comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eo modo se ipsa comedat. ista sententia. Sed dixi in unohomine
naturam bonam. uitium malum : quod eẽ. tu ipse certe in
adulteris confiteris. Nec propter eorum uitium: impro¬
bans naturam. nec propter eorum naturã. apꝓbans uitium.
Bonum dixi nuptias ex quibus es natus: malum autẽ nonde nin
sed de uitiata origine attractum: contra quod geris bellum
renatus. Ridiculum ẽ. autẽ quod me dicis epicuri uias gra¬
dientem: habenas omnes quibus cupiditates frenantũr inꝗ¬
dere. Quid si ego laudarem corporis uoluptatem: hoc enin
tu satis eloquenter facis. quod inerudite atq impolite facie¬
bat epicurus. Quasi propterea. sis eius aduersarius : quia dise
dicere non nouerat ille quȩ dicis. Rursus ut sencio. laboratuns
es. quomodo te ostendas. & laudatorem uoluptatis eẽ. & epc¬
reum non eẽ: Sed noli laborare: ego te ista cura liberabo Vn
es epicureus: quia ille totum homĩnis bonum in corporis posir

Expanded text:
eo modo ipsa se comedat ista sententia; sed dixi in uno homine eo modo ipsa se comedat ista sententia; sed dixi in uno homine naturam bonam, vitium malum: quod esse tu ipse certe in adulteris confiteris, nec propter eorum vitium improbans naturam, nec propter eorum naturam approbans vitium. Bonum dixi nuptias, ex quibus es natus; malum autem non de nuptiis, sed de vitiata origine attractum, contra quod geris bellum renatus. 48. Ridiculum est autem, quod me dicis, « Epicuri vias gradientem habenas omnes, quibus cupiditates frenantur, incidere. » Quid, si ego laudarem corporis voluptatem? Hoc enim tu satis eloquenter facis, quod inerudite atque impolite faciebat Epicurus: quasi propterea sis ejus adversarius, quia diserte dicere non noverat ille, quae dicis. Rursus, ut sentio, laboraturus es, quomodo te ostendas et laudatorem voluptatis esse, et Epicureum non esse. Sed noli laborare, ego te ista cura liberabo. Non es Epicureus, quia ille totum hominis bonum in corporis posuit
Abbreviated transcription (Latin):
Contra quod autẽ dimicas quia renatus es: pertinet ad
preuaricationem. quam diaboli astutia seminauit: unde
te xp̃i gratia liberauit. Ut prius hoc malo bene utereris in
conuge. nunc illi aduerseris inte. noniam reus ex illo sicut
eras natus. sed ab eodem reatu non erutus nisi quia renatus ut
possis redemptus regnare cum xp̃o. si tamen ista heresis nonte
faciat perire cum̃ diabolo. sed quod potius cupimus. confi¬
tearis malum contra quod bellum geris. ut eo non ita separato.
quasi alia natura sit : sed inte omni exparte sanato. in perpe¬
tua pace lȩteris. Non igitur sum forma copulȩ similis.
ut dicis : qui promittebat bestiam quȩ seipsam cõmesset.
Sed obserua ne bestialis iste motus. contra quẽ uideris in
tua carne confligere . sicut te peruertit laudatus. sic te
consumat postea relaxatus. Non enim ut calumpniaris ego
dixi nuptias & magnũ bonũ & magnũ malũ : tamquam

Expanded text:
contra quod autem dimicas quia renatus es, pertinet ad contra quod autem dimicas quia renatus es, pertinet ad praevaricationem, quam diaboli astutia seminavit, unde te gratia Christi liberavit; ut prius hoc malo bene utereris in conjuge, nunc illi adverseris in te; non jam reus ex illo, sicut eras natus, sed ab eodem reatu non erutus, nisi quia renatus, ut possis redemptus regnare cum Christo: si tamen ista haeresis non te faciat perire cum diabolo, sed, quod potius cupimus, confitearis malum, contra quod bellum geris, ut eo non ita separato quasi alia natura sit, sed in te omni ex parte sanato, in perpetua pace laeteris. 47. Non igitur « sum pharmacopolae similis, » ut dicis, « qui promittebat bestiam, quae se ipsam comesset. » Sed observa, ne bestialis iste motus, contra quem videris in tua carne confligere, sicut te pervertit laudatus, sic te consumat postea relaxatus. Non enim, ut calumniaris, ego dixi « nuptias et magnum bonum et magnum malum, » tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
qua non expugnaretur concupiscentia. nisi non esset
a patre. Haec ipsa ergo: contra quam si continenter
uiuis. a criter pugnas. non ẽ. apatre. Non enim cono
cam pugnares: nisi repugnaret. Nec uero repugnares
abi agenti quod donatur & amatur apatre: sieẽt. a patre.
Exista & cum ista nascitur homo. bonum dĩ opus non sine malo.
quod trahit origo generationis. & sanat grã regenerationis
Ac ꝑhoc recte amẽ dictum ẽ: ita nuptiarum bonũ malo ori¬
gmali quod inde trahitur non potest accusari: sicut adulte¬
niorum & fornicationũ malũ. bono naturali quod inde nas-¬
citur. non potest excusari. Bonum enim naturale dixi: quod
mecum ipse collaudas. Malum autem originale dixi:
cuius motib: mecum repugnas. & cuius contra me laudibus
pugnas. Nonẽ. malum̃ quod natus es. sed cum quo natus es.
ẽ contra quod spiritalit̃ dimicas. quia renatus es: Quod natus
es: pertinet addĩ conditionem. & parentum fecunditatẽ

Expanded text:
qua non expugnaretur concupiscentia, nisi non esset qua non expugnaretur concupiscentia, nisi non esset a Patre. Haec ipsa ergo, contra quam, si continenter vivis, acriter pugnas, non est a Patre. Non enim contra eam pugnares, nisi repugnaret: nec vero repugnaret tibi agenti quod donatur et amatur a Patre, si esset a Patre. 46. Ex ista et cum ista nascitur homo, bonum Dei opus, non sine malo, quod trahit origo generationis, et sanat gratia regenerationis. Ac per hoc recte a me dictum est, « Ita nuptiarum bonum malo originali quod inde trahitur non potest accusari, sicut adulteriorum et fornicationum malum bono naturali quod inde nascitur non potest excusari » . Bonum enim naturale dixi, quod mecum ipse collaudas; malum autem originale dixi, cujus motibus mecum repugnas, et cujus contra me laudibus pugnas. Non est malum quod natus es, sed cum quo natus es, et contra quod spiritualiter dimicas quia renatus es. Quod natus es, pertinet ad Dei conditionem, et parentum fecunditatem:
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit apl. iohannes. quod non ẽ. a patre. Nam sicũt
dicis qui modum eius non tenet. bono male utitur. &ian
in male utentib bonũ ẽ. ipse. Quȩ igitur est illaquȩ non
ẽ a patre: An &iam ipsam quomodo libet intelligas.
laudare dispones: Porro si malũ ẽ. ipsa. ubi erit quando
erit : Quandoquidem ista &iam si male quisq utatur
bonum erit. nec ipsa ut dicis. sed ille erit malus quibon
utitur male. Ac ꝑ hoc. frustra dixit iohanues. concups¬
centiam carnis non eẽ. a patre. Hanc enim tubonam
obhoc a patre eẽ. contendis. & iam cum ea quisq male
utitur : quia bono male utitur. Nec dicere poteris quanb
moderata ẽ. a patre est : quando imnmoderata ẽ. non esta
patre. Quia & tunc ut dicis bonum ẽ: quo male utitur
malus. Sed ab his angustiis liberaberis: si credideris noi
linguȩ tuȩ. sed pugnȩ tuȩ. Continentia ẽ. enima pata

Expanded text:
dixerit Apostolus Joannes, quod non est a Patre . Nam si, ut dixerit Apostolus Joannes, quod non est a Patre . Nam si, ut dicis, « qui modum ejus non tenet, bono male utitur; « etiam in male utentibus bonum est ipsa. Quae igitur est illa, quae non est a Patre? An etiam ipsam, quomodo libet intelligas, laudare disponis? Porro si malum est ipsa, ubi erit? quando erit? Quandoquidem ista, etiamsi male quisque utatur, bonum erit: nec ipsa, ut dicis, sed ille erit malus, qui bono utitur male. Ac per hoc frustra dixit Joannes, concupiscentiam carnis non esse a Patre: hanc enim tu bonam, et ob hoc a Patre esse contendis, etiam cum ea quisque male utitur; quia bono male utitur. Nec dicere poteris, Quando moderata est, a Patre est; quando immoderata est, non est a Patre: quia et tunc, ut dicis, bonum est, quo bono male utitur malus. Sed ab his angustiis liberaberis, si credideris, non linguae tuae, sed pugnae tuae. Continentia est enim a Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
Abidins eris. tamdtu pro me contrã te ipsum uidex eris.
Anforte aduersus libidinem non certabis : ne in isto quod
mecum habes certamine supereris. dicens tibi ipsi. melius
non pugno. quam ostendo pugnando malum eẽ. quod
laudo. Noli obsecro te. Quid enim sum ego. quem pro
magno desideras uincere: I incat te p̃otius ueritas:
ut tu libidinem uincas Nam si aduersus eam pugnare des¬
titeris. uinceris: uinciẽris & ad inmunda omnia perdiahes
Quod cum sit horrendũ malum: nec ad hoc quod deside¬
ras. tibi ꝓderit & iam. Sic enim uinceris a me: immo ab
latione gloriaris. Si autem ne certamine dimicantisum¬
catur lingua laudantis: pugnare iam desinis. captiuum
concupiscentie. desertorem continentiȩ iuncam: non iam
suo. sed iudicio sapientię: Causa itaq nr̃a: finita ẽ. Quantũ¬
libet enim laudes concupiscentiã carmis: quam diu pugnis
aduersus eam. cernis quam uerum de illa nec niside illa

Expanded text:
libidinis eris, tamdiu pro me contra te ipsum judex eris. libidinis eris, tamdiu pro me contra te ipsum judex eris. An forte adversus libidinem non certabis, ne in isto quod mecum habes certamine supereris, dicens tibi ipsi, Melius non pugno, quam ostendo pugnando malum esse quod laudo? Noli, obsecro te. Quid enim sum ego, quem pro magno desideras vincere? vincat te potius veritas, ut tu libidinem vincas. Nam si adversus eam pugnare destiteris, vinceris, vincieris et ad immunda omnia pertraheris. Quod cum sit horrendum malum, nec ad hoc quod desideras tibi proderit; etiam sic enim vinceris a me, imo ab illatione gloriaris. Si autem ne certamine dimicantis vincatur lingua laudantis, pugnare jam desinis; captivum concupiscentiae, desertorem continentiae vincam, non jam suo, sed judicio sapientiae. 45. Causa itaque nostra finita est. Quantumlibet enim laudes concupiscentiam carnis, quamdiu pugnas adversus eam; cernis quam verum de illa, nec nisi de illa
Abbreviated transcription (Latin):
ut ei ne noceat. pudicitiȩ certamine resistatur. Et tu nisi fallor:
imnisto escertamine constitutus. Et quia te fideliter pugnare
existimas. uinci times. A quo queso te uinci times: a bonõ an malo:
Anforte sic a me uinci times. ut adhuc malum neges. & tamquã
bonum laudes a quo uinci times. Inter duos aduersarios constitutus
inmagnas coartaris angustias: & me uis uincere ꝑeloquentiam.
& libidinem ꝑ continentiam. Sed pugnando aduersus eam
confiteris malum: laudando eam deseris ueritatis bonum.
Sed ego te uinco & expugnatorem & laudatorem mali.
constituens te ante iudicem : non alium sed te ipsum. Uĩs enim
uincere concupiscentiam ex pugnatione eius: me uero laude
cilis. Seci ego respondeo : ut uincatur qui laudat. iudicet
qui pugnat: Sienm malum ẽ. cur laudat : Sibonum ẽ:
cur expugnat : Si autem nec bonum nec malũ ẽ : ut quid
laudat. ut quid expugnat : quanidiu igitur expugnator

Expanded text:
ut ei, ne noceat, pudicitiae certamine resistatur. 44. Et tu, nisi fallor, ut ei, ne noceat, pudicitiae certamine resistatur. 44. Et tu, nisi fallor, in isto es certamine constitutus: et quia te fideliter pugnare existimas, vinci times. A quo, quaeso te, vinci times? a bono an malo? An forte sic a me vinci times, ut adhuc malum neges, et tanquam bonum laudes a quo vinci times? Inter duos adversarios constitutus in magnas coarctaris angustias, et me vis vincere per eloquentiam, et libidinem per continentiam: sed pugnando adversus eam confiteris malum, laudando eam deseris veritatis bonum. Sed ego te vinco, et expugnatorem et laudatorem mali, constituens te ante judicem, non alium, sed te ipsum. Vis enim vincere concupiscentiam expugnatione ejus, me vero laude ejus: sed ego respondeo, Ut vincatur qui laudat, judicet qui pugnat. Si enim malum est, cur laudat? si bonum est, cur expugnat? Si autem nec bonum nec malum est, utquid laudat? utquid expugnat? Quamdiu igitur expugnator
Abbreviated transcription (Latin):
limites. thori nuptialis excedat. Belligerat ne definitum ex
consensu coniugum : orandi tempus irrumpat. Et si tantas
uires hubet ista pudicitia comugalis: tantumq dĩ donumẽ.
ut faciat quod prescribunt tabulȩ matrimomales. In ipso
quoq thoro coniugali conflictu fortiori belligerat: ne ulis
quam generandis filiis: sãtest: & iam ipsum coniugis corpus
at tractet: Talis pudicitia nec menstruatis. nec grauidis utitur
feminis: nec eius ȩtatis qua certum ẽ. eas iam concipere non
ualere. Nec eam prorsus concumbendi uincit affectus: sed
tunc relaxatur cum speratur generationis effectus: Si quid
uero fic in coniuge: non quidem contra naturam: sed tamen
quod tabularum̃ matrimonialium limitem transeat: ueniale
apud apłm repperitur. quia nequaquam limes coniugalis carnis
exceditur. Sed tamen ut &iam ipse non excedatur: cõntra
iadũ concupiscentiȩ dimicatur. Quod usq adeo malum ẽ.

Expanded text:
limites thori nuptialis excedat: belligerat, ne definitum ex limites thori nuptialis excedat: belligerat, ne definitum ex consensu conjugum orandi tempus irrumpat. Et si tantas vires habet ista pudicitia conjugalis, tantumque Dei donum est, ut faciat quod praescribunt tabulae matrimoniales, in ipso quoque thoro conjugali conflictu fortiore belligerat, ne ultra quam generandis filiis sat est, etiam ipsum conjugis corpus attrectet. Talis pudicitia nec menstruatis, nec gravidis utitur feminis, nec ejus aetatis qua certum est eas jam concipere non valere: nec eam prorsus concumbendi vincit affectus, sed tunc relaxatur, cum speratur generationis effectus. Si quid vero fit in conjuge, non quidem contra naturam, sed tamen quod tabularum matrimonialium limitem transeat, veniale apud Apostolum reperitur ; quia nequaquam limes conjugalis carnis exceditur: sed tamen ut etiam ipse non excedatur, contra malum concupiscentiae dimicatur. Quod usque a deo malum est,
Abbreviated transcription (Latin):
continentiȩ retinaculum. aut coniugale remedium: Iam hoc et
superius egi tecum: ubi disertissime pudicitiam coniugalem inter
lasciuientes & continentes ita posuisti: quȩ uerecundius manibus
& confouet ȩstuantes. & laudat: tali remedio non egentes
Eadem itaq repeto. iterum audi quod illic tibi breuiter dilui¬
deq respondi. Quando ego istam concupiscentiã morbume
dico: quare tu negas: Qui tamen ei: necessarium remedium
confiteris. Si agnoscis remedium : agnosce morbum. Si neras
morbum: negã remedium. Rogo cẽde aliquando & iam põs
tuum tibi lõquenti ueritati: nẽmo prouidet remediũ sanitati¬
certamina : Nisi quia non uincuntur a malo. sed uincunt in
bono malum: Quȩ non gloriosa ego : sed gloriosiora dicen
malui. Habet enim palmam de huius małi subiectione :
quamuis minorem pudicitia &iam coniugalis. Belligera
enim &iam ipsa contra carnalem concupiscentiam: ne

Expanded text:
continentiae retinaculum, aut conjugale remedium? Jam hoc et continentiae retinaculum, aut conjugale remedium? Jam hoc et superius egi tecum, ubi disertissime pudicitiam conjugalem inter lascivientes et continentes ita posuisti, « quae verecundis manibus et confovet aestuantes, et laudat tali remedio non egentes. » Eadem itaque repeto: iterum audi quod illic tibi breviter dilucideque respondi. « Quando egesse dico, tu negas, qui tamen ei necessarium remedium confiteris? si agnoscis remedium, agnosce morbum; si negas morbum, nega remedium. rogo, cede aliquando etiam per os tuum tibi loquenti ueritati. nemo prouidet remedium nisicertamina; » nisi quia non vincuntur a malo, sed vincunt in bono malum? Quae non gloriosa ego, sed gloriosiora dicere malui. Habet enim palmam de hujus mali subjectione, quamvis minorem, pudicitia etiam conjugalis. Belligerat enim etiam ipsa contra carnalem concupiscentiam, ne
Abbreviated transcription (Latin):
isto: utrũ bono an malo : tota inter nos causa uersatur.
In qua uellem quidem egregios iudices non repudiares:
quos tibi meis superiorib librĩs. sana doctrinaeruditos.
sine ullo studio partium. de hac causasententias protu¬
lisse monstraui. Sed qm̃ sit̾e non correxeris: ipsorum
quoq accusationem. uel ut mitius dixerim represet. sionem. sine din
preparabis: te potius utar iudice promea sententia contratuan
non alicubi alibi sed in eodem libro tuo. nec eius alio seđ ipso loco
Dixistienim scam uirginitatem. confidentia suȩ salutis & robors
contempsĩsse remedia : ut gloriosa posset exercere certamini
Quero quȩ remedia. contempserit: respondebis nuptias. Quero.
ista remedia contra quem morbum sint. necessaria. Remedum
quip̃pe : a medendo. idẽ. a medicando nomen accepit. Simuil id:
uidemus ambo: remedium nuptiarum. Cur laudas tu libidinis
morbum. quo perueniri cernis admortem. si non ei resistat. ait

Expanded text:
isto, utrum bono an malo, tota inter nos causa versatur. isto, utrum bono an malo, tota inter nos causa versatur. In qua vellem quidem egregios judices non repudiares, quos tibi meis superioribus libris sana doctrina eruditos, sine ullo studio partium de hac causa sententias protulisse monstravi. Sed quoniam, si te non correxeris, ipsorum quoque accusationem, vel, ut mitius dixerim, reprehensionem sine dubio praeparabis; te potius utar judice, pro mea sententia contra tuam: non alicubi alibi, sed in eodem libro tuo; nec ejus alio, sed ipso loco. Dixisti enim, « sanctam virginitatem confidentia suae salutis et roboris contempsisse remedia, ut gloriosa posset exercere certamina. » Quaero quae remedia contempserit. Respondebis, Nuptias. Quaero, Ista remedia contra quem morbum sunt necessaria? Remedium quippe a medendo, id est a medicando, nomen accepit. Simul itaque videmus ambo remedium nuptiarum: cur tu laudas libidinis morbum, quo perveniri cernis ad mortem, si non ei resistat aut
Abbreviated transcription (Latin):
utrum nr̃ȩ antuȩ sententiȩ debeas ad quiescere : Bene quod
breuiter ammonere te dicis. ut lectoris pectori hereat .
quod toto libro abste gestum ẽ. & quȩ sit ipsa breuis
ammontio sub inferens. concupiscentiȩ naturalis. qui
modum tenet inquis. bono beneutitur : Qui modum non
tenet: bono male utitur. Qui autem &iam ipssim modũ scȩ̃
uirginitatis amore contempserit. bono melius non utitur .
confidentia quippe suȩ salutis inquis. & roboris contempsit
remedia : ut gloriosa posset exercere certamina. Ego uero
sic adtua istã respondeo: concupiscentiȩ carnalis qui modũ
tenet. malo bene utitur : qui modum non tenet. malo
male utitur. Qui autem &iam ipsum modum scę uirgi¬
nitatis amore contempserit : mado melius nonutitur̃
Confidentia quippe diuinȩ opitulationis & muneris.
contempsit infima remedia : ut gloriosiora posset
exercere certamina. In hac contr̃o uersia debene utendo

Expanded text:
utrum nostrae, an tuae sententiae debeas acquiescere. Bene, quod utrum nostrae, an tuae sententiae debeas acquiescere. Bene, quod « breviter admonere te » dicis, « ut lectoris pectori haereat, quod toto libro abs te gestum est. » Et quae sit ipsa brevis admonitio, subinferens: « Concupiscentiae naturalis qui modum tenet, » inquis, « bono bene utitur; qui modum non tenet, bono male utitur: qui autem etiam ipsum modum, sanctae virginitaconfidentia quippe suae salutis, » inquis, « et roboris, contempsit remedia, ut gloriosa posset exercere certamina. » Ego vero sic ad tua ista respondeo: Concupiscentiae carnalis qui modum tenet, malo bene utitur; qui modum non tenet, malo male utitur: qui autem etiam ipsum modum, sanctae virginitatis amore contempserit, malo melius non utitur; confidentia quippe divinae opitulationis et muneris contempsit infima remedia, ut gloriosiora posset exercere certamina. In hac controversia de bene utendo
Abbreviated transcription (Latin):
humana potest nascendo subsistere. Dicis & iam sodom¬
tas . & in panis ac uini peccasse creatura. Atq itauis int¬
ligamus libidinembonam: sed homines qui ea male utun
eẽ . culpabiles. sicut bona ẽ. creatura panis & uini: quamus
ea male utendo peccetur. Ita enim non intelligis quidlas¬
ris. ut non uideas creaturam panis & uini non concupiscenr
aduersus spm̃: sed ipsam potius in honeste a male utentbis¬
concupisci & eamforinsecus in nr̃m corpus intrare. Qua idõpartius
& restrictius ẽ. utendum : ne ipsa quoq concupiscentia quod
mdum intus ac nr̃m ẽ: mentem corruptibili corpore ex ha¬
hundantiore materia. multo amplius aggrauante. aduersus
nos uehementius & inuictius concitetur. Hoc igitur malo
quodindicat malũ eẽ : siue qui aduersus illũd dimicat.
sue quem subiugat. & parens bene utitur. cum pudice
silium gignit: & ds̃ cum prouide hominem condit.
salubriter ueritas uincat deposita uincenda cupiditate : considera-

Expanded text:
humana potest nascendo subsistere. 41. Dicis, « etiam Sodomitas et in panis ac vini peccasse creatura: » atque ita vis intelligamus libidinem bonam, sed homines qui ea male utuntur, esse culpabiles; sicut bona est creatura panis et vini, quamvis ea male utendo peccetur. Ita enim non intelligis quid loquaris, ut non videas, creaturam panis et vini non concupiscere adversus spiritum, sed ipsam potius inhoneste a male utenticoncupisci, et eam forinsecus in nostrum corpus intrare. Qua ideo parcius et restrictius est utendum, ne ipsa quoque concupiscentia, quod malum intus ac nostrum est, mentem corruptibili corpore ex abundantiore materia multo amplius aggravante, adversus nos vehementius et invictius concitetur. Hoc igitur malo, quod indicat malum esse, sive qui adversus illud dimicat, sive quem subjugat; et parens bene utitur, cum pudice filium gignit; et Deus, cum provide hominem condit. salubriter veritas vincat, deposita vincendi cupiditate considera,
Abbreviated transcription (Latin):
quos appellat epiphanius. & scis maticos
non hereticos uult uideri: alii uocant anthropo morfitas.
qm̃ dm sibi fingunt cogitatione carnali insimilitudinẽ
hominis corrũptibilis. qđ rusticitati eorũ tribuit epipha¬
nius. parcens eis. nedicantur heretici Eos autẽ separasse
dicit a cõmunione nra culpando episcopos diuites. & pas¬
cha cũ udeis celebrando. quã uis sint quieos in aegipto ecde
catholicȩ cõmunicare asseuerent. Defocinianis autem
quosisto loco epiphanius cõmemorat: iã superus satis loquut sũ:
arriani nec similẽ uelint: cũ hoc eu nomiani dicere caele¬
brentur
ACEDONIANI

Expanded text:
quos appellat Epiphanius, et schismaticos, non haereticos vult videri; alii vocant Anthropomorphitas, quoniam Deum sibi fingunt cogitatione carnali in similitudinem hominis corruptibilis: quod rusticitati eorum tribuit Epiphanius, parcens eis ne dicantur haeretici. Eos autem separasse se dicit a communione nostra, culpando episcopos divites, et pascha cum Judaeis celebrando. Quamvis sint qui eos in Aegypto Ecclesiae catholicae communicare asseverent. De Photinianis autem, quos isto loco Epiphanius commemorat, jam superius satis locutus sumAriani nec similem velint; cum hoc Eunomiani dicere celebrentur. MACEDONIANI
Abbreviated transcription (Latin):
udĩ. non excarne. non ex sanguine. non ex uoluntate uin.
q ex uoluntate carnis. sed exdõ nati sunt. Scĩ ficatio
uo perbaptis mũ etiam nunc confertur & corpori: non tam̃
ins corruptio eius aufertur. quae ipsã quoq aggrauat animã
is quamuis casta sint corpora. cũ desideriis peccati menbra
enserunt. propterquod ad tẽplum di pertinere coeperunt.¬
amen quod grã intota ista aedificatione perficiat. quam¬
l saro concupiscit ad uersus spm̃ : ut motus malos qui refte¬
uid sunt indicet: ꝙ sps ad uersus carnẽ ut scitas ꝑseuer&¬

Expanded text:
filii Dei, non ex carne, non ex sanguine, non ex voluntate viri, filii Dei, non ex carne, non ex sanguine, non ex voluntate viri, neque ex voluntate carnis, sed ex Deo nati sunt . Sanctificatio ergo per Baptismum etiam nunc confertur et corpori, non tamen nunc corruptio ejus aufertur, quae ipsam quoque aggravat animam. Et ideo quamvis casta sint corpora, cum desideriis peccati membra non serviunt, propter quod ad templum Dei pertinere coeperunt: est tamen quod gratia in tota ista aedificatione perficiat, quamdiu caro concupiscit adversus spiritum ut motus malos qui refrenandi sunt incitet, et spiritus adversus carnem ut sanctitas per
Abbreviated transcription (Latin):
pinit t̾rena in habitatio sensũ multa cogitantẽ Sed tii tanquam
ncdo. iam inter angelos inmoitaliter habitans: uerba infirmitatis
hominem nouum faciat. Non hoc dico: attende quod dico. Grã
ƿsette hominẽ nouum facit : quando quidẽ & ad corporis in mor¬
alitatẽ. plenãq felicitatẽ ipsa ꝑducit. Nunc etiam perfecte
nnouat hominẽ : quantũ attinet ad liberatione abomnibꝰ malis.
unmã: unde .ẽ. gemitus. quẽ suum quoq confitetur apł̃s dicens.
oipsi in nobis metipsis ingemiscimus. Sed ad illã quoque per¬
fetionẽ quae s peratur : eõ idem baptismate quod hic accipitur
umenitur. Nonautẽ oms filii scłi : filii sunt diaboli : quamuis
nnes filii diaboli. filii sunt scłi. Sunt enim etiam filii dĩ. qui
men ad huc filii sunt situli. p̃ropter quod & coniugio copu-¬
ntur. Sed filios dĩ carne non gignunt: q̃uia & ip̃si ut essent

Expanded text:
primit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Sed tu tanquam primit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Sed tu tanquam in coelo jam inter Angelos immortaliter habitans, verba infirmitatis hominem novum faciat. » Non hoc dico: attende quod dico. Gratia perfecte hominem novum facit; quandoquidem et ad corporis immortalitatem plenamque felicitatem ipsa perducit. Nunc etiam perfecte innovat hominem, quantum attinet ad liberationem ab omnibus animam. Unde est gemitus, quem suum quoque confitetur Apostolus dicens, Et ipsi in nobismetipsis ingemiscimus. Sed ad illam quoque perfectionem quae speratur, eodem Baptismate, quod hic accipitur, pervenitur. Non autem omnes filii saeculi filii sunt diaboli, quamvis omnes filii diaboli filii sint saeculi. Sunt enim etiam filii Dei, qui tamen adhuc filii sunt saeculi; propter quod et conjugio copulantur: sed filios Dei carne non gignunt, quia et ipsi ut essent
Abbreviated transcription (Latin):
filii dĩ sed filii scłi generentur: quia & hi qui generant. si ia rege¬
nerati sunt : non er hoc generant quo filii dĩ sunt. sed ex quo aahu
filii scłi. Dominica quĩppe sententia  filii huius scłi generant s
generantur. Ex quo itaq sumꝰ ad huc filii huiꝰ scłi. exterior hono
nr̃ corrũpitur. ex hoc & huiꝰ scłi filii generantur. Et ex quo sunus
acceperit. propt̃ quod & tẽplũ dĩ merito dicitur. Sed hoc nons
propt̾ pręsentẽ scĩficationẽ: sed propt̃ illã spem dictũ est deaue
dicitur. & nos ipsi primitias habentes sp̃s. ingemiscimꝰ. ex pada
non dum tenetur Nihil habentꝰ ͤerba mea: quod noninse
hiparatus agnoscat. qui cũ apło dicit: & ipsi in nobis metipsis in ge¬
niscinus. Unde & alibiait. Et cnĩ qui sumus in hac habitatione.
ngemiscimus grauati. Quo pertinet etiam illud. q̃uod in libro sapi¬
inciae legimus. Corpus enĩ corruptibile aggrauat animã : etde¬

Expanded text:
filii dei, sed filii saeculi generentur, quia et hi qui generant, si iam regefilii dei, sed filii saeculi generentur, quia et hi qui generant, si iam regenerati sunt, non ex hoc generant quod filii dei sunt, sed ex quo adhuc filii saeculi. dominica quippe sententia est: filii saeculi huius generant et generantur. ex quo.itaque sumus adhuc filii saeculi huius, exterior homo noster corrumpitur, ex hoc et huius saeculi filii generantur nec filii dei nisaccpropter praesentem sanctificationem, sed propter illam spem dictum est, de qua dicitur, Et nos ipsi primitias habentes spiritus ingemiscimus, adopnondum tenetur » . Nihil habent haec verba mea quod non in se baptizatus agnoscat, qui cum Apostolo dicit: Et ipsi in nobismetipsis ingemiscimus. Unde et alibi ait: Etenim qui sumus in hac habitatione, ingemiscimus gravati . Quo pertinet etiam illud, quod in libro Sapientiae legimus: Corpus enim corruptibile aggravat animam, et de
Abbreviated transcription (Latin):
collapsum: unde non liberat nisi quidixit. ueritas liberabit uos
& egosum ueritas. & siuos filius liberauerit: tunc uere libengn
Non enim auanitate. nisi uerͥtas liberat: sed scđm grãm nons can
debitũ : per miscdiam non permeritũ. Si cut enim iudicufut
ut uanitati subiceremur. ĩta mi scdĩȩ est: ut ueritate liberemur:
& ipsa bona merita nr̃a. non nisi dĩ dona esse fateamur
AMnunc illã tuã. discutiamus calumniã: qua mẽ duisse m¬
minaris baptizatos exparte mundari: Quod melius dicis mas
sermonib apparere. eosq sermones meos quib hoc apparer
posse asseueras. considerandos in tua disputictione ꝓponis
Ago gras. Nempe istisunt. Carnis inquã concupiscentia non i
nupti is imputanda : sed toleranda Non enim est ex naturaliom
bio ueniens bonũ. sed ex antiquo peccato accidens malũ ꝑmpẽ
hanc ergo fit: ut etiam de iustis & legitimis nuptiis filiorũ dĩ non

Expanded text:
collapsum; unde non liberat nisi qui dixit, Veritas liberabit vos collapsum; unde non liberat nisi qui dixit, Veritas liberabit vos ; et, Ego sum veritas ; et, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Non enim a vanitate nisi veritas liberat; sed secundum gratiam, non secundum debitum; per misericordiam, non per meritum. Sicut enim judicii fuit ut vanitati subjiceremur; ita misericordiae est ut veritate liberemur, et ipsa bona merita nostra nonnisi Dei dona esse fateamur. CAPUT XIII. 40. Jam nunc illam tuam discutiamus calumniam, qua me dixisse criminaris, « baptizatos ex parte mundari. Quod melius » dicis « meis sermonibus apparere: » eosque sermones meos, quibus hoc apparere posse asseveras, considerandos in tua disputatione proponis. Ago gratias, nempe isti sunt: « Carnis, » inquam, « concupiscentia non est nuptiis imbio ueniens bonum, sed ex antiquo peccato accidens malum. Propter hanc ergo fit, ut etiam de iustis et legitimis nuptiis filiorum dei non
Abbreviated transcription (Latin):
ulomnauerat. Dicis mẽ quoq ipsum in nouasse sensus meos. &
uitiocon uersionis meae hoc sensisse quod tũ : sed fallis aut
ileris. siue calumniando hisquȩ nunc dico. siue non intelli¬
ndo: uel pocius ñ legendo eaquȩ tunc dixi. Nam ego per
num hominẽ in mundũ intrasse peccatum : & perpeccãtum
artẽ & ita in om̃s homines pertranssisse in quo oms peccauer̃.
umitio conuersionis mee sic tenui semꝑ. ut teneo Ex tant libn
quos adhuc laicus. retentissima mea conuersioniscripsi Et si
uondũ sicut postea sacris litteris eruditus. tamen nihil dehac
lam tunc sentiens. &̃ ubi disputandi ratio popo scerat dicens.
ii quod antiquitꝰ discit & docet omnis ȩccła. in has uidelicet
ugias manifestasq miserias. inquib homo uanitati similis
factus est: ut dies eius sicut umbra prȩtereant. & sit uniuera uan¬
tas omis homo uiuens: merito peccati originalis. genꝰ humanũ fus

Expanded text:
damnaverat. 39. Dicis, « me quoque ipsum innovasse sensus meos, et damnaverat. 39. Dicis, « me quoque ipsum innovasse sensus meos, et initio conversionis meae hoc sensisse quod tu. » Sed fallis, aut falleris, sive calumniando his quae nunc dico, sive non intelligendo, vel potius non legendo ea quae tunc dixi. Nam ego per unum hominem in mundum intrasse peccatum, et per peccatum mortem, et ita in omnes homines pertransiitio conversionis meae sic tenui semper, ut teneo. Exstant libri quos adhuc laicus recentissima mea conversione conscripsi, etsi nondum sicut postea sacris Litteris cruditus, tamen nihil de hac re jam tunc sentiens, et ubi disputandi ratio poposcerat dicens, nisi quod antiquitus discit et docet omnis Ecclesia: in has videlicet magnas manifestasque miserias, in quibus homo vanitati similis factus est, ut dies ejus sicut umbra praetereant , et sit universa vanitas omnis homo vivens , merito peccati originalis genus humanum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
eñ sẽ inhis sensib urĩs. si quid displiceret. parentũ esse dixerat
urigi. & in nocentii litteris. consensurum esse promiserat
lanento sane: quemad modũ de constituendo ep̃o dissensionẽ
ppłi romani in sulbundos obiectas. Quod abste quero. utrum
smines sua fecerint uoluntate: quod sinegas. quomodo liberũ
asendis arbitrium: si autẽ fateris. q̃uomodo eam uocas ultio¬
uendĩ. atq aur̃o doginate ex orbitas. dũputari diuinicus
uindicatus affectas:: An tandẽ aliquando concedis: quod
istinatissima contentione negaueras. occulto iuditio dĩ fieri
emipsis hominũ uoluntatib inueniatur aliquid. quod &
pecatum sit & pęna peccati᷑ hoc enim nisi in ista tua senten-¬
ia sapuisses: nullomodo factũ hominũ ultionẽ dĩ ẽẽ dixisset
idquando ante annos plurimos cale ibi quiddam debeato
limaso. & ursino. contigit: nondũ pelagianos ȩccła romana

Expanded text:
quoniam se in his sensibus vestris si quid displiceret, paratum esse dixerat quoniam se in his sensibus vestris si quid displiceret, paratum esse dixerat corrigi, et Innocentii litteris consensurum esse promiserat. 38. Memento sane quemadmodum de constituendo episcopo dissensionem populi Romani insultabundus objectas. Quod abs te quaero, utrum homines sua fecerint voluntate. Quod si negas, quomodo liberum defendis arbitrium? Si autem fateris, quomodo eam vocas « ultionem Dei, » atque a vestro dogmate exorbitas, dum putari divinitus vindicatus affectas? An tandem aliquando concedis, quod obstinatissima contentione negaveras, occulto Dei judicio fieri, ut in ipsis hominum voluntatibus inveniatur aliquid, quod et peccatum sit et poena peccati? Hoc enim nisi in ista tua sententia sapuisses, nullo modo factum hominum ultionem Dei esse dixisses. Sed quando ante annos plurimes tale ibi quiddam de beato Damaso et Ursicino contigit, nondum Pelagianos Ecclesia Romana
Abbreviated transcription (Latin):
dicolibidinẽ posse frenari. sed multũ miror a continentib libi¬
uuli originaliter trahũnt. sine substantia in qua est. aut esse
posse aut unquã fuisse: Quod tanquã dicamus. ua quaens
dilecticos iudices: et irrides uulgum quasi ad ipsũ tẽ iudit
ad ducam: a quo udicari ista non possunt. quae tũ non diuis¬
ses. pelagiani dogmatis machina: sine architecto neces sano
remansis set. Si uis uiuere: noli amare sapientiã uerbi. qu
euacuatur crurxp̃i. Quomodo de alis substantus mals
stantias uel bonae uel malȩ transeant qualitates. non migaua
sed afficiendo iamlibro superiore tractauimus. Siuuilg pe
iudicium : illos iudices intuere. quos tibi duob priorbo ad
lbris: luculentissima in ȩcclesia xp̃i p̃ditos auctortat ꝓioes
essit a suo prȩcessore in nocentio: quẽ tũ nominare timiusti:
d nalusti ⁊osimũ. quia egit primitus lenius cũ caelestio.

Expanded text:
dico libidinem posse frenari: sed multum miror a continentibus libidico libidinem posse frenari: sed multum miror a continentibus libiquod parvuli originaliter trahunt, sine substantia in qua est, aut esse posse, aut unquam fuisse? » Quod tanquam dicamus, ita quaeris dialecticos judices, et irrides vulgum, quasi ad ipsum te judicem adducam, a quo judicari ista non possunt: quae tu si non didicisses, Pelagiani dogmatis machina sine architecto necessario remansisset. Si vis vivere, noli amare sapientiam verbi, qua evacuatur crux Christi . Quomodo de aliis substantiis in alias substantias vel bonae vel malae transeant qualitates, non migrando, sed afficiendo, jam libro superiore tractavimus . Si vulgi spernis judicium, illos judices intuere, quos tibi duobus prioribus meis libris luculentissima in Ecclesia Christi praeditos auctoritate propessit a suo praecessore Innocentio, quem tu nominare timuisti; sed maluisti Zosimum, quia egit primitus lenius cum Coelestio:
Abbreviated transcription (Latin):
saltẽ illum monentẽ nededigneris audire: decuius liders
exclamare tẽ libuit: otẽpora. omores. Saltẽ in quã ipsumn
audi: ut quantum arerum turpitudine abes. si tamenabes.
tantũ te auerborũ libertate seuingas. & ea in alteros nedicas
quae cũ tibi falso ob iecta sint erubescas Talia te sane inibi
nescio quos dixisse quilegunt sciant: qualia in aliquibus
omnino non nouimus. quos in proposito continentiȩ recessist
apelagianis hereticis notumus Tui uero uel tuae quales sut
nihil mea inter est: quas tũ uelquas tũ sic fallis ut dicas mẽ
definire. nec in carioso quidẽ corpore libidinẽ posse frenait
mmo quia frenari posse & frenari oportere deterno: ideo
malũ intelligo. Quod qui negat malum. ĩuderit quomodo
habeat bonũ. cui repugnantem. uelit nolit fatetur frenanda
esse libidinẽ: Egoitaq non solũ a senib: uerũ & auiuenibis

Expanded text:
saltem illum monentem ne dedigneris audire, de cujus litteris saltem illum monentem ne dedigneris audire, de cujus litteris exclamare te libuit, « O tempora, o mores! » Saltem, inquam, ipsum audi, « ut quantum a rerum turpitudine abes » si tamen abes, « tantum te a verborum libertate sejungas; et ea in alteros ne dicas, quae cum tibi falso objecta sint, erubescas. » Talia te sane in istos nescio quos dixisse qui legunt, sciant, qualia in aliquibus omnino non novimus, quos in proposito continentiae recessisse a Pelagianis haereticis novimus. Tui vero vel tuae quales sint nihil mea interest, quos tu vel quas tu sic fallis, ut dicas me definire, « nec in carioso quidem corpore libidinem posse frenari. » Imo quia frenari posse et frenari oportere decerno, ideo malum intelligo. Quod qui negat malum, viderit quomodo habeat bonum, cui repugnantem, velit nolit, fatetur frenandam esse libidinem. Ego itaque non solum a senibus, verum et a juvenibus
Abbreviated transcription (Latin):
qubus ego cũ retulero. non hoc dico mentitur : libidinẽ culpo non
nembra: uitium deuoto non naturam. Iste autẽ qui mihi apud
elum niatur. aud& in aecclesia xp̃i. ante magistrũ in caelo seden-¬
m. recitare libidinis laudem: quod ei recitandũ si uobiscũ studers.
ugistrorum nemo prȩponeret : ne offenderet omniũ uestrũ pudorẽ
me alia inte tulliana uere conuenientia uerrba conuertent. dicen-¬
istibi. ex hac parte pudor pugnat. abste petulantia. hinc conti-¬
uesm ad fidẽ catholicam conuersos arguis uel reuersos: quos tam̃
squficasti te. ita metuere. ut eorũ nomina exprimere non auderes.
iefoite audientes abste sua. falsa crimina: mox tibi si non uera.
et credi biliora reponerent. Quod quidem quicumq sunt isti.
gauter sapiunt non facerent. & parcerent tibi secundum
a postolum : non reddentes maledictum ꝓ maledicto. Tu autẽ

Expanded text:
» Quibus ego cum retulero, Non hoc dico, mentitur: libidinem culpo, non » Quibus ego cum retulero, Non hoc dico, mentitur: libidinem culpo, non membra; vitium denoto, non naturam: iste autem qui mihi apud vos calumniatur, audet in Ecclesia Christi ante magistrum in coelo sedentem recitare libidinis laudem; quod ei recitandum, si vobiscum studeret, magistrorum nemo proponeret, ne offenderet omnium vestrum pudorem: nonne alia in te Tulliana vere convenientia verba convertent, dicentes tibi, « Ex hac parte pudor pugnat, abs te petulantia; hinc continvestri ad fidem catholicam conversos arguis vel reversos. Quos tamen significasti ita te metuere, ut eorum nomina exprimere non auderes; ne forte audientes abs te sua falsa crimina, mox tibi, si non vera, certe credibiliora reponerent. Quod quidem quicumque sunt isti, si graviter sapiunt, non facerent, et parcerent tibi secundum apostolum, non reddentes maledictum pro maledicto . Tu autem
Abbreviated transcription (Latin):
pitaum antiquitas. nisi etiam fidei hȩc esset antiquitas. cui urã cȩpit
Asus enim sententiã uulgi respuis. post tanta quib eum redditã
mone ad uersus me concitaueras. graunis quam intẽ fuerat concita¬
. Sed nimirum tua disputatꝰ considerans. nihil te talib argu¬
mentis apud populũ incatholicȩ fidei ueritate et antiquitate
nudatum. agere potuisse uel posse sensisti. Unde ad eum sper¬
endum contumacia rursus ora conuertis : eiusq partes quibus
instat. non immerito uobis xp̃ianorũ infensissima multitudo.
ingillatĩ describendo & deridendo ꝑcurris. inquib & auditori:¬
uls scolasti cos tangis. & dicis contramẽ clamaturos. õtẽpora. o mores.
etam̃ uulgi uidicium reformidas. Ubi tam clamosos tibi suffra¬
gacores inuenire potiuisti . qui tullianis me uocibus territent.
qod aliunde quã unde totũ est. esse putẽ genitalẽ corporis paitẽ:

Expanded text:
pretum antiquitas, nisi etiam fidei haec esset antiquitas, cui vestra coepipretum antiquitas, nisi etiam fidei haec esset antiquitas, cui vestra coepiRursus enim sententiam vulgi respuis, post tanta, quibus eum reddita ratione adversus me concitaveras gravius, quam in te fuerat concitatus. Sed nimirum tua disputata considerans, nihil te talibus argumentis apud populum in catholicae fidei veritate et antiquitate fundatum agere potuisse vel posse sensisti. Unde ad eum spernendum contumacia rursus ora convertis, ejusque partes quibus constat, non immerito vobis Christianorum infensissima multitudo, singillatim describendo et deridendo percurris, in quibus et « auditoriales scholasticos » tangis, et dicis contra me clamaturos, « O tempora, o mores » ! et tamen vulgi judicium reformidas, ubi tam clamosos tibi suffragatores invenire potuisti, qui Tullianis me vocibus territent; quod « aliunde quam unde totum est, esse putem genitalem corporis partem.
Abbreviated transcription (Latin):
do baptitantur inxp̃o. Si ergo recte uissapere : & iã deparuilis saꝵ
quod ait apostolus dedõ pat̾re. Qui eruit nos depotestate tenebrañ
& transtulit in regnũ filii cantatis suae. Et illud alterũ łuimus
enĩ & nos aliquando natura filii irȩ. sicut & ceten. Oms enĩ eruuintus
de pocestate tenebrarũ. & filii erant uae. qui peccato morunts
Omnes autẽ ut dõ uiuant. peccato monuntur. qui in mor
baptirantur. Omnes porro inmoite euis baptizantur: qui cunq
baptizantur in xp̃o. Ergo quia & paruuli baptirantur inapo ue¬
cato moriuntur. & apotestate tenebrarũ ubi natura filii uac fucats
cruuntur. Quod autẽ dicis. ubi ait apostolus. natura filii uras. p
incelligi prorsus filii urae: non ne hinc ad monen debuisti. andaa
contra uos defendi catholica fidem quia non fere inuenituar latsi
odcr. si non auobis nunc incipiat emendari. uel potius in mendum
płai. ubi non natura sit scriptum: quod utiq cauere debuit inter¬

Expanded text:
mortis suae. 33. Si ergo recte vis sapere, etiam de parvulis sape quod ait Apostolus de Deo Patre, Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae : et illud alterum, Fuimus enim et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri . Omnes enim eruuntur de potestate tenebrarum et filii irae erant, qui peccato moriuntur. Omnes autem ut Deo vivant, peccato moriuntur, qui in morte Christi baptizantur. Omnes porro in morte ejus baptizantur, quicumque baptizantur in Christo. Ergo quia et parvuli baptizantur in Christo, peccato moriuntur, et a potestate tenebrarum, ubi natura filii irae fuerant, eruuntur. Quod autem dicis, « Ubi ait Apostolus, natura filii irae, posse intelligi, Prorsus filii irae: » nonne hinc admoneri debuisti, antiquam contra vos defendi catholicam fidem; quia non fere invenitur latinus codex, si non a vobis nunc incipiat emendari, vel potius in mendum mutari, ubi non natura sit scriptum? Quod utique cavere debuit inter
Abbreviated transcription (Latin):
separins tot imagines suas a regno suo. sȩd hoc eis nonerit malum
ñ ergo amabunt regnum dĩ: tot in nocentes imagines dĩ. Siaitẽ
amabunt. & tantũ amabunt quantũ in nocentes a mare debent
regnum eius. a quo ad ipsius imaginẽ creantur: nihil ne malidehae
ipsa separeatione patientur: postremo ubi lib& sint: quomodo libit
sint sub dõ iudice : qui nec fado p̾mitur. nec personarũ acceptione
corrłpitur : in illius regni felicitate non erunt. Ubi erunt qui part̃
nihil boni maliue meruer: sed si nihil meruissent mali. numquan
priuarentur. in cõmuni causa cõmunionẽ tantiboni. In eis ergo.
cognoscunt hoc sibi iustissime reddi potius se. quod uident nddi
ꝑaribus con sorabus mortis suae

Expanded text:
separans tot imagines suas a regno suo? Si hoc eis non erit malum, separans tot imagines suas a regno suo? Si hoc eis non erit malum, non ergo amabunt regnum Dei tot innocentes imagines Dei. Si autem amabunt, et tantum amabunt, quantum innocentes amare debent regnum ejus, a quo ad ipsius imaginem creantur, nihilne mali de hac ipsa separatione patientur? Postremo, ubilibet sint, quomodolibet sint sub Deo judice, qui nec fato premitur, nec personarum acceptione corrumpitur; in illius regni felicitate non erunt, ubi erunt qui pariter nihil boni malive meruerunt. Sed si nihil meruissent mali, nunquam privarentur in communi causa communione tanti boni. In eis ergo, cognoscunt hoc sibi justissime reddi potuisse, quod vident reddi paribus consortibus mortis suae
Abbreviated transcription (Latin):
quod ex filiis irȩ fuint homines tanquã pugnore. acceptos filii miscđiȩ.
infuturũ scłm p̃parari. In hoc autẽ scło adie oraus usq indiẽ obitus.
tum ipsos subeodem graui iugo conteri : quandoquidẽ etiam bap¬
nati paruuli inter alia mala uitaehuius non nũquã & istos de¬
iũ patiuntur in cursus q̃uã uis eruti depotestate tenebrarũ
sabȩis tiahantur in subpliciũ sempiternũ Iterũ dicis quod
quidẽ dixisti atq respondi : sed etiã nunc ñ debeo p̃te
nerentibus. głam regenerationis attribuit: hoc ipso. eos ad suã
uram. ad sũum ius. ad suũ dominiũ ꝑtinere docet. quod eorũ
uoluntatem in effabilis p̃uenit beneficii largitate. Quid igitur
am offenderunt quos pariter in nocentes mundos a sẽ ad imagi¬
c̃sbam creatos innumerabiles. abisto munere a lienat:
nec eorum uoluntatẽ huius in effabilis prȩuenit beneficii largitate.

Expanded text:
quod ex filiis irae fiunt homines tanquam pignore accepto filii misericordiae, quod ex filiis irae fiunt homines tanquam pignore accepto filii misericordiae, in futurum saeculum praeparari: in hoc autem saeculo a die ortus usque in diem obitus, etiam ipsos sub eodem gravi jugo conteri. Quandoquidem etiam baptizati parvuli inter alia mala vitae hujus nonnunquam et istos daemonum patiuntur incursus; quamvis eruti de potestate tenebrarum, ne ab eis trahantur in supplicium sempiternum. 32. Iterum dicis, quod jam quidem dixisti, atque respondi , sed etiam nunc non debeo praemerentibus gloriam regenerationis attribuit, hoc ipso eos ad suam curam, ad suum jus, ad suum dominium pertinere docet, quod eorum voluntatem ineffabilis praevenit beneficii largitate. » Quid igitur eum offenderunt, quos pariter innocentes, mundos, a se ad imaginem suam creatos, innumerabiles ab isto munere alienat, nec eorum voluntatem hujus ineffabilis praevenit beneficii largitate,
Abbreviated transcription (Latin):
pbidi multi horridi. monstruosiq nascuntur: nec idõ illã totam
isfantiam. omsq partes eius: & quicquid in ea sub stantialiter
nsit & uiuit potui creare. nisi bonus & uerus ds̃ Iubes ut asserã
nradmodũ in xp̃o. idẽ inuirtute eiꝰ c̃reatos paruulos sibi aud eat
aibobis uindicare. Tu assere si potes. quomodo sibi non obscure
ul aperte uindicent paruulos. quos inmundi sp̃s uexant. Si ei
mditos dicis: uidemꝰ ambo suppliciũ: tũ dic meritũ. Ambo cerni¬
us poenẽ: tũ qui nulla mala merita dicis exparentib trahi. cũ dm̃
itum ambo fateamur. demonstra istam poenđ. dignã si potes
ninfantib culpam n uero non agnoscis etiam hoc ad illud graue
ugĩ ptinere. quod ẽ. suꝑ filios adam. adie exitus deuentre matris
mnm: usq indiẽ sepulturȩ in matre omniũ Sub quo iugo
liuersis cladib ita conteritur genus humanũ. ut appareat hoc

Expanded text:
morbidi, multi horridi monstrosique nascuntur; nec ideo illam totam morbidi, multi horridi monstrosique nascuntur; nec ideo illam totam substantiam, omnesque partes ejus, et quidquid in ea substantialiter existit et vivit, potuit creare nisi bonus et verus Deus. 31. Jubes ut asseram, « quemadmodum in Christo, id est in virtute ejus, creatos parvulos sibi audeat diabolus vindicare. » Tu assere, si potes, quomodo sibi, non obscure, sed aperte vindicet parvulos, quos immundi spiritus vexant. Si ei traditos dicis: videmus ambo supplicium, tu dic meritum; ambo cernimus poenam, tu qui nulla mala merita dicis ex parentibus trahi, cum Deum justum ambo fateamur, demonstra ista poena dignam si potes in infantibus culpam. An vero non agnoscis etiam hoc ad illud grave jugum pertinere, quod est super filios Adam, a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium? Sub quo jugo diversis cladibus ita conteritur genus humanum, ut appareat hoc