comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed factores legis iustificabuntur. Quisquis qͦ uult audita
intelligere. festinet ea quac iam intelligere potuit oper e
implere: E cce dñs non ẽ cognitus dumloqueretur. &digna¬
tus ẽ cognosci dumpascitur. Hospitalitatẽ gͦ fr̃s hem̃i dili¬
gite. caritatis opera amate: hinc enĩ ꝑpaulũ dicit᷑. Caritas
fratnitatis maneat inuobis. & hospitalitatem nolite obliuisci.
Per hanc enĩ placuerunt quidã angłis hospicio receptis. Hinc
petrus ait: hospitales inuicẽ. sine murmurationib H inc¬
ipsa ueritas dicit. Hospes fui. & suscepistis me: O pinata
res est ualde. & seniorũ nostrorũ nobis relatione tradit
Quidã pater familias: cũ tota domosua magno hospitalita¬
tis studio seruicbat. Cumq cotidic ad mensam suã peregrinoᷤᷤ
susciperet: quodã dic peregrinus quidã inter alios aduenit.
admensam ductus ẽ: Dumq pater familias exhumilitatis

Expanded text:
sed factores legis justificabuntur . Quisquis ergo vult audita sed factores legis justificabuntur . Quisquis ergo vult audita intelligere, festinet ea quae jam intelligere potuit opere implere. Ecce Dominus non est cognitus dum loqueretur, et dignatus est cognosci dum pascitur. Hospitalitatem ergo, fratres charissimi, diligite, charitatis opera amate. Hinc enim per Paulum dicitur: Charitas fraternitatis maneat in vobis, et hospitalitatem nolite oblivisci. Per hanPetrus ait: Hospitales invicem sine murmurationibus. Ipsa Veritas dicit: Hospes fui, et suscepistis me. Opinata res est valde et seniorum nostrorum nobis relatione tradita. Quidam pater familias cum tota domo sua magno hospitalitatis studio serviebat; cumque quotidie ad mensam suam peregrinos susciperet, quodam die peregrinus quidam inter alios venit, ad mensam ductus est. Dumque paterfamilias ex humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cordib peregrinus erat afide ire se longius finxit. Finge¬
re nãque. cõponere dicimus: Unde &cõpositores luti.
figulos uocamus. Nihil qͦ simplex ueritas perduplicitatẽ
fecit: sed talem se eis exhibuit incorpore: qualis apud illos
erat inmente. Probandi autẽ erant sihi qui eũ &si necdum
utdm diligerent: saltim ut peregrinum amare potuissent
Sedquia ẽẽ extranei acaritate non poterant hi cum quibus
ueritas gradiebatur: eum adhospiciũ quasi peregrinum
uocant. Cur autẽ dicimus uocant. cũ illic scrip̃tum sit.
& coegerunt cũ : Ex quo nimirũ exemplo colligitur.
quia peregrini adhospiciũ nonsolum inuitandi sunt.
sed &iam trahendi. Mensam ponuntꝰ. cibos offerunt.
&dm quem inscripture sacrȩ expositione non cognoue¬
rant. in panis fractione cognoscunt. Audiendõ ergo
precepta dñi illuminati non sunt. faciendo illuminati sunt:
quia scriptum ẽ. Non cnĩ auditores legis iustisunt apud dm̃.

Expanded text:
cordibus peregrinus erat a fide, se ire longius finxit. Fingecordibus peregrinus erat a fide, se ire longius finxit. Fingere namque componere dicimus; unde et compositores luti figulos vocamus. Nihil ergo simplex Veritas per duplicitatem fecit, sed talem se eis exhibuit in corpore qualis apud illos erat in mente. Probandi autem erant, si hi qui eum etsi necdum ut Deum diligerent, saltem ut peregrinum amare potuissent. Sed quia esse extranei a charitate non poterant hi cum quibus Veritas gradiebatur, eum ad hospitium quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus, vocant, cum illic scriptum sit Et coegerunt eum? Ex quo nimirum exemplo colligitur quia peregrini ad hospitium non solum invitandi sunt, sed etiam trahendi. et Deum quem in Scripturae sacrae expositione non cognoverunt, in panis fractione cognoscunt. Audiendo ergo praecepta Dei, illuminati non sunt, faciendo illuminati sunt, quia scriptum est, non auditores legis justificabuntur apud Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
N COTIDIANA UOBIS SOLLEMEN ITAE LABORANTIBUS
pauca loquenda sunt: & fortasse haec utilius prodcrunt.
quia sȩpe &alimenta quaeminus sufficiunt: auidius
sumuntur. Lectionis qͦ euanglicȩ summatim sensum
statui non persingulã uerba discutere: ne dilectionem
uram ualeat serinõ prolixior expositionis onerar e
Ecce audistis fr̃s km̃i: quia duobus discipłis ambulas¬
tib inuia. non quidẽ credentib sedtamen dese loquer¬
tib dñs apparuit: sed ei speciem quã recognoscerent
non ostendit. hoc gͦ egit foris dñs in oculis corporis
quod apud ipsos agẽbatur intus inoculis cordis Ipsi nãq
apud semetipsos intus &amabant & dubitabant: Eis autẽ
dñs foris & presens aderat. & quis eẽt non ostendebat: Desc
qͦ loquentib presentiam exhibuit: sed dese dubitantibus
cognitionis suae speciem abscondit Uerba quidẽ contulit.
duriciam intellectus increpauit. Scripturae sacrac myste¬
ria quaedeipso erant aperuit: &tamen quia adhuc incorũ¬

Expanded text:
n quotidiana vobis solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discutere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis onerare. Ecce audistis, fratres charissimi, quia duobus discipulis ambulantibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam excognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit, Scripturae sacra mysteria quae de seipso erant aperuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
simul adnuptias intrare. qui & insponsi nuptias
gaudent & tamen ipsi sunt sponsa. quia in illo aecer¬
ni regni thalamo uisioni nr̃ae ds coniungitur
Quaẽ scilicet uisio: numquã inperpetuum ab amo¬
ris sui amplexib euelletur. Tunc regni ianua
lugentib clauditur: quae modo cõtidie poeni¬
tentib aperitur. Erit namq tunc poenitentia.
Sed fructuosa iam nonerit: quia nequaquã tunc
ueniã d inueniet. qui modo aptum ueniae tempꝰ
ꝑdidit. Hinc & enimpaulus dicit. Ecce nunc tẽpꝰ
acceptabile: ecce nunc dies salutis. Hinc ꝓpha
ait. Quaerite dñm dum inueniri potest: in uocate eum
dum ꝓpe est. Unde & easdem uirgines facuas inuocan¬
tes dñs non audit: quia interclusa regni ianua his qui¬

Expanded text:
simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo ęterni regni thalamo visioni nostrae deus coniungitur. Quae scilicet visio numquam iam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evellatur. Tunc regni ilugentibus clauditur, quae modo quotidie poenitentibus aperitur. Erit namque tunc poenitentia, sed fructuosa jam non erit, quia nequaquam tunc veniam inveniet, quia aptum veniae tempus perdidit. Hinc etenim Paulus dicit: « Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . » Hinc propheta ait: « Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . » Unde et easdem fatuas virgines invocantes Dominus non audit: quia interclausa regni janua, is
Abbreviated transcription (Latin):
contremescit. Unde etiam perꝓpħam dicitur: Ad huc
semel & ego mouebo nonsolum terram: sedetiam cae¬
lum d cuius examen om̃e humanum genus dedu¬
citur: eui aduindictam maloium remunerationemq
bonorum. angłi. archangłi. throni. principatus.
pectum tanti iudicis qui in illo die terror erit:
quando iam in poena remedium nonerit: Quae illa
confusio: cui reatusuo exigente contngit. in conuentu
omium hominum angłorumq erubescere: Nui pauor
eum quẽ & tranquillum mens humana capere non
ualet. &iam iratum uidere: Quem diem bene ꝓpha
intuens: ait. Dies irae. dies illa: dies tribulationis &
angustiae. dies calamitatis & miseriae: dies tenebra¬
rum. & caliginis. dies nebulae & turbi nis: dies
amarescere : quẽ tot appellationib Non ualec
explicare. Quanta uero tunc erit electorum lacti¬
cia qui de eius merentur uisione gaudere. decuius
conspectu uident & elementa contremiscere. cumeo

Expanded text:
contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuius examen omne humanum genus deducitur, cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli, archangeli, throni, principatus pectum tanti iudicis, qui in illo die terror erit, quando iam in poena remedium non erit! Quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in conventu omnium hominum angelorumque erubescere! / Qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre! Quem diem bene propheta intuens ait: dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulę et turbinis, dies amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui de eius merentur visione gaudere, de cuius conspectu vident et elementa contremescere, cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
um uniuscuiusq uix sufficiet quantominꝰ & sibi & ꝓ¬
ximo: Ułbi & ꝓtinꝰ perincrepationẽ subdunt. Ite po¬
cus aduendentes: & emite uobis. Uenditores quippe
olei: adulatores sunt. Iuienim accepta qualibet gr̃a ua¬
nis suis laudib nitorẽ głae offerunt: quasi oleum̃ uen¬
dunt. De quo ꝑfecto oleo: psalmista dicit. Oleum
cis: ea quae principatur corpori mens uocat᷑. In pin¬
guat ergo caput oleum peccatoris : cum demulcet men¬
tem fauor adulantis. Sed cum irent emere. uenit spon¬
sus: quia cum uitae suac testimonium aꝓximis quęr̃.
autẽ paratac erant intrauer̃ cum eo adnuptias: & clausa
est ianua. Osi sapere incordis palatum possit quid
ammirationis habet quod dicitur uenit sponsus. Quid
dulcedinis intrauer̃ cum eo adnuptias Quid amaritudi¬
nis & clausa est ianua. Uenit quippe ille. qui aduentu
suo elementa concutit: in cuius conspectu caelum & terra

Expanded text:
um uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et pum uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et proximo? Unde et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo Psalmista dicit: Oleum tis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae suae testimonium a proximis quaerautem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa c
Abbreviated transcription (Latin):
Unde scriptum . ẽ. Dies dni sicut fur: ita innocte ue
niet. Iunc om̃s uirgines surgunt: quia electi & rep¬
bi. a somno suae mortis exc̃ĩtantur. Lampades or¬
nant: quia sua secum opera numerant. ꝓ quib aeter¬
nam recipere beatitudinẽ expectant. Sed lampa des
fatuarum uirginum extinguntur : quia earum ope¬
ra quae clara hominib foras apparuerunt. in aduen¬
tu iudicis intus obscurantur. Et adõ retributionem
non inueniunt: quia ꝓ eis receper̃ abhominibus
laudes quas amauer̃: Quid est autẽ quod tunc apru¬
dentib oleum petunt. Nisi quod in aduentu iudicis
cum se intꝰ uacuas inuenerint. testimonium foris quae¬
runt: Acsi a sua fidutia deceptae ꝑximis dicant.
Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis: dicite
de nr̃is operib quid uidistis. Sed prudentes uirgines
respondent dicentes. Neforte nonsufficiat nobis &
uobis. In illo die quod tamen dequibusdam inpace
aeccłae quiescentibus loquor: sibimecipsi testimoni¬

Expanded text:
ut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor sibimetipsi testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
non potest mereri quod petit: qui hic noluit audire qđ
iussit. Qui tempꝰ congrue poenitentiae perdidit: frustra
ante regni ianuam. cũm precibus uenit. Hinc est enim
quod persalomonem dñsdicit. Uocaui. & rennuistis.
extendi manũ meam & non fuit qui aspicer &. Despe¬
xistis om̃e consiliũ meũ. & increpationes meas negle¬

Expanded text:
non potest mereri quod petit, qui hic noluit audire quod jussit: qui tempus congruae poenitentiae perdidit, frustra ante regni januam cum precibus venit. Hinc est enim quod per Salomonem Dominus dicit: Vocavi et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; despexistis om
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicit. Mittet filius hominis angłos suos: & colli¬
gent deregno eius omĩa scandala. Neq enĩ in illo
regno beatitudinis in quo pax summa est: inueniri scan¬
dala poterunt. quae colligantur. Et unde rursum di¬
citur. Quiergo soluerit unũ demandatis istis minimis
& docuerit sic homines: minimus uocabitur in regͥno
caelorum. Qui autẽ fecerit & docuerit: hic magnus uo
cabitur in regno caelorum. Mandatũ quippe soluit &¬
docet: quando quisq uoce p̃dicat. quod iuuendo non
implec. Sed adregnũ ȩt ernae beatitudinis ꝑuenire
Quomodo ergo in eo minimus uocabitur. qui ad hoc
nullomodo intrare permittitur: Quid itaq per hanc
sententiã. nisi presens aeccła caelorũ regnum dicitur.
inqua doctor qui mandatũ soluerit minimus uocat᷑:
Quia cuius uita despicitur: restat ut & p̃dicatio contẽp¬

Expanded text:
Dominus dicit: Mittet Filius hominis angelos suos, et colliDominus dicit: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt quae colligantur. Et unde rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, hic minimus vocabitur in regno coelorumcabitur in regno coelorum . Mandatum quippe solvit, et docet, quando hoc quisque voce praedicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis non valeQuomodo ergo in eo minimus vocatur, qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecclesia coelorum regnum dicitur? in qua doctor qui mandatum solverit minimus vocatur, quia cujus vita despicitur, restat ut praedicatio conte
Abbreviated transcription (Latin):
praua opera fugere: mundi huius
inquinamenta deuitare. Sed hodier¬
na scĩ euuangłu lectione compellor
dicere : ut & bona quae agitis cum
magna cautela timeatis. Ñe per hoc
quod auobis rectum geritur. fauor
aut grã humana requiratur: Ne appecitus laudis sub¬
ripiãt. & quod foris ostenditur: intus amercede uacue¬
tur. Ecce enim redemptoris uoce decem uirgines. &
om̃s dicuntur uirgines: & tamen intra beatitudinis ianuã
non om̃s receptae. quia earum quaedam dum deuirgini¬
tate sua głam foris expetunt. inuasis suis oleum habere
uoluerunt. Sed quaerendum nobis est prius quid sit cae
lorũ regnũ. aut cur decẽ uirginib comparetur: Quae
etam uirgines prudentes. & fatuae dicantur. Dum enĩ¬
caelorũ regnũ constat quia reꝓborũ nullus ingredit᷑.
& lam fatius uirginib cur simile perhibetur: Sed
sciendum. ẽ. quod sȩpe insacro eloquio regnum caelorum.
presentis temporis aeccła dicitur: De quo alio in loco

Expanded text:
prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis esgnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae tiam virgines prudentes et fatuae dicantur. Dum enicoelorum regnum constat quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed sciendum nobis est quod saepe in sacro eloquio regnum coelorum praesentis temporis Ecclesia dicitur. De quo alio in loco
Abbreviated transcription (Latin):
ingruerit: quando uenerit suꝑ uos tribulatio & an¬
gustia. Iunc in uocabunt me & non exaudiam: mane
consurgent & non inuenient me Ecce aperiri cla¬
mant: & repulsionis suae dolore compulse: appella¬
tionẽ dominantis ingeminant dicentes. Dñe. dñe.
aperi nobis. Preces offerunt. sed nesciuntur: quia
tunc uelut in cognitos ds̃ deserit. quosmodo suos
peruitae meritũm non agnoscit. Ubi aperte quoq
generalis addiscipłos exortatio subinfert̃ cũ dicitur
Uigilate itaq: quia nescitis diem Neq horam. Quia post

Expanded text:
enerit super vos tribulatio, et angustia, tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et, repulsionis suae dolore compulsae, appellationem dominantis ingeminant, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Preces offerunt, sed nesciuntur, quia tunc velut incognitos Dominus deserit, quos modo suos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post
Abbreviated transcription (Latin):
somno sopiuntur. Dormire & enim: mori est.Ance
Somnum uero dormitare est. ante mortẽ asalute
languescere: quia perpondus egritudinis: peruenit̃
ad somnũ mortis. Media autem Nocte clamor
factus. ẽ: ecce sponsus uenit. exite obuiam ei. De ad¬
uentu sponsi clamor media nocte fit: quia sic dies

Expanded text:
somno sopiuntur. Dormire etenim mori est. 1478 Ante somno sopiuntur. Dormire etenim mori est. 1478 Ante somnum vero dormitare est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media
Abbreviated transcription (Latin):
padibus. Per oleũ quippe.: nitor głae designatur. Uascu¬
la autẽ nr̃a sunt corda: inquib ferimꝰ cuncta quae cogi¬
tamus. Prudentes ergo oleum inuasis habent: quia nito¬
rem głae intra conscientiã retinent. paulo attestante
qui ait. Gła nr̃a haec . ẽ: testimonium conscientiae
nrae. Fatuae autẽ uirgines oleũ secũ nonsumunt:
quia głam intra conscientiã non habent. dum hanc
ab orẽ ꝓximorum quaerunt. Notandum uero quod̾
om̃s lampades habent. sed om̃s oleũ non habent: quia
plerumq bona inse opera cum electis & reꝓbi ostenduns
Sed soli ad sponsum ueniunt cũ oleo: qui dehis quae
foris egerint. intus głamsrequirunt. Unde  ꝑpsalmistã¬
quoq de scã electorum aecła dicitur. Omĩs gła eius
filiae regis ab intus. Moram autẽ faciente sponso.
dormitauer̃ om̃s & dormier̃: quia dum uenire iudex
ad extremum iudiciũ differt. electi & reꝓbi in mortis

Expanded text:
padibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascupadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt, qui de his quae foris egerint intus glorquoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Moram autem faciente sponso dormitaverunt omnes, et dormierunt. Quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi
Abbreviated transcription (Latin):
sistit. Geminatus autẽ quinarius. denarium perficit.
Et quia ex utroq sexu fidelium multitudo colligitur:
Scã aeccła decẽ uirginib similis denuntiatur: inqua
quia mali cum bonis. & rȩꝓbi cum electis admixti sunt:
recte similis uirginib prudentib & fatuis esseꝑhibet᷑.
Sunt namq pleriq continentes. qui abexteriore se ap¬
petitu custodiunt: & spe ad interiora rapiuntur. Car¬
nem macerant: & toto desiderio adsupernam patriam
anhelant. Acterna premia expetunt: ꝓlaboribus suis
recipere laudes humanas nolunt. Hi nimirũ głam Suã
non in ore hominũ ponunt: sed intra conscientiã con¬
tegunt. Et sunt pleriq qui corpꝰ ꝑ abstinentiã affli¬
gunt: sed deipsa sua abstinentia humanos fauores ex¬
pecunt : doctrinae inseruiunt : indigentib multa lar¬
guntur. Sed fatuae ꝓfecto sunt uirgines: quia solam
laudis transitoriae retributionẽ qũaerunt. Unde &
secũ. Prudentes autẽ: acceper̃ oleũ inuasis suis cũ lam¬

Expanded text:
i. Geminatus autem quinarius numerus denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lam
Abbreviated transcription (Latin):
um inperuentione quaerimꝰ : p̃oenitentiae amaritudi¬
uita ꝓficiat : sed haec ipsa nr̃a conuersatio ad laudem
dĩ & alios accendat. Unde illic subditur. Et omnis
plebs ut uidit: dedit laudem dõ. AMEN¬

Expanded text:
um in perventione quaerimus, poenitentiae amaritudium in perventione quaerimus, poenitentiae amaritudia in Deum proficiat, sed haec ipsa nostra conversatio ad laudem Dei et alios accendat. Unde illic subditur: Et omnis plebs, ut vidit, dedit laudem Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo in xp̃d iam credidit sed ad huc auaritiae lucra
sectatur. insuperbia honoris extollitur. inuidiae facib
in ardescit. libidinis se immunditia polluit. prospera
re adea quae inmundo sunt concupiscit: iħm in quo
credidit sequi contẽpnit: Diuerso quippe itinere am
bulat: si gaudia delectationesq appetit: cui dux
suus uiã amaritudinis ostendit. Reuocemꝰ ergo ante
oculos peccata quae fecimꝰ: consideremꝰ quã terribilis
iudex haec puniturus adueniat. Mentẽ formemꝰ ad
lamenta. uita nr̃a amarescat ad tempꝰ in poenitentia
Ne aeternã amaritudinem sentiat in uindicta. Perfle¬
tus quippe ad aeterna gaudia ducim᷑ : ueritate polli¬
cente quae ait: Beati qui lugent: qm̃ ipsi consolabun¬
tur: Ad flecũ uero ꝑgaudia ꝑuenitur . ha c eadem
ueritate attestante quãe ait. Uae uobis qui ridetis nunc.
quia lugebitis & flebitis. Si ergo retributionis gaudi¬

Expanded text:
ergo in Christum jam credidit, sed adhuc avaritiae lucra ergo in Christum jam credidit, sed adhuc avaritiae lucra sectatur, in superbia honoris extollitur, invidiae facibus ira quae in mundo sunt concupiscit, Jesum in quo cbulat, si gaudia delectationesque appetit, cui dux suus viam amaritudinis ostendit. Revocemus ergo ante oculos peccata quae fecimus; consideremus quam terribilis judex haec puniturus adveniat; mentem formemus ad lamenta; vita nostra ad tempus amarescat in poenitentia, ne aeternam amaritudinem sentiat in vindicta. Per fletus quippe ad aeterna gaudia ducimur, Veritate pollicente, quae ait: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Ad fletum vero per gaudia pervenitur, hac eadem Veritate attestante, quae ait: Vae vobis qui nunc ridetis, quia lugebitis et flebitis . Si ergo retributionis gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
mur. aspiciamus qua graditur : & eiꝰ uestigia imi¬
tando teneamꝰ. Iħm uenientẽ sequitur: qui imita¬
tur. Hinc namq dicit. Sequere me: & dimitte
dicitur imitare. Hinc rursum ammonet dicens. Qui
mihi ministrat: me sequatur: Consideremꝰ ergo qua
graditur uia: ut sequi mereamur. Ecce cũ sit dr̃s
& creator angłorum. suscepturus naturã nr̃am quam
condidit. in uterum uirginis uenit Nasci tamen in
hoc mundo perdiuites noluit. parentes pauperes
elegit. Unde & agnus quiꝓ illo offerretur defuit:
collimbarũ pullos & par turturum. ad sacrificium
mater inuenit. Prosperari in mundo noluit. obpro¬
bria. irrisiones. tolerauit: sputa. Nagella. alapas. spi¬
neam coionã. crucẽ sustinuit. Et qui ad rerũ corpora¬
liũ delectationẽ a gaudio interno cecidimꝰ: cũ qua
a maritudine illuc credatur ostendit. Quid itaq homo
ꝓse pati debet si tanta ds̃ ꝓ hominib pertulit: Qui

Expanded text:
mur. Aspiciamus qua graditur, et ejus vestigia imimur. Aspiciamus qua graditur, et ejus vestigia imitando teneamus. Jesum etenim sequitur qui imitatur. Hinc namque dicit: Sequere me, et dimitte . Sequere enim dicitur imitare. Hinc rursus admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua graditur, ut sequi mereamur. Ecce, cum sit dominus et creator angelorum, suscepturus naturam nostram condidit, in uterum Virginis venit. Nasci tamen in hoc mundo per divites noluit, parentes pauperes elegit. Unde et agnus qui pro illo offerretur defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit Prosperari in mundo noluit; opprobria irrisionesque toleravit; sputa, flagella, alapas, spineam coronam, crucemque sustinuit; et quia rerum corporalium delectatione a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritudine illuc redeatur ostendit. Quid itaque homo pro se pati debet, si tanta Deus pro hominibus pertulit? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uidere nonpossum: Unde mihi certũ. ẽ. si sit quae cor¬
poreis oculis Non infulget: Cui scilicet cogitationi . ẽ.
quod breuiter quisq respondeat. quia & haec ipsa
quae sentit: Non ꝑcorpꝰ. sed peranimam cogitatꝰ. Et
nemo.suã animã uidet. Nectamen se dubitat animã
habere. quã non uidet. Ex in uisibili nãq anima
uisibile regitur corpꝰ. Si auferatur quod est in uisibile.
ꝓtinꝰ corruit hoc quod uisibile stare uidebatur. Ex
in uisibili ergo substantia in hac uita uisibili uiuit᷑
&. ẽẽ uita in uisibilis dubitatur . Sed iam petenti cae¬
non sequitur : qui bonum quidẽ intellegit. sed bo¬
peregrinationis agnoscimꝰ : si credendo inredẽp¬
toris nr̃i mrsteriũm iuxta uiã sedemꝰ. si exorando
cotidie ab auctore nr̃o lucẽ petimꝰ. si eandem lucẽ
iam ꝑ intellectũ uidendo illuminati post caecita¬
tem sumus . iħm quẽ mente cernimus opere sequa¬

Expanded text:
videre non possum? Unde 1443 mihi certum est si sit, quae corvidere non possum? Unde 1443 mihi certum est si sit, quae corporeis oculis non infulget? Cui scilicet cogitationi est quod breviter quisque respondeat, quia et haec ipsa quae sentit, non per corpus, sed per animam cogitat. Et nemo suam animam videt, nec tamen dubitat se animam habere, quam non videt. Ex invisibili namque anima visibile regitur corpus. Si autem auferatur quod est invisibile, protinus corruit hoc quod visibile stare videbatur. Ex invisibili ergo substantia in hac vita visibili vivitur, et esse vita invisibilis dubitatur? 8. Sed jam petenti caenon sequitur, qui bonum quidem intelligit, sed boperegrinationis agnoscimus, si credendo in Redemptoris nostri mysterium, juxta viam sedemus, si exorando quotidie ab auctore nostro lucem petimus, si eamdem lucem jam per intellectum videndo illuminati post caecitatem sumus, Jesum quem mente cernimus opere sequa
Abbreviated transcription (Latin):
quod & nos petere. & sẽ concedere praenoscit. Impor¬
cune namq sture ad orationem nos ammonet: & tameN
ut cor ad orationẽ excitet. Unde & caecꝰ ꝓtinꝰ ad iungit
Dñe ut uideã. Ecce caecꝰ ad ño Nonaurũ sed lucem
quaerit. parui pendit extra lucẽ aliquid quaerere :
quia & si habere caecꝰ quodlibet potest. sine luce
sas diuitias. Nont̾rena dona. Nonfugitiuos honores
a dño sed lucẽ quaeramꝰ: Nec lucẽ quae loco clau¬
dit᷑ quȩ tempore finit᷑ quae noctiũ int̾ruptione ua¬
riatur: quae anobis cõmuniter cum pecorib cernit᷑.
sed lucẽ quaeramꝰ quã uidere cũ solis angłis possimꝰ
quã nec initium inchoat. Nec finis angũstat. Ad quã
ꝓfecto lucem: uia fides: ẽ. Unde recte & illuminato
caeco: ꝓtinꝰ respondecur. Respice. Fides tua.
te saluum fecit: Sed ad haec: cogitatio carnalis di¬
cit. Quomodo possũ lucẽ sp̃italẽ quaerere. quã

Expanded text:
quod et nos petere et se concedere praenoscit. Imporquod et nos petere et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet, et tamen ut cor ad orationem excitet. Unde et caecus protinus adjunxit: Domine, ut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem quaerit. Parvipendit extra lucem aliquid quaerere, quia etsi habere caecus quodlibet potest, sine luce sas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus; nec lucem quae loco clauditur, quae tempore finitur, quae noctium interruptione variatur, quae a nobis communiter cum pecoribus cernitur, sed lucem quaeramus quam videre cum solis angelis possimus, quam nec initium inchoat, nec finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco protinus respondetur: Respice, fides tua te salvum fecit. Sed ad haec cogitatio carnalis dicit: Quomodo possum lucem spiritalem quaerere, quam
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi de humanitate ac duinitate illius utiliter
possit. Clamantẽ & enim caecũ transiens audiuit:
sed stans miraculũ illuminatronis exhibuit. Transire
nãq humanitatis. ẽ. stare diuinitatis. Fer humanita¬
tẽ qui ppe habuit nasci : crescere. mori. resurgere: de
loco ad locũ uenire. Qui gͦ indiuinitate mũtabilis
Non. ẽ. atq hoc ipsum mutare transire. ẽ: ꝓfecto iste
transitꝰ ex carne. ẽ: Non exdiuinitate. Perdiunitatẽ
uero semper stare.ẽ. quia ubiq semper prae̾sens. ẽ: Nec¬
ꝑ motũ uenit. Nec ꝑ motũ recedit. Caecum igitur cla¬
mantẽ dñs transiens audiuit. stans illuminauit: quia
phumanitatem suã uocib nr̃ae caecitatis compaciendo
miscitus. ẽ sed lumen Nobis grãe ꝑdiuinitatis poten¬
tiã infudit. Et notandum: quid caeco uenienti dicat
Quid tͥ uis faciam: Numquid qui lumen reddere po¬
terat. quid uellet caecꝰ ignorabat: Sed peci uult hoc

Expanded text:
intelligi de humanitate ac divinitate illius utiliter intelligi de humanitate ac divinitate illius utiliter possit. Clamantem etenim caecum Jesus transiens audivit, sed stans miraculum illuminationis exhibuit. Transire namque humanitatis est, stare divinitatis. Per humanitatem quippe habuit nasci, crescere, mori, resurgere, de loco ad locum venire. Quia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire est, profecto ille transitus ex carne est, non ex divinitate. Per divinitatem vero ei semper stare est, quia ubique praesens, nec per motum venit, nec per motum recedit. Caecum igitur clamantem Dominus transiens audit, stans illuminat, quia per humanitatem suam vocibus nostrae caecitatis compatiendo misertus est, sed lumen nobis gratiae per divinitatis potentiam infudit. 7. Et notandum quid caeco venienti dicat: Quid tibi vis faciam? Nunquid qui lumen reddere poterat quid vellet caecus ignorabat? Sed peti vult id
Abbreviated transcription (Latin):
tũ superet. atq adpias aures dñi nimietate suae impor.¬
tunitatis erũpat. Inse ut suspicor recognoscit unusqͥsq
quod dicimꝰ. qr dum abhoc mundo animũ addm̃
mutamꝰ. dũ adoracionis opꝰ conuertim᷑ ipsa quae pͥ¬
us delectabilit̃ gessimꝰ. importuna post & grauia
in oratione toleramꝰ. Uix eorũ cogitatio man̾u scĩ de¬
siderii ab oculis cordis abicit᷑: uix eorũ fancasmata
per poenitentiae lamenta superantur. Sedcũ iri
oratione nr̃a uehement̾ insistimꝰ: transeuntẽ iħm figi¬
mus. Unde illic subdit᷑. Stans autẽ iħc: iussit
eũ ad se adduci. Ecce stat qui ante transiebat: quia
cũ ad huc turbas fantasmatũ ioratione patimur.
iħm aliquatenꝰ transeuntẽ sentimꝰ. Cũuero orationi
uehement̃ insistimus. stat iħc ut lucẽ restituat: quia
ds̃ incorde figitur. & lux amissa reparatur. Qua
tamen in re & aliud aliquid nobis dñs innuit: quod

Expanded text:
tum superet, atque ad pias aures Domini nimietate suae importum superet, atque ad pias aures Domini nimietate suae importunitatis erumpat. In se, ut suspicior, recognoscit unusquisque quod dicimus, quia dum ab hoc mundo animum ad Deum mutamus, dum ad orationis opus convertimur, ipsa quae prius delectabiliter gessimus importuna postea atque gravia in oratione nostra toleramus. Vix eorum cogitatio manu sancti desiderii ab oculis cordis abigitur, vix eorum phantasmata per poenitentiae lamenta superantur. 5. Sed cum in oratione nostra vehementer insistimus, transeuntem Jesum menti figimus. Unde illic subditur: Stans autem Jesus, uci ad se. Ecce stat qui ante transibat, quia dum adhuc turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentimus. Cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus ut lucem restituat, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. 6. Qua tamen in re aliud aliquid nobis Dominus innuit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dũ cuerti addm̃ post ꝑpetrata uitia uolumꝰ. dũ ẽtra
hacc eadẽ exorare uitia quae ꝑpetrauimꝰ conam᷑: occur¬
runt cordi fantasmata peccatorũ quae fecimꝰ mentis
nr̃ae aciem reuerberant. confundunt animũ & uocẽ
nrae dep̃cationis p̾munt. Qui p̃ibant gͦ increpabant
eũ ut tacer&: qr pͥusquã iħc ad cor ueniat. mala quȩ
fecimꝰ cogitationi nr̃ae suis imaginib illisa : in ipsa
nr̃a oratĩone contͣbant. Sed quid ad haec in lumi¬
nand cȩcꝰ fecit : audiamꝰ. SEAUITUR Ipse uero
multomagis clamabat: fili dauid miserere mei-
Ecce quẽ turba increpat ut taceat magis ac magis
clamat: quia quanto grauiori tumultu cogitatiõnũ
carnaliũ p̃mim᷑. tanto orationi insistere ardentius
debemꝰ. Contradicit turba Ne clamemꝰ: quia peccatoꝵ
Nr̃orũ fantasmata plerũq & inoratione patim᷑. Sed
nimirũ necesse. ẽ. ut uox cordis nr̃i quodurius repelli¬
tur. ualentius insistat: quatenꝰ cogitationis illicite tumul¬

Expanded text:
rti ad Deum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus, conamur, occurrunt cordi fantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum et vocem nostrae deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant. 4. Sed quid ad haec illuminandus iste caecus fecit audiamus. Sequitur: Ipse vero multo magis clamabat: Fili David, miserere mei. Ecce quem turba increpat ut taceat magis ac magis clamat, quia quanto graviori tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Contradicit turba, ne clamemus, quia peccatorum nostrorum phantasmata plerumque et in oratione patimur. Sed nimirum necesse est ut vox cordis nostri 1442 quo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illicitae tumul
Abbreviated transcription (Latin):
lumen recipiat rogare dissimulat. atq ap̃cib ces¬
sat : caecꝰ equidẽ iuxta uiã sedet. sed minime men¬
caccꝰ .ẽ. & mendicat. Quisquis ergo caecitatis suae
tenebras agnoscit. qusquis quod sibi de ẽ. lumen
aet̾nitatis incelligit: clamet medullis cordis. clam&
uocib mentis dicens. Iħu fili dauid: miserere mer
Sed qͥd clamante caeco subiungit᷑: audiamꝰ. Et qͥ
p̃ibant : increpabant eũ ut tacerõ. Quid aut̃ de signaNT̃
isti qͥ iħu ueniente p̾cedunt. nisi desideriorũ carñali¬
ũ turbas tumultusq uitiorũ: Qui pͥusquã iħc ad cor
Nr̃m ueniat tẽptationib suis cogitationẽ nr̃am dis¬

Expanded text:
lucem recipiat rogare dissimulat, atque a precibus ceslucem recipiat rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mencus sedet, et mendicat. Quisquis ergo caecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationib
Abbreviated transcription (Latin):
toris sui presentiã illuminant᷑ ut int̾nȩ lucis gau¬
dia iã ꝑdesideriũ uideat: atq in uia uitae boñi ope¬
ris gressꝰ ponat. Nocandũ uero. ẽ: quod cũ iħc
hiericho apppinquare dicitur. caecꝰ illuminatur
Hiericho quippe: int̾p̃tat᷑ luna. Luna autẽ insacro
eloquio ꝓdefectu ponit᷑ carnis: quia dũ men̾struis
momentis decrescit: defectũ nr̃ae mortalitatis desig¬
nat. Dum igitur conditor nr̃ apꝓpinquat hiericho.
cecꝰ adlumen redit: quia dũ diuinitas defectũ nr̃ae
carnis suscepit. humanũ genꝰ lumen qđ amiserat re¬
cepit. Unde enĩ ds̃ humana patitur : inde homo
addiuina subleuat᷑. Qui uidelicet caecꝰ recte & iux¬
ta uiã sedere . & mendicans. ẽẽ. describitur. Ipsa enĩ
ueritas dix̃. Ego sum uia. Qui ergo aet̾nae lucis cla¬
ritatẽ nescit: caecꝰ ẽ. Sed si iã inredẽptorẽ credidit:
iuxta uiã sedet. Si autẽ iã credidit: sed ut aet̾̃nũ

Expanded text:
toris sui praesentiam illuminatur, ut internae lucis gautoris sui praesentiam illuminatur, ut internae lucis gaudia jam per desiderium videat, atque in via vitae boni operis gressus ponat. 2. Notandum vero est quod cum Jesus Jericho appropinquare dicitur, caecus illuminatur. Jericho quippe luna interpretatur, luna autem in sacro eloquio pro defectu carnis ponitur, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse describitur; ipsa enim Veritas dicit: Ego sum via . Qui ergo aeternae lucis claritatem nescit, caecus est; sed si jam 1441 in Redemptorem credit, juxta viam sedet; si autem jam credit, sed ut aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
EDEMPTOR NR PREUIDENS EXPASSIONE SUA
discipulorũ animos perturbandos: eis longe
ante & passionis poenã & resurrectionis
suae głam praedicit: ut cũ morientẽ sicut predictũ. ẽ
cernerent: etiam resurrecturũ non dubitarent. Sed
quia carnales ad huc discipłi nullomodo ualebant ca¬
pere uerba mrsteru: uenitur ad miraculum. Ance
eorũ oculos caecus lumen recepit. ut qui caelestis
misteru uerba non caperent. eos ad fidem caelestia
facta solidarent. Sed miracula dñi saluatoris nr̃i.
tur facta. & tamen per significationẽ nobis aliquid
innuant. Opera quippẽ eiꝰ & ꝑ potentiam aliud
ostendunt: & permysteriũ aliud loquuntur. Scce
enĩ quis uxta historiã caecꝰ iste fuerit ignoramꝰ: sed
tamen quod mysteriũ significet nouimꝰ Caecũ quip¬
pe est genꝰ humanũ: quod in parente pͥmo a paradr̃¬
si gaudus expulsũ. claritatẽ suꝑnȩ lucis ignorans.
dãpnationis suae tenebras patitur : sed tam̃ ꝑ redẽp¬

Expanded text:
edemptor noster praevidens ex passione sua discipulorum animos perturbandos, eis longe ante et ejusdem passionis poenam, et resurrectionis suae gloriam praedicit, ut cum eum morientem, sicut praedictum est, cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. Sed quia carnales adhuc discipuli nullo modo valebant capere verba mysterii, venitur ad miraculum. Ante eorum oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidarent. Sed miracula Domini et Salvatoris ntur facta, et tamen per significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras patitur; sed tamen per Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
cel situdinem transmigramꝰ. Qui ergo in sepulchronunci¬
atur ͥ transmigratione ostenditur : quia is qui inmortifi
lectionis euuangelicae expositione transcurrimus: sed
libet ut de hac eadem sollempnitate. aliquid subtilius
loquam᷑. Duȩ et enim uite erant: quarũ unã nouimus.
alteram nesciebamꝰ. Una quippe mortalis est: alia immor¬
talis. Una corruptionis: alia incorruptionis. Una mor
Unam pertulit moriendo: ostendit al teram resurgendo.
Siigitur nobis mortalem uitam scientib. resur rectionem
ꝓmitteret carnis: ettamen hanc uisibiliter ñ exhiberet:
quis eiꝰ ꝓmissionib crederet: factus itaq homo apparuit
in carne: mori dignatus est ex uoluntate. resurrexit ex
potestate: et ostẽndit exemplo: quod nobis ꝑmisit in p̃mio.
Sed fortasse aliquis dicat. Iure ille surrexit: qui cum ds̃
esset. teneri morte ñ potuit d instruendam ergo igno

Expanded text:
celsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepulcro nunticelsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepulcro nuntiatur, in transmigratione ostenditur, quia is qui in mortifilectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, altera immortalis, una corruptionis, altera incorruptionis; una mortUnam pertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo igno
Abbreviated transcription (Latin):
iandum nobis est:cur om̃ps ds̃ cum quem cunctae aeccłae prȩ¬
ferre disposuerat: ancillȩ uocem ꝑtimescere. scipsum negã
re ꝑmisit. Quod nimirũ magnȩ actũ esse pietatis dispensa¬
tione cognoscimꝰ: ut is qui futurus erat pastor aeccłae.
in sua culpa disceret: qualiter alus misereri debiusset. Prius
itaq eum ostendit sibi: et tunc p̃posuit ceteris. Ut exsua
infirmitate cognosceret: quã misericorditer aliena infir¬
ma toleraret: Bene aut̃ de redemptore nr̃o dr̃ p̃cedet uos¬
ingalileam: ibi eũ uidebitis sicut dix̃ uobis. Galilea
namq: transmigratio facta int̾p̃tatur. Iam quippe.
redemptor nr̃ apassione ad resurrectionem: a morte
ad uitam : a poena ad głam . acorruptione ad incorrup¬
tionem transmigrauerat: Et prius post resurrectionem
ingalileam adiscipulis uidetur. quia resurrectionis eiꝰ
głam postea laeti uidebimꝰ si modo auicus ad uirtutũ

Expanded text:
randum nobis est cur omnipotens Deus eum quem cunctae Ecclesiae praerandum nobis est cur omnipotens Deus eum quem cunctae Ecclesiae praeferre disposuerat ancillae vocem pertimescere et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae actum esse pietatis dispensatione cognoscimus, ut is qui futurus erat Pastor Ecclesiae in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum ostendit sibi, et tunc praeposuit caeteris, ut ex sua infirmitate cognosceret quam misericorditer aliena infirma toleraret. 5. Bene autem de Redemptore nostro dicitu. Galilaea namque transmigratio facta interpretatur. Jam quippe Redemptor noster a passione ad resurrectionem, a morte ad vitam, a poena ad gloriam, a corruptione ad incorruptionem 1528 transmigraverat. Et prius post resurrectionem Galilaea a discipulis videtur, quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
ignem : quia ompsds̃ et blandus iustis. & terribilis apparebit
iniustis. Istos in iudicio ueniens ꝑlenitatis mansuetudinem
demulcet: illos uero per iustitiae districtionẽ terr&. Sediam
quid angłs subiungat: audiamꝰ. Iħm quacritis nazarenum.
Ihc̃ latino eloquio salutaris. id est saluator inter pretatur.
Atuero multi tunc ihu dici poterant: ñ tam̃ substantialiter.
sed nuncupatiue. Ideo et locus subiungitur: ut de quo
ihu dictum sit manifestetur. Nazarenum. Et causã ꝓtinꝰ
subdit Crucifixum Atq addidit: Resurrexit ñ est hic
ꝑp̃sentiam maiestatis. Sed ite dicite discipulis eiꝰ et pe¬
tro : quia p̃cedet uos in galileam. Quaerendũ nobis est:
cur nominatis discipulis petrus de signatur ex nomine
Sedsi hunc angłs nominatim ñ exprimeret: qui magistrum
negauerat uenire int̃discipulos ñ auder&. Uocatur ergo
ex nomine: ne desperar& ex negatione. Qua in re considẽ¬

Expanded text:
ignem, quia omnipotens Deus et blandus justis, et terribilis apparebit ignem, quia omnipotens Deus et blandus justis, et terribilis apparebit injustis. Istos in judicio veniens per lenitatis mansuetudinem demulcet, illos vero per justitiae districtionem terret. 4. Sed jam quid angelus subjungat audiamus: Jesum quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est salvator interpretatur. At vero multi tunc Jesus dici poterant, non tamen substantialiter, sed nuncupative. Ideo et locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit manifestetur: Nazarenum. Et causam protinus subdidit: Crucifixum. Atque addidit: Surrexit, non est hic. praesentiam majestatis. Sed ite, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum nobis est cur, nominatis discipulis, Petrus designatur ex nomine. Sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat, venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine, ne desperaret ex negatione. Qua in re conside
Abbreviated transcription (Latin):
desperant. Uos aut̃ cur ꝑtimescitis. quae ur̃os conciues uidetis :
Unde et matheus angłmapparuisse de scribens ait. Erat as¬
pectus eius sicut fulgur : et uestim̃tac eiꝰ sicut nix. Infulgure
et enim terror timoris est: inniue aut̃. blandimentum
candoris. Quia uero om̃ps ds̃ & terribilis est peccatorib¬
et blandus iustis: recte testis resurrectionis angelus et in
fulgure uultus: et in candore habitus de monstratur. Ut
de ip̃sa sua specie et terreret reꝓbos: et mulceret pios. Unde
recte quoq populum ꝑdeserta gradientem columna ignis
innocte : et columna nubis prȩibat in die In igne &enĩ terror
est: innube aut̃ uisionis lene blandim̃tum. Dĩes uero uita iusti
et nox accipitur uita peccatoris. Unde & conuersis peccatorib
paulus dicit: Fuistis aliquando tenebrae: nunc aut̃ lux in
dño. Indie gͦ. ꝑ nubem columna monstrata est. et innocte per

Expanded text:
desperant. Vos autem cur pertimescitis, quae vestros concives videtis? desperant. Vos autem cur pertimescitis, quae vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero omnipotens Deus et terribilis peccatoribuet blandus est justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Unde recte quoque populum per deserta gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die . In igne enim terror est, in nube autem visionis lene blandimentum; dies vero vita justi, et nox accipitur vita peccatoris. Unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . In die ergo per nubem columna monstrata est, et in nocte per