comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meus: et mundus sũ incõspetil
ipingatur agnoscit. Quo mͦ
enĩ mundũ se dicere potuit. qui
ait: si iustificare me uoluero.
os meũ cõdẽpnabit me: Sed
habet hoc prauoꝵ maliciaut
cũ uera in se flere mala renuit:
finguat aliena. Nam quasi solatio
facinoris uticur. si falsis uocib et
uita corripientis inquinetur.
Sciendũ uero est. qd̾ plerũq ꝑ u̾l
uerbotenꝰ bona optant. ut mala
esse que inpresentib habentur.
ostendant. Et quasi fauentes ꝓ¬
sꝑa expetunt: ut benigni uideant᷑.
Unde ⁊ sophar protinus subiar.
tͥecũ. Ip̃e quippe sibi homo loquisꝰ
cũ ꝑ hoc qd̾ sentit. nequaquã di¬
uinitatis sp̃iracarnalis pruden¬
Cũ caro sensũ exerit. et mentẽ
quasi ad intellegentiam ꝓuocls
fras mitit. Unde et ad huc petro
errna sapienti: ueritas dicit. Nõ
aũsapis que dei sunt: s que honu
nis. Cui tamen recte confitencedi¬
anir. taro et sangius nõ reuela¬
audautem dei labia. nisi iuditia

Expanded text:
meus, et mundus sum in conspectu meus, et mundus sum in conspectu ienim mundum se dicere potuit, qui ait: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me ? Sed habet hoc pravorum malitia, ut cum vera in se 339 flere mala renuit, fingat aliena. Nam quasi solatio facinoris utitur, si falsis vocibus et vita corripientis inquinetur.Sciendum vero est quod plerumque perversi verbotenus bona optant, ut mala esse quae in praesentibus habentur ostendant; et quasi faventes prospera expetunt, ut benigni videantur. Unde et Sophar protinus subjicit, --Ipse quippe sibi homo loquitur, cum per hoc quod sentit nequaquam Divinitatis spiritu a carnalis prudencum caro sensum exerit, et mentem, quasi ad intelligentiam provocans, foras mittit. Unterrena sapienti, Veritas dicit: « Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . » Cui tamen recta confitenti dicitur: « Caro et sanguis revelaQuid autem Dei labia, nisi judicia
Abbreviated transcription (Latin):
ciniũ deputant: ꝑ qd̃ dũ presentis
uitii culpa corripitur. uenturi iu¬
dicis ira temperatur. Isti cũ se im¬
peti redargutione cõspiciunt.
gladiũ ꝑcussionis credũt: qr dũ
ꝑ correptionis uocẽ culpa detegi¬
tur. presentis głe opinio feda¬
tur. Hinc quippe in laude iustrꝑ
salomonem ueritas dicit. Doce
iustũ: et festinabit accipere.
Hinc prauoꝵ cõtumatiã despi¬
cit. dicens. Qui erudit derisorẽ:
ip̃e sibi facit iniuriam. Nam
fit plerũq ut cũ correpta in se
mala defendere nequeunt. ex
uerecundia peiores fiant. Et
sic insua defensione suꝑbiant.
ut quedam uitia contra uitã
corripientis exquirant: Et eo
se criminosos nõ estimant. si cri¬
mina et aliis imponant: Que
cũ uera inuenire nõqueunt.
fingunt. ut ip̃i quoq habant
qd̾ nõ ĩpari iusticiam in crepar
uideantur. Unde ⁊ sophat quia
quasi in rideri se ꝑ increpationẽ
doluit: ꝓtinus mentiendo sub iu

Expanded text:
cinium deputant, per quod dum praesentis cinium deputant, per quod dum praesentis vitae culpa corripitur, venturi judicis ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem dicit Veritas: Doce justum, et festinabit accipere . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur. Unde et Sophar, quia quasi irrideri se per increpationem doluit, protinus mentiendo subjung
Abbreviated transcription (Latin):
mens ut diximus ueritatis sen¬
tentias grauiter tolerat: et silen¬
tiũ penã putat. atq omẽ qd̾ ret¬
tũ dr̃. dedecus sue inrisionis ar¬
bitratur. Quia cum uera uox.
prauoꝵ se aurib ad mouet. memo¬
riam culpa mordet. Et in redar¬
gutione uitioꝵ quo intus cogni¬
tione mens tangitur. foras ad
studiũ cõtra dictionis excitatur.
Ferre uocẽ nõ ualet: qr tacta in
uulnere sui reatus dolet. Et ꝑ
hoc qd̃ generaliter contra ꝑuer¬
sos dr̃. se impeti specialiter suspi¬
catur. Qd̾ enĩ intus egisse se me¬
minit: audire foras erubescit.
Unde mox se ad defensionẽ prepa-¬
rat: ut reatus sui uerecũdiam ꝑ uer¬
ba praue refutationis tegat. Sicut
enĩ recti. de quibdã que ab eis non
recte gesta sunt. correptionis uocẽ.
ministeriũ caritatis estimant. sic
ꝑuersi. contumeliam derisionis pu¬
tant. Illi se ꝓtimis ad obedientiam
sternunt: isti ad insaniam sue de¬
fensionis eriguntur. Illi correp¬
tionis ad iutorium. uite sue patro¬

Expanded text:
mens, ut diximus, veritatis sententias graviter tolerat, et silentium poenam putat atque omne quod rectum dicitur dedecus suae irrisionis arbitratur, quia cum vera vox pravorum se auribus admovet, memoriam culpa mordet, et in redargutione vitiorum quo intus cognitione mens tangitur, foras ad studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter contra perversos dicitur, se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat. Sicut enim recti de quibusdam quae ab eis non recte gesta sunt correptionis vocem, ministerium charitatis aestimant, sic perversi contumeliam derisionis putant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti ad insaniam suae defensionis eriguntur. Illi correptionis adjutorium vitae suae patro
Abbreviated transcription (Latin):
conterat. quos simul elatis.
subleuabat. Quosq nõ cissimi¬
lte dilataint ambitio. ñõ dissimi¬
ulafflictio angu̾stet: Et par cru¬
uãt flãma supplicii. quos in igne
lixurie. par succendit flãma pc̃a.
ꝯicut enim in domo patris man¬
lones multẽ sunt ꝓdiuersitate
nitutis: sic dãpnatos diuerso sup¬
placio gehenne mnib subicit. dis¬
parilitas criminis. Que scilicet
gchenna quãuis cunctis una sit.
n̾tam̃ cunctos una eademq cali¬
tate succendit. Nam sicuit uno
sole om̃s tangimur. nec tamen
sub eo uno ordine õs estuamur.
quia uuixta qualitatẽ corporis. sen¬
ntur etiam pondus caloris: sic dãp¬
natis ⁊ una est gehenna que af¬
fint. ⁊ tam̃ nõ una om̃s quali¬
tate cõburit. Quia qd̾ hic agit
dispar ualitudo corpoꝵ. hoc illic
ixibet dispar causa meritoꝵ.
Quomͦ gͦ nullus in esse ordo sup¬
plicis dr̃: in quib ꝓfecto quisq
iuxta modũ culpe cruciatur:
s sc̃s uir postquã umbrã mor

Expanded text:
conterat quos simul elatio conterat quos simul elatio sublevabat; quosque non dissimiliter dilatavit ambitio, non dissimilis afflictio angustet, et par cruciet flamma supplicii quos in igne luxuriae par succendit flamma peccati. Sicut enim in domo patris mansiones multae sunt pro diversitate virtutis, sic damnatos diverso supplicio gehennae ignibus subjicit disparilitas criminis; quae scilicet gehenna quamvis cunctis una sit, non tamen cunctos una eademque qualitate succendit. Nam, sicut uno sole omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia juxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris, sic damnatos et una est gehenna, quae afficit, et tamen non una omnes qualitate comburit; quia quod hic agit dispar valetudo corporum, hoc illic exhibet dispar causa meritorum. Quomodo ergo nullus inesse ordo supplicii dicitur in quibus profecto quisque juxta modum culpae cruciatur? Sed sanctus vir, postquam u
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ namq insuppliciis ordo
notierit: dũ dãpnatũ quẽ up.¬
ta modũ criminis. retributiose
quitur ultionis.: Hinc quipe
scriptũ est. Potentes potenter
tormenta patiuntur: et fora¬
rib forcior instat cruciatus.
Hinc in babilonis dampnatõ¬
ne dr᷑. Quantũ exaltauit sect
indelitus fuit. tantũ date ili
tormenta et luctũ. Si gͥiuxta
modũ culpe pena distinguitur
constat nimirũ. qd̃ insupplicis
ordo seruatur. Et nisi tormo¬
toꝵ sũmã. meritoꝵ acta diri¬
merent: nequaquã uidex uem¬
ens dicturũ se messoribz esse
ꝑhiberet. Colligite zizanaba
plicus ordo seruabitur: cur m̃¬
burenda ⁊itania. in fasciculis
ligãtur:S nimirũ fascicu¬
los adcõburendũ ligare. est
Hos qui eterno igni tradend
sunt. pares parib sociare.
quos similis culpa inquint.
par etiam pena constringał.
Et qui nequaquã dispariin¬
quitate polluti sũt. nequaꝙͥ
dispari tormentoꝵ crucientur.
Quatinus simul dampnatõ

Expanded text:
quomodo namque in suppliciis ordo quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis retquitur ultionis? Hinc quippe scriptum est: « Potentes potenter tormenta patiuntur , » et fortioribus fortior instat cruciatio.Hinc in Babylonis damnatione dicitur: Quantum exaltavit se et in deliciis fuit, tantum date illi tormenta et luctum . Si igitur juxta modum culpae poena distinguitur, constat nimirum quod in suppliciis ordo servatur; et nisi tormentorum summam meritorum acta dirimerent, nequaquam judex veniens dicturum se messoribus esse hiberet: Colligite primum zipliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare est hos qui aeterno igni tradendi sunt pares paribus sociare, ut quos similis culpa inquinpar etiam poena constringat, et qui nequaquam dispari iniquitate polluti sunt, nequaquam dispari tormento crucientur: quatenus simul damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
auctorisuo. corpore et corde delique¬
runt. simul corpore et corde puni¬
antur: Et ut utrobiq penas sen¬
tiant: qui dũ hic uiuerent. pra¬
ius suis delectationib. exutroq
seruiebant. Unde bene ꝑ ꝓħ̾am
canciũ. sunt menbra corporis. qͥb
ꝑuersa desideria que concipiunt.
exequunt᷑. Unde recte ꝑ paulũ dr̃.
Neq exibeatis menbra ur̃ã: arma
iniquitatis peccato. Cũ armis gͦ
ad infernũ descendere. est cũ ipĩs
quoq menbris quib desideria uo¬
luptatis expleuerũt. et̾m nidicu
tormenta tolerare. Ut tunc eos
undiq dolor absorbeat. qui nũc
suis delectationib subditi. undi¬
q contra iusticiam iuste iudican¬
tis pugnant. Mirũ uero est ual¬
de qd̾ dr̃: ubi nullus ordo. Neq
enĩ omp̃s deus qui mala bene
punit. in ordinata esse ullo modo
uel coͬmenta ꝑmittit: quia ip̃a
quoq supplicia. que ex lance
iusticie prodeunt. inferri sine
ordine nequaquam possunt.

Expanded text:
auctori suo et corpore et corde deliqueauctori suo et corpore et corde deliquerunt, simul et corpore et corde puniantur; et utrobique poenas sentiant, qui dum hic viverent pravis suis delectationibus ex utroque serviebant. Unde bene per propcantium sunt membra corporis, quibus perversa desideria quae concipiunt exsequuntur. Unde recte per PauNeque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato : cum armis ergo ad infernum descendere est, cum ipsis quoque membris, quibus desideria voluptatis expleverunt, aeterni judicii tormenta tolerare. Ut cunctos al., tunc eos undique dolor absorbeat, qui nunc, suis delectationibus subditi, undique contra justitiam juste judicantis pugnant. Mirum vero est valde quod dicitur: Ubi nullus ordo . Neque enim omnipotens Deus, qui mala bene punit, inordinata esse nullo modo vel tormenta permittit, quia ipsa quoque supplicia quae ex lance justitiae prodeunt, inferri sine ordine nequaquam possunt;
Abbreviated transcription (Latin):
igne succenditur. ab interno lu¬
mine tenebratur. Natura uero
ignis est. ut ex se ip̃o ⁊ lucẽ exhi¬
beat. et cõcremationem. S trã¬
sactoꝵ illa ultrix flãma. uitioꝵ.
cõcremationẽ habet. ⁊ lumen
nõ habet. Hinc est enĩ. qd̾ reꝓbis
ueritas dicit. Discedite a me
maledicti in ignẽ eternũ: qui
preparatus est adiabolo ⁊ an¬
gelis eius. Quoꝵ rursus omiũ
corpus inuniꝰ ꝑsonam signifi¬
cans: dicit. Ligate ei manus et
pedes: et mittite eũ in tenebras
exteriores. Si itaq ignis qui
reprobos cruciat. lumenhabe¬
re potuisset. is qui repellitur.
nequaquã mitti intenebras.
diceretur. Hinc etiam psal¬
mista ait. Suꝑ eos cecidit ig¬
nis: et nõ uiderunt solem.
Ignis enim suꝑ impios cadit.
s sol igne cadente nõ cernit᷑:
quia quos illos gehenne flã¬
ma deuorat. auisione utri
luminis cerat. Ut et foris oeos dolor
conbustionis cruciet. et intus pena
cecitatis obscuret: Quatinus qͥa

Expanded text:
igne succenditur, ab interno luigne succenditur, ab interno lumine tenebratur. Natura vero ignis est, ut ex seipso et lucem exhibeat, et concremationem, sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet et lucem non habet. Hinc est enim quod reprobis Veritas dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quorum rursus omnium corpus in unius persona significans, dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos cruciat lumen habere potuisset, is qui repellitur nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc etiam Psalmista ait: Super eos cecidit ignis et non viderunt solem . Ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur, quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat; ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret; quatenus qui
Abbreviated transcription (Latin):
alorẽ pertinet: tenebre ad oeci¬
ratem. Eagͦ que a conspectu
aistricti iuditis. expulsos tenet.
miserie et tenebrarũ terra ꝑ¬
hsbetur: quia foris dolor cruciat.
quos diuisos auero lumine.
nus cecitas obscurat. Quã¬
ius miserie et tenebrarũ terra:
intelligi et aliter potest. Nam
hes quoq terra in qua nascim᷑.
ẽquidẽ miscrie. s tenebrarum¬
nõ est. qr multa hic corruptio¬
nis nr̃e mala patimur. s tam̃¬
ad huc inea per conuersionis gra¬
ciam ad lucem redimus. ueri¬
tate suadente que ait. Ambu¬
late dum lucẽ habetis: ne uos
teebre cõprehendant. Illa uͦ
sinml miserie et tenebrarum
terra est: quia quisquis ad to¬
lerenda eius mala descenderit.
nequaquã ulterius ad lucem
redit. Intuꝰ ad huc descriptio¬
ne subiungitur. Ubiumbra mor¬
tis: et nulus ordo. Sicut mors
exterior. ab anima diuidit car¬
nem: ita mors interior adeo se¬
parat aĩam. Umbra gͦ mortis.
dampnatus quisq cũ eterno

Expanded text:
dolorem pertinet, tenebrae ad caecidolorem pertinet, tenebrae ad caecitatem. Ea ergo quae a conspectu districti judicis expulsos tenet, miseriae et tenebrarum terra perhibetur. Quia foris dolor cruciat, quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat. Quamvis miseriae et tenebrarum terra intelligi et aliter potest. Nam haec quoque terra in qua nascimur, est quidem miseriae, sed tenebrarum est. Quia multa hic corruptionis nostrae mala patimur, sed tamen in ea per conversionis gratiam ad lucem redimus, Veritate suadente, quae ait: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Illa vero simul miseriae et tenebrarum terra est, quia quisquis ad toleranda ejus mala descnequaquam ulterius ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis, et nullus ordo : Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat animam. Umbra ergo mortis edamnatus quisque cum aeterno
Abbreviated transcription (Latin):
quando tam̃ laci apellatõa
signantur: ꝓpħa ad testant
qui ait. Portauerũt igno¬
minã suam: cũ his qui des¬
cendunt in lacũ. Infernus
gͦ et terra noĩatur. quia sus¬
ceptos stabiliter tenet. ⁊ la¬
cus dr̾: quia hos quos semel
ceperit. semꝑ fluctuantes
et trepidos. tormentis circũ¬
fluentib absorbet. Sc̃s al¬
tem uir. siue sua seu huna¬
ni generis uoce dimiti se
postulat. ante quã uadat.
Non quia ad terrã tenebio¬
sam. qui culpam deflet it¬
rus est. s qr ad hanc ꝓci
dubio qui plangere negis¬
git. uadit. sicut debitorisus
creditor dicit. Solut debi¬
tũ: priusquamꝓ
debito cõstringuaris.
Qui tamen non cõstrin¬
gitur: si qd̾ debet. soluere ñ mo¬
iatur. Uoi ⁊ recte subditur. ñ
reuertar. quia nequaquã ul¬
tia misericordia parcentis libe¬
init: quos semel in locis penali
Uiusticia iudicantis dãpnat.
Que ad huc subtilius loca des¬
pibuntur: cũ dr̃. Terrã mise¬
neet tenebrarũ. Miseria ad

Expanded text:
aliquando tamen laci appellatione aliquando tamen laci appellatione Signatur, propheta attestantqui ait: Portaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum . Infernus ergo et terra nominatur, quia susceptos stabiliter tenet, et lacus dicitur, quia hos quos semel ceperit, semper fluctuantes et trepidos tormentis circumfluentibus absorbet. Sanctus autem vir seu sua, seu humani generis voce dimitti se postulat antequam vadat, non quia ad terram tenebrosam, qui culpam deflet, iturus est, sed quia ad hanc procul dubio qui plangere negligit vadit. Sicut debitori suo creditor dicit: Solve debitum priusquam debito constringaris: qui tamen non constringitur si quod debet solvere non moratur. Ubi et recte subditur: Non revertar. Quia nequaquam ultra misericordia parcentis liberat quos semel in locis poenalibus justitia judicantis damnat. Quae adhuc subtilius loca describuntur, cum dicitur: terram miseriae et tenebrarum. Miseria ad
Abbreviated transcription (Latin):
quo nos ligauimus misericor¬
diter dimittamur. ꝑfecte fle¬
re nõ possumus. hoc quod in
nobis ip̃is. contra nosmet ipõs
dolemus. S tunc ueraciter
reatus nr̃i dolor plangitur cũ
tenebrosa illa infermi retribu¬
tio intento timore preuidetur.
Unde apte subiungit. Ante¬
quã uadam ⁊ nõ reuertar:
ad terrã tenebrosam ⁊ oꝑtam
mortis caligine. Quid enim
terre tenebrose noĩez nisi tetͣ
tartari claustra signantur:
Que eterne mortis caligo co¬
oꝑss. quia dampnatos quos
q imꝑpetuũ auitali luce dis¬
iungit. Nec in merito infer¬
nus terra clicitur: qr quicũq
ab eo capti fuerint. stabiliter
tenentur. Scriptũ quippe ẽ.
Generatio preterit. et gene-¬
ratio ad uenit. terra uero in
eternũ stat. Recte igitur in¬
ferni claustra. tenebrosa ter¬
ra nominantur: qr quos pu¬
niandos accipiunt. nequaqu
pena transitoria. uel fantasti¬
ca imaginatione cruciant
s ultione solida. ꝓpetue denp̃¬
nationis. seruant. Quea

Expanded text:
quo nos ligavimus, misericorquo nos ligavimus, misericorditer dimittamur, re non possumus hoc, quod in nobis ipsis contra nosmetipsos dolemus. Sed tunc veraciter reatus nostri dolor plangitur, cum tenebrosa illa inferni retributio intento timore praevidetur. Unde apte subiungit: Antequam vadam et non revertar ad terram tenebrosam et opertam mortis caligine. Quid enim terrę tenebrosae nomine nisi tenebrosa tartari claustra signantur? Quae aeternę mortis caligo operit, quia damnatos quosque in perpetuum a vita lucis disiungit. Nec inmerito infernus terra dicitur, quia quique ab ea capti fuerint, stabiliter tenentur. Scriptum quippe est: Generatio pręterit et generatio advenit, terra vero in aeternum stat. Recte igitur inferni claustra / tenebrosa terra nominatur, quia quos puniendos accipiunt, nequaquam paenę transitorie vel fantastica imaginatione cruciant, sed ultione solida perpetuae damnationis servant. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
consuctudini. cõtraire nitit᷑.
s tamen ad huc succrescentib
desideriis carnis grauatur.
huius doloris presentia. pro¬
phete mentẽ cruciauerat: cum
dicebat. Solor meus ante me
est semper: qm̃ iniquitatẽ meã
ego ꝓnuntio. et cogitabo pro
peccato meo. S solutis iniqui¬
tatis uinculis. dimissũ se no¬
uerat: qui exultabat dicensi
Dirupisti uincula mea: tibi
sacrificabo hostiam laudis.
nobis que fecimus demonstrat.
atq ad hec eadem flenda que
cognoscimus. ad iuuat. Cul¬
pas ocłis obicit. ⁊ pia manu
grẽ uincula cordis soluit. Ut
ad uacationem penitentie.
mens nr̃a se erigat: et carnis
soluta cõpedib. in auctorem
suũ libera gressum amoris
in nobis recte reprobamus. Ad
iusticiã nos sp̃c erigit: ad con¬
suetudinem caro restringit.
Amori suo mens renititur. s
procinus delectata captiuatur.
Sene itaq dicitur. dimitte gͦ
me. ut plangã paululũ dolorẽ
meũ: quia nisi areatu culpe.

Expanded text:
consuetudini contraire nititur, consuetudini contraire nititur, sed tamen adhuc succrescentibus desideriis carnis gravatur. Hujus doloris praesentia Prophetae mentem 331 cruciaverat, cum dicebat: Dolor meus ante me est semper, quoniam iniquitatem meam ego pronuntio, et cogitabo pro peccato meo . Sed solutis iniquitatis vinculis dimissum se noverat qui exsultabat dicens: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostnobis quae fecimus demonstrat, atque ad haec eadem flenda quae cognoscimus adjuvat. Culpas oculis objicit, et pia manu gratiae vincula cordis solvit, ut ad vacationem poenitentiae mens nostra se erigat, et, carnis soluta compedibus, in auctorem suum libera gressum amoris in nobis recte reprobamus. Ad justitiam nos spiritus erigit, ad consuetudinem caro restringit. Amori suo mens renititur, sed protinus delectata captivatur. Bene itaque dicitur: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum, quia nisi a reatu culpae,
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Sic̾ enĩ moderata afflic¬
tio lacrimas exprimit. ita im¬
moderata subducit: quia me¬
m ip̃e qͤsua sine merore fit. qͥa
afflicti mentẽ deuorans. sensũ
doloris tollit. Uir igitur sc̃s.
feriri plusquã sufficit ꝑtimes¬
tat. dicens. Simitte gͦ me: ut
plangam paululũ dolorem
meũ. Ac si aꝑte dicat. flagel¬
latue ꝑcussionis tempera: ut
moderatis dolorib. estimare
malaq̃ patior. flendo cõuales¬
cam. Qd̾ tamen intellegi et
aliter potest. Sepe namq pec¬
cator iniquitatis sue uincu¬
lis ita cõstringitur. ut pon¬
dus quidem peccatoꝵ toleret:
hramen quia tolerat ignorãt.
Sipe autẽ. si cognoscat quan¬
to reatu premitur. crũpere
cognatur: ⁊ nõ potest
ut hunc inse. mente libe¬
ra cõuersatione integra. pese¬
quatur. Nere gͦ dolorẽ suũ
ñ ualet: quia et iniquitatis
sue reatũ cõsiderat. et tamen
preterrene occupationis pon¬
dere hunc ei gemere. nequa¬
quã uacat. flere dolorẽ suũ
non ualet.qui praue quidẽ

Expanded text:
Sicut enim moderata afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse quasi sine moerore fit, qui, afflicti mentem devorans, sensum doloris tollit. Vir igitur sanctus feriri plus quam sufficit pertimescit, dicens: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum. Ac si aperte dicat: Flagella tuae percussionis tempera, ut, moderatis doloribus, aestimare mala quae patior flendo convalescam. Quod tamen intelligi et aliter potest. Saepe namque peccator iniquitatis suae vinculis ita constringitur, ut pondus quidem peccatorum toleret, sed tamen quia tolerat ignoret. Saepe etiamsi cognoscat quanto reatu premitur, erumpere conatur, et non potest, ut hunc in se mente libera, conversione integra, persequatur. Flere ergo dolorem suum non valet, quia et iniquitatis suae reatum considerat, et tamen prae terrenae occupationis pondere hanc ei gemere nequaquam vacat. Flere dolorem suum non valet, qui pravae quidem
Abbreviated transcription (Latin):
testatur dicens. Uir uerbosus. nõ
dirigetur suꝑ terrã. S uirtus
uere sententie ꝑditur. que sub
discretionis custodia nõ ꝓfertur.
Certũ itaq est. qd̾ uerbosus iusti¬
ficari uir nequeat. s bonũ bene nõ
dr᷑. qr nõ intenditur. cuidicatur.
Uera quippe contra malos sencen¬
tia. si bonoꝵ rectitudinẽ impetit.
suam ꝑdit: Et eo retunsa dissilit.
nequeunt. ⁊ cũ uite emendationem
neglegunt ad uerba se responsionis
accincgunt: aꝑte sophar insinu¬

Expanded text:
tatur, dicens: Vir verbosus non dirigetur super terram . Sed virtus verae sententiae perditur, quae sub discretionis custodia non profertur. Certum itaque est quod verbosus justificari vir nequeat. Sed bonum bene non dicitur, quia non intenditur cui dicatur. Vera quippe contra malos 338 sententia, si bonorum rectitudinem impetit, suam perdit, et eo retusa resilit, nequeunt, et cum vitae emendationem negligunt, ad verba se responsionis accingunt, aperte Sophar insinu
Abbreviated transcription (Latin):
chra eius fiunt: qr inquoꝵ se mẽ¬
tib nunc ꝑ desideria sepelit. hos
sibi post modũ. ꝑtormenta con¬
iungit. Et qm̃ nunc insemet¬
ip̃is. reꝓbi malignos sp̃c iil licita
ꝑ petrando suscipiunt: tunc se¬
pulchra cũ mortuis ardebunt.
Ecce que maneat dãpnatis pe¬
na cognouimus et instruante
nos sacro eloquio. quantus in
dampnatione ignis. quanta
inigne obscuritas. quantusq
i obscuritate pauor sit. nulla¬
tenus ambigimus. S quid ꝓ¬
dest ista prenosse: si nõ cõtingat
euadere: Tota gͦ intentione cu¬
randũ est: ut cũ uacationis tẽ¬
pus accipimus bene uiuendi stu¬
dio. maloꝵ ultricia tormenta fu¬
giamus. Hinc quippe ꝑsalomo¬
tua facere instanter opare ꝑ

Expanded text:
chra eius sunt, quia in quorum se menchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta coniungit. Et quoniam nunc / in semetipsis reprobi malignos spiritus inlicita perpetrando suscipiunt, tunc sepulchra cum mortuis ardebunt.Ecce, quae maneat damnatis poena, cognovimus et instruente nos sacro eloquio, quantus in damnatione ignis, quanta in igne obscuritas quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigimus. Sed quid prodest ista pręnosse, si non contingat evadere? Tota ergo intentione curandum est, ut, cum vacationis tempus accipimus, bene vivendi studio malorum ultricia tormenta fugiamus. Hinc quippe per Salomotua facere, instanter operare,
Abbreviated transcription (Latin):
lectatio polluit. Tunc infinite
patens infern baratrũ deuorat.
quos nunc inanis elatio exaltat:
atq quolibet exuitio. hic qui¬
uoluntatẽ callidi persuasoris
expleuerunt. tunc cũ duce suo.
reprobi ad tormenta ꝑueniũt.
Et quãuis angeloꝵ atq homi¬
nũ. longẽ sit natura dissimilis:
una tamen pena implicat. quos
unus incrimine reatus ligat.
Quod bene at breuiter insinuat
ꝓpħa. quiait. Ibi assur ⁊ omĩs
multitudo eius: et in circuitu eiꝰ
sepulchra illiꝰ. Quis nãq assur
suꝑbi regis noẽ. nisi ille ꝑ elationẽ
cadens. antiquus hostis exprimatur
Qui ꝓ co qd̃ multos ad culpam per¬
trahit. cũ cuncta sua multitudine.
ad inferni claustra descendit. Se¬
pulchra autem: mortuos tegunt.
Et quis alius mortẽ acrius ꝑtu¬
lit: quã is qui cõditorẽ suũ despici¬
ens. uitã reliquit.: Quẽ uidelicet
mortuũ cũ humana corda susci¬
piunt: eius ꝓculdubio sepulchra
fiunt. S incireuitu illius sepul¬

Expanded text:
lectatio polluit, tunc infinite lectatio polluit, tunc infinite patens inferni barathrum devorat quos nunc inanis elatio exaltat; atque qui quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasoris explevereprobi ad tormenta perveniunt. Et quamvis angelorum atque hominum longe sit natura dissimilis, una tamen paena implicat, quos unus in crimine reatus ligat. Quod bene ac breviter insinuat propheta, qui ait: ibi Assur et omnis multitudo eius, et in circuitu eius sepulchra illius. Quis namque Assur superbi regis nomine nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur? Qui pro eo, quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit. Sepulchra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is, qui conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, eius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepul
Abbreviated transcription (Latin):
camini incendio. miseratus ex¬
ploraret. iillesis uestibz de ambu¬
lantes uidit. Ubi aperte colligi¬
tur: quia mira dispensatione
conditoris. ignis qualitas in di¬
uersa uirtute tẽperata. et uesti¬
menta nõ adtigit. et uincula in¬
cendit: scĩsq uiris. et ad inferen¬
dũ tormentũ flãma friguit.
et ad solutionis misteriũ exarscit.
Sicut gͦ electis ignis ardere nouit
ad solatiũ ⁊ tamen ardere ad sup¬
pliciũ nescit. ita ediuerso gehen¬
ne flãma reꝓbis. et nequaquã
lucet ad cõsolationis grãm. et
tamen lucet ad penã Ut dãpna¬
toꝵ ocłis. ignis supplicii. ⁊ nulla
claritate candeat: et ad doloris
cumulũ dilectis qualiter cruci¬
entur ostendat. Quid autẽ mi¬
rĩ sigehenne ignẽ credimus ha¬
bere suppliciũ simuł obscurita¬
tis. et luminis. quando experim̃¬
to nouimus. quia. et tedarũ flã-¬
ma. lucet obscura: Tunc edax flã¬
ma cõburit: quos nũc carnalis de¬

Expanded text:
camini incendio miseratus excamini incendio miseratus exploraret, illaesis vestibus deambulantes vidit. Ubi aperte colligitur quia mira dispensatione conditoris ignis qualitas, in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula incendit, sanctisque viris et ad inferendum tormentum 335 flamma friguit, et ad solutionis ministerium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit; ita e diverso gehennae flamma reprobis et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam; ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et, ad doloris cumulum, dilecti qualiter crucientur ostendat. Quid autem mirum si gehennae ignem credimus habere supplicium simul obscuritatis et luminis, quando experimento novimus quia et taedarum flamma lucet obscura? Tunc edax flamma comburit quos nunc carnalis de
Abbreviated transcription (Latin):
eugłio teste coligimus: in quo
ueritate nuntiante. diues ille
quẽ cõtigit ad eterna incendii
tormenta descendere. quinq frm
quandoq uenientes pena cruca¬
ret. Qui gͥ ad doloris sui cumull̃
ꝓpinquoꝵ absentiũ meminit
cõstat procul dubio. qr eos ad ag¬
mentum supplicii paulo post po
aparuit: cur nõ credendũ sit. qd̾ ui¬
A in supplicio cos etiam quos cõtͣ
in dilexerat possit: Qua ex re col¬
hitur. qd̾ eos quos mnordinate nũc
rqbi diligunt. miro iudicii ordine.
stũ tũc intormentis uidebunt. Ut
enam proprie pugnitionis exag¬
grrat illa auctori postposita car¬
nalis cognatio. pari ance ocłos
utione dãpnata. Ignis itaq qui
nobscuritate cruciat. credendũ
st qr lum̃ ad tormentũ seruat.
Quod si ad ꝓbare testimoniis in
lua expressione nõ possumus: sr̃
pe sebreẽ gentis pueri ꝑ caldei re¬
asimperiũ. succensis camini ig¬
nib ligatis manib pedib q pro¬
icti sunt. quos tam̃ cũ idem rexĩ

Expanded text:
Evangelio testante colligimus, in quo, Evangelio testante colligimus, in quo, Veritate nuntiante, dives ille, quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere, quinque fraquandoque venientes par poena cruciaret . Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentium meminit, constat procul dubio quia ad augmentum suapparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa Auctori praeposita carnalis cognatio, pari ante oculos ultione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat, credendum est quia lumen ad tormentum servat, quod si approbare testimoniis in sua expressione non possupe Hebraeae gentis pueri, per Chaldaei regis imperium succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque projecti sunt: quos tamen cum isdem rex in
Abbreviated transcription (Latin):
eis uite subsidiũ. extinguentes
seruant. ut sicuitam terminus.
puniat. quatinus semꝑ sine ter¬
mino cruciatus uiuat: Quia
et ad filrẽ ꝑ tormenta properat:
et sine fine deficiens durat. it
sine fine. defectus. sine defectu:
Quia et mors uiuit. ⁊ finis sem¬
ꝑ incipit. ⁊ deficere defectus nes¬
nõ extinguit. dolor crucias .ẜ nil¬
latenus pauorẽ fugat. flãma ri¬
burit. sed nequaquã tenebras di¬
cutit: quãtũ ꝑ noticiã presentis
uite colligitur. supplicia ordinẽ
nõ habẽt. que nõ suã ꝑ oĩa quali¬
tatem tenent. Quãuis illic ignis.¬
et ad cõsolationẽ nõ lucet. et tam̃
ut magis torqueat. ad aliquid
lucem. Nam sequaces quoq suos
secũ in tormenta reꝓbi. flãma ps¬
lustrante uisuri sunt quoꝵ am¬
re deliquerunt: quatinꝰ qui eoꝵu
tam carnaliter cõtra preceptacõ¬
ditoris amauerũt. ip̃oꝵ quoq ns
interitus. in ãgmento sue damp¬
nationis affligat. Qd̃ ꝓfecto

Expanded text:
eis vitae subsidium exstinguentes eis vitae subsidium exstinguentes servant, ut sic vitam terminus puniat, quatenus semper sine termino cruciatus vivat, quia et ad finem per tormenta properat, et sine fine deficiens durat. Infsine fine, defunctus sine defunctu, quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus nesnon exstinguit; dolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat; flamma comburit, sed nequaquam tenebras decutit; quantum per notitiam praesentis vitae colligitur, supplicia ordinem non habent, quia non suam per omnia qualitatem tenent. Quaet ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat ad aliquid lucet. Nam sequaces quoque suos secum in tormento reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt: quatenus quivitam carnaliter contra praecepta conditoris amaverant, ipsorum quoque eos interitus in augmentum suae damnationis affligat. Quod et
Abbreviated transcription (Latin):
in doloris angustia. pulsantis
se semꝑ pauore feriuntur: ut
et qd̾ timent tolerent. ⁊ rursus qͦd
tolerent. sine cessatione ꝑtimes¬
cant. De his et enĩ scriptũ est.
Uermis eoꝵ nõ mouetur: et
ignis eoꝵ nõ extinguetur. Hinc
dit ulluminat. illic ut suꝑiꝰ uerbis
psalmiste edocuimus. ignis qui cru¬
ciat obscurat. Hic metus amitti¬
tur. cõtolexari iam ceperit. qd̾ ti¬
mebatur. Illic ⁊ dolor dilaniat.
⁊ pauor angustat. Horrendo gͥ
modo. erit tunc reprobis. dolor
cũ formidine. flãma cũ obscuri¬
tate. Sic sic uidelicet adãpnatis
sentiri pondus sũme equitatis
debet. quia ut auoluntate cõdi¬
toris. nequaquã sũt ueriti dis¬
crepare dũ uiuerent. in eoꝵ quã¬
doq interitu. ip̃a a suis qualita¬
tib. ⁊ iam tormenta discordent.
Quatinꝰ quo se inpugnant cru¬
ciatus augeant. ⁊ cũ uarie ꝓde¬
unt. multipliciter sentiantur.
Que tamen supplicia inse dimer¬
sos et ultrauires cruciant. et in

Expanded text:
in doloris angustia pulsante in doloris angustia pulsante se semper pavore feriuntur, ut et quod timent tolerent, et rursum quod tolerant sine cessatione pertimescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Hic dit illuminat; illic, ut superius verbis Psalmistae docuimus, ignis qui cruciat obscurat. Hic metus amittitur, cum tolerari jam coeperit quod timebatur; illic et dolor dilaniat, et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc reprobis dolor cum formidine, flamma cum obscuritate. 334 Sic sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet, ut qui a voluntate conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent, quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie prodeunt multiplquia inferni supplicia in se demersos et ultra vires cruciant et in
Abbreviated transcription (Latin):
indãpnatoꝵ mente sub iungit:
Qua ip̃a quoq supplicia que or¬
dinata ꝑiusticiã ueniunt: ordi¬
nata ꝓculdubio. incorde morien¬
tium no sũt. Ut enĩ paulo suꝑ¬
ius diximus. dũ dãpnatus quisq
foris flãma succenditur. intus
cecitatis igne deuoratur. Atq
indolore positus exterius interius¬
q confunditur. ut sua deterius
confusione crucietur. Repulsis
gͦ ordo insupplicio nõ erit: qr in
eoꝵ morte atrocius ip̃a cõfusio
mentis seuit. Quã tamen mira
potencia iudicantis equitas or¬
dinat: ut pena animũ quasi in¬
ordinata confundat. Uel certe
propria qualitas. nõ seruatur.
Unde ⁊ protinus sub infertur.
Et sempiternus horror inhabi¬
tans. In huius uite tormentis
timor dolorẽ habet. dolor timo¬
rem nõ habet: quia nequaquã
mentẽ metus cruciat. cõpati iã
cȩperit qd̾ metuebat. Infernũ
uͦ ⁊ umbra mortis obscurat. et
sempiternus horror inhabitat:
quia eius ignib traditi. et in
suppliciis dolorem sentiũt. et

Expanded text:
natorum mente subjungit. Quia ipsa quoque supplicia, quae ordinata per justitiam veniunt, ordinata procul dubio in corde morientium non sunt. Ut enim paulo superius diximus, damnatus quisque foris flamma succenditur, intus caecitatis igne devoratur: atque in dolore positus exterius interiusque confunditur, ut sua deterius confusione crucietur. Repulsis ergo ordo in supplicio non erit, quia in eorum morte atrocius ipsa confusio mentis saevit. Quanta enim mira potentia judicantis aequitas ordinat ut poena animum quasi inordinata confundat. Vel certe propria qualitas non servatur. Unde et protinus subinfertur, et sempiternus horror inhabitans in hujus vitae tormentis, timor dolorem non habet, et dolor timorem non habet. Quia nequaquam mentem metus cruciat, cum pati jam coeperit quod metuebat. Infernum vero et umbra mortis obscurat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in sup
Abbreviated transcription (Latin):
ese ꝓ caciũ solet. ut recte ditis
semꝑ ediuerso respondeant. ne si
A plata cõsentiunt. inferiores esse
uidantur. Quib iustoꝵ uerba. quã¬
ibet pauta sonuerint multa sunt:
qua quo eoꝵ uicia resecant. auditũ
grauant. Unde et ad crimen trahi¬
ur hoc qd̾ recta predicatione. cõtra
rimina ꝓft̾ur. Ip̃m quippe qui exu
intate fortes sententias dixerat.
sophar redarguens. uerbosũ uocat:
ꝑ tũ ab ore iustoꝵ. sapientia culpas
ncrepat. stultoꝵ aurib suꝑ fluitas
locacitatis sonat. Prauinamq ni
cil rectũ. nisi qd ipi senserint pu¬
tint. et iustoꝵ uerba eo otiosa esti¬
mant. quo suis hec sensib inueni¬
unt diuersa. Nec fallacem quidẽ
sophar sententiam ꝓtulit. qd̾ uir
uerbosus iustificari nequaquã pos¬
sit: quia dũ quisq ꝑ uerba difufflu¬
t. ꝑdita grauitate silentii.mentis
custodiam amittit. Hinc quippe
scriptũ est. Cultus iusticie silen¬
tium. Hinc salomon ait. Sicut
urbs patens. et absq muroꝵ am¬

Expanded text:
se procacium solet ut recte dictis semper e diverso respondeant, ne si ad prolata consentiant, inferiores esse videantur. Quibus justorum verba quamlibet pauca sonuerint multa sunt, quia quo eorum vitia resecant, auditum gravant. Unde et ad crimen trahitur hoc quod recta praedicatione contra crimina profertur. Ipsum quippe qui ex veritate fortes sententias dixerat Sophar redarguens, verbosum vocat, quia cum ab ore justorum sapientia culpas increpat, stultorum auribus superfluitas loquacitatis sonat. Pravi namque nil rectum, nisi quod ipsi senserint, putant; et justorum verba eo otiosa aestimant, quo suis haec sensibus inveniunt diversa. Nec fallacem quidem Sophar sententiam protulit, quod vir verbosus justificari nequaquam possit, quia dum quisque per verba diffluit, perdita gravitate silentii, mentis custodiam amittit. Hinc quippe scriptum est: Cultus justitiae, silentium . Hinc Salomon ait: Sicut urbs patens et absque murorum am
Abbreviated transcription (Latin):
totis se conatib erigunt. s tamei
ad feriendam altitudinẽ robusti
pectoris. nõ ꝑtingunt. Ip̃a quipe
eoꝵ uerba patenter insinuãt.
qd̾ ictus in auras iactant. Quia
cũ scm̃ uirũ nõ recte redarguit
expressa inuacuũ uerba ꝑcussi¬
nis ꝑdunt. Quod liquido osea¬
ditur. cũ sophar naamatitis
responsio. acontumeliis in chas¬

Expanded text:
totis se conatibus erigunt, sed tamen totis se conatibus erigunt, sed tamen ad feriendam altitudinem robusti pectoris non pertingunt. Ipsa quippe eorum verba patenter insinuant quod ictus in auras jactant, quia cum sanctum virum non recte redarguunt, expressa in vacuum verba percussionis perdunt. Quod liquido ostenditur, cum Sophar Naamathitis responsio a contumeliis inchoa
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicet. aut saltim de eius mo¬
deramine. intus se cogitatio exal¬
tet. Ut cũ diuina iudicia tempo¬
rali circũ spectione metuenimus.
sempiterni supplicia orroris eua¬
uotiens inha¬
rene spectacu¬
lũ fortis achle¬
ta descenderit.
hii qui inpa¬
existunt. ui¬
cissimise eius expugnationi subi¬
ciunt. Et uno uicto. contrahiux
protinus alter erigitur. atq hi
sub acto alius sub rogatur ut
luctantis uires. quandoq molu¬
res inueniant. quas ip̃a sua crni¬
cens uictoria fatigat. Quatins
cũ nouus quisq cõgreditur ilqis
uinci. uirium qualitate nõ ualt
ꝑsonarũ saltẽ mutatione sut
Sic sic in hoc hominũ angelor
spectaculo. beatus iob fortis achlan
ꝓdiic: Quantũq cõtra mutatio¬
nem ad uersentiũ ualeat. c̃tina¬
tione in defessi roboris ostendit.
Cui primus se eliphaz. scd̾i autẽ
baldath obicit: atq ad extremũ
se sopharaneius expugnatione
subponit. Qui ad inferendos ictis.

Expanded text:
multiplicet, aut saltem de ejus momultiplicet, aut saltem de ejus moderamine intus se cogitatio exaltet, ut cum divina judicia temporali circumspectione metuimus, sempiterni supplicia horroris evauoties in arenae spectaculum fortis athleta descenderit, ii qui impaexistunt vicissim se ejus expugnationi subjiciunt: et uno victo, contra hunc protinus alter erigitur; atque hoc subacto, alius subrogatur; ut luctantis vires quandoque molliores inveniant quas ipsa sua crebrescens victoria fatigat; quatenus cum novus quisque congreditur, is qui vinci virium qualitate non valet, personarum saltem mutatione superetur. Sic sic in hoc hominum angelorumque spectaculo beatus Job fortis athleta prodiit, quantumque contra mutationes adversantium valeat continuatione indefessi roboris ostendit. Cui primus se Eliphaz, secundus autem Baldad objicit, atque ad extremum se Sophar in ejus expugnatione supponit: qui ad inferendos ictus
Abbreviated transcription (Latin):
accipit. qd̾ habituram se exhu¬
mana ratione dubitauit. Unde
bene ⁊ ysaac id est risus dr̃. ꝙͥ
generatur: quia cũ suꝑne spei
fiduciam cõcipit. quid mens
nrã aliud quã gaudiũ parit ⁊
Curandum itaq est. ne aut ne¬
cessitatis metas. cura carnis trã¬
seat: aut in eo qd̾ moderate exequi¬
tur. de se presumat. Sepe uero
animus fallitur: ut qd̾ uoluptuo¬
se appetit. necessariũ suspicetur.
quatinus omẽ qd̾ libet. uite debitã
humilitatẽ putet. Et sepe qr effec¬
tus ꝓuidentiã sequitur. in sui fidu¬
ciam mens leuatur. Cumq sibi
ad est qd̃ de esse ceteris uiderit. c̃o¬
gitatione tacita. de magnitudi¬
ne sue ꝓuisiones hylarescit. Tan¬
toq iam auera ꝓuisione longe
fit: quanto ip̃ãm quoq elationẽ
quã patitur. nescit. Unde sollerti
semꝑ cotidie intentione pensandũ
est. uel quid oꝑe agimꝰ. uel quid
corde uersamusz Ne aut mentem
prepediens forasse terrena cura

Expanded text:
accipit quod habituram se ex huaccipit quod habituram se ex humana ratione dubitavit. Unde et bene Isaac, id est risus, dicitur qui generatur, quia cum supernae spei fiduciam concipit, quid mens nostra aliud quam gaudium parit? Curandum itaque est ne aut necessitatis metas cura carnis traseat, aut in eo quod moderate exsequitur, de se praesumat. Saepe vero animus fallitur, ut quod voluptuose appetit necessarium suspicetur, quatenus omne quod libet vitae debitam utilitatem putet. Et saepe quia effectus providentiam sequitur, in sui fiducia mens levatur. Cumque sibi adest quod deesse caeteris viderit, cogitatione tacita de magnitudine suae promissionis hilarescit; tantoque jam a vera provisione longe fit, quanto ipsam quoque elationem quam patitur nescit. Unde solerti semper custodiae intentione pensandum est, vel quid opere agimus, vel quid corde versamus; ne aut mentem praepediens foris se terrena cura
Abbreviated transcription (Latin):
um substicit: qr uidelicet ut uir
ar dũse domus spiritalis nr̃ scili¬
cet intellectus. debet in cognitio¬
ne trinitatis claustra carnis exce¬
dere: et quasi cohabitationis infi¬
mẽ ianuam exire. Cura autẽ car¬
nis ut femina foras nõ appareat.
et uideri iactanter erubescat ot
quasi post tergum uiri subdiscre¬
tione sp̃c solis necessariis inta̾nta.
nequaquã sciat ꝓcaciter detegi s
uerecũde moderari. Cii tamen
sepe cũ dr̃. ut de se minime presu¬
mat. s totã se in diuine spei fidu¬
ciam transferat. despicit: et ces¬
sante studio ad esse sibi uite sub¬
sidia posse. diffidit. Unde et hec
eadẽ sara promissiones dei audi¬
ens risit. S ridens corripitur. cor¬
repta autẽ protinus fecundatur.
Et que iuuentute uigens fecũ¬
dari nõ potuit annis fracta se¬
nilib. utero marcescente conce¬
pit: Quia cũ cura carnis sue
confidentiam habere desierit. cõ¬
tra sꝑem ex diuina ꝓmissione

Expanded text:
um stetit, quia videlicet ut vir um stetit, quia videlicet ut vir ac dominus domus spiritalis, noster scilicet intellectus, debet in cognitione Trinitatis claustra carnis excedere, et quasi habitationis infimae januam exire; cura autem carnis, ut femina, foras non appareat, et videri jactanter erubescat, ut quasi post tergum viri sub discretione spiritus, solis necessariis intenta, nequaquam sciat procaciter detegi, sed verecunde moderari. Cui tamen saepe cum dicitur ut de se minime praesumat, sed totam se in divinae spei fiduciam transferat, despicit, et, cessante studio, adesse sibi vitae subsidia posse diffidit. Unde et haec eadem Sara promissiones Dei audiens ridet, sed ridens corripitur, correpta autem protinus fecundatur; et quae juventute vigens fecundari non potuit, annis fracta senilibus, utero marcescente, concepit, quia cum cura carnis sui confidentiam habere desierit, contra spem ex divina promissione
Abbreviated transcription (Latin):
quatune ab ea mortifero uulnere
aumus pongit᷑. cũ inca mensure
auitas nõ tenetur. Neque enĩmor¬
til ad huc incarne uuuentib fun¬
Nam quia sollicitos nos esse ueri
tas incrastinũ ꝓhibet: haberi ut¬
ñq curam presentib nõ negat.
qiã tendi adtempus qd̾ scquitur
nitat. Et nimirũ paulus cũ curam
carnis fieri ⁊̃ concupiscentia non si¬
nt. ꝓculdubio innecessitate conce¬
At. Discretione gͦ magni modera¬
minis carnis cura frenanda est. ut
leruiat ⁊ minime principetur.
ne quasi dña animũ iung̾at. s sub¬
acta mentis dominio. quasi ancilla
famuletur. Ut iussa adsit. atq
adnutũ cordis repulsa dissiliat:
Ut uixa tergo sc̃e cogitationis ap¬
pareat. ⁊ nõ quã contra faciem
reta cogitantis obsistat. Quod
bene nobis hystoria sacre lectio¬
nis innuitur: cũ abraham trib
angelis occurrisse menioratur.
Ipse quippe uenientib extra osti¬
um occurrit. sara uero post hosti¬

Expanded text:
quia tunc ab ea mortifero vulnere quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in ea mensurae aequitas non tenetur: neque enim mortali adhuc in carne viventibus funNam quia solltas in crastinum prohibet, habere utcunque curam in praesentibus non negat, quam tendi ad tempus quod sequitur, vetat. Et nimirum Paulus cum cucarnis fieri in concupiscentia non sinit, procul dubio in necessitate concedit: discretione ergo magni moderaminis carnis cura frenanda est, ut serviat et minime principetur, ne quasi domina animum vincat, sed subacta mentis dominio quasi ancilla famuletur, ut jussa adsit, atque ad nutum cordis repulsa dissiliat, ut vix a tergo sanctae cogitationis appareat, et nunquam contra faciem recta cogitantis obsistat. Quod bene nobis historia sacrae lectionis innuitur, cum Abraham tribus angelis occurrisse memoratur . Ipse quippe venientibus extra ostium occurrit, Sara vero post osti
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝓperas. Hinc ysaias ait. Qu¬
rite dñm dũr inueniri potest. inus¬
cate eũ dũ dũ prope ẽ. Hinc panis
ait. Ecce nũc tempus acceptabue
Ecce nunc dies salutis. Hinc ruhe
ait. Dũ tempus habemus. oꝑemui
recticudinis animus accingit: in¬
porẽ discutit. tantoq incelestib
desiderio rapitur. ut pene nichil
ex eo inferius remansisse uideatur
et tam̃ cũ ad carnis curã reducitur.
sine qua presentis uite uia nullo¬
modo expletur. ita hunc inferiu
depressũ tenet. ac si adhuc desũn
nulla cõtigisset.. Auditis uerb
celestis oraculi. in amorẽ patu
celestis erigitur. s resurgente pe¬
sentis uite studio. sub terrene ture
aggere sepelitur. Atq intermoe¬
dis nequaquã suꝑne spei semenꝑ
ficit. qr cogitationis in fine syra
densescit. Quã iudelicet spinam
ꝑsemet ipãm ueritas manust̾
exortationis eradicat. dicens. No¬
lite solliciti esse incrastinũ. Cen¬
tra hanc quoq ꝑ paulum dr
Carnis curani ne feceris. inc̾õ¬

Expanded text:
peras . Hinc Isaias ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . Hinc Paulus ait: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Hinc rursum ait: Dum tempus habemus, operemur rectitudinis animus accendit, torporem discutit, tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur. Et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullomodo expletur, ita hunc inferius depressum tenet, ac si adhuc de summis nulla contigisset. Auditis verbis coelestis oraculi in amorem patriae coelestis erigitur, sed resurgente praesentis vitae studio, sub terrenae curae aggere sepelitur; atque in terra cordis nequaquam supernae spei semen proficit, quia cogitationis infimae spina densescit. Quam videlicet spinam per semetipsam Veritas manu sanctae exhortationis eradicat, dicens: Nolite solliciti esse in crastinum . Contra hanc quoque per Paulum dicitur: Carnis curam ne feceritis in con