comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiderunt. Famma etenim in modũ
camise curuata specie quafiueli na-¬
uis uento sinuata supra corpꝰ marty¬
ris ftetit. Quod corpus in medio posi¬
tum non erat ut caro ardens. s tan¬
quam si aurum & argentum in for¬
ungenti. Ad ultimũ uidentes scele
corpꝰ cu ignis cesserat muerone s¬
contra agnetis infantiam sic arma¬
uerat inimicus. ut nudam faceret tra
conantis ducis. populum ad libidinẽ
incitantis. Hunc gͦ ducem fuisse dia
atis autem cum suo duce popłis: ti¬
rannũ tenen captiuum omnib patet.
Constat gͦ diabolum suꝑatum: quoti¬
ens contra uirginem arma corripuit.
Nam expoliata uirgo crinib tegitur.
& nudata ab hominib malis. uestit᷑
ab angelis bonis: & dampnata in pro¬
stibulo turpitudinis: in gremio appa¬
ruit castitatis. Efficitur oratoriũ an¬
głoꝵ locus: qui ꝑditarum fuerat
animarum. Et ubi semꝑ naufraga-¬
uerat castitas: illic est coronata uir¬
ginitas. Deniq popłos quos preco
ad libidinem inuitauerat. uirgo ad

Expanded text:
it. Flamma etenim in modum camerae, curvata specie, quasi velum navis vento sinuatum supra corpus martyris stetit. Quod corpus in medio positum non erat ut caro ardens, sed tanquam si aurum aut argentum in for unguenti. Ad ultimum videntes scelercorpus, cui ignis cesserat, mucrone contra Agnetis infantiam sic armaverat inimicus, ut nudam faceret trahconantis ducis, populum ad libidinem invitantis. Hunc ergo ducem fuisse diabratis autem cum suo duce populis, tyrannum teneri captivum omnibus patet. Constat autem diabolum superatum, quoties contra virginem arma arripuit; nam exspoliata virgo, crinibus tegitur: et nudata ab hominibus malis, vestiebatur ab angelis bonis: et damnata in prostibulo turpitudinis, in gremio apparuit castitatis. Efficitur oratorium angelorum locus, qui perditarum fuerat animarum; et ubi semper naufragaverat castitas, illic est coronata virginitas. Denique populos, quos praeco ad libidinem invitaverat, virgo ad
Abbreviated transcription (Latin):
sie nomine. que habebat nouẽ filiaᷤ
turpissimas. sicite & fuerat mater
etrum. Hoc aitẽ faciebat ꝑ dies
tͥginta. ut cotidie blandirentur ei.
modo promittendo leta. modo terren
ur̃a uenti sunt: promisfiones ur̃e¬
domus mee non poteruit cadere
fundata enim est supra petram. Hec
autem dicens lauabat se cotidie lacͥ¬
mis & orabat. & sicut sitiens in ar¬
scit. ita desiderabat ad martyrii co¬

Expanded text:
się| quae habebat nouem filias turpissimas sicut fuerat| mater earum. Hoc autem fecit . ut per dies triginta coti| die blandirentur ei . modo| promittendo laeta modo terrend uestra uenti sunt promissiones uedomus meę non poterit cadere| fundata enim est super petram. Haec autem dicens| flebat cotidie et orabat et sicut sol sitiens in arscit. Ita desiderat ad martyrii co
Abbreviated transcription (Latin):
Uideamꝰ gͦ. Adductus est ad ananiã.
Et ananias interpretatur oius. Eoce
lupꝰ rapax adducitur. ad ouẽ sequen¬
oui. sed non seuiturum. Et tamentã
immanis fama lupum precesserat¬
illum. ut non possit ouis audito eius
nomine non conturbari. Nam cum

Expanded text:
ama. Adductus est ad Ananiam, et Ananias interpretatur Ovis. Ecce lupus rapax adducitur ad ovem sequenovi, sed non saeviturum. Et tamen tam immanis fama lupum illum praecesserat, ut non posset ovis audito ejus nomine non conturbari. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
sexus. Et ideo anna & stipendiis ui¬
dutatis & morib calis inducitu..
ut digna plane fuisse credatur. que
redemptorem uenisse om̃ium nun-¬
tiaret. Cuuiꝰ merita cum alibi descͥp-¬
serimꝰ. cum uduas hortaremur.
hoc loco qm̃ ad alia ꝓperamꝰ. ñ putamꝰ
iteranda. Non ociose tam̃ annos octo¬
ginta quatuor uiduitatis eius exp̃ssit.
quia & se ptem duodecaties. & due qua¬
dragesime sacrum uidentur nime¬
rum designare.
uintianus consularis sicilie.
ginis deo dicate agathes. mul¬
fifaria intentione ꝑquirebat: ut ad
am ꝑtingeret. ꝑsingula enĩ cͥmi-¬
na mentis sue. singuloꝵ in se uitio¬
rum excitans affectus. & ꝓpt̾ głam
seculi concupiscens suam opinioriẽ
extendere. nobilissimis ortam nata
expectabilium sibi subicere ꝑsõnas.
Ut libidinosus autem ad aspectũ
uirginis pulcerrime oculoꝵ suoꝵ
His & huiuscemodi furiis compre¬

Expanded text:
sexus. et ideo Anna et stipendiis uisexus. et ideo Anna et stipendiis uiduitatis et moribus talis inducitur, ut digna plane fuisse credatur, quae redemtorem uenisse omnium nuntiaret. cuius merita cum alibi descripserimus, cum uiduas hortaremur, hoc loco, quoniam ad alia properamus, non putamus iteranda. non otiose tamen annos LXXXIIII uiduitatis eius expressit, quia et septem duodecades et duae quadragesimae sacrum uidentur numerum designare. uintianus consolaris siciliae ginis d\e/o dicate agathae| multefaria intentione perquirebat . | ut ad eam pertingeret per singulam enim| criminam mentis suae . singulorum in se| uiciorum execuli cupiens suam opinionem extendere| fortissimis ortam natalpectabilium sibi subiugare personas. Vt libidi| nosus autem . adspectum uirginis pulcherrime oculorum| his et huiuscemodi ut
Abbreviated transcription (Latin):
qui uiderit uitam. Uides uberem
in om̃s grãm domini generatione diffo¬
sam. &ꝓphetiam incredulis negatam
esse non iustis. Eoce & symeon ꝓphetat
in ruinam & in resurrectionem pluri
rum miquoꝵ ꝙ merita discernat. &
uerus. aut supplicia decernat aut p̃¬
mia. Et tiam ipsius animã ꝑtransi¬
bit gladius. Nec littera nec hystoria
ex hac uita MARI7M. corporee necis
passione migrasse. ñ enĩ anima s corpꝰ
materiali gladio transuerberatur.
Et ideo prudentiam marie haut igna¬
ram mẏsterii celestis ostendit. uiuũ
enim uerbum dei & ualidum. ⁊ acu¬
tum om̃i gladio acutisiimo penetnͣs
usq ad diuisionem aninie & sp̃s. ar¬
tuumq & medullarum. cogitationeᷤᷤ
cordis & secreta scrutatur animarũ.
quia nuda mentium & aꝑta suit
omnia dei filio. quẽ conscientie secre¬
ta non fallune. Prophetauit itaq
Symeon. ꝓpħauerat copulata ꝯiugio.
ꝓphauerat uirgo. debuit etiam uidu¬
a. nequa aut professio deesset aut

Expanded text:
qui uiderit uitam. uides uberem qui uiderit uitam. uides uberem in omnes gratiam domini generatione diffusam et prophetiam incredulis negatam esse, non iustis. ec.ce . et Symeon prophetat in ruinam et resurrectionem plurimrum iniquorumque- merita discernat et iustus aut supplicia decernat aut praemia. et tuam inquit ipsius animam pertransibit gladius. nec littera nec historia docet ex hac uita Mariam corporalis necis passione migrasse; non enim anima, sed corpus materiali gladio transuerberatur. et ideo prudentiam Mariae haut ignaram mysterii caelestis ostendit. uiuum enim uerbum dei et ualidum et acutum omni gladio acutissimo, penetrans usque ad diuisionem animae et spiritus artuumque et medullarum cogitationes cordis et secreta scrutatur animorum, quia nuda mentium et aperta sunt omnia filio, quem conscientiae secreta non fallunt. prophetauit itaque Symeon, prophetauerat copulata coniugio, prophetauerat uirgo, debuit etiam uidua, ne qua aut professio deesset aut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ecce homo erat
in iherłm cui nomen symeon:
& homo iste iustus & timoraiꝰ. ex¬
pectans consolationem isrł. Non so¬
lum ab angelis & ꝓpħis a pastorib
& parentib. sed etiam a seniorib &
ustis. generatio dñi accepit testimo¬
mum. Om̃is etas. & uterq sexus.
entatoꝵ q miracula fidem astruũt.
Uirgo generat. sterilis parit. mutꝰ
loquitur. elisabeth ꝓphetat: magꝰ
adorat. utero clausus exultat. udua
confitetur. iustus expectat. Et̃ bene
iustus. quia non fuam sed populi
grãm requirebat. cupiens ipse corpo¬
reͤ uinculis fragilitatis absoliũ.
sed expectans uidere promissum.
Sciebat enim quia beati oculi qui ui-¬
derent. Nunc inquit dñe: dimit¬
tis seruum tuum. Uidece iustum
uelitt corporee carcere miolis uelle
dissolui: utt incipiat esse cum xp̃o
at in templum. ueniat in iherłm:¬
& expectet xp̃m domini. accipiat
in manib uerbum dei. complectat¬
uelut quibdam fidei sue brachiis.:
tunc dimittet᷑ ut ñ uideat mortẽ.

Expanded text:
mo erat in Hierusalem, cui nomen Symeon, et homo iste iustus et timoratus, exspectans consolationem Israhel. non solum ab angelis et prophetis, a pastoribus et parentibus, sed etiam a senioribus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruunt: uirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absolui, sed exspectans uidere promissum; sciebat enim quia beati oculi qui uiderent. nunc inquit dimitte seruum tuum. uide iustum uelut corporeae carcere molis inclusum uelle dissolui, ut incipiat esse cum Chrisat in templum, ueniat in Hierusalem, exspectet Christum domini, accipiat in manibus uerbum dei et conplectatur quibusdam fidei suae bracchiis. tunc dimittetur, ut non uideat mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
Sciebant illum esse uenturũ. &
om̃s qui cupiebant dicebant. O.
sime inueniat illa natiuitas: o.
si quod credo in scripturis dei. ui¬
deam oculis meis. Et ut nou̾itis
qͣntum desiderium habebant scĩ.
qui nouerant de scripturis uirgi¬
nem parituram: audistis cũ ysa¬
ias legeretur. Ecce uirgo inquit¬
in utero accipiet & pariet filium:
& uocabitis nomen eiꝰ emmanuel.
Emmanuel quid sit. eungłium nob̾
apͣi dicens. qͦd int̾pretatur nob̾eũ

Expanded text:
Sciebant illum esse venturum, et omnes qui pie vivebant, dicebant, O si hic me inveniat illa nativitas! o si quod credo in Scripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti, qui noverant de Scripturis sanctis virginem parituram, sicut audistis cum Isaias legeretur, Ecce virgo in utero concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Emmanuel quid sit, Evangelium nobis aperuit dicens, quod interpretatur, Nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
lo dicente accurrerunt ad eũ leones.
& ex itraq parte suꝑ eum incidenteᷤᷤ
suffocauerunt eum tantummodo
& non tetigerunt carnes eius. ut
reliquie eius tuitio esset romanoꝵ
& magne urbi in qua petuꝰ crucifi.¬
xuis est. & paulus decollatꝰ & onesi¬
mus lapidatus. Traianus uͦ surgens

Expanded text:
lo dicente accurrerunt ad eum leones, et ex utraque parte super eum incidentes praefocaverunt eum tantummodo, et non tetigerunt carnes ejus, ut reliquiae ejus tuitio essent Romanorum et magnae Urbis, in qua Petrus crucifixus est, Paulus decollatus, Onesimus lapidatus. Passus es
Abbreviated transcription (Latin):
uiis factus paruos querebat. Quid
sed humiles colligebat. In p̃sẽpe
dignatꝰ est poni: ut esset pioꝵ ci¬
baria iumentoꝵ. Accepit gͦ eum
symeon in brachia sua: & dix̃. Nunc
Dimittis in pace: quia uideo pacẽ.
Quare ergo climittis in pace: Qm̃¬
in derunt ocili mei: salutare tuũ.
scĩ senes senem symeonẽ. Si aittẽ
queritis ut & coniuigatꝰ aliquis
uir testimoniũ dño ꝑhibeat: ⁊a¬
chariam considerate. In manꝰ suaᷤ
maiestatem intꝰ agnouit. Nemo
centempnat natum: si uult esse
renatꝰ. Ad illum ꝑtinuit ꝓpt̾ uos
nasci. ad nos ꝑtineat in illo rena¬

Expanded text:
vus factus, parvos quaerebat. Quid vus factus, parvos quaerebat. Quid sed humiles et mites colligebat. In praesepi dignatus est poni, ut esset piorum cibaria jumentorum. Accepit ergo eum Simeon in brachia sua, et dixit: Nunc in pace, quia video pacem. Quare ergo dimittis in pace? Quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . sancti senes, senem Simeonem. Si autem quaeritis, ut et conjugatus aliquis vir testimonium Domino perhibeat, Zachariam considerate. Nemo ergo majestatem intus agnovit. Nemo contemnat natum, si vult esse renatus. Ad illum pertinuit propter nos nasci, ad nos pertineat in illo rena
Abbreviated transcription (Latin):
Multi iusti & ꝓpħe uoluerunt uidere
que uos uidetis & non uideruite:
& audire que auditis ⁊ ñ audierũt.
Multum senex iste fuit ad audiendũ
seriis: sed ad uidendum maturus.
Non expectauit ut xp̃m uideret
loquentem: quem uidit infantem.
Et hoc illi concessum erat iam decre¬
pito. quasi desideranti & suspiran-¬
ti. & dicenti cotidie in orationib
suis. Quando ueniet: Qnͣdo nascẽt:
Quando uidebo: Putas durabo: Pu¬
tas hic me inueniet: Putas isti ocłi
buntur: Dicebat ista in orationibus
M mria mater eius infantem. Uidit
ille & agnouit. Ubi nouerat quod
agnoute: Intꝰ est reuelatus. qui foris
est natus. Uidit & agnouit. Agnoun
Sẏmeon infantem tacentem: & occi¬
derunt uidei iuuenem miracula
facientem. Cum gͦ cognouisset. acce¬
pit eum in ulnas suas. hoc est bra
a quo portabatur. Ipse est enĩ xp̃s
sapientia dei. attingens a fine usꝙ
ad finem fortiter. & disponens om̃ia
suauiter. Quantꝰ ibi erat & quã
magnꝰ. quã paruus factus erat. par¬

Expanded text:
ti justi et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt . Multum senex iste fuit ad audiendum serus, sed ad videndum maturus. Non exspectavit ut Christum audiret loquentem, quoniam agnovit infantem. Et hoc illi concessum erat jam decrepito, quasi desideranti et suspiranti et dicenti quotidie in orationibus suis: Quaquando uidebo? Putas durabo? Putas hic me inueniet? buntur? Dicebat ista in orationibus Maria mater ejus infantem, vidit ille et agnovit. Ubi noverat quod agnovit? Intus est revelatus, qui foris est natus, vidit et agnovit. Agnovit Simeon infantem jacentem, et occiderunt Judaei juvenem miracula facientem. Cum ergo cognovisset, accepit eum in ulnas suas, hoc est, in a quo portabatur. Ipse enim est Christus sapientia Dei, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Quantus ibi erat, et quam magnus, quam parvus factus erat? Par
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbꝰ es & contemptor. alligantes du
os leones ad eum laxate. qui nec re¬
liquias eius dimittant. At ubi di¬
mani qui hoc certamen expectatis. ñ
T riticum enum sum dei & dentib be¬
stiarum molar. utt panis mundꝰ
efficiar. Hec audiens traianꝰ mag¬

Expanded text:
erbus est et contemptor! Alligantes eum duos leones ad eum laxate, qui nec reliquias eius dimittant». Vidmani qui hoc certamen aspicitis! Non Triticum dei sum et dentibus bestiarum uolo molari ut panis eius efficiar». Hoc audiens im
Abbreviated transcription (Latin):
crificare demoniis. & post dutur¬
nam cedem custodie mancipatur.
& uidentes eum constanter gloriari.
& om̃ium qui ꝑ ipsum xp̃m credi¬
derunt. animos confortantem. ne¬
dio noctis silentio eiectum de rcere
decollauerunt. uissu furiosi placidi
urbis prefecti. Tunc a proculo & efi¬
bo & apollonio ablatum corpꝰ mar
int̾ranne urbis nocturno tempore
transtulerunt. ibi q suburbano
empto terre spacio non longe ab
in dei laudib ꝑmenerent. tenti a
gentilib custodie sunt traditi. a¬
consulari lucentio. Qui lucentiꝰ ag¬
noscens quia proculus. & efibꝰ & apol¬
loniꝰ populosmultos quos cognoue¬
rant amatores haberent. timens
ne uiolenter ei tollerentur. noctis
medio sius iussit eos tribunalib
presentari. Quos cum uidisset nec
blandimentis decipi. nec t̾roribus
ꝑrexit non se ꝑmisit sciri. Tunc om̃is
populus luctun de nece eoꝵ. & gau¬
dium de martyrio habuerunt. Qui¬
q a scõ abundio ñ longe a corpore st̃¬

Expanded text:
crificare demoniis, et post diuturcrificare demoniis, et post diuturnam cedem custodiae mancipatur. Et uidentes autem eum constanter gloriari, et omnium, qui per ipsum Christo crediderant, animos confortantem, medio noctis silentio eiectum de carcere decollauerunt iussu Furiosi Placidi, Vrbis prefecti. Tunc a Proculo, Efibo atque Apollonio ablatum corpus uenInteramnae urbis nocturno itinere transtulerunt; ibique, in suburbano empto terrae spatio, non longe ab in Dei laudibus permanerent, tenti a Gentilibus, custodiae sunt traditi consulari Lucentio. Qui Lucentius agnoscens, quod Proculus et Efybus atque Apollonius populos multos, quos cognouerant, amatores haberent, timens ne uiolenter ei a populo tollerentur, noctis medio suis eos iussit tribunalibus presentari. Quos cum uidisset nec blandimentis decipi, nec terroribus perrexit, non se permisit sciri. Tunc omnis populus luctum de nece eorum, et gaudium de martyrio habuerunt. Quique a sancto Abundio non longe a corpore san
Abbreviated transcription (Latin):
gitum: quẽ ridentes om̃s simul ⁊ gau¬
aꝑiam. S cum aurora nocti finẽ
poneret. sc̃s ualentinus reserat
claustra cubiculi. & cereinonein ui¬
uenem parentib ac si nichil ꝑpessus
fuisset abomni egritudine liberatũ
assignat. Tunc craton cum conuige
& omni domo sua credidit & bapti¬
zati sunt. Ceremoni autem uestigia
oni potuit suaderi. Proculus autẽ
& efibus atq apollonius abicientes
studia humane sapientie. ita se con¬
culerunt ad dñm. ut ultra penitus
nichil humanarum legerent lute¬
rarum. Sed & conu̾si ad d̾nm spiri-¬
talib studiis se tradiderunt. &¬
magistro scõ cuiꝰ non tantũ uerba
sed & facta mirabilia probarentirr:.
Int̾ea ꝑ hos confluebat mulutudo
p̃feti urbis filius animo duceretuꝵ.
& tota fidei plenitudine. xp̃i famu¬
lum publica uoce clamauit. Tunc
indignatio pene om̃ium accensa ẽ
& tentus sc̃s ualentinus ep̃s. atq
uirgis cesus. compellebant eum sa-¬

Expanded text:
gitumque reddentem, omnes simul gaugitumque reddentem, omnes simul gauaperiam». Sed cum iam aurora noctis finem imponeret, sanctus Valentinus reserat claustra cubiculi, et Cerimonem iuuenem parentibus, ac si nichil perpessus fuisset, ab omni egritudine liberatum assignat. Tunc Craton cum coniuge et omni domo sua credidit, et baptizatus est. Cerimon autem uestigia tuit ratione suaderi. Proculus uero et Efibus atque Apollonius, abicientes studia humanae sapientiae, ita se contulerunt ad Dominum, ut ultra penitus nichil humanarum legerent litterarum. Sed conuersi ad Dominum, spiritalibus studiis se tradiderunt magistro, cuius non tantum uerba, sed etiam facta mirabilia probarentur. Interea per hos confluebat multitudo prefecti Vrbis filius, animo duceretur, et tota fidei plenitudine Christi se famulum publica uoce clamabat. Tunc indignatio pene omnium senatorum accensa est. Et tentus sanctus Valentinus episcopus atque uirgis cesus, compellebatur sa
Abbreviated transcription (Latin):
studia coni̾tisse. Hĩ itaq simili modo
culum preparari. & noctis silentiũ
fieri. Et claudens ostium suꝑ se &
anno transacto. ita corpus implicitũ
atq glomeratum iacebat. ut collũ
in membris habere. Frant enimeiꝰ
brachia simul contorta. ut nillus
medicoꝵ passionis istus assereret
reꝑtum esse uocabulum. Tunc ses̃
ualentinꝰ ep̃s atq uir dei fide plenꝰ
claus o ostio strato ꝙ humilio. leua¬
uit puerum ceremonem de lecto.
& proiecit eum seminecem in eo cili¬
cio in quo ipse orare consueuerat.
Et ꝑ totam noctem in dei laudib
& oratione manti. lum̃ cirea medi¬
um noctis tantum aꝑute. ut hi qͥ
in spectaculis erant circa cubiculũ
putarent intus flammas accendis
se. Et spacio unius hore transacto
surgens sanꝰ puer. simul cepit clara
in dei laudib uoce in columis con¬
crepare. Audientes autem illũ pa-¬
rentes eiꝰ deo cauere. cuiꝰ ꝑtres an-¬
nos solum gemitũ audierant. ⁊ iu¬

Expanded text:
studia peruenisse. Hi itaque simili modo,studia peruenisse. Hi itaque simili modo,culum preparari, et die et nocte silentium fieri. Et claudens ostium super se anno transacto ita toto corpore implicatus atque glomeratus iacebat, ut caput in membris habere. Erant enim eius brachia simul et crura contorta, ut nullus medicorum passionis istius assereret repertum esse uocabulum. Tunc sanctus Valentinus episcopus, uir Dei fide plenus, clauso ostio, stratoque humi cilicio, eleuauit puerum Cerimonem de lecto, et proiecit eum seminecem in eo cilicio, in quo ipse orare consueuerat; et per totam noctem in Dei laudibus et oratione manenti lumen circa mediam noctis tantum apparuit, ut hi, qui in spectaculis erant circa cubiculum, putarent intus flammas accendi. Sed spatio unius horae transacto, surgens sanissimus puer, simul cepit uoce clara in Dei laudibus incolumis concrepare. Audientes autem illum parentes eius Domino canere, cuius per tres annos solum gemitum audierant, mu
Abbreviated transcription (Latin):
tuum ac sepultum. tertia die resur¬
rexisse. atq multis uidentib ascen¬
disse in celos: Angelis testantib
ita ut ascendit uenturꝰ assertus est.
Suista credideris facta accede & bap¬
tizare. ut possis ad salutem filii tui
ꝑtingere. & ꝑ ipsum ad uitam ꝑpe¬
tuam ꝑuenire. Dicit ei craton. Quan¬
tacum̃q dixeris. & uerboꝵ fuent
ampliata multitudo. hoc uno loco
colligipoterit. si saluetur pro quo
magister esse uderis. stulticia est
apũd deum. & non potest tam ꝑfec¬
te credere quod ipsa fides deposcit.
cui credendũ est. Da mͥ fidem tuã
sub hac pollicitatione. uti filius
tuꝑ salutem filiitui cum omni
domo tua conu̾taris ad xp̃m. Tunc
craton uocauit coniugem fuam
cum omni familia sua. & prostratꝰ
pedib eius cepit promittere qd̾ si
ille saluus esset. om̃s crederent xp̃o.
Erant autem in hoc specta culo pro¬
consul efibus. & apollonius. quos.
cognouimiꝰ in greco ꝑfectos ad latina

Expanded text:
tuum ac sepultum, die tertia resurtuum ac sepultum, die tertia resurrexisse, atque multis uidentibus ascendisse in celis, angelis testantibus, ita ut ascendit, uenturum adsertus est? Si ita credis facta, accede et baptizare, ut possis ad salutem filii tui pertingere, et per ipsum ad uitam perpetuam peruenire». Dicit ei Craton: «Quantacumque dixeris, et uerborum ampliata fuerit multitudo, uno hoc colligi poterit: si saluetur hic, pro quo magister esse uideris, stulta est apud Deum, et non potest tam perfecte credere, quam fides ipsa deposcit, cui credendum est, da michi fidem tuam sub hac pollicitatione, ut filius per salutem filii tui cum omni domo tua conuertaris ad Christum ». Tunc Craton uocauit coniugem suam cum omni familia, et prostrarus pedibus eius, cepit promittere, quod, si ille saluus esset, omnes crederent Christo. Erant autem in hoc spectaculo Proculus et Efibus atque Apollonius, quos cognouimus in Greco perfectos ad Latina
Abbreviated transcription (Latin):
non tantum uerbis. sed oꝑib de¬
monstratur. Dicit ei craton. Que
sunt oꝑa ꝑ que fides possit ostendi:
Sc̃s ualentinus ep̃c dixit. Ut abre¬
nuntietur ydolis manufactis. quo¬
rum effigies adoratur intemplis.
& ab omni peccato lotꝰ fonte pu-¬
rissimo. dei filius adopteris. Cra¬
ton dixit. Aqua ipsa que sordes cor¬
poris lauat. quomodo poterit pec¬
cata mundare: Sc̃s Ualentinus ep̃s
dixit. Aqua ipsa ꝑ mysterium in¬
uocate trinitatis spm̃ scm̃ in semet¬
ipsam accipiet. & ꝑ ipsum uniu̾sa
peccata & crimina dimittentur.
Dicit ei craton: Dum disputatio
nr̃a longuis tenditur: uita mei
audire potiusti aliquando nec uidere:
Quid est quod ego nec audire potui.
nec corde conspicere: Sc̃s ualentinꝰ
ep̃s dixit. Numquid audisti aliqͣnͣ¬
do uirginem concepisse. uirginẽ pe
sisse e. Audisti aliquando siccis pedib
ꝑasse. uentoꝵ tempestates iussu cõ¬
pescuisse. Postremo crucifixum mor¬

Expanded text:
non tantum uerbis, sed et operibus denon tantum uerbis, sed et operibus demonstratur». Dicit ei Craton: «Quae sunt opera, per quae fides possit ostendi?». Sanctus Valentinus episcopus dixit: «Vt abrenuntietur ydolis manufactis, quorum effigies adorantur in templis, et ab omni peccato lotus fonte purissimo, Dei filius adopteris». Craton dixit: «Aqua, quae sordes corporis lauat, quomodo poterit peccata mundare?». Sanctus Valentinus episcopus dixit: «Aqua ipsa per mysterium inuocatae Trinitatis Spiritum Sanctum in semetipsam recipiet, et per ipsum uniuersa peccata et crimina dimittentur». Dicit ei Craton: «Dum disputatio nostra longius tenditur, uita mei audire potuisti aliquando nec uidere, «Quid est, quod ego nec audire potui nec corde conspicere?». Sanctus Valentinus episcopus dixit: «Numquid audisti aliquando uirginem concepisse, uirginem pepsisse? Audisti aliquando aut uidisti siperasse uentis, tempestatem iussu compescuisse, postremo crucifixum, mor
Abbreviated transcription (Latin):
raonis uniꝰ hominis infidelitas. to¬
tam egẏptum cedi fecit uariis pla¬
gis. quoadusq cum suo int̾iret exer¬
citu: & fides moysi preliantibus
uictoriam ex hostib tribuit. & ih̃y
naue scĩtas populis in disꝑsione
positis plurimum triumphũ at¬
tribute. Quid memore uidue cre¬
denti ab helẏa mortuum unicum
suscitatum. dolenti feretro redditũ
axp̃o unicum uidue: Quid & pa-¬
ralẏticum acredentib cum lectu¬
lo suo funib depositum ac curatũ:
Nonne fides alteriꝰ ita aliis ꝓfute.
ut fides credentium diumni oris
laudem adquireret. & a non creden¬
tib incredulitatem eiceret. & sani¬
tatem languentib restitueret. &¬
uitam in mortius repararet e Hec
sequente: craton orator cecidit ad
pedes eus dicens. Credo qd̾ iste
quem predicas uerus sit ds. & pret̾
ipsum non est aluis. qui imꝑat lan¬
guori ut abscedat. imꝑat morti ut
fugiat. imꝑat uite ut redeat. Sc̃s
ualentinus ep̃s dixit: fides xp̃iana

Expanded text:
raonis unius hominis infidelitas toraonis unius hominis infidelitas totam Egyptum cedi fecit uariis plagis, quoadusque cum suo interiret exercitu, et fides Moysis preliantibus uictoriam ex hostibus tribuit. Et Iesu Naue sanctitas populis in dispersione positis plurimum triumphum attribuit. Quid memorem uiduae credenti ab Helia mortuum unicum suscitatum, dolenti e feretro redditum a Christo unicum uiduae? Quid paralyticum a credentibus cum lectulo suo funibus deposi- tum ac curatum? Nonne fides alterius ita aliis profuit, ut fides credentium diuini oris laudem adquireret, et a non credentibus incredulitatem eiceret, et sanitatem languentibus restitueret, et uitam in mortuis repararet?». Haeno episcopo prosequente, Craton orator cecidit ad pedes eius, dicens: « Credo, quod iste, quem predicas, uerus sit Deus, et preter ipsum non est alius, qui imperat languori, ut abscedat, imperat morti, ut fugiat, imperat uitae, ut redeat». Sanctus Valentinus episcopus dixit: «Fides Christiana
Abbreviated transcription (Latin):
fide dubius pater. filio potest obesse fi¬
deli. In his autem causis quas necessi¬
tas flagitat sanitatem querunt. dũ
patitur pater pro filio. soror pro fre.
p̾ro seruo d̾ns. & filia pat̾ esse reddita.
⁊ frater sorori. & seruum legimꝰ d̃no
restitutum. Igitur pro eoꝵ interitu
hi qui cruciabantur. fidem integrã
acceꝑunt. ad hoc ut efficerentur ut¬
q fideles. ⁊ salus data temporalis cor¬
porib adquireret animab et̾nam.
Sicut & factum est. ut centurio mori¬
entem seruum suum recipet. & fi¬
liam mortuam archisynagogus ad
uitam reu̾sam aspiceret. & sorores
lazarum iam sepulturam qua tridu¬
anam habentem. quẽ lugebant &¬
flebant. uoce dñi suscitatum ẽẽ gau¬
debant. Sunt & alia multa que in
nouis & ueterib sacris uoluminib
ista affirment. & fides alterus¬
aliis subuenisse doceatur. & infide¬
litas alterius aliis nocuisse. que ñc
numerare longum est. Nam & pha¬

Expanded text:
fide dubius pater filio potest obesse fifide dubius pater filio potest obesse fideli. In his ergo causis quasi necessitas flagitat: sanitatem querunt, dum patitur, pater pro filio, soror pro fratre, pro seruo dominus: et filium patri esse redditum, et fratrem sorori, et seruum legimus do- mino restitutum. Igitur pro eorum interitu hi, qui cruciabantur, fidem integram acceperunt ad hoc, ut efficerentur utrique fideles, et salus temporalis data corporibus acquireret animabus eternam. 23 Sicut et factum est, ut centurio morientem seruum suum reciperet, et filiam mortuam archisynagogus ad uitam reuersam aspiceret, et sorores Lazarum, iam sepulturam quatriduanam habentem, quem lugebant et flebant, uoce Domini suscitatum esse gaudebant. Sunt et multa alia, quae in Nouis et in Veteribus sacris uoluminibus ista affirment, et fides alterius subuenisset aliis doceatur, et infidelitas alterius aliis nocuisset, quae nunc memorare longum est. Nam et Pha
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾titis. quoꝵ marinoreas & cu-¬
pͥnas facies inauratis. Quintianꝰ
& sacrifica diis omnipotentib. quos
ueros deos esse diuinitas demonstra
uit. Agathadixit. Sit talis uxor
tua qualis & dea tua uenus fuit:¬
extitit. Niuntianꝰ hec audiens. us
sit eam alapis cedi. & dixit. Iniuri-¬
am uidicis noli temerario ore gar-¬
rire. Agatha dixit. Dixisti deos esse.
quos uera diuinitas demonstraute
Sit gͦ talis uxor tua ut uenꝰ & tu
numero computari. Quintianꝰ dix̃.
Apparet te hoc eligere. ut diu̾sa torm̃¬
ta sustineas. que afficis me inuiriis
Miror te uirum prudentem ad tantã
ftulticiam deuolutum. ut illos deoᷤ
tuos dicas: ꝑ quos tu uitam ñ ca¬
quisq ꝑfidem suam saluetur. nec pro¬
sit alteri alt̾iuis fides. nec obesse poterit
alteri infidelitas alt̾ius. Sc̃s ualentinꝰ
ep̃s dixit. Certe cause sunt conu̾satio¬
nis humane. que alterum pro alio nec
liberari faciat nec ꝑire. Neq enim in

Expanded text:
conuerti| tes quorum marmoreas et gyconuerti| tes quorum marmoreas et gypseas facies inauratis.| Quintianu sacrifica diis omnipotentibus·quos| uera diuinitas esse demonstrat. Beata Agathe dixit| Sit+ tales uxor tua qualis dea tua uenus fuit . etextitit. Quintianus audiens haec . ius| sit eam alapis caedi. et dixit iniuriam iudici noli teme| rario ore garrire. Agathe dixit . dixisti deos tuos esse| quos uera diuinitas demonstrat. Sit ergo talis uxor tua| ut uenus . et numero con| putari. Quincianus dixit appare te hoc elegire ut di| uersa tormenta susteneas. Quimiror te urum pruden| tem . ad tantam stulticiam deuolutum ut illos | deos tuos dicas quorum uita non cque per fidem suam saluetur, nec prosit alteri alterius fides, nec obesse poterit alteri infidelitas alterius». Sanctus Valentinus episcopus dixit: «Certae causae sunt conuersationis humanae, quae alteros pro aliis nec liberari faciant, nec perire. Neque enim in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanere. abuit ad qͥntianum. & dĩe
ei. facilius potest saxum in molle lu¬
puelle reuocetur. go enim & filie¬
nichil aliud gesimus nisi ut age¬
remus. qualiter eiꝰ animũ ad con¬
sensum boni consilii declinaremꝰ.
go etiam & geminas & ornam̃ta
insignia. & uestimenta auro texia
u̾si sexus & etatis exhibui. sed ista
omnia quasi terram sub pedib suis
conculcauit. & pro nichilo cõpitta¬
uit. Tunc iratꝰ quintianꝰ uissit eam
ad secretarium suum adduci. & se
es: Agatha respondit. Non solum
ingenua. sed & expectabilis genere:
ut omnis parentela mea testatur.
dis ꝑsonam: Agatha dixit. Sũma
ingenuitas ista est: in qua seruitus
xp̃i comprobatur. Quintianꝰ dixit.¬
. Quid gͦ: Nos ingenuitatem
non habemus. qui seruitium xp̃i
contempnimus: Agatha dixit. In¬
geniutas ur̃a ad tantam captiuitatẽ
Quicquid furiose blasphemaueris:
pene poterunt uindicare. Dic tamen
ante quam ad tormenta uenias. cur
sed dic demonum. Demonia enim
sunt. quoꝵ effigies in eramento

Expanded text:
a dies abiit ad Quinctianum, et dixit ei: Facilius possunt saxa mollpuellae revocetur. Jussit iginihil aliud gessimus| nisi ut ageremus qualiter eius animum ad consensum boni| consilii inclinaremus. Ego etiam et gemmas et ornamen| ta insinia et uestimenta auro texta uersi sexus  etates exhibui.| Sed ista omnia quasi terra quam pedibus suis concul| cat . pro nihilum conputauit. Tunc iratus quintia| nus . iussit eam ad sees? Agatha respondit: Non solum ingenua, sed et spectabilis genere, ut omnis parentela mea testatur. commemoras. Agathe dixit summa ingenuitas ista| est . in qua christi seruitus conprobatur. Quintianus dixit| quid ergo nos ingenuitatem non habemus qui seruitium| christi contempnemus+. Agathe dixit ingenuitas uestra| ad tantam captiuitatem quidquid furioso| ore blasphemaueris . poenae poterunt uindicare. Dic ta| men antequam ad tormenta uenias . cursed dic daemonum.| daemonia enim sunt quorum effigies in aeramento
Abbreviated transcription (Latin):
tutum. & uniuerse creature. & to
te. qui me in hanc diem atq in hanc
horam ꝑducere dignatꝰ es. ut parti¬
ceps existerem martyrum. & calicis
xp̃i tui. in resurreslione uite et̾ne
aiume & sp̃s mei. ꝑ incorruptionem
gue & acceptabile. sicut preparasti.
& presignasti & ita fecisti. uerꝰ es tu
& sine mendacio ds. Propterea & in
omnib laudo te. & benedico te. & glo
rifico te ꝑ et̾num dm & pontificem
iħm xp̃m dilectum filium tuum. ꝑ¬
& nunc & in futura secula. ameri. Et
cum amen sonuisset. oratione comple¬
ta subiciunt ignem homines ignis
eterni. Cum ꝙ flamina ingens relu¬
xisset. uidimiis mirabilia om̃s nos
quiq ea ds uidere concessit. Ex quib¬

Expanded text:
ardentius ad haec ex more ferventibus, te, qui me in hanc diem et in hanc horam perducere dignatus es, ut particeps exsisterem martyrii et calicis Christi tui in resurrectione vitae aetetibus, resolvi consueverant. Ita namque Ut ergo expedita sunt quae ad ignem pertinebant, cum eum vellent rogo impositum, etiam clavis affigere, ignis ferre supplicium, dabit ut et sine clavorum affixione, flammas immobiliter perferam. Tunc illvinculis, quibus post tergum manibus us est Deo. Orationemque ut complevit subjiciunt ignem homines ignis aeterni. Cumque flamma ingens reluxisset, viderunt miracula omnes quibus ea Deus videre concessit.
Abbreviated transcription (Latin):
eus. responsunum q constantiã
ꝓconsul maximo stupore miraret᷑.
Misso igitur curione ad populum
iubet uoce maxima protestari. po¬
ħcarpum tertio confessum se xp̃i-¬
anum esse. Quo audito uniuiersa
multitudo tam gentilium qmͣ u¬
deoꝵ sinirnensium ciuitatis. cũ
ingenti furore acclamabant. Hic
est totiꝰ asye doctor. & pat̾ xp̃iano¬
rum. nr̃oꝵ autem subuersor deo¬
rum. ipse est qui multos docet.
ne inmolent. ne ue adorent de¬

Expanded text:
ejus, responsionumque constantiam proconsul maximo stupore miraretur. Misso igitur curione ad populum, jubet voce magna protestari Polycarpum tertio confessum Christianum se esse. Quo audito, universa multitudo, tam gentilium quam Judaeorum Smyrnensis civitatis, cum ingenti furore acclamabat: Hic est totius Asiae doctor, et pater Christianorum, nostrorum autem subversor deorum. Ipse est qui multos docet ne immolent, neve adorent de
Abbreviated transcription (Latin):
secrans urtutem sp̃s sc̃i. ut la¬
bor noster ad urãm imitationem
fructum in conspectu dei ualeat
robabile satis est ad głam
uincentii mr̃is qd̾ descriptis¬
passionis ipsius gestis. ticulum
nuidit inimicus. Unde reddimꝰ¬

Expanded text:
secrans virtutem Spiritus sancti, ut lasecrans virtutem Spiritus sancti, ut labor noster ad vestram imitationem fructum in conspectu Dei valeat robabile satis est ad gloriam Vincentii martyris quod de scriptis ipsius gestis titulum invidit inimicus. Di
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s augustos rogat. ut basilicam
beate agne construerent: & sibi il¬
lic mausoleum locare precepit Cu¬
currit autem opinio hec ad omnes:
quotquot credentes ad eiꝰ sepul¬
chrum aduenuient. saluabantur.
quacumq infirmitate detenti es-
tia augusti filia in uirginitate:
ꝑ quam multe uirgines & medio-¬
cres & nobiles illustres sacra uela¬
mina susceꝑunt. Et quia fides mor¬
tis dampna non patitur. usq in ho¬
diernum diem multe uirgines ro-¬
me agnam beatissimam quasi in
corpore manentẽ aspiciunt. ad eiꝰ
exemplum. Entes uiriliter. inte¬
gre ꝑseuerantes:. credentes sine du¬
bio. qd̾ ꝑseuerantes ꝑpetue iuictorie
palmam acquirant. Hec autem
ambrosius seruus xp̃i dũ in uo¬
luminib abditis inueni descrip¬
ta: non sum passus infructuose
silentio tegi. Ad honorem igitur
tante martyris. sicut gesta eiꝰ agno¬
ui conscripsi ad edificationẽ ur̃ãm
ouirgines xp̃i textum passionis
eiꝰ uõbis credidi destinandum: ob¬

Expanded text:
fratres Augustos rogat, ut basilicam fratres Augustos rogat, ut basilicam beatae Agnae construerent, et sibi illic mansionem collocari praecepit. Cucurrit autem haec opinio ad omnes, et quotquot credentes ad ejus sepulcrum advenissent, salvabantur, quacumque infirmitate detenti essetia Augusti filia in virginitate, per quam multae virgines et mediocres, et nobiles, et illustres sacra velamina susceperunt. Et quia fides mortis damna non patitur, usque in hodiernum diem multae virgines Romae Agnem beatissimam quasi in corpore manentem aspiciunt, et ejus exemplum agentes viriliter, et integre perseverant, credentes sine dubio quod perseverantes perpetuae victoriae palmam acquirant. 19. Haec ego Ambrosius servus Christi, dum in voluminibus 484 abditis invenissem descripta, non sum passus infructuosa silentio tegi. Ad honorem igitur tantae martyris sicut gesta ejus agnovi, conscripsi; et ad aedificationem vestram, o virgines Christi, textum passionis ejus credidi destinandum, , ob
Abbreviated transcription (Latin):
factum ab his qui uiderant narra¬
retur. Erat enim ipsa constantia uir¬
go prudentissima. sed ita erat obses¬
sa uulnerib. ut acapite usq ad pedes
nulla membroꝵ eiꝰ pars libera re-¬
spe recuꝑande salutis. uenit ad
tis nocte. & licet pagana tamen
credula animi intentione p̃ces fi¬
deliter effundebat. Sed dum face¬
ret: repente sonin suauitate cor¬
beatisũmam talia sibi monita pre¬
ferentem. Constanter age constan
dei esse saluatorem tuum ꝑquem
modo consequeris omniũ uuilne-¬
rum que in tuo corpore pateris sa¬
nitatem. Ad hanc uocem constan¬
tia eiugilat sana.⁊sic sana. ut nec
signum in membris alicuiꝰ uulne¬
ris remaneret. Reu̾sa gͥ ad palati-¬
um sana. fecit gaudium patͥ suo
augusto. ⁊ fratrib sius imꝑatorib.
Coronatur tota ciuitas. fte leticia
militib & pͥmatib suis.atq uni-¬
uersis audientib hec: infidelitas
gentium confundebat᷑. & fides do-¬
minica letabatur. Int̾ea patrem &

Expanded text:
factum ab his qui viderant, narrafactum ab his qui viderant, narraretur. Erat enim ipsa Constantia virgo prudentissima, sed ita obsessa vulneribus, ut a capite usque ad pedes nulla membrorum pars libera respe recuperandae salutis, venit ad ris nocte; et licet pagana, tamen credula animi intentione preces fideliter fundebat. Quod cum faceret repente somni suavitate corbeatissimam Agnem talia sibi monita praeferentem: Constanter age, ConstanDei esse Salvatorem tuum, per quem modo consequeris omnium vulnerum, quae in corpore tuo pateris, sanitatem. Ad hanc vocem Constantia evigilat sana, et sic sana, ut nec signum in suis membris alicujus vulneris remaneret. Reversa igitur ad palatium sanissima, facit gaudium et patri suo Augusto, et fratribus suis imperatoribus. Coronatur civitas tota, fit laetitia militibus et primatibus suis, atque universis audientibus haec, infidelitas gentium confundebatur, et fides Dominica laetabatur. 18. Interca patrem et
Abbreviated transcription (Latin):
quas molestias ausus esset excitare.
Uenientes autem parentes beatissĩ¬
me agnetis cum sacerdotibus nocte
rentiane. & sepelierunt illud in con¬
finuio agelli beatissime uirginis ag¬
netis. Igitur dum parentes beate
agne assiduis ꝑnoctationib inuigi¬
larent ad tumulum eus: uiderunt
in medio noctis silentio exercitũ uir¬
ginum. que om̃s auro textis cicladi-¬
b indute. cum ingenti lumine p̃¬
Hec itaq dum uiderent parentes eius
& qui simul erant. quasi stuporẽ m̃tis
incurrunt. Sed beata agnes rogabat
sacras uirgines: ut parumꝑ gradũ fi¬
gerent. Et stans parentib suis dixit.
Uidete ne me quasi mortuã lugeatis.
sed congaulete michi atq congratu¬
lamini. quia cum his omnib uirgi¬
nib lucidas sedes accepi. & illisum
iuncta in celis. quem in terris posi¬
ta tota deuotione dilexi. Et his dic¬
tis ꝑtransiit. Hec uisio publice ab
omnib qui uiderunt cotidie diuul¬
gabatur. Unde factum est. ut post
aliquot annos: ad constantiam con¬

Expanded text:
quas molestias excitaret. Venientes autem parentes beatae Agnae virginis cum sacerdotibus nocte, rentianae, et sepelierunt illud in confinio agelli beatissimae virginis Agnae. 16. Igitur dum parentes sanctae Agnae assiduis pernoctationibus vigilarent ad sepulcrum ejus, vident in medio noctis silentio exercitum virginum, quae omnes auro intextis cycladis indutae cum ingenti lumine praec dum viderent parentes ejus, et qui simul erant, quasi stupore mentis detenti sunt. Sed beata Agnes rogat sanctas virgines parumper gradum figere, et stans parentibus suis dixit: Videte ne me mortuam lugeatis, sed congaudete mihi et congratulamini; quia cum his virginibus lucidas sedes accepi, et illi sum juncta in coelis, quem in terris posita tota devotione dilexi. Et his dictis, pertransiit. 17. Haec visio publice ab omnibus, qui viderant, divulgata est. Unde factum est ut post aliquantos annos ad Constantiam
Abbreviated transcription (Latin):
lupo secura. Ilbi terror: Saulus qui
faciebat contra nomen: iam patitur
ferrum. Secaturꝰ est. ñ ꝑempturus.
curaturus non occisurus. xp̃s dice¬
bat. Ego ostendam illi: quanta opor¬
teat eum pro nomine meo pati.S
Non sunt concligne passiones huius
temporis: ad suꝑuenturam głam
que reuelabitur in nobis. Ac sidicat.
Seuiat mundꝰ. fremat mundus. incre¬
pet mundus linguis. coruscet
armis. quicquid potest faciae. ad¬

Expanded text:
 meo. Ubi terror, ibi salus. Qui faciebat contra nomen, patiatur proferrum: secturus est, non perempturus; curaturus, non occisurus. Christus dicebat, Ego illi ostendam quae illum oporteat pati pro nomine meo. Sed Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis ; ac si dicat, Saeviat mundus, fremat mundus, increpet linguis, coruscet armis, quidquid potest faciat;
Abbreviated transcription (Latin):
gendus. Prlus ꝑcutiendꝰ. postea sa¬
nandus. Non enim in illo postea
xp̃e uiuere. nisi occideretur in eo qd̾
male anca uixisset. Naud ergo ꝓstra¬
tus audit. Saule saule. quid me ꝑ¬
sequeris: Durum est tibi conra sti¬
mulum calcitrare. Et ille. Quis es
Ego sum iħe nazarenus quem ta ꝑse¬
Iam parat se ad obediendum. qui pꝰ
seuiebat ad ꝑsequendum. Iam for¬
matur ex ꝑsecutore predicator. ex
lupo oius. ex hoste miles. Cecꝰ enim

Expanded text:
gendus; prius percutiendus, postea sanandus: non enim in illo postea Christus viveret, nisi occideretur in eo quod male ante vixisset. Quid ergo prostratus audit? Saule, Saule, quid me persequeris? Durum est tibi contra stimulum calcitrare. Et ille: Quis es, Ego sum Jesus Nazarenus quem tu perseJam parat se ad obediendum, qui prius saeviebat ad persequendum. Jam formatur ex persecutore praedicator, ex lupo ovis, ex hoste miles; audit quid
Abbreviated transcription (Latin):
lo. Ad hec beata agnes. tale uiueni
fertur dedisse responsum. Discede
a me fomes peccati. nittͥmentum fa¬
cinoris. pabulum mortis. discede a
me: quia iam ab alio amatore p̃¬
uenta sum. qui michi satis melio¬
ra obtulit ornamenta. & anulo fi-¬
dei sue subarrauit me. longe a te
melior & genere & dignitate. Or

Expanded text:
. Ad haec beata Agnes tale fertur juveni dedisse responsum: Discede a me, fomes peccati, nutrimentum facinoris, pabulum mortis: dime quia iam ab alio amatore . praeuenta| sum qui mihi satis ante miliora obtullit ornamenta et a| nolo fidei subarrauit me. Longe a te et genere et dignitate| pr
Abbreviated transcription (Latin):
a proconsule int̾rogaretur si ipse esset
polycarpus: se esse confitetur. Ergo
inquit habeto etatis tue reuerentiã.
& parcens ultie senectuti tue. ura
fortunam cesaris. gerens de pͥorib
penitudinem. & conclama etiam tu¬
tolle sacrilegos. Tu polycarpus toruo
uultu ad populum qui instadio reside¬
bat aspiciens. eleuata ad celum dex¬
tera. cum gemitu proclamauit & diẽ.
Tolle sacrilegos. Sed insistente ꝓconsule
carpus ad hec. octoginta inquit o¬
sex annis seruio ei. & nichil melesit
unquam.quomodo possum maledi.¬
cere & blasphemare regem meũ qui
salutem michi dedit: Cumq ruisꝰ
uehementiꝰ urgeretur. ut fortunam
tiam queris. ut ego fortunam cesa¬
ris iurem. & qui sim ignorare te si¬
mulas. cum omni libertate audi a
me. quia xp̃ianus sum. Si uͦ etiam¬

Expanded text:
a proconsule, si ipse esset Polycarpus, se esse confitetur. Ergo, inquit, habeto aetatis tuae reverentiam, et parcens ultimae senectuti tuae, jura fortunam Caesaris gerens de prioribus poenitudinem, et conclama sacrilegos. Tunc Polycarpus torvo vultu ad populum qui in stadio residebat aspiciens, elevata ad coelum dextera, cum gemitu proclamavit, et dixit: Tolle sacrilegos. Sed insistente proconsulcarpus ad haec dixit: Octoginta et sex annis servio ei, et nihil me laesit unquam: quomodo possum blasphemare Regem meum, qui salutem mihi dedit? Cumque rursus vehementius urgeretur, ut fortunam tiam quaeritis, ut ego fortunam Caesaris jurem, et quis sim ignorare te simulas, cum omni libertate audi a me, quia Christianus sum. Repleba
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Nichil in ea quod uoute
putent exterminatum: mansit uir¬
go post partum. Exultent uidue:
infantem xꝑm uidua anna cogno
lus gradꝰ pret̾missus est: de quo non
haberet testimonium salus om̃iũ.
Numquidenim sole iurgines ꝑueru¬
unt ad regnum celoꝵ : ꝑueniunt
& uidue. Sc̃a anna a uirgir .i. ate sua:
septem annis uixerat cũ uire suo.
Quo defuncto. usq adsenilem etatem
ꝑuenerat. & in senectite scã expecta¬
bat infantiam saluatoris. ut par-¬
uum uideret annosa. paruum agnio¬
itura. Et in masculino sexu: tria ip¬
sagenera commendata sunt. Ipse
xp̃s puer natꝰ est: exultent puieri
continentiam uouentes puero. Ip¬
se uere integritatem pueritie conse¬
crauit: quisue matri fecunditatẽ
attulit. uugmitatem ñ abstulte.

Expanded text:
Christum. Nihil in ea quod voverunt putent exterminatum: mansit virgo post partum. Exsultent viduae; infantem Christum vidua Anna cognovlus gradus praetermissus est, de quo non haberet testimonium salus omnium. Numquid enim solae virgines ad regnum coelorum perveniunt vidua sancta Anna. A virginitate enim sua septem annos vixerat cum viro suo; quo defuncto usque ad senilem aetatem pervenerat, et in senectute sancta exspectabat infantiam Salvatoris; ut parvum videret annosa, parvum agnoitura . Et in masculino sexu tria ipsa genera commendata sunt. Ipse Christus puer natus est; exsultent pueri, continentiam voventes puero. Ipse vere integritatem pudicitiae consecravit, qui suae matri fecunditatem attulit, virginitatem non abst
Abbreviated transcription (Latin):
hementer inquirere. quis esset spon¬
sus. de cuiꝰ se agnes potestate głabat᷑.¬
Tunc extitit quidam qui diceret hanc
xp̃iairam esse ab infantia: & magi-¬
cis artib ita occupatam. ut dicat xp̃m
ne cum grandi strepitui. suis eam tri¬
bunalib precepit sifti. Et pͥmũ quidẽ
blandis eam sermonib secretꝰ puocat.¬

Expanded text:
hementer inquirere quis esset de cujus se Agnes potestate jactaret. Exstitit quidam qui diceret hanc Christianam esse ab infantia, et magicis artibus ita occupatam, ut dicat Chrisne cum grandi strepitu, suis eam tribunalibus praecepit sisti. Et primo quidem blandis eam sermonibus secretius provocat
Abbreviated transcription (Latin):
Cui angeli seruiunt: cuiꝰ pulcritudi.¬
nem sol& luma mirantur. Cuiꝰ odo
reuiuiscunt mortui: cuiꝰ tactu
confortantur infirmi. Cuiꝰ opes
decrescunt. Ipsi soli seruo fidem
meam: ipsi me tota cdeuotione cõ¬
mitto. Quem cum amalero casta
sum. cum detigero munda sum. cũ
acceꝑo uirgo sum: nec deerunt
post nuptias filii. ubi partus sine
dolore accedit. & fecunditas cotidi¬
ana cumulaturr. Audiens hec in¬
sanissimꝰ iiuienis. amore corripit᷑
ceco: & inter angustias anime &
corporis. anhelo cruciatur sp̃ũ. Int̾
hec lecto prosternitur: & altis sus¬
piriis amor a medicis aꝑitur. fiunt
nota patͥ que fuerant inuenta a
medicis: & eadem pat̾na uoce que
fuerant iam dicta a filio. ad petitio¬
nem uirginis reuoluunt᷑. Abnegat
agnes beatissima. & se nullo pacto as¬
serit pͥoris sponsi federa uiolare. Cũq
pater diceret in fascibus se p̃fecturã¬

Expanded text:
cui angeli serviunt, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur, cujus odore reviviscunt mortui, cujus tactu confortantur infirmi, cujus opes e numquam decrescunt. Ipsi soli servo fidem meam, ipsi me tota devotione committo. Quem cum amavero, casta sum: cum tetigero, munda sum: cum accepero, virgo sum. Nec deerunt post nuptias filii, ubi partus sine dolore succedit, et fecunditas quotidiana cumulatur. 3. Audiens insanissimus juvenis, amore carpitur caeco, et inter angustias animi et corporis anhelo cruciabatur spiritu. Inter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se nullo pacto prioris asserit sponsi foedera violare. Cumque pater diceret in fascibus se c
Abbreviated transcription (Latin):
rapiens. Nam & quando lapidatꝰ
est stephanus primus martyr pro
manib eum lapidaret. ut enim essec
in omnium lapidantium manib.
seruabat. magis seuiens om̃s adui¬
uando. quan suis manib oꝑando.¬

Expanded text:
rapiens. Nam et quando lapidatus est Stephanus primus martyr pro manibus lapidaret. Ut enim esset in omnium lapidantium manibus, servabat: magis saeviens omnes adjuvando, quam suis manib
Abbreviated transcription (Latin):
dedit me uernantib atq coruscanti¬
b geminis. Posuit signum suꝑ
faciem meam: ut nullum alium¬
preter ipsum amatorem admictã.
Induit me cyclade auro dexta: &
immens̃s monilib ornauit. Osten¬
dit mͥ th esauros incomparabiles.
quos mͥ se donaturũ promiste. si

Expanded text:
dedit me vernantibus atque coruscantibus gemmis. Posuit signum in faciem meam, ut nullum praeter ipsum amatorem admittam. Induit me cyclade auro texta, et immensis monilibus ornavit me. Ostendit mihi thesauros incomparabiles, quos mihi se daturum repromisit, si