comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
litterarũ numeros etiã ex pͥmere nullus qͥ ł tenuit̃ greci sermonis
notitiã hab& ignorat. Ne igit᷑ infaciendis epłis canonicis quas mos
latin formatas appellat aliqͣ fraus falsitatis temerare p̃sumeret᷑.
hoc a patrib ccc xuiii nicea c̃ftitutis salubrime inuentũ ẽ & con¬
stitutũ. ut formatȩ ȩpłȩ hanc calculationis seu supputationis
habeant rationẽ. idẽ ut assumant᷑ in supputationẽ pͥma greca ele¬
menta patris. & filii. & sp̃s scĩ. id est.¬

Expanded text:
litterarum numeros etiam exprimere nullus, qui vel tenuiter Graeci sermonis notitiam habet, ignorat. Ne igitur in faciendis epistolis canonicis, quas mos Latinus formatas appellat, aliqua fraus falsitatis temere praesumeretur, hoc a patribus CCCXVIIII Nicaeae constitutis saluberrime inventum est et constitutum, ut formatae epistolae hanc calculationis sive supputationis habeant rationem, id est, ut assumantur in supputationem prima Graeca elementa Patris et Filii, et Spiritus sancti, id est
Abbreviated transcription (Latin):
d etiam ad custodiendã uita et fam̃ã speciali ordinatione
precipimus. ut nullus clericoꝵ extrineae mulieri qua¬
libet ẽsolatione aut familiaritate coniunctis. & ñ
solũ in domo illius extranea mulier non accedat.
sed nec ipse frequentandi ad extraneam mulierẽ habeat
potestatẽ: sed cũ matre tantũ et sorore. filia. et nepte si
habuerit aut uoluerit uiuendi liberã habeat potestat̾ẽ.
De quib nominib nefas est aliud quã natura c̃stituit
stispicari
Le ancillȩ̨ uł lib̾te cellariũ teneant.¬

Expanded text:
d etiam ad custodiendam vitam et famam speciali ordinatione praecipimus, ut nullus clericorum extraneae sit mulieri qualibet consolatione aut familiaritate conjunctus. Et non solum in domo illius extranea mulier non accedat, sed nec ipse frequentandi ad extraneam mulierem habeat potestatem; sed cum matre tantum et sorore, filia et nepte, si habuerit, vivendi liberam habeat potestatem; 69 de quibus nominibus nefas est aliud quam natura constituit suspicari. Ne ancillae vel libertae cellarium teneant
Abbreviated transcription (Latin):
ialiquis ẽ qui ad confessionẽ ñ ueniat. ł un auice in anno.
id ẽ incapite quadragesimȩ. & poenitentiã ꝓpeccatis
suis suscipiat¬
at. Loil Si aliquis ẽ quiassiduã ebritatem
sectatur. neq: ebriosi regnũ dĩ possidebt̃.¬

Expanded text:
confessionem non veniat vel una vice in anno, est, in capite Quadragesimae, et poenitentiam pro peccatis suis suscipiat. 66. Si quis est qui assiduam ebrietatem sectatur. Neque enim ebriosi regnum Dei possideb
Abbreviated transcription (Latin):
earus iob dicit. Cansam quã nescrebam. diligentissime inuestiga¬
bam. Sũ mopere p̃cauerł debent rectores ȩccłarũ. & quipublica
iudicia excercent ut indictandis sententus nullatemis leuitate
aut furore ducti sint p̃cipites. sed causis prius diligent᷑ uentila¬
tis. cũ res quȩ ignorabatur plenit̾ adnatitiã uenerit. tunc diu¬
na & humana lex reuoluatur. & scđm qđ ibi constitutũ ẽ. remoto
ꝑsonarum acceptione. defimitiua ꝓferatur sententia. Hincest
qđ moyses quȩrelas popłi semꝑ addnm̃ tab naculum ingressus
referebat. & nixta qđ dñs imperabat iudicia ꝓponebat. nmmirũ
nos instituens. utnon ex corde nr̃o. sed ex oraculo diumo condẽs¬
tiationis uł iustificationis sententiã ꝓferamus

Expanded text:
eatus Job dicit: Causam, quam nesciebam, diligentissime investigabam . Summopere praecavere debent rectores Ecclesiarum, et qui publica judicia exercent, ut in dictandis sententiis nullatenus levitate aut furore ducti sint praecipites; sed causis prius diligenter ventilatis, cum res quae ignorabatur pleniter ad notitiam venerit, tunc divina et humana lex revolvatur, et secundum quod ibi constitutum est, remota personarum acceptione, definitiva proferatur sententia. Hinc est quod Moyses querelas populi semper ad Dominum, tabernaculum ingressus, referebat, et juxta quod Dominus imperabat, judicia proponebat; nimirum nos instituens ut non ex corde nostro, sed ex oraculo divino, condemnationis vel justificationis sententiam proferamus
Abbreviated transcription (Latin):
ante natał dm̃. Sinse redimere uult don& unũ dens̃. aut p̃¬
tium umus denr̃. ꝓuno die. Sipauꝑ est. don& dimidiũ demꝰ
DESORDIDATIONE PUERORUM

Expanded text:
ante Natale Domini. Si se redimere vult, donet unum denarium aut pretium unius denarii pro uno die. Si pauper est, donet dimidium denarium. De sordidatione puerorum
Abbreviated transcription (Latin):
ui hab& matrem afiliam. duas uxores. uxorem patris & fratris.
patruelis aut auunculi. neptẽ. aut consobrinã. aut in pri¬
ma. scda uł tertia generatione uincti sunt. istis uolumus
udicare ut separentur. & ꝓpt̾ nouellam plantationẽ eccłȩ
ut .uii. anñ agant poenit̃. Tres primos anñ. tres dies in ebdo¬

Expanded text:
ui habet matrem et filiam, duas sorores, uxorem patris et fratris, patruelis aut avunculi, neptem aut consobrinam, aut qui in prima, secunda, vel tertia generatione juncti sunt, istis volumus indicare ut separentur. Et propter novellam plantationem Ecclesiae, ut septem annos agant poenitentiam, tres primos annos, tres dies in hebdo
Abbreviated transcription (Latin):
sil abi&. & sise emendare noluerit. nullus eum indomo recipiat.
petumam non hab&. mittatur siliber est in carcerem. Si seruus
est uapuletir multis plagis.

Expanded text:
si se non emendare voluerit, nullus eum in domo recipiat, pecuniam non habet, mittatur, si liber est, in carcerem. Si servus est, vapulet multis plagis.
Abbreviated transcription (Latin):
clata ẽ corã scãs ynodo quȩrimonia plebiũ eoquod:
sint quidã ep̃i nolentes ad p̃dicandũ uł confirman¬
dũ suas ꝑ annũ parroechias circuire. Qui tam̃ exiganł
ut mansiones quib in profectione uti debuerant.
alio p̃tio redimat qui parare debent. Quȩ duplex in¬
famia & neglegentia & auaritia scẽ synodo horro¬
re fuit magno. Et statuer̃ nequis penitꝰ ultra exer¬
ceat idcupiditatis ingenium. & ut sollicitiores sint
ep̃i de suis gregib uisitandis.

Expanded text:
lata est coram sancta synodo querimonia plebium, eo quod sint quidam episcopi nolentes ad praedicandum vel confirmandum suas per annum paroechias circuire, qui tamen exigunt ut mansiones, quibus in profectione uti debuerant, alio pretio redimant qui parare debent. Quae duplex infamia et negligentia et avaritia sanctae synodo horrori fuit magno; et statuerunt ne quis penitus ultra exerceat id cupiditatis ingenium, et ut sollicitiores sint episcopi de suis gregibus visitandis.
Abbreviated transcription (Latin):
i autẽ qui necdum eas quas rapuerant cũ uoluntate
parentum subp̃fato desponsionis. ł dotalici nomine
in coniugium sũptas habent. quando in omĩũ aures hȩo
fuerit constitutio ꝓmulgata. ab earum coniunctione se¬
parentur & publicȩ poenitentiȩ subigantur. Raptȩ
autem. legaliter parentibus restituantur. Post actam
uero publicam poenitentiã. si aetas & in continentia
exegerit. legitimo & ex utrisq patribus placito conui

Expanded text:
i autem necdum eas quas rapuerant cum voluntate parentum sub praefato desponsionis, vel dotalitii nomine in conjugium sumptas habent, quando in omnium aures haec fuerit constitutio promulgata, ab earum conjunctione separentur, et publicae poenitentiae subigantur. Raptae autem parentibus legaliter restituantur. Post actam vero publicam poenitentiam, si aetas et incontinentia exegerit, legitimo et ex utrisque partibus placito con
Abbreviated transcription (Latin):
gesimã cũ om̃i festinatione recurrat aduiuificatẽ matrẽ aecdã.
ubi qđ male cõmisit. cũ om̃ihumilitate & c̃tritione cordis sim¬
plicit̾ c̃fessus suscipiat remedia pęnitentiȩ scđm modũ cano¬
nicis auctoritatib p̃fixum. tradat᷑q satanȩ ininteritu carnis.
ut sp̃s saluus sit indiedñi: Nonsolũ aut̃ ille quimortale aliqiđ
cõmisit. sed &iam om̃is quicũq se recognoscit in maculatam
xp̃i tunicã quã in baptis mo accepit peccati macula polluisse ad

Expanded text:
ificantem matrem Ecclesiam, ubi quod male commisit cum omni humilitate et contritione cordis simpliciter confessus suscipiat remedia poenitentiae secundum modum canonicis auctoritatibus praefixum, tradaturque Satanae in interitu carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini. Non solum autem ille qui mortale aliquod commisit, sed etiam omnis homo quicunque se recognoscit immaculatam Christi tunicam, quam in baptismo a
Abbreviated transcription (Latin):
modo & in antea quicquđ nosti. aut̃ audisti. aut post modũ s cap̃.iii.¬
inquisiturꝰ es qđ contradĩ uoluntatẽ. & rectam xp̃ianitatẽ
nista parrochia factũẽ. aut futurũ erit si indieb: tuis eiu¬
nerit. tantũ ut ad tuã cognitionẽ quocũq modo ꝑueniat.
siscis aut tibi indicatũ fuerit sinodalẽ causa eẽ. & ad minis¬
teriũ ep̃i ꝑtinere . quod tũ nec ꝓpt̃ amorẽ. nec ꝓpter timorẽ.
nec ꝓpt̃ p̃miũ. nec ꝓpt̃ parentelã ullatenꝰ celare debeas.
ep̃o illius ciuitatis . iłł. aut ei missocui hoc inquirere ius¬
serit . quandocũq teex hoc int̾rogauerii. sicte ds̃ ad uiu&.
& istȩ scõrum reliquiȩ.
RELIQUI ITAIURENT.

Expanded text:
modo in antea, quidquid nosti, aut audisti, aut postmodum inquisiturus es, quod contra Dei voluntatem et rectam Christianitatem, in ista parochia factum sit, aut futurum erit, si in diebus tuis evenerit, tantum, ut ad tuam cognitionem quocunque modo perveniat, si scis aut tibi indicatum fuerit synodalem causam esse, et ad ministerium episcopi pertinere, quod tu nec propter amorem, nec propter timorem, nec propter praemium, nec propter parentelam ullatenus celare debeas episcopo de Treveris aut ejus misso, cui hoc inquirere jusserit, quandocunque te ex hoc interrogaverit. Sic te Deus adjuvet et istae sanctorum reliquiae. Reliqui ita jurent.
Abbreviated transcription (Latin):
ti. aut quacunq: uocatione ad collectã prbriconuenerint.
ł ipsius animȩ bibere. aut alios adbibendum cogere. ł se ali¬
enap̃catione ingurgitare. nec plausus & risus in conditos.
& fabulas in anes ibi referre aut cantarep̃sumat. ł turpia
ioca cumurso ł torpatricib ante sefacere ꝑmittat. nec¬
laruas demonũ quas uulgo talamascas dicunt ibi ante si
ferre consentiat. quia hoc diabolicumẽ. & a sacris cano¬
nib ꝓhibitum
De Rixis & pugna cap̃ ccxuiiii.

Expanded text:
ti, aut quacumque vocatione ad collectam presbyteri convenerint, vel ipsius animae bibere, aut alios ad bibendum cogere, vel se aliena precatione ingurgitare, nec plausus et risus inconditos, et fabulas inanes ibi referre, aut cantare praesumat, vel turpia joca, vel urso, vel tornatricibus ante se facere larvas daemonum, quas vulgo talamascas dicunt, ante se ferri consentiat, quia hoc diabolicum est et a sacris canonibus prohibitum. De rixis et pugna sacerdotum.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis uoluntarie ci ꝑ insidias hominẽ in t̃fecerit. iugi sẽ¬
pęnitentiȩ submittat. Ꝙ si hoc publice actũ constat.
silaicẽ : a cõmunione orationũ quinquennio remoueat᷑. Post quin¬
quenniũ tantũ in orationũ cõmunionẽ recipiat᷑. Nonaut
tunc ad plenã cõmunionẽ cũ oblationib: recipiatur.

Expanded text:
quis voluntarie, et per insidias hominem interfecerit, jugi poenitentiae se submittat. Et si hoc publice actum constat, si laicus est, a communione orationum quinquennio removeatur. Post quinquennium tantum in orationum communionem recipiatur, non autem ordecim annis, tunc ad plenam communionem cum oblationibus recipiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
S omp̃s. ut nos ap̃cipitata ꝓlatione sententiȩ cõpesteros. cum omĩa
nuda & aꝑtasint oculis eiuis. mala tam̃ sodomȩ noluit audita nidica¬
re priusquã manifeste agnoscer& quȩ dicebantur. Unde ait Nes¬
cendam & udebo utrum clamore᷑ qui uenit adme oꝑe cõpleue¬
rint. annonest ita utsciam. Cuius exemplo monem̃ neadͥpfe¬
rendam sententiã umquã p̾cipites simus. aut temere indiligent̃q
indiscussa quo quomodo iudicenur.

Expanded text:
otens, ut nos a praecipitata prolatione sententiae compesceret, cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare priusquam manifeste agnosceret quae dicebantur. Unde ait: Descendam, et videbo utrum clamorem qui descendit ad me opere compleverint, annon est ita, ut sciam . Cujus exemplo monemur ne ad proferendam sententiam unquam praecipites simus, aut temere indiligenterque indiscussa quoquo modo judicemus.
Abbreviated transcription (Latin):
um apłs dicat mulieres in ȩccła taceant. Nion
enim ꝑmitritur eis loqui. turpe ẽ enun mulie
te impudent̃ agentes. placita generalia. & publicos¬
conuentus conuentus in desinent ad eunt. & negotia
regni utilitatesq rei publicȩ magisꝑturbant quam
disponant. cum indecens sit. & & iam int̃ barbaras
gentes rep̃hensibile mulieres uirorum causas discu¬
tere. & quȩ delamficiis suis & operibus textilibus
& muliebribus int̾ geniciarias suas residentes debue¬
rant disputare. inconuentu publico ac si incuria resi¬
dentes senatoriam sibi usurpant auctoritatẽ. Quae
ignominiosa p̃sũptio fautoribus magis imputanda¬
e uidetur quã feminis. Unde quia diuinȩ leges ut
supra monstratum est . contradicunt. & humanȩ nihil

Expanded text:
us dicat: Mulieres in ecclesia taceant non enim permittitur eis loqui: turpe est enim muliete impudenter agentes, placita generalia et publicos conventus indesinenter adeant, et negotia regni utilitatesque reipublicae magis perturbent, quam disponant: cum indecens sit, et etiam apud barbaras gentes reprehensibile mulieres virorum causas discutere, et quae de lanificiis suis operibus textilibus et muliebribus, inter genitiarias suas residentes debuerant disputare, in conventu publico, ac si in curia residentes, senatoriam sibi usurpant auctoritatem. Quae ignominiosa praesumptio fautoribus magis imputanda videtur, quam feminis. Unde, quia divinae leges, ut supra monstratum est, hoc contradicunt, et humanae nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ominus id ipsum ꝓhibent. ut feminȩ nihil alud ꝓsequantur
inpublico. quam suã causam. Ait enim lex theodosiana.
Nulla ratione feminȩ amplius quã suas causas hagendi habe¬
ant potestate᷑. nec alicuius causam a se nouerint ꝓsequendã.
id circo ex auctoritate canonica int̃dicimus. ut nulla scĩmo¬
malis uirgo ł uidua conuentus generales adeat. nisi a prin¬
cipe fuerit euocata. aut abepõ suo nisi forte ꝓpriȩ neces¬
sitatis ratio impulerit. & hoc ipsum cum licentia epi sui.¬

Expanded text:
ominus idipsum prohibent, ut feminae nihil aliud prosequantur in publico, quam suam causam. Ait enim lex Theodosiana: Nulla ratione femmae amplius quam suas causas agendi habeant potestatem, nec alicujus causam a se noverint prosequendam: idcirco ex auctoritate canonica interdicimus, ut nulla sanctimonialis virgo, vel vidua, conventus generales adeat, nisi a principe fuerit evocata aut ab episcopo suo: nisi forte propriae necessitatis ratio impulerit, et hoc ipsum cum licentia et nu
Abbreviated transcription (Latin):
UI igit᷑ partẽ digiti sibi abscidit uolens. hunc ad clerũ canones non
fuerint reꝑti ñ abici
imminutos nullus p̃sumat ad clerũ ꝓuehere. qͥa nec litteris

Expanded text:
ui igitur partem digiti sibi abscidit volens, hunc ad clerum canones non fuerit repertus, non abjiciimminutos, nullus praesumat ad clerum provehere. Quia nec litteris
Abbreviated transcription (Latin):
quendam alterius uxorem stupro uiolasse. insuꝑ & moechȩ ui¬
uente inro suo iuramentum dedisse. ut postlegitum mariti mor¬
tem. si suꝑuiciss& ducer& muaorem. qđ & factum est. Taleigit᷑
conubium ꝓhibemus & anathematitamus.
Inuocatio de mor

Expanded text:
quemdam alterius uxorem stupro violasse, insuper et moechae vivente viro suo juramentum dedisse ut post legitimi mariti mortem, si supervixisset, duceret in uxorem; quod et factum est. Tale igitur connubium prohibemus et anathematizamus. Invocatio de mor
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ germanus. patruelis. patruus & consobrinus.
Reliqui tam̃ ante inscriptionẽ si accusata ad quieue¬
rit. possunt ꝑ satis factionem ueniam ꝓmereri.
De Maritis accusantibus.

Expanded text:
r germanus, patruelis, patruus et consobrinus. Reliqui tamen ante inscriptionem, si accusata acquieverit, possunt per satisfactionem veniam promereri. De maritis accusantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
homicidium. scđm canonicã auctoritatem condignum
oenitentiȩ iudiciũ illi ingeratur. Si autem manifestis
inditiis non potest ꝓbari homicidã eum esse : nec ipse
uult confiteri . omĩpotentis dĩ iudicio cui om̃a occulta
manifesta sunt reseruetur. Ei tamen indicetur quod
cõmumione eccłastica indignus sit. donec ꝑpetratum
confiteatur. & ꝑ confessione & poenitentiã condignam
ab hoc crimine se absoluere cert&.
Ab hinc de adul¬
teriis & fornicationib:. Ex concilio anetrano.

Expanded text:
homicidium, secundum canonicam auctoritatem condignum poenitentiae judicium illi ingeratur. Si autem manifestis indiciis non potest probari eum homicidam esse, nec ipse vult confiteri, omnipotentis Dei judicio, cui omnia occulta manifesta sunt, reservetur. Et tamen indicetur quod communione ecclesiastica indignus sit, donec perpetratum crimen confiteatur, et per confessionem et poenitentiam condignam ab hoc crimine se absolvere certet. ABHINC DE ADULTERIIS ET FORNICATIONIBUS. Ex concilio Ancyrano.
Abbreviated transcription (Latin):
in eccła electis. hȩc duo tẽporaidẽ pascha& pente costes eẽle¬
gitima dilectionẽ urãm monemꝰ ut nullos alios dies huiꝰ ob¬
seruationis misceatis. quiasi sunt aliaq̃q̃ festa quib multa in

Expanded text:
in Ecclesia electis haec duo tempora, id est Pasca et Pentecosten, esse legitima, dilectionem vestram monemus, ut nullos alios dies huic observantiae misceatis. Quia si sunt alia quoque festa quibus multa in
Abbreviated transcription (Latin):
in baptismo spiritalit̃ genuit. Ergo qui apĩ peccumas & ȩcds
anfert. rapit. aut fraudatur. homicida est. atq ante dm̃ homi¬
cida deputatur. Qui enim res ȩccłȩ abstulerit sacrilegim facit
& ut sacrilegos indicandus est.
tẽ Urbanꝰ p̃p& martyrdicit :

Expanded text:
in baufert, rapit, aut fraudatur, homicida est, atque ante Deum homicida deputatur. Qui enim res Ecclesiae abstulerit, sacrilegium facit, et ut sacrilegus judicandus est. Item Urbanus papa et martyr dicit
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝑ uasores rerum excłasticarũ. qui easdẽ res contra auctoritatẽ
non solum retineri. uerum & crudelit̾ depopulari noscuntur.
quidã & facultates &iam ȩccłȩ indiuersa conlaboratione &
reditibus eas expoliant. sed & panperes & uicinos & cirtum ma¬
nentes inmisericordit᷑ expoliant. deuastant. & obprimunt.
ut rapaces qui scđd̾m apłm a regno dĩ excludentur. excriminali¬
u publico peccato. publica penitentia satis faciant. Quod si
hoc agere noluerint. & potestate regia ad hoc exb̾rtati uł coac¬
ti nonfuerint. ꝓferatur contra eos apostolica t̾ribilis sententia.
quadicitur. Si quis fr̃ nominatur. & est rapax. tum huius modi

Expanded text:
t pervasores rerum ecclesiasticarum, qui easdem res contra auctoritatem non solum retinere, verum etiam crudeliter depopulari noscuntur, quidam etiam et facultates ecclesiae in diversa collaboratione et reditibus eas exspoliant; sed et pauperes et vicinos et circummanentes immisericorditer exspoliant, devastant, et opprimunt, ut rapaces, qui secundum Apostolum a regno Dei excluduntur, ex crimin publico peccato 320 publica poenitentia satisfaciant. Quod si hoc agere noluerint, et potestate regia ad hoc exhortati vel coacti non fuerint, proferatur contra eos apostolica terribilis sententia, qua dicitur: Si quis frater nominatur, et est rapax, cum hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
nentes ñ casu. sed ꝑ industriã homicidiũ fecerunt. Unde
in exodo scriptũ ẽ. Siquis de industria & ꝑ insidias occiderit
proximũ. ab altarimeo euelles eũ ut moriatur. Et indeut¬
ronomio. Siquis odiohabens ꝓximũ suũ insidiatus fuerit uitȩ
eiꝰ & surgens ꝑcusserit eũ & mortuus fuerit. & fugerit ad
unã desupͣdictis urbib mittent seniores ciuitatis & rapient

Expanded text:
nentes, non casu, sed per industriam, homicidium fecerunt. Unde in Exodo scriptum est: Si quis de industria et per insidias occiderit proximum, ab altari meo 233 evelles eum . Et in Deuteronomio: Si quis odio habens proximum suum, insidiatus fuerit vitae ejus, et surgens percusserit eum, et mortuus fuerit, et fugerit ad unam de supradictis urbibus, mittent seniores civitatis i
Abbreviated transcription (Latin):
bbatissa nequaquam demonasterio egrediatur nisi ꝑ
licentiã epĩ sui. nisi forte regali uissione cogatur
Et si quando foras ꝑgit : de scĩmonialib quas secum
ducit curam habeat maximã. ut nulla eis detur occa¬
sio peccandi.

Expanded text:
bbatissa nequaquam de monasterio egrediatur nisi per licentiam episcopi sui, nisi forte regali jussione cogatur. Et si quando foras pergit, de sanctimonialibus quas secum ducit curam maximam habeat, ut nulla eis detur occasio peccandi.
Abbreviated transcription (Latin):
tquorundam ep̃orũ reprehensibilis. immo dãpnabi¬
lis consuetudo om̃imo dis corrigatur. quiplebes sibi
creditas. aut raro aut nũquã ꝑse ipsos uixta ordinem
euangelicũ & apłicũ atq aecdasticũ uisitaNt cũ dñsdicat.
Speculatorẽ dedite domui isrł. Et audies exoremeo
uerbũ . &. annuntiabis eis exme . & ceterte
quȩ diuinus sermo complectitur

Expanded text:
quorumdam episcoporum reprehensibilis, imo damnabilis, consuetudo omnimodis corrigatur, qui plebes sibi creditas aut raro aut nunquam per seipsos juxta ordinem evangelicum et apostolicum atque ecclesiasticum visitant, cum Dominus dicat: Speculatorem dedi te domui Israel, et audies ex ore meo verbum, et annuntiabis eis ex me , et caetera quae divinus sermo complectitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s dixit. habetis libellũ reclamationis aut postulationis sicut ȩc¬
clesiastica se hab& traditio: illi aut̃ responder. se p̾manib nullum
ritas talis ẽ. ut in causis gestorũ semꝑ scripturarũ requirant. a¬
eo ut qui ad sacrũ fontẽ accedit. suũ dare nom̃ p̃cipiat᷑. qui ad sũ¬
mũ sacerdotiũ ꝓuehit᷑ decretũ manibus om̃iũ roborato eligitur.
Ordinatus aut̃ a suis ordinatorib litteras accipere iubet᷑. qui &iam
abeccłastica soci&ate quolib& excessu cũstindit᷑ libellari scriptio¬
ne aut recipit᷑. aut deicit᷑. Sed &qui acusat᷑. ł qui ex cõmunicat᷑. seu
reconciliat᷑. ꝑscripturã accusari . ł. reconciliari iub&. & sic inc&eris
huius modi intantũ scriptura deposcit᷑. ut sicut beatꝰ gregorius
in cõmonitorio adiohannẽ defensorẽ exromanis legib sumens
scribit. sententia quȩ sine scriptura ꝓfert᷑. nec nom̃ sententiȩ habere
eclamationẽ urãm libelli serie alligare. eumq uras manib: rob

Expanded text:
pus dixit: Habetis libellum reclamationis aut postulationis, sicut ecclesiastica se habet traditio? Illi autem responderunt se prae manibus nullum icarum auctoritas talis est , ut in causis gestorum semper scripturam requirant; adeo ut qui ad sacrum fontem accedit, suum dare nomen praecipiatur; qui ad summum sacerdotium provehitur, decreto manibus omnium roborato eligitur; ordinatus autem a suis ordinatoribus litteras accipere jubetur: qui etiam ab ecclesiastica societate quolibet excessu discinditur, libellari scriptione aut recipitur aut dejicitur. Sed et qui accusatur, vel qui excommunicatur, seu reconciliatur, per scripturam accusari vel reconciliari videtur. Et sic in caeteris hujusmodi in tantum scriptura deposcitur ut, sicut beatus Gregorius in commonitorio ad Joannem defensorem ex Romanis legibus sumens scribit , sententia quae sine scriptura profertur, 392 nec nomen sententiae habere reclamationem vestram libelli serie allegare, eumque manibus vestris
Abbreviated transcription (Latin):
uattuor anni deinde restant. ꝑ quos singulos ieiun&¬
tees quadragesimas. Unã ante pascacũceteris xp̃ĩanis
abstinendo auino. medone. ceruisia mellita. carne.¬
q caseo. & depinguib piscib. Alt̾am ante natiuitatẽ
supͣ dictũ ẽ. E in quattuor supͣdictis annis . iͦi.v. fr̃¬

Expanded text:
uatuor anni deinde restant, per quos singulos jejuntres quadragesimas. Unam ante Pascha cum caeteris Christianis, abstinendo a vino, medone, mellita cervisia, caseo, et a piscibus pinguibus. Alteram ante Nativitatem supra dictum est. Et in quatuor supradictis annis, ter
Abbreviated transcription (Latin):
Siuͦ rixati foris fuerint. & unus alter̃ in a ecđam fugerit: &¬
ibi se defendendo eũ int̾fecerit. & sihuius facti testes ñ habu¬
int̃fecisse. & post hec dc. soł ad part̾e aeccłȩ quã illo homi¬
cido polluerat. & in suꝑbannũ nr̃m soluere cogatur. Isuero
qui int̃ fectus ẽ absq cõpositione iaceat. ac deinde int̃fector
scđm iudiciũ canonicũ congruã facinori qđ ad misit pęni¬
tentiã accipiat. Si propͥus seruus cũ miserit hoc. iudicio aquȩ
feruentis examinet᷑. utrũ hoc sponte. an se defendendo fe¬
ciss&. Ꝙsimanus eiꝰ exusta fuerit. int̃ficiat᷑. Siaut̃ ñ fuerit.
dominus eiꝰ iuxta qđ uuergildus illius ẽ ad aecdam ꝑsoluat.
aut sinͥ oluerit: eũ eidẽ aeccłȩ tradat. De aecclesiastico. & fis¬
calino & beneficiario uolumus ut ꝓunauice uuergilđ ꝓeo¬
Heriditas tam̃ liberi hominis qui propt̃ tale facinus ad mor
fuerit iudicatus. ad legitimos heredes illius perueniat

Expanded text:
 rixati foris fuerint, et unus alterum in ecclesiam fugerit, et ibi se defendendo eum interfecerit, et si hujus facti testes non habuinterfecisse, et post hec DC solidos ad partem ecclesie quam illo homicidqui interfectus est, absque conpositione iaceat: ac deinde interfector secundum iudicium canonicum congruam facinori quod admisit paenitentiam accipiat. Si proprius servus hoc commiserit, iudicio aquae ferventis examinetur, utrum hoc sponte, an se defendendo fecisset. Et si manus eius exusta fuerit, interficiatur. Si autem non fuerit, dominus eius iuxta quod wirgildus illius est, ad ecclesiam persolvat; aut eum, si voluerit, eidem ecclesiae tradat. De ecclesiastico et fiscalino Hereditas tamen liberi hominis, qui propter tale facinus ad mortem fuerit iudicatus, ad legitimos heredes illius perveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad didimus fr̃s uarissimi p̃terea cũ de quoꝵ¬
dĩ elencoꝵ qũ auis lectoꝵ erga uxores proprias
in continentia referretur. placuit ꝗđ et duisis
concilus firmatũ est ut subdiaconi qui sacra mini¬
steria contrectant et diaconi et prb̃ri sed et ep̃i scdñ
non habentes uideantur esse: Qd nisi fecerint. ab
ecclesi istico remoueant᷑ officio Ceteros aut̃ clericos. ad hoc

Expanded text:
Addimus, fratres charissimi. Praeterea, cum de quorumdam clericorum, quamvis lectorum, erga uxores proprias incontinentia referatur, placuit quod et diversis conciliis confirmatum est: Subdiaconi, qui sacra mysteria contrectant, et diaconi, et presbyteri, sed et episcopi senon habentes esse videantur. Quod si non fecerint, ab ecclesiastico removeantur officio. Caeteros autem clericos ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
imilit̃ & deictu sine sanguinis effusione deunius cuiꝰ cũq
crelinis clerico intriplo cõponat᷑. in suꝑ & bannꝰnr̃. & qui ñ

Expanded text:
imiliter et de ictu sine sanguinis effusione de uniuscujuscunque ordinis clerico in triplo componatur, insuper et banus n
Abbreviated transcription (Latin):
Reterea et illud omnimodis obseruandũ est.
ut sacrũ crisma et oleum consecratũ semꝑ sub
serra sit. ne illud unde xp̃o incorporamur. et unde
om̃s fideles scĩficantur. unde reges et sacerdotes in¬
unguuntur aliquis infidelis aut inmundus tangat.
aut aliquis perfidus ad dĩ uidicium subuerten.¬
dũ subripiat . qđ experimento didicimus

Expanded text:
eterea et illud omnimodis observandum est, ut sacrum chrisma et oleum consecratum semper sub sera sit; ne illud unde Christo incorporamur, et unde omnes fideles sanctificantur, unde reges et sacerdotes inunguntur, aliquis infidelis aut immundus 59 tangat, aut aliquis perfidus ad Dei judicium subvertendum subripiat, quod experimento didicimus
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ certissimi testes qui eos baptizatos eẽ sine dubitatione
testentur. neq ipsi sunt ꝑ ȩtatẽ detraditis sibi sacramentis ido¬
nei respondere absq ulloscrupulo eẽ eos baptizandos
De baptizatis qui ñ confirmati moriunt᷑. Ex concł helibe

Expanded text:
untur certissimi testes qui eos baptizatos esse sine dubitatione testentur, neque ipsi sunt per aetatem de traditis sibi sacramentis idonei respondere, absque ullo scrupulo eos esse baptizandos. De baptizatis qui non confirmati moriuntur. Ex concilio Elibe
Abbreviated transcription (Latin):
i quatuor aut quinq homines seu & iã plures
contra unũ hominem rixati fuerint. & abhis
uulneratus mortuus fuerit: quicũq eorũ plagã
imposuerit scđ̾m statuta canonũ. ut homicidã
iudicetur.

Expanded text:
i quatuor aut quinque homines seu etiam plures contra unum hominem rixati fuerint, et ab his vulneratus mortuus fuerit, quicunque eorum plagam imposuit, secundum statuta canonum ut homicida judicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tanto sacramento dignũ. ubi corpꝰ dm̃cũ retonda
tio intincta debet esse in sanguine xp̃i. ut ueraci
tibi. & et̃. Semꝑq sit suꝑ altare obserratũ. propt̃
mures & nefarios homines . & de tertio intertium
diem sẽꝑ mutet᷑. id ÷ illa a prbro sumatur. & alia
quȩ eodẽ die consecrata ẽ. in locũ subrogetur.
ne forte diutius reseruata muscida qđ absit
fiat.

Expanded text:
tanto sacramento dignum, ubi corpus Dominicum dilitio intincta debet esse in sanguine Christi, ut veratibi, etc.. Semperque sit super altare observatum propter mures et nefarios homines; et de tertio in tertium diem semper mutetur, id est, illa a presbytero sumatur, et alia quae eodem die consecrata est in locum subrogetur, ne forte diutius reservata mucida, quod absit, fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis eum cõmatre spũali fuerit foruicatus. usq ad dignã poeniten¬
tiam anathemate ꝑcutiatur. Similiter sicumea quã defonte
suscepit. uł quã ante epm̃ tenuit fornicatus fuerit. legitimã aut̃
sihabuerit non dimittat uxxorẽ.¬

Expanded text:
quis cum commatre spirituali fuerit fornicatus, usque ad dignam 298 poenitentiam anathemate percutiatur. Similiter si cum ea quam de fonte suscepit, vel quam ante episcopum tenuerit, fornicatus fuerit. Legitimam autem, si habuerit, non dimittat uxorem.
Abbreviated transcription (Latin):
pis incuiuis parro echia aliquis comsistens aliquid depdatus fu¬
despeaerit atq contẽpserit eius ad monitionẽ. & salubrimam
muntationẽ. feriat illum pastorali urga hoc est sententia ea cõ
paratus usq ad congruam satis factionẽ & dignã emendationẽ
Quõ ex cõmunicationẽ debebit isdem eps̃ semori illius notũ face¬
re. & om̃ibus suis coepis. ne eum recipiant. usq ad dignã satis¬
factionem.

Expanded text:
pus in cujus parrochia aliquis consistens aliquid depraedatus fudespexerit atque contempserit eius admonitionem et saluberrimam invitacionem, feriat illum pastorali virga, hoc est sententia excommuparatus usque ad congruam satisfactionem et dignam emendationem. Quam excommunicationem debet isdem episcopus seniori illius notam facere, et omnibus coepiscopis, ne eum recipiant usque ad dignam satisfactionem.
Abbreviated transcription (Latin):
& sic̃ scĩ patres nr̃i constituer̃. non ȩquitando. non p̃tiosis
uestib induti. cinere resꝑsi & cilicio induti. nisi infirmitas
inpedierit
De ienino rogationum
cClxxXII.

Expanded text:
 sicut sancti patres nostri constituerunt, non equitando, non pretiosis vestibus induti, sed cinere respersi, et cilicio induti, nisi infirmitas impedierit. De jejunio Rogationum. CCLXXVI.
Abbreviated transcription (Latin):
Luiiii
iqua domina furore zeli in flãmata ancillam ocoiderit.
ita ut uitra t̃ciũ diem animã cũ cruciatu amittat. eo quod
incertum sit uoluntariȩ. ancasu acciderit Siuoluntariȩ.
post sẽptem. anñ Sic asu. sqłunq annorũ tẽpora acta legiti¬
ma penitentia ad cõmunionẽ anmittiplacuit.

Expanded text:
LVIII. Si qua domina furore zeli inflammata ancillam occiderit, ita ut intra tertium diem animam cum cruciatu emittat, eo quod incertum sit voluntarie an casu occiderit; si voluntarie, post septem annos, si casu, post quinque annorum tempora, acta legitima poenitentia, ad communionem admitti placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊certa ꝓbatione int̾fecta aliã duxerit uxorẽ. armis depo¬
sitis publicã agat penitentiã. Etsi contumax fuerit. cõp̃¬
hendat᷑ a comite eferro uinciat᷑. ⁊ incustodia mittatur
donec res ad nrãm notitiã deducatur
Depugna duorũs
qđ nr̃i campũ appellant. qđ in proputato adulterio solet exer¬
ceri. Exepła Nicho laip̃p̃. ad sallorũ regem
Lxxuiii.

Expanded text:
certa probatione interfecta, aliam duxerit uxorem, armis depositis, publicam agat poenitentiam; et si contumax fuerit, comprehendatur a comite, et ferro vinciatur, et in custodiam mittatur, donec res ad nostram notitiam deducatur. De pugna duorum, quod nostri campum appellant, quod pro imputato adulterio solet exerceri. Ex epistola Nicolai papae ad Carolum regem. LXXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
piscopos ita monemus. ut siue ꝑse siue ꝑ uicarios pabulũ
erbi sedulo populis annuntient. quia ut ait beatꝰ gre¬
gorius. iram contra se occultã iuidicis excitat sacerdos
si sine p̃dicationis sonitu incedit
Q uod a rege

Expanded text:
Episcopos itaque monemus ut sive per se sive per vicarios pabulum verbi divini sedulo populis administrent; quia, ut ait beatus Gregorius , iram contra se occulti judicis excitat sacerdos si sine praedicationis sonitu incedit. Quod a rege
Abbreviated transcription (Latin):
in uadium dare. nisi iustissima necessitate ur¬
gente . quia tanta est scĩtas sacri ministeru. ut¬
salua altioris ministerii intellegentia etiã per
ꝓphet̾a dñs ꝓhibuerit ne cũ sc̃ĩs uestim̃tis sacer¬
dos ꝓcedit ad poplm. sed intra scã illa dimittat

Expanded text:
in vadium dare, nisi justissima necessitate urgente, quia tanta est ssalva altioris mysterii intelligentia, etiam per prophetam Dominus prohibuerit ne cum sanctis vestimentis sacerdos procedat ad populum, sed intra sancta illa dimittat
Abbreviated transcription (Latin):
pĩ autem scd̾m̃ toletam cobilii capitulum septimũ adquem
ꝑtinere noscuntur illi quitalia contradm̃ & ȩccłȩ pacẽ facumt.
si eos quolib & munere uł fauore. aut neglegentia ad monere
contẽpnentes de ȩccła eiciat ex cõmunicatus acollegio ceterorũ
habebitur quo usq emendationis uł dampnationis eorũ ab eo
sententia ꝓmulgetur . qm nisi cõmunit̃ certauerimus ut in
om̃ibus iustitia om̃ibus conseruetur. nec rex pat̾ patriȩ neo
epĩ ꝓpatiatores & reconciliatores popłi. nec qui participatio¬
ne nominis ap̃i apĩani uocamur. hoc qđ humano ore dicimur
indiuinis oculis esse ualennus.

Expanded text:
pus autem secundum 323 Toletani concilii capitulum septimum, ad quem pertinere noscuntur illi qui talia contra Deum et Ecclesiae pacem faciunt, si eos quolibet munere vel favore aut negligentia admonere contemnentes de Ecclesia ejiciat, excomm episcoporum habebitur quousque emendationis vel damnationis eorum ab eo sententia promulgetur. Quoniam nisi communiter certaverimus ut in omnibus justitia omnibus conservetur, nec rex pater patriae, nec episcopi propitiatores et reconciliatores populi ad salutem aeternam, nec qui participatione nominis Christi christiani vocantur, hoc quod humano ore dicimur, in divinis oculis esse valemus.
Abbreviated transcription (Latin):
irgines quȩ nirginitatem suam non custodierint:clii
si eosdem qui eas uiolauerint maritos acceperint. eo qd
solas nuptias uiolauerint post poententiã unius anni
reconcilientur. Si alios cognonerint uiros. eoqđ moe¬
chatȩ sunt quinquennio poeniteant. & sic ad cõmunio

Expanded text:
irgines quae virginitatem suam non custodierint, si eosdem qui eas violaverint maritos acceperint, eo quod solas nuptias violaverint, post poenitentiam unius anni reconcilientur. Si alios cognoverint viros, eo quod moechatae sunt, quinquennio poeniteant, et sic ad communio
Abbreviated transcription (Latin):
i seruus suam ancillam concubinam habuerit. si ita
plac&. potest illa dimissa. parem suam ancillam
domini sui accipere.
ancilla eius adulterium ꝑpetrauerit. si dominꝰ¬
eius uult. uelit. nolit ipsam uxorem habebit¬

Expanded text:
i servus suam ancillam concubinam habuerit, si ita placet, potest, illa dimissa, parem suam ancillam domini sui accipere. ancilla ejus adulterium perpetraverit, si dominejus vult, velit nolit, ipsam uxorem habebit
Abbreviated transcription (Latin):
tertiã partẽ ex quacũq oblatione populi in aecłiis
parro echialib requirat. sed tertia illa pars ꝓlumina¬
rib aeccłȩ. & ꝓrecuperatione seruet᷑: & singulis annis
ep̃o exinde ratio fiat. Namsi tertiã partẽ illã ep̃s tollat:
tis parroechiis pretiũ seruitutis requirunt. Ex con¬
colio apud triburias habito tẽporib arnulfi regii.

Expanded text:
tertiam partem ex quacunque oblatione populi in ecclesiis paroechialibus requirat; sed tertia illa pars pro luminaribus ecclesiae vel reparatione servetur, 36 et singulis annis episcopo exinde ratio fiat. Nam si tertiam illam partem episcopus tollat,  non visitatis paroechiis pretium servitutis requirunt. Ex concilio apud Triburias habito temporibus Arnulphi regi
Abbreviated transcription (Latin):
nullus ep̃s prb̃m accusatũ ab officio missȩ remoueat. nisi
ad causa sua dicendã che statuta litteris euocatꝰ minime oc¬
currerit. idẽ. infra spatiũ m̃sis. & si post m̃sẽ scđm ñ occurre¬
rit. tunc ab officio suspendat᷑. qͦusq ꝓse rationẽ reddat.
Sienĩ laici ncanonice excõmunicant᷑ nisi tͣtio fuerint uocati
atq cõmoniti indignũ uid&ur. ut sacerdotib: denegatur
qui maioris ordinis & dignitatis s̃. qđ laicis regula ȩccłastica
indulgent̾ ꝑmittit. ꝓtanto enĩ hab& sacerdotẽ ab officio
remouere. ꝓ quanto laicũ a cõmunione eccłȩ cessare.
Nam unde laici excõmunicant᷑. in de prbi ab officio altaris

Expanded text:
us presbyterum accusatum ab officio missae removeat, nisi ad causam suam dicendam die statuta litteris evocatus minime occurrerit, id est infra spatium mensis. Et si post mensem secundum non occurrerit, tunc ab officio suspendatur, quousque pro se rationem reddat. Si enim laici non canonice excommunicantur nisi tertio fuerint vocati atque commoniti, indignum videtur ut sacerdotibus denegetur, qui majoris ordinis et dignitatis sunt, quod laicis regula 358 ecclesiatica indulgenter permittit. Pro tanto enim habetur sacerdotem ab officio removere pro quanto laicum a communione ecclesiae cessare. Nam unde laici excommunicantur, inde presbyteri ab officio altaris
Abbreviated transcription (Latin):
qua matrimonio iunctisunt & nubere nom possunt. suille aliam
at illa alium ducere possit. non cum auctoritate. seddequo¬
rumdam statutis respondemis. inquib scriptum est. Uir &
possit coire cumea. si potest ꝓbare ꝑiustam iudicium qđ uerũ
sit. accipiat alium.

Expanded text:
qui matrimonio conjuncti sunt, et nubere non possunt: si ille aliam, vel illa alium ducere possit? non cum auctoritate, sed de quorumdam statutis respondemus, in quibus scriptum est: « Vir et possit ei nubere, si potest probare per justum indicium, quod verum sit, accipiat alium.
Abbreviated transcription (Latin):
Si bisti deliquore in quomus uł mustela mortua inuenta
Contẽpsisti indictũ ieiunium in aeccła. uł decreta senio
Si tristitia tẽ superat. patientiã & longanimitatẽ meditare.
Si auaritiȩ morb: grauat. cogita quia radixẽ om̃iũ malorũ.
iidolatrie cõparat᷑. ci id eo largũ teẽe oportet. Surate uexat
que instultorũ sinurequiescit. dominari debesanimotuo.
⁊ hanc atemen tis tranquillitate fuga. Siuentris ingluuia
ad uorandũ ꝑtrait. sobrietate sectare. Siluxuria. castitatẽ
ueue. Iunc ꝓsternat se pęnitens in terrã. icũ lacrimis
dicat. Et in hisci in aliis uitus quib: cũ que humana fragi¬
litas c̃tra dm̃ icreatorẽ suũ. aut cogitanto. aut loqundo.
aut operando. aut delectando. aut c̃cupiscendo peccare
potest in ominib: me peccasse . cireũ in conspectudĩ super
om̃s homines. eẽ. cognosco. ⁊ c̃fiteor. Humiliterte sac̃dos
dĩ ex posco ut int̃cedas ꝓme i propeccatis meis ad dnm

Expanded text:
ibisti de liquore in quo mus vel mustela mortua inventa Contempsisti indictum jejunium in Ecclesia vel decreta seniorSi tristitia te superat, patientiam et longanimitatem meditare. Si avaritiae morbus gravat, cogita quia radix est omnium malorum et idololatriae comparatur, et ideo largum te esse oportet. Si ira te vexat, quae in stultorum sinu requiescit, dominari debes animo tuo, et hanc a te mentis tranquillitate fuga. Si ventris ingluvies ad vorandum pertrahit, sobrietatem sectare. Si luxuria, castitatem vove. Tunc prosternat se poenitens in terram, et cum lacrymis dicat: Et in his et in aliis quibuscunque humana fragilitas contra Deum et creatorem suum aut cogitando, aut loquendo, aut operando, aut delectando, aut concupiscendo peccare potest, in omnibus me peccasse et reum in conspectu Dei super omnes homines esse cognosco et confiteor. Humiliter etiam te, sacerdos Dei, exposco ut intercedas pro me et pro peccatis meis ad Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
si ad sanam m̃tem ꝑuenerit. leuior ei poeniten¬
tia imponenda est quam ei qui sana m̃te tale qiđ
commiserit. Cui quamuis poenitentia sit imponen¬
da quia ipsa infirmitas causa peccati lic& fortassis
occulta contigisse creditur. tantum tam̃ leuior. quã
ei qui sanus aliquem occiderit. quantũ int̾ sanum
& insanum. inrationabile arationabili constat esse
discriminis.

Expanded text:
si ad sanam mentem pervenerit, levior ei poenitentia imponenda est quam ei qui sana mente tale quid commiserit. Cui quamvis poenitentia sit imponenda, quia ipsa infirmitas causa peccati, licet fortassis occulta contigisse creditur, tanto tamen sit levior quam ei qui sanus aliquem occiderit, quantum inter sanum et insanum, irrationabile a rationabili constat esse discriminis.
Abbreviated transcription (Latin):
ress⁊ter qui fontes lapideos habere nequiue¬
rit. uas conueniens ad hoc solũmodo baptitandi offi¬
cium habeat. qđ nũqu̾a extra ȩcclesiam deportet᷑
Similit᷑ ad corporale lauandũ et ad pallas altaris
ꝓpria uasa habeantur. in quib nihil aliud fiat

Expanded text:
resbyter, qui fontem lapideum habere nequiverit, vas conveniens ad hoc solummodo baptizandi officium habeat, quod extra ecclesiam non deportetur. Similiter ad corporale lavandum et ad pallas altaris propria habeantur vasa, in quibus nihil aliud fiat
Abbreviated transcription (Latin):
nis quȩcũq: ẽ illius temporis numerus assumat᷑. atq his om̃ib: litte¬
ris grecis quae ut diximꝰ numerus exprimunt in unũ duc¬
tis unãq cũ collecta fuerit sũmã epłã teneat. Addat p̃terea
separatim in eplã & iam nonagenarium & nonũ numeros.
qui scđm greta elem̾ta significant.¬

Expanded text:
nis quaecunque est illius temporis, numerus assumatur; atque ita his omnibus Graecis litteris, quae ut diximus numeros exprimunt, in unum ductis, unam, quaecunque collecta fuerit, summam epistola teneat. Addat praeterea separatim in epistola etiam nonagenarium et nonum numeros, qui secundum Graeca elementa significant
Abbreviated transcription (Latin):
um igitur magister ueritatis uerũ salutisnr̃ȩ sacri¬
& uinũ cum aqua mixtũ aliud offerri ñ debet Cal
enĩ dñicus uino & aqua ꝑmixtꝰ debet offerri. quia
uidemꝰ in aqua populũ intelligi. in uino uero osten¬
Idi

Expanded text:
um enim magister veritatis verum salutis nostrae sacriet vinum cum aqua mistum aliud offerri non debet. Calix enim Dominicus vino et aqua permistus debet offerri; quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
accepta in bono uitȩ curcusine cõmunione subito morisexui¬
unt᷑ oblationẽ recipiendã. & eorũ funera ac deinceps
memoriã aecclesiastico affectu ꝓsequendã
De cõmu¬
mone priuatis. et ita defunctis. Ex ep̃ Leoñ p̃p

Expanded text:
accepta in bonae vitae cursu sine communione subito moriuntur, oblationem recipiendam, et eorum funera ac deinceps memoriam ecclesiastico affectu prosequendam. De communione privatis qui vita defuncti sunt. Ex epistola
Abbreviated transcription (Latin):
inciuĩ ministerio resẽ ꝑpetrata. & cõpositionẽ facere. &
faidam ꝑsa tramentũ pacificare faciat. Qđ siuna pars ei
ad hoc consentire noluerit. idẽ aut ille qui homicidium
ecit. aut is qui cõpositionẽ suscipere deb&. faciat illur
qui ei contradicit ad p̃sentiam nram̃ uenire. ut eũ scđm
tẽpꝰ qđ nob placuerit in exilio mittamꝰ. donec ibi castig
ut comitisuo in obediens ulterius eẽ ñ audeat. & maiꝰ
dãpnum ñ ad crescat.
De femina quae uirũ ꝑ in aleficiũ
int̃ficit. Ex pęnitentiali. capitulo. XU

Expanded text:
us ministerio res est perpetrata et compositionem facere et faidam per sacramentum pacificare faciat. Quod si una pars ei ad hoc consentire noluerit, id est, aut ille qui homicidium fecit, aut is qui compositionem suscipere debet, faciat illum qui ei contradicit ad praesentiam nostram venire, ut eum secundum tempus quod nobis placuerit in exsilium mittamus, donec ibi castigetur, ut comiti suo inobediens ulterius esse non audeat, et majus damnum non accrescat. De femina quae virum per maleficium interficit. Ex Poenitentiali, cap.
Abbreviated transcription (Latin):
ucillas uel liberas a cellario uela secreto minis¬
terio et ab eadẽ mansione in qua clericiis manet.
placuit remoueri
De familiaritate Extranearũ mu

Expanded text:
cillas vel libertas a cellario vel a secreto ministerio et ab eadem mansione in qua clericus manet placuit removeri. De familiaritate extranearum mu
Abbreviated transcription (Latin):
nprimis ut licentia
pedib incedat. & nulla ueliculo utatur. in laneis uestil
sit absq femoralib. Arma ñ ferat.  nil sumathis diebus.¬
xl. nisi tantũ panẽ & salẽ ciaquã purã. ei nullã cõmuni¬
onẽ cũceteris xp̃i anis. neq cũ alio poenitente habeat
qũẽ sumit. nullus alius manducet. Considerata uero
ꝑsonȩ qualitate ł infirmitate de pomis ł holerib seu
leguminib ꝓut uisũ fuerit aliquid ei ꝓmiscđĩa indul¬
geat᷑. maxime sico actus ciñ sponte homicidiũ fecert
& ei om̃i modis excanonica auctoritate int̃dicatur.
ut in his dieb: cũ nulla femina misceat᷑. nec ad ꝓpriã
uxorẽ accedat. nec cũ aliquo homine dormiat. Iuxta
aeccłam sit. Ante cuiꝰ ianuas peccata sua defleat
dieb ac noctib. q ne deloco ad locũ ꝑgat. sed inu
tures uitȩ suȩ. int̾im differat᷑ pęnitentia. donec ab
ep̃o pax ei ab inimicis reddat᷑. & suinfirmitate de¬
tentus fuerit. ita ut ñ possit digne pęnitere diffe¬

Expanded text:
primis ut licentiam pedibus incedat, et nullo vehiculo utatur; in laneis vestibus sit absque femoralibus; arma non ferat, et nihil sumat his quaquam, et nullam communionem cum caeteris Christianis neque cum alio poenitente habeat t ex cibo quem sumit nullus alius manducet. Considerata vero personae qualitate vel infirmitate, de pomis vel oleribus seu leguminibus, prout visum fuerit, aliquid pro misericordia indulgeatur, maxime si quis coactus et non sponte homicidium fecerit. Et ei omnimodis ex canonica auctoritate interdicatur ut in his diebus cum nulla femina misceatur, nec ad propriam uxorem accedat, nec cum aliquo homine dormiat; juxta ecclesiam sit, ante cujus januas peccata sua defleat diebus et noctibus; et non de loco ad locum pergat sed in untores vitae suae, interim differatur ei poenitentia donec ab episcopo pax ei ab inimicis reddatur. Et si infirmitate detentus fuerit, ita ut non possit digne poenitere, diffe
Abbreviated transcription (Latin):
nes extinguunt᷑. Nã uidȩi dnm̃ nequa quã proprus manib:
occiderunt. sicut scriptũ ẽ. nobis non lic& int̾ficere quẽquã
sed tam̃ illis dñimors imputatur. quia ipsi eũ lingua cruc¬
fixert̃ dicentes. crucifige eũ. Ondeunus euangelista dic̃
dnm̃ crucifixũ hora tertia. alius sexta. quia uidei cruci¬
fixerunt eũ horat̃ cia lingua. milites hora sexta manib:.
Qui ergo hominẽ tradit. ille eũ int̾ficit. dño dicente. Mani
peccatũ hab& quime tradidit tibi. Etpsalmista . Filu homini
dentes eoꝵ. & sagitta. & linguaeorũ gladius acutus. Subi
ciant gͦsẽ pęnitentiȩ quoꝵ consilio sanguis funditur. siue¬
niam ꝓmerere uolunt
DEHIS QUIPRO NIHILO DU¬
CUNT homicidium in bello ꝑpetratũ. Ex epła Rabbani
adheribaldũ ep̃m autissiodorensi dep̃lio ad fontiniacũ gesto.

Expanded text:
am propriis manibus interfecerunt, sicut scriptum est: Nobis non licet interficere quemquam ; sed tamen illis Domini mors imputatur, quia ipsi eum lingua crucifixerunt dicentes: Crucifige eum . Unde unus 232 evangelista dicit Dominum crucifixum hora tertia , alius sexta ; quia Judaei crucifixerunt eum hora tertia lingua, milites hora sexta manibus. Qui ergo hominem tradit, ille eum interficit, Domino dicente: Majus peccatum habet qui me tradidit tibi . Unde Psalmista: Filii hominum, dentciant ergo se poenitentiae quorum consilio sanguis funditur, si veniam promereri volunt. De his qui pro nihilo ducunt homicidium in bello perpetratum. Ex epistola Rabani ad Heribaldum episcopum Antissiodorensem, de praelio ad Fontaniacum gesto.