comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esiqua talia tunc facta sunt. quȩ postea cessasse mani¬
stum est. S ed non sic accipiendum est qđ dixi. ut nunc
nrpi nomine fieri miracula nulla credantur N am ego
pse quando istum ipsum scripsi librum. ad mediolanẽn¬
sum corpora martirum. in eadẽ ciuitate cecũ illuminatũ
nuise iam noueram: & alia nonnulla. qualia tã multa
siam istis temporibus fuint. ut nec omĩa cognoscere : nec ea

Expanded text:
et si qua talia tunc facta sunt, quae postea cessasse maniet si qua talia tunc facta sunt, quae postea cessasse manifestum est. sed non sic accipiendum est, quod dixi,\'ut nunc in Christi nomine fieri miracula nulla credantur. nam ego ipse, quando istum ipsum scripsi librum, ad Mediolanensium corpora martyrum in eadem ciuitate caecum inluminatum fuisse iam noueram et alia nonnulla, qualia tam multa etiam istis temporibus fiunt, ut nec omnia cognoscere nec ea
Abbreviated transcription (Latin):
lio loco. in eo quod dixi de dño ihu xp̃o nihil egit ui
sed omĩa suadendo & monendo: non mihi occurrerat
quod uendentes & ementes fagello eiecit detemplo. Sed
quid hoc aut quantum est.Quam uis & demones nolentes
ab hominibus non sermone suasionis. sed ui potestatis eiecent
tem alio loco. Prius inquam isti sequendi sunt.
Si apud hos ueritas non eluxerit: tum demũ migrandum
est. Quod ita potest uideri dictum: quasi dẽ huius
religionis ueritate dubitauerim. Dixi autem: sicut ei
inquebat ad quem scribebam Sic enim dixi. Si apud
uerttas non eluxerit: nihil dubitans quod apud eos
n quod dixi. nec miracula illa in nr̃a tempora durare
snissa sunt: nẽ anima semper uisibilia quęrer&. & eorã
onisuetudine frigescer& genus humanum. quorũ nouitate
iugrauit: uerum est quidem. Non enim nunc usq cum
nanus imponitur baptizatis. sic accipiunt sp̃m sc̃m ut
bquantur linguis omĩum gentium. aut nunc usq ad
mnbrã transeuntium predicatorũ xp̃i. sanantur infirmi.

Expanded text:
lio loco quod dixi de domino Iesu Christo: nihil egit ui, sed omnia suadendo et monendo, non mihi occurrerat, quod uendentes et ementes flagellando eiecit de templo. sed quid hoc aut quantum est, quamuis et daemones nolentes ab hominibus non sermone suasionis, sed ui potestatis eiecerit? item alio loco: prius, inquam, isti sequendi ssi apud hos veritas non eluxerit, tum demum migrandum est. Quod ita potest videri dictum, quasi de hujus religionis veritate dubitaverim. Dixi autem sicut ei congruebat ad quem scribebam. Sic enim dixi, si apud hos veritas non eluxerit, nihil dubitans quod apud eos Item quod dixi, Nec miracula illa in nostra tempora durare permissa sunt, ne anima semper visibilia quaereret, et eorum consuetudine frigesceret genus hflagrauit, uerum est quidem; non enim nunc usque, cum manus inponitur baptizatis, sic accipiunt spiritum sanctum, ut lo quantur linguis omnium gentium, aut nunc usque per umbram transeuntem praedicatorum Christi sanantur infirmi,
Abbreviated transcription (Latin):
punctiont᷑ uulnerib extorquent: quasi eucharistiam
suam conficere ꝑhibentur. miscentes eum farinae: panẽq indefa¬
cientes Quipuer simortuus fuerit: habetur apud eos pro
martire Si autẽ uixerit: ꝓprimo sacerdote
ceuani SivE QUINTILLIAN

Expanded text:
punctionum vulneribus extorquent, quasi eucharistiam punctionum vulneribus extorquent, quasi eucharistiam suam conficere perhibentur, miscentes eum farinae, panemque inde facientes: qui puer si mortuus fuerit, habetur apud eos pro martyre; si autem vixerit, pro magno sacerdote PEPUZIANI sive Quintillian
Abbreviated transcription (Latin):
atatiano quodã instituti. qui et encratitae
appellatisunt. nupcias dampnant : atq omino pares eas
fornicationib: aliisq corruptionib: faciunt. nec recipi¬
unt insuorũ numerũ coniigio utentẽ. siue mare̾ siue
femina Nonuescuntur carnĩb. easq om̃s ab ominant᷑
Prolationes quasdã fabulat que scłorũ: &iã isti sapiunt
Saluti primi hominis contra dicunt Epiphanius tatia¬
nos & encratitas ita discernit : ut encratitas tacianis schis¬
maticos dicat
sunt : quorũ auctores fuerunt montanus
tanquã paraclitus. & duae prophetissae ipsius. prisca
& maximilla. His nomen dedit prouincia phrigia. quia
nupcias ꝓfornicationib habent: & idõ dicunt eas ꝑmi sis¬
se apłm paulũ. quia ex parte sciebat & ex parte ꝓphetibat
Nondũ enĩ uenerat : qđ ꝑfectũ est Hoc autẽ p̾er fectum.
inmontanũ & in eius ꝓphetissas uenisse delirant Sacra¬
menta ꝑhibentur habere funesta Nam de in fantis¬
d anniculi sanguine. quẽ de toto eius corpore minutis

Expanded text:
Tatiano quodam instituti, qui et Encratitae appellati sunt, nuptias damnant, atque omnino pares eas fornicationibus aliisque corruptionibus faciunt: nec recipiunt in suorum numerum conjugio utentem, sive marem, sive feminam. Non vescuntur carnibus, easque omnes abominantur. Prolationes quasdam fabulosas saeculorum etiam isti sapiunt. Saluti primi hominis contradicunt. Epiphanius Tatianos et Encratitas ita discernit, ut Encratitas Tatiani schismaticos dicat. sunt, quorum auctores fuerunt Montanus tanquam paraclitus, et duae prophetissae ipsius, Prisca et Maximilla. His nomen provincia Phrygia dedit, quia nuptias pro fornicationibus habent: et ideo dicunt eas permisisse apostolum Paulum, quia ex parte sciebat, et ex parte prophetabat: nondum enim venerat quod perfectum est . Hoc autem perfectum in Montanum et in ejus prophetissas venisse delirant. Sacramenta perhibentur habere funesta: nam de infantis anniculi sanguine, quem de toto ejus corpore minutis
Abbreviated transcription (Latin):
E intantũ silentio student. ut narib
& labus suis digitũ opponant. neuel ipsa taciturnicat
uoce pcipiant: quando tacendũ sibi eẽ. arbitrantur
grece dicitur palus: & rinchos nasus. Quur autem
ꝑpalũ digitũ significare maluerint aquib hoc nom̃
conpositumest nescio: cũ grece dicatur digitus dac¬
tilos. & possent utiq dactilorinchintae multo eiu¬
dencius nuncupari
lxiui
QUARII

Expanded text:
E in tantum silentio student, ut naribus et labiis suis digitum opponant, ne vel ipsam taciturnitatem voce praeripiant, quando tacendum sibi esse arbitrantur; graece dicitur palus; et ῥύγχος nasus. Cur autem per palum digitum significare maluerint, a quibus hoc nomen compositum est, nescio: cum graece et dicatur digitus δάκτυλος, et possint utique Dactylorynchitae multo evidentius nuncupari. LXIV. AQUARII
Abbreviated transcription (Latin):
maxime est ipsum uelle. Sine ullo quippe interuallo
temporis. presto est uoluntas ipsa cum uolumus: sel hans
quoq ad bene uiuendũ desuper accipimus potestatem
cum preparatur uoluntas adño. Secunda questio est
quomodo dictum sit. penit& me quod constituerim regẽ
saui. Tertia. utrum sp̃s immundus qui erat inphitonis sa.
potuerit agere ut samuel a saule uideretur. & loqueretur
cum eo. Quarta: deeo qđ scriptum est. intrauit rex dauid
& sedit ante dñm. Quinta: de co quod dixit helias. o dñe
testis huius uiduae cum qua ego inhabito apud ipsã : tu
nale fecisti occidere filium eius Hoc opus: sic incipit
CONTRA

Expanded text:
maxime est ipsum uelle. sine ullo quippe interuallo maxime est ipsum uelle. sine ullo quippe interuallo temporis praesto est uoluntas ipsa, cum uolumus; sed hanc quoque ad bene uiuendum desuper accipimus potecum praeparatur voluntas a Domino. Secunda quaestio est, quomodo dictum sit, Poenitet me quod constituerim regem Saül . Tertia, utrum spiritus immundus qui erat in pythonissa, potuerit agere ut Samuel a Saüle videretur, et loqueretur cum eo . Quarta, de eo quod scriptum est: Intravit rex David, et sedit ante Dominum . Quinta, de eo quod dixit Elias: O Domine, testis hujus viduae cum qua ego inhabito apud ipsam: tu male fecisti occidere filium ejus . Hoc opus sic incipit: Contra
Abbreviated transcription (Latin):
laboratum est quidem prolibero arbitrio uoluntatis humanȩ
sed uicit dĩ grã. nec nisi ad illud potuit perueniri. ut liqui¬
dissima ueritate dixisse intelligatur apłs. quis enim te
discernit. Quid enim habes quod non accepisti: Siautẽ¬
& accepisti. quid gloriaris quasi non acceperis. Quod
uolens &iam martir crprianus ostendere: hoc totũ ipso
titulo definiuit dicens. in nullo gloriandum quando
nr̃m nihil est. Insecundo libro tractantur ceterae quęsti¬
ones. & pro nr̃a quantulacunq facultate soluuntur: quę
sunt om̃s de scriptura quȩ regnorum appellatur Haru
prima est de eo quod scriptum est. & insiliuit sp̃s dñi in
saui. cum alibi dicatur. & sp̃s dñi malus insaul. Quan
cũ exponerem : dixi. quamuis sit in cuiusq potestate
quid uelit : non est tamen incuusquã potestate quid
possit. Quod ideo dictum est: quia non dicimus esse in
potestate nr̃a. nisi quod cũ uolumus fit. ubi prius &

Expanded text:
laboratum est quidem pro libero arbitrio uoluntatis humanae, laboratum est quidem pro libero arbitrio uoluntatis humanae, sed uicit dei gratia, nec nisi ad illud potuit perueniri, ut liquidissima ueritate dixisse intellegatur apostolus: quis enim te discernit? quid autem habes, quod non accepisti? sim accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Quod volens etiam martyr Cyprianus ostendere, hoc totum ipso titulo definivit, dicens: In nullo gloriandum, quando nostrum nihil est . 2. In secundo libro tractantur caeterae quaestiones, et pro nostra quantulacumque facultate solvuntur, quae sunt omnes de scriptura quae Regnorum appellatur. Harum prima est de eo quod scriptum esSaul, cum alibi dicatur: et spiritus domini malus in Saul. quam cum exponerem, dixi: quamuis sit in cuiusque potestate, quid uelit, non est tamen in cuiusquam potestate, quid possit. quod ideo dictum est, quia non dicimus esse in potestate nostra,. nisi quod, cum uolumus, fit; ubi prius et
Abbreviated transcription (Latin):
IBRORUM QUOS ep̃s elaboraui. primi duo sunt
adsimplicianum aecdesiae mediolanensis antistitem qui
beatissimo successit ambrosio. de diuersis quȩstionibus.
quarum duas. ex epła pauli apłi ad romanos in
primum librum contuli. Harum prior est deeo quod scriptũ
est. quid ergo dicemus. lex peccatum est. absit. usq ad illud
nqua. illa apłi uerba. lex spiritalis est. ego aut̃ ⁊ carnalis sum
& cetera quibus caro contra sp̃m confligere ostenditur. eo
modo exposui. tanquam homo describatur ad huc sublege.
nondum sub grã constitutus. Longe enim posteã. & iam
spiritalis hominis & hoc probabilius esse posse : illa ucrba cog¬
noui. Posterior inhoc libro quęstio est. ab eo loco ubi ait.
non solum autem sed & rebecca ex uno concubitu habens
hisa ac patrem nr̃m usq ad illud ubi ait. nisi dñs sabaoth
reli quiss& nobis semen. sicut sodoma facti essemus. & sicut
gomorra similes fuissemus. Incuus quaestionis solutione.

Expanded text:
Librorum, quos episcopus elaboraui, primi duo sunt ad Simplicianum, ecclesiae Mediolanensis antestitem, qui beatissimo successit Ambrosio, de diuersis quaestionibus, quarum duas ex epistula Pauli apostoli ad Romanos in primum librum contuli. Harum prior est de eo, quod scriptum est: quid ergo dicemus? lex peccatum est? absit, usque ad illud, ominum nostrum. in qua illa apostoli uerba: lex spiritalis est, ego autem carnalis sum et cetera, quibus caro contra spiritum confligere ostenditur, eo modo exposui, tamquam homo describitur adhuc sub lege, nondum sub gratia constitutus; longe enim postea etiam spiritalis hominis — et hoc probabilius - esse posse illa uerba cognoui. posterior in hoc libro quaestio est ab eo loco, ubi ait: non solum autem, sed et Rebecca ex uno concubitu habens Isaac patris nostri, usque ad illud, ubi ait: nisi dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus et sicut Gomorra similes fuissemus. in cuius quaestionis solutione
Abbreviated transcription (Latin):
tem de mendatio scripsi librum. qui & si cum aliquo labore
intelligitur. Hab& tamen non inutilem ingenii & mentis
exercitationem. magisq moribus ad ueriloquium diligendũ
proficit. Hunc quoq auferre statueram de opusculis meis.
quia & obscurus & anfractuosus. & omnino molestus uide.¬
batur: propt̃̾ quod eum nec ediderã. Deinde cum postea
scripsissem alterum. cuius titulus est contra mendatium.
multomagis istum non esse decreueram. & iusseram: sed ñ
est factum. Itaq in ista retractatione opusculorũ meorum
cũ incolumem tepperissem: &iam ipsum retractatũ manere
precepi. maxime quia non nulla in eo sunt necessaria: q̃uae
in illo altero non sunt Propterea uero illius scriptio est conta
mendatium. istius autem demendatio: q̃m per illũ totum
obpugnatio est aperta mendatii. istius autem magna pars
in inquisitionis disputatione uersatur. Ad eundem tamen
finem. uterq dirigitur. Hic liber: sic incipit Magna quęstio

Expanded text:
tem de mendacio scripsi librum, qui etsi cum aliquo labore intellegitur, habet tamen non inutilem ingenii et mentis administrationem magisque moribus ad ueriloquium diligendum proficit. hunc quoque auferre statueram de opusculis meis, quia et obscurus et anfractuosus et omnino molestus mihi uidebatur, propter quod eum nec edideram. deinde, cum postea scripsissem alterum, cuius titulus est: contra mendacium, multo magis istum non esse decreueram et iusseram, sed non est factum. itaque in ista retractatione opusculorum meorum cum eum incolumem repperissem, etiam ipsum retractatum manere praecepi, maxime quia in eo nonnulla sunt necessaria, quae in illo altero non sunt. propterea uero illius inscriptio est: contra mendacium, istius autem: de mendacio. quoniam per illum totum oppugnatio est aperta mendacii, istius autem magna pars in inquisitionis disputatione uersatur; ad eundem tamen finem uterque dirigitur. Hic liber sic incipit: Magna quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
heresim pelagianam maxime uigilat. non expresse nomi
naram : sed ineo &iam depresentia naturȩ quẽ sũmum
ONTRA PELAOIŨ ETCELESTIŨ DEORATIA XẼI ETDE
PECCATO ORIOINALI ADAIBINÃ PINANŨ ETMELANIÃ LIDR I
ostea quam pelagiana heresis cum suis auctoribus
ab epĩs ȩccłȩ romanȩ. prius innocentio. deinde zosimo.
co operantibus conciliorũ africanorũ litteris conuicta
de urã corporali & maxime spiritali salute gaudemus

Expanded text:
heresem Pelagianam maxime uigilat non expresse nominheresem Pelagianam maxime uigilat non expresse nominnatam. sed in eo etiam de praesentia naturae, quem deum etra Pelagium et Coelestium, de Gratia Christi et de Peccato Originali, ad Albinam, Pinianum et Melaniam, libri duo. Posteaquam Pelagiana haeresis cum suis auctoribus ab episcopis Ecclesiae Romanae, prius Innocentio, deinde Zosimo, cooperantibus conciliorum Africanorum litteris conuicta de uestra corporali et maxime spiritali salute gaudemus.
Abbreviated transcription (Latin):
er idem tempus in oriente hoc est insiria palestina.
pelagius aquibusdam catholicis frĩbus ad ep̃iscopalia
gesta perductus est: eisq absentibus qui de illo libellum
dederant qm̃ ad diem sinodi nonpotuerunt occurrere. ab
ep̃is quattuordecim auditus est. ũbi eũ dogmata ipsa
dãpnantem. quȩ inimica grãe xp̃i aduersus eum de libello
legebantur. catholicũ pronunciarunt. Sed cum in manus
nr̃as eadem gesta uenissent: scripsi librum dehis. ne illo uelue
absoluto: ẽadem quoq dogmata putarentur iudices appis¬
basse. quȩ ille nisi dãpnass& nullomodo ab eis nisi dap¬
natus exiss&. hic liber: sic incipit. Postẽqͣuam in manus nea¬
DE CORRECTIONE DONATISTARŨ LIOER .I.
odem tempore scripsi &iam librum decorrectione
donatistarum. p̃ropter eos qui nolebant illos legibus
imperialibus corrigi. Hic liber: sic incipit. Laudo & gauli
&iam miror. DE PRESENTIA DĨ ADDARDA NŨ LIB̃ UN
epresentia dĩ scripsilibrum. ubi nr̃a intentio contra

Expanded text:
er idem tempus in Oriente, hoc est in Syria Palaestina, Pelagius a quibusdam catholicis fratribus ad episcopalia Gesta perductus, eisque absentibus qui de illo libellum dederant, quoniam ad diem synodi non potuerunt occurrere, ab episcopis quatuordecim auditus est; ubi eum dogmata ipsa damnantem, quae inimica gratiae Christi adversus eum de libello legebantur, catholicum pronuntiarunt. Sed cum in manus nostras eadem Gesta venissent, scripsi de his librum, ne illo velut absoluto, eadem quoque dogmata putarentur judices approbasse, quae ille nisi damnasset, nullo modo ab eis nisi damnatus exisset. Hic liber sic incipit: Posteaquam in manus nDe Correctione Donatistarum, liber unus. Eodem tempore scripsi etiam librum de Correctione Donatistarum , propter eos qui nolebant illos legibus imperialibus corrigi. Hic liber sic incipit: Laudo, et gratulor,  LXXV. DE PRAESENTIA DEI AD DARDANVM LIBER VNVS. De praesentia dei scripsi librum, ubi nostra intentio contra
Abbreviated transcription (Latin):
NI atheodotione quodã instituti. Hominem
tantum modo xp̃m asseuerant: qđ dicitur idem theodotio
ꝓpterea docuisse. qua persecutione lapsus. isto modo secasus
sui deuitare putabat opprobriũ: si non dinnegasse sed homi¬
nem uideretur
mel chi sedec sacerdotẽ dĩ excelsi. non ho
SANIS TAE ÷ a quoda barde sane qui indoctrina xp̃i
prius extitisse ꝑ hibetur insignis. sed põstea quãuis non ꝑ om̃ia:
inualentini heresim lapsus est

Expanded text:
NI a Theodoto quodam instituti, hominem tantummodo Christum asseverant. Quod dicitur idem Theodotus propterea docuisse, quia in persecutione lapsus isto modo se casus sui devitare putabat opprobrium, si non Deum negasse, sed hominem videretur.MELCHISEDECIANI, Melchisedec sacerdotem Dei excelsi, non hom. XXXV. BARDESANISTAE a quodam Bardesane, qui in doctrina Christi prius exstitisse perhibetur insignis: sed postea, quamvis non per omnia, in Valentini haeresim lapsus est
Abbreviated transcription (Latin):
lberi eritis . diligentius disputare qm̃ talis erat cum quo
agebamus. nulla sumus necessitate compulsi. Hoc opus.
sic incipit. Honorio augusto sexies consul. uii. iduum
decembrium.
IBOR DENATURA boni aduersum manicheos est: ubi
ostenditur naturam incõmutabilem dm̃ esse ac
summũ bonum. atq ab illo eẽ ceteras naturas siue spiritales
siue corporales. atq om̃s inquantum naturae sunt bonas
esse : & quid uel unde sit malum. & quanta mala maniche
ponant in natura boni. & quanta bona innatura mali.
quas naturas finxit error eorum. Hic liber: sic incipit.
Sũmum bonũ quo superius non est ds est

Expanded text:
liberi eritis, diligentius disputare, quoniam talis erat, cum quo liberi eritis, diligentius disputare, quoniam talis erat, cum quo agebamus, nulla sumus necessitate conpulsi. Hoc opus sic incipit: HONORIO AVGVSTO SEXTVM CONS. SEPTIMO IDVS DECEMBRIS. C LIBER VNVS. Liber de natura boni aduersus Manicheos est. ubi ostenditur naturam incommutabilem deum esse ac summum bonum, atque ab illo esse ceteras naturas siue spiritales siue corporales atque omnes, in quantum naturae sunt, bonas esse, et quid uel unde sit malum et quanta mala Manichei ponant in natura boni et quanta bona in natura mali, quas naturas finxit error ipsorum. Hic liber sic incipit: Summum bonum, quo superius non est, deus est
Abbreviated transcription (Latin):
nunde uicesimo: absit inquam. ut sit in membris scõrum.
&iam genitalibus aliqua turpitudo Dicuntur quidem
inhonesta. quia non habent eam speciam decoris quam
membra quae inprõptu locata sunt: sed probabilior in alus
postea scriptis nris reddita ratio est. cur ea dixerit &iam
apłs in honesta: propter legem scilic& in membris repugnantẽ
legi mentis. quȩ de peccatõ accidit. non de prima nrae
institutione naturae. Hoc opus: sic incipit. Eaustus quidã
fuit
nomine felicem: presente populo in aecclesia
biduo disputaui. Ippone quippe uenerat: ẽundẽ
sminaturus errorem. Unus enim erat ex doctoribus eorum.
quamius ineruditus liberalibus litteris : sed tamen uersutior
fortunato. Gesta sunt aecclesi astica: sed inter meos libros
computantur Duo ergo libri sunt: inquorum secundo
disputatum est de libero arbitrio uoluntatis. siue ad malũ
operandum siue ad bonum. sed de grã qua uere liberi fiunt
de quibus scriptum est. siuos filius liberauerit tunc uere

Expanded text:
undetricensimo: absit, inquam, ut sit in membris sanctorum etiam genitalibus aliqua turpitudo. dicuntur quidem inhonesta, quia non habent eam speciem decoris quam membra, . quae in promptu locata sunt, sed probabilior in aliis postea scriptis nostris reddita ratio est, cur ea dixerit etiam apostolus inhonesta, propter legem scilicet in membris repugnantem legi mentis, quae de peccato accidit, non de prima nostrae institutione naturae. Hoc opus sic incipit: Faustus quidam fuit.nomine Felicem praesente populo in ecclesia biduo disputaui. Hipponem quippe uenerat eundem seminaturus errorem; unus enim erat ex doctoribus eorum, quamuis ineruditus liberalibus litteris, sed tamen uersutior Fortunato. gesta sunt ecclesiastica, sed inter meos libros conputantur. duo ergo libri sunt, in quorum secundo disputatum est de libero arbitrio uoluntatis siue ad male operandum siue ad bonum. sed de gratia, qua uere liberi fiunt, de quibus scriptum est: si uos filius liberauerit, tunc uere
Abbreviated transcription (Latin):
in eo quod ad uincentium uictorem de animae origiNe
an ignoratis fratres. scientibus enim legem loquor. quia lex domi¬
natur homini inquantũ tempus uiuit: usq ad eum locum inquo
scriptum. ẽ. uiiuficabit & mortalia corpora ur̃a: ꝑ inhabitantem
Bi illud qđ ait apłs. scimus aut̃ quia lexx spiritalis. ẽ. ego dutꝰ
earnalis sum. exponere uolens dixi. id est carni consent io
nondum spiritali gr̃a liberatus: quod nonsic accipiendũ est.
quasi spiritalis homo iam sub grã constitutus. & iam deseipso f
possit hãec dicere: & cetera usq adeũ locum ubi dictum est.
alr ego homo quis me liberabit decorpore mortis huius: quod
postã didici. sicut iam sum ante confessusxN
Noss us exponens quod ait apłs. corpus quidem mortuum est
propter peccatum. mortuum inquam corpus dicit. quãdiu
ac est ut indigentia rerum temporalium molesto animam:
tr quod in digne sint passiones huius temporis ad futura

Expanded text:
in eo quod ad Vincentium Victorem de Animae Origine in eo quod ad Vincentium Victorem de Animae Origine an ignoratis, fratres — scientibus enim legem loquor — quia lex dominatur homini, in quantum tempus uiuit? usque ad eum locum, in quo scriptum est uiuificabit et mortalia corpora uestra per inhabitantem bi illud quod ait Apostolus, Scimus autem quia Lex spiritualis est; ego autem carnalis sum, exponere volens, dixi, Id est carni consentio, nondum spirituali gratia liberatus: quod non sic accipiendum est, quasi spiritualis homo jam sub gratia constitutus, etiam de seipso non possit hoc dicere et cetera usque ad eum locum, ubi dictum est: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? quod postea didici, sicut sum iam ante confessus. rursus exponens, quod ait apostolus: corpus quidem mortuum est propter peccatum, mortuum, inquam, corpus dicit, quamdiu tale est, ut indigentia rerum temporalium molestet animum. enim, quod indignae sint passiones huius temporis ad futuram
Abbreviated transcription (Latin):
TeM quod dixi. lucas qui tamquã ascendentem post abolitionem
peccatorũ sac̃dotem xp̃m insinuauit. ꝑ nathan ascendit ad dauid
quia nathan ꝓpheta missus erat. cuius correptione dauid ipsius
peccati abolitionem penitendo impetrauit: nonsic accipiendum ẽ.
tamquã ipse fuerit nathan ꝓpheta qui fuit filius dauid. quia nec
hic dictum. ẽ. quia ipse ꝓpheta missus erat: sed dictum quia nathan
ꝓpheta missus erat. ut misterium non in eodem homine: sed in
ineuuangelio. qđ baptĩ zabat ihc̃ plures quam iohannes: quamius
ipse non baptizar& sed discipuli eiuis x
bi quod dixi. latro ille cui dictum .ẽ. amendico tibi hodie mecũ
eris inparadiso. qui nec ipsum baptismum acceperat. hoc quidẽ
& alios ante nos rectores scaẽ ȩccłiȩ posuisse in suis litteris
inuenimus : sed quib documentis satis possit ostendi qđ non
fuerit ille latro baptizatus ignoro. Dequa re: inposteriorib
quibusdã opusculis nr̃is diligentius disputatum .ẽ. maxime

Expanded text:
tem dixi: Lucas, qui tamquam ascendentem post abolitionem peccatorum sacerdotem Christum insinuauit, per Nathan ascendit ad Dauid, quia Nathan propheta missus erat, cuius correptione Dauid ipsius peccati abolitionem paenitendo inpetrauit. non sic accipiendum est, tamquam ipse fuerit Nathan propheta, qui filius Dauid, quia nec hic dictum est, quia ipse propheta missus erat, sed dictum: quia Nathan propheta missus erat, ut mysterium non in eodem homine, sed in in Evangelio, quod baptizabat Jesus plures quam Joannes; quamvis ipse non baptizaret, sed discipuli ejus . Ubi quod dixi, Latro ille cui dictum est: « Amen dico tibi; hodie mecum eris in paradiso » ; qui nec ipsum baptismum acceperat: hoc quidem et alios ante nos rectores sanctae Ecclesiae posuisse in suis litteris invenimus; sed quibus documentis satis possit ostendi quod non fuerit baptizatus ille latro, ignoro. De qua re in posterioribus quibusdam opusculis nostris diligentius disputatum est, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
sordentẽ. sinit eẽ subdiabolo: donec ad suscipiendã cȩlestis homins
imaginẽ renascatur in xp̃o. Porrosiet ꝑfundi & nasci ȩquali abste
pensantur examine : ut ideo paruuli nondũ renati. non credantur esse
subdiabolo: nepartes acquales interse ds& diabolus facere uideantur
sids̃ sibi ꝓfusos: diabolus autẽ uindicat natos: ꝓfecto quia scđm istim
non hocputatis. Non enĩ ad regnum dĩ natos nisi perfundantur ad¬
mitatis. atq ita ꝑfundi multo melius iudicatis esse quam nasci
Iam itaq uobis ipsis reddite rationẽ. neputetis indignũ. ut qui nol

Expanded text:
sordentem sinit esse sub diabolo: donec ad suscipiendam coelestis hominis sordentem sinit esse sub diabolo: donec ad suscipiendam coelestis hominis imaginem renascatur in Christo. 27. Porro si perfundi et nasci aequali abs te pensantur examine, ut ideo parvuli nondum renati non credantur esse sub diabolo, ne partes aequales inter se Deus et diabolus facere videantur, si Deus sibi perfusos, diabolus autem vindicat natos: profecto quia secundum istum non hoc putatis. Non enim ad regnum Dei natos, nisi perfundantur, admittitis: atque ita perfundi multo melius judicatis esse quam nasci. Jam itaque vobis ipsi reddite rationem, ne putetis indignum, ut qui no
Abbreviated transcription (Latin):
cupiebas: partẽ dĩ faceres uerbiuilitate uiliorẽ. Potiusti enimdi¬
cere quod renascitur: potuisti quod regeneratur. potuisti pote¬
mo. quod baptizatur. Hoc enĩ uerbũ ex greco latina consuetudo
sic habet : ut nonsoleat alibi nisi insacramento regenerationis
intelligi. Nihil horũ dicere uoluisti . sed elegisti uerbũ quofiem
contẽptibile quod dicebas. Nemo enum legentium prȩferrt possue
natũ renato: uel regenerato. uel baptizato: sed facile putasti natiꝰ
prȩferri pos se perfuso. Si autẽ quantũ distat cȩlũ aterra. tantomi¬
lius est ꝑfundi. ut porcetur hominis imago cȩlestis quã nasci ut por¬
tetur hominis imago terren : euanuit iã tua ista partitio inuidios
Neq enĩ mirandum est sicęlestis hominis imaginẽ. quȩ sacra ꝑfusione sis¬
cipitur. sibi uindicat ds̃: imaginẽ uero terreni hominis. terrena labe

Expanded text:
cupiebas, partem Dei faceres verbi vilitate viliorem. Potuisti enim dicupiebas, partem Dei faceres verbi vilitate viliorem. Potuisti enim dicere, Quod renascitur; potuisti, Quod regeneratur; potuisti postremo, Quod baptizatur; hoc enim verbum ex graeco latina consuetudo sic habet, ut non soleat alibi nisi in Sacramento regenerationis intelligi. Nihil horum dicere voluisti, sed elegisti verbum quo fieret contemptibile quod dicebas. Nemo enim legentium praeferre posset natum renato, vel regenerato, vel baptizato; sed facile putasti natum praeferri posse perfuso. Si autem quantum distat coelum a terra, tanto melius est perfundi ut portetur hominis imago coelestis, quam nasci ut portetur hominis imago terreni ; evanuit jam tua ista invidiosa partitio. Neque enim mirandum est, si coelestis hominis imaginem, quae sacra perfusione suscipitur, sibi vindicat Deus; imaginem vero terreni hominis terrena labe
Abbreviated transcription (Latin):
dicut enĩ hominib malis. ĩta & seminib exongine uitiatis. in
quib bona. ẽ. ab illo creata substantia. incremẽntũ. formã uitã.
alutẽq largitur. gratuita bonitate : nulla necessitate. in supera¬
bli potestatẽ. in reprehensibili ueritate. Cum ergo utrũq in
potestate sit dĩ : et quod perfunditur scilicet & quod nascitur
lcuius potestate alienꝰ. nec ipse diabolus inuenitur: tu duo ista
auomodo posuisti: utrũ melius eẽ uoliusti nasci. quã perfundi
an melius eẽ perfundi. quia ibi est & nasci: Non enĩ perfundi ptes
qui natus non fuent. an utrũq aequa lance ꝑpendis: si nasci putas
es se melius: regenerationi spintali facis in uiriã. cui generadonen
carnalem sacrilego errore p̃ponis. Non enim frustra credens nolus¬
se dicere quod renascitur : sed quod ꝑfunditur. Ut qm̃ dialdiꝰ
& dm̃: quasi partes interse fecis se pernrm sensum demonstrat

Expanded text:
Sicut enim hominibus malis, ita et seminibus ex origine vitiatis, in Sicut enim hominibus malis, ita et seminibus ex origine vitiatis, in quibus bona est ab illo creata substantia, incrementum, formam, vitam, salutemque largitur gratuita bonitate, nulla necessitate, insuperabili potestate, irreprehensibili veritate. Cum ergo utrumque in potestate sit Dei, et quod perfunditur scilicet, et quod nascitur, a cujus potestate alienus nec ipse diabolus invenitur, tu duo ista quomodo posuisti? Utrum melius esse voluisti nasci quam perfundi? An melius esse perfundi, quia ibi est et nasci? Non enim perfundi poterit qui natus non fuerit. An utrumque aequa lance perpendis? Si nasci putas esse melius, regenerationi spirituali facis injuriam, cui generationem carnalem sacrilego errore praeponis. Non enim frustra crederis noluisse dicere, Quod renascitur; sed, « quod perfunditur: » ut quoniam diabolum et Deum quasi partes inter se fecisse per nostrum sensum demonstrare
Abbreviated transcription (Latin):
panacis sima iniquitate peccantib uitã salutẽq sumministrare
al facit hoc ds̃. quomodo sciens bene uti & bonis & malis: c̃uiꝰ maiesta¬¬
is usib: non sulum eos quos p̃mit aut decipit. sed nec seipsũ malig¬
niatis ullius arte diabolus subtrahit. Ac perhoc non pertinent
addiabolum. qui eruuntur dediaboli potestateꝰ Quã uanũ ẽ. igit᷑
quod a cutule dixisse arbitraris: quasi asseramꝰ hoc interse foedus
nisse diabolũ & dm̃. ut quicquid perfunditur ds̃. quic quid nascit᷑.
daboluis sibi uindicet. Eatam̃ lege sicut dicis. ut ipsã cõmistionẽ.
quam diabolus instituit : ds̃ obnoxia uirtute fecundet. Prorsus
uer insti tuit diabolus cõm ixtionẽ. q̃m̃ es s&. et sinemo peccasset
ad ita ess&. ut tua ibi suscept a. uel nulla es set. uel inquicta
ion ess&. Nec obnaria uutute . sed libera & potentissima ds̃
aundat uteros feminarũ: etiam uasa di abolica parituros

Expanded text:
pertinacissima iniquitate peccantibus vitam salutemque subministrare. pertinacissima iniquitate peccantibus vitam salutemque subministrare. Sed facit hoc Deus quomodo sciens bene uti et bonis et malis; cujus majestatis usibus, non solum eos quos premit aut decipit, sed nec se ipsum malignitatis ullius arte diabolus subtrahit. Ac per hoc non pertinent ad diabolum, qui eruuntur de diaboli potestate: qui vero ad quod acutule te dixisse arbitraris, quasi asseramus, « hoc inter se foedus iniisse diabolum et Deum, ut quidquid perfunditur, Deus; quidquid nascitur, diabolus sibi vindicet: ea tamen lege, » sicut dicis, « ut ipsam commixtionem quam diabolus instituit, Deus obnoxia virtute fecundet? » Prorsus nec instituit diabolus commixtionem, quoniam esset et si nemo peccasset; sed ita esset, ut tua ibi suscepta vel nulla esset, vel inquieta non esset: nec obnoxia virtute, sed libera et potentissima Deus fecundat uteros feminarum, etiam vasa diabolica parituros.
Abbreviated transcription (Latin):
pro panuulis morauũ : ut eximas eos denumero mortuorũ. hocẽ
de contagio peccatorũ. Quifien potest inquis. ut res arbiti. cos¬
ditioni seminũ misceatur: si fieri non posset : non esset unde
paruulos nondũ decorpore egressos mortuos diceremus: quia
sup̃t & proipsis mortuus ẽ : ergo & ipsi morau sunt : q̃m̃ siunꝰ proomib
nocius ẽ ergo om̃s mortui sunt. Audisne uiliane haec apłi uerba¬
pamca sunt. Quid a me quęris. quo sit factũ modo. cũ uideas factũ
hue quocũq modo : si apło credis aliquomodo: qui de axp̃o & de
sispro quib mortuus est xp̃c mentiri non potuit ullomodo. Potest
iut dici ds̃. ab alio quales estis peruerso. sed errore diuerso. potest
possus dicids̃. quod nos sentire deparuuilis dicis. ad immici sui lucrũ
smpindustrius: quia eos quos nouit. non ad tẽpus subdiabolo futu-¬
ns sedcũ illo sẽꝑ arsuros. non desinit creare. nutrire. uestire: ẽisq

Expanded text:
pro parvulis mortuum, ut eximas eos de numero mortuorum, hoc est, pro parvulis mortuum, ut eximas eos de numero mortuorum, hoc est, de contagio peccatorum. « Qui fieri potest, » inquis, « ut res arbitrii conditioni seminum misceatur? » Si fieri non posset, non esset unde parvulos nondum de corpore egressos mortuos diceremus. Quia si Christus et pro ipsis mortuus est, ergo et ipsi mortui sunt: quoniam si unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt. Audisnenon mea sunt. Quid a me quaeris quo sit factum modo, cum videas factum esse quocunque modo? si Apostolo credis aliquomodo, qui de Christo et de his pro quibus mortuus est Christus, mentiri potuit nullo modo? 25. Potest autem dici Deus ab alio, quales estis, perverso, sed errore diverso; potest prorsus dici Deus, quod nos sentire de parvulis dicis, « ad inimici sui lucrum semper industrius; » quia eos quos novit, non ad tempus sub diabolo futuros, sed cum illo semper arsuros, non desinit creare, nutrire, vestire, eisque
Abbreviated transcription (Latin):
sed cauent potius. ne auferas quod nouerunt Multi quippe sut
in eis: qui ñ solũ p̃termẽ. uerũ etiam pͥores mẽ ista didicerunt.
quae ur̃ nouus error oppugnat. Cum ergo ñ eos ipse fecerm
sed inuenerim. huius quam negatis sotios ueritatis. quomodoes
ego sum auctor huiꝰ quẽ putatis erroris: explica inquis: quomꝰ
peccatum personae illi uiste possit ascribi. quȩ nec uoluit peccnt
nec potuit: aliud. ẽ ꝑpetratio ꝓpriorũ: aliud alienorũ contagio
peccatorũ. quantũ quidẽ ad suȩ cuiꝰq uitae pertinet actionem
Nam siuos sententiã: rectã inurũm toitũ sensũ torquere nolleas.
audi retis apłm hoc breuit̾ explicantem. qui unũ dixit fuisse
in quo om̃s peccauer̃. In illo uno morau sunt om̃s: ut moreretus
alius unꝰ ꝓ omnib Unꝰ enim proomnib mortuus . ẽ. Ergo omnes
mortui sunt. proquib xpc̃ mortuus est. Nega igitur. xp̃m etũ

Expanded text:
sed cavent potius, ne auferas quod noverunt. Multi quippe sunt sed cavent potius, ne auferas quod noverunt. Multi quippe sunt in eis, qui non solum praeter me, verum etiam priores me ista didicerunt, quae vester novus error oppugnat. Cum ergo non eos ipse fecerim, sed invenerim hujus quam negatis socios veritatis, quomodo eis ego sum auctor hujus quem putatis erroris? CAPUT IX. 24. « Explica, » inquis, « quomodo peccatum personae illi juste possit adscribi, quae nec voluit peccare, nec potuit. » Aliud est perpetratio propriorum, aliud alienorum contagio peccatorum, quantum quidem ad suae cujusque vitae pertinet actionem. Nam si vos sententiam rectam in vestrum tortum sensum torquere nolletis, audiretis Apostolum hoc breviter explicantem, qui unum dixit fuisse in quo omnes peccaverunt. In illo uno mortui sunt omnes, ut moreretur alius unus pro omnibus. Unus enim pro omnibus mortuus est: ergo omnes mortui sunt , pro quibus Christus mortuus est. Nega igitur Christum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nm ds̃ paratus est mensuram fidei. Antequã essẽ natus huic
mundo : & antequã es sem renatus dõ. multa catholica lumina.
uras futuras tenebras recdarguendo prȩuener̃. dequib iã duob
superiorib libris meis. quanta potui manifestatione disserui
dabes quot ea uoces. site aduersus catholicam fidem ad huc insanire
delectat. Nec nomine sellulariorũ opificum. derideas memba ns
Memento quia infirma mundi elegit ds̃. ut confundat fortia.
Quid est autẽ quod eis cũ ostendere coepens in mẽ a cerbiores sier
mentiri cis noli & non fient. Ego enim non eos sic̃ calumntans
Nec eũ genitalium cõmentor artificẽ. Nec excitatorẽ uirorum :¬
nisi ad inlicita. nec fecundatorẽ mulierum: nec conditorẽ assq
paruulorũ. Haec ergo quȩ amẽ aliena sunt: si eis demẽ dixms
mentienis Et siquisquã eorũ tibi credens. a cerbior inme fuen

Expanded text:
nostrum Deus partitus est mensuram fidei . Antequam essem natus huic nostrum Deus partitus est mensuram fidei . Antequam essem natus huic mundo, et antequam essem renatus Deo, multa catholica lumina vestras futuras tenebras redarguendo praevenerunt: de quibus jam duobus superioribus libris meis quanta potui manifestatione disserui. Habes quo te avoces, si te adversus catholicam fidem adhuc insanire delectat. 23. Nec nomine « sellulariorum opificum » derideas membra Christi: memento quia infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Quid est autem, « quod eis cum ostendere coeperis, in me acerbiores fient? » Mentiri eis noli, et non fient. Ego enim non « eos, » sicut calumniaris, nec « eum genitalium commentor artificem; » nec « excitatorem virorum nisi ad illicita, » nec « fecundatorem mulierum, » nec « conditorem » assero « parvulorum. » Haec ergo quae a me aliena sunt, si eis de me dixeris, mentieris: et si quisquam eorum tibi credens acerbior in me fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur beneficium dĩ. qui eruit nos depotestate tenebrarum.
i transtulit in regnũ filii claritatis suae. Si hac sententia con¬
iauos uulgus mouetur : non ne hinc te potius oport& aduertere.
itacẽ uulgatã. & apud om̃s confirmatã istã catholicã fidem. ut
uet noticĩam possit fugere popularẽ: Necesse quippe fuerat. ut¬
quicquid cum paruulis suis ageret. quod attinet ad misteria xp̃iana
ons nos se xp̃ianos. Cur autem dicis. quod certamins singulans
oblitus inuulgũ refugerim: quis tibi promisit meum sigulare cer-¬
iamen: ubi. quando. quomodo. quib prȩsentib quib arbitris.
iblato sic̃ loqueris placuit componi fȩdere bellum. ut pugnas omiũ.
contenti ꝓ nr̃a dirimer&: absit ut mihi apud catholiros aitogem.
quod tibi apud pelagianos arrogare non pudet. Unus sum & multis.
qui profanas uras nouitatef. ut pos sumꝰ refutamus : sicut unicuiq

Expanded text:
loquitur, beneficium Dei: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, loquitur, beneficium Dei: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae » . Si hac sententia contra vos vulgus movetur; nonne hinc te potius oportet advertere, ita esse vulgatam et apud omnes confirmatam istam catholicam fidem, ut nec notitiam possit fugere popularem? Necesse quippe fuerat, quidquid in parvulis suis ageret, quod attinet ad mysteria christiana, omnes nosse Christianos. Cur autem dicis, « quod certaminis singularis oblitus in vulgum refugerim? » Quis tibi promisit meum singulare certamen? Ubi, quando, quomodo, quibus praesentibus, quibus arbitris? « Oblato, » sicut loqueris, « placuit componi foedere bellum » , « ut pugnas omnium contentio nostra dirimeret? » Absit ut mihi apud Catholicos arrogem, quod te tibi apud Pelagianos arrogare non pudet. Unus sum e multis, qui profanas vestras novitates ut possumus refutamus, sicut unicuique
Abbreviated transcription (Latin):
ex parentib uel utrũ sitit etiam alia contagia peccatorũ. liberũ
nobis . ẽ querere : siue sit facile. siue difficile: siue in possi bile
reperire. Perunũ tam̃ hominẽ in hunc mundũ intras se peccati
et ꝑpeccatum mortẽ. & ita in oms̃ homines ꝑ transsisse. in
quo omnes peccauerunt. alit̃ nobis fas es se non existi memus
icapere. Nisi ut omnes mortuos. ẽẽ credamus in primi hominis peccato.
ponis disputationi tuae. dicis mẽ uulgum tibi excitare
cnatũ: qm̃ dixi fidem ñ dubitare. xp̃ianã. quã noui heretici oppug¬
nare coeper̃: & eos qui lauacro regenerationis abluuntur. redimi
dediaboli potestate: & eos qui nondũ tali regeneratione redẽpti sunt.
tiam paruulos filios redẽptorũ sub eiꝰdem diaboli. eẽ potestate
aptiuos. nisi & ipsi eadẽ grã redimantur. Quod ut apłico testi¬
mnonio comprobarẽ. ad om̃s aetates dixi ꝑtinere illud dequo apłs

Expanded text:
ex parentibus, vel utrum sint etiam alia contagia peccatorum, liberum ex parentibus, vel utrum sint etiam alia contagia peccatorum, liberum nobis est quaerere; sive sit facile, sive difficile, sive imposreperire: per unum tamen hominem in hunc mundum intrasse peccatum, er peccatum mortem, et ita in omnes homines pertransisse, in quo omnes peccaverunt ; aliter nobis fas esse non existimemus accipere, nisi ut omnes mortuos esse credamus in primi hominis peccato, ponis disputationi tuae, dicis, « me vulgum tibi excitare conatum; » quoniam dixi , « fidem non dubitare christianam, quam novi haeretici oppugnare coeperunt, et eos qui lavacro regenerationis abluuntur, redimi de diaboli potestate; et eos qui nondum tali regeneratione redempti sunt, etiam parvulos filios redemptorum, sub ejusdem diaboli esse potestate captivos, nisi et ipsi eadem gratia redimantur. » Quod ut apostolico testimonio comprobarem, « ad omnes aetates » dixi « pertinere illud, de quo Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
conuincere. si ad hoc experiendũ seminetur arbor seris factura
nepotibus umbram. Habemꝰ oleam. non africanã. non italã. sed
hebream: cui nos qui fuimus oleaster insitos esse gaudemus Ili
oleae data ẽ: circũcisio: quae nobis soluit istam sinẽ disceptatione
quȩstionẽ. Tra hit piaeputiũ proles. quod iam non habet parens.
caruit & tam̃ tradidit. ãmisit. & tam̃ transmisit: et prȩputiũ hoc¬
peccatũ significat. Ergo. & ipsum potest inparentib in terire: et
tam̃ ad filios pertransire. At testetur etiam ipse infans & tacens
dicat: peritura . ẽ. anima mea depopulo meo: si non fuero curũ¬
cisus octauo die Qui ergo & originale malum diffetemini
& uistum dm̃ fatemini : quid peccauerim̃ dicite huic infantitacit
clamanti. q̃m̃ loquacitas urã nulla rationehili uoce respondet.
uoces potius ur̃as apłicis nobifcũ uocib iubite. Quae sint enim

Expanded text:
convincere, si ad hoc experiendum seminetur arbor, seris factura convincere, si ad hoc experiendum seminetur arbor, seris factura nepotibus umbram . Habemus oleam, non Africanam, non Italam, sed Hebraeam; cui nos qui fuimus oleaster, insitos esse gaudemus. Illi oleae data est circumcisio, quae nobis solvit istam sine disceptatione quaestionem. Trahit praeputium proles, quod jam non habet parens; caruit, et tamen tradidit; amisit, et tamen transmisit: et hoc praeputium peccatum significat. Ergo et ipsum potest in parentibus interire, et tamen ad filios pertransire. Attestetur etiam ipse infans, et tacens dicat: Peritura est anima mea de populo meo, si non fuero circumcisus octavo die: qui ergo et originale malum diffitemini, et justum Deum fatemini, quid peccaverim dicite. Huic infanti tacite clamanti quoniam loquacitas vestra nulla rationabili voce respondet, voces potius vestras apostolicis nobiscum vocibus jungite. Quae sint enim
Abbreviated transcription (Latin):
curũcisio carnis. non solũ illã quasi generalẽ sententiã uram̃.
sne ambiguitate subuerat qua dicitis. prerũ natura fieri ñ posse.
ut quo ipse caruit tradat ꝓli parens. uerũ etiam. quia p̃putiũ
peccatũ significat. et in uenitur innascente. quod iã non erat
in parente. profecto originale peccatũ quod iam remissum est
parentib baptizatis. manere demonstrat in pariuilis: nisi & ipsi
baptizaentur. id ẽ spitali circumcisione mundentur. uosq conune
eẽ. uerissimum quod negatis. quia & ipse paruulus de quodicũ
.ẽ. peribit anima eiꝰ depopło suo. si octaua die non fuerit curũ cis
inuenire subiusto iudice curpereat non potestis negantes oriqi¬
nale peccatũ. Relinquamus siluas oleastrorũ: & montes uel afnea¬
nos. uel italos oliuarũ: nec interrogamus agricolas. qui cũ tibialius
aliud mihi forte responderint: neutros possimꝰ celeri explorationt

Expanded text:
circumcisio carnis non solum illam quasi generalem sententiam vestram circumcisio carnis non solum illam quasi generalem sententiam vestram sine ambiguitate subvertit, qua dicitis, « Per rerum naturam fieri non posse, ut quo ipse caruit, tradat proli parens: » verum etiam quia praeputium peccatum significat, et invenitur in nascente, quod jam non erat in parente; profecto originale peccatum quod jam remissum est parentibus baptizatis, manere demonstrat in parvulis, nisi et ipsi baptizentur, id est, spirituali circumcisione mundentur: vosque convincit esse verissimum quod negatis; quia et ipse parvulus, de quo dictum est, Peribit anima ejus de populo suo, si octavo die non fuerit circumcisus , invenire sub justo judice cur pereat non potestis, negantes originale peccatum. 21. Relinquamus silvas oleastrorum, et montes vel Africanos vel Italos olivarum; nec interrogemus agricolas, qui cum tibi aliud, mihi aliud forte responderint, neutros possumus celeri exploratione
Abbreviated transcription (Latin):
conuersus aduomitum suũ: In rerum. natura bona sunt omĩa.
sicut oues Omnia quippe ds̃ fecit bona ualde : sed inscĩs libris lum:
malos significant. õuẽs autẽ bonos. nec scđm id quod sunt. sed
sđ̃m id quod significant. de illis similitudines damus: quando
debonorũ malorũq differentia disputamus Sic & p̃putiũ. qm̃
particula est humani corporis:. quod totũ est bona substantia: utiq
honũ ẽ. per naturã. sed malũ significat ꝑfigurã: cũ die octauo.
uncumcidi precipitur ꝓpt̃. xp̃m p̾aruulꝰ : in quo sic̃ apłs dicit.¬
curũcisi sumꝰ circũcisione non manu facta. quã sine dubio prȩfigu¬
rauit circũcisio manu facta. Prteputiũ itaq nonẽ. peccatum:
sed significat peccatum. Et maxime originale. quia ꝑ ipsum
membrũ . ẽ. origo nascentiũ: perquod peccatũ. dicti sumꝰ natura
filii irae. Nam & ipsum m̃brũ natura ꝓpne dicitur: Pro inde

Expanded text:
conversus ad suum vomitum: in rerum natura bona sunt omnia, conversus ad suum vomitum: in rerum natura bona sunt omnia, sicut oves; omnia quippe Deus fecit bona valde : sed in sanctis Libris lupi malos significant, oves autem bonos. Nec secundum id quod sunt, sed secundum id quod significant, de illis similitudines damus, quando de bonorum malorumque differentia disputamus. Sic et praeputium quoniam particula est humani corporis, quod totum est bona susbstantia, utique bonum est per naturam; sed malum significat per figuram, cum die octavo circumcidi praecipitur pcircumcisi sumus circumcisione non manu facta, quam sine dubio praefiguravit circumcisio manu facta. Praeputium itaque non est peccatum, sed significat peccatum, et maxime originale; quia per ipsum membrum est origo nascentium, per quod peccatum dicti sumus natura filii irae: nam et ipsum membrum natura proprie dicitur. Proinde
Abbreviated transcription (Latin):
inserendũ est nullatenꝰ ꝑuenirae: neq si minimȩ perueniss&
idigeret pullatenꝰ hac corporis cucũcisione femoueri. Cũ
uitm paruulus ꝓpriũ nullũ habeat omnino peccatũ: restat
ir iuillum eidẽ aliud auferatur. nisi originali illo remedio.
ine quo perit anima eiꝰ depopło suo. quod subiusto dõ ñ fier&
usi eẽt. culpa qua fier&. Quae qm̃ ꝓpria nulla est. restat
ir sola onginis uitiata sit culpa. E.cce cucũcisus tradit nascen-¬
a desẽ. quo caruit in se. Quid ẽ ergo quod dicis. per rerũ naturã
sieri non pos se. ut illud homines ꝓbent᷑ tradere. quo caruisse
creduntur: bonũ ẽ p̃putiũ. ñ est malũ: quia ds̃ illud fecit. sic̃t
de oleastro copiosissime dis putasti Respondet᷑ tͥ: Honuꝰ est
olcaster in rerũ natura : sed inmisteriorũ scriptura malũ siginficat.
sicut lupi. sic̃ uulpes: sic̃ sus lota inuolutabris ceni: sic̃ canis

Expanded text:
auferendum est, nullatenus perveniret: neque si minime pervenisset, auferendum est, nullatenus perveniret: neque si minime pervenisset, indigeret ullatenus hac corporis circumcisione semoveri. Cum autem parvulus proprium nullum habeat omnino peccatum, restat ut nullum eidem aliud auferatur nisi originale illo remedio sine quo perit anima ejus de populo suo; quod sub justo Deo non fieret, nisi esset culpa qua fieret. Quae quoniam propria nulla est, restat ut sola originis vitiatae sit culpa. 20. Ecce circumcisus tradit nascenti de se, quo caruit in se. Quid est ergo quod dicis, « Per rerum naturam fieri non posse, ut illud homines probentur tradere, quo caruisse creduntur? » Bonum est praeputium, non est malum, quia Deus illud fecit, sicut de oleastro copiosissime disputasti. Respondetur tibi: Bonus est oleaster in rerum natura, sed in mysteriorum scriptura malum significat; sicut lupi, sicut vulpes, sicut sus lota in volutabris coeni, sicut canis