comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ cilicio ⁊ ieiumis mac̾at᷑. nõ solũ .ni. ci¬
liciũ ꝓ camisia defe̾bat s ⁊̃ femoralia cili¬
cina usq ad poplicẽ bauilabat. Sc̃itatẽ a̾
sua̾ ita sb̾tilr ocultabat ut saluo sꝑ hone¬
re stati ͤ rigore sb̃ decentia uestiũ ⁊ aꝑꝑatu
utensiliũ ꝯcordaret morib Singłoꝵ. tride¬
cim pauꝑũ petes cotidie curuatis genib
abluebat ⁊ refectos datis cuil .iiiiͦ arge̾¬

Expanded text:
eius cilitio et ieiuniis maceratur. Non solum enim cilicium pro camisia deferebat, sed etiam femoralia cilicina usque ad poplitem baiulabat. Sanctitatem autem suam ita subtiliter occultabat, ut, salvo semper honestatis rigore, sub decentia vestium et apparatu utensilium concordaret moribus singulorum. Tredecim pauperum pedes cotidie curvatis genibus abluebat, et refectos, datis cuilibet IIII argen
Abbreviated transcription (Latin):
xͥanos ĩuenit quos seꝯ ad urbẽ cordu¬
bam adducẽs diu̾sis supplicus ꝯsũma¬
uit ⁊ eos duo fideles rapientes .s. abdon
⁊ senes sepelier̃t. uñ accusati ⁊ decio
pntati romã pꝰt eũ m̃cti cathenis du¬
cunt ᷑ ⁊ ĩ ꝯspectu decii ⁊ senatꝰ intͦdiuti

Expanded text:
ad urbem Cordulam deducens diuersis ibi suppliciis consummauit; et eos duo subreguli rapientes, scilicet Abdon et Sennes sepelierunt. Vnde accusati et Decio presentati Romam post eum uinctis cathenis ducuntur; et in conspectu Decii et senatus introducti
Abbreviated transcription (Latin):
chrũ ad theatiũ ꝓtrahunt ᷑ ⁊ ad eos loo
scõs nõ tang̾ent s ⁊̃ custodirẽt ĩ iecti s
in eos gladus occidunt᷑ ⁊ ligatis pe¬
dib tracti ft̃ ⁊ iaccati ante siłach ͫ soliᷤ
qͥ ꝯ ibi tͥduo iacuissẽt qͥrmnꝰ sb̃dyaconꝰ
eos collegit ⁊ ĩ domo sua sepelunt. pas¬
si st̃ ccͣ annos doͥ. ccliii.

Expanded text:
ntur et ad eos duo sanctos non tangerent, sed etiam custodirent, iniectis in eos gladiis occiduntur; et ligati pedes tracti sunt et iactati ante simulacrum solis. Qui cum ibi triduo iacuissent, Quirinus subdyaconus eos collegit et in domo sua sepeliuit anno domini CCXLVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃dasse. ⁊ d̾ ħ a torꝙ̃te credit ᷑ suspensa
tũc id̾ zalla cessanit rusticũ torm̃tis
afflig̾e s eiꝰ brachia loris fortib aft̾u¬
gens aute equũ suũ cepit ĩpelłe ut qͥs
mõstͣret. ꝙ̃ ligatis bͣchiis rusticꝰ añce

Expanded text:
m hoc a torquente creditur, suspensa Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis monstraret
Abbreviated transcription (Latin):
istiałba attedamꝰ parum iuxͣ
mũdũ ille ait. uͥ nõ ẽ mulier
isi forte solitudo. Et illegͦ
me ĩ sollitudĩem tolle . ¶ Alius
ã fr̃ cũ mr̃em suam uetulam
tranffluminũ. portare deb̾et.
Ille manus suas inpallio in¬
uoluit. Cin illa ut quid sit
operiusti meanis tuas fili. Et
ille corpus młris igirꝰ est et
ex es ꝙte cõtingebam aliarũ
teĩaꝵ memoria ĩ meo aĩo ueĩ¬

Expanded text:
isti, abba, accedamus parum iuxta mundum', ille ait: 'Ubi non est mulier, ierem, nisi forte solitudo?'. Et ille: 'Ergo, in solitudinem me tolle!'. Alius etiam frater, cum matrem suam vetulam trans fluvium portare deberet, ille manus suas pallio involvit. Cui illa: 'Ut quid sic operuisti manus tuas, fili?'. Et ille: 'Corpus mulieris ignis est, et ex eo quod te contingebam aliarum feminarum memoria in meo animo ve
Abbreviated transcription (Latin):
tumitatẽ ⁊ modũ mortis eiꝰ attentiꝰ ĩ¬
quirebat. S ep̃s blande ferẽs ⁊ om̃s ĩ¬
micos suos ut amicos amplectẽs egit
ꝯ rege. 2ͣdiẽ pasche in urbe qͣ p̃erat cele¬
bͣret. ⁊ ecce illa die mĩtiatũ ÷ ei ꝙ rex ĩ¬
illa nocte ꝙͥꝙͥ de morte eiꝰ traitau̾at

Expanded text:
tunitatem et modum mortis eius attentius inquirebat. Sed episcopus blande ferens et omnes inimicos suos ut amicos amplectens egit cum rege ut diem pasche in urbem cui preerat celebraret. Et ecce ipsa die nuntiatum est ei quod rex illa nocte quicquid de morte eius tracta
Abbreviated transcription (Latin):
ONS EST inegipto. qui aduastissimã scytensis regionis solitudin
tenditur : cui nom̃ ẽ. ferme . In quomonte: pene quingent
sident abstinentissimi monachi. Inquib ẽ. quidã qui paul
ocatur egregius monachus: qui huiꝰ modi morib uiocit. Ne
quacunq re negotiatus ẽ. unquã: non aliqđ opus fecit. ñ a
si quod incessant̾ orabat: Statutas sane atq manifestas. hoc
trecentas numero orationes habebat: ita ut cotidem collec
tra sinũ suũ gesturet lapillos. Exqͥbus singulos ubi fe
gulas orationes: desinu ꝓpͥo iactare consueuerat:
Ic iẜ SE cũ ad scm̃machariũ illũ cui erat cognomenurba
dendi ipsius causa aliquando uenisset: dicit adcũ. Abba
ualde tristissũ. Quẽ cũ referre ille tristiciȩ suac cõgeret ca
ita respondit. Inuico aliquo uirgo quędã cẽ. phibetur. trigi
mortis. pariter poterunt liberari. pro arbitrio seci

Expanded text:
ons est in Aegypto, qui ad vastissimam Scythensis regionis solitudinem tenditur, cui nomen est Pherme . In hoc monte pene quingenti resident abstinentissimi monachi; in quibus est quidam, qui Paulus vocatur, egregius monachus, qui hujusmodi moribus vixit: Non ex quacunque re negotiatus est unquam, non aliquod opus fecit, non asi quod incessanter orabat: statutas sane atque manifestas, hoc est trecentas numero orationes habebat, ita ut totidem collectos intra suum sinum gestaret lapillos, ex quibus singulos, ubi fecisset singulas orationes, de sinu proprio jactare consueverat. Hic ipse cum ad sanctum Macarium illum, cui erat cognomen Urbani, vivendi ipsius causa aliquando venisset, dixit ad eum: Abba Macari, valde tristis sum . Quem cum referre ille tristitiae suae causam cogeret, ita respondit: In vico aliquo, virgo quaedam esse perhibetur, trigimortis vel aliter poterunt liberari pro arbitrio secre
Abbreviated transcription (Latin):
seu neglegentiam tuam curiosius approbare. Nam &ipse hominũ
religiosorum color quo praedicabiles mores ut flore uelantur.
& amictus uestis. & inconfusa mens animi. absq ullo supercilio
sermonis inflati. &uerecunda ipsarum quoq reuerentia sillaba¬
rũ. & grata digestio sensuum. atq uerborum. sufficienter anima¬
re te pot erunt: &iamsi anxietatis alicuiꝰ tedio fatigeris.
Amictus enim uiri . & motus pedum. & dentium risus. ea quae
in ipso uidentur ee̾ significat: sicut sc̃arum scripturarũ prouer¬
bialis sermo testatur.
NCIPIENS igitur promissae narrationis exordium: nullos tibi
neq in ciuitatib neq in uicis. neq in solitudinibus. eẽ incogni¬
tos relatione mea patiar. N ec enim locus quęritur solus inquo
tales habitauerint uiri: sed rectȩ &iam uitȩ propositũ. & prae¬
dicabiles mores:¬

Expanded text:
seu negligentiam tuam curiosius approbare. Nam et ipse hominum seu negligentiam tuam curiosius approbare. Nam et ipse hominum religiosorum color quo praedicabiles mores ut flore velantur et amictus vestis, et inconfusa mens animi, absque ullo supercilio sermonis inflati, et verecunda ipsarum quoque reverentia syllabarum, et grata digestio sensuum atque verborum sufficienter animare te poterunt, etiam si anxietatis alicujus taedio fatigeris. Amictus enim viri, et motus pedum, et dentium risus, ea quae in ipso videntur esse significant, sicut sanctarum Scripturarum proverbialis sermo testatur . Incipiens igitur promissae narrationis exordium, nullos tibi neque in civitatibus, neque in vicis, neque in solitudinibus esse incognitos, relatione mea sum passus. Neque enim locus quaeritur solus, in quo tales habitaverint viri, sed rectae etiam vitae propositum et praedicabiles mores
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃i uirtute mentis diffugias conspectum eorum atq collo¬
quium. quorum contrarium ẽ bonae uitae propositũ: qui penitꝰ
prodeẽ nonpossunt. & quib cura ẽ uaria cutem corporis expoli¬
re: etiamsi rectae cultores fidei memorentur. Sed uita ut ita
dixerim peruersae sectae homines. qui animas subspecie sc̃itatis
euertunt: etiamsi canicie. &colore &ostentatione rugarum.
numerum quodãmodo trahere uideantur annorum: quia
& si nulla eorum lesione maculeris morum probitate munitus.
uel leuiter certe aut resolucris ut seccurior. aut erigeris ut melior:
& uituperabis tales atq ridebis. quod nonsine noxa tui te fecisse
cognosces. S cõrum autẽ uirorum acfeminarum uelut
lumen splendentis fenestrae sectare conspectus: ut per illorũ
ueneranda colloquia. tanquam minutis codicem litteris
scriptum possis diligenter inspicere: actus quoq & cordis
archana ex ipsa cõparatione cognoscere. & siue diligentiam

Expanded text:
ut omni virtute mentis diffugias conspectum eorum atque collout omni virtute mentis diffugias conspectum eorum atque colloquium, quorum contrarium est bonae vitae propositum, qui penitus prodesse non possunt, et quibus cura est varia cutem corporis expolire, etiam si rectae cultores fidei memorentur; sed vita ut ita dixerim perversae sectae homines, qui animas sub specie sanctitatis evertunt, etiam si canitie, et colore, et ostentatione rugarum, numerum quodammodo trahere videantur annorum. Quia et si nulla eorum laesione maculeris morum probitate munitus, vel leviter certe aut resolveris ut securior, aut erigeris ut melior, et vituperabis tales atque ridebis; quod non sine noxa tui te fecisse cognosces. Sanctorum autem virorum ac feminarum veluti lumen splendentis fenestrae, sectare conspectus, ut per illorum veneranda colloquia tanquam minutis Codicem litteris scriptum possis diligenter inspicere, actus quoque et cordis arcana ex ipsa comparatione cognoscere, et sive diligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
autem sp̃s est hoc & hoc. Quod uero is qui huiuscemodi fructus
habere festinat. non intempestiue neq sine consideratione
aut carnem edat aut uinum bibat. & quod neq cũ co habitet.
cuius conscientiam magis norit malignam: paulus iterum
ipse dicebat. Quia unusquisq qui sẽ ad agonem parat.
ab om̃ib se abstinet: Scilicet ut cum corp̃ore uidetur in co¬
lumis. abstineat ab is quae faciunt crassiores. Cum autem
infirmitate aliqua autdolore uexatur. aut tristicia. ł quibusdã
temptationib mordetur. utatur quidem cibis aut potib tanquã
medicamentis. quae possunt curare sollicitos: abigat autem
a se ea quib anima uulneratur. hoc ẽ iracundiam. inuidiam.
amorem uanaegłae. & rectae uoluntatis defectionem: insusurra¬
tiones quoq &irrationabiles suspirationes. agens dño gr̃as
UIuicieNTi igitur super hoc disputationẽ
decursa. aliam rursus adiungo docilitati tuae monitionem.

Expanded text:
autem spiritus est, hoc et hoc . Quod vero is qui hujusmodi fructus autem spiritus est, hoc et hoc . Quod vero is qui hujusmodi fructus habere festinat, non intempestive neque sine consideratione, aut carnem edat, aut vinum bibat, et quod neque cum eo habitet cujus conscientiam magis norit malignam, Paulus iterum ipse dicebat: Quia unusquisque qui se ad agonem parat, ab omnibus se abstinet ; scilicet ut corpore videatur incolumis, abstineat se ab iis quae faciunt crassiores; cum autem infirmitate aliqua aut dolore vexatur, aut tristitia, vel quibusdam tentationibus mordetur, utatur quidem cibis aut potibus tanquam medicamentis, quae possint curare sollicitos, abigat autem a se ea quibus anima vulneratur, hoc est iracundiam, invidiam, amorem vanae gloriae et rectae voluntatis defectionem, susurrationes quoque et irrationabiles suspiciones, agens Domino gratias sempiternas. Sufficienti igitur super hoc disputatione decursa, aliam rursus adjungo docilitati tuae monitionem; 942
Abbreviated transcription (Latin):
hoc requirit necessitas corporalis: etiamsi nos aliqui obcibum
carnis &uini potum ut illum iudaei aliquando reprehendant.
Neq uti ergo istis. neq abhis abstinere iuxta ueritatem rei
aliquid eẽ arbitreris: sed solam fidem quae dilectione &õperib
extenditur. plurimum ualere cognoscas. Igitur cuiꝰ actib
semper inhȩrere cernitur fides: propter ipsam inculpabilis
erit: siue manducauerit memorata scubiberit. Om̃e enĩ quod
non ẽ ex fide: peccatum ẽ. Sed qm unusquisq delinquens id
quod agit exfide seagere dicit. etiam cum aliquid stulta persu¬
asione & corrupta atq uitiosa conscientia facit: ita hoc saluator
noster distinxit ut diceret: Ex fructib eorum: cognoscetis eos
scđm apłm iste sit fructus. hoc ẽ caritas. gaudium. pax. longa¬
nimitas. mansuetudo. bonitas. fides. continentia. atq simplici¬
tas: profecto manifestum ẽ. Paulus enĩ ipse dicebat. Fructus

Expanded text:
hoc requirit necessitas corporalis, etiam si nos aliqui ob cibum hoc requirit necessitas corporalis, etiam si nos aliqui ob cibum carnis et vini potum ut illum Judaei aliquando reprehendant. Neque uti ergo istis, neque ab his abstinere juxta veritatem rei aliquid esse arbitreris; sed solam fidem quae dilectione et operibus extenditur, plurimum valere cognoscas. Igitur cujus actibus semper inhaerere cernitur fides, propter ipsam inculpabilis erit, sive manducaverit memorata seu biberit. Omne enim quod non est ex fide, peccatum est . Sed quoniam unusquisque delinquens, id quod agit, ex fide se agere dicit, etiam cum aliquid stulta persuasione et corrupta atque vitiosa conscientia facit, ita hoc Salvator noster distinxit, ut diceret: Ex fructibus eorum cognoscetis eos r secundum Apostolum, iste sit fructus, hoc est charitas, gaudium, pax, longanimitas, mansuetudo, bonitas, fides, continentia, atque simplicitas, profecto manifestum est; Paulus enim dicebat: Fructus
Abbreviated transcription (Latin):
non ieiunant. sicut &ioħis: Qui rursus insultabant: & ĩpsis
discipłis dicebant. Magister uester cũ publicanis manducat
&bibit. Quod autem numquam propter panẽ &aquã solam
reprehensi fuissent. nisi propter uinum uelcarnes. potest
fieri manifestum iis: qui irrationabiliter eos quidem qͥbibunt
uina despiciunt: eos autem qui aquam solent haurire mirant᷑.
Saluator ergo dicebat. Uenit ioħs inuia iusticiae. neq eders
neq bibens: carnem sinedubio dixit &uinum: nam sine alus
specieb profecto nec uiueret: &dicunt: Doemonium habet.
Uenit filius hominis manducans &bibens: &dicunt: Eccchomo
uorax & potator uini.amicus publicanorum & peccatorum.
eoqđ cum ipsis manducaret &biberet. Quid nos gͦ faciemus:
N eq eos qui uituperant. neq: eos qui laudant sequamur.
Sed aut ratione ieiunium cum iohe teneamus. etiamsi dȩmonẽ
habere dicamur: aut cum iħu xp̃o sapienter uina bibamꝰ. qͣndo

Expanded text:
non jejubant sicut Joannis ? Qui rursus insultabant, et ipsis non jejubant sicut Joannis ? Qui rursus insultabant, et ipsis discipulis dicebant: Magister vester cum publicanis manducat et bibit . Quod autem nunquam propter panem et aquam solam reprehensi fuissent, nisi propter vinum vel carnes, potest fieri manifestum iis qui irrationabiliter eos quidem qui bibunt vina, despiciunt; eos autem qui aquam solent haurire, mirantur. Salvator ergo dicebat: Venit Joannes in via justitiae, neque edens neque bibens carnem sine dubio dixit et vinum; nam sine aliis speciebus profecto nec viveret, et dicunt: Daemonium habet. Venit Filius hominis manducans et bibens, et dicunt: Ecce homo vorax, et potator vini, amicus publicanorum et peccatorum , eo quod cum ipsis manducaret et biberet. Quid nos ergo faciemus? Neque illos qui vituperant, neque eos qui laudant sequamur, sed aut ratione jejunium cum Joanne teneamus, etiamsi daemonem habere dicamur: aut cum Jesu Christo sapienter vina bibamus, quando
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ qui rationabiliter uinum biberunt eẽ scõs uiros: qui autẽ
sine ratione aquam. uitiosos eẽ homines ac prophanos. Neq
obhoc unquam ipsam speciem quam ds̃ fecit aut uituperandã.
aut laudandã putes: sed illos autbeatos scđm propositum suum
arbitreris aut miseros. qui bene uel male ipsis rebus utuntur.
Bibit aliquando ioseph apud aegyptios uinũ: nectamen sapi¬
entiam suam laesit. eoqđ proposĩtum mentis suae ante muniuit:
Pytagoras autẽ & diogenes. & plato. inter quos manichei quoq
om̃isq eorum qui sibi sapientes uidebantur caterua. in tantam
uanaegłae cupiditate progressi inciderunt dampnationem.:
ut ipsũm quoq factorem õm̃ium ignorarent dm̃. & ĩdola quae
ipsi fecerant adorarent. Usus est & apłs petrus uino: cũ reliquo
discipłorum choro. Unde &ipse saluator eorundẽ magister.
a iudeis uidetur eẽ reprehensus. dicentibus: Cur discipłi tui

Expanded text:
quidem qui rationabiliter vinum biberunt, esse sanctos viros, qui autem quidem qui rationabiliter vinum biberunt, esse sanctos viros, qui autem sine ratione aquam, vitiosos esse homines ac profanos. Neque ob hoc unquam ipsum speciem quam Deus fecit, aut vituperandam aut laudandam putes; sed illos aut beatos secundum propositum suum arbitreris, aut miseros, qui bene vel male ipsis rebus utuntur. Bibit aliquando Joseph apud Aegyptios vinum, nec tamen sapientiam suam laesit, eo quod propositum mentis suae ante munivit: Pythagoras autem, et Diogenes, et Plato inter quos Manichaei quoque, omnisque eorum qui sibi sapientes videbantur caterva in tantam vanae gloriae cupiditatem progressi, inciderunt damnationem, ut ipsum quoque factorem omnium ignorarent Deum, et idola quae ipsi fecerant adorarent. Usus est et apostolus Petrus vino cum reliquo discipulorum choro; unde et ipse Salvator eorumdem magister a Judaeis videtur esse reprehensus, dicentibus: Cur discipuli tui
Abbreviated transcription (Latin):
honesti propositi uoluntatem sacramenti uinculis liges
Quod perpessos nouimus plures. qui uanaeglae contentione
incibis uel potib abstinendis. inseruitutem quodãmodo rede¬
gerunt iurisiurandi necessitate. liberam illam quã in ipsis
ds fecerat uoluntatem. Quiq sacramentis ꝓpriis obligati.
dum promissa implere non possunt. & deformiter amõre
uiuendi ac uoluptate retinentur: ex necessitate cui sua subiacen
culpa. periurii crimen incurrunt: Si igitur sola ratione his reb
abstineas. & sola iterum ratione easdem̃ cum uelis sumas. nunquã
profecto peccabis: Ds enim quiratio ẽ: ea quae mouent᷑ in nobis
archanis cõmendat auxilus. illa quidẽ damnans quaeledunt.
amplectens uero atq suscipiens illa quac prosunt. Nam iusto
inquit: posita lex non ẽ: Melius ẽ autẽ uinũ cumratione potatũ:
quamcũ arrogantia & fastu aqua. Etsi uidetur. aduerte eos

Expanded text:
honesti propositi voluntatem sacramenti vinculis liges: honesti propositi voluntatem sacramenti vinculis liges: quod perpessos novimus plures, qui vanae gloriae contentione in cibis vel potibus abstinendis, in servitutem quodammodo redegerunt jurisjurandi necessitate liberam illam, quam in ipsis Deus fecerat voluntatem. Quique sacramentis propriis obligati, dum promissa implere non possunt, et deformiter amore vivendi ac voluptate retinentur, ex necessitate cui sua subjacent culpa perjurii crimen incurrunt. Si igitur sola ratione his rebus abstineas, et sola iterum ratione easdem cum velis sumas, nunquam profecto peccabis; Deus enim qui ratio est, ea quae moventur in nobis arcanis commendat auxiliis, illa quidem damnans quae laedunt, amplectens vero atque suscipiens illa quae prosunt; nam justo inquit posita lex non est . Rectius est autem vinum cum ratione potare, quam cum arrogantia et fastu aquam. Et si videtur, adverte, eos
Abbreviated transcription (Latin):
& laborib abstinentiae &bonis circa pauperes factis exuberan¬
tes. alii casta uiduitate gaudentes. alii uirginitate sullimes.
diuinarum &iam lectionib &scriptionib litterarũ plurimum
głantes. a recti propositi itinere deuiarunt: in differenter
quasi subspecie cuiusdam religionis curiositatis amore lar¬
guentes. ex qua multiplex animi sollicitudo gencratur.: postq
alienorum quoq negociorum cura succedit: unde calumniosi
&iam nomen incurritur . Quo nomine. abonorum actuum
amministratione prohibentur: qua quidem nec ii qui solis
propriae tantum animae negocus uacant. fruunt᷑ ut matre
Insiste igitur uiriliter quaeso. non augens opes: quas tamen
magis semper imminuis sufficienter diuidens eas om̃ibus
quos egere cognoscis: quae proficiunt tibi administeria
& fomẽnta uirtutum. Neue te impetus quidã irrationabili
anticipatione praecueniat: utdum hominib placere festinas.

Expanded text:
et laboribus abstinentiae, et bonis circa pauperes factis 941 exuberanet laboribus abstinentiae, et bonis circa pauperes factis 941 exuberantes, alii casta viduitate gaudentes, alii virginitate sublimes, divinarum etiam lectionibus et scriptionibus litterarum plurimum gloriantes, a recti propositi itinere deviarunt; indifferenter quasi sub specie cujusdam religionis, curiositatis amore languentes, ex qua multiplex animi sollicitudo generatur; post quae aliorum quoque negotiorum cura succedit, unde calumniosi etiam nomen incurritur, quo nomine a bonorum actuum administratione prohibentur: qua quidem nec qui solis proprie tantum animae negotiis vacant, fruuntur ut matre. Insiste igitur viriliter, quaeso, non augens opes quas tamen magis semper imminuis sufficienter dividens eas omnibus quos egere cognoscis, quae proficiunt tibi ad ministeria et fomenta virtutum; neve te impetus quidam irrationabili anticipatione praeveniat, ut dum hominibus placere festinas,
Abbreviated transcription (Latin):
illi sufficiebat sola fama uirtutis. nisi ut etiam uultum quoq
acfiguram ipsius uiri cuperet intueri. quanto magis hoc ego
decẽm milium debitor talentorum facere debui. non ut illis sc̃is
prodessem aliquid. sed ut mihi peccatori perom̃ia prouiderem:
Nam &ii qui scripserunt uitas patrũ ante nr̃orũ. sci abrahae.
isaac. iacob. & qui ipsum sequuntur. morsi. heliae. ioħis. atq
reliquorum. non ut ipsis adiecturi głae aliquid retulerunt.
sed utlegentib profuturi. Qua propter haec sciens fidelissime
multumq uenerabilis scruc xp̃i laUSE. pertemetipsũ suadendo
melius tibi consulens. &iam nr̃am loquacitatem ad custodien¬
dum in te propositum piae uoluntatis amplectere: Iuȩ quidẽ
uarus uisibilium inuisibiliumq uitiorum ueluti fluctibus
uerberatur: quam nisi frequenti oratione. & diligenti animae
ad dm̃ uacatione sedare non possumus. Multi enim fratrum

Expanded text:
illi sufficiebat sola fama virtutis, nisi etiam vultum quoque illi sufficiebat sola fama virtutis, nisi etiam vultum quoque ac figuram ipsius viri cuperet intueri, quanto magis hoc ego decem millium debitor talentorum facere debui? non ut illis sanctis prodessem aliquid, sed ut mihi peccatori per omnia providerem. Nam et ii qui scripserunt vitas patrum ante nostrorum, sancti Abrahae, Isaac, Jacob, et qui ipsos sequuntur, Moysi, Aeliae, Joannis atque reliquorum, non ut ipsis adjecturi gloriae aliquid retulerunt, sed ut legentibus profuturi. Quapropter haec sciens, fidelissime multumque venerabilis serve Christi Lause, per temetipsum suadendo melius tibi consulens, etiam nostram loquacitatem ad custodiendum in te propositum piae voluntatis amplectere; quae quidem variis visibilium invisibiliumque vitiorum veluti fluctibus verberatur, quam nisi frequenti oratione et diligenti animae ad Deum vacatione sedare non possumus. Multi enim fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
itaq homo dĩ &stupende amore discendi. qui opto uel ex parte
quod diuinitus iubetur imitari. plurimos scõs uiros uidisse me
memini: nectamen id ueluti pertransitum uel perfunctorie
faciens. sed perxxx. & per alios totidem pergens dies. pedibus
quod ante dm̃ dicam iter om̃e confeci: uniuersum pene romanũ
solum ambulando cognoscens. itineris molestias libenter
amplectens: ut hominĩs sci &amatoris dĩ conspectib fruerer
Quod proculdubio aliter non haberem. Namsi ille qui absq
aliqua comparatione melior me ẽ. quiq longe praecedit
ac uincit totũ mundũ rerum peritia & tuta cõnscientiȩ fide
paulus apłs detharso usq ad patriam iudaeorum ambulan¬
quasi cum quadam iactantia referens proprios diuulgat
labores. dum illos qui ocio atq segnicia torpescere uidẽntur
accendit dicens. ascendi hierosolimã uidere petrum. nonenim

Expanded text:
itaque, homo Dei et stupende amore discendi, qui opto vel ex parte itaque, homo Dei et stupende amore discendi, qui opto vel ex parte quod divinitus jubetur imitari, plurimos sanctos viros vidisse me memini, nec tamen id veluti per transitum et perfunctorie faciens, sed per triginta et per alios totidem pergens dies, pedibus quod ante Deum dicam iter omne confeci, universum pene Romanum solum ambulando cognoscens, et itineris molestias libenter amplectens, ut hominis sancti et amatoris Dei conspectibus fruerer: quod proculdubio aliter non haberem. Nam si ille qui absque aliqua comparatione melior me est, quique longe praecedit ac vincit totum mundum rerum peritia et tuta conscientiae fide Paulus apostolus, de Tarso usque ad patriam Judaeorum ambulanquasi cum quadam jactantia referens, proprios divulgat labores, dum illos qui otio atque segnitia torpescere videntur, accendit, dicens: Ascendi Jerosolymam videre Petrum non enim
Abbreviated transcription (Latin):
ad summũ quidem peracta certamina. sed propter matrem
superbiae quaeuocatur cocnodoxia ad extremũ baratrum
scriptum ẽ dicens: Coartor exduobus. desiderium habens dissolui.
a ce cumap̃o multomelius. Et iterum. Pracpara ad perfecti¬
onem opera tua: &esto in agro operator. Nam qui memor
semper ẽ mortis. quac om̃imodis sine cunctatione & necessario
uencura c̃ nunquam grandia ac magna peccabit. iuxta quod
scriptum ẽ. In om̃ib õperib tuis memorare nouissima tua.
& inperpetuũ non peccabis. Supra cętera uero om̃ia. neq
quae cõmendata sensib tuis fuerint salubri relatione c̃cẽpnas.
nec respuas clocutionũ humilitatem. rusticitatemq uerborum:
Non enim hoc opus diuinae doctrinae ẽ utquis facunde loqͥt᷑.
sed ut om̃ium sensus intellectu ueritatis instituat. scđm quod
dictum ẽ Aperi os tuũ: uerbo dĩ. Et iterum. Ne perdideris
narrationem senum: nam &ipsi: asuis patrib didicerunt. E go

Expanded text:
ad summum quidem peracta certamina, sed propter matrem ad summum quidem peracta certamina, sed propter matrem superbiae quae vocatur Cenodoxia ad extremum barathrumscriptum est: Coarctor ex duobus, desiderium habens dissolvi et esse cum Christo multo melius . Et iterum: Praepara ad perfectionem opera tua, et esto in agro operator . Nam qui memor semper est mortis quae omnimodis sine cunctatione et necessario ventura est, nunquam gravia ac magna peccabit, juxta quod scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in perpetuum non peccabis . Supra caetera vero omnia, neque quae commendata sensibus tuis fuerint salubri relatione, contemnas; nec respuas elocutionum humilitatem, rusticitatemque verborum. Non enim hoc opus divinae doctrinae est, ut quis facunde loquatur; sed ut omnium sensus in ellectu veritatis instituat, secundum quod dictum est: Aperi os tuum verbo Dei . Et iterum: Ne perdideris narrationem senum; nam et ipsi a suis patribus didicerunt . Ego
Abbreviated transcription (Latin):
ni cõmisi: Attentiusq sc̃orum patrum int̾cessione meas uires
cõmuniens. ad certaminis stadium sum progressus: uirorum
fortium necnon &iam feminarum. quos aũt ipse uultu ꝓpͥo
uidere promerui. aut a scĩs patrib qui eorum nouere uirtutes
me audisse cõmemini. głosa signa scripturus atq certamina:
Nam & plurimas ciuitãtes ac uillas. om̃sq pene speluncas.
& tecta heremi inqua monachi habitant diligenti cur a
dĩ pietate pedestri labore circumiens. & uirorum quos oculis meis
inspexi. & mulierũ propter spem quae nobis in xp̃o reposita ẽ
sexum femineum animi uirtute uincentium: in quantum
meae suppeditat paruitati. nomina pariter &cenus. & patriã.
locumq habitationis presenti libello cõplexus. tibi amatori
xp̃i famuloq dĩ .atq inclito pii imperii ornamento laUSE
transmisi : simul cõmemorans utriusq sexus in quibusdam

Expanded text:
ni commisi attentiusque sanctorum Patrum intercessione meas vires ni commisi attentiusque sanctorum Patrum intercessione meas vires communiens, ad certaminis stadium sum progressus, virorum fortium, nec non etiam feminarum, quos aut ipse vultu proprio videre promerui, aut a sanctis patribus qui eorum novere virtutes, me audisse commemini, gloriosa signa scripturus atquo certamina. Nam et plurimas civitates ac villas, omnesque pene speluncas et tecta eremi in qua monachi habitant diligenti cura, Dei pietate pedestri labore circumiens, et virorum quos oculis meis inspexi, et mulierum propter spem quae nobis in Christo reposita est, sexum femineum animi virtute vincentium, in quantum meae suppeditat parvitati, nomina pariter et genus, et patriam, locumque habitationis praesenti libello complexus, tibi amatori Christi, famuloque Dei, atque inclyto pii imperii ornamento, Lause, transmisi, simul commemorans utriusque sexus in quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃orũ sp̃ualiumq patrũ. qui in dĩ placito uictitantes. insuperabili
certamine carnis crucifixere molliciem. quorũ ipse quoq bene
transactas uirtutes prȩdicare non desinit: studemꝰ describere
Est autẽ huius desiderii sp̃ualis exactor uirorũ obtimꝰ laUSUS.
qui post dĩ tutelam. custos pussimi probatur ordinatꝰ imperii.
Ego igitur &lingua imperitus. & sp̃ualis scientiae tenuit er
degust᷑ator. necnõn &iam scorũ patrũ sp̃uali catalogo nimis
indignus. magnitudinẽ praccepti ultra mensurã meã perspiciers.
reluctari temp̃tabam huiuscemodi iussioni: quae &sapientiae
litteratae. & diuinae doctrinae indiget intellectu. Sed cũ rursus
uererer primũ quidẽ nobile studium iniungentis. deinde utili¬
tatem legentium pertractarem : postremo mẽtuens in oboedientiȩ
graue periculum. tanti prȩcepti cumulũ supernȩ dispensatio¬

Expanded text:
sanctorum spiritualiumque Patrum qui in Dei placito vietitantes, insuperabili sanctorum spiritualiumque Patrum qui in Dei placito vietitantes, insuperabili certamine carnis crucifixere mollitiem, quorum ipse quoque bene transactas virtutes praedicare non desinit studemus describere. Est autem hujus desiderii spiritualis exactor virorum optimus Lausus, qui post Dei tutelam, custos piissimi probatur ordinatus imperii. Ego igitur et lingua imperitus, et spiritualis scientiae tenuiter degustator, nec non etiam sanctorum Patrum spirituali catalogo nimis indignus, magnitudinem praecepti ultra mensuram meam esse perspiciens, reluctari tentabam hujusmodi jussioni, quae et sapientiae litteratae, et divinae doctrinae indiget intellectu. Sed cum rursus vererer, primum quidem nobile studium injungentis, deinde utilitatem legentium pertractarem, postremo metuens inobedientiae grave periculum, tanti praecepti cumulum supernae dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
DESCRIETA IST NOBILIS CONTINENTIA MIRABILISQ
CONUERSRTIONIS TRANSACTIO COENOBIIARU PARTTER
atq anachoritarum: qui inheremo ademulationem
imitationẽq caelestium uiuere cupientes. superni
regni iter aggressi sunt. Feminarum quoq prouecta¬
rũm atq honestarum. ac sp̃ualium matrũ cõmemora¬
tio. quae uirili perfectoq sensu ad exemplũ amoremq
diuinum. eorum qui desiderant continentiae ac pudi¬
ciciae redimiri coronis: cum insigni abstinentia finiere
certamina. Ecirco precipientẽ nobis uiro moribus
suauissimo sensuq doctissimo. animo quoq pacifico
& corde puissimo. mente etiam amatore dĩ. atq in neces¬
sitatib indigentiũ socio. & celsitudine dignitatũ pro
bonitate conscientiac plurimis eloquentib prȩferendo.
atq in om̃ib uirtute diuini sp̃s praemunito. quinimmo
quia oportet dicere ueraciter. ad speculationẽ potiorum
sedulitutis exemplo segnes animos incitante: abstinentiã

Expanded text:
descripta est nobilis continentia, mirabilisque conversationis transactio coenobitarum pariter atque anachoretarum, qui in eremo ad aemulationem imitationemque coelestium vivere cupientes, superni regni iter aggressi sunt: feminarum quoque provectarum atque honestarum, ac spiritualium matrum commemoratio, quae virili perfectoque sensu ad exemplum amoremque divinum, eorum qui desiderant continentiae ac pudicitiae redimiri coronis, cum insigni abstinentia finiere certamina. Idcirco praecipiente nobis viro moribus suavissimo, sensuque doctissimo, animo quoque pacifico, et corde piissimo, mente etiam amatore Dei, atque in necessitatibus indigentium socio, et celsitudine dignitatum pro bonitate conscientiae, plurimis eloquentibus praeferendo, atque in omnibus virtute divini Spiritus praemunito, quinimo quod oportet veraciter dicere ad speculationem potiorem, redulitatis exemplo segnes animos incitante, abstinentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ic hi autẽ hoc sufficit. quod merui tantorũ meminisse
scõrũ: & quod tradidi eos memoriȩ litterarum. Neq enĩ
sine instinctu dĩ ad hoc tuus sensus accensus est. ut uelles a me
tibi ista conscribi: & ut istorũ omĩum uitas cõprehendi pręci¬
peres hoc libello.
Tu uero fidelissime xp̃i famule lause. libenter hunc recole:
maximã inus imaginem resurrectionis agnoscens. Beatas
scõrum uitas uirorum. & intolerandos labores. & ad mirandã
patientiã lege. promtisq sensib sequere. & spe rerũ bonarum
cęlestiumq nutrire: sciens paucos fore eos qui sequentur hos
qui prȩcesserunt dies. Prome autẽ orare dignare. talemq
te michi atq omib prebe. qualẽ esse te nouĩ aconsulat u
ticiani usq inpręsentẽ diem: &qualem te postea presulem
cubiculi piȩ sedis inuerii. Nanq opes. dignitas & potestas.
innullo minorem te crga amorem di timoremq fecerunt. Totus

Expanded text:
Mihi tamen hoc sufficit quod merui tantorum meminisse Mihi tamen hoc sufficit quod merui tantorum meminisse sanctorum, et quod tradidi eos memoriae litterarum; neque enim sine instinctu Dei ad hoc tuus sensus accensus est, ut velles a me tibi ista conscribi, et ut istorum omnium vitas comprehendi praeciperes hoc libello. Tu vero, felicissime Christi famule Lause, libenter haec recole, maximam in his imaginem resurrectionis agnoscens. Beatas sanctorum vitas virorum, et intolerandos labores, et admirandam patientiam lege, promotisque sensibus sequere, et spe rerum bonarum coelestiumque nutri, sciens paucos fore qui sequentur eos qui hos praecesserunt dies. Pro me autem orare dignare, talemque te mihi atque omnibus praebe, qualem esse te novi a consulatu Titiani usque in praesentem diem, et qualem postea te praesulem cubiculi piae sedis inveni. Namque opes, dignitas, et potestas, in nullo minorem te erga amorem Dei timoremque fecerunt. Totus
Abbreviated transcription (Latin):
quod alimenta uitae necessaria non haberes: Unde inquit.
& ab illo frumentũ atq oleũ tibi datur. Cũq ad eum ille ipsc
uenisset adquẽ fuerat transmissus: ait eidem : Tu ille nescio
quis: Et ille se esse respondit. Adquẽ dixit hocille: Iussit
aliquis. ut tibi triginta frumenti modios. & decem olei sex¬
tarios darem. De hoc gͦ maxime głabor: qui talis fuit
Quẽ noui frequenter cũ uideret aliquos necessitate grauis¬
sima acpenuria laborare. multũ fleuisse: & dedisse isdem prec
corpussuũ quȩcunq habere posset. Noui etiã ꝓ aliquo mo¬
nacho qui inciderat inpeccati ruinã. tantũ in precib suis
fudisse lacrimarum: ut eum adpoenitentiã magnã orando
ac flendo reuocaret. Hic idem michi aliquando uirauit.
hoc dicens: Deprecatus sũ dm̃. ne unquã aliquid maxie
apeccatore uł diuite exiis quȩ necessaria uictui uł usui
meo uiderentur acciperem.

Expanded text:
quod alimenta vitae necessaria non haberes: vade, inquit, quod alimenta vitae necessaria non haberes: vade, inquit, et ab illo frumentum atque oleum tibi datur. Cumque ad eum ille ipse venisset, is ad quem fuerat ipse transmissus ait eidem: Tu ille nescio quis? Et ille se esse respondit. Ad quem dixit hoc ille: Jussit aliquis ut tibi triginta frumenti modios, et decem olei sextarios darem. De hoc ergo maxime gloriabor qui talis fuit; quem novi frequenter, cum videret aliquos necessitate gravissima ac penuria laborare, multum flevisse, et dedisse iisdem praeter corpus suum quaecunque habere posset. Novi etiam pro aliquo monacho, qui inciderat in peccati ruinam, tantum in precibus suis fudisse lacrymarum, ut eum ad poenitentiam magnam orando ac flendo revocaret. Hic idem mihi aliquando juravit, hoc dicens: Deprecatus sum Dominum, ne unquam aliquid maxime a peccatore vel divite, ex iis quae necessaria victui vel usui meo viderentur acciperem.
Abbreviated transcription (Latin):
te peccaturũ: & feminã tibi quãcunq in hoc mundo desideraue¬
ris exhibeo. Alio quodã tempore ꝑquattuor decim noctes
confligens cũ eodemon. sicut michi ipse referebat: cũ pedib
cũ nocte decella sua traheret. humana ei uoce dicebat. Noli
adorare xp̃m: & nunquã adte ulterius accedam. Cui hoc dabat
ille responsũ. Propterea inquiens magis & adoro eũ &iugiter
adorabo. &inimmensũ modũ ad mirabor głam ipsius ac stupebo.
quia hoc ipso quod facio angeris multũ ãtq cruciaris. Centũ
& sca ciuitates: ipse hic cognouit. Longo etiã tempore. inplu
Scio etiam eum. ter ab angłis accepisse cibum. Uno autẽ die.
inuastissimis solitudinũ locis cũ ne micã quidem panis habe¬
ret: tres calidos inpelle sua repperit paximates. Alio quoq
tempore. uinũ acpanes pariter inuenit: Quodã die eũ alicui
dixisse reminiscor: quod angło loquente haec audierit: didici.

Expanded text:
te peccaturum, et feminam tibi quacunque de hoc mundo desideravete peccaturum, et feminam tibi quacunque de hoc mundo desideraveris, exhibebo. Alio quodam tempore per quatuordecim noctes confligens cum eo daemon sicuti ipse mihi referebat, cum pedibus eum nocte de cella sua traheret, humana ei voce dicebat: Noli adorare Christum, et nunquam ad te ulterius accedam. Cui hoc dabat ille responsum: Propterea, inquiens, magis et adoro eum, et jugiter adorabo, et in immensum modum admirabor gloriam ipsius ac stupebo, quia hoc ipso quod facio angeris multum atque cruciaris. Centum et sex civitates ipse cognovit, longo etiam tempore in plurScio et eum ter accepisse ab angelis cibum: uno autem die in vastissimis solitudinum locis, cum ne micam quidem panis haberet, tres calidos in pelle sua reperit paximates; alio quoque tempore vinum ac panes pariter invenit. Quodam die eum alicui dixisse reminiscor, quod angelo loquente haec audierit, Didici et
Abbreviated transcription (Latin):
cũ lector una cũ ep̃o genua sua fixisset: mulier enixa est
Tantũq uigis innocentiȩ oratio ualuit. ut et calũnia periret.
& calũniatria emendaret᷑ in poenis: Et ut possemꝰ cognoscere
tutis usq in hodiernũ diem uixit. atq ita nunc ponã finẽ
meo libello. Hunc ego plurimũ temporis admodũ noueram.
nullo desiderio mentis aut corporis uictũ. uel adiciunandum
uoluisse placere hominibus: uel adedendũ carnis illecebra
supatum. Uicisse autẽ eũ estimo tam diuitiarũ quã uanȩ głac
exparte maiore cupiditatẽ: atq id sibi solũ sufficere credentẽ.
quod haberet inmanibus. Nullo ornatu uestiũ delectabatur
Procontẽptu etiã suo: grãs semꝑagere consueuerat. Et ꝓueris
amicis. etiã periculũ subire cupiebat. Exꝑtus ẽ. etiã milies
& forte amplius demonũ potestatẽ: usq ad eo ut quadã die
pacisci cũ eo diabolus uellet hoc dicens. Promitte mͥ uel semel

Expanded text:
cum lector una cum episcopo genua sua flexisset, mulier enixa est. cum lector una cum episcopo genua sua flexisset, mulier enixa est. Tantumque jugis innocentiae oratio valuit, ut et calumnia periret, et calumniatrix emendaretur in poenis, et ut possemus agnoscere tutis usque in hodiernum diem vixit, atque ita nunc ponam finem meo libello . Hunc ego plurimum temporis admodum noveram, nullo desiderio mentis aut corporis victum, vel ad jejunandum noluisse placere hominibus, vel ad edendum carnis illecebra superatum. Vicisse autem eum existimo tam divitiarum quam vanae gloriae ex parte majore cupiditatem, atque id sibi solum sufficere credentem, quod haberet in manibus. Nullo ornatu vestium delectabatur. Pro contemptu etiam suo, semper gratias agere consueverat, et pro veris amicis etiam periculum subire cupiebat. Expertus est etiam millies et forte amplius daemonum potestates, usque adeo ut. quadam die pacisci cum eo diabolus vellet, hoc dicens: Promitte mihi vel semel
Abbreviated transcription (Latin):
Peraliud igit᷑ biduũ imminente ei diuino iudicio. neq morie¬
batur. neq pariebat puella . Et qm̃ clamores ipsius atq gemitꝰ
dutius ũstantes sorores ferre nonpoterant. epõ quod au¬
dierant celeriter retulerunt: confessã in dolore hoc eã dudum
esse dicentes. quod calũniata memorato leccori fuisset: &iccirco
parere nonualeret: Tunc adcũ diaconos ep̃s mittit: mandatq
es Ora inquit: ut calũniatrix tua pariat. Quib nullũ dedit
responsum. Neq aꝑuit hostium ꝓpriȩ mansionis: in qua iugiter
ex quo fuerat ingressus. ieiunus uigilusq dñm p̾recabatur
Pergitigitur p̾ater ipsius ad ep̃m. Rursus orationes inȩccła ma¬
xime fiunt: & ne sic quidẽ illa aliquod remediũ sentiebat: Tunc
igitur ep̃s ipse adlectorẽ uenit. pulsat hostium: & ingressus hoc
dixit. Surge fr̃ custachi: & solue quod ligasti. Ipsoq mom̃to.

Expanded text:
Per aliud igitur biduum, imminente ei divino judicio, neque moriePer aliud igitur biduum, imminente ei divino judicio, neque moriebatur neque pariebat puella. Et quoniam clamores ipsius atque gemitus diutius circumstantes sorores ferre non potuerunt, episcopo quod audierant celeriter retulerunt, confessam in dolore hoc etiam dudum esse dicentes, quod calumniata memorato lectori fuisset, et idcirco parere non valeret. Tunc ad eum diaconos episcopus mittit, mandatque ei: Ora, inquit, ut calumniatrix tua pariat. Quibus nullum dedit responsum ille, neque aperuit ostium propriae mansionis, in qua jugiter, ex quo fuerat ingressus, jejuniis vigiliisque Dominum precabatur. Pergit igitur pater ipsius ad episcopum; rursus orationes in ecclesia maxime fiunt; et nec sic quidem illa aliquod remedium sentiebat Tunc igitur episcopus ipse ad lectorem venit: pulsat ostium, et ingressus, hoc dicit: Surge, frater Eustathi, et solve quod ligasti. Ipsoque momento,
Abbreviated transcription (Latin):
lanter ac diligenter incũberet: intra breue tempꝰ puella cũ
ꝓprios implesset dies. aduenerat ei hora pariendi: simulq
instabat uistum di iudicium. Nam cũ eam uehementer
urgerent gemitus ac dolores. atq ipsa iam inferna calũnia¬
trix miseranda conspiceret. neq expedire se partus ipsius
posset angustus. tantumq cruciatũ aprimo usq ad septimũ
diem mulier sustineret: intolerabili dolore cõpulsa. cũ iam
sine dubio se uideret esse moriturã. neq ulterius aut mandu¬
care aut bibere. aut somnũ oculi ipsius cape potuissent: hoc
maxima ꝓclamando uoce dicebat: Ue miserę michi: quȩ adhoc
periculum dupliciter ueni. Primũ quod uirginitatẽ ꝑdidi.
deinde quod falsũ lectori illi crimen imposui: Quod statim
defertur ad patrẽ ipsiuis. Pater autẽ ueritus. ne quasi calũniato¬
rem eũ reprchenderent alii: uelut incredulus quieuit &t̾acuit

Expanded text:
lanter ac diligenter incumberet, intra breve tempus, puella cum lanter ac diligenter incumberet, intra breve tempus, puella cum proprios 983 implesset dies, advenerat ei hora pariendi, simulque instabat justum Dei judicium; nam cum eam urgerent vehementer gemitus ac dolores, atque jam ipsa inferna calumniatrix miseranda conspiceret, neque expedire se partus ipsius posset angustiis, tantumque cruciatum a primo usque ad septimum diem mulier sustineret, intolerabili dolore compulsa, cum jam sine dubio se videret esse morituram, neque ulterius aut manducare, aut bibere, aut somnum oculi ejus capere potuissent, hoc maxima proclamando voce dicebat: Vae miserae mihi, quae ad hoc periculum dupliciter perveni; primum quod virginitatem perdidi, deinde quod falsum lectori illi crimen imposui. Quod statim defertur ad patrem ipsius. Pater autem veritus ne quasi calumniatorem eum reprehenderent alii, velut incredulus quievit et tacuit.
Abbreviated transcription (Latin):
deprecatus ẽ: ut haberet illic eã donec pareret sustentandã.
Ipse uͦ derelicta ea inmonasterio memorato. in angust a
cellula se concludens. arripiensq abstinentiã nimis difficilẽ.
adiit xp̃m corde contrito cũlacrimis atq gemitib dicens.
Tu dñe cui nota sunt omĩa. actus quoq meos cognoscͥnec est
quisquã locus qui omĩpotentie tuae oculis sit occultus. qui
uniuersa Nosti antequã fiant: Tusolus ꝓfunda ꝑspicis
cogitationũ. quarũ sincerissimꝰ atq acutissimꝰ iudex esse
consuesti: Tu auxiliator iniusta patientiũ. tu calũniam
sub euntiũ consolator. cui nichil placet iniquũ. apud quẽ
mensura iusticię in accessibili semꝑ luce ꝑspicua est: &omne
opus hominũ corã te est: Tuȩ est igit᷑ equitutis in cõmutabi¬
lisq uidicii. causã quoq meã diuina manifestare sententia.
Itaq cũ iuuenis infatigabilis dm̃ deprecaret᷑. ieuinusq uigi¬

Expanded text:
deprecatus est ut haberet illic eam, donec pareret, sustentandam. deprecatus est ut haberet illic eam, donec pareret, sustentandam. Ipse vero, ea derelicta in monasterio memorato, in angusta cellula se concludens, arripiensque abstinentiam nimis difficilem, adiit Christum corde contrito, cum lacrymis atque gemitibus dicens: Tu Domine, cui nota sunt omnia, actus quoque meos agnoscis; nec est quisquam locus, qui omnipotentiae tuae oculis sit occultus, qui universa nosti antequam fiant. Tu solus profunda prospicis cogitationum, quarum sincerissimus atque acutissimus judex esse consuevisti. Tu auxiliator injusta patientium, tu calumniam subeuntium consolator; cui nihil placet iniquum, apud quem mensura justitiae inaccessibili semper luce perspicua est, et omne opus hominum coram te est. Tuae est igitur aequitatis incommutabilisque judicii, causam quoque meam divina manifestare sententia. Itaque cum juvenis infatigabiliter Dominum precaretur, jejuniisque vigi
Abbreviated transcription (Latin):
Interroganti ep̃o. lector nichil se cale fẽcisse poterat conficeri
Nam quẽ ad modũ confessio sequeretur. ubi non precesserat
crimen: Ep̃s lectori suo uchemeriter uatus. quasi qͥ impudert̃
negaret. etiam ista dicebat: Infeliox &miseratq impuritate
sordium plene. non confiteris: Respondit hoc lector Ego
quidem quod erat inconscientia mea dixi. nichil me inhac ha¬
bere cõmune: neq peccati me aliquid quantũ ad memoratã
uirginẽ spectat agnoscere. Sed siuis audire quod non est: ego
hoc crimen ad misi: Quẽ ista dicentẽ: gradu lectoris deposuit
statim. At ille tunc memoratũ adut sacerdotem. Et cũroga¬
ret hoc dicens. qm̃ me peccasse cognosco. iube ipsã mͥ in matri¬
ipse diligeret. quodq non posset ullomodo separari ab eadẽ
Acceptã igitur iuuenis. &tam ab ep̃o quã apatre traditam
sibi: cõmerĩdauit monasterio feminarum. Quarũ abbatissã

Expanded text:
interrogante episcopo, lector nihil se fecisse tale poterat confiteri. interrogante episcopo, lector nihil se fecisse tale poterat confiteri. Nam quomodo confessio sequeretur ubi non praecesserat crimen? Episcopus lectori suo vehementer iratus, quasi qui impudenter negaret, ei ista dicebat: Infelix et miser atque impuritate sordium plene, non confiteris? Respondit hoc lector: Ego quidem quod erat in conscientia mea dixi, nihil me cum hac habere commune, neque peccatum me aliquod, quantum ad memoratam virginem spectat, agnoscere; sed si vis audire quod non est, ego hoc crimen admisi. Quem ista dicentem gradu lectoris deposuit episcopus statim. At ille tunc memoratum adiit sacerdotem, et cum rogaret hoc dicens: Quoniam qui me peccasse cognosco, jube ipsam mihi in matriipse diligeret, quodque non posset ullo modo ab eadem separari. Acceptam igitur juvenis, et tam ab episcopo quam a patre traditam sibi commendavit monasterio feminarum: quarum abbatissam
Abbreviated transcription (Latin):
quod peꝑit. morte subtractũ est. Exx illo ꝗgͥ dic. captiua¬
tori quidẽ suo nonẽ. uisa ulterius. At tam̃en sũmis poeni¬
tentiae continentięq se tradidit añgustus: ita ut diuinitatẽ
sibi ꝓpiciã cupiens reddere. elephantiosis mulierib ꝑ annos
triginta seruiret. Cuius preces humiles. miscricors dñs non
fefellit. Reuelauit nanq cuidam scõ prb̃ro dicens: Illa uir¬
go. plus mͥ inpoenitentia quã inuirginitate sua placuit:
Haec autẽ nunc ego dico. ut nemo contẽnendos coscredat.
ciae ciuitatem. Quȩ cũ inuirginitatis esse ꝓposito uideret᷑.
preceps ruit. Cui ille aquo inducta atq corrupta fuerat.
ꝑsuasit ut factũ ꝓpriũ in aliũ mentiendo transferret: & ut
lectori ciuidã ciuitatis calũniosũ crimen imponeret. Cũq
iam grauida uideretur. patre ut ꝓderet tanti sceleris auc¬
torẽ cogente: amemorato lectore uitiatã ẽẽ. se dixit. Prb̾r

Expanded text:
quod peperit morte subtractum est. Ex illo igitur die captivaquod peperit morte subtractum est. Ex illo igitur die captivatori quidem suo non est visa ulterius, attamen summis poenitentiae continentiaeque se tradidit angustiis. Ita ut divinitatem sibi propitiam cupiens reddere, elephantiosis mulieribus per annos triginta serviret. Cujus preces humiles misericors Dominus non fefellit; revelavit namque cuidam sancto presbytero, dicens: Illa virgo plus mihi in poenitentia quam in virginitate sua placuit. Haec autem nunc ego dico, ut nemo contemnendos eos credat,ciae civitatem, quae cum in virginitatis esse proposito videretur, praeceps ruit . Cui ille, a quo inducta atque corrupta fuerat, persuasit ut factum proprium in alium mentiendo transferret, et ut lectori cuidam civitatis calumniosum crimen imponeret. Cumque jam gravida videretur, patre ut proderet tanti sceleris auctorem cogente, a memorato lectore vitiatam esse se dixit. Presbyter,