comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
płimoꝵ Inseptima qͦ eid̃ m̃sis die. que due
sollẽpnitates boc ẽ pͥmi mensis pͥma dies
eiꝰdemq septima: in lege mosaica ñ hñtur:
Quartũ decimũ aũ diem m̃sis quo pascha
celebrat᷑. ⁊ moyses p̾cepit obseruandũ. qñ
septemdieb azima comedimꝰ. Quartã
giam quam hic sine nomine posuit. Cur
disseramꝰ. Esse sollẽpnitates sp̃uales. ⁊ apłs
docet. Negͦ quis uos iuds licet incibo ⁊ po¬
til aut in parte sollemnitatis aut neome¬
nis aut sabb̃atoꝵ. que sunt umbra futuro¬
rum. Et sic ꝑ ysaiam loquit᷑ d̃s Neomeni¬
as ur̾as ⁊ sabb̃ata usa ⁊ diem magnũ non
suscipio. ieiuniũ ⁊ ferias ⁊ neomenias ⁊ sol¬

Expanded text:
rum. In septima quoque ejusdem mensis die: quae duae solemnitates, hoc est, primi mensis prima dies, et ejusdem septima, in lege Mosaica non habentur. Quartumdecimum autem diem mensis, quo Pascha celebratur, et Moyses praecepit observandum, quando septem diebus azyma comedimus. Quartam giam, quam hic sine nomine posuit. Currdisseramus. Esse solemnitates spirituales, et Apostolus docet: Ne ergo quis vos judicet in cibo et potu, aut in parte solemnitatis, aut neomeniae, aut sabbatorum, quae sunt umbra futurorum . Et sic per Isaiam loquitur Deus: Neomenias vestras, et sabbata vestra, et diem magnum non suscipio: jejunium, et ferias, et neomenias
Abbreviated transcription (Latin):
I ierrore deceptus ẽ: ⁊ expiabis ꝓdomo.
IInpͥmo mense qͣrta detuma die mẽsis:
Serit uob̾ pasche sollẽpnitas. septẽ die¬
b arima comedentur: Et faciet pͥnceps
Ilũ ꝓpecc̃o. et in septẽ dierum sollẽpni¬
Itate faciet holo caustũ domino. sep¬
Item uitulns ⁊ septẽ arietes ĩ macula

Expanded text:
domo. In primo mense, quarta decima die mensis, erit vobis paschae solemnitas. Septem diebus azyma comedentur. Et faciet princeps lum pro peccato. Et in septem dierum solemnitate faciet holocaustum Domino: septem vitulos et septem arietes immacula
Abbreviated transcription (Latin):
as fructuũ t̾re qͦs decdistimͥ dñe merearis
audire. benedictus tu ĩciuitate. ⁊ benedic¬
tus tu ĩ agro. benedicti filii uteri tui. ⁊ ge¬
cet̾a. ⁊ possideas iuxta apłm omẽm bene¬
habes non tue putas ẽẽ uirtutis. s eiꝰ miscdie
qui fruges dedit. Et si qͥd̃ tantã habuerimꝰ
scientiam scripturarñ. ut misti caq᷑qͤpanda¬
mꝰ. et doceamꝰ hoĩes id ẽ r̾oale aĩabdamꝰ pri¬
mitias frum̃ti nr̃i. Sin aute post anago¬
gen puram tm̃ seqͣmur hystoriã. q̃ simpli¬
ces nutrire pot̾. iuxta illud qd̾ scriptũr est.
hoĩes ⁊ uim̃ta saluos facies dñe: damꝰ pri¬
mitias ordei nr̃i. Qͦd ordeum seuit et ysaas.

Expanded text:
as fructuum terrae, quos dedisti mihi, Domine: merearis as fructuum terrae, quos dedisti mihi, Domine: merearis audire: « Benedictus tu in civitate, et benedictus tu in agro; benedicti filii uteri tui, et ge» etc. Et possideas juxta Apostolum omnem benehabes, non tuae putas esse virtutis, sed ejus misericordiae, qui fruges dedit. Et siquidem tantum habuerimus scientiam Scripturarum, ut mystica quaeque pandamus, et doceamus homines, id est, rationale animal, damus primitias frumenti nostri. Si autem post anagogen, puram tantum sequamur historiam, quae simplices nutrire potest, juxta illud quod scriptum est: Homines et jumenta salvos facies, Domine , damus primitias hordei nostri, q
Abbreviated transcription (Latin):
Quod gͥ inpentatheuco dubiũ derelictũ ẽ:
ritiam. neampliꝰ appło exigant inpͥmi¬
tiis deferendis. id est ut seragesunã ꝑͣtem
offerant eoꝵ q̃ gignĩtur et̃ra. Si enũ chorꝰ
liquentib epha qͦ & batus iuixta quod
supͣdiximꝰ decima pars ẽ chori. p̾cipitur¬
q ut sexta pars tam oephi quam bati
detur sacerdotib inpͥmitiis offerendis.
que de tͥbus modiis dimidiũ facit modiũ:
ꝑspicue supputatur sexagesunã partem
prunitiaꝵ sacerdotes acciꝑe debere. hec
int̾im iuxtalitt̾am ⁊ iuxta hebraicam
u̾itatem ⁊ sensisse ⁊ audisse sufficiat Nc̃
reũtam᷑ ad ĩtelligentiam sp̃ualẽ. In qua
pͥmũ q̃rendum qͦ mͦ dicatur. honora dñm
de tuis iustislaborib. ⁊ daei de fructib
iusticie tue. ut ĩpleãtur cellaria tua frum̃¬
to:⁊ uino torcularia tua redundent. ut pꝰꝗͣ
obtuleris pͥmitias laboꝵ tuoꝵ atq uir¬
tutũ ⁊ diferis. ecce nc̃ ego attuli tͥpͥmiti¬

Expanded text:
Quod igitur in Pentatheuco dubium derelictum est,ritiam, ne amplius a populo exigant intiis deferendis, id est, ut sexagesimam partem offerant eorum, quae gignuntur e terra. Si enim corus, liquentibus: epha quoque et batus juxta quod supra diximus, decima pars est cori, praecipiturque ut sexta pars tam ephi, quam bati detur sacerdotibus in primitiis offerendis, quae de tribus modiis dimidium facit modium, perspicue supputatur, sexagesimam partem primitiarum sacerdotes accipere debere. Haec interim juxta litteram, et juxta Hebraicam veritatemrevertamur ad intelligentiam spiritalem, in qua primum quaerendum quomodo dicatur: « Honora Dominum de justis tuis laboribus, et da ei de fructibus justitiae tuae, ut impleantur cellaria tua frumento, et vino torcularia tua redundent ; » ut postquam obtuleris primitias laborum tuorum atque virtutum, et dixeris, ecce nunc ego attuli tibi primiti
Abbreviated transcription (Latin):
chori ĩspetiebꝰ liqͥdis uocat᷑ batꝰ. siue uadus. ut
eiusdem mensure sit epha et batus. Porro
guita qͥ faciunt obolos nille ducẽtos
ixu. sicli minã faciunt: lectorẽ tarba¬
re nondebet. Io circo enĩ difficultas in nu¬
meris ponitur: ut intentũ animũ faci¬
at auditoris. Uñ ⁊ multa dicuntur in
foris positũ nesciat qͥd dicatur ꝓrecipit
gͦ scriptura diuina ut iustasint pond̾a.
dicens. Hon erit ĩ marsupio tuo m̃sura
grandis ⁊ minor. statera u̾a ⁊ iusta erit
dr̾. Statera gnͣdis ⁊ minor abhominabi¬
le ẽ utrũq inconspectu dĩ. Quod quid̾
ñ solũ inconmerciis et in usu cotidiane
uite nobis ẽ obseruandum s in oĩb custo¬
dienda iusticia dicente scriptura. sermo¬
nib tuis facies staterã ⁊ appendicłm. ut
⁊ r̾one faciamꝰ. Obolũ autẽ hocẽ uicesimã¬

Expanded text:
cori in speciebus liquidis, vocatur Batus sive Vadus: ut ejusdem mensurae sit epha et batus. Porro ginta: qui faciunt obolos mille ducentos. im sicli minam faciunt, lectorem turbare non debet. Idcirco enim difficultas in numeris ponitur, ut 564 intentum animum faciat auditoris. Unde et multa dicuntur in foris positum, nesciat quid dicatur. Praecipit ergo Scriptura divina, ut justa sint pondera, dicens: Non erit in marsupio tuo mensura grandis et minor: statera vera et justa erit r: Statera grandis et minor, abominabile est utrumque in conspectu Dei . Quod quidem non solum in commerciis, et in usu quotidianae vitae nobis est observandum, sed in omnibus custodienda justitia, dicente Scriptura: Sermonibus tuis facies stateram, et appendiculum , ut et ratione faciamus. Obolum aute
Abbreviated transcription (Latin):
tam pͣtẽ oephi de choro ordei. Et p̃ceptũ olei.
cotylen. ⁊d÷ ciathũ olei decẽ cotylis. qr decẽ
cotile sunt gomor. Et hic mutatis nõib
m̃suraꝵ uilxx. editione confusa sunt oĩa ut
quid dicatur ñ possit intelligi. Qui enĩ supͣ
ꝓ oephi m̃surã. ⁊ ꝓbato coͥenica dixerãt. ⁊ ꝓ
choro gomor. ꝓsicło appendiculũ. hic ꝓ oe¬
phi posuere m̾surã ꝓ choro nc̃ gomor nc̃

Expanded text:
tam partem Ephi de coro hordei, et praeceptum olei tam partem Ephi de coro hordei, et praeceptum olei cotylem, id est, cyathum, olei decem cotyles, quia decem cotyles sunt gomor. » 565 Et hic mutatis nominibus mensurarum in LXX editione confusa sunt omnia, ut quid dicatur non possit intelligi. Qui enim supra pro ephi, mensuram, et pro bato, choenica dixerant, et pro coro, gomor, pro siclo, appendiculum, et hic pro ephi posuere mensuram: pro coro, nunc gomor: nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tiuncłam: u alio loco legimꝰ. Eiꝰ qui fide¬
lis ẽ. totꝰ mũdus diuitiaꝵ illiꝰ aũ qui ĩ fide¬
lis ẽ. neq obolus. Quasi aliis u̾bis dixerit.
Infidelis nicħ ĩ hoc mũdo possidet. s etiã
minimã ĩdiget portionẽ. De qͦ alio u̾bo
nouissimũ qͣdrantem. hoc ẽ ⁊̃ extremũ nũ¬
mũ ⁊ minutũ. Legimꝰ decẽ minas sĩgłis
seruis ad negotiandum traditas. et in alia
ꝑabola inter seruos talenta diuisa. ⁊ de¬
bitorẽ qͥngentoꝵ denarioꝵ et qͥnqͣginta.
& oꝑarios unee qui singłos accipiant de¬
narios. et mulierẽ iuduam q̃ dragnã ꝑdi¬
derit: ⁊ uix eã lucerne accensione repꝑerit:
tolletis. Sextam partem oephi dechorofm¬
m̃ti.⁊ sextã partẽ oephi dechoro ordei. Men¬
sura qͦ olei. Batꝰ olei decima pars chori ẽ: ⁊ de¬
cem bati chorũ faciunt. qr decẽ bati ĩplent cho¬
rum. lxx. Et he sunt pͥmitie qͣs separabitiͤ
Sextam partẽ mẽsure degonior tritici. ⁊ sex¬

Expanded text:
m, in alio loco legimus: Ejus qui fidelis est, totus mundus divitiarum: illius autem qui infidelis est, neque obolus . Quasi aliis verbis dixerit: Infidelis nihil in mundo possidet: sed etiam minima indiget portione. De quo aliis verbnovissimum quadrantem , hoc est, etiam extremum nummum et minutum. Legimus decem mnas singulis servis ad negotiandum traditas : et in alia parabola inter servos talenta divisa: et debitorem quingentorum denariorum, et quinquaginta : et operarios vineae qui singulos accipiunt denarios : et mulierem viduam, quae drachmam perdiderat, et vix eam lucernae accensione reperit Mtolletis: sextam partem ephi de coro frumenti, et sextam partem ephi de coro hordei. Mensura quoque olei: batus olei, decima pars cori est: et decem bati corum faciunt: quia decem bati implent corum. LXX: Et hae sunt primitiae quas separabitis. Sextam partem mensurae de gomor tritici, et sex
Abbreviated transcription (Latin):
tay. At uͦ pͥmitiua q̃ defrugib offerebãt
non erant spetiali numero definita. s
offerentiũ arbitͥo derelicta. Traditionẽq
accepimꝰ hebreoꝵ ñ lege p̃ceptam. s ma¬
gistroꝵ arbitͥo ĩ olitã. Qui płimũ: q̃dra¬
gesimã partẽ dabat sac̃dotib qui mini

Expanded text:
. At vero primitiva quae de frugibus offerebant, non erant speciali numero definita, sed offerentium arbitrio derelicta. Traditionemque accepimus Hebraeorum non lege praeceptam, sed magistrorum arbitrio inolitam: qui plurimum, quadrages
Abbreviated transcription (Latin):
bra ⁊ cherub duasq facies habebat cherub
faciem hominis iurta palinã exhacparte.
et faciem leonis uirta palmã ex alia parce
Iex pressam ꝑ omĩem domũ in circuitu: de
It̾ra usq adsuꝑiora porte. Cherubin ⁊ pal¬
⁊ me celate erant inpariete templi. lunen qͣ¬
I drangulum et facies sc̃uarii. aspectus contͣ
Saspectum. Altaris lignei triũ cubitoꝵ alti¬
Itudo. ⁊ longitudo eius duoꝵ cubitoꝵ. ⁊ lati¬
Ido eiꝰ et parietes eius lignei. Lixx. Et m̃suᷤ

Expanded text:
et Cherub: duasque facies habebat Cherub: et Cherub: duasque facies habebat Cherub: faciem hominis juxta palmam ex hac parte, et faciem leonis juxta palmam ex alia parte; expressam per omnem domum in circuitu. De terra usque ad superiora portae cherubin et palmae celatae erant in pariete templi limen quadrangulum et facies sanctuarii aspectus contra aspectum altaris lignei trium cubitorum altitudo et longitudo eius duo cubitodo eius et parietes eius lignei et locutus
Abbreviated transcription (Latin):
mistiũ. Qui numerus quid significet. seqͣ̃ns
scriptura monstrabit. Et mensus ẽ do¬
mꝰ longitudinem centum cubitoꝵ. ⁊ quod
seꝑatum erat edificium. et parietes eius
longitudinis centum cubitoꝵ. Latitudo aũ
ante faciem domꝰ:⁊ eius qd̃ erat seꝑatum ꝯtra
orientem centum cubitoꝵ. Et mensus est lõ¬
gitudinem edificii contra faciem eiꝰ qd̾ erat
Iseꝑatum aas orsum aecthietas id est eiinentia ex
utraq parte centũ cubitoꝵ. et templum int̾i
Iet uestibula atrii. limina et fenestras obliquaᷤ
Iaecchetas in circuitu ꝑtres partes contra uniꝰ¬
Icuiꝰq limenstratumq ligno ꝑgirum incircu¬
Situ. Terra autem usq ad fenestras. et fenestre
Iclause suꝑ hostia. ⁊ usq ad domũ interiorẽ.
I ⁊ forisecus ꝑ om̃em parietẽ incircuitũ. intͥn
I secus ⁊ forisecus ad mensuram: ⁊ fabrefac¬
I ta cherubin ⁊ palme ⁊ palina iuter cherub

Expanded text:
mysterium. Qui numerus quid significet, sequens mysterium. Qui numerus quid significet, sequens Scriptura monstrabit. « Et mensus est domus longitudinem centum cubitorum et quod separatum erat aedificium et parietes eius longitudinis centum cubitorum latitudo autem ante faciem domus et eius quod erat separatum contra orientem centum cubitorum et mensus est longitudinem aedifiseparatum ad dorsum, hecthecas id est eminentia ex utraque parte centum cubitorum, et templum interius et vestibula atrii, limina, et fenestras obliquas, hecthecas in circuitu per tres partes contra uniuscujusque limen, stratumque ligno per gyrum in circuitu. Terra autem usque ad fenestras, et fenestrae clausae super ostia, et usque ad domum interiorem et forinsecus per omnem am. Et fabrefacta Cherubim et palmae: Et palma inter Cherub
Abbreviated transcription (Latin):
cubitis ꝑ circuitum Post frigus enim aqͥ¬
lonis ad australem tͣnsimꝰ calorem. et tñ rur¬
sum orationis locum querimꝰ in aquilonis
hostio. ut euadamꝰ ꝑicula in australi. ut aga
possessio. Quinq autem cubiti et in hoc loco
diuinos indicant sensus. ꝑ quos det̾renis
ad altiora conscendimꝰ. Et edificium in qͥt
qͦd erat separatum u̾sumq ad uiam respi
cientẽ ad mare latitudinis septuaginta cu¬
bitoꝵ. ut pꝰ labores ⁊ ꝑicula et scłi istius fluc¬
tus atq naufragia. ⁊ annos septua guita de
quib ieremias scribit. et danel ⁊ zacha¬
rias. uerum ⁊ legitimum septem decadarũ
sabbatum consequam᷑. ut sit nob̾ et̃na re¬
quies. et ꝑ qͥnq cubitoꝵ latitudinẽ uenia¬
mꝰ ad longitudinẽ nonaginta cubitoꝵ. in
qua etate de reꝓmissione filiũ sara gene¬
rauit. q̃ nonaginta an noꝵ .i. nouem de¬
cadarum peꝑit ysaac iuincta abraham
centenario id est decem decadarum hñti

Expanded text:
cubitis per circuitum. Post frigus enim Aquicubitis per circuitum. Post frigus enim Aquilonis ad Australem transimus calorem, et tamen rursum orationis quaerimus locum, in Aquilonis ostio, ut evadamus pericula: in Australi, ut agampossessio. Quinque autem cubiti, et in hoc loco divinos indicant sensus, per quos de terrenis ad altiora conscendimus. Et aedificium, inquit, quod erat separatum versumque ad viam rcientem ad mare, latitudinis septuaginta cubitorum, » ut post labores, et pericula, et saeculi istius fluctus atque naufragia, et annos septuaginta, de quibus Jeremias scribit, et Daniel, et Zacharias , verum et legitimum septem decadarum sabbatum consequamur, ut sit nobis aeterna requies, et per quinque cubitorum latitudinem veniamus ad longitudinem nonaginta cubitorum: in qua aetate de repromissione filium Sara generavit, quae nonaginta annorum, id est, novem decadarum, peperit Isaac, juncta Abraham centenario , id est, decem decadarum habenti
Abbreviated transcription (Latin):
garophilatia que simmachus ex edras uocat
Quib numeris ostenditur quod de mũdo hoc
et de terrenis sensib. et deduali duarũ de ca¬
moria qͦd ꝑ sex dies conditionis nr̃e. et ꝑ
qͥnq sensus: ⁊ ꝑuiginti cubita latitudinis
ascend̾imꝰ ad cenaculum templi. et t̾renam¬
humilitatẽ sensumq litt̾e relinquentes:
tio gaudeamꝰ. Et hostiũ inqͥt lat̾is ad orationẽ
contra uiam aqͥlonis. a quo exardescunt
mala suꝑ omẽm t̾ram: ⁊ quem dñs ab ac¬
turum se anobis pollicetur dicens. & eum
qui abaquilone ẽ. abigam auobis. Pulcre¬
q in hostio contra aquilonẽ locus oratio
la ocłimei. uel presentia mala uitare cupi¬
entes. uł agentes gr̃as propret̾itis. Quam¬
dui enim intabernacło corꝑis huiꝰ sumꝰ:
ĩgemiscimꝰ dicimꝰq Miser ego homo qͥs
me lib̾abit de corꝑe mortis huiꝰ : s ⁊ ad uã
australem erat hostium. et ipsum iurta he¬
braicum hñs locum orationis. et qͥnq tendẽs

Expanded text:
gazophylacia quae Symmachus exedras vocatgazophylacia quae Symmachus exedras vocatomus. » Quibus numeris ostenditur, quod de mundo hoc et de terrenis sensibus, et de duali duarum decamoria, quod per sex dies conditionis nostrae, et per quinque sensus, et per viginti cubita latitudinis ascenderimus ad coenaculum templi, et thumilitatem, sensumque litterae relinquentes, tio gaudeamus. Et ostium, inquit, lateris ad orationem contra viam Aquilonis , a quo exardescunt mala super omnem terram, et quem Dominus abacturum se a nobis pollicetur, dicens: Et eum qui ab Aquilone est, abigam a vobis . Pulchreque in ostio contra Aquilonem locus orationla oculi mei , vel praesentia mala vitare cupientes, vel agentes gratias pro praeteritis. Quamdiu enim in tabernaculo corporis hujus sumus, ingemiscimus, dicimusque: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Sed et ad viam Australem erat ostium, et ipsum juxta Hebraicum habens locum orationis et quinque tendens
Abbreviated transcription (Latin):
petrus suꝑquem dñs ecclẽ fundam̃ta solidauit
transcendit cenaculum. et uenit ad tectum. qd̃
significantꝰ grece dognia dicitur: id est tecti so¬
larium et incognita prius seculis eccłe sacra¬
menta cognouit. Saluator qͦq gn̾is humani
pascha facit incenacło. ⁊ magno latoq cenacu¬
lo atq om̃i sorde purgato.stratoq ⁊ ad sp̃ua¬
le conuiiiũ preꝑarato. uͥ mist̾iũ corꝑis ⁊ san¬
guinis sui tradidit discipłis. ⁊ et̾nam nobis
agni immaculati reliquit festiuitatẽ. Quod¬
q addidit. et de mediis ad tristega id est t̾tia ce¬
nacula ⁊ trahel: uidetur mͥ obelo prenotã¬
dum. Quid enĩ necẽe est dubia ⁊ non scͥpta disse¬
rere. cum inea que hebreoꝵ tenentur libris de¬
beamꝰ uncũbere: Sequitur. Et uidi indomo
altitudinẽ ꝑcircuitum fundata latera admẽ¬
suram calami sex cubitoꝵ spatio. et latitudinẽ
ꝑparietem lat̾is forinsecꝰ qͥuq cubitoꝵ. et inter

Expanded text:
Petrus, super quem Dominus Ecclesiae fundamenta solidavit, Petrus, super quem Dominus Ecclesiae fundamenta solidavit, transcendit coenaculum, et venit ad tectum, quod significantius Graece δῶμα dicitur, id est, tecti solarium: et incognita prius saeculo Ecclesiae sacramenta cognovit. Salvator quoque generis humani pascha fecit in coenaculo, et magno latoque coenaculo, atque omni sorde purgato stratoque, et ad spirituale convivium praeparato, ubi mysterium corporis et sanguinis suis tradidit discipulis, et aeternam nobis agni immaculati reliquit festivitatem. Quodque addidit: Et de mediis ad tristega, id est, tertia coenacula et Thrael, videtur mihi obelo praenotandum. Quid enim necesse est dubia, et non scripta disserere: cum in ea quae Hebraeorum tenentur libris debeamus incumbere? Sequitur: « Et vidi in domo altitudinem per circuitum fundata 499 latera ad mensuram calami, sex cubitorum spatio: etper parietem lateris forinsecus quinque cubitorum. Et inter
Abbreviated transcription (Latin):
ad suꝑiora ⁊ medium: puto ꝑspicuũ ẽẽ lec¬
tori semꝑ amgustiora ẽe que deorsum sunt
paulatimq dum ad sũma conscendimꝰ laci¬
orem nob̾ aꝑiri uiam. ⁊ impleri qd̾ scͥptum
est. Intribulatione dilatasti mͥ. Protundũ
autem. ꝑ cocleam ascendimꝰ templi cenacłm.
Que figura int̾ om̃ia scemata aphilosophis
quoq huiꝰ scłi pulcͥor approbatur. dum ⁊ ce¬
lum: i sol. ⁊ luna. ⁊ astra cet̾a. et punctum
terre. incorꝑib qͦ humanis ocłi qͣsi alt̾a side¬
ra. et figura capitis quod oĩum sensuũ recep¬
taculum ẽ: teretesq digiti ⁊ femina et brachia.
hanc preferunt rotunditatẽ. Porro cenacłm
templi ad quod deanguatporib ad altiora cõs¬
cenditnꝰ illud puto ẽẽ quod in regum uolumi¬
ne helias habuit et heliseus. ⁊ ĩ apłoꝵ actib ta¬
bita id est clorcas ⁊ dammulla nr̃a possedit. que
bonis oꝑib adsũma conscenderat. Apłs autẽ

Expanded text:
ad superiora, et medium: puto perspicuum esse lecad superiora, et medium: puto perspicuum esse lectori, semper angustiora esse quae deorsum sunt paulatimque dum ad summa conscendimus, latiorem nobis aperiri viam, et impleri quod scriptum est: in tribulatione dilatasti mihi . Per rotundum autem et per cochleam ascendimus templi coenaculum, quae figura inter omnia σχήματα a philosophis quoque hujus saeculi pulchrior approbatur: dum et coelum, et sol, et luna, et astra caetera, et punctum terrae, in corporibus quoque humanis, oculi, quasi altera sidera, et figura capitis, quod omnium sensuum receptaculum est, teretesque digiti, et femina, et brachia hanc praeferunt rotunditatem. Porro coenaculum templi, ad quod de angustioribus ad altiora conscendimus, illud puto esse, quod in regum volumine Elias habuit, et Elisaeus, et in apostolorum Actibus, Tabitha, id est, δόρκας et damula nostra posconscenderat . Apostolus autem
Abbreviated transcription (Latin):
mur insp̃u: iccnto ñ.Lxui. s bis tͥguita ⁊ triũ
ponitur numerꝰ. ut utraq natiuitas dõ aucto¬
ri tribuatur illiꝰq clementie. et duplici muio
circumeant latera domꝰ que templi fulciũt
edificium. Quodq sequitur uixta hebraicũ.
et erant q̃dam eminẽtia q̃ egredentur ꝑ pa¬
rietem domꝰ ꝑlat̾a incircuitu. ut contine
rent ⁊ non attingerent parietem templi:
illud significat qd sc̃i uiri in multitudine
credentiũ erũpant ꝑ parietem templi. ꝑ oĩa
uidelicet latera incirtuitu. ⁊ contineant
eccłe fundam̃ta. et tñ ñ tangant parietem tẽ¬
pli: tantũ uidisse contenti ⁊ de longe inenar¬
rabilia ad orasse mist̾ĩa. Hunc enim uidemꝰ
ꝑspeculum in enigniate. ⁊ plenissimã tan¬
gere atq conp̾hende non possumꝰ u̾itatem.
Quod autem platea erat in rotundum ascẽ¬
dens sursum ꝑcocleam. ⁊ incenacłin templi
deferebat ꝑgiruum. ⁊ ic cͥco lacius erat tẽplum
insuꝑiorib. ⁊ sic de inferiorib ascendebat᷑

Expanded text:
 bis triginta, et trium ponitur numerus: ut utraque nativitas Deo auctori debeatur illiusque clementiae, et duplici muro circumeant latera domus quae templi fulciunt aedificium. Quodque sequitur juxta Hebraicum: « Et erant quaedam eminentia, quae egrederentur per parietem drent, et non attingerent parietem templi, » illud significat, quod sancti viri in multitudine credentium erumpant per parietem, templi, per omnia videlicet latera in circuitu, et contineant Ecclesiae fundamenta, et tamen non tangant parietem templi, tantum vidisse contenti, et de longe inenarrabilia adorasse mysteria. Nunc enim videmus per speculum in aenigmate, et plenissimam tangere atque comprehendere non possumus veritatem. Quod autem platea erat in rotundum ascendens sursum per cochleam, et in coenaculum templi deferebat per gyrum, et idcirco latius in superioribus, et sic de inferioribus ascendebatur
Abbreviated transcription (Latin):
decem legamꝰ heser: ñ significat decem s ꝓ¬
nom̃ꝰ Nequib hec hebrei sermonis ex ꝑti¬
bus deliramenta uicdeant᷑: s nẽ uon contͦ¬
ũsias scribimꝰ aut orationes in quib ludi
solet ĩ compositione ũboꝵ s explanationes
et coninentarios hebreoꝵ uolumuiũ. Uerũ
redeamꝰ adceptum. Octo sine deceni gradibꝰ
qui ꝑfectus est numerus aut undeci
dequo iam diximus ascenditur ad portã
sc̃oꝵ. incuiꝰ frontib colum ne erant una
hinc ⁊ altera uide. Nondixit due. ne indu¬
alem incurreret iuimerum. s una ⁊ una
qui ꝑfectus est numerus. et unione sui
imitatur dm̃. Ille autem erant colum ne due.
dequib et in apocalipsi dr̃ Qui uicerit faciã
eum columnam intemplo dei mei.: ⁊ foras
non egredietur: Et petrus ac ioħs columne
Let mensus est frontes sex cubitos latitudiniᷤ
Ihinc i sex cubitos latitudinis inde. Latitu¬
Ido tabernacłi et latitudo porte. deceintu

Expanded text:
decem, legamus ESER  , non significat decem, sed pdecem, legamus ESER  , non significat decem, sed pronomen qui . Haec Hebraei sermonis expertibus deliramenta videantur: sed nunc non controversias scribimus, aut orationes, in quibus ludi solet compositione verborum, sed explanationes, et commentarios Hebraeorum voluminum. Verum redeamus ad coeptum. Octo sive decem gradibus qui perfectus est numerus, aut undecim, de quo jam diximus, ascenditur ad portam sanctorum, in cujus frontibus columnae erant, una hinc, et altera inde. Non dixit, duae, ne in dualem incurreret numerum, sed una et una, qui perfectus est numerus, et unione sui imitatur Deum. Istae autem erant columnae duae, de quibus et in Apocalypsi dicitur: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei, et foras non egredietur . Et Petrus ac Joannes columnae et mensus est frontes sex cubitos latitudinis hinc, et sex cubitos latitudinis inde, latitudinem tabernaculi. Et latitudo port
Abbreviated transcription (Latin):
huius: Non quod iuxta seuissimam here sĩ
abolenda corꝑa eẽ c̾damꝰ. s quod uoti nr̾i sit
suꝑ uestiri non spoliari. ⁊ mortale hoc acciꝑe
ĩmortalitatẽ. ⁊ corruptiuũ induere incorrup¬
tione. Illud autẽ quod sequitur ⁊ octo gradi¬
bus ascendebatur adeam id est ad portam
uitiorem: scientib hebraicam lĩguã facit
magnam difficultatẽ. Beniq summachus
quẽ in hoc loco secuti sumꝰ octo gͣdus posuit.
septuaguita decem. theo dotion ⁊ aqͥle scda
edirio undecim: pͥma autẽ nullũ nũm po¬
suit s absolute ait. et gradib inquib ascen¬
debatur ad eam. ut uł iuixta consuetu dinẽ
pͥoꝵ portaꝵ octo intelligamꝰ gͣdus. sĩc uitellex̃
et sẏminachus. uel certe qͦd habebat porta
interior gradus quoꝵ numerũ scriptura ñ
dixit. ꝓ quo in hebreo positum ẽ urob id est
latitudo. ⁊ asthe hesre. Quod si ita legatur:
undecim significat. S̾in autẽ ꝓhesre boc ẽ

Expanded text:
hujus ? Non quod juxta saevissimam haeresim, hujus ? Non quod juxta saevissimam haeresim, abolenda corpora esse credamus; sed quod voti nostri sit supervestiri, non spoliari, et mortale hoc accipere immortalitatem, et corruptivum induere incorruptionem. Illud autem quod sequitur: Et octo gradibus ascendebatur ad eam , id est, ad portam interiorem, scientibus Hebraeam linguam, facit magnam difficultatem. Denique Symmachus, quem in hoc loco secuti sumus, octo gradus posuit: Septuaginta, decem; Theodotio et Aquilae secunda editio, undecim; prima autem nullum numerum posuit, sed absolute ait, et gradibus in quibus ascendebatur ad eam: ut vel juxta consuetudinem priorum portarum, octo intelligamus gradus, sicut intellexit et Symmachus, vel certe quos habebat porta interior, quorum numerum Scriptura non dixit pro quo in Hebraeo positum est, UROB  , id est et latitudo, ASTE  , ESRE  . Quod si ita legatur, undecim significat: 493 sin autem pro ESRE, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
sinistrũ aliquid nominare. s hinc et inde.
telsigit tͥnum niimerũ adtͥuitatis mist̾ium
ꝑtinere q̃ porta ẽ ingredientiũ add̃m. dũ et
pater infilio est. ⁊ filius inpatre. et inutroq
sp̃s sc̃s. Qui teruꝰ numerꝰ una portaest eoꝵ:
qui pꝰbaptismum tͥnitatis ꝑueniunt adsa¬
lutem Quod autem sequitur longitudo
uestibuli uiginti cubitoꝵ ⁊ latitudounde¬
cum cubitoꝵ: uidetur fac̾e questionem. qͦ¬
modo dualis numerꝰ qui refertur adduaᷤᷤ
crum nu̾m expleat duod̾cunt: in uestibulo
templi ẽẽ dicatur: Qd̃ pleriq sic soluunt.
Quamuis sc̃i sint sacerdotes. et intempli mi¬
nist̾iiscollocati. et cotidie uictimas offerant
xͦ: tñ quia in hoc mortali fragiliq corpus¬
culo. et quod egratacionib uiciisq subiectũ¬
ẽ conmorantur. uicenarũ hñt numerum
⁊ undecimium unde dicebat et apłs. Miser
ego homo quis me liberabit de corꝑe mortis

Expanded text:
sinistrum aliquid nominare, sed hinc et inde, sinistrum aliquid nominare, sed hinc et inde, telligit, trinum numerum ad Trinitatis mysterium pertinere, quae porta est ingredientium ad Deum, dum et Pater in Filio est, et Filius in Patre, et in utroque Spiritus sanctus. Qui ternus numerus, una porta est eorum qui post baptismum Trinitatis perveniunt ad salutem. Quod autem sequitur: Longitudo vestibuli viginti cubitorum, et latitudo undecim cubitorum, videtur facere questionem, quomodo dualis numerus qui refertur ad duas crum numerum expleat duodecimum, in vestibulo templi esse dicatur. Quod plerique sic solvunt: Quamvis sancti sint sacerdotes et in templi ministeriis collocati, et quotidie victimas offerant Christo: tamen quia in hoc mortali fragilique corpusculo, et aegrotationibus vitiisque subjecto commorantur, vicenarium habent numerum et undecimum. Unde dicebat et Apostolus: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis
Abbreviated transcription (Latin):
edechiel inatrium exteriꝰ: iut ita loquar ad
sc̃a sc̃oꝵ: mensus ẽ ipsum atrium in quo erãt
due exedre. siue galophilatia custodũ tem¬
pli. siue altaris habitaculis de legata. et rep¬
perit longitudinis et latitudinis ꝑ qͣdrum
centenos cubitos. ut sacerdotes dei minist̾io
seruientes qui ꝑ artam et angustam uiam
intrauerant habeant deambulacra latissi¬
ma.:⁊ in ꝑfecto ꝯsũmatoq uirtitũ numero
ꝯmorentur. Ot uupso atrio erat altareante
Supͣdictus qͦ uir introdux̃ ezechiel. et ĩ ues¬
q cubitis hinc ⁊ qͥnq cubitis inde. qm̃ qͥ intro¬
ductus ẽ diuinis sensib fuerat eruditus. et
nec dextram nouerat nec sinistram. s ula regia
ingredebatur. Latitudo autẽ ipsuis porte ꝑ
quam introitus erat aduestibulum templi:
habebat t̾nos cubitos hinc et uide. In qͦscͥp¬
ture sc̃e obseruanda elegantia qd̾ nondixit
adextra ⁊ sinistra. ne uideretur insc̃is sc̃oꝵ

Expanded text:
Ezechielem in atrium interius, et ut ita loquar, ad Ezechielem in atrium interius, et ut ita loquar, ad Sancta sanctorum, mensus est ipsum atrium, in quo erant duae exedrae sive gazophylacia custodum templi, sive altaris habitaculis delegata, et reperit longitudinis, et latitudinis per quadrum centenos cubitos: ut Sacerdotes Dei ministerio servientes, qui per arctam, et angustam viam intraverant, habeant deambulacra latissima, et in perfecto consummatoque virtutum numero commorentur. Et in ipso atrio erat altare ante Supradictus quoque vir introduxit Ezechielem in vesque cubitis hinc et quinque cubitis inde, quoniam qui introductus est, divinis sensibus fuerat eruditus: et nec dextram noverat nec sinistram, sed via regia ingrediebatur. Latitudo autem ipsius portae, per quam introitus erat ad vestibulum templi, habebat ternos cubitos hinc et inde. In quo Scripturae sanctae observanda elegantia, quod non dixerit a dextra et sinistra: ne videretur in sanctis sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
dotes quib custodie templi delegate sunt.
habitent ingato philatio qͦd respicit adiuã
m̃idianã ĩqͣ lux plenissima. ẽ: ii autẽ qui ex cu¬
bant administ̾iũ altaris in quo offerũtur
uictime ꝓ peccato. ingarophilatio sut qͦd
respicttuiam aquilonis. eosqui ab aqͥlone
ueniunt ⁊ offerunt uictimas ꝓpeccatis sus¬
ciꝑe et saluare cupientes. Qui utriq pro of.¬
ficiis suisdño seruientes. appellantur filii
sadoch qui interp̾rtatur uistus siue iusti¬
ficans. oĩpotens uidelicet ds dequo scriptũ
ẽ. Iustus dñs ⁊ iusticias dilexit. equitates
iudit uultus eius. Iusti autem filii sadoch
de filiis leui qui interp̾tat᷑ assũptus. ⁊ ipsi as¬
sumuntur adño ut accedant adeum. ⁊ neqͣ¬
quam de solo dicatur moyse. moyses accede¬
bat addñm. alii uͦ non accedebant. s om̃s
qui seruiunt ei ⁊ ministrant dño appropĩ¬
qͣre di cantur. Iste autem uir qui introdux̃

Expanded text:
dotes, quibus custodiae templi delegatae sunt, dotes, quibus custodiae templi delegatae sunt, habitant in gazophylacio, quod respicit ad viam meridianam, in qua lux plenissima est; hi autem qui excubant ad ministerium altaris, in quo offeruntur victimae pro peccato, in gazophylacio sint quod respicit viam Aquilonis, eos qui ab Aquilone veniunt, et offerunt victimas pro peccatis, suscipere et salvare cupientes. Qui utrique pro officiis suis Domino servientes, appellantur filii Sadoc, qui interpretatur justus, sive justificans, omnipotens videlicet Deus, de quo scriptum est: Justus Dominus, et justitias dilexit: aequitatem vidit vultus ejus . Isti autem filii Sadoc de filiis Levi, qui interpretatur assumptus: et ipsi assumuntur a Domino, ut accedant ad eum, et nequaquam de solo dicatur Moyse: Moyses accedebat ad Dominum; alii vero non accedebant ; sed et omnes qui serviunt ei, et ministrant, Domino appropinquare dicuntur. Iste autem vir qui introduxit
Abbreviated transcription (Latin):
rophilatia siue ex edre cantoꝵ adquos illud
unꝑium est. Cantate dño canticũ nouũ. qui
cum angłis clamitant. Gła in excelsis deo. ⁊
suꝑ t̾rani par hominib bone uoluntatis.
Quodatriũ interiꝰ erat situm in latere porte
qd̃ respiciebat adaqͥlonem. et acl austrum. ⁊
adorientẽ: ut semꝑ menunerĩt cantores do¬
mini: ⁊ qui angłoꝵ officio detinentur. ꝑ qͦs
gradus ad sũma ꝑuenerĩt. ⁊ mist̾ia singłoꝵ
locoꝵ diligenter agnoscant. Deniq uir ille
cuiꝰ calamꝰ et funculus erat in manu. intͦduc¬
to ꝓpħ̾a uatriũ interius quod respitiebat
uiã meridianam: hec locutus est: Hoc est ga¬
zophilatiũ siue exedra. et ut theodotionꝑo¬
suit thalamꝰ. qͥ habitacioni sacerdotum se¬
paratus ẽ obseruãtiũ in excubiis templi.
Porro garophilatiũ qͦd respicit aduã aqͥlo¬
nis: sacerdotum erat qui excubant adminis¬
teriũ altaris. Iquo uotandum quod sacer

Expanded text:
zophylacia, sive exedrae cantorum. Ad quos illud zophylacia, sive exedrae cantorum. Ad quos illud imperium est. Cantate Domino canticum novum . Qui cum Angelis clamitant: Gloria in excelsis Deo, et super terram pax in hominibus bonae voluntatis . Quod atrium interius erat situm in latere portae, quae respiciebat ad Aquilonem, et ad Austrum, et ad Orientem; ut semper meminerint cantores Domini, et qui angelorum officio detinentur, per quos gradus ad summa pervenerint; et mysteria singulorum locorum diligenter agnoscant. Denique vir ille cujus calamus, et funiculus erat in manu, introducto propheta in atrium interius quod respiciebat viam meridianam, haec locutus est, Hoc est gazophylacium sive exedra; et ut Theodotio posuit, thalamus, qui habitationi sacerdotum separatus est, observantium in excubiis templi. Porro gazophylacium quod respicit ad viam Aquilonis, sacerdotum erit, qui excubant ad ministerium alt
Abbreviated transcription (Latin):
tuagitta ex edras transtulerunt. Illudq
quod nos diximꝰ ex edre siue gãphilatia can¬
toꝵ: ab eis pretermissum est. Rursumq
pꝰ mensuram uestibuli qͥnq cubitoꝵ hinic.
et qͥnq cubitoꝵ inde: addidere de suo ⁊ lati¬
tudo porte cubitoꝵ quatuordecim. cum in
hebreo tm̃ positum sit. et latitudo porte tͥñ
lationum diu̾sitate turbetur. s ut ipre¬
senti loco et maxime in mẽsuris templi he¬
braica u̾itate contẽtus sit. Igitur post mur
quem peri bolon septuaginta transtulerunt.
qui totũ templum per quadrum ambiebat
incircuitu. introductum ꝓpħam legimus
inatrium ĩterius. et deuide adaquilonem
et ad austrum et adpotam orientalem et
rursum adaquilonem de quibus ut potu¬
imus diximꝰ. et ĩ quoꝵ diu̾sitatib ł nõiũ
uel mensurarũ quid nob̾ uideretur prete¬
ritꝰ sermo monstrauit. Quoꝵ sensum testi
expletis: ingredit᷑ tẽplũ hoc est sc̃a sc̃oꝵ. de
quib nẽ dr̃ Et intra portam iuteriorei ga¬

Expanded text:
tuaginta exedras transtulerunt. Illudque quod nos diximus exedrae, sive gazophylacia cantorum, ab eis praetermissum est. Rursumque post mensuram vestibuli quinque cubitorum hinc, et quinque cubitorum inde, addidere de suo, et latitudo portae cubitorum quatuordecim, cum in Hebraeo tantum positum sit, et latitudo portae triulationum diversitate turbetur, sed ut in praesenti loco, et maxime in mensuris templi, Hebraica veritate contentus sit. Igitur post murum, quem περίβολον Septuaginta transtulerunt, qui totum templum per quadrum ambiebat in circuitu, introductum prophetam legimus in atrium interius, et deinde ad Aquilonem, et ad Austrum, et ad portam Orientalem, et rursum ad Aquilonem: de quibus, ut potuimus, diximus, et in quorum diversitatibus, vel nominum, vel mensurarum, quid nobis videretur, praeteritus sermo monstravit: quorum sensum testimQuibus expletis, ingreditur templum, hoc est, Sancta sanctorum, de quibus nunc dicitur, et intra portam interiorem, ga
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdest uidisse ⁊ audisse. nͥ ea q̃ uideris atq au
autẽ dicit om̃ia que ego ostendam tibi: inten¬
tum facit auditorem. ⁊ facit ⁊ cordis ocłis p̾ꝑara¬
tum: ut memoriter teneat que sibi ostẽdenda
sunt. Quia ut om̃ia ostñdant᷑ tibi: adductꝰ
es huc. Quo dicto ostñdit spetialiter nicħ the¬
oriam ⁊ scientia dulcuis. quam ꝓpħa deside¬
rat dicens. Unũ petiui adomino hoc requirã
ut in habitem ĩ domo domini om̃s di es uite¬

Expanded text:
prodest vidisse et audprodest vidisse et audautem dicit: « Omnia quae ego ostendam tibi, » intentum facit auditorem. Facit et cordis oculis praeparatum, ut memoriter teneat quae sibi ostendenda sunt, quia ut omnia ostendantur tibi, adductus es huc. Quo dicto ostendit specialiter nihil theoria et scientia dulcius quam propheta desiderat, dicens: « Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini
Abbreviated transcription (Latin):
culus. ⁊ cuiꝰ erat sp̃es quasi eris. et qui calamũ
tenebat manu locutus est ad exechielem uerꝰ
architectus. quem intͥtabatur et paulus apłs
dicens. Quasi sapiens architectus fundam̃¬
tum posui. Sapienteii autem uocat archi¬
tectum. ad distinctionem illius qui stułtus
ẽ: ⁊ in zacharia pastor insipiens appellat᷑. Lo¬
cutus est autem que sequuntur: fili hominis.
uide ocłis tuis: ⁊ aurib tuis audi. Non ocłis
carnis s sp̃c. nec aurib corꝑis s anime. Leua¬
te inquit ocłos ut̾os: ⁊ ui dete qr messes iam
albe sunt admetendum. Et qui ht̃ aures au¬
diendi audiat. Uidetur autem edificatio
ciuitatis. ⁊ auditur ordocerimoniarũ. et
sacerdotum. terreq descriptio. Nec sufficit
p̃cepisse ut cerneret ocłis. ⁊ aurib audiret:
s ad iecit. Et pone cor tuũ ĩ om̃ia. siue ⁊ pone
ĩcorde tuo om̃ia que ego ostñdã tͥ. Nicħ eñi

Expanded text:
culus, et cujus erat species quasi aeris, et qui calamum culus, et cujus erat species quasi aeris, et qui calamum tenebat manu. Locutus est ad Ezechielem verus architectus, quem imitabatur et Paulus apostolus, dicens: Quasi sapiens architectus fundamentum posui . Sapientem autem vocat architectum, ad distinctionem illius qui stultus est, et in Zacharia pastor insipiens appellatur; locutus est autem quae sequuntur: Fili hominis, vide oculis tuis, et auribus tuis audi : non oculis carnis, sed spiritus; nec auribus corporis, sed animae. Levate, inquit, oculos vestros, et videte, quia messes jam albae sunt ad metendum . Et: Qui habet aures audiendi, audiat . Videtur autem aedificatio civitatis, et auditur ordo caeremoniarum et sacerdotum, terraeque descriptio. Nec sufficit praecepisse ut cerneret oculis, et audiret auribus; sed adjecit: Et pone cor tuum in omnia; sive, et pone in corde tuo omnia quae ego ostendam tibi. Nihil enim
Abbreviated transcription (Latin):
dei et adiutores uł ministri sunt domini¬
ce uolũtatis. Unde et paulus apłs loque¬
batur. Dei agricultura. dei edificatio sumꝰ:
Quodq sequitur. et calamꝰ mensure in ma¬
nu eiꝰ: de signat gr̃am ꝓpħalem. dequa scͥp¬
tum est inqͣdragesimo qrͣto ꝑsalmo. Lin¬
gua mexalamꝰ scribe uelo citer scribentis:
et de ioħe ꝓpħa atq baptista. Quid existis
ĩ desertum uidere: Calamũ uento agita¬
ri: Quem calamũ imitari cupiunt qui
scribentes scribunt iniquitatem. et quibꝰ
imprecatur ꝓpħa. Increpa feras calani.
stabat autem in porta. quia ꝑ ip̃m ad pa¬
trem ingredim᷑. ⁊ sine ipso ciuitatem dĩ itͣ¬
reñ possumꝰ. ut dignos suscipiat. indignos
abiciat. In porta quoq uidicium ẽ. Unde
⁊ ꝓpħa dicit Oderunt arguentes ĩporta.
Et inalio loco. Non confundentur cũ lo-¬
quentur inimicis suis in porta. hic uir
locutus ẽ ad ꝓpħam incuiꝰ maii erat fuui¬

Expanded text:
Dei, et adjutores vel ministri sunt DominiDei, et adjutores vel ministri sunt Dominicae voluntatis. Unde et Paulus apostolus loquebatur: Dei agricultura, Dei aedificatio sumus . Quodque sequitur: 466 Et calamus mensurae in manu ejus, designat gratiam prophetalem, de qua scriptum est in quadragesimo quarto psalmo: Lingua mea calamus scribae, velociter scribentis . Et de Joanne propheta atque baptista: Quid existis in desertum videre, calamum vento agitari ? Quem calamum imitari cupiunt, qui scribentes scribunt iniquitatem, et quibus imprecatur propheta: Increpa feras calami . Stabat autem in porta; quia per ipsum ad Patrem ingredimur, et sine ipso civitatem Dei intrare non possumus, ut dignos suscipiat, indignos abjiciat. In porta quoque judicium est. Unde et propheta dicit: Oderunt arguentes in porta . Et in alio loco: Non confundetur cum loquetur inimicis suis in porta . Hic vir locutus est ad prophetam, in cujus manu erat funi
Abbreviated transcription (Latin):
speties eris fulgentis. ille uidelicet dequo
scͥptum ẽ ecce uir oriens nom̃ eiꝰ. habebat
autem spetiem nequaquam electri.ite ĩ
pͥncipio huiꝰ uoluminis dr̃. neq accinctꝰ
erat zona aurea. ut in ioħis apocalipsi ꝯ¬
tinetur. s habebat sp̃em iuxta hebraicũ
quasi eris. hec enĩ mat̾ia cunctis metallis
uocalior ẽ: ⁊ tinnitu longe resonat. Unde
et iuudamel inimagine que erat exauro.
argento. ere. ferroq conpacta. regnũ ale¬
randri atq g̾coꝵ mneris similitudine
demonstrat᷑. itt gͥce lingne eloquentia sig¬
naretur. ꝑ quam manifestũ ẽ ad huc cos¬
eos indigere doctͥua. qui templi sp̃u alit̃ edificã¬
di nec dum plena nouere nust̾ia. funiculus qͦ
erat lineus siue cem̃tarioꝵ in manu enis. deqͦ ĩ
zacharia scriptum ẽ quoo funiculũ habuerit
geometricumut latitudinẽ ⁊ longitudinem
urbis metiret᷑. Cem̃tarioꝵ autemi ł angłoꝵ
qui dei imꝑio ministrabant ł moysi et oĩum

Expanded text:
species aeris fulgentis, ille videlicet, de quo species aeris fulgentis, ille videlicet, de quo scriptum est: Ecce vir, Oriens nomen ejus . Habebat autem speciem nequaquam electri, ut in principio hujus voluminis dicitur, neque accinctus erat zona aurea, ut in Joannis Apocalypsi continetur : sed habebat speciem juxta Hebraicum quasi aeris. Haec enim materia cunctis metallis vocalior est, et tinnitu longe resonat. Unde et in Daniel, in imagine quae erat ex auro, argento, aere, ferroque compacta, regnum Alexandri atque Graecorum in aeris similitudine demonstratur ; ut Graecae linguae eloquentia signaretur: per quam manifestum est, adhuc eos indigere doctrina, qui templi spiritualiter aedificandi necdum plene novere mysteria. Funiculus quoque erat lineus, sive caementariorum in manu ejus, de quo in Zacharia scriptum est , quod funiculum habuerit geometricum, ut latitudinem et longitudinem urbis metiretur. Caementariorum autem, vel angelorum qui Dei imperio ministrabant, vel Moysi, et om
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & incantico dr̃ canticoꝵ. Exurge aqͥ¬
lo ⁊ ueni auster. ꝑfla ortum meũ. ⁊ fluant
aromata. fugatur enĩ de orto dñi aquilo
uentꝰ durissimꝰ. ne refrigeret᷑ dilectionis ca¬
lor. floresq marcescant. Quando autem dr̃
quasi edificium ciuitatisriu̾e ciuitã s cinit᷑a¬
tis similitudo monstratur deqͣscriptũ ẽ. Glori¬
osa dicta sunt de te ciuitas dei. que ẽ ierłm
edificata ut ciuitas cuiꝰ parcicipatio ełidip̃m.
et inqua magnus dominus ⁊ laudabilis
numis. in cuutate dei nr̃i ĩmonte sc̃o eiꝰ.
Et inturribus ciuitatis istuis deus cognoᷤᷤ¬
firma. ciuitas que oppugnatur. Non dixit
que expuguatur s oppugnatur que edifi¬
cata est suꝑ ꝑetram. et nulla tempestate
concutitur. Sequit᷑. Et introduxit me il¬
luc sub auditur manꝰ dĩ. Illuc autem hoc
ẽ qͣsi ad edificium ciuitatis: ut mͥ cuncta
que erant uttͥnsecus demonstraret. Ecce ĩ¬
quid uir cuiꝰ erat speties suie uisio quasi

Expanded text:
Unde et in Cantico dicitur Canticorum: Exsurge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluent aromata illius . Fugatur enim de horto Domini Aquilo ventus durissimus, ne refrigeretur 465 dilectionis calor, floresque marcescant. Quando autem dicitur: Quasi aedificium civitatis, non vere civitas, sed civitatis similitudo monstratur, de qua scriptum est: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei : quae est Jerusalem aedificata ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum, et in qua magnus Dominus et laudabilis nimis, in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus . Et in turribus civitatis istius Deus cognosfirma, civitas quae oppugnatur . Non dixit quae expugnatur, sed oppugnatur: quae aedificata est super petram, et nulla tempestate concutitur. Sequitur: Et introduxit me illuc, subauditur, manus Dei. Illuc autem, hoc est, quasi ad aedificium civitatis, ut mihi cuncta quae erant intrinsecus demonstraret. Et ecce, inquit, vir, cujus erat species sive visio, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgrossiorib lignis spoidaia hoc ẽ necessaria si¬
uecura digna tnͣstulerunt: ⁊ ꝓ obliqͥs fenestris
ab scondas. ⁊ quod infine testimonii positũ est
⁊ m̃sus ẽ hinc u nde laquearia suꝑliminaris

Expanded text:
pro crassioribus lignis, σπουδαῖα, hoc est, necessaria, sipro crassioribus lignis, σπουδαῖα, hoc est, necessaria, sive cura digna transtulerint, et pro obliquis fenestris, absconditas, et quod in fine testimonii positum est: et mensus est hinc et inde laquearia superliminaris,
Abbreviated transcription (Latin):
sensum dñi. nꝑ si ille qui ẽ magni consilii
angłs. et sua pot̾ dignis aꝑire mistĩa: e¬
thetas autem rome appellant solaria decena¬
cłoꝵ parietib eminentia. sue moeniana
abeo qui ea pͥmus inuenit. que non nulli¬
I grecoꝵ execlras uocant. Et locitus est
ad me. hec est m̃sa coram dño. Et iduo hostia¬
I erant intemplo et insc̃uario: ⁊ induob bosti¬
Iis ex utraq parte bina erant hostiola que
Sinse inuicẽ plicabantur: Bina enĩ hostia¬
z erant ex utraq pͤte hostioꝵ. et celata erant
ĩ ipsis hostiis templi cherubuni ⁊ sculpture pal¬
⁊ marum. sic̃ inparietib quoq expͥsse erant.
Quamobrem et grossiora erant ligna erant¬
Iligna iuestibuli fronte forisecus. suꝑ q̃
⁊ fenestre oblique. et similitudo palmarum
Ihinc atq uide. in hum̾is uestibuli scd̃m la¬
Itera domꝰ latitudinẽq parietum. Multũ
in hoc loco septuaginta editio abhebraica u̾i¬
tate discordat. Uñ hoc solum admonebo. quod

Expanded text:
 nisi ille qui est magni consilii angelus, et sua potest dignis aperire mysteria? ἐκθέτας autem Romae appellant solaria de coenaculorum parietibus eminentia, sive Meniana ab eo qui ea primus invenit, quae nonnulli Graecorum ἐξώστρας vocant. Et locutad me haec est mensa coram Domino et duo ostia erant in templo et in sanctuario et in duobus ostiis ex utraque parte bina erant ostiola quae in se invicem plicabantur bina enim ostia erant ex utraque parte ostiorum et celata erant in ipsis ostiis templi cherubin et scalptura palmarum sicut in parietibus quoque expressa erat quam ob rem erant et grossiora ligna in vestibuli fiquae, et similitudo palmarum hinc atque inde in humerulis vestibuli, secundum latera domus latitudinemque parietum. Multum in hoc loco Septuaginta editio ab Hebraica veritate discordat. Unde hoc solum admonebo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ris recedentes aporta ext̾iori ad ĩ ⁊ teriorẽ
ꝑuenire ualeamus. De cuiꝰ num̾i÷ sacram̃¬
to supͣdictumẽ. Et eduxit me adiuã aus¬
Itralem. ⁊ ecce porta que respiciebat ad austr̃:

Expanded text:
ris, recedentes a porta exteriori, ad interiorem ris, recedentes a porta exteriori, ad interiorem pervenire valeamus, de cujus numeri sacramento supra dictum est. « Et eduxit me ad viam Australem, et ecce porta quae respiciebat
Abbreviated transcription (Latin):
et uestibulũ m̃sure porte prioris ag¬
nou̾it: ad ea ꝑueniat illaq conspiciat.
que et inporta orieutali plenissime
suscepturꝰ est. Porro qd̃ sequitur. et
septẽ graduum erat ascensus eiꝰ. et
uestibulum ante ea siue interius: huncht̃
sensum quod ꝑ septem gradus ebdomadis
⁊olle qͦ afacie aquilonis accenditur. ⁊ cerimonias ui¬
deoꝵ quibus dedit deus p̾cepta nonbona. et
iustificationes inquib non uiuant in eis.
scandamꝰ adaltiora. et ad uestibulũ eius. id:
porte ꝓ quo septuaginta aelammoth trans¬
tulerunt. Qd uestibulum ante portam ẽ suie
interius. Nec solumuna porta ẽ aqͥlonis que
supͣ porta appellatur ext̾ior: s ⁊ altera uite¬
rior que ht̃ sunslitudinem porte orientalis
ut mauifestiꝰ dixere septuaginta.⁊⁊ port a atͥs
int̾ior respiciens portam aquilonis. sic̃ erat
exteriori aquilonis usq ad portam eiusdem
aquilonis interioReo cent uor
cubitos. ut his quasi gradibus atq mensu¬

Expanded text:
et vestibulum mensurae portae prioris aget vestibulum mensurae portae prioris agnoverit, ad ea parveniat, illaque 482 conspiciat, quae et in porta Orientali plenissime suscepturus est. Porro quod sequitur: Et septem graduum erat ascensus ejus, et vestibulum ante eam, sive interius, hunc habet sensum, quod per septem gradus hebdomadis, et ollae quae a facie Aquilonis accenditur, et caeremonias Judaeojustificationes in quibus non vivant in eis, scandamus ad altiora, et ad vestibulum ejus, id est, portae, pro quo septuaginta elamoth transtulerunt. Quod vestibulum ante portam est sive interius. Nec solum una porta est aquilonis, quae supra porta appellatur exterior, sed et altera interior, quae habet similitudinem portae orientalis, ut manifestius dixere Septuaginta, et porta atrii interior respiciens portam aquilonis, sicut eratue est a porta exteriori aquilonis, usque ad portam ejusdem Aquilonis interiorem centum cubitos: ut his quasi gradibus atque mensu