comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenit enim deoccultissimis m̃tis. quia &
ip̃i peccatores. eum p̾ꝑ gu̾ale pectatu̾. unam
massam fecerunt. no tam̃ iter eos milla
dulsitas. p̾cedit qͥ aliquid impectatorib quo
effi cuintur iustificatione interum p̾cedit
maliis peccatorib quo digni sunt obtu̾si¬
one. Eece hiouidetur aũg dicere quod np̾a
apponitur gr̾a iuistificationis. alus non. Un̾
obtunditur s qui intelligere uoluerit iꝙ¬
noratu nsi facce dicatur hoc intelleasse
quod supͣ diximus eum retrattasse. Nã ibid¬
de quedam alia ꝯtinue subdit qne mlibis
lagenti patat. Un̾ uerisimile est in p̃mis¬
sis ce hoc retctasse Potest tam̾ ex eo sensu
accipi foce dictum non quia ałiquis p̾dest¬
netur ꝓmerctis. uł iustificationis gr̾am
ꝓmeretur. S auia nõ aliqui adeo mali sunt
ut m̾eantur sibi grãm imꝑtiri. Nullus
eium deigrãm mereri pͣ. ꝑ quam uistificat᷑
pͣ tam̾ mereri ut nõ apponatur ut penit̃

Expanded text:
enit enim de occultis meritis, quia et ipsi peccatores, cum propter generale peccatum unam massam fecerint, non tamen inter eos est ulla diversitas; praecedit ergo aliquid in peccatoribus, quo, efficiantur justificatione. Et item praecedit in aliis peccatoribus, quo digni sunt obtusione. Ecce hic videtur Aug. dicere quod et ipsa eritis aliis apponitur gratia justificationis, aliis non, unde obtunduntur. Sed quid intelligere voluerit, ignoratur; nisi forte hoc dicatur intellexisse, quod supra diximus eum retractasse. Nam ibidem quaedam alia continue subdit, quae in lib. 1 legenti patebit. Unde verisimile est in praemissis etiam hoc retractasse. Quidam tamen ex eo sensu accipiunt fore dictum, non quia aliquis praedestinetur pro meritis, vel justificationis gratiam mereatur, sed quia aliqui non adeo mali sunt, ut mereantur sibi gratiam non impartiri. Nullus enim Dei gratiam mereri potest, per quam justificatur; potest tamen mereri ut non apponatur, ut penitus
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝯtineat idsolum respondemꝰ qd¬
sediligant. ⁊ unitateni seruent n̾o solum
e̾entia sua si solo dono ꝓͥo quod licet supͣ po¬
situm sit iterare tam̃ nopiget quia sic ex¬
genitus agignente. diligatur. genitoremq
suum diligat. sint q nõ participatione s
eẽntia sua neꝙ dono suꝑioris alicuiꝰ. s suo
ꝓͥo seruantes unitatem pacis ecce hiodr̃
q̃ uod eẽntia sua: ⁊dono suo seruant imi

Expanded text:
tis contineat, id solum respondemus, quse diligant, et unitatem servent, non solum essentia sua, sed suo dono proprio; quod licet supra positum sit, iterare tamen non piget, quia sic exgenitus a gignente diligatur, genitoremque suum diligat; sintque non participatione, sed essentia sua, neque dono superioris alicujus, sed suo proprio, servantes unitit quod essentia sua et dono suo servant unit
Abbreviated transcription (Latin):
unc uideamus quare equabitas di¬
canitut ẽẽ infilio cum una ⁊ sũma
sit equalitas trium ħ ĩ̾o foete dict᷑
est: quia filius gemiuis ÷ apatre equał
id̃o illatria dicimitur ẽẽ equilia ip̃filiũ

Expanded text:
Nunc videamus quare aequalitas dicatur esse in Filio, cum una et summa aequalitas sit trium. Hoc ideo forte dictum est, quia Filius genitus est a Patre aequalis ideo illa tria dicuntur esse aequalia p
Abbreviated transcription (Latin):
diligere quod e̾e quomodo dr̾ pat̾ ł filus
non c̃ẽ eadilectione qua alt̾ al terũ diligit
Cumido̾ patͥ negetur sapꝑere sapĩa qͣ genuit.
ne ea eẽ intelligatur. difficilem michi han¬
fateor questionem p̾cipue cum exp̃dictis: ori
tur cupiens. magis exdictis scõs refferre: qͣ
auferre. Optimnus enim lector est.: in quid pla¬
rius. in pͥmo libro detrinitate. qui dictoꝵ intelli¬
gentiam expectęt: exdictis pocius quam impo¬
nat. ⁊ rotulerit magis quam attulerit neq
cogat idemuuderi. dictis ꝯtineri dictis ꝗ anͥ
lectbem p̾sumpserit. intelligendũ. Cumqͥ de
reb dei sermo est : ꝯcedamus d̾o sui cognitio̾e̾
dictisq eus piaueneratione famulemur
soluens s errorem excludens ꝓfiteor nondic¬
tum e̾e patrem diligere filumm. uł filiu̾ patĩ
ca dilectõe. que abutro q ꝓcedit. que nõ est
aliquis eoꝵ sid tantum sss. tamꝗͣ. ea dilectoe¬
cione diligat sic ⁊⁊ filius. nõ au̾t sicut pat̾.

Expanded text:
diligere quod esse, quomodo dicitur Pater vel Filius non esse ea dilectione qua alter alterum diligit? Cum igitur Pater negetur sapere sapientia quam genuit ne ea esse intelligatur, fateor hanc quaestionem, praecipue cum ex praedictis oriattas turbatur, cupiens magis ex dictis sanctorum referre, quam afferre. Optimus enim lector est, inquit Hilar. in medio lib. 1 de Trin., qui dictorum intelligentiam expectat ex dictis potius quam imponat; et retulerit magis quam attulerit; neque cogat id videri dictis contineri, quod ante lectionem praesumpserit intelligendum. Cum ergo de rebus Dei sermo est, concedamus Deo sui cognitionem, dictisque ejus pia veneratione famulemur. solvens, sed errorem excludens, profiteor non esse dictum Patrem diligere Filium, vel Filium Patrem, ea dilectione quae ab utroque procedit; quae non est aliquis eorum, sed tantum Se est dilectione diligat, sic et Filius; non autem sic ut Pater
Abbreviated transcription (Latin):
enim idem est dõ sapare qd̾ eẽ. ita idest
ei diligere qd ẽe. Iõ qr sicut negatut
patͥ ẽe sapiens. sapiens sapĩa ꝙͣgenuit qr̃
siea dic̾e̾tur sapiens. nõ ip̃a abeo s ab ea
ip̃e pp̃e intelligoretur eẽ ita uidet᷑. no̾de

Expanded text:
enim idem est Deo sapere quod esse, ita est ei idem diligere quod esse. Ideoque sicut negatur Pater esse sapiens sapientia quam genuit; qui si ea diceretur sapiens, non ipsa ab eo, sed ipse
Abbreviated transcription (Latin):
quas frequenter in ħ tractatu ꝯmeno¬
Arauimus aliquidnos loqui o ꝑtet S pͥ¬
mum audiamus quid de hoc nomine. ⁊ ypoᷤᷤ¬
tasis i en̾ dicit. Ait enim sub hoc nomine
utebantur: ut simplices sedicerent.s. ꝑ ꝑͣ¬
i ꝑ eẽntia. ut siue dice̾tur una tam̃ ipostasis
siue tͦs. minus ꝑitos ad inconuementia dedu¬
cen̾t: cũ nõ erat ħ nom̃ ita apud catholicos
uulgatum. nec ita euis signific̃o: Det̃mimi¬
taut modo. ⁊ io iẽa dicit. hoc nomine nõ utã
catholica ad damasium papam ab arnanȩ
tres ypisoarbitrentur intelłi. sres ꝑͥs
subsistentes alunt. Respõdemus nos ita eͤde
n̾ossusficit eis sensus ip̃m nom̃ efflagitãt
quia nescio quid ueneni insillabis latit cla¬
manuis Siciris tres ypotases .i. tres subsite̾¬
tes. pͣs non ꝯfiteniur : anatheniasit: Siqͥs
au̾t ypotasim usiam intelligens intrib
etatis tres naturas conatur asserere: Suf
sirecte putatis tres ypostases cũ int̾p̃ta¬
cionib sius deb̾e nos dic̾e nonnegamus.

Expanded text:
quas frequenter in hoc tractatu commemoravimus, aliquid loqui nos oportet. Sed primum audiamus quid de hoc nomine hypostasis Hieron. dicit: ait enim sub hoc nomine utebantur ut simplices seducerent, pro essentia, ut sive diceretur una tantum hypostasis, sive tres, minus peritos ad inconveniens deducerent, cum non erat hoc nomen ita apud Catholicos vulgatum, nec ita ejus significatio determinata ut modo. Et ideo Hieron. dicit hoc nomine non utendcatholica ad Damasum papam: Ab Arianortres hypostases arbitrentur intelligi? tres personas subsistentes aiunt. Respondemus nos ita credere. Non sufficit eis sensus; ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid veneni in syllabis latet. Clamamus: Si quis tres hypostases, id est, tres subsistentes personas non confitetur, anathema sit. Si quis autem hypostasim usiam intelligens, non trietatis tres naturas conatur asserere. Suffsi rectum putatis, tres hypostases cum interpretationibus suis debere nos dicere, non negamus.
Abbreviated transcription (Latin):
quid tria nõ dexe̾ntia queritur. nͨ ibi quid
ad ẽẽntiam refertur. S cum fidescatholi¬
ca tres ẽe ꝓfitetur sicut ioħes in epłã ca¬
significantur⁊ uo̾loquendinecitate muet̾
res dicimus. ut easd̃ e̾e niam quandamre̾

Expanded text:
quid tria, non de essentia quaeritur, nec ibi quid ad essentiam refertur. Sed cum fides catholica tres esse profiteretur, sicut Joannes in Epistola 1 casignificarentur. Et ideo loquendi necessitate inventum res dicimus, ut easdem esse unam quamdam
Abbreviated transcription (Latin):
uł subsistentes ut sic̃ eẽntia q̃ est eis ꝯmune¬
uł entes intelligantur Id̾o auꝙ causas distoꝵ
discernens. dicit tres pͣs. ẽẽ unam e̾entiam.
uł eid̾ ee̾ntie. nonex ead̾ ee̾ntia. nealiud intel¬
ligatur. ibi ẽẽ ꝑͣ. aliud ee̾ntia. łres enim ꝑͣ .i.¬

Expanded text:
vel subsistentes, ut sicut essentia, quae est eis communvel entes intelligantur. Ideoque Aug., causas dictorum discernens, dicit tres personas esse unam essentiam vel ejusdem essentiae, non ex eadem essentia; ne aliud intelligatur ibi esse persona, aliud essentia; tres enim person
Abbreviated transcription (Latin):
genitus istł S magna: distantia hõs
enum fili dĩ sunt. factura non natuuita¬
tis ꝓͥetate deusã filius originis. ꝓpͥetate
filius est. nũtate natruitatis non facta
uł adoptt̃e. ⁊ illi quideniaante sunt ꝗͣ
filũdĩ sint. fiunt enim filũ no̾ nascͣt᷑ filũ
dĩ. Uñ u̾larius. Solum deu̾natũ orignns
ꝓpͥetate dei silium ostendens int̾ ipm̾

Expanded text:
genitus Israel. Sed magna est distantia. Homines enim filii Dei sunt factura, non nativitatis proprietate; Deus autem Filius originis proprietate Filius est et veritate nativitatis, non factura vel adoptione; et illi quidem ante sunt quam filii Dei sunt. Fiunt enim filii, non nascuntur filii Dei. Unde Hilarius solum Deum natum originis proprietate Dei Filium ostendens, int
Abbreviated transcription (Latin):
osfendimus Oc nͨ ꝓ ypotasi atq ꝓͥetate accipi¬
atur. auctoritab sc̾oꝵ ostendi oꝑtet. ne ꝯiec¬
declinantes. tres pͣs exp̃ssas. sub ꝓpͥetate diftĩ¬
guimus. Non ipm̃ sibi patrem. sibi filium.
ipsum sibi spm̃ .s. c̾e dicentes s aliam patris:

Expanded text:
 pro hypostasi atque proprietate accipiatur, ex auctoritatibus sanctorum ostendi oportet, ne conjecdeclinantes, tres personas expressas sui proprietate distinguimus; non ipsum sibi Patrem, ipsum Filium, ipsum Spiritum sanctum esse dicentes; sed aliam Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
in xii.li. detͥ ita dicens. Uero patri solus
quod fiat antequam fiat nõ fuit. nos cu̾ fi¬
lii nõ fuissemus. efficimnr. An̾ enim filũ
deum filios numqu̾a cũpͥetate significõis
cognoscimus dici. xadoptione enim homo
factus est. filius dĩ non exg̾n̾at̾oe. neq erpͥe¬
Unigenitus au̾̃t deus nͦ fuit aliq̾n nonfi¬
luis nec fuit aliquid añquam siluis atnͦ qͥtͣ¬
tara nontantum patris. s ⁊ filũ. ⁊ sp̾¬

Expanded text:
incipio, ita dicens: Vero Patri solus quod fit, antequam fiat non fuit, nos cum filii non fuissemus, efficimur. Ante enim filii Deum filios, nunquam cum proprietatis significatione cognoscimus dici. Ex adoptione enim homo factus est Filius Dei, non ex generatione, neque ei proprieUnigenitus autem Deus nec fuit aliquando non Filius, nec fuit aliquid antequam Filius, nec qra, non tantum Patris, sed Filii, et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
C filii .i. alia est ꝓͥetas. qua pater est pat̃
aliaqua filius est filius. Alia qua sp̃s s. est
ut subsistentias uł ypostases intelligamus
cumdicimus tres pͦs. Exp̾dictis colligitur
hoc nomen ꝑͥ intrmmitate triplicem tenet
rõem. Est enum uͥ facit intelligentiam e̾en¬
cie: ⁊ est uͥ fac̾ intelligentiam ypostasis ⁊
est uͥ facit intelligentiam ꝓͥetatis. Actorita

Expanded text:
 id est, alia est proprietas qua Pater est Pater, alia qua Filius est Filius, alia qua Spiritus sanut subsistentias vel hypostases intelligamus, cum dicimus tres personas. Ex praedictis colligitur quod nomen personae in Trinitate triplicem tenet rationem. Est enim ubi facit intelligentiam essentiae, et est ubi facit intelligentiam hypostasis, et est ubi f
Abbreviated transcription (Latin):
deus. ꝑ hoc quod t̃ dicit sc̃s: tͥnitatem
significat. ꝑhoc qd subdit dn̾s d̾s. unita¬
tem eentiei dauit qͦ et̾nam filii gene
duis dixit adme filius meus es tu: ego ho¬
rabit. Inlibro qͦ sapientie. et̾nitas filũ
cum paire monstratur. ubi sapi̾a ⁊ta
loquitur. dominꝰ possedit me in micio
ab et̾no ordinata sum. Ante ꝗͣ t̾ra fierat.
nacdum erant abisy. & ego iũ ꝯcepta
erã Mecdũ fontes necdum montes: &¬

Expanded text:
 quod dicit ter sanctus, Trinitatem significat; per hoc quod subdit Dominus Deus, unitatem essentiae. David quoque aeternam Filii generDominus dixit ad me: Filius meus es tu; Ego horabit? In libro quoque Sapientiae aeternitas Filii cum Patre monstratur, ubi Sapientia ita consilio. Dominus possedit me in initio Ab aeterno ordinata sum, antequam terra fieret. Necdum erant abyssi, et ego jam concepta eram; necdum fontes, necdum montes.
Abbreviated transcription (Latin):
hos it defectus carm inẽẽ constat. Hiepit᷑
quid sit. s feditas teta ex libidine ceu̾tiũ
que uicium uel cortuptio diei potest
d qd̃ diei potest. quia multrplex defectus
carnis. ⁊ p̃eppue pollutio quedam qͣm
ex feruore coit᷑ parentũ. ⁊ concupiseentiali¬
bidinosa contͣhit cro dtĩ concipit᷑ cã est oi¬
ginalis pecati. que recte iueiũ siue ourup¬
tracducit᷑. Eteguieium ul cotruptio sit morne

Expanded text:
hos enim defectus carni inesse constat. 6. Hic aperitur quid sit foeditas tracta ex libidine coeuntium, quae vitium vel corruptio dici potest. Ad quod dici potest quod multiplex defectus carnis, et praecipue pollutio quaedam, quam ex fervore coitus parentum et concupiscentia libidinosa contrahit caro dum concipitur, causa est originalis peccati; quae recte vitium, sive corruptraducitur. Et quod vitium vel corruptio sit in carne
Abbreviated transcription (Latin):
Itrũ ⁊ ip̃a ouo inbap̃o ab illa feditate p̃get᷑
qͣm inconcept̾one exconeupiscentia libi¬
dinosa contͣxit. ¶hidam uset᷑ qd sic̃ anima
i reatu purificat᷑. ita icara ab illa pollit̾one pͣgat᷑
illa cogͣit᷑one. qd̾ quidꝰ ꝓbabile est. Alii u putãt
tm̃aiam ibimũdari carnem uͭ n̾o ab illa fedi¬
tate purgari. Si uͦ remanet illa fecditas usq
ad ꝓcreat̾onem silioꝵ que sicincõcupisdentia car¬
ti trahitur pollita. ⁊ inẽo̾ cupiscĩa concipisͤ
inparente. Ad qd̾ illi dñt. quia licet caro ꝓł ex
carne fed̾a seminet᷑. ⁊ in cocupiscĩa ꝯcipiat᷑.¬
inmũdior sit caro ꝓlis: nõ mag̾ corruptaͤ
fã mag̾ inpost̾ioribꝰ corrupta trahat᷑. neq
ex ip̃a mag̾ corrupta: aĩa mag̾ inficit᷑. Ex qͦ
uctore fit illa concupiscentia. adeo . s. ułab¬

Expanded text:
ditate purgetur quam in conceptione ex concupiscentia libidinosa contraxit. Quibusdam videtur quod sicut anima a reatu purificatur, ita et caro ab illa pollutione purgatuilla contagione; quod idem probabile est. Alii vero putant tantum animam ibi mundari, carnem vero non ab illa foeditate purgari. Si vero remanet illa foeditas usque ad procreationem filiorum, quae fit concupiscentia carte, trahitur polluta, et in concupiscentia concipitur,  fuerit in parente. Ad quod illi dicunt quia licet caro prolis ex carne foeda seminetur, et in concupiscentiaimmundior sit caro prolis, et ideo magis corrupta tura magis in posterioribus corrupta trahatur, neque ex ipsa magis corrupta anima amplius inficiatur. 4. Ex quo auctore sit illa concupiscentia, Deo s
Abbreviated transcription (Latin):
sñ uicio fecit. Si .it. resbona ñẽẽt aĩa. iei ma¬
lũ c̾e̾ neqͥret. cũ ñ possit malũ e̾e nͥmnbono
ut post dicet᷑. Nongͥ omnino talis ẽ aĩa: qͣl est
a deo creata. Siẽ qͥs pollutas hñs manꝰ. ñ tale
hũt pomũ: qͣle ego dedi mundis manibus
ego enim dedi mũdũ. Au anunc excreatͥone¬

Expanded text:
ne vitio fecit. Si enim res bona non esset anima, in ea malum esse nequiret, cum non possit malum esse nisi in bono, ut post dicetur. Non ergo omnino talis est anima, qualis a Deo creata. Sicut quis pollutas habens manus, non tale habuit pomum quale ego dedi mundis manibus. Ego enim dedi mundum. 9. An animae ex creatione
Abbreviated transcription (Latin):
an alie aliis excellentiores. płib ñ irr̃onabilit̾
uid̾r qd̾ ex ip̃a creat̾one alie aliis excellint in
nat᷑alil donis. ut ie̾e̾ntia. alia aliis sit subtili¬
or. ⁊ ad intelligend̾. memorandũq habiliot
fuisse constet᷑. ⁊ licet nat᷑alib donis alie p̃aluis
polleant. tñ añ bap̃m a corꝑt discedentes. pa¬
rem penam. ⁊ pꝰ bap̃m stati equalem coronã
sortiunt᷑. quia ingenii acum̃. uł tarditas:
p̃miũ uł penam infuto: nõ collocat. Anpet̾ea¬

Expanded text:
ibus non irrationabiliter videtur quod ex ipsa creatione aliae aliis excellant in naturalibus donis, ut in essentia alia aliis sit subtilior, et ad intelligendum memorandumque habilior, fuisse constet. Et licet naturalibus donis aliae prae aliis polleant, tamen ante baptismum a corpore discedentes, parem poenam, et post baptismum statim aequalem coronam sortiuntur, quia ingenii acumen vel tarditas, praemium vel poenam in futuro non collocat. DIST
Abbreviated transcription (Latin):
fingens. animasq de nichilo creans. eoꝵ cõiũc¬
t̾one hominem ꝑsiciens. Cũ gͥ utͣq hominis
nat᷑a a deo sñ uicio sit instituta. licet a se p¬
eccato sit uiciata. ñ ĩo inmutabił d̾s hũane
condit̾onis pͥmam legem mutare debuit.
siue ab hominũ multiplicat̾one desistere.

Expanded text:
ilo creans, eorumque conjunctione hominem perficiens. Cum ergo utraque hominis natura a Deo sine vitio sit instituta, licet a se peccato sit vitiata, non ideo immutabilis Deus humanae conditionis primariam legem mutare debuit, sive ab hominum multiplicatione desistere.
Abbreviated transcription (Latin):
.xxxiii.d.
ilꝰ pͥmi hominis delictum: inoui̾s cartialit̾ gemi¬
tos diximꝰ redundasse. ⁊ si pecc̃a parentũ tͣnseant
in paruulos. utr̃ omniũ qͥ fuerũt abadam usq
ad ip̃os. an aliquor ⁊ non omniũ. Qui d suꝑ hoc
augustimis in encheridion dicere uidet᷑.

Expanded text:
d primi hominis delictum in omnes carnaliter genitos diximus redundasse. Et si peccata parentum transeant in parvulos, utrum omnium qui fuerunt ab Adam usque ad ipsos. an aliquorum et non omnium. 2. Quid super hoc Aug. in Enchiridio dicere videt
Abbreviated transcription (Latin):
par. Grã ꝑ bap̃m idagit᷑ ut uetus hõ c̾cifigat᷑.
ncorpꝰ peroan destruat᷑. ñ ita ut ip̃a uiuen¬
te carne concupiscenta respsa. ntuatare¬
pente absumat᷑ m̃sit. s ñ obsit mortuo. q̃
inerat nato. slam si p bap̾m uix̾it. incarne ht
concupiscentiã ãqͣ pugnet. camq adiutian¬
te deo suꝑet. si tã non ran icuũ qt̾am eiꝰ sus
farulo ineffabilis creatoris. utlexpeceatiq̃ est
nmtnbͥs prorsus extinguat᷑ monsit. s ut
qͥoqł mnali ab homine fẽm. dictum cogitatũ
lp̃a u concupiscentia soluto reatas uinelo. qͦ
pillatadiabolus aĩam retinebat. ⁊ a suo cͣatore
fepabat manet ulẽtamunt. E cce hic apteostẽs

Expanded text:
per baptismum id agitur, ut vetus homo crucifigatur, et corpus peccati destruatur, non ita ut in ipsa vivente carne concupiscentia respersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo quae inerat nato. Nam si post baptismum vixerit in carne, habet concupiscentiam cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo superet, si tamen non in vacuum gratiam Dei suisi forte miraculo ineffabili Creatoris, ut lex peccati quae est in membris prorsus extinguatur et non sit, sed ut quidquid mali ab homine factum, dictum, cogitatumque ipsa vero concupiscentia, soluto reatus vinculo, quo per illam diabolus animam retinebat, et a suo Creatore separabat, maneat in certamine. § Ecce hi
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentia traducit᷑ ut supchetum est.
slon .it. qͥa ex carne tracta abadam concepti su
s eiꝰ conceptꝰ est celebratus. ñ lege pocotti
.i. concupiscentia carnis. iĩ ⁊ capo eiꝰ pecca¬
tͥc non suit. ĩmio oꝑat̾one sp̃e sc̃i. słt u cõ¬
ad petr̃ sicdicens. Quia dũ sibi inin cẽuir
mulierq miscent᷑ sũ libidine non ẽ ꝑa¬
centium: ñ pot̾ sũ peccato e̾t concios uͣ
peccatum inpatuulos ñ tͣnsmitit ppa¬
gatõ. s libidido. nec fec̃aitas natt humane
facit homines eũ pexcato nasci s feditas
libidinis qͣm homines hñt exillius iustis¬

Expanded text:
cupiscentia, traducitur, ut supra dictum est. Non enim quia ex carne tracta ab Adam concepti sumsed ejus conceptus est celebratus non lege peccati, id est, concupiscentia carnis, unde et caro ejus peccatrix non fuit, imo operatione Spi, tom. 3, dicens: Quia dum sibi invicem vir mulierque miscentur, sine libidine non est pacentium non potest sine peccato fieri conceptus, ubi peccatum in parvulos non transmittit propago, sed libido; nec fecunditas humanae naturae facit homines cum peccato nasci, sed foeditas libidinis, quam homines habent, ex primi justis
Abbreviated transcription (Latin):
plib testimonus: sc̃pt᷑a edocet. ait .it. au̾s
est. qd̾ expena pecoatr⁊extraduce mertis
nis est remissa est regñat̾one sp̃ũalicimanet
inoirne mortali. R emissa est: quia reat᷑ solut̃
est sacͣmento q reuaseunt᷑ fideles. Manet aut̾

Expanded text:
pluribus testimoniis Scriptura edocet. Ait enim Aug. est, quod ex poena peccati et ex traduce mortis is, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali. Remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem,
Abbreviated transcription (Latin):
buductusmiliũostendit ñ absurde filios tͥhere
pecettum a parentibus eo mundis dici.
e aut̃ mirem̃. iintellectu turbem̃. audientes
genuer̾t eircũcisi. Quo mͦ etiam palea q̃ oꝑe
humano tauta diligentia seꝑat᷑. manet tñ
infructu. qu de purgato naseit᷑ tͥcico. ita pec¬
catum qd̾ imnparentib ꝑ peceatũ baptismum
mundat᷑: manet ineis quos genuerunt.
Exh. it. gignunt qd̾ ad hue uetustũ trahunt
filios dei. Non enum gn̾ant parentes filios
scd̃m illamgn̾atonem q̃ denuo et̃ nati. s potiꝰ
iscd̾m eam qua carnalit̾ uip̃i pͥmũ st̃gnati.¬

Expanded text:
tu similium ostendit non absurde dici filios trahere peccatum a parentibus, etiam mundis. Ne autem miremur et intellectu turbemur audientes genuerunt circumcisi; quomodo etiam palea quae opere humano tanta diligentia separatur, manet tamen in fructu qui de purgato nascitur tritico; ita peccatum quod in parentibus per baptismum mundatur manet in eis quos genuerunt. Ex hoc enim gignunt, quod adhuc vetustum trahunt; filios Dei. Non enim generant parentes filios secundum illam generationem qua denuo sunt nati, sed potius secundum eam qua carnaliter et ipsi primum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
catum. non solum scd̾m carnem. s ⁊ aĩam ex
traduce ẽẽ arbitͣti fẽ. Sic̃ .it. ingn̾atone ꝓlisde
carne pat̾na subalit̾ trahir ᷑ caro. Ita ⁊̃ degig¬
nentis aĩa: ac̃a geniti ẽe̾ntialit̾ decluei ab his
existimat᷑. lõq sic̃ de corrupta carne caro orrrup¬
ta seminat᷑. ita eriam de ar̃a peocatͥoe. aĩa pec¬
catͥx corruptone orginali infecta: abilł thi
oc aut̃ fudes oatholica respuit. ⁊tamꝗͣ iu̾ta¬
ti adũsum dampnat. q̃ non aĩas. s carnem
originale trahit᷑ a parentib Est .it. pecẽm ori¬
guiale. ut supͣdixiꝰ concupiscentia. nõ quidẽ

Expanded text:
uia non solum carnem, sed et animam ex traduce esse arbitrati sunt. Sicut enim in generatione prolis de carne paterna substantialiter trahitur caro, ita etiam de gignentis anima anima geniti essentialiter deduci ab his existimabatur. Ideoque sicut de corrupta carne caro corrupta seminatur, ita etiam de anima peccatrice anima peccatrix, corruptione originali infecta, ab illis tHoc autem fides catholica respuit, et tanquam veritati adversum damnat; quae non animas, sed carnem originale trahitur a parentibus. Est enim peccatum originale, ut supra diximus, concupiscentia, non qui
Abbreviated transcription (Latin):
ex uoluntatis arbito p̾oꝵ hominũ ueniẽti
uicio est saueuta. ita ut ñ sir inoarn̾e bonũ
s uiciũ quo inficit᷑ at̃a. Be cã ougnialis peceati
que est incarne. utrum sit culpa. an pena.
Nic queri solet utt̃ cãpeceati originalis q̃ dea
est ee incarne. eulpa sit uł pena. ł aliqͥd alł.

Expanded text:
 voluntatis arbitrio priorum hominum venienti vitio est sauciata, ita ut non sit in carne bonum, sed vitium quo inficitur anima. 5. De causa originalis peccati, quae est in carne, utrum sit culpa, an poena. Hic quaeri solet utrum causa peccati originalis quae dicta est esse in carne, culpa sit, vel poena, sive aliq
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ nature uł ut exp̃ssius dicatur eẽntie
que grece dr usya. s filium ẽe creatura
Hec no̾ sabbellianai q̃ ut au̾s ait in eod libro
sine sub sistentia ꝓ sonaꝵ uttamq pest̾e
ut ait aus suꝑ iohannem elidit ue¬
ritas dicens. Ego. ipat̾ umim sumꝰ u
a caribdi ⁊ scilla libãberis. Quod enim
dixit inũ liberat te abarrio quoddis
diceret de uno nec unũ dediu̾so uru¬
bescant qͥ sabelliam: quidicunt ẽẽ ipm̃
patre qui est filius. ꝯfundentes ꝑͣs. qui
idicti sunt patri passiam: quia diit
patr̾ẽ fuisse passum arriam uͦ dicunt
alium patrem ẽẽ alium filium. nõ
unam sub̾ã sedduas patrem maiorem ⁊
filui mmorẽ Holi hoc dicere tucato

Expanded text:
catur, essentiae, quae Graece dicitur usia; sed Filium esse creaturam; necnon et Sabelliana, quae, ut ait Aug. in eodem libro,sine substantia personarum. Utramque pestem, ut ait Aug. super Joannem, elidit Veritas dicens: Ego et Pater unum sumus. a Charybdi et a Scylla liberaberis. Quod enim dixit unum, liberat te ab Ario; quod didiceret de uno, nec unum de diverso. Erubescant ergo Sabelliani, qui dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius, confundentes personas; qui et dicti sunt Patripassiani, quia dicunt Patrem sui se passum. Ariani vero dicunt aliud Patrem esse, aliud Filium; non unam substantiam, sed duas: Patrem majorem, Filium minorem. Noli hoc dicere tu, cat
Abbreviated transcription (Latin):
tum cui nõ sit aliquid ⁊ ars q̃dã om̃ipo¬
tentis ⁊ sapientis d̾i plena om̃iũ rõnũ
iuuentium in comutabiliũ ⁊ om̃s unũ
mea sicut ip̃a iniu̾ deuno cumqͦ unũ ibi
nõ est syne ꝑstincione: sinecaritate sine

Expanded text:
tum, cui non desit aliquid; et ars quaedam omnipotentis atque sapientis Dei plena omnium rationum viventium incommutabilium. Et omnes unum in ea, sicut ipsa unum de uno cum quo unum. us est
Abbreviated transcription (Latin):
isp̃s s. tantum sp̃i .s. Eadem trib et̾nitas
fademin cominui tabilitas. ead maiestas
ead potestas. In hisu̾bis aꝑce insinuatur ꝑ¬
sonqꝵ trũ distictio.¬
ed pł̃mos Quare pat̾ attͥhuit᷑ uni
atribuit unitat̾e sibo equalitatem.
cum enim unitas dicatur s sub̾am. nõ tm̃
eadem r̾oe attribuitur patri unitas scdm
quia filumi genitit unuim secum deum.

Expanded text:
itus sanctus. Eadem tribus aeternitas, eadem incommutabilitas, eadem majestas, eadem potestas. In his verbis aperte insinuatur personarum trium distinctio. 8. Quare Patri attribuatur unitribuit unitatem, Filio aequalitatem. Cum enim unitas dicitur secundum substantieadem ratione attribuitur Patri unitas secunquia Filium genuit unum secum Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾es mymagiur usus ininun̾e ⁊ quia nõ
mediocris actoritatis intractacione sc̾ꝑ¬
turaꝵ ⁊ assertione fidei uͥt extatit hy¬
larius enm hoc in libris suis posuit hoꝵ
arbitior. met̾intatis uocabulo isi qd̾ pi¬
ter no̾ ht̃ patrem deqͥsit filus aũt depa¬
tre est ut fit. Atq ut illicoet̾nus sit. Ima¬
go enini siꝑfecte implet illud eꝰ ymago ⁊÷
ip̃a coequatur ei. Non illd inmnaginis sue
inqua minagine spẽm nonimauit credo

Expanded text:
s in imagine, usus in munere. Et quia non mediocris auctoritatis in tractatione Scripturarum et assertione fidei vir exstitit, Hilarius enim hoc in libris suis posuit, horarbitror in aeternitatis vocabulo, nisi quod Pater non habet Patrem de quo sit: Filius autem de Patre est, ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim, si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae. In qua imagine s
Abbreviated transcription (Latin):
ȩxpositionem distinguntur hiẽtres
ille ꝓͥctates suꝑuis assipnate. S ipse
yposta ses. distincte ⁊ abĩuicem monstrãt᷑
Et̃ntatis tñ nomine tan cad̾ iuidct᷑ designa¬
ta ꝓprietas. quam notat hͦ nom̃ ingenttus
rei adrem coequandam. ⁊ad maginata ⁊ in¬
distreta similitudo. Est aͣ pater ⁊ filius quia
nago patris ⁊ filius. ⁊ quia nago ÷ ut rei
imago sit spe̾̃m necẽe ⁊ mnaturam ⁊ cẽtitiã

Expanded text:
expositionem distinguuntur hic tres illae proprietates superius assignatae, sed ipsae hypostases distinctae ab invicem monstrantur; aeternitatis tamen nomine eadem videtur designata proprietas, quam notat hoc nomen ingenitus. rei ad rem coaequandae imaginata, & indiscreta similitudo. Est ergo Pater, est & Filius, quia imago Patris est Filius: & qui imago est, ut vere imago sit, speciem nec esse est, & naturam, & essentiam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ suanitas ingenitiꝙ largiate atq uberca¬
te ꝑfundens onĩs creaturas ꝓ captu eoꝵ
Itaq illatria ase inuicem determinari
identiu: ⁊ nse infinita sunt. qͥ uidet hec
accipienda sint licet tante sint ꝑfunditam
ut ñ adhibita expo̾e uix aliquãtenus ea in¬
tellig̾e ualeat human̾ sensus. cũ ⁊ip̃a
eaꝵ explanatio quam hic au̾ꝯ eddidit: płin

Expanded text:
avitas, ingenti largitate atque ubertate perfundens omnes creaturas pro captu earum. Itaque illa tria et a se invicem determinari videntur, et in se infinita sunt. Qui videt hoc accipienda sunt, licet tantae sint profunditatis, ut etiam adhibita expositione vix aliquatenus ea intelligere valeat humanus sensus; cum et ipsa eorum explanatio, quam hic Aug. edidit, plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
scdm intũtõnem ⁊ cam̃ iudicandos bonos ł ma¬
los pͣter quosdam qui ĩ sunt mali: ut nũ ꝙͣ pꝰ¬
pluruum. qͣ cã quo fine qͣ intñtõne quid fiat
S ea q̃ ꝯstat esse peccata nullo bone cãt est
obtentu nullo qiͣ bono fine nulliia ułut bona
intñtõne facienda sunt ea qͥpeoꝑa hominũ
nc̃ mala q̃ non sunt ꝑ se ip̃a peceata sicut uic¬
de fiant ut gignent᷑ regnãndi. ħ ruriꝰ malast̃
bitur aut filii gn̾ant᷑ non ut do̾ s ut diabo¬
lo nutͥant᷑. Cumꝰ uͦ oꝑa ip̃a ꝑ se peccata sunt. ut
furta stupͣ. blasphemie. quis dicat caĩs bonis ẽe¬
abinꝰ quid demꝰ pauꝑib: aut fã testimonia ꝓfe¬
ramꝰ nonunde innocentes ledant᷑. sed potius
saluent᷑. Do .ni. bona ħ sunt ut mops alat᷑ ut in¬
nocens puniat᷑. Aut quis dicat a dultunum eẽ
fatiendum. ut ꝑ ulam cumqͣsit homo demor
supponimꝰ. ne hẽditates hañt qui nicħ boni a¬
nec illa sunt mala. Cair non ab in niu̾dis mẽtri¬

Expanded text:
ndum intentionem et causam judicandos bonos vel malos, praeter quosdam, qui ita sunt mali, ut nunquam poplurimum, qua causa, quo fine, qua intentione quid fiat; sed ea, quae constat esse peccata, nullo bonae causae obtentu, nullo quasi bono fine, nulla uelut bona intentione facienda sunt. ea quippe opera hominum, nunc mala, quae non sunt per seipsa peccata: sicut vicde fiat, ut gignantur regenerandi. Haec rursus mala sunt, bitur; aut filii generantur, non ut deo, sed ut diabolo nutriantur. cum uero iam opera ipsa peccata sunt, sicut furta, stupra, blasphemiae amus quid demus pauperibus; aut: Falsa testimonia proferamus, non ut inde innocentes laedantur, sed potius salventur? Duo enim bona hic sunt: ut inops alatur, et innocens non puniatur. Aut quis dicat adulterium esse faciendum, ut per illam cum qua fit, homo de morsupponimus, ne haereditates habeant qui nihil boni anec illa sunt mala? Cur non ab immundis meretri
Abbreviated transcription (Latin):
niia ꝑtinacia. ⁊ p̃sũpt̃ne peccaunt autumã¬
tes dm ñ esse tustũ .Illi desꝑatõne dm̃ non bo¬
nũ estimarit collentes inh tͣbuleatissimo iniqͥ¬
tatum mariportũ dum mnaulgentie qͦ se iͥecipiãt
fluctuantes aiq ip̃a. desꝑatõne addunt pccã pc̃catis

Expanded text:
ia et praesumptione peccant, aestimantes Deum non esse justum. Illi desperatione, Deum non bonum existimant, tollentes in hoc turbulentissimo iniquitatum mari portum divinae indulgentiae, quo se recipiant fluctuantes. Atque ipsa desperatione addunt peccata peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
indc̃is ⁊ fc̃ĩs possunt homiẽs uidẽ s quo animo
fiant ⁊ qͦuenire cupiatit. solus ds uidet quic̃
uich cor ẽẽ incelo ⁊ non delectari nos incarne
fines dĩgit iustum. Idem suꝑ alt̾iꝰ. p̾si locum
ad locum quo tũdit .i. ad delectõnem bonam ł ma¬
lam quo se ꝑ uenisse. ꝑ amorem letat᷑. Finis gͦ
uoluntatis ut p̃missum est dr̃ ⁊ illud qđ uolu
esurientem reficẽ. ũ hãm uitam et̾nam. uo¬
luntas est qͣ uolo reficẽ esurientẽ dꝰ finis est
refectõ esurientis. Intñtõ uõ qua sic adita̾m ꝑ¬
uenire uolo. Finis aũt supp̃mꝰ est ip̃a uita ad ꝙͣ¬

Expanded text:
es videre; sed quo animo fiant, et quo venire cupiant, solus Deus videt, qui cum videt cor esse in coelo, et non delectari nos in carnefines, dirigit justum. Idem super alterius psal. locum ad locum quo tendit, id est, ad delectationem bonam vel malam, quo se pervenisse per amorem laetatur. Finis ergo voluntatis, ut praemissum est, dicitur et illuesurientem reficere ut habeam vitam aeternam, voluntas est qua volo reficere esurientem, cujus finis est refectio esurientis; intentio vero est, qua sic ad vitam pervenire volo. Finis vero supremus est ipsa vita, ad
Abbreviated transcription (Latin):
uere in cluib constat lib̃m arbitriũ. Nec
creati sunt uolentes au̾ti: cõu̾ti: s babi¬
les aduolend̾ hoc uel illud. et pꝰ c̾aedem
epontanea noluntate aliĩ elegerunt
malũ alii bonũ. ⁊ ita disereuit dc lucẽ
a tenebris. sic̾ die̾ scͥptuta .i. angelos bo¬
nos amolis. ⁊ luc em apellauto diem. etce¬
nebras noctẽ. quia bonos angelos erͣa

Expanded text:
rnere; in quibus constat liberum arbitrium, nec creati sunt volentes averti vel converti, sed habiles ad volendum hoc vel illud; et post creationem spontanea volumalum, alii vero bonum; et ita discernit Deus lucem a tenebris, sicut dicit Scriptura, id est angelos bonos a malis, et lucem appellavit diem, et tenebras noctem; quia bonos angelos, a
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃ refferri. adse. s appellat̾o dati
dati uł donati refertur & addantem ⁊
adrec ipientem quia nõ potest aliquid
dici datum nsi abaliqͦ ⁊ alicui detur. cñ
lano relatiua ⁊ in illo eiudatur mutato
fit nõ indante.

Expanded text:
sanctum referri ad se, sed appellatio dati vel donati refertur et ad dantem et ad recipientem, quia non potest aliquid dici datum, nisi ab aliquo et alicui detur. Cum latio relativa; et in illo cui datur mutatio fit, non in dante.
Abbreviated transcription (Latin):
ũhabitum faciant ñ mutant᷑. s ipã mu¬
tantanse integͣ.⁊ in ꝯcussa manentia sic̾
sapĩa accedens hõi. ñ ip̃a mutat᷑ s hoĩem
mitat. q̃ destulto sapientem fac̃. Qued̾a¬
⁊ nos cibo refeeti ab exilitate atq languore
inrobur atq ualentiam mutant᷑ lerciũ
accidunt. nͨ ab eis ip̃a mutant᷑ sipͣ anulus

Expanded text:
ut habitum faciant, non mutantur, sed ipsa mutant, in se integra et inconcussa manentia. Sicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Qua nos cibo refecti, ab exilitate et languore in robur atque valentiam mutamur. Tertiumaccidunt, nec ab ipsa mutantur; sicut annulus
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitati et̾nitatq sociaret. ñ gͦ opoe¬
t intelligi mutatum eẽ. u̾bum suscep¬
cione hõis. sic̃ nͨ m̃bra ueste induta mu¬
tant᷑. ꝙͣuis illa sus cepcio inefabiłr suse¬
eptum suscipienti copłaiꝵ. His u̾ẜ̾ aꝑ¬

Expanded text:
mortalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi, mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur, quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copularet. » VI.
Abbreviated transcription (Latin):
mandata seruare nõ posse. iudnos posse
atq age̾ tanto minus ꝗͣto illum minus
ꝓcipimis. tanto uͦ amplius ꝗͣto illum ꝑ¬
cipimus. amplius sõq ñ solum nõ habẽ¬
ti. uer̾ ñ habenti ñ incassum ꝓmittit᷑.
Nõ habenti quidem ut habeat habant
habenti au̾t ut ampluis habeat. Nã si
abalio minus ⁊ ab alio amplius ñ habe̾t᷑
helias dixit ad heliseum Postula quod
uis ⁊ faciam tͥ anteꝗͣ tollar ate dyxit ꝙhe¬
liseus. Obsecro ut fiat sp̾s tuus duplex

Expanded text:
mandata servare non posse; et id nos posse, atque agere tanto minus, quanto illum percipimus minus; tanto vero amplius, quanto illum percipimus amplius. Ideoque non solum non habenti, verum etiam habenti non incassum promittitur. Non habenti quidem, ut habeatur; habenti autem, ut amplius habeatur. Nam si ab alio minus, et ab alio amplius non haberetur, Helias dixit ad Heliseum. Postula quod vis ut faciam tibi: antequam tollar a te. Dixitque Heliseus. Obsecro ut fiat duplex
Abbreviated transcription (Latin):
enacuando ut quibdam places. ⁊ sic debi¬
litando ⁊ertennando. ut ei pꝰmodũ peccan¬
di occasio nullatenꝰ extitĩt potũciam q
gn̾andi absq uiri semine uirgini p̃earait
sta .ni. uba euangelĩ docint uͥ angłus uir

Expanded text:
evacuando ut quibusdam placet, vel sic debilitando et extenuando, ut ei postmodum peccandi occasio nullatenus extiterit. Potentiam quoque generandi absque viri semine Virgini praeparavit. Ita enim verba Evangelii docent, u
Abbreviated transcription (Latin):
dn qutam mendatii hoc tenendum sit
nosonam filii assumpsicre nam humanã
ꝯpotiaram diuinam hurnane nate᷑ infi¬
ho unitam. eamq sibi unisse ł assump¬
aase tpnde  uere in carnata dicitu
p ꝙ uero dicitor solus filius forma¬
to serui atcrpisse. per hos non ex cludr
diuma naturta ab acceptione seruilis
forme. Si alie dne ꝑ sone pater sanctꝰ
⁊spirirus sanctus Item ⁊ alud alud
salicet id quod est pro prium filii no¬
n quod conmune est triutati homi¬
nem accepit sic oportet intelligr i ꝓ¬

Expanded text:
2. Quid de hoc tenendum sit.et personam Filii assumpsisse naturam humanam, et naturam divinam humanae naturae in Filio unitam, eamque sibi unisse vel assumpsisse. Unde et vere incarnata dicitur. Quod vero dicitur solus Filius formam servi accepisse, per hoc non excluditur divina natura ab acceptione servilis formae; sed aliae duae personae, Pater scilicet et Spiritus sanctus. Item et illud aliud, scilicet, id quod est proprium Filii, non quod commune est Trinitati, hominem accepit, sic oportet intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
sitatem popłi ⁊ de ppło isrł dicit ds. Declͥeis re¬
gẽ inira mea. Nocendr n uoluntas pt̃ eẽ abho¬
aptaq iusticia. Nam ꝑ potestatẽ diabolo datam.
ris elatio non pt̃tatis ordo inc̾mine est. Potũciã
ãs tͥbuit elatõnẽ uõ potũtie malitiam nr̃e m̃tis

Expanded text:
sitatem populi . Et de populo Israel dicit Deus: Dedi eis regem in ira mea . Nocendi voluntas potest esse ab hoaptaque justitia; nam per potestatem diabolo datam jris elatio, non potestatis ordo in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit ꝙͣuis adsolam ꝑͣm filii. ꝓtinentẽ tota tͥ¬
nitas fecit neq enun seꝑabili a sunt oꝑa
tͥnitatis. cur inea facienda spiritͦ sanc̃tus
Solus nominatus est an ⁊ quando unus
tͥum in aliquo pere nominatur uniu̾sa o¬
ꝑari. t̾nitas in telligitur. Ita uͤ ⁊̃ ⁊erẽplis

Expanded text:
is ad solam personam Filii pertinentem, tota Trinitas fecerit neque enim separabilia sunt opera Trinitatis, cur in ea facienda Spiritus sanctus solus nominatus est? An etiam quando unus trium in aliquo opere nominatur, universa operari Trinitas intelligitur? ita vere es
Abbreviated transcription (Latin):
caro illa pͥus fuĩt in utõ uͥginis suꝑuita ĩ coo¬
ꝯ cepta ⁊⁊ postea assumpta. iu̾ssime ⁊ absq ulla
ambiguitate: dr̃ qr ex qͥ hominẽ as̃ assump¬
sit. totum assumput amiaq sibi uniuit aui¬
mam ⁊ carnẽ nͨ caro pͥus fuit ꝯcepta ⁊ pmedꝰ

Expanded text:
caro illa prius fuerit in utero Virginis concepta, et postea assumpta? verissime et absque ulla ambiguitate dicitur; quia ex quo hominem Deus assumpsit, totum assumpsit, simulque sibi univit animam et carnem. Nec caro prius fuit concepta; sed
Abbreviated transcription (Latin):
rõnal sp̃i uaria sorte ꝓ arbiło uolunta¬
tis suȩ disponens illis qͦs ĩsua puritate re¬
linqu̾at sursum ĩcelo mansionẽ. illis uͦ
qͦs corporibꝰ t̾renis sociauerat deorsũ ĩ t̾ra
habitõnẽ ꝯstituit. itͥsq regłam ponens
obedientiȩ qͣtinꝰ ⁊ illi ab eo ubi erãt ñ ca¬
derẽt. ⁊ isti ab eo uͥ erãt adid uͥ ñ erãt ase¬
lo faciens. Iõ ⁊ unirȩ sunt. aĩe corporibꝰ
nͥ ĩ eis d̾o famulanes maiorẽ m̾eant᷑ coronã.
post saẽm̃tũ tͥintatis. de cͤatura tͥꝑtita agẽ S:

Expanded text:
ritus, varia sorte pro arbitrio voluntatis suae disponens, illis quos in sua puritate reliquerat sursum in coelo mansionem; illis vero quos corporibus terrenis sociaverat, deorsum in terra habitationem constituit, utrisque regulam imponens obedientiae, quatenus et illi ab eo ubi erant non caderent, et isti ab eo ubi erant ad id ubi non erant asclo faciens. Ideo etiam unitae sunt animae corporibus, ut in eis Deo famulantes majorem mereantur coronam. 11. Post sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
M
Iataũq tp̃is atque on¬
iinsibiliũ ereaturar̃
in primordio suiꝰ
ĩ uno pͥncipio ad̾o c̾atore mundũ facm̃
reffert. Eudens errorẽ qͦrund̾a pła siue
pͥncipio fiusse pͥncipia opinantiũ. Nlato¬

Expanded text:
m initiumque temporis atque omninvisibilium creaturarum in primordio sui oin uno principio a Deo creatore mundum factum refert, elidens errorem quorumdam plura rincipio fuisse principia opinantium. Pla
Abbreviated transcription (Latin):
forte̾ .i. a seductione ꝯpescut sudelium. ut tẽp¬
tõnẽ que ei adłs ꝑmittit᷑ non seqͣtur seductio. Ita
uincuntur mimice nob̾ inuisibiles potestates
il uincunt᷑ ĩuisibiles capiditates. fuso i sã¬
guine sñ dpa oiũ culpacũ tirogͣpha deletas̃.
quibꝰ debiees qui mn eñ ãdunt ad iabło tenebã¬
tur. Uñ q promultis esfundet᷑. ꝑillũ gͦ redẽp¬

Expanded text:
fortem, id est, a seductione compescuit fidelium, ut tentationem quae ei adhuc permittitur, non sequatur seductio. Itaqincuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt a diabolo antea tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur. Et quia hae
Abbreviated transcription (Latin):
naturam dei natura ip̃a habitet innobis
indifferens natura filii. cum dr̃ ẽẽ aptit
resnature demõstretur unius. Quero n̾ec
gͥ quomͦ non exnatura unum sunt apatre
ꝓcedit. sp̾s u̾itatis afilio ittit᷑. ⁊ afilir accip̃
filii est: si &e eademres & nauire pairis est. &¬
dei excitantis xp̃m amortuis. Spiritus est ud̾.
spiritus xp̃i est amortius exectati. In ali quo
differt xp̃i ⁊idei natura. ne eadem sit p̾stari

Expanded text:
naturam Dei natura ipsa habitat in nobis, indifferens natura Filii creditur esse a Patrres naturae demonstretur unius. Quaero nunc ergo quomodo non ex natura unum sunt? A Patre procedit Spiritus veritatis, a Filio mittitur, et a Filio accipit. Filii est, sed et eadem res et naturae Patris est, et Dei excitantis Christum a mortuis Spiritus est; et idem Spiritus Christi est a mortuis excitati. In aliquo differt Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ture cutimistantiam. qua ꝯsidãt᷑a ꝑci¬
pi potest. quo modo pͥmissa dixt̃t ylarus.
Subsequenter enim meadem serie ofte̾dit
monia. nature sue postestate se demones
quare hanc diftinctionem fecerit ⁊ quod
⁊ filii aꝑte ostendit in qui e̾s ita ħ idcirto
sunt demostrata ut quacumq parte here¬
tica falsitas seꝯuilisset. finib u̾itatis ꝯ¬
clud̾etur habitat enm in nobis xp̃o qͦ
habitante habitat deus ⁊ cum habitat i
nobis sp̃s xp̃i non alium tam̃ habitat

Expanded text:
rcumstantiam; qua considerata percipi potest quomodo praemissa dixerit Hilarius. Subsequenter enim in eadem serie ostendit monia, naturae suae potestate se daemones quare hanc distinctionem fecerit, et quoet Filii, aperte ostendit inquiens ita: Haec idcirco sunt demonstrata, ut quacumque parte haeretica falsitas se contulisset, finibus veritatis concluderetur. Habitat enim in nobis Christus, quo habitante habitat Deus; et cum habitat in nobis Sp
Abbreviated transcription (Latin):
casione p̾fati heretici: dogmatirarunt
non idem ẽẽ pm mnaturam dei asserenteᷤᷤ
naturam dei. nõ ẽẽ tresꝑsonas. Intelligẽ
cum. utrum ꝑspm̃ dei putaret significat̾a
e̾e naturam anrem nature ut sic ostẽde¬
ret distinguendum ẽẽ int̾ natutas⁊ ir̃̾e

Expanded text:
casione praefati haeretici dogmatizaverunt non idem esse personam et naturam Dei, asserentes naturam Dei non esse tres personas, intelligentcum utrum per Spiritum Dei putaret significatam esse naturam, an rem naturae; ut sic ostenderet distinguendum esse inter naturam et rem
Abbreviated transcription (Latin):
quidam ꝑ u̾si sensus homines intatã
prosilierunt insaniam ut dicerent no̾ id̃
naturamd̾i ⁊⁊ ꝑsonam siue ypostasim. di
est ⁊ filius. Si hancrem dias ee patrem aliã
quere quã dicas ẽẽ filium: Si uͦ aliam ñ
quesieris s eandem dixeris. idem genuit
dĩatis naturam. & simplices e̾e t respͥs. ide
testimomio ylarũ deffendere intuntur.
qui in septimo libro detrmitate querens

Expanded text:
quidam perversi sensus homines in tantam prosiluerunt insaniam, ut dicerent non idem esse naturam Dei et personam sive hypostasim; dicest et Filius. Si hanc rem dicis esse Patrem, aliam quaere quam dicas esse Filium. Si vero aliam non quaesieris, sed eamdem dixeris, idem genuit deitatis naturam et simplicem esse tres personas. Idque testimonio Hilarii defendere nituntur, qui in lib. 8 de Trinit., quaerens
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentie qp̾hendere p̾sumens: s in¬
tellige in ꝯp̾hensibilia e̾e̾ hisaliisq multis
eiudent̾ ostenditur. nob nullatenus licere
maiestatem ꝑserutari. uis ponere potestati
modum: circunscribe infinito. Ꝙe auc¬
eruntam̃ coritatib oppinionẽ sua. scł¬

Expanded text:
ndere praesumens; sed intellige incomprehensibilia esse. His aliisque multis evidenter ostenditur nobis nullatenus licere majestatem perscrutari, jus ponere potestati, modum circumscribere infinito. 9. Quibus auctoritatibus opinionem suam, sc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonis. qum eas det̾minent. quomodo in
diuma cẽntia e̾e possunt ita ut nõ eam
Ego nescio non requiro ⁊ consolabar me
tam̃. Archangłi nescunt anglĩ nõ audi¬
erunt: scculino tenent. ꝓpħa nõ sensit.
apłs non int̾rogauit. filius ip̃e nõ edidit
Cesset gͣ dolor querelaꝵ nonputet homo sua
intelligentia: generationis sacͣm̃tum pos¬
cia fine u̾boꝵ. Est filius apatre qui est uni¬
genitus ab ingenito. ꝓgenies aparente:
iuuus auiuo. non natura deitatis alia &
alia. quia ambounum. ħ credendo incipe
ꝓcurre. ꝑsiste. & sinon ꝑuenturum scĩa
tam̃ gratulabor ꝓfecturũ. Quienim pie
infinite ꝑsequitur: & sinõ contingat a.¬
liquando tam̾ ꝓficiet ꝓdeundo. S ne te
inseras ullum secretum. & archano in o¬

Expanded text:
personis quin eas determinent, quomodo in divina essentia esse possint, ita ut non eam Ego nescio, non requiro, sed consolabor me tamen. Archangeli nesciunt, angeli non audierunt, secula non tenent, propheta non sensit, Apostolus non interrogavit, Filius ipse non edidit. Cesset ergo dolor querelarum: non putet homo sua intelligentia generationis sacramentum postia verborum. Est Filius a Patre, qui est unigenitus ab ingenito, progenies a parente, unus ab uno; non natura deitatis alia et alia, quia ambo unum. Hoc credendo incipe, percurre, persiste; etsi non perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum. Qui enim pie infinita prosequitur, etsi non contingat, aliquando tamen proficiet prodeundo. Sed ne te inseras in illud secretum
Abbreviated transcription (Latin):
ac filiationem. ip̃a generat & genatur. ꝙ
dicentes insabellianam heresim qͣhunt᷑¬
extendentes patrem insilium. eum ip̃m
sibi filium ꝓponat ⁊ par rem. Siuͦ nega¬
uerint muna di eẽntia pat̾niratem eẽ
n filiationem. quomodo ergo dicunt ẽẽ
deum. hisatq aliis argum̃toꝵ aculeis.
utuntur insue opimonis asserrionem
ut u̾itatis formam dissecent. Respo ꝯͣ hãc

Expanded text:
et filiationem, ipsa generat et generatur: quod et filiationem, ipsa generat et generatur: quod dicentes, in Sabellianam haeresim pertrahuntextendentes Patrem in Filium, cum ipsum sibi Filium proponant et Patrem. Si vero negaverint in una Dei essentia paternitatem esse et filiationem, quomodo ergo dicunt esse Deum? His atque aliis argumentorum aculeis utuntur in suae opinionis assertionem, ut veritatis formam dissecent. 7. Responsio c