comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
portam mortis efficit: Caeteros qͥ ñ
seruat sens mortis sibi ipse reserat ãditus.
Obsecro dne ihu: cunctas meae ciuitatis por¬¬
tas. portas iustitiae fauas: ut ingressus
in eas. confitear nomini tuo. tuaeq
maiestati cum ministris caelestibus eã
crebrius inuisenti ñ foetor elati cadaue¬
rifoccurrat: s occulpet salus muros illiꝰ
et portas eiꝰ laudatio. Et haec uidua
erat : et turba ciuitatis multa cũ illi.
Viduã. eẽ. aeccłiãm om̃is anima quae spon¬
si dñiq sui se morte redẽptam meminit
raculo multi testes multi fierent dĩ lau¬
datores. Quam cũ uidisset dñs miscđia
Desiste inquit flere quasi mortuum. quẽ
mox uuiũ resurgere uidebis. Ubi misti.¬
cẽ nouati dogma confunditur. qͥ de sua
spĩtali extinctione plorantẽ. spe uitae re¬
donandae negat consolari debere. Et
imitandae pietatis ostenderet. In alto
fidem mirandae potestatis astrueret.
Et accessit & tetigit loculũ. Hi aut̃ qͥ

Expanded text:
portam mortis efficit, caeterosque qui non portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cuncta meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo , tuaeque majestati, cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminit, raculo, multi testes, multi Dei fierent laudatores. Quam cum vidisset Dominus, miseDesiste, inquit, quasi mortuum flere quem mox vivum resurgere videbis. Ubi mystice Novati dogma confunditur, qui de sua spiritali exstinctione plorantem, spe vitae redonandae negat consolari debere. Et imitandae pietatis ostenderet; in altero, fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit, et tetigit loculum. Hi autem qui
Abbreviated transcription (Latin):
ñ carnis adhuc cubili tegentẽ. s ad mul¬
toꝵ notitiã ꝑ locutionis õperi sue indi¬
tẽ. Qui bene filiꝰ unicꝰ matris suae fu¬
isse ꝑhibetur: qͥa licet emultis collecta
ꝑsonis una sit ꝑfecta et in maculata
uirgo mat̾ aeccłia: singuli quiq tam̃ fi.¬
deliũ. uniũsalis aeccłiae filios rectissime
fatentur. Nam et electꝰ quilibet quando
ad fidem imbuit᷑ filius ẽ: quando alios
imbuit mater. An non mat̾no erga
paruulos angebat affectu: qui ait. filioli
mei qͦs iterum parturio donec forme¬
tur xp̃c in uobis: Portam ciuitatis
qua defunctꝰ efferebatur : puto aliquẽ de
sensib eẽ. corporeis. Qui enĩ seminat int̃
fr̃s discordias. qui iniquitatẽ in excel-¬
sum loqͥtur: ꝑ oris portam extrahitur
mortuus. Qui uiderit muliere ad con-¬
cupiscendũ eam: ꝑ oculoꝵ portam suae
mortis inditia ꝓfert. Iui fabulis otiosis¬
uł obscenis carminib ł detractionib
aurẽ libenter aperit: hanc animae suȩ

Expanded text:
sed ad multorum notitiam per locutionis operisve inditem. Qui bene filius unicus matri suae fuisse perhibetur, quia licet e multis collecta personis una sit perfecta et immaculata virgo, mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est. Quando alios imbuit, mater. An non materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis? Portam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur, per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae
Abbreviated transcription (Latin):
nisterium discursusq innr̃is usibus ac cõ-¬
modis. Et si oculus tuus scandalitat te :
erue eum & ꝓice abste. B onum tibi ẽ. unũ¬
quã duos oculos habentem. mita in gehennã
ignis. In oculo quoq propter scandalum
eruendo idem nr̃i carnales amici spirita:¬
liter nob̃ aduersarii designantur. Sed
cum nos eorum consultu. ac ꝓuisione opus
babemus. illi uolunt consilio nos puo decipe¬
re. atq inter errores deflectere quęrunt.
offendiculum uł ruinam & inpaccionem.
pedis dicere possumus. Quidam Ecanda.¬
lum grece. latine. scrupulũ dicunt. Ille
gͦ scandalitat frẽm. qui ei dicto faccoue.
minꝰ recto. occasionem ruinae dederit. Po-¬
test & simpliciter dici. Si quis ita neces¬
sarius. eẽ. nob̾ uidetur. ut manus p̃es & ocu¬
lus: utilis uidelic& atq sollicitus & acu-¬
tus ad ꝑspitiendum. sc andalũ autẽ nob̾
facit. & ꝑ dissonantiã morum nos trahit

Expanded text:
nisterium, discursusque in nostris usibus accomnisterium, discursusque in nostris usibus accommodos. Et si oculus tuus scandalizat te, erue eum, et projice abs te: bonum tibi equam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis. In oculo quoque propter scandalum eruendo, iidem nostri carnaliter amici, spiritaliter vero adversarii designantur. Sed cum nos eorum consultu ac provisione opus habemus, illi vero consilio nos pravo decipere, atque in iter erroris deflectere quaerunt, offendiculum, vel ruinam et impacti pedis dicere possumus. Quidam, scandalum Graece, Latine scrupulum dicunt. Ille ergo scandalizat fratrem, qui ei dicto factove minus recto occasionem ruinae dederit. Potest et simpliciter dici: Si quis ita necessarius nobis esse videtur, ut manus, pes, et oculus, utilis videlicet atque sollicitus et acutus ad perspiciendum, scandalum autem nobis facit, et per dissonantiam morum nos trahit
Abbreviated transcription (Latin):
& uiiuersa ꝓpinquitas amputatur. Ne
ꝑoccasum pietatis unusquisq credentiũ
scandalis pateat. Si inquit ita est quis
tibi coniunctꝰ ut manꝰ. pes. oculus. & est
utilis atq sollicitus & acutus ad ꝑspitiendũ.
scandalum autem tibi facit. & ꝓpter dis¬
sonantiã morũ. te ꝑtrahit in gehennam:
melius est ut & ꝓpinquitate eiꝰ & emolir¬
mentis carnalib careas. quam dum uis¬
cuos lucrifacere cognatos & necessarias
causas habeas ruinarum. Manum quip.¬
pe nr̃am appellat neressariũ amicũ. cuiꝰ
oꝑe acq auxilio eotidiano opus habemus.
Sed calis sinos ledere in causa animae uo-¬
luerit. excludendus. ẽ anr̃a societate. Ne
si cum ꝑdito inhac uita partem habere
uolumus. simul infuturo cum illo ꝑeamꝰ.
Inpede. sic̃ & in manu. caros inem̃dabiles
doc& alienandosa nob̃. ne ꝑ inmunditiã
eoꝵ qͦs castigare nequimus. & ipsi polluti
ꝑeamus. Sed manus ꝓpter opus necessa.¬
rium nob. pes sunt dicti tales ꝓpter mi-¬

Expanded text:
et universa propinquitas amputatur, ne per occasionem pietatis unusquisque credentium scandalis pateat. Si, inquit, ita est quis tibi conjunctus, ut manus, pes, oculus, et est utilis atque sollicitus, et acutus ad perspiciendum: scandalum autem tibi facit, et propter dissonantiam morum te pertrahit in gehennam: melius est, ut et propinquitate ejus, et emolumentis carnalibus careas, ne dum vis lucrifacere cognatos et necessarios, causam habeas ruinarum. pe nostram appellat necessarium amicum, cujus opera atque auxilio quotidiano opus habemus. Sed talis si nos laedere in causa animae voluerit, excludendus est a nostra societate, ne si cum perdito in hac vita partem habere volumus, simul in futuro cum illo pereamus. In pede, sicut et in manu, charos inemendabiles docet alienandos a nobis, ne per immunditiam eorum quos castigare nequimus, et ipsi polluti pereamus. Sed manus propter opus necessarium nobis, pedes sunt dicti tales propter mi
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ cum ad homines ueniunt. sic excerius
implent ministerium: ut tam̃ numꝗ de¬
sint interius ꝑcontẽplacionem. Et mittunt᷑
circum scriptus non est. Angłi itaq missi
intra ipsum currunt. Venit enim filius¬

Expanded text:
t cum ad nos veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur circumscriptus non est. Angeli itaque et mintra ipsum currunt. 14. Sciendu
Abbreviated transcription (Latin):
crilega mola. indicandi scłi fluctibus
Necesse. ẽ. enim: ut ueniant scandala.
Uerũtamen: uae homini ꝑ quem scanda¬
lũ uenit. Non quo necesse sit uenire
scandala. alioquin absq culpa. eeñt.
qͥ scandalũ fatiunt : sed cum necesse
sit in isto mundo fieri scandala. unꝰqͥsq
suo uitio scandalis pat&: simulq ꝑgene:¬
ralẽ sententiã ꝑcuttur uidas qui ꝓditio¬

Expanded text:
crilega mola judicandi saeculi fluctibus crilega mola judicandi saeculi fluctibus Necesse est enim ut veniant scandala; verumtamen vae homini per quem scandalum venit. Non quo necesse sit venire scandala alioquin absque culpa essent qui scandalum faciunt, sed cum necesse sit in isto mundo fieri scandala, unusquisque suo vitio scandalis patet; simulque per generalem sententiam percutitur Judas, qui proditio
Abbreviated transcription (Latin):
in imperitiae suae labore uersatur:
Naturae quidem uinculis alligatus. ut
uerbũ dm̃ molat. dnm caelĩ quaerat
erigere ad dm̃. cordis oculos leuare non
possit ad caelum. Sed qm̃ mola asinaria
sixũ eẽ. constat. uideamꝰ si & paganorũ
talis. ẽ. mola. calis est plane. S ãxei enim
mola . ẽ. paganorum. iuppiter. herculesq la-¬
pideus. C irca quos caecis oculis frequenti
errore circumeunt. Caecos inquam dixe¬
rim eorũ oculos: qui putant se uidere
qd non uident: Aspicientes enim saxum:
dm̃ se uidere confidunt. At tamen qui
molã uoluit: consũmendi aliquando
finẽ oꝑis hab&. exuendi spem gerit labo¬
ris. Cui uͦ mola asinaria ad collum sus¬
caecꝰ ad lapidem. gentilis ad saxum: qui
adorat eum quẽ ñ uid&. nec agnoscit.
Pd̃ enim ñ in manu factis. nec inmetallo.
aut saxo: cognoscitur. Hic gͦ gentilis
popłs cum̃ ꝑserucionem xp̃imno intule¬
rit : hac poena plectitur. ut cũ sua sa¬

Expanded text:
iu 288 in imperitiae suae labore versatur? iu 288 in imperitiae suae labore versatur? naturae quidem vinculis alligatus, ut verbum Dei molat, Dominum coeli quaerat,erigere ad Deum, cordis oculos levare non possit ad coelum. Sed quoniam mola asinaria saxum esse constat; videamus si et paganorum talis est mola. Talis est plane; saxea enim mola est paganorum Jupiter, Herculesque lapideus, circa quos caecis oculis frequenti errore circumeunt. Caecos, inquam, dixerim eorum oculos qui putant se videre quod non vident; aspicientes enim saxum Deum se videre confidunt. Attamen qui molam volvit, consummandi aliquando finem operis habet, exeundi spem gerit laboris: cui vera mola asinaria ad collum suscaecus ad lapidem, gentilis ad saxum, qui adorat eum quem non videt nec agnoscit. Deus enim non in manufactis habitat, nec in metallo aut saxo cognoscitur. Hic ergo gentilis populus cum persecutionem Christiano intulerit, hac poena plectitur, ut cum sua sa
Abbreviated transcription (Latin):
Qui gͦ adscĩtatis spetiem deductus. uel uerbo
caeteros destruit uel exemplo: melius ꝓfec¬
to erat. ut hunc admortẽ sub exteriori ha-¬
bitu terrena acta constringerent: quã
sacra offitia in culpa caeteris imitabilem
demonstrarent. Quia nimirũ solus cade.¬
r&: ut cumq hunc tolerabilior inferni
poena cruciaret. Iterum uideamꝰ. cur
scandalitantibus xp̃ianos. ista poena decreta
sit. aut quid sibi uelit ipsa sententia. Puto
ũ continere. Quasi uͦ non sufficer& in ma¬
ri homim demergendo sixum qualecũq
non magnum. aũt enorme. sed mole asi.¬
nariae lapis ei religetur. ad colluni: ut
cum ꝑituro homine pereat res usui ne-¬
cessaria. S ed puto hoc magis. eẽ. qd in
scripturis. asini figura popłs gentium
noncupat᷑ : qui clausis oculis cirea igno¬
rantiae molã erroris sui gyro ꝑtrabitur.
Et sine ulla cursus directione uestigiis
inse se redeuntibus: inuitus usui laborat
alieno. Nonne enim tibi uidetur molã

Expanded text:
Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo; melius profecto erat ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent. Quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena cruciaret. Et si scandalizantibus Christianos ista poena decreta sit, aut quid sibi velit ipsa sententia; puto um continere: quasi vero non sufficeret in mare homini demergendo saxum qualecumque non magnum aut enorme, sed molae asinariae lapis ei relegetur ad collum, ut cum perituro homine pereat res usui necessaria. Sed puto hoc magis esse, quod in Scripturis asini figura populus gentilium nuncupatur, qui clausis oculis circa ignorantiae molam erroris sui gyro pertrahitur, et sine ulla cursus directione vestigiis in se saepe redeuntibus invitus usui laborat alieno. Nonne enim tibi videtur molam
Abbreviated transcription (Latin):
temporalem tamen uitam finire corporeã.
quã ledendo fr̃em mortem animae mereri
ꝑp&nam. Recte aut̃ qͥ scandalitari potest.
pusillus appellaitur. Qui enĩ magnꝰẽ. quod¬
cumq uiderit. quod cũq passus fuerit. ñ
declinat afide. Qui autem pusillus est
ammo & paruulus. occasiones querit. quo.¬
modo scandabretur. Propter ea deniq
oport& nos maxime his consulere. qui par-¬
ui sunt infide̾. ne õccasionem nr̃i offendan¬
tur. & recedant afide. & decidant asalute.
Notandũ sane quia in nr̃o bono oꝑe ali-¬
quando cauendum.ẽ. scandalum ꝓximi :̃
aliquando uͦ ꝓnichilo contẽpnendũ. In.
quantum enim sine peccato possumus.
uitare ꝓximorum scandalũ debemus.
Si aut̃ deueritate scandalum pomitur :
utilius ꝑmitaitur seandalum nasci.
quam ut ueritas relinquatur. Item per
molam asinariam: secularis uitae circui.¬
tus ac labor exprimitur. Et ꝑ profundũ
maris: extrema dampnatio designatur.

Expanded text:
temporariam tamen vitam finire corpoream, temporariam tamen vitam finire corpoream, quam fratri nocentem, mortem animae mereri perpetuam. Recte autem qui scandalizari potest pusillus appellatur. Qui enim magnus est, quodcunque viderit, quodcunque passus fuerit, non declinat a fide. Qui autem pusillus est animo et parvus, occasiones quaerit quomodo scandalizetur. Propterea denique oportet nos maxime iis consulere qui parvuli sunt in fide, ne occasione nostri offendantur, et recedant a fide, ac decidant a salute. Notandum sane quod in nostro bono opere aliquando cavendum est scandalum proximi, aliquando vero pro nihilo contemnendum. In quantum enim sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem de veritate scandalum sumitur, utilius permittitur scandalum nasci, quam veritas relmolam asinariam, saecularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris, extrema damnatio designatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mam uirtutis quã natura duce puer ob-¬
seruat. ipsi ꝓnomine xp̃i uiuante ratio¬
nis industria sequantur. Ded qͥa se in
pueris recipi docebat. uidelic& quasi
sin merito. sed magistri honore suscipien¬
dos. Qui aut̃ scandalirauerit unum
depusillis istis qui inie credunt: expedit ei¬
ut suspendatur mola asinaria in collo eiꝰ. & de¬
mergatur in ꝓfundũ maris. Quam quam
generalis possit. eẽ. sententia adũsus om̃s
qui aliquem scandilitant. men uixta con-¬
sequentiam sermonis. etiam cont̾ apłos dic¬
tum intelligi potest. qui inter se disputantes
de dignitate contendere. & si mhoc uitio ꝑ¬
mansissent. poterant eos qͦs ad fidem uoca¬
bunt ꝑ suum scandalum ꝑdere. dum apłos ui-
dent inter sẽ de bonore pugnare. Quod
autẽ dixit. expedit ei ut sũspendatur mola
loqͥtur. quo maioꝵ cruminum ista apud ue-¬
teres iuidaeos poena fuerit. ut in ꝓfundum
ligato sixo demergerentur. Et reuera
melius. ẽ. in noxiũ pęna quãuis atrocissima.

Expanded text:
mam virtutis, quam natura duce puer observat, ipsi pro nomine Christi, juvante rationis industria, sequantur. Sed quia se in pueris recipi docebat, videlicet quasi  sui  Al. suo merito, sed magistri honore suscipiendos. Qui autem scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt. Notut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris. Quamquam haec generalis possit esse sententia adversus omnes qui aliquem scandalizant, tamen juxta consequentiam sermonis etiam contra apostolos dictum intelligi potest, qui interrogando, de dignitate contendere; et si in hoc vitia permansissent, poterant eos quos ad fidem vocabant per suum scandalum perdere, dum apostolos vident inter se de honore pugnare. Quod autem dixit: Expedit ei ut suspendatur mola loquitur, quo majorum criminum ista apud veteres Judaeos poena fuerit, ut in profundum ligato saxo demergerentur. Et revera utilius est innoxium poena quamvis atrocissima,
Abbreviated transcription (Latin):
regna caeloꝵ non poteritis intrare. Siue
aliter. Quicũq gͦ humibauerit se sicut
Paruulus iste : hic. ẽ. maioi in regno cae¬
lorum. Qui imitatus me fuerit᷑. & se
in exemplũ mei humilauerit. ut tantũ
se ȩitiat quantum ego deieci formã serui
accipiens: hic intrabit in regnũ caelorum.¬
paruulꝰ acciꝑe iub&: quia quomodo par.¬
uulus in discendo ñ contͣdicit doctoribus.
neq rationes & uerba componit. aduersũ
eos resistens sed fideliter suscipit quae do¬
cetur. & cum metu optemꝑat. & discit:
ita & nos obediendo. simpliciter & sine
ulla retractione uerba dñi facere debemꝰ.¬

Expanded text:
regnum coelorum non pregnum coelorum non paliter, quicunque humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum: qui imitatus me fuerit, et se in exemplum mei humiliaverit, ut tantum se dejiciat, quantum ego dejeci formam servi accipiens, hic intrabit in regnum coelorumparvuli accipere jubemur, quia quomodo parvulus in discendo non contradicit doctoribus, neque rationes et verba componit adversum eos resistens, sed fideliter suscipit quod docetur, et cum metu obtemperat et quiescit; ita et nos in obediendo simpliciter et sine ulla retractatione verbis Domini facere debem
Abbreviated transcription (Latin):
dio eors. Uidens cogitationes discipuloꝵ¬
sideriũ głae humilitatis contentione
sanare: primatũq non esse querendum.
Et prius simplici humilitatis cõmonet im-¬
perio: & mox puerilis innocentiae docet
exemplo. Uel simpliciter quemlib&e par-¬
uulum. ut aetatem querer&. & similicu-¬
dinem e innocentiae demonstraret. Uel
certe paruulum statuit in medio eoru̾
se ipsum: qui ñ ministrari uenerat. sed
ministrare: ut eis humilitatis tribuer&
uersi fueritis. & effitiamini sic̃ paruuli
ñ intrabitis in rognum caeloꝵ. Non p̃ci¬
pitur apłis ut aetatem habeant paruir¬
loꝵ: sed ut innocentiã. Et qđ illi ꝑ annos
possident. hi possideant ꝑ industriam: ut
malitia non sapientia pariuili sint. Quicũq
ergo humiliauerit se. sic̃ paruulus iste: hic
maior in regno caeloꝵ. Sic̃ iste paruulꝰ¬
iracundii. non lesus meminit. non uidens
pulehĩm mulierem delectatur. Non aliud
cogitat. & aliuo loqͥtur. sic & uos nisi talẽ
habueritis innocentiam. & animi puritatẽ:

Expanded text:
 etc. Videns cogitationes discipulosiderium gloriae humilitatis contentione sanare, primatumque non esse quaerendum, et prius simplici humilitatis commonet imperio, et mox puerilis innocentiae docet exemplo. Quod enimulum, ut aetatem quaereret et similitudinem innocentiae demonstraret, vel certe parvulum statuit in medio illorum seipsum, qui non ministrari venerat, sed ministrare, ut eis humilitatis tribueret versi fueritis et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum. Non praecipitur apostolis, ut aetatem habeant parvulorum, sed ut innocentiam, et quod illi per annos possident, hi possideant per industriam: ut malitia, non sapientia parvuli sint. Quicumque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Sicut iste parvuliracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, aliud loquitur; sic et vos nisi talem habueritis innocentiam et animi puritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
os ⁊ inuentũ staterẽ post tribu¬
ta reddita. quid sibi uult repenti¬
Iꝓpetro & dñõ. idem tributũ redditumͤ
one tributi. dño fuerat cõparatus. Idõ
int̾rogant: qͥs maior sit in regno caeloꝵ.¬

Expanded text:
ost inventum staterem, post tributa reddita, quid sibi vult apostolorum repentipro Petro et Domino idem tributum redditum, one tributi Domino fuerat comparatus, ideo interrogant, quis major sit in regno coelo
Abbreviated transcription (Latin):
abut in regionẽ longinquã accipere
sibi regnũ: & reuerti. Uocatis autẽ
decem̃ seruis suis : dedit illis decem
mnas. Et ait ad illos. Negotiamini
dum uenio. Ciues autem eiꝰ oderant
illũ : & miserunt legationẽ post eum
dicentes. Nolumus hunc regnare

Expanded text:
regionem longinquam accipere sibi regnum et reverti. Vocatis autem decem servis suis: dedit illis decem mnas. Et ait ad illos. Negociamini dum venio. Cives autem ejus oderant illum: et miserunt legationem post eum dicentes. Nolumus hunc regnare
Abbreviated transcription (Latin):
met Neglectosq miliciȩ spiritalis offi¬
cio seruus piger infidelit̃ in prudent̃q
tet ep̃m sine crimine. eẽ : sic̃ dĩ dispen¬
satorem. Serui gͦ patris familias &
dispensatores dñi sumus : ut conseruis
eybũ quem adño accepimꝰ erogemus¬
euangłistam tritici. si queramus: beatꝰ
diuisit mensurã fidei. Quã ergo men¬
suram uł crbũ xp̃c nuncupat. ipsã men.¬
suram fidei. paulus appellat: ut agnos¬
camus non aliũ. ẽẽ crbũ spiritalẽ. uel
triticum iuxta lucã. quam xp̃ianȩ
fidei uenerabile sacram̃tũ. Hunc erbũ
uel tritici m̃suram sacerdotes innomi¬
ne dñi erogant: quoties illuminati
dono grãe spiritalis. scđm regulã uere
fidei disputant. Et eundẽ cr̃bum uel
tritici mensurã ꝑdomesticos dispensato¬
res fideles accipiunt: cũ cotidie ꝑdei
famulos uerbũ ueritatis audiunt.
Deipsa gͦ tritici mensura: aeccłiȩ p̃sules
bonȩ uitȩ sumunt: ut ad aet̾nȩ uitae

Expanded text:
met neglectoque militiae spiritalis offimet neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter imprudenterque tet episcopum sine crimine esse sicut Dei dispensatorem . Servi ergo patrisfamilias et dispensatores Domini sumus, ut conservis cibum quem a Domino accepimus erogemusevangelistam, tritici, si quaeramus, beatusdivisit mensuram fidei . Quam ergo mensuram vel cibum Christus nuncupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat, ut agnoscamus non alium esse cibum spiritalem, vel triticum, juxta Lucam, quam Christianae fidei venerabile sacramentum . Hunc cibum vel tritici mensuram sacerdotes in nomine Domini erogant, quoties illuminati dono gratiae spiritalis, secundum regulam verae fidei disputant. Et eumdem cibum, vel tritici mensuram per Dominicos dispensatores fideles accipiunt, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis audiunt. De ipsa ergo tritici mensura Ecclesiae praesules bonae vitae sumunt, ut ad aeternae vitae
Abbreviated transcription (Latin):
nisi. xp̃c qui suis discipłis ait. uos uocatis
me magister & dñe : & benedicitis.
Sum etenim. Quae. ẽ. etiam huiꝰ dñi
familia. Niirum illa . ẽ. quam
ipse dñs demanu inimici redemit:
& suo dño mancipauit. Haec aut̃ fa¬
milia scã est aeccłia catholica: quȩ
ꝑ orbem terrae copiosa fertilitate
diffunditur. & redempta se p̃ciossiu
dñi sanguine głatur. Filius enim
hominis sicut᷑ ipse ait. uenit ñ mi
nistrari sed ministrare. & dare ani-¬
mã suam. redemptionem pro multis.
Ipse.ẽ. etiam pastor bonus: qui animã
suam posuit ꝓ ouib suis. Grex enim¬
boni pastoris : ipsa ẽ. familia redemp.¬
coris. Dispensator uͦ qui sit quem
oportet. eẽ. fidelem & prudentem.
paulus nobis ostendit apostolus.
qui dese suisq sociis loquens ait.
Sic nos existimet homo ut minist
xp̃i: & dispensatores misteriorũ dĩ.
Hic iam querit᷑ inter dispensatores: ut
fidelis quis inueniat᷑. Nequis aut̃ pr̃m
solos apłos dispensatores factos existi¬

Expanded text:
ne dubio, qui suis discipulis ait: Vos vocatis me Magister et Domine; et bene dicitis: sum etenim . Quae est etiam hujus Domini familia? Nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec autem familia sancta est Ecclesia catholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se pretioso sui Domini sanguine gloriatur. Filius enim hominis, sicut ipse ainistrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis . Ipse est etiam, pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis . Grex enim pastoris boni ipsa est familia Redemptoris. Dispensator vero quis sit quem oportet esse fidelem, et prudentem, Paulus nobis ostendat apostolus, qui de se suisque sociis loquens ait: Sic nos existimet homo ut ministros Christi, et dispensatores mysteriorum Dei. Hic jam quaeritur inter dispensatores ut fidelis quis inveniatur . Ne quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existi
Abbreviated transcription (Latin):
suscitetur. Paratos igitur. eẽ. nos con¬
uenit: quia diei ignoratio. intentã
sollicitudinẽ suspensae exspectatio¬
uus & prudens: Quis difficultatẽ
ñ inpossibilitatẽ ꝑficiendae uirtutis
insinuat: Quomͦ psalmista. Quis sa¬
piens & custodiet haec : Non neminẽ.
sed rarum significat. Quem constitu&¬

Expanded text:
iat. Paratos igitur esse nos convenit: quia diei ignoratio intentam sollicitudinem suspensae exspectatiouis putas. Quis difficultatem, non impossibilitatem perficiendae virtutis insinuat, quomodo Psalmista: Quis sapiens et custodiet haec , non neminem, sed rarum significat. Quis pu
Abbreviated transcription (Latin):
te aut̃ patre familias fur domũ ꝑfodit:
qͥa dum asui custodia sp̃s dormit. in ꝓuisa
mors ueniens. carnis nrae habitaculũ
irrumpit: & eum quem dominũ domꝰ
inuenerit dormientem necat. Qui cũ
uentura dampna sp̃s minime p̃uidet:
hunc mors ad supplitiũ nescientẽ rapit.
Furi enĩ resisteret si uigilaret: quia ad.¬
uentũ uidicis qui occulte animã rapit.
praecauens. ei penitendo occurreret.
ni inpenitens periret. E x qua p̃missa¬

Expanded text:
te enim patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominus domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidit, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Horam
Abbreviated transcription (Latin):
ERSꝑi cue ostendit quare
dixerit de die autẽ illo uł hora
nemo scit neq angłi in cęlo.
neq filius nisi pater: quod ñ expe¬
diat scire apłis. ut pendulae exspec¬
tationis incerto semꝑ eum credant. eẽ.
uenturum: quem ignorant quando
uenturꝰ sit. Et non dixit qͥa nescimꝰ
qua hora dñs uenturus sit: sed uescitis.
Praemissoq patris familias exemplo.
cur reciceat consũmationis diem ma.¬
nifestius docet dicens. Illud autẽ seito

Expanded text:
erspicue ostendit Dominus quare dixerit: De die autem illo vel hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater. Quia non expediat scire apostolis, ut pendulae exspectationis incerto semper eum credant esse venturum, quem ignorant quando venturus sit. Et non dixit, quia nescimus, qua hora Dominus venturus sit, sed nescitis. Praemissoque patrisfamilias exemplo, cur reticeat consummationis diem, manifestius docet, dicens: Vigilate ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uacant: sed & subditos iniuriose sti¬
mulant. Quam uis & trpicae possit
intelligi pueros ꝑ cutere: corda infir¬
morum pec ad huc fide. spe. & carita¬
te solidatorum. ostenso oꝑationis pͣuȩ.
aut locutionis exemplo uiciare.
Medere autem bibere & in ebriari. cunc¬
tis facinoribus & scłi in lecebris quae
mentem dementant. & errare faciant
occupari. Nota sane inter uicia ser¬
ui mali adscriptum. qđ tardũ domi
ni sui reditum putauerit. Non aut̃
inter boni uirtutes ad numeratum.
qđ hunc citũ sꝑauerit: sed tantũ qđ
adiussionẽ dñi quandocũq uenturi.
pli sui regulam monstrauerit. Quin¬
etiam quosdã bonos seruos legimus
ab apło castigatos: qđ trementes atq
anxii crederent instare diẽ dñi quẽ
ipse in opinatum ꝓmiserat. eẽ. uentu¬
rum. Unde optimũ. eẽ ꝓbatur .: quam¬
quam magnõꝑe siliceat cupiamus
scire. quando ueniat desideratus
tum in exemplũ boni serui. siue ꝓpe

Expanded text:
vacant, sed et subditos injuriis stivacant, sed et subditos injuriis stimulant. Quamvis et typice possit intelligi pueros et ancillas percutere corda infirmorum, nec adhuc fide, spe et charitate solidatorum, ostenso pravae operationis aut locutionis exemplo vitiare. Edere autem, bibere et inebriari, cunctis facinoribus et saeculi illecebris quae mentem dementent, et errare faciant occupari. Nota sane inter vitia servi mali ascriptum, quod tardum sui Domini reditum putaverit; non autem inter boni virtutes adnumeratum, quod hunc citum speraverit, sed tantum quod ad jussionem Domini quandocunque venturi, pli sui regulam monstraverit. Quinetiam quosdam bonos servos legimus ab Apostolo castigatos, quod trementes atque anxii crederent instare diem Domini, quem ipse inopinatum promiserit esse venturum . Unde optimum esse probatur, quanquam magnopere, si liceat, cupiamus scire quando veniat desideratus tum in exemplum boni servi sive prope
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Quanta in terbonos auditores
& bonos doctores meritoꝵ distantia.
tanta .ẽ. & p̃mioꝵ. Hos enim adueniens
cũ uigilantes aduenerit. faciet discum¬
bere : & transiens ministrabit illis.
ut horũ soli dominiũ teneant: sedut
eoꝵ abundantius cęteris scĩs aet̃na
possessione fruantur. Qui enĩ docti
fuerint: fulgebunt quasi splendor
firmam̃ti. Et qͥ adiusticiã erudiunt
multos: quasi stellȩ inꝑpetuas aeter
nitates. Et apłs ait. Qui bene p̃sunt
prb̃i : duplici honore digni habeant᷑.
maxime qui laborant in uerbo & ir
doctrina. Si aut̃ dixerit malus seruus
ille incorde suo morã facit dominus m̃s
uenire. & coeperit ꝑcutere conseruos
suos: manducet autẽ & bibat cũ ebris.
Sic̃ in uno fideli dispensatore totus bo¬
norum rectorũ quomͦ uel uiuat uel re¬
muneretur ordo docet᷑  sic & in hoc
nequissimo seruo. cunctoꝵ p̾sulum
malorũ damnandũ pariter opus. &
dãpnatio narrat᷑ aeterna. Qui neglec¬
to dñi timore. non modo ipsi luxuriȩ̨

Expanded text:
eum. Quanta inter bonos auditores et bonos doctores meritorum distantia, tanta est et praemiorum. Hos enim adveniens, cum vigilantes invenerit, faciet discumbere, et transiens ministrabit eis. ut horum soli dominium teneant, sed ut eorum abundantius prae caeteris sanctis aeterna possessione fruantur. Qui enim docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunt multos, quanitates . Et Apostolus ait: Qui bene praesunt presbyteri duplici honore digni habeantur, maxime qui laborant in verbo et in doctrina . Si autem dixerit malus servus ille in corde suo: Moram facit Dominus meus venire; et coeperit percutere conserue Manducet autem et bibat cum ebriis. Sicut in uno fideli dispensatore totus bonorum rectorum, quomodo vel vivat vel remuneretur ordo docetur; sic et in hoc nequissimo servo cunctorum praesulum malorum damnandum pariter opus et damnatio narratur aeterna: qui, neglecto D
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃ negans. Prudentior itaq fuit paulꝰ
apłs intransgressione legis filiis quondã lucis.
.ẽ. ꝑdider̃ ¶ Ambrosius mediolanensis
ep̃s quid dehoc loco senserit: in cõmentarus
eiꝰ legere poteris. Origenis et didymi in
hanc parabolam explanationẽ Inuenire
ñ potui: et utrũ abolita sit tempoꝵ uetusta¬
te an ipsi ñ scripserint: Incertum habeo.
Michi uyita priorẽ interp̃tationem hoc uidet᷑
quod deiniqͦ mãmona debeamꝰ nob̾ amicas
facere: Non quoslibet pauꝑes. sed eos qui
nos possint acciꝑe indomos suas. et in aet̾¬
na tab̾nacula: ut cum eis parua p̾buerimꝰ
recipiamꝰ ab eis magna. et dantes aliena.
Nrã suscipiamꝰ. et seminemꝰ in benedictione.
ut metamꝰ benedictionẽ. Qui enĩ parce se-¬
minauerit. parce et metet

Expanded text:
Sanctum negans. Prudentior itaque fuit Paulus Sanctum negans. Prudentior itaque fuit Paulus Apostolus in transgressione Legis filiis quondam lucis, est, perdiderunt. Ambrosius, Mediolanensis episcopus, quid de hoc loco senserit, in commentariis eius legere poteris. Origenis et Didymi in hanc parabolam explanationem inuenire non potui et, utrum abolita sit temporum uetustate an ipsi non scripserint, incertum habeo. mihi iuxta priorem interpretationem hoc uidetur, quod de iniquo mamona debeamus nobis amicos facere non quoslibet pauperes, sed eos, qui nos possint recipere in domos suas et in aeterna tabernacula, ut, cum eis parua praebuerimus, recipiamus ab illis magna et dantes aliena nostra suscipiamus et seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem; qui enim parce seminauerit, parce et metet
Abbreviated transcription (Latin):
declinemꝰ. In quantũ retinere linguam
p̃ualemꝰ: in uentum ũba ñ defluant.
cũ uidex dicat. O mẽ uerbũ otiosũ
qđ locuti fuerint homines: reddent
de eo rationem indie iuditu. Otiosũ¬
uerbũ quippe.ẽ: qđ aut utilitate recti¬
tudinis. aut ratione iustae necessitatis
caret. Otiosa gͦ colloquia ad aediffica-¬
tionis studium uertite. quã celerrime
huiꝰ uitae tempora fugiant considerate:
quã districtus uidex ueniat adtendite.
Hunc ante oculos ur̃i cordis ponite.
hunc ꝓximorum ur̃orum m̃tib inti¬
mate ut in quantũ uires suppetunt.
si annuntiare eũ non negligitis. uocari
abeo angłi cũ ioħe ualeatis.¬

Expanded text:
declinemus. Inquantum reniti linguae declinemus. Inquantum reniti linguae praevalemus, in ventum verba non defluant, cum judex dicat: Omne 1457 verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosuerbum est, quod aut utilitate rectitudinis, aut ratione justae necessitatis caret. Otiosa ergo colloquia ad aedificationis studium vertite: quam celerrime hujus vitae tempora fugiant, considerate: quam districtus veniat judex attendite. Hunc ante oculos vestri cordis ponite: hunc proximorum vestrorum mentibus intimate; ut inquantum vires suppetunt, si annuntiare eum non negligitis, vocari ab eo Angeli cum Joanne valeatis
Abbreviated transcription (Latin):
gustum p̃b&. In dĩ gͦ tab̃naculo
id ẽ. in scã aeccłia positi si ꝑ docgrinã
sapientiae ministrare. phialas mini¬
me potestis : in quantũ ꝓ diuina largi-¬
tate sufficitis. ꝓximis ur̃is boni uerbi
cyatos date. In quantũ uos ꝓfecisse pen-
socios desiderate. Si quis ur̃m fr̃s
ad forũ aut fortasse adbalneũ ꝑgit.
quẽ otiosum eẽ. considerat: ut secũ
ueniat inuitat. Ipsa gͦ terrena accio
ur̃a uos inueniat. Et si ad diñ tenditis.
curate ne ad eum soli ueniatis. Hinc
& enĩ scriptum . ẽ. Qui audit. dicat
ueni: ut qͥ iam incorde uocem suꝑni
amoris acceꝑit. foris etiam ꝓrximis
uocem exortationis reddat. Et fortas¬
se panem ut indigenti elimosinã por¬
rigat ñ hab&: sed maus .ẽ. qđ tribuere
ualeat qui linguã hab&: Plus .ẽ. enĩ
ũbi pabulo uicturã inꝑpetuũ m̃tẽ
reficere: quam uentrem mouturae
carnis terreno pane satiare. Nolite
otioso sermone parcamꝰ: inutilit̾ loqͥ

Expanded text:
gustum praebet. In Dei ergo tabernaculo, gustum praebet. In Dei ergo tabernaculo, id est in sancta Ecclesia, positi, si per doctrinae sapientiam ministrare phialas minime potestis, in quantum pro divina largitate sufficitis proximis vestris boni verbi cyathos date. In quantum vos profecisse pensahabere desiderate. Si quis vestrum, fratres, ad forum aut fortasse ad balneum pergit, quem otiosum esse considerat ut secum veniat invitat. Ipsa ergo terrena actio vestra vos conveniat, 1456 et si ad Deum tenditis, curate ne ad eum soli veniatis. Hinc etenim scriptum est: Qui audit, dicat: Veni ; ut qui jam in corde vocem superni amoris acceperit, foras etiam proximis vocem exhortationis reddat. Et fortasse panem, ut indigenti eleemosynam porrigat, non habet; sed majus est quod tribuere valeat, qui linguam habet. Plus enim est verbi pabulo victuram in perpetuum mentem reficere, quam ventrem moriturae carnis terreno pane satiare. Nolite otioso sermone parcamus, inutiliter loqui
Abbreviated transcription (Latin):
legem requirunt exore eiꝰ: quia angłs
dñi exerciturẽ. Sed huiꝰ alticudinẽ
nõis: etiam si uultis potestis mereri.
Na unusquisq ur̃m in quantũ suffi¬
cit. in quantum grãm suꝑnae aspi
curat. si aecñũ regnum uł supplitiũ
erranti denuntiat: cũ uerba scȩ an¬
nunciacionis impendit. ꝓfecto angłs
extitit. & nemo dicat. monere ñ suf-¬
ficio: exortari idoneus non sum. Quan¬
tum potes exhibe: ne male seruatũ
qđ acceꝑas in torm̃tis exigaris. N eq
enĩ plusq unũ talentom acceꝑat: qui
hoc abscondere magis studuit. quam
erogare. Q̾ scimꝰ qđ in tab̃naculo dĩ
non solum phialȩ: sed p̾̃cipiente dño
etiam cyati facti sunt. Per phialas
quippe doctrina exuberans: ꝑcyatos uͦ
parua atq angusta scientia designa.¬
tur. Alius doctrina ueritatis plenus.
audientium m̃tes in ebriat: ꝑ hoc gͦ
qd dic̃. P rofecto phialam porrigit.
Alius ȩxplere qđ sentit ñ ualet. sed qr
hoc ut cũq denuntiat: ꝓfecto ꝑ eyatũ

Expanded text:
legem requirent ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Sed ejus altitudinem nominis etiam vos, si vultis, potestis mereri: nam unusquisque vestrum in tantum sufficit, in quantum gratiam supernae aspircurat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denuntiat. Cum verba sanctae annuntiationis impendit, profecto angelus existit. Et nemo dicat: Admonere non sufficio, exhortari idoneus non sum. Quantum potes exhibe, ne male servatum, quod acceperas, in tormentis exigaris. Neque enim plus quam unum talentum acceperat, qui hoc abscondere magis studuit quam erogare. Et scimus quod in tabernaculo Dei non solum phialae, sed praecipiente Domino etiam cyathi facti sunt. Per phialas quippe doctrina exuberans; per cyathos vero parva atque angusta scientia designatur. Alius doctrina veritatis plenus, audientium mentes inebriat: per hoc ergo quod dicit, profecto phialam porrigit. Alius explere quod sentit, non valet; sed quia hoc utcunque denuntiat, profecto per cyathum
Abbreviated transcription (Latin):
cepimꝰ qđ ꝑpeccatum primi parentis ami¬
simus. Quod dñs caecos interrogat¬
poterat. sed adhoc interrogat. ut fides
nr̃a orando remimeratior inueniatur.
ut quod ille paratus. ẽ. concedere ꝑ gram
preuenientem. nos quęramꝰ ꝑ liberi
arbitrii uoluntatem. Tunc cetigit¬

Expanded text:
er peccatum primi parentis amisimus. Quod autem Dominus caecos interrogatderent; sed ad hoc interrogat, ut fides nostra orando remuneratior inveniatur, ut quae ille paratus est concedere per gratiam praevenientem, nos quaeramus per liberi arbitrii voluntatem: et i
Abbreviated transcription (Latin):
tum demonium habentem. & eiecto
demonio locutus. ẽ. mutus. Qui homi¬
nulli melius quã sc̃i p̃dicatores ut puto¬
intelliguntur. Qui genus humanũ¬
ad dñm ñ in loco uno. sed in una fide
conspectib eius. non tantũ corpore. sed
anima sanandos p̾sentant. Sic̃ enim
in duobus caecis significatus. ẽ. uterq
popłs uidaeorũ & gentiũ : ita in hominẽ
mutum habentem demoniũ significa¬
tum. ẽ. generalit̾ om̃e genus humanũ.
ñ c̾fitebatur. nec os aperiebat: in laude
creatoris sui. Daemonium habebat. dũ
ꝓ dõ falsa figm̃ta colebat. Sed uemens dñs¬

Expanded text:
emonium habentem. Et daemone ejecto, locutus est mutus. Qui onulli melius quam sancti praedicatores intelliguntur, qui genus humanum non in uno loco, sed in una fide, conspectibus Dei, non tantum corpore, sed anima sanandum praesentant. Sicut enim in duobus caecis significatus est uterque populus, Judaeorum et gentium, ita in homine muto et daemoniaco significatum est generaliter omne genus humanum, erae fidei, nec os aperiebat in laudem Dei creatoris sui, et daemonium habebat, dum pro Deo falsa figmenta colebat, sed ven
Abbreviated transcription (Latin):
quod aequaliter. & uillis. & urbibus
& castellis. id est parus & magnis euan.¬
geliũ p̃dicauerit. ut non considerar&
nobilium potentiam. sed salutẽ cre¬
dentium. Circ uibat aut̃ ciuitates.
hoc habens oꝑis qđ manducauerat
pater. & hane esuriẽ. ut & docgina
sua saluos facer& infideles. D ocebat
aut̃ in sẏnagogis. & uillis euangeliũ
regni. & post p̃dicationẽ atq doctri¬
nam. curabat om̃em languorem. &
om̃em infirmitatem. ut quib sermo¬
ñ suaserat. oꝑis ꝑsuader& magnitu

Expanded text:
quod aequaliter et villis, et urbibus, quod aequaliter et villis, et urbibus, et castellis, id est, et magnis et parvis Evangelium praedicaverit, ut non consideraret nobilium potentiam, sed salutem credentium. Circuibat civitates, hoc habens operis quod mandaverat Pater: et hanc esuriem, ut doctrina sua salvos faceret infideles. Docebat autem in synagogis et villis Evangelium regni: et post praedicationem atque doctrinam curabat omnem languorem, et omnem infirmitatem; ut quibus sermo non suaserat, opera persuaderent.
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant. In principe dȩmoniorum.
eicit demonias. Turba dĩ oꝑa confite.¬
tur. & dic̃. Numꝗ sic apparuit in
cunt. In principe daemoniorum. ei.
cit demones. Per suam calũpinã usq
hodie iudaeorum infidelitacem demonis.¬
trantes. Hoc de duobus caecis. & de mu¬
co daemonio solus matheus ponit. Illi
enim duo caeri de quibus & alui narrant.
non sunt isti. Sed cam̃ simile faccum ẽ.
ita ut si ipse matheus non etiam illiꝰ fac
ti meminiss&. poss& putari hoc qđ nẽ
narrat diccum fuisse etiam ab aliis duob
Quod cõmendare memoriae diligenter
debemis. eẽ. quaedam facta similia qđ ꝓ.¬
batur. Cum idem ipse euangelista utrũq
cõmemorat. ut si quando talia singula
apud singulos inuenerimꝰ. atq in eis
contrarium qđ solui non possit. Oecur¬
rat ñ hoc. eẽ. factum. sed aliud simile uł
cuibat iħc cuntates om̃s & castella.
docens in sinagogis eorũ & p̃dicans.
euangłm regnĩ. & curans omẽm lan-¬
guorem. & om̃em infirmitatem. Cernis

Expanded text:
rincipe daemoniorum ejicit daemones. Turba opera Dei confitetur, et dicit nunquam sic apparuisse in cunt: In principe daemoniorum hic ejicit daemonia: per suam calumniam usque hodie Judaeorum infidelitatem demonstrant. Hoc de duobus caecis et de muto daemonio solus Matthaeus ponit: illi enim duo caeci de quibus et alii narrant, non sunt isti, sed tamen simile factum est; ita ut si ipse Mati meminisset, posset putari hoc quod nunc narrat dictum fuisse etiam ab aliis duobus. quod commendare memoriae diligenter debemus esse quaedam facta similia, quod probatur, cum idem ipse euangelista utrumque commemorat, ut, si quando talia singula aput singulos inuenerimus adque in eis contrarium quod solui non possit, occurrat nobis non hoc esse factum, sed aliud simile uel lla docens in synagogis eorum, et praedicans Evangelium regni, et curans omnem languorem et omnem infirmitatem. Cernis
Abbreviated transcription (Latin):
crescere mori. resurgere. deloco ad locũ
uenire. Quia gͦ in diuinitate mutabili.¬
tas non est. atq hoc ipsum mutare transire
.ẽ. ꝓfecto iste transitus ex carne ẽ. non ex
diuinitate. Per diuinitatẽ uͦ ei sẽꝑsta.¬
re est. qaͥ ubiq p̃sens. nec ꝑ motũ uenit

Expanded text:
crescere, mori, resurgere, de loco ad locum venire. Quia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire est, profecto iste transitus ex carne est, non ex divinitate. Per divinitatem vero ei semper stare est, quia, ubique praesens, nec
Abbreviated transcription (Latin):
adp̃hendens egrotũ ihc de turba seorsũ.
misit digitos suos in auriculas: & expu¬
ens tetigit linguã eiꝰ. Digitos quippe surdo
in auriculas mittit ut audiat. cũ ꝑ dona
grãe spĩtalis. diu ñ credentes ad auditum
sui uerbi conũtit. Expuens linguã muti
ut loqui ualeat tangit. cũꝑ ministeriũ¬

Expanded text:
us de turba seorsum, misit digitos suos in auriculas ejus, et exspuens tetigit linguam ejus. Digitos quippe surdo in auriculas mittit, ut audiat, cum per dona gratiae spiritalis diu non credentes ad auditum sui verbi convertit. Exspuens, linguam muti ut loqui valeat, tangit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum. eẽ. mortificandum: et mul-¬
tiplicandum: A ortificandum
infidelitate iudaeoꝵ: multiplicandum
fide omĩum popłoꝵ Iam uͦ exortans passi¬
onis suae sectanda uestigia: qui amat
inquit animã suã ꝑdet eam. Quod duob
modis: intelligi pocest. Qui amat ꝑdet
idẽ. si amas: ꝑde. Si cupis uitam tenere

Expanded text:
ipsum esse mortificandum et multiplicandum: mortificandum in infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide omnium populorum; jam vero exhortans ad passionis suae sectanda vestigia, subjungit: Qui amat animam suam, perdet eam; quod duobus modis intelligi potest: qui amat perdet, id est si amas, perde, si cupis vitam tenere
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ uidelic&: quoꝵ nisi eoꝵ qͥa¬
ut ꝑsequendo mortes inferunt. aut
uidendo non inmitantur. Mors quippe
ustoꝵ bonis in aduitorium.ẽ. malis
intestimoniũ. ut inde ꝑuersi sine
excusatione pereant. unde electi exẽ¬
plũ capint & uiuant. Sed auditis
tot terrorbus turbari poterant. infir¬
moꝵ corda: atq ideo consolatio ad¬
ungitur cum ꝓtinus subinfertur.¬

Expanded text:
testimonium videlictestimonium videlicequendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. Sed auditis tot terroribus turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur, cum protinus subinfertur
Abbreviated transcription (Latin):
głam conspicitis. de cemporali in uiria
ñ doletis. Tolerate gͦ aduersarios urõs.
sed ut fr̃s diligite quos toleratis. A etña
p̃mia ꝓcdãpnis temporalib querite.
ne quis quã urm fuisse uiribus hanc
implere posse confidit. sed obtinere p̾ci-¬
b : ut ipse hanc qui imꝑat prestet.
Et scimus qͥa petentes libenter exaudiet:
quando hoc petitur largiri qđ iub&:
Cum continue pulsatur inp̃ce. concite
opitulantur intemptatione. Piħ̃m xp̃m¬

Expanded text:
gloriam conspicitis, de temporali injuria gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat praestet. 1619 Et scimus quia petentes libenter audit, quando hoc petitur largiri quod jubet. Cum continue pulsatur in prece, concite opitulatur in tentatione, per
Abbreviated transcription (Latin):
mi custoditur abodio. & inter flagel¬
la dĩ conpescitur amurmuratione.
Nec haec agentes: retribui nob̾ p̃sentia
bona requiramis. N am pro labore
patientiae bona sꝑanda sunt sequentis
uitae: ut cunc premium nr̃i laboris
incipiat. quando om̃isiam labor funditꝰ
cessat. U nde & ꝑpsalmista dicitur.
Non infinem obliuo erit pauꝑis. patien¬
tia pauꝑũ non ꝑibit infinẽ. Quasi enĩ
ꝑisse patientia pauꝑum cernitur. cũ
nil ꝓilla in hac uita humilibus recon¬
pensatur: sed patientia pauꝑum in fine
non ꝑibit. qͥa cunc eiꝰ gła ꝑcipitur. eũ
simul om̃a laboriosa terminantur.
Seruate gͦ fr̃s inmente patientiã. eamq
cum res exigit exercere in oꝑatione.
Nullum ur̃m odium ꝓximi contumelio¬
sa uerba cõmoueant: nulla periturarũ
rerum dampna ꝑturbent. Sienim fixa
m̃te mansura dampna ꝑtimescitis .
dampna rerum transeuncium grauia
non putacis. Si aeternae retribũtionis

Expanded text:
mi custoditur ab odio, et inter flagelmi custoditur ab odio, et inter flagella Dei compescitur a murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis bona praesentia requiramus; nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis jam labor funditus cessat. Unde et per Psalmistam dicitur: Non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem . Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur, cum nihil pro illa in hac vita humilibus recompensatur. Sed patientia pauperum in finem non peribit, quia tunc ejus gloria percipitur, cum simul omnia laboriosa terminantur. Servate ergo, fratres, in mente patientiam, eamque, cum res exigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis