comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uersitate eius corruunt. cui uiden¬
tur ex predicatione famulari.
Unde et ꝑpsalmistam dr᷑. Ut des¬
truas inimicũ: et defensorem. Oĩe
quippe hereticus. omĩpotenti deo
inimitꝰ ⁊ defensor est: quia unde
hunc quasi defendere nititur. ii¬
de ueritati illius ad uersatur.
Quia autem latere deo nichil
potest: hoc in eis iudicat ad̾ intꝰ
sentiunt. nõ qd̾ famulari foris
uidentur. Quia igitur eoꝵ fra¬
dulantiis deus ut homo fallici
Recte sub iungitur. Ip̃e uos ar¬
guet: qm̃ in abscondito faciem
eius accipitis. Statim ut se cõmo¬
uerit. turbabit uos: et terror qͥ
in ruet suꝑ uos. Hoc qd̾ in absc̃¬
dito accipi asserit faciem dei: duo¬
I modis ualet intelligi. St nãq
ñnuilli. qͥ ⁊ u̾itatẽ in corde senti¬
uiit. ⁊ tñ q̃ falsa sũt de d̾o foris
locuntur: ste enĩ uinci uideantur.
e cognoscunt u̾itatẽ interius. ⁊
tũ hanc exterius impugnant
Tantomagis de falsitate. apud

Expanded text:
versitatem ejus corruunt, cui videnversitatem ejus corruunt, cui videntur ex praedicatione famulari. Unde et per Psalmistam dicitur, Ut destruas inimicum et defensorem ; omnis quippe haereticus omnipotenti Deo inimicus et defensor est, quia unde hunc quasi defendere nititur, inde veritati illius adversatur. Quia autem latere Deum nihil potest, hoc in eis judicat, quod intus sentiunt, non quod famulari foris videntur. Quia igitur eorum fraudulentiis Deus ut homo non fallitur, recte subjungitur: Ipse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis. Statim ut se commoverit, turbabit vos, et terror ejus irruet super vos . Hoc quod in abscondito accipi asserit faciem Dei, duobus modis valet intelligi. Sunt namque nonnulli qui et veritatem in corde sentiunt, et tamen quae falsa sunt de Deo foras loquuntur. Ne enim vinci videantur, et cognoscunt veritatem interius, et tamen hanc exterius impugnant.Tanto magis de falsitate apud
Abbreviated transcription (Latin):
citur. Sequitur. Nũquid deus in¬
diget ur̃o ma̾ndatio ut ꝓ illo loqua¬
mini dolos:ͦ Deus mendatio nõ eget:
quia ueritas. fuliri non querit.
auxilio falsitatis. Heretici autẽ.
quia ea que praue de deo intelligt̃.
ex ueritate tueri nõ possunt. qua¬
si ad ꝓbandũ radiũ luminis. um¬
bras falsitatis querunt. Et pro
eo dolos loquuntur: dum in fir¬
mas mentes. in intellectu illius.
stulta seductione decipiunt. Seqͥt᷑.¬
Nũ quid faciem eius accipitis: et .¬
ꝓ deo iudicare uitimini e faten
quippe eius accipere est: auctouti¬
tem illius iniudicio sumere. Et
quasi ꝓ deo iudicare nititur. aquid
infirma queq in alterũ reprehen¬
dit. apud se in trorsus. per cõpasis¬
nem nõ infirmatur. Sequitur.
potest autdecipietur ut homo uas
fraudulentiis: Fraudem deo hai¬
ci exhibent: quia ea astruunt. aue
nequaquã ip̃i ꝓ quo loquuntur
placent. Eũq dũ quasi defendere
nituntur offendunt. dum in ad¬

Expanded text:
citur. Sequitur: citur. Sequitur: diget vestro mendacio, ut pro illo loquamini dolos? Deus mendacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis. Haeretici autem quia ea quae prave de Deo intelligunt, ex veritate tueri non possunt, quasi ad approbandum radium luminis, umbras falsitatis requirunt. Et pro eo dolos loquuntur, dum infirmas mentes ab intellectu illius stulta seductione decipiunt. ItNunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? Faciem quippe ejus accipere est auctoritatem illius in judicio sumere; et quasi pro Deo judicare nititur, qui, cum infirma quaeque in altero reprehendit, apud se introrsus per compassionem non infirmatur. Sequitur: potest? Aut decipietur ut homo, vestris fraudulentiis? Fraudes Deo haeretici exhibent, quia ea astruunt, quae nequaquam ipsi pro quo loquuntur placent, cumque dum quasi defendere nituntur, offendunt dum in ad
Abbreviated transcription (Latin):
rep̾hendunt: qr illiꝰ soliꝰ est. poca hõim sine cõpassiõe cliscut̾e. qui ex nature õipotentia
ignorat peccare. Quia gͥ amici bĩ iob. ita enis fc̃a rep̃hendent. acsi in seip̃i rephensib¬
le nichil haberent: recte ñc dr᷑. NAũqͥd faciem eiꝰ accipitis et :¬
si tamen nulla alia opera ꝓdeant.
que sensũ etiam tacentis loquan¬
tur. Sc̃s igitur amicos suos aspi¬
ciens uelle apparere qd̾ nõ erant:
eos ad tacendum ammonuit. ne
possent apparere qd̾ erant. Unde ⁊
per salomonẽ dr̃. Stultus si tacue¬
rit. sapiens putabitur. S quia
stultus cũ loquitur. per hoc qd̾ sua
infert. sapientũ uerba pensare ñ
sufficit: recte ad huc post quam
tem prius correptionem. et post¬
modũ iudiciũ intulit: quia nisi ꝑ
correptionem prius tumor stulti
deprimatur. nequaquã per intel¬
ligentiam iudicium iusti cognos¬

Expanded text:
reprehendunt, quia illius solius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex naturae suae omnipotentia reprehendunt, quia illius solius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex naturae suae omnipotentia ignorat peccare. Quia igitur amici beati Job ita ejus facta reprehenderant ac si in se ipsi reprehensibile nihil haberent, recte nunc dicitur: Nunquid faciem ejus accipitis, et si tamen nulla alia opera prodeant, quae sensum etiam tacentis loquantur. Sanctus igitur vir amicos suos aspiciens velle apparere quod non erant, eos ad tacendum admonuit, ne possent apparere quod erant. Unde et per Salomonem dicitur: Stultus, si tacuerit, sapiens putabitur . Sed quia stultus, cum loquitur, per hoc quod sua infert sapientium verba pensare non sufficit, recte adhuc, postquam stem prius correptionem, et postmodum judicium intulit, quia nisi per correptionem prius tumor stulti deprimatur, nequaquam per intelligentiam judicium justi cognos
Abbreviated transcription (Latin):
Quib uidelicet uerbis ostenditur:
qd̾ amici eius. quasi ex hereticoꝵ
specie. sc̃i uiri iudiciis ad uersantur.
Liquet enĩ. quia catholicoꝵ figu¬
ram nõ teneant: qui cultores ꝑuer¬
soꝵ dogmatũ uocantur. Qua inre
hoc quoq aportet intendi: qd ma̾n¬
dacii fabricatores dicuntur. Sicut
eñĩ edificiũ lapidib ita ma̾ndaciũ
sermonib fabricatur. Ubi enim
non dolosa locutio. sed sensus ueri¬
tatis est: quasi munita moles nõ
ex fabrica. sed ex natura cõsurgit.
menbra laceant ignoratur: sic ple¬
rumq stultus si tacuerit. utrum
sapiens ansit stulcus absconditur.¬
hensibilia eẽ uidentur: sueq imperitie atꝙ infirmitatis obliti: tanto intẽ¬
tius de alienis iulicant. qͣnͣto sua ꝑfinidiꝰ ignorant. At contra iusti. ⁊ eũ pͣuoꝵ
fc̃a redargĩt. sẽꝑ sue ĩfiruitatis escii. eos ⁊ si exteriꝰ seuiendo. tñ interiꝰ cõprenco¬

Expanded text:
Quibus videlicet verbis aperte ostenditur quod amici ejus quasi ex haereticorum specie sancti viri judiciis adversantur. Liquet enim quia catholicorum figuram non teneant qui cultores perversorum dogmatum vocantur. Qua in re hoc quoque oportet intendi quod mendacii fabricatores dicuntur. Sicut enim aedificium lapidibus, ita mendacium sermonibus fabricatur. Ubi enim non dolosa locutio, sed sensus veritatis est, quasi munita moles non ex fabrica, sed ex natura consurgit. membra lateant ignoratur, sic plerumque stultus, si tacuerit, utrum sapiens sit, an stultus, absconditurehensibilia videntur, suaeque imperitiae atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienis judicant, quanto profundius sua ignorant. At contra justi, et cum pravorum facta redarguunt, semper suae infirmitatis conscii, eos, etsi exterius saeviendo t
Abbreviated transcription (Latin):
tunt feriri ꝑtimescunt. cũ ferũntur:
eosꝙ tunc t̾ror eiꝰ a sõpno sui torꝑis
Cum enĩ de p̾ceptis dei contemptis
atq despectis. uerberari ꝑ uindic¬
tam ceperut. tunc intelligunt ꝙ
audierũt. Et psĩ. ait. Cũ occide̾t

Expanded text:
 feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis . Cum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari per vindictam coeperint, tunc intelligunt quod audierunt. Et Psalmista ait: Cum occide
Abbreviated transcription (Latin):
lus obuiat. iusticie relinquentis.
Includere itaq dei est.: clausis nõ¬
aperire. Unde et ad moysen dr᷑ d
pharaone. ego indurabo cor eil.
nõ emolit. Recludit itaq homi¬
nem: quẽ insuoꝵ oꝑum tenebris
inclusionẽ. ysaac primogenito
filio uoluit: cũ hunc fratri pre¬
ponere. benedicendo conatus est.
S filiũ quẽ pater uoluit. dñs re¬
probauit. et quẽ dñs uoluit. pa¬
ter etiã uolendo benedixit t qus
am primogenita fr̃i ꝓ esca uendi¬
antiprimogenitoꝵ tenedictionẽ
non actiperet. quã ex cupidine gule
oiauissit. Qui terrena ambiens.
sulitiia sequens. hereditare cupiens
oreuedictionem. reꝓbatus est. Nõ
simuenit penitentie locum. quã¬
Qiam cũ lacrimis inquisisset eam:
ꝙ uidelicet fructum non habent.
lamenta que student cũ gemitude¬
sarare peritura. Aꝑire itaq ysaas
ne filio potuit: quẽ deus omp̃s. iusto

Expanded text:
llus obviat justitiae relinquentis. llus obviat justitiae relinquentis. includere itaqaperire. Unde et ad Moysen dicitur de Pharaone: Ego obdurabo cor ejus . non emollit. Recludit itaque hominem quem in suorum operum tenebris inclusionem Isaac primogenito filio voluit, cum hunc fratri praeponere benedicendo conatus est . Sed filium quem pater voluit Dominus reprobavit, et quem Dominus voluit pater etiam nolendo benedixit , ut qui jam primogenita fratri pro esca vendiderat primogenitorum benedictionem non acciperet, quam ex cupidine gulae reliquisset: qui terrena ambiens, fugitiva sequens, haereditare cupiens benedictionem, reprobatus est. Non enim invenit poenitentiae locum, quanquam cum lacrymis inquisisset eam, quia videlicet fructum non habent lamenta, quae student cum gemitu desiderare peritura. Aperire itaque Isaac nec filio potuit, quem Deus omnipotens justo
Abbreviated transcription (Latin):
periat: qr omĩs homo ꝑ id qd̾ ma¬
le agit. quid sibi aliud. quã cõsci¬
entie sue carcerem facit. ut hũc
anime reatus premat. et iam si
nemo exterius accusat. Quicũ
iudicante deo. in malitie sue ceci¬
tate relinquitur: quasi intra se¬
met ip̃m clauditur. ne euada̾n¬
dilocum inueniat. quẽ inuenire
minime meretur. Nam sepe nõ¬
nulli. exire aprauis actib cupiunt
s qr coꝵdem actuũ pondere prani¬
tur. in male consuctudinis carri
inelusi. asemet ip̃is. exire nonps¬
sunt. Et quidem culpas propat
punire cupientes: hoc qd̾ recte le
agere estimant. ingrauiorib pa¬
catis uertunt. Eitq modo mises¬
bili: ut qd̾ exitum putant. hoc i¬
clusionem ueniunt. Sic uidelit
reprobus iudas. cũ mortẽ sibi aota
peccatũ intulit: ad eterne morũ
supplicia peruenit. Et pesusde pen¬
to penituit. quam peccauit. Dica
gͦ. Siincluserit hominem. nuila
est qui apperiat: qr sicut nemo
obsistit largitati nocantis. itani¬

Expanded text:
periat. Quia omnis homo per id quod maperiat. Quia omnis homo per id quod male agit, quid sibi aliud quam conscientiae suae carcerem facit, ut hunc animi reatus premat, etiamsi nemo exterius ajudicante Deo in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semetipsum clauditur, ne evadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe nonnulli exire a pravis actibus cupiunt; sed quia eorumdem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt. Et quidam culpas proprias punire cupientes, hoc quod recte se agere aestimant, in graviores culpas vertunt; fitque modo miserabili ut quod exitum putant, hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas , cum mortem sibi contra peccatum intulit. 371 ad aetersupplicia pervenit; et pejus de peccato poenituit quam peccavit. Dicatur ergo: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Quia sicut nemo obsistit largitati vocantis, ita nu
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ debellando destruit. s rece¬
dendo: qr ad perditionẽ suam suf¬
ficit sibi dimissa. Unde plerũq
fit. ur cũ audientis cor exigentib
culpis. omnipotentis. dei gr̃a nõ re¬
pletur: in cassum exterius a predica¬
tore moneatur. Quia nutũ est os
omẽ qd̾ loquitur.: si ille interius in
corde nõ clamat. qui aspirat uer¬
ba que audiuntur. Hinc ꝓph̾aait.
Nisi dñs edificauerit domũ: inua¬
nũ laborant. qui edificant eam.
Hinc salomon ait. Considera ope¬
ra dei. qd̾ nemo possit corrigere.
quẽ ille despexerit. Nec mirum si
acorde reprobo predicator minime
auditur: dũ nõ nũquã ip̃e quoq
dñs. in his que loquitur. resistenti¬
um morib inpugnatur. Hinc est
enĩ qd̾ cam diuina uoce ammone¬
ri potuit. et mutari nõ potuit:
Qr exigente culpa malitie. iam
intus deus cor reliquerat. cui fo¬
ras ad testimoniũ uerba faciebat.
Sene autem subditur. siin cluse¬
rit hominem. nullus est qui ap¬

Expanded text:
mentem debellando destruit, sed recementem debellando destruit, sed recedendo, quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissa. Unde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aspirat verba quae audiuntur. Hinc Propheta ait: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . Hinc Salomon dicit: Considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit . Nec mirum si a corde reprobo praedicator minime auditur, dum nonnunquam ipse quoque Dominus in his quae loquitur resistentium moribus impugnatur. Hinc est enim quod Cain et divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia exigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciebat. Bene autem subditur: Si incluserit hominem, nullus est qui a
Abbreviated transcription (Latin):
de unigenito summi patris accipi¬
mus: ut ip̃m esse dei sapientiam. ⁊
fortitudinem sentiamus. Nam pau¬
lis quoq nr̃o intellectui ad testatur.
dicens. xp̃m dei uirtutẽ. et dei sapi¬
entiam. q̃ apud ip̃m semꝑ est: ͥ a¬
inprincipio erat uerbum. et uer¬
bum erat apud deum. et deus erat
uerbum. Habet autem deus consi¬
liũ. et intelligentiam. Consiliũ
uidelicet. quia disponit sua. intel¬
ligentiam. quia cognoscit nr̃a.
occulti iudicii mora signari ut qd
aliquando tadius delinquentes per¬
cutit. nõ quia iniquoꝵ culꝑa non
cõspicitur. s ut dc̃pnationis eoꝵ
sententia. que pro agenda penitẽ¬
tia differtur: quasi tarda ex cõsilio
foras aperta sententia indicat. hoc
apud omĩpotentẽ di̾rante scła.
incõsilio latebat. Scquitur. Si¬
destruxerit: nemo est qui edificet.
Si in clus erit hominẽ: nullus est
qui apperiat. Omp̃s deus huma¬
nũ cor destruit. cũ relinquit: edifi¬
cat. dñ replet. Neq cñi humanã

Expanded text:
de Unigenito summi Patris accipimus, ut ipsum esse Dei sapientiam et fortitudinem sentiamus. Nam Paulus quoque nostro intellectui attestatur, dicens: Christum Dei virtutem et Dei sapientiamin principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Habet autem Deus consilium et intelligentiam: consilium videlicet, quia disponit sua; intelligentiam, quia cognoscit nostraocculti judicii mora signari, ut quod aliquando tardius delinquentes percutit, non quia iniquorum culpa non conspicitur, sed ut damnationis eorum sententia, quae pro agenda poenitentia differtur, quasi tarda ex consilio s quandoque aperta sententia indicat, hoc apud omnipotentem Dominum ante saecula in consilio latebat. Sequitur: destruxerit, nemo est qui aedificet: si incluserit hominem, nemo est qui aperiat . Omnipotens Deus humanum cor destruit cum relinquit, aedificat dum replet. Neque enim humanam
Abbreviated transcription (Latin):
dum hoc ip̃m ꝙ agit diiudicans.
carnis sue delectatione suꝑatur
Quia enĩ plerũꝙ priꝰ oculus con¬
templationis amittitur. ⁊ post per
carnis desideria ħ mundilaborib
animꝰ subiugatur: testat᷑ sanson
ab allophilis capt᷑. Qu p̾ꝙͣ ocłos

Expanded text:
dum hoc ipsum quod agit dijudicans, dum hoc ipsum quod agit dijudicans, carnis suae delectatione superatur. Quia enim plerumque prius oculus contemplationis amittitur, et post per carnis desideria hujus mundi laboribus animus subjugatur, testatur Samson ab Allophylis captus, qui pos
Abbreviated transcription (Latin):
suggerit: mentẽ ad libidiium
effrenationẽ trahit.Que sepede¬
p̃hensa patro ciniũ mox falla¬
tie et negationis inquirit: reã¬
q se eẽ ñ estunat. si inentiendo
uitã defendat. Pilosus ergo alẽ
ad alt̾m clamat: qñ sub aliqua
rationandi specie. ꝑu̾sam m̃tẽ.
culpa subsequens. ex occasione
culpe p̾cedentis illaqueat. Cũq
diter pilosi tiñantur. Sicq fit
ut semꝑ se gressuũ semite deteriꝰ
inuoluant. dũ mentẽ reꝓbam
cuipa ꝑ culpã ligat. S int̾ hec¬
sciendum est.ꝙ aliqñ pͥus ocło
intellectus obtunditur. ⁊ post¬
modũ captus animꝰ ꝑ exterio¬
ra desideria uagatur: ut ceca
mens quo ducitur nesciat. ⁊
carns sue illecebis sese libentꝰ
sub diͣt. Aliqñ u̾o pͥua desiteria
carnis ebullunt.: et post lou¬
gum usũ uliciti oꝑis. ocilũ cet¬
cordis elaudunt. Nã sepe mens
reta cernit. nectam̃ audent̾ contͣ
ꝑũsa se erigit: et renitens uincit᷑.

Expanded text:
suggerit, mentem ad libidinum suggerit, mentem ad libidinum effrenationem trahit; quae saepe deprehensa patrocinium mox fallaciae, et negationis inquirit; reamque se esse non aestimat, si mentiendo vitam defendat. Pilosus ergo alter ad alterum clamat, quando sub aliqua ratiocinandi specie perversam mentem culpa subsequens ex occasione culpae praecedentis illaqueat. Cumquediter pilosi dominantur. Sicque fit ut semper se gressuum semitae deterius involvant, dum mentem reprobam culpa per culpam ligat. « Sciendum est quod aliquando prius oculorum intellectus obtunditur, et postmodum captus animus per exteriora desideria vagatur, ut caeca mens a quo ducitur nesciat, et carnis suae illecebris sese libenter subdat. Aliquando vero prius desideria carnis ebulliunt, et post longum usum illiciti operis, oculum cordis claudunt. Nam saepe mens recta cernit, nec tamen audenter contra perversa erigit, et renitens vincitur
Abbreviated transcription (Latin):
iungitur. E⁊ pilosus clamabit
alter ad alterũ. Qurusq alii
pilosi appellatione figurant᷑.
nisi hi quos greci panas uł pa¬
uas latini uero incubos uocãt:
quoꝵ nimirũ forma ab huma¬
na effigie incipitur: s bestiali
extremitate t̾minat᷑. Pilosi gͦ
noĩe. cuiuslibet peccati asperi¬
tas designatur: ꝙ ⁊ si qñ quasi¬
ad optaatu rationis uicipit.
sẽꝑ tũ ad irrationabiles motͥ
tencdit. Et qiͣ hõ in bestia desi¬
uit: dum culpã per rationia
ymagine̾ uichoans usꝙ ad ir¬
rationabilẽ effcm trahit. Nam
sepe edendi delectatio seruit gule
et seruire se simulat indigẽ¬
tie nature. Cũq uentrẽ in in¬
gluuiem extendit: menbra
ĩ luxuriã erigit. Pilosus autem
alt̾ ad alt̾m elamat: cũ ꝑpetra
nationis uoce. cõmissa rã cui¬
paculpã adhuc q̃ cõmitatur
inuitat. Sepenamq ut dixi
mus gula dicit. Si habundã
lo utili labore subsistis. Cũq
feciss. Cumq hec qiͣ ex ratione

Expanded text:
jungitur: Et pilosus clamabit jungitur: Et pilosus clamabit alter ad alterum. Qui namque alii pilosi appellatione figurantur, nisi hi quos Graeci Panes  f. Panas Latini vero incubos vocant? quorum nimirum forma ab humana effigie incipitur, sed bestiali extremitate terminatur. Pilosi ergo nomine cujuslibet peccati asperitas designatur; quod si quando quasi obtentu rationis incipit, semper tamen ad irrationales motus tendit. Et quasi homo in bestiam desinit, dum culpa per rationis imaginem inchoans, usque ad irrationabilem effectum trahit. Nam saepe edendi delectatio servit gulae, et servire se simulat indigentiae naturae. Cumque ventrem in ingluviem extendit, membra in luxuriem erigit. Pilosus autem alter ad alterum clamat, cum perpetratitationis voce, commissa jam culpa culpam adhuc quae committatur invitat. Saepe namqumus, gula dicit: Si abundantis, in nullo utili labore subsistis. Cumquefecisset. Cumque haec quasi ex ratione
Abbreviated transcription (Latin):
dracones nisi malicia: Qd uero
structionũ noie. nͥ ypocrisis de¬
signatur: Structio quippe spe¬
ciem uolendi habet: s usũ uolẽĩ¬
di ñ ht̃. Quia et hypocrisis eũc
draco cubat. ⁊ structio pascitur:
quia et latens malicia callide
tegit᷑. ⁊ intuentiũ ocłis simula¬
tio bonitatis ante fertur. Q uid
uo onocentauroꝵ nõie. nͥ ⁊ lubͥ¬
ci figurautur. et clati: Greco
⁊ appellatione asiui luxuria
designatur. ꝓpħa atcestante
qͥ ait. ut carnes asinoꝵ: car¬
nes eoꝵ. Tauri autẽ uocabu¬
lo. ceriux superhie demonstra¬
tur : sicut uoce dũica. de uide
luxuriẽ utiis. inde ccruicẽ eri¬
gunt: lunte humiliare debue¬
runt. Qui tarnis sue uolupta¬
tib seruientes. expulsa longe
uerecundia. ũ solum se amntit̾e
rectitudinẽ non dolent. ¶s ad¬
huc ⁊̃ de opere confusioĩs gau¬
dent. O nocentauris aũt demo¬
uia occurriint. qr maligni sp̃e
ualde eis ad notũ deseruiunt. qͦs
de his gaudere conspicunt. que
fere debuerunt. Ubi apte sub¬

Expanded text:
dracones nisi malitia? quid vero struthionum nomine nisi hypocrisis designatur? Struthio quippe, speciem volandi habet, sed usum volandi non habet, quia et hypocrisis cunctdraco cubat, et struthio pascitur: quia et latens malitia callide tegitur, et intuentium oculis simulatio bonitatis antefertur. Quid vero onocentaurorum nomine nisi lubrici figurantur et elati? Graeco itur, et appellatione asini luxuria designatur, propheta attestante qui ait: Ut carnes asinorum carnes eorum . Tauri autem vocabulo cervix superbiae demonstratur, sicut voce Dominica de Judaeiluxuriae vitiis, inde cervicem erigunt, unde humiliare debuerunt; quia carnis suae voluptatibus servientes, expulsa longe verecundia, non solum se amittere rectitudinem non dolent, sed adhuc etiam de opere confusionis gaudent. Onocentauris autem daemonia occurrunt, quia maligni spiritus valde eis ad votum deserviunt, quos de his gaudere conspiciunt, quae flere debuerunt. Ubi aperte sub
Abbreviated transcription (Latin):
et nulla culpa deuincit᷑: ⁊ alia per
alia perpetratur. Nã sepe furto ne¬
gato negatiõis fauatia uingit᷑.
⁊ sepe culpa fallatie. ꝑuirii reatu
cumulatur. Sepe ꝙ libet uitiũ
ĩpudenti p̃sumptione cõmititur:
⁊ sepe ꝙ õi tulpa fit grauius. ⁊ iã
de cominisso iuitio suꝑbit᷑. Nam
qmuis de iurtute nasci elatio so¬
leat: ñ nũqmͣͣ tam̃ stulta mens.
de ꝑpetrata se nequitia exaltat.
s cũ culpa culpe adiungitur: ꝙͥ
aliud ꝙͣ inuolutis semitis acq
ĩnodatis uincuł. prauoꝵ gressꝰ

Expanded text:
et nulla culpa devincitur, et alia per et nulla culpa devincitur, et alia per aliam perpetratur. Nam saepe furto negationis fallacia jungitur, et saepe culpa fallaciae perjurii reatu cumulatur. Saepe quodlibet vitium impudenti praesumptione committitur, et saepe quod omni culpa fit gravius etiam de commisso vitio superbitur. 228 Nam quamvis de virtute nasci elatio soleat, nonnunquam tamen stulta mens de perpetrata se nequitia exaltat. Sed cum culpa culpae adjungitur, quid aliud quam involutis semitis atque innodatis vinculis pravorum gress
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ subdit. Alius rebellantem
iam inpatientiã strauit. s in¬
anem głam nec dũ uicit. Et cũ
se phanc muncdli honorib insenit
camfixus cãꝵ stimulis ad impa¬
cientiã captus redit. Cumq in¬
annis gła. ad defensionẽ sur am̃
erigit. ⁊ullã uictus tolerat. quam
suꝑauit. Aliuis in anẽ iã głam ll¬
aidit. s tñ in pacientiã nec dũ sra¬
uit. Et cũ multa resistentib per
inpacientiam minat᷑: erubescens
ñ implere ꝙ loquit᷑. subinanis
głe rigore reuocatur. Et hoc uitꝰ
ꝑ aliud tolerat: ꝙ plene se iuicisse
gandebat. S it ergo oꝑe uicaria fu¬
gniuum suum uicia retinent: et
quͣiam amissũ subdñi iure reci¬
piunt. atꝙ ad uundictã sibi uicis¬
sum traclunt. Pu̾sis itaq inuolu¬
te st̃ gressuũ semite. qi et si deuic
ta una nequitia pedem leuant.
regnante tñ alt̾a hunc in ea etiã
quã deuicerant implicant. Ali¬
qñ u̾o inuolutis gressuũ semitis.

Expanded text:
vicem subdit. Alius rebellantem vicem subdit. Alius rebellantem jam impatientiam stravit, sed inanem gloriam necdum vicit, et cum se per hanc mundi honoribus inserit, confixus causarum stimulis ad impatientiam captus redit; cumque inanis gloria ad defensionem sui animum erigit, et illam victus tolerat, quam superavit. Alius inanem gloriam subdidit, sed tamen impatientiam necdum stravit; et cum multa resistentibus per impatientiam minatur, erubescens non implere quod loquitur, sub inanis gloriae jugum revocatur; et hoc victus per aliud tolerat, quod plene se vicisse gaudebat. Sic ergo ope vicaria fugitivum suum vitia retinent, et quasi jam amissum sub dominii sui jure recipiunt, atque ad vindictam sibi vicissim tradunt. Perversis itaque involutae sunt gressuum semitae, quia etsta una nequitia pedem levant, remanente tamen altera, hunc in ea etiam quam devicerant, implicant. Aliquando vero involutis gressuum
Abbreviated transcription (Latin):
sine maceratione corporis. ẽẽ pa¬
tientes. s sine contumeliis uolunt
Cuinq adipisci uirtutes querũt.
s labores uirtutũ fugiũt: quid
aliud qm et belli certamina in
campo nesciunt.⁊ triumphare ĩ
urbib debello concupiscunt:
Q mͣiuis hoc ꝙ eoꝵ semite ĩuolu¬
te memorantur: adhuc inteli¬
gi et alit̾ potest. Sepe nãq ñ nus¬
li contra quedam sęuitia uehem̃¬
ter accingunt. s quedã subigere
negligunt. Cũq se ͣ ista ñ eni¬
gunt:⁊illa contra se reparant.q
subegerunt. Aliꝰ nãq iam carntꝰ
a luxuria edomuit: s tam̃ adhuc
mentẽ ab auaricia ñ frenauit.
Cũq se ĩmundo ꝓ exercenda aua¬
ritia retinet. cumq a t̾renis actib
ñ recedit: erũpente occasionis ar¬
gisse uitebatur. Aliꝰ auaricie es¬
tũ uicit: s neqͣꝙͣ nim luxurie
subdidit. Cumq explende lu¬
xurie p̃ciũ p̃parat: iugo qͦ aua¬
ricie ꝙͣ cludũ euomuit. cordis cer¬

Expanded text:
sine maceratione corporis; esse pasine maceratione corporis; esse patientes, sed sine contumeliis volunt. Cumque adipisci virtutes quaerunt, sed labores virtutum fugiunt, quid aliud quam et belli certamina in campo nesciunt, et triumphare in urbibus de bello concupiscunt? mvis hoc, quod eorum semitae involutae memorantur, adhuc intelligi et aliter possit. Saepe namque nonnulli contra quaedam se vitia vehementer accingunt, sed quaedam subigere negligunt; cumque se contra ista non erigunt, et illa contra se reparant quae subegerunt. Alius namque jam carnem a luxuria edomuit, sed tamen adhuc mentem ab avaritia non refrenavit; cumque se in mundo pro exercenda avaritia retinet, cumque a terrenis actibus non recedit, erumpente occasionis argisse videbatur. Alius avaritiae aestum vicit, sed nesubdidit; cumque explendae luxuriae pretium praeparat, jugo quoque avaritiae quam dudum domuit, cordis cer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑua qmlib ⁊motioĩs occasio nas¬
citur. repente ad uoces et cõtu¬
melias medullitꝰ inflãmatur:
ita ut ñ solum ad memoriam
patientia ꝓmissa ñ redeatu i. sed¬
et semetip̃am mens ⁊ ea q̃ loqͥt᷑
conuitia ñ agnoscat. Cũꝙ furori
plene satiffecerit. qiͣ pꝰ ex̾ciciũ in
tnͣquillitatẽ redit. Et tunc se ad si¬
lentii claustra recolligit. cũ lingͣ
ñ pacientia s ꝓcacitatis sue satis¬
factio frenũ ponit. Uix gͥ sero post
conuitia illata se cohibet: qr et
acursu sepe spumantes equos. ñ
p̃sidentis dextera. s campit̾minꝰ
coercet. Bene ergo de reprobis dr̃
Inuolute sunt semite gressuum
eoꝵ sqr recta quidẽ deliberando ap¬
petunt: s ad consueta sẽꝑ mala
replicant᷑. Et qͣi extra se extenti.
ad semetipõs ꝑ circuitũ redeunt:
qui bona quidẽ cupiunt. s ama¬
lis nũqmͣ recedunt. Esse quippe
humiles. s tñ sũ despectuẽe ⁊ten¬
ti ꝓpͥis. s sũ necessitate. eẽ casti. s

Expanded text:
uaelibet commotionis occasio nascitur, repente ad voces contumeliosas medullitus inflammatur, ita ut non solum ad memoriam patientia promissa non redeat, sed semetipsam mens, et ea quae loquitur convicia non agnoscat. Cumque furori plene satisfecerit, quasi post exercitium in tranquillitatem redit, et tunc se ad silentii claustra recolligit, cum linguae non patientia, sed procacitatis suae satisfactio frenum ponit. Vix igitur sero post convicia illata se cohibet, quia ex cursu saepe spumantes equos non praesidentis dextera, sed campi terminus coercet. Bene ergo de reprobis dicitur: Involutae sunt semitae gressuum eorum, quia recta quippe deliberando appetunt, sed ad consueta semper mala replicantur, et quasi extra se tensi, ad semetipsos per circuitum redeunt. Qui bona quidem cupiunt, sed a malis nunquam recedunt. Esse quippe humiles, sed tamen sine despectu; esse contenti propriis, sed sine necessitate; esse casti, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nobis loquitur: ꝙ erga nos ta¬
citus operatur. Bs̃ igit iobser¬
monib dei contradiceret: si
de eiua percussionib murm᷑a¬
ret. S quid de ꝑcussore suo sen¬
tiat indicat: qui sicut iam dixi¬
mus. quẽ ferientẽ tollerarat.
est onim fortitudo mẽa ut
sustineam: aut quis finis ut
tudo reproboꝵ. Iustoꝵ quippe
fortitudo. est carnem uincere.
ꝓperiis uolũptatib contraire.
delectationẽ uite p̃sentis extĩ¬
guere. huiꝰ mundi ad spẽm pa
eternis p̃miis amare: ꝓsperita¬
tis blandimenta contempnere
adu̾sitatis metũ in corde suꝑar.
Reproboꝵ uero fortitudo est. tuͣ¬
sitoria sine cessatiõe diligere.
contͣ flagella conditoris insen¬
sibiliter perdurare: ab amore
rerũ tp̃aliũ nec ex adu̾sitate
quiescere. ad iuanem głam ⁊̃
cũ uite detrĩto ꝑuenire mali¬
cie argumenta exquirere bo¬
noꝵ uitã ũ solum uerbia ac
morib s ⁊̃ glacliis impugnare
in semetip̃ia spem ponore. iniqͥ¬

Expanded text:
nobis loquitur quod erga nos tanobis loquitur quod erga nos tacitus operatur. Beatus igitur Job sermonibus Dei contradiceret, si de ejus percussionibus murmuraret. Sed quid de percussore suo sentiat, indicat, qui sicut jam diximus quem ferientem tolerat, est enim fortitudo mea ut sustineam? aut quis finis meus ut tudo reproborum. Justorum quippe fortitudo est, carnem vincere, propriis voluptatibus contraire, delectationem vitae praesentis exstinguere, hujus mundi aspera pro aeternis praemiis amare, prosperitatis blandimenta contemnere, adversitatis metum in corde exstinguere. Reproborum vero fortitudo est transitoria sine cessatione diligere, contra flagella Conditoris insensibiliter perdurare, ab amore rerum temporalium nec ex adversitate quiescere, ad inanem gloriam etiam cum vitae detrimento pervenire, malitiae augmenta exquirere, bonorum vitam non solum verbis ac moribus, sed etiam gladiis impugnare, in semetipsis spem ponere, iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
cti quiq cũ ꝑpetrasse se illicita
nouerunt. s ꝑscrutantes inue¬
niunt. qr nulla ꝑ illicitis adu̾¬
sa ꝑpessi st̃. uim mense formidĩa
tabescunt. pauore estuant. sinistͥs
agitati suspicionib laborant:
ne in et̾nũ se gr̃ã deseruerit. qͦs
in p̃senti uita. mali sui retribu¬
tio nulla custodit.Timent ne
ultio que suspendit᷑. grauior in
fine seruetur. Feriri pat̾na correp¬
tione desiderant: et dolorem uul¬
neris. medicamina salutis pu¬
tant. Recte ergo nunc dr̃. hec mͥ
sit consolatio: ut affligens me dolo¬
re non parcat. Ac si aꝑte dic̾et᷑.
sideo hic quibdam parcit. ut eos
unꝑpetuũ feriat: ideo hic me fe¬
riat᷑. ut ñ parcendo. in ꝑpetuũ par¬
cat. Ex afflictione enun conso¬
lor: qr corruptoi̾s humane pu¬
tredinem sciens. ad spem salutis
ex uuln̾e certus reddor. Ꝙ qr ñ
tum̃ti s humili mente edidit:
subiungendo ut p̃dixinus pate¬
uerba deiñ sunt dictoꝵ sonit̾.
s effectus oꝑationum. In eo .n.

Expanded text:
a noverunt, sed perscrutantes inveniunt quia nulla pro illicitis adversa perpessi sunt, vi immensae formidinis 221 tabescunt, pavore aestuant, sinistris agitati suspicionibus laborant, ne in aeternum se gratia deseruerit, quos in praesenti vita mali sui retributio nulla custodit; timent ne ultio quae suspenditur gravior in fine servetur; feriri paterna correptione desiderant, et dolorem vulneris medicamina salutis putant. Recte ergo nunc dicitur: Haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore non parcat. Ac si aperte diceretur: Qui ideo hic quibusdam parcit, ut eos in perpetuum feriat; ideo hic me feriat, ut non parcendo, in perpetuum parcat. Ex afflictione enim me consolor, quia corruptionis humanae putredinem sciens, ad spem salutis ex vulnere certus reddor. Quod quia non tumenti sed humili mente edidit, subjungendo, ut praediximus, pateverba Dei non sunt dictorum sonitus, sed effectus operationum. In eo enim
Abbreviated transcription (Latin):
tationũ stunuł intus aciem con¬
templationis effodiunt.foris in
curuitũ laborẽ mittunt. Rursũ¬
qr sepe et recta oꝑatio exterus ꝑdi¬
tur. ⁊ tam̃ adhuc rationis lumẽ
in corde retinetur: ꝓpħ̾a ierem ias
insinuat. Qui dũ sedechie cap¬
tuutatẽ narrat. ordinẽ captiui¬
tatis int̾ne denũtiat dicens. Et oc¬
confuisionis. Qui pͥus filios ante
intuentis oculos trucidat: qr sepe
sicbona opera int̾ficit. ut ħ se a¬
mitt̾e ip̃e qui captꝰ est dolens cer¬
uat. Nam gemit plerumꝙ ani¬
mus. ⁊ t̾n carnus sue delectatiõib
uictus: bona q̃ gemiit amans ꝑdit.
Ea q̃ patit᷑ dampna considerat:¬

Expanded text:
tationum stimulis intus aciem contemplationis effodiunt, foras in circuitum laborum mittunt. Rursu saepe et recta operatio exterius perditur, et tamen adhuc rationis lumen in corde retinetur, sicut Jeremias insinuat, qui, dum Sedechiae captivitatem narrat, ordinem captivitatis internae denuntiat, dicens: « Occonfusionis, qui prius filios ante intuentis oculos trucidat, quia saepe sic bona opera interficit, ut haec se amittere ipse, qui captus est, dolens cernat. Nam gemit plerumque animus, et tamen carnis suae delectationibus victus, bona, quae gemit, amans perdit; ea, quae patitur damna, considerat
Abbreviated transcription (Latin):
continentie quã secum pepigerat:
cogitationũ sestimulus ꝑ deside.¬
ria acquisitionis inquierat. Aliꝰ
luxurie tabe polluitur. ⁊ longa
iã consuetudine captus tenetur
Quanta autẽ castitatis sit mun¬
clitia conspicit: ⁊ carne uinci turpe
dep̃hendit. Restringere gͦ uolup¬
tatũ fluxa deliberat. ⁊ resultare
consuͤtudim qͣi totis uirib parat:
s uel obiecta oculis spe. uel ad me¬
moriam reducta. cũ subita temp¬
tatione concutitur. ꝓtinus ad pͥ¬
stina p̃paratione dissipatur. Et qͥ
contrahanc clipeũ delsberationis
erexerat. delectatioĩs iaculo confos¬
sus iacet. Sicq eũ luxuria ener¬
uem superat: ac si nulla contra
eã intentionis auna p̃parasset
Auus ire flaminis accenditur.
et usq ad inferendas ꝓxinis con¬
tumelias effrenatur. Cum uero
nulla furoris occasio aĩm pulsat:
qnͣta sit mãsuetudlinis iurtus. qnͣ¬
tapatientie altitudo consid̾at. seq¬

Expanded text:
continentiae quam secum pepigerat, continentiae quam secum pepigerat, cogitationum stimulis sese per desideria acquisitionis inquietat. Alius luxuriae tabe polluitur, et longa jam consuetudine captus tenetur, quanta autem castitatis sit munditia, conspicit, et a carne vinci turpe deprehendit. Restringere ergo voluptatum fluxa deliberat, et resultare consuetudini quasi totis se viribus parat; sed objecta oculis specie, vel ad memoriam reducta, cum subita tentatione concutitur, protinus a pristina praeparatione dissipatur, et qui contra hanc clypeum deliberationis erexerat, delectationis jaculo confossus jacet, sicque eum luxuria inermem superat, ac si nulla contra eum intentionis arma praeparasset. Alius irae flammis accenditur, et usque ad inferendas proximis contumelias effrenatur. Cum vero nulla furoris occasio animum pulsat, quanta sit mansuetudinis virtus, quanta patientiae altitudo considerat, seq
Abbreviated transcription (Latin):
catur. Et st̃ ñ nulli. qui seducen¬
tib iutiis obuiare qĩ tota intentõ¬
ne deliberant: s irruente tempta¬
tionis articulo. indeliberatioĩs ꝓpo¬
sito sĩ ꝑdurant. Alius nãq pͣuo
ausu suꝑbie inflatus. cũ magna
ẽẽ p̃mia humilitatis considerat.
adũsũ semetip̃m se erigit: ⁊ qͣsi
tumorẽ turgidi fastus deponit.
Echibere se quib libet contumelii
humilẽ ꝓmittit. s cũ repente hũc
consuetam protinus elationẽ re¬
dit. Sicq tumorẽ ducitur: ut ne¬
quaꝙͣ qr humilitatis bonũ con¬
cupiuerat recordetur. Alius aua-¬
ritia estuans. augendis faculta¬
tib anelans: cũ pt̾ire omĩa ue¬
locit̾ conspicit. uagantẽ ꝑ cõcu-¬
piscentias mentẽ figit. Decernit
iam nicħ appet̾e: adepta tm̃mo¬
do sub magni mocerammis fre¬
no possid̾e. S cũ repente fu̾int
oculis oblata q̃ placeant. ĩ ambi¬
tione ꝓtinus mens anhelat. Se¬
met  ip̃am ũ capit: adipiscendi
hec occasionẽ querit. Et oblita

Expanded text:
catur. Et sunt nonnulli qui seducentibus vitiis obviare quasi tota intentione deliberant, sed irruente tentationis articulo, in deliberationis proposito non perdurant. Alius namque pravo usu superbiae inflatus, cum magna esse praemia humilitatis considerat, adversum semetipsum se erigit, et quasi tumorem turgidi fastus deponit, exhibere se quibuslibet contumeliis humilem promittit; sed cum repente, hunc consuetam protinus elationem redit, sicque ad tumorem ducitur, ut nequaquam quod humilitatis bonum concupierat, recordetur. Alius avaritia aestuans, augendis facultatibus anhelans, cum praeterire omnia velociter conspicit, vagantem per concupiscentias mentem figit. Decernit jam nihil appetere, adepta tantummodo sub magni moderaminis freno possidere; sed cum repente fuerint oculis oblata quae placent, in ambitione protinus mens anhelat, semetipsam non capit, adipiscendi haec occasionem quaerit, et oblita
Abbreviated transcription (Latin):
Q uidelicet et̾na ñ intelligums
nisi cum ⁊ temporalib iam sins
emendatione puniunt᷑. T̃unc
mens estuat. et in fructuose pen¬
tentie. seignib in flanimat. di¬
ci ad suppliciũ timet. p̃sente ua
ex desiderio retinet. S de loco suo
soluitur: quia oblectamenta car¬
nis deserens. eiꝰ duritia ꝑ supplici¬
uin loquatur. S qr iniqui om̃s.
quid abstractionis sue tp̃r patien¬
tur audiuimꝰ: ad huc aliqua qͥb
in libertatis suespacio implican¬

Expanded text:
 videlicet aeterna non intelligunt, nisi cum pro temporalibus jam sine emendatione puniuntur. Tunc mens aestuat, et infructuosae poenitentiae se ignibus inflammat, duci ad supplicium timet, praesentem vitam ex desiderio retinet; sed de loco suo solvitur, quia oblectamenta carnis deserens, ejus duritia per supplicium liquatur. Sed quia iniqui omnes quid abstractionis suae tempore patientur audivimus, adhuc aliqua quibus in libertatis suae spatio implican
Abbreviated transcription (Latin):
tra ueritatẽ pauet.:eiꝰdẽ u̾itatis iram.
celitus sustinet. Ille pcẽoꝵ suoꝵ cõ¬
scius. ea q̃ possidet indigentib iam
largiri desiderat: s tñ ne datis reb
egeat. ip̃e formidat. Cumq carni
subsiclia reseruando trepidus p̃pa¬
rat: abalimentis mĩe. animã ne¬
cat. Et cũ pati in t̾ra utopiam me¬
tuit: et̾nam sibi habun dantiam
suꝑne refectionia abscĩdit. Recte
ergo clicit᷑ sqͥ timent priunã lrnus
sr̃ eos nix. qr qͥ conculcanda ininã¬
mis metuunt: a sũmis metuendap¬
tiuntur. Et cum transire nolune
ꝙ calcare poterant: uicliciũ desupe¬
nis excipiunt. ꝙ tolerare neqͣ quã
possũt. S ħ agentes. muncligła
temporalit̾ obtinent. Qͥdautẽ p̃i

Expanded text:
tra veritatem pavet, ejusdem veritatis iram tra veritatem pavet, ejusdem veritatis iram coelitus sustinet. Ille, peccatorum suorum conscius, ea quae possidet indigentibus jam largiri desiderat, sed tamen ne datis rebus egeat ipse formidat. Cumque carnis subsidia reservando trepidus praeparat, ab alimentis misericordiae animam necat; et cum pati in terra inopiam metuit, aeternam sibi abundantiam supernae refectionis abscindit. Recte ergo dicitur: Qui timent pruinam, irruit super eos nix, quia qui conculcanda ab infimis metuunt, a summis metuenda patiuntur; et cum transire nolunt quod calcare poterant, judicium de supernis excipiunt, quod tolerare nequaquam possunt. Sed haec agentes, mundi gloriam temporal
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ. uoluptatũ desideria ꝑtra¬
hunt. s aduiferui elaustra re¬
est. si fine claulitur. longum
ñ est: ex fuie miseri colligunt.
breue fuisse. ꝙ amittendo tenue¬
runt. Unde bene et ꝑsalomonẽ
dr. Si multis annia iuxerit hõ.
et in his om̃ib letus fẽs. me¬
minisse debet tenebrosi temporia.
⁊ dierũ multoꝵ: qͥ cũ uen̾int.
uanitatis arguiint᷑ p̃terita.
qr ꝙ p̃terire potuit. uanũ fuit.
Sciendum uero est. ꝙ pleriq ag̾e
recta desiderant. S sunt ñ nulla
q̃ infirmis eoꝵ mentib. ex p̾senti
uita contradicunt. Cũq adu̾sa
in infunis ꝓpeti metuunt: in su¬
ꝑni uidicii rectitudĩe offendunt.
unde recte subditur. Q̾ tunent
qͥppe inferiꝰ ꝯgelescit: nix autẽ desu¬
periorib fu̾it. Et sepe ñ nulli. dũ
temporalia adu̾sa ꝑtimescunt. dis
ip̃o suo appetitu trepidus. indig¬
nationẽ potestatis humane perti¬
mescit. Cumq in t̾ra hominẽ con¬

Expanded text:
quidem voluptatum desideria pertraquidem voluptatum desideria pertrahunt, sed ad inferni claustra reest, si fine clauditur, longum non est; ex fine miseri colligunt, breve fuisse quod amittendo tenuerunt. Unde bene per Salomonem dicitur: Si multis annis vixerit homo, et in his omnibus laetus factus; meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum multorum, qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita . quia quod praeterire potuit vanum fuit. Sciendum vero est quod plerique agere recta desiderant, sed sunt nonnulla quae infirmis eorum mentibus ex praesenti vita contradicant; cumque adversa in infimis perpeti metuunt, in superni judicii rectitudinem offendunt. Unde recte subjungitur: CAPUTquippe inferius gelascit, nix autem de superioribus ruit. Et saepe nonnulli dum temporalia adversa pertimescunt distripso suo appetitu trepidus indignationem potestatis humanae pertimescit; cumque in terra hominem con
Abbreviated transcription (Latin):
subuehere.magni laboris est:
eũq a sũmis adima dimittere.
laboris ñ est. Sine mora uidelicet
ꝓruit: qͥ magnis conatib ad
suma ꝑuenit. Longo studio se
bre diurno nutritur. s tam̃ uuia
ersubita scintilla ⁊sumitur. Pau¬
lisꝑ edificia alta ꝓficiunt: s re¬
pentinis casib. t̾rã petunt. Ro¬
busta rabarbor in aera ꝑ tarda
intrementa se erigit: s quicquid
diu ad alta ꝓtulit. semel ⁊si¬
loca intelliginus. iniusti qͥq
sicut torrens raptim ad conual¬
les tͣnseuut: qr in hac uita qmͣ
totis desideriis appetunt. diu
stare nequaqmͣ possunt. Nam
quot dies etatis accipuit: qͣiͣ
tot cotidie gressib ad finẽ ten¬
dunt. Augeri ã optant tp̃ra. s
qr concessa subsistere nescuint:
qͦt ad agm̃ta uiuendi ꝑcipiunt.
deuiuendi spacio totidẽ ꝑdunt.
Momenta gͦ tempoꝵ. qͦ secuntur.
fugiunt: quo accipuunt amit¬
tunt. Raptim itaq ad conual¬
les transeunt. qui in longum

Expanded text:
subvehere, magni laboris est, subvehere, magni laboris est, idque a summis ad ima dimittere laboris non est; sine mora videlicet proruit, cum magnis vero conatibus ad summa pervenit. Longo studio sebre diutino nutritur, sed tamen una et subita scintilla consumitur. Paulisper aedificia ad alta proficiunt, sed repentinis casibus terram petunt. Robusta arbor in aera per tarda incrementa se erigit; sed quidquid diu ad alta protulit, semel et si poenarum loca intelligimus, injusti quique sicut torrens raptim ad convalles transeunt, quia in hac vita, quam totis desideriis appetunt, diu stare nequaquam possunt. Nam quot dies aetatis accipiunt, quasi tot quotidie gressibus ad finem tendunt. Augeri sibi optant tempora, sed quia concessa subsistere nequeunt, quot augmenta vivendi percipiunt, de vivendi spatio totidem perdunt. Momenta ergo temporum quo sequuntur fugiunt, quo accipiunt amittunt. Raptim itaque ad convalles transeunt, qui in longum
Abbreviated transcription (Latin):
qr ex uno matris nobiscũ ge¬
mio ꝑfidem prodeunt: sz ĩ un
caritatis stuclio. erga deũ ⁊
xiinũ ñ figuntur. Unde ap
te etiã. torrenti qͥ raptum t¬
sit in conuallib cõ parantiu.
Torrens gͦ ex montanis ati¬
ma defluit. ⁊ collectus hyems¬
lib pluuiis. estib solis ars¬
cit. Qui eñ t̾rena diligents
spem suꝑne patrie deserie:
qiͣ ex montib ualles petunt
Qͥs tũ hyempa p̃sentis uite
multiplicat. s estas uenturi
uillitii ex siccat: qr cũ sol super¬
ne districtionis in caluerit. reꝓ¬
roꝵ leticiã in ariditatem uertit
Sñ aũt drͣ fraptin transit ĩ con¬
uallib. Torrentẽ quippe ad con¬
ualles raptim transire est:pra¬
uoꝵ mentes. ad ima desideria.
sine ullo obstaculo ac difficui¬
tate descend̾e. Omĩs naiq as¬
tensus in labore est. descensua
inuoluptate:qr ꝑ adnisũ gres¬
sus ad superiora tendit᷑. ꝑremis¬
sionẽ u̾o. ad inferiora declinat᷑
Ed montis enim u̾ticẽ saxum

Expanded text:
quia ex uno matris nobiscum grequia ex uno matris nobiscum gremio per fidem prodeunt, sed in uno charitatis studio erga Deum et proximum non figuntur. Unde et apte etiam torrenti, qui raptim transit in convallibus, comparantur. Torrens namque ex montanis ad ima defluit, et collectus hiemalibus pluviis, aestivo sole arescit. Qui enim terrena diligentes, spem supernae patriae deserunt, quasi ex montibus valles petunt. Quos tamen hiems praesentis vitae multiplicat, sed aetas venturi judicii exsiccat, quia cum sol supernae districtionis incaluerit, reproborum laetitiam in ariditatem vertetst autem dicere, raptim transit in convallibus. Torrentem quippe ad convalles raptim transire, est pravorum mentes ad ima desideria sine ullo obstaculo ac difficultate descendere. Omnis namque ascensus in labore est, descensus in voluptate, quia per adnisum gressus ad superiora tenditur, per remissionem vero ad inferiora declinatur. Ad montis verticem saxum
Abbreviated transcription (Latin):
qui ex adu̾sitate ꝓximũ despi¬
cit: aꝑte conuicitur ꝙ hũc
in spsperis ñ amauit. Et cum
ut ⁊ ꝑcussos erucliat.⁊ ñ per¬
cussis occasionẽ boni operis
p̾beat. quisqͥs percussum des¬
picit. occasionem a se urtutis
repellit: Et tanto se nequius
ꝗͣ auctorẽ erigit: qͣnͣto hunc nec
loqͥt᷑: ut totuis quoq electipo¬
puli. ꝑ eũ uita signef. Quia
patit᷑ narrat. ea etiam q̃ susti¬
net ilie denuntiat. clicens. fr̃s¬
mei p̾terierunt me: sic̾ torrene
qui raptim transit in conuallal
Reproboꝵ mens qr solap̾sen¬
to aliena exiftit a uerbere qͣnti
post extranea remanet abhei¬
cditate. Et suꝑba uistos despi¬
cit: ꝙͦ pat̾na misericordit̾ seue¬
ritas affligit. Sepe uero repbi
eandem fidem qͣ uiuimus reti¬
uent. eadem fidei satramenta
percipiunt. ensdem religiõis
uuitate ꝯtinent. s tn cõpasio¬
nis uiscera nesciunt. caritatis
inũ ñ agnoscunt. Recte ergo
et frẽs ⁊ p̾tereuntes uocantus

Expanded text:
qui ex adversitate proximum despiqui ex adversitate proximum despicit, aperte convincitur quod hunc in prosperis non amavit. Et cum ut et percussos erudiat, et non percussis occasionem boni operis praebeat, quisquis percussum despicit, occasionem a se virtutis repellit; et tanto se nequius contra auctorem erigit, quanto hunc nec loquitur, ut totius quoque electi populi per eum vita signetur. Quia patitur narrat, ea etiam quae sustinet ille denuntiat, dicens:  torrens qui raptim transit in convallibus. Reproborum mens quia sola praesento aliena existit a verbere quanto post extranea remanebit ab haereditate, ut superba justos despicit, quos paterna misericorditer severitas affligit; saepe vero reprobi eamdem fidem, qua vivimus retinent eadem fidei sacramenta percipiunt, ejusdemque religionis unitate continentur, sed tamen compassionis viscera nesciunt, charitatisagramus non agnoscunt. Recte ergo et fratres et praetereuntes vocantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Que tñ cluuna dilectõ ꝑ timo
rem nascit᷑. s in affectum crescẽ¬
ds. ut quantũquisq a caritate
ea qnͣtum quisq acaritate eiꝰ
ac ꝓxunt longe sit. uł in ea
qͣnͣtũ ꝑfecerit innoteseat: mi¬
ro ordine cuncta dispensens. a¬
lios flagellis depͥmit. alior
successib fulcit. Et cũ quosdã
temporalit̾ deserit. in quoꝵdã
cordib ꝙ malũ latet ostendit.
Nam plerum q ie ip̃i nos mise¬
ros insecuntur: qui felicea sine
comparatione coluerunt. Cũ
enĩs quis positꝰ in ꝓsperitate di¬
ligitur: incertũ ualde est. iitrũ
ꝓsperitas an ꝑsona diligatur.
Amissio autem felicitatisuit̾¬
rogat uim dilectionis. Uñ bene
quidã sapiens dicit. Non agno¬
scitur in bonis amicus: ⁊ non
absconditur ĩ malis inimitꝰ.
Nec ꝓsperitas quippe amicum
indicat. nec adu̾sitas inunicũ
celat: qr ⁊ ille sepe ꝓsperitatis
nr̃e reuerentia tegitur. ⁊ iste
ex confidentia aduersitatis ape¬

Expanded text:
QuQurem nascitur, sed in affectum crescenDeus, ut quantum quisque a charitate antum quisque a charitate ejus ac proximi longe sit, vel in ea quantum profecerit innotescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flagellis deprimit, alios successibus fulcit. Et cum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet ostendit. Nam plerumque ipsi nos miseros insequuntur, qui felices sine comparatione coluerunt. Cum enim quis positus in prosperitate diligitur, incertum valde est utrum prosperitas an persona diligatur. Amissio autem felicitatis interrogat vim dilectionis. Unde bene quidam sapiens dicit: Non agnoscitur in bonis amicus, et non 224 absconditur in malis inimicus . Nec prosperitas quippe amicum indicat, nec adversitas inimicum celat, quia et ille saepe prosperitatis nostrae reverentia tegitur, et iste ex confidentia adversitatis ape