comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
proprie dici possit: cum
pro fide martyriũ non ac¬
ceperit ut iudetur. Constat
enum regem anglie sub quo
passus est et similiter. illos
a quib passus est xp̃ianos
fuisse ac fideles saltem fide
informi. Nec agebatur ad hoc
ut iam dictus presul ali¬
quem articulum fidei co¬
geretur discredere: aut
aris ydoloꝵ thura impo¬
nere. S erat questio inter
regem et presulem: de qui¬
busdam iurib que unus
iriuiria alter iusticiam esti¬
mabat. Que quidem q̃stio
salua fide utriusq et mo¬
ueri poterat et finiri. S
ad hoc satis congrue respon¬
detur quod est fides articu¬
lorum et est fides sacram̃

Expanded text:
proprie dici possit, cum pro fide martyrium non acceperit, ut videtur. Constat enim regem Angliae sub quo passus est, et similiter illos a quibus passus est Christianos fuisse ac fideles, saltem fide informi, nec agebatur ad hoc ut jam dictus praesul aliquem articulum fidei cogeretur defendere, aut aris idolorum thura imponere. Sed erat quaestio inter regem et praesulem de quibusdam juribus, quae unus injuriam, alter justitiam, aestimabat. Quae quidem quaestio salva fide utriusque et moveri poterat et finiri. Sed ad hoc satis congrue respondetur, quod est fides articulorum, et est fides sacram
Abbreviated transcription (Latin):
⁊singula queq uel qrue a¬
guntur. uł que acta sunt
prosequamtr. magnum
cumulum congerimus
de mirabilibals confessoris. Filius uero

Expanded text:
singula quaque, vel quae aguntur vel quae acta sunt, persequamur, magnum comulum congerimus de mirabilibus confessoris. Paula vero
Abbreviated transcription (Latin):
uociens hic propħarum ⁊
sublimium uiroꝵ uirtu¬
tes quas olum gestas legi¬
mus renouari miramur.¬
Quid ergo agimus. quid silemus. quid
occultamus pauci quod populi declamãt:
cadauer defucti uiuum remisit a mo¬
numento. Id quoq beatus confessor coram¬

Expanded text:
uotiens hic prophetarum et sublimium virorum virtutes, quas olim gestas legimus, renoQuid ergo agimus? quid silemus? quid occultamus pauci quod populi declamant mcadaver defuncti vivum remisit a monumento : id quoque beatus Confessor no
Abbreviated transcription (Latin):
Ie cuiqͣm autera hoc incred¬
bile forte uideatur maiora
memorabo. fides xp̃i ad est
me nichil fingere. neq in¬
certis anctib sulgata narrabo. S que mͥ¬
⁊ per fideles niros comperta sunt explicato.

Expanded text:
e cui autem hoc incredibile forte uideatur, maiora memorabo. fides Christi adest me nihil fingere, neque incertis auctoribus uulgata narrabo, sed quae mihi per fideles uiros conperta sunt, explicabo.
Abbreviated transcription (Latin):
smgla queq miracula
cũrrimus nec ea in ampliori sermone¬
i expandimꝰ. uerendo ualde atq timendo
iter capimus mehoatum ne forte dicat᷑
a prudentib. Multum hoc poterat ꝑitꝰ
Iostendere. s nob̾ in ecclesiasticum dog¬
Ima uersantibus uidetur ut hostoria q̃
ad edificacõnem ecclesie ꝑtinet postposita
uerberositate breui atq simplici sermo¬
ne texatur. ut ⁊ uirtutem bãti p̃sulis
ꝓdat ⁊ sapientibus fastidium non ĩpo¬
nat. Quo factor ⁊ lector ꝓuocenir. in lec¬
cõne. ⁊ sanctus prodatur in opere. Elisa¬

Expanded text:
ingula quaque miracula cribimus nec ea in ampliore sermone expandimus, verendo valde atque timendo iter carpimus inchoatum, ne forte dicatur a prudentioribus: multum haec poterat peritus extendere. Sed nobis in eclesiasticum dogma versantibus videtur, ut historia, quae ad aedificationem eclesiae pertenet, postposita verbositate, brevi atque simplici sermone texatur, ut et virtutem beati antestitis prodat et sapientibus fastidium non inponat. Quo facto et lector provocetur in lectione, et sanctus prodatur in opere. T
Abbreviated transcription (Latin):
aud aut uistis miraculis
rit enarrare. cum assiuu
sanctus dei de minido. idhis
itator habeatur in mundum. Et si
palam pop̾ulis ostentari nequeat. uigit̾
se patefactis uirtutibus manifestat. S¬
ego ur alias testatus sum indignum me
cenfeo tanti uiri signa depromere. Tam̃
quia audax audro. ueniam peto legemi.
Quia enim me ĩpellit amor domini mei¬
⁊ quia adhuc esse eum denuntiaui predi¬
ratoreni:dicam quid contigerit nuper.

Expanded text:
de istis miraculis terit enarrare, cum assumptus Sanctus Dei de mundo adhuc praedicator habeatur in mundo? Et cum palam populis ostentare nequeat, jugiter se patefactis virtutibus manifestat, ego, ut saepe testatus sum, indignum me censeo tanti viri signa depromere. Tamen, quia audax audeo, veniam peto legenti. Vi enim me inpellit amor patroni, et quia adhuc esse eum denuntiavi praedicatorem, dicam, quid contigerit nuper.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut g̾ auris instrum̃tũ ẽ ad ꝑci¬
piẽd̾ u̾bũ hõis: lic oculus iustruñe¬
tũ ẽ ad ꝑcipiẽdũ u̾bũ creatoris. ꝓp¬
t̾ea ꝯgrue inhumano corꝑe ⁊ ocilli
sursũ positi sũt. ⁊ aures a lat̾e ꝯsti¬
tute. qͣi ꝑ ħ nobis significet᷑ qd̾ nr̃a
intẽco scd̾ario dingi debeat adꝓxi¬
mũ pͥncipałr ad deũ. Quare cordi
hñano totus mudꝰ nõ sufficit. Qa
nõ satatur oculus inisu: uec auris
implet᷑ auditu. Ergo scĩa suctũbit.
affectus tnͣscendit Gendit se scĩa ꝙͣ¬
tũ põt: ⁊ totũ caꝑe nõ põt. Ainor
u̾o totũ hauit  ⁊ ad huc satãri ñ
põt. Quare hoc: Quia scĩe caritas
iupemmet. Nec dicit sufficit cor hu¬
manũ donec ad illũ ꝑuen̾it ⁊ illũ
ĩueu̾it a quo fcm est ut eẽt: ⁊ ad ꝙ̃
fc̃m ẽ. ut in illo b̾atũ eẽt. Spẽs reꝵ

Expanded text:
 est ad percipiendum verbum hominis, sic oculus instrumentum est ad percipiendum verbum Creatoris. Propterea congrue in humano corpore, et oculi coram positi sunt, et aures a latere constitutae, quasi per hoc nobis significetur quod nostra intentio secundario dirigi debeat ad proximum, principaliter ad Deum. humano totus mundus non sufficit? Quia non saturatur oculus visu, nec auris impletur auditu. Ergo scientia succumbit, affectus transcendit. Tendit se scitum potest, et totum capere non potest; amor vero totum haurit, et adhuc satiari non potest. Quare hoc? Quia scientiae charitas supereminet, nec dicit: Sufficit cor humanum, donec ad illum pervenerit, et illum invenerit a quo factum est ut esset, et ad quem factum est ut in illo bea
Abbreviated transcription (Latin):
fectꝰ sui erupna langnẽs. qͣiͣ quodã
fastidio. de alus seꝑ ad alia appe¬
tenda discuri̾t: ⁊ p̾ora abiciẽs qiͣ
nacua ⁊ sterilia. sperat se desid̾u sui
effectũ uihus q̃ suꝑ sũt posse opti¬

Expanded text:
fectus sui aerumna languens, quasi quodam fastidio de aliis semper ad alia appetenda discurrere, et priora abjiciens quasi vacua, et sterilia sperat se desiderii sui effectum in iis quae supersunt posse obti
Abbreviated transcription (Latin):
nnflat. ut dum debom int̾ioris
gła ad appetitũ ext̾ioris labit᷑: sẽ¬
per ad detiorẽ uanitatẽ p̾cipitet᷑.¬
Bantoq auidius totã se ad carnis
uolũptatẽ male dulcem exꝑien¬
dam effundat. qnͣto magis int̾nus
fatigata ⁊ ab inquisiconis sue ĩtẽ¬
cõne repulsa. de inuẽieuda i̾itate
nis uoluptate fugientẽ delectacõ¬
nẽ nec eũ p̾scns est detiñe potest.
nec cũ p̾t̾ient reuocare. Sicq un¬
diq fatigata ⁊ discipata. ꝓcella
uanitatis sue ꝯcutit᷑. ut ꝑ ipin qͦ
male delectata abiit salubrit̾ tã¬
dem afflicta. redire ꝯpellatur. Et
sepc guis quedã fit lucta in aĩo.
ut dum se iifimis delectar pari¬
t̾ raffligi ꝯsid̾at magno delid̾io¬
⁊ amorẽ lib̾tatis. dilecta ⁊̃ si fĩ pꝰ¬
sit deẜere ꝯcupiscat.

Expanded text:
ndit, ut dum de boni interioris gloria ad appetitum exterioris labitur, semper ad deteriorem vanitatem praecipitetTantoque avidius totam se ad carnis voluptatem male dulcem experiendam effundat quanto magis interius fatigata, et ab inquisitionis suae intentione repulsa, de invenienda veritate nis voluptate fugientem delectationem nec cum praesens est retinere potest, nec cum praeterierit revocare. Sicque undique fatigata et dissipata procella vanitatis suae concutitur, ut per idipsum quo male delectata abiit, salubriter tandem afflicta redire compellatur. Et saepe gravis quaedam sit lucta in animo, ut dum se in infimis delectari pariter, et affligi considerat, magno desiderio amore libertatis dilecta etiam, si fieri possit, deserere concupiscat.
Abbreviated transcription (Latin):
e ⁊ plac tibi octõsitas tua. ueq
curas nũc uit̾im aliũ pugillũ q̃¬
rere cũ labore: que comedas cu iste
defec̾it. Id̾o comedis carnes tuas ñt.
⁊ sua mat̾acõne postmuodũ exsol¬
uet qd̾ requies inꝯsulta exped̾it.

Expanded text:
tas tua; neque curas nunc interim alium pugillum quaerere cum labore, quem comedas, cum iste defecerit. Ideo comedis carnes tuas nunc,et sui maceratione post modum exsolvent, quod requies inconsulta expenderit.
Abbreviated transcription (Latin):
et̃. qr nõ nouũt iami aliã quã ef¬
fugiãt malũ eẽ: nisi tñseant ad ñ
ẽẽ. ꝓpt̾ca uisis malis q̃ sb̾sole sunt.
ꝯtinno uoce illoꝵ sb̃ infeitur. cum
dr᷑. et landau magis mortẽ ⁊c̾. Ista

Expanded text:
t, quia non noverunt viam aliam, qua effugiant malum esse, nisi transeant ad non esse. Propterea visis malis, quae sub sole sunt, continuo voce illorum subinfertur cum dicitur. Et laudavi magis mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
uo capite .i. desrbia dixinãtur. Hor
extremũ intłłigit᷑ lux̾ia caris: de
qua uisce nascũtur. inmũdicie
sep amatrices. Nec istã despicit
suꝑhabũdacia gr̃e: scd sibilat ⁊ uo¬
cat cam de extremo fluminũ. ⁊ nũ¬
git api q̃ etat int̾ra assur. apis uͥgo¬

Expanded text:
erbia, derivantur. Horum extremum intelligitur luxuria carnis, de qua muscae nascuntur, immunditiae semper amatrices; nec istam despicit superabundantia gratiae, sed sibilat et evocat eam de extremo fluminum, et jungit api quae erat in terra Assur, u
Abbreviated transcription (Latin):
titur in amorẽ. ⁊ tediũ indesidm̃ ⁊
amantudo in dulcedinẽ. Sic q de toꝵ¬
rentib ualliũ ꝓficiũt ad cau̾nas pͥ¬
traꝵ. ꝓctre firmussum atq fortissi¬
ii infide pres sũt: in quoꝵ passiõilt

Expanded text:
titur in amorem, et taedium in desiderium, et amaritudo in dulcedinem, sicque de torrentibus vallium proficiunt ad cavernas petrarum. Petrae firmissimi atque fortissimi
Abbreviated transcription (Latin):
depelłe uitit᷑ tugurio. fallaꝵ gͦ falacẽ
hõis ad oꝑtꝰ ymaginẽ. sb̾ oscuro uesꝑe
cellam ad olescentis petit. in uusso ca¬
pite fenestre nicũbit. Cerneus illũ fa¬
brili oꝑe occupatum: postulat sibi qͥd¬
bat᷑ aĩm intendit. Iut̾im cepit hos
noĩa miserere luxurias ꝯmemorare.
cepit fortit̾ ignire isupp̃ssis labiis
ualem faciem includit. ⁊ totis irib
rem̾tẽs mõstrũ iutorsus tͣhit.Iamq
anfug̾at. tales in mani rugitu fremẽs
sciscitaus quis ille clamor fuiss. qui
tanta cos uehem̃cia dormientes ter¬
ruisset. Demonis ait furor ille fuit.¬
irati ferre nõ potiustis societatẽ dam¬
nati quo pacto sustinebitis ¶ Post

Expanded text:
depellere tugurio. Fallax ergo fallacem hominis adopertus imaginem, sub obscuro vespere cellam petit adolescentis, immisso capite fenestrae incumbit, cernit illum fabrili opere occupatum, postulat sibi quibatur animum intendit. Interim ille nomina inserere, luxurias commemorare; t fortiter ignire, suppressis labiis ulis includit, et totis viribus renitens monstrum introrsum trahit. Jam aufugerat, tales immani rugitu fremens sciscitans quisnam ille clamor fuisset, qui tanta eos vehementia dormientes terruisset. « Daemonis, ait, fuit ille furorirati ferre non potuistis, societatem damnati quo pacto sustinebitis? » Post
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝯu̾tit. sr̃ qm̃ globus nõ modicus
spẽui soł hñs ip̃as qͦq sua clarita¬
te noctis tenebras effugauit. ꝯue¬
mentib gͦ cunctis ⁊ inuicẽ quid ħ
eẽt cũ magno stupore q̃rentib ce¬
lebri menioria res accidit. ꝙ ide¬
lic exu̾ͥtute uurãdi lñis alt̾iꝰ alt̾i
pͤitatẽ infilioꝵ solaciũ ip̃e sic me¬
ruerat tnͣsfigͤatã oñdi. reu̾sus ita¬

Expanded text:
ertit, super quem globus non modicus, speciem solis habens, ipsas quoque sua claritate noctis tenebras effugavit. Convenientibus ergo cunctis, et invicem quid hoc esset cum magno stupore quaerentibus, celebri memoria digna res accidit, quod videlicet ex virtute mirandi luminis alterius alteri puritatem in filiorum solatium ipse sic meruerat transfiguratam ostendi. Vere
Abbreviated transcription (Latin):
res docebat sũmo oꝑe reu̾endos. Erat
aũt tanta frm simplicitas qd̾ cun
quidani sacͣdos qui nõ ignorabat᷑ ĩ¬
famis uni efrĩb dit̾et. uide ne sis y
eo qd̾ sac̾dotem m̃tiri nõ posse pu¬

Expanded text:
es docebat summopere reverendos.Erat autem tanta fratrum simplicitas, quod cum quidam sacerdos, qui non ignorabatur infamis, uni e fratribus diceret: "Vide, ne sis hypeo quod sacerdotem mentiri non posse pu
Abbreviated transcription (Latin):
ma religio. Bouos facit reꝵ
distribucõ. meliores mũdi reñciacõ
optĩos u̾o religionis cohĩtacõ. Mñ dꝰ
est optina. facit enĩ qũq de bono
malum. de bono meliorẽ. de melio¬
notanda. suanis ẽ eĩ mutis. ꝯmieta
lit discreta nec sic mͣtis ut paciat᷑.
ĩ iusta uͨ sit m̃te quieta ut honũ ñ
cogitet ociosa: nͨ sic seta ut dũm ñ¬

Expanded text:
ma religio. Bonos facit rerum distributio, meliores mundi renuntiatio, optimos autem, religionis cohabitatio. Mundus est optima. Facit enim quandoque de malo bonum, de bono meliorem, de melionotanda. Suavis est enim et mitis, quieta indiscreta, nec sic mitis ut patiatur injusta; nec sic mente quieta, ut bonum non cogitet; nec sic secura, ut Domin
Abbreviated transcription (Latin):
eger ꝯquieuit ⁊ exhilarato nultu in¬
timo cordis affectu deo gr̃as ag̾e ce¬
pit. dicẽs. qd̾ anselmo hostiũ ing̾di¬
ente ⁊ extensa mami signũ scẽ cru¬
cis edeute. iudit ex ore eius flãmã
ignis ad modum laucee ꝓcedentẽ.
Que nilnpos iaculata eos de t̾ruit.
itełi fuga disapsos ꝓcul ab egit. b̃c̃

Expanded text:
aeger conquievit, et exhilarato vultu, intimo cordis affectu Deo gratias agere coepit. Dicebat enim quod Anselmo ostium ingrediente, et extensa manu signum sanctae crucis edente, viderit ex ore illius flammam ignis in modum lanceae procedentem, quae in lupo jaculata eos deterruit, et celeri fuga dilapsos procul abegit. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
cos ⁊lubricos captãs aspectus oblita
sui fũdit᷑ ac totam se curiositati de
paciẽs ⁊ lubrica sepe uana. spe exul¬
tãs: sepe ni ani timore trepidãs. nul¬
lam int̾ius radicẽ hũs: s sꝑ sit sus¬
pecta ad ext̾iores reꝵ pendẽs motus.

Expanded text:
cos, et lubricos captat aspectus. Oblita sui foras funditur, ac totam se curiositati dedpatiens et lubrica; saepe vana spe exsultans, saepe inani timore trepidans, nullam interius radicem habens, sed semper suspecta ad exteriores rerum pendens motus.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ nigdiẽs: uł amemoria exurgẽs
meditacõ ẽ. assidua ac sagax retͣt¬
tũ explicare inteus: uł scrutans pe¬
netrare ocultũ. Contẽplacõ ẽ ꝑspi¬
cax ⁊liber animi ꝯtuit᷑ in res ꝓspi¬
ciendas usq qͣr diffusus. Et itã quo¬

Expanded text:
sum ingrediens, vel a memoria exsurgens. Meditatio est assidua ac sagax retrarum explicare nitens, vel scrutans penetrare occultum. Contemplatio est perspicax et liber animi intuitus in res perspiciendas usquequaque diffusas. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
in alleat uiniu̾sũ mũdũ. Quo nõ
canisti tͥ ab hoc malleo. Nõ ille ẽ
inalleus. qui tui massam corꝑis.
usq ad plubeas extiniuauit lam¬
uas iunno ĩ etiã. qui assidue alẽ¬
do sꝑte. suã dete fecit itudẽ. Si dẽ
ius fug̾e ab hoc malleo. exi de for¬
nace ferrea lubilonis. Aisi forte ꝙ
absit. h tam magni ⁊ tam ꝯis
mallei tinisiones assiduat uõfo¬
oꝵ. uicħ glutinare põt. solidare

Expanded text:
t malleat universum mundum. Quomodo non cavisti tibi ab hoc malleo? Nonne ille est malleus, qui tibi massam corporis usque ad plumbeas exterminavit laminas, imo etiam qui assidue cudendo super te suam de te fecit incudem? Si ergo vis fugere ab hoc malleo, exi de fornace ferrea Babylonis, nisi forte, quod absit, hujus tam magni et tam gravis mallei tunsiones assiduas non foeorum nihil glutinare potest, solidare
Abbreviated transcription (Latin):
simiłr dr̃ amolliẽdo: co qd̾ ferrũ
molliat. Ferreas mentes ait iero¬
nimꝰ: ip̃a libido domat. Et clau¬
dianꝰ. Ferrea lasciuis: mollescunt
corda sagittis. Uides gͦ quõ ꝯuẽĩ¬

Expanded text:
itur a molliendo, eo quod ferrum molliat. « Ferreas mentes, ait Hieronymus, ipsa libido domat. » Et Claudianus: Ferrea lascivis mollescunt corda sagittis. Vides ergo, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑ istd̃ c̾tiũ comit̾atur. Nemo enĩ
põt ẽẽ sõpnolẽtus qnͥ sit tociosus
sũt exempla sufficiat pou̾e solã
mulieris ethimuologiã. Mulier ĩqͥt
uarro: dr᷑ a mollicie qiͣ mollier. Is¬
tud molier: intlłigẽd̾ ẽ duplicit᷑ .i.
Mollibił. id ẽ facił ad molliẽdũ.

Expanded text:
semper istud tertium comitantur. Nemo enim semper istud tertium comitantur. Nemo enim potest esse somnolentus, quin sit et otiosus sunt exempla, sufficiat ponere solam mulieris etymologiam: « Mulier, inquit Varro, dicitur a mollitie, quasi mollier. » Istud mollier intelligendum est dupliciter, id mollibilis, id est facilis ad
Abbreviated transcription (Latin):
ubidinẽ: Pone ĩnnicicias ĩt̾
te ⁊ młierẽ sufficiat tibi deceptã
aẜpente. te hactenꝰ decepisse. No¬
li dare sau guissuge sangnineu
ad suggẽd̾ s anelle eani acute ue¬
lit uolit: etiã scimplenã. Uis ex¬
tĩgue libidiũe. Amoue ligua ab¬
ab igne: ⁊ sb̾sidet incediũ. Que sũt
inquis ligna. q̃ nõ sũt stiuenda in
ignẽ hꝰ hõis rixosi. In un̾abilia eĩ
sũt: panca tũ ex eis. in quib ⁊ teta
possis ꝯgnosc̾e̾ diuu̾abo. Ista sunt
uinũ. ꝓsꝑitas. ludus: carmĩa. forma.
pũ. De primo hẽs Ocia corpꝰ alunt.
aĩuꝰ qͦ pascit᷑. illis. Et lucanꝰ. uari¬
am daut ocia mtẽ. Et quidam de
urĩs. Indesidiis est oĩs ociosus. Et re¬
gła illa bũdc̃a ait. Ociositas ĩuui¬
ca ẽ aĩe. Et quidã de pr̃ib. Nũquĩ
ĩueniat te dẏabolꝰ ociosũ. De scd̾o
plꝰ ugilia sꝑ: ue sopno detitus es¬
to. Nam diut᷑na qui es: uicus almm̃¬
ta mĩstrat. Deniq illa dno pͥma:

Expanded text:
bidinem? Pone inimicitias inter te et mulierem: sufficiat tibi deceptam a serpente, te hactenus decepisse. Noli dare sanguisugae sanguinem ad sugendum, sed avelle eam a cute, velit nolit etiam semiplenam. Vis exstinguere libidinem? Amove ligna ab igne, etsi stridet incendium. Quae sunt, inquis, ligna, quae non sunt struenda in ignem hujus hominis rixosi? Innumerabilia enim sunt, pauca tamen ex eis, in quibus et caetera possis recognoscere, dinumerabo. Ista sunt vinum, Prosperitas, ludus, carmina, forma, puer. De primo habes Otia corpus alunt, animus quoque pascitur illis. Et Lucanus: . . . Variam dant otia mentem. Et quidam de nostris: In desideriis est omnis otiosus. Et Regula illa Benedicti ait: Otiositas inimica est animae. Et quidam de Patribus: « Nunquam inveniat te diaboPlus vigila semper, nec somno deditus esto. Nam diuturna quies vitiis alimenta ministrat. Denique illa duo prima
Abbreviated transcription (Latin):
at fecib ꝓpagãdis quib nat᷑a ncre¬
nitũ sb̾icit. foris indust̾am istudiũ
iecta mat̾ia studiũ explicat ut ali¬
quid qdcuq ad effectũ ꝓmoneat in
exercẽt. Talia sũt oĩa oꝑa hom̃ũ q̃
fũt suꝑ t̾ram: ex quib młta morta¬
lis inte uecessitas cogit. młta suad
cupiditas: multa uanitas oꝑatur..¬

Expanded text:
ac fetibus propagandis, quibus natura incrementum subjicit, foris industriam et studium ecta materia studium explicat, ut aliquid quodcunque ad effectum promoveat, inexercet. Talia sunt omnia opera hominum, quae fiunt super terram, ex quibus multa mortalis vitae necessitas cogit, multa suadet cupiditas, multa vanitas operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
duc̾e̾: cadẽq rursũ marcentia cum
ꝯcidũt ꝑ defectũ. ad occultũ sinũ bñ
ꝑdierant reuocare. Opus artificis
Ndustria adimare. Opus soluis
artificis ẽ: ĩ subiecta rerũ mat̾ia o¬
q opifices sũt inhoc mũdo. Deus
nat᷑a ⁊ artifex uitãs nat᷑am. S hii
tres: ualde dispari potẽtia id qd ad
effectũ ꝑducũt efficũt. Nam deus
moꝑe suo nec nateͣ oꝑa indiget nͦ
opifitis imitãtis uatam. Oꝑat᷑ eĩ
deus asiqũ sine uat᷑a: alũ in nat᷑a¬

Expanded text:
ducere, eademque rursum marcescentia cum concidunt per defectum ad occultum sinum, unde prodierant revocare. Opus artificis et industria adjuvare. Opus solius artificis est in subjecta rerum materia oque opifices sunt in hoc mundo, Deus, natura et artifex imitans naturam. Sed hi tres valde dispari potentia id quod ad effectum producunt, efficiunt. Nam Deus in opere suo, nec naturae opera indiget, nec opificis imitantis naturam. Operatur enim Deus aliquando sine natura, aliquando in nat
Abbreviated transcription (Latin):
hoc etiã ano: illustres religione. ac
bas scĩ dyonisii ramardus ꝙyst̾cii:
biles: hoc anno moriũt. Hant ob¬
timoꝵ iuroꝵ uig̃cõnẽ fortẽ signi¬
ficauit. quod in pago suessionico
eodẽ auno accidit. Cũ eĩ hyema¬
li gelu t̾ra nehem̃t᷑ indurniss.
cespis płime lõgitudĩs ilatitudĩs
de t̾ra sb̾ito auulsus longe ad ali¬

Expanded text:
 8. 10. Illustres religione et bas Sancti Dyonisii, Rainaldus Cistercii, biles hoc anno moriunttimorum virorum migrationem forte significavit, quod in pago Suessonico eodem anno accidit. Cum enim hiemali gelu terra vehementer induruisset, cespes plurimae longitudinis et latitudinis, de terra subito avulsus, longe ad ali
Abbreviated transcription (Latin):
tus. tandẽ molent̾ ingͥditur Ean¬
q marte obsidẽs. factã pate neap¬
sibi retinet. Massamuti quos qͥ¬
dam moabitas dicũt. post usurp¬
tũ mauritanie regũ. regẽ q pat¬
bło affixũ. ĩ regẽ bulgye occiden¬
tes. regñ eiꝰ in uadũt ipãmq syci¬
liam. apuliam. romã qͦ. se in ua¬
zelotipie spi inflauiatus: mrata
ꝯsanguinitate uxorẽ suã repudiat
ducit. magna int̾ eos simłtas ex¬

Expanded text:
tandem violenter ingreditur; eamque in arce obsidens, facta pace, Neapsibi retinet. Massamuti, quos quidam Moabitas dicunt, post usurpatum Mauritaniae regnum regemque patibulo affixum, etiam regem Bulgiae occidentes, regnum ejus invadunt, ipsamque Siciliam, Apuliam, Romam quoque se invazelotipiae spiritu inflammatus, jurata consanguinitate uxorem suam repudiat. ducit, magna inter eos simultas ex
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾. qui inc̾athedra sedẽs mͥ sedenti
pedib suis ait. p̾be quas in manu
habes cyrotetas. Cui cũ libent̾ obtu¬
lissẽ illo thalamũ ing̾diẽte. quidã
e socus eius dixit mͥ. Iste ẽ filius re¬
gis sĩnm. qui sit̃ cyrothetas de ma

Expanded text:
literque in cathedra sedens mihi insidenti literque in cathedra sedens mihi insidenti pedibus suis ait: « Praebe quas in manu habes cirothecas. » Cui cum libenter obtulissem, illo thalamum ingrediente, quidam e sociis ejus dixit mihi: « Iste est filius Regis summi qui, sicut cirothecas de ma
Abbreviated transcription (Latin):
memorie pp calixtꝰ. ⁊litor.¬
ẽ ut legitur calixtus ẜꝰ qui libellũ
quo nõ ulła ad edificacõnẽ legẽtiũ
cẽm scolans/ ⁊ abinfãcia beatũ iaco¬
ambulans t̾ras ⁊ ꝓũicias barbarasq̃
de eo scͥpta inuenebam / paucis ⁊ in¬
lib sedulis diliget᷑ scͥbebam. ut in
uno uoliñe ꝯphend̾e possẽ. Omira
fortuua. nit̾ pͥdones cecidi. rraptis
õĩb spoliis meis. codex iͥi tm̃ renĩa
sit. Ergastulis trusus fui ⁊ ꝑdito to¬
to cenlu meo. mͥ tr̃mͦ codex rema¬
sit. Inꝓfund̾ aqͣꝵ multarũ crebro
cetidi ꝓximus morti ⁊ mĩme codex
infectus euasit. Domꝰ in q̃ erã cre¬
mabatur ⁊ ꝯsũptis reb meis codex
mecũ enasit ĩ ustꝰ. Cũq studiose cõ¬
gitarẽ ut codex iste ꝓ quo in nu̾as
passus sũ auxietates. q̃ ⁊ muanibus
tueis studetam ꝑfic̾e̾. d̾o foret accep¬
tabilis. nocte raptus in extasi. ĩ q̃dã
regia splendida ludi unnienẽ pul.¬
chrimũ ⁊ splendid̾ laureatũ rega¬

Expanded text:
memoriae papa Calixtus. Hic enim, ut legitur, Calixtus secundus qui libellum quo nonnulla ad aedificationem legentium em scholaris et ab infantia beatum Jacoerambulans terras et provincias barbaras quae de eo scripta inveniebam paucis et vilibus caedulis diligenter scribebam, ut in uno volumen comprehendere possem. O mira fortuna! Inter praedones cecidi et raptis omnibus spoliis meis, codex mihi tamen remansit. In ergastulum trusus fui, et perdito toto censu meo, mihi tantummodo codex remansit. In profundum aquarum multarum crebro cecidi, proximus morti, et minime codex infectus evasit. Domus in qua eram cremabatur et consumptis rebus meis codex mecum evasit inustus. Cumque studiose cogitarem ut codex ille pro quo innumeras passus sum anxietates, quem et manibus meis studebam perficere, Deo foret acceptabilis, nocte raptus in exstasi in quadam regia splendida vidi juvenem pulcherrimum et splendidum laureatum rega
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ eis ꝯferre. pͥmlegioꝵ poss
auͣctas: Quanto putas auro redi¬
m̾ent. ut appellarent᷑ pontifices:
Qͦ ista omonachi : bbi timor m̃¬
tis. ubi rubor frontis: Qͥs uiqͣm
ꝓbatoꝵ moãchoꝵ.tale aliquid
Duodecĩ cĩ hũłitatis gͣdus ma
docetur. aut ꝯtinet᷑ ut hoc fas¬
tu deleccar monachꝰ has q̃r̾e de¬
beat dignitates. labor ⁊latehre.¬

Expanded text:
et nomen eis conferre privilegiorum posset auctoritas? quanto putas auro redimerent, ut appellarentur pontifices? Quo ista, o monachi? Ubi timor mentis? ubi rubor frontis? Quis unquam probatorum monachorum tale aliquid Duodecim humilitatis gradus Madocetur aut continetur, ut hoc fastu delectari monachus, has quaerere debeat dignitates? 37. Labor, et latebr
Abbreviated transcription (Latin):
Quid hoc ẽ p̃supcõis omonathi
nõ monathi. Nempe monachũ
fatit ꝓfessio: p̾latũ necessitas. Ut
aũt nõ pͥuidet necessitas ꝓfessio¬
ni: accedat nõ succedat placõ

Expanded text:
Quid hoc est praesumptionis, o monachi? non monachi. Nempe monachum facit professio, praelatum necessitas. Ut autem non praejudicet necessitas professioni, accedat, non succedat praelatio
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbo p̾side. qui se iure regẽ głat᷑
suꝑ oñis filios suꝑbie. Quis dabit
michi centũ in mei custodia depu¬
lant: tanqm ꝓ me rõnẽ reoditu
n. uerũ aꝑte iudicãt quidã hoꝵ
quid cogitent: dũ multo labore
ac p̾cõ. apłicis ad eptis pͥuilegiis ꝑ
ip̃a sibi uendicãt insignia pontifi¬
calia. utentes ⁊ ip̃i more põtificũ.¬
.s. uutta anulo. acq saudaliis. Sa¬
ue si attẽdit᷑ reꝵ dignitas. hauc
monachi ab horret ꝓfessio. Si mĩs¬
t̾ũ: solis liquet ꝯgrũe põtificibus.

Expanded text:
superbo, qui se jure regem gloriatur super omnes filios superbiae. Quis dabit mihi centum in mei custodiam depulant, tanquam rationem pro me redditu. Verum aperte indicant quidam horum quid cogitent, dum multo labore ac pretio apostolicis adeptis privilegiis, per ipsa sibi vindicant insignia pontificalia, utentes et ipsi more pontificum, mitra, annulo, atque sandaliis . Sane si attenditur rerum dignitas, hanc monachi abhorret professio: si ministerium, solis liquet congruere pontificibus.
Abbreviated transcription (Latin):
atis ut reor aꝑte iam demonbi¬
stratũ ẽ uñ hec infinita qũ
patiũ cogitacõnũ nr̃aꝵ distraccõ
possuit ĩ unũ cogitacõnes ñẽ. hoc¬
p̃ot ubi finis ñ ẽ: suꝑ ẽ ut relutis o¬
ꝑib ꝯdicõnis q̃ramus ordinẽ cogita¬
oꝑib restanra cõnis Hoc eñ suꝑiꝰ

Expanded text:
atis, ut reor, aperte jam demonstratum est, unde haec infinita, quam patimur, cogitationum nostrarum distractio possunt in unum cogitationes nopotest, ubi finis non est, superest ut relictis operibus conditionis quaeramus ordinem cogitaoperibus restaurationis; hoc est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
edificari possit. Et qr ex reb togita¬
cones ueniũt: oꝑtet ut erordine it
suat᷑ ordo cogitaconi. De iniceps
ꝯͥ ttare incipiemꝰ de oꝑib restan¬
sacõnis: relictis oꝑib ꝯdiconis. de q¬
b qͣside quodam subt̾ fiẽte dilinno
eq̾ssi sumꝰ. ⁊ñc in oꝑa restauraconis

Expanded text:
aedificari possit. Et quia ex rebus cogitationes veniunt, oportet ut ex ordine rerum sumatur ordo cogitationum. Deinceps ergo tractare incipiemus de operibus restaurationis relictis operibus conditionis, de quibus quasi de quodam subterfluente diluvio egressi sumus, et nunc in opera restaurationis
Abbreviated transcription (Latin):
dus inuenis eg̾gnis scĩa moribus
ign̾e clarus. nir postmod̾ magne
ututis exemplar fut᷑us castellione
castro burgidie oriũdꝰ. cũ g̾mꝰ nis
frĩb ⁊ aliis comitib multis cist̾cii
habitu religionis induit᷑. ⁊ uuro re¬
ligiositatis fernore ꝯu̾sat᷑.¬

Expanded text:
dus, juvenis egregius, scientia, moribus et genere clarus, vir postmodum magnae virtutis exemplar futurus, Castellione castro Burgundiae oriundus, cum germanis fratribus et aliis comitibus multis Cistercii habitu religionis induitur, et miro religiositatis fervore
Abbreviated transcription (Latin):
nit. tan acrocit̾ psingula mẽ¬
bra torq̃ri cepit: ut iut̾rogatus
an pocius martiriũ acar̾ifite
nẽ ⁊ si ꝓ uolũtate diuina sibi
placitam ⁊ acceptam. gͣmorẽi
tũ quonis martirio respõd̾e̾t. Cõ¬

Expanded text:
t tam atrociter per singula membra torqueri, ut interrogatus an potius martyrium a carnifice nem, etsi pro voluntate divina sibi placitam et acceptam, graviorem tamen quovis martyrio responderet. C
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾ticetur eo ꝙ tanto uollet p̾co¬
nio głai dũ uiu̾et: indit illam
głosaui aĩam carne solut᷑a. ĩstel¬
le guͣdis tradiãtis effigie: indit
inqui ueluti suꝑ aqͣs młtas cãdi¬
da sb̃uectã nubetula: in celũ direc

Expanded text:
bticetur eo quod tanto nollet praeconio gloriari dum viveret, vidit illam gloriosam animam carne solutam in stellae grandis et radiantis effigie; vidit, inquam, veluti super aquas multas, candida subvectam nu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus ⁊ lundã. noluti puerili ten̾itu¬
dine iam resũpta. nirãdo caudo¬
ciẽ. de coris magnitudĩe p̾cendẽtẽ.
Głosũ tũt erat incarne tam can¬
dida ind̾e siłitudinẽ sixure clauo¬
ñ. ĩmo igros ut ferũ clanos ex
ip̃a carne formatos: in medio pe¬
dũ ⁊ manuũ dextrũ q latꝰ sacro
sanguine mbricatũ latͥmabant᷑.
itaq filii p̾gaudio ⁊osculabant᷑

Expanded text:
prius et lividam, veluti pueruli teneritudine iam resumpta, mirando candoprae decoris magnitudine praetendentem. Gloriosum tunc erat in carne tam candida videre similitudinem fixurae clavorum immo, nigros ut ferrum clavos ex ipsa carne formatos in medio pedum et manuum, dextrumque latus sacro sanguine rubricatum. Lacrimabantur itaque filii prae gaudio cordis, et
Abbreviated transcription (Latin):
dũ mox remxit / Cuĩ corpꝰ ꝓtanto
unracło ꝑmisũt dam reportari lõ¬
doniam. ubi sepultũ est. Et post .x.
annos incorruptũ reꝑtimi usq ad
hoc tẽpus durat ⁊recens sangnis ⁊
corꝑis illibata integ̾tas. i. De¬

Expanded text:
dum mox reviruit. Cujus corpus pro tanto miraculo permiserunt Dani reportari Londoniam, ubi et sepultum est, et post 10 annos incorruptum repertum usque ad hoc tempus durat et recens sanguis, et corporis illibata integritas. In
Abbreviated transcription (Latin):
bũ qͦ dr edentes ⁊bibentes q̃ aput
illos sũt. minimũ qͥd ex eis ꝑruto
degustãs. reliquias insum sb̾tali
cautela mittebat. Nuda humꝰ dor¬
mire coacto tunicula tiũ int̾posi¬
ta lectus erat ⁊ sepius sedẽs nõ ia¬
cẽs ucliuato ad lignũ ł lapidẽ ca¬
pite dormitabat. Accĩt quoq ut
in firmitatis nccͣitate de pullo qͣ¬
dã inte mãducãs. uirib postinod̾
ut ͫq resũptis. cͥdam frm̃ districte
p̾ciꝑet. ut collo ip̃iꝰ fue ligato eũ
tanquͣ latronẽ. ꝑ mediũ ciuitatis
acsusii duc̾et ⁊p̃reconia uoce cla¬

Expanded text:
 Edentes et bibentes quae apud illos sunt, minimum quid perraro degustans, reliquas in sinum subtili cautela mittebat. Nuda humus dormire coacto, tunicula tantum interposita, lectus erat; et saepius sedens, non iacens, inclinato ad lignum vel lapidem capite, dormitabat.Accidit quoque ut, infirmitatis necessitate de pullo quadam vice manducans, viribus postmodum utcumque resumptis, cuidam fratrum districte praeciperet ut, collo ipsius fune ligato, eum tamquam latronem per medium civitatis Assisii duceret et praeconia nihil
Abbreviated transcription (Latin):
eret ⁊ cũ tarissime coctis utẽs ea
cĩib uł aqͣ frigida ꝯmisc̾et. ⁊ de ip¬
sa sufficiẽter. a q̃ ñ bib̾et. difficiłim
enĩ asserabat necessitati sat̾fat̾e
moluptati nõ obedire. sepins qͦ

Expanded text:
et rarissime coctis utens, ea cineribus vel aqua frigida commisceret, et de ipsa sufficienter aqua non biberet? Difficillimum enim asserebat necessitati satisfacere et voluptati non obedire. S
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ ab oĩb reputari.pccã sua nõ
erubuit inp̃dicacõne publita ꝯ¬
fit̾i. S ⁊ si quid simstri sb̾ripet. se¬
ui cogitacone. de aliquo id ip̃m
eidem de quo cogitau̾at. ꝯfitens.
hũiłr ueniami postulauit ab illo.

Expanded text:
lem ab omnibus reputari, peccata sua non erubuit in praedicatione publica confiteri; sed et, si quid sinistri surreperet levi cogitatione de aliquo, id ipsum eidem de quo cogitaverat confitens, humiliter veniam postulavit ab illo.
Abbreviated transcription (Latin):
scłariũ debent ꝯstitui. ne silẽtiũ clau¬
tri siue dormtorii quies. tumultuã¬
tis ppłi strepitu ꝯturbetur. ne dũ lĩg¬
ua tatet rendeat cor. ł dũ corpꝰ quĩ¬
etẽ recipit aĩmꝰ sic inquietus. x¬

Expanded text:
saecularium debere constitui, ne silentium claustri, sive dormitorii quies tumultuantis populi strepitu conturbetur; ne, dum lingua tacet, respondeat cor, vel, dum corpus quietem recipit, animus sit inquietus.
Abbreviated transcription (Latin):
illicita q̃rãt. Qͥ enĩ multos ꝯg̾gant.
nct̃e ẽ ut eoꝵ uictui młta querãt.
S dũ q̃rt plura: crescit ext̾ior cura.
sꝑgñtur ꝑ diu̾sas regiones ecc̃e bñ
hĩtãt: nolẽtes pati fraudẽ. s iudi¬

Expanded text:
illicita quaerant. Qui enim multos congregant, necesse est, ut eorum victui multa quaerant. Sed dum quaerunt plura, crescit exteriorum cura, sparguntur per diversas regiones ecclesiae habitant nolentes pati fraudem, sed judi
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Exempla pauꝑtatis dłigũt. ⁊
ea q de pauꝑtate icͥta sũt studio¬
se legũt. legentes se ipõs aspiciũt: ⁊
sũt pauꝑes sp̃ũ. nõ hĩtu. Nos ã ad
uõ aĩmũ: nestẽ nõ mẽtẽ. Sũt ⁊̃ in
maiorib ecc̃us Aliqui sublimes ocu¬
Dendẽt eos. de traht̃ illis uacantes
ocio: ponẽtes symbolũ. qiͣ canes lim¬

Expanded text:
tes, exempla paupertatis diligunt, et ea quae de paupertate scripta sunt, ut studiose legunt legentes, seipsos conspiciunt, et sunt pauperes spiritu, non habitu. Nos autem ad non animum, vestem, non mentem. Sunt etiam in majoribus ecclesiis aliqui sublimes ocuderident eos, detrahunt illis, vacantes otio, ponentes symbolum, quasi canes
Abbreviated transcription (Latin):
argĩtacõne adiri potuiss ln iũ illd̾
dĩ. utiq inaccessibłe nõ fuisset.
demq apostolus głatur ad illud señ
quidemi isse: S absq dubio raptũ su¬
isse. scio in quit hoĩem raptũ hiꝰ. us¬

Expanded text:
argumentatione adiri potuisset lumen illud divinum, utique inaccessibile non fuisset. Denique Apostolus gloriatur, ad illud se non quidem, isse, sed absque dubio raptum fuisse: Scio, inquit, hominem, sive
Abbreviated transcription (Latin):
datet ꝑ amorẽ inhereat. Gerg̾e neĩ
amũ cogitacõnũ pulu̾e sordescat. In¬
suc otulũ reflectat. Ex terso nĩt spe¬
cũo t diu diliget᷑ inspecto incipit ei
qdisui ei q̃dam diumi lumũs claritas
iatͣ luc̃e ⁊ immĩesus quidã insolite in¬
hors radius oculis enis appaĩt. Hoc
sime oculos enis irradian̾at. qui di¬

Expanded text:
er amorem inhaereat; tergere, ne in inanium cogitationum pulvere sordescat; insuae oculum reflectat. Exterso autem speculo et diu diligenter inspecto, incipit ei quaedam divini luminis claritas interlucere, et immensus quidam insolitae visionis radius, oculis ejus apparere. Hoc lumen oculos ejus irradiaverat, qui di
Abbreviated transcription (Latin):
mtte si̾. Nolo dissimiłes ẜuitutem:
inꝙͣ c̾te uidies dũ uescis redigis. He¬
betati cordis iudiciũ ẽ: ꝓpͥam ñ sen¬
tire cõtimiã uexacõnẽ. Ueracõ dat
intllectũ auditiurait quidã u̾m ẽ.

Expanded text:
eri. Nolo dissimules servitutem, in quam certe in dies, dum nescis, redigeris. Hebetati cordis indicium est, propriam non sentire continuam vexationem. Vexatio dat intellectum auditui, ait qu
Abbreviated transcription (Latin):
qñ oramꝰ: Qñ docemꝰ populos: Qnͣdo
edificamꝰ ecc̃am: Qũ medicam᷑ in lege:
Et quidẽ cotidie ꝑstrepñt inꝑalacõ
leges: s iustimam nõ dñi. Inste ne
eciã istud . Su inderis. Nam certe lex
nõ tam leges qmͣ lites sũt ⁊ cauillacõ¬
nes sb̾u̾tentes indiciũ. Su ergo pas
tines coram te sꝑ sile illã. garure¬
aũt istas. Fallor si nõ monẽt tͥ scru¬

Expanded text:
quando oramus? quando docemus populos? quando aedificamus Ecclesiam? quando meditamur in lege? Et quidem quotidie perstrepunt in palatio leges, sed Justiniani, non Domini. Justene etiam istud? Tu videris. Nam certe lex non tam leges, quam lites sunt et cavillationes, subvertentes judicium. Tu ergo pasttines coram te semper silere illam, garrire istas? Fallor, si non movet tibi scru
Abbreviated transcription (Latin):
nͥtus patiẽ: s nõ hãc tibi ad ista
optaĩum. Int̾dũ impacientẽ ẽẽ ꝓba¬
bilius. T̃u ne appłes illoꝵ pacĩan.
quib paulus dicebat. libe̾t̾ fertis ĩ¬
cipiẽtes. cũ sitis ip̃i sapiẽtes: Nisi fal¬
lor yrouia erat: et nõ lans. Nõ bo¬

Expanded text:
tus patientiae: sed non hanc tibi ad ista optaverim. Interdum impatientem esse, probabilius. Tune approbes illorum patientiam, quibus Paulus dicebat: Libenter suffertis insipientes, cum sitis ipsi sapientes? Ni fallor, ironia erat, et non laus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dũtaꝙͣ sine rõne degẽs ⁊ ip̃e. sb̾ corpo¬
reis similit̾ sensib incurnat᷑. S ꝙͥ
eũ iga sb̾isse cãm᷑. Arguamꝰ ma¬
gis emisse. Illud enĩ stoliditatis mi¬
rande. hoc extreine demẽtie ẽ. Dig¬
nuis ẽ cm̃: oparius m̾cede sua. ut

Expanded text:
t, sine ratione degens, et ipse sub corporeis similiter sensibus incurvatur. Sed quid eum juga subisse causamur? Arguamus magis emisse. Illud enim stoliditatis miserandae, istud extremae dementiae est. Dignus est operarius mercede sua: nam
Abbreviated transcription (Latin):
euiꝰ tunulus cũ eẽt gipieus ⁊ arte
ceuĩtarioꝵ studiosissime ꝯmimitꝰ
tantam tñ illum ẽ ꝑ ꝯtinnũ cuci¬
t̾ annũ exalauit ut fr̃es intota il¬
la medietate claust̾ remorar ñ si¬
n̾et om̃is enĩ caro qnͣto temꝰ ⁊ mol¬
lius educat᷑ tanto det̾ius inputre¬
dinẽ u̾tit᷑. Quidam mõchꝰ dũ frix¬
uras q̃ldam in refectoriũ deferret
ĩ uasculo pruriẽte gnla mox unã
in olꝑiciens surtine comedit. aox¬
q tantꝰ eũ libidinis ardor ĩ uasit:
fet sic ptꝰ buccellam intromit ĩ eũ

Expanded text:
 arte caementariorum studiosissime communitus, tantam tamen illuviem per continuum circiter annum exhalavit; ut fratres in tota illa medietate claustri morari non sineret. Omnis enim caro quanto tenerius et mollius educatur, tanto deterius in putredinem vertitur. Quidam monachus dum frixuras quasdam in refectorium deferret in vasculo, pruriente gula mox unam in os projiciens furtive comedit. Moxque tantus eum libidinis ardor invasit, ceret. Sic post bu
Abbreviated transcription (Latin):
Qñtũ se exaltanit iidelicus fuit.
tantũ date illi torm̃ti ⁊ luctus ⁊ rur¬
sus. potentes potẽt torm̃ta pacient᷑.
⁊ forciorib forcõr instat cruciacõ.
Sophia fuit duoꝵ marthionũ
ugozonis soror iranũ filia. Hec dñ
sana cẽt ⁊ in columis peciit alb̃em

Expanded text:
Quantum se exaltavit, et in deliciis fuit, Quantum se exaltavit, et in deliciis fuit, tamen date illi tormentum et luctum . Et rursus: Potentes potenter tormenta patientur, et fortioribus fortis instat cruciatio . Sophia fuit duorum marchionum Ugozonis soror, et Raineri filia. Haec dum sana esset et incolumis, petiit abbatem
Abbreviated transcription (Latin):
quidã casus mirabiles quos id̾
petiꝰ dannanus sꝑsim iulibris suis
narrat quos hic mserere dignũ
duxi. Sux uenetie ꝯstãtinopolita¬
ne urb̃ hẽbat uxorẽ. que tã tene
idelicate uiuebat: ut se ꝯĩb aquis
de dignaretur ablũe. s eius ẜui de
rore celi uidiq collecto laboriosũ
ei balueũ pparabat. Eibos suos ñ tã¬
gebat. s ab enmichis eius alnũta
que mor ilła quibdã fuscmuł au¬
reis ⁊ bidentib ori suo ligiens adhi¬
bebat. Cubitulũ eiꝰ tot aromatib
rthinnamatib redolebat / ut ⁊̃ dic¬
tu fetidũ sit. ⁊ auditu. an credibile.
S dũ ad huc uiu̾et. iubrato suꝑ
eam indicu mutrone / corpꝰ eius oẽ
ꝯputruit / ita ut totũ cubicłm in¬
tollabili fecore ꝯpleret. Nullusq
illam ferre potuit. nõ cosmeta. nõ
ẜuulus. uix una sola ancilla / nõ
cursim recedebat. Sinciꝰ hoc lang¬
nore decocta ⁊ imẜabiłr crucrata.
amicus quoq letantib diem clau¬
sit extreniũ. Huic põt illd̃ aptari.

Expanded text:
quosdam casus mirabiles, quos idem Petrus Damianus sparsim in libris suis narrat, hic inserere dignum duxi. Dux Venetiae Constantinopolitanae urbis habebat uxorem, quae tam tenee se mulcebat, ut se communibus aquis dedignaretur abluere; sed ejus servi de rore coeli undique collecto laboriosum ei balneum praeparabant. Cibos suos non tangebat; sed ab eunuchis ejus alimenta quae mox illa quibusdam fuscinulis aureis et bidentibus ori suo liguriens adhibebat. Cubiculum ejus tot aromatibus et thymiamatibus redolebat, ut etiam dictu fetidum sit, et auditu incredibile. Sed dum adhuc viveret, vibrato super eam judicii mucrone corpus ejus omne computruit, ita ut totum cubiculum intolerabili fetore compleret; nullusque illam ferre potuit, non cosmeta, non servulus. Vix una sola ancillo non sicursim recedebat. Diutius hoc languore decocta, et miserabiliter cruciata, amicis quoque laetantibus diem clausit extremum. Huic illud potest aptari.
Abbreviated transcription (Latin):
discenda gmatica petrum pisanỹ
binũ cognom̃to alcinim̃ / religionem de¬
nnq uͥ̾anam sũma pietate sꝑ excolint.
⁊ ecclesiam/ ma ne ⁊uesꝑe/ nec nõ ⁊ noc¬
t᷑nis horis ⁊ sacrificii tp̃re inpigre freqñ¬
tauit Enta panꝑes quoq libalitate n¬
maxiia p̃ditꝰ erat/ ut qui nõ solum
marinis regionib insyriam ⁊ egyptum
i affricami ⁊ iħolimis i alexandrit atq
harthagnu petunias multas mitt᷑e sata¬
gebat. ob hoc ⁊ maxime tnͣs marmorum
regum auucicias expetebat. ut sbeisdem¬

Expanded text:
discenda grammatica Petrum Pisanum binum cognomento Alcoinum, itenique christianam summa pietate semper excoluit, et ecclesiam mane et vespere necnon et nocturnis horis et sacrificii tempore impigre freqa pauperes quoque liberalitate maxima preditus erat, ut qui non solum  in transmarinis regionibus in Syriam et Aegiptum et Affricam et Hierosolimis et Alexandriae atque Kartagini peccunias multas mittere satagebat. Ob hoc etiam maxime transmarinorum regum amicitias expetebat, ut sub eis de
Abbreviated transcription (Latin):
friupliceni ꝑ beingnitatẽ. Scdo ĩ
oꝑib ꝯsid̾and̾ ẽ. ut ex recta ĩ tẽtõ¬
ne nchoata cũ ꝑsen̾anti feruore
ad fiuẽ ꝑducant᷑. ut ne ꝑseu̾ãtie
torpeat. nec amor tepescat. ⁊d¬

Expanded text:
implicem per benignitatem. Secundo in onsiderandum est, ut ex recta intentione inchoata cum perseveranti fervore ad finem perducantur, ut nec perseverantia torpeat, nec amor tepescat.
Abbreviated transcription (Latin):
sanꝰ epulie nri tpris elo qñtissiuus.
Beuganus ã infine ita res puit. ut
sñ recc̃tacõne a quibdã sanctus ha
orando. Nullã feruinam ꝯspectin
suo paciebatur ad mitti. Bengariꝰ
tñ qͣuis se correxit: eos quos dep̃.¬
uau̾at ꝯnt̃e nequiuit. ad co pessi¬
bo infirmare qr fortasse pccĩu
te gũabit alienũ. tũ deletũ fu̾t tu¬
ũ. Qd̃ ep̃m carnotensẽ fulb̾tũ p̾¬
dixisse aiut. Nam cũ eũ mextre¬
mis positũ młti insitarẽt ⁊ ediũ ca¬
pacitas ux ꝯfluentib capiendis
suffic̾et. ille int̾ oppositas cat̾uas o¬
culos longe rimatus b̾engariũ in¬
su quo potuit expellend̃ censuit ꝓ¬
testatꝰ in mariẽ demonẽ pp̃ eñ cõ¬
sist̾e młtos q ad eñ scqñd̾ blandiẽ¬
te manu ⁊ illice a nelitu corrũꝑe.
s ⁊ ip̃e bengarius dic epifamorũ
morieus recordatus quot imiẜos
quõdã adolescens pͥmo su erroris
calore secta sua infecisset. ꝓducto
geinitu hodic inquit indie aꝑꝑi¬

Expanded text:
sanus Apuliae, nostri temporis eloquentissimus. Berengarius autem in fine ita resipuit, ut sine retractatione a quibusdam sanctus haborando, nullam feminam conspectui suo patiebatur admitti. Berengarius tamen, quamvis se correxerit, eos quos depravaverat convertere nequivit: adeo pessio infirmare; quia fortassis peccatum te gravabit alienum, cum deletum fuerit tuum. Quod episcopum Carnotensem Fulbertum praedixisse aiunt. Hic autem cum eum in extremis positum multi visitarent, et aedium capacitas vix confluentibus capiendis sufficeret, ille inter oppositas catervas oculos longe rimatus, Berengarium nisu quo potuit expellendum censuit; protestatus immanem daemonem prope eum consistere, multosque ad eum sequendum blandiente manu, et illice anhelitu corrumpere. Sed et ipse Berengarius die Epiphaniarum moriens, recordatus quot miseros quondam adolescens primo sui erroris calore secta sua infecisset, producto gemitu; « Hodie, inquit, in die appari
Abbreviated transcription (Latin):
ñbis ⁊scͥptis disputatũ ẽ. Int̾ quos
donuiꝰ gindo abbas de cruce sc̃e lenfre¬
di ꝯͣ eũ de corꝑe ⁊ sanguine dñ elegã¬
tẽ edidit librũ. Guilłs. leo pp uer¬
sellis ꝯtͣ eũ celeb̾int ꝯciliũ. S post
leomis obitũ. hildebrandꝰ archidia¬
conꝰ cũ eẽt turonis. mox pp rome
ad matis ꝯcilus. eũ ꝯpulit. ad si
doginatis anath̾a. R̾nderunt ei lau¬

Expanded text:
verbis et scriptis disputatum est. Inter quos domnus Guido abbas de Cruce Sancti Leufridi contra eum de corpore et sanguine Domini elegantem edidit librum. GUILLELMUS. Leo papa Vercellis contra eum celebravit concilium. Sed post Leonis obitum Hildebrandus, archidiaconus cum esset Turonis, mox papa, Romae adunatis conciliis, eum compulit ad sui dogmatis anathema. Responderunt ei Lan
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾atus: murm᷑ uł tenns sine
susurriũ. neq̃q uͥ dep̾hendit᷑. in¬
detestant᷑: ab horrent uenatõ¬
nẽ. ne ludicra illa aniũ rapina:
ut assolet delectãt᷑. Mimos ⁊ ma¬
gos. ⁊ fabulatores. scuriles q cã¬
tilenas. atq ludoꝵ spectacula. dã¬
qmͣ uonitates ⁊ insamas falsas
respuũt. ⁊ ab hõinãt᷑. Capillos tõ¬
deut: scientes iuxta apłu. igno¬
miuiam eẽ niro si comamꝰ mitͥ¬
at. Nũqm̃i cõpti raro loti: magis
aũt ueglecto crine hispidi pul¬
u̾e fedi: lorica ⁊ caumate fusci.
porro uniuẽte bello: intꝰ fide fo¬
iis ferro ñ auro se muniũt: qͣti
leratos. Pugnã qͥꝑpe nõ põpã uit¬
toriã s nõ uauã głam cogitantes:
et studentes magis eẽ formidim.

Expanded text:
moderatus, murmur vel tenue, sive susurrium nequaquam, ubi deprehenditur, rdetestantur; abhorrent venatnec ludicra illa avium rapina ut assolet delectantur. Mimos, et magos, et fabulatores, scurrilesque cantilenas, atque ludorum spectacula, tanquam vanitates et insanias falsas respuunt et abominantur. Capillos tondent, scientes juxta Apostolum ignominiam esse viro, si comam nutrierit. Nunquam compti, raro loti, magis autem neglecto crine hispidi, pulvere foedi: lorica et caumate fusci. 8. Porro imminente bello, intus fide, foris ferro, non auro se muniunt: quateleratos: pugnam quippe, non pompam, victoriam, sed non gloriam cogitantes, et studentes magis esse formidini
Abbreviated transcription (Latin):
iũ sen uestim̃toꝵ.uł scissa resar¬
ciũt. uł uetusta reficiũt. uł in or¬
dinata cõponũt.⁊ q̃ ꝯq postremo
facienda: magr̃i ip̃oꝵ uolũtas. et
cõmunis idicit necessitas ꝑso¬
na int̾ eos minime accipitur:
meliori nõ nobiliori defertur. Uer¬

Expanded text:
rum seu vestimentorum vel scissa resarciunt, vel vetusta reficiunt, vel inordinata componunt, et quaeque postremo facienda magistri voluntas et communis indicit necessitas. Persona inter eos minime accipitur: defertur meliori, non nobiliori. Honore se
Abbreviated transcription (Latin):
tabas pentecostes ns ad montem
iuientes qui fu̾ant retenti. quos ad nos
petenti nõ dedimus: qr nõ ħebamus
Deditq nobis duos comanos. qui e¬
mani ruscie. Tartaius tñ nr ñ dimi¬
sit nos. donec exiremus ultimãs tar
nobis a correnza dati sunt: in sex
dieb ab ultima custodia. us ad łẜ¬
omã nos dux̾unt. Uenimus aũt illuc¬

Expanded text:
tavam Pentecostes, ubi erant vientes, qui erant retenti, quos ad nos ; et non dedimus, quia non habebamus. Qui dedit nobis duos Comanos, qui eviam Ruscie. Tartarus tamen noster non dimisit nos, usque exiremus ultimam custonobis a Corenza erant dati, in sex diebus ad ultima custodia usque Kioviam nos duxerunt. Venimus aut
Abbreviated transcription (Latin):
tos plaga ininsibłi. diu̾se etatis ⁊
sexus. ita ut semił sutcensa eoꝵ coͣꝵ
cum iutolłabili cruciatu ardẽnt.¬
. Est añt morb hic tabificꝰ. sb̾ extẽ¬
ta liũeti cute carnẽ ab ossib sepãs
ta cogit miseros mori: s desidãti¬
b mortẽ nõ uenit. douec depastis
artub. ignis ille celer ipestifer in
glaciali ꝑfiuidit miẜabiles ut ulłis
remedus possuit calefĩ. It̃ ꝙ nõ unꝰ¬
ẽ mirabile ex quo diuina gr̃a res¬
tinct suit. fugato mortali fugore.
tautꝰ calor ieisd̾ ꝑtib egros ꝑuad¬

Expanded text:
tos plaga invisibili diversae aetatis et sexus: ita ut semel succensa eorum corpora cum intolerabili cruciatu arderent. Est autem morbus hic tabificus, sub extenta liventi cute carnem ab ossibus separata cogit miseros mori; sed desiderantibus mortem non venit, donec depastis artubus ignis ille celer et pestifer invglacie perfundit miserabiles, ut nullis remediis possint calefieri. Item, quod n mirabile, ex quo divina gratia restinctus fuerit, fugato mortali frigore tantus calor in eisdem partibus aegros