comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scripturas ad ꝓprium suum interitum
Cauete ergo quod tantus apłs dam
terribiliter dicit: & ubi sentitis non us
intelligere. interim credide diuinise¬
quiis: quia & liberum est hominis ar
trum nec conuerti potest ad dm̃. Nec is¬
cere in deo: & quod pie creditis. etiam it¬
sapienter intelligatis orate. Et ad hu
ipsum enu idest. ut sapienter intellig¬
tis: est utiq liberum arbitrium. Nisi en
libero arbitrio intelligeremus atq saper¬
mus. non nobis preciꝑetur dicente sen¬
cura. Intelligite ergoqͥ insi pientes en¬
inpopulo. ce stulti aliquando sapite. Eo ni
quippe quo p̃ceptum ẽ atq imꝑatum ut i
telligamus atq sapiamus. obedientiam nr̃u
requirit: quȩ nulla potestͤ sine libero arl̃ti
S si posset hoc ipsum sine adiutorio gr̃at i¬
ri ꝑliberum arbitͥum. ut intelligeremus ad
saperemus. ñ diceretur dõ da mͥ in tellectum
discam mandata tua: neq in ȩiiuangłio set¬
tum esset. tunc aꝑuit illis sensum ut intil¬

Expanded text:
Scripturas, ad proprium suum interitum. Cavete ergo quod tantus apostolus tam terribiliter dicit; et ubi sentitis vos non intelligere, interim credite divinis eloquiis, quia et liberum est hominis artrium nec conuerti potest ad deum nec proficere in deum, et, quod pie creditis, ut etiam sapienter intellegatis, orate. et ad hoc ipsum enim, id est ut sapienter intellegamus, est utique liberum arbitrium. nisi enim libero arbitrio intellegeremus atque saperemus, non nobis praeciperetur dicente scriptura: Intellegite ergo, qui insipientes estis populo, et stulti aliquando sapite. eo ipso quippe, quo praeceptum atque imperatum est. ut intellegamus atque sapiamus, oboedientiam nostram requirit, quae nulla potest esse sine libero arbitrio. sed si posset hoc ipsum sine adiutorio gratiae fieri per liberum arbitrium, ut intellegeremus atque saperemus. non diceretur deo: Da mihi intellectum, ut discam mandata tua, neque in euangelio scriptum esset: Tunc aperuit illis sensum, ut intel
Abbreviated transcription (Latin):
ctuosa sint adiuuabis si eorum uanissimam
et impiȩ suꝑbiae plenissumam sectam non
ita cures imꝑralib legib comprim̾e ut sibi
uel suis uideantur qualescumq molestias
ꝓ ueritate atq iustitia sustinere. S eos cum
hoc abste petitur rerum certarum manife¬
stissimis ddocumentis apud acta uel p̃stantiȩ
tuae. uel minorum udicum conuinci atꝙ
instrui patiaris: ut & ipsi qui te iubente atu¬
nentur: duram si fieri potest in melius fle
ctant uoluntatem: et ea cet̾is salubrit̾er le¬
gant: Onerosior quippe quam irtilior dili¬
gentia: qũanuis ut maguum deseratur ma¬
sum. ⁊ magnum bonũ teneatur cogi tantũ
homines non docesi

Expanded text:
ctuosa sint, adiuuabis, si eorum uanissimam ctuosa sint, adiuuabis, si eorum uanissimam et impiae superbiae plenissimam sectam non ita cures imperialibus legibus comprimi, ut sibi uel suis uideantur qualescumque molestias pro ueritate atque iustitia sustinere, sed eos, cum hoc abs petitur, rerum certarum manifestissimis documentis apud acta uel praestantiae tuae uel minorum iudicum conuinci atque instrui patiaris, ut et ipsi, qui te iubente adtinentur, duram, si fieri potest, flectant in melius uoluntatem et ea ceteris salubriter legant. onerosior est quippe quam utilior diligentia, quamuis ut magnum deseratur malum et magnum bonum teneatur, cogi tantum homines, non doceri
Abbreviated transcription (Latin):
deum rogamus ut corrigantur: excepto q̃
quod a perpenuio ꝓposito reced̾e ũ debemus
iuncendi in bono malum. Fllud quoq pruden¬
tia tua cogitet. quod causas eccł̃asticas. insinu¬
are uob̃. nenio p̃ter eccłasticos curat: Proinde
si occidendos in his homines putaueritis. de
in nr̃am perniciem licentiore audatia gras¬
sabuntur: necessitate nob̃ impacta. ut etiã
occidi ab eis eligamus: quam eos occidendos
ur̃is uidiciis ingeramus. Hanc admonitionẽ
petitionem obsecrationem meam: ne queso sꝑ¬
nanter accipias. Neq enĩ te arbitror non reco¬
lere magnam me adte. et multo quã nunces
altuis sublimatum. etiã si ep̃c non eẽm. fidu¬
ciã tamen hab̾e potuisse. Cito uitĩm p̃dictae
excellentiȩ tuae nouerint heretici donatistȩ
manere leges contra errorem suum latas quas
iam nil ualere arbitrantur et iactant. ne
uel sic nob parc̾e aliquatinus possint. Pluri¬
mum autẽ labores et pericula nr̃a quo fru¬

Expanded text:
Dominum rogamus ut corrigantur. Excepto etiam Dominum rogamus ut corrigantur. Excepto etiam quod a perpetuo proposito recedere non debemus vincendi in bono malum; illud quoque prudentia tua cogitet, quod causas eccare uobis nemo praeter ecclesiasticos curat. proinde si occidendos in his homines putaueritis, detin nostram perniciem licentiore audacia grassabuntur necessitate nobis impacta, ut etiam occidi ab eis eligamus, quam eos occidendos uestris iudiciis ingeramus. hanc admonitionem, petitionem, obsecrationem meam ne, quaeso, aspernanter accipias. neque enim te arbitror non recolere magnam me ad te et multo, quam nunc es, altius sublimatum, etiam si episcopus non essem, fiduciam tamen habere potuisse. cito interim per edicta excellentiae tuae nouerint haeretici Donatistae manere leges contra errorem suum latas, quas iam nihil ualere arbitrantur et iactant, ne uel sic nobis parcere aliquatenus possint. plurimum autem labores et pericula nostra, quo fru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfacto grauiꝰ ẽ ⁊ atrociꝰ ꝙ̃ si in alios talia cõ¬
censeas cohercendum. Quod te ꝑ ipsum xp̃m:
ne facias obsecramus. deq enim uimdictã
de iimicis in hac t̾ra requirimus. aut uero
ad ras angustias animi nos debent cohartare¬
he quȩ patimur. ut obluuscamur quid nob̾
patimur: Diligimnꝰ mimicos nr̃os et oram
yes. Unde ex occasione t̾ribiliũ uidicũ ac
lgum ne in et̾mi iuidicii penas incidant: cor¬
nigi eos cupimus non necari dec discuplinã
circa eos negligi uolumus: nec supplicia qͥb
ligni sunt exerceri. Sic gͦ eorum peccata cõ-¬
pesce: ut sint quos peniteat peccauisse
Quesumus igitur. ut cũ eccłae causas audis
quamlbet nefariis iniuriis appetitã uel
affuctam eẽ cognoueris: potestatem occiden
Ate habẽ obluuscaris petitionem audem¬
nrãm non obluuscaris. Non tibi sit neq
contemptibile fili honorabilit̾ dilecti ssime
quod nos rogamus. ne occidantur: ꝓ quib

Expanded text:
profecto grauius est et atrocius, quam si in alios talia comprofecto grauius est et atrocius, quam si in alios talia comcenseas cohercendum. quod te per ipsum Christum ne facias obsecramus. neque enim uindictam de inimicis in hac terra requirimus aut uero ad eas angustias animi nos debent coartare, quae patimur, ut obliuiscamur, quid nobipatimur; diligimus inimicos nostros et oramus pro eis. unde ex occasione terribilium iudicum ac legum, ne in aeterni iudicii poenas incidant, corrigi eos cupimus, non necari; nec disciplinam circa eos neglegi uolumus nec supplicia, quae digna sunt, exerceri. sic ergo eorum peccata compesce, ut sint, quos paeniteat peccauisse. Quaesumus igitur, ut, cum ecclesiae causas audis, quamlafflictam esse cognoveris, potestatem occidendi te habere obliviscaris, et petitionem nostram non obliviscaris. Non tibi vile sit, neque contemptibile, fili honorabiliter dilectissime, quod vos rogamus ne occidantur, pro quibus
Abbreviated transcription (Latin):
omino eximio merito ho¬
norabili insignit̾q lauda¬
bili filio donato. augusti¬
nus in dño salutem: Nolle
quidem in his afflictationib es̃ africanã
aelẽ constitutam: ut t̾renȩ illius potesta¬
qs indigerd auxilio: s quia sicut apłs dlicit
Nosi est potestas nisi ad̾o. ꝓculdubio cũ ꝑ
uos sucerissunos catholicȩ matris filios eidẽ
sibuenitur: auxilium nr̃m in nomine domi
Ne qui fecit celum et t̾ram. Quis enuim non
sentat in tantis malis non paruam nobis
consolationem diuinitus missam: cũ tu uir
talis et xp̃i nominis amantissimus. ꝓconsu¬
larib es sublimatꝰ insignib ut ab sceleratis
et sacrilegis ausib inimicos ȩcclae. bonȩ tue
uoluntati potestas sotiata cohiberq: domi
erimie meritoshonorabilis insignit᷑q lauda¬
bilis fili: Deniq unum solum est quod in
tua uistitia ꝑtunescimus ne forte quoniã
quicquid malt contra. xp̃anã sotietatẽ ab
hominib impiis ingratis ꝙ commitatur.

Expanded text:
OMINO EXIMIO MERITOQVE HONORABILI INSIGNITERQVE LAUDABILI FILIO DONATO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Nollem quidem in his afflictionibus esse Africanam ecclesiam constitutam, ut terrenae ullius potestatis indigeret auxilio. sed quia, sicut apostolus dicit, non est potestas nisi a deo, procul dubio, cum per uos sincerissimos catholicae matris filios eidem subuenitur, auxilium nostrum in nomine domini est, qui fecit caelum et terram. quis enim non sentiat in tantis malis non paruam nobis consolationem diuinitus missam, cum tu uir talis et Christi nominis amantissimus proconsularibus es sublimatus insignibus. ut ab sceleratis et sacrilegis ausibus inimicos ecclesiae bonae tuae uoluntati potestas sociata cohiberet. domine eximie meritoque honorabilis insigniterque laudabilis fili? denique unum solum est, quod in tua iustitia pertimescimus, ne forte, quoniam, quicquid mali contra Christianam societatem ab hominibus impiis ingratisque committitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c in dño salutẽ. Amministrationis
tuae claritas. ꝙ fama uirtutũ. pieta¬
tis qͦq xꝑianȩ laudanda diligentia &
fida sinceritas. que tͥ diuina munera
eo do Enante gaudes tͥbuta. a
quo speras ꝓmittente potiora: exci¬
tauerunt me. ut hoc epłari alloqͥo
estus causarũ mearũ cũ excellentia
partirer tua. Quantũ enĩ ꝑ alias af¬
fricae t̾ras te unitati catholicȩ mi¬
rabili efficauia consulere gaudemꝰ.
tantũ dolemꝰ regionẽ yponensiũ re¬
giorũ ꝙ ei uicinas partes confines
numidiae p̃sidalis edicti tui uigore
ñdum aduiuari meruisse. domine
eximie & in xꝑi caritate uere meri¬
toq honorabilis ac suspiciende fili.
Qͦd ne meae potiꝰ negligentiȩ deputet᷑.
qͥ episcopale sarcinã yppone sustine¬
o. tuȩ magnificentiae tacendũ ñ pu¬
taui. Qnͣtũ eti am in campo ypponi¬
ensi heretica p̾sumat audatia. si ex
frĩb & collegis meis qͥ hec tuȩ subli¬
mitati narrare potuerint. uł ex prb̃o

Expanded text:
 in Domino salutem. Administrationis tuae claritas et fama virtutum, pietatis quoque christianae laudanda diligentia et fida sinceritas, quae tibi divina munera eo donante gaudes tributa, a quo speras promittente potiora, excitaverunt me, ut hoc epistolari alloquio aestus causarum mearum cum Excellentia partirer tua. Quantum enim per alias Africae terras te unitati catholicae mirabili efficacia consuluisse gaudemus, tantum dolemus regionem Hipponensium-Regiorum et ei vicinas partes confines Numidiae, praesidiali edicti tui vigore nondum adjuvari meruisse, domine eximie, et in Christe charitate vere meritoque honorabilis ac suspiciende fili. Quod ne meae potius negligentiae deputetur, qui episcopalem sarcinam Hippone sustineo, tuae Magnificentiae non tacendum putavi. Quantum etiam in campo Hipponensi haeretica praesumat audacia, si ex fratribus et collegis meis, qui haec tuae Sublimitati narrare poterunt, vel ex presbytero
Abbreviated transcription (Latin):
contrariũ. dignare eam mittere: ut ñ solũ fidẽ
nr̃am dicamus. s eorum quoq ꝑfidiam. qͣn¬
tum possumꝰ refellamꝰ. Sine dubio enĩ ħ ipsũ
quod ꝑu̾se et impie sentuint aliquib testimo¬
niis. diuinarũ scͥpturarũ conantur astruere.
in quib eis ostendendum ẽ quã non recte intel¬
ligant litt̾as sacras. conscͥptas ad fideluim salu¬
tem: tanquã si quisquã se medicinalib ferra-¬
mentis grauit̾ ueret: quȩ utiq non ad uulne¬
randum: s ad sanandum sunt instituta. Mul¬
tum autẽ laborauimꝰ et laboramus quantũ
dominꝰ donat: contra diũsos errores arguen¬
dos. S laborũ nr̃orũ opuscula si forte habere
desideras: mitte qui tibi descbãt. Uoluit enĩ
ds̃ ut hoc facillime possis. qui tibi dedit un¬

Expanded text:
contrarium. dignare eam mittere, ut non solum fidem contrarium. dignare eam mittere, ut non solum fidem nostram dicamus, sed eorum quoque perfidiam, quantum possumus, refellamus. sine dubio enim hoc ipsum. quod peruerse et impie sentiunt, aliquibus testimoniis diuinarum scripturarum conantur adstruere. in quibus eis ostendendum est, quam non recte intellegant litteras sacras conscriptas ad fidelium salutem, tamquam si quisquam se medicinalibus ferramentis grauiter uexet, quae utique non ad uulnerandum sed ad sanandum sunt instituta. multum autem laborauimus et laboramus, quantum dominus donat, contra diuersos errores arguendos. sed laborum nostrorum opuscula si forte habere desideras, mitte, qui tibi describant; uoluit enim deus, ut hoc facillime possis, qui tibi dedit, un
Abbreviated transcription (Latin):
exortor et moneo: ut miserearis eorũ simplex
ut columba: caueas autẽ illos astuta sicut ser¬
pens: desq oꝑeram quantum potes. ut qui
tibi adherent tecũ in side recta ꝑmaneant:
aut ad fidem rectã. si forte in aliquo aliquio
deyͣuati sunt corrigantur: De homine autẽ
quẽ suscepit ũbũ dĩ. cũ caro factũ ẽ ꝙ habi¬
tauit in nobis: emendarẽ aliquid: si in eo qd
credis. falsum aut ꝑu̾sũ inuenirẽ. Hoc gͦ cre¬
de quoo credis: quia in illo homine totã na-¬
turam nr̃am suscepit filius di contra euticen.
id est ⁊ animã rationalem: ⁊ carnẽ mortalẽ
sine peccato. Infirmitatis enim nr̃e particepᷤ
factus: non iniquitatis. ut ꝑ infirmitatẽ cominu¬
nẽ solueret iniquitate᷑ nr̃am: & adduceret
nos ad iustitiam suã: bibens mortem de nr̃o:
ꝙ ꝓpinans uitã de suo.S si habes aliquã scͥptu¬
ram eorũ in qua asserunt quod fidei huic sit

Expanded text:
exhortor et moneo, ut miserearis eorum tamquam simplex exhortor et moneo, ut miserearis eorum tamquam simplex ut columba, caueas autem illos tamquam astuta sicut serpens desque operam, quantum potes. ut. qui tibi adhaerent, tecum in recta fide permaneant aut ad fidem rectam, si forte in aliquo aliqui deprauati sunt, corrigantur. De homine autem, quem suscepit uerbum dei, cum caro tactum est et habitauit in nobis, emendarem aliquid. si in eo. quod credis. falsum aut peruersum inuenirem. hoc ergo crede. quod credis, quia in illo homine totam naturam nostram suscepit filius dei, id est et animam rationalem et carnem mortalem sine peccato. infirmitatis enim nostrae particeps factus est non iniquita.tis, ut per infirmitatem communem solueret iniquitatem nostram et adduceret nos ad iustitiam suam bibens mortem de nostro et propinans uitam de suo. sed si habes aliquam scripturam eorum, in qua adserunt, quod huic fidei sit
Abbreviated transcription (Latin):
uersitatr ꝑseuerantes grauat. Saudiũ uͦ qd̃
ꝑcipimꝰ quando aliqui ex eis correcti in meliꝰ
commutantur: et scõrũ societati copulantur:
nulli gaudio in hac uita comꝑari potest. Prop¬
ꝓterea scͥptum est fili si sapiens fueris. tibi sapi¬
ens eris ⁊ ꝑrimis tius: si autẽ malus euaseris.
solus hauries mala: quia cũ gaudemus. de fi¬
aelib et iustis ⁊alis i nob̾ ꝓdest bonũ eorũ cũ
autem contristamur de infidelib et iniquis.
ilis solis nocet et ilorũ malicia s nr̃a tristmua
Nos autem etiã hoc plurimũ aduuiat apuo
am̃ quoo ꝓ eis miscoĩt contristamur. et ꝓ ipsa
tristina congemiscimus et oramus. Unde ho-¬
norabilis ⁊ in xp̃o laudabilis famula dĩ &. me-¬
stitiam tuam de talib iiugilantiã atq caute-¬
lam contra tales quã tuis litt̾is exp̃ssisti. mul-¬
tũ approbo et iaudo: atq ut in hac uia ꝑseue-¬
rant̾ ambules ꝓ meis uirib quia ħ exigis. et

Expanded text:
eruersitate perseuerantes grauat. gaudium uero, qeruersitate perseuerantes grauat. gaudium uero, quod percipimus, quando aliqui ex eis correcti in melius commutantur et sanctorum societati copulantur, nulli gaudio in hac uita comparari potest. propterea scriptum est: Fili, si sapiens fueris, tibi sapiens eris et proximis tuis: si autem malus euaseris, solus hauries mala, quia, cum gaudemus de fidelibus et iustis, et illis et nobis prodest bonum eorum, cum autem contristamur de infidelibus et iniquis, illis solis nocet et eorum malitia et nostra tristitia; nos autem etiam hoc plurimum adiuuat apud deum. quod pro eis misericorditer contristamur et pro ipsa tristitia congemescimus et oramus. unde, honorabilis et in Christo laudabilis famula dei, et maestitiam tuam de talibus et uigilantiam atque cautelam contra tales. quam tuis litteris expressisti, multum adprobo et laudo atque, in hac uia perseueranter ambules, pro meis uiribus. quia hoc exigis. et
Abbreviated transcription (Latin):
corriguntur: sic contra etiã d̾s malis eorũ bene
utitur. non solũ ao iustitiã suam. qua eis dig¬
na in fine retribuet. s etiã ad exercitationem
s. ꝓuectũ scõrũ suorũ. ut exipsa etiã maloiũ.
ꝑu̾sitate honi ꝓficiant: et ꝓbentur et mani-¬
festentur. sicut dicit apłs. oportet hereses ẽẽ.
ut ꝓbati manifesti fiant int̾ uos. Nam si nul¬
lus etiã malorũ bonus eẽt usus dõ ad utilita¬
tem electorum suorum. qui etiã de malo ui¬
dȩ tantũ bonũ nobis p̃stitit. ut xỹi sanguine
redimeremur: poterat eos aut nasci non ꝑ¬
mittere. quos malos futuros eẽ p̾sciebat. aut
in ipso eorum initio malignitatis extingue¬
re. S tantum eos ẽẽ ꝑmitat. quantum nouie
expedire atq sufficere admonendȩ atq erer¬
cendȩ sc̃ẽ domui suȩ. Ideo nr̃am de illis tri-¬
stitiam consolatur: qr et ipsa tristitia quã pro
illis habemus nos releuat. illos autẽ in sua ꝑ¬

Expanded text:
corriguntur, sic contra deus etiam malis eorum bene corriguntur, sic contra deus etiam malis eorum bene utitur non solum ad iustitiam suam, quae his digna in fine retribuet. sed etiam ad exercitationem et prouectum sanctorum suorum, ut ex ipsa etiam malorum peruersitate boni proficiant et probentur et manifestentur, sicut apostolus ait: Oportet et haereses esse, ut probati manifesti fiant inter uos. Nam si nullus etiam malorum bonus usus esset deo ad utilitatem electorum suorum, qui etiam de malo Iudae tantum bonum nobis praestitit. ut Christi sanguine redimeremur, poterat eos aut nasci non permittere. quos malos futuros esse praesciebat, aut in ipso eorum initio malignitatis extinguere. sed tantum eos esse permittit, quantum nouit expedire atque sufficere admonendae atque exercendae sanctae domui suae. ideo nostram de illis tristitiam consolatur, quia et ipsa tristitia, quam pro illis habemus, nos releuat, illos autem in sua p
Abbreviated transcription (Latin):
Honorabiliꝙ
eximiȩ. atq ĩ m̃¬
bris xp̃i laudabi¬
li famule di ma¬
ximȩ: augustinꝰ¬
ep̃c in dño salutẽ.
Quantũ nos tuũ
studiũ scm̃ letificat tantũ rursus contristat
quod ꝑ errores nerios & ꝑnitiosissimos ꝓui
tam ur̃am nimiũ ꝑielitari significas Sed
liberator ñr exurg̾e non ꝑmitteret: nisi scĩs eiꝰ
etiã ꝑ huiꝰcemodi temptationes erudiri expedi¬
ret Comparant sibi quidẽ illi sua uoluntate
ꝑuersa. ꝙ p̃sentis meritum cecitatis. et futuri
et̾m supplicii. si ꝑ contumaciã udociles fuerĩt:
seq dum in hac uita sunt corrige. atq emenda¬
re neglexerint. Uerũtam̃ sicut ipsi male utun¬
tur honis dĩ qui solem suũ ouri facit suꝑ bo¬
nos et malos. & pluit suꝑ uistos et inuistos. qui
eos ꝑ pacientiã suã ad penitentiã uocat: cum
thesaurizant sibi iram in die irȩ: et reuelati¬
onis iustiuidicii di. sicut ergo ipsi benignitate
et pacientia io est bonis dĩ male utuntur. dũñ

Expanded text:
HONORABILI ET EXIMIAE ATQVE IN MEMBRIS CHRISTI LAUDABILI FAMULAE DEI MAXIMAE AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quantum nos tuum studium sanctum laetificat! tantum rursus contristat, quod per errores noxios et perniciosissimos prouin- Clam uestram nimium periclitari significas. sed liberator noster exsurgere non permitteret, nisi sanctis eius etiam per huius modi temptationes erudiri expediret. comparant sibi quidem illi sua uoluntate peruersa et praesentis meritum caecitatis et futuri aeterni supplicii, si per contumaciam indociles fuerint seque, cum in hac uita sunt. corrigere atque emendare neglexerint. uerum tamen, sicut ipsi male utuntur bonis dei, qui facit solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos, qui eos per patientiam suam ad paenitentiam uocat, cum thesaurizant sibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, sicut ergo ipsi benignitate et patientia, id est bonis dei male utuntur. dum non
Abbreviated transcription (Latin):
ecranda autẽ suꝑstitio ligaturar̃ in quib etiã
in aures uirorũ in sũmis ex ima parte auricu¬
lis suspensȩ deputantur: ñ ad placendũ ho¬
minib s ad seruiendũ demonib adhibent᷑:
Quis autẽ possit speciales nefariarũ suꝑstiti¬
onũ ꝓhibitiones in scͥpturis inuenire: cũ gene¬
ralit̾ apłs dicat. nolo uos socios fieri demonioꝵ
Et ex̃iterũ quȩ enĩ consonantia. rp̃i ad belial:
Nisi forte quia belial nominauit: et generalẽ
societatem demoniorũ ñ ꝓhibuit: licet. rp̃i¬
anis sacrificare neptuno: qr nichil ꝓpͥe de ne-¬
ꝓtuno uetitũ legimꝰ: Moneant᷑ ut̾im miseri.
sacrilegia sua non defendant: ne maiore se scełe
implicent. Quid autẽ cũ eis agendũ sit si solu̾e̾
in aures timent: et corpus xp̃i cũ signo diaboli
acciꝑe non timent: De ordinando autẽ qui
in parte donati baptizatus ẽ: auctor tibi ẽẽ ñ

Expanded text:
Exsecranda autem superstitio ligaturarum, in quibus etiam Exsecranda autem superstitio ligaturarum, in quibus etiam inaures virorum in summis ex una parte auriculis suspensae deputantur, non ad placendum hominibus, sed ad serviendum daemonibus adhibetur. Quis autem possit speciales nefariarum superstitionum prohibitiones in Scripturis invenire, cum generaliter Apostolus dicat, Nolo vos socios fieri daemoniorum ? et iterum, Quae enim consonantia Christi ad Belial ? Nisi forte quia Belial nominavit, et generalem societatem daemoniorum prohibuit, licet Christianis sacrificare Neptuno, quia nihil proprie de Neptuno vetitum legimus! Moneantur interim miseri, sacrilegia sua non defendant, ne majori se scelere implicent. Quid autem cum eis agendum sit, si solvere inaures timent, et corpus Christi cum signo diaboli accipere non timent? De ordinando autem qui in parte Donati baptizatus est, auctor tibi esse non
Abbreviated transcription (Latin):
et uenerabili fr̾i
et consacerdoti.
Possidio. et qui
tecum sunt fr̃ib
augustinus et qͥ
mecum sunt fr̃s
in dño saluteor:
Magis quid agas cũ eis qui obtemꝑare nolũt
cogitandũ ẽ. quã quẽ aomodũ eis ostendas ñ
lice quod faciunt. S nunc epła scitatis tue
et occupatissimũ me repperit & celet timus ba¬
iuli reditus. neq ñ rescbe tihi neq ad ea quae
consuliusti ita ut ꝯportet responde ꝑmisit:
Nolo tam̃ de ornam̃tis auri uel uestis p̃poͣyerã
habeas in ꝓhibendo sententiã nͥ ĩ eos qui neq
coniugati. neq conuigari cupientes. cogita¬
re debent quomͦ placeant dõ. Illi autẽ cogi¬
tant quȩ sunt mundi. quomͦ placeãt uel ui-¬
ri uxorib uel mulieres maritis nͥ qđ capillo ᷤ
ubet: nec maritatas decet. Fucari autẽ figm̃¬
dior adult̾ina fallacia ẽ: qua ñ dubito ꝙ̃ ipsoᷤ
maritos. se nolle deciyi. qͥb solis permittendȩ
riquidẽ uestisq pompa. s mores boni sunt. Ex

Expanded text:
ET VENERABILI FRATRI ET CONSACERDOTI POSSIDIO ET QVI TECUM SUNT FRATRIBUS AUGUSTINUS ET QVI MECUM SUNT FRATRES IN DOMINO SALUTEM. Magis, quid agas cum eis, qui obtemperare nolunt, cogitandum est, quam quem ad modum eis ostendas non licere, quod faciunt. sed nunc epistula sanctitatis tuae et occupatissimum me repperit et celerrimus baiuli reditus neque non rescribere tibi neque ad ea, quae consuluisti, ita, ut oportet, respondere permisit. nolo tamen de ornamentis auri uel uestis praeproperam habeas in prohibendo sententiam nisi eos, qui neque coniugati neque coniugari cupientes cogitare debent. quo modo placeant deo. illi autem cogitant, quae sunt mundi, quo modo placeant uel uiri uxoribus uel mulieres maritis, nisi quod capilpostolus iubet, nec maritatas decet; fucari autem pigmeneat, adulterina fallacia est, qua non dubito etiam ipsos maritos se nolle decipi, quibus solis permittendae ri quidem vestisque pompa, sed mores boni sunt. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
crifica lacrimas. tanquã uulnerati sangui¬
nẽ cordis: et scbe ad eũ satisfactionẽ petens
ueniã qr in eũ peccasti. quod p̾ter eiꝰ consiliũ
et uoluntatẽ de reb tus fecisti quod facien¬
dũ putasti: non ut te peniteat tribuisse pau¬
perib s eũ boni oꝑis tui participẽ s. mode¬
ratorẽ hab̾e noluisse. Promitte de cetero in ad¬
uitorio dñi si & illũ suȩ turpitudinis penitu¬
erit. & continentiã quam deseruit repetiue¬
rit. te illi sicut decet in omnib seruiturã: ne
forte ut ait apłs det illi d̾s penitentiã et re¬
sipiscat a diaboli laqueis: a quo captiuus te
qm̃ de legitimis eũ et honestis nuptiis susce¬
pistismagis in patris quã in tua potestate ẽe¬
quis nesciat: Et ideo ei negari non potest u¬
bicũq illũ eẽ cognouerit: i uire poposcerit:
Ac ꝑ ħ ut scd̃m tuã uoluntatẽ in dei possit
nutriri et erudiri sapientia: necessaria illi

Expanded text:
crifica lacrimas tamquam uulnerati sanguicrifica lacrimas tamquam uulnerati sanguinem cordis et scribe ad eum satisfactionem petens ueniam, quia in eum peccasti, quod praeter eius consilium et uoluntatem de rebus tuis fecisti, quod faciendum putasti, non ut te paeniteat tribuisse pauperibus sed eum boni tui operis participem et moderatorem habere noluissepromitte de cetero in adiutorio domini, si et illum suae turpitudinis paenituerit et continentiam, quam deseruit, repetiuerit, te illi, sicut decet. in omnibus seruituram. ne forte, ut ait apostolus, det illi deus paenitentiam et resipiscat de diaboli laqueis. aquo captiuus ten uestrum. quoniam de legitimis eum et honestis nuptiis suscepisti. magis in patris quam in tua esse potestate quis nesciat? et ideo ei negari non potest. ubicumque illum esse cognouerit et iure poposcerit; ac per hoc, ut secundum tuam uoluntatem in dei possit nutriri et erudiri sapientia, necessaria illi
Abbreviated transcription (Latin):
diuit: qui cordis inspector eam uerũ dicere
sciuit. Et utiq maritũ habebat multarum
mulierũ uirũ. ꝙ dorũ alienorũ falsorumq
cultorem. Tu autẽ si ulle in ꝓposito quod & tec̃
susceꝑat ꝑduraret nec ate offensus in flagitiũ
corrusset: maritũ habebas non solũ fidelẽ et
uerũ m tecũ colentẽ. s etiã continentẽ. Qui
ꝓculdubio ꝓpositi ur̃i non immemor & si te¬
ad conuigalia cogeret indum̃ta ad suꝑba ta¬
m̾ ornamenta non cog̾et. Hȩc tibi scͥpsi qm̃
me consulendũ putasti: non ut tuũ rectũ in¬
stitutũ sermone meo frangerẽ. s qͦd te inor¬
dinate ⁊ incaute agente. uiri tui factũ dole
rem. De cuiꝰ reparatione debes uehem̾tissime
cogitare si uere ad xp̃m uis ꝑtin̾e. Indue ita¬
q humilitatẽ mentis. ꝙ ut te d̾s conseruet ꝑ-¬
seuerantẽ: noli maritũ contempnere pereun¬
tẽ funde ꝓ illo pias & assiouas orationes: sa¬

Expanded text:
divit, qui cordis inspector eam verum dicere divit, qui cordis inspector eam verum dicere scivit. Et utique maritum habebat multarum mulierum virum, et deorum alienorum falsorumque cultorem. Tu autem si et ille in proposito quod tecum susceperat, perduraret, nec a te offensus in flagitium corruisset, maritum habebas non solum fidelem, et verum Deum tecum colentem, sed etiam continentem; qui procul dubio propositi vestri non immemor, etsi ad conjugalia te cogeret indumenta, ad superba tamen ornamenta non cogeret. 11. Haec tibi scripsi, quoniam me consulendum putasti, non ut tuum rectum institutum sermone meo frangerem, sed quod te inorditate et incaute agente, viri tui factum rem. de cuius reparatione debes uehementissime cogitare, si uere ad Christum uis pertinere. indue itaque humilitatem mentis et, ut te deus conseruet perseuerantem, noli maritum contemnere pereuntem. funde pro illo pias et assiduas orationes, sa
Abbreviated transcription (Latin):
ilo inconsulto contemptoq y̾sumi. Quod si
omnino non siriet: quid tuo ꝓposito deperiro:
fibsit ut hinc displiceres dõ: quod coniuge tu¬
o ñ dũ defuncto. non indueras te sicut anna.
s sicut susanna Neq enĩ ille qui tecũ ia ceꝑat
custodire tam magnũ continentiȩ bonũ &̃¬
si conuigale non uiduale uoluisset ut accipe¬
res indumentũ: ad indecentẽ quoq te cõpi¬
lisset ornatũ. Quo & si aliqua dura conditi.
one cogereris. posses hab̾e in suꝑbo cultu cor
humile. Nempe apud patres hester illa regina
dm̃ timens. dm̃ colens. dõ subdita. marito re¬
gi alienigenȩ noneundẽ secũ dm̃ colenti tam̃
subiecta seruiebat Quȩ cũ extremo ꝑiculo non
suo tantũ. s ꝙ̃ gentis suȩ qui tunc erat popu¬
lus d̾i. dño ꝓsterneretur orando. in ipsa sua o-¬
ratione dixit. ita sibi ẽẽ ornatũ regiũ. sic̃ pan-¬
nũ menstrualẽ. Et ita orantẽ confestĩ exau-¬

Expanded text:
illo inconsulto contemptoque praesumi? quod si illo inconsulto contemptoque praesumi? quod si omnino non sineret. quid tuo proposito deperiret? absit, ut hinc displiceres deo. quod coniuge tuo nondum defuncto non induereri# sicut Anna sed sicut Susanna. Neque enim et ille, qui tecum iam coeperat custodire tam magnum continentiae bonum, etiamsi coniugale non uiduale uoluisset ut acciperes indumentum, ad indecentem quoque te compulisset ornatum, quo etsi aliqua dura condone cogereris, posses habere in superbo cultu cor humile. Nempe apud patres, Esther illa regina Deum timens, Deum colens, Deo subdita, marito regi alienigenae non eumdem secum colenti Deum, tamen subjecta serviebat; quae cum in extremo periculo, non suo tantum, sed etiam gentis suae, qui tunc erat populus Dei, Domino prosterneretur orando, in ipsa oratione sua dixit, ita sibi esse ornatum regium, sicut pannum menstrualem ; et ita orantem confestim exau
Abbreviated transcription (Latin):
usurpandũ fuit: unde nichi diuinitꝰ legimuˢ
imꝑatũ: Scͥptũ ẽ quidẽ mulieres ẽẽ non deb̾e
in habitu ornato. auriq circũpositione. et in¬
tortione criniũ: & cet̾a huimodi. quȩ uel ad manẽ
głam uel ad illecebram formȩ adhiberi solent¬
et merito rep̾bensa sunt s est quid̃a ꝓ modulo
ꝑsone habitus matronalis: auiduali ueste di¬
stinctus: qui potest fidelib coniugatis. salua
religionis obseruantia conuenire. Hunc te
maritus si depon̾e noluit. ne te uelut uiouã
illo uiuente iactares: puto qr ñ fuerat in hac
re usq ad dissensionis scandalũ ꝑducenous.
magis inobedientiȩ malo. quã ulliꝰ abstinen-¬
tiȩ bono. Qud eni ẽ absur diꝰ quã mulierẽ
de humili ueste uiro suꝑbire. cui te potiꝰ ex¬
pediret obtemperare canoidis morib quã
nigellis uestib repugnare: Quia ⁊ si te in
gratiꝰ marito obseruato exoratoq sumi: qua

Expanded text:
usurpandum fuit, unde nihil diuinitus legimus usurpandum fuit, unde nihil diuinitus legimus imperatum! scriptum est quidem mulieres esse debere in habitu ordinato aurique circumpositio et intortio crinium et cetera huius modi, quae uel ad inanem pompam uel ad inlecebram formae adhiberi solent. merito reprehensa sunt. sed est quidam pro modulo personae habitus matronalis a uiduali ueste distinctus, qui potest fidelibus coniugatis salua religionis obseruantia conuenire. hunc te maritus si deponere noluit, ne te uelut uiduam illo uiuente iactares, puto, quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus magis inoboedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. quid est enim absurdius quam mulierem de humili ueste uiro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis moribus quam nigellis uestibus repugnare, quia. etsi te indus posset marito obseruato exoratoque sumi quam
Abbreviated transcription (Latin):
sit refectio: uob̾ autẽ augustia. Parit̾ gͦ consi¬
liũ de omnib haberetis parit̾ moderaremi¬
ni. quio thesaurizandũ ẽẽt in celo: quid ad
stia: & in his disponendis atq faciendis. si qͥd
tibi forte meliꝰ uideretur. suggereres uiro reue¬
rent̾. eiusdẽq auctoritatẽ. tanꝗͣ tui capitis se¬
quereris obedient̾. ut omnes qui sanũ sapi¬
unt. ad quos posset ħ bonũ ur̃m fama ꝑfer¬
re de domus ur̃e fructu. ac pace gauderent: ꝙ ad¬
uersarius reuereretur: nil habens de uob̾ dicere
praui Porro si de faciendis elemosinis. et in pau¬
perib ĩpendendis reb tuis. de quo bono oꝑe. et
magno. tam euidentia p̃cepta sunt dñi. cũ uiro
tuo fideli. et tecũ sc̃a continentiȩ pacta seruan¬
te. consiliũ communicare deberes. euisdẽqn sꝑ
nere uoluntatẽ: quantomagis de habitu atq
uestitu nichil tibi p̃t̾ eiꝰ arbitriũ mutandũ uel

Expanded text:
is refectio, uobis autem angustia. pariter ergo consiis refectio, uobis autem angustia. pariter ergo consilium de omnibus haberetis, pariter moderaremini, quid thesaurizandum esset in caelo, quid ad  autem angustia. et in his disponendis atque faciendis si quid tibi forte melius uideretur, suggereres uiro reuerenter eiusdemque auctoritatem tamquam tui capitis sequereris oboedienter. ut omnes, qui sanum sapiunt, ad quos posset hoc bonum uestrum fama perferre, de domus uestrae fructu ac pace gauderent et aduersarins reuereretur nihil habens de uobis dicere praui. Porro si de faciendis elemosynis et in pauperes inpendendis rebus tuis, de quo bono opere et magno tam euidentia praecepta sunt domini. cum uiro tuo fideli et tecum sancta continentiae pacta seruante consilium communicare deberes eiusdemque non spernere uoluntatem, quanto magis de habitu atque uestitu nihil tibi praeter eius arbitrium mutandum uel
Abbreviated transcription (Latin):
apłs petrus. mulieres sc̃ȩ quȩ in dm̃ sꝑabant
ornabant se subiectȩ suis uris: sicut sarra ob¬
sequebatur habrahȩ dm̃m eũ uocans. cuius
inquit facte estis filiȩ cũ adxp̃ĩanas non ad
uideas feminas loqueretur. Quid autẽ mirũ
si pat̾ communẽ filiũ nolebat huiꝰ ute susten¬
taculis amatre nudari. ignorans quio secta¬
turus eẽt. cũ in etate grandiuscula eẽ cepiˢ¬
set. utrũ monachi ꝓfessionẽ an ecclasticum
ministeruĩ: an coniugalis necessitudinis uin-¬
culũ Quamius enĩ ad meliora excitandi.
et erudiendi sint filii scorũ: unusquisq tam̃
ꝓpriũ donũ habet ex dõ. aliꝰ sic. aliꝰ uͭ sic. nisi
forte talia ꝓspiciens ⁊ p̾cauens rep̃hendendꝰ
ẽ pat̾. cũ beatus apłs dicat. quisquis autem
suis ⁊ maxime domesticis non ꝓuidet. fidẽ
denegat: et est infideli deterior. Cũ uͦ de facien¬
dis ipsis elemosinis loqueretur ait Non ut alisᷤ¬

Expanded text:
apostolus Petrus, mulieres sanctae, q u ae in deum sperabant, apostolus Petrus, mulieres sanctae, q u ae in deum sperabant, ornabant se subiectae suis uiris. sicut Sarra obsequebatur Abrahae dominum eum uocans, cuius. inquit, factae estis filiae. cum ad Christianas, non ad Iudaeas feminas loqueretur. Quid autem mirum, si pater communem filium nolebat huius uitae sustentaculis a matre nudari ignorans, quid sectaturus esset, cum in aetate grandiuscula esse coepisset, utrum monachi professionem an ecclesiasticum ministerium an coniugalis necessitudinis uinculum? quamuis enim ad meliora excitandi et erudiendi sint filii sanctorum, unusquisque tamen proprium donum habet adeo alius sic aliusautemsic, nisi forte talia prospiciens et praecauens reprehendendus est pater, cum beatus apostolus dicat: Quisquis autem suis et maiime domesticis non prouidet, fidem denegat et est infideli deterior. cum uero de faciendis ipsis elemosynis loqueretur, ait : Non ut ali
Abbreviated transcription (Latin):
stitate seruiret: intellige ꝑ illas elemosinas tuaˢ
quib cor eus euersũ ẽ. quanto grauiore dãpno
ꝑcussa fueris. quã sunt illa lucra quȩ celestia
cogitabas. Si enĩ habet ibi magnũ locũ paniᷤ
fractus esurienti quantũ locũ ibi credenda est
hab̾e miscd̃ia qua homo eripitur diabolo tan¬
quã leoni rugienti: ⁊ quẽ deuoret inquirenti:
N eq h ita dicimus. ut si quisquã scandalizat᷑
fuerit. de bonis oꝑib nr̃is: ab eis desistentũ pu¬
temus. S alia causa ẽ alienarũ. alia necessa-¬
riarũ in societate aliqua ꝑsonarũ. alia fideli.
alia infidelis. alia parentũ gͥ filios. alia filiorũ
gͥ parentes. alia postremo ea quȩ in his reb
uel maxime intuenda ẽ uiri ⁊ uxoris. ubimu¬
lierẽ coniugatã non licet dice. facio quod uolo
demeo: cũ ⁊ipsa non sit sua s capitis sui. hoc
est uiri sui. Nam sic quedã ut commemorat

Expanded text:
stitate seruiret, intellege, per illas elemosynas tuas. stitate seruiret, intellege, per illas elemosynas tuas. quibus cor eius euersum est, quanto grauiore damno percussa fueris, quam sunt illa lucra, quae caelestia cogitabas. si enim habet ibi magnum locum panis fractus esurienti, quantum locum ibi credenda est habere misericordia, qua homo eripitur diabolo tamquam leoni rugienti et. quem deuoret. inquirenti! Neque hoc ita dicimus. ut, si quisquam scandalizatus fueiit de bonis operibus nostris, ab eis desistendum putemus; sed alia causa est alienarum alia necessariarum in societate aliqua personarum, alia fidelis alia infidelis: alia parentum erga filios alia filiorum erga parentes. alia postremo ea, quae in his rebus uel maxime intuenda est, uiri et uxoris, ubi mulierem coniu gatam non licet dicere: \'Facio, quod uolo, de meo\', cum et ipsa non sit sua sed capitis sui, hoc est uiri sui. nam sic quaedam, ut commemorat
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ ẽẽt tã fida societas ut auob̾ cõmu¬
nit̾ teneretur. non solũ summa castitas ue¬
rũ ꝙ̃ głosa pauꝑtas Nunc autẽ in conside¬
rata festinatione attende quid fec̾is. VUt enim
de illis monachis a quib te iꝑse non edifica¬
tam. s spoliatã ẽẽ conqueritur. ego bene sen¬
tiã. nec homini p̃ ira turbatũ oculũ habenti
contra di fortasse famulos facile consentiã:
ñquid tantũ bonũ ẽ. quod pauperũ carnem
largiorib elemosinis refecisti: quantũ malũ
est quod uiritui m̃tẽ atam bono ꝓposito sub¬
riusti: An cuiꝰquã tibi temꝑalis salus carior
ẽẽ debuerat: quã huiꝰ et̾na: Nonne si amplio¬
rẽ miscd̃iã cogit᷑as id̾o pauꝑib restuas erogare
differres: ne scandalizatus maritus tuus dõ
ꝑiret: uberiores tibi elemosinas d̾s imputarq:
Pinde si recolis quid ad quisiueras. quando lu-¬
crata fueras uirũ tuũ. ut tecũ xp̃o sanctiore ca-¬

Expanded text:
quorum esset tam fida societas, ut a uobis commuquorum esset tam fida societas, ut a uobis communiter teneretur non solum summa castitas uerum etiam gloriosa paupertas. Nunc autem inconsiderata festinatione adtende quid feceris. ut enim de illis monachis, a quibus te ipse non aedificatam sed spoliatam esse conqueritur, ego bene sentiam nec homini prae ira turbatum oculum habenti contra dei fortasse famulos facile consentiam. numquid tantum bonum est, quod pauperum carnem largioribus elemosynis refecisti, quantum malum est, quod uiri tui mentem a tam bono proposito subruisti? an cuiusquam tibi temporalis salus carior esse debuerat quam huius aeterna? nonne, si ampliorem misericordiam cogitans ideo pauperibus res tuas erogare differres. ne scandalizatus maritus tuus deo periret, uberiores tibi deus elemosynas inputaret? proinde, si recolis. quid adquisiueras, quando lucrata fueras uirum tuum, ut tecum Christo sanctiore ca
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilẽ. nec ꝑ eandẽ naturã atq substantiã
s assũpta uisibili specie sicut uoluit apparu¬
isse quib apparuit. quando ꝑ corꝑis oculis in
scͥpturis sc̃is uisus e̾e narratur. in aduitorio do¬
mini inconcusse credo: & quantũ ipse donat
intelligo. De spũali autẽ corꝑe quod in resur¬
rectione habebimus quantã capiat in meluiᷤ
commutationẽ. utrũ in simplicitatẽ sỹc cedat
ut totus homo ĩa sp̃c sit. an quod magis pu¬
to .s. ñdũ plena fiducia confirmo. ita futurũ
sit spiritale corpus. ut ꝓpt̾ quandã ineffabi¬
lẽ facilitatẽ spiritale dicatur. seruet tamen
substantiã corꝑalẽ. quȩ ꝑ se ipsam uiu̾e ac
sentire ñ possit. s ꝑillũ qui ea utit᷑ sp̃m. neq
enĩ ⁊ nunc qr corpus dicit᷑ animale. eadẽ est
animȩ natura quȩ corꝑis. ⁊ utrũ si corꝑoris
quãuis iã immortalis atq in corruptibilis

Expanded text:
inuisibilem nec per eandem naturam atque substantiam inuisibilem nec per eandem naturam atque substantiam sed adsumpta uisibili specie, sicut uoluit, apparuisse, quibus apparuit, quando per corporis oculos in scripturis sanctis uisus esse narratur, in adiutorio domini inconcusse credo et, quantum ipse donat, intellego. De spiritali autem corpore, quod in resurrectione habebimus, quantam capiat in melius commutationem, utrum in simplicitatem spiritus cedat, ut totus homo iam spiritus sit, an, quod magis puto, sed nondum plena fiducia confirmo, ita futurum sit spiritale corpus, ut propter quandam ineffabilem facilitatem spiritale dicatur, seruet tamen substantiam corporalem, quae per se ipsam uiuere ac sentire non possit sed per illum, qui ea utitur. spiritum — neque enim et nunc, quia corpus dicitur animale, eadem est animae natura quae corporis —, et utrum, si corporis quamuis iam inmortalis atque incorruptibilis
Abbreviated transcription (Latin):
ta. diligenti ⁊ tranquilla consideratione quȩ¬
rendũ uel discendũ uel docendũ. Neq enim
quorũlibet disputationes quãuis catholicorũ
⁊ laudatorũ hominũ uelut scripturas canoni¬
cas hab̾e debemus: ut nob̃ ñ liceat salua ho¬
norificentia quȩ illis debetur hominib aliqͥd
in eorũ scriptis imꝓbare atq respuere. si for¬
te inuenerimꝰ quod alit̾ senserint quã ueritaᷤ
habet. diuino adiuitorio uel ab aliis intellecta
uel a nob̃. Qualis ego sũ in scͥptis aliorũ: tales
uolo ẽẽ intellectores meorũ. Deniq in his oĩb
quȩ de opusculis sc̃orũ atq doctorũ cominemo¬
raui. ambrosii. iheronimni. athanasii. Gregorii.
& si qua aliorũ talia leg̾e potui quȩ cominemo¬
raui longum putaui: dm̃ non ẽẽ corpus. nec for¬
mȩ humanes habere m̾bra nec eũ ẽẽ ꝑ locorũ
spacia diuisibilẽ. ⁊ ẽẽ natura incominut abilit̾

Expanded text:
ta diligenti et tranquilla consideratione quaeta diligenti et tranquilla consideratione quaerendum uel discendum uel docendum. neque enim quorumlibet disputationes quamuis catholicorum et laudatorum hominum uelut scripturas canonicas habere debemus, ut nobis non liceat salua honorificentia, quae illis debetur hominibus, aliquid in eorum scriptis inprobare atque respuere, si forte inueuerimus, quod aliter senserint, quam ueritas habet diuino adiutorio uel ab aliis intellecta uel a nobis. talis ego sum in scriptis aliorum, tales uolo esse intellectores meorum. denique in his omnibus, quae de opusculis sanctorum atque doctorum commemoraui, Ambrosii, Hieronymi, Athanasii, Gregorii, et si qua aliorum talia legere potui, quae commemorare longum putaui, deum non esse corpus nec formae humanae habere membra nec eum esse per locorum spatia diuisibilem et esse natura incommutabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
facit qui antropomoiphitȩ sunt. qͥ dicũt
dm̃ habe m̃bra. quȩ &̾ noshabemꝰ. Uerbi cau¬
sã dr ds hab̾e oculos. qr oculi dñi respiciũt
omnia. manus dñi facit omnia. Et audiuit
in quit ada sonũ pedũ dñi deambulantis
in paradiso. Hec simplicit̾ audiunt. & huma¬
nas imbecillitatis ad dĩ magnificentiã re-¬
ferunt. Ego autẽ dico. quod d̃s totus oculus
dicat. Qui plantauit aurẽ non audiet: Et
non dixit qui plantauit aurẽ gͦ ipse aurẽ
non habet non dixit gͦ ipse oculos ñ habet:
s quid dixit: Qui plantauit aurẽ non au¬
diet qui finxit oculos non considerat. Oen¬
bra tulit efficientias dedit Hȩc omnia de
litteris eorũ ⁊ latinorũ ⁊ grecorũ qui priores
nob̾ in ȩccła catholica uiuentes diuina eloqͥa
tractauerunt ideo cõmemoranda arbitratꝰ
sũ: ut sciat iste fũ siquis alit̾̃ quã ipse sentit.
deposita dissensionis amaritudine. et fr̃ne ca¬
ritatis suauitate in integrũ restituta atq serua¬

Expanded text:
dicunt Deum habere membra quae etiam nos habemus. Verbi causa, dicitur Deus habere oculos, quia oculi Domini respiciunt omnia; manus Domini facit omnia: « Et audivit, » inquit, « Adam sonum pedum Domini deambulantis in paradiso » : haec simpliciter audiunt, et humanas imbecillitates ad Dei magnificentiam referunt. Ego autem dico quod Deus dicat: Qui plantauit aurem, non audiet? et non dixit qui plantauit, ergo ipse aurem non habet\'; non dixit \'ergo ipse oculos non habet\'; sed quid dixit? qui plantauit aurem, non audiet? qui finxit oculum, non considerat? membra tulit, efficientias dedit. Haec omnia de litteris eorum et Latinorum et Graecorum, qui priores nobis in catholica ecclesia uiuentes diuina eloquia tractauerunt, ideo commemoranda arbitratus sum, ut sciat iste frater, si quid aliter quam isti sentit, deposita dissensionis amaritudine et fraternae caritatis suauitate in integrum restituta atque serua
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ formã & figurã noseẽ crederet similes
dõ ꝓp̃terea eadẽ scͥptura. ⁊ alas hab̾e dm di¬
xit: quas nos utiq ñ habemus. Sicut gͦ alaᷤ
cũ audimus ꝓtectionẽ intelligimus. sic ⁊ cũ
dimus faciẽ. notitiã qua innotescit. ꝙ si qͥd
aliuo eadẽ scͥptura tale cominemorat. puto
spiritualit̾ intelligendũ. Neq hoc ego tantũ
aut ego pͥor. s omnes qui qualicũq sp̃ua¬
li intelligentia resistunt eis: qui obhoc an¬
tropomorphi nominant᷑. Ex quorũ litt̾is
ne multa commemorando maiores moraᷤ
faciã s unũ sc̃i iheronimi int̾pono ut noue¬
rit iste fr̃ non se de hacre mecũ magis quã
cũ priorib ag̾e deb̾e: si quid eũ contra per-¬
mouet. Cũ gͦ ille uir in scͥpturis doctissimꝰ
psalmũ exponeret ubi dictũ ẽ intelligite gͦ
qui insipientes estis in populo ⁊ stulti ali¬
quando sapite. qui plantauit aurẽ ñ audi¬

Expanded text:
huius formam et figuram nos esse crederet similes huius formam et figuram nos esse crederet similes deo, propterea eadem scriptura et alas habere deum dixit, quas nos utique non habemus. sicut ergo, alas cum audimus, protectionem intellegimus, sic et, cum dimus faciem, notitiam, qua innotescit; et si quid aliud eadem scriptura tale commemorat, puto spiritaliter intellegendum neque hoc ego tantum aut ego prior sed omnes, qui qualicumque spiritali intellegentia resistunt eis, qui ob hoc anthropomorphi nominantur. ex quorum litteris ne multa commemorando maiores moras faciam, hoc unum sancti Hieronymi interpono, ut nouerit iste frater non ae de hac re mecum magis quam cum prioribus agere debere, si quid eum contra permouet. Cum ergo ille uir in scripturis doctissimus psalmum exponeret, ubi dictum est: Intellegite ergo, qui insipientes estis in populo, et stulti aliquando sapite. qui plantauit aurem, non audi
Abbreviated transcription (Latin):
runt. qm̃ ad dãpnationẽ resurgent: qr ꝑ fi¬
dem uerã quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑatur cor mun¬
dare noluerunt. Et ideo sequitur ⁊ dicit. Neq
his qui dm̃ uidere noluerit: potest dm̃ uide¬
re. Deinde qr occurrebat etiã omnes impios
uelle dm̃ udere. statĩ ut ostenderet quare di¬
xerit. qui dm̃ uidere noluerit. qr utiq utiq
illo mͦ ñ uult dm̃ uid̾e impiꝰ qr cor munda¬
re ñ uult. quo ille uideri poterit. secutus ad¬
mundo. nec corꝑalib oculis d̃s querit᷑. nec
circũscͥbitur uisu. nec tactu tenetur. nec au¬
ditur affatu: nec sentitur incessu. Quib ũ
bis beatus ambrosius uoluit ad monere qͥo
debeant homines p̾parare. qui dm̃ uolunt
uidere. hoc est cor mundare ꝑ fidẽ. quȩ per
dilectionẽ oꝑatur. dono sp̃c scĩ unde pignꝰ
accepimus quo illa uisionẽ desiderare no¬
uerimus. slam de m̃bris ci quȩ assidue scͥ¬
ptura commemorat. nequisqua scd̃m carniˢ

Expanded text:
runt, quoniam ad damnationem resurgent, quia per firunt, quoniam ad damnationem resurgent, quia per fidem ueram, quae per dilectionem operatur, cor mundare noluerunt. et ideo sequitur et dicit: neque is, qui deum uidere noluerit. potest deum uidere\'. deinde, -quia occurrebat etiam omnes impios uelle deum uidere, statim, ut ostenderet, qua re dixerit qui deum uidere noluerit\', quia utique illo modo non uult deum uidere impius, quia cor mundare ncorde: nec corporalibus oculis Deus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur rbis beatus Ambrosius uoluit admonere, quid debeant homines praeparare, qui deum uolunt uidere, hoc est cor mundare per fidem, quae per dilectionem operatur, dono spiritus sancti, unde pignus accepimus, quo illam uisionem desiderare nouerimus. Nam de membris dei, quae assidue scriptura commemorat, ne quisquam secundum carnis