comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
commendauit. cui paulus fidem: & non sunt
sibi aduersi apłi. Dicit autem opus omnibus
notum abrahe. filium suũ immolatidum dõ
obtulit. Magnum opus. sed exfide laudo
super aedificationem operis. seduideo fidei
fundamentũ. Laudo fructum boni operis
sedinfide agnosco radicem. Si autem hoc pre¬
ter fidem rectam facer& abraham: nihil illi
prodesset quale cumque illud opus esset
Rursum sisic tener& fidem abraham. uteum ei
ds̃ imperar& offerre sibi immolandum filiũ.
dicer& apud semet ipsum non facio. & tamen
credo quia me &im contempnentẽ iuissa sua
liberat ds̃: fides sine operibus mortua ess&.
& tamquam radix sine fructu sterilis atque
arida remaner&. Quid ergo debemus nulla
opera pracponere fidẽi. idest utante fidem
quisque dicatur bene operari: Ea ipsa enim
operi quedicuntur ante fidem: quã uis uideant᷑
hominibus laudlabilia. mania sunt. Ita mihi
uidentur esse : ut magne uires. & cursus

Expanded text:
commendavit, cujus Paulus fidem: et non sunt commendavit, cujus Paulus fidem: et non sunt sibi adversi Apostoli. Dicit autem opus omnibus notum, Abraham filium suum immolandum Deo obtulit . Magnum opus, sed ex fide. Laudo superaedificationem operis, sed video fidei fundamentum: laudo fructum boni operis, sed in fide agnosco radicem. Si autem hoc praeter fidem rectam faceret Abraham, nihil illi prodesset qualecumque illud opus esset. Rursum si sic teneret fidem Abraham, ut cum ei Deus imperaret offerre sibi immolandum filium suum, diceret apud semetipsum, Non facio, et tamen credo quia me etiam contemnentem jussa sua liberat Deus; fides sine operibus mortua esset, et tanquam radix sine fructu sterilis atque arida remaneret. 4. Quid ergo? Debemus nulla opera praeponere fidei, id est ut ante fidem, quisquam dicatur bene operatus? Ea enim ipsa opera quae dicuntur ante fidem, quamvis videantur hominibus laudabilia, inania sunt. Ita mihi videntur esse, ut magnae vires et cursus
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura dicit: Id est unde dicit scriptura
iustificatum habraham: Credidit autem
habraham dõ: & reputatum est illi ad iusti¬
tiam. Ergo exfide iustificatus est abraham.
Iam quiaudit non exoperibus sed exfide: ob¬
seruat illam uoraginem dequa locutus sum
tificatus est ⁊ abraham: Faciam ergo
quie quid uolo. quia & sibona opera non
babuero. & tantum credidero indm̃. depũ¬
tãtur mihi adiustitiam. Sidixit & decreuit.
lapsus demersus est. Si adhuc cogitat &¬
fluctuat: periclitatur. Scriptura autem dĩ
uerus que intellectus : non solum periclitantẽ
apericulo liberat. sed& demersum aprofundo
eleuat. Respondeo ergo tamquam contra
apostolum & dico dcipso abraham: quod
inuenimus etiam inepistola alterius apostoli.
qui uolebat corrigere homines qui male iN¬
tellexerant istum apostolum. Iacobus enim
inepistola sua contra eos qui nolebant bene
operari. desola fide priesumentes ipsius abrahe:

Expanded text:
Scriptura dicit? id est, Unde dicit Scriptura Scriptura dicit? id est, Unde dicit Scriptura justificatum Abraham? Credidit autem Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam . Ergo ex fide justificatus est Abraham. 3. Jam qui audit, non ex operibus, sed ex fide; observet illam voraginem, de qua locutus sum: justificatus est Abraham; faciam ergo quidquid volo, quia etsi bona opera non habuero, et tantum credidero in Deum, deputatur mihi ad justitiam. Si dixit et decrevit, lapsus demersus est: si adhuc cogitat et fluctuat, periclitatur. Scriptura autem Dei verusque intellectus, non solum periclitantem a periculo liberat, sed et demersum a profundo elevat. Respondeo ergo tanquam contra Apostolum, et dico de ipso Abraham, quod invenimus etiam in Epistola alterius apostoli, qui volebat corrigere homines, qui male intellexerant istum apostolum. Jacobus enim in Epistola sua, contra eos qui nolebant bene operari de sola fide praesumentes, ipsius Abrahae opera
Abbreviated transcription (Latin):
indño głaetur. Multi enim głantur de
operibus. Et inuenis multos paganos prop¬
terea nolle fieri xp̃ianos: quia quasi suffi¬
ciunt sibi debona uita sua. Bene uiuere
opus est. ait. Quid mihi praecepturus
quid mihi necessarius est xp̃c : Nullum
homicidium. nullum furtũ. nullam rapinã
facio. res alienas non concupisco. nullo ad
taminor. Nam inueniatur
aliquid inuita mea quod repraehendatur:
& qui repraehenderit xp̃ianum. faciat¬
xpĩanum. hab& głam: sed non addm̃.
Non autem sic pater nr̃ habraham. Haee
enim sententia apłi: ad hoc uult intentionẽ
nr̃am dirigere. Quia enim fatemur. & ipsa
est fides nrã descõ patriarcha: qui placuit
dõ. utdicamus eum & nouerimus ad dm̃
habere głam ait apostolus. Certe notũ est
nobis & manifestum: quia abraham addm̃
iustificatus est. Si ergo non exoperibus
iustificatus est habraham. unde iustificat᷑
est: Sequitur & dicit unde. Quid enim

Expanded text:
in Domino glorietur . Multi enim gloriantur de in Domino glorietur . Multi enim gloriantur de operibus, et invenis multos paganos propterea nolle fieri christianos, quia quasi sufficiunt sibi de bona vita sua. Bene vivere opus est, ait: quid mihi praecepturus quid mihi necessarius est Christus? Nullum homicidium, nullum furtum, nullam rapinam facio, res alienas non concupisco, nullo adulterio contaminor. Nam inveniatur aliquid in vita mea quod reprehendatur, et qui reprehenderit faciat christianum. Habet gloriam, sed non ad Deum. Non autem sic pater noster Abraham. Haec enim sententia Scripturae ad hoc vult intentionem nostram dirigere. Quia enim fatemur, et ipsa est fides nostra de sancto Patriarcha, qui placuit eo, ut dicamus eum et noverimus ad Deum habere gloriam, ait Apostolus: Certe notum est nobis et manifestum, quia Abraham ad Deum justificatus est. Si ergo non ex operibus justificatus est Abraham, unde justificatus est? Sequitur, et dicit unde: Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
Iterum dico. quod breuiter fixo anĩmo tenea¬
tis. Ne praesumas ad regnum deiustitia tua:
ne praesumas ad peccandum demiscda dĩ.
Respondebis. Quid ergo faciam: Psalmus
iste doc& nos. Quoperlecto atque tractato:
debeamus. Unus quisque promodulo suo
audiat: & sicut sibi conscius fuerit. ita uel
doleat corrigendus uel gaudeat approbandus
Sise deuiasse inuenerit: redeat. ut inuia ambul&.
Si se inuia muenerit: ambul& ut perueniat.
Nemo sit superbus extrauiam: nemo piger inuia.
hunc autem psalmũ ad eam gratiam pertinere
quã xp̃iani sumus. testatus est apłs paulus:
unde ipsam lectionẽ uobis legi uolunius.
Hoc dirit apłs cum cõmendar& iustitiam
quae exfide est. aduersus eos qui gloriantur
deiustitia. quae est exoperibus: hoc ait.
Quid ergo dicimus. inuenisse habraham patrẽ
nr̃m scđm carnem: Sienim habraham ex
operibus iustificatus est: hab& gloriam

Expanded text:
Iterum dico quod breviter fixum omnes animo teneaIterum dico quod breviter fixum omnes animo teneatis: Ne praesumas ad regnum de justitia tua, ne praesumas ad peccandum de misericordia Dei. Respondebis: Quid ergo faciam? Psalmus iste docet nos: quo perlecto atque tractato, debeamus. Unusquisque pro modulo suo audiat; et sicut sibi conscius fuerit, ita vel doleat corrigendus, vel gaudeat approbandus. Si se deviasse invenerit, redeat ut in via ambulet: si se in via invenerit, ambulet ut perveniat. Nemo sit superbus extra viam, nemo piger in via. 2. Hunc autem psalmum ad eam gratiam pertinere, qua christiani sumus, testatus est apostolus Paulus: unde ipsam lectionem vobis legi voluimus. Hoc dixit Apostolus, cum commendaret justitiam quae ex fide est, adversus eos qui gloriantur de justitia quae est ex operibus, hoc ait: Quid ergo dicemus invenisse Abraham patrem nostrum secundum carnem? Si enim Abraham ex operibus justificatus est, habet gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa quae iusta uidentur coram oculis ho¬
minũ. ita utnihil inueniatur inuita eius qđ
possit reprehendi ab hominib ipsã praesũ p¬
tionem iactationem quie superbiae dãpnat
ds̃. Quid igitur fit sise homo iustificauerit
& de iustitia sua prȩsumpserit: Cadit. Si
considerans & cogitans infirmitatem suam
& praesumens demiscda dĩ. neglexerit uitam
suã mundare apeccatis suis. & se omni gurgiti
flagitiorum demerserit. & ipse cadit. Prae¬
sumptio deiustitia: quasi dextera est. Cogi¬
tatio inpunitatis peccatorũ : quasi sinistra
est. Audiamus uocem dĩ dicentem nobis
Nedeclines indexteram aut sinistram. Ne
praesumas ad regnum deiustitia tua: ne
praesumas adpeccandum demisericordia dĩ.
Abutroque te reuocat preceptum diuinum:
& ab illa altitudine. & ab ista profunditate
Illuc siascenderis praecipitaberis: hac
si lapsus fueris demergeris. Ne inquit
declines indexteram. aut ad sinistram.

Expanded text:
omnia quae justa videntur coram oculis hoomnia quae justa videntur coram oculis hominum, ita ut nihil inveniatur in vita ejus, quod possit reprehendi ab hominibus, ipsam praesumptionem jactationemque superbiae damnat Deus. Quid igitur fit, si se homo justificaverit, et de justitia sua praesumpserit? Cadit. Si considerans et cogitans infirmitatem suam et praesumens de misericordia Dei, neglexerit vitam suam mundare a peccatis suis, et se omni gurgite flagitiorum demerserit; et ipse cadit. Praesumptio de justitia, quasi dextera est: cogitatio impunitatis peccatorum, quasi sinistra est. Audiamus vocem Dei dicentem nobis: Ne declines in dexteram aut sinistram . Ne praesumas ad regnum de justitia tua, ne praesumas ad peccandum de misericordia Dei. Ab utroque te revocat praeceptum divinum; et ab illa altitudine, et ab ista profunditate. Illuc si ascenderis, praecipitaberis; hac si lapsus fueris, demergeris. Ne, inquit, declines in dexteram aut sinistram.
Abbreviated transcription (Latin):
iniquorũ : id est nemo pereat eorum qui sibi
dicunt.. Quic quid uis faciam. quibus lib&
facinoribus & flatus inquiner: quantũm¬
lib& peccem: liberatme ds̃ miscđa sua. quia
credidi incum. Quiergo dicit neminem
perire: alium cogitatione mala inclinatur
ininpunitatem peccatorum : & ds̃ ille iustus
cui cantatur miscricordiam & iuditium.
hominem male dese presumentem. & ad
interitũ suũ miscricordia dĩ abutentẽ
& necesse est ut dampn&. Talis itaque cogi¬
tatio praecipitat hominem: quia quisque
terretur. si sc mnaudaciã quandã prac sump¬
nis erexerit. & desuis uiribus iustitia qu ẽ prȩ¬
sumpserit. & proposuerit animo implere ius¬
titiam. & omnia quae prȩcipiuntur inlege.
ita fiat. ut innullo ofendat. atque inpotestate
sua se habere uitam suam. ut omnino nusquã
labatur. nusquã deficiat nusqua titub&.
nusquã calig&. sibiq hoc tribuat & potenta¬
tui uoluntatis suac. &im si forte in pleuerit

Expanded text:
iniquorum; id est, nemo pereat eorum qui sibi iniquorum; id est, nemo pereat eorum qui sibi dicunt, Quidvis faciam, quibuslibet facinoribus et flagitiis inquiner, quantumlibet peccem, liberat me Deus misericordia sua, quia credidi in eum. Qui ergo dicit neminem perire talium, cogitatione mala inclinatur in impunitatem peccatorum; et Deus ille justus, cui cantatur misericordia et judicium ,  invenit hominem male de se praesumentem, et ad interitum suum misericordia Dei abutentem, et necesse est ut damnet. Talis itaque cogitatio praecipitat hominem: qua quisque territus, si se in audaciam quamdam praesumptionis erexerit, et de suis viribus justitiaque praesumpserit, et proposuerit animo implere justitiam, et omnia quae praecipiuntur in Lege ita facere ut in nullo offendat, atque in potestate sua se habere vitam suam, ut omnino nusquam labatur, nusquam deficiat, nusquam titubet, nusquam caliget, sibique hoc tribuat, et potentatui voluntatis suae: etiam si forte impleverit
Abbreviated transcription (Latin):
SALMUS GRATIAE
dĩ & iustificationis nraẽ.
nullis prȩcedentibus
meritis nr̃is sed preueniente nos miscda dni di
prȩcedens hunc psalmũ lectio om̃nibus u¬
timauit: a nr̃a tenuitate susceptus est. cum
urã caritate tractandus. Vnde primum in¬
firmitatem meã orationibus uris commendo
sicut dicit apłs: utdetur mihi sermo in aper¬
tionem orismei. sic loqui uobis quem ad¬
amodum & mihi dicere periculosum non
sit . & uob̃ audire salutare sit. Anceps enim
animus humanus. & fluctuans inter con¬
fessionem infirmitatis: & audaciam prae¬
sumptionis: plerumque hinc atque inde
contunditur. & ita inpellitur ut ei inquam¬
lib& partem cadere precipitium sit. Sienim
se infirmitati propriae omni exparte dona¬
uerit. & in hanc cogitationem se inclinauerit
ut dicat. quia miscda dĩ omnibus peccatoribus
inquibus lib& peccatis perseuerantibus tantũ
credentibus. quia ds̃ liberit. ds̃ ignoscit. ita
infinem parata est ut nemo pereat fidelium

Expanded text:
salmus gratiae Dei et justificationis nostrae nullis praecedentibus meritis nostris, sed praeveniente nos misericordia Dpraecedens hunc psalmum lectio omnibus intimavit, a nostra tenuitate susceptus est cum Vestra Charitate tractandus. Unde primum infirmitatem meam orationibus vestris commendo, sicut dicit Apostolus, ut detur mihi sermo in apertione oris mei , sic loqui vobis, quemadmodum et mihi dicere periculosum non sit, et vobis audire salutare sit. Anceps enim animus humanus, et fluctuans inter confessionem infirmitatis et audaciam praesumptionis, plerumque hinc atque inde contunditur, et ita impellitur ut ei in quamlibet partem cadere praecipitium sit. Si enim se infirmitati propriae omni ex parte donaverit, et in hanc cogitationem se inclinaverit, ut dicat, quia misericordia Dei omnibus peccatoribus, in quibuslibet peccatis perseverantibus, tantum credentibus quia Deus liberat, Deus ignoscit, ita in fine parata est ut nemo pereat fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatem. Uenerunt ad illam abyssũ
dequa dictũ est. Iudicia tua sicut multa¬
abyssuf: ut ad illum ꝓfundũ ꝑuenirent.
ubi ꝑeccatores qui contempnunt cecider̃
Audite prdem suꝑbiae. Quicũ cognouis¬
sent din: non sicut dm̃ glorificauerunt.
Uenit illis ergo pessuperbiae. unde uenerunt
in ꝑfundum. Tradidit illos ds̃ in concupis¬
centiã cordis eorũ. facere qua non conueniunt.
Radicem peccati & caput peccati timuit.
quidixit. nonueniat mihi pessuꝑbiae.
Quare illũ pedem dixit.: Quia superbiendo
din deseruit & discessit. Pedem ipsius:
effectũ ip̃sius dixit̾. Nonueniat mihi
pes superbiae : nec manus peccatoris moueat
me. Id est oꝑa peccatoris. Non me demo¬
ueatate: ut imitari illos uelim. Quare
autẽ contra superbiã hoc dicit.: Ibi cecide¬
runt quioperantur iniquitatẽ. Qui modo
obseruabit caput. & tu eius calcaneum
Serpens obseruat quando tibiueniat pes
superbiae quando labdris utdeiciat: tu
autẽ caput eius obserua. Initium om̃is pec¬

Expanded text:
venirent ad illam abyssum. de qua dictum est, Judicia tua sicut abyssus multa; ut ad illud profundum pervenirent, ubi peccatores qui contemnunt, cecideruAudite pedem superbiae: Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt. Venit ergo illis pes superbiae, unde venerunt in profundum: Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt . Radicem peccati, et caput peccati timuit qui dixit: Non veniat mihi pes superbiae. Quare illum pedem dixit? Quia superbiendo Deum deseruit, et discessit: pedem ipsius, affectum ipsius dixit. Non veniat mihi pes superbiae; et manus peccatoris non moveat me: id est, opera peccatoris non me dimoveant a te, ut imitari illa velim. Quare autem contra superbiam hoc dicit, Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem? Quia qui modo observabit caput, et tu ejus calcaneum . Serpens observat quando tibi veniat pes superbiae, quando labaris, ut dejiciat; tu autem caput ejus observa: initium omnis pec
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Id est imitabitur patressuos: quia
iniqui qui modo sunt. non habent fratres
uel patres. Antiqui iniqui patres sunt prae¬
sentiũ: & modo qui iniqui sunt patres sunt
posterorum iniquorum. Quomodo & patres
iustorũ antiquorum patressunt iustorum
qui modo sunt : & qui modo sunt. patres eoꝵ
qui futuri erunt. Ostendere uoluit sp̃s sc̃s
quia non est mala aequitas. quando ad illam
murmuratur: sed ab origine usque adꝓgeniẽ
patrum. patrem suum habent. Duos genuit
adam: & in uno iniquitas. & inuno iustitia.
Iniquitas incamn: iustitia inabel. Praeualuis¬
se uidetur iniquitas suꝑ iustitiam: quia oc¬
cidit cam iniustus. abel iustum. innocentẽ.
Numquidmane: Sed dominabuntur eis recti
mane. Ueni& mane: & uidebitur ubi sit
abel &ubicam. Sic om̃s qui secundum cam:
& sicom̃s qui secundum abel usq infinẽ scłi.
Introibit usque inꝑgeniem patrum eius:
Usq in aeter nũ non uidebit lumen:

Expanded text:
rum: id est, imitabitur patres suos. Quia iniqui qui modo sunt, habent fratres, habent patres. Antiqui iniqui, patres sunt praesentium; et modo qui iniqui sunt, patres sunt posterorum iniquorum: quomodo patres justorum antiqui justi, patres sunt justorum qui modo sunt; et qui modo sunt, patres sunt eorum qui futuri erunt. Ostendere voluit Spiritus sanctus quia non est mala aequitas, quando ad illam murmuratur: sed hi ab origine usque ad progeniem patrum patrem suum habent. Duos genuit Adam, et in uno iniquitas, in uno justitia: iniquitas in Cain, justitia in Abel. Praevaluisse videtur iniquitas super justitiam, quia occidit Cain injustus Abel justum in nocte . Numquid mane? Sed dominabuntur eis recti mane. Veniet mane, et videbitur ubi sit Abel, et ubi Cain. Sic omnes qui secundum Cain, et sic omnes qui secundum Abel usque in finem saeculi. Introibit usque in progenies patrum suorum: usque in aeternum non videbit lumen
Abbreviated transcription (Latin):
Etconstrinxisti mefluentia
desideria carnis meae uirtute ne intali pugna
prȩpedirer¬
. Subplantasti insurgentes in me
subtermo

Expanded text:
et constrinxisti fluentia desideria carnis meae virtute, ne in tali pugna praepedirer. Supplantasti insurgentes in me subter
Abbreviated transcription (Latin):
dat spͣiorum atque fidelium. Sicut exempli
grã quod scriptũ est. & erunt duo incarne una.
Siadlibidinem quisq interpreͣtur laqueũ pluit
super peccatorem. Si autem intellegat sicut
imbrem pluit super fertilem terrã. Eadem autẽ
nube. id est diuina scriptura. utrumque factũ
est. Item dñs dicit. Nonquod intrat inos ur̃m
uos comquinat. sed quod exit. Audit hoc perca.¬
tor &gulam parat uoracitati. audit hoc iustus.
&aciborum discernendorũ superstitione munit᷑.
E thic igitur eadem scripturarũ nube ꝓsuo cuius¬
que merito. & peccatori pluuia laqueorũ. & iusto
pluuia ubertatis infusa est. Ignis & sulphul.
sp̃s procellarũ. parcalicis eorum. Haec

Expanded text:
a piorum atque fidelium. Sicut exempli gratia, quod scriptum est, Et erunt duo in carne una , si ad libidinem quisque interpretetur, laqueum pluit super peccatorem; sin autem intelligas, sicut cclesia , imbrem pluit super fertilem terram: eadem autem nube, id est divina Scriptura, utrumque factum est. Item Dominus dicit: Non quod intrat in os vestrum, vos coinquinat, sed quod exit . Audit hoc peccator, et gulam parat voracitati: audit hoc justus, et a ciborum discernendorum superstitione munitur. Et hic igitur eadem Scripturarum nube, pro suo cujusque merito, et peccatori pluvia laqueorum, et justo pluvia ubertatis infusa est. 11. Ignis et sulphur et spiritus procellae pars calicis eorum. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
detrahuntur omĩa preterita. Cũ illo sunt
omĩ cognitione quadã in effabilis sapientiae
dĩ inuerbo constituta: & in ipsũ uerbũ omĩa.
Añ aliquo modo cũ illo est agrispecies: quia
ipse ubiq est & ipse dixit. Caelum & terrã
ego impleo: quidcum illo nonest de quo
dicitur. siascendero incȩlũ tuibi es. si descen¬
dero in infernũ ades. cũ illo est totũ: sed
non sic cũ illo estutaliquã exhis quae crea¬
uit contagionẽ. auteoꝵ indigentiã patiat᷑
Nam tecũ est forte columna uixta quã stas: & cum
fatigatus fueris incũbis ineam. Indiges eo quod
tecũ est. nonindig& dsagro quicũ illo est.
Cũ illo ager. cũ illo species terrae. cũ illo spe:¬
cies caełi cũ illo omĩã uolatilia. quia ipse
ubiq Et quare apud ipsũ om̃ĩa: Quia &
antequã essent omĩa : ut crearentur ei nota
quod eidicitur in alio psalmo. qm̃ bonorum
meoꝵ noneges: non se egere anob: aliquo
necessario dixit
Siesuriero ñ dicam tibi:

Expanded text:
detrahantur omnia praeterita. Cum illo sunt omnia cognitione quadam ineffabilis Sapientiae Dei in Verbo constituta, et ipsum Verbum omnia. An aliquo modo cum illo est agri species, quia ipse ubique est, et ipse dixit: Coelum et terram ego impleo ? Quid cum illo non est, de quo dicitur: Si ascendero in coelum, tu illic es, et si descendero in infernum, ades ? Cum illo est totum: sed non sic cum illo est, ut aliquam ex his quae creavit contagionem, aut eorum indigentiam patiatur. Nam tecum est forte columna juxta quam stas, et cum fatigatus fueris, incumbis in eam. Indiges eo quod tecum est, non indiget Deus agro qui cum illo est. Cum illo ager, cum illo species terrae, cum illo species coeli, cum illo omnia volatilia, quia ipse ubique. Et quare apud ipsum omnia? Quia et antequam essent omnia, aut crearentur, ei nota quod ei dicitur in alio psalmo, Quoniam bonorum meorum non eges ? Non se egere a nobis aliquo necessario dixit. Si esuriero, non dicam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Perfecisti
autem hanc dulcedinem. sperantibus inte. Nors
enim subtrahis eis. qui usque infinem per seue¬
ranter expectant
Inconspectu filio¬
rum hominum

Expanded text:
perfecisti autem hanc dulcedinem sperantibus in te; non enim subtrahis eis quod usque in finem perseveranter exspectant. In conspectu filiorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
hic impius ille inmultitudine auri. in
multitudine argenti. inmultitudine
mancipiorũ. inmultitudine postremo

Expanded text:
hic impius ille in multitudine auri, in multitudine argenti, in multitudine mancipiorum, in multitudine postremo
Abbreviated transcription (Latin):
.Qm̃ uindicauit
inuos primum peccatũ. quod morte soluistis.
quia uoluit dedit
Vespere demorabitur
fletus

Expanded text:
m vindicavit in vos primum peccatum, quod morte solvistis. quia voluit dedit. Vespere demorabitur fletus
Abbreviated transcription (Latin):
dictus est magni consilu agłs. magni con¬
silii nuntius. Sic illi dixerunt ꝓphetę.
Ipse ergo magni consili nuntius. id est angłs:
inmitt& in eos qui timent diim & eru& eos.
Noli ergo timere nelateas. Ubi cumque dnm̃
sacramento uult dicere. quoferebatur in ma¬
nibus suis
Gustate & uidete quam suauis
est dñs

Expanded text:
dictus est magni consilii Angelus, magni consilii nuntius: sic illum dixerunt Prophetae Ipse ergo magni consilii Angelus, id est nuntius, immittet in eos qui timent Dominum, et eruet sos. Noli ergo timere ne lateas: ubicumque Dominum sacramento vult dicere, quo ferebatur in manibus suis. Gustate, et videte quoniam suavis est D
Abbreviated transcription (Latin):
batur euangelium. quid est hoc: Peregrino¬
rum daemonioꝵ uidetur iste adnuntiator
esse. Hoc athenienses. Ephesu autem quo
tũ multu occidere apłos uoluerunt: quando
in theatro prodiana sua tantum strepitum
fecerunt ut clamarent magna diana ephesia:
In terquos fluctus & sonitũ maris nontimebant:
qui adrefugium illud confugerant. Deniq
apłs paulus uolebat intrare intheatrũ: & adisci¬
pulis reuocatus est: quia necessariũ adhuc erat
incarne utmaner& propter ipsos. Sed tamen
sonauerunt & turbatae sunt aque eius:
Conturbatisunt morites infortitudine eius.

Expanded text:
xerunt: Quid est hoc? Peregrinorum daemoniorum videtur iste annuntiator esse. Hoc Athenienses . Ephesii autem quo tumultu occidere Apostolos voluerunt, quando in theatro pro Diana sua tantum strepitum fecerunt, ut clamarent, Magna Diana Ephesiorum . Inter quos fluctus et sonitus maris non timebant, qui ad refugium illud confugerant. Denique Apostolus Paulus volebat intrare in theatrum, et a discipulis revocatus est: quia necessarium erat adhuc in carne manere propter ipsos . Sed tamen sonuerunt et turbatae sunt aquae eorum. Conturbati sunt montes in fortitudine ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
Tempꝰ
famis est modo: tempus saturitatis post erit.
Q uinos in fame huius corruptionis non deserit in¬
mortalis factus. quomodo satiabit: Sed quam diu
tempus est famis: tolerandum est. durandũ est.
perseuerandum est usque infinem. Iameurrenda
quid portemus. Adhuc quidem spectatores
in amphiteatro forte insaniunt. & insole sedent:
& sistamus tamen mnumbraculo sumus. & utili-¬
ora & pulchriora sunt quae spectamus. Spec¬
tamus pulchra. & pulchro spectemus. Spectemꝰ
nosmente ea quaedicuntur insensibus diuinarũ
scripturarũ: & gaudeamus tali spectaculo.
Spectator autem noster quis est: Ecce oculi dñi
suꝑ timentes eũ. sperantes inmiscła eius. Ut eruat
amorte animas eorũ. & alat eos infame. Sed ꝓpt̃¬
peregrinationis tolerantiã quãdiu famis est. &
expectamus inuia refici nedeficiamus. quid nob̾
inponitur. uelquid profiteri debemus: Anima
nra patiens erit dño

Expanded text:
Tempus famis est modo, tempus saturitatis post erit. Qui nos in fame hujus corruptionis non deserit, immortales factos quomodo satiabit? Sed quamdiu tempus est famis, tolerandum est, durandum est, perseverandum est usque in finem. Jam currenda quid portemus. Adhuc quidem spectatores in amphitheatro forte insaniunt, et in sole sedent: et nos si stamus, tamen in umbraculo sumus, et utiliora et pulchriora sunt quae spectamus. Spectemus pulchra, et a pulchro spectemur. Spectemus nos mente ea quae dicuntur in sensibus divinarum Scripturarum, et gaudeamus tali spectaculo. Spectator autem noster quis est? Ecce oculi Domini super timentes eum, sperantes in misericordia ejus: ut eruat a morte animas eorum, et alat eos in fame. 26. peregrinationis tolerantiam quamdiu fames est, et exspectamus in via refici, ne deficiamus; quid nobis imponitur, vel quid profiteri debemus? Anima nostra patiens erit Do
Abbreviated transcription (Latin):
femur quid significat: Defemore carnem
Vnde illud est: non defici& princeps exiuda
necdux defemoribus eius. Nonne & ipse
abraham cui promissum erat semen in quo
benedicerentur om̃s gentes: quando misit
seruũ suũ ad quaerendã & ducendã uxorem
filio suo: unde uenir& illud semen sc̃m in
quo benedicerentur oms gentes: fide tenens
in illa ueluti humilitate seminis esse mag¬
nitudinẽ nominis. idest filium dĩ uenturũ
ex filiis hominũ persemen abrahȩ: fecit ipsũ
seruum suũ quemmittebat ita sibi iurare.
Pone inquit manũ tuam sub femore meo:
& sic iura. Quasi dicer&. Ponemanum
ad altare. aut ad euangeliũ. aut ad prophetam. aut
ad aliquid scm̃. Subfemore meo inquit pone
manũ: haben fidutiam nec reuerens turpitudinẽ.
sed intellegens ueritatem. Propterea accingere
gladium tuum: cirea femur potentissime. Po¬
tentissime etiã circa femur: quia quod infirmũ
est dĩ fortius est hominibus

Expanded text:
femur? quid significat de femore? Carnem. Unde illud est: Non deficiet princeps de Juda, et dux de femoribus ejus . Nonne et ipse Abraham, cui promissum erat semen in quo benedicerentur omnes gentes, quando misit servum suum ad quaerendam et ducendam uxorem filio suo, unde veniret illud semen sanctum in quo benedicerentur omnes gentes; fide tenens in illa veluti humilitate seminis esse magnitudinem nominis, id est Filium Dei venturum ex filiis hominum per semen Abrahae, fecit ipsum servum suum, quem mittebat, ita sibi jurare? Pone, inquit, manum tuam sub femore meo, et sic jura . Quasi diceret, Pone manum tuam ad altare, aut ad Evangelium, aut ad Prophetam, aut ad aliquid sanctum. Sub femore meo, inquit, pone manum: habens fiduciam, nec reverens turpitudinem, sed intelligens veritatem. Propterea, Accingere gladium tuum circa femur, potentissime. Potentissime etiam circa femur: quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
Quamdultia
ista sint custodiendo. ꝓbat seruus tuus. non lo¬
quendo. Custodit ea seruus tuus. quia & nunc.
dultia sunt. & mnposterum salubria sunt¬
Nam
ineusto ea retributio multa

Expanded text:
quam dulcia ista sunt, custodiendo probat servus tuus, non loquendo. Custodit ea servus tuus, quia et nunc dulcia sunt, et in posterum salubria suntnam in custodiendo ea retributio multa
Abbreviated transcription (Latin):
ios. Non hebetans. Non carnis sed cordis.
Non erterioris hominis. sed interioris. hoc est
Gratis amans. non puniri timens abco quem
tremit. sed separari abeo quem diligit. Iste
est timor castus. nonquem consummater caritas
foras mittit
Sedpermanens in scłm scł.

Expanded text:
os, non hebetans: non carnis oculos, sed cordis; non exterioris hominis, sed interioris. Hoc est gratis amans, non puniri timens ab eo quem tremit, sed separari ab eo quem diligit. Iste est timor castus, non quem consummata charitas foras mittit ; sed permanens in saec
Abbreviated transcription (Latin):
TIN AN NUNTI¬
ando. & inaudiendo.
uerbo ueritatis: labor
est. Quem laborem
fr̃s. equo animo toleramus. si sententiae
dominicae. & conditionis nriẽ meminerimꝰ.
Abipso enim nr̃ĩ generis exordio audiuit
homo. non abhomine fallaci nec adiabolo
seductore : sed ab ipsa ueritate exore dĩ.
insudore uultus tui edes panem tuum. Pro¬
inde sipanis nr̃ est uerbum di: sudemus in
audiendo. nemoriamur inieiunando. Psalmi
huius primarum partium pauei uersus. uigi¬
liarum nuperactarum sollempnitate traẽ¬
tatisunt: quod restat audiamus. hinc autem¬

Expanded text:
in annuntiando et in audiendo verbo veritatis, labor est. Quem laborem, fratres, aequo animo toleramus, si sententiae dominicae et conditionis nostrae meminerimus. Ab ipso enim nostri generis exordio audivit homo, non ab homine fallace, nec a diabolo seductore, sed ab ipsa veritate ex ore Dei, In sudore vultus tui edes panem tuum . Proinde si panis noster est verbum Dei, sudemus in audiendo, ne moriamur in jejunando. Psalmi hujus primarum partium pauci versus Vigiliarium nuper actarum solemnitate tractati sunt: quod restat audiamus. 2. ve
Abbreviated transcription (Latin):
escam. Nondum enim poteratis: ergo uel
nunc dic: sednequie adhuc quidem potestis.
Noliergo festinare audire quodnon capis.
sed cresce ut capias. Sic paruulum alloqui¬
mur insinu matris eccłae pio lacte nutrien¬
dum. & ad escam mensȩ dominicȩ idoneũ
faciendum. Quid autem uel taledicam
peccatori a stanti aduersusme idoneum
se putanti. aut figmenti ad ea quae non capit.
ut cum ego dixero & ille ceperit. non seput&
concepisse sedme defecisse: Ergo propt̃
hunc peccatorem astantem aduersus me:
posui orimeo custodiam. Et quid secutũ

Expanded text:
escam; nondum enim poteratis. Ergo vel escam; nondum enim poteratis. Ergo vel nunc dic, Sed neque adhuc quidem potestis . Noli ergo festinare audire quod non capis, sed cresce ut capias. Sic parvulum alloquimur, in sinu matris Ecclesiae pio lacte nutriendum, et ad escam mensae dominicae idoneum faciendum. Quid autem vel tale dicam peccatori astanti adversus me, idoneum se putanti aut fingenti, ad ea quae non capit; ut cum ei dixero, et ille non ceperit, non se putet non cepisse, sed me defecisse? Ergo propter hunc peccatorem astantem adversus me, posui ori meo custodiam. 4. vers. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
Noncon¬
sistit adme: sed consistit aduersusme.
Quid dicturus postremo unde satis faciam
carnali: Despiritalibus loquor. foris ui¬
denti & audienti. intus surdo & caeco.
Animalis enim homo. non percipit quae sunt
sp̃s dĩ. Nisi autem animalis inueniretur.
quando calumniaretur: Beatus quinar¬
rat uerbum auri audienti non auri peccatoris
astantis aduersumse. Tales enim multi
circum stabant & circum fremebant: quan¬
do ille uelut ouis adimmolandum ductus.
& ficut agnus coram tondentese sine uoce.
sic non aperuit ossuum. Quid enim dicas.
turgidis. turbidis. calumniosis. litigiosis.
uerbosis. Quiddicas scm̃ & pium & de
religione transilientis eos. quando ipsis
libenter audientibus. discere cupientibus
Ad huc multa habeo uob̃ dicere: sed nonpo¬
testis illa portare modo. Et apłs. Non
potui uobis loqui quasi spiritalibus: sed quasi
carnalibus. Nontamen desperandis. sed
nutriendis. Sequitur enim. Tamquam
paruulis inxp̃o. lacuobis potum dedi non

Expanded text:
Non consistit ad me, sed consistit adversum me. Quid dicturus postremo, unde satisfaciam? Carnali de spiritualibus loquor, foris videnti et audienti, intus surdo et caeco. Animalis enim homo non percipit quae sunt Spiritus Dei . Nisi autem animalis inveniretur, quando calumniaretur? Beatus qui narrat verbum auri audienti , non auri peccatoris astantis adversum se. Tales enim multi circumstabant et circumfremebant, quando ille velut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente sine voce, sic non aperuit os suum . Quid enim dicas turgidis, turbidis, calumniosis, litigiosis, verbosis? Quid dicas sanctum et pium, et de religione transiliens eos: quando ipsis libenter audientibus, discere cupientibus, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo ? Et Apostolus, Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus: non tamen desperandis, sed nutriendis. Sequitur enim, Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non
Abbreviated transcription (Latin):
Qui magnã miscła dep̃catur: magnã miseriam
confitetur. Quaerant paruã miscdam tuam
qui nefciendo peccarunt: miserere inquit mei
sed̃m magnã misccdam tuã. Subueni grandi uulncri:
scđ̾m magnã medicinã tuã. Grauẽ ẽ. qđ habeo:

Expanded text:
Qui magnam misericordiam deprecatur, magnam miseriam confitetur. Quaerant parvam misericordiam tuam, qui nesciendo peccaverunt: Miserere, inquit, mei, secundum magnam misericordiam tuam. Subveni gravi vulneri secundum magnam medicinam tuam. Grave est quod habeo
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Salutem suam longe futuram spe¬
rabat: & post longum tempus accipere
contentus erat. In longum sperabat: dies
non est dilatus. Ille dixit. memento mei
cumueneris in regnum tuũ. ille respon¬
dit. amendico tibi. hodie mecum eris in
paradyso. Hodie inquit mecum eris in pa¬
radyso. Paradisus hab& ligna felieia:
hodie mecum inligno crucis. hodie mecũ

Expanded text:
n regnum tuum. Salutem suam longe futuram spen regnum tuum. Salutem suam longe futuram sperabat, et post longum tempus accipere contentus erat: in longum sperabat, dies non est dilatus. Ille dixit, Memento mei, cum veneris in regnum tuum: ille respondit: Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. Hodie, inquit, mecum eris in paradiso . Paradisus habet ligna felicia: hodie mecum in ligno crucis, hodie mecu
Abbreviated transcription (Latin):
nouisti. Labia mea non prohibo. dñe
tu cognouisti. Locbia mea loquuntur:
non ea prohibebo loqui. Sonant quidẽ
labia mea adaures hominũ: sedtu cognouis¬
ti cormeum. Labia mea non prohibo. dnẽ
tu cognouisti. Aliud audit homo: aliud
cognoscit ds̃. Ne in labus solis ess& annun¬
tiatio. & diceretur denobis. quaedicunt
facite. quae autem ficiunt facere nolite.
aut ipsi populo laudanti dm̃ ore non corde
diceretur. populus hic labus me honorat.
corautem eorum longe est ame: sona labiis.
ꝓpinqua corde. Corde enim creditur ad
iustitiam. ore enim confessio fit ad salutẽ.
Qualis ille latro inuentus est pendens incru¬
cem cũ dño: agnoscens incruce dñm. Alii
non agnouerunt miracula facientẽ: agno¬
uit ille inligno pendentem. Erat ille
confixus om̃ibus membris: manus clauis
inhaerebant. pedes transfixͥerant. totum
corpus adiungebatur ligno. Corpus illud
nonuacabat ceteris membris: lingua uaca¬
bat cor. & corde credidit ore confessus est.

Expanded text:
na. Ecce labia mea non prohibebo, Domine tu cognovisti. Labia mea loquuntur, non ea prohibebo loqui. Sonant quidem labia mea ad aures hominum, sed tu cognovisti cor meum. Labia mea non prohibebo, Domine tu cognovisti. Aliud audit homo, aliud agnoscit Deus. Ne in labiis solis esset annuntiatio, et diceretur de nobis. Quae dicunt vobis, facite, quae autem faciunt, facere nolite : aut ipsi populo, laudanti Deum ore, non corde, diceretur, Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me : sona labiis, propinqua corde. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Qualis ille latro inventus est, pendens in cruce cum Domino, agnoscens in cruce Dominum. Alii non cognoverunt miracula facientem, agnovit ille in ligno pendentem. Erat ille confixus omnibus membris; manus clavis inhaerebant, pedes transfixi erant, totum corpus adjungebatur ligno; corpus illud non vacabat caeteris membris, lingua vacabat et cor: corde credidit, ore confessus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Non sustineb
mendacem. non eum qui poterit falli. noN
ꝓmisit. certus ꝓmisit. uerax ꝓmisit. Sustine
dnm uiriliter age

Expanded text:
Non sustinebis mendacem, non eum qui poterit falli, non Omnipotens promisit, certus promisit, verax promisit, Sustine Dominum, viriliter age
Abbreviated transcription (Latin):
Dupler intellectus est. Congregatio enim
populorum. siue credentiũm. siue persequen¬
tium. potest accipi. Quorum utrũq eadẽ
dñi nr̃i humilitate fictum est. quã con¬
tempnens persequentiũ multitudo circum¬
dedit cum. dequa dictũ est. Quare fremuer̃
gentes. & populi meditatisunt mania. Creden¬
tiũ autem per eius humilitatẽ multitudo.
ita eum circum dedit. utuerissime diceret᷑
caecitas exparte israhel facta est. ut plenitu.¬
do gentium intrar&. Et illud. Postula
ame & dabo tibi gentes hereditatem tuam
& possessionem tuã terminos terrae. Et
propter hanc negredere. Id est. & ꝓpt̃

Expanded text:
Duplex intellectus est. Congregatio enim populorum, sive credentium, sive persequentium potest accipi, quorum utrumque eadem Domini nostri humililate factum est: quam contemnens persequentium multitudo, circumdedit eum, de qua dictum est, Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania ? credentium autem per ejus humilitatem multitudo ita eum circumdedit, ut verissime diceretur, Caecitas ex parte in Israel facta est, donec plenitudo gentium intraret . Et illud, Postula a me et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Et propter hanc in altum regredere. Idest, et
Abbreviated transcription (Latin):
Exauditur enim in hoc.
cum dicit accelera. Ad hoc enim positum est uerbũ:
uthoc totum quod nobis uidetur. quãdiu uoluitur
scłm. intellegas punctũ esse. Non est du. quod
hab& extremum. Ab adam usque adhodiernum
diem. peractum est. Etmulto utique plus perac-¬
tũ est quã restat perigendum. Si adhuc uiuer&
adã & hodie mortretur. quid ei prod ess ᷤ t̃am diu
eẽ. tam diu uixisse: Ergo celeritas hacc quare:
Quia trans uolant tempora & quodtibi tardum. ẽ.
inoculis di breue est. Iam hanc celeritatẽ istam
intellexerat inextasi. accelera uterigasme
Esto
mibi indm̃ protectorem: & indomũ refugu
utsaluum mefacias
Domus refugu. tumihi

Expanded text:
exauditur enim in hoc, cum dicit, Accelera. Ad hoc enim positum est verbum, ut hoc totum quod nobis diu videtur quamdiu volvitur saeculum, intelligas punctum esse. Non est diu quod habet extremum. Ab Adam usque ad hodiernam diem peractum est, et multo utique plus peractum est quam restat peragendum. Si adhuc viveret Adam, et hodie moreretur; quid ei prodesset tamdiu esse, tamdiu vixisse? Ergo celeritas haec quare? Quia transvolant tempora: et quod tibi tardum est, in oculis Dei breve est. Jam hanc celeritatem iste intellexerat in ecstasi. Accelera ut eximas me. Esto mihi in Deum protectorem et in domum refugii, ut salvum me facias. Domus refugii tu mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ribus angustis. quibus uenitur adrequiẽ tuã. Ut
non moicant᷑ uestigia mea Ut noꝑ moucantur signa
itineris mei. quae tamquã uestigia sacraimentis.
& scripturis a postolicis. in praessa sunt quae in¬
tueantur. & obseruant quime sequi uolunt.
Autcerte utetiam stabiliter in aeternitate per¬
maneam. postca quam peregi uias duras. & in¬
angustus semitarum tuarũ gressus perfeci

Expanded text:
ribus angustis, quibus venitur ad requiem tuam. Ut non moveantur vestigia mea: ut non moveantur signa itineris mei, quae tanquam vestigia sacramentis et Scripturis apostolicis impressa sunt, quae intueantur et observent qui me sequi volunt; aut certe, ut etiam stabiliter in aeternitate permaneam, postangustis semitarum tuarum gressus perfeci
Abbreviated transcription (Latin):
ista milia multorũ ꝑfectoꝵ de toto orbe
uenientiũ cęlũ uocantur. Illa uero terra:
sed fructuosa terra. Quae terra fructuosa
indextra ponenda: cui dicetur. esuriui &
dedistis mihi manducare. Uere terra fruc¬
tuosa cui gaud& apłs. quando ei miserunt
adnecessitates eius: non quia quaero datũ inquit.
sed requiro fructum & gratias agit dicens.
quia tandem aliquando repullu lastis sapere
ꝓme. Repullulastis arboribus dicit: quae
sterilitate quadam exaruerunt. Ueniens itaq
dñs adiudiciũ. ut iam psalmũ fr̃s audiamus
quid facturus est.
sur sum.

Expanded text:
ista millia multorum perfectorum de toto orbe ista millia multorum perfectorum de toto orbe venientium, coelum vocantur. Illa vero, terra, sed fructuosa. Quae terra fructuosa? In dextra ponenda, cui dicetur, Esurivi, et dedistis mihi manducare: vere terra fructuosa, cui gaudet Apostolus, quando ei miserunt ad necessitates ejus: Non quia quaero datum, inquit, sed requiro fructum. Et gratias agit dicens: Quia tandem aliquando repullulastis pro me sapere . Repullulastis ut arboribus dicit, quae sterilitato quadam exaruerant. Veniens itaque Dominus ad judicium, ut jam Psalmum, fratres, audiamus, quid facturus est? sursum
Abbreviated transcription (Latin):
non ad eccłam deferebant. sed adpublicum
ꝓtrahebant eos cũ quibus habebant negotia.
ait. Nescitis quia angelos iudicabimus:
Uidequẽ ad modum sẽiudicẽ fecit: non solum
se sed & om̃s qui recte iudicant ineccła. Cũ
ergo manifestũ sit multos cũ dño uidicaturos.
alios uero non tamen ex aequo sed ꝑmeritis iu¬
dicandos. cũ om̃ib angłis suis ueni& quando
ante eum congregabuntur om̃s gentes. & inter
om̃s angłos deputandi erunt illi: quitã per¬
fecti fuerint ut sedentes suꝑ duodecim sedes.
iudicent duodecim tribus isrł. Et enĩ homi¬
nes dicti sunt angłi. Apłs desedicit. sicut
angłm dĩ suscepistisme. Deiohanne baptis¬
ta dicitur. Ecce mitto angłm meũ ante
faciẽ tuã: qui preparabit uiam tuam. Ergo¬
cum omĩbus angelis ueniens: simul secũ habe¬
bit & scõs. Aperte enim dicit & esaias. Ueni&
adiudiciũ cũ senigribus popłi. Isti ergo
seniores popłi: isti iam angłi nominati.

Expanded text:
non ad Ecclesiam deferebant, sed ad publicum non ad Ecclesiam deferebant, sed ad publicum pertrahebant eos cum quibus habebant negotia, ait: Nescitis quia Angelos judicabimus ? Videte quemadmodum judicem se fecit; non solum se, sed et omnes qui recte judicant in Ecclesia. 11. Cum ergo manifestum sit, multos cum Domino judicaturos, alios vero, non tamen ex aequo, sed pro meritis judicandos; cum omnibus Angelis suis veniet, quando ante eum congregabuntur omnes gentes , et inter omnes Angelos deputandi erunt illi, qui tam perfecti fuerint ut sedentes super duodecim sedes judicent duodecim tribus Israel. Etenim homines dicti sunt angeli: Apostolus de se dicit, Sicut angelum Dei suscepistis me . De Joanne Baptista dicitur: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam cum omnibus Angelis veniens, simul secum habebit et sanctos. Aperte enim dicit et Isaias: Veniet ad judicium cum senioribus populi . Isti ergo seniores populi, isti jam Angeli nominati,
Abbreviated transcription (Latin):
ad duodecim sedes non duodecm homines sed
multi pertineant: quid sibi uolunt duodecim
sedes. quae significant om̃s undiq qui tam
perfecti esse potuerint. quam perfectis dictũ¬
dictum est sedebitis suꝑ duodecim sedes u¬
dicantes duodecim tribus isrł. Et quare
om̃s undiq ad duodenariũ numerũ ꝑtinent:
Quia ipsum undiq quod dicimus detoto mundo
dicimus. Orbis autẽ terrarũ : quattuor desig¬
natis partibus continetur. Oriente: occiden¬
te. meridiano. & aquilone. Abhis omibus
partibus uocati intrinitate. & perfecti fide. &
precepto trinitatis. qm̃ terquaterni duodecim
fiunt. cognoscitis quare ad totũ orbẽ ꝑtineant
sc̃i qui sedebunt suꝑ duodecim sedes ĩudica¬
turi duodecim tribus isrł quia & duodecim
tribus isrł totius isrł duodecim tribus sunt
Sicut enim iudicaturi ex toto mundo: sic &
udicandi ex totomundo. Apłs dese paulus
cũ arguer& fideles laicos. quia udicia sua

Expanded text:
ad duodecim sedes, non duodecim homines, sed ad duodecim sedes, non duodecim homines, sed multi pertineant. Quid sibi volunt duodecim sedes, quae significant omnes undique qui tam perfecti esse potuerint, quam perfectis dictum est: Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel? Et quare omnes undique ad duodenarium numerum pertinent? Quia ipsum undique quod dicimus, de toto mundo dicimus: orbis autem terrarum quatuor designatis partibus continetur, oriente, occidente, meridiano, et aquilone: ab his omnibus partibus vocati in Trinitate, et perfecti fide et praecepto Trinitatis, quoniam ter quaterni duodecim fiunt, agnoscitis quare ad totum orbem pertineant sancti, qui sedebunt super duodecim sedes judicaturi duodecim tribus Israel; quia et duodecim tribus Israel, totius Israel duodecim tribus sunt. Sicut enim judicaturi ex toto mundo, sic et judicandi ex toto mundo. Apostolus de se Paulus cum argueret fideles laicos, quia judicia sua
Abbreviated transcription (Latin):
fiant septuaginta octo. Ad dendo tredecim.
ut fiant nonaginta unus. Ad dendo quattuor¬
decim. ut fiantcentũ quinq Addendo quinde¬
cim ut fiant centũ uiginti. ad dendo sedecim
ut fiant centũ triginta sex. Addendo decẽ & sep¬
tem efficiuntur centũ quiquaginta tres
Inuenies ingentẽ numerũ om̃iũ sc̃oꝵ pertinere
ad hunc numerũ pisciũ paucorũ. Quomodo
ergo inquinq uirginibus innumerabiles uir¬
gines. quomodo inquinq fribus illius qui
torq batur apud inferos milia populi iudaeoꝵ.
quomodo innumerũ centũ quinquaginta triũ
piscium milia miliũ scõrũ: sic induodecim
sedibus non duodecim homines. sed magnus
numerus est perfectoꝵ. Sed uideo quid con¬
sequenter requiratur a nob. Quomodo dequin¬
q. uirginibus reddita est ratio. quare ad quinq
multȩ pertineant. & quare adquinq illos
multi iudaei. & quare ad centũ quinquaginta
tres multi perfecti ostendi. quare & quomodo

Expanded text:
fiant septuaginta octo, addendo tredecim fiant septuaginta octo, addendo tredecim ut fiant nonaginta unum, addendo quatuordecim ut fiant centum quinque, addendo quindecim ut fiant centum viginti, addendo sexdecim ut fiant centum triginta sex, addendo decem et septem, efficiuntur centum quinquaginta tria: invenies ingentem numerum omnium sanctorum pertinere ad hunc numerum piscium paucorum. Quomodo ergo in quinque virginibus innumerabiles virgines, quomodo in quinque fratribus illius qui torquebatur apud inferos millia populi Judaeorum, quomodo in numero centum quinquaginta trium piscium millia millium sanctorum: sic in duodecim sedibus non duodecim homines, sed magnus est numerus perfectorum. 10. Sed video quid consequenter requiratur a nobis: Quomodo de quinque virginibus reddita est ratio, quare ad quinque multae pertineant, et quare ad quinque illos multi Judaei, et quare ad centum quinquaginta tres multi perfecti, ostende quare et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
significat scriptura: ut om̃s intellegantur in il¬
lis centum quinquaginta tribus pertinentes
adresurreccionẽ uitȩ aeternae. Etemm lex
hab& decem praecepta: sp̃s autẽ grãe perquã
sola lex impletur septiformis legitur. Dis¬
cutiendus ergo numerus quid sibi uelint decẽ
& septẽ. Decẽ in praeceptis: septẽ ingratia sp̃s.
& septẽ : tenentom̃s ꝑtinentes adresurrectionẽ.
opussuũ aut permeritũ suũ. Decẽ autẽ & sep¬
tẽ sinumeres ab uno usq ad decẽ & septẽ: ad¬
dendo numeros oms gradatim. ut ad unũ addas¬
duo. ad duo addas tres. ad tres addas quattuor
& fiant decẽ. Addendo quinq ut fiant quin¬
decim. ad dendo sex ut funt uiginti unus: ad¬
dendo septẽ ut fiant uiginti octo. addendo octo
ut fiant triginta sex. Addendo nouem utfiant
quadraginta quinq Ad dendo decem utfiant
quinquaginta quinque: Addendo undecim.
ut fiant sȩxaginta sex. Ad dendo duodecim ut

Expanded text:
significat Scriptura, ut omnes intelligantur in ilsignificat Scriptura, ut omnes intelligantur in illis centum quinquaginta tribus pertinentes ad resurrectionem vitae aeternae. Etenim Lex habet decem praecepta: Spiritus autem gratiae, per quam solam Lex impletur, septiformis legitur . Discutiendus est ergo numerus, quid sibi velint decem et septem: decem in praeceptis, septem in gratia Spiriet septem tenent omnes pertinentes ad resurrectionem, opus suum aut per meritum suum. Decem autem et septem, si numeres ab uno usque ad decem et septem, addendo numeros omnes gradatim, ut ad unum addas duo, addas tria, addas quatuor, ut fiant decem, addendo quinque ut fiant quindecim, addendo sex ut fiant viginti unum, addendo septem ut fiant viginti octo, addendo octo ut fiant triginta sex, addendo novem ut fiant quadraginta quinque, addendo decem ut fiant quinquaginta quinque, addendo undecim ut fiant sexaginta sex, addendo duodecim ut