comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nocte & diȩ in ꝓfundũ maris sil¬
it : qͥ ꝑicła fluminũ: latronũs
geniere: exgentib: in cuutati
in solitudine: in mari: in falsis
fr̃ib ꝑtulit. qͥ inlabore & erũpna.
inieuiniis multis: in fame & siti: ui
frigore & nuditate laborauit: qͥ fo¬
ris pugnas. uitꝰ tuores sustinuit :
qͥ ultra uires grauatũ se asserit di¬
cns. supͣ modũ gͣuati sumꝰ. supͣ uir-
s qͦmͦ remunerationis linteo fudo¬
rẽ tanti laboris t̾gat: ipse de nun
nerationis consid̾ãt: uile existunat.
qͦl pene deficiens laborat. Apte au¬
t̃ subditur. sic & ego ͥ m̃ ses uacuos:
s noctes laboriosas enumeraui mͥ:
lecti qͥppe conditori rerũ seruiunł.
& sepe rerũ inopia coangustant᷑. ꝑa
morẽ do inherent. &tam̃ subsidiis
uite p̃sentis egent Qͥ gͥ ꝑ actiones
suas p̃sentia ñ quert̃: amundi cõpen¬
dis uacuos m̃ses ducunt. Noctes qͦq
laboriosas tolerant: quia aduersita¬
tũ tenebras ñ solũ usq adinopiã: s

Expanded text:
die in profundo maris fuit; qui pericula fluminum, latronum, ex genere, ex gentibus, in civitate, in solitudine, in mari, in falsis fratribus pertulit; qui in labore et aerumna, in jejuniis multis, in fame et siti, in frigore et nuditate laboravit; qui foris pugnas, intus timores sustinuit; qui ultra vires gravatum se asserit, dicens: Supra mSed quomodo remunerationis linteo sudorem tanti laboris tergat, ipse denuntinerationis considerat, vile aestimat, quod pene deficiens laborat. Apte itaque subditur: Sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi Electi quippe Conditori rerum serviunt, et saepe rerum inopia coangustantur. Per amorem Deo inhaerent, et tamen subsidio vitae praesentis egent. Qui igitur per actiones suas praesentia non quaerunt, a mundi compendiis vacuos menses ducunt. Noctes quoque laboriosas tolerant, quia adversitatum tenebras non solum usque ad inopiam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
aggrauat. s tunc incorruptionis
gła exaltat : & quantũ adp̃sentis
necessitatis ponda nunc indĩ fili¬
is de lib̾tate nichil ostendit᷑: tantũ
uͦ ad sub sequentis lib̾tatis głam
tc̃ indi famulis de seruitute nichil
apparebit Creat᷑a gͦ aseruitute
corruptioĩs exuta: & dignitate li¬
sub egisse declatat᷑ s qr adhuc¬

Expanded text:
aggravat, sed tunc incorruptionis aggravat, sed tunc incorruptionis gloria exaltat et quantum ad praesentis necessitatis pondera nunc in Dei filiis de libertate nihil ostendit. Quantum vero ad subsequentis libertatis gloriam, tunc in Dei famulis de servitute nihil apparebit. Creatura ergo servitute corruptionis exuta et dignitate lisubegisse declaratur. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ uiuũ: quando ueniã & parebo
ante faciẽ dnĩ : Et rursũ. Heu
me. qͦd incolatꝰ m̃s ꝓlongatꝰ ẽ. Qͥ
qͥsi a labore acri aestũ fũgiens. at¬
q ad optinendã reqͥẽ refrigerii
tegmen quȩrens: iterũ dicit. Ingre¬
. diar
inlocũ tab̾nacłi: ãmirabilis usq ad
domũ dĩ Hanc umbrã cõp̃hei¬
d̾e paulus anhelabat.: desidiũ habeis
dissolui. & cũ xp̃o esse: adhanc um¬
brã ex desidi iã ꝑfectione ꝑuene¬
rant qͥ dicebant. nos portauinus
pondus diei & ȩstus. Bene autẽ qͥ
desid̾are umbrã dr̃. seruus uocatur
qr electꝰ qͥsq qͦ usq infirmitatis cõ¬
ditione constringit᷑. sub dominan
tis corruptionis uigo quasi sub
ȩstus anxietate retinet᷑: qͥ ninuꝵ
cũ corruptione ex utꝰ fuerit: tc̃ si¬
bim& ipsi lib̾e tranqͥllus in notescit.
U nde & recte &iã ꝑ paulũ dr̃. Ipsa
creatura lib̾abit᷑. a seruitute cor¬
ruptionis in lib̾tatẽ głe filioꝵ dĩ.
Electos enĩ nẽ pena corruptionis

Expanded text:
um; quando veniam, et parebo ante faciem Dei ? Et rursum: Heu me! quod incolatus meus prolongatus est . Qui quasi a labore acri aestum fugiens, atque ad obtinendam requiem refrigerii tegmen quaerens, iterum dicit: Ingrediar in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei . Hanc umbram comprehendere Paulus anhelabat, desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Ad hanc umbram ex desiderii jam perfectione pervenerant qui dicebant: Nos qui portavimus pondus diei et aestus . Bene autem qui desiderare umbram dicitur, servus vocatur, quia electus quisque quousque infirmitatis conditione consttis jugo corruptionis, quasi sub aestus anxietate retinetur. Qui nimirum cum corruptione exutus fuerit, tunc sibimetipsi liber et tranquillus innotescit. Unde etiam recte per Paulum dicitur: Ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertate gloriae filiorum Dei . Electos enim nunc poena corru
Abbreviated transcription (Latin):
gruȩ dr̃. cuiꝰ resurgentis uitã
spetiẽ contẽplat᷑. Super pupil¬
lum uͦ heretici irruunt: cũ hu¬
militatẽ fidelis popłi inportunis
falsisq allegationib affligunt¬
& tam̃ amicꝰ ẽ quẽ nitunt᷑ euert̃e
tes tolerat. amando ñ desinit ad
ueritatẽ uocare. S int̾ hȩc scien¬
dũ ẽ qͥa scĩ uiri nec sustinere fal¬
sa ꝑ infirmitatẽ metuunt: nec
lesi umꝗͣ aueritate conticescunt.

Expanded text:
 resurgentis vitam speciem contemplatur. Super pupillum vero haeretici irruunt, cum humilitatem fidelis populi importunis falsisque allegationibus affligunt. Tamen amicus est quem nituntur evertere, tes tolerat amando non desinit ad veritatem vocare. Sed inter haec sciendum est quia sancti viri nec sustinere falsa per infirmitatem metuunt, nec laesi unquam a veritate conticescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
secutorib ueritatis p̃dicam̃ta ñ
subtrahit. ad iungat. p̃bete au¬
rẽ & uidete anmentiar. acsi a¬
ꝑte dicer&. Nec ante illatas
molestias trepido. nec in gratis
auditorib correptionis aduito¬
ria abscoudo: qr & malis p̃ssꝰ exeru¬
or: & ipsis meis persecutorib beni¬
ne impensꝰ cresco Mens qͥpe so¬
rũ in hoc tẽptationũ p̃lio. ꝙ mu¬
nita patientiȩ clipeo. & gladiis
amoris accincta. ad ꝑferenda ma¬
la sumit fortitudinẽ. & ad repen¬
denda bona exerit benignitatẽ
quatenꝰ & odioꝵ tela potent̃ ex¬
cipiat : & amoris iacula ualeut̃
reddat. Nequaꝗͣ qͥppe adbella
armatꝰ ꝑgit. qui aut clipeũ su¬
mens gladiis ñ utit᷑: aut utens
gladiis clipeo ñ munit᷑. Unde ꝙ
miles dĩ aduersitatis bello dep̃hes¬
sus. & scutũ patientie deb& ante¬
ferre ne ꝑeat : & ad p̃dicandũ pñ¬
ptꝰ. amoris infetre iacula ut ui
nitate tolerans ñ amat. autrm¬
sũ sese sine patientia exibens ne¬
gligit tolerare qͦs amat Ut gͦ a

Expanded text:
veritatis praedicamenta non subtrahit, adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. Ac si aperte diceret: Nec ante illatas molestias trepido, nec ingratis auditoribus correptionis adjutoria abscondo, quia et malis pressus exerceor, et ipsis meis persecutoribus 242 benigne impensus cresco. Mens quippe sanctorum in hoc tentationum praelio et munita patientiae clypeo, et gladiis amoris accincta, ad perferenda mala sumit fortitudinem, et ad rependenda bona exerit benignitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Nequaquam quippe ad bella armatus pergit qui aut clypeum sumens, gladiis non utitur, aut utens gladiis clypeo non munitur. Unde et miles Dei, adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, ne pereat; et ad praedicandum promptus amoris inferre jacula, ut vinitate tolerans, non amat, aut rursum, sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩ gͥ uiri qͦt labores nunc uerita¬
ti cõmendantes exibent. tot iã re¬
munerationis sue pignora intra spe¬
i eubiculũ clausa tenent. s granis
nc̃ sentit᷑ estꝰ in oꝑe. ut quandoq re¬
frigeriũ ꝑcipiat᷑ exqͥete. Vnde &
apte subdit᷑. Sic̃ seruis desid̾at um¬

Expanded text:
itur viri quot labores nunc veritati commendantes exhibent, tot jam remunerationis suae pignora intra spei cubiculum clausa tenent. Sed gravis nunc sentitur aestus in opere, ut quandoque refrigerium percipiatur ex quiete. Unde et apte mox subdit
Abbreviated transcription (Latin):
Nã cũ opꝰ crescit: p̃mii fidutia ꝓfi¬
et. cũ uͦ opꝰ torpuerit. spes aremu¬
neratione lassescit. Vnde & electus
ssq uitã suã quasi mercennarii di¬
espensans. tanto fidentius spe ten¬
dit ad p̃miũ: quanto nunc robustiꝰ
ꝑdurat ad laboris incrementum
Qͥ sit decursus p̃sentis tẽporis pen¬
sat: dies cũ oꝑib numerat. nea labo¬
re uacua transeant : uite mom̃ta for¬
midat. Aduersis gaudet. passione
reficit᷑. merore refouet᷑ qr sub seqͦn¬
tis uite p̃miis tanto se remunerari
largius cõspicit : quanto ꝓ amore illiꝰ
cottidianis se mortib ueriꝰ impendit.
Hinc nãq qͦd ciues suꝑnę patriȩ. con¬
ditori eiꝰ psalmyste uocib dicunt.
Propt̃ te morte afficim᷑ totadiȩ. Huic

Expanded text:
Nam cum opus crescit, praemii fiducia profiNam cum opus crescit, praemii fiducia proficit; cum vero opus torpuerit, spes a remuneratione 247 lassescit. Unde et electus quisque vitam suam quasi mercenarii dies pensans, tanto fidentius spe tendit ad praemium, quanto nunc robustius perdurat ad laboris incrementum; qui sit decursus praesentis temporis pensat, dies cum operibus numerat, ne a labore vacua transeant vitae momenta formidat; adversis gaudet, passione reficitur, moerore refovetur, quia subsequentis vitae praemiis tanto se remunerari largius conspicit, quanto pro amore illius quotidianis se mortibus verius impendit. Hinc namque est quod cives supernae patriae conditori ejus Psalmistae vocibus dicunt: Propter te morte afficimur to
Abbreviated transcription (Latin):
nis uera & ęterna sapientis. recte die¬
tẽ uitã uiã patriã miliciã ñ palmã
deputat: & eo se abesse longuis a p̃mio
conspicit. quo tarduis ad finẽ uenit.
Considandũ qͦ est quod mercennariꝰ
malienis laborib ex sudat: s tamen
ibi p̃iniũ ꝓpͥũ preparat. Coce autẽ
rdẽptoris dr̃.: regnũ meũ ñ ẽ de hoc
mundo. Om̃s gͦ qͥ spe celestiũ p̃diti exer¬
atio uite p̾sentis adterim᷑. in alieno
laboramus : nã sepe & reꝓbis seruire
ogin: mundo quȩ mundi sunt redð̾e
oartam. & aueno quidẽ labore fati
nistramꝰ aliena. Qͦd contra qͥbdã
ueritas dicit. Si malieno fideles ñ fu¬
stis. qͦd ur̃m ẽ qͥs dabit uł obis: Sci
indũ qͦq est. qͦd mercennariꝰ sollicite
cuirat inspicere. ne ũꝙͣ dies uacuus la¬
lit᷑ ab oꝑe. & expectat᷑ finis tẽporis:
ne mnanis ueniat ad remunerationẽ.
In laboris nãq studio cõspicit: qͥd ꝑ¬
ciꝑe in tẽꝑe remunerationis possit.

Expanded text:
nis aeterna sapientis, recte dietem vitam, viam non patriam, militiam non palmam deputat; et eo se abesse longius a praemio conspicit, quo tardius ad finem venit. Considerandum quoque est quod mercenarius in alienis laboribus exsudat, sed tamen sibidicitur: Regnum meum non est de hoc mundo . Omnes ergo qui, spe coelestium praediti, exercitio vitae praesentis atterimur, in alieno laboramus. Nam saepe et reprobis servire cogimur, mundo quae mundi sunt reddere coarctamur; et alieno quidem labore fatignistramus aliena. Quo contra quibusdam Veritas dicit: Si in alieno fideles non fuistis, quod vestrum est quis dabindum quoque est quod mercenarius sollicite curat inspicere ne unquam dies vacuus labatur ab opere, et exspectatus finis temporis ne inanis veniat ad remunerationem. In laboris namque studio conspicit quid percipere in tempore remunerationis possit.
Abbreviated transcription (Latin):
danda est que utroq ualent᷑ poll&.
scda miseranda. que utroq humilit̃
caret: quarta ad iuuanda que ex ple¬
re quod sentit non ual&. tercia uͦ
despicienda atq repͥmenda. quedũ ser¬
mone se erigit. sensu iac&: quȩ menbris
inflatione tumentib similis. ad aures
audientiũ uasta s uacua ꝓcedit Qͦd
nẽ baldach adbeati iob erimen intor
nis ori tribuit: ꝓfecto cordis inopiã
rep̃hendit. Acsi aꝑte dicat. Habundan¬
tia sp̃c insermone oris ad tolleris. s
sensus indigentia coangustaris. Praui
iusta sunt nescire uideant᷑. nota om̃ib
bona. que audiendo didicert̃: quasi
in cognita ꝓferunt: unde & baldach

Expanded text:
danda est, quae utroque valenter pollet. danda est, quae utroque valenter pollet. Secunda miseranda, quae utroque humiliter caret. Quarta adjuvanda, quae explere quod sentit non valet. Tertia vero despicienda atque reprimenda, quae, dum sermone se erigit, sensu jacet, quae membris inflatione tumentibus similis, ad aures audientium vasta, sed vacua, procedit. Quod nunc Baldad ad beati Job crimen intorqnis ori tribuit, profecto cordis inopiam reprehendit. Ac si aperte dicat: Abundantia spiritus in sermone oris attolleris, sed sensus indigentia coangustaris.  Vet.justa sunt nescire videantur, nota omnibus bona, quae audiendo didicerunt, quasi incognita proferunt. Unde et Baldad
Abbreviated transcription (Latin):
riuat᷑ : plerũq angusta in intimis la¬
tet. & progrediendi rimas difficult᷑
mueniens. foras angustior exsudat.
lerũq minima in absconditis orit᷑ .:
cũq patent᷑ qua exeat inuenit: ex
largo foramine tenuis ꝓcedit: mag-¬
niq semeatꝰ dilatant. s ñ est qͦd fim¬
dant. Plerũq uͦ ampla inabsconditis
surgit : s angustis p̾ssa meatib tenu¬
issima ꝓfluit. Sic itaq in aliis ospa-¬
tens emanat. qͦd largus in genii fons
ministrat: inaliis intellectũ nec sensꝰ
porrigit. nec lingua fundit. In aliis
os eqͥuidẽ addicendũ patet. s adred¬
dendũ parata. a sensu lingua nil ac¬
espit: in aliis uͦ largus sentiendi fons
a corde exuberat: s hc̃ quasi meatꝰ
tennis impar lingua co angustat. In
qͥb nimirũ quattuor dicendi quali¬
tatib sola crimini tercia subiacet.
que hoc sibi ꝑ locutionẽ arripit: ad qd̃
ꝑ ingeniũ ñ assurgit. Nã prima lau¬

Expanded text:
rivatur. Plerumque angusta in intimis laterivatur. Plerumque angusta in intimis latet, et progrediendi rimas difficulter inveniens, foras angustior exsudat. Plerumque minima in absconditis oritur; cumque patenter qua exeat invenit, ex largo foramine tenuis procedit, magnique se meatus dilatant, sed non est quod fundant. Plerumque vero ampla in absconditis surgit, sed angustis pressa meatibus tenuissime profluit. Sic itaque in aliis os patens emanat, quod largus ingenii fons ministrat. In aliis intellectum nec sensus porrigit, nec lingua fundit. In aliis os quidem ad loquendum patet, sed ad reddendum parata a sensu lingua nihil accipit. In aliis vero largus sentiendi fons a corde exuberat, sed hunc quasi meatus tenuis impar lingua coangustat. In quibus nimirum quatuor dicendi qualitatibus, sola crimini tertia subjacet, quae hoc sibi per locutionem arripit, ad quod per ingenium non assurgit. Nam prima lau
Abbreviated transcription (Latin):
grauia sunt uerba iustoꝵ. & que ad ę¬
dificationẽ prolata audiunt. hec qͣsi
suꝑ impositum pondus ferunt. qͦd de
se aꝑte baldach suites uidicat dicens
Usq qͦ loqueris talia: Qui enĩ usqueqͦ
dicit: quia ȩdificationis uerba iaͣ por¬
tare ñ possit. ostendit S cũ corrigi
iniqͥ despiciunt: bene prolata crimi¬
multiplex sermones oris tui Cñ mul¬
tiplicitas in sermone rep̃hendit᷑ eeꝰ
ꝓcul dubio intelligentiȩ grauitas
in sensu denegat᷑. Cis qͥppe & sũma
loquentiũ. quadrifaria qualitate
distinguit᷑. Nã sunt non nulli. qͦssen¬
tiendi ac dicendi ãplitudo dilatat
& sunt ñ nulli qͦs sentiendi simul ꝙ¬
dicendi in opia angustat. Sunt non
sentiendi nͣ habent : & sunt non nulli
qui acumine sentiendi sub nixisunt:
s ex inopia locutionis obmutescunt.
Hoc namq in hominib cernunꝰ: qͦd in
reb sepe insensibilib uidemꝰ. Nã ple¬
rũq & habundans aqua ab intimis
ducit᷑: & largis insuꝑficiẽ meatib de¬

Expanded text:
gravia sunt verba justorum; et quae ad aedificationem prolata audiunt, haec quasi superimpositum pondus ferunt. Quod de se aperte Baldad Suhites indicat, dicens: Usquequo loqueris talia? Qui enim usquequo dicit, quia aedificationis verba jam portare non possit ostendit. Sed cum corrigi iniqui despiciunt, bene prolata crimimultiplex sermonis oris tui. Cum multiplicitas in sermone reprehenditur, esse procul dubio intelligentiae gravitas in sensu denegatur. Vis quippe summa loquentium, quadrifaria qualitate distinguitur. Nam sunt nonnulli quos sentiendi simul ac dicendi amplitudo dilatat, et sunt nonnulli quos sentiendi simul edicendi inopia angustat. Sunt nonsentiendi non habent. Et sunt nonnulli qui acumini sentiendi subnixi sunt,  ex inopia locutionis obmutescunt. Hoc namque in hominibus cernimus, quod in rebus saepe insensibilibus videmus. Nam plerumque et abundans aqua ab intimis ducitur et largis in superficiem meatibus de
Abbreviated transcription (Latin):
cit. U̾nde fit. ut inueniat᷑ qͥsq
tarduis adueniã. quo ꝓficiendo
factꝰ ẽ eautꝰ ad culpam: & qͦd ip¬
se excidere in alterũ metuit.
hoc qͦd inse excidit᷑. punire du¬
rius. ex quirit. S qͥd hac dolo¬
ris macula repperiri deteriꝰ po-¬
test: que inconspectu uidicis cari¬
tatẽ ñ inquinat. s necat: Uitã
qͥppe anime quelib& culpa pollu¬
it : seruatꝰ uͦ contra proximũ
dolor occidit. Menti nãq ut
gladiꝰ figit᷑. & mucrone illius ip¬
sa uiscerũ occulta ꝑforant᷑. Qui
scilic& a transfixo corde siprus
non educit᷑: nichil inp̃cib diui¬
nȩ opis obtinet᷑. ꝙr uulneratis
menbris i salutis medicami
na nequetint : nisi ferrũ a uulne¬
re ante subtrahat᷑. Hinc ẽ enĩ qͦd
ꝑseme ipsã ueritas dicit. Nisire¬
miscritis hominib peccata eoꝵ:

Expanded text:
cit. Unde fit ut eo inveniatur quisque cit. Unde fit ut eo inveniatur quisque tardus ad veniam, quo proficiendo factus est cautus ad culpam; et quo ipse excedere in alterum metuit, hoc quod in se exceditur punire durius exquirit. Sed quid hac doloris macula reperiri deterius potest, quae in conspectu judicis charitatem non inquinat, sed necat? Vitam quippe animae quaelibet culpa polluit, servatus vero contra proximum dolor occidit. Menti namque ut gladius figitur, et mucrone illius ipsa viscerum occulta perforantur. Qui scilicet a transfixo corde, si prius non educitur, nihil in precibus divinae opis obtinetur, quia et vulneratis membris imponi salutis medicamina 353 nequeunt, nisi ferrum a vulnere ante subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nisi remiseritis hominibus peccata eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
qualis apparere udici in ipso ora¬
tionis tẽpore ex optat. Sepe nãq
inmunda quedã uel illicita ina¬
nimo uercimus quotiens a pͣcib
uacamus: s cũ se mens adstudia
orationis erexerit. earũ rerũ i¬
magines reuerberata patitur:
quiꝰb libenter prius otiosa p̃me¬
bat᷑ : & quasi iã faciẽ anuna ad
dm̃ leuareꝰ sufficit: qr inse nimirũ
inqͥnata mente maculas pollute
cogitationis erubescit. S exe cu¬
ris mundi. libent᷑ occupam. dũq
post hȩc studio orationis uitendi¬
mus. nequaꝗͣ semens ad celestia
erigit: qr pondus hanc tͣrene
sollicitudinis in ꝓfundis mersit:
& inp̃ce facies munda ñ ostendit᷑:
qr cogitationis infime luto ma¬
& illicitis motib &iã cũ aprece
uacat obuiamꝰ .: s tam̃ qr nos
culpas rarus cõmittimꝰ: aliena
pigriũs delicta laxamꝰ. & quo
peccare nrͣ animꝰ sollicitius
metuit: eo districtius hoc qͦd
inse ab alio delinquit᷑ ab horres¬

Expanded text:
qualis apparere judici in ipso oraqualis apparere judici in ipso orationis tempore exoptat. Saepe namque immunda quaedam vel illicita in animo versamus, quoties a precibus vacamus. Sed cum se mens ad studia orationis erexerit, earum rerum imagines reverberata patitur, quibus libenter prius otiosa premebatur; et quasi jam faciem anima ad Deum levare non sufficit, quia in se nimirum inquinata mente maculas pollutae cogitationis erubescit. Saepe curis mundi libenter occupamur. Cumque post haec studio orationis intendimus, nequaquam se mens ad coelestia erigit, quia pondus hanc terrenae sollicitudinis in profundum mersit; et in prece facies munda non ostenditur, quia cogitationis infimae luto maet illicitis motibus, etiam cum a prece vacat, obviamus; sed tamen quia nos culpas rarius committimus, aliena pigrius delicta relaxamus; et quo peccare noster animus sollicitius metuit, eo districtius hoc quod in se ab alio delinquitur abhorres
Abbreviated transcription (Latin):
non uult esse subiectus. Qua inre
hoc ẽ salubre remediũ: ut cũ se mess
ex memoria rep̃hendit culpe. hoc
prius in oratione defleat. quod
errauit: quatinus erroris macu¬
la cũ fletib tergit᷑. inpeticione
sua cordis facies: ab auctore mun¬
da uideat᷑. S curandũ nimis est:
ne ad hoc rursus ꝓruat: quod se
mundasse fletib exultat: neduͣ
deplorata iterũ culpa cõmittit᷑:
inconspectu iusti uidicis ipsa ꝙiã
lam̃ta leuigent᷑. Sollert᷑ qͥppe de¬
bemus meminisse quod dicit᷑: ne ĩ¬
teres uerhũ inorationȩ tua: quo
uidelicet dicto uir sapiens nequa¬
quã nos ꝓhib& sepe ueniã petere.
s culpas iterare. Ac si aꝑtedicat.
Cũ male gesta de fleueris. neqͣ ꝗͣ
rursus facias : quod inp̃cib iteruͣ
ne macula leuet᷑ ante orationis
semper tẽpora deb& sollicite con¬
spici: quicꝗͥd potest moratione
reprobari. talemq se mens & cũ
aboratione cessat. exibere festin&

Expanded text:
non vult esse subjectus. Qua in re non vult esse subjectus. Qua in re hoc est salubre remedium, ut cum se mens ex memoria culpae reprehendit, hoc prius in oraterravit; quatenus erroris macula cum fletibus tergitur, in petitione sua cordis facies ab auctore munda videatur. Sed curandum nimis est ne ad hoc rursus proruat quod se mundasse fletibus exsultat, ne dum deplorata iterum culpa committitur, in conspectu justi judicis ipsa etiam lamenta levigentur. Solerter quippe debemus meminisse quod dicitur: Ne iteres verbum in oratione tua . Quo videlicet dicto vir sapiens nequaquam nos prohibet saepe veniam petere, sed culpas iterare. Ac si aperte dicat: Cum male gesta defleveris, nequaquam rursus facias, quod in precibus iterum ne macula levetur, ante orationis semper tempora debet sollicite conspici quidquid potest in oratione reprobari; talemque se mens et cum ab oratione cessat exhibere festinet,
Abbreviated transcription (Latin):
cula faciẽ leuamꝰ. Interna qppe
facies hominis mens est : inqua
nimirũ recognoscim᷑. ut ab aucdo¬
re nr̃o diligam᷑. quã scilicet facũ
leuare ẽ indm̃ animũ ꝑstudiao¬
rationis attollere. S eleuatã fi¬
ciem macula inquinat: si inten¬
dentẽ mentẽ reatꝰ sui conscientia
accusat. Quȩ abet fidutia ꝓtinꝰ
frangit᷑. si intenta p̃cib nec dũ
de uictȩ culpe memoria mordet᷑
Diffidit nãq acciꝑe se posse qͦd
appetit: que ꝓfecto reminiscit᷑
nolle se adhuc facere quod diuintͥ
nr̃m non rep̃henderit nos : fidu¬
rimus abeo accipiemus. Hine sa¬
lomon ait. Qui auertit aũrẽ sui
ne audiat legẽ oratio eiꝰ eritexe¬
crabilis. Corqͥppe nos impetitio¬
ne rep̃hendit. cum resistere sep̃¬
ceptis eius. quẽ postulat memuist¬
& oratio fit e xecrabilis: cũ acen.¬
sura auertit᷑ legis: qr dignũ ꝓ¬
fecto ẽ. ut ab eius beneficus sit
qͥsq extraneus: cuiꝰ nimirũ usse¬

Expanded text:
acula faciem levamus. Interna quippe acula faciem levamus. Interna quippe facies hominis mens est, in qua nimirum recognoscimur, ut ab auctore nostro dirigamur. Quam scilicet faciem levare est in Deo animum per studia orationis attollere. Sed elevatam faciem macula inquinat, si intendentem mentem reatus sui conscientia accusat, quia a spei fiducia protinus frangitur, si intenta precibus necdum devictae culpae memoria mordetur. Diffidit namque accipere se posse quod appetit, quae profecto reminiscitur nolle se adhuc facere quod divinitus nostrum non reprehenderit nos, fidurimus ab eo, accipiemus . Hinc Salomon ait: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Cor quippe nos in petitione reprehendit, cum resistere se praeceptis ejus quem postulat meminit, et oratio fit exsecrabilis, cum a censura avertitur legis, quia dignum profecto est ut ab ejus beneficiis sit quisque extraneus cujus nimirum jussi
Abbreviated transcription (Latin):
re: nisi qͦd plerũq ex bonisoꝑib
discimus quantã uite munditi¬
ã & in cogitatione construamꝰ:
cogitatione ꝓdeunt. s sunt ñ nul¬
la cogitationis acumina que ex
oꝑatione nascunt᷑. Nã sicut ab
animo opus sumit᷑. ita rursꝰ ab
oꝑe animꝰ erudit᷑. Nens qͥppe di¬
uini amoris exordia capiens iti¬
ꝑat bona quȩ fiant. s port quã fi¬
eri imꝑata ceperint. ipsis suisex¬
ercitatã actionib discit. cumim¬
ꝑare bona inchoauerit. quantũ
minus uidebat.F oris gͦ ager ex¬
colit᷑. ut domꝰ post modũ constru¬
at᷑ : quia plerũq ab exteriori o¬
ꝑe sumimus: quantã subtilitatẽ
rectitudinis in corde teneamus:
Quẽ bene sophar seruare ordinꝰ
studuit. cũ prius auferri iniqͥta¬
tẽ a manib & post a tab̾nacło in¬
iustitiã dixit : qr nequaquã pl¬
ne animus in cogitatione erigit᷑
quando adhuc ab eo extrinsecis
hȩc tergimus. ad dm̃ statĩ sinem¬

Expanded text:
re, nisi quod plerumque ex bonis operibus re, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinis in corde teneamus. Quem bene Sophar servare ordinem studuit, cum prius auferri iniquitatem a manibus, et post a tabernaculo injustitiam dixit, quia nequaquam plene animus in cogitatione erigitur, quando adhuc ab eo extrinsecus haec tergimus, ad Deum statim sine m
Abbreviated transcription (Latin):
inoꝑe non uidem᷑ Sophar itaq
qr usti uiri amicꝰ ẽ. nouit qͦd di-¬
cat: s qr tustũ increpat. hereticoꝵ
tenens speciẽ ꝓferre recte &iã qͦ
nouit ignorat. S nos calcantes
hoc qͦd abeo tumide dr̃. pensemꝰ
eiꝰ uerba quã uera sint. si recte
dicerent᷑. Pruis enĩ a manu iniqͥ¬
tatẽ subtrahi. & post a tab̾nacło
ammon& in iustitiã abscidi. quia qͥs¬
qͥs iã praua a se oꝑa exteriꝰ resecat.
necesse profecto ẽ ut ad sem& ipsuͣ
rediens sollerter sese inmentis in¬
tentione discernat. ne culpã quã
iã in actione ñ hab&. ad huc in co¬
gitatione ꝑduret. Unde bene eti¬
am ꝑ salomonẽ dr̃. Prepara foris
opus tuũ. & diligent̃ exerce agr̃u
tuũ. ut post ea edifices domums
tuã. Qͥ d nãq ẽ p̃parato oꝑe a
grũ diligenter exterus exercere
nisi euulsis iniquitatis sentib
actionẽ nr̃am ad frugẽ retribu¬
tionis excolere. & quidẽ post agri
exercitum. ad ędificiũ domus redi¬

Expanded text:
non videmur. Sophar itaque, quia justi viri amicus est, novit quod dicat; sed quia justum increpat, haereticorum tenens speciem, proferre recte etiam quae novit ignorat. Sed nos calcantes hoc, quod ab eo tumide dicitur, pensemus ejus verba quam vera sint, si recte dicerentur. Prius enim a manu iniquitatem subtrahi, et post a tabernaculo admonet injustitiam abscidi, quia quisquis jam prava a se opera exterius resecat, necesse profecto est ut, ad semetipsum rediens, solerter sese in mentis intentione discernat; ne culpa, quam jam in actione non habet, adhuc in cogitatione perduret. Unde bene etiam per Salomonem dicitur: Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum, ut postea aedifices domum tuam . Quid namque est praeparato opere agrum diligenter exterius exercere, nisi evulsis iniquitatis sentibus, actionem nostram ad frugem retributionis excolere? Et quid est post agri exercitium ad aedificium domus redi
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ gram erroris uias deserunt: re¬
dire admala mundi nesciunt. quȩ
reliquerunt: Cũ uͦ ꝑ cõtẽplatio¬
nu aciẽ & abhac se eadẽ actiua
uita. suspendunt. eunt & redeunt.
quia ꝑ hoc qͦd diu subsistere mini¬
me in contẽplatione sufficiunt:. se¬
se iteruͣ adoꝑationẽ fundunt: ut
in his que sibi uixta sunt se exercen¬
do refoueant: & suꝑ se rursũ sur¬
gere contẽplando conualescũnt.
Sed dũ ec ꝙẽadẽ contẽplatio more
debito ꝑ tẽporũ int̾ualla repetit᷑.
indeficient᷑ ꝓ cul dubio & insolidita¬
te ꝑsistit᷑ : quia & si infir mitatis su¬
ȩ pondere suꝑata mens deficit:
hanc tamen iterũ continuis cona¬
tib reparata cõp̃hendit: nec sta¬
bilitatẽ suaͬ mea ꝑdidisse dicen¬
da est. a qua & si semꝑ deficit. hãc
& cũ ꝑdid̾it. sẽ ꝑ inquirit.

Expanded text:
tae gratiam erroris vias deserunt, retae gratiam erroris vias deserunt, redire ad mala mundi nesciunt quae reliquerunt; cum vero per contemplationis aciem ab hac se eadem activa vita suspendunt, eunt et redeunt, quia per hoc quod diu persistere minime in contemplatione sufficiunt, sese iterum ad operationem fundunt; ut in his quae sibi juxta sunt se exercendo refoveant, et super se rursum surgere contemplando convalescant. Sed dum haec eadem contemplatio more debito per temporum intervalla repetitur, indeficienter procul dubio et in ejus soliditate persistitur, quia etsi infirmitatis suae pondere superata mens deficit, hanc tamen iterum continuis conatibus reparata comprehendit. Nec stabilitatem suam in ea perdidisse dicenda est, a qua etsi semper deficit, hanc et cum perdiderit semper inquir
Abbreviated transcription (Latin):
adquȩ in defessi ꝑsistimꝰ: & rursꝯ
non nulla sunt. aquib continue
deficientes labimͦ: atq ad hec mag
ne defeclui mens figit᷑. a contẽplati¬
ua autẽ infirmitatis sue pondere
uicta lassat᷑. Illa qͥppe tanto firmiꝰ
durat. quanto ad uicina se erga uti¬
litatẽ ꝓximi dilatat: hec tanto ce¬
lerius labit᷑: quanto & carnis claus¬
tra tranigrediens. suꝑ sem& ipsam
ire conatur. Illa per plana se dilĩ¬
git: & id circo pedem oꝑis robustꝰ
figit : hȩc autẽ quo suꝑ se alta ap¬
petit: ad se citius fessa descendit.
Qͦd bene ac breuit᷑ hiezechiel insi¬
nuat : cũ eoꝵ quȩ uiderat motus
animaliũ narratꝰ. dicens. non reuer¬
tebant᷑ cũ incedent. aut paulopost
subicit. adiungens. & animalia i¬
bant. & reuertebant᷑. Dcã qͥppe ani¬
malia. aliquando uadunt. & mini¬
me redeunt. aliquando uadunt.
& ꝓtinus reuertunt᷑: quia electoꝵ
mentes cũ ꝑ collatã sibi actiuȩ ui¬

Expanded text:
ad quae indefessi persistimus, et rursum ad quae indefessi persistimus, et rursum nonnulla sunt a quibus continue deficientes labimur, atque ad haec magnne defectu mens figitur, a contemplativa autem infirmitatis suae pondere victa lassatur. Illa quippe tanto firmius durat, quanto ad vicina se erga utilitatem proximi dilatat; haec tanto celerius labitur, quanto et carnis claustra transgrediens, super semetipsam ire conatur. Illa per plana se dirigit, et idcirco pedem operis robustius figit; haec autem quo super se alta appetit, ad se citius fessa descendit. Quod bene ac breviter Ezechiel insinuat, cum eorum quae viderat motus animalium narrat, dicens: Non revertebantur cum incederent. Et paulo post subjicit, adjungens: Et animalia ibant, et revertebantur . Sancta quippe animalia aliquando vadunt, et minime redeunt; aliquando vadunt, et protinus revertuntur, quia electorum mentes cum per collatam sibi activae vi
Abbreviated transcription (Latin):
dimittite: ꝙ dimittet᷑ uob̾. Hinc
constitutioni postulationis. con¬
ditionẽ posuit pietatis. dicens
Dimitte nobis debita nr̃a. sicut
& nos dimittimus debitorib nr̃is.
ut profecto bonũ quod ado con¬
puncti petimus. hoc primũ cũ
ꝓximo conuersi faciamꝰ. Tunc ͦ
uere sine macula faciẽ leuamꝰ:
cũ nec nos ꝓhibita mala cõmitti¬
mus. nec ea quȩ in nob̾ cõmissa
sunt ex ꝓpͥo zelo retinemꝰ. Graui
nãq mens nr̃a orationis suȩ tẽ¬
pore confusione deprimit᷑. si hanc
aut sua adhuc oꝑatio inquinat:
aut aliene malitiȩ seruatꝰ dolor
accusat. Quȩ duo qͥsq dũ inter¬
serit : ad ea quȩ subnexa funt
ꝓtinus uł exurgit. & eris stabi¬
lis. & ñ timebis : quia ninurũ tan¬
tominus adiudicẽ trepidat: qͣn¬
to inbonis actib solidius stat.
Timorẽ qͥppe suꝑ at. qui stabilita¬
tẽ seruat: quia dũ sollitiꝰ stud&
ꝑ agere qͦd mansuete conditor
imꝑat : securus cogitat &iam
p̃terea ẽ : qmͣ ñ nulla bona sunt

Expanded text:
dimittite, et dimittetur vobis . Hinc constitutioni postulationis conditionem posuit pietatis, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; ut profecto bonum quod a Deo compuncti petimus, hoc primum cum proximo conversi faciamus. Tunc igitur vere sine macula faciem levamus, cum nec nos prohibita mala committimus, nec ea quae in nos commissa sunt ex proprio zelo retinemus. Gravi namque mens nostra orationis suae tempore confusione deprimitur, si hanc aut sua adhuc operatio inquinat, aut alienae malitiae servatus dolor accusat. Quae duo quisque dum terserit, ad ea quae subnexa sunt protinus liber exsurgit. Et eris stabilis, et non timebis; quia nimirum tanto minus judicem trepidat, qto in bonis actibus solidius stat. Timorem quippe superat, qui stabilitatem servat, quia dum sollicitus studet peragere quod mansuete conditor imperat, securus cogitat etiam praeterea est quod nonnulla bona sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lectos reꝓbi: sic contra chatholi¬
cos heretici sẽꝑ effrenant᷑: ut cũ
obuirgare facta nequeunt. bonos
rep̃hendere de factoꝵ elatione mo¬
liu̾nt᷑. quatinꝰ eos qͦs redarguere ex
infirmitate actionis ñ ualent. ex
crimine tumoris accusent. Unde
& ea bona que exteruis fiunt. ne¬
quaꝗͣ bona e̾e̾ censent᷑: que quasi
ꝑ frudiũ turgidȩ cogitationis exhi¬
bent᷑. Qui sepe humilia tumentes
increpant: & qͦd dictis suis sem& ip¬
sos feriant ignorant. S quia
iustũ uirũ sophar actenus rep̾hen

Expanded text:
lectos reprobi, sic contra catholilectos reprobi, sic contra catholicos haeretici semper effrenantur, ut cum objurgare facta nequeunt, bonos reprehendere de factorum elatione moliantur, quatenus eos quos redarguere ex infirmitate actionis non valent, ex crimine tumoris accusent. Unde et ea bona quae exterius fiunt, nequaquam bona esse jam censent, quae quasi per studium turgidae cogitationis exhibentur. Qui saepe humilia tumentes increpant, et quod dictis suis semetipsos feriunt ignorant. 351 Sed quia justum virum Sophar hactenus reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ contra propͥã uoluntatẽ calcat
ylta sophar fortia XTI¬
protulit: s qͦd meliori se
hoc loqͥt᷑ nescit. Unde
ad huc increpando subiungit᷑ Tu¬
ꝑ insibilitatẽ Omis naͣq animꝰ
qui districtionis intime conside¬
rationi se subicit: ex eiꝰ ꝓtinus
timore mollescit: eũq sagnta
diuinȩ formidinis penetrat.
quia infirma uiscera ꝑ humili¬
tatẽ gestat. Qͥs qͥs autẽ ꝑtina¬
cia insensibilitatis obdurescit:
quasi cor firmat: ne hoc iacula
timoris suꝑni confodiant. Unde
pe lapideũ tollit: cũ a nob̾ suꝑ¬
biȩ duritiã subtrahit. & cor car¬
neũ tribuit: cũ eandẽ ꝓtinꝰ nr̃am
duritiã ad sensibilitatẽ uertit.
Permanꝰ uͦ ut iã crebro dociumꝰ.
oꝑa designant᷑. Cũ culpa gͥ manꝰ
addm̃ expande ẽ: contra largito¬
ris grãm de uirtute oꝑum suꝑbi¬
re. Qui enĩ inconspectu ȩterni
iudicis loquens. sibi bona quȩ fa-¬
cit tribuit: addm̃ manũ suꝑbi¬
ens tendit. Sic ꝓfecto contra e¬

Expanded text:
 contra propriam voluntatem calcat. Multa Sophar fortia protulit, sed quod meliori se haec loquitur nescit. Unde adhuc increpando subjungit: CAnsibilitatem. Omnis namque a intus qui districtionis intimae considerationi se subjicit, ex ejus protinus timore mollescit; eumque sagitta divinae formidinis penetrat, quia infirma viscera per humilitatem gestat. Quisquis autem pertinacia insensibilitatis obdurescit, quasi cor firmat, ne hoc jacula timoris superni confodiant. Unde pe lapideum tollit cum a nobis superbiae duritiam subtrahit, et cor carneum tribuit cum eamdem protinus nostram duritiam ad sensibilitatem vertit. Per manus vero, ut jam crebro docuimus, opera designantur. Cum culpa igitur manus ad Deum expandere est contra largitoris gratiam de virtute operum superbire. Qui enim in conspectu aeterni judicis loquens sibi bona quae facit tribuit, ad Deum manus superbiens tendit. Sic profecto contra e
Abbreviated transcription (Latin):
subiungit. Si iniqͥtatẽ quȩ est in
manu tua abstuleris ãte. & ñman¬
serit intabnacło tuo inustitia:
tunc leuare poteris faciẽ taiã abs¬
bis. Omẽ peccatũ aut sola cogita¬
tione cõmittit᷑. aut cogitatione
tas gͦ inmanu ẽ: culpa inoꝑe.¬

Expanded text:
S. 14, 15. Si iniquitatem quae est in manu tua abstuleris a te, et non manserit in tabernaculo tuo injustitia, tunc levare poteris faciem tuam abs- Omne peccatum aut sola cogitatione committitur, aut cogitatione itas ergo in manu est, culpa in
Abbreviated transcription (Latin):
Uotiens in
arene specͤ¬
tacłm fortis
athleta deᷤᷤ¬
cenderit
hi qͥ ĩpares
existunt.
uicissim seeiꝰ
expugnationi subiciunt
& unoͦ uicto. contra hc̃ ꝓtinꝰ altereri¬
git᷑. atq hoc subacto aliꝰ subrogat᷑.
ut luctantis uires quandoq mollio¬
res inueniant. qͣs ipsa sua crebrescens
uictoria fatigat: quatenꝰ cũ nouus
qͥsq congredit᷑. isqͥ uinci uiriũ quali¬
tate ñ ual&. ꝑsonarũ saltẽ mutati¬
one suꝑet᷑. Sic sic in hoc hominũ an¬
głoꝵq spectacło beatꝰ iob fortis ath¬
leta ꝓdiit. quantũq contra muta¬
tionẽ aduersantiũ ualeat. continu¬
atione indefessi roboris ostendit:
cui primus se eliphat. scd̃s autẽ bal¬
dach obicit: atq ead extremũ se so¬
phar in eiꝰ expugnatione subponit.
qr ad inferendos ictꝰ totis se conatibꝰ
erigunt: s tam̃ ad ferienda̾ altitu¬
dinẽ robusti pectoris ñ ꝑtingunt.
Ipsa qppe eoꝵ uerba patenter insi¬
nuant. qͦd ictꝰ inauras iactant. qr

Expanded text:
uoties in arenae spectaculum fortis athleta descenderit, ii qui impares existunt vicissim se ejus expugnationi subjiciunt: et uno victo, contra hunc protinus alter erigitur; atque hoc subacto, alius subrogatur; ut luctantis vires quandoque molliores inveniant quas ipsa sua crebrescens victoria fatigat; quatenus cum novus quisque congreditur, is qui vinci virium qualitate non valet, personarum saltem mutatione superetur. Sic sic in hoc hominum angelorumque spectaculo beatus Job fortis athleta prodiit, quantumque contra mutationes adversantium valeat continuatione indefessi roboris ostendit. Cui primus se Eliphaz, secundus autem Baldad objicit, atque ad extremum se Sophar in ejus expugnatione supponit: qui ad inferendos ictus totis se conatibus erigunt, sed tamen ad feriendam altitudinem robusti pectoris non pertingunt. Ipsa quippe eorum verba patenter insinuant quod ictus in auras jactant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
insinuat dicens. Tacui. sẽꝑ silui. pa¬
tiens fui sic̃ parcuriens loquar.
Ut enĩ iã p̃diximꝰ.: parturiens cũ
dolore eicit hoc. qͦd in intimis tẽpore
longo gestauit. Qͥ gͦ sẽper siluit
qui sine ultione diu peccata homi¬
nũ ꝑtulit. quandoq cũ feruore
ex aminis. qͣsi cũ dolore mentis qͣnte
animaduersionis sententiã intꝰ
seruauerit. ostendit. Nemo gͥ hanc
lãpadẽ cũ lat& despiciat: ne contẽp¬
tores suos. cũ de cȩlo fulserit. ex¬
urat. Cui enĩ nẽ ñ ard& adueniã.
tẽ ꝓcul dubio ardebit adpenã. Qͥa
accepimꝰ: dũ ad huc licentia suꝑẽ
inutando fugiamꝰ. Solũ qͥppe ani¬
maduersio illa ñ inuenit quẽ cor¬
reptio abscondit. Hȩc nos largien
libri sequentia mysterioꝵ uirtu¬
tib extensa. cõpłecti breuit̃ ex¬
ponendo non possumus: ea necesse ẽ.
ut aliis uoluminib reseruemꝰ: qua¬
tinus & lector tanto feruentior
ad legendt studiũ redeat: quan¬

Expanded text:
insinuat, dicens: Tacui, semper silui, painsinuat, dicens: Tacui, semper silui, patiens fui, sicut parturiens loquar . Ut enim jam praediximus, parturiens cum dolore ejicit hoc quod in intimis tempore longo gestavit. Qui ergo semper siluit judex, qui sine ultione diu facta hominum pertulit, quandoque cum fervore examinis, quasi cum dolore mentis, quantae animadversionis sententiam intus servaverit ostendit. Nemo igitur hanc lampadem, cum latet, despiciat, ne contemptores, suos, cum de coelo fulserit, 365 exurat. Cui enim nunc non ardet ad veniam, tunc procul dubio ardebit ad poenam. Quia accipimus, dum adhuc licentia superemelius commutando, fugiamus. Solum quippe animadversio illa non invenit quem correctio abscondit. 55. Haec nos, largienlibri sequentia mysteriorum virtutibus extensa complecti breviter exponendo non possumus, ea necesse est ut aliis voluminibus reservemus, quatenus lector tanto ferventior ad legendi studium redeat, quan
Abbreviated transcription (Latin):
qͤrere cõꝑit. ingratos foras reliqͥtͥ.
magis eligens aꝑte a siꝑbientib
despici. quã añ credentib uacua uo¬
ce laudari. Unde & ꝓtinꝰ lãpas ista cõ¬
tẽpta ẽ: sic̃ illic subdit᷑. Spreuit au¬
tẽ illũ herodes cũ exercitu suo. & il
ta lãpas que int̾ra irrisiones tolerat.
de celo uiditiũ coruscat. Unde hic
apte sub ungit᷑. parata ad tẽpꝰ sta¬
tutũ. de qͦnidelic& tẽꝑe. ꝑ psalmistã
dr̃. cũ acceꝑo tẽpꝰ ego iustitias uidi¬
uenit. Hinc petrꝰ ait. Quẽ oport&
celũ suscipere. usq ad tẽꝑa restituti¬
onis. Lãpas gͦ qͣ nẽ cõtẽpni¬
t᷑. ad statutũ tẽpꝰ uent᷑a pparat᷑.
qr ipse peccata indie ultimo iudi-¬
cat. qͥ nc̃ peccantiũ derisiones por¬
tat: & tanto tunc clariꝰ districtio¬
ne̾ exerit. qͣnto nẽ uocandis pecca¬
torib suã leniꝰ patientiã sternit.
C enĩ diui conuertendos expectat.
non conuersos sine retractione cru¬

Expanded text:
quaerere comperit, ingratos foris reliquit: quaerere comperit, ingratos foris reliquit: magis eligens aperte a superbientibus despici, quam a non credentibus vacua voce laudari. Unde et protinus lampas ista contempta est, sicut illic subditur: Sprevit autem illum Herodes cum exercitu ta lampas, quae in terra irrisiones tolerat, de coelo judicium coruscat. Unde hic apte subjungitur: Parata ad tempus statutum. De quo videlicet tempore per Psalmistam dicit: Cum accepero tempus, ego justitias judivenit . Hinc Petrus ait: Quem oportet coelum suscipere, usque ad tempora restitutionis . Lampas ergo quae nunc contemnitur ad statutum tempus ventura praeparatur, quia ipse peccata in die ultimo judicat, qui nunc peccantium derisiones portat. Et tanto tunc durius districtionem exerit, quanto nunc vocandis peccatoribus suam lenius patientiam sternit. Qui enim diu convertendos exspectat, non conversos sine retractatione cru
Abbreviated transcription (Latin):
mͣtis ocłos tollere sensĩq a m̃bi
adcaput uenire. Iꝑ se enĩ nobi
lãpas ueracit᷑ extitit: qͥ ꝓ redẽpi¬
one nr̃a incruce moriens. teneba¬
sis nr̃is m̃tib lucẽ ꝑ signũ fudit.
Hac nos lãpade iohes illuminari &¬
spexerat. cũ dicebat. Erat sux ue¬
ra quȩ illuminat omẽm hominẽ
uenientẽ in hc̃ mundũ. Quã tan
apud cogitationes diuitũ mundi
contẽptã uidit. cũ paulopost sub¬
didit: In ꝓpͥa uenit.: & sui eũ non
receperunt. Huiꝰ lãpadis flãmas
herodes ex plorare uoluit: cũ eiꝰ
miracła uid̾e concupiuit: sic̃ son¬
tũẽ. Grat enĩ ex multo tẽporea
pens uid̾e eũ: eoqͦd audiss& multa
x illo. & sꝑabat signũ aliqͦd udere
abeo fi eri. S lãpas hȩc ante eiꝰ ocłos
nullo radio lucis emicuit: quia ei
qui se ñ pie scuriose quesierat. nil
dese mirabile ostendit. Inqͥsitꝰ qͥppe
redẽptor tacuit. expectatꝰ miracła
exib̾e contẽpsit : seseq apud se in
occultis retuiens. eos quosex tͣiora

Expanded text:
tollere, sensimque a membris ad caput venire. Ipse enim nobis lampas veraciter exstitit, qui, pro redemptione nostra in cruce moriens, tenebrosis nostris mentibus lucem per lignum fudit. Hac nos lampade Joannes illuminari conspexerat, cum dicebat: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quam tamen apud cogitationes divitum contemptam vidit, cum paulo post subdidit: In propria venit et sui eum non receperunt . Hujus lampadis flammas Herodes explorare voluit, cum ejus miracula videre concupivit, sicut scriptum est: Erat enim ex multo tempore cupiens videre eum, eo quod audisset multa de illo, et sperabat signum aliquod videre ab eo fieri . Sed lampas haec ante ejus oculos nullo radio lucis emicuit, quia ei qui se non pie sed curiose quaesierat nil de se mirabile ostendit. Inquisitus quippe Redemptor tacuit, exspectatus miracula exhibere contempsit, seseque apud se in occultis retinens, eos quos exteriora
Abbreviated transcription (Latin):
Solet plane mouere ñ nullos. quod
inecelĩa alii offert̃ panes oͬrimos. alii
fermentatum. Esse namq ecclãm¬
romanoꝵ uidelic&. alexandrinors.
neralit᷑ ecclĩe nuncupant᷑. hę nã¬
q cui unã teneant chatholicam¬
fidem: diuuersis utunt᷑ offitioꝵ¬
ministeriis. Unde fit. ut romana
ecclĩa offerat arimos panes: prop¬
terea qr dñs sine ulla conmuxtione
suscepit caruem sicut scriptum est
Uerbũ caro factũ est. & habitauit
in nobis. Dic azius panis efficit᷑

Expanded text:
Solet plane movere nonnullos, quod in ecclesia alii offerunt panes azimos, alii fermentatum. Esse namque eccleRomanorum videlicet, Alexandrinorum, neraliter ecclesie nuncupantur, et cum unam teneant fidem catholicam, diversis utuntur officiorum mysteriis. Unde fit, ut Romana ecclesia offerat azimos panes, propter quod Dominus sine ulla commixtione suscepit carnem, sicut scriptum est: « Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. » Sic azimo pane effici
Abbreviated transcription (Latin):
ipse despexerat. quẽ ꝓpħe samuhe¬
lis oculis p̃sentare recusabat: qui
ad unctionis grãm dũ septẽ filios
deduxissa: a ꝓpħa reqͥsitꝰ annume¬
rũ sobolis ex pless&: cũ magna des¬
peratione respondit. est puer par¬
uulis qui pascit oues: quodeducto
& electo pro ti nus audiuit. homo
uid& infacte: d̾s autẽ ꝑ scrutat᷑
cor. Lãpas gͦ dauid per innocenti¬
a fuerat s tam̃ ualde contepta:
qr exteriora cernentib ñ lucebat.
Sciendũ uͦ ẽ qͦd iustꝰ qͥsq aut tẽpo¬
ralẽ głam non habꝙ: aut hanc sub
sema ipso frangit si hab& st hab&.
ut honori suo liber emineat: ne ei
uictus delectatione succu̾bat. Hinc
ẽ enĩ qͦd ille p̃dicator egregiꝰ ante
humanos ocłos apłatꝰ sui głam hu¬
miliauerat. qui dicebat. Non usi
sumꝰ hac potestate cũ possimus

Expanded text:
ipse despexerat, quem prophetae Samueipse despexerat, quem prophetae Samuelis oculis praesentare recusabat. Qui ad unctionis gratiam dum septem filios deduxisset, a propheta requisitus an numerum sobolis explesset, cum magna desperatione respondit: Est puer parvulus qui pascit oves . Quo deducto et electo, protinus audivit: Homo videt in facie, Deus autem perscrutatur cor . Lampas ergo David per innocentiam fuerat; sed tamen valde contempta, quia exteriora cernentibus non lucebat. Sciendum vero est quod justus quisque aut temporalem gloriam non habet, aut hanc sub semetipso frangit, si habet, ut honori suo liber emineat, ne ei victus delectatione succumbat. Hinc enim est quod ille praedicator egregius ante humanos oculos apostolatus sui gloriam humiliaverat, qui dicebat: Non usi sumus hac potestate, cum possimus
Abbreviated transcription (Latin):
nat: acunctis uͦ despicabilis cer¬
nit᷑. & huiꝰ mundi grã indignusd
timat᷑: s tam̃ ante occulti uidics
ocłos uirtutib emicat: uite me¬
ritis choruscat. Honorari meti¬
it: despici ñ refugit. Corpꝰ conti¬
nentia afficit. sola in animo di¬
lectione pinguescit. Mentẽ sẽꝑ
ad patientiã p̃parat: & erect it
pro iustitia de ꝑ ceptis contume¬
liis exultat. fflictis excorde cõ¬
dppriis letat᷑. Sacri uerbi pabu¬
la inmente sollicitꝰ ruminat: & in¬
qͥsitꝰ qͦd fib& el oqͥ duplicit᷑ ignorat.
hene itaq iusti simplicitas. & lam¬
pas esse dr̃. ꝙ cõtẽpta la̾pas. quia
interiꝰ luc&: contẽpta. qr exteriꝰ
non luca. Intꝰ ard& flãma carita¬
tis foris nulla gła resplend& deco¬
ris. Luc& gͦ & despicitur. qui fla¬
grans uirtutib ab iectꝰ estimat᷑
Mentes qͥppe carnaliũ pensare bo¬
na ñualent: nisi quȩ carnaliter
uident. Hinc ẽ qͦd dauid scm̃. patͣ

Expanded text:
nat; a cunctis vero despicabilis cernat; a cunctis vero despicabilis cernitur, et hujus mundi gratia indignus aestimatur. Sed tamen ante occulti judicis oculos virtutibus emicat, vitae meritis coruscat, honorari metuit, despici non refugit; corpus continentia afficit, sola in animo dilectione pinguescit, mentem semper ad patientiam praeparat, et erectus pro justitia, de perceptis contumeliis exsultat, afflictis ex corde comde propriis laetatur, sacri verbi pabula in mente sollicitus ruminat, et inquisitus quodlibet eloqui dupliciter ignorat. Bene itaque justi simplicitas et lampas esse dicitur, et contempta. Lampas, quia interius lucet; contempta, quia exterius non lucet. Intus ardet flamma charitatis, foris nulla gloria resplendet decoris. Lucet ergo et despicitur qui flagrans virtutibus abjectus aestimatur. Mentes quippe carnalium pensare bona non valent, nisi quae carnaliter vident. Hinc est quod David sanctum pater