comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
foste altum est ad intellectum : Nec mi¬
rum quia altitudo diei est: Forte enĩ
illi propterea longe facti sunt ascĩs:
quia non potuerunt penetrare altiti¬
dinẽ dieii cuius a postoli duodecim ho¬
rae fulgentes: Ergo qui tamquam ho¬
minem crucifixerunt : indie erraue¬
runt: Quare autẽ tenebras passi sunt.
ut longe fierent asc̃is : quia in alto luce¬
bat dies : In alto latentem non cognoue¬
runt : Si enim cognouissent: num quã
dñm glorie crucifixissent : Hac ergo
altitudine diei repercussi & longe facti
a sciso facti sunt animici quitri¬
bulent & conculcent : tamquam uuam
intorcolari Est᷑alius intellectusi abal¬
titudine diei: Conculcauerunt me
inimici mei tota. hoc est toto tempore
ab altitudine diei: hoc est a superbia tem¬
porali: Quando enim conculcant : alti
sunt: Humiles sunt qui conculcantur:
alti sunt qui conculcant: sed noli timere
altitudinem conculcantium Diei altitu

Expanded text:
Forte altum est ad intellectum. Nec miForte altum est ad intellectum. Nec mirum, quia altitudo diei est. Forte enim illi propterea longe facti sunt a sanctis, quia non potuerunt penetrare altitudinem diei, cujus Apostoli duodecim horae fulgentes. Ergo qui tanquam hominem crucifixerunt, in die erraverunt. Quare autem tenebras passi sunt, ut longe fierent a sanctis? Quia in alto lucebat dies, in alto latentem non cognoverunt: si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Hac ergo altitudine diei repercussi, et longe facti a sanctis, facti sunt inimici qui tribulent et conculcent tanquam uvam in torculari. Est et alius intellectus: Ab altitudine diei conculcaverunt me inimici mei tota die, hoc est, toto tempore: Ab altitudine diei, hoc est, a superbia temporali. Quando enim conculcant, alti sunt: humiles sunt qui conculcantur, alti sunt qui conculcant. Sed noli timere altitudinem conculcantium; diei altitudo
Abbreviated transcription (Latin):
facti : dicat: Miserere meiꝰ dñe qm̃
conculcauit me homo. Nec deficiat in
ista conculcatione. sciens quem inuocet.¬
& quo exemplo fostis effectus sit: Pri¬
botrus passione ex praessus est manauit
illud: unde calix in ebrias :qͣuam prae¬
clarus: Dicat ergo &corpus eius intu¬
ens caput suum: Miserere mei dñe
pore : Nemo sibi dicat: fuerunt tribu¬
lationes apud patres nr̃os: apud nos non
sunt: Si putas te non habere tribulatio¬
nes: Nondum coepisti esse xp̃ianus
Et ubi est uox apostoli sed & omnes qui uo¬
lunt inxp̃o pie uiuereõ persecutiones pati¬
entur : Si ergo non pateris ullam pro
xp̃o persecutionem : inde. nondum coe¬
peris inxp̃o pie uiuere: Cum autẽ coe¬
peris inxp̃o pie uiuere. Ingressus estor¬
colarĩ praeparate ad praessuras sed noli
esse aridus  ne depressura nihil exeat:
Illi longe facti a scĩs ipsi inimici mei tota
die: Iam dictum est abaltitudine dieio
quid sibi hoc uult Ab altitudine diei:

Expanded text:
facti; dicat, Miserere mei, Domine, quoniam facti; dicat, Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: nec deficiat in ista conculcatione, sciens quem invocet, et quo exemplo fortis effectus sit. Pribotrus passione expressus est, manavit illud unde calix inebrians quam praeclarus est ! Dicat ergo et corpus ejus, intuens caput suum: Miserere mei, Domipore. Nemo sibi dicat: Fuerunt tribulationes apud patres nostros, apud nos non sunt. Si putas te non habere tribulationes, nondum coepisti esse christianus. Et ubi est vox Apostoli: Sed et omnes qui volunt in Christo pie vivere, persecutiones patientur Si ergo non pateris ullam pro Christo persecutionem, vide ne nondum coeperis in Christo pie vivere. Cum autem coeperis in Christo pie vivere, ingressus es torcular; praepara te ad pressuras; sed noli esse aridus, ne de pressura nihil exeat. Illi longe facti a sanctis, ipsi inimici mei. Tota die: jam dictum est. Ab altitudine diei. Quid sibi hoc vult, Ab altitudine diei?
Abbreviated transcription (Latin):
principes & potestates : & spirit᷑alia nequi¬
tiae : id est aduersus diabolum & ange¬
los eius Quia & quando patimur hom̃i¬
nes inportunos. ille instigat: ille inflã¬
mat: ille tamquam uasa sua mou&.
Ad tendamus ergo duos hostese quem uide¬
mus & quẽ nonuidemus. Hominẽ uide¬
mus: diabolum nonuidemus. Hominem
diligamus : diabolum caueamus Froho¬
mine oremus : contra diabolum oremꝰ
re quia conculcauit te homo: uinum ha¬
bẽto: uua factus es ut ralceris: miserere
qui longe factus est ascĩs: sed & ipse dia¬
bolus quare hic non intellegatur : an
foste quia dictus est homo : ergo errat
euangelium quia dixit: Inimicus homo
hoc fecit: Subquadã figura potest & ille
dici homo nontamen eẽ homo: Siue ergo
ipsum intueatur qui dicebat haet. siue po¬
pulum: & unum quemque longe factũ
ascĩs : perquales diabolus tribulat popu
regi Ad cuius regis titulum indignati.
illitamquam repercussi longe sunt

Expanded text:
principes et potestates, et spiritualia nequiprincipes et potestates, et spiritualia nequitiae , id est adversus diabolum et angelos ejus; quia et quando patimur homines importunos, ille instigat, ille inflammat, ille tanquam vasa sua movet. Attendamus ergo duos hostes; quem videmus, et quem non videmus: hominem videmus, diabolum non videmus; hominem diligamus, diabolum caveamus; pro homine oremus, contra diabolum oremusre, quia conculcavit te homo; vinum habeto, uva factus es ut calceris. Miserere qui longe factus est a sanctis. Sed et ipse diabolus quare hic non intelligatur? An forte quia non dictus est homo? Ergo errat Evangelium, quia dixit: Inimicus homo hoc fecit Sed sub quadam figura potest et ille dici homo, non tamen esse homo. Sive ergo ipsum intueretur qui dicebat haec, sive populum et unumquemque longe factum a sanctis, per quales diabolus tribulat populregi, ad cujus regis titulum indignati illi tanquam repercussi, longe sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur iam non duo. sed una caro: Quomo¬
do ergo hic ten&ur ing& hi ten&ur intor¬
colari corpus eius: id est ecclesia eius:
Quid est torculari in praẽsuris: Sed intor¬
colari. fructuosa praessura est: Uua inuite
praessuram᷑ sentit. Integra uidetur: sed ni¬
hil inde manat Mitt̾itur intor cdlari:
calcatur. praemitur aniuria uidetur fieri
uuae : sed ista iniuria sterilis nonest: immo
sinulla iniuria acceder&: sterilis remane
tiuntur ab eis qui longe facti sunt ascĩs.
adtendant psalmum ĩstum: agnoscant
hic se: dicant quod hic dicitur : qui pati¬
untur quod hic dicitur: ceste qui non
patitur nondicat: Non adstringo aduo¬
cem que uideo extra passionem. sed uide ne¬
cum uult esse longe apassione : longe fiat
ascis: Cogit& ergo unus quisque demimico
suo. sixp̃ianus est: mundus ipse inimicus
est: friuatas ergo inimicitias nemo cogi¬
t& auditurus uerba psalmi huius: scĩa¬
mus quia non est nobis conluctatio adũ¬
sus carnem & sanguinem: sed aduersus

Expanded text:
Quomodo ergo hic tenetur in Geth? Tenetur in torculari corpus ejus, id est Ecclesia ejus . Quid est, in torculari? In pressuris. Sed in torculari fructuosa pressura est. Uva in vite pressuram non sentit, integra videtur, sed nihil inde manat: mittitur in torcular, calcatur, premitur; injuria videtur fieri uvae, sed ista injuria sterilis non est; imo si nulla injuria accederet, sterilis remanetiuntur ab eis qui longe facti sunt a sanctis, attendant psalmum istum, agnoscant hic se, dicant quod hic dicitur, qui patiuntur quod hic dicitur. Certe qui non patitur, non dicat: Non astringo ad vocem, quem videoextrapassionem.Sedvideatne,cumvultesse longe a passione, longe fiat a sanctis. Cogitet ergo unusquisque de inimico suo; si christianus est, mundus ipsi inimicus est. Privatas ergo inimicitias nemo cogitet, auditurus verba psalmi hujus: sciamus quia non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus
Abbreviated transcription (Latin):
Son& & crthara: esuriat. sitiat. dormi¬
at teneatur. flagellitur. inrideatur.
crucifigatur: sepeliatur: Cum ergo
uides in illa carne quaeclam somusse
desuꝑ: quaedam deinferiore parte
una caro resurrexit: & in una came agno¬
scimus. & psalterium &cytharã & ista cluo
genera factorum impleuerunt euange

Expanded text:
Sonet et cithara; esuriat, sitiat, dormiSonet et cithara; esuriat, sitiat, dormiat, teneatur, flagelletur, irrideatur, crucifigatur, sepeliatur. Cum ergo vides in illa carne quaedam sonuisse desuper, quaedam de inferiore parte, una caro resurrexit, et in una carne agnoscimus et psalterium et citharam. Et ista duo genera factorum i
Abbreviated transcription (Latin):
in psalterio chordȩ sonum desuper acci¬
piunt : Incythara autẽ chordȩ sonum
ex inferiore paste accipiunt : Hoc
interest interpsalterium &cytharã:
Quidergo duo haec organa nobis figurant:
suum & cytharã suam &dicit Ex sur¬
ge diluculo: Puto quia hic iam agnos¬
citis : dñm resurgentem: Legimus in
ȩuangelio: uid&e horam resurrectio¬
nis: Quam diu perumbram quaerae¬
batur xp̃s luxit: agnoscatur: dilucu¬
lo resurrexit: Sed quid est psalterium:
quid est cythara: pertarnem suam dñs
duo genera factorum operatus est:
miracula & passiones Miracula de suꝑ
fuerunt: passiones deinferiore fuerunt:
Illa enim quae fecit miracula diuma er¬
ant: sed percorpus fecit: percarnem
fecit: Caro ergo diuina operans psalteriũ
est: caro humana patiens cythara est
Son& psalterium : in luminentur caeci: au¬
diant surdi: stringantur paralitici: am¬
bulent claudi: surgant aegroti: resur¬
gant mostui Iste est sonus psalterii

Expanded text:
in psalterio chordae sonum desuper acciin psalterio chordae sonum desuper accipiunt; in cithara autem chordae sonum ex inferiore parte accipiunt: hoc interest inter psalterium et citharam. Quid ergo duo haec organa nobis figurant? suum et citharam suam, et dicit, Exsurgam diluculo. Puto quia hic jam agnoscitis Dominum resurgentem. Legimus in Evangelio: videte horam resurrectionis. Quamdiu per umbras quaerebatur Christus? Luxit, agnoscatur; diluculo resurrexit . Sed quid est psalterium? quid est cithara? Per carnem suam Dominus duo genera factorum operatus est, miracula et passiones: miracula desuper fuerunt, passiones de inferiore fuerunt. Illa enim quae fecit miracula, divina erant; sed per corpus fecit, per carnem fecit. Caro ergo divina operans, psalterium est: caro humana patiens, cithara est. Sonet psalterium; illuminentur caeci, audiant surdi, stringantur paralytici, ambulent claudi, surgant aegroti, resurgant mortui: iste est sonus psalterii.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i unum uideo: Vna caro resurrexit: &
duo organa surrexerunt: Alterum ergo
organum psalterium: alterum cythara:
Organa dicuntur. omnia instrumenta
musicorum : non illud solum organum
dicitur quod grande est & inflatur follib
Sed quicquid aptatur ad cantilenam & cor¬
poreum est. quo instrumento utitur qui
cantat: organum dicitur: Distincta autẽ
sunt interse ista organa: & uolo quantum
dñs dat indicare uobs: & quomodo distmn¬
cta sunt . & quare distincta & quare ut¬
rumque dicatur exsurge : Iam diximus
una caro dñi resurrexit᷑ & dicitur : Exsur¬
ge ꝑsalterium. &crthara Psalterium est :¬
organum : quod quidem mahibus fertur¬
percutientis & cordas disteritas hab& : sed
illum locum unde sonum accipiunt cor¬
dȩ : illud concauum lignum quod pend&
& tactum resonat. quia concoepit aerem
psalterium Insuperiore parte hab& :
cythara autẽ hoc genus. lignum cauũ
& resonans in inferĩore parte : Itaque

Expanded text:
Christi unum video: una caro resurrexit, et Christi unum video: una caro resurrexit, et duo organa surrexerunt. Alterum ergo organum psalterium, alterum cithara. Organa dicuntur omnia instrumenta musicorum. Non solum illud organum dicitur, quod grande est, et inflatur follibus; sed quidquid aptatur ad cantilenam, et corporeum est, quo instrumento utitur qui cantat, organum dicitur. Distincta sunt autem inter se ista organa; et volo, quantum Dominus dat, indicare vobis, et quomodo distincta sunt, et quare distincta, et quare utrique dicatur, Exsurge. Jam diximus, una caro Domini resurrexit; et dicitur, Exsurge, psalterium et cithara. Psalterium est organum, quod quidem manibus fertupercutientis, et chordas distentas habet; sed illum locum unde sonum accipiunt chordae, illud concavum lignum quod pendet et tactum resonat, quia concipit aerem, psalterium in superiore parte habet. Cithara autem hoc genus ligni concavum et resonans in inferiore parte habet. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
foueam. meum cor paratum est Ille para¬
uit foueam ad decipiendum: ego cor non pa¬
rabo adperp&iendum: Ille parauit fouea
ad opprimendum: ego cor non parabo ad tob¬
randum propterea ille incid& ineam :
ego autẽ cantabo & psallam: Audi cor pa¬
ratum in apostolo: quia imitatus est dñm
suum: Cloriamur inquit intribulationi¬
bus quia tribulatio patiantiam operat᷑.
patientia probationem : probatio uero spẽ :
spes uero non confundit: quia caritasdĩ¬
qui clatus est nobis Erat in pressuris. in¬
catenis : incarceribus: inplagis. in fame
& siti: infrigore & nuditate : Inomni uas¬
tatione laborum et dolorum. & dicebat :
gloriamur intribulationibus Vnde.
pisi quia paratum est cor eius: ideo can¬
tabat & psallebat: Paratum cor meum
saul inspeluncam : exsurge gloria mea:
Glorific&ur iħs post passionem: Exsurgat
psalterium & cythara: Quid uocat ut sur¬
gat. Duo organauideo: corpusis autem

Expanded text:
foveam, cor meum paratum est. Ille parafoveam, cor meum paratum est. Ille paravit foveam ad decipiendum, ego cor non parabo ad perpetiendum? Ille paravit foveam ad opprimendum, ego cor non parabo ad tolerandum? Propterea ille incidet in eam, ego autem cantabo et psallam. Audi cor paratum in Apostolo, quia imitatus est Dominum se gloriari in tribulationibus, quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes uero non confundit, quae ex eo cequia caritas catenis, in carceribus, in plagis, in fame et siti, in frigore et nuditate, in omni vastatione laborum et dolorum , et dicebat: Gloriamur in tribulationibus. Unde, nisi quia paratum est cor ejus? Ideo cantabat et psallebat: Paratum cor meum,Saül in speluncam, Exsurge, gloria mea, glorificetur Jesus post passionem. Exsurge, psalterium et cithara. Quid vocat, ut surgat? Duo organa video, corpus autem
Abbreviated transcription (Latin):
& tu in pressura es. ille lactatur: ille exultat
Holi iam dixi : noli habere oculos paganorim:
xp̃ianos ocubos habe uides illum. qũ exultt
ipsa exultatio est fouea ipsius Melior at
enim tristitia iniqua patientis. quam laetitia
Iniqua facientis Ipsa laetitia Iniqua facin¬
tis. ipsa est fouea. illuc quisque cum ceciden
oculos ꝑdit: Te doles quia ꝑdidisti uestem
& illum non doles quia perdidit fidem Quis us¬
trum grauiore damno percussus est : ecce il
occidit: tu occideris: uiu& ille. tumostuus &:
absit. Ulbi est fides xp̃ianorum : ubi est ille qu
moritur ad tempus : audiat dñm suum qui
credit inme lic& moriatur. uiuit: Ergo qus
noncredit. lic& uiu& mortuus est : Foderun
ante faciem meam foueam : & ceciderunt᷑ ipsi¬
one cordis excipit uoluntatem dĩ. & gloru¬
tur intribulationibus dicens. quod sẽquitur
Paratum cormeum ds̃ paratum cormeum
cantabo & psallam: Quid fecit mihi parais

Expanded text:
et tu in pressura es, ille laetatur, ille exsultat. et tu in pressura es, ille laetatur, ille exsultat. Noli, jam dixi, noli habere oculos Paganorum: christianos oculos habe. Vides illum qui exsultat: ipsa exsultatio est fovea ipsius. Melior est enim tristitia iniqua patientis, quam laetitia iniqua facientis. Ipsa laetitia iniqua facientis, ipsa est fovea: illuc quisque cum ceciderit, oculos perdit. Te doles, quia perdidisti vestem; et illum non doles, quia perdidit fidem? Quis vestrum graviore damno percussus est? Ecce ille occidit, tu occideris: vivit ille, tu mortuus es? Absit. Ubi est fides Christianorum? ubi est ille qui moritur ad tempus? Audiat Dominum suum: Qui credit in me, licet moriatur, vivit . Ergo qui non credit, licet vivat, mortuus est. Foderunt ante faciem meam foveam, et ipsi inciderunt one cordis excipit voluntatem Dei, et gloriatur in tribulationibus, dicens quod sequitur: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum; cantabo et psallam. Quid fecit mihi? Paravit
Abbreviated transcription (Latin):
ille uicisse : & falsum putatur quod diximus.
quia qui cumque foueam parauerit fratri
suo: ipse cad& in eam: Interrogo uos tam¬
quam xp̃ianos: ut sumatis exemplum dehis
quae iam nouimus Pagani persecuti sunt
martyres: & mart yres capti sunt. ligati
sunt : in carcerem missi sunt. bestus sub¬
repti sunt. aln ferro ꝑcussi. alii ignibus
concremati : Vlicerunt persequentes :¬
& uicti sunt martyres: absit: Quaere glo¬
riam martyrum apud dm̃: quaere fouea
paganorum: In confossa conscientia: Ibi est
enim fouea quo cadit impius in conscient
mala: Putas eum infoueam noncecidisse.
qui lucem xp̃i ꝑdidit : & caecitate percussus
est si non cader& in foueam: uider & ante se
Nescit qua eat i Quomodo qui ambulat in
ua cum ceciderit infoueam perdit uiam¬
Videtis ergo omnes male factores ꝑdidisse
uiam: Implicatos facĩnore : sed iam te trad¬
dit inmanus foste latronis. aut inmanus
alicuius iniusti: uel circumuenta se iudicis

Expanded text:
ille vicisse; et falsum putatur quod diximus, ille vicisse; et falsum putatur quod diximus, quoniam quicumque foveam paraverit fratri suo, ipse cadit in eam. Interrogo vos tanquam christianos, ut sumatis exemplum de his quae jam novimus. Pagani persecuti sunt martyres, et martyres capti sunt, ligati sunt, in carcerem missi sunt, bestiis subrecti sunt, alii ferro percussi, alii ignibus concremati: vicerunt persequentes, et victi sunt martyres? Absit. Quaere gloriam martyrum apud Deum, quaere foveam Paganorum in confossa conscientia: ibi est enim fovea quo cadit impius, in conscientia  Putas eum in foveam non cecidisse, qui lucem Christi perdidit, et caecitate percussus est? Si non caderet in foveam, videret ante se. Nescit quo eat. Quomodo qui ambulat in via, cum ceciderit in foveam, perdit Videtis ergo omnes malefactores perdidisse viam, implicatos facinore. Sed jam te tradidit in manus forte latronis, aut in manus alicujus injusti vel circumventi a se judicis:
Abbreviated transcription (Latin):
em meam foueam : & inciderunt ipsi in eam
Dihi nocuerunt ansibi ẽcce ille exaltatus est
super caelos ds̃: & ecce suꝑ omnem terram glo¬
ria ipsius: Regnum xp̃i uidemus: ibi est reg¬
num iudaeorum mergo fecerunt quod
facere non debuerunt: & factum est in illos
quod pati debuerunt: ipsi foderunt foueam.
& ipsi inciderunt in eam: Quod enim perse
Et nolite putare fratres ipsis solis hoc accidisse :
omnis qui parat foueam fratri suo. nec esse est
ut incidat in eam: Intendite fratres mei.
xp̃ianos oculos habete: nolite decipi uisibi¬
libus: Forte enim alicui uestrum. quia hoc
dixi subuenit modo . qus uoluit fratri suo
fraudem facere : & uoluit ei aliquas insidias
machinari: & machinatus est & impleuit¬
& cecidit frater In insidias eius. & expoliatꝰ
est. aut pressus est: siue carcere siue fal¬
so testimonio: siue aliqua nefaria crimi¬
natione circumuentus: Vid&ur autẽ
iste oppressus. ille oppressisse: iste uictus.

Expanded text:
em meam foveam, et ipsi inciderunt in eam. em meam foveam, et ipsi inciderunt in eam. Mihi nocuerunt, an sibi? Ecce ille exaltatus est super coelos Deus, et ecce super omnem terram gloria ipsius: regnum Christi videmus, ubi est regnum Judaeorum? Quoniam ergo fecerunt quod facere non debuerunt, factum est in illos quod pati debuerunt: ipsi foderunt foveam, et ipsi inciderunt in eam. Quod enim persecEt nolite putare, fratres, ipsis solis hoc accidisse. Omnis qui parat foveam fratri suo, necesse est ut ipse incidat in eam. Intendite, fratres mei, christianos oculos habete, nolite decipi visibilibus. Forte enim alicui vestrum, quia hoc dixi, subvenit modo aliquis qui voluit fratri suo fraudem facere, et voluit ei aliquas insidias machinari, et machinatus est, et implevit, et cecidit frater in insidias ejus, et spoliatus est, aut pressus est, sive carcere, sive falso testimonio, sive aliqua nefaria criminatione circumventus: videtur autem iste oppressus, ille oppressisse; iste victus,
Abbreviated transcription (Latin):
qua cumq gloria xp̃i diffusa est: Ui demus
enim quod tunc cantatum est: modo com¬
pletum: Exaltatus est super caelos ds̃. & suꝑ
insania : quod non uides credis mecum.
quod uides negas: Credis mecum. ex alta¬
tum xp̃m suꝑ caelos quod non uidemus :¬
& negas gloriam eius super omnem terrã :
pit tamquam alloquens nos: ex ultante
&iam propheta & dicente : Exaltare suꝑ
caelos ds̃: & super omnem terram gloria
tua: Confirmat nos & ipse tamquam di¬
cens nobis: quid mihi facere potuerunt
illi qui me persecuti sunt᷑ quare autem
nos alloquit ur : quia faciunt & nobis. & ni¬
hil faciunt qui nos similiter fuerint ꝑ¬
secuti: Videat enim caritas ur̃a allo¬
quentem nos dñm : & ex hortantem nos
exemplo sui: Muscipulam parauer unt
pedibus meis : & incuruauerunt animam
meam : Voluerurit illam quasi decaelo depo¬
nere : & adinferiora deprimere : curuaue¬
runt animam meam. Foderunt ante faci¬

Expanded text:
quacumque gloria Christi diffusa est. Videmus quacumque gloria Christi diffusa est. Videmus enim quod tunc cantatum est, modo completum. Exaltatus est super coelos Deus nosterinsania! Quod non vides credis mecum, quod vides negas: credis mecum exaltatum Christum super coelos, quod non videmus; et negas gloriam ejus super omnem terram, pit, tanquam alloquens nos, exsultante etiam Propheta et dicente, Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua. Confirmat nos et ipse, tanquam dicens nobis: Quid mihi facere potuerunt illi qui me persecuti sunt? Quare autem nos alloquitur? Quia faciunt et nobis. Sed nihil faciunt qui nos similiter fuerint persecuti. Videat enim Charitas Vestra alloquentem nos Dominum, et exhortantem nos exemplo suo. Muscipulam paraverunt pedibus meis, et incurvaverunt animam meam. Voluerunt illam quasi de coelo deponere, et ad inferiora deprimere: Curaverunt animam meam. Foderunt ante faci
Abbreviated transcription (Latin):
furebant: ubi sunt dentes eorum arma &
sagittae : Nonne sagittae infantium factae
sunt plage eorum: alio enim loco psalmus hoc
dicit: Uolens eos ostendere inaniter seuisse:
& inaniter infurias praecipitatos t̾ẽ : qm̃ nihil
potuerunt facere xp̃o: adhoram crucifixo. &
postea resurgenti. atque incaelo sedenti: Sagitae
in fantium : factae sunt plagȩ eorum : Qquomodo¬
infantes faciunt sibi sagittas decannitus:
sagntae autẽ quae: aut quae uires: aut qui
arcus: aut qui ictus: aut quod uulnus.
Fratres exaltatum dnm super caelos nonui¬
dimus sed credimus: super omnem autem
terram gloriam eius: non tantum credimus:
sed &iam uidemus Qualem uero uesamam
patiantur heretici : quaeso ut ad tendatis:
Illi praecisi conpagine ecclesiȩ xp̃i & partem
tenentes totum amittentes : nolunt com¬
municare orbi terrarum. quadeffusa est
gloria xp̃i: Nos autẽ catholici in omni terra
sumus : quia omni terrae communicamus .¬

Expanded text:
furebant? ubi sunt dentes eorum arma et furebant? ubi sunt dentes eorum arma et sagittae? Nonne sagittae infantium factae sunt plagae eorum? Alio enim loco psalmus hoc dicit, volens eos ostendere inaniter saevisse, et inaniter in furias praecipitatos esse: quoniam nihil potuerunt facere Christo ad horam crucifixo, et postea resurgenti, atque in coelo sedenti, sagittae infantium factae sunt plagae eorum . Quomodoinfantes faciunt sibi sagittas? De cannis. Sagittae autem quae? aut quae vires? aut qui arcus? aut qui ictus? aut quod vulnus? s Deus? Fratres, exaltatum Deum super coelos, non videmus, sed credimus: super omnem autem terram gloriam ejus non tantum credimus, sed etiam videmus. Qualem verum vesaniam patiantur haeretici, quaeso ut attendatis. Illi praecisi a compagine Ecclesiae Christi, et partem tenentes, totum amittentes, nolunt communicare orbi terrarum, qua diffusa est gloria Christi. Nos autem Catholici in omni terra sumus, quia omni terrae communicamus
Abbreviated transcription (Latin):
go percusserurit. Nisi quando clamauerunt :
crucifige crucifige : Et quid tibi fecerunt
o dñe ẽ exulto hic propheta: Superius enim
omnes illos uersus : dñs loquebatur: Prophe¬
ta quidem sed expersona dni. quia in propheta
dñs: & quando loquitur expersona sua propheta.
ipse dñs pereum loquitur . qui ei dicat ueritatem
quam loquatur: Modo ergo expersona pro¬
phetae : audite fratres mei: Uidit dñm inspũ
iste propheta humiliatum cȩsum: flagellatum:
cͥolaphis ꝑcussum. expalmatum manibus: sputis
in linitum : spims coronatum : ligno suspensum:
Illos seuientes: illum tollerantem: illos exultan¬
tes: illum quasi ui ctum uidit inspũ: & post
illam iamomnem humiliationem . & illorum
furorem resurrexisse eum: & illa omnia quae
fecer ant iudaei seiuientes facta e̾ẽ̾ in ania :
&elatus gaudio tamquam uider& fieri.
Exaltare inquit super caelos ds̃. homo incruce:
super caelos ds̃: Remaneant in terra seuien¬
tes : tu incaelo esto iudicans: Vbi sunt qui

Expanded text:
go percusserunt, nisi quando clamaverunt: Crucifige, crucifige ? Et quid tibi o Domine? Exsultet hic Propheta. Superius enim omnes illos versus Dominus loquebatur: Propheta quidem, sed ex persona Domini, quia in Propheta Dominus. Et quando loquitur ex persona sua Propheta, ipse Dominus loquitur per eum, qui ei dictat veritatem quam loquatur. Modo ergo ex persona Prophetae audite, fratres mei. Vidit Dominum in Spiritu iste propheta humiliatum, caesum, flagellatum, colaphis percussum, expalmatum manibus, sputis illitum, spinis coronatum, ligno suspensum; illos saevientes, illum tolerantem; illos exsultantes, illum quasi victum vidit in Spiritu: et post illam jam omnem humiliationem, et illorum furorem resurrexisse eum, et illa omnia quae fecerant Judaei saevientes facta esse inania; et elatus gaudio, tanquam videret fieri, Exaltare, inquit, super coelos, Deus. Homo in cruce, et super coelos Deus. Remaneant in terra saevientes, tu in coelo esto judicans. Ubi sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
usque ad nubes ueritas tua : Ueritas
praepolla in angelis: sed de disti illam
& hominibus & deduxisti illam usque adi
bes : Rursus misericordia uidentur an¬
li non indigere : sed quia homines m¬
seros tumĩsere ris: & praebendo illis
misericordiam communicatione resu¬
rrectionis angelos facis usque adcarbos
misericordia tua: Gloria dño nr̃o &
misericordiae ipsius. & ueritati ipsius. qui
nec deseruit nos misericordia facere beatos
pergrãm suam : nec fraudauit nos ueri¬
tate : quia primo ueritas carne operta ue¬
nit adnos: & sanauit percarnem suam oci¬
lum interiorem cordis nr̃i : ut eam postel
facie ad faciem uidere possemus Agenti
ergo illi grãs: dicamus cum ipso psalmo ul¬
timos uersus. quos iam dudum &iam di¬
xit: Exaltare super caelos ds̃. & super
omnem terram gloria tua: Hoc enim
ei dixit propheta ante tot annos : hoc
mdo uidemus nos: hoc ergo dicamus
& nos:¬

Expanded text:
usque ad nubes veritas tua? Veritas usque ad nubes veritas tua? Veritas praepollet in Angelis: sed dedisti illam et hominibus, et deduxisti illam usque ad nubes. Sursum misericordia videntur Angeli non indigere; sed quia homines miseros tu miseraris, et praebendo illis misericordiam communicatione resurrectionis Angelos facis, usque ad coelos est misericordia tua. Gloria Domino nostro, et misericordiae ipsius, et veritati ipsius, quia nec deseruit nos misericordia facere beatos per gratiam suam, nec fraudavit nos veritate: quia primo veritas carne operta venit ad nos, et sanavit per carnem suam oculum interiorem cordis nostri, ut eam postea facie ad faciem videre possemus . Agentes ergo illi gratias, dicamus cum ipso Psalmo ultimos versus, quos jamdudum etiam dixit: Exaltare super coelos Deus, et super omnem terram gloria tua. Hoc enim ei dixit Propheta ante tot annos: hoc modo videmus nos; hoc ergo dicamus et nos
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc propterea dixi: quia uidetur congrue
dici potuisse : magnificata est usque adcae¬
los misericordia tua : & usque ad nubes
ueritas tua: Nubes enim intellegimus
praȩdicatores ueritatis: homines enim¬
postantes istam carnem caliginosam.
quodam modo unde ds̃. & coruscat mi¬
raculis & tonat praeceptis: Et ipsȩ sunt
illȩ nubes de quibus dicit esaias. expersona
dñi increpans. quandam uineam malam
sterilem spinosam: Mandabo nubibus
meis: ne pluant super eam imbrem. Id
est mandabo apostolis meis. ut deserant
iudȩos & non illos ȩuangelitent: sed euas¬
gelitent interrabona gentium : unde
non spinȩ sed uuae procedant : Nouimꝰ
ergo nubes dĩ esse praedicatores uerita¬
tis: prophetas. a postolos omnes recte pro¬
ferentes uerbum ueritatis. & habentes insi
lum en occultum : sicut habent nubes un¬
de coruscant: homines ergo nubes : ꝗino
sibi itaque uult : dñe quia magnificata
est usque ad caelos misericordia tua: &

Expanded text:
Hoc propterea dixi, quia videtur congruentius Hoc propterea dixi, quia videtur congruentius dici potuisse, Magnificata est usque ad coelos veritas tua, et usque ad nubes misericordia tua. Nubes enim intelligimus praedicatores veritatis, homines portantes istam carnem caliginosam quodammodo, unde Deus et coruscat miraculis, et tonat praeceptis: et ipsi sunt illae nubes de quibus dicit Isaias ex persona Domini, increpans quamdam vineam malam, sterilem, spinosam, Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbrem : id est, mandabo Apostolis meis, ut deserant Judaeos, et non illis evangelizent, sed evangelizent in terra bona Gentium, unde non spinae, sed uvae procedant. Novimus ergo nubes Dei esse praedicatores veritatis, Prophetas, Apostolos, omnes recte proferentes verbum veritatis et habentes in se lumen occultum, sicut habent nubes unde coruscant: homines ergo nubes. Quid sibi itaque vult, Domine, Quia magnificata est usque ad coelos misericordia tua, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo surrexit psalterium & crthara diluculo
& consitetur dño & quidait: Confitebor
tibi inpopulis dñe: psallam tibi ingentibus :
quia magnificata est usque in caelos miseri¬
cordia tua : & usque ad nubes ueritas
Caeli supra nubes: & nubes infracaelos: & ta¬
men ad hoc carlum proximum ꝑtinent nu¬
bes: sed aliquando nubes recumbunt mon¬
tibus: usque adeo in proximo aere con¬
glomerantur: Caelum autẽ sursum
est habitationes angelorum: sedes do¬
minationum : principatum : potestatũ:
llud ergo foste uideatur fuisse dicendũ:
magnificata est usque ad caelos ueritas tua :¬
& usque ad nubes misericordia tua:
Et enim incaelo angeli laudant dm̃ uid¬
entes ipsam speciem ueritatis sine ulla
caligine uisionis : sine interpellatione
aliqua falsitatis: Uident diligunt: lau¬
dant non fatigantur: Ibi ueritas. hic
autẽ innostra miseria: utique miseri¬
cordia: Misero enim praebenda est
misericordia : non enim opus est miseri¬
cordia sursum: ubi nullus est miser

Expanded text:
Ergo surrexit psalterium et cithara diluculo, et confitetur Domino: et quid ait? Confitebor tibi in populis, Domine, et psallam tibi in gentibus: quia magnificata est usque ad coelos misericordia tua, et usque ad nubes veritas tua. Coeli supra nubes, et nubes infra coelos: et tamen ad hoc coelum proximum pertinent nubes. Sed aliquando nubes recumbunt in montibus, usque adeo in proximo aere conglomerantur. Coelum autem sursum est, habitationes Angelorum, Sedium, Dominationum, Principatuum, Potestatum. Illud ergo forte videatur fuisse dicendum, Magnificata est usque ad coelos veritas tua, et usque ad nubes misericordia tua. Etenim in coelo Angeli laudant Deum, videntes ipsam speciem veritatis, sine ulla caligine visionis, sine interpolatione aliqua falsitatis: vident, diligunt, laudant, non fatigantur. Ibi veritas: hic autem in nostra miseria utique misericordia. Misero enim praebenda est misericordia. Non enim opus est misericordia sursum, ubi nullus est miser.
Abbreviated transcription (Latin):
tris & pronobis interpellat Est & hic:
sed incorpore suo quod est ecclesia: Cor¬
pus coniunctum est capiti suo.̃ caput pro
corpore clamat: Saule saule. quid me
persequȩris : & corpus incapite suo est secun¬
dum apłm dicentem : & simul resuscitauit:
& simul sedere fecit in caelestibus Et nos
ibi sedemus: & ipse hic laborat Nos ibi sede¬
mus secundum spemĩ ille hic nobis cum est
secundum caritatem: Haec conpago tam¬
quam unius hominis: fecit duo incarne unas

Expanded text:
tris, et pro nobis interpellat, est et hic, tris, et pro nobis interpellat, est et hic, sed in corpore suo quod est Ecclesia. Corpus conjunctum est capiti suo, caput pro corpore clamat: Saule, Saule, quid me persequeris ? Et corpus in capite suo est secundum Apostolum dicentem: Et simul resuscitavit, et simul sedere fecit in coelestibus . Et nos ibi sedemus, et ipse hic laborat: nos ibi sedemus secundum spem, et ille hic nobiscum est secundum charitatem. Haec compago tanquam unius hominis facit d
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs sed longe sunt a scĩs: Omnes qui reci¬
sant xp̃m regem. alienigenae fiunt:
Quare alienigenae fiunt : quia & illa uits
quamuis ab illo plantata amara factap
Quid audiuit: quare conuersa es In anu¬
ritudinẽ. uitis alien&: Nondictum est
uitis mea: quia si mea dulcis: si a mara non
mea: si non mea. utiq aliena: Ten uer¬
unt ergo eum allophili Ing&ch Est qui¬
filium iesse regem israhel: peregrinatũ
esse apud allophilos cum quaer&ur asaule:
& fuit inista ciuitate & apud regem ciuita¬
tis huius: sed ibi r&entum esse non legimus
semine illius dauid: non solum tenuerunt.
sed & tenent adhuc allophili ingah G&h
diximus. quod ciuitas sit Interrogata autẽ
interpraetatio huius nominis : Indicat
torcdlar xp̃s secundum quod caput est¬
saluat or corporis. ille natus exuirgineo
crucifixus. qui iam nobis exemplum resu¬
rrectionis nr̃ae. inresurrectione suae
carnis ostendit : qui sed& ad dexteram pa¬

Expanded text:
sanctis, sed longe sunt a sanctis. Omnes qui recusanctis, sed longe sunt a sanctis. Omnes qui recusant Christum regem alienigenae fiunt. Quare alienigenae fiunt? Quia et illa vitis quamvis ab illo plantata, amara facta quid audivit? Quare conversa es in amaritudinem, vitis aliena Non dictum est, Vitis mea: quia si mea, dulcis; si amara, non mea; si non mea, utique aliena. Tenuerunt ergo eum Allophyli in Geth. Invenimus quifilium Jesse, regem Israel, peregrinatum esse apud Allophylos, cum quaereretur a Saüle ; et fuit in ista civitate et apud regem civitatis hujus: sed ibi retentum esse non legimus.semine illius David, non solum tenuerunt, sed et tenent adhuc Allophyli in Geth. Geth diximus quod civitas sit. Interrogata autem interpretatio hujus nominis, indicat Torcular. Christus secundum quod caput Salvator corporis, ille natus ex virgine crucifixus, qui jam nobis exemplum resurrectionis nostrae in resurrectione suae carnis ostendit, qui sedet ad dexteram Pa
Abbreviated transcription (Latin):
bat : sed dñs nouerat: Respondit mi¬
nus idoneum qui fabricarat: qui &iã
fabricato ase uires idoneas daturus
erat. quid nondum dederat sciebat:
ille qui nondum acceperat pesciebat
Accessit temptatio. negauit. fleuit. accer
Cumergo nesciamus quid p&amus. tam¬
quam non habentes : & unde gratias aga¬
mus tamquam accipientes s Opus est
saeculo. sed tribulari non possumus. isi
abeis qui longe fiunt ascĩs Long unqui¬
tatem istam fratres Intellegite : cordis ẽe
non corporis : Fit enimplerumque : ut qui
corpore longe peregrinatur ate : conun¬
ctus sit tibis̃ quia hõc amat quod tuo
Et fit plerumque ut stans iuxtate: exeo qui¬
diligit mundum cum tudiligas dm̃ longr
sit ate: Quid ergo sibi uult quod adipꝰ¬
sum titulum ad huc ꝑtin&: quia tenuens
eum allophili Ing& hs Geth ciuitas quar¬
dam erat allophilorum. idest alienigena¬
rums utiq: populi longe ascis: Exeo enim
quia alienigenae : non utique propinqus

Expanded text:
bat, sed Dominus noverat. Respondit mibat, sed Dominus noverat. Respondit minus idoneum qui fabricaverat, qui etiam fabricato a se vires idoneas daturus erat, quid nondum dederat, sciebat; ille qui nondum acceperat, nesciebat: accessit tentatio; negavit, flevit, accepit . Cum ergo nesciamus quid petamus tanquam non habentes, et unde gratias agamus tanquam accipientes, opus est saeculo; sed tribulari non possumus, nisi ab eis qui longe fiunt a sanctis. Longinquitatem istam, fratres, intelligite cordis esse, non corporis. Fit enim plerumque ut qui corpore longe peregrinatur a te, conjunctus sit tibi, quia hoc amat quod tu: et fit plerumque ut stans diligit mundum, cum tu diligas Deum, longe sit a te. 3. Quid ergo sibi vult, quod ad ipsum titulum adhuc pertinet, quia tenuerunt eum Allophyli in Geth? Geth civitas quaedam erat Allophylorum, id est alienigenarum, utique populi longe a sanctis. Ex eo enim quod alienigenae, non utique appropinquant
Abbreviated transcription (Latin):
ternam: Alius rex terrenus. alius rex
caelestis Rex terrenus subrege caelesti:
rex caelestis super omnia: Nonergo illi
qui dicerunt se habere caesarem regem
peccauerunt sed quia regem xp̃m habe¬
re noluerunt :̃ & modo multi xp̃m regem
Incaelo sedentem. & ubique regnantem ha¬
bere nolunt: & ipsi sunt qui tribulant nos
Contra tales istepsalmus confirmat nos
Necesse est enim tit tales patiamur
usq: Infinem: quos non pateremur.
Nisi nobis expedir& Omnis enim tem¬
ptatio probatio est: & omnis probatio¬
nis effectus hab& fructum suum: quia
homo plerumque &iam sibi ipsi ignotus:
quid ferat: quidue nonferat. ignorat :¬
& aliquando praesumat se ferre quod
non potest & aliquando disperat se pos¬
se ferre quod potest: Accedit tempta¬
tio quasi Interrogatio. & inuenitur
homo asipso quilatebat. & se ipsum :
sed artificem non latebat: Proinde
p&rus prae sumpsit pescio quid quod
in illo nondum erat. usq: ad mortem

Expanded text:
ternam; alius rex terrenus, alius rex ternam; alius rex terrenus, alius rex coelestis: rex terrenus sub rege coelesti, rex coelestis super omnia. Non ergo illi quia dixerunt se habere Caesarem regem, peccaverunt; sed quia regem Christum habere noluerunt. Et modo multi Christum regem in coelo sedentem et ubique regnantem habere nolunt: et ipsi sunt qui tribulant nos. Contra tales iste psalmus confirmat nos. Necesse est enim ut tales patiamur usque in finem: quos non pateremur, nisi nobis expediret. Omnis enim tentatio probatio est, et omnis probationis effectus habet fructum suum. Quia homo plerumque etiam sibi ipsi ignotus est: quid ferat, quidve non ferat, ignorat; et aliquando praesumit se ferre quod non potest, et aliquando desperat se posse ferre quod potest: accedit tentatio quasi interrogatio, et invenitur homo a seipso; quia latebat et seipsum, sed artificem non latebat. Proinde Petrus praesumpsit nescio quid quod in illo nondum erat, usque ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
& si uos diligitis falsitatem: Quia ergo
in maledicto isto indignati sunt iudã ei
dicentes : nos non habemus regem pisi so¬
lum caesarem Detitubi offensione. lon¬
ge facti sunt ascĩs Propinqu ent scĩs.
& ad glutinentur scõ qui regem xp̃m
agnoscunto & habere concupiscunt. lon¬
ge fiant ascĩs . Qui contr᷑ dicentes titulo.
Respuerunt regẽ dm̃ & elegerunt re¬
gem hominem. Omnis ergo populus
humano regno delectatus. respuens in
se regnarẽ dm̃ : quo regnante ita quis¬
que subiectus est ut regn& & ipse cupidi¬
tatibus suis Omnis ergo populus talisc
longe est ascĩs Nolitẽ itaq fratres in
solis uidaeis hoc aduertere: data sunt qui¬
dem in illis quasi primitiua exemplaout
millo populo elucer& quod omnis homo
cauer&: Aperte illi regem xp̃m recusa¬
uerunti & regem caesarem dilexerunt.
Est quidem & caesar rex homo hominibus
adhumana :̃ sed alius est rex ad diuina:
Alius rex aduitã temporalem: alius ad ae¬

Expanded text:
etsi vos diligitis falsitatem. Quia ergo etsi vos diligitis falsitatem. Quia ergo in maledicto isto indignati sunt Judaei, dicentes, Nos non habemus regem nisi solum Caesarem , de tituli offensione longe facti sunt a sanctis. Propinquent sanctis, et agglutinentur sancto qui regem Christum agnoscunt et habere concupiscunt: longe fiant a sanctis qui contradicentes titulo respuerunt regem Deum, et elegerunt regem hominem. Omnis ergo populus humano regno delectatus, respuens in se regnare Dominum, quo regnante ita quisque subjectus est, ut regnet et ipse cupiditatibus suis, omnis ergo populus talis longe est a sanctis. Nolite itaque, fratres, in solis Judaeis hoc advertere. Data sunt quidem in illis quasi primitiva exempla, ut in illo populo eluceret quod omnis homo caveret. Aperte illi regem Christum recusaverunt, et regem Caesarem elegerunt. Est quidem et Caesar rex homo hominibus ad humana, sed alius rex est ad divina; alius rex ad vitam temporalem, alius ad ae
Abbreviated transcription (Latin):
Petra autẽ: erat xp̃s. sub nomine dauid
figuraliter quia de illo dictum estõ qui
factus est exsemine dauid secundum
carnem: Quid est ergo populus qui lon¬
ge ascĩs factus est int̾ituli inscriptionẽ :
ĩpse titulus ostendat nobis populum istũ:
scriptus est enim quidam ticulus indo¬
minica passioneõ quando dñs crucifixus
est Erat ibi titulus. scriptus. hebraicȩ.
grecȩ & latine rex iudaeorum: Tribus
linguis. tam quã tribus testibus titulus est¬
approbatus : quia inore duorum aut
trium testium stabit omne uerbũ: Istũ
titulum cum legissent iuda ei :̃ Indignati
sunt & dixerunt adpilatum: Noli scri¬
bere rex iudaeorumo sed quia ipse dixit
se regem ẽẽ iudaeorum: Ipsum dixisse
scribe dixerunt : Nonhoc esse quod dicit:
Sed quia uerũ est in alio psalmo intituli
inscriptione ne corrumpas: Respondit
pilatus. quod scripsi scripsi Scripsit
tamquã dicens. non corrunpo ueritatẽ

Expanded text:
Petra autem erat Christus . Sub nomine David Petra autem erat Christus . Sub nomine David Christus figuratur; quia de illo dictum est: qui factus est ex semine David secundum carnem . 2. Quis est ergo populus qui longe a sanctis factus est in tituli inscriptionem? Ipse titulus ostendat nobis populum istum. Scriptus est enim quidam titulus in dominica passione, quando Dominus crucifixus est: erat ibi titulus inscriptus, hebraice, graece, et latine, Rex Judaeorum; tribus linguis tanquam tribus testibus titulus approbatus, quia in ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Istum titulum cum legissent Judaei, indignati sunt, et dixerunt ad Pilatum: Noli scribere, Rex Judaeorum; sed quia ipse dixit se regem esse Judaeorum. Ipsum dixisse scribe, dixerunt; non hoc esse quod dixit. Sed quia verum est in alio psalmo, In tituli inscriptionem ne corrumpas , respondit Pilatus, Quod scripsi, scripsi: tanquam dicens, Non corrumpo veritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
praediis illius aut illiuss ita insuper limina¬
ripsalmi huius habemus inscriptum: Infinẽ
propopulo qui ascis longe factus est: ipsi
dauid intituli inscriptionem: cum tenue¬
runt eum allophili ing&h Agnoscamus
ergo populum qui longe factus est ascĩs
intituli inscriptionẽ ꝑtin& hoc enim ad
ipsum dauid. quem iam nostis intellegere
spiritaliter Neq enim commendatur
nobis : Nisi ille de quo dictum est̃ finis le¬
gis xp̃s adiustitiam omni credenti: Ergo in
finẽ cum audis Inxp̃m intende : Ne inina
remanendo : non ꝑuenis ad finẽ: Quic quid
enim est. ubi infra st&eris antequam ad
xp̃m ꝑuenias . Nihil tibi aliud diuinus ser¬
modicit. Nisi accede mnondum est locus¬
ubi securitas sit Est quidam locus: ubi
statio fidissima collocatur: Est quaedam
p&ra ubi domus secura consurgit: ut non
m&uat imbrem tempestatis : Flumina
impigerunt enim indomum illam & non
cecidit fundata enim erat suꝑ p&ram:

Expanded text:
praedia illius aut illius; ita in superliminapraedia illius aut illius; ita in superliminari psalmi hujus habemus inscriptum, In finem, pro populo qui a sanctis longe factus est, ipsi David in tituli inscriptionem, cum tenuerunt eum Allophyli in Geth. Agnoscamus ergo populum qui longe factus est a sanctis in tituli inscriptionem. Pertinet hoc enim ad ipsum David, quem jam nostis intelligere spiritualiter: neque enim commendatur nobis nisi ille de quo dictum est, Finis Legis Christus ad justitiam omni credenti . Ergo, In finem, cum audis, in Christum intende, ne in via remanendo non pervenias ad finem. Quidquid enim est, ubi infra steteris, antequam ad Christum pervenias, nihil tibi aliud divinus sermo dicit, nisi, Accedeubi securitas sit. Est quidam locus ubi statio fidissima collocatur; est quaedam petra ubi domus secura consurgit, ut non metuat imbrem tempestatis. Flumina enim impegerunt in domum illam, et non cecidit; fundata enim erat supra petram :
Abbreviated transcription (Latin):
nem meum : non habebit uitam inse: Illi no
intellegentes. Dixerunt admincem: Nuris
est hic sermo quis potest eum audire: dic¬
entes quia durus est ipse sermo. separa ueris
se ab illo: remansit cum aliis duodecim
habes: adquem ibimus : Intendite obse
cramus uos : & paruuli discite pi&atem:
Numquid iam parus intellegebat secretũ¬
non dimidiabunt dies suos: Se quatur
apostoluis & dicat quare. Dementia enĩ
eorum manifesta erit omnibuso sicut
& illorum fuit: Viri sanguinum & do¬
lositatis. non dimidiabunt dies suos :
Ego autẽ inte sperabo dñe: Merito
illi non dimidiabunt dies suos. quia in
homine sperauerunt : Ego autẽ adiebus
temporalibus: ꝑueni ad diem aeternũ:
icut aliquam domum intraturi. cuius
sit & adquem pertineat intitulo inspi¬
ciamus. Ne foste inpostune inrua¬
mus quo non oposta. Neq rursus timi¬
ditate reuoctmur abeo quo oport& in¬
trare: Tamquam ergo silegeremus in his

Expanded text:
inem meum, non habebit inem meum, non habebit intelligentes, dixerunt ad invicem: Durus est hic sermo: quis potest eum audire? Dicentes, quia durus est sermo, separaverunt se ab illo. Remansit cum aliis duo decim. habes, ad qucramus vos, et parvuli discite pietatem: Numquid jam Petrus intelligebat secretunon dimidiabunt dies suos. Sequatur Apostolus, et dicat quare: Dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit . Viri sanguinum et dolositatis non dimidiabunt dies suos. Ego autem in te sperabo, Domine. Merito autem illi non dimidiabunt dies suos, quia in homine speraverunt. Ego autem a diebus temporalibus perveni ad diem aeternam. . 1. Sicut aliquam domum intraturi, cujus sit et ad quem pertineat in titulo inspicimus, ne forte importune irruamus quo non oportet, neque rursus timiditate revocemur ab eo quo oportet intrare: tanquam ergo si legeremus, Haec
Abbreviated transcription (Latin):
p&arum interuaccas populorum Qua
dixit uaccas : animas seductibiles Vt quo
hoc : ut excludantur hi: id est appareot
qui latebant. qui probati sunt argento.
purgatum septies tantum: Hunc sensum
obscurum : Vid&e quem ad modum in li¬
cem exclaudat apostolus Oport& Inquit
& hereses esse: ut probati manifesti fiant
Interuos: Quid est probati: probati argon
probati eloquio Quid est manifesti fiantꝰ
excludantur: Quare hoc᷑ propt̃ hereticis
Quid est propter hereticos : propt̃ congri¬
gationem taurorum. interuaccas populo¬
rum: Sic ergo cliuisi sunt praeira uultis
eius: & ad pr̃opinquauit corillius. Molii
sunt sermones eius super oleum & ipsi sun
iacula Quaedam enim inscripturis dura
uidebantur cum obscura essent exposita ni¬
lita sunt: Nam & prima heresis in disci¬
lis xp̃i : uelut adduritiam sermonis ipsius
facta est: Cum enim dicer& : Nisi quis no¬
ducauerit carnem meam : & biberit sangu¬

Expanded text:
petarum, inter vaccas populorum. Quas petarum, inter vaccas populorum. Quas dixit vaccas? Animas seductibiles. Utquid hoc? Ut excludantur hi, id est appareant qui latebant, qui probati sunt argento. purgatum septies tantum . Hunc sensum obscurum, videte quemadmodum in lucem excludat Apostolus: Oportet, inquit, et haereses esse, ut probati manifesti fiant inter vos . Quid est, probati? Probati argento, probati eloquio. Quid est, manifesti fiant? Excludantur. Quare hoc? Propter haereticos. Quid est, propter haereticos? Propter congregationem taurorum inter vaccas populorum. Sic ergo et hi divisi sunt prae ira vultus ejus, et appropinquavit cor illius. 23. Molliti sunt sermones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula. Quaedam enim in Scripturis dura videbantur, cum obscura essent; exposita mollita sunt. Nam et prima haeresis in discipulis Christi velut a duritia sermonis ipsius facta est. Cum enim diceret, Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sangu