comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homo de homine. ob noxius de debitore mortalis demortali. peccator
depeccatore: Hos ergo appellat in hac arbore : quiꝑ om̃e tẽpus fructum
dare noluerunt. Ꝙ ꝓpt̃ hoc imminebat securis radicib: arboris infruc¬
tuose. in tercedit colonus differtur supplicium . ut adhibeatur auxili¬
um: Quiaut̃ intercedit colonus ẽ : om̃is sc̃s qui intra aecłam orat ꝓeis
qui sunt extra aeccłam: & quid orat : dñe dimitte illi & hoc anno.
id est tempore isto subgrã parce peccatorib: parce infidelib parte
sterilib: parce infructuosis. circũ fodio ei : & adhibeo cophinũ sterco¬
ris: Sifecerit fructum : bene : Sin aut̃ minus : uenies & amputabis eã :
modo parcitur : Quid ẽ aut̃ fossa quid ẽ circũ fodere. nisi humilita¬
tem & poenitentiã docere: fossa enĩ humilis t̃ra : cophinũ stercoris
in bono intellege : Sordes sunt : sed fructumdant : Sordes cultoris: dolor

Expanded text:
homo de homine, obnoxius de debitore, mortalis de mortali, peccator homo de homine, obnoxius de debitore, mortalis de mortali, peccator de peccatore. Hos ergo appellat in hac arbore, qui per omne tempus fructum dare noluerunt: et propter hoc imminebat securis radicibus arboris infructuosae. Intercedit colonus, differtur supplicium, ut adhibeatur auxilium. Qui autem intercedit coloqui sunt extra Ecclesiam. Et quid orat? Domine, dimitte illam et hoc anno: id est, tempore isto sub gratia, parce peccatoribus, parce infidelibus, parce sterilibus, parce infructuosis. Circumfodio ei, et adhibeo cophinum stercoris: si fecerit fructum, bene; sin autem minus, venies et amputabis eam. Vtuos. Interim modo parcitur. Quid est autem fossa? quid est circumfodere, nisi humilitatem et poenitentiam docere? Fossa enim humilis terra est. Cophinum stercoris, in bono intellige. Sordes sunt, sed fructum dant. Sordes cultoris, dolores
Abbreviated transcription (Latin):
earbore ficulnea quȩ trienni um habebat & fruc tum non
ferebat. & de muliere quae decẽ & octo annos habebat in
un firmitate qđ dñs donauerit audite : Arbor enim ficulne¬
a :genus humanũ est: Trienniũ autẽ : tria sunt tempora: Vnum
ante legem : alterũ sublege tercium sub grã : Non ẽ autẽ inpor¬
tunum : ut arbor ficulnea intellegatur genus humanum: Pri¬
mus enim homo qno peccauit : foliis ficulneis pudenda uelauit:
laecuelauit : unde natisumus menbra: Qu&e enĩ ante peccatum fuerant glo¬
rianda : post peccatũ pudendas̃ facta : Deniq: antea nudierant : & non
confundebantur : Non enĩ erat unde erubescerent : qñõ peccatũ ñ p̃cesse¬
rat : Nec poterant desui creatoris operib: erubescere : quia operib: crea¬
toris suibonis. nullum malũ opussuum miscuerant : Nundũ enĩ manduca¬
uerant deligno scientiȩ boni & mali : unde manducare ꝓhibiti erant: Postea
ergo quã manduca uer̃ & peccauer̃ : ortũ ẽ de illis genus humanũ. id ẽ

Expanded text:
arbore ficulnea quae triennium habebat et fructum non afferebat, et de muliere quae decem et octo annos habebat in infirmitate, quod Dominus donaverit audite. Arbor ficulnea, genus humanum est. Triennium autem, tria sunt tempora: unum ante Legem, alterum sub Lege, tertium sub gratia. Non est autem importunum, ut arbor ficulnea intelligatur genus humanum. Primus enim homo quando peccavit, foliis ficulneis pudenda velavit : haec velavit, unde nati sumus, membra. Quae enim ante peccatum fuerant glorianda, post peccatum pudenda sunt facta. Denique antea nudi erant, et non confundebantur. Non enim erat unde erubescerent, quando peccatum non praecesserat: nec poterant de sui Creatoris operibus erubescere, quia operibus Creatoris sui bonis nullum adhuc malum opus suum miscuerant. Nondum enim manducaverant de ligno scientiae boni et mali, unde manducare prohibiti erant. Postea ergo quam manducaverunt et peccaverunt, natum est de illis genus humanum: id est,
Abbreviated transcription (Latin):
ECTIOΝES SC̃Ẽ PREPOSI TESUNT: & quas audiamus & dequibus ali¬
quid sermonis adiuuante dño ꝓferamus: Inlectione a postolica grã
aiguntur cd̃o defide gentium. utiq ideo quia ipse fecit: In psalmo dixi¬
mꝰ Os̃ uirtutũ conuertenos & ostende faciem tuam & saluierimus: in
e uuangelio ad cenã uocati sumus : immo alii uocati: Nos non uocati sedduc¬
ti: non solum ducti sed etiã coacti: Sic enĩ audiuim᷑: quia homo quidã
rent : Qui sunt inuitati nsi ꝑp̃missos uocati ꝓphetas : quã olim ex quo
mit tuntur ꝓphetȩ & inuitant ad cenã xp̃i : mittuntur ergo ad ppłm
isrł: Sepe missi sunt : sepe uocauer̃ ut ad horã cenȩ ueniretur: Illi aut̃
inuitantes acceper̃ : caenã repudia uer̃ : Quid ẽ inuitantes acceperꝰ ce
tune nobis cenã nescientes parauer: Parata iã cȩna. in molato xpo:
Post resurrectionẽ xp̃i cõmendatã quã sciunt fideles cȩnã dni. eiq ma¬

Expanded text:
ectiones sanctae propositae sunt, et quas audiamus, et de quibus aliquid sermonis, adjuvante Domino, proferamus. In lectione apostolica gratiae aguntur Domino de fide Gentium, utique ideo, quia ipse fecit. In Psalmo diximus: Deus virtutum, converte nos, et ostende faciem tuam, et salvi erimus . In Evangelio, ad coenam vocati sumus: imo alii vocati, nos non vocati, sed ducti; non solum ducti, sed etiam coacti. Sic enim audivimus, quia Homo quidam rent. Qui sunt invitati, nisi per praemissos vocati Prophetas? Quando? Olim ex quo mittuntur Prophetae, invitant ad coenam Christi. Mittuntur ergo ad populum Israel. Saepe missi sunt, saepe vocaverunt, ut ad horam coenae venirent. Illi autem invitantes acceptunc nobis coenam nescientes praeparaverunt. Parata jam coena, immolato Christo, post resurrectionem Christi commendata quam sciunt fideles, coena Domini, ejusque ma
Abbreviated transcription (Latin):
Nouẽ partesda : & unã tibi dimitte: Nihil facis: quando tecũ non facis. & tecũ pauꝑ es: Animatua
uescat᷑ : ne fame pereat : Daillipanẽ : quẽ panẽ in qͥd: ipse tecũ loqͥt᷑: Iusiaudires & intellegires
& crederes dnm̃ ipsetibi diceret : Egosũ panis uiuus : qͥd ecelo descendi : Nne istũ panẽ pͥmũ dares
animȩtuae. & facerescũ illa tlemosinã siergo credis debesfacere : ut pͥus pascas animã tuã: Credrimx pm̃
potest paruitas nrã. maximas atq ueras grasagamꝰ: pitentes totã siigularẽ mansuetudinẽ eiꝰ. ut p̃ces
nobis multiplic& fidem mentẽ guberna. spiritales cogitationes concedat. & adbeatitudi¬

Expanded text:
novem partes da, et unam tibi dimitte: nihil facis, quando tecum non facis, et tecum pauper es. Anima tua novem partes da, et unam tibi dimitte: nihil facis, quando tecum non facis, et tecum pauper es. Anima tua vescatur, ne fame pereat. Da illi panem. Quem panem, inquit? Ipse tecum loquitur. Tu si audires, et intelligeres, et crederes Domino, ipse tibi diceret: Ego sum panis vivus, qui descendi de coelo . Nonne istum panem primum dares animae tuae, et faceres cupotest parvitas nostra, maximas atque veras gratias agamus; precantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nobis multiplicet fidem, mentem gubernet, spirituales cogitationes concedat, et ad beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
dicut antete am na tua: rtdi ad conscientuam tuam: & ibi inuerus mendicantemani¬
mam tuam: inuenis gentem inuenis pauperem. muenis ȩrurinosim: iuenis forte
net ggentem. sec aegistatate obmutiscentem. Nansimendicat: esurit usticiã. quar¬
do inueneris talem animam tuam: intus incorde tuo sunt illa: fac prius ele¬
mosinat: d alli panem: quem panem: Sipharistus interrogar&: illidr is¬
responder&: fac demosinam: cum anima tua. hoc enim dixit illi Sedi¬
le Non intellexit quando enarrauit illi elemosinas quas facirbant. & puta
num. & rutam.
sed ego alias elemosinas loquor:
Respice & inueni Displice tibi: pronuntia inte: & quid
est caritas:
tas : Dilige dnm̃ in toto corde tuo: tota animatua. & tota m̃te tua. dilige
ꝓximnũ tuum tamquã tripsum. & fecisti miscdiam prius cũ anima tua. inconscientia tua: hane
autem elomosinã si pret̃ mittis: da quantũ uis. retrahe defructib: tuus. ñ decimas sed dimidias:

Expanded text:
iter vivis, redi ad conscientiam tuam: et ibi invenis mendicantem animam tuam, invenis egentem, invenis pauperem, invenis aerumnosam, invenis forte nec egentem, sed egestate obmutescentem. Nam si mendicat, esurit justitiam. Quando inveneris talem animam tuam intus in corde tuo sunt illa, fac prius eleemosynam, da illi panem. Quem panem? Si Pharisaeus interrogaret, diceret illi Dominus: Fac eleemosynam cum anima tua. Hoc enim illi dixit; sed ille non intellexit, quando enarravit illis eleemosynas quas faciebant, et putanum et rutam: sed ego alias eleemosynas loquor: Respice, et inveni; displice tibi, pronuntia in te. Et quid est charitas? Dilige Dominum Deum in toto corde tuo, et tota anima tua, et tota mente tua; dilige proximum tuum tanquam te ipsum : et fecisti misericordiam prius cum anima tua, in conscientia tua. Hanc autem eleemosynam si praetermittis, da quod vis, dona quantum vis; retrahe de fructibus tuis, non decimas, sed dimidias;
Abbreviated transcription (Latin):
ergo in illa domo istiduȩ uitȩ : & ipsefonsuitȩ: In maiha erat in itgo p̃sentiũ : in maria futurorũ:
Quod agebut nastha dbisumus quod agbt mara hoc speramus : Hoc aganus bene : ut illud habtanꝰ
plene. Namqud in dehabmus in quintũ habemus. quandiu inc sunus quantu ẽ quod inde habrmus
Nã & nodo inde aliquid agimus : remotianegotus. sepositis familiarib curis. conuenistis. statis aud¬
tis In quantũ hocagitis narȩ simles estis: & faciliusuos quod at maria. quã ego qui p̃rogo: Si quid
quirigat : sedqui increm̃tũ dit ds Ex PICISCRAO XXVIII. Iatiẽ curãt ocueaoiom̃ mneougio¬

Expanded text:
ergo in illa domo istae duae vitae, et ipse fons vitae. In Martha erat imago praesentium, in Maria futurorum. Quod agebat Martha, ibi sumus: quod agebat Maria, hoc speramus. Hoc agamus bene, ut illud habeamus plene. Nam quid inde habemus? In quantum habemus? Quamdiu hic sumus, quantum est quod inde habemus? Nam et modo inde aliquid agimus, remoti a negotiis, sepositis familiaribus curis, convenistis, statis, auditis. In quantum hoc agitis, Mariae similes estis. Et facilius vos quod agit Maria, quam ego qui praerogo. Si quid qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . SER
Abbreviated transcription (Latin):
lum sed aiam &res concimpti biles propter preceptum di cy mitaum
ele mosinas cumn ipsi scirent opera sua. quod &minutisima & contemptibilia
frue tuum suorum detimabant & demosinas cabant: Alnriserutit
illum apud sẽ talia dicentem: quasi hominibus qui olemosinas Non face
elemosinas urstras certe is tȩ sunt elomosine ues trȩ istesunt decime.
& iam minuta queq & con temptibilia fructuum urorum decimatis.
& re linquitis grauiora legis: Iuditium ss caritatem at tendite: Re¬
liquistis iuditium & cari tatem: & decimastis olera: Nonest hoc
facere elemosinam: & hec inquit oport& facere.: & illa Non omittere:
Quȩ: facere iuditium & caritatem: iusticiam & misericor diam. & illa
dixit facitt demosinas. & ecce omnia mundasint nobis: Quid es t facite
climosinam: facit nseriar diam, qud est facere mistricordium: suntelle gis. ateri¬
ape quo modo euin es nisericors altti scradelis sis tibi Dat de mosinam: & omimamie¬

Expanded text:
lum, sed etiam et res contemptibiles propter praeceptum Dei, cuminum, eleemosynas: cum ipsi scirent opera sua, quod et minutissima et contemptibilia fructuum suorum decimabant, et eleemosynas dabant. Irriserunt illum apud se talia dicentem, quasi hominibus qui eleemosynas non facereleemosynas vestras. Certe istae sunt eleemosynae vestrae, istae sunt decimae: etiam minuta quaeque et contemptibilia fructuum vestrorum decimatis: Et relinquitis graviora Legis, judicium et charitatem. Attendite. Reliquistis judicium et charitatem, et decimatis olera. Non est hoc facere eleemosynam. Et haec, inquit, oportet facere, et illa non omittere. Quae facere? Judicium et charitatem, justitiam et misericordiam; et illa dixit, Facite eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis? Quid est, Facite eleemosynam? Facite misericordiam. Quid est, Facite misericordiam? Si intelligis, a te incipe. Quomodo enim es misericors alteri, si crudelis sis tibi? Date eleemosynam, et omnia mun
Abbreviated transcription (Latin):
est non foris: Vnde dicitur & legitur inactibus a postolorum: Fide mundans
cordaeorum: & apostolus petrus in epistola sua ita loquitur: Sic inquit & uobis
dedit similitudinem de arcanoe quomodo ocbo homines salui factisunt
per aquam: & adiunxit. Sic &uos simili forma baptisma saluos faci&.
Non carnis depositio sordium: sed conscientiȩ bonȩ interrogatio: hanccon¬
scientiȩ bonȩ interragationem. pharisei contempnrbant & quoderat foris
P audatars⁊ demosira ficite & probato sed paulis pirattea diti

Expanded text:
est, non foris. Unde dicitur et legitur in Actibus Apostolorum, Fide mundans est, non foris. Unde dicitur et legitur in Actibus Apostolorum, Fide mundans corda eorum . Et apostolus Petrus in Epistola sua ita loquitur: Sic, inquit, et vobis dedit similitudinem de arca Noe, quomodo octo animae salvae factae sunt per aquam. Et adjunxit: Sic et vos simili forma Baptisma salvos faciet; non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio . Hanc conscientiae bonae interrogationem Pharisaei contemnebant, et quod erat foris Laudata est eleemosyna, facite et probate. Sed paulisper at
Abbreviated transcription (Latin):
doiiui sed euunglium quomodo dñs ihis ineo quod ohariscis dierbit suosrer
alscapilos cotuinoneuatit i eni cor pons mundatione putarent cẽ iusticium dm¬
Ii etum die pharisei ante quam pranderent. ab luebant seaqua. q̃si cotidiatia
Ulauatis possit erꝰ cordismundatio Deniqi quales cent̃. ostendit. Ille dicebat
qui uidebat: non enim faciescorum. sed&iam interiora cernebat : Deniq ut hoc sciuatis
ale phriscus cuirespondĩx̧ps. apud scipsum cogitauit. uoce non sonuit: & ille tamen au¬
diuit: Apud se enim reprehendit dim ihm̃ xpm̃: quiasicuenit ad conuiuium eius non lo¬
tus: Ille cogitabat: hicaudiebat. ideo respondebat: quid ergores pondit : nunc uos
pharisei quod foris est parapsidis lauatis: intus autem pleniestis dolo & rapina: Oue¬
cure ad prandium. quo modo pepereit homini. aquo fuerat inuitatus: Magis ob¬
iurgando pepercit: ut corretto iuditio parcer&: De inde quid os tendit nobis:
quia & babtismum quod semel adinbrtur: persidem mundat. Fides autem intus

Expanded text:
 quomodo Dominus Jesus, in eo quod Pharisaeis dicebat, suos utique discipulos commonebat, ne in corporis mundatione putarent esse justitiam. Omni enim die Pharisaei, antequam pranderent, abluebant se aqua: quasi quotidiana lavatio possit cordis esse mundatio. Denique quales essent, ostendit. Ille dicebat qui videbat: non enim tantum facies eorum, sed etiam interiora cernebat. Denique ut hoc sciatis, ille Pharisaeus cui respondit Christus, apud se ipsum cogitavit, voce non sonuit, et ille tamen audivit. Apud se enim reprehendit Dominum Christum, quia sic venit ad convivium ejus non lotus. Ille cogitabat, hic audiebat, ideo respondebat. Quid ergo respondit? Nunc vos, Pharisaei, quod foris est paropsidis lavatis: intus autem pleni estis dolo et rapina. O venire ad prandium! quomodo non pepercit homini a quo fuerat invitatus? Magis objurgando pepercit, ut correcto in judicio parceret. Deinde quid ostendit nobis? Quia et Baptismum, quod semel adhibetur, per fidem mundat. Fides autem intus
Abbreviated transcription (Latin):
die siacc ipis: cotidie tibi hodie est Tibi hodiẽ es ÷ xp̃o. tibi cotidȩ resurgit xp̃e : Quo¬
nodo : Fius meusestus ogobodie gonurit: Hodie s̃ quendo x p̃to resar git heri a

Expanded text:
die si accipis, quotidie tibi hodie est. Tibi hodie est Christus, tibi quotidie resurgit. Quodie si accipis, quotidie tibi hodie est. Tibi hodie est Christus, tibi quotidie resurgit. Quomodo? Filius meus es tu, ego hodie genui te . Hodie est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ dixit. sed etiyo cnn dixit. hoc ẽ suꝑ subs tanitale: Non iste panis qui uadit incor¬
pus sid ille panis uitae atue. qui a nrrine nr̃ȩ substantiã fulc̃ : Idio ergo grece. etiy¬
nificauit: latinus cotidianũ dixit: Si cotidianus ẽ panis curpost annũ illũ sumas. quẽ
ad modũ grici inoriente facere consuerunt: accipe cotidie. qđ cotidie tibi prosit: Sic ui ue
ut cotidie merearis accipore : Qui non mere tur cotidie accipere: non mere tur postannũ
de uł in sermone petcassent: Ergo tuaudis : quod quotienscumq offertur sarisicum mor
dũ resir rec tio dñi. eleuatio dñĩ signi ficetur. & remissio peccatorũ. & panẽ istum uitentẽ
cotidanum assunis: Qui uil nus haba medicinã requirit Gulnosẽ quia sib peccato samꝰ¬
u ediinaẽ caleste & uenerabile sacram̃ tum: Panem nrm̃ cotidianũ danobis hodie: Coti¬

Expanded text:
quidem dixit, sed ἐπιούσιον, hoc est supersubstantialem. Non iste panis est, qui vadit in corquidem dixit, sed ἐπιούσιον, hoc est supersubstantialem. Non iste panis est, qui vadit in corpus: sed ille panis vitae aeternae, qui animae nostrae substantiam fulcit . Ideo Graece ἐπιοnificavit, Latinus quotidianadmodum Graeci in Oriente facere consueverunt? Accipe quotidie, quod quotidie tibi prosit: sic vive, ut quotidie merearis accipere. Qui non meretur quotidie accipere, non meretur post annum de vel in sermone peccassent. Ergo tu audis, quod quotiescumque offertur sacrificium, mors Domini, resurrectio Domini, elevatio Domini significetur, et remissisub peccato sumus: medicina est coeleste et venerabile Sacramentum. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Quoti
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficetur: q̃si obtmus ut sc̃i ficet᷑ ille quiat. estotesc̃ĩ quia & egoseo sum. Quasi aliquider
ex nã p̃dicatione scificationis accedat : Non: Sed sci ficetur in nobis. ut adnos posit eius sc̃i¬
non sempit̃ numsit diregnum : quando & tudicis pat̃ ueniat regnum tium: quasi non uenerit:
Sed tunc uenit ragnum di quando eiis gãnes tis consituti: Ipse enim ait. Regnumndĩ ontrauost̃:
Ueniat regnum tuũ : fiat uoluntas tua sicut incȩlo & int̾ra panem nr̃m cotidianum da
deietus ẽ diabolus. iiutrsitur ubi& homo quẽ ille decepit: Fiat uoluntas cui : Ioc ẽsit
pax in t̾ra quem ad modum incaelo: Panem nrm̃ cotidianum cdanobis hodie: MemiNi
sermonis mner cumde sacram̃tis tractarem dixi uobis : quod ante uerba xp̃ĩ quod offert᷑
parus dicatur: Vbi xp̃i uerba deprompta fuerint : iam nom panis dicitur. sed corpus appel¬
latur: Quare ergo inoratione dominica quȩ postea sequitur ait panem nrm̃: panem

Expanded text:
sanctificetur? Quasi optemus, ut sanctificetur ille qui ait, Estote sancti, quia et ego sanctus sum : quasi aliquid ei ex nostra precatione sanctificationis accedat? Non: sed sanctificetur in nobis, ut ad nos possit ejus sanctius dicit: Ego in hoc natus sum ; et tu dicis Patri: Veniat regnum tuum ; quasi non venerit. Sed tunc venit regnum Dei, quando ejus estis gratiam consecuti . Ipse enim ait: Regnum Dei intra vos est. 23. Veniat regnum tuum: fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra: panem nostrum quotidiadejectus est diabolus. Ubi versatur? Ubi et homo, quem ille decepit. Fiat voluntas tua, hoc est, sit pax in terra, quemadmodum in coelo. 24. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Memini sermonis mei cum de sacramentis tractarem . Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dicitur, sed corpus appellatur . Quare ergo in oratione Dominica quae postea sequitur, ait: Panem nostrum ? Panem
Abbreviated transcription (Latin):
filius ñ esł pat̃. spsscs net pat̃ est porefilus. sedamboꝵ sp̃s : Et tam̃ is tatria nontresdi. nontris
om̃i potentes sed unus d somi potins : Ipsa trinitas imus ds̃ quia un umẽ ne cessuariũ : Adhoc unum
ca scos dĩ. Seruitia debita. obsequia religiosa: redduntur inĩ nomdant᷑ dicenti aplo: Sinos
uobis spri talia siminauinus : mugnũ est sicarnalia urã metimus: Bona sunt : ex hortaimur
ad heo & in urbodñ edificamus uos: Nolite pigri et̃ ad suscipindos scos: Aliquando nescur¬
tes suscipundo quostescuent : angilos sũsceperunt Bonasint he ndlus ẽ tam̃quod esegie maru
Plludemꝰ uba me netossitatr occipationẽ ludaut̃ q corituto siautate: Aiult hono occutr

Expanded text:
itus sanctus nec Pater est, nec Filius, sed amborum Spiritus: et tamen ista tria non tres dii, non tres omnipotentes, sed unus Deus omnipotens, ipsa Trinitas unus Deus: quia unum necessarium est. Ad hoc unum ca sanctos Dei servitia debita, obsequia religiosa. Redduntur enim, non dantur, dicente Apostolo, Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si carnalia vestra metamus ? Bona sunt, exhortamur ad haec, et in verbo Domini aedificamus vos, nolite pigri esse ad suscipiendos sanctos. Aliquando nescientes, suscipiendo quos nesciebant, Angelos susceperunt . Bona sunt haec: melius est tamen quod elegit Maria. Illud enim habet ex necessitate occupationem: istud autem
Abbreviated transcription (Latin):
re possit hamana conditio. Et unus quisq ut amalo hocẽ abinimico a peccato liberit:
adiuet sumdiaboli aduersantis in sidias. ut raonuobis obrepat in imicus qui culpã ge¬
terare consaruit Sed qui do se cõmittit diabolũ nontina: Sienumds̃ pronolis.
quis comttanos  Iosiergo laus a gła ascbis cnurca scmi otiomã sela sclorum arie¬

Expanded text:
re possit humana conditio, et unusquisque ut a malo, hoc est, ab inimico, et a peccato liberetur. re possit humana conditio, et unusquisque ut a malo, hoc est, ab inimico, et a peccato liberetur. adversum diaboli adversantis insidias; ut non vobis obrepat inimicus, qui culpam generare consuevit. Sed qui Deo se committit, diabolum non timet; Si enim Deus pro nobis, qui contra
Abbreviated transcription (Latin):
t̃pa pcessit : des hodieraus ad propinquauit: Sequit᷑ : & dimitte Nobis debita rarã : sicut a nos
dinittinus debitorib nr̃is: Debitum quodist. ruisi peccatum: Ergosinon accepisses alien
finoris pecunia non egrres: & ideo peccatum tibi imputatur: Habuisti pecuniã cumqua
diues nascereri : diues eras ad imaginem di &. similitudinẽ factus: Perdidisti quod habebas
hocẽ humilitatẽ dum arrogantiã desideras uindicare: Ptrdidis tipecumã: sicut adam:
Nudus es factus accepis tidiaboli debitum quod nonerat necessariũ. &id eo quieras liber
m xp̃o: dibitor factuses dibolo: Cautionẽ tuam tenebat inimicus: sid eamdns cruci¬
fixit & suo cruore deleuit Abs tulit debitum tium ned didit liber tatem. Bine ergo
ait. dimit tenobis debita nr̃a: sicut & nos dimittinus debitorbintio: Vide quid dicas,
Quomodo rgodimitto: sic & tu dimitte mihi: Sidimiferis: bene conuenis ut dimittatur
Nondicit non inducas intep̃tationẽ: sed quasi ad lita talẽ uult tẽp̃tationẽ qua fer¬

Expanded text:
 dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Debitum quid est, nisi peccatum? Ergo si non accepisses alieni fenoris pecuniam, non egeres: et ideo peccatum tibi imputatur. Habuisti pecuniam, cum qua dives nascereris. Dives eras, ad imaginem Dei et similitudinem factus; perdidisti quod habebas, hoc est, humilitatem: dum arrogantiam desideras vindicare, perdidisti pecuniam. Sicut Adam nudus es factus, accepisti a diabolo debitum, quod non erat necessarium: et ideo qui eras liber in Christo, debitor factus es diabolo. Cautionem tuam tenebat inimicus: sed eam Dominus crucifixit, et suo cruore delevit; abstulit debitum tuum, reddidit libertatem. Bene ergo ait, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Vide quQuomodo ego dimitto, sic et tu dimitte mihi? Si dimiseris, bene convenis, ut dimittatur Non dicit, Non inducas nos in tentationem; sed quasi athleta talem vult tentationem, quam fer
Abbreviated transcription (Latin):
idola adhuc querentis. & perditiadhuc sacrificare cupientes Sed ibi erant &
nr̃i : & aflicbi sunt: Sed nonerant dicere. benedicamdnõ inomi tempore: Affuctis
nrognoterreno: sed regnum calorum nomper diderunt : Immo ad aliud capessẽto¬
dum exer citatione tribul ationum meliores effectisunt: & si intibulatio nbisnon
blas ohemauerunt: tam quatn integrauasa defornace exurunt. & domincabene¬
dic tione reptetisunt Istiaut blasphema toras terrera sd ore quuderma bĩ¬

Expanded text:
idola adhuc quaerentes, et perditis adhuc sacrificare cupientes. Sed ibi erant et idola adhuc quaerentes, et perditis adhuc sacrificare cupientes. Sed ibi erant et nostri, et afflicti sunt: sed noverant dicere, Benedicam Dominum in omni tempore . Afflicti sunt in regno terreno: sed regnum coelorum non perdiderunt: imo ad illud capessendum exercitatione tribulationum meliores effecti sunt. Et si in tribulationibus non blasphemaverunt, tanquam integra vasa de fornace exierunt, et dominica benedictione repleti sunt. Isti autem blasphematores, terrena sectantes, ter
Abbreviated transcription (Latin):
correstis. & illid quoddicunt nonist uerum: quua continuo disperditis tona
cipta est affuc ta est: Prorsus nonẽ uerum Ante smulacra ipsi ȩuer si sunt
&sic uic tisunt gothi cum ragadinso. Mlementote fis : mementote Nonest lon¬
gum: pauci annisunt recor damini: Euersis in urbe roma omnuib simulacris
raga daisis rex gothorum cum ingenti excercitu multitude numerosiore quam
alaricus fuit uenit: Paganus homoerat ragadaisus: sacrificabat cotidie. nuntia¬
batur ubiq quod sacrificiis nonde sister& ragadaisus : Tunc om̃s isti. Eociumos
non sacrificamus: ille sacrificat : Vinci habemus a sacrificante: quibus nonlic&
sacrificare : Ds̃ ostendens quia non inistis sacrificiis ẽ ipsa temporalis salus ipsa reg¬
na terrena: uictus est raga daisus adiuuante dño miro modo: Postra uenerunt
gothi non sacri ficantes & si fide xpiana namcatholici tam̃ idolis inimicruener
idolis aduersantes : & ipsi ceperunt: Vicerunt deidolis presumentes & perdit a

Expanded text:
cidisse. Et illud quod dicunt non est verum, quia continuo diis perditis Roma capta est, afflicta est. Prorsus non est verum: ante simulacra ipsa eversa sunt; et sic victi sunt Gothi cum Rhadagayso. Mementote, fratres, mementote: non est longum, pauci anni sunt, recordamini. Eversis in urbe Roma omnibus simulacris, Rhadagaysus rex Gothorum cum ingenti exercitu, multo numerosiore quam Alarici fuit, venit. Paganus homo erat Rhadagaysus: Jovi sacrificabat quotidie. Nuntiabatur ubique quod a sacrificiis non desisteret Rhadagaysus. Tunc omnes isti: Ecce nos non sacrificamus, ille sacrificat, vinci habemus a sacrificante, quibus non licet sacrificare. Deus ostendens quia non in istis sacrificiis est ipsa temporalis salus, ipsa regna terrena, victus est Rhadagaysus, adjuvante Domino, miro modo. Postea venerunt Gothi non sacrificantes, etsi fide christiana non Catholici, tamen idolis inimici; venerunt idolis adversantes, et ipsi ceperunt: vicerunt de idolis praesumentes, et perdita
Abbreviated transcription (Latin):
horam: Surgo dorniuri sumus quomodo uigilamus corde uigla fide uigila spe
ugila caritate iugla oprrib uigila & quando cor port dor muris. uenia tempi
ut surgas. Cumautꝰ surrexenis ppati lampades: Tunc ex cinguantur: tunc interiore
conscuntiȩ oleo ugetentur. Tuno sunsusille in corporis nexib amplesta tur: timc
ce onoducat indonum ubinumquã dormias. ubinumquã tua lanpada posit extir¬
gui hodie ueto labominus : & lenpades nte int̃untos set̃ huus cepta cione sq̃ suo¬

Expanded text:
vigila, fide vigila, spe vigila, charitate vigila, operibus vigila: et quando corpore dormiveris, veniet tempus ut surgas. Cum autem surrexeris, praepara lampades. Tunc non exstinguantur, tunc interiore conscientiae oleo vegetentur: tunc sponsus ille incorporeis nexibus amplectatur, tunc te introducat in domum, ubi nunquam dormias, ubi nunquam tua lampas possit exstingui. Hodie vero laboramus, et lampades n
Abbreviated transcription (Latin):
lentes imus : inuiti eximusqx malisumus: Siaut̃ antenos aliquid mittrremus: non ad in¬
ane hospicium ueni remꝰ:. Quod enim pauperi damus: ante nos p̃mittimus. quod aut̃ ra¬

Expanded text:
lentes imus, inviti eximus, quia mali sumus. Si autem ante nos aliquid mitteremus, non ad inlentes imus, inviti eximus, quia mali sumus. Si autem ante nos aliquid mitteremus, non ad inane hospitium veniremus. Quod enim pauperi damus, ante nos praemittimus: quod autem ra
Abbreviated transcription (Latin):
N ullus indiger& sunuicem supportarent & nemo laborara: si se anbo iuuarent. Diuis
preort pauprrm ficduise o paup propt duitẽ fuctis st. Paugim e orex. e diciti
pagart. Di est promagnis magnapensare: demiscđia eius parua magna nascitur copua:
tie ad patrem. Incipe ergo rrogare : si nonuis errare: Patrinonii tui quo es ligatus
cõ pedẽ in hac uita resolue: u dibere ad clum possis accedere: Abice abste diuiciarũ
onera: abice uincula uoluntaria abice anxietates & tedia. quȩ teplurib: in annis inquie¬
tant. Dapetenti ut possis ipse accipere : tribue paupori. sinonuis flãmis exuri: Da in
t̃ mxp̃o quod tibi raddat incrlo: Obliuiscere quodes: & ad ctende quod futurus es: Pre¬
sens uita fragilis ẽ : & in mostr prodiuis : Nemo potest staro : sed oms cogimꝰ transire: No¬

Expanded text:
Nullus indigeret, si se invicem supportarent; et nemo laboraret, si se ambo juvarent. Dives Nullus indigeret, si se invicem supportarent; et nemo laboraret, si se ambo juvarent. Dives propter pauperem factus est, et pauper propter divitem factus est. Pauperis est orare, et divitis erogare; Dei est pro parvis magna pensare. De misericordia ejus parva, magna nascitur copia. uam venitur ad Patrem. Incipe ergo erogare, si non vis errare. Patrimonii tui, quo es ligatus, compedem in hac vita resolve; ut libere ad coelum possis accedere: abjice abs te divitiarum onera, abjice vincula voluntaria, abjice anxietates et taedia, quae te pluribus in annis inquietant. Da petenti, ut possis ipse accipere: tribue pauperi, si non vis flammis exuri. Da in terra Christo, quod tibi reddat in coelo. Obliviscere quod es, et attende quod futurus es. Praesens vita fragilis est, et in mortem proclivis. Nemo potest stare: sed omnes cogimur transire. No
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ diuiti. quia ꝑcepis tibona inuitatua & lazarus similit̾ mala: nunc aut̃ hic consolatur tuuͦ
cruciaris, Audiant istadiuites quinolunt et̃ mistricordes. Audiant in rogari supplicia
eis qui nolunt erogare subsidia: audiant pauperẽ refrigerantẽ: audunt diuitẽ penis gra¬
tisui inaquã & refriger& linguãntã. quia cracior in hac flama. Attille, Merito inquit
fili: qua ꝑcepis tibona nuita tui. alazarus similit̃ mala: Pensantur ꝓduitus perie
resrgerium ꝓpupestatt. ꝓpurpuri flammna. rifictio pronuditate. ut salua st aquitas
statere: & non mentitur modus illius mensure: Inqua mensura inquit mensi fucritis ita
metitur uobis. Ideo negatur inpenis miscdia diuti quia ipse dumauuer& nolut mise¬
riri. Ideo rogans diues non exauditur in torm̃tis : quia rogante piuperem non gx audi

Expanded text:
est diviti, Quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala; nunc autem hic consolatur, tu vero est diviti, Quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala; nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Audiant ista divites, qui nolunt esse misericordes. Audiant irrogari supplicia eis qui nolunt erogare subsidia. Audiant pauperem refrigerantem, audiant divitem poenis grati sui in aquam, et refrigeret linguam meam; quia crucior in hac flamma. At ille: Memento, inquit, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Pensantur pro divitiis poenae, refrigerium pro paupertate, pro purpura flamma, refectio pro nuditate, ut salva sit aequitas staterae, et non mentiatur modus illius mensurae: In qua, inquit, mensi fueritis mensura, ita remetietur vobis . Ideo negatur in poenis misericordia diviti, quia ipse dum viveret, noluit misereri. Ideo rogans dives non exauditur in tormentis; quia rogantem pauperem non exaudiv
Abbreviated transcription (Latin):
unt tamquã umbra Nichil intulimus in huno mundum dicit apło: sednec quic quã au¬
ferre possumus : Nihil nobiscum tollimus aut rapimus: Quid si aliquid tolleremus. ñ uiuos
homines uoraremus: Quȩ ẽ auiditas concupiscentiȩ. cum ipsȩ beluȩ habrant modum :
Cunc enuim rapiunt quando esariunt: partent uero p̃dȩ cumsenserint sacietatt̃: In exple¬
bilis ẽ sola uaricia diuitum : semꝑ rapit. & num quã saciatur : nec dm̃ tim&. nichominẽ
reueretur. nec patriparcit nec matrẽ agnoscit nec fratri obtẽperat. nit amico fidẽ
seruat Viduam opprinit: pupilli in uaditrem. librros inseruitium reuocat testameaatũ
falsum proferc: Res mortui occupantur: quasi nom & ipsi qui hoc faciunt moriantur: Quȩ
est ista ergo aninarum in sania: amit tire uitam appetere mostem. ad quireit aurũ.
& ꝑdere cȩlum Sed quianimo cogitat dm̃: ideo man& in inorte iuditium. Merito dictũ¬

Expanded text:
unt tanquam umbra? Nihil intulimus in hunc mundum, dicit Apostolus, sed nec quidquam auunt tanquam umbra? Nihil intulimus in hunc mundum, dicit Apostolus, sed nec quidquam auferre possumus . Nihil nobiscum tollimus aut rapimus. Quid si aliquid tolleremus, nonne vivos homines voraremus? Quae est ista aviditas concupiscentiae, cum ipsae belluae habeant modum? Tunc enim rapiunt, quando esuriunt: parcunt vero praedae, cum senserint satietatem. Inexplebilis est sola avaritia divitum. Semper rapit, et nunquam satiatur: nec Deum timet, nec hominem reveretur: nec patri parcit, nec matrem agnoscit: nec fratri obtemperat, nec amico fidem servat: viduam opprimit, pupilli rem invadit: libertos in servitium revocat, testamentum falsum profert. Res mortui occupantur; quasi non et ipsi qui hoc faciunt moriantur. Quae est ergo ista animarum insania, amittere vitam, appetere mortem? acquirere aurum, et perdere coelum? Sed quia nemo cogitat Deum, ideo manet in morte judicium. CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
duertit sc̃itas urã frs lom̃i & mecum ut arbitror totamentis intentione ꝑspexit
opulentiã diuitis & indigentiam m̃dicantis unum cibis estuantẽ. & alium fame defi¬
cuntẽ : Ambo quidẽ homines : ambo cornales ambomortales sed non timbo ȩqua¬
les: Natura una: seduita non una : Nullus etrum acondicione mortis inmunis : & tamen
unus epulatur splendide & alt̃ in pannis & ineruna sordescit : Ille delicatis escis ad inuentionẽ
coquorum gaudebat : iste sicaderent micȩ dem̃ satuis expits tabat: Audiant nunc diui¬
tes qui nolunt cẽ misericor dis: audiant quia una oris nascimur lege unauium au¬
ce unã spitamus aerem. una quoq extinguimut mosto: Quȩ siñ int cederet tet
pauꝑ ipse durar&: hic ulcerosus & nudus icens lazarus: ad abrahȩ sinum. angłorũ
portatur manibi: Eccediues resactus & splendidus : tar tarto carcert diditur Vbiẽ
uestis illa byssina ubiuita dino & affluens copus multis : Nonne in moste om̃a transe¬

Expanded text:
ra, fratres charissimi, et mecum, ut arbitror, tota mentis intentione perspexit opulentiam divitis, et indigentiam mendicantis; unum cibis aestuantem, et alium fame deficientem. Ambo quidem homines, ambo carnales, ambo mortales: sed non ambo aequales. Natura una, sed vita non una. Nullus eorum a conditione mortis immunis: et tamen unus epulatur splendide, et alter in pannis et in aerumna sordescit. Ille delicatis escis adinventione coquorum gaudebat: iste, si caderent micae de mensa ejus, exspectabat. Audiant nunc divites, qui nolunt esse misericordes; audiant quia una omnes nascimur lege, una vivimus luce, unum spiramus aerem, una quoque exstinguimur morte: quae si non intercederet, nec pauper ipse duraret. Hic ulcerosus et nudus jacens Lazarus, ad Abrahae sinum Angelorum portatur manibus. Ecce dives refectus et splendidus tartareo carcere clauditur. Ubi est vestis illa byssina? ubi vita abundans et affluens copiis multis? Nonne morte omnia transe
Abbreviated transcription (Latin):
sensu : & in eadẽ scuentia : & in alioloco : Vnanimes unũ sentientes : nihil ꝑcontentionem neq

Expanded text:
senssens
Abbreviated transcription (Latin):
uare neglexit: Non respondente illa: sed tam̃ p̃sente udicat dñs: Alara causã suan
camquã otiosa iudicimialut cõ mittere: nec inrespondendo uoluit laborart. Sienim
parar& raspondendi sermonẽ : remiteret audiendi intentionẽ . Respondie ergo d ãs
qui inuerbo nonlaborabat: quia uerbum erat quid ergodixt Martha mat tlia
epeaitio nomnis : indiciũ ẽ dili honis. aut ferte mouendȩ mtentions. Vt audirto at¬
opus est idẽ unum necessariumẽ: Non unu opus quasi singulare opus. sed opus ẽ. expedit nec es
tis quies ista : daunũ & populus ẽ : Tolleunũ & turbaẽ : quid est enĩ turba. nisi multitudo
t᷑bata : Sed audite apłm: Obsecro aut uos frs : Multitudini dicebat c sid om̃s unũ facere uo¬
lebat: Obsecro aut̃ uos pr̃s: ut idipsũ dicatis om̃s : a ñsint inuobis scis mata: Sitis ꝑfecti in eodẽ

Expanded text:
vare neglexerit. Non respondente illa, sed tamen praesente, judicat Dominus. Maria causam suam vare neglexerit. Non respondente illa, sed tamen praesente, judicat Dominus. Maria causam suam tanquam otiosa judici maluit committere, nec in respondendo voluit laborare. Si enim pararet respondenti sermonem, remitteret audiendi intentionem. Respondit ergo Dominus, qui in verbo non laborabat, quia Verbum erat. Quid ergo dixit? Martha, Martha, Repetitio nominis indicium est dilectionis, aut forte movendae intentionopus est: id est, unum necessarium est. Non unum opus quasi singulare opus: sed opus est, expedit, necesstis quies ista? Da unum, et populus est: tolle unum, et turba est. Quid est enim turba, nisi multitudo turbata? Sed audite Apostolum: Obsecro autem vos, fratres. Multitudini dicebat: sed omnes unum facere volebat. Obsecro autem vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata; sitis autem perfecti in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
es quando iamdnm̃ non uides incarne. non tibi abstulit istam dignationẽ: Cum uni inqd
e xminimis meis fecistis: mihi fecistis: Hȩc dedño pascendo pascentẽ spũ pauca protẽpore¬
dixerimus : ueniamus ad causam quã deunitate ꝓposiu : Martha dnm̃ pascere disponens
adno : Deseruit quodã modo sororemsiam circamultũ ministerũ laborantẽ : & sedit
ipsa ad pedes dnĩ & uacans audiebat uerbum eius. Auris fidolissima audierat: Vacate
& uidete qñ ego sumdis : Illa turbatur: lla epulabatur : Illa multa disponebat : is ta
unũ aspiciebat Uerumq offitium bonum: Sed iamen quid sit melius quid nos dicamus
Habemus quẽ int̃ rogemus : pacienter audiamus : Quid sit melius iamcũ legeret᷑ audiuumus
& ne cõmemorante iterũ audiamus: Int̾pellat martha hospitem: adiudict̃ deponit pos¬
tulationẽ piarũ querelarum. quod eã soror deseruerit & sic laborantẽ innins torio adiu¬

Expanded text:
es, quando jam Dominum non vides in carne: non tibi abstulit istam dignationem. Cum uni, inquit, es, quando jam Dominum non vides in carne: non tibi abstulit istam dignationem. Cum uni, inquit, ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . dixerimus: veniamus ad causam, quam de unitate proposui. Martha Dominum pascere disponens s elegit. Deseruit quodam modo sororem suam circa multum ministerium laborantem, et sedit ipsa ad pedes Domini, et vacans audiebat verbum ejus. Auris fidelissima audierat: Vacate, et videte, quoniam ego sum Dominus . Illa turbabatur, ista epulabatur: illa multa disponebat, ista unum aspiciebat. Utrumque officium bonum: sed tamen quod sit melius, quid nos dicamus? Habemus quem interrogemus, patienter audiamus. Quid sit melius, jam cum legeretur audivimus, et me commemorante iterum audiamus. Interpellat Martha hospitem, ad judicem deponit postulationem piarum querelarum, quod eam soror deseruerit, et sic laborantem in ministerio adju
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ spũpascenda in carne pascendum: Volut enumdñs sormã seru accipero & accepta
formaserui in illa pasci aserius : Pignatione : non conditione: Nan& ista dignatio fuit sepre¬
bere pascendum: Habebat carnem: inqua esurir& quidem & sitir&: Sed nescitis quia inhere¬
mo esurienti angłi minis trabant: Ergo quod pasciuoluit : pascenti prestitit: Quid autim
mirum si & descõ helia prestitit uiduȩ quẽ prius coruo minis ttante pascebat : Num quid
ã mittebat: sed religiosã uiduã ꝑ obsequiũ ex hibitum seruo suo benedicere disponebat :
Sic ergo susceptus esł dñs tamquã hospes: qui insua propriauenit. & sui eum nonre ceper:
Sid quot quot receper eum: dedit nis potestatẽ filios difieri. ad optas seruos & frs faciens
ridimens captiuos & faciens coheredes : Nequis tamen urm̃ forsitandicat. obeati qui xpim̃
suscipere indomũ propriuã meruerunt : noli dolere noli murmurare. quia temporib: natꝰ

Expanded text:
u pascenda, in carne pascendum. Voluit enim Dominus formam servi accipere, et accepta forma servi in illa pasci a servis, dignatione, non conditione. Nam et ista dignatio fuit, se praebere pascendum. Habebat carnem, in qua esuriret quidem, et sitiret: sed nescitis quia in eremo esurienti Angeli ministrabant ? Ergo quod pasci voluit, pascenti praestitit. Quid autem mirum, si et de sancto Elia praestitit viduae, quem prius corvo ministrante pascebat ? Numquid pando ad viduam mittebat: sed religiosam viduam, per obsequium exhibitum servo suo, benedicere disponebat. Sic ergo susceptus est Dominus, tanquam hospes, qui in sua propria venit, et sui eum non receperunt: sed quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri ; adoptans servos, et fratres faciens; redimens captivos, et faciens cohaeredes. Ne quis tamen vestrum forsitan dicat: O beati qui Christum suscipere in domum propriam meruerunt! Noli dolere, noli murmurare quia temporibus natus
Abbreviated transcription (Latin):
ustus inmiscdia & arguit me : oleũ aut̃ pecatoris non in pingu& capud icũ : ltt ergo adunden¬
tos magis a emitr uobis : Idẽ : uideamus nũ quiduos adiuuant quiuobis laudes uendere consuer
& uos inerrorẽ inducere. ut ñ corã dõ sed ab hominib głam quertritis. Cuntib aut̃ illisemert
uinit sponsus : Idẽ indinantib: seulis inei quȩ foris sunt & solitis gaudere querentib: quia gaudia
int na nonnouerant uenit ille qui udiat. & quȩ pantȩ erant idẽ quibonũ corã dõ testimonum
conscantue phibrbut. intrarunt cũ to adnuptius : Idẽ. ubimunda amima sẽpit̃ nodĩ urbo fitites

Expanded text:
e iustus in misericordia et arguit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendene iustus in misericordia et arguit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae erant, id est quibus bonum coram deo testimonium conscientia perhibebat, intrarun
Abbreviated transcription (Latin):
dns serpentẽ pisci diabolum fidn. Proptorea desponsatȩ huc diat apłs: Despons auiuos um
uro uirgint̃ cas tan ex hibrre xp̾̃o: & cimeo: nesicut setpensȩuã sedixit abstutiasua. sic

Expanded text:
Dominus serpentem pisci, diabolum fidei. Propterea desponsatae huic dicit Apostolus, Desponsavi vos uni Dominus serpentem pisci, diabolum fidei. Propterea desponsatae huic dicit Apostolus, Desponsavi vos uni viro, virginem castam exhibere Christo: et, Timeo ne sicut serpen
Abbreviated transcription (Latin):
ta dice filisuris quen tomagis patut̃ quiincelis ẽ dabit bona petintib se: Tra ergo istarur suscon¬
sideremus : auferte ibi sint illatria. fides spos Naritas maior aut̃ horũ Naritas : Pone ergotnia
panẽ piscem ouum. mair horũ panis: Ideo bene panẽ intellegimus in instrib lcritate : Propte¬
rea pani lapidem opposuit : quia diuitia c̃trtiria ẽ Naritati : Piscẽ. fidẽ intelleginus : Dixit qͥdam
ss & nos dicere delictat: Piscis bonus: piaẽ fides : Viuit int̃fluctus: peto frangit᷑: ait soluitur filuc¬
tib: Vut int̾ tẽptationes tẽprstatesq huuis scđi pia fides: seuit mundus & in tegiaẽ. Tantũ cor¬
traniũ fidei: serpentẽ illum obserua: In fide enĩ desponsatat̃ illa : cuidicitur incanticis canticoꝵ
Uenidelibano sponsamea : ueniuns & ꝑtransirnis abinitio fidei : Ideo & desponsata: quia & desponsatio¬
nisontiũ fidos ẽ: Promit titur enim ab sponso aliquid : & promisa fide detinetur: Obposint enĩ

Expanded text:
vester qui in coelis est, dabit bona petentibus se? Tria ergo rursus ista consideremus, ne forte ibi sint illa tria, fides, spes, charitas: major autem horum charitas. Pone ergo tria, panem, piscem, ovum: major horum panis. Ideo bene panem intelligimus in his tribus charitatem. Propterea pani lapidem opposuit, quia duritia contraria est charitati. Piscem fidem intelligimus. Dixit quidam sanctus, et nos dicere delectat: Piscis bonus, pia est fides. Vivit inter fluctus, nec frangitur aut solvitur fluctibus. Vivit inter tentationes tempestatesque hujus saeculi, pia fides: saevit mundus, et integra est. Tantum contrarium fidei serpentem illum observa. In fide enim desponsata est illa, cui dicitur in Canticis canticorum: Veni de Libano, sponsa mea, veniens et pertransiens ab initio fidei . Ideo et desponsata, quia desponsationis initium fides est. Promittitur enim ab sponso aliquid, et promissa fide detinetur. Opposuit autem
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uertere : Tcipsis amaritudinib deipsis tribulationib: murmuras & dicis : Ecce pereunt om̃ã xp̃ia¬
at᷑nus : Sicredidero ex mortalifiã ȩtnus : quid stripis omunde in mundo quid strepis : quid a uesbere
conaris : Tenerruis perens quid faceressimaneres : quẽ non deciperesdulcis siamarꝰ aliñta m̃tiris:
Ergo si habrospẽ. siteneospẽ : ouũ meũ nẽ abscorpione ꝑcussũ : Benedicã dnm̃ in om̃i tẽpore : semꝑ laus
eius inore meo: Felix sit munđ euestatur munđ. benidicã dño q fec̃ mundũ benedicã prorsus : Sđm
carnẽ benesit scđm carnẽ malesit : benedicã dño momĩ tẽpore. semplaus eiꝰeiore meo: Nãsibene dica¬
quindobene r̃ & blas phrmo quando maleũ suscepis corpions acultũ qpunc ł retrore spexi qđ &b sit

Expanded text:
convertere. De ipsis amaritudinibus, de ipsis tribulationibus murmuras, et dicis: Ecce pereunt omnia christiaconvertere. De ipsis amaritudinibus, de ipsis tribulationibus murmuras, et dicis: Ecce pereunt omnia christias. Aeterna promisit aeternus: si credidero, ex mortali fiam aeternus. Quid strepis, o munde immunde? quid strepis? Quid avertere conaris? Tenere vis periens: quid faceres, si maneres? Quem non deciperes dulcis, si amarus alimenta mentiris? Ego si habeo spem, si teneo spem, ovum meum non est ab scorpione percussum. Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo . Felix sit mundus, evertatur mundus: Benedicam Dominum, qui fecit mundum. Benedicam prorsus. Secundum carnem bene sit, secundum carnquando bene est, et blasphemo quando male est; suscepi scorpionis aculeum, compunctus retro respexi; quod absit
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ut prudentes condira exenplo: Apłs pulis d bacspe ita loquit᷑. Speenĩ saluifac li sumus: Speseut
ne tecbũ est: Noniuidet᷑: quioperit : Cum pacuentia expectetur: fer uescat utuurscat : intende
ixtende nanterora obluiscere p̃tirita: Que enĩudent : temporaliasunt: Nonris pieuentis inquit¬
quȩniuidentur extende spe expectasustine. noliritrorespicere. Ouotuo scor piũ time : Vide quia
decuidapcutit : quã retro lubos: Nergo scorpius pimat ouũtiũ nunđ iste spt̃ tuã utitadicã uemeno
eo contrario quo c̃trario: Quantatibi loquit᷑ munđ quanta pose dorsũ strepit ut retro respitiasidẽ
ut inreb p̃sentib nec p̃sentib: nenĩ dicenda sunt p̃sentia nũ ꝗstantia spẽ tuã ponas & habeo qđ ꝓ¬
misi txp̃o & nondũ dedit sed quia fidelis ẽ dabit auertas animũtuũ & udis requescere in mundo
doñ ẽ fallax & deipsis amaritudinib: conat᷑ munđ auerterete ab eo qđ intendis interiora & ritro

Expanded text:
et ne tectum est: non videtur, quia operitur: cum patientia exspectetur; fervescat, ut viviscat. Intende, extendere in anteriora, obliviscere praeterita. Quae enim videntur, temporalia suntquae non videntur, extende spem: exspecta, sustine. Noli retro respicere. Ovo tuo scorpium time. Vide quia de cauda percutit, quam retro habet. Non ergo scorpius perimat ovum tuum, mundus iste spem tuam, ut ita dicam, veneno eo contrario, quo retrario. Quanta tibi loquitur mundus, quanta post dorsum strepit, ut retro respicias: id est, ut in rebus praesentibus nec praesentibus; non enim dicenda sunt praesentia nunquam stantia spem tuaistus et nondum dedit, sed quia fidelis est dabit, avertas animum tuum, et velis requiescere in mundo dinibus conatur mundus avertere ab eo quod intendis in anteriora, et retro