comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latione uesꝑam expectabant: at uͦ
om̃s electi post oꝑum bonoꝵ ꝑfecti¬
onem post impleta legis d̃i precepta
ꝑpetuum ⁊ nullo fine obnoxium di¬
em sunt cum illo acturi: illum uide¬
licet quem uidere desiderans ꝓph̾a
cantabat. quia melior ẽ dies una ĩ
atriis tuis suꝑ milia. Erat autem
andreas. frater sẏmonis petri uniᷤᷤ
ex duob qui audierant abiohãne.
⁊ secuti fuerant eum. Inuenit hic
primum frẽm suũ symonẽ. ⁊ dicit
ei.Inuenimus messiam: quod est
interp̃tatum xp̃c. Et adduxit eũ
ad ihm. Andreas dominũ quẽ inue¬
nit etiam sẏmoni fratri sequendũ
euangelizat: quia hoc ẽ uere dñm
gerere. Ille etenim ꝑfecte conditoriᷤ
sui ducatum sequitur: qui etiam
ꝓximi quantum ualet habere comi¬
tatum nititur. Inuenimus inquit
messiam. qued ẽ interp̃tatum xp̃c.
latine autem unctus interp̃tatur.
Unde ⁊ chrisma grece. latine unctio di¬
citur. Ap̃c autem idẽ unctus appella¬

Expanded text:
latione vesperam exspectabant. At vero latione vesperam exspectabant. At vero omnes electi post operum bonorum perfectionem, post impleta legis Dei praecepta, perpetuum et nulli fini obnoxium diem sunt cum illo acturi, illum, videlicet, quem videre desiderans propheta cantabat: Quia melior est dies una in atriis tuis super millia. Erat autem Andreas, frater Simonis Petri, unus ex duobus qui audierant a Joanne, et secuti fuerant eum. Irem suum Simonem, et dicit ei: Invenimus Messiam, quod est interpretatum CHRISTUS. Et adduxit eum ad Jesum. Andreas Dominum quem invenit, etiam fratri Simoni sequendum evangelizat, quia hoc est vere Domigerere. Ille enim perfecte Conditoris sui ducatum sequitur, qui etiam proximi, quantum valet, habere comitatum nititur. Invenimus, inquit, Messiam, quod est interpretatum CHRISTUS. Latine autem unctus interpretatur. Unde et chrisma Graece, Latine unctio dicitur. Christus autem, id est, unctus, appella
Abbreviated transcription (Latin):
dominicum pacemq omnib tribuit.
Qui cuncto ministerio oblati sacrifi¬
cii ꝑacto ad lectulum rediit. ibiq ia¬
cens dum sacerdotes suos ac ministͦs
circum stetisse se cerneret: quasi uale
ultimum dicens de seruando eos uin¬
culo caritatis admonebat. ⁊ qͣnta de¬
buissent concordia inter se uniri pre¬
dicabat. cum subito inter ip̃a sc̃ẽ exbor¬
tationis uerba. uoce terribili clamauit
dicens. Hora ẽ. MHoxq adsistentibus
ip̃e suis manib linteum dedit. quod
ex more morientium sͥ contra faciẽ
tenderetur. Quo tenso. sp̃m emisit.
Sicq sc̃ã illa anima ad gauia et̾mna
rum necesse ẽ ut qui deum desiderat
uidere. dei se mandatis humiliter
subdat: quiq luce diuine contem¬
plationis postmodum frui appetit.
prius adiuuante dño decalogum
legis ꝑ oꝑa lucis quasi decem horaᷤᷤ
aiei sole illustrante compleat. Et il¬
li quidem die illo manentes apud
dominũ felicissima ueritatis specu¬

Expanded text:
dominicum pacemque omnibus tribuit. dominicum pacemque omnibus tribuit. Qui cuncto ministerio oblati sacrificii peracto, ad lectulum rediit, ibique jacens, dum sacerdcircum- stetisse se cerneret, quasi “Vale” ultimum dicens, de seruando uinculo caritatis eos admonebat, et quanta debuissent inter se concordia uniri predicabat. + Cum subito inter ipsa sancta exhortationis uerba uoce terribili clamauit dicens: Hora est. Moxque assistentibus ipse suis manibus linteum dedit, quod ex more morientium sibi contra faciem tenderetur. Quo tenso, spiritum emisit, sicque sancta illa anima, ad gaudia aeternarum necesse est, ut qui Deum videre desiderat, Dei se mandatis humiliter subdat; quique luce divinae contemplationis postmodum frui appetit, prius, adjuvante Domino, decalogum legis per opera lucis, quasi decem horas diei sole illustrante, compleat. Et illi quidem die illo manentes apud Dominum, felicissima veritatis specu
Abbreviated transcription (Latin):
missione iam ceꝑat habere debitorẽ.
Huic autem consuetudo fuerat ãnis
pectus. uenire iuxta noluit. Lodem e
tempore sollicitus fuit. secundo quoq
anno uel tertio in mortis sue expecta¬
tione suspẽsꝰ: quarto quinto seusex¬
to similiter.qui desperare iam de
ueritate reuelationis poterat. si uer¬
bis fidem uerbera ñ fecissent: cum
anno septimo usq ad expectati nata¬
lis sacras ugilias incolumis ꝑue
nit: sed lenis hunc inuigiliis calor
aitigit. atꝙ in ip̃o die natalitio filis
suis se expectantib missarum sollep¬
nia iam implere se posse recusauit. Ili
uero quia de eius erant pariter eg̾ssio¬
ne suspecti simul ad eum omnes ue¬
nerunt. sese unanimiter adstringẽ¬
tes ut die eodem nequaqͣm adquies¬
cerent missarum sollempnia celeba¬
re: nisi pro eis apud dominũ isdem
antistes suus intercessor accederet.
Tunc ille compulsus in episcopii ora¬
torio missas fecit. ⁊ manu sua corpus

Expanded text:
missione iam ceperat habere debitorem. missione iam ceperat habere debitorem. Huic autem episcopo consuetudo fuerat, annis pectus, uenire iuxta morem noluit. Eodem ergo tempore sollicitus fuit; secundo quoque anno uel tertio in mortis suae expectatione suspensus; quarto, quintoque, et sexto similiter; qui de- sperare iam de ueritate reuelationis potuerat, si uerbis fidem uerbera non fecissent. Cum ecce anno septimo, usque ad expectati Natalis sacras unit; sed lenis hunc in vigiliis calor attigit, atque ipso die natalitio filiis suis se exspectantibus, missarum solemnia implere se posse recusavit. Illi vero quia de ejus erant pariter egressione suspecti, simul ad eum omnes venerunt, sese unanimiter astringentes ut die eodem nequaquam acquiescerent missarum solemnia celebrari, nisi pro eis apud Dominum 1633 idem antistes suus intercessor accederet. Tunc ille, compulsus, in episcopii oratorio missas fecit, et manu sua corpus
Abbreviated transcription (Latin):
animadu̾sione districtionis. mẽbra
illuis accepta uulnera liuore inflicto
sulcauerant. Que mox ut ep̃s uidit
exhorruit. ⁊ quis sͥ talia facere pre¬
sumpsisset cum magne obstupe facti¬
onis uocib inquisiuit. At ille res¬
pondit. hec se pro ip̃o fuisse ꝑpessum.
Excreuit cum terrore admiratio s
nullas iam presbiter inquisitioni eiꝰ
moras adiciens. secretum reuelatio¬
nis aperuit: eiꝙ iussionis dominice
ꝑ ea que audierat uerba narrauit
dicens. Age quodagis. oꝑare quod¬
operaris: ñ cesset manus tua. ñ ces¬
set pes tuus. natali aplorum uenies
ad me: ⁊ retribuam tibi mercedẽ tu¬
strauit. Et qui oblaturꝰ sacrifitium¬
ad horam terciam uenerat. hoc pro
extense orationis magnitudine ad
horam nonam usꝙ ꝓte lauit: atꝙ
ex illo iam die magis magisq ei auc¬
ta sunt lucra pietatis. fc̃sꝙ est tam
fortis in oꝑe quam certus ex munẽ.
quippe cui ip̃e debitor fuerat. ex pro¬

Expanded text:
animadversionis districtione membra animadversionis districtione membra illius accepto verbere, livore inflicto, sudaverant: quae mox ut episcopus vidit, exhorruit, et qui sibi talia facere praesumpsisset, cum magnae obstupefactionis vocibus inquisivit. At ille respondit, haec se pro ipso fuisse perpessum. Excrevit cum tremore admiratio, sed nullas jam presbyter inquisitionis ejus moras ducens, secretum revelationis aperuit, eique visionis Dominicae per ea quae audierat verba narravit, dicens: Age quod agis, ooperaris, non cesset pes tuus, non cesset manus tua, natali Apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tustad ho- ram tertiam uenerat, hoc pro extensae orationis magnitudine ad ho- ram nonam usque protelauit. Atque ex illo iam die magis magis- que aucta sunt ei lucra pietatis, factusque est tam fortis in opere, quam certus ex munere: quippe qui eum, cui debitor fuerat, ex ea pro
Abbreviated transcription (Latin):
presditer surrexit ut pͥgeret. sed rur¬
sus infirmitas cordis. impedim̃to
fc̃ã ẽ indicande reuelationis. Ad ad
monitionẽ quoꝙ iterate iussionis
obduruit ꝑgere. ⁊ que uiderat ma¬
nifestare neglexit. s quia magnan
mansuetudinem contempte gratiȩ
maior se qui solet ira uindicte. uisi¬
one tertia dominus apparens iam u̾¬
bis addidit uerbera. ⁊ tam districta
cordis. emollirent uulnera corporis.
Surrexit ergo eruditus ex uerbere.
ꝑisxit ad ep̃m. eumꝙ iam ex more
iuxta beati iuuenalis martyris se¬
pulchrum ad offerendum sacrificiũ
consistentem repperit. secretum a cir¬
cumstantib petiit: seseq eiꝰ pedib
strauit. Cumq eum ubertim flentẽ
ep̃s uix adleuare potuisset. lacͥmaiꝵ
causas cognoscere studuit. Ille uerore¬
laturus ordinem uisionis: priꝰ uesti¬
mento ex humeris deuoluto detexit
plagas corporis: ut ita dicam testes
ueritatis ⁊ culpe monstrauit. quanta

Expanded text:
presbyter surrexit ut pergeret, sed rurpresbyter surrexit ut pergeret, sed rursus infirmitas cordis impedimento facta est indicandae revelationis; et ad admonitionem quoque iteratae jussionis obduruit pergere, et quae viderat manimansuetudinem contemptae gratiae maior sequi so- let ira uindictae, uisitatione tertia Dominus apparens, iam uerbis addi- dit uerbera; et tam districta cordis emollirent uulnera corporis. Surrexit ergo presbiter eruditus ex uerbere: perrexit ad episcopum eumque iam ex more, iuxta beati Iuuenalis martiris sepulchrum, ad offerendum sacrificium consistentem repperit. Secretum a circumstantibus petiit, seque eius pedibus strauit. Cumque eum ubertim flentem episcopus uix ad se leuare potuisset, la- crimarum causas cognoscere studuit. Ille uero, reuelaturus ordinem iussionis, prius uestimento ex humeris deuoluto, detexit plagas corporis, ut veritatis et culpae monstravit quanta
Abbreviated transcription (Latin):
ferre ita ut pene nullus dies uite eiꝰ
abscederet. quo omĩpotenti domino
hostiam placationis immolaret. Cui
cum sacrificio. ualde etiam concorda.¬
bat uita. Nam cuncta que habebat ĩ
elemosinis tribuens. cum ad horam
offerendi sacrificii uenisset. uelut to¬
tus in lacrimas defluens: semetip̃m
cum magna cordis contritione macta¬
bat. Cuius ⁊ uitam ⁊ exitum: quodã
uenerabilis uite diacono qui ab eo
fuerat nutritus referente cognoui
Aiebat enim quod quadam nocte eiꝰ
p̃sbitero ꝑuisum dominꝰ adstitit
dicens. Uade ⁊ dic ep̃o. Age quod agis
operare quod oꝑaris: ñ cesset pes tu¬
us. ñ cesset manus tua. natali aploꝵ
uenies ad me. ⁊ retribuam tͥ mercedẽ
tuam. Surrexit presbiter. sed quia e
uicino apostolorum natalicius dies
imminebat:. tam ꝓpinqui exitus diẽ
ep̃o nuntiare ꝑtimuit. Alia nocte
dominꝰ rediit. eiusq inobedientiam
uehementer increpauit: atq eadẽ
uisionis sue uerba retexuit. Tunc

Expanded text:
ferre, ita ut pene nullus dies vitae ejus ferre, ita ut pene nullus dies vitae ejus abscederet quo non omnipotenti Deo hostiam placationis immolaret . Cui cum sacrificio valde etiam concordabat vita. Nam cuncta quae habebat in eleemosynis tribuens, cum ad horam offerendi sacrificii venisset, velut totus in lacrymis defluens, semetipsum cum magna cordis contritione mactabat. Cujus et vitam et exitum, quodam venerabilis vitae Diacono, qui fuerat ab eo nutritus, referente, cognovi. Aiebat enim quod quadam nocte ejus presbytero per visum Dominus astitit, dicens: Vade et dic episcopo: Age quod agis, operare quod operaris, non cesset pes tuus, non cesset manus tua; natali apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam. Surrexit presbyter, sed quia e vicino apostolorum natalitius dies imminebat, tam propinqui exitus diem episcopo nuntiare pertimuit. Alia nocte Dominus rediit, ejusque inobedientiam venementer increpavit, atque eadem jussionis suae verba retexuit. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
uolo ad memoriam ur̃am
narrando reuocare. Non lõ¬
De anr̃is fertur temporib factum.
quod quidam ab hostib captus lon¬
ge transductus ẽ. Cum ꝙ diu tenere¬
tur inuinculis. eum uyxor sua cum
ix eadem captiuitate ñ reciperet extin¬
stum putauit. ꝓ quo iam uelut mor¬
tuo hostias ebdomadib singulis cu¬
rabat offerre. Cuius totiẽs uincula
soluebantur in captiuitate. quotiẽs
ab eius coniuge oblate fuissent hostie
ꝓanime eiꝰ absolutione. Nam longa
post tempora reuersus. admirans
ualde sue indicauit uxori quod die¬
b certis. ebdomadib singulis. eiꝰ uin¬
cula soluebantur. Quos uidelicet di¬
es eius uxor atq horas discutiens.
tunc eum recognouit absolutum:
cum ꝓ eo sacrificium meminerat
ta consideratione colligite. oblata a no¬
bis sacra hostia quantum in nob̾ solue¬
re ualeat ligatiram cordis: si oblata
ab altero potuit in altero soluere uin
sium narniensis urbis ep̃m nouer̃t.
cui mos erat cotidianas deo hostias of¬

Expanded text:
volo ad memoriam vestram narrando revocare. Non longe a nostris fertur temporibus factum, quod quidam ab hostibus captus longe transductus est. Cumque diu teneretur in vinculis, eum uxor sua, cum ex eadem captivitate non reciperet, extinctum putavit. Pro quo iam velut mortuo hostias ebdomadibus singulis curabat offerre. Cuius totiens vincula solvebantur in captivitate, quotiens ab eius coniuge oblatę fuissent hostię pro animę eius absolutione. Nam longa post tempora reversus, admirans valde suae indicavit uxori, quod diebus certis ebdomadibus singulis eius vincula solvebantur. Quos videlicet dies eius uxor atque horas discutiens, tunc eum recognovit absolutum, cum pro eo sacrificium meminerat ta consideratione colligite, oblata / a nobis sacra hostia quantum in nobis solvere valeat ligaturaab altero potuit in altero solvere vincsium Narniensis urbis episcopum noverunt, cui mos erat quotidianas Deo hostias of
Abbreviated transcription (Latin):
ntroiuit in domum symonis. Socrus
uitem sẏmonis. tenebatur magnis
iuirum a demonio bed̃ p¬
liberatum moraliter animũ
ab immunda cogitatione pur¬
num significare dixerimus: conse¬
uenter femina febrib tenta sed ad ĩ¬
um dñi curata. carnem ostendit a
mncupiscentie sue feruore ꝑcontinẽ¬
ne precepta frenatam. Omnis enim
amaritudo ⁊ ira ⁊ indignatio ⁊ cla¬
mor ⁊ blasphemia: sp̃s inmundi fu¬
nr est. Fornicationẽ uero immundi¬
tiam. libidinem. concupiscentiã ma¬
lam. ⁊ auaritiam que ẽ simulachro¬
rum seruitus: febrem illecebrose car¬
nis intelligite. Et rogauerunt illum
ꝓea: ⁊ stans suꝑ illam imꝑauit febri:
idimisit illam. Modo saluator rogatꝰ.
modo ultro curat egrotos: ostendens
se contra peccatorum quoq passiones
⁊precibus semꝑ annuere fidelium
iea que ip̃i minime in se intellig̾
uel intelligenda dare. uel etiam r̃
tellecta dimittere: iuxta quod psal¬
sta postulat. Delicta qias intelli
aboccultis meis munda me domu

Expanded text:
crus autem Simonis tenebatur magnis virum a daemonio liberatum moraliter animum ab immunda cogitatione purgatum significare dixerimus, consequenter femina febribus tenta, sed ad imperium Domini curata, carnem ostendit a concupiscentiae suae fervore per continentiae praecepta frenatam. Omnis enim amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia, spiritus immundi furor est. Fornicationem vero, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est simulacrorum servitus , febrem illecebrosae carnis intellige. Et rogaverunt illum pro ea. Et stans super illam, imperavit febri, et dimisit illam. Modo Salvator rogatus, modo ultro curat aegrotos, ostendens se contra peccatorum quoque passiones et precibus semper annuere fidelium, et ea quae ipsi minime in se intelligunt, vel intelligenda dare, vel etiam non intellecta dimittere. Juxta quod Psalmista postulat: Delicta quis intelligit? ab occultis meis munda me, Domine .
Abbreviated transcription (Latin):
Cum sol autem occidisset: omnes qui
habebant infirmos uariis languorib.
ducebant illos ad eum. At ille singu¬
lis manus imponens: curabat eos.
Solis occubitus: passionem mortẽq
significat illius qui dixit. Quandiu
inmundo sum. Ilux sum mun¬
di. Et sole occidente plures demo¬
mortis omnibus ꝑ orbem gentibus
fidei salutisꝙ dona transmisit: cuiuᷤ
ministris quasi uite lucisq preco¬
nibus psalmista canit. Iter facite ei.
qui ascendit suꝑ occasum. Super
occasum quippe dominus ascendit.
quia unde in passione occubuit: in¬
de maiorem suam gl̾am resurgendo
manifestauit. Exibant etiam demo
uiltis clamantia ⁊ dicentia. qr¬

Expanded text:
qui habebant infirmos variis languoribus, ducebant illos ad Jesum. At ille, singulis manus imponens, curabat eos. » Solis occubitus passionem mortemque significat illius, qui dixit: « Quandiu in mundo sum, lux sum mundi . » Et sole occidente, plures daemomortis, omnibus per orbem gentibus fidei salutisque dona transmisit. Cujus ministris quasi viae lucisque praeconibus, Psalmista canit: « Iter facite ei qui ascendit super occasum . » Super occasum quippe Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. « Exibant autem daemonia a multis, clamantia et dicentia: q
Abbreviated transcription (Latin):
sublimẽ consessum: ⁊ honoris gr̃a ad
dexteram sui illum eterna sede consti¬
tuit. Legimus autem in actib apłoꝵ.
tur aiideis. Ecce uideo celos aꝑtos.
⁊ stantẽ dñm ih̾m ad dexteram d̾i.
Uideamus ergo que sit ratio quod
idem dominus a dauid sedens ꝓphe¬
tatur: stans uͦ a stephano predicatur.
Primo omniũ d̾s qui incorporalis ẽ
modo potest. deinde aut quali sub sel¬
cuncta contineat: Hoc autẽ ꝓpt̾ea
Asc̃s uiris licta arbitror ẽẽ de do¬
mino. ñ quo sint contraria dͥ: sed
ut modo eius potentia. modo mĩa
describatur. Nam utiq pro potestate
regis sedere dicitur. ꝓ bonitate inter¬
cessoris stare suggeritur. Ait enim
beatus apłs. quia aduocatum habe¬
mus apud patrem ih̃m dominum.
Iudex ergo est xp̃c cum residet: ad¬
uocatus est cum assurgit. Iudex pla¬
licet peccantium causas exorat: ibi re¬
sidet cum patre. phariseorum ꝑsequen¬
tium peccata condempnans. Illis indig¬

Expanded text:
sublimem consessum, et honoris gratia ad sublimem consessum, et honoris gratia ad dexteram suam illum aeterna sede constituit. Legimus autem in Actibus apostotur a Judaeis: Ecce video coelos apertos, et stantem Dominum Jesum ad dexteram Dei. Videamus ergo quae sit ratio quod idem Dominus a David sedens prophetatur, stans vero a Stephano praedicatur. Primo omnium Deus qui incorporalis est modo potest? Deinde autem quali subselcunctam contineat. Haec autem propterea a sanctis viris dicta arbitror esse de Domino; non quo sint contraria sibi, sed ut modo ejus omnipotentia, modo misericordia describatur. 199 Nam utique pro potestate regis sedere dicitur, pro bonitate intercessoris stare suggeritur; ait enim beatus apostolus: Quia advocatum habemus apud Patrem Jesum Christum . Judex ergo est Christus, cum residet; advocatus est, cum assurgit; judex plaistianorum licet peccantium causas exorat, ibi residet cum Patre Pharisaeorum persequentium peccata condemnans; illis indig
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi festiuitatem
toto terrarum orbe uene¬
rabilem ille scĩ sp̃s consecrauit ad¬
uentus: qui post resurrectionem
domini quinquagesimo die in
si unius sedis offertur filio consessꝰ
a p̃e. qui unius ẽ substantie natura
cum pre. Cur autem ad dexteram filiꝰ
e dicatur: moueat aliquem fortasse.
licet enim dignitatis gradus ñ sit u¬
diplenitudo diuinitatis ẽ: tamen ideo
ad dexteram sedet filiꝰ ñ quo p̃feratur
pñ. sed ne inferior ẽẽ credatur. Et ideo
ad dexteram filius: quia scd̾m euangli¬
umn ad dexteram oues. ad sinistram ue¬
ro constituentur hedi. Necesse ẽ ergo
partem ouium primus agnus obti¬
neat. ⁊ secuturo immaculato gregilo¬
cum dux immaculatus anticipet:
sicut ait iohannes in apocalipsi di¬
cens. Hi sunt qui secuntur agnum¬
dei quocumq uadit. qui secum muli¬
erib ñ coinquinau̾nt. Refert ergo pro¬
pheta dauid dixit dñs domino meo se¬
de ad dexteram meam. Hoc ẽ dñs pat̾
domino deo xp̃o filio throni sui offert

Expanded text:
dilectissimi, festivitatem toto terrarum orbe venerabilem, ille sancti Spiritus consecravit adventus, qui post resurrectionem Domini quinquagesimo die in si unius sedis offertur Filio consessus a Patre, qui unius est substantiae et naturae cum Patre. Cur autem ad dexteram Filius esse credatur, moveat aliquem fortasse? Licet enim dignitatis gradus non sit, ubi plenitudo Divinitatis est, tamen ideo ad dexteram sedet Filius, non quo praeferatur Patri, sed ne inferior esse credatur. Et ideo ad dexteram Filius, quia secundum evangelistam ad dexteram oves, ad sinistram vero constituentur haedi. Necesse est ergo partem ovium primus agnus obtineat, et secuturo immaculato gregi locum dux immaculatus anticipet, sicut ait Joannes in Apocalypsi , dicens: Hi sunt qui sequuntur agnum, quocunque ierit, qui se cum mulieribus non coinquinaverunt. Refert ergo propheta David: Dixit Dominus Domino meo: Sede ad dexteram meam: hoc est Dominus Pater Domino Deo Christo Filio throni sui offert
Abbreviated transcription (Latin):
dus gaudet: quia iure in p̃sentib
qualecumq gaudium habent qui
alterius uite uel nulla ẽẽ gaudia sye¬
rant. uel se ad hec ꝑtingere posse de¬
sperant: quod tamen specialiter de
ꝑsecutorib fidei xp̃iane potest intel¬
ligi. qui cruciatis occisisq martyri¬
bus. ad tempus se p̃ualuisse gaude¬
bant. Sed ñ post multum illis in
occulto coronatis: ip̃i penas ꝑfidie
sue simul ⁊ homicilu subibunt et̾¬
nas. Quibus diuina increpatione
recte dicitur ꝑ ꝓpħam. Ecce serui m̾i
letabuntur: uos autẽ confundemini.
Ecce serui mei exultabunt in letiera:
uos autem clamabitis p̃dolore cor¬
dis ur̃i. ⁊ p̃contritione sp̃c ululabi¬
tis. Sequitur. Mulier cum parit

Expanded text:
dus gaudet, quia jure in praesentibus dus gaudet, quia jure in praesentibus qualecunque gaudium habent, qui alterius vitae, vel nulla esse gaudia sperant, vel se ad haec pertingere posse desperant. Quod tamen specialiter de persecutoribus fidei Christianae potest intelligi, quia cruciatis occisisque martyribus, ad tempus se praevaluisse gaudebant. Sed non post multum illis in occulto coronatis, ipsi poenas perfidiae suae simul et homicidii subibant aeternas. Quibus divina increpatione recte dicitur per prophetam: Ecce servi mei laetabuntur, vos autem confundemini. Ecce servi mei exsultabunt in laetitia, vos autem clamabitis prae dolore cordis vestri, et prae contritione spiritus ululabitis . Sequitur: Mulier cum parit
Abbreviated transcription (Latin):
cum morte turpissima condempna¬
rent illum: qui grauis erat eis eti¬
am ad uidendum. Contristabantur
discipuli posito in morte domino:
sed agnita eius resurrectione tristi¬
tia illorum u̾sa est in gaudium:
uisa ascensionis potentia iam ma¬
iori gaudio subleuati laudabant ⁊
benedicebant dominũ. ut lucas eun¬
gelista testatur. S ⁊ cunctis fidelib
hic domini sermo conuenit. qui
ꝑ lacrimas pressurasq presentes ad
gaudia et̾na ꝑuenire contendunt:
qui merito in p̃senti plorant flent
⁊tristes sunt: quia nec dum ualent
uidere quem cliligunt. Quamdiu
sunt in corpore ꝑegrinari se a pr̃ia¬
sua ⁊ regno cognoscunt: quia ꝑ labo¬
res ⁊certamina ad coronam sͥ ꝑueni¬
enclum ẽẽ ñ dubitant. Quorum tri¬
sticia uertetur in gaudium: cum fini¬
to agone uite huius brauium uite
ꝑhennis accipient. De quo dicitur
in psalmo. Qui seminant in lacri¬
mis: in gaudio metent. flentibus
autem ⁊ contristatis fidelibus mun¬

Expanded text:
cum morte turpissima condemnacum morte turpissima condemnarent illum, qui gravis erat eis etiam ad videndum. Contristabantur discipuli posito in morte Domino; sed agnita ejus resurrectione, tristitia illorum versa est in gaudium; visa ascensionis potentia, jam majore gaudio sublevati, laudabant et benedicebat Dominum, ut Lucas evangelista testatur . Sed et cunctis fidelibus hic Domini sermo convenit, qui per lacrymas pressurasque prgaudia aeterna pervenire contendunt. Qui merito in praesenti plorant, flent, et tristes sunt, quia necdum valent videre quem diligunt. Quia quandiu sunt in corpore, peregrinari se a sua patria et regno cognoscunt, quia per labores et certamina ad coronam sibi perveniendum esse non dubitant. Quorum tristitia vertetur in gaudium, cum finito agone vitae hujus bravium vitae perennis accipiunt, de quo dicitur in psalmo: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent . Flentibus autem et contristatis fidelibus, mun
Abbreviated transcription (Latin):
ta hunc sensum ad illud specialiter
respicit quod premisit:⁊ iterum
modicum ⁊ uidebitis me. Acsi aꝑ¬
te diceret. Propt̾ea me resuscita¬
tum a mortius modico tempore
uidebitis:quia ñ semꝑ in terra cor¬
poraliter mansurus. sed ꝑ huma¬
nitatem quam adsumpsi iam sũ
ascensurus in celum. Hec quidẽ
uerba domini ut diximus illis spe¬
ciatim qui eius resurrectionem ui¬
dere potuerunt conueniunt: quod
uero illis querentib exponendo
subiungit amen amen dico uobis
quia plorabitis ⁊ flebitis uos mũ¬
dus autem gaudebit. uos autem
contristabimini sed tristitia ur̃a u̾¬
tetur in gaudium: ⁊ ip̃orum ⁊ toti¬
us eccłie statui congruit. Plora¬
bant quippe ⁊ flebant amatores
xp̃i. cum illum comp̃hendi ab ho¬
stib ligari. ad concilium duci. dãp¬
nari. flagellari.derisui haberi.ad
ultimum crucifigi: lanceari. ⁊ se¬
peliri uiderent. Gaudebant mun¬
di amatores quos obinfimas cogi¬
tationes mundum uocat dominus.

Expanded text:
ta hunc sensum, ad illud specialiter ta hunc sensum, ad illud specialiter respicit quod praemisit: Et iterum modicum, et videbitis me. Ac si aperte diceret: Propterea me resuscitatum a mortuis modico tempore videbitis, quia non semper in terra corporaliter mansurus, sed per humanitatem quam assumpsi jam sum ascensurus in coelum. Haec quidem verba Domini, ut diximus, illis specialiter qui ejus resurrectionem videre potuerunt conveniunt. Quod vero illis quaerentibus exponendo subjungit: Amen, amen dico vobis quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit. Vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. Et ipsorum, et totius Ecclesiae statui congruit. Plorabant quippe et flebant amatores Christi cum illum comprehendi ab hostibus, ligari, ad concilium duci, damnari, flagellari, derisui haberi, ad ultimum crucifigi, lanceari, et sepeliri viderent. Gaudebant mundi amatores, quos ob infimas cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
cum erat usq dum illum uiderent.
Resurrexit enim a mortuis tercia die:¬
⁊ apparuit eis in multis argumentis
ꝑ dies quadraginta. Quare autẽ mo¬
dicum ẽẽt ut ñ uiderent eum. et
iterum modicum ⁊ uiderent eum:
adnectit causam dicens. quia uado
ad patrem. Acsi patenter dicat. Ideo
post modicum a ur̃is aspectibus in
monumenti claustris abscondor. ⁊ ite¬
rum post modicum destructo mortis
imperio. uob̾ intuendus appareo:
quia tempus est ut expleta dispen¬
satione adsumpte mortalitatis cum
resurrectionis triumpho iam reu̾¬
tar ad pr̃em. Potest ⁊ aliter intelbigi.
quod ait modicum etiam non ui¬
debitis me. ⁊ iterum modicum et
uidebitis me. Modicum quippe tẽ¬
pus erat futurum quo eum non
turus in monum̃to.⁊ iterum mo¬
dicum erat futurum quo uident
eum: illi uidelicet dies quadragin¬
ta in quibus eis post passionem
suam sepius usꝙ ad tempꝰ ascensi¬
onis apparuit. Quod autem sub¬
iunxit quia uado ad patrem iux¬

Expanded text:
cum erat, usque dum illum viderent; cum erat, usque dum illum viderent; resurrexit enim a mortuis die tertia, et apparuit eis in multis argumentis per dies quadraginta. Quare autem modicum esset et non viderent eum, et iterum modicum et viderent, annectit causam, dicens: Quia vado ad Patrem. Ac si aperte dicat: Ideo post modicum a vestris aspectibus in monumenti claustris abscondor, et iterum post modicum, destructo mortis imperio, vobis intuendus appareo, quia tempus est ut, expleta dispensatione assumptae mortalitatis cum resurrectionis triumpho, jam revertar ad Patrem. Potest et aliter intelligi quod ait: Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum quippe tempus futurum erat, quo eum non turus in monumento. Et iterum modicum erat futurum quo viderent eum, illi, videlicet, dies quadraginta, in quibus eis post passionem suam saepius usque ad tempus ascensionis apparuit. Quod autem subjunxit: Quia vado ad Patrem. Jux
Abbreviated transcription (Latin):
auditu ꝓcipere debemus. sedula¬
q intentione ꝑsistere: quatinꝰ ad
hec contingere mereamur. Quid ẽ
enim quod merito letius audiat᷑:
quam ꝑueniri posse ad gaudium qd
nunqͣm possit auferri: Notandum
autem quod tota lectionis huius e¬
uangl̾ice series illis conuenit. qui
eam presentes audierunt adomino:
pars autem illius etiam nob̃: qui
post passionem ⁊ resurrectionem do¬
minicam ad fidem uenimus aptis¬
sime congruit. Quod ergo ait mo¬
do ad pr̃em: ad illos specialiter ꝑtinet
qui eius discipulatui predicantis in
carne adherere.⁊post tristiciam paᷤ¬
sionis uisa resurrectione ⁊ ascensio¬
ne eius letificari meruerunt. Nam
quia hec illa qua tradebatur nocte locu¬
tus est modicum erat idest eiusdem
noctis ⁊ diei sequentis tempus: usq
ad horam qua illum ñ uidere incipe¬
rent.Tentus enim nocte illa a iudeis
⁊ incrastinum crucifixus: cum sero
factum effet depositus ẽ de cruce.
⁊ intra septasepulchri ab humanis
seclusus obtutibus: ⁊ iterum modi¬

Expanded text:
auditu percipere debemus, sedulaque intentione persistere, quatenus ad haec contingere mereamur. Quid est enim quod merito laetius audiatur quam perveniri posse ad gaudium quod nunquam possit auferri? Notandum autem quod tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit qui eam praesentes audierunt a Domino: pars autem illius etiam nobis, qui post passionem et resurrectionem dominicam ad fidem venimus, aptissime congruit. Quod ergo ait: Mod patrem. Ad illos specialiter pertinet, qui ejus discipulatui praedicantis in carne adhaesere, et post tristitiam passionis visa resurrectione et ascensione ejus laetificari meruerunt. Nam quia haec illa qua tradebatur nocte locutus est, modicum erat, id est, ejusdem noctis et diei sequentis tempus, usque ad horam qua illum non videre inciperent. Tentus enim nocte illa a Judaeis, et in crastinum crucifixus, cum sero factum esset depositus est de cruce, et intra septa sepulcri ab humanis seclusus obtutibus. Et iterum modi
Abbreviated transcription (Latin):
hec locutus sum uobis: ut cum ue¬
nerit hora eorum reminiscamini qr
ego dixi uobis. Magno pondere pen¬
sandum ẽ quod ait: ego dixi uobis.Lgo
qui pro ur̃a ũta ac salute moriturus
sum: qui uos meo sanguine redemp¬
turus qui in tribulatione uos semꝑ
adiuturus: quĩ eterna uob̾ premia
post tribulationem daturus sum.
Magnum quippe certantib leuamẽ.
magnam consolationis grãm prestat.
quando ille certamina eadem futura
predixisse reminiscitur. qui ⁊ militeᷤᷤ
suos ne uinci possint adinuare. et
ne in cassum uincant immortalem
post prelia solet rependere palmam.
Qui enim hic horam ꝑsecutionis
post in eadem ꝑsecutione suum fideli¬
bus auxilium pollicetur dicens. In
mundo pressuram habebitis: sed con¬
filite. ego uici mundum. Ipse alibi
legitime certantib coronam uite re¬
promiitit dicens. Beati qui ꝑsecutio¬
nem patiuntur ꝓpter iustitiam: qm̃

Expanded text:
haec locutus sum vobis, ut cum vehaec locutus sum vobis, ut cum venerit hora eorum, reminiscamini quia ego dixi vobis. Magnopere pensandum est, quod ait, Ego dixi vobis, ego qui pro vestra vita ac salute moriturus sum, qui vos meo sanguine redempturus, qui vos in tribulatione semper adjuturus, qui aeterna vobis praemia post tribulationem daturus sum. Magnum quippe certantibus levamen, magnam consolationis gratiam praestat, quando ille certamina eadem futura praedixisse reminiscitur, qui et milites suos ne vinci possent adjuvare, et ne incassum vincant immortalem post praelia solet rependere palmam. Qui enim hic horam persecutionipost in eadem persecutione suum fidelibus auxilium pollicetur, dicens, In mundo pressuram habebitis; sed confidite: ego vici mundum; ipse alibi legitime certantibus coronam vitae repromittit, dicens: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitia
Abbreviated transcription (Latin):
conib gr̃e neces inferrent: sed
frustra legem que ꝑ famulum do¬
ta ẽ defendunt: qui grãm quam
ipse filius offert accipe renuuis
In cassum se deo pr̃i placere esti¬
mant: qui d̾i filium contemp is¬
re ĩmmo etiam ꝑsequi ac blas¬
phemare laborant. Unde recte sub¬
iungitur. Et hec facient uolit
quia ñ nouerunt patrem neq me:
Qulia enim filius in pr̃e ⁊ pater ẽ
N filio ⁊ qui uidet filium u̾idet a
patrem: patet profecto quia quicumq
fili credulitati obstinata mente resi¬
stunt. nec patrem nosse probantur.
Unde etiam isdem iohannes ueritatẽ
diuine unitatis insinuans ait. Oĩs
qui negat filium nec patrem habet:
qui confitetur filium ⁊ patrem ha¬
bet. Et iterum. Et omnis qui diligit
eum qui genuit: diligit eum qui na¬
tus ẽ ex eo. Uerum quia discipuli qͥ
paitrem bene nouerant ⁊ filium mul¬
ta ꝓ eiusdem scientie defensione ac
ꝓpalatione fuerant passuri: ꝓuidado¬
minus admonitione subiungit. S

Expanded text:
aeconibus gratiae neces inferrent: sed aeconibus gratiae neces inferrent: sed frustra legem quae per famulum data est, defendunt, qui gratiam quam ipse Filius offert, accipere renuunt. Incassum se Deo Patri placere aestimant, qui Dei Filium contemnere, imo etiam persequi ac blasphemare laborant. Unde recte subjungitur: Et haec facient vobis, quia non noverunt Patrem, neque me. Quia enim Filius in Patre, et Pater est in Filio, et qui videt Filium, videt et Patrem , patet profecto quod quicunque Filii credulitati obstinata mente resistunt, nec Patrem nosse probantur. Unde etiam idem Joannes veritatem divinae unitatis insinuans, ait: Omnis qui negat Filium, nec Patrem habet: qui confitetur Filium, et Patrem habet . Et iterum: Et omnis qui diligit eum qui genuit, diligit eum qui natus est ex eo . Verum quia discipuli, qui Patrem bene noverant et Filium, multa pro ejusdem scientiae defensione ac propalatione fuerant passuri, provida Dominus admonitione subjungit: Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicula passuros fuisse p̃monuit.
Nani sequitur. Sed uenit hora. ut
omnis qui interficit uos. arbitis
obsequium se p̃stare deo. Arbitra¬
bantur autem obsequium se do
prestare iudei in eo quod minif
noui testamenti odiis insequeba¬
tur ⁊ mortib: quia sicut illis test
quidem existimaueram me addur¬
sus nomen ih̃u nazarei debere ii¬
ta contraria agere quod ⁊ feci ir¬
rosolimis. Predictis ergo aduer¬
consolans discipulos adiunxit. di
uenit hora ut omnis qui interfi¬
cit uos. arbitretur obsequium se
prestare deo. Ac si patenter dicat.
B̾ella quidem tribulationum a
contribulib ur̃is estis passuri: se
eo tolerabilius hec suscipite.quo i
tam odio ur̃i quam diuine legis
emulatione uobis ingeruntur. Cn¬
ius memor admonitionis beatus
martyr stephanus. flexis genib
ꝓhis qui se interficiebant piaut
supplicabat dicens. Domine: ne
statuas illis peccatum hoc. Arbitra¬
bantur ergo legis emulatores ob¬
sequium se prestare deo. dum p̃¬

Expanded text:
pericula passuros fuisse praemonuit. pericula passuros fuisse praemonuit. Nam sequitur: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Arbitrabantur autem obsequium se Deo praestare Judaei in eo quod ministros Novi Testamenti odiis insequebantur et mortibus: quia, sicut illis testiquidem existimaveram me adversus nomen Jesu Nazareni debere multa contraria agere, quod et feci Hierosolymis . Praedictis ergo preconsolans discipulos adjunxit: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Ac si aperte dicat: Bella quidem tribulationum a contribulibus vestris estis passuri, sed eo tolerabilius haec suscipite, quo non tam odio vestri, quam divinae legis aemulatione vobis ingerentur. Cujus memor admonitionis beatus martyr Stephanus, flexis genibus pro his qui se interficiebant, pia voce supplicabat, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Arbitrabantur ergo legis aemulatores obsequium se praestare Deo, dum pr
Abbreviated transcription (Latin):
inuidia. qua uel ꝑ seĩp̃m latenter.
uel ꝑ homines sue malignitati subdi¬
tos patenter inchoata pietatis germi¬
na conetur obruere: recte dominus
ꝓmissa discipulis predicandi fidutia
ꝑsecutionem quoq eorum qui eidem
predicationi resisterent. pariter exor¬
turam ostendit dum subdidit. Hec
locutus sum uobis ut ñ scandalizemi¬
ni: absq synagogis facient uos. Cura¬
uit namq pius magister futura cli¬
scipulis prauorum bella predicere. qͦ
minus hec eos uenientia possent of¬
fendere: quia solent nimirum leuiꝰ
ferri aduersa que possunt ante pre¬
nosci. Nanique inparato ac ñ preui¬
denti animo mala ingeruntur: gra¬
uius hunc sepe ab integritatis sue
statu deiciunt. Unde bene salomon
admonet dicens. fili accedens ad serui¬
tutem dei. sta in iustitia ⁊ timore deĩ.
⁊ p̃para animam tuam ad temptatĩ¬
onem. Non solum uero discipulos
saluator a contribulium societate
pellendos: sed ab eis etiam mortis

Expanded text:
invidia, qua vel per seipsum latenter, invidia, qua vel per seipsum latenter, vel per homines suae malignitati subditos patenter, inchoata pietatis germina conatur obruere, recte Dominus promissa discipulis praedicandi fiducia persecutionem quoque eorum qui eidem praedicationi resisterent pariter exorturam ostendit cum subdidit: Haec locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Absque synagogis facient vos. Curavit namque pius magister futura discipulis pravorum bella praedicere, quo minus haec eos venientia possent offendere, quia solent nimirum levius ferri adversa quae possunt ante praenosci. Nam quae imparato ac non praevidenti animo mala ingeruntur, gravius hunc saepe ab integritatis suae statu dejiciunt. Unde bene Salomon admonet dicens: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore Domini, et praepara animam tuam ad tentationem. Non solum vero discipulos Salvator a contribulium societate pellendos, sed ab eis etiam mortis
Abbreviated transcription (Latin):
amus agnoscinius. Est ⁊ fortitudi¬
nis. quia etiam ꝑ ip̃m ut que bene
nouimus operemur accipimus: ne
adusitate aliqua a bonis que cepimꝰ
fiduciani discipulorum uiuit. quod ab
initio erant cum dño: ideoq que apd̃
illum uiderunt ⁊ audierunt. absq ul¬
la ambiguitate predicare ualebant. Un¬
de bene petrus alium ꝓ iuda ordinare
uolens apłm: ñ hunc neo phytum. s
ꝓbatum ex tempore curauit eligere
dicens. Oportet ergo ex his uiris qui
nobiscum congregati sunt in omni
tempore quo intrauit ⁊ exiuit in¬
ter nos dominus ih̾s: testem resur¬
rectionis eiꝰ nobiscum fieri unum
ex istis. Hinc ipse gentibus xp̃m
euangelizans: confidenter aiebat.
Hunc d̾s suscitauit tertia die. et
dedit eum manifestum fieri ñ omni
ppło sed testib p̃ordinatis ad̾o: nob̾
qui manducauimꝰ ⁊ bĩbimus cũ
illo. postquam resurrexit a mortuis.
Sed quia crescentib electoꝵ meritiᷤᷤ
statim crescere solet antiqui hostis

Expanded text:
amus, agnoscimus; est et fortitudiamus, agnoscimus; est et fortitudinis, quia etiam per ipsum, ut quae bene novimus operemur, accipimus, ne adversitate aliqua a bonis quae cepimus fiduciam discipulorum juvit quod ab initio erant cum Domino, ideoque quae apud illum viderunt et audierunt, absque ulla ambiguitate praedicare valebant. Unde bene Petrus alium pro Juda ordinare volens apostolum, non hunc neophytum, sed probatum ex tempore curavit eligere dicens: Oportet ergo ex his viris, qui nobiscum congregati sunt in omni tempore quo intravit et exivit inter nos Dominus Jesus, testem resurrectionis ejus nobiscum fieri unum ex istis . Hinc ipse gentibus Christum evangelizans, confidenter aiebat: Hunc Deus suscitavit tertia die, et dedit eum manifestum fieri non omni populo, sed testibus praeordinatis a Deo, nobis qui manducavimus et bibimus cum illo postquam resurrexit a mortuis . Sed quia crescentibus electorum meritis statim crescere solet antiqui hostis
Abbreviated transcription (Latin):
transiuit de mundo: quod ueraciter
ad celoᷤᷤ ascẽdendo leuauit. atq in prne
głe dextera constituit: quod omnia
ꝓpħarum scripta illi testimoniũ per¬
hibent. quod confessio nominis eiuᷤᷤ
usq ad fines erat ꝓpaganda t̾rarum.
ceteraq fidei illius mysteria scĩ sp̃c te¬
stimonia sunt reserata discipulis:
neq illis tantummodo sed ⁊ om̃ib
qui ꝑ uerbum eorum credunt in do¬
minum quicquid recte sapiunt.
eiusdem sp̃c ẽ munere concessum.
Ille ergo inquit testimoniũ ꝑhibe¬
bit de me: ⁊ uos testimoniũ ꝑhibe¬
bitis: quia que sp̃u intus docente ꝑ¬
ceꝑunt. hec abiecto timore pristino
foris loquendo ⁊ aliis ministrabant.
Ip̃e naniq sp̃c corda eorum ⁊ scientia
ueritatis illustrauit:⁊ad docenda q̃
nossent culmine uͥtutis erexit. Unde
recte apud ysaiam sp̃t idem fortitu¬
dinis ⁊ scientie nuncupat᷑. Est ete¬
nim sp̃c scientie: quia ꝑ ip̃m que
recta agere uel etiam cogitare debe¬

Expanded text:
transivit de mundo, quod veraciter transivit de mundo, quod veraciter ad coelos ascendendo levavit atque in paternae gloriae dextera constituit, quod omnia prophetarum scripta illi testimonium perhibent, quod confessio nominis ejus usque ad fines erat propaganda terrarum, caeteraque fidei illius mysteria Spiritus sancti testimonio sunt reserata discipulis. Neque illis tantummodo, sed et omnibus qui per verbum eorum credunt in Dominum, quidquid recte sapiunt, ejusdem Spiritus est munere concessum. Ille ergo, inquit, testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis, quia quae Spiritu intus docente perceperunt, haec abjecto timore pristino foris loquendo et aliis ministrabant. Ipse namque Spiritus corda eorum et scientia veritatis illustravit, et ad docenda quae nossent cuimine virtutis erexit: unde recte apud Isaiam: Spiritus idem fortitudinis et scientiae nuncupatur . Est enim Spiritus scientiae, quia per ipsum quae recte agere, vel etiam cogitare debe
Abbreviated transcription (Latin):
spm ueritatis ⁊a se mittendum eẽ
testatur. ⁊ eundem mox a pr̃e ꝓcedere
subiungit: ñ quia idẽ sp̃c aliter a pr̃e
procedit quam a filio mititur: aut
afilio mititur. sed ideo filius eum a
semitti a pr̃e dicit procedere. ut aliam
unam eẽ oꝑationem ac uoluntatẽ suã
cum pr̃is uoluntate ⁊ operatione de¬
nuntiet. Cum enim eiusdem sp̃c gr̃a
datur hominib mutitur profecto sp̃c
a pr̃e mititur ⁊ afilio: ꝓcedit a pr̃e ꝓ
cedit ⁊ a filio. quia ⁊ eius missio ĩpsa
processio ẽ: qua ex pr̃e ꝓcedit ⁊ filio. ue¬
nit ⁊ suã sponte: quia sicut coequalis
est pr̃i ⁊ filio: ita eandem habet uolun¬
tatem cum patre ⁊ filio commuinem.
Sp̃c enim ubi uult spĩrat: ⁊ sicut a¬
scienda mortalib clara illis luce reue¬
lauit: quod uidelicet equalis ⁊con¬
substantialis patri erat ante secula:
quod consubstantialis fc̃s est nobis
in sine sclorum: quod de uirgine na¬
tus sine peccato uixit in mundo. qd̃
quando uoluit ⁊qua uoluit morte

Expanded text:
e mittendum esse testatur, et eumdem mox a Patre procedere subjungit, non quia idem Spiritus aliter a Patre procedit quam a Filio mittitur, aut a Filio mittitur, sed ideo Filius eum a se mitti, et a Patre dicit procedere, ut aliam unam esse operationem, ac voluntatem suam cum Patris voluntate et operatione denuntiet. Cum enim ejusdem Spiritus gratia datur hominibus, mittitur profecto Spiritus a Patre, mittitur et a Filio; procedit a Patre, procedit et a Filio, quia et ejus missio ipsa processio est qua ex Patre procedit et Filio. Venit et sua sponte, quia sicut coaequalis est Patri et Filio, ita eamdem habet voluntatem cum Patre et Filio communem. Spiritus enim ubi vult spirat . Et sicut Ascienda mortalibus, clara illis luce revelavit: quod videlicet aequalis et consubstantialis erat Patri ante saecula, quod consubstantialis nobis factus est in fine saeculorum, quod de Virgine natus sine peccato vixit in mundo, quod quando voluit et qua voluit morte
Abbreviated transcription (Latin):
pacis ꝑpetue ꝓmĩssa inhĩanter expec¬
tat: tercio quia sicut ĩobannes scribit
erat bethania ĩuxta iherosolimam qͣsi
stadiis quindecim. Qui ꝓfecto numerꝰ
ꝓpter septem ⁊ octo quib constat scrip¬
turarum mysteriis accommodus. uel
uitam que nunc ẽ ⁊ futuram uel uetꝰ
⁊ nouum testamentũ. uel sabbatum
animarum in futuro ⁊ carnis resur¬
rectionem. uel certe aliud aliquĩd ce¬
lestis semꝑ ⁊ sp̃italis continet archa¬
ni: ⁊ ideo recte quib utriusq testa¬
menti scientiam aperuit. quos om
nem uiuendi ⁊ sperandi regulam
edocuit. eos quindecim stadiis in
locum quo eis benediceret ⁊ precep¬
ta docendi traderet eduxit. Recte.
quindecim stadiis locum głose ascẽ¬
sionis a loco uictoriosissime passio¬
nis secreuit:ut omnes ꝓse uelui¬
uere uel mori cupientes: ⁊primo
quiescendi post mortem.⁊ in fĩne
a mortuis resuscitandi desiderio pa¬
riter ⁊ amore firmaret. Et ipsi a¬

Expanded text:
pacis perpetuae promissa inhianter exspecpacis perpetuae promissa inhianter exspectat. Tertio, quia sicut Joannes scribit, erat Bethania juxta Jerosolyma quasi stadiis quindecim . Qui profecto numerus, propter septem et octo, quibus constat, Scripturarum mysteriis accommodus, vel vitam quae nunc est et futuram, vel Vetus et Novum Testamentum, vel sabbatum animarum in futuro et carnis resurrectionem, vel certe aliud aliquid coelestis semper et spiritalis continet arcani. Et ideo recte quibus utriusque Testamenti scientiam aperuit, quos et omnem vivendi et sperandi regulam edocuit, eos quindecim stadiis in locum quo eis benediceret, et praecepta docendi traderet, eduxit. Recte quindecim stadiis locum gloriosae ascensionis a loco victoriosissimae passionis secrevit, ut omnes pro se vel vivere vel mori cupientes, et primo quiescendi post mortem, et in fine a mortuis resuscitandi desiderio pariter et amore firmaret. Et ipsi a
Abbreviated transcription (Latin):
mo diei resurrectionis eius coniun¬
git tacite nouissimum diem quo ascẽ¬
dit in celum. Pulchre autẽ ascensurꝰ
in celum discipulos quib benedicat
foras in bethaniam educit: primo qͥ¬
dem ꝓpt̾ nomen ciuitatis que donuᷤ
obedientie dicitur: quia qui ꝓpter ĩ¬
obedientiam ꝑu̾sorum descendit. ꝓpter
obedientiam nimirum conu̾sorum
ascendit: mortuus ẽ enim sicut apłs
ꝓpter situm eiusdem uille siue ciuĩta¬
tule que in latere montis oliuarum
posita ẽe narratur: quia uidelicet obe¬
dientis eccł̃ie domus apłico cligna hoᷤ¬
pitio ñ alibi quam in ip̃ius summĩ
montis. idest xp̃i latere fideĩ spei dĩ¬
lectionisq sue fundamenta locauĩt.
de quo nimirum latere lancea pate¬
facto sacramenta sͥ sanguĩnis ⁊ aq̃
quib pascatur simul ⁊ nutriatur gau¬
det emanasse: de cuius u̾tice uberri¬
mo id ẽ apice diuinitatis unctionĩs
sp̃italis munera desiderat lucisꝙ ac

Expanded text:
mo diei resurrectionis ejus conjunmo diei resurrectionis ejus conjungit tacite novissimum diem quo ascendit in coelum. Pulchre autem ascensurus in coelum, discipulos quibus benedicat foras in Bethaniam educit. Primo quidem propter nomen civitatis, quae domus obedientiae dicitur. Quia qui propter inobedientiam perversorum descendit, propter obedientiam nimirum conversorum ascendit: Mortuus est enim, sicut Apospropter situm ejusdem villae, sive civitatulae, quae in latere montis Olivarum posita esse narratur. Quia videlicet obedientis Ecclesiae domus, apostolico digna hospitio, non alibi quam in ipsius summi montis, id est, Christi latere, fidei, spei, dilectionisque suae fundamenta locavit. De quo nimirum latere lancea patefacto sacramenta sibi sanguinis et aquae, quibus nascatur simul et nutriatur, gaudet emanasse. De cujus vertice uberrimo, id est, apice divinitatis, unctionis spiritalis munera desiderat, lucisque ac
Abbreviated transcription (Latin):
ritis mͥ testes. Notandum sane quia
sunt quos a predicationĩs officio uł
inꝑfectio uel etas ꝓhibet: ⁊ tamen p̃¬
cipitatio impellit. Quĩ ammonẽdi ft̃
ut consid̾ent quod ip̃a ueritas q̃ re¬
pente quos uellet roborare potuisset:
ut exemplum sequentib daret. ne ĩm¬
ꝑfecti predicare presumerent. Postqͣ
plene discipulos de uͥtute predicatiõis
instruxit: ilico adĩuuxit. Uos autem
sedete in cĩuitate: quo adusq indua¬
mini uͥtute exalto. In ciuitate qͥppe
consedemus. si intra mentium nostra¬
ium nos claustra constringimus: ne
loquendo exterius euagemur: ut cũ
diuinam uͥtutem ꝑfecte induĩmur:
tunc quasi a nobismetip̃is foras etĩã
alios instruentes exeamus. Eduxit
autẽ eos foras in bethaniam: ⁊ eleua¬
lis manib sues benedixit eis. Et fc̃m
ẽ dum benediceret illis. recessit ab eis:
⁊ ferebatur in celum. Pretermissis
omnib que ꝑ quadraginta dies agi
ab illo cum discipulis potuerunt: pri¬

Expanded text:
ritis mihi testes . Notandum sane quod ritis mihi testes . Notandum sane quod sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, qui admonendi sunt ut considerent quod ipsa Veritas quae repente quos velle roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoad usque induamini virtute ex alto. In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur, ut cum divina virtute perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Eduxit autem eos foras in Bethaniam, et elevatis manibus suis benedixit eis. Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Praetermissis omnibus quae per quadraginta dies agi ab illo cum discipulis potuerunt, pri