comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
perando enum in uobis deus perficit quod operan.¬
do in cipit. qr ipse ut uelimus opatur incipiens
qui uolentib cooperatut per ficiens. ut ergo ue
lumiis operatur. cum autẽ uolumus et sic nolu¬
mus ut faciamus nobis cooperatur tñ sñ illo.
uł operante ut uelimus uł ceoperante cum no¬
lumus. ad bona pietatis opera nichil ualemnis

Expanded text:
perando enim in nobis Deus perficit, quod operando incipit, quoniam ipse ut velimus operatur incipiens, qui volentibus cooperatur plimus, operatur: cum inde volumus, et sic volumus ut faciamus, nobis cooperatur: tamen sine illo vel operante ut velimus, vel cooperante cum volumus, ad bona pietatis opera nihil valemus.
Abbreviated transcription (Latin):
icio quãuis faciat ille ini¬
quo malignoq consilio pro inde iuclican sedu¬
cermur. et sedueti iudicabut᷑. s iudicati iudicio
dei occulte iusto. et iuste occulto seclucentur. se¬
ducti aũ indicabunt᷑ nouissimo. Manifestoq u
Hos autẽ debe¬
mus gr̃as ag̃e
deo semper li
lutem in sanc¬
tificatione sp̃c
et fide uerita¬
tis. in qua et

Expanded text:
icio, quamvis faciat ille inimaligno consilio, proinde judicati seducentur, et seducti judicabuntur; sed judicati judicio Dei occulte justo et juste occulto, seducentur. Seducti autem judicabuntur novissimo manifestoquos autem debemus gratias agere Deo semper proin salutem in sanctificatione spiritus et in fide veritatis, in qua et
Abbreviated transcription (Latin):
receperunt caritatem
mittet illis deus. i per¬
muttet uenire ad eos:
ipsa malitia qr ẽ pr̃
õĩs malicie et iniqui¬
tatis. ut credant m̃da

Expanded text:
receperunt veritatem, mittet illis Deus, mittet venire ad eos, ipsa malitia, quia est pater omnis malitiae et iniquiatis, ut credant menda
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdam ꝓposui exempla
ad ꝯm̃dationem fidei. et
recte utiq. nam õs istr
p̾ter enoch translatum.
de functi sunt iucta fidẽ
.i. adherentes fider non
promicri sibi celestia ñ
terrena non accepunt
mortem in aduentu xͥ
enim ẽẽnt remorte. utitur u̾bo tns¬
lato anauigantib qui longe prospicuit desi¬
deratas ciuitates. quas anteqͣm ingrediant᷑
salutatione p̃ueniunt. ex metaphora ergo
sis ciuitanb. et erant. ꝯfitentes .i. confitebant᷑.
quia peregrini. ⁊ ho. sunt. licẽt morantes suꝑ¬

Expanded text:
dam proposui exempla ad commendationem fidei. Et recte utique: nam omnes isti, praeter Enoch translatum, defuncti sunt juxta fidem, id est adhaerentes fidei, non promitti sibi coelestia, non terrena, non acceperunt mortem in adventu Chressent remotae. Utitur verbo translato a navigantibus qui longe prospiciunt desideratas civitates, quas antequam ingrediantur salutatione praeveniunt, ex metaphora namque sis civitatibus, et ideo erant confitentes, id est confitebantur, quia peregrini et hospit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt et hospites signe
se ĩ quirere. pr̃iam .i. d
dant intelligi quod ali¬
am querunt ptĩam ꝙꝑ
ip̃i sigc̃are uolebant et
ne putaret quis qd̾ illã
hẽbant utiq tp̃e rues

Expanded text:
sunt, et hospites, significant se inquirere patriam, id est dant intelligi quod aliam quaerunt patriam quod ipsi significare valebant. Et ne putaret quis quod illambebant utique te
Abbreviated transcription (Latin):
duob dm̃is seruire: sic nemo pot ĩ scło gau¬
dere et in dño. amitus enĩ huins iimib ini¬
dia differunt. simitts oĩo ꝯtraria. nec simul
in eodem ẽẽ possunt. uincat ergo gaucliu
in dño. donec finsanir gaudiũ in scło. illd̾
semꝑ augeatur. hoc semꝑ minuatur donec¬
finiatur quid est scłi gauclium. breuiter dico.
scłi leticia est impuncta nequicia .s. lutuna
uł in spectaculis nugari. ebriositate ingur¬
gitari. turpitudine fecere et nichil mali
pati. ecce gaudium scłi hi facete nec casti¬
gare fame. uł belli timore. uł moibo. uel
aliqua aduersitate. s oĩa in req hũndantia. ĩ
pace carius in seciroitate male meritis agere. ee¬
ce gaudium scłi. Magns ergo mĩe ẽ nequiciã
ĩpunitate non telinquere. ne gaudium sit ĩ
scło. et ne cogatur in extremo gehenne damp¬
nare. mod flagello dignatur cassigare. bonĩ
est nobis ut subuemiat castiganido ergo. gau.
facite q hec est modestia .i. rectus modus ut

Expanded text:
duobus dominis servire, sic nemo potest in saeculo gaudere et in Domino. Amicus enim hujus mundi, inidia differunt, suntque omnino contraria, nec simul in eodem esse possunt. Vincat ergo gaudium in Domino; finiatur gaudium in saeculo. Illud semper augeatur; hoc semfiniatur. Quid est saeculi gaudium? breviter dico, saeculi laetitia est impunita nequitia, scilicet luxuriari, in spectaculis nugari; ebriositate ingurgitari, turpitudine fetere, nihil mali pati. Ecce gaudium saeculi, nec castigari fame, vel belli timore, vel morbo, vel aliqua adversitate; sed omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate mentis malae agere. Ecce gaudimpunitam non relinquere, ne gaudium sit in saeculo; et ne cogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello dignatur castigare: bonum est nobis ut subveniat castigando. Ergo gaudetfacite, quia haec est modestia, et rectus modus ut
Abbreviated transcription (Latin):
tentur. infidelib ne possint reprehendere
et aliqui conuertantur gxemplo eoꝵ nult eos
ad quiri. Cum enĩ lucebunt opera eoꝵ non
deerunt qui mutentut bonum illoꝵ: ⁊ debe¬
tis facere qd̃ monui. qr dñs prroꝑe est .i. para¬

Expanded text:
tentur; infidelibus, ne possint reprehendere et aliqui convertantur. Exemplo eorum vult alios acquiri. Cum enim lucebunt opera illorum, non deerunt qui imitentur bonum illorum; et debetis facere quod monui, quia
Abbreviated transcription (Latin):
malis smuinarib bñ ꝯparat scos. s̃ ic̃ enĩ stellas
celi non ettinguit nox. sic m̃tes fideliũ ad ħen¬
tes celo sacre sccipture ñ obscurat mundana ĩ¬
quitas. et sicit illa quicquid agatur in terra. ⁊
si qui p̃tiantur de ipsis suos ta in celo cursus
non obliquant nec tatlano ita sc̃i quoꝵ ꝯuer¬
satio in cesis̃ est. s̃p mala mmundi que despicust.
uł falsa q̃ ⁊fingantur in ipsos lucem uerbi et
uite exeraplum nullo mͦ int̾polant. ita facite ut
in facile conuersis. neq inuanũ laboraui. in diffi

Expanded text:
. Sicut enim stellas coeli non exstinguit nox, sic mentes fidelium adhaerentes coelo sacrae Scripturae non obscurat mundana iniquitas, Et sicut illa quidquid agatur in terra etiam si quid mentiantur de ipsis, suos tamen in coelo cursus non obliquant nec tardant: ita sancti, quorum conversatio in coelis est , propter mala mundi quae despiciunt; vel falsa quae confingantur in ipsos, lucem verbi et vitae exemplum nullo modo interpolant. Ita facite ut in facile conversis; neque in vanum laboravi, in diffic
Abbreviated transcription (Latin):
carnalem temporalis .i.
transitorii peccati. pcc̃m
ti in aula regis dñ fr̃is
sui clum affligerentur.
Maxime nͦ fidei est sper¬
nete iocunditatẽ. ipse
dico. estimans imprope.

Expanded text:
carnalem temporalis, id est transitorii peccati. Peccatum ri in aula regis, dum fratres sui affligerentur: maximae vero fidei est, spernere jucunditatem. Ipsi, dico 260 aestimans improperium
Abbreviated transcription (Latin):
sigc̃abat improperia xp̃i
futura. uł quod moy¬
ses sustimut aftĩs suis
quos lib̾are uolebat. si¬
cut xp̃s asius quos redis¬
meret uenerat. Illi enĩ¬
hs̃. et isti moysi uis nos
intersicire sicut uiter¬
pacienter sustiint sic̃¬
enim. in ettrnam pacien¬
tet sustinentium. remu
ibat. Fide. etiam moi¬
ses reliquit egyp. eduoẽs
filios istł. non uetitus
aĩosi rt̃. cũi contrariũ
indetur quod mortuo
egiptio discessit in de
in terram madian. sẽd
quod prius fugit in ter¬
ram madiam. sĩ fuit
metus: s fides. qr crede¬
bat se a deo lib̾ari. no¬
luit ibi manere. ne es¬
set cã iactandie. si ĩ
apertum periculum
se precipitaret dm̃i qd¬

Expanded text:
icabat improperia Christi futura: vel, quod Moyses sustinuit a fratribus suis quos liberare volebat, sicut Christus a suis quos redimere venerat. Illi dihabes . Et isti Moysi: Vis nos interficere, sicut interpatienter sustinuit, sicenim, in aeternum patienter sustinentium remuneibat. Fide etiam Moyses reliquit Aegyptum, educens filios Israel, non veritus animositatem regis. Cui contrarium videtur, quod mortuo Aegyptio discessit inde in terram Madian. Sed quod prius fugit in terram Madian, non fuit metus, sed fides, quia credebat se a Deo liberari. Noluit ibi manere: ne esset causa jactantiae, si in apertum periculum se praecipitaret,
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur. Cum erũ thessalonicenses priorem
epłam legendo peruenissent ad illum locum
ubi dicit apłs. Mortui in xp̃o in aduentu euis
resurgent primi. deinde nos qui uinimus qui
residiuꝰ simnis sumul rapitinur cũ illis conf᷑.¬
bati sunt nimiuntiq perterrit putanis ui¬
cimum ẽẽ diem dñi et timentes ne dampna¬
rentur cum diabolo eo qd̵ tarde ad fidem ue¬
nientes impetfecti eẽnt. Iõq hoc ꝯꝑto scͥpsit
eis non inuere diem i̾udicũ suo tẽpore. ne
apłs in hoc mentitus ꝑ oĩa reprobaretur. uel
ne diabolus hoc etpectatitib aliqua fraude il¬
luderet. corrigit etiam asperius in quietos.
et est intentio apłi in hac epła bonos et qui¬
etos ad pasiam mnouere. et in quietos corrig̾e.
et q̃ usq obscure in p̾cedenti epła dixenit hic
aliquatenus apexire. mocdus talis pͥmũ salu¬
tat deuide gr̃as agit de bonis eoꝵ postea mont
ad pacĩam et ad ꝯstantiam. Inde asserit qd ad
tus antxp̃c signa licet obscura denũciat a¬

Expanded text:
imo Cum enim Thessalonicenses priorem Epistolam legendo pervenissent ad illum locum, ubi dicit Apostolus: Mortui in Christo in adventu ejus resurgent primi; deinde nos qui vivimus, qui resuscitati sumus, simul rapiemur cum illis, conbati sunt nimiumque perterriti, putantes vicinum esse diem Domini, et timentes ne damnarentur cum diabolo, eo quod tarde ad fidem venientes imperfecti essent. Ideoque hoc comperto scripsit eis non imminere diem judicii suo tempore, ne Apostolus in hoc mentitus per omnia reprobaretur, vel ne diabolus hoc exspectantibus aliqua fraude illuderet. Corrigit etiam asperius inquietos. Et est intentio Apostoli in hac Epistola bonos et quietos ad patientiam monere, et inquietos corrigere, et quae obscure in praecedenti Epistola dixerat hic aliquatenus aperire. Modus talis: primum salutat, deinde gratias agit de bonis eorum, postea monet ad patientiam et ad constantiam. Inde asserit quod atus Christi signa licet obscura denuntiat, a
Abbreviated transcription (Latin):
qua significatur sacer¬
dotalis potestas xp̃i. et
tabule testamenti. in
quib .ẜ lex scripta fuit
quib signficatur qd
ip̃e datur legis est. nel
per archam ip̃a caro xͥ
intelligitur. in qua ẽ¬
manna diuinitatis. et¬

Expanded text:
quam significatur sacerdotalis potestas Christi; et tabulae testamenti, in quibus lex scripta fuit: quibus significatur quod Christus dator legis est. Vel per arcam ipsa caro Christi intelligitur, in qua manna
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃. nũ ꝑfidem ⁊ sacram̃tũ sangͥnis xp̃i. fuis eiũ
legis xp̃c est. in qũo lex iusticie si ꝯsumatur. s im¬
pletur. omnis enim ꝑrectio ĩ ip̃o ẽ ultra ꝙ̾ ñ ẽ quo
fidem sine oꝑib legis et sicit oꝑa que uidentur bona
sine fide xp̃i et non sunt tñ u̾e bõna. quia non referũ¬
tut ad eum finm ex quo sunt bona .i. ad xp̃m qui¬

Expanded text:
fidem, et sacramentum sanguinis Christi. Finis enim Christus, in quo lex justitiae non consumitur, sed impletur. Omnis enim perfectio in ipso est, ultra quem non est quo fidem sine operibus legis, et sunt opera quae videntur bona sine fide Christi; et non sunt tamen vera bona, quia non referuntur ad eum finem ex quo sunt bona, id
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ꝯstiruebant. cum eandem legem sius uirib im¬
plere posse credebant. ut merita precederent gr̃am. ⁊¬
non gratia precederet iusticiam. hoc in qͣm facientes:
non sunt subiecti iusticie dei. qua d̾s iustificat creden¬
des .i. si creclunt ꝑ si dem impios iustificari. hẽc ẽ enĩ
iusticia dei q̃ si in p̾cepto legis quo tĩmor in cutitur.
s an adiutorio gr̃e gp̃i conslituta est. unde subdit¬

Expanded text:
Ambrosius cum eamdem legem suis viribus implere posse credebant ut merita praecederent gratiam, non gratia praecederet justitiam. Hoc, inquam, facientes, non sunt subjecti justitiae Dei, qua justificat credentes, id est non credunt per fidem impios justificari. Haec est enim justitia Dei, quae non in praecepto legis quo timor incutitur, sed in adjutorio gratiae ipsi constituta est. Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
ficio meo non potui o
mutere. data est iħ di¬
rẽ socibit eis. s apłs
gentium audet om̃ib
gentib sccibere aucto¬
titate sibi dc̃ua ꝑ gc̃ata
sint accepte deo fidei
ꝑfectione. et sanctifica¬

Expanded text:
ficio meo omittere non potui, data est mihi dire scribit eis, sed Apostolus gentium audet omnibus gentibus scribere, auctoritate sibi data per gratiam sint acceptae Deo, fidei perfectione; et sanctifica
Abbreviated transcription (Latin):
quasi putans nos pa¬
sipientes. sed tanqͣm
rectucens uos in me¬
moriamr .b q̃i faciens
uos memores quid ag̾e
dibcatis in quo eos q̃
oblitos latent̃ arguit.
dico qd̾ scripsi uobis
audacter. s non ter̾e.
qr hoc ad me ꝑtinet..¬

Expanded text:
quasi putans vos insipientes, sed, tanquam reducens vos in memoriam, id est quasi faciens vos memores quid agere debeatis. In quo eos quasi oblitos latenter arguit. Dico quod scripsi vobis audacter, sed non temere, quia hoc ad me pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ illd̾ eẽ faciend̃. aliqũd illud. s discer¬
uere debemus. qñ illud. ⁊ qñ illud. aliqñ enĩ
debesncorripere peccantẽ inter te et ip̃m solũ
unde dñis in euuangłio ait. aliqũ coram oĩb
ut ceteri timeant illud. et si aliqñ illud. ali¬
qũ illud fecerimus ꝯcordiam sccipturarum
tenebunus atq in faciendo ñ errabinus. s
dicit michi aliquis. qñ fatiã illd̾. ⁊ qñ uld̾. in¬
tendite et uidete quid qñ facere debeamus.
s utinam facere pigri ñ simus. qñ iude uite
peccauerit: eorcipe cum inter te et ip̃m solũ.
quare: qr in te peccauit. quid est quod pecca¬
uit tu scis .s. quod peccauit. qñ ergo in te pecea
gue. ne si publice argueris. ñ solis corrector s
ꝓditor. ut iuistus ioseph. de maria fecit. solus
suspicans adulterium. qñ autẽ palam pecca¬
tur. palam arguendum est. ut autẽ prbr nõ¬

Expanded text:
d esse faciendum, aliquando illud. Sed discernere debemus quando illud, et quando illud. Aliquando enim debes corripere peccantem inter te et ipsum solum, ut Dominus in Evangelio ait; aliquando coram omnibus, ut caeteri timeant illud. Et si aliquando illud, aliquando illud fecerimus concordiam Scripturarum tenebimus, atque in faciendo non errabimus. Sed dicit mihi aliquis: Quando faciam illud, quando illud? Intendite et videte quid quando facere debeamus, sed utinam facere pigri non simus: quando in te peccaverit, corripe eum inter te et ipsum solum. Quare? quia in te peccavit Quid est in te peccavit? Tu scis quod peccavit. Quando ergo in te peccavgue, ne si publice argueris, non sis corrector, sed proditor, ut justus Joseph de Maria fecit solus suspicans adulterium. Quando autem palam peccatur, palam arguendum est, ut autem pr
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẜ de pariib addidit
to de requie in t̾ra pa¬
lestina futura gracerba¬
duli et duci fuerunt ⁊
iõ perierunt. hoc ideo
qr et illi om̃s audiert̃.
s non om̃s peruener̃t.
s quidam qui si gracer¬
bauerunt de quib sub¬
dit. s ñ uniuecsi .i. ñ õs

Expanded text:
cet de patribus addidit,to de requie in terra Palaestina futura, exacerbaduli et duri fuerunt. Et ideo perierunt. Hoc ideo quia et illi omnes audierunt, sed non omnes pervenerunt, sed quidam qui non exacerbaverunt; de quibus subd
Abbreviated transcription (Latin):
.i. hñtes partem cum
ipso xp̃o. in hereditate
effecti sumus. per gr̃am
quasi iuncti sumus ei
ut membra capiti. Ip̃e
nos m̃bra eius fti sumꝰ.
participes dico tñ hac
oditione si nos. usq ad
finẽ uite retineamnus
firmiter ut nunquam
deseramus. inicium sube
deificantur. ⁊ diem sub¬
stantie parrticipamus. re¬
tineamus usq ad finẽ¬

Expanded text:
ntes partem cum ipso Christo in haereditate, effecti sumus per gratiam, qua uniti sumus ei ut membra capiti. Ipse nos membra ejus facti sumus. Participes dico, tamen hac conditione, Si nos usque ad finem vitae retineamus firmum, ut nunquam deseramus, initium substdeificamur et divinae substantiae participamus. Retineamus usque ad fine
Abbreviated transcription (Latin):
uidam enim
audientes exa¬
cerbauerunt.
s non uniuer¬
si qui profecti
sunt de egipto
per moysen. qͥ¬
bus ã infens

Expanded text:
uidam enim audientes, exacerbaverunt, sed non universi qui profecti sunt ab Aegypto per Moysen. Quibus autem infens
Abbreviated transcription (Latin):
oiauit ĩ faciẽ uidetur ĩ tellexisse qd̾ angłi eẽnt.
s rursus cũ ad refectionẽ corporis in uitat que
mortalib nectia est. u̾ĩditur putasse qd̾ hoĩes eẽnt.
ergo pot̃ hic dici sicut dc̃m est de trib qͥ uenert̃
ad abraham .s. qd appatebat qͥbdam signis diui¬
nitus eẽ missos. qͥ tam̃ hoĩes eẽ ccederentur. exhi¬
buit ĩtaq hospitalitatẽ ut scl̃s hoĩb derĩ qͥl dm̃
ẽẽ cognouit cum eos sic̃ ipse abraham angłos eẽ
mentote. hic mouet eos ad aliud bonũ .s. ut uĩn¬

Expanded text:
orauit in faciem, uidetur intellexisse quod angeli essent; sed rursus cum eos ad refectionem corporis inuitat, quae mortalibus necessaria est, uidetur putasse quod homines eErgo potest hic dici sicut dictum est de tribus qui venerunt ad Abraham, scilicet apparebat quibusdam signis divinitus esse missos, qui tamen homines esse crederentur. Exhibuit itaque hospitalitatem ut sanctis hominibus Dei, quia Deum esse cognovit cum eis, sicut ipse Abraham angelos esse mentote. Hic monet eos ad aliud bonum, scili
Abbreviated transcription (Latin):
unt petcum lacerat. cui supia ĩ faciem se res¬
dignus ut portaret iudiciũ ecc̃e conturbate ex¬
uł cum apłis fuerat. uł de uidea uenerat. uł
go pħeis credidert. uł exit magnus sic ãp ga¬
nerandus est. ita ⁊ qui rests̃ iter in cedentẽ
flectit in deuium: dampnationẽ conseq̃r.¬

Expanded text:
unt, Petrum lacerat, cui supra in faciem se resdignus, ut portaret judicium Ecclesiae cum apostolis fuerat, vel de Judaea venerat, vel ex Pharisaeis crediderat, vel certe magnus sit apud Ganerandus est, ita et qui rectum incedentem iter flectit in devium, damnationem conseq
Abbreviated transcription (Latin):
tenclis. Qui con¬
sumitur et talis. qͥ
possit. osueta bonita¬
ignorantia peccant᷑.
qm̃ et ipse circũ¬
datus est infirmi¬
tate. et preterea de¬
bet q̃madmodũ
et proppło. itaeti¬
am pro semet ip

Expanded text:
tendis. Qui consumitur, et talis qui possit consueta bonitignorant et errant, quoniam et ipse circudatus est infirmitate, et propterea debet, quemadmodum et pro populo, ita etiam pro semetip
Abbreviated transcription (Latin):
culpa. non daretur scd̃m¬
s datur. et ita apparet ilsõ¬
fuisse imperfectum et ħ
perfectum. et hoc est qd̃¬
ait. Nam si ilsd prius. tes¬
tamentũ uacass culpa

Expanded text:
culpa, non daretur s datur, et ita apparet illfuisse imperfectum, hoc perfectum. Et hoc est qait: Nam si illud prius testamentum vacasset a culpa
Abbreviated transcription (Latin):
estis. et qr d̾s dilexit nos
indiute uiscera mĩe.¬
.i. affectum pietatis er¬
ga omnes. deinde sub
additur. benignitatẽ¬
animi ad bene faciendũ
parati. et hũilitatem.¬
ut sitis humiles corde
et hĩtu et modestiam

Expanded text:
estis, et quia dilexit Deus vos, induite viscera miserest affectum pietatis, erga omnes. Deinde subdadditur, benignitatanimi ad benefaciendum parati, et humilitatem,ut sitis humiles corde et habitu, et modestiam
Abbreviated transcription (Latin):
.ł ad honorem dominĩ
est quod non mandu¬
deo. pro collocata sibi
abiliuentia. ⁊ debemꝰ¬
edere uł nõ edere do¬
mino. enim .i. quia

Expanded text:
est ad honorem Domini est, quod non manduDeo, pro collatis sibi abstinentia, et debemedere vel non edere Domino. Enim, id
Abbreviated transcription (Latin):
ppuciuma .y non aliqͥ¬
bus xR ibi sunt sligniores. eo qd ipse hec
uł minus dignus ⁊ ẽ sensus. ⁊̃ nono hoĩe nulla
extetior diuersitas alicui preiidicat. s. nec sgrum.
nec nationum. nec obseruationum. nec lingua

Expanded text:
putium, id est non aliqui ibi sunt digniores eo quod ipsi haec vel minus dignus. Et est sensus: in novo homine nulla exterior diversitas alicui praejudicat, scilicet nec sexuum, nec nationum, nec observationum, nec lingua
Abbreviated transcription (Latin):
deis erat usuꝰ tube ĩ fes¬
tis et bellis. diuersis so
la nescitur.i. nõ itelli¬
gitur quod effectus nõ¬
sudicat. qr nemo se ad
bellum pat. Ita⁊ uos lo¬
q̃ntes. ꝑ linguam quoꝵ¬
libet signoꝵi. uł in cog¬
uitam. nisi sermonem
mauifestum. per inter¬
pietatione. dedexias qui
debetis ad bellum ꝯtra
tur. eritis eiũ loq̃ntes
in aera .i. ad aures homi¬
num iuans aeris ictu
do s hs̃t ꝓprias sig̃cationes uotum ut intelliganit᷑.
Unde subdit. et nichil est sine.uo. quod totũ est d̾re.
tm̃ ualet hec locutio. a si omnib lingius loque¬
rerini quas nullus unqͣm intelligeret et de oib
reb in una quaꝙ luigua. qr nulla res est. sine su¬
a noce in una quaq lingna uł ita distingue. lãt. sõ
nescitur qr exitis in acra loq̃tes. tam mub ut pu
multa surit genera luiguaꝵ in hoc mumido. in sin¬
gplis luigius. et nicħ est sine noce .i. qr loquimini¬

Expanded text:
daeis erat usus tubae in festis et bellis diversis sonla nescitur, id est non intelligitur, quod effectus indicat, quia nemo se parat ad bellum. Ita et vos loquentes per linguam, quorumlibet signorum, vel incognitam, nisi sermonem manifestum per interpretationem dederitis, qui debetis ad bellum contrtur; eritis enim loquentes in aera, id est ad aures hominum inanis aeris ictu, do, sed habent proprias significationes vocum ut intelligantur. Unde subdit: Et nihil est sine voce. Quod totum est dicere, tantum valet haec locutio, ac si omnibus linguis loqueremini, quas nullus unquam intelligeret, et de omnibus rebus in unaquaque lingua, quia nulla res est sine sua voce, in unaquaque lingua. Vel ita distingue litteram: Ideo nescitur, quia eritis in aera loquentes. Nam multa, ut puta, multa sunt genera linguarum in hoc mundo, et in singulis l
Abbreviated transcription (Latin):
e̾ram apud uos. dicebam¬
cis xp̃i. muic autẽ ideo
dico et flens. tum pro ił
obseruantias inclucunt crucem super flnam
assecunt. Quorum finis est etermis. interit᷑.
.u. infine eorum erit eis eterna pena. quorum d̾s ẽ.¬
et ipse uenter eorum quia quicquid faciunt pro

Expanded text:
eram apud vos, dicebamristi. Nunc autem idem dico, et flens, tum pro illobservantias inducunt, crucem superfluam asserunt. Quorum finis est aeternus interitus, id est in fine eorum, erit eis aeterna poena, quorum deus est ipse venter eorum. Quidquid faciunt, pro
Abbreviated transcription (Latin):
isto. noli abcumpi ab
icitur nec meternũ fluctuabit. ⁊ si ad tp̃t fluc¬
su non desfruatur. ac firmani que uec etiam
titubet. et uncedeatem .i nos incedere facien¬
tem. quia introducit nos in rem .s. usq ad in¬
teriora uelanimis .i. ad interiorem et uelatam
beatitũdinem quam nemo iudit. sic̃ est ĩ hac
uita. łbi .i. in que interiora. p̾cursor iłx ĩtro¬
iuit pro nobis intro¬
ducendis. et ita patet nos¬

Expanded text:
isto, noli abrumpi ab jicitur, nec in aeternum fluctuabit, etsi ad tempus flucsu non destruatur, ac firmam, quae nec etiam titubet, et incedentem, id est nos incedere facientem, quia introducit nos in rem, id est usque ad interiora velaminis, id est ad interiorem et velatam beatitudinem quam nemo vidit, sicut est in hac vita. Ubi, id est in quae interiora, praecursor Jesus introivit pro nobis introducendis: et ita patet nos
Abbreviated transcription (Latin):
re. Nicħ enĩ impuden¬
ciuis ẽ. arrogantia rusti¬
coꝵ. qui garrulitatẽ auctoritatem
putant. ⁊ parati ad lites in subiectos tumide ĩ¬
mulierib dormiebant. et religionẽ ꝑredam preta¬
tes qd in hostuis erat in suas delitias conuertebit̃
iquis ã domui

Expanded text:
re. Nihil enim impudentius est arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant, et parati ad lites in subjectos tumide inmulieribus dormiebant, et religionem praedam putantes quod in hostiis erat, in suas delicias convertebant. quis autem domui
Abbreviated transcription (Latin):
Unde bona sp̃es est corrictionis eoꝵ. et iõ iam nõ
penitet. s gaudet. et unde gaudeat determinat
se gaudere dicit. qr couiristati sunt. nõ cum ira
que peiores efficit. s cum pudore qui corripit.

Expanded text:
Unde bona spes est correctionis eorum, et ideo jam non poenitet, sed gaudet. Et unde gaudeat determinat se gaudere dicit, quia contristati sunt, non cum ira quae pejores efficit, sed cum pudore qui corripit.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ante ostenderet in
me. quam in abãs pet¬
secutorab. quidł d̾̃m
i. pefectam pacientiam
et in post̾um nullam
reseruat iram sicut
impiis quos dm̃i pati¬
tur. ostenderet dico:

Expanded text:
in me quam in aliis persecutoribus. Quid? Omnem, id est perfectam, patientiam, et in posterum nullam reservat iram, sicut impiis quos diu patitur. Ostenderet, dico,
Abbreviated transcription (Latin):
hostiam acceptam et
placentem deo. quia ħ¬
Sunt hostia qua datur
nobis uincere hostes ꝙ
accepit deus placide.
nobis impleat dico scd
dues est. et plus potest
dare quam quis me

Expanded text:
hostiam acceptam, placentem Deo, quia t hostia, qua datur vobis vincere hostes, accepit Deus placide. vobis. Impleat, dico, secundum dives est; et plus potest dare, quam quis me
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem. declit dona.
s quid est. quod hũa¬
¶¶A. uitas ascendit᷑ .i. qũo humanitas.
nature imiteretur descenilit quidem diuinitas
non locałr. s per exinanstionem. et quia dice¬
rat humanitas ascendit. et deitas des cendit
ne ideo iuderentur duo subdit. qui des .i. d̾s
in lege et apħis erant predicta. uł adimple
Et ipse ita imple¬

Expanded text:
itatem, dedit dona. Sed quid est quod humanitas ascendit, id est quomodo humanitas naturae uniretur. Descendit quidem divinitas non localiter, sed per inexanitionem: et quia dixerat humanitas ascendit, et deitas descendit, ne ideo viderentur duo, subdit: Qui descendit, iin lege et prophetis erant praedicta. Haimo. et ita imple
Abbreviated transcription (Latin):
ellis. terat. immolat᷑ qͥ dari pot̾at. si supera¬
tus. si sibi fecit qõnem ꝙͣr de contrariis. ⁊ sibi ad¬
u̾santib uerbis dei promutentis filiũ nascit᷑m
et postea dñtis occide mͥ filium tuũ. s erat in
corde eius fides in concussa. et ñ deficiens qua
creclicit dñi. qui dedit ut ille de senib nasce¬
retur. posse etiam de morte reꝑare. Uñ .s. qr
s aries herens corib inter uepres .i. caro xp̃i
laborans int̾ iudeos in cornb crucis potuit
deo offerri spinis iudaicis añ coronata. fide et
de futuris. que nõ udebantur hĩta. bñdixit
y̾sa et. ia. et esau ysaac enĩ fidem habuit
tionẽ iudeis. Item. iacob moriens fide. hĩta de¬

Expanded text:
mmolatus, qui dari potuit non speratus; non sibi fecit quaestionem quasi de contrariis, et sibi adversantibus verbis Dei promittentis filium nasciturum, et postea dicentis: Occide mihi filium tuum. Sed erat in corde ejus fides inconcussa et non deficiens qua credidit Deum qui dedit, ut ille de senibus nasceretur posse, etiam de morte reparare. Augustinsed aries haerens cornibus inter vepres, id est caro Christi laborans inter Judaeos in cornibus cruci coronationem. Fide et de futuris, quae non videbantur habita, benedixit Isaac, Jacob et Esau. Isaac enim fidem habuit tionem Judaeis. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
s etiã ip̃m corpus uiuificabitur. exit in natura sua
nrclissim̃p et est hic siudertissimũ testimoniũ
de resurrectione. et tam preclar̃a apertaq sũia ut
nõ expositore s lectore indigeat. et notatur hic . iiiiͦ.
actus hominis. In hac namq apłi serie .iiii. homi¬
nis actiones designantur. prima fuit ante lege scd̾a
sub lege. tertia sub gfã. mͣ inuita eterna. In prima
actione añ legẽ nulla pugna est cũ uoluptatib hꝰ
tercia pugnamus et uincimus. In .iiii. nec ẽ pug¬

Expanded text:
orpus vivificabitur, eritque in natura sua mundissimum. Et est hic evidentissimum testimonium de resurrectione, et tam praeclara et aperta sententia, ut non expositore, sed lectore indigeat. Et notatur hic quartus actus hominis. In hac namque Apostoli serie quatuor hominis actiones designantur. Prima fuit ante legem, secunda sub lege, tertia sub gratia, quarta in vita aeterna. In prima actione ante legem, nulla pugna est cum voluptatibus hutertia, pugnamus et vincimus; in quarta, non est pug
Abbreviated transcription (Latin):
et supa dixiss corpus mortuum¬
honinis etam ante peccm̃ tiuic enm mortale erat.
s non mortuum. q poterat mori si peccaret homo. s
nõ hẽbat in se necc̃itatẽ moriencdi sicut hoc corpus
nr̃m pot̾ etgratabile eẽ. quamuis nõ sit egrum. ita
et illud corpus iam tunc erat moitale. s p̃p pectm̃
corpus erat aĩale . s. quod ñ necc̃e ẽẽt mori mͦ mor¬
tium est .s. quod necc̃e est mori aĩale idem ẽ. quod
mortale. bene es ait mortalia et nõ ait mortua quia
in resurrectione cum mortale hoc in duet ĩ mortali¬
tatem nõ solum necfitas moriendi. qͣuam mͦ ht̃. s nͨ
etiam mortalitas quem corpus aĩale hũit ante pecta¬
tum remanebit. et hoc fiet ñ pro nĩa dignitatẽ. nec¬

Expanded text:
rpus mortuumhominis etiam ante peccatum. Tunc enim mortale erat, sed non mortuum, quia poterat mori si peccaret homo, sed non habebat in se necessitatem moriendi, sicut hoc corpus aegrotabile, quamvis non sit aegrum, et ita illud corpus jam tunc erat mortale, sed propter pecorpus erat animale, scilicet quod non necesse esset mori, modo mortuum est, scilicet quod necesse est mori. Animale, idem est quod mortale. Bene ergo ait, mortalia, et non ait mortua, quia in resurrectione, cum mortale hoc induet immortalitatem, non solum necessitatis moriendi quam modo habet, sed nec etiam mortalitas, quam corpus animale habuit ante peccatum, remanebit, et hoc fit n
Abbreviated transcription (Latin):
sunt dus sp̃e sc̃ unus pr̃is. ⁊ alter filii s pocius.
inius pr̃is ⁊ filĩ. Sicut ergo filius ũ ẽ a se ip̃o. sed
a inter illam gn̾ationẽ ⁊ hanc processionẽ uesçio.
si ualeo. si sifficio. qi illa ⁊ isla ieffabilis e Id̾oq
sic̃ ꝓpha de filio loquens ait. gn̾ationẽ euis qͥs enar

Expanded text:
tus sancti: unus Patris et alter Filii, sed potius unus Patris et Filii. Sicut ergo Filius non est a seipso, sed autem inter illam generationem, et hanc processionem nescio, non valeo, non sufficio, quia et illa, et ista ineffabilis est. Ideoque sicut Propheta de Filio loquens
Abbreviated transcription (Latin):
bos cdicit. et ilnera a quil illa hoĩem sanat. s qͣn¬
to lauclib maiorib meclina predicatur. tanto
magis uttuperantur et Iorrentur uulnera. ⁊ mor
tato quod fit in bap̃o. n debemus ei it̾m uiuere
ut it̾m mori ei necesse. ⁊ cũ baptizamur ꝯmorim
cum xp̃o. et hoc est qd̾ . an ig. ⁊c̃. et quas quis di

Expanded text:
 et vulnera a quibus illa hominem sanat; sed quanto laudibus majoribus medicina praedicatur, tanto magis vituperantur et horrentur vulnera et morbtui peccato quod fit in baptismo, non debemus ei iterum vivere, ut iterum mori sit ei necesse, quia cum baptizamur commorimur Christo, et hoc es
Abbreviated transcription (Latin):
cre . il. ut amicis per que inttelligerentur de sutu¬
ra redemptione q̃ promissa erat fi̾ per xp̃m. Qlu̾ã¬
morat qd̵ maxime ludis eoꝵ ẽ ut legẽ per qͣm
ad discerent rectũ a per ũso distingnere digni iu¬
dicarentur accipere. et iõ plus est uideis scdm stãt

Expanded text:
credita illis, ut amicis, per quae intelligerent de futura redemptione, quae promissa erat fieri per Christum. Quanmorat, quia maxime laudis eorum est, ut legem per quam addiscerent rectum a perverso distinguere, digni judicarentur accipere: et ideo plus est Judaeis secundum
Abbreviated transcription (Latin):
cdm̃ uelle. uos peceare. sõ ut ꝯparatione nr̃a ĩ sͦtus
appareat. et clum pecc̃m nobis dimitteret qui mi¬
sericors sit patefac̃e. Sicebant ⁊̃ eum uelle nos ñtn¬
ri ut ip̃e solus uerax inueniretur. q̃uod si ita eẽt
ĩ iuste ab illo dampnaremur. contͣ illos tales loq̃r¬
liuoloꝵ hommũ praua intp̃tationẽ extorquetur
asserenium qd̵ pecc̃a hoĩũ et actus mali dei iusti¬
ficatiom proficiant. ⁊ pp̃ mala nr̃a iustus appareat
et in iusticia nr̃a iustum illum ostendat. dixit enĩ
supͣ qd̾ uerax ẽ d̾s et om̃is homo mendax. ⁊ quod
inclignis dat bona in quo
apparet comm̃dabilior eiꝰ
grã et iusticia. uũ carnalis¬
um uti malis. quasi instru
ducit ut dicat dm iniquũ
qui pecc̃a punit qui sibi ꝓ¬
sunt. Sĩ erũ iniusticia nr̃a
ei proficit sine dubio imqnꝰ
esti si dampuat peccantem
quod remouee apłe hic

Expanded text:
eum velle nos peccare, ideo, ut comparatione nostri justus appareret, et, dum peccatum nobis dimitteret, quod misericors sit, patefaceret. Dicebant etiam eum velle nos mentiri, ut ipse solus verax inveniretur. Quod si ita esset, injuste ab illo damnaremur. Contra illos tales loqlevolorum hominum prava interpretatione extorquetur, asserentium quod peccata hominum et actus mali Dei justificationi proficiant, et per mala nostra justus appareat, et injustitia nostra justum illum ostendat. Dixit enim supra quod verax est Deus, et omnis homo mendax, et quod indignis dat bona, in quo apparet commendabilior ejus gratia et justitia. Unde carnalium uti malis quasi instrumducit, ut dicat Deum iniquum qui peccata punit quae sibi prosunt. Si enim injustitia nostra ei proficit, sine dubio iniquus est si damnat peccantem. Quod removet Apostolus hic
Abbreviated transcription (Latin):
sensus si nr̃a iniquitas
dm̃ laudabilem facit et
quanto ampliꝰ peccamus.
est d̾s .y ferendo uindictã
ꝓ malis. q̃ uult ut faciamꝰ
Si etũ uult ut peccemus
ut quidem stultoꝵ dñt gͦ

Expanded text:
sensus: Si iniquitas nostra Deum laudabilem facit, et quanto amplius peccamus test Deus inferendo vindictam pro malis quae vult ut faciamus. Si enim vult ut peccemus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
credenisum et toleranci
nudns pro muliere phi¬
me dum absens sñ nõ¬
bis. q.d. non horteruos
ad id quod ipse horream.
s quod in me impleo.
donum deuet qr patior.
et qr utile est ut supra¬
fecistis gandere de coĩo¬
ne ut̃a in enuangelio
tp̃i implete gaudsura
meura addita sustinen¬
ca trbułons̃. et cete¬
ris que securtur. et ħ
est quod ati. si qua ergo

Expanded text:
credentium et tolerantianudus pro muliere pyme, dum absens sum vobis. Quasi dicat: Non hortor vos ad id quod ipse horream, sed quod in me impleo. donum Dei, et quia patior et quia utile est, ut suprafecistis gaudere de communione vestra in Evangelio Christi, implete gaudium meum addita sustinentia tribulationis et caeteris quae sequuntur, et hoc est quod ait: Si qua ergo
Abbreviated transcription (Latin):
auclistis de
me Si qua
ergo conso¬
Si quod sola¬
cium carita¬
tis si quaso¬
cietas spitit᷑¬
timim. nõ auobis ẽ s a
deo. qr pro mecito xp̃i qui

Expanded text:
audistis de me si qua ergo consosi quod solacium caritatis si qua societas spirittimini non a vobis est, sed a Deo, quia pro merito Christi qui
Abbreviated transcription (Latin):
fortis est ut mors dilectio. Sicut enĩ mors dilet¬
tio qñ uenit resisti ei ñ pot̃. sic ꝯtra molentiã
saritatis nicħ pot̃ mundus eꝯtrario data ẽ siłi¬
tudo. qũo enũ mors ad auferend̾ uiolemissima
negar idem sensus. et hos. tales. deuita: eccẽ

Expanded text:
t enim mors quando venit ei resisti non potest, sic contra violentiam charitatis nihil potest mundus. Econtrario data est similitudo. Quomodo enim mors ad auferendum violentissima negant, idem sensus. Et hos tales devita. Ecce q
Abbreviated transcription (Latin):
tatio si annu¬
aliengena abso legis
mandato sua auctorita¬
te sũpsit decimas .q. ex¬
cellentior ab abraham¬
ptiaccha. ⁊ benedixte
tam magnum. qui ha¬
bebat .i. cui fc̃e sunt
promissiones

Expanded text:
atio non annualienigena absque mandato, sua auctoritte sumpsit decimas, quasi excellentior ab Abrahamiarcha, et benedixit tam magnum qui habebat, id est cui factae sunt repromissiones
Abbreviated transcription (Latin):
aspicientes in auctorẽ fidei r consũmatorem iħm:
qͥ proposito sibi gaudio sustinuit erucẽ confusione con¬
tempta : atq in dext̾a sedis dei sedet. Recogitate
enĩ eum. qͥ talem sustinuit apeccatorib aduersum
semet ipsũ contradictionẽ: ut ñ fatigemini animis
uris deficientes. Non dũ enĩ usq ad sanguinẽ restitistis

Expanded text:
Aspicientes in auctorem fidei et consumatorem, Iesum, qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta atque in dextra sedienim eum qui talem sustinuit a peccatoribus adversum semetipsum contradictionem, ut ne fatigemini animis vestris deficientes. Nondum enim usque ad sanguinem res
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃t. s uoluntariũ. forsitan enĩ icło discessit adhorã
a te: ut ecmum illuĩ reciꝑes iã ñ ut seruũ. s ꝓseruo
earissimũ frẽm maxime michi: quanto aũ magis tͥ.
et in carne et in dnõ. Si gͦ habes me sociũ : suscipe
illũ sieut me. Si aũ aliquid noeuit tͥ aut debet:
hoc mͥ impicta. E go paulus scripsi mea manu. Eg
reddã: ut non dicam tͥ. qđ et te ipsũ michi debes.
et suꝑ id qd aieo facies. Simul aũ ⁊ ꝑata mn hospitiũ.

Expanded text:
enim ideo discessit ad horam a te, ut in aeternum illum reciperes, jam non ut servum, sed pro servo charissimum fratrem, maxime mihi. Quanto autem magis tibi et in carne et in Domino? Si ergo habes me socium, suscipe illum sicut me. Si autem aliquid nocuit tibi aut debet, hoc mihi imputa. Ego Paulus scripsi mea manu. Ego reddam, ut non dicam tibi quod et teipsum mihi debes. et super id quod dico facies. Simul autem et para mihi hospitium.
Abbreviated transcription (Latin):
dlantius oportet obseruare nos ea quȩ audiuinus. ae
forde esffluamus. Si enĩ qui ꝑ angłos aictils e. sermo
factus ẽ firmus. et om̃s p̃uaricatio ce in obessentia
accipit iustam mercedis retributionẽ. ⁊ quom tos.
effugiemus. si tantã neglexerimus salutẽ : Que eũ
initiũ accepiss enarrari ꝑ dñm̃ abeis. qui audierust¬

Expanded text:
dantius oportet observare nos ea quae audivimus ne forte effluamus. Si enim qui per angelos dictus est, sermo factus est firmus et omnis praevaricatio et inobedientia accepit iustam mercedis retributionem, quomodo nos effugiemus, si tantam neglexerimus salutem, quae cum initium accepiss
Abbreviated transcription (Latin):
suam uoluntatem. Fiii. Nou eñ angłis sibicet at
orbem tr̃e fururum: de quo loquinur. Testatus ẽ. aut̃ ii
quodam loco quis: diceas. Quid ẽ. homo qđ memoreseuis
aut filius hominis q̃ uisitas eum  Minuisti cũ parlominit
ab anglis ͥ gła et honore coiouasi cũ et constitusti cũ suꝑ
oꝑa mantiũ tuarũ: omĩa subiecisti sub pedib eiꝰ. Iaco enim
quod ei omĩa subiecit. nichil dimisit non subiectum ei.
Nunc aũ nec dũ udemus omĩa subiecta ei : cũ aũ qͥ modiee
q̃ angł̃i minoratus ẽ. iudemus iħm propt̃ passionẽ mortis

Expanded text:
suam voluntatem. Non enim angelis subjecit Deus orbem terrae futurum, de quo loquimur. Testatus est autem in quodam loco quis dicens. Quid est homo quod memor es ejus, aut filius hominis quoniam visitas eum? Minuisti eum paulo minus aopera manuum tuarum. Omnia subjecisti sub pedibus ejus . In eo enim quod ei omnia subjecit, nihil dimisit non subjectum ei. Nunc autem necdum videmus omnia subjecta ei. Eum autem, qui modico quam angeli minoratus est, videmus Jesum propt
Abbreviated transcription (Latin):
sermo. Nã si eũ mortui sumus: et conuiuemus. Si
sustinemus : &e eũ regnabumis. Si negauerimus: et
ille negabit nos. Si ñ eredimus: ille fidelis ꝑmanet.
Negare se ipsum ñ potest. Punii. ec eõmoneo :¬
tesfificans corã dnõ. Noli uerbis coutetidẽ. Nichil

Expanded text:
sermo: nam si commortui sumus, et conuiuemus: si sustinebimus, et conregnabimus: si negabimus, et ille negabit nos: si non credimus, ille fidelis permanet, negare se ipsum non potest. haec commone t
Abbreviated transcription (Latin):
idelis sermo ẽ. Et de his uolo te s un: ut c
et utilia hominibus. Fuiiii. Stalt s aũ quel¬
ones et genealogias. & contentiones et pugnasia sas
uita. Sunt enĩ inutiles et uane. Fx. erctici
hominẽ post unã et seciam ecrreptionẽ de uita: scuis g
subuersus ẽ. qui eiusmodi ẽ. et delinquit eũ sit ptepͥs
artheman aut tichicum: festina ad me uenire nico¬
polim. Ibi eiũ statui hiemare. Tenam legis ꝑitum et
apollo sollicite p̃mitre: lit nichil illis desit. Discant aũ¬

Expanded text:
idelis sermo est, et de his uolo te confirmare,et utilia hominibus. stultas autem quaestiones et genealogias et contentiones et pugnas legis deuita: sunt enim inutiles et uanae. haereticum hominem post unam et secundam correptionem deuita, sciens quia subuersus est qui eiusmodArthemam, aut Tychicum, festina ad me venire Neapolim: ibi enim statui hiemare. Zenam legis peritum, et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illis desit. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
patientiã. ꝑsecutiones: passiones: qualia mͥ facta
sunt antiochiȩ. iconulitris : quales ꝑsecutiones susti¬
nui: et ex om̃ib me er ipiut dñs. Et om̃s qui pie
uolunt iuere in xp̃o iħu : ꝑsecutionẽ patientur.
Mali aut̃ homines et seductores proficient in peuis:
errantes. et in errorẽ mittentes. F xXUI. ¶uueto
ꝑmane ihis que didicisti: et credita sunt tibi: sciens
ã quo clidiceris : et quia ab infantia sacras litteras
nosti: ÷ quȩ te possunt instruere ad salutẽ ꝑfidem

Expanded text:
tiam, persecutiones, passiones: qualia mihi facta sunt Antiochiae, Iconii, et Lystris: quales persecutiones sustinui, et ex omnibus eripuit me Dominus. Et omnes qui pie volunt vivere in Christo Jesu, persecutionem patientur. Mali autem homines, et seductores, proficient in pejus, errantes, et in errorem mittentes. Tu vero permane in iis, quae didicisti, et credita sunt tibi: sciens a quo didiceris. Et quia ab infantia sacras litteras nosti, quae te possunt instruere ad salutem, per fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
s nocte ac die desiłans te uide memor lacrumarũ
irũ. ut gaudio implear. recordationẽ accipiens enis
ti quȩ ẽ. in te non ficta: quȩ et habitauit pͥmum
uia tua loide. et matre tua eumoe ÷ certus sum
qđ et in te. Propt̃ quã causã admoneo te: ut resus¬

Expanded text:
derans te videre, memor lacrymarum tuarum, ut gaudio implear, recordationem accipiens ejus fidei, quae est in te non ficta, quae et habitavit primum in avia tua Loide, et matre tua Eunice, certus sum autem quod et in te. Propter quam causam admoneo te, ut resus
Abbreviated transcription (Latin):
pem habens uitȩ quȩ nunc ẽ. et fiture. Exił¬
idelis sermo: & omĩ aeceptione dignus. In hoc enum
Ilaboramus et maledicimur: qi sꝑamus in cleã iuuũ
qui ẽ. saluator omĩum homimũ. maxime fidelutt.
Precipe hec: et doce. Nemo ad olescentiã tuã contempnat:
s exemplũ esto fideliũ inuerbo. in conuersatione. mea¬
ritate. infide. in castitate. Dũ uenio attende lectimni:

Expanded text:
m habens vitae quae nunc est, et futurae. Fidelis sermo et omni acceptione dignus. In hoc enim laboramus et maledicimur, quia speramus in Deum vivum, qui est salvator omnium hominum, maxime fidelium. Praecipe haec, et doce. Nemo adolescentiam tuam contemnat: sed exemplum esto fidelium, in verbo, in conversatione, in charitate,
Abbreviated transcription (Latin):
domos. et captiuas ducunt muliereulas oueratas pecca¬
tis. quȩ ducuntur uariis desideriis : semꝑ discentes. et
numꝗ̃ ad scientiã ueritatis ꝑuenientes. Quẽ ad modũ
aũ. ianines & manbres restiterunt moysi. ita et hi resis
tunt ueritati: homines eorrupti nĩte: reprobi errea
fidem: s ultra non proficient. Insipientia enĩ illorũ
manifesta erit onũbꝰ: sicut et illorũ fuit. F xu.¬

Expanded text:
omos et captiuas ducunt mulierculas oneratas peccatis, quae ducuntur uariis desideriis, semper discentes et numquam ad scientiam ueritatis peruenientes. quemadmodum enim iamnes et mambres restiterunt moysi, ita tunt veritati, homines mente corrupti, reprobi circa fidem, sed ultra non proficient. Insipientia Dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit; qu
Abbreviated transcription (Latin):
die iustus uidex : non solum aũ mͥ s et his qui diligt̃
enias enĩ me dereliquit. diligens hoc scłm : et abiit
thesalonicã. erescens in galatiam. titus indalma.¬
tiam. Lucas ẽ. mecũ solus. Martũ assime : et acdduc
ticũ. Est eñ mͥ utilis inmynistetiũ. Tichieũ aũ misi
ephesum. Paenulã quã teliqui ttrade apud carpuma
ueniens affer tecũ. et libros : maxime aũ membranas.
lexander actarius multa mala mͥ ostendit. F.xxiI.¬

Expanded text:
iligunt emas enim me reliquit, diligens hoc saeculum, et abiit Thessalonicam: Crescens in Galatiam, Titus in Dalmatiam. Lucas est mecum solus. Marcum assume, et adduc tecum est enim mihi utilis in ministerium Tychicum autem misi Ephesum paenulam quam reliqui Troade apud Carpum veniens adfers et libros maxime autem membranas Alexander aerarius multa mala mihi ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
sectart uͭ usticiam: pietatem⁊ fidem: caritatem: pati¬
entiam: mansuetudinẽ. Certa bonũ ecrtam̃fidei : app̃hen¬
de uitã etñam. in qua uoeatus es. et confessus bonã con¬
tessionẽ eoram multis testibus. Precipio tibi corã dõ qui
uuficat omĩa et xp̃o iħu qui testimoniũ reddidit
subpontio pilato. bonã confessionẽ: ut serues mancdatũ¬

Expanded text:
aritatem: patientiam: mansuetudinem. Certa bonum certamen fidei. Apprehende vitam eternam: in qua vocatus es: et confessus es bonam confessionem coram multis testibus. Precipio tibi coram Deo: qui vivificat omnia in Christo Jesu: qui testimonium reddidit sub Pontio Pilato bona
Abbreviated transcription (Latin):
et electis angłis. ut hec eustodias sint p̃iudicio: nchil
faciens in alteram partẽ declinando. F xxii. Han¬
etto nenuma imposueris: neq eõmunieaueris peceatis
et frequentes tuas infirmitates. xxiii.¬
uorundam hominũ manifesta sunt peceata p̃ceden¬
tia adiuditiũ: quosdã aũ et subsequint᷑. Similit̃

Expanded text:
et electis angelis, ut haec custodias sine praejudicio, nihil faciens, in alteram partem declinando. Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis et frequentes tuas infirmitates. Quorumdam hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad judicium: qu
Abbreviated transcription (Latin):
tat in nobis. Seis hoc quod adutt si fuit ad otũs qui
sunt in asia: ex quib ẽ phygelus et het mogdees . Dec
miscdiam dñs onesifori domini: qr sepe me restĩgerut.
et catenã meã ñ erubuit. s eũ ronam uenissꝰ. sollici¬
te me quȩ suiit. et inuenit. Set illi dñs inuenire

Expanded text:
tat in nobis scis hoc quod aversi sunt a me omnes qui in Asia sunt ex quibus est Phygelus et Hermogenes det misericordiam Dominus Onesifori domui quia saepe me refrigeravit et catenam meam non erubuit sed cum Romam venisset sollicite me quaesivit et invenit det illi Dominus inven
Abbreviated transcription (Latin):
iudit et laqueum diaboli. Biaconos similit᷑ pudieos.⁊
ñ bilingues: ñ multo uino deditos:⁊ non turit lucrum
seclantes.⁊ habentes mysterium fidei in conscientia pura.
Et hi aũ ꝓbentur pͥmum. et sic ministrent: nullũ erit̃
habentes. M ulieres similit̃ pudieas : non detrahentes:⁊
sobrias: fideles in om̃ibꝰ. Biaconessint unũis uxoris uiri:
qui filus sius bene p̃sunt et sius ddomibꝰ. Qui aũ bene

Expanded text:
oli. Diaconos similiter pudicos, non bilingues, non multo vino deditos, non turpe lucrum sectantes, habentes mysterium fidei in conscientia pura. Et hi autem probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. Mulieres similiter pudicas, non detrahentes, sobrias, fideles in omnibus. Diaconi sint unius uxoris viri, qui filiis suis bene praesunt
Abbreviated transcription (Latin):
recte tractantẽ uerbũ ueritatis. Fx.  rofana
aũ in auiloquia deauta. Multũ enĩ profic̃iunt ad impi.¬
etatẽ: et sermo eortĩ ut eancer serpit : ex quib ẽ. hy¬
meneus et philetus qͥ aueritate exciderunt dicentes.
resurrectionẽ iã factam: et subuertunt quorundã
fidẽ.⁊ s firmũ fundam̃tum distat habens signa¬
culũ hoc. C ognouit dñs qui sunt eius: et discedit
ab iuquitate. omĩs qui nominat nom̃ diũ. F xi.¬
u magna aũ domo ñ solum sunt uasa aurea et argen-

Expanded text:
tem verbum veritatis. Profana autem inaniloquia devita. Multum enim proficiunt ad impietatem, et sermo eorum ut cancer serpit. Ex quibus est Ymeneus et Philetus, qui a veritate ceciderunt, dicentes resurrectionem iam factam, et subvertunt quorumdam fidem. Sed firmum fundamentum Dei stetit, habens signaculum hoc: Cognovit Dominus qui sunt eius, et discedit ab iniquitate omnis, qui nominat nomen Domini. In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et a
Abbreviated transcription (Latin):
mortua ẽ. Et hoc p̃cipe: ut irrep̃hensibilessint. Si qͥsaũ
suorũ et maxime domesticorũ curã non ht̃. sidẽ negauit.:
et ẽ. infideli deterior. Uidua eligat᷑ ñininus sexaginta annoꝵ
quȩ fuerit unius uiri uxor: inoꝑib bonis testimonium
habens.:⁊ sifilios educauit : si hospitio recepit. siscõiim
pedes lauit:⁊ si tribulationẽ patientib submminstrauit.⁊¬

Expanded text:
ensibiles sint. si quis autem suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negauit, et est infideli deterior. uidua eligatur non minus sexaginta annorum, quae fuerit unius uiri uxor, in operibus bonis testimonium habens, si filios educauit, si hospitio recepit, si sanctorum pedes lauit, si tribulationem patientibus subm