comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bilis in portis uir eius. Uir
mȩ fidelis dñs: quia uideba¬
tur ignobilis. cum ante tri¬
bunal presidis staret iudi¬
candus. cum probra. fla¬
gella. sputa. crucem. mor¬
temq susciperet: sed nobilis
apparebit cum uenerit iu¬
dicaturus orbem in ȩquita¬
te. & om̃s angłi cum eo: &
tunc congregabunt᷑ ante
eum om̃s gentes. Quando
sederit cum senatorib trȩ.
Ipse enim qui nune contẽp¬
nendus putatur a multis
paganis uidelicet iudeis.
hereticis. siue praue uiuen¬
tibus xꝑianis. ubi seculi fi¬
nis affuerit. ubi ingressum
patriȩ cȩlestis apperuerit.
electis cunctis apparebit no¬
bilis ac sublimis sedens eum
senatorib terrȩ. illis uide¬
licet quib ipse promitcit
dicens. Amen dico uobis:
quia uos qui secuti estis me
in regeneratione cũ sederit
filius hominis in sede maie
statis suȩ. sedebitis & uos suꝑ
sedes duodecim. iudicantes
duodecim tribus isrł. Sin¬
donem fecit. & uendidit. In
linteo sindonis subtilis in¬

Expanded text:
bilis in portis vir ejus. Vir bilis in portis vir ejus. Vir mae fidelis Dominus est, qui videbatur ignobilis, cum ante tribunal praesidis staret judicandus, cum probra, flagella, sputa, crucem, mortemque susciperet, sed nobilis apparebit cum venerit judicaturus orbem in aequitate, et omnes angeli cum eo, et tunc congregabuntur ante eum omnes gentes . Quando sederit cum senatoribus terrae. Ipse enim qui nunc contemnendus putatur a multis, paganis videlicet, Judaeis, haereticis, sive prave viventibus Christianis, ubi saeculi finis adfuerit, ubi ingressum patriae coelestis aperuerit, electis cunctis patebit, nobilis et sublimis, sedens cum senatoribus terrae, illis videlicet, quibus ipse promittit dicens: Amen dico vobis, quia vos qui secuti estis me, in regeneratione, cum sederit filius hominatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel . Sindonem fecit et vendidit. In linteo sindonis subtilis in
Abbreviated transcription (Latin):
quia promissionem habent
uitȩ presentis & futurȩ : nẽ
in peregrinatione tempora¬
li aduiti. tunc in patria ꝑpe¬
tua ubi semꝑ felices uiuant
gr̃a diuina alleuati. Stra¬
gulatam uestem fecit sibi.
Stragulata uestis quȩ uari¬
ante textura solet firmissima
confici: fortia ȩccłȩ suȩ opera
& diuersa uirtutum eius or¬
nament significat. De quib
psalmista in laude summi
regis cecinit dicens. Asstitit
regina a dextris tuis in uesti¬
tu deaurato: circumdata
uarietate. Byssus & purpura
indumentũ eius. Byssus
in castitate purȩ conuer¬
sationis: purpura in effu¬
sione preciosi sanguinis.
H inc enim pulchre dietũ
est a patribus. quia sancta
ȩccła electorum florib uer¬
nans. in pace habet lilia:
in bello rosas. Bysso ergo
induitur ȩccła. cũ castigat̃s
corpora sũa electi & seruitu¬
ti subicunt: purpura enͣ
eandem continentiam non
ob fauorem uulgi. sed pro
acquirenda beatitudine re¬
gni ꝑhennis exercent. No¬

Expanded text:
quia promissionem habent quia promissionem habent vitae praesentis et futurae. Nunc in peregrinatione temporali adjuti, tunc in patria perpetua, ubi semper felices vivant gratia divina allevati. Stragulatam vestem fecit sibi. Stragulata vestis quae variante textura solet firmissima confici, fortia ecclesiae opera et diversa virtutum ornamenta significat. De quibus Psalmista in laudem summi regis cecinit dicens: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate . Byssus et purpura indumentum ejus. Byssus in castitate purae conversationis, purpura in effusione pretiosi sanguinis. Hinc enim pulchre dictum est a patribus, quia sancta ecclesia electorum floribus vernans in pace habet lilia, in bello rosas. Bysso ergo induitur ecclesia, cum castigant corpora sua electi, et servituti subjiciunt, purpura cum eamdem continentiam non ob favorem vulgi, sed pro acquirenda beatitudine regni perennis exercent. No
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc & de oꝑibus elemosina¬
rum quȩ generalit᷑ fiunt
in pauperes accipi potest:
sed melius de uerbo dĩ quod
indumentũ salutis animab
confert intelligit᷑. Aperuit
ministerium fidĩ ignoranti¬
bus ꝑ operarios ueritatis re¬
uelauit. Palmas extendit ad
indignas nationes disꝑsit.¬
N on timebit domui suȩ a
frigoribus niuis. Erigora
niuis. corda sunt reꝓborum¬
ꝑfidiȩ suȩ torpore rigentia:
quib habundat iniquitas.
& refrigescit karitas. Non
timebit ergo ȩccła domui suȩ
a frigorib niuis: quia dño
pollicente credit. quia portȩ
inferi nͣ preualebunt aduer¬
sus eam. O m̃s enim dome¬
stici eius uestiti duplicibus.
Uestiti sapientia ad repel¬
lendas hereticorum doctrinas.
uestiti patientia ad toleran¬
das prauorũ hostium pugnas.
Siue induti sunt domestici
ȩccłȩ duplici ueste. una meri¬
tis . altera oꝑis. id est fidei
& operationis & sacramentis
uidelicet sui redemptoris im¬
buti. & informati exemplis uel
certe uestiti sunt duplicibus.

Expanded text:
c de operibus eleemosynarum quae generaliter fiunt in pauperes accipi potest. Sed melius de verbo Dei, quod indumentum salutis animabus confert, intelligitur. Aperuit mysteria fidei ignorantibus per operarios veritatis revelavit; palmas extendit ad indigenas nationes dispersit.Non timebit domui suae a frigoribus nivis, etc. Frigora niperfidiae suae corpore rigentia, quibus abundat iniquitas, et refrigescit charitas. Non timebit ergo ecclesia domui suae a frigoribus nivis, quia domino pollicente credit, quia portae inferni non praevalebunt adversus eam . Omnes enim domestici ejus vestiti duplicibus. Vestiti sapientia ad repellendas haereticorum doctrinas. Vestiti sapientia ad tolerandas pravorum hostium pugnas. Sive induti sunt domestici ecclesiae duplici veste, una operis, altera mentis, id est, fidei et operationis, et sacramentis videlicet sui redemptoris imbuti, et informati exemplis, vel certe vestiti sunt duplicibus,
Abbreviated transcription (Latin):
quia presciuit nos ds̃ futu¬
ros bonos: non se ipsum nos
facturum bonos. Non hoc
dicit. qui dicit. non uos me
elegistis: qm̃ si propterea
nos elegisset. quia bonos fu¬
turos ẽẽ prȩscierat: simul
etiam prescisset quod eum
nos fuissemus prius electu¬

Expanded text:
quia praescivit nos Deus futuquia praescivit nos Deus futuros bonos, non seipsum nos facturum bonos. Non hoc dicit, qui dicit, « Non vos me elegistis; » quoniam si propterea nos elegisset, quia bonos futuros esse praesciverat, simul etiam praescisset quod eum nos fuissemus prius electu
Abbreviated transcription (Latin):
ter est quod exterior homo
nrͣ. id est corpus adhuc cor¬
rumpitur : interior autẽ id
est anima iam renouatur de
die in diem. Itaq sicut in¬
mortalitatem carnis & salu¬
tem animarũ futuram expe¬
ctamus. quamuis iam pig¬
nore accepto salui facti ẽe¬
dicamur: ita om̃ium noti¬
tiam quȩcumq unigenitus
audiuit a patre futuram
sperare debemus: quamuis
iam se hoc fecisse dixerit
xꝑc. Non uos me elegistis
inquit: sed ego elegi uos. Hȩc
est illa ineffabilis gr̃a. Quid
enim eramus quando xp̃m
non elegeramus: & ideo nͣ
diligebamus : Nam qui
non eum elegit. quomodo
diligit:
uid ergo eramus. nisi
iniqui & perditis Neq eniͣ
iam credideramus in eum.
ut eligeret nos. Nam si iaͣ
credentes elegit: electos ele¬
git. Cur ergo diceret non
uos me elegistis: nisi quia
miscđa eius preuenit nos:
Hic certe uacat uana illoꝵ.
rationatio: qui prescientiã
dĩ defendunt contra gr̃am
d̃i : & ideo nos dicunt electos
ante mundi constitutionẽ.

Expanded text:
terest, quod exterior noster terest, quod exterior noster homo, id est corpus, adhuc corrumpitur; interior autem, id est anima, jam renovatur de die in diem . Itaque sicut immortalitatem carnis et salutem animarum futuram exspectamus, quamvis jam pignore accepto salvi facti edicamur, ita omnium notitiam quaecunque Unigenitus audivit a Patre, futuram sperare debemus, quamvis jam se hoc fecisse dixerit Christus. Non vos me elegistis, inquit, sed ego elegi vos. Hest illa ineffabilis gratia. Quid enim eramus quando Christum nondum elegeramus, et ideo non diligebamus? Nam qui eum non elegit, quomodo diligit? uid ergo eramus, nisi iniqui et perditi? Neque enim jam credideramus in eum, ut eligeret nos. Nam si jam credentes elegit, electos elegit. Cur ergo diceret: « Non vos me elegistis, » nisi quia: « Misericordia ejus praevenit nos? » Hic certe vacat vana illorum ratiocinatio, qui praescientiam Dei defendunt contra gratiam Dei, et ideo dicunt nos electos ante mundi constitutionem ,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & ego cognitus sum:
& nunc ꝑ speculum in eni¬
ad faciem. N am & ipse
apłs saluos nos dicit factos
ꝑ lauachrum regeneratio¬
nis: qui tam̃ alio loco. spe
inquit salui facti sumus.
Spes autẽ quȩ uidetur: nͣ
est spes. Quod enĩ uidet
quis. quid sperat: Si au¬
tem quod non uidemꝰ spe¬
ramus : ꝑ patientiam ex¬
modo inquit ñ uidentes
creditis : quẽ cum uideritis
exultabitis gaudio inenar¬
rabili & honorato. ꝑcipi¬
entes mercedem fidei salu¬
tem animarum ur̃arum.
Si ergo nunc tempus est
fidei. salus autẽ animarũ
merces est fidi: quis dubi¬
tet in fide quȩ ꝑ dilectionẽ
oꝑatur ꝑ agendum diẽ atq
in fine fidei recipiendam ẽẽ
mercedem: ñ solum redemp¬
tionem corporis nr̃i de qua
dicit apłs paulus. uerum
etiam salutem animarum
nrͣarum de qua dicit apl̃s
petrus : Utriusq enim
rei felicitas: isto tempore
atq in ista mortalitate in
spe potius habetur. quam
re tenetur. Uerum hoc in¬

Expanded text:
sicut et cognitus sum; sicut et cognitus sum; et nunc per speculum in aeniad faciem . Nam et ipse Apostolus salvos nos dicit factos per lavacrum regenerationis , qui tamen alio loco: Spe, inquit, salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exsmodo, inquit, non videntes creditis; quem cum videritis, exsultabitis gaudio inenarrabili et honorato, percipientes mercedem fidei, salutem animarum vestrarum . Si ergo nunc tempus est fidei, salus autem animarum merces est fidei; quis dubitet in fide, quae per dilectionem operatur , peragendum diem, atque in fine dici recipiendam esse mercedem, non solum redemptionem corporis nostri, de qua dicit apostolus Paulus ; verum etiam salutem animarum nostrarum, de qua dicit Apostolus Petrus? Utriusque enim rei felicitas isto tempore atque in hac mortalitate in spe potius habetur, quam in re tenetur. Verum hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
uit unigenitus filius: quan¬
do ne hoc quidem quisquam
capit. quomodo audiat a pa¬
tre ullũ uerbum: cũ ipse sit
patris unicũ uerbum : Qͥd
quod aliquanto post. in hoc
ipso tam̃ sermone quẽ post
cęnam ante passionem ad di¬
scipulos habuit. multa in¬
quit habeo uobis dicere: sed
non potestis portare modo:
Quo igitur pacto intellectu¬
ri sumus omĩa eum nota fe¬
cisse discipłis quȩcũq audi¬
uit ã patre: cum propterea
quȩdam multa ñ dicat. quia
scit eos modo portare nͣ posse:
Sed nimirum quod facturus
est fecisse se dicit: quia ea quȩ
futura sunt fecit.
meos. nec ait fossuri sunt. ue¬
lut prȩterita dicens. & ea ta¬
men futura prȩdicens: ita &
hoc loco ait omĩa se nota fe¬
cisse discipulis. quȩ se nouit
nota ẽẽ facturum. in illa ple¬
nitudine scientiȩ de qua di¬
cit apłs. Cum autẽ uenerit
quod ꝑfectum est: quod ex
parte est euacuabitur. Ibi
quippe dicit. Nunc scio ex
parte tunc autẽ cognoscã

Expanded text:
vit unigenitus Filius; quanvit unigenitus Filius; quando ne hoc quidem quisquam capit, quomodo a Patre audiat ullum verbum, cum ipse sit Patris unicum Verbum? Quid, quod aliquanto post, in hoc ipso tamen sermone, quem post coenam ante passionem ad discipulos habuit, Multa, inquit, habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo ? Quo igitur pacto intellecturi sumus omnia eum nota fecisse discipulis, quaecumque audivit a Patre, cum propterea quaedam multa non dicat, quia scit eos modo portare non posse? Sed nimirum quod facturus est, fecisse se dicit, qui ea quae futura sunt fecit .meos ; nec ait, fossuri sunt; velut praeterita dicens, et ea tamen futura praedicens: ita et hoc loco ait omnia se nota fecisse discipulis, quae se novit nota esse facturum in illa plenitudine scientiae, de qua dicit Apostolus, Cum autem venerit quod perfectum est, quod ex parte est evacuabitur. Ibi quippe dicit: Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam
Abbreviated transcription (Latin):
in domo in ȩtͣnum.
Ut autem tales serui ñ serui
simus: dñm facere sciamus
Hoc seruus ille nescit: qui
nescit quid faciat dñs eius
Et cum aliquid boni facit:
sic extollitur quasi hoc ipse
faciat. non dominus eius. Et
gloriatus in se non in dño
gloriatur : cum se ipse dece¬
perit. quia sic gloriat᷑ quasi
non acceperit. N os autem
N on solum enĩ homines: ue¬
rum etiam iustos ipse facit
nos: & nͣ ipsi nos. Et ut hoc
sciamus: quis nisi ipse facit:
N on enim sꝑm huiꝰ mundi
accepimus. sed sp̃m qui est
ex do: ut sciamus quȩ a do
donata sunt nobis. Ab ipso
quicquid boni est. donatur.
Ergo quia & hoc bonum est.
ab ipso utiq donatur. ut scia¬
tur ã quo bonum om̃e donet᷑:
ut omnino de omnib bonis
qui gloriatur in dño gloriet᷑.
dñs. Uos autẽ dixi amicos: qͥa
omĩa quęcumq audiui a pa¬
tre meo nota feci uob̾. Quis
enim audeat affirmare uel
credere ullũ hominem scire
omĩa quęcũq ã patre audi¬

Expanded text:
in domo in aeternum. in domo in aeternum. Ut autem tales servi non servi simus, dominum facere scimus. Hoc servus ille nescit, qui nescit quid faciat dominus ejus: et cum aliquid boni facit, sic extollitur quasi hoc ipse faciat, non dominus ejus; et gloriatur in se, non in Domino gloriatur, cum se ipse deceperit, quia sic gloriatur quasi non acceperit. Nos autem, Non solum enim homines, verum etiam justos ipse facit nos, et non ipsi nos. Ut hoc sciamus, quis nisi ipse facit? Non enim spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Ab ipso quidquid boni est, donatur. Ergo quia et hoc bonum est, ab ipso utique donatur ut sciatur a quo bonum omne donetur; ut omnino de omnibus bonis, qui gloriatur, in Domino glorietur ur, Vos autem dixi aomnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quis enim audeat affirmare vel credere ullum hominum scire omnia quaecumque a Patre audi
Abbreviated transcription (Latin):
mittit: est etiam seruus si¬
mul foras cum ipso timore
mittendus. Utrumq enĩ
iunxit apłs: hoc est & serui¬
tutem & timorem. dicendo.
Non enim accepistis sꝑm ser¬
uitutis iterũ in timore. Ad
hanc seruitutem seruum ꝑ¬
tinentem. intuebat᷑ & dñs
dicens. Iam ñ dico uos ser¬
uos: quia seruus nescit quid
faciat dominus eius: ñ ille
utiq seruus ad timorẽ ꝑti¬
nens castum. cui dicit᷑. euge
bone serue intra in gaudiuĩ
dñi tui: sed ille seruus ꝑti¬
nens ad timorẽ foras ã kari¬
tate mittendus. de quo ali¬
bi dicit. Seruus ñ manet in
domo in ȩternum: filius au¬
tem manet in ȩt̃num. Qm̃
itaq dedit nobis potestatem
filios d̃i fieri. ut non serui
sed filii simus. ut miro quo¬
dam & ineffabili sed tamen
uero modo serui ñ serui esse
possimus. serui scilicet timo¬
re casto ad quem pertinet ser¬
uus intrans in domini sui
gaudium: non serui autem
timorem foras mittendo. ad
quẽ ꝑtinet seruus nͣ manens

Expanded text:
mittit, est etiam servitus simittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda. Utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem ad servum pertinentem intuebatur et Dominus dicens: Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Non ille utique servus ad timorem pertinens castum, cui dicitur: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui ; sed ille servus pertinens ad timorem foras a charitate mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet in domo in aeternum; filius autem manet in aeternum . Quoniam itaque dedit nobis potestatem filios Dei fieri , ut non servi, sed filii simus: miro quodam et ineffabili, sed tamen vero modo, servi, non servi esse possumus. Servi scilicet timore casto, ad quem pertinet servus intrans in domini sui gaudium; non servi autem, timorem foras mittendo, ad quem pertinet servus non manens
Abbreviated transcription (Latin):
mus nisi prȩcepta dñi feceri¬
mus: quomodo prȩcepta fa¬
ciendo serui ñ erimus: Si
seruus non ero prȩcepta faci¬
endo. & nisi prȩcepta fecero
seruire nͣ potero: ergo serui.¬
endo seruus non ero. Intel¬
ligamus fr̃s. intelligamus.
Et hoc in nobis dñs faciat ut
intelligamus: faciat etiam
ut intellecta faciamus.
Hoc autem si scimus. ꝓfecto
scimus quod facit dñs. quia¬
nos ipsos tales non facit nisi
dñs : & ꝑ hoc ad eius amici¬
tiam ꝑtinemus. Sicut enim
duo sunt timores qui faciunt
duo genera timentium: sic
duȩ sunt seruitutes quȩ faci¬
unt duo genera seruorum.
Est timor quẽ ꝑfecta kari¬
tas foras mittit : & est alius
timor castus. ꝑmanens in se¬
culum scłi. Illum timorem
qui ñ est in karitate. atten¬
debat apłs cũ dicebat. Non
enim accepistis sꝑm seruitutis
iterum in timore. Illum au
tem timorẽ castum atten¬
debat. cum dicebat. Noli al¬
tum sapere: sed time. In illo
timore quem foras karitas

Expanded text:
mus, nisi praecepta Domini fecerimus, nisi praecepta Domini fecerimus, quomodo praecepta faciendo servi non erimus? Si servus non ero praecepta faciendo, et nisi praecepta fecero, servire non potero; ergo serviendo servus non ero. 3. Intelligamus, fratres, intelligamus, et hoc in nobis Dominus faciat ut intelligamus, faciat etiam ut intellecta faciamus. Hoc autem si scimus, profecto scimus quod facit Dominus, quianos ipsos tales non facit nisi Dominus, et per hoc ad ejus amicitiam pertinemus. Sicut enim duo sunt timores, qui faciunt duo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit , et est alius timor castus permanens in saeculum saeculi . Illum timorem qui non est in charitate, attendebat Apostolus, cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis itertem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras charitas
Abbreviated transcription (Latin):
amicum. ẽẽ seruũ bonum.
cum dicat. iam nͣ dico uos
seruos: quia seruus nescit
quid faciat dominus eius:
Ita nomen constituit ami¬
ei: ut auferat serui: ñ ut
in uno utrumq maneat:
sed ut alterũ altero dece¬
dente suecedat. Quid ẽ hocͤ
Itane cum precepta dñi feceri-¬
mus serui non erimꝰ. Itane tẽ ser-¬
ui ñ erimꝰ: quando boni serui
fuerimus Et quis potest¬
contradicere ueritati. quȩ
ait: iam non dicam uos ser¬
uos : Et cur hoc dixerit do¬
cet: quia seruus inqͥt nescit.
quid faciat dñs eius. Num¬
quidnam seruo suo bono &
probato. dominus eius non
etiam sua secreta committit:
Quid est gͦ quod ait. seruus
nescit quid faciat dominus
eius: Uerum est nescit
quid faciat. Numquid ne¬
scit etiam quid prȩcipiat:
N am & si hoc nescit: quomͦ
seruit: A ut quomodo ser¬
uus est: qui ñ seruit : Et ta¬
men ipse dñs loquitur. Uos
amici mei estis: si feceritisquȩ
ego prȩcipio uobis. Iam non
dico uos seruos. O rem mira¬
bilem. Cum seruire ñ possu¬

Expanded text:
cum esse servum bonum, cum dicat, Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus? Ita nomen constituit amici, ut auferat servi; non ut in uno utrumque maneat, sed ut alterum altero decedente succedat. Quid est hoc? Itane cum praecepta Domini fecerimus, servi non erimus? Itane tunc servi non erimus, quando boni servi fuerimus? Et quis contradicere potest veritati quae ait, Jam non dico vos servos? Et cur hoc dixerit, docet: Quia servus, inquit, nescit quid faciat dominus ejus. Numquidnam servo bono et probato dominus ejus non etiam secreta sua committit? Quid est ergo quod ait, Servus nescit quid faciat dominus ejus? Verum, esto, nescit quid faciat; numquid nescit etiam quid praecipiat? Nam et si hoc nescit, quomodo servit? Aut quomodo servus est, qui non servit? Et tamen Dominus loquitur, Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Jam non dico vos servos. O rem mirabilem! Cum servire non possi
Abbreviated transcription (Latin):
pro amicis suis: uos inquit
amici mei estis. si feceritis
quȩ ego precipio uobis. Ma¬
gna dignatio. Cum seruus
bonus esse non possit. nisi p̃¬
cepta dñi sui fecerit: hinc
amicos suos uoluit intelligi.
unde boni serui possunt p̾ro¬
bari. Sed ut dixi. ista digna¬
tio est: ut dñs quos nouit ser¬
uos suos. diceret amicos suos.
N am ut sciatis ad serui of¬
ficium ꝑtinere precepta sui
dñi facere: alio loco seruos
ergo dicitis inquit dñe: ius¬
sa faciendo. quid dicatis
ostendite. Nonne seruo obȩ¬
dienti ipse dieturus est.
euge serue bone. qm̃ in pau¬
cis fiusti fidelis: suꝑ multa
te constituam. intra in gau¬
dium dñi tui: ꝑotest igit᷑

Expanded text:
pro amicis suis: Vos, inquit, pro amicis suis: Vos, inquit, amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Magna dbonus esse non possit nisi praecepta Domini sui fecerit, hinc amicos suos voluit intelligi, unde boni servi possunt probari. Sed, ut dixi, ista dignatio est, ut Dominus quos novit servos suos, dignetur dicere amicos suos. Nam ut sciatis ad servorum officium pertinere praecepta sui Domini facere, alio loco servos ergo dicitis, inquit, Domine, jussa faciendo quid dicatis ostendite. Nonne servo obedienti ipse dicturus est: Euge, serve bone, quoniam in paucis fidelis fuisti, super multa te constituam: intra in gaudium Domini tui ? Potest igitur
Abbreviated transcription (Latin):
res ẽẽ possimus. si pro illo
usq ad sanguinẽ martyri¬
um duxerimus. Ille potesta¬
tem habuit ponendi animã
suam. & iterum sumendi eã:
nos autẽ nec quantum uo¬
lumus uiuimus. & morim᷑
etiam si nolumus. Ille mo¬
riens mox in se occidit &¬
mortem: nos eius morte libe¬
ramur a morte. Illius caro
non uidit corruptionẽ: nr̃a
post corruptionem in fine
scłi ꝑ illum induetur incor¬
ruptionem. Ille nobis non
indiguit ut nos saluos face¬
ret: nos sine illo nichil pos¬
sumus facere. Ille se nobis¬
mus ergo inuicem sicut &
xꝑc dilexit nos: & tradidit
semet ipsum pro nobis. Ma¬
iorem quippe hac dilectio¬
nem nemo habet: quam ut
animã suam ponat quis
pro amicis suis. Eumq sic
imitemur pia obȩdientia:
ut ei nos comparare nulla
prȩsumamus audacia.
Cũ dñs iħe cõmendasset kari¬
tatem quã exhibuit nobis
moriendo pro nobis. atq
dixisset. maiorem hac dile¬
ctionem nemo habet ut
animam suam ponat quis

Expanded text:
res esse possimus, si pro illo res esse possimus, si pro illo usque ad sanguinem martyrium duxerimus. Ille potestatem habuit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam ; nos autem nec quantum volumus vivimus, et morimur etiamsi nolumus: ille moriens mox in se occidit mortem; nos in ejus morte liberamur a morte: illius caro non vidit corruptionem ; nostra post corruptionem, in fine saeculi per illum induetur incorruptionem: ille nobis non indiguit ut nos salvos faceret; nos sine illo nihil possumus facere: ille se nobismus ergo invicem, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis . Majorem quippe hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Eumque sic imitemur pia obedientia, ut ei nos comparare nulla praesumamus audacia.us Jesus commendasset charitatem quam exhibuit nobis moriendo pro nobis, atque dixisset, Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis
Abbreviated transcription (Latin):
derare & intelligere quȩ ap¬
ponuntur tibi: nisi digne
tantam grãm cogitare:
Et quid est sic mittere ma¬
num ut scias quia talia opor¬
tet te preparare: nisi quod
iam dixi quia sicut pro no¬
bis xꝑc animã suam posuit.
sic & nos debemus animas
pro fratrib ponere: S icut
enim ait etiam apłs petrus:
hoc est talia prȩparare. Hoc
beati martyres ardenti di¬
lectione fecerunt: quorum
si non inanit̾ memorias ce¬
lebramus. atq in conuiuo
quo & ipsi saturati sunt ad
mensam dñi accedimꝰ: opor¬
tet ut quem admodũ ipsi. ta
lia prȩparemus. Ido quip¬
pe ad ipsam mensam non
sic eos commemoramꝰ. quem¬
admodũ alios qui in pace
requiescunt. ut etiam pro
illis oremꝰ: sed magis ipsi ꝓ
nobis. ut eorum uestigiis he¬
reamus: quia impleuerunt
ipsi karitatem. qua dñs di¬
xit ẽẽ non posse maiorem.
Talia enim suis frͣib exhi¬
buerunt: qualia de dñi
mensa pariter acceperunt.
Neq hoc ita dictum sit:
quasi propt̾ea dño xꝑo pa¬

Expanded text:
derare et intelligere quae apponuntur tibi, nisi digne tantam gratiam cogitare? Et quid est sic mittere manum, ut scias quia talia te oportet praeparare, nisi quod jam dixi, quia sicut pro nobis Christus animam suam posuit, sic et nos debemus animas pro fratribus ponere? Sicut enim ait etiam apostolus PetHoc est talia praeparare. Hoc beati martyres ardenti dilectione fecerunt: quorum si non inaniter memorias celebramus, atque in convivio quo et ipsi saturati sunt, ad mensam Domini accedimus, oportet, ut quemadmodum ipsi, et nos talia praeparemus. Ideo quippe ad ipsam mensam non sic eos commemoramus, quemadmodum alios qui in pace requiescunt, ut etiam pro eis oremus, sed magis ut ipsi pro nobis, ut eorum vestigiis adhaereamus; quia impleverunt ipsi charitatem qua Dominus dixit non posse esse majorem. Talia enim suis fratribus exhibuerunt, qualia de Domini mensa pariter acceperunt. 2. Neque hoc ita dictum sit, quasi propterea Domino Christo pa
Abbreviated transcription (Latin):
lis ob certaminũ uictoriam
coronatur. illic confessorũ
turba lȩtatur. sed & illorũ
remuneratio censetur. qui
precepta dominica seruan¬
tes. ad cęlestes thesauros ter¬
rena patrimonia transtule¬
runt. Ad hos dilectissimi
auida cupiditate properemꝰ:
ut cum his cito esse & cito
ad xꝑm uenire nos contin¬
gat: eumꝙ huius itineris
ducem habeamus. salutis
auctorem. lucis principẽ.
lȩticiȩ largitorẽ. qui uiuit

Expanded text:
lis ob certaminum victoriam lis ob certaminum victoriam coronatur; illic clarissima vtudo laudatur. Ibi et illorum remuneratio censetur, qui praecepta dominica servantes, ad coelestes thesauros terrena patrimonia transtulerunt. Ad hos, dilectissimi, avida cupiditate properemus; ut cum his cito esse, et cito ad Christum venire contingat, eumque hujus itineris ducem habeamus, salutis auctorem, lucis principem, laetitiae largitorem: qui vivit
Abbreviated transcription (Latin):
borantibus. miscdiam in fo¬
uendis pauperibus. in defen¬
denda ueritate constantiam.
in disciplinȩ sȩueritate cen¬
suram. ne aliquid ad exem¬
plum bonoꝵ factorũ desit
querunt. ut illorum semitis
inherentes sequerem᷑ & gau¬
dia. patriam quoꝙ nr̃am
paradisum cũ illis compute¬
mus. Parentes patriarchas
habere iam cępimus. Quid
ñ properamus & currimus:
ut patriam nr̃am uidere &
parentes salutare possimus.
Magnus nos illic carorum
numerus expectat: parentũ.
fr̃m. filiorum. frequens nos
& copiosa turba desiderat.
iam de sua incolumitate se¬
cura. adhuc de nr̃a salute
sollicita. Ad eorum comple¬
xum & conspectum uenire.
quanta & illis & nobis in cõ¬
mune lȩticia est: qualis illic
cȩlestium uoluntas. con¬
seruoꝵͦ societatem expectan¬
tium. quã summa & ꝑpetua
felicitas: Illic apłorum
gloriosus chorus: illic pro¬
phetarum exultantium nu¬
merus insignis. illic marty¬
rum populus innumerabi¬

Expanded text:
borantibus, misericordiam in foborantibus, misericordiam in fovendis pauperibus, in defendenda veritate constantiam, in disciplinae severitate censuram; ne aliquid ad exemplum bonorum factorum desit querunt; ut illorum semitis inhaerentes, sequeremur ad gaudia. Patriam quoque nostram paradisum cum illis computemus. Parentes Patriarchas jam habere coepimus: utquid non properamus et currimus, ut patriam nostram videre, et parentes salutare possimus? Magnus illic nos charorum numerus exspectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat, jam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. Ad eorum complexum et conspectum venire, quanta illis et nobis in commune laetitia est! Qualis illic coelestium voluptas conservorum societatem exspectantium! quam summa et perpetua felicitas! Illic Apostolorum gloriosus chorus, illic Prophetarum exsultantium numerus insignis. Ibi martyrum populus innumerabi
Abbreviated transcription (Latin):
celeres in hoc operis agone cur¬
rentes dies nos ultimus inuene
mium deerit remunerator.
Qui coronã in ꝑsecutione pur¬
puream pro passione dona¬
uit : & ipse in pace uincentib
pro iusticiȩ meritis dabit &¬
candidam. Nam nec abrahã.
nec isaac. nec iacob occisi st̃:
& tamen fidi & iusticie meri¬
tis honorati. int̾ patriarchas
primi esse meruerunt: ad
quorũ congregatur conuiui¬
um. quisquis fidelis & iustuᷤ
& laudabilis inuenitur. Me¬
mores ẽẽ debemius uoluntatẽ
ñ nr̃am sed di facere debere:
quia qui fecerit eius uolun¬
tatem manet in ȩternum.
quomodo & ille manet in
ȩternũ. Qua propt̃ karissi¬
mi mente integra. fide fir¬
ma. uirtute robusta. carita¬
te perfecta. parati ad ołn¬
nem uoluntatem di simus:
conseruantes fortiter domi¬
nica mandata. in simplici
tate innocentiam. in carita¬
te concordiam. modestiam
in humilitate. diligentiam
in amministratione. iugi¬
lantiam in adiuuandis la¬

Expanded text:
celeres, si in hoc operis agone curceleres, si in hoc operis agone currentes dies ultimus invenermium deerit remunerator. Qui coronam in persecutione purpuream pro passione donavit, ipse in pace viventibus pro justitiae meritis dabit et candidam. Nam nec Abraham, nec Isaac, nec Jacob occisi sunt; et tamen fidei et justitiae meritis honorati inter Patriarchas primi esse meruerunt: ad quorum congregatur convivium, quisquis fidelis et justus et laudabilis invenitur. Memores esse debemus voluntatem non nostram, sed Dei facere debere: quia qui fecerit ejus voluntatem, manet in aeternum, quomodo et ille manet in aeternum. Quapropter, charissimi, mente integra, fide firma, virtute robusta, charitate perfecta parati ad omnem voluntatem Dei simus, conservantes fortiter dominica mandata. In simplicitate servate innocentiam, in charitate concordiam, modestiam in humilitate, diligentiam in administratione, vigilantiam in adjuvandis la
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis uiuificatione repara¬
uit. denuo ad paradisum redu¬
cere & regna cȩlorum fide & ue¬
ritate suȩ̨ pollicitationis ape¬
erire: Hec hereant firmiter
sensib nr̃is: hec intelligantur
plena fide. hec toto corde dili¬
gantur. hȩc indesinentium ope¬
rum magnanimitate acqui¬
rantur. R es posita est in po¬
testate facientis: quia regnũ
cęlorum uim patitur. Res ista
o homo id est regnum cęleste:
aliud ñ quęrit precium. nisi
te ipsum.Tanti ualet: quan¬
.tum es. Tu te da. & habebis
illam. Quid turbaris de p̾cio:
Aꝑc semet ipsum tradidit. ut
acquireret te regnum dõ pa¬
tri. ita & tu teipsum da. ut
sis regnum eius: ac non regnet
peccatum in mortali tuo cor¬
pore. sed sꝑe in acquisitionem
uitȩ. Ad hanc igitur oꝑum
mam libent̃ ac prompte certe¬
mus: om̃s in agone iusticiae
dõ & xꝑo spectante curramꝰ.
& qui scło & mundo maiores
nulla seculi & mundi cupidita¬
te tardemus. Si expeditos. si

Expanded text:
sanguinis sui vivificatione reparasanguinis sui vivificatione reparavit; denuo ad paradisum reducere, regnum coelorum fide et veritate suae pollicitationis aperire. Haec haereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec corde toto diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Res posita est in potestate facientis, quia regnum coelorum vim patitur. Res ista, o homo, id est, regnum coeleste, aliud non quaerit pretium nisi te ipsum; tantum valet, quantum es tu; te da, et habebis illam. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te regnum Deo Patri, ita et tu teipsum da, ut sis regnum ejus, ac non regnet peccatum in mortali tuo corpore, sed spiritus in acquisitionem vitae. Ad hanc igitur operum mam. Libentmus, omnes in agone justitiae Deo et Christo spectante curramus: et qui saeculo et mundo majores nulla saeculi et mundi cupiditate tardemus. Si expeditos, si
Abbreviated transcription (Latin):
illa uirtus. illa gła. illa ma¬
gnificentia. illa maiestas. Ul¬
tra enĩ omnẽscõrum est
głam: ipsius in estimabilẽ
adipisci con spectum. &
splendore maiestatis eius irra¬
diari. Si enim cotidie oporte¬
ret nos tormenta perferre. si
ipsam gehennam paruo tem¬
pore tolerare ut xꝑm uidere
possimus in gła uenientẽ.
& scõrum eius numero sociari:
nonne erat dignũ pati om̃e
quod triste est. ut tanti boni
tante ꝙ głȩ participes habe¬
remur ⁊ Quȩ erit illa fr̃s ka¬
rissimi iuictorũ gła: quȩ gran¬
dis scorum lȩticia. cũ unaquȩq
facies fulgebit ut sol. cum or¬
dinib distinctis popłm suum
dñs in regno patris sui cȩpe¬
rit recensere. & meritis atq
operib singulorum prȩmia
promissa restituere. pro ter¬
renis cȩlestia. ꝓ tẽporalibus
sempiterna. pro modicis ma¬
gna prȩstare. adducere scõs in
uisionem paternę głȩ. & face¬
re in cȩlestib consedere. ut sit

Expanded text:
illa virtus, illa gloria, illa mailla virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem sanctorum est gloriam ipsius inaestimabilem adipisci conspectum, et splendore majestatis ejus irradiari. Sic enim quotidie oporteret nos tormenta perferre, sic ipsam gehennam parvo tempore tolerare, ut Christum videre possimus in gloria venientem, et sanctorum numero sociari. Nonne erat dignum pati omne quod triste est, ut tanti boni tantaeque gloriae participes haberemur? » Quae erit illa, fratres charissimi, justorum gloria, quam grandis sanctorum laetitia, cum unaquaeque facies fulgebit ut sol, cum ordinibus distinctis populum suum Dominus in regnum Patris sui coeperit recensere, et meritis atque operibus singulorum praemia promissa restituere; pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem paternae gloriae, et facere in coelestibus consedere, ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
nomina sunt scripta in libro
uitȩ. qui & lauerunt sto¬
las suas in sanguine agni:
& sunt ante sedem di. & ser¬
uiunt ei die ac nocte. Non
est senectus ibi. nec senectutiᷤ
miseria : dũ om̃s occurrunt
in uirum ꝑfectum. in mensu¬
ram ȩtatis plenitudinis. xꝑi.
Uerum suꝑ hȩc omĩa ẽ con
sociari angłorum. & archan¬
gelorum cętibus. thronis &
dominationibus. pͥncipatib
& potestatibus. omĩumꝙ ce¬
lestium suꝑnarum ꝙ uirtutũ
contuberniis ꝑfrui: & intueri
agmina scõrum splendidis si¬
derib micantia. patriarcha¬
rum fide fulgentia. propħa¬
rum spe lȩtantia. apłorum
in duodecim trib isrł orbem
iudicantia. martyrum purpu¬
reis uictoriȩ coronis lucentia.
uirginũ quoq choros canden¬
tia serta gestantes inspicere.
De rege autem qui horum
medius residet: dicere uox
nulla sufficiet. Effugit enĩ
omnẽ sermonem. atꝙ omẽm
sensum humanȩ mentis excedit
decus illud: illa pulchritudo.

Expanded text:
nomina scripta sunt in libro nomina scripta sunt in libro vitae, qui et laverunt stolas suas in sanguine Agni, et sunt ante sedem Dei, serviuntque ei die et nocte. Non est senectus ibi, nec senectutis miseria, dum omnes occurrunt in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Verumsociari angelorum et archangelorum coetibus, thronis etiam et dominationibus, principatibus et potestatibus, omniumque coelestium supernarum virtutum contuberniis perfrui, et intueri agmina sanctorum splendidis sideribus micantia, patriarcharum fide fulgentia, prophetarum spe laetantia, apostolorum in duodecim tribus Israel orbem judicantia, martyrum purpureis victoriae coronis lucentia, virginum quoque coruscantia serta gestantes inspicere. De rege autem, qui horum medius residet dicere, vox nulla sufficiet; effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo,
Abbreviated transcription (Latin):
mo ledit᷑. irascitur nemo. in
uidet nemo. cupiditas nul¬
la exardescit. nullũ cibi de¬
siderium. nulla honoris aut
nullus ibi diaboli metus. in¬
sidiȩ dȩmonũ nullȩ. terror
gehenne procul: Ibi mors
neꝙ corporis erit neꝙ ani¬
mȩ: sed immortalitatis mu¬
nere uita iocunda. Nulla
erit tunc usquã discordia:
sed cuncta consona. eunc ta
conuenientia: quia erit om̃i.¬
um scõrum una concordia.
quilla sunt omĩa. & quieta.
iugis splendor. ñ ille qui nẽ
est. sed tanto clarior. quan¬
to felicior: quia ciuitas ut
legitur illa non egebit lumi¬
ne solis: sed ds̃ omĩpotens il¬
luminabit eam. & lucerna
eius est agnus. ubi scĩ fulge¬
bunt ut stellȩ in perpetuas
tos. Qua propt̃ nox ibi nul¬
la. nullȩ tenebrȩ. concursus
nubium nullus. nec frigoris
ardoris ueasperitas ul¬
la: sed talis quȩdã erit
rerum temperies: quam
nec oculus uidit. nec auris
audiuit. nec in cor hominis
ascendit : nisi illorum qui ea

Expanded text:
mo laeditur, irascitur nemo, nemo mo laeditur, irascitur nemo, nemo invidet; cupiditas nulla exardescit, nullum cibi desiderium, nulla honoris pulsNullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul, mors neque corporis neque animae, sed immortalitatis munere vita jucunda. Nulla erit tunc usquam discordia; sed cuncta consona, cuncta convenientia; quia omnium Sanctorum una concordia: t, tranquilla sunt omnia et quieta. Jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clarior, quanto felicior; quia civitas illa, ut legitur, non egebit lumine solis, sed Dominus omnipotens illuminabit eam, et lucerna ejus est Agnus: ubi sancti fulgebunt ut stellae in perpetuas tos. Quapropter nox ibi nulla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris ardorisve asperitas ulla; sed talis quaedam erit rerum temperies, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , nisi illorum qui ea
Abbreviated transcription (Latin):
femine ueniunt. quȩ cum se¬
culo sexum quoꝙ uicerunt.¬
& geminata gła militiȩ uir¬
gines. cum pueris teneros
annos uirtutib transeuntes.
S ed & cȩtera fideliũ turba
aulȩ perpetuȩ regiam intra¬
uit: qui sinceritatem fidei
inconcussis preceptorũ cęle¬
stium disciplinis. unita pace
obseruauerunt. Ergo agite
nunc fr̃s. aggrediamur it̃
uite: reuertamur ad ciui.¬
tatem cȩlestem. in qua scri¬
pti sumus. & ciues decreti.
N on sumꝰ hospites & adue¬
nȩ. sed ciues scorum & dome¬
st̾ici di: etiam illius heredes.
coheredes autẽ xꝑi. Huius
nobis urbis ianuas aperiet
fortitudo: & fiducia latum
prȩbebit ingressum. Consi
illius felicitatem: in quan¬
tum considerare possibile ẽ.
Ut enim uere est. comp̾hen¬
dere nullus sermo sufficiet.
Dicitur de ea in quodam
loco sic: quod aufugiet ibi
dolor. & tristicia & gemitus.
Quid hac uita beatius: ubi
ñ est pauꝑtatis metus. non
egritudinis imbecillitas: ne¬

Expanded text:
feminae veniunt, quae cum saefeminae veniunt, quae cum saeculo sexum quoque vicerunt, et geminata gloria militiae virgines cum pueris teneros annos virtutibus transeuntes. Sed et caetera fidelium turba aulae perpetuae regiam intravit, qui sinceritatem fidei inconcussis praeceptorum coelestium disciplinis unita pace observaverunt. Ergo agite nunc, fratres aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domestici Dei ; etiam illius haeredes, cohaeredes autem Christi. Hujus nobis urbis januas aperiet fortitudo, et fiducia latum praebebit ingressum. 3. Vitillius felicitatem, in quantum considerare possibile est. Ut enim vere est, comprehendere nullus sermo sufficiet. Dicitur de ea in quodam loco sic, quod aufugiet ibi dolor et tristitia et gemitus . Quid hac vita beatius? Ibi non est paupertatis metus, non aegritudinis imbecillitas; ne
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis coronas: uel de ur-¬
ginitate candidas. uel de
passione purpureas. In cę¬
lestib castris. pax & acies
habent flores suos: quib
mensa bonitas etiam hoc
prȩuidit. ut laborum qui-¬
dem tempus & agonis non
extenderet. nec longum fa¬
ceret. aut ȩt̾num. sed breue
& ut ita dicam momenta¬
neum: & in hac breui &
exigua uita agones essent
& labores. in illa uero quȩ
ȩterna est coronȩ & p̾mia
meritorũ: ut labores quide
cito finirent. meritorũ uero
prȩmia sine fine durarent:
ut post mundi huius tene¬
bras uisuri essent candidis¬
simam lucem. & accepturi
maiorem passionũ cuncta¬
rum acerbitatib beatitudi¬
nem. testante hoc ide apło
ubi ate. Non sunt condi¬
gnȩ passiones huius tempo¬
ris: ad suꝑ uenturam głam
quȩ reuelabitur in nobis.
Quam lȩto sinu de prȩlio
reuertentes ciuitas cȩlestis
excipit: de hoste prostrato
trophea ferentib occurrit.
cum triumphantib uiris &

Expanded text:
dignitatum coronas, vel de virdignitatum coronas, vel de virginitate candidas, vel de passione purpureas. In coelestibus castris pax et acies habent flores suos, quibusmensa bonitas etiam hoc providit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; in illa vero quae aeterna est, corona et praemia meritorum: ut labores quidem cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam lucem, et accepturi majorem passionum cunctarum acerbitatibus beatitudinem, testante hoc Apostolo, ubi ait, Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis . Quam laeto sinu de praelio revertentes civitas coelestis excipit, de hoste prostrato tropaea ferentibus occurrit! Cum triumphantibus viris et
Abbreviated transcription (Latin):
odie dilectissimi.
om̃ium scõrum
sub una sollem¬
pnitate lȩticiȩ
celebramus festi¬
uitatem: quoꝵ. societate cęlũ
exultat: quorũ patrociniis ter¬
ra lȩtatur: quorum triumphis
eccła scã coronatur: quorum
confessio quanto in passione
fortior. tanto est clarior in ho¬
nore. quia dum creuit pugna
creuit & pugnantium gła. &
martẏrii triumphus multi¬
plici passionũ genere adorna¬
tur. Per ꝙ grauiora torm̃ta
grandiora fuere & premia:
dum catholica mater ȩccłia.
ꝑ totum orbem longe late ꝙ
diffusa. in ipso capite suo xꝑo
ihu edocta contumelias. cru¬
agmine inclito carcer pęnalis
inclusit: pari & simili calore
uirtutis ad gerendum certa¬
men gła triumphalis inspira¬
uit. Ouere beata mat̾ ȩccła:
quã sic honor diuinȩ dignati¬
onis illuminat. quam uincen¬
tium gloriosus marty rum
sanguis exornat: quã inuiola¬
tȩ confessionis candida induit
uirginitas. Florib eius: nec
rosȩ nec lilia desunt. Certent
honoris amplissimas accipere

Expanded text:
odie, dilectissimi, omnium Sanctorum sub una solemnitatis laetitia celebramus festivitatem, quorum societate coelum exsultat, quorum patrociniis terra laetatur, quorum triumphis Ecclesia sancta coronatur: quorum confessio quanto in passione fortior, tanto est clarior in honore; quia dum crevit pugna, crevit et pugnantium gloria, et martyrii triumphus multiplici passionum genere adornatur, perque graviora tormenta, gratiora fuere et praemia. Dum catholica mater Ecclesia per totum orbem longe lateque diffusa, in ipso capite suo Christo Jesu edocta est contumelias cruagmine inclyto carcer poenalis inclusit, pari et simili calore virtutis ad gerendum certamen gloria triumphalis inspiravit. O vere beata mater Ecclesia, quam sic honor divinae dignationis illuminat, quam vincentium gloriosus martyrum sanguis exornat, quam inviolatae confessionis candida induit virginitas! Floribus ejus nec rosae, nec lilia desunt. Certent honores, amplissimas accipere
Abbreviated transcription (Latin):
usꝙ ad resurrectionẽ assum¬
narrationem. ut in quattuor
auctorib ȩuangłicȩ seripturȩ
dignum suo labore haberet
locum: uerũ etiam deinceps
quȩ ꝑ apłos gesta sunt. quȩ
sufficere credidit ad edifican¬
dam fidem legentium uel au¬
dientium ita scripsit. ut solus
eius liber fide dignus habere
tur in eccła. de apłorum acti¬
bus narrans: reprobatis omĩ¬
bus qui ñ fide qua oportuit
facta dictaꝙ apłorum scri¬
bere ausi sunt.
Eo quippe tempore scrip¬
serunt marcus & lucas: quo

Expanded text:
usque ad resurrectionem adsumnarrationem suam, ut in quattuor auctoribus euangelicae scripturae dignum suo labore haberet locum, uerum etiam deinceps quae per apostolos gesta sunt, quae sufficere credidit ad aedificandam fidem legentium uel audientium, ita scripsit, ut solus eius liber fide dignus hatur in Ecclesia de apostolorum actibus narrantis, reprobatis omnibus qui non ea fide qua oportuit facta dictaque apostolorum scribere ausi sunt. Eo quippe tempore scripserunt Marcus et Lucas, quo
Abbreviated transcription (Latin):
censis. medicinȩ artis peritis¬
simus extitit: magisꝙ grecas
litteras quam hebreas sciuit.
Unde & sermo eius tam in
ȩuangłio quam in actibus
apłorum comptior est: & secu¬
lari redolet eloquentia. Hic¬

Expanded text:
rum, medicinae artis fuisse peritissimum, et magis Graecas litteras scisse quam Hebraeas. Unde sermo ejus, tam in Evangelio quam in Actibus apostolorum, comptior est, et saecularium redolet eloquentia
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute non quam confidas.
Si uictor ẽẽ desideras. sit tͥ
xꝑc spes certa. qui ẽ uirtus
inuicta: nec a spe tribulati¬
onis ammus xꝑiani franga¬
tur. qmͣ sicut in certamine
uirtus deuota & stabilis mu¬
neratur. sic in pace fidelis
conscientia coronatur. pen

Expanded text:
virtute nunquam confidas, virtute nunquam confidas, si victor esse desideras. Sit tibi Christus spes certa, qui est virtus invicta, ne a spe retributionis animus Christiani frangatur. Quoniam sicut in certamine virtus devota et stabilis muneratur, sic in pace fidelis conscientia coronatur. Per
Abbreviated transcription (Latin):
bolo temptamenta. quȩ neces¬
se est ut suꝑes. Nam paganus
periculosius quo occultius
cruciat. Tunc paganus leoni¬
ca ferocitate deseuiens. ad ido¬
latriam compulit: nunc di¬
abolus serpentino dente sua¬
dens. ꝑfidiȩ uirus infundit.
Paganus occidendo martyres
mittebat ad regnum: diabo¬
lus seducendo secum ducit ad
ignem ȩt̃num. Illi ergo uice¬
runt tolerando supplicia pa¬
gani tortoris: tu uince con
seductoris. Illi fortiter restite¬
runt pagano seuienti: tu ui¬
gilando resiste diabolo sedu¬
centi. Uꝑi fretus auxilio pro
catholice fidei ueritate usq
ad finem fortit̾ certa: & mer¬
dere. Ab hac salubri confes¬
sione ñ seducaris illectus tẽ¬
poralib premiis. nec discede¬
infeliciter separeris. & gehen¬
nalib incendus crucieris. Si
enim mundanas prospitates
atq aduersitates in contem¬
ptu habere didiceris. si tor¬
menta etiam tibi pro xꝑi no¬
mine inferant᷑. nullatenus
formidabis : tantum in tua

Expanded text:
bolo tentamenta quae necesbolo tentamenta quae necesse est ut superes. Nam et paganus periculosius, quo occultius, cruciat. Tunc paganus leonis ferocitate desaeviens, ad idololatriam compulit, nunc diabolus serpentino dente suadens, perfidiae virus infudit. Paganus occidendo martyres mittebat ad regnum; 635 diabolus seducendo, secum ducit ad ignem aeternum. Illi ergo vicerunt tolerando supplicia pagani tortoris; tu vince contseductoris. Illi fortiter restiterunt pagano saevienti; tu vigilanter resiste diabolo seducenti, Christi fretus auxilio. Pro catholicae fidei veritate usque ad finem fortiter certa, et merdere. Ab hac salubri confessione non seducaris illectus temporalibus praemiis; ne a Cinfeliciter separeris, et gehennae incendiis crucieris. 636 Si enim mundanas prosperitates atque adversitates in contemptu habere didiceris, etiamsi tormenta tibi pro Christi nomine inferantur, nullatenus formidabis. Tantum in tua
Abbreviated transcription (Latin):
contumelias & cruciatus huiꝰ¬
xꝑi. patientissime tolerate.
ut dicatur de nobis illud qđ
in psalmo canitur. Ibunt scĩ
de uirtute in uirtutem. Hoc
uero exemplũ nobis xꝑc re¬
liquit : qui pro nobis suum
sanguinem fudit. Omnis gͦ
xꝑianus consideret quo cen
tetur. ut sicure est particeps
ipsius nominis. sit imitator
& operis. H onores ac diuiti¬
lestis pro nichilo ducat: &
si facultates terrene deficiunt.
nequaquã ꝑ rapinam uel frau¬
dem acquirantur in mundo.
si autẽ habentur. ñ ꝑ auaritiã
diligant᷑ in scło. sed ꝑ elemo¬
sinarum largitatẽ ꝑmansurȩ
seruentur in cęlo. Accende¬
re igitur xꝑianę cum sc̃is
martyrib simili dilectionis
ardore. & si hoc tempore nͣ
erit tanta contra carnales
ꝑsecutores certandi necessi¬
tas. sit etiam contra sp̃uales
hostes. & contra uicia carnis
certandi constantia. N am
& si nunc ã pagano non infe¬
runtur tormenta quȩ suffe¬
ras: offeruntur tam̃ a dia¬

Expanded text:
contumelias et cruciatus hujucontumelias et cruciatus hujupatientissime tolerare; ut dicatur de nobis illud quod in psalmo canitur: Ibunt sancti de virtute in virtutem . Hoc vero exemplum nobis Christus reliquit, qui pro nobis suum sanguinem fudit. Omnis ergo Christianus consideret quo censtetur; ut sicut est particeps ipsius nominis, sic imitator sit et operis. Honores ac dignitlestis, pro nihilo ducat; et si facultates terrenae deficiunt, nequaquam per rapinam et fraudem acquirantur in mundo. Si autem habentur, non per avaritiam diligantur in saeculo, sed per eleemosynarum largitatem permansurae serventur in coelo. Accendere igitur, Christiane, cum sanctis martyribus simili dilectionis ardore; et si hoc tempore non erit tanta contra carnales persecutores certandi necessitas, sit etiam contra spirituales hostes, et contra carnis certandi constantia. Nam etsi nunc a pagano non inferuntur tormenta quae sufferas, offeruntur tamen a dia