comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum Necdum cuangelica &a postolica ꝑ orbem scriptura
& infirmitate cordis intus in tegrratq: innullo de ficientes
&operũ daritate sorinsecus cẽ debere conspicui Velceste
colunȩ lignorũ s&xhimdeccorantur: Cũide doctores fostitudi¬
nem suȩ actionis diuno semꝑ adiutorio ꝓtegenđa docent:
Cum i nomnib: quȩ faciunt glorã patrisqui ÷ incȩlis reqͥrant.
Cumin uniuersis quȩ lo quuntur xp̃msona regaudent dicentes:
Aurecoquippe capita illũ designant. de quodicita postolus:
eomnia constant in ipso &ipse ÷ cput corporis ȩcde siȩ qui ÷
principiũ & primogenitus exmortuis: Neq: in congruũ uide
atur ꝑquinq: capita colũ narums unũ caput ȩcclesiȩ xp̃mfigu¬
semꝑ aequalis atq: indiui sibilis: sed singulis quib:q clectis
gratiam suis p̃s̃ paccipientiũ capacita te diuidens: Uide non
solumomnigenerabter ȩcclesiae : uerũ &ã specialiter uNicui¬

Expanded text:
cum necdum evangelica et apostolica per orbem Scriptura cum necdum evangelica et apostolica per orbem Scriptura et infirmitate cordis intus integri, atque in nullo deficientes, et operum claritate forinsecus esse debere conspicui. Vel certe columnae lignorum setim deaurantur, cum iidem doctores fortitudinem suae actionis divino semper adjutorio protegendam docent, cum in omnibus quae faciunt, gloriam Patris, qui est in coelis, requirant; cum in universis quae loquuntur, Christum sonare gaudent, dicentes:Aurea quippe capita illum designant, de quo dicit Apostolus: Et omnia constant in ipso, et ipse est caput corporis Ecclesiae, qui est principium et primogatur per quinque capita columnarum, unum caput Ecclesiae Christum figusemper aequalis atque indivisibilis, sed singulis quibusque electis gratiam sui Spiritus pro accipientium capacitate dividens. Unde non solum omni generaliter Ecclesiae, verum etiam specialiter unicui
Abbreviated transcription (Latin):
erigitur tanto firimus docendo &ilios adamorem suꝑriorum
sifficit ad tollere: siciteñ a postolica postolie uri ꝑtabulas
recte possunt designari : ꝓpterlatitudinemuel doctrinm
qua cuntes in mundũ unuersum p̃dicint eiuingliũ ornierea¬
turȩ uelaritas qua non solõ usq: id amicos sedusq addi ligendo
&umipsos extendunt inimicos: &xorationib aebene ficus
squendo eos quise odio habent: Ita&cum ꝓpter inexpug¬
nabileconrdis robur &intentionem ad elestia sem ꝑcrectam
nonin conuenienter uocabulo & factura coliomnart̃ figura aR
postolo attes tante quiait ⁊ Iec cobus cephas uioheenes qui
uidebantur columne ẽẽ: Ouȩ nimirum colũnȩ bene quia¬
q: sunt factȩ ꝓpt̃ totidem libros legis quib uecesse ÷ ut sã
doctores suȩ uerbo p̃dicationis cõmuniaN : & maxime qui pri¬
mitiuã instituere ȩcclesã : quiex ebreoram populo con¬
gregita solamosuce legis auctoritate nouerat institui

Expanded text:
erigitur, tanto firmius docendo, et alios ad amorem supernorum sufficit attollere. Sicut enim apostoli et apostolici viri, per tabulas recte possunt designari propter latitudinem vel doctrinam, qua euntes in mundum universum praedicant Evangelium omni creaturae; vel charitas, quam non solum usque ad amicos, sed usque ad diligendos etiam ipsos extendunt inimicos; et orationibus ac beneficiis prosequendos eos, qui se odio habent: ita etiam propter inexpugnabile robur cordis, et intentionem ad coelestia semper erectam, non inconvenienter vocabulo et factura columnarum figurantur, Apostolo attestante, qui ait: Jacobus, Cephas, et Joannes, qui videbantur columnae esse . Quae nimirum columnae bene quinque sunt factae propter totidem libros legis, quibus necesse est ut sancti doctores suae verbo praedicationis communiant, et maxime qui primitivam instituere Ecclesiam, quae ex Hebraeorum populo congregata, sola Mosaicae legis auctoritate noverit institui,
Abbreviated transcription (Latin):
carnes conburebant᷑ & singuis fundebat᷑ hostiarũ onmẽ huius tempo¬
ris ecdesi ã accipiamꝙ inquanullus : absq peccato &am siunius diei
fuerit uitaei: suꝑ terrã : Nullus quiñ expeccito p̃uaricationis
mundari. Aureum uero altare ipsumdnm signific& quimiro
atq ineffabile ordineita carnemuenẽ troexit ex coda utapco

Expanded text:
sanguis fundebatur hostiarum, omnem hujus temporis Ecclesiam accipiamus, in qua nullus est absque peccato, etiam si unius diei fuerit vita ejus super terram. Nullus qui non ex peccato praevaricationis mundari. Aureum vero altare, ipsum Dominum significet; qui miro atque ineffabile ordine, ita carnem veram traxit ex Adam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
candum exatat. recte ipse dep̃ca renarrator: Dep̃abituraũ aaron¬
fbere uistutum cõmendat : Deniq quasi cornua tangens altaris
urei dedecotione discpolorũ loquitur : Quos dedistimihi demando
tiuerant &mihieos dedisti : & sermonemtuum serua uerunt
Nine cognouer̃ qom̃a quȩ dedistimi hi abstesunt : ꝓquib ecum
dep̃cans adiect : Ego ꝓcis rogonom ꝓmundo : sed phis quos dedisti
mii quiatu sunt : & quia ꝓpter merita & int̃cessiones sib limnum¬

Expanded text:
ecandum excitat, recte ipse deprecari narratur. Et placabit superecandum excitat, recte ipse deprecari narratur. Et placabit superfecere virtutum commendat. Denique quasi cornua tangens altaris aurei de devotione discipulorum loquitur: Quos dedisti mihi de mundo, tui erant, et mihi eos dedisti, et sermonem tuum servaverunt. Nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi, abs te sunt . Pro quibus etiam deprecans adjecit: Ego pro his rogo, non pro mundo, sed pro his quos dedisti mihi, quia tui su
Abbreviated transcription (Latin):
Id ÷ in toto hoctem pore quo ȩccl esiam sibicopulaie dignatus est
Semel &um unicuq: credentium liuacrum sacri fontis inmxsteriũ
sui sangunis ad soluenda peccatorũ curacola donatuit, & pulebra
omnimodis distantua figurarum semel quidem ꝑannũ pontisex
in sanguineoblationis suꝑ corniu altaris dep̃cari : Cotidie autem
thimiama suaue flagrans suꝑ comaendere p̃cipitur: Quia dͥñ ser
accendfis renouat semeleos hostia su saenguinis mortem superaas
redemit ipse fideles qu cotidiana peccita cotidianis ab luere p̃ab
aclacrimis solent semel iina cramentõ passionis illius ab solutos sẽ
apeccaitis. eẽ omnib: guident: Dep̃cabiturautẽ su ꝑ cornia altaris
quia & ipsenon solũ inter homines conuersatus ꝓ hominib: orauit
uerum &iã nunc ad dexteram patris incȩlestib: sedens interpel¬
lait ꝓ nobis. & incordib: electorũ ꝑfidem in habitans dum eos addo p̃¬

Expanded text:
id est, hoc in toto tempore, quo Ecclesiam sibi copulare dignatus est. id est, hoc in toto tempore, quo Ecclesiam sibi copulare dignatus est. Semel etiam unicuique credentium, lavacrum sacri fontis in mysterium sui sanguinis ad solvenda peccatorum vincula, donavit. Et pulchra omnimodis figuratum distantia, semel quidem per annum pontifex in sanguine oblationis super cornua altaris deprecari, quotidie autem thymiama suave fragrans, super eo incendere praecipitur; quia Dominus et is accendens renovat, semel eos hostia sui sanguinis mortem superans redemit. Ipsi fideles qui quotidiana peccata quotidianis abluere precibus, ac lacrymis solent, semel in sacramentum passionis illius, absolutos se a peccatis esse omnibus gaudent. Deprecabitur autem super cornu altaris, quia et ipse non solum inter homines conversatus pro hominibus oravit, verum etiam nunc ad dexteram patris in coelestibus sedens, interpellat pro nobis; in cordibus electorum per fidem inhabitans, dum eos ad depr
Abbreviated transcription (Latin):
huius modi : Uerum quotiescãq unũ libaminũ cum arnib: offestur
hostia rum eorũ ꝓfecto iuxtatropologicã expositionẽ designat sc̃ĩmo¬
ꝑfectiautemiusti quidcere possunt: Defect eormeum &aromea
dr̃ cordismnei & pirs mea ds̃imnsȩcula : Quasi cesrantib: uictimarũ libami¬
nib: quodadeneum altare exterius positũ ꝑtinent sola intus in aureo
altari a romata h̃o desiderii celestis offerunt : Quaderemissione
peccatorum im securiores effecq: ꝓdilatato sola modo regni pennis
ntrorculugent dilcibq lacrimarum fluentis stratum suum ꝑ
singulas noctes in rigant: Dequo udelic& altari adhuebene subdit᷑¬
Ttde p̃cabitur uaroa siꝑ cornueies somel ꝑannum in sanguinem qđ
ablatum est ꝓpeccato: sunmusnamq: sacerdos noster se melinin¬
noobtulit sangiuncm suã ꝓpeccato totius mundi inuillo tuidelic& conno
dequodieit ipse ꝑisuam. : Quia uenerit p̃dicare cennum dñi acceptu

Expanded text:
hujusmodi. Verum quotiescunque vinum libaminum cum carnibus offertur hujusmodi. Verum quotiescunque vinum libaminum cum carnibus offertur hostiarum, eorum profecto juxta tropologicam expositionem designat sanctimoerfecti autem justi, qui dicere possunt: Defecit cor meum, et caro mea, Deus cordis mei, et pars mea Deus in saecula; quasi cessantibus victimarum libaminibus, quae ad aeneum altare exterius positum pertinent, sola intus in aureo altari aromata Domino desiderii coelestis offerunt; quia de remissione peccatorum jam securiores effecti, pro dilato solummodo regni perennis introitu lugent, dulcibusque lacrymarum fluentis stratum suum per singulas noctes irrigant. De quo videlicEt deprecabitur Aaron super cornua ejus semel per annum, in sanguine quod oblatum est pro peccato. Summus namque sacerdos noster semel in anno obtulit sanguinem suum pro peccato totius mundi. In illo videlicet anno, de quo dicitur per Isaiam, quia venerit praedicare annum Domini acceptum,
Abbreviated transcription (Latin):
quentib: huius uoluminis equib: a romatib: hocthimia ma
citionẽ eernorũ bonorũ quȩ principalit̃ adño quȩrenda sunt
constat ꝑtinere, Non t ergo offerendum suꝑ altari aureo thi¬
mama cõpositionis alterius quã qđ hns statut : quia non aliud a
dõ que rereorantes quã quod ipseiussit : quodq daturõ esse ꝓmi¬
sit Non aliud deillo crederequam qđ ipse docut debemus
Nont offerenda suꝑ co uictima neclba libanda: Hec &onim
omnia adaltare &xterius ꝑtinent : quȩ incipientiã &mꝓfectu
adhuc positorã uitã designant: Tintenamq sblinitatis ꝑfectorũ
÷ uita uistorũ utin linea carnaile quodd nõ micta re habeant ualeatin¬
uenirs & quidẽ libaminauini oostat nonnũ quã magnã gratiȩ spiritalis
designareuis tutẽ hoc ÷ siue poculũ doctrinȩ : seucabcẽ pissionis : siue
feruorẽ prȩopuȩ dlectionis siue ipsã sps̃ sci ꝑceptionẽ ut aliquid

Expanded text:
quentibus hujus voluminis, e quibus aromatibus hoc thymiama quentibus hujus voluminis, e quibus aromatibus hoc thymiama cationem aeternorum, quae principaliter a Domino quaerenda sunt, constat pertinere. Non est ergo offerendum super altari aureo thymiama compositionis alterius, quam quod Dominus statuit, quia non aliud a Domino quaerere orantes quam quod ipse jussit, quodque se daturum esse promisit, nec aliud de illo credere quam quod ipse docuit debemus. Non est offerenda super eo victima, nec liba libanda. Haec etenim omnia ad altare exterius pertinent, quae incipientium et in profectu adhuc positorum vitam designat. Tantae namque sublimitatis perfectorum est vita justorum, ut nil in ea carnale quod Domino mactare habeant valeat inveniri. Et quidem libamina vini constat nonnunquam magnam gratiae spiritualis designare perceptionem, aut aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
citur &adolebit incensum suꝑco aaron siuue fligrans mane quan¬
do conponpx lucernas incend&xillud: & quando collocat cas aduespe¬
rum Mane &enimaa romnincensum suꝑ altariadol& : Cum dñs
corda fidelium in his quȩi um intellegere ualent arcinis ueritatis
ad gratiã conpunctionis inflimitur: Incend& illud & aduespe¬
rum quando collocat lucernas cum&ĩ exeis quȩ necdum capere
lestiuã ubioma secroda pite fiunt in formit : flugratq saiue thi¬
miama cum subita conpunctione diuinitus tactila crimis soluma cp̃¬
cib: uicare dilcehibent: Bencautẽ sequtur: Ur&e himia ma
sempiternum corã dño ingenerationes uras: Quianimirũ ueces¬
see utamimus postoritionem & fl&ur ad otiosa uerba siuo facta
nondiuestat : sed ineodem seuigore deuotionis quẽ inoratione
suscipit &uam finitaoratione cus tediat .: Iuxta exemplũ annȩ
dequa or antedictum÷: ualtusq ei: non samplius indiuersamo¬
tati : Nonoffereis suꝑ eothimiama cõpositionis alterius in se¬

Expanded text:
 eo Aaron suave fragrans, mane quando componet lucernas, incendet illud, et quando collocat eas ad vesperum. Mane etenim Aaron incensum super altari adolet, cum Dominus corda fidelium in his quae jam intelligere valent arcanis veritatis, ad gratiam compunctionis inflammat. Incendet illud et ad vesperum, quando collocat lucernas, cum etiam ex eis quae necdum capere lestium, ubi omnia secreta patefiunt, informat: fragratque suave thymiama, cum subita compunctione divinitus tacti, lacrymis solum ac precibus vacare dulce habent. Bene autem sequitur: Uret thymiama sempiternum coram Domino in generationes vestras. Quia nimirum necesse est ut animus post orationem et fletus, ad otiosa verba sive facta non divertat, sed in eodem se vigore devotionis quem in oratione suscipit, etiam finita oratione custodiat, juxta exemplum Annae, de qua orante dictum est: Vultusque ejus non sunt amplius in diversa mutati. Non offeretis super eo thymiama compositionis alterius. In se
Abbreviated transcription (Latin):
Demiq obsesso ab hostib: cechia & auxilium enus in uocantiait:
meum: sic& morses ꝓpopulo peccante intercedens petrũ fec̃
memoriam: & quas suꝑ cornta dep̃ cansaltaris dñm placa recu¬
rabat, Quescat in quiensiratua & esto placabis suꝑ nequitia poptili
tus recorda reabrabam &isaac &isrł seruorũtuorũ quib: ura sti
ꝑtem& ipsumdicens : Multiplica bo sem̃ urm̃ sicut stella sçȩli

Expanded text:
Denique defesso ab hostibus Ezechiae et auxilium ejus invocanti ait: meum . Sic et Moyses pro populo peccante intercedens, patrum fecit memoriam, et quasi super cornua deprecans altaris, Drabat: Quiescat, inquiens, ira tua, et esto placabilis super nequitia populi tui. Recordare Abraham, Isaac et Israel servorum tuorum, quibus jurasti per temetipsum dicens: Multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
cõparatur: Velces teucetes aaron multi fari ȩomnẽ lectorum
co&um &uaria ꝑsonarũ meritorũq distatia xp̃o adherentem
designant testea postolo quiait: Quicũq i in xp̃o buptidatiestis
xp̃m indiustis. Cũ autem in ꝑsona aaron dnm siluatorẽ figuralit̃
in sinuatũ accipimꝙ. Quid filos aaron qui&x psi in sacerdotium unc
magistros significa redicimus : Hec quidẽ ita princi paliter dedĩo
possuntaccipi. sednos magis in eis quȩ ad significantiã nrẽ indño piȩ
conuersationis obtineant : Quȩq ad correptionẽ nr̃orum respician

Expanded text:
comparatur, vel certe vestes Aaron multifariae, omnem electorum comparatur, vel certe vestes Aaron multifariae, omnem electorum coetum in varia personarum meritorumque distantia Christo adhaerentem designant, teste Apostolo, qui ait: Quicunque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis . Cum autem in persona Aaron Dominum Salvatorem figuraliter insinuatum accipimus, quod filios Aaron, qui et ipsi in sacerdotium unctmagistros significare dicamus? Haec quidem ita principaliter de Domino possunt accipi; sed nos magis in eis quae ad significantiam nostrae in Domino piae conversationis pertineant, quaeque ad correctionem
Abbreviated transcription (Latin):
neta quã uis excellentioris figura mesteri : quomodo tabna¬
culũ cumornatib: acuasis suir scam̃ designat ȩcclesiã pulcherri¬
mauistutũ siue ꝑsonarũ fidebum uarietate distinctã Ita&iam
sũ mus enusdẽ tab̵naculi sacerdos figuramten& ueri pontificis
ihũ xpi : qui sem&ipsum obtulit oblationẽ & hostiã dõ ꝓ nobis
in od orem suauitatis quixiã iure potest fratermoxsiuocari: Quis it
am plius alteri fraterno ÷ foedere conexis quã xp̃s mo isi. Legi gratia
nouũ testamentum u&eri Cum&ipsemor sestaledecotestimoniũ
reddit dicens populo quẽ docebat : ꝓpharan degente tua & defire¬
trib tuis sicut me sosci tabittib dñs dr̃tuas ipsumaudies : & paulo¬
post exꝑ sonadm̃ ꝓph&im su scita bocis demedio fratrũ suorum
similẽtui : & ponã uerba mea inore eius : Cuius operib: admirandis
quȩ nemoalius fecit. Recte habitus aa ronmiraua ri&ate in signis

Expanded text:
rata, quamvis excellentioris figura mysterii, quomodo tabernarata, quamvis excellentioris figura mysterii, quomodo tabernaculum cum ornatibus ac vasis suis, sanctam designat Ecclesiam, pulcherrima virtutum sive personarum fidelium varietate distinctam: ita etiam summus ejusdem tabernaculi sacerdos figuram tenet veri pontificis Jesu Christi, qui semetipsum obtulit oblationem et hostiam Deo pro nobis in odorem suavitatis. Qui etiam jure potest frater Moysi vocari: quis enim amplius alteri fraterno est foedere connexus, quam Christus Moysi, legi gratia, Novum Testamentum Veteri? cum et ipse Moyses tale de eo testimonium reddat, dicens populo quem docebat: Prophetam de gente tua et de fratribus suis, sicut me, suscitabit tibi Dominus Deus m suscitabo eis de medio fratrum suorum similem tui, et ponam verba mea in ore ejus . Cujus operibus admirandis, quae nemo alius fecit, recte habitu Aaron mira varietate insignis
Abbreviated transcription (Latin):
nib: clectis quiduero paucis ꝑfectiorib: specialit̃ loquat᷑ ad tendere
ut altiori excellentia meritorũ ad altiora possint p̃mia ꝑuenire :
Nam qđ fratrem suũ mor ses cum filuis in sacerdotiũ ordinare p̃cipit᷑:
qui nob̵ aliud mistice cõmendat : nisi quo doms quiofficiũ doctoris
sortiuntur : Tintodebent studio &amore meditatione diuinȩ legis
adherere ut quasi germina eiuideant᷑ cognatione coniunsti: Neq
hoc quod primi filiorũ aaron postordinationẽ cũignemalienũ offer¬
rentcorã dño ignȩçȩlesti perierunt a significatione miserabilis
nõi temporis abhorr& : Vbinon nulli sacerdotũ acdoctorũ loco po¬
titi quod dictuquoq graue aclucubresatis : Dumignẽ cupidita¬
tisigni suꝑnȩ dilectionis ante ponunt igne suꝑnȩ ultionis ad sumun¬
tur : Ouonũ ꝑ p&uadanatio temponali ÷ filiorũ aron moste figo¬

Expanded text:
nibus electis, quid vero paucis perfectioribus specialiter loquatur, attendere: nibus electis, quid vero paucis perfectioribus specialiter loquatur, attendere: ut altiori excellentia meritorum ad altiora possint praemia pervenire. Nam quod fratrem suum Moyses cum filiis in sacerdotium ordinare praecipitur, quid nobis aliud mystice commendat, nisi quod omnes qui officium doctoris sortiuntur, tanto debent studio et amore meditationi divinae legis adhaerere, ut quasi gemina ei videantur cognatione conjuncti? Neque hoc quod primi filiorum Aaron post ordinationem cum ignem alienum offerrent coram Domino, igne coelesti perierunt, a significatione miserabilis nostri temporis abhorret ubi nonnulli sacerdotum ac doctorum loco potiti quod dictum quoque grave ac lugubre satis est, dum ignem cupiditatis igni supernae dilectionis anteponunt, igne supernae ultionis absumuntur; quorum perpetua damnatio, temporalis est filiorum Aaron morte figu
Abbreviated transcription (Latin):
itiu tomne quodillic inornatuaestium dirum extrinsetus fulgebat
Hocintellactũ spirita lit̃ in ipsis sacerdotum n r̃orummentib: altũ
intus emineat. Hoc in conũ actib: p̃ceeris fid elibͣ meritis foris glo¬
rio sum larescat: Vndea ptep̃opiturmo csi utapplic& ad sẽ aaron
fratrem siũ cum filis demedio filiorumi srł ad fui gendũ sacerdotio
coram dño: Neces seẽnim ut quicũq ad maiorẽ inscãȩedesa gra¬
dũ ꝓmouendisunt : maioramentis industria sẽse ad legemđi¬
applicentid ÷ diuinorum obseruantiȩ manditorũ sollestiore p̃cete¬
ris animo copulentur THocestenimeos qui sacerdotio functuri sun
demedio filiorã isrł ad mor senapplicaris Prȩsules aẽ doctores
sçȩ ecclesȩ cõmunem uitamelectorũ singulari mentis culmine
transcendere : & familiceri inspectione quiodl exgeneralit̃ om¬

Expanded text:
ita ut omne, quod illic in ornatu vestium clarum extrinsecus fulgebat, ita ut omne, quod illic in ornatu vestium clarum extrinsecus fulgebat, hoc intellectum spiritualiter, in ipsis sacerdotum nostrorum mentibus altum intus emineat; hoc in eorum actibus prae caeteris fidelium meritis, foris gloriosum clarescat. Unde apte praecipitur Moysi, ut applicet ad se Aaron fratrem suum cum filiis de medio filiorum Israel, ad fungendum sacerdotio coram Domino. Necesse est enim, ut quicunque ad majorem in sancta Ecclesia gradum promovendi sunt, majore mentis industria, sese ad legem Dapplicent, id est divinorum observantiae mandatorum, solertiore prae caeteris animo copulentur. Hoc est enim eos qui sacerdotio functuri sunt de medio filiorum Israel, ad Moysen applicari: praesules ac doctores sanctae Ecclesiae, communem vitam electorum, singulari mentis culmine transcendere, et familiari inspectione quid lex generaliter om
Abbreviated transcription (Latin):
atq exponendaest: Quomõ it uxta lit teram ꝑp&ius cẽ poterit
cultus officii sacerdotalis ubi&ipsum sacerdotium & tab̵ naculum
in quo gerebatur: łtpopulus cuigerebantur uindudũ ẽẽ cessauer̃
Vnde constat hoc in scã codesia uerbum eẽ complendum: ubi succe¬
dentib: sib ꝑordinẽ doctorib: simul &iuditorib: ueritatis nũ quam
deerunt spiritales fili isrł quundomũ dni dona pi&atis offe¬
rant & filuia aron id ÷ ueri sicerdotis nõĩ quillis lucem uerbi minis
trent : donec compl&xo sȩculihuius statu &psoquoq: tab̵ naculo dĩ
toto id ÷ uniuersa dectorũ multitudine ad regnũ gȩleste trans¬
lita Nonerunt ultra quiab hominib: erudiant᷑ homines cũ sit ds̃
cumfilussuis demedio filiorũ isrł ut sacerdotio fungant᷑ mihi,¬
hi aaron nudab & abiu &eleatar &ithemar: Descripta factura
tab̵ naculi consequenter . qui in coministrentor dinantur : Quorum
quidemordinatio & habitus. recte ȩcdessȩ sacerdotib: congruit.

Expanded text:
atque exponenda est. Quomodo enim juxta litteram perpetuus esse potuit cultus officii sacerdotalis, ubi et ipsum sacerdotium et tabernaculum, in quo gerebatur, et populus cui gerebatur, jamdudum esse cessaverunt? Unde constat hoc in sancta Ecclesia verbum esse complendum, ubi succedentibus sibi per ordinem doctoribus, simul et auditoribus veritatis, nunquam deerunt spirituales filii Israel, qui in domum Domini dona pietatis offerant, et filii Aaron, id est, veri sacerdotis nostri, qutrent: donec completo saeculi hujus statu, et ipso quoque tabernaculo Dei toto, id est universa electorum multitudine ad regnum coeleste translata, non erunt ultra, qui ab hominibus erudiantur homines, cum sit Deus cum filiis suis de medio filiorum Israel, ut sacerdotio fungantur mihi Aaron, Nadab et Abiu, et Eleazar et Ithamar . Descripta factura tabernaculi, consequenter sacerdotes qui in eo ministrent ordinantur, quorum quidem ordinatio et habitus, recte Ecclesiae sacerdotibus congruit:
Abbreviated transcription (Latin):
fratrituo mgloriã & decorem &loqueris cunctis sapientib: corde
quos repleui spũ prudentiȩ ut facantuestes uron in quib: sc̃i fi¬
catus ministr&mihi: Vestesscȩ̃ aaronquas.llimo .v. sos fecit
opera sunt iustitie & scĩtatis quȩ scriptura sacrȩlegis rectoribus¬
imitenturostendit sapiente s autẽ corde quos ad faciendas eas dem
uestes dĩ spũ prudentiȩ repleuit ipsi sunt ꝓph&e &a postoli coe¬
riq: doctores ueritatis. Qui nobis aꝑtis si me quomodo uiuere sacer¬
dotes & ninistrialtaris. qualiter doceredebeant siue exẽplosuȩ
actionis. seu uerbo exortationisostendunt : quib: f illuda poscoliad

Expanded text:
s sapientibus corde, quos replevi spiritu prudentiae, ut faciant vestes Aaron, in quibus sanctificatus ministret mihi . Vestes sanctae Aaron quas illi Moyses fecit, opera sunt justitiae et sanctitatis, quae Scriptura sacrae legis rectoribusxempla quae imitentur, ostendit. Sapientes autem corde, quos ad faciendas easdem vestes, Deus spiritu prudentiae replevit, ipsi sunt prophetae et apostoli, caeterique doctores veritatis, qui nobis apertissime, quomodo vivere sacerdotes, et ministri altaris, qualiter docere debeant, sive exemplo suae actionis, seu verbo exhortationis, ostendunt. Quibus est illud Apostoli ad
Abbreviated transcription (Latin):
Columnȩ quoq: ac tabulȩ tab̵ naculi &sinaltum erant erec¬
te ba sestamen inquib: starent habebantint̃ra positas.
Atuero derubricitis atq: he acinthinis pellib: quod inalto
tectumoperient dicit᷑ quoduero adterramessent deflẽxi

Expanded text:
Columnae quoque ac tabulae tabernaculi, etsi in altum erant erectae, bases tamen in quibus starent, habebant in terra positas. At vero de rubricatis aque hyacinthinis pellibus, quod in alto tectum operient, dicitur: quod vero ad terram essent deflex
Abbreviated transcription (Latin):
sacratius c&eris erat in dum̃tis illius : & merito quia sicut diuina po¬
tentia cunetis que creauit suꝑ emin&. Itao portebat ut nom̃ ers c&o¬
rum ponti ficis habitũ ornatumq transcendens altius p̃miner&
& ulu icuncta scificans eximamin eis fronte sedem tener&
significat autem psam ꝓfessionis nr̃ȩ fiduciã quã in fronte porta¬
mus dicentes singalicuma postolo: Mihi autemabsit glorarinis
deauro ÷ solo factum ut munditiã condis siue corporis inquamus¬
teria redemptionis ñoe recondere uel gestaredebcamꝑ oster¬
der& luelceste auro inscriptũ in fronte sacerdos sem̃ dnĩ gestat.
utinsinu&& mstice quod tapas sione dm̃i &saliuatoris noi ꝑ quãredemp¬
t iumȩ uenerari &am plato debemus atc liritatem i llodiunȩ¬
niestatis ꝑ quã creati sumis parit̃ confitendđa ẽẽ nouerimis. Itamoꝵ¬
ttadsuptȩ abillohumantitis confiteri: ut candẽ mox humanitatem
na nede morte glorã resurt exisse fatcam᷑ : scem̃ autemani quodi

Expanded text:
est, sacratius caeteris erat indumentis illius. Et merito quia sicut divina potentia cunctis quae creavit supereminet, ita oportebat, ut nomen ejus caeterum pontificis habitum ornatumque transcendens, altius praeemineret, et velut cuncta sanctificans eximiam in ejus fronte sedem teneret. Significat autem ipsam professionis nostrae fiduciam, quam in fronte portamus, dicentes singuli cum Apostolo: Mihi autem absit gloriari, de auro est solo factum, ut munditiam cordis sive corporis, in qua mysteria redemptionis nostrae recondere vel gestare debeamus, ostenderet. Vel certe auro inscriptum in fronte sacerdos sanctum Domini gestat, ut insinuet mystice quod ita passionem Domini et Salvatoris nostri, per quam redempti sumus, venerari, et amplecti debemusmajestatis per quam creati sumus, pariter confitendum esse noverimus: ita mortem assumptae ab illo humanitatis confiteri, ut eamdem mox humanitatem, in aeternam de morte gloriam resurrexisse fateamur. Sanctum autem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
erudiumus unoomnes Inxp̃o ueneremor affectu
Dicenimoporta hos cedudendim faciem nõi creatoris bene uiuen¬
do ꝓperare ut currentẽ Nobiscum Nequa quã descramus ꝓxi¬
mum : seduna cumipso ante conspectumn diunȩ gloriȩ ꝑuenire
studeamus: Quia &cortinȩ singulȩ ita ꝑ idminicula tabalarum

Expanded text:
erudivimus, uno omnes in Christo veneremur affectu. erudivimus, uno omnes in Christo veneremur affectu. Sic enim oportet nos ad videndam faciem nostri Creatoris bene vivendo properare, ut currentem nobiscum nequaquam deseramus proximum, sed una cum ipso ante conspectum divinae gloriae pervenire studeamus: quia et cortinae singulae ita per adminicula tabularum
Abbreviated transcription (Latin):
se atq: initia nascentis ecclesiȩ suo consecrasse aduentu: Unde
ad quã ꝑciusdem sp̃s donum ꝑuenitur. xincuias ꝑceptione sola
uerater requiescitur atq guidocur Recte pone figurariꝰ
Etaptequinqua genas ansas habebunt cortinȩ quib in uicẽ nec¬
terent᷑ : Qua nonnisi dorio sc̃ sps̃ agitur ut in socieate pacis
quod ÷ uinculũ ꝑfectionis sibim& inuicẽ copalentor elecq.
Non alus quã futurȩ spẽi ac memoriȩ soci&atis ac pacis. P dis¬
craos in hacuitatẽ porib: sue locis xp̃i famulos una facit pio&¬
te concordes: Bene &um dicitur: Quodinsis cortinȩ inui¬
tirq piste haberent ut udelc& ꝓximassibi exutroq la¬
tere costinas singulȩ queq: cortinȩ quaisi extenss hinc&iu
de brachis amplacterentur: Qua ruimiram necessees t ut
omnes fideles & cos udelic& quinos iexp̃o prȩcesserunt
teos qui secuiti sunt obuis sincerepi&iti sulnis amplectamur

Expanded text:
se, atque initia nascentis Ecclesiae suo consecrasse adventu. Unde se, atque initia nascentis Ecclesiae suo consecrasse adventu. Unde ad quam per ejusdem Spiritus donum pervenitur, et in cujus perceptione sola veraciter requiescitur atque gaudetur, recte posse figurari. Et apte quinquagenas ansas habebant cortinae, quibus invicem necterentur; quia non nisi dono sancti Spiritus agitur, ut in societate pacis, quod est vinculum perfectionis, sibimet invicem copulentur electi: non alia quam futura spes ac memoria societatis ac pacis quae discretos in hac vita temporibus sive locis Christi famulos una facit pietate concordes. Bene etiam dicitur, quod ansas cortinae in utraque parte haberent, ut videlicet proximas sibi ex utroque latere cortinas, singulae quaeque cortinae, quasi extensis hinc et inde brachiis, amplecterentur. Quia nimirum necesse est, ut omnes fideles, et eos videlicet qui nos in Christo praecesserunt, et eos qui secuti sunt, obviis sincerae pietatis ulnis amplectamur;
Abbreviated transcription (Latin):
ditorum dii : Ne sequantur cogitationessuas &oculos. ꝑres
uarias fornicantes : Quib: uerbis & nobis uterdum est inan¬
sularum ixa cinethinarum expositione utdicamus idcr¬
cocortinas huius modi ansulis cẽ coniunctas ut & filii isrł
tuncista p̃oculis habentes. ammonerentur manditorum
glestium : & nos modo istalegentes meminerimus quod
inhacuita degentes fili pmissionis g̃rȩ &temporibas
ab inuicem dirimimur & locis : sed inçȩlis ÷ patria: quȩ suos
ques aquat tuor aentis geli collectos indiuis sibil in ꝑpeduũ
soci&ate coniungat: Quinquagenas ansulacs cortina habe
bit in utraq: paste ita insestas utansa continansa ueniat
& altera alteri possitaptari : Legimus quin qua gesimũ
annũ in lege ibbeleum hoc dimitentem siue in itiatum
ius sum eẽ uocari In quo omnis populus ab uniuerso labo¬
ne terrȩ quiescer& &omnium debita solui deberent
quinqua gesima dominiçȩ resarrectionis na postolos soꝑuenis¬

Expanded text:
datorum Domini, ne sequantur cogitationes suas et oculos per res varias fornicantes. Quibus verbis et nobis utendum est in ansularum hyacinthinarum expositione, ut dicamus idcirco cortinas hujusmodi ansulis esse conjunctas, ut et filii Israel tunc ista prae oculis habentes, admonerentur mandatorum coelestium, et nos modo ista legentes, meminerimus, quod in hac vita degentes filii promissionis aeternae, et temporibus ab invicem dirimimur et locis: sed in coelis est patria, quae suos cives a quatuor ventis coeli collectos indivisibili in perpetuum societate conjungat. Quinquagenas ansulas cortina habit in utraque parte, ita insertas, ut ansae contra ansas veniant, et altera alteri posannum in lege jubilaeum, hoc est dimittentem sive initiatum jussum esse vocari, in quo omnis populus ab universo labore terrae quiesceret, et omnium debita solvi deberent. tes, hoc est quinquagesima Dominicae resurrectionis, in apostolos supervenis
Abbreviated transcription (Latin):
uarutum decus costinarũ. postcilicinorũ munimina scõrum
postrubricati sariaũ pelles adhucadditur : Et suꝑbocrur sũ
aliud o perimentum de hracinthinis pellib:: Hx acintus nãq:
cȩlestis : coloris. Pelleͥsuero mortui inimantis pars & indiciũ
est: & quid ꝑpelles hx acinthinas nisuistus exprimitur illorũ
qui mortificatis ad puram cunctis concupiscentie carnalis iu¬
lecebris cȩ lestem quođi modo interris uitamgerunt:
Atq: inter homines positi angelicã migis pur tatemimitant᷑
⁊ boc quod tempore futurȩ in mortalitatis cunctis ꝓmittit᷑
electis q non nibinT neq: ducantuxores sed sint aequales

Expanded text:
variatum decus cortinarum, post cilicinorum munimina sanctorum, variatum decus cortinarum, post cilicinorum munimina sanctorum, post rubricatas arietum pelles, adhuc additur:. . . . Aliud operimentum de hyacinthinis pellibus. Hyacinthus namque coelestis est coloris: pellis vero mortui animantis, pars et indicium est. Et quid per pelles hyacinthinas, nisi virtus exprimitur illorum, qui mortificatis ad purum cunctis concupiscentiae carnalis illecebris, coelestem quodammodo in terris vitam gerunt, atque inter homines positi, angelicam magis puritatem imitantur: et hoc quod tempore futurae immortalitatis cunctis promittitur electis, quia non nubant, neque ducant uxores, sed sint aequales
Abbreviated transcription (Latin):
tis : Ari&um quippe uocabolo solent nonnum quã scidocto¬
res accipi eo quod sint duces sequentiũ dnigregum: Unde
delium: qui ꝑ imitationẽ uitȩ &fide ifhibeatorũ apostolorum
fieri meruerunt : Hinc ÷ quod sexta mansio egressi exegip¬
& nomine &speciȩ figuram a postolorũ a postolicorũq
uirorom tenor& : Rubricantur autem pelles ari&um
ado periendum tectũ tabnaculi cũa postoli siue apostolici
uiriusq: ad passionẽ mastirii uerbo doctrinȩ instareñ
desinunt: Quotutius subiectos ab ingruentib: tempta¬
tionũ periculis ꝓtegant dũipsi ꝑsecutionem ꝓpt̃ iustiti¬
am admortẽ usq ꝑ p&dinonre fugiunt: Operiuntq
tab̵ naculundũ pelles ari&um rubricitȩ atq: in uriã tem¬
pestatun defendunt : Cumsc̃i p̃dicitores exemplo passionis
& patientiae suȩ cordi infirmonrũ nem prȩssuris tribulationũ
membra eximium sacra uirginitas locumten& A pte post

Expanded text:
tis. Arietum quippe vocabulo, solent nonnunquam sancti doctotis. Arietum quippe vocabulo, solent nonnunquam sancti doctores accipi, eo quod sint duces sequentium Domini gregem. Unde delium, qui per imitationem vitae et fidei, filii bearorum apostolorum fieri meruerunt. Hinc est quod sexta mansio egressi ex Aegypet nomine et specie figuram apostolorum apostolicorumque virorum teneret. Rubricantur autem pelles arietum ad operiendum tectum tabernaculi, cum apostoli, sive apostolici viri, usque ad passionem martyrii verbo doctrinae instare non desinunt: quo tutius subjectos ab ingruentibus tentationum periculis protegant, dum ipsi persecutionem propter justitiam ad mortem usque perpeti non refugitabernaculum Domini pelles arietum rubricatae atque ab injuria tempestatum defendunt, cum sancti praedicatores exemplo passionis et patientiae suae, corda infirmorum ne in pressuris tribulationum membra eximium sacra vi
Abbreviated transcription (Latin):
obsstunt ꝓcellis arcent solis ardores. cuncta foris aduersan¬
tia fortiterabiguntit decus costinarũ interius intemeratus
ꝑ sistat: Cumaugustinus om̃a quȩfiđẽ turbar poterant
her&icorũ uenena euacuat Cum gregorius caq: moresbo¬
Nosimpugnant temptam̃ta antiqui hostis explicat
Cumex prianus infirmos nemmasterio labint᷑ piis confor¬
tatexortationib:: Cum abiue nerabiles ep̃i. ac doctores
ppellunt: & queque er dem sint ad salutem ꝓficua: sol¬
lesti indagine ꝓspiciunt : Ouatenus undiq: tuta conuer¬
satiorelegiosa fidelium libero corde uistutib: studere.
Atq in conspectu sui condtoris & opere p̃fulgida lucere
&ipsius quoq: contemplationi possit oculũ mentis intendere
Verum quia inter scõs p̃dicatores ilb sunt miximo dignihono¬
re qu excepto quo dofficio p̃dicationis & populorum regimi
acies &o perimentum aliud tectodepellib: ari&uim rubrica¬

Expanded text:
obsistunt procellis, arcent solis ardores, cuncta foris adversanobsistunt procellis, arcent solis ardores, cuncta foris adversantia fortiter abigunt, ut decus cortinarum interius intemeratum persistat: cum Augustinus omnia quae fidem turbare poterant, haereticorum venena evacuat: cum Gregorius ea quae mores bonos impugnant, tentamenta antiqui hostis explicat: cum Cyprianus infirmos, ne in martyrio labantur, piis confortat exhortationibus: cum alii venerabiles episcopi ac doctores propellunt, et quae eisdem sint ad salutem proficua solerti indagine prospiciunt: quatenus undique tuta conversatio religiosa fidelium libero corde virtutibus studere, atque in conspectu sui conditoris et opere praefulgida lucere, et ipsius quoque contemplationi possit oculum mentis intendere. Verum quia inter sanctos praedicatores illi sunt maximo digni honore, qui excepto quod officio praedicationis et populorum regiminFacies et operimentum aliud tecto, de pellibus arietum rubrica
Abbreviated transcription (Latin):
uisisumus strictim explicare curaumus, Paratiue¬
riora inhis discere si quinos docere uoluerit : Inquib:
tamenomnib: pat& alligoriȩ sensus ꝑlucidus: saga
namq: costinas & desuꝑ & in fra &exomnilite reꝓtegebia¬
Atq utilleintus libera facie suȩ uenus tatis fulgerent hacc
abomnieas iniuria tem pestatum plouiarũ & caumatum
foris inmunes reddebant : Quianimirũ ꝑfectiscẽ ecdesie
p̃positi itauitã fidelium sibi cõmissorũ solesti solent cura cir¬
cum spicere ut nec subsidia carnis. Necuitȩ spirita lis eis
auxiba de sint : ab sint & dogmata heruicorum & prauorũ
exempla citholiconum.: Aht doctrina salutaris qua c̃¬
fortati & sapienter maledocentium uerba repellere &si¬
bimala ingerentiũ pitienter possint ficta tollerare :
Adntuita ipsorum cȩlestis qua confirmati &ticente lingua
quasiuiua semꝑ lectione utantur: Repellunt it sagaimbres

Expanded text:
visi sumus, strictim explicare curavimus, parati vevisi sumus, strictim explicare curavimus, parati veriora in his discere, si qui nos docere voluerit. In quibus tamen omnibus patet allegoriae sensus perlucidus. Saga namque cortinas, et desuper et infra, et ex omni latere protegebanatque ut illae intus libera facie suae venustatis fulgerent, haec ab omni eas injuria tempestatum, pluviarum et caumatum foris immunes reddebant: quia nimirum perfecti sanctae Ecclesiae propositi, ita vitam fidelium sibi commissorum solerti solent cura circumspicere, ut nec subsidia carnis, nec vitae spiritualis eis auxilia desint. Absint et dogmata haereticorum et pravorum exempla catholicorum. Adsit doctrina salutaris, qua confortati, et sapienter male docentium verba repellere, et sibi mala ingerentium patienter possint facta tolerare. Adsit vita ipsorum coelestis, qua confirmati et tacente lingua, quasi viva semper lectione utantur. Repellunt enim saga imbres,
Abbreviated transcription (Latin):
Quuduob: cubitis cas ut diximos ad inferiora tendens saigũ utinũ
transiebat. Itemq: saga de suꝑuenientia septẽ solũ modo
cubitos occidentalis pari &is coo periebaNT : Nectam̃ tres re¬
liqui remanscrantusq ad terram nudi tẽpestitum imuris
patebant : sedidductis ab inuicem abutroq: litere sigis
septenorum cubitorũ quideficientib: pari&ib: superant
his posterioradomus firmissineadterrã usq c̃tegebantur
Neq acutẽ tintũ haec ad inuicem ꝑtingere & instar cortina¬
rum sese inmedio pari&is contingere poterant sed quia¬
erant septe norũ cubitorũ mediũ pari&is inutrãq pastẽ
duob cubiis excedebant acsibiinuice suꝑ positȩ iunge¬
bantur quod eodẽ modo ꝑomnia &umdeorienta lipar¬
te domus intellegendum ce. putamus: Ideoq suprat
praeceptum ut sextum sagum in fronte tecti duplica¬
n&ur, Hȩc dere difficillima putnobis intellexis se

Expanded text:
quia duobus cubitis eas, ut diximus, ad inferiora tendens sagum ultimum quia duobus cubitis eas, ut diximus, ad inferiora tendens sagum ultimum transiebat. Itemque saga desuper venientia, septem solummodo cubitos occidentalis parietis cooperiebant: nec tamen tres reliqui, qui remanserant, usque ad terram nudi tempestatum injuriis patebant; sed adductis ab invicem ab utroque latere sagis septenorum cubitorum, qui deficientibus parietibus supererant, his posteriora domus firmissime ad terram usque contegebantur. Neque autem haec tantum ad invicem pertingere, et instar cortinarum sese in medio parietis contingere poterant; sed quia septenorum erant cubitorum, medium parietis in utramque partem duobus cubitis excedebant, ac sibi invicem superpositae jungebantur: quod eodem modo per omnia etiam de orientali parte domus intelligendum esse putamus, ideoque supra praeceptum, ut sextum sagum in fronte tecti duplicaretur. Haec de re difficillima, prout nobis intellexisse
Abbreviated transcription (Latin):
cortinarũ facturã siue coniunctionẽ qua suno utiq: cubito
transiebant siga abiustralilatere domus altero a septentr¬
onuli: Ideoq ad terrã ꝑueniebant quia haec .xxx cubitos
mitatẽ tabularum in plagaoccidental: & septem cubitos de¬
pendentes a fronte domus septẽ similiter dependentes
inplagaoccidentali: sicq fuit ut mensura sagorum inoc¬
cidentali latere duob: cubitis exceder& mensurã cortina¬
rum. Quia nimirũ cortine desuꝑ uenientes sicut & supra
cõmemorauime quinq: cubitas ens democcidentalis pari¬
&istegebant & .ii. relinquebant intactos: Ehoc ÷ quod
nuncdicitur: quod autem suꝑ fucrit in sagis quȩ parant᷑
tecto id÷ unum sagum quodã pliuse exmedieate eius
operies posteriora tab̵ naculi: Medioxas nmq: sigi inlatitudine
duo sunt cubit : ex qua uidelic& medi&ite cooperiebantur poste¬
riora tab nacul id ÷ cortinarũ quȩ ꝓpriȩ tab̵ naculum uocaba ntꝰ

Expanded text:
cortinarum facturam sive conjunctionem, quas uno utique cubito cortinarum facturam sive conjunctionem, quas uno utique cubito transiebant saga ab australi latere domus, altero a septentrionali. Ideoque ad terram perveniebant, quia haec triginta cubitos mitatem tabularum in plaga occidentali, et septem cubitos dependentes a fronte domus, septem similiter dependentes in plaga occidentali. Sicque fuit ut mensura sagorum in occidentali latere duobus cubitis excederet mensuram cortinarum; quia nimirum cortinae desuper venientes, sicut et supra commemoravimus, quinque cubitos ejusdem occidentalis parietis tegebant, et tres relinquebant intactos. Et hoc est quod nunc dicitur: Quod autem superfuerit in sagis quae parantur tecto, id est, unum sagum, quod amplius ex medietate ejus operies posteriora tabernaculi. Medietas namque sagi, in latitudine duo sunt cubiti, ex qua videlicet medietate cooperiebantur posteriora tabernaculi, id est cortinarum quae proprie tabernaculum vocabantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Inascensui autem siuedescensu qui÷ inorientali &occidentab lite¬
re domus cubitos quinos: Ideoq cadem literalis sumitas corti
narum nequaquã ad terrã usq ꝑtingit : sed quinis cubitis
narum quicessantib: pari&ib: suꝑ sunt inducant᷑ ad inuicẽ
inoriental simul &occidental: latere sibiq mutuo iungant᷑
acsic fiat utundiq: domũ costinȩ excepto uno uxta terrã
cibito contegant. Hacc de cortinis porro saga trigenos¬
habebant cubitos longitudinis. quaternos lititudinis
longitudo sagorumcum funiculo quo domũ m&icbaris intran¬
uersum fitut sumitas eorũ ad t̃ram usq ꝑtingat. Hab ebt
eniidenos cubitos ȩqualitatis inter pari&es : Denos aeque
a scensionis siue descensionis. Ixutroq: latere & hoc ÷ quod
ait scriptura. Quia cubitos exuna paste pender& & alter
exalterax : Quiplusc&̃ in sagorũ longitudine utrumq la¬
tus tab̵ naculi ꝓtegens. Tib nacclum niq ꝓpriȩ uocat ipiã

Expanded text:
in ascensu autem, sive descensu, qui est in orientali et occidentali latein ascensu autem, sive descensu, qui est in orientali et occidentali latere domus, cunarum, nequaquam ad terram usque pertingit, sed quinis cubitis narum, qui cessantibus parietibus supersunt, inducantur ab invicem ab orientali simul, et occidentali latere, sibique mutuo jungantur: ac sic fiet ut undique domum cortinae, excepto uno juxta terram cubito, contegant. Hahabebant cubitos longitudinis, quaternos latitudinis;longitudo sagorum cum funiculo, quo domum metiebaris in transversum, fit ut summitas eorum ad terram usque pertingat. Habebunt enim denos cubitos aequalitatis inter parietes, denos aeque ascensionis sive descensionis in utroque latere. Et hoc est quod ait Scriptura, quia cubitus ex una parte penderet, et alter ex altera, qui plus est et in sagorum longitudine utrumque latus tabernaculi protegens. Tabernaculum namque proprie vocat ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
cidentalis pariods tabulas: Hisergo consideratis. Intuere
est mensuras cortinarum quib: tegenda erat domus qua¬
liter p̃fatis possint conuenire mensuris
ecimnerant costinȩ habentes singolȩ longitudinis .xx.vii. cubi¬
tos latitudinis .iiii: quȩ simuliunstȩ & mnunum compositȩ ta¬
b̵ naculum implebaNT: Delatitudine suł cabitos .xl. suspende
igitur costinas quehabent singalȩ longitudinis . xxuii. cu
bitos & pͦ ne indomucuus ÷ mensura intransuersum xXX
cubitos & uidebis quia cortine habebunt inae qualitate quȩ ÷
interpari&es cubitos denos : In ascensuautem siue de scensu
quiest uxta pariat̃ habebunt cubitos nouenos. Sieque fit
ut sumitas cortinarum terrã tangere non possit : sed mensura
unus cubiti aterra altior sit: Itemuidebis quod costinȩ ha¬
bentine qualitate ꝑ longitudinem domus cubitos xXX

Expanded text:
cidentalis parietis tabulas. His ergo consideratis, intueri cidentalis parietis tabulas. His ergo consideratis, intueri est mensuras cortinarum quibus regenda erat domus, qualiter praefatis possint convenire mensuris. Decem erant cortinae habentes singulae longitudinis viginti octo cubitos, latitudinis quatuor, quae simul junctae, et in unum compositae, tabernaculum implebant de latitudine sua cubitos quadraginta. Suspende igitur cortinas, quae habent singulae longitudinis viginti octo cubitos, et pone in domo cujus est mensura in transversum triginta cubitos, et videbis quia cortinae habebunt in aequalitate, quae est inter parietes, cubitos denos; in ascensu autem, sive descensu, qui est juxta parietes, habebunt cubitos novenos. Sicque fit ut summitas cortinarum terram tangere non possit, sed mensura unius cubiti a terra altior sit. Item videbis quod cortinae habent in aequalitate per longitudinem domus cubitos triginta;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtegens. Haccutplenus intellegi qucant Paulo latias
decota ipsius tab̵ nacoli positione disputare Necessecst
Diximus pari&es tabͥnacul que extabulis & columnis consta¬
bant. longitudinem habuisse .xxx. cubitorum: Latiti¬
dinem .x. altitudinem similiter X Siquisergo uell& do¬
mũ in lcctitudine cingere funiculo uerbigratu abasita¬
bulȩ unius meridum laterisusq: adba simtabule quecã
cregione in latereseptentrionaili Constat ꝓfecto cunde
funiulum axx. cubitorum longitudinis. cẽ debere. hoc
x. cubitos habens ascensionis in meridano pari&e x alios
acqualitatis. ror suminterpari&es. X testio descensionis
in pari& septentrionali: Itemsi ꝑ longitudinẽ domus
extendere funiculum uelis: Hoc t aba sib: colum narum
sursum & ꝑ longitudinem totius domus ad occidenta lem
usq: parieẽ acdeinde usq: ad ba scscius deorsum
longitudinem domus: Decen rursus descensionis iuxtaoc¬

Expanded text:
etc. Haec ut plenius intelligi queant, paulo latius de tota ipsius tabernaculi positione disputare necesse est. Diximus parietes tabernaculi, quae ex tabulis et columnis constabant, longitudinem habuisse triginta cubitorum, latitudinem decem, altitudinem similiter decem. Si quis ergo vellet domum in latitudine cingere funiculo, verbi gratia, a basi tabulae unius meridiani lateris, usque ad basim tabulae, quae est et e regione in latere septentrionali; constat profecto eumdem funiculum triginta cubitorum longitudinis esse debere, hocest decem cubitos habens ascensionis in meridiano pariete, decem alios aequalitatis sursum inter parietes, decem tertio descensionis in pariete septentrionali. Item si per longitudinem domus extendere funiculum velis, hoc est a basibus columnarum sursum, et per longitudinem totius domus ad occidentalem usque parietem, ac deinde usque ad bases ejus deorsum, longitudinem domus, decem rursus descensionis juxta oc
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ.⁊ fuit ibi. ol. dieb ⁊ &l. noctib Moyses me¬
diũ nebulȩ ingressꝰ ascendit ĩ montẽ. cũ pͣdicatores
diuinȩ legis. in qͥb moyses eximiꝰ ad intuenda sulli¬
mit᷑ ĩcerta & occulta sapĩe diuinę. ĩuitante ac du¬
cente dño penetrãt. fuit aũ cũ dño moyses .xl. dieb¬
& xl. noctib ut ħ numero t̃ꝑis disceret. qd̾ illi solũ¬
mͦ decalogũ legis quẽ cũ suo pło acceperat possent ĩ¬
plere. qͦs eugłicȩ grã ueritatis q̃. iiiͦi. libris erat de¬
scͥbenda iuuaret. Quat̃ enĩ deni: xl. faciunt. Uel¬

Expanded text:
noctibus. Moyses medium nebulae ingressus ascendit in montem, cum praedicatores divinae legis, in quibus ipse Moyses eximius erat ad intuenda sublimiter incerta et occulta sapientiae divinae, invitante ac ducente Domino, penetrant. Fuit autem cum Domino Moyses quad et noctibus, ut hoc numero temporis disceret, quod illi solummodo decalogum legis, quem cum suo populo acceperat, possent implere, quos evangelicae gratia veritatis, quae quatuor libris erat describenda, juvaret. Quater enim deni quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis eiꝰ a nulla pot̾ creat̾a ad integrũ cõphendi. Pax
t̃t. q nimirũ abaita mistioꝵ diuinoꝵ ꝑfecti qͥq ꝑfecte
ac sullimit᷑ uident. At nos nr̃ȩ memores fragilitatis
⁊ in ertiȩ.⁊ si ħ int̾re cõphendendo neqͥmꝰ. salte credendo.
sperando. diligendo. in ꝓximo manere atq expectare cu
ȩĩnȩ claritatis fixos tenent. qͣsi in uicinia montis dĩ
in quẽ morsen ascendisse nouerant cõmorant᷑. cũ i illo
se modamine uiuendi cohercent. quo nunꝗͣ gressũ¬

Expanded text:
majestatis ejus a nulla potest creatura ad integrum comprehendi. Pax majestatis ejus a nulla potest creatura ad integrum comprehendi. Pax trat; quia nimirum abdita mysteriorum divinorum perfecti quique perfecte ac sublimiter vident. At nos nostrae memores fragilitatis et inertiae, etsi huc intrare comprehendendo nequivimus, saltem credendo, sperando, diligendo, in proximo manere, atque aspectare curaeternae claritatis fixos tenent. Quasi in vicinia montis Dei, in quem Moysen ascendisse noverant, commorantur, cum in illo se moderamine