comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& psalteriũ ut ñ solauox luud& sed & opera. Tabule quas cantor in manuten&
solent fieri deosse quia forteꝑseuerentiã signant bonarũ cogitationũ & bonoꝵ
operũ iuxta euangeliũ. qui autẽ ꝑ seuerauerit usq infinẽ hic saluus erit:
Vel signant dilectionẽ dĩ & proximi. Quaedilectio nisioperahabeat uana ẽ
ia propt̃ tenentur inmanu. ut dilectio uocis exerceatur ꝑ opi
manus concinunt uoci. Sic & tu si quando cantas alleluia. porrigas & panẽ
esurienti : uestias nudũ : suscipias peregrinũ : non solauox sonat sed & manus
consonat. qui a uerbis facta concordant. Versus alleluia tangit cantorem
interius ut cogitet in quodebeat laudarednm aut in quolaetari. Hȩc iubi¬
latio quã cantores sequentiã uocant. illũ statũ admentẽ nr̃aducit quando non

Expanded text:
et psalterium? ut non sola voce laudet, sed et opere. Tabulae quas cantor in manu tenet, et psalterium? ut non sola voce laudet, sed et opere. Tabulae quas cantor in manu tenet, solent fieri de osse, quia fortem perseverantiam signant bonarum cogitationum et bonorum operum, juxta Evangelium: Qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Vel signant dilectionem Dei et proximi: Quae dilectio nisi opera habeat, vana est . Quapropter tenentur in manu, ut dilectio vocis exerceatur per opmanus concinunt voci: sic et tu si quando cantas Alleluia, porrigas et panem esuriente, vestias nudum, suscipias peregrinum, non sola vox sonat, sed et manus consonant, quia verbis facta concordant. + Versus Alleluia tangit cantorem interius, ut cogitet in quo debeat laudare Dominum, aut in quo laetari. Haec jubilatio, quam cantores Sequentiam vocant, statum illum ad mentem nostram ducit, quando non
Abbreviated transcription (Latin):
agendo extracorun exeunt. Quid hoc aliud significat nisi item qđ arripimꝰ
ꝓ cõmunineces sitate fratrũ. &iã talia sunt illa opera quae signantur ꝑ casulã
ut non possint obseruari initinere. Vndebeda intractatu suꝑlucã. Aduero¬
famen sitim uigilias nuditatẽ lectionẽ psalmodiã orationẽ . labor ẽ ope¬
randi doctrinã silentiũ & cetera huius modi. siquis semꝑ ex sequenda puta¬
in singularioffitio. quando prudent̃ & strenue agit contraoblectamenta
mundi & talem sepraeb & fratrib in necessitatib: temporalibus. ut aplurib:¬
possit imitari
siue mn organis quae ipse fecit siue psalmos quos i pseinstituit concinentes.
Forũ uice cantor sine aliqua necessi tate legenditen & tabula sinmanibus:
ut figurent illud psalmiste. Laudent nom̃ eius in coro & trmpano & psalterio
psallantei. Vnde agustinus in eodem psalmo. Quare ad sũmit trmpanum

Expanded text:
agendo extra chorum exeunt. Quid hoc aliud significat, nisi iter quod arripuimus agendo extra chorum exeunt. Quid hoc aliud significat, nisi iter quod arripuimus pro communi necessitate fratrum? et jam talia sunt illa opera quae signantur per casulam, ut non possint observari in itinere. sitim, famem, vigilias, nuditatem, lectionem, psalmodiam, orationem, laborem operandi, doctrinam, silentium, etc., hujusmodi si quis semper exsequenda putain singulari officio, quando prudenter et strenue agit contra oblectamenta mundi, et talem se praebet fratribus in necessitatibus temporalibus, ut a pluribpossit imitari.sive in organis, quae ipse fecit; sive psEorum vice cantor sive aliqua necessitate legendi tenet tabulas in manibus, ut figuret illud Psalmistae: Laudent nomen ejus in choro et tympano, et psalterio psallant ei. Unde Augustinus in eodem psalmo: Quare assumit tympanum
Abbreviated transcription (Latin):
nis cõpetit sacram̃tis. qua enulla saeculorũ longitudine deficiunt . & inomnẽ
terrã exiuit sonus eorũ ita &iã lignũ eisdem aptissime congruit: ꝓpt̃ uidelic&
tropheum dominicae passionis. Suꝑ uniuer sumergo popalũ. pontifex emin&
quando is qui gradũ doctoris accipit merito uitae ꝑfectioris actionẽ uulgitrans¬
cendio : Stat autẽ ingradu ligneo quẽ fecerat ad loquendũ quando singulari
imitatione dominicae passionis : altiorẽ se c&eris facit. Vndemerito fidutiam
libere uerbũ dĩ p̃dicandi obtin&. Nã qui passionẽ dñi ꝓsuomodulo contẽpnit
imitari. nccdũ gradũ ligneũ undtinfimis suꝑ emineat ascendit . Ideoq: neces
siue cantoris offitiũ assumunt. In lectori soffitio & cantorisaliqđ genus militiȩ
exprimitur. Solienĩ militant in lectione siuein uocis modulatione. H ȩc offitia

Expanded text:
nis competit sacramentis, quae nulla saeculorum longitudine deficiunt, et in omnem nis competit sacramentis, quae nulla saeculorum longitudine deficiunt, et in omnem terram exivit sonus eorum , ita etiam lignum eisdem aptissime congruit, propter videlicet trophaeum Dominicae passionis. Super universum ergo populum pontifex eminet quando is qui gradum doctoris accipit, merito vitae perfectioris actionem vulgi transcendit. Stat autem in gradu ligneo, quem fecerat ad loquendum, quando singulari imitatione Dominicae passionis altiorem se caeteris facit. Unde merito fiduciam libere verbum Dei praedicandi obtinet. Nam qui passionem Domini pro suo modulo contemnit imitari, necdum gradum ligneum, unde infimis superemineat, ascendit. Ideoque necessive cantoris officium assumunt. In lectoris officio et cantoris aliquod genus militiae exprimitur, soli enim militanti in lectione, sive in vocis modulatione. Haec officia
Abbreviated transcription (Latin):
& posuerat eã in medio basilicae habentẽ quinq cubitos longitudinis & quinq
cubitos longitudinis & trescubito s in altum stecitq suꝑeã . In medionam quȩ
basilicae inmedio dici atrii sacerdotũ qua eba silica maioratriorũ exteriorũ
omni ex parte tẽplierat circũdata. De quib superius in eo dẽ libro scriptũ est¬
Fecit &iã atriũ sacer dotũ & basilicã grandem. Uerũ quia solomonquasi rex
ba semfecit aeneam. porro esdras qua siminoris potentiae. gradũ ad lo quendũ
ligneũ constituit. Sicut &iã solomon siuemoyses altare holo causti fecerunt
aeneum ꝓ quo filuitran smigrationis reposuer̃ lapideum. Sed non est putandũ
minoris sacramentorũ ꝑ fectionis ligneũ gradũ quãba semhabere aeneam
Qđ enĩ sepedictũ est. Sicutaes ꝓdiurnitate ꝑdurandi uł suauitate sonandi diui¬

Expanded text:
et posuerat eam in medio basilicae, habentem quinque cubitos longitudine, et quinque et posuerat eam in medio basilicae, habentem quinque cubitos longitudine, et quinque cubitos latitudine, et tres cubitos in altum, stetitque super eam . In medio namque basilicae, in medio dicit atrii sacerdotum, quo basilica major atriorum exteriorum omni ex parte templi erat circuFecit etiam atrium sacerdotum, et basilicam grandem. Verum quia Salomon quasi rex, basem fecit aeneam, porro Esdras quasi minoris potentiae, gradum ad loquendum ligneum constituit. Sicut etiam Salomon sive Moyses altare holocausti fecerunt aeneum, pro quo filii transmigrationis reposuerunt lapideum. Sed non est putandum, minoris sacramentum perfectionis ligneum gradum, quam basem habere aeneam. Quod enim saepe dictum est, sicut aes pro diuturnitate perdurandi, vel suavitate sonandi, divi
Abbreviated transcription (Latin):
in abscondito turturẽ offerro. At cũeiusdẽ operis cõpares quacero canendo
cũ proph&a. Uenite ad oremꝰ & ꝓcidamꝰ antedm̃ ploremꝰ coradño qui fecitnos
erit necessaria locutio uerborũ sed sola cogitatione mensmenti monstrabit
qđ retin& inse. Finitur hic secunda perio cha predicationis usq ad memo¬
ratũ statũ currit sermo predicationis. qua eultra sunt uelata sunt alissera¬
phin. CAP XUII
DEAS CEN SU IN PULPI TUM
ector & cantor in gradũ ascendunt more anti quarum iuxta qđ scriptũ est
in esdra. Stetit autẽ esdras scriba suꝑ gradũ ligneum quẽ fecerat ad lo¬
quendũ & c&era. & paulo post. Suꝑ uniuersum quippepopulũ eminebat
HVius beda doci ait in eodem uidetur meminisse scriptura paralipe menon¬
ubi dictũ est. quiastetit salomon corã alterednĩ ex aduerso uniuersae multi¬
tudinis isrł & extendit manussuas. Si quidẽ fecerat salo monba sem aeneam

Expanded text:
in abscondito , turturem offero, at cum ejusdem operis compares quaero canendo in abscondito , turturem offero, at cum ejusdem operis compares quaero canendo cum Propheta: Venite adoremus et procidamus ante Deum; ploremus coram Domino, qui fecit noserit necessaria locutio verborum, sed sola cogitatione mens menti monstrabit, quod retinet in se. Finitur hic secunda periocha praedicationis. Usque ad memoratum statum currit sermo praedicationis, quae ultra sunt velata sunt alis seraphin. CAPUT XVII. De ascensu in pulpitum. Lector et cantor in gradum ascendunt more antiquorum, juxta quod scriptum est in Esdra: Stetit autem Esdras scriba super gradum ligneum, quem fecerat ad loquendum . Et paulo post: Super universum quippe populum eminebat. Hujus loci, ut Beda ait in eodem, videtur meminisse Scriptura Paralipubi dictum est: Quia stetit Salomon coram altare Domini, ex adverso multitudinis Israel, et extendit manus suas. Siquidem fecerat Salomon basim aeneam,
Abbreviated transcription (Latin):
lucã. Volucres hae procantu gemitus habent. Non immerito lacrimas hu¬
miliũ designant quibus plurimũ in ipsis &iã bonis operib: indigemꝰ. Qui a & sibona
ẽe qua e agim nouerimꝰ. quatam̃ distintione adnõ examinanda . qua a nob
ꝑ seuerentia sint consumanda nescimus. &iterũ. Hoc sane interturturis
& colũbae significantiã distat. qđ colũba quace gregatim conuersari uolare
& gemere consueuit . actiuae uitae frequentiã demonstrat dequadicitur
Multitudinis autẽ credentiũ eratcor & anima una nequis quã corũ quae
possidebant aliquid suũ eẽ. dicebant. sed erant illis omnia cõmunia. Turtur
uero qui singularitate gtuid&. ad eo ut si coniugem casu ꝑ diderit solus ex inde
ꝑmaneat. speculatiua e uite culmina denunciat quia & paucorũ est is ta
uirtus. & post pauca. Itẽ cũintrans cubiculũ clauso hostio oro patrem

Expanded text:
Lucam: Volucres hae pro cantu gemitus habent. Non immerito lacrymas huLucam: Volucres hae pro cantu gemitus habent. Non immerito lacrymas humilium designant, quibus plurimum in ipsis etiam bonis operibus indigemus; quia etsi bona esse quae agimus, noverimus, qua tamen districtione a Domino examinanda, qua a nobis perseverantia sint consummanda, nescimus. Et iterum: Hoc sane inter turturis et columbae significantiam distat, quod columba, quae gregatim conversari, volare, et gemere consuevit, et activae vitae frequentiam demonstrat, de qua dicitur: Multitudinis credentium erat cor unum et anima una, nec quisquam eorum quae possidebant, aliquid suum esse dicebat, sed erant illis omnia communia ; turtur vero, qui singularitate gaudet, adeo ut si conjugem casu perdiderit, solus exinde permaneat, speculativae vitae culmina denuntiat, quia et paucorum est ista virtus. Et post pauca: Item cum intrans cubiculum clauso ostio oro patrem
Abbreviated transcription (Latin):
se extollere debeat deopere p̃dicationis. pulsatur uersu quatinus ad memoriam
sibireducat depropriis causis iudicandum antedñm. CA¬
QUID SIT INTER RES PON SORIŨ ET TRACTUM
oc differtur interres ponsoriũ cuicorusrespond& & tractũ cuinemo.
qđ est interduo sacrificia scilic& colũbarũ & turturũ. Tractus uerba
congruentia sui offitiihabent. Illaquae sunt in septua gesima tribulationem
sonant. ut est illud de profundis clamaui ad tednẽ. Qucce in sexagesima opor¬
tunitatẽ fuge quuer̃ ut illud. ut fugiant a facie arcus & sic c&era de inceps coni¬
cerepossumus. Lauda tednm̃ om̃sgentes lu&itiã ne o frtorũ & nuꝑ ordinatorũ
significat. Deistis sat . ẽ. Reuertendũ est ad uolueres. scilic& colũbas & turtu¬
res quae significant responsoriũ & tractũ. De quibus dicit beda intractatu suꝑ

Expanded text:
se extollere debeat de opere praedicationis pulsatur versu; quatenus ad memoriam se extollere debeat de opere praedicationis pulsatur versu; quatenus ad memoriam reducat sibi de propriis causis judicandum ante Dominum. CAQuid sit inter responsorium et tractum. Hoc differt inter responsorium, cui chorus respondet, et tractum, cui nemo, quod est inter duo sacrificia, scilicet columbarum et turturum. Tractus verba congruentia sui officii habent. Illa quae sunt in Septuagesima tribulationem sonant, ut est illud, De profundis clamavi ad te, Domine ; quae in Sexagesima, opportunitatem fugae quaerunt, ut est illud: Ut fugiant a facie arcus , et sic caetera deinceps conjicere possumus. Laudate Dominum omnes gentes , laetitiam neophytorum et nuper ordinatorum significat. De istis sat est. Revertendum est ad volucres, scilicet columbas et turtures, quae significant responsorium et tractum, de quibus dicit Beda in tractatu super
Abbreviated transcription (Latin):
dunt in dño ut laudatedñm. Postduos tribulationis tertius occurrit
lec&itiae. Qm̃ post duosdies sepulturue. tertius occurrit resurrectionis.
Sunt & enĩ duo genera cõpunctionis unũ timoris & alterũ amoris. Trimor
induobus diuiditur. De quibusdicit isaias. Ecce ego uenio cogitationes
ai dpera ution gregem. Verba in cogitationibus cõprehendunterinsroego¬
tationes uerba sunt animi & radices uerborũ sonantiũ. Amor singilo¬
ris est Vnũ sit amare & petere. Vnũ illud de quo proph&adicit¬
V nã petii ad ño hanc requirã ut in habitẽ indomodñi
CATX I. DEESPOLIATIONE CASULARUAA
UINISTRI CASULa SE EXVVNT : QUANDOLECTORIS
uione deletũ est. Similimodo expictura recordamur qđ interius memoria e
cõmendari potest. Ita & responsorio ammon&ur p̃dicator quomodo doctrinã quaȩ
precessit inlectione exerceat. Primo ut dulcedine suae imitationis plurimossibi
asciscat. Coniuncti corda multorũ excitent ad conpuntionẽ & lacrimas. Et ne

Expanded text:
dunt in Domino; ut, Laudate Dominum. Post duos tribulationis tertius occurrit laetitiae, quoniam post duos dies sepulturae, tertius occurrit resurrectionis. Sunt etenim duo genera compunctionis: unum timoris, et alterum amoris. Timor in duobus dividitur, de quibus dicit Isaias: Ecce ego venio, cogitationes et opera ut congregem . Verba in cogitationibus comprehenduntur. Cogitationes verba sunt animi, et radices verborum sonantium. Amor singularis est. Unum scit amare et petere, unum illud de quo propheta dicit: Unam petii a Domino, hanc requiram ut inhabitem in domo Domini . CAPUT XV. De exspoliatione casularum. Ministri casula se exuunt quando lectoris ione deletum est. Simili modo ex pictura recordamur quod interius commendari memoriae potest. Ita et responsorio admonetur praedicator quomodo doctrinam quae praecessit in lectione, exerceat. Primo, ut dulcedine suae imitationis plurimos sibi asciscat: conjuncti, corda multorum excitent ad compunctionem et lacrymas; et ne
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit ad dñm & neidem populus feriatur lacrimosis p̃cibus imp&rat. Damel
tractũ la&itiae cantat quando solus fugientibus sociis interangelos reman&
Solus ie techiel quadrigas cerubin & suꝑ neciuitatis aedifitia celsa miratur.¬
CAP XIII. DEALLE LU IA¬
Veluia qđ cantatur ꝑ festos dies in recordatione aeterne lu&itiae
tam lu&itiã electorũ quã laudem dñi ad memoriã reducit . In quo ñ
oport& aliqđ sinistrũ sonare. sed totũ dextrũ qualeest in futura
uita. Illi sunt rectiuersus ꝑ quos reuertimur ad ałł quilu&itiã ecclesiue &¬
& dnsregnauit exultetterra : & lauda anima mea dñm : & iubilatedõ
omnisterra & ceceritales. In responsorio seminauimꝰ : in allelui m&imus.
Dequaredicit psalmista. Qui seminant in lacrimis in exultation emetent
CATXIIII. QUIDSIT INTER AEL ET TRACTUM

Expanded text:
ascendit ad Dominum, et ne idem populus feriatur, lacrymosis precibus impetrat . Daniel ascendit ad Dominum, et ne idem populus feriatur, lacrymosis precibus impetrat . Daniel tractum laetitiae cantat, quando solus, fugientibus sociis, inter angelos remanet . Solus Ezechiel quadrigas cherubin et supernae civitatis aedificia celsa miraturPUT XIII. De Alleluileluia, quod cantatur per festos dies in recordatione aeternae laetitiae, tam laetitiam electorum quam laudem Domini ad memoriam reducit. In quo non oportet aliquid sinistrum sonare, sed totum dextrum, quale est in futura vita. Illi sunt recti versus per quos revertimur ad Alleluia, qui s regnavit, exsultet terra . Et, Lauda, anima mea, Dominum . Et, Jubilate Deo omnis terra , et caeteri tales. In responsorio seminavimus, in alleluia metimus. De qua re dicit Psalmista: Qui seminant in lacrymis, in exsultatione metent. CAPUT XIV. Quid sit inter Alleluia et Tractum.
Abbreviated transcription (Latin):
sepae iracundias cantilena rep̃sserit . quã multa uel in corporum uel in
animorum affectionibus miranda ꝑ fecerit. Absit ut uigor ẽ xp̃ia¬
nianimi in mollitiem caducã possit conuertere quod genus ipsi &iã
gentiles uitabant. Vnde scriptũ est in libro memorato superioreloco
Idcircotimotheo milesi ospartiatas succensuisse. quod multipli cã
musicã reddens puerorũ animis quos acceperat erudiendos officer&
& auirtutis modestia praepedir&. Et quod armoniã quã modestã
susceperat ingenuschoromaticũ quod ẽ mollius inuertiss&. Tanta
igitur apud eos fuit musicae diligentia. ut eam animos quoqua e ob
inseruisse.
Reuertendũ ẽ ad euangelicã parabolam. Seruus
caenãdñĩ. De quo seruo dicit beda intractatu suꝑ lucã. Seruus
dea groregreditur cũ intermisso ad tempus opere praedicandi
colũbas ad altare deporto. Moy ses qua sitractũ cantat tribulationis qui solus

Expanded text:
saepe iracundias cantilena represserit, quam multa vel in corporum vel in saepe iracundias cantilena represserit, quam multa vel in corporum vel in animorum affectionibus miranda perfecerit. Absit ut vigorem Christiani animi in mollitiem caducam possit convertere, quod genus etiam ipsi gentiles vitabant. Unde scriptum est in memorato libro superiori loco, idcirco Timotheo Milesio Spartiatas succensuisse, quod multiplicem musicam reddens, puerorum animis, quos acceperat erudiendos, officeret, et a virtutis modestia praepediret, et quod harmoniam, quam modestam susceperat, in genus chromaticum, quod est mollius, invertisset. Tanta igitur apud eos musicae fuit diligentia, ut eam animos quoque obtininseruisse, revertendum est ad evangelicam parabolam. Servus coenam domini . De quo servo dicit Beda in tractatu super Lucam: Servus de agro revertitur, cum, intermisso ad tempus opere praedicandicolumbas ad altare deporto. Moyses quasi tractum decantat tribulationis, qui solus
Abbreviated transcription (Latin):
Praedicatene terreamini. Sicut ait proph&a quodam loco excla¬
ma & ex alta uocẽ tuã sicut tuba. Lex enĩ scripta : da taest intabulis.
Scriptura enĩ : ꝑtinet adlectoris officium. Proph& amenti in scripta
erat quã uoce fidenti proph&ae proferebant. quod ꝑtin& ad cantoris
officium Fidi prȩdicatoris officium : gerit cantor. Quẽ o port& post
oboedientiã auditorũ uersum cantare. Quid signific& uersus in of¬
ficio predicatoris ex euangelica parabola ad discere possum quaenar¬
rat deseruo arante itadicens. Quis autẽ ur̃m habens seruũ arantẽ
aut pascentẽ qui regresso de agro dicit illi statim transi recumbe. &n
dicit ei para quod caenem : arat qui aratro cõpunctionis scindit corda
nalia & sese aperiant mores ulci in confessio neuocis & lacrimarum
Musicahab& quandã naturalemuim ad flectendum animũ sicutboe¬
tius in suo libroscribit quẽ demusica fecit. Vulgatum quippeest. quã

Expanded text:
praedicate, ne terreamini, sicut ait propheta quodam loco, Exclapraedicate, ne terreamini, sicut ait propheta quodam loco, Exclama et exalta vocem tuam sicut tuba . Lex enim scripta data est in tabulis. Scriptura enim pertinet ad lectoris officium: prophetia menti inscripta erat, quam voce fidenti prophetae proferebant, quod pertinet ad cantoris officium. Fidei praedicatoris officium gerit cantor, quem oportet post obedientiam auditorum versum cantare. Quid significet versus in officio praedicatoris, ex evangelica parabola addiscere possumus quae narrat de servo arante, ita dicens: Quis autem vestrum habens servum arantem, aut pascentem, qui regresso de agro dicit illi statim, Transi et recumbe, et non dicit ei, Para quod coenem ? Arat qui aratro compunctionis scindit corda.nalia, et sese aperiant more sulci in confessione vocis et lacrymarum. Musica habet quamdam naturalem vim ad flectendum animum, sicut Boetius in suo libro scribit quem de Musica fecit: Vulgatum quippe est quam
Abbreviated transcription (Latin):
corona iustitiae. Dixim qđ excitentur ꝑresponsoriũ qui sunt quodã modo surdi
adepistolã. dicamꝰ qualit̃ oboedientes ilico ꝓficiant ꝑ responsoriũ . Inlectionepas¬
citur auditor quasi quod ammodobos. Ad hocenĩ pasciturbos ut in eo exerceat᷑
capus agriculturae. Bosenĩ praedicator est. Vndescriptũ est in librolegis
Non alligabis os bouitrituranti. Pastus enĩbos exerceatur opus. Cantor enĩ
est quasi bubulcus qui iubilat bubus ut hilarius trabant aratrũ. Cantor est de
his dequibus dicit paulus. Dĩ ad iutores sum. Bouessunt quires pondent
primocantori: De quib: iterũ dicit. Dĩ agricultura estis. Trahentibus
bobus aratrũ scinditur terra quando cantores intimos anhelitus cõmouen
pungunt ad lacrimas siue ad confidenda peccata quasi secͥ&a pate facien do t̃rȩ
& aliomodo. Ideo scribuntur litere ut ꝑ easmemouae reddatur qđ obli

Expanded text:
corona justitiae . Diximus quod excitentur per responsorium, qui sunt quodammodo surdi corona justitiae . Diximus quod excitentur per responsorium, qui sunt quodammodo surdi ad Epistolam; dicamus qualiter obedientes illico proficiant per responsorium. In lectione pascitur auditor quasi quodammodo bos. Ad hoc enim pascitur bos, ut in eo exerceatur opus agriculturae. Bos enim praedicator est. Unde scriptum est in libro legis: Non alligabis os bovi trituranti . Pastus est enim bos, exerceatur opus. Cantor enim est quasi bubulcus, qui jubilat bobus, ut hilarius aratrum trahant. Cantor est de his de quibus dicit Paulus: Dei adjutores sumus . Boves sunt qui respondent primo cantori, de quibus iterum dicit: Dei agricultura estis . Trahentibus bobus aratrum, scinditur terra, quando cantores, intimos anhelitus commoventpungunt ad lacrymas, sive ad confitenda peccata quasi secreta patefaciendo terrae. Et alio modo: Ideo scribuntur litterae, ut per eas memoriae reddatur quod obli
Abbreviated transcription (Latin):
Inuersa necesse est ut suas cogitationes ad setrahat & secũ cogit& quomodo aut
quid amagistro didiciss& . Versustimore non estausus alteleuare responso¬
rium nescit quo modo finiat uersus. Et hic imitatur alud exemplũ doctrinȩ
dñi. quaiubetur ut qui uoluerit turrem aedificare: prius sumptus cogit& si ha¬
beat quaenecessaria sunt ad ꝑficiendũ. Se qui turbeda memoratus. Post pastũ
atq agriculturã domi sibi iub& parare qđ caen&. hoc est post laborẽ aꝑtelocutio¬
nis humilitatẽ quoq ꝓpriȩ considerationis exhibere. Hoc facit ille quiuer sum
cantat. In rep&itione responsorii exaltat uocẽ fiducialiter iã nontimens uersũ
Illũ predicatorẽ signat quicur sum suũ consumatũ hab&. Qualiserat paulus cũ dicer&
Bonũ certamen certaui cursum consũmaui fidẽ seruaui. In reliquore posi ta estmim

Expanded text:
In versu necesse est ut suas cogitationes ad se retrahat, et secum cogitet quomodo aut In versu necesse est ut suas cogitationes ad se retrahat, et secum cogitet quomodo aut quid a magistro didicisset. Versus timore non est ausus alte levare responsorium; nescit quomodo finiat versum. Et hic imitatur aliud exemplum doctrinae Domini, qua jubetur ut qui voluerit turrim aedificare, prius sumptus cogitet, si habet quae necessaria sunt ad perficiendum. Sequitur Beda memoratus: Post pastum atque agriculturam, domi sibi jubet parare quod coenet, hoc est, post laborem apertae locutionis humilitatem quoque propriae considerationis exhibere. Hoc facit ille qui versum cantat. In repetitione responsorii exaltat vocem fiducialiter, jam non timens versum. Illum qui praedicatorem signat, qui cursum suum consummatum habet, qualis erat Paulus cum diceret: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi, in reliquo reposita est mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Pereos quistant incertamine posita. Caput & mẽ¬
bra unũ corpus. Qm̃ xp̃s in aliquib sed & in aliquib: stat ut illũ uidit
stephanus incertamine positus. aliqui ascendentiũ sedent aliqui stant
Dñs in alto cȩlorũ sedens custodit currum suũ id est ciuitatẽ dequadicit
psalmista. Nisidñs custodierit ciuitatẽ frustra uigilat quicustodit
eam. Paulus quia uice xp̃ĩ fungebatur dicente agustino in psalmo¬
ad conscientiã doctor recurrit. At quae apublico locutionis. ad curiã cordis
rediens. sua secũ secretius acta ueldicta retractat. Iuxta disciplinã serui
arantis ammonetur cantor ut non ilico postactũ opussui officii requem
spect&. & corpore securitatis torpescat. Perfecit enĩ opus suũ quando
quodã modo sua iubilatione boues in exercitiũ aratri induxit. Idẽ cantores
ꝓuocauit ut scinderent corda aratro conpunctionis. Ac postea uorsus sequit᷑

Expanded text:
ce quiescentia: per eos qui stant, in certamine posita. Cantor ce quiescentia: per eos qui stant, in certamine posita. Cantor  quomodo Christus in aliquibus sedet, in aliquibus stat ut illum vidit Stephanus in sartamine positus , aliqui ascendentium sedent, aliqui stant. Dominus in alto coelorum sedens custodit currum suum, id est, civitatem, de qua dicit Psalmista: Nisi Dominus custodierit civitatem: frustra vigilat qui custodit eam . Paulus, quia vice Christi fungebatur, dicente Augustino in psalmad conscientiam doctor recurrit, atque, a publico locutionis ad curiam cordis rediens, sua secum secretus acta vel dicta retractat. Juxta disciplinam servi arantis admonetur cantor ut non illico post actum sui officii requiem spectet, et torpore securitatis torpescat. Perfecit enim opus suum, quando quodammodo sua jubilatione bonos in exercitium aratri induxit, id est cantores provocavit ut scinderent corda aratro compunctionis. Ac postea versus sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ carnalis habitationis que uix ꝑmittit animã ad purũ ueritatis
lumen ad uolare. CAP &. DE SES SIONE EPI¬
ein xp̃s ascendit in caelũ ut sed eat ad exterã patris. Ep̃s quiauica
nobis introni tarexp̃i ascensionẽ & sedem. Qua propt̃ ascendit in se¬
dempost opus & laborẽ ministerii cõmissi. Xp̃s disposito currusuo ꝑ c̃ue¬
nientia loca id est prbos in suo ordine diaconos in suo. subdia conos in suo :¬
e&erosq gradus in suis nec non & auditores unũ quẽq in suo : ascendit inse¬
dem & sed&. Sedent cũ eo quibus promisit. cũ uenerit filius hominis inse¬
demaiestatissu ae sed ebitis &uos suꝑ sedes xii iudicantos xii tribus i srahel¬
De quibus dicit paulus a postolus adephesios. & conresuscitauit & con¬
sedere fecit in caelestibus in xp̃o ihũ. Dehis qui ascender secũ aliqui sedent
& aliquistant. Per eos qui sedent demonstrantur mẽbra xp̃i in pace

Expanded text:
vedinem carnalis habitationis, quae vix permittit animam ad purum veritatis vedinem carnalis habitationis, quae vix permittit animam ad purum veritatis lumen advolare. CAPUT X. De sessione epiristus ascendit in coelum, ut sedeat ad dexteram Patris. Episcopus quianobis inthronizare Christi ascensionem et sedem. Quapropter ascendit in sedem post opus et laborem ministerii commissi. Christus disposito curru suo per convenientia loca, id est, praeterosque gradus in suis; nec non et auditores, unumquemqdem, et sedet. Sedent cum eo quibus promisit: Cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duos dicit Paulus apostolus ad Ephesios: Et conresuscitavit et consedere fecit in coelestibus in Christo Jesu . De his qui ascenderunt secum: aliqui sedent, et aliqui stant. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
fratres si quisẽ in uobis sermo exortationis ad plebem dicite .: Surgens
aute paulus & manu silentiũ indicans ait. & reliqua. Quã diu hecdno
cadebrantur idẽ lectio & ꝓph&ia solemus sedere more anti quorum
Vnde ambro suis intractu ad corinthios. Hȩc tradicio sina gogae est
quã nosuult sectari. a postolus. Quia xp̃ianis quidẽ seribit sedex gentib
factis ionex uideis ut sedentes disputent. Seniores dignitate in cathedris
c&eras partesmundis deseruerit quiubi que presens est. non locorũ spatus.
sed maiestatis potentia. sed ut ammoneatur animus ad naturã excellentiorẽ
seconũ terre id est ad dnm cũ ipsum corpus eius qđ terrenũ est ad corpus ex¬
cellentius id est ad corpuscȩleste conuertitur. Ideo dicitur ds incȩlis habi¬
tare quia maior cognitio est in caelis illius summe maiestatis & essentiae
in angłis uel in animabus scõrũ . quã in terra habitantibus scĩs ꝓpt̃ graui¬

Expanded text:
d plebem, dicite. Surgens autem Paulus, et manu silentium indicens, ait, etc. Quandiu haec duo celebrantur, id est, lectio et prophetia, solemus sedere more antiquorum. Unde Ambrosius in tractatu ad Corinthios: Haec traditio Synagogae est, quam nos vult sectari Apostolus, quia Christianis quidem scribit, sed ex gentibus factis, non ex Judaeis ut sedentes disputent seniores dignitate in cathedriscaeteras mundi partes deseruerit, qui ubique praesens est non locorum spatiis, sed majestatis potentia: sed ut admoneatur animus ad naturam excellentiorem se convertere, id est, ad Dominum, cum ipsum corpus ejus quod terrenum est, ad corpus excellentius, id est, ad corpus coeleste convertatur. Ideo dicitur Deus in coelis habitare, quia major cognitio est in coelis illius summae majestatis et essentiae in angelis vel in animabus sanctorum, quam in terra habitantibus sanctis propter gra
Abbreviated transcription (Latin):
lus ad eũ uersus sit. Post hoc sacordos & omnis populus uertit se adori¬
entẽ usq dũdia conus incipiat dñmloqui. & faciunt crucẽin srontib
eorũ. Neq hoc frustra accipiendũ est. Quod infixit sacerdos ꝑsuã
dep̃cationẽ incordediaconi. hocunus quisq fidelis studeat in figere
animosuo. Dia cono quia non c̃ licitũ ꝓpt̃ uerba cõposita sequentia
sci euangelii secundũ quẽcũq euangelistã orare p̃uenit eũ maior
benedicere siue quia maiore benedictione indigent quitradit semina
euangelii. quã qui accipit. Sed populus interim dep̃cetuo dm̃e
ficare  Dicat saltum qui promptior nonest ut capiã uerba eum st¬

Expanded text:
lus ad eum versus sit. Post hoc sacerdos et omnis populus vertit se ad orilus ad eum versus sit. Post hoc sacerdos et omnis populus vertit se ad orientem, usque dum diaconus incipiat ad Dominum loqui, et faciunt crucem in frontibus eorum. Neque hoc frustra accipiendum est: quod infixit sacerdos per suam deprecationem in corde diaconi: hoc unusquisque fidelis studeat infigere animo suo. Diacono quia non est licitum propter verba composita, sequentia sancti Evangelii secundum quemcunque Evangelistam orare, praevenit eum major benedicere: sive quia majore benedictione indiget, qui tradit semina Evangelii, quam qui accipit. Sed populus interim deprecetur Deum, ne ficare. Dicat saltem, qui promptior non est, ut capiat verba E
Abbreviated transcription (Latin):
bonus odor quẽ unus quisq electorũ ad seuult rapere. Idẽ odor bonã opimo
nẽ dexp̃oexire demonstrat. quã qui uiuere uult in suũ contraiuit. Post hoc
dia conus petit a sacerdote benedictionẽ sacerdoseidicit. Dñs̃ sit in corde tuo
& in labiistuis. Intendat diligenter diaconus ut coreiꝰ cũ dominicis uerbis
posita neu intro eant nociua. signocrucis factomanu sacerdotis suꝑ caput
ipsius munitur. Dein de uadit ad altare ut in de sumat euangeliũ ad legen¬
dũ. Altare hierusalem potest designare : ut p̃tulim dequa exiuit euan¬
ge lica. p̃dicatio sicut scriptũ est desion exiuit lex & uerbũ dñideineru¬
salem. Vel ipsius dñi corpus in quo suerba e uangelii uidelic& benenus¬
tiationis. Ipse p̃cepit a postolis p̃dicare euangeliũ omnicreaturae
& portat euangeliũ in sinistribrachio ꝑ quod significat tẽporalis uita.
ubi necesse ẽ p̃dicare euangeliũ. Salutantediacono c̃ gruit ut om̃spopu¬

Expanded text:
ocedit, quem unusquisque electorum ad se vult rapere. Idem odor bonam operationem de Christo exire demonstrat, quam, qui vivere vult, in suum cor trajicit. Post hoc diaconus petit a sacerdote benedictionem, sacerdos ei dicit: Dominus sit in corde tuo, et in labiis tuis. Intendat diligenter diaconus ut cor ejus cum Dominicis verbis posita, neve introeant nociva, signo crucis facto manu sacerdotis super caput ipsius, munitur. Deinde vadit ad altare ut inde sumat Evangelium ad legendum. Altare Hierusalem potest designare, ut praetulimus, de qua exivit Evangelica praedicatio, sicut scriptum est: De Sion exivit lex, et verbum Domini de Hierusalem : vel ipsius Domini corpus, in quo sunt verba Evangelii, videlicet bonae nuntiationis. Ipse praecepit apostolis praedicare Evangelium omni creaturae . . Portat Evangelium in sinistro brachio, per quod significatur temporalis vita, ubi necesse est praedicari Evangelium. Salutante diacono, congruit ut omnis popu
Abbreviated transcription (Latin):
quia non cantatur ut psalmus uł brmnis sedlegitur tantũ. Illicenim
modulatio hic sola pronuntiatio quaeritur. Cantor multa offitia
hab&. Vnũ quodq offitiũ ex illo quod officit nomen hab&. Lectione
quaelegitur post sessionẽ. sequitur cantus qui uocatur responsorius
Respon sorium ut idem qui supra . itali tradider̃ : Quo sinderespon¬
sorios cantus uocant. quod alio desinente id alter respondeat. Vsus lectio¬
nis & cantus sũptusest aueteritestamento ut legitur in libro esdrae quod
ponendũ est in noctur nalioffitio sidñs dederit: Possumꝰ &iã officio canto¬
ris officiũ ꝓph&e intellegere leitiolegis & proph&la rũ frequentabant᷑
apopulo antiquo. Vnde scriptũest in actibus a postolorũ. & in gressi syna

Expanded text:
quia non cantatur ut psalmus vel hymnus, sed legitur tantum. Illic enim quia non cantatur ut psalmus vel hymnus, sed legitur tantum. Illic enim modulatio, hic sola pronuntiatio quaeritur. Cantor multa officia habet. Unumquodque officium ex illo quod efficit, nomen habet. Lectionem quae legitur post sessionem, sequitur cantus, qui vocatur responsorius. Responsorium ut idem qui supra, Itali tradiderunt. Quos inde responsorios cantus vocant, quod alio desinente, id alter respondeat. Usus lectionis et cantus: sumptus est e Veteri Testamento, ut legitur in libro Esdrae, quod ponendum est in nocturnali officio, si Dominus dederit . Possumus etiam officio cantoris officium prophetae intelligere. Lectio legis et prophetarum frequentabatur a populo antiquo. Unde scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
excepto in uno quod ẽ in p̃paratione ẏmni ante teigitur. Ibiiã occupaticir¬
ca altare: ita ut congruentius sit uno modo uersos nos eẽ quã retro aspicero:¬
CXXUI dicebat. Timeo ne forte sicut serpens euam seduxit astutia sua:
sic & urã ementes corrum pantur a castitate que ẽ in xp̃o. Custo diebat
custoserat. Uigilabat quantũ poterat suꝑ eos quibus preerat. & ep̃i hoc faciuNT
Nã ideo alcior locus positus est epĩs ut ipsi suꝑ intendant & tãquã custodiaN
populũ. Nã & grecae qđ dicitur ep̃s hoc latine suꝑ intentor interpretatur
quia suꝑ intendatꝰ. quia desuꝑ uidit: Quomodo enĩ uinitori altior sit locus
ad custodiendã uineã. sic & epĩs altior locus factus est. & deistoloco altoperi
culosa ratioredditur nisi eo corde stamus hicut humilitate sub pedibusuris
ectordicitur quia lectione fungitur. Vt isidorusait. Lectio dicitur

Expanded text:
excepto in uno, quod est in praeparatione hymni ante Te igitur. Ibi jam occupati cirexcepto in uno, quod est in praeparatione hymni ante Te igitur. Ibi jam occupati circa altare, ita ut congruentius sit uno modo versos nos esse, quam retro aspicerCXXVI, dicebat: Timeo ne forte sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a castitate, quae est in Christo . Custodiebat, custos erat, vigilabat quantum poterat super eos quibus praeerat: et episcopi hoc faciunt. Nam ideo altior locus positus est episcopis, ut ipsi superintendant, et tanquam custodiant populum. Nam et Graece quod dicitur episcopus, hoc Latine superintentor interpretatur, quia supervidet, quia superintendit. Quomodo enim vinitori altior sit locus ad custodiendam vineam, sic episcopis altior locus factus esculosa ratio redditur, nisi eo corde stemus hic, ut humilitate sub pedibus vestctoris et cantoris. Lector dicitur, quia lectione fungitur, ut Isidorus ait. Lectio dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad a &ernãuitã acideo hoc in lo codicimus. Gloria in ex colsisdẽ cottandum
quõ gloria ineffabilis in excelsis facta ẽ : quand oxp̃s transita suo animasscõꝵ
copulauit consortui angelorũ. Hoc guudiũ ad nuntiauit angelus innatiui¬
tate eius dicens. Ecce enĩ euangelizo uobis gaudium magnũ: quia natus est
uobis hodie saluator. Manifestum est quibus extitit saluator : Quando
gloria resurrectionis eius caelebrata est tunc interra pax hominibus fuit
quibus dicebat pax uobis. Pax magna est quando subunoño copulantur
caelestia & terrena. Ita factum eẽ postresurrectionẽ suã denunciat sal¬
uator dicens. Dataẽ mihi omnis potestas incaelo & interra
UIIII. DEPRIMA ORATIONE MISSAI
uando dicimus pax uobiscum siue dominus uobiscum quidẽ saluta¬
tio ad populũ sumus uersi. Quos salitamus eis faciem p̃sentamus:

Expanded text:
ad aeternam vitam: ac ideo hoc in loco dicimus, Gloria in excelsis Deo cantandum, ad aeternam vitam: ac ideo hoc in loco dicimus, Gloria in excelsis Deo cantandum, quoniam gloria ineffabilis in excelsis facta est, quando Christus transitu suo animas sanctorum copulavit consortio angelorum. Hoc gaudium annuntiavit angelus in nativitate ejus dicens: Ecce ego evangelizo vobis gaudium magnum; quia natus est vobis hodie Salvator . Manifestum est, quibus exstitit Salvator: quando gloria resurrectionis ejus celebrata est, tunc in terra pax hominibus fuit, quibus dicebat: Pax vobis. Pax magna est, quando sub uno Domino copulantur coelestia et terrena. Ita factum esse post resurrectionem suam denuntiat Salvator, dicens: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . CAPUT IX. De prima oratione missae. Quando dicimus, Pax vobiscum, sive Dominus vobiscum, quod est salutatio, ad populum sumus versi. Quos salutamus eis faciem praesentamus:
Abbreviated transcription (Latin):
gesimus quintus. postteles forũ constituit. ut omni diedominico & nataliis
martrrum idem hymnus cantar&ur. Hẏmnus gloria in excelsis dõ laus
dĩest: Vt in euangelio legimus. Et subito facta est cũ angelo multitudo calestis
in excelsisdõ orientes partes sol& respicere. In quibusita solemus dñmrequi¬
rere quas ibi propriaeius sedessit cũ potius eum sciamus ubiq eẽ. Non ẽ
ordo ut quid nm laudare uoluerit. tergum adeum uertatur & pectus ad ser¬
uos. Ipsum statum ex qualita te loci ubi angeli caecinerunt memoratũ hym¬
num possimus conicere. Dñs quiubiq est secundũ formã serui in b&hleem
entem caecinerunt. De quo statũ dicit micha. & tuturris gregis nebulosa
filia e sion usq ad teuenient. Turris quippegregis quae ebraicedicitur turris ader
mille circiter passibus aciuitateb& hleem adorientemdistat. Diximus superuis
transitũ ep̃ĩ dealtari indexterã partẽ. significare xp̃i transitum depassione

Expanded text:
gesimus quintus post Telesphorum constituit ut omni die Dominico, natalitiis martyrum, idem hymnus cantaretur. Hymnus, Gloria in excelsis Deo, laus Dei est, ut in Evangelio legimus: Et subito facta est cum angelo multitudo militiae in excelsis Deo, orientis partes solet respicere, in quibus ita solemus Dominum requirere, quasi ibi propria ejus sedes sit, cum potius eum sciamus ubique esse. Non est ordo, ut qui Dominum laudare voluerit tergum ad eum vertat, et pectus ad servos. Ipsum statum ex qualitate loci, ubi angeli cecinerunt memoratum hymnum possumus conjicere. Dominus qui ubique est, secundum formam servi in Bethleem entem cecinerunt. De quo statu dicit Micheas: Et tu, turris gregis nebulosa, filia Sion, usque ad te venient . Turris quippe gregis, quae Hebraice dicitur turris Ader mille circiter passibus a civitate Bethleem ad Orientem distat. Diximus superius, transitum episcopi de altari in dexteram partem significare Christi transitum de passione
Abbreviated transcription (Latin):
affectũ epĩ & populi sicut hospitũ unius dñi. Postquã xp̃s resurrexit
manifestũ est diis sediscipulis paxuobis. Deindereuertitur ep̃s
adoriente & dicit oremus. Ac dein sequitur benedictio. Sic & xp̃s
ante quã ascender & ad caelũ benedixxiteos sicut scriptũest in euange¬
liolucae : Eduxit autẽ eos foras inb& haniã & eleuatis manib suis
benedixiteis  Vtro que nomine idẽ benedictionis & orationis uocat
oetio sacerdoris. Deb enedictione dicit apłs. Sibenedixeris spũ quis
suppl& locũ idiota quomododicit amen suꝑtuã benedictionẽ quia nescit
quitidicas hancbenedictionẽ uocat ambrosius orationẽ dicens : Imperit
eni audiens quod non intellegit. nescit finẽ orationis & nourespoud con
a moniest ucrot noit confir̃ m&ur benedictio: Perhosenĩ impl&un con¬

Expanded text:
affectum episcopi et populi, sicut hospitum unius + Domini. Postquam Christus resurrexit, affectum episcopi et populi, sicut hospitum unius + Domini. Postquam Christus resurrexit, manifestum est dixisse discipulis, Pax vobis. Deinde revertitur episcopus ad orientem, et dicit, Oremus: ac dein sequitur benedictio. Sic et Christus antequam ascenderet in coelum benedicit eos, sicut scriptum est in Evangelio Lucae: Eduxit autem eos foras in Bethaniam; et elevatis manibus suis, benedixit eis . Utroque nomine; id est benedictionis et orationis vocatur oratio sacerdotis. De benedictione dicit Apostolus: Si benedixeris spiritu, qui supplet locum idiotae, quomodo dicit Amen, super tuam benedictionem, quia nescit quid dicas ? Hanc benedictionem vocat Ambrosius orationem dicens; Imperitus enim audiens quod non intelligit, nescit finem orationis, et non respondet, Amen, id est, verum ut confirmetur benedictio. Per hos enim impletur con
Abbreviated transcription (Latin):
& uesꝑtinali synaxi. Nã qđ nos galli infinitis ꝓsalmis noct᷑ nalibus
Nec deb& arator dignũ opus exercens uultũ in sua terga referre. De
istis satem reuertamur ad salutationẽ. salutauitenĩ inueterites tam̃to
Angelus ged eondicens: Oñstecũ uirorũ fortissime. Et iterũ dixit dñs.
Paxtecũ &iterũ inruth. Dixit boor mes soribus suis. Dñs uobis cum.
Et responder ei benedicattibidñs. Nulli quae dubium quin inbooz
ipse xp̃s salutas s& qui in lumbis eiꝰ erat. Scriptũ est & in libeo pemenon
secundo : Audime asa & omnis iuda & beriamin dñs uobiscum qui fuis¬
tiscueo. Nrã responsio & cũ sputuo. & pauliepistola secunda adti¬
Quando sacerdos dicit pax uobis secundũ euangelicã scripturã. si ue
HAC salutatione ep̃i & responsione populi intellegimus unũ debere ẽẽ

Expanded text:
et vespertinali synaxi. Nam quod nos Galli, finitis psalmis nocturnalibus, et vespertinali synaxi. Nam quod nos Galli, finitis psalmis nocturnalibus, Nec debet arator dignum opus exercens, vultum in sua terga referre . De istis sat est, revertamur ad salutationem. Salutavit enim in Veteri Testamento angelus Gedeon, dicens: Dominus tecum, virorum fortissime . Et iterum: Dixit Dominus; Pax tecum. Et iterum in Ruth: Dixit Booz messoribus suis: Dominus vobiscum: Et responderunt ei: Benedicat te Dominus : nullique dubium, quin in Booz ipse Christus salutasset, qui in lumbis ejus erat: Scriptum est in libro Paralipomenon secundo: Audi me, Asa et omnis Juda, et Benjamin: Dominus vobiscum, quia fuistis cum eo . Nostra responsio, Et cum spiritu tuo, ex Pauli epistola secunda ad TiQuando sacerdos dicit, Pax vobis secundum Evangelicam Scripturam, sive . Hac salutatione episcopi et responsione populi intelligimus unum debere esse
Abbreviated transcription (Latin):
traditionẽ hominũ. Vbi est uera philo sophia non sequitur in anis falla¬
tia. Vbi est põposa doctrina sequitur iactantia anima. & alio modo
ante omnẽ orationẽ specialẽ sacerdotũ necesse ẽ p̃cedere miseri cordiã
dñĩ ꝓpt̃ trescausas quimihi in promptu occurr̃. Vna ẽ ut serenetur menssa¬
cerdotis ad eaintendenda q̃ oredicit. altera ut dignus sit loquendo quantũ
ad naturã humanã ꝑtin&. Tertia quod sitedio aliquo corporaliaffectꝰ
sp̃s sinemente orauerit dñs non in furore suo respiciat suꝑ illũ sed in iudicio
misericordie. Oport& ut p̃cedat aliquittale qđ repellat redundantes
cogitationes amente q̃ accidunt uisu auditu c&erosq sensibus ut hioratione
mens sola in uisibilia cogit& qm̃ in uisibili loquitur. Accidendi eiꝰ ꝑ actis
officiis sequit᷑ Ryrieleison. Ante orationẽ dominicã. ut ẽ in matutina li

Expanded text:
traditionem hominum. Ubi est vera philosophia, non sequitur inanis fallatraditionem hominum. Ubi est vera philosophia, non sequitur inanis fallacia: ubi est pomposa doctrina, sequitur jactantia animi. Et alio modo: Ante omnem orationem specialem sacerdotum necesse est praecedere misericordiam Domini propter tres causas, quae mihi in promptu occurrunt. Una est, ut serenetur mens sacerdotis ad ea intendenda quae ore dicit: altera ut dignus sit loqui Deo, quantum ad naturam humanam pertinet: tertia, quod, si taedio aliquo corporali affectus spiritus sine mente oraverit, Dominus non in furore suo respiciat super illum, sed in judicio misericordiae, oportet ut praecedat aliquid tale, quod repellat redundantes cogitationes a mente, quae accidunt visu, auditu caeterisque sensibus, ut in oratione mens sola invisibilia cogitet quoniam invisibili loquitur. Ac ideo in omnibus peractis officiis sequitur Kyrie eleison ante orationem Dominicam, ut est in matutinali
Abbreviated transcription (Latin):
Quia cuius misericordi a p̃uenimus ut humilit̃ dõ seruiamus. eius
munere coronamur ut sublimit̃ cũ illo regnemus. Qđ debuimus
facere facimus reuera debuimus quia qui nonuenit ministrari. sed
ministrare : debitores sibinos fecit. nenr̃is uidelic& operibus con¬
fidentes sed decuis semꝑ ex amine pauentes. acid eo dicant cantores
Kyridey soꝵ Dñ e pater miserere xp̃e eleison miserere quinos
Potest & simpliciter intellegi. de Ryrieeleison necessario constitu¬
tũ eẽ: a p̃ceptoribus eccłe ut cantores postfinitam antiphonã dep̃cent᷑
dñ imiseri cordiã q̃ deprimãt in anẽ iactantiã que sol& sequi cantores.
Habent enĩ quendã exaltationẽ ꝓpt̃ egregium cõpositionẽ melodiar̃
& non humiliationẽ lectionis qui in luminamꝰ adstudiũ humilitatis.
Quaderepos s̃ fallacit̃ decipi ꝑphilo sophiam & in anẽ fallaciã secđm

Expanded text:
quia cujus misericordia praevenimur, ut humiliter Deo serviamus, ejus quia cujus misericordia praevenimur, ut humiliter Deo serviamus, ejus munere coronamur, ut sublimiter cum facere, fecimus. Re vera debuimus: quia qui non venit ministrari sed ministrare, debitores sibi nos fecit, non nostris videlicet operibus confidentes, sed de ejus semper examine paventes. Ac ideo dicant cantores: Kyrie eleison, Domine pater, miserere. Christe eleison, miserere, qui noPotest et simpliciter intelligi de Kyrie eleison necessario constitutum esse a praeceptoribus Ecclesiae, ut cantores post finitam antiphonam deprecentur Domini misericordiam quae deprimat inanem jactantiam, quae solet sequi cantores. Habent enim quamdam exsultationem propter egregiam compositionem melodiarum, et non humiliationem lectionis, qua i fallaciter decipi per philosophiam et inanem fallaciam secundum
Abbreviated transcription (Latin):
dona ꝑcordalectorũ signantur. Per cõpositionẽ unius lineae . unitas
sp̃s scĩ in singulisdonis. Quecũ positio examꝰ in hab̵ a primocereo quem
electorũ a postolorũ inigneis linguis. Ac ideo quod postea agitur in officio
missae. illud tẽpus figurate exprimit quo apłi apłorũ que successores negotia
dñi exercent. Quod finitur euangeliũ ꝑlecto. Potest & simplicit̃ intellegi
dispositio cereorũ expeditoscursus circa altare ministrandi
III. DE GLO RIA IN EXCELSIS DÕ
Teles forus natione gregiis ex anachorita constituit ut bymnus diceret᷑
angelicus: hoc est gloria in excelsisdõ. ante sa crificiũ. Srmmacus quadra
Serui in utile sumus : quia non sunt condigne passionis huiu stẽporis
adsuꝑuenturã gloriã quaer euelabitur in nobis & alibi: Qui coronate
inmiscratione & misericordia. Non ate in meritis & operibustuis.

Expanded text:
dona per corda electorum signantur. Per compositionem unius lineae, unitas dona per corda electorum signantur. Per compositionem unius lineae, unitas Spiritus sancti in singulis donis, quae compositio examussim habet a primo cereo, quem electorum apostolorum in igneis linguis. Ac ideo quod postea agitur in officio missae, illud tempus figurate exprimit quo apostoli apostolorumque successores negotia Domini exercent : quod finitur Evangelio perlecto. Potest et simpliciter intelligi dispositio cereorum, expeditus cursus circa altare ministrandi. CAPUT VIII. De Gloria in excelsis. Telesphorus natione Graecus ex anachorita, constituit ut hymnus diceretur angelicus, hoc est, Gloria in excelsis Deo ante sacrificium. Symmachus quadra quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Et alibi: Qui coronat me in miseratione et misericordia . Non ait in meritis et operibus tuis,