comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stio que dilata fu̾at explicatur. ita
ut d̾s qui genuit filium ñ solũ sit
pr̃ uͥtutis et sapĩe sue. s etiam iꝑse
tñ simul tres sunt uirtittes aut tͤs
sapĩe s una uirtꝰ et una sapĩa sicut
unus d̾s et una essentia. Deinde q̃ si¬
tũ est qͦm dicant᷑ una essentia tres
ꝑsone uelut a quibdã gretis una es¬
sentia tres sb̾e et inuentũ est elocuti¬
onis necessitate dici ut aliquo uno
sint: qͦs tres eẽ ueratiter confitem᷑
prẽm scilicet et filiũ et sp̃m sc̃m. In
octauo ratione etiã reddita intelugẽ¬
tib claꝵ est in sb̾a u̾itatis ñ solũ
prem filio ñ eẽ maiorem s nec am
dem trinitate maius ẽẽ aliqͥd qͣm u¬
nũ aut õs sumul tres maius aliꝙͥ
eẽ qm singuos. Seinde ꝑu̾itatem
que intellecta conspicitur et ꝑ bo¬
nũ sũmũ aquo ẽ omne bonũ et per

Expanded text:
a fuerat, explicatur, ita ut deus, qui genuit filium, non solum sit pater uirtutis et sapientiae suae, sed etiam ipse nctus, nec tamen simul tres sint uirtutes aut tres sapientiae, sed una uirtus et una sapientia, sicut unus deus et una essentia. deinde quaesitum est, quomodo dicatur una essentia tres personae, uel a quibusdam Graecis una essentia tres substantiae, et inuentum est elocutionis necessitate dici, ut aliquo uno sint, quos tres esse ueraciter confitemur, patrem scilicet et filium et spiritum sanctum. in octauo ratione etiam reddita intellegentibus clarum est in substantia ueritatis non solum patrem filio non esse maiorem, sed nec ambdem trinitate maius esse aliquid quam unum, aut omnes simul tres maius aliquid esse quam singulos. deinde per ueritatem, quae intellecta conspicitur, et per bonum summum, a quo est omne bon
Abbreviated transcription (Latin):
tu st̃ inuenimꝰ cũ labore: Que in ce¬
lis st̃ aũt. qͥs in uestigabit: S qͥa
sequit᷑ et dicit. sensum uͦ tuũ qͥs scit.
nͥ tu dederis sapĩam. et miseris scm̃
sp̃m tuũ de altissimis: q̃ in celis st̃
quidem ñ in uestigamus. quo rere
gen̾ẽ. et corꝑa angelica scd̃m ꝓpriam
gr̃am ñitib nr̃is: audeo fidutialit̾
dicere. nec dm̃ prẽm. nec sp̃m eius.
est. atq id ip̃m est. ullomͦ eẽ muta

Expanded text:
tu sunt, invenimus cum labore: quae in coelis sunt autem, quis investigabit? Sed quia sequitur et dicit, Sensum autem tuum quis sciet, nisi tu dederis sapientiam, et miseris Spiritum sanctum tuum de altissimis ? quae in coelis sunt quidem, non investigamus, quo rerum genere et corpora angelica secundum propriam gratiam mentibus nostris, audeo fiducialiter dicere, nec Deum Patrem, nec Verbum ejus, est, per id
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ sb̾a. uel si melius dr̃ eẽntia dei. uͥ¬
ꝓ nr̃o modulo ex qͣnͣtula cũq particu¬
la intelligimꝰ prem et filiũ ⁊ sp̃m sã¬
ctũ: qñ quidẽ nullo mͦ muttabilis est.
nullom᷑ potest ip̃a ꝑ semet ip̃am esse
uisibilis: Sinde illa oĩa que pr̃ib ui¬
sa st̃ cũ deus illis scd̾m suam dispensa¬
tionẽ temꝑib congruam p̃sentaret᷑.
ꝑ creat᷑am fcã eẽ manifestum est: et si
dicimus. ne cuiꝙͣ uideamur plus sape¬
tiã. sicut d̾s nob̃ partitꝰ est m̃suram fi¬
dei: et credimꝰ. ꝓpt̾ ꝙ et loquim᷑: Extat eĩ
auctoritas diuinaꝵ script᷑aꝵ. unde
mens nrã deuiare ñ debet: nec relicto so¬
lidam̃to diuini eloquii. ꝑ suspicionũ
suaꝵ abrupta p̾cipitari: ubi nec sensꝰ
corꝑis regit: nec ꝑspicua ratio u̾itatis
elucet: Aꝑtissime quippe scͥptum estĩ
epłã ad hebreos. cũ dispensatio noui te¬
stam̃ti a dispensatõe uet̾is testam̃ti

Expanded text:
tia, vel, si melius dicitur, essentia Dei, ubi pro modulo nostro ex quantulacumque particulaintelligimus Patrem et Filium et Spiritum sanctum, quandoquidem nulio modo mutabilis est, nullo modo potest ipsa per semetipsam esse visibilis. 22. Proinde illa omnia quae Patribus visa sunt, cum Deus illis secundum suam dispensationem temporibus congruam praesentaretur, per creaturam facta esse manifestum est. Et si dicimus, ne cuiquam videamur plus sapetiam, sicut Deus nobis partitus est mensuram fidei , et credimus, propter quod et loquimur . Exstat enim auctoritas divinarum Scripturarum, unde mens nostra deviare non debet, nec relicto solidamento divini eloquii per suspicionum suarum abrupta praecipitari, ubi nec sensus corporis regit, nec perspicua ratio veritatis elucet. Apertissime quippe scriptum est in Epistola ad Hebraeos, cum dispensatio Novi Testamenti a dispensatione Veteris Testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
sermo factus est ꝯseqñt̾ aꝑteq demõ¬
strans. ꝓpt̾ea inquit abundantius o¬
portet attendere nos ea que audiuimꝰ:
neforte defluamꝰ: Si eĩ qui ꝑ angłos
dc̃s est sermo fr̃s est firmus. et oĩs p̃¬
uaritatio et in obedientia iustã ac¬
cepit mercedis retributõem: qmͦ noᷤᷤ
effugiemꝰ. tantã neglegentes salt:
Et quasi q̃reres qm sauitem: ut ostẽ¬
deret se de nouo testam̃to iam dicere
idẽ sermone qͥ iam ñ ꝑ anglos s per
dñm fĩs est: que cũ initium accepis¬
set inquit ut enarraret᷑ ꝑ dñm. ab
his qui audiert in nos ꝯfirmata est:
coattestante deo signis et ostentis
⁊ uariis uirtutib. et spẽ scĩ dinisio¬

Expanded text:
sermo factus est, consequenter aperteque demonstrans: Propterea, inquit, abundantius oportet attendere nos ea quae audivimus, ne forte defluamus: si enim qui per Angelos dictus est, sermo factus est firmus, et omnis praevaricatio et inobedientia justam accepit mercedis retributionem; quomodo nos effugiemus, tantam negligentes salutem? Et quasi quaereres quam salutem, ut ostenderet se de Novo Testamento jam dicere, id est, sermone qui non per Angelos, sed per Dominum factus est: Quae cum initium accepisset, inquit, ut enarraretur per Dominum, ab iis qui audierunt, in nos confirmata est, contestante Deo signis et portentis, et variis
Abbreviated transcription (Latin):
tur et dat᷑ dicatur q illis auctorita¬
te grauissima cuiꝰ corpus et sangͥs
sit: nichil aliud credent. nͥ oĩno in
illa specie dñm oculis appariusse
mortaliũ. et de latere tali ꝑcusso li¬
quorem illum oĩno fluxisse: mͥ aũ
admodum eĩ hec faciant angłi. uel
potius d̾s ꝙ̃admodũ hec faciat per
angłos suos. et qnͣtũ fieri uelit ⁊̃
ꝑ angłos malos. sine sinendo sue
nͨ fiducia ratõis enueleare. nec pro¬
uectu m̃tis cõprehende̾ ualeo: ut tã
certꝰ hinc loqͣr ad oĩa que requiri de
his reb possunt: ꝙͣ si eẽm angłs. aut

Expanded text:
rtur et datur, dicaturque illis auctoritate gravissima, cujus corpus et sanguis sit, nihil aliud credent, nisi omnino in illa specie Dominum oculis apparuisse mortalium, et de latere tali percusso, liquorem illum omnino fluxisse . Mihi aemadmodum enim haec faciant Angeli, vel potius Deus quemadmodum haec faciat per Angelos suos, et quantum fieri velit etiam per angelos malos, sive sinendo, sive nec fiducia rationis enucleare, nec provectu mentis comprehendere valeo, ut tam certus hinc loquar ad omnia quae requiri de his rebus possunt, quam si essem angelus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
in firme cogitationi possit oc¬
curcere: tur scilz ista miracła ⁊̃ magi¬
cis artib fiant. Nam et magi phara¬
onis simłr serpentes fecer̾t: et alia si¬
milia S illud amplius ẽ ad miran¬
dũ: qͦmͦ magoꝵ illa potentia q̃ ser¬
pentes facere potuit. ubi ad nuscas
minictissimas uentũ est oĩo defe¬
cit. Scinifes enĩ nuscule st̃ breuis¬
sime qua t̾cia plaga suꝑb egypti¬
oꝵ ppłs cedebatur. Ibi certe deficien¬
tes magi. dixer̾̃t. Sigitus dei est hoc:
Unde intelligi datur. ne ipsos qͥdem
tͣns gressores angłos et aerias potesta¬
tes in unã istam caliginẽ tanqͣm in
sui gen̾is carc̾em. ab illius sublimis
etherie pͣitatis h̾itatõe de trusas. ꝑ
qͣs magice artes possunt qͥcqͥd possũt
ualere aliqͥd nͥ data desuꝑ potestate.
Dat᷑ aũ uel ad fallendos fallaces. si¬
cut in egyptios et in ipsos ⁊̃ magos
data est. ut in eoꝵ sp̃uum seductiõe
uid̾ent᷑ admirandi a qͥb fiebant a
dei u̾ttate clamnandi: uł admonen¬

Expanded text:
infirmae cogitationi possit occurrere, cur scilicet ista miracula etiam magicis artibus fiant: nam et magi Pharaonis similiter serpentes fecerunt, et alia similia. Sed illud amplius est admirandum, quomodo magorum illa potentia, quae serpentes faceminutissimas uentum est omnino defecit. scinifes enim musculae sunt breuissimae, qua tertia plaga superbus Aegyptius populus caedebatur. ibi certe deficientes magi dixerunt: digitus dei est hoc. unde et intellegi datur ne ipsos quidem transgressores angelos, aetherias potestates in imam istam caliginem tamquam in sui generis carcerem ab illius sublimis aetheriae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt quidquid possunt, ualere aliquid nisi data desuper potestate. datur autem uel ad fallendos fallaces, sicut in Aegyptios et in ipsos etiam magos data est, ut in eorum spirituum seductione uiderentur admirandi a quibus fiebant a dei ueritate damnandi; uel ad monen
Abbreviated transcription (Latin):
cutionis ꝑ efficientẽ id ꝙ efficit᷑ demon¬
strante. Ergo urga in serpentẽ. xp̃c ĩ
mortẽ: Et serpens rursus in urgam.
xp̃c in resurrectionẽ. totꝰ tum corpore
suo. ꝙ est ecclia: ꝙ in fine tẽꝑis erit:
quem serpentis cauda significat. qͣm
moyses tenuit ut redderetur in uͥgam
Serpentes aũt magoꝵ tanqm mortu¬
ĩ scłi. nisi credentes in xp̃m tanqͣm de¬
uorati in corpus eus intrau̾int: re¬
surg̾e in illo ñ poterunt. Lapis gͦ ia¬
cob ut dixi. melius aliqͥd significau̾
ꝙͣ serpentes magoꝵ: At eĩ fem ma¬
goꝵ multomirabilius: Uerx hec ita
non preiudicant reb intelligendis:
tãqͣm si hõis nom̃ scribatur auro. et
dei atram̃to. Illas eĩ nubes et ignes
qͦm᷑ fecerint uł assumpserint angłi
mis ostendebatur: qͥs nouit hoĩm: Si¬
cut infantes ñ norunt ꝙ in altari po¬
ntt᷑. et ꝑacta pietatis celebratione cõ¬
sumitur. unde uł qͦm ꝯficiat᷑. unde
inusũ religionis assumat᷑ et si nũ¬

Expanded text:
cutionis per efficientem id quod efficitur. Demonstrante ergo virga in serpente, Christus in morte, et serpens rursus in virga,  in resurrectionem totus cum corpore suo, quod est Ecclesia , quod in fine temporis erit, quem serpentis cauda significat, quam Moyses tenuit, ut rediret in virgam . Serpentes autem magorum tanquam mortui saeculi, nisi credentes in Christum tanquam devorati in corpus ejus intraverint, resurgere in illo non poterunt . Lapis ergo Jacob, ut dixi, melius aliquid significavit quam serpentes magorum: at enim factum magorum multo mirabilius. Verum haec ita non praejudicant rebus intelligendis, tanquam si hominis nomen scribatur atrro, et Dei atramento. 21. Illas etiam nubes et ignes quomodo fecerint vel assumpserint Angelimis ostendebatur, quis novit hominum? sicut infantes non noverunt quod in altari ponitur et peracta pietatis celebratione consumitur, unde vel quomodo conficiatur, unde in usum religionis assumatur. Et si nun
Abbreviated transcription (Latin):
numerati sunt capilli capicis no¬
stri. errore omnium qui michi ĩ¬
stabant ut discerem utebaris ad
ittilitatẽ meam: meo aũt qui dis¬
cere nolebam. ittebaris ad penam
meã qua plecti ñ eram indignus
tantillus puer et tantus peccator.
Ita nõ. debene facientib tu bene
faciebas mͥ: et de peccante meipõ
iuste retribuebas michi. Inssisti It¬
enĩ et sic est ut pena sua sibi sit
om̃is in ordinatus animus. Qͥd
aũt erat cause cur grecas litteras
oderam quib puerulus imbue¬
bar. nec nunc quidem mͥ satis ex¬
ploratum est. Ad amaueram enã

Expanded text:
numerati sunt capilli capitis nonumerati sunt capilli capitis nostri , errore omnium qui mihi instabant ut discerem, utebaris ad utilitatem meam; meo autem, qui discere nolebam, utebaris ad poenam meam, qua plecti tantillus puer et tantus peccator. ita non de bene facientibus tu bene faciebas mihi et de peccante me ipso iuste rettibuebus mihi. iussisti enim et sic est, ut poena sua sibi sit omnis inordinatus animus. Quid autem erat causae, cur graecas litteras oderam, quibus puerulus imbuebar, ne nunc quidem mihi satis exploratum est. adamaueram enim
Abbreviated transcription (Latin):
sine uulneret᷑ amplius. nondum
enĩ sanatus est. Quanto gͦ melius
et scito sanarer. et id ageretur me¬
cum meoꝵ meaq diligentia: ut
recepta salus anime mee tuta eẽt
tutela tua qui dedisses eam: meliꝰ
uero: sed quot et qͣnti fluctus im¬
pendere temptationũ post pueri¬
tiam uidebant᷑. nouerat eos iam
illa mat̾: et t̾ram per eos unde
postea formarer. qͣm ip̃am iam
effigiem cõmtitere uolebat: in
ipsa tamen pueritia. de qua mͥ mi¬
nus qͣm de adolescentia merueba¬
tur. non amabam litteras: et me
in eas urgeri oderam et urgebar
tam̃: et bene mͥ fiebat. nec facie¬
bam ego bene: nõ enĩ discerem nͥ
cogerer. Nemo enim inuitus bñf
facit. etiam si bonũ est. qd̃ facit:
nec qui me urgebant bene facie¬
bant: sed bene mͥ fiebat absit d̾s
mĩs: Illi enĩ non intuebant᷑ qͥd
referrem qui me discere cogebant.
preter qͣm ad satiandas insatiabi¬
les cupiditates copiose inopie et
ignominiose glorie. Tu uero cui

Expanded text:
sine uulneretur amplius; nondum sine uulneretur amplius; nondum enim sanatus est. quanto ergo melius et cito sanarer et id ageretur mecum meorum meaque diligentia, ut recepta salus animae meae tuta esset tutela tua, qui dedisses eam. melius uero. sed quot et quanti fluctus inpendere temptationum post pueritiam uidebantur, nouerat eos iam illa mater et terram potius, unde postea formarer, quam ipsam iam effigiem conmittere nolebat. In ipsa tamen pueritia, de qua mihi minus quam de adulescentia metuebatur, non amabam litteras et me in eas urgeri oderam; et urgebar tamen et bene mbam ego bene: non enim discerem, nisi cogerer. Nemo autem invitus bene facit, etiamsi bonum est quod facit. Nec qui me urgebant, bene faciebant; sed bene mihi fiebat abs te, Deus meus. Illi enim non intuebantur quo referrem quod me discere cogebant, praeterquam ad satiandas insatiabiles cupiditates copiosae inopiae et ignominiosae gloriae. Tu vero cui
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ nisi statim recreatus ẽẽm.
Dilata est itaq mundatio mea.
quasi necesse esset ut acdhuc sordida¬
rer si uiuerem qͥ a uidelicet post la¬
uachrũ illud. maior et ꝑiculosior
in sordib delictorum reatus foret. I¬
ta iam credebam et illa et omĩs do¬
mus nisi pr̃ solus. qui tam̃ nõ eui¬
cit in me uis mat̾ne pietatis. quo¬
minꝰ in xp̃m crederem sicut ille
nondum crediderat. Nam illa sa¬
tagebat ut tu mͥ pater esset d̾s m̃s
potius qm ille et in hoc aduiabas
eam ut superaret uirũ cui melior
seruiebat. qr et in hoc tibi utiq id
iubenti sermebat. Rogo te deus
m̃s uellem scire si tu etiam uelles.
quo consilio dilatus sum ne t̾r
baptizarer: utrum bono meo mͥ.
quasi laxata sint lora pecrandi
an non laxata sute. Unde gͦ etiam
nunc de alus atq aliis sonat un-¬
diq in aurib nr̃is. sine ilium. fa¬
ciat. nonlum enĩ baptizatus est:
tam̃ insalutẽ corporis nõ dicimꝰ

Expanded text:
peccatorum, nisi statim recreatus essem. peccatorum, nisi statim recreatus essem. dilata est itaque mundatio mea, quasi necesse esset, ut adhuc sordidarer, si uiuerem, quia uidelicet post lauacrum illud maior et periculosior in sordibus delictorum reatus foret. ita iam credebam et illa et omnis domus, nisi pater solus, qui tamen non euicit in me ius maternae pietatis, quominus in Christum crederem, sicut ille nondum crediderat. nam illa satagebat, ut tu mihi pater esses, deus meus, potius quam ille, et in hoc adiuuabus eam, ut superaret uirum, cui melior seruiebat, quia et in hoc tibi utique id iubenti seruiebat. Rogo te, deus meus, uellem scire, si tu etiam uelles, quo consilio dilatus sum, ne tunc baptizarer, utrum bono meo mihi quasi laxata sint lora peccandi an non laxata sint. unde ergo etiam nunc de aliis atque aliis sonat undique in auribus nostris: "sine illum, faciat; nondum enim baptizatus est." et tamen in salute corporis non dicimus:
Abbreviated transcription (Latin):
dante opis egentissimũ. et illo
adhuc uno alimento uitam du¬
centem consortem ñ patis sed blã¬
de toleraittur hec. non quia nul¬
la uel parua: sed quia etatis ae¬
cessu peritura sunt: ꝙ licet pro¬
bes conferri equo animo cadem
dei nr̃i descendentis ad superbiam nr̃am:
et signabar iam signo crucis eius.
et condiebar eius sale. Iam inde abu¬
tero matris mee que multũ sperauit
inte. iudisti dñe cum adhuc puer es¬
sem et quodam die pressu stomachi
repente estuarem pene moriturus.
Uidisti deus m̃s qm̃ custos m̃s iam
eras. quo motu animi et qua fide
baptismũ xp̃i tui. dei et dnu̾ mei fla¬
gitaui a pietate matris mee. et ma¬
tris omniũ nr̃m eccl̾i̾e tue. et con¬
turbata mat̾ carnis mee. qm̃ et sẽ¬
piternam salitẽ meam carius par¬
turiebat corde casto infide tua. iam
curraret festinabunda. ut sacram̃¬
tis salutarib initiarer et abluerer.
Te dñe ih̾u confitens ut remissionẽ

Expanded text:
dante1 opis egentissimum et illo dante1 opis egentissimum et illo adhuc uno alimento uitam ducentem\' consortem non pati. sed blande tolerantur haec, non quia nulla uel parua, sed quia aetatis accessu peritura sunt. quod licet probes, cum ferri aequo animo eademdei nostri descendentis ad superbiam nostram et signabar iam signo crucis eius et condiebar eius sale iam inde ab utero matris meae, quae multum sperauit in te. uidisti, domine, cum adhuc puer essem et quodam die pressu stomachi repente aestuarem paene moriturus, uidisti, deus meus, quoniam custos meus iam eras, quo motu animi et qua fide baptismum Christi tui, dei et domini mei, flagitaui a pietate matris meae et matris omnium nostrum, ecclesiae tuae. et conturbata mater carnis meae, quoniam et sempiternam salutem meam carius parturibat corde casto in fide tua, iam curaret festinabunda, ut sacramentis salutaribus initiarer et abluerer, te, domine Iesu, confitens in remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
reprehendentẽ intelligere non pote¬
ram: nec mos reprehendi me. nec ra¬
tio sinebat. Nam et extirpanius et
eicimus ista crescentes: nec indi quẽ¬
qͣm scientem. cum aliquid purgat.
bona ꝓicere. An pro tempore etiã
illa bona erant. flendo petere etiam
quod noxie daretur indignari acrit̃
nõ subiectis hominib liberis et
maiorib hisq a quib genttus ẽ
multisq preterea prudentioribus.
nõ ad nitum uoluntatis obtem¬
perantib feriendo nocere. ntti qͣn¬
tum potest qr non obeditur impe¬
riis quib pernitiose obediretur:
Ita imbecillitas membroꝵ infã¬
tilium innocens est nõ animus
infantium. Uidi ego et exꝑtus
sum zelantẽ paruuluni: nondũ
loquebatur et intuebatur pallidꝰ
amaro aspectu conlactaneum su¬
ũ. Quis hoc ignorat: Expiare
dicunt ista in atres atii nutrires
nescio quib remediis. Nisi uero
et ista innorentia est in fonte la¬
ctis ub̾tim manante atq habũ¬

Expanded text:
reprehendentem intellegere non potereprehendentem intellegere non poteram, nec mos reprehendi me nec ratio sinebat. nam extirpamus et eicimus ista crescentes. nec uidi quemquam scientem, cum aliquid purgat, bona proicere. an pro tempore etiam illa bona erant, flendo petere etiam quod noxie daretur, indignari acriter non subiectis hominibus liberis et maioribus hisque, a quibus genitus est, multisque praeterea prudentioribus non ad nutum uoluntatis obtemperantibus feriendo nocere niti quantum potest, quia non oboeditur imperiis, quibus perniciose oboediretur? ita imbecillitas membrorum infantilium innocens est, non animus infantium. uidi ego et expertus sum zelantem paruulum: non-\' dum loquebatur et intuebatur pallidus amaro aspectu conlac-i suum suum. quis hoc ignorat? expiare se dicunt ista matres atque nutrices nescio quibus remediis. nisi uero et ista innocentia est, in fonte lactis ubertim manante atque abun
Abbreviated transcription (Latin):
alii et accipient et ut cumq exis¬
tent. Tu autẽ idem ip̃e es. et omĩa
crastina atq ultra. omnia que he¬
sterna et retro. hodie facies hodie
fecisti. quid ad me: si quis non in¬
telligit. gaudeat et ipse dicens.
quid est hoc. gaudeat etiam sic: et
amet non inueniendo inuenire.
potius qͣm inueniendo nõ inue¬
nire te. Exaudi deus. Ue peccatis
hoĩm: et homo dicit hec et misere¬
ris eius. q̃m tu fecisti eum et pecca¬
tum ñ fecisti in eo. Quis me com¬
memorat percatũ infautie mee:
qm̃ nemo mundus a peccato corã
te nec infans cuiꝰ est unius diei ui¬
ta suꝑ t̾ram. Quis me commemo¬
rat: An quilibet tantillus nẽ par¬
nulus in quo uideo quod ñ memi¬
ni de me: Quid ergo tunc peccabã:
anquia uberib inhiabam plorãs:
Nam sinũc faciam nõ quidem u¬
berib sed esce congruenti annis
meis: ita et inhians deridebor atq
rep̾hendar iustissime. Tunc ergo
reprehendenda faciebam: sed quia

Expanded text:
alii et accipient et utcumque exisalii et accipient et utcumque existent. tu autem idem ipse es et omnia crastina atque ultra omniaque hesterna et retro hodie facies, hodie fecisti. quid ad me, si quis non intellegat? gaudeat et ipse dicens: quid est hoc? gaudeat etiam sic et amet non inueniendo inuenire potius quam inueniendo non inuenire te. Exaudi, deus. uae peccatis hominum! et homo dicit haec, et misereris eius, quoniam tu fecisti eum et peccatum non fecisti in eo. quis me commemorat peccatum infantiae meae? quoniam nemo mundus a peccato coram te, nec infans, cuius est unius diei uita super terram. quis me commemorat? an quilibet tantillus nunc paruulus, in quo uideo quod non memini de me? quid ergo tunc peccabam? an quia uberibus inhiabam plorans? nam si nunc faciam, non quidem uberibus, sed escae congruenti annis meis ita inhians, deridebor atque reprehendar iustissime. tunc ergo reprehendenda faciebam, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
dñe celi et terre. laudem dicens tibi
de primordiis et infantia mea que
ñ memini. et dedisti ea homini ex a¬
liis de se comicere. et auctoritatibz
etiã mulierculaꝵ multa de se crede.
Eram enĩ et uidebam etiã tunc et
signa quib sensa mea nota aliis
facerem. lam in finem infantie q̃¬
rebam. Unde hoc tale animal. ni¬
si abs te dñe: An quisqͣm se facien¬
di erit arcifex. Aut ulla uena tra¬
hitur aluinde qua esse et uiu̾e cur¬
rat in nos. p̾ter qm quod tu facis
nos dñe: Cui esse et iuuere ñ aliund
atq aliud. quia sumie ẽẽ ac sum¬
me uiuere id ipĩ est. Summus
enĩ es et non mittaris. neq ꝑagi¬
tur in te hodiernus dies. et tainen
in te peragit᷑. quia in te sunt et is¬
ta omnia. Non eĩ haberent uias
transeundi. nisi contin̾es ea. Et
qm̃ annitui nõ deficiunt: anni
tui hodiernus dies: et qm multi
iam dies nr̃i et patrum nr̃oꝵ per
hodiernũ tuum transierunt. et ex
illo acceperunt modos. Et ut cũq
extiterunt: et transibunt ad hur

Expanded text:
ne coeli et terrae, laudem dicens tibi de primordiis et infantia mea quae non memini; et dedisti ea homini ex aliis de se conjicere, et auctoritatibus etiam muliercularum multa de se credere. Eram enim et vivebam etiam tunc, et signa, quibus sensa mea nota aliis facerem, jam in fine infantiae quaerebam. Unde hoc tale animal nisi abs te, Domine? An quisquam se faciendi erit arhitur aliunde, qua esse et uiuere currat in nos, praeterquam quod tu facis nos, domine, cui esse et uiuere non aliud atque aliud est, quia summe esse atque summe uiuere id ipsum est? summus enim es et non mutaris, neque peragitur in te hodiernus dies, et tamen in te peragitur, quia in te sunt et ista omnia: non enim haberent uias transeundi, nisi contineres ea. et quoniam anni tui non deficiunt, anni tui hodiernus dies: et quam multi iam dies nostri et patrum nostrorum per hodiernum tuum transierunt et ex illo acceperunt modos et utcumque extiterunt, et transibunt adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
entem circiuret. Nemo gͦ michi
dicat celestium corporum motus
eẽ temꝑa. qr et cuiꝰdam uoto cũ sol
stetisset ut uctoriosũ prelium
perageret. sol stabat s tempꝰ ibat.
ꝑ sium qui ppe spatium temꝑis
ꝙ ei sufficeret illa pugna gesta
atq finita est. Uideo igitur tem¬
pus qnͣdam eẽ distentionẽ. sed
uideo an uidere mͥ uideor tu demõ¬
strabis lux ueritas. iubes ut ad¬
ꝓbem. si quis dicat tempꝰ esse mo¬
tum corꝑis ñ iubes. Nam corpus

Expanded text:
entem circuiret. nemo ergo mihi entem circuiret. nemo ergo mihi dicat caelestium corporum motus esse tempora, quia et cuiusdam uoto cam sol stetisset ut uictoriosum proelium perageret, sol stabat, sed tempus ibat. per suum quippe spatium temporis, quod ei sufficeret,, illa pugna gesta atque peracta est. uideo igitur tempus quandam esse distentionem; sed uideo an uidere mihi uideor? tu demonstrabis, lux ueritatis. iubes ut approbem, si quis dicat tempus esse motum corporis? non iubes. nam corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ragitur. an utrũq. Si eni primũ
dies eẽt. dies gͦ esset etiam si tanto
spacio temꝓoris sol cursum illũ pe¬
regrisset qͣntum est hore unius.
Si scdm̃. ñ ergo ñ eẽt dies si ab or¬
tu solis usq adortũ altere tã bre¬
uis mora cessisset qm est hore u¬
nius s iugies et quat᷑ tircuiret
sol ut expleret diem. si utrũq nec
ille appellaret᷑ dies si hore spacio sol
totum gyrũ suũ circuiret. nec ille
si sole cessante qnͣtum temporis
p̾t̾iret qͣnto ꝑagere sol totum ha¬
bitũ de mane in mane assolet. Nõ
itaq nc̃ queram qͥd sit illud qd̃
uocatur dies. S quid sit tempus
quo metientes solis circuitum
dicerem᷑ eum dimidio spacio tem¬
poris pactũ minus ꝙͣ solet si tan¬
to spacio tẽporis peractus eẽt qͣnto
ꝑagunt᷑ hore duodecim. et utrũq
tempus comꝑantes dic̾emus illo
simplum istud hoc duplum. Etiã
si aliqñ illo simplo aliquando is¬
to duplo. sol ab oriente usqz ori¬

Expanded text:
ragitur, an utrumque. si enim primum ragitur, an utrumque. si enim primum dies esset, dies ergo esset, etiam si tanto spatio temporis sol cursum illum peregisset, quantum est horae unius. si secundum, non ergo esset dies, si ab ortu solis usque in ortum alterum tam breuis mora esset, quam est horae unius, sed uicies et quater circuiret sol ut expleret diem. si utrumque, nec ille appellaretur dies, si horae spatio sol totum suum gyrum circuiret, nec ille, si sole cessante tantum temporis praeteriret, quanto peragere sol totum ambitum de mane in mane assolet. non itaque nunc quaeram quid sit illud quod uocatur dies, sed quid sit tempus, quo metientes solis circuitum diceremus eum dimidio spatio temporis peractum minus quam solet, si tanto spatio temporis peractus esset, quanto peraguntur horae duodecim; et utrumque tempus comparantes diceremus illud simplum, hoc duplum, etiam si aliquando illo simplo, aliquando isto duplo sol ab oriente usque ad ori
Abbreviated transcription (Latin):
ore tempore sonuissent iste breui¬
ore: Deus dona hominib uidere
in paruo cõmunes notitias reꝵ
paruaꝵ atq magnaꝵ. Sunt sỹde¬
ra et luminaria celi in signis et ĩ
temporib et indieb et in annis.
sint uero. s nec ego dixerim circii¬
itũ illius ligne ole rote diem esse.
nec tñ ideo tempꝰ non ẽẽ ille dix̾iti
Ego scire cupio uim naturã qr tem¬
poris quo metimur corpoꝵ motꝰ
et dicimus illum motum. u̾bi gr̃a
tẽpe duplo eẽ duturniorẽ quam
istum. Nam q̃ro qm̃ dies dicitur
ñ tm̃ mora solis super terrã scd̃m
ꝙ aliud est dies aliud nox. sed ⁊t̃
totius eiꝰ circuitꝰ ab oriente usq¬
ad orientem scdm ꝙ dicimus toe
dies tͣnsierunt. cum suis eĩ nocti¬
b dũr tot dies. nec extra reputant᷑
spacia noctiũ. Qm̃ gͦ dies explet
motu solis atq circuitu ab orien¬
te usq ad orientẽ. quero utrũ motꝰ
ip̃e sit dies. An mora ip̃a qnͣta pe¬

Expanded text:
ore tempore sonuissent, istae breuiore tempore sonuissent, istae breuiore? in paruo communes notitias rerum paruarum atque magnarum. sunt sidera et luminaria caeli in signis et in temporibus et in diebus et in annis; sunt uero; sed nec ego dixerim circuitum illius ligneolae rotae diem esse nec tamen ideo tempus non esse ille dixerit. ergo scire cupio uim naturamque temporis, quo metimur corporum motus et dicimus illum motum, uerbi gratia, tempore duplo esse diuturniorem quam istum. nam quaero quoniam dies dicitur non tantum mora solis super terram, secundum quod aliud est dies, aliud nox, sed etiam totius eius circuitus ab oriente usque orientem, secundum quod dicimus: tot dies transierunt; cum suis enim noctiicuntur tot dies nec extra reputantur spatia noctium. quoniam ergo dies expletur motu solis atque circuitu ab oriente usque ad orientem, quaero utrum motus ipse sit dies an mora ipsa, quanta pe
Abbreviated transcription (Latin):
es meos. et tnͣseunt. et quomͦ nesci¬
o. et dicimꝰ tempꝰ et tempus. tempa
et temꝑa. Qndiu dixit hoc ille:
Qu̾aclui fecit hoc ille: Et quã
longo temꝑe illud: Non uidi. et
duplum temporis habet hec silla¬
ba ad illam simplam breuẽ. Sici¬
mus hec et audiuimꝰ hec. et intelli¬
gimur. et intellimus. Manifestiˢ¬
sima et usitatissima st̃. et eadem
rursus nimis latent. et noua ẽ
inuentio eoꝵ. Audiui a quodã
hoĩe docto. ꝙ solis et lune et side¬
rũ motus. ip̃a sure tempora ⁊ nil
annui. Cur enĩ nõ potius oĩum
corpoꝵ motꝰ sint tempora: An
uͦ si cessarent celi lumina et mo¬
ueret᷑ rota figuli ñ eẽt tempꝰ quo
metiremur eos gyiros: Et dicere¬
mus aut equalib morulis agi. ayt
si alias tardius alias uelotius mo¬
ueret᷑ alios magis diuturnos esse
alios minus. Aut cum hoc dicere¬
m̾. nõ et nos in tempore loquerem:
Aut ẽẽnt in u̾bis nr̃is alie longe
sillabe alie breues. nͥ qr ille longi¬

Expanded text:
es meos et transeunt, et quomodo, nescies meos et transeunt, et quomodo, nescio. et dicimus tempus et tempus, tempora et tempora:. ,,quamdiu dixit hoc ille", "quamdiu fecit hoc ille" et: "quam longo tempore illud non uidi" et: "duplum temporis habet haec syllaba ad illam simplam breuem." dicimus haec et audiuimus haec et intellegimur et intellegimus. manifestissima et usitatissima sunt, et eadem rursus nimis latent et noua est inuentio eorum. Audiui a quodam homine docto, quod solis et lunae ac siderum motus ipsa sint tempora, annui. Cur enim non potius omnium corporum motus sint tempora? An vero si cessarent coeli lumina, et moveretur rota figuli, non esset tempus quo metiremur eos gymus aut aequalibus moralis agi, aut si alias tardius, alias uelocius moueretur, alios magis diuturnos esse, alios minus? aut cum haec diceremus, non et nos in tempore loqueremur aut essent in uerbis nostris aliae longae syllabae, aliae breues, nisi quia illae longi
Abbreviated transcription (Latin):
infuturo unde pret̾it: S ꝙ ñdum
est: ñ tumem̃. An inpresenti qua
p̾terit: S nullũ spatiũ nõ metimͣ.
An in p̾terito. quo pret̾iit: S qd̾
iã nõ est: ñ metunur. Exarsit ani¬
mus nĩs nosse istuc implicatissi¬
mũ enigina. noli claudere dũe deus
m̃s bone pr̃. per xp̃m obsecro. noli
claudere desiderio meo ista. et usita¬
ta et abdita quo minus in ea pene¬
tret. et dilucescant a lucente mi̾a
et cui fructuosius ꝯfitebor imperi¬
tiã meã nisi tibi. cui ñ suit mole¬
sta studia mea. flãmantia uehem̃¬
ter in scripturas tuas. Sa quod
amo. amo en̾i. et hoc tu dedesti. Da
pr̃. qui uere nosti data bona dare
filus tuis. da qm̃ suscepi cognosc̾e.
et labor ẽ ante me. donec apperias P
xp̃m obsecro. in noĩe eius sc̃ĩ scõꝵ
nemo mͥ obstrepat. et ego credidi.
ꝓpt̾ ꝙ et loquor. Hec est spes mea.
adhanc iuuo ut contempler delecta¬
tionem dñi. Etre ueteres posuisti di¬

Expanded text:
in futuro, unde praeterit? sed quod nondum in futuro, unde praeterit? sed quod nondum est, non metimur. an in praesenti, qua praeterit? sed nullum spatium non metimur. an in praeterito, quo praeterit? sed quod iam non est, non metimur. Exarsit animus meus nosse istuc inplicatissimum aenigma. noli claudere, domine deus meus, bone pater, per Christum obsecro, noli claudere desiderio meo ista et usitata et abdita, quominus in ea penetret et dilucescant allucente miseret cui fructuosius confitebor inperitiam meam nisi tibi, cui non sunt molesta studia mea flammantia uehementer in scripturas tuas? da quod amo: amo enim, et hoc tu dedisti. da, pater, qui uere nosti data bona dare filiis tuis, da, quoniam suscepi cognoscere et labor est ante me, donec aperias. per Christum obsecro, in nomine eius sancti sanctorum nemo mihi obstrepat. et ego credidi, propter quod et loquor. haec est spes mea; ad hanc uiuo, ut contempler delectationem domini. ecce ueteres posuisti di
Abbreviated transcription (Latin):
dicere du plum eẽ hoc temporis
ad illud simplũ. aut t̾m hoc qͣn¬
tũ illud. et si quid aluid de par¬
tib tempoꝵ possumꝰ renũtiare
metiendo. Quo circa ut dicebã
p̾tereuntia metimur tempora.
et siqͥs mͥ dicat unde scis. respon¬
deam. Scio qr metimnur. uec meti¬
ri que ñ sunt possumꝰ. et ñ sunt p̾¬
t̾ita uel futura. Presens uͦ tempus
qͦmͦ metimur. quando ñ h̃t spaciũ:
Mecit᷑ ergo cum pret̾it. Cum autẽ
p̾terierit: non metit᷑. Quid enĩ me¬
tiat᷑ non erit. S unde et qua. et quo.
preterit cũ metitur: Tnde nͥ ex fu¬
turo: Qua nͥ per p̾sens: Quo nͥ in
p̾teritum: Ex illo gͦ ꝙ ñdum est. ꝑ
illud ꝙ spacio caret in illud ꝙ iam
ñ ẽ. Quid aũt metimur nͥ tempus
in aliquo spacio: Neq eni dicimus
simpla et dupla. et tripla. et equa¬
lia. et si quid hoc mͦ intempore dici¬
mꝰ. nisi spacia tempoꝵ. In quo gͦ spa-¬
tio metim̾ tempus p̾eteriens utrũ

Expanded text:
dicere duplum esse hoc temporis dicere duplum esse hoc temporis ad illud simplum aut tantum hoc quantum illud et si quid aliud de partibus temporum possumus renuntiare metiendo. quocirca., ut dicebam, praetereuntia metimur tempora, et si quis mihi dicat: "unde scis?" respondeam: scio, quia metimur, nec metiri quae non sunt possumus, et non sunt praeterita uel futura. praesens uero tempus quomodo metimur, quando non habet spatium? metitur ergo cum praeterit, cum autem praeterierit, non metitur; quid enim metiatur, non erit. sed unde et qua et quo praeterit, cum metitur? unde nisi ex futuro? qua nisi per praesens? quo nisi in praeteritum? ex illo ergo, quod nondum est, per illud, quod spatio caret, in illud, quod iam non est. quid autem metimur nisi tempus in aliquo spatio? neque enim dicimus simpla et dupla et tripla et aequalia et si quid hoc modo in tempore dicimus nisi spatia temporum. in quo ergo spatio metimur tempus praeteriens? utrum
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ occultoꝵ ocłoꝵ meoꝵ. Quod
aũ nunc liquet et claret. Nec fu¬
tura st̃. nec pret̾ita. Nec ꝓprie dicit᷑.
temꝑa sunt tria. pret̾itum p̾ses
et futiuꝵ. S fortasse ꝓprie dic̾e
tur tẽpora sunt tria. p̃sens de p̾te¬
ritis presens de presentib p̾sens
de futuris. Sunt enĩ hec in aĩa q̃¬
dam tria. et alibi ea ñ iudeo. p̃ses
dep̾teritis memoria p̾sens de p̾sen¬
tib contuitꝰ. presens de fitturis:
expestatio. Si hec ꝑmutimͣ dice̾
tria temꝑa uideo. fateorq tria stꝰ.
Dicatur etiã temꝑa sunt tria.
p̾teritũ. presens et futurũ. sicut
ab utitur consuetudo dicatur. Et¬
ce ñ curo. nec resisto. nec rep̾hendo
dum tñ intelligat᷑ ꝙ dicitur. Ne¬
q id ꝙ fitturum ẽ esse iam. neq
id ꝙ pret̾ctum ẽ. Pauca sunt eĩ
que ꝓprie loquimur plura non
ꝓprie s agnoscimur quid uelimꝰ
Dixi ergo paulo aute ꝙ p̾t̾eun¬
tia temꝑa metim᷑ ut possimus

Expanded text:
lumen occultorum oculorum meorum. Quod lumen occultorum oculorum meorum. Quod autem nunc liquet et claret, nee futura sunt nec praeterita, nec proprie dicitur: tempora sunt tria, praeteritum, praesens et fututur, tempora sunt tria, presens de preteritis presens, de presentibus, presens de futuris. sunt enim haec in anima tria quaedam et alibi ea non uideo, praesens de praeteritis memoria, praesens de praesentibus contuitus, praesens de futuris expectatio. si haec permittimur dicere, tria tempora uideo fateorque, tria sunt. dicatur etiam: tempora sunt tria, praeteritum, praesens et futurum, sicut abutitur consuetudo; dicatur. ecce non curo nec resisto nec reprehendo, dum tamen intellegatur quod dicitur, neque id, quod futurum est, esse iam, neque id, quod praeteritum est. pauca sunt enim, quae proprie loquimur, plura non proprie, sed agnoscitur quid uelimus. Dixi ergo paulo ante, quod praetereuntia tempora metimur, ut possimus
Abbreviated transcription (Latin):
aurorã. oriturũ sol ẽ prenuntio.
ẽ s ortus eiꝰ qui ñdum est. Tam̃
⁊ ortum ip̃m nͥ animo imagi¬
narer sicut mͦ cũ id loquor. nõ
eũ possem p̾dicere. S nec illa
aurora ꝙͣ in celo iudeo solis ortꝰ
est. qmus eũ precedat. Nec illa y¬
maginatio in animo meo. que
duo presentia cernunt᷑. ut futu¬
rus ille ante dicatur. Eutura
gͦ nondũ sunt. Et si ñdũ sunt.:
nõ sunt. Et siñ sunt: iuderi om¬
nino ñ possunt. s p̾dici possit̃t
ex p̾sentib que iam sunt et ui¬
dent᷑. Tu aũt regnator creature
tue. quis ẽ modus quo doces aĩas
ea que futura st̾: Socuisti enĩ
ꝓpħas tuos. Quisnã ille modus
est quo doces fittura. cui fiturũ
qͥcquã nõ est: Uel potius de futu¬
ris doces p̾sentia: Nam ꝙ ñ est. nec
doceri utiq potest. Nimis longe
est modus iste ab acie mea. Inua¬
luit ex me. ñ potero ad illum. Po¬
tero aũt ex te. cum dederis tu dulce

Expanded text:
auroram: oriturum solem praenuntio. auroram: oriturum solem praenuntio. est, sed ortus eius, qui nondum est: tamen etiam ortum ipsum nisi animo imaginarer, sicut modo cum id loquor, non eum possem praedicere. sed nec illa aurora, quam in caelo uideo, solis ortus est, quamuis eum praecedat, nec illa imaginatio in animo meo: quae duo praesentia cernuntur, ut futurus ille ante dicatur. futura ergo nondum sunt, et si nondum sunt, non sunt, et si non sunt, uideri omnino non possunt; sed praedici possunt ex praesentibus, quae iam sunt et uidentur. Tu itaque, regnator creaturae tuae, quis est modus, quo doces animas ea quae futura sunt? docuisti enim prophetas tuos. quisnam ille modus est, quo doces futura, cui futurorum quicquam non est? uel potius de futuris doces praesentia? nam quod non est, nec doceri utique potest. nimis longe est modus iste ab acie mea; inualuit ex me, nec potero ad illum; potero autem ex te, cum dederis tu, dulce
Abbreviated transcription (Latin):
ria mea. Otrum similis sit causa
⁊̃ predicendoꝵ futuroꝵ ut rerum
que ñdum st̃ iam existentes p̾sen¬
tent̃ ymagines. confiteor d̾s m̃s
nescio. Illud sane scio. nos plerx¬
q p̾meditari futuras actiones
nr̃as eanq p̾meditationẽ eẽ pre¬
sentẽ. actionem aũ qm p̾medita¬
cũ aggressi fu̾imus et ꝙ p̾medi¬
tabamur agere ceperimus. tunc
erit illa actio. qr tunc ñ futura
s p̾sens erit. Quo qͦmͦ se itaq ha¬
beat archana p̾sentio futuroꝵ
uideri nͥ ꝙ est ñ potest. Qd̃ autẽ
iã est: ñ futuꝵ s p̾sens ẽ. Cum
gͦ uideri dñr fuctura. ñ ip̃a que
nondũ sunt. id est que futura sẽ.
s eoꝵ cause uel signa forsitan
uidentur que iam st̾. ideo ñ fu¬
tura s p̾sentia sunt iam uiden¬
tib ex quib futura p̾dicant᷑
animo concepta que rursus cõ¬
ceptiones iam st̾.et eas p̾sentes
apud se intuent᷑ qui illa p̾ddic̾t.
Loquat᷑ michi aliqd̃ exemplũ
tanta rerꝵ num̾ositas. Intueor

Expanded text:
ria mea. utrum similis sit causa etiam praedicendorum futurorum, ut rerum, quae nondum sunt, iam exsistentes praesentiantur imagines, confiteor, deus meus, nescio. illud sane scio, nos plerumque praemeditari futuras actiones nostras eamque praemeditationem esse praesentem, actionem autem, quam praemeditacum aggressi fuerimus et quod praemeditabamur agere coeperimus, tunc erit illa actio, quia tunc non futura, sed praesens erit. Quoquo modo se itaque habeat arcana praesensio futurorum, uideri nisi quod est non potest. quod autem iam est, non fergo uideri dicuntur futura, non ipsa, quae nondum sunt, id est quae futura sunt, sed eorum causae uel signa forsitan uidentur, quae iam sunt: ideo non futura, sed praesentia sunt iam uidentibus, ex quibus futura praedicantur animo concepta. quae rursus conceptiones iam sunt, et eas praesentes apud se intuentur qui illa praedicunt. loquatur mihi aliquod exemplum tanta rerum numerositas. intueor
Abbreviated transcription (Latin):
iusionis possumus dicere uoluntẽ:
qr erat ante uisionẽ. nec qiͣ parentẽ.
qr ñ est ex uoluntate s ex iuso corꝑe
se uoluntatis et requiem possumus
recte dicere usionẽ: ad hoc dũ taxat
unũ: Neq eĩ ꝓpt̾ea nichil alud uo¬
let: qr uidet aliquid ꝙ uolebat. Non
itaq oĩno ipsa uoluntas hoĩs cuius
finis ñ est nisi beatitudo. s ad hoc u¬
nũ interim uoluntas uidendi finẽ
non ht̃ nͥ uisionẽ: siue id referat ad
aliuid. siue ñ referat. Si eĩ non refert
ad aliud uisionẽ s tm̃ uoluit ut ui¬
deret: ñ est disputandũ quom̃ osten¬
dat᷑ fineni uoluntatis eẽ. uisionem
manifestũ est eĩ. Si aũt refert ad ali¬
ud. ult utiq aliud: nec iani uiden¬
di uoluntas erit: aut si uidendi. ñ hoc
uidendi: tãqm siuelit qͥsq uidere cica¬
tricem. ut inde doceat ulnus fuisse.
aut siuelit uidere fenestram ut ꝑfe
nestr̃a uideat tnseuntes. Om̃s iste atq
alie tales uoluntates. suos ꝓprios fi¬

Expanded text:
s dicere voluntatem, quia erat ante visionem; nec quasi parentem, quia non ex voluntate, sed ex viso corpore se voluntatis et requiem possumus recte dicere visionem, ad hoc duntaxat unum. Neque enim propterea nihil aliud volet, quia videt aliquid quod volebat. Non itaque omnino ipsa voluntas hominis, cujus finis non est nisi beatitudo, sed ad hoc unum interim voluntas videndi finem non habet nisi visionem, sive id referat ad aliud, sive non referat. Si enim non refert ad aliud visionem, sed tantum voluit ut videret; non est disputandum quomodo ostendatur finem voluntatis esse visionem: manifestum est enim. Si autem refert ad aliud, vult utique aliud, nec jam videndi voluntas erit: aut si videndi, non hoc videndi. Tanquam si velit quisque videre cicatricem, ut inde doceat vulnus fuisse; aut si velit videre fenestram, ut per fenestram videat transeuntes; omnes istae atque aliae tales voluntates suos proprios fi
Abbreviated transcription (Latin):
illius. idest forme que fit ĩ
sensu cernentis qͣi parens est for¬
ma corꝑis ex qua fit. Sz parens il¬
la ñ uera: unde nec ista uera ꝓles ẽ.
liquid aliud adhibetur corpori. ut ex
illo formet᷑: id est sensus iuderctis:
Quo circa id amare alienari est. Ita¬
q uoluntas que utrũq coniungit
quasi parentem et qͣi prolem magis
sp̃ũalis est qͣm utrumlibet illaꝵ:
Nam corpꝰ illud ꝙ cernitur. omnino
spũale non est: iusio uͦ que fit in sẽ¬
su ht̃ ad mixtũ aliquid sp̃uale: qr sñ
anima fieri ñ potest. S ñ totum ita
est: qm̃ ille qui formatur corꝑis sensꝰ
est: Uoluntas gͦ que utrumq cõiun¬
cipit in illa trinitate. S magis per¬
tinet ad sensũ formatũ qm ad illud
corpus unde format᷑. Sensus eĩ amã¬
tis et uoluntas anime est ñ lapidis
aut alicuiꝰ corꝑis ꝙ uidetur. Non gͦ
ab illo qiͣ parente ꝓcedit. s nec ab ista
qͣi prole hoc est uisione ac forma que
in sensu est: Prius eĩ qm uisio fieret

Expanded text:
illius, id est formae quae fit in sensu cernentis, quasi parens est forma corporis ex qua fit. Sed parens illa non vera; unde nec ista vera proles aliquid aliud adhibetur corpori, ut ex illo formetur, id est sensus videntis. Quocirca id amare, alienari est. Itaque voluntas quae utrumque conjungit quasi parentem et quasi prolem, magis spiritualis est quam utrumlibet illorum. Nam corpus illud quod cernitur, omnino spirituale non est. Visio vero quae fit in sensu habet admixtum aliquid spirituale, quia sine anima fieri non potest. Sed non totum ita est: quoniam ille qui formatur, corporis sensus est. Voluntas ergo quae utrumque conjuns insinuare incipit in illa trinitate. Sed magis pertinet ad sensum formatum, quam ad illud corpus unde formatur. Sensus enim animantis et voluntas animae est, non lapidis aut alicujus corporis quod videtur. Non ergo ab illo quasi parente procedit; sed nec ab ista quasi prole, hoc est, visione ac forma quae in sensu est. Prius enim quam visio fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
cognita cominus mira st̾: sicuti st̃
defectus luminariũ. et raro existẽ¬
tes q̃dã species sydere. et t̾re motus.
et mõstruosi partꝰ aĩantiũ. et q̃q
similia: quoꝵ nichil fit nͥ dei uo¬
luntate: s plerisq ñ apparet. Iͥta¬
q licuit uanctati phylosophoꝵ ⁊
causis aliis ea tribuere: uł ueris. s
ꝓximis. cũ õino uidere ñ possent
suꝑiorẽ ceteris õĩb causam id est
uoluntatẽ dei: uel falsis. et ne ab
ip̃a quidẽ ꝑuestigatõe corporaliũ
rer atq motionũ. s a sua suspi¬
tione et errore ꝓlatis: Dicam si
pot̾o qͥddam exempli grã: quo hec
aꝑtiora suit: Est certe in corpore
humano q̃dam moles carnis ⁊ for¬
me species. et ordo distinctioq m̃bͦꝵ
et temꝑatio ualitudinis: Hoc cor¬
pus in spirata anima regit. eadẽq
rationalis: et iõ qͣmuis mutabilis
tñ q̃ possit illiꝰ in ꝯmutabilis sapĩe
particeps eẽ. ut sit ꝑticipatõ eius

Expanded text:
cognita, eo minus mira sunt. Sicuti sunt defectus luminarium, et raro existentes quaedam species siderum, et terrae motus, et monstruosi partus animantium, et quaecumque similia, quorum nihil fit nisi voluntate Dei, sed plerisque non apparet. Itaque licuit vanitati philosophorum, etiam causis aliis ea tribuere, vel veris, sed proximis, cum omnino videre non possent superiorem caeteris omnibus causam, id est voluntatem Dei; vel falsis, et ne ab ipsa quidem pervestigatione corporalium rerum atque motionum, sed a sua suspicione et errore prolatis. 8. Dicam si potero quiddam, exempli gratia, quo haec apertiora sint. Est certe in corpore humano quaedam moles carnis, et formae species, et ordo distinctioque membrorum, et temperatio valetudinis: hoc corpus inspirata anima regit, eademque rationalis; et ideo quamvis mutabilis, tamen quae possit illius incommutabilis sapientiae particeps esse, u
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ ꝑticipatio eiꝰ in id ip̃m: Id ip̃m
qͥppe hoc loco. illud sũmũ et in cõm¬
mutabile bonũ intelligitur. ꝙ d̾s
est atq sapĩa uoluntasq ip̃ius:
cui cantatur alio loco. mutabis ea
et mutabunt᷑. tu aũt idẽ ipẽ es. u

Expanded text:
cujus participatio ejus in idipsum . Idipsum quippe hoc loco illud summum et incommutabile bonum intelligitur, quod Deus est, atque sapientia voluntasque ipsius. Cui cantatur alio loco: Mutabis ea, et mutabuntur; tu vero idem ipse es .
Abbreviated transcription (Latin):
catum est et pregnantes ipse uidi
feminas. Quid ante hanc etiam
dulcedo mea d̾s meus: fui ne alicu¬
bi aut aliquis: Ham quis mͥ di¬
cat ista ñ habeo. Nec pater nec ma¬
ter potuerunt. nec alioꝵ experim̃¬
tum. nec memoria mea. An in ri-¬
des me ista querentẽ te. qui de hoc
quod noui. laudari a me iubes te.¬
et confiteri me tibi: Confiteor tibi

Expanded text:
catum est et praegnantes ipse uidi catum est et praegnantes ipse uidi feminas. quid ante hanc etiam, dulcedo mea, deus meus? fuine alicubi aut aliquis? nam quis mihi dicat ista, non habeo; nec pater nec mater potuerunt nec aliorum experimentum nec memoria mea. an irrides me ista quaerentem teque de hoc, quod noui, laudari a me iubes et confiteri me tibi? Confiteor tibi
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ non obtemperabatur uel ñ intel-¬
lecto uel ne obesset. indignabar nõ
subditis maiorib. et liberis n̾o ser¬
uientib et me de illis flendo iundi¬
cabam. Tales eẽ infantes didici qͦs
dicere potui et me talem fuisse. ma¬
gis mͥ ipsi indicauerunt nescien¬
tes qͣm scientes nutritores mei. Et
ecce infantia mea olim mortua est
et ego uiuo. Tu autem dñe qui et sẽ¬
per uiuis et nichil moritur inte. qͦ¬
niã ante pͥmordia scło̾ꝵ et añ omne
quod uel ante dici potest tu es. et de¬
us es. dñsq omnium que treasti.
et apud te rerum omniũ instabili-¬
um stant cause. et rerum õium mu-¬
tabiliũ. immutabiles manent ori¬
gines et omniũ inrationaliuum et
temporaliũ sempiterne uinunt
rationes: Dic michi supplici tuo
d̾s. et misericors misero tuo. dic mͥ
utrũ alicui iam etatt mee mortue
suecesserit infantia mea. An illa
est qͣm egi intra uiscera matris me¬
e. Nain et de illa mͥ nõ nichil indi¬

Expanded text:
mihi non obtemperabatur uel non intelmihi non obtemperabatur uel non intellecto uel ne obesset, indignabar non subditis maioribus et liberis non seruientibus et me de illis flendo uindicabam. tales esse infantes didici, quos discere potui, et me talem fuisse magis mihi ipsi indicauerunt nescientes quam scientes nutritores mei. Et ecce infantia mea olim mortua est et ego uiuo. tu autem, domine, qui et semper uiuis et nihil moritur in te, quoniam ante primordia saeculorum et ante omne, quod uel ante dici potest, tu es et deus es dominusque omnium, quae creasti, et apud te rerum omnium instabilium stant causae et rerum omnium mutabilium inmutabiles manent origines et omnium inrationalium et temporalium sempiternae uiuunt rationes, dic mihi supplici tuo, deus, et misericors misero tuo, dic mihi, utrum alicui iam aetati meae mortuae successerit infantia mea. an illa est, quam egi intra uiscera matris meae? nam et de illa mihi nonnihil indi