comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ducat. Nam qũ sensus corpis fallit. ñtem u̾
ñ mouet a uera rectaq sententi a qua quis¬
ꝙ utam fidelem gerit nullum est in religiõe
picłm ł cum se bonum fingens. eał facit. uł di¬
tit: que bonisangłis congriunt. etiam si credat᷑
uonus ñ est errce ꝑicilosus aut morbidus. tum
uero ꝑ heo aliena ad sua incipit ducete. nequis
post eun eat. opusest magna uigilantia. ꝙ
nemo sũ deo pocest. ⁊ ip̃a hiius ditacultas: ad ħ¬
est utilis. ne sis spes sibi quisqaut ho alt̾ alt̃i.

Expanded text:
ducat. Nam, quando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia, qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione periculum. Vel, cum se bonum fingens ea vel facit, vel dicit quae bonis angelis congruunt, etiam si credatur, bonus non est error, periculosus aut morbidus. Cum vero per haec aliena ad sua incipit ducere, ne quis post eum eat, opus est magna vigilantia; quod nemo sine Deo potest, et ipsa hujus difficultas ad hoc utilis est, ne sit spes sibi qui
Abbreviated transcription (Latin):
na dei miã neccĩa est. nequisꝙͣ cum angłõs
bonos amicos hr̃e se putat. sxat malos denie¬
nes fictos amicos. eos q tantonocentiores. ꝙ¬
toastutiores. ac fallaciores patitur ininicos.
neq sã ⁊ fideles uius ueridei cuitores ab
eoꝵ fauacus. ⁊ multiformi tẽptatione secu¬
ri sunt. Inhus dieb maligais ubi ista sosu¬
citudo non est mittilis. nẽcum sathanas se
transsigurat fauendo ad aliqua ꝑniciola se

Expanded text:
a necessaria est, ne quisquam cum angelos bonos amicos se habere putat, habeat malos daemones, fictos amicos; eosque tanto nocentiores, quanto astutiores ac fallaciores patitur inimicos.neque sancti et fideles unius veri Dei cultores ab eorum fallaciis et multiformi tentatione securi sunt, in his diebus malignis, ubi ista sollicitudo non inutilis, ne, cum Satanas se transfigurat, fallendo ad aliqua perniciosa se
Abbreviated transcription (Latin):
abhus bene correctis.
fuit accipiendũ. ne
bene senrmantes: a¬
mtcerent fructum
qr si ñ acciꝑet: ilt for¬
te in scandalum pro¬
ficeret ⁊ ut uniuer¬
saliter dicam: ĩ õĩb¬

Expanded text:
Ab his bene correctis fuit accipiendum, ne bene seminantes amitterent fructum, quia si non acciperet, illis forte in scandalum proficeret. Et universaliter dicam in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
spoispłialis qui no¬
uitri est sensus. ocłs
pes ł auditu nec pot̾¬
cognosci. nec eius ho
mnis tatione qui
tione eius qui catia¬

Expanded text:
spiritualis qui novit. Et est sensus: Oculus reo, vel auditu non potcognosci, nec ejus hominis ratione qui tione ejus qui carna
Abbreviated transcription (Latin):
rib p̃tulit. subdr̃.
moralis instructio.
in qua eos hortatur
ad multa. s maxĩe
ad fidem. patiãm pa¬
cem. munditiã. ⁊ fra¬
ternitatis caritatẽ.
⁊ ntfert ex omnib

Expanded text:
ribus praetulit, subditur moralis instructio, in qua eos hortatur ad multa, sed maxime ad fidem, patientiam, pacem, munditiam, et fraternitatis charitatem, et infert ex omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
carnem suam. que dicitur uelamen
ipã caro celabat. uelabat deitatẽ. ł iõdr̃
nem xp̃i. uelatamr omni sensui. uidetur
ut augeatur fidei mexitum. quia nõ ħt
fides ru̾itum. cui humana rõ .i. humarins
sensus p̃bet exꝑimentum. ꝑ uelamen ergo
i sarnem que uelata sumitur. ꝑmanet
interpellat ꝓ nobis. unde subdit. ⁊ ꝑsacerdo.¬
nobis. acor  ad introtũ scdꝵ¬
cũ u̾o corde .i. c̾ u̾io intellectu ñ simulato. ⁊
si hoc non potest eẽ. saltem accrdamus ĩ ple¬
intudine fidei .i. in plena fide. qr ncħ hoꝵ
aqua bapt̃i. ꝑ hoc ostenditur. ꝙ ñ fides so¬
la. s bona uita cũ uircutib queritur. iñ
hortatur ad ea que ꝯueniunt fidi subdẽs

Expanded text:
carnem suam. Quae dicitur velamen, quia ipsa caro velabat et celabat deitatem. Vel ideo nem Christi velatam omni sensui. Videtur ut augeatur fidei meritum, quia non habet fides meritum, cui humana ratio, id est humanus sensus praebet experimentum. Per velamem ergo, id est carnem quae velata sumitur, permaneinterpellat pro nobis. Unde subdit: Et per sacerdonobis, accedamus ad introitum scum vero corde, id est cum vero intellectu et non simulato. Et si hoc non potest esse, saltem accedamus in plenitudine fidei, id est in plena fide. Quia nihil horum aqua baptismi. Per hoc ostenditur quod non fides sola, sed bona vita cum virtutibus quaeritur. Inde hortatur ad ea quae conveniunt fidei, subdens:
Abbreviated transcription (Latin):
bum grecum est. latiñ aut. uno u̾bo expom potest.
si dicatur excessus. In excessu uem m̃tis duo itelli¬
guntur. ł pauor. ł intentio ad suꝑna. ut quodam¬
modo. a memoria la lantur in feriora. In ħ mttis
excessu fuerc̃ om̃s sci quib archana dei mundũ
istum exoedentia reuelata sunt. de ħ m̃tis excessir
loquitur hic paulus. se ipm̃ insinuans.Quasi po
noseit excessum nr̃m Ille emm udet ꝙ uidemus.
in excẽssu mentis. non uob est qui ñ potestis cape
sdo soli d̾o se dicit excessisse. excedens. tr mende apł
tatem. omnia quecumq nascendo. ⁊ occidendo
uanescunt. transseuntia h̃itabat corde. in quadã
uidẽ ñ potes. Quid a fecit: descendit. ⁊ ñ ingratꝰ ei
a quo cepit altiora. pp̃ infirmos nõꝯtẽpsit infe.¬

Expanded text:
 Graecum, Latine autem uno verbo exponi potest, si dicatur excessus. In excessu vero mentis duo intelliguntur, vel pavor, vel intentio ad superna, ita ut quodammodo a memoria labantur inferiora. In hoc excessu fuerunt omnes sancti, quibus arcana Dei mundum istum excedentia revelata sunt. De hoc mentis excessu loquitur hic Paulus, seipsum insinuans. Quasi dicognoscit excessum nostrum. Ille enim videt quid videmus in excessu mentis; non vobis est qui non potestis capere. Ideo soli Deo se dicit excessisse. Excedens enim mente Apouli temporalitatem, omnia quaecunque nascendo et occidendo vanescunt transeuntia, habitavit corde in quadam videre non potes. Quid autem fecit? Descendit, et non ingratus ei a quo accepit altiora, propter infirmos non contempsit infe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ut̃ credant. ⁊ puideãt
sibr qr quordam pariulo¬
quio dies dñi indubium
est. in quo ñ remanet. nos
prius c̃ diceremꝰ. ñ sumꝰ¬

Expanded text:
 ut credant et provideant sibi; quia quorumdam pravilquio dies Domini in dubium est, in quo non remanet, nos prius cum diceremus; non sum
Abbreviated transcription (Latin):
putares scd̾m sub̃am camis hoc dier aꝑit subdẽs.¬
bit regnum dei. quia corrup. motalitatis que
nomine carnis hic ostendttrr. nõ pos. incori .i.
recturos in gła. ⁊ post dixit carnem ⁊ sanguiẽ
⁊ qĩ quis dicat. quomodo caro erte. ⁊ñ caro etit:
exponit dicen¬

Expanded text:
putares secundum substantiam carnis hoc dici, bit regnnomine carnis hic ostenditur, non possidebit incorrecturos in gloria, et post dixit carnem et sanguineEt quasi quis dicat: Quomodo caro erit, et caro non erit? exponit dicen
Abbreviated transcription (Latin):
sũ .i. ñ it̾o meustum ꝑuito. qr potest eẽ ꝙ nescio.
loquitur. qui potest habere culꝑam nescius.

Expanded text:
st non ideo me justum puto, quia potest esse quod nescio. loquitur, qui potest habere culpam nescius.
Abbreviated transcription (Latin):
qui meluis menoui ꝙͣ uos. idico me.¬
qui⁊ irapitulum est uobis. de ignotis cor¬
fnoitas credenda est eẽ in homine. que
lateat ipĩi hominem in quio estait ĩ petto
omnino. aut uit possit ueram ferre sñam. qͦm̾

Expanded text:
qui melius me novi quam vos, judico meiita periculum est vobis de ignotis corprofunditas credenda est esse in homine, quae lateat ipsum hominem, in quo est, ut in Petro, omnino, aut vix possit veram ferre sententiam,
Abbreviated transcription (Latin):
dapiscentatmal .suanitate iocundas. magnam
dascier emputabatis ueniente lege. quasi op¬
po stupiscentidm s̃ ie post eam stine seco¬
siccare. s ñ ualuit. fcenatꝰ est. quid ẽ fluuius ꝯ¬
cupiscentie oppositis obicib legis. s ñ siccatus
mo qr de se ñ degrã homo p̃sumpsit aucta ẽ
Scupisceutia opposita lege.⁊ q̃ pruus eum dicebat.
obicnullo obruit eũ obice rupto ꝑ legem enĩ
doctus ea preuaricata pris est uictus. ⁊ fir̃ est

Expanded text:
ndas, et ex carnali suavitate jucundas magnam felicitatem putabat. Sed veniente lege quasi opconcupiscentiam, non ire post eam, strinxit se, cosiccare, sed non valuit. Frenatus quidem est fluvius concupiscentiae, oppositis obicibus legis, sed non siccatus; imo quia de se non de gratia homo praesumpsit, aucta est concupiscentia opposita lege, et quae prius eum ducebat obice nullo, obruit eum obice rupto. Per legem enim doctus, ea praevaricata pejus est victus, et factus est
Abbreviated transcription (Latin):
multis modis. quia solus rex ⁊ sacerdos su¬
it. ⁊ante circumcisionem . functus sacerdo¬
it tio nõ gentesa uideis. s uidet a gentib sa
leo uisibilrut moyses instccuit. s oleoet¬
ultationis. ⁊ puritate fidei. necanima
da dedicaiit. non uere sine patre. ⁊ me
subito occurrisse abrale.⁊ necante ne
autem exemplo affiriat apłs ꝙ sacerab¬

Expanded text:
multis modis, quia solus rex et sacerdos fuit, et ante circumcisionem functus sacerdotio, ut non gentes a Judaeis, sed Judaei a gentibus saleo visibili, ut Moyses instituit, sed oleo exsultationis et puritate fidei, nec animalia um dedicavit. Non vere sine patre et matsubito occurrisse Abrahae, et nec anteautem exemplo affirmat Apos
Abbreviated transcription (Latin):
quia non est scriptum illa. huisse. In om̃i¬
de non memorat
sedech. melchisedechdicitur. rex iusticie. ħ
pace eterna regere non besuit. Ipse etiã
est sacerdos dei sũmi. qui sem ara cru¬
cis obtulit. ip̃e eciam obtuatut. abrahe
re. ace. re .i. obiuat. ⁊ occurrit. dando gra¬
dad etiam. ⁊ panem ⁊ uinum .i. corpus. ⁊
sanguinem suum. quo. pasti.a prederi¬
tis mundantur.⁊ in futurũ confortant᷑.
curabraham .i. fidelis. dat decimas omui
um .i. omnem ꝑfectionem suam ei att̾¬
buit. Item diligender attende q̃ secunt᷑

Expanded text:
icitur non habere, quia non est scriptum illa habuisse. In omde non memorat sedech, Melchisedech dicitur rex justitiae. Hregit, in pace aeterna regere non desinit. Ipse etiam est sacerdos Dei summi qui se in ara crucis obtulit. Ipse etiam obviavit Abraregum, id est obviat et occurrit dando graDat etiam panem et vinum, id est corpus et sanguinem suum quo pasti a praeteritis mundantur et in futurum confortantur. Cui Abraham, id est fidelis dat decimas omnium, id est omnem perfectionem suam ei attribuit. Item diligenter attende quae sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
fitientes erant ad ob¬
seruanda legis p̃cep¬
bestia est defectus ra¬
bum blasphemie ꝑ¬
fertur in deum. tangere est offindere. lan¬
gett ergomontem ut bestia qui deũ offen
qrtanta erat legis aspitas: ut etiam ꝑtecti
terrerentur. qi non erat ibi adiutrix grã.
uideergo distantiam ibi. post pascha qd̾
agiu m̾imolatione celebratum erat. quĩ
igrie. s pleuem ionge stantem t̾citans.
⁊ digito moscribens in rapide nonin cordẽ.
hit uero spc̃ sc̃s qui est digitus dei uenit.
ubi congregati erant fideles in unum in
rgneis linguis. nonde longuiquo t̾citãs.
mimo sedit suꝑsingulos eoꝵ. de celo quidẽ
fc̃c est subitosontic. quasi ferebatur flat᷑
uehemenssomut. s milus expauit. Ibuig¬
queaccesseruit. post remotionem illoꝵ non
muimi ꝙ exeissequitur. ut phoc magis su¬
specuiati magnum est premium. ⁊ pro .l.¬

Expanded text:
ficientes erant, ad observanda legis praecepbestia, defectus rabum blasphemiae profertur in Deum; tangere est offendere. Tangit ergo montem ut bestia qui offendit quia tantum erat legis asperitas, ut imperfecti terrerentur, quia non erat ibi adjutrix gratia. um sanctum. Vide ergo distantiam: ibi post Pascha, quod agni immolatione celebratum erat primo igne, sed plebem longe stantem territans, et digito suo scribens in lapide, non in corde; hic vero Spiritus sanctus qui est digitus Dei, venit ubi congregati erant fideles in unum in igneis linguis, non de longinquo territans, imo sedit supra singulos eorum; de coelo quidem factus est subito sonus, quasi ferretur flatus vehemens sonuit, sed nullus expavit. Ibi igquae accesserint. Post remotionem illorum sumium quod ex eis sequitur, ut per hoc magis suspeculari magnum est praemium; et, pro
Abbreviated transcription (Latin):
cͥs. ⁊ ad srequentiam multoꝵ mllium
angeloꝵ. quoꝵ sotii futuri estis. multoꝵ di¬
cit qr tum plurib maior erit beatitudo ⁊ ad
runt. quoꝵ fidei illi adiuncti funt.

Expanded text:
d frequentiam multorum millium angelorum, quorum socii futuri estis. Multorum dicit, quia cum pluribus major erit beatitudo. Et arunt, quorum fidei illi adjuncti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
oportet litigare.¬
litib expendere. Satis¬
obstrepunt ꝯtradicen¬
tes. ne ergo seruus dĩ¬
sibi obstrepat. studio
alt̾candi .i. ꝯtendendi.¬

Expanded text:
oportet litigare,litibus expendere. Satiobstrepunt contradicentes. Ne ergo servusibi obstrepat studio altercandi, et contendendi
Abbreviated transcription (Latin):
ut attrahat eos. docibi¬
.s. qui facile doceat. ł
doceatur. si opꝰ est. ĩ ali¬
quo. patien. quelibet
aduersa. cum modes.¬
.i. iũtis senitate. corri¬
pientẽ eos qui resistt̃¬

Expanded text:
ut attrahat eos; docibicet qui facile doceat vel doceatur si opus est in alquo; patientem quaelibet adversa cum modest mentis lenitate; corripientem eos qui resist
Abbreviated transcription (Latin):
cornichii: facit eos erubescere de faisis que tene¬
uant. hoc enim erat ppenm. ⁊ decestabile eoꝵ
uitium ꝙ dicebant᷑ eto sum panli. noc illoͤ qͦs¬
huisse fidem. in hocq dicebant ego sum pauli
tat. hanc dei ueritatem in miqunate suoꝵ scisia¬
tum detinebant. Phanc ergo u̾itatem quã te¬
gerent falsitatem ab ip̃o audiit. Nũꝙ pau
ptismum. ⁊ ñ ueram heant fidem. sicut istiꝓu̾ita
t̾ eos qui mortuos sugere ñcredebant. credebãt
kãs ago deo

Expanded text:
Corinthii, facit illos erubescere de falsis quae tenebant. Hoc enim erat proprium et detestabile eorum vitium, quod dicebant, ego sum Pauli, nec illos quisse in hoc quod dicebant, ego sum Pauli, rat, hanc Dei veritatem in iniquitate suorum schismatum detinebant. Per hanc ergo veritatem quam tegerent falsitatem ab ipso audiunt, nunquid ptismum, et non veram habeant fidem, sicut isti. Per vter eos qui mortuos resurgere non credebant, credebant ias ago Deo
Abbreviated transcription (Latin):
bap̃s iohis dẽ est ꝓbabro ip̃a ueritatẽdicẽte
ne tot bapã clic̾entur. quot eẽnt serui qui
baptrrarentur. sicut retinutdñs potestatem
baptirandi. serius miift̾rũdedit. si ergo seruꝰ
dicit se baptirare recte dicit. s tamꝙͣ imist
baptirat. ⁊ id̾o non diffeit. siue bonus. siũma¬
lus. cui baptirandi cont̾igit. minist̾iũ bapti
⁊at. In de nemodicit baptisimus meus est. tñ¬
cumdicat euangłium m eũ. prudentiamea
est qn hus enim alius alio doctior est. ⁊ alus
alio mneluis oꝑatur in euangłi ando. nec st̃
onines equali sapientia predni. alius autem
alio magis mims ue baptiratui. siue ab infe¬
riore. sinea maiorebaptireturdici ñ potest. ad
hoc autem ꝙ dicit augustinus baptĩ xp̃m po
bdam potestas sine potentia dereẽntia din¬
na est. quia non est aliud deo ẽẽ. aliud posse.
siergo non potuit eisdare ut eẽnt ꝙ ip̃e est
potentiam suam .s. que ip̃se est. alioqur̃ si
potentiam suã potuit eis dare icq̃ipẽ ẽdat po¬

Expanded text:
est. Probabo, ipsa Veritate dicente, ne tot baptismi dicerentur quot essent servi qui baptizarent, sibi tenuit Dominus potestatem baptizandi, servis ministerium dedit. Si ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus cui baptizandi contigit ministerium. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat, Evangelium meum, prudentia meaest; in his enim alius alio doctior est, et alius alio melius operatur, in evangelizando, nec sunt omnes aequali sapientia praediti; alius autem alio magis minusve baptizatus, sive ab inferiore sive a majore baptizetur, dici non potest. Ad hoc autem quod dicit Augustinus Christum podam. Potestas sive potentia Dei essentia divina est, quia non est aliud Deo esse, aliud posse. Si ergo non potuit eis dare, ut essent quod ipse, potentiam suam, scilicet quae ipse est: alioquin, si potentiam suam potuit eis dare, quae ipse est, po
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ põ seruis siis potestatem uͥ sibi retrauit. ꝙͣ si
nellet. pot̾at᷑ seruis dare. ut seruus daret baptis¬
raumsuum. taniquam incesua ⁊ po destatem
suam poterat ꝯftituere in aliquostruo. ut tan¬
tauis eẽt in baptismo setui: qͥuantã ium ht̃
baptismus ad nõ dat̾.s hoc noluit ido̾ut ĩ

Expanded text:
Christus servis suis, potestatem vero sibi retinuit. Quam si vellet poterat dare, ut servus daret baptismum suum tanquam vice sua; et potestatem suam poterat constituere in aliquo servo, ut tanta vis esset in baptismo servi, quantam vim habet baptismus a Domino datus. Sed hoc noluit, ideo. Ut in
Abbreviated transcription (Latin):
pnaturam. ⁊ ꝓpbis dedit ꝑ grãm. scice futu¬
pa que abederno ip̃e norit natara. aliidicit̃o
potestatem bapt̃ut in noĩe eoꝵ daretur bapt̾
mn quo siet iemassio pecc̃oꝵ. sicut fuit in nomĩe
umquid pau¬
dicias egosum pauls

Expanded text:
gratiam scire futura, quae ab aeterno ipse novit natura. Alii dicunt potestatem baptismi, ut in nomine eorum daretur baptismus, in quo fieret remissio peccatorum, sicut fuit in nomine unquid Paudicitis eg
Abbreviated transcription (Latin):
ł a idatores gc̃ax. ad eoenim etrabant ibi ut puta¬
rent grãm dari ab homine. ñ modo qͣl inuustro.
s auctore. łputabant ꝓp̃m in baptismo magis
tur idem inominib. dinisus est quantũ aduos. dũ
creditur in istoplus opetari. inuiominus. ꝑita. q
sup̃ ꝙͣ fundata est est eccła. aqua nominatus ẽ
petruis. dño ad illum dicente. tues pecrus.⁊ c̃. symõ

Expanded text:
 datores gloriarum. Adeo enim errabant isti ut putarent gratiam dari ab homine, non modo quasi ministro sed auctore. Vel putabant Christum in baptismo magis tur idem in omnibus divisus est, quantum ad vos, dum creditur in isto plus operari, in illo minus. Vel ita, qsupra quam fundata est Ecclesia, a qua nominatus est Petrus, Domino ad illum dicente: Tu es Petrus, etc. Simon
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uͥ possunt ꝓclamant. ⁊turbulenta disceptiõe
contendunt᷑. dicentes. quid fecetunt uidei. uł
que culpa eoꝵ fuit. si necẽe erat ut sermo ĩpłe¬
questionem pius urgent. ⁊ ꝓfundiorem fatumt
ea que leguntur meuangeno ioħis. ait enm. pp̃¬
ea ñ poterant crede̾. qr dixit ysaias. excecauit ocło

Expanded text:
et ubi possunt proclamant, et turbulenta disceptatione contendunt, dicentes: Quid fecerunt Judaei, vel quae culpa eorum fuit, si necesse erat, ut sermo implequaestionem urgent et profundiorem faciunt, per ea quae leguntur in Evangelio Joannis. Ait enim: Propterea non poterant credere quod dixit Isaias: excaecavi
Abbreviated transcription (Latin):
adeo. eoꝵ uoluntatẽ ħ meruisse. sic enim exce¬
cat deussicut obdurat. ꝙ est deserendo. ñ fati¬
endo. ⁊ hoc merint noluntas. hoc enm uitm̃
cociatis ⁊ duticie. supbientis audatia uolun¬
tatis inflixit. si ergo dicit. ñ possunt uidei t̾¬
qr nolunt. ꝙ deus prescut. ⁊ p̃dixit. ñ fecit. ñ¬
igitur mirum est qr ñ potant credere. quoruo
tari homines in meluis sĩ possuit. s ꝙdiuta¬
lia sapiunt: non possunt credere. sicut ergoꝙ:
deus se ip̃m negare non potest. laus est uo¬
luntatis diuine. ita ꝙ ilii ñ pot̾ant credere.
culpa est uoluntatis humarie. diquis istam
questionem melius nouit exponere absit ut
non sim paratiordiscere qͣ dõcere. Sequitur.
rgo. quasi ꝙ aliquis credit auditu. ⁊ si ñ¬

Expanded text:
deo eorum voluntatem hoc meruisse. Sicut enim excaecat Deus, sic obdurat, quod est deserendo, non faciendo, et hoc meruit voluntas. Hoc enim meritum caecitatis et duritiae superbientis audacia et vtatis, inflixit. Si ergo dicitur, non possunt Judaei crquia nolunt, quod Deus praescigitur mirum est quod non poterant credere, quorum tari homines in melius non possunt, sed quandiu talia sapiunt, non possunt credere. Sicut ergo quod Deus seipsum negare non potest, laus est voluntatis divinae, ita quod illi non poterant credere culpa est voluntatis humanae. Si quis istam quaestionem melius novit exponere, absit, ut non sim paratior discere quam docere. Ergo quasi dicat quia aliquis credit auditui et si n
Abbreviated transcription (Latin):
passiones infcrens. ꝑ
ria ille fuit. sicut ⁊ culpa eius solus fuit. q̃¬
monss transfusa ẽ. ⁊ si hoc est. tuc̃ hoiẽs acci¬
etiam ppria soluũtur.⁊ habun. dona .i. caris
in mncorruptione. multoma dicit hos reg¬
nare qi multomãiqes ẽ hic quamsit in r̾eg

Expanded text:
passiones inferens, per  materia ille fuit, sicut et culpa ejus solius fuit, qmnes transfusa est, etsi, hoc est tunc homines, accietiam propria solvuntur. Et abundantiam, in incorruptione. Multo magis, dicit hos regnare, quia multo major res est hic, quam sit in regno
Abbreviated transcription (Latin):
hetis a d̾o . utaeum hos¬
pitem ⁊ drũ dactorẽ. of¬
uos ht̃. semplum ergo dei hoc est tõtius scẽ tri¬
nitatis. scã eccła est. ⁊ an nesci. hoc. ⁊ ñ es. ũri
alia cã hic ostenditur. quare debẽt fug̾e form¬

Expanded text:
etis a Deo, et ita eum hospitem et Deum datorem ofnos habent. Templum ergo Dei, hoc est totius sanctae Trinitatis, sancta Ecclesia est. Et an nescitis hoc? Et non estis. Alia causa hic ostenditur quare debent fugere forn
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊ remedia q̃ fint in p̃cantationib. ⁊ quibdã
notis. ił in quib dam reb suspenden dis ⁊ alligã¬
ł dis. nec illi ab hoc gnẽ ꝑnitiose supsticionis segregan¬
disunt. qui geneathici obnatalium dieꝵ considerati¬
ones. nuncant̾ uulgo mathematiciuocantur. qui
conantur actionũ euenta p̃dit̾e. id̾o nolo. quia.
onpotestis ca¬

Expanded text:
t in praecantationibus, et quibusdam votis, vel in quibusdam rebus suspendendis et illigndis, nec illi ab hoc genere perniciosae superstitionis segregandi sunt, qui genethliaci, ob natalium dierum considerationes, nunc autem vulgo mathematici vocantur, qui conantur actionum eventa praedicere. Ideo nolo, quia non potestis
Abbreviated transcription (Latin):
de apponitur:qr ꝑ
fusione: que fiebat decinere urttule
rufe. fiebat remissio pecc̃oꝵ
autẽ sacrifitus. qmus magis ea ꝑi̾o
ppło fuerint congruent̾ imposita ꝙͣ d̾o¬
tefideranti oblata. sigurattim̃ ueritatis
suerunt. que xp̃o est. crius sangume re¬
dempdi ⁊ mundati sumus. qr ueta emun¬
datio. ⁊ dei ꝓpiciatio nobis.sine sangume
nlta est. Sicut ergo moyses sanguinem qͥ¬
nib impios uentiauit. ⁊ hyrc̾ ꝑsimiltadĩ
carnis pecc̃i. ⁊ q hostia ꝑ pecto ẽ. egressũ cum
dinens lana coccineaque ignei coloris est.
significat ignẽ dilectionis xp̃i saritas enĩ
xp̃i est nobis lana. de qua uestem fatiamus
.i. qua induamur. ysopus quiualet contra
tumores pulmonis. humilitatẽ xp̃i sigͣt

Expanded text:
deo apponitur, quia per ionis quae fiebat de cinere vitulae rufae, fiebat remissio peccatorautem sacrificiis quamvis magis ea perverso populo fuerint congruenter imposita, tatis fuerunt quae Christus est, cujus sanguine redempti, et mundati sumus, quia nostra emundatio et Dei propitiatio nobis sine sanguine nulla est. Sicut ergo Moyses sanguinem nibus impios ventilavit, et hircus pro similitudine carnis peccati, et quia hostia pro peccato est, congressum cum nguinis nos redimens. Lana coccinea quae ignei coloris est, significat ignem dilectionis Christi. Charitas enim Christi nobis est lana de qua vestem faciamus, id est qua induamus. Hyssopus qui valet contra tumorem pulmonis humilitatem Christ
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit.⁊ omnia mundantur ꝑ sanguinẽ
xp̃i. ⁊ sñ eo nulliuis fit remissio pot̾ etiam
ꝑ predcã ppłs dei significari. Ipẽ est enimli
⁊ tabernaculum ⁊ uasa ꝓ quo effusus est pe¬
effundecut. hii sunt ppłs deu .i. electi qui

Expanded text:
tribuit, et omnia mundantur per sanguinem Christi, et sine eo nullius fit peccati remissio. Potest etiam per praedicta populus Dei significari. Ipse est enim liber et tabernaculum et vasa pro quo effusus est saeffundetur . Hi sunt populus Dei, id est electi qui
Abbreviated transcription (Latin):
õs eẽ discordes⁊ ad comi¬
gendũ insipientes re¬
mouet hoc ꝙ id̾o inci¬
pit. ut ãmoneat ꝑfec¬
tiores decorrectione ui¬
uoꝵ. ⁊ inde ꝓpouit se ex¬
emplũqui iaboraut᷑
qͥ aliis. ⁊opus est ut
moneo uos suscipe m¬

Expanded text:
se discordes, et ad corrigendum insipientes, removet hoc quod ideo incipit, ut admoneat perfectiores de correctione minorum. Et inde proponit se exemplum qui laborat de aliis, et opus est ut moneo vos suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem suũ uiuit. ⁊ uidens firma .i. stabi
se dicit. in dispositione ꝯu̾sationis eoꝵ. ⁊ fidĩ
stabilitate. ut scientos uñ placeatur deo. ĩ eo
fierẽt firiiores.⁊ qñquidẽ bñ stabitis.
Icut gͦ. fidei sundam̃to accepis: bona .ti.

Expanded text:
ordinem suum, vivit. Et videns firmamentum, id se dicit in dispositione conversationis illorum et fidei stabilitate, ut scientes unde placeatur Deo, in eo fierent firmiores. Et quandoquidem bene statis, sicut ergo fidei fundamento accepistis, bona enim
Abbreviated transcription (Latin):
Clatus fuit potestate. qua equał erat patri nec
turbatus deiectõne mortis. ꝙ est signum ĩ alto.
⁊ iꝑtundo. ne illeł regia potestatẽ extollert᷑.
ꝑemmpna turbaretur. sicut cuc eratꝙ bello assy¬
proꝵ. neq citatura q̃lib alia .i. a predẽĩs. ł alia

Expanded text:
latus fuit de potestate qua aequalis erat Patri, nec turbatus dejectione mortis: quod est signum in alto, et in profundo, ne ille, vel regia potestate extolleretur, vel aerumna turbaretur, sicut tunc erat pro bello Assyriorum. Neque creatura quaelibet, alia a praedictis, vel alia
Abbreviated transcription (Latin):
ixerat aliquando in paradiso. quando contra pre¬
ceptũ datum satisapprebat admissũ. s cũ hoiẽs
nati pecc̃ores sñ mandato uiuerent tamꝙͣ mor¬
tuum latebant. sequebatur ꝙ contupiscentias
carnis sũ cognitione qr sñ cohitatione. s data
lege peccm̃a innoticiam natihonis reiuxit. ĩ qd¬
rat sibi ignoratus pecẽor s modotoͣ est sibima¬
infestus peeuaricator. ⁊ ita muen. ẽ aliciu bñ
attendenti man. legis ꝙ erat adui. oredienti
⁊obseruanti ł erat ad i indentione daantis

Expanded text:
vixerat aliquando in paradiso, quando contra praeceptum datum satis apparebat admissum; sed cum homines nati peccatores sine mandato viverent, tanquam mortuum latebat, sequebaturque concupiscentias carnis sine cognitione, quia sine cohibitione; sed, data lege, peccatum in notitiam nati hominis revixit qrat sibi ignotus peccator, sed modo factus est sibi manifestus praevaricator. Et ita inventum est alicui bene attendenti, mandatum legis, quod erat ad vitam obedienti vel observanti, vel erat ad vitam intentione dantis,
Abbreviated transcription (Latin):
edux me i. a bono ad
uetatur. ⁊ sic pecẽm fallit ꝑ mandatum. ex phi¬
bitione namq uibi caritas deficit desiderium
mali crescit. quo ancto dulciis fit ꝙ ꝓhibetur¬
⁊ ita pecc̃m fauit. faisadulcedine. fauax enĩ
dulcedo est. quam plures atq maiores penaꝵ
amaritudines secuntur. ⁊ ñ solum sectuxit ꝑ
iratus p̃uaritationis accessit gladio ergo q̃m
portabas. te inimiclis occidit atinis cuuis trĩ¬
aiti arms tius te ꝑunit. Mandato enim tãqꝙͣ
gladio armatus eras. ut inimit̃ occid̾e̾s ꝙ non
uales. si de te p̃sinms. esto ergo humuł. ñ de ce presu¬
mas. ⁊ pot̾is uincere. uide enim pariũ dd̾ contra
ingentem goliam. s indei nosẽ presumentem.
ñ muirib suis. tu uienisinquit ad me c̃ clipeo
tlancea egom nomiẽ dei ommpotentis. sic oĩo
⁊ non alicer ꝓsternitut municus. Eita lege dico

Expanded text:
d est a bono ad vetatur, et sic peccatum fallit per mandatum. Ex prohibitione namque ubi charitas deficit, desidmali crescit: quo acto dulcius fit quod prohibetur, et ita fallit falsa dulcedine. Fallax enim dulcedo est, quam plures atque majores poenarum amaritudines sequuntur. Seduxit. praevaricationis accessit reatus. Gladio ergo quem portabas te inimicus occidit, armis tuis te vicit, armis tuis te interemit. Mandato enim tanquam gladio armatus eras, ut inimicum occideres, quod non vales, si de te praesumis. Esto ergo humilis, non de te praesumas, et poteris vincere. Vide ergo parvum David contra magnum Goliam, sed in Dei nomine praesumentem non in viribus suis: Tu venis, inquit, ad me cum clypeo et lancea, ego in nomine Domini omnipotentis, sic omnino, et non aliter prosternitur inimicus. Vel ita lege: Dico
Abbreviated transcription (Latin):
gauit defendens eam
laude defendit. alud est¬
a cririne obiecto defen¬
dere. aluid debito p̾como¬
p̃dicaretrimen ouiectũ
fuit. ubi dcm est lex pes¬
catũ est. deferisio supse¬
sit. uno u̾bo defensa est
ueritas qr magna ẽ de¬
fendentis auctoritas hic autem ubetrima laude
le. uitam adquirens sequitur. ꝙ ergo hic querit᷑.
ltrũ lex. ⁊ si sitbona. sit tñ effitiendo dampnosa. ꝙ
ex p̃dc̃is usdebatur coiligiposse dixerat emmmã¬
datũ eẽ ad mortẽ. ⁊ itẽr dixerat bolium ẽẽ. usĩ mi¬
dem. ꝙ sibi opponens remouet. in quo intellectu
dix̾it mandatũ eẽ ad mortẽ. exponit. contra qͥs dã
modo ꝙ bona est lex. ⁊ tñ ex ea m est mors. ut
supradcm̃ est ergo q̃ bonum est michi fcm ẽ mos
.i. datur hoc boniun michiado.itaut sit effitiẽs
cã mortis. abfit. ñ enu est ex ipã lege mors. s ex
uitio hoĩs. qr ñ lex. s fomes est effitiens cã morais.
oet hiis maliboiẽs abutantur. ad mortẽ suam ł

Expanded text:
gavit, defendens eam laude defendit. Aliud est crimine objecto defendere, aliud debito praaedicare. Crimen objectum fuit, ubi dictum est, lex pcatum est. 34 Defensio subseAbsit! Uno verbo defensa est veritas, quia magna est defendentis auctoritas. Ambrosius. Hic autem uberrima laude le vitam acquirens. Quid ergo! Hic quaeritur utrum lex, et si sit bona, sit tamen efficiendo damnosa. Quod ex praedictis videbatur posse colligi. Dixerat enim mandatum esse ad mortem, d sibi opponens removet, et quo intellectu dixerat mandatum esse ad mortem, exponit contra quosdam modo quod bona est lex, et tamen ex ea mihi est mors, ut supradictum est; ergo quod bonum est mihi factum est mors, id est datur hoc bonum mihi a Deo, ita ut sit efficiens causa mortis: Absit! Non enim est ex ipsa lege mors, sed ex vitio hominis, quia non lex, sed fomes est efficiens causa mortiscet his mali homines abutantur ad mortem suam, vel
Abbreviated transcription (Latin):
teriorem .i. rationem
⁊ fomitẽ qui est ĩcar¬
Dtẽ . ne. int̾iorem dicit consentire legidei.
nieus intestimonio bonam eẽ iegẽ
appbat. ext̾iorem uero aicit contra interiorem.
⁊ coritia legem repugnare ⁊ captiuare. ⁊ ꝑlegẽ
maiorem potestatem peccandihrẽ. sequitur.

Expanded text:
teriorem, id est rationem et fomitem, qui est in carne. Interiorem dicit consentire legi, et ejus testimonio bonam esse legem approbat. Exteriorem vero contra interiorem et contra legem repugnare et captivare et per legem majorem potestatem peccandi habere. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
.i. qui mentẽ meamro
na natiuitate. ⁊ uesu¬
rectõe. ⁊ spe p̃dicabat᷑. s
corroborauit me ad eo:
mors. nec uita separet
.i. p̃uidit me fidelem.
in ip̃o. cum sub legẽ
fuisseminfideł. ipse
dieo: ponens me l mi

Expanded text:
 qui mentem meam rona nativitate et resurrectione et spe praedicabatur: sed corroboravit me adeo mors nec vita separet evidit, me fidelem in ipso, cum sub lege fuissem infidelis. Ipse, dico, ponens me in mi
Abbreviated transcription (Latin):
genuit demonstrans ꝯssiecudo natutã. Iñ
uero dedit ꝓmillio sigiuficant gtatimne p
humanus usus ostendit᷑. hic diuiiñ b̃nfiti¬
un ꝯmendat᷑. flatus ẽ gͣ hismaeb sicut nas¬
cuntur hoiẽs pmuxtione utͥusq sexꝰ usitata
lege natute. Ideo dcm est scd̾incarnẽ. ñ ꝙ ista
bnficia dei ñ fit. aut nouista oꝑxtur deus:
cunis opifex sapientia acangit ut script̃
est. a fine usꝙ ad finem fotait̾er.⁊ dispo. oĩa
suautt̃ s ubi fignificandum fuerat dei do¬
liquid aliuduidetut sonare nu̾bis.⁊ aliud
mitellectu signisicare. sicut hic. abraham
ii. est deus pater. qui est ꝑater multaꝵ gẽ¬
tium. sic̃ emm intetpretatur hoc nomen
euphonie. inde dicitur abraham: quasi ha¬
braham .i. pater multaꝵ gentiũ. quo in¬
telligitur deus pater. loxra autem ⁊ ancil¬
la significant duocestam̃ta. unde subdit.
Dec ẽnim .s. ancilla. ilibera. sunt .i. signi

Expanded text:
genuit demonstrans consuetudo naturam, illum vero dedit promissio, significans gratiam. Ibi humanus usus ostenditur, hic divinum beneficium commendatur. Natus est ergo Ismael sicut nascuntur homines permistione utriusque sexus usitata lege naturae. Ideo dictum est secundum carnem, non quia ista beneficia Dei non sint aut non illa operetur Deus, cuius opifex sapientia adtingit, sicut scriptum est, a fine usque in finem fortiter et disponit omnia suauiter; sed ubi significandum fuerat Dei doliquid aliud videtur sonare in verbis, et aliud in intellectu significari, sicut hic. Abraham enim est Deus Pater, qui est pater multarum gentium. Sic enim interpretatur hoc nomen euphoniae. Inde dicitur Abraham quasi Abaham, id est pater multarum gentium, quo intelligitur Deus Pater. Libera autem et ancilla significant duo Testamenta. Unde subdit: haec enim, id est ancilla et libera sunt, id est si
Abbreviated transcription (Latin):
hu̾it. post̾ mortem
librum aut genells¬
ignorantes putãt so¬
los duos filies hũs¬
se abraham s hosso¬
los ꝯmemorat ipħ¬

Expanded text:
us Post mortem librum autem Genesignorantes, putant solos duos filios hase Abraham. Sed hos solos commemorat Ap
Abbreviated transcription (Latin):
ea quidamscriptum
est. ꝙ si atcendertu¬
nunq ad ea recuie¬
saac. unum de auess¬
⁊ unum delibe: sara

Expanded text:
ea quiddam scriptum est: Quod si attenderitquam ad eam recurresaac: unum de ancilt unum de libera, Sara
Abbreviated transcription (Latin):
litras confessio. ñ eture scamꝰ̾ de xp̃i noi ẽ. insiti¬
tetur nobis q credimus in erucisttum. inoccisũ.
planedico qr in occisum. s hoc i illo occisũ est.
ꝙ sumpsit de me ñ quo fecit me
icit eniniscͥp

Expanded text:
lubris confessio, non erubescamus de Christi nomine. Insullubris confessio, non erubescamus de Christi nomine. Insultetur nobis, quia credimus in Christum crucifixum, plane dico, quia in occisum, sed hoc in illo occisum est quod sumpsit de me, non quo fecit me. Dicit enim Sc
Abbreviated transcription (Latin):
dis. iustificatur aliqͥs
a. de mipio fit ꝑius.
oreaũ. post cordis fidẽ
aliter enim ñualet.
ticiam: s etiam ad salit̃em. quẽ confessio sui¬
minentia fidem quam cordedenebant: ore cõ¬
Ressi sunt. son ergonicassum auditũ est. ore
ꝯfes. fit. ad sa. Nam peneom̃s. qui xp̃m corã¬
cordetenuierũt᷑ ⁊ tã oreñ ꝯfitendo ꝑierunt.
nisi illiquĩ pemĩa re ixerũt. ut petrus quiĩ
iia negatione. uitus u̾itatẽ tenebat. ⁊ foris
mendat̾um ꝓferebat. curetum lacrimis di¬
uit ꝙ ore negauerat. sisaluti fcciebat ꝙ cor¬
detenebat. querens ergoa d̾opacem non ali¬
uerumest. si hoc dicitur uoce ꝙ falsũ est. qi
ueritas ⁊ ciedenda est. ⁊ loquenda. ¶et nota
ꝙ ñ art simpliciter creditur. s corde creditur.
qr cettra potest honolens credere. non nlli us¬
otest intrare eccłam ⁊ acced̾e ad
more. qr non sñ causa ngnum cruers fit mn¬
cat. pecc̃m enum fuit petro orenegare ẽ cred̾e̾t
torde. discedat ergomala uerecundia. accedat sa¬

Expanded text:
dis justificatur aliquis, id est de impio fit pius; em, post cordis fidem, aliter enim non valet, titiam, sed etiam ad salutem, quae confessio superi inter tormenta imminentia, fidem, quam corde tenebant, ore confessi sunt. Non ergo incassum additum est, ore confessio fit ad salutem. Nam pene omnes qui Chrcorde tenuerunt, et tamen ore non confitendo perierunt, nisi illi qui poenitentia revixerunt, ut Petrus qui illa negatione intus veritatem tenebat, et foris mendacium proferebat. Cur enim lacrymis diluit, quod ore negaverat, saluti faciebat, quod corde tenebatur. Quaerens ergo a Deo pacem non aliin corde quod verum est, si hoc dicitur voce quod falsum est: quia veritas et credenda esquod non ait simpliciter creditur, sed corde creditur, quia caetera potest homo nolens credere non nisi volens, intrare ecclesiam, et accedere ad in ore, quia non sine causa signum crucis fit incat. Peccatum fuit Petrum ore negare, cum corde crederet. Discedat ergo mala verecundia, accedat sa
Abbreviated transcription (Latin):
IN quo. ⁊c̃. neapłi ĩ
quib suphabundat
gratiauiderentur me
uocatos ñ metitis. siẽ
fuerũt alii dicens. ĩ¬

Expanded text:
In quo, etc. Ne apostoli in quibus superabundat gratia viderentur mervocatos non meritis, sicut fuerunt alii, dicens: I
Abbreviated transcription (Latin):
qui uiui inuenientur. s etiã mortuos de quib du¬
uitatis ñ solũ suscitabit. s ⁊ adducet ⁊ si mcin̾atisit.
iectos mortuos. dic̃ dornuẽtes. xp̃m gͦ appłłat mor¬
tiũ. ut dum audiumꝰ iliũ mortuũ fuisse. ⁊ re¬
surexisse. nos quoq speremꝰ resurecturos ꝑmitutẽ
diuinitatis eius. electos autẽ ideo dicit dormientes.
qr nemo tam facile pot̾ sotiũ excitare as

Expanded text:
qui vivi invenientur, sed etiam mortuos de quibus dubitatis, non solum suscitabit, sed etiam adducet: et si incinerati sunt, electos mortuos dicit dormientes. Christum ergo appellat mortuum, ut dum audimus illum mortuum fuisse, et resurrexisse, nos quoque speremus resurrecturos per virtutem divinitatis ejus. Electos autem ideo dicit dormientes, quia nemo tam facile potest socium excitare a s
Abbreviated transcription (Latin):
gre. representat uer¬
post tm̃ temporis.
ex quo illa pr̃ibus
uca sunt. indleser¬
to. unde patet. nõ
de t̾ra ꝓmissionis
agi. queiam dudũ¬
habebatur. In hoc
enim patet ꝙ ħ ẽ¬
alia requies. de qͣ
terminat diem ꝙͣ¬
uam dicendo hodie
sicut iam supradic

Expanded text:
iae repraesentat verpost tantum temporis, ex quo illa patribus cta sunt in deserto. Unde patet non  promissionis agi, quae jam duduhabebatur. In hoc enim patet quod halia requies de qua terminat diem am dicendo hodie sicut jam supra
Abbreviated transcription (Latin):
unde subcdit. s non. ⁊ c̃. Quasi illis nunte¬
tum est. s ñ profuit. ilt. sermo. pronuss
de requie. auditus tm̃. qr non fuit adrre
fidei .i. quia non fuit creclitus. it sermoi
⁊ fides. simul uingerentur. nõ fuit cresti
runt. egressi enim de egypto cuin mist
iam ꝑambulasserit. ⁊ multa india
uirtutis dei accepissent. in egipto. inma
rirubro. in heremo. consilium febunt
mandare exploratores. qui deberent ll¬
spicere naturam terre. illiu̾o cum ps¬
issent reuersi sutit ꝓuuitiam quidu
magnor fructuum᷑. ⁊ uiroꝵ mecpuq¬
bilium. ⁊ fortium procreatricem essodis¬
tes. quib anditis obstuplierunt qiis
os miserant. non credentes ueramn d
ꝓmissionem. duł ita. ñ ꝓfuit il. sex. n
aliqiuit. fidei. sumpte ex hĩi. queais¬
adnõ ꝑ moysen promittentẽ eis t̾rã ꝓmis¬
sionis. Ingrediciũ .ii. quasinobis nun
tiatum est. de reqͥe.

Expanded text:
Unde subdit: Sed non, etc. Quasi dicat: Illis nuntiatum est, sed non profuit illis sermo promissus de requie. Auditus tantum quia, non fuit admistus fidei, id est quia non fuit creditus ut sermo et fides simul jungerentur. Non fuit creditus, runt. Egressi enim de Aegypto cum multam viam perambulassent, et multa judicia virtutis Dei accepissent in Aegypto, in mari 240 Rubro. In eremo consilium fecerunt mandare speculatores qui deberent inspicere naturam terrae. Illi vero cum perrexissent reversi sunt, provinciam quidem magnorum fructuum et virorum inexpugnabilium et fortium procreatricem esse dicentes. Quibus auditis obstupuerunt, qui eos miserant, non credentes veram Dei promissionem. Vel ita, non profuit illis sermo non admistus fidei sumptae ex his quae audmino per Moysen, promittentem eis terram promissionis. Ingrediemur enim. Quasi dicat: tiatum est de requie.
Abbreviated transcription (Latin):
intrabunnt. quid
inreqͥẽ me. aposiopesis .i.¬
sicut uira. in ira me. illi enim. nec in pale¬
rat mintiatũ esse¬
de requis dicit. qñ¬

Expanded text:
introibunt in requiem meam. Aposiopesis, iSicut juravit in ira. Illi enim nec Palaerat nuntiatum essede requie, dicit, q
Abbreviated transcription (Latin):
rat completio illi¬
uere requnei. ⁊ sig¬
ificate qr ea nul¬
lus adhuc potitus
erat. in quodã .s. e¬
gregio loco: scrip¬
significatur eter¬
nã requies.⁊ requi
deus. anoua oꝑati

Expanded text:
rat completio illverae requiei et significatae, quia ea nullus adhuc potitus erat, in quodam, egregio, loco Scripsignificatur aeterna requies: Et requievit Deus a nova operati
Abbreviated transcription (Latin):
istorisum loco dicit sp̃e sc̃s de eadem uera
requie. ꝑ signum ⁊ siguram requiei t̾re
rat. sub figura. ⁊ nota ꝙ hic agit d̾e scdã
requie. que significat.
rnͣ ergo: diligenterattende p̃dicta ⁊ ordi

Expanded text:
isto rursum loco dicit Spiritus sanctus de eadem vera requie per signum et figuram requiei terrae rat sub figura. Et nota quod hic agit de secunda requie quae significat. Quoniam ergo, diligenter attende praedicta et ordi
Abbreviated transcription (Latin):
riam. s de materia tunc stã ⁊ ad similitudi¬
nem tune stõꝵ operaretur. requieuit dico:
ab opib ꝑfestis. post ꝙ poterat quiesc̾ que
fecit inchoando ab instituti onemundi .i.
ex quo munclus cepit institui. qr ipẽ oĩa fe

Expanded text:
riam, sed de materia tunc facta et ad similitudinem tunc factorum operaretur. Requievit dico, operibus perfectis, post quod poterat requiescere quae fecit inchoando, ab institutione mundi, id est ex quo mundus coepit institui, quia ipse omnia fe
Abbreviated transcription (Latin):
amus. ⁊ merito quia
non possumus nolet
cusari. quasi non de
dicta re. Etenim no
ex nobis desit quasi
ad nos ꝑtineat: ire ste
ꝑtinet enunadnol¬

Expanded text:
 merito, quia non possumus nos cusare, quasi de non dicta re. Etenim, etex nobis quasi ad nos pertineat, et rtinet enim ad no
Abbreviated transcription (Latin):
ut tamꝙͣ asienũ erogans: nicħ inde pp̃o capi¬
at p̃ter cibaria alibi tñ. ⁊ se dispensatorẽ dicit
apit̾. potest enim ⁊ seruus in filioꝵ mĩo adop .ꝑ¬
tatus eandem rem inqua coheredi sortem me¬
nit fideliter dispensaw paiticib surs.Hit aut̃
dispensatio talis intelligitur. ut. q seruus ali¬
enum dispenset. unde ip̃e nil capiat preter a¬
baria. alibi n̾o ut dcm̃ est dispensator dĩ: qui

Expanded text:
ut tanquam alienum erogans, nihil inde ipse capiat praeter cibaria. Alibi tamen et se dispensatorem dicit Apostolus. Potest enim et servus 90 in filiorum numero adoptatus eamdem rem, in qua cohaeredi sortem meruit, fideliter dispensare participibus suis. Hic autem dispensator talis intelligitur, ut quasi servus alienum dispenset, unde ipse nil capiet praeter cibaria. Alibi vero, ut dictum est, dispensator dici
Abbreviated transcription (Latin):
nemo accipit remune¬
irattionẽ apd̾ deum eiꝰ¬
rei qͣ imuitus facit Si
autem uoluntarius
code q ꝯsentit deo.¬
.ꝓ. Et qd̾ uoluntate fit: melius fit. Quiã ide¬
uotus aliquid facit. ñ uoluntate s necc̃ttate
facit qi facit inuitus ꝙ sibi p̃ceptũ ẽ. Uł tta
ab illo loco. Nam si ubidicit glãm suam eua¬
cuati. si ꝓsumptib quib sustrittetur p̃dicet.
ꝙ utiq uideretur si non abstineretur. ubi ex

Expanded text:
nemo accipit remunerationem apud Deum erei quam invitus facit. Si autem voluntarius cede, quia consentit Deo, et quod voluntate fit, melius fit. Qui autem indevotus aliquid facit, non voluntate, sed necessitate facit, quia facit invitus quod sibi praeceptum est. Vel ita, ab illo loco, nam si, ubi dicit gloriam evacuari suam si pro sumptibus quibus sustentetur praedicet, quod utique videretur si non abstineret, ubi ex
Abbreviated transcription (Latin):
mo dicit. Deuentre nirĩs mee d̾s m̃s es tu. ostẽ¬
dens prẽm ẽẽ deum suũ. qr hõ fẽs est. lymo .R̾.
de uentre matris natus est ⁊ scd̃m homineu:
de uirgine natus est deus. ut non solum pat̾
illi ẽẽt. qui eum de se ip̃o genuit. s etiã ciꝰ
deus eẽt. quem de uentre matris hõiem crea¬
uit. qui ergo est pater filio. de ex ittero suo de
uentre mĩris duuis enis esti nõ de suo u̾nde ip̃
dñs ait. ascendo ad prẽm meum ⁊ prẽm .u. d¬

Expanded text:
entre matris meae Deus meus es tu . Ostendens Patrem esse Deum suum, quia homo factus est: homo enim de ventre matris natus, et secundum hominem de virgine natus est Deus, ut non solum Pater illi esset qui eum de seipso genuit, sed etiam ejus Deus esset quem de ventre matris hominem creavit. Qui ergo Pater est Filio ex utero suo, de ventre matris Deus ejus est, non de suo. Unde ipse Dominus ait: Ascendo ad Patrem meum et Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
qui det nobis sapientiam de celestib plenuis
quam modo hẽtie. ita ut ñ obscrre. s clare. ⁊ ñ
inagnitione dei ymaginem ergo suãcognos¬
ce auctorem eius. qui corꝑali sensir ñ attingto
negͤ putetis corꝑco sensiͭ demira adtingi. hzo
culis mentis ip̃m ꝯgnoscite ⁊ aurib m̃tis ip¬
sum audite incorꝑe. ubi diu̾sa m̾bra sunt. al¬
biaudis. alibi ites iñ corde añtuo. ubi du̾si
menbra ñ inuenuitur. ii audis ubi uidh¬

Expanded text:
qui det vobis sapientiam de coelestibus plenius quam modo habeatis; ita ut non obscure, sed clare et sine in agnitione Dei. In imagine ergo sua cognosce auctorem ejus qui corporali sensu non attingitur. Ne ergo putetis corporeo sensu Deum attingi, sed oculis mentis ipsum cognoscite, et auribus mentis ipsum audite. In corpore enim diversa membra sunt. Alibi audis, alibi vides; in corde autem tuo, ubi diversa membra non inveniuntur, ibi audis ubi vid
Abbreviated transcription (Latin):
recipit. s eum qͥ me
misit.⁊ ideo int̃ geu¬
tes blasphematurno¬
credentib gentib indei suadere nitebantur.
xm nõ ẽẽ dicendũ deum. Et nota qr u̾bis e¬

Expanded text:
recipit, sed eum qui me misit . Et ideo inter gentes blasphematur nocredentibus gentibus Judaei suadere nitebantur Christum non esse dicendum Deum. Et nota quia verbis E
Abbreviated transcription (Latin):
mam lex ꝑmisit ut deponas oiã turpta. ut cor
endo d̾o facit eisignum u̾itatis. ut pie gan¬
deat. ⁊ spũali suauitate u̾itatem contẽplãs
in xp̃m credat. ꝓdest etiam lex rudippło. lite¬
ramilegis sectanti. dũ subtimore d̾icustodit᷑.¬
¶ Queritur aut̃ quomodohic dicat curtũcisio¬
nem ꝑdeẽ. cum in sequenti dicat. si cutũcidami¬
dici scd̾m statum diuersoꝵ temꝑm. nam scd̾
exhibita est ueritas. non modo non ꝓdest. s etiã
obest. unde in sequentib dicit. Si citumcida¬
cator legis lis:

Expanded text:
m lex promisit, ut deponas omnia turpia, ut cor endo Deo facit ei signum veritatis ut pie gaudeat, et spirituali suavitate veritatem contemplans in Christum credat. Prodest etiam rudi populo litteram legis sectanti, dum sub timore Dei custoditur. Quaeritur autem quomodo hic dicat circumcisionem prodesse, cum in sequenti dicat: Si circumcidimidici secundum status diversorum temporum. Nam secundum exhibita est veritas non modo non prodest, sed etiam obest. Unde in sequentibus dicit: Si circumcidicator legis
Abbreviated transcription (Latin):
detur ergo in presenti ioco preputium dr̃e gentes
que in preputio carmis. ad fidem xp̃i uenerũt.
quas legem spiritalem seruantes compati ⁊ p̃¬
fert uideis. qui ꝑliteram.⁊ arcuincisionẽcar¬
nis p̃uaricatores sũt legis quos ⁊ idicandos ab
illis dicit. sequitur.
que ĩmanifes¬

Expanded text:
detur ergo in praesenti loco praeputium dicere gentes, quae in praeputio carnis ad fidem Christi venerunt, quas legem spiritualem servantes comparat et praefert Judaeis, qui per litteram et circumcisionem carnis praevaricatores sunt legis, quos et judicandos ab aliis dicit. VERS. qui in manifes
Abbreviated transcription (Latin):
p noxis sus. s ydolis sius dabant głam de inc¬
coria. quasi udeoꝵ deum ucissent in uideis.
⁊ ꝙ alumde s̃ uerba sumpserit: apłs ostendit
dicens. sicut scriptũ est. in erechiele. de contẽ
eternam. modo often¬
dit cirtumcisionem

Expanded text:
s suis, sed idolis suis dabant gloriam de victoria, quasi Judaeorum Deum vicissent in Judaeis, et quod aliunde haec verba sumpserit Apostolus ostendit dicens: Sicut scriptum est, in Ezechiele de contempotam. Modo ostendit circumcisionem
Abbreviated transcription (Latin):
d. qr ex fide est iusticia. bbi est ergo ꝯuidẽe glo¬
riario tua .i. quid est in quo debs gloriari ex
ut einueret expressina. nõut abscederet pra¬
siua. uñ ⁊ exclusores dñt qudã arcifices ar¬
gentarii. inqua significatõne etiã accipit᷑ ilid̾
inpͤalmo. ut excłudantur qui ꝓbatisũt argẽto

Expanded text:
 ex fide est justitia. Ubi est ergo, o Judaee, gloriatio tua; id est, quid est in quo debes gloriari? Exest ut emineret expressam; non ut abscederet, pulsam. Unde et exclusores dicuntur quidam artifices argentarii, in qua significatione etiam accipitur illud in Psalmo: Ut excludantur qui probati sunt argento
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑ eam temptentur. sicut iuidei temptati sit̃.
⁊ pietunt. q sicut illi moysi detrahentes deum
temptauerunt. ita hii dectahentes apło deũ tep̃¬
tant. dico ne cadat. nõ ꝙ penitus aluis sine
casu sit. s. ¶emptatio .i. pectati delectatio. ñ¬

Expanded text:
er eam tententur, sicut Judaei tentati sunt, et perierunt, quia sicut illi Mosi detrahentes Deum tentaverunt, ita hi detrahentes Apostolo Deum tentant. Dico ne cadat, non quod penitus aliquis sine casu sit, sed tentatio, id est peccati delectatio, n