bonis sustentet ⁊rent
tentes ad remedia salu¬
tis ꝓtrabat pastore des¬
plures ad dñm ꝑducat

Expanded text:
errantes bonis sustentet, vel tentes ad remedia salutis pertrahat, vel pastore desplures ad Dominum perducat
Abbreviated transcription (Latin):
con surgit intemꝑe resurrec¬
tionis qui nũc bona agit in
tempore oꝑanionis. Qui aut̃
maia que ditat uł agat mqͥ¬
rit eoꝵ pondere ab altiorib
rumi p̃mioꝵ bona fattunt eti
am p̃senti iuste quod sꝑrant
accipiunt. uirens quippͥe m ar¬
bore folium fructus quos non¬
dum ostendit signat affutiioᷤ
⁊ iusti quasi urens folium gͥ¬
minant qui spe salui fcĩ infi¬
non cessant.

Expanded text:
consurgit in tempore resurrectionis, quia nunc bona agit in tempore operationis. Qui autem mala, quae dicat vel agat, inquirit, eorum pondere ab altioribusrum praemiorum bona faciunt in praesenti, juste, quod sperant, accipiunt. Virens quippe in arbore folium, fructus, quos nondum ostendit, signat affuturos: et justi quasi virens folium germinant, qui spe salvi facti in fnon cessant.
Abbreviated transcription (Latin):
distat int̾ sapientem ⁊ stultum
ut hic aliqñ ꝓ fectu ecuditionit
ad cum qui se docuerat docend̃
ꝑueniat ille nec tñ arguitut¬
hominis erit ei auri ꝑretium. Insemitaustitie uita. Iter aut̃
demum ilucit acl mortem. ilius autem sapiens doctrma
patris. qui autem illusor est non aulit cum argriti. de

Expanded text:
distat inter sapientem et stultum, ut hic aliquando profectu eruditionis ad eum, qui se docuerat, docendum perveniat: ille, ne, cum arguituhominis erit auri pretium. In semita justitiae vita: iter autem devium ducit ad mortem. XIII. Filius sapiens, doctrina patris: qui autem illusor est, non audit cum arguitur. De
Abbreviated transcription (Latin):
stultt est de sua alacritate con¬
fidere torrentem rapidum.
sire. sapientis aittem ad plañ¬
ut ad pontem dip̾ntt̃e ita qͥ
pectatitm qnͣtum ualet decli¬
nat timens ne in uotuatui
malis sapiens est. Stults ant̃ qͥ
quia aut post penitentiã peniteat¬

Expanded text:
stulti est de sua alacritate confidere, torrentem rapidum vvelle transire, sapientis autem ad planum vel pontem divertere, ita qui peccata quantum valet declinat, timens ne involvatur malis, sapiens est. Stultus autem equia aut posteriori tempore poenitent
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligite doctrinam.
meam mentes electoꝵ
ꝑ baptismum generate
⁊ srnctum martirii fati¬
de inde cutsu mortalis

Expanded text:
Intelligite doctrinam meam, mentes electorum per baptismum generatae, et fructum martyrii facite in decursu mortalis
Abbreviated transcription (Latin):
fessione oꝑa lm uniuersa bona ualcle.In¬
uerbo enis stetit aqua sunt congeries et
sermone ons illius sicut exceptoriã aqua¬
rum qm̃ in p̃cepto ip̃iꝰ placator sit ͤ ⁊ nõẽ

Expanded text:
fessione: Opera Domini universa bona valdeverbo ejus stetit aqua sicut congeries, et in sermone oris ejus sicut exceptoria aquarum. Quoniam in praecepto ipsius placor fit, et no
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiam in eis qui cet̾rs se
mesiores existimant uitam
prauam in eis qui aꝑte mala
fatiunt. os bilingne in eis qͥ
bonis que locunttr stabile
quippiam non hñt. S iuxta¬
tio plenitudinem uirtutum
sola dei sapĩa possidet abhiae¬

Expanded text:
superbiam in eis qui se caeteris meliores aestimant, viam pravam in eis qui aperte mala faciunt, os bilingue in illis, qui in bonis quae loquuntur stabile quippiam non habent, tio: plenitudinem virtutum sola Dei sapientia possidet, ab ha