comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ⁊ nullus uiroꝵ remansit interra qͥ
possit ingredi ad nos. iuixta morem u¬
niu̾se t̾re. ueni mebriemus eum iuno.
Dormiamusq cum eo ut seruare pos

Expanded text:
et nullus virorum remansit in terra qui possit ingredi ad nos iuxta morem universae terrae veni inebriemus eum vino dormiamusque cum eo ut servare pos
Abbreviated transcription (Latin):
o ⁊delectatio ut inces¬
temłres ĩ sidiantur
ꝯtinentib ut accep¬
ta occõne. torpentes
uino fallacie ĩbuãt.
et astani rectitudĩs.
q̃i ignorantes dei ci¬
ant

Expanded text:
 delectatio, ut incestae mulieres, insidiantur continentibus, ut accepta occasione, torpentes vino fallaciae imbuant, et a statu rectitudinis quasi ignorantes dejiciant
Abbreviated transcription (Latin):
que festinans. de posuit ydriam dehumero. ⁊ dix̃
biꝰ ⁊ ad aquauit camelos. Int̾rogauitq eam. ⁊
dixi. cunis es filia: Que respondit filia bathue¬
lis sum filii nachor. quem peꝑit illi melcha.
suspencli itaz maures ad ornandam faciem eiꝰ ⁊
Bñdicens dño deo dñi mei abrabam qui ꝑdixx̃
me recto itinere ut sumerem filiam fr̃is domi¬
nimeifilio eiꝰ ¶Iuamobrem si facits a
iuitatem cumͣ dño nieo. Indicate mͥ. si autem
aluid placet ⁊ hoc dicite michi. ut uadam ad
dext̾am siue ad sinistram. Rderunt laban ⁊ ba¬
thuel adomino egressus e. sermo Non posin¬

Expanded text:
Quae festinans deposuit hydriam de humero, et dixbi, et adaquavit camelos. Interrogavique eam, et dixi: Cujus es filia? Quae respondit: Filia Bathuelis sum, filii Nahor, quem peperit ei Melcha. Suspendi itaque inaures ad ornandam faciem ejus, et benedicens Domino meo domini mei Abraham, qui perduxit me recto itinere, ut sumerem filiam fratris domini mei filio ejus. Quamobrem si facitis eritatem cum domino meo, indicate mihi: sin autem aliud placet, et hoc dicite mihi, ut vadam ad dexteram, sive sinistram. Responderunt Laban et Bathuel: A Domino egressus est sermo: non pos
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt delectari.
uxoꝵ multitudine.
male extimant. post
uii alios annos rachel
accepit uxorem. s post.
magis quam Lyam

Expanded text:
n possunt delectari uxorum multitudine, male aestimant, post septem annos alios Rachel accepit uxorem, sed post magis quam Liam,
Abbreviated transcription (Latin):
ale s animale corpus erat. nondum hꝰ
Cur gͦ non credamus illos añ peccm ge
cassent illis inembris. sicut pedib imꝑ¬
arent nec cum aidore semmarent ł cũ
dolore parerents post peccm motumle
cium. sic de supplicio fiat m̾itum fc̃a gͦ¬
uiro feminam ex iuro mneo sexi. mea for

Expanded text:
ituale, sed animale corpus erat, nondum tamcur non credamus illos homines ante cassent, illis membris sicut pedibus imperarent, nec cum ardore seminarent, vel cum dolore parerent: sed post pecccium, sic de subplicio fiat meritum. Fauiro de uiro in eo sexu, in ea for
Abbreviated transcription (Latin):
bꝵ. Dtabulaꝵ bases argenteas ordo ꝓphe¬
tarum sig̾catur. qui dum primi de dñi
incarnatione locuti st̃ q̃i bases afunda¬
mento surrexert̃ ⁊ suꝑposite fabrice
pondera sustinuerunt. q⁊ tabulas .i. apłi
tam qi firmi ⁊ fusiles sustinent. qr apͦ¬
toloꝵ iuta predicõne eoꝵ instruitur.
et auctoritate solidatur Unde bases bi¬
ne conuncte singulis cabulis sr̃ponun¬
carnatione ꝯͣ cordant seq̃ntes predica¬
tores eclificant. ut quo asemet ip̃is nõ
discreꝑant illos robustius figant ex
argentofuncli uibentur: argenti. enĩ
claritas exusu sernatur. sñ usu mni¬
gredinem u̾titur: ꝓphetaꝵ uero dc̃a al
trxp̃i aduentum iusus sp̃ualis intel¬
ligencie. non erant. dum consꝑiti per
obscuritatem ñ poterant. ⁊ ĩo q̃i ingra
ꝑmanebant. s postquam xp̃c ueniens.
ea añ oculos nr̃os. incarnatõnis manu
tersit quicquid lutis ineis latebat:
darut sensusq pr̃m precedenciũ mu¬
sum dedit q u̾ba reb exposint.

Expanded text:
 tabularum bases argenteas ordo prophetarum significatur: qui dum primi de Domini incarnatione locuti sunt, quasi bases a fundamento surrexerunt, et superpositae fabricae pondera sustinuerunt, et tabulas, id est atam, quasi firmi et fusiles sustinent: quia apostolorum vita praedicatione eorum instruitur, et auctoritate solidatur. Unde bases binae conjunctae singulis tabulis supponunincarnatione concordant, sequentes praedicatores aedificant, ut quo a semetipsis non discrepant, illos robustius figant. Ex argento fundi jubentur. Argenti enim claritas ex usu servatur, sine usu in nigredinem vertitur; prophetarum vero dicta ante Christi adventum in usu spiritualis intelligentiae non erant, dum conspici per obscuritatem non poterant, et ideo quasi nigra permanebant: sed postquam Christus veniens ea ante oculos nostros incarnationis manu tersit, quidquid lucis in eis latebat claruit, sensusque patrum praecedentium in usum dedit, quia verba rebus exposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
fundunt. amoris. Recte pp̃ altare holocau¬
sa labrum porutur inquo abluti sacerdo¬
tes ingͥdiumtur. tab̃natulum ⁊ chimiama
clño incendunt duob .n. modis lacrima¬
tum ⁊ compunctõis status distinguit᷑. qr pͥ

Expanded text:
fundunt amoris. Recte post altare holocausti, labrum ponitur in quo abluti sacerdotes, ingrediuntur tabernaculum, ut thymiama Domino incendant. Duobus namque modis lacrymarum et compuncti
Abbreviated transcription (Latin):
pituis. seruatur. eadem pecunia inusum:
les fieriminores condendunt. quales fuisse
templi. erat danda. Mensura templi dispo¬
sitio ẽ diuine legis. qͣm in ecc̃a sua dominus
ꝓmittit: siquis autem iuxta placitum hu¬

Expanded text:
etur. Servaturque eadem pecunia in usum les fieri minores quique contendunt, quales fuisse templi erat danda. Mensura namque templi, dispositio est divinae legis, quam in Ecclesia sua Dominus eterum si quis juxta placitum hu
Abbreviated transcription (Latin):
ħ nunc ꝑ recapiłonem repetitur non
uarratum ẽ. qñ fc̃m ẽ. Modo .n. quo pos¬
s fieri. ut intanto luctu ista accomo¬
darent. iisi forde quis dicat. ⁊̃ ista pla¬
etudine gencium non imuitili. studio
discuntur uel animas preciosas exigẽ¬
tib uasa tanquam aurea ⁊ argentea

Expanded text:
 nunc per recapitulationem repetitur, nam narratum est quando factum est. Modo enim quomodo posset fieri ut in tanto luctu ista accommodarentur: nisi forte quis dicat etiam ista plaetudine gentium non inutili studio discuntur; vel animas pretiosas ex gentibus, tanquam vasa aurea et argentea;
Abbreviated transcription (Latin):
h. tac̃ Omnis predicator aĩam au¬
ditoris sitit ĩo seruus petit rebetra
potum tͥbuit. qr electoꝵ ecc̃a desid̾io
predicatoꝵ exiuirtute sue fidei sa¬
tisfacit. Que .n. dm̃ quem audit
ꝯficet᷑ p̃dicatori aqͣm refectõnis ⁊
refrigii offert Et notand ꝙ ydri¬
am ab humero inclinans posuit.
qr illa confessio placita que abono
oꝑe ꝓcedit uel aquam prebuit.
qr eo ꝙ credidit. nacua ñ remansit.

Expanded text:
. Omnis praedicator animam auditoris sitit, ideo servus petit, Rebecca potum tribuit: quia electorum Ecclesia desiderio praedicatorum ex virtute suae fidei satisfacit. Quae enim Deum, quem audit, confitetur, praedicatori aquam refectionis et refrigerii offert. Et notandum quod hydriam ab humero inclinans posuit, quia illa confessio placida est quae a bono opere procedit. Vel aquam praebuit, quia in eo quod credidit, vacua non remansit.
Abbreviated transcription (Latin):
.a cic̃. Iuxta fonteni scetit. ⁊ expre¬
fixa siña que eẽnt eligenda ꝓpo¬
suit. qr sc̃i predicatores u̾bi flu¬
enta consid̾ant. unde colligunt
quib auditorib fiduciam cer¬
titudinis assumant.
rendum ẽ. quid differant illicite

Expanded text:
 stetit, et ex praefixa sententia, quae esset eligenda proposuit, quia sancti praedicatores verba fluentia considerant. Unde colligunt auditoribus fiduciam certitudinis assumant. rendum est quid differant illicit
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ nenam pett iam q̃i ꝓ debito
confessionem ueme reddere. aquo cõ¬
fessionem accepimus. culpe ut se deli¬
quisse qui ĩnos memurt a nob̃ mox
relaxatum senciat qd̃ deliquit.

Expanded text:
tur et veniam petit, iam quasi pro debito confessionem veniq reddere, a quo confessionem accipimus culpq, ut, qui se deliquisse in nos meminit, a nobis mox relaxatum sentiat, quod deliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
diabolicis figmentis spectantium
cculos deludebant ut res insna na¬
tura manentes aliud inderentur ł
cantationem eoꝵ malefitii aliquid
effic̃ẽ conantur discurtunt ꝑmun¬
dum ⁊ subito semina eoꝵ. dequib hoc
agitur afferunt sic ꝙ exillis. ꝑmt¬
tente deo nouas renini sp̃es ꝓducũt.

Expanded text:
diabolicis figmentis spectantium oculos deludebant, ut res in sua natura manentes aliud viderentur; vcantationem eorum malefici aliquid efficere conantur, discurrunt per mundum, et subito semina eorum, de quibus hoc agitur, afferunt. Sicque ex illis, permittente Deo, novas rerum species producunt.
Abbreviated transcription (Latin):
num quam fili ⁊̃ expr̃is pecco ꝑimun¬
tur deleto aũ origiali pecc̃o ex parẽ¬
b arrĩpiuntur. nsi qd̃ caro filii ex
patͥs pena mulctatur. Insemet ip̃o
enim ꝑcuntur pr̃ iniquus ⁊⁊temp
nit ꝑcutit gͦ infiliisut acrius ura¬
tur.: idolor prĩs ꝑcarnem filioꝵ re
quoꝵ fc̃a secuti sunt. Uñ recte dr̃.
usꝙ ad t̾niam. ⁊ quartam. ꝓgeniem
qr enim usq adt̾ciam.⁊ qͣrtam ꝓge
niem eam quam uintentur. filii
parentum uitam possunt iudere
usq ad eos ultio extenditur. qui
uiderunt. quod male seq̃rentur.

Expanded text:
nunquam filii etiam ex patris peccato perimuntur. Deleto autem originali peccato, ex parenbus arripiuntur, nisi quod caro filii ex patris poena multatur? In semetipso enim percutitur pater iniquus, et pcutitur in filiis ut acrius uratur, et dolor patris in carnem filiorum rquorum facta secuti sunt? Unde recte dicitur, Usque ad tertiam et quartam progeniem. Qui enim usque ad tertiam et quartaniem eam, quam imitantur filii, parentum vitam possunt videre; usque ad eos ultio extenditur, qui viderunt, quod male sequerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ta scd̃o: ac t̾cio ⁊ cunctis qui sequebant᷑ greges dicens hisdem
u̾bis loquimum. adesau. cũm uen̾itis eum. i addetis. Ip̃e quo

Expanded text:
ta secundo, et tertio, et cunctis qui sequebantur greges, dicens: Iisdem verbis loquimini ad Esau, cum
Abbreviated transcription (Latin):
lum resistet malicie. ut eligat ꝙ boñ
ẽ. Daid ã de se dicit. delicta iuuen.me.
ta egyptõꝵ primituia ponuntur ꝙ
nrta egyptõꝵ delentur. nisi post hec
omnia minfidelitate ꝑdurans nolit
uingi isrłitice plebi ut exeat de ꝓfim¬
do egypti ⁊ euadat ĩ columis s iniquitate
ꝑmaneat. ⁊ descendat. tanq̃m plum¬
bum in aqͣm ualidissimam. imqui¬

Expanded text:
lum, resistet malitiae, ut eligat quod bonum lum, resistet malitiae, ut eligat quod bonum est. David autem de se dicit: Delicta juventutisita Aegyptiorum primitiva ponuntur, quia nita Aegyptiorum delentur, nisi post haec omnia in infidelitate perdurans, nolit jungi Israeliticae plebi, ut exeat de profundo et evadat incolumis, sed in iniquitate permaneat, et descendat tanquam plumbum in aquam validissimam. Iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
arguit ulcera pecc̃oꝵ arrogancie tumo¬
rem ⁊ feritorem furoris extinguit
adhibet post hec uoces filioꝵ tonitru
ia. euangelicas ⁊ apostolicas doctrinas
et castigationem grandinis. ut lux¬
uriam uoluptatesq coħceat ⁊ simnul
ignem pnĩe ⁊ ĩducat ut dicat. Norme
cor .n. ar e. ĩ .n. nec non locustax ab¬
ea subducit exempla. quib de pascã¬
tur omnes in quieti ⁊ trrbudi mot̾
eius ut discat omnia scd̃m ordinẽ
facere.ubi sufficient̃ fu̾it. castigata
ꝓmorib cum auctorem u̾berum sẽ¬
serit. confitens. qr deiẽ dignus. ⁊ paꝵ
agnitõis acceperit. Tunc pretipue
gestoꝵ suor tenebras iudet. ieruꝵ
caliginem ⁊ tunc miserebitur ut ex¬
tinguant᷑ mnea primogenita egypti.õis
n. amina cum ad supplementũ etatis
uen̾it ⁊ uelut naturalis Lex ceperit ĩ
ea iuira sua. defende primos motus . E.
desid̾uuim carnis ꝓducit. quos exconcu¬
piscencie uel ire fonnte ius mncentina
manducabit. priusquam faciat aut
usquam sciat puer bonum aut ma¬

Expanded text:
Arguit ulcera peccatorum, arrogantiae tumorem, et fervorem furoris exstinguit. Adhibet post haec voces filiorum tonitrui, id est evangelicas et apostolicas doctrinas, et castigationem grandinis, ut luxuriam voluptatesque coerceat; et simul ignem poenitentiae, ut dicat: Nonne cor nostrum ardeArguit ulcera peccatorum, arrogantiae tumoea subducit exempla, quibus depascantur omnes inquieti et turbidi motus ejus, ut discat omnia secundum ordinem facere. Ubi vero sufficienter fuerit castigata pro moribus, cum auctorem verberum senserit, confiagnitionis acceperit: tunc praecipue gestorum suorum tenebras videt et errorum caliginem, et tunc merebitur ut exstinguantur in ea primogenita Aegypti. Omnis enim anima cum ad supplementum aetatis venerit, et velut naturalis lex coeperit in ea jura sua defendere, primos motus secundum desiderium carnis producit, quos ex concupiscentiae vel irae fomite vis incentiva l manducabit; priusquam faciat aut niam priusquam sciat puer bonum aut ma
Abbreviated transcription (Latin):
posita est. ci si apꝓinquare ceperit
lex dei aquas insanguinem coriũ
tit .i. fluidam ⁊ lubricam inuentu¬
tis uitam conu̾tit. ad sangͥnem uete¬
ris uel noui .t. Deinde educit lex ea:¬

Expanded text:
posita est: si appropinquare coepit lex Dei, aquas in sanguinem convertit, id est fluidam et lubricam juventutis vitam convertit ad sanguinem Veteris vel No
Abbreviated transcription (Latin):
simulem pͥurgat ⁊̃ malignas cogita¬
tiones enis ⁊ seiniphaꝵ mordacitati
similes calliditatis aculeos discucit.
libidinum quo morsus cinomie:
spiculis similes depellit. stultiniam
q lintellectum petͥudib similem ꝑ¬

Expanded text:
m. Purgat etiam malignas cogitationes ejus, et sciniphum mordacitati similes, calliditatis aculeos discutit. Libidinum quoque morsus cynomyae spiculis similes depellit; stultitiam in ea et intellectum pecudibus similem
Abbreviated transcription (Latin):
Drincipatus ⁊ pott̃ates⁊
rectores tenebras harũ
pͥmogenita sunt egyp
cum s fnus mundi adne¬
nerit cum seꝑabuntur¬
ab õnes hedis grana apa¬
leis dampnabuntur.
aminissanagandi. et
temptandi licencia.

Expanded text:
rincipatus, et potestates, et rectores tenebrarum harum, primogenita sunt Aegypcum scilicet finis mundi advenerit cum separabit oves ab haedis, grana a paleis, damnabuntur, amissa vagandi et tentandi licentia.
Abbreviated transcription (Latin):
Hec de tribu inda fut
soror. naason. qͥfuit
princeps trib uide ĩ
deserto. nondum fi
preceptum eratũt
quisq enim detri¬
bu sua uycorem aia¬
peret. ⁊deo aũ. hee tͥb¬

Expanded text:
Haec de tribu Juda fuit, soror Naason, qui fuit princeps tribus Judae in deserto: nondum enim praeceptum erat ut quisque, de tribu sua uxorem acciperet. Ideo autem hae t
Abbreviated transcription (Latin):
qui omnem biblio¬
txcam. post captiui¬
tatem babyloniam.
cunctis libris anabu¬
chodonosor. succensis
reparauit.ł ip̃e moy¬
ses dese sanquam
de alio loquitur.

Expanded text:
qui omnem bibliothecam post captivitatem Babylonicam, cunctis libris a Nabuchodonosor succensis reparavit; vel ipse Moses de se tanquam de alio loquitur.
Abbreviated transcription (Latin):
moyses dixit. Cum lex dei adhuc nulla
scripta eẽt nisi qr lex dei sempit̾na ẽ qmͣ
consuluunt om̃s p̃iementes. nt ꝙ mea
ĩuenerunt. ł faciantł iubeant .ł. uetẽt
.ẜ ꝙ illalex ĩ emutabili u̾itate p̃ceperit. ñ¬
quid.N moyses qͣmius cumillo loq̃ret
deus ꝑsingula. credendum ẽ. ꝙ consulere

Expanded text:
Moyses dixerit, cum lex Dei adhuc nulla conscripta esset: nisi quia lex Dei sempiterna est, quam consulunt omnes piae mentes, ut quod in ea invenerint, vel faciant, vel jubeant, vel vetent illa incommutabili veritate praeceperit. Nunquid enim Moyses, quamvis cum illo loqueretur Deus, per singula credendum est quod consulere
Abbreviated transcription (Latin):
Et genuit qͣi ⁊ iste portauit ymagi¬
nem t̾reni qui ꝓ abel. iusto repõitus
ecunt̾pretatione nominis xp̃m sig¬
nificat s om̃s prius portant. ymã¬
ginem t̾rem hominis qm celestis
licet multi ante aduentum xͥ ꝑfid̾¬

Expanded text:
rtavit imaginem terreni qui pro Abel justo repositus est, et interpretatione nominis Christum significat. Sed omnes prius portant imaginem terreni hominis quam coelestis, licet multi ad adventum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
componit. ut si ꝑmo
bedĩe contemptum:
sub uert̃e nequiu̾it
saltem in hoc ꝙ fidẽ
triam słiaserit nucto¬
re se głietur: si autẽ
tum se diỹcit inutͥq
extusabilis ostendit᷑.
cui licuit subtali de¬
liberatione dolos in¬
umiti aduerdere.

Expanded text:
componit, ut si per inobedientiae contemptum subvertere nequiverit, saltem in hoc quod fidem triam suaserit, victorem se glorietur: si autem tumexcusabilis ostenditur, cui licuit sub tali deliberatione dolos inimici advertere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficisci. uñ eoꝵ falsa uidetur: oppmio qui
dum ardnum ⁊ ꝑiculosum iter mrtutis
exporiunt nec incipiendum iudrcant sse¬
luis ẽ n. inittnere moꝵi: quam int̾ egypcios
necari ⁊ salsis atq amaris fluctib obrui.

Expanded text:
proficisci. Unde eorum videtur falli opinio, qui dum arduum et periculosum iter virtutis exponunt, nec incipiendum judicant. Melius est enim in itinere mori, quam inter Aegyptios necari et falsis atque amaris fluc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ergo turris exhis ardua. ⁊ excelsa uͥ¬
tutib. Ꝙ uidens pħo dicit eiͭant isti
ap̃ pħonem. qui deum sequit᷑ errare dr
qr iter sap̃ie ẽ tortuosum multas hñs
facłtates ⁊ an fractus di confitearis
tritabile uidet hoc ĩ fidelib sidicis
dñm maiestatis crucifixum. filium ly
audiat dicit qr errant isti s tu fixus
Egdalum.
pulo dei efficitur murus. egypciis imponit
tenebras non transfertur columpna ignis
ad egypcios ut uideant lucem. s nubis
ut intenebris maneant. qr dilexerunt te¬
nebras non lucem. itu ergo  ab egẏpciis. re¬
cedas. si de potestate demonum effurgias. iu¬
de quanta tͥ pparant᷑ auxilia dum modoin
fide fortis ꝑmaneas nec egypcioꝵ equita¬
tus.⁊quadrige ꝑterreant ne reclamescͣcͤ
dei legem .i. moyien dicens tanquam nõ
ẽẽnt sepulcra in egypto ita eduxisti nos
temptatione animi uba sunt beatus ẽ qui
sic temptatões excipidut nulla ei cogitatõ
ambignitatis obrepit petro. ⁊̃ dr̃. Modice fi

Expanded text:
est ergo turris ex his ardua et excelsa virtutibus; quod videns Pharao dicit: Errant isti. Apud Pharaonem, qui Deum sequitur errare dicitur, quia iter sapientiae tortuosum, multas habens difficultates et anfractus. Si confitearis credibile videtur hoc in infidelibus. Si dicis Deum majestatis crucifixum filium homiaudiat, dicit quia errant isti. Sed tu fixus Magdalum. pulo Dei efficitur murus: Aegyptiis imponit tenebras; non transfertur columna ignis ad Aegyptios, ut videant lucem: sed nubis, ut in tenebris maneant, quia dilexerunt tenebras, non lucem. Et tu ergo si ab Aegyptiis recedas, si de potestate daemonum fugias, vide quanta tibi praeparantur auxilia, dummodo in fide fortis permaneas: nec Aegyptiorum equitatus et quadrigae perterreant, nec reclames contra Dei legem, id est Moysen, dicens: Tanquam non essent sepulcra in Aegypto, ita eduxisti nos.tentatione animi verba sunt: beatus est qui sic tentationes excipit ut nulla ei cogitatio ambiguitatis obrepat. Petro etiam dici
Abbreviated transcription (Latin):
is mansu enudinem mulcet Illos ꝑuis¬
ticie distinctionem t̾ret. ałr columpna
nubis inheremo ppłm preibat. isplẽ¬
dore ignis nonindie. s in nocte radia¬
catum seq̃ntib p̃stans deiusticia sua
confidentib nuilla luce claruit. pec̾coꝵ
ħ iter facite inter epauleum cimeg¬
dalon ꝙ ẽ contra ueelsephon ic̃ Epau¬
leum ascensio tortuosa. magdalon
hñs speculam int̾p̃r credebas forsitã.¬
ꝙ deus ostenderet planum. it̾ cimolle
s ascensio ẽcitortuosa. non ẽ enim ꝓ
ascenditur anguste. ⁊ difficulter: Aita
Est ergo it̃ quo inceditur. ascensio tor¬
tuosa. lascensio spetule uł hñs spe¬
culam ascensio ad actus ꝑtinet spe¬
cula enim adfidem. ostendr̃ ergo qr
et mactib ⁊ infide multa ẽ. difficul¬
tas multus labor. sslulte .n tempta¬
nones nob̾ occurrunt multa offen¬
clicula nolentib agere que dei sũt
deinfide multa inuenies tortuosa¬

Expanded text:
is mansuetudinem mulcet, illos per justitiae districtionem terret. Aliter columna nubis in eremo populum praeibat, et splendore ignis non in die, sed in nocte radiacatum sequentibus se praestans, de justitia sua confidentibus nulla luce claruit, peccatorrsi, iter facite inter Epauleum et Magdalum, quod est contra Beelsephon, etc. Epauleum ascensio tortuosa, Magdalum l habens speculam, interpretatur. Credebat forsitan quod ostenderet Deus planum iter et molle, sed ascensio est et tortuosa. Non enim procltes, sed ascenditur anguste et difficulter. Unde Est ergo iter quo inceditur ascensio tortuosa, et ascensio speculae vel habens speculam. Ascensio ad actus pertinet, specula ad fidem; ostenditur ergo quia et in actibus et in fide multa est difficultas, multus labor: multae enim tentationes nobis occurrunt, multa offendicula, volentibus agere quae Dei sunt. Deinde in fide multa in
Abbreviated transcription (Latin):
minis t̾ra ncħ noxiũ
ꝓtulit. ñ herbam uene¬
natam ñ arborem st̃i¬
ligna data sunt hõib
et uolatilib aĩantib¬
t̾re mescam. uñ patet.
qd̾ tunc aĩalia anima

Expanded text:
minis terra nihil noxium protulit, non herbam vennon arborem steriligna data sunt hominibus, et volatilibus, et animantibn escam. Unde patet quod tunc animalia anima
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾e auiuere Ip̃a est sp̃es ad qͣms¬
pirat qui dm̃ liligit. toto corde
tota anima tota mente ad qͣm
contemplandam ⁊ ꝓximum di¬
ligendo sicut se ip̃m qͣntum pot̾
edificat possiora uero eius .i. incar¬
nationem eius. quam assump¬
sit postrenus temporib nime ꝑ
fidem ⁊ dilectioriem desiderando
contemplamur. infuturo eterna
contemplatione fruemur.

Expanded text:
vivere. Ipsa est species ad quam suspirat qui Deum diligit toto corde, tota anima, tota mente: ad quam contemplandam, etiam proximum diligendo sicut seipsum, quantum potest, aedificat. Posteriora vero ejus, id est, incarnationem ejus, quam assumpsit postremis temporibus, nunc per fidem et dilectionem desiderando contemplamur, et in futuro aeterna contemplatione fruemur.
Abbreviated transcription (Latin):
nec mirandum qd̃ cum apud
grecos ⁊ nos .a. littera udeatur.
addita . e. litt̾a addita dicatur:
ydioma enim hebree lingue
.e. consueuit scribere. ⁊ a. legẽ
sicut econtrario .e. ꝓnuntiare
Chanaan int̾pr̃ motus eoꝵ. cuins
t̾ra afidelib impossessionem ac¬
cipitur. cum nens prius diuer¬
sis cucumacta motib ĩ melii
mutata.postinodum irreflex¬
is oculis inanderiora extendi

Expanded text:
Nec mirandum quod cum apud Graecos et nos a littera videatur addita, h littera addita dicatur: idioma enim Hebraeae linguae h consuevit scribere et a legere: sicut econtrario, h pronuntiareChanaan interpretatur motus terra a fidelibus in possessionem accipitur, cum mens prius diversis circumacta motibus, in melius mutata, postmodum irreflexis oculis in anteriora extendi
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾is legis. ⁊ noue scripturam ꝙͣ
conditor nr̃ iita unuencium ĩ
spes moriencium mantu pie mi¬
serationis mortalib dedit. ute¬
docti ⁊ auiciis correct̃i. dei iusiõe
ꝑpenuio digni esse mereamur:

Expanded text:
novae Scripturam, quam conditor noster, vita viventium, spes morientium, intuitu piae miserationis mortalibus dedit, ut edocti et a vitiis correcti, Dei visione perpetuo digni esse mereantur.
Abbreviated transcription (Latin):
duo .t. agar uetus ꝙ insynagoga
iudaicum ppłm serituti nutrie¬
bat. ob noxium. sara nouum. ꝙ po¬
pulum. xp̃ianum inlib̾tatem fid̾i
generauit. Multiplicatisunt ancil
parant᷑ ip̃e ergo ppłc ferocitate
sua emulus ciomnib bonis contͣ¬
rius maxime cum xanum ppłm¬

Expanded text:
 Agar, Vetus, quod in Synagoga Judaicum populum servituti nutriebat obnoxium; Sara, Novum, quod populum Christianum in libertatem fidei generavit. Multiplicati sunt ancilparantur. Ipse ergo populus ferocitate sua aemulus, et omnibus bonis contrarius, et maxime cum
Abbreviated transcription (Latin):
tis lasbim aquib libi¬
es postea nominan sũt
qui prius phutei noca¬
bantur. ⁊ cessium qui
postea philitiim dcĩft̃
quos nos corrupte pale

Expanded text:
tis Laabin, a quibus Libyes postea nominati sunt, qui prius Phutaei vocabantur; et Chasluim, qui postea Philistiim dicti sunt, quos nos corrupte Palae
Abbreviated transcription (Latin):
S antea gygantes na¬
tos scriptura ⁊memorat
s forte post diluiium
nouitas gñis humanire¬
pandi. memorat᷑ qr ip̃e
cepit eẽ gigas suꝑ t̾ram

Expanded text:
Sed antea gigantes natos Scriptura commemorat. Sed forte post diluvium novitas generis humani reparandi memoratur, « quia ipse coepit esse gigas super terram
Abbreviated transcription (Latin):
mnitui aui dixit ĩat uixta ur̃am
sñiam. Ap̃ quencũq fu̾it inuentum ip̃e
sit seruus m̃s. uos aũ erius in noxii. Itas¬
q festinato deponentes int̾ram saccos
aꝑuerunt singuli suos. quos scrutatꝰ
incipiens amaiore usq ad minorem ĩ¬
uenit sciphum insacco beniami. at
ili scissis uestib hon̾atisq rursum asi¬
is reu̾si sunt inoppidum. pͥmusq iu¬
das cum fr̃ib ingssus ẽ ad iosepħ. Hec¬
dum . a. de loco abierat om̃sq añ eum
int̾ra parit̾ corruerunt quib ille art

Expanded text:
i qui dixit fiat iuxta vestram sententiam apud quem fuerit inventum ipse sit servus meus vos autem eritis innoxii itaque festinato deponentes in terram saccos aperuerunt singuli quos scrutatus incipiens a maiore usque ad minimum invenit scyphum in sacco Beniamin at illi scissis vestibus oneratisque rursum asinis reversi sunt in oppidum primusque Iudas cum fratribus ingressus est ad Ioseph necdum enim de loco abierat omnesque ante eum in terra pariter corruerunt q
Abbreviated transcription (Latin):
cunam more sacculi dixit fr̃ib suis. R eddita cs¬
sai. turbatiq clixerunt mutuo. Quid nam ẽ hoc cy fecit ds nob:
ueuerunte adiacobpr̃em suum int̾ra chanaan ⁊ narraueit
ei omnia que acridissent sibi dicentes. Locutus ẽ nob̃ dñs t̾re
dure. iputauit nos exploratores ẽẽ ꝓuincie. Qui iydimus pa¬
afici sumus. nec ullas molimur in sidias. Du odecim fr̃s uno
pr̃e geniti sumus. unus nori ẽ suꝑ. Mimmus cum pr̃e u̾sat
et abite fr̃emq ur̃m minimum addlucite adme ut sciai
sitis. ac deinceps emendi q̃ uultis hãtis licenciar iis dc̃ĩs cũ
frumenta effund̾ent singuli reppererunt in ore saccoꝵ liga¬
ter iacob. absq liberis me ẽẽ fecistis. Iosephñnnnm¬
ẽ suꝑ symeon tenet᷑ inuincłis beniamin aufẽ ii

Expanded text:
re sacculi, dixit fratribus suis: Reddita ei, turbatique, dixerunt mutuo: Quidnam est hoc quod fecit nobis Deus? Veneruntque ad Jacob patrem suum in terram Chanaan, et narraverunt ei omnia quae acciddure et putavit nos exploratores provinciae cui respondimus pacifici sumus nec ullas molimur insidias duodecim fratres uno patre geniti sumus unus non est super minimus cum patre versatur et abite fratremque vestrum minimum adducite ad me ut sciam sitis ac deinceps emendi quae vultis habeatis licentiam his dictis cum frumenta effunderent singuli reppererunt in ore saccorum ligater Iacob absque liberis me esse fecistis Ioseph ner Symeon tenetur in vinculis Ben
Abbreviated transcription (Latin):
alto hominis signum
obediencie qͣm debebat
Ialtͥo satramertum
ute et̃ne qm obedi¬
endo merenr lignũ
nitus accepit. ut qui
ex co manducaret.
corpus eiꝰ sta bili sa¬
nitate firmaretur.
nec ulla infirmita
ł moccasum laberet᷑

Expanded text:
altero hominis signum obedientiae quam debebat: in altero sacramentum vitae aeternae, quam obediendo mereretur. Lignum nitus accepit, ut qui ex eo manducaret, corpus ejus stabili sanitate firmaretur, nec ulla infirmitate in occasum laberetur.
Abbreviated transcription (Latin):
creandi homimuis non actio creati. S hee alicer
inelementis mundi ubi omnia simul fc̃a
quib rursus pͥmordiales cãe repetuntur de
reb deducte. que scd̃m eas quas primo condi¬
dit extit̾ant uelut herba exterra semenex

Expanded text:
creandi hominis, non actio creati. sed haec aliter in elementis mundi, ubi omnia simul facta quibus rursus quasi primordiales causae repetuntur de rebus ductae, quae secundum causae, quas primum condidit, extiterunt, uelut herba ex terra, semen ex
Abbreviated transcription (Latin):
petorib dñatur. Uñ faciamus.ho. ad¬
tium maris ⁊ uolatiliũ celi ⁊ omĩ¬
um pecoꝵ que sunt. sr̃ t̾ram uͥ insinu¬
atur: rõem debere dorminari irrõna¬
bili unte. Seruum ã hominem hõi
ł iniquitas. ł adu̾sitas fecit Iniqͥtas

Expanded text:
erant a pueritia sua et a parentibusscium maris et uolatilium caeli et omnium pecorum quae sunt super terram. ubi insinuatur rationem debere dominari inrationabili uitae. seruum autem hominem homini uel iniquitas uel aduersitas fecit: iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
di. qr seruatus ẽ. seruus appellatusẽ.
Est ⁊̃ ordo naturalis in hominib uͭ
seruiant femine uiris filii parentib
qr ⁊illic. hec iusticia ẽ. ut infirmior.
rõne seruiat fortiori hec gͥ in dñatio¬
nib ⁊ seruitutib clara iusticia ẽ. nt
qui excellunt rõne. excellant dñatõe
ꝙ cum in hoc scło ꝑiniquitatem hõni
ꝑturbat᷑. uel ꝑnaturarium carnali¬
um din̾sitatem ferunt iusti tempo¬
ralem adu̾sitatem in fine ħ̃iturior¬
dinatissimam ⁊ sempit̾nam felici¬
Mtatem

Expanded text:
di, quia seruatus est, seruus est appellatus; est etiam ordo naturalis in hominibus, ut seruiant feminae uiris et filii parentibus, quia et illic haec iustitia est, ut infirmior ratio seruiat fortiori. haec igitur in dominationibus et seruitutibus clara iustitia est, ut qui excellunt ratione, excellant dominatione. quod cum in hoc saeculo per iniquitatem hominum perturbatur uel per naturarum carnalium diuersitatem, ferunt iusti temporalem peruersitatem in fine habituri ordinatissimam et sempiternam felicitatem
Abbreviated transcription (Latin):
cumcidamus. gͦ dei u̾bo aures
labia. cor p̃pucium. ⁊ omnia:
audire. Circunicidamus la¬
bia ne aliquid turpe uel ma¬
lum. ł ociosum loquamur. cir¬
cumcidit carnem p̃pucii qui
sola ca post̾itatis certis ⁊ legit¬
timis temporib coniugio irti¬
tur qui aliter agit. non cirtum
abislicitis temꝑat. s ⁊̃ aconces¬
sis ⁊ tanquam iurgo sponsax
pudicis nirginib floret. mnqͥ¬

Expanded text:
cumcidamus ergo Dei verbo aures, labia, cor, praeputium et omnia audire. Circumcidamus labia, ne aliquid turpe, vel malum, vel otiosum loquamur. Circumcidit carnem praeputii, qui sola causa posteritatis, certis et legitimis temporibus, conjugio utitur: qui aliter agit, non circumcab illicitis temperat, sed etiam a concessis, et tanquam virgo sponsa Christi pudicis virginibus floret, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
corpori communis. tunica hec quam diximus. utraq ꝓprie con¬
tinencie. actum auisticiam. designat. Conseq̃nter ũo ⁊ alioꝵ. iii
cdum ꝑiuili calamanti aut cassidis. ꝙ extenditur. supra sũ¬
mitatẽm capitis.⁊ imodico uerticis medietatem excedit et
ciem celaret. aꝑtarum ꝓfecto ne laborante sacerdote circa sa¬
crificia corruat. ꝙ tñ cuius eẽt coloris. non ostendit. ħ quidem
de minorib sacerdotib depontificis uero thiara sic aropilleum¬
et aliud consutum exiarincto uariato circumdatur autem ei¬
et aurea corona. trib uicib fra supia quam surgit in medio fionte
q̃i cauliculus quidam aurens similis herbe quẽ ap̃ nos achano nũ¬
et ꝑ arcuitum tota corona his florib ẽ scelata. ab occipitio iũq ad
et coronis pontificum aureis scriptura tacere iudetur. Coronaꝵ
tili aaron cifilii euis. i muras cum coronulis suis ex bysso s de qͥ
mat̾ia sint nondixit. Cum .R. dicat mitras cum coronulis suis.

Expanded text:
corpori communis; tunica haec, quam diximus utraque proprie, continentiam tactus, et justitiam designat. Consequenter vero et aliorum quatuor dum parvuli calamaci aut cassidis, quod extenditur supra summitatem capitis, et modice verticis medietatem excedit, etciem celaret, apte perfectum, ne laborante sacerdote circa sacrificia corruat. Quod tamen cujus esse coloris, non ostendit. Et haec quidem de minoris sacerdotis; de pontificis vero tiara, hoc modo teet alium consutum ex hyacintho variato. Circumdatur autem eiet aurea corona tribus vicibus facta, supra quam surgit in media fronte, quasi calyculus quidem aureus, similis herbae quae apud nos acharo nunet per circuitum tota corona his floribus est caelata, ab occipitio usque ad et coronis pontificum aureis, Scriptura sancta tacere videtur. Coronarum tili Aaron et filii ejus, et mitras cum coronulis suis ex bysso . Sed de qua materia factae essent, non dixit. Cum enim dicat, Et mitras cum coronulis suis
Abbreviated transcription (Latin):
bro uiolent̾ imposita. s ĩ toto corꝑe ẽ delectabilit̾. consumma¬
ta. hec .n. linea debet string̃e manus cibrachia sacerdotis. ne
quid inutile faciat. pectus nequidmane cogidet. uentrem ne
gulosus sit. subiecta uentri mem bra. ne lascunendo totam sa¬
cerdotalis hĩtus. pulchritudinem corrumpant. genua. ne abor̃o¬
nis instancia. torpeant tibias. ⁊ pedes. ne admalum currant
In dnatur ergo sacerdos primolinea stricta ut corpus abimiquis

Expanded text:
bro violenter imposita, sed in toto est corpore delectabiliter consummata. Haec etenim linequid nisi utile faciat; pectus, ne quid inane cogitet; ventrem, nesumat; subjecta ventri membra, ne lasciviendo totam sacerdotalis habitus pulchritudinem corrumpant; genua, ne ab orationis instantia torpeant; tibias et pedes, ne ad malum currant. Induatur ergo sacerdos primo linea stricta, ut et corpus ab ini
Abbreviated transcription (Latin):
.i. mastica ⁊ morali intelligen¬
cia. slittuntur. ⁊ pr̃i munera
ppłm suum. siluu̾a portant a
nerum largitatorem..

Expanded text:
est mystica et morali intelligentia. Mittuntur et patri munera, populum suum. Munera portant asnerum largitore.
Abbreviated transcription (Latin):
astuticiam diaboli locutus ẽ aũ sicͤnt a¬
sina balaam. s hoc diabolitum i lludã¬
eirs amor ille ꝓprie pottatis ⁊ dese suꝑbap̃¬
sumptio que ꝑtemptatõem fuerat don¬
iuncenda aut ꝑimenda. Deniq non con¬
tenta suasione serpentis aspexit lignum
uonum esu c⁊aspectu decoꝵ nec credens se
inde posse mori. forte prtauit dñi alicuiꝰ
.m. Ices manlucauit ⁊ dedit iuro suo fortas¬
sis cum aliqua suasione qmͣ scriptura in¬
telligendam reliquit uł fortasse. ñ fuit
c mortuam ẽẽ¬

Expanded text:
astutiam diaboli. Locutus est autem sicut asina Balaam; sed hoc diabolicum, illudti amor ille propriae potestatis, et de se superba praesumptio, quae per tentationem fuerat convincenda, aut perimenda. Denique non contenta suasione serpentis aspexit lignum bonum esu, decorum aspectu; nec credens se inde posse mori, forte putavit Deum alicujus se; ideo manducavit, et dedit viro suo fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit m mortuam e
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ito hoc maliquo deus dampnet ꝙ creauit
ñ naturam s uoluntatem malam punien¬
cum dr̃. hoc ẽ inicium figmenti d̾xic̃ s corpus
aereum qđ̃ tali uoluntati aptauit nel ip̃am
ordinationem in qua eumc̃ inuitum fecit u¬

Expanded text:
merito hoc in aliquo Deus damnet, quod creavit, non naturam sed voluntatem malam punienur: Hoc est initium figmenti Dei, etc. Sed corpus aereum quod tali voluntati aptavit Deus; vel ipsam ordinationem Dei, in qua eum invitum etiam fecit u
Abbreviated transcription (Latin):
putat᷑ diabłs nunqͣm inu̾ntate stitisse. Nũ¬
quam beatam uitam duxisse. s abimitio
cecidisse non sic actipiendum ẽ. ut ma¬
pot̃tate delectatus beate ergo iuite dulce¬
dinem ñ gustanit. quam si acceptam. fa¬
sticluit s nolendo acciꝑe amisit. sui ergo
casus p̃scius ẽẽ non potint qr sap̃ia pieta¬
tis fructus ẽ. continno ã cecidit. non ab

Expanded text:
putatur diabolus nunquam in veritate stetisse, nunquam beatam vitam duxisse, sed ab initio cecidisse: non sic accipiendum est, ut mapotestate delectatus. Beatae ergo vitae dulcedinem non gustavit, quam non acceptam fastidivit, sed nolendo accipere amisit. Sui ergo casus praescius esse non potuit, quia sapientia, pietatis est fructus. Continuo autem cecidit, non ab
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Cur gͦ creauit. quos tales futuros ẽẽ prescie¬
bat. Qua p̃uidit quid bomi. de malis eoꝵ eẽt
facturus. sic enim fecit eos. ut relinq̃ret e¬
is. uñ aliquid faceret ⁊si culpabiliter ali¬
quid facerent. illum dese laudabiliter: oꝑ¬
antem inuenirent ase hñt uoluntatem.
malam abillo naturam bonam ⁊ iustam

Expanded text:
 Cur creavit Deus quos futuros malos praesciebat? Quia praevidit quid boni de malis eorum esset facturus. Sic enim eos fecit, ut relinqueret eis unde aliquid facerent; et si culpabiliter aliquid facerent, illum de se laudabiliter operantem invenirent. A se habent voluntatem malam, ab illo naturam bonam, et justam
Abbreviated transcription (Latin):
Non frustra putari pot̃. ab untio tp̃ris li¬
abolum cecidisse nec cum scĩs angelis paca¬
tum aliq̃n uxisse ⁊ beatum . s mox apoͥsta¬
iutate non stecit ex quo crẽatus ẽ. qui sta¬
fuit. qui futuri pect̃i atq supplicii p̃scius
non funt. Qr autem cur non suerit. neq il¬

Expanded text:
Non frustra potest putari ab initio temporis diabolum cecidisse, nec cum sanctis angelis pacatum aliquando vixisse et beatum, sed mox apostaveritate non stetitfuit qui futuri peccati atque supplicii praescius non fuit? Quaeritur autem cur non fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾o posuit in hume¬
ros puerum tam grã¬
dem. slam qui fuerat.
ante qͣm ẽẽt natus ysaac xnii annoꝵ circum¬
cisus tum eẽt abraham nonaginta. ix ⁊ natus
sit ꝙsaie. centenario pr̃e. ludebat autem hysma
grandiusculo qui iam fu̾at ablactatus ꝓfec
expulsus ẽ s ut hos qd̾ cum ꝑuulo lusit ꝑre
capitulationem dc̃m accipiamus. andequam
puer huriens nc̃is non iotuit impom s sub¬
aucliendum ẽ. dedit puerum suum ⁊c̃.
et utrem aque
ablactationem eis¬

Expanded text:
imposuit in humeris puerum tam grandem? Nam qui fuerat antequam esset natus Isaac, tredecim annorum circumcisus, cum esset Abraham nonaginta novem, et natus sit Isaac centenario patre; ludebat autem Ismaelgrandiusculo, qui jam fuerat ablactatus: profectexpulsus est. Sed ut hoc quod cum parvulo lusit, per recapitulationem dictum accipiamus, antequam puer humeris matris non potuit imponi; sed subaudiendum est, dedit puerum suum, etc. et utrem aquaeablactationem
Abbreviated transcription (Latin):
poderis dc̃a est. ut osten¬
datur: insacerdotali inta¬
nichil infimum acsordi
ciosissimum uniu̾sam̃¬
bra eins acapite usq ad
pedes. gr̃a iurtutum ter¬

Expanded text:
poderis est dicta, ut ostenderetur, nil in sacerdotali vita infirmum ac sordidciosissimum in universa membra ejus a capite usque ad pedes gratia virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
Ĩ. siorandum qid generanones abadam ꝑ ea
undenario t̾minantur
inquo tͣnsgressio signa¬
tur lamech namqz sep
generatio que miciũ
tas carnis. que resint
sp̃ui. uñ noema uocat᷑
.i. uoluptas inhac ꝓge¬
ꝑbigamiam adult̾ium

Expanded text:
etc. Notandum quod generationes ab Adam per Cain undenario terminantur, in quo transgressio signatur. Lamech namque sepgeneratio, quae initium tas carnis, quae resistit spiritui. Unde Noema vocatur, id est, voluptas. In hac progem, per bigamiam adulterium
Abbreviated transcription (Latin):
dicationem. admittunt. dum
enim bonos miraculis fulgere
consid̾ant. que de et̾nitate audm̃t
ti quoꝵ familiaritate aliq̃n ad
audiendum u̾bum ꝓdeunt. iui¬
dentes doria deicollat᷑a fidelib mi

Expanded text:
dicationem admittunt: dum enim bonos miraculis fulgere considerant, quae de aeternitate audiunt ti, quorum familiaritate aliquando ad audiendum verbum prodeunt, et videntes dona Dei co
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uitade decepte que
non catholicos. s scit¬
maticos genuerun
re qͥ inferuis nñan¬
ucic̃ Cechura hebrai

Expanded text:
pravitate deceptae, quae non catholicos, sed schismaticos genueruntrae, qui inferius nu Cetura, Hebrai
Abbreviated transcription (Latin):
ram caritatis gr̃a fecundam ⁊pilo sedule.
deo u̾ba eius audire delectet offerat aaron cũ
filiis. ñ ignem alienum. s desuꝑmissum aad
accendendam lucernam sicut ad consuũda
holocausta ⁊ adolenda thumiamata. Predicent

Expanded text:
ram et charitatis gratiam fecundam, piloque sedulDomino, verba ejus audire delectet. Offerat Aaron cum filiis suis, ignem non alienum, sed desuper missum ad accendendam lucernam: sicut etiam ad consumenda holocausta ac redolenda thymiamata. Praedicent
Abbreviated transcription (Latin):
tamur ꝓducit t̾ra bestias .i. homines feroti¬
tate supͣbientes. ⁊ pecora .i. simplicit̾ uiuen¬
tes ⁊serpentes astutos.s. ⁊ bonum. amalo dis

Expanded text:
tamur. Producit terra bestias, id est, homines ferocitate superbientes. Et pecora, id est, simpliciter viventes. Et serpentes, astutos scilicet et bonum a malo dis
Abbreviated transcription (Latin):
extinctos ⁊̃ carnes egypti. qui egyptõꝵ
carnes indet ⁊ piscĩb datas iuolatili¬
b. sllurmurat adu̾sus moy sen ĩmo
deum.d primo ignoscitur ⁊ scdo for¬
tassis t̾cio s si non desinant. s ꝑsistant
audi quid sequit᷑ in libro numeror:
refertur ⁊ idem apłe retexit. dicens.sieq
n murau̾itis sicut quidam eoꝵ mur¬
mus murmurare ⁊ coq̃ri contra dm̃i
in curremus simile offensionis ꝑien¬
lum ⁊ exemplum. Cum enim dẽcelei¬

Expanded text:
 et carnes Aegypti, qui Aegyptiorum carnes videt et piscibus datas et volatilibus! Murmurat adversus Mosen, imo Deum; sed primo ignoscitur, et secundo et fortassis tertio: sed si non desinant, sed persistant, audi quid sequitur, in libro Numerorum refertur , et idem Apostolus retexit dicens : Neque murmuraveritis, sicut quidam eorum murmus murmurare et conqueri contra Deum, incurremus simile offensionis periculum vel exemplum. Cum enim de coeles
Abbreviated transcription (Latin):
bñficiis diuinis cumce¬
leste manna susceꝑit
delegib pasche. q̃ dc̃a st̃.
et muenies ibi. Hoc ẽẽ tp̃e
ꝙ statuitur ad scd̾m pas¬
cha facienonhiis .n. qui
inmundi maĩa fũint.
e octupati negociis ꝑegͥ¬
nis qͥnon fuerant ĩmu¬
di in anima .ł ñ longe
na decelo descendit. Indi¬
e quo prinium pascha.
fit Non descendit man¬
colebamus ydola ⁊ ꝑegͥ
mus hospites. ⁊ ꝑeg̾ni te¬
stamentoꝵ deicic̃ ez da¬
tur manna decelo. nõ
indie quo primũ pascha
qui suscepimus scd̃am
int̾im quid in hac die
gestum monstret qͣta
.xͣ. die mensis scd̃i mur
lemptatio ista: ꝓbatio
ẽ. non ad pecem seductõ
nec ĩo ꝓbantur. ut deus
non noũt s ip̃os: ip̃is
ostendit quo humilio¬
res fiant adpetendum.
adiutoriũ ⁊ ad noscendã
dei gr̃am¬

Expanded text:
neficiis divinis, cum coeleste manna susceperide legibus paschae quae dicta sunt , et invenies ibi hoc esse tempus quod statuitur ad secundum pascha faciendum his qui immundi in anima fuerint, vel occupati negotiis peregrinis. Qui non fuerant immundi anima, vel non longe na de coelo descendit. In die quo primum pascha fit, non descendit mancolebamus idola; et permus, hospites et peregrini testamentorum Dei, etc. Sed datur manna de coelo, non in die quo primum pascha qui suscepimus secundainterim quid in hac die gestum monstretur: Quarta decima die mensis secundi murTentatio ista probatio est, non ad peccatum seductio; nec ideo probantur, ut Deus non noverit: sed ipsos ipsis ostendit quo humiliores fiant ad petendum adjutorium et ad noscendam Dei gra
Abbreviated transcription (Latin):
mas ⁊̃ luminis magnitudĩe. qr luminare
minus ⁊ stellas illustrat. sslaior ẽ ⁊̃ ĩ calore:
qr munlum calefacit cum pret̾itis añ eiꝰ
equalis uniusq magnitudĩs uuna cũ sole
cerniturꝰ. hinc ee auint. qr multo longinqͥor

Expanded text:
ma, sed luminis magnitudine, quia luminare minus et stellas illustrat. Major est etiam in calore, quia mundum calefacit, cum praeteritis ante ejus uod autem aequalis uniusque magnitudinis luna cum sole cernitur, hinc esse aiunt quod multo longinquior
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram que hĩtabatur. destiterint uesci
manna s qr non ante traiecto .n. ior¬
dane si geaturꝰ manna cessaise. ub̃i
manducauerunt panes t̃re. Ingrefsi
uo int̃ram hĩtabilem ante quam trã¬
sirent lordantm .ł. tm̃ manna uesti.
uel utro cibo potuerunt. hoc .n. intel¬
ligi potest qr cessasse manna non dr̃.¬
cius tñ creditur:. non eos carnes desi¬
derasse. quas depecorib hr̃e pot̾ant
ortogometra. data ẽ .i aues quas co¬
turnices multi latim int̾pretantur
cum sit aliud genus auium ortogo¬
metra quamius coturnicib non ui¬
q quaꝙ dissimile sion̾at n. deus quid

Expanded text:
terram habitabilem destiterunt uesci manna, sed quia non ante. traiecto enim Iordane significatur manna cessasse, ubiergo ingressi sunt habitabilem terram, antequam transirent Jordanem, vel tantum manna vesci, vel utroque cibo potuerunt. Hoc quippe intelligi potest, quando cessasse manna non dicitius tamen creditur non eos carnes desiderasse, quas de pecoribus habere poterant, ortygometra data est, id est aues, quas coturnices multi latine interpretati sunt, cum sit aliud genus auium ortygometra quamuis coturnicibus non usquequaque dissimile. nouerat enim deus quid
Abbreviated transcription (Latin):
et uenies inraphich̃n syn autẽ
temptatio intpr̃ Raphidyn sami¬
tas iuclicii. qui bñ exit uenit detẽp¬
tatione ad sanrtatem uidicii. Indie
ergo ad sanitatem uidicii. qui bñ dispoñ
sermones suos inuidicio.

Expanded text:
autem tentatio interpretatur; Raphidim sanitas judicii: qui bene exit de tentatione, venit ad sanitatem judicii. In die ergo ad sanitatem judicii qui bene disponit sermones suos in judicio.
Abbreviated transcription (Latin):
deserto syn .ẜ. castra sua ꝑ u̾bum dei ẽ.
una qidem synagogã domimis ĩ
.iiii. castris dimditur. qui describũ¬
tur inmimeris cirea tab̾na culum
am põrta. armatus gͦ incastris dm̃i
militans ne implices te scłarib ne¬
gociis. ⁊ in castris domini semꝑ extu¬
uias agas. ut dete dicaturq ꝓfeitꝰ¬

Expanded text:
deserto Sin secundum castra sua per verbum Dei. Est una quidem Synagoga Domini. sed in quatuor castris dividitur, qui describuntur in Numeris circa tabernaculum Domini postia. Armatus ergo in castris Domini militans ne implices te saecularibus negotiis, et in castris Domini semper excubias agas, ut de te dicatur qui
Abbreviated transcription (Latin):
tendunt ⁊ubis dolosis fenidum
sensum euomunt arioch ebrins
nel ebrietas int̾p̾r. hic stulticiam:
gencium sigc̃at qui iniquitate
ebrii creaturam ꝓ creatore colũt
et scł̃i illecebris uoluuntur chodo¬
laomor decorus manipulue int̾pͣ.
sciens ingum. ł expoliator quiẽ
rex gencium arsariciam figurat.
quẽ sagax ⁊ uersuta multas sibi
subiungat

Expanded text:
tendunt, et verbis dolosis fetidum sensum evomunt. « Arioch. » Ebrius vel ebrietas interpretatur: stultitiam gentilium significat, qui iniquitate ebrii creaturam pro Creatore colunt, et saeculi illecebris volvuntur. « Chodorlahomor. » Decorus manipulus interpreSciens jugum vel explorator, qui est rex gentium; avaritiam significat, quae sagax et versuta multos sibi subjugat
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis eruunt᷑ ⁊ sanitate catho¬
lice fidei nuniunt᷑. potissimũ¬
id diligamus qd̾ certum apparuerit eum sen¬
sisse. quem legimius. Si aũ hoc latet id certe qd̾
circumstancia scripture non impedit. & cũ
sana fide concordat. Si aũ ⁊ scripture circsi¬
stantia. tractari ⁊ clis cuti non potest. saltem
id solum qd̾ fides exigit sans uel p̃scribit a¬
liud ẽ enim quid ponssimum. riptor sense
etiam si uoluntas scriptoris incerta sit sane

Expanded text:
bis, et sanitate Catholicae fidei muniuntur, id potissimum eligamus, quod certum apparuerit, eum sensisse quem legimus. Si autem hoc latet, id certe quod circumstantia scripturae non impedit, et cum sana fide concordat. Si autem et Scripturae circumstantia pertractari ac discuti non potest, saltem id solum quod fides sana praescribit. Aliud est enim quod potissimum scriptor senseron potest, etsi voluntas scriptoris incerta sit, sanae
Abbreviated transcription (Latin):
eis aliferret quib ob¬
ligati sunt pp̃ reatum
occisi xp̃i qr miserias
et disꝑsiones eoꝵ lem¬
garet. quas paciuntͣ¬

Expanded text:
eis auferret, quibus obligati sunt propter reatum occisi Christi, quia miserias et dispersiones eorum leviaret quas patiunt
Abbreviated transcription (Latin):
die Egrpcola quos nc̃ iuoetis.
ne quaquam ultra indebitis usq¬
insempit̾num dominus pugnabit
ad moysen. qiud clamas adme:
loquere filiis isrł ut ꝓficiscantur.

Expanded text:
etis, nequaquam ultra videbitis usqsempiternum. Dominus pugnabit ad Mosen: Quid clamas ad me? Loquere filiis Israel, ut proficiscantur.
Abbreviated transcription (Latin):
As.Sicut n uidistis egyptios hodie. non ap¬
postea isrłite egypeios: an qr isti quitune
idebant. non eos ult̾ius uiderunt. qr nlli¬
post̾os illoꝵ annon eos indebras sicut hodie
intelligendum ẽ non sicut hodie ꝑseq̃n¬
tes ⁊ inimicos ut nulla sit q̃o. nẽc de et̾ne
tempore ꝙ hic posuit qr. ⁊isi iudebunt.
to curriim fuit. icluces tocuis

Expanded text:
Sicut enim vidistis Aegyptios hodie, non appostea Israelitae Aegyptios? An quia isti qui tunc videbant, non eos ulterius viderunt; quiposteros illorum. An, non eos videbitis sicut hodie, intelligendum est, non sicut hodie persequentes et inimicos, ut nulla sit quaestio nec de aeterno tempore quod hic posuit, quia etsi videbunt to cu
Abbreviated transcription (Latin):
egressus sit thare c̃
adorare nolebat. li
tis ex quo confessus
chaldeoꝵ. Pot̾ autẽ
fieri ut qr scriptura
reliquit incertum
tem obiret ł statim
post ꝑsecutõnem

Expanded text:
egressus sit Thara cumadorare nolebat, Deitis, ex quo confessus Chaldaeorum. Potest autem fieri ut quia Scriptura reliquit incertum,tem obiret: vel certe statim post persecutionem