comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dere in qͣre sit malũ .s. aninre bona
an in remala. Qui recte acuteq sapit
nõ nͥ in bono malũ ẽẽ intelligit .i. in
nat᷑a bona. Malum it ⁊ corruptio ł pri¬
uatio bomi uͥ aũbonũ non ÷ non pͭ tẽ¬

Expanded text:
re sit malum, scilicet an in re bona, an in re mala. Qui recte acuteque sapit, non nisi in bono malum esse intelligit, id est, in natura bona. Malum enim est corruptio vel privatio boni; ubi autem bonum non est, non pote
Abbreviated transcription (Latin):
iubrnũ ħetic̃. qͥ direrat. Si ex nat᷑a pec¬
respõdeat. Manifestũ ÷ ex uolũtate ma¬
la tanqͣm ex arbore mala fĩ oĩa oꝑa ma¬
la tanqͣm fructus malos. s ip̃am ma¬
lam uolũtatem uñ dicit exortam nͥ
ex bono: s̾i i ex angło. qͥd ⁊ angło uͥ¬
bonũ opus d̃i: Si ex hoĩe qͥd ⁊ ipse ho
nͥ bonum opus di: immo qͥd erant hec
duo añqͣm in eis oriret᷑ mala uolũtas
qui bonũ oỹd̃i ⁊ bona ⁊ laudanda na¬
tura: o᷑ ex bono orit᷑ malũ. nec fuit
itñ oriri posset nͥ ex bono. Dicogͣ q uo¬
luntatem malam nłłm malũ precessit.
s ex bono originẽ hũit. hic aꝑte dr̃
pͥmam cãm i originẽ mali: bonam
fuisse nat᷑am. st nͥlominꝰ ostenditur

Expanded text:
rat: Si ex natura pecrespondeat. Manifestum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala, fieri omnia opera mala, tanquam fructus malos; sed ipsam malam voluntatem unde dicit exortam, nisi ex bono? Si enim ex angelo, quid est angelubonum opus Dei? Si ex homine, quid erat ipse homo, nisi bonum opus Dei? Imo quid erant haec duo antequam in eis oriretur mala voluntas, nisi bonum opus Dei, et bona et laudanda natura? Ergo ex bono oritur malum, nec fuit unde oriri posset nisi ex bono. Dico ergo quia voluntatem malam nullum malum praecessit, sed ex bono originem habuit. Hic aperte dicitur primam causam et originem mali, bonam fuisse naturam. Et nihilominus ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
actuali diligenti indagine q̃dam
modis fiat: ⁊ de differentia ip̃oꝵ pect̃oꝵ¬
pͥma pecti res bonaextitit. q añ primo
mũ pect̃m nõ erat aliqͥd malũ uñ oriet᷑
cũ it origiẽ ⁊ cãm hũit: aut ex bono au
ex malo hũit. d malũ añ nõ erat ex bo
nogͥ ortum ÷ pͥus it in angło ortũ ÷ pecc̾m
⁊ postea in hõie:⁊ qͥd erat angłs ñ bona ñ¬

Expanded text:
actuali diligenti indagine quaedamodis fiat; et de differentia ipsorum peccatoausa pecmum peccatum non erat aliquid mali unde oriretur. Cum enim originem et causam habuit, aut ex bono, aut ex malo habuit. Sed malum ante non erat; ex bono ergo ortum est. Prius enim in angelo ortum est peccatum, et postea in homine. Et quid erat angelus, nisi bona n
Abbreviated transcription (Latin):
erant mortua.q hii peccando pͥora
bona irrita fec̃unt. hec sicuti peccan¬
do fiunt irrita: ita ꝑ pñam reuiuisct̃¬
⁊ ad m̃itũ etemitatis ꝓdẽẽ incipiunt
Simłr.⁊ illud bonũ am̃at ds qd̾ plan¬
taũat in peccante. in illo .s. qͥ post ilło
bonũ peccauit. nõ simul pectans ⁊ bñ
oꝑans extitit.q talis hõis opus nõ di¬
ligit d̾s ad remuñationẽ. Põt ĩ acci¬
pi de oꝑib bonis que ab aliquo fiunt

Expanded text:
erant mortua, quia hi peccando priora bona irrita fecerunt. Haec, sicut peccando fiunt irrita, ita per poenitet ad meritum aeternitatis prodesse incipiunt. Similiter et illud bonum amat Deus quod plantavit in peccante, in illo scilicet qui post illud bonum peccavit; non simul peccans et bonum operans extitit; quia talis hominis opus non diligeret Deus ad remunerationem. Potest etiam accipi de bonis operibus quae ab aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
ubdam tñ quosdam fuit satis
p̾cipiet᷑ tñ eiꝰ fructus incipietꝙ: ꝓfic̃e
cũ peccati alc̾ius penitũit. Tunc.it.
utrũꝙ: dimictitur. pecc̃m. ⁊ satisfactõ
p̃cedens uiuificat᷑. que fũat mortua.
sicut bap̃s illi qui ficte accedit. tc̃ pri
auctoritates induc̃t. ait it aub̃. piũ

Expanded text:
undum quosdam fuit satisfpercipietur tamen fructus ejus, incipietqueius poenituerit. Tunc enim utrumque dimittitur peccatum, et satisfactio praecedens vivificatur, quae fuerat mortua; sicut Baptismus illi qui ficte accedit tunc primauctoritates inducunt. Ait enim Aug., lib.
Abbreviated transcription (Latin):
ret alicͥ se usꝙ ad tempꝰ placitũ illã
ducturũ: ⁊ illa ꝓmittat ł utret se
illi nupt᷑am. mnqͥd talis sponsio
eos ꝯuiges fecit: s̾i mutato ꝓposito
alt̃ ł uterq ad alienam copulam
tͣnsit. nunqͥd ob pͥorẽ sponsionem
iuram̃to subnixam scde fedationis
pactũ scindet᷑: Consid̾a q longe ali¬
nõ dum facit. Qui gͦ ꝓmisit se. in
uxorẽ ducturũ aliquam nõ dũ eã
duxit uxorẽ. ⁊ q̃ spopondit se nup¬
turam nõ dũ nupsit. Quomͦ gͦ ⁊iu¬
ges appellari possunt qͥ nõ dũ ꝯtra¬
hunt. s in futuro se atracturos iu¬
ram̃ti ad futͣm ꝑtinentis mox effi.¬

Expanded text:
ret alicui se usque ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem sponsionem juramento subnixam, secundae foederationis pactum scindetur? Considera quia longe est alinondum facit. Qui ergo promisit se in uxorem ducturum aliquam, nondum eam duxit in uxorem; et quae spopondit se nupturam, nondum nupsit. Quomodo ergo conjuges appellari possunt, qui nondum contrahunt, sed in futuro se contracturos juramenti ad futurum pertinentis mox effi
Abbreviated transcription (Latin):
consideratio adducit inquitere tũ
quales effectisint: dũ diuident᷑ auer¬
sione.⁊ conũsione. pꝰ creationẽ nãꝙ
mox qͥdam conũsi st̃ ad creatorẽ sul¬
umquidã aũsi. Conũtiad deũ fuit:
qͣ uoluert̃ se parificare deo. In comũ¬
sis qͣi inspeculo reluc̃e cepit dei sapĩ¬
ent̾ia qua illuminati st̃. aũsi u̾ ecce¬
cati sunt: ⁊ illi quid̃ conũsi sunt ⁊
illiminatia deo grã apposita ꝯstiu̾
sunt ercecati nõ in missione malicie
set desertione gr̃e a qua deserti sunt.
nõ iͣ qd̃ pͥus dedita subtraħet᷑. set q
nunquam ÷ apposita ut conu̾terent᷑
illud bonũ ꝑiusticiã boni. alii illo cor¬
rupto ꝑ culpam mali. comũsio fecit
nistos: ⁊ auersio inuistos. utͣq fuit
uoluntatis: ⁊ uoluntas utͥꝙ: lib̾tatis.

Expanded text:
consideratio adducit inquirere, quales effecti sint dum dividerentur aversione et conversione. Post creationem namque mox quidam conversi sunt ad creatorem suumqua voluerunt se parificare Deo. In conversis quasi in speculo relucere coepit Dei sapientia qua illuminati sunt; aversi vero excaecati sunt. Et illi quidem conversi sunt et illuminati a Deo gratia apposita. Isti vero sunt excaecati non immissione malitiae, sed desertione gratiae a qua deserti sunt; non ita quod prius dedita subtraheretur, sed quia nunquam est apposita ut converterentuillud bonum per justitiam boni, alii illo corrupto per culpam mali. Conversio justos fecit, et aversio injustos. Utraque fuit voluntatis, et voluntas utriusque libertatis.
Abbreviated transcription (Latin):
totãq memoriã meã capit. dũ utor¬
toto eo: qd̾ intelligo ⁊ memmi. Cũ itaq
inuict̃ a singłis. ⁊ oĩa. ⁊ tota capiant᷑: ẽ¬
lia sunt: tota singła: totis singłis ⁊ tota
singła: simul õib totis. ⁊ hec taunũ amna
uita. una mens. una eencia. Ecce illtus
sũme unitatis. atq tͥnitatis. uͭ una ÷

Expanded text:
tamque memoriam meam capit, dum toto eo utor, quod intelligo, et memini. Cum itaque invicem a singulis et omnia tota capiantur; aequalia sunt tota singula totis singulis; et tota singula simul omnibus totis: et haec tria unum, una vita, una mens, una essentia. Ecce illius s
Abbreviated transcription (Latin):
sus sit filius: an sepe mittatur.
Si it missio filii ip̃ius tm incarna¬
tio ÷ cum semel tn incarnatus sit: ⁊¬
semel tm uidet᷑ missus. at si sepemit¬
tit᷑: ⁊ ⁊ alia eiꝰ missio: qͣm incarnatio.
S que ÷ illa: Nunqͥd eterna genit᷑a

Expanded text:
sus sit Filius, an saepe mittatur. Si enim missio Filii ipsius tantum incarnatio est, cum semel tantum incarnatus sit, semel tantum videtur missus. At si saepe mittitur, est et alia ejus missio quam incarnatio. Sed quae est illa? Numquid aeterna genit
Abbreviated transcription (Latin):
siqͥs timens detegi culpam suã apud
hõies. ne iñ obꝓbrto ħatur. ł alii suo ex¬
emplo ad pectandũ accingant᷑. uͦ ac
isequit᷑ ueniã. O nõ sussicit soli deo

Expanded text:
is timens detegere culpam suam apud homines, ne inde opprobrio habeatur, vel alii suo exemplo ad peccandum accingantur, consequitur veniam. 4. Quod non sufficit soli Deo
Abbreviated transcription (Latin):
parentes nr̃i mali sunt. ł filii
t fr̃es anmagis t minus diligendi sit
aliis bonis. hac rõne nobis nõ copula.¬
tis. uidet᷑ qd̾ magis sint diligendi bo¬
ni. qui nobis carne nõ st̃ mincti. qͣm
alii carne nunctiq nobis sũt nunc¬
ti corde glutino caritatis. Sanctior
⁊ it copula cordiũ qͣm corpoꝵ. Unde
ait. Non inuiciose negligit mr̃em.
si mater negat᷑. que ⁊̃ de cruce agnosci¬
t᷑.s religiosores monstrant᷑ copule men¬
rantib ad alia. Mouem᷑ it suꝑ uerbis il¬
lis inimicos nõ ex tota uͥtute. nõ sicut
te ip̃m iubet dilig̾e. s simpłr. Sufficit
it qd̾ diligimꝰ: ⁊ non odio hm̃is. qd̾ non
ita accipiendum ÷ qͣi sufficiat t dilig̾e
cos. ⁊ mimicos sic̃ te ip̃m dilige qͥ ebes.

Expanded text:
parentes nostri mali sunt vel filii, vel fratres, an magis vel minus diligendi sint aliis bonis, hac ratione nobis non copulatis. Videtur quod magis sint diligendi boni, qui nobis carne non sunt conjuncti, quam mali carne conjuncti, qui nobis sunt conjuncti corde glutino charitatis. Sanctior est enim copula cordium quam corporum. Unde ait: Non injuriose negligit matrem, nec mater negatur, quae etiam de cruce agnoscitur; sed religiosiores monstrantur copulae menrantibus ad alia. Movemur enim ex verbis illis, quibus inimicos non ex tota virtute, non sicut teipsum jubet diligere, sed simpliciter. Sufficit enim quod diligamus, et non odio habeamus. Quod non ita accipiendum est, quasi sufficiat tibi diligere cos et inimicos, sic
Abbreviated transcription (Latin):
creat᷑am ex nͥlo ⁊dicus p̃dicaret᷑. nͥl
nouum loquim᷑ płib edita lit̃is ip̃a
arrianoꝵ ꝑfidia sibi testis ẽ. Si ꝓpt̃
negeatium impietatẽ piatum fuit

Expanded text:
creaturas ex nihilo conditus praedicaretur. Nihil novum loquimur, pluribus edita litteris ipsa Ariorum perfidia sibi testis est. Si propter negantium impietatem pia tum fuit
Abbreviated transcription (Latin):
faciamꝰ hominẽ ad ẏmaginẽ i simili¬
tudinem nr̃am. In eo qd̾ dicit faciamꝰ
una oꝑatio tͥum ꝑsonarum ostendit᷑.
tur. ẜo ꝑsona it patris hec dr̃⁊adfi
⁊ eadem imago uel similitudo. E ima¬
oxgo go ⁊ similitudo ħ adũsis accipnt᷑¬
aucenri uarie a qͥbdã inc̃ata ab aliis
increata intelligit᷑ .i. tͥnitatis c̃entia
ad qͣm fc̃o ÷ homo. uel creata in qua
fc̃s ⁊ ħo ⁊ ip̃a hõi concreta. In treatam
it mmaginem que ds ⁊ intellexisse uidẽt
beda cum dicit non eẽ unam imagi.
Inpͥe tnimago dicit᷑. q imago relati¬
ue ad aliud dicit᷑ cuiꝰ similitudinẽ gerit.
⁊ ad qd̾ rep̃sentandũ fcã ÷ si cut una ima¬
go cesaris que ip̃uis similitudinẽ p̃fe

Expanded text:
Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram ; in eo quod dicit, faciamus, una operatio trium personarum ostenditur; atur. Ex persona enim Patris hoc diest eadem imago vel similitudo. 2. Quod imago et similitudo hic a diversis accipitur varie; a quibusdam increata, et aincreata intelligitur Trinitatis essentia, ad quam factus est homo; vel creata, in quahomo, et ipsa homini concreata. Increatam imaginem quae Deus est, intellexisse videtur Beda cum dicit non esse unam imagineImproprie tamen imago dicitur, quia imago relative ad aliud dicitur cujus similitudinem gerit, et ad quod repraesentandum facta est, sicut imago Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
÷ sapiencia patͥs genita quapater sa¬
piens nõ ÷ Est gͥ aliqͣ sapientia patͥs
qua sapiens non ÷ Est autem sapien¬
encia ingenita ÷ sapiencia pat̾s:⁊
sapientia genita ⁊ sapiencia paiͥs.
Non ⁊ aũ sapiencia ingenita: sapi

Expanded text:
s genita, qua Pater sapiens non est. Est igitur aliqua Sapientia Patris, qua sapiens non est. Est autem et Sapienentia ingenita est Sapientia Patris, et Sapientia genita est Sapientia Patris; non est autem Sapientia ingeni
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ. ⁊ alid̾ ꝓpter hoĩem nõ duo filii
a c̃to initio. Itẽ in eod̾. Q d nat᷑a huma¬
na in xp̃o hoĩe. meruit. ut in unitatẽ
ꝑsone unici filii dei singularit᷑. assump¬
ta cẽt: Que bona uoluntas que bona
na una cũ do. Numqͥd antea fuit ħo ⁊⁊
ħo ẽẽ cepit. nõ alid̾ cepit ẽẽ ħo qͣm dei
filius: ⁊ hoc unicus : ⁊ ꝓpt̾ea dei uerbũ qd̾¬

Expanded text:
Verbum, aliud propter hominem, non duo filii, a certo initio. Item in eodem: Quid natura humana in Christo homine meruit, ut in unitatem personae unici Filii Dei singularitas assumpta esset? quae bona voluntas? quae bona na cum Deo? Nunquid antea fuit homo, homo esse coepit, non aliud coepit esse, quam Dei Filius, et hoc unicus; et propter Deum Verbum, q
Abbreviated transcription (Latin):
t̾res ꝑsone .i. subsistentie ł subsistenten¬
cie ł entes intelligant᷑. Iõq aug̃ cãs
dictoꝵ discernens dicit tres ꝑsonas ẽẽ
unam ẽentiam. ł ensdem eẽntie non
ex eadem eẽntia ne aliud incelligatur
ibi eẽ ꝑsona. aliud essentia. Tres it per¬
sone .i. subsistencie una sunt eẽntiari

Expanded text:
e, id est subsistentiae, vel subsistenttiae vel entes intelligantur. Ideoque Aug., causas dictorum discernens, dicit tres personas esse unam essentiam vel ejusdem essentiae, non ex eadem essentia; ne aliud intelligatur ibi esse persona, aliud essentia; tres enim personae, id est, substantiae una sunt essentia et
Abbreviated transcription (Latin):
uerũtn cũ querit᷑. quid tres: ł qͥd t̾a.
ño de eẽntia queritur necibi qͥd aa¬
essentiam refert᷑. S cum fides catħica
um ꝑhibent in celo: querebat᷑ quid
illi tres eent .i. an ẽẽnt tresres: ⁊ que
tres res ⁊ quo nõie ille tres res sigͣcaren¬
tur: ⁊ iõ loquendi necͣcitate inuen¬
Nt hoc dicentes diu̾sarũ rerũ nũm po¬
nimꝰ intͥnitate. s ita tres res diximus
ut easdem ẽẽ unam qͣndam sũmã
rẽ confiteam᷑. Uñ augͦ in .q.li. de doctri¬
na xͥana sic ait. Res quib fruendũ ẽ¬
nos beatos faciunt. Res gͥ quib fruen¬

Expanded text:
Verumtamen cum quaeritur quid tres vel quid tria, non de essentia quaeritur, nec ibi quid aessentiam refertur. Sed cum fides catholica um perhibent in coelo, quaerebatur quid illi tres essent, id est, an essent tres res, et quae tres res, et quo nomine illae tres res significarentur. Et ideo loquendi necessitate invenenim hoc dicentes diversarum rerum numerum ponimus in Trinitate, sed ita tres res dicimus, ut easdem esse unam quamdam summam rem confiteamur. Unde Aug., in lib. 1 de Doctr 3, sic ait: Res quibus fruendum enos beatos faciunt, res ergo quibus fruen
Abbreviated transcription (Latin):
in captiuitatẽ ducti sc̃ ꝑtinebãt
in ius alienũ tͣnsire potuert̃ :⁊ tñ
plene iusticie ẽ ut eis dẽ reu̾sis re¬
forment᷑. Iõꝙ si uiri pꝰ songã cap¬
tiuitatẽ reuersi ata in dilectione su¬
arũ aiugũ ꝑseũant. ut eas cupiãt¬
in suum redire asorciũ. dimitten¬
dũ t̃ ⁊ inculꝑabile iudicandũ. qd̾
necc̃itas intulit: ⁊ restituend̾ qd̾ fi¬

Expanded text:
itatem ducti sunt, pertinebant, in jus alienum transire potuerunt; et tamen plenae justitiae, est ut eisdem reversis reformentur. Ideoque si viri post longam captivitatem reversi, ita in dilectione suarum conjugum perseverant, ut eas cupiin suum redire consortium, dimittendum et inculpabile judicandum quod necessitas intulit, et restituendum quod fi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ito st̃ saudande. ¶Ex his osten¬
dit᷑ illos qͥ tałr iungunt᷑. ut credãt
urũ int̾emptũ: ꝑ ignoranciã ali¬
qͣm extusationẽ habere de peccato.
⁊ tm̃ pͥmam copłam eẽ legittimã
nõ sedam. Ueniam tñ hr̃e si careat
obꝓbrio male uoluntatis. Set si
quis relicta inpatͥa sua uxore. in

Expanded text:
s ostenditur illos qui taliter junguntur, ut credant virum interemptum, per ignorantiam, aliquam excusationem habere de peccato, et tantum primam copulam esse legitimam, non secundam; veniam tamen habere, si careat opprobrio malae voluntatis. Sed si quis relicta in patria sua uxore in
Abbreviated transcription (Latin):
de ilł feminis que putantes ui¬
ras suos int̾emptos in captiuitate. ł
ab iniqua dñatione nunqͣm lib̃an¬
dos. in alioꝵ ꝯuigia tͣnsierũt: si illi
qui putabantur ꝑisse remearint:
utr̃ eis reddi debeant:⁊ an scdi for¬
nicati sc̃ :⁊ ip̃e ree adult̾ii. Ue ħ leo
ppͣ. sic ait. Necc̃e ẽ ut legitimar̃ fed̾a
nupciar̃ reincegͣnda credamꝰ. ⁊ re¬
motis his q̃ hostilitas intulit cͥq: id
legitime reformet᷑ qd inculit. ꝓcu¬
rand̾ꝙ: ẽ. ut recipiat qͥsq qđ suũ¬

Expanded text:
de illis feminis quae putantes viros suos interemptos, vel in captivitate, vel ab iniqua dominatione nunquam liberandos, in aliorum conjugia transierunt: si illi qui putabantur periisse remeaverint, utrum eis reddi debeant, et an secundi fornicati sint, et ipsae reae adulterii. De hoc apa sic ait: Necesse est ut legitimarum foedera nuptiarum redintegranda credamus; et remotis his quae hostilitas intulit, cuique id legitime reformetur quod intulit; procurandumque est ut recipiat quisque qu
Abbreviated transcription (Latin):
niu uidet᷑. qd̾ diuma suba: filiũ ge¬
nũit. ⁊ qd filius sit genitꝰ: de sub̾a pa
uimam ẽenciam genuisse. uehemen¬
ter mouent nos hec iterba. que qͦmͦ
intelligenda sint: mallem ab aliis
possunt accipi. Nat᷑a coet̾na de deo ÷
.i. filius coetermis pt̾i. de patre ⁊ r: qd̾
⁊ eadem: cũ eo natura. ł eiusdem na
ture quem sensũ confirmat aug̃. ibi¬
dem subiciens ⁊ qdđ dit̃at: qͣi explanãs.
uicto it. nat᷑a coeterna de deo ÷: addi¬
ħndum: aꝑit in eo. li. contͣ᷑ mari¬
minũ dicens. T̃rinitas ħ: uni eiꝰaꝙ¬

Expanded text:
i videtur quod divina substantia Filium genuerit, et quod Filius sit genitus de substantivinam essentiam genuisse. Vehementer movent nos haec verba, quae quomodo intelligenda sint, mallem ab aliis possunt accipi: Natura coaeterna de Deo est, id est, Filius coaeternus Patri de Patre est, itaque est eadem cum eo natura, vel ejusdeibidem subjiciens, et quod dixerat quasi explanans. Dicto enim: Natura coaeterna est de Deo, adhabendum aperit in eodem libro contra Maximinum dicens: Trinitas haec uni
Abbreviated transcription (Latin):
si credid̃is ⁊ dit̃is: nͥl de hac re ulterius
accusabis. his it uerbis aꝑit quomͦ p̃¬
dca debeant intelligi. Simiłr filius ia
cia ac natura. Simiłr expone ilłd̃. filius

Expanded text:
si credideris et dixeris, nihil de hac re ulterius accusaberis. His enim verbis aperit quomodo praedicta debeant intelligi. Similiter Filius tia ac natura. Similiter expone illud: Filius s
Abbreviated transcription (Latin):
quod in dei cognitione. sie presen
do sunt ibimala: quo bona.⁊ qd̾ indo
bonatm̃ sunt sic̃ ex ip̃o. ⁊ ꝑ ip̃m non
mala.⁊ ex quo sensub accipienda sint:
assignatum ÷ ⁊ qd̾ de ip̃onon dr̃ cẽ pͥe¬

Expanded text:
quod in Dei cognitione sive praescido sunt ibi mala, quo bona; et quod in Deo bona tantum sunt, sicut ex ipso, et per ipsum, non mala. Et ex quo sensu haec accipienda sint assign
Abbreviated transcription (Latin):
sencia dei ait. sum d̾s sit nat᷑a ucor¬
porea:⁊ incõmutabiłr uiua. etema sta¬
bilitate inse ip̃o manens tot᷑ adest
habicat: habent eum ꝓ sua capacitatis
diu̾sitate. alii amplius. alii minꝰ. quos
ip̃e sibi dilectissimũ templum gr̃a sue
bonitatis edificat. hyłr quoq: in .li.¬
.uiii. de tͥn. aꝑtissime docet. deum tẽ¬

Expanded text:
sentia Dei, ait: Cum Deus sit natura incorsentia Dei, ait: Cum Deus sit natura incorporea et incommutabiliter viva, aeterna stabilitate in seipso manens, totus adest habitat, habent eum pro suae capacitatis diversitate, alii amplius, alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedificat. Hilarius quoque, in lib. 8 de Trin., apertissime docet Deum
Abbreviated transcription (Latin):
stratũ ÷ ex pr̃e quo in reb¬
modo oĩa dicantur eẽ indeo: addendũ
digne ualeat cogitare. ł lingua suffi¬
cit eloqui. Sciendũ gͥ÷ qd̾ deus incõ¬
mutabiłr semꝑin se eristens. presenci¬
ałr. potencialiter. ẽẽncialit̾ ÷ in omni
natura. siut eẽncia. sine su diffinitio¬
ne:⁊ in omni loco: sñ cutuscͥptiõe.
⁊ in om̃i tp̃r sine mutabilitate. Et
preterea in sc̃is spiritib. ⁊ aĩabus est
plenitudo diuinitatis corꝑałr habi¬
tat: ut ait apł̃c. In eo it deus habitauit.
nõ ꝑ gr̃am adoptionis set ꝑ gr̃am unio¬
nis. Ne aũ ista que capacitatẽ huma¬
ne intelligencie ercedunt. falsitatis
arguere aliqui presumant: scõꝵ auc¬
toritatib munienda mͥ uident᷑. Bea¬
tus gregoriꝰ suꝑ cantica canticoꝵ inqͥt.
licet ds cõi modo õib reb insit p̃sencra.
potencia. sub̃a. tñ familiariori modo
oꝑm dei acuci: ⁊ fideluis consiant. De
hoc eod̃ auo᷑ ad dardanũ in .li. de pre¬

Expanded text:
stratum est ex parte quomodo omnia dicantur esse in Deo, addendum digne valeat cogitare, vel lingua sufficiat eloqui. Sciendum ergo est quod Deus incommutabiliter semper in se existens, praesentialiter, potentialiter, essentialiter est in omni natura sive essentia sine sui definitione, et in omni loco sine circumscriptione, et in omni tempore sine mutabilitate. Et praeterea in sanctis spiritibus et animabus est plenitudo divinitatis corporaliter inhabitat, ut ait Apostolus. In eo enim Deus habitavit, non per gratiam adoptionis, sed per gratiam unionis. Ne autem ista quia capacitatem humanae intelligentiae excedunt falsitatis arguere aliqui praesumant, sanctorum auctoritatibus munienda mihi videntur. Beatus Gregorius super Cantica canticorum inquit: Licet Deus communi modo omnibus rebus insit praesentia, potentia, substantia, tamen familiariori modo operum Dei acutius et fidelius considerant. De hoc enim eodem Aug., ad Dardanum in lib. de Prae
Abbreviated transcription (Latin):
uero fillii: ⁊ ꝓcessiooue filii: ⁊ pces¬
uiuimus: distinguere nõ sufficimꝰ.
pondens sic ait. Queris a mesi de sub
filius: Ecce respondeo siue capias. si¬
ue ñ capias: de pr̃e ÷ filius. de patre
talem filium genuit.:⁊ gignendo ei
dedit. ut ĩ de ip̃o ꝓcedet sp̃c sc̃s. Nã¬
culte. Ea gͥ si nasceret᷑: nõ tm̃ de patre
nec tm̃ de filio. s de ambob utiꝙ nas¬
ceret᷑. sñ dubio filius dt̃et᷑ amboꝵ. ac
ꝑ hoc: q filius amboꝵ nłło mͦ ẽẽt: nõ
oportuit nasci eũ de ambob. Amboꝵ

Expanded text:
o Filii et procesvivimus, distinguere non sufficimus; pondens, sic ait: Qufilius. Ecce respondeo, sive capias, sive non capias. De Patre est Filius, de Patre talem Filium genuit, et gignendo ei dedit ut etiam de ipso procederet Spiritus saculte. Quia ergo si nasceretur, non tantum de Patre, nec tantum de Filio, sed de ambobus utique nasceretur; sine dubio filius diceretur amborum. Ac per hoc quia filius amborum nullo modo est, non oportuit nasci eum de ambobus. Ambo
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ieix̾. ꝑacto iudicio ampłiorẽ glo¬
riã sut claritatis d̾s monstrabit elec¬
tis. S i quẽ mouet qd̾ opus sit spiri¬
tib defunctoꝵ corꝑa sua in resurret¬
tione reciꝑe. si eis põt sñ corporib sũ¬
ma beatitudo p̃beri. difficilis q̃o est.
nec põt a nobis ꝑfecte diffiniri. s tñ
hõis mentẽ ⁊ pꝰ mortẽ ip̃a carne de
ei nat᷑ał quidã appetitus corpus am
ministnͣdi. qͦ ret ardat᷑ quodamͦ ne
tota intentione ꝑgat in iłłd sũmum
celum donec ille appetitus ⁊qͥescat. por¬
rosi tale sit corpus cuuis sit difficilis
i grauis amministratio: sic̃ hec caro
que corrumpit᷑ młto magis auertit᷑

Expanded text:
35: Peracto judicio, ampliorem gloriam suae claritatis Deus demonstrabit electis. Si quem movet quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si eis potest sine corporibus summa beatitudo praeberi, difficilis quaestio est, nec potest a nobis perfecte definiri. Sed tamen us mentem, et post mortem ipsa carne depei naturalis quidam appministrandi, quo retardatur quodammodo, nec tota intentione pergat in illud summum coelum, donec ille appetitus conquiescat. Porro si tale sit corpus, cujus sit difficilis et gravis administratio, sicut haec caro quae corrumpitur, multo magis avertit
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑit: angłis equata ꝑfectum habe¬
bit nat᷑e sue modũ obediens ⁊ imꝑãs
unuificata ⁊ uiuificans tam ineffabi¬
li facilitate ut sit ei głie: qd̾ fuit sar

Expanded text:
erit angelis adaequata, perfectum habebit naturae suae modum, inobediens et imperans, vivificata et vivificans tam ineffabili facilitate, ut sit ei gloriae quod sar
Abbreviated transcription (Latin):
q ex parte diligimꝰ. nc̃ ⁊ iõ ip̃a euacu¬
abit᷑. in qͣntũ ex ꝑte ẽ. q tollet᷑ imꝑ¬
fectio. ⁊ addet᷑ ꝑfectio. Remanebitq
ip̃a aucta: ⁊ astus eius ⁊ modꝰ diligen¬
modus eliminabit᷑. fides uero ⁊ spes
penitꝰ euacuabunt᷑. Scĩa uero scdm
actum.⁊ modũ suũ qui nc̃ ÷ nõ scd̾m
sui ẽẽntiam tollet᷑. Ip̃a it uͥtus scie re
manebit. s aliũ tenebit usũ ⁊ modum.

Expanded text:
x parte diligimus nunc; et ideo ipsa evacuabitur in quantum ex parte est, quia tolletur imperfectio et addetur perfectio. Remanebitque ipsa aucta, et actus ejus, et modus diligenmodus eliminabitur. Fides vero, et spes penitus evacuabuntur. Scientia vero secundum actum et modum suum, qui nunc est, non secundum sui essentiam tolletur. Ipsa enim virtus scientiae remanebit, sed alium tenebit usum et modum.
Abbreviated transcription (Latin):
danũ. bici nisi stultissime neqͥt
possunt. uenum illd: multum mra¬
in õib habitat. Quis porro audeat
opinari nͥ inseꝑalitatem tͥnitatis pem¬
tus ignoret. quod in aliquo possit ha¬

Expanded text:
dici nisi stultissime nequit possint. Verum illud est multo mirain omnibus habitat. Quis porro audeat opinari, nisi inseparabilitatem Trinitatis penitus ignoret, quod in aliquo possit ha
Abbreviated transcription (Latin):
auctori. non est pater. s ex eo filius ẽ
Non t̃ portio aliqua s totus ẽ. Non
ẽ auctor ip̃e s imago ẽ. imago dei ex
ts ⁊ filii neganda sub̃a. s nec irrati¬
onabiłr predicanda. Sit una sub̃a
ex nat᷑e genite pͥetate. non sit aut
ex portione. aut ex uniõne. ant ex
cõione. Potest una sub̃a pie
pĩe taceri. habes natitatatem.
bes similitudinem. Quid uerb
lumpniam suspiciose tenemꝰ. re
telligentia non dissidentes: Cr¬
impie unionis. Una sit ex sim
hoc si ẽ quero qͦmͦ possim alt̾m a

Expanded text:
alis. Non est pater, sed ex eo filius est. Non est portio aliqua, sed totus est. Non est auctor ipse, sed imago est: imago Dei ex tris et Filii neganda substantia: sed nec irrationabiliter praedicanda. Sit una substantia ex naturae genitae proprietate; non sit aut ex portione, aut ex unione, aut ex communione. Potest una substantia pie dici, et pie taceri. Habes nativitatem, habes similitudinem. Quid verbi calumniam suspiciose tenemus, rei intelligentia non dissidentes? Crimpiae unionis. Una sit ex simiHoc si est, quaero quo modo possim alterum a
Abbreviated transcription (Latin):
lti uram sub̾am pa¬
tris ⁊ filii predicant:
ut uidi possint non
magis id pie qͣm im¬
pie predicare. ħt .it.
hoc uerbũ in se: ⁊ fi¬
dei conicientiam:⁊ fraudem para
ac similitudinem ut similitudo ñ
sp̃em solam afferat. s genus teneat
sunt. nõ singłarem sig̃cet s equales.
Equalitatem dico .i. indifferenciam
similitudmis. ut similitudo habea¬
tur equalitas. Equalitas uͦ unũ idcͥ¬
co dicat᷑ ẽẽ.q parsit. Unum aũ in
quo par sig̾catur. ñ ad unicũ uen¬
stanciam partita in duos diuidat.
religiose predicabit᷑. que ex natiui¬
tatis ꝓͥetate. ⁊ ex nat᷑e similitudine
ita indifferens sit ut una dicatilr.

Expanded text:
ta unam substantiam Patris et Filii praedicant, ut videri possint non magis id pie quam impie praedicare: habet enim hoc verbum in se et fidei conscientiam, et fraudem paratac similitudinem, ut similitudo non speciem solam afferat, sed genus teneat; sunt, non singularem significet, sed aequales. Aequalitatem dico, id est, indifferentiam similituditur aequalitas. Aequalitas vero unum idcirco dicitur esse, quia par sit: unum autem in quo par significatur, non ad unicum vinstantiam partitam in duos dividat, religiose praedicabitur, quae ex nativitatis proprietate et ex naturae similitudine ita indifferens sit, ut una dicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
lege ꝓpagatiõis: u̾sꝙ ad finem humani ge
ꝑ seminalẽ rõnẽ ⁊ex eo descendisse ꝓpaga¬
tionis lege. Auctoritate ⁊ rõne ꝓbat᷑ uͥl¬
illa stat᷑a resurget qͣm habit᷑us erat si
uicio corꝑis impeditus. Uñ gͦ illa suba
q̃ a deo parua fuit in ortu in resurresfi¬
one tam magna erit. nͥ sui in se multi
cut costa: de qͣ fca ⁊ mulier. Et sic̃ panes
eungłici. Non inficiam̃ tñ qͥn cibri hu¬
mores in carnẽ. ⁊ sangͥnem transeant. S̾et
nõ inu̾itatẽ humanenat᷑e: q̃ a pͥmis
descendit parentib. Que solamn resur¬
rectiont erit. reliqͤ ũ caro in qͣm cibi tͣn¬
seunt: tanꝗ̃. suꝑflua in resuirectione

Expanded text:
lege propagationis, usque ad finem humani genper seminalem rationem, et ex eo descendisse propagationis lege. 14. Auctoritate et ratione probaturilla statura resurget quam habiturus erat si vitio corporis impeditus. Unde ergo illa substantia quae adeo parva fuit mortua, in resurrectione tam magna erit, nisi sui in se multipcut costa de qua facta est mulier, et sicut panes evangelici. Non inficiamur tamen quin cibi et humores in carnem et sanguinem transeant; sed non in veritate humanae naturae, quae a primis descendit parentibus, quae sola in resurrectione erit; reliqua vero caro in quam cibi transeunt, tanquam superflua in resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
degignentis aĩa: aĩa geniti eẽntiałr
deduci ab hiis estimatur. Iõꝙ sit̃ de
corrupta carne caro corrupia seminat᷑
ĩ ⁊̃ de aĩa peccatͥte aĩa peccatͥx corrupti¬
one originali infesta ab ilł trahi dicit᷑.

Expanded text:
de gignentis anima anima geniti essentialiter deduci ab his existimabatur. Ideoque sicut de corrupta carne caro corrupta seminatur, ita etiam de anima peccatrice anima peccatrix, corruptione originali infecta, ab illis trahi dicit
Abbreviated transcription (Latin):
di aũ ex nat᷑a ÷ mala ÷ nat᷑a. sui respondco:
ex uolũtate pecc̃m ÷ Querit forte utrũ
originale pect̾m ex uolũtate sit: Respon¬
deo ꝓrsus i originale pcc̃cm ex uolũtate
eẽ. Qaħ exuolũtate pͥmi hõĩs seminatũ¬

Expanded text:
si autem ex natura est, mala est natura. Cui respondeo: Ex voluntate peccatum est. Quaerit forte utrum originale peccatum ex voluntate sit. Respondeo prorsus et originale peccatum ex voluntate esse, quia hoc ex voluntate primi hominis seminatu
Abbreviated transcription (Latin):
dum intrasse. Querit it iulanus ꝑ qͥd aG
pect̃m inuenit᷑ in ꝑuulo ĩ inqͥens. Non
peccat iste qͥ nascitur. nõ pectat ille qͥ
genuit. ñ peccat ille qͥ ꝯdidit. ꝑ qͣs gͦ ri¬
mas int̾ tot p̃sidia innocentie pecc̃m

Expanded text:
dum intrasse. Quaerit enim Julianus per quid peccatum invenitur in parvulo, ita inquiens: Non peccat iste qui nascitur, non peccat ille qui genuit, non peccat ille qui condidit. Per quas igitur rimas inter tot praesidia
Abbreviated transcription (Latin):
uel non fuisse immo impossibile ⁊ nõ
ferentes impossibilitatẽ uel possibili¬
tatem add naturam rei etisterentis. sũ
ũ de prescĩa uel predestitatiene dei agͣr:¬
tenciam dei refertur. que semꝑ eadẽ
fuit.⁊ est quia predestinatio prescia
potencia. unũ in deo ⁊ Qͥd sit repba

Expanded text:
 non ferentes possibilitatem vel impossibilitatem ad naturam rei existentis. Cum vero de praescientia vel praedestinatione Dei agtentiam Dei refertur, quae semper eadem fuit et est, quia praedestinatio, praescientia, potentia, unum in Deo est. 4. Quid rep
Abbreviated transcription (Latin):
non sit p̃destinatus. s cñ potuit et̃
ab eterno. qd̾ nõ ẽẽt predestinatꝰ. ⁊ po¬
tuit ab etemno non esse p̃destinatus.
⁊ sic ab et̾no ãs potuit eum nõ predes¬
no.gͥ potest ds non predestinasse eũ.
gͦ potat iste nõ fuisse predestinatus.
Si uero nõ fuisset predestinatus: nec
scitis dicunt qđ in actionib. ł oꝑatio¬
nib ł oꝑationib deri hõtum nullate¬
nis concedunt. Et quo it aliqͥd fc̃m:

Expanded text:
non sit praedestinatus: sed tamen potuit esse ab aeterno quod non esset praedestinatus, et potuit ab aeterno non esse praedestinatus. Et sicut ab aeterno Deus potuit eum non praedesno ergo potest Deus non praedestinasse eum; ergo potest iste non fuisse praedestinatus: si vero non fuisset praedestinatus, nec t de praescitis dicunt, quod in actionibus vel in operationibus Dei et hominum nullatenus concedunt. Ex quo enim aliquid f
Abbreviated transcription (Latin):
simul utrũq eẽ. ⁊ impossibile sit al¬
terum non ec̃ iudetur nõ posse alte
tione mallem alios audire. qͣm qo
unam facimꝰ responsionẽ dicentes
det̾minandum fore illud cui inni
ab eterno it iste predestinat᷑ ÷ Uistin¬
guendũ it ⁊ cum ait. Iste non potest
modo nõ eẽ predestinatus. ł non pͣ¬

Expanded text:
simul utrumque esse, et impossibile sit alterum non esse, videtur non posse altertione mallem alios audire quam docunam facimus responsionem, dicentes determinandum fore illud cui innitab aeterno enim iste praedestinatus est. Distinguendum enim est cum ait: Iste non potest modo non esse praedestinatus; vel: Non p
Abbreviated transcription (Latin):
mub ẽẽ.s. ut aliqͥs saluet᷑: i non sit p̃¬
destinatꝰ. uel ut aliquis predestinat᷑
sit:⁊ dampnet᷑. Incelligencia it ꝯdi¬
tionis implicite ueritatem facit in
dicto ⁊ impossibilitatẽ inu̾o. Si uero
simpłr intelligat᷑: impossibilitas non

Expanded text:
et ut aliquis salvetur et non sit praedestinatus, vel ut aliquis praedestinatus sit et damnetur. Intelligentia enim conjunctionis implicitae veritatem facit in dicto, et impossibilitatem in vero. Si vero simpliciter intelligatur, impossibilitas non
Abbreviated transcription (Latin):
nãq: fit intelligencia si ꝑ diunctionẽ
hec accipiantut dc̃a. atq: alia si ꝑ dis¬
iunctionẽ ut supͣ cũ de prescĩa ageba¬
tur pͣtaxatũ ÷ sin cũ dicis predesti¬
natus nõ pͭ dampnari. intelligas ita
falsum aũi si disumctim ut suncelli¬
gas istum non posse dampnari quẽ
dico predestinatũ. Potuit n nõ ẽẽ pre¬
destinatꝰ. ⁊ ita dampnaret᷑. el uomodo

Expanded text:
ligentia, si per conjunctionem haec accipiantur dicta, atque si per disjunctionem, ut supra, cum de praescientia agebatur, praetaxatum est. Si enim cum dicis: Praedestinatus non potest damnari, intelligas ita,falsum autem, si disjunctim, ut si intelligas istum non posse damnari quem dico praedestinatum; potuit enim non esse praedestinatus, et ita damnaretur. 3. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
utiq miniu electoꝵ numius. Ita ⁊̃ pos¬
set aug̃i. q posset apponi gr̃a. quib
non apponitur. ꝑ quam saluarent᷑.
possent gͦ saluari habita gr̃a: qui tñ
sine ea dampnabunt᷑. posset ĩq: au¬
gen numerus electoꝵ. Quib res¬
pondemꝰ ex ea rõne dc̃m ẽẽ. ⁊ uerum
esse numerum electoꝵ. non posse au

Expanded text:
ue minui electorum numerus, ita etiam posset augeri, quia posset apponi gratia quibus non apponitur, per quam salvarentur. Possent ergo salvari habita gratia, qui tamen sine ea damnabuntur; posset itaque augeri numerus electorum. Quibus respondemus ex ea ratione dictum esse et verum e
Abbreviated transcription (Latin):
putari.q ꝓpt̾ ingͣtitudinẽ ita reus
⁊ pecc̃o ꝯsticuitur ut añ fũat. Sicit.
qd̾ dimissũ fũat dr᷑ enigi q remissio¬
nis ꝑcepte ingratus itareus fit: ut
ante fuãt. Ut̾q parti qõnis ꝓbati fa¬
uent doctores. Iõꝙ: alicui parti non
p̃iudicans: studioso lectori iudiciũ
relinquo. addens tutũ fore ac salu¬
ti ꝓpiiquũ sub mensa dñoꝵ micas
edere. Quid sit hic sacm̃tum ⁊ tes.

Expanded text:
ta reus et peccator constituitur, ut ante fuerat. Sic enim quod dimissum fuerat dicitur exigi, quia remissionis perceptae ingratus, ita reus fit ut ante fuerat. Utrique parti quaestionis probati favent doctores. Ideoque alicui parti non praejudicans, studioso lectori judicium relinquo, addens mihi tutum fore ac saluti propinquum, sub mensa dominorum micas edere. 3. Quid sit hic sacramentum et res.
Abbreviated transcription (Latin):
distinguit. alia sunt inqͥt que nisi
intelligamꝰ. nõ credimꝰ. alia que nisi
credamus nõ intelligem᷑. nemo tñ
pot cred̾e in dm nͥ aliqͥd intelligat cũ
fides sit ex auditu p̃dicationis. Idẽ in
.li. de.tͥ. Certafides ut cũgi inchoat cog¬
nitionem. cognitio uero certa non ꝑfici¬
tur nͥ post hanc uitam ambixꝵ qͦ. ait. uͥ
fides non statim ẽ cognitio. ubi cogni.
tio fides precedit. Ex hiis apparet aliqͦ
tredi. que non intelliguntur. ł scuin¬
f᷑. nͥ pͥus credant᷑. quedam uero intelli

Expanded text:
distinguit. Alia sunt, inquit, quae nisi intelligamus, non credimus; alia, quae nisi credamus, non intelligemus. Nemo tamen potest credere in Deum, nisi aliquid intelligat, cum fides sit ex auditu praedicationis. Idem in libro de Trinit.: Certa fides utcumque inchoat cognitionem. Cognitio vero certa non perficitur nisi post hanc vitam. Ambros. quoque ait: Ubi fides, non statim cognitio; ubi cognitio est, fides prae cedit. Ex his apparet aliqua credi quae non intelliguntur vel sciuntur, nisi prius credantur; quaedam vero intelli
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ualeamus ꝑspicere.⁊ ꝑciꝑe deum
sit ꝑcipit᷑ amundis cordib nͥ ꝑ fidem
diligatur. non potĩt cor mundari. qͦ
hic aꝑte ħs q non pot̃ sciri d̾s isi
est. qd̾ nemo pot̃ crede in deum nͥ aliqͥ
inteltigat᷑. Unde colligit᷑ nõ posse sciꝰ.
ri:⁊ intelligi credenda quedam nͥ p̾us
credant᷑. ⁊ quedam non credi nͥ prus
incelligantur. ⁊ ip̃a ꝑ fidem amplius
intelligi. nec ea que prius creduntur
qͣm intelligantur. penitus ignorant᷑
cũ fides sit ex auditu. ignorant᷑ tñ ex
parte.q nõ sciunt᷑. credit᷑ gͦ qd̾ igno¬
utrum possunt. Si non pot̃. nemo di¬
ligit deum anꝗͣ sciat. Ubiaũ sunt
illa tͥa. fides. spes. caritas. non in animo
credente. qd̾ non dum scit. ⁊ sperante

Expanded text:
quam valeamus perspicere et percipere Deum, sicut percipitur a mundis cordibus, nisi per fidem diligatur non poterit cor mundari, quohic aperte habes, quia non potest sciri Deus, nisi est quod nemo potest credere in Deum, nisi aliquid intelligatur. Unde colligitur non posse sciri et intelligi credenda quaedam, nisi prius credantur; et quaedam non credi, nisi prius intelligantur, et ipsa per fidem amplius intelligi. Nec ea quae prius creduntur quam intelligantur, penitus ignorantur, cum fides sit ex auditu. Ignorantur tamen ex parte, quia non sciuntur. Creditur ergo quod ignoutrum possit. Si non potest, nemo diligit Deum antequam sciat. Ubi autem sunt illa tria, fides, spes, charitas, nisi in animo credente quod nondum scit, et sperante
Abbreviated transcription (Latin):
solet cum fides dantuꝵ¬
sit de nõ apparentib ⁊ nõ uisis utrũ¬
alia sit int̾ior alia ext̃ĩor. non ÷ fides
de subiectis extiori uisioni. ẽ tñ de his
que uisu int̾iori. ut cũꝙ: capitur.
⁊ quedam utiq sic capiuntur. ut in¬
telligant᷑. ⁊ si non ut infut᷑o. quedã
au non. q cũ fides sit ex auditu. non
q̃timis ex auditu fides in nob̾ sit. non
tñ ad eũ sensum corꝑis ꝑtinet. qui
drͣ auditus.q non ÷ sonus. nec ad ul¬
lum sensum corꝑis. qm̃ cordis ẽ res
ista. non corꝑis. Quedam gͥ fide credũt᷑
que intelligunt᷑. nat᷑ali rõne. quedã
uero que non intelligũt᷑. uñ ꝓpħa. nͥ

Expanded text:
solet, cum fides sit de non apparentibus et non visis, utrualia sit interior, alia exterior, non est fides de subjectis exteriori visioni: est tamen de his quae visu interiori utcumque capiuntur. Et quaedam sic capiuntur, ut intelligantur, etsi non in futuro, quaedam autem non: quia cum fides sit ex auditu non mQuamvis ex auditu fides in nobis sit, non tamen ad eum sensum corporis pertinet, qui dicitur auditus, quia non est sonus; nec ad ullum sensum corporis, quoniam cordis est res ista, non corporis. Quaedam ergo fide creduntur, quae intelliguntur naturali ratione; quaedam vero quae non intelliguntur. U
Abbreviated transcription (Latin):
duũ annoꝵ ⁊ tͥum mensiũ erat etas
xͥ in qͣ mortuus ẽ:⁊ resurrerit. Nõ ẽ
aũ fas dic̃e qd̾ in resurrectione accidat
corpori magnitudo qͣm nec habuit
hic. nec erat habitͣm diu uiuendo.
nec maiora corꝑa redigenda st̃. ad
modũ dñici corꝑis. ꝑiret .it. multũ
de ilł corꝑib. cum nͨ ꝑit᷑us sit capilł¬

Expanded text:
mensium erat aetas Christi, in qua mortuus est, et resurrexit. Non est autem fas dicere quod in resurrectione accedat corpori magnitudo, quam nec habuit hic, nec erat habiturus diu vivendo; nec majora corpora redigenda sunt ad modum dominici corporis. Periret enim multum de il
Abbreviated transcription (Latin):
mensurã corꝑis. ł stat᷑e. s etatis qͥa u¬
nꝰ qͥsꝙ suam recipiet mensurã corꝑis
qͣm t hũit in iuuentute. ⁊̃ si senex obi¬
it . ł fũat habit᷑us si añ ẽ defunctus
Etas uͦ erit illa ad qͣm ꝑuenit .xͨ .s. ui¬

Expanded text:
mensuram corporis vel staturae, sed aetatis, quia unusquisque suam recipiet mensuram corporis, quam vel habuit in juventute, etiam si senex obiit, vel fuerat habiturus si ante est defunctus. Aetas vero erit illa ad quam pervenit Christu
Abbreviated transcription (Latin):
tem pacient᷑ et̃nam. s sñ diminutio¬
ne membroꝵ oĩa humani corꝑis ha¬
bit̃i membra. Nec tñ głia ac sp̃e im¬
ĩ statura corꝑis om̃s resurrecturi sint.
Qdam putauert̃ om̃s resurrecturos f.

Expanded text:
tem patientur aeternam, sed sine diminutione membrorum, omnia humani corporis habituri membra, nec tamen gloria ac spe imet statura corporis omnes resurrecturi sint. Quidam putaverunt omnes resurrecturos secundum
Abbreviated transcription (Latin):
be eẽ non posst̃. nͥ una radicitus euul¬
safũit. alia plantari non pͭ. sine causa
conat᷑ aliqͥs ramos incide si radicem nõ
contendit euelłe. Quare fides ⁊ spes ⁊

Expanded text:
esse non possunt; nisi una radicitus evulsa fuerit, alia plantari non potest. Sine causa conatur aliquis ramos incidere, si radicem non contendit evellere. 3. Quare fides et spes
Abbreviated transcription (Latin):
Nonat. st̃ ulla q̃ nesciat s bonũ eoꝵ
ẽ. ꝙ. ei dicunt᷑ nõ nłta nunciare. Non
ut ip̃e ab eis discat: s ut ab eo ip̃i ꝑ
qd̾ uoluit ab eo missi ad qd̾ uolu̾it
totũ. ab illo ꝑ ilłd̃ ũbum eiꝰ audien¬
tes q in eiꝰ ueritate initenientes qͥd

Expanded text:
non enim sunt ulla quae nesciat, sed bonum eorum non enim sunt ulla quae nesciat, sed bonum eorum est quod ei dicuntur nonnulla nuntiare, non ut ipse ab eis discat, sed ut ab illo ipsi per quod voluerit ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo, per illud verbum ejus audientes, id est in ejus veritate invenientes quid
Abbreviated transcription (Latin):
plicantium audiunt: ⁊ uota postuad¬
lantiũ in eoꝵ noticiã ꝑueniunt : qm.
Nõ ẽ incredibile aĩas sc̃oꝵ q̃ in abscon¬
dito faciei dei ueri luminis illustratio¬
ne letant᷑ in ip̃iꝰ ⁊ templatione ea q̃
foris agũt᷑ incellig̃ẽ qͣntũ ilł ł ad gau¬
d̃iũ. ł nob ad auxiliũ ꝑtinet. S̃iẽ . it. an¬
głis ita ⁊ sc̃is qͥ deo assistũt peticiones
nr̃e innotescunt in ũbo dei qd̾ ⁊tem¬
plant᷑. uñ ⁊ dnͣr angłi: or̃ones ⁊ uota
nr̃a offerre deo. ñq eũ doceant: s qͥa
eiꝰ uoluntatẽ suꝑ eis ꝯsulunt. Uñ aub̃ͣ.
angłis qͥ st̃ ap̃ deum innotescũt peti¬
ciones nr̃e ut quodam᷑ eas offerant do¬
mino. ⁊ de his ꝯsulant. ⁊ qd̾ d̾eo iuben¬
te implend̾ ẽẽ cognou̾nt. hoc nob̃ uel¬
eiudent̃. ł latenter reportent. Uñ ⁊
obtuli deo. ad oĩa qͥdem scienda suffi¬
cit deo sua ꝑfectio. ħt tñ nuncios .i.
angłos nõ qui ei q̃ nescit annunciẽt.

Expanded text:
 vota postulantium in eorum notitiam perveniunt. Non est incredibile animas sanctorum, quae in abscondito faciei Dei veri luminis illustratione laetantur, in ipsius contemplatione ea quae foris aguntur intelligere, quantum vel illis ad gaudium, vel nobis ad auxilium pertinet. Sicut enim angelis, ita et sanctis qui Deo assistunt, petitiones nostrae innotescunt in Verbo Dei, quod contemplantur. Unde et dicuntur angeli orationes et vota nostra offerre Deo; non quia eum doceant, sed quia ejus voluntatem super eis consulunt. Unde Aug.Angelis, qui sunt apud Deum, innotescunt petitiones nostrae, ut quodammodo offerant Deo, et de his consuiant; et quod Deo jubente implendum esse cognoverint, hoc nobis evidenter vel latenter reportent. Unde eobtuli Deo. Ad omnia quidem scienda sufficit Deo sua perfectio; habet tamen nuntios, id est, angelos, non qui ei quae nescit annuntient
Abbreviated transcription (Latin):
timemꝰ. Iste timor notat᷑ in illis uer¬
bis augͣi. uͥ nõ uegat timorẽ eẽ in ca-¬
ritate inchoata. s ꝑfecta qd̾ nõ posset
dici de seruili q ut ip̃e supͣdixit. ser¬
iulis timor nõ remanet ueniente ca¬
ritate nͨ intrat caritas nͥ pͥus ille ti¬
mor ereat. nec in illo timore aliqͥs cre¬
dit in dm: ⁊ si credat d̾o. nec bñfacit

Expanded text:
timemus. Iste timor notatur in illis vertimemus. Iste timor notatur in illis verbis August., ubi non negat timorem esse in charitate inchoata, sed perfecta; quod non posset dici de servili, quia, ut ipse supra dixit, servilis timor non remanet veniente charitate, nec intrat charitas nisi prius ille timor exeat; nec in illo timore aliquis credit in Deum, etsi credat Deo; nec bene facit
Abbreviated transcription (Latin):
tillat m̃tẽ. qd̾ pungat. ꝙ. stimul it. sti¬
mulat ille timor. s int̾rat caritas que
sanat. ꝙ uulnãt timor. timor castus
more qei dicit. quo timet aĩa ne damp¬
net᷑ illa de timore q̃timet aĩa ne dese¬
rat᷑ ille ÷ timor quẽ caritas excludit.
ille ⁊ timor qͥ ꝑmanet in scłm scłi. Ec̃
tein his uerbis p̃dc̃is aꝑte ostendit
augͣ. qͥs sit cimor castus: ⁊ qui scrui¬
lid. ⁊ qualit᷑ differant. in quib ⁊̃ inici¬
alem tuorem sig̃cauit. qui nec ex to¬
to ẽ seruilis. nec ex toto castus. s tan¬
qͣm medius aliquid de seruili:⁊ ali¬
quid de casto timore ħt. facit it ser¬
uire partim timore pene. partĩ amo¬
re iusticie ꝑ quẽ timemꝰ puniria ti
memꝰ offeudere. Iste timor ẽ in incho¬
ata caritate ñ imꝑfecta: ⁊ qͣntũ cres¬
cit caritas tm̃ decrescit iste timor qͣn
tim̃e penam:. ⁊ qͣntũ ad tormentum
ꝯscie. Nam qnto diligimꝰ canto minꝰ

Expanded text:
tillet mentem, quod pungat, quod stimulet. Stitillet mentem, quod pungat, quod stimulet. Stimulat ille timor, sed intrat charitas quae sanat quod vulnerat timor. Timor castus more Dei dicit, quo timet anima ne damnetur; ista de timore quo timet anima ne deseratur. Ille est timor quem charitas excludit, ile in his verbis praedictis aperte ostendit August. quis sit timor castus, et quis servilis, et qualiter differant. In quibus etiam initialem timorem significavit; qui nec ex toto est servilis, nec ex toto castus, sed tanquam medius aliquid de servili, et aliquid de casto timore habet; facit enim servire partim timore poenae, partim amore justitiae per quem timemus puniri, et timemus offendere. Iste timor est in inchoata charitate, non in perfecta: et quantum crescit charitas, tantum decrescit iste timor, quatimere poenam, et quantum ad tormentume. Nam quanto magis diligimus, tanto minus
Abbreviated transcription (Latin):
sentia eiꝰ amplesteris eũ. ip̃o frui desi¬
deras. Quomͦ distent duo timores ꝑ
melius explanare qͥd int̾sit int̾
istos duos timores. qͣm si ponas duas
mulieres maritatas qͣrũ unã isticu¬
as uolentt̃ fac̃e Adulteriũ. S timet
ne dampnet᷑ a marito. Timet maritũ
q adhuc amat neqͥtiã. huic nõ ⁊ gͣta
s honorosa mariti p̃sentia: ⁊ si forte
uiuit. neqͥt̃ timet maritũ ne ueniat.
dales sunt quitimẽt diẽ iudicii. fac
alterã amare uirũ. deb̾e illi castos am¬
plexus. ulła se adulterina inmun¬
dicia macillare uelle. ista optat p̃sen¬
tiã uiri. Illa timet. ⁊ illa timet. Iam
gͦ int̾rogent᷑ qͣre timeant. illa dicet
tumeo uirũ. ne ueniat. illa dicet tunco
uirũ ne discedat. Illa dicet timeo uirũ
nedampnet. illa dicet timeo ne dese¬
rat. pone ħ in aĩo. ⁊ inuenis timorẽ
quẽ foras nutrit caritas:⁊ aliũ timorẽ
castũ ꝑmanentẽ in scłm scłi. Illũ ti¬
morẽ ꝑfesta caritas foras mittit.q ille

Expanded text:
sentia ejus, amplecteris eum, ipso frui desideras. 8. Quomodo distant duo timores, p potes melius explanare quid intersit inter duos istos timores, quam si ponas duas mulieres maritatas; quarum unam constituas volentem facere adulterium, sed timet ne damnetur a marito. Timet maritum, quia adhuc amat nequitiam: huic non grata est, sed onerosa mariti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent diem judicii. Fac alteram amare virum, et debere illi castos amplexus, nulla se adulterina immunditia maculare velle: ista optat praesentiam viri. Illa timet et ista timet. Jam ergo interrogentur quare timeant. Illa dicet: Timeo virum ne veniat; ista dicet: Timeo virum ne discedat. Illa dicet: Timeo virum ne damnet; ista dicet: Timeo virum ne deserat. Pone haec in animo, et invenies timorem quem foras mittit charitas; et alium timorem castum permanentem in seculum seculi. Illum timorem perfecta charitas foras mittit, quia ille
Abbreviated transcription (Latin):
carne. sut cũ diabolo eiꝰq: angłis pu¬
niant᷑. Utr̃ uͭ ip̃i cũ uiciis ⁊ deformita¬
tib suoꝵ corpoꝵ resurgant q̃c̾q in
eis gestarunt in reqͥrendo laborare qͥl
opus ẽ: Non i fatigare nos debet.
finit an tc̃ ħant deformitates qͣs hic

Expanded text:
abolo ejusque angelis puniantur. Utrum vero ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecumque in eis gestarunt, inquirendo laborare quid opus est? Non enim fatigare nos debet ifinit, an tunc habeant deformitates quas hic