comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ miraculis. que uirtutũ earundem sit
claritas ostenderet. Primã quoq & ultimã
intus habeant demonstrauit. Scripsit p̃ce¬
rea & alia nonnulla: sed & epłas quã plures
quȩ singulatim cuncta edicere breuitatis stu¬
dio omisi. Qd eo magis mirum ẽ tot eũ actal¬
ta condere uolumina potuisse: qui omni
fere uiuentutis suȩ tempore ut uerbis ipsuls
loquar: crebris uscerũ dolorib cruciabatus.
horis momentisq omnibꝰ fracta stomachi
uirtute lasescebat. Lentis quidem. seo camia
continuis febrib anhelabat. frequens etiã¬
cum gressuũ dolor uehement̃ affligebat.
Uerum inter hȩc dum sollicitus pensaret
quia scriptura teste omĩs filius qui recipi¬
cur flagellat᷑: quo malis p̃sentib durius
p̾mebatur. eo de et̾na certius p̃sũptione
respirabat. Fatigabat eum prȩterea de or¬
dinandis urbis uigiliis: ne ab hostib ca-¬
petur. sollicitudo continua. Urebant quoq

Expanded text:
sanctorum miraculis, quae virtutum earumdem sit sanctorum miraculis, quae virtutum earumdem sit claritas ostenderet. Primam quoque et ultimaintus habeant demonstravit. Scripsit praeterea et alia nonnulla, sed et epistolas complures, quae singulatim cuncta edicere, brevitatis studio, omisi. ta condere volumina potuisse, quod omni pene juventutis suae tempore, ut verbis ipsius loquar, crebris viscerum doloribus cruciabatur, horis momentisque omnibus fracta stomachi virtute lassescebat, lentis quidem  Al., continuis febribeum gressuum dolor vehementer affligebat. Verum inter haec dum sollicitus pensaret quia, Scriptura teste, omnis filius qui recipitur, flagellatur, , quo malis praesentibus durius premebatur, eo de aeterna certius praesumptione respirabat. Fatigabat eum praeterea de ordinandis Urbis vigiliis, ne ab hostibus caperetur, sollicitudo continua. Urebant quoque
Abbreviated transcription (Latin):
pontificalis gr̃ȩ officiũ consecratus papa
urbis efficit᷑. Quo in tempore dum a ioħe ra¬
uennatis urbis ep̃o reprehensus fuisset.
cur a pastorali officio delitescendo se subdu¬
cere tam idoneus uoluisset: hac occasione
compulsus. uolumen egregiũ qui pastora¬
lis appellat᷑ cõposuit. In quo manifesta luce
patefecit: qualis ad eccłiȩ regimen assumi.
qualit̃ ipsi pastores uiuere. qua discretione
singulas quasq audientiũ ꝑsonas instruere.
quantaq consideratione ꝓpriã quotidie de¬
beant fragilitatẽ pensare. Sed & omelias
duob codicib equa sorte distinxit. Libros
etiam dialogoꝵ . iiͦii. edidit: In quib roga¬
tu petri diaconi sui uirtutes scõꝵ quos in ta¬
lia clariores nosse uel audire poterat. ad ex¬
emplũ uiuentiũ posteris collegit: ut sicut
in libris expositionũ suarum quib sit uir¬
tutib insudandũ edocuit. ita etiã descriptis

Expanded text:
pontificalis gratiae officium consecratus, papa pontificalis gratiae officium consecratus, papa urbis efficitur. 14. Quo in tempore cum a Joanne Ravennatis urbis episcopo reprehensus fuisset, cur a pastorali officio delitescendo se subducere vir tam idoneus voluisset, hac occasione compulsus volumen egregium, 7 quod Pastoralis appellatur, composuit: in quo manifesta luce patefecit qualis ad ecclesiae regimen assumi, qualiter ipsi rectores vivere, qua discretione singulas quasque audientium personas instruere, quanta consideratione propriam quotidie debeant fragilitatem pensare. Sed et homiliaduobus Codicibus aequa sorte distinxit. Libros etiam Dialogorum quatuor edidit, in quibus rogatu Petri diaconi sui, virtutes sanctorum, quos in Italia clariores nosse vel audire potuerat, ad exemplum viventium posteris collegit; ut sicut in libris Expositionum suarum quibus sit virtutibus insudandum edocuit, ita etiam descriptis
Abbreviated transcription (Latin):
riose ut ordo sacer exposcit in eo diuina mu-¬
nia complerent᷑. Optinet tam̃ a negociato¬
ribus: ut in cratera occultatus educeretur
ab urbe. Sicq latebra triduo se occultauit:
donec illum ieiuniis & orationib populus
romanus columna lucis tercia suꝑ eum
nocte cȩlitus emissa optinuit. Quȩ ñ par¬
uo noctis spacio a summo cęli usq ad eundẽ
ipsum linea recta effulgens: quȩrentib
uotum optabile demonstrauit. Sed & cui¬
dam anachoretȩ urbi contiguo: angłi ascen¬
dentes & descendentes ꝑ prefatã columnã
suꝑ illũ sunt uisi. Qui mox felix sacrumq
sumens auspiciũ de ea qũa uidit in somnis
sc̃s iacob scala. ibidemq domũ dñi dixit
fore: rectorem domus dei quȩ ẽ eccłia. im¬
mo ipsum dei templũ inibi eẽ absconditũ
exclamauit. Tandemq electus & dilectus
dñi inuenitur. capitur. trahitur. & ad
beati petri apłi basilicã ducitur: ibiq ad

Expanded text:
riose, ut ordo sacer exposcit, in eo divina muriose, ut ordo sacer exposcit, in eo divina munia complerentur. Obtinet is a negotiatoribus ut in cratera occultatus educeretur ab Urbe, atque ita latebris triduo se occultavit, donec illum jejuniis et orationibus, populus Romanus, columna lucis, tertia super eum nocte coelitus emissa, obtinuit: quae non parvo noctis spatio a summo coeli usque ad eumdem ipsum linea recta effulgens, quaerentibus votum optabile demonstravit. Sed et cuidam anachoretae Urbi contiguo angeli ascendentes et descendentes per praefatam columnam super illum sunt visi. Qui mox felix sacrumque sumens auspicium, de ea quam vidit in somnis sanctus Jacob scala, ibidemque domum Domini dixit fore, rectorem domus Dei, quae est ecclesia, imo ipsum Dei templum inibi esse absconditum exclamavit. Tandemque electus ac dilectus domini invenitur, capitur, trahitur, et ad beati Petri apostoli basilicam ducitur; ibique ad
Abbreviated transcription (Latin):
cetur. Pro inde fr̃s Km̃i contrito corde et
correctis oꝑib ab ipso feriȩ quartȩ dilucu-¬
siderat. ipse a sententia ꝓpositȩ damnatio¬
nis parcat. Qũa ex hortationẽ beati gregorii
ideo huic opusculo in serendã putauimꝰ:
ut a quanta ꝑfectione p̃dicationis inicium
sumpserit monstraremus:
GituR dum magna multitudo sacerdotum.
mo nachorũ. diuersiq sexus & etatis iuxta
preceptionem beati gregorii die constituta do¬
minum rogatura conuenisset: in tantũ lues
ipsa diuino iudicio deseuit: ut intra unius
horȩ spatiũ. dum uoces plebs ad dñm sup¬
plicationis emitteret: octoginta homines
in terrã corruentes sp̃m exalarent. Sed non
destitit sacerdos tantus popło predicare. ne
ab oratione cessarent: donec miseratione di¬
uina pestis ipsa quiesceret:
Umq adhuc futurus antistes fuge lati¬
bula pͣpararet: urbi sollicitudo. & por¬
tis uigiliȩ deputant᷑. donec oportune & glo¬

Expanded text:
cetur. Proinde, fratres karissimi, contrito corde et cetur. Proinde, fratres karissimi, contrito corde et correctis operibus, ab ipso feriae quartae dilucosiderat, ipse a sententia propositae damnationis parcat. » Quam exhortationem beati Gregorii ideo huic opusculo inserendam putavimus, ut a quanta perfectione praedicationis initium sumpserit, monstraremus. 12. Igitur dum magna multitudo sacerdotum, monachorum, diversique sexus et aetatis, juxta praeceptionem beati Gregorii die constituta Dominum rogatura venisset, in tantum lues ipsa divino judicio desaeviit, ut intra unius horae spatium, dum voces plebs ad Dominum supplicationis emitteret, octoginta homines ad terram corruentes spiritum exhalarent. Sed non destitit sacerdos tantus populo praedicare, ne ab oratione cessarent, donec miseratione divina pestis ipsa quiesceret. 13. Cumque adhuc futurus antistes fugae latibulum praepararet, Urbi sollicitudo et portis vigiliae deputantur, donec opportune et glo
Abbreviated transcription (Latin):
studium cum merito bonȩ oꝑationis erig̾e.
Dat ꝓfecto. dat tremori nr̃o fiduciã: qui ꝑ
ꝓpħam clamat. Nolo mortẽ peccatoris: sed
ut conuertat᷑ & uiuat. Nullus autem de
iniquitatũ suarum immanitate desperet.
Ueternosas nanq niniuitarũ culpas. tri¬
duana pęnitentia abstersit: & conuersus
latro. uite premia etiam in ipsa sententia
suȩ mortis emeruit. Mutemus igitur
corda: & presumamꝰ nos iam ꝑcepisse quod
petimus. Citius ad precem uidex flectit᷑.
si ãprauitate sua petitor corrigitur. Immi¬
nente ergo tantȩ ammaduersionis gladio:
nos importunis fletib insistamꝰ. Ea nanq
quȩ ingrata ẽẽ hominib importunitas so¬
let. uidici ueritatis placet: quia pius ac mi
tum meremur ñ uult irasci. hinc et enim¬
ꝑ psalmistã dicit. Inuoca me in die tribula¬
tionis tuȩ : & eripiam te & magnificabis
me. Ipse ergo sibi testis ẽ quia in uocantibꝰ
misereri desiderat: qui admonet ut inuo¬

Expanded text:
studium cum merito bonae operationis erigere. studium cum merito bonae operationis erigere. Dat profecto, dat tremori nostro fiduciam, qui per prophetam clamat: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur, et vivat . Nullus autem de iniquitatum suarum immanitate desperet. Veternosas namque Ninivitarum culpas triduana poenitentia abstersit , et conversus latro vitae praemia etiam in ipsa sententia suae mortis emeruit . Mutemus igitur corda, et praesumamus nos jam percepisse quod petimus. Citius ad precem judex flectitur, si a pravitate sua petitor corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio, nos importunis precibus insistamus. Ea namque quae ingrata esse hominibus importunitas solet, judicio veritatis placet, quia pius ac mistum meremur, per psalmistam dicit: 'Invoca me in die tribulationis tuae et eripiam te, et magnificabis me'. Ipse ergo sibi testes est, quia invocantibus miserere desiderat, qui ammonet, ut invo
Abbreviated transcription (Latin):
cta plebs celestis irȩ mucro̾ne ꝑcutitur: et
repentina singuli cȩde uastantur. Nec lan-¬
guor mortẽ preuenit: sed languoris moras
ut cernitis mors ipsa p̃currit. Ecussus quisq
ante rapitur: qu̾a ad lam̃ta pęnitentiȩ con¬
uertatur. Pensate gͦ qualis ad conspectũ dis¬
tricti uidicis ꝑuenit: cui ñ uacat flere quod fe¬
cit. habitatores quiq non ex parte subtrahun:
sed pariter corruunt. Domus uacue relin¬
quuntur: filioꝵ funera parentes aspiciunt :¬
& sui eos ad interitũ heredes precedunt. Unꝰ¬
quisq ergo nr̃m ad penitentię lam̃ta con¬
fugiat: dum flere ante ꝑcussionẽ uacat. Re¬
uocemus ante ocłos mentis. quicquid erran-¬
do cõmisimus: & quod nequiter egimus flen¬
do puniamus. Preueniamꝰ faciem eus in con¬
fessione: & sicut ꝓpha admonet leuemus
corda nr̃a cum manib ad dm̃. Ad dm̃ quippe
corda cum manib leuare ẽ: orationis nr̃e

Expanded text:
cta plebs coelestis irae mucrone percutitur, et cta plebs coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur. Nec languor mortem praevenit, sed et languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante rapitur quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo qualis ad conspectum districti judicis 1662 pervenit, cui non vacat flere quod fecit. Habitatores quippe non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt. Domus vacuae relinquuntur, filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum haeredes praecedunt. Unusquisque ergo nostrum ad poenitentiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis quidquid errando commisimus, et quod nequiter egimus, flendo puniamus. Praeveniamus faciem ejus in confessione , et sicut propheta admonet: Levemus corda nostra cum manibus ad Deum . Ad Deum quippe corda cum manibus levare, est orationis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
Unde factum ẽ. ut epłam ad imꝑatorẽ mau¬
ricium dirigeret cuius filiũ ex lauacro scõ
susceꝑat: ad uirans & multa prece deposcens.
ne unquam assensum popłis preberet. ut
se huius honoris gła sublimaret. Sed prȩfec¬
tus urbis germanus nomine eius nunciũ
anticipauit: comprehensũq ac disruptis epłis.
consensum que popłs fecerat imꝑatori dire¬
xit. At ille grãs agens deo ꝓ amicitia diaconi.
eo quod locum deferendi ei honoris ut cupie¬
rat repperisset: data ilico prȩceptione. ipsum
institui p̃cepit. Cumq i hoc restaret ut be-¬
nediceretur. & lues popłm deuastaret: uerbũ
ad plebem ꝓ agenda penitentia hoc modo
ut flagella dei quȩ metuere uentura de¬
buimus: saltim prȩsentia & exꝑta timeamꝰ.
Conuersionis nobis aditum dolor aꝑiat: et
cordis nr̃i duriciam ipsa quã patimͣ pena dis¬
soluat. Ut enim ꝓpħa teste predictũ est: ꝑue¬
nit gladius usq ad animã. Ecce & enim cun

Expanded text:
Unde factum est ut epistolam ad imperatorem MauUnde factum est ut epistolam ad imperatorem Mauricium dirigeret, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, adjurans et multa prece deposcens, ne unquam assensum populis praeberet, ut se hujus honoris gloria sublimaret. Sed praefectus urbis, Germanus nomine, ejus nuntium anticipavit: comprehensoque eo ac disruptis epistolis, consensum quem populus fecerat imperatori direxit. At ille gratias Deo agens pro amicitia diaconi, eo quod locum ei deferendi honoris ut cupierat reperisset, data illico praeceptione, ipsum institui praecepit. 11. Cumque in hoc restaret ut benediceretur, et lues populum devastaret, verbum ad plebem pro agenda poenitentia hoc modo simi, ut flagella Dei, quae metuere ventura debuimus, saltem praesentia et experta timeamus. Conversionis nobis aditum dolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa quam patimur poena dissolvat. Ut enim propheta teste praedictum est: Pervenit gladius
Abbreviated transcription (Latin):
siquidẽ multitudo serpentiũ cum magno draco¬
ne in modũ trabis ualidę. ꝑ huiꝰ fluuii alueum
in mare descendit. S suffocatȩ bestie int̃ salsos
maris turbidi fuictus. nec. mora litori eiecte sũt.
Subsecuta ẽ ẽ uestigio clades: quam inguinariã
uocant. Nam medio mense undecimo aduem¬
ens: primũ omniũ uixta illud quod in iere¬
chiele legitur a scũario meo incipite: pelagi¬
um papam ꝑculit. & sine mora extinxit.
Quo defuncto. tanta strages popłi facta est:
ut passim subtractis habitatorib domꝰ in urbe
plurimȩ uacuȩ remanerent. Sed quia eccłia
dei sine rectore ẽẽ ñ poterat: beatum grego¬
rium licet totis uiribus renitentem plebs om¬
nis elegit. Quẽ ille apicem attentius fugere
temptans. ẽẽ se om̃ino indignum tali hono¬
re clamitabat: uidelicet metuens ne mundi
gła quam prius abiecerat. ei sub eccłiastici co¬
lore regiminis aliquomͦ sub ripere posset.

Expanded text:
siquidem multitudo serpentium, cum magno 5 dracosiquidem multitudo serpentium, cum magno 5 dracone in modum trabis validae per hujus fluminis alveum in mare descendit; sed suffocatae bestiae inter salsos maris turbidi fluctus in littore ejectae sunt. Subsecuta est e vestigio clades, quam inguinariam vocant; nam medio mense undecimo adveniens primum omnium juxta illud quod in Ezechiele legitur: a sanctuario meo incipite, Pelagium papam perculit, et sine mora exstinxit. Quo defuncto tanta strages populi facta est, ut passim subtractis habitatoribus, domus in urbe plurimae vacuae remanerent. Sed quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, beatum Gregorium licet totis viribus renitentem, plebs tamen omnis elegit. Quem ille apicem attentius fugere tentans, esse se omnino indignum tali honore clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere posset.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eni fides habet. quod corpus nr̃m in il¬
lammortalitatis gła sublimatũ. sit qui¬
dem subtile ꝑ effectum sp̃ualis potentiȩ.
sed palpabile ꝑ ueritatem naturȩ: iuxta
exemplum dñici corporis. de quo amortu¬
is suscitato dicit ipse discipłis. Palpate &
uidete: quia sp̃s carnem et ossa non habet.
sicut me uidetis habere. In cuius assertione
fidei uenerabilis pater gregorius in tantũ contͣ
nascentem heresim nouam laborare contendit.
tantaq hãc instantia uiuante etiam piissimo
imꝑatore tẏberio constantino ita cõminuit:
ut nullus exande sit inuentus qui eiꝰ resusci¬
tator existeret. Igitur postquã romã uene
alueum suum egressus ẽ. tantũq excreuit. ut
euis unda suꝑ urbis muros influeret. atq in
ea maximã partem regionis occuparet et
plura antiquaꝵ ediũ menia diruer&. Qua etiã
aquaꝵ iuolentia. horrea eccłiȩ subu̾sa s̃: in quibꝰ
nonnulla modioꝵ tritici milia ꝑierunt. Lunc

Expanded text:
etenim fides habet quod corpus nostrum in iletenim fides habet quod corpus nostrum in illa immortalitatis gloria sublimatum, subtile quidem sit per effectum spiritalis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae, juxta exemplum Dominici corporis, de quo a mortuis resuscitato dicit ipse discipulis: 'Palpate me, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere'. In cuius assertione fidei venerabilis pater Grenascentem haeresim laborare contendit, tanta hanc instantia juvante etiam piissimo imperatore Tiberio Constantino ita comminuit, ut nullus exinde sit inventus qui ejus resuscitator existeret. 10. Igitur postquam Romam veneralveum suum egressus est, tantumque excrevit, ut ejus unda per muros urbis influeret, atque in ea maximam partem regionis occuparet, ita ut plurima antiquarum aedium moenia dejiceret. Qua etiam aquarum violentia, horrea Ecclesiae subversa sunt, in quibus nonnulla modiorum tritici millia perierunt. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
dus. quo sensu unicuiq fidelium sit aptan¬
dus. ꝑtriginta quinq librorii seriem miran¬
da ratione ꝑ docuit. In quib libris ita deuir¬
tutib uiciisq disseruit: ut non solũ uidea¬
tur eadem uerbis exponere. sed formis modo
aliquo uisibilib demonstrare. Onde non
ẽ dubium. eum ꝑfectionẽ ipsarũ assecutũ
ẽẽ uirtutum: quarum tã efficaciter inti¬
mare ualuit ꝓfectus.
Sicum ad huc eẽt in eadem regia urbe
possitus: nascentem ibi nouã heresim
de statu nr̃ȩ resurrectionis cũ ipso quo ex¬
orta ẽ inicio. iuuante gr̃a catholicȩ uerita¬
tis accriuit. Si qͥdem euticiꝰ eiꝰdem urbis ep̃c¬
libro de resurrectione mortuoꝵ confecto. dog¬
matizabat corpꝰ nr̃m in illa resurrectiõs gła
inpalpabile. uentis. aereq subtiliꝰ. eẽ. futurũ¬
Qd ille audiens: & ratione ueritatis & exemplo dĩȩ
resurrectionis ꝓbauit hoc dogma orthodorȩ
fidei omnimodis esse contrarium. Ratholica

Expanded text:
dus, quo sensu unicuique fidelium sit aptandus, quo sensu unicuique fidelium sit aptandus, per trigintaquinque librorum seriem miranda ratione perdocuit. In quibus libris ita de virtutibus vitiisque disseruit, ut non solis videatur eadem verbis exponere, sed formis aliquo modo visibilibus demonstrare. Unde non est dubium eum perfectionem ipsarum assecutum esse virtutum, quarum tam efficaciter intimare valuit effectum. 9. Qui cum adhuc esset in eadem regia urbe positus, nascentem ibi novam haeresim de statu nostrae resurrectionis, in ipso, quo exorta est, initio, juvante se gratia catholicae veritatis, attrivit. Si quidem Eutychius, ejusdem urbis eplibro de Resurrectione mortuorum confecto, dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis aereque subtilius esse futuruQuod ille audiens, et ratione veritatis et exemplo Dominicae resurrectionis probavit hoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse contrarium. Catholica
Abbreviated transcription (Latin):
delicet exemplo ad orationis placidum li¬
tus quasi anchorȩ fune restringeretur it
dum causarum secularium ucessabili
pulsu fluctuaret: ad illorum consortium
uelut ad tutissimi portus sinũ terreni a¬
tus uolumina fluctusq refugeret. Et le
illud eum ministerium ex monasterio ahs¬
tractum a pristinȩ quietis uita mucrone
suȩ occupationis extinxerit: inter eos tam̃
ꝑstudiosȩ lectionis alloquium quotidi¬
ane aspiratio cõpunctionis animabat. ho¬
rum ergo consortio non solum a terrenis ẽ
munitus in cursibꝰ: uerum etiam ad celes¬
tis uitȩ exercitia magis magisq succensus.
UNc abeisdem fr̃ib enixe rogatus.
maximeq aleandro uenerabili uiro his¬
palensi ep̃o qui ꝓcauss uui sigotharum lega¬
tus eo tempore constantinopolim aduene¬
rat conpulsus est: ut librum beati iob mul¬
tis in uolutum misteriis enodaret. Neq
ille negare potuit opus quod sibi karita¬
te interueniente a mor fraternus multis
utile imponebat futurum: sed eundem

Expanded text:
delicet exemplo, ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringeretur; et dum causarum saecularium incessabili pulsu fluctuaret, ad illorum consortium velut tutissimi portus sinum, 4 post terreni actus volumina fluctusque refugeret. Et licet illud eum ministerium ex monasterio abstractum a pristinae quietis vita mucrone suae occupationis exstinxerit, inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium quotidianae aspiratio compunctionis animabat. Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad coelestis vitae exercitia magis magisque succensus. 8. Tunc ab eisdem fratribus obnoxie rogatus, maximeque a Leandro, venerabili viro, Hispalensi episcopo, qui pro causis Visigothorum legatus eo tempore Constantinopolim advenerat, compulsus est ut librum beati Job multis involutum mysteriis enodaret. Nec ille negare potuit opus, quod sibi charitate interveniente, amor fraternus multis utile imponebat futurum. Sed eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs dicat. quotquot autem receperunt eũ.
dedit eis potestatem filios dei fieri. si filii dei
ex potestate sunt. quid mirum si signa facere
ex potestate ualeant: Quia enim utroq mͦ
miracula exhibeant testatur petrus qui oran¬
do thabitam mortuam suscitauit: ananiam
uero et saphiram mentientes morti increpan¬
do tradidit. N eq enim orasse in eorum extin¬
ctione legitur: sed solummodo culpam quã
perpetrauerant increpasse. Constat ergo qͥa
aliquando hȩc ex potestate. aliquando uero
exhibent ex postulatione: dum & istis uitã
increpando abstulit. & illi redilidit orando.
Nam duo quoq dei famuli benedicti facta
nunc replico: in quib aꝑte clareat. aliud
hunc accepta diuinitus ex potestate. & aliud
ex oratione potuisse

Expanded text:
Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si signa facere ex potestate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant, testatur Petrus , qui Thabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Sapphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quod aliquando haec ex potestate, aliquando vero exhibent ex postulatione, dum et istis vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei Benedicti facta nunc replico, in quibus aperte clareat, aliud hunc accepta divinitus ex potestate, aliud ex oratione potuisse
Abbreviated transcription (Latin):
dens in mulo in medici specie obuiam factꝰ
est. cornu et tri pedicam ferens. Quem cum
requisisset dicens. ubi uadis: ille respondit
Eece ad fratres uado potionem eis dare. Itaq
prexit uenerabilis benedictus ad oratione:
qua completa concitus rediit. Malignus uͦ
sp̃c unum seniorem fratrem inuenit aqͣm
haurientem. in quem statim ingressus est.
eumq in terrã proiecit. et uehem̃tissime
uexauit. Quem cum uir dei ab oratione
rediens. tam crudeliter uexari conspiceret:
ei solummodo alapam dedit. & malignum
ab eo sp̃m protinus excussit: ita ut redire
ad eum ulterius non auderet. Petrus.
Uelim nosse si hȩc tanta miracula uirtute
semꝑ orationis impetrabat: an aliquando
etiam solo uoluntatis exhibebat nutu. gg̃.
Qui deuota mente deo adherent: cum rerũ
necessitas ex poscit. exhibere signa. modo u¬¬
troq solent. ut mira quȩq aliquando ex prece
faciant: aliquando ex potestate. Cum enim

Expanded text:
s in mulomedici specie obviam factus s in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet. Petr. Velim nosse, si haec tanta miracula virtute semper orationis impetrabat, an aliquando tiam solo voluntatis exhibebat nutu. Gregor. Qui devota mente Deo adhaerent, cum rerum necessitas exposcit, exhibere signa modo utroque solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, aliquando ex potestate. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
nem dedit. In eo autem loco ubi cum fr̃ib
orabat: uacuum erat ab oleo dolium et coo¬
pertum. Cumq sc̃s uir in oratione ꝑsistere
cepit oꝑimentum eiusdem dolii oleo exeres¬
cente subleuari. Quo commoto atq suble¬
uato: oleum quod excreuerat ora dolii tran¬
siens pauimentũ loci in quo incubuerant
mundabat. Quod ut benedictus dei famu¬
lus aspexit. protinus orationem compleuit
atq in pauimentũ oleum defluere xessauit.
Tunc diffidentem in obedientẽq fratrem la¬
cius ammonuit: ut fidem habere disceret
& humilitatẽ. Isdem uero frater salubrit̃
correptus erubuit: quia uenerabilis pat̃
uirtutem omnipotentis domini quam
ammonitione intimauerat miraculis
ostendebat. Nec erat iam ut quisquam
de eius ꝓmissione dubitare posset: qui in
uno eodemq momento pro uitreo uase pe¬
ne uacuo plenum oleo dolium reddidisset.
oratorium quod in ipsa montis celsitu¬
dine situm ẽ ꝑgeret: ei antiquus hostis se¬

Expanded text:
nem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus nem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pene vacuo plenum oleo dolium reddidisset. oratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hosti
Abbreviated transcription (Latin):
petenti dari. Monachus uero qui cellarium
tenebat. audiuit quidem iubentis uerba. sed
implere distulit. Cumq post paululũ si id
quod iusserat datum eẽt inquireret. respondit
monachus se minime dedisse. quia si ei illud
tribueret: omnino nichil fr̃ib remaneret.
Tunc uir dei iratus aliis precepit. ut hoc ipsũ
uas uitreum in quo parum olei remansisse
uidebatur ꝑ fenestrã ꝓicerent: ne in cella ali¬
quid ꝑ mobedientiã remaneret. factũq est.
Sub fenestra aut̃ eadem ingens p̃cipicium
patebat: saxoꝵ molib asperum. Proiectum
itaq uas uitreum uenit insaxis: sed sic man¬
sit incolume ac si proiectum minime fuis¬
set: ita ut neq frangi. neq oleũ effundi po¬
tuisset. Quod uir domini precepit leuan:
atq ut erat integrum petenti tribui. Tn
collectis fratrib: in obedientem monachu
de infidelitate sua & suꝑbia coram om̃ibus¬
pleta: sese cum hisdem fr̃ib in oratio¬

Expanded text:
petenti dari. Monachus vero qui cellarium petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram omnibuscompleta, sese cum eisdem fratribus in oratio
Abbreviated transcription (Latin):
redeam quȩ eius discipulis in libri huius exor¬
dio predictis referentib agnoui.
uidam uir grauissima aduersarii sui emu¬
latione laborabat: Cuius adhoc usq odiũ
prorupit: u̾t ei nescienti in potu uenenum
daret. Quod quamuis uitam auferre non
ualuit: cutis tamen colorem mutauit: ita ut
diffusa in corpore eius uarietas leprȩ morem
imitari uideretur. Sed ad dei hominem dedu¬
ctus: salutem pristinam citius recepit. Nam
mox ut eum contigit: omnẽ cucis illius ua¬
quo alimentoꝵ in opia campaniã graui¬
ter affligebat. uir dei diuersis indigentib
monasterii sui cuncta tribuerat. ut pene ni¬
chil in cellario. nisi parum quid olei in ui¬
treo uase remaneret. Tunc quidã subdiaconꝰ
agapitus nomine suꝑuenit: magnoꝑe pos¬
tulans ut sibi aliquantulum olei dari debuis¬
set. Uir aũt dñi qui cuncta decreuerat inter¬
ra tribuere. ut incȩlo om̃ia reseruaret: hoc
ipsum parum quod remanserat olei iussit

Expanded text:
redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exorredeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius vaquo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit
Abbreviated transcription (Latin):
eq illud taceam quod eus discipłs pere¬
grinus nomine narrare consueuerat:
quia die quadam fidelis uir quidam necessita¬
te debiti compulsus unum sibi fore remediũ
credidit. si ad dei uirum ꝑgeret. & quȩ eum
urgeret debiti necessitas indicaret. Uenit itaq
ad monasteriũ. omĩpotentis dei famulum
repperit. quia a creditore suo ꝓ duodecĩ solidis
grauiter affligeret᷑ intimauit. Cui uenerabi¬
lis pater nequaqũa se habere duodecim soli-¬
dos respondit: sedtamen eius in opiam blanda
collocutione consolatus ait. Uade. & post
biduum reuertere: quia deest hodie qd̃ tibi
debeam dare. In ipso autem biduo more suo
inoratione fuit occupatus: cum die tercio is
qui necessitate debiti affligebatur rediit. Suꝑ
archam uero monasterii que erat frumento
plena: subito tredecim solidi sunt inuenti.
Quos uir dei deferri uissit. & afflicto petitori
tribuit dicens. ut duodecim redderet. & unũ
in expensis ꝓpriis haberet. Sed ad ea nunc

Expanded text:
e illud taceam quod ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc
Abbreviated transcription (Latin):
quamius culpa sua uehem̃ent̃ confundat. atq
redarguat. quod deceptus ꝓmissione. ab accu¬
satione nuꝑ depositi quondam episcopi sui
destiterit. & cupiditatis studio silere contra
animam suam potuis quã ꝓdere uera con¬
sensit: tamen quia pios plus nos ẽe conuenit
quam districtos: hanc ei culpam ignoscimꝰ.
atq eum in ordine locoq suo recipiendum
censemꝰ. Nam ei a tempore ꝓlatȩ sententiȩ af¬
flictionẽ quam ꝑtulit credimus ad uindic¬
tam huius culpȩ posse sufficere. Cufemiũ uͦ
atq thomam. qui ꝓ deserenda accusatione
sacros ordines acceꝑunt. eisdem ordinibus
priuatos eẽ. atq ita sicuti sunt depositi uolu¬
mus ꝑmanere: nec unquã eos sub qualib et
ex cusationis specie. in sacros ordines reuoca¬
ri decernimꝰ. Nlam nimis indignũ & contra
eccłiasticȩ regulam disciplinȩ ẽ. ut honor
qũe non ex meritis. sed ꝓ sceleris premio pe¬

Expanded text:
quamvis culpa sua vehementer confundat atque quamvis culpa sua vehementer confundat atque redarguat quod, deceptus promissione, ab accusatione nuper depositi quondam episcopi sui destiterit, et cupiditatis studio silere contra animam suam potius quam prodere vera consensit, tamen, quia plus nos esse convenit pios quam districtos, hanc ei culpam ignoscimus, atque eum in ordine locoque suo recipiendum censemus. Nam ei a tempore prolatae sententiae afflictionem quam pertulit credimus ad vindictam hujus culpae posse sufficere. Euphemium vero atque Thomam, qui pro deserenda accusatione sacros ordines acceperunt, eisdem ordinibus privatos esse, atque ita sicuti sunt depositi, volumus permanere; nec unquam eos sub qualibet excusationis specie in sacros ordines revocari decernimus. Nam nimis indignum, et contra iasticae regulam disciplinae est, ut honore quem non ex meritis, sed pro sceleris praemio perce
Abbreviated transcription (Latin):
sitas. Scripta igitur frat̃nitatis ur̃ȩ relegenteᷤᷤ
agnouimus. quod hi qui contra adrianum
cum eodem episcopo in amicitiam conuenisseñ:
& magna nobis ad presens facta ẽ de eoꝵ uni¬
tate leticia. S qm̃ ea que dicta sunt indiscussa
remanere non patimur: sedis nr̃ȩ diaconem ad
ea inuestiganda dirigimus: quia nunciati noᷤ
facinoris qualitas uehem̃ter impellit: ut ea
quȩ audiuimus dissimulare nullatenus de
beamus: presertim cum accusatores & accusa¬
tum inter se fecisse grãm indicastis: hoc nob̃
necesse ẽ subtilius ꝑscrutari: ne fortasse eoꝵ
sit comparata concordia. Quȩ si quod absit
ñ ex caritate sed ex premio facta constiterit:
maiori hoc emendatione plectendum ẽ. Nã
nos qui canonice reuelante dõ mala siquidem
sunt uera resecare precedentia festinamꝰ: cõ¬
missam postinodũ culpam. sine uindicta
nulla ratione dimittimus
lum inquit diaconem latorem presentium.

Expanded text:
sitas. Scripta igitur fraternitatis vestrae relegentes, sitas. Scripta igitur fraternitatis vestrae relegentes, agnovimus quod hi, qui contra Adrianum cum eodem episcopo in amicitiam convenissent, et magna nobis ad praesens facta est de eorum unitate laetitia. Sed quoniam ea quae dicta sunt indiscussa remanere non patimur, Sedis nostrae diaconum ad ea investiganda dirigimus; quia nuntiati nos facinoris qualitas vehementer impellit ut ea quae audivimus dissimulare nullatbeamus, praesertim cum accusatores et accusatum inter se fecisse gratiam indicastis. Hoc nobis necesse est subtilius perscrutari, ne fortasse eorum sit comparata concordia: quae si, quod absit, non ex charitate, sed ex praemio facta constiterit, majori hoc emendatione plectendum est. Nam nos qui canonice, revelante Deo, mala, si quidem vera sunt, resecare praecedentia festinamus, commissam postmodum culpam sine vindicta nulla ratione dimittimus. lum, inquit, Diaconum, latorem praesentium,
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝓbasset reus utiq sustineret. Ac ꝑ hoc quia
subdiaconus crimen diacono ꝓbare ñ potuit:
qm̃ impositionẽ manꝰ qua carere potuisset
non habuit. ñ sacerdotio sed officio caruit:
& tanquã reuera infamis meruit uerberibꝰ
castigari. Nam cui cum trib testib ueluti
laico crimen quodlibet apꝓbatur: ñ est mi¬
rum qd obiecit dum ꝓbare ñ sufficit. si cor¬
porali infamiȩ quẽadmodũ laicus ex iuris
similitudine subiungatur. Quod enim eẽt
diacono gradum amittere: hoc fuit subdia¬
cono famȩ plenitudine caruisse:xxxui.
niaiinia semel audita gͣregoruis indis¬
cussa nullomodo preteribat: etiam si aceu¬
satus cum accusatore suo redisset in gratiam.
Quaꝓpter uniuersis episcopis corinthi scri¬
bens ait. Desiderii nr̃i ẽ ad concordiam redire
discordes: & unitos eẽ in gr̃a eos. quos diuisos
ab alterutra dilectione uoluntatis facit ẽẽ diuer¬

Expanded text:
si probasset, reus utique sustineret. Ac per hoc quia si probasset, reus utique sustineret. Ac per hoc quia subdiaconus crimen diacono probare non potuit, quoniam impositionem manus qua carere potuisset non habuit, non sacerdotio, sed officio caruit, et tanquam revera infamis meruit verberibus castigari. Nam cui cum tribus testibus veluti laico crimen quodlibet approbatur, non est mirum quod objecit dum probare non sufficit, si corporali infamiae, quemadmodum laicus, ex juris similitudine subjugatur. Quod enim esset diacono gradum amittere, hoc fuit subdiacono famae plenitudine caruisse. 32. Crimina semel audita Gregorius indiscussa nullo modo praeteribat, etiamsi accusatus, cum accusatore suo redisset in gratiam. Quapropter universis episcopis Corinthi scribens, ait: « Desiderii nostri est ad concodiscordes, et unitos esse in gratia eos quos divisos ab alterutra dilectione voluntatis facit esse 653 diver
Abbreviated transcription (Latin):
diaconi resedistis atcenditeiit hylarium crimi¬
natorem eius. nulla ex diffinitione ur̃a pena ue¬
niens castigaret. Nec illud ad excusationẽ ur̃am
distulisse. Nam si zelus in uobis rectitudinis uigu¬
isset: facilius uni a multis rationabiliter sua¬
deri. quam multi poterant ab uno sine causa
strum paschasium uolumus admoneri. ut
cundem hylarium prius subdiaconii quo in¬
digniis sungitur priuet officio. atq uerberib
publice castigatum. faciat in exilium deporta¬
ri: ut unius pęna. multorũ possit eẽ correctio
Cuius si forte lenitatem diaconii sui. ad huc
opinio lacerata non cõmonet: et in hoc quod
non credimus torpens extiterit: ex ꝑientia tua
hȩc quȩ diximus faciat: et de illius nobis ne¬
glectir renunciet:
ccirco gregorius ñ ꝓbantem quod obiecerat
subdiaconũ officio uibet priuari: quia uix¬
ta canonicas patrum sententias. qui calũnã
illatam ñ ꝓbat. penam debet incurrere. quã

Expanded text:
diaconi resedistis, attendite ut Hilarium, crimidiaconi resedistis, attendite ut Hilarium, criminatorem ejus, nulla ex definitione vestra poena veniens castigaret. Nec illud ad excusationem vestram distulisse. Nam si zelus in vobis rectitudinis viguisset, facilius uni a multis rationabiliter suaderi quam multi ab uno poterant sine causa strum Paschasium volumus admoneri, ut eumdem Hilarium prius subdiaconii, quo indignus fungitur, privet officio, atque verberibus publice castigatum faciat in exsilium deportari, ut unius poena multorum possit esse correctio. Cujus si forte lenitatem diaconi sui adhuc opinio lacerata non commovet, et in hoc quod non credimus torpens exstiterit, experientia tua haec quae diximus faciat, et de illius nobis neglectu renuntiet. » Idcirco Gregorius non probantem quod objecerat subdiaconum officio jubet privari, quia, juxta canonicas Patrum sententias, qui calumniam illatam non probat poenam debet incurrere, quam,
Abbreviated transcription (Latin):
facere ñ presumas. S si quis contra qũelibet
clericum causam habuerit. ep̃m ipsius ad eat:
ut aut ipse cognoscat. aut certe ab ipso uidi¬
ces deputent᷑. Aut si ob hoc fortasse ad arbitroᷤᷤ
eundum ẽ: partes ad eligendos uidices ab ipso
executio deputata compellat. Siquis uͦ uel de¬
ricus uel laicus contra ep̃m causam habuerit.
tunc te interponere debes: ut iter eos aut
ipse cognoscas. aut certe te admonente sibi u¬
dices eligant. Nam si sua unicuiq ep̃o uirisdic¬
tio non seruat᷑: quid aliud agitur. nisi ut ꝑ¬
nos ꝑ quos ȩccłiasticꝰ custodiri ordo debuerat᷑
confundatur:
icut conuictum de crimine sine uindic¬
ta canonica. gregorius neminẽ relinque¬
bat: sic nimirũ falsariũ delatorẽ regulari tra¬
mite puniebat. Unde anthemio subdiacono seri¬
bens ait. Cumfortius punienda sint crimina. q̃
insontib & maxime scĩs ordinib ingeruntur.
quamsitis culpabiles om̃nes qui in causa ioħis

Expanded text:
facere non praesumas; sed si quis contra quemlibet facere non praesumas; sed si quis contra quemlibet clericum causam habuerit, episcopum ipsius adeat, ut aut ipse cognoscat, aut certe ab ipso judices deputentur. Aut si ob hoc fortasse ad arbitros eundum est, partes ad eligendum judicem ab ipso executio deputata compellat. Si quis vero, vel clericus, vel laicus, contra episcopum causam habuerit, tunc te interponere debes, ut inter eos aut ipse cognoscas, aut certe, te admonente, sibi judices eligant. Nam si sua unicuique episcopo jurisdictio non servatur, quid aliud agitur, nisi, ut per quos ecclesiasticus custodiri ordo debuerat, confundatur? » 31. Sicut convictum de crimine sine vindicta canonica Gregorius neminem relinquebat, sic nimirum falsarium delatorem regulari tramite puniebat. Unde Anthemio subdiacono scribens, ait: « Cum fortius punienda sint crimina quae insontibus et maxime sacris ordinibus ingeruntur, quam sitis culpabiles omnes qui in causa Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
ruit scĩtas actionis: hic zelum ultionis ius
iperuit potestatis. Et paulopost. S cum de
unquentes subditos p̃positi corrigunt: restat
necesse ẽ. ut sollicite attendant. quatinus ꝑ
disciplinȩ debitũ culpas quidem iure potesta¬
aisferiant. sed ꝑhumilitatis custodiã. ȩquales
s ipsis frib qui corrigunt᷑ agnoscant: qũa¬
uis plerunq eciam dignum ẽ. ut eosdem qͦs
corrigimus. tacita nobis cogitatione p̃feramꝰ
untur: in his uero quȩ ipsi cõmittimus. nec
uerbi quidem in aliquo inuectione laceram.
Tanto ergo apud dominũ obligatiores sumꝰ:
quantõ apud homines inulte peccamꝰ: xxx
ac gregorius ȩqualitate seruata. roma¬
no defensori siciliȩ scribit dicens. Eue¬
nit ad nos. quod siquis contra quos libet ele¬
ricos causam habeat: despectis eoꝵ episcopis.
eosdem clericos in tuo facias uidicio exhiberi.
Quod si ita ẽ: quia ualde constat in congruũ.
hac tibi auctoritate precipimꝰ. ut hoc denuo

Expanded text:
ruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus ruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potelinquentes subditos praepositi corrigunt, restat, necesse est, ut sollicite attendant, quatenus per disciplinae debitum culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant, quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Deum obligatiores sumus, quanto 144 apud homines inulte peccamus. » Et reliqua. 30. Hac Gregorius aequalitate servata, Romano defensori Siciliae scribit, dicens: « Pervenit ad nos, quod si quis contra quoslibet clericos causam habeat, despectis eorum episcopis, eosdem clericos in tuo facias judicio exhiberi. Quod si ita est, quia valde constat esse incongruum, hac tibi auctoritate praecipimus ut hoc denuo
Abbreviated transcription (Latin):
quanto magis in altum se erigit. cum se
etiam potestas ei ad uingit: Qũa tamen
potestatem recte dispensat: qui sollicite
nouerit & sumere ex illa qd̃ aduiuat. &
expugnare quod temptat. & equalem se
cum illa cȩteris cernere. & tamen se pec¬
cantib zelo ultionis anteferre. Sed hanc
discretionẽ plenius agnoscimus: si pasto¬
ris primi exempla cernamꝰ. Petrus nanh
nccore deo sc̃ȩ ȩccłiȩ principatũ tenens. abe
pagente cornelio. & sese ei humilit̾ ꝓsternen
Anmoderatius uenerari recusauit: seq illi
siunilem recognouit dicens. Surge ne feceris:
uoo homo ipse sum. Sed cum ananiȩ & sa¬
ohite culꝑam repperit: mox quanta poten¬
pa suꝑ cȩceros excreuisset. ostendit. Uerbo
i deꝓprehendit. Et summũ se intra ȩccłiam con¬
u peccata recoluit: quod honore sibi uehem̃¬
et umpenso. coram bene agentib fr̃ib ñ agno¬
uit. Ilic quippe cõmunionẽ ȩqualitatis me¬

Expanded text:
quanto magis in altum se erigit, cum se ei quanto magis in altum se erigit, cum se ei etiam potestas adjungit? Quam tamen potestatem recte dispensat qui sollicite noverit et sumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat, et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre. Sed hanc discretionem plenius agnoscimus, si Pastoris primi exempla cernamus. Petrus namque auctore Deo sanctae Ecclesiae principatum tenens, a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . Sed cum Ananiae et Sapphirae 22 culpam reperit , mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit. Verbo te, deprehendit: et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis me
Abbreviated transcription (Latin):
mine potestatis extollit. Apostatȩ quippe
angło similis efficitur: dum homo homini¬
b esse similis dedignat᷑. Sic saul post hum¬
litatis meritum. in cumorem suꝑbiȩ culm¬
ne potestatis excreuit. ꝑ humilitatẽ quippe
prȩlatus ẽ. & ꝑ suꝑbiam repbatus: dño attes
tante qui ait. Nonne cum esses paruulus
in oculis tuis. caput te constitui in tribub
rat: sed fultus temporali potentia iam se
paruulũ non uidebat. Ceteroꝵ nanq com¬
parationi se p̃ferens. quia plus cunctis po¬
terat: magnum se pre om̃ib estimabat.
Miro autem modo cum apud se paruulus
apud dñm magnus: cũ uero apud se mag¬
nus apparuit. apud dm̃ paruulus fuit. Pie¬
runq ergo dum ex subiectoꝵ affluentia
nere illam nouerit & impugnare. Bene
hanc regit: qui scit ꝑ illam suꝑ culpas eri¬
gi. scit cum illa ceteris equalitate cõponi.
Humana &renim mens plerunq extolli¬
tur. etiam cum nulla potestate fulcitur.

Expanded text:
mine potestatis extollit. Apostatae quippe mine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul post humilitatis meritum, in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilitatem quippe praelatus etante, qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus rat, sed fultus temporali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, quia plus cunctis poterat, magnum se prae omnibus aestimabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Deum magnus; cum vero apud se magnus apparuit, apud Deum parvulus fuit. Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia nere illam noverit et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur;
Abbreviated transcription (Latin):
infra suppetunt. suꝑ se animus extollitur:
& dum foras in menso fauore circundantur.
intus ueritate uacuatur: atq oblitus sui in
uoces se spargit alienas: talemq se credit qͣ¬
lem foras audit. non qualem intus discernere
debuit. Subiectos despicit. eosq ȩquales sibi
ordine naturȩ non agnoscit: & quos sorte po
testatis excesserit. transcẽdisse eciam uite me¬
ritis credit. Cunctis se estimat ampliꝰ sapere:
quib se uidet amplius posse. In quodã qui¬
pe se constituit culmine apud semet ipsur
& qui ȩqua cȩteris naturȩ conditione conbu¬
gitur. ex ȩquo ceteros respicere dedignatx
sicq usq ad eius similitudinẽ ducitur. de q
scriptumẽ. Om̃e sublime uidet: & ipse ẽ ꝓ¬
suꝑ om̃s filios suꝑbiȩ. Qui singulare eulme
appetens. & socialem angłoꝵ uitam despicen
ait. Ponam sedem meam ad aquilonẽ: & en
similis altissimo. Miro ergo udicio intus p¬
ueam deiectionis inuenit: dum foris se incul¬

Expanded text:
infra suppetunt, super se animus tollitur; infra suppetunt, super se animus tollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur, atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit qualem foris audit, non qualem intus discernere debuit. Subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte 143 potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit. Cunctis se aestimat amplius sapere quibus se videt amplius posse. In quodam quippe se constituit culmine apud semetipsum, et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur ex aequo caeteros respicere dedignatur, sicque usque ad ejus similitudinem ducitur de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse esos filios superbiae . Qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in cul