comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem. Quã ut se compescere ostens¬
r&. ad illam cuis uocem qua dixit ego su
hi qui eum apprehendendum quȩrebant
dierunt r&ro. & ceciderunt: Quando a
tener& ur atq pater&ur. nisi se ipse cohibi
atq cõpescer&. & quodam modo mitigans
Nam & sic quidam interpraeati sunt qu
numquid semper tacebo: Cii dicitur
ne taccas. de illo alibi dicitur ds̃ manis¬
tus ueni&. ds̃ noster & non silebit: Du
quando uenit occultus. non autẽ tacebi
QUONIAM ECCE IAAICI TUI SONUERUI
E QUIIE ODERUNT EX TULERUNT CAR¬
Nouissimos dies significare mihi uida
quando hȩe quę nunc me tu comprimim
in liberam uocem eruptura sunt. sed plis
in rationabilem. ut sonitus magis quam
locutio. uel sermo dicendus sit: Nonta
tunc odisse incipient. sed qui oderint tu
lenabunt caput. nec capita sed caput
Quando eo peruenturi sunt: ut & io
illud caput habeant. quod extollitur s

Expanded text:
potestatem. Quam ut se compescere ostendpotestatem. Quam ut se compescere ostenderet, ad illam ejus vocem qua dixit, «Ego sum,» hi qui eum apprehendendum quaerebant, redierunt retro, et ceciderunt . Quando ergo teneretur atque pateretur, nisi se ipse cohiberet atque compesceret, et quodam modo mitigaret? Nam et sic quidam interpretati sunt quonumquid semper tacebo» ? Cui dicitur hic, «ne taceas;» de illo alibi dicitur, «Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit» . Dquando venit occultus; non autem tacebit, Quoniam ecce inimici tui sonuerunt: et qui te oderunt, extulerunt caNovissimos dies significare mihi videtur, quando haec quae nunc metu comprimuntur, in liberam vocem eruptura sunt, sed plane irrationabilem, ut sonitus magis quam locutio vel sermo dicendus sit. Non itaque tunc odisse incipient, sed qui oderunt te, tunc levabunt caput. Nec capita, sed «caput;» quando eo perventuri sunt, ut etiam illud caput habeant quod extollitur super
Abbreviated transcription (Latin):
te dr̃. ds̃ tuus oleo exultationis. prȩ participib
tuis. Huic ergo & nunc dicitur. ds̃ quissimi¬
lis erit tibi Multis enim similis in humili¬
tate. eẽ. uoluisti. usq & latronibus qui tecum
sunt crucifixi. sed in claritate cum uenies:
quis similis erit tibi: Quid enim magnum
dicitur. cum dõ dicitur quissimilis erit
tibi: Nisi illi dicatur qui similis eẽ. homi¬
nibus uoluit. formã serui accipiens in simni¬
dinem hominum factus. & habitu muenu
ut homo: Ꝙ ideo non ait quis similis ets
quod utiq recte dicer&ur. si hoc ad diumi
referr&ur: Quia uero ad formã senis
tum est: tunc eius ac& eris homiib dis¬
litudo apparebit: ingloria: Ideo sequitas
NE TACEAS. NEQUE COMPES CARIS DS
Quia primo tacuit ut iudicar& ur. qui¬
do sicut agnus coram tondente fuit snei
sic non aperuit os suum : & suam compestan

Expanded text:
te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis» . Huic ergo et nunc dicitur, «Deus, quis similis erit tibi?» Multis enim similis in humilitate esse voluisti, usque et latronibus qui tecum sunt crucifixi ; sed in claritate cum venies, «quis similis erit tibi?» Quid enim magnum dicitur, cum Deo dicitur, «Quis similis erit tibi;» nisi illi dicatur, qui similis esse hominibus voluit, formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo ? Et ideo non ait, Quis similis est tibi? quod utique recte diceretur, si hoc ad divinitatem referretur. Quia vero ad formam servi relatum est, tunc ejus a caeteris hominibus dissimilitudo apparebit, quando apparebit in gloria. Ideo sequitur, «Ne taceas, neque compescaris, Deus:» quia primo tacuit, ut judicaretur; quando sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum , et suam compescuit
Abbreviated transcription (Latin):
Ixcrpit ot ssalmo. Lxxxii.
comeescanis ds̃: Psalmi huius titulus
est: canticum psalmi a saph: Iam sepe diximus
quid interpr& etur asaph: id est congregatio¬
nem. Homo ergo ille qui uocabatur asaph.
in figura congregationis populi dĩ. inmultoꝵ
psalmorum titulis ponitur Grece autẽ con¬
gregatio. synagoga dicitur: quod uelut pro¬
prium nomen iudeorum populus tenuit. ut
synagoga appella r&ur. sicut populus xp̃ia¬
nus usitatius uocatur aecclesia. cum & ipse
modicit: Ds̃. Qtis siaulis erittisi.
Quod ego arbitror accõmodatius accipim
xpõ. quia insimilitudinẽ hominum factus:
putatus est ab eis aquibus contẽptus est: c&eris
hominibus comparandus Nam & inter iniquos
deputatus est : sed hoc ut iudicar& ur: Cum aut̃
ueni& iudicaturus. tumc fi& quod hic dicitur:
ds̃ quis similis erittibi Sienim psalmi non so¬
qđ & iam ipsi dictum esse: nullus potest dubita¬
re sfidelium.Thronus tuus dr̃ in scłm scłi. uir
tiam & odisti miquitatem: propterea unxit

Expanded text:
ALMUM LXXXII «vers.» 1. Psalmi hujus titulus est, «Canticum Psalmi Asaph.» Jam saepe diximus quid interpretetur Asaph, id est, Congregatio. Homo ergo ille qui vocabatur Asaph, in figura congregationis populi Dei in multorum psalmorum titulis ponitur. Graece autem congregatio synagoga dicitur, quod velut proprium nomen Judaeorum populus tenuit, ut Synagoga appellaretur; sicut populus Christianus usitatius vocatur Ecclesia, cum et ipse mo dicit: «Deus, quis similis erit tibi?» Quod ego arbitror accommodatius accipi in Christo, quia in similitudine hominum factus, putatus est ab eis a quibus contemptus est, caeteris hominibus comparandus: nam et inter iniquos deputatus est ; sed ad hoc ut judicaretur. Cum autem veniet judicaturus, tunc fiet quod hic dicitur, «Deus, quis similis erit tibi?» Si enim Psalmi non sor etiam illud, quod ipsi dictum esse nullus potest dubitare fidelium: «Thronus tuus, Deus, in saeculum tiam, et odisti iniquitatem; propterea unxit
Abbreviated transcription (Latin):
aedificat super fundamentum apostolorum¬
& proph&arum. ipso summo angulari lapi¬
de existente xpo ihũ. in quo omis aedificatio
compacta. crescit intemplum scm̃ indnõ.
Ita non in conuenienter fundamenta terra
itelleguntur. quorum terrenã felicitatem
prȩpollentem atq ponententẽ. homines in¬
uidendo eorum auctoritati. adhuius modi
bona concupiscenda pertrahuntur. & ad¬
ipiscenda coȩdificantur tamquam terra
superterram: sicut in illo superno aedificio
selum suꝑ cęlum: Quia & peccatori dictũ
xp̃i diuina spectacula tenus

Expanded text:
aedificataedificatmo angulari lapide existente Christo Jesu, in quo omnis aedificatio compacta crescit in templum sanctum in Domino» : ita non inconvenienter fundamenta terrae intelliguntur, quorum terrenam felicitatem praepollentem atque potentem homines invidendo, eorum auctoritate ad hujusmodi bona concupiscenda pertrahuntur, et adipiscendo coaedificantur tanquam terra super terram, sicut in illo superno aedificio coelum super coelum; quia et peccatori dictum i divina spectacula tenuer
Abbreviated transcription (Latin):
est gentium plenitudo. nam & ipsa morte
qu terra mota est. & p&re scisse sunt: Et si
nellegamus sundamenta. terrȩnorum bonoꝵ
opa felices: recte prȩdictum est quod moue¬
sritar. uel ad mirando. sic amari. sic coli hu¬
uilitatẽ. paupertatem. mortem : uelut mag¬
nam secundum ipsos miseriam xp̃i. uel ipsi
quoq huius mundi uana felicitate contẽpta
slam diligendo atq sectando: Ita mouen¬
ur omia fundamenta terrȩ. cum partim
miantur. param &iam commutantur:
Sicut enim non absurde dicimus fundam̃¬
ta celi. quibus regnum cęlorum super aedifi¬
catur in scĩs & fidelibus. quos dicit scriptura
lapides uiuos. quorum sundamentum est
prmitus ipse xpc ex uirgine. de quo dicit
a postolus: Fundamentum enim aliud nemo
potest ponere. prȩter quam quod est xp̃s ihc:
auctoritate locus cȩlestis eligitur : ut eam
satando coȩdificemur. unde dicit ad ephe¬
sios Iam non estis peregrini & inquilmi.
sed etis ciues scõrum & domestici dĩ. super¬

Expanded text:
ipsa morte Domini terra mota est, et petrae scissae sunt . Et si intelligamus fundamenta terrae, terrenorum bonorum copia felices: recte praedictum est quod moverentur, vel admirando sic amari, sic coli humilitatem, paupertatem, mortem, velut magnam secundum ipsos miseriam Christi; vel ipsi quoque, hujus mundi vana felicitate contempta, illam diligendo atque sectando. Ita moventur omnia fundamenta terrae, cum partim mirantur, partim etiam commutantur. Sicut enim non absurde dicimus fundamenta coeli, quibus regnum coelorum superaedificatur in sanctis et fidelibus, quos dicit Scriptura lapides vivos : quorum fundamentum est primitus ipse Christus ex virgine; de quo dicit Apostolus, «Fundamentum aliud nemo potest ponere praeterquam quod positum auctoritate locus coelestis eligitur, ut eam sectando coaedificemur; unde dicit ad Ephesios, «Jam non estis peregrini et inquilini; sed estis cives sanctorum et domestici Dei, super
Abbreviated transcription (Latin):
mo idest intextu ipsius psalmu
legere & adiuuante dño quodi
ixultate deo adutori nostrol
qui congregatiestis hodie uosli
a saphdnĩ siquidem uobis canitur
musipsi a saph: Exultate dõ adiuo
alii deceptorisuo exultate uos ad
exultateuos adiutori nrõ. Iubilata
iacob Quia & uos pertinetis ad
immo uos estis ia cobminor popul
cui seruit maior: iubi latedõ iacb
Quic quid uerbis explicare non par¬
ritis. non ideo tamen ab exultatia
cessetis. quod poteritis explican
clamate : Quod non potestis iubu

Expanded text:
domo, id est, in textu ipsius psalmi, cum domo, id est, in textu ipsius psalmi, cum legere, et adjuvante Domino, quod «Exsultate Deo adjutori nostro.» Vos qui congregati estis hodie, vos hodie Asaph Domini, si quidem vobis canitur Psalmus, ipsi Asaph, «Exsultate Deo adjutori alii deceptori suo; exsultate vos adestro adjutori vestro. «Jubilate Deo Jacob:» quia et vos pertinetis ad Jacob; imo vos estis Jacob, minor populus cui servit major . «Jubilate Deo Jacob.» Quidquid verbis explicare non poteritis, non ideo tamen ab exsultatione cessetis: quod poteritis explicare, clamate; quod non potestis, «ju
Abbreviated transcription (Latin):
istam ba silicam ma iuerunt: Quam
multi baptizati aut casas in uicis
faciunt. aut nonfieri conqueruntur:
ꝑsalmus i ste protorcularibus & quinta
sabbati in prȩssura discretionis : & in
sacramento baptimi cantatur ipsi a saph:
asaph homõ fuit quidam hoc nomine
appellatus. sicut idithun sicut corae :
sicut alia nomina quar inuenimus.
inticulis psalmorum : Interpretatio
tam̃ nominis. mysterium intimauit
occultȩ ueritatis a saph quippe. latine
dicitur congregatio: Ergo pro
torcularibus quinta sabbati cantat᷑¬
a saph ipsi : idest propressura discer¬
nente : baptitatis ex a quarenatis.
Cantatur psalmus dominicȩ con¬
gregationis : titulum inlimine legi¬
mus & in his prȩdus quid sibi uelit
intelleximus : Iam si placet᷑ ipsam
domum operis. idest ipsius torcula¬
ris interiora uideamus : Intremus inspici¬
amus gaudeamus timeamus  peca¬
mus fugiamus: Omnia rnimhȩc
inuenturi estis inhac interiore

Expanded text:
istam basilicam maluerunt! quam istam basilicam maluerunt! quam multi baptizati, aut casas in vicis faciunt, aut non fieri conqueruntur! Psalmus autem iste «pro torcularibus» et «quinta sabbati,» in pressura discretionis, et in sacramento Baptismi, cantatur «ipsi Asaph.» Asaph homo quidam fuit hoc nomine appellatus, sicut Idithun, sicut Core, sicut alia nomina quae invenimus in titulis Psalmorum: interpretatio tamen nominis mysterium intimat occultae veritatis. Asaph quippe latine dicitur Congregatio. Ergo «pro torcularibus, quinta sabbati,» cantatur «ipsi Asaph;» id est, pro pressura discernente, baptizatis ex aqua renatis, cantatur Psalmus dominicae congregationi. Titulum in limine legimus, et in his prelis quid sibi velit, intelleximus: jam si placet etiam ipsam domum operis, id est, ipsius torcularis interiora videamus. Intremus, inspiciamus, gaudeamus, timeamus, appetamus, fugiamus. Omnia enim haec inventuri estis in hac interiore
Abbreviated transcription (Latin):
mentum intellegamus: Sabbatum
enim septimus dies est. quore quie¬
uit ds̃ ab om̃ibus operibus suis. Magñu
intimans mysterium quietis nr̃e futurȩ
primus dies. quem dominicum etiam
nominamus. Secundu᷑m sabbati. secunđ
dies: tertia sabbati tertius dies : Quarta
sabbatii quartus dies : uintaergo sabbati.¬
quintus ad ominicodie: Postquem
sexta sabbati sextus dies & ipsum sabba¬
tum septimus dies: Vdete itaq quibus
loquatur hicpsalmus uidecur enimmi¬
hi qm̃ baptizatis loquitur Quinto enĩ
die ds̃ ex aquis creauit animalia : Quinto enĩ¬
die id est quinta sabbati Dixit ds̃ pro¬
ducant aquȩ reptilia animarum uiua¬
rum: iudete ergouos in quibus iam pro¬
duxerunt aquȩ reptilia animarum ui¬
uarum : Uos enim ad torcularia perti¬
netis: & elobis quos produxerunt aquȩ
aliud eliquatur aliud proicitur. Sunt
enimmulti non digne uiuentes baptis¬
mo quod perceperunt: Quam multieni
baptitati hodie circum implerequam

Expanded text:
mentum intelligamus. Sabbatum mentum intelligamus. Sabbatum enim septimus dies est quo requievit Deus ab omnibus operibus suis , magnum intimans mysterium quietis nostrae futurprimus dies, quem dominicum etiam nominamus: secunda sabbati, secundus dies; tertia sabbati, tertius dies; quarta sabbati, quartus; «quinta» ergo «sabbatquintus a dominico die: post quem sexta sabbati, sextus dies; et ipsum sabbatum, septimus dies. Videte itaque quibus loquatur hic psalmus: videtur enim mihi quoniam baptizatis loquitur. Quinto enim die Deus ex aquis creavit animalia; quinto die, id est, «quinta sabbati» dixit Deus: «Producant aquae reptilia animarum vivarum» . Videte ergo vos, in quibus jam produxerunt aquae reptilia animarum vivarum. Vos enim ad torcularia pertinetis; et in vobis quos produxerunt aquae, aliud eliquatur, aliud projicitur. Sunt enim multi non digne viventes Baptismo quod perceperunt: quam multi enim baptizati hodie circum implere, quam
Abbreviated transcription (Latin):
tales raptores rerum alienarum:
sed non habebat antiquitas tales dona¬
tores rerum suarum: aliquanto
esto curiosior intorculari. noli
hoc solum uidere quod publice fuit¬
Est aliquid quod quȩ rendd̃ in ueni¬
as. discute. audi cognosce. quammul¬
ti faciunt: quod exoredña cum audis¬
set unus diues t̾ristis abscessit Ex
eguangelio multi audiunt: uade
omnia quȩ possides uende.
da pauperibus & habebis thesaurũ
incȩlis & ueni sequereme: Non
ađtendis quam multi id faciunt:
pauei inquiunt sunt ipsi tamen pauci
oleum sunt : & quibene utuntur rebus
quas possident. ad oleum pertinent:
Adiunge omnia & uidebis patris¬
familias tui plenas a pothecas: uides
raptorem qualem num quam ui disti
Vide contemptorem rerum suarum.
qualem num quam ui disti: Lauda tor¬
cularia :impletur prophetiadea pocalipsi:
iustus uistior fiat & sordidus sordescat
hoc recurramus ad prima opera dĩ neforte
ibi aliquid inueniamus. quod & sacra¬

Expanded text:
tales raptores rerum alienarum; tales raptores rerum alienarum; sed non habebat antiquitas tales donatores rerum suarum. Aliquanto esto curiosior in torculari; noli hoc solum videre quod publice fluitest aliquid quod quaerendo invenias. Discute, audi, cognosce quam multi faciunt quod ex ore Domini cum audisset unus dives, tristis abscessit. Ex Evangelio multi audiunt, «Vade, vende omnia quae possides, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me» : non attendis quam multi id faciunt? Pauci, inquiunt, sunt. Ipsi tamen pauci oleum sunt; et qui bene utuntur his rebus quas possident, ad oleum pertinent: adjunge omnia, et videbis patrisfamilias tui plenas apothecas. Vides raptorem qualem nunquam vidisti; vide contemptorem rerum suarum qualem nunquam vidisti. Lauda torcularia, impletur prophetia de Apocalypsi: «Justus justior fiat, et sordidus sordescat hoc? Recurramus ad prima opera Dei, ne forte ibi aliquid inveniamus quo et sacra
Abbreviated transcription (Latin):
de uolunt superbire unde deberent
nus supplicare : Eligentes blasphe¬
ut quam orare: Cumergo ista comme¬
nit cum ista iactant cum ista di
t dcontumaciter dicunt. non cdm¬
ore sed cum elatione: non uos con¬
uent: putaenim quia prȩssurae
lindant. Tu oleum esto nigra
bris ignorantiae amurc a in sult&.
iuntam quam per plateas proiectã
siltẽt: Tu apudte in cordetuo ubi
udet in occulto reddettibi: liqua
nge mellarium : oliua in arbore
usdam quidem tempestatibus
ur. non tamen prȩssuris torcu
tteritur: ideo utrumq simul
quod recondendum : atubi ad
lar & praessuras uentum fuerit
imque discernitur: Dirimitur.
iud appetitur : aliud respuitur:
is nosse uim torcularium
um ut unum aliquid dicam. unde
murmurant qui ea faciunt : quan
Ita sane in amurcam ađtendis quia
rapiantur res aliene : in oleum non
ađtendis quia pauperibus donantur.
& propriȩ : non habebat antiquitas

Expanded text:
de volunt superbire, unde deberent amplius supplicare; eligentes blasphemare quam orare. Cum ergo ista commemorant, cum ista jactant, cum ista dicunt, et contumaciter dicunt, non cum timore, sed cum elatione; non vos perturbent. Puta enim quia pressurae abundant, tu oleum esto. Nigra tenebris ignorantiae amurca insultet, et illa tanquam per plateas projecta publice insultet: tu apud te in corde tuo, ubi qui videt in occulto reddet tibi , liquare in gemellarium. Oliva in arbore quibusdam quidem tempestatibus agitatur, non tamen pressuris torcularis atteritur; ideo utrumque simul quod recondendum est: at ubi ad torcular et pressuras ventum fuerit, utrumque discernitur, dirimitur; et aliud appetitur, aliud respuitur. Vultis nosse vim torcularium istorum? Ut unum aliquid dicam, unde et ipsi murmurant qui ea faciunt: Quantae, Ita sane in amurcam attendis, quia rapiuntur res alienae; in oleum non attendis, quia pauperibus donantur et propriae. Non habebat antiquitas
Abbreviated transcription (Latin):
in passibilitas erit postea Ipsa sunt bonaq
deras pro magno. propter quȩ nis esse nar
& non in nocens. ad tende illa qui habeant
qui talibus habundent: Uides diuitias an
latrones. apud impios. apud sceleratos au
turpes. apud flagitiosos & fac ine̾rosos. lls
diuitias. dat illis ds̃ ista propter cõminor
generis humani. propter habundantẽ affuu¬
tiam bonitatis suȩ. qui &iam solem suumqs¬
ri facit super bonos & malos. & pluit suu
iustos & in iustos: Tanta dat & malis. tbiui
seruat : Falsum est : Quod tibi promisit huo
securus esto: Qui misertus est tui cum ests
impuis. deserit te cum factus espius Qup
catori donauit mortem filii sui. quid senia
saluato ꝑ mortem filii sui Securus ergo ai
tene debitorem. quia credidisti promissorem
Ons non priuabit bonis ambulantes m inn¬
centiam: Ergo quid nobis hic restat iton¬
cula ri in afflictione. in redura ipresen¬

Expanded text:
impassibilitas erit postea: ipsa sunt bona qimpassibilitas erit postea: ipsa sunt bona qderas pro magno, propter quae vis esse nocens, et non innocens, attende illa qui habeant, qui talibus abundant. Vides divitias apud latrones, apud impios, apud sceleratos. apud turpes; apud flagitiosos et facinorosos vides divitias: dat illis Deus ista propter communionem generis humani, propter abundantem affluentiam bonitatis suae; qui etiam solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Tanta dat et malis, et tibi nihil servat? Falsum est quod tibi promisit? Servat; securus esto. Qui misertus est tui, cum esses impius; deserit te, cum factus es pius? qui peccatori donavit mortem Filii sui, quid servat salvato per mortem Filii sui? Securus ergo esto. Tene debitorem, quia credidisti in promissorem. «Dominus non privabit bonis ambulantes in innocentia.» Ergo quid nobis hic restat in torculari, in afflictione, in re dura, in praesen
Abbreviated transcription (Latin):
crogauit inquit. ut facer& me in nocen¬
tem: Nam prius fu blasphemus. & in¬
iuriosus. sed exilluis gratia. factus sum
in nocens Ille autem qui prȩ rogauit
mi sericordiam. negare poterit debitũ:
Diliort ausERicondiaa Etut rirartai.
Granau Ei oloniaa daori.: Quã
gratiam. nisi de qua ille dixit: gratia
dĩ sum id quod sum: Et quam gloran
de qua ipse dixit. super est mihi corona
habeatis bona: Non uultis tenere in uo¬
tiam. ut non reddat quod illi assignatr
Aurum uult habere. & perdit in nocemi
Quid lucratur : Quid dampnificatura
Hab&e lucrum auri. passus est dãpnum
nocentiȩ: Est aliquid preciosius mnot
plenam auro habueris. diuescris: Siconis¬
eris plenum innocentia. pauper enis
hȩc bona desiderans: Modo in aegeh
in tribulatione: in conualle plorationis ma
sura. in tẽptationibus : serua mnocenuo
Erit enĩ postta & iam bonum tuum qualli¬
sideras requies. acternitas. m mortaltas

Expanded text:
erogavit, inquit, ut faceret me innocenerogavit, inquit, ut faceret me innocentem: nam prius fui blasphemus et injuriosus; sed ex illius gratia factus sum innocens. Ille autem qui praerogavit misericordiam, negare poterit debitum? «Diligit misericordiam et veritatem. Gratiam et gloriam dabit.» Quam gratiam, nisi de qua ipse dixit, «Gratia Dei sum quod sum?» Quam gloriam, nisi de qua ipse dixit. «Superest mihi corona habeatis bona? Non vult tenere innocentiam, ut non reddat quod illi assignatur: aurum vult habere et perdit innocentiam. Quid lucratur? quid damnificatur? Habet lucrum auri, passus est damnum innocentiae. Est aliquid pretiosius innocentia? plenam auro habueris, dives eris: si cor habueris plenum innocentia, pauper eris? Sed ecce bona desiderans, modo in egestate, in tribulatione, in convalle plorationis, in pressura, in tentationibus, serva innocentiam. Erit enim postea etiam bonum tuum quod desideras; requies, aeternitas, immortalitas,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem: Audi illum iam: exigentem
ueritatem: : Primo ergo inquit misericordi¬
am consecutus sum. qui prius fui blasphe¬
mus. & persecutor. & in iuriosus. sed gratia
dĩ sum id quod sum: Postea dicit cum pas¬
siomni propinquar&. bonum agonem certa¬
ui. cursum consummaui. fidem seruaui.
suꝑ est mihi corona iustitię Ille qui tribuit
misericordiam. seruat ueritatem: Vnde
seruat ueritatẽ : Quam redd& mihi dñs
millo die iustus udex Indulgentiam do¬
nauit. coronam redd&. Donator est
indulgentiȩ. debitor coronȩ Vnde debi¬
tor: Accepit aliquid. cui deb& ds̃
paulus. consecutus est misericordiam. exi¬
gens ueritatem : Redd& mihi inquit dns̃.
millo die: Quid tibi redd&: nisi quod
tibi deb&: Vnde tibi deb& Quid
ei dedisti: Quis prior dedit ei . & raeri¬
buur illi : Debitorem dns ipse se fecit
non accipiendo: sed promittendo: Non
ei dicitur. redde quod accepisti. sed red¬
de quod promisisti: Misericordiã mibi

Expanded text:
veritatem. Audi illum jam exigentem veritatem. Audi illum jam exigentem veritatem. Primo ergo inquit: «Misericordiam consecutus sum, qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed gratia Dei sum quod sum» . Postea dicit, cum passioni propinquaret: «Bonum agonem certavi, cursumbuit misericordiam, servat veritatem. Unde servat veritatem? «Quam reddet mihi Dominus in illo die justus judex» . Indulgentiam donavit, coronam reddet: donator est indulgentiae, debitor coronae. Unde debitor? accepit aliquid? Cui debet aliPaulus, consecutus misericordiam, exigens veritatem: «Reddet mihi,» inquit, «Dominus in illo die.» Quid tibi reddet, nisi quod tibi debet? Unde tibi debet? quid ei dedisti? Quis prior dedit illi, et retribuetur ei ? Debitorem Dominus ipse se fecit, non accipiendo, sed promittendo: non ei dicitur, Redde quod accepisti; sed, Redde quod promisisti. Misericordiam mihi
Abbreviated transcription (Latin):
habitare in taberna culis peccatorum
Quia aistricondiaaa Et utRitatea
diligit diĨs ds̃: Misencordiam dili¬
git. qua mihi primo sub uenit: Uerita¬
tem diligit : ut credenti d& quod promi¬
sit. Audi misericordiam & ueritatem in
apostolo paulo. prius saulo persecutore
Indigebat misericordia. & dixit inse factã:
Qui prius fui blasphemus. & ꝑ secutor
& in iirio sus: sed misericordiam consecu¬
tus sum : ut in me ostendere xpe ihẽ om
nem longa nmitatem in eos qui credituri
sunt illi inuitam acternam : Et cum in¬
dulgentiã tantorum scelerũ acciper&e
paulus. nemo desperar& posse sibi donari
quȩcumq peccata: Ecce habes misericordiã.
noluit tunc ds̃ exercere ueritatẽ. ut pimirae
peccantem: Et enim sipimir& ur peccator.
non ne ueritas ess& : Aut dicere aud er&:
non debeo pimiri. qui non poss& dicere non
peccaui: Et sidicer& non peccaui. cui dicerae
Quem faller&. Ergo primo dns in rummi¬
sericordiam prȩ rogauit. post misericordiã

Expanded text:
tare in tabernaculis peccatorum? «Quia misericordiam et veritatem diligit Deus.» Dominus misericordiam diligit, qua mihi primo subvenit: veritatem diligit, ut credenti det quod promisit. Audi misericordiam et veritatem in apostolo Paulo, prius Saulo persecutore. Indigebat misericordia, et dixit in se factam: «Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum, ut innem longanimitatem in eos qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Ut cum indulgentiam tantorum scelerum acciperet Paulus, nemo desperaret posse sibi donari quaecumque peccata. Ecce habes misericordiam. Noluit tunc Deus exercere veritatem, ut puniret peccantem. Etenim si puniretur peccator, nonne veritas esset? aut auderet dicere, Non debeo puniri, qui non posset dicere, Non peccavi? Et si diceret, Non peccavi: cui diceret? quem falleret? Ergo primo Dominus in eum misericordiam praerogavit; post misericordiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ie uerbi dĩ corporalibus respon
us & fidentius prȩdicate neterre¬
amini sicut aie propheta quodam loco:
exclama ex alta sicut tuba uocem tuã :
Tubacanite. in initio mensis tubȩ:
prȩceptum erat ininitio mensis ut¬
tuba canerent᷑ : Et hoc nunc usque
iudȩi corporaliter faciunt. spiritali¬
ter non intellegunt: In itium enim
mensis noua luna est: noua luna:
nouauita est: Quidest noua luna:
siquaigitur in xp̃o nouacrea tura
Quidest tuba caniteꝰ in itiomensis
tubȩ: cum tota fiducia nouam uitam
praeceptum ibi iudicium: Quienim
in lege pecauerunt. per legem iudi¬
cabuntur : Et ipse prȩcepti dator

Expanded text:
cationi verbi Dei corporalibus respondcationi verbi Dei corporalibus respondclarius et fidentius praedicate; ne terremini: sicut ait propheta quodam loco, «Exclama, et exalta sicut tuba vocem tuam» . «Tuba canite in initio mensis tubae.» Praeceptum erat ut in initio mensis tuba caneretur; et hoc usque nunc Judaei corporaliter faciunt, spiritualiter non intelligunt. Initium enim mensis, nova luna est; nova luna, nova vita est. Quid est nova luna? «Si qua igitur in Christo nova creatura» . Quid est, «Tuba canite in initio mensis tubae»? Cum tota fiducia novam vitam praeceptum, ibi judicium. Qui enim in lege peccaverunt, per legem judicabuntur . Et ipse praecepti dator
Abbreviated transcription (Latin):
ngos uocem nostram Reddite
nouis uras : ꝓsalterium iocundum cũ
qthara : Memininos aliquando dif¬
erentiam ps alterii & oythare intimas¬
secaritati ur̃ȩ: studiosi quimeminert᷑
mognoscant : Quiuel non audierunt
ue ionme minerunt dicant: istorum
durum organorum musycorum. psal¬
teni& oythare. Haec differentia qđ
psalterium illud signum concauum
inde canorȩ cͥordae redduntur. insupe¬
nore parte habet: de orsum feriunt᷑
rdȩ ut de supersone t : Incythara
uero hȩc eadem concauitas ligni partẽ
nferiorem tenet .tam quam illud sit
eglo hoc deterra : Cae lastis enimest
redicatio uerbi dĩ: sed si expectamus
nlestia : nonsimus pigri ado peranda
rrena : Quia psalterium iocundum
d cum cythara : hoc alio modo dictum
st quod supra : Accipite psalmum &
etympanum. Hic propsalmo psalte¬
in.protympano cythara posita rst:
octamen admoniti sumus. ut predi¬

Expanded text:
accipite vocem nostram, reddite accipite vocem nostram, reddite manus vestras. 5. «Psalterium jucundum cum cithara.» Memini nos aliquando differentiam psalterii et citharae intimasse Charitati vestrae: studiosi qui meminerunt, recognoscant; qui vel non audierunt, vel non meminerunt, discant. Istorum duorum organorum musicorum, et psalterii et citharae haec differentia est, quod psalterium lignum illud concavum, unde canorae chordae redduntur, in superiore parte habet; deorsum feriuntur chordae, ut desuper sonent: in cithara vero haec eadem concavitas ligni partem inferiorem tenet; tanquam illud sit de coelo, hoc de terra. Coelestis enim est praedicatio verbi Dei; sed si exspectamus coelestia, non simus pigri ad operanda terrena; quia «psalterium jucundum,» sed «cum cithara.» Hoc alio modo dictum est quod supra, «Accipite psalmum, et date tympanum:» hic pro psalmo psalterium, pro tympano cithara posita est. Hoc tamen admoniti sumus, ut praedi
Abbreviated transcription (Latin):
date : Accipite psalmum & dateo
panum : Dicit quodam loco a posti
paulus reprehendens & dolensi
nemoilli communi cauerit in ra
dati& accepti: Quidest in ratios
dati& accepti nisi quod alio loco
perce exposuit. Sinobis spintal
semina uimus magn u& ue runs
pertinet : ꝑsalmus ergo spirita
tympanum carnale: Ergo pli
congregatio dĩ accipite psalmus
date tympanum Accipite spiri
&date carnalia: Hoc est quoduo
in mensam beatim artyris extortati
nis ut accipientes spirttalia daretis
ualia: Hȩc enim quȩ extrduntur
ampus ad refici enda corporauel
uum uel mortuorum necessaria
u sed tempore prȩtereunti : Num¬
ua post iudicium dĩ istas fabricas in
un leuabis si ne his tamen. hoctem¬
ut agere quȩ ad possidendum cae¬
un pertinent non poterimus : Siergo
ustis inspiritalibus accipiendis de
uestote in carnalibus ero gandis:
Aaccipite psalmum & date cypanum :

Expanded text:
date? Accipite psalmum, et date tympanum.» Dicit quodam loco apostolus Paulus, reprehendens et dolens, quod nemo illi communicaverit «in ratione dati et accepti» . Quid est, «in ratione dati et accepti,» nisi quod alio loco aperte exposuit: «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum espertinet. Psalmus ergo spiritualis est, tympanum carnale. Ergo plebs Dei, congregatio Dei, «accipite psalmum, et date tympanum:» accipite spiritualia, et date carnalia. Hoc est quod vos et ad illam mensam beati Martyris exhortati sumus, ut accipientes spiritualia, daretis carnalia. Haec enim quae exstruuntur ad tempus, ad recipienda corpora vel vivorum vel mortuorum necessaria sunt, sed tempore praetereunti. Numquid post judicium Dei istas fabricas in coelum levabimus? Sine his tamen hoc tempore agere quae ad possidendum coelum pertinent non poterimus. Si ergo avidi estis in spiritualibus accipiendis, devoti estote in carnalibus erogandis. «Accipite psalmum, et date tympanum:»
Abbreviated transcription (Latin):
si diceres quibus oneribus
manus eius in cophino seruierunt:
cophinum significantur opera sin
mundare stercorare terram dora
cophino fit: seruilia sunt opera Q
omnis qui facit peccatum. seruuse
peccati : Et siuos filius liberauert
uos liberieritis. merito & abiecta
di quasi cophino deputantur: Sed
phinos ds̃ bucellis impleuit : quia¬

Expanded text:
si diceres, Quibus oneribus? «Manus ejus in cophino servierunt.» Per cophinum significantur opera servilia. Mundare, stercorare, terram portare, cophino fit; servilia sunt opera; quia omnis qui facit peccatum servus est peccati; et si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Merito et abjecta mundi quasi cophini deputantur: sed et cophinos Deus buccellis implevit; du
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est totum propter quod eum colis
nutabunt pedestui. putabiste sine
causa colere quando in eis uides ista
qui eun non colunt: Ergo omniaista
dat etiam malis. se solum seruatbonis.
Viuificabisnos nam mortui eramus.
quando terrenis imaginibin hȩ rebamus :
mortui eramus. Quando terreni
hominis imaginem portabamus:
uiuificabis nos. in nouabisuitam in¬
terioris hominis dabis nobis & nomen
tuum inuocabimus. Idest tedilie
Tunobis dulcis eris remissor pecas
nostrorum. tueris totum prȩmi
iustificatorum: Dñe ds̃ uirtutu
conuertenos & ostende faciem
& saliierimus: EX PLICITDE¬

Expanded text:
Hoc est totum propter quod eum colis? Hoc est totum propter quod eum colis? Nutabunt pedes tui, putabis te sine causa colere, quando in eis vides ista qui eum non colunt . Ergo ista dat omnia etiam malis; se solum servat bonis. Vivificabis nos: nam mortui eramus, quando terrenis rebus inhaerebamus; mortui eramus, quando terreni hominis imaginem portabamus. Vivificabis nos: innovabis nos; vitam interioris hominis dabis nobis. Et nomen tuum invocabimus: id est, te diligemus. Tu nobis dulcis eris remissor peccatorum nostrorum; tu eris totum praemium justificatorum. Domine Deus virtutum, converte nos; et ostende faciem tuam, et salvi erimus. EXPLICIT
Abbreviated transcription (Latin):
mihi : ama si potes aliquid. quod ille
non fecit : circuispice uniuersa
creaturam uide utrum alicubi
cupiditatis uis cotenearis & adili¬
gendo creatore impediaris. nisi
eare quam creauit ipse quẽ negle¬
gis: Quare autem amas ista nisi
quia pulchra sunt : Possunt esse
tam pulchra quam ille a quo facta sunt
miraris haec quia illum non uides.
sedper ea quae mira łis. ama quem
non uides: In terroga creaturam.
si a seipsa est remane in illam:
Si autem ab illo est. non ob aliud
pernitiosa est amatori nisi quia
prponitur creatori : Quare
hoc dixit propter uersum
istum fratres. Morti uergo erant
qui propter ea dm̃ colebantꝰ ut eis
secundum carnem bene esset.⁊
Sapere ergo secundum carnem mors
est & morcui sunt qui non dm̃ gratis
colunt. Id est quia ipse bonus est non
qui adat alia bona quaedat & no
bis: pecuniã uis adõ.¬
uxorem foecunditatem filiorum.
salutẽ corporis. dignitatem seculi :
Ađtende qũa multi mali habent:

Expanded text:
mihi. Ama, si potes, aliquid quod ille mihi. Ama, si potes, aliquid quod ille non fecit. Circumspice universam creaturam; vide utrum alicubi cupiditatis visco tenearis, et a diligendo Creatore impediaris, nisi ea re quam creavit ipse quem negligis. Quare autem amas ista, nisi quia pulchra sunt? Possunt esse tam pulchra, quam ille a quo facta sunt? Miraris haec, quia illum non vides: sed per ea quae miraris, ama quem non vides. Interroga creaturam; si a seipsa est, remane in illa: si autem ab illo est, non ob aliud perniciosa est amatori, nisi quia praeponitur Creatori. Quare hoc dixi? Propter versum istum, fratres. Mortui ergo erant, qui propterea Deum colebant ut eis secundum carnem bene esset: sapere enim secundum carnem mors est ; et mortui sunt qui non Deum gratis colunt, id est, quia ipse bonus est, non quia dat talia bona quae dat et non bonis. Pecuniam vis aUxorem, fecunditatem filiorum, salutem corporis, dignitatem saeculi? Attende quam multi mali habent.
Abbreviated transcription (Latin):
Acperhoo sicut omnia iusta opera
bon&timore & bono amore fiunt.
sic malo amore & malo timore pec¬
cata omnia committuntur: Ergo
succensa & effossa. omnia scilic&
diu generatio praua & a maricans
& quȩ cor non diri git suum. Dicat
a saphi ostendat se miseri cordia tua
facbene cum uinea tua: perfice
illam quoniam cȩcitas exparte in¬
israhel facca est ut plenitudo
gentium introrret. & si c omnis
isra hel saluus fieret: De monstrata
facie tua superiurum dexterae
tuȩ quem confirmastitibi Non
discedimus ate: quam diu nos incre¬
pas quam diu accusas: hoc fac & non
discedimus ate : uiui ficabis nos et
nomen tuum in uocabimus:
Tu nobis dulcis eris uiuificabis
nos. Nam primis amauimus
terram nonte: sed mortificasti
membra nostra quae sunt super
terram: Illud enim uecus
testamentum habens promissa
terrena: hoc uidetur suadere
negratis colatur ds̃ sed quia¬
datꝰ aliquid interra. ideo diligatur:
Quid amas ut dm̃ non ames: dic

Expanded text:
Ac per hoc, sicut omnia justa opera Ac per hoc, sicut omnia justa opera bono timore et bono amore fiunt; sic malo amore et malo timore omnia peccata committuntur. Ergo, Succensa igni et effossa, omnia scilicetdiu generatio prava et amaricans, et quae cor non dirigit suum ? Dicat Asaph: Ostendat se misericordia tua; fac bene cum vinea tua, perfice illam, quoniam caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Demonstrata facie tua super virum dexterae tuae quem confirmasti tibi, non discedimus a te: quamdiu nos increpas? quamdiu accusas? Hoc fac, et non discedimus a te: Vivificabis nos, et nomen tuum invocabimus. Tu nobis dulcis eris; vivificabis nos. Nam prius amabamus terram, non te; sed mortificasti membra nostra quae sunt super terram . Illud enim Vetus Testamentum habens promissa terrena, hoc videtur suadere, ne gratis colatur Deus; sed quia aliquid dat in terra, ideo diligatur. Quid amas, ut Deum non ames? dic
Abbreviated transcription (Latin):
em tunihil ali uduis quam
ene tibi sit: N am in eo quod
masuis ut bene tibi sit & in eo quod
nines nonuis ut male tibisit: Sed
noninea regione quȩris in qua quȩ¬
endum est. festinas namͦsine indi¬
entiaius esse & sine molestia
onumest quodius sed collera quod
oniuisutͫ. sequaris quoduis : Pro¬
ide illius facies delens peccata quid
cuet quȩ sunt peccata : Succensaigni
effosa quid flerat amor malus tam¬
amignem succenderat : Quid fece¬
e timor malus. tãquam foderat:
inor quippe inflammat timor hu¬
uliat. Ideo peccatamaliamoris igne
censa sunt: Peccatanali timoris
Sed aliter
eutiliter : nam & colonus interce¬
spro arbore quȩ fructus non da
ue sub uertitur. ait: Circum fodio
eam & adhibeo cophinum stercoris:
Fossa significat piam humilitatem timentis
& stercoris cophinus. sordes utiles
pȩnitentis: Deigne autem boni a
Quoigne in ardescat spũ feruen¬
tes & dĩ ac proximi caritate flagrantes:

Expanded text:
tu aliud vis, quam ut bene tibi sit. Nam in eo quod amas, vis ut bene tibi sit; et in eo quod times, non vis ut male tibi sit: sed non in ea regione quaeris, in qua quaerendum est. Festinas; nam et sine indigentia vis esse, et sine molestia: bonum est quod vis, sed tolera quod non vis, ut assequaris quod vis. Proinde illius facies delens peccata, quid faciet? quae sunt peccata succensa igni et effossa? Quid fecerat amor malus? Tanquam ignem succenderat. Quid fecerat timor malus? Tanquam effoderat. Amor quippe inflammat; timor humiliat: ideo peccata mali amoris, igne succensa sunt; peccata mali timoris, sed aliter, atque aliter. Nam et colonus intercedens pro arbore, quae fructus non dabat, ne subverteretur, ait: Circumfodio eam, et adhibeo cophinum stercoris . Fossa significat piam humilitatem timentis, et stercoris cophinus sordes utiles poenitentis. De igne autem boni ammundum . Quo igne inardescant spiritu ferventes, et Dei ac proximi charitate flagrantes.
Abbreviated transcription (Latin):
qui sub sannauerunt: Diudictum ẽ. Qui sunt
isti colentes mortuum ad orantes crucifixum:
Diudictum est. Ubi est nasus sub sannantium:
nonnenunc qui reprehendunt in cauernas fugi¬
uirtutum conuertenos. & ostende faciem tua
& saluierimus Vineam exegypto transtulisti.
eiecistigentes & plantastieam. Nouimꝰ. factũ
est : quodgentes eiecte sunt amorrei cethei. ge¬
busci gergesei & euei. Quib expulsis & uictis.
introductis est populus ex aegẏpto liberatus ter¬
ram pmissionis. Vnde uinea eiecta sit & ubi
plantatasit : audiamus. Vid eamus quidde¬
indefactũ ẽ. quomodo credidit. quantum
creuerit. quid occupauerit. Vineam exȩgyp¬
to transtulisti. eiecisti gentes & plantasti eam

Expanded text:
qui subsannaverunt? Diu dictum est: Qui sunt qui subsannaverunt? Diu dictum est: Qui sunt isti colentes mortuum, adorantes crucifixum? diu dictum est. Ubi est nasus subsannantium? Nonne nunc qui reprehendunt, in cavernas fugivirtutum, converte nos, et ostende faciem tuam, et salvi erimus. Vineam ex Aegypto transtulisti; ejecisti Gentes, et plantasti eam. Novimus, factum est. Quot gentes ejectae sunt! Amorrhaei, Cethaei, Jebusaei, Gergesaei, et Evaei: quibus expulsis et victis, introductus est populus ex Aegypto liberatus in terram promissionis. Unde vinea ejecta sit, et ubi plantata sit, audivimus. Videamus quid deinde factum est; quomodo crediderit, quantum creverit, quid occupaverit. Vineam ex Aegypto transtulisti; ejecisti gentes, et plantasti eam
Abbreviated transcription (Latin):
idntirasceris. quiascri ptum est. fili acce¬
densad seruitutem dĩ.¬
aanore & p̃para ani¬
mamtuam
untransisse ⁊ ramdĩ.
qua conuersus es transut. sed ne
damp& ineternum. Elagellat
utẽ non parcit : quia flagellat omnẽ filiũ
quẽ rapit. Si flagellari detrectas. recipi
quare desideras : flagellat omẽm filium quẽ
recipit ł lagellat omnẽ. qui & uniconon
pepat. Sedtamen quam diu irasceris in ora¬
uonenseruitui : noniam inimicitui. sediras
Apłm audi. Pidelis ds̃ qui non ꝑmittit
stemptari. supra quã potestis ferre Ipsa
eis. Quis est istenouorum dȩmoniorum nuntiator:
hoc nouerit: Nouares. sed signa consequebant᷑.
& incredibili rei fidẽmi racula faciebant Contra¬
dicebatur sed contradictor uincebatur. & ex con¬
tradictore fidelis efficiebatur. Ibi tamen magna
flamma ibi martyrescibati depane lacrimarum.
& potati in lacrimis : sed in m̃sura: Non ampli¬
us quam poterant ferre. ut postmensurã lacri

Expanded text:
Ita plane irasceris, quia scriptum est, Fili, acceIta plane irasceris, quia scriptum est, Fili, accedens ad servitutem Dmore, et praepara animam tuam jam transisse iram Dei quia conversus es; transiit, sed ne damnet in aeternum. Flagellat autem, non parcit, quia flagellat omnem filium quem recipit . Si flagellari detrectas, recipi quare desideras? Flagellat omnem filium quem recipit: flagellat omnem, qui et Unico non pepercit. Sed tamen quamdiu irasceris in orationem servi tui? non jam inimici tui; sed irasApostolum audi: Fidelis Deus qui non vos permittit tentari supra quam potestis ferre . Ipseis: Quihoc noverit? Nova res! sed signa consequebantur, et incredibili rei fidem miracula faciebant. Contradicebatur, sed contradictor vincebatur, et ex contradictore fidelis efficiebatur. Ibi tamen magna flamma: ibi martyres cibati de pane lacrymarum, et potati in lacrymis; sed in mensura, non amplius quam poterant ferre ut post mensuram lacry
Abbreviated transcription (Latin):
Quamdiu uidẽris infirmus : Crucifixus
infirmitate. resurge in uirtute. Exi
potentiam tuam & ueniut saluos facias nos
conuertenos. Auersienim sumusate
situ conuertas. non conuertemur. E
sed opposuit ei nubem carnis. & tamquã
mnin firmitatis: & non est putatus ipsecum
er& in ligno: agnoscendus cum seder& in
Namita factum est. Prȩsentem interra
a miracula facientẽ non agnouit a saph.
um tam̃ postea cum surrexit & ascendit
dim agnouit. Compunctus est. dixerit
allo totum hoc est testimonium quod modo¬
scimus in hoc psalmo. lilumina faciemtuã
llimina illam & salui erimꝰ. Dnẽ ds̃ uirtu¬
n usq quo irasceris in orationem seruitui :¬
aserutiu. Irascebaris in orationem inimici
adhuc irasceris in orationem seruitui
uristinos: agnouimus. Et ad huc irasce
inorationẽ seruitui : Ita plane irasceris ut
ates corrigens : non ut udex dampnans

Expanded text:
quamdiu videris infirmus? Crucifixus ex quamdiu videris infirmus? Crucifixus ex infirmitate, resurge in virtute : Excita potentiam tuam, et veni, ut salvos facias nosconverte nos. Aversi enim sumus a te, et nisi tu convertas, non convertemur. Et faciem, sed apposuit ei nubem carnis, et tanquam velum infirmitatis, et non est putatus ipse cum penderet in ligno, agnoscendus cum sederet in coelo. Nam ita factum est. Praesentem in terramiracula facientem non agnovit Asaph; mortuum tamen, posteaquam resurrexit et ascendit in coelum, agnovit, compunctus est: dixerit et de illo totum hoc testimonium quod modo agnoscimus in hoc psalmo, Illumina faciem tuamillumina illam, et salvi erimus. 5. ver usquequo irasceris in orationem servi tui? Jam servi tui. Irascebaris in orationem inimici tui, adhuc irasceris in orationem servi tui! Convertisti nos, agnovimus, et adhuc irasceris in orationem servi tui! Ita plane irasceris, ut pater corrigens, non ut judex damnans.
Abbreviated transcription (Latin):
deamus. Effrem fructificatio. beniamns
dextere. manasse oblitus AAppare enino
fructificatione. coram filio dexterȩ. appan
oblito : ut iam nonsis oblitus : sed uenia silia
tẽ quiliberasti. Sienim gentes commemo
parie tem suum. quigaudeat in angulo e
scriptũ sit. reliquiȩ saluęfient: Excitip¬
tiam tuã: Nam infirmus eras quando dicebi
si filius dĩ est descendat decruce : ñihilualbt
lus. & p̃ualuit homo & uictus est angelus
Et uictor homo ten& angelum & dicit. no
dimittam. nisi benedixeris me. Magius
cramentum : & stat uictus. & be̾nedicitus¬
rem. Victus quia uoluit. carne in firmus
iestate fortis. eibenedixit. Vocaberis n
israhel t&igit tamen & femoris latitudima
& aruit. eundemq hominẽ unum fecit. &
dictum & claudum. Uides claudicasseps¬
lum iudȩorum. uid eibi & benedictumgo
apłorum. Excita ergo potentiam tuan

Expanded text:
videamus: Ephraem, Fructificatio; Benjamin, Filius videamus: Ephraem, Fructificatio; Benjamin, Filius dexterae; Manasses, Oblitus. Appare enim coram fructificato, coram filio dexterae, appare coram oblito, ut jam non sit oblitus, sed venias illi in mentem qui liberasti. Si enim Gentes commemorparietem suum qui gaudeat in angulo, cum scriptum sit, Reliquiae salvae fient ? Excita potentiam tuam. Nam infirmus eras, quando dicebatur: Si filius Dei est, descendat de cruce . Nihil valere gelus? et praevaluit homo, et victus est Angelus; et victor homo tenet Angelum, et dicit: Non dimittam te, nisi benedixeris me. Magnum sacramentum! Et stat victus, et benedicit victorem: victus, quia voluit; carne infirmus, majestate fortis. Et benedixit: Vocaberis, inquit, Israel. Tetigit tamen et femoris latitudinem, et aruit, eumdemque hominem unum fecit et benedictum et claudum . Vides claudicasse populum Judaeorum: vide ibi et benedictum genus Apostolorum. Excita ergo potentiam tuam:
Abbreviated transcription (Latin):
batus ab aedificantib. fiat in caput anguli
tenens duos parietes dediuerso uenientes : sed
in angulo concordantes. Qui sedes suꝑ cheru¬
bim Cherubin sedes ẽ głȩdi. & interp̃tatur
plenitudo scientiȩ: Ibi sed& ds̃. in plenitudi¬
nescientiȩ. Lic& intelligamꝰ cherubin subli¬
mes. eẽ. cęlorũ potestates. atq uirtutes : tam̃
siuis erischerubin. Si enĩ cherubin sedes est
dĩ : audi quiddicat scriptura: Anima iusti.
sedes sapientie. Quomodo inquis ero pleni¬
tudo scientiȩ : Quis hoc impl&: Habes un¬
deim pleas. Plenitudo legis caritas Noli
ꝑmultaire . atq distendi Terr&tȩramorũ
diffusio. radicem tene : & dema gnitudine as
noli cogitare. Sit intecaritas. & necesse ẽpla¬
doscientiȩ consequatur. Quidenim nese
uimus. quianon apparebas. Coram effreu
beniamin & manasse. Appareinquit con
te iudȩorum. corã popło isrł. Ibienim e
ibi manasses. ibibeniamin : sed interp̃tation

Expanded text:
batus ab aedificantibus fiat in caput anguli batus ab aedificantibus fiat in caput anguli , tenens duos parietes de diverso venientes, sed in angulo concordantes. Qui sedes super Cherubim. Cherubim sedes est gloriae Dei, et interpretatur Plenitudo scientiae. Ibi sedet Deus in plenitudine scientiae. Licet intelligamus Cherubim sublimes esse coelorum potestates atque virtutes; tamen si vis, eris Cherubim. Si enim Cherubim sedes est Dei, audi quid dicat Scriptura: Anima justi sedes est sapientiae . Quomodo, inquis, ero plenitudo scientiae? quis hoc implet? Habes unde impleas: Plenitudo Legis charitas . Noli per multa ire atque distendi. Terret te ramorum diffusio; radicem tene, et de magnitudine arboris noli cogitare. Sit in te charitas, et necesse est plenitudo scientiae consequatur. Quid enim nescrravimus, quia non apparebas. Coram Ephraem, et Benjamin, et Manasse. Appare, inquam, coram gente Judaeorum, coram populo Israel: ibi enim Eibi Manasses, ibi Benjamin. Sed interpretationem
Abbreviated transcription (Latin):
& plebem. pastorẽ & gregẽ : & totum om̃ium
ergo non sit generatio quȩcor non direxit suũ.
sed generatio iam dirigens Ergo audiamus
quid dicat in hoc testimonio. Qui pascis is rahel
intende. Quid est qui pascis israhel intende:
Quideducis uelut ouesio seph Inuocatur ut ue¬
niat. expectatur ut ueniat. desiderat᷑ utue¬
niat Ergo dirigentes inueniat. Quidedu¬
cis inquit uelut oues io seph Ipsum io seph
uelut oues. Ipseio seph ouessunt. & ipseioseph
ouis est. Audito ioseph. quam quã & in terp̃¬
tatio eius nominis multũ iuu&. significat
enim augmentum. & utiq ideo uenit ille ut
mortificatum granũ multiplicit̃ surger&
hoc est augeretur populus dĩ. tamen exeo
quodiam nostis contigisse deio seph ueniat
in mentẽ a fratrib uenditus. ueniat a suis ex¬
honoratus. apud alienigenas ex altatꝰ: & intel¬
lig&is incuius grege e̾e debeamus. simulcum
illis quiiam cor dirigunt suum. ut lapis repro¬

Expanded text:
et plebem, pastorem et gregem, et totum omnium et plebem, pastorem et gregem, et totum omnium ergo non sit generatio quae cor non direxit suum , sed generatio jam dirigens. Ergo audiamus quid dicat in hoc testimonio. 2. vers. 2. Qui pascis Israel, intende. Quid est, Qui pascis Israel, intende, qui deducis velut oves Joseph? Invocatur ut veniat, exspectatur ut veniat, desideratur ut veniat. Ergo dirigentes inveniat: Qui deducis, inquit, velut oves Joseph: ipsum Joseph velut oves. Ipse Joseph oves sunt, et ipse Joseph ovis est. Audito Joseph, quanquam et interpretatio ejus nominis multum juvet; significat enim Augmentum, et ideo utique venit ille, ut mortificatum granum multipliciter surgeret , hoc est, augeretur populus Dei: tamen ex eo quod jam nostis contigisse Joseph, veniat in mentem a fratribus venditus, veniat a suis exhonoratus, apud alienigenas exaltatus , et intelligetis in cujus grege esse debeamus, simul cum illis qui jam dirigunt cor suum, ut lapis repro