comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contra se occulti iudieis exigit.
si sine p̃ dieationis sonitu mee¬
dit. Quod si iosephi uerbis in¬
tendere uoluerimꝰ. quibꝰ dieit
mala intuniea pontifieis sep¬
tuaginta duo fuisse. ⁊ eusdem
numeri tiitinnabula cong¬
it hoc figuris mesteriorum.
ut sieut in humero ae pecto¬
re apostolieũ ferre numerũ
uisus. ita etiam discipłorum
septuaguita duorum eirea pe¬
des numerũ assignatũ habe¬
ret. Constat gͦ qr sieut duode¬
rarius apłorum numerus
episeopalis gradũ dignitatiꝰ
ineoduit. sie discipłi septuagin¬
ta duo.qui upsi ad p̃dieandĩ
uerbũ sunt missi a dño. gradĩ
sacerdotii minoris qui nune
numerus in ultuna parte saeer¬
dotalis habitus: ille in pͥma fi¬
guratus ẽ. Decebat enim ut qͥ
maiores gradu in corꝑesũmi
sacerdotis ħ est in eccła xp̃i
erant futuri: sublimiorem
ĩ habitu pontificis tipici locũ
tipiee haberent. Uerunsiqͥs
ordinis mistiee uelit interp̃¬
tari.xii. gemimas aaron in
pectore preferebat. ut signi¬

Expanded text:
exigit, si sine praedicationis sonitu incedit. Quod si Josephi verbis intendere voluerimus, quibus dicit, mala in tunica pontificis septuaginta duo fuisse, et ejusdem numeri tintinnabula, congruit hoc figuris mysteriorum; ut sicut in humero ac pectore apostolicum ferre numerum jussus est, ita etiam discipulorum septuaginta duorum circa pedes numerum adsignatum haberet. Constat enim quod sicut duodenarius apostolorum numerus episcopalis gradum dignitatis inchoavit, sic discipuli septuaginta duo, qui et ipsi ad praedicandum verbum sunt missi a Domino, gradum sacerdotii minoris, qui nuncm numerus in ultima parte sacerdotalis habitus, ille in prima figuratus est. Decebat enim, ut qui majores gradu in corpore summi sacerdotis, hoc est in Ecclesia Christi, erant futuri, sublimiorem in habitu typici pontificis locum typice haberent. Verum si quis ordinis mystice vult interpretari, duodecim gemmas Aaron in pectore praeferebat, ut signi
Abbreviated transcription (Latin):
abimnẽe ualeant diᷤsolui.
habeat saẽdoᷤ ĩ rationali duaᷤᷤ
catenaᷤ ex auro purissimo. idẽ
ꝯtinuationẽ caste ⁊ ñ fic̾te di¬
lectioniꝰ cordi suo firmit̃ af¬
illiꝰ ab eqͥtate purisensus diꝰ¬
sentire ꝑmitat. Et bñ duaᷤ
ut ⁊ ĩ his q̃ ad diume eultũ
seruititiᷤꝰ . iĩ eiꝰ q̃ ad frat̃ne
subsidia necessitatiꝰ ꝑtinẽt.
rite ornatꝰ incedat. Et qͥdẽ
apte opꝰ earitatiꝰᷤ q̃ ꝑ eatenulaᷤᷤ
expͥmit᷑ aureaᷤ : qr siẽ catenu¬
la ex pluribꝰ aurinͥguliꝰ una
ꝯtexit᷑. ita caritaᷤ ex multifa¬
ria uͥtutũ oꝑatiõe ꝑfieit᷑.
Quas ꝑfecto uͥgulas exponẽs
apłs ait. Caritas patiens ẽ. be¬
uigna ẽ. Caritaᷤᷤ non emula¬
t᷑. non agit ꝑperã. ñ ĩflat᷑.
ñẽ ãbitiosa. ñ q̃rit q̃ sua

Expanded text:
icem valeant dissolvi, habeat sacerdos in rationali duas catenulas ex auro purissimo, id est, continuationem castae et non fictae dilectionis cordi suo firmiter afillius ab aequitate puri sensus dissentire permittat. Et bene duas, ut et in his quae ad divinae cultum servitutis, et in eis quae ad fraternae subsidium necessitatis pertinent, rite ornatus incedat. Et quidem aperte opus charitatis per catenulas exprimitur aureas; quia sicut catenula ex plurimis auri virgulis una contexitur, ita charitas ex multifaria virtutum operatione perficitur. Quas profecto virgulas exponens Apostolus, ait: Charitas patiens est, benigna est: charitas non aemulatur, non agit perperam, non inflatur, n
Abbreviated transcription (Latin):
euentib fixũ do placendi stu¬
diũ ger̃e.⁊ huiꝰ intentiõe stu¬
dii ĩ ipsiꝰ simł ⁊ ꝓximi amore
firmari. Inserũt gͥ se unemi
suꝑhumerał eatenuł aureis
q̃ de rationaliꝰ sũmitatibꝰ of¬
ferunt᷑: ẽ ea q̃ menꝰ rationa¬
lit̃ de ĩt̃na luce caritatis de¬
gustat. mox alaeͥt bñ oꝑan¬
do libent̃ ãplexata suscipit.
ne forte eitius habitꝰ ratio¬
nał pulẽrimꝰ apectore saẽ¬
dotis relabat᷑. siñ eũ accele¬
rans boni oꝑiꝰ uncinꝰ qͥ ẽtineat
apprehendat. Subrogent᷑
eisd̃ẽ eatenuł in auxilũi nut
tiᷤ habitꝰ adiniuẽẽ copulet᷑.¬

Expanded text:
eventibus fixum Deo placendi studium gerere, et hujus intentione studii in ipsius simul et proximi amore firmari. Inserunt ergo se uncini superhumeralis catenulis aureis, quae de rationalis summitatibus offeruntur; cum ea quae mens rationabiliter de interna luce charitatis degustat, mox alacritas bene operandi libenter amplexata suscipit, ne forte citius habitus rationalis pulcherrimus a pectore sacerdotis relabatur, si non eum perseverans boni operis uncinus, qui contineat, apprehendat. Subrogentur eisdem catenulis in auxilium et tis habitus ad invicem copulet
Abbreviated transcription (Latin):
singła malabina tintinabu¬
la. cũ ⁊ omĩa que loquitur bo¬
nis confirmantur actibus.
atq in auditorũ artius eor¬
de figuntur: ⁊ unuersa que
agit quã sint rationabilia
disereto sermonis sonitu pro¬
duntur. Bñ autẽ sequitur.
Et uestietur ea aaron inof¬
fieium ministerii ut audia¬

Expanded text:
singula mala bina tintinnabusingula mala bina tintinnabula, cum et omnia quae loquitur bonis confirmantur actibus, atque in auditorum arctius corde figuntur, et universa quae agit, quam sint rationabilia, discreto sermonis sonitu produntur. Bene autem sequitur: Et vestietur ea Aaron in officium ministerii, ut audia
Abbreviated transcription (Latin):
malo punieo interius grana
uno foris multa cortiee tegun¬
tur: recte ꝑ mala puniea mul¬
tifaria uirtutum oꝑatio
uno caritatis muiuminre
undiq uessum tecta desig¬
natur. fit autem eadem m̾a¬
lorũ punicorũ effigies. ex hia¬
einc̾to ⁊ purpura coceoq biꝰ
tincto. ⁊t ui sequentib in¬
uenit᷑ etiã ex bisso recorta.
Quibꝰ quatuor eoloribꝰ que uir¬
tutũ species intimetur: se¬
pius intunatum ẽ. His uͦ in
medio tintinnabula ꝑmiseen¬
tur: cũ neq oþus sacerdotis
unquã a sonitu uerbi quod
lo quitur discrepat. neq aree¬
titudine oꝑis territus aduer¬
sis lingue sonitus dissentit.
Ubipulere additur. Ita ut tin¬
pe tintinabula hiaemetine
pontifieis tiuuee inseruntur.
⁊ omni ex parte circundant᷑.
eũ om̃is sermo ens elarita¬
tẽ suꝑne lucis resonat. udem
sonitus uelut hiacictine tu¬
ipsius sublimitate. audienti¬
um mentibꝰ cõmendatur.
fiuntq bina mala cireum
singula tintinnabula. ⁊eir eũ

Expanded text:
malo punico multa interius grana, malo punico multa interius grana, uno foris cortice teguntur, recte per mala punica multifaria virtutum operatio, uno charitatis munimine undique versum tecta designatur. Fit autem eadem malorum punicorum effigies ex hyacintho et purpura, et cocco bis tincto, et, ut in sequentibus invenitur, etiam ex bysso retorta; quibus quatuor coloribus, quae virtutem varietas intimetur, saepius inculcatum est. His vero in medio tintinnabula permiscentur, cum neque opus sacerdotis unquam a sonitu verbi, quod loquitur, discrepat; neque a rectitudine operis territus adversis, linguae sonitus dissentit. Unde pulchre additur: Ita ut tinpe tintinnabula hyacinthinae pontificis tunicae inseruntur, et omni ex parte circundantur, cum omnis sermo ejus claritatem supernae lucis resonat, et idem sonitus, velut hyacinthinae tuipsius sublimitate audientium mentibus commendatur. Fiuntque bina mala circum singula tintinnabula, et circum
Abbreviated transcription (Latin):
uix aliqñ ꝑuenit. eumn tanto
tunore faniulatꝰ omni hora
iuxta sermonẽ ꝓphete. solli¬
eccus ambulat eum dño deo suo
quantũ aliꝰ quis uel moriturꝰ.
⁊ adiuditiũ dñi sui ultimũ in¬
gressurus uix hab̾e suffieit. Ue¬
rũ qr tota ꝑfecꝰtio sacerdotis
in oꝑibꝰ ⁊ doctrina ueritatis
consistit. iuxta qͦd beatus lu¬
cas deseripto eugłio dieit. fe¬
eisse se sermonem de his que
cepit ih̾e facere ⁊ docere: rec¬
te subiungitur. Heorsũ uero
ad pedes eiusdem tuniee ꝑ eir
euitum. quasi mala punica fa¬
cies. ex hiacincto.purpura.
coceoq bis tucꝰto. muxtis ime¬
dio tintĩnabulis. Georsũ nãq
ad pedes tuniee fuint quasima¬
la punuca ⁊ tintinnabaila ꝑgi
rũ: qñ ad tantã exeellentiam
deuote d̃o conuersationis sac̃¬
dos ꝑuenerit: ut nil in eo aliud
quã splendor ⁊ gr̃a flosq ut i¬
ta dixerim uaruis bonorũ oꝑm
uideatur. nil ab eo aliud cũ os
aꝑuerit quã suauissimꝰ horũ
sonus audiatur. Quia enĩ in

Expanded text:
enit: cum tanto timore famulatus omni hora, juxta sermonem prophetae sollicitus ambulabat cum Domino Deo suo , quantum aliquis vel moriturus, et ad judicium Domini sui ultimum ingressurus, vix habere sufficit. Verum quia tota perfectio sacerdotis in operibus et doctrina veritatis consistit, juxta hoc quod beatus Lucas descripto Evangelio dicit, fecisse se sermonem de his quae coepit Jesus facere et docere ; recte subjungitur: Deorsum vero ad pedes ejusdem tunicae percuitum, quasi mala punica facies ex hyacintho et purpura, et cocco bis tincto, mistis in medio tintinnabulis. Deorsum namque ad pedes tunicae fiunt quasi mala punica et tintinnabula per gyrum, quando ad tantam excellentiam devotae Deo conversationis sacerdos pervenerit, ut nil in illo aliud quam splendor et gratia, flosque, ut ita dixerim, varius bonorum operum videatur: nil ab illo aliud cum os aperuerit, quam suavissimus horum sonus audiatur. Quia enim in
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ ignicłos uidelieet habenᷤ
albiꝰ eingentibꝰ toniᷤᷤ. qͥs ñ
ilideat quod uel ardorẽ ca¬
ritatiᷤᷤ. uel luẽe designet
scientie. comitante zona ea¬
sticatiᷤ. Cuiꝰ modi lapidib
inseͥpta patrũ nomna ge¬
stat sacerdoᷤ. cũ exempla
caritati. castitati. humili¬
tati. docꝰtrine. eet̾isq uͥtu¬
tũ oꝑibꝰ iuge ftudiũ impen¬
dit. ⁊ ħĩ utroq humero: ut
siue de uideiᷤ siue de gentibꝰ
ad sit. elaritatẽ sẽꝑ in docto¬
ipse ad meliora ꝓ feeerit aspee

Expanded text:
os videlicet habens albis cingentibus zonis; quis non videat, quod vel ardorem charitatis, vel lucem designet scientiae comitante zona castitatis? Cujusmodi lapidibus inscripta patrum vocabula gestat sacerdos, cum exemplo charitati, castitati, humilitati, doctrinae, caeterisque virtutum operibus juge studium impendit. Et hoc in utroque humero, ut sive de Judaeis quis, seu de gentibus adsit, claritatem semper in doctoipse
Abbreviated transcription (Latin):
mi ĩ altitudine habuit
ñ multo ãpliꝰ quã pectꝰ
solũ teg̃e sufficiebat suꝑ¬
humerale aũ usq ad ei¬
gulũ ꝑtingebat siẽ ĩ poste¬
riorib manifeste ostendit᷑
ita ꝯueniebãt sibi ut suꝑ¬

Expanded text:
 in latitudine habuit, non multo amplius quam pectus solum tegere sufficiebat. Superhumerale autem usque ad cingulum pertingebat, sicut in posterioribus manifestissime ostenditur, ita conveniebant sibi, ut su
Abbreviated transcription (Latin):
sitio aiũsarũ inrationali.
multipliẽẽ uariarũ uͥtutũ
rie disposita ĩ saẽdotiᷤ de¬
bet corde sẽꝑ apparere.
Singuli autẽ lapideᷤᷤ sin¬
gulis patrũ nominibꝰ ĩ seͥ¬
bũt᷑. dũ seõrũ uitã rector
ĩspieienꝰ qͥb maxime oꝑi¬
la ĩqͥsitione scͥutat᷑. ihec
cũcta in abdidis sui pectoriꝰ
meditando collig̃e. atq opã¬
do ꝓferre satagit. Neq enĩ
sũ certi ratione saꝯeram̃ti.
ita utraq uestiꝰ lapidibꝰ p̃¬
ciefi ᷤ redimita. ac patrũ
nominibꝰ insignita ẽ: ut
ipsa nomina insuꝑ hume¬
rali qͥdẽ duobꝰ lapidibꝰ uniꝰ
euiꝰdẽq generiꝰ. in rationa¬

Expanded text:
sitio diversarum in rationali, multiplicem variarum virtutum rie disposita in sacerdotis debet corde semper apparere. Singuli autem lapides singulis patrum nominibus inscribuntur, dum sanctorum vitam rector inspiciens, quibus maxime virla inquisitione scrutatur; et haec cuncta in abditis sui pectoris meditando colligere, atque operando proferre satagit. Neque enim sine certi ratione sacramenti, ita utraque vestis lapidibus pretiosis redimita, ac patrum nominibus insignita est; ut ipsa nomina in superhumerali quidem duobus lapidibus unius ejusdemque generis, in rationa
Abbreviated transcription (Latin):
senpło dubietatiᷤᷤ teñe. Un¬
de merito siẽ ꝑ manũ oꝑa¬
tio ita ꝑ palimuĩ expͥmit᷑ ipsa
inflexibił contentio bone oꝑa¬
tioniᷤᷤ dũ suã qͥsq dexterã ĩ u¬
niu̾sa q̃ ualet insignia uͥtu¬
tũdilatare satagit. Et bñ id̃e
rationale tã ĩ longitudine
ꝗͣ ĩ latitudine m̃surã palmi
hab̾e p̃eipit᷑: qr siue ĩ longitu¬
dine iute et̃ne desideriũ m̃¬
tsꝰ erigat. seuĩ latitudinẽ cari¬
elinet affectũ. necesse ẽ ꝑ oĩa
cor saẽdotale neqͦͣꝗͣ. segne ae
desidiosũ man̾e. s ardenti sẽꝑ
studio extendi ad ẽp̃henden

Expanded text:
scrupulo dubietatis tenere. Unscrupulo dubietatis tenere. Unde merito sicut per manum operatio, ita per palmum exprimitur ipsa inflexibilis contentio bonae operationis, dum suam quisque dexteram in universa quae valet insignia virtutum dilatare satagit. Et bene idem rationale tam in longitudine quam in latitudine mensuram palmi habere praecipitur; quia sive in longitudinem vitae aeternae desiderium mentis erigat, seu in latitudinem chariinclinet affectum, necesse est per omnia cor sacerdotale nequaquam segne et desidiosum manere, sed ardenti semper studio ex
Abbreviated transcription (Latin):
castitaᷤ ex pͥmit᷑. Et bñ post su¬
ꝑhumerale rationale iudicii
seqͥt᷑. ut cũ añ hoĩes qͥs inno¬
cens manibꝰ apparuerit. mul¬
tomagiᷤᷤ in conspectu iudieiˢ
sũmi inundꝰ corde assistere
contendat. oĩa gerenᷤ industͥe.
ut qͥeqͥd foriͤ erga ꝓximoᷤ agit
aut iudieat. totũ ex regula
suꝑne rationiᷤ ꝓbatũ. ac suo
conditori placidũ fulgeat. It̃ẽ
rationale iudicii saẽdoᷤ ĩ pec¬
tore ferre p̃eipit᷑. qr debet ree¬
gitare. Duplex aũ factũ ra
tionale ẽ: ut faciliꝰ lapidũ
pond̾ sustineret. Seu eerte
nale iudieii. qñ i ea q̃ defide
ueritatiꝰ aut uita ĩiusibili lo¬
qͥmͣ aut cogitamꝰ. ratione fixa
subsistãt. ⁊ ea qͦ q̃ uisibilit agi¬
mꝰ aut agenda disponimꝰ.
tͣ ẽẽ librata. Qͦd aũ m̃surã
palmi habebat ꝑ qͣdrũ: cona¬
tũ in fatigabilẽ ac ꝑpetuũpie
ĩcentionis ostendit. Qͥ enĩ pal¬
no aliqͥd metit᷑ sũmo utiq
conamine dispansiᷤᷤ digitis
manũ extendit: ut possit

Expanded text:
mitur. Et bene post superhumerale, rationale judicii sequitur; ut cum ante homines quis innocens manibus apparuerit, multo magis in conspectu summi judicis mundos corde assistere contendat, omni agens industria ut quidquid foris erga proximos agit, aut judicat, totum ex regula internae rationis probatum, ac suo Conditori placidum fulgeat. Item rationale judicii sacerdos in pectore ferre praecipitur, quia debet reccogitare. Duplex autem factum est rationale, ut facilius lapidum pondus sustineret. Sed haec nale judicii, quando et ea quae de fide veritatis, ac vita invisibili loquimur aut cogitamus, ratione fixa subsistunt; et ea quoque quae visibiliter agimus, aut agenda disponimus, tur esse librata. Quod autem mensuram palmi habebat per quadrum, conatum indefatigabilem ac perpetuum piae intentionis ostendit. Qui enim palmo aliquid metitur, summo utique conamine dispansis digitis manum ostendit, ut possit
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam ad regłam engłioꝵ
fidẽ suã pariter ⁊ actus ꝯpo¬
nẽ debent. ut ẽtinentes ab
illeccbriᷤ carnalibꝰ. cuncꝰtos
sui corꝑis sensus diuinis su¬
bigant ĩperiis. Nõ solũ enĩ
ħ tentoriũ qͦtuor eolũ pnis
subleuat᷑: s ⁊psũ in longi¬
tudĩe sua qͥnariũ numerũ¬
ꝑ qͣtuor multiplieatũ h̃t.
ẽ quilibet humile̾ ae pii au¬
ditores ad fidẽ uenienteᷤ.
ñ solũ engłii u̾biꝰ imbui.
uerũ etiã eugłicã ipsi age¬
re uitã desiderantes. eunc¬

Expanded text:
, ad regulam Evangeliorum fidem suam pariter et actus componere debent; ut continentes ab illecebris carnalibus cunctos sui corporis sensus divinis subigant imperiis. Non solum enim hoc tentorium quatuor columnis sublevatur, sed et ipsum in longitudine sua qper quatuor multiplicatum habet, cum quilibet humiles ac pii auditores ad fidem venientes, non solum Evangelii verbis imbui, verumetiam evangelicam ipsi agere vitam desiderantes,
Abbreviated transcription (Latin):
br̃ p̃dicetur. Quod ipsum in¬
sequentib qͦq uerbis astruit᷑
ẽ subinfertur. Eruntq ex
utroq latere altaris ad por¬
tandum. Erunt enim docto¬
res qui iudeam: erunt qui
gentilitatẽ in unam eandemq
fidei grãm consono ore ⁊ oꝑe
aduoeent. Uel eerte ex utro¬
q latere altaris ad portandũ
erunt uectes: eũ mentes fide¬
in aduersis mneoneussã ten̾e
uirtutũ constantiã docent.
ne aut hec blancdiendo extol¬
lant. aut illa terrendo cont᷑¬
bent. N onsolidum sed ma¬
ne ⁊ eauũ iutrinseeris facies
illud. I deireo alteare ñ so¬
lidũ s ĩnane ⁊ eauum fieri p̃¬
ceptũ est. ut copiosũ habẽt
locũ ubi uel ignẽ sacͦ sẽm ⁊
ligna ad ignem cuel holo¬
causta que igni erant eon¬
sum̃da reciperet. In euius
exemplum et tu si uis eẽ al
tare dei. exinani te i eua¬
eua ab omn contagione re¬
rũ mundanarũ: quatinꝰ in
te ligna uerborũ eelestiũ.
hostie uirtutũ locũ possit̃

Expanded text:
bum praedicetur: quod ipsum bum praedicetur: quod ipsum sequentibus quoque verbis astruitur, cum subinfertur: Eruntque ex utroque latere altaris ad portandum. Erunt enim doctores qui Judaeam, erunt qui gentilitatem in unam eamdemque fidei gratiam consono ore et opere advocent. Vel certe ex utroque latere altaris ad portandum erunt vectes, cum mentes fidein adversis inconcussam tenere virtutum constantiam docent; ne aut haec blandiendo extollant, aut illa terrendo conturbent. Non solidum sed inane et concavum intrinsecus facies illud. Idcirco altare non solidum sed inane et concavum fieri praeceptum est, ut copiosum haberet locum, ubi vel ignem sacrosanctum, et ligna ad ignem vel holocausta quae igni erant consumenda reciperet, in cujus exemplum et tu si vis esse atare Dei, exinani teipsum, et evacua ab omni contagione rerum mundanarum, quatenus in te ligna verborum coelestium et hostiae virtutum locum possint
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quatuor angulos altariꝰᷤ
positi ut eccła fidelium ꝑ
omnes mundi plagas dif̃¬
fusam. uerbo fidei i uerita¬
tis confirment. Aꝑte subter
arulam altaris infixi: ut a¬
nunos humiliũ munimine
sue consolationis alleuent.
Lacies iuectes altaris de lig¬
nis sechim duos: quos oꝑies
laminis eneis. Uectes quibꝰ
altare portatur. doctores sũt
qui eccłam seãm quasi portare
solent: dũ fidẽ ac sacramenta
uer itatis uel eis qui neserebant
qui iã nouerant ⁊ acceꝑant.
confirmantes roborant. Qui
iħu xp̃i. non doctas fabulas
seeuti. sed cognati celesti oracu¬
lo uirtuẽ dnĩ nr̃i mundo
notam faciuunt: apte urẽtes
ut portare queant altare mit¬
tiuitur incireulos. Uectib
namq altare dñi ꝑ circulos
portareẽ: seĩs doctorib cor¬
gelii. que eelo iterra tran¬
seuntib non p̃teribũt exor¬
tando erigere. Ouo sunt
autẽ uectes. ut utriq popło
⁊ iudeo uidelicet ⁊ gen̾tili uer¬

Expanded text:
per quatuor angulos altaris per quatuor angulos altaris positi: ut Ecclesiam fidelium per omnes mundi plagas diffusam, verbo fidei et veritatis confirment. Apte subter arulam altaris infixi: ut animos humilium munimine suae consolationis allevent. Facies et vectes altaris de lignis sethim duos, quos operies laminis aeneis. Vectes quibus altare portabatur doctores sunt, qui Ecclesiam sanctam quasi portare solent, dum fidem ac sacramenta veritatis, vel eis qui nesciebant qui jam noverant et acceperant, confirmantes roborant. Qui Jesu Christi, non indoctas fabulas secuti, sed cognitam coelesti oraculo virtutem Domini nostri mundo notam faciunt, apte vectes ut portare queant altare, mittuntur in circulos. Vectibus namque altare Domini per circulos portare est sanctis doctoribus corgelii, quae nec coelo et terra transeuntibus praeteribunt, exhortando erigere. Duo sunt autem vectes: ut utrique populo, et Judaeo videlicet et gentili, ver
Abbreviated transcription (Latin):
illius aꝑturas ignis suppositꝰ
adconisumendas om̃s hostia¬
rum partes libere penetra¬
ret. Sie ienim ꝑ om̃ia necesse
ẽ. ut nequaquã obduremus
corda nr̃a. neq obseremꝰ mo¬
re pelagianorũ aduersus
gr̃am dei. sed diligenter aꝑi¬
amus eiam. ⁊ quasi plurimiꝰ
simul patefacꝰtis ianuis sedu¬
li dep̃eemur. ut ꝑ omia que
nchoamus uel agere de side¬
ramꝰ bona. quasi ꝑ singła uie¬
tunarum eius frusta sua noᷤᷤ
miscd̾ia illustrare: ⁊ in iamo¬
rẽ ipse suum accendere dig¬
netur. Namq pelagi¬
ani qui sine grãdia dei
se aliquid boni ꝑfieere
posse presimunt: non in
ni sacro scõ suꝑponunt. sed
quasi parietem potius solidu
nunt. Quatuor autem anuli
enei qui ꝑ totidem angulos al¬
taris fieri ubentur: quatuor
sunt euangelioꝵ libri. Qui
apte anulis assĩmilantur: qr
ꝑpetuam auditoribus suis eo¬
ronam uite ꝓmittunt. Apte
enei sunt: qr in omnẽ terrã
exiuit sonus eorum. Apte

Expanded text:
illius aperturas ignis suppositus, illius aperturas ignis suppositus, ad consumendas omnes hostiarum partes libere penetret. Sic etenim et omnino necesse est, ut nequaquam obduremus corda nostra, neque obseramus more Pelagianorum adversus gratiam Dei; sed diligenter aperiamus ea, et quasi plurimis simul patefactis januis seduli deprecemur; ut per omnia quae inchoamus, vel agere desideramus bona, quasi per singula victimarum ejus frusta, sua nos misericordia illustrare, et in amorem ipse suum accendere dignetur. Namque Pelagiani, qui sine gratia Dei se aliquid boni perficere posse praesumunt, non in ni sacro superponunt; sed quasi parietem potius solidumnunt. Quaaenei, qui per totidem angulos altaris fieri jubentur, quatuor sunt evangeliorum libri, qui apte annulis assimilantur, quia perpetuam auditoribus suis coronam vitae promittunt. Apte aenei sunt: quia in omnem terram exivit sonus eorum . Apte
Abbreviated transcription (Latin):
suscipienda holocausta pa¬
ratã: qr p̃parant electi lo¬
cũ dño in intimo sui eor¬
dis affectu. ubi deuotas ei
collocent. Habent arulã
subter eraticulã inqua lig¬
na ⁊ ignem ho lo eaustorum
suscipiat: qr eadem elector
corda receptaełm inise p̾pa¬
rant auditui uerborũ eele¬
stium. quib ealefacꝰti unmo
grata deo reddant uota co¬
gitationũ piarũ. Ligna qͦ
arule altaris sacerdos im¬
ponit: eiun doctor quisq
desiderantib atq inhiant̃
querentib fidelium m̃tib
seãrũ testimonio seriptura¬
rũ. qͥbus amplius infide ac
dilectione confirmentur
ingerit.Aadit iigneni
lignis: cum intellectum
uerbi atq efficatiam pie oꝑa¬
tiouis adeo querendam edo¬
eet. Ardentq ligna in altari.
igni suꝑpositũ comsumitur
holocaustum: eũ uniuersaq̃
bñ agere disposiumus donan
nonis deo acceptibilia reddũ¬
tur. Unde buñ eraticła que
holo eausta gerat instar re¬
tis fieri p̃cipitur. qͦ ꝑ erebraᷤ

Expanded text:
suscipienda holocausta pasuscipienda holocausta paratam; quia praeparant electi locum Domino in intimo sui cordis affectu, ubi devotas ei cogitationes collocent. Habet arulam subter craticulam, in qua ligna et ignem holocaustorum suscipiat; quia eadem ipsa electorum corda receptaculum in se praeparant auditui verborum coelestium, quibus calefacti, imo grata Deo referant vota cogitationum piarum. Ligna namque arulae altaris sacerdos imponit, cum doctor quisque desiderantibus atque inhianter quaerentibus fidelium mentibus sanctarum testimonia Scripturarum, quibus amplius in fide ac dilectione confirmentur, ingerit. Addit et ignem lignis, cum intellectum verbi atque efficaciam piae operationis a Deo quaerendam edocet. Ardentque ligna in altari, igni superpositum consumitur holocaustum, cum universa quae bene agere disposuimus, donanutem dilectionis Deo acceptabilia redduntur. Unde bene craticula, quae holocausta gerat, instar retis fieri praecipitur: quo per crebras
Abbreviated transcription (Latin):
retis eneam. ꝑ euius
qͣtuor angulos erunt qͦ¬
tuor enei annuli quos
pones subter arulam
altaris: eritq eratieła
usq ad altaris mediũ.
ltare quidem totũ fieri
quentib manifestiꝰ edoce¬
tur: s in medio suihab̃nꝰ
eraticłam. ꝑ totum in mo¬
dũ retis distinctã in qua
uictunarũ carueᷤ combu¬
rende imponerent᷑ ⁊ subt̃
eam arulam in qua posi¬
tis lignis arderet ignis
semꝑ ad deuoranda suꝑ¬
posita holoeausta parat᷑.
Erat enum contra arulã
in pariete hostiũ altaris
orientali. unde uelligna
ad alenduuignem munt¬
ti. uel earbones ⁊ emereᷤ
possent egeri: quomꝰ in
pictura cassiodoris senato¬
ris euius ipse in expositiõe
ris eiuus ipse iner postiõe
psalmoꝵ meminit expressũ
iudimꝰ. inquo etiam u̾triq
altari. ⁊ holo eausti uidelieet
iineensi pedes quatuor fe¬
eit. Qͦd utrumq eũ sient ⁊
tab̾nacłi ⁊ templi positionẽ.
adoctorib iudeorũ didiessee
putamꝰ. Habet gͦ altare d̾i
inmedio sui eratiełam ad

Expanded text:
retis aeneam: per cujus quatuor angulos, erunt quatuor annuli aenei, quos pones subter arulam altaris: erit namque craticula usque ad altaris medium. Altare quidem totum cavum quentibus manifestius edocetur. Sed in medio sui habens craticulam, per totum in modum retis distinctam, in quam victimarum carnes comburendae imponerentur, et subter eam arulam, in qua compositis lignis, arderet ignis semper ad devoranda superposita holocausta paratus. Erat enim contra arulam ostium in pariete altaris orientali, unde vel ligna ad delendum ignem immitti, vel carbones et cineres possent egeri: quod in pictura Cassiodori senatoris, cujus ipse in expositioneris, cujus ipse in expositione Psalmorum meminit, expressum vidimus: in qua etiam utrique altari, et holocausti videlicet et incensi, pedes quatuor fecit. Quod utrumque eum, sicut et tabernaculi et templi positionem, a doctoribus Judaeorum didicisse putamus. Habet ergo altare Dei medio sui craticulam, ad
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uelorũ siue tentorii funi¬
bꝰ. sie eã leuanteᷤ at̾ra suspẽ¬
derent. qͦrũ fact᷑a ipositiõe
ñ absurde ipsa doctorũ pot̃
lĩgua designari. q̃ p̃dieãdo
audientn corda tangit. ac
tãgendo subleuat. funibꝰ ⁊ e¬

Expanded text:
 velorum sive tentoriorum funibus, sic ea levantes a terra, suspenderent: quorum factura et positione, non absurde ipsa doctorum potest lingua designari, quae praedicando audientium corda tangit ac tangendo sublevat. Funibus e
Abbreviated transcription (Latin):
dientiã earitatiᷤᷤ expend̃t.
Recte aũ ħ inintitu atrii
dentorũ ñ siẽ in reliqͦ atͥo
de bisso retorta. s de qͣtuor
fit coloribꝰ nobiliꝰsimis. hia¬
cincto seilieet ipͣpura eoceo¬
q biꝰ tincto ⁊ ipsa bisso ret̾or¬
ta oꝑe plumarii: qr pulera
qͥdẽ his qͥ cateertantur eccłe
facies exteriꝰ fulget. s mul¬
tũ p̃clarior eiꝰ dignitaᷤ ac uͥtꝰ
apparebit. hiꝰ qͥ eã ꝑ sacͣm̃tũ
baptismatiᷤ ing̃di merent᷑.¬

Expanded text:
tis expendunt. Recte autem hoc introitu atrii tentorium, non sicut in reliquo atrio de bysso retorta, sed de quatuor fit coloribus nobilissimis, hyacintho scilicet et purpura, coccoque bis tincto, et ipsa bysso retorta opere plumarii: quia pulchra quidem his qui catechizantur Ecclesiae facies exterius fulget, sed multo praeclarior ejus dignitas ac virtus apparebit his qui eam per sacramentum baptismatis ingredi merent
Abbreviated transcription (Latin):
tͥplex aifficile rũpit᷑: qr nimi¬
rũ seͥpt᷑a q̃ historieo. allego¬
rieo. morali ẽ sueuit sensu
ĩ t̃p̃tari. nulla heretieorũ siue
paganorũ ualet ꝑu̾sitate cor¬
rũpi. Ipsa aũ tentoria siue ue¬
la ut reciꝑe funeᷤ possẽt. habe
bãt ĩ suꝑioribꝰ suiꝰ ansaᷤᷤ siue
cir ełos. qͥbꝰ idẽ funeᷤ ĩ mitterẽ¬
tͣ.&. tusiius tẽtoriũ di fieri.
p̃ꝑa ĩ eorde tuo receptacłm
sermonibꝰ eiꝰ qͦ possis ad suꝑ
pulcͥtudinẽ tab̾nacłi ꝯpleãt.
Cõmitũt scĩ p̃dieatores fideliũ
cordibꝰ eloqͥa diuina: eõq ꝑħ
ad exẽplũ sui ab infimiᷤ erigi
ẽmonent. Ex pansa funibꝰ ac
subleuata uela siue tentoria
decꝰ sui oꝑiᷤ mirifieũ qͦdin uolu¬
ta neqͥuerant: cunctiꝰ longe la¬

Expanded text:
lex difficile rumpitur. Quia nimirum Scriptura, quae historico, allegorico, morali consuevit sensu interperetari, nulla haereticorum sive paganorum valet perversitate corrumpi. Ipsa autem tentoria sive vela, ut recipere funes possent, habe suis ansas sive circulos, quibus iidem funes immitterentur. Et tu si vis tentorium Dei fieri, praepara in corde tuo receptaculum sermonibus ejus, quo possis ad supepulchritudinem tabernaculi compleant. Committant sancti praedicatores fidelium cordibus eloquia divina: eosque per haec ad exemplum sui ab infimis erigi commoneant, expansa funibus ac sublevata vela sive tentoria, decus sui operis mirificum, quod involuta nequiverant, cunctis longe la
Abbreviated transcription (Latin):
liũ malorũ. coecꝰ bisitinetus
ardorẽ ꝑfecte dilectiõĩs bissuꝰ
retorta refrenationẽ earnał
delecꝰtatioĩs signifieet. Qͥ ui¬
delieet eolores oꝑe plumarii
sangͥnitate ampliꝰ elarescit.
Quanuiᷤᷤ etiã singłi colores
p̃fati singłis electoꝵ possĩt ẽ¬
tiꝰ celestia speculari meret᷑
dilectione flãmasceit. eoceꝰ
bis tineꝰtꝰ ẽ ille qr spetialit
integͥtate earnis uͥginaliᷤ al¬

Expanded text:
lium malorum, coccus bis tinctus ardorem perfectae dilectionis, byssus retorta refrenationem carnalis delectationis significet. Qui videlicet colores opere plumarii sanetiam singuli colores praefati singulis electorum possint cotius coelestia speculari meretur, dilectione flammescit, coccus bis tinctus est; ille, quia specialiter integritate carnis virginalis al
Abbreviated transcription (Latin):
siue ut fidẽ ꝙͣ. didieit. etĩã
ĩumieiᷤ oblucꝰtãtibꝰ palã ẽ¬
fiteri ũ metuat. s ⁊ amieiᷤ
dona q̃ ꝑcepit seduł ĩsona¬
re meminerit. Es nãq souo¬
rũ ⁊ nat᷑e diu durabił ẽ. Paxil¬
li añ qͦs dieit tab̾nacłi siue a¬
tͥi adħ erant facꝰti. ut ĩfixi
colũpnarũ sũmitatibꝰ foriꝰ e

Expanded text:
idicit, etiam inimicis obluctantibus, palam confiteri non metuat: sed et amicis dona, quae percepit, sedulus insonare meminerit. Aes namque sonorum et naturae diu durabilis est. Paxilli autem quos dicit tabernaculi sive atrii, ad hoc erant facti, ut infixi columnarum summitat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtione auriũ suarũ sollert̃ eru¬
diant᷑ qͦ seiant ex inde sacͣm̃ta. ⁊¬
meminerint qͥ ⁊ quot sĩt libͥ qͦrũ
u̾b̾ maxime in fide ueritatiᷤᷤ debe¬
ãt erudiri. In qͦ ĩtͦitu tentoriũ qͦ
fieri cubitorũ iuigniti p̃cipit᷑: qͥ ẽ
numerꝰ idẽ qͥt̾nariꝰ qͥnqͥes duetꝰ.

Expanded text:
suarum solerter erudiantur, quo sciant exinde ac meminerint, qui et quot sunt libri, quorum verbis maxime in fide veritatis debeant erudiri. In quo introitu, tentorium quoque fieri cubitorum viginti praecipitur, qui est numerus idem quaternarius quinquies ductus.
Abbreviated transcription (Latin):
tu sue m̾eediᷤ carebt. Qͥre
aũ iugunti fuer̃t eolũpne
in uno lat̾e atrii supͣ iam
expositũ ẽ. libi eiꝰlẽ numeri
late aqͥlonis ꝑ longũ er̃t tento¬
ria centũ eubitorũ. colũpne
uiginti ⁊ bases enee eiꝰdẽ num̃i¬

Expanded text:
edis carebunt. Quare autem viginti fuerint columnae in uno latere atrii, supra jam expositum est: ubi ejusdem numeri latere aquilonis per longum erunt tentoria centum cubitorum; columnae viginti, et bases aeneae ejusdem num
Abbreviated transcription (Latin):
pit significat. Q ꝓpt̾ fir mã
eelestis gr̾e ꝑcep̾tionẽ reꝰte
ad orientẽ respiẽe dr iuxta
illua beati zacharie. Uisi¬
tauit nos orieus ex alto:
illuminarrhis qͥ intenebͥs ⁊
in ũbra mortis sedent. In qͣ
eubiti: qr in ipso mox ing̃ssu
conuersioniᷤᷤ om̃s qͥ cathecirã¬
t᷑ remissionẽ peccatorũ ⁊ re¬
qͥem sꝑare docent᷑ et̾nã. Nã ⁊

Expanded text:
pit significat, quae propter primam coelestis gratiae perceptionem, recte ad orientem respicere dicitur, juxta illud beati Zachariae. Visitavit nos oriens ex alto. Illuminare his qui in tenebris et umbra mortis sedent . In qua erunt: quia in ipso mox ingressu conversationis, omnes qui catechizantur, remissionem peccatorum et requiem sperare docentur aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
tuis sine fide algenti. qr de
tuis filiis qui ad mee fidem
confessionis ⁊ amoris conue¬
niant. dieam plebi isrłitiee
que ⁊ iam mee lumine eog¬
nitionis fruebatur: noli ꝑ¬
hibere gentes in sorteraͦ e¬
lectionis recipi. Dieam eor¬
nelio ac domui eiꝰ fidem & bap¬
tisma xp̃i suscipite: dieam iu¬
deis nolite cogere eredentes
ex gentibus eireumeidi. qͥbꝰ
fonte baptismi conseeratis
fides ⁊ confessio ueritatis ad
salutẽ sufficit. Unius autem
numeri mensurarum ⁊ facꝰtu¬
ra tabulas utriunq latus ha¬
buit: qr nimirũ una eadẽq
fides spes ⁊ car itas uttͥq popło
ꝑ apłos predieatur. aduina ut̃¬
q promissa regni eclestis uo

Expanded text:
tius sine fide algenti: Da de tius sine fide algenti: Da de tuis filiis qui ad meae fidem confessionis et amoris conveniant. Dicam et plebi Israeliticae, quae jam meae lumine cognitionis fruebatur: Noli prohibere gentes in sortem electionis recipi. Dicam Cornelio ac domui ejus: Fidem et baptisma Christi suscipite. Dicam Judaeis: Nolite cogere credentes ex gentibus circumcidi, quibus fonte baptismi consecratis fides et confessio veritatis ad salutem sufficit. Unius autem numeri, mensurarum et facturae, tabulas utrumque latus habuit. Quia nimirum una eademque fides, spes, charitas, utrique populo per apostolos praedicatur, ad una uterque promi
Abbreviated transcription (Latin):
initium presignatum iue¬
nitur ⁊ finis. om̃is apłorũ
ab initio fidei usq ad termi¬
edẽ bases argentee sunt fae¬
te: propter nitorem uideli¬
cet uerbi celestis. E loquia
inquit dñi eloqͥa easta: ar¬
gentum igne examinatum
terre In latere qͦ secundo
tabernacłi quod uergit ad
aquilonẽ uiginti tabule e¬
runt: quadraguita haben¬
tes bases argenteas. Bine
bases singłis tabuł supponẽt᷑.
atus meridianum taber¬
nacłi quod uergebat ad au¬
strum antiquã illam deiple¬
bem designat: que lucem sei¬
entie legalis iam dudum ae¬
ei piens amore sui conditoris
feruere solebat. Porro latꝰ
sed̃m quod uergebat ad aqͥlo¬
nem. eam que tenebris ae
frigore infidelitatis usq ad
tempus dĩnee in carnationiᷤ
torpere non destiterat: gen¬
trum multitudinem figurat.
De euius uoeatione pulere
dñs ꝑ prophetã. Dicam inqͥt
aquiloni da: ⁊ austro noli ꝑ¬
hibere. Quod ẽ aꝑte dieere.
Dicam popło gentium diu¬

Expanded text:
initium praesignatur, einitium praesignatur, et finis omnis apostolorum et ab initio fidei usque ad fiedem bases argenteae sunt factae, propter nitorem videlicet verbi coelestis. Eloquia enim Domini eloquia casta, argentum igne examinatum terrae. In latere quoque secundo tabernaculi, quod vergit ad aquilonem, viginti tabulae erunt quadraginta habentes bases argenteas. Binae bases singulis tabulis supponentur. Latus meridianum tabernaculi quod vergebat ad austrum, antiquam illam Dei plebem designat, quae lucem scientiae legalis jam dudum accipiens, amore sui conditoris fervere solebat. Porro latus secundum, quod vergebat ad aquilonem eam quae tenebris ac frigore infidelitatis usque ad tempus Dominicae incarnationis torpere non destiterat gentium multitudinem figurat: de cujus vocatione pulchre Dominus per prophetam: Dicam, inquit, aquiloni: Da; et austro: Noli prohibere : Quod est aperte dicere: Dicam populo gentium diu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui rursus ad patrem. hee
est autem inquit uita eterna
etiam apłs ait. Ex parte enĩ
cognoseimus. ⁊ ex parte pro¬
phetamus. Nunquid ait ex
parte laboramus pro xp̃o.¬
et ex parte uerbo prediea¬
ate retributionis ex parte
habent in quantum gau¬
dia regni ꝑ hemnis. ⁊ pre¬
sentiam sui condicoris po̾¬
sunt desideriis p̃gustare
celestibꝰ. Cuius etiam eubi¬
ti adimpletione tune bea
diuna probabant. Undeẽ
Tune adimpletumẽ quod dic¬
tum est ꝑ prophetam. Et. Hoc
autem tõtum factum est utad¬
implerentur seripture prophe¬
tarum. &. apłs petrus de
dño testimonium perhibenᷤᷤ
adiceit. Et habemus firmio¬
rem ꝓphetieum sermonem:
cuibenefaeitis attendentes.
Bene autem singls tabulis
bine bases supponuntur: ut
consensus ꝓphetiee attestati¬
onis in omnibus que apłi
dixere monstretur. Ueleer¬
te bine bases singłis tabulis
ꝑ duos anglulos subieuuit᷑:
ut bene sufultis angłuis to
nis inprophetieis literis:⁊

Expanded text:
Qui rursus ad Patrem: Haec Qui rursus ad Patrem: Haec estetiam Apostolus ait: Ex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus. Nunquid, ait, ex parte laboramus pro Christo, ex parte verbo praedicaatae retributionis ex parte habent, in quantum gaudia regni perennis, et praesentiam sui Conditoris possunt desideriis praegustare coelestibus. Cujus etiam cubiti adimpletione tunc beadivina probabant. Unde esTunc adimpletum est quod dictum est per prophetam , et: Hoc autem totum factum est, ut adimplerentur Scripturae prophetarum . Et apostolus Petrus de Domino testimoniumadjecit: Et habemus firmiorem propheticum sermonem, cui benefacitis attendentes . Bene autem singulis tabulis binae bases supponuntur, ut consensus propheticae attestationis in omnibus quae apostoli dixere monstretur; vel certae binae bases singulis tabulis per duos angulos subjiciuntur, ut, bene suffultis angulis, tonis in propheticis libris
Abbreviated transcription (Latin):
turis distantia comp̃hendi.
Hine est enun qͦd diligere do¬
minũ ex toto corde tota a¬
nima. tota uirtute nr̃a p̃ei¬
punur. Bene gͦ tabule quib
erecꝰtis acstantib tabernacłm
omne continetur aeeem eu¬
bitos habent alocudinis.
qr doctores ae rectores sẽẽ
eccłe hac intentione d̾o de¬
seruunt: ut ipsum anima
accarne iinortales. ⁊ beati
meternim uidere merean
suspendere condendunt.
Quoa uͦ ipse tabule eubi¬
tum ac semissem in latitu¬
dine habebant. plenus ille
cubitus ꝑfectionem bone
oꝑationis dimidium eu¬
biti qd suꝑẽ. inchoationẽ
diuine ostendit eognitio¬
nis : qr nimirum iusti in hae
uita ꝑfecte elemosinis insi¬
stere. orationibus uacare.
ieuiniis eaftigari. ceterisq
hunism᷑di actibus religioniꝰ
possunt oꝑam dare. Deũ
uero interim fide cognosei¬
mꝰ. sed plenam eiꝰ cognitio¬
neminfuturo speramus:
dicente ipso deo acaño nr̃o
uerbo meo: uere discipłi mei
eritis ⁊ cognoseetis ueritatẽ.

Expanded text:
turis distantia comprehendi. turis distantia comprehendi. Hinc est enim quod diligere Dominum ex toto corde, tota anima, tota virtute nostra praecipimus. Bene ergo tabulae, quibus erectis ac stantibus tabernaculum omne continetur, decem cubitos habent altitudinis; quia doctores ac rectores sanctae Ecclesiae hac intentione Deo deserviunt, ut ipsum anima et carne immortales ac beati in aeternum videre mereantsuspendore contendunt. Quod vero ipsae tabulae cubitos ac semissem in latitudine habebant, plenus ille cubitus perfectionem bonae operationis; dimidium cubiti quod superest, inchoationem divinae ostendit cognitionis: quia nimirum justi in hac vita perfecte eleemosynis insistere, orationibus vacare, jejuniis castigari, caeterisque hujusmodi actibus religiosis possunt operam dare. Deum vero interim fide cognoscimus, sed plenam ejus cognitionem in futuro speramus, dicente ipso Deo ac Domino noverbo meo, vere discipuli mei eritis, et cognoscetis veritatem .
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Habebant autẽ singule ta¬
bule denos eubitos in longitu¬
acsemissem. Longitudo tabu¬
larum altitudo ẽ. que deeem eu¬
bitos habebat. qr seĩ doctoreᷤᷤ
ꝑ obseruantiam decalogi legis
ad ꝑfectionem tendunt: qr ꝓ
ꝑeeptione denarii aurni in
uinea xp̃i laborant. id est illa
intentione uerbo doctrine in¬
sistunt. ut unaginem inse sui
conditoris ac regis quam adã
peccante ꝑdiderant ipsodo¬
nante restaurent. ut nomen
eis quod peccando amiserãt.
recte uiuendo recipiant. So¬
let namq in denario: regis
nomen ⁊ untigo contineri.
S &. hoc qd̃ denarus ex eo
nomen accepit quod deeem
numinis compleatur. stetu¬
fiiture nr̃e beatituainis ap¬
de congruit: que inuera di
iꝓxumꝰ tlilectione ꝑfieitur.
Beus namq solet ternario
sepe numero propter ipsam
que ipse ẽ trinitatem figura¬
ri: homo septenario quia
corpus ex quatuor notissimis
habet elementis. anime uͦ
hoc ẽ interioris hominis sub¬
stantia triplici solet inserip¬

Expanded text:
abebant autem singulae tabulae denos cubitos in longituc. Longitudo tabularum altitudo est, quae decem cubitos habebat: quia sancti doctores per observantiam decalogi legis ad perfectionem tendunt; quia pro perceptione denarii diurni in vinea Christi laborant, id est, illa intentione verbo doctrinae insistunt, ut imaginem in se sui Conditoris ac regis, quam Adam peccante perdiderunt, ipso donante restaurent, ut nomen ejus, quod peccando amiserant, recte vivendo recipiant. Solet namque in denario regis nomen et imago contineri. Sed et hoc quod denarius ex eo nomen accepit, quia decem nummis compleatur; statufuturae nostrae beatitudinis apte congruit, quae in vera Dei et proximi dilectione perficitur. Deus namque solet ternario saepe numero propter eam, quae ipse est, Trinitatem figurari, homo septenario; quia corpus ex quatuor notissimis habet elementis. Animae vero, hoc est interioris hominis substantia, triplici solet in Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
solũ ab oĩ inqͥnam̃to mun¬
onẽ intimore di. qͣtinꝰ appa¬
rente hore ꝓmisse retͥbu¬
ã inearne le tari merear᷑
ĩ amore d̃i. ꝓpt̃ ꝗͣ. utͥusq nr̃e

Expanded text:
solum ab inquinamento munonem in timore Dei; quatenus apparente hora promissae retribuam in carne laetari mereamur in amore Dei. Propter quam utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
tͥplex aifficile rũpit᷑: qr nimi¬
rũ seͥpt᷑a q̃ historieo. allego¬
rieo. morali ẽ sueuit sensu
ĩ t̃p̃tari. nulla heretieorũ siue
paganorũ ualet ꝑu̾sitate cor¬
rũpi. Ipsa aũ tentoria siue ue¬
la ut reciꝑe funeᷤ possẽt. habe
bãt ĩ suꝑioribꝰ suiꝰ ansaᷤᷤ siue
cir ełos. qͥbꝰ idẽ funeᷤ ĩ mitterẽ¬
tͣ.&. tusiius tẽtoriũ di fieri.
p̃ꝑa ĩ eorde tuo receptacłm
sermonibꝰ eiꝰ qͦ possis ad suꝑ
pulcͥtudinẽ tab̾nacłi ꝯpleãt.
Cõmitũt scĩ p̃dieatores fideliũ
cordibꝰ eloqͥa diuina: eõq ꝑħ
ad exẽplũ sui ab infimiᷤ erigi
ẽmonent. Ex pansa funibꝰ ac
subleuata uela siue tentoria
decꝰ sui oꝑiᷤ mirifieũ qͦdin uolu¬
ta neqͥuerant: cunctiꝰ longe la¬
teq demonstrãt. Ostend̃t fide

Expanded text:
lex difficile rumpitur. Quia nimirum Scriptura, quae historico, allegorico, morali consuevit sensu interperetari, nulla haereticorum sive paganorum valet perversitate corrumpi. Ipsa autem tentoria sive vela, ut recipere funes possent, habe suis ansas, sive circulos, quibus iidem funes immitterentur. Et tu, si vis tentorium Dei fieri, praepara in corde tuo receptaculum sermonibus ejus, quo possis ad supepulchritudinem tabernaculi compleant. Committant sancti praedicatores fidelium cordibus eloquia divina, eosque per haec ad exemplum sui ab infimis erigi commoneant. Expansa funibus, ac sublevata vela, sive tentoria, decus sui operis mirificum, quod involuta nequiverant, cunctis longe lateque demonstrent. Ostendant fide
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝯtertũ Om̃s colũpne atͥ
ꝑ cireuitũ uestite erunt argen¬
teis laminis: capitiꝰ argente¬
is ⁊basib eneis Hiligentiꝰ ea
q̃ dixerat inculeat. ut sedulo
lectorẽ amioneat. neminẽ
int̃ doctoreᷤ ueritatiᷤᷤ colũpnaᷤᷤ
uidelieet atrii eelestiᷤᷤ posse ẽ¬
putari. qͥ ñ ad instar eriꝰ in
uincibilẽ int̃ aduersa pa¬
tientiã hab̾e didicerit. ñ
se celestiũ ⁊ obseruantia .⁊
adñtiatiõe ũborũ undiq
uelut argenti laminis nu̾i¬
nire atq exornare eurauĩt.
ñ se om̃i subiectiõẽ p̃eeptis di¬
iuniᷤᷤ qͣsi argenteo capiti subpo¬
nẽ studuerit. ñ in timore d̾i
uelut enea basi stabiliri ꝯsue¬
ũĩt. In longitudine occupabit atͥ¬
ũ cubitos eentũ in latitudĩe qͥnqͦ¬
guita altitudo qͥnq eubicoꝵ erit.¬

Expanded text:
ta est. Omnes columnae atrii per circuitum vestitae erunt argenti laminis, capitibus argenteis et basibus aeneis. Diligentius ea quae dixerat inculcat, ut sedulo lectorem admoneat, neminem inter doctores veritatis, columnas videlicet atrii coelestis, posse computari, adversa patientiam habere didicerit, non se coelestium et observantia et annuntiatione verborum, undique velut argenti laminis munire atque exornare curaverit, non se omni subjectione praeceptis divinis quasi argenteo capite supponere studuerit, non in timore Dei velut aenea basi stabilire consueverit. In longitudine occupabit atrium cubitos centum, in latitudine quinquaginta: altitudo q
Abbreviated transcription (Latin):
liũ malorũ. coecꝰ bisitinetus
ardorẽ ꝑfecte dilectiõĩs bissuꝰ
retorta refrenationẽ earnał
delecꝰtatioĩs signifieet. Qͥ ui¬
delieet eolores oꝑe plumarii
sangͥnitate ampliꝰ elarescit.
Quanuiᷤᷤ etiã singłi colores
p̃fati singłis electoꝵ possĩt ẽ¬
tiꝰ celestia speculari meret᷑
iustitiam patit᷑ pͣpura ẽ. ħ
dilectione flãmasceit. eoceꝰ
bis tineꝰtꝰ ẽ ille qr spetialit
integͥtate earnis uͥginaliᷤ al¬
bet bissus retorta ẽ .&. eũ iꝰti
uirun una eadẽ fide ⁊ pieta¬
te eugłiea de sius alterut̾m

Expanded text:
lium malorum, coccus bis tinctus ardorem perfectae dilectionis, byssus retorta refrenationem carnalis delectationis significet. Qui videlicet colores opere plumarii sanetiam singuli colores praefati singulis electorum possint cotius coelestia speculari meretur, justitiam patitur, purpura est. Hic dilectione flammescit, coccus bis tinctus est. Ille qui specialiter integritate carnis virginalis albet, byssus retorta est. Et cum justi in una eademque fide et pietate evangelica de suis alterutrum
Abbreviated transcription (Latin):
tu sue m̾eediᷤ carebt. Qͥre
aũ iugunti fuer̃t eolũpne
in uno lat̾e atrii supͣ iam
expositũ ẽ. libi eiꝰlẽ numeri
late aqͥlonis ꝑ longũ er̃t tento¬
ria centũ eubitorũ. colũpne

Expanded text:
edis carebunt. Quare autem viginti fuerint columnae in uno latere atrii, supra jam expositum est, ubi ejusdem numeri latere aquilonis per longum erant tentoria centum cubitorum, e
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam ad regłam engłioꝵ
fidẽ suã pariter ⁊ actus ꝯpo¬
nẽ debent. ut ẽtinentes ab
illeccbriᷤ carnalibꝰ. cuncꝰtos
sui corꝑis sensus diuinis su¬
bigant ĩperiis. Nõ solũ enĩ
ħ tentoriũ qͦtuor eolũ pnis
subleuat᷑: s ⁊psũ in longi¬
tudĩe sua qͥnariũ numerũ
ꝑ qͣtuor multiplieatũ h̃t.
ẽ quilibet humile̾ ae pii au¬
ditores ad fidẽ uenienteᷤ.
ñ solũ engłii u̾biꝰ imbui.
uerũ etiã eugłicã ipsi age¬
re uitã desiderantes. eunc¬

Expanded text:
, ad regulam Evangeliorum fidem suam pariter et actus componere debent; ut continentes ab illecebris carnalibus cunctos sui corporis sensus divinis subigant imperiis. Non solum enim hoc tentorium quatuor columnis sublevatur, sed et ipsum in longitudine sua quinarium numerum per quatuor multiplicatum habet, cum quilibet humiles ac pii auditores ad fidem invenientes, non solum Evangelii verbis imbuti, verum etiam evangelicam ipsi agere vitam desiderantes,
Abbreviated transcription (Latin):
bitoꝵ tentoria lat̾i uno deputa¬
bunt᷑: columpneq tres ⁊ bases
totidẽ . &. ĩ lat̾e altero erũt ten¬
toria cubitoᷤᷤ obtinentia qͥndecĩ:
eolũpnaᷤᷤ tres ⁊ bases totidẽ Quin¬
decem nãq q̃ septenario. i octona¬
rio numero constãt recte gaudia¬
designant uite et̾ne: q̃ a sabbatis¬
mo incipiens animarũ. in resur
tima sabbi reqͥestens in monum̃to:
resurrexit amortius. Qͦd aũ ĩ la¬
tees ẽ basib totidẽ seõs designãt
p̃ddieatores. fide .spe. caritate p̃mi¬
nenteᷤ : m̃tẽq suã instabilitate ti¬
moris di firmissime colloeanteᷤ.
Ing̃ssurꝰ gͦ atriũ tab̾nacłi habeᷤ
ab utroq lat̾e tentoria eubitoꝵ
qͥndecim terniꝰ fuspensa colũpniᷤ:
m̃ta fidei die̾e ꝓposuerit. siue ad
sinagogã siue ad ecelã gentiũ in

Expanded text:
i uno deputabuntur, columnaeque tres et bases totidem; et in latere altaris erunt tentoria cubitos obtinentia quindecim, columnae tres, et bases totidem. Quindecim namque quae septenario et octonario numero constadesignant vitae aeternae, quae a sabbatismo incipiens animarum, in resurrtima sabbati requiescens in monumento, resurrexit a mortuis. Quod autem in latres cum basibus totidem, sanctos designant praedicatores, fide, spe et charitate praeeminentes, mentemque suam in stabilitate timoris Dei firmissime collocantes. Ingressurus quoque atrium tabernaculi, habes ab utroque latere tentoria cubitorum quindecim ternis suspensa columnis; amenta fidei discere proposuerit, sive ad Synagogam, seu ad
Abbreviated transcription (Latin):
dientiã earitatiᷤᷤ expend̃t.
Recte aũ ħ inintitu atrii
dentorũ ñ siẽ in reliqͦ atͥo
de bisso retorta. s de qͣtuor
fit coloribꝰ nobiliꝰsimis. hia¬
cincto seilieet ipͣpura eoceo¬
q biꝰ tincto ⁊ ipsa bisso ret̾or¬
ta oꝑe plumarii: qr pulera
qͥdẽ his qͥ cateertantur eccłe
facies exteriꝰ fulget. s mul¬
tũ p̃clarior eiꝰ dignitaᷤ ac uͥtꝰ
apparebit. hiꝰ qͥ eã ꝑ sacͣm̃tũ
baptismatiᷤ ing̃di merent᷑.
Nemo enĩ repente fit sũmꝰ. s
gͣdatĩ necesse ẽ aminoribꝰ ad

Expanded text:
tis expendunt. Recte autem hoc in introitu atrii tentorium, non sicut in reliquo atrio, de bysso retorta, sed de quatuor fit coloribus nobilissimis, hyacintho scilicet et purpura, coccoque bis tincto ab ipsa bysso retorta, opere plumarii; quia pulchra quidem his, qui catechizantur, Ecclesiae facies exterius fulget, sed multo praeclarior ejus dignitas ac virtus apparebit his qui eam per sacramentum baptismatis ingredi merentur. Nemo enim repente fit summus, sed gradatim necesse e
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. Qͦd uniu̾sał sinodꝰ patrũ
seꝗͣtiũ pleniꝰ expͥmi uoluit di¬
eens. Confiteor unũ baptisina
in remissiõem peecatoꝵ: spero
resurrectionẽ mortuorũ ⁊ ui¬
tis plage orientał gũalit̃ im¬
tia ẽdentiũ designant᷑ q̃ ĩ re¬
missionẽ peccatoꝵ ⁊ spẽ fut᷑e
beatitudiniꝰ celebrantur.

Expanded text:
odus Patrum sequentium plenius exprimi voluit, dicens: Confiteor unum baptisma in remissionem peccatorum; spero resurrectionem mortuorum, et vitis plagae orientalis generaliter initia credentium designantur, qui in remissionem peccatorum et spem futurae beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥem reqe̾te oecidentale latus
atrii tentoria habebat ꝑ qͥnqͦ¬
gͥnta eubitoᷤ: ⁊ colũpnaᷤᷤ deeem.
Qͥ nqͦͣgenariꝰ nãq numerꝰ ẽ sue¬
qͥ lib̾tati. qͥeti ⁊ remissioni totuꝰ
erat conseeratꝰ. Propt̃ qͦd ⁊ iube¬
leuꝰ uocari p̃ceptꝰ ẽ. Iubel nãq¬

Expanded text:
ris. Recte occidentale latus atrii tentoria habebat per quinquaginta cubitos, et columnas decem. Quinquagenarius namque numerus, consuequi libertati, quieti et remissioni totus erat congregatus propter quod et Jubileus vocari praeceptus est. Jobel namq