comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potuisse cognosce̾ indubiũ nõ
uenit. sañ si in aliquo captũs
est ins rei .p. iuxta sitadiuorci¬
um principum defensoresn rer
putant restitucõis. iuxilm̃ pos¬
sunt flagitare. offõ eius qui¬

Expanded text:
isse cognoscere in dubium non venit. sane si in aliquo captum est ius rei publicae, iuxta scita divorum principum defensores rei putant restitutionis auxilium possunt flagitare. D. III
Abbreviated transcription (Latin):
das et multo magis sm̃az
eminentissimorum p̃fector¬
um uel aliorum ꝓcerum nõ
enim si quid nonbene dirim¬
latur ħ et maliorum indicum
uitium extendi oportet cum
noneremplis sz legib udi¬
candum est. noc si cognicõie
sint. implissime pͥfecture
uel alicunis maxuni mag̾

Expanded text:
 et multo magis sententias eminentissimorum praefectorum vel aliorum procerum  non enim, si quid non bene dirimatur, hoc et in aliorum iudicum vitium extendi oportet, cum non exemplis, sed legibus iudicandum est, nec si cognitionales sint amplissimae praefecturae vel alicuius maxi
Abbreviated transcription (Latin):
D nteam̃ scriptus cuiiisi
porconis capax iepudiet h̾rdita¬
tem uel alia rõne q̃ rendẽ facr¬
tutem amittat. ei qui testm re¬

Expanded text:
ntequam scriptus cuiuscumque portionis capax repudiet hereditatem vel alia ratione quaerendae facultatem amittat, ei qui testame
Abbreviated transcription (Latin):
D. Quidec̾mine publico in
ictusaconem decluctus est ab
alio suꝑ eodem cmine deferriñ
cͥmtua nascuntur et deuno cri¬
mine mactusacom fu̾it deduc¬
tus. de alto non ꝓbibeturaba¬
lio deferri. Iudex. autem suputro
cͥmrime. audienciam accomoda¬
bit. Nec eĩ licebit ei seꝑatim de

Expanded text:
. Qui de crimine publico in accusationem deductus est, ab alio super eodem crimine deferri non crimina nascuntur et de uno crimine in accusationem fuerit deductus, de altero non prohibetur ab alio deferri. Iudex autem super utroque crimine audientiam accommodabit: nec enim licebit ei separatim de
Abbreviated transcription (Latin):
ugustali etunus daussimis om¬
mum ꝓumciuum rectorib dat¬
is oꝑam semꝑ que siituris inspe¬
cuł ut sere clicta nesandissimor
hominuum apregantia modis õibꝰ
opranatur. ¶ Iami post bane sun¬
bemam constitucõm et uir spec¬
cabił ꝓtempore. augustał et qui¬
cum ꝓuincie moderator maie¬
statis cͥnen ꝓculdubio incursu¬
rus est qui cognto hims celere
lesam non uindicarit maiesta¬
tem primatibo in sr̃ offõrum cius¬
dem tͥmins laqueis constringẽ¬
dis qui simł acq nou̾it memor
de opprimendo nefanosissimo
sceiere non protinus curauint
tucõnum tenore tamꝙͣ ip̃ius nra¬
iestatis molaores ultimos sb̃¬
iugandos ẽẽ supplicio.
Mpͥr. Et si marcestus quicri¬
mine falsi postulabatur uittisi
est abolita suri tamuxorem eus
qm te eodem cͥmine postułatosꝓ

Expanded text:
ugustali, et viris clarissimis omnium provinciarum rectoribus daturis operam semperque futuris in speculis, ut saepe dicta nefandissimorum hominum adrogantia modis omnibus opprimatur. Nam post hanc saluberrimam constitutionem et vir spectabilis pro tempore Augustalis et quicumque provinciae moderator maiestatis crimen procul dubio incursurus est, qui cognito huiusmodi scelere laesam non vindicaverit maiestatem: primatibus insuper officiorum eiusdem criminis laqueis constringendis, qui, simulatque noverint memorade opprimendo nefandissimo scelere non protinus curaverint,tutionum tenore tamquam ipsius maiestatis violatores ultimo subiugandos esse supplicio.. Etsi Marcellus qui crimine falsi postulabatur vita funest abolita, cum tam uxorem eius quam te eodem crimine postulatos
Abbreviated transcription (Latin):
scĩmus utant comuttos uelox
pena sb̾ducat aut lib̾andos custo¬
dudiucuina ñ macẽt iuremus
autem ut intia tcesiinum diem
sꝑ conentatierisis inges it num¬
um ꝓsonarum uanetatem deucto
inferre iudicem desidem. acresp¬
tortem impetrata fortura .x. lib
au młitand̾ eẽ censennis.

Expanded text:
sancimus, ut aut convictum velox poena subducat aut liberandum custodia diuturna non maceret. Iubemus autem, ut intra tricesimum diem semper commentariensis ingesserit numerum personarum, varietatem delictorinferre, iudicem desidem ac resuptorrem impetrata fortuna decem libras auri multandum esse censemus.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̾r. Si quis ẜuos credid̾it ac¬
cusandos non prius adcorporũ
cormenta uemiitur qmͣ seninc¬
Nulo sub scripconis astrłux̾it.
cognoscant inpublicis cͥminibͣ
n oportere em̃dicatis suffiagris
decietorumm. iutrelacõnb apu¬
blicis ꝑsonis destinandis cro¬
dere. sr rei uentatem reqiere

Expanded text:
. Si quis servos crediderit accusandos, non prius ad corporum tormenta veniatur, quam se vinculo subscriptionis adstrinxerit.cognoscant in publicis criminibus non oportere emendicatis suffragiis decretorum aut relationibus a publicis personis destinandis credere, sed rei veritatem require
Abbreviated transcription (Latin):
m᷑ reduci nepenis carcens pimã
q. innocentib miserum norũs
qui stratorum fimguntur offc̃o
neq ministris eorum liceat cru¬
delitatem suam accussatorib nẽ¬
dere et innocentes intra carcenĩ
septa leto dare aut sb tractos andi
uli metus iudici inminebit si
aut quocumq mo. anquis strato¬
rum exauseut et non statim eũ
penos ꝙͣ offm̃ custodie e. acq esus
munstros capitali pen sb̃icc̃it:¬
ne fu̾it dep̃hensus ꝙ dignus cla¬
ustris carens et custodiesqualo¬
de iuidetur. iditus.ipudacta cum
de.admisso ꝯstitenit penam caito¬
ris sustinent atq ita post mod̃
eductus. ipud. icta audiatur. Ita
enͣ qͣiͣ sb̾ publico testĩo comem¬
oracõ admissi crimuns fuit utĩ¬
dicib inmodite seuiciitib fre¬

Expanded text:
 educi, ne poenis carceris perimatur, quod innocentibus miserum, noxiis qui stratorum funguntur officio neque ministris eorum liceat crudelitatem suam accusatoribus vendere et innocentes intra carcerum saepta leto dare aut subtractos audieuli metus iudici imminebit, si aut quocumque modo aliquis stratorum exhauserit, et non statim eum penes quem officium custodiae est atque eius ministros capitali poena subieceritne fuerit deprehensus, quod dignum claustris carceris et custodiae squalore videtur, auditus apud acta, cum de admisso constiterit poenam carceris sustineat, atque ita postmodum eductus apud acta audiatur. Ita enim quasi sub publico testimonio commemoratio admissi criminis fiet, ut judicibus immodice saevientibus fre
Abbreviated transcription (Latin):
statim icus qͣmi. accurati potuit
extimetur ne sb̾iectam innocẽ¬
cim feriamus. S quisquis il¬
le ẽquitͥmen intendit musdi¬
ciumruerat nom̃ rei indicet.
iunculum inscripcõnis arciput.
custodic sil̾tudinem. Hi̾ta tñ di¬
gnitans extimaicõne pacritur nt
impunitam forenou̾it licenci¬
am menciendicum calumpni¬
antes adiundictam poscat sisit¬
udo supplicii/ nemo tñs ibi bl̃¬
andiatur obiectu cuinslib cri¬
minit de se inqõne confessus
ueniam sperans ppͣ flagicia ad¬
iuncti ꝑcomunionem crimimꝰ
consoraum psone suꝑioris op¬
tͣens. aut inimici supplicõ ĩ ip̃a
supp̾morum suorum sorte soci¬
andus. iut eriꝑe se posse confi¬
dens aut studio aut priuitio
noiãti cum uet̾is iuiris anctori¬
tas de se confessos pec int̾rogan
quidem dealiorum conscu: siẽo¬

Expanded text:
statim reus qui accusari potuit aestimetur, ne subiectam innocentiam faciamus. Sed quisquis ille est qui crimen intendit, in iudicium veniat, nomen rei indicet, vinculum inscribtionis arripiat, custodiae similitudinem, habita tamen dignitatis aestimatione patiatur, nec inpunitam fore noverit licentiam mentiendi, cum calumniantes ad vindictam poscat similitudo supplicii. Nemo tamen sibi blandiatur obiectu cuiuslibet criminis de se in quaestione confessus, veniam sperans propter flagitia adiuncti, vel communione criminis consortium personae superioris optans, aut inimici supplicio in ipsa supremorum suorum sorte sociandus, aut eripi se posse confidens aut studio aut privilegio nominati, cum veteris iuris auctoritas de se confessos ne interrogari quidem de aliorum conscie
Abbreviated transcription (Latin):
excufitor eristat siue cum pub¬
licasolliciturtinis cura produr̾it
tor ab ent adtempus aut sociorũ
exh̾itũnon ꝑferitas manicas er
ꝓlixiores carenas sicriminis qͣ¬
litas qi catenarum acerbitatem
postulait ut et crucͥacõ desir et
pmaneit sub fida custodia nec
ũo sedis itime tenebras pati
derebit inclusus. s usurpatam
ce neg̃an. u sẜleuari et ubinox
geminau̾it custidum inuestib¬
uł carcerum et salubribꝰldcis re¬

Expanded text:
accusator existat sive eum publicae sollicitudinis cura produxerittor aberit ad tempus aut sociorum exhibito non ferreas manicas et t, sed prolixiores catenas, si criminis qualitas etiam catenarum acerbitatem postulaverit, ut et cruciatio desit et permaneat fida custodia. Nec vero sedis intimae tenebras pati debebit inclusus, sed usurpata luce vegetari et, ubi nox geminaverit custodiam, vestibulis carcerum et salubribus locis re
Abbreviated transcription (Latin):
carcem prius qm conunicatur nĩ
iatur exionginquo. siquis ẽ exi¬
dend̃. non prius insimulanti . rac
suas componendos q mestos pena¬
tos spacium coram loci iudiceant
ad bita aouocacone uis debebit ex¬
plorare quum ac tamdiupan cu
accusarore sortuns retiñi donec re¬
perit cognicõ celebrata disctimen.

Expanded text:
cerem prius quam convincatur omnino vinciatur. Ex longinquo si quis est acciendus, non prius insimulanti accommsuas componendosque maestos penates spatium coram loci iudice autadhibita advocatione ius debebit explorare quaesitum ac tamdiu pari cum accusatore fortuna retineri, donec reppererit cognitio celebrata discrimen.
Abbreviated transcription (Latin):
copr. A domentariensem recepta¬
num ꝑsonarum custedra obfuacõ¬
q fiat ꝑtineat nec putet hoĩem
ab iectumatq uilem obiciend̃
ẽc̃ iudici. si reus aliquo mõ fu̾nt
elapsus. Nam ipm̃ uolumꝰ cius¬
mõi pena consumi qua obnoxi
docebitur finsse qui fug̾itꝰs i
uero conmictanensis ncciratea

Expanded text:
. Ad commentariensem receptarum personarum custodia observatioque pertineat, nec putet hominem abiectum atque vilem obiciendum esse iudici, si reus modo aliquo fuerit elapsus. Nam ipsum volumus eiusmodi poena consumi, cui obnoxius docebitur fuisse qui fugerit. Si vero commentariensis n
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Cu explicandi negocni
spezcuius finis in iudicis potã¬
te. ic motu situs ẽpollicetur ñ
minus ob illicitam sponsionẽ¬
uci formamderebit eiu qͥmite
pͣrimordio homicidii postutũit
pum parentum morum surisq
forma n p̾scriptum est. ẜsi id ñ
putau̾it. igendum aͥsoqñs c̾mẽ¬
scendere eum coges acqr id ereq
iudicõ tuo  cũ si cruidemab mõs¬
ato appareat eẽ cõmissum ob ul¬
tionem publitam obnoxͥus le

Expanded text:
. Qui explicandi negotii spem, cuius finis in iudicis potestate ac motu situs est, pollicetur, non minus ob illicitam sponsioneici formam debebit eum, qui in primordio homicidii postulaverapum parentum nostrorum iurisque forma praescriptum est: vel si id non putaverit agendum, ad sequens crimenscendere eum coges atque id exsequi iudicio tuo, cum, si quidem id ab incusato appareat esse commissum, ob ultionem publicam obnoxius le
Abbreviated transcription (Latin):
capi ac distrabi iussit añ rem
iudicarati prius est errog ato
ut ẜ uato ordinͣe. actom ad ñsus
eamdirigas. ⁊ cã cognita smãm¬
mpr. P cam iudicari non no¬
uasti rem iudicatam p̃ ses ꝓuiu¬
cie c̾i pignorib captis ic distr¬
nis que int̾ressit constancius de¬
siterat remediũ ^ itaq p̾sidem ꝓ¬
nincie qui rem iudicatam exe¬
qui d adieris ⁊ allegau̾is res
soliquͤ pignori date sunt dui sp̃¬
hastatãs ex compacto sine. im¬
bicõne diu̾se partis emptorem
non inuenire in possom eãꝵ te
micret ut uel ħ remedi res tam

Expanded text:
capi ac distrahi iussit ante rem iudicatam. Prius est ergo, ut servato ordine actionem adversus eam dirigas et causa cognita smo. Si causam iudicati non novasti, rem iudicatam praeses provinciae etiam pignoribus captis ac distrnis, quae intercessit, constantius desiderat remedium. Si itaque praesidem provinciae, qui rem iudicatam exsequi debet, adieris et adlegaveris res soli, quae pignori datae sunt, diu subhastatas ex compacto sive ambitione diversae partis emptorem non invenire, in possessionem earum te mittet, ut vel hoc remedio res tam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pr. Statuas sepultro suꝑ in¬
ponere uelmonum̃to ꝙ te excla¬
cturum ꝓfiteris ornam̃ta quepu¬
tus suꝑ. iddere uon ꝓhibens cum.
miure suo eorum q̃ minus ꝓhi¬
bita sunt ymuicium facłtas uͤ¬

Expanded text:
 . Statuas sepulchro superimponere vel monumento, quod te extructurum profiteris, ornamenta quae putas superaddere non prohiberis, cum in iure suo eorum quae minus prohibita sunt unicuique facultas
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Locũ qd̾ religiosũ distratibiꝰ
non posse manifestum est. ¶ u̾m
agrum purum moniñto cop̾en¬
t̾em ꝓpham iuris esse iõꝙ effica¬
citer uenũdari non est opimonis

Expanded text:
. Locum quidem religiosum distrahi non posse manifestum est. Verum agrum purum monumento cohaerentem profani iuris esse ideoque efficaciter venumdari non est opinionis
Abbreviated transcription (Latin):
sone plectendis ¶ Expns g̾ locis
eorumq finib quos ant̾iorũlegũ
p̃icripta sanx̾unt uullos expesu
aut eici auqñ pacimur nec ip̃is
eccͣns reñ endis. Ita qmͣ ꝙͣ detineri
acq constringi ut ei aliquidaut
uictualium rer̾ aut uestis neget᷑.¬

Expanded text:
one plectendi sunt. Ex his ergo locis eorumque finibus, quos anteriorum le gum praescripta sanxerunt, nullos expelli aut eici aliquando patimur nec in ipsis ecclesiis reverendis ita quemquam detineri atque constringi, ut ei aliquid aut victualium rerum aut vestis neget
Abbreviated transcription (Latin):
nen̾abilib locis in quib cũpace
⁊ quiete uota competit celed̃ri
abstiuearis. ib õi sedicõne nemo
cum clamariouib utatur. nemo
moueat tumnatuaut impetum
ꝯmctat nel conuenticulam cons¬

Expanded text:
nerabilibus locis, in quibus cum pace et quiete vota competit celebrari, abstineatis omni seditione. Nemo conclamationibus utatur, nemo moveat tumultum aut impetum committat vel conventicula coll
Abbreviated transcription (Latin):
S̾. Di bona debitoris cui uacare
ꝯstet et ł afisco non agnosdant᷑
inpoͣ ssom corum mictite acom¬
petenti iidice rectepostũlabis.
sia sibi bona debitoris non iire
postiũaũt. unde si quid̃ debitoriᷤᷤ
tn cet̾i creditores pignori reg
accepunt postetiores eos qmͣte

Expanded text:
. Si bona debitoris tui vacare constet et haec a fisco non agnoscantur, in possessionem eorum mitti te a competenti iudice recte postulabis. i sibi bona debitoris non iure postulant. unde si quidem debitoris tui ceteri creditores pignori res acceperunt, potiores eos
Abbreviated transcription (Latin):
sola sufficiat et ccͣttus ħ̾ebit
at rõne cumulatur. ¶ ꝙx si p̾da
ri atita uel urbana placitũ cõ¬
tinobit scriptura q̃ ea maliu
tnͣs femt emsttatur sequaturͣ:
tradicõ corporił et iemtuisse
completam gesta tertentur. ali
potest n deuet̾i iure discedere.
M̾ siqis duinsolum cõmouito
it occupando teus tem̾itatis ac
uiolencierenebitur atq in
statum pristinũ possõ reducẽ
eo apeticoue excluso qui non
dubitauit in uadere ꝙ petere

Expanded text:
sola sufficiat et contractus habehac ratione cumulatur. Quod si praedia rustica vel urbana placitum continebit, scriptura, quae ea in alium transferat, emittatur, sequatur traditio corporalis et rem fuisse completam gesta testentur: aliter possunt neque de veteri iure discedere. Quod si quis, dum solo commonitoit occupanda, reus temeritatis ac violentiae retinebitur atque in statum pristinum possessio reducetur, eo a petitione excluso, qui non dubitavit invadere, quod petere
Abbreviated transcription (Latin):
ta iure honorano succestisti
c̃us quid indebitum postea per
erid ut pote patris successor de¬
disti eius condicom tibi compe¬
tere non est inc̾tiiuris.

Expanded text:
ta iure honorario successisti, quidquid indebitum postea per errorem utpote patris successor dedisti, eius condictionem tibi competere non est incerti iuris.
Abbreviated transcription (Latin):
uoc ex quolib ccͣtu peccunia
postutatur sꝑq̃stra cõnis nccͣitas
quiescat. ¶ Oportet ẽi debitore
comimiti et sic ad solucõm pul¬
rõ s cripã equitas ꝑsuadet ut
ꝓrõnes secum offerat debitorẽ

Expanded text:
 ex quolibet contractu pecunia postulatur, sequestrationis necessitas conquiescat. oportet enim debitorem primo convinci et sic ad solutionem pulratio, sed et ipsa aequitas persuadet, ut probationes secum adferat debi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ mutuo dediti cibrcaũ sciꝑi᷑t¬
lanti qui debuerant sposponde
U̾. Ncendiũ eit aueno: non
exuit debitorem.
ucuamsumpsisti pecuinam ncc ͤ¬
re nec solempnitate u̾borum
uos obligratis incolid̾ et cam pt s¬
inregram soluisti derentituendo
tibi parte cẽ iorẽ exꝑii utdel¬
tũ pasceres iudice cognoscente
pecuniam lic maresalienos credi¬
tori nõ contemplacõns di̾reꝵ
eani fenori danti principałr ob¬
ligatum obnoxnmi remanere
oportet.

Expanded text:
 mutuo dedisti tibi vinum stipulanti qui debuerant spoponder. Incendium aere alieno non exuit debitorem. utuam sumpsisti pecuniam nec re nec sollemnitate verborum vos obligastis in solidum et post integrum solvisti, de restituenda tibi parte contra Ionem experiri, ut debitum posceres, iudice cognoscente pecuniam, licet in res alienas, creditore non contemplatione domini rerum eam fenori dante, principaliter obligatum obnoxium remanere oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
diꝗd gͥ ꝓbare potũis patrem cu¬
um cͥui ẜrs exstiusti amplius de¬
bito creditori suo ꝑ soluisse tepe¬
tere potes. ꝓsuras aut̃ eius liime
pitar tibi frustra desideras at e¬
ius summe p̾itari tibi trustra de¬
si deras sactõr at̾ condico̾is ea so¬
la qnͣtitaes repetitur q indebita
soluta est.
pecuniam debitam aueno cre¬
ditori ꝓmnit̾e delegatt ei adũsꝰ
cam que delegduit condicõm
hr̃e petes.
ta qnͣtitas abignorante repeti
possit multo facilius qnͣtitatis
iidebite int̾põite sccipture con¬
dico competit uel doli excepcõ¬

Expanded text:
 probare potueris patrem tuum, cui heres extitisti, amplius debito creditori suo persolvisse, repetere potes. Vsuras autem eius summae praestari tibi frustra desideras: s summae praestari tibi frustra desideras: actione enim condictionis ea sola quantitas repetitur, quae indebita soluta est. pecuniam indebitam alieno creditori promittere delegata es, adversus eam quae te delegavit condictionem habere potes. ta quantitas ab ignorante repeti possit, multo facilius quantitatis indebitae interpositae scripturae condictio competit vel doli excep
Abbreviated transcription (Latin):
ihi qui defideria na expli¬
care uolentes ferti sibiaquo
cum ea q̃ obtemꝑanerint conse¬
quentut. Si cirib moras nec¬
tͣut᷑. ad solucom debiti. Mar¬

Expanded text:
Si qui desideria sua explicare cupientes ferri sibi a qucum ea quae optaverint consequantur: si artibus moras nectent, ad solutionem debiti coar
Abbreviated transcription (Latin):
supra .l. libras auri uolu̾t uel
sr̾ redito debito securitatem ac¬
cipere cum amplius sit memo¬
rata anͣcitatesstiat non alr de¬
bere cyrographum a debitore
uel acreduore accipere. qmͣ sice¬
stinoniuim trus testeũ ꝓpare o¬
piuionis ẜ eorum sẜicu podnes
idem cyrographum cuꝑiat.
moratam auri qnͣtitatem ex¬
cedentib ꝓferatur minime

Expanded text:
a libras auri voluerit vel super reddito debito securitatem accipere, cum amplius sit memorata quantitate, sciat non aliter debere chirographum a debitore vel creditore percipere, quam si testimonium trium testium probatae opinionis per eorum subscriptiones idem chirographum capiat. moratam auri quantitatem excedentibus proferatur, minime
Abbreviated transcription (Latin):
cl̾icos qui sacro sc̃is eccͣns obsecunt᷑
sĩ monachos ex aliis quib cõ ꝓiũ¬
sit licita memoratos opicũ ꝑuls¬
ae iudicio nisi intue᷑ iblimitats
dnm tꝯtat᷑ ex anime subi eis atbĩtu¬

Expanded text:
clericos, qui sacrosanctis ecclesiis obsequuntur, sive monachos ex aliis quibuscumque provinsit licitum memoratos cuiquam pulsare iudicio, nisi in tuae sublimitatis dumtaxat examine, ubi eis et beat
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cessiss tribui facultatem¶ It̾q hoc
sr̃ illis quoꝵ agͥcolis decreuuu᷑ obł¬
uari quicũent ascripticie nexibꝰ
condicõis ascripti solitanãuitam
indelicet apperences qbr l sese
fudorũ due̾ int oiendos.¶ Suo

Expanded text:
tem. idemque hoc super illis quoque agricolis decernimus observari, qui cum essent adscripticiae nexibus condicionis conscripti, solitariam vitam videlicet appetentes quibuslibet sese fundorum duxerint offerendos. Servos
Abbreviated transcription (Latin):
uisnachi quoq incãis cuulib et
nullius renitus maioris mĩnore̾
adet̾nea iudicia ꝓtrapantur suit
ꝓiunciam autlocũ aut regicẽm
ꝙͣͣ ħ̾itant exire cogantur. Nustus

Expanded text:
nachi quoque in causis civilibus ex nullius penitus maioris minorisve anea iudicia pertrahantur aut provinciam vel locum aut regionem quam habitant exire cogantur. nullus
Abbreviated transcription (Latin):
rt ductum curatoris recĩpe
misiorem qnͣtitatem paciscen¬
tis.adulte etatis suffragium
ne noceat efficiet curores et
curatores exigentes pupitus
et adultis debitum non cĩ re

Expanded text:
 Pactum curatoris recipere minorem quantitatem paciscentis adultae aetatis suffragium, ne noceat, efficiet. Tutores enim et curatores exigentes pupillis et adultis debitum, non etiam re
Abbreviated transcription (Latin):
crriptura placuuse frm̾ tuoꝵ
successiones exquis partibus
sit hanc int̾cesse conuencõm
ex cepõe te tueri potes si pos¬
natã eẽ si cibi exstipułone
non ꝓ srerifti debes incellig̾o
nec ad u̾sario tuo tñsactõne
uti concedend̾ en ea q placrta

Expanded text:
scriptura placuisse fratrum tuorum successiones aequis ex partibus sit hanc intercessisse conventionem, exceptione te tueri potes, si posnatam, si tibi stipulatione non prospexisti, debes intellegere: nec adversario tuo transactione u
Abbreviated transcription (Latin):
ostendat᷑. tñ cum uoluntos in¬
ilitum que sr̾ ultimo uite sp̃u
deq familiaris rei decreto quo
quo contemplacone mortis in
scriptura deducuntur uĩr pꝰ¬
tremi iudicii optineat sppona ᷤᷤ¬
q te ac frem tuũ ad discrimĩe
preli pgentes ob coem mortis
fortimam inuicem pactos ce
ut ad eum qui st̾stes fuiss res

Expanded text:
ostendat, tamen cum voluntas militum, quae super ultimo vitae spiritu deque familiaris rei decreto quoquo modo contemplatione mortis in scripturam deducitur, vim postremi iudicii obtineat proponasque te ac fratrem tuum ad discrimen proelii pergentes ob communem mortis fortunam invicem pactos esse, ut ad eum, qui superstes fuisset, res
Abbreviated transcription (Latin):
testibo sccipturarum collacõnis
Alus q uestigiis u̾itatis necaccꝰ¬
atori tr̃ qõ incumibut nec ꝓtois
ci tota necitas indicatur. s int̾
utranq ꝑsonam sit iudex mediͦ
nec ulla int̾locucõne diuidicet
q̃ senciat. s tamꝙͣ adimitatõem
relacõnis que solum audiendi
mandat offm p̾beat nocionem
rus ultimum autem fiuem stre¬
pitus criminał compendioso spa¬
nascetur auspicõ contestante ac¬
cionis. ip̃ iudicem competentem
capitałem post ꝓbonem supplicõ
exigat mignitudoꝯmissi uł de por
Mpr. ¶Amus licencam iurgan¬
tib si apud indicem. ꝓferatur sccip¬
gura dequa oritur aliqͣ disputacõ
cam flĩ crinen intend̾unt tunc

Expanded text:
testibus, scripturarum collatione aliisque vestigiis veritatis. Nec accutio incumbat nec probationis ei tota necessitas indicatur, sed inter utramque personam sit iudex medius nec ulla interlocutione divulget quae sentiat, sed tamquam ad imitationem relationis, quae solum audiendi mandat officium, praebeat notionem,rus. Ultimum autem finem strepitus criminalis compendioso spanascetur auspicio testatae actionis apud iudicem competentem: capitali post probationem supplicio, si id exigat magnitudo commissi, vel deporp. Damus licentiam litigantibus, si apud iudicem proferatur scriptura, de qua oritur aliqua disputatio, tam falsi crimen intenderit, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
D. De fide test̾i
q̃rendi ouplexuia litiganditrib
tes disdeptacõne tñ prinita de eius
fide qͥri non pot ꝓniberis cumreꝰ
ita conuennus non tm̾ abalio nis
de. s abeo quicini łr egit sollẽp¬
d̾. Sicut fłi testĩ uel codicilloꝵ
scriptura tp̃is interuallo sirman
non potest. ita uera que uste ire
sb̾ sistit non erauescit si itaq defi¬
de delicti. nel ꝑaccusacõm uel ꝑ pri¬
uatum iudicium q̾reris rector pro¬
uincie. tunc demum eos exiber
decrinbo int̾rogacõ fĩ potest ilebit
si prius decet̾is iudicus fu̾it ꝯmot᷑.
sefsio non patur: uñ ce̾ cos quos
deduio fundi tecum contende̾ꝓõis
accuficonem instituere potes.
D. Et si ad te negm ꝑtimut qͥ tec̾
lietibo mnalienacã fũ non sit con¬
cessum accusare tu at̾ ħ̾ cadem p̾dr
te prius. alii donisse ꝓponas fĩ tibi
facubtatem accudindi cͣcͣ niris postu

Expanded text:
. De fide testamenti querenti duplex via litigandi tributes, disceptatione privata tamen de eius fide queri non prohiberis, cum reus ita conventus non tantum ab alio iuste, sed etiam eo qui civiliter egit sollel codicillorum scriptura temporis intervallo firmari non potest, ita vera quae iure subsistit non evanescit. Si itaque de fide delicti vel per accusationem vel per privatum iudicium quereris, rector provinciae tunc demum eos exhiberi de quibus interrogatio fieri potest iubebit, si prius ceteris indiciis fuerit commotus sessio non paratur. unde contra eos, quos de dominio fundi tecum contendere proponis, accusationem instituere potes. S. lieribus in aliena causa falsi non sit concessum accusare, tu autem haec eadem praedia te prius alii donasse proponas, fieri tibi facultatem accusandi contra iuris postu
Abbreviated transcription (Latin):
e sb̃iacebit siuero longissime
qui fecit supplicõ capitali plectã¬
dis. ¶uidiras aut̃ ac pupillos
spãli clignos indulgencia crodi¬
mus ut uidue nec in ꝓximocõ¬
stctute domo sua u possõne ca¬
reant sinulla apud ipãs tamgͣnis¬

Expanded text:
e subiacebit. Sin vero longissime e subiacebit. Sin vero longissime qui fecit supplicio capitali plectendis. Viduas autem ac pupillos speciali dignos indulgentia credidimus, ut viduae nec in proximo constitutae domo sua vel possessione careant, si nulla apud ipsas tam gr
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Pi lib̾tatem tibi manutua
impettate dño ascripsisticum ꝓpo¬
nas dmm̃ ñ suꝑscripsisse et suis li¬
ceris tiam lib̾tatem exp̾sim nõ¬
agnonisse ad impetrandum libͥ¬
tatem senatus consulu auctorit¬
as tibi obest pena tñ fłi cibi rem¬
nolimtalem uenire. De falsa moncto
uilternam monetam clandesti¬
us scelenb exc̾cent cuncti cog¬
noscant nccͣitarem sibi nncumibẽ
huius homines inquirendi ut ĩ¬
uestigan tradantur iudici s fcĩ¬
riat sidignis suppliciis ad icien¬
diaccusatorib qͥ eorum mninum¬
tatem ꝑ mutimus cuius modus
singulos statuitur siquis aute
militum huius ꝑsonam ce sus¬
ceptam decustedia exire fecĩt ca¬
pite punatur appellardi q̃ pͥua¬
to licenciam denegamꝰ. Siuero
gradu. ad coppipetentes uidices de¬
feratur. ¶ Domus uoro uel fun
curia uel negligentia pumenda
est et signoret fisco uendicet᷑
il domusꝰ añ ignorans ut primũ
repet̾et scelus ꝓdiderit timmnat
ip̃ius ꝓscripcois iniuirie minim¬

Expanded text:
. Si libertatem tibi manu tua imperante domino adscripsisti, cum proponas dominium non subscripsisse et suis litteris tuam libertatem expressim agnovisse, ad impetrandam libertatem senatus consulti auctoritas tibi obest. poena tamen falsi tibi remvoluntatem venire. ulterinam monetam clandestinis sceleribus exercent, cuncti cognoscant necessitatem sibi incumbere huiusmodi homines inquirendi, ut investigati tradantur iudiciis, fri ac sic dignis suppliciis addicendi. Accusatoribus etiam eorum immunitatem permittimus, cuius modus, s per singulos statuetur. Si quis autem militum huiusmodi personam susceptam de custodia exire fecerit, capite puniatur Appellandi etiam privato licentia denegetur: si vero gradu ad competentes iudices referatur. Domus vero vel fundcuria vel neglegentia punienda est, etsi ignoret, fisco vindicetur, nisi dominus, ante ignorans, ut primum reppererit, scelus prodiderit perpetipsius proscriptionis iniuriae minim
Abbreviated transcription (Latin):
ostrir remaneat temporib que
fauor celestis ⁊ pacis iugore ⁊ͥ¬
manit ⁊ sr̃omĩs gentes mbelli¬
cis iuctorms pomut neluctuoss̃
concedatur. ¶ Sextadem̃ pars
digestorũ exoritur in qib om̃s
ronorimi rõicõnes poi̾te sunt qͥ¬
tam ad ingenuos qmͣ ad lib̾ im¬
hrditatis etom̃is cib intestatos¬
ncefsio ⁊ t̾cullianũ ⁊ orfician¬
nm senatut consultum exambo
manifestisimũ oidinem conclu¬
dentes. ¶Post ħ̾ en que deoꝑis
fecti ei ꝓedisficus dirutiecteorñ
infidiis ꝗ que de aqua plicua
arcenda uet̾ib anitorib placi¬
ta sunt nec non depublicanis et
conaconib tam int̾uuos qm
mortis cũꝯficiendis catalegi¬
d muenimꝰ inlibrorũ singula¬
rum de diximꝰ. ¶Demanims¬
rendit ꝙͣ ad̾m ei de accsicone tnͣ

Expanded text:
neant temporibus, quae favor caelestis et pacis vigore firmavit et super omnes gentes in bellicis victoriis posuit, ne luctuosum concedatur. Sexta deinde pars digestorum exoritur, in quibus omnes bonorum possessiones positae sunt, quae ad ingenuos, quae ad libertinreditates et omnis ab intestato successio et Tertullianum et Orfitianum senatus consultum, ex quimanifestissimum ordinem concludentes. Post haec ea, quae de operis fecti et pro aedificiis dirutis et eorum insidiis et quae de aqua pluvia arcenda veteribus auctoribus placita sunt, nec non de publicanis et donationibus tam inter vivos quam mortis causa conficiendis cauta legibus invenimus, in librum singularem deduximus. De manumisre
Abbreviated transcription (Latin):
sunt reposiumns tribꝰ librorũ
uoluminib ea conducentes. de
tutelis autem et tum cõib et ge
mminos couitup simus et memora¬
tam ordinacoem librorũ octo me¬
diam tocius opis reposuiuns oĩã
undiq tamutilissimo ꝙ ꝓulche¬
tua iura continentem ¶ Oit᷑

Expanded text:
sunt reposuimus, tribus librorum voluminibus ea concludentes. de tutelis autem et curationibus geminos libros conscripsimus. et memoratam ordinationem octo librorum mediam totius operis reposuimus, omnia undique tam utilissima quam pulcherrima iura continentem. Quintus
Abbreviated transcription (Latin):
tati crad̾e nuillo modo patitnur nr̃o
s unusquis corũ qui actor legis
fuit uris digestis instriptus ẽ. s
tm̃mꝰ a nobis effecto ut siquid in le¬
ccum aut minus ydoneũ uissĩ est
am accipiat errectissimis tradat᷑

Expanded text:
tati tradere nullo patiamur modo: tati tradere nullo patiamur modo: sed unusquisque eorum, qui auctor legis fuit, nostris digestis inscriptus est: hoc tantummodo a nobis effecto, ut, si quid in lerfectum aut minus idoneum visum est, am accipiat et rectissimis tradatur
Abbreviated transcription (Latin):
quici ip̃e apͣ bitentes iutit int̾¬
p̃s et constitius etad ħ oꝑus ad¬
iectus est uir ab antiꝗͣ stirpe leg¬
ictima ꝓcedens. cum et pat̾ euis
leocius t ams andosĩns qmpost
patriciũ inclite recordacois que¬
storem t añcessorem.⁊ leonci¬
um uur glonssimũ p̾fectorium
consularem atq patritium filiũ
euis optimam siu memoriam ĩ
logibꝰ relinquitur. Nec nõ e⁊ o¬
rercamĩ inrum illustrem et com¬
mitem sacrum largicioni et op¬
timum antecessoꝵm huiꝰ alme
urb̾ ꝯscantinũ qui omnes ap̃pre¬
dcm̃ opus electi sunt. una cũ ste¬
motheo.leoide. leoncio. plato¬
ne. Iacobo. et constantino. Ioħ̾e iu
ris prudentissinuis qui patroni qd̃
sunt tu̾r ũ ap̾ mnaximam sedem p᷑te¬
cture que orientalib p̾torus p̃si¬
det. ¶ Om̃c aute̾ sue uirtutis cesti¬
moniũ undiq accipientes eta
nob̃ acanti oꝑis consumacc̃em e¬
lectisunt e cum om̃s inunu̾coͣne
ta nob̃antiquitati hĩta est reilen¬
cia ut noĩa prudencuĩ taciturni¬

Expanded text:
qui et ipse apud Berytienses iuris interpres constitutus ad hoc opus adlectus est, vir ab antiqua stirpe legitima procedens, cum et pater eius Leontius et avus Eudoxius post Patricium inclutae recordationis quaestorium et antecessorem et Leontium virum gloriosissimum praefectorium et consularem atque patricium filium eius optimam sui memoriam in legibus reliquerunt: nec non CRATINVM virum illustrem et comitem sacrarum largitionum et optimum antecessorem huius almae urbis constitutum: qui omnes ad praedictum opus electi sunt una cum STEMOTHEO, LEONIDE, LEONTIO, PLATONE, IACOBO, CONviris prudentissimis, qui patroni quidem sunt causarum apud maximam sedem praecturae, quae orientalibus praetoriis praesidet, omne autem suae virtutis testimonium undique accipientes et a nobis ad tanti operis consummationem electi sunt. et cum omnes in unum convenautem nobis antiquitati habita est reverentia, ut nomina prudentium taciturni
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Tanta cͥca nos dĩne hu¬
manitatis est ꝓuidentia. ut sẽꝑ
et̾nis li b̾alitatib nos sustenta¬
tẽ clignetur. post bella em̃ parch¬
ica et̾na pace sopita post qmͣu
andalicum gentem ereptam et
carugineni s̾mo magͥ omnem
libiam romano imꝑio itm soci¬
atum et leges antiquas iam sem¬
⁊ moteratum ꝑnenireꝯpendium.
sperauit n bumano ingenio
possibile eẽ penitus cxtimauit.
Cuit eĩ mirabile romanam scio¬
nem ab urbe condita. ⁊s ad m̾i¬

Expanded text:
 Tanta circa nos divinae humanitatis est providentia, ut semper aeternis liberalitatibus nos sustentare dignetur. post bella enim parthica aeterna pace sopita postque Vandalicam gentem ereptam et Carthaginem, immo magis omnem Libyam Romano imperio iterum sociatam et leges antiquas iam senet moderatum pervenire compendium: speravit neque humano ingenio possibile esse penitus existimavit. erat enim mirabile Romanam sanctionem ab urbe condita usque ad no
Abbreviated transcription (Latin):
cis appelłatur. ¶ Inc̾cia uero con¬
gregacõne oi᷑a que dereb noĩan¬
tur conculimius occolibrͥos depnta¬
tis. ¶Quartus aut̃ locus q ⁊ tociꝰ
compoicõis qͥi quidam innantur
umbilicus reliquos octo libros
slscepit inqnib oia que cioypo¬
thetam ꝑ tinent repoi̾ta sunt ut
non pignoraticia accõne mlibris
dereb po̾ita mltũ clistarent alioli¬
bro eodem int touolumine qͥ edi¬
lium edcm̃ et redibitoriã anõem q
duplam stipułoem qne de euitõi¬
b apoĩta est contin. qr ħ̾ oĩa titu¬
lis emptionũ etuendicõnũ ꝯrenta¬
nea sunt q p̾ac̃e actones qiͣ pectisse¬
ce illaꝵ abinicõ ꝓcessetint. ¶ In
tuerat ea que de eodem pone loq¬
untur inconfuuo pon̾e ¶ Alius
itaq lib̾ post duos primos nob̾ ex¬
cogitatus est deulutis et trerticiĩ
recumis t de instr̃is ⁊ testib et p

Expanded text:
pellantur. In tertia vero congregatione omnia quae de rebus nominantur contulimus, octo libris eis deputatis. Quartus autem locus, qui et totius compositionis quasi quidam invenitur umbilicus, octo libros suscepit. in quibus omnia quae ad hypothecam pertinent reposita sunt, ut non a pigneraticia actione in libris de rebus posita multum distarent: alio libro eodem inserto volumine, quae aedilicium edictum et redhibitoriam actionem et duplae stipulationem, quae de evictionibus proposita est, continet. quia haec omnia titulis emptionum et venditionum consentanea sunt et praedictae actiones quasi pedisequae illarum ab initio processerunt, in tuerat ea quae de eodem paene loquuntur in confinio ponere. alius itaque liber post duo primos nobis excogitatus est de usuris et traiecticiis pecuniis et de instrumentis
Abbreviated transcription (Latin):
Cum nicb tam pecuuart fu̾at qͣ
ut legatis legis falcidie narraco
siceiomissis aut senatus ꝯsilti tre¬
beueiani singulis libris utriq ap
plicatis cota pars. Quipta in .ix.
ubros coadumata est. ¶ Solu̾ a
senatus consultum trebelliannm
sas ex eni. et ip̃is uet̾ib odiosas
regasiani senatus consulu amb¬
ages ⁊ utͥus renatris consulti ad
setam sr̾racuat qmͣ scrupulosas
ad u̾sitates respuentes totũ ins sr̃
biis poĩtumigestis trebellianio re¬
natus consulto adiudicammuus.
s inbiis nich cecaducis o nobͣ
memoratus est necã quemrebꝰ¬

Expanded text:
il tam peculiare fuerat, quam ut legatis quidem legis Falcidiae narratio, fideicommissis autem senatus consulti Trebelliani, singulis libris utrique eorum adplicatis tota pars quinta in novem libros coadunata est. solum autem senatus consultum Trebellianum sas etenim et ipsis veteribus odiosas Pegasiani senatus consulti ambages et utriusque senatus consulti ad se tam supervacuas quam scrupulosas diversitates respuentes totum ius super his positum Trebelliano senatus consulto adiudicavimus. Sed in his nihil de caducis a nobis memoratum est, ne cau
Abbreviated transcription (Latin):
e cłime scĩe artibo decoratus ⁊
in ip̃i reium expuntis emicuit
mos ꝑfecta sunt idem ꝯstantin¬
um iirum sciustrem comirite
quur emꝑ nobis exbona oꝑsm¬
one et głasese ⁊ m̾datist. Nee nͥ
teophilim uirũ illustrã magi¬
strum luris q ꝑitum in hac spe¬
splendidusima curitare landab¬
iliter optimam legum grib̾na¬
cionemextendentem ⁊ doroto¬
eum uirũ issustrem et facridis
cimam opimonem. ⁊ głam ad
nos decluximus ꝑticipem que
eus opis fecimus. s ci acholi

Expanded text:
e scientiae artibus decoratus et in ipsis rerum experimentis emicuit mos perfecta sunt, id est Constantinum virum illustrem comitem qui semper nobis ex bona opinione et gloria sese commendavit: nec non THEOPHILVM virum illustrem magistrum iurisque peritum in hac splendidissima civitate laudabiliter optimam legum gubernationem extendentem: et DOROTHEVM virum illustrem et facundisstimam opinionem et gloriam ad nos deduximus participemque huius operis fecimus: sed et ANATOLI
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ omnẽ tuent seu̾itatem pena¬
num que atrocitatem ꝗb ꝓmix¬
ti sunt et ea qne deandacibus
hõib cuuta sunt qmi se cela¬
re conantur cicontumaces ex¬
istunt q depenis que ꝯdampã¬
tis mrngiitur uel concednͥt᷑
necno de eoram sb̾stancis ¶La¬

Expanded text:
 omnem continent severitatem poenarumque atrocitatem. quibus permixta sunt et ea quae de audacibus hominibus cauta sunt, qui se celare conantur et contumaces existunt: et de poenis, quae condemnatis infliguntur vel conceduntur, nec non de eorum substantiis. Li
Abbreviated transcription (Latin):
posssreus appareant siamque u
celesti quide ꝓuidencie peculate
funit. bumane uero inbecillitute
millo mͦ possibile nos itaq mors
solito ad mimortalitatis respexiꝰ
fi optanimꝰ ⁊ omne studiũ tribi¬
huꝰ cemodi ordinacõis imposti¬
imus ut ip̃e una cum auis illastͥ¬
b et paudentissumsuitis nrm
desidenum adimpieret cnãq¬

Expanded text:
 appareant. namque hoc caelestis quidem providentiae peculiare fuit, humanae vero imbecillitati nullo modo possibile. nos itaque more solito ad immortalitatis respeximus fieri optavimus et omne studium Tribohuiuscemodi ordinationis imposuimus, ut ipse una cum aliis illustribus et prudentissimis viris nostrum desiderium adimpleret
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑserutanco ea que abbusopone¬
inuemebutur cum mini me celesti
recte emandabat et incompeten¬
tem formam redigebat ¶Oiãg̾
cipales quidem consutucõnes .xii.
libris digestas iam cince icodice
nro noĩe p̾sulgente contulinuis
postea uero maeniũ opusagte¬
dieutes ip̃a uetuitatis studiosis¬
sima op̃a lam pena confusa etdi¬
ssoluta eidem iuro excelsoꝑmi¬
gestum est luo pene milia libro¬
tum eẽ conscripta et plusꝙͣ trici¬
effusa que noce est oĩa et legere
et ꝑrcrutari. et ex hos namid opti

Expanded text:
scrutando ea quae ab his componeinveniebatur, hoc numine caelesti erecta emendabat et in competentem formam redigebat. omnia icipales quidem constitutiones duodecim libris digestas iam ante in codicem nostro nomine praefulgentem contulimus. postea vero maximum opus adgredientes ipsa vetustatis studiosissima opera iam paene confusa et dissoluta eidem viro excelso permigestum est duo paene milia librorum esse conscripta et plus quam tricieffusa, quae necesse esset omnia et legere et perscrutari et ex his
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ bessantib curatorib quon
dm tius uidex secictus iutisuir᷑¬
ate ꝓlati religionem incondep

Expanded text:
pelli non potest. sed volens ita demum audiendus est, si heres per longam successionem tutoris instrumenta
Abbreviated transcription (Latin):
reposcit inuitus inlitem iuraye cõ¬
resui non potest. s uobeus ita demͥ
audiendꝰ esti sihrs ꝑlongam su¬
ccessiom tutoris instrã pupilla
ria dolo cͥtumueniendi pupillig¬
cia exibere non ipilt. si uo neq do¬
lus nlata cułpa n frans lordis⁊
uingitur conimissa iurismrandi
cet. qͥ q̃ argum̾entis liquidis urũ¬

Expanded text:
reposcit, invitus in litem iurare compelli non potest. sed volens ita demum audiendus est, si heres per longam successionem tutoris instrumenta a dolo circumveniendi pupilli gratia exhibere non vult. Sin vero neque dolus neque lata culpa neque fraus heredis convincetur, omissa iurisiurandi cet, quae etiam argumentis liquidireposcit, invitus in litem iurare com
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad m̃itrau̾it tucelam ad ci¬
dem iudicem iredcbere Iam pridẽ
coͣnlłitucum est dum gͥ pacrem tu¬
um cum ano tutelam d mĩstrasse
allegas. p̾ses ꝓuincie enundem iu¬
dicem ad sĩsuas te atq brdes contu

Expanded text:
qui administraverunt tutelam, ad eundem iudicem ire debere iam pridem constitutum est. cum igitur patrem tuum cum alio tutelam administrasse adlegas, praeses provinciae eundem iudicem adversus te atque heredes contu
Abbreviated transcription (Latin):
usuris uendite ꝯtucore pond̾ nis
celent᷑ nob restitui iube̾ ¶ Q auõ
petitis ab hrdib ciuis quendidĩ
p̾ciũ uob̾ exiolm. ar fluo. anobis
desidenitis qr nec p̾ sdis exꝑienti¬
ã possit u lato tutores qia gessĩt
su. e yrdes eorum obea igocia qͥ
peos. ad mĩstrata sunt principali
loco conueniri deb̾e cetis obculpe
ro̾nem non ħ ari demrinenti ꝑi¬
culo sb̃stitinis. uel si pautes adm¬
instrasse doceantur q̃ adu̾sus u¬
num libĩn exꝑiendi arburit
opet̾t ito ut actões quas ad ñ sus
auoshẽ̾tis ad electũ tnsferatis.

Expanded text:
usuris venditae a tutore possessionis celeriter vobis restitui iubere. Quod autem petitis ab heredibus eius qui vendidit pretium vobis exsolvi, superfluo a nobis desideratis, quia nec praesidis experientiam possit latere, tutores qui gesserint sive heredes eorum ob ea negotia, quae per eos administrata sunt, principali loco conveniri debere, ceteris ob culpae rationem non servati detrimenti periculo substitutis, vel, si pariter administrasse doceantur, etiam adversus unum liberum experiundi arbitrium competere, ita ut actiones, quas adversus alios habetis, ad electum transferantur.
Abbreviated transcription (Latin):
pret ĩmo mig̃ stultus inuenitur
ut ct inpublico inuencanocͣe se
scubi aliquid pacitur ¶ Iuo pro¬
sibi cominitõm ad eis uendicare
morem solitum res ei fradantur
insi tetrator es qui sub̾am tñsmic¬

Expanded text:
is stultus invenitur, ut et in publico inventario contra se scribi aliquid patiatur. Illo prosibi communionem ad eas vindicare, secundum morem solitum res eis tradantur: nisi testatores qui substantiam transmit
Abbreviated transcription (Latin):
nia uel mtͣcessionis noie rãc
ꝓreos scepistis obligacõm frus¬
omine uos conuenirepons
ꝙͣ alii mutuo dedit. Si int p̃stit᷑
temp̃ẽ rei geste qõm detuustis.
ac multo mag̃̾ in anẽ timorem
gentis siꝓpecuma nm̾iatiolen
susceptum instio sit collacum
cum sirectlendi scipilo mila

Expanded text:
nia, vel intercessionis nomine hanc pro rea suscepistis obligationem, frusomine vos convenire possit, quam alii mutuo dedit, si intra praestitutum tempus rei gestae quaestionem detulistis. Ac multo magis inanem timorem geritis, si pecunia numerata oleum susceptum instrumento sit collatum, cum, si reddendi s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pr. S expcõ debite quͣtiat
licitas ab eo ccͣ ꝙͣ supplicas sti¬
pulatus es fła mucue date qnͣ¬
titatis demonstracõ p̾mista cũ
obligõnis non defecerat sa ͣ
usiue possunt exigi ncẜ̃ uoceti¬
¶ siuero citra uinculu̾ stip uło¬
ins tm̃ mutuam pecunam dataͣ
conscriptum est et euit p̃stari
fenus conuenit simulatis ꝓ in¬
fectisþĩtis huiꝰ placitũ nchil de
p̃cedenti mutaunt obligacõne.
a que nuituo datur. ꝑt̾ setcm⁊¬

Expanded text:
 pretio debitae quantitatis licitas contra quem supplicas stipulatus es, falsa mutuae datae quantitatis demonstratio praemissa, cum obligationis non defecerat subste possint exigi, nihil nocet. Si vero citra vinculum stipulationis tantum mutuam pecuniam datam conscriptum est et eius praestari fenus convenit, simulatis pro infectis habitis huiusmodi placitum nihil de praecedenti mutavit obligatione. a quae mutuo datur habet
Abbreviated transcription (Latin):
nel aꝑte uel auidice ħ sb̾ire mi¬
nime uolu̾it licenciam quidẽ
pat sacramentum recusare. Iuscex
detem slue capitula siue tocius
nogocii sũma examitientur etuõ
suo marte ꝑcurat nullo eiꝰ obst¬
aculo obiuante. Ip̃e at̾ qui sit᷑¬
mentum silatum dare recus¬
au̾it uel ẜ̃ a tͣestetur uei si forte
non audeat hãt sibiultima

Expanded text:
arte vel a iudice, hoc subire minime voluerit, licentiam quidem habeat sacramentum recusare, iudex acetera sive capitula sive totius negotii summa examinentur et lis suo Marte percurrat, nullo ei obstaculo obviante. Ipse autem, qui sacramentum sibi illatum dare recusaverit, vel hoc attestetur vel, si forte non audeat, habeat sibi in ultima
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iudex eiuspeticõm secutus est¬
sentib ꝑ sonis stbitutis. mẽcab¬
sentes nos fugiunt. S q̃ eosi
p̾scus inuematur cui sacͣinen¬
tum illatũ ẽlite forte ꝑ ꝓtura¬
torem uentillata ncc̾e est uel
ip̃ãn principalem ꝑ som dantis¬

Expanded text:
 iudex eius petitionem secutus estsentibus personis statutis nec absentes nos fugiunt, sed etiam eos praesens inveniatur, cui sacramentum illatum est, lite forte per procuratorem ventilata, necesse est vel ipsam principalem personam da
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Siquis ius irand̾ intu¬
ierit et nec dum eo p̾stito pꝰea
licere penitus itm ad sacrament᷑
ꝑ currere. Sat̃ eiꝰ. ib surd̾ est rediͦ¬
ec cum desꝑauit . iliam ꝓlo̾m t̾c¬
denuo a dreuigionem conuola
re et iudices nulio mo eos an
tum tit̾m ad ꝓbõm uenire cu¬
que ilitibꝰ offeruntur uel aui¬
ei im increbuit᷑ iuidices mple¬
nissima diffimcõne sac̃mentiur
impon̾e euenit ut ꝓuocacõne li¬
te suspensa hn quid̃ qui nsiur
luce sb̾ trabantur ꝓbõnes. autem
ieꝵr cadant cum multum dis ct̃e
cipali sacramento ¶Necͣcͣitatẽ
uius subuenientes adhus ueni¬
mus scionem. ¶ Omne gͥ nia

Expanded text:
p. Si quis iusiurandum intulerit et necdum eo praestito postea, licere penitus iterum ad sacramentum recurrere satis enim absurdum est rediet, cum desperavit aliam probatdenuo ad religionem convolare et iudices nullo modo eos are et iudices nullo modo eos auquae in litibus offeruntur vel a ienim iam increbuit iudices in plenissima definitione sacramentum imponere, evenit, ut provocatione lite suspensa hi quidem, qui iusiluce subtrahantur, probationes autem rerum cadant, cum multum discrepatcipali sacramento. necessitate uius subvenientes ad huiusmodi venimus sanctionem. Omne
Abbreviated transcription (Latin):
Nͦ. E lum quis legatũ uel adei
ut pote sibi relutum exigebat
et testo forte non apparente p
eo sacramentũ ei ab br̃de delatũ
est et hiis reuigionem suam p̃s¬
tat affirmans gibi legatum ł

Expanded text:
. Cum quis legatum vel fideicommissum utpote sibi relictum exigebat et testamento forte non apparente pro eo sacramentum ei ab herede delatum est et is religionem suam praestavit, adfirmans sibi lega
Abbreviated transcription (Latin):
luramtum siue incomib siue¬
u sacric scupturis tꝑitis. siue ĩ
insua firmitate manere que de
calumpnie uram̃to uel relato
socimento legib cauta sũt ꝑ
a nob̾ uel aretrodiuis principibꝰ
introduita. Non eĩ ut aliquid de

Expanded text:
uramentum sive in domibus, sive sacris scripturis tactis sive in in sua firmitate manere, quae de calumniae iureiurando vel relato sacramento legibus cauta sunt vel a nobis vel a retro divis principibus inducta. non enim, ut aliquid de
Abbreviated transcription (Latin):
eipenitus fuuse derelictum sap
antiquos querebatur utrũ uut¬
si competat cxbretine ¶ Nob̾is
itaq uisim est melus repeti ab
crum impiũ afferre utis logib¬

Expanded text:
ei penitus fuisse derelictum, apud antiquos quaerebatur, utrum iursi competat, ex hoc retinere. Nobis itaque melius visum est repeti ab crum impium adferre nostris legib
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatum e̾ ꝑmanebit. ¶smi
fit̾ non ire quid̃ mat̾. recte aut᷑ͦ
retusatum sacramentũ pnim¬
ci aũit. tũc et ei licebit em̃dare
sinãm iudicis qͥ qͣi ex recusato sã¬
cramento ꝓcessit e⁊ inchil penit᷑
noc p̾nidicii nec in uistidispendis
cinqͣ incurreret. s et cãe ẽsus
ab mnico̾ us ad nouissuũ t̾mi¬
num non intpediatur tlis eqͣlã¬

Expanded text:
iudicatum est permanebit. Sin autem non rite quidem illatum, recte autem recusatum sacramentum pronuntiaverit, tunc ei licebit emendare sententiam iudicis, quae quasi ex recusato sacramento processit, et nihil penitus nec praeiudicii nec iniusti dispendii cuicumque incurret, sed et causae cursus ab initio usque ad novissimum terminum non impediatur et lis aeq