comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
actio nr̃a uersat᷑ & quicquid ꝓpt̾ exem¬
pla uł cauenda uł imitanda. ⁊pter
qͣrumq rerũ quȩ nr̃is accõmodata sunt
usib necessaria dociuñta. historica cog¬
intione colligimꝰ. De his gͦ sermo cirm fit:
et futura eẽ. dicuntur. sine ulla muta¬
bilitate tempors. Non enĩsic fuer̃t ut
eẽ desinerẽt. aut sic futura st̃: quasi nẽ
ñ sint. s id ipsum eẽ. semꝑ habuer̃t. semp
habitura sunt. Manent autẽ ñ tanqͣm
inspaciis locorũ fixa ueluti corꝑa. s ĩ na¬
tura in corꝑali. sic intelligibilia p̃sto st̃
m̃tis aspectib: sic̃ ista in locis uisibilia
uł contrectabilia corꝑis sensib. Non aũ
solum rerũ sensibiliũ in locis positarũ
sine spaciis localib manent intelligibi¬
les in corꝑalesq rationes: uerũ etiã mo¬
tionũ intemꝑib transeuntiũ. sine deꝑal
transitu stant etiã ipse titiq incelligib¬
les ñ sensibiles. ad quas m̃tis acie ꝑtiemr
paucor ẽ. Et cum ꝑuenit᷑ qnͣtum fieri

Expanded text:
ra versatur; et quidquid propter exempla vel cavenda, vel imitanda, et propter quarumque rerum quae nostris accommodata sunt usibus necessaria documenta, historica cognitione colligimus. 23. De his ergo sermo cum fit, et futura esse dicuntur, sine ulla mutabilitate temporum. Non enim sic fuerunt ut esse desinerent, aut sic futura sunt quasi nunc non sint: sed idipsum esse semper habuerunt, semper habitura sunt. Manent autem, non tanquam in spatiis locorum fixa veluti corpora: sed in natura incorporali sic intelligibilia praesto sunt mentis aspectibus, sicut ista in locis visibilia vel contrectabilia corporis sensibus. Non autem solum rerum sensibilium in locis positarum sine spatiis localibus manent intelligibiles incorporalesque rationes; verum etiam motionum in temporibus transeuntium sine temporali transitu stant etiam ipsae utique intelligibiles, non sensibiles. Ad quas mentis acie pervenire paucorum est; et cum pervenitur, quantum fieri
Abbreviated transcription (Latin):
stionẽ sat ẽ. nisi fieret insensu que¬
dam imago simillima reieiꝰ quam
cernendi modꝰ adhibitus fuerit: qͥ
possit concursũ seꝑare radior̃. Ex u¬
no quippe ocło quolibet mͦ deducto
aut imp̃sso aut in torto. si alt̾ clau¬
sus ẽ. duplicit̾ uidi aliquio qd̃ sit
unũ nullo pacto pot̃. Que cumita
fint: tria hȩc quamuis diuersa na

Expanded text:
stionem satis est; nisi fieret in sensu nostro quaestionem satis est; nisi fieret in sensu nostro quaedam imago simillima rei ejus quam cernendi modus adhibitus fuerit, qui possit concursum separare radiorum. Ex uno quippe oculo quolibet modo deducto, aut impresso, aut intorto, si alter clausus est, dupliciter videri aliquid quod sit unum nullo pacto potest. 5. Quae cum ita sint, tria haec q
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o sensui ex ea re quȩ uidebat᷑ im¬
p̃ssam. Erat gͦ etiã cum uidẽmꝰ et
illa erat clarior ⁊ exp̃ssior s multũ
ꝯiuncta cum specie rei eiꝰ quȩ cer¬
nebat᷑: ut discerni omĩno ñ posset
et ipsa erat uisio. Qum etiã eum lu-¬
cerne flãmula. modo qͦdam diuari-¬
catis radiis ocłorum qͣsi geminaret᷑
due uisiones fiunt. cum sit res una
quȩ uidet᷑. Singłatim quippe affici-¬
unt᷑ idem radii de suoquisq ocło e¬
micantes: dum ñ sintint in illud corpꝰ
intuendũ parit̃ ꝯuineteq concur¬
rere ut unꝰ fiat ex utroq contuitus.
Et ideo siocłm tutũ clauserimꝰ nonge¬
minũ ignem s sicutiẽ. unum uide¬
bimꝰ. Cur autẽ sinistro clauso illa spe-¬
cies uidi desinit quȩ ad dextrũ erat.
uicissimq dextͦ clauso. illa int̾morit᷑
quȩ ad sinstrũ erat: ⁊ longũ: ⁊ rei
p̃senti ñ necessarium mͦ querere atq
disserere. Qđ enim ad susceptã que¬

Expanded text:
nostro sensui ex ea re quae videbatur imnostro sensui ex ea re quae videbatur impressam. Erat ergo etiam cum videremus, et illa erat clarior et expressior; sed multum conjuncta cum specie rei ejus quae cernebatur, ut discerni omnino non posset; et ipsa erat visio. Quin etiam cum lucernae flammula modo quodam divaricatis radiis oculorum quasi geminatur, duae visiones fiunt, cum sit res una quae videtur. Singillatim quippe afficiuntur idem radii de suo quisque oculo emicantes, dum non sinuntur in illud corpus intuendum pariter conjuncteque concurrere, ut unus fiat ex utroque contuitus. Et ideo si unum oculum clauserimus, non geminum ignem, sed sicuti est unum videbimus. Cur autem sinistro clauso illa species desinit videri quae ad dextrum erat, vicissimque dextro clauso illa intermoritur quae ad sinistrum erat, et longum est et rei praesenti non necessarium modo quaerere atque disserere. Quod enim ad susceptam quae
Abbreviated transcription (Latin):
erit. qͣmuis illa inanulo maneat un-¬
de ista facta ẽ. Sic senfus ocłor ñ idõ
ñ ht̃ imaginẽ corꝑis qd̃ uidet᷑. quam¬
diu idet᷑: quia eo detracto ñ remanet
Ac ꝑ hoc tardiorib ingeniis difficillime
ꝑsuderi potest. formari in sensu nr̃o
imaginẽ reiuisibilis cum eã uidemꝰ.
et eandem formã esse uisionẽ. S quifor¬
te adu̾terunt qd̾ cõmemorab orñita
in hac inqͥsitione laborabunt. Plerũq
cum diuscle attendimꝰ queq lumĩa¬
ria ⁊ deinde ocłos clauserimꝰ quasi
u̾sant᷑ in conspectu qͥdam lucidi co¬
lores uarie sese cõmutantes. ⁊ minus
minꝰq fulgentes: donec om̃ino disistãt.
Quas uitelligendum ẽ. liquias ẽẽ for¬
me illius quȩ facta erat insensii cum
corpꝰ lucidum uideret᷑ paulatumq
et quodam mͦ gradatim deficiendo
uariari. Nam et insertarum fenestra¬
rum cãcellisi eos forte intueba¬
mur sp̃esin illis apparuere colorib
ut manifestũ sit hanc affectionem

Expanded text:
t unde ista facta est. Sic sensus oculorum non ideo non habet imaginem corporis quod videtur quamdiu videtur, quia eo detracto non remanet. Ac per hoc tardioribus ingeniis difficillime persuaderi potest, formari in sensu nostro imaginem rei visibilis, cum eam videmus, et eamdem formam esse visionem. 4. Sed qui forte adverterint quod commemorabo, non ita in hac inquisitione laborabunt. Plerumque cum diuscule attenderimus quaeque luminaria, et deinde oculos clauserimus, quasi versantur in conspectu quidam lucidi colores varie sese commutantes, et minus minusque fulgentes, donec omnino desistant: quos intelligendum est reliquias esse formae illius quae facta erat in sensu, cum corpus lucidum videretur, paulatimque et quodam modo gradatim deficiendo variari. Nam et insertarum fenestrarum cancelli, si eos forte intuebamur, saepe in illis apparuere coloribus: ut manifestum sit, hanc affectionem
Abbreviated transcription (Latin):
nebras ext̾iores. Beatigͦ qui factis ⁊ mo¬
rib cantant canticũ graduũ: ⁊ uẽ his
qui trahunt peccata sic̃ restem longam.
Sic ẽ autẽ requies uoluntatis quẽ dici mꝰ
finẽ. si adhuc refert᷑ ad aliud: quẽad mo¬
dum possumꝰ dic̃e requiem pecł eẽ. in am¬
bulando. cum ponit᷑ unde alius innitat᷑¬
cum passib ꝑgitur. Si autẽ aliquid ita
placet: ut in eo cum aliqua delecta¬
tione uoluntas adquiescat. ñdum ẽ.
tñ illuo quo tendit᷑. s hoc refertur ad
aluid: deputet᷑ ñ tanqͣm patria ciuis

Expanded text:
nebras exteriores . Beati ergo qui factis et monebras exteriores . Beati ergo qui factis et moribus cantant canticum graduum: et vae iis qui trahunt peccata, sicut restem longam . Sic est autem requies voluntatis quem dicimus finem, si adhuc refertur ad aliud, quemadmodum possumus dicere requiem pedis esse in ambulando, cum ponitur unde alius innitatquo passibus pergitur. Si autem aliquid ita placet, ut in eo cum aliqua delectatione voluntas acquiescat; nondum est tamen illud quo tenditur, sed et hoc refertur ad aliud, ut deputet
Abbreviated transcription (Latin):
uisionẽ. Et uoluntas hanerem uidendi:
finẽ ht̃ huiꝰ rei uisionẽ. Uoluntas itaq ui¬
dendi cicatricem finẽ suũ expetit: hoc ẽ.
iusionẽ cicatricis. et ad eam ultra ñ ꝑtinet.
Uoluntas enĩꝓbandi uuliis fuisse. alia uo¬
luntas ẽ. quamuis ex illa religet᷑: euius
itẽ finis ẽ. ꝓbatio uulnis. Et uoluntas ui¬
dendi fenestram: finem ht̃ fenestre uisio¬
nem. Altera: enĩ quȩ ex ista nectit᷑. uolũ¬
tas ꝑ fenestm udendi tͣnseuntes: cuiꝰitem
finis ẽ. uisio tͣnseuntiũ. Recte autẽ sunt
uoliuitates et om̃s sibimet religate. si bo¬
naẽ. illa quo cuncte referunt᷑ si autem
pͣua ẽ. prauȩ sunt om̃s. Et idõ rectarum
uoluntatũ conexio. iter ẽ. quoddam ascẽ¬
dentiũ ad beatitudinẽ: qd certis uelut
passib ꝑgit᷑. Erauarum autẽ atq distor¬
tarũ uoluntatũ implicatio. uincłm ẽ. qͦ
alligabit᷑ qui hoc agit: ut ꝓiciat᷑ in te-¬

Expanded text:
visionem: et voluntas hanc rem videndi, visionem: et voluntas hanc rem videndi, finem habet hujus rei visionem. Voluntas itaque videndi cicatricem, finem suum expetit, hoc est visionem cicatricis, et ad eam ultra non pertinet: voluntas enim probandi vulnus fuisse, alia voluntas est, quamvis ex illa religetur, cujus item finis est probatio vulneris. Et voluntas videndi fenestram, finem habet fenestrae visionem: altera est enim quae ex ista nectitur voluntas, per fenestram videndi transeuntes, cujus item finis est visio transeuntium. Rectae autem sunt voluntates et omnes sibimet religatae, si bona est illa quo cunctae referuntur: si autem prava est, pravae sunt omnes. Et ideo rectarum voluntatum connexio iter est quoddam ascendentium ad beatitudinem, quod certis velut passibus agitur: pravarum autem atque distortarum voluntatum implicatio, vinculum est quo alligabitur qui hoc agit, ut projiciatur in te
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Finẽ fortasse uoluntatis ⁊ reqͥem pos¬
sumꝰ recte dic̾e uisionem: ad hoc ditm¬
taxat unũ. Ñeq enim ꝓpt̾ea nicħ aliud
uolet. quia udet aliquio qd uolebat
N onitaq om̃ino ipsa uoluntas hominis
cuiꝰ finis ñ est nͥ beatitudo. s ad hoc u¬
num int̾im uoluntas uidendi finem
ñ habet nͥ uisionẽ. siue io referat ad
aliuo siue ñ referat. Si enim ñ refert
ad aliud usionẽ: s tantũ uoluit ut
uidet. non ẽ disputandum quomͦ ostĩ¬
dat᷑ finẽ uoluntatis ẽẽ uisionem. Ma¬
nifestum ẽ enim. Si autẽ refert ad ali¬
ud: uult utiq aliud. nec iam uidenol
uoluntas erit aut si indendi. ñ hoc
uidendi. Tanquam si uelit quisq uudẽ
cicatricem. ut inde doceat uulnꝰ fuisse:
aut si uelit uide fenestm. ut ꝑ fenestram
runt᷑ ad finẽ illius uoluntatis quo uolu¬
mus beate uitiere. ⁊ ad eam ꝑuenire uitã
quȩ ñ referat᷑ ad aliud: s amanti ꝑse ipsa
sufficiat. Uoluntas gͦ uicdendi: sinem ht̃

Expanded text:
. Finem fortasse voluntatis et requiem possumus recte dicere visionem, ad hoc duntaxat unum. Neque enim propterea nihil aliud volet, quia videt aliquid quod volebat. Non itaque omnino ipsa voluntas hominis, cujus finis non est nisi beatitudo, sed ad hoc unum interim voluntas videndi finem non habet nisi visionem, sive id referat ad aliud, sive non referat. Si enim non refert ad aliud visionem, sed tantum voluit ut videret; non est disputandum quomodo ostendatur finem voluntatis esse visionem: manifestum est enim. Si autem refert ad aliud, vult utique aliud, nec jam videndi voluntas erit: aut si videndi, non hoc videndi. Tanquam si velit quisque videre cicatricem, ut inde doceat vulnus fuisse; aut si velit videre fenestram, ut per fenestram runtur ad finem illius voluntatis qua volumus beate vivere, et ad eam pervenire vitam quae non referatur ad aliud, sed amanti per se ipsam sufficiat. Voluntas ergo videndi, finem habet
Abbreviated transcription (Latin):
excidit. nec tñpenitus excidit: quia
pot̃ recognosci cum uenĩt. hoc eẽ. qd̾
qeiebat᷑. S quomͦ mens ueniat in
mentẽ. quasi possit mens in mente
ñ eẽ. Htic accedit qr siparte inuen¬
ta ñ se totam querit: tnͣ totase que¬
rit. Tota gͦ sibi presto ẽ. et quid adhuc
querat᷑ non ẽ. Hoc enĩ deest quod
querit᷑. ñ illa que querit. Cum itaq
tota se querit. iucħ euis deest. Aut
si ñ tota se querit. s pars quȩ ẽ. in¬
uenta querit partẽ quȩ nundum
inuenta ẽ: non se gͦ mens quer it cu

Expanded text:
excidit, nec tamen penitus excedit; quia excidit, nec tamen penitus excedit; quia potest recognosci, cum venerit, hoc esse quod quaerebatur. Sed quomodo mens veniat in mentem, quasi possit mens in mente non esse? Huc accedit, quia si parte inventa, non se totam quaerit, tamen tota se quaerit. Tota ergo sibi praesto est, et quid adhuc quaeratur non est: hoc enim deest quod quaeritur, non illa quae quaerit. Cum itaque tota se quaerit, nihil ejus deest. Aut si non tota se quaerit, sed pars quae inventa est quaerit partem quae nondum inventa est; non se ergo mens
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. sic tota uiuit. Nouit autẽ uiu̾e
se. Totam se gͥ nouit. Postremo cũ
se mens nosse querit: mentẽ se eẽ.
iam nouit. Alioquin se utrum se
querat ignorat ⁊ aliud ꝓ alio forsitan
querat. Fieri enim potest ut ipsa ñ
sit mens atq ita dum mentẽ nosse
querit. ñ se ipsam querat. Quappt̃
qm̃ cum querit mens quid sit meis.
nouit qd̃ se querat: ꝓfecto nouit qd̾
ipsa sit mens. Porro si hoc inse no¬
uit qd mensẽ. et tota mensẽ. totam
se nouit. S ecce ñ se nou̾it eẽ mentẽ.
Cum autẽ se querit. hoc tantũ mͦ no¬
u̾it: qd se querat. Pot̃ enim etiam
sic aliud ꝓ alio querere: si hoc nescit. Ut
autẽ querat aliud ꝓ alio: ꝓculdubio
nouit quid querat. At sinouit quid
querat: ⁊ se ipsam querit: se ipsamu¬
tiq nouit. Quidgͦ adhuc querit: Quod
si ex parte se nouit. ex parte autẽ ad
tam. totam: nouit qͣnta sit tota. Atq
ita querit qd̾ deest qũeadmodum so¬
lemus querere ut ueniat inmentẽ qd̾

Expanded text:
est, sic tota vivit. Novit auteest, sic tota vivit. Novit auteo cum se nosse mens quaerit, mentem se esse jam novit: alioquin utrum se quaerat ignorat, et aliud pro alio forsitan quaerat. Fieri enim potest ut ipsa non sit mens, atque ita dum mentem nosse quaerit, non se ipsam quaerat. Quapropter, quoniam cum quaerit mens quid sit mens, novit quod se quaerat, profecto novit quod ipsa sit mens. Porro si hoc in se novit quod mens est, et tota mens est, totam se novit. Sed ecce non se noverit esse mentem, cum autem se quaerit, hoc tantummodo noverit quod se quaerat. Potest enim etiam sic aliud pro alio quaerere, si hoc nescit: ut autem non quaerat aliud pro alio, procul dubio novit quid quaerat. At si novit quid quaerat, et se ipsam quaerit, se ipsam utique novit. Quid ergo adhuc quaerit? Quod si ex parte se novit, ex parte autem adhtam totam, novit quanta sit tota. Atque ita quaerit quod deest, quemadmodum solemus quaerere, ut veniat in mentem quod
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nouerit: querentẽ se iam nouit. Iã
se gͦ nouit. Quappter ñ potest omĩno
hescire se. quȩ dum se nescientẽ scit
se utiq scit. Si autẽ se nescientem
nesciat: non se queret ut sciat. Qua¬
ꝓpt̾ eo ipso quo se querit magis se sibi
notam: qmͣ ignotam eẽ. conuincit᷑.
N ouit enĩse querentẽ atq nescientẽ:
dumse querit ut nou̾it. Quid gͦ dice¬
mus. An qd ex parte se nouit ex parte
ñ nouit: s absurdum ẽ. dicere: non-
totam eam scire qd̾ scit. Non dicoto¬
tum scit. secd quod scit tota scit. Cum
itaq aliquio de se scit. qd̃ nisi tota
non potest: tota se scit. Scit autẽ se
aliquid scientẽ: nec quicqͣm scire po¬
test nͥ tota. Seit se gͥ dotam. Deinde
quid eiꝰ ei tam notum ẽ. quam seui
on potest autẽ uere:¬
et mens eẽ. et ñ uiuere: qnͣdo
habet etiam amplius ut intelligat.
Nam ⁊ animȩ bestiarum uiuunt:
s ñ intelligunt. Siẽ gͦ mens totam̃s

Expanded text:
ut noverit, quaerentem se jam novit. Jam ut noverit, quaerentem se jam novit. Jam se ergo novit. Quapropter non potest omnino nescire se, quae dum se nescientem scit, se utique scit. Si autem se nescientem nesciat, non se quaerit ut sciat. Quapropter eo ipso quo se quaerit, magis se sibi notam quam ignotam esse convincitur. Novit enim se quaerentem atque nescientem, dum se quaerit ut noverit. mus? an quod ex parte se novit, ex parte non novit? Sed absurdum est dicere, non eam totam scire quod scit. Non dico, Totum scit; sed quod scit, tota scit. Cum itaque aliquid de se scit, quod nisi tota non potest, totam se scit. Scit autem se aliquid scientem, nec potest quidquam scire nisi tota. Scit se igitur totam. Deinde quid ejus ei tam notum est, quam se vivere? Non potest autem et mens esse, et non vivere, quando habet etiam amplius ut intelligat: nam et animae bestiarum vivunt, sed non intelligunt. Sicut ergo mens tota mens
Abbreviated transcription (Latin):
occultam memoriã quȩ in longinquũ
eam ꝓgressam ũdeseruit: icredit ad
eundem finẽ nͥ se ipsam cognou̾it se
ꝑuenire ñ posse. ita dum illud amat
hoc querit. et notum amat illud ꝓpt̃
qd querit ignotum: S cur memoria
beatitudinis sue potuit et memoria
sui cum ea ꝑdurare ñ potuit. ut tam
se nosset quam uult ꝑuenire. qm no¬
uit illuo quo uult ꝑuenire: Ancum
se nosse amat. ñ se quam ñdum no¬
uit s ipsum nosse amat arcerbiusq
tolerat se ipsam deesse scientiȩ suȩ
qm uult cuncta comp̃hendere: No¬
uit autẽ quid sit nosse. ⁊ dum hoc a-¬
mat qd̃ nouit: etiam se cupit nosse.
U bi gͦ nosse suũ nouit si se non nouit:
Nam notut qd̾ alia nou̾uit. se autẽ non
nou̾it. Hinc enĩ nouit et quid sit nos¬
se. Quo pacto gͥ se aliquid scientẽ seit
quȩ se ipsam nescit: Neq enim alte¬
ram mentẽ scientem scit s se ipsam.
Seit gͥ se ppsam. Demnde cum se querit

Expanded text:
occultam memoriam, quae in longinqua occultam memoriam, quae in longinqua eam progressam non deseruit, et credit ad eumdem finem, nisi se ipsam cognoverit, se pervenire non posse? Ita dum illud amat, hoc quaerit: et notum amat illud, propter quod quaerit ignotum. Sed cur memoria beatitudinis suae potuit, et memoria sui cum ea perdurare non potuit, ut tam se nosset quae vult pervenire, quam novit illud quo vult pervenire? An cum se nosse amat, non se quam nondum novit, sed ipsum nosse amat; acerbiusque tolerat se ipsam deesse scientiae suae, qua vult cuncta comprehendere? Novit autem quid sit nosse, et dum hoc amat quod novit, etiam se cupit nosse. Ubi ergo nosse suum novit, si se non novit? Nam novit quod alia noverit, se autem non noverit: hinc enim novit et quid sit nosse. Quo pacto igitur se aliquid scientem scit, quae se ipsam nescit? Neque enim alteram mentem scientem scit, sed se ipsam. Scit igitur se ipsam. Deinde cum se quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
tasse aliud qm ipsa ẽ. Aut sise mens
sui similem fingit. et ideo cum hoc fi¬
gmentũ amat se amat ante quam no¬
uerit. quia io qd̾ sui simile ẽ. intuetur:
nouit gͦ alias mentes ex qͥb se fingat:
et gñe ipso sibi nota ẽ. Cur gͦ cumalias
m̃tes nouit se ñ nouit. cum se ipsa nicħ
sibi possit eẽ. presentuis. Qd̃ si ut ocłis
corꝑis magis alii ocłi noti sunt quod
ipsi sibi. ñ se gͦ querat nunquam in¬
uentura. Nunqͣm enm seocłi pret̃ spe¬
cła uidebunt. Nec ullo mͦ putandumẽ.
etiam reb incorporeis cõtemplandis ta¬
le aliquid adhiberi: ut mens tanqͣm
in speculo se nouerit. An mratione
u̾itatis ȩt̃nȩ iuidet qm speciosum sit
nosse semet ipsam. ⁊ hoc amat qd̃ ui-¬
det. studetq inse fieri. quia qͣmuis
sibi nota ñ fit. notum ei tñ non ẽ. qm
Bonum sit ut sibi nota sit: Et hoc qͥ
An aliquẽ finem optimũ .i. sectiritatem
et beatitudinẽ suam uidet. ꝑ qnͣdam

Expanded text:
tasse aliud quam ipsa est: aut si se mens tasse aliud quam ipsa est: aut si se mens sui similem fingit, et ideo cum hoc figmentum amat, se amat antequam noverit; quia id quod sui simile est intuetur: novit igitur alias mentes ex quibus se fingat, et genere ipso sibi nota est. Cur ergo cum alias mentes novit, se non novit, cum se ipsa nihil sibi possit esse praesentius? Quod si ut oculis corporis magis alii oculi noti sunt, quam ipsi sibi; non se ergo quaerat nunquam inventura. Nunquam enim se oculi praeter specula videbunt: nec ullo modo putandum est etiam rebus incorporeis contemplandis tale aliquid adhiberi, ut mens tanquam in speculo se noverit. An in ratione veritatis aeternae videt quam speciosum sit nosse semetipsam, et hoc amat quod videt, studetque in se fieri? quia quamvis sibi nota non sit, notum tamen ei est quam bonum sit, ut sibi nota sit. Et hoc quiAn aliquem finem optimum, id est securitatem et beatitudinem suam videt, per quamdam
Abbreviated transcription (Latin):
d incognito uerbo. paulo ante locutꝰ
sun. autꝰ ipsum scire quisq amat.
qd̾ nui scire aliquid cupienti ẽẽ. in¬
cognitm pot̾. His causis uidentur
amare urognita: qui serre aliquid
uolunt quod nesciunt. et ꝓꝑter ardenti¬
orem querendi appetitũ sine amore eẽ.
dici ñ possunt. s qͣm se res alit̾ habeat.
neq om̃ino quicqm̃ amet̾ incognitun
arbitror me ꝑsuasisse: uerum diligen¬
ter intuentibus :¬
ed quia exempla quȩ delimꝰ. eors
sunt qui aliquid qd̾ ipfiñ sunt nos¬
Se cupiunt: indendum ẽ. ne forte ali¬
quod genus nouum appareat. eun se
ipsa mens nosse desid̾at:
se ipsam querit ut nou̾it. dum in-¬
cõgnita sibi ẽ: Qcce enĩmens semet¬
ipsam querit ut nou̾it. et inflamat᷑
hoc stuclio. Amat gͥ. Sed quid amat:¬
qm possit amare qd̃ nescit : A nei fa¬
ma p̃dicauit sp̃em suam sic̃ de absen¬
tib solemꝰ audire: Forte gͦ non seamat.
s qd̾ de se fingit hoc amat. longe for-¬

Expanded text:
de incognito verbo paulo ante locutus de incognito verbo paulo ante locutus sum. Aut ipsum scire quisque amat, quod nulli scire aliquid cupienti esse incognitum potest. His causis videntur amare incognita, qui scire aliquid volunt quod nesciunt, et propter ardentiorem quaerendi appetitum sine amore esse dici non possunt. Sed quam se res aliter habeat, neque omnino quidquam ametur incognitum, arbitror me persuasisse verum diligenter intuentibus. Sed quia exempla quae dedimus, eorum sunt, qui aliquid quod ipsi non sunt nosse cupiunt; videndum est ne forte aliquod novum genus appareat, cum se ipsa mens nosse desiderat.se ipsam quaerit ut noverit, dum incognita sibi est? Ecce enim mens semetipsam quaerit ut noverit, et inflammatur hoc studio. Amat igitur: sed quid amat, nec quisquam possit amare quod nescit? An ei fama praedicavit speciem suam, sicut de absentibus solemus audire? Forte ergo se non amat, sed quod de se fingit, hoc amat, longe for
Abbreviated transcription (Latin):
singła uł insingłis reb quȩ illi nũ¬
dum note forte laudant᷑. fingitq aĩo
imaginariam formã qua excitetur
in amorẽ unde autẽ fingit. n ex his
quȩ iam nouerat. cuiꝰ tam̃ formȩ a-¬
mino figuratȩ atq in cogitatione
notissime. sieam quȩ laudabat dissi¬
mile inuenerit fortasse ñ amabit.
qd si amau̾it. ex illo amare incipi¬
et ex quo didicit. paulo qiuppe alia
erat que amabat᷑. qm sibi animꝰ for¬
mans exhib̾e consueu̾at. si autẽ illi
forme similem inuem̃t qm fama p̃¬
clicauerat cui uere possit dic̃e iamte
amabam. nec tunc utiq amabam
incognitã quam in illa similitudine
nou̾at: aut inspecie sempit̾ne ratio¬
nis uidemꝰ aliquid et ibi amamꝰ. quod
cum exp̃ssum in aliqua rei temꝑalis
aliquid querimꝰ cius ignoti amor
ne quaqm nos tenet. s illius cogniti
quo ꝑtinere nouimꝰ. ut illud etiam qd
adhuc ignotũ querimꝰ nouerimus sic̃

Expanded text:
singula, vel in singulis rebus, quae illi nonsingula, vel in singulis rebus, quae illi nondum notae forte laudantur, fingitque animo imaginariam formam qua excitetur in amorem. Unde autem fingit, nisi ex iis quae jam noverat? Cujus tamen formae animo figuratae atque in cogitatione notissimae, si eam quae laudabatur dissimilem invenerit, fortasse non amabit. Quod si amaverit, ex illo amare incipiet ex quo didicit. Paulo ante quippe alia erat quae amabatur, quam sibi animus formans exhibere consueverat. Si autem illi formae similem invenerit quam fama praedicaverat, cui vere possit dicere, Jam te amabam; nec tunc utique amabat incognitam, quam in illa similitudine noverat. Aut in specie sempiternae rationis videmus aliquid et ibi amamus, quod cum expressum in aliqua rei temporalis aliquid quaerimus: cujus ignoti amor nequaquam nos tenet, sed illius cogniti, quo pertinere novimus, ut illud etiam quod adhuc ignotum quaerimus, noverimus; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. non hoc idem. dicicum dr̾ amat
scire incognita: ac si diceret᷑amat
incognita. Illud enĩ fieri potest
ut amet quisq scire incognita:
ut autẽ amet incognita ñ potest.
Non enĩ frustra ibi ẽ. positum sci¬
re. Qm̃ qui scire amat ineognita:
ñ ipsa incognita. s ipsum scire
amat. Qđ insi hab̾et cognitu: neq¬
se scire quicqͣm posset fident̃ dic̃e.
neq me scire. Non solum enĩ qui
dicit scio. ⁊ uertim dicit. necesse ẽ.
ut quid scio seire sciat. s etiam qui
clicit nescio idq confident̃ et uerũ
dic̃. et scit uerum se dic̃e. scit utiq
quid scit scire quia ⁊ discernit ab
sciente nescientẽ. cum ueracit̃ se
intuens dicit nescio. Et cum id se
scit uerum dic̃e. unde sciret. s id̾
sit scire nesciret:
curiosus. ñ amat in ognita:
etiam cum ardentissiro appetitu¬
instat scire quod nescit. Aut e¬
nĩ iam gene notum ht̃ qd amat.
idq nosse expetit etiam in aliqua

Expanded text:
est, non hoc idem dici cum dicitur, Amat est, non hoc idem dici cum dicitur, Amat scire incognita, ac si diceretur, Amat incognita. Illud enim fieri potest, ut amet quisque scire incognita: ut autem amet incognita, non potest. Non enim frustra ibi est positum scire: quoniam qui scire amat incognita, non ipsa incognita, sed ipsum scire amat. Quod nisi haberet cognitum, neque scire se quisquam posset fidenter dicere, neque nescire. Non solum enim qui dicit, Scio et verum dicit, necesse est ut quid sit scire sciat: sed etiam qui dicit, Nescio, idque fidenter et verum dicit, et scit verum se dicere, scit utique quid sit scire: quia et discernit ab sciente nescientem, cum veraciter se intuens dicit, Nescio; et cum id se scit verum dicere, unde sciret, si quid sit scire nesciret? curiosus non amat incognita, etiam cum ardentissimo appetituinstat scire quod nescit. Aut enim jam genere notum habet quod amat, idque nosse expetit, etiam in aliqua re
Abbreviated transcription (Latin):
et ob hoc amatum qr notum: studi-¬
ose querit᷑ uerbum illud ignotum
fortasse uet̾um libros sibi necessari¬
um deputabit. Si autẽ et illos suꝑ¬
uacaneos ht̃. forte nec iã dignum qd
memorie cõmendet existimet: quia
uidet ad illam sp̃em doctͥnȩ quam
notã mente intuet᷑ atq amat mini¬
me ꝑtine. Qmobrem om̃is amor stu¬
dentis animi hoc ẽ. uolentis scire qd̾
nescit: nonẽ. amor eiꝰ rei qm nescit
s eius qm scit ꝓpt̾ quam uult scire
quam nescit. Aut tam curiosus est
sam: s solo amore rapiat᷑ incogni¬
ta sciendi. discernendus quidem
ẽ. ab studiosi noĩe iste eitriosuis. s
nec ipse amat incognita immo
congruentius dr̃ odit incognita
quȩ nulla ẽẽ uult dumuult oĩa
cognita. S nec quisqͣm nob̃ diffici¬
liorem referat questionẽ. asserens
tam ñ posse quenqͣm odisse qd̾ nes¬
cit. quam ñ ꝑ otest amare qd̾ nescit:
non resistimꝰ ueris. s intelligendũ

Expanded text:
et ob hoc amatum quia notum, studiet ob hoc amatum quia notum, studiose quaeritur verbum illud ignotum. fortasse veterum libros sibi necessarium deputabit. Si autem et illos supervacaneos habet, forte jam nec dignum quod memoriae commendet existimat, quia videt ad illam speciem doctrinae quam notam mente intuetur atque amat, minime pertinere. 3. Quamobrem omnis amor studentis animi, hoc est volentis scire quod nescit, non est amor ejus rei quam nescit, sed ejus quam scit, propter quam vult scire quod nescit. Aut si tam curiosus est, tam, sed solo amore rapiatur incognita sciendi; discernendus quidem est ab studiosi nomine iste curiosus, sed nec ipse amat incognita, imo congruentius dicitur, Odit incognita, quae nulla esse vult, dum vult omnia cognita. Sed ne quisquam nobis difficiliorem referat quaestionem, asserens tam non posse quemquam odisse quod nescit, quam non potest amare quod nescit, non resistimus veris: sed intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
nosse quid illus sit. et si potest querat
ac discat. Qd cum querit: utiq in
studio discendi ẽ. ⁊ uidet᷑ amare rem
incognitam. qd̾ ñ ita. Species namꝙ
illa tangit animũ quam nouit et
cogitat. in qua elucet decus consoci¬
andorum animor inuocib notis au-¬
diendis atq reddendis eaq accen-¬
dit studio querentẽ quidem qd̾ ig¬
norat. s notam formam qd io ꝑtine¬
at intuentẽ et amantẽ. Itaq si que¬
renti uerbi grã quid sit temetum.
hoc enĩ exempli causa posueram. di¬
cat᷑ quid ad te ꝑtinet. respondebit ne
forte audiam loquentem et ñ intelli¬
gam. aut uspiam. forte id legam. et
quid scpͥtor senserit nesciam. Quid
tandem huic dicat noli indelligẽ
Qd audis. noli nosse qd̾ legis: Oñtib
enĩ fere animis rationalib in ꝓmp¬
tu ẽ. ad uidendum huiꝰ ꝑitie pulch¬
tudo: qua hominũ int̾ se cogitata
significantiũ uocum enunciatiõe
noscunt᷑. Propt̾ hoc notum decus

Expanded text:
nosse quid illud sit, et si potest, quaerat nosse quid illud sit, et si potest, quaerat ac discat. Quod dum studio discendi est: videturque amare rem incognitam, quod non ita est. Species namque ista tangit animum quam novit et cogitat, in qua elucet decus consociandorum animorum in vocibus notis audiendis atque reddendis; eaque accendit studio querentem quidem quod ignorat; sed notam formam, quo at, intuentem et amantem. Itaque si quaerenti, verbi gratia, quid sit temetum hoc enim exempli causa posueram, dicatur, Quid ad te pertinet? respondebit, Ne forte audiam loquentem, et non intelligam, aut uspiam forte id legam, et quid scriptor senserit, nesciam. Quis tandem huic dicat, Noli intelligere quod audis, noli nosse quod legis? Omnibus enim fere animis rationalibus in promptu est ad videndum hujus peritiae pulchritudo, qua hominum inter se cogitata, significantium vocum enuntiatione noscuntur: propter hoc notum decus,
Abbreviated transcription (Latin):
lamq ut alienigena audire. ⁊ a nullo
ita auictiri. Cuius notitiȩ decus cogita¬
tione iam cernit᷑ amat᷑q res notaquȩ
ita conspicit̃. atq inflãmat studia dis¬
centiũ: ut circa eam moueant᷑. eiq in¬
hient in om̃i oꝑa qͣm impendunt
consequendȩ tali facultati: ut etiã
usu amꝑlectant᷑ ꝗd̾ ratione p̃fioseris¬
⁊ tͣq ita quisq cui facultati spe ꝓꝑinqͣt:
ei feruentius amore mardescit. Eis
doctͥnis qippe studet᷑ uehementuis.
quȩ capiposse ñ desꝑant᷑. Nam cuiꝰ rei
ad ipiscende spem quisq ñgerit: aut
tepide amat. aut om̃ino ñ amat ꝙͣ¬
uis quam pulchra sit uuideat. Quo cir¬
ca quia om̃ium linguarũ scientia
fere ab om̃ib desꝑatur: suȩ gentis
quisq maxime studet ut nouerit.
Q & si et illi ao ꝑfectum ꝑcipiende se
ñ sufficere sentit. nenio tñ tam desi¬
cdiosus ẽ. huius notitiȩ: qui ñ eum
audierit in cognitum uerbum uelit

Expanded text:
lamque ut alienigena audire, et a nullo lamque ut alienigena audire, et a nullo ita audiri. Cujus notitiae decus cogitatione jam cernitur, amaturque res nota; quae ita conspicitur, atque inflammat studia discentium, ut circa eam moveantur, eique inhient in omni opera quam impendunt consequendae tali facultati, ut etiam usu amplectantur quod ratione praenoscunt: atque ita quisque, cui facultati spe propinquat, ei ferventius amore inardescit. Eis doctrinis quippe studetur vehementius, quae capi posse non desperantur. Nam cujus rei adipiscendae spem quisque non gerit, aut tepide amat, aut omnino non amat, quamvis quam pulchra sit videat. Quocirca, quia omnium linguarum scientia fere ab omnibus desperatur, suae gentis quisque maxime studet, ut noverit. Quod si et illi ad perfectum percipiendae se non sufficere sentit, nemo tamen tam desidiosus est hujus notitiae, qui non, cum audierit incognitum verbum, velit
Abbreviated transcription (Latin):
gnificare aliquid: ñ inde nunc agi¬
tur non enĩ hoc nosse querit. s in
eo qd scire studet. quid amet inqͥra̾¬
ea intram̃ cur amet: qm̃ firmiffime
nouimꝰ amari nͥ tota ñ posse. Quid gͦ
amat. nͥ quia nouit atq intuet᷑ in
rationib rerũ quȩ sit pulchritudo
doctͥne qua ꝯtinent᷑ noticiȩ signors
omniũ. et quȩ sit utilitas in ea ꝑitia
qua uit se humana societas sensa cõ¬
iuincat. nec sibi hominũ cȩtus dete¬
riores sint quaius. solitudine si cogi¬
tationes suas colloquendo ñ misce¬
ant᷑. Hanc gͦ speciem decoram ⁊ uti¬
lem cernit amma. ⁊ nouit: ⁊ amat.
eamq inse ꝑfici studet qnͣtum pot.
quisquis uocum significantium. que-¬
cũq ignorat inquirit. Aliud ẽ. enim qd̃
eã inueritatis luce conspicit aliud qͦd
in sua facultate concupiscit. Concupiᷤᷤ¬
cit namq in licce uitatis qm magnũ
et qm bonum sit. om̃s omniũ genti¬
um linguas intelligere ac loqui. nul¬

Expanded text:
gnificare aliquid; non inde nunc agignificare aliquid; non inde nunc agitur, non enim hoc nosse quaerit: sed in eo quod scire studet, quid amet inquirirea miramur cur amet, quoniam firmissime novimus amari nisi nota non posse. Quid ergo amat, nisi quia novit atque intuetur in rationibus rerum quae sit pulchritudo doctrinae, qua continentur notitiae signorum omnium; et quae sit utilitas in ea peritia, qua inter se humana societas sensa communicat, ne sibi hominum coetus deteriores sint quavis solitudine, si cogitationes suas colloquendo non misceant. Hanc ergo speciem decoram et utilem cernit anima, et novit, et amat; eamque in se perfici studet, quantum potest, quisquis vocum significantium quaecumque ignorat, inquirit. Aliud est enim quod eam in veritatis luce conspicit, aliud quod in sua facultate concupiscit. Conspicit namque in luce veritatis quam magnum et quam bonum sit omnes omnium gentium linguas intelligere ac loqui, nul
Abbreviated transcription (Latin):
sensum aurũi. Quid ampliꝰ in eore¬
quirat᷑ qd magis ignotescat. ciuus
om̃s lutere o ñiaq spatia soni nota
sunt. nͥ quia simul ignotuit sigñ
eẽ. mouitq sciendi cupiditatem¬
cuius rei signum sit: Quo gͥ ampli¬
us notum ẽ. s ñ plene notum ẽ. eo
cupit animꝰ de illo nosse qd̃ reliqũn
ẽ. Si enim tantũmͦ eẽ. istam uocem
nosset: eamq alicuiꝰ rei signum
ẽẽ. non nosset: nichil iam quereret
sensibili re qnͣtum poterat sentien¬
do ꝑcepta. Quia uͦ ñ solum ẽẽ. uocẽ
s et eẽ. signum iã nouit: ꝑfecte id
nosse uult. Heq ullũ ꝑfecte signũ
noscit᷑: nͥ cuiꝰ rei signum sit cognos¬
cat᷑. Hoc gͦ qui ardenti cura querit
ut nouerit studio accensus insistit:
non pot̾ dici ẽẽ. sine amore: Quid gͥ
amat: Certe enĩ amarialiquid. nisi
totum ñ potest. Neq enĩ ille istas tres
syllabas amat quas iam notas hab .i.
Qđ si hoc meis amat quia scit eas si¬

Expanded text:
sensum aurium: quid amplius in eo resensum aurium: quid amplius in eo requiratur, quo magis innotescat, cujus omnes litterae omniaque soni spatia nota sunt; nisi quia simul innotuit signum esse, movitque sciendi cupiditatemcujus rei signum sit? Quo igitur amplius notum est, sed non plene notum est, eo cupit animus de illo nosse quod reliquum est. Si enim tantummodo esse istam vocem nosset, eamque alicujus rei signum esse non nosset, nihil jam quaereret, sensibili re, quantum poterat, sentiendo percepta. Quia vero non solum esse vocem, sed et signum esse jam novit, perfecte id nosse vult. Neque ullum perfecte signum noscitur, nisi cujus rei signum sit cognoscatur. Hoc ergo qui ardenti cura quaerit ut noverit, studioque accensus insistit, num potest dici esse sine amore? Quid igitur amat? Certe enim amari aliquid nisi notum non potest. Neque enim ille istas tres syllabas amat, quas jam notas habet. Quod si hoc in eis amat, quia scit eas si
Abbreviated transcription (Latin):
fines auditos exꝑtosue miram᷑. ⁊ exħ
inardescimꝰ facultatem comꝑare dis¬
cendo qua ad eos ꝑuenire possimus.
Tanqͣm silitt̾as nescienti dicat᷑ quandã
eẽ. doctͥnam qua quisq ualeat qͣm¬
ius longe absenti uerba mute ma¬
nufacta insilentio. quȩ rursus ille
cui mutunt᷑ ñ aurib s ocłis colligat.
ioq fieri uideat: ñ ne dum concupis¬
cit nosse qͦ id possit. om̃i studio circa
illũ finem mouet̾ quȩ iam notum
tenet: Sic ascendunt᷑ studia discentiũ.
N am qd̾ quisq ꝓrsus ignorat: amare nul¬
lo pacto pot̾. Ita etiam signũ siquis
audiat incognitũ. ueluti uerbi ali¬
cuiꝰsonũ. quo quid significet᷑ igno¬
rat: cupit scue quis nam sit .i. sonꝰ
ille cui rei cõmemorandȩ institutus
sit: ueluti audiat cum dr̃ temetum.
et ignorans quid sit reguirat. Lam
aliquid ea significari. Alio quiniã
notum ẽ. hoc tril ĩllabum ⁊ articula¬
tam speciem suã imp̃ssit animo per

Expanded text:
fines auditos expertosve miramur, et ex hoc fines auditos expertosve miramur, et ex hoc inardescimus facultatem comparare discendo, qua ad eos pervenire possimus. Tanquam si litteras nescienti dicatur quamdam esse doctrinam, qua quisque valeat, quamvis longe absenti, verba mittere manu facta in silentio, quae rursus ille cui mittuntur, non auribus, sed oculis colligat, idque fieri videat; nonne, dum concupiscit nosse quo id possit, omni studio circa illum finem movetur, quem jam notum tenet? Sic accenduntur studia discentium: nam quod quisque prorsus ignorat, amare nullo pacto potest. 2. Ita etiam signum si quis audiat incognitum, veluti verbi alicujus sonum, quo quid significetur ignorat, cupit scire quidnam sit, id est, sonus ille cui rei commemorandae institutus sit: veluti si audiat cum dicitur temetum, et ignorans quid sit requirat. Jam vocem, sed aliquid ea significari: alioquin jam notum est hoc trisyllabum, et articulatam speciem suam impressit animo per
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ. cuius modi sit amor studenti
um .i. ñ iam scientium. s adhuc scire
cupientium quanq doctrinam. Et
in his quippe reb in quib ñ usitate
dr̃ studium. solent existere amores
exauditu. dum cuiusq pulchritudi¬
nis fama ad uidendum ac fruendũ
uidit. ⁊ in est intrinsecus unde appro¬
bet̾ cui formsecus inhiat᷑. Qđ cumsit:
ñ rei penitus in cognite amor excita¬
tur. cuiꝰ genus ita notum ẽ. Cum autẽ
uirum bonũ amamꝰ. cuius faciem ñ
uidimꝰ: ex noticia uirtutũ amanius:
quas noumꝰ in iꝑsa u̾tate. Ad doetri¬
uas autẽ cognoscendas. plerũq nos lau¬
dantiũ atq p̃dicantium accendit auc¬
teritas. Et tñ nͥ buiter immp̃ssam cuiꝰq
doctue hab̾einus maĩo notionem:
nullo ad eam dicendam studio fla¬
garemus. Quid enĩ sciende uerbi grã
rethorice nullam curã et oꝑam impẽ¬
det nͥ ante sciret eam dicendi eẽ. scien¬
tiam: Aliqnͣdo enĩ ipsarum doetͥnar̃

Expanded text:
dum est cujusmodi sit amor studentium, dum est cujusmodi sit amor studentium, id est, non jam scientium, sed adhuc scire cupientium quamque doctrinam. Et in his quippe rebus in quibus non usitate dicitur studium, solent existere amores ex auditu, dum cujusque pulchritudinis fama ad videndum ac fruendum vidit, et inest intrinsecus unde approbetur, cui forinsecus inhiatur. Quod cum fit, non rei penitus incognitae amor excitatur, cujus genus ita notum est. Cum autem virum bonum amamus, cujus faciem non vidimus, ex notitia virtutum amamus, quas novimus in ipsa veritate. Ad doctrinas autem cognoscendas, plerumque nos laudantium atque praedicantium accendit auctoritas: et tamen nisi breviter impressam cujusque doctrinae haberemus in animo notionem, nullo ad eam discendam studio flagraremus. Quis enim sciendae, verbi gratia, rhetoricae ullam curam et operam impenderet, nisi ante sciret eam dicendi esse scientiam? Aliquando etiam ipsarum doctrinarum
Abbreviated transcription (Latin):
rit inuenire uult. Et si id querit᷑ qđ
ad noticiam ꝑtineat: om̃is qui que¬
rit nosse uult. Qđ si arclenter atq
instanter uult: studere dr̃. qd̾ maxi¬
me in assequendis atq adipiscendis
quibq doctrinis solet dici. Partum
gͦ mentis antecedit appetitus qͥdam
quo id qd nosse uolumus querendo ⁊
inueniendo nascit᷑ ꝓles ipsa notitia:
ac ꝑ hoc appetitus ille quo concipitur
parit᷑q noticia. partus et ꝓles recte
dici potest. Idemq appetitus quo ĩ¬
hiatur rei cognoscende: fit amor co¬
gnite dum tenet atq amplectitur
ipsa mens: et noticia eiꝰ quod ẽ. ꝓles eiꝰ.
ac de se ipsa u̾bum eiꝰ. et amor terctuᷤ.
Et hec tria unũ atq una sub̾a. Nec mi¬
nor ꝓles dum tantam se nouit meis
quanta ẽ. nec minor amor dum tan¬
tũ se diligit. qͣnttm nouit ⁊ qnta est:
UNC
ad ea
ipsa
conze¬
ter eno¬
datius
expli¬
canda.
limatior accedat intenio. Ac pͥmũ
quia rem prorsus ignotam om̃ino
amare nullus pot̾. diligent̃ intuen¬

Expanded text:
si id quaeritur quod ad notitiam pertineat, omnis qui quaerit nosse vult. Quod si ardenter atque instanter vult, studere dicitur: quod maxime in assequendis atque adipiscendis quibusque doctrinis dici solet. Partum ergo mentis antecedit appetitus quidam, quo id quod nosse volumus quaerendo et inveniendo, nascitur proles ipsa notitia: ac per hoc appetitus ille quo concipitur pariturque notitia, partus et proles recte dici non potest; idemque appetitus quo inhiatur rei cognoscendae, fit amor cognitae, dum tenet atque amplectitur ipsa mens, et notitia ejus, quod est proles ejus ac de se ipsa verbum ejus, et amor tertius, et haec tria unum atque una substantia. Nec minor proles, dum tantam se novit mens quanta est: nec minor amor, dum tantum se diligit quantum novit et quanta est. unc ad ea ipsa conseter enodatius explicanda limatior accedat intentio. Ac primum, quia rem prorsus ignotam amare omnino nullus potest, diligenter intuen
Abbreviated transcription (Latin):
tra se illa sensu tetigerit. sic̃ corꝑalia
queq tangunt᷑. ex qͦrum cogitationib
sinichil sibi affingat ut tale aliquid se
putet: quicquio eide se remanet. hoc
selum ipsa est.
Demotis gͥ paulisꝑ cet̾is. qͦrum meis
de se ipsa certa ẽ:tria hec potissi¬
m̃um cꝰonsicd̾ata tractemꝰ. memoriam.
intelligentiã. uoluntatem. Inhis enim
trib inspici solent etiã ingenia par-¬
uulorum: cuiusmod ip̃ferant indo¬
lem Qnͣto quippe tenatius et facilus
puer memunnit. qnͣtoq acrius intel¬
ligit. i studet ardentiꝰ: tanto ẽ. laudabi¬
lioris ingenii. Cumuͦ de cuiꝰq doctri¬
na querit᷑. non qnͣta firmitate ac fa¬
cilitate meminit.ł qͣnto acumĩe intelligat

Expanded text:
tra se illa sensu tetigerit, sicut corporalia tra se illa sensu tetigerit, sicut corporalia quaeque tanguntur. Ex quorum cogitationibus si nihil sibi affingat, ut tale aliquid esse se putet, quidquid ei de se remanet, hoc solum ipsa est.Remotis igitur paulisper caeteris, quorum mens de se ipsa certa est, tria haec potissimum considerata tractemus, memoriam, intelligentiam, voluntatem. In his enim tribus inspici solent etiam ingenia parvulorum cujusmodi praeferant indolem. Quanto quippe tenacius et facilius puer meminit, quantoque acutius intelligit, et studet ardentius, tanto est laudabilioris ingenii. Cum vero de cujusque doctrina quaeritur, non quanta firmitate ac facilitate meminerit, vel quanto acumine intelligat
Abbreviated transcription (Latin):
incerta ẽ. idq solum eẽ. secertasit. ꝗd
solum eẽ. se certa ẽ. Sic enĩ cogitat ignẽ
ut aerem et quicqͥd aluid corꝑis cogi¬
tat. neq ullo mͦ fieri posset ut ita cogi¬
taret io qd̃ ipsaẽ. quẽ ad modũ cogitat
io qd̾ ipsa nonẽ. Per phantasiam quip¬
pe imaginariã cogitat hȩc omĩa. siue
ignem. siue aerem. siue illud uł illud
corpꝰ. partẽ ue ullam. seu cõpaginem
temꝑationẽq eorꝑis. nec utiq ista oĩa
s aliquid eor̾ ẽẽ. dr̃. Si quid autẽ hors
eẽt. aliter id quam cet̾a cogitaret. Non
scilicet ꝑ imaginale figmentũ sic̃ co¬
gitant᷑ absentia quȩ sensu corꝑis tacta
sunt. siuie om̃ino ipsa. suie eiꝰdem gm̃s
aliqua: s quadam int̾iore ñ simulata
s uera p̃sentia. non enĩ quicqm illi ẽ.
se ipsa p̃sentiuis: sic̃ cogitat uiuere se.
et meminisse. ⁊ intelligere. ⁊ uellese. slo¬
uit enĩ hȩc inse. nec imaginat᷑ quasi ex¬

Expanded text:
incerta est, idque solum esse se certa sit, quod incerta est, idque solum esse se certa sit, quod solum esse se certa est. Sic enim cogitat ignem aut aerem, et quidquid aliud corporis cogitat. Neque ullo modo fieri posset ut ita cogitaret id quod ipsa est, quemadmodum cogitat, id quod ipsa non est. Per phantasiam quippe imaginariam cogitat haec omnia, sive ignem, sive aerem, sive illud vel illud corpus, partemve illam, seu compaginem temperationemque corporis; nec utique ista omnia, sed aliquid horum esse dicitur. Si quid autem horum esset, aliter id quam caetera cogitaret, non scilicet per imaginale figmentum, sicut cogitantur absentia, quae sensu corporis tacta sunt, sive omnino ipsa, sive ejusdem generis aliqua; sed quadam interiore, non simulata, sed vera praesentia non enim quidquam illi est se ipsa praesentius: sicut cogitat vivere se, et meminisse, et intelligere, et velle se. Novit enim haec in se, nec imaginatur quasi ex
Abbreviated transcription (Latin):
subiectum sit. hȩc insubiecto. Subie¬
ctum scł mens qmͣ corpus ẽẽ. arbitͣntur.
in subiecto autẽ intelligentia siue qͥd
aliud eorum q̃ certa nob ẽẽ. cõmemo¬
rauimꝰ. Tuxta opinant᷑ etiam illi: qui
mentẽ ipsam negant eẽ. corpꝰ. s cõpagi¬
nẽ arit temꝑationẽ corꝑis. Hoc enim
interẽ qd̾ illimentẽ illam ẽẽ. dicunt eẽ
sub̾am. in qͦ subiecto fit intelligentia:
isti aũ ipsam mentẽ insubiecto ẽẽ. di¬
cunt corꝑe. fcilicet cuiꝰ compositiouł
temꝑatio ẽ. Vnde consequent̾ etiam in
telligentiam. qͥd aliud qmͣ in eodẽ sub¬
iecto corꝑe existimant: Quiom̃s ñ ad¬
u̾tunt mentẽ nosse se. etiã cumquerit
se si c̃ iam ostendimꝰ. Nullo mͦ autem
recte dr̃ sciri aliqua res: dumeiꝰ igno
ẽ cde sub̾a sua certa ẽ. Certaẽ autẽ de le
sic̃ coniuineunt ea quȩ supͣ sepͥta suns.
nec omnino certaẽ. utrum aer anigniᷤ
tasit. Ñ se ẽẽ. aliquid eorum de quib

Expanded text:
in subjecto; subjectum scilicet mens quam corpus esse arbitrantur, in subjecto autem intelligentia, sive quid aliud eorum quae certa nobis esse commemoravimus. Juxta opinantur etiam illi qui mentem ipsam negant esse corpus, sed compaginem aut temperationem corporis. Hoc enim interest, quod illi mentem ipsam dicunt esse substantiam, in quo subjecto sit intelligentia: isti autem ipsam mentem in subjecto esse dicunt, corpore scilicet cujus compositio vel temperatio est. Unde consetelligentiam quid aliud quam in eodem subjecto corpore existimant? 16. Qui omnes non advertunt, mentem nosse se etiam cum quaerit se, sicut jam ostendimus. Nullo modo autem recte dicitur sciri aliqua res, dum ejus ignest, de substantia sua certa est. Certa est autem de se, sicut convincunt ea quae supra dicta sunt. Nec omnino certa est, utrum aer, an ignis ta sit non se esse aliquid eorum de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
sint. non tñ uerba dicant᷑: sic̃ ista
de quib nunc agimus. Aliter em̃
dicunt᷑ uerba quȩ spacia temporũ
sillabis tenent. suie ꝓnuntient᷑ siuie
cogitent᷑. aliter om̃e qd natum est
de memoria ꝓferri et diffiniri pot̃.
qmͣuis res ipsa displiceat: alit̃ cum
placet qd̾ mente concipit᷑. Scdm qd̾
genus uerbi accipiendum ẽ. qd̃ ait

Expanded text:
sint, non tamen verba dicantur; sicut ista sint, non tamen verba dicantur; sicut ista de quibus nunc agimus. Aliter enim dicuntur verba quae spatia temporum syllabis tenent, sive pronuntientur, sive cogitentur; aliter omne quod notum est, de memoria proferri et definiri potest, quamvis res ipsa displiceat; aliter cum placet quod mente concipitur. Secundum quod genus verbi accipiendum est quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim biberit ex hac aqua: sitri
pit inquit dolorem: ⁊ peꝑit iniqͥ¬
tadem. Dolorẽ uł laborem dicit con¬
cipi: cum ea concipiunt᷑ quȩ nosse
ac uelle ñ sufficit. et in ardeseit atq
egrotat animꝰ indigentia: donec
ad ea ꝑueniat. ⁊ quasi pariat ea.
U noe elegant᷑ in latina lingua par¬
ta dicunt᷑. et reꝑta atq comꝑta.
Quȩ uerba quasi a partu ducta reso¬
nant: qr concupiscentia cũ conce¬
ꝑit . pariet peccatum. Uñ dñs cla-¬
mat. Uenite ad me om̃s quilabora.¬
uerbi. uł recte facta uł peccata: ex
ore inquit tuo uistificabis et ex ore
tuo condempnabis. õs uolens intel¬
ligi. ñ hoc iuisibile. s int̾ius inui¬
sibile cogitationis et cordis. Recte
u̾bum. antanta amata notitia.
Nouimꝰ enim ⁊ ea quȩ odimꝰ. s nec
concepta nec parta dicenda sunt.
animo quȩ nobis displicent. Non
enim omnia quȩ quoquomͦ tangũt
concipiunt᷑. s alia ut tantum nota

Expanded text:
Qui enim biberit ex hac, inquit, aquQui enim biberit ex hac, inquit, aqupit, inquit, dolorem, et peperit iniquitatem . Dolorem vel laborem dicit concipi, cum ea concipiuntur quae nosse ac velle non sufficit, et inardescit atque aegrotat animus indigentia, donec ad ea perveniat, et quasi pariat ea. Unde eleganter in latina lingua parta dicuntur et reperta atque comperta, quae verba quasi a partu ducta resonant. Quia concupiscentia cum conceperit, parit peccatum . Unde Dominus clamat, Venite ad me, omnes qui laboravel recte facta vel peccata, Ex ore, inquit, tuo justificaberis, et ex ore tuo condemnaberis : os volens intelligi, non hoc visibile, sed interius invisibile cogitationis et cordis. CAPUT verbum, an tantum amata notitia. Novimus enim et ea quae odimus: sed nec concepta, nec parta dicenda sunt animo, quae nobis displicent. Non enim omnia quae quoquo modo tangunt, concipiuntur: sed alia ut tantum nota