comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam aaron. Dicitur nr̃is pontificibus euntes docete om̃s gentes Aa ron
tantũ inuidea uersabatur. Sud ariũ inmanupotius ad nr̃os quã ad a a non
Qm̃maior munditia est in nouotes tamento quã esset inueteri. & illa
Sacerdos in suo officio non se exuit casula quia praecipiented ñõ ꝑmoy¬
sennon deb& exire descis. Sicut scriptũ est nec egredi&ur descĩs. Vbuntel¬
legidatur debere eum iugiter in continentia & abstinentia manere.
cAł xxiii. De pallio Quoutuntur archi epi
alliũ archiepis coporũ suꝑ omnia indumenta est : ut lamina in front
cattor quẽ quã solebant leguime certantes accipere : Quodono ammo¬
nentur c&eri ad legitimũ certamen. Qđ hab& duas lineas a summousq
deor sum r&ro &ante : Significat enĩ summaedoctrinae decorẽ. ꝑdis¬
ciplinã mandatorũ dñi acceptabilem. Circulus circacollũ disciplina est

Expanded text:
quam ad Aaron. Dicitur nostris pontificibus: Euntes docete omnes gentes; Aaron quam ad Aaron. Dicitur nostris pontificibus: Euntes docete omnes gentes; Aaron tantum in Judaea versabatur. Sudarium in manu potius ad nostros quam ad Aaron, quoniam major munditia est in Novo Testamento quam esset in Veteri: et illa Sacerdos in suo officio non se exuit casula, quia praecipiente Domino per Moysen non debet exire de sanctis, sicut scriptum est: Nec egredietur de sanctis, ubi intelligi datur debere eum jugiter in continentia et abstinentia manere. CAPUT XXIII. De pallio quo utuntur archiepiscopi. Pallium archiepiscoporum super omnia indumenta est, ut lamina in fronte cat torquem, quem solebant legitime certantes accipere. Quo dono admoventur caeteri ad legitimum certamen. Quod habet duas lineas a summo usque deorsum ante et retro. Significat enim summae doctrinae decorem per disciplinam mandatorum Domini acceptabilem. Circulus circa collum disciplina est
Abbreviated transcription (Latin):
in psalmo xlmo quarto. Ad stitit regina ad extristuis inuestitu deaura.¬
sit scis sura non sit. Ecce uarietatẽ intelleximus dediuersitate linguarum
& in sequentibus circũ amicta uarie¬
tate. Pulchritudo intrinsecus. in fimbriis autẽ aureis uarietas linguarum
doctrinae decus. Fimbriae quae procedunt dedalmatica uebba sunt eius
p̃dicatoris cuius religioscã & in maculata est. Sicut uerba ab aura aeris rap¬
tantur ita fimbriae spiramineuenti. Pro fert paulus candidas fimbrias
circamanus ad utilitatẽ egentum quando dicit. Magis autem labor&
operando manibus suis quod bonũ est ut habeat unde tribuat nec essitatẽ
patienti. Qđ paulus p̃dicauit. opere cõpleuit dicens ad corinthios dese:
manibus suis necui grauis ess& Tert fimbrias candida s in latere quando
octauum pallium. Porro uestimentũ pedũ potius ꝑtin& ad nr̃os ponti fices

Expanded text:
in psalmo quadragesimo quarto: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurain psalmo quadragesimo quarto: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurasit, scissura non sit. Ecce varietatem intelleximus de diversitate linguarum, t in sequentibus, circumamicta varietate, pulchritudo intrinsecus. In fimbriis autem aureis, varietas linguarum doctrinae, decus. Fimbriae, quae procedunt de dalmatica, verba sunt ejus praedicatoris cujus religio sancta et immaculata est. Sicut verba ab aura aeris raptantur, ita fimbriae spiramine venti. Profert Paulus candidas fimbrias circa manus ad utilitatem gentium quando dicit, Magis autem laboret operando manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti. Quod Paulus praedicavit, opere complevit, dicens ad Corinthios de se:manibus suis, ne cui gravis esset. Fert fimbrias candidas in latere, quandooctavum pallium. Porro vestimentum pedum potius pertinet ad nostros pontifices
Abbreviated transcription (Latin):
legimus quod dñsdicit. Discite ame quiamittis sum & humilis corde Sciat
sedia conus instola su ꝑ posita colla. ministrũ euangelii esse non prepositum
cp̃sest CAD XXI. IDE DAP MATICA
almatica a sil uestro papa instructa est. Per dalmatica intellegi¬
mus religionẽ scam & in maculatam quae est apuddm̃ & patremꝰ:
ut ui sitentur pupilli & uidue in tribulationibuseorũ. & ui sitatores
immaculatos secustodiant ab hoc seculo. Ipsa dalmatica duas cocaneas
lineas hab& retro. similiter quae in anteriore parte. Qui auetus testa¬
mentũ & nouũ rutilant dilectionedĩ & proximi. In maculatũ esse. apud
ptinet. Visitarefratres : ad proximũ. Percolorem coccineum : opera
miseri cordiae quae ex caritate fiunt inpupillis & uiduis intellegimus Ter
candorem uisi tatorũ mundicia designatur. Ipsa estenimuestis de quadicit᷑

Expanded text:
ligimus quod Dominus dicit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde. Sciat ligimus quod Dominus dicit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde. Sciat se diaconus in stola superposita collo, ministrum Evangelii esse, non praepositum. us est. CAPUT XXI. De dalmatica. Dalmatica a Sylvestro papa instituta est. Per dalmaticam intelligimus religionem sanctam, immaculatam, quae est apud Deum et Patrem, ut visitentur pupilli et viduae in tribulationibus eorum, et visitatores immaculatos se custodiant ab hoc saeculo. Ipsa dalmatica duas coccineas lineas habet retro, similiterque in anteriori parte, quia Vetus Testamentum et Novum rutilant dilectione Dei et proximi. Immaculatum esse, ad Deum pertinet; visitare fratres, ad proximum. Per colorem coccineum opera misericordiae, quae ex charitate fiunt in pupillis et viduis, intelligimus; per candorem, visitatorum munditia designatur. Ipsa est enim vestis de qua dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitate : congaud& autẽ ueritati. Omnia suffert : omnia credit :
omnia sperat : omnia sustin&. Linea quae in medio est est quasistipes
caritatis. Qđ en ĩ significant lineae siue fimbriae indextroumero si ue
sinistro : hoc significant in anteriorae parte hominis quae ꝑtinet ad nouũ
testamentũ. Sinistrũ latus hab& fimbrias quia hactu alisuita solicita est.¬
& turbatur erga plurima Addextrũ latus non hab& : quia contempla¬
tiua uita quieta est: Peripsum figuratur regina quaestat ad extris
Ipsa est una colũba ꝑ fecta & proxima. Stat ad extris & nihil insinistrũ
hab&. Largitas brachiorũ : largitatẽ & hilaritatẽ doctoris demonstrat.
Inlege operarequiruntur . quaequis fecerit uiu& in eis. In euangeliouoluntas
quaeritur . Quaesi &iã effectũ non habuerit. tam̃ premiumnon amitt&:
neo qđ stola ad genuatendit quae solent curuari causa humilitatis: hocintel¬

Expanded text:
iniquitate, congaudet autem veritati. Omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Linea quae in medio est quasi stipes charitatis. Quod enim significant lineae sive fimbriae in dextro humero sive sinistro, hoc significant in anteriori parte hominis quae pertinet ad Novum Testamentum. Sinistrum latus habet fimbrias, quia actualis vita sollicita est, et turbatur erga plurima; at dextrum latus non habet, quia contemplativa vita quieta est: per ipsam figuratur regina quae stat a dextris. Ipsa est una columba, perfecta et proxima, stat a dextris, et nihil in se sinistrum habet; largitas brachiorum, largitatem et hilaritatem datoris demonstraIn lege opera requiruntur, quae qui fecerit vivet in eis. In Evangelio voluntas quaeritur: quae si etiam effectum non habuerit, tamen praemium non amIn lege opera requiruntur, quae qui fecerit vivet in eis. In Evangelio voluntas eo quod stola ad genua tendit, quae solent curvari causa humilitatis, hoc intel
Abbreviated transcription (Latin):
cuminorũ cũ quattuor pedibusmensȩ : Idem qui supra me morato
Mensa tabernaculi quattuor hab& pedes. quia uerbacelestisoraculi
uel historico intellectu uel allegorico uel tropologico idẽ morali. uel
certe anagogico solent accipi : Historia ẽ . nãque cũ resaliqua quomo¬
do secundum litterã facta siuedicta sit plano sermone refertur:
Videamus si prima lectio cũ isto pede uadat: nonnesicut ibi scriptum ẽ.
de generationehoministenetur secundũ istoriã: omnino it a credimꝰ
ut ibi scriptũ ẽ : faciamus hominẽ adimaginẽ & similitudinẽ nrãm.
& praȩsit piscibus maris & uolatilibusceli : & iterum: Masculum &
feminã creauit eos : & sicut ibinarratur. dies exqͦ credimus hominem
factũ : Orat sacerdosdm̃ qui mirabiliter hominẽ creauit & redemit. ut
contra oblectamenta mundi: Doctoris officium ẽ. ut primo instruat

Expanded text:
chumenorum, cum quatuor pedibus mensae. Idem qui supra in memorato: chumenorum, cum quatuor pedibus mensae. Idem qui supra in memorato: Mensa tabernaculi quatuor pedes habet, quia verba coelestis oraculi vel historico intellectu, vel allegorico, vel tropologico, id est morali, vel certe anagogico solent accipi. Historia est namque cum res aliqua quomodo secundum litteram facta sive dicta sit, plano sermone refertur. Videamus si prima lectio cum isto pede vadat. Nonne sicut ibi scriptum est de generatione hominis tenetur secundum historiam? Omnino ita credimus, ut ibi scriptum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, et praesit piscibus maris et volatilibus coeli. Et iterum: Masculum et feminam creavit eos, et sicut ibi narratur, die sexto credimus hominem factum. Orat sacerdos Deum, qui mirabiliter hominem creavit et redemit, ut contra oblectamenta mundi. Doctoris officium est, ut primo instruat
Abbreviated transcription (Latin):
batur cũ publicanis & peccatorib: ut eostraer& inse : Hoc p& rodictũ ẽ
in actibus a postolorũ. quando eiuas lineum decelomissumẽ: Surge
p&re : occide & munduca: Quoditabeda in eisdem actibus: Surgi
inquit ud euangelitandũ p̃parare : Occide ingentib. quod fueraN.
& fac quodes : Qui enĩ manducat cibum forispositũ in suũ corpustrait
Precepit ergo uox diuina ut nationes ꝑ incredulitatẽ anteforis
positae. inter fecta p̃terita uita soci&ate eccłȩ quã significat p&rus
inserantur : Hanc doctrinã significat mensa intaibernaculo
mo saico quaehab& quattuor pedes. quia utbeda in libro de taber¬
naculo quadri formi ratione omnis diuinorũ eloquiorũ series distin¬
guitur : Hicoro intendatis quã congruentiã hubeant lectio nes
quattuor & cantica & orationes quae aguntur propt̃ instructionẽ cate¬

Expanded text:
batur cum publicanis et peccatoribus, ut eos trajiceret in se. Hoc Petro dictum est batur cum publicanis et peccatoribus, ut eos trajiceret in se. Hoc Petro dictum est in Actibus apostolorum, quando ei vas linteum de coelo missum est: Surge, Petre, occide et manduca: quod ita Beda in eisdem Actibus: Surge, inquit, ad evangelizandum praeparare; occide in gentibus quod fuerant, et fac quod es. Qui enim manducat cibum foris positum, in suum corpus trajicit. Praecepit ergo vox divina ut nationes per incredulitatem ante fores positae, interfecta praeterita vita, societati Ecclesiae quam significat Petrus inserantur. Hanc doctrinam significat mensa in tabernaculo Mosaico, quae habet quatuor pedes: quia ut Beda in libro de Tabernaculo quadriformi ratione omnis divinorum eloquiorum series distinguitur. Hic oro, intendatis, quam congruentiam habeant lectiones quatuor, et cantica, et orationes quae aguntur propter instructionem cate
Abbreviated transcription (Latin):
ficat quo & prȩsens nox in lustratur. gratia scilic& resurrectionis.
& catecumini quiuenturi sunt adbaptismũ : Ipsamin lum in ationẽ
designant lectiones quae antebaiptisinũ leguntur. ut in sequentib
monstrabitur : Cereus propterea benedicitur. quianiex bene¬
dictione ministrii. non potest ex sua simplicinatura transire admis¬
teria : In misterio enim erat colũ naignis qđ ad ia cono benedicitur:
morem sequitur romanũ : In eo enim archidiaconus. configitannos:
Quicereus ꝑ octo dies neo fitorũ p̃cedit pontificem qui est caput populi.
qui a columna ignis preces sit populum usq ad terrã repromissionis :
CEREILUMINE. XTILUMEN SIGNIFICARI QuO¬
in lumin antur catecumini nunc narrandus ẽ. dñomise¬
rante modus in luminationis ut ordinate & in luminato
itinere ꝑgutur ad baptismũ : Doctor cate cuminorum
conuiua deb& esse cate cuminorum : Hocegit xp̃s quando conuiua¬

Expanded text:
sens nox illuminatur, gratia scilicet resurrectionis, sens nox illuminatur, gratia scilicet resurrectionis, et catechumeni qui venturi sunt ad baptismum. Ipsam illuminationem designant lectiones quae ante baptismum leguntur, ut in sequentibus monstrabitur. Cereus propterea benedicitur, quia nisi ex benedictione ministri, non potest ex sua simplici natura transire ad mysteria. In mysterio enim erat columna ignis. Quod a diacono benedicitur morem sequitur Romanum: in eo enim archidiaconus conficit agnos. Qui cereus per octo dies neophytorum praecedit pontificem, qui est caput populi, quia columna ignis praecessit populum usque ad terram repromissionis. cerei lumine Christi lumen significari, quoilluminantur catechumeni: nunc narrandus est, Domino miserante, modus illuminationis, ut ordinate et illuminato itinere pergatur ad baptismum. Doctor catechumenorum conviva debet esse catechumenorum. Hoc egit Christus, quando conviva
Abbreviated transcription (Latin):
in quit moy ses in mari & in nube. sed intipo & infigura: Ita
inquit moy ses in mari & innube. sedir
sed intipo & infigura: Ita
enim paulus pronuntiat: Hab ut ergomare formamaqua e
nubes uero sp̃sscĩ : Pars columnȩ in qua legitur habitasse
ꝓtegebat populũdĩ. Pars altera in luminabatꝰ : Nam que
despũ scõ legitur & uirtus altissimi obum brabittibi: Qđ enĩ
obumbrat. protegit: Sienĩ cereus rutilans illã humanitatẽ
designat quȩ inluminauit omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc mundũ.
brat casto corpori. ne inter ficiatur estu concupiscentiae Iste
cereus qui p̃figurat humanita tẽ xp̃i. in luminatus benedicitur.
Quiahumanita s xp̃i post quã assumta ẽ. adiuinitate. semper
fuit inluminata. cui semꝑ benedicitur: illa colũna p̃cedebat
filiosisrahel antẽ quã transirent mare rubrum. nr̃a columna scilic&
cereus p̃cedit
tus p̃cedit nr̃os catecuminos : Lumen ipsius. lumen xp̃isigni¬

Expanded text:
inquit, Moyses in mari et in nube, sed in typo, et in figurainquit, Moyses in mari et in nube, sed in typo, et in figurainquit, Moyses in mari et in nube, sed in typo, et in figura, ita enim Paulus pronuntiat. Habuit ergo mare formam aquae, nubes vero Spiritus sancti. Pars columnae, in qua legitur nubem habitasse, protegebat populum Dei, pars altera illuminabat. Namque de Spiritu sancto legitur, et virtus Altissimi obumbrabit tibi; quod enim obumbrat, protegit. Si enim cereus rutilans illam humanitatem designat quae illuminavit omnem hominem venientem in hunc mundum, brat casto corpori, ne inficiatur aestu concupiscentiae. Iste cereus qui praefigurat humanitatem Christi, illuminatus benedicitur, quia humanitas Christi, postquam assumpta est a divinitate, semper fuit illuminata. Cui semper benedicitur. + Illa columna praecedebat filios Israel antequam transirent mare Rubrum; nostra columna, scilicet cereus, praecedat et nostros catechumenos. Lumen ipsius lumen Christi si
Abbreviated transcription (Latin):
castra deram esse mense primo quinta decima die mensis primi.
Alteradie post pascha egressi sunt filii isrł in manuex celsa
& paulo post: In men seprimo quando hiemps p̃terut & habiit
sibi. quandoueris exordium ẽ. quando terra parturit. quan¬
do cuncta renouantur.¬
do cuncta renouantur. eximus quinta decima diemensis primi
in crastinũ paschȩ pleno mensis lumine post esum agni in macula¬
castrametati sunt in sochot: & paulo post Profectide sochot
castra metati sunt in ethan. qucie ẽ. in extremo solitudinis.
Tertiamansio offertur posttabernacula in qua primũ uid&
lum & duxiteneris fiat : & hannobis sonat fortitudo at que
ꝑfectio : & iterum: Prueparemus nobis fortitudinẽ assuma¬
mus ꝑfectũ robur. ut inter errorũ tenebras & confusionẽ noctis
scientiae xp̃ilum̃ appareat: Dies quoque nr̃ nubem habe at
na zan zeno in sermone de secundis epiphaniis Baptiz auit

Expanded text:
castra de Ramesse mense primo, quinta decima die mensis primi. castra de Ramesse mense primo, quinta decima die mensis primi. Altera die post Pascha egressi sunt filii Israel in manu excelsa: Et paulo post: In menssibi, quando ueris exordium est, quando terra parturit, quando cuncta renouantur, et eximus quinta decima die mensis primi, in crastinum paschae pleno mensis lumine, post esum agni inmaculacastrametati sunt in Socoth. Et post pauca: Profecti de Socoth, castrametati sunt in Ethan, quae est in extremo solitudinis. Tertia mansio offertur post tabernacula, in qua primum videlum, et dux itineris fiat. Ethan, nobis resonat fortitudo atque perfectio. Et iterum: Praeparemus nobis fortitudinem, assumamus perfectum robur ut inter errorum tenebras, et confusionem noctis conscientiae Christi lumen appareat: dies quoque noster nubem habeat pNazianzeno in sermone de secundis Epiphaniis: Baptizavit,
Abbreviated transcription (Latin):
Nonideo inquit tantũ puturedebentꝰ stultiquinolunt in melius
cõminuta adoranda esse istalum inaria quiaducitur ex eis
aliquando similitudo ad diuina mysteria figuranda: ex omni
enĩ creatura ducitur : Quando agnũ decera uidemus. agnus pre¬
figuratus & in pascha immolatus. id memoriã reducitur. Eui
sc̃sꝰ gregorius : soleum in fudit. quando mysteria paschaliag¬
nire serauit :CÃB XUIII. DECEREO BENEDICENOO
tosimo benedicere cereum : Vt diximuscera humanitatẽxp̃i
designat: Un animitatẽ significationis uult habere cereus
iste cũ colũ naignis. quȩ in luminabat populos i srł in nocte : Vnde
dicitur in consecratione cerei : Hȩcigitur nox ẽ. qua pecccitorũ
tenebras columnȩ in luminatione purguuit: & paulo post:
Sediã columnue om̃s preconia nouimus. quã in honoredĩ ruti¬
lan signis accindit: Columna illa xp̃m p̃figurabat de
quadicit hieronimus in libromansionum: Moberunt autẽ

Expanded text:
Non ideo, inquit, tamen putare debent stulti, qui nolunt in melius Non ideo, inquit, tamen putare debent stulti, qui nolunt in melius commutari, adoranda esse ista luminaria, quia ducitur ex eis aliquando similitudo ad divina mysteria figuranda. Ex omni enim creatura ducitur. + Quando agnum de cera videmus, Agnus praefiguratus et in Pascha immolatus ad memoriam reducitur. Cui S. Gregorius oleum infudit, quando mysteria Paschalis agni reseravit. CAPUT XVIII. De cereo benedicendo eptum est a papa Zosimo benedicere cereum. Ut diximus, cera humanitatem Christi designat. Unanimitatem significationis vult habere cereus iste cum columna ignis quae illuminabat populum Israel in nocte. Unde dicitur in consecratione cerei: Haec igitur nox est, quae peccatorum tenebras columnae illuminatione purgavit. Et paulo post: Sed jam columnae hujus praeconia novimus, quam in honore Dei rutilans ignis accendit. Columna illa Christum praefigurabat, de qua dicit Hieronymus in libro mansionum: Moverunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
uiuifica uocatur: Adȩ ꝑditio ꝑ quattuor partes mondi disꝑ¬
sa erat. Adȩ saluatio quattuor parcesmundi cõ p̃bende sta tu
corporissui inligno: Vnde seduluis in raschali carmine: Car¬
tuor indeplagas quadrati colligit orbis: Sylendidus auctoris¬
deueruce fulg& eo us: Occiduc sacrȩ lambuntur s. dereplunie
arctondextraten& medium leuu erige unem. Cuncta q denũbr
OMANUS LIBELLUS NARRAT EADEMDIE BENEDICI
ceram oleo mixtã in deque fieri agnos. eosque reseruarius¬
quae in octauas paschȩ : In oc tauis uero cõmunionem
daripopulo exhis incensum adolendũ & ad suffumigandum
domibus suis: Et narrat similiternos faceredebere decereo
consecrato : Ceranam quexp̃i humanitatẽ designat. ut grego¬
rius in omeliis : fauum quippe melincera ẽ. Mel uero incera ẽ
diuinitas in humanitate : Agni quo sromani faciunt. agnum
ꝓ nobis factũ in maculatũ de signant: omnibus rebus xp̃s ad me
moriã frequentius reducendus ẽ. ut agustinus adia nuarium:

Expanded text:
tio per quatuor partes mundi dispersa erat, Adam salvatio quatuor partes mundi comprehendit statura corporis sui in ligno. Unde Sedulius in Paschali carmine: Quattuor inde plagas quadrati colligit orbis: Sde vertice fulget Eous Occiduo: sacrae lambuntur sidera plantae. Arcton dextra tenet: medium laeva erigit axem, Cunctaque de membromanus libellus narrat eodem die benedici ceram oleo mixtam, indeque fieri agnos, eosque reservari usque in octavas Paschae. In octavis vero post communionem dari populo ex his incensum ad adolendum, et ad suffumigandum domibus suis: et narrat similiter nos facere debere de cereo consecrato. Cera namque Christi humanitatem designat, ut Gregorius in homiliis. Favus quippe mel in cera est, mel vero in cera, est divinitas in humanitate. + Agni quos Romani faciunt, Agnum pro nobis factum immaculatum designant. Omnibus rebus nobis Christus ad memoriam frequentius reducendus est, ut Augustinus ad Januarium:
Abbreviated transcription (Latin):
salomonis & c&era : Vt isidorus dicit : nathinei interp̃tantur in humilitated ñ o
seruientes : Deministeriis corũ idem dicit : Deniq isti oblationes intẽplo dñisus¬
cipiunt. a postolis isti oboediunt officus leuitarũ : isti quoqiuasa corporis & san

Expanded text:
alomonis, etc. Ut Isidorus dicit, Nathinaei interpretantur, in humilitate Domino alomonis, etc. Ut Isidorus dicit, Nathinaei interpretantur, in humilitate Domino servientes. De ministeriis eorum idem dicit: Denique isti oblationes in templo Domini suscipiunt a populis, isti obediunt officiis levitarum, isti quoque vasa corporis et san
Abbreviated transcription (Latin):
dicit : Acolytigrece: latinae ceroferaruidicuntur adeportandiscereis quan¬
dolegendũ est euangeliũ. aut sucrificiũ offertur : Tuncenĩ acceduntur lumi¬
naria uabeis & deportantur non ad effugandus tenebras dũ soleo tẽpore rutil& :
sed ud signũ lu&itiue demonstrundũ : Hocdonũ ad proph&iã ꝑtin& : Postquã
imbutus fuerit homo demoribus qđ ẽ. primũ donũ scientiue : necesse est ut fre¬
quenter ammoneatur sententiis scripturarũ sacrarũ : Sicut enĩ igni s incen¬
ph&iue : Vnũ ut obscuros sensus scripturȩ dilucid& : alterũ ut futura nunti&
Illo ẽ enĩ spiritalit̃ a colrtus : qui ignẽ uerbi cȩlestis quo & in luminentur fr ÷
illu dinesdra : Hathinei filii sai filii sufan. & reliqua: & iterũ: habitauit unus quisq
in possessione & urbibus suis isr ł: sacerdotes lceuitae nathinei & filii seruorum¬

Expanded text:
dicit: Acolythi Graece, Latine conferarii dicuntur a deportandis cereis quandicit: Acolythi Graece, Latine conferarii dicuntur a deportandis cereis quando legendum est Evangelium, aut sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria ab eis, et deportased ad signum laetitiae demonstrandum. Hoc donum ad prophetiam pertinet. Postquam imbutus fuerit homo de moribus, quod est primum donum scientiae, necesse est ut frequenter admoneatur sententiis Scripturarum sacrarum. Sicut enim ignis incenphetae: unum ut obscuros sensus Scripturae dilucidet: alterum, ut futura nuntiet. Ille est enim spiritualiter acolythus, qui ignem verbi coelestis, quo et illuminentur fratres illud in Esdra: Nathinaei filii Isai, filii Susan, et reliqua. Et iterum: Habitabat unusquisque in possessione et in urbibus suis, et sacerdotes, levitae, Nathinaei, et filii S
Abbreviated transcription (Latin):
Hocdonũ graticedĩ ud fidẽꝑtinet: Iste est secundus modus fidei. expulsio
diuboli : Vndedicit
in murefiet : moraliter : Si quis ꝑ orationes suas uitiũ diciboli potuerit ex¬
pellere de homine. exor cystaest: CAB. X. DEACOLY tis:
colitus ab aaron & filiis eius sumitexemplum suiministerii: Scriptũ est
Lin exodo : Traecipe filiisisrł ut offerant tibioleum de arborib: oliuarũ¬
purissimũ piloq contusum. ut ardeat lucerna sẽꝑ in tabernaculo testi¬
monii extrauelum qđ appensum est testimonio : & collocabunt eã a aron & filuei:
Qđ ita bedu in librotertio d& abernaculo : Disposito omni ornatutabernaculi.
consequenter &iã lumen iucernue p̃uid&ur. Vt decoreius ammirabilis sicut
um quã in domodĩ aliqui s tenebrarũ locus: aliqua umbrarũ possitora suppetere:
Ille cũ ordinatur accipit ab archidiccono ceroferarium : Quare hoc faciti sidorus

Expanded text:
Hoc donum gratiae Dei ad fidem pertinet. Iste est secundus modus fidei per expulsionem Hoc donum gratiae Dei ad fidem pertinet. Iste est secundus modus fidei per expulsionem diaboli. Unde dicit in mare fiet. Moraliter: Si quis per orationes suas vitium diaboli potuerit expellere de homine, exorcista est. CAPUT X. De acolythis. Acolythus ab Aaron et filiis ejus sumat exemplum sui ministerii. Scriptum est in Exodo: purissimum, piloque contusum, ut ardeat lucerna semper in tabernaculo testimonii extra velum, quod appensum est testimonie; et collocabunQuod ita Beda in libro tertio de tabernaculo: Disposito omni ornatu tabernaculi, consequenter etiam lumen lucernae praevidetur, ut decor ejus admirabilis sicut que unquam in domo Dei aliquis tenebrarum locus aliqua umbrarum possit hora suppetere. Ille cum ordinatur, accipit ab archidiacono ceroferarium. Quare hoc faciat Isidorus
Abbreviated transcription (Latin):
ingradusuo : łtlegit esdr᷑in libro legis dĩ distincte & aꝑte ad intellegendũ:
Huius sacerdotis & scribȩ scilic& esdrue opera. replicat ep̃s in oratione sua
ud lectorẽ dicens : Ut assiduitate lectionũ sit aptus ꝓnuntiare uerba uitue.
& mentis acuocis distinctione populo monstrare intelligibilia : Hocminis¬
teriũ contin&ur indo nogratiuedĩ de quodicit paulus : Alii sermo scien¬
ticie. secundũ eundem sp̃m : Nos enĩ spiritalit̃ lectores sumus quundo demo¬
ribus instruimus aliquẽ intrantẽ in xpianum populum
DE EXOR CYSTIS
icit beda intractatu suꝑ actus a postolorũ : Refertio sepͥusregẽ
domonẽ ex cogitusse suã que gentẽ docuisse modis exorcismii
udiurationis quibus inmundi sp̃s expulsi abhomine : ulteriu sreuerti
ñ sunt ausi: Quando idem ordinatur accipit libellũ in quo scripta est exor¬
citatio & audit ab ep̃o ut habeat potestatẽ manũ imponendi suꝑ iner guminum

Expanded text:
in libro legis Dei distincte et aperte ad intelligendum. Hujus sacerdotis et scribae, scilicet Esdrae opera replicat episcopus in oratione sua ad lectorem, dicens, ut assiduitate lectionum sit aptus pronuntiare verba vitae, et mentis ac vocis distinctione populo monstrare intelligibilia. Hoc ministerium continetur in dono gratiae Dei, de quo dicit Apostolus: Alii sermo scientiae secundum eumdem spiritum. Nos enim spiritualiter lectores sumus quando de moribus instruimus aliquem intrantem in Christianum populum. De exorcistis. Dicit Beda in tractatu super Actus apostolorum: Refert Josephus regem Salomonem excogitasse, suamque gentem docuisse modos exorcismi, id est conjurationis, quibus immundi spiritus expulsi ab homine, ulterius reverti non sunt ausi. Quando idem ordinatur accipit libellum, in quo scripta est exorcizatio, et audit ab episcopo ut habeat potestatem manum imponendi super energumenum.
Abbreviated transcription (Latin):
quiuiustus exfideuiuit : Hoc donũ gratiue sp̃sscĩ : dinumerat a postolus
paulus ubidicit : Alii fidemineodem spũ: Tria hab& fides: Unũ est ut
sit hostiũ quoutitur in p̃senti hostiarus. Et alterũ ut sit expulsio quoutitur
ex oreysta. Et tertium ut sit munimen quo utitur prbt in olei unctionede quo
in suo loco dñ omiserante dicturus sũ: CAB.UIII
DELECTO RIBUS:
SDRÃ LECTOREECCIPIAMUS IN UETERITESTAMENTO:
illenos docebit qualit̃ legere debeamꝰ: Sicut scriptũ est in eodem : Con¬
Igregatusque est omnis populus quasiuir unus ad plateã quae ẽ. antepoitã
uquurũ : & dixerunt esdrue scribȩ ut afferr& librũ legismoysi: & post pauca :

Expanded text:
quia justus ex fide vivit. Hoc donum gratiae Spiritus sancti dinumerat apostolus quia justus ex fide vivit. Hoc donum gratiae Spiritus sancti dinumerat apostolus Paulus, ubi dicit? Alii fides in eodem Spiritu. Tria habet fides: unum est, ut sit ostium, quo utitur in praesenti ostiarius, et alterum, ut sit expulsio quo utitur exorcista, et tertium, ut sit munimen, quo utitur presbyter in olei unctione, quod in suo loco, Domino miserante dictum est. CAPUT VIII. De lectoribus. Esdram lectorem accipiamus in Veteri Testamento, ille nos docebit qualiter legere debeamus, sicut scriptum est in eodem: Congregatusque est omnis populus quasi vir unus ad plateam, quae est ante portam Aquarum, et dixerunt Esdrae scribae ut afferr
Abbreviated transcription (Latin):
uasa ministerii : Ad numerueni inferebanturuasa & efferebantur:
Item deministerioeorũ in secundo : Constituit quoq. ianitores inportis
domus dñi : ut non in gredereturꝰ eã inmundus omni tempore : Et iterũ :
anitores uero ꝑportas singulas obseruabant. ita ut nepuncto quidẽ dis¬
cerent aministerio : quã obrẽ & fratreseorũ leuitȩ parauerunt eiscibos:
Hiquando ordinantur suscipiunt claues ȩccłue. & audiunt ab ep̃o: ita
agite ut rationẽ dõpossitis reddere ꝓrebus quae istis clauibus includunt᷑
& accipiunt hostiũ : Nos quia generaliter sumus genus electũ regale s acer¬
dotiũ gens scã : scrutaridebemus quali modo hostiarii officium ꝑagamus:¬
aliquẽ introduxerit in ȩccłam: ipse hosticrius est : Vnde a gustinus intracͥtu
suꝑ iohannõ quadrage simosecundo Egoueni ut uitã haboaant. hoc est fidem
quae ꝑdilectionẽ operutur: Perquã fidem in ouile in grediuntur ut uiuant.

Expanded text:
vasa ministerii. Ad numerum enim inferebantur vasa, et efferebantur. vasa ministerii. Ad numerum enim inferebantur vasa, et efferebantur. Iterum de ministerio eorum in secundo: Constituit quoque janitores in partes domus Domini, ut non ingrederetur eam immundus in omni tempore. Et iterum: Janitores vero per portas singulas observabant, ita ut ne puncto quidem discederent a ministerio, quamobrem et fratres eorum Levitae paraverunt eis cibos. Hi quando ordinantur, suscipiunt claves ecclesiae et audiunt ab episcopo: Ita agite, ac si rationem possitis Deo reddere pro rebus quae istis clavibus includuntur; et accipiunt ostium. Nos quia generaliter sumus genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, scrutari debemus quali modo ostiarii officium peragamus introduxerit in ecclesiam, ipse ostiarius est. Unde Augustinus in tractatu super Joannem quadragesimo secundo: Ego veni ut vitam habeant, hoc est fidem, quae per dilectionem operatur, per quam fidem in ovile ingrediuntur ut vivant,
Abbreviated transcription (Latin):
cistȩ officium ad sacerdotis ministeriũ conuingit sc̃s gregorius ubidicit:
ubidicitur in exordio delucerna : Et collo cabunteã aaron & filu eius:
Deistis sat ẽ. ad demonstrandũ unũ quẽ que sacerdotẽ habere in sesubdita
ministeria. Sed ꝓpt̃ multitudinẽ hominũ non posseom̃a illũ adimplere:
acideo ad iectos eẽ sibi socios qui minora adimpleant : Nunc ordo poscit
quantũ dñs dederit. ut de singulis ordinibus dicamus specia liter :
ostiarii habent exordium aueteritestamento. Hienĩ ianitoresuo¬
cabantur : Scriptũ est in libro paralipeme non primo : Perquattuor
Fratres autẽ corũ inuiculis mora bani Queniebant in sabbatis suis:
de tẽporeusq ad tẽpus : At iiu in beuitis scilic& sellia & acub & el mon & achi¬
i creditus est omnis numerus ianitorũ : & erant suꝑ exedras.
& cũ tẽpus fuiss&: ipsimane a peruerut fores : Deorũ gregeerant & suꝑ

Expanded text:
cistae officium ad sacerdotis ministerium conjungit sanctus Gregorius ubi dicit:cistae officium ad sacerdotis ministerium conjungit sanctus Gregorius ubi dicit:elebrasse, ubi dicitur in Exodo de lucerna, Et collocabunt eam Aaron et filii ejus. De istis sat est ad demonstrandum unumquemque sacerdotem habere in se subjecta ministeria: sed propter multitudinem hominum non posse illum omnia adimplere, ac ideo adjectos esse sibi socios qui minora adimpleant. Nunc ordo deposcit, quantum Dominus dederit, ut de singulis ordinibus dicamus specialiter. CADe ostiariis. Ostiarii habent exordium a Veteri Testamento: hic enim janitorescabantur. Scriptum est in libro Paralipomenon primo: Per quatuor vfratres autem eorum in vinculis morabantur, et veniebant in Sabbatis suis de tempore usque ad tempus. His quatuor levitis scilicet Sellum et Acub et Elmon et Achimam, creditus est omniut cum tempus fuisset ipsi mane aperirent fores de horum
Abbreviated transcription (Latin):
aliiuero intrudia coniũ illa p̃parant quae addia com ꝑtinent ministeria.
Nec non solitudinẽ implent luminariorũ: Nãmi steriimin isteriũ pres¬
biteriimplent & dia conisoli : Alii quidem eorũ sacerdotule opusimplentes
aliiuero sacrisministrantes Iux ta uerba ambro su intelligimus sub uctes
ordines diacono & presbitero non debere ordinationẽ accipere circa altaria :
nec quando ep̃s prosternitur ante altare deberese prosternere
cium : Sic sunt inferiores ordines in adiutorio superiorũ : ut tam̃ ñ exclu¬
dant superiores ab officiis sibi cõmissis : Secundũ agustinũ ipsũ summum
dinesipsũ uidelic& xpm̃ accipere ostiũ ipsũ osticariũ : qđ em̃ ostiũ ÷ quo intramꝰ:
Quis est ostiarius quiaperit : Qui sergo seaperit. nisi qui se ipsum exponit :¬
Xp̃sdignatis est lector eẽ. ubi secundũ lucã aperuit librũ & lonit: Exor¬

Expanded text:
alii vero intra diaconium illa praeparant, quae ad diaconi pertinent ministeria, alii vero intra diaconium illa praeparant, quae ad diaconi pertinent ministeria, nec non sollicitudinem implent luminariorum. Nam mysterii ministerium presbyteri soli implent et diaconi: alii quidem eorum sacerdotale opus implentes, alii vero sacris ministrantes. Juxta verba Ambrosii intelligimus subjectos ordines diacono et presbytero non debere ordinationem accipere circa altaria? nec quando episcopus prosternitur ante altare, debere secum prosterofficium. Sic sunt inferiores ordines in adjutorio superiorum, ut tamen non excludant superiores ab officiis sibi commissis. Secundum Augustinum, ipsum summum dines ipsum videlicet Christum accipere ostium, ipsum ostiarium. Quid est enim ostium? Quo intramus. Quid est ostiarius? Qui aperit. Quis ergo se aperit? nisi qui seipsum exponit? Christus dignatus est lector esse, ubi secundum Lucam aperuit librum, et legit. Exor
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sciamus magistra ratione cõpositumesse: CAD UI. DEORDINIbUs
RIMONOTAN DUM EST EOS ORDINESQUIDOTIS SIMŨ
neces sarii sunt in ȩccła apłm paulũ denominasse & eorũ mores depinxis¬
seSine quibus non potest rite immolatio altaris cuelebrari. scilic&
necessarius est dia conus administrandũ ea quaenecessaria sunt sacerdoti C&eri
ordines his adiecti sunt : Crescente ȩccła creuit officiũ ȩcclesiasticũ. Vt mul¬
titudini ȩccłȩ subueniri possit. udiciuntur inferiores in adiutorio p̃positorum :
Vnde ambrosius intractatu epistolȩ pauli ad timot heum : Illuduero dictis nr̃ĩs
necessariȩ habentur: Isti postea magis sunt adiecti ꝓpt̃ utilitatẽ misterii qđ
ꝓpt̃ multitudinẽ credentium ꝑ alteros postea implere debere necessitas flatta¬
uit : Vn denec ordinationẽ ante altare assequuntur eo qđ nec minis terias
ministrarestatuuntur. Sed alii quidẽ corũ lectionũ officium implent.

Expanded text:
cum scimus magistra ratione compositum esse. CAPUT VI. De ordinibus Primo notandum est, eos ordines qui potissimum necessarii sunt in Ecclesia, Apostolum Paulum denominasse, et eorum mores depinxisse, sine quibus non potest rite immolatio altaris celebrari, scilicetias, necessarius est diaconus, ad ministrandum ea, quae necessaria sunt sacerdoti: caeteri ordines his adjecti sunt. Crescente Ecclesia, crevit officium ecclesiasticum: ut multitudini Ecclesiae subveniri posset, adjiciuntur inferiores in adjutorio praepositorum. Unde Ambrosius in tractatu Epistolae ad Timotheum: illud vero dictis nostris qui in Ecclesia necessario habentur isti postea magis sunt adecti propter utilitatem ministerii, quod propter multitudinem credentium per alteros postea impleri debere necessitas flagitavit. Unde nec inordinationem ante altare assequuntur, eo quod nec mysteriis ministrare statuuntur, sed alii quidem eorum, lectionum officium implent,
Abbreviated transcription (Latin):
nomin enisi iudaicipopuli temporale regnũ denuntiat : nitens
quidem exterius. sed interius uacuum: Et quia in eodẽ populo
genus iam regale defecerut & regnũ eius cliceni gena posside¬
bat. aptehocidem regnũ quas sutũ calamũ uocat: Quid uero
ꝑlinũ nisieius sucerdotium exprimitur. quo lin eis nimirũ uesti¬
bus utebatur a . quod quia in aduentu ch̃i caricatis ardorẽ
didit. quusi a misso iamigne fidei non ardens sed fi
fuit : Incarnatus autẽ dñs calamũ quas satũ non confrȩgit &
linũ fumiguns non extinxit. quiu uid eueregnũ quod pene
destructum iam fuerat. eiusque sucereotium quodignẽ fidei
non tenebat non potestute iuditi. ꝑuilit. sed cumparentiae.
longanimitate tolerauit : Audiuimus quus sati enẽ quintae
a & utis quã dñ sinuenit. Audianuis restaurationẽ quadñs
sextum u&atẽ suo aduentu reparauit: Quadere ueniss&
adnos infinequintae a &atis. infine quintae fericie hodi¬
erne festiuitatis demonstrat in qua alegem siniurt. Quod

Expanded text:
nomine nisi Judaici populi temporale regnum denuntiat? nitens quidem exterius, sed interius vacuum. Et quia in eodem populo genus jam regale defecerat, et regnum ejus alienigena possidebat, aperte hoc idem regnum quassatum calamum vocat. Quid vero per linum, nisi ejus sacerdotium exprimitur? quod lineis nimirum vestibus utebatur, quod quia in adventu Domini charitatis ardorem perdidit, quasi amisso jam igne fidei, non ardens: sed fumigans fuit. Incarnatus autem Dominus, calamum quassatum non confregit, et linum fumigans non exstinxit: quia Judaeae regnum, quod pene destructum jam fuerat, ejusque sacerdotium, quod ignem fidei non tenebat, non potestate judicii perculit, sed cum patientiae longanimitate toleravit. Audivimus quassationem quintae aetatis, quam Dominus invenit, audiamus restaurationem, qua Dominus sextam aetatem suo adventu reparavit. Qua de re venisset ad nos in fine quintae aetatis, in fine quintae feriae hodiernae festivitatis demonstrat, in qua et legem finivit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
quondã latorar uui sunano trunacatu ẽ gludiosia
in ordine oȩritatum epĩs & presbrieri: &lo ipopilo coniu¬
crimant spursocrine. oraluridasqualidusmanus ordidu
colla submitrur& quue peeitu Telus iste non purg& : quas
cognoscimus uulde prȩsintam diam omnsecrctũ esse rerustnu
peccatorũ : Inlonenĩ putumus prȩsenti quintaeferiut sortuatu

Expanded text:
ano truncatus est gladio, staret in ordine poenitentium? Episcopis et presbyteris et omni populo collacrymanti, sparso crine, ora lurida, squalidas manus, sordida colla submitteret? Quae peccata fletus iste non purget? Quas cognoscimus valde praesentem diem consecratum esse remissioni peccatorum. Non enim putam
Abbreviated transcription (Latin):
concordia in rebus uerum &iã intemporibus ueteris & noiui
testamenti. umbrae &ueritatis. legis & euangelii: Scriptum
namq: in lege .ẽ. dicented ño admoysen &aaron: Mensis iste
uobis principium mensium primus erit in mensibus anni :
Lo quimini ad uniuer sum co&um filiorũ isrł. & dicite eis:
Decimadie mensis huius. tollatunus quisq agnũ ꝑfamilias¬
& domus suas Ꝙ paulo post: Et seruabitiscum usque ad
quartã decimã mensis huius. inmolabitq. eum uniuersa
multitudo filiorũ isrł aduesperã :ł Decimaergo diemen si
primi. agnus qui in pascha immolar& ir domũ introduor
iussus ẽ Quia & dñs̃ decimadie ei asdem mensis. hoc ẽ¬
ante quinquedies paschae. inciuitatẽ in qua pater&ur in¬
gressusest : CAB.XI. DE QUINTA UARI ETATT

Expanded text:
concordia in rebus, verum etiam in temporibus Veteris et Novi Testamenti, umbrae et veritatis, legis et Evangelii. Scriptum namque in lege est, dicente Domino ad Moysen et Aaron: Mensis iste vobis principium mensium, primus erit in mensibus anni. Loquimini ad universum coetum filiorum Israel, et dicite eis: Decima die mensis hujus, tollat unusquisqque ad quartam decimam diem mensis hujus, immolabitque eum universa multitudo filiorum Israel ad vesperam. Decima ergo die mensis primi agnus qui in Pascha immolaretur, domum introduci jussus est, quia et Dominus decima die ejusdem mensis, hoc eante quinque dies Paschae, in civitatem in qua pateretur ingressus est. CAPUT XI. De qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendit᷑ iudaeorũ consiliũ prȩualuisse ad tempus. & in man
su&ud inexp̃m ꝑ seuerasse : Proposuimus tantũ dicere deua¬
ri&atibus qua propt̃ reticemus de sequenti is missae. Qui ci
congruit ut ad memoriã reduceremus mortẽxp̃ĩ consilio iudȩ¬
orum quã tam̃ eadem die ꝑpatibulũ crucis non subiit: o port& ergo
ut morte nr̃a quae iamerat illã recolamus. proqua ipsedigna¬
tus . ẽ. uenire ad passionem: CAB .XII. DESEXTAUARIE
patri & filio & spiuiscõ. In ea consecratur tribus modis oleũ
triũ officiorũ. In isto ordine in scribitur hoc quod
des fratrũ & pauimenta ecclesia enuudantur altariausq insab¬
bato scõ : In ea die pęnitentes ueniunt ad solutionẽ. & apud
nos redditur simbalũ a catecuminis ut in canone la odicensis
concilii contin&ur: Nostamen romanũ ordinẽ sequentes.
hancredditionẽ seruamus usq: in sabbato scõ : Optamue. Ais
omnibus primo sidñ s̃ dederit aliqua proferre deratione

Expanded text:
Ostendit Judaeorum consilium praevaluisse ad tempus, et in mansuetudine Christum perseverasse. Proposuimus tantum dicere de varietatibus, quapropter reticemus de sequentiis missae, quia congruit ut ad memoriam reduceremus mortem Christi, consilio Judaeorum, quam tamen eodem die per patibulum crucis non subiit, oportet ut morte nostra quae jam erat, illam recolamus pro qua ipse dignatus est venire ad passionem CAPUT XII. De sexta variPatri, et Filio et Spiritui sancto. In ea consecratur tribus modis oleum trium officiorum. Indes fratrum, et pavimenta ecclesiae, nudantur altaria usque in sabbato sancto. In ea die poenitentes veniunt ad solutionem et apud quosdam redditur symbolum a catechumenis, ut in canone Laodicensis concilii continetur: tamen Romanum Ordinem sequentes hanc redditionem servamus usque in sabbato sancto. Optamus ex his omnibus primo, si Dominus dederit, aliqua proferre de ratione
Abbreviated transcription (Latin):
caelebrareguidentib:
ñ ita &iudacis fas ẽ omnitẽpore immoletre
agnũ pente costena gere
taboiriacuasigero neuinare cotidie: Post  enumeratiorie de porun
queobsa uasinter t eparoimillo quantobeatis her ormnusline scrosit ille¬

Expanded text:
celebrare gaudentibus, non ita et Judaeis fas est omni tempore immolare agnum, Pentecosten agere, tabernacula figere, jejunare quotidie. Post enumerationem temporum observabantur tempore in illo, quando beatus Hieronymus
Abbreviated transcription (Latin):
bato. Ꝙ ad quãcũq. eccłam ueneritis : eiusmorẽ saluate si pati scandalũ ñ uulti
aut facere. Scriptũ ẽ inuita beati ambrosii qđ ipse ambrosius ieiunar & ceteros
dies ebdomadae sabbato & dominico prander&. Quare prandio uter&ur in sab¬
bato aut in dominica memoratus agustinꝰ monstrat in memorata aepistola. scri¬
bens desabbatosic. Quib: autẽ dieb ñ oporteat i eiunari. & quib oporte at p̃¬
cepto dñĩ uł apłorũ ñ inuenio definitũ. Acꝑ hoc sentio quidẽ ñ ad obtinentia
tibia

Expanded text:
bato. Et ad quamcunque Ecclesiam veneritis, ejus morem servate, si pati scandalum non vultis bato. Et ad quamcunque Ecclesiam veneritis, ejus morem servate, si pati scandalum non vultis aut facere. Scriptum est in Vita beati Ambrosii quod ipse Ambrosius jejunaret caeteteros dies hebdomadae, sabbato et Dominico pranderet. Quare prandio uteretur in sabbato aut in Dominica, memoratus Augustinus monstrat in memorata epistola, scribens de sabbato sic: Quibus autem diebus aecepto domini uel apostolorum non inuenio definitum. ac per hoc sentio quidem non ad obtinendam, titia
Abbreviated transcription (Latin):
orandi tẽporauł ieiunandi semꝑ exerceat & rełq
H abemꝰ exromano ordine sabbatidiem in obseruatione quẽ ñ cõputauit hiero¬
nimus in ordinedierũ obseruationis. Nouimꝰ enĩ exxmultis auctorib qđ diessab¬
bati. sicut quarta sabbati & sexta inclusaerat iciunio apud romanos. Et in eo
officiũ mutatũ habemꝰ saepe sicut in quarta & sexta sabbati. Et p̃cipue in eabene¬
dictiodatur quia ipsa ẽ quã benedioxitdñs & ꝓprie sc̃ĩ ficatio ad scm̃ sp̃mꝑtinet
modo obseruatũ ẽ apud orientes & apud aliquos occidentes nec ñ & apud romanã
biterũ. De quib: pauca hic inserã. Deuarietate in quit ad casulanũ deurbico.
N tibi ꝑsuadeat urbẽ xp̃ianã si claudare sabbato ieiuin antẽ ut cogaris orbẽxp̃ia¬
nũ dãnare prandentẽ. Et iterũ & responsione sc̃ĩ ambrosii. in eadẽ aepistola
qui inquit. Quando hicsum : ñ ieuino sabbato. Quando romaesum: i euino sab¬

Expanded text:
orandi tempora, vel jejunandi, semper exerceat? et reliqua. Habemus ex Romano Ordine sabbati diem in observatione, quem non computavit Hieronymus in ordine dierum observationis. Novimus enim ex multis auctoribus quod dies sabbati, sicut quarta sabbati, et sexta inclusa erat jejunio apud Romanos, et in eo officium mutatum saepe habemus, sicut in quarta et sexta sabbati, et praecipue in ea benedictio datur, quia ipsa est quam benedixit Dominus, et proprie significatio ad Spiritum sanctum pertinet,modo observatum est apud Orientes, et apud aliquos Occidentes, nec non et apud Romanam sbyterum, de quibus pauca hic inseram: De varietate, inquit, ad Casulanum de Urbico. Non tibi persuadeat urbem Christianam sic laudare sabbato jejunantem, ut cogaris orbem Christianum damnare prandentem. Et iterum ex responsione sancti Ambrosii in eadem epistola, qui inquit: Quando hic sum, non jejuno sabbato; quando Romae sum, jejuno sab
Abbreviated transcription (Latin):
dũ que enode colent illa suł illa s octauas. sodqd n obinnuant ipse octauae Innat alicus
scorũ frequentamꝰ receptione nillas : in quib: auime scorũ recipiuntur quandoee¬
unt decorport. Dehisreceptionib dicit agustinus in sermone quachragestmoseto
supiohane: Sicut er go diuor se custocdiae a gentiũ noffitia : sieduer saecustodie
meruaorũ & diuier samuerita resurgentiũ. Receptꝰ ẽ pauꝑ receptꝰ ẽ diuen
Siedilliinsinaabrabȩ ille ubistir de & guttã aq ñ tquep es L aabere cu de scło¬
Aminamsimnabad oe casione instruã curitate urãm habent om̃ sanimae cũdescło
eaueront diuer a sc receptionessuas. Habent guudiũ bonȩ & maletormenta
Sedcũ facta fuerit resurrectio & bonorũ guuidiũ ampliuserit & malorũtorm̃ta
gracusoras quando cũ corpore tor quebuntur: Recepti s in pace sũpatrlarehae

Expanded text:
e illas vel illas colant octavas, sed quid nobis innuant ipsae octavae. In natalitiis sanctorum frequentamus receptiones illas in quibus animae sanctorum recipiuntur quando exeunt de corpore. De his receptionibus dicit Augustinus in sermone quadragesimo sexto super Joannem: Sicut ergo diversae custodiae agentium in + officia, sic diversae custodiae mortuorum, et diversa merita resurgentium. Receptus est pauper, receptus est dives; sed ille in sinu Abrahae, ille ubi sitiret et aquae guae, ut ex hac occasione instruam Charitatem vestram, habent omnes animae, cum de saeculo exierint, diversas receptiones suas. Habent gaudium bonae, malae tormenta. Sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit, et malorum tormenta graviora; quando cum co
Abbreviated transcription (Latin):
toris paras cheuen quia in eo passus ẽ idẽ seduator. Qm̃istidies antiquitu serant
in obseruatione ritusromanȩ eccłae obtinuit ut isdẽ dieb mutar & officia & mis¬
sancel ebrar& oranona ꝑ qđ for in secuspopulus c̃gregar&ur in unũ quando ali¬
qua causa noua imminebat ad dep̃ candũ in quib. obseruatio cȩlebrabatur.
Vndedicit hieronimꝰ memoratus in superiorib: leiunia autẽ & c̃gregationes
int̃diesꝓpt̃ eos auiris prudentib cstituta quimagis saeculo uacant quãdo. nec poss
immonolunt toto in
eccłam uitȩ suȩ tẽpore c̃gregari. & antehuma nos

Expanded text:
toris. Parasceven, quia in eo passus est idem Salvator. Quoniam isti dies antiquitus erant in observatione ritus Romanae Ecclesiae obtinuit ut iisdem diebus mutaret officia, et missam celebraret hora nona, per quod forinsecus populus congregaretur in unum, quando aliqua causa nova imminebat ad deprecandum in quibus observatio celebrabatur. Unde dicit Hieronymus memoratus in superioribus: Jejunia autem et congregationes inter dies propter eos a viris prudentibus constitutos, qui magis saeculo vacant, quam Deo, nec possunt, immo nolunt toto in ae tempore congregari, et ante humanos
Abbreviated transcription (Latin):
pesus e hrenio nsitessedlicm & sempeũcarne uescidominica. Superu uiclado¬
tis in quadiitu ñ eo sdem dieseẽ in obseruatione apud nosquia pud udoeos
tin salutatione solitã. quia uiclas salutauit dim falso & genuflexione inoratione u¬
duei sura seheues quesit ꝓ iuidris. quia ihu illudendo genuflectebant & nor atiomedio¬
leci lertionũ quandomemoratur passi otriũ puerorũ di fornace quia noleba nt poplte
fleaco adorar estua nabo chodono soriscũꝑfidis & inuitatoriũ indieb pas sionisdiu

Expanded text:
esurrectionis esse diem, et semper eum carne vesci Dominica. Superior excusatio, in qua dicitur, non eosdem dies esse in observatione apud nos qui apud Judaeos a Judas salutavit Dominum falso, et genuflexionem in oratione die Parasceves, quae fit pro Judaeis, quia Jesu illudendo genuflectebant, et in oratione duodecim lectionum, quando memoratur passio trium puerorum in fornace, quia nolebant poplite flexo adorare statuam Nabuchodonosoris cum perfidis, et invitatorium in diebus Passionis