comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nundo in quiens ꝑ infumiũ & bonũ fumã pacient in cedamus. habentes custodiaim
uit tatũ adextris & a sinistris. plus credentes nob ipsis denobis quid sumꝰ quã alioꝵ
uerbis : Vt seductores & ueruces : Modo exponit superora : Ab in fidelibus
dicebantur eẽ seduc tores & magi. & malefici : A fidelib uõ ꝓpt̃ sanã doctrinan
diur tiẽ mnticuloꝵ ñ solũ uenti ces &iusti. sed etiã di habebant᷑: Sicuit leginꝰ in
actib apłorũ quando ei &bcurnabȩ coronas detulerunt dicentes : Dus ineffigieho¬
&i dns om̃iũ seductor sit appellatus : dicentib: uideis post mortẽ eius ad pilictũ
Domine recorditi sumꝰ : qr seductor ille dix̃ ad huc uiuens post tres dies resurgũ
Vt seductores apud in fideles &uena ces apud credentes in cedumus patient᷑ ꝓ
tect undiq armis urtutũ: Sicuit quignoti in credulis. & cogniti credentibus:
It int̃ illos quin cognoscunt conuersationẽ nrũm. nec ualent penetiare dietrinã

Expanded text:
nando, inquiens: Per infamiam et bonam famam patienter incedamus, habentes custodiam virtutum a dextris et a sinistris, credentes plus nobisipsis de nobis quid simus, quam aliorum verbis. Ut seductores et veraces. Modo exponit superiora. Ab infidelibus dicebantur esse seductores, magi et malefici: a fidelibus vero, propter sanam doctrinam et virtutem miraculorum, non solum veraces et justi, sed etiam dii habebantur, sicut legimus in Actibus apostolorum , quando ei et Barnabe coronas detulerunt, dicentes: Dii sunt in effigie hose Dominus et magister omnium seductor sit appellatus, dicentibus Judaeis post mortem ejus ad Pilatum: Domine, recordati sumus quia seductor ille dixit adhuc vivens: Post tres dies resurgam . Ut seductores apud infideles, et veraces apud credentes incedamus patienter, protecti undique armis virtutum, sicut qui ignoti incredulis et cogniti credentibus, id est inter illos qui non cognoscunt conversationem nostram, nec valent penetrare doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
intra conũ continetur. uiscus appellari potest. filii quoq uiscera dicunt᷑ : Ponunt᷑ etic̃ ꝓnimi¬
ȩdilectionis affectu : sicut in hocloco: Viscerti eius iđt nimia dilectio eius & affectus cartiti¬
tis ergauos amplius habunda uit : Gaudeo qđ in om̃ib: confido in uob̵: sub oboediente seritis¬

Expanded text:
intra corium continetur, viscus appellari potest. Filii quoque viscera dicuntur. Ponuntur etiam pro nimiintra corium continetur, viscus appellari potest. Filii quoque viscera dicuntur. Ponuntur etiam pro nimiae dilectionis affectu, sicut in hoc loco. Viscera ejus, id est nimia dilectio et affectus charitatis erga vos amplius abundavit Gaudeo quod in omnibus confido in vob
Abbreviated transcription (Latin):
patient̃ sustinet. sed timorẽ dĩ operatur. sed desideriũ patriȩ cȩlestis. sed emulationem
id tamorẽ dĩ studiũ bonũ . &imitationẽ bonorũ hominũ sed iuindictã in seipso. quia seip¬
sũ non reddat. tam̃ apud gitaos optime resonat: In om̃ib: q̃ uob p̃cepi: exhibuistis & prepa¬
partistis uosin conta mincitos eẽ niegotio iđt in pollutoseẽ ameo precepto qc oboedistis mihi:
lunc enĩ discipulis inpollutũ sereddit a precepto magistri. qundo oboedit iussion illius:
Siuõ in oboediens extiterit inaliquo : & si ab omĩb: aliis culpis inpollutus existit. tam̃ exin¬
oboedientia maculatur : A LITER In hoc ꝓbastis uos in munes eẽ aculpa aliorũ q illo¬
rũ errorẽ fortit̃ corripuistis : Contaminatꝰ enĩ : auctorittitẽ ñ ab & in alios uindicare : Igitur
one & obȩdientia atq ereptionetiti: Viscert ei : iđttiti. habundantius in uob̵ s̃: quic quid

Expanded text:
tis; sed aemulationem, id est amorem Dei, studium bonum, et imitationem bonorum operum, sed vindictam in seipso, quia seipsum non reddat, tamen apud Graecos optime resonat. In omnibus, quae vobis praecepi, exhibuistis et praeparastis vos incontaminatos esse negotio, id est impollutos esse a meo praecepto, quia obedistis mihi. Tunc enim discipulus impollutum se reddit a praecepto magistri, quando obedit jussioni illius. Si vero inobediens exstiterit in aliquo, et si ab omnibus alienus culpis exsistit, tamen ex inobedientia maculatur. Aliter: In hoc probatis vos immunes esse a culpa aliorum, quia illorum errorem fortiter corripuistis. Contaminatus enim, auctoritatem non habet in alios vindicare Igitur one et obedientia atque receptione Titi. Viscera ejus, id est Titi, abundantius in vobis sunt. Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
x ꝑgefuctus solet dicere qua siuidebũ homines equiture qua siuidebã antemo
multas epulas appositas. atq totũ dic̃ quusi nẽ ibiuertus. sed sicut ũbra transi¬
suã int̃renis teb: actransitoris ponunt nec tendunt adȩt̃ naguudia. sed in prospe¬
ritate felicittaeq hui: słi letantur: uidetur illis qđ uerũ teneant. sed ñ ẽ uerũ quic
transitiuũ &tẽ poride ẽ. &cũ ab hac uita transierint nihil inuenient exhis q̃hic
qua si uerũ usa sunt illis iuxta qđ psalimista dic : Dormier̃ satinũ saũ & nibil anue¬
nerunt om̃s uri diuitiarũ in manib: suis : T ran sibit ergo storũ quasiuerũ sed ñerat
uetũ : &ueni& illorũ uerũ ue hoc ehaetinũ suppliciũ : Sicut egentes simus. mults
aut locu pletantes : Qua¬
siegentes uidebant᷑ diuitus istius siłi
sed habundubant diui¬
tus spinitulib: in preduatione & mi¬
iticulis ex quib loca pletubantalios : Vd reuencegentes uidebant᷑ substan¬

Expanded text:
 seminat, expergefactus solet dicere: Quasi videbam homines aequitare, quasi videbam ante me multas epulas appositas, atque totum dicit, quasi, non est ibi veritas, sed sicut umbra transisuam in terrenis rebus ac transitoriis ponunt, nec tendunt ad aeterna gaudia, sed in prosperitate felicitateque hujus saeculi laetantur, videtur quod verum teneant, sed non est verum, quia transitivum et temporale est; et cum ab hac vita transierint, nihil invenient ex his quae hic quasi vera visa sunt illis, juxta quod Psalmista dicit: Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis . Transibit ergo istorum quasi verum, sed non erat verum, et veniet illorum vae, hoc est aeternum supplicium. Sicut egentes simus, multos autem locupletantes. Quasi egentes videbantur divitiis hujus saeculi, sed abundabant divitiis spiritalibus in praedicatione et miraculis, ex quibus locupletabant alios. Vel revera egentes videbantur substan
Abbreviated transcription (Latin):
ent inaeda m̃ exhibentes paossiat di ministros. qm̃ si participes fuerimꝰ illo rũ
actuũ in hoc scło erimus utiq consortes illoꝵ̃ aet̃ noꝵ premioꝵ̃
Os nrm patet aduos ocorinthii cornrm̃ dilatt tũ ẽ : ldt uoluntas intis nx
uoluintas : ꝑ fectta p̃diccitioscã. conuerscatio bona : Cui uõ uoluntas ẽ tor¬
tuosẽ conuersatio acuitte prtut : lic& aliquid intellegentiȩ uideat᷑ habe¬
re deficiunt ei uerba cũ sensu : Ideoq ñ patet illius os ad p̃dicandũ. quia
tinet in alis redarguere qđ cognoscit ab alus intellegiinse: Non angusta¬
mini innobis: angustamim aut̃ in uiscerib uris: Et ẽ sensus. Ocorinthua: si¬
sensuĩ angisiũ hebetis & stinotũ. ut ñ posstus recipere latitudinẽ i sterioꝵ
diunotũ : nolite nob hoc reputare. qm̃ ñ consistit hoc in nob qui uob minis¬
trare debemus sed in uob quidebetis capere : Nos quidẽ multa uob possumꝰ

Expanded text:
enter incedamus, exhibentes nos sicut Dei ministros, quoniam si participes fuerimus illorum enter incedamus, exhibentes nos sicut Dei ministros, quoniam si participes fuerimus illorum actuum in hoc saeculo, erimus utique consortes illorum aeternorum praemiorum. Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est. Id est voluntas mentis nostrae voluntas est perfecta, praedicatio sancta, conversatio bona. Cujus vero voluntas est tortuosa, conversatio ac vita prava, licet aliquid intelligentiae videatur habere, deficiunt ei verba cum sensu, ideo quod non patet illius os ad praedicandum, quia timet in aliis redarguere quod cognoscit in se ab aliis intelligi. Non angustiamini insensum angustum habetis et strictum, ut non possitis recipere latitudinem mysteriorum divinorum, nolite nobis hoc reputare, quoniam non consistit hoc in nobis, qui vobis ministrare debemus, sed in vobis qui debetis accipere. Non quidem multa vobis possumus
Abbreviated transcription (Latin):
it ato sti apłi magis den derabant possossores duuitiañ ꝑfidẽ & docirinc̃ possidere
quã aliquid ꝓprium habere. Possumus ecit̃ dicert : qc in hoc sđo apłi quasi nihul ha¬
nob ndonaut : Sim ergo &sti quã nina habentes in hoc sđo ñponendo spem in tebus¬
possidebinus ÷ Hamsicut culomon dic̃ qui fidelisẽ totis nundus diutia rũ iluas
ẽ ÷ qr non appett et que in mundosunt cognoscens ꝓculdibio quia mundis trter¬
sibit asconcupis centi eius : Et in hoc qđ non appett pecquentt habere nisiqđ
habet: quasi om̃a possidet. Nemo eniplus habet: quã qui in nulio indiget,
estim̃ cudiuites multa habetint multis in digent. quia plus desidertint
habere quã habeant: Ille aut̃
nullo indiget : qui p̃t̃
necessaria uictus uestim̃ti & cal¬
cicm̃ti ñ requirit conten¬
tis sis que hadit Inhis ergo omib imitemut scõs apłos doctores. & petro nos
nrõsi sicut fili bom initantur bonos patres. ut int̾ aduersa & prospera pati¬

Expanded text:
ere, quam aliquid proprium habere. Possumus etiam dicere quia in hoc saeculo apostoli quasi nihil hanobis donavit? Simus ergo et nos tanquam nihil habentes in hoc saeculo, non ponendo spem in transdicit Salomon, qui fidelis est, totus mundus divitiarum illius est, quia non appetit ea quae in mundo sunt, cognoscens procul dubio quia mundus transibit et concupiscentia ejus, et in hoc quod non appetit nec quaerit habere nisi quod habet, quasi omnia possidet. Nemo enim plus habet quam qui nullo indiget; et tamen cum divites multa habeant, multis indigent quia plus desiderant habere quam habent. Ille autem nullo indiget, qui praeter necessaria victus, vestimenti et calceamenti, non requirit, contentus his quae habet. In his ergo omnibus imitemur sanctos apostolos, doctores et patronos nostros, sicut filii boni imitantur bonos patres, ut inter adversa et prospera pati
Abbreviated transcription (Latin):
tentia sinecessitcis fuent. talici patiꝓamore xp̃i &salute sitm̃: qualit ipse sustimut usq
adde collationẽ : In seditionib simnus in muliti patientia: Seditiones ꝓpre adcues ꝑt
laborabat in predicatione : sed etiũ in labore manuũ desudabat unde sibiuictũ & uesti¬
mentũ ad quirebat. in labort scilicet scheno staictoriȩ artis. negnuuis eẽt sius auditorib
si abcis aliqud acciperet certus hocsibi ꝓfuere apud dñ : Iniugilus sub̵ sinꝰdediti: Ipse
n solũ die ñ cessabat alubore nec requiescebat: sed etiũ tuntũ erat solliatus curta offi¬
ciũ sibi de legatum. ut net nocte cessaret aut a p̃dicatione. aut ab alio opert : Vnde legi
ptet᷑̃ amens deterciocenaculo cecidit. eo qđ neglegens ec̃t instudio audiendi uerbundĩ:
iniciunus simꝰ patientes : Ali quando uolunturiȩ. aliquando inuitus ie uinubat
dineuentris causu inlinaretur. do gatias agebat : Sicut enĩ medicina archiam

Expanded text:
strorum, qualia ipse sustinuit usque ad decollationem. In seditionibus simus in multa patientia. Seditiones proprie ad civelaborabat in praedicatione, sed etiam in labore manuum desudabat: unde sibi victum et vestitum acquirebat in labore scilicet scenofactoriae artis, ne gravis esset suis auditoribus, si ab eis aliquid acciperet, certus hoc sibi proficere apud Deum. In vigiliis simus dediti. Ipse non solum die non cessabat a labore nec requiescebat, sed etiam tantum erat sollicitus circa officium sibi deligatum, ut nec nocte cessaret aut a praedicatione, aut ab alio opere; unde legimutychus, qui interpretatur amens, de tertio coenaculo cecidit, eo quod negligens esset in studio audiendi verbum Dei. In jejuniis simus patientes. Aliquando voluntarie, aliquando invitus jejunabat, et ne ventris causa inclinaretur, Deo gratias agebat. Sicut enim medicina archiatr
Abbreviated transcription (Latin):
ex hibetimus nos sicut dĩ ministros : Patientia quoque ẽ : patient̃ ferre delinquentes.
sicut bectus apłs sustinebat corinthios. qui postquã ad fidẽ uenerant. aduitia pristina
s reuersi quos aliquando blande &im ꝓbe corripuit. quousq eos reuocctuit ad fidem:
Intribula tionib: sub simus in multa patientia : & exhibecmus nos sicut di ministros: in
tribulationib: dic̃ : idt̃ instime. siti. nuditate aluisq afflictionib: in necessitac tibus:
necessutus dicit᷑ : eoqđ innece sit posita. idt in periculo mortis. ubi p̃cipt cipłs patientiã
seruare : In angustus: Om̃i sindigentia & inopia: angustia uocatur: in plagis inccor¬
crib : Sepe plagis uurgarũ & gladionũ cesusẽ apłs : sepe etiã in carterib retrusus ÷ ꝓxp̃i¬

Expanded text:
exhibeamus nosmetipsos sicut Dei ministros. Patientia quoque est patienter ferre delinquentes, exhibeamus nosmetipsos sicut Dei ministros. Patientia quoque est patienter ferre delinquentes, sicut beatus Apostolus sustinebat Corinthios: qui, postquam ad fidem venerant, ad vitia pristina sunt reversi, quos aliquando blande, aliquando improbe corripuit, quousque revocavit eos ad fidem. In tribulationibus, subaudis simus in multa patientia, et exhibeamus nos sicut Dei ministros. In tribulationibus dicit, id est in fame, siti, nuditate, aliisque afflictionibus. In necessitatibus. Necessitas dicitur eo quod in nece sit posita, id est in periculo mortis, ubi praecipit Apostolus patientiam servare in angustiis. Omnis indigentia et inopia, angustia vocatur. In plagis, in carceribus. Saepe plagis virgarum et gladiorum caesus est Apostolus, saepe etiam in carceribus retrusus
Abbreviated transcription (Latin):
betimus & preparemꝰ nos sicut dĩ ministros: Dĩ minister ẽ : quidõ militat . & dõ serut
uerbo doctrinȩ & fructu bonȩ operationis : Quicũq enĩdĩ minist ẽ uult eẽ : do debet
in om̃ib: ministrare . ut in om̃ib: quȩ agit cognoscatur uerdĩ eẽ cultor : Verbigrtitica
ut doceat in sciũ : pascat esunentẽ. potet sicientẽ. uestiat nudũ. calefaciat algentẽ
colligat uagintẽ. uisitet in firmũ . sepeliat mortuũ & in his om̃ibus non quȩrat laudem
humanã sed dĩ gratic̃ non hominib: plcicere seddĩ preceptis obȩdire: Haec quicũq fece¬
nt : dõ ministrabit. & merebit᷑ ab illo audire cũ electis. quã diu fecstis uni ex his minimis
meis. mihi fecists : In mulit patientia : Patientit ẽ : ñ deficere int̃ aduersa hui scłi quã
habuerunt sc̃i martyres : Non in paruai inquit neq in modica patienti : sedin multa

Expanded text:
t et Deo servit t et Deo servit verbo doctrinae et fructu bonae operationis. Quicunque enim Dei minister vult esse, Deo debet in omnibus ministrare, ut in omnibus quae agit cognoscatur veri Dei esse cultor, verbi gratia, ut doceat inscium, pascat esurientem, potet sitientem, vestiat nudum, calefaciat algentem, colligat vagantem, visitet infirmum, sepeliat mortuum, et in his omnibus non quaerat laudem humanam, sed Dei gratiam: non hominibus placere, sed Dei praeceptis obedire. Haec quicunque fecerit, Deo ministrabit, et merebitur ab illo audire cum electis: Quandiu fecistis uni ex his minimis meis, mihi fecistis . In multa patientia. Patientia est, non deficere inter adversa hujus saeculi: quam habuerunt sancti martyres. Non in parva, inquit, neque in modica patientia, sed in multa
Abbreviated transcription (Latin):
possumus ꝓmereri. qm̃ apta ẽ adopentndũ : De quaidie dic̃ dns: Ambulate dulucẽ habetis tluic
nox inqua nemo potent operari. &idem apłr : Duitẽ pus habemus õperemur qđ bonũ ẽ :
Modo enĩ possumꝰ ad indulgentiã ꝓficere peccatores. modo uademꝰ optinere ueniũ : qr¬
scđm qđ ꝓphet dic̃ in in sero nemoconstrebiẽ dõ aduenic̃ : Erit eñi ibi poententia. sed
sera &ttuda: Neminidantes ullũ offensionẽ: Offensio ẽ proprie scandalũ. runa uł in¬
nẽ. iđt occasio nẽ peccandi : aut in uerbo aut in prtiuȩ operationis exemplo ł neminẽ scan¬
dclitemꝰ. in aliquo sermone ł stacto: Vt ñ uituperetur. minifterũ nrm: Ex ꝑsonc suclo¬
quitur apłs omĩũq predicatoꝵ̃ iungens secũ corinthios : Ministeriũ p̃dicatoris uitupera
iur. atq contẽpnitur : si qđ p̃dicant uerb agendũ. destruunt operib: : Aliud uidelicet
p̃dictintes in publico : & aliud agentes in oc culto. bona docentes in ꝓpatulo. ꝑuersa¬

Expanded text:
die dicit Dominus: Ambulate dum lucem habetis . Huic nox in qua nemo poterit operari . Et idem Apostolus: Dum tempus habemus, operemur quod bonum est . Modo enim non possumus ad indulgentiam proficere peccatores, modo valemus obtinere veniam: quod propheta dicit: In inferno nemo confidebitur Deo ad veniam . Erit enim poenitentia, sed sera et tarda. Nemini dantes ullam offensionem. Offensio proprie est scandalum, ruina, vel imnem, id est occasionem peccandi aut in verbo, aut in pravae operationis exemplo, vel neminem scandalizemus in aliquo sermone vel facto; ut non vituperetur ministerium nostrum. Ex persona sua loquitur Apostolus omniumque praedicatorutur atque contemnitur: si quod praedicant verbis agendum, destruunt operibus, aliud videlicet praedicantes in publico, et aliud agentes in occulto: bona docentes in propatulo, turpi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporti libus predicationi in sistentes. sed ꝓremuneratione aet̃ na ñ p̃dicuntes
aliu in publico & alici agentes clanculo &sacitã scripturã ñ int̾ p̃tuntes ꝑuerse : In
scientia ueteris testum̃ti & noui simꝰ occupati : ñ in simulatione neq: in hama sapien¬
tiu q̃ inflat homine sine curiuate : In longanimitate : Longunimitusẽ : longu
anim ꝑseuenintia &patientia in adaduersis hiui: scđi : Insuc uitiate : ut nulli
ñ solũ fuctis. sed etiũ nec uerbis ñis amanitudinẽ generemus: In spũ scõ: Idt tules

Expanded text:
libus praedicationi insistentes, sed pro remuneratione aeterna: non praedicantes alia in publico, et alia agentes clanculum, et sacram Scripturam non interpretantes perverse. In scientia Veteris Testamenti et Novi simus occupati, non in simulatione, neque in humana sapientia, quae inflat hominem sine charitate. In longanimitate. Longanimitas est longa animi perseverantia, et patientia in adversis hujus saeculi. In suavitate, ut nulli non solum factis, sed etiam nec verbis nostris amaritudinem generemus. In Spiritu s
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde ipse filius dic̃ in eugło . Pat̃ : manifesticui nom̃tuũ hominib Quici
qđ stultũ ẽ dĩ. iđt qđ stultũ ab hominib: putatur. sapientius ẽ homi¬
nib: iđt humanã sapientiã transcendit. Et ẽ sensus. Quod homi¬
nes stultũ putant eẽ ut ds̃ omp̃s pat̃ filiũ suũ ad passiones. ad mor¬
tẽ ꝑferendã mitteret inmundũ: omẽm sapientiã philo sophicam
antecedit : Et qx penetiari ab eis npotest : stultũ dicunt eẽ & noluNt
credere ñ quia uere stultũ ẽ: sed sapientius omi sapientia mundana
Et qđ in firmũ ẽ di: fostius ẽ hominib Iđt qđ ili putañ &dicunt infirnũ
ẽẽ qđ filius dĩ potuis set mori. fostuisẽ om̃ĩb: hominibus. Nomi fosti¬
tu dine gigantũ : Qu omodo: & mortẽ quã gigantes euadere ñ potue¬
rup : in firmatascrucifixi superauit. Quã obrem in firmũ dĩ. qđ illi dicups
cẽ infirmũ : ñe infirmũ : qr in firmitas cruci fixi xp̃i magncuuc toria ẽ

Expanded text:
ngelio: Pater, manifestavi nomen tuum hominibus Quia quod stultum est Dei, id est quod stultum ab hominibus putatur, sapientius est hominibus; id est, humanam sapientiam transcendit, et est sensus: Quod homines stultum putant esse, ut Deus omnipotens Pater Filium suum ad passiones, ad mortem perferendam mitteret in mundum, omnem sapientiam philosophicam transcendit; et quia penetrari ab ipsis non potest, stultum dicunt esse, et nolunt credere, non quia vere stultum est, sed sapientius omni sapientia mundana; et quod infirmum est Dei, fortius est hominibus, id est quod illi putant et dicunt infirmum esse, quod Filius Dei potuisset mori, fortius est omnibus hominibus, et omnium fortitudine gigantum. Quomodo? quia mortem quam gigantes evadere non potuerunt, infirmatas crucifixi Christi superavit. Quamobrem infirmum Dei, quod illi dicunt esse infirmum, non est infirmum, quia infirmitas Christi magna victoria
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ. cũ nemo hominũ sẽꝑ possit intentꝰ eẽ in onationib aut graticrũ actio¬
nibus Nc̃ sic̃ in scripturis patrũ legimꝰ. apłs ab hort prima usq ad quintt̃
labori manuũ insistebat. Ab hora aut̃ quinta usq decimã : predicationi
operã dabat. Post decimã uõ. iterũ ꝓcurabat pauperũ pere grinorũq
hospitalitatẽ suiq corporis nec essitatẽ. ꝑ noctẽ uõ orictioni adtentis¬
sime insudabat. Igit̾ ꝓpt̃ nimiã assiduitatẽ qua ꝑsingulos dies & noctes
dõ gratias laudesq referebat. tt̃ꝓchorinthiis quã ꝓom̃ib quos xpõ ad

Expanded text:
 cum nemo hominum semper possit intentus esse orationibus aut gratiarum actionibus. Nam sicut in scripturis Patrum legimus, Apostolus ab hora prima usque ad quintam operi manuum insistebat; ab hora autem quinta usque ad decimam praedicationi operam dabat; post decimam vero iterum, procurabat pauperum peregrinorumque hospitalitatem, suique corporis necessitatem; per noctem vero orationi intentissime insudabat. Igitur propter nimiam assiduitatem, qua per singulos dies et noctes Deo gratias referebat, tam pro Corint
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝓpriã quȩrit. Verbũ eni crucis pereuntib: quidẽ stultitiai ẽ his
aũt quis aliu fiunt iđt nob̵ uirtus diẽ. Quid ẽ qđ dic̃ uerbũ crucis.
crux quȩ in animata & in sensibilis res ẽ. quomodo potest loqui uer¬

Expanded text:
sed propriam quaerit. Verbum enim crucis pereuntibus quidem stultitia est; his sed propriam quaerit. Verbum enim crucis pereuntibus quidem stultitia est; his autem qui salvi fiunt, id est nobis, virtus Dei est. Quid est quod dicit verbum crucis? Crux quae inanimata et insensibilis res est, quomodo potest loqui ver
Abbreviated transcription (Latin):
ad nihiletur passio crucifixi xp̃i. Heretic & philo sophi predicabant
insapientia uerbi: hoc ẽ culto & polito sermone. ut placerent suisau¬
ditorib & ipsi apparerent docti. Vel etiã insapientia uerbi predi¬
cabant : qr eti que mundus iđt amatores hui mundi & philo sophi hu¬
manȩ sapientiȩ stultt putant ñ predicabant illi: Verbi gratia: Xpĩ
natiuitatẽ ex uirgine. mortẽ resurrectionẽq: quȩ omĩa illi denega¬
bant : dicentes ñ posse aliquid gigninisi ex cõmistione alterius seminis.
do uoluit apparuit. & quando uoluit recessit. neq resurrex̃ . qr resur¬
rexit. Ista omĩa philosophi & heretici qui ꝑhumanã sapientiã pene¬
trare illa ñ poterant : dicebant m̃datiũ eẽ. & ad nihilabant passio¬
nẽ xp̃i. Sed apłs prediccibat simplicib: uerbis xp̃m eẽnatũ de uirgine.
mortuũ &re surrexisse. ut auditores eius intellegere possent quȩ lo¬
quebatur. Quicũq: enĩ fidẽ xp̃i uerbis uult exornare : ñdigłam

Expanded text:
annihiletur passio crucifixi Christi. Haeretici et philosophi praedicabant in sapientia verbi, hoc est culto et polito sermone, ut placerent suis auditoribus, et ipsi apparerent docti: vel etiam in sapientia verbi praedicabant, quia ea quae mundus, id est amatores hujus mundi et philosophi humanae sapientiae, stulta putant, non praedicabant illi. Verbi gratia: Christi nativitatem ex Virgine, mortem, et resurrectionem, quae omnia illi denegabant, dicentes non posse aliquid gigni, nisi ex commistione alterius seminis: do voluit apparuit, et quando noluit recessit, neque resurrexit, quosophi et haeretici, quia per humanam sapientiam penetrare non poterant, dicebant mendacium esse, et annihilabant passionem Christi. Sed Apostolus praedicabat simplicibus verbis Christum esse natum de Virgine, mortuum et resurrexisse, ut auditores ejus intelligere possent quae loquebatur. Quicunque enim fidem Christi verbis vult exornare, non Dei gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ñ multi sapientes sub̵ adõ uoatis̃ ad fidẽ preditandã eugłui. &cã
usq adid qđ sequitur. Sed quȩstulitas mundi elegit ut confundat sa¬
pierte st iđt piscatores & pauperes atq: idiottis quos patentes hiui sdi
&philo sophĩ stultos de puttebant. & ꝓnihilo ducebant: Et in fitina mun¬
dielegitds̃ ut consundat sapientes. idt ut m̃daces ostendat Qierubas¬
dere faiciat philophos & potentes hui scł̃i. Apłos appellat in firmanus¬
di : uł qr stulti uidebantur sapientib hui: mundi. & infirm insensa at
intellectu mundano ut ꝓpt̃ in firmitatẽ fili dĩ quc̃ p̃duiabant : Videctin
quomoido ꝑ istun firmc mindiostendebuat m̃ daces potestites &fostes hiu.
siti & quomodo faciebat eoserubescere. Prediccntib apłis mifteria
humanitatis filuidẽ : dũ aphilosphis contiti dicebantur om̃ei qua sinenda

Expanded text:
a usque ad id quod sequitur: Sed quae stulta sunt mundi, elegit Deus ut confundat sapientes, id est piscatores, et pauperes, atque idiotas, quos potentes hujus saeculi et philosophi stultos deputabant, et pro nihilo ducebant: et infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia: id est ut mendaces ostendat, et erubescere faciat philosophos et potentes hujus saeculi. Apostolos appellat infirma mundi, vel quia stulti videbantur sapientibus hujus saeculi, et infirmi sensu atque intellectu mundano; vel propter infirmitatem Filii Dei quem praedicabant. Videamus quomodo per ista infirma mundi ostendebat mendaces, potentes, et fortes hujus saeculi, et quomodo faciebat eos erubescere; praedicantibus apostolis mysteria humanitatis Filii Dei, dum a philosophis contradicerentur omnia q
Abbreviated transcription (Latin):
uitt̃ sine fine mansurãt. Vnde apłs alias. Mortui inquit estis peccato &
& uos cipparebitis cum ipso ingła quiceritis sicut angłidi incciedo & qđ
maius est similes eierimus qm̃ ui debimus cum sicuti e. Qui& confir¬
mabit uos idẽroborabit in sua fide. et in bonis operibus usque infi¬
nem idẽ usque addiem mortis urȩ uł usque ad diem iudicii sinecri¬
mine Nondicit sinepeccctto sed sine crimine. idẽ sine ccipita lepecca¬
to quod u regno cceloꝵ sepcirtit Nã nullus ẽbomo suꝑ terrã quisti¬

Expanded text:
vitam sine fine mansuram; unde Apostolus alias: Mortui, inquit, estis peccato et vitam sine fine mansuram; unde Apostolus alias: Mortui, inquit, estis peccato et et vos apparebitis cum ipso in gloria , quia eritis sicut angeli Dei in coelo, et quod majus est: Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Qui et confirmabit vos, id est roborabit in sua fide et in bonis operibus, usque in finem, id est usque ad diem mortis vestrae, vel usque ad diem judicii, sine crimine. Non dicit sine peccato, sed sine crimine, id est sine capitali peccato, quod a regno coelorum separat. Nam nullus homo est super terram qui
Abbreviated transcription (Latin):
rumq e itti & apud chorinthios tunctẽ priserant. Primũ ergo apls alau¬
dibas cocpit &igratiarũ actione. alloquenseos quin fide banisq operibus
ꝑstetirant habundants duitus spititalib: ut ipsi sepm melius ꝓfus¬
rent: sicq p̾modũ fostit̃ coepit redarguere illos qui infide eritibant dis¬
sensi onesq seminabant. more peritis simi mediu agens. qui uulnꝰ secandũ
uidens sed egrũ timidu eẽ conspiciens. diu palpat sana membra subitoq
ꝑcutit. More etiã arieus. qui primũ humiliato capite incedit. sed post¬
modu fostit̃ ferit. Primũ enĩ laudauit bonos. & deinde ꝑcussit malos
Verecundȩ &enĩ m̃tes nisi fuerint palpando reprehensȩ. ut. ut ex aliis reb
uidetur a nobis nisi m̃te : Videbit᷑ aũt̃ indie iuditu : quando se manifestabit om̃i¬
bi hominib tã elecus quã rȩꝓbis. sic̃ scriptura dic̃ immoꝓpheta ꝑscripturã
Videbit om̃is caro salutaredĩ & tunc dabit electis gloriã quã eis ꝓmisit. &

Expanded text:
rum, ita apud Corinthios tunc temporis erant. Primum ergo, Apostolus a laudibus coepit et gratiarum actione, alloquens eos qui in fide bonisque operibus perfecti erant, abundantes divitiis spiritalibus, ut ipsi semper in melius proficerent, sicque postmodum fortiter coepit redarguere illos qui in fide errabant, dissensionesque seminabant, more peritissimi medici agens, qui vulnus secandum videns, sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpat sana membra, subitoque percutit: more etiam arietis, qui primum humiliato capite incedit, sed postmodum fortiter ferit. Primum enim laudavit bonos, et deinde percussit malos. Verecundae etenim mentes, nisi fuerint palpando reprehensae, ita ut ex aliis rebusvidetur a nobis nisi mente. Videbitur autem in die judicii, quando se manifestabit omnibus hominibus tam electis quam reprobis, sicut dicit Scriptura, imo Propheta per Scripturam: Videbit omnis caro salutare Dei, et tunc dabit electis gloriam quam eis promisit, et
Abbreviated transcription (Latin):
cruci fixer̃ in nocent . & quo modo ipse resurgens ascendit ad cȩlos. scan¬
dclitabant᷑ iudȩi iđt rixcibant᷑ siue contendebant. dicentes nullo modo
hoc eẽ uerũ ut uirgo pareret. ut ipsidĩ filiũ int̾fecissent. sed magũ quen¬
dã a quib: discipulis dicunt inuenta eẽ illa quȩ in eugło de eius resurrec¬
tione & ascensione referunt᷑ quȩ illiomĩa denegant uer eẽ DicuNt

Expanded text:
scandalizabantur Judaei, id est, rixabantur sive contendebant, dicentes nullo modo esse verum ut virgo pareret, ut ipsi Dei Filium interfecissent, sed magnum quemdam a cujus discipulis dicunt inventa esse illa, quae in Evangelio de ejus resurrectione et ascensione referuntur, quae omnia denegant vera esse. Dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ds̃dat ꝑdit siue reꝓbat : sed humanã quã ipsi homines sibi
ad inueniunt dõ permittente. dialecticã uidelic& ceterasq
artes ꝑquas sperant se sapientes eẽ. illã adnihilũ deduc̃. & stul¬
tã eẽ manifestat. Vbi sapiens : ubi senba: hoc adiudeor̃ sapi
quirebant cũ ceteris deoccultis & abditis reb & denaturis creatura¬
rũ. & maxime ad astrologos quicursu & moderationẽ duod ecĩ signo¬
rũ. solis quoq & lunȩ & quinq planetarũ dixer̃ omĩa quģ int̃ris a¬
gunt᷑ consistere. &dm̃ ñ cuntre dehis quȩ int̾ris agunt᷑ neq de hominib
locũ Ñ ne stult̃ fec̃ ds̃ sapienticã huius mundi: iđt nũ quid ñfecit

Expanded text:
ipse Deus dat, perdit sive reprobat, sed humanam quam ipsi homines sibi adinveniunt Deo permittente, dialecticam videlicet, caeterasque artes per quas sperant sapientes esse, illam ad nihilum deducit, et stultam esse manifestat. Ubi sapiens? ubi scriba? Hocquirebant et de caeteris occultis et abditis rebus, et de naturis creaturarum, et maxime ad astrologos, qui cursu et moderatione duodecim signorum, solis quoque et lunae, et quinque planetarum, dixerunt omnia quae inguntur consistere, et Deum non curare de his quae in terris aguntur, neque de hominibus, locum. Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi? id est: nunquid non fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
euglitare: In epõ eni om̃iũ ordinũ dignitasẽ: Caput enĩẽ eeterorũ
membrorũ. Et apłs qui ponti fex erat omĩs gradus eccłȩsi asticos in seha¬
tion insistebat sic̃ ali apłi. Discipuliuo ei. baptieabant. Siclegim qđ
eius precepit eos petrus asius discipulis baptitari. inprimordio
& eni fidei om̃s fideles baptitabant: &nsolũ uirt sed etiã mulie¬
res siquando necessit as imminebat. Sedne itontũ misterũ uilesce¬
ret aut n recie a simpliciorib impleretur: crescente namero
fideliũ ꝑ uniuersas ciuitates & uillas decretũ ẽ a scĩs patrib ut tantũ

Expanded text:
 Caput est enim caeterorum membrorum; et Apostolus qui pontifex erat, omnes gradus ecclesiasticos hationi insistebat, sicut alii apostoli. Discipuli vero ejus baptizabant, sicut legimus , quod r omnem domum ejus, praecepit eos Petrus a suis discipulis baptizari. In primordio etenim fidei omnes baptizabant, et non solum viri, sed etiam feminae, si quando necessitas imminebat. Sed ne tantum ministerium vilesceret, aut non recte a simplicioribus impleretur, crescente numero fidelium per universas civitates et villas, decretum est a sanctis patribus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
& in alioꝵ̃ fideliũ doctoꝵ̃ ꝑsonas ista transferre : quã illos ꝓdere. ne
deteriores efficerent᷑: Sienĩ itti eẽt ut illi uolebant. ut om̃s a quobap¬
tizabant᷑ illius eẽnt filii quasi eius baptismate baptizati: quot eeñt
baptitatores. tot eẽnt baptismata. cũ unũ sit baptisma xp̃i. sic̃ unꝰ
lib: gratiã aũt baptitandi iđt peccata dimittendi nullitribuit. sed
sibi ꝓprie retinuit. sic̃ ioħs dic̃ de eo turb. Ipseuos baptitabit inspũ scõ¬

Expanded text:
et in aliorum fidelium doctorum personam ista transferre, quam illos prodere, ne et in aliorum fidelium doctorum personam ista transferre, quam illos prodere, ne deteriores efficerentur. Si enim ita esset ut illi volebant, ut omnes a quo baptizabantur illius essent filii, quasi ejus baptismate baptizati, quot essent baptizatores, tot essent baptismata, cum unum sit baptisma Christi, sicut libus, gratiam autem baptizandi, id est peccatam dimittendi nulli tribuit, sed sibi proprie retinuit, sicut Joannes dicit de eo turbis : Ipse vos baptizabit in Spi
Abbreviated transcription (Latin):
uos : Coes : locuist̃. Mitileẽ qua si diceret abhis quis antiochiȩ. aut
aliquidtale : Egoquide sĩ pauli sub̵ filius: uł baptis mate baptixattus
Apud chorinthios emerserant heretia pꝰ discessũ apłi. maximehis qui
exurcũ cisione frant uidȩ i predentes : qui quoscũq baptitabant suos eẽ
dicebant filios bapti tantes eosinnomine suo. &illiqui ab eis baptite¬
bant᷑ gaudebãt se appellari filioseẽilloꝵ̃ aqͥbus baptitati fuerant
Credentes uõ quierant fidẽ & doc trinã apłi tenentes : dicebant. Egosũ
xp̃i qđ utiq benedicebant : qr sic ẽdicendũ. Simiłt ẽ factũ quodã tẽpr
expellebant. iterũq rebapti tcibant &dicebant suos eẽ illos. Milligau¬
debant se appellari donatistas & nouatianos. Ergo apłs ut cõperit
ttilia geri apud chorintios : scripsit ista quȩ hic dicunt᷑: Errorẽ quidẽ
illoꝵ ostendens : sed nomina auctorũ ñ prodens. Maluit enĩ in suam

Expanded text:
vos. Chloes locus est, et tale est acsi diceret: ab his qui sunt Antiochiae, aut aliquid tale. Ego quidem sum Pauli, subaudis filius, vel baptismate baptizatus. Apud Corinthios emerserant haeretici post discessum Apostoli; maxime hi qui ex circumcisione erant Judaei credentes, qui quoscunque baptizabant suos esse dicebant filios, baptizantes eos in nomine suo, et illi qui ab eis baptizabantur gaudebant suos appellari filios esse illorum a quibus baptizati fuerant; credentes vero, qui erant fidem et doctrinam Apostoli tenentes, dicebant: Ego sum Christi, quod utique bene dicebant, quia sic est dicendum. Similiter factum est quodam tempore, expellebant, iterumque rebaptizabant, et dicebant suos esse filios: et illi gaudebant se appellari Donatistas et Novatianos. Ergo Apostolus, ut comperit talia geri apud Corinthios, scripsit eis ista quae dicuntur hic, errorem illorum ostendens, sed nomina auctorum non prodens. Maluit enim in suam
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis dicat sen rõ baptis mate baptitatũ. & nrm filiũ eẽ: ut ipse
sibi uindicet omẽm honorẽ. Gratias ago dõ meo : qđ neminẽ urm̃¬
baptit aui nisi crispum &gaiuĩ qui fuer̃ primitiȩ achaiȩ. Baptizabat
quidẽ paulus tãquã minist ñ tã quã ipsci potestas : &idcrco ipse gra¬
tulcibatur qđ plurimosilloꝵ̃ ñ baptizauerat. ut quia error sub hac
re coeperat oriri supse plurimos baptirasset: multo magis ex eius

Expanded text:
aliquis dicat se nostro baptismate baptizatum, et nostrum filium esse, ipse aliquis dicat se nostro baptismate baptizatum, et nostrum filium esse, ipse sibi vendicet omnem honorem. Gratias ago Di fuerunt primitiae Achaiae. Baptizavit quidem Paulus tanquam minister, non tanquam ipsa potestas; et idcirco ipse gratulabatur quod plurimos illorum non baptizaverat ut, quia error sub hac re coeperat oriri, si ipse plurimos baptizasset, multo magis ex ejus
Abbreviated transcription (Latin):
baptitandi : ut si c̃ dimitiunt ei om̃ĩa peccate. qui a scõ & in nocenti uiro
tingit᷑ aqua. ittc & illi qui apeccatore & scelerato. tantũ in nomine
scẽ trinitatis illud fiat . Mleritũ enĩ uitȩ baptitantis suic tangentis.
legendũ : sed suspensa uoce : X p̃sergo quodã modo dr̃ diuisus eẽ:
quando honorẽ & głam eus. quã sib ꝓprie ipseretinuit. hereticunt̃ se
parcuntur. duidentes eius baptismũ. Simiłt heretici diuidebant xpm
quando aliquid dicebant illũ uerũ cerpus non habuisse sicut manichei
quidã non haibuisse animã ut apollinaristę. quidã minorẽ patre. ut
arrius Nũ quid paulus ꝓ uob crucifixus ẽ : sub̵ non. &ẽ sensus. Inillius no¬
mine debetis baptitari. & illius baptismate debetis credereuos posse sal¬
uari . qui ꝓ uob crucifixus ẽ. Aut in nomine pauli baptitati estis: se ponit
pit : ne foste dicerent illiheretia Id crco paulus talia ꝓhibet. ne

Expanded text:
aptizandi, ut sicut dimittuntur ei omnia peccata, qui a sancto et innocente viro tingitur in aqua, ita et illi qui a peccatore et scelerato, tantum in nomine sanctae Trinitatis illud fiat. Meritum enim vitae baptizantis sive agentis, legendum est, sed suspensa voce. Christus quodam modo dicitur divisus esse, quando honorem et gloriam ejus, quam sibi proprie ipse retinuit, haeretici inter se patiuntur dividentes ejus baptismum. Similiter haeretici dividebant Christum, quando aApollinaristae, quidam minorem Patre, ut Arius. Nunquid Paulus pro vobis crucifixus est? subaudis non, et est sensus: in illius nomine debetis baptizari, et in illius baptismate debetis credere vos posse salvari, qui pro vobis crucifixus est. Aut in nomine Pauli baptizati estis? Hic ponit pit, ne forte dicerent illi haeretici: Idcirco Paulus talia prohibet ne
Abbreviated transcription (Latin):
aut uos fr̃s : ut idipsũ dicatisoms. & ñ sint in uobscsmata. Hactenꝰ lauda¬
uit eos qui ꝑmanserant ueracit̃ in fide : amodo uõ & ex hoc loco incipit re¬
darguere illos qͥ diuisiones quȩ scismatti grece apellant᷑ seminabant.
dicentes sepotius filios hominũ a quib baptizabantur. sic̃ sequentia ma¬
nifestant quã filiosdĩ . Qua ꝓpt̃ dic̃ eis apłs. Obsecro uos fr̃s ꝑ nomen¬
estis. ñ dicentes uos filios alicui: hominis sed dĩ Sitis aut̃ ꝑfecti in eode sensa

Expanded text:
u Christi, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata. Hactenus laudavit illos qui permanserunt veraciter in fide, amodo vero ex hoc loco incipit redarguere illos, qui divisiones quae schismata Graece appellantur seminabant, dicentes se potius filios hominum a quibus baptizabantur, sicut sequentia manifestant, quam filios Dei. Quapropter dicit eis Aposestis, non dicentes vos filios alicujus hominis, sed Dei. Sitis autem perfecti in eodem sensu
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit sapientiã illorũ ñ eẽuerã. dũ filiũ suũ constituit nasci ex
uirgine. Sic etic̃ resuscitauit eũ a mostius: lic& illi negarent resur¬
rectionẽ Nc̃ qr ñ cognouit mundus idđt a matores mundi & philo sophi
ꝑsapientict̃ succ mundanã. dm̃ patrẽ indi sapientia iđt infilio quiẽ sa¬
tes Sensus huii modi ẽ. quia sapientes istius scłi confidentes in sapien¬
insapientia di erant idt in eugło. ꝑmisit eos ds̃ perire in suc incredulitai

Expanded text:
ostendit sapientiam illorum non esse veram, dum Filium suum constituit nasci ex virgine, sic etiam resuscitavit eum a mortuis, licet illi negarent resurrectionem. Nam quia non cognovit mundus, id est amatores mundi et philosophi, per sapientiam suam mundanam Deum Patrem, in Dei sapientia, id est in Filio, qui est sates. Sensus hujusmodi est: quia sapientes istius saeculi, confidentes in sua sapienin sapientia Dei erant, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissus: Nascetur exuirgine : sed dđ resurget. & ipseent nr̃ mes si¬
as . Simiłt philo sophis gentiũ stultũ uisũ ẽ : ut filius dĩ quiẽ auctor uitȩ
ꝓ hominib: moriretur. Et dũ ea audiebant p̃dicare dexp̃o. quȩ ratio
mundana & philosophorũ sapientia penetrare ñ poterant : constricti
stultitiã illud eẽ dicebant. Ipsi enĩ dicebant uirginẽ ñ possesine semine
uiri parere : & resurrectionẽ negabant. Ipsis aut̃ iudeis uocatis sub

Expanded text:
 nascetur ex Virgine, sed David resurget, et ipse erit noster Messias. Similiter philosophis gentium stultum visum est ut Filius Dei, qui est auctor vitae, pro hominibus moreretur: et dum ea audiebant praedicari de Christo, quae ratio mundana et philosophorum sapientia penetrare non poterat, constricti stultitiam esse illud dicebant. Ipsi enim dicebant virginem non posse sine semine viri parere, et resurrectionem negabant. Ipsis autem Judaeis vocatis, sub
Abbreviated transcription (Latin):
nullis precedentib meritis: Quie in om̃ib: duites facti estis in illo: hocȩ inxpo¬
Inquib erant illidiuites effecti: infide. indoctrina. indiuersitate linguarũ
inefficcttia mintaculorũ Iste sunt diuitiȩ spinttiles: quibus ditantur elec
In omi uerbo. idt̃ indoctrina noui testamenti. Et in omĩ scientia iđt ueteris
ueteris & noui teficm̃ti: Sicut testimoniũ xp̃ĩ confirmatũ ẽ in uob Testimo¬
niũ xp̃ĩ appellat eugłm. in quo narrant᷑ testi monia natiuititas xp̃i. mira¬
culoꝵ̃ quoq nec ñ passionis. resurrectionis. ascensionisq eius ad cȩlos. & ad¬

Expanded text:
nullis praecedentibus meritis. Quod in omnibus divites facti estis in illo, hoc est inilli erant divites effecti? in fide, in doctrina, in diversitate linguarum, in efficacia miraculorum. Istae sunt divitiae spiritales quibus ditantur electi. In omni verbo, id est in doctrina Novi Testamenti; et in omni scientia, subaudis Veeris et Novi Testamenti. Sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis. Testimonium Christi appellat Evangelium, in quo narrantur testimonia nativitatis Christi, miraculorum quoque necnon et passionis, resurrectionisque ejus, et ascens
Abbreviated transcription (Latin):
habitatores ad fide xpi conuerteret: Sed p quã ipse discessit abtis: mulu illoꝵͣ
seductisunt auidȩis &pseudo apł̃is. Qđ audiens apłs. scripsit eis hanc epł̃am
ab epheso. &misit eis ꝑtimotheũ uolenseos ad fide xp̃i reuocare quiadtẽpus
ab et recesserantt. & reliquos confirmare:
pauli mnepła ad romanos ꝓut melius cognoscere potiumꝰ auctoritait
doctorũ dicere studumus & quomodo ipseuocattus sit apłs: In hoc aut̃¬

Expanded text:
ed postquam ipse discessit ab eis, multi illorum seducti sunt a Judaeis et pseudoapostolis. Quod audiens Apostolus, scripsit eis hanc Epistolam ab Epheso, et misit per Timotheum, volens eos ad fidem Christi revocare, quia ad tempus ab ea recesserant, et reliquos confirmare. Pauli, in Epistola ad Romanos, prout melius cognoscere potuimus, auctoritate doctorum dicere studuimus, et quomodo ipse vocatus sit apostolus. In hoc aut
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sidixerimꝰ quic peccatũ non habemꝰ: nos ipsos decipimus & ue¬
ritas in nob ñ ẽ. Qđ aũt dic̃ confirmabit uosusq infinẽ: hoc exposut
re unicuiq scđm operti suct. Ouȩ aut s̃ uocationes. Vncẽ quȩ fit sin¬
gulis hominib: quando ab hacutt ꝑmostẽ corporis transeunt uocet¬
ti adño : alteraerit genertilis in die iudicii. quando om̃s tã boni quã
mali ad iudicium uocabuntur. & quos inista prima uocatione in uene¬
rt ds omp̃s bene laborantes. illos utiq in scđa ñ uocabit ad hoc ut
ret cu eletus quib: dicturus ẽ: Venite benedicti patris mei : ꝑcipite regnum
uobis parcitũ ab origine mundi: In om̃ib: enĩ uertx appcirebit : sic̃ manifes

Expanded text:
nosipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Quod autem dicit: confirmabit vos usque in finem, hoc exposuit, re unicuique secundum opera sua. Duae autem sunt vocationes: una est quae fit singulis hominibus, quando ab hac vita per mortem corporis transeunt vocati a Domino: altera erit generalis in die judicii, quando omnes, tam boni quam mali, ad judicium vocabuntur; et quos in ista prima vocatione invenerit Deus omnipotens bene laborantes, illos utique in secunda non vocabit ad hoc ut ret cum electis, quibus dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum vobis paratum ab origine
Abbreviated transcription (Latin):
dã adẽ eicectis fuerat: iudclic& nee xpenret᷑ mortẽ tẽ poralẽ donec tẽpusado constitutũ ꝑcurtat.: Quohia
betuũ it quostiatu consistat modo in partidiso: nonẽ nrm̃ in quirere: hoctam̃ crodendũ ẽ : ꝗcsine aliqua mo¬
lestiai. & soie aliquodolore aut laibore quie scit in partidiso. & sicut ille uuuit sine aliqua inpugnationerarnis
sinc aliquai nolestia :iti: pusi homo prom peccasds. cõpleto uimero electorũ apant diso terreno transfentet᷑¬
habut placusedõ diaente scrptura quit abulcuit enochcũdõ optẽpertins uolinatieus: Sine fideeñ inposi¬
be : place redo : Eredeb at eñ e nochquiasiquis crediderit eẽ dm̃ &adcũ acessent recributionẽ haber&:
qua ergo fides fundantã eomiũ bonorũ ideosine finefidenemo potest dõ placere : Credere enĩo portet aue¬

Expanded text:
 ne experiretur mortem corporalem, donec tempus a Deo constitutum percurrat: quo habitu vitae, vel quo statu consistat modo in paradiso, non est nostrum inquirere. Hoc tamen credendum est, quia sine aliqua molestia, et sine aliquo dolore, aut labore quiescit in illo paradiso. Et sicut ille vivit sine aliqua impugnatione carnis, sine aliqua coambulavit Henoch cum Deo, obtemperans voluntati ejus. Sine fide enim impossibile est placere Deo. Credebat Henoch, quia si quis crediderit esse Deum, et ad eum accesserit, retributionem haberet. Quia ergo fides fundamentum est omnium bonorum, ideo sine fide nemo potest Deo placere, credere enim oportet acce
Abbreviated transcription (Latin):
alterã ic̃ ñ adicunt sectionẽ quin etiã illciq̃ factas medicaiminib: mitiorib: &ualentib ãplitudinẽ mi
ñtine gehenne affirnanis om̃ nodis perituros quigtatiȩ di inurã facup aliquomodo &hoc ex lege morsi
alisq testimonus edocens acdĩ metuendũ cẽinadere oimanus di uuentis : ꝓtinꝰ nemulto tinore ondespera¬
tionẽ ruerent consoletur eos ꝑlaudũ blandim̃ta s ortitiones reduenseis admemoriã pretentia illorũ bona

Expanded text:
alteram jam non adjiciunt sectionealteram jam non adjiciunt sectionementione gehennae, affirmans omnibus modis perituros, qui gratiae Dei injuriam faciunt aliquando: et hoc ex lege Moysi aliisque testimoniis edocens, ac dicens metuendum esse incidere in manus Dei viventis: protinus, ne multo timore in desperationem ruerent, consolat
Abbreviated transcription (Latin):
tũẽ ego retribuã eis quimale faciunt : ñ dehis quimale patunt᷑ : Dehis uidelic&̃ quineglegent̃ uuunt &
ꝑpoententiuã sepurgare nolunt : sedũ nala facicapt secure a diñsã dominiã accedunt: Populũ ait quẽ bis
uducare diat᷑ : diplit̃ possumꝰ intellegere d adelectũs clic& ppłm referre & ad reꝓbũ : iudicab enĩdñs¬
ppłnsuũ hoc ÷ separtabit plebẽsuã &idiscern& bonos amalis fideles ab in fidelib: Qasi ad reꝑbos relatũfu¬
re : Quicũq ergo pecuator ẽ siñ poenituent depeccatis sius incid&s inorrendũ & udde exumendũ iudiciũ
omp̃isdĩ qui redd& unicũiq: scđ moperti suici : Re memonamini aut̃ pristinos dies : quib yiluminati magnũenta¬
m̃ sustinustis passiorũ : Optimi medicoꝵ cũ uuilnꝰ seciueront & ꝑincisionẽ augm̃tũ do lons fecerint solatiũ
& remediũ illiloco adhibent ubidolor in ẽ. & ꝑturbatũ refouent animt̃ . Postquã aut̃ recreauernt illũ :

Expanded text:
tum est. Ego retribuam eis qui male faciunt, non de his qui male patiuntur. De his videlicet qui negligenter vivunt, et per poenitentiam se purgare nolunt; sed cum male faciant, secure ad mensam dominicam accedunt. Populum autem, quem Dominus judicare dicitur, dupliciter possumus intelligere, et ad electum scilicet populum referre et ad suum, hoc est, separabit plebem suam et discernet bonos a malis, fideles ab infidelibus. Quod si ad reprobos relatum fure. Quicunque ergo peccator est, si non poenituerit de peccatis suis, incidet in horrendum et valde extimendum judiciusua. Rememoramini autem pristinos dies in quibus illuminati magnum certamen sustinuistis passionum. Optimi medicorum cum vulnus secuerint, et per incisionem augmentum doloris fecerint, solatium et remedium illi loco adhibent, ubi dolor inest, et perturbatam refovent animam. Postquam autem recreaverint illum,
Abbreviated transcription (Latin):
roo quiabibtuuũ reserit ꝓuitnatua: qđ sulle ableta in pacient ferret nontolerans stim atq acstuatiores
diens auit deteq ł mentor aut recedã.: dieret᷑ili: Patient̃ sistine hane morulã : in prinoẽ ut ueniat in pentor
pĩ. Penenticuinqut uob neces suntiẽ: hocẽ : unũ opus habetis udelid it ꝑseueretis inagone donec recipiatis
coronã condignã laboriurõ. Nenũ qiuicoepit coronabit᷑ : sed qu ꝑ seuertuert nertami ne usq ui finẽ hie sal¬
iusent Ii patientia in quitdĩ: possidebitis anmas ut̃s . Reportetas ar̃ ꝓnissonẽ id÷ accpitts głan sẽpt¬
Ne beatimaris: Adhuc eñ modicũ aliquantulũ : qui uenturus ÷ ueni& & nontardabit: Quuenturus: uenis
dia enĩonslitioe laboris: ctospeitot udiaẽ & remaneritont᷑ constantiã ier tunius e muneratutĩ: lusus¬

Expanded text:
ro victoria tua. Quod si ille athleta impatienter ferret non tolerans sitim aquae et aestuationis, dicens: Aut date quod mereor, aut recedam, diceretur illi: Patienter sustine hanc morulam, in proximo est ut veniat imperator, tum. Patientia, inquit, vobis necessaria est, hoc est, unum opus habetis, videlicet ut perseveretis in agone, donec recipiatis coronam dignam labore vestro, non enim qui coepit coronabitur, sed qui perseveraverit in certamine usque in finem, hic salvus erit. In patientia, inquit Dominus, possidebitis animas vestras. Reportetis, inernae beatitudinis. Adhuc enim modicum aliquantulum, qui venturus est veniet, et non tardabit. Qui venturus est vmodica enim consolatio est laboris, cito sperare judicem et rem