comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apicẽ tenens mortalibus cẽ poraliter imperans
aliqd edictũ ꝓponit qđ asibi subditis & audiri
diligent̃ & impleri fideliter saga citer queue¬
lit quis subditorũ non in hianter id audire
illius queiussi onibus fideliter accelerat
obtẽ perare& Quisucro intanta auda¬
ciã prumpere aud& qui dnisi ad suidis¬
crimen contempnere praesumat acũ
haec quippedico scupor & ineffabilis
admiratiogignitur in animomeo. homi¬
nescondunt leges. & a subditis custodiun¬
tur. ds creator ominiũ a ernaliterim¬
perans quinos tro augmento non crescit
Nec nr̃u decrimento decrescit incuius
manuita sumus quasi lutũ in manfigu
cordis percipitur opere non
adim ipletur : quid autẽ excussatio¬
nis xp̃i ani dño adferre pocerunt qui
mundanae legis censurã obmundalẽ
& suaue est & aduitã ducit a&ernam
colla submittere rennuunt v dñsdicit
ucnite adine qui laboratis & oneraciestis

Expanded text:
apicem tenens, mortalibus temporaliter imperans, apicem tenens, mortalibus temporaliter imperans, aliquod edictum proponit, quod a sibi subditis et audiri diligenter, et impleri fideliter sagaciterque velit, quis, rogo, subditorum non inhianter id audire, illiusque jussionibus fideliter accelerat obtemperare? Quis in tantam vero audaciam prorumpere audeat? Quis id nisi ad sui discrimen contemnere praesumat? Cum haec quippe dico, stupor et ineffabilis admiratio gignitur in animo meo: homines condunt leges, et a subditis custodiuntur: Deus creator omnium aeternaliter imperans, qui nostro augmento non crescit, nec nostro detrimento decrescit, in cujus manu ita sumus quasi lutum in mancordis percipitur, opere non impletur. Quid autem excusationis Christiani Domino afferre poterunt, qui mundanae legis censuram ob mundialem  suave est, et ad vitam ducit aeternam, colla submittere renuunt. Dominus dicit: Venite ad me, qui laboratis et onerati estis:
Abbreviated transcription (Latin):
seruiuit Mulcendi sunt ueroatq
adopusmi sericor dieꝓuocandi. exem¬
bant pauperibus. & oculus uiduae ex poc¬
tare feci. si come dibucellã mea solis. &
non comedit pus illus exea. Igitur ne mul
tilo quio inpune seuacare posse quis pu¬
t& audiat qđ psalmis tacanit qui se homo
quiuultuita & diligit dic suiderebonos.
coherceat linguã suã amalo & labiaes
nelo quantur dolum. Diuertatamalo.
& faciatbonũ. Multinẽ peꝓpter dies
malos quos fallente mundiamorepu¬
tant es sebonos ꝑdunc dies bonos & ader¬
noscibi ẽ sũma felicitas & ꝑ p&iugaudu
inenarrabilis beatitudo. estaliud
in xp̃ianareligione magna admira¬
tione dignũ eo qđ leges humana. quȩ
pleruq: peccare uolentib terrort̃
potius quã xp̃i precepta incutiunt ma¬
ioreuim quã diuine habere uideant
Cumutq ille sibi parentes atempontliȩ quo¬
que ab a &naliberent paena. Cumenim
quis piam regiae autimperialis dignitatis

Expanded text:
servivit. Mulcendi sunt vero, atque servivit. Mulcendi sunt vero, atque ad opus misericordiae provocandi, exembant pauperibus et oculos uiduae expectare feci. si comedi bucellam meam solus et non comedit pupillus ex ea, tiloquio impune se vacare posse quis putet, audiat quod Psalmista canit: Quis est homo qui vult vitam, diligit dies videre bonos? Coerceat linguam suam a malo, et labia ejus ne loquantur dolum. Divertat a malo et faciat bonum . Multi nempe propter dies malos, quos fallente mundi amore putant esse bonos, perdunt dies bonos aeternos, ubi est summa felicitas, et perpetui gaudii inenarrabilis beatitudo. Est et aliud in Christiana religione magna admiratione dignum, eo quod leges humanae, quae plerumque peccare volentibus terrorem potius quam Christi praecepta incutiunt, majorem vim quam divinae habere videantur, cum utique illae sibi parentes, a temporali, hae quoque ab aeterna liberent poena. Cum enim quispiam regiae aut imperialis dignitatis
Abbreviated transcription (Latin):
& illius euangelicuta sunt in memores
distentis & diuersissimis potionibus in ri¬
gatis. Non ad laudes dised ad ca cinnatio¬
nesoradissoluant. Non adtendentes il¬
dicit. Risusdolore miscebit᷑ & extrema
gauduluctus occupat. & c contrario de
iustis. beatiinquit quilugent qm̃ipsic̃¬
solabuntur. Non enim a magnomys
uis se nonrisis se in cuangelio legitur. sci¬
lic& ut in hoc sicut & in c&eris membris
suis exemplũ dar& quod in hac conualle
lacrimarũ ñ ꝓpter famea & fugitiua
gaudiaridendũ sed magis propter admis¬
sa nr̃a &a &ernae patria hereditatẽ
a quadiuex sulamur. nobisess& deflen¬
dũ terrendi sunt ergo epa lismultilo¬
quio que uacantesdãnatione illius pur¬
puratidiuites quimi cas lataro in di¬
gentidare noluit & ideo utbeatus gre¬
gorius aitusq: ad minima petendap¬
uenit quud cir colinguã sibi refrige¬
raripoposcit. quia loquacitatique int̃
epulas maxi me fierisol& in solent̃ in¬

Expanded text:
et illius evangelici ita sunt immemores,et illius evangelici ita sunt immemores,distentis, et diversissimis potionibus irrigatis, non ad laudes Dei, sed ad cachinnationes ora dissolvant: non attendentes ildicit: Risus dolore miscebitur: et extrema gaudii luctus occupat . Et e contrario, de justis: Beati igitur qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Non enim a magno myshristus flevisse, non risisse, in Evangelio legitur: scilicet ut in hoc, sicut et in caeteris membris suis exemplum daret, quod in hac convalle lacrymarum non propter fumea et fugitiva gaudia ridendum, sed magis propter amissam nostram aeternae patriae haereditatem, a qua diu exsulamus, nobis esset deflendum. Terrendi sunt ergo epulis multiloquioque vacantes damnatione illius purpurati divitis, qui micas Lazaro indigenti dare noluit ; et ideo, ut beatus Gregorius ait, usque ad minima petenda pervenit; qui idcirco linguam sibi refrigerari poposcit, quia loquacitati, quae inter epulas maxime fieri solet, insolenter in
Abbreviated transcription (Latin):
ita sunt ꝓpria ut praro in alterius ex hisquic¬
quarctor queaturusũ. Ilisumebantcibũ
cũ exultatione & simplicitate cordisconlau¬
dente sdm̃. Nunc autẽ uix a quibusdã sumi¬
tur cibus sine detractatione sinemnulatione.
sine insultatione si ne hiscrionũ salcactione
& obscena iocatione &turpiloquiis & scurri¬
litatib: & c&eris inmimeri suanitatibusq:
animum xp̃ianũ auigore suistatuse molliunt
Nli in simplicitate cordis. istiautẽ econtra¬
rio subdolo & duplicianimo cũ scriptura
dicat Sentite de dño inbonitate & insim¬
plicitate cordis querite illũ Illi sum̃¬
tescibũ dm̃ c̃laudabant. istidiuersoꝵ
ciborũ genera adsuũ libitũ exgentes erga
lautissimos sibi cibos preparatos. artẽ
conlaudant coquorũ. & ad eo in co¬
medendo & bibendonimii existunt
ut nabut ardan princeps coquorũ mu¬
ros hierusalem idẽ uirtutes animarũ
succrum subruere uideantur. Nec ñ

Expanded text:
ita sunt propria, ut perraro in alterius ex his quidita sunt propria, ut perraro in alterius ex his quidquam retorqueatur usum. Illi sumebant cibum cum exsultatione et simplicitate cordis, collaudantes Deum; nunc autem vix a quibusdam sumitur cibus sine detractione, sine simulatione, sine insultatione, sine histrionum saltatione, et obscena jocatione, et turpiloquiis, et scurrilitatibus, et caeteris innumeris vanitatibus, quae animum Christianum a vigore sui status emolliunt. Illi in simplicitate cordis, isti autem, e contrario, subdolo et duplici animo, cum Scriptura dicat: Sentite de Domino in bonitate: et in simplicitate cordis quaerite illum . Illi sumentes cibum, Deum collaudabant; isti diversorum ciborum genera ad suum libitum exigentes, erga lautissimos sibi cibos praeparatos artem collaudant coquorum: et ideo in come dendo et bibendo nimii existunt, ut Nabuzardan princeps coquorum muros Jerusalem, id est virtutes animarum suarum, subruere videatur. Nec non
Abbreviated transcription (Latin):
dici. Dũ enimcirca pauperes ñ ꝓeo quod p̃¬
ualent operantur. Nec hoc est gratũ qđ of¬
ferunt necilluid est saciabile qđ reseruant.
Dixitautẽ dñ sad caincũ offerr& munera.
Si autẽ recte offerasrecte autẽ nondiuidas.
quid & anto auro tuomaior ẽ partẽ mamonae
seruas quãdõ largiris. In primor dio igitur
scẽ dĩecdesie circacredentesardor fideuta
uigebat ut ꝑseuerarent in doctrina a postoloꝵ
& communicatione fractionis panis &oratio¬
nibus & haberent om̃a communia & sume¬
rent cibũ cãexultatione & simplicitate
cor disconlaudentesdm̃. Nuncautẽ deuotio
amorterrenoru negotiorũ. Communi ca¬
tionifractionis panis tenacitas. frigor carita¬
tis & cupiditas ambienderei aliene potius qua
ꝓprie largiende orauonibus delectatio
carnalis curiosi casrerũsollicitudo mundi
& multimoda mentis indiuersauagatio:
que autẽ illiserant cõmunia nunc quib: da

Expanded text:
dici. Dum enim circa pauperes non pro eo quod prdici. Dum enim circa pauperes non pro eo quod praevalent operantur, nec hoc est gratum quod afferunt, nec illud est satiabile quod reservant. Dixit autem Dominus ad Cain cum offerret munera: Si autem recte offeras, recte autem non dividas, ividis, qui de tanto auro tuo majorem partem mammonae servas, quam Deo largiris. » In primordio igitur sanctae Dei Ecclesiae circa credentes ardor fidei ita vigebat, ut perseverarent in doctrina apostolorum, et communicatione fractionis panis, et orationibus, et haberent omnia communia; et sumerent cibum cum exsultatione, et simplicitate cordis, collaudantes Deum. Nunc autem devotio amor terrenorum negotiorum; communicationi fractionis panis, tenacitas; frigus charitatis, et cupiditas ambiendae rei alienae, potius quam propriae largiendae; orationibus delectatio carnis, curiositas rerum, sollicitudo mundi, et multimoda mentis in diversa vagatio. Quae autem illis erant communia, nunc quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
adiistere in substantia qui particeps ess&
ingratico. Nonergo uerebantͥneesurirent
sed potiustimebant ne alius esurir&. Nẽ
autẽ utidẽ beatus agustinus aitita alter
de alterius in opia non cogitat ut illud sit
quidillud tẽpus quod dñs ineuangelio
ait eebundabit iniquitas refrigesc& iari¬
tas multorũ. Modo enĩ abundat auari¬
tia &iniquitasque ante largitatis bonitate
cessabat &refrigescit frat̾nitatis cart¬
tis que prius xp̃iamore ferueb atͥ tunc
enim saba poscolis tanta frirtnitatis dilectio
fui ut in conuentusuo noninuere tur
indigentia Lanta aũt modoxp̃ianita¬
cis dissimulatio ÷ ut in co& unr̃ o uixinue¬
nies locupletẽ. Liocupletẽ aut̃ uux inue¬
niridoco. Non facultatibus sedoptribus
ait autemapostolus diuites sint in operi
pauca ragoigie hoc cẽporc inuenimusin
xp̃iano populo locuplett̃. Etsi plerique indo¬
mib auro sint diuitesinecła tam̃ suntmen¬

Expanded text:
adsciscere in substantia, qui particeps esset adsciscere in substantia, qui particeps esset in gratia. Non ergo verebantur ne esurirent, sed potius timebant ne alii esurirent. Nunc autem, ut idem beatus Augustinus ait, ita alter de alterius inopia non cogitat, ut illud sit illud tempus, quod Dominus in Evangelio ait, Abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Modo enim abundat avaritia et iniquitas, quae ante largitatis bonitate cessabat, et refrigescit fraternitatis charitas, quae prius amore Christi fervebat. Tunc enim sub apostolis tanta fraternitatis dilectio fuit, ut in conventu suo non inveniretur indigentia. Tanta autem modo Christianitatis dissimulatio est, ut in coetu nostro vix invenias locupletem: locupletem autem vix inveniri dico, non facultatibus, sed operibus. Ait autem Apostolus: Divites sint in operibpauca: « Raro igitur hoc tempore invenimus in Christiano populo locupletem; et si plerique in domibus auro sint divites, in Ecclesia tamen sunt men
Abbreviated transcription (Latin):
anaamultis & in multis ꝓpt̃ delectationes
carnales & ꝓpterdiuersissimas huius
seculi uanitates. quib: quanto plus iusto¬
inimoinaniter inseruiunt . tantominus
operibi xp̃ianae ꝓfessionis uacare inueniun¬
tur Quods̃i acta a postolorũ relegamus
& deuotionẽ xp̃i anȩ plebis quae sub eisdẽ
Apłis floruit diligent̃ anim. aduertimus. multũ
nostriseculixp̃ianȩ populideuotionẽ. ab illoꝵ
distare repperiemus. & quanto illi arden¬
tius ac deuotius eã sunt sectati. tanto ñ nulli
ab eius operibus longe sunt digressi. Proinde
sicut tuncinitionascenti s ec desiae ea dẽ fides
operibus floruit. ita nunc eis dẽ neglectis
apud quosdã marcescit. Vt enim uerbis beati
in nobis sed ñ eadẽ deuotio. In illisenimmai&
erat frat̃nita s xp̃i quã sanguinis. In illis sicut
una fidesita erat &una substantia ut quib
erat cominunis xp̃s communis es s& & sump¬
tus. Ne fasenĩ pitabat eũ sibi participẽ non

Expanded text:
ana a multis, et in multis, propter delectationes ana a multis, et in multis, propter delectationes carnales et diversissimas hujus saeculi vanitates; quibus quanto plus justo, imo inaniter inserviunt, tanto minus operibus Christianae professionis vacare inveniuntur. Quod si Acta apostolorum relegamus et devotionem Christianae plebis, quae sub eisdem apostolis floruit, diligenter animadvertimus, multum nostri saeculi Christiani populi devotionem ab illorum distare reperiemus. Et quanto illi ardentius ac devotius eam sunt sectati, tanto nonnulli ab ejus operibus longe sunt disgressi. Proinde sicut tunc initio nascentis Ecclesiae eadem fides operibus floruit, ita nunc eisdem, neglectis, apud quosdam marcescit. Ut enim verbis beati in nobis, sed non eadem devotio. In illis enim major erat fraternitas Christi, quam sanguinis. In illis sicut una fides, ita erat et una substantia; et quibus erat communis Christus, communis fuit et sumptus. Nefas enim putabant eum sibi participem non
Abbreviated transcription (Latin):
orismeiꝰ quipopalus dm̃ est cius legẽ ad¬
tendercillius que uerbi saurẽ accomoda¬
repcurat: quiaute id facert neglegit popu¬
lueius senonesse de monstrat : uerum
sunt non nulliqui legẽ diuinã non sclum
opert complere sednec audire dignant᷑:¬
& quid rogo faciunt deeo quod scriptuẽ.
quiobdurat aur ẽ suã ne audiat legẽ oratio
eius exse trabiliserita quodsioratiolegẽ diui¬
nã audire nolentis exsecratur. Nihilomi
nat᷑. Nequa quã igit᷑ ad eius coruenit. quisu¬
uas lege sodit qm̃ corhuius cemodi subditũ pec
ducunt. quoduitiis substratinequa quã sp̃m
scm habitatorẽ habere possint & quod nemo
peccato xp̃oq parit̃ seruire possit. Dñoine
uuangłdicente . Nemopotest duobus domi¬
nis seruire. & pꝓphetã coangustatũ est
stratũ breue ÷ palliũ utrũ que operire ñ po¬
test. Acsi patent̃ dicat. nemomeauctorẽ¬
que peccati in suentis lectopari t̃ recipe¬
nicatio xp̃i adbelial  Et que participatio

Expanded text:
us legem attendere, illiusque verbis aurem accommodare procuret: qui autem facere negligit, populum ejus se non esse demonstrat. Verum sunt nonnulli qui legem divinam non solum opere complere, sed nec audire dignantur. Et quid rogo faciunt de eo quod scriptum est: Qui obturat aurem suam ne audiat legem, oratio ejus exsecrabilis erit? Quod si oratio legem divinam audire nolentis exsecratur, nihilominnatur. Nequaquam igitur ad ejus cor venit qui suas leges odit; quoniam cor hujuscemodi subditum peccducunt, quod vitiis substrati nequaquam Spiritum sanctum habitatorem habere possint, et quod nemo peccato Christoque pariter servire possit, Domino in Evangelio dicente: Nemo potest duobus dominis servire . Et per Prophetam: Coangustatum est stratum, breve est pallium: utrumque operire non potest . Ac si patenter dicat: Nemo me, auctoremque peccati in suae mentis lecto pariter recipeonventio Christi ad Belial? Et quae participatio
Abbreviated transcription (Latin):
ideles id circo peccata sua sacerdotib
confitentur. qm̃ illis porestas esta dño
conlata ligandiatq soluendi: Ad quo¬
rum &iam iudicium paenitentiae tem¬
porit subeunt: Quod uentpaenitentia
prolixitate temporis non sit pensen¬
da sed contritione cordis paenitentia
dauid & ca & erorum scõrumpaeni¬
tentum in promptuest Quamquam.
autem peccata suaquispiam sacerdo.¬
ti confiteatur & adei: consilium tem¬
pora penitentiae ꝑagat. Inoratione
tamendõ quem sibi peccando iratum
fecit peccata sua confiteri & ab eo con¬
trito corde & lacrimosis suspirus ueni¬
am sibi depofceredeb&e Func enim
peccator rectedõ dicere potestauerte
faciem tuamapec catis meis & omnes ini¬
quitates mea sdel Cumpeccatasua peniten

Expanded text:
ideles idcirco peccata sua sacerdotibus confitentur, quoniam illis potestas est a Domino collata ligandi atque solvendi. Ad quorum etiam judicium, poenitentiae tempora subeunt. Quod vero poenitentia prolixitate temporis non sit pensanda, sed contritione cordis, poenitentia David et caeterorum sanctorum poenitentium in promptu est. Quanquam autem peccata sua quispiam sacerdoti confiteatur, et ad ejus consilium tempora poenitentiae peragat, in oratione tamen Deo, quem sibi peccando iratum fecit, peccata sua confiteri, et ab eo contrito corde et lacrymosis suspiriis veniam sibi deposcere debet. Tunc enim peccator recte Deo dicere potest: Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele , cum peccata sua poenit
Abbreviated transcription (Latin):
cordibus ur̃is & incubilibu suos¬
tris conpungimini. Perdiẽ
non habuistitempus. sed obseruas¬
tiiu dicituo & in iunc tum negotium
& confabulatio amicorum & domesti¬
canecessitas & filiorum cura & con¬
iugis sollicitudo & miliciae timor
& mille tecircum dederunt causae
quando in lectum tuum ueneris ut sopo
membra conadas ad tranquillum
portum nemotibi molestus est nemopuliat
Dicito incordetuo & animȩ tuȩ oxpen¬
dimus diem a anima quid boni fecimus
aut quid malio perati sumus & siquid
boni stcistigratias agedõtuo. Siquid
uero malidet ettro nofacias & reminis¬
cens peccatorum tuorum effunde lacri¬
mas & poitris in leotulo tuo positus cadelere
pefuerit & pos sibilitas ꝑmiserit in
basilica S in autem procul fuerit ubq
dm̃ propeccatis ex randumeique
confessionem peccatorum facieti¬
dam super norum que ciuium
quo rum uirtus apud altis simũ
magnaest sus fragia deposcenda

Expanded text:
cordibus vestris, et in cubilibus vescordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini . Per diem non habuisti tempus, sed observasti judicia tua; et injunctum negotium, et confabulatio amicorum, et domestica necessitas, et filiorum cura, et conjugis sollicitudo, et militiae timor et mille circumdederunt causae. Quando in lectulum tuum veneris ut sopori membra concedas, ad tranquillum portum nemo tibi molestus est, nemo pulsat: dicito in corde tuo et animae tuae: Expendimus diem, o anima, quid boni fecimus? aut quid mali operati sumus? Et si quid boni fecisti, gratias age Deo tuo; si quid vero mali, de caetero ne facias: et reminiscens peccatorum tuorum, effunde lacrymas, et poteris in lectulo tuo positus ea delere.pe fuerit, et possibilitas permiserit, in basilica; sin autem procul fuerit, ubique Deum pro peccatis exorandum, eique confessionem peccatorum faciendam, supernorumquo civium, quorum virtus apud Altissimum magna est, suffragia deposcenda.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium eorum Et in libro dani¬
helis quod cum danihel comperis¬
s& id est constitutam legem. in¬
gres sus est domum suam & fenes¬
tris apertis incenaculo suo contra
hierus alem trib tem porib indie
flatebat genua sua & adora¬
bat confitebaturq. coramdõ
suo sicut & ante facere con¬
Uoloigitur ui rosorare in omni
lo copuras leuantes manus si¬
neira & disceptatione
hieronim ad eusto chium. e
gredien tesa hospicui. arm&
oratio Regredientibus depla¬
tea. oratio o e eurrat antequã sessio
Nec prius corpus culum requiescat
quam anima uerbo dĩ pascat᷑
Adomne mactum. ad omnem inces¬
sum manus pingat crucem
Iohannos osauroum : quandom
quit accubueris suꝑstratumtuum.
& neminem in sestum pateris. ante quã
uemiat tibi somnus proferin medio co¬
dicem conscientiã tuã reminiscere
peccatatua. Siquid in uerbo seuin
facto uelincogitatione pecca sti¬
H. Noc enimdicit prophetas Irasci¬
mini& nolite peccare quae dicitisin

Expanded text:
judicium eorum . Et in libro Danijudicium eorum . Et in libro Danielis: Quod cum Daniset, id est, constitutam legem, ingressus est domum suam, et, fenestris apertis in coenaculo suo contra Jerusalem, tribus temporibus in die flectebat genua sua, et adorabat: confitebaturque coram Deo suo sicut ante facere conVolo igitur viros orare in omni loco, levantes puras manus sine ira et disceptatione. Hieronymusad Eustochium: « Egredientes hospitium armet oratio; regredientibus de platea oratio occurrat antequam sessio. Nec prius corpusculum requiescat, quam anima verbo Dei pascatur. Ad omnem actum, ad omnem incessum, manus pingat crucem. » Joannes Os aureum: « Quando, inquit, accubueris super stratum tuum, et neminem infestum pateris, antequam veniat tibi somnus, profer in medio codicem conscientiam tuam, reminiscere peccata tua, si quid in verbo, seu in facto, vel in cogitatione peccasti. Haec enim dicit Propheta: Irascimini, et nolite peccare; quae dicitis in
Abbreviated transcription (Latin):
in libro regum. Siegres sus fuerit.
populustuus ad bellum contrami¬
micos tuos peruiam quamcumque
miseriseos orabunt te contrauiam
ciuitatis qua melegisti& contra
domum qua medifica ui nominituo
& ex audies incelo orationemeorũ
& preceseorum & facies iudiciũ
eorum. Quod si peccauerintti¬
bi non est enim homo qui non pec¬
c& & iratus tradideris eos inimi¬
cis suis & captiui ducti fuerint
in terra inimicorum suorum lon¬
ge uel prope & egerint penitentiam
incordesuo in loco captiuitatis & con¬
uersi de p̃catite fuerint in captiuita¬
tesuadicentes: Pec cauimus inique
egimus. impiegessimus. & reuersi
fuerint adte in uniuer socor desuo
& tota animasua inter rainimicarũ
suorum adquam captiui ducti sunt.
& orauerint te contraui amterrȩ
suae quam de distipatribus eorum
& ciuitatis quame legis a & templi
quodedificaui nomimtuo ex andi¬
es incẽlo in firmamento solutui ora¬
tionem eorum & preces. & facies.

Expanded text:
in libro Regum: Si egressus fuerit in libro Regum: Si egressus fuerit populus tuus ad bellum contra inimicos suos per viam, quocunque miseris eos, orabunt te contra viam civitatis quam elegisti, et contra domum quam aedificavi nomini tuo: et exaudies in coelo orationem eorum, et preces eorum, et facies judicium eorum. Quod si peccaverint, non est enim homo qui non peccet, et iratus tradideris eos inimicis suis, et captivi ducti fuerint in terram inimicorum suorum longe vel prope, et egerint poenitentiam in corde suo in loco captivitatis, et conversi deprecati te fuerint in captivitate sua dicentes: Peccavimus, inique egimus, impie gessimus; et reversi fuerint ad te in universo corde suo et tota anima sua in terra inimicorum suorum, ad quam captivi ducti sunt, et adoraverint te contra viam terrae suae, quam dedisti patribus eorum, et civitatis quam elegisti, et templi quod aedificavi nomini tuo: exaudies in coelo, in firmamento solii tui orationem eorum et preces; et facies
Abbreviated transcription (Latin):
mopero omnibus fidolibus procuran¬
dum est ut nihil inec desia inhones¬
tũ aut cogitatione autdieco aut fac¬
togerant ne forte peccatis pro
quibus ab soluendis confluxerant
peccata accumulantes. ñ absdu¬
tonẽ peccatorũ ad quirant sed ma¬
gis funes quib quod ã modo legent᷑¬
sibi accumulent
xiil quodeT IN ALIIS CONΡETEΝTIBUS
LOCIS SIL OCVSBASILICȨ ꝓCL FUERITORA¬
tio addm et contes si opeccalorũ
FIERI pOSSIT ETDeBEAT.
Cies nonnulli quioran digra¬
Otia ecclesiȩlimina frequen¬
tare neglegunt. Ita econtrario exis¬
tunt plerique qui pro eo quod basili¬
casadiro nequeunt & reliquias scõ¬
rum prestonon habent. id circouo¬
ta precumsuarumad dñm ut opor¬
tet supplici deuotione non fun¬
dunt. Nonanim aduertentes qđ
ds non sit minus in parte quamintoto.
sed ubique tatus ubique presens ubi¬
q mirabilis : cindeait psalmista: quo
bi in omnilo co dominationescius be¬
nedicanima meadño: Liegitur itaq

Expanded text:
mopere omnibus fidelibus procuranmopere omnibus fidelibus procurandum est, ut nihil in ecclesia inhonestum, aut cogitatione, aut dicto, aut facto gerant; ne forte peccatis, pro quibus absolvendis confluxerant, peccata accumulantes, non absolutionem peccatorum acquirant; sed magis funes, quibus quodammodo ligentsibi accumulent. CAPUT XIV. Quod et in aliis competentibus locis, si locus basilicae procul fuerit, oratio ad Deum, et confessio peccatorum fieri possit et debeat Sicut sunt nonnulli qui orandi gratia ecclesiae limina frequentare negligunt, ita e contrario existunt plerique, qui pro eo quod basilicas adire nequeunt, et reliquias sanctorum praesto non habent, idcirco vota precum suarum ad Dtet, supplici devotione non fundunt, non animadvertentes quod Deus non sit minus in parte quam in toto, sed ubique totus, ubique praesens, ubique mirabilis. Unde ait Psalmista: Quo : In omni loco dominationis ejus benedic, anima mea, Domino . Legitur itaque
Abbreviated transcription (Latin):
obseruandum nequid ineptum ge¬
habetis ad agenda uł loquenda tem¬
poralia aut ecclesiam di contemnitis
mus nequidinea prouã gerat᷑ insista¬
mͦ Siui derimus fratrẽ quiad dom̃ũ
dĩ ꝑtin& suꝑbia tumidum side tratio¬
nib ad suetũ si ebriȩtati seruientẽsi luxo¬
naener uitum sura condia turpidũ
sialio cuiquim uitio subfra tum. stu¬
deamusinquantum facultas sup pecit
astigaro polluta ao ꝑuersa corrigere
& siquid de talibu semenda re nequimꝰ
non sine acer rimo mentis sustine¬
redolore et maxime in ipsa do mo
orationis ubi corpus dñi consecratar
ubi angelorum presentia semꝑ ades¬
senon dubitatur nequid in op tum¬
fiat Nequid quod nostram frater¬
namue cranonem impediat toas
uiribus agamus: a postolus mamq
omnibus xp̃ianis stultilo quium &
scurilita tem penitus cauendam esse
dcterit quibus magis conuenitlu¬
gero quam ridere Iuxta illudouan¬
gelicum. Beat quilugont qm̃ip
si consolabuntur. Qua propter sum¬

Expanded text:
observandum ne quid ineptum geobservandum ne quid ineptum geon habetis ad agenda vel loquenda temporalia, aut ecclesiam Dei contemnitis?mus, ne quid in ea pravum geratur insistamus; si viderimus fratrem, qui ad domum Dei pertinet, superbia tumidum, si detractionibus assuetum, si ebrietati servientem, si luxuria enervatum, si iracundia turbidum, si alio cuiquam vitio substratum, studeamus in quantum facultas suppetit, castigare, polluta ac perversa corrigere; et si quid de talibus emendare nequimus, non sine acerrimo mentis sustinere dolore; et maxime in ipsa domo orationis, ubi corpus Domini consecratur, ubi angelorum praesentia semper adesse non dubitatur, ne quid ineptum, ne quid nostram, sive fraternam orationem impediat, totis viribus agamus. » Apostolus namque omnibus Christianis stultiloquium et scurrilitatem penitus cavendam esse decernit: quibus magis convenit lugere quam ridere, juxta illud evangelicum: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Quapropter sum
Abbreviated transcription (Latin):
putã gs facer & dñs sirixis dissiden¬
tes si fabulis uacantes. siris a dis solu¬
tos uel alio quolib& scelere reppe¬
rir& in recitos qui hostias quesibi im¬
molar entur ementes intem plo in¬
uenit & climina refestinauit. ⁊ haec
propter illos diximus qui eccłam ingres¬
si non solum intentionem o randinegle¬
gunt. uerum &iam ea proquibus ora¬
redebuerant augent in super &ar¬
guontes seprohuius mo distultitia.
conuiciis odusque uel detractionib:
in secontur addentes uidelic&nti
peccatapec całis & quasi funem sile
longis simum incautacorum aug¬
mentatione texentes. & ne amen¬
tes exeo districti iudicis es amina¬
tione damnari: Et paulo post
undemultam tremenda sunt haec
dilectis simi & digno ex pauescen¬
datimore sed ula que precauendũ
in distria. neueniens in prouisus ꝑ¬
uersum quid in nobis unde merito
flagellari ac de ecctsia cicidebea mus
inueniat. Et maxime in illa quae
speci aliter domusorationisuocat᷑

Expanded text:
putatis faceret Dominus, si rixis dissidenputatis faceret Dominus, si rixis dissidentes, si fabulis vacantes, si risu dissolutos, vel alio quolibet scelere reperiret irretitos, qui hostias quae sibi immolarentur, ementes in templo vidit, et eliminare festinavit? Haec propter illos diximus, qui ecclesiam ingressi, non solum intentionem orandi negligunt, verum etiam ea pro quibus orare debuerant, augent. Insuper et arguentes se pro hujusmodi stultitia, conviciis odiisque vel detractionibus insequuntur: addentes videlicet peccata peccatis, et quasi funem sibi longissimum incaute eorum augmentationem texentes, nec timentes ex eo districti judicis examinatione damnari. » Et paulo post: « Unde multum tremenda sunt haec, dilectissimi, et digno expavescenda timore, sedulaque praecavendum industria, ne veniens improvisus perversum quid immerito, nobis, unde merito flagellari ac de ecclesia ejici debeamus, inveniat; et maxime in illa quae specialiter domus orationis vocatur,
Abbreviated transcription (Latin):
totmalis contrase diuinam iram pro¬
uocare. Istienim & sicumminori¬
bus peccatis ad eo desiam ueniunt
cum multis criminibus deccdesia
reuercuntur. Itemidem. Suntnã.¬
que aliqui quim natalitusscõ rum.
a ut in qualib& festiuitate causa saut
dicere autaudire uolunt. & quod pe¬
ius est non proueritate sed proaue¬
ritia &cupiditate Debent enim cau¬
sas dicere & cum iustitia deliberare
S.edalus diebus alio tem pore nonin scõrũ
sollem nitate quando omnes homines
magis debent dõ uacare: quanse diuer¬
sis litibus pugnare. Itemidem quando
adec desiam conuenitis nolite uosta libus
fabulis occupart undepossitis peccata ad¬
quirere. Nolite uos occupare adlitigan¬
dum sed potius ad orandum. Non rexan¬
do dm̃ offendere sed publi cando gatiam
illi possitis ad quirere. beda in omelia
euangelii uicesima. Cũ fecisset dñs qua¬
si flicgellum defuniculis om̃s eiecit
detemplo quidergo fr̃s meiquid

Expanded text:
tot malis contra se divinam iram protot malis contra se divinam iram provocare. Isti enim etsi cum minoribus peccatis ad ecclesiam veniunt, cum multis criminibus de ecclesia revertuntur. Item idem: « Sunt namque aliqui qui in natalitiis sanctorum, aut in qualibet festivitate, causas aut dicere, aut audire volunt; et, quod pejus est, non pro veritate, sed pro avaritia et cupiditate. Debent enim causas dicere et cum justitia deliberare; sed aliis diebus, alio tempore, non in sanctorum solemnitate, quando omnes homines magis debent Deo vacare, quam se diversis litibus impugnare. » Item idem: « Quando ad ecclesiam convenitis, nolite vos talibus fabulis occupare, unde possitis peccata acquirere. Nolite vos occupare ad litigandum, sed potius ad orandum, ut non rixando Deum offendere, sed supplicando gratiam ipsius possitis acquirere. » Bedain homilia Evangelii vigesima: Cum fecisset Dominus quasi flagellum de funiculis, omnes ejecit de templo . Quid ergo, fratres mei, quid
Abbreviated transcription (Latin):
cum legitur mor sesiam nonuelam̃
suꝑ caput cor eorum sed pariesqui¬
dam & murus est positus: aegus¬
tinus in omelus ad populum: quan¬
do conuenitis in quit ad ecdesiam
uerbo sare sed sacras scriptura pa¬
tienter audut quienm in eodesa
uerba uana locutus fuerit& prose
& proaliis rationem redditurus est
in die ui dicii quia uerbumdĩ necip¬
se audit necaliosaudire permitut
temidem. Plures sunt dequorum
perditione nimium constristr illos
dico quiuenientes adeclesiam ma¬
gis litigare cupiunt quamorare : & quan¬
dodebentletaones diuinas ineccelisi a interi¬
cs auribustota pi&ate suscipere tunc
foriscausas dicere & diuersis sestu¬
dent calumnus inpugnare: Aliqu an¬
do &iam quod peius est aquinimiit̃
ira cundia succenduntur amarissime
rixantur & turpiter sibi conuitia &
crimina & calcibus & pugnis inuicem
conliduntur. Melius enim fueratta¬
libus ad ecclesiam non uenire quam

Expanded text:
cum legitur Moyses, jam non velamen cum legitur Moyses, jam non velamen super cor eorum, sed paries quidam et murus est positus: » Augustinus in homiliisad populum: « Quando convenitis, inquit, ad ecclesiam, verbosari, sed sacras Scripturas patienter audite. Qui enim in ecclesia verba vana locutus fuerit, et pro se et pro aliis rationem redditurus est in die judicii, quia verbum Dei nec ipse audit, nec alios audire permittit. » Item idem: « Plures sunt de quorum perditione nimium contristor; illos dico qui, venientes ad ecclesiam, magis litigare cupiunt quam orare, et quando lectiones divinas debent in ecclesia intentis auribus et tota pietate suscipere, tunc foris causas dicere, et diversis se student calumniis impugnare. Aliquando etiam, quod pejus est, aliqui nimium iracundia succenduntur, amarissime rixantur, et turpiter sibi convicia, et crimina, et calcibus et pugnis invicem colliduntur. Melius enim fuerat talibus ad ecclesiam non venire, quam
Abbreviated transcription (Latin):
& diuitiarum cupiditate distesi¬
ditur quigloriatur sȩđo & mun¬
di honoribus stud& auersus est
Sed & alius qui ab his quidemiude¬
turalienus ad sistit autem & au¬
dit uerbalegis & uultuatque
oculis intentus corde tamen
& cogitationibus euagat᷑ auersuses ł
Quidergo est conuerti si
dio his omnibus terga ueratis
& studio acmentis sollicitudinȩ
uerbo dĩ operam decis in legetius di¬
e aenocte meditaemini hoc est con¬
uersumes se addm̃. Aliqui ur̃mut
recitariaudierint quaeleguntur
statim discedunt : Nulla ex his quae
lecta suntinquis itio ad inuicem
nulla conlatio nus quam mentuia
mandati illiti qquote diuina lex com¬
mon&. Interroga patrestuos & di¬
centtibi. Pres biteritiu & ad nun¬
tia bunt tibi Aliine hoc ipsum
quidem patienter expectant quod
lectiones inecdesia recitentur alii uero
necsi recitent᷑ sciunt sedinremotiorib dominice
dom locis secularibus fabulis occupantur
Dequibus ego ausus sum dicere quia

Expanded text:
 divitiarum cupiditate distenditur, qui gloriatur saeculo, et mundi honoribus studet, aversus est. Sed et alius qui ab his quidem videtur alienus, assistit autem et audit verba legis, et vultu atque oculis intentus, corde tamen et cogitationibus evagatur, aversus est. Quid ergo est converti? Si his omnibus terga vertitis, et studio ac mentis sollicitudine verbo Dei operam detis, in lege ejus die ac nocte meditemini: hoc est conversum esse ad Dominum. Aliqui vestrum, ut recitari audierint quae leguntur, statim discedunt; nulla ex his quae lecta sunt inquisitio adinvicem, nulla collatio, nusquam memoria mandati illius, quo te divina lex commonet: Interroga patres tuos, et dicent tibi; presbyteros tuos, et annuntiabunt tibi . Alii ne hoc ipsum quidem patienter exspectant, quod lectiones in ecclesia recitentur. Alii vero nec si recitentur sciunt, sed in remotioribus Dominicae domus locis, saecularibus fabulis occupantur. De quibus ego ausus sum dicere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
trare ecclesi amnon debet sed
bet : lex autem ueteri populo
prȩcepit ut mixtus uirmulieri
& la uariaqua debeat. & inteso¬
lis occasum et desiam non intra¬
re : Qđ tamen in tellegis piritali¬
ter pocest. qui amuli eriuirmis¬
cecur. quando in licitȩ concupis¬
centie animus incogitatione ꝑde
lectationem coniugitur. Quia
nisi prius ignis concpiscentiȩ
amente deferueat. dignũsq
congrae gationi fratrumescima¬
re non deb&. quisegra uariꝑne
quitiam prauae uoluptatis
uid&. quamuis dehacre diues¬
sae hominumnationes diuersa
sentiant ac que alia custo dire
uideantur. romanonum tamen
semꝑ ab anti quoribus usus fuit
postadmixtionem propriae con¬
uigis. & laua cripurificati onẽ
quaerere & ab ingressu ecle¬
sie paululum reuerenter absci

Expanded text:
trare ecclesiam non debet; sed bet: lex autem veteri populo praecepit, ut mistus vir mulieri, et lavari aqua debeat, et ante solis occasum ecclesiam non intrare. Quod tamen intelligi spiritaliter potest; quia mulieri vir miscetur, quando illicitae concupiscentiae animus in cogitatione per delectationem conjungitur: quia nisi prius ignis concupiscentiae a mente deferveat, dignum se congregationi fratrum aestimare non debet, qui se gravari per nequitiam pravae voluptatis videt. Quamvis de hac re diversae hominum nationes diversa sentiant, atque alia custodire videantur: Romanorum tamen semper ab antiquioribus usus fuit, post admistionem propriae conjugis, et lavacri purificationem quaerere, et ab ingressu ecclesiae paululum reve
Abbreviated transcription (Latin):
cencu parum haccditior hereditas
filiorun iungat liberos acqualis graetia
quosiungit naturoc aequalis naturac
lugrum pictoes nescit pecuniae. In quo
pietatis dispendim est Quid minaris
si propt̃ fundum aut domum oriuntur
ergoreprachendendus ia cob quia prite¬
ferebat unumceteris sed nedibertatem
possumusauferre parentib: necos plus
diligant. quos pluscredant mereri
nec filus resccare scudium debemus
plus placendi. Deniq et ia cob illum
suos blandis tantum sermonibus & non¬
eridiunt de terreantur exemplo
heli sacerdotis qui filios suos uerbis tan¬
tum cohercuit & seucris sima distrin¬
tone ferire de trectauit. Porro
sunt plerique parentes quifilios suos
dum lubricȩ aetatis existunt uerberib
adbene agendum corrigere negle¬
gunt Quicum que ad intellegibilẽ
aetateimpuenerint amalis operib:¬
deseruire coeperint non facileama¬
lo cohiberi parentũ castigatione poss.
Quorum peccata parentibus qui eos in
tenera ae tate rigide castiga re nolu¬

Expanded text:
centia patrum, haec ditior haereditas centia patrum, haec ditior haereditas filiorum. Jungat filios aequalis gratia, quos junxit aequalis natura. Lucrum pietas nescit pecuniae, in quo pietatis dispendium est. Quid miraris si propter fundum aut domum oriuntur ergo? reprehendendus est Jacob, quia praeferebat unum caeteris? Sed nec libertatem possumus auferre parentibus, ne eos plus diligant quos plus credant mereri, nec filiis resecare studium debemus plus placendi. Denique et Jacob plus suos blandis tantum hortantur n deterrentur exemplo Heli sacerdotis, qui filios suos verbis tantum coercuit, et severissima districtione ferire detrectavit . Porro sunt plerique parentes, qui filios suos dum lubricae aetatis existunt, verberibus ad bene agendum corrigere negligunt: qui cum ad intelligibilem aetatem pervenerint, et malis operibdeservire coeperint, non facile a malo cohiberi parentum castigatione possunt; quorum peccata parentibus, qui eos in tenera aetate castigare nolu
Abbreviated transcription (Latin):
uena non dantur isi mellȩ circũ¬
lita. & uitia non decipiunt nisubspi¬
ctum bre que uirtutum & in fra
Qui autem paruulus est & sapit
ut paruulus. donec adannos sa¬
pientie ueniat & phytogorȩ lit¬
tera eum ꝑducat adbiuium. tam
bona eius quamma la parentibus
imputantur. nisi forte aes times
xp̃iano filios sibaptis manonac¬
ceperint. Ipsos tantum reos es¬
sepaccati & non scelus referri
ad cos quidare noluritit. Maxi¬
me eotempore quo contradice¬
re non poterant quiaccepturi erant
sicut eregione salus infantiam maiorum
lucrum est : Ambrosius in librodcios epl
nstruimur agitur qualis eẽ debecet af¬
fectus parentum filiorumq gratia
ed frequenter amor ipse patrius
nisi moderationem teneat
oc& liberos si aut nimi a indulgen¬
tia di lectum resoluat. Aut
praelatione unius ceteros ab ef¬
fectuger manitatis auertat plus
adquiritur filio cui fratrum adq ri¬
turamor. Hec p̃clariormuni fi¬

Expanded text:
Venena non dantur nisi melle circumVenena non dantur nisi melle circumlita. Et vitia non decipiunt nisi sub specie umbraque virtutum. » Et infra: « Qui autem parvulus est, et sapit ut parvulus, donec ad annos sapientiae veniat, et Pythagorae Y littera eum perducat ad bivium, tam bona ejus quam mala parentibus imputantur: nisi forte existimes Christianorum filios, si baptisma non receperint, ipsos tantum reos esse peccati; et non etiam scelus referri ad eos qui dare noluerint, maxime eo tempore quo contradicere non poterant, quae accepturi erant: sicut e regione salus infantium, majorum lucrum est. » Ambrosius in libro de Joseph : « Instruimur igitur qualis esse debeat affectus parentum, filiorumque gratia; sed frequenter amor ipse patrius nisi moderationem teneat, nocet liberis, si aut nimia indulgentia delictum resolvat, aut praelatio unius caeteros ab affectu germanitatis avertat. Plus acquiritur filio, cui fratrum acquiritur amor. Haec praeclarior munifi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autem diligit illum instrane¬
ter erudit. Iħs filius si rach
filuinquit cibi sunt erudullos &
curua illo apucritia illorum: fi¬
liae tibi sunt serua corpus illa rũ.
& nonostendas hilarem faciem
tuam ad illas. a postolus quo¬
que ait:. Patres noliteadiracun¬
diam prouocare filios uestros. sed
educate illos indoctrina & correp¬
tione dñi. Item idem. patres
nolite ad indignationem prouo¬
care filios uestros. ut nonpusillo
animofiant. Hie ronimus ad letã
Si perfecta actas & sui iuris im¬
putatur parentibus quanto
magis lactans & fragilis & quȩ
iuxta sententiam dñi ignorat
dextram & stnistram id est bo¬
ni & malinecit nescit de feren¬
tiam solli cita prouides ne
filia percuciatur auipera
curnoneadem cura prouides
neferiatur amalleo uniuer¬
sȩ terrae nebibat deaureo ca¬
licae babillonis nee grediatur
cum dina & uelituidere filias
regiones alienȩ neludat
pedibus netra hattunicas

Expanded text:
qui autem diligit illum, instanqui autem diligit illum, instanter erudit . Jesus filius Sirach: Filii, inquit, tibi sunt, erudi illos; et curva illos a pueritia illorum. Filiae tibi sunt, serva corpus illarum, et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas . Apostolus quoque ait: Patres, nolite ad iracundiam provocare filios vestros, sed educate illos in doctrina et correctione Domini . Item idem: Patres, nolite ad indignationem provocare filios vestros, ut non pusillo animo fiant . Hieronymus ad Laetam : « Si perfecta aetas et sui juris imputatur parentibus, quanto magis lactans et fragilis, et quae juxta sententiam Domini ignorat dexteram et sinistram , id est boni et mali nescit differentiam? Si sollicita provides, ne filia percutiatur a vipera, cur non eadem cura provideas ne feriatur a malleo universae terrae; ne bibat de aureo calice Babylonis ; ne egrediatur cum Dina, et velit videre filias regionis alienae ; ne ludat pedibus; ne trahat tunicas?
Abbreviated transcription (Latin):
ei mercedemrestitue. Et mer¬
cesmer cennarii apud te omnino
nonmaneat: Quod ab alio odis
fieritibi. uidenc alteritualiquan¬
do facias panem tuum cuesu¬
rien tibus &egenis come de &de
uestimentis tuis nudos tege
panemtuum &iunum tuum supse¬
pulcuram iusti constitue & noliexeo
mamducare &bibert: Cum peccato¬
ribus Consilium semper a sa pien
tter gofilimi patrem uestrum. ser¬
uite dño inueritate. & inquirite ut
faciatis quae sunt placita ili & filus uestris
mandete utfaciandiustitias &elemo¬
sinas ut sint memoresdi &benedicaent
cum in omni tempore inueritate &
intotauir tuit sua Legitur & in¬
proueribis. erudifilium tcum ne
disperc̃i : Ad inter fectionem auit̃
cius neponas animam tuam: Ne sub¬
strabas apuero disciplinabi: St
enim percusseris eum nut ga notimo¬
rretur Tuuirga ꝑcuties eum & ani¬
mameius de inferno liberabis ÷.
erudifilium tuum & refrigera¬
bitte & dabit delitias animȩ tuȩ
qui parcit uirgȩ odi filiũ msuũ

Expanded text:
 mercedem ei restitue et mer mercedem ei restitue et merces mercennarii apud te omnino non maneat quod ab alio odis fieri tibi vide ne alteri tu aliquando facias panem tuum cum esurientibus et egenis comede et de vestimentis tuis nudos tege panem tuum et vinum super sepulturam iusti constitue et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus conme, filii, patrem uestrum: seruite domino in ueritate et inquirite, ut faciatis quae sunt placita illi, et filiis uestris mandate, ut faciant iustitias et elemosynas, ut sint memores dei, et benedicant eum in omni tempore in ueritate et in tota uirtutProverbiis: Erudi filium tuum, ne desperes: ad interfectionem autem ejus ne ponas animam tuam . Ne subtrahas a puero disciplinam; si enim percusseris eum virga, non morietur. Tu virga percuties eum, et animam ejus de inferno liberabis . Erudi filium tuum, et refrigerabit te, et dabit delicias animae tuae . Qui parcit virgae, odit filium suum:
Abbreviated transcription (Latin):
& quanta pericula passasit propterte
inutero suo Cum autem & ipsa com¬
pleuerit tempusui tȩ suȩ sepelias
eam cir came Omnibus autem die¬
cauene ali quamdo peccato consen¬
cias & prȩtermictas prȩcepta dinr̃i
exsubstantiatua facelimosynam
a noli auerttre faciem tuam abullo
paupere. lacmm fi& ut nec ate auer¬
tatur faciesdñ Quo modo potueris
ta cstomiricors. Simultum tibi fu¬
crit abundanter tribuesi exiguũ
fuerit &iam exiguum libenter in¬
peruri stude premium enim tibi bo¬
num tesaurizas indiene cessitatis.
Qm e lemosina ab omni peccato & amo¬
reliberat & non patitur animamire
intenebras. Faduciam agnaerit co¬
ram summo dõ elemosina omnibus
qui faciunteam: Ad tenꝰde cibi fili ab
om̃m fornicatione & preteruxorem
tuam nequa quam patiaris crimen
scrre Suꝑbiamnum qua intuo
sensu aut intuo corde. domina per¬
mittas In ipsaenim initium sump¬
sit omnis ꝑditio. Quicum que ali¬
quid tibi operatus fuerit. statim¬

Expanded text:
et quanta pericula passa sit propter te et quanta pericula passa sit propter te in utero suo cum autem et ipsa conpleverit tempus vitae suae sepelies eam circa me omnibus autem diecave ne aliquando peccato consentias et praetermittasmosynam et noli avertere faciem tuam ab ullo paupere ita enim fiet ut nec a te avertatur facies Domini quomodo potueris ita esto misericors si multum tibi fuerit abundanter tribue si exiguum fuerit etiam exiguum libenter inpertire stude praemium enim tibi bonum thesaurizas in die necessitatis quoniam elemosyna ab omni peccato et a morte liberat et non patietur animam ire in tenebras fiducia magna erit coram summo Deo elemosyna omnibus qui faciunt eam adtende tibi fili mi ab omni fornicatione et praeter uxorem tuam numquam patiaris crimen scire superbiam numquam in tuo sensu aut in tuo verbo dominari permittas in ipsa enim initium sumpsit omnis perditio quicumque aliquid tibi operatus fuerit statim
Abbreviated transcription (Latin):
mala chim legitur. eo inquit ingre¬
dior uiam uniuersa e terrae. con¬
fortare & estouir fortis & obser¬
uacusto dias dñi dĩ tui & ambu¬
les inuus eius &custodias caerimo¬
est in legemoysi & in libro pa¬
rali pomenon Tuautem sa¬
la mon filimi scitodm̃ pacristii
& serui ei cor deper ferto & a¬
nimo uoluntario : Omnuaenim
corda scrutatur &umuer samen¬
cium cogititionis intellegit
Sique sieris eum in uenies si autem
dercliqueris illum proici&te in aet̃nũ
Attendant et tobi. dequo itc legitur
Quod cum factus e&̃uir accepitu xorẽ
annam ex cribusua & genuit exeafiliũ
nomensuum in ponensei Quemab in fancia
timer eđm docuit. et abstinere abomni
peccato. Item idem post pauca eundem¬
filium suum tcobi adloquensait Audi
silimi uerba oris mei & caincordetuo
quasi funda mentum construe. Cũ
acceperit ds̃ animam meam corpus
meum sepeli& honorem habebis
matristuȩ cunctis diebus uitȩ quae
eius. Memor enim essẽ delicsgue

Expanded text:
Malachiae legitur: Ego ingreMalachiae legitur: Ego ingredior viam universae terrae confortare et esto vir et observa custodias Domini Dei tui ut ambules in viis eius et custodias caerimoest in lege Moysi, et in libro Paralipomenon: Tu autem, Salomon fili mi, scito Deum patris tui, et servi ei corde perfecto, et animo voluntario. Omnia enim corda scrutatur, et universas mentium cogitationes intelligit. Si quaesieris eum, invenies: si autem dereliqueris illum, projiciet te in aeternum . Attendant et Tobiae; de quo ita legitur, quod cum factus esset vir, accepit uxorem Annam ex tribu sua; et genuit ex ea filium, nomen suum imponens ei. Quem ab infantia sua timere Deum docuit, et abstinere ab omni peccato . Item idem post pauca filium suum Tobiam alloquens ait: Audi, fili mi, verba oris mei, et ea in corde tuo quasi fundamentum construe. Cum acceperit Deus animam meam corpus meum sepeli et honorem habebis matri tuae omnibus diebus vitae eius memor enim esse debes quae
Abbreviated transcription (Latin):
&d ormi rebonum est qui aui¬
cis uuixta dispositionem dĩ bonũ
est unum quod que cum opus est.
Ex quibus nonut quidam esti¬
mant ad luxoriam & addeli¬
tias instar animalium pro¬
uocamur. Ait & psalmogra¬
fus nolitefieri sicut equusct
mulus quibus non est intellec¬
tus. Item. Homocum in ho¬
nore esset non in cellexit cum¬
paratus est iumentis insipi¬
encibus & similis factus est
illis In libro quoque tobi
ita uacent si cutequus & mulus¬

Expanded text:
dormire bonum est; quia vidormire bonum est; quia vicissim juxta dispositionem Dei, bonum est unumquodque, cum opus est. » Ex quibus, non ut quidam aestimant, ad luxuriam et ad delicias instar animalium provocamur. Ait et Psalmographus: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. Item: Homo cum in honore esset, non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . In libro quoque Tobiae: a sua ment