comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q nichil deo sine pace placet. nͨ mun scẽ oblationis ad altare
sicut in euangłio ip̃o dño p̃cipiente legimꝰ. & ut ẽ. illud słm
mandatũ in lege Diliges ꝓximũ tuũ sic̃ ce ip̃m. Icẽ meuan¬
głio. beati pacificiqm̃ filii dei uocabunt᷑: Ex it̾um. In hoc cog¬
noscent om̃s qr m̃i discipłi estis. sidilectionẽ habueritis ad ĩ¬
uicẽ. In hoc eñi p̃cepto disc̾nunt᷑ filũ dei & filũ diaboli. qi fi¬
liicdiaboli semꝑ dissensiones & discordias mou̾e satagunt.
est. Iuste iudicate filũ hominũ. Non inmunerib: q mun̾a
excecant corda prudentiũ. & subu̾tunt u̾ba iustoꝵ. Non in
oblatione nͨ inconsidatione ꝑsone. s sic̃ indeut̾onomio dic¬
tũ ÷ qd̾ iustum ẽ. uidicate. Siue cuiꝰ sit ille. siue ꝑegrinꝰ: nul
ba sit distantia ꝑsonar̃. qr. dei uiditium ÷. Primo nãq in
iudicio diligent̾ disc̾nat᷑ lexasapientib popłi cõpositi: ne
ꝑ ignorantiam auia u̾itatis erret. & dum ille rectum incel¬

Expanded text:
 nihil Deo sine pace placet, nec munus sanctae oblationis ad altare, sicut in euangelio ipso Domino praecipiente legimus. Et ut est illud secundum mandatum in lege: Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Item in euangelio: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Et iterum: In hoc cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem. In hoc enim praecepto discernuntur filii Dei et filii diaboli, quia filii diaboli semper dissensiones et discordias movere satagunt, est: Iuste iudicate, filii hominum. Non in muneribus, quia munera excoecant corda prudentium et subvertunt verba iustorum. Non in adolatione, nec in consideratione personae, sicut in deuteronomio dictla sit distantia personarum, quia Dei iudicium est. Primo namque iudici diligenter discenda est lex a sapientibus populo conposita, ne per ignorantiam a via veritatis erret. Et dum ille rectum intel
Abbreviated transcription (Latin):
lit unusquisq ep̃s p̃uideat ꝑ suã parrochiã. ut eccła dei
suũ habeat honorem simulq & altaria sccłm suam digni¬
tatem uenerent᷑. & ñ sit domus dei & altaria sacͣta ꝑiia
canibus. & ut uasa sacͣta deo magna ueneratione habe¬
ant᷑. & ut sacͥfitia sc̃ificata cũ magna diligenctia ab eis
colligant᷑ qui cdigni sunt & cũ honore seriuant. & ut
scłaria negotia uł uaniloquia ineccłiis ñ agant᷑. q.
domus dei domꝰ orationis debet ẽt ñ spelunca latro¬
nũ. & satentos habeant animos ad dñm qñ uenuĩt
admissarũ sollẽpnia & ñ exeant añ cõplectionẽ bñdictõ¬

Expanded text:
t unusquisque episcopus videat per suam parrochiam, ut ecclesia Dei suum habeat honorem, simul et altaria secundum suam dignitatem venerentur, et non sit domus Dei et altaria sacrata pervia canibus. Et ut vasa sacrata Deo magna veneratione habeantur. Et ut sacrificia sanctificata cum magna diligentia ab eis colligantur qui digni sunt, et cum honore serviant. Et ut secularia negotia vel vaniloquia in ecclesiis non agantur: quia domus Dei domus orationis debet esse, non spelunca latronum. Et intentos habeant animos ad Deum, quando veniunt ad missarum sollemnia, et ut non exeant ante completionem benedict
Abbreviated transcription (Latin):
modi homicidiũ ꝑpetͣtũ fu̾it simili mͦ emendet᷑ uł
componat᷑. Siuͦ porta eccłe ñ ẽ. consec̾ta eo mͦ cõpona¬
t᷑. quod inatrio cõmittit᷑ sic̃ cõponi debet qd̾ ^ immuni
eius intͥlo cũ banno nr̃o componat᷑. De subdiaco nosi

Expanded text:
modi homicidium perpetratum fuerit, simili modo emendetur vel modi homicidium perpetratum fuerit, simili modo emendetur vel conponatur. Si vero porta ecclesiae non est consecrata, eo modo conponatur quod in atrio committitur, sicut conponi debet quod in inmuneius in triplo cum banno nostro conponatur. De subdiacono si
Abbreviated transcription (Latin):
iquis autẽ ex leui causa hominẽ ineccla int̾fecerit
deuita componat. siuͦ foris rixati fuerint & unus alt̾ũ
in eccłam fugerit & ibi se defendendo eũ int̾fec̾it. & si
huiꝰ facti sunt festes non hũit cũ .xiͭͥ. conuiratorib legi¬
timis ꝑ sacͣm̃tũ adfirmet. se difendendo eum int̾fecisie
& post hec dc. soł adpartem eccłe ꝗͣ illo homicidio pollu¬
erat &e insuꝑ bannũ nr̃m solu̾e cogat᷑ his uͦ qui int̾fec¬
tus est absq composicione iaceat. acdeinde int̾fector
scd̾m uidiciũ canonicã congruã facinori qd̾ ad miserit
penitentiam accipiat siꝓpͥus seruus hoc cõmiserit iudi¬
tio eque feruentis examinet᷑. utrũ hoc sponte an se de¬
ciario seruo uolumꝰ ut ꝓ una uice uiudirgildus eius
ꝓ eo cõponat᷑. alt̾a uͦ uiceꝰ. pise seruus ad suplicium tra¬
dat᷑. hereditas tam̃ lib̾i hõis qui ꝓpt̾ tale facinꝰ ad mor¬

Expanded text:
 aut sine causa, hominem in ecclesia interfecerit,  aut sine causa, hominem in ecclesia interfecerit, de vita componat. Si vero foris rixati fuerint, et unus alterum in ecclesia fugerit, et ibi se defendendo eum interfecerit, et si huius facti testes non habuerit, cum duodecim iuratoribus legitimis per sacramentum adfirmet se defendendo eum interfecisse, et post hec DC solidos ad partem ecclesie quam illo homicidio polluerat et insuper bannum nostrum solvere cogatur. Is vero qui interfectus est absque compositione iaceat, ac deinde interfector secundum iudicium canonicum congruam facinori quod amisit penitentia accipiat. Si pcio aquae ferventis examinetur, utrum hoc sponte, an se deciario servo volumus, ut pro una vice wirgildus eius pro eo conponatur, altera vice ipse servus ad supplicium tradatur. Hereditas tamen liberi hominis qui propter tale facinus ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃os indicet᷑ dñis seruoꝵ illoꝵ ut constringant eos ne
ultͣ tales coniurationes fac̾e p̾sumant & ut sciant ip̃i
uit aliqui ex eis ueniant ad placitũ nr̃m & ratio eoꝵ au¬
diat᷑ ut tunc scłm equitatem int̾ eos defineͥre ualeamꝰ:
olumꝰ ut uxores defunctoꝵ pꝰ obitum maritoꝵ t̾ciã
partẽ conlaborationis ꝗͣ sumul inbenefitio conlabora-¬
borau̾unt accipiant & de his quas his qui illud benefici¬
um habuit aliunde aduxrit ł comparauit uł ei ab ami¬
cis sius conlatũ est has uolumꝰ tam ad orphanos defunc¬
tͣ ut & ille aħ missũ ordinet qͣtinꝰ p̾dictũ opꝰ ꝑficiatur:¬
ut ipagenses qui eos fac̾e debennt amissis nr̃is ãmouean¬
t᷑ ut eos celerit̾ restaurent & ut eoꝵ uane concentioni ñ cõ¬
sentiant qñ dicunt se ñ alicubi eosdem pontes fac̾e deb̾e
nisi ubi antiquitꝰ fuerant s ibi ubi nunc neccesse est eos¬
dem pontes facere debeant:¬

Expanded text:
nostros indicetur dominis servorum illorum, ut constringant eos, ne nostros indicetur dominis servorum illorum, ut constringant eos, ne ultra tales coniurationes facere praesumant. Et ut sciant ipsi ut aliqui ex eis veniant ad placitum nostrum, et ratio eorum audiatur, ut tunc secundum aequitatem inter eos definire valeamus. 9. Volumus ut uxores defunctorum post obitum maritorum tertiam partem conlaborationis, quam simul in beneficio conlaboraverunt, accipiant. Et de his rebus quas is qui illud beneficium habuit, aliunde adduxit vel conparavit, vel ei ab amicis suis conlatum est, has volumus tam ad orphanos defunctur, ut et ille ad hoc missum ordinet, quatenus praedictum opus perficiaturut hi pagenses qui eos facere debent, a missis nostris admoneantur, ut eos celeriter restaurent, et ut eorum vanae contentioni non consentiant, quando dicunt se non aliubi eosdem pontes facere debere, nisi ubi antiquitus fuerant; sed ibi ubi nunc necesse est, eosdem pontes facere iubeant
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis repetitorib fuerint recepti. hãt cũ eis legiti m am
auctionem & sic si potuerit ad nr̃am eundic& possessionẽ:
De uassis nr̃is qui ad marcã nr̃am consticuti sunt cus¬
codiendam aut in longinquis regionib sua hñt bñfi¬
cia uł res ꝓpͥas ł etiã nobis assidue inplatio nr̃o seruiunt.
& ideo ñ possunt assidua custodire placita. ꝗͣ rẽ uolumꝰ¬
ut missi nr̃i uł comes nobis notã faciant & nos facie
da se ñ excuset ꝓpt̾ illã custodiam s si sibi secum suos
scabinios hũit ibi placitum teneat et iusticiã faciat:
De his qui se dicunt ꝓpt̾ incestum res ꝓpͥas amississe
consticutum est ut si ante ꝓximum quinquenniũ qñ
placitũ nr̃m habuimꝰ incompendio easdem res admi¬
serunt non eis resticuant᷑:
De conuirationib seruoꝵ que sunt inflandris & in
mempisco & in cet̾is maritimis locis. uolumꝰ ut ꝑmissos

Expanded text:
ab eisdem repetitoribus fuerint recepti, habeat cum eis legitimam ab eisdem repetitoribus fuerint recepti, habeat cum eis legitimam actionem; et sic eos, si poterit, ad nostram evindicet possessionem. 4. De vassis todiendam, aut in longinquis regionibus sua habent beneficia vel res proprias, vel etiam nobis assidue in palatio nostro serviunt, et ideo non possunt assidua custodire placita: quam rem volumut missi nostri vel comes nobis notam faciant, et nos faciemusda se non excuset propter illam custodiam; sed si ibi secum suos scabineos habuerit, ibi placitum teneat et iustitiam faciat. 6. De his qui se dicunt propter incestum res proprias amisisse, constitutum est, ut si ante proximum quinquennium, quando placitum nostrum habuimus in Compendio, easdem res amiserunt, non eis restituantur. 7. De coniurationibus servorum quae fiunt in Flandris et Menpisco et in caeteris maritimis locis, volumus ut per missos
Abbreviated transcription (Latin):
i serui contumatiam collecta multitudine alcuiũ
intulerint. idem aut homicidiũ aut incendiũ aut qͣli¬
cũq rerũ directiones fecerint dñicoꝵ negligentia hoc
inuenerit. ꝓeo qd̾ eos constring̾e noluerunt ut talia fa¬
cere non auderent bannũ nr̃mid est.Ix. soł solue cogãt᷑¬
De reb siue mancipiis q̃ dñr afisco nr̃o. ẽẽ. occupata
uolumꝰ ut missi nr̃i in quisitionẽ faciant sine sacm̃to
quiꝑueratiores hoĩes pagi illi carca manentes & quicqd
de hac cqusa u̾ius accertius inuestigare potuerint ad nr̃ã
faciant uenire noticiam ut nos tunc definiamꝰ quicqͥd
nob iustũ ẽẽ. uidet᷑¬
fugerint & adñis uł ad uocatis eoꝵ. replecti fuerint si
auctor fisci nr̃i indellexerit. quod eos uiste ñ possit cen̾e
ad nr̃m dñicũ eiciat eoͣ s. deeodem fisco & recipiant eos
dñi eoꝵ. & sieidem auctori uisum fu̾it qd̾ ad nr̃m debe¬
ant ꝑuenire dñiũ. expellat eos de eodem fisco & postꝗͣ

Expanded text:
i per contumatiam collecta multitudine alicui vim intulerint, id est aut homicidium, aut incendium, aut qualiumcumque rerum direptiones fecerint, domini quorum negligentia hoc evenit, pro eo, quod eos constringere noluerunt, ut talia facere non auderent, bannum nostrum, id est sexagintDe rebus sive mancipiis quae dicuntur a fisco nostro esse occupata, volumus ut missi nostri inquisitionem faciant sine sacramento per veratiores homines pagi illius circamanentes, et quicquid de hac causa verius ac certius investigare potuerint, ad nostram faciant pervenire notitiam, ut nos tunc definiamus quicquid nobis iustum esse videaturfuactor fisci nostri intellexerit, quod eos iuste non possit tenere ad nostrum dominium, eiciat illos de eodem fisco, et recipiant eos domini eorum. Et si eidem actori visum fuerit, quod ad nostrum debeant pertinere dominium, expellat eos de eodem fisco, et postquam
Abbreviated transcription (Latin):
et su cestes ꝑ se al carisas suas querendas hab̾e nompotue¬
riat uł legem nescierint comes illos uł illas aduiuet
inuitam uł uolentem uibi copłau̾it bannũ nr̃m idẽ.¬
hrͣ. soł intͥplo cõponat. et si inuitã eam duxerit legem
suam ei componat. illã uͦ ultiꝰ ñ attingat: Cuat:¬

Expanded text:
Et si testes per se ad causas suas quaerendas habere non potuerint vel legem nescierint, comes illos vel illas adiuvet, invitam, vel volentem, sibi copulaverit, bannum nostrum, id60 sol. in triplo componat; et si invitam eam duxerit, legem suam componat, illa vero ulterius non attingat. CA
Abbreviated transcription (Latin):
sura est uib i ampliꝰ requrit᷑ qͣ dat᷑. U̾bi gr̃a Sidederis
solt os .e s ampliꝰ req unisieris: uł sidederis modium uitei fru
inbonam: iurta apłm. Cupiodissolui: & ẽẽ. cũ ip̃o. std ipsal¬
mo. stncupiuit anima mea: in ata dñi: daui

Expanded text:
sura est, ubi amplius requiritur quam datur: verbi gratia si dederis sura est, ubi amplius requiritur quam datur: verbi gratia si dederis solidos decem et amplius requisieris; vel si dederis modium vini, frumIn bonam, iuxta Apostolum: Cupio dissolvi et esse cum Christo. Et in psalmo: Concupivit anima mea in atria Domi
Abbreviated transcription (Latin):
larum p̃uideant quomodo aut qualit̾ indomib eccłar̃
& ornamentis eccłe emencdate uł restaurace.ẽẽ. uident᷑. &
diligent̾ inquirant de conu̾sacõne singłoꝵ uł quo modo
emendatum habeant qd̃ uissimꝰ de eoꝵ lectione & cantu.
cet̾isq disciplinis ad ordinẽ eccl̃astice regule ꝑtinentib cxuiu¬
e singłi ep̃i abbates. abbatisse. diligent̾ considerent
chesauros eccłasticos. ne ꝓpt̾ dꝑfidiam aut negligentiam
custodũ: aliquis de gemmis aut de uasis. uł de reliquo
quoq thesauro ꝑditum sit: quiadictũ est nobis quod ne¬
gatores uidei nec ñ & alii głant᷑ quia quicquid eis placeat
possint ab eis emerez crui
De mendicis quiꝑpatͥas discurrunt. uolumꝰ ut unꝰqͥsq
fidelium nr̃oꝵ: suũ pauꝑem de beneficio aut de ꝓpria fa-¬
milia nutͥat. & ñ ꝑmittat alicubi ire mendicando. & ubi
tales inuenti fuerint qui sibi manib laborent: nullus eis
quicꝗͣ cribuere p̃sumat crx.

Expanded text:
ut qualiter in domibus ecclesiarum et ornamentis ecclesiae emendatae vel restauratae esse videntur; et diligenter inquirant de conversatione singulorum, vel quomodo emendatum habeant quod iussimus de eorum lectione et cantu ceterisque disciplinis ad ordinem aecclesiasticae regulae pertinentibu singuli episcopi, abbates, abbatissae, diligenter considerent thesauros ecclesiasticos, ne propter perfidiam aut neglegentiam custodum aliquid de gemmis aut de vasis, reliquo quoque thesauro perditum sit; quia dictum est nobis quod negotiatores Iudaei necnon et alii gloriantur, quod quicquid eis placeat, possint ab eis emere. 5. De mendicis qui per patrias discurrunt volumus, ut unusquisque fidelium nostrorum suum pauperem de beneficio aut de propria familia nutriat, et non permittat aliubi ire mendicando. Et ubi tales inventi fuerint, nisi manibus laborent, nullus eis quicquam retribuere praesumat. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
ee. ficleliũ p̃cia peccatoꝵ & patrimonia pauꝑũ. cũi ̃ so
lum habita seruare. rerũ etiã multa spitulance e̾ferre
optamꝰ tam̃ aut ab eccłasticis deñdiuidendis reb nul
uł eccłe suspicionẽ dudũ eceptã penitꝰ amou̾emꝰ statuimꝰ
rit neq nris neq filioꝵ & dispensante successoꝵ nr̃oꝵ t̾ẽ

Expanded text:
 pretia peccatorum et patrimonia pauperum, cuique non solum habita conservare, verum etiam multa Deo opitulante conferre optamus. Tamen ut ab ecclesiasticis de non dividendis rebus illius suspicionem dudum conceptam penitus amoveremus, statuimus, ut neque nostris neque filiorum e
Abbreviated transcription (Latin):
iquis aũex leui causa aut sine cã hoĩem in eccłamte¬
fecit. de uita cõponat. Siuͦ foris rixati fuĩnt & unꝰ altiu̾
ineccłam fugerit. & ibi se defendendo eũ intͥfec̾it. si huiꝰ
factitestes ñ hũit c̃xii. iuratorib legitimis. iuirare cogat
his uͦ quimnt̾fectꝰ ẽ. absq cõpõne iaceat. Acdeinde int̾fec¬
tor scłm iuditiũ canonicũ. congruã facinori qd̾ admi¬
sit penitentiã accipiat. Si ꝓpͥus seruuis ħ admiserit u¬

Expanded text:
quis aut ex levi causa, aut sine causa, hominem in ecclesia interfecerit, de vita componat. Si vero foris rixati fuerint, et unus alterum in ecclesia fugerit, et ibi se defendendo eum interfecerit, et si hujus facti testes non habuerit, cum 12 juratoribus lis vero qui interfectus est, absque conpositione jaceat; ac deinde interfector secundum iudicium canonicum congruam facinori quod admisit poenitentiam accipiat. Si p
Abbreviated transcription (Latin):
dep̾cet᷑ dĩ miscdia. ut inp̾senti anno de famis in opia. ut
suos quisq ad iuuet ꝓ ut potest. & nemo suã annonã ni
mis care uendat: & ne foris imꝑrũ nr̃m uendat᷑ aliqͦd
alimoniũ:
De armis infra patͥam ñportandis. id scutis. & lance¬
is uł loricis & si faidosus qui sit discuciant᷑. tunc qui se
duob contraussit & ut pacati sint conft̾ngant᷑ & pacẽ etiã
si nolui̾nt. & si alit̾ pacificare nolunt. ad ducant᷑ in nr̃am
p̃sentiã. & si aliquis qui pꝰ pacificationẽ alt̾ũ occicłie cõpo¬
nat illũ & manũꝗ ꝑuirau̾it absq ulla redẽptione ꝑdat.

Expanded text:
deprecetur Dei misericordia. Et in praesenti anno de famis inopia, ut suos quisque adiuvet prout potest, et suam annonam non nimis care vendat. Et ne foris imperium nostrum vendatur aliquid alimoniae. De armis infra patriam non portandis, id est scutis et lanceis et loricis. Si faidosus quis sit, discutiatur tunc, quis duobus contrarius sit ut pacati fiant, et distringantur ad pacem, etiam si noluerint. Et si aliter se pacificare nolunt, adducantur in nostram praesentiam. Et si aliquis post pacificationem alterum occiderit, conponat illu
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ ñ fũit dñs eiꝰ tusta qd̾ iuurgilꝰ illiꝰ ẽ ad eccłam ꝑ¬
soluat aut eũ si uoluĩt. eidẽ eccłe tclat. De eccłastico e fͥs¬
calino. & beneficiario seruo uolumꝰ ut ꝓuna uice uiur¬
gildus eiꝰ ꝓ eo cõponat᷑ alt̾a uice: ipse serͣuus ad suppliciũ
tͣdat᷑ hereditastam̃ lib̾i hõis quiꝓpt̾ tale facinꝰ ad morte̾
fiũt uidicat᷑: ad legitimos herecdes illiꝰ ꝑueniat. Si ma
trio eccłe cuiꝰ porta reliqͥis scõꝵ consecͥta ẽ. huiꝰce modi ho¬
micidiũ ꝑpetͣcũ fuit. simili mͦ emendet᷑ uł cõponat᷑. Si

Expanded text:
illius est ad ecclesiam persolvat, aut, si eum voluerit, eidem ecclesie tradat. D ecclesiastico et fiscalino et beneficiario servo volumus ut pro una vice uuirgildus eius pro eo componatur, altera vice ipse servus ad supplicium tradatur. Hereditas tamen liberi hominis, qui propter tale facinus ad mortem fuerit iudicatus, ad legitimos heredes illius perveniat. Si in atrio ecclesie cuius porta reliquiis sanctorum consecrata est, huiusscemodi homicidium perpetratum fuerit, simili modo emendetur vel componatur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
latione ahibenclaẽ. Nepͥus ab ab umanis reb eger absce¬
cdat quactonũ reconciliationis accipiet. Sicꝙ p̃stib quo
ddam doloris uidet᷑ eẽ ꝑpetuũ si p̾cisũ ab eccłe menbris eũ
quiutiq reconciliationis ñ meruit gr̾am raptĩ ap̃sentiuita
mortisnat᷑a subcluxerit Unde iusta leonis pap̃ edictũ his
qui incemp̃t neccessitatis & inꝑiculi urgentis instantia p̃si¬
dui penitentie de mox reconciliatõĩs remediũ implorant ñ¬
satisfacio int̾dicendaẽ nͨ reconciliatio cdeneganda. Quia m̃ie
qui acceptã penitentiã anteqͣ. reconcilient᷑ ab hac uita recesse¬
rint qͣquãcdiu̾sas p̃ceptoꝵ. de h capitulo hãt᷑. illoꝵ tam̃ nob̾
sententia placuit qui multiplices num̃o de hitiꝰ mͦi huma¬
niꝰ decͤuerunt. ut & memoria taliũ ineccłis cõmendet᷑: & obla-
tio ꝓeoꝵ dicata sp̃itib accipiat᷑:¬

Expanded text:
iliatio adhibenda est, ne prius ab humanis rebus aeger abscedat, quam donum reconciliationidammodo doloris videatur esse perpetui, si praecisum ab Ecclesiae membris eum, qui utique reconciliationis non meruit gratiam, raptim e praesenti vita mortis natura subduxerit. Unde juxta papae Leonis edictum : « His qui in tempore necessitatis, et in periculi urgentis instantia, praesidium poenitentiae satisfactio interdicenda est, nec reconciliatio deneganda; quia misequi, accepta poenitentia, antequam reconcilientur ab hac vita recesserint, quamquam diversitas praeceptorum de hoc capitulo habeatur, illorum tamen nobis sententia placuit, qui multiplici numero de hujusmodi humanius decreverunt, ut et memoria talium in ecclesiis commendetur, et oblatio pro eorum dedicata spiritibus accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
t sac̾doces admoneant płm ut elemosinasdent. & or̃ones
faclant. ꝓdiu̾sis plagis quas assidue ꝑ peccatis nr̃is patimur.

Expanded text:
t sacerdotes admoneant populum ut eleemosynam dent et orationem faciant pro diversis plagis quas assidue pro peccatis nostris patimur.
Abbreviated transcription (Latin):
serta: ꝓ dei om̃ipotentis amore & sc̃e deieccłe ac seruoꝵ.
eiꝰ atꝙ totiꝰ popłi utilitate fidelib inuestigare curauimꝰ.
m. & intͥb. subsquentib libellis distincte cũ cituł sus doab

Expanded text:
serta, pro Dei omnipotentis amore et sanctae Dei ecclesiae ac servorum serta, pro Dei omnipotentis amore et sanctae Dei ecclesiae ac servorum eius atque totius populi utilitate fideliter investigare curavimus et in tribus subsequentibus libellis distincte cum titulis suis co
Abbreviated transcription (Latin):
positisq siuis. Nos gͥ relegens deuoto pedore biblos. gratan¬
t̾ studeas funcłe posca p̾ces. Quatinꝰ et̾ne donent᷑ inun̾ie
hece dentes quatuor libelli ñ nulla gloriosissimops
Raroli atq laudouiti imꝑatoꝵ continent capitula qͥ
eoꝵ tempore abangegiso alb̃e sunt collecta atq inp̃dic¬
tis coacta libellis. sicut ineoꝵ dem ꝓemio continet᷑ s qi
abeo nec media ut ratisumꝰ sunt forsitan inuenta u
collecta neccesse erat ut afidelib ubic̃q inueniri potuis¬
sent quererent᷑ & ob recordationẽ tantoꝵ pͥncipũ uł eoꝑde
capituloꝵ utilitat̾ẽ coadunarent᷑ & m̃branis insererent᷑
atꝙ a fidelib memorie cõmencdarent᷑. Quappt̾ ea q̃ ille
aut inuenire nequiuit aut inserere fortasse noluit illi
q̃ pꝰ modũ afidelib scẽ dei eccłe. & pippini. ac karoli ais
landouici didicimꝰ hũiam cdictis libellis minime ẽt in-¬

Expanded text:
positisque suis. Hos igitur relegens devoto pectore biblos, Gratanpositisque suis. Hos igitur relegens devoto pectore biblos, Gratanter studeas fundere, posco, preces, Quatinus aeterno donentur munere aecedentes quatuor libelli nonnulla gloriosissimorum Karoli atque Hludowici imperatorum continent capitula, quae eorum tempore ab Ansegiso abbate sunt collecta atque in praedictis coacta libellis, sicut in eorundem prooemio continetur. Sed quia ab eo nec media, ut rati sumus, sunt forsitan inventa vel collecta, necesse erat, ut a fidelibus ubicunque inveniri potuissent, quaererentur et ob recordationem tantorum principum vel eorumdem capitulorum utilitatem coadunarentur et membranis insererentur atque a fidelibus memoriae commendarentur. Quapropter ea, quae ille aut invenire nequivit, aut inserere fortasse noluit, et illa quae postmodum a fidelibus sanctae Dei ecclesiae et Pippini ac Karoli atque Hludowici didicimus in iamdictis libellis minime esse in
Abbreviated transcription (Latin):
definiat᷑ ix Querelã quã helisacchar & haimainꝰ contͣ
maginariũ hñt uolumꝰ ut missi nr̃i scłm iusticiam &
equitatẽ definiant. & De querela hildebrandi comitis
qd̃ pagenses eiꝰ parau̾e dare recusant. uolumꝰ ut ħ missi
nr̃i abhis hominib qui eodẽ comitatu manent & eadare
u̾debent. necñ & uicins comitib inquirant & si inuene¬
rint qd ipsa ea dandi debitores sint ex nr̃a uissione care
quib collecti ordinati atq cũ scͥpti e̾e̾ monstnͣt᷑ sequensin¬
clicat leclio & quedã isti panctunt᷑ u̾siculi Quatuor expli¬
cisis lcefor uenerande libellis. Quicanonũ recitant ira tenen¬
cla satis Quosq pat̾ quonclã collegit nobilis apte. Anap¬
fus ouans cluctꝰ amore clei Aut cario demũ q̃ te magnsua
suemẽi. Poncisi ce̾ tenuit p̾cipiente pio. Post bndie goto¬
nos ieuita libelloᷤ Adnen legis quis recitat᷑ opus. Quos pa¬
tes snuentos p̾fatio pandit ut ip̃a. Distinedim citut sub¬

Expanded text:
char et Heiminus contra Maginarium habent, volumus ut missi nostri secundum iustitiam et aequitatem definiant. 10. De querela Hildebrandi comitis, quod pagenses eius paravereda dare recusant, volumus ut hoc missi nostri ab his hominibus qui in eodem comitatu manent et ea dare n debent, necnon et a vicinis comitibus inquirant; et si invenerint, quod ipsi ea dandi debitores sint, ex nostra iussione dare ordinati atque conscripti esse monstrantur, sequens indicat lectio et qui etiam istis panduntur versiculis. Quattuor explicitis, lector venerande, libellis, Qui canonum recitant iura tenenda satis, Quosque pater quondam collegit nobilis apte Ansegisus ovans, ductus amore Dei, Autcario demum, quem tunc Mogontia summum Pontificem tenuit, praecipiente pio, Post Benedictus ego ternos levita libellos Adnexi, legis quis recitatur opus; Quos patet inventos, praefatio pandit ut ipsa, Distinctim titulis sub
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ. mirandũ si absolutio peccatoꝵ ꝑmanꝰ impositionẽ
p̃cib fit sac̾dotũ c̾dñs inueteri lege suꝑcaput hostie ma¬
nũ sac̾dotis p̃cepit imponi. & eñi sic̃ te ꝑ illam hostiã. ita nc̃
inuocatõne st̃i sp̃s qͥ ẽ. remissio peccatoꝵ ꝑmanꝰ ep̃oꝵ uł eoꝵ
auctoritate reliquoꝵ sac̾dotũ impositõne supplicationib
eoꝵ remictunt᷑ peccata. Nã qͣndo dñs lazarũ suscitauit:
ait discipuł suis. Tollite lapidẽ sub audiat᷑: ut mortuus
surgat. Dansexemplũ ut siqͦut ipsi manib collunt la¬
pidem ut mortuus surgat. ita ipsi & successores eoꝵ manꝰ
penitentib imponant ut ꝑ imposicone manuũ suispa¬
b mortuũ desepulcͦ ił peccatore deuituis surgere & releua¬
re faciant. & sic̃ illi p̾dictũ latarũ insticũ ił funib colli¬

Expanded text:
Non est mirandum, si absolutio peccatorum per manus impositionem precibus fit sacerdotum, cum Dominus in veteri lege super caput hostiae manum sacerdotis praeceperit imponi. Etenim sicut tunc per illam hostiam, ita nunc invocationeliquorum sacerdotum impositione, supplicationibus eorum remittuntur peccata. Nam quando Dominus Lazarum suscitavit, ait discipulis suis: Tollite lapidem: subauditur, ut mortuus surgat dans exemplum, ut sicut ipsi manibus tollunt lapidem ut mortuus surgat, ita ipsi et successores eorum manus poenitentibus imponant, ut per impositionem manuum suis precibus mortuum de sepulchro, id est peccatorem de vitiis surgere et relevare faciant
Abbreviated transcription (Latin):
t ep̃i. abbes. & comites. et potentiores quiq si causã
int̾ se habuerĩt. ac se pacificage noluerint ad nr̃am iube¬
ant᷑ uenire pͥotenciam. neq illoꝵ contentio alicubi diudi

Expanded text:
pi, abbates, comites et potentiores quique, si causam inter se habuerint ac se pacificare noluerint, ad nostram iubeantur venire praesentiam, neque illorum contentio aliubi diudi
Abbreviated transcription (Latin):
cis iure⁊ quos ip se lafuem eum euse n scssemlicot fat
& ab alio coniunctꝰ fuerit. quod latronem in hospitio
siuscabisset. quasi latro infidelis iudicet᷑. quia ladͦe.
& inficdelis est nost̾ & francoꝵ. & qui illum suscepit
simile sit illi Si autem audiuit qdͥ latro fuisset. e
sit paratꝰ si ille de latronio postea uictꝰ fuerit ut si
tũm. uł alia nisi illum hominem cognoscat qui il¬
lum uencdit. aut de quo pago est uł ubi manet.

Expanded text:
se non scisset, licet pater et ab alio convictus fuerit, quod latronem in hospitio suscepisset, quasi latro et infidelis iudicetur: quia latro est et infidelis est noster et Francorum, et qui illum suscepit, similis est illi. Si autem audivit, quod latro fuisset, et sit paratus, si ille de latrocinio postea victus fuerit, ut situm vel alia, nisi illum hominem cognoscat qui eum vendit, aut de quo pago est, vel ubi manet,
Abbreviated transcription (Latin):
patiens uelit elemo sinã dͥare tribuat. & or̃ones in
psalmocdiis. faciat oblatone s tam̃ & missisip̾i Itiri. careair
quia in cop̃ hensibilia st̃ iuditia dei & ꝓ funditatem

Expanded text:
patiens velit elimosinam dare, tribuat et orationem in psalmodiis faciat. Oblationibus tamen et missis ipsi careant; quia incomprehensibilia sunt iudicia Dei et profunditatem
Abbreviated transcription (Latin):
reman̾e potuerit totã in illud expendat᷑. Si autẽ hõ ille
nundũ cũ suis coħ̾edib ꝓpͥũ suũ diuisũ habuit conuoes.
eoscomes & cũ eis legitimam diuisionẽ faciat. & cunc sic̃
iam dictũ est. partem eius fisco regis addat. & cõposicio¬
ne deea uistã modũ suꝑiꝰ cõp̾hensum his ad quos illa legi¬
Capitula domni karoli imꝑatoris eccłastica:
Ue idõ supͣ scriptis ñ sunt conuncta capitula q alia
existis quasi causa memorie scripta fuerant. & ñ uidetur
plenũ explere sensũ alia sunt geminata cũ alũs uicteli¬
e& mirta capituł alia penitꝰ finita acq ad ꝑfectionẽ ꝑducta
Deelectionibus

Expanded text:
Si autem homo ille nondum cum suis coheredibus proprium suum divisum habuit, convocet eos comes, et cum eis legitimam divisionem faciat; et tunc, sicut iam dictum est, partem eius fisco nostro addicat, et conpositionem de ea, iuxta modum superius conpraehensum, his ad quos illa legiCapitula domni Karoli imperatoris ecclesiastica, quae ideo suprascriptis non coniunxi capitulis, quia alia ex istis quasi causa memoriae scripta fuerint et non videntur plenum explere sensum, alia sunt geminata, cum aliis videlicet mixta capitulis, alia penitus finita atque ad perfectionem perducta. 1. De lectionibus
Abbreviated transcription (Latin):
bannũ fuĩt missa. & ille recognita ne iusticiã faciae uem¬
re distulerit annũq ac diem in eobanno illã et̃ ꝑmiserit.
uitiꝰ eã ñ adquirat s ip̃a fisco regis societ̃ debicum uͥ qd
bis cuiꝰea fuit. solu̾e debuit ꝑcomitẽ ac ministroselita
estimationẽ damni de reb mobilib que ineaclẽ ꝓpͥctate
uuenta fuĩnt. his quib idem debicor fuit exsoluat᷑. qd̾
sirerũ mobiliũ ibidem inuentarũ quantitas acõpositio¬
nem ñ suffecerit de ĩmobilib suppleat᷑. & quod suꝑ fuĩt¬

Expanded text:
bannum fuerit missa, et ille re cognita, ne iustitiam faciat, venire distulerit, annumque ac diem in eo banno illam esse permiserit, ulterius eam non adquirat, sed ipsa fisco nostro societur. Debitum vero quod is, cuius ea fuit, solvere debuit, per comitem ac ministros eius iuxta aestimationem damni, de rebus mobilibus quae in eadem proprietate inventae fuerint, his quibus idem debitor fuit, exsolvatur. Quod si rerum mobilium ibidem inventarum quantitas ad compositionem non sufficerit, de inmobilib
Abbreviated transcription (Latin):
sa conserꝑsit exilio tsi oportet mag adus aut̾ẽ qui ea¬
cemsteummenta admiserunt & ad officiales oiti opo
deuount & monum̃tis intim̃t᷑ donationes uł secore
aeenatior es actis intͥuenientib confirment̃e non Solũ
maastior s & iamclignitate facultatib sius cedant:
bemittit autẽ consticutio eaque inp̾ticto demier aicda

Expanded text:
 perpetuo exsilio tradi oportet. Magistratus autem qui eadem instrumenta admiserunt, et officiales qui operam dederunt, monumentis intimentur, et donationes vel certe alienationes actis intervenientibus infirmentur. Non solum magistratus, sed etiam dignitates aliae facultatibus suis cedant. Remittit a
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̾ ꝓuisiones pauꝑum ꝓquib curam habere
debemꝰ placuit nob̾ ut nec ep̃i nͥ abb̾es nͥcomites. nͥ inca¬
rũ nͥiudices nulłq om̃ino sub mala occasione uł malo
ingenio res paupũ uł minꝰ potentũ nenere ne ciu colle
alideat ẜ siquis exeis aliquid cõparare uoluerit inpu¬
blico placito corã idoncis cestib & cum ratione hoc faciat
bicumq autẽ alit̾ inuentũ fuerit: factũ hoe om̃o em̃¬
decur ꝑiussionem nostram:¬

Expanded text:
iones pauperum, pro quibus curam habere debemus, placuit nobis, ut nec episcopi nec abbates nec comites nec vicarii nec iudices nullusque omnino sub mala occasione vel malo ingenio res pauperum vel minus potentum nec emere nec vi tollere audeat. Sed quisquis ex eis aliquid comparare voluerit, in publico placito coram idoneis testibus et cum ratione hoc faciat. Ubicunque autem aliter inventum fuerit factum, hoc omnino emendetur per iussionem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
gepoi susciꝑ inntẽ. Pho chotrophiũ uoẽ loe uenera bilis
eriqua pauperei nfir uu homines pascuns. Nosochont
mauista loc uenerabił inqͣuo egroti homines pastunt̃.
Orphanotrophiũ. id ẽ locꝰ uenerationis in quo parer¬
cib dibati pueri pascunt᷑. Serontochominũ idẽ. locꝰ
uenerabil: inquo pauꝑes & ꝓpcͥ senectutẽ solam infir¬
mi homines pascunt᷑ Srephocrophiũ idẽ. locꝰ uene¬
mutationem contͣhere liceat hoc facere ei dliuina
nobis de orphanis & panꝑib qui debite uł indebice
bicunt᷑ amississe hereditatem pac̾ni uł mat̾m iui¬
ris ad se legib ꝑtinencem. Si alicubi iuentifuerĩt
quos patres uł matres ꝓpt̾ tͣditionef illoꝵ ex here¬
des frcerunt alioꝵ scilicet suasionib aut pecitionib
uł aliquo ingenio om̃ino uolumꝰ atq decreuimꝰ. em̃¬
dari quantũ ad nos uł ad nr̃am ꝑtinet pocestem iurta
uoluntatẽ dei. de ur̃am scãm admonitionem & considi¬

Expanded text:
 locus venerabilis, in quo pauperes et infirmi homines pascuntur; nosocomium, id est, locus venerabilis, in quo aegroti homines curantur; orphanotrophium, id est, locus venerabilis, in quo parentibus orbati pueri pascuntur; gerontocomium, id est, locus venerabilis, in quo pauperes, et propter senectutem solam infirmi homines curantur; brephothrophium, id est, locus veneermutationem contrahere, liceat hoc facere ei divina nobis de orfanis et pauperibus, qui debite vel indebite dicuntur amisisse hereditatem paterni vel materni iuris ad se legibus pertinentem, si alicubi inventi fuerint quos patres vel matres propter traditiones illorum exheredes fecerunt, aliorum scilicet suasionibus aut petitionibus vel aliquo ingenio, omnino volumus atque decrevimus emendari, quantum ad nos vel ad nostram pertinet potestatem, iuxta voluntatem Dei et vestram sanctam ammonitionem et consid
Abbreviated transcription (Latin):
dochiũ uł cochochrophiũ. uł nosochonũ uł orphanot᷑¬
phũ uł geronthochomiũ. uł brepho trophiũ. uł monas¬
diũ tam monachoꝵ ꝗͣ. sc̃imolualiũ archimandricã ha¬
nare rem ĩmobilẽ siue domũ. siue agrũ. siue ortum
nẽ. & emphiboliã eos ꝑpetuũ contractũ. S: om̃s om̃ino
nendes quas leomana constitutio minat᷑ icd est ut his
quidem qui comparai̾nit rem loco uenerabili loco red¬
dat euꝰ & ancea. fuerat scilicet cũ fructib alusq emo¬
bumentis que in medio tempr facta sunt hyconomũ
posterũ hiconomꝰ ñsit Nonsoll auce oese ssed tam suee¬

Expanded text:
dochium, vel ptochotrophium, vel nosocomium, vel orphanotrophium, vel gerontocomium, vel brephotrophium, vel monasterium tam monachorum, quam sanctimonialium archimandritam hanare rem immobilem, sive domum, sive agrum, sive hortum, , emphiteoseos perpetuus contractus omnes omnino mentes, quas Leoniana constitutio minatur, id est, ut is quidem qui comparaverit, rem loco venerabili reddat cuius et antea fuerat, scilicet cum fructibus aliisque emolumentis, quae in medio tempore facta sunt; hyconomumposterum hyconomus non sit. Non solum autem ipse, sed etiam su
Abbreviated transcription (Latin):
sonas insac̾dotalẽ uidelicet &̃ regalem sic̃ asc̃is patrib
traditũ accepimꝰ. diuisũ eẽ nouumꝰ. de qua regła sius
romane sedis rienerabił ep̃s ad anastasiũ imꝑatorẽ ita
scribit. Due st̃ quippe imꝑatrices inquit auguste qͥb
pͥncipalit̾ mundus hic regit᷑. Auctoritas sacͣta pontifi¬
cũ & regał potestas inquib tanto grauiꝰ pondꝰẽ. sac̾do¬
tũ. qͣnto etiam ꝓip̃is regib hominib indiuino reddit᷑i
st̃ examine ratͥioñe. Fulgentiꝰ q̃ in libro cleu̾itate p̾des¬
ris uitã. ineccła nemo pontifice potior. & inscło. xp̾iano
imꝑadore nemo celsior inuenitur:¬
m̾sisse rep̾hensibile & ualde inolitũ usñ cõꝑurꝰ.
eo qd̾ quidã chor ep̃i ultra modũ suũ ꝓgredientes. &

Expanded text:
sonas, in sacerdotalem videlicet et regalem, sicut a sanctis patribus traditum accepimus, divisum esse novimus; de qua re Gelasius Romanae sedis venerabilis episcopus ad Anastasium imperatorem ita scribit: « Duae sunt quippe inquid imperator augustae quibus principaliter mundus hic regitur, auctoritas sacrata pontificum, et regalis potestas. In quibus tanto gravius pondus est sacerdotum, quanto etiam pro ipsis regibus hominum in divino reddituri sunt examine rationem. » Fulgentius quoque in libro de veritate praedris vitam, in ecclesia nemo pontifice potior, et in seculo christiano imperatore nemo celsior invenitursisse reprehensibilem et valde inolitum usum comperimus, eo quod quidam chorepiscopi ultra modum suum progredientes, et
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ qualit̾ beatꝰ ꝓsꝑ inlibro que dec̃te̾platiua & actua¬
pondus popłi sibi c̾̃missi uirilit̾ sustinentes. ꝓpeccatis ho¬
minũ uelut ꝓ suis infatigabilit̾ supplicant᷑ dõ. ac uelut
quidã aaron incensũ contricti cordis & humiliati sp̃s of-¬
ferentes quo placatꝰ ds̃. ad u̾tunt irã fute᷑ anime adu̾sio
u̾itatis assertores. pͣue doctrine hostes. om̃ib bonis ama¬
biles. & male sibi cõsociis etiã ip̃o uisu t̾ribiles. uinctices
opp̃ssoꝵ. patres infide catholica. regeneratoꝵ. p̃dicatores
celestiũ p̾mioꝵ. exempla bonoꝵ docum̃ta uirtutũ & fi
delium. ip̃i st̃ decꝰ eccłe. in quib fulget eccła. Ipsi colũpne¬

Expanded text:
dum est, qualiter beatus Prosper in libro, quem de contemplativa et actuapondus populi sibi commissi viriliter sustinentes pro peccatis hominum velut pro suis infatigabiliter supplicant Deo; ac velut quidam Aaron incensum contriti cordis et humiliati spiritus offerentes, quo placatur Deus, avertunt iram futurae animadversionveritatis assertores, pravae doctrinae hostes, omnibus bonis amabiles et mali sibi consciis etiam ipso visu terribiles, vindices oppressorum, patres in fide catholica regeneratorum, praedicatores caelestium praemiorum, exempla bonorum, documenta virtutum et forma fidelium. Ipsi sunt decus ecc
Abbreviated transcription (Latin):
uos sacͥdotes & petestatẽ uobis dedit de nob̾ q̃ udicandi
& idõ nosauob̾ recte udicam᷑. uos aut̾ ñ potestis ab hõib
iudicari. ꝓpt̾ qd̾ clĩ soluis int̾ uos expectate iudiciũ. ut ur̃a
uirgia quic̾q sint. ad illud diuinũ reseruent᷑ exam̃. Uos
& eñi nobis adeo estis dati. & c̾ueniens ñ ẽ. ut hõ uidic& dõs

Expanded text:
vos sacerdotes, et potestatem vobis dedit de nobis quoque iudicandi. Et ideo nos a vobis recte iudicamur, vos autem non potestis ab hominibus iudicari. Propter quod Dei solius inter vos expectate iudicium, ut vestra iurgia, quaecumque sint, ad illud divinum reserventur examen. Vos etenim nobis a Deo dati estis dii. Et conveniens non est, ut homo iudicet deos
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt ut ea que ꝑcapitula nr̃a gñalit̾ de quib cũq cau¬
sis staciumꝰ ꝑ illos nota fiant omnib in earũ ꝓ curatione
consistant ut ab om̃ib ad impleat᷑. & ubi force aliquo ta¬
li impedimento qd ꝑeos em̃dari ñ possit aliquid de his
que consticuimꝰ ac ussimꝰ remanserit imꝑfectum. eoꝵ

Expanded text:
ti sunt, ut ea quae per capitula nostra generaliter de quibuscumque causis statuimus, per illos nota fiant omnibus, et in eorum procuratione consistant, ut ab omnibus adimpleantur. Et ubi forte aliquo tali impedimento, quod per eos emendari non possit, aliquid de his quae constituimus ac iussimus remanserit imperfectum, eorum
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝓpt̾ pauꝑes popłi idem conuentꝰ habeat᷑ quiomib
congruat & habeat unusquisq comes uicarios. &. cen¬
denarios suos secũ. nec ñ & de pͥmis scabineis suis cres aut
qͥuatuor & meo conuencu pͥmũ xp̃iane religionis &. eccłãs¬
dici ondinis collatio fiat. deinde ininquirant missi nr̃i ab
aunuisis qualit̾ unusquisq illoꝵ qui ad hoc a nob consti
ua qualit̾ uicissim sibi aupxiliũ ferant ad ministia lua
ꝑagencla & tam diligent̾ ac stucdiose hanc inuestigatioi
oitallio inctigeat. scđdm qualitates causarum que mea

Expanded text:
me propter pauperes populi, idem conventus habeatur, qui omnibus congruat. Et habeat unusquisque comes vicarios et centenarios suos secum, necnon et de primis scabinis suis tres aut quattuor. Et in eo conventu primum christianae religionis et ecclesiastici ordinis conlatio fiat; deinde inquirant missi nostri ab universis, qualiter unusquisque illorum qui ad hoc a nobis constvel qualiter vicissim sibi auxilium ferant ad ministeria sua peragenda. Et tam diligenter ac studiose hanc investigationem um auxilio indigeat, secundum qualitates causarum quae in
Abbreviated transcription (Latin):
clesi adumance eani tem quas ad hoe consticucos habeme
ut uiram & sonicituctine habeant quatenliinqu osti ui
retoranobis poplinri constitutꝰ ẽ. insuo erdine officiũ
cidi esmissum iuste acdeo placice ad honorẽ nr̃m acpo¬
puliari sitilitatẽ ad ministret in hune modirm cognos¬
cendiehligenciã adhibeant sieaque in capitulari nt̃o
qt eis anno p̃cico cdeclimꝰ continent᷑ scd̾m uoluntatẽ cdlei
ac uissionem nr̃am fiant adimpleta. Itaq uolu mus
ut mectio mensemaio conueniant idem missi unus¬
quisq in sua legatione cũ om̃ib ep̃is abbatib comitib
acuassis nr̃is. aduocatis nr̃is acuice dñis abbatissariu¬

Expanded text:
nostri, quos ad hoc constitutos habemus, ut curam et sollicitudinem habeant quatinus unusquisque qui rector a nobis populi nostri constitutus est, in suo ordine officium sibi commissum iuste ac Deo placite ad honorem nostrum ac populi nostri utilitatem administret, in hunc modum cognoscendi diligentiam adhibeant, si ea quae in capitulari nostro, quod eis anno praeterito dedimus, continentur, secundum voluntatem Dei ac iussionem nostram fiant adimpleta. Itaque volumus, ut medio mense Maio conveniant idem missi unusquisque in sua legatione, cum omnibus episcopis, abbatibus, comitibus, ac vassis nostris, advocatis nostris, ac viced
Abbreviated transcription (Latin):
It unꝰquisq missoꝵ nr̃oꝵ inplacito suo notum faciat
comitib qͥ ad eiꝰ missaticum ꝑtinent ut uullis mensib
quib ille legationẽ suã ñ facit conueniant int̾ se & cõmu¬
nia placita faciant tã ad latͦnes clistͥngendos qũa ad cet̾as
iusticias faciendas:

Expanded text:
Ut unusquisque missorum nostrorum in placito suo notum faciat Ut unusquisque missorum nostrorum in placito suo notum faciat comitibus qui ad eius missaticum pertinent, ut in illis mensibus quibus ille legationem suam non exercet, conveniant inter se et communia placita faciant, tam ad latrones distringendos, quam ad ceteras iustitias faciendas.
Abbreviated transcription (Latin):
olumꝰ ut ꝓpt̾ iusticias q̃ eiusq mͦ de parte comitũ re hrxiui¬
manserunt. iiii. tantũ m̃sib in anno missi nr̃i legatio¬
nes suas exerceant. idẽ. in hieme ianuarũ. in hiu̾no apͥli
in estate iulio. inauctũpno octobrio. cet̾is uͦ mensibus
unusquisq comitum suũ placitũ habeat et iusticias suas
faciat missi autem nr̃i quat̃ inuno mense & in quatuorlo¬
cis habeant placita sua cũ illis comitib quib congruum
fuerit ut ad eum locum possint conuenire: l
Et quiequid ille missus inillo missatico qualit̾ factũ
inuenerit qͣm nr̃a sit iussio ñsolũ eñi illud dare uibeat.
s etiã ad nos ipsam rem qualit̾ abeo inuenta ẽ. deferat:
t missi nr̃i ensus nr̃os ꝑ quirant qui diligenter un
infuturũ fieri debeat baconii
It de rebus unde census ad partem regis exire solebat
si ad eccłam aliquam tͣdite sunt ut reddeant᷑ ꝓpͥis here¬
dibus aut qui eas retinuerit. illũ censũ ꝑsoluat᷑: luruĩui

Expanded text:
olumus, ut propter iustitias, quae usque modo de parte comitum remanserunt, quattuor tantum mensibus in anno missi nostri legationes suas exerceant, id in aestate Iulio, in autumno Octobrio. Ceteris vero mensibus unusquisque comitum placito suo habeat et iustitias faciat. Missi autem nostri quater in anno mense uno et in quatuor locis habeant placita sua cum illis comitibus, quibus congruum fuerit ut ad eum locum possint convenire. 9. Ut quicquid ille missus in illo missatico aliter factum invenerit quam nostra sit iussio, non solum illud emendare iubeat, sed etiam ad nos ipsam rem, qualiter ab eo inventa est, deferat. 10. Ut missi nostri censos nostros perquirant diligenter, unin futurum fieri debeat. 11. Ut de rebus unde censum ad partem regis exire solebat, si ad aliquam ecclesiam traditae sunt, aut tradantur propriis heredibus, aut qui eas retinuerit, vel illum censum persolvat. 12.
Abbreviated transcription (Latin):
bediens. qut rebellis ep̃o suo extit̾it gradũ habentes. ꝓpͥo gͣdu
careant. Reliqui uͦ cłici łmonachi aut laici usq ad satissactione
cõmunione pͥuent᷑.
aut deftringere. aut calũpniare. uł miuriare absq ep̃i sui
missu p̾sũpserie usq ad eccłe satisfaction̾e c̃om̃ib tantis scelanh
aurxiliantib aut fauentib cõmunione pͥuet᷑. Fp̃s tam̃ ñ clunit

Expanded text:
boediens aut rebellis episcopo suo extiterit, gradum habentes proprio gradu careant; reliqui vero clerici vel monachi aut laici usque ad satisfactionem communione priventur. aut distringere aut calumniare vel iniuriare absque episcopi sui permissu praesumpserit, usque ad ecclesiae satisfactionem cum omnibus tantis sceleribus auxiliantibu
Abbreviated transcription (Latin):
n eccła offerant. & si cotidie ñ potest salt̾idn̾ica die absq ulla
excusatõne fiat ut p̾dicatõne̾ audiant. & si fĩ potest om̃icdiuca
carne meã & bibit sanguine̾ meũ in me manet & ego in eũ.
& qui manducat me uuit ꝓpt̾ me. & cet̾a exempla qͥ pliraft̾
⁊ sac̾dotes signa tangant horis canonicis: & C̃ hic scribe
illoꝵ officiũ agant siue diurnale siue nocturnale q scͥptũ e.
sine intemissione orate. & io ciroo ñ dmuttant horas caroricas¬

Expanded text:
nica die absque ulla excusatione fiat. Et ut praedicationem audiant, et si fieri potest, omni dominica carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet et ego in eo. Et qui manducat me, vivet propter me. sacerdotes signa tangant horis canonicis, et illorum officium agant sive diurnale sive nocturnale; quia scriptum est: Sine intermissione orate. Et idcirco non dimittant horas canonica
Abbreviated transcription (Latin):
teneane & cleuote u̾bũ ctĩ anciant. & confessi u̾acit de oroib
scelerib: suis sacdiotib fiant & mundent corpora & cordaeoꝵ
inquib deus codigne habitare clebet᷑ ar̃o illis dictũ ẽ. tenoplũ
cestis in quib habitare desicło. & eoꝵ sac̃doti in om̃ib obecli¬
ant & infcruant᷑ ꝓ quid missa uł sac̾dotes cõftituti sẽ ł sint¬

Expanded text:
teneant et devote verbum Dei audiant et confessi veraciter de omnibus sceleribus suis sacerdotibus fiant, et mundent corpora et corda eorum, in quibus Deus condigne habitare dignetur; quomodo illis dictum est: Templum Dei estis, in quibus habitare desidero. Et ut eorum sacerdoti in omnibus oboediant et instruant
Abbreviated transcription (Latin):
nift̾iũ sacͥdotale & ꝑpenitentiã remissio peccatoꝵ indribi¬
tant̾ atcribuat᷑ & quod gentiũ õĩũ inu̾a carne in aduen¬
tã xp̃i resurrectio fut᷑a sit: & cet̾ͥa. Qu̾ã fidem memorit̾ te¬
neant &e siis sac̃dotib eam redelant. & exponant ꝑ singła
u̾ba. & ip̃i sac̾dotes eã fidelit̾ & plenit̾ atq u̾acit̾ popłm
doceant qm̃ pͥmũ fundam̃tũ xp̃iane religionis fi des ca¬
tholica ẽ. & hec fides tunc ẽ. uera & fructuosa sibonisoꝑi¬
b ex ornet᷑. id spe. caritate. humilitate. castitate. c̾tinentia.
sobrietate. uinanimitate. c̾cordia. iusticia. pietate. misccłia.
innocentia. simplicitate. & cet̾is his similib q̃ oĩa indilec-

Expanded text:
ministerium sacerdotale et per penitentiam remissio peccatorum indubitanter adtribuatur, et quod gentium omnium in vera carne in adventu Christi resurrectio futura sit; et cetera. Qam fidem memoriter teneant et suis sacerdotibus eam reddant et exponant per singula verba. Et ipsi sacerdotes eam fideliter et pleniter atque veraciter populum doceant, quoniam primum fundamentum christianae religionis fides catholica est. Et haec fides tunc est vera et fructuosa, si bonis operibus exornetur, id est spe, caritate, humilitate, castitate, continentia, sobrietate, unanimitate, concordia, iustitia, pietate, misericordia, innocentia, simplicitate et ceteris hi
Abbreviated transcription (Latin):
cripture q̃die & annũ habuerin e noscunẽ¬
euuicient᷑ expssũ atq scđm legis ordinẽ c̃scripte¬
eẽ noscunt᷑. seuconclitoris ł testiũ fui̾nt sig¬
nis aũ subscriptõnib roborate. oĩ habeant᷑
stabiles firmitate:
me ac iustissime facta ft̃ dũ mͦ in hil die¬
b uł annus fic eiudent̾ exp̃ssus nullate¬

Expanded text:
cripture que diem et annum habuerint evidenter expressum, atque secundum legis ordinem conscripte noscuntur, seu conditoris vel testium fuerint signis aut subscriptionibus roborate, omni habeantur stabiles firmitate. me ac iustissime facta sunt, dummodo, in his dies vel annus sit evidenter expressus nullate
Abbreviated transcription (Latin):
Qui timore cõpulsus seruũ se ee̾. extͣ uiditiũ dixerte nul¬
lũpuiditiũ lib̾tatis incurrat. donec ruditio p̾sentet᷑. ut lib¬
tatem suã sieã ꝓbau̾it p̾sente iudice obtineat. aut si serius
ẽiuncit᷑ statĩ dño reformetur¬
dempnare p̾sumat. Quod si fec̾it. tadiui cõmtinione pͥue

Expanded text:
Qui timore conpulsus servum se esse extra iudicium dixerit, nullum praeiudicium libertatis incurrat, donec iudicio praesentetur, vel libertatem suam, si eam probavit praesente iudice, obtineat. Aut si servus convincitur, statim domino reformetudamnare praesumat. Quod si fecerit, ab ecclesia cui
Abbreviated transcription (Latin):
euuilgari popło ut unꝰquisq suos iuniores dl istem dad
dt melł ac meli obediant et consentiant mandatis. c p̾ceo¬
Miquis sus missum clñicũ cũ collecta et armis uent. d¬
massaticũ illi in iunctũ concͣctixit aut contͣdic̾e uoluerit et h
eiapꝑ batũ fũit. qd sciens contͣ missaticũ dnicũ armai ad re¬
sistendum uenisset deuitã componat & signai̾ut c̃ałł.¬

Expanded text:
ulgari populo, et unusquisque suos iuniores distringat, ut melius ac melius oboediant et consentiant mandatis et praequis super missum dominicum cum collecta et armis veneritmissaticum illi iniunctum contradixerit aut contradicere voluerit, et hoc ei adprobatum fuerit quod sciens contra missum dominicum ad resistendum venisset, de vita componat. Et si nega