comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inter gentes: & duas sortes ẽẽ p̃cepit.
unã populi dĩ. & alterã cunctarũ gen¬
tium. Uenit q utraq sors instatutũ ex
illo iã tempore diem corã dõ uniuersis
gentib: & recordatus ẽ dñs popłĩ sui.
ac misertus hereditatis suę: & obserua¬
buntur dies isti inmense adar. quar¬
ta decima. & quinta decima die eiuisdẽ
mensis cum om̃i studio & gaudio mnu¬
num cętũ popłi congregati. incunctas
deinceps generationes populi isrt¶An
opatra: attulerunt dositheus. qui se
sacerdotẽ & leuitici generis ferebat. &
ptholomeus filius eius. hanc epłam
phurim. qua dixerunt interpretatũ
eẽ lisimachum ꝑtholomei filiũ. inihe¬
rłm. Hoc qͦq principium erat in editi¬
one uulgata.: quod nec in hebreo nec
apud ullum fertur interp̃tum. An¬
no scd̾o regnante artarxerxe maximo
prima die mensis nisan: uidit som¬
nium mardocheus filius iairi. filii
semei. filii cis de tribu beniamĩn. hõ
iudeus qui habitabat in urbe susis.

Expanded text:
cepit, unam populi Dei, et alteram cunctarum gentium. Venitque utraque sors in statutum ex illo jam tempore diem coram Deo universis gentibus: et recordatus est Dominus populi sui, ac misertus est haereditatis suae. Et observabuntur dies isti in mense ADAR, quarta decima et quinta decima die ejusdem mensis, cum omni studio et gaudio in unum coetum. populi congregati, in cunctas deinceps generationes populi Israel. opatra, attulerunt Dositheus, qui se sacerdotem et Levitici generis ferebat, et Ptolemaeus filius ejus, hanc epistolam PHURIM, quam dixerunt interpretum esse Lysimachum Ptolemaei filium in Jerusalem. Hoc quoque principium erat in editione Vulgata, quod nec in Hebraeo, nec apud ullum fertur interpretatum. Anno secundo, regnante Artaxerxe maximo, prima die mensis NISAN, vidit somnium Mardochaeus filius Jairi, filii Semel, filii Cis, de tribu Benjamin: homo Judaeus, qui habitabat in urbe Susis,
Abbreviated transcription (Latin):
lis aureis: & aluis atq aliis uasis cibi
inferebantur.Uinum quoq ut mag¬
nificentia regia dignũ erat: ab un¬
dans & precipuum ponebat᷑: nec e¬
rat qui nolentes cogeret ad bibendũ:
sed sic rex statuerat p̃ponens mensis
singulos de principibꝰ suis: ut sume¬
retꝰ unusquisq quod uellet. Uasthi
quoq regina fecit conuuuium fęmi¬
narum inpalatio: ubirex assuerus
manere consueuerat. Itaq die sep¬
timo cum rex eẽt hilarior. & post ni¬
niam pocionem in caluisset mero.
p̃cepit nauman. & bazatha. & arbona
& gabatha. & abgatha. & zarath. & char¬
chas. septẽ eunuchis. qui in conspectu
eius ministrabant: ut introducerent
reginã uasthi corã rege: posito suꝑ ca¬
put eius diademate:: ut ostenderet cu¬
nctis populis & principib illiꝰ pulchri¬
tudinem. Frat enĩ pulchra ualde. Quȩ¬

Expanded text:
lis et aliis atque aliis vasis cibi inferebantur vinum quoque ut magnificentia regia dignum erat abundans et praecipuum ponebatur nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum sed sic rex statuerat praeponens mensis singulos de principibus suis ut sumeret unusquisque quod vellet Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio ubi rex Asuerus manere consueverat itaque die septimo cum rex esset hilarior et post nimiam potionem incaluisset mero praecepit Mauman et Bazatha et Arbona et Bagatha et Abgatha et Zarath et Charchas septem eunuchis qui in conspectu eius ministrabant ut introducerent reginam Vasthi coram rege posito super caput eius diademate et ostenderet cunctis populis et principibus illius pulchritudinem erat enim pulchra valde
Abbreviated transcription (Latin):
cum audisset: ait. Quid phac fide hono¬
ris ac ꝑtemii mardocheus consecutus est.
Dixerunt q ei serui illius ac ministra.
Nichil om̃ino mercedis accepit. Statĩq
rex. Quis ẽ. inquit inatrio: Amanqp¬
pe interiꝰ atrum domus regiȩ intraue¬
rat. ut suggereret regi ut iuberet mar¬
docheum affigi patibulo: quod ei fuerat
preꝑatum. Responderunt pueri. Aman
stat inatiio. Dixit q rex. Ingrediatur.
Cũq e̾ẽt ingressus: ait illi. Quid debet
fieri uiro quẽ rex honorare desiderat :¬
Cogitans aman in corde suo. & reputans

Expanded text:
cum rex audisset ait quid pro hac fide honocum rex audisset ait quid pro hac fide honoris ac praemii Mardocheus consecutus est dixeruntque ei servi illius ac ministri nihil omnino mercedis accepit statimque rex quis est inquit in atrio Aman quippe interius atrium domus regiae intraverat ut suggereret regi et iuberet Mardocheum adfigi patibulo quod ei fuerat praeparatum responderunt pueri Aman stat in atrio dixitque rex ingrediatur cumque esset ingressus ait illi quid debet fieri viro quem rex honorare desiderat cogitans Aman in corde suo et reputans
Abbreviated transcription (Latin):
q turbã: & quanta eum gła suꝑ om̃s
principes & seruos suos rex eleuasset
Et post hec ait. Regina quoq hester
nullũ alium uocauit cum rege ad con¬
uium p̃ter me. apud quã etiã cras cũ
rege pransurus sũ. Et cum hȩc om̃ia
habeam nichil me habere puto: quan¬
diu uidero mardocheum uideũ seden¬
tẽ ante fores regias. Responderuntq
eizares uxor euis: &ceteri amici. Iube
parari excelsam trabẽ habentẽ altitu¬
dinis quinquagrita cubitos ⁊ & dic
mane regi ut appendat᷑ suꝑ eã mar¬
docheus: & sic ibis cũ rege lętus ad con¬
uiuium. Placuit ei consilium: & uissit
excelsã parari crucẽ Noctẽ illã rex
duxit in somnẽ: iussitq afferri sibi
historias & annales priorũ temporũ.
Qui cum illo presente legerent᷑. uentũ
est ad eum locum. ubi scriptum erat
qͦmͦ nunciasset mardocheus insidias
bagathan. & thares eunuchorũ. regem
assuerum iugulare cupientium. Quod

Expanded text:
umque turbam et quanta eum gloria super omnes umque turbam et quanta eum gloria super omnes principes et servos suos rex elevasset et post haec ait regina quoque Hester nullum alium vocavit cum rege ad convivium praeter me apud quam etiam cras cum rege pransurus sum et cum haec omnia habeam nihil me habere puto quamdiu videro Mardocheum Iudaeum sedentem ante fores regias responderuntque ei Zares uxor eius et ceteri amici iube parari excelsam trabem habentem altitudinem quinquaginta cubitos et dic mane regi ut adpendatur super eam Mardocheus et sic ibis cum rege laetus ad convivium placuit ei consilium et iussit excelsam parari crucem noctem illam rex duxit insomnem iussitque adferri sibi historias et annales priorum temporum qui cum illo praesente legerentur ventum est ad eum locum ubi scriptum erat quomodo nuntiasset Mardocheus insidias Bagathan et Thares eunuchorum regem Asuerum iugulare cupientium quod
Abbreviated transcription (Latin):
amancito: ut hest̾ obediat uoluntati.
Uenert itaq rex &aman ad coniuuiũ
quod eis regina p̃pauerat. Dixitq ei
rex post quã uinum biberat abundan¬
ter. Quid petis ut detur tibi. & proqua
re postulas. Etiam si dimidiã partem
regni mei pecieris: impetrabis. Cui res
pondit hester. Peticio mea & preces ĩste
sunt. Si inueni grãm in conspectu re¬
gis. & si regi placet. ut det michi quod
postulo & meã impleat peticionẽ. ueni¬
at rex & aman ad coniuiuum quod pa¬
rauieis. & cras regi aꝑiam uoliuitatẽ
meã. Egressus ẽ. itaq illo die aman letꝰ.
& alacer. Cumq uidisset mar docheum
sedentẽ ante fores palacii. & non solũ
non assutrexisse sibi : sed nec motũ qui¬
dem deloco sessionis suȩ: indignatus ẽ.
ualde. Et dissimulata ira. reuersus in
domũ suã: conuocauit ad se amicos su¬
os. & zares uxorẽ suã. & exposuit illis
magnitudinẽ diuitiarũ suarũ. filioꝵ¬

Expanded text:
cito Aman, ut Esther obediat voluntati. cito Aman, ut Esther obediat voluntati. Venerunt itaque rex et Aman ad convivium, quod eis regina paraverat: Dixitque ei rex, postquam vinum biberat abundanter: Quid petis ut detur tibi? et pro qua re postulas? etiam si dimidiam partem regni mei petieris, impetrabis. Cui respondit Hester petitio mea et preces istae sunt si inveni gratiam in conspectu regis et si regi placet ut det mihi quod postulo et meam impleat petitionem veniat rex et Aman ad convivium quod paravi eis et cras regi aperiam meam. Egressus est itaque illo die Aman laetus et alacer. Cumque vidisset Mardochaeum sedentem ante fores palatii et non solum non assurrexisse sibi, sed nec motum quidem de loco sessionis suae, indignatus est valde: et dissimulata ira, reversus in domum suam, convocavit ad se amicos suos et Zares uxorem suam et exposuit illis magnitudinem divitiarum suarum filior
Abbreviated transcription (Latin):
iudeos quos insusis repꝑeris: & orate
ꝓme. Non comedatis. & non bibatis tri¬
bus dieb ac noctib : & ego cum ancillis
meis. similit̃ ieuinabo: & tunc ingredi¬
ar ad regem contra legem faciens non¬
uocata.⁊ tradensq me morti & ꝑiculo
luit itaq mardocheus: & fecit om̃ia qͤ¬
ta ẽ. hester regalib uestimentis: & ste¬
tit in atrio domꝰ regiȩ: quod erat interiꝰ
contra basilicam regis. At ille sedebat
suꝑ soliũ suum inconsistorio palacii.
contͣ ostium domus. Cũq uidisset hester
reginã stantẽ ÷ placuit oculis eius: &
extendit contra eam uirgã auream qmͣ
tenebat manu. Quȩ accedens: osculata
ẽ. sũmitatẽ uirge eius. Dixit q ad eã
rex. Quid us hester regina: que ẽ. pe¬
ticio tua: etiã si dimidiã regni partẽ
petieris: dabitur tibi. At illa respondit.
Si regi placet. obsecro ut uenias ad me
hodie &aman tecum: ad conuiuium qđ
paraui. Statim q rex. Uocate inquid

Expanded text:
Iudaeos quos in Susis reppereris et orate Iudaeos quos in Susis reppereris et orate pro me non comedatis et non bibatis tribus diebus ac noctibus et ego cum ancillulis meis similiter ieiunabo et tunc ingrediar ad regem contra legem faciens invocata tradensque me morti et periculo ivit itaque Mardocheus et fecit omnia qta est Hester regalibus vestimentis et stetit in atrio domus regiae quod erat interius contra basilicam regis at ille sedebat super solium in consistorio palatii contra ostium domus cumque vidisset Hester reginam stantem placuit oculis eius et extendit contra eam virgam auream quam tenebat manu quae ad eam rex: Quid vis, Esther regina? quae est petitio tua? etiamsi dimidiam regni partem petieris, dabitur tibi. At illa respondit: Si regi placet, obsecro, ut venias ad me hodie, et Aman tecum, ad convivium quod paravi. Statimque rex, Vocate, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpopulo suo. Regressus athac: nun¬
ciauit hester om̃ia quȩ mardocheus
dixerat. Quȩ respondit ei: & ussit ut
diceret̾ mardocheo. Om̃s serui regis.
& cunctȩ quȩ subditione eius sunt no
runt ꝓuinciȩ. quod siue uir. siue mu¬
lier non uocatus. interius atriũ regis
intrauerit: absq ulla cunnctatione
statĩ interficiatur:⁊ nisi forte rex au¬
reã uirgã ad eum tetenderit. ꝓsigno¬
clementiȩ: atq possit ita uiuere. Ego
gͥ qͦmͦ ad regem intrare potero: quȩ
triginta iam dieb non sum uocata ad
eum: Quod cũ audisset mardocheus.¬
rursum mandauit hester: dicens. Nepu¬
tes quod animã tuã tantũ liberes. quia
indomo regis es p̃cunctis iudeis. Si enĩ
nunc silueris. ꝑ aliam occasionẽ libera¬
buntur iuidei: & tu & domus patris tui
ꝑibitis. Et quis nouit utrũ iccirco ad reg¬
nũ ueneris. ut intali tempore parare.¬
ris: Rursũq hester hȩc mardocheo
uerba mandauit. Uade & congrega om̃s

Expanded text:
pro populo suo regressus Athac nunpro populo suo regressus Athac nuntiavit Hester omnia quae Mardocheus dixerat quae respondit ei et iussit ut diceret Mardocheo omnes servi regis et cunctae quae surunt provincię, quod sive vir sive mulier non vocatus interius atrium regis intraverit, absque ulla cunctatione statim interficiatur, nisi forte rex auream virgam ad eum tetenderit clementiae atque ita possit vivere ego igitur quomodo ad regem intrare potero quae triginta iam diebus non sum vocata ad eum quod cum audisset Mardocheurursum mandavit Hester dicens ne putes quod animam tuam tantum liberes quia in domo regis es prae cunctis Iudaeis si enim nunc silueris per aliam occasionem liberabuntur Iudaei et tu et domus patris tui peribitis et quis novit utrum idcirco ad regnum veneris ut in tali tempore parareris rursumque Hester haec Mardocheo verba mandavit vade et congrega omnes
Abbreviated transcription (Latin):
dens amaritudinẽ animi sui: & hoc
euilatu usq ad fores palacii grãdiens
Nlon enĩ erat licitũ. indutũ saccoaulã
regis intrare. In om̃ib qͦq ꝓuinciis op¬
pidis. aclocis ad quȩ crudele regis do¬
gnia ꝑuenerat: planctus ingens erat
apud udeos. ieuinium. ululatus. &
fletus. sacco & cinere multis ꝓstratu
utentib. Ingressȩ sunt autẽ puellȩ
hester. & eunuchi: nuntiaueruntq
ei. Quod audiens consternatas ẽ. & mi¬
sit uestẽ. ut ablato sacco indueret eã.
qũa acciꝑe noluit. Accitoq athãc
eunucho. que rex ministrum ei de¬
derat: precepit ut iret ad mardoche¬
um. & disceret abeo cur hoc faceret.
Egressusq athac: uut ad mardoche¬
um stantẽ inplatea ciuitatis ante os¬
tium palatii. Qui indicauit ei om̃ia
quȩ acciderant: quomͦ aman ꝓmisis¬
sec. ut inthesauros regis ꝓuideorum
nece inferret argentum. Exemplarq
edicti quod pendebat insusis dedit ei
ut regine ostenderet. & moneret eam
ut intraret ad regẽ: & dep̃caretur eũ

Expanded text:
ui et hoc heiulatu usque ad fores palatii gradiens non enim erat licitum indutum sacco aulam regis intrare in omnibus quoque provinciis oppidis ac locis ad quae crudele regis dogma pervenerat planctus ingens erat apud Iudaeos ieiunium ululatus et fletus sacco et cinere multis pro strato utentibus ingressae sunt autem puellae Hester et eunuchi nuntiaveruntque ei quod audiens consternata est et misit vestem ut ablato sacco induerent eum quam accipere noluit accitoque Athac eunucho quem rex ministrum ei dederat praecepit ut iret ad Mardocheum et disceret ab eo cur hoc faceret egressusque Athac ivit ad Mardocheum stantem in platea civitatis ante ostium palatii qui indicavit ei omnia quae acciderant quomodo Aman promisisset ut in thesauros regis pro Iudaeorum nece inferret argentum exemplarque edicti quod pendebat in Susis dedit ei ut reginae ostenderet et moneret eam ut intraret ad regem et deprecaretur eum
Abbreviated transcription (Latin):
teras quas sub nomine nr̃o ille direxe¬
rat: sciatis esse irritas. Pro quo scelere
ante portas huius urbis. id ẽ. susis.
& ipse qui machinatus ẽ. & om̃is cogna¬
tio eius pendet inpatibulis: non nob̃
sed dõ ei reddente quod meruit. Hoc
autẽ edictũ quod nunc mittimus:
incunctis urbib preponatur: ut lice¬
at iudeis uti legib sius. Quib debetis
esse ad miniculo: ut eos qui se ad necẽ
eorũ ꝑauerant possint interficere. ter¬
cia decima die mensis duodecimi: qui
uocatur adar. Hanc enĩ diem om̃ipo¬
tens ds̃. meroris & luctus: eis uertit
in gaudium. Unde & uos inter cȩteros
dies festos hanc habetote diem. & cęle¬
brate eam cum om̃i leticia: ut & in po¬
sterum cognoscatur om̃s qui fidelit̃
persis obediunt. dignã ꝓ fide reciꝑe
mercedem. Qui autem insidiantur
regno eorũ: perire ꝓ scelere. Omĩs autẽ
ꝓuncia & ciuitas quȩ noluerit sollẽp¬
nitatis huius ẽẽ particeps. gladio &

Expanded text:
teras, quas sub nomine nostro ille direxeteras, quas sub nomine nostro ille direxerat, sciatis esse irritas. Pro quo scelere ante portas hujus urbis, id est, Susis, et ipse qui machinatus est, et omnis cognatio ejus pendet in patibulis: non nobis, sed Deo ei reddente quod meruit. Hoc autem edictum, quod nunc mittimus, in cunctis urbibus proponatur, ut liceat Judaeis uti legibus suis. Quibus debetis esse adminiculo, ut eos, qui se ad necem eorum paraverant, possint interficere tertia decima die mensis duodecimi, qui vocatur ADAR. Hunc enim diem, omnipotens Deus, moeroris et luctus, eis vertit in gaudium. Unde et vos, inter caeteros festos dies hanc habetote diem, et celebrate eam cum omni laetitia, ut et in posterum cognoscatur, omnes, qui fideliter Persis obediunt, dignam pro fide recipere mercedem: qui autem insidiantur regno eorum, perire pro scelere. Omnis autem provincia et civitas, quae noluerit solemnitatis hujus esse particeps, gladio et
Abbreviated transcription (Latin):
cimus intelligatis. aman filiꝰ ama¬
dathi. & anioxo & gente macedo. alie¬
nusq aꝑsarum sanguine. & pietatem
nrãm sua crudelitate cõmaculans: ꝑe¬
grinus a nob̾ susceptus ẽ. Et tantã in
uocaret᷑: & adoraretur abom̃ib post
regem scds. Qui in tantũ arrogantiȩ
tumore sublatus est: ut regno nos¬
priuare niteretur & sp̃u. Nam mar¬
docheum cuius fide & beneficiis ui¬
uimus: & consortẽ regni nĩ hester
cum om̃i gente sua nouis quib dã
atq in auditis machinis expetiuit in
mortẽ: hoc cogitans ut illis interfectis
insidiaretur nr̃ȩ solitudini: & regnum
ꝑsarum transferret inmacedonas. Nos
autẽ apessimo mortaliũ iudeos neci de¬
stinatos innulla penitus culpa repꝑi¬
mus. sed econtrario iustis utentes legi¬
bus. & filios altissimi & maximi semꝑ¬
q uiuentis dĩ: cuius beneficio & pa¬
tribus nr̃is & nobis regnũ ẽ. traditũ.
& usq hodie custoditur. Unde eas lit¬

Expanded text:
cimus, intelligatis, Aman filius Amacimus, intelligatis, Aman filius Amadathi, et animo et gente Macedo, alienusque a Persarum sanguine, et pietatem nostram sua crudelitate commaculans, peregrinus susceptus est vocaretur, et adoraretur ab omnibus post regem secundus: qui in tantum arrogantiae tumorem sublatus est, ut regno privare nos niteretur et spiritu. Nam Mardochaeum, cujus fide et beneficiis vivimus, et consortem regni nostri Esther, cum omni gente sua, novis quibusdam atque inauditis machinis expetivit in mortem: hoc cogitans, ut illis interfectis, insidiaretur nostrae solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedonas. Nos autem, a pessimo mortalium Judaeos neci destinatos, in nulla penitus culpa reperimus, sed econtrario justis utentes legibus, et filios altissimi et maximi, semperque viventis Dei, cujus beneficio et patribus nostris et nobis regnum est traditum, et usque hodie custoditur. Unde eas lit
Abbreviated transcription (Latin):
mere. sed datã sibi gloriam non fe¬
rentes. in ipsos qui dederunt moliun¬
tur in sidias. Nec contempti sunt gra¬
tias non agere beneficiis & humilita¬
tis in se uira uiolare.: seddĩ quoq
cuncta cernentis. arbitrantur se fuge¬
re posse sententiam. Et intantũ uesa¬
niȩ ꝓruperunt. ut eos qui credita si¬
bi officia diligent̃ obseruant. & ita
cuncta agunt ut om̃ium laude sint
digni mendatiorũ cuniculis conen¬
tur subuertere: dum aures principũ
simplices. & ex sua natura alios esti¬
mantes. callida fraude decipiunt.
Quȩ res & ex ueterib ꝓbantur historiis.
& ex his quegeruntur cotidie: qͦmͦ
malis quorũdã suggestionib regum
studia de prauentur. Unde ꝓuiden¬
dum ẽ. paci om̃ium ꝓuinciarum.
nec putare debetis. si diuersi iubea¬
mus exanimi nrr̃i uenire leuitate.
sed ꝓ qualitate. & necessitate tẽpoꝵ.
ut rei publicȩ poscit utilitas. ferre sen¬
tentiam. Et ut manifestius quod di¬

Expanded text:
mere, sed datam sibi gloriam non femere, sed datam sibi gloriam non ferentes, in ipsos, qui dederunt, moliuntur insidias. Nec contenti sunt gratias non agere beneficiis, et humanitatis in se jura violare; sed Dei quoque cuncta cernentis arbitrantur se fugere posse sententiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simplices, et ex sua natura alios aestimantes, callida fraude decipiunt. Quae res et ex veteribus probatur historiis, et ex his quae geruntur quotidie, quomodo malis quorumdam suggestionibus regum studia depraventur. Unde providendum est paci omnium provinciarum. Nec putare debetis, si diversa jubeamus, ex animi nostri venire levitate, sed pro qualitate et necessitate temporum, ut reipublicae poscit utilitas, ferre sententiam. Et ut manifestius, quod di
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ tuus. Noli timere: non morieris.
Non enĩ ꝓte. sed ꝓom̃ib hec lex con¬
stituta est. Accede igitur: & tange
sceptrum. Cũq illa reticeret: tulit
aureã uirgã & posuit suꝑ collũ eius.
& osculatus ẽ. eam & ait. Cur michi
non loqueris. Quȩ respondit. uidi
tẽ dñe quasi angelũ dĩ. & conturbatũ
est cor meũ: pre timore gloriȩ tuȩ. Ual¬
de enum mirabilis es dñe: & facies
tua plena ẽ gratiarum. Cũq loque¬
retur rursum corruit: & pene exani¬
mata ẽ. Rex autẽ turbabatur: & om̃s
ministrri eius consolabantur eam.
xemplar epłe regis artarxerxis
quã ꝓ uideis ad totas regni sui ꝓuin¬
cias misit: quod & ipsum in ebraico
uolumine non habetur¶ Rex magnꝰ
ducib ac principib qui nr̃ȩ obediunt
uissioni: salutẽ dicit. Multi bonita¬
te principum & honore qui in eos col¬
latus ẽ. abusisunt insuꝑbiam. & non
solum subiectos regib nitunt᷑ oppri¬

Expanded text:
frater tuus, noli metuere. Non morieris: frater tuus, noli metuere. Non morieris: non enim pro te, sed pro omnibus haec lex constituta est. Accede igitur, et tange sceptrum. Cumque illa reticeret, tulit auream virgam, et posuit super collum ejus, et osculatus est eam, et ait: Cur mihi non loqueris? Quae respondit: Vide te, domine, quasi angelum Dei, et conturbatum est cor meum prae timore gloriae tuae. Valde enim mirabilis es, domine, et facies tua plena est gratiarum. Cumque loqueretur, rursus corruit, et pene exanimata est. Rex autem turbabatur, et omnes ministri ejus consolabantur eam. Exemplar epistolae regis Artaxerxis, quam pro Judaeis ad totas regni sui provincias misit: quod et ipsum in Hebraico volumine non habetur. Cap. XVI.ducibus ac principibus, qui nostrae obediunt jussioni, salutem dicit. Multi bonitate principum, et honore qui in eos collatus est, abusi sunt in superbiam: et non solum subjectos regibus nituntur oppri
Abbreviated transcription (Latin):
fulgeret habitu. & inuocasset om̃ium
rectorẽ & saluatorẽ dm̃. assũpsit duas
famulas. & suꝑ una quidẽ innitebat᷑.
qͣsi predelicus & nimia teneritudine.
corpꝰ suũ ferre non sustinens. Altera
autẽ famularum sequebat᷑ dñam.
defluentia in humũ indumenta sus¬
stentans. Ipsa autẽ roseo uultũ colore
ꝑfusa. & gratis ac nitentib ocłis tristẽ
celabat animum: & ninuo timore con¬
tractũ. Ingressa gͥ cuncta ꝑ ordinem
ostia: stetit contra regẽ ubi ille reside¬
bat suꝑ solium regni sui indutus uestib¬
regiis. auroq fulgens. & preciosis la¬
pidibus: eratq terribilis aspectu. Cũq
eleuasset faciem. & ardentib oculis.
furorẽ pectoris indicasset: regina cor¬
ruit & inpallorẽ colorẽ mutato. lassũ
suꝑ ancillulã reclinauit caput. Con¬
uertitq ds̃ sp̃m regis in mansuetu¬
dinẽ: & festinus ac metuens exiliut
de solio. Et sustentans eam ulnis sus
donec rediret ad se: his uerb̃ blandie¬
batur. Quid habes hester:Egosum

Expanded text:
m rectorem et salvatorem Deum, assumpsit duas famulas, et super unam quidem innitebatur, quasi prae deliciis et nimia teneritudine corpus suum ferre non sustinens: altera autem famularum sequebatur dominam, defluentia in humum indumenta sustentans. Ipsa autem roseo vultum colore perfusa, et gratis ac nitentibus oculis, tristem celabat animum, et nimio timore contractum. Ingressa igitur cuncta per ordinem ostia, stetit contra regem, ubi ille residebat super solium regni sui, indutus vestibregiis, auroque fulgens, et pretiosis lapidibus, eratque terribilis aspectu. Cumque elevasset faciem, et ardentibus oculis furorem pectoris indicasset, regina corruit, et, in pallorem colore mutato, lassum super ancillulam reclinavit caput. Convertitque Deus spiritum regis in mansuetudinem, et festinus ac metuens exilivit de solio, et sustentans eam ulnis suis, donec rediret ad se, his verbis blandiebatur: Quid habes, Esther? Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
tens legib & cerimoniis: insuꝑ & re¬
gis scita contẽpnens. Ct optime nosti
quod non expediat regno tuo: ut
in solescat ꝑlicentiam. Si tibi placet
decerne ut ꝑeat : & decẽ milia talen¬
torum appendã arcariis gare tuȩ
Tulit gͦ rex anulum quo utebat᷑ de ma¬
nu sua: & dedit eum aman filio ama¬
dathi. de ꝓgenie agag. hosti uideoꝵ
Dixit q ad eum. Argentum quod pol¬
liceris tuum sit: de populo age quod
tibi placet. Uocatiq sunt scribe regis.
mense primo nisan. tercia decima die
eiusdem mensis: & scriptum ẽ. ut
iusserat a man ad om̃s satrapas regis.
& uidices ꝓuinciarum. diuersarũq
gentiũ. ut quȩq gens legere poterat.
assueri regis: & litterȩ signate ipsius a¬
nulo. misse sunt ꝑcursores regis ad
unuersas ꝑiuncias. ut occiderent at¬
q delerent om̃s iudeos. apuero usq ad
senem: paruulos & mulieres uno die.
hoc ẽ. tercio decimo mensis duodecimi
qui uocatur adar: & bona eorũ diripe

Expanded text:
tens legibus et caerimoniis insuper et retens legibus et caerimoniis insuper et regis scita contemnens et optime nosti quod non expediat regno tuo ut insolescat per licentiam si tibi placet decerne ut pereat et decem milia talentorum adpendam arcariis gazae tuae tulit ergo rex anulum quo utebatur de manu sua et dedit eum Aman filio Amadathi de progenie Agag hosti Iudaeorum dixitque ad eum argentum quod polliceris tuum sit de populo age quod tibi placet vocatique sunt scribae regis mense primo nisan tertiadecima die eius et scriptum est ut iusserat Aman ad omnes satrapas regis et iudices provinciarum diversarumque gentium ut quaeque gens legere poterAssueri: et litterae signatae ipsius annulo, missae sunt per cursores regis ad universas provincias, ut occiderent atque delerent omnes Judaeos, a puero usque ad senem, parvulos et mulieres, uno die, hoc est, tertio decimo mensis duodecimi qui vocatur ADAR, et bona eorum diriper
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt regis pueri. qui ad fores pa¬
lacii presidebant. Cur preter ceteros ñ
obseruas mandata regis.Cũq hoc
crebrius dicerent. & ille nollet audire
nuntiauerunt aman: scire cupientes.
utrum ꝑseueraret in sententia. Dixe¬
rat enĩ. eis: seesse udeum. Quod cum
audisset aman. & exꝑunento ꝓbasset.
quod mardo cheus non sibi flecteret
genu. nec se adoraret: iratus ẽ. ualde
& pro nichilo dux̃. in unum mardo¬
cheum mittere manꝰ suas. Auherat
enĩ: quod eẽt gentis iudeȩ. Magisq
uoluit omnẽ iudeorũ qui erant in
regno assueri: ꝑdere nationẽ. Men¬
se primo cuius uocabulũ est nisan.
anno duodecimo regni assueri. mis¬
sa ẽ. sors inurnã quȩ hebraicȩ dẽ fur
corã aman: quo die & quomense gens
iudeorũ deberet interfici. Et exiuit
mensis duodecimꝰ: qui uocabat᷑ ad¬
ar. Dixitq aman regi assuero. Est po¬
pulus ꝑ om̃s ꝓuincias regni tui dis¬
ꝑsus. & ase mutuo seꝑatus: nouis u¬

Expanded text:
dixerunt pueri regis, qui ad fores padixerunt pueri regis, qui ad fores palatii praesidebant: Cur praeter caeteros non observas mandatum regis? Cumque hoc crebrius dicerent, et ille nollet audire, nuntiaverunt Aman, scire cupientes utrum perseveraret in sententia; dixerat enim eis se esse Judaeum. Quod cum audisset Aman, et experimento probasset, quod Mardochaeus non sibi flecgenu nec se adoraret iratus est valde et pro nihilo duxit in unum Mardocheum mittere manus suas audierat enim quod esset gentis iudaeae magisque voluit omnem Iudaeorum qui erant in regno Asueri perdere nationem mense primo cuius vocabulum est nisan anno duodecimo regni Asueri missa est sors in urnam quae hebraice dicitur phur coram Aman quo die et quo mense gens Iudaeorum deberet interfici et exivit mensis duodecimus qui vocatur adar dixitque Aman regi Asuero est populus per omnes provincias regni tui dispersus et a se mutuo separatus novis u
Abbreviated transcription (Latin):
rat hester patriam & populum suũ.
iuxta mandatũ eius. Quic quid enĩ ille
p̃cipiebat obseruabat hesther: & ita cun¬
cta faciebat: ut eotempore solita erat
quo eam paruulã nutriebat. Coigitur
tempore quo mardocheus ad regis ianu¬
am morabat᷑ : irati sunt bagathan et
thares duo eunuchi regis qui ianitores
erant. & inprimo palatii limine presi¬
debant: uolueruntq insurgere in re¬
gem. & occidere eũ. Quod mardocheum.
non latuit. Statim q nuntiauit regi¬
nȩ hester: & hester regi ex nomine mar¬
dochei. qui ad se rem detulerat. Quesi¬
tum ẽ. & inuentũ. & appensus uterq eoꝵ
in patibulo: maudatũq historiis & an¬
nalib traditum corã regesPost hec tex
dathi. qui erat destirpe agag. & posuit
solium eius suꝑ om̃s principes qͦs habe¬
bat. Cunctiq serui eius qui inforibus
palatis uersabant᷑. flectebant genua
& adorabant aman. Sic enĩ eis p̃ceꝑat
imperator. Solus mardocheus non fle¬
cꝰtebat genu. neq adorabat eum. Cui

Expanded text:
um suum, juxta mandatum ejus. Quidquid enim ille praecipiebat, observabat Esther: et ita cuncta faciebat, ut eo tempore solita erat quo eam parvulam nutriebat. Eo igitur tempore, quo Mardochaeus ad regis januam morabatur, irati sunt Bagathan et Thares duo eunuchi regis, qui janitores erant, et in primo palatii limine praesidebant: volueruntque insurgere in regem, et occidere eum. Quod Mardochaeum non latuit, statimque nuntiavit reginae Esther: et illa regi, ex nomine Mardochaei, qui ad se rem detulerat. Quaesitum est, et inventum: et appensus uterque eorum est in patibulo. Mandatumque est historiis, et annalibus traditum coram rege. Cap. III. dathi, qui erat de stirpe Agag: et posuit solium ejus super omnes principes, quos habebat. Cunctique servi regis, qui in foribus palatii versabantur, flectebant genua, et adorabant Aman: sic enim eis praeceperat imperator. Solus Mardochaeus non flectebat genu, neque adorabat eum. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
tem noua lux oriri uisa est: gaudiũ.
honor. & tripudium. Apud om̃s popu¬
los. urbes atq ꝓuincias. quocũq re¬
gis iussa ueniebant. mira exultatio:
epulȩ atq conuuua. & festus dies: in
tantum ut plures alteriꝰ gentis. & sec¬
te eorũ. religioni & cerimoniis uin¬
gerentur: Grandis enĩ cunctos uidai¬
ci nominis terror inuaserat¶Igitur
duodecimi mensis quẽ ad ar uocari
iam diximꝰ. tercia decima die qͣndo
cunctis uideis interfectio ꝑabatur. &

Expanded text:
tem nova lux oriri visa est, gaudium, tem nova lux oriri visa est, gaudium, honor, et tripudium. Apud omnes populos, urbes atque provincias, quocumque regis jussa veniebant, mira exsultatio, epulae atque convivia, et festus dies: in tantum ut plures alterius gentis et sectae eorum religioni et caerimoniis iungerentur grandis enim cunctos iudaici nominis terror invaserat igitur duodecimi mensis quem adar vocari ante iam diximus tertiadecima die quando cunctis Iudaeis interfectio pa
Abbreviated transcription (Latin):
ueteres litteras nouis nuncus p̃uenirent.
Quib imꝑauit rex ut conuenirent uide¬
os ꝑsingulas ciuitates: & inunum pre¬
ciperent congregari: ut starent ꝓ anima¬
bus sius & om̃s inumicos suos cum con¬
uigib & liberis & uniuersis domib in¬
terficerent atq delerent. Et constituta
est ꝑ om̃s ꝓuincias una ultionis dies.
id est tercia decima mensis duodec imi
adar. Sũmaq epłe fuit. ut in om̃ib ter¬
ris ac populis qui regis assueri imꝑio
sub iacebant: notum fieret ꝑatos esse
tudeos. ad capiendam uindictã de ho¬
stibus sius. Egressiq sunt ueredarii.
celeres nuncios ꝑferentes: & edictum
regis pependit insusis. Mardocheus
autẽ de palacio & de conspectu regis e¬
grediens. fulgebat uestib regiis. hia¬
cinctinis uidelicet & aerinis: coronã
aureã portans in capite. & amictus pal¬
lio serico. atq purpureo: om̃isq ciui¬
tas exultauit atq letata est. Iudeis au¬

Expanded text:
veteres litteras novis nuntiis praevenirent veteres litteras novis nuntiis praevenirent quibus imperavit rex ut convenirent Iudaeos per singulas civitates et in unum praeciperent congregari ut starent pro animabus suis et omnes inimicos suos cum coniugibus ac liberis et universis domibus interficerent atque delerent et constituta est per omnes provincias una ultionis dies id est tertiadecima mensis duodecimi adar summaque epistulae fuit ut in omnibus terris ac populis qui regis Asueri imperio subiacebant notum fieret paratos esse Iudaeos ad capiendam vindictam de hostibus suis egressique sunt veredarii celeres nuntios perferentes et edictum regis pependit in Susis Mardocheus autem de palatio et de conspectu regis egrediens fulgebat vestibcinthinis videlicet et aerinis, coronam auream portans in capite, et amictus pallio serico atqtas exsultavit, atque laetata est. Judaeis au
Abbreviated transcription (Latin):
rus hester reginȩ: & mardocheo uideo.
Domũ aman concessi hester. & ipsum ius¬
si affigi cruci: quia ausus ẽ. manũ in ui¬
deos mittere. Scribite gͦ uideis sicut uo¬
bis placet ex regis nomine: signantes
litteras anulo meo. Hec enĩ consuetu¬
do erat. ut epłis quȩ ex regis nomine
mittebant᷑. & illiꝰ anulo signate erant.
nemo auderet contra dicere. Accitisq
scribis celibrariis regis: erat autẽ tempꝰ
tercii mensis. qui appellatur siban. ui¬
cesima & tercia illiꝰ die: scriptȩ sunt epłȩ
ut mardocheus uoluerat ad iudeos. &
ad principes. procuratoresq & uidices:
qui centum uiginti septẽ ꝓuinciis. ab
india usq ethiopiam presidebant.: ꝓuin¬
ciȩ atq ꝓuinciȩ populo & populo. uixta
linguas & litteras suas: & iudeis ꝓut
legere poterant & audire. Ipseq epͣłȩ quȩ
ex regis nomine mittebant᷑.⁊ anulo
illius obsignate sunt. & misse ꝑuereda¬
rios. qui ꝑom̃s ꝓuincias discurrentes.

Expanded text:
rus Hester reginae et Mardocheo Iudaeo rus Hester reginae et Mardocheo Iudaeo domum Aman concessi Hester et ipsum iussi adfigi cruci qui ausus est manum in Iudaeos mittere scribite ergo Iudaeis sicut vobis placet ex regis nomine signantes litteras anulo meo haec enim consuetudo erat ut epistulis quae ex regis nomine mittebantur et illius anulo signatae erant nemo auderet contradicere accitisque scribis et librariis regis erat autem tempus tertii mensis qui appellatur siban vicesima et tertia illius die scriptae sunt epistulae ut Mardocheus voluerat ad Iudaeos et ad principes procuratoresque et iudices qui centum viginti septem provinciis ab India usque Aethiopiam praesidebant provinciae atque provinciae populo et populo iuxta linguas et litteras suas et Iudaeis ut legere poterant et audire ipsaeque epistulae quae ex regis nomine mittebantur anulo illius obsignatae sunt et missae per veredarios qui per omnes provincias discurrentes
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ domũ aman ad uersarii udeorũ:
& mardocheus ingressus est ante faci
em regis. Confessa ẽ. enĩ ei hester. quod
eẽt patruus eius. Tulitq rex anulum
quẽ abaman recipi usserat: & tradi¬
dit mardo cheo. Hester autẽ: constitu¬
it mardocheum suꝑ domũ suã. Nechis
contempta: ꝓcidit ad pedes regis. fleuit¬
q & locuta ad eum orauit: ut malicia
aman agagitȩ. & machinationes eius
pessimas quas ex cogitauerat contra
uideos. iuberet irritas fieri. At ille ex
more sceptrũ aureum pretendit manu:
quo signu clementiȩ monstrabat᷑. Illa¬
q consurgens stetit ante eum: & ait
Si placet regi & inueni grãm corã oculis¬
eius. & dep̃catio mea non uidet᷑ ẽẽ con¬
traria: obsecro ut nouis epłis. ueteres
aman littere in sidiatoris & hostis iu¬
deorũ quib eos incunctis regis ꝓuin¬
ciis ꝑire preceꝑat corrigantur: Quomͦ
enĩ potero sustinere necẽ & interfectio¬
nẽ populi mei: Responditq rex assue¬

Expanded text:
nae domum Aman adversarii Judaeorum, nae domum Aman adversarii Judaeorum, et Mardochaeus ingressus est ante facem regis confessa est enim ei Hester quod esset patruus suus tulitque rex anulum quem ab Aman recipi iusserat et tradidit Mardocheo Hester autem constituit Mardocheum super domum suam nec his contenta procidit ad pedes regis flevitque et locuta ad eum oravit ut malitiam Aman Agagitae et machinationes eius pessimas quas excogitaverat contra Iudaeos iuberet irritas fieri at ille ex more sceptrum aureum protendit manu quo signum clementiae monstrabatur illaque consurgens stetit ante eum et ait si placet regi et inveni graejus, et deprecatio mea non ei videtur esse contraria, obsecro, ut novis epistolis, veteres Aman litterae, insidiatoris et hostis Judaeorum, quibus eos in cunctis regis provinciis perire praeceperat corrigantur quomodo enim potero sustinere necem et interfectionem populi mei responditque rex Asue
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ille audiens. ilico obstupuit.
uultum regis ac reginȩ ferre non susti¬
nens. Rex autẽ surrexit iratus: & de
loco ꝯuiuii int᷑uit ĩ ortũ arborib consitũ.
Aman quoq surrexit: ut rogaret he¬
ster reginã ꝓ anima sua. Intellexit enĩ
a rege sibi paratũ malũ. Quicũ reuer¬
sus eẽt deorto nemorib consito. & in¬
trasset conuuiii locum. repꝑit aman
suꝑlectulum coruisse in quo iacebat
hester: & ait. Etn reginã uult oppͥ¬
mere: me presente indomo mea. Nec¬
dum uerbũ deore regis exierat: & statĩ
oꝑuerunt faciem eius. Dixitq arbona
unus de eunuchis: qui stabant in mi¬
nisterio regis. En lignũ quod paraue¬
rat mardocheo qui locutus est ꝓ rege
stat indomo aman: habens altitudi¬
nis quinquaginta cubitos. Cui dixit
tex. Appendite eum in eo. Suspensus
est itaq aman inpatibulo quod ꝑa¬
uerat mardocheo: & regis ira quieuit.
Die illo dedit rex assuerus hester regi¬

Expanded text:
Quod ille audiens, illico obstupuit, Quod ille audiens, illico obstupuit, vultum regis ac reginae ferre non sustinens. Rex autem iratus surrexit, et de loco convivii intravit in hortum arboribus consitum. Aman quoque surrexit, ut rogaret Esther reginam pro anima sua, intellexit enim a rege sibi paratum malum. Qui cum reversus esset de horto nemoribus consito, et intrasset convivii locum, reperit Aman super lectulum corruisse, in quo jacebat Esther, et ait: Etiam reginam vult opprimere, me praesente, in domo mea. Necdum verbum de ore regis exierat, et statim operuerunt faciem ejus. Dixitque Arbona, unus de eunuchis, qui stabant in ministerio regis: En lignum, quod paraverat Mardochaeo, qui locutus est pro rege, stat in domo Aman, habens altitudinis quinquaginta cubitos. Cui dixit rex: Appendite eum in eo. Suspensus est itaque Aman in patibulo quod paraverat Mardochaeo: et regis ira quievit. Cap. VIII. Die illo dedit rex Assuerus Esther reg
Abbreviated transcription (Latin):
te que cadere cepisti: non poteris ei re¬
sistere sed cades in conspectu eius. Ad¬
huc illis boquentib : uenerunt eunu¬
chi regis: & cito eum ad conuuium
quod regina parauerat ꝑgere cõpule
berẽt cum regina. Dixitq ei rex etiã
in secunda die post quã uino in calue¬
rat. Quȩ est peticio tua hester ut decur
tibi: & quid ius fieri. Etiam si dimidi
am regni mei partem petieris: impe¬
trabis. Ad que illa respondit. Si inue
ni gr̃am in oculis tius orex & sitibi pla¬
cet. dona michi animã meã ꝓqua ro¬
go: & populum meũ proquo obsecro.
Traditi enim sumꝰ ego & populus ms̃.
ut conteram᷑: uigulemur & ꝑeamus.
Atq utinam inseruos & famulas uen¬
derem̃: & eẽt tolerabile malũ. & gemers
tacerem. Nunc autẽ hostis nr̃ est:
cuius crudelitas redundat in regem
Respondens rex assuerus: ait. Quis
est iste & cuuis potentiȩ. ut hec aude¬
at facere. Dixit hester. Hostis nr̃¬
& inimicus pessimus: iste est aman.

Expanded text:
te quem cadere coepisti, non poteris ei rete quem cadere coepisti, non poteris ei resistere, sed cades in conspectu ejus. Adhuc illis loquentibus, venerunt eunuchi regis, et cito eum ad convivium, quod regina paraverat, pergere compuberent cum regina. Dixitque ei rex etiam in secundo die, postquam vino incaluerat: Quae est petitio tua, Esther, ut detur tibi? et quid vis fieri? etiam sam regni mei partem petieris, impetrabis. Ad quem illa resni gratiam in oculis tuis, o rex, et si tibi placet, dona mihi animam meam, pro qua rogo, et populum meum, pro quo obsecro. Traditi enim sumus ego et populus meus, ut conteramur, jugulemur, et pereamus. Atque utinam in servos et in famulas venderemur: esset tolerabile malum, et gemens tacerem: nunc autem hostis noster est, cujus crudelitas redundat in regem. Respondensque rex Assuerus ait: Quis est iste, et cujus potentiae, ut haec audeat facere? Dixit Esther: Hostis et inimicus noster pessimus iste est Aman.
Abbreviated transcription (Latin):
honorare: respondit. Homo qũe rex ho¬
norare cupit. debet indui uestib re-¬
giis: & imponi suꝑ equũ qui desella
regis est. & accipere regium diadema
suꝑ caput suum. & primus de regiis
principibus ac tyrannis teneat eqr ũi
eius: & ꝑplateam ciuitatis incedens.
clamet & dicat. Sic honorabitur: quẽ¬
cũq rex uoluerit honorare. Dixitq ei
rex. fẽstina. & sumpta stola & ȩquo: fac
ut locutus es mardocheo uideo qui se¬
det ante fores palacii. Caue. ne quicquã
dehis quȩ locutus es p̃termittas. Tulit
itaq amanstolã & ȩquũi: indutũq mar¬
docheum inplatca cluitatis & imposi¬
tum ȩquo precedebat atq clamabat.
Hoc honore condignus est: quẽcũq
uoluerit rex honorare. Reuersusq ẽ.
mardocheus ad ianuã palacii: et a¬
man festinauit ire indomũ suã lugeis.
& oꝑto capite: narrauitq zares uxori
sibi. Cui responderunt sapientes quos
habebat in consilio: & uxor eius. Si de
semine uideorum est mardocheus an¬

Expanded text:
 rex honorare cupit, debet indui vestibus regiis, et imponi super equum, qui de sella regis est, et accipere regium diadema super caput suum, et primus de regiis principibus ac tyrannis teneat equum ejus, et per plateam civitatis incedens clamet, et dicat: Sic honorabitur, quemcumque rex voluerit honorare. Dixitque ei rex: Festina, et sumpta stola et equo, fac ut locutus es Mardochaeo Judaeo qui sedet ante fores palatii. Cave ne quidquam de his, quae locutus es, praetermittas. Tulit itaque Aman stolam et equum, indutumque Mardochaeum in platea civitatis, et impositum equo praecedebat, atque clamabat: Hoc honore condignus est, quemcumque rex voluerit honorare. Reversusque est Mardochaeus ad januam palatii, et Aman festinavit ire in domum suam, lugens et operto capite: narravitque Zares uxori sibi. Cui responderunt sapientes, quos habebat in consilio, et uxor ejus: Si de semine Judaeorum est Mardochaeus, an
Abbreviated transcription (Latin):
innumero feminarũ. Quȩ placuit ei. &
tes suas. : & septẽ puellas speciosissimas de
domo regis: & tam ipsã quã pedissequas
eius ornaret. atq ex coleret. Quȩ noluit in¬
dicare ei populũ. & patriã suã. Mardoche¬
us enĩ p̃ceꝑat: ut dehacre om̃ino retice¬
ret. Qui deambulabat cotidie ante ue¬
stibulũ domus. inqua electe uirgines
seruabantur. curã agens salutis hester:
& scire uolens quid ei accideret. Cũ autẽ¬

Expanded text:
in numero feminarum. Quae placuit ei, etin numero feminarum. Quae placuit ei, ettes suas, et septem puellas speciosissimas de domo regis, et tam ipsam quam pedissequas ejus ornaret atque excoleret. Quae noluit indicare ei populum et patriam suam: Mardochaeus enim praeceperat ei, ut de hac re omnino reticeret: qui deambulabat quotidie ante vestibulum domus, in qua electae virgines servabantur, curam agens salutis Esther, et scire volens quid ei accideret. Cum aute
Abbreviated transcription (Latin):
& adducant eas ad ciuitatẽ susan.
& custos mulierũ regiarũ: & accipi¬
ant mundũ muliebtẽ. & cetera ad
usus necessaria. Et quȩcũq inter os̃
ocłis regis placuerit: ipsa regnet pro
uasthi. Placuit sermo regi: & ita ut
suggesserant uissit fieri.
rat uir uideus in susis ciuitate.
uocabulo mardo cheus. filiꝰ iair: filii
semei. filii cis destirpe iemini:qui
translatus fuerat deiherłm: eotem¬
pore quo iechoniam regẽ uida. na¬
bucbodonosor rex babylonis transtu¬
lerat.⁊ qui fuit nutricius filiȩ frrĩs
sui edesse. quȩ altero nomine hester
uocabat᷑. & utrũq parentẽ amiserat:
pulchra numis & decora facie. Mortuis¬
q patre eius ac matre: mardochẽus
sibi eam adoptauit infiliã. Cũq ꝑ¬
crebruisset regis imꝑium. & uixta
mandata illius multe uirgines pul¬
chiȩ adducerentur susan. & egeo
traderent᷑ eunucho: hester qͦq inter cete¬
ras puellas eitradita est: ut seruaretur

Expanded text:
et adducant eas ad civitatem Susan, et adducant eas ad civitatem Susan, et custos mulierum regiarum: et accipiant mundum muliebrem, et caetera ad usus necessaria. Et quaecumque inter omnes oculis regis placuerit, ipsa regnet pro Vasthi. Placuit sermo regi: et ita, ut suggesserant iussit fieri erat vir iudaeus in Susis civitate vocabulo Mardocheus filius Iair filii Semei filii Cis de stirpe Iemini qui translatus fuerat de Hierusalem eo tempore quo Iechoniam regem Iuda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat qui fuit nutricius filiae fratris sui Edessae quae altero nomine Hester vocabatur et utrumque parentem amiserat pulchra nimis et decora facie mortuisque patre eius ac matre Mardocheus sibi eam adoptavit in filiam cumque percrebuisset regis imperium et iuxta mandata illius multae virgines pulchrae adtraderentur eunucho: Esther quoque inter caeteras puellas ei tradita est, ut servaretur
Abbreviated transcription (Latin):
dorũ. quã preteriri illicitũ est: ut
nequaquã ultra uasthi ingrediatur
ad regẽ: sed regnũ illiꝰ altera quȩ
melior illa ẽ. accipiat. Et hoc in om̃e
quod latissimũ est ꝓuinciarũ tua¬
rum diuulget᷑ imꝑium: ut cuncte
uxores tã maiorũ. quã minorũ. defe¬
rant honorẽ maritis siuis. Placuit con¬
silium eius. regi & principib. fẽcitq
rex iuxta consilium mamuchan: &
misit epłas aduniuersas ꝓuincias
regni sui: ut quȩq gens audire & le¬
gere poterat diuersis lingius & litte¬
ris. ẽẽ uiros principes ac maiores in
domib suis: & hoc ꝑcunctos popłos
diuulgari¶ His ita gestis post quã re.¬
gis assueri deferbuerat indignatio.
recordatus ẽ. uasthi quȩ fecisset uel
quȩ passa esset. Dixeruntq pueri re¬
gis ac ministri eius. Querant᷑ regi
puellȩ uirgines ac speciose: & mittan¬
tur qui considerent ꝑuniuersas pro
uincias puellas speciosas ex uirgines:

Expanded text:
dorum, quam praeteriri illicitum est, ut dorum, quam praeteriri illicitum est, ut nequaquam ultra Vasthi ingrediatur ad regem, sed regnum illius, altera, quae melior illa est, accipiat. Et hoc in omne quod latissimum est provinciarum tuarum divulgetur imperium, et cunctae uxores tam maiorum quam minorum deferant maritis suis placuit consilium eius regi et principibus fecitque rex iuxta consultum Mamuchan et misit epistulas ad universas provincias regni sui ut quaeque gens audire et legere poterat diversis linguis et litteris esse viros principes ac maiores in domibus suis et hoc per cunctos populos divulgari his itaque gestis postquam regis Asueri deferbuerat indignatio recordatus est Vasthi et quae fecisset vel quae passa esset dixeruntque pueri regis ac ministri eius quaerantur regi puellae virgines ac speciosae et mittantur qui considerent per universas provincias puellas speciosas et virgines:
Abbreviated transcription (Latin):
succensus. interrogauit sapientes.
qui ex more regio semꝑei aderant. &
illorũ faciebat cunct᷑a consilio: scienti¬
um leges. aciura maiorũ. Erant autẽ
primi & ꝓocimi charsenã. & sethar. &
ad matha. & tharsis. & mares. & marsa¬
nã. & mamuchã. septẽ duces ꝑsarum.
atq medorũ. qui uidebant faciem
regis: & primi post eum residere soli¬
ti erant. cui sententiȩ uasthi regina
subiaceret: quȩ assueri regis imꝑiũ
quod ꝑeunuchos mandauerat face¬
re noluisset. Responditq manuchan.
audiente rege atq principib. Non
solum regẽ lesit regina uasthi: sed¬
&e oins principes & populos qui sunt
in cunctis ꝓuncus regis assueri. Egre¬
dietur enim sermo reginȩ. ad om̃s
mulieres: ut contempnant uirossu¬
os & dicant. Rex assuerus iussit ut
regina uasthi intraret ad eum: &
illa noluit. Atq hoc exemplo om̃s
principũ coniuges ꝑsarũatq medo
placet. egrediatur edictũ a facie tua:
& scribatu iuxta legẽ ꝑsatũ atq me.¬

Expanded text:
interrogavit sapientes qui ex more regio semper ei aderant et illorum faciebat cuncta consilio scientium leges ac iura maiorum erant autem primi et proximi Charsena et Sethar et Admatha et Tharsis et Mares et Marsana et Mamucha septem duces Persarum atque Medorum qui videbant faciem regis et primi post eum residere soliti erant cui sententiae Vasthi regina subiaceret quae Asueri regis imperium quod per eunuchos mandaverat facere noluisset responditque Mamuchan audiente rege atque principibus non solum regem laesit regina Vasthi sed omnes principes et populos qui sunt in cunctis provinciis regis Asueri egredietur enim sermo reginae ad omnes mulieres ut contemnant viros suos et dicant rex Asuerus iussit ut regina Vasthi inilla noluit. Atque hoc exemplo omnes principum conjuges Persarum atque Medorplacet, egrediatur edictum a facie tua; et scribatur juxta legem Persarum atque Me
Abbreviated transcription (Latin):
rent̾ dies conuiuii: in ui¬
tauit omnẽ populũ qui in¬
uentꝰ ẽ. susis a maximo
usq adminimũ: & septem
diebus iussit conuuium pre¬
parari inuestibulo orti & ne¬
moris. quod regio cultu. & ma¬
nu consitũ erat: & pendebant
ex om̃i parte tentoria acrii coloris.
& carpasini. & iacintini. sustenta

Expanded text:
entur dies convivii invitavit omnem populum qui inventus est Susis a maximo usque ad minimum et septem diebus iussit convivium praeparari in vestibulo horti et nemoris quod regio cultu et manu consitum erat et pendebant ex omni parte tentoria aerii coloris et carpasini et hyacint