comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deserendo ad ociũ se contułit mona¬
chale ac ꝑ ex̾ciciũ lectõis scĩe reperit
piditate ꝑe̾ntum eo tũ penitus ig¬
norante fu̾it ep̃atum adeptus. et
ħ compto ep̃atum ip̃m de lũia su¬
pioris dim̾ictens obẜuanciam e¬
legit regularem. et si ad ep̃atum
euudem redire postinodũ ueq̃at.
iuxͣ canonicas sanctiones ad aliũ
casibus is qui ep̃acu dimisso mõ-¬

Expanded text:
deserendo ad otium se contulerit monachale, ac per exercitium lectionis scientiae receperit piditate parentum, eo tamen penitus ignorante, fuerit episcopatum adeptus, et hoc comperto, episcopatum ipsum de licentia superioris dimittens, observantiam elegerit regularem, etsi ad eumdem episcopatum redire postmodum nequeat juxta canonicas sanctiones, ad aliumcasibus is qui episcopatu dimisso
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone debet ei qui reglarit̾ ministta¬
u̾it cedendi lñiam indulgen. ut po¬
te si de limo mat̾monio non sit na¬
cum eo qui laudabiłr suũ adimple¬
uit offĩciũ ĩiũcta sibi pñia compe¬
tenti põt non minus utiłr qmͣ mi

Expanded text:
personae debet ei, qui regulariter ministraverit, cedendi licentia indulgeri, ut, puta, si de legitimo matrimonio non sit nacum eo, qui laudabiliter suum implevit officium, injuncta sibi poenitentia competenti, potest non minus utiliter quam mi
Abbreviated transcription (Latin):
rituale uinculũ qm caniale dubita¬
ale conugium ꝙ est int̾ ep̃m et ec¬
clesiam suo tm̃ iudicio reẜuau̾it dis¬
soluendum. qui dissolutõm etiam
carnalis comugii qd̾ est int̾ uirũ⁊
cipiens ut qd̾ deus comuxit homo

Expanded text:
vinculum quam carnale, dubitaale conjugium quod est inter episcopum et Ecclesiam, suo tantum judicio reservaverit dissolvendum, qui dissolutionem carnalis conjugii, quod est inter virum et aecipiens ut quod Deus conjunxit, homo
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am. s pp̃ eiusdem duriciam quo ma¬
gis satagit eͥo magis iusto iuditõ
tam. linguam tuam faciam adhe¬
tere palatio tuo. qr domus exaspe¬
raus ẽ. et apłi leguntur dixisse iu
uenientem et dimittit oues etͣ fu¬
git. s de suꝑioris lũia tunc deuiũ
potest non tam timide fug̾e. qm̃ ꝑ¬
uide declinare cum oues conutũt᷑
randi. quia sanguĩem elicit qui
nims emũgit. ¶ Pro gͣui quoq
scandalo euitando cumi alit seda¬
ri non põt lic ep̃o pet̾e cessioneui.
ue plus temporalem honorem qm̃
etuam uideatur affectare salutẽ.
memor illius qd̾ dicit apłus. Si es¬
ca scandalizau̾it frẽm uicũ. nõ mã¬
rit cuicum ditissent apłi scis quia
plisei audito hoac ubo scandalrã¬

Expanded text:
ipsam, sed, propter ejus duritiam, quo mere satagit, eo magis justo judicio tam: « Linguam tuam adhaeream palato tuo, quia Dominus exasperans est. » Et Apostoli leguntur dixisse Judvenientem, et dimittit oves et fugit ; » sed de superioris licentia tunc demum potest non tam timide fugere, quam provide declinare, cum oves convertuntur randi, quia sanguinem elicit, qui nimis emungat. Pro gravi quoque scandalo evitando, cum aliter sedari non potest, licet episcopo petere cessionem, ne plus temporalem honorem quam aeternam videatur affectare salutem, memor illius quod dicit Apostolus: « Si esca scandalizaverit fratrem meum, non maninxit, cui cum dixissent apostoli: « Scis quia Pharisaei audito hoc verbo scandalizan
Abbreviated transcription (Latin):
se post cessionem multo minus qm̃
autea piuisisset eidem tali crimine
irrecito inpontificali ordine ministͣ¬
re. Alioͦquin cum dinum uiiis exi¬
st̾et cc̃ tam sollempne consiliũ hĩ¬

Expanded text:
s post cessionem multo minus quam ante permisisset eidem tali crimine irretito in pontificali ordine ministrare. Alioquin, cum durum nimis existeret contra tam solemne concilium h
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut in dulgencie occ̃one ip̃ius
ad diguitatem possit tñsire maio¬
tem ad parem tamen tñsireip̃i ñ
licuit cum ĩ maiori dignitate ꝓpt̾¬
maiorem utilitatẽ facilius soleat¬
dispensari. p̾terea cumͦ postuło sic̃¬
et ełctio examĩan soleat diligẽ¬

Expanded text:
tur ut indulgentiae occasione illius ad dignitatem possit transire majoem, ad parem tamen ipsi transire non licuit, cum in majori dignitate pmajorem utilitatem facilius soleadispensari. Praeterea cum postulatelectio, examinari soleat dilige
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e canonici uota sua in p̃m ꝓr¬
sus illicite contulunt. uolentes sic̃¬
dignum ẽ. ut in eo puniant᷑ inͣqͦ¬
peccau̾nt eligendi eos hac uice sus¬
u̾o iam dc̃am hyldesemeũ ecc̃am
cui fuerat alligatus. Uñ ẜm apo¬
st̃olum solom quere non debebat¬
minis imꝓbe deliquit. ne adip̃a¬

Expanded text:
en. canonici vota sua in sus illicite contulerunt, volentes, sicdignum est, ut in eo puniantpeccarunt, eligendi eos hac vice po jamdictam Hildesemen. Ecclesiam, cui fuerat alligatus, unde secsolutionem quaerere non debebatmis improbe dereliquit, ne ad ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ad penam. trahi non debet ad gͣnͣi¬
am. sicut inetropolim iudito elc̃s¬
fuit deicitur. ita etiam ad aliam
ecc̃am possic trauffeni. p̾sertim
hec possent ex canone illo iuetro¬
idem ficri uoluisset qd̾ de cessione
dix̾at et de tmłone pot̾at exp̃ssis¬
se. et qd non est dec̾to sc̃orum pa

Expanded text:
ad poenam trahi debet ad gratiam; ut sicut metropolitani judicio electus dejicitur, ita etiam ad aliam Ecclesiam possit transferri; praesertim  possent ex canone illo, metroidem fieri voluisset, quod de cessione dixerat et de translatione poterat expressisse, et
Abbreviated transcription (Latin):
entes qd̾ sibi licet uuinus consecͣ¬
cõnis impensium. nec prioris ecc̃e ip¬
sum pontificem fec̾it nec secunte cũ
ad primani non fuit consecratus ⁊
ad scdam priori uinculo pelurãte
non pot̾it canonice consectan. ad

Expanded text:
ntes quod licet munus sibi consecrationis impensum nec prioris Ecclesiae ipsum pontificem fecerit nec secundae, cum ad primam non fuerit consecratus et ad secundam, prioris vinculo perdurante, non potuerit canonice con
Abbreviated transcription (Latin):
lanti fauendum. cum hĩ postulatõ
uideatur non eẽ discreta. qm̃i ut id
ositas et uoluptas arma sunt ho¬
stis antiqui ad miseras aĩas cap¬
tiuandas pp̃ laboris anganas angꝰ¬
tiao aut ꝑsecurõis incinsus. non de¬
beres desere sponsam tuam cui de¬
mecdia copulasti. sciens qd beitĩ
sunt illi qui ꝑsecutoni paciuur põ

Expanded text:
modi postulatio videatur non esse discreta; quoniam ut id ositas et voluptas arma sunt hostis antiqui ad miseras animas captivandas, propter laboris angustias, aut persecutionis incursus, non debes deserere sponsam tuam, media copulasti, sciens, quod « Beati sunt qui persecutionem patiuntur propter
Abbreviated transcription (Latin):
tant. uñ p̃ qd̾ illiꝰ qui pr̃na uicia
nou secũt᷑ ꝓprie possũt ĩ talib suf¬
fragari untutes illo disc̾tions adi¬
bito mod̾mmĩe ut int̾ notes et⁊
mauzeres naturales et spunos distin¬

Expanded text:
tantur. Unde patet quod illis, qui paterna vitia non sequuntur, propriae possunt in talibus suffragari virtutes, illo discretionis adhibito moderamine, ut inter nothos et manzeres, naturales et spurios distin
Abbreviated transcription (Latin):
tingit qui honeri poutificali renũci
maxime cum fũit consirmatus. y¬
io idem penitus et non aliud ĩdẽ
iuris optinet in u̾tro. ¶ Sic̃ ergo
sic et ełctorum cessio post confirma

Expanded text:
tingit qui oneri pontificali renuntiaam electi, maxime cum fuerit confirmatus, imo idem penitus et non aliud, idem juris obtinet in utroque. Sicut ergo sic et electorum cessio post confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cantum fũat de ep̃is exp̃ssum ñ
fu̾at de elc̃is. pp̃ exp̾ssam tñ sim̾ili¬
tudinẽ uł idemptitatẽ pocius nem̃ĩ
pot̾at uideri dubium subtiłr incu¬
enti cum idem iud̾m de similibuᷤ
sit hñdum. ¶ S ner illud qd̾ ĩ ca¬
alibi donũ consecratonis accipiat.
ĩmo metropolitam sui cedat iudi¬
tio alit̾ intelligentib potat suff¬
gan cum non intelligat᷑ ecc̃a ui¬
duata qĩ sponsum non hãt. s quia
sponsus cius uondũ sit consecͣtus
adhuc quo ad quedam. quasi sui¬
uiri maneat solat̃õ destituta. sicut
iuxͣ cõmuẽ modũ loquendi illa

Expanded text:
expressum non fuerit de electis, propter expressam tamen similitudinem vel identitatem potius, nemini poterat videri dubium subtiliter intuenti, cum idem judicium de similibus sit habendum. Sed neque illud quod in caalibi consecrationis donum percipiat, imo metropolitani sui cedat judicio, aliter intelligentibus poterat suffragari, cum non intelligatur Ecclesia viduata, quasi sponsum non habeat, sed quia cum sponsus ejus nondum sit consecratus, adhuc quoad quaedam quasi viri manet solatio destituta: sicut juxta communem modum loquendi illa
Abbreviated transcription (Latin):
am fuaturã. u̾trum uidel simpli¬
ci ũbo an uoto sollempni. utrũ¬
ue ad religionem tnͣsierit ut ꝓ¬
misit. an contͣ ꝓmuissioncm ĩ do¬
nio reuiansit. et quałr seras il¬
las fec̾it reseran. utrũ uidel arti¬
ficio medici an concubitu uiri
seu alio quolz mõ. ¶Nes ãt per¬
spicacit accendentes ꝙ impedim̃¬
remou̾i. sniam diuorcii ꝑ erro¬
latani. cum pateat ex postfc̃o ꝙ
ip̃a cognoscibilis erͤat illi cu̾ins
simili cõmiscetur. et ideo int̾ ip̃a

Expanded text:
am servaturam, utrum videlicet simplici verbo, an voto solemni, utrumve ad religionem transierit, ut promisit, an contra promissionem in domo remanserit, et qualiter seras illas fecerit reserari, utrum videlicet artificio medici, an concubitu viri, seu alio quolibet modo; nos tamen, perspicaciter attendentes, quod impedimeremoveri sententiam divortii; per erroprolatam, cum pateat ex postfacto, quod ipsa cognoscibilis erat illi, cujus simili commiscetur, et ideo, inter ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ut nũꝙͣ ab coualeat defloran. si
ab eo ꝑ iudiciũ ecc̃e sepata: nubat
alti. cui arta ñ sit. et ꝑ frequẽtem
usũ sccłi recblatur ⁊̃ apta primo.
utrũ debeat ad eum tedire. cũ quo
pͥus fedus ũerat cõiugale. de tali¬
b aũt non est facile iudicandũ cũ
sinale iudiciũ pendeat ex futuͬro.

Expanded text:
ut nunqnam ab eo valeat deflorari, si, ab eo per judicium Ecclesiae separata, nubat alteri viro, cui arcta non sit, et per frequentem usum secundi, reddatur etiam apta primo, utrum debeat ad illum redire, cum quo prius foedus inierat conjugale. De talibus autem non est facile judicandum, cum finale judicium pendeat ex futuro.
Abbreviated transcription (Latin):
tempore celebrati coniugii si fri¬
młr uistũ ꝑ iudiciũ de uito ꝓba¬
re potũit ꝙ cum ea cohire non
liam acceꝑit separent᷑. ¶ Q si ã¬
bo consentiunt simul esse uir eã
et siñ ut uxorem saltem habeat
ut sororem. si aũt ꝙ nũqũi se¬
ad inuicẽ cognou̾int ambo fatẽ¬
uicinorũ bone fame. si ꝓpinqͥ
defuerint tactis sacto scis eũn¬
geliis ut iurciurando dicat ꝙ
teneantur et ꝑacta pñia cogan¬
tur ad conubia priora redire.

Expanded text:
tempore celebrati contractus, si frir justum judicium de viro probare potuerit quod cum ea coire non liam acceperit, separentur. Quod si ambo consentiant simul esse, vir eam etsi non uxorem, saltem habeat ut sororem. Aut si quod nunquam se invicem conjungunt ambo fatenvicinorum bonae famae, si propinqui defuerint, tactis sacrosanctis Evangeliis, uterque jurejurando dicat quteneantur, et peracta poena cogantur ad connubia priora redire.
Abbreviated transcription (Latin):
se uel nisi se forncano mõ alii ui¬
romiscũit. ut primus uir p̾textu
declinare.⁊ Laui si tr̃i simplici u̾bo
puisit se continenciam ẜuaturã
iste dubitabilis erat. p̾suiui non
d ꝙ fornicaret᷑ cum illo. s amodo
ñ d cũ illo aliqͣtenus reuian̾e. P
ħ aũt qõm illam noũis ec̃ solut᷑a.
q̃ q̃rit᷑ utrũ ea q̃ adeo arta ẽ ut n¬
nõ solũmõ leuis s forte tã gͣuis.
ut ex ea mortis ꝑicłm timcat᷑. ad

Expanded text:
se, vel, nisi se fornicario modo alii viro miscuerit, ut primus vir, praetextu declinare. Nam, si tantum simplici verbo promisit se continentiam servatura articulus iste dubitabilis erat, praesumi non debet, quod fornicaretur cum illo; sed amodo non debet cum illo aliquatenus remanere. Paestionem illam noveris esse solutam, qua quaeritur, utrum illa quae adeo arcta est, ut nnon solummodo levis, sed forte tam gravis, ut ex ea mortis periculum timeatur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
frigide nature. Ita ut ñ potusses cohi¬
recũ illa. nec cum ala aliqua alia.
Siilla que uxor tua ẽẽ debuit cadem
prior post annũ aut dimidium
ad ep̃m aut eius missum procla

Expanded text:
otuisses coire cum ea nec cum alia aliqua: et si illa quae uxor tua esse debuit, eadem prior, post annum aut dimidium, ad episcopum aut ad ejus missum se procla
Abbreviated transcription (Latin):
tudĩem pleniorem. qͣdam ma¬
tronas suc prochie ꝓuidas et ho¬
nestas ad tuam p̾sentiam euoca¬
sti. districte illis iniungens sb̃
rerent diligent̾. utrũ ydonea ẽẽt
ad uiriles amplexus. que tãdẽ
in fide sua tibi asseruere constãt¬

Expanded text:
tudinem pleniorem, quasdam matronas suae parochiae, providas et honestas, ad tuam praesentiam evocasti, districte illis injungens, sub rerent diligenter, utrum idonea esset ad viriles amplexus; quae tandem in fide sua tibi asseruere constant
Abbreviated transcription (Latin):
sibi nullam inpdcos accoñ. h̃tͣatores
iurtlictõm usmpent. et nec ab eis tp̃ra¬
lia exigant quibus sp̃ualia ñ minis
qd̾ si de agnis in prochia corũ constitu¬
tis. fiuctus ꝑcipiunt et in ultraman¬
nis ꝑtibus rõncͤ prediorum. decime
integritate. ꝑsoluant. Scõ u̾o acon.

Expanded text:
sibi nullam in praedictos Acconen. habitatores jurisdictionem usurpent, nec ab eis temporalia exigant quibus spiritualia non miquod si de agris in eorum parochia constitutis fructus percipiunt et in ultramarinis partibus ratione praedictorum decimae integritate persolvant.
Abbreviated transcription (Latin):
confene. qm̃ et si locum dei teneamꝰ
int̾ris. ñ tamen de cocultis possimns
diumnare. ¶Quaergo contͣ illud ꝙ
priua facie iuste presumebatur pro
proit ꝓbandi concessimꝰ ꝙ ñ fuit gͣ¬
uaiuen. s gͥrã. noc ex iualicia. s exte¬
nignitate processit. Q etiam de m̃o
omonico fidem tibi fien manda¬
uimiꝰ. tu cãm p̾stitisti mandato qui
sepe nobis ꝑ litt̾as intunasti. et tã¬
dem probasti ꝑt̾estes qd retentis t̾
prouentibus officiũ concessus me¬
moracum. ex quo non ĩm̃ito contra
talem concessionem fuiuius suspica
ti. ¶Et ideo nos qui nontam ex ple¬
nitudine poĩtatis qũi exoffĩcu debi
to possumꝰ et debenius de sb̃ditorum
extessibus ad correctionem in quirere
ũitatẽte maxime cãm et occasionẽ
prãnte in quisitõm ꝯimisim̃ faciendã.
Om̃ib ergo diligent̾ auditis te ĩ tri¬

Expanded text:
conferre. Quoniam etsi locum Dei teneamus in terris, non tamen de occultis possumus divinare. Quod ergo contra illud quod prima facie juste praesumebatur pro pro te probandi concessimus, non fuit gravamen sed gratia nec ex malitia, sed ex benignitate processit. Quod etiam de modo canonico fidem nobis fieri mandavimus, tu causam praestitisti mandato quod saepe nobis per litteras intimasti et tandem probasti per testes quod, retentis tibi proventibus, officium concesseras memoratum: ex quo non immerito contra talem concessionem fuimus suspicati. Et ideo non tam ex plenitudine potestatis quam ex officii debito, quia possumus et debemus de subditorum excessibus ad correctionem inquirere veritatem, te maxime causam et occasionem praestante, inquisitionem commisimus faciendam. Omnibus ergo diligenter auditis
Abbreviated transcription (Latin):
quacun sb̃ modo uł tenore p̾scrip
beneficiũ ꝑtͥem ꝓuentuũ suis u¬
sibus retin̾e p̾sunat. Et alibi cau¬
tũ repiatur in canone ꝙ ecc̃astica
bñficia debent sine̾ diminutõne cõ¬
ferri. Unde c̾dimꝰ distinguendũ. uittũ
qui dat spũale benesiciĩ ꝓuentus
ip̃ius añ donatõui pclpiat. nam si
ꝓuentus ante donacõni non pcipit
ip̃e s alius et ex donatõne consequi
ip̃e ꝓuentus. credinius distinguẽdũ.
pit bñficiũ seucum mediatore quo¬
cunq ut officio illo concesso retinc¬
at ip̃t sibi prouentus. primũ enm
mẽbrũ ctedimus eẽ licitum. ẜm ãt
dicimus non licere. ne uiam apia¬
mus hiis qui prauitateni suã sata

Expanded text:
quacunque sub modo vel tenore praescriptbeneficium, partem proventuum suis usibus retinere praesumat; et alibi cautum reperiatur in canone quod ecclesiastica beneficia debent sine diminutione conferri. Unde credimus distinguendum utrum qui dat spirituale beneficium, proventus ipsius ante donationem percipiat. Nam proventus ante donationem non percepit ipse, sed alius et ex donatione consequitipse proventus, credimus etiam distinguendum pit beneficium seu cum mediatore quocunque, ut, officio illi concesso, retineat ipse sibi proventus. Primum enim membrum credimus esse licitum; secundum autem dicimus non licere, ne viam aperiamus his qui pravitatem suam sata
Abbreviated transcription (Latin):
modo astrũe satagebant ꝓbare uo¬
lentes ius electõis ita quidem aduos
spectar qd̾ adu̾sarios minime ꝑti¬
net. ¶Pertestes u̾o ꝑtis adu̾se fũ¬
it sufficient̾ ostensum. ꝙ intriũ ep̃oꝵ¬

Expanded text:
modo astruere satagebant, probare volentes jus electionis ita quidem ad se spectare quod ad adversarios minime pertineret, per testes vero partis adversae fuit sufficienter ostensum quod in trium ep
Abbreviated transcription (Latin):
n ęssent expensas p̃rum p̾te̾a cõ¬
pensato labore in sb̾sidiũ t̾re sc̃e
transmittant exequentes ꝑ. ilios ꝙ
ꝑse nequeunt ad impłe. Unde ꝑ uiros¬
sattiffactione suorũ criminũ it̾ pe¬
grinationis ĩ ũgitur c̾cdim̃ distin¬
guendũ. ꝙ curca primos plus terre
scẽ succunsus. et circͣa secundos plus
labor itinis ẜm intentõm uouenti
uel pcntentis d̾ attendi. Uñ siqui
ħ modo uou̾entiũ est inutilis ad ĩ¬

Expanded text:
 essent expensas, personarum preterea compensato labore in subsidium terre sancte transmittant, exequentes per alios quod per se nequeunt adimplere. Rurssatisfactione suorum criminum iter peregrinationis iniungitur, credimus distinguendum, quia circa primos plus terre sancte succursus et circa secundos plus labor itineris secundum intentionem voventis et penitentis debet attendi. Unde si quis hoc modo voventium est inutilis ad
Abbreviated transcription (Latin):
baptismo duo sint semꝑ uidel u̾bͥũ
et clementũ nccno requirant᷑.iuxͣ
qd̾ de u̾bo u̾it᷑as ait. Euntes ĩ mũdũ
uniu̾sũ baptizate om̃s gentes ĩ no¬
celorũ. dubitare ñ debes illos uerũ
dc̃orũ. s eorũ alt̾m est omissũ. Id̾.¬

Expanded text:
baptismo duo semper, videlicet verbum et elementum, necessario requirantur, juxta quod de verbo Veritas ait: Euntes in mundum universum, baptizate omnes gentes in nocelorum dubitare non debes illos uerum edictorum sed eorum alterum est omissum. D
Abbreviated transcription (Latin):
denuo ab alio baptizandus. ut ostẽ¬
datur ꝙ alius est qui baptizat᷑. et aliꝰ
qui baptizat.Ad ꝙ etiam designand̃¬
est. ip̃e xp̃c non a se ip̃o s a iohanne
tinuo decessiss. ad celestem pr̃ĩau¬
ꝓtinus euolass pp̃sac̾menti fidem.
et si ñ: pp̃ fidei sac̃iuentũ. ¶ In bap̃o
quippe illa sp̃ualis gn̾atio celebratur.
de qua ueritas ait. oz uos nasci de
les ex uiro et femina nascit᷑. alius
c̃ qui carnałr gignit. et alius qui
cͣmałr gignitur. sic et in sacͣiuenta¬
li gn̾atõne qua soboles ex aqͣ et sp̃u¬

Expanded text:
est ab alio baptizandus, ut ostendatur, quod alius est qui baptizatur et alius qui baptizat, ad quod etiam designandum, ipse Christus non a se ipso, sed a Joanne tinuo decessisset, ad patriam protinus evolasset, propter sacramenti fidem, etsi non propter fidei sacramentum. In baptismo quippe illa spiritualis generatio celebratur, de qua Veritas ait: Oportet vos nasci denles ex viro et femina nascitur, alius est qui carnaliter gignit et alius est qui carnaliter gignitur, sic et in sacramentali generatione, qua soboles ex aqua et spi
Abbreviated transcription (Latin):
am sac̃dotum diuina indigna¬
tõ gͣuius exardescat. districte p̾cipi
in loco singulan et mũdo et signato
semy honorisice coliocata  deuote ac
fidełr cosifuetur. ¶Sacdos u̾o quilz
freq̃nt̾ doceat plebem suã ut cũ in
celebratõne uissarũ eleuatur hosti
uiũdo uelamĩe ferat et referat ula¬
exhoc ap̃ om̃s fides et deuotio ange¬
atur. ¶ Plati aũt hiꝰ mandati gra¬
uit̾ punire ñ diffẽrant tnͣsg̾ssores.
si et ip̃i diuinã et nr̃am uolunt

Expanded text:
 indeuotos diuina indignatio grauius exardescat, districte precipiin loco singulari mundo etiam & signato semper honorifice collocata deuote ac fideliter conseruetur. Sacerdos uero quilibet frequenter doceat plebem suam, ut cum in celebratione missarum eleuatur hostiamundo uelamine ferat & referat maex hoc apud omnes fides & deuotio augeatur. Prelati autem huius mandati grauiter punire non differant transgressores, si & ipsi diuinam & nostram uolunt
Abbreviated transcription (Latin):
iam pridem ad xp̃ianitateni coac¬
ti sunt sicut fc̃mi est temporib re¬
ligiosissimi puncipis sisebur. quia
iam constat cos sac̾ĩnentis diuini
nere cogantur. ne nomẽ nr̃i dñi blaꝰ¬
phemetun et fidem qñi suscepunt
uilis ⁊ ac contemptibłis hãtur. ille¬

Expanded text:
ampridem ad christianitatem coacti sunt sicut factum est temporibus religiosissimi principis Sisebuti, quia jam constat eos sacramentis divinis nere cogantur, ne nomen Domini blasphemetur, et fides quam susceperunt vilis ac contemptibilis habeatur. L
Abbreviated transcription (Latin):
currat. ¶ N̾ ꝙ in hoc articulo appel¬
lantem a piurio talis appelło non
ir. Idem illustri regi aragonie
dam consiliarii tui ĩmo pociꝰ
deceptores tuũ aniniũ induxerũt
ut iurares irrequisito assensu po¬
puli us ad c̾tum tempus pr̃is tui

Expanded text:
us, quod in hoc articulo appellantem a perjurio talis appellatio non . IDEM ILLUSTRI REGI ARAGONUM.dam consiliarii tui, quin deceptores, tuum animum induxerunt ut jurares, irrequisito assensu populi, usque ad certum tempus patris tui
Abbreviated transcription (Latin):
data. Cum aũt sit adeo diminuta
et prioris imoris ualoris effecta
neratur tuqd̃ egeras indiscrete dis¬
crete cupiẽ reuocare. aic nc̃cit.atio po¬
puli satiffac̾e ab obẜuatõne iura¬
ienti p̾dicti postulasti supplicit̾¬
qnͣi int̾pretatõ requirenta. qm̃ cũ
iuram̃tũ fecisti monetam aut
fłam aut łimam eẽ cre debas. si fal
debas. iurauitũ licitũ fuit. et usqͣ¬
obẜuand̾a ut irrep̾hensibiłr obẜ¬
uetur. consuluũ et m̾. in con. ut re¬
ꝓbata moneta q̃ alimo ponde̾ fue¬
rat defraudata. alia sb̾ noĩe prĩs tui
moneta cudatur qmͣ ad simũ põ¬
dus reducas ẜ̃m cum statũ quẽ
antiqua moneta q̃ abillo statu fal¬
sata nõ fu̾at cũ ea pit̾ expendat᷑.
ꝑ qd̾ dispendiũ ppłi uitari pot̾it ⁊
iuramentũ ẜuari. ¶ u̾mptn si¬

Expanded text:
ta est adeo diminuta et minoris valoris effecta,neratur, tu quod egeras indiscrete, discrete cupiens revocare ac necessitati populi satisfacere, ab observatione iuramenti predictiquam interpretatio requirenda, quoniam cum iuramentum fecisti monetam aut falsam aut legitimam esse credebas. Si falsdebas, iuramentum licitum fuit et usqum. Et ut irreprehensibiliter observetur, consulimus et mandamus, ut reprobata moneta que a legitimo pondere fuerat diminuta, alia sub nomine patris tui moneta cudatur, quam ad legitimum pondus reducas secundum eum statum, quem antiqua moneta que ab illo statu falsata non fuerat, cum ea minime expendatur, per quod et dispendium vitari poterit et iuramentum servari. Verumpt
Abbreviated transcription (Latin):
Etũ inea qone que quĩto lo¬
co ponit᷑ an sac̃menti uincło
absoluantur qui illud ĩuiti ꝓu̾ita
et reb ẜuandis fec̾unt. nichil aliud
arbitramur. qm ꝙ añce̾ssores nr̃i
rouiani pontifices arbitrati fuis
se noscunt qui tales aiuramenti
nexib qmͣ absoluerunt... Cet̾m
ut agatur consultius et auferat᷑
materia peierandi ñ eis ita exṗsse
dicatur ut iuram̃ta non ẜuent. s
si non ea attenderint ñ tñ obħ sũt
tanqm ꝓ mortali crimũe pumiẽdi.

Expanded text:
quaestione quae quinto loco ponitur, an a sacramenti vinculo absolvantur qui illud inviti pro vita et rebus servandis fecerunt, nihil aliud arbitramur quam quod antecessores nostri Romani pontifices arse noscuntur, qui tales a iuramenti nexibus absoluerunt. Ceterum ut agatur consultius et ab eis auferatur materia periurandi, non eis ita expresse dicatur, ut iuramenta non servent, sed si non ea attenderint, non ob hoc sunt tanquam pro mortali crimine puniendi.
Abbreviated transcription (Latin):
nem tale fuit p̾stitum uiramentũ
non indigent. nec in eis est ordo
iudiciarius ẜuandus quidz in a¬
liis obfuari. et ne tu qñ sb̾ pre¬
misso tenore iurasti. hẽbas ĩmẽ¬
te ut p̃pea uenires contͣ canoĩcaᷤ
sac̃tiones. Alioquin non iurainẽ
mentũ tuũ benignius int̾pretan
uolentes. ita qd̃ consonet canoni¬
nis rõne uiramenti p̾missi non
climus te teni fuare sb̃tilitatẽ
ordims iudiciarii. qm̃ in hiis nõ¬
h seruari ꝑ om̃ia ip̃a uiris ratõ¬

Expanded text:
nem tale fuit praestitum juramentum non indigent, nec in eis est ordo iudiciarius observandus, qui debet in aliis observari, neque tu, quando sub premisso tenore iurasti, habebas in mente ut propterea venires contra canonicas sanctiones, alioquin non iuramentumentum tuum benignius interpretari volentes, ita quod consonet canoniriis, ratione iuramenti premissi, non credimus te teneri servare subtilitatem ordinis iudiciarii, quem in his observari per omnia, ipsa iuris rat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sbr̃is districte ꝓhibeas. ne talia
de cetero sua temeritate p̾sumãt.
que lz non sint a fidelib concemp¬
ex necessitate que legera non ht̃ ob
mitt̾e qui ut ab hiis quib confr̾e ca¬
non licet extem̾itate que lege dãp¬

Expanded text:
is districte prohibeas ne talia de caetero sua temeritate praesumant, icet non sint a fidelibus conex necessitatomittere, quam ut ab his quibus eanon licet ex temeritate, quae lege dam
Abbreviated transcription (Latin):
saltẽ pena corpiat. ꝙͣ sp̃ũalis nõ
corrigit disciplina. ¶Cum enĩ ẜ
punitis capite. bona confiscent᷑ eoꝵ
scidi. et bonis tp̃ralibus spolian. cũ
longe sit gͣuius et̾nam qmi tp̃ra¬
lem led̾e maiestatẽ. ¶ Nec hiꝰ seu̾i
tatis censuram orthodoxoꝵ exhrda¬
tõ filiorũ quasi ciuĩdam iniỹatõis
p̾textu d muillatemis impedire. cũ¬
in młtis casibus etiam ẜm diuinũ
iudicium filii pro prĩbus temporałr
puniant et iuxta can̾onicas scĩones
qñ feratur ultio ñ solum in actores scele¬
ũ. s etiam in ꝓgeniẽ dampnatorũ. ¶d̾¬

Expanded text:
saltem poena corripiat, quem spiritualis non corrigit disciplina. Cum enim, sepunitis capite, bona confiscentur ipsaecidi, et bonis temporalibus spoliari, cum longe sit gravius aeternam quam temporalem laedere majestatem. Nec hujusmodi severitatis censuram orthodoxortio filiorum, quasi cuiusdam miserationis pretextu, debet nullatenus impedire, multis casibus etiam secundum divinum iudicium, filii patribus temporaliter puniantur, et iuxta canonicas sanctiones quandoque feratur ultio, non solum in auctores scelerum, sed in progeniem damnatorum. D
Abbreviated transcription (Latin):
me de pcc̃o. Cun aliud sit frẽm ĩse pꝰ¬
inquo casu sane potest intlłigi. qd̃
balaan fuit correctus abasma. et
aliuo est prẽm suũ delinqntẽ repre¬
hentere manifeste. ꝙ utiq nulli lic
dicit frĩ suo fatue reus erit gehen¬
ne ignis. ¶Ruisus anud est ꝙ p̾la¬
tus sponte de sua confisus innocen¬
cia. sbditorũ se accusacõm supponit
In quo casu p̾m̾issũ dñi u̾bum d
intelligi. et aliud est qd̃ soditus
di. exurgit teni̾arius inp̃latũ. cũ ei pa¬
concũbat ncc̃itas obseqñdi. ¶Q
si forte ncc̃itas postulau̾it. sac̃dos tã¬
qm mnutilis. et indignus acura⁊
gregis debeat remou̾i. agendũ est
ordinate ap̃ cp̃m ad cuius offici¬
um tam institutõ qmi destitutio
sac̾dotũ noscit᷑ ꝑtinere. Idem ĩ¬

Expanded text:
e de malo , cum aliud sit fratrem in se pein quo casu sane potest intelligi quod Balaam fuit correptus ab asina, et aliud est patrem suum etiam delinquentem reprehendere mandixerit fatue, reus erit gehennae. Rursus aliud est quod praelatus se sponte, de sua confisus innocentia, subditorum accusationi supponit in quo casu praemissum Domini verbum debet intelligi, et aliud est quo subditus, di, exsurgit temerarius in praelatum, cum eum pneat necessitas obsequendi. Quod si forte necessitas postularit ut sacerdos, tanquam inutilis, aut indignus, a cura gregis debeat removeri, agendum est ordinate apud episcopum, ad cujus officium tam institutio quam destitutio sacerdotum noscitur pertinere. I
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ ꝙ de t̾ris sue iurdictionis sb̾¬
iectis unmu̾sos hĩticos ab ecc̃a de¬
notatos bona fide ꝓuirib ext̾iĩa¬
lem assumptus. ħ teneat᷑ capłin
temꝑalis requisitꝰ et monit̾ ab ec¬
cłia t̾ram suam purgare neglex̾¬

Expanded text:
uod de terris sue Jurisdictioni subjectis universos hereticos ab Ecclia denotatos bona fide pro viribus exterminalem assumptus, hoc teneatur Capitulum temporalis requisitus et monitus ab Ecclesia, terram suam purgare neglexe
Abbreviated transcription (Latin):
stacłm nec aliꝙ impedimẽtũ ap¬
ponat. eadem nichonunꝰ lege ẜuata
circa eos qui non hñt dños princi¬
assumpto caracte ad hĩticorum
ext̾iuiniũ se accͤinx̾unt illa gau¬
deant indulgencia illoq priuisio
sint nuniti que accedentib ĩ t̾re¬
tos p̾te̾a receptores. deffensores et
fautores hr̃ticorum excoĩcatõi dẽ
ut postqͣm quilz taliũ fu̾it excõica¬
fõne notatus. si satiffac̾e cõtempse¬
rit infra annũ: extũc ip̃o iure sit
fcũs infainis. nec ad publica officia
seu consiłia. nec ad eligendos aliqͦs¬
aliquos adhĩ nec ad testĩm adiuit¬
tatur. Siͣt etiam intestabilis ut nͨ¬
ad hr̃ditatis successiones accedat.
dex extit̾it: eius sña nullã optine¬
at finuitatẽ nec cause aliq̃ ad eur
audĩam ꝑfantur. ¶Si fu̾it aduo¬
dampnato dampnent᷑. et ĩ sisib id
p̾cipimꝰ obẜuati. ¶ Si u̾o cłicus su̾it
ab oĩ offõ et bñficõ deponat᷑. ut in¬

Expanded text:
staculum, nec aliquod impedimentum apponat, eadem nihilominus lege servata contra eos, qui non habent dnos princiassumpto charactere ad hereticorum exterminium se accinxerint, illa gaudeant indulgentia, illo privilegio sint muniti, que accedentibus in tetes preterea receptores, defensores et fautores hereticorum excommunicationi ut postquam aliquis talium fuerit excommunicatione notatus, si satisfacere contempserit infra annum, extunc ipso iure sit factus infamis nec ad publica officia seu consilia seu ad eligendos aliquos adtatur, sit et intestabilis, reditatis successionum accedat; dex extitit eius sententia nullam optineat firmitatem, nec cause alique ad eius audienciam perferantur. Si fuerit advodampnato dampnentur; et in similibus idem precipimus obseruari. Si uero clericus fuerit, ab omni officio et beneficio deponatur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
colitus cum quibusdã adꝰ resistẽ¬
dũ predonib ariua sũpsiss in cõflic¬
tu illo tres fuerũt ab aliis uuln̾ati
ad mortem. ita tñ ꝙ illa honucidi¬
a ne fc̃o eius nez consilio fu̾int ꝑpe¬

Expanded text:
colythus cum quibusdam ad resistendum praedonibus arma sumpsisset, in conflictu illo tres fuerunt ab aliis vulnerati ad mortem, ita tamen quod illa homicidia neque facto ejus, neque consilio perpe
Abbreviated transcription (Latin):
ĩgnificauit nobis magr̃ hospi¬
rũ lict̾aꝵ in qͣrum sigillo contine¬
batur sigillũ capituli ad c̾itatõnes
tm̃. cum aliud sigillũ capłm illud
actorem. s l idem uagr̃ allega

Expanded text:
pirum, in quarum sigillo continebatur sigillum capituli ad citationes tantum, cum aliud sigillum capitulum illud actorem. Sed, licet pars allega
Abbreviated transcription (Latin):
de. si eo tacito appellatus lr̃as impe
si u̾o ñ sit aliquis t̾rmꝰ aiudice ł
appllante p̾fixus. pͥs appellata . ĩ ter¬
minũ ꝯstitutũ alege dũm̃o nimi¬
ũ ñ pcurrat ut appellantẽ ĩ ꝯrrussioẽ
impetñda supplantet. ꝯmissionis
ag̾e̾ sb̾ iudice sic obtento ñ possit
eñ łime recusare. ¶Ꝙ si ag̾e̾ nolu̾it
cãm ip̃am maxĩe si senciat sibi ex
diłone ĩ min̾e gũamẽ. Sr̃ior quo¬

Expanded text:
de, si eo tacito appellatus literas impSi vero non sit aliquis terminus a iudice vel appellante prefixus, pars appellata infra terminum constitutum a lege, dummodo nimium non precurrat, ut appellantem in commissione impetranda supplantet, commissionis agere sub iudice sic obtento, nisi possit eum legitime recusare. Quod si agere noluerit, causam ipsam, maxime si sentiat sibi ex dilatione imminere gravamen, Superior quo
Abbreviated transcription (Latin):
nec ad ꝓsecutõm ip̃ius t̾miñ aiu¬
dicib ꝑtib assignatus plebanuᷤ
tẽcie sic̃ ronabiłr lata erat nr̃as
ad nos lict̾as. et alia pars alias¬
iuanda sñia eadem post modu
ad alios iudices impetũit. nulla

Expanded text:
nec ad prosecutionem ipsius terminus a judicibus partibus assignatus, plebanus tentiae, sicut rationabiliter lata erat, nostras ad vos litteras, et alia pars smanda eadem postmodum ad alios judices impetravit, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
uidẽtur officiũ ꝑtu̾rbare. qr tñ ꝑ ap.
ad nos int̾xositam ex ꝑte decani cui
c̃ officialis dixx̾at deferendũ. aploᷤ
concedendo nõ solum prinͤcipale ne¬
gociũ. s accessoria ⁊̃ ad nr̃m refe̾bãt᷑¬

Expanded text:
tur officium perturbare, quia tamen post d nos interpositam ex parte decani, cui officialis duxerat deferendum apostolos concedendo, non solum principale negotium, sed accessoria etiam ad nostrum referebant
Abbreviated transcription (Latin):
ap. p̾fixũ edicti pemptorii uires ob¬
tineat. Ita uidel ut extunc in absen¬
tem ꝑinde ꝓcelatur. ac si p̾emptori¬
e uocatus ad iudiciũ extitisset. ꝙ si
litõserecepta uł aꝓpbata ñ fu̾it. cũ cõsti

Expanded text:
aefixum, edicti peremptorii vires obtineat, ita videlicet ut ex tunc in absentem partem procedatur ac si peremptorie vocatus ad judicium exstitisset. Quod si litiose
Abbreviated transcription (Latin):
quib si causa sunpitõis ꝓbata fu¬
erit cause cognitõni suꝑ sed̾e tene¬
bitur recusatus. ip̃a nauiq rõ di¬
ctat qd̃ sispecti et inimici iudices
ẽẽ non debent. Idem
quem adu̾sarius de exspolia
tam sibi fc̃am ꝑatus est incontinẽ¬
niendus sit inquo deliquit qui ap.¬

Expanded text:
ipsis causa suspicionis probata fuerit, cause cognitioni supersedere tenebitur recusatus. Ipsa namque ratio dictat, quod suspecti et inimici iudices esse non debent. ITEMquem adversarius de expoliatitam sibi facta, paratus est in continenniendus sit in quo deliquit, qui ap
Abbreviated transcription (Latin):
interpositam prosequentis. uel for¬
sitan ex malicia ixͥnsalis mandatũ
ꝓcuratoriũ occultantis tites que de
facili poterant t̾minari. reraneãt
indetise. cum frequent̾ uins q̃o moue¬
atur.cuius apud nos ꝓbõnes ncgͣie

Expanded text:
interpositam prosequentis, vel forsan ex malitia responsalis mandatum procuratorium occultantis, lites quae de facili poterant terminari, remaneant indecisae, cum frequenter juris quaestio moveatur cujus apud nos probatione
Abbreviated transcription (Latin):
ut si inquocunz negocio aliquis apͣ¬
pellaũit et eo qui appellatus fu̾at ue¬
niente. qui appellauit uenire negle¬
t̾it competentẽ illi recõpensatõm fa¬
clat expensarum: ut ħ saitem timore
det̾ritus ingͣuamen alt̾ius non faci¬
le quis appellaiz. Quia tũ pp̃ hoc q̃one

Expanded text:
ut si in quocunque negotio aliquis appellaverit, et eo qui appellatus fuerit veniente, qui appellavit venire neglexerit, competentem illi recompensationem faciat expensarum, ut hoc saltem timore deterritus in gravamen alterius non facile quis appellet. Quia tamen propter hoc quae
Abbreviated transcription (Latin):
menta nos docent ea q̃ inprincipi¬
o sunt ad mediũ et ad finẽ. illa u̾o
que in medio: ad finẽ atq princi
cũ aliquis iudicẽ ꝓponit se hr̃e s¬
pectum suspitõis cãm corã eodem
allegare tenetur. S ꝑtes ut ĩ ali¬
quos ñ ualde remotos ꝯueniant

Expanded text:
menta p Nos doceant, ea, quæ in principio, ad medium, & ad finem; illa verò, quæ in medio, ad finem atque princialiquis iudicem proponit se habere suspectum, suspicionis causam coram eodem allegare tenetur. Sed partes, ut in aliquos non valde remotos conveniant
Abbreviated transcription (Latin):
tũit legem impon̾e ut eam ten̾e¬
nius infra dcm̃ t̾minũ expedire
inconsistorio principis sꝑatur in¬
ferri abs dampno more intacta
ꝑmaneat. donec ip̃am faciat intro¬
duci et aꝓc̾ibus dirimi iuxta mo¬
rem. Int̾erim aũt nũtius cam̃arii
p̾ueniens. nũciũs eorũdem nec
uũ expectͣaͣto impetuit lrãs et
recessit. quia u̾o fiaus et dolus ali¬
cui precinari non debent.M.ꝙ. si ẽ¬

Expanded text:
tuerit legem imponere, ut eum teneremur infra dictum terminum expedire,in consistorium principis speratur inferri, absque damno morae intacta permaneat, donec ipse faciat introduci, et a proceribus dirimi juxta morem. Interim autem, nuntius camerarii eniens nuntium eorumdem, nec um exspectato, impetravit litteras, et recessit. Quia vero fraus et dolus alicui patrocinari non debent, di
Abbreviated transcription (Latin):
Ransmisse nobis tue litt̾e
demõstͣrunt. ꝙ.G. uxore sua
defuncta filiam eius priuignam
uidel ꝓpriã copula carnali cogno¬
uit. postmodũ aliam accipiens ĩ
uxorẽ. cum priuigna publice tãꝙͣ
canis ad uoniitũ rediens illititã
rem cõmite ñ exꝑauit. ¶Quia
uo suꝑ hiis consilium requinsti¬
hĩtans et nccria sb̾iinist̾ns non
cognoscat cam qmdiu uix̾it. nisi
ab ea fint᷑ requisitus. et tũc ad
ip̃i non sine gͣui cordis dolore
accedat. qui & ꝓ incestu et adul¬
gens postmodũ si sr̃uit̾it ei ꝑpetu¬
o sinc spe comugii piuanebit. Id¬

Expanded text:
ransmissae nobis tuae litterae demonstrarunt quod G. uxore sua defuncta, filiam ejus, privignam videlicet propriam, copula carnali cognovit: postmodum aliam accipiens in uxorem, cum privigna publice tanquam canis ad vomitum rediens, illicitam rem committere non expavit. Quia vero super his consilium requihabitans, et necessaria subministrans, non cognoscat eam, quandiu vixerit, nisi ab ea fuerit requisitus: et tunc ad ipsam non sine gravi cordis dolore accedat, qui etiam pro incestu et adulgens, postmodum si supervixerit ei, perpetuo sine spe conjugii permanebit.
Abbreviated transcription (Latin):
appbamus qm̃ incũ canonice
ꝓuutgasti. qui eam sibi postea copu¬
lare presumpsit.cuius aña sororem
adhuc septennẽ contc̃tis sponsalib
exͣordinaria libidine noscit᷑ polluissẽ.¬

Expanded text:
approbantes quam in eum canonice gasti, qui illam sibi postea copulare praesumpsit, cujus antea sororem adhuc septennem contractis sponsalibus extraordinaria libidine noscitur polluisse
Abbreviated transcription (Latin):
aut uir uxorem. aut uxor possit
uł replicatõne sima impediri. s nͨͤ
affinit᷑as que post contͣctum lime¬
m̾m̃ int̾ uirũ et uxorem iniq̃ contͣ¬
hitur ei d offic̾e que hĩ iniquitatiᷤ
ꝑticeps ñ existit cum suo iure non
debeat sin̾e culpa sua priuari. quã¬
qm̃ a quodam p̃decessore nr̃o dica¬
tur in sili cãu fuisse distinctũ. utr̃¬

Expanded text:
aut vir uxorem aut uxor possit vel replicatione legitima impediri. Sed nec affinitas, quae post contractum legitimum inter virum et uxorem inique contrahitur, ei debet officere quae hujus iniquitatis particeps non existit, cum suo jure non debeat sine culpa sua privari. Quanquam a quodam praedecessorum nostrorum dicatur in simili casu fuisse distinctum, utr
Abbreviated transcription (Latin):
tem est monenda licite sollicite ut
nec primũ repetat cuius consangui¬
neus eamlicet inuitam cognouit.
am uniũse camis ing̾ssus. Ꝙ si for¬
san ad id induci nequiuit uir pͥor
li ꝯffectione eam tͣctare.cum adul¬
t̾ĩum ei ñ possit obic̾ẽ. qui eam ad¬
ult̾andam tͣclidit p̾ft̾im inuitani.

Expanded text:
tem est commonenda sollicite ut nec primum repetat, cujus consanguineus eam, licet invitam, cognovit, am universae carnis ingressus. Quod si forsan ad id induci nequiverit, vir prior eam affectione tractare, cum adulterium ei non possit objicere qui eam adulterandam tradidit, praesertim invitam.
Abbreviated transcription (Latin):
tenti beneficio compellat᷑. quatinꝰ
puniat᷑ in eo inqͣuo ip̃m ñ ẽ du¬
dam p̾sentent ad suaꝵ ecc̃arũ titu¬
los ordĩandos. utrũ electõ talium
ad ip̃os rectores ptineat uel etiã¬

Expanded text:
tenti beneficio compellatur, quatenus puniatur in eo, in quo ipsum non est dudam praesentent ad suarum ecclesiarum titundos, utrum electio talium ad ipsos rectores pertineat vel etia
Abbreviated transcription (Latin):
tanqm cłicus faciebat sb̾erat iur̾¬
dcĩom legati. Unde postqͣm idem
legatus donatõm illius ecc̃e sibi
decreuerat resuandã. ad eamtan¬
qm̃ cłicus non potuit qmpͤiam p̾¬

Expanded text:
tanquam clericus, faciebat, suberat jurisdictioni legati, unde, postquam idem legatus donationem illius ecclesiae sibi decreverat reservandam, ad eam, tanquam clericus, non potuit quempiam pr
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ cłicus ad uacantẽ ecc̃ã
inq̃ ius optinet pronatus. se ip̃m¬
si est ydoneus ualeat p̾sentare.
Cum igitur nullus se mig̾ere de¬
beat ecc̃astice p̾latõnis offĩciis.¬

Expanded text:
us aliquis ad vacantem Ecclesiam, in qua jus obtinet patronatus, seipsum, si idoneus est, valeat praesentare. Cum igitur nullus se ingerere debeat ad ecclesiasticae praelationis offici
Abbreviated transcription (Latin):
dyoc᷑. ep̃i construx̾it. ex eo ius patro¬
natus acquirit. Cer̾m ĩ ꝯuentuali
electioni tcͣtande. Secus tñ est ĩ ca¬
git᷑. ⁊ pro institucõne hñda locie¬
piscopo p̾sentatur. pro fundatõ
ri ẜuatur. et si ad inopiã u̾gat ab
eccã illi moͣdeste succurrit᷑. sic̃ in

Expanded text:
opi construxerit, ex eo jus patronatus acquirit. Caeterum conventuali electioni tractandae. Secus tamen est in cagitur, et per institutionem habendam loci episcopo praesentatur. Pro fundationri servatur, etsi ad inopiam vergit, ab Ecclesia illi modeste succurritur, sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
aduecatõnis. donatõis. uel emptõi
titulo aliis q pro sua uolũtate ꝯͣ¬
tibus in alios tñffete p̾sumũt foͣ¬
drũ alb̾ganas regͦiũ et similia tã¬
qui a ꝓpriis tusticis ab eccłiis extor

Expanded text:
advocatie, donationis vel exemptionis titulo aliisque pro sua voluntate contractibus, in alios transferre presumant, fodrum, albergarias, rogium et similia, tamquam a propriis rusticis ab ipsis r
Abbreviated transcription (Latin):
de ut ei ĩt̾ius nitorem conscĩe quan
tum ad deum. ext̾ius hãt odorem fa¬
monium conscĩe nr̃e. Nam omnis
gła regis filie abintus. de odore fa
odor u̾ite in uitam. et aliis sumus¬
odor mortis in mortem. debet enim
tiãm trabat. et qui audit dicat. ue¬
ni hoc unguento caput et manus
ep̃i consecnͣtur. ꝑ caput enĩ mens
et faciem tuam laua ꝑ manus opa
designant᷑. ntta illud. manus mee
distillau̾nt mirram. manus igit᷑
ungant oleo pictatis ut ep̃c opet
bonũ ad dm̃s. maxĩe autem ad do¬
mesticos fidei. Caput aut ungitur
balsamo caritatis. ut ep̃c diligat de¬
um et toto corde et extota aĩa. et et

Expanded text:
de, ut et interius habeat nitorem conscientiae quoad Deum, et exterius habeat odorem famonium conscientiae nostrae. » Nam omnis gloria filiae Regis ab intus. De odore famodor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem. » Debet enim cortinam trahat, et qui audit dicat: Veni. Hoc unguento caput et manus episcopi consecrantur. Per caput enim menset faciem tuam lava . » Per manus opera designantur, secundum illud: « Manus meae distillaverunt myrrham . » Manus igitur unguntur oleo pietatis, ut episcopus operetur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Caput autem inungitur balsamo charitatis, ut episcopus diligat Deum ex toto corde, et ex tota mente, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditatẽ in ip̃o. ut u̾e possint psal¬
tis mec. dign᷑um est ut ecc̃asticis¬
ecc̃e stipendiis sustentent᷑ inqͣ et
ꝑ qm̃ diuinis obsequiis ascribũt᷑
nes eorum qui sine titulo c̾to pro¬
mouent in in uirias ordinantiũ nͦ¬
ritas esse uoluerint et manes Nos
tñ benignius agẽ cupientes tam¬
diu per ordinatores uel successores
eorum ꝓuidi uolumꝰ ordinatis do¬
nec ꝓ eos ecc̃astica bñficia conseꝙͣ¬

Expanded text:
haereditatem in ipso, ut vere possint psaltis meae , dignum est ut Ecclesiae stipendiis sustententur, in qua et per quam divinis obsequiis ascribuntur. nes eorum qui sine certo titulo promoventur, in injuriam ordinantium irritas esse voluerint et inanes, Nos tamen benignius agere cupientes, tandiu per ordinatores vel successores ipsorum provideri volumus ordinatis, donec per eos ecclesiastica beneficia consequ
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ inique fecit. ẽ ał sime puniend̾.
et hoc u̾m est m̃si publicus latro
fu̾it uel noctumus p̃plator agro¬
rum. qui dũ itina frequentata ł
publicas stratas obsidet agg̾ssio¬

Expanded text:
d inique fecit est legitime componendum. Et hoc verum, nisi publicus latro fuerit vel nocturnus populator agrorum, dum itinera frequentata et in publica strata obsidet aggressio
Abbreviated transcription (Latin):
iit. imposita ei pñia competenti. q
primã fidẽ irritam fecit. nisi forsã
ꝑ u̾ba de futuro sponsalia cum
utͣq confxit iuram̃tũ primũ si¬
nũ tamdiu ad huc cognoscas de
causa donec suꝑ hiis sufficiencĩ

Expanded text:
i, imposita ei poenitentia competenti, quia primam fidem irritam fecit, nisi forsan per verba de futuro sponsalitia cum utraque contraxit, juramentum primum, sinum, tandiu adhuc cognoscas de causa donec super his sufficientius
Abbreviated transcription (Latin):
ppinquitate contingant. et de fa¬
ma uel scandalo doceat aut etiã
pte ip̃m possis c̾tifican de plãno
non solum debos uiam̃ta pentũ
sponit oblata ñ recipere. u̾ni ͥ coᷤ
qui sic conthere nitunt᷑. si moniti
induci nequiuint compellẽ. ut a
tali contractu desistant. uł ꝯ̃ falinã¬

Expanded text:
propinquitate contingant, et de fama vel scandalo doceat, aut etiam per te ipsum possis certificari de plano, non solum debes juramenta parentum sponte oblata recipere, verum etiam eos qui contrahere sic nituntur, si monitis induci nequiverint, compellere ut vel a tali contractu desistant, vel con
Abbreviated transcription (Latin):
uita fuiss ei tͣclita et renitens.
tũ quia postinodũ ꝑ añnũ et di¬
uidiũ sibi cohĩtans consensis¬
se uidet᷑. ad ip̃m est cogenda re¬
dire. n ͨ decet̾o recipiendi sunt te¬
stes. si quos memorata mulier
ad probandũ ꝙ nõ consenẜit ĩ eũdem
nouũan̾it ꝓducendos. cum mnora
alt̾m maritali affectione t̃ctandu.
nisi forte uellent ad religionem ꝑit̾
cõuolare pña eis ĩuncta pro eoꝙ
ad alienos et illicitos concubitus u

Expanded text:
invita fuisset tradita et renitens, tamen, quia postmodum per annum dimidiumve ei cohabitans consensisse videtur, ad ipsum est cogenda redire; nec de caetero recipiendi sunt testes, si quos memorata mulier ad probandum quod non consenserit in eum nominavit producendos, cum mora alterum maritali affectione reamandum, nisi forte vellent ad religionem pariter convolare, poena eis inflicta pro eo quod ad alienos et illicitos concubitus u
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃c contͣ testes młtas exceptio¬
serentib in crimme symonie sic̃
ĩctinĩe lese maiestatis om̃s mͣ¬
diffe̾nt̾ tam infamnes qui crimi
adtestificandũ. etiam admittẽ¬
dos. cum ad instar publici crimi¬
nis et lese maiestatis ꝑxedat ac
tũ ad accusatõmi qĩ paria iuditẽ¬
t̾. diffu̾nt tñ inuultis. cũ alia pena
pro uno. et alia ꝓ alt̾o inferatur.
et int̾ ꝑsonas accusatorũ et testiũ
sit utiq distinguendũ. cum nõ
ꝑ accusatores s ꝑ testes oruuna

Expanded text:
ipse contra testes multas exceptioserentibus in crimine Simoniae, sicut et in crimine laesae majestatis, omnes indifferenter tam infames quam crad testificandum etiam admittendos, cum ad instar publici criminis et laesae majestatis procedat accantum ad accusationem, quasi paria judicentur, differunt tamen in multis, cum et alia poena pro uno et alia pro altero inferatur, et inter personas accusatorum et testium sit utique distinguendum, cum non per accusatores sed testes crimina
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Descendam inquit dñs et iudebo
utrum clamorem qui uenit ad
me oꝑe compleu̾int. tũc enĩ cla¬
mor puenit ad p̾latsi. cum ꝑ pu¬
blicam famam aut insimiatomi
frequentem sbditorum sibi refe¬
runtur excessus. et tunc d descẽ¬
dere et uide̾ .i. mittẽ et inquirere

Expanded text:
debo utrum clamorem qui venit ad me, opere jam compleverint . Tunc enim clamor pervenit ad praelatum, cum per publicam famam aut insinuationem frequentem subditorum sibi referuntur excessus; et tunc debet descendere et videre, id est, mittere et inquirere
Abbreviated transcription (Latin):
uxor una caro sint ꝑcoplam
coniugalem effcĩ. nec una paroꝯ¬
u̾ti possit ad dñm. et alt̾a in scło
reman̾e. ꝓfc̃o non est alt̾ coniugũ
recipiendus ad obẜuanciam ĩrẽ.
mñ reliquus ppetuam continen¬

Expanded text:
uxor una caro sint per copulam conjugalem effecti, nec una pars converti possit ad Deum et altera in saeculo remanere, profecto non est alter conjugum recipiendus ad observantiam regularem nisi reliquus perpetuam continen