comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur cetum sinõ pait̾ire ⁊ exiustis ca̾isĩo¬
lita sit. non suꝑ ert actios mor̾tuo patre
nec ĩ hes aget nec muuer. ¶ Si mulier solu¬
tomatͥmonio egentẽ reum dotis ꝑ nouati¬
onem decepta. accipiat. nichominꝰ actiodotiᷤ
noccetactio siue patriheres extit̾it. sine ĩ
legatotm̃ accepit qͣntudoti satis ẽẽt ⁊ ita
eundotem ꝙ apatreꝰ catur. iucroq eiꝰcedit.
sitm̃ ab eo conieuta sit. qͣntum eidotis no¬
minc debeatur a manto qui partis oluit.
tatur ee ñlicear silie satisdotis fier oꝑtet.
rtatñut caue nt raram rem pr̃e. babitur

Expanded text:
tur: ceterum si non perditurae et ex iustis causis soluta sit, non supererit actio. sed mortuo patre nec etiam heredes agent nec mulier.Si mulier soluto matrimonio agentem reum dotis per nouationem decepta accipiat, nihilo minus actio dotis e denegari debet actio, siue patri heres exstiterit, siue in legato tantum acceperit, quantum dotis satis esset. et itauod a patre datur lucroque eius cedit, si tantum ab eo consecuta sit, quantum ei dotis nomine debeatur a marito qui patri soluit.Statur, esse non liceat, filiae satis dotis fieri oportet, ita tamen, ut caueat ratam rem patrem habitur
Abbreviated transcription (Latin):
arro. Nuilanccm maximãmino¬
aułꝰ. ꝑ Peccũt argenteis aduincta
sigilla enc̾a. ceteraq omna adeandẽ
smulitudinem recipossunt argento
fc̃ocedunt. auro fcõ adm̃ant᷑ gẽme
amuilis incluse quippe ꝑ anuloꝵ sũt
auripotentior sit aurofc̃o xonũant᷑
aureaemblemata que in lapidibus
absidius argentris ẽẽt. ⁊ repiumbm̃
possent deberigallus ait. S labeomi¬
aurinũonon hñda argentopotorio
uelescario legato mhis que dubiuz¬
corporiuissus erat adia dederunt. oñ¬
tum ẽ. utrum adeamcinornamẽta
imiisa reliquerat ꝑtineant. an adħx¬

Expanded text:
rum. Qui lancem maximam minoium. Pediculis argenteis adiuncta sigilla aenea ceteraque omnia, quae ad eandem similitudinem redigi possunt, argento facto cedunt. Auro facto adnumerantur gemmae anulis inclusae, quippe anulorum sunt, auri potentior sit, auro facto adnumerantur. aurea emblemata, quae in lapidibus apsidibus argenteis essent et replumbari possent, deberi Gallus ait: sed Labeo iauri numero non habenda. Argento potorio uel escario legato in his, quae dubiori iussus erat adici, dederunt: quaesitum est, utrum ad eam, cui ornamenta uniuersa reliquerat, pertineant an ad
Abbreviated transcription (Latin):
ri ñ posset. cuiaurũ. uel argentũ fc̃m
legatur. si fractu uei colusũ sit non
continet᷑. ẜunus itacxistimat. aurum
uel argentumefẽmidinderi ꝙ como¬
denti possumus. argentũ auit̾ fractũ.
moreretur. ucrdicare. potuit suumcẽ
s si qua distributio emirei fc̃aẽ tinc
uelutiuasa aurcaemblemata signaau¬
rũmuliebre. ⁊ cet̾a quehis reb sunt si¬
mitu. set si infectumlegatum ẽ. qd̃
eius ita frm̃ẽ. ut eoꝙ adremcõpatuẽ

Expanded text:
ri non possit. Cui aurum uel argentum factum legatum est, si fractum aut collisum sit, non continetur: Seruius enim existimat aurum uel argentum factum id uideri, quo commode uti possumus, argentum autem fractum emoreretur, vindicare potuit suum esse. sed si qua distributio eius rei facta est, tunc veluti vasa aurea emblemata signa aurum muliebre et cetera, quae his rebus sunt similia. sed si infectum legatum est, quod eius ita factum est, ut eo,
Abbreviated transcription (Latin):
aut cyrogͣphis aut rõmor debitor est
uel quicquid ame mutuum accepit
ebat debebatur. legatum sit. ansiquid
ex summausuraꝵ nomine p̾ea accessit
seio ꝑ figeicõmissum sotm uoluisse.
ata summa ceꝑit debere. anid ꝙ exue¬
tencontͣctu debebatur. nichominus
incausa legatianraret. anu̾onouati

Expanded text:
aut chirographis aut rationibus debitor est uel quidquid a me mutuum accepit ebat, debebatur, legatum sit an et si quid ex ea summa usurarum nomine postea accessitper fideicommissum solui uoluisse. ata summa coeperit debere, an id, quod ex uetere contractu debebatur, nihilo minus in causa legati duret et an uero nouati
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ntr̾ te statõrem ante fc̃os codicilos ꝗ¬
bz legaint penc omnem pecumam sor¬
tis ⁊ usuraꝵ se recepisse. itant molicu:
sortis seuusuraꝵ debeat᷑. ⁊ q̃sut an repe
aice estimandum. ut ip̃e inspiceret ob¬
lunonempecume sotite autꝙ eo ĩscio
numerataẽet id fecisset. anconfuitoꝙ

Expanded text:
et ait item testatorem ante factos codicillos, quibus legauit, paene omnem pecuniam sortis et usurarum recepisse, ita ut modicum sortiiudice aestimandum, ut inspiceret, obliuione pecuniae solutae, aut quod eo inscio numerata esset, id fecisset, an consulto,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ austichꝰ reuqua que exadministrã¬
tẽ actus debuat reddere debu̾it.R.
stichumco nõe nonteñi claudiꝰ nẽon
ex ẜuitutis actupꝰ nb̃tatem tẽnet᷑. ⁊ cõ¬
sustati eiꝰ debitielata fint retinen. gͦ
reliqua possunt cum peculio aut exco

Expanded text:
 Stichus reliqua, quae ex administratione actus debuerat, reddere debuerit. respondi Stichum eo nomine non teneri. Claudius: nemo enim ex seruitutis actu post libertatem tenetur et consultatio ad ius debiti relata fuerat: retineri ergo reliqua possunt cum peculio aut ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
denissorenceꝑit coiuenire anaratõe
reusconuenitur. amdtñ sidõatonscã
fidenissorint̾uer̾t nechãt adu̾susre¬
imireg̃ssum. uelquid si ad frocisorem.
pẽcuma puciit. ⁊ p̃e rerum dedit iuce

Expanded text:
deiussorem coeperit conuenire, alia ratione reus conuenitur. quid tamen, si donationis causa fideiussor interuenit nec habet aduersus reum regressum? uel quid si ad fideiussorem pecunia peruenerit et ipse reum dederit uice
Abbreviated transcription (Latin):
⁊quatenus pranda sit. ex qualitate di¬
sceptationis iudicem ertimaturum
eum qui tutelam ip̃nis administu̾it
⁊ frem sinim.⁊ alios quosdam scͥꝑsit h̾e¬
des.⁊ tutorilegait quis impend̾at in

Expanded text:
quatenus praestanda sit, ex qualitate disceptationis iudicem aestimaturum. Eum, qui tutelam ipsius administrauerat, et fratrem suum et alios quosdam scripsit heredes et tutori legauit, quae impenderat in
Abbreviated transcription (Latin):
aueraͣtno eque cum distinctiõe ueni¬
tititio ꝙ ei debco. uelita titio .c. q̃eide¬
andebitũ sit. ⁊ plenusrogoq̃ ad eg spe¬
iscuititꝰ debebat. debitũ ei dimitrere
utraꝵ enĩmõ lib̾andus ẽ debitor ⁊ u¬
troꝵ cãu competit ultro alibañ d̾ui¬
tori actio. ꝙ fri. ⁊iux. uel finidi d̾bi¬

Expanded text:
ario aeque cum distinctione, ueluti 'Titio quod ei debeo' uel ita 'Titio cean debitum sit. et plenius rogo quae ad haec speis, cui Titius debebat, debitum ei remittere utroque enim modo liberandus est debitor et utroque casu competit ultro ad liberandum debitori actio. quod
Abbreviated transcription (French):
rũ p̃sumptio em̃ pꝑnatalem affectum:
facit omni i pr̃iuideri concessa nͥ aliũ
sensis testatorem abhedib eus appro¬
ñb rõem tuteleqͣmegit. nul pauł. cũ
remansit. petiabco possit .ix. nichil¬

Expanded text:
 propter naturalem affectum facit omnia patri uideri concessa, nisi aliud sensisse testatorem ab heredibus eius appronem tutelae, quam egit Iulius Paulus cum remansit, peti ab eo possit.
Abbreviated transcription (Latin):
ł. scrib̾. siquis decedens cirographu
seutitio dedit. ut post mortem sua
seidet. aut si conuaniisset. redceret
diñtitius defunct᷑o dõatore seio de¬
dit. ⁊ heres eiꝰ petat debitum seiꝰ douex¬
ceptõemhabet. ¶ simc de effectule¬
gatundemꝰ. ⁊ siquid̃ michi libatio
st relictacum sotus sun debitor siũ
amepetatur. exceptõe utipossum fi¬
ne ñ petat᷑ possunagere ut liberer ꝑ

Expanded text:
 scripsit: si quis decedens chirographum Seii Titio dederit, ut post mortem suam Seio det aut, si convaluisset, sibi redderet, deinde Titius defuncto donatore Seio dederit et heres eius petat debitum, Seius doli exceptionem habet. Nunc de effectu legati uideamus. et si quidem mihi liberatio sit relicta, cum solus sim debitor, siue a me petatur, exceptione uti possum, siue non petatur, poss‹u›m agere, ut liberer per
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ.i .x. adedẽ. scribit contiñi. ¶ Lec¬
tum piane argenteum uel si q̃ alias
gento fc̃olegato. ¶ Mmit̃ mutius
aituasa argentta contim̾. ueluti ꝑ¬
apsides tabuuas tuulcas compelues.
continent᷑ que anꝙ inse recipiunt
ꝓmulsidiaria continirepositoriaq
dumꝑfectum aurũ fecit. uel ĩfecti
appellõe contincat᷑. dubitari pot᷑. S
iaticontinebit᷑ ꝙ celari cepit. ⁊ pũto
contũmn sicui forte celatum argentũ
legatũ Nlcm̃ forte escariũ argentiũ
iegatumsit. id sotum debebit᷑ ꝙ ade¬
pulendum nimmist̾iohayuit. idẽ.
ad esum ⁊ potum ũ aqminaria dubi¬
habebat. uelminariũ argenttũ uel
sartaginem ⁊ aliuduas ad co̾quẽdũ
dubitari pot̾it. anescario contineat
ꝑueniamus ad gẽmas inciusasarg

Expanded text:
mo ad edictum scribit contineri. Lectum plane argenteum uel si qua alia gento facto legato Quintus Mucius ait uasa argentea contineri, ueluti parapsidas acetabula trullas pelues continentur, quae aliquid in se recipiant promulsidaria contineri. repositoria qudum perfectum utrum facti an infecti appellatione contineatur, dubitari potest: sed ati continebitur, quod caelari coepit? et puto contineri, si cui forte caelatum sit argentum legatum. Si cui escarium argentum legatum sit, id solum debebitur, quod ad epulandum in ministerio habuit, id est ad esum et potum. unde de aquiminario dubihabebat uel miliarium argenteum uel sartaginem uel aliud uas ad coquendum, dubitari poterit, an escario contineatur. rueniamus et ad gemmas in
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ er testõ agere possit. ut ⁊̃ filius acti¬
one lib̾ctur. quib cousq ad extendẽdẽ
actõem plãcebat. qr pris int̾o̾e untetur
si pecumm filo pꝰcmancipatõem con¬
ceffisset integrumiꝰenis ꝓmañc ego

Expanded text:
pater ex testamento agere possit, ut etiam filius actione liberetur. quibusdam eo usque extendi actionem placebat, quia patris interesse uideatur, si peculium filio post emancipationem concessisset, integrum ius eius permanere.
Abbreviated transcription (Latin):
aibrinstitutis alt̾in ex his dampnau̾at
c̃ditori soluere ualet legatũ pꝑ cohedẽ
eumq: ex testõ actinum. ut creditori
uñq̃rit mł. si abimyubi substituto su
lif̾ntio relicta dem̃ impubes exeg̾it qd̾
debetur aneuanescit logatũ. ⁊ cum ꝯsti¬

Expanded text:
redibus institutis alterum ex his damnauerit creditori soluere, ualet legatum propter coheredem eumque ex testamento acturum, ut creditori ulianus, si ab impuberis substituto sit liberatio relicta, deinde impubes exegerit quod debetur, an euanescat legatum. et cum
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰnouissimam meã subscͥptionẽ p̾ca
iuuus herote manusit. iincode
actuhabuit. rões quas subscͥpsit. usqs
in eundiemqui fuit añ pancissimos
aics qͣm moreret᷑. hxredes luciititii aict̃

Expanded text:
nouissimam meam subscriptionem'. postea uiuus Erotem manumisit in eodem actu habuit rationesque subscripsit usque in eum diem, qui fuit ante paucissimos dies quam moreretur. heredes Lucii Titii dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
b iustitutis d̾ pr̃etutore suo quãlam
fc̃oitalocutus ẽ. scucripatre meũ lib̾a¬
tumẽe uolo abactiõe tutele. qro hec
u̾ba quateu᷑ accipidebeant .i. anpecu¬
mas quasueiexuenditionib rerũ fcĩs

Expanded text:
bus institutis de patre tutore suo quondam facto ita locutus est: 'Seium patrem meum liberatum esse uolo ab actione tutelae'. quaero, haec uerba quatenus accipi debent, id est an pecunias, quas uel ex uenditionibus rerum factis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑuinquiorefert sisitaliquid in pecu¬
lio die legaticedente necne. securitate
marimeiquit cumeundicande tp̃s
cura pecunm spectẽtm ut huic plitͥ
sisem facit uis. maritum cui uxor post
amoritũlibatõem dotis legauit nam
⁊huncricet dies legaticedente soiuẽ¬
dononsit legatariinnẽ ⁊utrumqiant¬
ꝙ marcelł uotat pariẽ repet̾e posse nũ¬
aumeminerat debitorcum soluer¬
⁊ marituniũ posseꝙ debitum solnt
patir enimisiquis debitorem existĩa¬
uerit. at tñioco ẽẽ. conditiõar debito¬
ris qͣm solutum repetere posseñ am

Expanded text:
 inquit, refert, si sit aliquid in peculio die legati cedente necne: securitatemaxime, inquit, cum rei iudicandae tempus circa peculium spectetur. huic patri similem facit Iulianus maritum, cui uxor post diuortium liberationem dotis legauit: nam et hunc, licet die legati cedente soluendo non sit, legatarium esse: et utrumq Marcellus notat patrem petere posse nondum enim erat debitor, cum solueret, maritum non posse, quod debitum soluit. patrem enim etsi quis debitorem existimauerit, attamen loco esse condicionalis debitoris, quem solutum repetere posse non am
Abbreviated transcription (Latin):
bitore. hedeq enis petere uetitus sit
sit. ñ uidet᷑ satisfac̾e: si reliquũ reddat
ñeditis rõnib. ¶ siha uetitussit
agere. cum eo qui negrrcia defictig¬
essit. ñ uidet᷑ obligõ ei p̃legata que do¬
louel ex fraude eius qui negrcia gr̾¬
gens ꝓturator ex teftõmẽti doli .ii.
exceptõe excluoi pot̃ i eilib̾atio rette
legatur.ap̃q̃m deposũo. uel ciuꝯmo¬
dauero ƿignorie dedero. ueleiquez
ex furtiuacã michidan oportet.
sepissĩme rescͥtum ẽ. ñ impeditur
reliqua exig̾e quas quis se retiqueit
Utsiquddolo fecit quirões gessit. qd¬

Expanded text:
bitore heredeque eius petere uetitus sit, sit, non uidetur satisfacere, si reliquum reddat non editis rationibus. Si heres uetitus sit agere cum eo, qui negotia defuncti gesserit, non uidetur obligatio ei praelegata, quae dolo uel ex fraude eius qui negotia ggens procurator ex testamento incerti doli mali exceptione excludi potest. Et ei liberatio recte legatur, apud quem deposuero uel cui commodauero pignoriue dedero uel ei quem ex furtiua causa mihi dare oportet.epissime rescriptum, non impeditur reliquas exigere, quas quis se reliquauit, et si quid dolo fecit qui rationes gessit. q
Abbreviated transcription (Latin):
ant eralia uenditõe. cinit. legatũ ni¬
ci oninualet. plane suta legatũ fuit
uasa aut uestimenta ant que uxoris
cã ꝑatasunt. tuncoqueerit ueraanti
ene res tec fuint quas yutaunit resta¬
tor suãseẽ. łeredem ttm̃ ut eas dẽt.

Expanded text:
aut ex alia uenditione emit, legatum nihilo minus ualet. plane si ita legatum fuerit 'uas, aut uestimenta, aut quae uxoris causa parata sunt', tunc aeque erit uera Quinti enae res hae fuerint, quas putauit testator suas esse, heredem teneri, ut eas det.
Abbreviated transcription (Latin):
paterf. ad cotidianum usũ passet. an
⁊ si cas mensas argentens. ⁊ euisgei̾us
argentum hr̃et. quo ip̃e ñ teme ut̃et᷑.
s cõmodare ad ludos. ⁊ ad ceterasappñ¬
tiones. solent. ⁊ mag̃ placet. qd̾ uictꝰ¬
sit accessionifsu adꝙ usum reiconsu¬

Expanded text:
ias ad cotidianum usum parasset an et si eas mensas argenteas et eius generis argentum haberet, quo ipse non temere uteretur, sed commodare ad ludos et ad ceteras apparationes soleret. et magis placet, quod uictusit accessio, uisu atque usu rei, consu
Abbreviated transcription (French):
casii. namisiꝙ egodebeotitio siteile¬
gatum meigraut egouerer. nẽome
notat. utriusꝙ legatum ẽetũ eum qui
c̃ditorismei. ⁊ si somendo fucro niterẽ
enimcreditoꝵis año req habere.
defensuuri. itemagente debitore. ii

Expanded text:
si quod ego debeo Titio sit ei legatum mei gratia, ut ego liberer, nemo menotat utriusque legatum esse tam meum quam creditoris mei, etsi soluendo fuero: interesse enim creditoris duos reos haberedefensu iri. item agente debitore nihi
Abbreviated transcription (Latin):
mlam ꝑat᷑. insi corporis ornaudicã
quo ex nũo. ⁊ hec sunt. aux gẽme: lap¬
siqua siulia dicipossunt. uelutilabi-
oris scrus ormm̃toꝵ hec intremitre¬
⁊ semitintre cannitica acusue. ẽ mar¬
que se emundauit lotembaleo. noq

Expanded text:
lam parantur, nisi corporis ornandi causa: quo ex numero etiam haec sunt: aurum gemmae lapsi qua similia dici possunt, ueluti lauatio riscus. ornamentorum haec: uittae mitrae semimitrae calautica acus cum marquae se emundauerint lotae in balneo neq
Abbreviated transcription (Latin):
peterẽ netitum. si afidenssore petat.
reo ex testõ tem celsus putat. idem
celꝰ ait. nuuam dubitatõem habere
crm̃ heredẽ petere a debitore uetito.
nec heres heredis petere possit.

Expanded text:
petere uetitum, si a fideiussore petat, reo ex testamento teneri Celsus putat. Idem Celsus ait nullam dubitationem habere, quin herede petere a debitore uetito nec heres heredis petere possit.
Abbreviated transcription (Latin):
gͣ capitistegendi q̃moruandica sunt
comꝑata. plagule plemile cõmimia ĩ
quib ꝓmiscucutit᷑ iuinier cumuiro.
ueluti sieiion penuie. pauiũueẽ. ⁊re
uxorutatur familiarica sinit. que ad fa¬
miliamuestiendamꝑata sunt. sicuti sa¬
gacũcepemuc. hontea uestim̃ta stͣgule¬
⁊ cetera similauestis. ⁊̃ ex pellib cõstab̾¬

Expanded text:
gis capitis tegendi quam ornandi causa sunt comparata, plagulae penulae. communia sunt, quibus promiscue utitur mulier cum uiro, ueluti si eiusmodi penula palliumue euxor utatur. familiarica sunt, quae ad familiam uestiendam parata sunt, sicuti saga tunicae penulae lintea uestimenta stragula et consimilia. Uestis etiam ex pellibus constab
Abbreviated transcription (Latin):
gatumẽt. si aut aurũ. uel argentum
testõiegasse. quod eñis anq formac̃ cx¬
p̃ssum ueluti que filippi sunt. itez. n
msmãta. ⁊ similia argentolegatonõ
puto uentris cã habita contineti qui¬
a argrutum m̃o non habẽtur. ¶ argt̃¬

Expanded text:
 aurum uel argentum ento legasse, quod eius aliqua forma est expressum, ueluti quae filippi sunt itemque nomismata et similia. Argento legato non puto uentris causa habita scafia contineri, quia argenti numero non habentur. Arg
Abbreviated transcription (Latin):
est. ꝯcqd auri argentiꝙ reuctum sit.
iegato continent᷑. suie fc̃m siue infec¬
tum pecuam aut signatãs placet¬
fc̃o argento debebitur legatum. und̃
qͣitumẽ ap̃ celsum in ⁊uasculump᷑¬
sit separe. ⁊ scͥpsit uascuia ñ sep̃aturrũ¬
ucet ei optio fiunit reuicta. itemcelsus
que sĩna habet rõcm plane sicurnascu¬
la argenteaut putalanceis quadͣte
fint legate. ⁊̃ plumbũ quocontinet᷑

Expanded text:
d auri argentique relictum sit, legato continetur sive factum sive infectum: pecuniam autem signatam placetfacto argento debebitur legatum. unde est quaesitum apud Celsum, an et vascula possit separare: et scripsit vascula non separaturulicet ei optio fuerit relicta.Idem Celsus quae sententia habet rationem.Plane si cui uascula argentea, ut puta lances quadratae sint legatae, etiam plumbum, quo continentur,
Abbreviated transcription (Latin):
itore. uel apfice. aum seputat tu¬
torem gessit tutelamuidendum ã
tutoris ges̃it cum tutorñẽesat iste
curator ñ ꝯĩtutor s qͣr curatorgessit
inꝓtutele iudicioniure qͦ ueniunt
nebit᷑. n enim atting̾e debint qui tu¬
torñ fuit ꝙ siq̃dam gessit uidendũ
tenꝰ tenebit᷑ sialms gc̃niꝰ fu̾it. s ⁊ñ

Expanded text:
tore vel a praeside, dum se putat tum, gesserit tutelam, videndum, an tutoris gessit, cum tutor non esset. at iste curator non quasi tutor, sed quasi curator gessit. In protutelae iudicio usurae quoque veniunt. nebitur: neque enim attingere debuit qui tutor non fuit. quod si quaedam gessit, videndum, tenus t
Abbreviated transcription (Latin):
a quib pupillum libant. uł qo
caruit tutor sinimium ꝑfint ꝑn¬
pillo pecuniam ẽẽ exsolita. ¶ plã¬
ne si forte tutoranquid pecumie
debuit fenerare anquid ip̃e ꝓrup¬
illo soluit. nec ip̃e usuras conseqͣr¬

Expanded text:
a quibus pupillum liberauit, uel quibus caruit tutor, si nimium profuit pupillo pecuniam esse exsolutam. Plane si forte tutor aliquid pecuniae debuit faenerare, aliquid ipse pro pupillo soluit, nec ipse usuras conseq
Abbreviated transcription (Latin):
tis in officio pupillipperam adenti
aubio ñ prĩ competet quam pupili
adub̃tatempuenit. s illa confesti
a nouimmo curatore frustra t̾uto¬
remec eo conueinri

Expanded text:
ris in officio pupilli perperam abstenti dubio non prius competet, quam pupillus ad pubertatem peruenerit: sed illa confestima nouissimo curatore, frustra tutorem de eo conueni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯudexgͥ qui cͣcrio uantio cogno scit
utiitatem pupisni spectabit. ⁊ antu¬
tor ex officio sumit᷑ fecit. ¶ cc̃rio
uiditium anadhoc quor competat.
ut quis apupulo exigatlubatioem̃

Expanded text:
ur, qui contrario iudicio cognoscit, utilitatem pupilli spectabit et an tutor ex officio sumptus fecerit.Contrarium iudicium an ad hoc quoque competat, ut quis a pupillo exigat liberationem,
Abbreviated transcription (Latin):
ututor negocus impubꝰ
aministrat᷑is pupulum prnahedi¬
tate abstineat. romspr̃isuendĩtis
tͣctari soiet itins actiopupillo re¬
linqui. anc̾atorib concecti debeat.

Expanded text:
tutor negotiis impuberis administratis pupillum paterna hereditate abstinet, bonis patris uenditis tractari solet, utilis actio pupillo relinqui an creditoribus concedi debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tutore tñ munere functꝰ ñt.¶
tiore aut negõa gerit qui mune
tutoris fungit᷑ mnrem impuberis
q̃i tutor egerit. Añnus seuer᷑ scͥpsit
dandum in dominumutue uidi
se. miladubitatio ẽninatutorñ

Expanded text:
 tutore tamen munere functus sit.Pro tutore autem negotia gerit, qui munere tutoris fungitur in re impuberisi tutor egerit, diuus Seuerus rescripsit dandum in dominum iudicium se nulla dubitatio est, quia tutor
Abbreviated transcription (Latin):
nobligent᷑. nec in rem suam tirtorob¬
uigare pupillum possit. at tñ receptũ
ẽ. ut tutori suo pupulus sine tutoris
autoritateciuint obliget᷑ ex amimst
ut promptius de suo aliquio ꝓpiur
imperidant dum sciũt se recepturos

Expanded text:
obligentur nec in rem suam tutor obligare pupillum possit, attamen receptum est, ut tutori suo pupillus sine tutoris auctoritate ciuiliter obligetur ex administut promptius de suo aliquid pro pupillis impendant, dum sciunt se recepturos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nimore ꝓlato qͣĩ fina quo eius mortu¬
amutat testmnnouiũq rufũ y̾ede
instituit. hac p̾fatõe quia redes quosuo¬
rufus res esto pacumenia magna supl¬
faisus non soiet obẽe. tñ exuoiuntate
tabulis ip̃a fuisset ses scripta d̃

Expanded text:
 rumore perlato, quasi filia quoque eius mortua, mutauit testamentum Nouiumque Rufum heredem instituit hac praefatione: 'quia heredes, quos uoRufus heres esto'.Pactumeia Magna suppluoluntate tabulis ipsa fuisset heres scripta. DE
Abbreviated transcription (Latin):
remũ nũquiamt̾sit ꝯueconditio fu¬
erit ascͥpta daitrũque moriente fino ĩ¬
puoin potint ueluti si arexanariam
ierit finus łes esto. isq nome decessit
an uero que potuit. ⁊̃ extremouite
momento mipieri. nerati sititio decẽ

Expanded text:
numquid intersit, quae condicio fuerit adscripta, utrum quae moriente filio impleri non potuit, ueluti 'si Alexandriam ierit, filius heres esto' isque Romae decessit, an uero quae potuit etiam extremo uitae momento impleri, ueluti 'si Titio decem
Abbreviated transcription (Latin):
pierunt due h̾eauates substitũto defe
mheditate nouissum pũiens frĩs ꝗ¬
mẽt s in ir̃e faicidie pĩu prioris he¬
ditasnuemet. nec substitut᷑ ampluĩ
qͣm sexcuntiamiure testĩ desic̾abit
legata quo que a supstituto eiꝰ fira da¬
ta sunt qui prior intestato decessit
ad irritum recidii.¬

Expanded text:
ierunt: du‹ae› hereditates substituto deferin hereditate nouissimi pueri eius sed in ratione Falcidiae pueri prioris hereditas non ueniet nec substitutus amplius quam sescunciam iure testamenti desiderabit: legata quoque, quae a substituto eius filii data sunt, qui prior intestato decessit, ad irritum recci
Abbreviated transcription (Latin):
rot̾ati. ceteꝵ emancipatis ñ possumꝰ.
deinceꝵs. si qui necasuriñ sunt in pr̃i
pot̾ariset ñ eos patres p̃cedant ita ce¬
mum substitin eis pot. si hedes institi¬
ti sunt uelexhedati. ita enĩ ꝑ legem.
leam succedendoñ rupt testmi. nar ss¬

Expanded text:
possumus. et deinceps, si qui non recasuri sunt in patris potestate. sed si eos patres praecedant, ita demum substitui eis potest, si heredes instituti sint vel exheredati: ita enim post legem Vellaeam succedendo non rumpunt testa
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͣm adhiset fr̃i q̾m aꝑte ex asse i̾r¬
dem instituisset. gͦ si fr̃ adaiss sticł
⁊ pamphũ hedes nerunt. quoseo
ampuus noiũmt heses ẽe. si frͣ priꝰ¬
usquam heditatem adiret. d̾cessis

Expanded text:
m adhiberet fratri, quem aperte ex asse heredem instituisset: igitur si frater adiit, Stichus et Pamphilus heredes non erunt: quos eo amplius noluit heredes esse, si frater prius quam hereditatem adiret decessis
Abbreviated transcription (Latin):
ccͣria ꝯtitir exħ̾edari in ppo̾ito. nec yos¬
fibũis quid reꝑirt ¶ponẽt. c̾te si u̾bis
hes esto. ꝙ quam sit ridiculum nusu
ñ patẽt. ñ abie roc locouetit excessus
nic subumget᷑ susita hedib institutiᷤᷤ
si uolu̾mt hercdes ẽẽ ñ ꝑmittenaum

Expanded text:
condicione exheredari, in proposito ne possibilis quidem repperiri posset, certe, si uerbis heres esto'? quod quam sit ridiculum, nulli non patet.Non ab re autem hoc loco uelut excessus hic subiungetur suis ita heredibus institutis 'si uoluerint her
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰtitius qui frem hab̾¬
bat. testõ itacauit. titiꝰ ff meus ex
asse mͥ hes esto. si titiꝰm hes ẽe nolũit
au̾t ꝙ ab hominor prĩmoriet᷑ quam
meam heditatem adiẽit. aut filiuo
filiam̃ ueex senatum natamue nõ¬

Expanded text:
Titius, qui fratrem habebat, testamento ita cauit: 'Titius frater meus ex asse mihi heres esto: si mihi Titius heres esse noluerit aut quod abominor prius morietur quam meam hereditatem adierit aut filium filiamue ex se natum natamue no
Abbreviated transcription (Latin):
fiẽĩ oportet. ut exhñ binasmascun.
unam femina accipiet. ¶ Suta scͣp¬
ẜit testator qͣnta ex ꝑte me atitio ꝯ̾e¬
deminstitutum recitassem ex ea ꝑte
testõ ab ip̃o testatore inanis uidebat᷑
institutio. ⁊ remota suspitõe capta¬
torie institutiomis.

Expanded text:
fieri oportet, ut ex his binas masculi, unam femina accipi‹a›t.Si ita scripserit testator: 'Quanta ex parte me a Titio heredem institutum recitassem, ex ea partestamento ab ipso testatore inanis uidebitur institutio remota suspicione captatoriae institutionis.
Abbreviated transcription (Latin):
gatumeidatum cumq in⁊ eqͣm ascẽ¬
det mortemobisse. de qua R.suucõ
eolegatidiem cessi sie salterauo fp̃esꝯ
ditionis uiuo finoñ aomitus neptes
ad sxclitatem quis ubstituur eenti

Expanded text:
gatum ei datum, eumque antequam ascenderet mortem obisse: de quo responditeo legati diem cessisse. altera uero species condicionis uiuo filio non admittit nepotes ad hereditatem, qui substituti
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ fidciꝯmissari ne mane fitriꝯms¬
sum ꝯstituatm. anadsatudatioem si¬
deiomisil nẽe patrem defuncte ꝯpelse
maritũ siĩ ex quo filium reliãrat
res d̾posiissse. ñ exacta cantõt d̃pos¬
uerat. abiente pupillo cũ admonu¬
crunt cum legataru fideiꝯmissinõe
insolidum ipe cam̃t ãitumẽ. au in
pupimum adultum fcludanda sit¬

Expanded text:
r fideicommissarii, ne inane fideicommissum constituatur, an ad satisdationem fideicommissi nomine patrem defunctae compelmaritum suum, ex quo filium reliquerat, res deposuisse non exacta cautione deposerat, absente pupillo, cum admonuerunt eum legatarii, fideicommissi nomine in solidum ipse cauit. quaesitum est, an in pupillum adultum f
Abbreviated transcription (Latin):
Si ad fũcum̃ portio nr̃ditatis pͥnemt
cessabit istastipuło qr nec solet fiscꝰ
tatis possioet. cum ex maioreꝑte hr̃c
sit. siqu̾id̃ ip̃onire. ininuat᷑ portõhr̃¬
ditatis. securiorerit hr̃c.n enĩcema¬

Expanded text:
Si ad fiscum portio hereditatis peruenerit, cessabit ista stipulatio, quia nec solet fiscus tatis possidet, cum ex maiore parte heres sit, si quidem ipso iure minuatur portio hereditatis, securior erit heres: ne
Abbreviated transcription (Latin):
ate mea adeumꝑueu̾t. cum mori
ceꝑit rorestituat gaio scio filionro
aut̃ untias senis nepos hãt. ꝙ ut flat
fidicititu hr̃dlis mei ꝯmitto. pater
emancipant filiũ. nepotem am̾isit
⁊ suꝑstite filio decessit. qitum aupͥo

Expanded text:
ate mea ad eum peruenerit, cum mori coeperit, det restituat Gaio filio nonepos habeat: quod ut fiat, fidei eius Titi heredis mei committo'. pater emancipauit filium, nepotem amisit et superstite filio decessit. quaesitum es
Abbreviated transcription (Latin):
pon̾ent. ñ debere restitũe p̾ceptõem.
cump̃e testator ⁊legata excipe nolnis
temhr̃ditatis. ⁊ quetũꝙ eulegasset
p̾t mortem suamtitio fiuo ꝯmuni
int̾ octalegata ex cã fiõi ꝯmissi filio

Expanded text:
ponerentur non debere restituere praeceptionem, cum ipse testator et legata excipi uoluissartem hereditatis et quaecumque ei legasset post mortem suam Titio filio communi inter cetera legata ex causa fideicommissi filio
Abbreviated transcription (Latin):
prari oꝑtere. qͣntopluris fundꝰ fint
qͣm ad cclitorem ꝑuenire oportunit.¬
gaioseio ex semisst: titia ex quadͣnte:
⁊ alus ex reliquisportõi hr̃dib ĩsti¬
tutis itacauit. fitci añ ur̃e mando ga¬
datis. restituatis titio ⁊ sempinosemiᷤ¬

Expanded text:
ari oportere id, quanto pluris fundus fuit, quam ad creditorem peruenire oportuit.Gaio Seio ex semisse, Titia ex quadrante et aliis ex reliquis portionibus heredibus institutis ita cauit: 'fidei autem uestrae mando, Gareddatis restituatis Titio et Sempronio semi
Abbreviated transcription (Latin):
ris fid̃iꝯmuit d̾ hraitate restitucnda
⁊ispassus fu̾it dicmbõꝵ possõĩs adag¬
nocẽł tnsire. aut ꝑ hoc tempꝰ q̃uo iscin.
restituidebebit hĩditas aliq̃ ex̃cã ñ po¬
tinit adirep̃torem ipostulare. ut peti¬
tabõꝵ possõe. restituatur sibi hĩclitã
susqui soluendononsit. titiohĩdem

Expanded text:
estituenda et is passus fuerit diem bonorum possessionis adgnoscendae transire aut per hoc tempus, quo is, cui restitui debebit hereditas, aliqua ‹e›x causa non potuit adire praetorem et postulare, ut petita bonorum possessione restituatur sibi hereditas,si is, qui soluendo non sit, Titio herede
Abbreviated transcription (Latin):
recepit accipiet᷑ cogi debe̾t adire. ⁊ resti
possit᷑. ¶ Sipatton̾ex ꝑtedebita heress
institut᷑. ⁊ rogatus restitũe hr̃aitatẽ
suspectam sibicẽ dicat puto recti fcmꝰ
p̃̾torem sicogit eum adire hr̃ditatem
trestitrere. qͣmi possit mutatanolun¬
tate eam ptemhtans retiñe. ¶ Srpcep̃¬
ereyĩditatem. ⁊ coactus cam adierit
anp̾cipe debeat. Ri eum qui nissup̃to¬
ris adit hr̃aitatem omĩꝯ mõ phiben

Expanded text:
receppossit. Si patronus ex parte debita heres institutus et rogatus restituere hereditatem suspectam sibi esse dicat, puto rectius facturum praetorem, si coegerit eum adire hereditatem et restituere, quamvis possit mutata voluntate eam partem hereditatis retinere. Si praecepereditatem et coactus eam adierit, an praecipere debeat? respondi eum, qui iussu praetoris adit hereditatem, omni commodo prohiberi
Abbreviated transcription (Latin):
utam hĩditatem inpossoem hĩditatis
fluam ꝙͦ miitiplacuit. cumant̃ iñt̾er
fim̃res rõnoꝵ insolidum distraxissẽt
it̃ auas pignoridedissent. Neditatẽ p̾ea
restituta ꝯstitit exeo fr̃o cet̾aꝵ qͦ poti¬

Expanded text:
utam hereditatem in possessionem hereditatis filiam quoque mitti placuit. cum autem interea filii res bonorum in solidum distraxissent, item alias pignori dedissent, hereditate postea restituta constitit ex eo facto ceterarum
Abbreviated transcription (Latin):
iocuserit. ¶ fuit qitum tutoriregat᷑
sit restitucrepupillꝰ amp̃o auctore. re¬
stitutõem facere possit. ⁊ ẽ c̾cretũ adi¬
no seu̾oñ posse tutori. seautore restitu¬
ere hĩditatem qr mrẽ suã actorẽe nõ
si aut̃ collegiũ. ł corpꝰsit ꝙ rogatũẽ
ꝑsoa restitutoẽmuase. nec em̃ ip̃e sibi
ditatem nec multũ facit si funt᷑ pig¬
noridatusẽ. n enĩ eris aliem ꝑsoalis
actiofund̃ seqmt᷑. s eñ ciubeaitasex¬

Expanded text:
rogatus sit restituere pupillus, an ipso auctore restitutionem facere possit? et est decretum a diuo Seuero non posse tutori se auctore restituere hereditatem, quia in rem suam auctor esse non Si autem collegium uel corpus sit, quod rogatum est persona restitutionem ualere: nec enim ipse sibi tatem. nec multum facit, si fundus pignori datus est: neque enim aeris alieni personalis actio fundum sequitur, sed eum, cui he
Abbreviated transcription (Latin):
manto deausẽt c̾te qͣntitatis. mox
t̾cedens sine tib̃is hedeminstitinsse
maritũsuum ⁊ q̃r̾e̾t᷑. andos detrahipͣ
patrisuoto ꝯgruebãt. qr̃aicendũ ẽ.
dotem d̾cidere. ac siꝙ suꝑfinssetrog.i.
taeẽt restitũe. ꝙ si tantos fructus ex
ħrditate. mulier ꝓceꝑit. ut ind̾p̾sit
dotisatis fieri. dicendum pocius fru
sufficit dehraitatt rogatumẽe. s qͣrͣ
ohĩditatis fint legata legariemip̃se
⁊̃ portõem hr̃ditatis placet nob̾rogat᷑¬

Expanded text:
marito dedisse certae quantitatis, mox decedens sine liberis heredem instituisse maritum suum, et quaereretur, an dos detrahi popatris uoto congruebat. quare dicendum est dotem decedere, ac si quod superfuisset rogata esset restituere. quod si tantos fructus ex hereditate mulier percepit, ut inde poterit doti satisfieri, dicendum est potius sufficit de hereditate rogatum esse, sed ditatis fuerit legata legari enim posse etiam portionem hereditatis placet nobis rogat
Abbreviated transcription (Latin):
id frd̃iꝯmisslim ad castrensc pecumm
e sustinebat. alione quoofficio pẽat
muitomag̾ aicendũent posse cumpo¬
stuare. ut pr̃ sis cogat᷑ adire. ⁊resti¬
tũe hr̃ditatem. qͣniscẽ obsequiũ patri
fuo suo rogatus sit cumub̃tate quis
h̾editatem restitũe. siue directadata
sit ub̃tas fiue fidei ꝯmissaria dicipot̾it
euma ẜuo suo ñ posse cogi adirehĩdi¬
tatem qͣuis sisponte adisset. cogetur
pr̃arc ficei ꝯmissariam ub̾tatem. ⁊ he

Expanded text:
id fideicommissum ad castrense peculiue sustinebat alioue quo officio praeerat, multo magis dicendum erit posse eum postulare, ut pater suus cogatur adire et restituere hereditatem, uo suo rogatus sit cum libertate quis hereditatem restituere, siue directa data sit libertas siue fideicommissaria, dici poterit eum a seruo suo non posse cogi adire hereditatem, quamuis, si sponte adisset, cogeretur praestare fideicommissariam libertatem et he
Abbreviated transcription (Latin):
quieũ artificio suo m̃cededata ałe
pot̾is. q̃itũ ẽ cum alim̃ta multomi¬
nora p̃stit̾int. hĩdes scͥpti qͣmusuire
sume redacte ꝯpetebant.⁊ an residu¬
as pr̃are ꝯpellidebeant. toci tpris. ã

Expanded text:
qui eum artificio suo mercede data alere poterit'. quaesitum est, cum alimenta multo minora praestiterint heredes scripti, quam usurae summae redactae competebant, an et residuas praestare compelli debeant totius temporis an
Abbreviated transcription (Latin):
apr̃emstituticũ filio ciꝰmpũbe. ⁊ idẽ
fubstituti fiuo fufficet qui fideiꝯmis
institutis cog̾e a dnre prĩs hĩditatem ͣ
enĩ fc̃o ꝯfirmatis ꝙ patris tabur poter̃
ex substitutiõe amlocggiadire. irestit¬
rnte p̃torem iudend̃ẽ. egoputo. absẽ¬

Expanded text:
a patre instituti cum filio eius impubere et idem substituti filio, sufficere ei, qui fideicommisditatem: hoc enim facto confirmatisque patris tabulis poterunt ex substitutione ambo cogi adire et restitunte praetorem, uidendum est. ego puto abse
Abbreviated transcription (Latin):
auit. hr̃di ficeicõmisit. ut tibibetita¬
temrestitũet. isq suspectam iuissli p̃to¬
ri sadiit. ⁊ restituit. qrebat᷑ quiolegat¬
ariodaredeb̾et. dicendumẽ. qr p̃sump
daretitio debere. nam̃his hocrogatus
inteiligidebet. ut te suolocotõstituat

Expanded text:
auit, heredis fidei commisit, ut tibi hereditatem restitueret, isque suspectam iussu praetoris adiit et restituit: quaerebatur, quid legatario dare deberes. dicendum est, quia praesumpcenta te dare Titio debere: nam heres hoc rogatus intellegi debet, ut te suo loco constituat
Abbreviated transcription (Latin):
linitates quordam negociatimentuf
quoꝵdami ut̃ratiõem. quordã crisaue¬
nicumulumtam ⁊ suocuplex uideat᷑
ẜeditas quoꝵdam offensas. uelmindi¬
am. qͦrtam gratificariuolentium his
quib heditas relicta t̃. sñ honoretñ suo

Expanded text:
luntates: quorundam negotia timentium, quorundam uexationem, quorundam aeris alieni cumulum, tametsi locuples uideatur hereditas, quorundam offensas uel inuidiam: quorundam gratificari uolentium his, quibus hereditas relicta est, sine onere tamen suo
Abbreviated transcription (Latin):
diem summobierit. omnem yĩditatẽ
ad neƿtem meam claudianã ꝓuenire
nolo. d̃functo alto supstite filio nouiꝰ¬
sinio aut̃ sinclib̾is. neptis pr̃imaꝗde
cessante prima substifiitõe. ꝓtis nepti
petitõem tenegari. qmͣtotuhr̃e uo¬

Expanded text:
diem suum obierit, omnem hereditatem ad neptem meam Claudiam pervenire volo": defuncto altero superstite filio, novissimo autem sine liberis neptis prima quidcessante prima substitutione partis nepti petitionem denegari, quam totum habere vo
Abbreviated transcription (Latin):
noc lib̾tatem ad eogendũ iititutuo
accepisse satise̾. ꝙ si pͥorrecusau̾nt. pia:¬
cut ut rectauia ẜs possit postulare.
pd̃idit pphui᷑ portõis retentioẽmeĩt
audiend̾. s nec illud tnslattuͣt omit¬
slimas d̃functip̃ces ꝯsequat᷑ aliquid
pendente ꝯditc̃e durumerit id̃ ꝓbare
cũ ⁊ falcroiampenitento potuit indr¬
d̾iꝯ musi pentiõem denegandãei qui
aiura scpulcroꝵ acquiri in seqͤnt. ¶ ad¬
¶Seo sc̃atus. nicħ ap̃ eũmexea ꝑte quad̾¬
reluq̃unit uolintrelinquere. ut nec
faicidiam cx̃c̃i possit. noc p̃ceptio ade
ui relinquat᷑ nec substitutio qͦ scd̾a¬

Expanded text:
nec libertatem ad cogendum institutum accepisse satis est. quod si prior recusauerit, placuit, ut recta uia secundus possit postulare, perdidit, propter huius portionis retentionem erit audiendus. sed nec illud translaticie omitsupremas defuncti preces consequatur aliquid pendente condicione, durum erit idem probare, cum et Falcidiam paenitendo potuit indissi petitionem denegandam ei qui. iura sepulchr‹o›rum adquiri insequuntur, adeo senatus nihil apud eum ex ea parte, quam derelinquit, uoluit relinquere, ut nec Falcidiam exercere possit nec praeceptio apud eum relinquatur nec substitutio q
Abbreviated transcription (Latin):
usuris alm̃ta impubes defũcta ex ꝑ sb̃a
testatͥcis sue. psurrib debita p̃stĩtit. M̃¬
iegem falcidiam opponit. itcͥco ꝙ ads
ministrau̾it tutelas testator. qͣꝵ rõn̾
dũ reddita sit ⁊ ꝙ neget tm̃ redigi ex

Expanded text:
usuris alimenta impubes defuncta ex persona testatricis suae pluribus debita praestitit: legem Falcidiam opponit idcirco, quod administrauit tutelas testator, quarum ratio nondum reddita sit et quod neget tantum redigi ex
Abbreviated transcription (Latin):
iles si dumpaganꝰ erat fecerit
in codicir iocumũ habet. intestõlocu
rebit. Si cuiplusꝙͣ ꝑ legẽ falcitiã

Expanded text:
iles si, dum paganus erat, feceritin codicillis locum non habet, in testamento locum habebit. SI CUI PLUS, QUAM PER LEGEM FALCIDIA
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ adancuas lex ꝑtinet ⁊ omne ꝙ e̾x bo¬
is defuncti aogati: refert᷑ adyanc
rit .x. dato. quidamputant omimõ ĩ
iegato .x. ẽe. penĩ aut̃ mortis cã cãpi
no infalcidiammputare idhedem posse
ego ant̃ didici sumcontienti hes penr̃

Expanded text:
sed et alienas lex pertinet. Et omne quod ex bonis defuncti erogatur refertur ad hanc rit, decem dato", quidam putant omnimodo in legato decem esse, penum autem mortis causa capi nec in Falcidiam imputare id heredem posse. ego autem di
Abbreviated transcription (Latin):
c. que mortis eã capiunt᷑ idmũti fal¬
cidia non pot̃s planc siquis ita scribit.
acceptis .c. petorestituas heditate. n
⁊ quicꝗdibifu̾it. ⁊ adiecit hec u̾ba ẜ ca
uoiet ad qͣrtam retinendam. anex ẜe¬
aitate que ei relicta ẽ. daucto ere aliẽo
ire quid idpostiuat᷑ am rerimiñ auas
eaque ei tat anunt acceptam᷑. simõ ea qͣr¬
tam supplea̾t q̃muonintati defunctisoi¬
uendum pr̃ando pareret.
utas amĩstut eaq decedens añ rõem sibi

Expanded text:
admitti Falcidia non potest. plane si quis ita scribsit: 'acceptis centum peto restituas hereditatem' neque et quicquid ibi fuerit et adiecit haec uerba: 'sed ea uolet ad quartam retinendam, an ex hereditate, quae ei relicta est, deducto aere alieno re quidem id postulaturam, verum non alias ea, quae ei data sunt, accepturam, si modo ea quartam suppleant, quam voluntati defuncti solvendum praestando pareret. utas administravit eaque decedens ante rationem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
reo comimusinbonis erintelligeba¬
tur. nam ⁊ sutastipulat᷑ ẽet. ut ꝯmo
reret᷑ debere ei inciperet. tñ augerent᷑
bona enisq̃madmotum supe subea¬
dem ꝯditione ꝓmisisset. defluicto eo
minuerent honorarie quoractiones

Expanded text:
reo eo minus in bonis eius intellegebatur: nam et si ita stipulatus esset, ut cum moreretur debere ei inciperet, tamen augerentur bona eius, quemadmodum, si ipse sub eadem condicione promisisset, defuncto eo minuerentur. Honorariae quoque actiones
Abbreviated transcription (Latin):
suo duos substitint. ⁊ aitim portõem
falcidiam possit induc̾e substit̾ut᷑.
q̃mpupillus nonhrẽt. ueluꝰ pnpii¬
non supstitutus ⁊ facilequis aicerit
conseqnt priorib que dprimonu

Expanded text:
suo duos substituerit et alterius portionem Falcidiam possit inducere substitutus, quam pupillus non haberet uel unus pupilli substitutus. et facile quis dixerit conseq
Abbreviated transcription (Latin):
legatorum pacisci. ¶Gagna dubĩta¬
tio fint dehis quoꝵ conditio mortis
tempependet. roẽ. anꝙ sub ꝯditione
debet᷑. instipulatoris bonis am̃etur
⁊ ꝓmissorisbonis detͣhat᷑. s hoc iure
possit. in tm̃stipulatorisquid̃ bõis

Expanded text:
legatorum pacisci. Magna dubitatio fuit de his, quorum condicio mortis tempore pendet, id est an quod sub condicione debetur in stipulatoris bonis adnumeretur et promissoris bonis detrahatur. sed hoc iure possit, tantum stipulatoris quidem bonis
Abbreviated transcription (Latin):
sisine culparedis depĩcrunt. ueldet̾iora
sunt fc̃a ꝓculdubio aut m ꝰ dedebit᷑.
ant eoꝵ queextabunt qualiaerumt
ea portio delebit᷑. qua plegem falcidiã
efficiat estimatiõe bonor que mortis
licte. distinctionemitcipiunt. na s
ceslusreb incͥtamremtestator reuos¬
argentumtestatoris int̾isset fr̃ꝰ cte pib

Expanded text:
‹si› sine culpa heredis deperierunt uel deteriora sunt facta, procul dubio aut nihil debebitur aut eorum quae exstabunt qualia erunt ea portio debebitur, quae per legem Falcidiam efficiatur ex aestimatione bonorum, quae mortis lictae distinctionem recipiunt: nam si ex suis rebus incertam rem testator reliquisargentum testatoris interisset sine culpa
Abbreviated transcription (Latin):
didito qm̃ mortis tpe imuõeleg̃ falci¬
int̾ẽ peculnum sui post mortem ce¬
ditoris d̾mimitum sit. andebit᷑or
sierit suus ⁊ egoqueram si debitoriꝰ
qui tc nonerat soluendo ampniate¬

Expanded text:
legis Falciinterest, peculium serui post mortem creditoris deminutum sit an debitor puisierit seruus? et ego quaeram, si debitoris, qui tunc non erat soluendo, ampliat
Abbreviated transcription (Latin):
pueradoleu̾atidegint. ut curatores ip̃i
matrimomo ꝓseuerait. diuortio fũ¬
se ꝯditionem. R̾. nec ante diem ficeiꝯ.
morte uiriconditiopossit existere¬
tiõe lib̃ta relicta qmdiures pati finc¬
res suas ad ministrari. tñuoluntatẽ
fiua mutãte ꝯlitione resumũt᷑ quo¬
pote petit. ut suntra annũ .xxx. more¬

Expanded text:
puer adoleverat, id egerint, ut curatores ipsi matrimonio perseveraverit": divortio se condicionem respondi. nec ante diem fideicommorte uiri condicio possit exsisterecione liberto relicta 'quamdiu res patronres suas administrari, tamen voluntatem filia mutante condicionem resumunt, quopote petit, ut, si intra annum tr
Abbreviated transcription (Latin):
enundeset circumuenutestantur
uolurtas. sic dem̃ hꝰ accipiendume᷑
cipantoꝵ ei fuisset legatum. uelita
relictumẽ. ut eos emanciparet cuire
stituiss. et ip̃m filium coheredẽ fili¬
is suis dedisset. eos innicem substitu¬
isset. rogassetq filium ut filios emã¬
ciparet. nouaut rogasset. ut hedita¬
temeis restitũet. ex auctoritate ai
diuiem ancipare eos compulsus eͤ
isq restituere h̾editatem ⁊ ad iectũ
ẽ ut si taranis faceret. idqĩ ex mori¬

Expanded text:
cumveniri testantium voluntas: sic deinde hoc accipiendum, cipandorum ei fuisset legatum vel ita relictum, ut eos emanciparet. cui rstituisset et ipsum filium coheredem filiis suis dedisset eosque invicem substituisset rogassetque filium, ut filios emanciparet, non autem rogasset, ut hereditatem eis restitueret: ex auctoritate divi Severi emancipare eos compulsus est hisque restituere hereditatem. et adiectum est, ut, si tardius id faceret, quasi ex mor
Abbreviated transcription (Latin):
primo pure. dem̃ fubconditiõe. dant᷑¬
itaꝙ ꝙ heres pure.dare uissus ẽ. ꝙ ne
ꝯditionelegatum ẽ post̾iuis ualet. si
sens debeti quoa si pure legatumex
continenti ł eres sub conoitione dãpu¬
ut psens uendicari si xc uolu̾t legata¬
riulcũ conditione extitit. ab r̃edib¬

Expanded text:
primo pure, deinde sub condicione dantuod heres pure dare iussus est quodve condicione legatum est, posterius valet: sisens debetur. quod si pure legatum ex continenti heres sub condicione damnut praesens vindicari, si hoc voluerit legatarius, vel, cum condicio exstiterit, ab he
Abbreviated transcription (Latin):
nõe inducet᷑. qͣntum pluris. minorisue
sit res eaqͣntitate qͣm quo p̾ciotestator
accipi dariue iussit. s ut ei quid̃ portͣio¬
in que legatisdeductis faciendaetit.ã¬
plius deducct᷑. quippe. ñ nr̃icã capud p̃¬

Expanded text:
ne inducetur, quanto pluris minorisue sit res ea quantitate, quam quo pretio testator accipi dariue iussit, sed ut ei quidem portioni, quae legatis deductis facienda erit, amplius deducetur: quippe non nostri cau
Abbreviated transcription (Latin):
eñ tnsfusum legatum c̃ẽ. ⁊ .x. deberi.
rõq ent. ⁊ si ab initioitalegatũ datuo
sit. sipenum ũ ded̾it .x. tato. qr hic penꝰ
nonẽ iegata. ⁊ penus sidatur mortis cã
capitur. quia tefecit legati conditiõ

Expanded text:
enim transfusum legatum esse et decem deberi. idemque erit et si ab initio ita legatum datum sit: "si penum non dederit, decem dato", quia hic penus non est legata et penus si datur, mortis causa capitur, quia deficit legati condicio.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obcam decisionem fc̃m at. ut anqd
retin̾et᷑ nchiltũ legatarus debiturũ.
cisione ht̃. ¶ Item si rel . pͥ. ĩ annos sin¬
guios legatum sit. cũ de lege falcidia
ꝯlitõe. pendente iegati ꝯditiõe. hes me
h̾edeminstituit. ac pealegati ꝯditio ex¬
titit falcidie rõem fundͦ ñ uire hedita

Expanded text:
isionem factum sit, ut aliquid retineret, nihil tamen legatariis debiturum, cisione habet. Item si rei publicae in annos singulos legatum sit, cum de lege Falcidia dicione pendente legati condicione heres me heredem instituit ac postea legati condicio exstiti
Abbreviated transcription (Latin):
misẽns anen sustinere. reliquaꝑte.
dotis abhedib ei pr̃anda eademenĩt
aicenda. si hes instituta ꝓ dote omiẜu
h̃eaitatemut insubstitũtum actõ
detur. ⁊ uxnetumẽ. set delegatis. ⁊ legiꝰ
faicidie rõe. uaide aũbitat᷑. utnimis in

Expanded text:
is alieni sustinere reliqua parte dotis ab heredibus ei praestanda.Eadem erunt dicenda, si heres instituta pro dote omiserit hereditatem, ut in substitutum actio detur: et hoc uerum est.Sed de legatis et legis Falcidiae ratione belle dubitatur, utrum is, in
Abbreviated transcription (Latin):
tatad̾ prentet. anuo sdium qͣntitas
ỹcu abr̃ede uxoris ficeicõmissariis de
mulreris qͣmemptoris h̾edem mulie¬
ris ut fundus ap̃emptorem remane
q semperrorem eumqui a latromb
captus ẽ fuumẽe. uelut hostium. E
elegatus qui nicħ se a captiuodiffre
putãt. ñ posse fidei cõmitt̃ec̾tum ẽ
qr nec testarpot̾. qr anliceãt sibites

Expanded text:
deretur an uero solum quantitas pretii ab herede uxoris fideicommissariis debmulieris quam emptoris heredem mulieris, ut fundus apud emptorem remaneque se per errorem, quia a latronibus captus est, seruum esse uelut hostium, uel legatus qui nihil se a captiuo differre putat, non posse fideicommittere certum est, quia nec testari potest, qui, an liceat sibi tes
Abbreviated transcription (Latin):
accepit retiñeuisum ẽ. ¶ cumexis¬
tiaret ad solam consobrmãsua bẽa
yuentura codicilł ad cam sc̃is płibus
fid̃ iꝯmisaretiquerat. iure successio¬
nis ad auos eiꝰte gradus possõe d̾uo

Expanded text:
accepit, retinere uisum est.Cum existimaret ad solam consobrinam suam bona peruentura, codicillis ab ea factis pluribus fideicommissa reliquerat.Iure successionis ad duos eiusdem gradus possessio
Abbreviated transcription (Latin):
stõ locutus fũat. petocum moreris lie⁊
alios quor filios suscepis. semynione¬
potineoplus tribuas in ronõre nõis
uriles ꝑtes p̃cede uidebat᷑.s. mod̾and̾
portionis qͣmmaioreminumꝰ nepotis
int sicut sentiat it dectop̾toris confii¬
metur. ⁊ p̃toridoneum existimet ac¬
tiolegatiñ denegabit᷑. ¶ emmutianꝰ̃
cautõe aliciuꝰ ñ faciendĩ cã int̾po fuit.
¶idiñ pot. ñ cnuim eamente datumẽ
legatarns pluib actionibuti. s ut¬

Expanded text:
to locutus fuerat: 'peto, cum morieris, licet alios quoque filios susceperis, Sempronio nepoti meo plus tribuas in honorem nominisuiriles partes praecedere uidebatur, sed moderandae portionis, quam maiorem in unius nepotis uit: si consentiat, ut decreto praetoris confirmetur, et praetor non idoneum existimet, actio legati non denegabitur.Qui Mucianam cautionem alicuius non faciendi causa interposuit, uidi non potest: non enim ea mente datum est legatariis pluribus actionibus uti, sed ut