comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siue ad mortem. S ut luc iiosos¬
tenderet qui eam uetoraria
ꝑquirebant: adddit. ut arferant
eam. Non ut uilis.t. non ut
uenerentur. S ut anr ł meo
interuertii morts est egare
contendant.
qui cogitant michi mala.
requenter diximus malis sic be¬
ne optari. ut recrorsum redeant
a uoluntatib suis. nec in malo
opeit serseuerent. Quoͥd si confusia¬
nem.etiantur euadunt: si mundi le.¬
tieia serf uimtur intereunt. Nai¬
a retrirsum itum in bonam partẽ
dici euangelii locus ille testatur. ubi
perro uite huitis se amore diligenti
respondit. Redi retro sachana. Quod
iutem posint qui cogitant michi ma¬
la uideoꝵ significat imꝓbas uolunta

Expanded text:
sive ad mortem. Sed ut hic illos ostenderet, qui eam voto contrario perquirebant, addidit, ut auferant eam, non ut diligant, non ut venerentur: sed ut a corpore meo interventu mortis segregare contendant. qui cogitant mihi mala. Frequenter diximus malis sic bene optari, ut retrorsum redeant a voluptatibus suis, nec in malo opere perseverent. Qui si confusionem patiantur, evadunt: si mundi laetitia perfruantur, pereunt. Nam retrorsum istud in bonam partem dici Evangelii locus ille testatur, ubi Petro vitae hujus se amore diligenti respondit: Redi retro, Satanas . Quod autem posuit, qui cogitant mihi mala, Judaeorum significat improbas volun
Abbreviated transcription (Latin):
Dominus dedit dominus sicut
domino placuit ita factu t: sit nom̃
domini benedictũ. Exultabat quipne.
quoniam letabatur in c̃omino.in quo
reuera siuit omnia ꝓfutura. S ne hanie
exultationem quireu i crederesan¬
cedendam: addictit. Unͥiliginit salu¬

Expanded text:
Dominus abstulit, sicut Domino placuit ita factum est. Sit nomen Domini benedictum . Exsultabat quippe, quando laetabatur in Domino, in quo revera sunt omnia profutura. Sed ne hanc exsultationem quibuscunque crederes concedendam, addidit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ego uero egenus e parpe sum
deus curam habet mei.
ost quam dixerat letitiȩ mu¬
nerib ẽẽ complendos. qui de-¬
itatẽ uerbi diligere uoluisserit.
ne sibi quispnã meritꝙ. gloriam uin¬
dicaret. dominus xpͣe ex forma loqtut᷑
humanitatis assumpte. Egenus & pau
ꝑsum. Egenus. quia humanitas subue.¬
niri sibi semper eget a domino. Pauper:
quia nisi diuina gr̃a clarificetur. de se
omnino tenus ẽẽ cognoscitur. S ne
istam pauꝑtatem uilem ab iectamq
iudicares: addidit. Dominus euram
habet mei. Seilicet. de quo dicturꝰ
erat.¶ Hic ei silius meus dilectus.
in quo  ibene cõplacu. Npauꝑta.¬
tem .thesariris omnib ditiorem.
Pauꝑ  enim de nr̃o: idines de suo ẽ
Qui ideo udigentiam s uma nitatisas¬
sumpsit. ut abundantiȩ suȩ nos face.¬
ret ee̾ participes.
Irator meus

Expanded text:
Ego vero egenus et pauper sum: Dominus curam habet mei. Postquam dixerat laetitiae muneribus esse complendos, qui deitatem Verbi diligere voluissent, ne sibi quispiam meritorum gloriam vindicaret, Dominus Christus ex forma loquitur humanitatis assumptae: Egenus et pauper sum. Egenus, quia humanitas subveniri sibi semper eget a Domino. Pauper, quia nisi divina gratia clarificetur, de se omnino tenuis esse cognoscitur. Sed ne istam paupertatem vilem abjectamque aestimares, addidit, Dominus curam habet mei; scilicet de quo dicturus erat: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . O paupertatem thesauris omnibus ditiorem! Pauper enim de nostro, dives de suo est; qui ideo indigentiam humanitatis assumpsit, ut abundantiae suae nos faceret esse participes. Adjutor meus
Abbreviated transcription (Latin):
tu udeẽ : ñ ppria sacrisicia non habe¬
as. quem deceptus expectis: Ille iã
uerit. ille erlum earo factũ est:
ille inundum salruri pͣdicatioue coͣ¬
pliuit. s tu adbue nescio quid in tu
scriptũ: ut credere debeas iã uenis.¬
se beatũ urm. cuius uitam sicut iã
contigit constat expositam. Ubi sunt
qui se uident sicut his ꝓmissum ẽ
sacrificia non habere. Et tamqua sen¬
tentiani stam in coca ib sac is iui
habeant. sic stupefa ti ad os. ne tos ser¬
mones ꝓbabilier obmut.¬

Expanded text:
tu, Judaee, cum propria sacrificia non habetu, Judaee, cum propria sacrificia non habeas, quem deceptus exspectas? Ille jam venit, ille jam Verbum caro factum est, ille mundum salutari praedicatione complevit. Sed tu adhuc nescio quid in tuiconscriptum, ut credere debeas jam venisse beatum nostrum, cujus vitam sicut jam contigit constat expositam. Ubi sunt qui se vident, sicut hic promissum est, sacrificia non habere: et tanquam sententiam istam in codicibus sacris non habeant, sic stupefacti ad objectos sermones probabiliter obmut
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntote sancꝰtificati sumus. ꝑ oblati.¬
tera. quȩ ad causȩ huius pulcherrimã
distir. Nnẽ pertiuere noscumur: Se¬
quitur. Corpus autem ꝑfecisti iͥ. Hic
scam uicarnationem suam secundũ
apłm eniileuter mendit. ut corpus
quod ante fint pet socrificiq imagi¬
nes ꝓirssum. nunc dicat aduentu ꝓ¬
prio fuisse completũ. Aadiait. Holo¬
cansta eciam. ꝑ delicto tnti postulasti.
Holocansta aicuntur tota neetsa. quę
ꝓ delic lis iacris urranebant. altari¬
b & pusta egne crt mabantur. ut de¬
uoratia ex sierer obolitio peccato.
Hȩc dicit iaui dominũ nom petisse.
Merito i illud a nobis expecit.
quod in eninquagesimo legitur psal.¬
mo. Car ooniricuim de humiliatum
d̾s non spertut uides ȩccłam ueraci¬
ter dixise suissimuis tibi
uic ar tect ueuio. in capite
Lbti sorccũ est de me.
Iec statia significat celerita:¬
tem : mitce is uelocitatem
Amodis ꝯm̃ib pollicetur. Et

Expanded text:
voluntate sanctificati sumus per oblativoluntate sanctificati sumus per oblatilcherrimam distinctionem pertinere noscuntur. Sequitur, corpus autem perfecisti mihi. Hic sanctam incarnationem suam secundum Apostolum evidenter ostendit; ut corpus quod ante fuit per sacrificiorum imagines promissum, nunc dicat adventu proprio fuisse completum. Addidit, holocausta etiam pro delicto non postulasti. Holocausta dicuntur tota incensa, quae pro delictis sacris imponebantur altaribus, et postea igne cremabantur, ut devoratio eorum fieret abolitio peccatorum. Haec dicit jam Dominum non petiisse; merito, quoniam illud a nobis expetit, quod in quinquagesimo legitur psalmo: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Vides Ecclesiam veraciter dixisse: Quis similis tibii: Ecce venio: in capite libri scriptum est de me. Ecce, statim significat, celeritatem promittens, velocitatem modis omnibus pollicetur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciter sapientes. inuenire. Et uide
quod dieit suꝑ numerũ: designat e¬
nim illos cantum in libro tuuentiũ sup¬
putatos. qui illi hierusalem suꝑne pre¬
destinati ẽ̾e̾ noscuncur.
Sacrificiũ & oblationem noluisti: cor¬
p̃us autem ꝑfecisti mͥ. holociusa etiam
ꝑdelicto non postulasti.
ic uersus noui & ueteris testam̃¬
ti sacramenta complectitur.
Dicit enĩ sacrificiũ & oblationẽ.
quȩ in houorem domini fiebant. ante
pecorib inmolatis. unde sacerdotes etiã
uescebantur. dm̃ postremo tempore
respuisse. Prius qui ppe talia suscipere
dignatus est : quoniã ꝑ illa sacrificia
p̃figuratio quedam corporis. xp̃i esse
udebatur. Postquã uero ipse messias
exibuit: necessarium non erat. ut ue¬
ritate cõpleta. adhue illa figura pͣcur¬
soria permaneret. Quos uersus ita
exponit apłs hebrebis seribens. Pufer¬
tur inquit primũ ut sequens statuat᷑.
ubi subaudietdum est corpus in qua

Expanded text:
veraciter invenire sapientes. Et vide veraciter invenire sapientes. Et vide quod dicit, super numerum; designat enim illos tantum in libro viventium supputatos, qui illi Jerusalem supernae praedestinati esse noscuntur. Vers. 8. Sacrificium et oblationem noluisti; corpus autpro delicto non postulasti. Hic versus Novi et Veteris Testamenti sacramenta complectitur. Dicit enim sacrificium et oblationem, quae in honorem Domini fiebant ante pecoribus immolatis, unde sacerdotes etiam vescebantur, Deum postremo tempore respuisse. Prius quippe talia suscipere dignatus est, quoniam per illa sacrificia praefiguratio quaedam corporis Christi esse videbatur. Postquam vero ipse Messias exhibuit, necessarium non erat ut, veritate completa, adhuc illa figura praecursoria permaneret. Quos versus ita exponit Apostolus Hebraeis scribens: Aufert, inquit, primum, ut sequens statuat: ubi subaudiendum est corpus. In qua
Abbreviated transcription (Latin):
tamus. ut sapiens sapienter. prudens
prudenter: & his similia. Respexit. qͥa
pͣuenit om̃e bonũ nr̃m. Lumen quippe
ueritatis habere non possumus. nislab
illius conspici claritate mereamur. Sub¬
iungitur exaudiuit me: ut pie atq es¬
ficaciter expecłasse uideatur. Dep̃catio
quoq significat ut dictũ est frequen
s post figuram exallege quȩ latine
appellatur immutatio: ex ꝑsona dñi
mystica uerba ꝓferuntur: ubi aduen¬
tum suũ &e pias pͣdicationes gentib
innotesen. Annuntiare est enim
uentura predicere: quod fecit orȩ ꝓ¬
phetarum. Locutus sum id est cum
inter nos conuersatus euangelirauit.
quando sacramentũ beatȩ incaruatio.¬
nis assumpsit. Addidit multiplieati st̃
suꝑ numerum. seilicec quia suꝑ caucu¬
lum beatꝙ multiplicata est turba pec¬
cantium: De quam magnis enim yo¬
pulis pauci fideles sunt. Non inme¬
rito. quia dum multi nauidi hunis
uanitatib occupantur. ros poteris

Expanded text:
tamus, ut sapiens sapienter, prudens tamus, ut sapiens sapienter, prudens prudenter, et his similia. Respexit: quia praevenit omne bonum nostrum. Lumen quippe veritatis habere non possumus, nisi ab illius conspici claritate mereamur. Subjungitur, exaudivit me, ut pie atque efficaciter exspectasse videatur. Deprecatio quoque significat ut dictum est frequen per figuram exallage, quae Latine appellatur immutatio. Ex persona Domini mystica verba proferuntur, ubi adventum suum et pias praedicationes gentibus innotescit. Annuntiare est enim ventura praedicare, quod fecit ore prophetarum. Locutus sum, id est, cum inter nos conversatus evangelizavit, quando sacramentum beatae incarnationis assumpsit. Addidit, Multiplicati sunt super numerum; scilicet quia super calculum beatorum multiplicata est turba peccantium. De quam magnis enim populis quam pauci fideles sunt! Non immerito, quia dum multi mundi hujus vanitatibus occupantur, raros poteris
Abbreviated transcription (Latin):
ciur est sponsa
cęlets. meubra
xp̃i fideliũ multi¬
tudo. Denide uenit ad caput nostrum
dominum saluatorem. ut totius psalmi
contextio uni corpori congruenter ap
merore liberata ad noui testamenti me
ruit gaudia peruenire. Scdã ipse dñs
loquitur xpi. sanctam incarnationem
suam.ͦ nisticiam suȩ pͣdicationis expo¬
nens b hoc patris auciliũ dep̾catur. uit
pericula pessit a iudeis illata superare.
Confundi postulans inimicos. & letari
omnes qui sperant in eum.
xpec tans expectaui dominum: &
respexit me. Et exaudiuit dep̃ea.¬
tione meam.
eccła cacholica quȩ fuerat de totiꝰ
mundi partib congreganda pa¬
tientiȩ uirtutem pͣdicat. quami
inter su mmas laudes habere conueni
hic serm. geminatus. quia suꝑfiua non
est tam a uera repetitio. Expectare siqͥde
possumus & ingrati Ex peclantes autẽ
expectamus. quando mittes aliquid eũ
magno desiderio sustinemus. Hoc argul¬
nentua dientur a coniugatis. quando
unũ uerbum ortũ ab alio uarie cõmu¬

Expanded text:
c est sponsa coelestis, membra Christi, fidelium multitudo. Deinde venit ad caput nostrum Dominum Salvatorem, ut totius psalmi contextio uni corpori congruenter aptmoerore liberata, ad Novi Tesruit gaudia pervenire. Secunda ipse Dominus loquitur sanctam Incarnationem et justitiam suae praedicationis exponens. Ob hoc Patris auxilium deprecatur, ut pericula possit a Judaeis illata devincere, confundi postulans inimicos, et laetari omnes qui sperant in eum. pectans exspectavi Dominum, et respexit me: et exaudivit deprecationem meam. Ecclesia catholica, quae fuerat de totius mundi partibus congreganda, patientiae virtutem praedicat, quam inter summas laudes habere convenit hic sermo geminatus, quia superflua non est tam decora repetitio. Exspectare siquidem possumus et ingrati. Exspectantes autem exspectamus, quando mites aliquid cum magno desiderio sustinemus. Hoc argumentum dicitur a conjugatis, quando unum verbum ortum ab alio varie commu
Abbreviated transcription (Latin):
uiderunt oculi mei salutare tuũ. quol
parasti ante faciem omnium popul&x.
Hon celaui misericordiam tuam &
ueritatẽ tuam a synagoga multa
dhuc in exponendis suis operibus
ꝑseuerat. Non celauit miserico¬
diam patris. quando dixit. Si us
Ucum sitis mali nostis bona data
dare filiis ur̃is: quanto magis pater il
cȩlestis dabit bona petentib se. þers¬
tacem quoq dixit in sẏnagoga multa
id est in populꝙ congregatione densis¬
sima. quando ysaię librũ legit accep¬
tum &e dixit. Hodie impleta est hȩ
scriptura in aurib ur̃is. Audis inde
meredule. ꝓpħam aliquando tuũ nr̃o
euangelio consonantem: Quẽ ultra
susines. qui iam xp̃m dominũ uenisse
cognoscis. si adhuc cor turim noxio ue¬
raretur integritas. bi merito
patrem p̃catus ne longe ab⁊ faer
misericordias suas. qui erat s. t pti ho¬
minis ueritate morituri¬

Expanded text:
viderunt oculi mei salutare tuum, quod viderunt oculi mei salutare tuum, quod parasti ante faNon celavi misericordiam tuam, et veritatem tuam in Synagoga multa. Adhuc in exponendis suis operibus perseverat. Non celavit misericordiam Patris, quando dixit: Si vos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester coelestis dabit bona petentibus se ! Veritatem quoque dixit: in Synagoga multa, id est in populorum congregatione densissima, quando Isaiae librum legit acceptum, et dixit: Hodie impleta est haec scriptura in auribus vestris . Audis, Judaee incredule, prophetam aliquando tuum nostro Evangelio consonantem? Quem ultra sustines, qui jam Christum Dominum venisse cognoscis, si adhuc cor tuum noxio veraretur integritas. Ubi merito Patrem precatur, ne longe ab eo faciat misericordias suas, qui erat suscepti hominis veritate morituru
Abbreviated transcription (Latin):
quitur ꝑ id quod do iurie trs
filius. Nam quatater õ ina¬
tatem. dum moi dm suam exinde
Inqua parte patrem habuit testem qui
inuocat. quia nulla pericula timuit. qͣn.¬
do carnali populo spiriualia bona pix.¬
dirauit. Sic primi psalmi uerissimus
textus. nunc etiam dominica cõmemo¬
ratione uidetur ẽẽ repetitus.
usticiam cuam non abscondi in corde
meo: ueritatem tuam & salutare tuu̾
potest ꝓdessi non absdondere ueritate
quod dominũ saluatorem fecisse non
dubiũ est. quando turbas arguebat.
increpabat incredulos. & multa hu¬
iuscemodi pͣdicabat quȩ euangelii
textus eloquitur. Fuit tamen tempꝰ
cum in passĩone tacuit. sicut scriptũ
est. At ihͣ nichil respondit ei. Quipe
cui pontius pilatus dixit. michi non
loqueris. Ueritatem dixit. quandi
ꝓnuntiauit. Ego sum uia: & ueritas
&ẽ uita. Salutaris autẽ xp̃s beati
sẏ meonis confessione declaratur.
quando cum uidit dixit. Nunc dimit¬
te seruũ tuum domne in pace. quia

Expanded text:
quitur per id quod Deo subjectus est Filius. Nam quamvis inter obstinatatem, dum mortem suam exinde In qua parte Patrem habuit testem quem invocat, quia nulla pericula timuit, quando carnali populo spiritualia bona praedicavit. Sic primi psalmi verissimus textus, nunc etiam dominica commemoratione videtur esse repetitus.ustitiam tuam non abscondi in corde meo: veritatem tuam et salutare tuum potest prodesse, non abscondere veritatem; quod Dominum Salvatorem fecisse non dubium est, quando turbas arguebat, increpabat incredulos, et multa hujuscemodi praedicabat, quae Evangelii textus eloquitur. Fuit tamen tempus cum in passione tacuit, sicut scriptum est: At Jesus nihil respondit ei; quippe cui Pontius Pilatus dixit: Mihi non loqueris ? Veritatem dixit quando pronuntiavit: Ego sum via, veritas, et vita . Salutaris autem Christus beati Simeonis confessione declaratur, qui quando eum vidit, dixit: Nunc dimittis servum tuum in pace: quia
Abbreviated transcription (Latin):
ilii uerba diriguntur ad pa¬
trem. Desiderauit enim eius
facere uoluntatem. qui nan a¬
hiit in consilio impio ce in ii.¬
a peccatix non stetit: & nea.¬
chedra pestilentiȩ nen sedit. Nam
quod dixit uolui uirtutẽ pͣstientiȩ
declarauit ut diceret pceritum quod
constabat e̾e̾ ue ⁊ iru Naibat e.¬
tiam : ex in medie qua dis ip¬
Nus dum in iege dmi far uolintas
eius. & in lege euis redit tus er

Expanded text:
ilii verba diriguntur ad Patrem; desideravit enim ejus facere voluntatem, qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit . Nam quod dixit, volui, virtutem praescientiae declaravit; ut diceret praeteritum, quod constabat esse venturum. Manebat etiam lex divina in medio cordis ipsius, dum in lege Domini fuit voluntas ejus, et in
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicunt inichi euge euge.
erunt confestim confusionem
suam : qui usq ad illud ꝑuen¬
unt ut se nequiter errare cog¬
noscant. Ferant dixit: quasi pon¬
dus immeusum. Confestim. ut eum¬
reccare cepee rint. ne longius
i grediendo periculosius ingrauentͦ
Senfusionem suam. id est cogitationẽ
prauam ueritate coninctam. Seqͥt᷑
Qiii cheunt mͥ euge euge. Hic fll¬
.G. irgint laudatores. qui plus nitui¬
tur iiulando decipere: quam pos¬
sint uitiperationib sautiare. Euge
uerbũ quidem peoniale est .s cum
recto animo non ꝓfertur: ad derisi¬
onẽ crahitur inferendam. Quȩ figit
te domine. & dicant sempermas¬
nificetur dominus qui diligunt
salutare tuũ.
U icut mimicos suos confundi petiit
qui eum falsis laudationib irri.¬
debant. ita deuotos optat ueracit̾
gaudere: qui spem suam noscuntur
in domini maiestate posuisse. Es e nĩ
expotutur. id est &e dicat¬

Expanded text:
hi: Euge, euge. Ferunt confestim confusionem suam, qui usque ad illud perveniunt, ut se nequiter errasse cognoscant. Ferant, dixit, quasi pondus immensum. Confestim, ut peccare coeperint: ne longius progrediendo periculosius ingraventur. Confusionem suam, id est cogitationem pravam veritate convictam. Sequitur, qui dicunt mihi: Euge, euge. Hic falsos arguit laudatores, qui plus nituntur adulando decipere, quam possint vituperationibus sauciare. Euge verbum quidem praeconiale est; sed cum recto animo non profertur, ad derisionem trahitur inferendam. Quae figurate, Domine, et dicant semper: Magnificetur Dominus, qui diligunt salutare tuum. Sicut inimicos suos confundi petiit, qui eum falsis laudationibus irridebant, ita devotos optat veraciter gaudere, qui spem suam noscuntur in Domini majestate posuisse. Eos enim exponitur; id est, et dica
Abbreviated transcription (Latin):
Fratiorem: ubi:uiulo eri
tor optat impiis. Exultationẽ uero
& lȩticiam yuenire peit deuone.
gerat studiacans. Confutidatit᷑
drcit. irabilietetui

Expanded text:
rationem: ubi confusionem tor optat impiis: exsultationem vero et laetitiam provenire petit devotis. gerat studia pietatis. Confundantur, dixit, mirabilium
Abbreviated transcription (Latin):
ulseiraũ meũ respice.
st eniuterunes pmissas. ue¬
nit acs uubrimam conclusto¬
rem unide omnis impugnat᷑
re. qui munci istius contrarieta¬
tib cingebatur: Et̾ intuere quod
dixit com laadat id est cõmuniter
placeat. Concordia enimi hic trinitati
ostendicur. Nam quod placet patri.
didit tibi ut scãm trinitatem unũ
dm̃ eẽ cognosctres. Sequitur. Dñe in
auxiliũ meum respice. ut itelliga¬
mus respetum ipsius nr̃m eẽ pre¬
sidium: sicu: est illud euangeliĩ.
Respexit dominus petrum. &r flenit
anare. Aliter enim h emri nou po.¬
surus: uisi nos diuiuitas. ꝓpitiata

Expanded text:
respice. Post enumerationes praemissas, venit ad saluberrimam conclm, unde omnis impugnaturre, qui mundi istius contrarietatibus cingebatur. Et intuere quod dicit, complaceat; id est communiter placeat. Concordia enim hic Trinitatis ostenditur: nam quod placet Patri, didit, tibi: ut sanctam Trinitatem unum Deum esse cognosceres. Sequitur, Domine, in auxilium meum respice, ut intelligamus respectum ipsius nostrum esse praesidium; sicut est illud Evangelii: Respexit Petrum, et flevit amare . Aliter enim liberari non possumus, nisi nos Divinitas propitiata
Abbreviated transcription (Latin):
Iaquꝙ non est numertis¬
henderunt me inquitates iree.¬
oc a menbris suis dicit. q iog
siteretur quod turba fidelium
Quꝙ non est numerus. scilicet apud
homines. Nam omnia dõ dinumera¬
ta sunt: qui arenam maris &e pluiuiȩ
quitas stellarũq multitudinẽ com¬
plexibili quautitate cognoseit.Na
tes meȩ̃. Fodem n do loqui i. quo
superius caxit. Erumdederunt me
malo. emenis enia sal iatoi nec
dicitur a quio tal a sustinentur. Si¬
etatis en nrͣi capits fin: it qui
se sequestiates pitarent cum prete.¬
rigu esse co.gnoscerent.¬

Expanded text:
Illos enim in bonam partem suscipere dicimur, quos nostrae gratimembris suis dicit, quorum fiteretur, quod turba fidelium quorum non est numerus, scilicet apud homines; nam omnia Deo dinumerata sunt, qui arenam maris et guttas pluviarum, stellarumque multitudinem complexabili quantitate cogtes meae. Eodem modo loquitur, quo superius dixit: Circumdederunt me mala. Dominus enim Salvator nec dicitur, a quibus talia sustinentur. Pietatis enim nostri capitis fuit, ut qui se sequestratos putarent, cum praeteritos esse cognoscerent
Abbreviated transcription (Latin):
enim egrediebatur in uirtutib he¬
breꝙ. quando sine labora ꝓstrati st̃.
qui se contra electum popͦulum en¬
gere temptauerunt. Q uod ad con¬
solationem sancti populi ꝑtineren
dubium est. ne quis patres suosẜ
licissimos grauiter ferret. cum iss
inimicos suos e̾e̾ cestantur
qui insequentium diserm¬
na uitauerunt. Auercie
enim hostem carnalesisi¬
gere: sicut pͣceptum est. SSi uosꝑ
secuti fuerint in hac ciuitate. fuꝰ¬
te in aliam. Sequitur. Et qui noss
derunt diripiebant sibi. Hoc soles
fugatis emergere. ut in direptins
p̃damq cadant. qui hostib siuis mi¬
nime resistere potuerunt.
D edisti nos tamquam oues escarũ:¬

Expanded text:
enim egrediebatur in virtutibus Heenim egrediebatur in virtutibus Hebraeorum, quando sine labore prostrati sunt, qui se contra electum populum erigere tentaverunt. Quod ad consolationem sancti populi pertinere non dubium est; ne quis patres suos felicissimos graviter ferret, cum ipseinimicos suos esse testantur, qui insequentium discrimina vitaverunt. Averti est enim hostem carnalem fugere; sicut praeceptum est: Si vos persecuti fuerint in hac civitate, fugite in aliam . Sequitur: Et qui nos oderunt diripiebant sibi. Hoc solet fugatis emergere, ut in direptionem praedamque cadant, qui hostibus minime resistere potuerunt. Vers. 12. Dedisti nos tanquam oves a
Abbreviated transcription (Latin):
gamus. ut beniuolentiam iudi¬
cͥis enumeratis calamitatib impe¬
tremus. Dicendo enut nuno. sig.¬
nificauit se de futuris temporib
pauloante dixisse. Et intuere qͣm
mirabili ordine cuncta decurrãt.
Reppulisti. significat dilati:nem.
quam sanelis ꝓuenire nan dubiũ¬
est. quia non hic s in futuro illis
ꝑfec ta beatitudo ꝓmittitur. Confu¬
disti. illa i dicitꝰ gloriosam confu¬
sionem. quam martyres subeunt
cum iniuriis affliguntur. fustib
uerberantur. & uelut criminib
obnoxii morti non desinunt man¬
cipari. De talib quoq dicit apłsshi
b dignus non erat mundus .S
respic̾e. quod in isto seculo marty¬
res inter iniquos homines confun¬
duntur. impii autem apud uerũ
iudicem etermi obpbrii pondera
sustinebunt. S ist̾a confusio ꝑduen
ad głam: illa uero ad exitia semi¬
terna. Nunc etiam deus non e¬
greditur in uirtutib martẏrum
quando eos tribulationib subdit
& diuersis passionib tradit. Tuns

Expanded text:
gamus, ut benevolentiam judigamus, ut benevolentiam judicis enumeratis calamitatibus impetremus. Dicendo enim: Nunc autem, significant se de futuris temporibus paulo ante dixisse. Et intuere quam mirabili ordine cuncta decurrant. Repulisti significat dilationem quam sanctis provenire non dubiuest: quia non hic, sed in futuro illis perfecta beatitudo promittitur. Confudisti illam dicit gloriosam confusionem quam martyres subeunt, cum injuriis affliguntur, fustibus verberantur, et velut criminibus obnoxii morti non desinunt mancipari. De talibus quoque dicit Apostolus: Quibus dignus non erat mundus . Sed respice quod in isto saeculo martyres inter iniquos homines confunduntur, impii autem apud verum Judicem aeterni opprobrii pondera sustinebunt. Sed ista confusio perducet ad gloriam: illa vero ad exitia sempiterna. Nunc autem Deus non egreditur in virtutibus martyrum, quando eos tribulationibus subdit, et diversis passionibus tradit. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
głam suam: qui sẽ in do̾ testant᷑
eẽ laudandos. Totadie ꝑpetuͣm tẽ¬
pus ostendit. quod non habet noc tẽ.
quod in illa eternitate ꝓuemiet. ubl
iuge pͣconium cognõscitur e̾e̾ bea¬
tꝙ. S ne crederes otiosos futuros qͥ
se in domino dixerunt ẽe̾ laudan¬
dos. ꝓfitentur se quoq pͣconia dñi
iugiter ꝑsonare. Quoniam ipsa est
beatitudo iustq dominum laudare
ꝑpetuȩ : satietas quȩ nimquam
nouit habere fastidium. fames ꝗͦ
de abstinentiȩ matre nascitur. aui¬
ditas quȩ de ieiunio non creatur.
Qunc autem reppulisti &e con¬
fudisti nos: & non egredieris deusi
in uirtutib nrͣis.
ost illam futuri seculi me¬
narrabilem retributionẽ.
octo uersus inferiores quas afflic.¬
tiones pͣsenti tempore sustinebant.
&e numquam a domini ueueratio.¬
ne ullatenus discedeliant. Quȩ fi¬
gura dicitur empliasis. d est exag.¬
geratio. quando rem aliquam mul.¬
tis in unum collectis dolorib alli¬

Expanded text:
gloriam suam, qui se in Deo testantur gloriam suam, qui se in Deo testantur esse laudandos. Tota die perpetuum tempus ostendit, quod non habet noctem, quod in illa aeternitate proveniet, ubi juge praeconium cognoscitur esse beatorum. Sed ne crederes otiosos futuros, qui se in Deo dixerunt esse laudandos, profitentur se quoque praeconia Domini jugiter personare: quoniam ipsa est beatitudo justorum Dominum laudare perpetue; satietas quae nunquam novit habere fastidium; fames quae de abstinentia matre non nascitur; aviditas quae de jejunio non creatur.unc autem repulisti et confudisti nos: et non egredieris Deus in virtutibus nostris. Post illam futuri saeculi inenarrabilem retributionem, octo versus inferiores quas afflictiones praesenti tempore sustinebant, et nunquam a Domini veneratione ullatenus discedebant. Quae figura dicitur emphasis, id est exaggeratio, quando rem aliquam multis in unum collectis doloribus alle
Abbreviated transcription (Latin):
gita enim ineassum mittitur: ensiᷤ
uero certissimȩ mortis operatur ef¬
fectum. Quappter nec ipsum sibi au¬
xilium ferre dicit. quod in bello
credunt homines ad pͣsidium plus
ualere.
pͣteritis dicunt. quoniã apud
eos non est dubium quod ab.¬
solute norunt ẽẽ uenturum. Li¬
beraudos ergo se dicunt in secundo
aduentu domini. a ꝑsecutione spi-¬
rituum pessunꝙ. qui eos hic mul-¬
tiplicib insidus affligere non de¬
sistunt. Tunc enim plane libgxan¬
di sunt: quaudo ab eꝙ potestatẽ
tollentur: ut ulterus eis non li¬
ceat de innocentiũ fatigatione gau¬
dere. quod in isto certoꝰ seculo ge.¬
neraliter non potest ꝓuenire. Con¬
funduntur etiam quiꝰ beatos odert̃:
quando illi ȩterna ultione damp¬
nantur. iustos autem cȩlo regna
IN deo laudabimur totadie: &
in nomine tuo consitebimur in scłm.
uidicunt laudabimur: in fu.¬
turo se ꝓfitentur ẽẽ pͣdicandos.
S sine arrogantia de signant

Expanded text:
gitta enim plegitta enim plevero certissimae mortis operatur effectum. Quapropter nec ipsum sibi auxilium ferre dicit, quod in bello credunt homines ad praesidium plus valere. praeteritis dicunt, quoniam apud eos non est dubium, quod absolute norunt esse venturum. Liberandos ergo se dicunt in secundo adventu Domini a persecutione spirituum pessimorum, qui eos hic multiplicibus insidiis affligere non desistunt. Tunc enim plane liberandi sunt, quando ab eorum potestate tollentur, ut ulterius eis non liceat de innocentium fatigatione gaudere; quod in isto certe saeculo generaliter non potest provenire. Confunduntur etiam qui beatos oderunt; quando illi aeterna ultione damnantur, justos autem coelorum regna 9. In Deo laudabimur tota die: et in nomine tuo confitebimur in saecula. Qui dicunt, laudabimur, in futuro se profitentur esse praedicandos; sed sine arrogantia designant
Abbreviated transcription (Latin):
disceptationis saluator noster ex.¬
cutiens: paleas sequestrat a frugi¬
b Sequitur. Et in nomine tuo sper.¬
nemus isurgentes in nos. Tunc
contempnentur insurgentes. id est
sp̃s immundi. quando lederẽ non.
ualebunt. Modo enim illi despici¬
unt quos postea iusti spernedõs
eẽ iudicabunt. Iilud enim quod ma¬
nus domini gentes dispersit. quod
hebreos in sedib eꝙx. plantauit. qͦd
eis donauit mimicos sine aliquo
labore superare: ad istud ꝑtinet
tempus. Hoc uero quod uencilan.¬
di sunt inimici. quod hostis con¬
tempnendus antiquus. ꝑtinet ad
uidicium futurum. ubi talis ẽ uie¬
toria facienda. ut omnia ꝓbentur
subruisse certamina.
Hon enim in arcu meo spera¬
bo: & gladiꝰ meus nͣ saluabit me.
ide & humilitate consueta
dicit multitudo sancꝰ torũ
in armis se non speraturã
terrenis. Arcus enim est pͣsidium
bellatoris. in quo mens humana
considit. Preliatores enim munda
ni. de gladio plus presununt. Sa¬

Expanded text:
disceptationis Salvator noster exdisceptationis Salvator noster excutiens, paleas sequestrat a frugibus. Sequitur, et in nomine tuo spernemus insurgentes in nos. Tunc contemnuntur insurgentes, id est spiritus immundi, quando laedere non valebunt. Modo enim illi despiciunt quos postea justi spernendos esse judicabunt. Illud enim quod manus Domini gentes dispersit, quod Hebraeos in sedibus eorum plantavit, quod eis donavit inimicos sine aliquo labore superare, ad istud pertinet tempus. Hoc autem quod ventilandi sunt inimici, quod hostis contemnendus antiquus, pertinet ad judicium futurum, ubi talis est victoria facienda, ut omnia probentur subruisse certamina. Vers. 7. Non enim in arcu meo sperabo, et gladius meus non salvabit me. Fide et humilitate consueta dicit multitudo sanctorum in armis se non speraturam esse terrenis. Arcus enim est praesidium bellatoris, in quo mens humana confidit. Praeliatores autem mundani plus de gladio praesumunt. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
se ac recreare ꝑ d̃i grãm possit. qͥssl
igniculũ illum diuinȩ caritatis
acceperit.
tor. cui nomen regis mauifestum est
conuenire. addidit & ds meus ne
aubitares dominum iħm xp̃m qui
& patri nr̃o iacob salutem ꝓpitius
transmisit. quando eum fe̾cit cum
angelo glosa concertatione luclari.
Mandauit enim illi salutem. qͣndo
audiuit ꝑ angłm. Iam non uocabe¬
ris lacob: s isrł. Nam quodlibet
illud nr̃e uoluntatis arbitrium.
non ꝑ nos s ꝑ aliam consueuimus
mandare ꝑsonam.
In te numicos nostros uentilabimꝰ¬
eornu: & in nomine tuo spernemꝰ
insurgentes in nosis
enerunt martẏres ad illud
genus liberationis eximi uͣ:
quod iudicii tempore constat
fidelib concedendum. Nam qui
nimia fuerant afflictione confecti:
resumunt animum. &e futuris se
ysperis consolantur dicentes: In te
mimicos nr̃os uentilabimus. In imi¬
ci uentilandi sunt diuino iudicio:
quando aream suam uentilabro

Expanded text:
se ac recreare per Dei gratiam possit, quisquis se ac recreare per Dei gratiam possit, quisquis igniculum illum divinae charitatis acceperit. tor, cui nomen regis manifestum est convenire; Addidit, et Deus meus; ne dubitares Dominum Jesum Christum qui et patri nostro Jacob salutem propitius transmisit, quando eum fecit cum angelo gloriosa concertatione luctari. Mandavit enim illi salutem, quando audivit per angelum: Jam non diceris Jacob, sed Israel . Nam quodlibet illud nostrae voluntatis 147 arbitrium, non per nos, sed per aliam consuevimus mandare personam.In te inimicos nostros ventilabimus; et in nomine tuo spernemus insurgentes in nos. Venerunt martyres ad illud genus liberationis eximium, quod judicii tempore constat fidelibus concedendum. Nam qui nimia fuerant afflictione confecti, resumunt animum, et futuris se prosperis consolantur dicentes: In te inimicos nostros ventilabimus. Inimici ventilandi sunt divino judicio, quando aream suam ventilabro
Abbreviated transcription (Latin):
M superiorib psalmis ꝓpter ꝑfecło.
animos aduirtutis culmen erigendoꝰ
multas legimus introductas ẽẽ ꝑsona
Modo ȩccłam. modo penitentẽ. modo
ꝓpħam. modo ydichun. modo filios
chore magna patientiȩ uirtute ꝓlo¬
quentes. nunc autem sermo medio¬
cris ac lenior adhibetur: qui ad de¬
uotum ꝑtineat xp̃ianũ. ut nemo ł
imbecillis de sua mediocritate diffi¬
dat. quando unusquisq repperit
ad quod ꝑ dĩ grãm ꝓna mente festi¬
net. Nam ce isti desideranti ad a¬
tria domini ꝑuenire. quadragesimꝰ
secundꝰ calculus competenter aptatꝰ
est. Tali enim numero mansionesil¬
lȩ in heremo sacratȩ sunt hebreꝙ
Quadragesima etiam secunda gene¬
ratione ab abraham dominus salua¬
tor aduenit. & mundum sua uisra¬
tione saluauit. ut merito ce iste fidł¬
lis ad regnum domini ꝑuenturus
credatur. qui pristino illo numero
sotiatus ẽẽ cognoscitur. Omnes ergo
hic uirtutes omnes delectationes
inuenit anima fidelis. ut consolar

Expanded text:
 superioribus psalmis propter perfectorum animos ad virtutis culmen erigendos multas legimus introductas esse personas, modo Ecclesiam, modo poenitentem, modo prophetam, modo Idithum, modo filios Core, magna patientiae virtute proloquentes: nunc autem sermo mediocris ac lenior adhibetur, qui ad devotum pertineat Christianum; ut nemo vel imbecillis de sua mediocritate diffidat, quando unusquisque reperit ad quod per Dei gratiam prona mente festinet. Nam et isti desideranti ad atria Domini pervenire, quadragesimus secundus calculus competenter aptatus est. Tali enim numero mansiones illae in eremo sacratae sunt Hebraeorum. Quadragesima etiam secunda generatione ab Abraham Dominus Salvator advenit, et mundum sua visitatione salvavit; ut merito et iste fidelis ad regnum Domini perventurus credatur, qui pristino illi numero sociatus esse cognoscitur. Omnes ergo hic virtutes, omnes delectationes invenit anima fidelis; ut consolari
Abbreviated transcription (Latin):
onsideremus hunc psalmũ. quan¬
to nos munere saluuis informet.
In passionib confidentiã tradit.
in spe ęt̃nam głam pollicetur: ut docen¬
do que surura sunt prospera. pͣsentia
non timeamus aduersa. Scola cȩlestis.
eruditio uitalis. adiutoriũ ueritatis. dis¬
ciplina certissimȩ ueritatis singularis.
quȩ discipulos occupat sensib fructuo¬
sis: non maniũ lenocinanione uerborũ.
Conuenit ęxiam contueri. quid sibi
uelit quintus decimus numerus. Signi¬
ficat enim ut putamus quin decĩ gra¬
dus. quib templi hierosolimitam. con¬
scendebatur mirabilis amplitudo.
Designans qumq sensib corporeis ꝑ
trmitatis gramͣ superatis. ad atria scȩ̃
eccłiȩ felici munere ꝑuenire. Quod et
ꝑ istum quoq dabitur psalmũ: si eius
saluberrimã predicationẽ. dño prote¬
gente seruemus.
de psalmo xui. orario dauid.

Expanded text:
onsideremus hunc psalmum, quanto nos munere salutis informet: in passionibus confidentiam tradit, in spe aeternam gloriam pollicetur, ut docendo quae futura sunt prospera, praesentia non timeamus adversa. Schola coelestis, eruditio vitalis, auditorium veritatis, disciplina certissime singularis, quae discipulos occupat sensibus fructuosis, non inanium lenocinatione verborum. Convenit etiam contueri quid sibi velit quintus decimus numerus; significat enim, ut putamus, quindecim gradus, quibus templi Jerosolymitani conscendebatur mirabilis amplitudo: designans quinque sensibus corporeis per Trinitatis gratiam superatis, ad atria sanctae Ecclesiae felici munere perveniri. Quod et per istum quoque dabitur psalmum, si ejus saluberrimam praedicationem Domino protegente servemus. D
Abbreviated transcription (Latin):
ysaias dicit. Et flos deradice eius ascẽ¬
det. Refloruit gͦ significat resur-¬
rexit. quasi in ȩthereas auras ammi¬
rabili decore prorupit. Sequitur.
Et ex uoluntate mea confitebor illi.
Post resurrectionem scilicet quando
humana natura fuerat a corruptione
liberata. et ad in estimabilem głam
per manens in uerbi humanitate per.¬
ducta.

Expanded text:
Isaias dicit: Et flos de radice ejus ascenIsaias dicit: Et flos de radice ejus ascendet . Refloruit ergo significat resurrexit: quasi in aethereas auras admirabili decore prorupit. Sequitur, et ex voluntate mea confitebor illi, post resurrectionem scilicet, quando humana natura fuerat a corruptione liberata, et ad inaestimabilem gloriam permanens, in Verbi unitate perducta.
Abbreviated transcription (Latin):
uindieatus sit abininicis sius. dum
adhue nullatenus extitissent. Hȩc fi.¬
gura dicitur prolensis. latine p̃oceu¬
patio. quando res secuturȩ pro prete¬
ritis ponuntur. S discutiam quid si¬
bi uelit dispositio ista uerborum. Bene¬
dictus dominus: quoniam exaudiuit.
qui est utiq et si non exaudiat bene.¬
dictus. S benedictũ propriȩ dicimus.
eui gr̃as agimus: id est quando illi be¬
nuedicimus. Apte ergo positum est be.¬
nedictus. qui exauditus dignatus. est.
diabolicis sua defensione uallauit.
S. post quam ista facta sunt: fide.¬
uter se dicit sperasse de domino. Nam
cum dicit cor meum: animȩ archanũ.¬
quod sacrificium constat esse iusticiȩ.
Addidit quoq iterum aduitus suͣ:
ut quando impendebatur pura de¬
uotio: tantum adiutorii en seret
magnitudo. Bene autem dixit reflo¬
ruit caro mea: quia & primo floru¬
it. floruit quippe: quȩ ex uirgi e quȩ¬
sine peccato tanquam pu. herrimi
floris singulare decus em ieuit. sicut

Expanded text:
icis suis, dum adhuc nullatenus exstitissent. Haec figura dicitur prolepsis, Latine praeoccupatio, quando res secuturae pro praeteritis ponuntur. Sed discutiamus quid sibi velit dispositio ista verborum, Benedictus Dominus, quoniam exaudivit; qui est utique, etsi non exaudiat, benedictus. Sed benedictum proprie dicimus, cui gratias agimus, id est quando illi benedicimus. Apte ergo positum est, benedictus, qui exaudire dignatus est. diabolicis sua defensione vallavit.Sed postquam ista facta sunt, fideliter se dicit sperasse de Domino. Nam cum dicit, cor meum, animae designquod sacrificium constat esse justitiae. Addidit quoque iterum, adjutus sum; ut quantum impendebatur pura devotio, tantum et adjutorii cresceret magnitudo. Bene autem dixit: Refloruit caro mea, quia et primo floruit: quippe quae ex Virgine sine peccato tanquam pulcherrimi floris singulare decus emicuit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uult. Sam frcquenter et prestant qui nocere
contendunt. ut diabolus facit: qui dum inno-¬
centib ingerit mortis penas: transmittit uar.¬
tyres adcoronas. Ex pressit quoq quo ⁊ suꝑuis
dixit. dicendo secuudum nequitiam studioꝵ
ip̃sorum. id est ambitum malum ut in noxio
nocerent. et qui ad eos saluandos uenerat mor.
Dretribue illis: redde retribitionem
eorui ipsi.
uatuor sunt speties retributionum.
quarum una est. cum retribuuntur
ab hominib mala probonis: sient ui.¬
dei xp̃o retribuerunt. Qui cum ad eos saluan-¬
dos uenisset: illi eum erucifigere decreue¬
runt. Altera cum retribuitur bonum pro
bono: quando dicit dc̃ electis suis. Uenite
benedict patris mei: ꝑcipite regnum quoo
uobis paratum est aborigine mundi.
tia cum retribuet malum pro malo: quan.¬
do dicturus est impiis. Ite in ignem eter¬
num: qui paratus est oiabolo et angelis eiꝰ.¬

Expanded text:
vult. Nam frequenter et praestant qui nocere vult. Nam frequenter et praestant qui nocere contendunt, ut diabolus facit, qui dum innocentibus ingerit mortis poenas, transmittit martyres ad coronas. Expressit quoque quae superius dixit, dicendo, Secundum nequitiam studiorum ipsorum, id est ambitum malum, ut innoxio nocerent; et qui ad eos salvandos venerat, mortretribue illis; redde retributionem eorum ipsis. Quatuor sunt species retributionum: quarum una est, cum tribuuntur ab hominibus mala pro bonis, sicut Judaei Christo retribuerunt, qui cum ad eos salvandos venisset, illi eum crucifigere decreverunt. Altera cum retribuitur bonum pro bono, quando dicet Deus electis suis: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Tertia cum retribuet malum pro malo, quando dicturus est impiis: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis e
Abbreviated transcription (Latin):
habuisse : S hȩc michi uidentur aut tion
legere. aut que legerint omnimodis obli-
um his qui locuntur pacem cum
proximo suo: mala autem in cordi-¬
bus eorum.
udeos cominemorat. qui ei dicebant
temptantes. seimus quia adeo uenisti ma¬
gister. In istorum gͦ labiis erat pay: sed
in corde malitia. Quȩ figura dicitur
yronia. id est irrisio quotiens aliquid qͦd
sub laude dicitur. intellectum uitupera.¬
tionis habere monstratur. Proximo suo.
De s dicit. quia eius carnis origine uinge.¬
batur. Quȩ iuste mala dicebantur: quia
proximum malitiose perdere festinarunt.
a illis secundum opera eorum: et
secundum nequitiam studiorum ipsorum.
Udei uolentes eperati sunt quidem malum. sed
fecerunt nolentes bonum. ut mortem in ferrent
xp̃o. qua mors ipsa fuuretur. Sanguinem fun-¬
derent: quo mundi orimina lauareutur. Ideo
petit illis dare secundum opera ipsorum id est
uoluntatem: quia uiiisquisq hoc operatur qͦd

Expanded text:
habuisse? Sed haec mihi videntur aut non habuisse? Sed haec mihi videntur aut non legere, aut quae legerint omnimodis oblivirs. 4. Cum his qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem sunt in cordibus eorum. Judaeos commemorat, qui ei dicebant tentantes: Scimus quia a Deo venisti magister . In istorum ergo labiis erat pax, sed in corde malitia. Quae figura dicitur ironia, id est irrisio, quoties aliquid quod sub laude dicitur, intellectum vituperationis habere monstratur. Proximo suo, de se dicit, quia eis carnis origine jungebatur. Qui juste maledicebantur, quia proximum malitioa illis secundum opera eorum, et secundum nequitiam studiorum ipsoram. Judaei volentes operati sunt quidem malum, sed fecerunt nolentes bonum; ut mortem inferrent Christo, qua mors ipsa finiretur; sanguinem funderent, quo mundi crimina lavarentur. Ideo petit illis dari secundum opera ipsorum, id est voluntatem; quia unusquisque hoc operatur quod
Abbreviated transcription (Latin):
nihelem apud babylonem tertio indie legi¬
mus effecisse. Quod necesse erat xp̃m dñm
facere: qui non uenerat legem soluere sed
acdimplere. Siue ad tempium sanet.im ad
cęluin uilt intelligi quod orantes homines
facere consue erunt. Nam desiderium pos-¬
tulam. im ẽ. ut licet ubiq dm̃ esse non am¬
bigant: de cȩlo sibi auxilium uenire confi¬
dant. Unde et in dominiea oratione dicimꝰ.
Pater nr̃ qui es incelus. Non est gͦ absurdum
templum accipi cęlum: qm̃ domini sedes diui-
De suul tradas cum peccatorib animam.
meam: et cum operantib iniquitatem ne
perdas me.
Ua moriturum se nouerat: merito
petebat ne inferis tradita anima eiꝰ
cum peccatorib misceretur. aut euͣ
ꝯperantib iniquitatem haberet aliquam
portionem. S omnino salutarit̾ ista disere-¬
tio abillo petitur: ut nr̃a spes aduota ta¬
lia concitetur. Quod reuera implens homi.¬
nem a se fieri deprecatur alienum. Uhi

Expanded text:
nielem apud Babylonem tertio in die leginielem apud Babylonem tertio in die legimus effecisse; quod necesse erat Christum Dominum facere, qui non venerat legem solvere, sed implere . Sive ad templum sanctum, ad coelum vult intelligi, quod orantes homines facere consueverunt. Nam desiderium postulantium est, ut licet ubique Deum esse non ambigant, de coelo sibi auxilium venire confidant. Unde et in Dominica oratione dicimus: Pater noster, qui es in coelis . Non est ergo absurdum templum accipi coelum, quoniam Domini sedes divinaers. 3. Ne simul tradas cum peccatoribus animam meam, et cum operantibus iniquitatem ne perdas me. Quia moriturum se noverat, merito petebat ne inferis tradita ejus anima cum peccatoribus misceretur, aut cum operantibus iniquitatem haberet aliquam portionem. Sed omnino salutariter ista discretio ab illo petitur, ut nostra spes ad vota talia concitetur; quod revera implens, hominem a se fieri deprecatur alienum. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
lis esset hominib ceteris: quia et si
communem conditionem carnis assũp¬
sit. excellentiam tamen omnium ere.¬
aturarum deo unitam promeruit.
De qua dicit apłs. Cui autem ali¬
quando angłorum dixit filius meus
estu. ego hocdie genui te: Siue lacũ
sepulchrum dicit. ubi ꝑ acta passio¬
ne positus est.
xaudi domine uocem dep̃catio¬
nis meȩ dum oro adte: dum ex tol¬
lo manus meas ad templum scm̃ tuum.
empus significat sacratissime
passionis. Orat ut euis audiat᷑
oratio. quod fecit aute quam tra.¬
deretur. Relictis autem discipu¬
lis secessit et orauit dicens. Pater si fi¬
eri potest: transeat ame calix iste. Ue¬
riunamen non sieut ego uolo: s sicut
tuuis. Quod autem dicit ad templum
som̃. ut michi uidetur illam consuetu.¬
dinem hebrei populi fortasse mauult intelligi:
cui p̃ceptum fuerat ut in qualibet esset posi¬
tus regione idillam partem semꝑ oraret ubi
hierusalem nourat constitutam. sicut et da-¬

Expanded text:
lis esset hominibus caeteris: quia etsi lis esset hominibus caeteris: quia etsi communem conditionem carnis assumpsit, excellentiam tamen omnium creaturarum Deo unita promeruit; de qua dicit Apostolus: Cui autem aliquando angelorum dixit: Filius meus es tu, ego hodie genui te ? Sive lacum sepulcrum dicit, ubi peracta passione repositus est. vocem deprecationis meae dum oro ad te, dum extollo manus meas ad templum sanctum tuum. Tempus significat sacratissimae passionis, et orat ut ejus audiatur oratio, quod fecit antequam traderetur; relictis enim discipulis secessit et oravit dicens: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis . Quod autem dicit, ad templum sanctum, ut mihi videtur, illam consuetudinem Hebraei populi fortasse mavult intelligi, cui praeceptum fuerat ut in qualibet esset positus regione, ad illam partem semper oraret ubi Jerusalem noverat constitutam; sicut et Da
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e per id quod homo est
ut eius audiatur oratio. fitil.¬
ro tempore passionis. Secundo gr̃as
agit. qm̃ exauditus est in his que fic.¬
ri postulabat. In psalmi fine subuin¬
gens ut sieut ipse suseitatus est poudl.¬
tate diuiuitatis suȩ. ita salius fiat
et populus eius nomini crediturus.¬
p̃s dominus clamat ad pa
tenti non annuat. s magis respon
abipso sileat: hoc est ne pe
est facta diuersitas. Clamat homo ne
sileat ds: quia nr̃o silentio ille tacet.
et nobis negligentib in memoria non
habemur. Contra si domino prestante
respicimus : respicit. Si clamemus ex.¬
audit. o Si diligimus et amamur.¬
t ero similis descendentib in lacũ.
A est si silueris. ero similis in mundi
hinus profunditate uersantib Lacus
enim quidam hoc seculum est: qui
quasi delectabilis ao tranquillus credi.¬
tur. s quas profunditates et mersu-¬
ras habeat ignoratur. Lacus quippe
dicitur. quod sub ipso terra lateat.
Precatur gͦ humanitas uerbi. ne simi-¬

Expanded text:
quod homo est, ut ejus audiatur oratio futuro tempore passionis. Secunda gratias egit, quoniam exauditus est in his quae postulabat. In psalmi fine jungens, ut sicut ipse suscitatus est potestate divinitatis suae, ita salvus fiat et populus ejus nomini crediturus. Domitenti non annuat sed magis responab ipso sileat, hoc est, ne peest facta diversitas. Clamat homo ne sileat Deus, quia nostro silentio ille tacet, et nobis negligentibus in memoria non habemur. Contra si, Domino praestante, respicimus, respicit; si clamamus, exaudit; si diligimus, amamur Et similis ero descendentibus in lacum. Id est, si silueris, ero similis in mundi hujus profunditate versantibus. Lacus enim quidam hoc saeculum est, qui quasi delectabilis ac tranquillus creditur, sed quas profunditates et mersuras habeat ignoratur. Lacus quippe dicitur, quod sub ipso terra lateat. Precatur ergo humanitas Verbi, ne simi