comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
parte enim cognoscimus. et
exparte ꝓph̾amus. Intelligẽ.¬
dum ergo est. qd ait de spũ
docebit uos omnem u̾itate
quasi diceret. Diffundet in
cordib ur̃is caritatem. cuius
magist̾io intꝰ edocti. proficia-¬
tis de uirtute in uirtutem.
digniq efficiamini ꝑueni¬
re ad uitam. in qua uobis
et̾na claritas sũme uerita¬
tis et uere sullimitatis idẽ
contemplatio ur̃i condito¬
ris appareat. Non enim lo¬
quetur a semẽt ip̃o sed quecũ¬
q audiet loquetur. Non lo¬
quitur sp̃c a semecip̃o. id est
sine patris et filii cõmunio¬
ne. Neq enim diuisus ac se
ꝑtitus est sp̃c. Sed quecũq
audiet. loquetur. Audiet ui-¬
delicet ꝑ unitatem substantie
et ꝓprietatem scientie. Nõloqͥt᷑
a semet ip̃o.quia non est ase¬
met ip̃o. Pat̾ qͥppe solus. de ali¬
o non est. Nam et filiꝰ de patre
natus est et sp̃c sc̃s de patre ꝓ¬
cedit. Ab ip̃o autẽ audit sp̃c sc̃s
aquo ꝓcedit. Quia enim nõ

Expanded text:
parte, inquit, cogparte, inquit, cogex parte prophetamus . Intelligendum est ergo quod ait de Spiritu: Docebit vos omnem veritatem, quasi diceret: Diffundet in cordibus vestris charitatem, cujus magisterio intus edocti proficiatis de virtute in virtutem, dignique efficiamini pervenire ad vitam, in qua vobis aeterna claritas summae veritatis et verae sublimitatis, id est, contemplatio vestri Conditoris appareat. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet loquetur. Non loquitur Spiritus a semetipso, id est, sine Patris et Filii communione, neque enim divisus ac a se partitus est Spiritus, sed quaecunque audiet loquetur; audiet videlicet per unitatem substantiae, et proprietatem scientiae. Non loquitur a semetipso, quia non est a semetipso. Pater quippe solus, de alio non est. Nam et Filius de Patre natus est, et Spiritus sanctus de Patre procedit. Ab ipso autem audiet Spiritus, a quo procedit, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
rigendam hominum pͣuoꝵꝵ
nequiciam penam suꝑbien-¬
tium comemorat angłorum
dicens. Angłos uero qui nõ
seruauerunt suum princi¬
patum sed dereliquerunt
suum domicilium. in uidici¬
um magni diei uinculis et̾¬
nis sub caligine reseruauit
Sequitur. Adhuc multa ha¬
beo uobis clicere. sed non po-¬
testis portare modo. Cum aũ
uenerit ille sp̃s u̾itatis. doce
bit uos omnem u̾itatem
nus potuerunt consecuti
sunt: maiori desiclerio cer¬
tandi ꝓ ueritate succensi
sunt. Non tamen putandũ
est in hac uita quem piã
omnem ueritatẽ posse cõ¬
prehendere. cũ hec fidei no-¬
stre merces in alia sit uita.
promissa. ipsa ueritate clicẽ¬
te. Hec est autem uita et̾na
ut cognoscant te solum uerũ
deum. et quem misisti ih̾m
xp̃m. Et alibi ad iudeos. Si
manseritis in u̾bo meo: uere
discpłi mei eritis. et cognosce¬
tis ueritatem. Unde et apls
qui ad t̾cium celum raptus
audiuit archana uerba q̃
non licet homini loqui. Ex

Expanded text:
rigendam hominum pravorum rigendam hominum pravorum nequitiam poenam superbientium commemorat angelorum dicens: Angelos vero, qui non servaverunt suum principatum, sed reliquerunt suum domicilium, in judicium magni diei vinculis aeternis sub caligine reservavit. Sequitur: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem.nus potuere consecuti sunt, et majore desiderio certandi pro veritate succensi sunt. Nest in hac vita quempiam omnem veritatem posse comprehendere, cum haec fidei nostrae merces in alia sit vita promissa, ipsa veritate dicente: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Et alibi ad Judaeos: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis, et cognoscetis veritatem . Unde et Apostolus, qui ad tertium coelum raptus audivit arcana verba quae non licebat homini loqui: Ex
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione poterant ulla ra¬
tione separari. Hoc est enim
qd̾ ait. quia uado ad patrem
et iam non uidebitis me. Nõ
uidebitis me post qͣm ascende¬
ro qualem nunc uidere sole¬
tis.carne mortali et corrup¬
tibili circundatum. sed in
maiestate ad iudicium uemi-¬
entem. et ꝑacto iudicio in
maiore gła scĩs apparentem.
Sequitur. De iudicio autem:
quia princeps mundi huius
iudicatꝰ est. principem mũ¬
di diabolum dicit. quia pr̃i¬
cipatur eis qui ordine per¬
u̾so mundũ potiꝰ qmͣ mundi
conditorem diligunt. Qui
iucdicatus est a domino qui
ait. Uidebam sathanan qͣi
fulgur de celo cadentem. Iu¬
dicatus est. ab eo cũ et ip̃e de¬
monia eiceret. et disc p̃lis da¬
ret potestatem calcandi suꝑ
omnẽ uͥtutem inimici. Ar¬
guit᷑ itaq mundꝰ de iudicio
quo diabolus est iudicatus
quando homines nedei uo-¬
luntati resistere p̾sumant
exemplo dãnati ꝓpter suꝑbi-¬
am t̾rentur archangli. Ar-¬
dicio quo princeps mundi

Expanded text:
dilectione poterant ulla radilectione poterant ulla ratione separari; hoc est enim quod ait: Quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Non videbitis me postquam ascendero, qualem nunc videre soletis, carne mortali et corruptibili circumdatum, sed in majestate ad judicium venientem, et peracto judicio in majore gloria sanctis apparentem. Sequitur: De judicio autem, quia princeps mundi hujus judicatus est. Principem mundi diabolum dicit, quia principatur eis qui ordine perverso mundum potius quam mundi Conditorem diligunt. Qui judicatus est a Domino, qui ait: Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem . Judicatus est ab eo, cum et ipse daemonia ejiceret, et discipulis daret potestatem calcandi super omnem virtutem inimici. Arguitur itaque mundus de judicio, quo diabolus est judicatus, quando homines ne Dei voluntati resistere praesumant, exemplo damnati propter superbiam terrentur archangeli. Ars de judicio, quo princeps mundi
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ hominem cernebant
uerũ quoq dei filium ẽe cre-¬
diderunt. Et quem sibi cor¬
poralit̾ ablatum nouerant.
certo semperanimo recole¬
bant. Iusticia ceterorum fi-¬
delium id est. eoꝵ qui dñm
in carne non uiderunt. hecẽ.
qd̵ eũ quem corporali intuitu
nunqͣm uiderunt deum et
hominem uerũ corde credũt
acdiligunt᷑. De qua ꝓfec¬
to iusticia fidei arguuntꝰ
infideles: cur ip̃i uidelicet
cũ similit̾ uerbum uite au¬
dirent. noluerunt credere
ad iusticiam. Neq enim ne-¬
quitia malorum ex sua so¬
lum tortitudine. uerum
etiam excomꝑatione recto¬
rum. qua sit dampnanda
monstratur. Hinc et enim
scͥptũ est. ꝓbata autem uir¬
tus corripit insipientes. Ar¬
guit ergo mũdũ sp̃s sc̃s de
pecc̃o suo.quia non credide.¬
rit in xp̃m. Arguit et de ius¬
ticia credentium quia exẽ¬
plum eorum sequi noluerit
qui hunc ad patrem ascendis¬
se.neq ultra corporaliter in
t̾ris cõuersaturum ẽẽ scie¬
bant. nec tamen ab eius

Expanded text:
verum hominem cernebant, verum quoque Dei Filium esse crediderunt; et quem sibi corporaliter ablatum noverant, certo semper amore colebant. Justitia caeterorum fidelium, id est, eorum qui Dominum in carne non viderunt, haec est, quod eum quem corporali intuitu nunquam viderunt, Deum et hominem verum corde credunt ac diligunt. De qua profecto justitia fidei arguuntur infideles, cur ipsi, videlicet, cum similiter verbum vitae audierint, noluerunt credere ad justitiam. Neque enim nequitia malorum ex sua solum fortitudine, verum etiam ex comparatione rectorum, quam sit damnanda monstratur. Hinc etenim scriptum est: Probata autem virtus corripit insipientes . Arguit ergo mundum Spiritus sanctus de peccato suo, quia non crediderit in Christum; arguit et de justitia credentium, quia exemplum eorum sequi noluerint, qui hunc ad Patrem ascendisse, neque ultra corporaliter in terris conversaturum esse, sciebant, nec tamen ab ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tatus impleuit. Conceptusl
ut̾o factꝰ est participes mortis
nr̃e. resurgens de sepulchro fe¬
cit nos ꝑticeps uite sue. Hune
itaq omnes dñm exoremus.
ut sicut in isto die gaudium
suo ppł̃o cribuit: ad illũ quocs
diem om̃s cum gaudio et
pace perducat. popłm q suũ
in fide et caritate custodiatͫ¬

Expanded text:
tatus implevit. Conceptus in tatus implevit. Conceptus in utero, factus est 555 particeps mortis nostrae; resurgens de sepulcro, fecit nos participes vitae suae. Nunc itaque omnes Dominum exoremus ut, sicut in isto die gaudium suo populo tribuit, ad illum quoque diem omnes cum gaudio et pace perducat, populumque suum in fide et caritate custodiat
Abbreviated transcription (Latin):
simus adam nobis actor extitit
gr̃e: Ille de limo plasmatus t̾¬
renos ꝓtulit. iste de spũ sco natꝰ
celestes effecit. ꝑillum ꝑdidimꝰ
grãm priorem. ꝑistum recepi¬
mus ampliorem. Ille quippe
nobis intulit pecci maculam
cũqua nasceremur ad supplici-¬
um. iste nobis contulit iustifi¬
cationis grãm ut renasceremur
ad regnum. Per illũ nos filioᷤ
scłi generatio carnalis effecit.
ꝑistum nos filios dei genera¬
tio sp̃ualis exibuit. Ille nos
uitis subclidit. iste nos florere
urtutib fecit. Ille nos ꝑuicia
dñice natiuitatis. diem quoq
dñice resurrectionis solẽnit̾ au-¬
diatis. Unigenttꝰ enim deus
sicut ꝓnobis dignatus est na-¬
sci: sic ꝓ nobis sccłm carnem
dignatus est mori. dignatus
est etiam suscitari. Iste qͥppe di¬
es est iusitationis. ille redemp¬
tionis. Opus enim gr̃e quanoꝰ
deus unigenitꝰ saluos ferit:
conceptꝰ in utero cepit. ip̃m q
opus gr̃e desepulchro resusci-¬

Expanded text:
simus Adam nobis auctor exstitit simus Adam nobis auctor exstitit gratiae. Ille de limo plasmatus terrenos protulit, iste de Spiritu sancto natus coelestes effecit. Per illum perdidimus gratiam priorem, per istum recepimus ampliorem. Ille quippe nobis intulit peccati maculam, cum qua nasceremur ad supplicium; iste nobis contulit justificationis gratiam, ut renasceremur ad regnum. Per illum nos filios saeculi generatio carnalis effecit, per istum nos filios Dei generatio spiritalis exhibuit. Ille nos vitiis subdidit, iste nos florere virtutibus fecit. Ille nos per vitdominicae Nativitatis diem quoque dominicae Resurrectionis solemniter audiatis. Unigenitus enim Deus, sicut pro nobis dignatus est nasci, sic pro nobis secundum carnem dignatus est mori, dignatus est etiam suscitari. Iste quippe dies est visitationis, ille redemptionis. Opus enim gratiae, qua nos Deus Unigenitus salvos fecit, conceptus in utero coepit; ipsumque opus gratiae de sepulcro resusci
Abbreviated transcription (Latin):
mentem. in scdi autẽ homimiᷤ
matre gr̃a dei etmentem in-¬
tegram seruauit et carnem.
Mlenti contulit firmissimam
fidem. carni abstulit om̃ino
libidinem. Qm̃ igit᷑ miserabi¬
liter. ꝓpec̃co damꝑnatus est ho¬
mo. ideo sine pecc̃o mirabilit̾
natꝰ est deus homo. Attendite
fr̃s medicinalis gr̃e lineas di¬
uinanobis benignitate mõ¬
stratas. Tunc ad euam ange¬
lus malus accessit. ut ꝑeam
homo quẽ deus fecerat a deo
separaretur: nũc autem ad
mariam bonꝰ angls uenit. uit
humane nature deus unigeni-¬
tus uniretur. uenit ad euam
diabolus ut uitam nobis ma-¬
lignus auferret. uenit ad ma¬
riam gabriel ut uirã recdlendã
hominib nũtiaret. ꝑprimi hõis
culpam cepit diabolus homi¬
ni dominari. per scd̃i hominis
grãm ce pit ab homine supera¬
ri.Suꝑ primum suꝑb. sub se¬
cundo captiuus. Pillum nos
captiuatos tenuit. ꝑistũ nos
lil eratos amisit. Primꝰ adam
nobis actor extitit culpe. nouis¬

Expanded text:
mentem, in secundi autem hominis mentem, in secundi autem hominis matre gratia Dei et mentem integram servavit et carnem: menti contulit firmissimam fidem, carni abstulit omnino libidinem. Quoniam igitur miserabiliter pro peccato damnatus est homo, ideo sine peccato mirabiliter natus est Deus homo. 7. Attendite, fratres, medicinalis gratiae lineas, divina nobis benignitate monstratas. Tunc ad Evam angelus malus accessit, ut per eam homo, quem Deus fecerat, a Deo separaretur; nunc autem ad Mariam bonus angelus venit, ut in ea humanae naturae Deus Unigenitus uniretur. Venit ad Evam diabolus, ut vitam nobis malignus auferret; venit ad Mariam Gabriel, ut vitam reddendam hominibus nuntiaret. Per primi hominis culpam coepit diabolus homini dominari, per secundi hominis gratiam coepit ab homine superari: super primum superbus, sub secundo captivus. Per illum nos captivatos tenuit, per istum nos liberatos amisit. Primus Adam nobis auctor exstitit culpae, novis
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ diuine dilectionis ĩ¬
dicium. Homo deum conten¬
nes a deo recessit. deus hominẽ
diligens adhomines uenit. Di¬
lexit impium. ut faceret iustũ.
Dilexit infirmum. ut faceret
sanum. Bilexit peruersumut
faceret rectum. Dilexit mor¬
tuum ut faceret uiuum. Et
quid ampliꝰ dicam. qnͣdo qͥdẽ
deusgenitus humana nat᷑am
tantũ dilexit. ut eã non solũ
a potestate mali angli libera¬
ret. uerũ etiã in seip̃o suꝑ om̃s
bonos angłos in patris dex¬
t̾a colloca ͦ ret: Nat᷑a enm
que in primo homine a me¬
lo angło captiuata fuerat. ip¬
sa nunc in sccło homine suꝑ
omnes bonos angłos regnat.
Natura que in primo homine
mundum pecco polluit: ip̃a ĩ
scdo homine mundũ a pecc̃omũ¬
dauit. Primus homo de t̾ra t̾re-¬
nus. sccls homo de celo celestis.
primusn hominem. mulier
corrupts mente decepit. scd̃m
hominem uirgo incorrupta
uirgmitate concepit. Imprimi
hominis cõiuge nequitia
diaboli seductam depͣuauit

Expanded text:
magnum divinae dilectionis inmagnum divinae dilectionis indicium. Homo Deum contemnens a Deo discessit, Deus hominem diligens ad homines venit. Dilexit impium, ut faceret justum; 554 dilexit infirmum, ut faceret sanum; dilexit perversum, ut faceret rectum; dilexit mortuum, ut faceret vivum. Et quid amplius dicam? quandoquidem Deus unigenitus humanam naturam tantum dilexit, ut eam non solum a potestate mali angeli liberaret, verum etiam in seipso super omnes bonos angelos in Patris dextera collocaret. Natura enim quae in primo homine a malo angelo captivata fuerat, ipsa nunc in secundo homine super omnes bonos angelos regnat. Natura quae in primo homine mundum peccato polluit, ipsa in secundo homine mundum a peccato mundavit. Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis . Primum hominem mulier corrupta mente decepit, secundum hominem virgo incorrupta virginitate concepit. In primi hominis conjuge nequitia diaboli seductam depravavit
Abbreviated transcription (Latin):
tamen hic dilectissimi fr̃s at¬
tencdite magnitudinem gr̃e
et agnoscite qͥd deus homini
dignatus est p̾rogare. Xp̃ce
nim dei filiꝰ. dedeo uero deus
uerus. et unꝰ cũ patre naturali¬
ter deus: semꝑ exse ip̃o scõs an¬
głos pascit. sed tamen angli¬
cam nat᷑am dei filius non ac¬
cepit. ut autem suam cari-¬
tatem deus cõmencdaret in
nobis filius eius naturam
nr̃am suscapit ex nobis. Et
deus unigenitus qui panis
est angłoꝵ ut etiam homi¬
in se ip̃m faceret panem. simł
hominis et animam suscepit
et carnem. Accepit utramq ue¬
ram. utranq scãm. utranq
mundam. Accepit animam
nr̃am sine mniquitate. accepit
carnem nr̃am cũ mortalitate.
Accepit animam iustam. per
quam nr̃is animab iustiçiã
redderet. Carnem uero ꝓpt̾ea
dignatus est habere mortalẽ.
ut scdm ip̃am moriens mortẽ
uinceret scłm ip̃am etiam re-¬
surgeret. ꝑ quam nr̃a quocs
corpora suscitaret. Magnum
mysterium dilectissimi fr̃s

Expanded text:
tamen hic, dilectissimi fratres, attamen hic, dilectissimi fratres, attendite magnitudinem gratiae, et agnoscite quid Deus homini dignatus est praerogare. Christus enim Dei Filius, de vero Deo Deus verus, et unus cum Patre naturaliter Deus, semper ex seipso sanctos angelos pascit; sed tamen angelicam naturam Dei Filius non accepit. Ut autem suam caritatem Deus commendaret in nobis, Filius ejus naturam nostram suscepit ex nobis: et Deus unigenitus, qui panis est angelorum, ut etiam hominum seipsum faceret panem, simul hominis et animam suscepit et carnem. Accepit utramque veram, utramque sanctam, utramque mundam: accepit animam nostram sine iniquitate, accepit carnem nostram cum mortalitate; accepit animam justam, per quam nostris animabus justitiam redderet, carnem vero propterea dignatus est habere mortalem, ut secundum ipsam moriens mortem vinceret, secundum ipsam etiam resurgeret, per quam nostra quoque corpora suscitaret. 6. Magnum mysterium, dilectissimi fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
redimeret nos. Dies et̾mis xp̃c
deus de deo patre. xp̃c in clie tem¬
poris deus homo de uirgine
matre. Xp̃c dies et̾nus uerbum
eructatũ de corde patris. xp̃c ĩ
die temporis u̾bum caro factũ
de utero uirginis matris. Xp̃c
dies et̾nus deus uerus de deo ue¬
ro. xp̃c in die tẽporis sponsus
procedens de thalamo suo.
Dies et̾nitatis xp̃c angłos cre¬
ans. dies intempore xp̃c hões
saluans. Dies et̾nitatis xp̃c in
celo scõs angłos pascens. ddies
temporis xp̃c homines in t̾ra
reficiens. ut enim panem
angłorum mãducatet homo
creator angłorum factus ẽ
homo: utrosq pascens. et inte¬
ger permanens. Quam bonꝰ
panis. qui et angłos pascit ꝑ
speciem ut de se ip̃o sacientur
in patria: et nos pascit ꝑfidẽ
ne deficiamꝰ in ma. Ille panis
qui seip̃m dat angłis adgau¬
dium stabilitatis. se ip̃m declit
hominib ad remedium sam¬
tatis. Et qͥ est angłoꝵ esca: no¬
bis fc̃s est medicma. uerun¬

Expanded text:
redimeret nos. Dies aeternus Christus redimeret nos. Dies aeternus Christus Deus de Deo Patre, Christus in die temporis Deus homo de virgine matre. Christus dies aeternus Verbum eructatum de corde Patris, Christus in die temporis Verbum caro factum de utero virginis matris. Christus dies aeternus, Deus verus de Deo vero; Christus in die temporis sponsus procedens de thalamo suo . Dies aeternitatis Christus angelos creans, dies in tempore Christus homines salvans. Dies aeternitatis Christus in coelo sanctos angelos pascens, dies temporis Christus homines in terra reficiens. Ut enim panem angelorum manducaret homo, creator angelorum factus est homo, utrosque pascens, et integer permanens. Quam bonus panis qui et angelos pascit per speciem, ut de ipso satientur in patria, et nos pascit per fidem, ne deficiamus in via! Ille panis, qui seipsum dat angelis ad gaudium stabilitatis, seipsum dedit hominibus ad remedium sanitatis; et qui est angelorum esca, nobis factus est medicina. 5. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
diem. Grãm quacerto die con¬
cipi. et certo die dignatus est
nasci. Idem igit᷑ minoratus
paulominꝰ ab angłis in die fc̃s
est hominum: qui coet̾nus et
coeqͣlis deo patri. dies sc̃orum
semꝑ est angłorum. De ip̃o cͥppe
ꝓpħa dicit. Sene nontiate diẽ
de die salutare eius. Quid est
diem de die. nisi filium de pa-¬
tre: Est igitur de patre filius.
dedie dies. sed tamen pater et
filius non duo dies: sed unus
est dies. Est de patre filius. de
deo deus. pat̾ tamen et filius
ñ duo dii sed unꝰ est deus. unꝰ
igitur dies et̃nitatis simul
pater et filius a nobis agno¬
scitur. in die autẽ tẽporis solus
filius inuenitur. Dies enim
et̾nus. pat̾ et filius nr̃m corpꝰ
etanimam fecit. in die uero tẽ¬
poris. solus filius nr̃m corpus
animamq suscepit. Xp̃c dies
ẽt̾nus. unigenitus in forma
dei manens. xp̃c in die tẽporis
unigenitus formam serui ac¬
manens ut conderet nos. xp̃c
in die temporis pauꝑ factus ut

Expanded text:
diem; gratiam, qua certo die condiem; gratiam, qua certo die concipi et certo die dignatus est nasci. 4. Idem igitur minoratus paulo minus ab angelis, in die factus est hominum, qui, coaeternus et aequalis Deo Patri, dies sanctorum 553 semper est angelorum. De ipso quippe propheta dicit: Bene nuntiate diem de die, salutare ejus . Quid est diem de die, nisi Filium de Patre? Est igitur de Patre Filius, de die dies; sed tamen Pater et Filius non duo dies, sed unus est dies. Est de Patre Filius, de Deo Deus; Pater tamen et Filius non duo dii, sed unus est Deus. Unus igitur dies aeternitatis simul Pater et Filius a nobis agnoscitur, in die autem temporis solus Filius invenitur. Dies etenim aeternus Pater et Filius nostrum corpus et animam fecit; in die vero temporis solus Filius nostrum corpus animamque suscepit. Christus dies aeternus unigenitus in forma Dei manens; Christus in die temporis unigenitus formam servi acmanens ut conderet nos; Christus in die temporis pauper factus ut
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥ poterit. quuis de qͦ: hõ de deo
mortalis de ĩmortali. usibił
deinuisibili. mutabilis de in¬
commutabili. opus de opifice.
de creatore creatura. de factore
factura. paruus deinmenso. tẽ¬
poralis de et̾no. humilis dealtis¬
simo plasmatus elimo de illo
qui om̃ia creauit ex nichilo:
Cuius est inenarrabilis om̃ipo¬
tentia qua nos gͣtuita bonitate
fecit. nec minus tamen in ena¬
rabilis gr̃a. qua nos om̃ipotẽ¬
tissima miseratione saluauit.
Qui et opus creatricis oñipo¬
tencie gratis fecit: et opꝰ gr̃e
saluatricis om̃ipotenter im¬
pleuit. Illic habens potestatem
condendi et regendi creatur̃ã
suam. hic habens ponendi po
tẽstatem et sumendi pro nob
animam suã. Om̃ipotentiam
uero nũc dicimus: qua u̾bũ
qd̾ in principio erat. et apud de¬
um erat. et dcus erat. fecit om̃e
qd̾ non erat. Grãm uero: qua
uerbum caro fc̃m uenit querere
et saluum facere qd̵ perierat.
Omnipotentiam qͣ focit om̃em

Expanded text:
loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, de creatore creatura, de factore factura, parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia creavit ex nihilo. Cujus est inenarrabilis omnipotentia, qua nos gratuita bonitate fecit; nec minus tamen inenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omnipotentiae gratis fecit, et opus gratiae salvatricis omnipotenter implevit: illic habens potestatem condendi et regendi creaturam suam, hic habens potestatem ponendi et sumendi pro nobis animam suam. Omnipotentiam vero hanc dicimus, qua Verbum, quod in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat, fecit omne quod non erat; gratiam vero, qua Verbum caro factum venit quaerere et salvum facere quod perierat; omnipotentiam, qua fecit omnem
Abbreviated transcription (Latin):
de patre. semꝑ in patre. Semꝑ
apud patrem: cũ quo illi una
est naturalis immensitas. Sẽ
cum patre: cum quo illi una
est naturalis et̾nitas. Semper
depatre: de quo illi est natura¬
liter et̾na natiuitas. Semper
in patre: cum quo illi est una
naturalis equalis q diuinitas.
Et alt̾ quidem ille qd̃ paterest:
alt̾ ille qd̾ filius est: neuter ta¬
men alt̾ deus. quia pat̾ et filiꝰ
unꝰ est deus. Quappter quando
de patre deo et filio deo nasat¬
sermo: digne licimus alt̾um
eẽ patrem et alt̾um filium. et
nichilominus digne dicimus
unum deum ẽẽ patrem et filiũ.
Cum enim dicimus alterum
esse patrem et alt̾um filium:
discretas ꝑsonas genitoris geni¬
tiq monstremꝰ. Cũ uͦ dicimꝰ unũ
deum ẽe patr̃e et filiũ: ip̃am
unam nat᷑am indiscrete diui¬
nitatis oftẽdimꝰ. Alt̾a ẽ gͦ ꝑso¬
na genitoris et geniti. sed una
est natura genitoris et geniti.
Quando uͦ sufficient aut digne

Expanded text:
de Patre, semper in Patre: semper de Patre, semper in Patre: semper apud Patrem, cum quo illi una est naturalis immensitas; semper cum Patre, cum quo illi una est naturalis aeternitas; semper de Patre, de quo illi est naturaliter aeterna nativitas; semper in Patre, cum quo illi est una naturaliter aequalisque divinitas: et alter quidem ille qui Pater est, alter ille qui Filius est; neuter tamen alter Deus, quia Pater et Filius unus est Deus. Quapropter quando de Patre Deo et Filio Deo nascitsermo, digne dicimus alterum esse Patrem, et alterum Filium; et nihilominus digne dicimus unum Deum esse Patrem et Filium. Cum enim dicimus alterum esse Patrem, alterum Filium, discretas personas genitoris genitique monstramus; cum vero dicimus unum Deum esse Patrem et Filium, ipsam unam naturam indiscretae divinitatis ostendimus. Altera est enim persona genitoris et geniti, sed una est natura genitoris et geniti. 3. Quomodo vero sufficienter aut digne
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd dehuius diei sollen-¬
nitate narrare. simulq conside¬
rantes illud unum uerbum de
quo licere uolumus: nulla in¬
uenimus uerba quib sufficien-¬
t̾ aliqͥd dicȩre ualeamus. Est e¬
nim hoc u̾bum. non qd̃ desinit
prolatum. sed qd̃ permanet na-¬
tum. Non tͣnsitorium sed etnũ.
hon factum a deo patre. sed ge¬
nitum. Ner solum genitum s
etiam unigenitũ. Unum qͥppe
uerbum deus pater gemit de
se ip̃o. ꝑ qd̾ om̃ĩa creauit ex nichi¬
lo. In principio erat uerbum.
et uerbum erat apud deum
et deus erat u̾bum. Hoc erat ĩ
principio apud deum. Om̃ia ꝑ
ip̃m facta sunt: et sine ipso
factum est nichil. In hoc autem
qd̃ ꝑ illud uerbum deus pater
om̃ia fecit: ostendit᷑ quia hoc
uerbum genuit ipse nõ fecit.
Illud igitur u̾bũ de deo deusẽ
de creatore creator ẽ Unde hoc
in se naturalit̾ habet ẽẽ qd̃ pat̾
est. Natꝰ est itaq dedeo patrefi-¬
lius deus alt̾ in persona. non
aliud in natura. Semꝑ apud
patrem. semꝑ cũ patre semper

Expanded text:
aliquid de hujus diei solemnitate narrare, simulque considerantes illud unum Verbum, de quo dicere volumus, nulla invenimus verba quibus sufficienter aliquid dicere valeamus. Est enim hoc Verbum non quod desinit prolatum, sed quod permanet natum; non transitorium, sed aeternum; non factum a Deo Patre, sed genitum; nec solum genitum, sed etiam Unigenitum. Unum quippe Verbum Deus Pater genuit de seipso, per quod omnia creavit ex nihilo. In principio enim 552 erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . In hoc autem quod per illud Verbum Deus Pater omnia fecit, ostenditur quia hoc Verbum genuit ipse, non fecit. Illud igitur Verbum de Deo Deus est, de creatore creator est. Unde hoc in se naturaliter habet esse, quod Pater est. 2. Natus est itaque de Patre Deo Filius Deus, alter in persona, non alius in natura: semper apud Patrem, semper cum Patre, semper
Abbreviated transcription (Latin):
et penitentie exempla. fortas
se in fide lapsus est aliquis
aspiciat petrum qui amare
fleuit qđ timide negauerat.
Alius contra proximũ suum
in malicia crudelitatis exar¬
sit aspiciat latronem qui et ĩ
ipso mortis articulo ad uite
premia penitenda ꝑuenit. A¬
lius auaricie estib anhelans
aliena dirupuit aspiciat
ꝯ̃acheum. qͥ siqͥd alicui abstu¬
lit quadruplum reddidit. Alꝰ
libidinis igne succensus carmᷤ
mundiciam ꝑdidit. aspiciat
mariam que in se amorem
carnis igne diuini amoris
excoxit. Ecce omp̃s deus ubiq
ocłis nr̃is quos imitari debe¬
amus obicit. ubiq exempla
sue misccłie opponit. Mala gͦ
iam displiceant. uel exꝑta.Li¬
bent̾ obliuiscitur om̃ps deus ꝙ
noscentes fuimus. paratus est
penitentiam nr̃am nobis ad
innocentiam deputare.Inqͥna¬
ti post aquas salutis. renasca¬
mur ex lacrimis. Itaq iuxta pͥ¬
mi pastoris uocem. Sicut mo¬
do geniti infantes. lac concupis¬

Expanded text:
et poenitentiae exempla. Fortasse et poenitentiae exempla. Fortasse enim in fide lapsus est aliquis; aspiciat Petrum, qui amare flevit, quod timide negaverat . Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit; aspiciat latronem, qui et in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit . Alius avaritiae aestibus anhelans aliena diripuit; aspiciat Zacchaeum, qui si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit . Alius libidinis igne succensus, 1552 carnis munditiam perdidit; aspiciat Mariam, quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce omnipotens Deus ubique oculis nostris quos imitari debeamus objicit, ubique exempla suae misericordiae opponit. Mala ergo jam displiceant, vel experta. Libenter obliviscitur omnipotens Deus quod nocentes fuimus, paratus est poenitentiam nostram nobis ad innocentiam deputare. Inquinati post aquas salutis, renascamur ex lacrymis. 1553 Itaque juxta primi Pastoris vocem, sicut modo geniti infantes lac concupis
Abbreviated transcription (Latin):
ricordie hec ip̃a de qua loqͥm᷑
maria. de qua phariseus clũ
ere dicebat. Hic si eẽt ꝓph̾a.
sciret utiq que et qͣlis est mu¬
lier que tangit eum. qͥa pecca¬
trix est. Sed lauit lacrimis.
maculas cordis et corporis⁊⁊
redemptoris sui uestigia te¬
tigit que sua itinera praua de¬
reliqͥt. secdebat ad pedes ih̃u
u̾bumq de ore illius audieba.
uiuenti adheserat. mortuum
querebat. uiuentem repperit.
quem mortuũ quesiuit. Tan¬
tũq apud eum locũ gr̃e ĩue¬
nit: ut hũc ip̃isisquoq apłis
eius uidelicet ñciis ip̃a nũ¬
ciaret. Quid itaq fr̃s quid ĩ
hac re debemus aspicere. nisi
in mensam miscd̃iam condi¬
toris nr̃i. qui nobis uelud in
signo ad exemplum penitẽ¬
tie posuit eos quos perpemtẽ¬
tiam uiuere pꝰ lapsum fecit:
ꝑpendo et enim petrum. cõ¬
sidero latronem. aspicio zache¬
um. intueor mariam. Et ni¬
chil in his aliud uideo. nisi
ante ocłos nr̃os posita spei

Expanded text:
ricordiae, haec ipsa de qua loquimur ricordiae, haec ipsa de qua loquimur Maria, de qua Pharisaeus dum ere, dicebat: Hic si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est . Sed lavit lacrymis maculas cordis et corporis, et Redemptoris sui vestigia tetigit, quae sua itinera prava dereliquit. Sedebat ad pedes Jesu, verbumque de ore illius audiebat. Viventi adhaeserat, mortuum quaerebat. Viventem reperit, quem mortuum quaesivit. Tantumque apud eum locum gratiae invenit, ut hunc ipsis quoque apostolis, ejus videlicet nuntiis, ipsa nuntiaret. Quid itaque, fratres, quid in hac re debemus aspicere, nisi immensam misericordiam conditoris nostri, qui nobis velut in signo ad exemplum poenitentiae posuit eos quos per poenitentiam vivere post lapsum fecit? Perpendo enim Petrum, considero latronem, aspicio Zacchaeum, intueor Mariam et nihil in his aliud video, nisi ante oculos nostros posita spei
Abbreviated transcription (Latin):
men amisit. ꝑforamen ergo
maxille ab eius ore subtracti
sunt: qui post perpetrationẽ
tante neqͥtie penitẽdo reclier̃t.
Quis autẽ hominum lema¬
than istiꝰ os euadat. ut illicita
nulla cõmittat: Sed hinc cog¬
noscimus qͣntum redempto¬
ri humani geneneris debito¬
res sumꝰ. Qui non solum nos
in os leuiathan ire ꝓhibuit:
sed ab ore eius etiam redire cõ-¬
cessit. qui spem peccatori ño
abstulit. quia maxillam eius
ut euadendi uiam tribueret
ꝑforauit. Ut saltem post mor¬
sum fugiat. qui incaptus priꝰ
cauere noluit ne morderetur.
Ubic ergo nobis occurrit suꝑna
medicina. Quia et dedit hõi
p̾cepta ne peccet. et tamen pec-¬
canti dedit remedia ne despe¬
ret. Unde cauendum sũmoꝑe
est. nequis delectatione peccati.
leuiathan istiꝰ ore rapiatur. Et̃
tamen si raptus fuerit: non
desꝑet. quia si peccatũ ꝑfecte
lugeat: adhuc foramen ĩma¬
xilla eius inuenit. ꝑ qd eua¬
dat. Ad est testis diume mise¬

Expanded text:
men amisit. Per foramen ergo men amisit. Per foramen ergo maxillae ab ejus ore subtracti sunt, qui post perpetrationem tantae nequitiae poenitendo redierunt. Quis autem hominum Leviathan istius os evadat, ut illicita nulla committat? Sed hinc cognoscimus, quantum Redemptori humani generis debitores sumus, qui non solum nos in ore Leviathan ire prohibuit, sed ab ore etiam ejus redire concessit. Qui spem peccatori non abstulit, quia maxillam ejus, ut evadendi viam tribueret, perforavit, ut saltem post morsum fugiat, qui incautus prius cavere noluit ne morderetur. Ubique ergo nobis occurrit superna medicina, quia et dedit homini praecepta, ne peccet, et tamen peccanti dedit remedia, ne desperet. Unde cavendum summopere est ne quis delectatione peccati Leviathan istius ore rapiatur; et tamen si raptus fuerit, non desperet, quia si peccatum perfecte lugeat, adhuc foramen in maxilla ejus invenit, per quod evadat. 10. Adest testis divinae mise
Abbreviated transcription (Latin):
toris manu rapiuntur. Unde
bene quoq ad beatum iob.
uoce dominica iterũ dicitur.
Aut armilla perforabis ma¬
xillam eius: Armilla ubi po¬
nitur: ambiendo constrin¬
git. Quid igitur per armillã.
nisi circũplectens nos diuina
misccłia designatur: Que le¬
uiathan istius maxillam ꝑ.¬
forat: dum nobis post ꝑpetͣca
q̃ ꝓhibuit adhuc penitentie re¬
medium ostendit. Armilla
dominus maxillam leuiathã
ꝑforat:quia ineffabili mise¬
ricorhie sue potentia sic ma¬
licie antiqui hostis obuiat. ut
aliquando eos etiam quos
iam cepit amittat. Et quasi
ab ore illius caclunt. qui post
ꝑpetratas culpas adinnocẽtiã
redeunt. Quis enim ore illius
semel raptus maxillam illius
euaderet. si ꝑforata non eẽt:
Anñ more petrum tenuit. cũ
negauit: Anñ in ore dauid te¬
nuit. cũ intantam seluxurie
uoraginem mersit: Sed cdum
ad uit̾a ut̾q ꝑ penitentiam
rediit. lemathan iste eos aliqͦ
modo quasi ꝑmaxille sue fora¬

Expanded text:
toris manu rapiuntur. Unde toris manu rapiuntur. Unde bene quoque ad beatum Job voce dominica iterum dicitur: Aut armilla perforabis maxillam ejus ? Armilla ubi ponitur, ambiendo constringit. 1551 Quid ergo per armillam, nisi circumplectens nos divina misericordia designatur? Quae Leviathan istius maxillam perforat, dum nobis post perpetrata quae prohibuit, adhuc poenitentiae remedium ostendit. Armilla Dominus maxillam Leviathan perforat, quia ipse ineffabili misericordiae suae potentia sic malitiae antiqui hostis obviat, ut aliquando eos etiam quos jam coepit amittat. Et quasi ab ore illius cadunt, qui post perpetratas culpas ad innocentiam redeunt. Quis enim ore illius semel raptus, maxillam ejus evaderet, si perforata non esset? An non in ore Petrum tenuit, cum negavit ? An non in ore David tenuit, cum in tantam se luxuriae voraginem mersit ? Sed dum ad vitam uterque per poenitentiam rediit, Leviathan iste eos aliquo modo quasi per maxillae suae fora
Abbreviated transcription (Latin):
tuit que necaret. In hamo eiꝰ
incarnationis captus est: qͥa
dum. in illo escã corporis appe
tit. tͣnffixus est aculeo diui¬
nitatis. Ibi qͥppe in erat hu¬
manitas que ad se deuorator̃e¬
recduceret. ibi diuinitas que
ꝑforaret. Ibi aꝑta infirmitas
que prouocaret. ibi occulta uir¬
tus que raptoris faucem tͣns¬
figeret. In hamo igitur captꝰ ẽ
quia inde int̾iit. unde mo-¬
mordit. Et quos iure tenebat
mortales ꝑdidit. quia eum ĩ
quo ius non habuit morte ap¬
petere ĩmortalem p̾sũpsit. Hĩe
est etiam quod hec ip̃a de qua
loquimur maria inuit. quia
ille pro humano genere qui
morti nichil debebat occubu¬
it. Hinc est quod nos cotidie
ad uitam post culpas reuer-¬
timur. quia ad penam nr̃am
conclitor sine culpa descendit.
Ecre iam antiquus hostis ea q̃
de humano genere ceꝑat spo-¬
lia amisit supplantationis
sue uictoriam ꝑdidit. Cotidie
peccatores ad uitam redeũt.
cotidie de eius faucib redẽp¬

Expanded text:
tuit, quae necaret. In hamo ejus tuit, quae necaret. In hamo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Ibi quippe inerat humanitas, quae ad se devoratorem duceret; ibi divinitas, quae perforaret; ibi aperta infirmitas, quae provocaret; ibi occulta virtus, quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, quia inde interut unde momordit. Et quos jure tenebat mortales perdidit, quia eum in quo jus non habuit morte appetere immortalem praesumpsit. 9. Hinc est etiam quod haec ipsa de qua loquimur Maria vivit, quia ille pro humano genere qui morti nihil debebat occubuit. Hinc est quod nos quotidie ad vitam post culpas revertimur, quia ad poenam nostram conditor sine culpa descendit. Ecce jam antiquus hostis ea quae de humano genere coeperat spotia amisit, supplantationis suae victoriam perdidit. Quotidie peccatores ad vitam redeunt, quotidie de ejus faucibus Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
tum eoꝵ dicit᷑. cetꝰ ille deuora¬
tor humani generis designat᷑.
qui dum diuinitatem homi¬
ni addere se spopondit: im¬
mortalitatem sustulit. Qui
preuaricationis quoq culpã
quam primo homini propi¬
nauit. dum sequentib pessi¬
ma ꝑsuasione multiplicat.
penas eis sine cessatione co¬
aceruat. In hamo autem esca
ostenditur. aculeus occulta¬
tur. Hunc ergo pater om̃ps
hamo cepit: quia ad mortẽ
illius unigenitum filium
incarnatũ misit. in quo et
caro passibilis uideri posset:
et diuinitas impassibilis ui¬
deri ñ posset. Cumq in eo ser-¬
pens iste ꝑ manus ꝑsequen-¬
tium escam corporis momordit
diuinitatis illum aculeus
perforaiit. Prius uero eum ĩ
miraculis deum cõgnouerat.
sed de cognitione sua ad dubi¬
tationem cecidit. quando hũc
passibilem uidit. Quasi hamꝰ
ergo fauces glutientis tenuit.
dum in illo esca carnis patuit
quam deuorator appeteret. et
diuinitas passionis tẽpore la¬

Expanded text:
tum eorum dicitur, cetus ille devoratum eorum dicitur, cetus ille devorator humani generis designatur. Qui, dum se divinitatem homini addere spopondit, immortalitatem sustulit. Qui praevaricationis quoque culpam, quam primo homini propinavit, dum se sequentibus pessima persuasione multiplicat, poenas eis sine cessatione coacervat. In hamo autem esca ostenditur, aculeus occultatur. Hunc ergo Pater omnipotens hamo coepit, quia ad mortem illius unigenitum Filium incarnatum misit, in quo et caro passibilis videri posset, et divinitas impassibilis videri non posset. Cumque in eo serpens iste per manus persequentium escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Prius vero eum in miraculis Deum cognoverat, sed de cognitione sua ad dubitationem cecidit, quando hunc passibilem vidit. Quasi hamus ergo fauces glutientis tenuit, dum in illo esca carnis patuit, quam devorator appeteret; et divinitas passionis tempore la
Abbreviated transcription (Latin):
uobis illatus est. potꝰ mortis:
de ipsa suscipite poculum ui-¬
te. Hec de ex positione lectio¬
nis eungłice succincte trans¬
currimus: minc opitulãte
eodem de quo loquimur do
mino et resurrectionis eius
głam. et pietatis uiscera con¬
sideremus. Citius enim a mor¬
te uoluit resurgere. ne nr̃a di¬
u anima in infidelitatis mor¬
te remaneret. Unde bene quoq
ꝑpsalmistam dicitur. De tor¬
rente in uia bibit. ꝓpt̾ea exal¬
tauit capud. In humano qͥppe
genere ab ip̃o mundi initio
torrens mortis effluxerat. Sed
de hoc torrente dominus in
uia bibit. quia mortem in tͣn¬
situ gustauit. Atq ideo exalta¬
uit caput. quia hoc qd̾ moriẽ.¬
Do in sepulchro posuit. surgẽ¬
do suꝑ angłos eleuauit. Et in¬
de ãtiquum hostem in et̾num
ꝑtulit unde seuire contra se
manus ꝑsequentium tẽpora¬
liter ꝑmisit. Quod aꝑte dominꝰ
beato iob indicat tlicens. Nun¬
quid capies leuiathã hamo:
ꝑleuiathan qͥppe qd̾ additamẽ¬

Expanded text:
vobis illatus est potus mortis, vobis illatus est potus mortis, de ipsa suscipite poculum vitae. Haec de expositione lectionis evangelicae succincte transcurrimus: nunc opitulante eodem de quo mino, et resurrectionis ejus gloriam, et pietatis viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaneret. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit. Quod aperte Dominus beato Job indicat, dicens: Nunquid capies Leviathan hamo ? 8. Per Leviathan quippe, quod additamen
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicit. Ego et pat̾ unum
sumus. Et rursus ait. Pat̾ ma¬
ior me est. De quo etiam scͥptũ
est. quia subditus erat parẽ¬
tib suis. Quid est mirum si
exhumanitate sua minorẽ
se patre asserit in celo. ex qua
subiectus erat etiam paren¬
tib in t̾ra: Ex qua humani-¬
tate nunc marie dicitur. ua¬
de ad fr̃es meos: et dic eis. As-¬
cendo ad patrem meum ⁊
patr̃e ur̃m. ad dm̃ meũ et ad
łm ur̃m. Cum meũ dicat
et ur̃m. cur nõ communiter
dicit nr̃m: Sed diftincte lo¬
quens. indicat quia eundem
ad patrem meũ uidelicet ꝑ
naturam. et patrem ur̃m ꝑ
grãm. Ad dm̃ meũ quia des
stincte ergo michi pater et
pa tibi absciditur. unde ꝓcessit.
Quia enim in paradiso
mulier uiro propinauit mor¬
tem: a sepulchro mulier ui¬
ris annuntiauit uitam. Et
dicta sui uiuificatoris nar¬
rat: que mortiferi serpentis
u̾ba narrauerat. Ac si huma¬
no generi non uerbis dominꝰ
sed reb dicat. De qua manu

Expanded text:
Dominus dicit: Ego et Pater unum Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursus ait: Pater major me est . De quo etiam scriptum est, quia subditus erat parentibus suis . Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra? Ex qua humanitate nunc Mariae dicitur: Vade ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum, Deum meum etvestrum. Cum meum dicat et vestrum, cur non communiter dicit nostrum? Sed distincte loquens indicat quia eumdem ad Patrem meum, videlicet per naturam; et Patrem vestrum per gratiam; ad Deum meum, quia descstincte ergo mihi Pater et pa ibi abscinditur, unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem, a sepulcro mulier viris annuntiavit vitam, et dicta sui vivificatoris narrat, quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicat: De qua manu
Abbreviated transcription (Latin):
non rapinam arbitratus ẽ
eẽ se equalem deo. Unde ioħs
quoq redemptorem nr̃m
mami fidei tetigit. qui ait.
dominum. qui eum patri
eternitate. substantia. equalẽ
credit. Sed fortasse aliqͥs tacita
questione pulsatut. quomodo
filius patri ẽẽ eqͣlis possit. Qua
in re humana natura. qd̾ ad¬
mirando comprehendere nõ
ualet. restat ut hoc sibi ẽẽ cre¬
dibile ex admiratione alia sci¬
at. Habet nanq qd̾ ad hec sibi
sub breuitate respondeat. Con¬
stat enim quia ip̃e creauit
matr̃e. in cuius uirgineo ut̾o
ex humanitate crearetur. Qd¬
igitur mirũ si equalis est pa¬
tri. qui prior est matre:Paulo
quoq attestante didicimus.
xp̃m dei uirtutẽ et dei sapiẽ¬
tiam. Qui ergo filium mino¬
rem putat patri specialiter
derogat. cuius sapientiam ẽẽ.
ei equalem fatetur. Quis et em̃
homo potens equanimiter fer¬
ret. siquis ei diceret. magnus
quidem es. sed tamen sapien-¬
tia tua minor est te: Ip̃e quoq

Expanded text:
non rapinam arbitratus est non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . Unde Joannes quoque Redemptorem nostrum manu fidei tetigit, qui ait: Dominum, qui eum Patri aeternitate substantiae aequalem credit. Sed fortasse aliquis tacita quaestione pulsatur quomodo Filius Patri esse aequalis possit. Qua in re humana natura quod admirando comprehendere non valet, restat ut hoc sibi esse credibile ex admiratione alia sciat. Habet namque quod ad haec sibi sub brevitate respondeat. Constat enim quia ipse creavit matrem in cujus virgineo utero ex humanitate crearetur. Quid ergo mirum si aequalis est Patri, qui prior est matre? Paulo quoque attestante didicimus, Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam . Qui ergo Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam ei esse inaequalem fatetur. Quis etenim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed tamen sapientia tua te minor est? Ipse quoque
Abbreviated transcription (Latin):
terius et ip̃e quia eam interꝰ
ut quereret docebat.Iam ue-¬
ro ab eunglista nõ subditur
quid mulier fecit. sed ex eo
innuitur quod audiuit. Cui
dicitur. Noli metangere. nũ¬
dum enim ascendi ad patr̃e
meũ. In his nanq uerbis os¬
tenclitur qd̾ maria ãpleti uo
luit eius uestigia quem re¬
cognouit. Sed er magister
dicit. noli metangere. Non qr
post resurrectionem dñs tac¬
tũ tenuetit feminarum. cũ
deluab ad sepulchrum eiꝰ
uenientib scriptum sit: ac¬
cesserunt et tenuerunt pedes
eiis. Sed curtangi non de¬
beat ratio adclitur. cũ sub in¬
fertur. Hondum enĩ ascendi
ad patrem meum. In corde
creditur patri. Nam quisqͥs
eum equalem non credit¬
patri: adhuc in eius pectore
ad patr̃ẽ dñs non ascendit.
Ille ergo iħ̃m uerasciter tan¬
git: qui patri filium coet̾¬
num credit. In corde et enim
pauli iã ad patrem iħ̾s ascẽ¬
derat: cũ idem paulus clice¬
bat. Qui cũ in forma dei eec

Expanded text:
terius, et ipse eam interius terius, et ipse eam interius ut quaereret, docebat. Jam vero ab evangelista non subditur quid mulier fecerit, sed ex eo innuitur quod audivit, cui dicitur: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum. In his namque verbis ostenditur, quod Maria amplecti voluit ejus vestigia quem recognovit. Sed ei magister dicit: Noli me tangere, non quia post resurrectionem Dominus tactum renuit feminarum, cum de duabus ad sepulcrum ejus venientibus scriptum sit: Accesserunt, et tenuerunt pedes ejus . 6. Sed cur tangi non debeat ratio quoque additur cum subinfertur: Nondum enim ascendi ad Patrem meum. In corde creditur Patri. Nam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem Dominus non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. In corde etenim Pauli jam ad Patrem Jesus ascenderat, cum idem Paulus dicebat: Qui cum in forma Dei esset,
Abbreviated transcription (Latin):
didit. cui nec clum dixerat
quem quereret ait. dñe si tu
sustulisti eum: Quasi enim
iam dixisset ex cuius deside¬
rio plangeret: eum dicit ꝙ̃
non clixerat. Sed uis amoris
hoc agere solet in animo.
ut quem ip̃e semper cogitat
nullum alium credat igno¬
rare. Recte et hec mulier que
querit non dicie. et tamen
dicit. si tu sustulisti eum. qr¬
et alt̾i non putat incognitũ.
quem sic ipsa continuo plã
ria. Post quam eam cõmuni
uocabulo appellauit exsexu
et agnitus non est uocat
ex nõie. Ac si ei aꝑte dicat. Re¬
cognosce eum aquo recog¬
nosceris. ꝑfecto quoq uiro
dicitur. Noui te ex nõie. Quia
homo commune ommũ no¬
strum. uocabulum est. moyses
uero ꝓprium. Cui recte clicit᷑.
Noui te ex nõĩe. Ac si ei aperte
dominus dicat. Nonte gene¬
raliter ut cet̾os. sed speciabit̾
scio. Gharia ergo quiã uocat᷑
ex noĩe recognoscit auctorẽ
atq eun ꝓtinus. Raboni id
est magistrum uocat. quia
et ip̃e erat qui querebatur ex¬

Expanded text:
didit, cui necdum dixerat didit, cui necdum dixerat quem quaerebat, ait: Domine, si tu sustulisti eum? Quasi enim jam dixisset ex cujus desiderio plangeret, eum dicit quem non dixerat. Sed vis ahoc agere solet in animo, ut quem ipse semper cogitat, nullum alium credat ignorare. Recte et haec mulier, quem quaerit non dicit, et tamen dicit, si tu sustulisti eum, quia alteri non putat incognitum, quem sic ipsa continuo plangria. Postquam eam communi vocabulo appellavit ex sexu, et agnitus non est, vocat ex nomine. Ac si aperte ei dicat: Recognosce eum a quo recognosceris. Perfecto quoque viro dicitur: Novi te ex nomine ; 637 quia homo, commune omnium nostrum vocabulum est, Moyses vero proprium, cui recte dicitur quia ex nomine scitur: ac si aperte Dominus dicat, non te generaliter ut caeteros, sed specialiter scio. Maria ergo, quae vocatur ex nomine, recognoscit auctorem, atque eum protinus Rabboni, id est magistrum vocat, quia et ipse erat qui quaerebatur ex
Abbreviated transcription (Latin):
ria que adhuc de domini re¬
surrectione dubitabat. retror¬
sum conu̾sa est. ut uideret
ih̃m. Quia uidelicet ꝑ eandẽ
dubitationem suam. quasi
tergũ in domini faciem mise¬
rat. quem resurrexisse mini¬
me crecdebat. Sed quia amaba
et clubitabat. uidebat et non
agnoscebat. Eumq et amor¬
illi ostenderat: et dubietas
abscõdebat. Cuius adhuc igno¬
rantia exprimitur. cũ sub in¬
fertur. Et nesciebat quia ih̾s
eẽt. Qui dicit ei. Mulier quid
ploras: Quem queris: Int̾ro¬
gatur doloris causa. ut auge¬
atur desiderium. Quatinꝰ
cũ nominaret quem quere¬
ret. in amore euis arclentius
estuaret. Illa existimans qr
ortolanus ẽẽt: dicit ei. Dñe.
si tu sustulisti eũ: dicito mͥ
ubi posuisti eum. et ego eũ
tollam. forsitan nec errando
hec mulier errauit: q̃ ih̾m
ortolanum credidit. An non
ei sp̃ualit̾ ortolanus erat. qui
in eius pectore ꝑ amoris sui
semina uirtutum uirentia
pla iat: Sed quid est quod
uiso eo que ortolanum cre¬

Expanded text:
ria, quae adhuc de Domini reria, quae adhuc de Domini resurrectione dubitabat, retrorsum conversa est ut videret Jesum, quia videlicet per eamdem dubitationem suam quasi tergum in Domini faciem miserat, quem resurrexisse minime credebat. Sed quia amabat et dubitabat, videbat et non agnoscebat, eumque illi et amor ostendebat, et dubietas abscondebat. Cujus adhuc ignorantia exprimitur cum subinfertur: Et nesciebat quia Jesus esset. Qui dixit ei: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur doloris causa, ut augeatur desiderium, quatenus cum nominaret quem quaereret in amore ejus ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego eum tollam. Forsitan nec errando haec mulier erravit, quae Jesum hortulanum credidit. An non ei spiritaliter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina virtutum virentia plantabat? 5. Sed quid est quod viso eo quem hortulanum cre