comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sabbatũ qđ fingebant & fingunt iudaei carnales se obseruure : udei fideles in
ueritate custodi ant in fine. ꝑsulmus qui ineo cantatur : talẽtitulũ hab&. Psulmus
cantici indie sabbati. Ex titulo psalmi : conueniens est psulmꝰ subbato. Quomodo
congruat populo iudaico uersus quidã de monstrat dicens. Indecacordopsulter i o
cũ cantico & cithura. Qđita agustinus. Deca cordũ psalteriũ ñ modo audistis. De¬
cacordũ psulteriũ : significat decĩ p̃ceptulegis. Sed cantare in illo opus est ñ porture
psalteriũ. Nã & iutaei habent legẽ portant ñ psallunt. Quisqui psullunt : quio pe¬
rantur. Quio perantur cũ tristicia ñdunt psallunt. Quis qui sallunt : quicũ ilari¬
tate faciunt bene & reliqua. H occredimꝰ futurũ esse inpopulo iudaico quando unus popu¬
Iuserit cũ scã eccła quod modobeatus agustinus narrat descã ecđa. Canticũ qđ sequit᷑
Audite cȩli : quomodo subbuto conueniat & populo iudaico : domusbeda ex planat

Expanded text:
Sabbatum quod fingebant et fingunt Judaei carnales se observare. Judaei fideles in veritate custodient in fine. Psalmus qui in eo cantatur, talem titulum habet: Psalmus cantici in die sabbati. Ex titulo psalmi conveniens est psalmus sabbato. Quomodo congruat populo Judaico, versus quidam demonstrat, dicens: In decachordo psalterio cum cantico et cithara. Quod ita Augustinus, decachordum psalterium modo audistis: Decachordum psalterium significat decem praecepta legis; sed cantare in illo opus est non portare psalterium, nam et Judaei habent legem: portant, non psallunt. Qui sunt qui psallunt? Qui operantur. Qui operantur cum tristitia, nondum psallunt, Qui sunt qui psallunt? Qui cum hilaritate faciunt bene, et reliqua. Hoc credimus futurum esse in populo Judaico, quando populus unus erit cum sancta Ecclesia, quod modo beatus Augustinus narrat de sancta Ecclesia. Canticum quod sequitur, audite coeli, quomodo sabbato conveniat et populo Judaico, dominus Beda explanat
Abbreviated transcription (Latin):
tar: Sati sinlicat presens canticũ angustiã pruesentis ecclesiue. Dequa angustu
dicit uersus: Rc cogitabo om̃s annosiñcos in amaritudime ammemeae. ꝑsulmusds¬
dsm̃s centin& uoct gentilis populi: quia somno ammie ueuigilaat: post in trodicton
in quiens cauere debemus : neipsa amima nra dormiat. Maluseni est ceanmnootobi
hosius sosenus corporis qͥuorepartuir ualitudo corporis. Sornus autẽanme eEt obli¬
do hicstit Et paulo post. Quando anima situt fontem sapientia esitr. Pc ipsoftontes¬

Expanded text:
. Satis indicat praesens canticum angustiam praesentis Ecclesiae, de qua angustia dicit versus, Recogitabo omnes annos meos in amaritudine animae meae. Psalmuss, continet vocem gentilis populi, qui a somno animae evigilat post introductam inquiens, cavere debemus, ne ipsa anima nostra dormiat. Malus enim est somnus animae, bonus somnus corporis, quo reparatur valetudo corporis. Somnus autem animae est oblido hic sitit. Et paulo post, Quando anima sitit, fontem sapientiae sitit. De ipso fonte
Abbreviated transcription (Latin):
Ausnoscamusergo : quẽ ad modũ xpm̃ ꝑ sequebatur filiussuus. Fabebat enim
filius de quibus dicebat. Noniciun ant filii sponsi: quãdiucũeis ests ponsus
Cuasat abtis ablatus fuerit sponsus : tunc ieiunabunt filus ponsi. Ergofilii
sponsi a postoli : & inthos ꝑsecutor diabolus iuidas. Passionẽ itaq suã in hoc
psalmo p̃dicaturus est ap̃s. Canticũ passionẽ eiꝰ nihi lominus sonat dicens

Expanded text:
Agnoscamus ergo quemadmodum Christum persequebatur filius suus: habebat enim Agnoscamus ergo quemadmodum Christum persequebatur filius suus: habebat enim filios de quibus dicebat: Non jejunant filii sponsi quandiu cum illis est sponsus, cum autem ablatus fuerit sponsus, tunc jejunabunt filii sponsi. Ergo filii sponsi apostoli, et inter hos persecutor diabolus Judas. Passionem itaque suam in hoc psalmo praedicaturus est Christus. Canticum passionem ejus nihilom
Abbreviated transcription (Latin):
uelis mat᷑ post quã liberata ẽ. de afflictione sennenae emulae suae. Exultautin qut
potesius romanorũ subditaẽ apostolicis uiris & xp̃iamns in peratorib dilatatũ e os ecdae
supinamios suos : seli c& paganos & ꝑfides &iudacos. Istadilatatio hodierna dieꝑrgis
& si comnis isr ł saluus fi&. CAT XU. DEFERIA QuInti dpopulã
sle aorticulus sibumauir ga id est subuna regimine suscipit populũ uidaicũ & popula
gentile. Q uia ini stoar ticulo recipiendus ẽ populus iudaicus : cantatur ꝑ salmus
in quinta feria quiptitulatur exxorationemorsi. Talis estitulus. Ditatiorsor sr
hominisdi Se quitur canticũ cantemus dño. Quod olim cantauere in figura surure
nutinise. ꝑ cipient quando adim plebitur qđ dñs in euangeliodioxit : a modo non
ꝑsulimus qui in eacantatur: huncittula hab&. Ipsidauid quando cũ filius
suus ꝑ sequebatur . De quotitulo it adicit agustinus in ꝑlogo cius dem ꝑsalmi

Expanded text:
uelis mater postquam liberata est de afflictione Phenennae aemulae suae, Exsultavit, inqpotestas Romanorum subdita est apostolicis viris et Christianis imperatoribus, dilatatum est os Ecclesiae super inimicos suos, scilicet et paganos et perfidos Judaeos. Ista dilatatio hodierna die permaet sic omnis Israel salvus fiet. CAPUT XV. De quinta feria. Iste articulus sub una virga, id est, sub uno regimine suscipit populum Judaicum, et populum gentilem. Quia in isto articulo recipiendus est populus Judaicus, cantatur psalmus in quinta feria, qui praetitulatur ex oratione Moysis. Talis est titulus, Oratio Moysis hominis Dei. Sequitur canticum, Cantemus Domino. Quod olim cantavere in figura futurae victoriae percipient quando implebitur quod Dominus in Evangelio dixit, Amodo non Psalmus qui in ea cantatur, hunc titulum habet, Ipsi David, quando eum filius ejus persequebatur. De quo titulo ita dicit Augustinus in prologo ejusdem psalmi:
Abbreviated transcription (Latin):
noni monstratur quidicit. De torrenteinuiabibit ꝓpterea egxaltauit caput. Deho torten¬
te dũsinuui abibit: qui a mortẽintran situ gustaut. At que ideo ex altauit capit. qui a hoc
qđ moriendo in sepulehroposuit : surgendosuꝑ angelos eleuauit. Quauisritecongrua
ut ꝓpt̃ humiliationẽ capitis nr̃i proximã : amimit tamus glorificationẽ sẽtr inascoli sie
qua honoratur filiuis hominis ꝓp̃t unitatẽ ꝑ sone filudĩ unde &&ipse prȩcepit a postolistiea
lciudicerent trans figuratio nẽsu ã inmonte antequã resurgor& amortuis potest iam̃
& sopliciter intellegi. Quatinis ad memoriã nobi sreducat qđ al quandoese&s tepuis

Expanded text:
noni monstratur, qui dicit: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput. De hoc torrente Dominus in via bibit, quoniam mortem in transitu gustavit, atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, surgendo super angelos elevavit. Quamvis rite congruat, ut propter humiliationem capitis nostri, proximam, omittamus glorificationem sanctae Trinitatis, in qua honoratur filius hominis propter unitatem personae Filii Dei. Unde et ipse praecepit apostolis, ne alicui diceret transfigurationem suam in monte, antequam resurgeret a mortuis: potest tamen et simpliciter intelligi, quatenus ad memoriam nobis reducat, quod aliquando esset tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s qui pieuolunt uiuere : ꝑsecutionẽ patiuntur. & ꝑtinent etd corpustrium
puerarũ quimisi sunt in caminũ : cuius corporis caput est &p̃s. Athi qui ꝑsecutio¬
nes ingerunt aid corpus diaboli : cuius membrũ extitt nabo chodonosor & omnes
ꝑ secutores : usque admaximũ membrũ antixp̃m. Et merito in quinto ordinere co¬
litur euasio electorũ deꝑsecutoribus : quia corpus quod quinq sensibus regiturpꝰs̃
occidere. amplius autẽ quid faciant non habent. ꝓsulmꝰ desexta feriaut p̃tulin¬

Expanded text:
Omnes qui pie volunt vivere, persecutionem patiuntur, et pertinent ad corpus trium Omnes qui pie volunt vivere, persecutionem patiuntur, et pertinent ad corpus trium puerorum, qui missi sunt in caminum: cujus corporis caput est Christus: at hi qui persecutiones ingerunt, ad corpus diaboli, cujus membrum exstitit Nabuchodonosor, et omnes persecutores usque ad maximum membrum Antichristum. Et merito in quinto ordine recolitur evasio electorum de persecutoribus, quia corpus quod quinque sensibus regitur possunt occidere: amplius autem quid faciant, non habent. Psalmus de sexta feria, ut praetuli
Abbreviated transcription (Latin):
respond& canticũ cantemus dño Y mnustriũ puerorũ benedicite : passionẽ dñi actriũ¬
phũ eius ad memoriã nobis reducit. Nabo chodono sordiabolũ significat. Ministrieiꝰ
si sunt tres pueri in caminũ ignis. futurũ enĩ erat ut furor ẽ incendii iudȩorũ sustiner&
xp̃s. Tres suerunt pueri : qui una uoce confitebanturdño. Triapura sacramenta : exi¬
erunt dehomine xpo in passionesua. Sp̃s aqua & sanguis. Qucetria : unũ monstraNT
xp̃m. Erat infornace aspectus quarti. quasi similitudo filidĩ. Et enĩ pendebat siue
sepeliebatur corpus xp̃i : as suptũ ex maria uirgine. Puerorũ corpora non sunt corrup¬
ta infornace. futurũ erat ut xp̃icorpus non corrũ peretur putredinemortis. Liberati s̃
audiuicantare inuigiliis pasche in ecclesiaturonensi post lectiones benedicite

Expanded text:
respondet canticum, Cantemus Domino. Hymnus trium puerorum, Benedicite, Passionem Domini ac triumrespondet canticum, Cantemus Domino. Hymnus trium puerorum, Benedicite, Passionem Domini ac triumphum ejus ad memoriam nobis reducit. Nabuchodonosor diabolum significat: ministri ejucifige, missi sunt tres pueri in caminum ignis: futurum enim erat, ut furorem incendii Judaeorum sustineret Christus. Tres fuerunt pueri, qui una voce confitebantur Domino. Tria pura sacramenta exierunt de homine Christo in passione ejus, spiritus, aqua et sanguis, quae tria unum monstrant Christum: erat in fornace aspectus quarti, quasi similitudo Filii Dei. Etenim pendebat sive sepeliebatur corpus Christi assumptum ex Maria Virgine: Puerorum corpora non sunt corrupta in fornace: futurum erat ut Christi corpus non corrumperetur putredine mortis. Liberati suaudivi cantari in vigiliis Paschae in Ecclesia Turonensis post lectiones, Benedicite.
Abbreviated transcription (Latin):
in ebriabuntur animenr̃ȩ. sicut dicit alius psalmus. In ebri abuntur ab ubertate do¬
mustuȩ & torrente diliciarũtu arũ potabis eos : Sitienda ergo ẽ sapientia sitien
euis recordationẽ quasi debabilone ad hierusalem. In eo dem psalmo aliqua sitis memorat᷑
similis depsalmodselsms. in fitistepsalmꝰ. Sulco seius in ebria multiplica generationeseiꝰ
Vnde idem qui supra intractatupsalmq. tedec& pmnus ds̃. Videmuscredunt : & eox cre¬
dentibus alii credunt : & ex illis alii credunt : & non sufficit unihomini: ut factus ipse fide¬
lis unũ lucretur. Canticũ exultauit cormeũ indño liqui demonstrat scãmeccłam superi¬
orem essebabiloniae. ꝑsalmus dsmisereaturnr̃ i. in quo ꝑ uoces praedicatorũ colligitur
populus iudaccus dicentiũ : confite anturtibi populids̃ : conuenit cũ psalmode quin¬
ta feria : dñerefugiũ factus es nobis quihab& titulũ oratio moy si hominis di. Cui a pte

Expanded text:
inebriabuntur animae nostrae, sicut dicit alius psalmus: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos . Sitienda est ergo sapientia, sitienda ejus recordationem, quasi de Babylone ad Hierusalem. In eodem psalmo aliqua sitis memoratur similis de psalmo, Deus, Deus meus. Infit iste psalmus, Sulcos ejus inebria, multiplica generationes ejus. Unde idem qui supra in tractatu psalmi, Te decet hymnus Deus, videmus, credunt, et ex credentibus alii credunt, et ex illis alii credunt, et non sufficit uni nomini ut factus ipse fidelis unum lucretur. Canticum, Exsultavit cor meum in Domino, liquido monstrat, sanctam Ecclesiam superiorem esse Babylonia. Psalmus, Deus misereatur nostri, in quo per voces praedicantium colligitur populus Judaicus, dicentium: Confiteantur tibi populi, Deus, convenit cum psalmo de quinta feria, Domine, refugium factus es nobis, qui habet titulum, Oratio Moysis hominis Dei: Cui apte
Abbreviated transcription (Latin):
umiliatur ut genua figat. udhuchab& quo humili
Quis qui sautẽ sichumiliatur. ut hȩreat in terra uenter eius. ultrũ
quo humili&ur non hab&: Sic prosternor antecrucẽ ut paula
uitae eiusdem paulae: Prostrata quae ante crucem. qua si pen¬
dentẽ dñm cerner& : Et ego iãtens antecrucẽ pas sus xp̃s ꝓme¬
ꝓscriptus ẽ incordemeo. Virtutẽ scã ecrucis quã accepit. exx dĩ
filio udoro : Creaturam nullã colendo ut dm̃ adoro. sed ueneran¬
do ut apostolus inquit. honore inuicem p̃uenientes : Omnis substan¬
tia quued s̃ non ẽ. creatura ẽ. & quae creatura ẽ. ds̃ non est
Erux xp̃i antemeposita. xp̃m qua si pendentẽ in eamente teneo
Ipsa uerba nr̃a de precationis de monstrant. quem adoremus:
Dicimus : crucẽtuã ad oramus dñe. & scãmresurrectionẽ tuã.
lcudamus & glorificamus : Hic non sunt uerba p̃cationis. sed
ostentationiscid orandȩ crucis. & glorificandae resurrectionis:

Expanded text:
humiliatur, ut genua figat, adhuc habet quo humilietur; humiliatur, ut genua figat, adhuc habet quo humilietur; quisquis autem sic humiliatur, ut haereat in terra venter ejus, ultra quo humilietur, non habet. Sic prosternor ante crucem ut Paula Vitae ejusdem Paulae: Prostrataque est ante crucem, quasi pendentem Dominum cerneret. Et ego jacens ante crucem, passus scriptus est in corde meo, virtutem sanctae crucis, quam accepit ex Dei Filio, adoro. Creaturam nullam colendo ut Deum adoro, sed venerando: unde Apostolus inquit, Honore invicem praevenientes. Omnis substantia quae Deus non est, creatura est; et quae creatura est, Deus non est. Crux Christi ante me posita, Christum quasi pendentem in ea mente teneo. Ipsa verba nostrae deprecationis demonstrant quem adoremus. Dicimus: Crucem tuam adoramus, Domine, et sanctam resurrectionem tuam laudamus et glorificamus. Hic non sunt verba precationis, sed ostentationis adorandae crucis, et glorificandae resurrectionis D
Abbreviated transcription (Latin):
Crux cleuidorũ baculus
Crux resurrectio mor tuorũ
Crux pater orfanorum
Grux paruulorum custos:
Crux monachorum cibstinentia
Cruxsitientium ons
Cru: uirginum castitas
tionibus presbiteri post euangelium : Si quis ea uoluerit scrutari
quueibideprecata sunt & mentem referre ad presentẽ glorifica¬
tionẽ. inueni& ea in uirtute scãe crucis: Dequa & hieronimus in
tractatu aepistolȩ adhephesios: Crux itaq xp̃i non solũ nobis sed
& ungelis cunctisque incaelo uirtutibusꝓ fuit. & a peruit sacra¬
mentũ quod antea nesciebant : & sedulius in carmine paschali : Neue
humiliatus .ẽ. pronobis patriusq ad mortẽ mortẽ autem crucis:
Si huius mortis imitatores esse debemus. nec non & humilitatis
oport& esse. Vnde prosternimur antecrucem ut fixa humili¬
tas mentis ꝑ habitũ corporis demonstr&ur : Humilitatẽ mentis non
possumus amplius monstrure . quã ut totũ corpus ad terrã proster¬
natur : Vnde agustinus in psalmo xl motertio: Quis qui senĩ

Expanded text:
crux claudorum baculus,crux resurrectio mortuorum, crux periclitantium crux parvulorum custos, crux monachorum abstinentia,crux sitientium fons, crux virginum castitas,tionibus presbyteri post Evangelium. Si quis ea voluerit scrutari, quae ibi deprecata sunt, et mentem referre ad praesentem glorificationem, inveniet ea in virtute sanctae crucis. De qua et Hieronymus in tractatu Epistolae ad Ephesios. Crux itaque Christi non solum nobis, sed et angelis cunctisque in coelo virtutibus profuit, et aperuit sacramentum quod antea nesciebanhumiliatus est pro nobis Patri usque ad mortem, mortem autem crucis. Si hujus mortis imitatores esse debemus, necnon et humilitatis oportet esse. Unde prosternimur ante crucem, ut fixa humilitas mentis, per habitum corporis demonstretur. Humilitatem mentis non possumus amplius monstrare, quam ut totum corpus ad terram prosternatur. Unde Augustinus in psalmo quadragesimo tertio: Quisquis enim ita
Abbreviated transcription (Latin):
dentesbona sed in suꝑ reddentes mala probonis. nosoremus & ipsi
quitem pro aliis uel seuientibus ueldo itib & in fide pereclitantib.
Nosuero &iã , ronobis primitus ut animũ nr̃m dõmiserante atq
opitulante uin camus. quo ferimur in ulciscendi cupiditatẽ. cũ trabit᷑
siue p̃sentib siue absentib nobis: Deinde dũ xp̃ipatientiã recorda¬
murtã quã ipso excitato. sicut factũ ẽ. cũ dor mir& in naui qui ꝑ¬
turbationẽ cordisnr̃i tempestatẽ que tranquillat. animo sedato
atq placato : Orenus &iã proipsis detractoribus nr̃is. ut securi¬
dicamus dimitte nobis sicut & nosdimittimus: Sed ille dimittebat
qui peccatũ quodei dimit ter&ur. utiq non habebat :¬

Expanded text:
dentes bona sed insuper reddentes mala pro bonis, nos oremus, et ipsi dentes bona sed insuper reddentes mala pro bonis, nos oremus, et ipsi quidem pro aliis, vel saevientibus, vel dolentibus, et in fide periclitantibus. Nos vero etiam pro nobis primitus, ut animum nostrum Deo miserante atque opitulante vincamus, quo ferimur in ulciscendi cupiditatem cum detrahitur sive praesentibus sive absentibus nobis; deinde dum Christi patientiam recordamur, tanquam ipso excitato, sicut factum est dum dormiret in navi, qui perturbationem cordis nostri tempestatemque tranquillat, animo sedato atqdicamus: «Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus» . Sed ille dimittebat, qui peccatum quod ei dimitteretur utique non habebat
Abbreviated transcription (Latin):
Hic reddimus quod quarta feria promisimus descõagustino: Prius
iterũ ad memoriã reduco quando ꝑ sequimur ab inimicis. ut semꝑ
reuertamur. ad orationẽ : Vnde idem memoratũ scutũ : Pro eo ut
diligerent me detrahebant mihi: quia it: ego autem
ora¬
bamꝰ : Nonquidẽ dixit quid orabat: Sed quid meliusm telligi¬
mus quã proeis ipsis : cruci fixo enimꝰ maxime d&ruhebant. quan¬
douelut homini quẽ quasi uicerant illudebat: De quacruce illedixit:
Pater ignosce illis quia nesciunt quid faciunt : & paulo post: Nobis
utilius erat quod patientiae p̃bebat exemplũ. quã si suos in imicos
sinedilatione ꝑdendo udhocnos uedificar& ut impatienter festina¬
remus dehis quos malos patimur uindicarecũ scriptũ sit: Melior ẽ
patens. quã fortis: Docent igitur nosdiuiria eloquia d ominico
exemplo cũ audimus. pro eo ut diligerent med&rahebant mihi ego
autẽ orabam : ut quando ali quos sentimus in gratos. non solũ nonree¬

Expanded text:
Hic reddemus quod quarta feria promisimus de sancto Augustino: Prius iterum ad memoriam reduco, quando persequimur ab inimicis, ut semper revertamur ad orationem, unde ita memoratum scutum, Pro eo ut me diligerent, detrahebant mihi. Quid ait. Ego autem orabam Non quidem dixit quid orabat, sed quid melius intelligimus quam pro eis ipsis? Crucifixo enim maxime detrahebant, quando velut homini quem quasi vicerant illudebant, de qua cruce ille dixit: Pater ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Et paulo post: Nobilis utilius erat quod patientiae praebebat exemplum, quam si suos inimicos sine ulla dilatione perdendo, ad hoc nos aedificaret, ut impatienter festinaremus de his quos malos patimur, vindicari; cum scriptum sit, Melior est patiens quam fortis. Docent ergo nos divina eloquia Dominico exemplo cum audivimus: Pro eo ut me diligerent, detrahebant mihi, ego autem orabam, ut quando aliquos sentimus ingratos, non solum non red
Abbreviated transcription (Latin):
iositã in altario eius ecclesiue & a ꝑtepalam fecit. quia ex quo
crunfiaus ẽ xp̃s omnia quae ad urilitatẽ humani generis
facto sunt Quolib& modo p̃ter uirtutẽ udorandae crucis gesto
non essent ni que cib angelisscis neq ab hominibus:T¬

Expanded text:
positum in altario ejus ecclesiae, et aperte palam fecit, quia ex quo positum in altario ejus ecclesiae, et aperte palam fecit, quia ex quo crucifixus est Christus, omnia quae ad utilitatem humani generis facta sunt, quolibet modo praeter virtutem adorandae crucis gesta non essent, neque ab angelis sanctis, neque a piis
Abbreviated transcription (Latin):
concede ꝓpitius. ut qui ad cidorandã uiui ficã crucẽ adueniant.
a peccatorũ suorũ nexibus liberentur: Quẽ dep̃cor ipsumad¬
oro : Posternor corpore ante crucem mente ante dñm : Venȩ¬
rorcrucem ꝑquã redemptus sum sed illũ dep̃cor qui redemit :
De qua adoratioe scripiũ ẽ in historiatripertita libro primo:
Hocenim signũ bellicũ inter alia pretiosius erat. eo quod impe¬
ratorem prȩcedere & cadorari illud emilitibus moris e&: Intẽ
in eodem opere libro secundo: Augiui enĩ & probianũ uirũ
in palatio habentẽ militiã medicorũ crudeli poda grȩ passiane
detentũ ibidoloribus liberatũ ei que apparuis se scãm mirabilit̃¬
uisionẽ : Cũ enĩ dudũ paganus e&. factus postea xp̃ianus. ali¬
quatenus dogma sequebatur. Totius uero salutis causam id ẽ.
sacratissiniẽ crucem nolebat adorare: Hanc habenti senten¬
tiã diuinauirtus appareus signũ monstrauit erucis qđ erat

Expanded text:
ut qui ad adorandum vivificam crucem adveniunt, a peccatorum suorum nexibus liberentur. Quem deprecor, ipsum adoro, prosternor corpore ante crucem, mente ante Dominum, veneror crucem, per quam redemptus sum; sed illum deprecor, qui redemit. De qua adoratione scriptum est in tripartita Historia, libro primo: Hoc enim signum bellicum inter alia pretiosius erat eo quod imperatorem praecedere et adorari illud a militibus moris esset. Item in eodem opere, libro secundo: Audivi enim et Probianum virum in palatio habentem militiam medicorum, crudeli podagrae passione detentum, ibi doloribus liberatuvisionem. Cum enim dudum paganus esset factus, postea Christianus, aliquatenus dogma sequebatur, totius vero salutis causam, id est, sacratissimam crucem nolebat adorare. Hanc habenti sententiam divina virtus apparens signum monstravit crucis, quod erat
Abbreviated transcription (Latin):
ac periculis huius uitae. & proher&icis. ꝓꝑfidis iudaeis ac propa¬
ganis I Peromnes orationes genuflexionẽ facimus. ut ꝑ hunc
hubitũ corporis. mentis humilitatẽ ostendamus. excepto quando
orumus ꝓperfidis uidueis : Illi enĩ genu flectebant : Opus bonũ
maleoperabantur. quia illudendo loc faciebant : Nos addomons¬
tiundũ quod fugere debeamus oeraquac si mulando fiunt. uiu¬
musgenu flexionẽ morationep oiudei :: Similiter & apacis
sculomistis diebus nos ubst nemusIouso

Expanded text:
 periculis hujus vitae, et pro haereticis, perfidisque Judaeis, ac pro paganis. Per omnes orationes genuflexionem facimus, ut per hunc habitum corporis, mentis humilitatem ostendamus excepto quando oramus pro perfidis Judaeis. Illi enim genu flectebant, opus bonum male operabantur, quia illudendo hoc faciebant. Nos ad demonstrandum quod fugere debeamus opera quae simulando fiunt, vitamus genuflexionem in oratione pro Judaeis. Similiter et a pacis oscu
Abbreviated transcription (Latin):
in quonr̃as oblutiones patri offerimus: uestimenta a postolos
& omnes scõs : Congruum .ẽ. ut subtus euangelium aliquid
iaceat propt̃ honestatem : Quo sublato. rapitur quod iubieo¬
tum fuit : Quiudedito xp̃o intermanus in iquorũ a posto limore
furũ fugerunt & lutuert̃ : Quod enĩ significat altare dioc&
euangelium : Potest in hac sindone intelligi specialuer ioħs
qui ꝑ seuerauit cũ dño usq adcrucem qui & audiuit eccemat̃
tua & postea propt̃ metũ uideorũ seocculuit more furum:
Post hoc celebrantur orationes : hic enim dicendũ ẽ. ex decte¬
talibus innocentii papae quare missa non cantecur insexta
feria & inseptima: Nã utiq inquit constat apłos biduoisto
intristitia & in merore fuisse. & propter metũ iudaeorum
menta penitus noncaelebrari: Orationes tantũ leguntur :¬

Expanded text:
in quo nostras oblationes Patri offerimus vestimenta, apostolos et omnes sanctos. Congruum est ut subtus Evangelium aliquid jaceat propter honestatem; quo sublato, rapitur quod subjectum fuit, quia dedito Christo inter manus iniquorum, apostoli more furum fugerunt et latuerunt. Quod enim significat altare, hoc et Evangelium. Potest in hac sindone intelligi specialiter Joannes, qui perseveravit cum Domino usque ad crucem, qui et audivit, Ecce mater tua; et postea propter metum Judaeorum se occuluit more furum. Post hoc celebrantur orationes. Hic enim dicendum est ex Decretalibus Innocentii papae, quare missa non cantetur in sexta feria et in septima. Nam utique, inquit, constat apostolos biduo isto in tristitia et in moerore fuisse, et propter metum Judaeorum menta penitus non celebrari. + Orationes tantum leguntur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c&eris merito uenerar&ur : Quã uis omnis eccła non eã po sit
habere tam̃ non de est eis uirtus scãecrucis in eiscrucibu: quue
ad iinilitudinẽ dominic crucis facte sunt sicut legitur in libro
historie anglorũ deo sualdo fidelirege & xp̃ianis limo qui in
periculo positus subito fecit crucem & fixit interra ea que ad¬
orata dep̃catũ dm̃ corã illa & deditei uictoriã: sicenĩ scriptũ est
in memorato librotertio titulo secundo : Ostenditur autẽus que
hodie & in mugna ueneratione hab& locus ille ubiuenturus adhanc

Expanded text:
eris merito veneraretur. Quamvis omnis ecclesia eam non possit habere, tamen non deest eis virtus sanctae crucis in eis crucibus quae ad similitudinem Dominicae crucis factae sunt, sicut legitur in libro Historiae Anglorum de Oswaldo fideli rege et Christianissimo, qui in periculo positus, subito fecit crucem, et fixit in terram, eaque adorata, et deprecato Deo coram illa, dedit eis victoriam. Sic enim scriptum est in memorato libro tertio, titulo secundo: Ostenditur autem usque hodie et in magna veneratione habetur locus ille, ubi venturus ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
quia secr&odicitur. In hoc primo nominatur hostia siue sacrificiũ oblatio
In hac p̃catur sac̃dos pereandẽ hostiã purgariusq quaq: sacerdotis solus
est: solidõ offerre sacrificiũ. Ac ideo quiadõ cogitationib loquimur
ñ est necessaria uoa reboans. sed uerba ad hoctantũ ut eisdẽ ammoneatur¬
sacerdos quid cogitare debeat. In sequentinãq: orationeclamat populũ
ut qđ ipseiã hab& habeat & ille. Hoc est sursumcor. Acdeindeut gra¬
Qđ uob lic& simul agere idest gratias referredõ hoc ad clamatur. Qđ
ad solũ sac̃ dotũ ꝑtin& idẽ immolutionis panis & uini secr&o agitur
Quantũ enĩ uictima prestabat inueteri testam̃to addm̃ sacrificiũ post¬
quã ductaerat ad hostiũ tabernaculi. tantũ prestat sacrificiũ in prima
positione altaris. Non potest iãmutari neq in melius neq indeterius ⁊
mnus ideo dicitur quia refortusẽ gratiarũ actione RATIONE¬
& lcuitibus angelorũ. Prȩparatio quia parat frmmentes ad hones¬

Expanded text:
quia secreto dicitur. In hac primo nominatur hostia sive sacrificium, oblatio, in hac precatur sacerdos per eamdem hostiam purgari usquequaque. Saci Deo offerre sacrificium. Nam ideo quia cogitationibus Deo loquimur, non est necessaria vox reboans, sed sacerdos quid cogitare debeat. In sequenti namque oratione clamat ad populum, ut quod ipse jam habet, habeat et ille, hoc est, sursum cor, ac deinde, ut graQuod omnibus licet simul agere, id est gratias referre Deo, hoc acclamatur: Quod ad solum sacerdotem pertinet, id est, immolatio panis et vini, secreto agitur. Quantum enim victima praestabat in Veteri Testamento ad Domini sacrificium, postquam ducta erat ad ostium tabernaculi , tantum praestat sacrificium in prima positione aitaris. Non potest jam mutari neque in melius neque in deterius. aeparatione. Hymnus ideo dicitur, quia refertus est gratiarum actione, et laudibus angelorum; praeparatio, quia parat fratrum mentes ad hones
Abbreviated transcription (Latin):
diu hicẽ in p̃senti saeculo ut liberetur amalo : Nec hoc neglegent̃ curandũ
ẽẽ : ut ante participationẽ corporis & sanguinis dñi interueniat oratio :
Quomodo cõpleatur oratio dominica inseptima p&itione. Idẽ qui supra
ostendit in libro deoratione dominica dicens. Post ista omĩa in consũma

Expanded text:
diu hic est in praesenti saeculo, ut liberetur a malo? Nec hoc negligenter curandum diu hic est in praesenti saeculo, ut liberetur a malo? Nec hoc negligenter curandum esse, ut ante participationem corporis et sanguinis Domini interveniat oratio, Quomodo compleatur oratio Dominica, in septima petitione, idem qui supra ostendit in libro de Oratione Dominica, dicens : Post ista omnia in consumma
Abbreviated transcription (Latin):
rint cornr̃m & formauerint diuina instituta quaedicimꝰ in loco ubi scripiu ẽ
Accipiens panẽ in scas acuenerabiles manussuas & reliqua : audem intrare
ad orationẽ dominicã. Vbinotandũ qđ nonẽ p̃sũptiose intrandũ ad eã : sed
cũ reuerentia & serenato corde. In recordatione septimi diei quando xp̃s
quieuit in sepulchro : agitur dominica oratio que septẽ p&itiones contin&
In quo septimodie laborabant a płi tristicia. ac metuiudȩorũ. Et nifallor
orabant ut liberarentur amalo. & consueti s̃ qđ orabant resurrectionẽ dñĩ
Orat & nunc scã ecđa quasi in septima die quando iã qui escentib: animabus
scõrũ : in stat ieuinando uigilando orando. certando in caritate ne abrũ patͣ
periculis huiusmundiaspecaelestiũ giuidiorũ. Quisẽ qui ñ dep̃cetur. quan¬

Expanded text:
rint cor nostrum, et formaverint divina instituta, quae dicimus in loco ubi scriptum est, rint cor nostrum, et formaverint divina instituta, quae dicimus in loco ubi scriptum est, Accipiens panem in sanctas ac venerabiles manus suas, et reliqua, audemus intrare ad orationem Dominicam. Ubi notandum quod non est praesumptuose intrandum ad eum, sed cum reverentia et sereno corde. In recordatione septimae diei, quando Christus quievit in sepulcro, agitur Dominica oratio, quae septem petitiones continet, in quo septimo die laborabant apostoli tristitia ac metu Judaeorum. Et, ni fallor, orabat ut liberarentur a malo, et consecuti sunt quod orabat resurrectione Domini. Orat et nunc sancta Ecclesia quasi in septima die, quando jam quiescentibus animabus sanctorum, instat jejunando, vigilando, orando, certando in charitate, ne abrumpatur periculis hujus mundi a spe coelestium gaudiorum. Quis est qui non deprecetur quan
Abbreviated transcription (Latin):
epis copos plurimos. dominicis ecclesiis intotomundo diuina dignatione p̃positos
euangelice ueritatis ac dominicȩ truditionis tenere rationẽ rechabeo quod xp̃s
magister & p̃cepit & gessit. humanã & nouellã institutionẽ dodere : & reliqua
Etiterũ in eodem. Ab eu aingelici s autẽ p̃ceptis omnino ñ recetendũ eẽ : &
eandẽq magister docuit & fecit discipulos quoq obseruare & facere debere
Vbicyprianus dicit euangelice ueritatis  & in posteriorib ubeuangelicis aut̃
p̃ceptis omnino ñ recedendũ eẽ. euangelicã doctrinã monstrat. Vbicicit acdo¬
minice traditionis tenererationẽ & in sequentibus. Eadẽq magister docuit
& fecit dominicã institutionẽ. Qua audacia intrandũ sit ad orationẽ dminicã
de monstratũ est. Id est postquã pcepta salutaria idẽ. euangelica mundq̃ ue¬

Expanded text:
episcopos plurimos Dominicis ecclesiis in toto mundo divina dignatione praepositos, episcopos plurimos Dominicis ecclesiis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae veritatis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humanam et novellam institutionem docere, et reliqua. Et iterum in eodem: Ab evangelicis autem praeceptis omnino non recedendum esse, et eadem quae magister docuit et fecit, discipulos quoque observare et facere debere. Ubi Cyprianus dicit, « evangelicae veritatis » , et in posterioribus, « ab evangelicis autem praeceptis omnino non recedendum editionis tenere rationem, » et in sequentibus, « eadem quae magister docuit et fecit, » Dominicam institutionem. Qua audacia intrandum sit ad orationem Dominicam, demonstratum est, id est, postquam praecepta salutaria, id est, evangelica mundave
Abbreviated transcription (Latin):
cedentib scĩs Igitur subditur. Et da pacẽ in diebusnrĩs. Nulla pax
tutior quã oboedire dñi p̃ceptis. declinaremala & facerebona. In de
dicitꝓph&a. Declinaamalo & facbonũ. & apostolus. Odientes
malũ adherentes bono. Replicat in sequentib: eandẽ orationẽ
Non secon fidit suis meritis hoc posseim p&rare apuddm̃. qua propt̃
dicit: ut opemi sericor dietue adiuti. ac deinde subdit aꝑtiũsa quib.
malis p̃cetur erui. Videlic& ut apeccato simus liberi: & quã pacẽ
p̃cetur subdit iterũ. & ub omni ꝑturbatione securi. Quod ñ potest
fierinisi studeatur uirtutibus. Vt diximus nihilaliud contin&
sequens. nisiut exponat memoratã p&itionẽ. ꝑosuit tresarticuli
taria dicimus euangelicã doctrinã. Dicimꝰ instritionẽ traditionũ quãipse
dignatus ẽ trudere in conficiendo sacramento corpors & sanguinis. Vndeidem

Expanded text:
cedentibus sanctis. Igitur subditur: Et da pacem in diebus nostris. Nulla pax cedentibus sanctis. Igitur subditur: Et da pacem in diebus nostris. Nulla pax tutior quam obedire Domini praeceptis, declinare a malo, et facere bonum. Inde dicit Propheta: Declina a malo, et fac bonum . Et Apostolus: Odientes malum, adhaerentes bono . Replicat in sequentibus eamdem orationem. Non se confidit suis meritis hoc ipse impetrare apud Deum. Quapropter dicit, ut ope misericordiae tuae adjuti; ac deinde subdit apertius, a quibus malis precetur erui, videlicet, ut a peccato simus liberi, et quam pacem precetur, subdit iterum, et ab omni perturbatione securi. Quod non potest fieri, nisi studeatur virtutibus. Ut diximus, nihil aliud continet sequens, nisi ut exponat memoratam petitionem. Possunt tres articulitaria dicimus evangelicam doctrinam; dicimus institutionem, traditionem quam ipse dignatus est tradere in conficiendo sacramento corporis et sanguinis. Unde idem
Abbreviated transcription (Latin):
inmundũ operatur. securi stamꝰ & titu. Quisenĩ ei descło metus ẽ cuiꝰ
ds̃ tutor ̃ Quid mirũ fr̃s dilectissimi oratiotalis ẽ quãds̃docuit qui
mugisterio suo omnẽ p̃cẽ nram salutari sermone breuiauit Hoc iã
ꝑesa iã proph&ã fuerat ante p̃dictũ . cũ plenus spũ scõ dedĩ mcuestate
ac pietate loqueretur. Verbũ consũman sinquit. & breuias iniustitia
qm̃ sermonẽ breuiatũ faci& ds̃ in toto orbeterrae. Quando dicit cr̃prian
qđ illa una p&itione conclusa sit omnis orationr̃a : id est sed libera nos
amalo in eo possumu s intellegere posse significari ꝑ finẽ orationis. finẽ
Enrãe ꝑ secutionis. Sequens oratio expositionẽ nouissime p&itionis.
Iladicit sedliberanosamalo. istadicit a quibusmalis. Scilic& p̃sentib
prȩteritis & futuris. Et ut non sit domus uacans p̃catur pax adõ inter¬

Expanded text:
in mundum operatur, securi stamus et tuti. Quis enim de saeculo metus est cui in mundum operatur, securi stamus et tuti. Quis enim de saeculo metus est cui Deus tutor est? Quid mirum, fratres dilectissimi, si oratio talis est quam Deus docuit, qui magisterio suo omnem precem nostram salutari sermone breviavit? Hoc jam per Isaiam prophetam fuerat ante praedictum cum plenus Spiritu sancto de Dei majestate ac pietate loqueretur: Verbum consummans, inquit, et brevians in justitia, quoniam sermonem breviatum faciet Deus in toto orbe terrae . Quando dicit Cyprianus quod illa una petitione conclusa sit omnis oratio nostra, id est, Sed libera nos a malo, in eo possumus intelligere posse significari per finem orationis finem nostrae persecutionis. Sequens oratio expositio est novissimae petitionis. Illa dicit, Sed libera nos a malo, ista dicit a quibus malis, scilicet praeteritis, praesentibus, et futuris, et ut non sit domus vacans, precatur pax a Deo inter
Abbreviated transcription (Latin):
& orant᷑ s demembris suis corporis faciunt. qđ susplicantib: congruit
Cũ genua figunt cũ extendent manus ł &iã prosternuntur solo & siquid
aliud faciunt uisibilit̃ : quã uis eorũ in uisibilis uoluntas & cordisinten¬
tio dõnota sit : nec ille in digeat hi sindiciis ut animus ei pandatur human
sed hismagis sẽip sum eꝯccitat homo ad orandũ gem̃dũq humiliusat q.
feruentius. & nẽ scio quomodo cũmmotus corporis fierini simotu ani¬
breuitate concludens : Innouissimoenĩ ponimus sed liberanos amalo
Conp̃hendens adugr̃sa cunctaq c̃tranos in hocmundo molitur in imicus.
A quibus potest cẽ firmatutela. sinos ds̃ liber&. sidep̃cantib. atq im¬
plorantib: opẽsuiã prȩst&. Quando autẽ dicimꝰ liberanos amalo. nihil
reman& qđ isttra ad huc debea postulari. Quando semel ꝓtectionẽdĩ
aduersusmalũ p&amus. Quaim p&ruta contra omnia quediabolus

Expanded text:
 orantes de membris sui corporis faciunt quod supplicantibus congruit,  orantes de membris sui corporis faciunt quod supplicantibus congruit, cum genua figunt, cum extendunt manus uel etiam prosternuntur solo et si quid aliud faciunt uisibiliter, quamuis eorum inuisibilis uoluntas et cordis intentio deo nota sit nec ille indigeat his indiciis, ut animus ei pandatur humanus. sed hinc magis se ipsum excitat homo ad orandum gemendumque humilius atque feruentius, et nescio quomodo, cum hi motus corporis fieri nisi motu anibreuitate concludens. in nouissimo enim ponimus: sed libera nos a malo, conprehendentes aduersa cuncta quae contra nos in hoc mundo molitur inimicus, a quibus potest esse firma et fida tutela, si nos Deus liberet, si deprecantibus adque inplorantibus opem suam praestet. quando autem dicimus liberaremanet quod ultra adhuc debeat postulari, quando semel protectionem Dei adversus malum petimus, qua impetrata, contra omnia quae diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
ete conclusionis ꝑ dñmnr̃m. Quod aꝑtius in sequentib demonstradit
sidñ s dederit. Quid illo intẽpore hocest quando xp̃s qui euit in sepulchre
a postoli agerent. non legitur aꝑte : sed ex iohannis euangelio m&umꝰ
eorũ cognoscimus quidicit. Cũ e& ergo sero dieillo una sabbatorũ &
fores essent clause ubi erant discipuli congregati ꝓpt̃ m&ũ iudȩa orum
Ex quo discimus tristes fuisse apłostimore . Ipsa tristicia demonstru
tir ꝑdiaconorũ declinationẽ. Discipulorũ uero tristitiã cognoscimꝰ
ex dñi sermone quidicit secundũ lucã. ad duos qui ibant in die resurrec¬
tionis intellũ emaus. Qui sunt hi sermones quos confertis ad inuicẽ am¬
bulantes & estis tristes  ideo & subdia coni inclinatimanent. Scđm
modilũ lucubrationis meae demonstratũ est quiduelit inclinatio diaco¬
norũ ex cepto quod oratio int̃nasol& demonstrari ꝑ habitũ cor paris.
Vnde agustinus in libro ad paulinũ decura gerenda ꝓmortuis. Nã

Expanded text:
er Dominum nostrum. Quod apertius in sequentibus demonstrabitur, si Dominus dederit. Quid illo tempore, hoc est, quando Christus quievit in sepulcro, apostoli agerent non legitur aperte; sed ex Joannis Evangelio metum eorum cognoscimus, qui dicit, Cum esset ergo sero die illa una sabbatorum, et fores essent clausae ubi erant discipuli congregati propter metum Judaeorum . Ex quo discimus tristes fuisse apostolos timore. Ista tristitia demonstratur per diaconorum inclinationem. Discipulorum vero tristitiam cognoscimus ex Domini sermone, qui dicit, secundum Lucam, ad duos qui ibant in die resurrectionis in castellum Emaus: Qui sunt hi sermones quos confertis adinvicem, ambulantes et estis tristes ? Ideo et subdiaconi inclinati manent. Secundum modulum lucubrationis meae demonstratum est quid velit inclinatio diaconorum, excepto quod oratio interna solet demonstrari per habitum corporis. Unde Augustinus in libro ad Paulinum de Cura agenda pro mortu
Abbreviated transcription (Latin):
uata sacerdotis in sacrificio penitentũ signat magnũ eẽ debereclamorẽ
incordepenitentis. Vnde agustinus intractatu suꝑ iohanne sermone Xxlui.
Quare fremuit quinihs̃ & turbauit seipsum : nisiquia fides hominis sibi meri¬
to displicentis fremere quidã modo deb& in accusationem alorũ operũ : ut
uolentiae penitendi : coedat c̃suetudo peccandi. Et ittrũ in eodem.
Et cũ hȩc dixiss& exclamauit uocemagna fremuit lacrimauit uoce
magna clamauit. Quã difficile surgit. quẽ molesmale consuetudinis
praemit. Sed tam̃ surgit. occulta gratia intu suiui ficatur. Surgit pꝰ
liuntur peccatanrã. Altare paenitentũ ẽ. altare holo causti. Altare
holo causti. signatcoreorũ quibus necesse ẽ carnales motus consummarei
feruore sp̃sscĩ. Sindo ẽ ipsa castigatio carnis. ꝑ ieiunia & uigilus ac
c& eras uirtutes. quibus degenuina carnali delectatione quasi de umero

Expanded text:
vata sacerdotis in sacrificio poenitentium signat clamorem debere magnum esse vata sacerdotis in sacrificio poenitentium signat clamorem debere magnum esse in corde poenitentis. Unde Augustinus in tractatu super Joannem, sermone 66: Quare fremuit, inquit, Jesus, et turbavit seipsum , nisi quia fides hominis sibi immerito displicentis fremere quodammodo debet in accusatione malorum operum, ut violentiae poenitendi cedat consuetudo peccandi? Et iterum in eodem: Et cum haec dixisset, exclamavit voce magna, fremuit, lacrymavit. Voce magna clamavit. Quam difficile surgit quem moles malae consuetudinis premit! sed tamen surgit, occulta gratia intus vivificatus, surgit post liuntur peccata nostra. Altare poenitentium est altare holocausti. Altare holocausti signat cor eorum quibus necesse est carnales motus consumere fervore Spiritus sancti. Sindon est ipsa castigatio carnis per jejunia et vigilias, et caeteras virtutes, quibus de genuina carnali delectatione, quasi de humo
Abbreviated transcription (Latin):
sicut unũ ẽ intra calicẽ . ita erat intracorpus: Hoc ꝑ octo quidagerent quas
praesentant subdiaconi. beda in memorato libro ncrrat: Sup legimus in¬
quiens quia stabant om̃s notiei a longe & mulieres que secute eranteũ. His
ergonotis ihũ. pꝰ depositũ eiꝰ cadauer ad sua remeantibus solemulieres quae
artus amabant funus subsecute quomodo poner&ur inspicere cupiebant.
Hȩc oratio nobis quoq peccatorib tendit usq ꝑ om̃a sȩcula scłorũ. Vsque
adistũ locũ quantũ ꝑtin& ad exequias sepultur exp̃i : altarecrucẽ p̃sentat :¬
quantũ adnram mortificationẽ : altare bolocausti. Sindo & sud arium
sunt que supͣmemoraui : moraliteruoco paenitentũ qui confitentur pecca¬
ta sua. eleuat sacerdos uocẽ quasi quodã stimulo punctus nimutimoris. Ta¬
lis conpunctiouocatur & ueredicitur sacrificiũ sp̃s contribulati. Vox ele¬

Expanded text:
sicut vinum est intra calicem, ita erat intra corpus. Hoc peracto quid agerent, quos sicut vinum est intra calicem, ita erat intra corpus. Hoc peracto quid agerent, quos praesentant subdiaconi, Beda in memorato libro narrat: Supra legimus, inquiens, quia stabant omnes noti ejus a longe, et mulieres quae secutae erant eum: his ergo notis Jesu post depositum ejus cadaver ad sua remeantibus, solae mulieres, quae arctius amabant, funus subsecutae quomodo poneretur inspicere cupiebant. + Haec oratio, Nobis quoque peccatoribus, tendit usque, Per omnia saecula saeculorum. Usque ad istum locum, quantum pertinet ad exsequias sepulturae Christi. Altare crucem praesentat quantum ad nostram mortificationem, altare holocausti. Sindon et sudarium sunt quae supramemoravi. Moraliter: voce poenitentium qui confitentur peccata sua, elevat sacerdos vocem, quasi quodam stimulo punctus nimii timoris. Talis compunctio vocatur et vere dicitur sacrificium spiritus contribulati. Vox ele
Abbreviated transcription (Latin):
dño Non enĩ itarecesser̃ ad sepulchro. ut ab essent ministeriodñi. Sed
sabbato siluer̃. Quotrans acto : parauer̃ aromata ut ungerent corpusei
Comodo praesentes. subdia coni recedunt a presentia sacrificii ut sabba¬
to quidẽ hoc est quã diuseptẽ p&itiones dominice orationis dicuntur : sint
insilentio & inclinati sic̃ erant apłi illo intẽpore & scẽmulieres. Qui postea
satagunt cũ patenis adrequirendũ corpus dñi circa altare : ut mulieres
quesier̃ corpus dñĩ circa sepulchrũ. Moralit̃ possumꝰ subdiaconos nos
ꝓeccatores intellegere. qui faciem idẽ conscientiã peccatorũ nr̃orũ sac̃ doti
narrante eodẽ iohanne qđ uider& p&rus linte amina posita & sud ariũ quod
fuerat suꝑ caput ihũ. Obluta & calix dominicũ corpussignant. Quando
xp̃sdiocit. hic ẽ calia sanguinismei: suũ sanguinẽ signauit. Qui sanguis

Expanded text:
Domino. Non enim ita recesserunt a sepulcro, ut abessent ministerio Domini, sed Domino. Non enim ita recesserunt a sepulcro, ut abessent ministerio Domini, sed sabbato siluerunt; quo transacto, paraverunt aromata, ut ungerent corpus ejus. Eo modo praesentes subdiaconi recedunt a praesentia sacrificii, ut sabbato quidem, hoc est, quandiu septem petitiones Dominicae orationis dicuntur, sint in silentio et inclinati, sicut erant apostoli illo tempore et sanctae mulieres. Qui postea satagunt cum patenis ad requirendum corpus Domini circa altare, ut mulieres quaesierunt Domini corpus circa sepulcrum. Moraliter, possumus subdiaconos nos peccatores intelligere, qui faciem, id est, conscientiam peccatorum nostrorum, sacerdoti narrante eodem Joanne quod viderit Petrus linteamina posita et sudarium quod fuerat super caput Jesu. Oblata et calix Dominicum corpus signant. Quando Christus dixit: Hic est calix sanguinis mei , suum sanguinem signavit, qui sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificii quod fungebatur tantũ modo orationib: ibi memoratur cõmunio
scorũ quorũ peneconuersatioest aequalis. In isto quia longe distamꝰ abeoꝵ
tibi eadeputando. Uiuificas: ut uiua sint. Benedicis ut utilia sint nob̵.
Et prestas ad fruendũ. Per ipsum eundẽq uidelic& ꝑ quẽ superius memo¬
rata concedis. & cũ ipso quitecũ semꝑuiuit. & in ipso in quorestaurata sunt
omnia. Estabidõpatri inunitate spsscĩ. omnis honor & gloria ꝑ om̃a scła
sçłorũ. Hoc ipsũ uolendo tibi omnini su monstrare. tota fideme ita tene¬
re eleuo prȩsentia munera adte : ego indignus sacerdos & diaconus. uice
p̃positorũ & auditorũ : quiatibi ab omni ecclesiatua omnia bonadeputant᷑.
Subdia coni qui stant usq modo in faciesa crificii. & nunc recedunt : minis¬
teria feminarũ ad memoriã nobisducunt que recesser̃ demonum̃to sepulto

Expanded text:
officii, quod fungebatur tantummodo orationibus, ibi memoratur communio officii, quod fungebatur tantummodo orationibus, ibi memoratur communio sanctorum, quorum pene conversatio est aequalis; in isto, quia longe distamus ab eorum tibi ea deputando; vivificas, ut viva sint; benedicis, ut utilia sint nobis, et praestas ad fruendum, per ipsum eumdemque videlicet per quem superius memorata concedis. Et cum ipso, qui tecum semper vivit; et in ipso, in quo restaurata sunt omnia. Est tibi Deo Patri in unitate Spiritus sancti omnis honor et gloria per omnia saecula saeculorum. Hoc ipsum volendo tibi omni nisu monstrare, tota fide me ita tenere, elevo praesentia munera ad te, ego indignus sacerdos, et diaconus vice praepositorum et auditorum, quia tibi ab omni Ecclesia tua, omnia bona deputantur. Subdiaconi qui stant usque modo in facie sacrificii, et nunc recedunt, ministeria feminarum ad memoriam nobis ducunt, quae recesserunt de monumento, sepulto
Abbreviated transcription (Latin):
tis & gentis. Et gentiles quippemoriente xp̃odm̃timentes aꝑtac̃fessionis
uoce glorificant. iudei ꝑcutientes solũ pectora : silentes domi redeunt:
autẽ om̃s notieius alonge : & mulieres que secutȩ erant eũ aga lilea hȩc
uidentes. Hoc est quod ipsed ñs̃ in psalmo explicita suȩ passionis srrie
matiuo ꝑducitur affectus hominisceu quidã linũ ad candorẽ ut fiat de eo cor¬
porale in quo possit dnm̃ recipere. Ille in sindone munda inuoluit ihm. qui
pura eũ mente susceperit. Sud ariũ est ipsa itertio qua festinat oms uenientes
motus tẽptationũ pristinarũ tergere : antequã oculos sauciant. Post quãuax
paenitentũ ꝓlata est : imp&ratio succedit ut partẽ sibi soci&atis concedatdñs
cũ scissuis: Quibus de nominatis : sequitur. Intraquorũ consortiũ q̃s nos
admitte tu quies largitor ueniae ñ estimator meriti. In cõpl&ione prioris

Expanded text:
 gentis et gentis. Gentiles quippe moriente Christo Deum timentes apertae confessionis  gentis et gentis. Gentiles quippe moriente Christo Deum timentes apertae confessionis voce glorificant, Judaei percutientes solum pectora, silentes domum redeunt. autem omnes noti ejus a longe, et mulieres quae secutae erant a Galilaea haec videntes. Hoc est quodativo, perducitur affectus hominis ceu quoddam linum ad candorem, ut fiat de eo corporale, in quo possit Dominum recipere. Ille in munda sindone involvit Jesum, qui pura eum mente susceperit. Sudarium est ipsa intentio qua festinat omnes venientes motus tentationum pristinarum tergere, antequam oculos saucient. Postquam vox poenitentium prolata est, inpetratio succedit, ut partem sibi societatis concedat Dominus cum sanctis suis. Quibus denominatis, sequitur: Intra quorum nos consortium quaesumus admitte, tu qui es largitor veniae, non aestimator meriti. In complexione prioris