comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qina sponsa duni auxilia p̃sen¬
tis dei tequireret intuibitlatiõi¬
b ex ꝑsona infirmantiũ subiũ¬
xerat ne nagari incipiam statĩ
eandem treꝑidationen illi spõs
imploratus benigna increpati
ras nec reministis ꝙ nemo toro¬
natut hisi qͥiniꝰ legitime c̃tauit
Egred̾e a meo consortio.¬
non uult ignorare se ip̃am sed
diligent̾ attend̾e quid donoꝵ ac¬
ceꝑit quid pan deb̾at ionseq̃nter
post cõminationẽ blanditur ei¬

Expanded text:
ia sponsa dum auxilia praesentiae Dei requireret in tribulationibus, ex persona infirmantium subjunxerat, Ne vagari incipiam: statim eamdem trepidationem illius sponsus imploratus benigna increpatioras, nec reminisceris quia nemo « coronabitur nisi qui legitime certaverit, » egredere a meo consortio ignorare seipsam, sed diligenter attendere quid donorum acceperit, quid pati debeat, consequenter post comminationem blanditur e
Abbreviated transcription (Latin):
tellestu uoluntate menioria sũt
aut̃ expatre filius ex itroq sp̃c
ita exintellestu uoiuntas. ⁊ exittͦa
memoria nec sine hiis trib potest
b̾atitudinem ꝑtinet sine aliisi¬
degrum constat. ⁊ sicut deus pat̃
deus filiꝰ. deus sp̃t .s. ⁊c̃. nõ tres dii
s unus deus. tres henius ꝑsonas d
ita ⁊ aĩa intellectus. Aĩa uoluntaᷤᷤ
aĩa memoria. non tñtres aĩe s
una anima tres ħnes potestates

Expanded text:
ntellectu, voluntate et memoria. Sicut autem ex Patre 160 Filius, ex utroque Spiritus, ita ex intellectu voluntas, et ex utroque memoria, nec sine his tribus potest beatitudinem pertinet, sine aliis integrum constat. Et, sicut Deus Pater, Deus Filius, Deus Spiritus sanctus, non tres dii, sed unus Deus tres habens personas, ita et anima intellectus, anima voluntas, anima memoria, non tamen tres animae, sed una anim
Abbreviated transcription (Latin):
NIerbi ma. lingua enthatis
gratiosum homineni fac̃
mones suos doctus ⁊ prudeᷤᷤ
dore solis ⁊ ũbum bonirni.
largientem a nequitia iras¬
centis. Unde sermo ducus
sustitat rixas lets intuigit

Expanded text:
erbi mali. Lingua eucharis gratiosum hominem facit;mones suos doctus et prudensdore solis: et verbum bonum largientem a nequitia irascentis; unde: Sermo durus suscitat rixas, lenis mitigat
Abbreviated transcription (Latin):
dilig̃e cõ ditoren ut qͣntum
inrelli gatur ⁊ diligatur sẽꝑ
in memoria hatut nec sufficit
deo intenectus nisi uoluntass̃
in amore eius nec ista duo nisi
memoria addatur qua semper
in m̃te intelligentis ⁊ diligen¬
tis maneat deus qr sient milhĩ
momĩtum est quo non utat᷑
ħõ uł fruatur dei bonitate sẽꝑ¬

Expanded text:
diligere Conditorem, ut quantum intelligatur et diligatur, semper in memoria habeatur. Nec sufficit Deo intellectus, nisi voluntas sit in amore ejus; nec ista duo, nisi memoria addatur, qua semper in mente diligentis et intelligentis maneat Deus. Quia sicut nullum momentum est quo non utatur homo vel fruatur Dei bonitate
Abbreviated transcription (Latin):
attendet ab mertia. omnis astutus agnoicit᷑
sapieitiam ⁊̃ mueutenti eam dabit confe¬
sonem senats iisuerbis ⁊ ipi iapienter e¬
gerunt⁊ interexenint uentatem ⁊ iustiti¬
am ⁊ iplorauerunt ꝓuerbia ⁊ niclitia p̾¬

Expanded text:
adtendet ab inertia omnis astutus agnovit sapientiam et invenienti eam dabit confessionem sensati in verbis et ipsi sapienter egerunt et intellexerunt veritatem et iustitiam et inploraverunt proverbia et iudicia
Abbreviated transcription (Latin):
Donec complets diuine
senitutis obsequiis ipsa
ad cõmimem redire cutã
hũane fragilitatis nect̃ita¬
tib admonita consẽtiat.
Sustitam quod fuit effec¬
tus magne benignitaus
quia mulla arbore int̾itis
excecata fuit mat̾ tria ex
quo dixit. sangins eiꝰ suꝑ¬

Expanded text:
Donec, completis divinae servitutis obsequiis, ipsa ad communem redire curam humanae fragilitatis necessitatibus admonita consentiat.Suscitavi. Quod fuit effectus magnae benignitatis, quia in illa arbore interius excaecata fuit mater tua, ex quo dixit: Sanguis ejus su
Abbreviated transcription (Latin):
at surẽ ne fugiat cũ rebꝰ
alias recuꝑae nõ p̃t donet
at erũ iudici uł ĩ uocz auxiꝰ
eius
adres illas recuꝑãdas c̃do

Expanded text:
at furem, ne fugiat cum rebus aliter recuperare non potest, donec at eum iudici, vel invocet auxilium eius ad res illas recuperandas, credo
Abbreviated transcription (Latin):
sufficere usum ẽ scãrum scrip¬
turarum locis. nichil aliud qͦn¬
tum existuno diuinorũ sacra¬
mentoium modesta & cauta
consideratio ꝑsuadet. nͥ ut te¬
mere non dicamus. quȩ nam
ex trinitate ꝑsona cuilibet pa¬
trum uel ꝓpharum inaliquo
corpore uel similitudine corpo¬
ris apparuerit: nis cũ continen¬
tia lectionis aliqua probabilia
circumponit indicia. Ipsa eñ
natura. uel substantia. uel eẽn¬
tia. uel quolibet alio nomine
appellandum ẽ. id ipsum qd
ds̃ ẽ. quiequid illud ẽ. corpora¬
liter uideri non potest. ꝑ subiec¬
tam uero creaturam. non solum
patrem. corpoial specie: siuie si¬
militudine. mortalib sensib
significationem sui. dare pota¬
isse credendum ẽ. Que cum ita
sint. ne immodenitius progre¬
diatur sed̃i huius uoluminis
longitudo: ea quȩ restant incon¬
sequentib uideamus

Expanded text:
sufficere visum est, sanctarum Scripsufficere visum est, sanctarum Scripturarum locis, nihil aliud, quantum existimo, divinorum sacramentorum modesta et cauta consideratio persuadet, nisi ut temere non dicamus quaenam ex Trinitate persona cuilibet Patrum vel Prophetarum in aliquo corpore vel similitudine corporis apparuerit, nisi cum continentia lectionis aliqua probabilia circumponit indicia. Ipsa enim natura, vel substantia, vel essentia, vel quolibet alio nomine appellandum est idipsum quod Deus est, quidquid illud est, corporaliter videri non potest: per subjectam vero creaturam, non solum Patrem corporali specie sive similitudine mortalibus sensibus significationem sui dare potuisse credendum est. Quae cum ita sint, ne immoderatius progrediatur secundi hujus voluminis longitudo, ea quae restant, in consequentibus videamus
Abbreviated transcription (Latin):
lantium uisis mouentur. ut
non patrem. s tantum filium
uel sp̃m sem̃ credant corporal¬
b hominum apparuisse con¬
spectib. ut omittam tantam
latitudiiem sc̃arum pagnia¬
rum & tam multiplicem earũ
intelligentiam: unde nemo
sani capitis ad sirmare debet
nusqͣm ꝑsonam patris ꝑ ali¬
quam speciem corporalem ui¬
gilantium ocłis demonstintã
s ut hoc ut dixi omittam. qͥd
dicunt de patre nr̃o abraham
cui certe uigilanti & ministranti.
cum scriptura p̾mi sisset dicens.
uisus ẽ dñs abrahȩ. nonimnus
aut duo. s tresapparuerunt
uiri. quoium nullus excelsins
aliis eminuisse dictusẽ. nullus
honoiatius effulsisse. nullus im¬
ꝑiosius egisse: Qua propter t̃m¬
iͦ illa tripertita nr̃a distributiõe.
primum querere insticiumus.
utrum pater: anfilius. anspc̃¬
sicut dr d̾s unus & solus. id est
ipsatrinittis ꝑ illas creaturȩ foi¬
mas patrib apparuerit. inter¬
rogatis quȩ potuimus quantũ

Expanded text:
lantium visis moventur, ut lantium visis moventur, ut non Patrem, sed tantum Filium vel Spiritum sanctum credant corporalibus hominum apparuisse conspectibus; ut omittam tantam latitudinem sanctarum paginarum, et tam multiplicem earum intelligentiam, unde nemo sani capitis affirmare debet, nusquam personam Patris per aliquam speciem corporalem vigilantium oculis demonstratam: sed ut hoc, ut dixi, omittam; quid dicunt de Patre nostro Abraham, cui certe vigilanti et ministranti, cum Scriptura praemisisset dicens, Visus est Dominus Abrahae, non unus aut duo, sed tres apparuerunt viri, quorum nullus excelsius aliis eminuisse dictus est, nullus honoratius effulsisse, nullus imperiosius egisse ? 35. Quapropter, quoniam in illa tripartita nostra distributione primum quaerere instituimus , utrum Pater, an Filius, an Spirdicitur, Deus unus et solus; id est Trinitas ipsa, per illas creaturae formas Patribus apparuerit: interrogatis quae potuimus, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
lib oculis. aut uideri spẽ
uel humanus potest: qui car¬
nem istam uuuficat. uel ip¬
se corpoieus qui uentus dicit᷑:
Quantominus ille sp̃c dei. qͥ
omium hominum & angłoꝵ
mentes. ineffabil excellentia
diuinȩ substantiȩ suꝑgrediturs
Aut quisqm tali precipitetur
errore. ut audeat dicere filium
& spm̃ scm̃ etiam uigilantib
hominib ẽẽ uisibilem. patr̃e
autem non nis somnantib
ꝯuomodo gͦ de patre solo acci pi¬
unt quem nemo hominum
uidit. nec uidere potest: Ancu
dormniunt homines: tunc nͥ
sunt homines: Aut qͥ formare
similitudinem corꝑis potest ad se
significandum ꝑ uisa somniantiũ:
non potest formare ipsã corporeã cre¬
aturã ad se significandu ocłis uigi¬
lantiũ. cuͦ eiꝰ ipsa substantia qͣ ẽ ipse
ꝗd̾ eͣ: nulla corꝑis similitudine dor¬
mienti. nulla corporea specie uigiłãti
possit ostendi. s ñ solũ patͥs uerum
etiã filii & sps sc̃i: Et certe qͥ ugi¬

Expanded text:
libus oculis, aut videri spiritus libus oculis, aut videri spiritus vel humanus possit qui carnem istam vivificat, vel ipse corporeus qui ventus dicitur; quanto minus ille Spiritus Dei qui omnium hominum et Angelorum mentes ineffabili excellentia divinae substantiae supergreditur? aut quisquam tali praecipitetur errore, ut audeat dicere Filiumsanctum etiam vigilantibus hominibus esse visibilem, Patrem autem nonnisi somniantibus? Quomodo ergo de Patre solo accipiunt, Quem nemo hominum vidit, nec videre potest? An cum dormiunt homines, tunc non sunt homines? Aut qui formare similitudinem corporis potest ad se significandum per visa somniantium, non potest formare ipsam corpoream creaturam ad se significandum oculis vigilantium? cum ejus ipsa substantia qua est ipse quod est, nulla corporis similitudine dormienti, nulla corporea specie vigilanti possit ostendi: sed non solum Patris, verum etiam Filii et Spiritus sancti. Et certe qui vigi
Abbreviated transcription (Latin):
donec throni positi sunt: &
uetustꝰ dierum sedebat. &
indumentum eius quasi iux
album. & capillus capitis eiꝰ
quasi lana munda. thronus
eius flamina ignis: rote eius
ignis flagrans. & flumen ig¬
nis trahebat inconspectu enus.
& mille milia deseruiebant
es. & dena milia denium mi¬
lium assistebant ei. et uidi¬
cium collocauit. & libri aperti
sunt & cetera. Et paulo post.
Aspiciebam inquit inuisu noe
tis. & ecce cumceli nubib qua
si filius hominis ueniens erat.
ẽ principatus & honor & regnũ.
uient ei. Potestas eius potestas
regnum eius non corrum¬
petur. Ecce pater dans. & filiꝰ
accipiens regnum sempiter¬
num. & sunt ambo inconspec¬
tu ꝓphetantis uisibil speciȩ
Non gͦ inconuemienter credi¬
tur etiam ds pater eomodo
solere apparere mortalib. nisi
forte quis dicet. ideo non eẽ
uisibilem patrem. quia in
conspectu sommiantisappa
yses illa omia uigilans uidit.
Quasi uero uerbum & sapien¬
tiam dei uidit moyses carna¬

Expanded text:
donec throni positi sunt, et donec throni positi sunt, et Vetustus dierum sedebat: et indumentum ejus quasi nix album, et capillus capitis ejus quasi lana munda; thronus ejus flamma ignis, rotae ejus ignis flagrans, et flumen ignis trahebat in conspectu ejus. Et mille millia deserviebant ei, et dena millia denum millium assistebant ei. Et judicium collocavit, et libri aperti sunt, etc. Et paulo post: Aspiciebam, intis, et ecce cum nubibus caeli ut filius hominis ueniens erat; est principatus et honor et regnum, uient. Potestas eius potestas regnum ejus non corrumpetur . Ecce Pater dans, et Filius accipiens regnum sempiternum, et sunt ambo in conspectu prophetantis visibili. specie. Non ergo inconvenienter creditur etiam Pater Deus eo modo solere apparere mortalibus. 34. Nisi forte aliquis dicet, ideo non esse visibilem Patrem, quia in conspectu somniantis appayses illa omnia vigilans vidit. Quasi vero Verbum et Sapientiam Dei viderit Moyses carna
Abbreviated transcription (Latin):
uidere potest: quod de ipsa
substantia sumina. sũmȩq
diuina. & incõmutabili. ubi
telligitur. Nisiones autem il¬
le ꝑ creatutam cõmutabilem.
deo incõmutabili subditam
facte sunt: non proprie sieu¬
ti ẽ. s significatiue. sicut pro
rerum causis & tempoub opoi¬
tuit. d̾m ostendentes. quaqͣm
nescio quemadmocdũ isti intel¬
ligant. qd damel apparuit
antiquus dierum. a qͦ filius ho¬
minis quod propter nos ẽẽ dig¬
uatus ẽ. accepisse intelligitur
regnum. abillo scilicet qui ei
dicit in ꝑsalmis. filuis m̃s es cu
ego hodie genui te. postula a
me & dabo tͥ gentes hereditate
tuam. & qui om̃ia subiecit
sub pedib eius. Si gͦ dauueli
& pater dans regnum. & filiꝰ
accipiens apparuerunt in spe¬
cie coiporali: quomͦ isti dict᷑
patrem num qͣm uisum ẽẽ ꝓ¬
pħis. & ideo solum debere in¬
telligi inuisibilem que nemo
hominum uidit nec uidere
potest. Ita enun narrauit
danihel. Aspiciebar inquit

Expanded text:
videre potest . Quod de ipsa videre potest . Quod de ipsa substantia summa summeque divina et incommutabili, ubi telligitur. Visiones autem illae per creaturam commutabilem Deo incommutabili subditam factae sunt, non proprie sicuti est, sed significative sicut pro rerum causis et temporibus oportuit, ostendentes Deumnescio quemadmodum isti intelligant quod Danieli apparuerit Antiquus dierum, a quo Filius hominis, quod propter nos esse dignatus est, accepisse intelligitur regnum, ab illo scilicet qui ei dicit in Psalmis, Filius meus es tu, ego hodie genui te: postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam ; et qui omnia subjecit sub pedibus ejus . Si ergo Danieli et Pater dans regnum, et Filius accipiens, apparuerunt in specie corporali; quomodo isti dicunt, Patrem nunquam visum esse Prophetis, et ideo solum debere intelligi invisibilem quem nemo hominum vidit, nec videre potest? Ita enim narravit Daniel: Aspiciebam, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
inuolui: ut putemus quid̾e
doisum uero uisibile. quando¬
quidem in forma serui utrũ¬
q uisibiliter apparuit. In
forma autem dei absit ut
tale aliquid cogicetur. Ab sit
ut uerbum dei & sapientia
dei ex una parte habeat fa¬
ciem. ex alia doisum: sicut
corpus humanum: aut om̃z¬
no ulla speciȩ uel motione.
illis omĩb coiporalib demonstra
aut alias. xp̃c sicut loci huiꝰ con¬
sideratio ꝑsuadet. alias sp̃o scs
monent: non hoc efficitur ut
d̾s pater numqͣm tali aliqua
specie patͥb uisus sit. Multa e¬
nu calia uisa sunt facta illis
tempouh. noneuident̃ nomi¬
nificationes nonnullis inditii
existentib: ut nimis temera¬
rium sit dicere dm̃ patrem
numqͣm patrib aut ꝓpħis.
ꝑ aliquas uisibiles formasap¬
paruisse. Hanc enim opini¬
onem illi pepererunt. qui ñ
potuerunt inunitate trim¬
tatis intelligere qd dictum ẽ.
regi autem scłorum immorta¬
l inusibili soli deo. & quẽ
nemo hominum uidit. nec

Expanded text:
involvi, ut putemus faciem involvi, ut putemus faciem dorsum vero visibile: quandoquidem in forma servi utrumque visibiliter apparuit; in forma autem Dei absit ut tale aliquid cogitetur: absit ut Verbum Dei et Sapientia Dei ex una parte habeat faciem, et ex alia dorsum, sicut corpus humanum, aut omnino ulla specie vel motione sillis omnibus corporalibus demonstraaut alias Christus, sicut loci hujus consideratio persuadet; alias Spiritus iximus admonent: non hoc efficitur, ut Deus Pater nunquam tali aliqua specie Patribus visus sit. Multa enim talia visa facta sunt illis temporibus, non evidenter nominificationes nonnullis indiciis existentibus, ut nimis temerarium sit dicere, Deum Patrem nunquam Patribus aut Prophetis per aliquas visibiles formas apparuisse. Hanc enim opinionem illi pepererunt, qui non potuerunt in unitate Trinitatis intelligere quod dictum est, Regi autem saeculorum immortali, invisibili soli Deo ; et, Quem nemo hominum vidit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
racła faceret. ne ab eisagnosce¬
retur. nocte autem cum in ipsa¬
passione moreretur: qnͣdo certiꝰ
putauerunt. sicut que ilibet
hominem ꝑemptum & extinc¬
tum. S qm̃ cum tͣnsisset.
ut eius posteriora uiderentur.
p̃dicante sibi apło petro. qͥa
oportebat xp̃m pati & resur¬
gere. compuncti sunt dolore
penitentiȩ: ut fieret in hap¬
qratis qd incapite psalmi eiꝰ¬
d̾r. Beati quorum remisse st̃¬
iniquitates. & quorum tecta
sunt peccata. propterea cum
dictum eet grauata est super
me manus tua. tanqͣm dño cuͣ¬
seunte ut iam remoueret ma¬
num & uiderentur postenora
eius. sequitur uox dolentis &
confitentis. & ex fide resurrecti¬
onis diũ. peccatoꝵ remissionẽ
accipientis. Conuersꝰ sum in qͥt
inerumpna cum in figeretur
spina: peccatum meum cog¬
noui. & iniusticia meã non
oꝑui: dixi pronuntiabo ad¬
uersum me in iusticiã meam
dũo. & tu dimisist impieca¬
tem cordis mez. Neq enim
tanto carnis nũbilo debemus

Expanded text:
racula faceret, nec ab eis agnosceracula faceret, nec ab eis agnosceretur; nocte autem, cum in passione moreretur, quando certius putaverunt, sicut quemlibet hominem, peremptum et exstinctum. Sed quoniam cum transisset ut ejus posteriora viderentur, praedicante sibi apostolo Petro, quia oportebat Christum pati et resurgere, compuncti sunt dolore poenitentiae , ut fieret in baptizatis quod in capite ejus psalmi dicitur, Beati quorum remissae siniquitates, et quorum tecta sunt peccata: propterea cum dictum esset, Gravata est super me manus tua, tanquam Domino transeunte, ut jam removeret manum, et viderentur posteriora ejus, sequitur vox dolentis et confitentis, et ex fide resurrectionis Domini peccatorum remissionem accipientis: Conversus sum, inquit, in aerumna mea, cum infigeretur mihi spina. Peccatum meum cognovi, et injustitiam meam non operui. Dixi, Pronuntiabo adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem cordis mei . Neque enim tanto carnis nubilo debemus
Abbreviated transcription (Latin):
dati sumus suꝑ pet᷑m. & ipse
petrus tunc solidatus ẽ ut cũ
fidutia predicaret: quem pͥus¬
qͣm eẽt solidatus ter timore ne¬
gauerat. iam quid̃e pͣdestinati¬
one positus inspecula petrȩ.
s ad huc manu dñi sͥ suꝑposita.
ne uideret. Posteriora etum eiꝰ
usurus erat. Et nondum ille
transierat utiq amorte ad uitã :
nondum resurrectione clarifica¬
tus erat. Namae quod sequitur
inexodo. & dicit. tegam manu
mea super te donec transeam.
& auferam manũ meam. & tẽ
uidebis posteriora mea. multi
israhelitȩ quoriu tunc erat fi
gura moy ses. post resurrectio¬
nem dñi crediderunt ineum:
tanqͣm iam uidentes posteriora
eius. remota manu eius ab o¬
cłis suis. Unde cisaie talem
ꝓpbetiam euuanglista cõme¬
morat. Incrassa corppłi huiꝰ.
& aures eorum oppila: M ocłos
graua. Deniq in psalmo ñ
absurde intelligitur exeorum
ꝑsona dici. qm die ac nocte
grauata ẽ suꝑ me manus tua
die fortasse cum manifestami¬

Expanded text:
dati sumus super petram. Et ipse dati sumus super petram. Et ipse Petrus tunc solidatus est, ut cum fiducia praedicaret, quem, priusquam esset solidatus, ter timore negaverat , jam quidem praedestinatione positus in specula petrae, sed adhuc manu Domini sibi superposita ne videret. Posteriora enim ejus visurus erat, et nondum ille transierat, utique a morte ad vitam, nondum resurrectione clarificatus erat. 31. Nam et quod sequitur in Exodo, et dicit, Tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum meam, et tunc videbis posteriora mea: multi Israelitae quorum tunc figura erat Moyses, post resurrectionem Domini crediderunt in eum, tanquam jam videntes posteriora ejus, remota manu ejus ab oculis suis. Unde et Isaiae talem prophetiam evangelista commemorat: Incrassa cor populi hujus, et aures eorum oppila, et oculos eorum grava . Denique in Psalmo non absurde intelligitur ex eorum persona dici, Quoniam die ac nocte gravata est super me manus tua. Die fortasse, cum manifesta mi
Abbreviated transcription (Latin):
aut in heresi credunt: ñ de loco
qui ẽ penes eum uident pos¬
tenora dñi. Quid enim sibi
uult qd̃ ait dns: ecce locus est
penes me. & staibis super petĩne
ꝯuis locus terrenus ẽ penes do¬
minum: nͥ hoc ẽ penes eum.
qd̾ eum spiritaliter attingit :
Nam quis locus non ẽ penes
dñm. qui attingit a fine usq
ad finem fortiter. & disponit
omĩa suauit᷑.: & cuiꝰ dictum ẽ
celum sedes. & terra scabellum
pedum eius: & qui dixrt. qm
domum edificabitis mͥ. aut
quis locus quietis meȩ. nonne
manus mea fecit hec omĩa
S uidelicet intelligit᷑ locus
penes eum. inquo statur supͤ
petͣm. ipsa eccłia catholica. u¬
bi salubriter uidet pascha
diũ id ẽ transitum dñi. & pos¬
teriora eius. io ẽ corpus cius.
qui credit inresurrectionẽ
eius. Et stabis inquit sup᷑
petimn: statu ut transiet mea
maiestas. R euera enim statim
ut transiit maiestas dnĩ. in
clarificatione drii. qua resur¬
gens ascendit ad patient: sol¬

Expanded text:
aut in haeresi credunt, non de loco aut in haeresi credunt, non de loco qui est penes eum vident posteriora Domini. Quid enim sibi vult quod ait Dominus, Ecce locus est penes me, et stabis super petram? Quis locus terrenus est penes Dominum, nisi hoc est penes eum quod eum spiritualiter attingit? Nam quis locus non est penes Dominum, qui attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter ; et cujus dictum est coelum sedes, et terra scabellum pedum ejus; et qui dixit, Quam domum aedificabitis mihi? aut quis locus quietis meae? Nonne manus mea fecit haec omnia ? Sed videlicet intelligitur locus penes eum in quo statur super petram, ipsa Ecclesia catholica, ubi salubriter videt Pascha Domini, id est transitum Domini, et posteriora ejus, id est, corpus ejus, qui credit in resurrectionem ejus. Et stabis, inquit, super petram, statim ut transiet mea majestas. Revera enim statim ut transiit majestas Domini in clarificatione Domini qua resurgens ascendit ad Patrem, soli
Abbreviated transcription (Latin):
iustificat. Si enim credideris inqͥt
incorde tuo quia ds illum suscita¬
uit a mortuis: sallius eris. Et iterũ.
ꝯui traditus ẽ inquit propter de¬
licta nr̃a. & resurrexit ꝓpter iusti¬
ficationẽ nrãm. Id̃oq meritũ fi¬
d̾i nr̃ȩ resurrectio coipous dñ̃ ẽ:
nam moitua ẽẽ illam carnẽ incru¬
ce passionis etiam inimici erus
credunt: s resurrexisse ñ credt̃.
qd firmissime nos credentes. ttin¬
qͣm de petre soliditate contuem᷑
Uude certa spe adoptionem expec¬
tamus redemptionẽ coiꝑis nr̃i:
quia hoc inmenbris xͥ speramꝰ
que nos ipsi sumꝰ. qd ꝑfectũ eẽ
inipso tanqͣm incapite nr̃o fid̃
sanztate cognoscunus. Ende
non uult nͥ tͣnsierit uideri pos¬
terioia sua: ut merus resurrec¬
tionem credat᷑. Pascha enĩ he¬
breum uerbum dr: qd tͦnsitũ
incerp̾tamur. Inde & iohes e¬
uuangłista dicit. Ante diem¬
autem festum pasche. sciens
at de hoc mundo ad patrem.
Hoc autem qͥ credunt. nec tam̃
incatholica. s in scismate aliqͦ

Expanded text:
justificat, Si enim credideris, inquit, in corde tuo, quia Deus illum suscitavit a mortuis, salvus eris : et iterum, Qui traditus est, inquit, propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Ideoque meritum fidei nostrae resurrectio corporis Domini est. Nam mortuam esse illam carnem in cruce passionis, etiam inimici ejus credunt, sed resurrexisse non credunt. Quod firmissime nos credentes, tanquam de petrae soliditate contuemur: unde certa spe adoptionem exspectamus redemptionem corporis nostri ; quia hoc in membris Christi speramus, quae nos ipsi sumus, quod perfectum esse in ipso tanquam in capite nostro fidei sanitate cognoscimus. Inde non vult, nisi cum transierit, videri posteriora sua, ut in ejus resurrectionem credatur. Pascha enim hebraeum verbum dicitur, quod Transitus interpretatur. Unde et Joannes evangelista dicit: Ante diem festum Paschae, sciens at de hoc mundo ad Patrem . 30. Hoc autem qui credunt, nec tamen in Catholica, sed in schismate aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
tant filium̃ insum ẽẽ abrahȩ
quia non scriptum ẽ uisus ẽ ei
ds̃:. s uisus ẽ ei dñs. Tanqͣm e¬
num proprie uidetur filius dñs
uocari dicente apło. Nam&. si
sunt qui dicuntur dii siue in
cȩlo siue interra sicuti sunt dii
mult & dñi multi: nobis tam̃
unus ds pater ex quoom̃ia. &

Expanded text:
tant Filium visum esse Abrahae, tant Filium visum esse Abrahae, quia non scriptum est, Visus est ei Deus; sed, Visus est ei Dominus. Tanquam enim proprie videtur Filius Dominus vocari, dicente Apostolo, Nam et si sunt qui dicuntur dii sive in coelo sive in terra, sicuti sunt dii multi et domini multi: nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia, et
Abbreviated transcription (Latin):
trinitate factas intelligere:s
etiam ꝑsonam demonstrantes
eiusdem trinitatis acciꝑe. Ibi
enim cogimur ñ nisi patris ac¬
ciꝑe ubi dictum ẽ hic ẽ filius
filius credi airt intelligi po¬
test. & ubi sonuit & clarifica¬
ui. & iterum clarificabo. non¬
nis patris ꝑsonam facemur.
Responsio quippe ẽ ad illã dñi
uocẽ quadixerat. pater clarifi¬
ca filium tuum. qd ñ potuit
dicere nͥ deo patri tantum nͥ
Hic autem ubi scriptum est.
& dixit dñs d̃s adadam. cur
non ipsa trinitas intelligat᷑:
nichil dici potest. Similiter
etiam quod scriptum ẽ. & dix̃
dũs ad abraham. exi de terra
tua. & de cognatione tua & de
domo patris cui non ẽ apertũ
utrum sola uox facta sit ad
aliquanto apertius dictum est.
& uisus ẽ dominus abrahe. & dix̃
illi: semini tuo dabo terrã hanc.
S nec ib expressum ẽ inqua
specie uisus sit ei dñs: aut u¬
trum pater an filius. an sp̃e sc̃s
ei uisus sit. Nisi foite ideo pu¬

Expanded text:
Trinitate factas intelligere, sed Trinitate factas intelligere, sed etiam personam demonstrantes ejusdem Trinitatis accipere. Ibi enim cogimur, nonnisi Patris accipere, ubi dictum est, Hic est Filius filius credi aut intelligi potest. Et ubi sonuit, Et clarificavi, et iterum clarificabo, nonnisi Patris personam fatemur. Responsio quippe est ad illam Domini vocem qua dixerat, Pater, clarifica Filium tuum: quod non potuit dicere nisi Deo Patri tantum, noHic autem ubi scriptum est, Et dixit Dominus Deus ad Adam, cur non ipsa Trinitas intelligatur, nihil dici potest. 19. Similiter etiam quod scriptum est, Et dixit Dominus ad Abraham: Exi de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui, non est apertum, utrum sola vox facta sit ad aliquanto apertius dictum est, Et visus est Dominus Abrahae, et dixit illi: Semini tuo dabo terram hanc . Sed nec ibi expressum est, in qua specie visus sit ei Dominus; aut utrum Pater, an Filius, an Spiritus sanctus ei visus sit. Nisi forte ideo pu
Abbreviated transcription (Latin):
minum aurib insonaret.
maxine ad primũ homurem
loquens. & inuenire difficile ẽ.
& non hoc isto sermone suscepi¬
mus. Uerumptamen si sole
uoces & sonitus fiebant quib
quȩdam sensibilis presentia
dei pͥmis illis hominib p̾beretur:
ꝓꝓcur ib ꝑsonam dei patris non
intelligam nescio. quandoqͥde
ꝑsona eiꝰ ostenditur & in eauo¬
ce cum ihc inmonte corã trib
discipulis p̾fulgens apparuit.
& in illa ubi suꝑ baptrzatum
columba descendit. & in illa u¬
b ad patrẽ de sua clarificatioe cla¬
mauit eiq responsum ẽ. & cla¬
rificaui. & iterum clarifica¬
bo. non quia fieri potuit uox
sine oꝑe filii & sp̃c scĩ. trinitas
quippe inseparabiliter oꝑat᷑
s quia ea uox facta ẽ quȩ solius
ꝑsonam patris ostenderet. sicut
humanam illam formã exuir¬
gine maria trinitas oꝑato ẽ. s
solius filii ꝑsona ẽ. Hisibilem
uisibilis trinitas oꝑata ẽ. Nec
nos aliquid prohibet illas uoces
factas adadam. non solum a

Expanded text:
minum auribus insonaret, minum auribus insonaret, maxime ad primum hominem loquens, et invenire difficile est, et non hoc isto sermone suscepimus. Verumtamen si solae voces et sonitus fiebant, quibus quaedam sensibilis praesentia Dei primis illis hominibus praeberetur, cur ibi personam Dei Patris non intelligam nescio: quandoquidem persona ejus ostenditur et in ea voce, cum Jesus in monte coram tribus discipulis praefulgens apparuit ; et in illa, quando super baptizatum columba descendit ; et in illa ubi ad Patrem de sua clarificatione clamavit, eique responsum est, Et clarificavi, et iterum clarificabo . Non quia fieri potuit vox sine opere Filii et Spiritus sancti Trinitas quippe inseparabiliter operatur; sed quia ea vox facta est, quae solius personam Patris ostenderet: sicut humanam illam formam ex virgine Maria Trinitas operata est, sed solius Filii persona est; visibilem visibilis Trinitas operata est. Nec nos aliquid prohibet, illas voces factas ad Adam, non solum a
Abbreviated transcription (Latin):
uidere non euidenter apparet.
cum presertim magna sit q̃stio
cuiusmodi oeuli eis aperti fue¬
rint. quando uetitum cibum
gustauerunt. Hi enum ante¬
qua gustassent. clausi erant.
Illud tantum non temere dixe¬
rim. si paradisum coipoialem
quendam locum illa scriptu¬
ra insinuat: deambulare ib
dm̃n nisi inaliqua corpoiea for¬
ma nullo modo potuisse. Na
& solas uoces factas quas audi¬
ret homo. nec aliqm formam
uideret: dici potest nec quia
scriptum ẽ. abscondit se adam
a facie dei. continuo sequitur.
ut soleret eius faciem uidere.
ꝯuid si enim non quid̃e uidere
ipse poterat. s uideri ipse metu¬
ebat abeo cuius uocem audierat:
& deambulantis presentiam sen¬
serat. Nam& cain deo dixit
a facie tua abscondam me. nec
ideo fateri cogimur eum solere
cernere faciemdei corporeis ocłis
inqualibet forma uisibil: qͣm¬
uis de facinoie suo uoceminter¬
rogantis secumq loquentis
audisset. Cuiusmodi autem
loquela. tunc d̾s exteriorib ho¬

Expanded text:
videre, non evidenter apparet; videre, non evidenter apparet; cum praesertim magna sit quaestio, cujusmodi oculi eis aperti fuerint, quando vetitum cibum gustaverunt : hi enim, antequam gustassent, clausi erant. Illud tamen non temere dixerim, si paradisum corporalem quemdam locum illa Scriptura insinuat, deambulare ibi Deum nisi in aliqua corporea forma nullo modo potuisse. Nam et solas voces factas quas audiret homo, nec aliquam formam videret, dici potest: nec quia scriptum est, Abscondit se Adam a facie Dei; continuo sequitur ut soleret faciem ejus videre. Quid si enim non quidem videre ipse poterat, sed videri ipse metuebat ab eo cujus vocem audierat, et deambulantis praesentiam senserat? Nam et Cain dixit Deo, A facie tua abscondam me : nec ideo fateri cogimur, eum solere cernere faciem Dei corporeis oculis, in qualibet forma visibili, quamvis de facinore suo vocem interrogantis secumque loquentis audisset. Cujusmodi autem loquela tunc Deus exterioribus ho
Abbreviated transcription (Latin):
apparuisse abrahe & moys & qͥ¬
b uoluit. quemadmođu uolu¬
it ꝑ subiectam sib cõmutab¬
lemͣ atq isibilem creaturam:
cum ipse inseipso atq insubstan¬
tia sua qua ẽ incõmutabilis at¬
q ininsibilis maneat: S fieri
potuit ut a ꝑsona ad ꝑsonam
occulte scriptura transiret:
& cum patrem dixisse narrat᷑
fiat lux. & cetera quȩ ꝑ uerbũ
fecisse commemoratur: lam fi¬
lium indicaret loqui ad pͥmũ
hominem. non aperte hoc ex¬
plicans. s eis qui possint intelli¬
gendum intimans. Quigͦ ha¬
bet uires quib hoc secretum
possit mentis acie penetrare.
ut ei liquido appareat uel posse
etiam patrem. uel non posse nͥ
uisibilem humanis ocłis appa¬
rere: ꝑgat in hȩc scrutanda si
potest etiam uerbis enuntian¬
da ac tractanda. R es tamen qͣn¬
tum ad hoc scripturȩ testimoni¬
um attinet. ubi d̃s eum homi¬
ne locutus ẽ. quantum existimo
occulta ẽ. quia etiam utrum
soleret adam corporeis ocłis d̃m

Expanded text:
apparuisse Abrahae et Moysi, et quapparuisse Abrahae et Moysi, et quibus voluit, et quemadmodum voluit, per subjectam sibi commutabilem atque visibilem creaturam, cum ipse in ipso atque in substantia sua qua est incommutabilis atque invisibilis maneat? Sed fieri potuit ut a persona ad personam occulte Scriptura transiret, et cum Patrem dixisse narrasset, Fiat lux, et caetera quae per Verbum fecisse commemoratur, jam Filium indicaret loqui ad primum hominem, non aperte hoc excans, sed eis qui possent intelligendum intimans. 18. Qui ergo habet vires, quibus hoc secretum possit mentis acie penetrare, ut ei liquido appareat vel posse etiam Patrem, vel non posse nisr creaturam visibilem humanis oculis apparere, pergat in haec scrutanda, si potest, etiam verbis enuntianda atque tractanda: res tamen, quantum ad hoc Scripturae testimonium attinet, ubi Deus cum homine locutus est, quantum existimo occulta est: quia etiam utrum soleret Adam corporeis oculis Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tuam & abscondi me a facie tua
qm̃ nudus sum. Quom enim
possit ad literam intelligi. ta¬
lis dei de ambulatio & collocitio:
nisi in specie humana: non ui¬
deo. Neq enim dici potest uo¬
cem solam factam. ub deam¬
bulasse dictus ẽ ds. aut eum
qui de ambulabat in loco non
fuisse uisibilem: cum & adam
dicat quod se absconderit afticie d̾i.
minis homini loquebatur: Con¬
textio quidem ipsa scripturȩ nus¬
qͣm transire sentitur: a ꝑsona ad
ꝑsonam. S ille uidetur loqui ad
pͥmum hominem qui dix̃ fiat
lux. & fiat firmamentum: & cet̾a
ꝑ illos singłos dies. quẽ dm patrẽ
solemus acciꝑe dicentem. ut fiat
quicquid facere uoluit. Omĩa
enim ꝑ uerbum suum fecit:
qd̃ uerbum eius unicum filiũ
eius. scdm rectam fidei regłam
nouimus. Si gͦ d̾s pater locutꝰ
ẽ ad primum hominem. & ipse
de ambulabat in paradiso adues¬
ꝑam. & ab eiꝰ facie se imedio
ligni paradisi peccator absconderat.
cur non iam ipse intelligatur

Expanded text:
tuam, et abscondi me a facie tua, tuam, et abscondi me a facie tua, quoniam nudus sum . Quomodo enim possit ad litteram intelligi talis Dei deambulatio et collocutio, nisi in specie humana, non video. Neque enim dici potest vocem solam factam ubi deambulasse dictus est Deus, aut eum qui deambulabat in loco non fuisse visibilem, cum et Adam dicat quod se absconderit a facie Dei. minis homini loquebatur? Contextio quidem ipsa Scripturae nusquam transire sentitur a persona ad personam: sed ille videtur loqui ad primum hominem qui dicebat, Fiat lux, et, Fiat firmamentum , et caetera per illos singulos dies; quem Deum Patrem solemus accipere, dicentem ut fiat quidquid facere voluit. Omnia enim per Verbum suum fecit, quod Verbum ejus unicum Filium ejus secundum rectam fidei regulam novimus. Si ergo Deus Pater locutus est ad primum hominem, et ipse deambulabat in paradiso ad vesperam, et ab ejus facie se in medio ligni paradisi peccator absconderat: cur jam non ipse intelligatur
Abbreviated transcription (Latin):
poreis ocłis dm nec patrem. nec
filium. nec sp̃m scm̃ dicimus.
nisi ꝑ subiectam suȩ potestati
coipoieam creatura: in pace cat¬
holica pacifico studio requiramꝰ.
parati corrigi si fraternȩ ac recte
reprehendimur. parati eciam si
ab ini mico uera tamen dicente
moidemur. uttum indiscrete
ds apparuerit patrib nrĩs. an¬
teqͤm xp̃c ueniret incarne. an
aliqua ex trinitate ꝑsona. an sin¬
gillatim quasi ꝑ uices.
genesi. loquutu dm cũ homine.
quem de luo fixerat. si excep¬
ta figurata significatione. ut
rei geste fides etiam ad litterm
teneatur. ista tractamus. inspe¬
cie hominis uidetur d̃s cunc
cum homine loquutus. Non
quidem ex presse hoc inłibro
positum ẽ. s circumstantia lo¬
cntionis id resonat: maxue
illo quod scriptum ẽ. uocem d̾i
audisse adam de ambulantis
in paradiso ad uesꝑam. & abscon¬
disse se inmedio ligni qd erat
in paradiso. deoq dicenti adam
ubi es. respondisse. audiui uocẽ

Expanded text:
poreis oculis Deum nec Patrem, nec poreis oculis Deum nec Patrem, nec Filium, nec Spiritum sanctum dicimus, nisi per subjectam suae potestati corpoream creaturam, in pace catholica pacifico studio requiramus, parati corrigi, si fraterne ac recte reprehendimur; parati etiamsi ab inimico, vera tamen dicente, mordemur; utrum indiscrete Deus apparuerit patribus nostris antequam Christus veniret in carne, an aliqua ex Trinitate persona, an singillatim quasi per vices. st, locutum Deum cum homine quem de limo finxerat, si excepta figurata significatione, ut rei gestae fides etiam ad litteram teneatur, ista tractamus, in specie hominis videtur Deus cum homine tunc locutus. Non quidem expresse hoc in libro positum est, sed circumstantia lectionis id resonat, maxime illo quod scriptum est, vocem Dei audivisse Adam deambulantis in paradiso ad vesperam, et abscondisse se in medio ligni quod erat in paradiso, Deoque dicenti, Adam, ubi es? respondisse, Audivi vocem
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ erat: mortale deprehendit᷑
Quia itaq inquiunt anteqmͣ
natus eẽt filius dez de uirgine
maria. ipse apparuit patrib
nris non uuna eademq specie.
s multiformiter aliter atq alit᷑:
& uisibilisẽ ꝑseipsum. quia ñ¬
dum carne assumꝑta. substantia
euis conspicua mortalib ocłis
fuit. & moitalis inquantum
columba. alias ignis apparuit.
unde non trinitati aiunt. s sin¬
głariter & propriȩ patͥ tantũmͦ
conuenit quod dictum ẽ. immor¬
tali iniuisibil sol deo. & qui so¬
cem habitat inaccessibilem que
nemo hominum uidit. necui¬
dere potest.
missis gͦ istis qui nec anz¬
mȩ substantiam inuisi¬
bilem nosse potuerunt. unde
longe remotum ab eis erat ut
nossent unuis & solius dez id ẽ
patris & filii &e sp̃c scĩ. non so¬
lum uiuisibilem. uerum & in¬
cominutabilem ꝑmanere sub¬
stantiam. ac ꝑ hoc inuera & sin¬
cera immoitalitate consistere.
nos qui numqͣm apparuisse cor¬

Expanded text:
quod erat, mortale deprehenditur. quod erat, mortale deprehenditur. Quia itaque, inquiunt, antequam natus esset Filius Dei de virgine Maria, ipse apparuit patribus nostris, non in una eademque specie, sed multiformiter, aliter atque aliter, et visibilis est per se ipsum, quia nondum carne assumpta, substantia ejus conspicua mortalibus oculis fuit; et mortalis, in quantum columba, alias ignis apparuit. Unde non Trinitati, aiunt, sed singulariter et proprie Patri tantummodo convenit quod dictum est, Immortali, invisibili, soli Deocem inhabitat inaccessibilem; quem nemo hominum vidit, nec videre potest. missis ergo istis, qui nec animae substantiam invisibilem nosse potuerunt, unde longe remotum ab eis erat ut nossent unius et solius Dei, id est, Patris et Filii et Spiritus sancti, non solum invisibilem, verum et incommutabilem permanere substantiam, ac per hoc in vera et sincera immortalitate consistere: nos qui nunquam apparuisse cor
Abbreviated transcription (Latin):
suam: quandoquidem nec anz¬
mȩ humanȩ hoc accidere po¬
tuit. ut cum corpoie moieret᷑
dicente ipso dño. nolite timere
eos qui coipus occidunt. animã
autem non possunt occidere.
Aut uero &iam sp̃c sc̃s carne
assumpsit. e De quo utiq sine
dubio turbabuntur: si propter
carnem mortalis ẽ filius. quomͦ
accipiant patrem tantũm sine
filio. & sine spũ scõ habere un¬
mortalitatem. quandoquidem
sp̃c sc̃s non assumpsit carne̾.
Qui si non habet immortalita¬
t̾em. non gͦ propter carnem
mortalis ẽ filius. Si autem ha¬
bet spc̃ sc̃s immortalitatem.
non de patre tantũm dictu est:
quia solus habet immortalita¬
tem. Quo circa ita se arbitrant᷑
& ant̾e incarnationem ꝑ seipsũ
mortalem filium posse conuiti¬
cere: quia ipsa mutabilitas ñ
inconuenienter mortalitas d̾r.
alteram substantiam mutatur
&uertitur. s in ipsa sua substan¬
tia. quicquid alici mͦ nunc ẽ.
ac fuit. scđm id qd destitit ẽẽ

Expanded text:
suam: quandoquidem nec anisuam: quandoquidem nec animae humanae hoc accidere potuit, ut cum corpore moreretur, dicente ipso Domino, Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere : aut vero etiam Spiritus sanctus carnem assumpsit, de quo utique sine dubio turbabuntur, si propter carnem mortalis est Filius, quomodo accipiant Patrem tantummodo sine Filio et sine Spiritu sancto habere immortalitatem; quandoquidem Spiritus sanctus non assumpsit carnem: qui si non habet immortalitatem, non ergo propter carnem mortalis est Filius: si autem habet Spiritus sanctus immortalitatem, non de Patre tantummodo dictum est, Qui solus habet immortalitatem. Quocirca ita se arbitrantur et ante incarnationem per se ipsum mortalem Filium posse convincere, quia ipsa mutabilitas non inconvenienter mortalitas dicitalteram substantiam mutatur et vertitur: sed in ipsa sua substantia quidquid alio modo nunc est ac fuit, secundum id quod destitit esse
Abbreviated transcription (Latin):
habet immortalitatem. & lucẽ
habitat in accessibilem. quem
nemo hominum uidit: nec ui¬
dere potest. Hȩc quemadmod̾u
intelligenda sunt : iam satis nos
disseruisse arbitror. Nerum illz qͥ¬
ista non de filio. nec de sp̃u scõ
s tantum de patre accipi uolunt:
dicunt uisibilem filium non
ꝑ carnem de uirgine assumpta.
s etiam antea ꝑseipsum. Nam
ipse inquiunt apparuit dcłis pa¬
trum. Quib si dixeris. qͦmͦ gͦ
uisibilis ꝑseipsum ẽ filus. ita
uobis qd tantum᷑ de patre uultis
intelligi quod dictum ẽ. qui sołꝰ
habet inmortalitatem. nam si
propter carnem susceptam mor¬
talis ẽ filius. propter hanc sinite
ut sit iuisibilis. respondent. nec
propter hanc se mortalem filiũ
dicere : s sicut & ante uisibilem.
ita & ante moitalem. Nam si
propter carnem filium dicunt
ẽẽ mortalem. iam non pater si¬
ne filio solus habet immorta¬
litatem. quia & uerbum eius ꝑ¬
mortahitatem. Neq enum qͥa¬
carnem assumpsit mortalem.
ideo amisit immortalitatem

Expanded text:
abet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem; quem nemo hominum vidit, nec videre potest . Haec quemadmodum intelligenda sint, jam satis nos disseruisse arbitror. CAPUT IX. ista non de Filio nec de Spiritu sancto, sed tantum de Patre accipi volunt, dicunt visibilem Filium, non per carnem de Virgine assumptam, sed etiam antea per se ipsum. Nam ipse, inquiunt, apparuit oculis Patrum. Quibus si dixeris, Quomodo ergo visibilis per se ipsum Filius, ita vobis quod tantummodo de Patre vultis intelligi, quod dictum est, Qui solus habet immortalitatem: nam si propter carnem susceptam mortalis est Filius, propter hanc sinite ut sit et visibilis: respondent, nec propter hanc se mortalem Filium dicere; sed sicut et ante visibilem, ita et ante mortalem. Nam si propter carnem Filium dicunt esse mortalem, jam non Pater sine Filio solus habet immortalitatem; quia et Verbum ejus, pmortalitatem. Neque enim qcarnem assumpsit mortalem, ideo amisit immortalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ nisi illuc ubi erat: Ubiq
enun erat. qui ait: celum & ter¬
ram ego impleo. Si autem de
patre dictum ẽ. ubi ẽẽ potuit
sine uerbo suo. & sine sapientia
sua. quȩ ꝑtendit a fine usq ad
finem fortirer. & disponit omĩa
suauitere S neq sine spu suo.

Expanded text:
sus est nisi illuc, ubi erat? ubique sus est nisi illuc, ubi erat? ubique enim erat, quia ait: caelum et terram ego impleo. si autem de patre dictum est, ubi esse potuit sine uerbo suo et sine sapientia sua, quae pertendit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suauite
Abbreviated transcription (Latin):
mutitur. ꝓinde maior ẽ pater
filio. qͥa filius apatre se missum
assidue cominemorat: maioi est
mittit pat̾ in nomine meo. & spc¬
sẽs utroq minor ẽ: quia &s pater
eum mutit. sicut cõmemoraui¬
mus. & filius cum dicit. si aut̃
abiero mittam eum ad uos. ꝯua
inquestione prunum quȩxõ: un¬
de & quo missus sit filius. E go
inquit apõtre exii & ueni
in hunc mundum. Ergo a
patre exire & uenire inbunc mu¬
de illo idem ipse euuangłista dic̃.
in hoc mundo erat. & mundus
ꝑ eum factus ẽ. & mundꝰꝙ eũ
ñ cognouit: deinde coniungit.
in sua propria uenit. Illue uti¬
q missus ẽ qͦ uenit. At si in he
mundum missus ẽ quia exiit
a patre & uenit inhunc mundũ
& in hoc mundo erat. illuc gͦ
missus ẽ ubi ẽ. Nam & illud
qd̃ scriptumẽ in ꝓpħa dm̃ dice¬
re.cęlum & terram ego inpleo.
si de filio dictum ẽ. ipsũ emͣ non¬
null uolunt indelligi. uel ꝓpħis
uel in ꝓphis loquutum: quomis¬

Expanded text:
mittitur; proinde maior est pater mittitur; proinde maior est pater filio, quia filius a patre se missum assidue commemorat; maior est mittet pater meus in nomine meo; et sps utroque minor est, quia et pater eum mittit, sicut commemorauimus, et filius, cum dicit: si autem abiero, mittam eum ad uos." qua in quaestione primum quaero, unde et quo missus sit filius. ego, inquit, a patre exii et ueni in hunc mundum. ergo a patre exire et uenire in hunc mude illo idem ipse euangelista dicit: in hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognouit? deinde coniungit: in sua propria uenit. illuc utique missus est, quo uenit; at si in hunc mundum missus est, quia exiit a patre et uenit in hunc mundum et in hoc mundo erat, illuc ergo missus est, ubi erat. nam et illud quod scriptum est in propheta deum dicere: caelum et terram ego impleo, si de filio dictum est — ipsum enim nonnulli uolunt intellegi uel prophetis uel in prophetis locutum ^— quo mis
Abbreviated transcription (Latin):
eruintamen hic euigilent
si possunt. qui hoc etiam sibi
suffragari putauerunt. quasi ad
demonstrancdum patrem filio ma¬
iorem. quia dixit filius pater cla¬
eum. Numquid nam & ipse ma
fili accipiet. & ideo de eius accipi¬
et. quia omĩa quȩcumnq habet
pater ipsius sunt: manifestũ est
quia cum spc̃ sẽs glorificat filiũ
pater glouficat filium. Unde
cognoscitur qd̃ omĩa que habet
pater. non tantum filii. s etiã sp̃c
sci sunt: quia potens ẽ sp̃c sc̃s glori¬
ficare filium. quem glorificat pat̾
Od si ille qͥ glorificat. eo qũe glorifi¬
c̾at maior ẽ: sinant ut equales sint.
qui se inuicem glouficant. Scrip¬
tum ẽ autem. qd & filiuis glorificet
patrem. Ego te inquit glorifica¬
ui: super terram. Sane caueant
ne putetur sp̃c sc̃s maior ambob
quia glorficat filiũ quẽ glorifi¬
cat pater. ipsum autem nec a pa¬
tre. nec a filio glorificar scriptũ ẽ.
ed in his conuicti uii
ad illud se conuertunt ut di¬
cant maior ẽ qui mitit qͣm qui

Expanded text:
erumtamen hic evigilent, si possunt, qui hoc etiam sibi suffragari putaverunt, quasi ad demonstraniorem, quia dixit filius: pater, claeum; numquidnam et ipse maifilio accepit, et ideo de eius accipit, quia omnia, quae habet pater, ipsius sunt: manifestum, quia, cum spiritus sanctus glorificat filium, pater glorificat filium. unde cognoscimus, quod omnia, quae habet pater, non tantum filii, sed etiam spiritus sancti sunt, quia potest spiritus sanctus glorificare filium, quem glorificat pater. quod si ille qui glorificat eo quem glorificat maior est, sinant, ut aequales sint qui se inuicem glorificant. scriptum est autem, quod et filius glorificet patrem. ego, inquit, te glorificau i super terram. sane caueant, ne putetur spiritus sanctus maior ambobus, qui glorificat filium, quem glorificat pater, ipse autem nec a patre nec a filio glorificatur. Sed in his conuicti ad illud se conuertunt, ut dicant: "maior est qui mittit quam qui
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. exaudiui murmur
& fumo. inmonte synacum
diceretur. syna autem mons
fumabat totus ꝓꝑterea ꝗd
descendit ds ineum inigne.
& ascendebat fumus tanqm
fumus fornacis: & mente con¬
fiebant autem uoces tube
prodeuntes fortiter ualde.
moyses loquebatur. dñs res¬
pondebat ei uoce: et paulo
post data lege indecem pre¬
ceptis. consequenter dicitur.
et omis ppłs uidebat uoces.
& lampades. & uoces tube.
& montem fumigantein.
&̾ paulo post. et stabat in

Expanded text:
dicens: Exaudivi murmur dicens: Exaudivi murmur et fumo in monte Sina, cum diceretur: Sina autem mons fumabat totus, propterea quod descendisset Deus in eum in igne, et ascendebat fumus tanquam fumus fornacis; fiebanautem voces tubae prodeuntes fortiter valde: Moyses loquebatur, et Deus respondebat ei voce . Et paulo post data Lege in decem praeceptis, consequenter dicitur: Et omnis populus videbat voces, et lampadas, et voces tubae, et montem fumantem. Et pau
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Si autem adusum rei
presentis assumpta ẽ creatura
quȩ humanis & ocłis appareret.
& aurib insonaret. &appella¬
angłm dietum ñ recolam:
s exoꝑe possit intelligi. dic¬
tum enum de illo ẽ. quȩ uen¬
tura sunt anruntiabit uob̾:
& utiq angłs grece. latine
nuntius interpretatur. De
sime legius apud ꝓpħam:
quod magni consilii angłs dic¬
Item inexitu filiorum isrł de
egipto. scriptum ẽ. ds aucem
preibat illos die quidem in
co lumpna nubis. & ostendebat
illis uiam. nocte autem inco¬
lumpna ignis. & ñ deficiebat
columna nubis die. & colũna
ignis nocte ante ppłm. ꝯuis
& bit dubitet ꝑ subiectam
creaturam eandemq corpoieã.
ñ ꝑ suam substantiam dm̃ o¬
culis apparuisse mortalium
S utrum patrem. an filium.
an sp̃m scm̃ an ipsam trinita¬
tem unum dm̃. similiter ñ
apparet. Nec ibi hoc distin¬
guitur quantum existimo:
ubi scriptum ẽ. & maiestas
dĩi apparuit innube. & lo¬
cutus ẽ dominus ad moy sen

Expanded text:
erat. Si autem in usum rei erat. Si autem in usum rei praesentis assumpta creatura est, quae et humanis oculis appareret, et auribus insonaret, et apellaangelum dictum non recolam, sed ex opere possit intelligi: dictum enim de illo est, Quae ventura sunt annuntiabit vobis ; et utique Angelus graece, latine Nuntius interpretatur: de sime legimus apud prophetam, quod magni consilii Angelus dicItem in exitu filiorum Israel de Aegypto scriptum est: Deus autem praeibat illos, die quidem in columna nubis, et ostendebat illis viam; nocte autem in columna ignis: et non deficiebat columna nubis die, et columna ignis nocte ante populum . Quis et hic dubitet per subjectam creaturam eamdemque corpoream, per suam substantiam, Deum oculis apparuisse mortalium? sed utrum Patrem, an Filium, an Spiritum sanctum, an ipsam Trinitatem unum Deum, similiter non apparet. Nec ibi hoc distinguitur, quantum existimo, ubi scriptum est: Et majestas Domini apparuit in nube, et locutus est Dominus ad Moysen,