comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m ordinẽ suũ bĩtudinẽ capere
pot̾: ita et serui complaceant sͥ
qd serui sunt. et ñ iccuro putent
dõ se seruire nõ posse quia subie¬
cti sunt hom̃ibꝰ: s in eo magis
placere uoluntati edĩ. si et dñis
suis subditi fuerint in om̃ibꝰ. et
cũ placuerint sibi in condicioẽ
titum cõmonet. ut ꝑ doctrinã
sanam ab his qui xͥan serui st̃
istiꝰmodi auferat passionem. Si
cum bona faciat uoluntate. sed et
dnm offendat et tñ faciat qd̾ ube¬
tur: maxime cũ et ds̃ ad aquam
contradictionis offensus sit. et in
alio loco de murmuranti ppło loqͣt᷑
desinat a me murmuratio eoꝵ. et nõ
morient᷑ : Post contradictionẽ. &
corrigat fures sint. Furaũt non
solum in maioribꝰ s et in minoribꝰ
uidicat᷑. N on enĩ id qđ furto abla¬
tum est. s mens furantis attẽdit᷑.
Quomͦ in fornicatione et in adultĩo
nõ iccuro diu̾sa sit forncatio ac ad.¬
ultĩum. si pulera uł diues. defor
catio et ad ultĩum: ita et in furto

Expanded text:
nem capere potest: ita et servi complaceant sibi quod servi sint: et non idcirco putent Deo se servire non posse, quia subjecti sint hominibus; sed in eo magis placere voluntati Dei, si et dominis suis subditi fuerint in omnibus, et complacuerint sibi in conditione Titum commonet, ut per doctrinam sanam ab his qui Christiani servi sunt, istiusmodi auferat passionem. Si ipsum non cum bona faciat voluntate; sed et dominum offendat, et tamen faciat quod jubetur: maxime cum et Deus ad aquam contradictionis offensus sit? Et in alio loco de murmurante populo loquatur: Desinat a me murmuratio eorum, et non morientur . Post contradictionem et corrigat, ne fures sint. Fur autem non solum in majoribus, sed etiam in minoribus judicatur. Non enim id quod furto ablatum est, sed mens furantis attenditur. Quomodo in fornicatione et adulterio, non idcirco diversa sit fornicatio aut adulterium, si pulchra, vel dives, deformcatio, vel adulterium. Ita et in furto,
Abbreviated transcription (Latin):
solari: et si nõ ꝓfecerĩt consolando.
tũc corripi et corripi cũ om̃i imꝑio.
Soc enĩ intelligo hoc quod dictũ est.
pationem et nõ ad duo suꝑiora re-
nit dicere consolare cũ om̃i imꝑio:
mo te contẽpnat. Estimet aliquis¬
uẽ hoc ipsũ ad titũ scribi. quod ad
timotheum dictũ ẽ. Nemo adoles¬
centiam tuã contẽnat. Nos uͦ uixta
greci sermonis differentiã aliud pu-¬
quod ad timotheũ dictũ ẽ: et ppositio¬
sũ. Qd̃ aũt nõ fortuto s ut libet¬

Expanded text:
solari, et si non profecerint consolando, solari, et si non profecerint consolando, tunc corripi, et corripi cum omni imperio. Sic enim intelligo hoc quod dictum est: pationem, et non ad duo superiora in nit dicere, consolare cum omni imperio, mo te contemnat. Existimet aliquis hoc ipsum nunc ad Titum scribi quod ad Timotheum dictum est: Nemo adolescentiam tuam contemnat . Nos vero juxta Graeci sermonis differentiam, aliud puquod ad Timotheum dictum est, 728 et praepositiorsum. Quod autem non fortuito
Abbreviated transcription (Latin):
uero intulit exhortare. id ẽ. tia ra¬
liaa ei: aliud qđdã in greco signifi-¬
quippe magis consolationem qͣm
exortationẽ sonat. hoc u̾bo et suꝑiꝰ
de adolescentibꝰ est locutꝰ. Iuuenes
similit̃ consolare pudicos eẽ in om¬
nibꝰ. De quo nos in suo loco ita ut
in latino legitur quasi exhortare
scͥptũ eẽ exp̃ssimꝰ. Consolat᷑ gͥ au.
dientẽ qui dic̃. Rogamus ꝓ xͦ recõ¬
ciliamini dõ: et se ipsũ humiliat
et subicit. ut lucͥ faciat quẽ conso¬
lat᷑. Qđ uͦ tc̃ium ẽ incͤpa. cõsolationi
lationẽ contẽpserit: increpatione
sit dignus: et m̾eat᷑ audire. obliti
estis consolationis q̃ uob̾ ut filiis
loquit᷑. Ad timotheũ quoq alterã
consolationẽ et increpatione altã
legimꝰ: dicente apło. Insta oportu.¬
ne. importune argue. increpa: cõ¬
solare. Et ibi quidẽ increpatio añ assu.¬
mit᷑. et postea consolatione seu̾itas
temꝑat᷑. Hic uͦ añ uult discipłos cõ¬

Expanded text:
vero intulit, exhortare, id est, παvero intulit, exhortare, id est, παρακάλει, aliud quoddam in Graeco signifiquippe magis consolationem quam exhortationem sonat. Hoc verbum et superius de adolescentibus est locutus: Juvenes similiter consolare, pudicos esse in omnibus. De quo nos in suo loco ita ut in Latino legitur, quasi exhortare scriptum esse, expressimus. Consolatur igitur audientem, qui dicit: Rogamus proni Deo , et seipsum humiliat et subjicit, ut lucrifaciat quem consolatur. Quod vero tertium est, increpa, consolationi lationem contempserit, increpatione sit dignus, et mereatur audire: Obliti estis consolationis, quae vobis ut filiis loquitur. Ad Timotheum quoque alteram consolationem, et increpationem alteram legimus, dicente Apostolo: Insta opportune, importune, argue, increpa, consolare . Et ibi quidem increpatio ante assumitur, et postea consolatione severitas temperatur. Hic vero ante vult discipulos con
Abbreviated transcription (Latin):
ne latino sermone utens peculiarẽ
rem faceret: qui peculiaris eẽ tũc pos¬
set. si bonoꝵ oꝑum emulator existet.
U ñ et illud quod in eugłio scđm lati¬
nos int̾pretes scͥptum ẽ. panẽ nr̃in
cotidianũ da nob̾ hodie: meliꝰ in gre-¬
id ẽ p̃cipuũ egregiũ. peculiarem: eũ
uidelicet qui de celo descẽdens ait.
Ego sũ panis uiuus qui de celo descen-¬
di. Absit qͥppe ut nos qͥ in crastimuĩ
cogitare ꝓhibem᷑. de pane isto qui
post paululũ coquendꝰ ⁊ abicienduᷤ
est in secessum in prece dnĩca rogare
iubeam᷑. Nec multũ differt.e tnos¬
cioni. et nerioycion. Prepositio .Ni.
tinmͦ est mui iata : nõ ihum. Qui¬
ne dni a panẽ dictum quod suꝑ õs
su differt quẽ exposuimꝰ. Quicqͥd enĩ
egregium est. et p̃cipuum extra oĩa
est. ⁊ suꝑ omĩa. Hec loquere et ea¬
horare: ⁊ increpa cũ om̃i imꝑio.
Tria posuit. loquere. erhortare. in-¬
crepa. Et quidẽ in eo qd̾ ait loq̃re:
ad doctͥnam uidet᷑ referendũ. Qđ

Expanded text:
ne Latino sermone utens, peculiaremrem faceret, qui peculiaris tunc esse posset, si bonorum operum aemulator existeret. Unde et illud quod in Evangelio secundum Latinos interpretes scriptum est: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie , melius in Graeid est, praecipuum, egregium, peculiarem, eum videlicet qui de coelo descendens, ait: Ego sum panis qui de coelo descendi . Absit quippe ut nos, qui in crastinum cogitare prohibemur, de pane isto qui post paululum concoquendus et abjiciendus est in secessum, in prece Dominica rogare jubeamur. Nec multum differt inepositio enim tantummodo est mutata, non verbum. Quione Dominica panem dictum, quod super omnes su differt quem exposuimus. Quidquid enim egregium est et praecipuum, extra omnia est, et super omnia. Haec loquere et exhortare, et increpa cum omni imperio. Tria posuit, loquere, exhortare, et increpa. Et quidem in eo quod ait, loquere, ad doctrinam videtur esse referendum. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
et scłaria desid̾ia. Ear eo quod supra
exposuimus dm̃ confitent᷑ se scire
factis aut̃ negant: indelligi posse
confido et ꝑ contraria disserta contͣ.
unt. Nosaut̃ cũ iuste et pudice. nec
impietas magni dĩ reformidat
aduentum: ita secura de oꝑe suo et
de fide. illũ pietas p̃stolatur. Ubi est
serpens airius : ubi eunomiꝰ coluber:
cabula assũpti hominis sũt. Neq uͦ
et ante scł̃a. et post scła et ante mũ-¬
dum. & post mariã. immo ex maria

Expanded text:
et saecularia desideria, ex eo quod supra exposuimus, Deum confitentur se nosse, factis autem negant, intelligi posse confido, et per contraria disserta contrarunt. Nos autem cum pudice et juste, nec impietas magni Dei reformidat adventum, ita secura de opere suo, et de fide illum pietas praestolatur. Ubi est serpens Arius? ubi Eunomius coluber? cabula assumpti hominis sunt. Neque veet ante saecula, et post saecula, et ante mundum, et post Mariam: imo ex Maria
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dicat aut faciat: licet adu̾sarii
sint ad rep̃hendendũ parati. Et qͥa s̃
multi ñ subditi. uaniloqͥ et m̃tium
deceptores. qͥ od̾it in portis arguẽtẽ.
plũ nos in om̃ibꝰ p̃beamꝰ. in doctͥna.
in integritate. in pudicitia. sermoẽ
sano et irephensibili: ut ad u̾sarii
uite ⁊ doctͥne nr̃e sanitate ꝑterriti.
nõ audeant accusare: hoc ẽ nichil
ueri simile ĩ accusatione confing̾ẽ.
Et re uera usq hodie udemꝰ ñ nullos
ab ad iĩ ariis habeant testimoniũ: &.
nis. ⁊ ꝓbis moribꝰ. nͥ eẽt hereticꝰ. Ne¬
mo e. ł enĩ tã unmod̾ate impudẽtiȩ.
ut solis radios possit accusare tenebro.¬
sos et clarũ lum̃ caligine noctiᷤᷤ ꝯffũdẽ.
U̾ ñ et apł̃s hoc eadẽ p̃cauens ait. Ut au.¬
feram occasionem his qͥ uolũt occasio¬
nẽ. Pot̃ aũt is qͥ exadu̾so est. ⁊ diabłs
intelligi: qui accusator est fr̃m nos
bescet. et cͥminator nõ pot̾it cͥmina¬

Expanded text:
dicat aut faciat, licet adversarii dicat aut faciat, licet adversarii sint ad reprehendendum parati. Et quia sunt multi non subditi, vaniloqui et mentium deceptores, qui oderunt in portis arguentem, plum nos in omnibus praebeamus in doctrina, in integritate, 721 in pudicitia, in sermone sano et irreprehensibili: ut adversarii vitae et doctrinae nostrae sanitate perterriti, non audeant accusare, hoc est, nihil verisimile in accusatione confingere. Et revera usque hodie videmus nonnullos ab adversariis habeant testimonium, et nis, probisque moribus, nisi esset haereticus. Nemo est enim tam immoderatae impudentiae, ut solis radios possit accusare tenebrosos, et clarum lumen caligine noctis offundere. Unde et Apostolus haec eadem praecavens ait: Ut auferam occasionem his qui volunt occasionem . Potest autem is qui ex adverso est, et diabolus intelligi, qui accbescit, et criminator non poterit crimina
Abbreviated transcription (Latin):
est. Unde et titũ estimo pͥꝰ quã
carnis oꝑe occuparet᷑ eugłio credẽ¬
tem accepisse baptisma et uͥginẽ
ꝑmansisse. et nunc ab apło ut ĩ
incorruptione formã sui p̾beat
common̾i. Qͣm quidẽ incorruptio¬
nẽ in timotheo nõ indemꝰ. Nam cũ
ei dicẽt nemo adolescentiã tuam
mone. in conu̾satione. ĩ caritate. in
fide. in castitate: de incorruptione
tacuit: et tm̃ posint castitatẽ. C asti.
accipiamꝰ in mñte. incorruptionẽ uͦ
in corpr̃e: iuxta illud q̃d alibi ĩ uͥgi¬
nis diffintione scbit᷑. ut sit scã cor¬
pore et sp̃u. E t ipse nunc cõseqͤnt̃
adiũxit : in doctͥna ĩ in corruptione.
tate int̾pretari: n qd̃ specialit̃ sequit᷑
sermone ᷤᷤ et inrep̃hensibili. ꝓpͥũ hrẽt
suꝑ doctͥne institutioẽ pceptũ. Qd̃
aut ait sermone urep̾hensibili. nõ
qͦ ullus tante facundie ⁊ pͥͣdentie sit:
gentilibꝰ. s quo nichil rep̃hensioe dig¬

Expanded text:
est. Unde et Titum existimo, priusquam est. Unde et Titum existimo, priusquam carnis opere occuparetur, Evangelio credentem accepisse baptisma, et virginem permansisse, et nunc ab Apostolo, ut in incorruptione formam sui praebeat commoneri: quam quidem incorruptionem in Timotheo non videmus. Nam cum ei diceret: Nemo adolescentiam tuam mone, in conversatione, in charitate, in fide, in castitate , de incorruptione tacuit, et tantum posuit castitatem. Castitaaccipiamus in mente, incorruptionem vero in corpore, juxta illud quod alibi in virginis definitione scribitur: Ut sit sancta corpore et spiritu . Et ipse nunc consequenter adjunxit: in doctrina, in incorruptione, tate interpretari: nisi quod specialiter sequitur, sermone sano et irreprehensibili, proprium haberet super doctrinae institutione praeceptum. Quod autem ait, sermone irreprehensibili, non quod ullus tantae facundiae et prudentiae sit, gentibus, sed quod nihil dignum reprehensione
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiora eẽ referendũ. id ẽ horta re
ut pudici sint in om̃ibꝰ. Sciendũ
qͦ hoc qd continentia nõ solũ in car¬
nis oꝑe. et in animi concupiscẽtia.
s in om̃ibꝰ rebꝰ necessaria sit: ne
honores indebitos appetamꝰ. ne accẽ¬
dam᷑ auaricia. ne ulla passione su.¬
ꝑem᷑. Te ipsũ inqͥt formã p̾bens bo¬
noꝵ oꝑum. Nichil ꝓdẽ aliquem
exercitatũ eẽ in discendo.⁊ ad loquẽ¬
dũ tͥuisse linguã: nͥ plus exemplo
audientes cohortet᷑. sermo eiꝰ ĩfirmꝰ
est. et auc̾toritatẽ ñ habet cohortã¬
di: ut e contͣrio qͣmuis sit rusticanꝰ.
et tandus ad loquendum: si castus
fuerit. eremplo suo homines pot̃
ad uite similitudinẽ impelłe. Qđ
aũt ait in incorruptione: sic est¬
accipiendũ. qd incorruptio ꝓpͥe
uͥginitatẽ sonat. Deniq ⁊ uulgo¬
qͥ uirgines sũt. incorrupti appel¬
lari solent: et qͥ uͥgines eẽ desierĩt.
corrupti nominant᷑. Et dicimꝰ:
illa que fint qͦndã uͥgo corrupta

Expanded text:
hortare ut pudici sint in omnibus. Sciendum quoque est quod continentia non solum in carnis opere et animi concupiscentia; sed in omnibus rebus necessaria sit: ne honores indebitos appetamus: ne accendamur avaritia: ne ulla passione superemur. Teipsum, inquit, formam praebens bonorum operum. Nihil prodest aliquem exercitatum esse in dicendo, et ad loquendum trivisse linguam, nisi plus exemplo audientes cohortetur, sermo ejus infirmus est, et auctoritatem non habet cohortandi. Et econtrario quamvis sit rusticanus et tardus ad loquendum, si castus fuerit, exemplo suo homines potest ad vitae similitudinem impellere. Quod autem ait, in incorruptione, sic accipiendum, quod incorruptio proprie virginitatem sonet. Denique qui virgines sunt, vulgo incorrupti appellari solent; et qui virgines esse desierint, corrupti nominantur; et dicimus, illa quae fuit olim virgo, corrupta
Abbreviated transcription (Latin):
P ost catalogum doct̾ne ad titũ quid
senes. quid anus. quid adolescen¬
tulas. et uiuenes. quid ad extre.¬
mum seruos erudire deberet: rec¬
te nũe intulit. Illux̃ enim gr̃a dĩ
saluatoris om̃ibꝰ hominibꝰ. Nõ est
enim aliqua differentia lib̃i et ser.¬
ui. greci et barbari. cucũcisi et ba¬
bentis p̃putium mulieris et uiri.
s cuncti in xͦ unũ sumꝰ. uniũsi ad
aĩ ragnũ uocam᷑. Om̃s post onłẽsã
patͥ nr̃o reconciliandi sumꝰ. non

Expanded text:
Post catalogum doctrinae ad Titum, quid senes, quid anus, quid adolescentulas et juvenes, quid ad extremum servos erudire deberet, recte nunc intulit: Apparuit enim gratia Salvatoris Dei omnibus hominibus. Non est enim aliqua differentia liberi et servi, Graeci et Barbari, circumcisi et habentis praeputium, mulieris et viri; sed cuncti in Christo unum sumus, universi ad Dei regnum vocamur, omnes post offensam Patri nostro reconciliandi sumus; non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iħm xp̃m saluatorẽ nr̃m. ut iustifi.¬
cati gr̃a illiꝰ heredes efficiam᷑ scłm spẽ
uice et̾ne. Querat aliquis qͦmͦ paulꝰ fue¬
rit stultꝰ. incredulus. eirans ⁊ seriuẽs ua-¬
riis desidiis et uolutatibꝰ in malicia. et
in inuidia. odiosus ⁊⁊ odiens. añ quam
saluatoriᷤᷤ nr̃i bonitas. atq dem̃tia ꝑ
lauacrũ scẽ regen̾atiõis eũ saluũ facẽt.
nõ ex iusticie oꝑibꝰ que fec̃at: s ex mi-

Expanded text:
rum, ut justificati illius gratia, haeredes efficiamur secundum spem vitae aeternae. Quaerat aliquis quomodo Paulus fuerit stultus, incredulus, errans, et serviens variis desideriis et voluptatibus in malitia, et in invidia, odiosus, et odiens, antequam Salvatoris nostri bonitas atque clementia per lavacrum secundae regenerationis eum salvum faceret: non ex justitiae operibus quae fecerat, sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
ad celestẽ ihrłm q̃ ex pace nom̃ accepit:
cũ his qͥ hod̾unt pacẽ habeamꝰ pacẽ & qͣn.¬
tũ in nob̃ est. cum om̃ibꝰ hom̃ibꝰ paccati
simus : ñ solũ cũ modestis. s &ẽ cũ riao.¬
sis: qr nulla uͥtꝰ est fere mansuetos.
locũq demꝰ ire: omnem ostẽdẽtes man-
ostendere debeamꝰ. s dũ om̃s ferimꝰ et
in uiriȩ uicẽ nõ rependimꝰ. ipsa oꝑa no-¬
tiora fiãt uniu̾sis. Pot̃ abquis ob iactan.¬
tiam ⁊ opinionẽ uulgi.aurãq ppłarem.
simulare apud quosdã mansuetudinẽ:
et fingẽ bonitatẽ.D uͥ ñ est u̾a ⁊ gemi.¬
na. ⁊ solida mansuetudo: nescio an eũ mã-
suetum eẽ possit om̃ibꝰ ꝑsuad̾ĩ. Fiumus
enĩ et nos aliq̃ñ stulti: inobedientes. er¬
rantes. seruiẽtes desid̃iis ⁊ uoluptatibꝰ
uariis: in malicia. et inmuidia agẽtes.
odiosi odientes altutrum. Cũ aũt bo¬
nitas et humanitas illux̃ saluatoris

Expanded text:
nomen accepit, cum his qui oderunt pacem, habeamus pacem: et quantum in nobis est cum omnibus hominibus pacati simus: non solum cum modestis, sed etiam cum rixosis; quia nulla virtus est ferre mansuetos: locumque demus irae, omnem ostendentes mansuostendere debeamus: sed dum omnes ferimus, et injuriae vicem non rependimus, ipsa otiora fiant universis. Potest aliquis ob jactantiam et opinionem vulgi auramque popularem, simulare apud quosdam mansuetudinem, et fingere bonitatem; sed ubi non est vera et germana et solida mansuetudo, nescio an eum esse suetum possit omnibus persuaderi. Fuimus enim aliquando et nos stulti, inobedientes, errantes, servientes desideriis et voluptatibus variis, in malitia et in invidia agentes, odiosi, odientes alterutrum. Cum autem bonitas et humanitas illuxit Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
nes simł exhortare ut pudici sint:
in om̃ibꝰ de ipsũ exemplũ p̃bens ho¬
noꝵ oꝑm. in doctͥna. in integritate.
et castitate. in sermone sano et ir-¬
rep̃hensibili: ut qͥ ex adu̾so ẽ reu̾eat᷑
nichil habens de nob̾ dice mali. Sic̃
in eo qd̃ supͣ p̃ceꝑat dicens: anus
similit̃ in habitu scõ similitudinẽ
anuũ dix̃amꝰ ad senes eẽ referendã:
ita nũc in eo qd intulit uiuenes
similit̃ hortare ut pudici sint: simi¬
litudinẽ iuiuenũ ad anus. et ꝑ anus
ad senes arbit᷑m᷑ aptandam : ut senũ
habeant sobrietatẽ. ⁊ honesti sint et
pudici et sani in fide. et caritate. et
pacientia. Anuũ aut̃ in habitu scĩ¬
tatẽ: ut nõ sint accusatrices: nõ
uino muldo seruientes. bñ docẽtes.
et cetã. P ropͥũ aũt adolescentuloꝵ
hoc posuit. ut pudici sint in oĩbꝰ
tã scilicet m̃te quã corpore.tam
oꝑe qͣm cogitacione : ut nulla sit
in adolescente suspicio turpitudi.¬
nis. E t licet quidã de latinis it

Expanded text:
ut pudici sint in omnibus: teipsum exemplum praebens bonorum operum, in doctrina, in integritate et castitate, in sermone sano et irreprehensibili: ut qui ex adverso est, revereatur, nihil habens de nobis dicere mali. Sicut in eo quod supra praeceperat, dicens: Anus similiter in habitu sancto, similitudinem anuum dixeramus, ad senes esse referendam: ita nunc in eo quod intulit: Juvenes similiter hortare, ut pudici sint, similitudinem juvenum ad anus, et per anus ad senes arbitramur aptandam: ut senum habeant sobrietatem, et honesti sint et pudici, et sani in fide, et charitate, et patientia. Anuum autem in habitussint accusatores, non vino multo servientes, bene docentes, et caetera. Proprium autem adolescentulorum hoc posuit, ut pudici sint in omnibus, tam scilicet mente, quam corpore: tam opere, quam cogitatione, ut nulla sit in adolescente suspicio turpitudinis. Et licet quidam de Latinis ita
Abbreviated transcription (Latin):
tui dñabit᷑. In quo sc̃ẽ scͥpture ꝯfi-¬
d̃anda e prudentia ẽ: qr nõ uiro hoc
minab̾is uaori tue. s ipsi mulieri:
ut illi p̃miũ relinqueret obseqͤle.
dũ in potestate eiꝰ ẽ. si dĩ uelit obe¬
dire p̃ceptis: serutte uiro et marito
eẽ subiectam. ut quodã mͦ eẽt lib̾a ser-¬
uitus ⁊ dilectione plena: ideo serinẽ
tis uiro. dũ eũ metuit offende. Et¬
enĩ nõ est cieatꝰ uir ꝓpt̾ mulierem:
s mulier ꝓpt̾ urum. Et cũ caput
mulieris sit uir. caput aũt uiri aͦ:

Expanded text:
tui dominabitur . In quo sanctae Scripturae constui dominabitur . In quo sanctae Scripturae consideranda prudentia est: quia non viro hoc minaberis uxori tuae; sed ipsi mulieri, ut illi praemium relinqueret obsequelae, dum in potestate ejus est, si Dei velit obedire praeceptis, servite viro et marito esse subjecta, ut quodammodo esset libera servitus, et dilectione plena, ideo serviens est viro, dum eum metuit offendere. Etenim non est creatus vir propter mulierem, sed mulier propter virum. Et cum caput mulieris vir sit, ca
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo: et oꝑa lib̾oꝵ añ occłos dĩ ⁊ an¬
glor ꝑpetrasse se credat. Ne illa eru.¬
bescat etiã secretũ cubile. et noctis
tenebras et clausũ cubiculũ suũ :
cũ omĩa patere dĩ ocłis cogitat. Ei¬
lios aũt ita diligunt: si eos in dĩ
erudiant disciplina. Cet̃m̃ nolle
eos contristare. docendo que bona
sũt. et lib̾tatem tribuere peccati:
ad oliscentule. ut domꝰ habeant dili-¬
gentiam. et quia potarit euenire ut
ailigentia domꝰ austĩtate regeret᷑. et
ꝑ hoc apłi p̃ceptũ. seũior matrona
fieret in seruulos: ideo copulaint
benignas. ut ic̃ se cindet mariti bñ
domũ regere. si hoc benignitate im.¬
petraret a seruuł: nõ tenore. Hec.¬
nõ et subditas uiris suis. ne forte
diiciis ⁊ nobilitate ꝑflate. dĩ sen.¬
tentie nõ meminĩnt̾. ꝑ qͣm subier¬
te fint uiris : ait quippe ad mulierẽ.¬
Et ad uirũ tuiũ conu̾sio tua: et ipse

Expanded text:
ab eo, et opera liberorum ante oculos Dei et anab eo, et opera liberorum ante oculos Dei et angelorum perpetrare se credat: ita nec illa erubescet etiam secretum cubile, et noctis tenebras, et clausum cubiculum suum, cum omnia patere Dei oculis cogitarit. Filios autem ita diligunt, si eos in Dei erudiant disciplina. Caeterum nolle eos contristare docendo quae bona sunt, et libertatem tribuere peccandi quoque adolescentulae, ut domus habeant diligentiam. Et quia poterat evenire, ut dilper hoc apostoli praeceptum severior matrona fieret in servulos, ideo copulavit benignas, ut tunc se crederet mariti domum bene regere, si hoc benignitate impetraret a servulis, non terrore. Docnon et subditas viris suis: ne forte divitiis et nobilitate perflatae Dei sententiae non meminerint, per quam subjectae sunt viris. Ait quippe ad mulierem: Ad virum tuum conversio tua; et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ illa quecũq senibꝰ uiris habẽt
cõmunia: et iã ꝓpͥa eaꝵ exxposuit
ut honesto ⁊ nõ hl tu le om̃ i ecore
sinc plene: e acusatrices ne aliis
detrahentes.n: uino sensibꝰ. rpaas:
nẽ consequent̃ doctne cis frena ꝑnat¬
tit. Et cũ tales fuerur.. docendi ha
beãt lib̾tatem. ut scilicet doceant
sic intelligendũ ẽ. ut in uiros illis
sit doctͥna sublata. Uet̃m̃ adolescen¬
tulas doceãt qͣi filias suas: pͥmũ casti¬
tatẽ. quia adu̾sus hãc magis in eta.¬
tis flore pugnat ininicus. et uͥtus
eiꝰ om̃is contͣ feminas in umbilico
uentris ẽ. dem̃ ut amẽt uiros suo ᷤ.
diligant filios. Que doctͥna ẽ amare
uiros: cũ hoc nõ in eloquio docentis.
s in corde amantis sit constitutum:¬
U ult eas amare uiros suos caste. uult
int̃ uirũ et mulierẽ. pudicam ẽẽ di¬
lestionem. ut cũ pudore et uerecũdia
et quasi ꝓ necessitate sexus reddat
potiꝰ debitũ uiro. quã ipsa exigat

Expanded text:
post illa quae cum senibus viris habent communia, etiam propria earum exposuit, ut honesto et sancto habitu, et omni decore sint plenae: nec accusatrices, nec aliis detrahentes, nec vino sensibus occupatis. Nunc consequenter doctrinae eis frena permittit, ut cum tales beant libertatem, ut scilicet doceant sic intelligendum est, ut in viros illis sit doctrina sublata. Caeterum adolescentulas doceant quasi filias suas, primum castitatem, quia adversum hanc magis in aetate florente pugnat inimicus, et virtus ejus omnis contra feminas in umbilico ventris est, deinde ut ament viros suos, diligant filios. Quae doctrina est amare viros, cum hoc non in eloquio docentis, sed in corde amantis sit constitutumVult eas amare viros suos caste: vult inter virum et mulierem esse pudicam dilectionem, ut cum pudore, et verecundia, et quasi necessitate sexus, reddat potius debitum viro quam ipsa exigat
Abbreviated transcription (Latin):
Aut ullas potãt hoħe inrutes sine uͥto¬
guere uoluptatũ cũ nõ eẽt tempbĩ dĩ:
qͣm contͣ absentes epłas sumere. et uͥq
aͥ uastare discipłos: nolle ipsũ saluũ fie¬
ri. et cet̾is qui salui eẽ pot̾ant inuidere:
O disse xͥanos.: ⁊ cõsequent᷑ ab om̃ibꝰ ꝓm̾eri :¬
Qͥs aut̃ maior eiror ⁊ inobediẽtia & ue¬
cordia quã pꝰqͣm respirauit dies et p̃t̾ier¬
rit umbre. legẽ abolitã uelle seruare: &
dice neattrectaueris. ne contig̾is. negu¬
staueris. et apparente solido cibo et uirili.
infancie cuꝑe lacte potari : Diligentius
atcendamꝰ: et inueniemꝰ in p̃senti capi¬
tulo manifestissimã tͥnitatẽ. Bengni-¬
tas quippe atq clemĩtia saluatoris nr̃i dĩ
non alt̾ius quã dĩ patris. ꝑ lauacrum
regenationis et renouationis sp̃s scĩ

Expanded text:
Aut ullas poterat habere virtutes sine virtuguere voluptatum, cum non esset templum Dei? quam contra absentes epistolas sumere, et ubique Christi vastare discipulos; nolle ipsum salvum fieri: et caeteris qui salvi esse poterant, invidere: odisse Christianos et consequenter ab omnibus s autem major error, et in obedientia, et vecordia, quam postquam respiravit dies, et praeterierunt umbrae, Legem abolitam velle servare, et dicere: Ne attrectaveris, ne contigeris, ne gustaveris, et apparente solido cibo et virili, infantiae lacte cupere potari? Diligentius attendamus, et inveniemus in praesenti capitulo manifestissimam Trinitatem. Benignitas quippe atque clementia Salvatoris nostri Dei, non alterius quam Dei Patris, per lavacrum regenerationis, et renovation
Abbreviated transcription (Latin):
usq in finẽ: hic saluus erit. Anꝰ
similit̾ in habitu scõ. nõ incentͥces
ñ uino multo seruientes. bñ docẽtes
ut ad castitatẽ erudiant adolescentu.¬
las : ut amẽt uiros suos. ut amẽt
filios. pudicas. castas. h̃ñtes domꝰ di¬
ligentiã. benignal. subditas uiris suis:
ut u̾bũ dĩ nõ blasphemet᷑. Tã et si
apłs petrus p̃ceꝑit ut uiri uxoribꝰ
siuis tanqͣm inf̾irmiori uasculo hono¬
rẽ tribuant: nõ tñ arbitͣndũ est q̃d
uaxor que corpr̃is uasculũ habeat in¬
firmũ. statĩ et aña infirmior sit.
U̾ ñ et nũc p̃cipit᷑ eis ut in ipsis quoq
illud apłi compleat᷑. uirtꝰ in infirmi-¬
que senibꝰ uiris sũt p̃cepta cõmunit̃.
in eo scilicet qd ait. Anꝰ similit̾. hoc
ẽ ita ut uiri senes. in om̃ibꝰ sõbrie.
honeste. pudice. sane in fide et cari-¬
tate. et patientia.⁊ ꝓ sexu suo hoc
habeant ꝓpͥũ. ut sint in habitu scõ.
siue ut meliꝰ legit᷑ in greco uN kata.¬

Expanded text:
em, hic salvus erit . Anus similiter in habitu sancto, non incentrices, non vino multo servientes; bene docentes, ut ad castitatem erudiant adolescentulas, ut ament viros suos, ut ament filios: pudicas, castas, habentes domus diligentiam, benignas, subditas viris suis, ut verbum Dei non blasphemetur. Tametsis Petrus praeceperit ut viri uxoribus suis tanquam infirmiori vasculo honorem tribuant, non tamen arbitrandum est quod uxor, quae corporis vasculum habet infirmum, statim et anima infirmior sit. Unde et nunc praecipitur eis, ut in ipsis quoque illud Apostoli compleatur: Virtus in infirmiquae senibus viris sunt praecepta communiter, in eo scilicet quod ait: Anus similiter, hoc est, ita ut viri senes, in omnibus honestae, sobriae, pudicae, sanae in fide, et charitate, et patientia, et pro sexu suo hoc habeant proprium, ut sint in habitu sancto, sive ut melius legitur in Graeco,
Abbreviated transcription (Latin):
los sermones mens priꝰ dura martes.¬
uetule. et om̃i diligentia custodiãt
cor suũ ÷ ne ꝑ sanitatẽ dilectionis mor¬
bus caritatis introeat. et ꝑ amorem
scm̃ fiat nõ scã dilectio: que illos ꝑ¬
trahat ad gehennam. Qͥ sanꝰ ẽ ĩ fide.
qͥ sanꝰ in caritate : sanꝰ qͦ sit in patien.¬

Expanded text:
los sermones mens prius dura marceslos sermones mens prius dura marcesvetulae, et omni diligentia custodiant cor suum: ne per sanitatem dilectionis, morbus charitatis introeat, et per amorem sanctum, fiat non sancta dilectio, quae illos pertrahat ad gehennam. Qui sanus est in fide, qui sanus in charitate, sanus quoque sit in patien
Abbreviated transcription (Latin):
plicata fuerit iniquitas. refriges¬
cet caritas multoꝵ. Calida ẽ qͥppe caritas
in his qui feruent sp̃ũ : frigens
aũt et glacialis et gelida in his qui
flatꝰ aquilonis durissimos susceꝑ̾e.
Ab aquilone enĩ exardescẽt mala
suꝑ om̃s in habitantes tr̃ã. De hoc
Faure caritatis et amon in sorore
ia thamar obriguerat. Tim̃dũ gͦ
re forti et nos hac infiri.utate cari.¬
tatis aliq̃n suꝑem᷑. Nõ nunqͣm enĩ
euenit ut pͥmũ a nob̾ in uirginem
siue in quamlibas feminam sit sca
dilectio: et cũ mollita mens fuerit
in affectꝰ. paulatĩ sanitas caritatis
langore pallescat.⁊ infirmari ĩcipiat:
et ad extremã mortẽ diligent̃ ferat.
Uñ et apłs caute et prudent̃ thimo¬
teo p̃cipit ut exhortet᷑ ad olescentu
las in om̃i castitate. Om̃is aũt casti¬
tas in carne et sp̃u et aĩa ẽ: ne scan.¬
dalizet᷑ occłs. ne in pulcritudinem
uultꝰ feminei pendeaniꝰ : ne blanda
nos audire delectet u̾ba. ne ad singu¬

Expanded text:
licata fuerit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Calida quippe est charitas in his qui fervent in spiritu: frigens autem et glacialis et gelida in his qui flatus Aquilonis durissimos suscepere. Ab Aquilone enim exardescent mala super omnes inhabitantes terram . De hoc frigore charitatis et Ammon in sorore sua Thamar obriguerat . Timendum ergo ne forte et nos hac infirmitate charitatis aliquando superemur. Nonnumquam enim evenit, ut primum a nobis in virginem, sive in quamlibet feminam sit sancta dilectio: et cum mollita mens fuerit in affectus, paulatim sanitas charitatis languore pallescat, et infirmari incipiat, et ad extremam mortem diligentem ferat. Unde et Apostolus caute et prudenter Timotheo praecipit, ut exhortetur adoleslas in omni castitate. Omnis enim castitas in carne et spiritu et anima est, ne scandalizetur oculus, ne in pulchritudine vultus feminei pendeamus, ne blanda nos audire verba delectet, ne ad singu
Abbreviated transcription (Latin):
separare eũ qui ht̃ sanitatẽ carita.¬
tis in aͦ iħu : Si intellecta est a nb̃
sanitas caritatis : de scͥpturis aliqͦd
sumamꝰ exemplũ eoꝵ qui in infir.¬
mitate caritatis s̃. Ait saluator de

Expanded text:
separare eum qui habet charitatem sanitatis in Christo Jesu? Si intellecta est a nobis sanitas charitatis, de Scripturis aliquod sumamus exemplum, eorum qui in infirmitate sunt charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
net: omĩa credit: omĩa sꝑat. omĩa
p̃stolat᷑: E t quia caritas nũꝗͣ. exci.¬
dit: qͥ in caritatis ẽ sanitate. nũꝗͣ.
et ipse corruit. Si quidẽ nec tribu¬
latio eũ. nec angustia. nec fames.
nec ꝑsecutio. nec nuditas. nec ꝑicłm.
nec gladus separare pot̾it a sani ⁊ te
caritatis qͣm habu̾it in xͦ iħr. Qͥd¬

Expanded text:
t, omnia credit, omnia sperat, omnia praestolatur . Et quia charitas numquam excidit, qui in charitatis est sanitate, numquam et ipse corruit. Siquidem nec tribulatio eum, nec angustia, nec fames, nec persecutio, nec nuditas, nec periculum, nec gladius separare poterit a sanitate charitatis, quam habuerit in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃cioso sanguine suo redimeret ab
om̃i iniquitate. et mundaret sibi
rans quid sibi uellet u̾bũ. Neri os¬
CION. et a sapientibꝰ scł̃i huius in¬
tr̃ogans si forte alicubi legissent:
nunquã inuenire potui qui mͥ quid
signaficaret exponeret. Quã obrem
compulsꝰ sũ ad uetꝰ instrum̃tũ recur¬
rere: uñ et arbitrabar .&. apłm sũpsis¬
se qd̃ dixerat. Hebreus enĩ ex hebre-¬
is: et scđm legem phariseus: utiq
id ponebat in epła sua quod in ue¬
teri testam̃to legisse se nouerat. In
cuit dño tuo ut eẽs ei in ppłm. ne¬

Expanded text:
ut pretioso sanguine suo nos redimeret ab omni iniquitate, et mundaret sibi rans quid sibi vellet verbum περιούσιον, et a sapientibus saeculi hujus interrogans si forte alicubi legissent, numquam invenire potui qui mihi quid significaret, exponeret. Quamobrem compulsus sum ad vetus instrumentum recurrere, unde arbitrabar et Apostolum sumpsisse quod dixerat. Hebraeus enim ex Hebraeis, et secundum legem Pharisaeus, utique id ponebat in Epistola sua, quod in veteri Testamento legisse se noverat. In cuit Domino Deo tuo; ut esses ei in p
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽ u̾bo et in seruis et in uapribus
usus sit. Quodãmͦ enĩ maritꝰ uaoris
est dñs. Ipse inquit dnãbit᷑ tui.
Erat et saluator subiectꝰ parentibꝰ suis:
s cũ adhuc.xii. ẽẽt annoꝵ. et nichil
differret a seruo dñs om̃iũ. Nec dum
enĩ ad ꝑfectam uiri etatẽ que possẽt
hereditatẽ caꝑe ꝑuenerat. S et alibi
de eo scͥtum est. qr cum subiecta ei
fuerint omĩa. tunc et ipse filius
subiciet᷑ ei qui sibi subiec̃ om̃ia:
ut sit ds̃ om̃ia in om̃ibꝰ. Subicient᷑

Expanded text:
eodem verbo et in servis, et in uxoribus eodem verbo et in servis, et in uxoribus usus sit. Quodammodo enim maritus uxoris est dominus. Ipse, inquit, dominabitur tui . Erat et Salvator subjectus parentibus suis , sed cum adhuc duodecim esset annorum, et nihil differret a servo, Dominus omnium: necdum enim ad perfectam viri aetatem quae posset haereditatem capere, pervenerat. Sed et alibi de eo scriptum est: Quia cum subjecta ei fuerint omnia, tunc ipse filius subjicietur ei qui sibi subjecit omnia, ut sit Deus omnia in omnibus . Subjicie
Abbreviated transcription (Latin):
ait. uenite ad me om̃s qͥ laboratis et
hoñati estis. et ego reficiã uos : nullã
conditionẽ. etatẽ. sexũ. a beatitudine
parti eccłie m̃brisq corp̃us xͥ. et
quomͦ suꝑiꝰ senes. anus. adolescen¬
tulas. iuiuenes. quid titus erudire
deb̾et edocuit: ita nũc seruis apta
p̃cepta constituit. Primũ ut sub¬
diti sint dñis ũus in om̃ibꝰ. in his
aũt om̃ibꝰ que nõ sunt cont̾ria dõ:
ut si añs ei iubet que non sint ad¬
u̾sa scͥptis iis. subiciat᷑ seruus ãnõ.
Sin uͦ contraria ñ. ipit: magis obedi¬
at sp̃s qͣm corꝑis dño. Diligenter
attenãite. qͦmͦ congrua ꝑsonis p̃cen.¬
ta decernat. Serm inquit ãnĩs suis
subditi sint in om̃ibꝰ. In alio loco de¬
parentilꝰ ⁊ilios quippe decet parẽ.¬
tibꝰ obec̾ ire. seruos nͦ imꝑanti dño
eẽ subiectos. Nec illud putemꝰ eẽ con¬
trariũ qd in alia epła mubieres ait
subiecte sint uiris. et in hac subiec¬
tas uiris suis asseruit uaures: qͣsi

Expanded text:
omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos , nullam conditionem, aetatem, sexum, a beatitudine parti Ecclesiae membrisque corporis Christi. Et quomodo superius senes, anus, adolescentulas, juvenes, quid Titus erudire deberet edocuit: ita nunc servis apta praecepta constituit. Primum ut subditi sint dominis suis in omnibus. In his autem omnibus, quae non sunt contraria Deo: ut si dominus ea jubet quae non sunt adversa Scripturis sanctis, subjiciatur servus domino. Sin vero contraria praecipit, magis obediat spiritus, quam corporis domino. Diligenter attendite quomodo congrua personis praecepta decernat. Servi, inquit, dominis suis subditi sint in omnibus . In alio loco diparentibus . Filios quippe decet parentibus obedire: servos vero imperanti domino esse subjectos. Nec illud putemus 722 esse contrarium, quod in alia Epistola: Mulieres, ait, subjectae sint viris , et in hac subjectas viris suis asseruit uxores, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
strante. tã innum̃abiles libroᷤᷤ
quã ad cundẽ de athenis scrip¬
serat: refert nunqͣm se cibos ori¬
gene p̃sente sine lcone sũpsisse.
sacͥs litt̾is ꝑsonaret. ħ diebꝰ egisse
uł noctibꝰ ut et lectio oronem
susciꝑet: et or̃o lc̃onẽ. Cuid nos
uentris aĩalia tale unqͣm fecimꝰ
qͦs si scda hora legentes inuen̾it:
oscitamꝰ manu faciẽ fricantes.
cõtinemꝰ stom̃.⁊ qͣsi post młtũ
laborẽ mũdialibꝰ rursũ negotis
occupam. p̃t̾iniito pͣndia quibꝰ
on̾ata mens p̃mit᷑. P udet dicere
de freq̃ntia salutandi: qͣ aut ipsi
cotidie ad alios ꝑgimꝰ: aut ad
nos uenientes cet̾os expectamꝰ.
Deinceps it̾ in u̾ba. sermo t̾itur.
lacantur absentes uita aliena
describit᷑. et mordentes inuicẽ:
ꝯsumim̾ ab inuicẽ. Iales noᷤ cibꝰ.
et occupat et dimittit. Cũ uͦ ami¬
ci recesserĩt: ratiocinia subputa¬
mus. Nũc ira ꝑsonã nob̾ leonis
imponit. nc̃ cura suꝑflua: in
annos młtos durat᷑a p̃ cogitat.

Expanded text:
umerabiles libros quam ad eundem de Athenis scripserat, refert numquam se cibos Origene praesente sine lectione sumpsisse, sacris litteris personaret, hoc diebus egisse uel noctibus, ut et lectio orationem susciperet et oratio lectionem. Quid nos, uentris animalia, tale umquam fecimus? quos si secunda hora legentes inuenerit, oscitamus, manu faciem defricantes continemus stomachum et quasi post multum laborem mundialibus rursum negotiis occupamur. praetermitto prandia, quibus onerata mens premitur. pudet dicere de frequentia salutandi, qua aut ipsi cotidie ad alios pergimus aut ad nos uenientes ceteros expectamus. deinceps itur in uerba, sermo teritur, lacerantur absentes, uita aliena describitur et mordentes inuicem consumimur ab inuicem. talis nos cibus et occupat et dimittit. cum uero amici recesserint, ratiocinia subputamus. nunc ira personam nobis leonis inponit, nunc cura superflua in annos multos duratura praecogitat,
Abbreviated transcription (Latin):
Si estas ẽ secretũ arboris umbra
p̃bebit. Si autũpnꝰ: ipsa aeris
temꝑies. s substrata subt̾ folia
locum qͥctis oftendet.Uiret ager
floribꝰ depingit᷑. ⁊ int̾ q̃rulas aues:
psalmi dulciꝰ cantabunt᷑. Si frigꝰ
fuerit ⁊ brumales niues: ligna
nõ coemã. calidiꝰ uigilabo uel
dormiã. certe q̃d scimꝰ uiliꝰ nõ
algebo. habeat sͥ roma tumultꝰ¬
suos arena seuiat. cutꝰ ĩsaniat.
theatra luxuriẽt ⁊ qͥa de nr̃is
dicendũ ẽ: matͦnaꝵ cotidie uisi¬
tetur senatꝰ Nob̾ adherere dõ bo¬
num ẽ pon̾e in dño spẽ nr̃am:
ut cũ pauꝑtatẽ istã celoꝵ regna
mutau̾int: erũpamꝰ in uocẽ di

Expanded text:
si aestas est, secretum arboris umbra si aestas est, secretum arboris umbra praebebit; si autumnus, ipsa aeris temperies et strata subter folia locum quietis ostendit. uere ager floribus depingitur et inter querulas aues psalmi dulcius decantabuntur. si frigus fuerit et brumales niues, ligna non coemam: calidius uigilabo uel dormiam, certe, quod sciam, uilius non algebo. habeat sibi Roma suos tumultus, harena saeuiat, circus insaniat, theatra luxurient et, quia de nostris dicendum est, matronarum cotidie uisitetur senatus: nobis adhaerere deo bonum est, ponere in domino spem nostram, ut, cum paupertatem istam caelorum regna mutauerin
Abbreviated transcription (Latin):
tior. Si dãpnũ ut sepe ĩ re fami¬
liari accidere solet fuerit nuncia¬
tum: uultꝰ m̾ore depͥmit᷑. Lȩta¬
mur ad nũmũ. obolo cõtͣstam᷑.
Uñ cũ in uno hoĩe am̃oꝵ tã diu̾¬
gines eoꝵ dissipa. Cũ enĩ ad
imaginẽ ⁊ similitudinẽ dĩ ꝯditi
simus. ex uitio nr̃o ꝑsonas nob̾
in theatralibuᷤᷤ cenis unꝰ atq idẽ
histrio nũc herculẽ robustꝰ osten¬
tat. nũc mollis in uen̾em fran-¬
gitur. nc̃ tremulꝰ in cibelen.ita¬
et nos qͥ si mũdi nõ eẽmꝰ. odire-¬
mur a mũdo. T ot habemꝰ ꝑso¬
narũ similitudines: qͦt peccata.
tͣnsiuimꝰ fluctuando ⁊ nauis
nr̃a nc̃ ꝓcellarũ ꝯcussa t̾bine
nc̃ scopuloꝵ illusionibꝰ ꝑforata
ẽ: quã pͥmũ licet qͣsi qͣndã por¬
tum secreti ruris intremꝰ uͥ ciba¬
rius panis ⁊ holus nr̃is manibꝰ
irrigatũ. lac delicie rusticane. ui¬
les quidẽ s in nocentes cibos p̃be-¬
ant. ita uiuẽtes nõ ab orone som¬
nus. nõ satitas a lc̃one reuocab̾

Expanded text:
tior. Si damnum ut saepe in re familiari accidere solet fuerit nuntiatum, vultus moerore deprimitur. Laetamur ad nummum, obolo contristamur. Unde cum in uno homine animorum tam diveginem eorum dissipa . » Cum enim ad imaginem et similitudinem Dei conditi simus, ex vitio nostro personas nobis in theatralibus scenis, unus atque idem histrio, nunc Herculem robustum ostendit, nunc mollis in Venerem frangitur, nunc tremulus in Cybelem, ita nos qui, si de mundo non essemus, odiremur a munarum similitudines, quot peccata. transivimus fluctuando et navis nunc procellarum concussa turbine, nunc scopulorum inlisionibus perforata est, quam primum licet, quasi quendam portum secreta ruris intremus. ibi cibarius panis et holus nostris manibus inrigatum, lac, deliciae rusticanae, uiles quidem, sed innocentes cibos praebeant. ita uiuentes non ab oratione somnus, non saturitas a lectione reuocabit.
Abbreviated transcription (Latin):
S dices. E uomͦ romȩ ad testimo¬
nium diacħi prb̃r ordinatur:
dinem. quid paucitatẽ de qͣ ortũ
ẽ suꝑciliũ in legẽ eccłiȩ uẽdicaᷤᷤ:
O m̃e qͣd rarũ ẽ plꝰ appetit᷑̾ puleiũ
ap̃d indos piꝑe p̃ciosiꝰ ẽ. Dia

Expanded text:
§ 2. Sed dicis, quomodo Romae ad testimonium diaconi presbyter ordinatur? dinem? Quid paucitatem, de qua ortum est supercilium, in leges ecclesiae vendicas? Omne quod rarum est plus appetitur. Pulegium ap
Abbreviated transcription (Latin):
landa ẽ particeps: regere gregẽ
xͥ. ⁊ inspice̾ nõ ex necessitate s
uoluntarie iuxta dm̃. Qd qͥdem
tractũ est. Parua tͥ uident᷑ tan¬
toꝵ uiroꝵ testimonia. clangat
tuba eugłica. filiꝰ tonitrui ioħs
quẽ iħs amauit płimũ. qui de
pectore saluatoris doctrinarum
fluenta potauit. P rb̃r electe dñe
et filiis eiꝰ qͦs ego diligo ĩ u̾itate.
unus electus ẽ qͥ cet̾is p̃pon̾etur.
in scismatis remediũ factũ ẽ ne
unusqͥsq ad se trahens xͥ eccl̃iã
rumꝑet. Nã et alexandriȩ a mar-¬
cho eugłista usq ad eraclam ⁊ dio
de se electũ ⁊ in celsiori gradu
collocatũ ep̃m noĩabant: qͦmͦ si
etxercitꝰ imꝑatorẽ faciat. aut dia¬
choni eligãt de se quẽ industriũ
nou̾int. et archidiacħm uocent.
Quid enĩ fac̃ excepta ordinatione

Expanded text:
landa est, particeps, regere gregem Christi et inspicere non ex necessitate sed uoluntarie iuxta deum. quod quidem tractum est. parua tibi uidentur tantorum uirorum testimonia? clangat tuba euangelica filius tonitrui, quem Iesus amauit plurimum, qui de pectore saluatoris doctrinarum fluenta potauit: presbyter Electae dominae et filiis eius, quos ego diligo in ueritate, unus electus est, qui ceteris praeponeretur, in scismatis remedium factum est, ne unusquisque ad se trahens Christi ecclesiam rumperet. nam et Alexandriae a Marco euangelistaex se electum, in excelsiori gradu collocatum, Episcopum nominabant: quomodo si exercitus Imperatorem faciat: aut Diaconi eligant de se, quem industrium noverint, et Archidiaconum vocent. Quid enim facit excepta ordinatione
Abbreviated transcription (Latin):
ordinetur diacħs. ut prbr minor
diacħo cõꝓbet̾. in quẽ crescit ex
paruo aut si ex diacħo ordinat᷑
prb̃r: nou̾it se lucͥs minorẽ sac̃¬
dotio ẽẽ maiorẽ. Et ut sciamus
traditiones apłicas sũptas de uet̾i
testam̃to. qd aaron et filii eiꝰ atq
leuitȩ in tẽplo fuer̃ hoc sͥ ep̃ri¬

Expanded text:
ordinetur diaconus, ut presbyter minor diacono conprobetur, in quem crescit ex paruo, aut si ex diacono ordinatur presbyter, nouerit se lucris minorem, sacerdotio esse maiorem. et ut sciamus traditiones apostolicas sumptas de ueteri testamento: quod Aaron et filii eius atque leuitae in templo fuerunt, hoc si
Abbreviated transcription (Latin):
sedent. Licet paulatĩ in crebres¬
centibꝰ uitiis int̾ prb̃os ab sẽte
ep̃o sede diachonũ uidim. et in
dare. discãt qͥ hoc faciũt ñ se recte
face̾. ⁊ audiant apłos: nõ ẽ dignũ
ut relinq̃ntes u̾bũ ministiemus
m̃sis. S ciãt qͣre diachones ꝯstitu

Expanded text:
ni, licet paulatim increbrescentibus vitiis inter presbyteros absente episcopo sedere diaconum viderim, et in dare. Discant, qui hoc faciunt, non se recte facere, et audiant Apostolos: Non est dignum, ut reliquentes verbum Dei ministremus mensis. Sciant quare diacon
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectꝰ eẽ. uade uende om̃ia que
habe. ⁊ da pauꝑibꝰ et ueni seq̃re
me. Iuia om̃ia se fecisse dicebat.
in pͥmo certamine diuitias uincẽ
nõ pot̃. Uñ ⁊ difficult̾ intͣnt diui¬
tes in regna celoꝵ. que expeditos ⁊
alarũ leuitate subnixos habitato¬
et da nõ amcis. nõ cõsanguineis.
lib̃is. Plus aliqͥd adłã. nichil tͥ ob
metũ inopiȩ reseruau̾is ne cum
anania dãpneris ⁊ saphira: sed
da cũcta pauꝑibꝰ et fac tͥ amicos
de iniqͦ mãmona: qͥ te recipiãt in
et̾na tab̾nacła. ut me sequaris ut
ut dñm. mũdi possessionẽ hãs.
ut possis canere cũ ꝓpħa. P ars
mea dñs. ut uerꝰ leuita nichil
de t̾re hereditate possideaᷤᷤ. ⁊ ħ hortor
si uis ꝑfectus. si apłice dignitatis.
si sublata cruce xxp̃m sequi. si app̃¬
henso aratro nõ respicẽ post t̾gum.
si in sublimi tecto positus pͥstina
uestim̃ta ꝯtẽp̃nis ⁊ ut euadas egip¬
ciam dñam scłi palliũ derelinquis.

Expanded text:
perfectus esse, uade, uende omnia, quae perfectus esse, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et ueni, s equere me. qui omnia se fecisse in primo certamine divitias vincere non potest. Unde et difficile intrant divites in regna coelorum: quae expeditos, et alarum levitate subnixos, habitatoet da non amicis, non consanguineis, liberis - plus aliquid addam: nihil tibi ob metum inopiae reseruaris, ne cum Anania damneris et Sapphira — sed d a cuncta pauperibus et fac tibi amicos de iniquo mamona, qui te recipiant in aeterna tabernacula, ut me sequaris, ut dominum mundi in possessione habeas, ut possis canere cum propheta: pars mea dominus, ut uerus Leuita nihil de terrae hereditate possideas. et hoc hortor, si uis esse perfectus, si apostolicae dignitatis, si sublata cruce Christum sequi, si adprehenso aratro non respicere post tergum, si in sublimissimo tecto positus pristina uestimenta contemnis et, ut euadas Aegyptiam dominam, saeculi pallium derelinquis.
Abbreviated transcription (Latin):
quant᷑.
quod leto uultu mortes tułis filia¬
rum. q̃d in qͣdra gesimo die dormi¬
tionis earũ lugubrẽ uestẽ muta-¬
ueris. et dicatio ossiũ mr̃is cãdida
tͥ indum̃ta redlid̾it ut nõ sentires
dolorẽ orbitatis quẽ cuntas uniu̾sa
sentiret. s ad tͥumphũ mr̃is exul¬
tares. q scĩssimã ꝯiugẽ tuã nõ qͣsi
mortuã. s qͣsi ꝓficiscentẽ dedux̾is.
Ego te neqͣquã adulatione decipiã
ne lubrica laude supplantẽ. Lo¬
quan illud potiꝰ qd te audire cõ¬
decet. F ili. accedens ad seruitutẽ
dĩ. p̃para aĩam tuã ad tẽptationẽ.
et cum oĩa fecis dicito. seruus in¬
utił sũ feci q̃d facẽ debui. tulisti
lib̾os qͦs ipse dedas: recepisti ancil-¬
lam quã ad breue solatiũ cõmoda¬
ueras. Nõ ꝯtͥstor qͥ recepisti. s ago
gr̃as q̃d dedisti. e uondã diues ado-¬
lescens om̃ia q̃ in lege p̃cepta s̃. se
implesse iactabat. Ad quẽ dñs in
eugłio. unũ tͥ in qͥt deest. Si uis

Expanded text:
quantur, quantur, quod laeto uultu mortes turum, quod in quadragesimo die dormitionis earum lugubrem vestem mutaveris, et dedicatio ossium Martyris candida tibi vestimenta reddiderit, ut non sentires dolorem orbitatis tuae, quem civitas universa sentiret, sed ad triumphum Martyris exultares: quod sanctissimam conjugem tuam non quasi mortuam, sed quasi proficiscentem deduxeris. Ego te nequaquam adulatione decipiam, nec lubrica laude supplantabo. Loquar illud potius, quod tibi audire conducit : fili, accedens ad seruitutem dei.praepara animam tuam ad temptationem. et, cum omnia feceris, dicito: \'seruus inutilis sum; feci, quod facere debui. tulisti liberos, quos ipse dederas; recepisti ancillam, quam mihi ob breue solacium commodaueras. non contristor, quod recepisti, sed ago gratias, quod dedisti\'. quondam diues adulescens omnia, quae in lege praecepta sunt, se inplesse iactabat, ad quem dominus in euangelio: unum tibi, inquit, deest: si uis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationẽ: et dic̃. nequaꝗͣ cum
deb̾e laudari. qͥ nichil de se sed
totũ extͣ se ded̾it qͥ ꝓ corio suo co¬
ria obtułit filioꝵ. deposuerit mar-¬
supiũ. ⁊ fruat᷑ corpris sanitate .U ñ
intelligit prudentia tua usq ad
hũc terminũ ꝑuenisse tẽptatioes
tuas. ⁊ dedisse te cortũ ꝓ corio. pellẽ
ꝓ pelle. O m̃ia queq habes paratũ
eẽ dare ꝓ am̃a tua. necdũ aut̃ exx¬
tentam in te manũ dĩ. nec tactas
carnes. nec ossa cõfracta: ad quoꝵ
dolorẽ difficile ẽ nõ ingemisce̾.⁊ ĩ
faciẽ dõ bñdice̾. ꝓ eo qd̃ ẽ maledicẽ.
a ppło. Sciẽs aut̃ dñs athletã suũ.
immo uirũ fortissimũ etiã ĩ uto
extremoq certamine posse suꝑari:
Ecce inqͥt trado illũ tͥ tantũ aĩam
illiꝰ custodi. Caro uiri scĩ dat᷑ in
diaboli potestate: et am̃e sanitas re¬
seruatur. nͥ illũ ꝑcufisset in quo
sensꝰ ẽ m̃tisq uidiciũ: nõ ẽẽt cul¬
pa peccantis. s eiꝰ qͥ statũ m̃tis euer¬

Expanded text:
dicationem , et dicit nequaquam eum debere laudari, 794 qui nihil de se, sed totum extra se dederit, qui pro corio suo coria obtulerit filiorum, et deposuerit marsupium, ut fruatur corporis sanitate. Unde intelligat prudentia tua usque ad hunc terminum pervenisse tentationes tuas, et dedisse te corium pro corio, pellem pro pelle, omniaque, quae habes paratum esse dare pro anima tua: necdum autem extentam in te manum Dei, nec tactas carnes, nec ossa confracta, ad quorum dolorem difficile est non ingemiscere; et in faciem Deo benedicere, pro eo quod est, maledicere. a populo . Sciens autem Dominus athletam suum, imo virum fortissimum etiam in isto ectoque certamine posse superare: ecce, inquit. trado illum tibi; tantum animam ipsius custodi. caro uiri sancti datur in diaboli potestatem et animae sanitas reseruatur, ne, si illud percussisset, in quo sensus est mentisque iudicium, non esset culpa peccantis, sed eius, qui statum mentis euer