comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiu̾e malum ẽ. Si aut̃ sp̃u aitiones carnis
mortificau̾itis uiuetis. hoc. ẽ. opꝰ nr̃m ĩ hat
uita. Attiones carnis sp̃u mortifuare condie
afflig̾e minuere frenare. int̾im̾e. Quam
multa enim ꝓfiuentes iam ñ delectant
que antea delectabant. Quando gͦ delectabã
⁊ ei ñ consentiebat᷑ mortifirabatur. Quia iã
apłe si autem sp̃u actiones carnis mortifica¬
i̾tis: uiuetis. idest illas contupiscentias
carnis. quib ñ consentire magna laus est.
quas ñ hab̾e ꝑfectio. ẽ. iam hu metuendũ
ẽ ne quis quis rursus ad mortifitandas
actione carñs de sp̃u suo p̾̃sum̾er. Ergo ne h̾
extolleret humanus sp̃s.⁊ ad hoc opꝰ se idone¬
um firmumq iactaret: subient ⁊ ait Quot

Expanded text:
autem spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis. Hoc est opus nostrum in hac vita, actiones carnis spiritu mortificare; quotidie affligere, minuere, frenare, interimere. Quam multa enim proficientes non jam delectant, quae antea delectabant? Quando ergo delectabat, et non ei consentiebatur, mortificabatur: quia jam Apostolus, Si autem spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis, id est, illas concupiscentias carnis, quibus non consentire magna laus est, quas non habere perfectio est, jam hic metuendum est, ne quisquam rursus ad mortificandas actiones carnis, de spiritu suo praesumeret; ergo ne hic se extolleret humanus spiritus, et ad hoc opus se idoneum firmumque jactaret, subjecit,
Abbreviated transcription (Latin):
enis in nob̃. Histinguere autem int̾ illam
gñationem ⁊ hani ꝓcessionem. nestio. ñ ua¬
leo. ñ sułfitio. Ac ꝑ hoc quia et ista ẽ ineffa
eiꝰ quis enarrabit. ita de sp̃u sc̃o u̾issime dicit᷑.
cessionem eius quis enarrabit: Satis sit gͦ
nob̾ quia ñ . ẽ. a se ip̃o filius. s ab illo de quo

Expanded text:
ec scio: distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio, non valeo, non sufficio. Ac per hoc quia et illa et ista esejus quis enarrabit ? ita de Spiritu sancto verissime dicitur, Processionem ejus quis enarrabit? Satis sit ergo nobis, quia non est a seipso Filius, sed ab illo de quo
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥt qͦt sp̃udĩ aguntur. hii filii sunt dĩ. Dicit
mͥ aliquis. Ergo agimur ñ agimus. Respon¬
bono ag̾is. Sp̃c enicłi qui te agit agenti
adiutor. ẽ. tͥ. Ip̃m nomen adiutoris presiͥbit
tͥ quia et tu ip̃e aliquid agis. Quotquot enim
sp̃udi aguntur infilii sunt di ñ litt̾as sp̃u. Nõ
lege precipiente. minante. ꝑmittente. s sp̃u
exortante. illuminante adiuuante. forte dicti
eratis ⁊ lexsufficit nob̾. lex timorem dedit. ui¬
dete quid hit subiunxit apłs. Quia enim qui

Expanded text:
spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Dicet mihi aliquis, ergo agimur non agimus? responbona agis. Spiritus enim Dei qui te agit, agenti tibi adjutor est, ipsum nomen adjutoris praescribit tibi, quia et tu ipse aliquid agis. Quotquot enim Spiritu Dei aguntur hi filii sunt Dei. Non littera sed spiritu, non lege praecipiente, minante, promittente, sed spiritu exhortante, illuminante, adjuvante, hos dicieratis: Et Lex sufficit nobis. Lex timorem dedit: et videte quid hinc subjunxit Apostolus, cum di
Abbreviated transcription (Latin):
Si qua gͥ exhortatio in xp̃o. si quod salatium
caritatis si qua sotietas sp̃s. Ppt̾ hant soui¬
etatẽ illi in quos pͥmitꝰ uenit linguis om¬
nium gentium sunt louiti. quia ꝑ lingna ᷤ
consotiauor ẽ. souetas gñis humani. sic o¬
portebat ꝑ linguas omnium gentiũ sig-¬
nificari istam̃ sotietatem filiorum di⁊ mẽ
scͣm qui loq̃bat᷑ linguis omnium genciũ.
tenetur uinculo patis eccłe. q̃ diffundit᷑ in
omnib gentib. Nñ duit apłs. Studentes
seruare unitatẽ sp̃c in uinculo patis. quod

Expanded text:
qua igitur exhortatio in Christo, si quod solacium caritatis, si qua societas spiritus. propter hanc societatem illi in quos primitus uenit linguis omnium gentium sunt locuti, quia per linguas consociatio constat generis humani; et sic oportebat per linguas omnium gentium significari istam societa.tem filiorum dei et msanctum, qui loquebatur linguis omnium gentium, um, qui tenetur uinculo pacis ecclesiae, quae diffunditur in omnibus gentibus. unde dicit apostolus: studentes seruare unitatem spiritus in uinc
Abbreviated transcription (Latin):
tum non ait enim corpꝰ moriturum . ẽ. sed
corpꝰ mortuum .ẽ. Adhuc h̃t uitã uiq corpꝰ
nr̃m ⁊ tamen comparatum corpori illi. qͦd
futurum . ẽ. qualia sunt angłorum corꝑa
inuenicur corpꝰ hominis mortuum qͣmuiᷤ
adhui habens animam. Et euidentissi¬

Expanded text:
Non enim ait, Corpus moriturum est; sed, «Corpus mortuum est.» Adhuc habet vitam utique corpus nostrum; et tamen comparatum corpori illi, quod futurum est qualia sunt Angelorum corpora, invenitur corpus hominis mortuum, quamvis adhuc habens animam. Sed rurs
Abbreviated transcription (Latin):
qͦt quot sp̃u d̃i aguntur. hii filii sunt di. sic tñ
sp̃u di extitantur. ⁊ tamquam filii dĩ ꝓfici¬
unt ad deum. ut etiam sp̃u suo maxime aggͣ¬
uante corruptibili corpore tamquam filii ho¬
muns inquibdam humanis motib defitiãt
ad se ip̃os ⁊ ideo pecient. int̾ẽ quidem qͣntũ.
Neq enim quia peccatum. ẽ. omne cͥmen: ideo
trimen . ẽ. etiam omne peccatum. Itaq sc̃orum
hominum uitam. quam din in hai morte. in¬
uitur inueniri pꝰse diumus sine cͥmine. Pec

Expanded text:
Quotquot Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei ; sic tamen Spiritu Dei excitantur, et tanquam filii Dei proficiunt ad Deum, ut etiam spiritu suo, maxime aggravante corruptibili corpore , tanquam filii hominum quibusdam humanis motibus deficiant ad se ipsos, et ideo peccent. Interest quidem quantum: neque enim quia peccatum est omne crimen, ideo crimen est etiam omne peccatum. Itaque sanctorum hominum vitam quamdiu in hac mortali vivitur, inveniri posse dicimus sine crimin
Abbreviated transcription (Latin):
Anima iam pia que fuit inpia ꝓpt̾ iꝰticiã
fideidicitur ex morte seuin axe atq iuuere.
orpꝰ autem non tantum morit᷑um. propt̾
tuum dicitur loquente apło. Corpꝰ quidẽ
inquit mortuum. ẽ ꝓpt̾ peccatũ. sp̃s autẽ
uita. ẽ ꝓpt̾ iustiiam. Hec uita ex fide facta
ẽ. qm̃ ustus exfide uiuit. s quid sequitur:
Si autem sp̃c eiuis qui suscitauit iħm xp̃ma
mortuis habitat in uob̾: qui suscitauit ih̃m

Expanded text:
 jam pia quae fuit impia, propter justitiam fidei dicitur ex morte resurrexisse, atque vivere, corpus autem non tantum moriturum propter tuum dicitur, loquente Apostolo: Corpus quidem, inquit, mortuum est propter peccatum, spiritus autem uita est propter iustitiam. haec uita ex fide facta est, quoniam iustus ex fide uiuit. sed quid sequitur? si autem spiritus eius qui suscitauit Iesum ex mortuis habitat in uobis, qui suscitauit Iesum
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Nam lingua ĩ membris nr̃is unum. ẽ decet̾ ͤ
guam. Dicis de aliquo. Agnoui fatiẽ ip̃iꝰ: de
membro corꝑis loqueris. Sicis etiam. agnoui
manum ipsius ⁊ absentis. Non manum in
corpore. s siript᷑am q̃ facta. ẽ ꝑ manum que
erat in corpore. Sit gͦ petcatum dñi q. factũ ẽ
de peicato. qi inde carnẽ assumpsit de ip̃a maᷤ¬
sa q̃ mortẽ m̾uerat ex peccato. Et enim ut ce¬
lerius dicam mariã ex adam mortua ꝓpter
delenda peccata.  uid ditit pelagianista:
Audite quid dͥiit. Nidetur confit̾ xp̃m ĩcar¬
ne uenisse s discussus inuenit᷑ negare. T p̃c
enun in carne. uenit q̃ similitudo e̾ẽt carniᷤ
peccati. ñ eẽt caro percati. Apłi u̾ba sũt. Misit

Expanded text:
nis. Nam lingua in membris nostris unum est de caeteris, nis. Nam lingua in membris nostris unum est de caeteris, guam. Dicis de aliquo, Agnovi faciem ipsius, de membro corporis loquens: et dicis etiam, Agnovi manum ipsius absentis, non manum in corpore, sed scripturam quae facta est per manum quae erat in corpore. Sic ergo peccatum Domini, quod factum est de peccato, quia inde carnem assumpsit, de massa ipsa quae mortem meruerat ex peccato. Etenim ut celerius dicam, Maria ex Adam mortua proptedelenda peccata. Quid dicit Pelagianista? Audite quid dicit. Videtur confiteri Christum in carne venisse, sed discussus invenitur. Christus enim in carne venit: quae similitudo esset carnis peccati, non esset caro peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ ex uirgine. in hai tam̃ infirmitate. atq
etate ꝓcreatꝰ apparuit. Huic ꝓposicioni respõ¬
demꝰ. adam ꝓpt̾ea ũ talem creatũ. qr nulliuᷤᷤ
parentis precedẽte peccato ñ ẽ ereatꝰ in
carne peccati Nosiõ tales qr ilłiꝰ precedẽte per¬
cato nati sumus in carne peccati. Xp̃c ideo tał
quia ut de peccato dampnaret peccatũ. natꝰ ẽ
litatẽ. Quare cilicium: Ppt̾ similitudinem
carnis petcati Apłc enim dicit. Misit deus
filium suum in similitudinei carns pec¬
cati. ut de peccato dampnaret peccatũ ĩ car¬
dampnaret hedos. Non qr adampuaret pecca¬
tũ erat. ñ dico in u̾bo d̃i. snec ip̃a qͥdẽ dico
anima sc̃a ⁊ mente hominis. quem sibi ad
unitatẽ ꝑsone u̾bũ dĩ. ⁊ sapientia coapta¬
u̾at. s nec in ip̃o corpore peccatũ erat ullum.
s similitudo carnis peccati erat ĩ dñoq morᷤᷤ
quomͦ dicit᷑ lingua greta. lingua latina non
ip̃m membrum carnis. s ꝙ fit ꝑ membrum car-¬

Expanded text:
 in hac tamen infirmitate atque aetate procreatus apparuit? Huic propositioni respondemus: Adam propterea non talem creatum, quia nullius parentis praecedente peccato, non est creatus in carne peccati. Nos ideo tales, quia illius praecedente peccato, nati sumus in carne peccati. Christus ideo talis, quia ut de peccato condemnaret peccatum, natus est litatem. Quare cilicium? Propter similitudinem carnis peccati. Apostolus enim dicit, Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in cardamnaret hoedos. Non quia peccatum erat, non dico in Verbo Dei, sed nec in ipsa quidem dico anima sancta et mente hominis, quem sibi ad unitatem personae Verbum Dei et Sapientia coaptaverat; sed nec in ipso corpore peccatum ullum erat, sed similitudo carnis peccati erat in Domino; quia quomodo dicitur lingua graeca, lingua latina, non ipsum membrum carnis, sed quod fit per membrum car
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum apellat apłc cum dicit. Nongͦ reg¬
net peccatũ in ur̃o mortali corpore. adobedi¬
endum desicłiis eiꝰ ñ sic manet in membris eoꝵ
qui ex aqua ⁊ sp̃u scõ renati st̃ tamquam nõ
sit eius facta remissio. uͥ omnino plena ⁊ ꝑ¬
fecta sit remissio peccatorum omnib inumi¬
citiis int̾fectis quib separamur a do. s ma¬
net in uet̾tate carnis tamquam suꝑatum
⁊ ꝑemptum si non illititis consensionib qͦdã
mͣ reuiuiscat. ⁊ in regnum ꝓpͥum dampnati¬
onemq reuocet᷑. Ab hac autem uectate car¬
nis inqua .ẽ. lex ista peccati ł peccatũ iam
remissum. usq adeo sp̃c uita disc̾nit᷑. In cuiꝰ
nouitatẽ baptizati ꝑ di grãm renasiunt᷑.
ut parum fũit apło dicere tales ñ. eẽ. in
peccato nͥ etiam dueret in ip̃a carne illos ñ. ẽt̃
antequam ex hat mortali uita migrarent.
pꝰsunt. Nos autem ñ estis in carne s in sp̃u.
si tamen sp̃c di habitat in utob̃. Et in carne

Expanded text:
apostolus, cum dicit: non ergo regnet peccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius, non sic manet in membris eorum, qui ex aqua et spiritu renati sunt, tamquam non sit eius facta remissio, ubi omnino plena et perfeeta fit remissio peccatorum omnibus inimicitiis interfectis, quibus separabamur a deo, sed manet in uetustate carnis tamquam superatum et peremptum, si non inlicitis consensionibus quodam modo re- . uiuescat et in regnum proprium dominationemque reuocetur. ab hac autem uetustate carnis, in qua est lex ista peccati uel peccatum iam remissum, usque adeo spiritus uita discernitur, in cuius nouitate baptizati per dei gratiam renascuntur, ut parum fuerit apostolo dicere tales non esse in peccato, nisi etiam diceret in ipsa carne illos non esse, antequam ex hac mortali uita emigrarent; possunt; uos autem non estis in carne, sed in spiritu, si tamen spiritus dei habitat in uobis. uerum ta
Abbreviated transcription (Latin):
Q nͥ caritate sp̃itali quam dñs exemplo suo
docuit ⁊ gr̃a donauit fieriñ potest. In hac u
uita etiã si existant desidia carnis de mortali¬
tate corporis mentem tamen ad consensionẽ
peccati non subiũgant Ita iam ñ regnat pec¬
tatum in ur̃o mortali corpore. quamuis non
pꝰsit nͥ habitare m̃ eo quam du mortale corpꝰ
.ẽ. Primo enim ñ regnat eum mente seruimuᷤ
legi di. quamuis carne legi peccati. idest pena¬
li consuetudini. cumex illa existunt desidia.
ex omni parte extinguit᷑. quia si sp̃s iħu xp̃i¬
ne non pꝰsumus. idest ñ obediamus plesid pec-¬
cati ad prebenda illi membra nr̃a arma unqͥ¬
tatis etiam si ñ ualemus effic̾e. ut eadꝰ de sidia
ñ existant. Ut quamuis non dum simus in pate
illa et̾na ⁊ ex omni hominis parte perfecta iã
tamen desinamus. eẽ sub lege uͥ preuaritati¬
onis rea mens teneatur: dum eam coniupiscẽ¬
tia carnis. in consensionẽ peccati captiuam
ducit. Simus autem sub gr̃a uͥ nulla .ẽ. condẽ¬

Expanded text:
charitate spirituali, quam Dominus exemplo suo docuit, et gratia donavit, fieri non potest. In hac enim vita etiamsi existant desideria carnis de mortalitate corporis, tamen mentem ad consensionem peccati non subjugant. Ita jam non regnat peccatum in nostro mortali corpore ; quamvis non possit nisi inhabitare in eo, quamdiu mortale corpus est. Primo enim non regnat, cum mente servimus Legi Dei, quamvis carne legi peccati , id est, poenali consuetudini, cum ex illa existunt desideria, ex omni parte exstinguitur. Quoniam si Spiritune non possumus; id est, non obediamus desideriis peccati ad praebenda illi membra nostra arma iniquitatis , etiamsi non valemus efficere ut eadem desideria non existant: ut quamvis nondum simus in pace illa aeterna ex omni hominis parte perfecta, jam tamen desinamus esse sub Lege, ubi praevaricationis rea mens tenetur, dum eam concupiscentia carnis in consensionem peccati captivam ducit; simus autem sub gratia, ubi nulla est condem
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ Prudenua carnis inimita. ẽ. in
dm̃ legi enim di ñ ẽ. subietta nec enĩ po¬
test. Ueludsi ditamus in ustitia iustina
.eẽ ñ potest. Mundum quippe ait loco isto sig¬
nifuans dilectores mundi. q̃ dilectio ñ ẽ ã
patre. Prudenua carnis inimica. ẽ. indm̃. le¬
gi enim dĩ ñ. ẽ. scibiecta. neq enim potest ũ
enun taritas legẽ impleat prudencia uero
carnis commoda temporalia. sectando spiri¬
tali caritati adu̾set᷑. quomͦ potest legi dei
.ec̃. subiecta. idest libenter. atq obsequent̾
implere iꝰticiam eiq ñ adu̾sari. Quando
etiam dum conat᷑ uincat᷑ necesse ẽ. uͥ maiꝰ
inuen̾it. maiꝰ commodum temporale de
iniquitate se posse assequi. quam sicꝰtodia
equitatẽ. Sic̃ enim prima hominis uita
c̃. añ legẽ. cum a nulla nequita. ł mali¬
tia ꝓ hibet᷑. neq ulla. ex parte prauis cu¬
piditatib resistit. quia ñ. ẽ qͥ ꝓhibeat. sic se¬
cunda. ẽ sub lege Ante gr̃am. qͣndo ꝓhibet᷑

Expanded text:
in Deum, legi enim Dei non est subjecta, nec enim potest. Velut si dicamus: Injustitia justitia non esse potest. Mundum quippe ait hoc loco, significans dilectores mundi: quae dilectio non est a Patre. Prudentia carnis inimica est in Deum, legi enim Dei non est subjecta; neque enim potest . Cum enim charitas Legem impleat, prudentia vero carnis commoda temporalia consectando spirituali charitati adversetur; quomodo potest Legi Dei esse subjecta, id est, libenter atque obsequenter implere justitiam, eique non adversari; quando etiam dum conatur, vincatur necesse est, ubi invenerit majus commodum temporale de iniquitate se posse assequi, quam si custodiat aequitatem? Sicut enim prima hominis vita est ante Legem, cum nulla nequitia et malitia prohibetur, neque ulla ex parte pravis cupiditatibus resistit; quia non est qui prohibeat: sic secunda est sub Lege ante gratiam, quando prohibetur
Abbreviated transcription (Latin):
d̃iñ ẽ subiecta. nec enim potest. qui aut̃ in
carne sunt dõ plai̾e ñ pꝰsunt. Sapientiã aũt
carnis dix̃ nõ sapientiam desursũ descen¬
dentem⁊ in carne eos ñ . eẽ. qui ñ dũ de corpe
exierunt. s eos qͥ scđm carnem uiuunt sig¬
nificatos. eẽ. manifestum. ẽ. Hit aut̃ mun¬

Expanded text:
nec enim potest. qui autem in carne s 11111, deo placere non possunt. sapientiam quippe carnis dixit, non sapientiam desursum descendentem et in carne esse non cos, qui nondum de corpore exierunt, sed cos, qui secundum carnem uiuunt. significatos esse nianifestum est. non antem
Abbreviated transcription (Latin):
Habet ⁊ latro. uxorem. ferunditatẽ filiorũ.
sauitẽ corporis dignitatẽ scł̃i. aitende quam
multimali habent. hoc ẽ totum ꝓpt̾q. eum
colis. Autabunt pedes tui. Putabis te sine
causa colere: quando ineis indeb ista qͥ eñ nõ
colunt. Ergo ista omnia dat etiam mal: seso¬
lum seruat bonis. Unuficab nos. Nam mor¬
tiueramus: qñ t̾renis reb inherebamꝰ Mor¬
tiu eramꝰ qͣndo t̾rem hominis imaginem
portabamus. Nmiificab̾ nos inonab̃ nos uitã
int̾ioris hominis dab̃ nob̃ ⁊ nomentuum in¬
uocabimus. idest te diligemus. lu nob̾ dultis
eris remissor peccatoꝵ ñroꝵ. Lu eris totũ p̃mi¬

Expanded text:
HabHabsalutem corporis, dignitatem saeculi? Attende quam multi mali habent. Hoc est totum propter quod eum colis? Nutabunt pedes tui, putabis te sine causa colere, quando in eis vides ista qui eum non colunt . Ergo ista dat omnia etiam malis; se solum servat bonis. Vivificabis nos: nam mortui eramus, quando terrenis rebus inhaerebamus; mortui eramus, quando terreni hominis imaginem portabamus. Vivificabis nos: innovabis nos; vitam interioris hominis dabis nobis. Et nomen tuum invocabimus: id est, te diligemus. Tu nobis dulcis eris remissor peccatorum nostrorum; tu eris totum praemi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a q̃ st̃ super t̾rã. Illud enim uet᷑ testam̃tũ
habens ꝓmissa t̾rena hoc uidet᷑ suade. negͣtis
colatur ds. S quia dat aliquid in t̾ra: ĩdeo di¬
ligat᷑. Quid amas ut dm ñ ames: Dumͥ. Ama
si potes aliqͥ: qd̾ ille ñ fecit. Bircumspice uni¬
u̾sam carnẽ treat᷑am. iude utrum alitubi
cupiditatis uisco tenearis. ⁊ a diligendo crea¬
tore impediaris. nͥ ea re quam creauit ip̃e quẽ
negligis. Quare aut̃ amas ista nͥ quia pultͣ
sunt: Possunt . ec̃. tam pultra quam ille a
quo facta st̃. Miraris ħ quia illum ñ uides.
s ꝑ ea q̃ miraris. ama quem ñ uides. Int̾roga
creat᷑am. Si a se ip̃a. ẽ remane in illa. Siaũ
ab illo. c̃ ñ obaliud ꝑuiciosa.ẽ. amatori. nͥ quia
preponitur creatori. Quare hoc dixi: ꝓpt̾ uͭ sũ
istum fratres. Mortui gͦ erant. qui ꝓpt̾ea dm̃
colebant. ut eisscđm carnẽ bene eẽt. Sapere
deum colunt idest quia ip̃e bonꝰ. cͣ. ñ qr dat alia
bona. q̃ dat ⁊ ñ bonis. Peccunam uis a deo:

Expanded text:
us Testamentum habens promissa terrena, hoc videtur suadere, ne gratis colatur Deus; sed quia aliquid dat in terra, ideo diligatur. Quid amas, ut Deum non ames? dic mihi. Ama, si potes, aliquid quod ille non fecit. Circumspice universam creaturam; vide utrum alicubi cupiditatis visco tenearis, et a diligendo Creatore impediaris, nisi ea re quam creavit ipse quem negligis. Quare autem amas ista, nisi quia pulchra sunt? Possunt esse tam pulchra, quam ille a quo facta sunt? Miraris haec, quia illum non vides: sed per ea quae miraris, ama quem non vides. Interroga creaturam; si a seipsa est, remane in illa: si autem ab illo est, non ob aliud perniciosa est amatori, nisi quia praeponitur Creatori. Quare hoc dixi? Propter versum istum, fratres. Mortui ergo erant, qui propterea Deum colebant ut eis secundum carnem bene esset: sapere gratis colunt, id est, quia ipse bonus est, non quia dat talia bona quae dat et non bonis. Pecuniam vis a Deo?
Abbreviated transcription (Latin):
ria uirgine. Numquid nos sit. Nos de adã⁊
eua. Illa ꝑ concupiscentiã carnis. ille autẽ
ñ ꝑ ip̃am. Maria enim uirgo sine uirili
amplexu: sinecontupiscentie estu. Qm̃ nͦ
pateret᷑ hunͨ estũ. ideo eidictũ ẽ. Sp̃c st̃s
suꝑueniet in te: ⁊ uirtꝰ altissimi obumbͣ¬
bit tͥ. Nirgo gͥ maria ñ concubuit ⁊ ꝯcepi
s credidit ⁊ concepit. Natꝰ ẽ enim mortał
mortalib. Quare mortał. Quia in simili¬
tudine carnis percati. Non in carne. pecra¬
ti s in similitudine carnis peccati D a
hĩ caro peccati: Nort̃ ⁊ peccatũ. Qiudhũit¬

Expanded text:
ria. Numquid nos sic de Adam et Eva? Nos per concupiscentiam carnis, ille autem non per ipsam. Maria enim virgo sine virili amplexu, sine concupiscentiae aestu; quoniam ne pateretur hunc aestum, ideo ei dictum est, Spiritussuperveniet in te, et virtus altissimi obumbrabit tibi . Virgo ergo Maria non concubuit et concepit, sed credidit et concepit. Natus est enim mortalis mortalibus. Quare mortalis? Quia in similitudinem carnis peccati. Non in carne peccati, sed in similitudinem carnis peccati. Quid habet caro peccati? Mortem et peccatum. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse. Dagnum quid huc attulit m̾cator
iste. De regione sua ueniens iste m̾cator inue
nit in regione nr̃a qͦ. hic habundat. Quid ħ
habundat: Nasci⁊ mori. Plena. ẽ t̾ra his
mertib nasci ⁊ mori. Natꝰ ẽ ⁊ mortuus ẽ. S
qua uia natꝰ. ẽ: Ad istam regionem uenit: s

Expanded text:
nostra? Magnum quid huc attulit mercator iste de regione sua veniens: mercator iste invenit in regione nostra quod hic abundat. Quid hic abundat? Nasci et mori. Plena est terra his mercibus, nasci et mori. Natus est, et mortuus est. Sed qua via natus est? Ad istam regionem venit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
modum fiat. ut uita in se mortem mortifi¬
cando ionu̾tat. Ergo inquit fr̃s debitores sumꝰ.
ñ carm. ut scđm carnem uiuamꝰ. Si enim ẜ
carnem iux̾itis moriemini. Si aut̃ sp̃u facta
carnis mortificau̾itis: uiuetis. Qunid.ẽ. aliud
quam hoc si scdm aortem iuixeritis totum
morietur si aut̃ scdm uitam uuendo mor¬
tem uiuificai̾tis. totum uiuet. Ꝙ si sp̃s eiꝰ¬

Expanded text:
modum fiat, ut uita in se mortem mortificando conuertat. ergo, inquit, fratres, debitores sumus non carni, ut secundum carnem uiuamus. si enim secundum carnem uixeritis, moriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaueritis. uiuetis. quid est aliud quam hoc: \'si secundum mortem uixeritis. totum morietur; si autem secundum uitam uiuendo mortem mortificaueritis, totum uiuet\'? Ite
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ: inqͦ dicimꝰ. Miser ego homo. qͥs me lib̾abit
de corꝑe mortis huiꝰ: Illd̃ etiam in qͦ ait. quod
enĩ oꝑor ignoro. quid ẽ. aliud qͣm nolo. ñ appro¬
bo. non consentio. ñ fatio: Alioquin contͣri¬
ũ e̾ his que suꝑius dix̃. Plegem cognitio pecca¬
ti. et peccatũ ñ cognoui nͥ ꝑ legem. et peccatũ
ut pareat peccatũ. ꝑ bonũ mͥ oꝑatum e̾ mortẽ.
Qͦmͦ enĩ pectatũ ꝑ legem cognouit. qd̾ igno¬
rat: Qͦmͦ apparet peccatũ qd̾ ignorat᷑ : Sic enĩ
dictume̾. ignoro. non fatio: quia nulla consen¬
sione id ego ip̃e cominitto. quomͦ dicturꝰ est
dñs impiis non noui uos: quẽ ꝓcul dubio la¬
tere nicħ potest. et sic̃ dictũ e̾. eũ qͥ ñ nouerat
peccatum. qd̾ est ñ fecerat: neq enĩ non no¬
uerat qd̾ arguebat. his atq huiꝰ modi inistã
scͥpture apłice cͥcum stantiã diligent̾ consi¬
in sua ꝑsona. uerum alios etiam sub gr̾a con¬
stitutos significasse: s secũ ñdũ in illa consti¬

Expanded text:
icimus: miserego homo! quis me liberabit de corpore mortis huius? illud etiam ubi ait: quod enim operor, ignoro, quid est aliud quam \'nolo\', non adprobo\',\'non consentio\', \'non facio\'? alioquin contrarium est his, quae superius dixit: perlegem cognitio peccati, et : peccatum non cognouinissper legem, et: peccatum, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. quomodo enim peccatum per legem cognouit, quod ignorat? quomodo apparet peccatum, quod ignoratur? sic ergo dictum est \'ignoro\' \'non facio\', quia nulla consensione id ego ipse committo, quomodo dicturus est dominus impiis: nonouiuos, quem procul dubio latere nihil potest, et sicut dictum est: eum qui non nouerat peccatum, quod est \'uon fecerat\'; neque enim non nouerat quod arguebat. His atque huiusmodi in ista scripturae apostolicae circumstantia diligenter consie solum in sua persona, uerum alios etiam sub gratia constitutos significasse, sed secum nondum in illa consti
Abbreviated transcription (Latin):
catiñ ĩsimilitudinẽ cariis Anasi caro ñ ect
caro. s in similitudinem carnis peccati. qi caro
erat. s peicati caro ñ erat. Iste aut̃ pelagiꝰ.⁊ ce̾t̾ã
xp̃m in carne uenisse ⁊ omnium infantium
carni eum conaris equare: ⁊ tͥ hot dico quod
donatiste. ñ . ẽ. ip̃e. Eite uideo eccł̃iam matrem
testimonium reddentẽ ip̃is ub̃ib suis. Attͣrt̃
matres ium paruuł filiͥs. ing̾unt saluatori
saluandos. ñ pelagio dampnandos. Mater
q̃libet mulier. pietate cͣrens cũ paruulo filio
ditit. Baptizetur ut saluet᷑. Pelagiꝰ ꝯtͣ Qd
saluet᷑. Non. ẽ ꝙ. in eo sanetur. Nichil habet
uicii. nicħ extra duce. dampnationis attxit.
dico. Sponsus filiꝰ di qui uenit ĩ carne. sal¬
uator. ẽ. ⁊ maiorum ⁊ minorum. saluator
.ẽ. grandium ⁊ infancium. ⁊ ip̃e ẽ. xp̃c. Tu

Expanded text:
em carnis, quasi caro non esset caro, sed in similitudinem carnis peccati, quia caro erat, sed peccati caro non erat. Iste autem Pelagius et caeteram Christum in carne venisse, et omnium infantium carni eum conaris aequare? Et tibi hoc dico quod Donatistae, non est ipse. Ecce video Ecclesiam matrem testimonium reddentem ipsis uberibus suis. Accurrunt matres cum parvulis filiis, ingerunt Salvatori salvandos, non Pelagio damnandos. Mater quaelibet mulier pietate currens cum parvulo filio dicit, baptizetur ut salvetur. Pelagius contra. Quid salvetur? Non est quod in eo sanetur, nihil habet vitii, nihil ex traduce damnationis attraxit. ibi: Sponsus Filius Dei qui venit in carne, salvator est majorum et minorum, salvator est grandium et infantium,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ infirmos facit: minando penan. nec adiuuan¬
do ꝑ gram. Nam et apłs ip̃o u̾bo usus est ubi ait.
quod enĩ inpossibile erat legi in quo infirma
tur. tam̃ ip̃am dixit iufirmari. eũ ab infirmiᷤ
eam: ad legem ita refert᷑. quia scd̾m illd̾ refert᷑.¬
ꝑfecta idest impleta. ẽ ꝙ. dñs in euuangłio ditit.
oncien legem solu̾e s adimplere. Unde ⁊ apł̃s
qui dix̾at legem infirmatam. eẽ ꝑ carnẽ quia
caro ñ implet quod ꝑ sp̃m impletur. i dest ꝑ gr̃ã
sp̃italem ip̃e item dicit᷑. Iusticia legi implerot᷑
in nob̃. qͥ ñ scd̾m carnẽ ambulamus. s scd̾m

Expanded text:
quod infirmos facit minando poenam, nec adjuvanquod infirmos facit minando poenam, nec adjuvando per gratiam. Nam et Apostolus ipso verbo usus est, ubi ait, Quod enim impossibile erat Legi, in quo infirmatur: tamen ipsam dixit infirmari, cum ab infirmis eam, ad Legem ita refertur, quia secundum illud perfecta, id est impleta est; quod Dominus in Evangelio dicit: Non veni Legem solvere, sed implere . Unde et Apostolus qui dixerat Legem infirmatam esse per carnem, quia caro non implet quod per spiritum impletur, id est per gratiam spiritualem; ipse item dicit: Ut justitia Legis impleretur in nobis, qui non secundum carnem ambulamu
Abbreviated transcription (Latin):
et mortalia corpora ur̃a. ꝑ in habitantem
spm eiꝰ in uob̾. Uiuificatis gͥ mortalibus cor¬
poribus nr̃is. ñ solũ ad peccandũ consensio
nulla erit. s n̾ec ip̃a cui ñ consentiat᷑ carnis
concupiscentia remanebit: qͣm sp̃ui resistentem
ñ habere in carne mortali ille tantũ homo potu¬
it. qͥñ ꝑ ip̃am ad homines uenit. Et icło apłos qͥa
homunes erant et corpꝰ qd̾ corrũpit᷑ aggͣuat. a¬
minam. in huiꝰ uite mortalitate portabant: ab¬
sit ut dicamꝰ sicut iste calũniatur semꝑ in mo¬
derata libidine fuisse pollutos. s dicimꝰ a consen¬
sione pͣuarum libidinũ liberos. de concupiscen¬
tia tam̃ carnis qͣm mod̾ando freuabant tanta
humilitate ce pietate geiuisse: ut optarent
uit itaq hatic pluuiam uoluntariam ds he-¬
reditatis sue qd̾ legem dedit. et infirmata ẽ. uł
ip̃a lex uł ip̃a hereditas. Lex infirmata sic acci¬
pi potest. eo qd̾ ñ impleret᷑. ñ qd̃ ip̃a uifirma sit s

Expanded text:
habitantem spiritum eius in uobis. uiuificatis igitur mortalibus corporibus nostris non solum ad peccandum consensio nulla erit, sed nec ipsa cui non consentiatur carnis concupiscentia remanebit. quam spiritui resistentem non habere in carne mortali ille tantum homo potuit, qui non per ipsam ad homines uenit. et ideo apostolos, quia homines erant et corpus, quod corrumpitur et adgrauat animam, in huius uitae mortalitate portabant, absit ut dicamus, sicut iste calumniatur, semper inmoderata libidine fuisse pollutos, sed dicimus a consensione prauarum libidinum liberos, de concupiscentia tamen carnis, quam moderando frenabant, tanta humilitate et pietate gemuisse, ut optarent vit itaque pluviam hanc voluntariam Deus haereditati suae, quod Legem dedit. Et infirmata est: vel ipsa Lex, vel ipsa haereditas. Lex infirmata sic accipi potest, eo quod non impleretur: non quod ipsa infirma sit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ q̃ incorpore quod uegetat ip̃e sp̃c inue¬
nerit. Nam sp̃e qui. ẽ. in te o homo qͦ constaᷤ
ut homo sis. numquid unuficat membrum
qͦ separatum inuen̾it a carne tua: Sp̃m tu¬
um dico anumam tuam. Anima tua non ui¬
uificat nͥ membra q̃ sunt incarne tua. U¬
quia unitati corporis tui ñ copulat᷑. Hec di¬
cuntur. ut amenus unitatem ⁊ timeamus
separationem. Nicħ̃ enim sic debit formida
re xͥanus. quam separari a corpore xp̃i. Si
enim separatur a corpore xp̃r non . ẽ. mem

Expanded text:
nisi quae in corpore, quod vegetat ipse spiritus, invenerit. Nam spiritus, qui est in te, o homo, quo constas ut homo sis, numquid vivificat membrum, quod separatum invenerit a carne tua? Spiritum tuum dico animam tuam. Anima tua non vivificat nisi membra quae sunt in carne tua. Uquia unitati corporis tui non copulatur. Haec dicuntur, ut amemus unitatem et timeamus separationem. Nihil enim debet sie formidare christianus quam separari a corpore Christi. Si enim separatur a corpore Christi, non est mem
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuante. uideamus de lege illa bona.
quid dix̃. lex sp̃c uite lib̾abit te a lege pecc̾i
⁊ mortis. Istam ñ dixit inualidam fuisse
ab ista lege mala lex enummala q̃. ẽ. Ui¬
deo aliam legem in membris meis repug¬
nantem legi mentis mee. ⁊ captiuantẽ
me in lege peicati. q̃ ẽ ĩ m̃bris m̃is. Qre
⁊ ip̃alex dicta .ẽ. recte omnino. ad modum
enum legittime fictum ẽ. ut hõ qͥ noluit
obedire dño suo. ñ ei seruiret caro ipsius.
Supra tedñs tuus. infratecaro tua Serui
meliori ut seruiat tͥ inferior. Contẽꝑsisti
suꝑiorẽ torq̃ris ab inferiore. Ista ẽ gͦ lex
peccati ip̃a. ẽ ⁊ mortis. ꝑ peccatũ enĩ morᷤ
qua die manducau̾itis morte morieminͥ¬

Expanded text:
adjuvante videamus. De lege illa bona adjuvante videamus. De lege illa bona quid dixit? Lex spiritus vitae liberavit te a lege peccati et mortis. Istam non dixit invalidam fuisse ab ista lege mala. Lex enim mala quae est? Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae est in membris meis. Quare et ipsa lex dicta est? Recte omnino. Admodum enim legitime factum est ut homo qui noluit obedire Domino suo, non ei serviret caro ipsius. Supra te Dominus tuus, infra te caro tua. Servi meliori, ut serviat tibi inferior. Contempsisti superiorem, torqueris ab inferiore. Ista est ergo lex peccati, ipsa est et mortis. Per peccatum enim mors. Qua die manducaveritis, morte moriemin
Abbreviated transcription (Latin):
iħ̃u. hulla. ẽ nec antea fuit ex uno in con¬
dempnationem hoc malum fec̾at gen̾¬
cati ⁊ mortis. In est in membris s reũ te ñ
facit lib̾atꝰ es ab illo lib̾ pugna. s uide ne
iuncaris ⁊ it̾um fias seruiis laboras pug
tetis ꝓpt̾ hoc quasi duas ex diu̾sis prĩcipii
ẽẽ. naturas. siõ insanuint manichei. qd
quasiñ sit caro exdõ. falsum ẽ. Utrumq
ex dõ . ẽ. s natura humana ista in semet¬
ip̃a m̾uit de pectato. Ergo languor. ẽ. sa¬
cum illo concordet. quemadmodum si ĩ
una domo litem inter se hãnt uir ⁊ uxor.
Ad hoc debet laborare uir ut domet uxorẽ.
Domata uxor subiuget᷑ uiro. subiuigata ux¬
nob̾ nẽcessaria .ẽ. ista discretio. lex inquit
sp̃s uite. Eue una lex lib̾abit te. a lege pecũ
⁊ mortis. ecce alt̾a lex. ⁊ sequitur. Ꝙ enim in¬
possibile erat legi in quo infirmabat᷑ ꝑ
carnem. Et te terua lex. inquiramus ⁊ dño¬

Expanded text:
Jesu. Nulla est nunc, antea fuit. Ex uno omnes in conJesu. Nulla est nunc, antea fuit. Ex uno omnes in condemnationem . Hoc malum fecerat genea lege peccati et mortis. Inest in membris, sed reum te non facit. Liberatus es ab illa; liber pugna; sed vide ne vincaris, et iterum fias servus. Ltetis propter hoc quasi duas ex diversis principiis esse naturas, sicut insaniunt Manichaei, quod quasi non sit caro ex Deo. Falsum est, utrumque ex Deo est. Sed natura humana istam in semetipsa meruit ex peccato. Ergo languor est: sacum illo concordet. Quemadmodum si in una domo litem inter se habeant vir et uxor; ad hoc debet laborare vir, ut domet uxorem. Domata uxor subjugetur viro; subjugata uxvobis necessaria est ista discretio. Lex, inquit, spiritus vitae, ecce una lex: liberavit te a lege peccati et mortis, ecce altera lex. Et sequitur: Quod enim impossibile erat legis, in quo infirmabatur per carnem, ecce tertia lex.
Abbreviated transcription (Latin):
malis coniupiscentiis seruias legidĩ car¬
ne autẽ contupiscente s te ñ seruiente
Seruias legi peccati agit caro desideria
sua age tutua. ñ opprimunt᷑ ñ extĩgunt᷑.
a te desidia eiꝰ. ñ extinguat tua. ut in cer¬
tamine laboris ñ uictus trabaris. Nulla gͦ¬
condempnatio. ẽ. munc his qui sunt in xp̃o
iħu. Et si habent desidia carnis quib non
consenuunt.⁊ si lex in membris eorum
repugnat legi mentis meeꝵ ⁊ captiuare
uult mentem. tam̃ quia ꝑ grãm baptis¬
matis ⁊ leg lauatrhum regen̾ationis so¬
lutꝰ. e̾ ⁊ ipse reatꝰ cum quo ẽras natꝰ ⁊ qͥcqͥd
antea consensisti male concupiscentie
sine quolibet flagitio. siue quolibet fa¬
cinore. siue qualibet mala cogitatione
siie qualibet mala locutione omnia de¬
leta sunt. in isto fonte quo seruus intͣsti.
uñ lib̃ existi. Quia ergo hec ita sunt nulla¬
ergo nunt condempnatio his qui st̃ ĩ xp̃o

Expanded text:
malis concupiscentiis, servias legi Dei; carmalis concupiscentiis, servias legi Dei; carne autem concupiscente, sed te non consentiente, servias legi peccati. Agit caro desideria sua, age et tu tua. Non opprimuntur, non exstinguuntur a te desideria ejus; non exstinguat tua: ut in certamine labores, non victus traharis. 3. condemnatio est nunc his qui sunt in Christo Jesu. Et si habent desideria carnis, quibus non consentiunt; et si lex in membris eorum repugnat legi mentis eorum, et captivare vult mentem: tamen quia per gratiam Baptismatis et lavacri regenerationis solutus est et ipse reatus, cum quo eras natus, et quidquid antea consensisti malae concupiscentiae, sive quolibet flagitio, sive quolibet facinore, sive qualibet mala cogitatione, sive qualibet mala locutione, omnia deleta sunt in illo fonte, quo servus intrasti, unde liber existi: quia ergo haec ita sunt, Nulla nunc condemnatio est his qui sunt in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ ẽ contencio tua et ñ erit. Et uͥ ẽ mors
aculeus tuus. ⁊ nꝰquam erit: mͦ quid:
audi. Igitur ego ip̃e mente seruio legi
dei. PaRe autem les
peicati Mente s̾iuio legidi ũ ꝯsentiendo. Carne
aut̃ legi peccati ꝯcupiscendo ⁊ m̃te legi dei
⁊ carne legi peccati ⁊ hac delector ⁊ ibi ꝯtupi ᷤ¬
co s ñ uincor. Titillat insidiat᷑ pulsat tͣħe
conat᷑. Miser ego homo. quis me lib̾abit de cor¬
pore mortis huius. Nolo semꝑ uiu̾e. s aliq̃ñ
cupio ad pacem uenire. Quantum gͦ ĩ uotis
nr̃is in uoluntate nr̃a in oꝑauone nr̃a qu
dicimꝰ ne nos inferas in temptationẽ s li¬
b̾a nos malo. hoc utiq cupimus u ñ ipsa
mala desicłia existant de carne nr̃a. S quã
diu uiumus: effice̾ ñ ualomus. ꝓpt̾ hoc
ait ꝑfic̾e aut̃ bonum ñ inuenio. facere ĩqͥt
inuenio ñ consentire malo desidio. ꝑfic̾e
ñ inuenio. ñ hałr malum desidium. Restã
gͦ in hat pugna ut mente ñ consentiente

Expanded text:
s, contentio tua? et non erit: Ubi est, mors, aculeus tuus ? et nusquam erit. Modo quid? Audi: Igitur ego ipse mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. Mente servio legi Dei, non consentiendo: carne autem legi peccati, concupiscendo. Et mente legi Dei, et carne legi peccati. Et hac delector, et ibi concupisco; sed non vincor: titillat, insidiatur, pulsat, trahere conatur: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Nolo semper otis nostris, in voluntate nostra, in oratione nostra, qua dicimus: « Ne nos inducas in tentationem, sed libera nos a malo ; » hoc utique cupimus, ut nec ipsa mala desideria existant de carne nostra; sed quandiu hic vivimus, efficere non valemus. Propter hoc ait: Perficere autem bonum non invenio. Facere quid invenio? Non consentire malo desiderio. Perficere non invenio: non habere malum desiderium. Restat ergo in hac pugna, ut mente non consentiente
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc t̾tiam captiuantem me in lege peccati.
quod. ẽ. in membris meis. potest uidĩ apłc
eum destribere. qui sub legeadhut uiuit.
ñ dum sub gr̃a s sicut illa duo exposiumus
ꝓpt̾ carnem adhuc corruptibilem dicta:
sic ⁊ hoc potest intelligi. ut captiuantem.
dix̾it carnem montis morione. ñ consen¬
sione ⁊ ideo taptiuantem mequia ⁊ ĩ ipsa
carne ñ ẽ auena natura s nr̃a. Sicut gͦ expo¬
suit ip̃e quid dixerat. scio enim quia nõ ha¬
bitat in me. hoc ẽ. in carne mea bonum. sit
iam ex illius expositione hunt louun de¬
bemus aitiꝑe tamquam dix̾it captiuantẽ
me hoc. ẽ carnem meam in lege peccati. q̃. ẽ.
in membris meis. Dem̃ subiungit. ꝓpt̾ quͦd

Expanded text:
et hoc tertium: cet hoc tertium: cquae est in membris meis, potest videri Apostolus cum describere qui sub lege adhuc vivit, nondum sub gratia. Sed sicut illa duo exposuimus, propter carnem adhuc corruptibilem dicta; sic et hoc potest intelligi, ut captivantem me, dixerit, carne, non mente; motione, non consensione: et ideo captivantem me, quia et in ipsa carne non est aliena natura, sed nostra. Sicut ergo exposuit ipse quid dixerit, Scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum: sic jam ex illius expositione hunc locum debemus accipere, tanquam dixerit, captivantem me, hoc est, carnem meam, in lege peccati, quae est in membris meis. 21. Deinde subjungit propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
si contupiscentie ñ consentit ad malum.
Nonenim quod uolo fatio inquit bonum s
quod nolo malum hoc ago. Si autem quod
nolo ego hoc fatio. iam nõn ego oꝑor illud. s
ꝙ habitat in me peccatum Id repetunt in¬
tulians ⁊ tamquam tardissimos de somno
extitans inuenio gͦ legem inquit uolenti
mͥ faie bonum. qm mͥ malum adiacet. Illud
ergo bonum. ẽ uolentis fat̾e: adiacet aut̃
cꝯͣnum ex contupiscentia cui ñ consentit.
quidicit. iam non ego operor illud. Aꝑtiꝰ aut̃
q. sequitur. utrumq declarat. Condelector
enim legidi scam int̾iorem hominem. iu¬
deo aut̃ aAliam legem in membris meis repug¬
nantem legi mentis meẽ. ⁊ captiuantem
me in lege peccati. q̃. ẽ ĩ membris m̃is. S
ꝙ dix̃ captiuantem me: potest mouere.
si nulla consensio. ẽ ñ ꝓpter ista tͥa duo
scilicet de quib iam disputauimꝰ ꝙ. ait. ego
autem carnalis sum. ⁊ uenundatꝰ sub peccato

Expanded text:
si concupiscentiae non consentit ad malum. si concupiscentiae non consentit ad malum. non enim quod uolo facio bonum, inquit, sed quod nolo malum, hoc ago. si autem quod nolo ego hoc facio, iam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatu 111. id repetiuit inculcans et tamquam tardissimos de somno excitans: inuenio ergo legem, inquit, mihi uolenti facere bonum, quoniam mihi malum adiacet. illa ergo bonum est uolenti facere, adiacet autem malum ex concupiscentia, cui non consentit qui dicit: iam non ego operor illud. Apertius autem quod sequitur utrumque declarat: c o ndelector enim legi dei secundum interiorem hominem, uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et eaptiuantem me in lege peccati, quae est in membris meis. sed quod dixit \'captiuantem me\', potest mouere, si nulla consensio est. unde propter ista tria, duo scilicet, de quibus iam disputauimus, quod ait: ego au tem carnal is su m, et: u enundatus sub peccato,
Abbreviated transcription (Latin):
se legi ꝯsẽtue ꝗͣ carnis ꝯiupiscentie. Hãt i
petati nomine appellat. fat̾o gͦ se ditit et
oꝑari ñ affectu consenͣdi ⁊ implendi s ip̃o
motu contuipiscendi. hinergo inquit ꝯsẽcio
legi qm̃ bona. ẽ Consentio quia nolo qͦ non
delectationem uoluntatis. a consensione
cupͣtatis: ñ enim melius intelligit᷑. ñ ego
opor nisiquia ñ consentit exib̾e membra sua
arma inquitatis peccato. Nam et si contu¬
piscit ⁊ consentit ⁊ agit qm ñ ip̃e illudoꝑat᷑
etiam si seoꝑari doleat: ⁊ uncigrauit̾ inge¬
miscat᷑ lamillud ꝙ sequitur. non uñ loqͣt᷑
aptissime ostendit. Scio enim quia habita¬
non in me hoc ẽ incarne mea bonum. Si
enim ñ expon̾et adiungendo hoc c̃. in carne
mea. aliter incarne fortasse aiperet᷑ quͦd
dix̃ in me. Ac ꝑ hoc u̾sat hoc u̾sat. hoc idem re¬
petens ⁊ intulcans uelle enim adiatet michi
ꝑtice autem bonum ñ inuenio. hoc ẽ aut̃
fectum ẽ aut̃ bonũ. quando coniupisntietiã

Expanded text:
e, quam carnis concupiscentiae. Hanc enim peccati nomine appellat. Facere ergo se dixit et operari, non affectu consentiendi et implendi, sed ipso motu concupiscendi. Hinc ergo, inquit, consentio legi quoniam bona est: consentio, quia nolo quod non delectationem uoluntatis a consensione cupiditatis\'? non enim melius intellegitur: non ego operor, nisi quia non consentit exhibere membra sua arma iniquitatis peccato. nam si et concupiscit et consentit et agit, quomodo non ipse illud operatur, etiamsi se operari doleat et uinci grauiter ingemescat? Iam illud quod sequitur nonne unde loquatur apertissime ostendit ? scio enim quia non habitatinme, hocest in carne mea, bonum. si enim non exponeret adiungendo: hoc estin carne mea, aliter fortasse acciperetur quod dixit: in me. ac per hoc uersat hoc idem repetens et inculans: u e 11 e enimadiacetmihi, perficere autem bonum non. hoc est enim rfectum est autem bonum, quando concupiscit, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tentie nͣ consenciẽdo. Nuua gͦ comdempna¬
dampnatur nͥ qui conupiscentie carnis cõ¬
sentit ad malum lex enim sp̃s uite in xp̃o
iħu. lib̾auit te a lege peccati ⁊ mortis: ne
srilicet consentionem tuam concupiscen
tia uinditet carnis Et ea que sequunt᷑ eun¬
dem sensum magis magisq demonstrant:
apłi describi. s uim mͥ pꝰea ista uerba fecer̃t
quod ait. nunt autem iam ñ operor illud ego
Ad hoc enim ꝑtinet quod ait pꝰea. Nulla gͦ
condempnatio. ẽ nunt his qui sunt in xp̃o
iħu ⁊ quia ñ uideo quomͦdic̾et homo sub
lege condelector legi d̃i scdm int̾iorẽ ho¬
minem cum ip̃a delectatio boni q̃ etiã
ñ consentit ad malum ñ timore pene.
s amore iustitie. hoc ẽ. enĩ condelestari. ñ nͥ gr̾e
diceret ad huc fuisse in corpore mortis huiꝰ: A qͦ
utiq impii non liberant᷑. quibus ead̾ corpora
ad tormenta et̾na reddunt᷑ lib̾ari gͦ ẽ. a corꝑe
mortis hiuꝰ om̃i sanato languore concupiscenti¬

Expanded text:
ondemnadamnatur, nisi qui concupiscentiae carnis consentit ad malum. lex enim spiritus uitae in Christo Icsu liberauit te a lege peccati et mortis, ne scilicet consensionem tuam concupiscentia sibi uindicet carnis. et ea quae sequuntur eundem sensum magis magisque demonstrant;sermone describi sed uim mihi postea ista uerba fecerunt, quod ait: nunc autem iam non ego operor illud. ad hoc enim pertinet quod ait et postea: nulla ergo condemnJesu. Et quia non video quomodo diceret homo sub lege, Condelector legi Dei secundum interiorem hominem: cum ipsa delectatio boni, qua etiam n consentit ad malum non timore poenae, sed amore iustitiae — hoc est enim condelectari — non nisi gratiae um, cum haec diceret, adhuc fuisse in corpore mortis huius? a quo utique impii non liberantur, quibus eadem corpora ad tormenta aeterna redduntur. liberari ergo est a corpore mortis huius omni sanato languore concupiscenti
Abbreviated transcription (Latin):
ri sp̃u in m̃te ⁊ concupiscenciis carnis nõ
obedire: Sic ergo inplet᷑ in nob̾ lex. implet᷑¬
concupiscentias tuas ñeas. Quicqͥ. enim
illa concupiscencia carnis egit in nob̃ p̃t̾i¬
torum peccatoꝵ siue in factis sure ĩ dictis.
siue incogitationib totum deletum est
sacro baptismate. Omnia debita deleca

Expanded text:
ri spiritu in mente, et concupiscentiis carnis non obedire. Sic ergo impletur in nobis lex, impletconcupiscentias tuas non eas. Quidquid enim illa concupiscentia carnis egit in nobis praeteritorum peccatorum, sive in factis, sive in dictis, sive in cogitationibus; totum deletum est sacro Baptismate: omnia debita delevit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃te seruio legidei carne autẽ legi pec¬
cati. ñ dando membra commutendis
iiquitatib s tantum concupiscendo.
nec tamen illicite concupiscencie manꝰ¬
ꝯdẽpnatio. ẽ ne putares. hoc pꝰea fut᷑um:
iõ addidit. ñc. Postea illud expecta. ut uͦ
ꝯiupiscẽtia s in te ꝯtͣ quã ꝯtendas qr n

Expanded text:
te servio legi Dei, carne autem legi peccati; non dando membra committendis iniquitatibus, sed tantum concupiscendo, nec tamen illicitae concupiscentiae mansto. Et ne putares hoc postea futurum, ideo additum est, nunc. Postea illud exspecta, ut nec concupiscentia sit in te contra quam contendas, quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
utiq mortale qr moriturũ. Nõ ita credẽdũ
ẽ fuisle ala corpora s licet animalia ñ dũ
lp̃ialia. ñ tamen mortua ilest q̃ necesse eẽt
ut morerent᷑ ꝗͦ ea die factum. ẽ. quia lignũ
contra uetitum tetig̾unt: Ita illi homines
animalia quidem corpora g̾entes s ñ morit᷑a.
liñ peccassent acceptura. aut̃ angłicam for¬
mam. celestemq qualitatẽ. Mox nͥ p̃ceptũ
transgressi sunt eorum membris uelud aliqͣ
egͥtudo letalis mors ip̃aconcepta .ẽ. mutauit¬
q illamquautatẽ. qua corpori su domina¬
bantur ut ñ dic̾ent. Nideo aliam legẽ in mẽ

Expanded text:
rtale, quia moriturum. Non ita credendum est fuisse illa corpora, sed licet animalia, nondum ritualia, non tamen mortua, id est, quae necesse esset ut morerentur: quod eo die factum est, quo lignum contra vetitum tetigerunt. animalia quidem corpora gerentes, sed non moritura, nisi peccassent, acceptura autem angelicam formam caelestemque qualitatem, mox ubi praeceptum transgressi sunt, eorum membris uelut aliqua aegritudo letalis mors ipsa concepta est mutauitque illam qualitatem, qua corpori sic dominabantur, ut non dicerent: uideo aliam
Abbreviated transcription (Latin):
sius p̃sumit iste: ideo uittor erit. Quid enĩ
sequitur. Infelix ego homo. ⁊ quis me lib̾abit
de corpore mortis huuis: Gr̃a di ꝑ iħ̾m xp̃m¬
dominum nr̃m. De corpore mortis huius
ñ omnis lib̾atur qui finit hanc uitam. s qͥ
in hat uita susceꝑit gr̃am ⁊ ne in uanum
suscipiat bonis operib eg̾it. Aliud. ẽ. enim
exire de hoc corpore ꝙ. omnes homines dies
uite huus ultimus cogit aliud. s̃ liberari
de corpore mortis huius .qͦ. sola digr̃a per
iħm xp̃m dñm nr̃m sc̃is et fidelib eiꝰ ĩꝑtit.
Post hanc autem uitam merces ꝑficiens red¬
dit᷑ͫ. s eis tantum a quib in bat uita eiusd̃
m̾cedis m̾itum compͣłat᷑. Non enim ad sa-¬
tͣitatem iusticie cum hunic exierit. quisq ꝑ¬
ueniet: nͥ adeam cum hic esuriendo ⁊ si¬
tiendo cucurrerit. Beati quippe qui esuri¬
unt ⁊ sicunt iustitiam: qm̃ ip̃i sat᷑abunt᷑¬
i deles enim orantes dicunt. ne nos in¬

Expanded text:
suis praesumit iste, ideo victor erit. Quid enim suis praesumit iste, ideo victor erit. Quid enim sequitur? Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei pde quo corpore mortis huius non omnis liberatur qui finit hanc uitam, sed qui in hac uita susceperit gratiam et ne in uanum suscipiat bonis operibus egerit. aliud est enim exire de hoc corpore, quod omnes homines dies uitae huius ultimus cogit, aliud est autem liberari de corpore mortis huius, quod sola dei gratia perinum nostrum sanctis et fidelibus eius impertit. post hanc autem uitam merces perficiens redditur, sed eis tantum, a quibus in hac uita eiusdem mercedis meritum comparatur. non enim ad saturitatem iustitiae, cum hinc exierit, quisque perueniet, nisi ad eam cum hic est esuriendo et sitiendo cucurrerit; beati quippe qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quoniam ipsi saturabuntideles enim orantes dicunt, Ne nos in