comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tisma. Unacaritas & una concordia. Vndelucas dicit in actib apłoꝵ¬
cur ui& humiles postea uenientes uocabunt te ciuitatẽ dñi sion id ÷ spe¬
culatricẽ & sc̃ĩ is ł. Om̃s quirenati sunt ex aquat & spusco: in sion hoc:
ponãte in suꝑbiã scłorũ. gaudiũ ingeneratione & generationem. Eccła
derelicut siue de serta fuit inudeis infidelibus & ingentib: ido latris
etodio habita ab utroq populo Iudet idarco illã hodio habebant quia¬
fidem xpi tenebat. & p̃dicabat tenendam quem ipsi contempnendo
crucifixerant. Gente saut ideo ex osam illã habebant: quia idola
dicebat nihil eẽ que ipsecolebant. eteorũ uanissimas erroies ꝓnihi¬
lo ducebat Et quando dns uenit ꝑ incarnactionis misteriũ: neq in
uideis neq ingentib: erat ꝓpheta aut apls qui ꝑ transir& ꝓeos. & auxi¬
liũ p̃ber& Hocaut quod dicit ponate insuꝑbia seloꝵ suꝑbia istom

Expanded text:
tisma, una charitas et una concordia. Unde et Lucas dicit in Actibus apotisma, una charitas et una concordia. Unde et Lucas dicit in Actibus apocurvi et humiles postea venientes, vocabunt te civitatem Domini Sion, id est speculatricem sancti Israel. Omnes qui renati sunt ex aqua et Spiritu sancto, ponam te in superbiam saeculorum, et gaudium in generatione et generationem. » Ecclesia derelicta sive deserta fuit in Judaeis infidelibus et gentibus idololatris, et odio habita ab utroque populo. Judaei idcirco illam odio habebant, quiafidem Christi tenebat et praedicabat tenendam, quem ipsi contemnendo crucifixerant. Gentes autem ideo exosam illam habebant, quia idola dicebat nihil esse, quae ipsi colebant, et eorum vanissimos errores pro nihilo ducebat. Et quando Dominus venit per In carnationis mysterium, neque in Judaeis neque in gentibus erat propheta aut apostolus, qui pertransiret per eos et auxilium praeberet. Hoc autem quod dicit, ponam te in superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
tuos p̃dicatues & ad oaabunt uestigia pedũ tdiȩtuum. Om̃s quide¬
trahebant tibi id ÷ uenerabuntur signa & opera apłoꝵ tuoiũ
qui sicut superius diximus pedes ecđe diximuf fuerunt Qual de
humilia uerunt iude iecđam : quando de colla uerunt i cobum
qui erat eis ab apłis ep̃s cadinatus. & quando lapidauerunt ste¬
phanum : sed postea ꝑ dñi gratiam uenientes ad fidẽ eius humi¬
liatis & uenerabantur signa & miracula apłorũ. ut beat pau¬
lus secit qui sctiter humili auit eã consentiens ciuib: suis et
illi dequibus soripsit lucas quod multa turba sacerdotũ obedie¬
batfidei Similit̃ gentiles ualde humilia uerunt ecclesiam.
quando succiderunt petrũ excelsa cedrum. sed postea humiliati glorifica¬
uerunt dñm in operibus apłoꝵ eius. Sequitur I Etuo cabuntte ciuitatẽ
dñi sion sci isrł Et ecclam alloquitur. Ciuitas a communione dicit᷑ ciuiũ¬
Et sca ecła ciuitas appellatur : una ÷ omnibus in ea habitantibus fides. unũ bas¬

Expanded text:
tuos praedicatores, « et adorabunt vestigia pedum tuorum omnes qui detrahebant tibi, » id est, venerabuntur signa et opera apostolorum tuorum, qui, sicut superius diximus, pedes Ecclesiae fuerunt. Valde humiliaverunt Judaei Ecclesiam, quando decollaverunt Jacobum postolis episcopus ordinatus, et quando lapidaverunt Stephanum. Sed postea per Domini gratiam venientes ad fidem ejus humiliati sunt, et venerabantur signa et miracula apostolorum, ut beatus Paulus fecit, qui fortiter humiliavit eam consentiens civibus suis, et illi de quibus scripsit Lucas, quod multa turba sacerdotum obediebat fidei. Similiter gentiles valde humiliaverunt Ecclesiam, quando succiderunt Petrum excelsam cedrum, sed postea humiliati glorificaverunt Dominum in operibus apostolorum ejus. Sequitur: « Et vocabunt civitatem Domini Sion sancti Israeet sancta Ecclesia civitas appellatur, quia una est omnibus in ea habitantibus fides, unum bap
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitate quinq corporis sensus sibimuniunt ut ad cosmors in¬
trare nom possit ad tendentos illud. Estote so prudentes sicuc ser¬
pentes : & simplices sicut colũbe Mcenĩ insule &x poctant : id ÷ gen¬
tes diuerseꝰ scđm illud ia cob Nonde fitiet princeps &iuda: & ca
gentiles delongo o eccła primitiua hoc ÷ deidolatria s Argentũ etꝵ¬

Expanded text:
simplicitate, quinque corporis sensus sibi muniunt, ut ad eos mors insimplicitate, quinque corporis sensus sibi muniunt, ut ad eos mors intrare non possit, attendentes illud: « Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae secundum illud Jacob : Non deficiet princeps ex Juda, etc., » gentiles « de longe, » o Ecclesia primitiva, hoc est de idolatria. « Argentum e
Abbreviated transcription (Latin):
placabile altaremeũ id ÷ insiderecta quę placet dõ: uelut alct¬
rio de seruiant sicut illi qui ep̃i suerunt. ut aptulo oblatus est
titus & timoteuslis. & a petromarcus aluq martires & doctores succes
honorisicabo intalibus. sicut ꝑ unũ cltare om̃a altaria: it aꝑ una domũ
om̃s eccłas debemus intellege re: IQui sunt isti quiut nubes uolant
& qua si colube ad senestras suas : uox ꝓphetȩ ad mirantis degentilibus
credentibus & ud fidẽ dĩ uelo cit̃ currentibus Qui suntistigentilos
qui ut nubes uolant pluendo uerbis. choruscando miraculis & ad cȩ¬
lesua ꝑ contẽ plationem mentisso sablouando : Sequit᷑. Et quasi
colũbe ad senestras sucs. Sicut colũbo ad sonescrassuas stant : ut
in sua cubicula intrent: lt isti ꝑfidem ueniendẽs. scãm in trauer̃
eccłam. Uelsicut colũbe ad senestrasstant sc̃i quiꝗ gaudentos

Expanded text:
placabile altare meum, Id est in fide recta quae placet Deo, vel ut altaplacabile altare meum, Id est in fide recta quae placet Deo, vel ut altario deserviant, sicut illi qui episcopi fuerunt, ut a Paulo oblatus est Titus et Timotheus, et a Petro Marcus, aliique martyres et doctores successhonorificabo in talibus. Sicut per unum altare omnia altaria, ita per unam domum omnes ecclesias debemus intelligere. « Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas? » Vox prophetae admirantis de gentilibus credentibus, et ad fidem Dei velociter currentibus. Qui sunt isti gentiles qui ut nubes volant, pluendo verbis, coruscando miraculis, et ad coelestia per contemplationem mentis se sublevando? Sequitur: Et quasi columbae ad fenestras suas? Sicut columbae ad fenestras suas stant, ut in sua cubicula intrent: ita isti per fidem venientes, sanctam intraverunt Ecclesiam. Vel sicut columbae ad fenestras stant sancti, quia gaudentes
Abbreviated transcription (Latin):
in illis in quib: nunc erubescitis: ipsietam exuterunt arietes naba¬
ioth id ÷ p̃dicatoris & filii ꝓphetarum. quia eadocuerunt quȩ lex &
ꝓphete ante pdixerunt dexp̃o. Ipsiministrauerunt eccłȩ : quia exip
administr auerunt dño quaido corpus & sanguinẽ illius fidelibus
tradiderunt uł quando uerbũ docirine eis inpenderunt Offerent᷑
ipsiarietes suꝑ placabile altare meum: & domũ magestatis meȩglo¬
risicabo. Altare in hoc loco duplicit̃ possumus accipere uel sidemin
qua offeruitur bona operadõ uel ꝑ unu altare om̃a altaria uniuer¬
so grbe in quibus offertur corpus. & sanguis illius. Sicut enĩ una fi¬
des in scã eccła it a unũ altare. sicut esaias de monstrat dicens
erit indiebus illis altare dñi int̃raegipti hoc ÷ in mundo qui intel¬
ligitur ꝑ egiptũ quȩ int̃ p̃titur tenebre uł meror Osferentꝰ
inquid arietes id ÷ doctoies & filu ꝓphetarũ ꝑimitationem suꝑ

Expanded text:
in illis, in quibus nunc erubescitis? » Ipsi etiam exstiterunt arietes Nabaioth, id est praedicatores et filii prophetarum, quia ea docuerunt quae dex et prophetae ante praedixerunt de Christo. Ipsi ministraverunt Ecclesiae, quia ex ipadministraverunt Domino quando corpus et sanguinem illius fidelibus tradiderunt, vel quando verbum doctrinae ejus impenderunt. « Offerentur » ipsi arietes « super placabile altare meum, et domum majestatis meae glorificabo. » Altare in hoc loco dupliciter possumus accipere, vel fidem in quo offeruntur bona opera Deo. Vel per unum altare, omnia altaria in universo orbe, in quibus offertur corpus et sanguis illius. Sicut enim una fides in sancta Ecclesia, ita unum altare. Sicut Isaias demonstrat dicens: Erit in diebus illis altare Domini in terra Aegypti, hoc est in mundo, qui intelligitur per Aegyptum, qui interpretatur tenebrae vel moeror. Offerentur, inquit, arietes, id est doctores, et fil
Abbreviated transcription (Latin):
nem de haciterũ introducimur in patriã celestem  None¬
rit tibi amplius sol adlucendum ꝑdiem nec splendorlune inlumi¬
nabitte : Sederit tibi dñs in lucẽ sempiterna. & ds̃ auis ingłam tuã¬
Hecquedicunt ur. ad diẽ uiditu ꝑtinent. Post qua inquidtransie¬
ris oecela ad eternã bectitudinẽ. non lucebit abi sol iste uifi¬
bilis nec splendor lune in lumi nabitie: quia tufulgebis ut uerus

Expanded text:
nem de hac iterum introducimur in patriam coelestem. « Non enem de hac iterum introducimur in patriam coelestem. « Non erit tibi amplius sol ad lucendum per diem, nec splendor lunae illuminabit te. Sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam, et Deus tuus in gloriam tuahic dicuntur, ad diem judicii pertinent. Postquam inquit transieris, o Ecclesia, ad aeternam beatitudinem, non lucebit tibi sol iste visibilis, nec splendor lunae illuminabit te: quia tu fulgebis ut verus
Abbreviated transcription (Latin):
restuos pacificos. & p̃positostuos uistos. ut recae doce antte. colereereato¬
retuum & iusteudicent: non adtendentes ꝑ sonaniuditio I Non audietꝰ
ultra iniquitas siue peccatum interratua: hoc : interra uiuentium
V asticas & contritio: sub non eri interminisuus. Postquam transieris
adeternã beatitudinẽ non audietur ultramiquit as siue peccatum
in t̃rauiuentiũ dequa dicit psalmista. Credo uidere bona dñi int̃ra
uiuentium Uastitas id: afflictio & contritio siue miseria non
erit interministuis id÷ in t̾ra uiuentiũ quia me eũ regnabis in
beatitu dine sempiterna ł coccupabit id÷ teget ul repleuit
murostuos sał siue saluator qui inebraico legitur iħis & portastu¬
niant ea sius scriptis & suis doccrinis contrahereticos & paga¬
nos & contra incursũ demonũ Ipsi sunt porte quia ꝑ eorũ mi¬
niscerium introducuntur in eccłam Etꝑ corpuris dñi ꝑceptio¬

Expanded text:
res tuos pacificos, praepositos tuos justos: ut recte doceant te colere Creatorem tuum, et juste judicent non attendentes personam in judicio. « Non audietur ultra iniquitas » sive peccatum « in terra tua, » hoc est in terra viventium. « Vastitas et contritio, » subaudis non erit « in terminis tuis, » postquam transieris ad aeternam beatitudinem, non audietur ultra iniquitas sive peccatum in terra viventium. De qua dicit Psalmista: « Credo videre bona Domini in terra viventium . » Vastitas, id est, afflictio et contritio sive miseria, non erit in terminis tuis, id est, in terra viventium: quia mecum regnabis in beatitudine sempiterna. « Et occupabit, » id est, teget, vel replebit « muros tuos salus » sive salvator, qui in Hebraico legitur Jesus « et portas tuniunt eam suis scriptis et suis doctrinis contra haereticos et paganos, et contra incursum daemonum. Ipsi sunt portae, quia per eorum ministerium introducimur in Ecclesiam, et per corporis Domini perceptio
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ hilarius quibectũ marcinũ dõ obtulit. Lenites : quia ad hoc ministeriũ assu¬
munt  Quiasicut celinou & t̃ranoua queego futiostare corã me dieitdns : sic stabit sem̃
qđ &e so mn aintum appelicio debemꝰ intelligere : sedcelũ stud aercũ habi s nubes ae grando
ni mbi &r e cursu: Relu ergo istud aereũ & t̾ra abhac spetie quã nune habent innouant᷑
iota gelũ & t̾ra post quã in nouata fuer int & nalit̃ in sua nouitate manebt̃. ut neqat¬
qua post emodũ dipaor eallũ &e tes radlaet᷑ ͥn sic semur̃ m o apli stabit & ꝑ manebit e ẽiuli¬

Expanded text:
beatus Hilarius, qui beatum Martinum Deo obtulit. Levitae sunt, quia ad hoc ministerium assumuntur. « Quia sicut coeli novi et terra nova, quae ego facio stare coram me, dicit Dominus: sic stabit quod et firmamentum appellatur, debemus intelligere: sed coelum istud aereum, ubi sunt nubes et grando nubiumque concursus. Coelum ergo istud aereum et terra, ab hac specie quam nunc habent innovabuntur menta coelum et terra, postquam innovata fuerint, aeternaliter in sua novitate manebunt, ut nequaqua
Abbreviated transcription (Latin):
sequit ur ust om̃s r epbi usq ad suuetatẽ usionis om̃i carm id : om̃i elecao tripli¬
sq in t llui potest uol quia in hocsat abitur uisio electorũ qđ uider urteos ase
iiso iu dicio us seꝑe itos e&e potentiã amissam quã tenuerant suaꝑ inmo centes
ul qiuitata dã pͥ nabunt᷑ ut isti amplius nolint nec gxposunt amplius uindietũ
sicit inodo se bund dicentes usq quo dñe n on uindicas sa giunẽ nr̃ Uel¬

Expanded text:
sequitur, erunt omnes reprobi usque ad satietatem visionis omni carni, id est omni electo, triplisequitur, erunt omnes reprobi usque ad satietatem visionis omni carni, id est omni electo, tripliciter intelligi potest: vel quia in hoc satiabitur visio electorum quod viderint eos a se justo judicio Dei separatos, et potentiam amissam quam tenuerant super innocentes; vel quia ita damnabuntur ut justi amplius nolint, nec exposcent amplius vindictam, sicut modo faciunt, dicentes: « Usquequo, Domine, non vindicas sanguinem n
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsidemones cad auera dicipossunt : qui similit̃ in poenas gehenne cadent unde &
adño appellant᷑ homines Inimicꝰ inquid homo hoc secit  Vermeseorũ nonmo¬
rientur &ignis eorũ non e tinguetur & erunt usq ad sacietatẽ uisionis om̃ i carni
ermis &ignis in hoclo co potest intelligi conscientia peccatorũ. quetor queat om̃is insup¬
plitis constitutos quare in p̃sentisdo uitiis seruientes caruerint bono. ꝓ quo remu
mis conrodit lignũ &ignis deuor at ligna : sic merc &trisltia & crutiat coruir
iniiser no igns ea miator ualis &uermis similic̃ qu comedune e douuent alloau
pua liua qiuiũ fallo dixerunt copus aeriũ esse postgȩneralẽ resir recñs eon
auuntuss qquiti es ceuloiũ erunt om̃s repbi Etexipsis repbis erit mnateriesignis
anotimnis qduiũ diui iuiuint. quc̃ diui hcbent matericom qua pas cant &đ aric

Expanded text:
et ipsi daemones cadavera dici possunt, qui similiter in poenas gehennae cadent. Unde et et ipsi daemones cadavera dici possunt, qui similiter in poenas gehennae cadent. Unde et a Domino appellantur homines. « Inimicus, inquit, homo haec fecit . » « Vermes eorum non morientur, et ignis eorum non exstinguetur, et erunt usque ad satietatem visionis omni carni. » Vermis et ignis in hoc loco potest intelligi conscientia peccatorum, quae torquet omnes in suppliciis constitutos, quare in praesenti saeculo vitiis servientes, caruerint bono pro quo remun vermis corrodit lignum, et ignis devorat ligna: sic moeror et tristitia excruciat cor in inferno ignis esse materialis, et vermis similiter, qui comedunt et devorant illorum corpora: licet quidam falso dixerint corpus aereum esse post generalem resurrectionem, uetur, quia esca illorum erunt omnes reprobi, et ex ipsis reprobis erit materies ignis et vermis, qui tandiu vivunt quandiu habent materiam qua pascantur. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
saluta redĩ id ÷ om̃is homo  Etegredientur : & uidebunt cadauera uraũ qui
p̃uaricatis inme Illiquiegredient᷑ : electi solumodo intellegunt᷑: Egredient̃ inqid
eletinonloco sed intellegentia. uł usione manifesta : ut in laude sdi magis accendantiur
Etuidebunt cadauera iurorũ ñ solum modo iudeorũ dequib dicitur fil osgenui & ꝙ alitun
ipsiuero spreuer̃me : sed cadauera ominiũ reꝓborũ qui p̃ uaricatis in dñi mandata le¬
gisnaturalis. uł scripte transgredientes Nec mirũ sielecti iã in mortale suidebunt
reꝓbos damynatos: cũ ꝓphete adhuc morttles hec om̃a ꝑ intellegentiã uidere mer uer
Iuit uero ex uiro sũpta ÷ mulier corpusuiri ÷: id circo in nomine uirarũ. c̃p̃hendunt᷑ &
mulieres Cadauera aũt appellant᷑ quia in aet̃nã cadent dã pnationẽ: Tido

Expanded text:
salutare Dei, id est omnis homo . » « Et egredientur et videbunt cadavera virorum qui salutare Dei, id est omnis homo . » « Et egredientur et videbunt cadavera virorum qui praevaricati sunt in me. » Illi qui egredientur, electi solummodo intelliguntur. Egredientur inquit electi non loco, sed intelligent, vel visione manifesta, ut in laudes Dei magis accendantur. Et videbunt cadavera virorum non solummodo Judaeorum de quibus dicitur: « Filios genui et exaltavi, ipsi vero spreverunt me , » sed cadavera omnium reproborum qui praevaricati sunt in Deum, mandata legis naturalis vel scriptae transgredientes. Nec mirum si electi jam immortales videbunt reprobos damnatos, cum prophetae adhuc mortales haec omnia per intelligentiam videre meruerint. « Quia vero ex viro sumpta est mulier, corpus viri est : » idcirco in nomine virorum comprehenduntur et mulieres. Cadavera autem appellantur, quia in aeternam cadent damnationem. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
quia ax p̃senti ecela construetur & cõplebit᷑ illa queiã regnat cũ xp̃o & quecũ illouene
adindetum diunt erg plisici & querũ cura : dec elestib dispaturt. Lunã ñ habeter¬
ꝓprũ lumen sedsolis radis inlustrart Abeaenim se ꝑ orbis par tecoplec e fulbe
deris hab& asolenccipit: itaceda quicqua bomi hab& axp̃o accipit qui: uerus sor dequo
ꝓphetaait Timentib nomenmeũ: auet᷑ sicut soliuisticie. Ctsicit lina nuncereseit
unẽ p̃tietu tequies Erit ergo sabbatũ &x sabbato ide qui hic requiouert agrauos
pore. illic requiesc& in aet̃ nabeittitudie N Neni& omis earbi sutador & rcoua sua¬
tiemeti dicitdns Hoc spetialit̃ potest roserri ad electos & generalit ad om̃e genꝰ
humanũ Veni& in qiđ om̃is caro id÷ om̃is electꝰ indie uiditii. ut ador& carã fatie
meti id ÷ in p̃sentia mea sẽꝑ : uł in ipsonuiditio. Etboni & mali timore menarrab¬
li ꝑterriti ad orabunt om̃i potentis dipotentiã scđm illud Nidebitomis caro

Expanded text:
illo veniet ad judicium. Aiunt physici, et quorum cura est de coelestibus disputare, lunam non habere proprium lumen, sed solis radiis illustrari. Ab ea enim semper orbis parte completur et fudoris habet a sole accipit, ita Ecclesia quidquid boni habet, a Christo accipit, qui est verus sol, de quo propheta ait: Timentibus nomen meum orietur sol justitiae. Et sicut luna nunc crescit interpretatur requies. Erit ergo sabbatum ex sabbato, id est qui hic requieverit a pravo opere, illic requiescet in aeterna beatitudine. « Veniet omnis caro, ut adoret coram facie mea, dicit Dominus. » Hoc specialiter p in die judicii, ut adoret coram facie mea, id est in praesentia mea semper: vel in ipso judicio, et boni et mali timore inenarrabili perterriti, adorabunt omnipotentis Dei potentiam, secundum illud: « Videbit omnis caro
Abbreviated transcription (Latin):
debantur funes & fimabatur omne tabernaculum : per quos possu¬
mus intellegere in tellectũ & rationem. quibus firmantur precepta
diuma. udelic& ratione & intellectu. quando ea quaeration abiliter
Seccła: dilata locum tentoriitui ꝑ quattuor climata mundi nec
condudaris uno angulo solum mado iudaeae. & pelles hoc ÷ predica¬
tores tuos &tende & diffunde per orbem uniuersum. ne parcas neq:
cesses multiplicare cos. quatinus illorum munimine tuearis ab aestu
lemonum Longos fac funiculostuos: iđ longe extende predi¬
cationem tuam & praecepta diuma elonga. & clauos tuos consolida
id ÷ intellegentiã & rationẽ tuã confirma & corrobera. Sequitꝰ
dd&terã enĩ & sinistrã penetrabis hoc ÷ om̃s gentes possidebis
Vł &iã prospera & aduersa sustinebis: uel hic ⁊ in futuro preua¬
lebis quia nec pros peris eleuaberis. nec aduersis deprimeris Possu¬

Expanded text:
debantur funes, et firmabatur omne tabernaculum: per quos possudebantur funes, et firmabatur omne tabernaculum: per quos possumus intelligere intellectum et rationem, quibus firmantur divina praecepta, videlicet ratione et intellectu: quando ea quae rationabiliter clesiam: O Ecclesia, dilata locum tentorii tui per quatuor mundi climata, nec concludaris uno angulo solummodo Judaeae. Et pelles, hoc est praedicatores tuos extende et diffunde per orbem terrarum: Ne parcas, neque cesses multiplicare eos, quatenus illorum munimine tuearis ab aestu aemonum. Longos fac funiculos tuos, id est longe extende praedicationem tuam, et praecepta divina elonga, et clavos tuos consolida, id est intelligentiam et rationem tuam confirma et corrobora. Sequitur: « Ad dexteram enim et sinistram penetrabis, » hoc est omnes gentes possidebis, vel etiam prospera sustinebis, et hic et in futuro praevalebis: quia nec prosperis elevaberis, nec adversis deprimeris. Possu
Abbreviated transcription (Latin):
latitudine. & qđ habuit saga & pelles rubricatas. & ia cinctinas. fu
senti scło intabernaculis habitant hoc ÷ in acslesus : quia peregrini
& aduenesunt in hoc sđo. sicut dicit psalmista
in cola egosum
apudte & peregrinus: tendentes ad damum. daqua idem psalmista
Leuuangelio Beati inquid mites: qm̃ ipsi possidebio terram Sc̃a
ergo eccła locum tentorii sui dilatatũ hab& : quia adorientem ad aqui
eccłe: sunt predicatores & prelati qui eam ꝓtegunt ab estu uitiorum
& demonũ & ab omnibus aduersis Habebat tabernaculũ sicut dꝑxi¬
mus saga cilicina. ꝑquas designantur paenitentes: quia cilicium ha¬
bitus paenitentiae ÷. ł abebat rubricatas pelles: ꝑ quas designan¬
tur martrres Habebat & iacinctinas : per quas designantur
om̃s pallorem abstimentiae gesitantes. Eł abebat &iã funiculos:
ꝑ quos designantur precepta diuma. Habebat clauos quib &ten¬

Expanded text:
latitudine, et quod habuit saga et pelles rubricatas et hiacynthinas funilatitudine, et quod habuit saga et pelles rubricatas et hiacynthinas funiraesenti saeculo in tabernaculis habitant, hoc est in ecclesiis, quia peregrini et advenae sunt in hoc saeculo. Sicut dicit Psalmista: « Incola ego sum apud te et peregrinus , » tendentes ad domum, de qua idem Psalmista Evangelio: « Beati inquit mites, quoniam ipsi possidebunt terram . » Sancta ergo Ecclesia locum tentorii sui dilatatum habet, quia ad orientem et ad aEcclesiae sunt praedicatores et praelati qui eam protegunt ab aestu vitiorum et daemonum, et ab omnibus adversis. Habebat tabernaculum sicut diximus saga cilicina, per quae designantur poenitentes: quia cilicium habitus poenitentiae est; habebat rubricatas pelles, per quas designantur martyres; habebat et hiacynthinas, per quas designantur omnes pallorem abstinentiae gestantes; habebat etiam funiculos, per quos designantur praecepta divina; habebat clavos quibus exten
Abbreviated transcription (Latin):
adiuctoriã prelict qͦuare p̃cipit ei exultare & laudare dñm : qm̃¬
eius id ÷ sinagogae quae habet uirũ dicit dñs Hac ÷ : quae putat
se habere uirum dm̃ omnipatentem. Ethoc notandum: quia cumdi¬
citur plures filii deserte quã cius quae hab& uirum. non penitus &¬
duditur sinagoga a partu. quia ipsa in apostolis & ꝑ apłos multos
filios do genuit. sed maxima mulcitudo gentiũ ei prefertur Dilata
locum tentoru tui. & pelles tabernaculorum tuorum &tende : ne
parcas Longos fac funiculos tuos: & clauos tuos consolida.
ui superius dictum ÷ lauda sterilis que non paris & caetera quae ibidi¬
cuntur. modo iterũ dicitur ut dilat& tentorium suum ad simili¬
tudinem tabernaculi morsi. & ut omnia habens qua illud taberna¬
culum habuit amplific& ea. & amplius corrobor& Tabernacu
morsi. qđ habuit centum cubitos in longitudine & quinquaginta in

Expanded text:
ad victoriam, praedicens quare praecepit ei exsultare et laudare Dominumad victoriam, praedicens quare praecepit ei exsultare et laudare Dominum Synagogae, « quae habet virum, dicit Dominus; » hoc est quae putat se habere virum Deum omnipotentem. Et hoc notandum, quia cum dicitur: plures filii desertae quam ejus quae habet virum, non penitus excluditur a partu Synagoga: quia ipsa in apostolis et per apostolos multos filios Deo genuit, sed maxima multitudo gentium ei praeferlocum tentorii tui, et pelles tabernaculorum tuorum extende, ne parcas. Longos fac funiculos tuos, et clavos tuos consolida.» Cui superius dictum est: Lauda, sterilis, quae non paris, et caetera quae ibi dicuntur: modo iterum dicitur ut dilatet tentorium suum ad similitudinem tabernaculi Mosi, et ut omnia habens quae illud tabernaculum habuit, amplificet ea et amplius corroboret. Tabernaculum Mosi, quod habuit centum cubitos in longitudine, et quinquaginta in
Abbreviated transcription (Latin):
aduitam łLaec ÷ salus : dequa dixit simeon. Uiderunt ocu¬
li mei salutare tuum Et iacob Salutare in qiđ tuum. & pec¬
eorũ sub auditur fidelium. non more solum modo. sed incorde & ope¬
ratione Uox dĩ patris ad credentes Auditus insacro doquio :¬
sp̃italiter ÷ requirendus Audite me : iđ intellegite doctrinã.
euuangelicã. & opere studete adimplere Nolite timere oꝰ apłi¬

Expanded text:
ad vitam. Haec est salus de qua dixit Simeon: « Viderunt ocuad vitam. Haec est salus de qua dixit Simeon: « Viderunt oculi mei Salutare tuum . » Et Jacob: « Salutare inquit tuum exspeceorum, » subaudis fidelium: non in ore solummodo, sed in corde et operatione. Vox Dei Patris ad credentes. Auditus in sacro eloquio spiritualiter est requirendus. « Audite me, » id est intelligite doctrinam evangelicam, et opere studete adimplere. « Nolite timere, » o ap
Abbreviated transcription (Latin):
ia cob dixit Nondeficiet princeps & iuda donec ueniat quimi¬
tendus : : & ipse erit & pectatio gentiũ Et brachium meum hoc
est filum meum sustinebunt : perquẽ omã feci Leuate incaelum
hendite. quia caeli subauditur aerei sicut fumus liques cent id÷ euanes¬
cent & terra sicut uestimentũ atteretur hoc ÷ deficiet. & habitatores
eius id est om̃s bestiae uolucresq & om̃s creaturae que muente fuerint
tunc temporis in ea. sicut haec interibunt id ÷ om̃a morientur. Idem ÷
quod dñs ineuuangelio dicit. Calũ & terra transibunt: perimu¬
tationẽ sub̵ & in mdiorationem non per essentiã. uixta quod salomon.
dicit Generatio precerit & generatio aduenit: terra uero in aet̃¬
num stabit Sed lic& haec om̃a transcant .  salus mea in sempit̃¬
num erit. & iustitit mea non deficiet. Salus &iustitia dĩpa¬
tris filius ÷ : quia per illum saluat & iustificat predestinatosi

Expanded text:
deficiet princeps ex Juda, donec veniat qui mittendus est: et ipse erit exspectatio gentium ; » « et brachium meum, » hoc est Filium meum « sustinebunt » per quem omnia feci. « Levate in coelum hendite « quia coeli, » subaudis aeris, « sicut fumus liquescent, » id est evanescent, « et terra sicut vestimentum atteretur, » hoc est deficiet, « et habitatores ejus, » id est omnes bestiae, volucresque, et omnes creaturae quae inventae fuerint tunc temporis in ea, « sicut haec interibunt, » id est omnia morientur. Idem est quod Dominus in Evangelio dicit: « Coelum et terra transibunt , » per immutationem subaudis et in meliorationem, et non per essentiam. Juxta quod Salomon dicit: « Generatio praeterit et generatio advenit; terra vero in aeternum stat . » Sed licet omnia transeant, « Salus mea in sempiternum erit, et justitia mea non deficiet. » Salus et justitia Dei Patris Filius est, quia per illum salvat et justificat praedestinatos
Abbreviated transcription (Latin):
orũ. & saturabitur iđ delectabitur fide & bonis operibus credentium
Cibus enim & potus omnipatentis dĩ fides ÷ dectorum : sicut ipse dex̃
discipulis quando cum miliere samaritana loquebatur. sedens super
fontem Cibum inqiđ habeo manducare quem uos nescitis : hocaũt
dixit defide samaritanorũ quiineum crediderunt. Inscientia id ÷
quia multi uocati sed pauci electi. & iniquitates eorum ipse portabit per
gratiam suam quas ipsi portare non poterant. & quorũ pondere pre¬
mebantur¬
antur iustus ÷ filius dĩ : quia peccatum non fecit. nec dolus in¬
uentus ÷ in ore eius
Vnde & iudas traditor. Peo¬
Peccaui inquit. tra¬
dens sanguinẽ iustum Et uxor pilati Hichil tibi & iusto illi
Hanc iustitiã non accepit ipse &x tempore secundum diuinitatem. quia
coaeternus ÷ patri & unius diuinitatis hac potentiae: sed secundũ humani¬

Expanded text:
orum, « et saturabitur, » id est delectabitur fide et bonis operibus credentium. orum, « et saturabitur, » id est delectabitur fide et bonis operibus credentium. Cibus enim et potus omnipotentis Dei fides est electorum. Sicut ipse dixit discipulis quando cum muliere Samaritana loquebatur sedens super fontem: « Cibum inquit habeo manducare quem vos nescitis . » Hoc autem dixit de fide Samaritanorum, qui in cum crediderunt, « In scientia, » non omnes, quia multi vocati sed pauci electi , « et iniquitates eorum ipse portabit » per gratiam suam, quas ipsi portare non poterant, et quarum pondere premebantur. Justus est Filius Dei, quia peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Unde et Judas traditor: Peccavi inquit tradens sanguinem justum. Et uxor Pilati: Nihil tibi et justo illi. Hanc justitiam non accepit ipse ex tempore, sed secundum divinitatem, qua aequalis est Patri et unius divinitatis ac potentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ ꝓ nobis mortuus ÷ : quia dñs pater uoluit conterere eum in infirmita¬
te carnis quã assumpsit¬
sit. Ideo aut̃ dicit dñs pater uoluit eum contere¬
non succedet. de quo semine dicit ipse in euuangelio Exuit quiseminat
seminare semen suum Uł &iam uidebit semen longeuum. quisun
om̃s credentes : quia aeternaliter cum ipso regnabun Etuo
Etuoluntas
dñi patris in manu iđ in operatione eius & uirtutib dirigetur: hoc ÷
ꝑficietur Uoluntas dĩ patris fuit : ut redimeret genus humanum.
per sanguinẽ filusui. sicut ipse dixit hic ÷ filius m̃s dilectus in quo
mibi complacui : hoc ÷ in quobene placitum meum posui. Pro eoqđ
faciendo & mortem &iã ꝓeis sustinendo. sed illi noluer̃ conuerti ad eũ
ꝑ paenitentiã : uidebit sub̵ aecclȩsias in toto orbe fabricatas loco uidae¬

Expanded text:
 nobis mortuus est, « quia Dominus, » Pater « voluit conterere eum in infirmita nobis mortuus est, « quia Dominus, » Pater « voluit conterere eum in infirmitate » carnis quam assumpsit. Ideo autem dicit: Dominus Pater voluit conterenon succedet, de quo semine dicit ipse in Evangelio: « Exiit qui seminat seminare semen suum . » Vel etiam videbit semen suum, qui sunt omnes credentes, quia aeternaliter cum ipso regnabunt. « Et voluntas Domini » Patris « in manu, » id est in operatione « ejus » et virtutibus « dirigetur, » hoc est perficietur. Voluntas Dei Patris fuit ut redimeret genus humanum per sanguinem Filii sui, sicut ipse dixit: « Hic est Filius meus dilectus in quo mihi complacui , » id est in quo beneplacitum meum posui. « Pro eo faciendo, et mortem etiam pro eis sustinendo, sed illi noluerunt converti ad eum per poenitentiam, « videbit, » subaudis ecclesias in toto orbe fabricatas loco Judae
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ÷ ds̃ & dilectione : quia pretiũ .bi. illorum mors xp̃i fuit. & nisi ipse
mortuus esset & sepulturae traditus & tertiadie resurrexis set. nequa¬
quam gentes saluarentur Similiter diuites iudeos quicrediderunt
predicatione illius. uł p̃dicatione a postolorũ eius. dedit dõ patripro
morte sua perfidem & operationẽ. quiantea possidebantur adiabolo
Et idcirco hoc faciet : eo quod iniquitatem non fecerit id ÷ peccatum uel con¬
tra legem nec dolus fuerit more eius Quic qiđ contralegem agitur:
miquitas : Unde & apud grecos: nomos dicitur lex. Anomia aut̃
quic qiđ sine lege ÷ uł contra legem¬
locutiane. uł opere iniquitatem fecit: quod dealio quolib& homine non
potest ueraciter dici. Non ÷ eñi homo suꝑ terram quifaciat bonum &
non pecc& : uł si unius diei fuerit uita eius suꝑ terram Et hoc factũ ÷¬

Expanded text:
quae Deus est et dilectione, quia pretium illorum mors Christi fuit, et nisi ipse quae Deus est et dilectione, quia pretium illorum mors Christi fuit, et nisi ipse mortuus esset et sepulturae traditus, et tertia die resurrexisset, nequaquam gentes salvarentur. Similiter divites Judaeos, qui crediderunt praedicatione illius vel praedicatione apostolorum ejus, dedit Deo Patri pro morte sua per fidem et operationem, qui antea possidebantur a diabolo. Et idcirco hoc faciet « eo quod iniquitatem non fecit, » id est peccatum, vel contra legem, « nec dolus fuerit in ore ejus. » Quidquid contra legem agitur, iniquitas est. Unde et apud Graecos nomios dicitur lex. Anomia autem quidquid sine lege est vel contra legeml opere, iniquitatem fecit, quod de alio quolibet homine non potest veraciter dici. « Non est enim homo super terram qui faciat bonum et non peccet , » vel si unius diei fuerit vita ejus super terram. « Et » hoc factum
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̃ sclus populi mei percus si cum. iđ propt̃ poc¬
catat populi mei quem semꝑ mihi habui peculiarem percussi eum. đ percuti
ꝑmisi eum : ut eum mihi redimeret & liberaret Percus sit enim
illum ds̃ pater: quando percuti permisit Tale ÷ & illud
Percutiam pastorẽ. hoc ÷ percuti permittam.
& dispergentur oues Haec autem qđ sequitur &
dabit impios prosepultura & diuites promortes ua :̃
dupliciter intelligi potest Dabit romanis impi¬
os iudeos pro sepultura sua id ÷ proeo quod eum
ꝑ secuti sunt usq ad sepulturã. clamantes crucifige
talem. & quia iam mortuo custodes adhibuerunt sepulchro. signan¬
tes & lipidem : & diuites promorte sua scribas uidelic& & phariseos
qui diuites uidebantur eẽ : ꝓpt̃ doc trinam legis & prophetarum tra¬
d& romanis. quia ob inuidiã tradiderunt eum morti Vel aliter
Dabit dõ patri impios gentiles pro sepultura. qui longe erant apietate

Expanded text:
Propter scelus populi mei percussi eum, » id est propter peccata populi mei, quem semper mihi habui peculiarem, « percussi eum, » id est percuti eum permisi, ut cum mihi redimeret et liberaret. Percussit enim illum Deus Pater, quando percuti permisit. Tale est et illud: « Percutiam pastorem, » hoc est percuti permittam, « et dispergentur oves . » Hoc autem quod sequitur, « Et dabit impios pro sepultura, et divites pro morte sua, » dupliciter intelligi potest. « Dabit Romanis impios Judaeos pro sepultura sua , » id est pro eo quod eum persecuti sunt usque ad sepulturam, clamantes Crucifige talem, et quia jam mortuo custodes adhibuerunt sepulcro signantes lapidem. Et divites pro morte sua, scribas videlicet et Pharisaeos, qui divites videbantur esse propter doctrinam legis et prophetarum, tradet Romanis, quia ob invidiam tradiderunt eum morti. Vel aliter: Dabit Deo Patri impios gentiles pro sepultura, qui longe erant a pietate
Abbreviated transcription (Latin):
contere eos : Videlic& in presenti : & in futuro. Et cum h aec fecero
in quid in die iudici uł inpresenti. puniendo reprobos: sciet om̃is caro

Expanded text:
contere eos, Domine, videlicet in praesenti et in futuro . » « Et » cum haec fecero contere eos, Domine, videlicet in praesenti et in futuro . » « Et » cum haec fecero inquit in die judicii, vel in praesenti puniendo reprobos, « sciet omnis caro
Abbreviated transcription (Latin):
cos penis inferni. & filios tuos id÷ om̃s credentes ego saluabo dans
consumpti deficient. non ut desinant esse. sed ut iugiter crucientur :
& quasi musto sanguine suo mebriabuntur. Non carnaliter ista
in tellegenda sunt. quod impii & qui per secutores sunt scõꝵ carnes
suas comedant & sanguinem bibant : sed ipsorũ carnes deuorabun¬
tur auermibus & bestus infernalibus. id ÷ in sua miseria & putredine
peribunt. & sicut homo in ebriatur musto ita illi re¬
plebunt̃
miseriis. eo qđ multorũ sanguinem scorum fudert
Possumꝰ
&iã ad presens tempus referre. quod ꝑsecutoꝵ sc̃orũ
carnes
a uermibus comedantur & sanguis ebibatur : sicut contigit herodi
qui inter fecit pueros quique &iam consũptus auermibus sepirauit.
illis quaetalibus contigit. quod psal mista dicit & duplici contricione

Expanded text:
eos poenis inferni, « et filios tuos, » id est omnes credentes « ego salvabo » dans eos poenis inferni, « et filios tuos, » id est omnes credentes « ego salvabo » dans consumpti deficient, non desinant esse, sed ut jugiter crucientur, « et quasi musto sanguine suo inebriabuntur. » Non carnaliter ista intelligenda sunt, quod impii et qui persecutores sunt sanctorum carnes suas comedant et sanguinem suum bibant: sed ipsorum carnes devorabuntur a vermibus et bestiis infernalibus, id est in sua miseria et putredine peribunt, et sicut homo inebriatur a musto, ita illi replebuntur miseriis, eo quod multorum sanguinem sanctorum fuderunt. Possumus etiam ad praesens tempus referre, quod persecutorum sanctorum carnes a vermibus comedantur, et sanguis ebibatur. Sicut contigit Herodi, qui interfecit pueros, quique etiam consumptus a vermibus exspiravit. Illisque talibus contigit quod Propheta dicit: « Duplici contritione
Abbreviated transcription (Latin):
ipse in sub sequentib: ex ponit. Etipse quiꝑ esa iam ist alo cut us
ẽ ipse &iam ꝑ sem& ipsum in euu angelio similia protulit
dicens Cum fortis armatus custodit atriũ suum in pacesunt
oma quepos sid& Fortem & robustum uult uul intellegi diabo¬
lum : qui tam fortiter tenuit genus humanum captum. ut nemoscõ¬
⁊ũ ab eo posset auferri. neq salomon ꝑ suã sapientiã. neq iob ꝑ
suã sc̃ĩtatem. nisi filius dĩ ꝑ incarnationis suae misterium. Num¬
quid ergo tolletur a forte diabolo. preda generis humani per ali¬
quẽ scõꝵ. aut quod captũ tenetur arobusto diabolo. saluari po¬
terit : Quia haec dicit dñs Et quidem captiuitas sub audit᷑
quae captiuauit genus humanũ. a forte tolletur in meo ad uentu
ꝑ passionem meam : & quod ablatum fuerat dõ arobusto inimico
persuam passionem saluabitur demorte aduitam Eos uero sub.¬
nauerunt te iniuste õ aeccła : ego iudicabo iuste indie uidicii tradens

Expanded text:
ipse in subsequentibus exponit. Et ipse qui per Isaiam ista locutus est, ipse etiam per semetipsum in Evangelio similia protulit, dicens: Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt ea quae possidet . Fortem et robustum vult intelligi diabolum, qui tam fortiter tenuit genus humanum captum, ut nemo sanctorum ab eo posset auferre, neque Salomon per suam sapientiam, neque Job per suam sanctitatem, nisi Filius Dei per incarnationis suae mysterium. Nunquid ergo tolletur a forte diabolo praeda generis humani per aliquem sanctorum, aut quod captum tenetur a robusto diabolo, salvari poterit? « Quia haec dicit Dominus, et quidem captivitas » subaudis, quae captivavit genus humanum, « a forte tolletur » in meo adventu per passionem meam, « et quod ablatum fuerat » Deo « a robusto » inimico per suasionem « salvabit » de morte ad vitam. « Eos vero, » subnaverunt te injuste, o Ecclesia, « ego judicabo » juste in die judicii, tradens
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s inquit scr suꝑ ueniet inte : & uirtus altissimi obumbrauit tibi
Suis enĩ hominũ ualet comprehendere. quomodo summus & uiuificator
sp̃s ds̃. inutero carnc̃ nra mortalitatis assumserit: nemo in con¬
prehensibilia sun omnipotentis dĩ uiditia : & inuestigabiles uiae ei:
Quod aut̃ subungit quia abscisus : de terra uiuentiũ: ad superiora ꝑ¬
tin& ubi dixit. Ac angustia & deiudicio sublatus : Terra aut̃ ui

Expanded text:
s, inquit, sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . » Quis enim hominum valet comprehendere quomodo summus et vivificator Spiritus Deus in utero carnem nostrae mortalitatis assumpserit? Nemo. Incomprehensibilia sunt omnipotentis Dei judicia, et investigabiles viae ejus. Quod autem subjungit, « quia abscisus est de terra viventium, » ad superiora pertinet ubi dixit: de angustia et judicio sublatus est. Terr
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguine spiritaliter nos reficit : & uellere suo
uestit hoc ÷ protoctione munit.
Quidã codi¬
ces habent & qua si agnus corã tndente iđ percutiente se obmutesc&.
quod non discrepat afide. licent congruentius dicatur tondente Dum
enĩ tonderetur id flagellaretur amilitib presidis: non legitur respon¬
disse aliquđ sed tacusse. ueluti agnus dum tonditur & flagellatur apas¬
tore Et quia iniustae dã pnatus: patienter om̃a sustinuit Haec
ad gloriã ci contigerunt : quae sub secuntur
die resuscitatus amortuis. quando ei secundum humanitatem aatas
om̃a in potestate. caleftia & terrestria Sequitur Generationẽ
eius quis en arrabit. nullus. Dupliciter hoc intellegi potest Uł
dediuina eius generatione dictũ. dequa ipse dicit per sapientiã ante¬

Expanded text:
t sanguine spiritualiter nos reficit, et vellere suo t sanguine spiritualiter nos reficit, et vellere suo vestit, hoc est protectione munit. Quidam codices habent: Et quasi agnus coram tondente, id est percutiente se, obmutescet, quod non discrepat a fide. Licet congruentius dicatur tondente. Dum enim tunderetur, id est flagellaretur a militibus praesidis, non legitur respondisse aliquid, sed tacuisse veluti agnus dum tunditur ac flagellatur a pastore. Et quia injuste damnatus patienter omnia sustinuit: haec ad gloriam ei contigerunt quae subsequunturscitatus a mortuis, quando ei secundum humanitatem data sunt omnia in potestate coelestia et terrestria. Sequitur: « Generationem ejus quis enarrabit? » Nullus. Dupliciter hoc intelligi potest, vel de divina ejus generatione dictum, de qua ipse per sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
enim siuoluis set se excusabilem reddere aculpa : sed noluit. nesalus passionis
illius differretur: Quia ipse nisi crucis patibulum sustinuis set : genus
humanum aterna morte. teneretur ob noxium Sicut ouis ad occisionẽ
ducetur : & quasi an nus coram tondente obmutescet. & non aperiet
ossuum Ipse qui oblatus ÷ pilato quia uoluit: & non respondit ei¬
Saepius interrogatus : ne utilitas passionis differretur ex ciusans se aculp
I pse &ict̃ ductus ÷ adimmolandũ propria uoluntate : sicut apłs dicit
dente setacet non emittens balatum: sic ipse dum iniustae dampnaret᷑
nutuit Iste ÷ enĩ uerus agnus: incuius figura popolus ifraheli¬
ticus agnũ comedit. a grediens de aegrpto Ipse : agnus qui
tollit peccata mundi. sicut iohannes baptista dixit : &
quem iohanes euuangelista in apocalipsi sua dicit
seiuidis se occisum
Agnus dicitur xp̃s : propt̃ in+¬
nocentiã & mansuetudinem Ipse e̾nim carnesua

Expanded text:
enim, si voluisset, se excusabilem reddere a culpa, sed noluit, ne salus passionis enim, si voluisset, se excusabilem reddere a culpa, sed noluit, ne salus passionis illius differretur, quia nisi ipse crucis patibulum sustinuisset, genus humanum aeterna morte teneretur obnoxium. « Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tondente se obmutescet et non aperiet os suum. » Ipse qui oblatus est Pilato quia voluit et non respondit saepius interrogatus, ne utilitas passionis differretur, excusans se a culpa, ipse etiam ductus est ad immolandum propria voluntate sicut Apostolus dicit,dente se tacet, non emittens balatum, sic ipse dum injuste damnaretur obmutuit. Iste est enim verus agnus in cujus figura populus Israeliticus agnum comedit egrediens ex Aegypto. Ipse est tollit peccata mundi, sicut Joannes Baptista dixit , et quem Joannes Evangelista in Apocalypsi sua dicit se vidisse occisum . Agnus dicitur Christus, propter innocentiam et mansuetudinem. Ipse enim carne
Abbreviated transcription (Latin):
catis nr̃is. ut quod nos ꝓpt̃ in becillitatẽ nrãe fragilitatis ferre non po¬
teramus. Ipse dĩ pronobis portaret. Non ut ipse peccata nr̃a ad
hoc portaret ut peccataĩ haberet. quia sine peccato mansit: sed sicut
in ed itus accipit infirmitatem egroti auferens ab illo. non recipiens
in se Vnde dicit apłs Cum quinon noust peccatum: pronobis
non in altari olocaustorum sed inara crucis. quia ipse uoluit sicut in
euuangelio Potestatem in qiđ habeo ponendi animã meam: &tterũ
sumendi eam. Et nemo tolletame animã mect̃: sed ego pono eam
Oblatus ⁊ ergo non prosius sed pronostris peccatis. quia ipse uoluit: & non
aperuit ossuum sub auditur tempore passionis interrogatus apilato ud
abherode neuideretur reluctari. Hã interrogatus apilato pauca
respondit : quando dixit pilatus Mihi non loqueris & ab herodẽ
missus dum interrogaretur ab illo : per pauca ei locutus : Poterat

Expanded text:
catis nostris, ut quod nos propter imbecillitatem nostrae fragilitatis ferre non poteramus, ipse Deus pro nobis portaret, non ut ipse portaret peccata nostra ad hoc ut peccatum haberet quia sine peccato mansit: sed sicut medicus accipit infirmitatem aegroti auferens ab illo, non recipiens in se. Unde dicit Apostolus: Eum qui non noverat peccatum, pro nobis non in altari holocaustorum, sed in ara crucis, « quia ipse voluit; » sed dicit in Evangelio: Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam; et: Nemo tollit animam meam a me, sed ego pono eam. Oblatus est ergo non pro suis, sed pro nostris peccatis, quia ipse voluit, « et non aperuit os suum: » subaudis tempore passionis interrogatus a Pilato vel ab Herode, ne videretur reluctari. Nam interrogatus a Pilato, pauca respondit quando dixit Pilatus: « Mihi non loqueris ? » Et ad Herodem missus, dum interrogaretur ab illo, perpauca ei locutus est. Poterat
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & dauid magno suc census a¬
more uidendi eum in carne : dixit Excita dñe p¬
ueni per in carnationis mysterium Et
dolorum iđ positum indolore. & scientẽ ferre patienter infirmitatem.
non dubitatiuae credendum ÷ sustinuisse eum dolorem passionis sicut quidã
haereticorum dixerunt. sed sicut inueritate uerum corpus habuit. ita
inueritate maximũ dolorem passionis sensit secundum humanitatem. di¬
uinitas aũt sine dolore mansit. Unde & ipsedix̃ nocte qua compre¬
Expersona iudeorum quipostea adfidem uenerunt loquitur : & sua omni¬
anobis. uelud medicus infirmitatem abegroto. non ut inse ipse acciperet
lignũ Etnos putauimus eum quasi lȩpsum. id ÷ peccatorem : & per¬
cussum adõ ꝓpt̃ sua peccata & humiliatum Uox illorũ ÷: quipost

Expanded text:
. » Unde David magno succensus a. » Unde David magno succensus amore videndi eum in carne, dixit: « Excita, veni , » per incarnationis mysterium. Et st positum in dolore et scientem patienter ferre infirmitatem, non dubitative credendum est sustinuisse eum dolorem passionis, sicut quidam haereticorum dixerunt, sed sicut in veritate verum corpus habuit, ita in veritate maximum dolorem passionis sensit secundum humanitatem, divinitas autem sine dolore mansit. Unde et dixit nocte qua compreEx persona Judaeorum qui postea ad fidem venerunt loquitur, et sua omninobis, velut medicus infirmitatem ab aegroto, non ut ipse in se acciperet, lignum: « et nos putavimus eum quasi leprosum, » id est peccatorem, « et percussum a
Abbreviated transcription (Latin):
ergo per singula quid dicendum sit : Licet & persona ꝓphaetie sociorũq
eius. haet dicta sint Non÷ speties ei neq decor: Du
laretur dñs dũ conspuaretur. & dum caetera ob ꝓpria sustineret : uide¬
batur auideis non habere spetiem neq decorem. quia diunitatis poten¬
mei qui ante fuimus. & apłi qui presentes fuerunz : & non erat aspec
simum urrorum iđ ꝓnihilo deputatum uirum dolorum & scientem in fir¬
nitatem sub pacienter ferre. & quasi abs conditus uultus cius & des pectus:
id claritas diumitatis ei absconsa
Cũ dicit desiderauimus eum uidere
sicut erat despectus auideis &r ꝓnichilo deputatus. Iungit sepatribus dñi
aduentum precedentibus qui cum nimio amore de siderauerunt uidere.
de quibus & dñs doxit apłis¬
apłis  Amen dico uobis : multi reges & ꝓphaetae
uoluer̃ uidere quae uidetis & non uiderunt Et abraham pater
Et abraham pater urt &
ultauit: ut uideret diem meum

Expanded text:
ergo per singula quid dicendum sit, licet ex persona prophetae sociorumque ergo per singula quid dicendum sit, licet ex persona prophetae sociorumque ejus haec dicta sint. Non est species ei, neque decor. Dum flagellaretur Deus, dum conspueretur, et dum caetera opprobria sustineret, videbatur a Judaeis non habere speciem, neque decorem, quia divinitatis poten ego et socii mei qui ante fuimus, et apostoli qui praesentes fuerunt. Et non erat aspect virum dolorum et scientem infirmitatem, » subaudis patienter ferre: « et quasi absconditus vultus ejus et despectus, » id est claritas divinitatis ejus absconsa. Cum dicit desideravimus cum videre, sicut erat despectus a Judaeis, et pro nihilo deputatus, jungit se Patribus Domini adventum praecedentibus qui eum nimio amore desideraverunt videre, de quibus et Dominus dixit apostolis: « Amen dico vobis: quod multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos viAbraham pater vester exsultavit ut videret diem meum