comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si forte audiant & auiescant
Quoties diuinis uocib difficul¬
tas audrendi repetit᷑. ut dicat᷑.
si forte audiant. quid aliud ꝙͣ.
transmigrati popłi duritia desig
Inquib uerbis magna est nrã con¬
solatio quia si omĩpotens d̾s pro¬
pħam mittens aperuerso populo
uerba sua denuntiat difficile au¬
diri. curnos miseri constristam᷑
cum sepe afr̃ib in nrã ammoniti¬
one contẽpnimur: Namerebro
delinquentes alloquim᷑. frequent᷑
increpamꝰ. Sepe cum eis blandis
sermonib agimus. & tamen si
alt̾ audit. alter audire contẽpnit.
Alter exparte uerbũ exortatio¬
nis suscipit. & exparte recipere
recusat. ita ut cottidie impleri
uideamus hoc quod ꝑ propħam
alium dñs narrat quia fecerit
iratus cũ dicit. P lui suꝑ ciuita¬
tem unaͣ. & suꝑ cuutatẽ alterã
non plui. Pars una compluta
it. Cũ enĩ scẽ exhortationis uer¬
ba alia mens suscipit alia susci¬
pere recusat : super unã ciuitatẽ
dñs pluit. & suꝑ alterã non pluit

Expanded text:
si forte audiant et quiescant. » Quoties divinis vocibus difficultas audiendi repetitur, ut dicatur, « Si forte audiant, quid aliud quam transmigrati populi duritia designatur? In quibus verbis magna est nostra consolatio, quia si omnipotens Deus prophetam mittens a perverso populo verba sua denuntiat difficile 1272 audiri, cur nos miseri contristamur, cum saepe a fratribus in nostra admonitione contemnimur? Nam crebro delinquentes alloquimur, frequenter increpamus, saepe cum eis blandis sermonibus agimus, et tamen si alter audit, alter audire contemnit; alter ex parte verbum exhortationis suscipit, et ex parte recipere recusat; ita ut quotidie impleri videamus hoc quod per prophetam alium Dominus narrat quae fecerit iratus, cum dicit: Plui super civitatem unam , et super alteram non plui. Pars una compluta it . Cum enim sanctae exhortationis verba alia mens suscipit, alia suscipere recusat, super unam civitatem Dominus pluit, et super alteram non pluit.
Abbreviated transcription (Latin):
quia mens cȩlesti desiderio succensa
quantũ amorẽ habuerit ad colli-¬
gendũ ꝓximũ : tantũ & longanimita¬
tem exibet ad expectandũ dm̃. Et
pacienter portat moras longitudi¬
nis. quia se in ꝓfecto proximi dila¬
tat amplitudo caritatis. Lotest¬
& iam ipsa longitudo longanimi¬
tatem pacientie quȩ exibet᷑ ꝓxi¬
mo designare. Et quia latitudo
caritatem signat : quȩ sinũ mentis
aꝑit: & amicos simulat quȩ inimi¬
cos in amorẽ recipit. Tanta ẽ longi¬
tudo thalami: quanta & latitudo.
quia quantũ le̾ta mens fuerit per
amorem : tantũ erit & paciens per
longanimitatẽ. Hantantũ quis¬
q portat ꝓximum: quantũ amat.
Si enim amas portas. Si desistis a¬
mare : desistis & tolerare. Quem
enim minus ailigimus: minus
etiam toleramus. Quia inruente
fastidio citius facta proximi ad¬
ducunt᷑ in grauedine̾ ponderis:
ꝙ nobis non leuigat penna carita¬
mum dixerat: & post modũ es

Expanded text:
quia mens coelesti desiderio succensa, quia mens coelesti desiderio succensa, quantum amorem habuerit ad colligendum proximum, 1335 tantum et longanimitatem exhibet ad exspectandum Deum, et patienter portat moras longitudinis, quia se in provectu proximi dilatat amplitudo charitatis. Potest etiam ipsa longitudo longanimitatem patientiae quae exhibetur proximo designare. Et quia latitudo charitatem signat, quae sinum mentis aperit, et amicos simul atque inimicos in amorem recipit, tanta est longitudo thalami, quanta latitudo, quia quantum lata mens fuerit per amorem, tantum erit et patiens per longanimitatem. Nam tantum quisque portat proximum quantum amat. Si enim amas, portas; si desistis amare, desistis tolerare. Quem enim minus diligimus, minus etiam toleramus, quia, irruente fastidio, citius facta proximi adducuntur in gravedinem ponderis quae nobis non levigat penna charitamum dixerat, et postmodum esse
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ adhuc contẽplare non ualet uul-¬
tum dĩ. Pensemus gͦ qualis thalamꝰ
pauli mens fuerat qui dicebat. Quia
tenti dõ inquantũ se amore coniun¬
xerat qui sibi uitã xpmͣ tantũ modo &
mori lucrũ esse deputat. Hinc ẽ qͦd ite¬
rũ dicit. Desideriũ habens dissolui.
& cum xpoͣ esse multo magis melius
esset. Ecce qͥ dissolui desideras: quo
amore langueas uidebamꝰ. Quia in¬
terim differri te conspicis: fulciri que¬
so florib non requiris: Querit plane.
Nam sequit᷑. Per manere autẽ incar¬
ne necessarium ꝓpt̾ uos. Et ꝓficientib
discipulis dicit. Quȩ est enĩ nostra
spes aut gaudiũ aut corona głȩ: non¬
Hinc est quod isdẽ thalami uno ca¬
lamo in longũ. & uno calamo in la¬
tum dicit᷑ mensus. Longitudo qͥppe:
ad longanimitatẽ expectationis ꝑ¬
tinet. Latitudo: ad amplitudinẽ
caritatis. Tantum gͦ unus quisq
thalamus habet in longitudinem.
quantũ & in latitudine habere potest.

Expanded text:
quae adhuc contemplari non valet vulquae adhuc contemplari non valet vultum Dei. 10. Pensemus, rogo, qualis thalamus Pauli mens fuerat, qui dicebat: Mihi tenti Deo in quantum se amore conjunxerat, qui sibi vitam Christum tantummodo, et mori lucrum esse deputabat? Hinc est quod iterum dicit: Desiderium hab cum Christo, multo magis melius . Sed ecce qui dissolvi desiderat quo amore langueat videmus, quia interim differri se conspicit, fulciri se floribus non requirit. Quaerit plane: nam sequitur: Permanere autem in carne necessarium propter vos . Et proficientibus discipulis dicit: Quae est enim nostra spes aut gaudium aut corona gloriae? NonHinc est quod idem thalamus uno calamo in longum, et uno calamo in latum dicitur mensus. Longitudo quippe ad longanimitatem exspectationis pertinet, et latitudo ad amplitudinem charitatis. Tantum ergo unusquisque thalamus habet in longitudinem, quantum et in latitudinem habere potuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ll differtur: alioꝵ anime eius uer¬
n proficiant. & ad cȩlestem sponsũ
moris facib in ardescant. Meret.¬
iula differr se conspicit. Triste ẽ
omne quod aspicit: quia illum
adhuc non uidet: quẽ uidere concupis¬
cit. Sed est ut dixi non parua conso¬
latio: sicũ feruens anima differtur:
per eam multi colligant᷑. ut tarde cũ
multis uideat. quẽ sola uidere citius
sa dicit. Fulcite me floribꝰ. stipate me
malis: quia amore langueo. Quid nã¬
q sunt flores : nisi animȩ bonoꝵ iam
opus inchoantes: & desideruĩ cęleste re¬
dolentes: Qͥa mala de florib nisi per¬
fecte iam bonoꝵ mentes quȩ ad fructũ
ꝑ uenunt boni oꝑis de initio scẽ pro¬
positionis: Quȩ gͦ amore languet ful¬
ciri querit florib & stipari malis: qͥa
si illum quẽ desiderat uidere adhuc
ñ ꝑmittit᷑ : magna ẽ consolatio si de a¬
amore languet florib malisq fulcit᷑
ut requiescat in bono oꝑe prox umi

Expanded text:
ne differtur, aliorum animae ejus verne differtur, aliorum animae ejus verbo proficiant, et ad coelestem sponsum amoris facibus inardescant. Pequia differri se conspicit; triste est ei omne quod aspicit, quia illum adhuc non videt, quem videre concupiscit. Sed est, ut dixi, non parva consolatio, si cum fervens anima differtur, per eam multae colliguntur, ut tarde eum cum multis videat, quem sola videre citius sa dicit: Fulcite me floribus, et stipate me malis, quia amore langueo . Quid namque sunt flores nisi animae bonum jam opus inchoantes et desiderium coeleste redolentes? Quid mala de floribus, nisi perfectae jam bonorum mentes, quae ad fructum perveniunt boni operis de initio sanctae propositionis? Quae ergo amore languet, fulciri quaerit floribus, et stipari malis, quia si illum quem desiderat, videre adhuc non permittitur, magna est ei consolatio si de aamore languida, floribus malisque fulcitur, ut requiescat in bono opere proximi,
Abbreviated transcription (Latin):
pagi inthalamo soleat : atq ex
hoc quod inscã eccłia agitur
igamus. Inthalamo quippe
insus & sponsa federantur : sibiq
ib anuna per amorẽ sponso in¬
bili uingit᷑. ut eius desiderio ar¬
m. Hulla iam quȩ inmundo st̃
ncnpiscat: p̃sentis uite longitu¬
nem penam cde putet. exire festinet
imoris complexii incelestis sponsi
mone requiescere: Mens itaq qͦ
untalis ẽ: nullam pͣsentis uite con¬
tionẽ recipit. s  allũ quẽ dili¬
n medullitꝰ suspirat. feruet: ane¬
t anxiat᷑: uilis ei fit ipsa salus sui
mporis: quia transfixa est uulne
iamoris. Unde & incanticis canti
dicit. Uulnerata caritate ego
lorẽ huius uulneris nescit. Cum
ro anhelare iam in cȩleste desiłiũ
sentire uulnus amorisceperit: fit
uima salubrior ex uulnere: que priꝰ
rotabat ex salute. Menti autem
insum suũ fortiter amanti demo
iute p̾sentis: una solet esse consola
si ꝑ hoc quod ipsa ab eius uisio¬

Expanded text:
agi in thalamo soleat, atque exinde hoc quod in sancta Ecclesia agitur, colligamus: in thalamo quippe sponsus et sponsa foederantur sibique iquibus anima per amorem sponso invisibili jungitur, ut ejus desiderio ardeat, nulla jam quae in mundo sunt concupiscat, praesentis vitae longitudinem, poenam deputet, exire festinet, et amoris amplexu in coelestis sponsi visione requiescere? Mens itaque quae jam talis est, nullam praesentis vitae consolationem recipit, sed ad illum quem diligit medullitus suspirat, fervet, anhelat, anxiatur, vilis ei fit ipsa salus sui corporis, quia transfixa est vulnere amoris. Unde et in Canticis canticorum dicit: « Vulnerata charitate ego dolorem hujus vulneris nescit. Cum vero anhelare jam in coeleste desiderium, et sentire vulnus amoris coeperit, fit anima salubrior ex vulnere, quae prius aegrotabat ex salute: menti autem sponsum suum fortiter amanti, de mora vitae praesentis una solet esse consolatio; si per hoc quod ipsa ab ejus visio
Abbreviated transcription (Latin):
itaq qui inscã eccłia sicut dix
sunt inea quidã. qui penetrare
subtilia ñ ualentes. & quinq as¬
huc corporis sensib depressi. tan¬
to minus amant eũ qui fecit om̃s
quanto ampluis in his quȩ facta
sunt inligant᷑. Etiam quidã ext¬
cere se intimore dnĩ & in amori
ꝓximi tendere student: bona op
corporaliter agere : ele mosinis po¬
cata redimere. S quia amoris in¬
timi facib ardere ad celeste desiue¬
rium nesciunt: quasi ad huc deure
ti corporis sensib tenent᷑. Isti ra¬
q thalami non sunt: s tam̃ mẽ
thalamos continent᷑ : quia peroꝵ
diicatũ qui uisionẽ dĩ ꝑfecte di¬
ligunt: & ipsi ad ꝓfectum mentis
ducunt᷑. Inter thalamos gͦ quino
sunt cubiti : quia hii qui ab exten¬
orib quinq sensib ad huc adi¬
tellectum misticũ non ad surgull
dum in ter eos sunt qui spũ amo¬
ris feruent: uelut manentes il
chalamos infidei constructioe
se ab appetitu corporaliũ sensu
abstrahunt. & dilatato mentis

Expanded text:
dixiur. Sed tamen sunt in ea quidam qui penetrare subtilia non valentes, et quinque adhuc corporis sensibus depressi, tanto minus amant eum qui fecit omnia, quanto amplius in his quae facta sunt illigantur. Et jam quidem exercere se in timore Domini, et amore proximi tendere student, bona opera corporaliter agere, eleemosynis peccata redimere; sed quia amore intimo ardere ad coeleste desiderium nesciunt, qcti corporis sensibus tenentur. Isti itaque thalamus non sunt, sed tamen inter thalamos continentur, qui per eorum ducatum, qui visionem Dei perfecte diligunt, et ipsi ad profectum mentis ducuntur. Inter thalamos ergo quinque sunt cubiti: quia hi qui ab exterioribus quinque sensibus adhuc ad intellectum mysticum non assurgunt, dum inter eos sunt qui spiritu amoris fervent, velut manentes inter thalamos in fidei constructionese ab appetitu corporalium sensuum abstrahunt, et dilatato mentis
Abbreviated transcription (Latin):
scłoꝵ amen Qui enĩ non dicit
ipsis s ipst dicendo ter ipsũ. distn¬
exit ꝑsonas: Et sub iungendo p¬
si gła non diuisit sustantiam
Quia itaq una ẽ ueterũ ac nono¬
rum patrũ fides: recte thalamoꝵ
describit᷑ mensura una trium.
Quod uerbis aliis replicat᷑ cum
Et mensura una frontiũ

Expanded text:
rum amen. Qui enim non dicit ipsis, sed ipsi, dicendo ter ipsum, distinxit personas: et subjungendo ipsi gloria, non divisit substantiam. Quia itaque una est veterum ac novorum patrum fides, recte thalamorum describitur mensura una trium, quod verbis aliis replicatur, cum Et mensura una frontiu
Abbreviated transcription (Latin):
celo deposuerat: aquas cȩloligaue¬
rat & tamen pauore unuis mulie¬
ris territꝰ ꝑdeserta fugiebat. Appa¬
ret fugienti angłs: cibũ prebet.
quia longũ iter restat p̾dicit. & ta
inꝓpħe mentẽ magna erat custodia
fortitudinis. illa infirmitas timoris.

Expanded text:
coelo deposuerat, aquas coelo ligavecoelo deposuerat, aquas coelo ligaverat, et tamen pavore unius mulieris territus, per deserta fugiebat . Apparet fugienti angelus, cibum praebet, quia longum iter restat praedicit, et tama in prophetae mente magna erat custodia fortitudinis, illa infirmitas timoris.
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ẽ &iam quod plerũq qui plꝰ
in contẽplatione rapit᷑: contincut
ut amplius intemptatione ftiget᷑.
sicut quibꝰ dã sepe contingere. bene
proficientibꝰ solet. Quoꝵ mentẽ dũ
aut compunctio afficit: aut contẽ¬
platio suꝑ semetipsũ rapit. Statim
& iam temptatio sequit᷑: ne dehis ad
que rapta ẽ extollat᷑. Nam com¬
punctione uel contemplatione ad
dm̃ erigit᷑. s temptationis sue pon¬
dere reuerberat᷑ ad semet ipsũ: qua¬
tinus temptatio ad grauet ne. con¬
templatio inflet. Et idõ contẽ platio
eleuat: ne temptatio demergat. Si
enĩ sic contẽplacio adtolleret. ut tẽp¬
tatio funditꝰ de esset. insuꝑbiã animꝰ
caderet. & sisic temptatio p̾meret.
ut contẽplationẽ leuaret: plane in
culpã laberet᷑. S mira dispensatione
inquodã medio anima libat᷑. ut neq
inbonis superbiat. neq in malis cadat
ter dona & temptationis. inter sũma
& infima: animarũ sensũ in humili¬
tate custodire. Sic helias ignẽ de

Expanded text:
qui plus in contemplatione rapitur, contingit ut amplius in tentatione fatigetur. Sicut quibusdam saepe contingere bene proficientibus solet, quorum mentem dum aut compunctio afficit, aut contemplatio super semetipsum rapit, statim etiam tentatio sequitur, ne de his ad quae rapta est extollatur. Nam compunctione vel contemplatione ad Deum erigitur, sed tentationis suae pondere reverberatus ad semetipsum; quatenus tentatio aggravet, ne contemplatio inflet, et item contemplatio elevet, ne tentatio demergat. Si enim sic contemplatio attolleret, ut tentatio funditus deesset, in superbiam animus caderet. Et si sic tentatio premeret ut contemplatio non elevaret, plene in culpam laberetur. Sed mira dispensatione, in quodam medio anima libratur, ut neque in bonis superbiat, neque in malis cadat. ter dona et tentationes, inter summa et infima animarum sensum in humilitate custodire. Sic Elias ignem de
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut porta interior signet ȩccłiam
que nos ad interiora gaudia ꝑdu¬
cit. E gazofilatia cantores sacerbo¬
totes: templũ. altare. sacrificia sut
in atrio quod est extra porta: ꝙ
tamen extra ȩccłiam non sint. Si e¬
nim subtili inuestigatione perqui¬
rimus: nil obstat intellegi ut int¬
riore̾ portam sic̃ dictũ est scam e¬
clesiam sentiamꝰ. De qua nunc dũ
ꝓextra portam interiorẽ gazofli¬
tia cantoꝵ interiori atrio. Duo
sunt enim quȩ dicunt᷑ porta inti¬

Expanded text:
ut et porta interior signet Ecclesiam, ut et porta interior signet Ecclesiam, quae nos ad interiora gaudia perducit; et gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia sint in atrio quod est extra portam, et tamen entra Ecclesiam non sint. Si enim subtili investigatione perquirimus, nil obstat intelligi ut interiorem portam, sicut dictum est, sanctam Ecclesiam sentiamus. De qua nunc dicitur: Et extra portam interiorem gazophylacia cantorum in atrio interiori. Duo sunt etenim qu
Abbreviated transcription (Latin):
nouo ordine ipsa atq alia replicaret
Nam quomodo possumus extra portã
interiorem atriũ gazofilatiũ. can¬
tores. sacerdotes: templũ altare sacri¬
ficia dicere. si ꝑ eandem portam in¬
teriorem hoc locum scã eccłia desig¬
netur : Cũ enĩ ad huc hec intra ip¬
sam sint : quomodo extra portam
ex teriorem sint: si extra ȩccłiam
non sunt: Intelligi gͦ porta inten
potest. Ea de qua longe superius
locuti sumus. Quȩ contra portam
aquilonis & orientalẽ dicitur posti
per quam figurari diximus aditũ
qui nob̾ adinteriora gaudia patu
celestis aꝑit᷑. Ut hic quoq ꝑ portis
que circa uestibulũ narrant᷑: scã q
clesia. Per portã uero interiorẽ. &les¬
tis aditus figuret᷑. S nequis me
uerba scĩ sp̃s ex istimet ad intelles¬
tũ meũ uiolenter inflectere & dicat
Quia de porta interiore significti¬
non debui. In fulgente dĩ omĩ pote¬
tis dĩ grã : que cepimus ipsa teneamꝰ

Expanded text:
novo ordine ipsa atque alia non replicaret. novo ordine ipsa atque alia non replicaret. Nam quomodo possumus extra portam interiorem atrium, gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia dicere, si per eamdem portam interiorem hoc loco sancta Ecclesia designatur? Cum enim cuncta haec intra ipsam sint, quomodo extra portam interiorem sunt, si extra Ecclesiam non sunt? Intelligi ergo porta interior potest ea de qua jam longe superius locuti sumus, quae contra portam Aquilonis et Orientalem dicitur posita, per quam figurari diximus aditum qui nobis ad interiora gaudia patriae coelestis aperitur, ut hic quoque per portas quae circa vestibulum narrantur sancta Ecclesia, per portam vero interiorem coelestis regni aditus figuretur. Sed ne quis me verba sancti Spiritus aestimet ad intellectum meum violenter inflectere, et dicat quia de porta interiori significatinon debui, infulgente Dei omnipotentis gratia, quae coepimus ipsa teneamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ambiebat. Nec de uerbis littere
sub breuitatetranscurrimus: nõ
in eisdem sensusmisticos non bre¬
uiter ex quiramus. In parte autem
suꝑiori tres partesdescripte sunt:
id est orientis. aquilonis & austri.
moxq interioris atrii tres alie narꝰ¬
rate. id est austri & orientis & aqui¬
lonis. Ac deinde porta atrii interi¬
oris dicta est . in qua mense de qua¬
dris lapidib extructe memorant᷑
ꝙ porta que respiciebat ad aquilo¬
nem: inqua mense essent ad sacri¬
ficium. non ad holocaustũ. in inte¬
riori diximus significari eccłiam:
nis austri & orientis describere. ꝙ in
earũ atriũ interiori quod erat ex¬
tra portam interiorem. esse gazo¬
philatia: cantores. sacerdotes. tem¬
plum. altare: & sacrificia ꝑhibet.
Inquib uerbis quia de scẽ ȩccłiȩ ins¬
titutione narraret : alia ab eis que
prius dixerat cepit patet qͦd interio¬
ris porte intellectũ mutauit. Si enĩ
sub uno intellectu omĩa diceret.

Expanded text:
ambiebant. 3. Haec de verbis litterae ambiebant. 3. Haec de verbis litterae sub brevitate transcurrimus, ut in eis sensus mysticos non breviter exquiramus. In parte autem superiori tres portae descriptae sunt, id est Orientis, Aquilonis, et Austri; moxque interioris atrii tres aliae narratae, id est Austri, Orientis, et Aquilonis, ac deinde porta atrii interioris dicta est, in qua mensae de quadris lapidibus exstructae memorantur; et porta quae respiciebat ad Aquilonem, in qua mensae essent 1419 ad sacrificium, non ad holocaustum. Unde in interiori diximus significari Ecclesiamnis, Austri et Orientis describere, et in earum atrio interiori, quod erat extra portam interiorem, esse gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia perhibet. In quibus verbis quia de sanctae Ecclesiae institutione narrare alia ab eis quae prius dixerat coepit, patet quod interioris portae intellectum mutavit. Si enim sub uno intellectu omnia diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
foris: quia extra portam interiorẽ
Intꝰ autẽ. quia intra portam ex teri.¬
orem. Gazofilatia quoq cantoꝵ esse.
in hoc eodẽ atrio narrant᷑. que a la¬
teraͤ porte posita dicunt᷑. respicien¬
tis ad aquilonẽ. Sed ipsa eadem ga¬
rofilatia: ad australem uiã respiti¬
unt. & subdit᷑. Ex latere porte orien¬
talis que respiciebat ad uiam aquilo
nis. In quib uerb aꝑte intelligitura
quia cunctoꝵ gazofilatia inter latꝰ
porte respicientis ad aquilonẽ. et
latꝰ porte orientalis fuerant posita.
Que porta uidelicet respiciebat uiã
aquilonis: facies itaq garofilatioꝵ
contra uiam australem. S positio¬
erat inter portam orientis & aquilo¬
nis. Porta ergo interior habebat ex
latera portã aquilonis. ex alio qͦq
latere portam australem. In fronte
uero uestibuli: orientalis porta sur¬
rexerat : atq sic atriũ quod erat
extra portã in teriore̾: Ut hoc qͦq
esset interius porte : que exteriꝰ

Expanded text:
foris, quia extra portam interiorem; foris, quia extra portam interiorem; intus autem, quia intra portas exteriores. Gazophylacia quoque cantorum esse in hoc eodem atrio narrantur, quae a latere portae posita dicuntur respicientis ad Aquilonem. Sed ipsa eadem gazophylacia ad Australem viam respiciunt. Et subditur: Ex latere portae Orientalis, quae respiciebat nis. » In quibus verbis aperte intelligitur, quia cunctorum gazophylacia inter latus portae respicientis ad aquilonem, et latus portae orientalis fuerant posita, quae porta videlicet respiciebat ad viam aquilonis. Facies itaque gazophylaciorum contra viam australem, sed positio inter portam erat orientis et aquilonis. Porta ergo interior habebat ex latere portam aquilonis, ex alio quoque latere portam australem, in fronte vero vestibuli orientalis porta surrexerat: atque sic atrium erat extra portam interiorem, ut hoc quoque esset interius, portae exterius
Abbreviated transcription (Latin):
Ut in eis uerb̃ post animus spiritali.¬
ter ardeat: que prius ꝑ litterã ip¬
se quoq frigidus audiebat. Ecce
enim ꝓpħa dicit. & extra portã inte¬
riorem gazofilatia cantoꝵ in atrio
interiori quod erat in latera porte
respicientis ad aqͥlonẽ. Et facies eo¬
rum contra uiam australẽ. Vnã ex
latera porte orientis. que respicie¬
bat uiam aquilonis. In his itaq
uerbis littere ad amorẽ dĩ cuuis
animus inferuescat: quin potius qͥs
non ex ipsa eoꝵ lectione tepe fiat.
discutit᷑ ꝑ hoc scintille intellectus
exigunt & incendunt : quod prius
cor dis aurib frigidũ sonabat. Nob̃¬
enim. Quia porta erat interior atq
extra hanc atrium quod appellat᷑
interius: ac deinde alie: id est aqui¬
lonis. austri: atq orientis porte de¬
scribant᷑. Ut ipsum atriũ quod esse
extra portam interiorẽ dixerat. a
portis exteriorib esse interius osten¬
dat. Atriũ ergo & foris & intus est

Expanded text:
ut in eis verbis post animus spiritaliut in eis verbis post animus spiritaliter ardeat, quae prius per litteram ipse quoque frigidus audiebat. Ecce etenim Propheta dicit: « Et extra portam interiorem gazophylacia cantorum in atrio interiori quod erat in latere portae respicientis ad aquilonem, et facies eorum contra viam australem, unam ex latere portae orientalis, quae respiciebat ad viam aquilonis. » In his itaque verbis litterae ad amorem Dei cujus animus infervescat? quin potius quis non ex ipsa eorum lectione tepefiat? Sdiscutitur, per hoc scintillae intellectus exeunt et incendunt, quod prius cordis auribus frigidum sonabat: nobenim quia porta erat interior, atque extra hanc atrium, quod appellatur interius; ac deinde aliae, id est Aquilonis, Austri, atque Orientis portae describuntur, ut ipsum atrium quod esse extra portam interiorem dixerat a portis exterioribus esse interius ostendat. Atrium ergo hoc et foris, et intus est:
Abbreviated transcription (Latin):
misticos sensus ꝓpħa per as¬
pirationẽ scĩ sp̃s prudenten
intelligens dicit. Mirabilia
testimonia tua dñe. ideo serutata
est ea anima mea. Qui rursus ait
Reuela oculos meos ꝙ considerabo
mirabrlia de lege tua. Qui enum
nec dũ occulta aꝑte in telligit. ałiꝰ
clatos habet. Qͥ uͦ iam in telligit:
cuelatos. & mirabilia de lege dei
onsiderat: qui spiritaliter littere
uerba discutiens que interius mag¬
nitudo lateat pensat. An non est
mirabile quando aliud aurib sonat.
itq aliud exigit ad intelligentiam
nod non sonabat. Cui ergo uerbũ
seri eloquii: nisi lapidi simile dixe
quidem frigidus tenet᷑: s ꝑ cussꝰ fer¬
po per scintillas emicat: atq hoc
mittit ignẽ qui post ardeat qui
prius manu frigidꝰ tenebat᷑. Sic et¬
nim sic uerba st̃ sacri eloquii: que
quidem ꝑ narrationem littere frigi¬
da tenent᷑. S siquis hec adspirante
año intento intellectu pulsauerit
de misticis eius sensib ignẽ ꝓducit

Expanded text:
mysticos sensus Propheta per aspirationem sancti Spiritus prudenter intelligens, dicit: Mirabilia testimonia tua, ideo scrutata est ea anima mea . Qui rursus ait: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Qui enim necdum occulta de apertis intelligit, oculos velatos habet. Qui vero jam intelligit, revelatis oculis mirabilia de lege Dei considerat, quia, spiritaliter litterae verba discutiens, quae interius magnitudo lateat pensat. An non est mirabile quando aliud auribus sonat, atque aliud exit ad intelligentiam quod non sonabat? Cui ergo verbum sacri eloquii nisi lapidi simile dixequidem frigidus tenetur, sed percussus ferro per scintillas emicat. Atque hoc emittit ignem, qui post ardeat, quod prius manus frigidum tenebat: sic etenim sic verba sunt sacri eloquii, quae quidem per narrationem litterae frigida tenentur. Sed si quis haec aspirante Domino intento intellectu pulsaverit, de mysticis ejus sensibus ignem producit,
Abbreviated transcription (Latin):
nram in omne quod agimus solita
in quisitione discutere & nr̃ã non que¬
rere: si omĩpotenti dño uolumus mi¬
nistrare. S quia ex fideli populo fi¬
lios sadoch ad omĩpotentis di minis¬
teriũ diximꝰ assumi: nunquid in eo¬
dem popło non sunt multi: qui inue¬
niant᷑ in mandatis dĩ uiuere: Profec¬
to sunt omĩno. Nam subdit᷑. ꝙ mͣsꝰ
longanimitate spei: ꝑ latitudinem
uero caritatis amplitudinẽ diximꝰ
figurari. Centenariꝰ autẽ numerꝰ
in quo denariꝰ decies ducit᷑: quod sũ¬
mam perfectionis tenet: plene suꝑiꝰ¬
dictum est. Quid est itaq atriũ spi¬
ritalis edificii: nisi amplitudo fideliũ
populoꝵ: Ipsa autẽ longanimitas spei
&latitudo caritatis : uacua in cordib
fidelium non est. Unde & ꝑ paulum¬

Expanded text:
nostram in omne quod agimus sollicita nostram in omne quod agimus sollicita inquisitione discutere, et nostra non quaerere, si omnipotenti Deo volumus ministrare. Sed quia ex fideli populo filios Sadoch ad omnipotentis Dei ministerium diximus assumi, nunquid in eodem populo non sunt multi qui inveniantur in mandatis Dei vivere perfecti? Sunt omnino; nam subditur: VERS. longanimitatem spei, per latitudinem vero charitatis amplitudinem diximus figurari. Centenarius autem numerus in quo denarius decies ducitur, quod summum perfectionis signet plene superdictum est. Quid est itaque atrium spiritalis aedificii, nisi amplitudo fidelium populorum? Ipsa autem longanimitas spei, et latitudo charitatis vacua in cordibus fidelium non est
Abbreviated transcription (Latin):
nec uiuunt nec moriunt᷑. Sibi non ui¬
uunt qui ꝑ ome quod agunt ad lucra
spiritalia anhelant: atq orando p̃di-¬
cando: bonis operib insistendo: cęlestis
ƿatriȩ ciues multiplicare desiderant.
Sibi minime moriunt᷑. quia in cons.¬
pectu hominũ. dm̃ de sua morte
glorificant. ad quẽ ꝑuenire &iam
moriendo festinant. Pensemꝰ itaq
in morte scõꝵ quantũ eoꝵ ob probri¬
um ab infidelib fuit: s quanta laus
dñi in corde fidelium excreuit: qui
si suam laudẽ quererent. profecto
pati tot obprobria in morte timuis.¬
sent. Nemo nrm̃ sibi uirit: & nemo
morit᷑ : qui suã głam nec uiuendo
nec moriendo quesierunt. Ui deamus
si ipse primus pastor eccłie qui sibi ñ
uixit. sibi sit mortuus. Ioħ̃es eius sociꝰ
requirat᷑ : & de uerbis dnĩ ex morte
pastoris eiusdem dicat. Hoc autem
dixit. significans qua morte clarifi¬
caturus esset dm̃. Non ergo sibi est
morturs: qui dm̃ clarificauit in mor¬
te. Discamꝰ igit᷑ fr̃s mei intentionem

Expanded text:
nec vivunt, nec moriuntur: sibi non vivunt qui per omne quod agunt ad lucra spiritalia anhelant, atque orando, praedicando, sanctis operibus insistendo coelestis patriae cives multiplicari desiderant. Sibi minime moriuntur, qui in conspectu hominum Deum de sua morte glorificant, ad quem pervenire etiam moriendo fin morte sanctorum non quantum eorum opprobrium ab infidelibus fuit, sed quanta laus Domini in corde fidelium excrevit. Qui si suam laudem quaererent, profecto pati tot opprobria in morte timuissent. Sed nemo nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur, quia suam gloriam nec vivendo, nec moriendo quaesierunt. Videamus si ipse primus pastor Ecclesiae, qui sibi non vixit, sibi sit mortuus. Joannes ejus socius requiratur, et ex verbis Domini 1426 de morte pastoris ejusdem dicat: Hoc autem dixit significans qua morte clarificaturus esset Deum . Non ergo sibi est mortuus qui Deum clarificavit in morte. Discamus igitur, fratres mei, intentionem
Abbreviated transcription (Latin):
sicut prediximus portas quas narran
habet. Unam quam tẽporalit̾ dipẽ.
aliũaquã in ȩternũ recepit. Vnam
hi p̃miũ ꝓponit. Qui in hoc mundo
hercedem requirit. & sedet in conspec¬
n dñi spetiẽ boni operis maculas pra
intentionis. Fortasse & enim qui
scipline studio intentꝰ fuerit: culpas
uinquentiũ recusat. Qui tamen ad
e agenda si non ex omĩptis amore: sed
io ꝓprio dicit᷑: sibi in his & non dño
unistrant. Alius ne asper esse uideat᷑
ulta lenit᷑ tolerat: quia praue per¬
ntrant᷑. Is itaq quia uideri ꝓ dño dis¬
nctus non uult: per lenitatis sue stu¬
num sibi & non dño ministrant. Res¬
at ergo ut sibi in uerbis ministerio
aitigemur: seu indigentib nrã largi¬
imus: siue ꝑ abstinentiã carnẽ dome¬
mus: seu zelo moueam᷑: siue ꝑ pacien¬
uam aliquando leniter praua tolere¬
mus: ut nos summopere debeamus in¬
centione nr̃ã discutere: quatenus om̃e
ptus quam dño ministremꝰ. Non enĩ

Expanded text:
sicut praediximus, portis quas narrandhabet, unam quam temporaliter ducit, aliam quam in aeternum recipit; unami praemium proponit, quia in hoc mundo recipere mercedem requirit. Et foedat in conspectu Dei speciem boni operis macula pravae intentionis. Fortasse etenim quis disciplinae studio intentus fervet, culpas delinquentium resecat, qui tamen ad haec agenda si non ex omnipotentis amore, sed proprio ducitur: sibi in his et non Domino ministrat. Alius ne asper esse videatur, multa leniter tolerat, quae perpetrantur. Is itaque quia videri pro Domino districtus non vult per lenitatis suae studium sibi et non Domino ministrat. Restat ergo ut sive in verbi ministerio fatigemur, seu indigentibus nostra largiamur, sive per abstinentiam carnem domemus, seu zelo moveamur, sive per patientiam aliquando leniter prava toleremus, ut nos summopere debeamus intentionem nostram discutere, quatenus omne potius, quam Domino ministremus. « Et
Abbreviated transcription (Latin):
mus Alii detruncatis ad nos manib
redeunt. alii captiui. alii interemp¬
ti nuntiant᷑. O iam cogor linguam
ab expositione retinere. q tedet ani.¬
mam meam uite mee. Iam nullus
a me sacri el oquii studiũ requirat.
qr uersa ẽ. inluctũ cythara mea. &
organũ meũ inuocẽ flentiũ. Iam cor¬
dis oculus iministerioꝵ discursione
mnigilat. qr dormitauit anima
mea pretedio. Iam minus lectio ani¬
mo dulcis est: qr oblitꝰ sum manduca.¬
re panẽ meũ a uoce gemitꝰ mei. Cui
autem uiuere ñ licet de scripture sen
sib loqui mystica qualit᷑ lib&. & qͥ
cogor cottidie amara biberȩ. quando
possum dulcia ꝓpinare: Qͥđ igit᷑
restat: nisi ut inter flagella que ex
nr̃is iniquitatib patimur: cũ lacri.¬
mis grãs agamꝰ: Ipse & enim qui
nos c̾reauit. & iam pater nobis factꝰ
est: ꝑ ad optionis sp̃m quẽ dedit
Et aliquando filios pane nutrit: ali¬
quando flagello corrigit: qr ꝑdolo¬

Expanded text:
mus. Alii, detruncatis ad nos manibus mus. Alii, detruncatis ad nos manibus redeunt, alii capti, alii interempti nuntiantur . Jam cogor linguam ab expositione retinere, quia taedet animam meam vitae meae . Jam nullus a me sacri eloquii studium requirat, quia versa in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium . Jam cordis oculus in mysteriorum discussione non vigilat, quia dormitavit anima mea prae taedio . Jam minus lectio animo dulcis est, quia oblitus sum manducare panem meum a voce gemitus mei . Cui autem vivere non licet, de Scripturae sacrae sensibus loqui mystica qualiter libet? Et qui cogor quotidie amare bibere, quando possum dulcia propinare? Quid igitur restat, nisi ut inter flagella quae ex nostris iniquitatibus patimur cum lacrymis gratias agamus? Ipse etenim qui nos creavit etiam pater nobis factus est per adoptionis spiritum quem dedit. Et aliquando filios pane nutrit, aliquando flagello corrigit, quia per dolo
Abbreviated transcription (Latin):
iciũ incendit᷑. Pex mirrã uero. cor.¬
pora mortua condiunt᷑. nec uer mib
corrumpant᷑. Mirre ergo & thuris.
sacrificium offerunt. qui et carne̾
afficuint. ne eis corruptionis uitia
dominent᷑. & redolentẽ inconspectu
ani Amoris sui hostiam incendunt:
seq ipsos dnõ in scis uirtutibꝰ exibe¬
nt. Vnde & illic subditͦ. & uniuer¬
si pulueris pigmentarii. Pulius est
pigmentarii uirtꝰ bene operantis.
& notandũ quod uirtutes bene ope¬
rantium : non pigmenta s pulueres
dicunt᷑. Cum enĩ quelibet bona agi¬
mus. pigmenta offerimꝰ. Cum uero
ipsa & iam bona que agimꝰ retrac¬
tamus. & ne quid in his sinistrũ sit
iuditio retractationis ad tendimꝰ
quasi ex pigmentis puluerẽ facimꝰ.
Nemo enum me repͣhendat. si post
hanc allo cutionẽ cesauero. quia nẽ
om̃s cernitis: nrẽ tribulationes exere¬
uerunt. Undiq gladiis circũ fusi sumꝰ
undiq inmines mortis periculũ time¬

Expanded text:
ficio incenditur. Per myrrham vero corficio incenditur. Per myrrham vero corpora mortua condiuntur, ne a vermibus corrumpantur. Myrrhae ergo et thuris sacrificium offerunt qui et carnem afficiunt, ne eis corruptionis vitia dominentur, et redolentem in conspectu Domini amoris sui hostiam incendunt, seque ipsos Deo in sanctis virtutibus exhibent. Unde et illic subditur: Et universi pulveris pigmentarii. Pulvis est pigmentarii virtus bene operantis. Et notandum quod virtutes bene operantium non pigmenta, sed pulveres dicuntur. Cum enim 1430 quaelibet bona agimus, pigmenta offerimus. Cum vero ipsa etiam bona quae agimus retractamus, et, ne quid in his sinistrum sit, judicio retractationis attendimus, quasi ex pigmentis pulverem facimus,Nemo autem me reprehendat, si post hanc locutionem cessa vero, quia, sicut omnes cernitis, nostrae tribulationes excreverunt: undique gladiis circumfusi sumus, undique imminens mortis periculum time
Abbreviated transcription (Latin):
rantes. Quidam prudentiã fortitu¬
dinem iustitiam atq temperantiã
uel sicut ea se numerare quib dam
placet. prudentiã temperantiam for¬
titudinem atq iustitiam tenent¬
quia mensurã spiritalis atrii inqͥ¬
dro habent. Ecce et enĩ ipse uirti¬
tes quas habere bonos ac fideles ari¬
mus. ita in quadro sunt. ut una a.¬
liam non excedat. Magna est qpi
prudentia. s siminꝰ.ẽ. a uoluptatib
temperans. minꝰ inpericulis fortis.
est prudens. Magna est temperan¬
tia. s si minus intelligit unde se
temperet. si ad uersa sustinere per
fortitudinẽ minus ualet. atq in
quirtutib amoris. Quȩ tamen oia¬
no sumi uirgula dicitur. quia
lũ sola eccła postulat secreta pro¬
uditꝰ ut ad terrena atq tempora¬
a petenda minime reflectat᷑. Et no¬
andũ est: quod ñ uirga s urgula
noncupat᷑. quia interdũ conpuncti¬
nis ardor. &tante subtilitatis est.
uis amoris. ut hanc nec ipse animus

Expanded text:
rantes, qui dum prudentiam, fortiturantes, qui dum prudentiam, fortitudinem, justitiam, atque temperantiam: vel sicut eas enumerare quibusdam placet, prudentiam, temperantiam, fortitudinem atque justitiam tenent, mensuram spiritalis atrii in quadro habent. Ecce enim virtutes ipsae, quas habere bonos ac fideles diximus, ita in quadro sunt, ut una aliam non excedat. Magna est quippe prudentia, sed si minus est a voluptatibus temperans, minus in periculis fortis, to minus est prudens. Magna est temperantia, sed si minus intelligit unde se temperet, si adversa sustinere per fortitudinem minus valet atque in irtutibus amoris. Quae tamen oratio fumi virgula dicitur, quia dum sola coelestia postulat, sic recta progreditur, ut ad terrena atque temporalia petenda minime reflectatur. Et notandum quod non virga, sed virgula nuncupatur, quia interdum in compunctionis ardore tantae subtilitatis est vis amoris, ut hanc nec ipse animus
Abbreviated transcription (Latin):
domum isrł. Neo ao popłos mul¬
tos profundi sermonis & igno¬
te lingue. QUORŨ Non possis au¬
dire ser mones. Et si adillos
mittereris. ipsi audirent te. Uo¬
mus autẽ ifrł nolunt audire te.

Expanded text:
domum Israhel neque ad populos multos profundi sermonis et ignotae linguae quorum non possis audire sermones et si ad illos mittereris ipsi audirent te domus autem Israhel nolent audire te
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Quȩ utraq dĩ sp̃s scribi uoluit.
ut nos ab anime morte lib̾ar&. Vel
certe quia duo sunt p̃cepta carrta¬
tis. dilectio uidelicet dĩ & dilectio
proximi. ꝑ que utraq nos sacre
script᷑e dicta uiuificant. Sedo gͦ
dicit᷑. quod sp̃s uite erat in rotis. qr
dilectionẽ dĩ & ꝓximi capimus in
eloquiis diuinis. Per p̃cepta enim
scripture sacre uiuescimꝰ : qui mor¬
tui inculpa iacebamꝰ. Unde omĩpo¬
tenti dnõ. ꝑ psalmistã dicit᷑. In e¬
ternũ non obliuiscar iustificatio¬
nes tuas. quia in ipsis uiuificasti
me
lustificationes enĩ p̃cepta dnĩdicun¬
tur. inquib nos corrigendo iustifi¬
cat. De quib psalmita apertuis
dicit. Inustificationib tuis medita¬
bor. non obliuiscar sermones tuas
Ineis itaq nos uuuficat. quia per
hec nobis spiritalẽ uitã demons¬
trat. eaq ꝑ afflatũ sp̃s nr̃is menti¬
b infundit. Quod quia perdonũ¬

Expanded text:
ta, quae utraque Dei Spiritus scribi voluit, ta, quae utraque Dei Spiritus scribi voluit, ut nos ab animae morte liberaret. Vel certe quia duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio prScripturae dicta vivificant. Secundo ergo dicitur quod spiritus vitae erat in rotis, quia dilectionem Dei et proximi capimus in eloquiis divinis. Per praecepta enim Scripturae sacrae reviviscimus, qui mortui in culpa jacebamus. Unde omnipotenti Domino per Psalmistam dicitur: In aeternum non obliviscar justificationesme . Justificationes enim praecepta Domini dicuntur, in quibus nos corrigendo justificat. De quibus Psalmista apertius dicit: In tuis justificationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos . In eis itaque nos vivificat, quia per haec nobis spiritualem vitam demonstrat, eamque per afflatum spiritus nostris mentibus infundit. Quod quia qu
Abbreviated transcription (Latin):
irͣ diaboluis tanquã leo rugiets
arcuit quȩrens quẽ deuoretꝰ. cui
resistite fortes infide. Et sunt
alii qui omĩa terrena despiciunt.
nulla quȩ p̃tereunt possidere dignan¬
tur. indiͣ se ut p̃dictũ est cõtempla¬
tione suspendunt. Cum his gͦ eleua¬
tis & rote pariter leuant᷑. quia in
quantũ quisq ad alta ꝓfecerit. in¬
tantũ ei & sacra eloquia de altio¬
rib locunt᷑. Cadunt gͦ animalia
adutilitatẽ proximi. stant adcus¬
todiã sui. eleuant᷑ ad cõtẽplationẽ
dĩ. Sed & rote pariter uadunt. stan.
eleuant᷑. quia questta sacra lectio
talis inuenit᷑. qualis & fit ipse aqͦ
querit᷑. Ad actiuã enim uitam ꝓ¬
fecisti. ambulant tecũ. Ad immo¬
bilitatẽ atq constantiã sp̃s ꝓfecis¬
ti stant tecũ. Ad contẽplatiuam
tecũ. Et rursũ subdit᷑ : quia sp̃s
uite erat inrotis. Quod idcirco se¬
cundo dicit᷑ uite sp̃s in rotis esse : qr
scripturȩ sacre duo sunt testamen

Expanded text:
vester diabolus, tanquam leo rugiens, vester diabolus, tanquam leo rugiens, circuit quaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide . Et sunt alii qui omnia terrena despiciunt, nulla quae praetereunt, possidere dignantur, et in Dei se, ut praedictum est, contemplatione suspendunt. Cum his ergo elevatis et rotae pariter levantur, quia in quantum quisque ad alta profecerit, intantum ei et sacra eloquia de altioribus loquuntur. Vadunt ergo animalia ad utilitatem proximi, 1230 stant ad custodiam sui, elevantur ad contemplationem Dei. 16. Sed et rotae pariter vadunt, stant, elevantur, quia quaesita sacra lectio talis invenitur, qualis et fit ipse, a quo quaeritur. Ad activam enim vitam profecisti, ambulat tecum. Ad immobilitatem atque constantiam spiritus profecisti, stat tecum. Ad contemplativam tecum. Et rursum subditur: Quia spiritus vitae erat in rotis. Quod idcirco secundo dicitur vitae spiritus in rotis esse, quia Scripturae sacr
Abbreviated transcription (Latin):
te iã dicta sunt. s iterata de scͥp¬
cione narrant᷑. Hec nos itaq pi¬
geat eadem breuit̾ exponendo
tusest replicando narrare. Hoc
nim solum in his uerbis nouum
addit᷑. quod dictum est. cũ stan¬
tib stabant. Sunt autẽ quidã
quiusq ad hoc ꝓficunt ut terre¬
na que accipuint bene dispensare
nouerint. miscdĩe oꝑib intendañ.
o pp̃ssis subueniant. Hiuidelic&
uadunt. in eo quod se ad proximi
utilitatẽ tendunt. Cũ his gͦ rote
gradiunt᷑. quia sacra eloquia
dictoꝵ suoꝵ passus ineoꝵ itinere
disponunt. Et sunt alũ qui in
fide quã acceperunt ita ad tenen¬
dum fortes sunt. ut ad uersis qui¬
busq resistere ualeant. & non so¬
um minime a ꝑuersitate trahun
fide. s &iã ꝑuersa loquentes
npugnent. eosq ad rectitudi
ꝑt̾rahant. Cũ istis stantibus
nt &iã rote. quia eis rectitu¬
nẽ suam per sacra eloquii uer¬
a confirmant. cũ ineis auduirs
tate & tenete traditiones quas
idicistis. Et rursũ. Aduersariꝰ

Expanded text:
te jam dicta sunt, sed iterata descriptione narrantur. Nec nos itaque pigeat eadem breviter exponendo tam dignatus est replicando narrare. Hoc enim solum in his verbis novum additur, quod dictum est: Cum stantibus stabant. Sunt autem quidam qui usque ad hoc proficiunt, ut terrena quae acceperunt bene dispensare noverint, misericordiae operibus intendant, oppressis subveniant. Hi videlicet vadunt, in eo quod se ad proximi utilitatem tendunt. Cum his ergo rotae gradiuntur, quia sacra eloquia dictorum suorum passus in eorum itinere disponunt. Et sunt alii qui in fide quam acceperunt ita ad tenendum fortes sunt, ut adversis quibusque resistere valeant, et non solum minime ad perversitatem trahaniae, sed etiam perversa loquentes impugnent, eosque ad rectitudinem pertrahant. Cum istis stantibus stant etiam et rotae, quia eis rectitudinem suam sacri eloquii verba confirmant, cum in eis audiunt: State et tenete traditiones quas didic
Abbreviated transcription (Latin):
uite erat in rotis. Hec nobis scrip¬
tura intenebis uite p̃sentis. fac¬
taest lumen itineris. Hinc & enĩ
petrus ait. Cui bene facitis inten¬
dentes. quasi lucerne lucenti in
caliginoso loco. Hine psalmista di¬
cit. Lucerna pedib meis uerbũ
tuũ dnẽ. & lum̃ semitis meis:
Scimus tamen quia & ipsa nob̃ nrã
lucerna obscura est: nisi hanc
nris mentib ueritas in lustret.
Vnde iterũ psalmista ait. Qm̃ tu
illuminas lucernã meã. dnẽ ds̃
m̃s illumina tenebras meas. Quid
enim lucerna ardens. nisi lum̃
est: Sed lumen creatũ nobis non
lucet. nisi inluminet᷑ alumine
uite erat in rotis. S equit᷑. Et si¬

Expanded text:
itae erat in rotis. 17. Haec nobis Scriptura in tenebris vitae praesentis facta est lumen itineris. Hinc etenim Petrus ait: Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco . Hinc Psalmista dicit: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . Scimus tamen quia et ipsa nobis nostra lucerna obscura est, nisi hanc nostris mentibus veritas illustret. Unde iterum Psalmista ait: Quoniam tu illuminas lucernam meam, Domine, Deus meus, illumina tenebras meas . Quid enim lucerna ardens, nisi lumen est? Sed lumen creatum nobis non lucet, nisi illuminetur a lumine vitae erat in rotis. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Pirgo lapis qͥa ugo parit. puerunicꝰ ignis.
Nam uixtute calet. lumine corda replet.
Sio umbra flam̃. ingressu cęlibe uerbũ.
Uirgo fide. soboles carne doq sinul.
Conficiunt cataplasina noũ. qͦ uita sepultis.
Sirtuti merces. moribꝰ oĩdo redit.
Hec aꝑit tumulos. hec agmina sacta resus
Heo animã carni. redãet utriq dñ¬

Expanded text:
Virgo lapis, quia Virgo parit; Puer unicus, ignis; Virgo lapis, quia Virgo parit; Puer unicus, ignis; Nam virtute micat, lumine corda replet. Sic umbra Flamen, ingressu coelibe Verbum Virgo fiet, soboles carne Deoque simul. Conficiunt cataplasma novum, quo vita sepultis, Virtute et mente moribus ordo redit,  Hoc aperit tumulos, hoc agmina sacra refundit, Hoc animam carni reddet, utrique D
Abbreviated transcription (Latin):
Ade peccatũ quȩ conuieniens aboleret
Nictima: numquid homo s ⁊ hic reus unde place̾t
Angłs: an fruges: anuacca: s hostia talis
Natura dispar. precio minor: esset in ains.
Hec eadẽ quȩ displicuit natura placere
Debuit. atq aliquid qͦ pacificaret habere.
Ergo fuit querendus homo. oui pret̃ idipsũ
Qa puri ẽ. hominis aliqͥa foret unde placẽt.
Par homini. qͥa uertis homo s diguior ortu.
Dissimilis oulpa. aitate potentior idem.
Qũe qͥa non genecit ex lapsu nata uoluptas:
Iustuis ꝓ lapsis agit. occisusq ꝑ orat
Hostia sufficiens. quȩ cęlos ciue repleuit.
Qua furor offensi cecidit. qua gr̃a oreuit.
Pirginei partus. ȩdificantq fidem.
Si tinguat᷑ aquis. ⁊ soli subiciatur.
Scintillas ꝓfert. integer ille lapis.
Si bene cuncta notes aqͦ sol. cͥstallus ⁊ ignis.
Sunt flamen ũ̾bum. uirgo asq puer.
Ilam̃ aquȩ uerbũ solis. uirguncula gẽma ẽ.¬
Sol qͥa ñ iuolat. ⁊ tam̃ intrat eam.

Expanded text:
Adae peccatum quae conveniens aboleret Victima? Nunquid homo? Sed et hic reus unde placere? Angelus? an fruges? an vacca? Sed hostia talis Natura dispar, pretio minor esset inanis. Haec eadem quae displicuit natura placere Debuit, atque aliquid quod pacificaret habere. Ergo fuit quaerendus homo, qui praeter idipsum Quod puri est hominis, quiddam foret unde placeret. Par homini, quia verus homo, sed dignior ortu, Dissimilis culpa, Deitate potentior idem; Quem quia non genuit ex lapsu nata voluptas, Justus pro lapsis agit occisusque perorat. Hostia sufficiens, quae coelos cive replevit, Qua furor offensus cecidit, qua gratia crevitVirginei partus, aedificantque fidem. Si tinguatur aquis, et soli subjiciatur, Scintillas praefert integer ille lapis. Si bene cuncta notes, aqua, sol, crystallus, et ignis Sunt, Flamen, Verbum, Virgo, Deusque puer. Flamen aquae, Verbum soli, Virguncula gemmaeSol, quia non violat, sed tamen intrat eam.
Abbreviated transcription (Latin):
lõsus uir lambertꝰ & ȩt̾no regi sacerdos &
martyr electꝰ insigni ex ꝓsapia in traiectõ
extitĩt oriundus: qui ẽ suꝑ mosã fluuiũ.
grandis uicus. ñ longe adirutis urbis
tungrorũ menibꝰ Pater eius aper uir illus¬
tris. hereditariam a maioribꝰ suis sibi re.¬
licta comitatꝰ illic strenue gubernabat
dignitatẽ: mater uero herysplendis no.¬
mine. claritatẽ nobilitatis moribꝰ exor.¬
nabat. pudicitiȩ & honestatis. Eo t̾pre¬

Expanded text:
osus vir Lambertus et eterno regi sacerdos et martyr electus insigni ex prosapia in Traiecto extitit oriundus, qui est super Mosam fluvium grandis vicus, non longe a dirutis urbis Tungrorum menibus. Pater eius Aper, vir illustris, hereditariam a maioribus suis sibi relictam comitatus illic strenue gubernabat dignitatem; mater vero Herisplendis nomine claritatem nobilitatis moribus exornabat pudicitie et honestatis.
Abbreviated transcription (Latin):
cato uoto pariter exorant pietatẽ
omnipotentis.
tͥnitatis: baculo designant loc̃u in
modũ sc̃ę crucis. Res mira: sed fidei
ñ inusitata. Rons ibi stat̾i emanauit

Expanded text:
tem Omnipotentis. 5. nomine, baculo designatur locus in modum sanctae crucis: res mira, sed fidei non inusitata! fons ibi statim emanavit
Abbreviated transcription (Latin):
corpus ȩccłia est. & huuis corporis
capuit xpistus. De quo suo capite
exultat corpus. id est eccłia: cum
per psalmistam dicit. Nunc autẽ
ex u̾ltauit caput meũ suꝑ inimicos
meos. Quia enĩ quandoq ipsa
etia exaltanda ẽ : iam nc̃ caput suũ
suꝑ inimicos su os. exaltatũ gau¬
det in cęlis. Cum gͦ electi quiq ad
uitam ꝑueniunt: quia menbra eiꝰ
ꝑeũ intrant ad eum: ipse perse in¬
trat ad se. Ipse enĩ insuis menbris
ẽ qui intrat: ipse caput ad quod
intrantia menbra ꝑueniunt. Qd
erechiel ꝓpħa multipliciter insi¬
portam. & que eadem porta sit
ostendit dicens
Quȩ respiciebat
aduiam orientalem. Ipse & enim

Expanded text:
corpus Ecclesia est, et hujus corporis corpus Ecclesia est, et hujus corporis caput Christus . De quo suo capite exsultat corpus, id est sancta Ecclesia, cum per Psalmistam dicit: Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos . Quia enim quandoque ipsa etiam exaltanda est, jam nunc caput suum super inimicos suos exaltatum gaudet in coelis. Cum ergo electi quique ad vitam perveniunt, quia membra ejus per eum intrant ad eum, ipse per se intrat ad se. Ipse enim in suis membris est qui intrat, ipse caput ad quod intrantia membra perveniunt. Quod Ezechiel propheta multipliciter insiportam, et quae eadem porta sit ostendit, dicens: Quae respiciebat ad viam Orientalem. Ipse etenim