comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neq stabis in exitib ut interficias coᷤ
qui fugerint ⁊ non ꝯcludes reliquos eiꝰ
in die tribulationis. Quoniam iuxta
est dies domini suy omnes gontes. Sĩ
fecisti fiet tibi recributionem tuam ꝯuer¬
tam in capud tuum. Quomodo enim
bibistis suꝑ montem sc̃m meum: bi¬
bent omnes gentes iugiter ⁊ bibent ⁊ ab¬
sorbebunt. ⁊ erunt quasi non sint. Et in
monte syon erit saluatio ⁊ erit sc̃s ⁊ pos¬
sidebit domus iacob. eos qui possiderãt
se ⁊ erit domus iacob ignis. ⁊ domus io

Expanded text:
stabis in exitibus ut interficias eos qui fugerint et non concludes reliquos eius in die tribulationis quoniam iuxta est dies Domini super omnes gentes sicut fecisti fiet tibi retributionem tuam convertet in caput tuum quomodo enim bibisti super montem sanctum meum bibent omnes gentes iugiter et bibent et absorbent et erunt quasi non sint et in monte Sion erit salvatio et erit sanctus et possidebit domus Iacob eos qui se possederant et erit domus
Abbreviated transcription (Latin):
aliud. ut a malitia ad negotiatõem
actiõis. Ad arma mutant indus¬
triamr. ut mutent infelicitatem.
traria. ut miseria coacti non in ses
in domino. creatore ꝯfidant. Unde

Expanded text:
aliud, a militia ad negotiationem: a causis ad arma mutant industriam, ut mutent infelicitatem. traria, ut per miserias coacti non in se, sed in Domino creatore confidant. VE
Abbreviated transcription (Latin):
tib hostib dĩ uinea indextrum poni
patur. Sicut ficum deigens ista decor¬
ticat quasi seductam gentem in fauo¬
ris appetitum rapiens qui hanc ad os¬
tis tollit. eam nudam spoliat qr quo¬
usq in bonis suis absconditur. qͣsi
ꝓp̾i tegiminis cortice uestitur. Qum
cunt sollert intuendum ẽ. qd̾ facta
arrogantium humanis ocłis osten¬
sa unde placere appetunt inde siccant᷑.¬

Expanded text:
tibus, Dei vinea in desertum ponitFicum Dei gens ista decorticat, quia seductam mentem in favoris appetitum rapiens, quo hanc ad ostis tollit, eamque nudans exspoliat, quia quousque in bonis suis absconditur quasi proprii tegminis cortice vestitur. Cum iunt, solerter intuendum est quia facta arrogantium humanis oculis ostensa unde placere appetunt inde siccant
Abbreviated transcription (Latin):
ingentib ꝯtemptibilis tues: ualde. Su¬
ꝑbia cordis tui extulit te habitantẽ
inscissuris petre. exaltantem solium
suum qui dicit in corde suo. quis detͣ¬
hec me in terram: Si exaltatus fue¬
ris ut aquila ⁊ si incer sydera posue

Expanded text:
gentibus contemptibilis tu es valde superbia cordis tui extulit te habitantem in scissuris petrae exaltantem solium suum qui dicit in corde suo quis detrahet me in terram si exaltatus fueris ut aquila et si inter sidera posue
Abbreviated transcription (Latin):
dant omnes uiri bellatores. Con¬
cidite aratra ur̃a ingladios ⁊ ligo¬
nes ur̃os in lanceas. Infirmus di¬
cat qr ego fortis sum. Erumpice¬
⁊ uenite ⁊ uenice omnes gentes de cͥr¬
cuitu ⁊ ꝯgregaminl ibi occumbere
faciet domnus robustos tuos. Con¬
surgant ⁊ ascendant gentes in ual¬
lemi iosaphat quia ibi sedebo ut iu¬
dicem omnes gentes incircuitu.
Nutite falces qñi maturauit mes

Expanded text:
dant omnes viri bellatores. Concidite aratra vestra in gladios, et ligones vestros in lanceas. Infirmus dicat: Quia fortis ego sum. Erumpite, et venite omnes gentes de circuitu, et congregamini: ibi occumbere faciet Dominus robustos tuos. Consurgant, et ascendant gentes in vallem Josaphat: quia ibi sedebo ut judicem omnes gentes in circuitu. Mittite falces, quoniam maturavit mes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbia cordis tui extulit te habitantẽ
inscissuris petre. exaltantem solium
suum qui dicit in corde suo. quis detͣ¬
hec me in terram: Si exaltatus fue¬
ris ut aquila ⁊ si incer sydera posue

Expanded text:
bia cordis tui extulit te, habitantem in scissuris petrae, exaltantem solium tuum, qui dicis in corde tuo, quis detrahet me in terram. Si exaltatus fueris ut aquila, et si inter sidera posue
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc in oculis sum me opificis aliquid
in perfectionibus habent si cut sepe in¬
nis necdum perfecti sepelita sugge¬
la conspicimus &iam quaperfecta
laudamus. qua&amen adhuc artifex
& tamen ea. habundaro maledicendo

Expanded text:
adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe ims necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae tamen adhuc artifex et tamen ea tundere meliorando
Abbreviated transcription (Latin):
tare facit sterilem indomomatrem filio
generabat filiosnisi paucũ. sinagoga habu¬
do generauit .Viii. m̃. & in proph& adicit
Qui sunt isti aut quis genuit illos facmihi
spatium & turbem ubi habitẽ. & dnsdixit
Ego faciam in omnẽ terrã exi& sonus eorum¬
&rłq hoc est intotomundo. Qui habita¬
refacit sterilẽ indomo hoc est in eccła. &ip¬
saest sterelis &ipsa est mat̃ ipsi sunt &filui
& in sem & ipsa habitat. hoc est unitas eccłȩ
una resest & multa membra sed unũ
corpus multisunt. Vt paulus dicit &
ibi l&abitur inie m& ipsa. hocẽ in unitate

Expanded text:
matrem filiorgenerabat filios, nisi paucos: Synagoga habudo generavit octo millia. Et in propheta dicit: Qui sunt isti, aut quis genuit illos mihi ? Fac mihi spatium et urbes ubi habitem. Et Dominus dixit: Ego faciam . In omnem terram exivit sonus eorum, hoc est, in toto mundo. Qui habitare facit sterilem in domo, hoc est, in Ecclesia. Et ipsa est sterilis, et ipsa est mater, et ipsi sunt filii, et in semetipsa habitat. Hoc est, unitas Ecclesiae, una res est, et multa membra: sed unum corpus multi sunt, ut Paulus dicit, et ibi laetabitur in semetipsa, hoc est, in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. oratio multorum quam unius homi
nueius ex altabitur ingloria: Idẽ reg¬
num illius ex altabitur ingloria.
hoc ẽ cum do erit: Peccator uidebit¬
proph&adicit alio loco. Tollatur impi¬
us neuideat gloriamdĩ. Tamen sub¬
sequitur. Videant & confundantur.
Et alibi. Udebunt in quem conpunexe¬
runt. Id est uisurierunt illa forma
serui hominis quem dignatus est sus¬
cipere de nr̃a humanitate sed illa
gloria quod scĩ habebant. Nec haben
nec uidebunt. & quantum uiderunt
adillorum poena uidebant. & irasc&
Hoc est contrase ipsos eo quod non feceri
bona serapenitentia eritillius dicturi
erunt. Isti sunt quos in dispectione habu¬
imus & hiter ipsosdĩ soruus reputati ihil
profuerunt nobis habundantia diuita¬
arum solnon ortus est nobis. hoce stxp̃s¬
Dentibus suis frendit. & tabescit. Perstri¬
dordentium frigus intellegitur. ut
illud. Ibierit fl&us & stridor dentiũ
quia & frigus &calorerit tibi nulla
posse habent. Desi derium peccatoꝵ
peribit. Hocest omĩa bona quod iñc

Expanded text:
est oratio multorum quam unius hominnu ejus exaltabitur in gloria. Hoc est, regnum ipsius exaltabitur in gloria, hoc est, cum Deo erit. Peccator videbitPropheta dicit: Tollatur impius ne videat gloriam Dei. Tamen subsequitur: Videant et confundantur . Et alibi. Videbunt in quem compunxerunt, id est, visuri erunt illam formam servi et hominis, quam dignatus est suscipere de nostra humanitate: sed illam gloriam quam sancti habebunt, nec habebunt, nec videbunt, et quantum videbunt, ad illorum poenam videbunt. Et irascetur. Hoc est, contra seipsos; eo quod non fecerunt bona. Sera poenitentia erit illis. Dicturi erunt: Isti sunt, quos in despectionem habuimus: ecce inter ipsos Dei servos sunt reputati. Nihil profuerunt nobis abundantiae divitiarum: Sol non ortus est nobis. Dentibus suis fremet et tabescet. Per stridorem dentium, frigus intelligitur, ut illud: Ibi erit fletus et stridor dentium . Quia et frigus et calor erit ibi, et nulla requies. Desiderium peccatorum peri
Abbreviated transcription (Latin):
idest incorde & quomododat in operebo¬
num est tribuere substantiam terrenã
uttradas in obliuionem quite male fec̃
hoc est indulgeas qui lnte peccauit.
dipon& serm ones suos inuiditio. hocẽ
udex sem&ipsiest. dicit aput sem&ipsũ
dñs dicit. Si dimitis dimitt& urtibi. Sidas
dabiturtibi. quia ille quisic se iudicat hic in
praesenti ds̃illum coronat infuturo . quia in
scbn non cõmouebit᷑ iste talis poncommou&
quia supra p&ra fundat̾est. In memoriam
disceditem aledicti. Paratum coreius sperare
in dnõ hoc est suaspes semꝑ in dõparata est
Confirmatum est coreius anma illius infide.
Non cominouebit᷑ deipsa fide ad infidelitate
qua supra p&ra firmatus est idest supra
xp̃m. Donec despiciat inimicossuos id est
uitia & peccata. om̃s ereses uel potestatem ini¬
micorum displic& : Dispersi dedit pauperibus

Expanded text:
id est, in corde, et credit in opere. Bonum est tribuere substantiam terrenam:iam, id est, ut tradas in oblivionem, qui tibi male fecit, hoc est, ut indulgeas qui in te peccavit. Disposuit sermones suos in judicio, hoc est, judex suimetipsius est. Dicit apud semetipsum. Dominus dixit: Si dimittis, dimittetur tibi: si das, dabitur tibi . Quia ille qui sic se judicat hic in praesenti, Deus illum coronat in futuro. Quia in aeternum non commovebitur. Iste talis non commovebitur: quia supra petram fundatus est. In memoria discedite, o maledicti ! Paratum cor ejus sperare in Domino. Hoc est, sua spes semper in Deo parata est. Confirmatum est cor ejus. Anima illius in fide. Non commovebitur. De ipsa fide ad infidelitatem: quia super petram fundatus est, id est, super Christum. Donec despiciat inimicos suos. Id est, vitia et peccata, omnes haereses, vel potestatem inimicorum despicit. Disp
Abbreviated transcription (Latin):
tercore erigens pauperem. quando dixit
terra hoc est stercus. Et quod dixit in opẽ
hoc est pauperẽ quiad &erra & putridi¬
ne peccatorum nostrorum. erexit nos. ut
illud quid suꝑbit pulius & terra. Vt collo¬
tera sua &dominatur suꝑ principibus
idest suꝑ nouẽ ordines angelorum. scđm illud
Principesmilitiȩ uł princeps uirtutum egosũ¬

Expanded text:
tercore erigens pauperem. Quod dixit, tercore erigens pauperem. Quod dixit, terra, hoc est, et stercus, et quod dixit, inopem, hoc est, et pauperem. Quia de terra et putredine peccatorum nostrorum erexit nos: ut illud: Quid superbis, pulvis et terra ? Ut collotera sua. Et dominabitur super principes, id est, super novem ordines angelorum, secundum illud: Princeps militiae, vel princeps virtutum ego
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ om̃sgentes. Num quid ante a
nonerat excelsus erat in iudea modo
uoluitreprobare iudȩ os &elegere gentes
& supercaelos gloria eius. hoc est suꝑscõs
Nullustalis. ut illud. Quis similisdõ interfi¬
liosdĩ. &alibi dicit. Non est similistibi
indusdnẽ. qui in altis habitat & humilia
& humilis non habitat. habitat quia & hu¬
milibus respicit. Vt illud. Suꝑquẽ respiciã
nisi super humilẽ & trementẽ sermones
meos. Quando sunt altiscĩ quando conplen¬
tur decaelestibus & tunc sunt humili intena
quando sehumili ant᷑ in actiua eleuantur
in contemplatiua & illi qui hic se interrast̃
humilis apuddm̃ sunt alti. Quare non dx̃
in humilibus habitat. sed dixit respicit
idõ qui aubirespicit ibi habitat. &ubi ha¬
bntat ibirespicit. Suscitans a terra inopẽ
& de capud & demembra intellegitur.
& nor inopes idest sine patre diabolo si ne
matregentilitate suscitamur axpo & des¬

Expanded text:
omnes gentes. Numquid antea non erat excelsus? Erat in Judaea, modo voluit reprobare Judaeos, et eligere gentes. Et super coelos gloria ejus. Hoc est, super Sanctos Nullus talis. Ut illud: Quis similis inter filios Dei? Et alibi dicit: Non est similis tibi in diis, Domine . Qui in altis habitat, et humiliet in humilibus non habitat? Habitat: quia in humilibus respicit: ut illud: Super quem respiciam, nisi super humilem et trementem sermones meos ? Quando sunt alti sancti? Quando contemplantur de coelestibus. Et tunc sunt humiles in terra: quando se humiliant in activa, elevantur in contemplativa. Et illi qui hic in terra sunt humiles, apud Deum sunt alti. Quare non dixit, in humilibus habitat: sed dixit, respicit. Ideo quia ubi respicit, ibi habitat, et ubi habitat, ibi respicit. Suscitans a terra inopem. Et de capite, et de membris intelligitur.  factus est. Et nos inopes, id est, sine patre diabolo, sine matre gentilitate, suscitamur a Christo. Et de s
Abbreviated transcription (Latin):
scrib&ur beati in maculati. contra beatitudi¬
nem miseria obpositaẽ beatos inmortales
descendunt. Inmaculati quomodo dicit
in maculati quia sineminima peccata homoes¬
se non potest. Sicut legimus inepistola sc̃i loħ

Expanded text:
imur. Beati immaculati. Contra beatitudinem miseria opponitur. Beatus immortalis descendunt. Quomodo dicit, immaculati: quia sine minutis peccatis homo esse non pote
Abbreviated transcription (Latin):
morati sunt quiad s̃ ad uitor est eorum
&ds̃ excelsus ree redemptor eoꝵ
est: Et dilexerunt eum inore suo &
lingua suamentiti sunt ei : Corautem
ipsorum nonerat rectum cumeo nec
fideles habiti sunt intestamento eius
I pse autemest misericors & propicius fit

Expanded text:
morati sunt quia Deus adiutor est eorum et Deus excelsus redemptor eorum est et dilexerunt eum in ore suo et lingua sua mentiti sunt ei cor autem ipsorum non erat rectum cum eo nec fideles habiti sunt in testamento eius ipse autem est misericors et propitius fiet
Abbreviated transcription (Latin):
interpra&atur. Tertia persecutio agia
in hierosolimis episcopatum tenebat
crucifigitur cui successit iustus.
ep̃s & pionius fieri martyrio quoꝵ
scripte quoque ferunt᷑ passio nes
ti sunt quorum usque in prae sentem
diem condita libris certamina per¬
seuerantẽ. Quinta persecutio inxp̃i
anis facta inquale onidis origenis
patertibi gloriosa martrrii morte
tranlatus al exandria que mobcon¬
fusione dominici nominis clarus

Expanded text:
T AFRICANO. TERTIA PERSECUTIO. Trajin Jerosolymis episcopatum tenebat, crucifigitur: cui succedit Justrpus et Poeonius fecere martyrium: quorum scriptae quoque feruntur passiones.i interfecti; quorum usque in praesentem diem condita libris certamina perseverant. anis facta, Leonides Origenis pater gloriosa martyrii morte translatus est. Alexander quoque ob confessionem Dominici nominis clarus
Abbreviated transcription (Latin):
re quare dicti sunt carbones quulli peccato¬
res quise conuertunt addm̃ quasi amortu¬
is reuiuiscunt carbones idõ dicuntur quia
accedunt᷑ nam ante quã accederent᷑ extincti
perexempla scõrum demultorum iniquoꝵ
qui conuersi sunt addm̃. Carbones appella¬
quam ebriosus fuit quammalus &rłq¬

Expanded text:
 quare dicti sunt carbones. Quia qui se convertunt ad Dominum, de mortuis reviviscunt. Carbones autem quando accenduntur, antequam accenderentur, exstincti xempla ergo multorum iniquorum qui conversi sunt ad Dominum, carbones dicquam ebriosus fuit, quam sce
Abbreviated transcription (Latin):
implesti. Vt illud. Et insemin&uobene¬
dicentur om̃s gentes. Cum seruo tuo¬
id est populo xp̃ĩano scđm uerbum tuũ¬
plinam &scientiam doceme. Voxe ccłȩ
ante adebuerant dicere scientiam
postea disciplinam. Quia non potest¬

Expanded text:
implesti, ut illud; et in semine tuo benedicentur omnes gentes . Cum servo tuo: populo christiano. Secundum verbum tuumplinam, et scientiam doce me. Vox Ecclesiae. Ante debuerat dicere scientiam, et postea disciplinam; quia non potes
Abbreviated transcription (Latin):
Increpasti suꝑbos sic fecit diabolum &adam
qui se eleuauerunt in suꝑbia contra dm̃ uł mo¬
doꝑtuos doctores increpas aduersarias potes¬
tates membradiaboli her& ĩ cosułmalis homi¬
nes qui contramandatadĩ agunt increpas
illosꝑtuos scos. Maledicti qui declinant a mon¬
datistius. Maledicti suntilli qui mandatisdĩ
declinant. sed tuncpleniter maledictionẽ
accepturi erunt mali idẽ her&ĩci uelreliqui
quando dicturuserit. Ite maledicti inignẽ

Expanded text:
Increpasti superbos. Sic fecit diabolo, et Adam, qui se elevaverunt in superbia. Vel modo per tuos doctores increpas adversarias potestates, membra diaboli, haereticos vel malos homines, qui contra mandata Dei agunt. Increpasti illos per tuos sanctos. Maledicti qui declinant a mandatis tuis. Maledicti sunt illi qui a mandatis Dei declinant, sed tunc pleniter maledictionem accepturi erunt mali, id est, haeretici vel reliqui: quoniam dicturus erit: Ite, maledicti, in ignem
Abbreviated transcription (Latin):
Vias mea enuntiauitibi quomododicit enup¬
ciauitibi. Dum alibidicit. Enantiauimbi
Num quidds̃ aliquid nesciat aut ignor& non
omĩa praeuid& intrinsecus. & extrinsetꝰ
tuas hoc est tua opera quod contramanda¬
ta iindiegisti enuntia ꝑ confessionem uł
poenitentia utiustificeris inmandatisdĩ¬

Expanded text:
Vias meas enuntiavi tibi. Quomodo dicit, enuntiavi tibi, cum alibi dicit, enuntia mihi. Numquid Deus aliquid nescit aut ignorat: omtuas , hoc est, tua opera: quod contra mandatum Dei egisti: enuntia per confessionem vel poenitentiam, ut justificeris in s
Abbreviated transcription (Latin):
conpraehendis. Similesillis fiant quid
faciunteam &om̃s qui confidunt in eis
Similes hoc est sioculos non emendat quia
uidit illo auro illa imaginẽ sed &ina¬
nima similes efficitur dumnonem̃dat
qui a nec uidit nec intellegit nec discernit
dum pluserroris credit. Idõ similis dicit᷑
& om̃s qui confidunt in eis. Non solum ꝗ fa¬
ciunt sed &iam qui confidunt. Domus i srł
intales deos mortuos sed indño domus isrł ani¬
marum uidentium dm̃ indño sperant. & aaron
monsfortitudinis id est qui fortes & alti sunt
inmerito indño sperant. Adiutor & proteo
toreaꝵest. Illidii non prosun. Scđm hieremiȩ
dictum. hominem non liberant debello regẽ
non constituunt. &rłq. Sediste illos defen¬
dit & protegit. Scđm danihelis dictum. uere
ipseest dr̃deoꝵ & ipse imnutat tempora & amo¬
uit rogos & constituit & c&r Domus a aron
sperauit in dño adiutor eorũ & protector eorũ a

Expanded text:
 hominis comprehendis. Similes illis fiant qui  hominis comprehendis. Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis. Similes, hoc est, si oculos non emendat, quia vidit illud aurum, illam imaginem. Sed et in anima similis efficitur, dum non emendat, quia nec videt, nec intelligit, nec discernit, dum plus errori credit. Ideo similis dicitur. Et omnes qui confidunt in eis. Non solum qui faciunt, sed etiam qui confidunt. Domus Israelin tales deos mortuos, sed in Domino. Domus Israel, animarum domus videntium Deum in Domino sperant. Et Aaron, mons fortitudinis, id est, qui fortes et alti sunt in merito, in Domino sperant. Adjutor et protector eorum est. Illi dii non prosunt, secundum Jeremiae dictum: hominem non liberant de bello, regem non constituunt, sed iste illos defendit, et protegit, secundum Danielis dictum , vere ipse est Deus eorum, et ipse mutat tempora, et amovet reges, et constituit. Domus Aaron speravit in Domi
Abbreviated transcription (Latin):
adora sergo solem iunã stellas isti sunt mei
du. Illi me saluant dicesilli si solem tuus dĩ
quare non semꝑ tibilucit dices ad alterum
quilimam ad orat uł iste qui solem ad orat
sol integer est suus ds̃ tulimam adoras
quare crescit & de crescit tuus ds̃ & de noc
& tue stelle quare tenon liberant
& semꝑ suꝑte lucem darent quare ad lit
operam anuum hominum argentum & aurũ
deterra fodiunt illum homines &cocunt
illum & colorant & sic deuenit pulcher
Ergo idetuis manibus facisdm̃tuum quod
adoras ista adreuincendo malos dicta st̃
bent & non audiunt nares habent & non
odorabunt. Manus habent & non palpa¬
bunt. pedes habent & non ambulabunt
nonclamabunt ingutture suo neq: est sps̃
lic& malum erat sed tam̃ oculos habent
uł pedes sedistud quod ad oras. nec uidit
nec audit quare ad dit nonclamabunt
inguiture suo. Quia bestiȩ clamant uoci

Expanded text:
ergo adoras? Ego solem, lunam, stellas adoro. Isti sunt mei ergo adoras? Ego solem, lunam, stellas adoro. Isti sunt mei dii, illi me salvant. Dicis illi; Si sol est tuus Deus, quare non semper tibi lucet? Dicis ad alterum, qui lunam adorat, vel isti qui solem adorat: Sol integer est. Tu lunam adoras, quare crescit et decrescit tuus Deus, et de net tuae stellae cur te non liberant, et super tibi lucem dant? Quare addit: opera manuum hominum, argentum et aurum? De terra fodiunt illud homines, et colunt illud, et colorant, et sic evenit pulchrum. Ergo de tuis manibus facis Deum tuum quem adoras. Ista ad revincendum malos dicta non videbunt; nares habent et non odorabunt. Manus habent, et non palpabunt: pedes habent, et non ambulabunt: non clamabunt in gutture suo. Neque enim eslicet malum erat, sed tamen vel oculos habet, vel pedes: sed istud quod adoras, nec videt, nec audit. Quare addit: Non clamabunt in gutture suo? Quia bestiae clamant voce,
Abbreviated transcription (Latin):
omnia quecumq: uoluit fecit. Dr̃ in caelum
sursum dicunt scĩ ad illos infidelis quidola ad¬
orant uosues trosdeos demanutang&is & ocu¬
lis carnalis cern&is. sed irt̃ dĩ incaelo est sursũ¬
Simula gragentium argentum & aurum
opera manuum hominum. Idõdicitur
simul agrum qui ad similitudinẽ alicuius
hominis mortui fit᷑. argentum & aurũ
Quare non dixit. lapide aut eroa autfic¬
tilia autlinea. sed argentea & aurea quia
patiessent qualẽ responsum darent. idõ
posuit aurum & argentum qui a dicerent
illi pon adoro nec lineo deo. nec lapideo
pecereo sed dm̃ aureum & argenteum
dicesilli Siuł aurum & argenteum ad oras¬
s& nones s&taliserror &dicesilli Non
adoro Questille illa imago & illa potes¬
tas quiin ipsa est dicis Ille diabolus ibi in¬
ipsa est: ille dicit absit. Nonuolo diabolũ
adorare. Quomodo non adoras diabolo
quia in alioꝰ sal mõ egimus. Om̃sdugentium
demonia dicitille nec hoc non ad oro qui

Expanded text:
omnia quaecumque voluit, fecit. Deus in coelo sursum. Dicunt sancti ad illos infideles, qui idola adorant: Vos vestros deos manu tangitis, et oculis animalibus cernitis, sed noster Deus in coelo est sursuum argentum et aurum, opera manuum hominum. Ideo dicitur simulacrum, quia ad similitudinem alicujus hominis mortui, factum sit. Argentum et aurum. Quare non dixit, lapidea, aut aerea, sed fictilia, aut lignea; sed argentea et aurea? Quiapati essent, quale responsum darent. Ideo posuit aurum et argentum, quia dicerent illi: Non adoro, nec ligneum Deum, nec lapideum, nec aereum; sed Deum aureum et argenteum. Dicis illi: Si aurum et argentum adorasses, non esset talis error. Et dicunt illi: Non adoro. Quae est ista imago, et illa potestas quae in ipsa est? Dicis illi: Diabolus ibi est. Ille dicit: Absit. Non volo diabolum adorare. Quomodo non adoras diabolum, quia in alio psalmo legimus: Omnes dii gentium daemonia ? Dicit ille: Nec hoc adoro. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
tum incarnationẽ xp̃i credunt. Qui lacte sunt¬
& nutriuntur ꝑ praedicationem & ipsi quiter¬
remerant cadli officiunt᷑. Neq om̃s quides¬
ferni. Sed nos qui uiuimus bene dicimus dñm
nos fideles qui uiuimus idest qui fidem & opere
habent ipsi laudantdõ. Ex hocnumo &usq
in scłm. Ex hocidest quod incipimus. intellege¬
renunc modo usq: in scłm sine fine

Expanded text:
tum incarnationem credunt, qui lac edunt, ettum incarnationem credunt, qui lac edunt, et nutriuntur per praedicationem, et ipsi qui terreni erant, coeli efficiuntur. Non mortui laferni. Sed nos qui vivimus, benedicimus Dominum. Nos fideles qui vivimus, id est, qui fidem et opera habent, ipsi laudant Deum. Ex hoc nunc et usque in saeculum. Ex hoc, id est, quo incipimus intelligere. Nunc, modo. Usque in saeculum, sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
re misit filium suum qui carnẽ suscepit & nos
liberauit hoc dico dm̃ memorare & benedixit
nos hocest ommebenedictione spiritale. Bene¬
dixit domui i srł bene dixitdomui aaron. Bene¬
dixitom̃s quitiment dnm pusillis cummaiorib:
Idestaltioresinerito & inferioros. Adiciat dñs¬
addat superuos alios praedicatores primitus pauei
fuerunt postea multi effecti sunt inmundo prae¬
dicatores. Benedictiuos adño qui fecit caelum & t̃¬
rã. Benedicti hocestuos scĩ benedictiostis. Caelũ¬
caeli dño terraaut̃ dedit filiis hominum. Caelũ
caeli sicut dicit canticum psalmi & psal mus can¬
tici. Isto caelos sublactos est adillumcaelum
superiorem ubiest firmamentum. ex indehab&
lumen & terraiterum subiectaest adillum cae¬
tionem sp̃s scĩ. Acciperunt ex inde fuerunt
edocticaelum iterum successores a postolorum
quo sille praedicauerunt. & dnsillos in amima
illorum ipsus in luminauit. Terra aut̃ didit
filios hominum. hoc sunt illi simplices quitan¬

Expanded text:
re. Misit Filium suum, qui carnem suscepit, et nos liberavit. Hoc dico, Deum memorare. Et benedixit nobis, hoc est, omni benedictione spirituali. Benedixit domni Israel, benedixit domui Aaron. Benedixit omnes timentes Dominum, pusillis cum majoribus. Id est, altiores merito, et inferiores. Adjiciat Dsuper vos. Alios praedicatores. Primitus pauci fuerunt, postea multi effecti sunt in mundo praedicatores. Benedicti vos a Domino, qui fecit coelum et terram. Benedicti: hoc est, vos sancti benedicti estis coeli Domino, terram autem dedit filiis hominum. Coelum coeli, sicut dicit canticum psalmi, et psalmus cantici. Istud coelum subjectum est illi coelo superiori, ubi est firmamentum, et inde habet lumen. Et terra iterum subjecta est ad illud coetionem Spiritus sancti acceperunt, et exinde fuerunt edocti. Coelum iterum successores apostolorum, quibus illi praedicaverunt, et Dominus illos in anima illorum illuminavit. Terram autem dedit filiis hominum. Hi sunt illi simpliciores qui tan
Abbreviated transcription (Latin):
terra hocest a praesentia dĩ qui ads̃ in suos
oraedicatores erat mota fuit gentilitas. a fa¬
cȩdi iacob idest a praesentia illius quem ad¬
orauit lacob: Qui conuertit p&rã instagna
aquarum. p&ra xp̃s & scđm hstoria depe
tra exierunt flumina ante quam xp̃s ueni¬
r& in carne non eruperant adhuctantas
aquas hoc est tanta doctrina postea exierunt
dexp̃o quattuorflumina quattuor euan¬
gelia & hirigauerunt totum mundum &
rupem infontes aquarum. Rep&itio ẽ p&ia¬
erat illamaris quifigurabatbaptismum.
Nomiobis dnẽ non nobis sed nominituo dagloriã
Dicuntillibom deiudȩis non nr̃m meritum nos
liberauit. sed tua potestas. ut nom̃tuum glori¬
fic&ur in ommib: gontibus uł praedicatores
noui testam̃ti simłt dicunt. quando faciunt
uirtutes dsꝑillos facit ut nom̃ ipsius glorifi¬
fic&ur. & laud&ur peripsos Suꝑmisericor¬
diamtuã & ueritatem tuã &tua ueritas hoc¬

Expanded text:
terra, hoc est, a praesentia Dei, quia Deus in suis terra, hoc est, a praesentia Dei, quia Deus in suis praedicatoribus erat. Mota fuit gentilitas; a facie Dei Jacob, id est, a praesentia illius quem adoravit Jacob. Qui convertit petram in stagna aquarum.tra exierunt flumina . Antequam Christus veniret in carnem, non eruperant adhuc tantae aquae, hoc est, tanta doctrina: Postea exierunt de Christo quatuor flumina, quatuor Evangelia, et irrigaverunt totum mundum. Et rupem in fontes aquarum. Repetitio eerat illa aqua maris, quae figurabat baptismum. Non nobis, Domine, non nobis; sed nomini tuo da gloriam. Dicunt illi boni Judaei: Non nostrum meritum nos liberavit, sed tua potestas: ut nomen tuum glorificetur in omnibus gentibus. Vel praedicatores novi Testamenti similiter dicunt. Quando faciunt virtutes, Deus per illos facit: ut nomen illius glorificetur, et laudetur per ipsum. Super misericordia tua et veritate tua. Tua mis
Abbreviated transcription (Latin):
in montem praedicationis. Montes exulta¬
uerunt ut ari&es & colles sicut agni ouiũ¬
Monte sipsisunt & ari&es & colles ipsi sunt¬
& agni ouium. Exultauerunt scĩ praedica¬
tores quando uiderunt illos reconuersos
qui antea plasphemati fderant exultauert̃
& ari&es id est principes regum qui generant
altioris merito intellegunt᷑ modo qui generan
filiosperpraedicationem eoꝵ Vnde paulus dix̃
filiolimei quositerum parturio donecxp̃sfor
m&urlmobis. Quid est inare quod fugisti
acrdums &tulordanis quare conuersus
es r&rorsum proph&a ꝑsem & ipsum inter¬
rogat & ipserespondit Acsidicat. Quid tibi
fuit gentilitas quod fugisti &tu lordanis hoc
r&rorsum quare qui auidistis scõs praedica¬
tores idest montes uidistis ari&es hoc est sub¬
plantatores uitiorũ &aminarũ uidentium dõ
patre idõ fiustis. Montes exultaueruntut
ari&es & colles sicut agniouium. A faciedñ¬
loco cum dix̃. Vidit & cum mota est terra. Et

Expanded text:
in mare perditionis. Montes exsultain mare perditionis. Montes exsultaverunt ut arietes, et colles sicut agni oviurietes, et colles sicut agni ovium. Exsultaverunt sancti praedicatores, quando viderunt illos conversos, qui antea blasphemi fuerunt. Exsultaverunt ut arietes, id est, principes gregum, qui generant altioris meriti intelliguntur, qui modo generant filios per praedicationem eorum. Unde Paulus dixit: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Chrobis . Quid est tibi, mare, quod fugisti; et tu, Jordanis, quare conversus es retrorsum? Propheta per semetipsum interrogat, et ipse respondit, ac si dicat: Quid tibi fuit, gentilitas, quod fugisti? Et tu, Jordanis, hocretrorsum? Quare? Vidistis sanctos praedicatores, id est, montes: vidistis arietes, hoc est, supplantatores vitiorum, et animas videntium Deum Patrem, ideo fugistis? Montes, exsultastis ut arietes, et colles sicut agni ovium. Repetitloco cum dixit: Vidit, et commota est terra . Et
Abbreviated transcription (Latin):
qui consitentur fide trinitatis. &ueniunt
ad baptismum. ibiest scificatiodĩ Vsrł po¬
testa seius & potestasdĩ eẽ utisr ł essemȩ¬
pulo suouenit. & quomodo uidit. Idẽ
intellexit uoluntatẽ reatoris & dona¬
uit locum ad illum populo. Alit̃ scđm sen¬
sum mare gentilitas. Vidit scõs prae¬
dicatores supplantatores uitioꝵ & an¬
me uidentis dm̃. fugierunt. id est non
potuerunt resistere. aposto los quia ds̃
in illis erat &rłq. lordanis conuersus
est r&rorsum. lordane conuerso
st&it quasimurus & illa aqua subterius¬
ꝑambu labit inmare. Quidergo intelle¬
gitur ꝑ hoc. lordanis interpre&at᷑ discensioꝵ¬
illi quiueniunt i baptismum. Quando
uiderunt martyres patre ꝑsecutiones
multas conuersi sunt inmare. hoc est in
gentilitate negauerunt. Poste a dñs
supersuos praedicatores uocauit illos
Conuertimini adme & egore uertar aduos
& conuersi fuerunt poste a multi ad dnm
Illa aqua ꝑambulabat in mare Id sunt
infideles quiꝰ ambulauerunt in mare idest

Expanded text:
atis, et veniunt ad baptismum, ubi est sanctificatio Dei. Israel potestas ejus. Et potestas Dei est, ut Israel esse mepulo suo venit . Et quomodo vidit? Id est, intellexit voluntatem Creatoris, et donavit locum illi populo. Aliter, secundum sensum: Mare, gentilitas, vidit sanctos praedicatores, supplantatores vitiorum, et animae videntes Deum fugerunt, id est, non potuerunt resistere apostolis, quia Deus in illis erat. Jordanis conversus est retrorsum. Jordanem conversum esse stetit quasi murus, et illa alia aqua perambulavit in mare. Quid ergo intelligitur per hoc? Jordanis interpretatur, descensio qui veniunt ad baptismum. Quando viderunt Martyres pati persecutiones multas, conversi sunt in mare, hoc est, in gentilitate negaverunt. Postea Dominus per suos praedicatores vocavit illos: Convertimini ad me, et ego revertar ad vos . Et conversi fuerunt postea multi ad Deum. Illa aqua perambulavit in mare, id est, sunt infideles qui perambulaverunt in mare, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
domus iacob depopulo barbaro. Istepsal¬
mus scđm historia cominemoratur. quan¬
do filii is rł exierunt de aegypto. sed plus
ꝑtin& ad sensum quando nos liberati
fuimus deegrpto hoc est detenebris
qui habitabant. & ad sensum domus ia cob
subplantatore s uitioꝵ intelleguntur
Liberati suntisti & nos spiritalis domus
iacob liberati sumus abillis infidelib:
qui infidelitate ꝑmanserunt. Domus
ia cobprimitus fuit uocatus lacob postea
i srł. Vnde dixit. Vididnm facie ad fa¬
ciem & salua factaest animamea. Et
dñs dixit adillum. lam non uocaberis
ia cob sedisrł erit nomentuum. Et nos
primitus debemus eẽ iacob hoc estplan¬
tatore s uitioꝵ ut poste a possumus esse
isrł Idest anime uidentis dm̃. deocuł
cordis contemplare dm̃: scđm illud.
Beatimundo corde qm̃ ipsidm̃ uidebt̃
Facta est iudea sc̃ificatio eius inudȩa¬
primitus ibi fuit scĩficatio eius. Sediu

Expanded text:
domus Jacob de populo barbaro. Iste psaldum historiam commemorat, quando filii Israel exierunt de Aegypto . Sed plus pertinet ad sensum, quando nos liberati fuimus de Aegypto, hoc est, de tenebrio habitabant. Et ad sensum. Domus Jacob, supplantatores vitiorum intelligunt. Liberati sunt isti, et nos spiritualis domus Jacob liberati sumus ab illis infidelibus, qui in infidelitate permanserunt . Domus Jacob. Primitus fuit vocatus Jacob, postea Israel. Unde dixit: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea. Et Dominus dixit ad illum: Jam nonIsrael erit nomen tuum. Et nos primitus debemus esse Jacob, hoc est, supplantatores vitiorum: ut postea possimus esse Israel, id est, animae videntes Deum, et oculis cordis contemplari Deum: secundum illud: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Facta est Judaea sanctificatio ejus. In Judaprimitus fuit sanctifica
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia i a&ernũ & lextua ueritas
Hasiusticias non cogitauit populus
exaegypto progressus cuimare aruit
cui columna nubis perdiem num
quam defuit & columnaignis ꝑ noc¬

Expanded text:
in aeternum, et lex tua ueritas. has iustitias non cogitauit populus ex Aegypto progressus, cui mare aruit, cui colu, et in columna ignis per noc
Abbreviated transcription (Latin):
&sederunt iusta illos inuestibus
albis & dixerunt. Virigali leiquid
statis aspicientes incaelum hic est¬
iħs qui recoptus est a uobis incaelũ
dum ui distis eum euntem in cae¬

Expanded text:
erunt iuxta illos in vestibus albis qui et dixerunt viri galilaei quid statis aspicientes in caelum hic Iesus qui adsumptus est a vobis in caelum dum vidistis eum euntem in cae
Abbreviated transcription (Latin):
non saturantur desapientia & iusti¬
cia ipsius. quare quia non sunt paupe¬
res pauperes aut̃ id est hum ilescor¬
de quantum plusesuriunt tantũ
plus manducant tantũ plus esuriun

Expanded text:
non saturantur sapientia et justitia ipsius. Quare? Quia non sunt pauperes. Pauperes autem, id est humiles corde, quanto plus esuriunt, tanto plus manducant; tanto autem plus esuriunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sustenit. Multumq: repl&aest ammanra
obprobrium habundantibus & dispecti¬
diuitus dicit. sed eos qui habundant
inmalitia illi dispiciunt pauperes
xp̃i. Diuites despiciunt pauperes
& superbi despiciunt humiles & ipsi

Expanded text:
repleta est anima nostra: opprobrium abundantibus, et despectidivitiis dicit, sed eos qui abundant in malitia, illi despiciunt pauperes Christi. Divites despiciunt pauperes, et superbi despiciunt humiles, et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
matregentilitate suscitamur axpo & des¬
tercore erigens pauperem quandodixit
terra hocest stercus. Et quod dixit in opẽ
hoc est pauperẽ quiad &erra & putridi¬
ne peccatorum nostrorum. erexit nos. ut
tera sua & dominatur suꝑ principibus
idest suꝑ nouẽ ordines angelorum. scđm illud
Principesmilitiȩ uł princeps uirtutum egosũ¬

Expanded text:
matre gentilitate, suscitamur a Christo. Et de smatre gentilitate, suscitamur a Christo. Et de stercore erigens pauperem. Quod dixit, terra, hoc est, et stercus, et quod dixit, inopem, hoc est, et pauperem. Quia de terra et putredine peccatorum nostrorum erexit nos: ut tera sua. Et dominabitur super principes, id est, super novem ordines angelorum, secundum illud: Princeps militiae, vel princeps virtutum ego
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ om̃sgentes Num quid antea
ponerat excelsus erat in iudea modo
suꝑomsgentes. dicit proph&a quando
uoluitreprobare iudȩos & elegere gentes
& supercaelos gloriaeius. hoc est suꝑscõs
Nullustalis. Vt illud. Quis similisdõ interfi¬
losdĩ. &alibi dicit. Non est similistibi
indiisdnẽ. qui in altis habitat & humilia
& humilis non habitat. habitat quia & hu¬
milibus respicit. Vt illud. Suꝑquẽ respiciã
nisi fuper humilẽ & trementẽ sermones
meos. Quando sunt altiscĩ quando conplen¬
tur decaelestibus & tunc sunt humili interra
quando sehumiliant᷑ in actiua eleuantur
in contemplatiua & illiqui hic se interra st̃
humilis apuddm̃ sunt alti. Quare nondyx̃
in humilibus habitat. sed dixit respicit.
idõ qui a ubirespicit ibi habitat. &ubi ha¬
bitat ibi respicit. Suscitans a terra iopẽ
& decapud & demembra intellegitur.
& nor in opes idest sine patre diabolo si ne

Expanded text:
 omnes gentes. Numquid antea non erat excelsus? Erat in Judaea, modo super omnes gentes. Dicit per prophetam: Quoniam voluit reprobare Judaeos, et eligere gentes. Et super coelos gloria ejus. Hoc est, super Sanctos Nullus talis. Ut illud: Quis similis inter filios Dei? Et alibi dicit: Non est similis tibi in diis, Domine . Qui in altis habitat, et humiliet in humilibus non habitat? Habitat: quia in humilibus respicit: ut illud: Super quem respiciam, nisi super humilem et trementem sermones meos ? Quando sunt alti sancti? Quando contemplantur de coelestibus. Et tunc sunt humiles in terra: quando se humiliant in activa, elevantur in contemplativa. Et illi qui hic in terra sunt humiles, apud Deum sunt alti. Quare non dixit, in humilibus habitat: sed dixit, respicit. Ideo quia ubi respicit, ibi habitat, et ubi habitat, ibi respicit. Suscitans a terra inopem. Et de capite, et de membris intelligitur.  factus est. Et nos inopes, id est, sine patre diabolo, sine
Abbreviated transcription (Latin):
tare facit sterilem indomomatrem filio¬
rum l&antẽ. Sterelis hocest scã eccła.
Ut in proph&a dicit. L&are sterelis &c&r
In primitus sterelis fuit scã eccła. quianon
generabat filios nisi paucũ. sinagoga habu¬
do generauit .Viii.m̃. & in proph& adicit
Qui sunt isti aut quis genuit illos facmihi
spatium & turbem ubi habitẽ. & dñsdixit
Ego faciam in omnẽ terrã exi& sonus eorum¬
&rłq hoc est intotomundo. Qui habita¬
refacit sterilẽ indomo. hoc est in eccła. & ip¬
saest sterelis &ipsa est mat̃ ipsi sunt & filii
& insem & ipsa habitat. hoc est unitas eccłȩ
unaresest & multa membra sedunũ
corpus multi sunt. Vt paulus dicit &
ibi l&abitur inse m&ipsa. hocẽ in unitate

Expanded text:
matrem filiorum laetantem. Sterilis, hoc est, sancta Ecclesia. Unde in propheta dicit: Laetare sterilis, etc. . Primitus sterilis fuit sancta Ecclesia: quia non generabat filios, nisi paucos: Synagoga habudo generavit octo millia. Et in propheta dicit: Qui sunt isti, aut quis genuit illos mihi ? Fac mihi spatium et urbes ubi habitem. Et Dominus dixit: Ego faciam . In omnem terram exivit sonus eorum, hoc est, in toto mundo. Qui habitare facit sterilem in domo, hoc est, in Ecclesia. Et ipsa est sterilis, et ipsa est mater, et ipsi sunt filii, et in semetipsa habitat. Hoc est, unitas Ecclesiae, una res est, et multa membra: sed unum corpus multi sunt, ut Paulus dicit, et ibi laetabitur in semetipsa, hoc est, in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
meneius bene dictum. Cui om̃is creatura
benedicit forsitam non fuit ante bene¬
dictus fuit semꝑ. sed tam̃ antea in una
gentẽ iud ȩoꝵ tantum modo qui illi be¬
nedicebant & credeban Sed modo
in omnib: gentibus & credit᷑ & bene¬
dicitur. Ex hocnunc &usq in scłm
Ex hoc idest quod inciperunt homines
credere & laudare & nunc hocest
in praesenti. &usq: in scłm. hoc est
sine fine Nam & antea semper fuit be¬
nedictum A solisortu usq: ad occasum idẽ

Expanded text:
mini benedictum. Cui omnis creatura benedicit. Forsitan non fuit antea benedictum? Fuit semper, sed tamen antea in una gente Judaeorum tantummodo illi benedicebant et credebant: sed modo in omnibus gentibus et creditur, et benedicitur. Ex hoc nunc et usque in saeculum. Ex hoc, id est, quo inceperunt homines, et credere et laudare. Et nunc, hoc est, in praesenti: et usque in saeculum, hoc est, sine fine. Nam et antea semper fuit benedictum. A solis ortu usque ad occasum. Id est,
Abbreviated transcription (Latin):
domus ia cob depopulo barbaro. Iste psal¬
mus scđm historia cominemoratur . quan¬
do filii isrł exierunt de aegrpto. sed plus
ꝑtin& ad sensum quando nos liberati
fuimus deegrpto hoc est detenebris
qui habitabant. & adsensum domus ia cob
subplantatore suitioꝵ intelleguntur
Liberati suntisti & nos spiritalis domus
iacob liberati sumus ab illis infidelib:
qui infidelitate ꝑmanserunt. Domus
ia cobprimitus fuit uocatus lacob postea
isrł. Vndedixit. uididnm̃ facie ad fa¬
ciem & salua facta est animamea. Et
dñs dixit adillum. lam non uocaberis
ia cob sedisrł erit nomentuum . Et nos
primitus debemus eẽ iacob hocestplan¬
tatore suitioꝵ ut poste a possumus esse
isrł Idest anime uidentis dm̃. de ocuł
cordis contemplaredm̃: scđm illud.
Beatimundo corde qm̃ ipsidm̃ uidebt̃
Facta est iudea icĩficatio eius inuidȩa

Expanded text:
Iste psalmus secundum historiam commemorat, quando filii Israel exierunt de Aegypto . Sed plus pertinet ad sensum, quando nos liberati fuimus de Aegypto, hoc est, de tenebripto habitabant. Et ad sensum. Domus Jacob, supplantatores vitiorum intelligunt. Liberati sunt isti, et nos spiritualis domus Jacob liberati sumus ab illis infidelibus, qui in infidelitate permanserunt . Domus Jacob. Primitus fuit vocatus Jacob, postea Israel. Unde dixit: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea. Et Dominus dixit ad illum: Jam noned Israel erit nomen tuum. Et nos primitus debemus esse Jacob, hoc est, supplantatores vitiorum: ut postea possimus esse Israel, id est, animae videntes Deum, et oculis cordis contemplari Deum: secundum illud: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Facta est Judaea sanctificatio ejus. In Judaea
Abbreviated transcription (Latin):
siam ȩdificat Aedificat plane. quando res incognitas nimisq necessarias. perlocutio¬
nis bene ficia facit et̃ rotissimas. Nã & quib data est facultas bene intellegendi uel
int̃ pretandi scriptuites diuinas. amunere ꝓph&iȩ nonuidentur excepti. sicut apłs
licite pes scrutemur

Expanded text:
siam aedificat . Aedificat plane, quando res incognitas, nimisque necessarias praelocutiosiam aedificat . Aedificat plane, quando res incognitas, nimisque necessarias praelocutionis beneficio facit esse notissimas. Nam et quibus data est facultas bene intelligendi, vel interpretandi Scripturas divinas, a munere prophetiae non videntur excepti, sicut Apostlicite perscrutemur
Abbreviated transcription (Latin):
nentẽ. nisi ab alis nonnũquã recedere ꝓbar&ur. In xp̃o enĩpermansit. quia peccata
ron habuit: Ab aliis iure discessit. quia pollutionis maculã ꝑceperunt. Spũi enĩ sc̃õ.
non potest.eẽ. cõmunio cũ delictis. Namsic scriptũ ẽ: in libro sapientiȩ salomonis
p̃s enĩ ses disciplinã effugi& fictã. & aufer& se a cogitationib quȩ sunt sine intellec¬
tu Est autẽ ꝓph&ia magnificũ nimis & ueriloquũ dicendi genus. Non humana uo¬
luntate cõpositũ. sed diuina inspiractione ꝓfusum. Sicut ait sc̃s p&rus apłs. Non
enĩ uoluntate humana allata est. aliquando ꝓph&ia. sed spũ scõ inspirati. locuti
sunt scĩdĩ homines Nam & paulus apłs dicit. Qui proph& at. hominibus loqui¬
tur ad ȩdificationẽ & exortationẽ. & consolationẽ Et paulo post Qui ꝓph&at. ȩocle¬

Expanded text:
nentem in eo, nisi ab aliis nonnunquam recedere probaretur. In Christo enim permansit, quia peccatum nentem in eo, nisi ab aliis nonnunquam recedere probaretur. In Christo enim permansit, quia peccatum non habuit. Ab aliis jure discessit, quia pollutionis maculam perceperunt. Spiritui enim sancto non potest esse communio cum delictis; nam sic scriptum est in libro Sapientiae Salomoniss enim sanctus disciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus, quae sunt sine intellectu . Est autem prophetia magnificum nimis et veriloquum dicendi genus, non humana voluntate compositum, sed divina inspiratione profusum, sicut ait Petrus apostolus: Non enim voquitur ad aedificationem, et exhortationem, et consolationem . Et paulo post: Qui prophetat Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
bã descendentẽ & manentẽ inipso. ita euidenti ioctione qiectauit. ut nemo contire
sententiã ipsius uenire prȩsumat. Inpsalmo quoq quinqua gesimo ꝓph&a postpec¬
catũ rogat. spm̃ scm̃ tuũ ne auferars ame. Namsi semper utait beatusꝰ heroninus in prophe¬
tis e& sermo diuinus. & iuge inpectore torũ haber& hospiciũ. Nontã crebro hie zechiel
poner& Et factus est sermo dñi ad me diçens. In libro quin &iam regũ. helisȩus pro¬
ph&a dicit demuliere cuius filius extremũ clauserat diem. dimitte eã quia iamaritudi¬
ne. ẽ. & dñs cȩlauit me. & Non indicauit mihi: Apłs quoq dicit. Deuirginibus p̃cep
tũ dñi nonhabeo. consiliũ autẽ do. Itẽ ipse cõmemorat. Hocego precipio. Nondns
inc&eris ꝓph&is aliqua quidem dñs locutus est & non proph&ȩ. & aliqua proph&ȩ & non

Expanded text:
bam descendentem et manentem in ipso : ita evidenti ratione tractavit, ut nemo contra ipsius bam descendentem et manentem in ipso : ita evidenti ratione tractavit, ut nemo contra ipsius sententiam venire praesumat, In psalmo quoque quinquagesimo propheta post peccatum rogat: Spiritum sanctum tuum ne auferas a me . Nam si semper, ut ait beatus Hieronymus , in prophetis esset sermo divinus, et juge in pectore eorum haberet hospitium, nunquam crebro Ezechiel poneret: Et factus est sermo Domini ad me dicens. In libro quinetiam Regum Eliseus propheta dicit de muliere cujus filius extremum clauserat diem: Dimitte eam, quia in amaritudine est, et Dominus celavit me, et non indicavit mihi . Apostolus quoque dicit: De virginibutum Domini non habeo; consilium autem do . Item ipse commemorat: « Hoc ego praecipio, non Domprophetis, aliqua quidem Dominus locutus est, et non prophetae; et aliqua prophetae, et non
Abbreviated transcription (Latin):
esaiȩ & ierechieli & c&erisscĩs. Persomnia sicut salomoni & damele Pernubẽ &
uocẽ decelo. sicut morsi. Unde constat scm̃ dauid nonꝑ operctiones hominũ. pon
per natiuitates geminorũ. ponper angelos. non ꝑ uisiones. pon per sõmũ. ronper
nubẽ & uocẽ decęlo. Non ꝑalios quoscumq modos. sed cȩlesti aspirrtione fuisse cõ¬
pletum. sicut deipso legitur inprimo regum uolumine: Et directus ẽ sp̃s dñi m
eũ dñm. quomodo dicitis quod filius eius est: Quo dicto recognoscimus euidenter ꝑ spm̃
q spm̃ scm̃ sic fuisse ꝓph&is scĩssimis ad tributũ. ut tamen ad tẽpus pro¬
infirmitatẽ carnis & contrari&ate peccati. abipsis offensus absceder& Et iterũ pla¬
catus. sub opostunitate temporis aduenir&. Unde & sc̃s hieronimus exponens
euangelistam marcũ. in loco ubi ait de iohanne : Vidi aꝑtos cȩlos. & spm̃tãquã colũ¬

Expanded text:
Isaiae et Ezechieli, et caeteris sanctis; per somnia, sicut Salomoni et Danieli; per nubem et Isaiae et Ezechieli, et caeteris sanctis; per somnia, sicut Salomoni et Danieli; per nubem et vocem de coelo, sicut Moysi. Unde constat sanctum David non per operationes hominum, non per nativitates geminorum, non per angelos, non per visiones, non per somnium, non per nubem et vocem de coelo, nec per alios quoscunque modos, sed coelesti aspiratione fuisse completum; sicut de ipso legitur in primo Regum volumine: Et directus est Spiritus Doeum Dominum, quomodo dicitis quod filius ejus est ? Quo dicto recognoscimus evidenter per Spiiritum sanctum sic fuisse prophetis sanctissimis attributum, ut tamen ad tempus proinfirmitate carnis et contrarietate peccati ab ipsis offensus abscederet, et iterum placatus sub opportunitate temporis adveniret. Unde et sanctus Hieronymus exponens evangelistam Marcum in loco ubi ait de Joanne: Vidit apertos coelos, et Spiritum tanquam colum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph&ias leguntur. Ita ordinẽ psalmorũ turbare. non potest ordo titulorũ. Psal
mi om̃s qui m scribuntar ipsi dauid. ad xp̃i pertinent sacramentũ. Quia dauid. dictus: xp̃e
rophetra est aspirano dianya. quȩ euentus rerũ art perfacta arrper
dicta quorundã immobili ueritate ꝓnuntiat. Dequa bene quidam dixit P rophe¬
tia ẽ suauis dictio. cęlestis doctrinȩ fauus. & dulcia diuini eloquu mella cõponens
nde & ipse dauid. incentesimo octauo decimo psalmo dicturus ẽ. Quã dulcia fau¬
cibus meis eloquia tua dnẽ super & fauũ orimeo. Multis autẽ modis. gratiȩ istius
munert presta bantur. Sedut deplurimis panca cõplectar. acta est ꝑoperationes
hominũ ut fuit arca Noe. & sacrificium abrtchȩ. & transitus marisrubri. Per
natiuitates quoq geminorũ esau & iacob qui futurerũ rerũ sacromenta gestabant
erangelos. sicut locutisunt abrchȩ uł loth. tachariȩ & mariȩ Per uisiones sicut

Expanded text:
prophetias leguntur: et ita ordinem psalmorum turbare non potest ordo titulorum. Psalmi vero omnes, qui inscribuntur ipsi David ad Christi pertinent sacramentum, quia David dictus erophetia est aspiratio divina, quae eventus rerum aut per facta aut per dicta quorumdam immobili veritate pronuntiat, de qua bene quidam dixit: Prophetia est suavis dictio coelestis doctrinae favos et dulcia divini eloquii mella componens. Unde et ipse David in centesimo octavo decimo psalmo dicturus est: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo ! Multis autem modis gratiae istius munera praestabantur. Sed ut de plurimis pauca complectar, acta est per operationes hominum, ut fuit arca Noe, et sacrificium Abrahae, et transitus maris Rubri; per nativitates quoque geminorum Esau et Jacob, qui futurarum rerum sacramenta gestabant; per angelos, sicut locuti sunt Abrahae vel Loth, Zachariae et Mariae; per visiones, sicut