comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gregii defensores catholicȩ fidi̾ ⁊ diuini eloquii tractato res cũ in xiii.¬
homineuno cuiꝰ uniuersã am̃ã honã quendã paradisũ eẽ senser̃
duo ista requirerent iurũ m̃tẽ muliere uͦ dixisse corporis sensũ.
& scđm hanc aut̃ distributionẽ qua uir ponit᷑ mens. sensus uero
corporis mulier uident᷑ abte omĩa cõuenire si cõdiderata trac¬
tentur. nisi qͥ in om̃ibꝰ bestiis ⁊ uolatilibꝰ scriptũ ẽ. ñ eẽ in uẽtũ
uiro ad uitoriũ simile illi.⁊ tẽ ẽ ei mulier facta delatere: ꝓpt̃
q gͦ ñ putaui ꝓ muliere sensũ corporis eẽ ponendũ quẽ uide¬
mus nob̾ ⁊ bestiis eẽ cõmuẽ. s aliqͥd uolui qd bestiȩ ñ haberent.
Sensũq. corporis magis ꝓserpente intelligendũ existimaui. qͥa
legitur. sapientior om̃ibꝰ peccoribꝰ tr̃ȩ. Ineis quippe naturalibꝰ
boni que nob ⁊ inracionabilibꝰ am̃antibꝰ uidemꝰ eẽ cõmunia.
uiuacitate quandã sensus excellit. ñ ille dequo scriptũ ẽ in

Expanded text:
gregii defensores catholicae fidei et divini eloquii tractatores, cum in homine uno, cujus universam animam bonam quemdam paradisum esse senserunt, duo ista requirerent, virum mentem, mulierem vero dixisse corporis sensum. Et secundum hanc distributionem qua vir ponitur mens, sensus vero corporis mulier, videntur apte omnia convenire, si considerata tractentur: nisi quod in omnibus bestiis et volatilibus scriptum est non esse inventum viro adjutorium simile illi, nsum corporis esse ponendum, quem videmus nobis et bestiis esse communem; sed aliquid volui quod bestiae non haberent: sensumque corporis magis pro serpente intelligendum existimavi, qui legitur sapientior omnibus pecoribus terrae . In eis quippe naturalibus bonis, quae nobis et irrationabilibus animantibus videmus esse communia, vivacitate quadam sensus excellit: non ille de quo scriptum est in
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ copulatricẽ rei uisibilis. atq uisionis quasi parentis ⁊ plis
siur in sentiendo. siue in cogitando.: nec parentẽ. nec ꝓle dici posse.
quom ualui ⁊ quibꝰ ualui demõstraui. Unde tempꝰ ad monet.
hanc eandẽ trinitatẽ. in interiore homine requirere atq abisto
dequo tãdiu locutꝰ sũ am̃ali atq carnali qͥ exterior dr̃. intrors
tendere ubi sꝑamꝰ inuenire nos posse scđ̾m trinitatẽ imaginẽ
dĩ. conatꝰ nr̃os illo ipso adiuuante quẽ omĩa sic̃ res ipsa indicat.
ita etiã scã scriptura in mensura ⁊ numero ⁊ pondere disposu¬
isse testatur

Expanded text:
tatem copulatricem rei visibilis atque visionis quasi parentis et prolis, tatem copulatricem rei visibilis atque visionis quasi parentis et prolis, sive in sentiendo, sive in cogitando, nec parentem nec prolem dici posse, quomodo valui et quibus valui demonstravi. Unde tempus admonet, hanc eamdem trinitatem in interiore homine requirere, atque ab isto de quo tamdiu locutus sum animali atque carnali, qui exterior dicitur, introrsus tendere. Ubi speramus invenire nos posse secundum trinitatem imaginem Dei, conatus nostros illo ipso adjuvante, quem omnia, sicut res ipsae indicant, ita etiam sancta Scriptura in mensura et numero et pondere disposuisse testatur
Abbreviated transcription (Latin):
quia licet innumerabilis sit multiplicitas taliũ uisionũ. sin¬
gulis tam̃ in memoria p̃scriptus ẽ intrans gressibilis modus.
Mensura gͥ in memoria. in uisionibꝰ numerus apparet. sic̃ imp¬
sis corporibꝰ uisibilibꝰ m̃sura quedã ẽ cũ numerosissime coabtatꝰ
sensus uidentiũ. ⁊ exuno uisibili multoꝵ cernentiũ formatꝰ
aspectus. ita ut etiã unus ꝓpt̃ duoꝵ oculoꝵ numerũ. plerũq.
unã rẽ geminata specie uideat fic̃ supͣ diximꝰ. In his gͦ rebus un¬
de uisiones exprimunt᷑. quedã mensura ẽ. In ipsis aut̃ uisionibꝰ
mimerus. Uoluntas uͦ quȩ hac ista cõ iungit ⁊ ordinat.⁊ quedã
unitate copulat. nec sentiendi. aut cogitandi aut appetitũ nisi
in his rebꝰ unde uisiones formant᷑ ad quiescens collocat ponderis
similis ẽ. Qua ꝓpt̾ hȩc tria mensurã numerũ pondus. etiã in
ceteris om̃ibꝰ rebꝰ anĩ ad uertenda p̃libauerim. nuc̃ utterĩ uolũ¬

Expanded text:
Quia licet innumerabilis sit multiplicitas talium visionum, singulis tamen in memoria praescriptus est intransgressibilis modus. Mensura igitur in memoria, in visionibus numerus apparet: sicut in ipsis corporibus visibilibus mensura quaedam est, cui numerosissime coaptatur sensus videntium, et ex uno visibili multorum cernentium formatur aspectus: ita ut etiam unus propter duorum oculorum numerum plerumque unam rem geminata specie videat, sicut supra docuimus. In his ergo rebus unde visiones exprimuntur, quaedam mensura est: in ipsis autem visionibus, numerus. Voluntas vero quae ista conjungit et ordinat, et quadam unitate copulat, nec sentiendi aut cogitandi appetitum nisi in his rebus unde visiones formantur, acquiescens collocat, ponderi similis est. Quapropter haec tria, mensuram, numerum, pondus, etiam in caeteris omnibus rebus animadvertenda praelibaverim. Nunc interim volun
Abbreviated transcription (Latin):
apte alio loco diẽ. Credite in dm̃. ⁊ in me credite. idẽ siẽ creditis
in dm̃. sic ⁊ inme qͥa ego ⁊ pat̾ unu̾ ds̃. Siẽ gͦ hic tanꝗͣ abstulit
ase fidẽ hominũ ⁊ inp̾atiẽ transtulit dicendo. ñ ume qredit.
s ineũ qͥ me misit. aqͦ tam̃ se utiq. separauit. sic etiã qd ait. ñ ẽ nim
dare.s siqͥbꝰ paratũ ẽ apatre mõ.puto claret scđm qͥd utrũq acci¬
piendũ sit. Iale ẽ enĩ ⁊ illud.ego ñ iudi cabo.cũ ipse iudicaturuꝰ
sit iuiuo̾ ⁊ mortuo̾. S qͥa ñ expotestate humana. ꝓpt̾ea recuirẽs
ad dĩtatẽ.sursũ erigit corda hominũ ꝓpt̃ quȩ subleuanda descedit.

Expanded text:
 in me credite, id est "sicut creditis in deum, sic et in me, quia ego et pater unus deus". sicut ergo hic tamquam abstulit a se fidem hominum et in patrem transtulit dicendo: non in me credit, sed in eum qui me misit, a quo tamen se non utique separauit: sic etiam quod ait: non est meum dare, sed quibus paratum est a patre meo puto clarere, secundum quid utrumque accipiendum sit. tale est enim et illud: ego non iudicabo, cum ipse iudicaturus sit uiuos et mortuos, sed quia non ex potestate humana, propterea recurrens ad deitate
Abbreviated transcription (Latin):
ita tantũ filiꝰ eũ missuru eẽt ñ ⁊ pat̾. cũ alio loco dicat. hȩe lo¬
ita dietũ ẽ qͣsi ñ eũ missurꝰ eẽt ⁊ filiꝰ s tantũ pat̾. Sic̃ gͦ ista ita ⁊
illud q ait s quibꝰ paratũ ẽ apatre mõ cũ patre se intelligi uoluit¬
parare sedes głȩ quibꝰ uellet. s dicet aliqͥs. Illic eũ despũ scõ loque¬
ret᷑ ita semissurũ ait. ut nõ negaret patrẽ missurũ.⁊ alio loco ita
patrẽ ut ñ negaret semissurũ. Hic uͦ aꝑte ait. Hõ ẽ m̃m̃ dare. atq.
ita secutꝰ. apatre dix̃ ista p̃parata. S hocẽ qd p̃strĩximꝰ scđin for¬
mã serui dictũ. ut ita intelligeremꝰ ñ ẽ nĩm dare. ac si diceret᷑.
Nõ ẽ humanȩ potestatis hoc dare. ut ꝑ illud intelligat᷑ hoc dare
ꝑ qd ds̃ ⁊ equalis ẽ patri. Nõ ẽ mm̃ in qͥt dare uob̾. idẽ ñ humana po

Expanded text:
i tantum filius eum missurus esset, non et pater, cum alio loco dicat: haec loita dictum est, quasi non eum missurus esset et filius, sed tantum pater. sicut ergo ista, ita et illud quod parare sedes gloriae quibus vellet. Sed dicit aliquis: Cum de Spiritu sancto loqueretur, ita se missurum ait, ut non negaret Patrem missurum: et alio loco ita Patrem, ut non negaret se missurum; hic vero aperte ait: Non est meum dare; atque ita secutus a Patre dixit ista praeparata. Sed hoc est quod praestruximus secundum formam servi dictum: ut ita intelligeremus, Non est meum dare, ac si diceretur, Non est humanae potestatis hoc dare: ut per illud intelligatur hoc dare, per quod Deus aequalis est Patri. Non est meum, inquit, dare, id
Abbreviated transcription (Latin):
ut saluũ faciã mũdũ. Deinde ad iungit ⁊ dic̃. qͥ me sꝑuit.⁊ ñ ac¬
cipit uerba mã habet qui eũ uidicet. Hic iã antelligeremꝰ pa¬
trẽ. nisi ad uingeret ⁊ diceret. Uerbũ q locutus sũ. ipsũ udi¬
cabit illũ in nouissima die. Quid igit᷑. Iã nec filiꝰ uidicabit qͥa dix
ego ñ iudicabo illũ : nec pat̾. s uerbũ qđ locutus ẽ filiꝰ : immo

Expanded text:
saluum faciam mundum. deinde adiungit et dicit: qui me spernit et non accipit uerba mea, habet qui se iudicet. hic iam intellegeremus patrem, nisi adiungeret et diceret: uerbum, quod locutus sum, ipsum iudicabit illum in nouissima die. quid igitur? iam nec filius indicabit, quia dixit: ego non iudicabo illum, nec pater sed uerbum, quod locutus est fili
Abbreviated transcription (Latin):
indicaret. sic̃ dictũ ẽ ad abrahã. Hc̃ cognoui qd times dm̃. Idẽ
nc̃ feci intognosceres. quia ⁊ ipse sibi in illa tẽptatione ꝓbatuꝰ
in notuit. Nã ⁊ illud utiq dicturꝰ erat discpłis tp̃re oportuno
deqͦ futuro tãquã p̃terito loques ait. Iã ñ dicã uos seruo. s a¬
mico. Seruuᷤᷤ aut̃ nescit uolũtatẽ diũ sui. uos aut̃ dixi amicos.

Expanded text:
indicaret, sicut dictum est ad Abraham: nunc cognoui, quia times deum, id est "nunc feci, ut cognosceres", quia et ipse sibi in illa temtatione probatus innotuit. nam et illud utique dicturus erat discipulis tempore opportuno, de quo futuro tamquam praeterito loquens ait: iam non dicam uos seruos, sed amicos; seruus enim nescit uoluntatem domini sui, uos autem dixi am
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ i ie credit inqͥt. ñ in me credit. s in eũ qͥ me misit. nͥ ita intelli¬
gas qͥm me credit. ñ in hoc qd uidet credit nesit spes nr̃a in ereaturã.
s in illũ qͥ suscepit qeaturã in qͣ humanis oculis appareret : ac si
ad se equale patri cõtemplandũ ꝑfidẽ corda mũdaret: Idõq ad
pairẽ referens intẽtionẽ credentiũ ⁊ dicẽs. ñ in me credit s

Expanded text:
it, inquit, non in me credit, sed in eum qui me misit, nisi ita intelligas: Qui in me credit, non in hoc quod videt credit, ne sit spes nostra in creatura, sed in illo qui suscepit creaturam, in qua humanis oculis appareret, ac sic ad se aequalem Patri contemplandum, per fidem corda mundaret. Ideoque ad Patrem referens intentionem c
Abbreviated transcription (Latin):
uult intelligi qd eũ genuerit pat̃. ut ñ tanquã existenti ⁊ ñ haben¬
ti dedit aliquid. s ipsũ dedisse ut hab̾et. genuisse ẽ ut eẽt. Hon
enĩ sic̃ crratura ita dĩ filiꝰ ante in carnationẽ ⁊ ante assũptam
creaturã unigenitꝰ ꝑ quẽ facta s̃ om̃ia. aliud ẽ.⁊ aliud habet. s
dũ sit idoneus. ubi ait. sic̃ pat̾ habet uitã in semeaipso. ita dedit¬
⁊ filio uitã hab̾e insemetipso. Neq enĩ iã existenti ⁊ uitã n ha¬
benti dedit ut hab̾et uitã insemetipso cũ eo ipso qd ẽ uita sit. hoc
ẽ gͦ dedit filio hab̾e uitã insemetipso. genuit filiũ eẽ ĩ comuta¬
bilẽ uitã qd ẽ uita et̃na. Cũ gͦ uerbũ di sit filiꝰ di.⁊ filiꝰ dĩ sit uer

Expanded text:
vult intelligi quod eum genuerit Pater: non ut tanquam existenti et non habenti dederit aliquid, sed ipsum dedisse ut haberet, genuisse est ut esset. Non enim sicut creatura, ita Dei Filius, ante incarnationem et ante assumptam creaturam unigenitus per quem facta sunt omnia, aliud est et aliud habet, sed dum sit idoneus, ubi ait: Sicut habet Pater vitam in semetipso, ita dedit Filio habere vitam in semetipso: neque enim jam existenti et vitam non habenti dedit ut haberet vitam in semetipso, cum eo ipso quod est vita sit. Hoc est ergo, Dedit Filio habere vitam in semetipso, Genuit Filium esse incommutabilem vitam, quod est vita aeterna. Cum ergo Verbum Dei sit Filius Dei, et Filius Dei sit ve
Abbreviated transcription (Latin):
ro itaq. quomͦ uitelligamꝰ ego ñ iudicabo. s uerbũ qd locutꝰ sũ
iudicabit. Qđ̃ ex cõ sequentibꝰ apparet ita dictũ ẽ. acsi diceret. ego
ñ iudicabo s uerbũ patris iudicabit. Uerbũ aut̃ patriꝰ ẽ ipse
filiꝰ dĩ. Sicine intelligendũ ẽ ego ñ iudicabo. s ego iudicabo: e¬
mͦ istud potest eẽ uerũ nisi ita. ego scilioet ñ iudĩcabo expotestate
humana qͥa filiꝰ hominiꝰ sũ. s ego iudicabo ex potestate uerbi. qͥa
filiꝰ dĩ sũ. Aut sicõtraria ⁊ repugnantia uident᷑ ego ñ uidicabo
s ego uidicabo. qͥd illic dicemꝰ ubiꝰ ait.mã doctrina nẽ mã : Quomͦ¬

Expanded text:
itaque, quomodo intellegamus: ego non iudicabo, sed uerbum, quod locutus sum, iudicabit. quod ex consequentibus apparet ita dictum, ac si diceret: "ego non iudicabo, sed uerbum patris iudicabit." uerbum autem patris est ipse filius dei. sicine intellegendum est: "ego non iudicabo, sed iudicabo"? quomodo istud potest esse uerum nisi ita: negoego scilicet non iudicabo ex potestate humana, quia filius hominis sum, sed ego iudicabo ex potestate uerbi, quoniam filius dei sum." aut si contraria et repugnantia uidentur: „ego non iudicabo, sed iudicabo", quid illic dicemus, ubi ait: mea doctrina non est mea? quom
Abbreviated transcription (Latin):
cce eso qui hoc quero. cũ aliquid amo. tria sũt. sũ diligit ii¬
ego. ⁊ q amo.⁊ ipse amor. Nõ enĩ amo amorẽ. nisi amante
amen. Nã ñ ẽ amor. ubi nichił amatur. Tria gͦ sũt. amans.⁊
qͥ amatur. ⁊ amor. Quisi ñ amẽ. nisi ieipsũ. ñ ne duo er̃. qͥ amo
⁊ amor : amans eiũ. ⁊ q amatur hoc idẽ ẽ. qͣndo seipse amat.
sic̃ amare ⁊ amari. eodẽ mͦ idipsũ ẽ cũ se quisq aniat. Fadẽ qͥppe

Expanded text:
cce ego qui hoc quaero, cum aliquid amo tria sunt: ego et quod amo, et ipse amor. Non enim amo amorem, nisi amantem amem: nam non est amor, ubi nihil amatur. Tria ergo sunt; amans, et quod amatur, et amor. Quid, si non amen nisi me ipsum? nonne duo erunt; quod amo, et amor? Amans enim et quod amatur, hoc idem est, quando se ipse amat: sicut amare et amari, eodem modo idipsum est, cum se quisque amat. Eadem quippe
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ꝓquibꝰ offertꝰ. atq. id sine uicio sit. ut ꝓuiciosis mundandis
possit offerri. hoc certe om̃s cuꝑuit. qui ꝓse offerri sacrificiũ
dõ uolut̃. Quis gͦ tam iustꝰ ⁊ sc̃ĩ sacerdoᷤ. quã unicus dĩ filius:
ñ qui opus haberet sacrificiũ sua purgare peccata. nec origi¬
nalia nec ex humana uita quȩ ad dunt᷑: ⁊ quid tã cõgruen¬
ter ab hominibꝰ sumeret᷑ q ꝓ eis offeret᷑ quã humana caro.
Et quid tã aptũ huic immolationi. quã caro mortalis : & qͥd
tam mundũ ꝓmundans uitiis mortaliũ quã sine ulla cõ¬
tagione carnalis cõ cupiscentiȩ caro nata in utero. ⁊ exut̃o
uirginali . & tã grate offerri ⁊ suscipi posset quã caro sacri¬
ficiiꝰ nr̃i corpus effectũ sacerdotis nr̃i : ut qm̃ quatuor cõsi¬
derant᷑ in om̃i saerificio eui offerat᷑. a quo offerat᷑. qͥd offerat᷑.¬
ꝓ quibꝰ offerat᷑. idẽ ipse unus uerusq mediator. ꝑ sacrificiũ

Expanded text:
pro quibus offertur, atque id sine vitio sit, ut pro vitiosis mundandis possit offerri. Hoc certe omnes cupiunt, qui pro se offerri sacrificium te: « Quis ergo tam justus et sanctus sacerdos quam unicus Dei Filius, non qui opus haberet per sacrificium sua peccata purgare, nec originalia, nec ex humana vita quae adduntur? Et quid tam congruenter ab omnibus sumeretur quod pro eis offerretur quam humana caro? Et quid tam aptum huic immolationi quam caro mortalis? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalium quam sine ulla contagione carnalis concupiscentiae caro nata in utero et ex utero virginali? Et quid tam grate offerri, et suscipi posset quam caro sacrificii nostri corpus effecta sacerdotis nostri, ut quoniam quatuor considerantur in omni sacrificio, cui offeratur, a quo offeratur, pro quibus offeratur, idem ipse unus verusque Mediator per sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
Ro inde ñ mͥ uident᷑ ꝓbabilẽ affene sententiã qͥsic arbitrant
trmmitatẽ imagiis di intribꝰ ꝑsonis q̃ attinet ad humana
naturã posse reppiri. ut in cõ uigio masculi ⁊ femine atq in eoꝵ
ꝓle cõpleat᷑ qͥ quasi uir ipse patris ꝑ sonã intimet.I. ilii uͦ qͣ de
nã ułut sp̃s dicũt eẽ mulierẽ.quȩ ita deuiro ꝓcessit. ut ñ ipsa

Expanded text:
roinde non mihi videntur probabilem afferre sententiam, qui sic arbitrantur trinitatem imaginis Dei in tribus personis, quod attinet ad humanam naturam, posse reperiri, ut in conjugio masculi et feminae atque in eorum prole compleatur: quod quasi vir ipse Patris personam intimet; Filii vero, quod de nam velut Spiritus dicunt esse mulierem, quae ita d
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ extp̃re s nec ex in formi formatũ. siquadicunt᷑ talia.
ad qͦꝵ similitudinẽ etiã ista inferioris creature genera. qͣmuiꝰ
longe remotissima facta s̃. ñ debent cuiꝰ quã sobriã ꝑturbare
prudentiã. necũ uanũ deuitad orrore. i ꝑniciosũ in cuirat
errore. Assuescat in corporibꝰ ita spaliũ repꝑtre uestigia. ut cũ
inde sursũ uersus duce ratione ascendere ceꝑit.ut ad ipsã ĩ¬
comutabilitatẽ ueritatẽ ꝑ quã facta s̃ ista ꝑ ueniat. ñ secũ ad
suma ꝑtrahat. qd cõtemnit in infimis. Hec enĩ erubuit qͥdã
urarẽ sibi eligere sapientiã. quia nom̃ uxoris in ꝓlegigneda.
coruptibilẽ cõcubitũ ingerit cogitanti. Aut uͦ ipsa sapientia
serus feminei ẽ. quia feminini generis uocabulo.⁊ in greca
⁊ in latina lingua enunciat᷑.¬

Expanded text:
natum ex tempore, nec ex informi formatum, si qua dicuntur talia, natum ex tempore, nec ex informi formatum, si qua dicuntur talia, ad quorum similitudinem etiam ista inferioris creaturae genera, quamvis longe remotissime facta sunt, non debent cujusquam sobriam perturbare prudentiam, ne cum vanum devitat horrorem, in perniciosum incurrat errorem. Assuescat in corporalibus ita spiritualium reperire vestigia, ut cum inde sursum versus duce ratione ascendere coeperit, ut ad ipsam incommutabilem veritatem per quam sunt facta ista perveniat, non secum ad summa pertrahat quod contemnit in infimis. Nec enim erubuit quidam, uxorem sibi eligere sapientiam, quia nomen uxoris in prole gignenda corruptibilem concubitum ingerit cogitanti: aut vero ipsa sapientia sexu femina est, quia feminini generis vocabulo et in graeca et in latina lingua enuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
despũ scõ qd apatire ꝓcedat. ⁊ tam̃ filius ñ ẽ. In huiꝰ gͥ opinionis
errore.hoc solũ ꝓbabilit̾ affert᷑ qͥ in origine factȩ feminȩ scđm scȩ̃
scripturȩ fidẽ satis ostendit᷑. ñ om̃e qđ dealiqͣ ꝑsona ita existit.
ut ꝑ sonã alterã faciat filiũ posse dici. qͣndo quidẽ deuiri ꝑsona
extitit ꝑsona muheris. uec tam̃ eiꝰ filia dicta ẽ. Cetera sane itas
ab surda. imo uͦ ita falsa. ut facillinre redarguant᷑. Onitto enĩ
quippe respondeatur hęc in carnalibꝰ habere offensionẽ. dũ corpo¬
rei cõceptus partusq cogitant᷑. quã quã ⁊ hȩc ipsa castissimȩ cogi¬
tent. quibꝰ mundis om̃ia inunda s̃. In mundis aut̃ ⁊ infidelibꝰ
qͦꝵ polluta s̃ ⁊ mens ⁊ cõscientia. ita nichil ẽ inũdũ. ut quodã
eoꝵ etiã deuirgine scđ̾m carnẽ natus xp̃s offendat. s tam̃ in
sp̃alibꝰ illis sumis ubi ñ ẽ aliqͥd uiolabile aut corruptibile. nec

Expanded text:
uod a Patre procedat , et tamen Filius non est. In hujus igitur opinionis errore, hoc solum probabiliter affertur, quod in origine factae feminae, secundum sanctae Scripturae fidem satis ostenditur, non omne quod de aliqua persona ita existit, ut personam alteram faciat, filium posse dici; quandoquidem de viri persona exstitit persona mulieris, nec tamen ejus filia dicta est. Caetera sane ita sunt absurda, imo vero ita falsa, ut facillime redarguantur. Omitto enim quippe respondeatur haec in carnalibus habere offensionem, dum corporei conceptus partusque cogitantur. Quanquam et haec ipsa castissime cogitent, quibus mundis omnia munda sunt: immundis autem et infidelibus, quorum polluta sunt et mens et conscientia, ita nihil est mundum , ut quosdam eorum etiam de virgine secundum carnem natus Christus offendat. Sed tamen in spiritualibus illis summis, ubi non est aliquid violabile aut corruptibile, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ne positũ ẽ. utrũ ad hoc opus tantũ mͦ creatura formata sit.
in qua ds̃ sic̃ tuc̃ oportuisse iudicauit humans ostenderetur
aspectibꝰ an angłi qͥ iã erat̃ ita mittebant᷑ ut ex ꝑsona di lo¬
querent᷑ assum entes corporale speciẽ decrtatura corporea in
usũ muusterii su. aut ipsũ corpꝰ suũ. ciu ñ subdunt᷑ s subditũ
regũt mutantes atq uertentes inspecies qͣs uellent accomodataᷤ
atq aptã actionib suis. scđ̾m attributã sibi acreatore potentiã.¬

Expanded text:
 visis utrum ad hoc opus tantum creatura formata sit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita mittebantur, ut ex persona Dei loquerentur, assumentes corporalem speciem de creatura corporea in usum ministerii sui; an ipsum corpus suum cui non subduntur, sed subditum regunt, mutantes atque vertentes in species quatque aptas accionibus suis secundum attributam sibi a creatore potencia
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ ⁊ illas uoces auribꝰ insonantes. cũ ipsa sensibilis creata
ad nutũ seruiens cõditori. inid qd opꝰ erat ꝓtp̃re uertebat᷑. sic̃
in libro sapientiȩ scriptũ ẽ.creatura enĩ tibi factori deserui¬
ens ertendit᷑ intorm̃tũ aduersu᷑ iniuisto.⁊ lenior fit ad benefa¬
ciendũ hisqui inte confidut. ꝓpt̃ hoc ⁊ tẽ in omĩa se transfiguras.
om̃iũ nutrici grẽ tuȩ deseruiebat ad uoluntatẽ hoꝵ quite desi¬
derabat̃. ꝑueiut enĩ potentia uolũtatis dĩ ꝑ creaturã spũalẽ.
usq ad efectus uisibũes atq. sensibiles creaturȩ corporalis. Ulbi¬

Expanded text:
hominum, et illas voces insonantes auribus, cum ipsa sensibilis creatura hominum, et illas voces insonantes auribus, cum ipsa sensibilis creatura atiae scriptum est: Creatura enim tibi factori deserviens, extenditur in tormentum adversum injustos, et lenior fit ad benefaciendum iis qui in te confidunt. Propter hoc et tunc in omnia se transfigurans, omnium nutrici gratiae tuae deserviebat ad voluntatem horum qui te desiderabant . Pervenit enim potentia voluntatis Dei per creaturam spiritualem usque ad effectus visibiles atq
Abbreviated transcription (Latin):
siue inigneis lingui apparuit. S fateor exced̾e uires intentioni m&e.
utrũ angłi manente sp̃ali sui corporis qualitate ꝑ hac̃ occultius
tatã quasi aliquã uestem mutent ⁊ uertant in quas libet specie
corporales. etiã ipsa̾ ueras sic̃ aqua uera in uerũ uinũ cõuersa
ẽ ad nõ. an ipsa ꝓpria corpora sua transforment inq̾ uoluerint
accomodate ad io qd agut̃. S qͥ libet hoꝵ sit. ad p̃sentẽ questionẽ
ñ ꝑtinet. Et qͣmuis hȩc qm̃ homo sũ. nullo exꝑim̃to possim cõ¬
p̃hende. sic̃ angłi qui hȩc agut ⁊ magis ea nor̃ quã ego noui.
quatenuis mutet᷑ corpꝰ m̃mꝰ in affectũ uolũtatis meȩ. siue qͣ ĩ
me siue qd exaliis exx ꝑtus sũ. qͥd hoꝵ tam̃ ⁊ diuinaꝵ scripturaꝵ
auccoritatibꝰ credã. nc̃ ñ opus ẽ dic̃e necogar ꝓbare.⁊ fiat ser¬
mo longior dere qͣn ĩ diget presens questio. Illud nc̃ uidendũ ẽ
utrũ angłi tunc agebant ⁊ illas corpoꝵ species apparentes odis

Expanded text:
sibi potentiam. Sed fateor excedere vires intentionis meae utrum angeli, manente spirituali sui corporis qualitate, per hanc occultius tatum, quasi aliquam vestem mutent et vertant in quaslibet species corporales, etiam ipsas veras, sicut aqua vera in verum vinum conversa est a Domino : an ipsa propria corpora sua transforment in quod voluerint, accommodate ad id quod agunt. Sed quodlibet horum sit, ad praesentem quaestionem non pertinet. Et quamvis haec, quoniam homo sum, nullo experimento possim comprehendere, sicut Angeli qui haec agunt, et magis ea norunt quam ego novi, quatenus mutetur corpus meum in affectu voluntatis meae, sive quod in me, sive quod exauctoritatibus credam, nunc non opus est dicere, ne cogar probare, et fiat sermo longior de re qua non indiget praesens quaestio. 6. Illud nunc videndum est, utrum Angeli tunc agebant et illas corporum species apparentes oculis
Abbreviated transcription (Latin):
filio. qͥa filius apatre se missũ afsidue cõmemorat. Maior ẽ
Et sp̃s sc̃s utroq minor ẽ. quia ⁊ pat̾ eũ inisit sic̃ cõtdemoraui
mus. ⁊ filiꝰ cũ diẽ. si aut̃ abiero iittã eũ ad uo. Qua ĩ questione
pͥmũ quero. unde uł quo missus fit filiꝰ. Ego inqͥt apatre exi¬
dũ. hoc ẽ mitti. Ouid gͥ ẽ qd deillo idẽ ipse eugłista diẽ. in hoc

Expanded text:
Filio, quia Filius a Patre se missum assidue commemorat; major estet Spiritus sanctus utroque minor est, quia et Pater eum mittit, sicut coestione primum quaero, unde et quo missus sit filius. ego, inqdum, hoc eat mitti. quid igitur est quod de illo idem ipse euangelista dicit: in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sos. fallit uerbũ q positũ ẽ. donec. ita nãq sequit᷑. O portet enĩ illũ¬
regnare. donec ponat om̃s inimicoᷤᷤ suoᷤᷤ sub patibꝰ suiꝰ. tãquã cũ
posuerit nõ sit regnaturus. Nec intelligunt ita dietũ sicuti ẽ illud.
cõfirmatũ ẽ cor eius nõ cõmorebit᷑. donec uideat suꝑ inunicõ suo̾.
nuc regnat exfide uiuentibꝰ mediator dĩ ⁊ homunũ homo xp̃s¬

Expanded text:
enim illuregnare, donec ponat inimicos sub pedibus suis, tamquam cum posuerit non sit regnaturus, nec intellegunt ita dictum, sicut est illud: confirmatum est cor eius; non commouebitur, donec uideat super inimicos suos; nunc regnat ex fide uiuentibus, mediator dei et hominum homo
Abbreviated transcription (Latin):
patientiã expectamiꝰ. quo ad usq rex inrecubitu suo ẽ.⁊c̃ erit q scrip¬
tũ ẽ. Ad implebis me leticia cũ uultu tuo. Illa letiera nichil am¬
pliꝰ requiret᷑. quia nec erit qͥd ampliꝰ requirat᷑. ostendet᷑ enĩ nob̾pat̃
⁊ sufficiet nb. Qđ bene intellexerat philippꝰ eũ diceret. Dnẽ ostende
nob̾ patrẽ.⁊ suffic̃ nob̾. S nõdũ bene intellexerat eo quoq mͦ idipsũ
potuisse dicẽ. duẽ ostende nob̾ te.⁊ suffic̃ nob̾. Ut enĩ hoc intellige¬
ret. responsũ ẽ ei adnõ. Tanto tpre uob̾cũ sũ ⁊ nõ cognouistiᷤᷤ me.
philippe qͥ uidit me. uidit ⁊ patrẽ. S qͥa uolebat eũ ea fide iuiuere¬

Expanded text:
exspectamus, quoadusque rex in recubitu suo est. Tunc erit quod scriptum est: Adimplebis me laetitia cum vultu tuo. Illa laetitia nihil amplius requiritur, quia nec erit quod amplius requiratur. Ostendetur enim nobis Pater, et sufficiet nobis, quod bene intellexerat Philippus ut diceret: Domine, ostende nobis Patrem et sufficit nobis: sed nondum intellexerat eo quoque modo idipsum se potuisse dicere: Domine, ostende nobis te, et sufficit nobis. Ut enim hoc intelligeret, responsum est ei a Domino: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit,
Abbreviated transcription (Latin):
solus om̃ino sufficiat. Cũ uenerit ille sp̃s ueritati. docebit uo̾ om̃ẽ ueri¬
tatẽ. Nũquid gͦ separat᷑ huic filiꝰ tanquã ipse ñ doceat om̃ẽ ueritatẽ.
aut quasi hoc impleat sp̃s sc̃s q minus potuit docere filiꝰ : dicant gͦ si pla¬
cet maiorẽ eẽ filio sp̃m scm̃ quẽ nunorẽ illo solent dic̃e.an qͥa ñ dictũ
ẽ ipse solus. aut nemo nisi ipse uo̾ docebit om̃ẽ ueritatẽ. idõ ꝑmittunt
ut cũ illo docere eredat᷑ ⁊ filiꝰ. Apłs gͦ separauit filiũ absciendi hiꝰ quȩ
dĩ s̃. ubi ait. Sic ⁊ quȩ dĩ s̃ uemo scit nisi sp̃s dĩ. ut iã isti ꝑ uersi pos

Expanded text:
ocebit uos omnem ueritatem. numquid ergo hinc separatur, tamquam ipse non doceat omnem ueritatem ? aut quasi hoc impleat spiritus sanctus quod minus potuit docere filius? dicant ergo, si placet, maiorem esse filio spiritum sanctum, quem minorem illo solent dicere. an quia non dictum est: "ipse solus" aut: "nemo nisi ipse uos docebit omnem ueritatem", ideo permittunt, ut cum illo docere credatur et filius ? apostolus ergo separauit filium ab sciendis his quae sunt dei, ubi ait: sic et quae sunt dei nemo scit nisi spiritus dei, ut iam isti per
Abbreviated transcription (Latin):
te unũ uerũ dm̃.⁊ quẽ misisti iħm xp̃m. hoc fiet cũ uenerit dñs.
⁊ illuminauerit occulta tenebraꝵ. cũ tenebre mortalitatiꝰ hui
corruptionisq transierit. tẽ erit mane nr̃m. deqͦ inpsal modr.
Mane adstabo tibi ⁊ cõtemplabor. Dehac cõtẽplatione intelligo dic¬
tũ cũ tradidit regnũ dõ ⁊ patri.idẽ cũ ꝑduxerit iustoᷤ ĩ quibꝰ nc̃
ex fide uiuentibꝰ regnat mediator dĩ ⁊ hominũ honio xp̃s iħs ad
cõtẽplationẽ dĩ ⁊ patri. Si desipio hic corrigat me qͥ meluiᷤ sapit.

Expanded text:
te unum uerum deum et quem misisti legum Christum. hoc fiet, cum uenerit dominus et inluminauerit occulta tenebrarum, cum tenebrae mortalitatis huius corruptionisque transierint. tunc erit mane nostrum, de quo in psalmo dicitur: mane adstabo tibi et contemplabor. de hac contemplatione intellego dictum: cum tradiderit regnum deo et patri, id est cum perduxerit iustos, quibus nunc ex fide uiuentibus regnat mediator dei et hominum homo Christus Iesus, ad contemplationem dei et patris. si desipio, corrigat me qui melius sapit;
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ dĩs inpsalmi. Lõgitudine dierũ replebo eũ.⁊ ostendã illi salu¬
tare mm̃. Siue gͦ audiamꝰ ostende nob̾ filiũ. siue audiamꝰ ostende nb̾
patrẽ. tantũdẽ ualet qͥa neut̃ sine alt̾o potest ostendi. Unũ qͥppes
sic̃ ait. ego ⁊ pat̾ uiiũ sumꝰ. Deniq ꝓpt̃ ipsã in separabilitatẽ suffi¬
cientẽ aliqͣndo nominat᷑ uł pat̃ solus. uł filiꝰ solũ. ad impleturꝰ nos¬

Expanded text:
longitudine dierum replebo eum et ostendam illi salutare meum. siue ergo audiamus: "ostende nobis filium", siue audiamus: ostende nobis patrem, tantundem ualet, quia neuter sine altero potest ostendi. unum quippe sunt, sicut ait: ego et pater unum sumus. denique propter ipsam inseparabilitatem sufficienter aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pat̃. ⁊ filius ds̃ ẽ.⁊ sp̃s sc̃s ds̃ ẽ qd scđm substandã dici. nemo
dubitat. ñ tam̃ tes dõs s unũ dm̃ dicim. eandẽ ipsã p̃stãtis¬
solo sic̃ illi ꝑ uerse sentuit. s depatre ⁊ filio ⁊ spũ scõ serip¬
tũ ẽ. tues dr̃ solus magnus. ⁊ bonus pat̾. bonus filius. bonꝰ
⁊ sp̃s sẽs. nec tres boni s unus bonus deqͦ scriptũ ẽ. nemobonꝰ
nisi unus ds̃. & enĩ dñs iłis ne ab illo qui dixerat magister
bone tãquã hominẽ cõpellans scđ̾m hominẽ tantũ modo
intelligeret᷑ idõ ñ ait. nemo bonus nisi solus pat̾. s nemo
bonus nisi unus ds̃. in patris enĩ nomine. ipse pse pat̾ ꝓnũ¬

Expanded text:
am dici nemo dubitat: non tamen tres deos, sed unum Deum dicimus eam ipsam praestantissolo, sicut illi perverse sentiunt; sed de Patre et Filio et Spiritu sancto scriptum est, Tu es Deus solus magnus . Et bonusanctus: nec tres boni, sed unus bonus; de quo dictum est: Nemo bonus nisi unus Deus . Etenim Dominus Jesus ne ab illo qui dixerat, Magister bone , tanquam hominem compellans, secundum hominem tantummodo intelligeretur, ideo non ait, nemo bonus nisi solus Pater, sed: Nemo bonus nisi unus Deus. In Patris enim nomine, ipse per se Pater pronun
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ cõ siliũ seu uoluntatẽ patris. idẽ uerbũ eẽ dixer̃.S me¬
lius qͣntũ existimo dr̃ cõ filiũ decõfilio. ⁊ uoluntas deuolun¬
tate. sic̃ substantia desubstantia. sapientia desaprentia.
neab sur ditate illa qͣm iã refellimꝰ filiꝰ patrẽ dicat᷑ facere
sapientẽ. uł uolentẽ. si ñ habet pat̾ in substantia sua cõ¬
siliũ uł uoluntatẽ. Acute sane quidã respđit heretico
uersutissime interroganti. utrũ ds̃ filiũ uolens an no
lens genuerit. ut sidiceret᷑ nolens. ab sur dissima dĩ mise¬
ria sequeret᷑. Si aut̃ uolens. cõtinuo qd intendebat ułut
inuicta racione cõcluderet. ñ natiuȩ eẽ filiũ s uolũtatiᷤ.
At ille uigilantissime uicissim quesiuit ab eo utrũ ds̃ pat
uolens an nolens sit ds̃. Ut si respderet nolens. sequeret᷑¬

Expanded text:
e dixerunt. Sed melius, quantum existimo, dicitur consilium de consilio, et voluntas de voluntate, sicut substantia de substantia, sapientia de sapientia: ne absurditate illa quam jam refellimus, Filius dicatur Patrem facere sapientem vel volentem, si non habet Pater in substantia sua consilium vel voluntatem. Acute sane quidam respondit haeretico versutissime intelens genuerit, ut, diceretur nolens, absurdissima dei miseria sequeretur, si autem nolens, continuo quod contendebat uelut inuicta ratione concluderet, non naturae esse filium, sed uoluntatis. at ille uigilantissime uicissim quaesiuit ab eo, utrum deus pater uolens an nolens sit deus, ut, si responderet nolens, sequeret
Abbreviated transcription (Latin):
bũ ẽ. neq uicioꝵ noticia nob̾ displicet. s ipsa uicia. Nã pla¬
cet mͥ qd noui. ⁊ definio qͥd sit intẽꝑantia. ⁊ hoc ẽ uerbũ ei:.
sicuti sunt in arte nota uicia. & recte apꝓbat᷑ eoꝵ notiera.
cũ discernit cognitor speciẽ. pͥuationẽ. rationẽq uirtutis. sicuti
agere ⁊ negare ⁊ eẽ. ⁊ ñ eẽ. & tam̃ uirtute priuari. atq. ĩ uiciũ

Expanded text:
plicet, sed ipsa vitia. Nam placet mihi quod novi et definio quid sit intemperantia; et hoc est verbum ejus. Sicuti sunt in arte nota vitia, et recte approbatur eorum notitia, cum discernit cognitor speciem privationemque virtutis, sicut aiere et negare, esse et non esse: attamen virtute privari
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃. pat̾ maior me ẽ. Minor ẽ seipso. qͥa deipso dictũ ẽ. seinetipsũ
exinaniuit. M inor ẽ ⁊ spũ scõ qͥ a ipse ait. qui dixerit blasphemiã
ei. Et in ipso uirtutes oꝑatu̾ ẽ dicẽs. fiego inspũ di eicio demonia.
certe suꝑuenit inuo regnũ dĩ.⁊ ap̃ ẏsaĩã dic̃. ꝗͣ lectionẽ ipse insi¬
nagoga recitauit. ⁊ dese cõpletã sine scrupulo dubitationis ostẽdit.

Expanded text:
ajor me est : minor est se ipso, quia de illo dictum est, Semetipsam exinanivit : minor est Spiritu sancto, quia ipse ait, Qui dixerit blasphemiam ittetur ei . Et in ipso virtutes operatus est, dicens: Si ego in Spiritu Dei ejicio daemonia, certe supervenit super vos regnum Dei . Et apud Isaiam dicit, quam lectionem ipse in synagoga recitavit, et de se completam sine scrupulo dubitationis ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
Respdit iħs ⁊ dix̃ illis. Siqͥs me diligit sermonẽ mm̃ seruabit. ⁊ pat̾ m̃s
diliget eũ. ⁊ ad illũ ueniemꝰ ⁊ mansionẽ apud eũ faciemꝰ. Eece qͥa ñ solũ
seipsũ ostendit ei aqͦ diligit᷑. qͥa simul cũ patre uenit ad eũ.⁊ mansionẽ
fac̃ apud eũ.an forte putabit᷑ mansionẽ in dilectore suo facientibꝰ patͤ¬
⁊ filio exclusus eẽ ab hac mansione sp̃s sc̃s . Quid ẽ gͦ qd suꝑiꝰ ait despũ¬

Expanded text:
Pater meus diliget illum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Ecce quia non solum se ipsum ostendit ei a quo diligitur, quia simul cum Patre venit ad eum, et mansionem facit apud eum. 19. An forte putabitur mansionem in dilectore suo facientibus Patre et Filio exclusus esse ab hac mansione Spiritus sanctus? Quid est ergo quod su
Abbreviated transcription (Latin):
cõ templatione ds̃ erit omĩa in om̃ibꝰ. qͥa nichil ab illo aliud requiretur
s solo ipso illustrari ꝑfruiq. sufficiet. Idõq ille in qͦ sp̃s int̾pellat ge¬
mitibꝰ inenarrabilibꝰ. unã in qͥt petii adño hanc requirã. ut in habi

Expanded text:
contemplatione Deus erit omnia in omnibus; quia nihil ab illo aliud requiretur, contemplatione Deus erit omnia in omnibus; quia nihil ab illo aliud requiretur, sed solo ipso illustrari perfruique sufficiet. Ideoque ille in quo Spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus , Unam, inquit, petii
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾. hoc enĩ significat in eo q ait. Iterũ uidebo uo̾ ⁊ gaudebit corur̃m.
⁊ gaudiũ ur̃m nemo auferet a uob̾. huiꝰ gaudii similitud inẽ p̃sig¬
nabat maria sedens ad pedeᷤᷤ dnũ intenta in uerbũ eiꝰ. qͥ eta scilicet
abonũ actione ⁊ intenta inueritatẽ. scđm quendã modũ cuiꝰ ca¬
par ẽ ista uita. q tam̃ p̃figuraret illud qd futurũ ẽ uiꝑt̾nũ. Marta
quippe sorore sua. in necessitatis actione cõ uersante qͣnuiꝰ bona
⁊ utili tam̃ cũ requies successerit transitura. ipsa requiescebat in
uerbo dnĩ. Et idõ dñs cõquerenti marchȩ. q eã soror ñ ad uiuaret.
respdit. Maria obtimã partẽ elegit. quȩ ñ auferet᷑ abea. Hõ partẽ
malã diã quã agebat in artha.s istã obtimã quȩ ñ auferet᷑. Illa
enĩ quȩ in ministerio indigentiȩ ẽ. cũ in digentia ipsa trãsierit
auferet᷑. Boni qͥ ppe oꝑis transituri merce̾ ẽ requie ꝑ mansura. In illagͥ

Expanded text:
nificat in eo quod dicit: iterum uidebo uos, et gaudebit cor uestrum, et gaudium uestrum nemo auferet a uobis. huius gaudii similitudinem praesignabat Maria sedens ad pedes domini et intenta in uerbum eius, quieta scilicet ab omni actione et intenta in ueritatem secundum quendam modum, cuius capax est ista uita, quo tamen praefiguraret illud quod futurum est in aeternum. Martha quippe sorore sua in necessitatis actione conuersante quamuis bona et utili, tamen cum requies successerit transitura, ipsa requiescebat in uerbo domini, et ideo dominus conquerenti Marthae, quod eam soror non adiuuaret, respondit: Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea; non pmalam dixit quod agebat Martha; sed istam optimam quae non auferetur. Illa enim quae in ministerio indigentiae est, cum indigentia ipsa transierit, auferetur. Boni quippe operis transituri merces est requies permansura. In illa igitur
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationi occirit script᷑a. Paulo qͥppe suꝑiꝰᷤ ait. Et ego rogabo patrẽ.
⁊ aliũ ad uocatũ dabit uob̾. ut uob̾cũ sit inet̃nũ. Hõ gͦ discedet patre
⁊ filio uenientibꝰ. s in eade mansione cũ ipsis erit in ꝑꝰ petuũ. qͥa necille
sine ipsis uenit. nec illi sine illo. S ꝓpt̾ in sinuationẽ truutati ꝑsoni
etiã singulis nominatis dicunt᷑ quedã. ñ tam̃ aliiᷤ separatĩ intelligũt᷑¬

Expanded text:
cogitationi occurrit Scriptura: paulo quippe superius ait, Et ego rogabo Patrem, et alium advocatum dabit vobis ut, vobiscum sit in aeternum . Non ergo discedet Patre et Filio venientibus, sed in eadem mansione cum ipsis erit in aeternum; quia nec ille sine ipsis venit, nec illi sine ipso. Sed propter insinuationem Trinitatis, personis etiam singulis nominatis dicuntur quaedam separatim ; non t
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ diligit me diligit᷑ apatre mõ. ⁊ ego diligã eũ. ⁊ ostendã merp¬
sũ illi. Nũ qͥs hic quia ñ dix̃ ostendã illi ⁊ patrẽ. idõ separauit ase¬

Expanded text:
autem me diligit, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et ostendam me ipautem me diligit, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et ostendam me ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
putabant ꝗd uidebat. Inde ẽ ⁊ illuo qͦ ait. Si diligeretis me gaudereti utiq¬
qm̃ eo ad patrẽ. qͥa pat̾ maior me ẽ. idẽ ꝓpt̾ẽa m̾e oportet t̾re ad patrẽ¬
mm̃. quia dũ me ita uidetis. ⁊ ex hoc q uidetis estimatis minor sũ pate.
atq ita eirca creaturã susceptũq habitũ occupati. equalitatẽ ꝗͣ cũ pa¬
tre habeo ñ intelligiti. Inde ẽ ⁊ illud. Noli me tangere. ñ dũ enĩ asce¬
di ad patiẽ mm̃. Tactus enĩ tãquã finẽ fac̃ motionis. id̾oq. nolebat
in eo eẽ finẽ intenti cordis uise. ut hoc qd uidebat᷑ tãtũ mͦ putaretur.
Ascensio aut̃ ad patrẽ erat ita uidĩ sic̃ equał ẽ patri. ut ibi eẽt finis
uisioniꝰ. quȩ suffic̃ nob̃̾. Aliqͣndo itẽ defilio solo dr̃. q ipse sufficiat ⁊
in eiꝰ usione merces tota ꝓinittit᷑ delectationis ⁊ desiderii nr̃i. Sic
enĩ ait. qͥ habet madata miã ⁊ custodit ea. ille ẽ qͥ diligit me. Qui

Expanded text:
putabant quod uidebant. inde est et illud quod ait: si diligeretis me, gauderetis, quoniam eo ad patrem, quia pater maior me est, id est propterea me oportet ire ad patrem; quia, dum me ita uidetis et ex hoc quod uidetis aestimatis, minor sum patre, atque ita circa creaturam susceptumque habitum occupati aequalitatem, qutre habeo non intelligitis. Inde est et illud: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem . Tactus enim tanquam finem facit notionis. Ideoque nolebat in eo esse finem intenti cordis in se, ut hoc quod videbatur tantummodo putaretur. Ascensio autem ad Patrem erat ita videri, sicut aequalis est. Patri, ut ibi esset finis visionis, quae sufficit nobis. Aliquando item de Filio solo dicitur, quod ipse sufficiat, et in ejus visione merces tota promittitur dilectionis et desiderii nostri. Sic enim ait: Qui habet mandata mea et custodit ea, ille est qui diligit me. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ mediator ⁊ sacerdo̾ filiꝰ dĩ ⁊ filiꝰ homini. s ⁊ ipse in qͣntũ sac̃¬
alia homo.homo pocuiꝰ infilio qͣm filiꝰ i patre. Sic̃ caro am̃ȩ ieȩ alia
substantia ẽ ad am̃ã m̃a qͣm uiꝰ in uno homine ꝗͣ am̃a alteriꝰ homi¬
nis ad am̃ã m̃ã. Cũ gͦ tradid̾it regiũ dõ ⁊ patri. idẽ cũ credenteᷤᷤ ⁊ ui¬
nẽ cui ꝑcipiende suspiramꝰ ⁊ gemimꝰ ⁊ transierit labor ⁊ gemitꝰ.
iã nõ inter pellabit ꝓ nob̾. tradito regno dõ ⁊ patri.⁊ hoc significans ait
nibꝰ laqͣr uob̾. s manifeste depatre nunciabo uob. idẽ iã ñ er̃ simili¬
tudines cũ uisio fuerit facie ad faciẽ. Hocẽ enĩ q ait. s manifeste depa¬
tre nunciabo uob̾ ac sidiceret. manifeste patrẽ ostendã uob̾. Hun¬
ciabo qͥppe ait. qͥ uerbũ eiꝰ ẽ Sequit᷑ enĩ ⁊ dic̃. Illa die in nomine
mõ petetis. ⁊ ñ dico uob̾ quia ego rogabo patrẽ. Ipse enĩ pat̾ amat

Expanded text:
dos noster, filius dei et filius hominis, sed et ipse, in quantum sacealia homo, homo potius in Filio, quam Filius in Patre: sicut caro animae meae, alia substantia est ad animam meam, quamvis in uno homine, quam anima alterius homis sit. Cum ergo tradiderit regnum deo et patri, id est cum credentes et uinem, cui percipiendae suspiramus et gemimus, et transierit labor et gemitus, iam non interpellabit pro nobis tradito regno deo et patri. hoc significans ait: nibus loquar uobis, sed manifeste de patre nuntiabo uobis, id est iam non erunt similitudines, cum uisio fuerit faciem ad faciem. hoc est enim quod ait: sed manifeste de patre nuntiabo uobis, ac si diceret: "manifeste patrem ostendam uobis"; nuntiabo quippe ait, quia uerbum eius est. sequitur enim et dicit: illa die in nomine meo petitis, et non dico uobis, quia ego rogabo patrem; ipse enim pater amat
Abbreviated transcription (Latin):
siret a fũmis ad in fima nisi ꝑ mediũ sui. cũ enĩ neglecta cari¬
tate saprentiȩ que semꝑ eodẽ mͦ manet. cõ cupiscit᷑ scientia. ex
mutabiliũ temporaliũ qexꝑim̃to. inflat ñ edificat. Ita p̃¬
grauatꝰ amũs quasi ponde suo abitudine expellit᷑. Et ꝑ illud
suȩ medietatis exꝑim̃tũ pęna sua discit qͥd int̾sit int̾ bonũ
desertũ malũq comissũ. Nec redire potest effusis ac ꝑditis uiribꝰ
nͥ grã conditoris sui ad pęnitentiã uocantis ⁊ peccata donanti
Cuis enĩ in felicẽ am̃am liberabit a corpore mortis huiꝰ nisi gr̃a

Expanded text:
 nisi per medium sui? Cum enim neglecta charitate sapientiae, quae semper eodem modo manet, concupiscitur scientia ex mutabilium temporaliumque experimento, infiat, non aedificat : ita praegravatus animus quasi pondere suo a beatitudine expellitur, et per illud suae medietatis experimentum poena sua discit, quid intersit inter bonum desertum malumque commissum, nec redire potest effusis ac perditis viribus, nisi gratia Conditoris sui ad poenitentiam vocantis et peccata donantis. Quis enim infelicem animam liberabit a corpore mortis hujus, nisi gra
Abbreviated transcription (Latin):
tim decidit. Quomͦ enĩ coluber ñ aꝑtis passibꝰ. s squamaꝵ mixi.¬
nutissunis nisibꝰ repit. sic lubricus deficiendi motꝰ negligẽtes
minutatim occupat. Et incipiens aꝑuerso appecitu simi¬
litudinis dĩ. ꝑuenit usq ad similitudinẽ peccoꝵ. Inde ẽ q nudati
stola prima. pellicias tunicas mortalitate meruer̃. honor enĩ
hominis uerus ẽ imago ⁊ similitudo dĩ. Quȩ ñ custodit᷑: nͥ ab ip¬

Expanded text:
in homine. Quomodo enim coluber non apertis passibus, sed squamarum minutissimis nisibus repit; sic lubricus deficiendi motus negligentes minutatim occupat, et incipiens a perverso appetitu similitudinis Dei, pervenit ad similitudinem pecorum. Inde est quod nudati stola prima, pelliceas tunicas mortalitate meruerunt. . Honor enim hominis verus est imago et similitudo Dei, quae non custoditur nisi ad ip
Abbreviated transcription (Latin):
ei erimus. quando eũ uidebimꝰ sicuti ẽ. qd utiq. qͥ dic̃ hanc
ꝓcul dubio quȩ nunc ẽ dissimilitudinẽ attendit. nec tuẽ
natura illi erimꝰ equales. Semꝑ enĩ natura minor ẽ faci¬
ente quȩ facta ẽ. Et tunc quidẽ uerbũ nr̃m ñ erit falsũ
qͥa neq m̃tiem᷑. neq fallem᷑. fortassis etiã ñ er̃ uolubiles nr̃ȩ¬
cogitationes. ab alis in alia euntes atq. redeuntes. s om̃em
scientiã nr̃ã uno simul cõspectu uidebimꝰ. Iam̃ cũ ⁊ hoc fue¬
rit. si ⁊ hoc fuerit. formata erit creatura quȩ formabilis fuit
ut nichil iã desit eiꝰ formx ad quã ꝑ uenire deberet. S tam̃
coequanda ñ erit illi simplicitati ubi ñ formabile aliqͥd for¬
matũ uł reformatũ ẽ s forma. neq. in formis. neq formata
ipsa fibi ȩt̃na c̃. in mutabilisq fubstantia. Satis depatre ⁊ fi

Expanded text:
s, quando videbimus eum sicuti est quod utique qui dixit, hanc procul dubio quae nunc est dissimilitudinem attendit, nec tunc natura illi erimus aequales. Semper enim natura minor est faciente, quae facta est. Et tunc quidem verbum nostrum non erit falsum, quia neque mentiemur, neque fallemur: fortassis etiam volubiles ncogitationes ab aliis in alia euntes atque redeuntes, sed omnem scientiam nostram uno simul conspectu videbimus: tamen cum et hoc fuerit, si et hoc fuerit, formata erit creatura quae formabilis fuit, ut nihil jam desit ejus formae, ad quam pervenire deberet: sed tamen coaequanda non erit illi simplicitati, ubi non formabile aliquid formatum vel reformatum est, sed forma; neque informis, neque formata, ipsa ibi aeterna est immutabilisque substantia. CAPUT XVI
Abbreviated transcription (Latin):
ut dĩ cogitatio ñ dicat᷑. nec aliqͥd eẽ quasi uolubile ere¬
datur in dõ qd nunc accipiat. nunc recipiat formã ut
uerbũ sit. eãq. possit amittere. atq informit̾ qͦdã mͦ uolu¬
tari. Bene quippe nouerat uerba. ⁊uĩ cogitationiᷤᷤ inspe¬
xerat locutor egreguis qui dixx̃ in carmine. secũq. uolutat
euentus belli uarios. idẽ cogitat. Nõ gͦ ille dĩ filiꝰ cogitatio
dĩ. s uerbũ dĩ dr̃. Cogitatio quippe nr̃a ꝑueniens ad id qͥ sci¬
mus atq inde formata uerbũ nr̃m uerũ ẽ. & idõ uerbũ
dĩ sine cogitatione dĩ debet intelligi. ut forma ipsa sim¬
plex in telligatur. ñ aliqͥd habens formabile. q eẽ etiã pos¬
sit in forie. Dicuntꝰ qͥdẽ etiã in scripturis scĩs cogitationeᷤ
dĩ. s eo locutionis mͦ quo ibi ⁊ ob liuio dĩ dr̃. quȩ utiq ad
ꝓprietatẽ in dõ nulla ẽ. Quã obrẽ cũ tanta sit ninc in isto

Expanded text:
ut Dei cogitatio non dicatur, ne aliquid esse quasi volubile credatur in Deo, quod nunc accipiat, nunc recipiat formam, ut verbum sit, eamque possit amittere, atque informiter quodam modo volutari. Bene quippe noverat verba, et vim cogitationis inspexerat locutor egregius, qui dixit in carmine, Secumque volutat Eventus belli varios: id est, cogitat. Non ergo ille Dei Filius cogitatio Dei, sed Verbum Dei dicitur. Cogitatio quippe nostra perveniens ad id quod scimus, atque inde formata, verbum nostrum verum est. Et ideo Verbum Dei sine cogitatione Dei debet intelligi, ut forma ipsa simplex intelligatur, non habens aliquid formabile quod esse etiam possit informe. Dicuntur quidem etiam in Scripturis sanctis cogitationes Dei; sed eo locutionis modo, quo ibi et oblivio Dei dicitur, quae utique ad proprietatem in Deo nulla est. 26. Quamobrem cum tanta si
Abbreviated transcription (Latin):
fili: sub iectus erit ei qͥ illi sub iec̃ om̃ia. aut idõ dictũ ẽ neqͥs quã
prtant habitũ xp̃ĩ qͥ exh umana creatura susceptꝰ ẽ. cõ uersũ postea in
ipsã diuinitatẽ ułut certius exp̃sserĩ di̾tatẽquȩ ñ ẽ ceatura. s ẽ unitas¬
erit ei. qͥ illi sub iec̃ om̃ia ut ipsã sub iectionẽ comutationẽ ⁊ cõuersionẽ
qedat̃ futurã ereatȩ. in ipsã substantiã uł eẽntiã geatoriᷤ. idẽ ut quȩ fu¬
erat substantia creat᷑ȩ. fiat substantia creatorĩ. Certe uł hoc cõcedit qͥnul
lã habet dubitationẽ. ñ dũ hoc fuisse factũ cũ dñs diceret. pat̾ inaior me
ẽ. Dix̃ enĩ hoc. ñ solũ ante ꝗͣ ascendisset in celũ. uerũ etiã ante ꝗͣ passus

Expanded text:
 subiectus erit ei qui illi subiecit omnia aut ideo dictum est, ne quisquam putaret habitum Christi, qui ex humana creatura susceptus est, conuersum iri postea in ipsam diuinitatem uel, ut certius expresserim, deitatem, quae non est creatura, sed eserit qui illi subiecit omnia, ut ipsam subiectionem commutationem et conuersionem credat futuram creaturae in ipsam substantiam uel essentiam creatoris, id est ut quae fuerat substantia creaturae fiat substantia creatoris, certe uel hoc concedit quod non habet ullam dubitationem, nondum hoc fuisse factum, cum dominus diceret: pater maior me est. dixit enim hoc, non solum antequam ascendisset in caelum, ue
Abbreviated transcription (Latin):
substantiã mutari atq cõuerti.⁊ ita dictũ tẽ ⁊ ipse filiꝰ sub iectꝰ erit
ei. qͥ illi subiec̃ om̃ia. Ac si diceret. tẽ ⁊ ipse filliꝰ hominis. ⁊ auerbo dĩ
suscepta humana nat᷑aͣ. comutabit᷑ in eiꝰ naturã qͥ ei subiec̃ omia. tẽ fu¬
turũ putant cũ pꝰ diẽ iudicii tradid̾it regnũ dõ ⁊ patri. Acꝑ hoc
etiã scđm istã opinionẽ adhuc pat̾ inaior me ẽ ꝗͣ serui forma quȩ¬

Expanded text:
Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia, ac si diceretur, tunc et ipse Filius hominis, et a Verbo Dei suscepta humana natura, commutabitur in ejus naturam qui illi subjecit omnia: tunc futurum putant, cum post diem judicii tradiderit regnum Deo et Patri. Ac per hoc etiam secundum istam opinionem, adhuc Pater major est, quam forma