comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
LITER ammonendi sunt qui flagella
metuunt. et propterea in nocenter uiuunt.¬
iniquitate duruerunt. ut neq per
flagella corrigantur. Dicendum
nanq est flagella timentib. ut
et bona temporalia nequaquam pro magno
desiderent. quȩ adesse etiam prauis uident.
et mala presentia nequaquam uelut incole¬
rabilia fugiant. quib hic plerunq etiam
bonos affici non ignorant. Emmonendi sunt.
ut si malis ueraciter carere desiderant. ȩterna
supplicia perhorrescant. Neq in hoc suppli¬
cioꝵ timore remaneant. sed ad amoris grãm
nutrimento caritatis se exerceant. Scriptum
quippe est. Perfecta caritas. foras mittit timo¬
rem. Et rursum scriptum est. Non accepi¬
stis spm̃ seruitutis iterum in timore. sed spm̃
adoptionis filiorum. in quo clamamus abba
pater. Unde idem doctor iterum dicit. Ubi
sp̃s̃ dñi. ibi libertas. Si ergo adhuc a praua ac¬¬
tione formidata pena prohibet. profecto formi-¬¬
dantis animum nulla sp̃s libertas tenet. Nam si

Expanded text:
liter admonendi sunt qui flagella metuunt, et propterea innocenter vivuniniquitate duraverunt, ut neque per flagella corrigantur. Dicendum namque est flagella timentibus, ut et bona temporalia nequaquam pro magno desiderent, quae adesse etiam pravis vident; et mala praesentia nequaquam velut intolerabilia fugiant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia perhorrescant, neque in hoc suppliciorum timore remaneant, sed ad amoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quippe est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et rursum scriptum est: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater . Unde idem doctor iterum dicit: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Si ergo adhuc a prava actione formidata poena prohibet, profecto formidantis animum nulla spiritus libertas tenet. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et doctor quisq ut in una cunctos uirtute
caritatis edificet. ex una doctrina non una
eademq exhortatione tangere corda audientiũ
debet. Sed quid utilitatis est quod cuncta hȩc
collecta numeratione transcurrimus. si non etiã
ãmonitionis modos per singula quanta possumus
Abreuitate pandamꝰ:¬

Expanded text:
Unde et doctor quisque, ut in una cunctos virtute Unde et doctor quisque, ut in una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere corda audientium debecollecta numeratione transcurrimus, si non etiam admonitionis modos per singula, quanta possumus brevitate, pandamu
Abbreviated transcription (Latin):
pastor ostendimus. nunc qualiter
doceat demonstremus. Ut enim
longe ante nos reuerendȩ memoriȩ
Oregorus nazantenus edocuit.
non una eadẽq cunctis
exhortatio congruit. quia nec cunctos par
morum qualitas adstringit. Sepe nanq aliis
officiunt que aliis prosunt. quia et plerumq
herbȩ quȩ hȩc animalia nutriunt. alia occi¬
dunt. Et lenis sibilus equos mitigat. catulos
instigat: et medicamentum quod hunc mor¬
bum minuit alteri uires iungit. Et panis
qui uitam fortium roborat. paruuloꝵ necat.
Pro qualitate igitur audientiũ formari debet
sermo doctoꝵ. ut et sua singulis congruant.
et tamen a cõmunis ȩdificationis arte nunquã
recedant. Quid enim sunt intentȩ mentes au¬
ditoꝵ. nisi ut ita dixerim quedã in cẏchara
tensiones strictȩ cordarum: Quas tangendo
artifex ut non sibimet ipsi dissimile canticũ
faciant. dissimiliter pulsat: & iccirco cordȩ
consonam modulationem reddunt: quia uno
quidem plectro sed non uno impulsu feriuntur.

Expanded text:
pastor ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Ut enim longe ante nos reverendae memoriae Gregorius Nazianzenus edocuit , non una eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe namque aliis officiunt, quae aliis prosunt. Quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat. Et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ratius gaudeant. audiant quod scriptũ est.
cum feceritis omnia quȩ precepta sunt uob
dicite. Derui inutiles sumus: quod debuimiꝰ
facere fecimus. Ne largitatem tristicia cor-¬
rumpat. audiant quod scriptum est. hy larẽ
datorem diligit ds̃. Ne ex impenso munere tran¬
sitoriam laudem querant. audiant quod scriptũ
est: nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua.
id est piȩ dispensationi nequaquã se gloria uitȩ
presentis admisceat. sed opus rectitudinis appeti-¬
tionem ignoret fauoris. Ne impensȩ graciȩ
uicissitudinem requirant. audiant quod scrip-¬
tum est. Cum facis prandium aut cȩnam.
noli uocare amicos tuos. neq fratres tuos.neq
cognatos. neq uicinos diuites. ne forte et ipsi

Expanded text:
ratius gaudeant, audiant quod scriptum est: ratius gaudeant, audiant quod scriptum est: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus, quod debuimus facere, fecimus . Ne largitatem tristitia corrumpat, audiant quod scriptum est: Hilarem enim datorem diligit Deus . Ne ex impenso munere transitoriam laudem quaerant, audiant quod scriptum est: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua ; Id est, piae dispensationi nequaquam se gloria vitae praesentis admisceat, sed opus rectitudinis appetitio ignoret favoris. Ne impensae gratiae vicissitudinem requirant, audiant quod scriptum est: Cum facis prandium aut coenam, noli vocare amicos tuos, neque fratres tuos, neque cognatos, neque vicinos divi
Abbreviated transcription (Latin):
in illoꝵ ministerio quib accepta largiuntur con¬
stitutos se esse considerant: nequaquam eoꝵ menteᷤ
tumor subleuet. sed timor premat. Unde necẽẽ
est ut sollicite perpendant. ne comissa in digne
distribuant: ne quedam quib nulla. ne nulla
quib quedam. ne multa quib pauca. ne pau-¬
ca prebeant quib impendere multa debue-¬
runt. ne precipitatione hoc quod tribuunt
inutiliter spargant. ne tarditate petentes noxie
crucient. Ne recipiendȩ hic graciȩ intentio
subrepat. ne dationis lumen laudis transitorie
appetitio extinguat. Ne oblatum munus tris¬
titia obsideat. ne in bene oblato munere ani-¬
mus plusquam decet hilarescat. Ne sibi
quicquam cum totum recte impleuerint tri-¬
buant. & simul omnia postquam peregerint
perdant. Ne enim sibi uirtutem suȩ liber-¬
tatis deputent. audiant quod scriptũ est.
Si quis ãministrat. tamquam ex uirtute quã
ãministrat ds̃. Et ne in benefactis immode-¬

Expanded text:
in illorum ministerio quibus accepta largiuntur 64 conin illorum ministerio quibus accepta largiuntur 64 constitutos se esse considerant, nequaquam eorum mentes tumor sublevet, sed timor premat. Unde et necesse est ut sollicite perpendant ne commissa indigne distribuant; ne quaedam quibus nulla, ne nulla quibus quaedam; ne multa quibus pauca, ne pauca praebeant quibus impendere multa debuerunt; ne praecipitatione hoc quod tribuunt inutiliter spargant; ne tarditate petentes noxie crucient; ne recipiendae hic gratiae intentio subrepat; ne dationis lumen laudis transitoriae appetitio exstinguat; ne oblatum munus conjuncta tristitia obsideat; ne in bene oblato munere animus plus quam decet hilarescat, ne sibi quidquam, cum totum recte impleverint, tribuant, et simul omnia postquam peregerint perdant. Ne enim sibi virtutem suae liberalitatis deputent, audiant quod scriptum est: Si quis administrat, tanquam ex virtute quam administrat Deus . Ne in benefactis immode
Abbreviated transcription (Latin):
Liter ammonendi sunt qui iam sua mise-¬
ricorditer tribuunt. atq aliter qui adhuc
aliena rapere contendunt. Ammonendi
nanq sunt qui iam sua misericorditer
tribuunt. ne cogitatione tumida super eos se
quib terrena largiuntur extollant. ne iccirco
se meliores estiment. quia contineri per se ce¬
teros uident. Nam terrenȩ dominus domus
famuloꝵ ordines ministeriaq dispertiens: hos
ut regant. illos uero statuit ut ab aliis regant᷑.
Istis iubet ut necessaria ceteris prebeant: illis
ut accepta ab aliis sumant. Et tamen ple-¬
runq offendunt qui regunt. & in patriffa-¬
milias gracia permanẽt qui reguntur. Iram
merentur qui dispensatores sunt: sine offensi¬
one perdurant. qui ex aliena dispensatione
subsistunt. Ammonendi sunt igitur qui ea
quȩ possident misericorditer tribuunt. ut acęlesti
dño dispensatores se positos subsidioꝵ temporaliũ
agnoscant. et tanto humiliter prebeant. quanto
et aliena esse intelligunt quȩ dispensant. Cumq

Expanded text:
liter admonendi sunt qui jam sua misericorditer tribuunt, atque aliter qui adhuc et aliena rapere contendunt. Admonendi namque sunt qui jam sua misericorditer tribuunt, ne cogitatione tumida super eos se quibus terrena largiuntur, extollant; ne idcirco se meliores aestiment, quia contineri per se caeteros vident. Nam terrenae domus dominus famulorum ordines ministeriaque dispertiens, hos ut regant, illos vero statuit ut ab aliis regantur. Istos jubet ut necessaria caeteris praebeant, illos ut accepta ab aliis sumant. Et tamen plerumque offendunt qui regunt, et in patrisfamilias gratia permanent qui reguntur. Iram merentur qui dispensatores sunt, sine offensione perdurant qui ex aliena dispensatione subsistunt. Admonendi sunt igitur qui jam quae possident misericorditer tribuunt, ut a coelesti Domino dispensatores se positos subsidiorum temporalium agnoscant; et tanto humiliter praebeant, quanto et aliena esse intelligunt quae dispensant. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
quia in illo non culpam sed naturã diligit.
Ammonendi sunt etiam qui iam sua misericor¬
diter largiuntur. ut sollicite custodire
studeant. ne cum cõmissa peccata elemosinis
redimunt. adhuc redimenda conmittant.
ne uenalem dĩ iusticiam estiment. si cũ curart
pro peccatis numinos tribuere. arbitrantur se
posse inulte peccare. Plus est nanq anima quã
esca. & corpus plusquam uestimentum. Qui
ergo escam atq uestimentum pauperib largitꝰ.
sed tamen animȩ uel corporis iniquitate pollu-¬
itur. quod minus est iusticiȩ optulit. et quod
maius est culpȩ. Sua enim dõ dedit. & se dia-¬
& aliena rapere intendunt: ut sollicite audi
ant. quid ueniens in iudicium dñs dicat.
Ait nanq. Esuriui enim. et non dedistis mͥ
manducare. Sitiui. et non dedistis michi po¬
tum. Hospes eram. & non collegistis me.
Nudus. et non operuistis me. Infirmus et in-
carcere. et non uisitastis me. Quib etiam ore¬

Expanded text:
quia in illo non culpam, sed naturam diligit. quia in illo non culpam, sed naturam diligit. Admonendi sunt etiam qui jam sua misericorditer largiuntur, ut sollicite custodire studeant, ne cum commissa peccata eleemosynis redimunt, adhuc redimenda committant; ne venalem Dei justitiam aestiment, si cum curant pro peccatis nummos tribuere, arbitrentur se posse inulte peccare. Plus est namque anima quam esca, et corpus quam vestimentum . Qui ergo escam aut vessed tamen anima, vel corpus iniquitate polluitur, quod minus est justitiae obtulit, et quod majus est, culpae: sua enim dedit Deo, et se dia aliena rapere intant quid veniens in judicium Dominus dicat. Ait namque: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere; hospes eram, et non collegistis me; nudus, et non operuistis me; infirmus et in carcere, et non visitastis me . Quibus etiam pr
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ animus. & tunc aut multa sunt. aut cuncta
largienda. ne dum minus equanimiter ino¬
pia irruens fertur. et premisse largitatis mer-¬
ces pereat. & adhuc mentem deterius murmu¬
ratio subsequens perdat. Ne omnino nichil
eis prebeant. quib conferre aliquid parum
debeant. audiant quod scriptum est. Omni
petenti tribue. Ne saltem aliquid prebeant
quib omnino conferre nichil debent. audiant
quod scriptum est. Dabono. et non receperis
peccatorem. Bene fac humili. & non dederis
impio. Et rursum. Panem tuum et uinũ
super sepulturam iusti constitue. et noli ex
eo manducare et bibere cum peccatorib.
Panem enim et uinum suum peccatoribus
prebet. qui iniquis subsidium pro eo quos
iniqui sunt impendit. Unde et nonnulli di¬
pauperes xp̃i. effusis largitatib nutriunt
hystriones. Qui uero indigenti etiam pec-¬
catori panem suum non quia peccator sed
quia homo est tribuit. tuimirum non
peccatorem sed pauperem iustum nutrit.

Expanded text:
tiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta tiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens perdat. Ne omnino nihil eis praebeant, quibus conferre aliquid parvum debent, audiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue . Ne saltem aliquid praebeant, quibus omnino conferre nil debent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem; benefac humili, et non dederis impio . Et rursum; Panem tuum et vinum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus . 65 Panem enim suum et vinum peccatoribus praebet, qui iniquis subsidia pro eo quod iniqui sunt impendit. Unde et nonnulli hpauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero indigenti etiam peccatori panem suum, non quia peccator, sed quia homo est, tribuit; nimirum non peccatorem, sed justum pauperem nutrit,
Abbreviated transcription (Latin):
facis conuiuium. uoca pauperes & debiles.
claudos et cȩcos. & beatus eris. quia non ha-¬
bent unde retribuere tibi. Ne quȩ prebenda
sunt citius sero prebeantur. audiant quod
scriptum est. ne dicas amico tuo uade et re-¬
uertere. et cras dabo tibi. cum statim possis
dare. Ne sub optentu largitatis ea quȩ possi-¬
dent inutiliter spargant. audiant quod scrip.¬
tum est: sudet elemosina in manu tua. Ne
cum multa necesse sint pauca largiantur. au-¬
diant quod scriptum est: qui parce seminat.
parce et metet. Ne cum pauca opordet pluri-¬
ma prebeant. & iꝑsi postmodum in opiam mi-¬
nime tolerantes. ad impatientiam erumpant.
audiant quod scriptum est: non ut aliis sit re-
missio. uobis autem tribulatio. sed ex ȩqualitate
urã habundantia illorum subleuet inopiam.
et ut illoꝵ habundantia ur̃ȩ in opiȩ sit supplem̃tũ.
Cum enim dantis mens ferre in opiam nescit. si multa
sibi subtrahit. occasionem contra se impatientiȩ
exquirit. Prius nanq preparandus est patien¬

Expanded text:
s convivium, voca pauperes, debiles, claudos coecos; et beatus eris, quia non habent unde retribuere tibi . Ne quae praebenda sunt citius, sero praebeantur, audiant quod scriptum est: Ne dicas amico tuo: Vade et revertere, et cras dabo tibi, cum statim possis dare . Ne sub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter spargant, audiant quod scriptum est: Sudet eleemosyna in manu tua. Ne cum multa necesse sint, pauca largiantur, audiant quod scriptum est: Qui parce seminat, parce et metet . Ne cum pauca oportet, plurima praebeant et ipsi postmodum minime inopiam tolerantes ad impatientiam erumpant, audiant quod scriptum esmissio, vobis autem tribulatio, sed ex equalitatera abundantia illorum inopiam suppleat, et ut illorum abundatia vestrae inopiae sit supplementum . Cum enim dantis mens ferre inopiam nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius namque praeparandus est patien
Abbreviated transcription (Latin):
sint alieni participes tui. Alienos quippe malig¬
nos sp̃s uocat: de quib ꝑ prophietã temptati homi¬
nis uoce dr̃. Fuicmi insurrexerunt in me: et forteᷤ
quesierunt animã meã. Fit ergo. Aquas et in
plateis diuide. & tam̃ solus habe. Acsi aꝑtius di¬
cat. Sic necesse est ut predicationi exterius serui-¬
as. quatitus ꝑ elationem te inmundis spiritib
non conungas. ne in diuini uerbi ministerio hos¬
tes tuos ad te participes admictas. Aquas ergo
et in plateis diuidimus. et tamen soli possidemꝰ.
quando et exterius late predicationẽ fundimus.
& tam̃ ꝑ eam humanas laudes assequi minime
ambimus.

Expanded text:
sint alieni participes tui. Alienos quippe maligsint alieni participes tui. Alienos quippe malignos spiritus vocat, de quibus per Prophetam tentati hominis voce dicitur: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Ait ergo: Aquas et in plateis divide, et tamen solus habe. Ac si apertius dicat: Sic necesse est ut praedicationi exterius servias, quatenus per elationem te immundis spiritibus non conjungas, ne in divini verbi ministerio hostes tuos ad te participes admittas. Aquas ergo et in plateis dividimus, et tamen soli possidemus, quando et exterius late praedicationem fundimus, et tamen per eam humanas laudes assequi minime ambimus.
Abbreviated transcription (Latin):
metuit. a quo hoc ipsum quoo laudatur
accepit. Fudiant quid predicatori per
salomonem dicitur. Bibe aquã de cis¬
terna tua. et fluenta putei tui. Diriuen¬
tur fontes tui foras. et in plateis aquas
diuide. Habeto eas solus. nec sint alieni
bibit. cum ad cor suum redigens pͥus audit ipse qđ̃¬
dicit. Dibit sui fluenta putei. si sui irrigatione . fun¬
ditur uerbi. Ubi bene subiungitur. Diriuent᷑ fonteᷤᷤ
tui foras. et in plateis aquas diuide. Rectum
quippe est. ut prius ipse bibat. et tunc p̃dican¬
do aliis influat. Fontes nanq foras dirniare est.
exterius aliis uim predicationis infundere. In pla¬
teis autẽ aquas diuidere est. in magna auditoꝵ
amplicudine iuxta uniuscuiusq qualitatẽ diui¬
na eloquia dispensare. Et quia plerumq maniᷤ
glorie appetitus subripit: dum sermo dĩ ad multoꝵꝰ
notiã currit. Postquã dictũ est in plateis aquas
diuide. recte subiungitur. Habeto eas solus. nec

Expanded text:
metuit, a quo hoc ipsum quod laudatur metuit, a quo hoc ipsum quod laudatur accepit. Audiant quod praedicatori per Salomonem dicitur: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni na sua bibit, cum ad cor suum rediens, pdicit: Bibit sui fluenta putei, si sui irrigatione infunditur verbi. Ubi bene subjungitur: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide. Rectum quippe est, ut ipse prius bibat, et tunc praedicando aliis influat. Fontes namque foras derivare est exterius aliis vim praedicationis infundere; in plateis autem aquas dividere est in magna auditorum amplitudine, juxta uniuscujusque qualitatem, divina eloquia dispensare. Et quia plerumque inanis gloriae appetitus subrepit, dum sermo Dei ad multorum notitiam currit, postquam dictum est: In plateis aquas divide, recte subjungitur, Habeto eas solus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
alienum mederi appetit. et ipse uulnus qđ
patitur nescit. Qui igitur uerba dĩ humilit̃
non loquuntur. profecto ammonendi sunt
ut cum medicamenta egris opponunt. priꝰ
uirus suȩ pestis inspiciant. ne alios medendo
moriantur. Ammoneri debent ut conside-¬
rent. ne a uirtute dicti a dicendi qualitate
discordent: ne loquendo aliud et ostenden¬
do aliud predicent. Audiant itaq qd scrip¬
tum est. Si quis loquitur. quasi sermones
dĩ. Qui ergo uerba quȩ proferunt ex pro¬
priis non habent. cur quasi de propriis
tument. Audiant quod scriptum est.
Sicut ex dõ coram dõ. in xp̃o loquimur.
Ex dõ enim coram dõ loquitur. qui predi¬
cationis uerbum & quia a dõ accepit intel¬
ligat. et placere per illud dõ non hominib
querit. Audiant quod Iscriptum est.
Abominatio est enim dni omnis arrogans.¬
quia uidelicet dum in uerbo dĩ glam
propriam querit. ius dantis inuadit.
eum q laudi suȩ post ponere nequaquã

Expanded text:
alienum mederi appetit, et ipse volnus quod alienum mederi appetit, et ipse volnus quod patitur nescit. Qui igitur verba Dei humiliter non loquuntur, profecto admonendi sunt, ut cum medicamina aegris apponunt, prius virus suae pestis inspiciant, ne alios medendo ipsi moriantur. Admoneri debent, ut considerent ne a virtute dicti, dicendi qualitate discordent, ne loquendo aliud, et ostendendo aliud praedicent. Audiant itaque quod scriptum est: Si quis loquitur, quasi sermones Dei . Qui ergo verba quae proferunt, ex propriis non habent, cur quasi de propriis tument? Audiant quod scriptum est: Sicut ex Deo coram Deo in Christo loquimur . Ex Deo enim coram Deo loquitur, qui praedicationis verbum et quia a Deo accepit intelligit, et placere per illud Deo non hominibus quaerit. Audiant quod scriptum est: Abominatio Domini est omnis arrogans .--Quia videlicet dum in verbo Dei gloriam propriam quaerit, jus dantis invadit; eumque laudi suae postponere nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
nobis luce ueritatis plena eloquia subministiat.¬
Auro q nos ditat. quando cor nrm intellectu
sũmi fulgoris ir radiat. Que cuncta heretici
bãal offerunt. quia apud auditoꝵ suoꝵ corda
corupte omnia intelligendo peruertunt.
Et de frumento dei uino.atq oleo. argento
pariter et auro sathanȩ sacrificium inmolant.
quia ad errorem discordiȩ uerba pacis inclinant.
Unde aminonoendi sunt ut perpendant. quia
dum peruerfa mente de preceptis pacis discor¬
diam faciunt. iusto dĩ examine ipsi de uerbis
uitȩ moriuntur. At contra ammonendi sunt
qui recte quidem uerba legis intelligunt. sed
nȩc humiliter non loquuntur: ut in diuinis
sermonib prius quam eos aliĩs proferant. semet¬
ipsos requirant. ne insequentes alioꝵ facta se
deserant. Et cum recte cuncta de sacra scrip¬
tura sentiunt: hoc̃ solum quod per illam
contra elatos dicitur non attendant. Impro¬
bus quippe et imperitus est medicus. qui

Expanded text:
nobis luce veritatis plena eloquia subministrat.nobis luce veritatis plena eloquia subministrat.Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de verbis vitae moriuntur. At contra admonendi sunt qui recte quidem verba legis intelligunt, sed haec humiliter non loquuntur; ut in divinis sermonibus prius quam aliis eos proferant, semetipsos requirant, ne insequentes aliorum facta, se deserant; et cum recte cuncta de sacra Scriptura sentiunt, hoc solum quod per illam contra elatos dicitur, non attendant. Improbus quippe et imperitus est medicus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
extendunt. Par uulorum corda iam de uerbi
conceptione grauida erroris gladio scindunt.
et quasi doctrinȩ sibi opinionem faciunt.
Hos ergo cum conamur instruere ne ꝑuersa
sentiant. ammoneamus prius necesse est: ne
inanem głam querant. Si enim radix
elationis absciditur. consequenter rami prauȩ
assertionis arefiunt. Ammonendi sunt etiam
ne errores discordias q generando legem dĩ
que iccirco data est ut sacrificia sathanȩ pro¬
hibeat. eandem ipsam in sachanȩ sacrificiũ
uertant. Unde per prophetam dñs queritur
dicens. Dedi eis frumentum. uinũ. et oleum.
& argentum multiplicaui eis. et aurum quȩ
pimus: quando in dictis obscuriorib subduc¬
to tegmine litterȩ. ꝑ medullã sp̃s legis interna
sentimus. Uinum suum nobis dñs prestat.
cum scripturȩ suȩ alta predicatione nos debriat.
Oleum quoq suum nobis tribuit. cum precep¬
tis apertiorib uitam nram blanda lenitate
disponit. Argentum multiplicat. cum

Expanded text:
extendunt. Parvulorum corda, jam de verbi extendunt. Parvulorum corda, jam de verbi conceptione gravida, erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opinionem faciunt. Hos ergo cum conamur instruere, ne perversa sentiant, admoneamus prius necinanem gloriam quaerant. Si enim radix elationis absciditur, consequenter rami pravae assertionis arefiunt. Admonendi sunt etiam, ne errores discordiasque generando, legem Dei quae idcirco data est ut sacrificia Satanae prohibeat, eamdem ipsam in Satanae sacrificium vertant. Unde per prophetam Dominus queritur, dicens: Dedi eis frumentum, vinum et oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae pimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum suum Dominus nobis praestat, cum Scripturae suae alta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum
Abbreviated transcription (Latin):
uulgus scientiȩ sibi nomen extorqueant.
student summopere & ab aliis recte incel-¬
lecta destruere: & sua peruersa roborare
Unde bene per prophetam dicitur. Decue-¬
runt pregnantes galaad: ad dilatandũ
terminũ suum. Galaad nanq aceruus
testimonii inter pretatur. Et quia cuncta
simul congregatio ȩccłȩ per confessionem
seruit. testimonio ueritatis non incongrue
per galaad exprimitur. quȩ ore cunctoꝵ
fidelium de dõ queq sunt uera testatur.
Pregnantes autem galaad uocantur animȩ
quȩ intellectum uerbi ex diuino amore
concipiunt. & si ad perfectum tempus
ueniant. conceptam intelligentiã botu¬
operis ostensione pariturȩ sunt. Terminũ
uero suum dilatare est: opinioni suȩ nomen ex¬
tendere. Secuerunt ergo pregnantes galaad
ad dilatandum terminum suũ. quia nimirum
heretici mentes fidelium que iam aliquid de-
ueritatis intellectu conceperant. peruersa pre-¬
dicatione perimunt. et scientiȩ sibi nomen

Expanded text:
vulgus scientiae sibi nomen extorqueant, vulgus scientiae sibi nomen extorqueant, student summopere, et ab aliis recte intellecta destruere, et sua perversa roborare. Unde bene per prophetam dicitur: Secuerunt praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum . Galaad namque acervus testimonii interpretatur. Et quoniam cuncta simul congregatio Ecclesiae per confessionem servit testimonio veritatis, non incongrue per Galaad Ecclesia exprimitur, quae ore cunctorum fidelium de Deo quaeque sunt vera testatur. Praegnantes autem Galaad vocantur animae, quae intellectum verbi ex divino amore concipiunt, si ad perfectum tempus veniant, conceptam intelligentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum dilatare est, opinionis suae nomen extendere. Secuerunt ergo praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum: quoniam nimirum haeretici mentes fidelium, quae jam aliquid de veritatis intellectu conceperant, perversa praedicatione perimunt, et scientiae sibi nomen
Abbreviated transcription (Latin):
quia rapinas et alias uiolentias commiserunt.
et tamen ȩternis gehennȩ ignib mancipant᷑.
Hinc ergo colligendum est quanta dampna-¬
tione plectendi sunt. qui aliena rapiunt.
si tanta animaduersione feriuntur. qui sua
indiscrete tenuerunt. Perpendant quo eos
obliget reatu res rapta. si tali subiacet penȩ
non tradita. Per pendant quid meret᷑ iusticia
quia saluberrimum uini potum in ueneni sibi pocu-¬¬
lum uertunt. ac per medicinale ferrum uulnere
mortali se feriunt: dum per hoc in se sana perutiunt.
per quod salubriter abscidere sauciata debuerant.
Ammonendi sunt ut perpendant quod scriptura
sacra in nocte uitȩ presentis. quasi qued am
nobis lucerna sit posita. cuius nimirum uerba
dum non recte intelligunt. de lumine tene-
brescunt. Quos uidelicet ad intellectũ prauum
intentio peruersa non raperet. nisi prius super¬¬
bia inflaret.Dum enim se pre ceteris sapienteᷤ
arbitrantur. sequi alios ad melius intelligen-¬
dum despiciunt. atq ut apud imperitun

Expanded text:
alia violenta commiserunt, et tamen aeternis gehennae ignibus mancipantur. Hinc ergo colligendum est, quanta damnatione plectendi sunt qui aliena rapiunt, si tanta animadversione feriuntur, qui sua indiscrete tenuerunt. Perpendant quo eos obliget reatu res rapta, si tali subjicit poenae non tradita. Perpendant quod meretur injustitia quia saluberrimum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere mortali se feriunt, dum per hoc in se sana perimunt, per quod salubriter abscindere sauciata debuerunt. Admonendi sunt, ut perpendant quo Scriptura sacra in nocte vitae praesentis quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum verba dum non recte intelligunt, de lumine tenbrescunt; quos videlicet ad intellectum pravum intentio perversa non raperet, nisi prius superbia inflaret. Dum enim se prae caeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt: atque ut apud imperitum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutimur. baculo sustentamur. Si ergo ẽ distric-¬
tio uirge quȩ feriat. sit et consolatio baculi que
sustentet. Sit itaq amor. s non emolliens. Sit
uigor. sed non exasperans. Sit zelus. sed non
inmoderate seuiens. Sit pietas sed non plusquã
expediat parcens. ut dum se in arce regimuinis
iusticia clementiaq ꝑmiscetur. is qui preest cor¬
da subditoꝵ et terrendo demulceat: & tamen
ad terroris reuerentiam demulcendo constrin-¬

Expanded text:
percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districpercutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens; ut dum se in arce regiminis justitia clementiaque permiscet, is qui praeest corda subditorum et terrendo demulceat, et tamen ad terroris reverentiam demulcendo constrin
Abbreviated transcription (Latin):
seuiens disciplina. Hinc nanq est quod docen¬
te ueritate ꝑ samaritani studium semiuiuus
in stabulum ducitur. et uinum atq oleum
uulnerib eius adhibetur. ut ꝑ uinum scilicet
mordeantur uulnera. per oleum foueantur.
Necesse quippe est ut quisquis sandis uulnerib
preest. in uino morsum doloris adhibeat. in oleo
mollitiem pietatis. quatinus ꝑ uinũ mundentur
putrida. ꝑ oleum sananda foueantur. Miscen¬¬
da ergo lenitas est cum seueritate: faciendũ
quoddã ex utroq temperamentũ. ut neq mul-¬
ta asperitate exulcerentur subditi. neq nimia
benignitate soluantur. Qđ iuxta pauli uocẽ.
bene illa tabernaculi archa significat. in qua
cum tabulis uirga simul & manna est. quia
cum scripturȩ sacrȩ scientia in boni pastoris
pectore si est uirga districtionis. sit & manna
dulcedinis. Hinc cdauid ait. Uirga tua & bacu-¬
lus cuus. ipsa me consolata sunt. Uirga enim

Expanded text:
saeviens disciplina. Hinc namque est quod docensaeviens disciplina. Hinc namque est quod docente Veritate , per Samaritani studium semivivus in stabulum ducitur, et vinum atque oleum vulneribus ejus adhibetur, ut per vinum scilicet mordeantur vulnera, per oleum foveantur. Necesse quippe est ut quisquis sanandis vulneribus praeest, in vino morsum doloris adhibeat, in oleo mollitiem pietatis, quatenus per vinum mundentur putrida, per oleum foveantur sananda. Miscenda ergo est lenitas cum severitate; faciedum quoddam ex utroque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Quod juxta Pauli vocem bene illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est; quia cum Scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga 24 districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc David ait: Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Virga enim
Abbreviated transcription (Latin):
culpa disciplina de primitur. ne plaga usq ad
interitũ diffluat. si hanc districtionis seueritas
non coartat. Sed sepe deterius frangitur.
cum fractura incaute colligatur. ita ut grauiꝰ
scissuram sentiat. si hanc inmoderatius ligam̃ta
constringant. Unde necesse ẽ. ut cum peccati
uulnus in subditis corrigendo restringitur.
mnagna se sollicitudine etiam districtor ipse
mo deretur. quatinus sic iura disciplinȩ con-¬
tra delinquentes exerceat. ut pietatis uiscera
non amittat. Curandum quippe ẽ: ut rector¬
se subditis et matrem pietatis. et patrem exhi-¬
beat disciplinȩ. Atq inter hȩc sollicita circum¬
spectione ꝓuidendũ ẽ: ne aut districtio rigida.
aut pietas sit remissa. Nam sicut in libris¬
iam moralibus diximus. disciplina uel mise-¬
ricordia multum destruitur. si una sine altera
teneatur. Sed erga subiectos suos in esse recto¬
ribus debet et iustȩ consulens miscđia. & pie

Expanded text:
culpam disciplina deprimit, ne plaga usque ad culpam disciplina deprimit, ne plaga usque ad interitum defluat, si hanc districtionis severitas non coarctat. Sed saepe deterius frangitur, cum fractura incaute colligatur, ita ut gravius scissuram sentiat, si hanc immoderatius ligamenta constringant. Unde necesse est ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat. Curandam quippe est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. Nam sicut in libris Moralibus jam diximus , disciplina vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed erga subditos suos inesse rectoribus debet et juste consulens misericordia, et pie
Abbreviated transcription (Latin):
et ceperit percutere conseruos suos. manducet
autem et bibat cum ebriosis. ueniet dñs serui
illius in die qua non sperat et hora qua ignorat.
et diuidͤt eum. partemq eius ponet cum
hypochritis. Inter hẏpochritas autem iure
deputatur. qui ex simulatione disciplinȩ
ministerium regiminis uertit in usum dñationis.
Et tam̃ nonnũquã grauius delinquitur. si inter
peruersos plus ęqualitas quam disciplina
custoditur. Quia enim falsa pietate superatꝰ
ferire heli delinquentes filios noluit. apud
districtum iudicem semetipsũ cum filiis cru-¬
deli dampnatione percussit. Hinc nanq ei di¬
uina uoce dicitur. Honorasti filios tuos magis
quam me. Hinc pastores increpat ꝑ propħam
dicens. Quod fractum est non alligastis.
& qd abiectum non reduxistis. Abiectus enim
reducitur. cum quisq in culpa lapsus ad statũ
iusticiȩ ex pastoralis sollicitudinis uigore reuo-¬
catur. Fracturam uero ligamen astringit. cũ

Expanded text:
et coeperit percutere conservos suos, mandet coeperit percutere conservos suos, mandautem et • bibat cum ebriis: ueniet dominus serui illius in die qua non sperat et hora qua ignorat, et diuidet eum partemque eiuhypocritis . Inter hypocritas enim jure deputatur, qui ex simulatione disciplinae ministerium regiminis vertit in usum dominationis; et tamen nonnunquam gravius delinquitur si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custoditur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Hinc namque divina ei voce dicitur: Honorasti filios tuos magis quam me . Hinc pastores increpat per prophetam, dicens: Quod fractum est non alligastis, et quod abjectum est non reduxistis . Abjectus enim reducitur cum quisque in culpa lapsus, ad statum justitiae ex pastoralis sollicitudinis vigore revocatur. Fracturam vero ligamen astringit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uincat. ne in delectationẽ sui aniniũ rapiat.
ne iam sub se mens animum regere non possit.
cui se libidini dominandi suppotit. Ne enim
presidentis animus ad elationem potestatis suȩ
delectatione rapiatur. recte ꝑ quendã sapientẽ
dicitur. Ducem te constituerunt. noli extolli.
sed esto illis quasi unus ex illis. Hinc etiã petrus
ait. Non dominantes in clero. sed forma facti
gregi. Hinc ꝑ semetipsam ueritas ad altiora
uirtutum merita nos prouocans dicit. Scitis
quia principes gentium dominantur eoꝵ. et
qui maiores sunt potestatẽ exercent in eos:
Non ita erit inter uos. Sed quicumq uoluerit
inter uos maior fieri. sit ur̃ minister. Et qui
uoluerit inter uos primus esse. erit ur̃ seruus.
Sicut filius hominis non uenit ministrari. sed
ministrare. Hinc est quod seruo ex suscepto
regimine elato. quȩ post supplicia maneant
indicat dicens. Quod si dixerit malus ille ser-¬
uus in corde suo. moram facit dñs m̃s uenire.

Expanded text:
vincat, ne in delectationem sui animum rapiat, vincat, ne in delectationem sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregis . Hinc per semetipsam Veritas ad altiora nos virtutum merita provocans, dicit: Scitis quia principes gentium dominantur eorum, et qui majores 23 sunt, potestatem exercent in eos. Non ita erii voluerit inter vos primus esse, erit vester servus: sicut Filius hominis non venit ministrati, sed ministrare . Hinc est quod servum ex suscepto regimine elatum, quae post supplicia maneant, indicat, dicens: Quod si dixerit mallus ille servus in corde suo: Moram facit Dominus meus venire,
Abbreviated transcription (Latin):
inulte peccamus. Disciplina autẽ nrã subditos
diuino iudicio tanto liberiores reddit. quanto
hic eoꝵ culpas sine uindicta non deserit. Ser¬
uanda itaq ẽ. et in corde humilitas. & in opere
disciplina. Atq inter hȩc sollerter intuendũ ẽ:
ne dum inmoderatius custoditur. uirtus humili¬
tatis. soluantur iura regiminis. Et dum pre-¬
latus quisq plus se quam decet deicit. subditoꝵ
uitam restringere sub disciplinȩ uinculo non
possit. Teneant ergo rectores exterius. quod ꝓ
alioꝵ utilitate suscipiunt. seruent interius qđ
de sua estimatione ꝑtimescunt. Sed tamen qui-¬
b dam signis decenter erumpentib eos apud se
humiles esse etiam subiecti deprehendant.
quatinus & in auctoritate eoꝵ quod formident
uideant. et de humilitate quod imitentur
agnoscant. Studeant igitur sine intermissione
qui presunt. ut eoꝵ potentia quanto magna
exterius cernitur. tanto apud eos interius
deprimatur. ne cogitationẽ

Expanded text:
inulte peccamus. Disciplina autem nostra subditos inulte peccamus. Disciplina autem nostra subditos divino judicio tanto liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est et in corde humilitas, et in opere disciplina. Atque inter haec solerter intuendum est, ne dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneant ergo rectores exterius quod pro aliorum utilitate suscipiunt; servent interius quod de sua aestimatione pertimescunt. Sed tamen quibusdam signis decenter erumpentibus, eos apud se esse humiles etiam subjecti deprehendant, quatenus et in auctoritate eorum quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Studeant igitur sine intermissione qui praesunt, ut eorum potentia quanto magna exterius cernitur, tanto apud eos interius deprimatur, ne cogitationem
Abbreviated transcription (Latin):
enim uobis sumus. in quo uosstare cognoscimꝰ.
Quasi prelatum se frĩb esse nesciebat. cũ diceret.
Facti sumus paruuli. ii medio ur̃m. Et rur-¬
culpam que corrigi debuisset inuenit. ilico
magistrum se ẽẽ recoluit dicens. Quid uultis.
in uirga ueniam ad uos: Summꝰ itaq locus
bene regitur. cum is qui preest uitiis potius quã
fratrib dominatur. Sed cum delinquentes
subditos prepositi corrigunt. restat necesse est.
ut sollicite attendant. quatinus ꝑ disciplinȩ
debitum culpas quidem iure potestatis feriãt.
sed ꝑ humilitatis custodiam ȩquales se ipsis
frĩb qui corriguntur agnoscant. Quamuis ple-¬
rumq etiam dignum est: ut eosdem quos cor¬
rigimus. tacita nobis cogitatione preferamus.
Iuoꝵ nanq ꝑ nos uitia disciplinȩ uigore feriunt᷑.
in his uero quȩ ipsi cõmit timus. nec uerbi qͥdẽ
ab aliquo inuectione laceramur. Tanto ergo apud
dñm obligatiores sumus. quanto apud homines

Expanded text:
enim vobis sumus in quo vos stare cognoscimus. enim vobis sumus in quo vos stare cognoscimus. Quasi praelatum se fratribus esse nesciebat, cum diceret: Facti sumus parvuli in medio vestrum . Et rurculpam quae corrigi debuisset invenit, illico magistrum se esse recoluit, dicens, Quid vultis? In virga veniam ad vos . Summus itaque locus bene regitur, cum is qui praeest, vitiis potius quam fratribus dominatur. Sed cum delinquentes subditos praepositi corrigunt, restat necesse est ut sollicite attendant, quatenus per disciplinae debitum culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur, agnoscant: quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus, tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur, in his vero quae ipsi committimus, ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus, quanto apud homines
Abbreviated transcription (Latin):
tenens. a bene agente cornelio et sese ei humi-¬
liter prosternente inmoderatius uenerari re-¬
cusauit. seq illi similem recognouit dicens.
Surge ne feceris: et ego ipse homo sum. Sed cũ
ananiȩ & saphirȩ culpã repperit. mox quanta
potentia suꝑ cȩteros excreuisset ostendit. Uerbo
nanq eorum uitam ꝑculit. quam spũ ꝑscrutãte
deprehendit. Et sũmum se intra eccłam con-¬
tra peccata recoluit. quod honore sibi uehem̃¬
ter impenso coram bene agentib fratrib non
agnouit. Illic cõmunionẽ equalitatis meruit
scitas actionis. hic zelus ultionis ius aperuit
potestatis. Paulus bene agentib fratrib pre-¬
latum se esse nesciebat cum diceret. Non quia
dominanur fidĩ ur̃ȩ: sed adiutores sumus gau¬
diĩ ur̃i. Atq ilico adiunxit. fide enim statis.
Ac si id quod protulerat aperiret dicens. Ideo non
dominamur fidei ur̃ȩ. quia fide statis. Equaleᷤᷤ

Expanded text:
tenens, a bene agente Cornelio, et sese ei humitenens, a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . Sed cum Ananiae et Sapphirae 22 culpam reperit , mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit. Verbo namque eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante, deprehendit: et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri . Atque illico adjunxit: Fide enim statis. Ac si id quod protulerat aperiret, dicens: Ideo non dominamur fidei vestrae, quia fide statis; aequales
Abbreviated transcription (Latin):
estimabat. Miro autem modo cum apud se
paruulus. apud dñm magnus. cum uero apud
se magnus apparuit. apud dnm paruulus
fuit. Plerumq ergo dum ex subiectoꝵ afflu-¬
entia animus inflatur. in fluxum superbiȩ
ipso potentiȩ fastigio lenocinante corrũpitur.
Quam uidelicet potentiã bene regit. qui & tene¬
re illam nouerit. & impugnare. Dene hanc
regit. qui scit ꝑ illam suꝑ culpas erigi. scit
cum illa ceteris ęqualitate componi. Huma¬
na etenim mens plerumq excollitur. etiam
cum nulla potestate fulcitur. quantomagis
in altum se erigit. cum se ei potestas adiun-¬
git: Quam tamen potestatẽ recte dispen-¬
sat. qui sollicite nouerit & sumere ex illa
quod adiuuat. & expugnare qđ tẽptat:
Et ȩ̨qualem se cum illa ceteris cernere et
tamen se peccantib zelo ultionis anteferre.
Sedhanc discretionem plenius agnoscimus.
si pastoris primi exempla cernamus. Petrus
nanq auctore dõ sc̃ẽ ȩccłȩ principatum

Expanded text:
aestimabat. Miro autem modo cum apud se aestimabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Deum magnus; cum vero apud se magnus apparuit, apud Deum parvulus fuit. Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in fluxum superbiae ipso potentiae fastigio lenocinante corrumpitur. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur; quanto magis in altum se erigit, cum se ei etiam potestas adjungit? Quam tamen potestatem recte dispensat qui sollicite noverit et sumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat, et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre. Sed hanc discretionem plenius agnoscimus, si Pastoris primi exempla cernamus. Petrus namque auctore Deo sanctae Ecclesiae principatum
Abbreviated transcription (Latin):
natur. Sicq usq ad eius similitudinẽ ducit᷑.
de quo scriptum est. Omne sublime uidet. &
ipse est rex suꝑ uniuersos filios suꝑbiȩ. Qui
singulare culmen appetens & socialem angłoꝵ
uitam despiciens. ait. Ponam sedem meã ad
aquilonem: et ero similis altissimo. Ciro
ergo iudicio dĩ intus foueam deiectionis
inuenit: dum foris se in culmine potestatis
extollit. Epostatȩ quippe angelo similis efficit᷑.
dum homo hominib esse similis dedignatur.
Dic saul post humilitatis meritum. in tumorẽ
suꝑbiȩ culmine potestatis exercuit. Per humi¬
litatẽ quippe prelatus est. ꝑ suꝑbiã reꝓbat.
dño accestante qui ait. Nonne cum esses
paruulus in oculis tuis. caput te constitui
in tribub isrł. Paruulum se in suis prius
oculis uiderat: sed stultus temporali potentia
iam se paruulum non uidebat. Caeterorũ
nanq comparationi se preferens. quia plus
cunctis poterat: magnum se pre omnibus

Expanded text:
natur; sicque usque ad ejus similitudinem ducitur, natur; sicque usque ad ejus similitudinem ducitur, de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est rex super universos filios superbiae . Qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul post humilitatis meritum in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit: per humilitatem quippe praelatus est, per superbiam reprobatus, Domino attestante, qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel? Parvulum se in suis prius oculis viderat, sed fultus temporali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, quia plus cunctis poterat, magnum se prae omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationis intumescit. et dum ad usum
cuncta subiacent. dũ ad uotum uelociter
iussa complentur. dum om̃s subditi si qua
bene gesta sint laudib efferunt. malegestis
autem nulla auctoritate contradicunt. dũ
plerumq laudant etiam quod reprobare
debuerant. seductus ab his quȩ infra suppe-¬
tunt suꝑse animus extollitur. & dum foris
inmenso fauore circumdatur. intus ueritate
uacuatur. atq oblitus sui in uoces se spargit alie¬¬
nas. talem se se credit qualẽ foris audit. non qua-¬
lem se intus discernere debuit. Subiectos despicit.
eosq equales sibi naturȩ ordine non agnoscit.
Et quos sorte potestatis excesserit. transcendisse se
etiam uitȩ meritis credit. Cunctis se estimat
amplius sapere. quib se uidet amplius posse.
In quodã quippe se constituit culmine apud se-¬
metipsum. et qui ȩque ceteris naturȩ conditione
constringitur. ex ȩquo respicere ceteros dedig-¬

Expanded text:
cogitationis intumescit, et dum ad usum cogitationis intumescit, et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt, dum plerumque laudant etiam quod reprobare debuerant, seductus ab his quae infra suppetunt, super se animus extollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur, atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit, qualem se foris audit, non qualem intus discernere debuit; subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit; cunctis se aestimat amplius sapere, quibus se videt amplius posse. In quodam quippe se constituit culmine apud semconstringitur, ex aequo respicere caeteros dedig