comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si hõ ñpeccasset colenda ⁊ excẽda
placionis foris ⁊ ĩtre culturas. siue
ĩarando. siue ĩseminando. siue ĩplan¬
na exculpa ꝓfectũ cap̾ ĩ meliꝰ. pͥmum
hõĩẽ ñ ad laborẽ. s ad delectionẽ ex̃cẽ¬
dũ ut ⁊ opꝰ esset ad delectationẽ. ⁊ ex¬
emplũ aderuditionẽ. Sic namq ex¬
tior hõ exc̃endus erat. ut ab ipso studio
studio ext̾ioris oꝑis forma sum̃etur
studii ĩt̾ioris. ⁊ ĩ eo qd foris face̾t agnosc̾ae
qͥd s intꝰ faciendũ eẽt. Nã ⁊ intꝰ simili¬
ter q̃dam t̾ra erat q̃ bona qͥdẽ c̾ata erat.
⁊ tñ si bñ excoleret᷑: ad huc melior ẽẽ
pot̾ãt. q̃ culta fructꝰ bonos daret. ne¬
glecta uero: mala ⁊ noxia germina

Expanded text:
si homo non peccasset colenda et exercenda plationis, foris etiam in terra culturas sive in arando, sive in seminando, sive in planna exculta profectum capit in melius, primum homines non ad laborem, sed ad delectationem exercendum, ut et opus esset ad delectationem, et exemplum ad eruditionem. Sic namque exterior homo exercendus erat ab ipso studio exterioris operis, ut forma sumeretur studii interioris; et in eo quod foris faceret, agnosceret quid sibi intus faciendum esset. Nam et intus similiter quaedam terra erat quae bona quidem creata erat, et tamen si bene excoleretur adhuc melior esse poterat; quae culta fructus bonos daret, neglecta vero mala et noxia germina
Abbreviated transcription (Latin):
hũtt. ita plene ⁊ ꝑfecte ex ipsa ⁊ per
ipsã sap̃iã sapiens fuit. nec tñ ipsi
sapĩe nat᷑a equał fuit. quia longe
aliud ÷ sap̃ia saꝑe. atq aliud sa¬
pĩa esse. Ex quo enim humanitati
te humanitas accep̾ per grãm. totum
q̃ diuinitas hũit ꝑ naturam. ita ut
inscdm illam in effabilẽ unionẽ.⁊ dei
ess ĩ humanitate sua totũ qd humani¬
tatẽ u̾bi in anima rõali a prima con¬
ceptiõe sua ex in effabili unione di¬
uinitatis. plenã ⁊ ꝑfectã sapientiam.
⁊ potentiã. ⁊ uͥtutẽ. & bonitatem.
accepisse c̾dimus. ⁊ ipsã sic̃ in unione
diuinitatis inseꝑabiter. sic in ipsa
q̃ exunione diuinitatis erat plenitu¬
dine uͥtutis. in ꝯmutabilit̾ ꝑmansisse
ꝯfitemur. Neq enim iccirco ds̃ hõ ĩt
homines ꝯu̾sari uoluit. ut qͣsi ꝑ inter¬
ualla tp̃m. sap̃ia aut uͥtute ꝓficiens¬

Expanded text:
turam, ita plene et perfecte ex ipsa, et per ipsam sapientiam sapiens fuit, nec tamen ipsi sapientiae natura aequalis fuit, quia longe aliud est sapientia sapere, atque aliud sapientiam esse. Ex quo enim divinitas hitate humanitas accepit per gratiam totum, quod divinitas habuit per naturam, ita ut secundum illam ineffabilem unionem, et Dei esset in humanitate sua totum, quod humanitatem verbi in anima rationali a prima conceptione sua ex ineffabili unione divinitatis plenam, et perfectam sapientiam, et potentiam, et virtutem, et bonitatem accepisse credimus; et ipsam sicut in unione divinitatis inseparabiliter, sic in ipsa quae ex unione divinitatis erat plenitudine virtutis incommutabiliter permansisse confitemur. Neque enim idcirco Deus homo inter homines conversari voluit, ut quasi per intervalla temporum sapientia aut virtute
Abbreviated transcription (Latin):
capit : Intelligamus aũ dm̃ si possumꝰ :
& qͣtum possumus sine qualitate boñ.¬
sine qͣntitate magnũ. sine indigẽ¬
tia cãtorem. sine situ p̃sentẽ. sine
habitu omnia ꝯtinentẽ. sine loco
ubiq totum. sine tp̃e sempit̾nũ. sine
sui ꝯmut̃one mutabilia facientem.
nicħq patientẽ. Qsqͥs dm̃ ita cogitat.¬
⁊ ñdũ pͣ oĩo inuenire qͥd sit : pie tñ
caueat qͣntũ pͭ aliqͥd de illo sentire
Nulla sit partium diuisio ĩunitate
Hoc ⁊ ipsa tͥnitas unus ẽ ds̃. Tres enĩ ꝑso¬
unius sube sunt. unum sunt. & sum¬
me unũ. uͥ nulla naturarũ. nulla ẽ.
du̾sitas uolu̾tatũ. Si aut̃ natura
unũ essent. & ꝯsentione ñ: ñ sũme
unũ essent. Si uͦ nat᷑a dispares essẽt.

Expanded text:
m, si possumus, quantum possumus, sine qualitate bonusine quantitate magnum, sine indigentia creatorem, sine situ praesentem, sine habitu omnia continentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine ulla mutatione sui mutabilia facientem nihilque patientem. Quisquis deum ita cogitatomnino invenire quid sit; pie tantum cavet quantum potest aliquid de illo sentire, nulla sit partium divisio in unitate hoc est ipsa Trinitas unus esunius substantiae sunt, unum sunt et summe unum, ubi nulla naturarum; nulla est diversitas voluntatum. Si autem natura unum essent et consensione non: non summe unum essent.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ p̃ ꝓcarne ꝓximi curã g̾at. cũ
ille inͣ recesserit qui gerebat.
mortuoꝵ subsidia. Si aliqͥd ꝓde̾.
impio sepultura p̾ciosa oberit pio.¬
uł aut nulla. ꝑleclaras exequias¬
ĩꝯspecca hom̃iũ pͦp̾ato illi duuti
exhibuit tͦba famuloꝵos multo
clariores ĩꝯspectu dñi ułco so
illi pauꝑi ministioꝵ p̾buit agłoꝵ¬

Expanded text:
 pro carne proximi curam gerat, cum ille inde recesserit qui gerebat. mortuorum subsidia. Si aliquid prodest impio sepultura pretiosa, oberit vilis aut nulla in conspectu hominum purpurato illi diviti exhibuit turba famulorum; sed multo clariores in conspectu Domini, ulceroso illi pauperi ministerium exhibuit a
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e eccłe corpus diffusum ÷ disponunt᷑.
ñ solũ uoluntaria ordinatione sp̃ualiũ
patrum. s ex ipso qͦ gentilitatis usu
ꝯuenienti rõne assumpta. In uł siqͥd̾
cuutatib uͥ olim gentiles flamines
suos ꝯstituere ꝯsueu̾ant. ibi ne̾ ep̃i s
ordinati. uͥ uͦ archi flamines dispositi
fuerant archi ep̃i successerunt. Lege
libr̾u clem̃tis illic inuenies quomodo

Expanded text:
clesiae corpus diffusum est disponuntur: non solum voluntaria ordinatione spiritualium Patrum, sed ex ipso quoque gentilitatis usu convenienti ratione assumpta. In illis siquidem civitatibus ubi olim gentiles flamines suos constituere consueverant; ibi nunc episcopi sunt ordinati. Ubi vero archiflamines dispositi fuerant, archiepiscopi successerunt. Lege librum Clementis, illic invenies quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
culum cłici corona ÷. qͣ in par¬
tem ministeri i sacͥ ꝯsignatur. Se¬
cuntur deiñ septẽ gͣduũ ꝓ motiones
gͣdꝰ ÷ hostiariorum. scd̾s lectorum.
t̾cius exorzistarũ. qrtꝰ acolicorum
qͥntꝰ subdia conoꝵ. sextꝰ diaconoꝵ.
septimus sac̾dotũ. Hic gͣdꝰ dispares
ep̃i. supͣ qͦs it̾m s̃ archiep̾i. ⁊ supra
illos qui dñr pͥmates. supͣ qͦs quidã
patͥarchas ꝯsticuere uolunt. alii eos¬
dem pͥmates ⁊ patͥarchas dicunt. Nlos
tũ quatuor tm̃ exantiqͦ eccłe usu patͥar¬
chas nominatos inuenimus.i. alexa
ahuileiẽsẽ. qͥ pꝰ gͣndensis dictus ÷ nisi
alibi patͥarche. alibi pͥmates appel¬
lati sit̃. Post hos os seqͥt᷑ sumꝰ ponti
cudo eccłastica nominare istituit.
Hic ÷ pͥncipał ⁊ maximus sedis apłi¬
cȩ in eccła romana successor. unde
⁊ ipsum sp̃aliter apłicum sc̃a eccła
noĩare ꝯsuenit. Cui uice petͥ pͥncipis

Expanded text:
culum clerici corona est, quo in partem ministerii sacri consignatur. Sequuntur deinde septem graduum promotiones,gradus est ostiariorum; secundus lectorum; tertius exorcistarum; quartus acolytharum; quintus subdiaconorum; sextus diaconorum; septimus sacerdotum. Hic gradus dispares pi. Supra quos iterum sunt archiepiscopi; et supra illos qui dicuntur primates, supra quos quidam patriarchas constituere volunt; alii eosdem primates et patriarchas dicunt. Nos tamen quatuor tantum ex antiquo Ecclesiae usu patriarchas nominatos invenimus. Primum AlexaAquileiensem, qui post Grandensis dictus est, nialibi patriarchae; alibi primates appellati sint. Post hos omnes sequitur summus pontifex tudo ecclesiastica nominare instituit. Hic est principalis et maximus sedis apostolicae in Ecclesia Romana successor, unde et ipsum specialiter apostolicum sancta Ecclesia nominare cousuevit. Cui vice Petri principis
Abbreviated transcription (Latin):
hom̃is. nec bonũ erit ĩpiis qͥ mit¬
tent᷑ in ignẽ ęt̾nũ. nec summũ
bonũ erit ftis. Ad huc eni uocat
eos ad regnũ qd eis paratũ ẽ. abũi¬
cio mundi. Sic enĩ illis dicet.
ite in ignẽ ęt̾nũ. sic istis uenite

Expanded text:
ominis, nec bonum erit impiis qui mittentur in ignem aeternum, nec summum bonum erit justis. Adhuc enim vocat eos ad regnum quod eis paratum est ab initio mundi. Sicut enim illis dicet: « Ite in ignem aeternum » : sic justis: « Venite
Abbreviated transcription (Latin):
gabuntur ante cũ om̃s gentes.
& iudei quippe qui in malicia ꝑ¬
seuerantes in illo uidicio punien¬
di sunt. sic̃ alibi scͥptũ ÷ iudebt̃
inquẽ pupugerunt. Cũ eñi bo¬
ni et mali uisuri st̃ iudicẽ uiuoꝵ
et mortuoꝵ: ꝓculdubio eũ uidere
udicabit. non ĩ humilitate in qua
di cordes. Beati enini mundi cor¬
des qm ipsi dm̃ uidebt̃. Alioquin
si filius dĩ uidex in forma inqͣ eqͣ
tori suo pollicet᷑ dicens. ego diligã
eum. ⁊ ostendã meipsũ illi : Qua¬
ꝓpt̾ꝰ filius hominis uidicaturꝰ ÷ nec
tñ exhumana potestate s exea

Expanded text:
gabuntur ante eum omnes gentes . Et Judaei quippe qui in malitia perseverantes in illo judicio puniendi sunt, sicut alibi scriptum est: Videbunt in quem pupugerunt . Cum enim boni et mali visuri sunt judicem vivorum et mortuorum: procul dubio cum videre aritate in qua judicabit non in humilitate in qua sunt mundicordes. Beati enim mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt . Alioquin si Filius Dei judex in forma in qua aetori suo pollicetur, dicens ego diligam eum et ostendam meipsum illi? Quapropter Filius hominis judicaturus est; nec tamen ex humana potestate, sed ex ea
Abbreviated transcription (Latin):
equalẽ pat̾ genuit filiũ: iudicat
cum illo. Scđm ħ gͦ dictũ ẽ. qͦd
in uidicio ñ forma dĩ. s forma fi¬
lii hom̃is apparebit. Non qͥa ũ
iudicabit. qui dedit õe udiciũ
filio. cũ de illo dicat filiꝰ. ẽ qͥ qͣrat¬
et iudicet: s ita diccũ ẽ. pacer
dedit filio. Ac si dietͦ. Patiẽ ne¬
mo uidebit ĩ uidicio uiuorũ ⁊
mortuoꝵ. s om̃s filium. qͥa filiꝰ
hom̃ĩs ẽ ut possit ⁊ dmpiis uidi.
cum ⁊ illi uidebt̃ in quẽ pupu¬
gerunt. Om̃e igͥ iuidiciũ delit
filio. quia uider forma filii hoĩs
apparebit. quȩ forma ũ ẽ. patris.
s filii. nec ea filii in qͣ eqͣł ẽ. patͥ:
s in qͣ minor ẽ patre. ut sit ĩ ui¬
dicio ꝯspicuꝰ : ⁊ bonis ⁊ malis. Qñ¬

Expanded text:
aequalem Pater genuit Filium, judicat cum illo. Secundum hoc ergo dictum est quod in judicio non forma Dei sed forma Filii hominis apparebit; non quia non judicabit qui dedit omne judicium Filio, cum de illo dicat Filius: Et qui quaeet iudicet, sed ita dictum est: pater dedit filio, ac si diceretur: "patrem nemo uidebit in iudicio uiuorum et mortuorum, sed omnes filium", quia et filius hominis est, ut possit et ab impiis uideri, cum et illi uidebunt in qumne iudicium dedit filio, quia index forma filii hominis apparebit, quae forma non est patris, sed filii, nec ea filii, in qua aequalis est patri, sed in qua minor est patre, ut sit in iudicio conspicuus et bonis et malis. p
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc sp̃es nec aliis gradibus quã sc̃pta eł.
nec aliis uocabulis declarari potͣ. Sexto
gradu ueniunt supͣ triauus. triaua.
Infra trinepos. trineptis. Ex obliquo
fr̃is ⁊ sororis ad nepos ad neptis fr̃s pa¬
trueles. sorores matrueles. Amitini
oris ꝯsobrini filiꝰ uł filia qͥ ꝯsobrini ap¬
pellant᷑. Quib ex lat̾e accresc̾t ꝓpa¬
uł filia ad patruus adamita. H ist̃
planari apliꝰ ñ posst̃. qͣm ipse auctor
disseruit. Septimo gradu qͥ st̃ cognati
recta linea supͣ infraq ꝓpͥs nominibꝰ
ñ appellant᷑. s ex transuersa linea ꝯti¬
nent᷑ frĩs sororis adnepos adneptis.
consobrini filii filiȩq successionis. Iccir¬
co gratꝰ septẽ constituti st̃. qr ulterus
ꝑ rerũ naturã nec nomina inueniri
nec uita succedentibꝰ ꝓrogari potest.
In his septẽ gradib oĩa ꝓpͥnqͥtatũ no¬
mina ꝯtinent᷑. ultͣ qͦs affinitas inue¬
niri. nec successio pot̾ ãpliꝰ ꝓpagari.

Expanded text:
s nec aliis gradibus quam scripta est, nec aliis vocabulis declarari potest. Sexto gradu veniunt supra tritavus tritavia. Infra trinepos trineptis. Ex obliquo fratris et sororis adnepos adneptis. Fratres patruelis et sorores matruelis, oris consobrini filius vel filia, qui consobrini appellantur. Quibus ex latere accrescunt propavel filia, adpatruus, adamita. Hi sunt planari amplius non possunt quam ipse auctor disseruit. Septimo gradu qui srecta linea supra infraque, propriis nominibus non appellantur: sed ex transuersa linea continentur fratris sororiissue adnepotes adneptes, consobrini filii filiaeque. Successionis idcirco gradus septem constituti sunt, quia ulterius per rerum naturam, nec nomina inueniri nec uita succedentibus prorogari poIn his septem gradibus omnia propinquitatum nomina continentur, ultra quos affinitas inveniri, nec successio potest amplius propagari.
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ accepit pat̃.⁊ ꝯtendat uxoratum
esse patrẽ. quia filio accep̃ uxorem.
sa quippe u̾bi caro ÷.⁊ assumpsit illã
u̾bũ s: ⁊ pat̃ u̾bi similit̃ u̾bo suo uni¬
uit eã.⁊ oꝑati sunt duo unũ .⁊ fuit
in unũ oꝑatio una duorum. Propt̾ea

Expanded text:
uxorem accepit pater, et contendat uxoratum uxorem accepit pater, et contendat uxoratum esse patrem, quia filio accepit uxorem.sa quippe, Verbi caro est, et assumpsit illam Verbum sibi, et Pater Verbi similiter Verbo suo univit eam, et operati sunt duo unum, et fuit in uno operatio duorum una. Propterea
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ s uniuit : eãd carnẽ ipsi filio
uniuisse & patrẽ. quia dum una utri¬
usq oꝑatio ostendit᷑. nec filiꝰ sine patre.
nec pat̾ sine filio oꝑatꝰ demonstrat᷑.
Si aut̃ s pat̃ carnem ĩduisset. ⁊ filiꝰ iͥ:
demonstraret᷑ ead̃ oꝑatio. qd ñ ad eũdẽ
utͥmq facta ꝓbaret᷑ relatio. Nunc aũ
assumptionẽ siue unionẽ carnis :⁊ pat̃
oꝑatꝰ ÷. quia carne induit filiũ:⁊ filiꝰ
oꝑatus ÷. qr carne induit semetipsum.
⁊ fuit una unio. ⁊ oꝑatio una. Propt̾ea
unio una. quia qd uintum ÷: um uni¬
tum ÷. Propterea oꝑatio una: qr quod
factũ ÷. in uno factum ÷. Tres oꝑabãt᷑.
uniꝰ erat : ꝗͣtũ ad illũ solũ factũ ÷. et
tͥum erat : qͣntũ abillis factũ ÷. Legit᷑
in libro iudicũ qr manuę uxorẽ accep̃¬
sason filio suo. nec tñ s uxorẽ accepit.
ut s uxorẽ accipiat. qͣsi ꝑ se solus h
fac̾e ñ possit. & nemo ÷ qui argum̃tet᷑
ut dicat. Si pat̾ filio uxorẽ accepit. gͦ

Expanded text:
carnem univit, eamdem carnem ipsi Filio univisse et Patrem, quia dum una utriusque operatio ostenditur, nec Filius sine Patre, nec Pater sine Filio operatus demonstratur. Si autem Pater sibi carnem induisset, et Filius sibi, demonstraretur operatio, quod non ad eumdem utrumque facta probaretur relatio. Nunc autem assumptionem sive unionem carnis et Pater operatus est, quia carne induit Filium, et Filius operatus est, quia carne induit semetipsum; et fuit una unio et operatio una. Propterea unio una, quia quod unitum est, uni unitum est; propterea operatio una, quia quod factum est in uno factum est. Tres operabantur, unius erat, quantum ad illum solum factum est, et trium erat, quantum ab illis factum. Legitur in libro Samsoni filio suo, nec tamen uxorem accepit sut sibi uxorem accipiat, quasi per se solus hoc facere non possit, et nemo est qui argumentetur ut dicat. Si pater filio uxorem accepit, ergo
Abbreviated transcription (Latin):
rem.⁊ tu eãd̃ mecũ edificares domũ:
dico qr id̃ fac̾ee qd ego. Et iã u̾iꝰ unũ
quia hoc ipsũ ⁊ ñ aliud. nec tñ u̾e ad¬
huc unũ. qr tu partẽ unã. & ego alt̾ã.
tu instrum̃tis tuis. ego ĩstrum̃tis mĩs.
Tu manibꝰ ⁊ lac̾tis ciuis ego m̃is. Deniq
cu uiribꝰ tuis. ego mĩs. Et iã ñu̾e unũ.¬

Expanded text:
et tu eamdem mecum aedificares domum, dico quod idem faceres quod ego. Etiam verius unum, quia idipsum et non aliud; nec tamen vere adhuc unum quia tu partem unam, et ego alteram; tu instrumentis tuis, ego instrumentis meis; tu manibus et lacertis tuis, et ego meis. Denique tu viribus tuis, ego meis: et jam n
Abbreviated transcription (Latin):
alia ẽ manus filii.⁊ alia patͥs. Aliud
brachium filii. & aliud brachiũ patͥs.
Aua uͥtꝰ filii. alia uͥtꝰ patͥs: cum ip¬
se filius ⁊ manꝰ ⁊ brachium. ⁊ uͥtꝰ
sit patͥs. Sic̃ idẽ ÷̃ qͥ homo manu
fac̃. & q̃ manus hominis fac̃.⁊ quod
homo brachio fac̃. & qͥ brachium
hominis fac̃. & qͥ hõ forcitudine fac̃.
& qd forcitudo hominis fac̃. sic idem
pat̾ fac̃ : ꝑfiliũ fac̃. Si essentia una
ẽ. si nat᷑a una. si forcitudo una. si uo¬
luntas una. qͦmͦ ñ ẽ una oꝑatio:
Dicis qr ħ pat̾ facit. & ego dico quia
filiꝰ : totũ pat̃. & totũ filius. Ipsum¬
facere patͥs ⁊ filii ⁊. Noli pensare
quasi duas actiones. unã maiorem.
& unã minorem. aut forte simil
pondis eqͣles duas. Unitas ibi ÷ nicħ
multiplices. Una ÷ actio duoꝵ. ĩmo
tͥum actio una. sic̃ dĩtas una. ⁊ in una
actione tres. ñ tres agentes sunt. s
unꝰ agens. sic̃ in dĩtate una tres. ñtres

Expanded text:
nus Filii, et alia est Patris; aliud brachium Filii, et aliud brachium Patris; alia virtus Filii, alia virtus Patris, cum ipse Filius et manus, et brachium, et virtus sit Patris? Sicut idem est quod homo manu facit, et quod manus hominis facit; et quod homo brachio facit, et quod brachium hominis facit; et quod homo fortitudine facit, et quod fortitudo hominis facit. Sic idem Pater facit, per Filium facit. Si essentia una est, si natura una, si fortitudo una, si voluntas una, quomodo non est una operatio? Dicis quia haec facit Pater. Ego dico: Filius, totum Pater facere Patris, Filii est. Noli pensare quasi duas actiones, unam majorem, et unam minorem. Aut forte similis ponderis aequales duas. Unitas ibi est, nihil multiplices. Una est actio duorum, imo trium actio una, sicut deitas una, et in una actione tres non tres agentes sunt, sed unum agens, sicut in deitate una, tres, non tres
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitate humanitatẽ assumpsit.
qͦmͦ in ead diuinitate pat̾ id̾ cũ ipso
ñ fec̃. qͥ cũ ipso idẽ fuit : An forte cũ
dr̃ filiꝰ carnẽ assumpsit. exui occulte¬
relationis qua intelligit᷑ qr s unuuit.
s aliud intellig̾et᷑. Sieñĩ dic̾et᷑ pat̾ car¬
nen assumpsit. intellig̾et᷑ Similiter
S aliud. Aliud qͥppe ess Si patͥ caro
unita dicet᷑. ꝗͣ cũ filio unita dr̃: quia
sĩc aliud dr̃. cũ filius incarnatꝰ dr̃:¬
ꝗͣ si dic̾et᷑. si pat̃ in carnatꝰ dic̾et᷑. Non

Expanded text:
ivinitate humanitatem assumpsit, quomodo in eadem divinitate Pater idem cum ipso non fecit, qui cum ipso idem fuit? An forte cum dicitur: Filius carnem assumpsit, ex vi occultrelationis qua intelligitur, quia sibi univit;  aliud intelligeretur? Si enim diceretur: Pater carnem assumpsit, intelligeretur similiter sed aliud. Aliud quippe esset, si Patri caro unita diceretur, quam cum Filio unita dicitur, qsic aliud dicitur, cum Filius incarnatus dicitur, quam diceretur si Pater incarnatus diceretur. Nun
Abbreviated transcription (Latin):
tellig̾nd ÷. qͣ uel c̾at᷑am oꝑat᷑ ut q̃ ñ erat
tum ÷ in eo q̃ factũ ÷ subsistat. Ibi enim
tota tͥnitas in seꝑabilit̾ oꝑat᷑. uͥ nec pat̃
a filio. nec filius a patre. nec sp̃s sc̃s ab
utroq in oꝑatione seꝑat᷑. In oꝑe qͥpe

Expanded text:
eaturam operatur, ut quod non erat tum est in eo quod factum est subsistat. Ibi enim tota Trinitas inseparabiliter operatur, ubi nec Pater a Filio, nec Filius a Patre, nec Spiritus sanctus ab utroque in operatione separatur. In opere
Abbreviated transcription (Latin):
thema sit. Siqͥs nouercã aut nurum
suã duxerit: anathema sit. Siqͥs de
ꝓpͥa cognatione uł qͣm cognatꝰ hu̾t
duxerit in ꝯnigiũ anathema sit.
beda in historia angloꝵ. Int̾r aug̾.

Expanded text:
thema sit. Si quis novercam aut nurum suam duxerit, anathema sit. Si quis de propria cognatione vel quam cognatus habuit duxerit in conjugium, anathema sit. Beda in Historia Anglorum. Interrog
Abbreviated transcription (Latin):
cłiȩ iuditio factũ est sine legitima
⁊ rationabili et manifesta causa
rescindi non potest. Ratio nos
urget. Ista mulier dicit quia pari
consensu cũ uiro illo matͥmoniũ
fecit. S quod dicit nec ipsa ꝓba¬
re potest. nec eccłia qd̾ ꝓbatũ

Expanded text:
clesiae judicio factum est, sine legitima clesiae judicio factum est, sine legitima et rationabili et manifesta causa rescindi non potest. Ratio nos urget. Ista mulier dicit quod pari consensu cum viro illo matrimonium fecit. Sed quod dicit, nec ipsa probare potest, nec Ecclesia quod probatu
Abbreviated transcription (Latin):
niȩ̃s declinat. Pot̃ enam enim id
quod supͣdictum÷. furtiuos consẽ¬
sus non coiuigia ẽȩ. s adult̾ina cõ¬
tubnia uel stupͣ nisi uoluntas ꝓͥa
tari. qr eiꝰmodi consensꝰ qͥ inoc¬
culto funt coniugiũ non sancti¬
unt nisi idẽ ipsi qui sibi inoccul
to consensert̃ eundẽ consensum
culto fecert̃ sponte utͥq inmani¬
festo ꝓfitent᷑. Si quis gͥ adhune mo¬
dum dicat. coniugium occulto
quidẽ consensu initiari posse. s
non nͥ manifesta amboꝵ confeᷤᷤ¬
sione firmati conpendiosiꝰ ma¬
la multa declinat. S plurium
approbatio hoc recipit ut sinie s
ue in occulto talis consensus int̾
legitimas ꝑsonas factꝰ fuerit. ꝑ¬
fectum coniuigii sacͣmentũ iudi¬
cetur. Quiod si ita uer̃ esse. cõs¬
tare debebit. considandũ ÷. quo¬
mo supͣmemorate questioni res¬
pondi oporteat. dubiũ non ẽ.
Et rursum dubiũ nonẽ. quia
id quod legitimo ⁊ manifesto ec¬

Expanded text:
niens declinat. Potest enim etiam id niens declinat. Potest enim etiam id quod supradictum est, furtivos consensus non conjugia esse, sed adulterina contubernia vel stupra, nisi voluntas tari quod ejusmodi consensus qui in occulto fiunt conjugium non sanciunt, nisi idem, ipsi, qui in occulto sibi consenserint, eumdem consensum culto fecerunt sponte utrique in manifesto profitentur. Si quis igitur ad hunc modum dicat conjugium occulto quidem consensu initiari posse, sed non nisi manifesta amborum confessione firmari compendiosius mala multa declinat, sed plurium approbatio hoc recipit ut sive in manifesto sive in occulto talis consensus inter legitimas personas factus fuerit, perfectum conjugii sacramentum judicetur. Quod si ita verum esse constare debebit, considerandum est quomodo supra memoratae quaestioni responderi oporteat. Dubium non est Et rursus dubium non est quin id quod legitimo et manifesto Ec
Abbreviated transcription (Latin):
certum ÷. ⁊ occultũ. id quod certũ
⁊ manifestũ ÷. dissoluitur: pot̾it de¬
inceps quelib. siue quilibet in ali¬
um uł in aliã quodcũq uoluerit
fingẽ. ut sibi simili rõne credat᷑.
Quod si admissum fuerit: magna
confufio ꝓueniet. neq deinceps
ineccłia aliqͥd firmũ stabit. Si
uͦ ꝓpt̾ auctoritatẽ ęccłẽ conseiruã¬
dam conugiũ quod pͥmũ factũ
ẽ. scinditur. ⁊ adult̾ium quod scdm
p̃sumptũ ÷. confirmatur: aliud¬
malũ magnum ẽ. qñ non solum
libertas dat᷑. s etiam nece̾s itas ĩ¬
dicitur homini ut maneat in pec¬
catosuo. hic gͦ consiliũ queris.
Ego fortassis tibi potiora dictus
non sum. tm̃ oportet ut intantis
malis ꝓrsꝰ ignorantes ñ simus.
Siquis putauerit ꝓpt̾ huiꝰmodi mala
uitanda talem consensũ qui nullo
testimonio ꝓbat᷑. neq facientiũ nu¬
tua confessione firmat᷑. itritum
ẽȩ. deb̾e neq in eo ullatenꝰ conui¬
gium stare posse faciliꝰ inconuę¬

Expanded text:
certum est et occultum, id quod certum et manifestum est dissolvitur, poterit deinceps quilibet sive quaelibet in alium vel in aliam quodcunque voluerit fingere, ut sibi simili ratione credatur. Quod si admissum fuerit, magna confusio proveniet neque deinceps in Ecclesia aliquid firmum stabit. Si vero propter auctoritatem Ecclesiae conservandum conjugium, quod primum factum est, scinditur, et adulterium, quod secundo praesumptum est, confirmatur, aliud magnum est; quando non solum libertas datur, sed etiam necessitas inducitur homini ut maneat in peccato suo. Hic ergo consilium quaeris. Ego fortassis tibi potiora dicturus non sum, tamen oportet ut in tantis malis prorsus ignorantes non simus. Si quis putaverit propter hujusmodi mala vitanda talem consensum qui nullo testimonio probatur, neque facientium mutua confessione firmatur, irritum esse debere, neque in eo ullatenus conjugium stare posse, facilius inconve
Abbreviated transcription (Latin):
gando ad alienã societatẽ tnͣsierit:
iridã uxorem ducit clancłõ sine
p̃sentia testiũ solo ad inuicẽ ma¬
ritali consensu firmato deuitãs.
ut non numꝗͣ. fierisolet aliqua de cau¬
sa conscientiam alienã. P ostea breui
tempore int̾̃iecto pͥquam consensũ oc¬
cultũ facto manifesto ꝓbasset: de
facto penituit. eam quã uihunc mo¬
cdũ uxorem dux̃at dimisit. aliam dux̃
celebri apparatu manifestȩ corã eccła
fortassis cũ parentũ traclitione cum
sacerdotis benedictione. nuptias fe¬
cit. filios genuit. Uenit illa pͥor ad
ȩccłiam iudiciũ int̾pellat iusticiã
postulat. inuiriam sibi illatã palã
exponens. Negat ille nec sunt testeᷤᷤ
qui poᷤsint ꝓbare quod occultũ ÷.
hic queris quid fac̾ẽ debet ęccłia qr
utrimq inconueniens aliquid in¬
currere uidet᷑. Si emm illi mulie¬
ri que qͥdem uir̃ dicit. s tñ occul¬
tum ẽ. nec ꝓbatũ quod dicit sine¬

Expanded text:
societatem transierit? Quidam uxorem duxit clanculo sine praesentia testium solo adinvicem maritali consensu firmato, devitans ut nonnunquam fieri solet aliqua de causa conscientiam alienam, postea brevi tempore interjecto, priusquam consensum occultum facto manifesto probasset de facto poenituit, eam quam in hunc modum uxorem duxerat dimisit: aliam duxit celebri apparatu manifeste coram Ecclesia fortassis cum parentum traditione, cum sacerdotis benedictione nuptias fecit, filios genuit. Venit prior illa ad Ecclesiam, judicium interpellat, justitiam postulat. Injuriam sibi illatam palam exponens. Negat ille, nec sunt testes qui possunt probare quod occultum est. Hic quaeris quid facere debet Ecclesia, quia utrinque inconveniens aliquid incurrere videtur. Si enim illi mulieri quae quidem verum dicit, sed tamen occultum est, nec probatum quod dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uartũ p̃ceptũ ÷. Non
firtũ .f. Furtũ accipit᷑ ĩ ħ loco pro
qua li bet illicita usurpatione rei
aliene. siue occulta. siue manifesta.
Qui eiũ furtũ ꝓhibuit. rapinã ñ
ꝯcessit. cũ sit mauis pecẽm ut testan¬
tur scĩ aꝑte & uiolent̃ raꝑe. ꝗͣ occulte
subtͣhere. qr maiꝰ odium ⁊ iram ex¬
citat. Sub furco ⁊̃ ꝯp̾hendit᷑ usura.

Expanded text:
uartum praeceptum est: Non furtum facies . Furtum accipitur in hoc loco pro qualibet illicita usurpatione rei alienae, sive occulta sive manifesta. Qui enim furtum prohibuit, rapinam non concessit, cum sit majus peccatum ut testantur sancti aperte et violenter rapere: quam occulte subtrahere, quia majus odium et iram excitat. Sub furto etiam comprehenditur usura.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ualde occulta sint diuina ui
bonis male fit. malis bñ  tẽ occul¬
ciora st̃. cũ ⁊ bonis hic bñ ÷. imalis
male. Nã cũ bonis male ẽ. malis
bñ  ħ fortasse de p̾hendit᷑. qr iboni
si qͣ de liquert̃ hic recipunt. ut ab
ecña plenius dãpnatione lib̾ent᷑.
et mnale bona. q̃ ꝓhac uita facuit᷑
bic ĩuenuut ut ad sola ĩp̾cum tor¬
menta pt̾hant. Unde ⁊ aidenai di¬
accepisti bona in uita tua. ⁊aras
similit̾ mala. Ac cũ bonis hic bn
: imalis male. in c̾cũ ualde fit.
utrũ boni id curo bona accipiant
ut ap̃miis uitȩ sequentis inanescãt.
& utrũ malos id cͥco adu̾sa feriat
ut ab ȩt̾̃nis suppliciis defendant:
an hic eoꝵ pena incipiat. ut qñq
ꝯplenda ad ultima gehennę torm̃¬
ta ꝑducat.

Expanded text:
um valde occulta judicia Dei bonis male fit, malis bene, tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male. Nam cum bene, hoc fortasse deprehenditur, quia et boni si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur, et mali bona quae pro hac vita faciunt hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenccepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit utrum bona idcirco boni accipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant. Et utrum malos idcirco adversa feriant, et ut ab aeternis suppliciis defendant, an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda ad ultima gehennae tormenta perducat.
Abbreviated transcription (Latin):
ecundum p̾ceptum ÷. ñ occides.
Conuenient̃ sane. cui ĩp̾cedẽti
mandato uite longeuitas ꝓmittitur.
hic ne alienam uitã extinguat ꝓhibet᷑
ut ħ ex caritate dĩ sit qͥ pͥncipium suũ
honorans ad uitã quȩ finẽ nescit in¬
hiat. ħ uͦ ex caritate ꝓximi. qͥ ad uite
aliene finẽ nullo c̃dulitatis odio: se
relaxat. Dein̾ sequit᷑ t̾cium p̾ceptum.
ñ mechaberis .⁊ qͣrtũ ñ furtũ facies.
Nõ mechab̾is. ħ ꝑtinet ad uitã alie

Expanded text:
ecundum praeceptum est: Non occides . Convenienter sane cui in praecedenti mandato vitae longaevitas promittitur, hic ne alienam vitam exstinguat prohibetur, ut hoc ex charitate Dei sit, quod principium suum honorans, ad vitam quae finem nescit inhiat; hoc vero ex charitate proximi quod ad vitae alienae finem nullo crudelitatis odio se relaxat. Deinde sequitur tertium praeceptum: Non moechaberis; et quartum: Non furtum facies . Non moechaberis, hoc pertinet ad vi
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̃a ꝑ caritatẽ ꝓximi in latũ expan¬
dit. ⁊ cia ꝑ caritatẽ dĩ in latũ extollit.
qr denarius pͥme ꝑfectionis lineam
porrigit. centenariꝰ scdẽ expandit
latitudinem. M illenarius in altum
sũmã tollit ꝑfectionem

Expanded text:
Secunda per charitatem proximi in latum expanSecunda per charitatem proximi in latum expandit. Tertia per charitatem Dei in altum extollit. Quia denarius primae perfectionis lineam porrigit, centenarius secundae expandit latitudinem: millenarius in altum summam tollit perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alt̾iꝰ uitã ñ led̾e. Iustũ ÷ enim ut in
uia uite corruptionem caueat. qͥ in
patria uitã in corruptã expectat. et
qui iã uita ꝓximi ꝑ aꝑtã uolentiam
ñ opprimit.⁊̃ ꝑ fraudem occultã ĩhis
que ad usum uiuendi data sunt ei ñ
noceat. Et ñ solũ ipse ꝑse nõ noceat.
s neq nocentibꝰ. ⁊ noc̾e uolentibꝰ
sua auctoritate uł acestatione fidu¬
ciam aut firmam̃tum p̃stare ñ p̃su¬
mat. H enim sequenti mandato pro¬
hibetur cũ dr̃. Non falsum testimoniũ
dices. Et quia aboꝑe lesionis diu se
cohib̾e ñ pͣ. qui mentem suã abintentiõe
⁊ uoluntate ledendi ñ cohibet. seqͥtur
⁊ dic̃. Non ꝯcupisces uxorẽ ꝓximi tui.
nec ꝯcupisees rem ꝓximi tiui. Ut ñ me¬
Ut furtũ ñ facias. ñ ꝯcupiscas rem
primi tui. ħ sunt decẽ p̃cepta q̃ pͥme
ꝑfectionis uiã. ⁊ semitam pandunt di¬
rectionis. Prima enim ꝑfectio ꝑ bonam
oꝑationẽ hominẽ in semet ipso dirig̾.

Expanded text:
itam non laedere. Justum enim est ut in via vitae corruptionem caveat, qui in patria vitam incorruptam exspectat, et qui jam vitam proximi per apertam violentiam non opprimit, etiam per fraudem occultam in his quae ad usum vivendi data sunt ei non noceat; et non solum ipse per se non noceat; sed neque nocentibus neque nocere volentibus, sua auctoritate vel attestatione fiduciam aut firmamentum praestare praesumat. Hoc enim in sequenti mandato prohibetur cum dicitur: Non falsum testimonium dices . Et quia ab opere laesionis diu se cohibere non potest, qui mentem suam ab intentione et voluntate laedendi non cohibet, sequitur et dicit: Non concupisces uxorem promixi tui; nec concupisces rem proximi tui . Haeut furtum non facias, non concupiscas rem proximi tui. Haec sunt decem praecepta, quae primae perfectionis viam et semitam pandunt directionis. Prima enim perfectio per bonam operationem hominem in semetipso dirigit.
Abbreviated transcription (Latin):
aiã q̃ munda ac sine uicio
c̾at᷑. particeps fiat illius uicii: qđ
ꝑ solam carnẽ ad ducit᷑. dignũ
in qͥsitione esset si aliqͣ ħ diligentia
in uestigari potuisset. Nẽ aũ qͥa
scientie humanae expositũ ñ ẽ
ad cognitionẽ: fide a nob̃ creden¬
dum ẽ. ñ curiositate inquirendum
Nã si diximus aĩã qñ corpori ꝯmis¬
cet᷑. uoluntatẽ qͣdã ad delectationẽ
culpe ĩclinari. iam ñ originali.¬

Expanded text:
ae munda ac sine vitio creatur, particeps fiat illius vitii quod per solam carnem adducitur, dignum inquisitione esset, si aliqua hoc diligentia investigari posset. Nunc autem quia scientiae humanae expositum non est ad cognitionem; fide a nobis credendum est, non curiositate inquirendum. Nam si dicimus animam quando corpori commiscetur voluntate quadam ad delectationem culpae inclinari; jam n
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ ad uniuersos dilatat᷑. Qđ si que¬
ritur qͣ uisticia aĩe ĩputetur. qd̾
neq ex catione accep̃. neq uolũ¬
tate ꝑpetͣuit. s ex sola carnis socie¬
tate ꝯtͣxit : quã tñ societatẽ ñ ipsa
suo arbitrio uindicauit. s precepto
⁊ dispõne c̾atoris sui suscep̃. nos
tand̾ id q uerum ẽ ꝑfiteri oportet.
iusticiã diuinã in hoc in rep̃hensibi¬
lem quidẽ eẽ s ꝯp̃hensibilẽ ñ esse.

Expanded text:
si quaeritur qua justitia animae imputentur quae neque ex creatione accepit, neque ex voluntate perpetravit; sed ex sola carnis societate contraxit, quam tamen societatem non ipsa suo arbitrio vindicavit, sed in praecepto et dispositione creatoris sui suscepit. Nos tandem id quod verum est profiteri oportet, justitiam divinam in hoc irreprehensibilem quidem esse, sed comprehensibilem non esse.
Abbreviated transcription (Latin):
do. Igneꝰ nãq eo ipso patitur qͦ ui¬
det. ⁊ quia ꝯciemari se aspic̃. c̾mat᷑.
Siq fit ut res corꝑea ĩ corꝑeã exu¬
rat dum exigne uisibi ardor ac
dolor inuisibił tͣhit ᷑. ut ꝑignẽ cor¬

Expanded text:
. Ignem namque eo ipso patitur quod videt, et quia cremari se aspicit, crematur: sicque fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igni visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur. Ut per ignem cor
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑. & ob ħ idolatre appellati sunt.
qui eã sertutut̾e̾ ꝗͣ dõ debuer̾: idoł
exhibebant. S latina lingua utr̃ãq
sub eod̾ noĩe seruitutẽ ꝯp̾hendit.⁊ ꝓp
seruies. q̃ in g̾co ambiguũ ñ. S cum¬

Expanded text:
vocatur. Et ob hoc idololatrae appellati sunt, vocatur. Et ob hoc idololatrae appellati sunt, qui eam servitutem quam Deo debuerunt, idolis exhibebant. Sed Latina lingua utramque sub eodem nomine servitutem comprehendit, et proptservies, quod in Graeco ambiguum non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ apłs qͥd̾ fideles ad seruiendũ su¬
ꝑiorib ⁊ p̾latis sumoꝑe exhortat᷑.
Sciendũ gͦ ÷ qr alio mͦ homines. alio
mͦ ds̃ adorari p̃cipit᷑. Usu namq uet̾i
suꝑiores qͥq ab inferioribꝰ ad orari di¬
cebant᷑. qn eis siue incuruatione ge¬
nuum. siue capitis ĩclinatione ab
his reu̾entia exhibebatur. Dm̃ aũ
adorare ẽ: ei totã m̃te̾ ꝑ humilicatẽ
ac deuotionẽ subst̾nere:⁊ ipsũ pͥnci¬
pium ac finem oĩs boni c̾dere. Qͦdei
soli nos debere nemo ÷ sane m̃tis¬
De seruitute uͦ id ipsũ ꝯpetent̾ ĩcelli¬
gi pͭ. qr nimirũ oĩs ille rectissime so¬
di inpugnat᷑ fidẽt̾ ꝯtͣdic̃. Qui cauet
sollicite. ne in sua seruitute uł ꝓti
p̾mio añ ponat. S ĩg̾co manifestior
sent̾ecia exp̃ssa÷. Greca namq locutio
diuinã seruitutẽ abhumana pͥo uo
cabulo distinguit. q̃ latinitas ñ ht̃.
Ibi enĩ dĩ seruitꝰ latͥa. ⁊ humana dulia

Expanded text:
etiam Apostolus fideles ad serviendum suetiam Apostolus fideles ad serviendum superioribus et praelatis summopere exhortatur. Sciendum ergo est quod alio modo homines, alio modo Deus adorari praecipitur. Usu namque veteri superiores quique ab inferioribus adorari dicebantur, quando eis sive incurvatione genuum, sive capitis inclinatione ab his reverentia exadorare est ei totam mentem per humilitatem ac devotionem substernere, et ipsum principium ac finem omnis boni credere. Quod ei soli nos debere nemo est sanae mDe servitute vero ad ipsum competenter intelligi potest, quia nimirum omnis ille rectissime soDei impugnatur fidenter contradicit, qui cavet sollicite ne in sua servitute, vel prpraemio anteponat. Sed in Graeco manifestior sententia expressa est. Graeca namque locutio divinam servitutem ab humana proprio vocabulo distinguit quod Latinitas non habet: ibi enim Dei servitus latria, et humana dulia
Abbreviated transcription (Latin):
exhibuit:⁊ nec dũ t̾n a te seruitiũ
accep̃. ut scias ab ipso eẽ utrumq
enĩ uͥtꝰ ab obedientia ĩcip̾. quẽ admũ
om̃e uiciũ ab in obedientia ꝓcedit.
Frustͣ nãq uł ĩ obedienti gr̃a. uel
ꝯtumaci doc tͥna. uł ñ ĩtelligenti
ut sis obediens. d̾s cuus: ut deuotꝰ
existas. ds̃ unus ÷. u̾itatẽ agnoscas.
Dein̾ seqͥt᷑ p̾ceptũ. Ipsũ adorab̾. ħ
ꝑtinet ad fidem. & ei soli seruies. ħ
ꝑtinet ad oꝑationem. Fides enĩ oꝑas
ex dilectiõe: ꝑfectum fac̾. q nec
opꝰ sine fide. nec fides cui tp̃s suppetit.
accepta ÷ sine oꝑe. Propterea ad ora
recte c̾dendo. serui bñ oꝑando. Queri
aũ pͭ. si id q̃ dix̾ ei soli adutrũq refe¬
rendũ sit ut dicat᷑. Ipsũ solũ ad orab̾.
⁊ ei soli seruies. S ħ qͦmͦ stare pot̾it
quia sepe inueteri testam̃to scõs ui¬
ros ñ solũ angłos adorasse. s ⁊̃
homines leginus nec tñ ꝓpt̾ea alicu¬
bi rep̾hensos ĩuenimus. Et in nouo

Expanded text:
exhibuit, et necdum tamen a te servitium accepit, ut scias ab ipso esse utrumquenim virtus ab obedientia incipit, quemadmodum omne vitium ab inobedientia procedit. Frustra namque vel inobedienti gratia, vel contumaci doctrina, vel non intelligenti ut sis obediens, Deus tuus, ut devotus existas, Deus unus est, ut veritatem agnoscas. Deinde sequitur praeceptum: Ipsum adorabis, hoc pertinet ad fidem. Et ei soli servies, hoc pertinet ad operationem. Fides enim operans ex dilectione perfectum facit, quia nec opus sine fide, nec fides cui tempus suppetit, accepta est sine opere. Propterea adora recte credendo, servi bene operando. Quaeri autem potest, si id quod dixit, ei soli, ad utrumque referendum est, ut dicatur, Ipsum solum adorabis  ei soli servies. Sed hoc quomodo stare poterit, quia saepe in Veteri Testamento, sanctos viros non solum angelos adorasse, sed etiam homines legimus; nec tamen propterea alicubi reprehensos invenimus? Et in Novo
Abbreviated transcription (Latin):
Sine labore regẽs. ⁊ sine hon̾e ꝯtinẽs
mundum. Nõ tñ ꝑ spacia locorũ qͣsi
mole diffusa. ita ut indimidio mundi
corꝑe sit dimidius.⁊ in alio dimidio
dimidiꝰ. Atq ita ꝑ totũ. totꝰ. s in cȩlo
solo totꝰ. ⁊ in sola t̾ra totꝰ. ⁊ in cęlo. ⁊ in

Expanded text:
sine labore regens et sine onere continens mundum. Non tamen per spatia locorum quasi mole diffusa, ita ut in dimidio mundi corpore sit dimidius, et in alio dimidio dimidius atque ita per totum totus et in coelo solo totus, et in sola terra totus, et in coelo et in
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ qui es in .c. Ut templum eiꝰ potius
in oratione comemoremus q̃ ⁊ nos ip¬
si eẽ debemus. ⁊ inquantũ sumꝰ in terra.
ad eius societatẽ:⁊ ad optionis fami¬
liã ꝑtinemꝰ.¬

Expanded text:
r, qui es in coelis : ut templum ejus potius in oratione commemoremus, quod et nos ipsi esse debemus, et in quantum sumus, in tantum ad ejus societatem et adoptionis familiam pertinem
Abbreviated transcription (Latin):
cdatur in cęlo. aut quia ubiq ds̃ sit.
hoĩe quoq illũ qui ĩdeo sit ubiq dif¬
fusum. ex ħ nimirũ intelligi uolens
⁊in paradiso eẽ potuisse qui ubiq sit.
Noli itaq dubitare ibi nc̃ ẽẽ hominem

Expanded text:
datur in coelo, aut quia Deus ubique sit, hominem quoque illum qui in Deo sit ubique diffusum, ex hoc nimirum intelligi volens etiam in paradiso esse potuisse qui ubique sit. Noli itaque dubitare ibi nunc esse hominem
Abbreviated transcription (Latin):
rexit a mortuis. ascendit in cȩlũ. sedet
ad dexteram patͥs. Nec aliunde ꝗͣ inde
uentus ⁊ ad uiuos mortuosq uidicandoᷤ.
⁊ sic uenturus ÷ illa angłica uoce tes¬
ꝑfecto in mortalitatẽ dedit. nat᷑am
ñ abstulit. Scd̾m hanc formã ñ ÷ pu¬
tandus ubiq diffusꝰ. Cauendũ ÷ eñi.
ne ita dunitatem astruamꝰ hoĩs. ut
de nos uacissima scͥptura dic̃qd in illo
uiuimus .⁊ mouemur ⁊ sum. nec t̾n
sic̾ ille ubiq sumus. S alit̾ hõ ille in
deo qm̃ialit̃ ⁊ ds̃ ille in hõie pͥo qͦdam
⁊ singłari mͦ. U̾na enĩ ꝑsona ẽ ds ⁊ hõ.
⁊ utrumq ẽ unus & iħe. Ubiq ꝑ id q̃¬
ꝑ cuncta diffusus. Ipse quippe ait
ꝑ propħam cȩlũ ⁊ t̾ram ego impleo.
& qͥ paulo añ posui de sapientia eius.
attingit usq ad finẽ fortit̃. ⁊ dispon̾
omĩa suauit̃. Itemq scriptum est.

Expanded text:
t in caelum, sedet ad dexteram patris nec aliunde quam inde uenturus est ad uiuos mortuosque iudicandos et sic uenturus est illa angelica uoce tesprofecto inmortalitatem dedit, naturam non abstulit. secundum hanc formam non est putandus ubique diffusus. cauendum est enim, ne ita diuinitatem adstruamus hominis, ut de nobis ueracissima scriptura dicit, quod in illo uiuimus et mouemur et sumus, nec tamen sicut ille ubique sumus, sed aliter homo ille in deo quoniam aliter et deus ille in homine proprio quodam et singulari modo. una enim persona est deus et homo et utrumque per cuncta diffusus. Ipse quippe ait per prophetam, Coelum et terram ego impleo ; et quod paulo ante posui de sapientia ejus, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter ; itemque scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
siue malum. ⁊ non tenet᷑ inͥ inse. et
quantũ in se ẽ. tantũ tenet᷑. Cũ aut̃
ꝓmissio secuta fuerit pꝰ ꝓpositũ. iã
obligari incipit aduersus alium
sponsor. ⁊ debitor fit ꝓmissionis
Suȩ ꝓ ueritate seruanda ad ꝓximũ.
Siquidẽ bonũ ẽ. qd̾ ꝓmisit. debi¬

Expanded text:
sive malum, et non tenetur nisi in se; et quantum in se est, tantum tenetur. Cum autem et promissio secuta fuerit post propositum, jam obligari incipit adversus alium sponsor, et debitor fit promissionis suae pro veritate servanda ad proximum. Siquidem bonum est quod promisit, debi
Abbreviated transcription (Latin):
resurgent quippe ⁊̃ ipsi unꝰ quisq
cũ sua carne. s ut cũ diabolo ⁊
eiꝰ angłis punuantur. Utrũ sane
ipsi cum uicus ⁊ de formitatibus
opꝰ ẽ.c̾ Neq enĩ facigare nos deb&.
in certa eoꝵ uł habitudo. ł pulcͥ¬
tudo. quoꝵ erit certa ⁊ sempit̾na
dãpnatio. Nec moueat qͦmͦ erit
in eis corpꝰ in corruptibile si dołe
pot̾it. aut qͦmͦ corruptibile si ñ¬
uͥ felicit᷑ uiut᷑. nec u̾a ĩ corrup¬
cio nisi uͥ salꝰ nulo dolore corrũ¬
¶ putur.
Uͥ aut̃ in felix mori ñ sinit᷑. uit
ita dicã mors ipsa non morit᷑. ⁊ uͥ
dolor ꝑ petuus ñ int̾imit. s affli¬
git ipsa corrupcio ⁊ non finitur
hec in scͥpt᷑is scĩs scda mors dicit᷑.
Nec pͥma t̾n qͣ suum corpꝰ anima
relinquere cogitur. nec scd̾a qͣ pe¬
nale corpꝰ anima relinq̾re ñ ꝑmit¬
eoꝵ qui pt̾ peccatũ quod origina¬
le tͣrer̃t. nullũ in suꝑ addiderũt.
& in cet̾is quȩ addiderunt tanto
quisq ibi tołabiliorẽ habebit dãp¬

Expanded text:
resurgent quidem etiam ipsi unisquisque cum sua carne , sed ut cum diabolo et ejus angelis puniantur. Utrum sane ipsi cum vitiis et deformitatibus opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat, quomodo in eis erit corpus incorruptibile, si dolere poterit; aut quomodo corruptibile, si ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. bi autem infelix mori non sinitur, ut ita dicam, mors ipsa non moritur; et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit, ipsa corruptio non finitur. Haec in sanctis Scripturis secunda mors dicitur ; nec prima tamen, qua suum corpus anima relinquere cogitur, nec secunda, qua poenale corpus anima relinquere non permiteorum qui praeter peccatum quod originale traxerunt, nullum insuper addiderunt: et in caeteris qui addiderunt, tanto quisque tolerabiliorem ibi habebit dam
Abbreviated transcription (Latin):
ca disciplina erudiri. quatinus ad
sacros ordines ministerii diuini cũ
rõ poposc̾it digne possit accede. Nemo
ad clerũ assum̃dus ÷. nͥ subtitulo c̾to.
exoitꝰ eẽ putat᷑. qͥ pͥꝰ cͥne seruato. deni¬
q ob uite ꝯtiuenciam cap̾ radebant.
⁊ capillos in igne sacͥficii ponebant.
Hĩc us ap̾latis introductus ÷. ut qui
diuinis cultibꝰ mancipati deo ꝯsecͣnt᷑.
sic̾ ad exechiel dr̃. tic fili hominis
sume tͥ gladium acutũ ⁊ duc suꝑ cap̾
tuum ⁊ barbam. Hoc ⁊̃ ĩ nouo testa
m̃to narareos illos pͥscillam ⁊ aqͥlamꝰ
in actib apłorum pͥmum fecisse legi¬
mus. Paulum quoq apłm ⁊ qͦsdam¬
discipulorum xͥ qui in hꝰmͦ cultu imi
doceantur.
pro signo acçipiendã peniten¬
tiȩ. quem admodum in ordine mo

Expanded text:
ca disciplina erudiri, quatenus ad ca disciplina erudiri, quatenus ad sacros ordines ministerii divini cum ratio poposcerit digne possit accedere. Nemo ad clerum assumendus est, nisi sub titulo certo. exortus esse putatur, qui prius crine servato, denique ob vitae continentiam caput radebant, et capillos in igne sacrificii ponebant. Hinc usus ab apostolis introductus est, ut qui divinis cultibus mancipati Deo consecrantsicut ad Ezechielem dicitur: Tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum, et duc super caput tuum et barbat Nazareos illos Priscillam et Aquilam in Actibus apostolorum primum fecisse legimus , Paulum quoque aposisti qui in hujusmodi cultu imitdoceantur. pro signo accipiendam poenitentiae, quemadmodum in ordine mo
Abbreviated transcription (Latin):
piritał potestas in clero ordi¬
nat᷑. hñs gͣdus ⁊ ordines dig¬
nicatum differentes. Primum
signaculũ cłici ÷ corona qͣ signatur
ad partem fortis misterii diuini. cui
seruire regnare ÷. Corona quippe rega¬
le decus sig̃cat. sicut dicit beat᷑ petrꝰ
apłs. Uos estis gͦ electum. regale sacer¬
dotium. Propter ħ gͥ coma capitis
dico in mũ coronȩ tondetur. ⁊ ipsa
capitis sumitas desuꝑ nudatur ⁊ re¬
uelatur : ut ꝑ ħ detꝰ᷑ intelligi. quia
ad regiã in xp̃o potestatẽ assumitur
⁊ qr inter ipsum ⁊ dm̃ deinceps
mum capitis. sũmũ ÷ m̃tis. De nuda¬
tio capitis. illuminationẽ m̃tis sig̃cat.¬
capilli capitis usq ad apparationem.
⁊ reuelationem sensuum .i. ocłoꝵ
ligẽdo u̾ba dĩ. t̾renorum occupatio
que ꝑ capillos sig̾cant᷑ ñ inpediat.
Postqua aũ cłicꝰ factꝰ ÷ debet dein¬
ceps destipendi is ȩccłȩ sustentari. et
subtutela ⁊ custodia sp̃alium ma¬
gistrorum scientia diuina. ⁊ eccłasti¬

Expanded text:
piritualis potestas in clero ordinatur habens gradus et ordines dignitatum differentes. Primum signaculum clerici est corona, qua signatur ad partem sortis ministerii divini; cui servire regnare est. Corona quippe regale decus significat. Sic dicit beatus Petrus apostolus: Vos estis genus electum, regale sacerdotium . Propter hoc igitur coma capitis clerico in modum coronae tondetur, et ipsa capitis summitas desuper nudatur et revelatur, ut per hoc detur intelligi, quod ad regiam in Christo potestatem assumitur; et quod inter ipsum et Deum deinceps etur. Summum capitis summum est mentis. Denudatio capitis illuminationem significatcapilli capitis usque ad apertionem et revelationem sensuum, id est ocligendo verba Dei, terrenorum occupatio, quae per capillos significantur, non impediat. Postquam autem clericus factus est debet deinceps de stipendiis Ecclesiae sustentari, et sub tutela et custodia spiritualium magistrorum, scientia divina et ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯditionis. ꝓfectus sublimioris ⁊ illus¬
trationis suꝑ uente ĩ ipsos. Lib̾ũ qͦ
arbitͥũ in ipso mox exordio ĩsitũ ĩna¬
tũq parit̾ possidentes qͦ pot̾ant sine
uiolentia ad utrũlibet ꝓpͥa uolu̾tate
deflecti. in alt̾o adiuti sine coactioe.
ĩ alt̾o derelicti sine opp̃ssione.

Expanded text:
ditionis profectus sublimioris et illustrationis superventurae in ipsos. Liberum quoque arbitrium mox exordio insitum innatum pariter possidentes quo poterant sine violentia ad utrumlibet propria voluntate deflecti; in altero adjuti sine coactione, in altero derelicti sine oppressione.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃alẽ ꝑfecta ñ ut massa aut ꝯfusa
mat̾ia. aut rudis moles. aut ac̾uus
aut ꝯggatio cumulata. aut ex his
aliqͥd qͦd ilłã ñ ꝯ̃ting̾. s ꝑsonaliter
distincta. et exp̃ssa ⁊ c̃signata. nũo¬

Expanded text:
itualem perfecta; non ut massa aut confusa materia ut rudis moles, aut acervus, aut congregatio cumulata, aut ex his aliquid quod illam non contingit, sed personaliter distincta et expressa et consignata nu
Abbreviated transcription (Latin):
on eñi nulli. s sempit̾na morᷤᷤ
erit qñ nec uiuere anima po¬
tit dm̃ ñ hñdo. nec doloribꝰ corꝑis
carere moriendo. pͥma mors aĩam
pellit a corꝑe nolentẽ. scd̃a mors
animã nolentẽ tenet in corꝑe.
Ab utͣq morte ꝯmunit̾ id habet.
ꝑe paciatur.
fectu. ⁊ finẽ sine fine paciat᷑. qͣtinꝰ
ei ⁊ mors in mortał sit. ⁊ defectꝰ inde¬
ficiens. & finis in finitus.

Expanded text:
on enim nulla, sed sempiterna mors erit, quando nec vivere anima poterit Deum non habendo, nec doloribus corporis carere moriendo. Primo mors animam pellit a corpore nolentem; secunda mors animam nolentem tenet in corpore. Ab utraque morte communiter id habetur, re patiatur. fectu, et finem sine fine patiatur, quatenus ei et mors immortalis sit, et defectus indefi