comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iestas Qualis pater
talis filuis: talis spiri¬
tus sanctus ¶ncrea¬
tus pater increatus fili¬
us: incieatus spiritus
sanctus Aimensus¬
pater ĩmensus filius:
ĩmensus spiritus sanc¬
tuc. ternus pater
ẽteruus filius: eteriuᷤ
spiritus sanctus Et
tamen non ties eterm.
sed unus eterius Sic
non tres increati nec
tres ĩmensi: sed unus
increatus et unus ĩ¬
mensus. Eimiliter
omnipotens pater om¬
mpotens filius: omni¬
potens spiritus sanctꝰ¬
t tamen nontres
ommpotentes: sed unꝰ
ommpotens ¶ta ds
pater deus filius deus
spiritus sanctus E
tamen non ties dii. led
unus est deusEta do¬
minus pater donus
filius: dminus spiritꝰ
sanctus Et tamen
s domini: sedu
nus est dominus. Q
sicut sigillatim unam¬
quãq ꝑsonam deũ aut
dominum confiteri xpi¬
ana ueritate compellun
ita tres deos aut dommnoᷤ
dicere catholica religio¬
ne prohibemu¬
nbemur. ¶ater
a nullo est factus¬

Expanded text:
jestas. Qualis Pater, talis Filius, talis et Spiritus sanctus. Increatus Pater, increatus Filius, increatus Spiritus sanctus. ImmenPater, immensus Filius, immensus Spiritus sanctus. Aeternus Pater, aeternus Filius, aeternus Spiritus sanctus. Et tamen non tres aeterni, sed unus aeternus. Sicut non tres increati, nec tres immensi, sed unus immensus et unus increatus. Similiter omnipotens Pater, omnipotens Filius, omnipotens Spiritus sanctus; et non tres omnipotentes, sed unus omnipotens. Ita Deus Pater, Deus Filius, Deus Spiritus sanctus; et tamen non tres dii, sed unus Deus. Ita Dominus Pater, Dominus Filius, Dominus Spiritus sanctus, et tamen non tres Domini, sed unus Dominus. Quia sicut singillatim unamquamque personam et Deum et Dominum confiteri Christiana veritate compellimur, ita tres deos, aut dominos dicere catholica religione prohibemus. Pater a nullo est factus
Abbreviated transcription (Latin):
oines homines resur¬
gere habent cum corpo
is racionem. Et qui
bona egerunt ibunt
luitam eteruam: qui
uero mala in ignem

Expanded text:
omnes homines resurgere habent cum corporis racionem, qui bona egerunt ibunt in vitam aeternam, qui vero mala, in ignem
Abbreviated transcription (Latin):
et humana carne sub¬
sistens. Equalis pa.¬
tri sẽcundum diuinita¬
tem: minor patre sez¬
cundum humanita¬
tem. Qui licet deus
sit et homo est: non
duo tamen sed unis a¬
non conuersione diui¬
nitatis in carne: sed as¬
sumpcione humaita¬
tis in deuin. ¶nus
omnino non confusio¬
ne substancie: sed mu¬
tate ꝑsone ¶am sic

Expanded text:
carne subsistens; aequalis Patri secundum divinitatem, minor Patre secundum humanitatem. Qui licet Deus sit, et homo, non duo tamen, sed unus non conversione divinitatis in carne, sed assumptione humanitatis in Deo. Unus omnino non confusione substantiae, sed unitate personae. Nam sic
Abbreviated transcription (Latin):
ergo pater non tres ꝑatre
unus filius non tres filii.
unus spiritus sanctus
non tres spiritus sancti
Et in hac trimitate
nchil prius aut posteriꝰ
nichil maius aut minꝰ
sed tote tres ꝑsone coetͤ¬
ne sibi sunt et coequales.

Expanded text:
ergo Pater, non tres Patres, unus Filius, non tres Filii, unus Spiritus sanctus, non tres Spiritus sancti. Et in hac Trinitate nihil prius, aut posterius, nihil majus, aut minus, sed totae tres personae coaeternae sibi sunt, e
Abbreviated transcription (Latin):
Elesa genuit sesa¬
moi. sesamoi ge¬
mut sellum. sellum ge¬
nuit icannam. Icanna
genuit elisama. Filii ãt
caleb fratris iheramahel
Mosa primogenitus eiꝰ
ipse est pater ziph et filii
merasa patris hebron.
Porro filii hebron chore
et taphipha et recem et
semina. Samnna autẽ
genuit main patrem ier¬
caam: et recem genuit

Expanded text:
Elasa genuit SisaElasa genuit Sisamoi, Sisamoi genuit Sellum, Sellum genuit Icamiam, Icamia autem genuit Elisama. Filii autem Chaleb fratris Jerameel: Mosa primogenitus ejus, ipse est pater Ziph, et filii Maresa patris Hebron. Porro filii Hebron, Core, et Thaphphu, et Recem, et Samma. Samma autem genuit Raham, patrem Jercaam, et Recem genuit
Abbreviated transcription (Latin):
Uxit quoq i¬
xorem alterã ĩ¬
Iheramahel nomme a¬
tara q̃ fuit mater onã
Sed et filii ram pͥmo¬
geniti ihemmahel. fue¬
runt moos et iami
et achar. Onam autẽ
habuit filios semmei
et iuda. Filii autem sẽ.¬
mei nadab et abisur.
Romen uero uxoris ã¬
bisur abiail q̃ peperit
ahorban et molid. S¬
nadab fuerunt.
saled et apphaini. Mor¬
tuus est autem saled ab¬
sq liberis. Filius uero
apphaini iesi qui iesi
genuit sesan. Porro se¬
san genuit oholi. Filii
autem uida fratris se¬
mei iether et ionathã
sed et iether mortuus
est absq liberis. Porro
ionathan gemut pha¬
lech. et ziza. Isti fuerũt
Esan autem nõ
habiit filios sed
tilias et seruum egip¬
cium nomine ieraa. De¬
dit qz ei filiam suam u¬
xorem q̃ peꝑit ei ethe¬
thei. Ethethei autem:
genuit nathan. Et na¬
than auten genuit za¬
bat. zabat quoq genuit
ophal. Et ophal genuit
obeth . obech genut ieu.
Ieu genuit azariam a¬
zariãs genuit elles. El¬
les genuit elesa.i¬

Expanded text:
xit quoque uxit quoque uxorem alteram Jerameel, nomine Atara, quae fuit mater Onam. Sed et filii Ram primogeniti Jerameel, fuerunt Moos, et Jamin, et Achar. Onam autem habuit filios, Semei, et Jada. Filii autem Semei: Nadab, et Abisur. Nomen vero uxoris Abisur, Abiail, quae peperit ei Ahobban, et Molid. Nadab fuerunt, Saled, et Apphaim. Mortuus est autem Saled, absque liberis. Filius vero Apphaim, Jesi: qui Jesi genuit Sesan. Porro Sesan genuit Oholi. Filii autem Jada fratris Semei: Jether, et Jonathan. Sed et Jether mortuus est absque liberis. Porro Jonathan genuit Phaleth, et Ziza. Isti fuerunt esan autem non habuit filios, sed filias, et servum Aegyptium nomine Jeraa. Deditque ei filiam suam uxorem: quae peperit ei Etthei. Etthei autem genuit Nathan, et Nathan genuit Zabad. Zabad quoque genuit Ophlal, et Ophlal genuit Obed: Obed genuit Jeu, Jeu genuit Azariam, Azarias genuit Helles, Helles genuit Elasa,
Abbreviated transcription (Latin):
ay autem ge¬
nuit primoge¬
Iitum heliab secũdũ
aundab. tercium sama¬
a. quartum nathana¬
hel quintum radday.
sextum asom. seꝑtumi
dauid. quorum sororeᷤs
fuerunt saruia et abi¬
gail. Fii saruie abi¬
say ioab et asa heltreᷤ
abigail autem gem¬
it amasa cuius patͦ
fuit iether ismaheli¬
tes¬
Sileph uero fili¬
us esrom acce¬
pit urorem nomine
azuba de qua genuit
ierioch. Fuernt quo¬
qz filii eius iesar et so¬
bab et ardon. Cunq
mortua fuisset azuba
accepit uxorem calef
epharatħ q̃ peꝑit ei.
Porro ur gemnt uri.
Uri genuit baselehel .¬
Post hec ingressus ẽ
esrom ad filiam ma¬
chir patris galaad.
gessur et aram
opida iarr. Et canath
et uiculos eius sexagĩ¬
ta cuitatum. Omne ᷤ
isti filii machir patris
galaad. Cum autem
mortuus esset esrom
ingressus est cale phad
ephrata. Habuit quo¬
q esrom uxorem abia
que peꝑit ei assur pr̾em
thecuẽ. Nati sunt aut̾
filii iheramehel pͥmo¬
geniti esrom. Eam pͥ¬
mogenitus eius et bu¬
na et aram et asom et

Expanded text:
ai autem genuit primogenitum Heliab secundum Abinadab tertium Samaa quartum Nathanahel quintum Raddai sextum Asom septimum David quorum sorores fuerunt Sarvia et Abigail filii Sarviae Abisai Ioab et Asahel tres Abigail autem genuit Amasa cuius pater fuit Iether Ismaheliteshaleb vero filius Esrom accepit uxorem nomine Azuba de qua genuit Ierioth fueruntque filii eius Iesar et Sobab et Ardon cumque mortua fuisset Azuba accepit uxorem Chaleb Ephrath quae peperit ei Ur porro Ur genuit Uri et Uri genuit Beselehel post haec ingressus est Esrom ad filiam Machir patris Galaad Gessur, et Aram, oppida Jair, et Canath, et viculos ejus sexaginta civitatum. Omnes isti, filii Machir patris Galaad. Cum autem mortuus esset Esron, ingressus est Chaleb ad Ephrata. Habuit quoque Esron uxorem Abia, quae peperit ei Assur patrem Thecue. Nati sunt autem filii Jerameel primogeniti Esron, Ram primogenitus ejus, et Buna, et Aram, et Asom, et
Abbreviated transcription (Latin):
Asti suꝑ nos et u¬
nuerla q̃ fecisti nobis ue¬
ro iudicio tuo fecisti. Et t̾¬
didisti nos in manibus
inimicorum iniquorum
et pessimorum preuarica¬
torum et regi iiusto et
pessimo ultra omueni t¬
rm: et nunc non possu¬
mus aperire os. Confu¬
sio et obprobrium facti
sumus seruis tuis: et hiᷤᷤ
qui colunt te. Ne q̃lumuse
tradas nos in ꝑpetuum
propter nomen tuum: et
ne dissippes testamentum
tuum neqz auferas mise¬
ricordiam tuam a nobis
propter abraham dilectũs
tuum et ysaac seruum tu¬
um et israel sanctum tuũ
quibus loquutus es pol¬
licens qd̃ multiplicares
semen eorum sicut stellaᷤ
celi: et sicut arenain que
est in lictore maris. De s̾¬

Expanded text:
sti super nos, et universa, quae fecisti nobis, vero judicio fecisti: Et tradidisti nos in manibus inimicorum iniquorum, et pessimorum, praevaricatorumque, et regi injusto et pessimo ultra omnem terram. Et nunc non possumus aperire os: confusio et opprobrium facti sumus servis tuis, et his qui colunt te. Ne, quaesumus, tradas nos in perpetuum, propter nomen tuum, et ne dissipes testamentum tuum: Neque auferas misericordiam tuam a nobis, propter Abraham dilectum tuum, et Isaac servum tuum, et Israel sanctum tuum: Quibus locutus es pollicens, quod multiplicares semen eorum sicut stellas coeli, et sicut arenam quae est in littore maris:
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixit adolescens qui
narrabat ei. Casu uem
in montem gelboe: et
saul incombebat super
hastam suam. Porro
currus et equites appro¬
inquabant ei. ferͣ iiͣ

Expanded text:
Et ait adolescens, qui narrabat ei. Casu veni in montem Gelboe, et Saul incumbebat super hastam suam, porro currus et equites appropinquabant ei, et
Abbreviated transcription (Latin):
O̾c siquidem et
ipsius donum do¬
cemur exemplo: qui ut
humane suꝑbie ceruicẽ
frangat ac sublime nob̃
Discite a me: quia nitis
sum et humilis corde. Sed
cciam angelice supbie de¬
ieccionem quam caueamꝰ
ad memoriam nobis re¬
uocat dicens. Uidelam
sathanam quasi fulgur
ne bonitatis: sed et demo¬
mace prauitatis exẽplo
ad obsemanciam lume
iurtutis accendat. LPu

Expanded text:
Hoc siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobisDiscite a me, quia mitis sum, et humilis corde , sed etiam angelicae superbiae dejectionem, quam caveamus ad memoriam nobis revocat, dicens: Videbam Satanam quasi fulgur inae bonitatis, sed et daemoniacae pravitatis exemplo ad observantiam summae virtutis accendat. Au
Abbreviated transcription (Latin):
erodes tetrarca
tasnam ihũ: et ait pue¬
ns suis. Hic est iohan¬
nes propheta: ipse sur¬
rexit a mortuis et ideo
untutes operantur ab
tellexit mortuum homi¬
nem posse resuscitare ad
uitam: bene de resurrec¬
comis gloria sentit qui
iustos post resurreccionẽ
maioris potencie qͣm
pit: futuros esse ꝑspex¬

Expanded text:
erodes tetrarcha famam Jesu, et ait pueris suis: Hic est Joannes Baptista, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in tellexit mortuum posse hominem resuscitari ad vitam, bene de resurrectionis gloria sensit, qui justos post resurrectionem majoris potentiae quopit, futuros esse pe
Abbreviated transcription (Latin):
hauins diem celebrantes
oportet ut non solum con¬
stanciam passionis illius
pia deuocione recolanus
sed et eorum a quibus pas¬
sus est maliciam nobis ĩ
auna uettamus salutis
Tunc et enim in scriptu¬
ris sanctis utiliter am̾iĩ
tendimus: cum non so-¬
las in eis uirtutes ac pre¬
mia iustorum uerũ eciã
ad incitamenta bene agẽ¬
di proponimus. R Iohã¬

Expanded text:
annis diem celebrantes, oportet ut non solum constantiam passionis illius pia devotione recolamus, sed et eorum a quibus passus est malitiam nobis in arma vertamus salutis. Tunc etenim Scripturis sanctis utiliter animum intendimus, cum non solum in eis virtutes ac praemia justorum, verum etiam ad incitamentum nobis bene agendi proponimus. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
seramus. Arborem fici hẽ¬
bat quidam plantatam.
in uineam suam: et ue¬
int q̃rens fructum ĩ illã.
et non iuenit. Quid ar¬
bor fici nisi humanã na¬
turam signat: Quid mlr
inclinata nsi eandẽ na¬
turam significando demũ¬
ciat: Que et bene plãta¬
ta est sicut ficus: et bene
cxata sicut mulier. or̃o¬
ompotens sempi¬
terne deus qui per
continenciam salutare
et corporibus mederis et
mentibz. maiestatem tu¬
am supplices exoramus
ut pia ieumancium de¬
precacione placatus: et
presencia nobis subsidia
prebeas et futura. ꝑ. Mẽ¬

Expanded text:
Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua; et venit quaerens fructum in illa, et non invenit. Quid arbor fici, nisi humanam naturam designat? Quid mulier inclinata nisi eamdem naturam significando denuntiat? Quae et bene plantata est sicut ficus, et bene ta sicut mulier; nipotens sempiterne Deus, qui per continentiam salutarem, et corporibus mederis et mentibus, Majestatem tuam supplices exoramus, ut pia jejunantium deprecatione placatus, et praesentia nobis subsidia praebeas et futura. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
lium suumi aliquando
uerbis loquitur: aliqũ¬
uerbis atq aluid rebus
aliquando autem hoci
bis qd̃ reb. Ouas et en
res ex cuuangelio fratr
audistis ficulneam ĩtrus¬
tuosam: et mulierẽ cur¬
uam. Et utriq rei: ẽ pi¬
etas impensa¬
llud autem dixit
per similitudine
istuo egit ꝑ exhibicionẽ
Sed hoc significat ficul¬
nea infructuosa: qd̃ mu¬
lier inclinata. Et ficulue¬
a reseruata: qd̃ mulier
erecta. Dominus uinee
tercio uenit ad ficulnea

Expanded text:
is, aliquando rebus loquitur; aliqverbis, atque aliud rebus; aliquando autem hoc verbis quod rebus. Duas etenim res ex Evangelio, fratres, audistis, ficulneam infructuosam, et mulierem curvam, et utrique rei est pietas impensallud autem dixit per similitudinem, istud egit per exhibitionem. Sed hoc significat ficulnea infructuosa quod mulier inclinata, et hoc ficulnea reservata quod mulier erecta. Dominus vineae tertio venit
Abbreviated transcription (Latin):
Enedictus es do¬
mine deus patrũ
uostrorum. Et laudabi¬
le et gloriosum nomeu
tuum in secula. Quia
iustus es in omnibus q̃
fecisti nobis: et uniuer¬
sa opera tua uera et uie
tue recte et omnia uidi¬
cia tua uera. Iudicia ue
ra fecisti iuxta omnia q̃
induxisti suꝑ nos et suꝑ
ciitatem sanctam patrũ
nostrorum iherusalem: qr
in ueritate et in iudicio ĩ¬
duxisti omnia hec. Prop¬
ter peccata mũ: peccauimꝰ
enim et muiq egimus re¬
cedentes a te. et deliquimꝰ
in omnibus et precepta
tua non audiuimus nec
obseruauimus nec feci¬
mus sicut preceꝑas nob̃
bene nobis esset L iii

Expanded text:
enedictus es Domine Deus patrum nostrorum et laudabilis: et gloriosum nomen tuum in secula. Quia iustus es in omnibus que fecisti nobis et universa opera tua et vie tue recte: et omnia iudicia tua vera. Iudicia enim vera fecisti iuxta omnia que induxisti super nos: et super civitatem sanctam patrum nostrorum Iherusalem. Quia in veritate et in iudicio induxisti omnia hec: propter peccata nostra. Peccabimus enim et inique egimus recedentes a te: et deliquimus in omnibus et precepta tua non audibimus nec observabimus nec fecimus sicut preceperas nobis ut bene nobis esset.
Abbreviated transcription (Latin):
latinis barbaris cunctis q
ad mirantib linguis lo¬
quuntur ommbMande¬
a tunc incredula uesana
toruo spiritu ructare mus¬
ti crapulam alumpnos
xpisti concrepat ed sig¬
nis et uirtutib occurrit
et docet petrus falsa ꝓfari
ꝓfidos iohelis testimonio

Expanded text:
Latinis, Barbaris, Cunctisque admirantibus Linguis loquuntur omnium. Judaea tunc incredula, Vesana torvo spiritu, Ructare musti crapulam Alumnos Christi concrepat. Sed signis et virtutibus Occurrit et docet Petrus, Falsa profari perfidos Joelis testimonio
Abbreviated transcription (Latin):
ritum Eolenis urge¬
bat diẽs quo mistico septẽ¬
plici orbis uolutus sepci¬
es signat beata tempora.
um hora cunctis fu¬
a repente mundus intõat
orantib apostolis deum
uenisse mincia e pa¬
tris ergo lunime decorus
xp̃i pectora calore uerbi cõ

Expanded text:
ritum. Solemnis urgebat dies, Quo mystico septemplici Orbis volutus septies Signat beata tempora. Dum hora cunctis tertia Repente mundus intonat, Orantibus apostolis Deum venisse nuntiat. De Patris ergo lumine Decorus Christi pectora Calore verbi c
Abbreviated transcription (Latin):
tuum: et progemes tu¬
a quasi herba terre. Ing̾¬
dieris in habundancia
sepulcrum: sicut affert᷑
acceruis in tempore su¬
o. Ecce hoc ut ĩuestigan¬
mus ita est: quod audi
a quibus iram merui: et
calamitas quam pacior
in statera. Quasi harena
maris hec grauior appa¬
reret: unde et uerba mã
dolore sunt pleua. quia
sagitte domim in me st̾.
Quarum indignacio e¬
bibit spiritum meum: ⁊
terrores domini militãt
contra me. Nunquit ru¬
giet onager cum habue¬
nt herbam: aut mugiet
bos cum ante presepe
plemum steterit.ReSi¬

Expanded text:
tuum, et progenies tutuum, et progenies tua quasi herba terrae. Ingredieris in abundantia sepulcrum, sicut infertur acervus in tempore suo. Ecce, hoc, ut investigavimus, ita est: quod auditibus iram merui: et calamitas, quam patior, in statera, quasi arena maris haec gravior appareret: Unde et verba mdolore sunt plena:  quia sagittae Domini in me sunt. Quarum indignatio ebibit spiritum meum,  et terrores Domini militant contra me. Numquid rugiet onager cum habuerit herbam?  aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit
Abbreviated transcription (Latin):
point humules
in sublum̃: et merẽtes
erigit sospitate. Qui dis¬
sipp̃at cogitaciones ma¬
lignorum: ne possint ĩ¬
plere manus eorum ꝙ
ceperant. Qui apprehen¬
dit sapientes m astuci¬
a eorum: et consilium
prauorum dissippat. ꝑ
diem incurrent tenebra
et quasi in nocte sic pal¬
pabunt in meridie. por
a gladio oris eorum: et
de manu uiolenti pau¬
perem. et ent egeno spe
autem contrahe
os suum. Scatus homo
qui corripitur a deo. In¬
crepacionem ergo donn¬
i ne reprobes quia ip̃e
nulnerat et medetur: ꝑ¬
cutit et manus eius sã¬
nabunt. In sex tribulaci¬
ombz liberabit te: et in
septima non tanget te
malum. In fame eruet
te de morte: et in bello de
manu gladii. A flagello
lingue absconderis: et ñ
timebis calamitatem cũ
uastitate et fa¬
ue ridebis: et bes
bis. Sed cum lapidib
regionum pactum tuũ:
et bestie pacifice erunt te¬
bi. Et scies qd̃ pacem ha¬
beat tabernaculum tuũ
et iusitans speciem tuã
non peccabis. Et scies q̃
q qd̃ multiplex erit sem̃

Expanded text:
ponit humiles in sublimi, et moerentes erigit sospitate: Qui dissipat cogitationes malignorum, ne possint implere manus eorum quod ceperant. Qui apprehendit sapientes in astutia eorum, et consilium pravorum dissipat: Per diem incurrent tenebras, et quasi in nocte sic palpabunt in merida gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. Et erit egeno spes, autem contrahet os suum. Beatus homo, qui corripitur a Deo: increpationem ergo Domini ne reprobes: Quia ipse vulnerat, et medetur: percutit, et manus ejus sanabunt. In sex tribulationibus liberabit te, et in septima non tanget te malum. In fame eruet te de morte, et in bello de manu gladii. A flagello linguae absconderis, et non timebis calamitatem cum vastitate et fame ridebis, et bestbis. Sed cum lapidibus regionum pactum tuum, et bestiae terrae pacificae erunt tibi. Et scies quod pacem habeat tabernaculum tuum, et visitans speciem tuam, non peccabis. Scies quoque quoniam multiplex erit semen
Abbreviated transcription (Latin):
so ad se facto comitarise¬
cum usq̃ quo exiit ĩ mõ¬
tem in quo moyses al¬
cendit. et iudit dei her¬
Tueniens ibris¬
mias mlenit locũ spe¬
lunce et tabernaculum
et archain et altare in¬
ceusi intulit illuc et osti¬
ui extruxit. Et accesse¬
runt quidam simul qui
sequebantur ut notarẽ
sibi locum: et non potu¬
erunt ĩuenire. Ut au¬
tem cognouit iheremi¬
as culpans illos dixit.
qd̃ ignotus erit locus do¬
nec congreget deus col¬
gregacionem populi et
propicius fiat. Et tunc
dominus ostendet hec. Et
apparebit maiestas dñ
et nules sicut moysi maĩ¬
festabitur: et sicut cũ sa¬
lomon pecut ut locus sãc¬
tificaretur magno deo ma¬
infestabat hec

Expanded text:
so ad se facto comitari seso ad se facto comitari secum usquequo exiit in montem in quo Moses ascendit et vidit Dei hereniens ibi Hieremias invenit locum speluncae et tabernaculum et arcam et altare incensi intulit illuc et ostium obstruxit et accesserunt quidam simul qui sequebantur ut notarent sibi locum et non potuerunt invenire ut autem cognovit Hieremias culpans illos dixit quod ignotus erit locus donec congreget Deus congregationem populi et propitius fiat et tunc Dominus ostendet haec et apparebit maiestas Domini et nubes erit sicut et Mosi manifestabatur et sicut cum Salomon petiit ut locus sanctificaretur magno Deo manifestabat haec
Abbreviated transcription (Latin):
Tuero maifes¬
tata esset res: re¬
mindatum est regi ꝑsa¬
rum qd̃ in loco in quo
ignem absconderunt hii
qui translati fuerant sa¬
cerdotes aqua apparuit
De qua neennias et qui
cum eo erant purificaue¬
runt sacrificia. Conside.¬
rans autem rex et rem.
diligenter examinans
fecit᷑ ei templum et siqͥb
douauerat rex multa bo¬
na: accipiebat ex hoc et
tribuebat..Appellauit ãt
tar qd̃ interpretatur pu¬
rificacio. Uocatur aut̾
apud plures. nephi. lcõ¬
Nuenitur autem in scd̾a¬
descripcionib iheremie
prophete: quod iussit ac¬
ciꝑe ignem eos qui tr̃as¬
mĩgrabantur ut signnifi¬
catum est. Et ut man¬
dauit transungratis.s
dedit illis legem ne obi¬
uiscerentur precepta do¬
mini: et ut non exerra¬
rent mentibz uidentes
simulacra aurea et argi¬
tea et oruamenta eor
Et alia huiusmodi dicẽ
hortabatur ne legema¬
mouerent a corde suo. E¬
rat autem in ip̃sa scrip¬
tura quomodo taberna¬
culum et archam iussit
propheta diuino respon¬

Expanded text:
ero manifestata essent haec renuntiatum est regi Persarum quod in loco in quo ignem absconderant hii qui translati erant sacerdotes aqua apparuit de qua Neemias et qui cum eo erant purificaverunt sacrificia considerans autem rex et rem diligenter examinans fecit ei templum et si quibus donaverat rex multa bona accipiebat ex hoc et tribuebat appellavit autem thar quod interpretatur purificatio vocatur autem apud plures Nephi invenitur autem in descriptionibus Hieremiae prophetae quod iussit accipere ignem eos qui transmigrabantur ut significatum est et ut mandavit transmigratis et dedit illis legem ne obliviscerentur praecepta Domini et ut non exerrarent mentibus videntes simulacra aurea et argentea et ornamenta eorum et alia huiuscemodi dicens hortabatur ne legem amoverent a corde suo erat autem in ipsa scriptura quomodo tabernaculum et arcam iussit propheta divino respon
Abbreviated transcription (Latin):
Anctorum me¬
ritis niclita gau¬
dia pangamus socii ges¬
ta qz forcia. nam gliscit
anuius pronierẽ canti¬
bus uictorum genus
optimum Dn sunt

Expanded text:
anctorum meritis inclyta gaudia Pangamus socii, gestaque fortia: Nam gliscit animus promere cantibus Victorum genus optimum. Hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Bitur gerinanꝰ
antisiodorensis
opidi indigena fuit pa¬
rentib splendidissinus
procreatus: et ab ip̃sis
infancie rlidimentis stu¬
dus liberalibus institutꝰ
In quo doctrine collacio
cum ingenii ubertate cõ¬
senciens: eruditissimũ
dupplicato bono idest na¬
ture et industrie reddide¬

Expanded text:
itur Germanus Autesioderensis oppidi indigena fuit, parentibus splendidissimis procreatus et ab ipsis infantiae rudimentis studiis liberalibus institutus; in quo doctrinae conlatio cum ingenii ubertate consentiens, eruditissimum duplicato bono, id est naturae et industriae, reddide
Abbreviated transcription (Latin):
mas tenebrosas. Qũi
letantur cum male fe¬
cerint: et exultant ĩ
rebus pessimis. Quoꝵ
uie ꝑuerse: et infameᷤ
gressus eorum. Ut e¬
ruaris a muliere alienͣ
et ab extranea q̃ molli¬
liquit ducem pubertati
sue et pacti dei sui oblita
est. Indinata est enim
ad mortem domus eius
et ad inferos semite ꝓꝑ¬
Mnes qui ĩgre¬
diuntur ad eã
noll reuertentur: nec
adprehendent semita
uite. Ut ambules in
uia bona: et calles ius¬
torum custodias. Qui
enim recti sunt habita¬
bunt in terra: et simpli¬
ces ꝑmanebunt in ea.
Impii uero de terra per¬
dantur: et qui iniqz a¬
gunt auferentur ex ea
li mi nelcõ iii¬
gͣis mee; et precepta nie¬
a custodiat cor tuũ. Lõ
gitudine enim dierum
et annos uite et pace
apponent tibi: misericor¬
dia et ueritas non te de¬
serant. Circunda eas
gucturi tuo: et describe
in tabulis cordis tui. Et
iuuenies graciam et
disciplinam bonam co¬
ram deo et hominib.

Expanded text:
as: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis: Quorum viae perversae, et infames gressus eorum. Ut eruaris a muliere aliena, et ab extranea, quae mollilinquit ducem pubertatis suae, et pacti Dei sui oblita est. Inclinata est enim ad moret ad impios semitae ipmnes qui ingrediuntur ad eam non revertentur nec adprehendent semitas vitae ut ambules in via bona et calles iustorum custodias qui enim recti sunt habitabunt in terra et simplices permanebunt in ea impii vero de terra perdentur et qui inique agunt auferentur ex ea fili mi ne oblivigis meae et praecepta mea custodiat gitudinem enim dierum et annos vitae, et pacem apponent tibi. Misericordia et veritas non te deserant, et circumda eas gutturi tuo, et describe in tabulis cordis tui, et invenies gratiam et disciplinam bonam coram Deo et hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
sauros effoderis illam
tunc intelliges timorẽ
domumni:et scienciam
dei muemes. Quia do¬
minus dat sapienciã:
et ex ore eius sciencia ⁊
pridencia. Custodiet
rectorum salutem: et
proteget gradientes si¬
Eruans semic¬
tas iusticie et
illas sanctorum custo¬
diens. Tunc intelligeᷤ
iusticiam et iudicium
et equitatem et omnẽ
semictam bonam. Si
intrauerit sapiencia cor
tuum: et sciencia aĩe tu¬
e placuerit. Consilum
custodiet te et prudenci¬
a seruabit te ut eruaris
de manu mala ab hoĩe
qui puersa loquitur.¬
pelinquit iter

Expanded text:
sauros effoderis illam: Tunc intelliges timorem Domini, et scientiam Dei invenies: Quia Dominus dat sapientiam: et ex ore ejus scientia, et prudentia. Custodiet rectorum salutem, et proteget gradientes sirvans semitas justitiae, et vias sanctorum custodiens. Tunc intelliges justitiam, et judicium, et aequitatem, et omnem semitam bonam. Si intraverit sapientia cor tuum, et scientia animae tuae placuerit: Consilium custodiet te, et prudentia servabit te, ut eruaris a via mala, ab homine, qui perversa loquitur.relinqu
Abbreviated transcription (French):
Omedent igit
fructus uie sue
suls q consiliis saturã¬
buntur. Auersio paruu¬
lorum iuterficiet eos:
et prosꝑitas stultoꝵ per¬
det illos. Qui auten
me audierit absq ter¬
rore quiescet et habũ¬
dancia ꝑfruetur malo¬
rum tũore sublato. fi
li si suscepis sermones
meos et mandata me¬
a absconderis penes tẽ
ut audiat sapienciã
Ndina cor tuum
ad agnoscendã

Expanded text:
omedent igitur fructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur. Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos: Qui autem me audierit, absque terrore requiescet, et abundantia perfruetur, malorum timore sublato. Fili mi, si susceperis sermones meos, et mandata mea absconderis penes te, ut audiat sapientiam clina cor tuum ad cogno
Abbreviated transcription (Latin):
Al ad Mͣ. Dominus posse¬
dit me ab micio marum
suarum ante ꝙͣ quitqͣm
faceret a principio nec¬
dum erant abyssi et ego
parturiebar quando pre¬
parabat celos ad eram cũ
eo componens omma.

Expanded text:
Ant. Dominus possedit me initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio: necdum erant abyssi, et ego parturiebar; quando praeparabat coelos, aderam, cum eo componens 860
Abbreviated transcription (Latin):
encia edificauit sibi dom̃
excidit columpnas sep¬
tem subdidit sibi gentes
suꝑborum q et sublum¬
um colla propria uirtute
calcauit

Expanded text:
aedificavit sibi domum, excidit columnas septem, subdidit sibi gentes, superborumque et sublimium colla propria virtute calcavit
Abbreviated transcription (Latin):
Reator rerum
pit habere humanam
patriam cepit esse ciuis¬
iudaice ciuitatis. ut eoᷤ
de quibus humanitatẽ
tate suaderet: et affec¬
tuosa humanitate ad¬
traberet.
Dquens ergo sc̃s
euuangelista matheus
de domino dicit qr ascen¬
dens in nauim transtre¬
tauit: hoc est tranfretũ
abiit. Fretum dicitur
augustum mare a feruo¬
re scilicet et ebullicione
quoniam mare ibi ãpli¬
us feruet: ubi augustũ
habetur. Fretum autem
hoc loco mare galilee di¬
ligere qd̃ dominus freꝙͣ¬
ter transinigrabat ĩ ml¬
titudinem incolarum ar¬
cũquaq habitancium:
sua assidua predicaciõe
ad salutem iuitaret. Ci¬
uitatem autem domini
secundum carnem na¬
zarech fuisse dicitur cõ¬
cepcione pariter et i¬
trimento decorata. lo¬
Uestio sane rͣ¬
Anter marcum
et matheum oritur: q
marchus dicit hoc ip̃¬
sum iniraculum ꝑaliti¬
ci in capharnaui fac¬
tum. Matheus uero
narrat quasi uenien¬
te domino in ciuitatẽ
suam quam nazaret
dicims: obtulerunt
ei paliticum quem et

Expanded text:
reator rerum arne, coepit habere humanam patriamJudaicae civitatis, ut eos de quibus humanitatem charitate suaderet, et affectuosa humanitate attraheret. quens ergo sanctus evangelista Matthaeus de Domino Jesu, dicit: Qui ascendens in navim transfretavit, hoc est, trans fretum abiit. Fretum dicitur angustum mare, a fervore scilicet et ebullitione, quoniam mare ibi amplius fervet, ubi angustius habetur. Fretum autem hoc loco mare Galilaeligere, quod Dominus frequenter transnavigabat, ut multitudinem incolarum circumquaque habitantium sua assidua praedicatione ad salutem invitaret. Civitas autem Domini secundum carnem Nazareth fuisse dicitur, conceptione pariter et nutrimento ejus decorata. Quaestio sane inter Marcum et Matthaeum oboritur, quia Marcus dicit hoc ipsum miraculum paralytici in Capharnaum factum , Matthaeus vero ita narrat, quasi veniente Domino in civitatem suam, quam Nazareth diximus, obtulerunt ei paralyticum, quem et
Abbreviated transcription (Latin):
Tiuissit eos hau¬
rire et afferre
sibi. et sacrificia q̃ impo¬
sita erant iussit sacerdoᷤ
neemias asꝑgi aqua ip¬
sa et ligna et que erant
supposita. ⁊itq hoc fac-¬
tum est et tempus adfu¬
it quo sol refulsit qui pͥ¬
us erat ĩ mibilo accen¬
sus est ignis magnus
ita ut mirarentur om̃s¬
Oracionem autem faci¬
elant onmes sacerdo¬
tes dum cõsũmaretur sa¬
crificium ionatha nncho¬
ante: ceteris autem res¬
pondentib. Et neemie
erat oracio: hunc hñs
modum.¬

Expanded text:
iussit eos haurire et adferre sibi et sacrificia quae inposita erant iussit sacerdos Neemias aspargi aqua ipsa et ligna et quae erant superposita utque hoc factum est et tempus adfuit quo sol refulsit qui prius erat in nubilo accensus est ignis magnus ita ut omnes mirarentur orationem autem faciebant omnes sacerdotes dum consummaretur sacrificium Ionatha inchoante ceteris autem respondentibus et Neemiae erat oratio hunc habens modum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ud continuacione du¬
rerunt
Garta autem
dieassedentes pouentes¬
qz manus: non ualebãt
penitus mouere sep ulci
Pauore autem omme
exterriti: iam in hoc sta¬
tes ut terra uasculum
quod detexerant operi¬
rent: apparuit eis uene¬
randa canicie senex adi¬
star niuis caudorem effe¬
rens: dicens se esse abba¬
temi. et ait eis. Usqueq
conturbamini et tardatiꝰ.
Non uidetis donnum mr¬
uos paratum si mams

Expanded text:
ione duxerunt. Quarta autem die accedentes ponentesque manus, non valebant penitus movere sepulchrum. Pavore autem omnes exterriti, iam in hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canities senis, ad instar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, ait eis: 'Usquequo conturbamini et tardatis? Non videtis domnum Marare paratum, si manus
Abbreviated transcription (Latin):
dedicaretur: et sanccum
corpusculum a loco ubi
positum fuerat transfer¬
retur. conuocauit beatus
ꝑpetuus ad diem festum
uicinos pontifices: sed
abbatum diuersorũ cleri¬
corum non minmã ml¬
ttudiem. Et qr hec in
halendis iulii agere uo¬
lelat: ugilata una noc¬
te facto mane accepto
sarculo. terrain que suꝑ
sanctum erat tumulum
ceperunt effodere. lc̃ ixͣ¬
Uo detecto: ma¬
nus ut eum cõ¬
mouerent micuint. Ibi¬
q multitudo tota labo¬
rans: nichil prorsus ꝑ
totam diem profecit .
Uigilata deniq alia noc¬
te: mane temptantesi
terum nchil omnino a¬
gere potuerunt. Tunc
conturbati atq exterri¬
ti quid facerent: nescie¬
lant. Dixit eis unus
ex cdericis. Scitis quia
hoc triduum natalis e¬
piscopatus eius esse cõ¬
sueuerat: et forsitam ĩ
har die se tranfferri nos
ãmonet. Tum uero ie¬
iumis et oraciomibus
ac uigi psallencio die noc

Expanded text:
dedicaretur, et sanctum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, iniciunt, ibique multitudo tota laborans, nihil prorsus per totam diem proficit. Vigilata denique alia nocte, mane temptantes, iterum nihil omnino agere potuerunt. Tunc conturbati atque exterriti, quid facerent nesciebant. Dicit eis unus ex clericis: 'Scitis, quia poet hunc triduum natalis episcopati eius esse consueverat, et forsitan in hac die se transferri vos admonet'. Tunc ieiuniis et orationibus ac iugi psallentio die
Abbreviated transcription (Latin):
nichil cum martyribus
esse cõmune cum illos¬
non gloria sed pena reti¬
neret᷑. Mirum in modũ
uocem loquentis qui ad¬
erant audiebant: ꝑsonã
tamen non uidebant. Tõ
martinus quid iudisset
exposuit: iussit qz ex eo
loco altare quod ibi fue¬
rat subinoueri. atq ita
populum suꝑsticionis il¬
lius ab solũ errore
est enim eciam illud i¬
serere leccioni: qualiter
sanctum eius corpusci¬
lum in locum ubi nũc
adoratur fuerit angelo
amuente trauslatum
ano sexagesimo quar¬
to post transitum glorio¬
si dompni martini beatus
ꝑpetuus turonice sedis a¬
thedrami sortitus est dig¬
nitatis. Adeptus q hune
apicem cum magno no¬
torum consensu: fundan¬
ta templi ampliora ꝙͥ fu¬
erant suꝑ beata membra
locare disposuit. Quod
sagaci insistens studio
mĩrifice mancipanit effec¬
tui. De qua fabrica mul¬
tum qd̃ loqueremur erat.
sed qr presens est conticere
exinde melius putauimꝰ
te ergo optatote¬
pore lacerdot ut templũ

Expanded text:
nihil cum martyribus nihil cum martyribus esse commune, cum illos gloria, se poena retineret. mirum in modum uocem loquentis qui aderant audiebant, personam tamen non uidebant. tum Martinus quid uidisset exposuit iussitque ex eo loco altare, quod ibi fuerat, submoueri, adque ita populum superstitionis illius absoluit erroreest enim etiam illud inserere lectioni, qualiter sanctum eius corpusculum in loco ubi nunc adoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum magno votorum consensu fundamenta templi ampliora quam fuerant supra beata membra locare disposuit. Quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quod loqueremur erat; sed, quia praesens est, conticere exinde melius putavimus. te ergo optato tempore sacerdoti, ut templum
Abbreviated transcription (Latin):
uiri quas in epi¬
scopatuꝰ egit: aggrediar.
Erat haud longe ab opi¬
do proximus monaste¬
rii locus: quem falsa ho¬
mmium opinio uelut cõ¬
sepultis ibi martyribus
sacrauerat. Nani et al¬
tare ibi a superioribus
episcopis constructum hẽ¬
batur. Sed martinus
hibens fidem ab hiis qui
maiores natu erant p̾¬
biteris uel dericis flagi¬
tabat sibi nomen mar¬
tyris et tempora passio¬
ins ostendi: grandi se
scrupulo promoueri. qd̃
nichil certi constans sibi
maiorum memoria tra¬
didisset. Cum aliquan
nec derogans religioni
qua incertus erat̾ auc
toritatem suam uulgo
accõmodans ne suꝑsticõ
cõualesceret: quodam
die paucis secum adhibi¬
tis fratribus ad locum ꝑ¬
sepulcrum suum
ut quis esset uel cuius
meriti sepultus ostende¬
ret. Tunc conuiersus ad
leuam: uidet assistere ũ¬
bram sordidam et trucẽ
Imperat nomen meritũ¬
Q ut loqueretur. Nomẽ
edidit de crimine confite¬
tur: latronem se fuisse
obscelera ꝑcussum nul¬
gi errore celebratum sibi

Expanded text:
us, quas in episcopatu egit, aggrediar; erat haud longe ab oppido proximus monasterio locus, quem falsa hominum opinio, velut consepultis ibi martyribus, sacraverat: nam et altare ibi a superioribus episcopis constitutum habebatur. Sed Martinus certis fidem, ab his, qui majores natu erant, presbyteris vel clericis flagitabat, sibi nomen martyris, vel tempora passionis ostendi: grandi se scrupulo permoveri, quod nihil certi constans sibi majorum memoria tradidisset. Cum aliquandnec derogans religioni, quia incertus erat, nec auctoritatem suam vulgo accommodans, ne superstitio convalesceret; qdie paucis secum adhibitis fratribus ad locum pepulchrum ipsum ut quis esset uel cuius meriti esset sepultus ostenderet. tum conuersus ad laeuam uidet prope adsistere umbram sordidam, trucem: imperat nomen meritumque loqueretur. nomen edicit, de crimine confitetur: latronem se fuisse, ob scelera percussum, uulgi errore celebratum: sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Did emm insig¬
ulls petro qui in carne
positus mensuram car
huc mortalium pectus la¬
terat: primo petri linga
nouo est sermone confes¬
sa. Quid fratres mei mͣg¬
nficencius petro: Qui
tante confessioins meri¬
to cum corruptibili ad huc
esset in corpore. et nec dũ
ipse ascendisset in celum:
regnum illi celeste et dlau¬
dere et aperire pnissuya
us fide: Qui gra¬
diente comino suꝑ aquas
humane condiciõnis obli¬
tus uiam sibi in fluctib
dau et poposcit et meru¬
it. Tantaqz mentis ip̃i
confidencia fuit: ut credet
se posse ꝑ fidem qd sciebat
homimi impossibile ꝑ na¬
turam. Nam quia post ea
mergeretur ut michi iuude¬
tur neccessarium finit: ne
tanti sublimitate mira¬
culi in ꝑuiciem forte sui e¬
quata caruis fragilitas
suꝑbiret. fuerit q infirmi¬
tatis corporee quod pau¬

Expanded text:
id enim insignius Petro, qui in carne positus, mensuram carnhuc mortalium pectus latebat, prima Petri lingua novo est sermone confessa. Quid, fratres mei, magnificentius Petro, qui tantae confessionis merito, cum corruptibili adhuc esset in corpore, et nec dum ipse ascendisset in coelum, regnum illi coeleste et claudere et aperire permissum us fide qui, gradiente Domino super aquas, humanae conditionis oblitus, viam sibi in fluctibus dari et poposcit et meruit; tantaque mentis ejus confidentia fuit, ut crederet se posse per fidem quod sciebat homini impossibile per naturam? Nam quia postea mergebatur, ut mihi videtur, necessarium fuit, ne tanti sublimitate miraculi in perniciem forte sui aequata Christo carnis fragilitas superbiret. Fuerit 223 certe infirmitatis corporeae, quod pau
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant: precipue defen¬
sor quidami nomine di¬
citur restitisse. Unde a¬
minauersum est gram¬
ter illum leccione prople¬
tica tunc notatum. Na
cum fortuitu lector cui
legendi eo die officium
erat interdusus a ppło
defuisset: turbatis mi¬
istris dum expectatur
qui non aderat. umus
ex arcunstantibus sũp¬
to psalterio quem pͥmũ
uersum mueint arripu¬
saluus autem
hic erat . Exore
astancium et lactanci¬
um ꝑfecisti laudem ꝓpt
nimicos tuos: ut des¬
truas inumicum et de¬
fensorem. Quo lecto
damor populi tollitur
funditur: atq ita ha¬
bitum est diuino nutu
psalmum hunc lectũ
fuisse ut testimonium
opis sui defensor audi¬
cẽt. quia ex ore infanci¬
um atq lactancium in
martino domuini laude
ꝑfecta: et ostensus pa¬
riter et destructus est i¬
nimicus. Iam uero sũp¬
to episcopatu qualem
le quantũcunq presti¬
terit: non est nostre fa¬
cultatis euoluere. Ide
eni constantissime ꝑse¬
uerabat: quis prius fu¬

Expanded text:
fuerant, praecipue defenfuerant, praecipue defensor quidam nomine dicitur restitisse: unde animadversum est, graviter illum lectione prophetica tunc notatum. Nam cum fortuito lector, cui legendi eo die officium erat, interclusus a populo defuisset, turbatis ministris, dum exspectatur qui non aderat, unus e circumstantibus sumpto psalterio, quem primum versum invenit, arripusalmus autem hic erat: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem propter inimicos tuos, ut destruas inimicum et defensorem. quo lecto clamor populi tollitur, funditur. adque ita habitum est, diuino nutu psalmum hunc lectum fuisse, ut testimonium operis sui Defensor audiret, qui ex ore infantium adque lactantium, in Martino Domini laude perfecta, et ostensus pariter et destructus esset inimicus. Iam uero sumpto episcopatu qualem se quantumque praestiterit, non est nostrae facultatis euoluere. idem enim constantissime perseuerabat qui prius fu
Abbreviated transcription (Latin):
Ub eodem fere
tempore ad episco¬
paui turonice ecclesie¬
martinis petebatur. S
cum erui a monastero
suo facile non posset: rũ¬
ricus quidam unus ex
cuubus uxons langore
simulato ad genua illiꝰ
prouolutus ut egredere¬
tur obtinuit. Ita disposi
tis iam in itinere cuuũ
turbis: sub quadã cus¬
todia ad ciuitatem usq
deducitur¬
Irum in modu
incredibilis mul¬
ntudo non solum ex illo
opido sed eciam ex incim
urbibus: ad suffragia
ferenda cõuenerant. U¬
na ominum uoluntas
eadem uota eadem q
sentencia martinem¬
esse episcopatu dignis¬
simum: felicem fore ta¬
li ecclesiam sacerdote
Pauci tamen et non¬
nulli ex episcopis qui
ad constituendum an¬
tistitem fuerant euocati
impie repugnabant di¬
centes scilicet contemp¬
tibilem esse ꝑsonam i¬
dignum esse episcopatu
hõminem nultu despica¬
bilem ueste sordidum
cime deformem. lcõ iii¬
Ta a populo se¬
tencie samoris
hec illoritu irrisa demẽ¬
lente cogebat . Intere¬
piscopos tamen qui at¬

Expanded text:
ub idem fere tempus ad episcopatum Turonicae Ecclesiae petebatur; sed cum erui a monasterio suo non facile posset, Ruricius quidam, unus e civibus, uxoris languore simulato, ad genua illius provolutus, ut egrederetur obtis iam in itinere ciuium turbis, sub quadam custodia ad ciuitatem usque deduciturirum in modum incredibilis multitudo non solum ex illo oppido, sed etiam ex uicinis urbibus ad suffragia ferenda conuenerat. una omnium uoluntas, eadem uota eademque sententia, Martinum episcopatus esse dignissimum: felicem fore tali eccPauci tamen, et nonnulli ex episcopis, qui ad constituendum antistitem fuerant evocati, impie repugnabant, dicentes scilicet: contemptibilem esse personam, indignum esse episcopatu, hominem vultu despicabilem, veste sordidum, crine deformem. Ita a populo sententiae sanioris haec illorum irrisa demenlente cogebat. Inter episcopos tamen qui af
Abbreviated transcription (Latin):
or oĩm creata est sapien¬
cia: et intellectus pru¬
dencie ab euo. Fons sa¬
piencie uerbum dei in
excelsis: et ingressus il¬
lius mandata eterna.
Radix sapiencie cui re¬
uelata est: et astucias
illius quis agnouit:¬
Isciplina sapiẽ¬
cie cui reuelata
est et manifestata: et
maifestacionem ĩgres¬
sus illius quis intellex̃
Unus est altissimusc¬
ator onmpotens. rex po¬
tens et metuendus m¬
mis sedens suꝑ thromĩ
illius: et dominans d̃s
ipse creauit illam spni¬
tu sancto. et iuidit et di¬
nimerauit et mensus
est. Et effudit illam su¬
ꝑ omma oꝑa sua et su¬
ꝑ ommem caruem secũ¬
dum datum suum et
prebet illam diligenti¬
in gloria et gla¬
ad et leticia et corona exł¬
tacionis. Tnnor domiin
delectabit cor: et dabit le¬
ticiam et gaudium ĩ lõ

Expanded text:
or omnium creata est sapientia et intellectus prudentiae ab aevo fons sapientiae verbum Dei in excelsis et ingressus illius mandata aeterna radix sapientiae cui revelata est et astutias illius quis agnovitsciplina sapientiae cui revelata est et manifestata et multiplicationem ingressus illius quis intellexit unus est Altissimus creator omnipotens rex potens et metuendus nimis sedens super thronum illius et dominans Deus ipse creavit illam spiritu sancto et vidit et dinumeravit et mensus est et effudit illam super omnia opera sua et super omnem carnem secundum datum suum et praebuit illam diligentii gloria et gloriatio et laetitia et corona exultationis timor Domini delectabit cor et dabit laetitiam et gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
nt in extremis: et ĩ die
defunccionis sue benedi¬
cetur. Dileccio dei hono¬
rabilis sapiencia: qui¬
bus autem apparuerit
in uisu diligunt eam ĩ
iusione: et in agniciõe
magnalium suorum.¬
Nicium sapiencie tĩor
domini: et cum fidelib
i ulua concreatus ẽ.
et cum electis femin
creditur. et cum iustis
diebus consummacioĩs
illius benedicetur. Ple¬
intudo sapiencie timere
deum: et plenitudo a fruc¬
tib illius. Omnem do¬
mum illius implebit a
generacionibus: et recep¬
tacula a thesauris illius.¬
timor domini im
ãcem et salutis
fructum: et iuidit et dimi¬
merauit eam. Utraqz ãt
sunt dona dei. scienciam ⁊
intellectum prudencie: sa¬
piencia comparcietur. et
gloriam tenencium se
exaltat. Eadix sapien¬
cie est tumere deum: ra¬
mi emm illius longeui
In thesauris sapiencie
intellectus et sciencie re¬
ligiositas: execracio au¬
tem peccatoribus sapiẽ¬
smor donni ex¬
pellit peccatum:
nai qui sine timore ẽ
non poterit iustificari.
Iracundia emm anmo

Expanded text:
t in extremis, et in die defunctionis suae benedicetur. Dilectio Dei honorabilis sapientia. Quibus autem apparuerit in visu diligunt eum in visione, et in agnitione magnalium suorum.nitium sapientiae timor domini, etcum fidelibus in utero concreatus est, et cum electis seminibus creditur, et cum iustis diebus consummationis illius benedicetur. plenitudo sapientiae timere dominum et plenitudo de fructibus eius. omnem domum illius inplebit a generationibus, et receptacula de thensauris eiustimor Domini repollens pacem et salutis fructum et vidit et dinumeravit eam utraque autem sunt dona Dei scientiam et intellectum prudentiae sapientia conpartietur et gloriam tenentium se inaltat radix sapientiae est tmi enim illius longaeui. in thesauris sapientiae intellectus est et scientiae religiositas: execratio autem peccatoribus sapimor domini expellit peccatum. nam qui sine timore est non potest iustificari: i
Abbreviated transcription (Latin):
et finem illorum sine
honore. Quomodo com¬
putati sunt inter filios
dei: et inter sanctos sors
illorum est. Ergo errani¬
mus a uia ueritatis: et
iusticie lumen non luxit
nobis. Et sol intelligen¬
cie non est ortus nobis.
Lassati sumus mn uia i¬
inquitatis et ꝑdicionis.
et ambulauimus mas
difficiles. Uiam autem
dommni ignorauimus:
quid nobis ꝓfuit super¬
bia. aut quid diuiciarum
iactancia contulit nobis

Expanded text:
et finem illorum sine honore. Ecce quomodo computati sunt inter filios Dei, et inter sanctos sors illorum est. Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non illuxit nobis, et sol intelligentiae non est ortus nobis. Lassati sumus in via iniquitatis et perditionis, et ambulavimus vias difficiles, uiam autem Domini ignorauimus. quid nobis profuit superbia aut quid diuitiarum iactatio contulit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
bunt emm et
contempnent illos. do¬
minus autem irridebit
Et erunt post hec decidẽ¬
tes sine honore: et ĩ cõ¬
tumelia inter mortuo
in perpetuum. Quoni¬
am disrumpet illos in¬
flatos sine noce: et cõ¬
mouebit illos a fũdam̃¬
tis. Et usq ad suppre¬
mum desolabuntur: ⁊
erunt gementes. et me¬
moria illorum periet.
Uenient in cogitacio¬
ne peccatorum suorum
tinidi: et traducent il¬
los ex auerso iniquita¬
tes ipsorum¬
Unc stabunt
iuisti in magna
constancia aduersus e¬
os qui se angustiauert
et qui abstulerunt la

Expanded text:
bunt enim et contemnent illos autem Dominus inridebit et erunt post haec decidentes sine honore et in contumelia inter mortuos in perpetuum quoniam disrumpet illos inflatos sine voce et commovebit illos a fundamentis et usque ad supremum desolabuntur et erunt gementes et memoria illorum periet venient in cogitatione peccatorum suorum timidi et traducent illos ex adverso iniquitates ipsorumnc stabunt iusti in magna constantia adversus eos qui se angustaverunt et
Abbreviated transcription (Latin):
uero quadragĩ
ta huinq occiderunt re¬
gem filii ipsius: et reu̾¬
lus est thobias ad dom̃
suam om̃is q facultaᷤᷤ
eiuis restituta est. Post
hec uero cum esset dieᷤ
festus domini: et fc̃m
esset prandium bonũ ĩ
domo thobie dixit filio
suo. Uade et adduc a¬
liquos de tribu nostra
timentes deum: et epu¬
lentur nobiscum .RTẽ¬
rate omnia mirabilia eiꝰ.
u̾. Benedicite deum ce¬
li et coram omnib uiuen¬
tibus confitemim ei. Et
enarrate.

Expanded text:
ero quadraginta et quinque occiderunt regem filii ipsius et reversus est Tobias ad domum suam omnisque facultas eius restituta est ei post haec vero cum esset dies festus Domini et factum esset prandium bonum in domo Tobis dixit filio suo vade et adduc aliquos ex tribu nostra timentes Deum et epulentur nobiscum cumqurate omnia mirabilia ejus. Vers. Benedicite Deum, coeli, et coram omnibus viventibus confitemimi ei. Et enarrate.