comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
demonstret᷑. Nam quãus
finis mundi ex ip̃o suo or¬
dine pendeat: ꝑuersiores
tame quosqz ĩueniens qr
digne ruinis illius oppri¬
mantur ĩnotescit. Et sub¬
ĩtestimonium. In testimo¬
num iudelicet. quoꝵ nisi
cox qui aut ꝑsequẽdo mor¬
tes inferunt. aut uidendo ñ
nuitant᷑. Mors quippe iu¬
storum bonis ĩ adiutorium
est. malis ĩ testimoniũ. Ut
inde peruersi sine excusatio¬
ne pereant: unde electi exẽ¬
plum capiant ut uiuant.
Sed auditis tot terroribr
turbari poterant ĩ firmoꝵ
corda. et ideo consolatio ad¬
iungitur. cum ꝓtinus sub¬
infertur. Tu autem d̾.

Expanded text:
demonstretur. 1614 Nam quamvis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inveniens, qui digne ruinis illius opprimantur innotescit cum subtestimonium. In testimonium videlicet quorum, nisi eorum qui aut persequendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. 3. Sed auditis tot terroribus turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur cum protinus subinfertur: Ponit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuexit. Et illi quidem ĩ¬
dubitata iam gloria. re¬
guantem confessi sunt
dei filium. hic autem et
nasciturum dominum
prophetalis spiritus illu¬
minatione preuidit. et
natum priuilegio gr̃e
singularis ostendit. In
tantum autem ipsius ĩ
eo prefulsit electio: ut añ
mereretur annunciare
dominum. quan nascẽ¬
di mituun uel linguam
que nunciare poss acciꝑet.

Expanded text:
invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nasciturum Dominum prophetalis spiritus illustratione praevidit, et natum privilegio gratiae singularis ostendit. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet.
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis gła ꝑfrui. regem
corpus beatus maximinꝰ
sis conclitum aronatib
in honorifico collocauit
super beata membra mi
licam. Monstratur enim
sepulchrũ enis ex mar¬

Expanded text:
ritatis gloria perfrui, REGEMQcorpus, beatus Maximinus sis conditum aromatibus, in mirifico collocavit super beata membra, holicam. Monstratur autem sepulcrum ejus, ex
Abbreviated transcription (Latin):
iene sarcofagũ suũ collo¬
nis est habitus. ut nurꝰ
donec prius depositis armis¬
animiq beluina postha¬
bita ferocitate. sic demũ
cũ om̃i hũilitate et deuo¬
tione introeat.ae si fides¬

Expanded text:
 sarcophagum suum collonis est habitus, ut nulludonec prius, depositis armis, omnique belluina posthabita ferocitate, demum, cum omni humilitatis devotione, introeat. Fe
Abbreviated transcription (Latin):
Maritimami młtitudine
non a proximo mari gali¬
lee. neqz enun hoc miracłi
loco poneretur. sed a mari
magno reor esse cognonu¬
natam. ĩ qua etiam tyrus
et sydon comp̾hendi poterãt.
Uerum quia gentium ci¬
uitates sunt. uideis quidẽ
sorte date. sed non ab eis
possesse eo ꝙhostes ext̾¬
minare nequiuerant: con¬
sulte nominatin ponunt᷑.
ut quanta sit fama uirtꝰ¬
q saluatoris in tuuetur. qr
etiam exteras ad sanitatẽ
doctrinamq capessendam

Expanded text:
Maritimam multitudinem non a proximo mari Galilaeae neque enim hoc miraculi loco poneret, sed a mari magno reor esse cognominatam, in qua etiam Tyrus et Sidon comprehendi poterant. Verum, quia gentium civitates sunt, Judaeis quidem sorte datae, sed non ab eis possessae, eo quod hostes exterminari nequirent, consulte nominatim ponuntur, ut quanta sit fama virtusque Salvatoris intimetur, quae exteras etiam ad sanitatem doctrinamque capessendam
Abbreviated transcription (Latin):
tatem nobis di¬
uersorum martyrũ fr̃es
karissimi. uite presentis
occasus et suscepta ab eis
pro xpisti nomine passio.
consecrauit. Multi mo¬
da naiqz ueterum rela¬
tione didicimus. nõ nul¬
los martyrum prostra¬
tos gladio. igni alios cõ¬
crematos. qͣmplures be¬
stiarum dilaceratos deu¬
tibus. ĩnumeros etiã ua¬
riis tormentoꝵ cruciati¬
bus affectos. spreta sui
corporis morte. apistiane
fidei testimoniũ reddidis¬
se. Beatus uero baptista
iohannes cuius nunc fe¬
stiuitate letamur. cele

Expanded text:
tatem nobis diversorum martyrum, fratres carissimi, vitae praesentis occasus, et suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianae fidei testimonium reddidisse. Beatus vero Baptista Joannes, cujus 207 nunc festivitate laetamur, coele
Abbreviated transcription (Latin):
uid illud quanto¬
est stupore nurau¬
dum. quod zacharias ip̃e
dum precursorem saluta¬
ris uerbi concipiendum
seuili aluo paulo tardius
credit. silentio repentine
taciturnitatis obmuitu¬
it. nec pristinum loquen¬
di recepisset usum. nusi
nouien pueri quo uocau¬
dus esset. clausi oris euiᷤ
uincula relaxasset: Atq
ita factum est ut os sacer¬
dotale quod trepidatio col¬
ligauerat dubitantis. me

Expanded text:
uid illud, quantoest stupore mirandum, quod Zacharias ipse, dum praecursorem salutaris Verbi concipiendum senili alvo paulo tardius crederet, silentio repentinae taciturnitatis obmutuit, nec pristinum loquendi recepisset usum, nisi nomen pueri, quo vocandus esset, clausi oris ei vincula relaxasset? Atque ita factum est ut os sacerdotale, quod trepidatio colligaverat dubitantis, me
Abbreviated transcription (Latin):
fido. quod non solum uos
ipsos sed etiam omnes qͥ
ad uos pertinent: cum oĩ
honestate. castos. sobrios.
conseruetis. Unde gr̃as
agens supplico. ut qui
nobis dedit ea que sancta
sunt fideliter incipere. con¬
cedat uobis felici perseue¬
rantia custodire. qui uiuit

Expanded text:
fido, quod non solum vos ipsos, sed etiam omnes qui ad vos pertinent, cum omni honestate castos sobriosque conservetis. Unde Deo gratias agens supplico, ut qui vobis dedit ea quae sancta sunt fideliter incipere, concedat vobis felicem perseverantiam custodire, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut futurus martir in retri¬
butione celesti pariter et mer¬
cede sui sanguinis et tante
liberalitatis prenuo ditaret᷑.
non dubitans et in semet¬
ip̃o se fidem xp̃o suo. et ecclesi¬
asticas opes in pauperibz ser¬
ropter quod ꝓtinus
ad tribunal rapitur
impioꝵ. uir simplicitate in¬
nocens. urtute fortissimus.
nichil sane aliud deferens
ndicanti. quam uiue m̃tis
constantiam et illese consciẽ¬
ne puritatem. denotam deo
offerens animai. et castissi¬
num tradeus ꝑsecutori corpꝰ¬
ad penam. illud euuangeli¬
cum seruans. Nolite tim̾e
nimai autem non possunt
occidere. Ex cogitatur itaq
in laurentium ferale tormẽ¬
tum. ut qui metu mortis nõ
mouebatur: a cerbitate sup¬
plicii frangeretur. Sed quẽ
suaꝵ confortabat multituco
uirtutum: non poterat uin¬
cere magnitudo penaꝵ. Pa¬
ratur ergo craticula igne suc¬
censa. que trumphalis mar¬
tiris et auimũ fatigaret: et
corpus exureret. Sed ignara
ueri persequentium turba. ⁊¬

Expanded text:
ut futurus martyr in retriut futurus martyr in retributione coelesti pariter, et mercede sui sanguinis, et tantae liberalitatis praemio ditaretur, non dubitans et in semetipso 241 se fidem Christo suo, et ecclesiasticas opes in pauperibus serropter quod protinus ad tribunal rapitur impiorum vir simplicitate innocens, virtute fortissimus; nihil sane aliud deferens judicanti quam vivae mentis constantiam, et illaesae conscientiae puritatem, devotam Deo offerens animam, et castissimum tradens persequenti corpuad poenam, illud evangelicum servans: Nolite timere nimam autem non possunt occidere . Excogitatur itaque in Laurentium ferale tormentum, ut, qui metu mortis non movebatur, acerbitate supplicii frangeretur; sed quem suarum confortabat multitudo virtutum non poterat vincere magnitudo poenarum. Paratur ergo craticula igne succensa, quae triumphalis martyris et animum fatigaret, et corpus exureret. Sed ignara veri turba persequentium, et
Abbreviated transcription (Latin):
rentium quasi iam
pontificis sui solatio destitu¬
tum. ad subeuuda supplicia
manus pagana perquirit. ꝙ̃¬
admirabilis sixtus adu̾sus
onnia semuentis mundi ma¬
la. uaticinio prophetici ser¬
monis armauit.⁊ani cũ
idem laurentius passionem
paternam ut filius piissimꝰ
in consolabili merore defle¬
ret: sixtus presentia sc̃i sp̃s
edocente fu tura dinoscens
ait illi. Depone ominem fili
de morte tristiciam. Nec enĩ
dui me a te contristabit ab¬
scentia. post triduum me se¬
queris. Quo responso mens
deuota perrepto: indubitatas
suscipiens optimo ab anti¬
stite xp̃i martire ueritatem.
nichil magis pre omnibus
turat. quam ut auaricia ꝑ¬
sequentis que de morte scõr
contristabat ecclesiam. de p̾¬
da egclesie gaudiũ ñ haberet.
prudentissimus. unde a¬
crius suum posset torquere
tortorem. Omuem igitur¬
ecclesie censum. cunctaqz sa¬
tri uasa misterii. ne ea sacri¬
legus macularet aspectus:
conuocatis ĩopum turbis
pia erogatione distribuit.

Expanded text:
rentium, quasi jam pontificis sui solatio destitutum, ad subeunda supplicia manus pagana perquirit: quem mirabilis Xistus adversus omnia saevientis mundi mala vaticinio prophetici sermonis armavit. Nam cum idem Laurentius passionem paternam, ut piissimus filius inconsolabili moerore defleret, Xistus praescientia sancti Spiritus edocente, futura dignoscens, ait illi: Depone omnem, fili, de mea morte tristitiam; nec enim diu mea te contristabit absentia: post triduum me sequeris. Quo responso mens devota percepto, indubitatam suscipiens optimo ab antistite, et Christi martyre, veritatem, nihil magis prae omnibus curat, quam ut avaritia persequentis, quod de morte sanctorum contristabat Ecclesiam, de praeda Ecclesiae gaudium non haberet. prudentissimus, unde acrius suum posset torquere tortorem. Omnem igiturEcclesiae censum, cunctaque sacri vasa ministerii, ne ea sacrilegus macularet aspectus, convocatis inopum turbis, pia erogatione distribuit,
Abbreviated transcription (Latin):
gus pulchrior sc̃itate. glo¬
sior suoꝵ prerogatnus me¬
titorũ: ita ut nillis iam
usib sit ip̃a eademq man¬
sipanda. nisi diuinis. Igit᷑
o sc̃issime uirgines. et si
iitari oportet tantam
ac talem uirginem tãq
preclaram uenerari mul¬
tum conuenit. et ult an¬
glicam quodam modo di¬
gnitatẽ. quantũ fas est cũ
gaudio laudib dignissi¬
quia precessit eam dominꝰ
et saluator nr ex ea uera
fide genitꝰ ad celestia. ut
pararet ei sicut ip̃e suis re¬
ꝓmisit discipłis inechereis
mansionib locũ. Hinc qͦ
dauid ꝓpha olim gratula-¬
bundus xp̃o canit. A sũmo
inquit celo egressio eius:
et occursus eius usq ad sũ¬
mũ cius. Ascendit ergoe¬
andem głam resumpturꝰ.
licet ñ omiserit quam pri
habuerat. anteqͣ mũdus
fieret. Ascendit et p̾paraunt
uirgini locũ ĩ mortalitatis. ut
cum eo regnare possit in
tis diei festiuitas: in qua glo-¬
riosa et felix adethereũ ꝑ¬
uenit thalamũ. Que ꝓfecto
festiuitas sicuti et uirgo

Expanded text:
hrior sanctitate, gloriosior suorum praerogativis meritorum, ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque mancipanda nisi divinis. Unde, o sanctissimae virgines, et si imitari oportet tantam ac talem virginem, tamque praeclaram venerari multum convenit, et ultra angelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est cum gaudio laudibus dignquia praecessit eam Dominus et salvator noster, ex ea vera fide genitus ad coelestia, ut pararet ei, sicut ipse suis promisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc quoque David propheta olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo eamdem gloriam resumpturus, licet non amiserat quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praeparavit virgini locum immortalitatis, ut cum eo regnare possit in jus diei festivitas, in qua gloriosa et felix ad aethereum pervenit thalamum. Quae profecto festivitas, sicuti et virgo
Abbreviated transcription (Latin):
coitu ĩmatr̃e. ut ñ sit iam
amͣ qd̾ fuerat sed purpiia
uerissima ad indum̃tumei
glam sũmi regis diuinitus
aptissime dedicata: ut
nulli deinceps uti ea usu fe¬
mineo licuerit nisi deo.
loquar. beata et glo¬
sa uirgo maria. eo mͦ qm
uis dudũ incomparabił
eẽt uniu̾sis q̃ sub celo Et̃
uireinib. ut decent᷑ posset
in sẽ suscipere duunitatis
admixtionẽ. salua utraq
natura: tam̃ cum gr̃ã reple¬

Expanded text:
coitu in matrem, ut non sit jam coitu in matrem, ut non sit jam amodo quod fuerat, sed purpura verissima ad indumentum et gloriam summi regis divinitus aptissime dedicata, ut nulli deinceps ea uti usu femineo licuerit, nisi Deo. loquar beata et gloriosa virgo Maria eo modo, quamvis dudum incomparabilis esset universis quae sub coelo sunt virginibus, ut decenter posset in se suscipere divinitatis admixtionem, salva utraque natura: tamen cum gratia reple
Abbreviated transcription (Latin):
in qua meruit exaltari fr
choros angłorũ. et ꝑueni¬
re ultra quam nr̃e huma¬
nitatis est natura. ubi ñ
substantia tollitur: sed
głle magnitudo monstrat᷑.¬
cũ eleuatur in dexteram pa-¬
tris. ubi xp̃c pro nobis intro.¬
iit pontifex fr̃s in et̾num
ad celi palatiũ. Hec est in¬
qua dies. in qua usq ad thro¬
ni celsitudine intemerata¬
ubiq confident̾ sc̃a dei canit
eccl̃ia qd̃ de nullo alio scõꝵ
fas est credere: ut ultra an
et si similitudo repromitut᷑
scĩs: ueritas ñ negatur.
Hoc qͥppe priuilegium: ñ
nature est. sed gr̃e beate uir¬
ginis marie. de qua natus
est ip̃e d̾s et hõ. Unde et si ce
tere uirgines imitantur il¬
lam usq ad conceptũ partꝰ
et gabrielis noue salutatio¬
nis obsequium. deinceps
totum diuinum est qd̃
lutus. et alienus a contigi¬
adhric uilitate humanita¬
tis indiitur. ut ita dicam
ac li lana candidissinia sui¬
ꝙ coloris dealbata. Ad qua
uel muritis uercitur inpꝰ¬
purani: uersa est et ip̃a sine

Expanded text:
in qua meruit exaltari super choros angelorum, et pervenire ultra quam nostrae humanitatis est natura. Ubi non substantia tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur. Elevatur in dexteram Patris, ubi Christus pro nobis introiit pontifex factus in aeternum ad coeli palatium. Haec est, inquam, dies in qua usque ad throni celsitudinem iniubique confidenter sancta Dei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, ut ultra angetsi similitudo repromittitur sanctis, veritas tamen negatur. Hoc quippe privilegium non naturae est, sed gratiae beatae virginis Mariae, de qua natus est ipse Deus et hterae virgines imitantur illam usque ad conceptum partus, et Gabrielis novae salutationis obsequium, deinceps totum divinum est quod lutus et alienus a contagiadhuc vilitate humanitatis induitur ut ita dicam ac si lana candidissima, suique coloris dealbata. Ad quamvel muricis, vertitur in purpuram, versa est et ipsa sine
Abbreviated transcription (Latin):
in deserto. parate mai do¬
nuni. rectas facite semit¬
tas dei nostri. ox inquit
clamantis. Quam bene
uox dicitur. qui uenientẽ
de celestibz in carne hon¬
nis uiugenitum dei. ple¬
no letus ore clamabat.sie¬
cte nox dicitur: cuius in to¬
uante preconio. sacramen¬
tum redemptionis huma¬
ne surda dudum cepit au¬
dire mortalitas. Ut euĩ
uenerandus laptista nui¬
to patri aperuit linguam:
ita aures hominum saluta¬
ris ĩ nouauit auditus.
Clamabat auten in deẜto
ubi ad predicationem eiꝰ
nec insoleus turba perstre¬
peret. nec infidelis rideret
auditor. sed hytantum au¬
dire possent. qui predican¬
ten uerbum salutis cura
tantum duuini cultus ex¬
reterent. et aduerterent eñ¬
uera amnunciare de xpisto:
qui pro assertione iusticie
ut illicitas herodis nupti¬
as increparet. nec regem
timuisset offendere. nec sca¬
lorem carceris declinasset.
nec tyrannico gladio refu¬
gisset occidi

Expanded text:
in deserto: Parate viam Doin deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus nec insolens turba perstreperet, infidelis rideret auditor, sed hi tantum audire possunt, qui praedicantem verbum salutis, cura tantum divini cultus expeterent, et adverterent evera enuntiare de Christo, qui per assertionem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi
Abbreviated transcription (Latin):
relaxaret. Os enim quod
angelus clauserat. ꝓmis¬
sus ab augelo filius rese¬
rauit. Nani cum de nuncu¬
patione paruuili coguatoꝵ.
uicinoꝵ q hesitaret arbi¬
trium: proprietatem ueri
nominis eius quani ange¬
lo dictante didicerat. rece
aperuit. Ut cuius natuui¬
tatem preceptione celesti
tacitus expectabat: nati
uocabuluui loqueretur.
et agnosceret auxuis seuex
per eun se ibi redditumr: ꝙ̃
de se non crediderat nasci¬
turum. Nec dubitaret ul¬
tra. celitus illun uel pro¬
nussum fuisse uel natum:
cuius causa et anusisse¬
se probabat. et recpisse
sermonem. Quid hac fra¬
tres religione gloriosius.
quid hac insignius fide.
in qua sterilis concipit.¬
quitur. et intra secreta ma¬
ternorum iuscerum. par¬
nuli tocius mundi gaudi¬
a futura preludunt: Nec
enim poterat ueteri sub le¬
ge ordinem suum mortal
seruare natura: quando
per nouain diuinitatis
graciam. nouum saluti
omnium mysterium pa¬
ic ergo est iohãnes:
de quo prophetauit
ysaias. Dox clamantis

Expanded text:
relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicerat, recepaperuit; ut ejus nativitatem praeceptione coelesti tacitus exspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis concipit,quitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium pac ergo est Joannes, de quo prophetavit Isaias dicens: Vox clamantis
Abbreviated transcription (Latin):
nouum mirandũ¬
emsdem qz uiri et flamis
corpus urebatur. et ardẽtis
fidei calore mens iguita fer¬
uebat. sicut loquebantur ad
ri dicentes. Nonne cor no¬
ĩ uia; Ubi ergo cor ardet.
flamain membra non seu¬
tiunt. Ubi ergo xp̃i ignuis
operatur: diaboli necesse est
uincatur nicendiũ. Et ubi
dei spiritus ardet: frigida fit
flama mortaliuni. Et hinc
est kĩi. quod triumphum
beati laurentii totus ubiq
mundus consona deuotione
concelebrat. Hinc quod ĩ su¬
perabilem fidem eius letior
ronia miratur. quia radiis¬
eterni solis accensus. ignem
seculi patienter sustinuit.
et confidenter euasit.

Expanded text:
novum mirandumejusdemque viri et flammis corpus urebatur, et ardentis fidei calore mens ignita fervebat; sicut loquebantur ad ri dicentes: Nonne cor noin via ? Ubi ergo cor ardet, flammam membra non sentiunt; ubi Christi ignis operatur, diaboli necesse est vincatur incendium: et ubi Dei spiritus fervet, frigida fit flamma mortalium. Et hinc est, carissimi, quod triumphum beati Laurentii totus ubique mundus consona hodie devotione concelebrat, hinc quod inseparabilem fidem ejus laetior Roma miratur, qui radiiseterni solis accensus ignem saeculi patienter sustinuit, et confidenter evasit
Abbreviated transcription (Latin):
upra dixerat quod di¬
co uobis ĩ tenebris di¬
cite in lumine. et quod ĩ au¬
re auditis predicate super te¬
cta. nunc infert quid post p̃¬
dicationem sequatur ad fidẽ
xp̃i. Totus orbis contra se di¬
uisus est. una queque domꝰ
et ĩ fideles habuit et credẽtes.
et ꝓpterea bellum missum ẽ
bonum ut rumperetur par
mala. Tale quid in genesi
aduersus rebelles homines
qui moti fuerant de oriente.
et turrem extruere festinalãt.
per quan celi alta penetra¬
rent. fecise scribitur deus.
ut diuideret linguas eoꝵ.
Unde et ĩ psalmo dauid deỹ¬
catur. Dissipa donune gẽtes
que bella uolunt. Tu aũt.

Expanded text:
Supra dixerat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Nunc infert quid post praedicationem sequatur. Ad fidem Christi, totus orbis contra se divisus est: unaquaeque domus et infideles habuit et credentes, et propterea bellum missum est bonum, ut rumperetur pax mala. Tale quid et in Genesi adversus rebelles homines, qui moti fuerant de Oriente, et turrem exstruere festinabant , per quam coeli alta penetrarent, fecisse scribitur Deus, ut divideret linguas eorum. Unde et in psalmo David precatur: Dissipa, Domine, gentes quae bella volunt .
Abbreviated transcription (Latin):
quid significent corui aut
lilia. Posita sunt eium.
ut de rebz minoribz maiora
ꝑsua derentur. Dico autẽ

Expanded text:
quid significent corvi aut lilia; posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur. Dico aute
Abbreviated transcription (Latin):
moustrans ait. Etre ag¬
nus dei. ecce qui tollit pec¬
cata mundi. Quam ĩno¬
cens est huius uita. uel¬
qua possumus deuotione
eius merita compensare.
qui agui celestis aduen¬
tum et prinus agnouit
et solus ostendit: Quã
nirabile uiuuersis est eiꝰ
preconium. de cuius ore
primo absolutionen sua
ic est karissiii. de
quo prophetica au¬
nuiciatione predictum ẽ.
Uox clamantis in deserto.
parate uiam domuni. rectaᷤ
facite senutas dei nr̃i. Cla¬
maturus ẽnini erat sicut
et clamauit. ut uociferau¬
te salutis precone. obtu¬
ratas dui aures mortali¬
um predicatio celestis a

Expanded text:
monstrans ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Quam innocens est hujus vita, vel possumus devotione ejus merita compensare, qui Agni coelestis adventum et primus agnovit, et solus ostendit! Quam mirabile est universis ejus praeconium, de cujus ore primum absolutionem suam ic est, carissimi, de quo prophetica annuntiatione praedictum est: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini; rectas facite semitas Dei nostri . Clamaturus erat enim, sicut et clamavit, ut vociferante salutis praecone, obturatas diu aures mortalium praedicatio coelestis a
Abbreviated transcription (Latin):
dia. et ducti foras  auros
urbis rome. in uia q̃ aure¬
lia nuncupatur: ibi gladio
et sepeliuit in p̾dio suo
inarenario iuxta locumi
ubi decollati sunt subdie

Expanded text:
nc educti foras muros urbis Romae, in via quae Aurelia nuncupatur, gladio  sepelivit in praesidio suo in Arenario juxta locum ubi decollati sunt, die
Abbreviated transcription (Latin):
Erat autẽ ibi qiueda maz¬
trona nobilissima femina.
nomine lucina. que stabat¬
Milites xp̃i constantes esto¬
te: et nolite metuere penaᷤ.
que ad tempus sunt. Pau¬

Expanded text:
Erat autem ibi matrona nobilissima nomine Lucina, quMilites Christi, constantes estote, et nolite metuere poenas quae ad tempus sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uorum hominũ p̃mittũt᷑
cum dicitur. Sed aute hec
onĩa incipient uobis ma¬
nus suas miorre. et ꝑsequẽ¬
tur. et tradent uos ĩ syna go¬
gis. ducentes ad reges et
presides ꝓpter nomẽ meũ.
Ac si aperte dicat. Prius
corda hominũ et post elem̃¬
ta turbantur. ut cuni uerũ
ordo confunditur. ex qua
etiam retributione ueniat

Expanded text:
vorum hominum praemittuntur vorum hominum praemittuntur cum dicitur: Sed ante haec omnia incipient vobis manus suas injicere, et persequentur, et tradent vos in synagogas, ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Ac si aperte dicat: Prius corda hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat
Abbreviated transcription (Latin):
habundantiã non ad neces¬
sitatem carnis. sed ad per¬
uersitatem in torsimus uo¬
luntatis. Ip̃a serena blan¬
diuienta aeris. ad amore
nobis seruire coeginus ter¬
rene delectationis. Iure igi¬
tur restat ut sinul nos oĩa
feriant: que sunul omma
uiciis nr̃is male sub acta
seruiebant. Ut quot prius
ĩ mundo ĩ columes haburenꝰ
gandia: tot de ip̃o post inod̾
coga mur sentire tormenta.
uero quod dicitur.
terroresq de celo. et tempesta¬
tes. Cum tempestates hye¬
males uenire ex ordine tem¬
tempestates uenire ĩ perditi¬
onis signo p̾dicuntur. nisi
qued eas tempestates dñs¬
uenire denunciat. que ne¬
seruant. Que enĩ ordiua¬
te ueniunt: signum ñ sũt.
Sed tempestates ĩ signum
sunt: que ip̃a quoq tẽpoꝵ
statuta confundunt. Qd̃
nos quoq nuper experti su¬
mus. qui estium tempus
omne conu̾sum ĩ pluuiis
hiemalib udimus. Qͥa
aũt cuncta hec ñ de ĩustici¬
a ferientis s de merito pati

Expanded text:
abundantiam non ad necesabundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis; ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire coegimus terrenae delectationis. Jure ergo restat ut simul nos omnia feriant, quae simul omnia vitiis nostris male subacta serviebant, ut quot prius in mundo incolumes habuimus gaudia, tot de ipso postmodum cogamur sentire tormenta. vero quod dicitur terrores de celo tempestatesque, cum tempestates hiemales venire ex ordine temtempestates venire in perditionis signum producuntur, nisi quod eas tempestates Dvenire denuntiat quae neservant? Quae enim ordinate veniunt, signum non sunt; sed tempestates in signum sunt, quae ipsa quoque temporum statuta confundunt. Quod nos quoque nuper experti sumus, quia aestivum tempus omne conversum in pluvias hiemales vidimus. 2. Quia autem cuncta haec non de injustitia ferientis sunt, sed de merito mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ed cum tot signa
ꝑstringamus. quia necesse
est ut alia e celo. alia e t̾ra.
alia ab elementis. alia ab
hominibz patiamur. Ait gͦ.
Surget gens contra gentẽ.
ecce ꝑturbatio hominũ. Er̃t
terremotus magni per loca.
ecre respectus ure desuper. Er̃t
pestilentie. ecce inequalitas
corporum. Erit fames. ecre
sterilitas terre. Terroresq
de celo et tempestates. ecce ĩ¬
equalitas aeris. Quia er¬
go omnia consũmanda st̃.
ante consũmationẽ onuĩa
perturbant᷑. Et qui ĩ cuncteᷤ
delinquimus: ĩ cunctis feri¬
mur. ut ĩpleatur quod dr̃.
Pugnabit pro eo orbis ter¬
rarum. contra in sensatos.
Omuia naniqz que ad usũ
uite accepinius: ad usum
conuertimus culpe. Sed
cuncta que ad usum pͣuita¬
tis infleximus: ad usũ no¬
bis conuertuntur ultionis.
Tranquillitatẽ quippe hu¬
mane pacis. ad usum uerti¬
mus uane securitatis. ꝑe¬
grinationem terre. pro ha¬
bitatione dileximus patrie.
Salutem corpoꝵ redeginius
ĩ usum uicioꝵ. Ubertatis

Expanded text:
ed cum tot signa la perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Omnia namque quae ad usum vitae accepimus ad usum convertimus culpae, sed cuncta quae ad usum pravitatis infleximus ad usum nobis vertuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis, peregrinationem terrae pro habitatione dileximus patriae; salutem corporum redegimus in usum vitiorum; ubertatis
Abbreviated transcription (Latin):
pit stare ante neronem.
et post ea senior. ¶tt̾a uero
hora adolescentior inuta-¬
tas figuras diaboli minis
terio bacchabatur. Quod¬

Expanded text:
dificare et ante Neronem et postea senior, altera vero hora adolescentiortas figuras ministerio diaboli bacchabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cm̃ euuͣgelium cũ
legeretur audiuimꝰ
a femina religiosa suscep¬
tum esse dominũ hospici¬
o: ea que martha uocaba¬
tur. Et cũ ẽẽt ip̃a occupa¬
ta incura ministrandi:
soror eiꝰ maria sedebat ad
pedes domini. et audiebat
uerbũ eius. Laborabat il-¬
la: uacabat ista. Illa ero-¬
gabat᷑. hec implebat. uerĩ¬
tam̃ marcha laborans ml-¬
tũ in illa occupatione. ⁊
negotio ministrandi: in¬
t̾pellabat dominũ. et de
sorore sua conquesta est
qd̃ eam laborantẽ non ad¬
iuuaret. Dominus autem
ꝓmaria respondit marche.
et ip̃e eius fc̃s est aduoca¬

Expanded text:
m Evangelium cum legeretur, audivimus a femina religiosa susceptum esse Dominum hospitio, eaque Martha vocabatur. Et cum esset ipsa occupata in cura ministrandi, soror ejus Maria sedebat ad pedes Domini, et audiebat verbum ejus. Laborabat illa, vacabat ista: illa erogabat, haec implebatur. Verumtamen Martha laborans multum in illa occupatione et negotio ministrandi, interpellavit Dominum, et de sorore sua conquesta est, quod eam laborantem non adjuvaret. Dominus autem pro Maria respondit Marthae; et ipse ejus factus est ad
Abbreviated transcription (Latin):
lierum esse dixisset. mox
subdidit dicens. Qui
autem minor est in reg¬
no celorum. maior est illo
Se ipsum uidelicet insi¬
nuans. qui humana na¬
tuntate posterior iohanne
sed celestis regni ess apice
prestantior. Nec uacat a
mysterio. qued iohannis
natiuitas cum dies decre¬
scere. dñi autem cum dies
moratur. Huius et eniui
secretum distantie reue¬
lat ipse iohauues. qui cũ
pre magnitudine urtu¬
tum ꝓpĩstus crederetur a

Expanded text:
lierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet insinuans, qui humana nativitate posterior Joanne, sed coelestis regni esset apice praestantior. Nec vacat a mysterio quod Joannis nativitas cum dies decrescere, Domini autem cum dies moratur. Hujus etenim secretum distantiae revelat ipse Joannes, qui cum prae magnitudine virtutum Christus crederetur a
Abbreviated transcription (Latin):
operib promptus. inser¬
mone uerissimꝰ: In iudi¬
cio. iustus. in consilio ꝓ¬
uidus. inbonitate cons¬
picuus: inclaritate pre¬
pacient̾. Erat q in eo mf¬
discretio. et inmutabilis
erga õm̃s dilectio euo¬

Expanded text:
 promptus, in sermone verissimus, in judicio justus, in consilio providus, in bonitate conspicuus, in charitate praepatienter. Eratque in ediscretio, et immutabilis erga omnes dilectio. E
Abbreviated transcription (Latin):
propheta annunciat ysa¬
yas dicens. Uox clamã¬
tis in deserto. parate uã
domuni. Quai congru
ille cuius per angelum
gabrielem p̾munciatur
natiuitas. nomen et me¬
ritum. Hic est qui iudi¬
cio celestis sententie cun¬
ctis mortalib antefert᷑.
dicente domino. Non sur¬
rexit inter natos mulie

Expanded text:
praescius annuntiat Isaias, dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini . Quam congrueest, cujus per angelum Gabrielem praenuntiatur nativitas, et nomen, et meritum. Hic est etiam, qui judicio coelestis sententiae cunctis mortalibus antefertur, dicente Domino: Non surrexit inter natos mulie
Abbreviated transcription (Latin):
Redicante dilectissimi
in omnẽ syriam ce uirtutũ
eius fama diffuderat: ⁊ ml¬
te ex uiu̾sa iudea turbe ad
celestẽ medicũ confluebant.
Quia enim tarda est huma¬
ne ignorãtie fides ad creden¬
da q̃ non uidet et speranda q̃
nescit: oportebat diuina eru-¬
ditione firmãdos. corporeis
beneficiis et uisibilib mira¬
culis incitari: ut cuiꝰ tam
benignã experiebãtur poten¬
tiam. nõ ambigerẽt saluta¬
rem esse doctrinã. Ut ergo ex¬
teriores medelas dñs ad reme¬
dia interiora transferret: et
post sanitates corpoꝵ. curatio¬
nes oparetur aĩaꝵ. Segregatꝰ
a circũstantib turbis: secessũ
uicim montis ascendit. aduo¬
catis apostolis quos sublimio¬
rib institutis ab edito mistice
sedis imbueret: ex ipsa loci atz
operis qͣlitate significãs se esse.
qui moysen quondã suo fins¬
set dignatus alloquio. Ill ic
quidẽ terribiliore iusticia: hic
autẽ sacratiore demẽtia. ut
impleretur quod fu̾at ꝓphetia
hieremie promissũ dicentis.

Expanded text:
edicante, dilectissimi,in omnem se Syriam virtutum ejus fama diffuderat; et multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam. Ut ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregatus a circumstantibus turbis, secessum vicini montis ascendit, advocatis apostolis, quos sublimioribus institutis ab edito mysticae, sedis imbueret, ex ipsa loci atque operis qualitate significans se esse qui Mosen quondam suo fuisset dignatus alloquio: illic quidem terribiliore justitia, hic autem sacratiore clementia, ut impleretur quod fuerat, propheta Jerem
Abbreviated transcription (Latin):
quinq talenta. alii duo.
alii uero cõmisit ununi.
Quinq et enun sunt cor¬
poris sensus. iudelicet uisꝰ
auditus. gustus. odoratus.
et tactus. Quinq igitur
talentis. donuni quinq sẽ¬
suum id est exterioꝵ sciẽcia
exprimitur. Duob uero ĩ¬
tellectus et operatio desig¬
natur. Duius autem ta¬
lenti nomine. intellectus
tantũ modo designatur.

Expanded text:
quinque talenta, alii duo, quinque talenta, alii duo, alii vero commisit unum. Quinque etenim sunt corporis sensus, videlicetauditus, gustus, odoratus, et tactus; quinque igitur talentis donum quinque sensuum, id est, exteriorum scientia exprimitur; duobus vero intellectus et operatio designatur; unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite considerare nos
admonet: ne nos qui plꝰ
ceteris in hoc mundo acre¬
pisse aliquid cernimur.
ab auctore mundi ginuꝰ
in de iudicemur. Cum ei
augentur dona: intentio¬
nes etian crescunt donor.
Tanto ergo esse humilior
atq ad seriuendum promi¬
ptior quisq debet ex niuu̾e:
quantose obligatiorem ẽẽ
conspicit in reddenda ratio¬
ne. Eore homo qui peregre
proficiscitur seruos suos uo¬
cat. eisqz ad negocium talẽ¬
ta partitur: post multũ uero
temporis positurus ratio¬
nem reuertitur. bene operã¬
tes pro apportato lucro re¬
nunerat. seruum uero a
bono opere torpentem damy¬
nat. Quis itaq iste hono
est qui peregre proficiscitur.
nisi redemptor noster. qui ĩ
ea carne quam assumpsat
abiit in celum; Carius eĩ
locus proprius. teri est.
Que quasi ad peregrina
ducitur: dumi per redemp¬
torem nostrum in celo col¬
locatur. Sed homo iste ꝑe¬
gre proficiscens seruis bo¬
na sua tradidit: quia fide¬
lib sius spiritualia dona
concessit. Et uni qui dem

Expanded text:
sollicite considerare nos admonet, ne nos, qui plus caeteris in hoc mundo accepisse aliquid cernimur ab auctore mundi, gravius inde judicemur. Cum enim augentur dona, rationes etiam crescunt donorum. Tanto ergo esse humilior atque ad serviendum 1464 promptior quisque debet ex munere, quanto se obligatiorem esse conspicit in reddenda ratione. Ecce homo qui peregre proficiscitur, servos suos vocat, eisque ad negotium talenta partitur. Post multum vero temporis positurus rationem revertitur, bene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat. Quis itaque iste homo est qui peregre proficiscitur, nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum? Carnis enim locus proprius terra est, ae quasi ad peregrina ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo collocatur. Sed homo iste peregre proficiscens servis suis bona sua tradidit, quia fidelibus suis spiritalia dona concessit. Et uni quidem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc esto qd̃ natura te dicta¬
uit. Nobilis enim natus
ad tantam deuolutus es
fecem: ut possis et supplici¬
um simul et infamiam
subire. et mortem. Sc̃s ti¬
burcius dixit. Oprudentis¬
simũ uirũ et romanis iu¬
dicem constitutũ. Quia me¬
retricem uenerem. et incestũ
iouem. et mercuriũ falla-¬
cem. et saturnũ filiorum
occisorem colere nolo: in¬
famiam generositatis in¬
curro. et quia unum et
uerũ deum qui in celis reg¬
nat adoro et ueneror: suppli¬
ciis me macerandũ ẽẽ mi
um dei adhoc de celo des¬
cendisse ad terras: ut a t̾ns¬
homo ad celos posset ascen¬
dere. Ideo istas omnes ua

Expanded text:
hoc esto quod te natura dictavit. Nobilis enim natus ad tantam devolutus es faecem, ut velis et supplicium simul et infamiam subire et mortem. S. Tiburtius dixit: O prudentissimum virorum, et Romanis judicem constitutum! quia meretricem Venerem, et incestum Jovem, et Mercurium fallacem, et Saturnum filiorum occisorem colere nolo, infamiam generositatis incurro: et quia unum et verum Deum, qui in coelis regnat, adoro et veneror, suppliciis me macerandum esse minum Dei ad hoc de coelo descendisse ad terras, ut a thomo ad coelum posset ascendere; ideo istas omnes va
Abbreviated transcription (Latin):
um: quia int̾ multa milia
demon dixit. Capilli nigri
capitis ⁊ espi: caro candida.
ocli grandes. nares equales
et directe aures cooꝑte crine
capitis barba ꝓlixa habens
paucos canos. statura equalis.
que nec breuis nec longa nimi¬
ũ possit adu̾ti. Uestitur colo¬
bio albo. cauato pui pura:
indiritur pallio albo habenti
ꝑsinglos angulos singłas gẽ¬
mas pupureas. Uiginti sex¬
C auni sunt nũqͣm sordidant᷑
uestimenta eius: neq uete¬
rascunt. Similit et sandalia
inpedib enis: ꝑ xxui. annos
nunꝙ̃ ueterascunt. Centies
flexis genilz ꝑdiem. centies
ꝑ noctem orat deũ. uox eius
quasi tuba uehemens est.
Ambulant cũ eo angli der
qui ñ ꝑmittunt eũ fatigari.
ñ esurire. semꝑ eodẽ uultu. e¬
odem anĩmo ꝑseuerat: omni
hora letꝰ et hilaris ꝑmanet. Oĩa
ꝓuidet. omĩa nouit. omnem
linguã om̃iũ gentiu. et loqͥ¬
tur et intelligit. Ecce adhoc
qd uos int̾rogatis. et qd ego
do responsũ de eo: iam nouit.
Angłi dei famulant᷑ ei. et

Expanded text:
ut eum inter multa millia ondit: « Capilli nigri capitis et crispi, caro candida, oculi grandes, nares aequales et directae, aures coopertae crine capitis, barba prolixa habens canos paucos, statura aequalis, quae nec brevis, nec longa nimium possit adverti. Vestitur colobio albo clavato purpura, induitur pallio albo, per singulos angulos singulas gemmas purpureas habens. Viginti sex anni sunt ex quo nunquam sordidantur vestimenta ejus, neque veterascunt. Similiter et sandalia in pedibus ejus per XXVI annos nunquam veterascunt. Centies flexis genibus per diem, centies per noctem orat Deum. Vox ejus quasi tuba vehemens est. Ambulant cum eo angeli Dei, qui non permittunt eum fatigari nec esurire. Semper eodem vultu, eodem animo perseverat, omni hora laetus et hilaris permanet. Omnia providet, omnia novit, omnem linguam omnium gentium et loquitur et intelligit. Ecce et hoc quod vos interrogatis, et quod ego do responsum de eo jam novit. Angeli Dei famulantur ei et
Abbreviated transcription (Latin):
et surrexit puella. Mat̾¬
autem eius cum candellã
frcisset et ad sanctum tho¬
mam mittere cogitaret:
gratam et deuotani mar¬
tyri extitisse: uouit se pu¬
ellam ad sanctum thomã
ducturam. si secundo eam¬
ex mortuis reuocaret.
Osiosus igitur martir ri¬
gorem iusticie temperans:
per gr̃e sue lenitatem mr̃i¬

Expanded text:
et surrexit puella. Mater et ejus cum candelam fecisset, et eam ad sanctum Thomàm mittere cogitaret, gratam et devotam martyri exstitisse, vovit se puellam ad sanctum Thomam ducturam si eam secundo de mortuis revocaret. Gloriosus igitur martyr rigorem justitiae temperans, per gratiae suae lenitatem
Abbreviated transcription (Latin):
um beatissuma zoe
uxor nichostrati. ad
oraret: a pagans tenta.¬
in custodia obscurissima
dies: nec lumen uidit. nec
inconfessione domini enusit

Expanded text:
 beata Zoe uxor Nichostrati cum oraret a paganis inin custodia obscurissima dies, nec lumen videns, necin confessione Domini emisit
Abbreviated transcription (Latin):
uobis nec salomon ĩ om̃i
unum ex istis. Et reuera¬
cum potest floribz comꝑari:
Quid ita rubet ut rosa:
Quid ita candet ut lilui:
Uiole uero purpurã ulło
superari murice oculorum
magis quam sermonum
iudiciuim est. Si autem fe¬
num quod hodie est. et cras
ĩclibanum nuttitur deus
sic uestit quanto magis
uos pusille fidei; Cras ni
scripturis futurum tempꝰ
intelligitur: dicente ia cob.
Exaudiet me cras iustici¬
a mea. Et ĩ samuelis plã¬
tasmate. phitonissa loqui¬
tur ad saulem. Cras eris
mecum. Et uos nolite q̃¬
rere quid manducetis aut
quid bibatis. Notandum.
quod non ait nolite quere¬
re uel solliciti esse de cibo
aut potu aut ĩdumento.
sed expressins quid inquit
manducetis aut quid bi¬
batis. Et supra. Neq co¬
pori quid uestiamini.

Expanded text:
obis, nec Salomon in omni unum ex istis. Et rcum, potest floribus comparari? Quid ita rubet ut rosa? quid ita candet ut lilium? Violae vero purpuram nullo superari murice, oculorum magis quam sermonum indicium est. Si autem fenum quod hodie in agro est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos, pusillae fidei? Cras in Scrintelligitur, dicente Jacob: « Exaudiet me cras justitia mea . Et in Samuelis phantasmate, Pythonissa loquitur ad Saulem: Cras eris mecum . Et vos, nolite quaerere quid manducetis, aut quid bibatis. Notandum quod non ait, Nolite quaerere vel solliciti esse de cibo, aut potu, aut indumento, sed expressius, Quid, inquit, manducetis, aut quid bibatis. Et supra, Neque corpori, quid vestiamini.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtfectores ꝓph̾aoꝵ imitari: scelis ẽ.
Iudei ergo ꝓph̃aꝵ monum̃¬
ta edificãdo: patrũ suorũ
facta qui hos occid̾ant ar
seniciã retorq̃bant: eadem
widelicet ip̃i que ĩ parẽtib
damnabãt agẽtes. ꝓfecto
testificanũ ꝙ cõsensistis
ip̃i eos occider̃t. uos autem
edificatis eoꝵ sepłtra. Simu¬
labãt qͥdẽ se ad fauorẽ wlgi
captãdũ. prm̃ suoꝵ horrere
qui ab eis occisi sũt magni
ubi se pariter et filios honnci¬
daꝵ. et ad sue dainatõis aug¬
mentũ sciẽtes peccare declarãt.
unde recte subiũgitur. Pptea
et sapĩa dei dixit. Miitam ad
illos ꝓphetas et aplõs: et ex illis
occident et ꝑsequẽtur. Sapĩa
dei se ip̃m̃ dicit. Ipse est enin
dei uirtus et dei sapientia: sie
apostolus docet. Deniq ĩ ma¬
theo ita habet. I deo ecce ego
mitto ad uos prophetas et sa¬
pientes et scribas. Si autem
eadem sapientia dei ꝓphetas
et apostolos misit: cessent he¬
retici dicere xpistum ex uirgi¬
ne principium esse. Tu aũt

Expanded text:
interfectores prophetarum imitari, sceleris est. Judaei ergo prophetarum monumenta aedificando, patrum suorum facta qui hos occiderunt arsententiam retorquebant, eadem videlicet ipsi quae in parentibus damnabant agentes. Profecto testificamini ipsi eos occiderunt, vos autem aedificatis eorum sepulcra. Simulabant quidem se, ob favorem vulgi captandum, patrum suorum horrere qui ab eis occisi sunt magnifUbi se pariter et filios homicidarum et ad suae damnationis augmentum scientes peccare declarant. Unde recte subjungitur: Propterea et sapientia Dei dixit: Mittam ad illos prophetas et apostolos, et ex illis occident et persequentur. Sapientiam Dei seipsum dicit, ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, sicut Apostolus docet . Denique in Matthaeo ita habes: Ideo ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes et scribas. Si autem eadem sapientia Dei prophetas quae apostolos misit, cessent haeretici Christo ex Virgine principium dare, omit
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominibz. Id est si uos per
quos condiendi sunt quodã¬
modo ppli. metu persecutio¬
num temporaliũ amiseritis
regna celoꝵ: qui erunt hoĩes
per quos uobis error auferat᷑.
cum uos elegerit deus per qͦs
crrorem auferat ceterorum:
Ergo ad nichilum ualet sal
infatuatum: nisi ut mittã¬
tur foras et conculcetur ab
di appellantur: quia ꝑ ipsos
luce fidei et scientie illumi¬
nandus erat mundus.

Expanded text:
alietur? id est, si vos per quos condiendi sunt quodammodo populi, metu persecutionum temporalium amiseritis regna coelorum; qui erunt homines per quos a vobis error auferatur, cum vos elegerit Deus, per quos errorem auferat caeterorum? Ergo ad nihilum valet sal infatuatum, nisi ut mittatur foras, et calcetur ab di appellantur, quia per ipsos luce fidei et scientiae illuminandus erat mundus.
Abbreviated transcription (Latin):
genus. Terre enim nomĩe
humana natura significat᷑.
salis uero uerbi sapientia.
Quod autem apłos suos cele
ostendit fatuos esse iudicãdos
qui terrena tm̃ sapiunt. qͥ
temporaliũ bonorum uel co¬
piam sectantes uel mopiam
metuentes: amictũt eterna.
que nec dari possunt ab homi¬
nbus nec auferri. Notãdũ
ꝙ salis natura infecundita¬
tem terre facit. Unde et in
psalmo scriptum est. Posu-¬
it terram fructiferam in
salsuginem. Allegorice au¬
tem hoc bene conuenit doctri¬
ne apostolice: ut destructis
aduersarioꝵ municionib.
et pcc̃i regno deiecto: sale sa¬
piẽtie ꝯpescat ult ĩ carnis hu-¬
mane terra seculi luxum
atq feditatem germinare

Expanded text:
us. Terrae enim nomine, humana natura significatur, in salis vero verbi sapientia. Quod autem apostolos suos coeles, ostendit fatuos esse judicandos, qui terrena tantum sapiunt, qui temporalium bonorum velut copiam sectantes, vel inopiam metuentes, amittunt aeterna, quae nec dari possunt ab hominibus, nec auferri. Notandum autem quod salis natura infecunditatem terrae facit. Unde et in psalmo scriptum est: Posuit terram fructiferam in salsuginem . Etem hoc bene convenit doctrinae apostolicae, ut destructis adversariorum munitionibus, et peccati regno dejecto, sale sapientiae compescat ultra in carnis humanae terra saeculi luxum atque foeditatem germinare
Abbreviated transcription (Latin):
tioris auctoritatem sibi p̃¬
dicandi asciuerat. ip̃e etiã
tus ostenderet. quia indu¬
bius melioris pontificatꝰ
preco et precursor existeret:
Si uero fraternitatem ue¬
strain audire delectat quis
sit abia de cuius uice za¬
charias genus duxisse per¬
hibetur: hic temporib dauid
regis summus erat sacer¬
dos. Si quidem domino
iubente per moysen. primo
unus in legẽ pontifex a a¬
ron est constitutus. Post
cuius mortem eleaz ar filiꝰ
eius sacerdotium suscepit.
Et hoc quoq mortuo. fi¬
nees filius eius sacerdotu
su ccessor extitit. Et sic usz
ad tempora dauid per an¬
nos curiter quadringẽtos
septuaginta. unus post
unum extitere pontifica¬
tus heredes.

Expanded text:
tioris auctoritatem sibi praetioris auctoritatem sibi praedicandi asciverat, ipse etiam tus ostenderet quia non dubie melioris pontificatus praeco et praecursor existeret? Si vero fraternitatem vestram audire delectat quis sit Abia, de cujus vice Zacharias genus duxisse perhibetur, hic temporibus David regis summus erat sacerdos. Siquidem jubente Domino per Moysen, primo unus in lege pontifex Aaron est constitutus, post cujus mortem Eleazar filius ejus sacerdotium suscepit. Et hoc quoque mortuo, Phinees filius ejus sacerdotii successor exstitit, et sic usque ad tempora David per annos circiter quadringentos septuaginta, unus post unum exstitere pontiftus haeredes.
Abbreviated transcription (Latin):
ablatis uictimis legalib.
idẽ sacrificii genus ĩ my¬
sterium sui corporis et san¬
guinis in nouo testamen¬
to offerendo instituit. Qͥs
ergo congruentius trans¬
lationem legalis et substi¬
tutionem enuangelici sa¬
cerdotii. qmͣ sumii iuxta
legeny sacerdotis filius
prophetaret: Qui cum
et ip̃e sum mus sacerdos se¬
cundum legem existere¬
posse uideretur: maluit do¬
cente intrinsecus in com¬
mutabili ratione uerita¬
tis noui sacerdotii preco.
quai successor et heres exi¬
stere ueteris. Maluit do¬
ctus in spiritu uocatis in
desertum populis noui te¬
stamenti sacramenta pre¬
dicare. quam ad se uenien¬
tibus in templuni glorio¬
sissimo illo tunc temporis
sacerdotii ueteris officio p̾¬
esse. Pretulit longam soli¬
tudiuis sitini et esuriem cõ¬
tinuis hostiarum sollemp¬
niis. Pilis camelorum et
cinctui zone pellicie. auro
textas pontificum post posu¬
it stolas. Dt quid enim
hec fratres mei. nisi utis
qui merito iusticie perfec¬

Expanded text:
ablatis victimis legalibus, ablatis victimis legalibus, idem sacrificii genus in mysterium sui corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo instituit. Quis ergo congruentius translationem legalis, ut substitutionem evangelici sacerdotii, quam summi juxta legem sacerdotis filius prophetaret? Qui cum et ipse summus sacerdos secundum legem existere videretur posse, maluit docente intrinsecus incommutabili ratione veritatis novi sacerdotis praeco, quam successor et haeres existere veteris. Maluit doctus in spiritu vocatis in desertum populis Novi Testamenti sacramenta praedicare, quam ad se venientibus in templum, gloriosissimo illo tunc temporis sacerdotii veteris officio praeesse. Praetulit longam solitudinis sitim et esuriem continuis hostiarum solemniis, pilis camelorum et cinctui zonae pelliceae, auro textas pontificum postposuit stolas. Ut quid enim haec, fratres mei, nisi ut is qui merito justitiae perfec