comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fferri non liceat aliquid ad altare p̃t̾ nouas spicas
& uuas & oleum & thimiama id ÷ incensũ tẽpore quo
scã celebrat᷑ oblatio
Ut ea quae in aeccłis offerrinon
eliqua poma om̃a uel primitiȩ ad domũ epõ tt᷑eł
prbris dirigant᷑. nec offerant᷑ in altari. Certum ẽ enĩ
Quid in sacrificio dñi offerridebeat. Ex concił

Expanded text:
l. 4. Offerri non liceat alet uvas et oleum et thymiama, id est incensum, tempore quo sancta celebratur oblatio. Ut ea quae in ecclesiis offerri non  5. LXV. Reliqua poma omnia vel primitiae ad domum episcopi et presbyteri dirigantur, nec offerantur in altari. Certum est autes dividantur. Quid in sacrificio Domini offerri debeat. Ex conci
Abbreviated transcription (Latin):
& lotharii ad ualentianas.
confuger̃. statuer̾ seniores nr̃i. ut anullo reipublicȩ mi¬
nistro quãcũq uiolentiã. ł. opp̾ssionẽ aut exactione pa¬
tiant᷑. sedliceat eis conductũ suũ querere donec pace
reddita. aut ipsi redeant adloca sua. aut seniores illoru
eos recipiant. N ullus aut̃ eos inseruire p̃sumat. eo qđ
loco mertennarii apud aliquẽ manserint nec censũ aut
tributũ exigere. Quodsi inuentus fuerit exrei publice
ministris aut alius quilib& contrahoc pi&atis pͣceptum
qui paganoꝵ manꝰ om̃ib bonis amissis uie euaser̾ in re¬
gionib nr̃is aquib dã iniuste opprimant᷑ & inseruitu¬
tẽ redigant᷑ contra diumas homanasq leges cũ dñs ꝑ

Expanded text:
 Lotharii ad Valentianas, confugerunt, statuerunt seniores nostri ut a nullo reipublicae ministro 371 quamcunque violentiam vel oppressionem aut exactionem patiantur; sed liceat eis conductum suum quaerere, donec pace reddita aut ipsi redeant ad loca sua, aut seniores illorum eos recipiant. Nullus autem eos inservire praesumat, eo quod loco mercenarii apud aliquem manserint, nec censum aut tributum exigere. Quod si inventus fuerit ex reipublicae ministris aut alius quilibet contra hoc pietatis praeceptum qui paganorum manus omnibus bonis amissis vix evaserunt, in regionibus nostris a quibusdam injuste opprimantur, et in servitutem redigantur contra d
Abbreviated transcription (Latin):
frĩ suos. id ÷ ap̃ianos mercennari debent e̾e. nonfer̃.iii.
Siaut᷑ inseruitute᷑ redigant᷑. quid illis ꝓfuit paganom man
effugisse cũ captiuitatis iugũ & durȩ seruitutis ñeffuge¬
rint: Etideo contra hanc crudelitatẽ sacerdotũ deb&
pi&as decertare. ne ꝓtam inmani malitia. ira chunna po¬
płm oep̾ianũ consumat.¬

Expanded text:
res suos, id est Christianos, mercenarii debent esse, non servi. Si autem in servitutem redigantur, quid illis profuit paganorum manus effugisse, cum captivitatis jugum et durae servitutis non effugerint? Et ideo contra hanc crudelitatem sacerdotum debet pietas decertare, ne pro tam immani malitia ira divina populum Christianum consumat.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłarũ comes & ep̃s. siue abba una cum misso nr̃o
quẽ ipsi sibi adhoc elegerint considerationẽ faci¬
ant. ut unꝰqͥsq eorũ tantũ inde accipiant ad ope¬
randũ & restaurandũ quantum ipse dereb eccłarũ
habere cognoscit᷑. Similit̃ & uassalli nr̃i aut in cõ¬
mune tantũ accipiant operis. quantũ rerũ eccle¬
si asticarũ habent. uel unꝰqͥsq ꝑse iuxta quanti¬
tatẽ quã ipse tenet. Aut si int̾ eos conuenerit ut
ad opera facienda argentũ donent iuxta ȩstima¬
tionẽ operis in argento ꝑsoluant Cum quo p̃tio
rector eccłȩ ad prȩdictã restaurationẽ operarios
conducere. & materiam emere possit . & qui non as
& decimas dare neglexerit. primum quidẽ illas cũ
lege sua restituat. insuꝑ & bannũ nr̃m soluat. ut
ita castigatꝰ caueat ne sepius iterando beneficiũ
amittat.

Expanded text:
esiarum comes et episcopus sive abbas una cum misso nostro, quem ipsi sibi elegerint ad hoc, considerationem faciant, ut unusquisque eorum tantum inde accipiat ad operandum et restaurandum quantum ipse de rebus ecclesiarum habere dignoscitur. Similiter et vassi nostri aut in commune tantum accipiant operis quantum rerum ecclesiasticarum habent, vel unusquisque per se juxta quantitatem quam ipse tenet. Aut si inter eos convenerit ut pro opere faciendo argentum donent, juxta aestimationem operis in argento persolvant; cum quo pretio rector ecclesiae ad praedictam restaurationem operarios conducere et materiam emere possit. Et qui nonas et decimas dare neglexerit, primum quidem illas cum lege sua restituat, insuper et bannum nostrum solvat, ut ita castigatus caveat ne saepius iterando beneficium amittat.
Abbreviated transcription (Latin):
uod debeant feminȩ quȩ captis uiris & incaptiuitatem
ductis aliis uiris nupserant. putantes int̾emptos maritos
remeatis decaptiuitate pͥoribus uiris cõp̃ulari. ut cuiq id
quod legitime habuit reformetur. & recipiat unusquisq
quod suum ẽ. & redintegrentur fȩdera nuptiarum.

Expanded text:
uod debeant feminae, quae, captis viris et in captivitatem ductis, aliis viris nupserant, putantes interemptos maritos, remeatis de captivitate prioribus viris copulari, ut cuique id quod legitime habuit reformetur, et recipiat unusquisque quod suum est, et redintegrentur foedera nuptiarum.
Abbreviated transcription (Latin):
remasti domũ aut aream alterius .ii. anñ peniteredebes.
Manducasti morticina. aut dilacerata abestus. xb dies¬
debes pęnitere. Similiter sisanguinẽ cõmederis. In t̾rog̃

Expanded text:
remasti domum aut aream alterius, tres annos poeniteas. niteas Manducasti morticina aut dilacerata a bestiisdies poeniteas. Similiter si sanguinem comederis.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta conueniunt omĩ xp̾iano. ut morticinũ ñ comedat.
tam de auibus quã depecorib quoꝵ nequaquã sanguis effu¬
sus ẽ. Quȩ neçessario obseruanda apłoꝵ de hierłm missa
& sanguine idẽ ñ manducando cũ sanguine. Sigͦ degentili
uita uenientib ꝓipsis fidei rudim̃tis & inueterata consue¬
tudine. gentilitatis. hȩc quasi sibi ad salutẽ sufficerent scrip¬
tast̃. qͥ trans gressor hȩc parui pendat. Simul & hoc con¬
siderandũ. qđ idolatriȩ & fornicatione. suffocatũ & sangui
equi perat᷑. Un de om̃ib annunti& quantũ piaculũ sit¬

Expanded text:
cepta conveniunt omni Christiano, ut morticinum non comedat, tam de avibus quam de pecoribus, quorum nequaquam sanguis effusus est. Quae necessario observanda apostolorum de JerusalEt sanguine, id est, non manducando cum sanguine. Si ergo de gentili vita venientibus pro ipsis fidei rudimentis et inveterata consuetudine gentilitatis haec, quasi sibi ad salutem sufficerent, scripta sunt, quis transgressor haec parvipendat? Simul et hoc considerandum, quod idololatriae et fornicationi suffocatum et sanguis aequiparantur. Unde omnib
Abbreviated transcription (Latin):
fideles ut nullus p̃sumat sanguine mandu care. Nam
in principio qͦndo homini licentia dataẽ adõ carnem
manducandi. sanguinẽ int̾dictũ legimus. Ait enm
dñs ad noȩ & adfilios eius. O m̃e quod monetur &uiuit
erit uobis incibũ. excepto qđ carne cum sanguine ñ co
medetis. Sanguinẽ enĩ animarũ ur̃arũ. requiram de
manu cunctarũ bestiarũ. & de manu hominis. Quod non
solũ inu&eri lege sepissime in hib&. uerũ &iam in nouo
testam̃to apłi primitiue ȩccłȩ exgentib submagna deli¬
beratione scribt̃. ut abstineant se a contaminationib si¬
mulacroꝵ. & fornicatione. & suffocatis. & sanguine. Quod

Expanded text:
fideles, ut nullus praesumat sanguinem manducare. Nam in principio. quando homini licentia data est a Deo carnem manducandi, sanguinem interdictum legimus. Ait enim Dominus ad Noe et filios ejus: Omne quod movetur et vivit, erit vobis in cibum, excepto quod carnem curarum requiram de manu cunctarum bestiarum et de manu hominis. . Quod non solum in lege veteri saepissime inhibetur, verum etiam in novo testamento apostoli primitivae Ecclesiae ex gentibus sub magna deliberatione scribunt ut abstineant se a contaminationibus simulacrorum et fornicatione, et suffocatis,
Abbreviated transcription (Latin):
onquesti sunt quidam de quibusdam male factoribus quoꝵ tam ni¬
mia imꝓbitas ẽ. ut admonitionẽ sacerdotum non curent. bannũ
epc̃ contempnant. ads nodum ter quaterq uocati uerare despi¬
tiant. adexetre mũ ex cõmunicati ꝓnihilo ducant. Detalibus & in
capitulari statutum est. regiȩ cognitiom suaderi debere. & deuoto
regi armulfo cum scã synodo placuit. ut quicumq post ex cõmu¬
nicationẽ debitã. sic parui eoestimant dm̃ & ap̃i anitatẽ. scłari
patestate ꝑ sequendos. Et si int̾ficiantur. iaceant absq cõpositione.

Expanded text:
onquesti sunt quidam de quibusdam malefactoribus, quorum tam nimia improbitas est ut admonitionem sacerdotum non curent, bannum episcoporum contemnant, ad synodum ter quaterque vocati venire despiciant, ad extremum communicari pro nihilo ducant. De talibus etiam in Capitulari statutum est regiae cognitioni suaderi debere. Et devoto regi Arnulfo cum sancta synodo placuit ut quicunque post excommunicationem debitam sic Deum parvi aestimant et Christianitatem, saeculari p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprio senori ad nr̃am utilitatem & sin semoris. excepto his sacramꝰ¬
tis quȩ iustȩ scđm legem alteri ab altero debentur.¬
Ex eodem

Expanded text:
prio seniori ad nostram utilitatem et sui senioris, excepto his sacramentis quae juste secundum legem alteri ab altero debenturEx eodem
Abbreviated transcription (Latin):
pectare in nobis. aliud indm̃. Si innobis aliquis peccauerit. ha¬
bemus potestatẽ dimittere ei. Siaut̃ indm̃ quis peccauerit. non
est mr̃i arbitri. Scriptũ quippe est. Sipetcauerit uir inurũ.
placari potest eids̃ siant̃ indm̃ peccauerit. quis orabit ꝓeo: Nos
econtrario indi imniuria. bengni & misericordes sumus. & dĩoffen¬
sam quasi mnrã potestate sit eius uelle & enis nolle mpime. absq
congreenti penitentiȩ uindicta donamus. cum tam̃ qđ mnobis
cõmissum est nec saltim uerbum contumeliosum leuit᷑ ꝓlatum.
siue mindicta ꝑtennsire patiamur. Dimittamus gͦ propt̾ dm̃ qđ
innobis ꝑp ecatum est. & qtł indõ cõmissum est. quia dimitte.¬

Expanded text:
peccare in Deum. Si in nos aliquis peccaverit, habemus potestatem dimittere ei. Si autem in Deum quis peccaverit, non est nostri arbitrii. Scriptum quippe est: Si peccaverit vir in virum, placari potest ei Deus. Si autem in Deum peccaverit, quis orabit pro eo? Nos e contrario in Dei injuria benigni et misericordes sumus, et Dei offensam, quasi in nostra potestate sit ejus velle et ejus nolle, impune absque congruenti poenitentiae vindicta donamus; cum tamen quod in nobis commissum est, nec saltim verbum contumeliosum leviter prolatum, sine vindicta pertransire patiamur. Dimittamus ergo propter Deum quod in nobis perpetratum est; et quod in Deum commissum est, quia dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
os qui falsȩ fr̾ibus suis capitalia crimina obiecisse conuictifi¬
erint. placuit eos usq ad exitũ ñ cõmunicare. nisi digna sat¬
factione penituerint.
Ex conẽ heliberitano

Expanded text:
os qui false fratribus suis capitalia crimina objecisse convicti fuerint, placuit eos usque ad exitum non communicare, 338 nisi digna satisfactione poenituerint. De eadem re. Ex cos qui false fratribus suis capitalia crimina objecisse convicti fu
Abbreviated transcription (Latin):
facere uoluerit. ut in eccła corã prb̃is. diaconib: seu cuncto dero & ple¬
be inmanu ep̃i seruũ cũ tabulis tradat. et ep̃s archidia conoiubeat ut
ipse quã om̃is ꝓcreatio eiꝰ libi ꝑmaneant . & sub tuitione ȩcłe c̃sistant.
& omnẽ reditũ statꝰ sui ad ȩccłam ꝑsoluant. & ñ aliu nisi ad ȩccłam
ubi relaxati st̃ mallũ teneant. & si absq lib̃is discesserint: nullum
aliũ nisi ȩcđam relinquant heredem.

Expanded text:
facere voluerit, ut in ecclesia coram presbyteris, diaconibus, seu cuncto clero et plebe in manu episcopi servum cum tabulis tradat, et episcopus archidiacono jubeat ut ipse quam et omnis procreatio ejus liberi permaneant, et sub tuitione ecclesiae consistant, et omnem reditum status sui ad ecclesiam persolvant, et non alibi nisi ad ecclesiam ubi relaxati sunt mallum teneant. Et si absque liberis discesserint, nullum alium nisi ecclesiam relinquant haeredem.
Abbreviated transcription (Latin):
consanguineȩ nom̃. ilł. quȩ contra legem &rectam apiantate
usq inhunc diem tua uxor fuit. nec incomugiõ. nec inadulterio.
uł formeatione: nec cum illo adunam mensam manducabis &bibes
aut sub umo tecto manebis. insi forte in aecdi. aut in aliquo pu¬
blico loco. ubimilla mala suspicio possit esse. ubi coram testibius
ꝓcerta necessitate parit̾ collo quamini. nec aliam conuigem ac
cipies. nisi forte postꝑactam poemtentiam tibi licentia data fu¬
erit ab epõ tuo. aut eius misso. site ds adiuu&. & iste scõy reliquiȩ¬

Expanded text:
consanguineae nomine illi, quae contra legem et rectam Christianitatem usque in hunc diem tua uxor fuit, nec in conjugio, nec in adulterio, vel fornicatione, nec cum illa ad unam mensam manducabis et bibes, aut sub uno tecto manebis, nisi forte in ecclesia aut in aliquo publico loco, ubi nulla mala suspicio possit esse, ut ibi coram testibus pro certa necessitate pariter colloquamini. Nec aliam conjugecipies, nisi forte post actam penitentiam tibi licentia data fuerit ab episcopo tuo aut eius misso. Sic deus te adiuve
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s basilicȩ quae ꝑ diuersa loca construetȩ sunt uł
cotidie construuntur. placuit scđm priorũ canonum
regulã. ut in eius ep̃i in cuiꝰ territorio positȩ sunt po¬
testate consistant
De parroechiis. Ex concilio

Expanded text:
s basilicae quae per diversa loca constructae sunt vel quotidie construuntur, placuit secundum priorum canonum regulam ut in ejus episcopi, in cujus territorio positae sunt, potestate consistant. De paroechiis. Ex concilio
Abbreviated transcription (Latin):
Diquis ep̃s aut prbt aut diaconꝰ ł quilibet ex sac̃dotalica¬
talago facta oblatione ñ cõmunicauerit. aut causãdicat.
ut sirationabilis fuerit: ueniã consequat᷑. Aut siñ dixerit :
cõmunione priuet᷑. tãquã qͥ populo causa lesionis ex titerit
Quod si omis laici cõmunicare debeant. Unde sup̃. Ic xCUT¬

Expanded text:
iscopus aut presbyter aut diaconus vel quilibet ex sacerdotali catalogo, facta oblatione non communicaverit, aut causam dicat; et si rationabilis fuerit, veniam consequatur; aut si non dixerit, communione privetur, tanquam qui populo causa laesionis exstiterit. Quod fideles laici communicare debeant. Unde supra. CXC
Abbreviated transcription (Latin):
iquis uult conuigatus conũti ad monasteriũ non est re¬
cipiendus nisi prius a coniuge castimoniã ꝓfitente fuerit
absolutus. Nã si illa uiuente illo ꝑ in continentiã alteri nup¬
serit : ꝓculdubio adultera erit. Nec recepitur apud dm̃
eiusmodi uiri conuersio: cuius sequitur coniugalis sedens
ꝓstitutio. Tales igitur tunc sine culpa sequuntur xpm̃
De his qui coniuges sine iudicio dimit

Expanded text:
quis vult conjugatus converti ad monasterium, non est recipiendus, nisi prius a conjuge castimoniam profitente fuerit absolutus. Nam si illa, vivente illo, per incontinentiam alteri nupserit, procul dubio adultera erit; nec recipitur apud Deum ejusmodi viri conversio, quam sequitur conjugalis foederis prostitutio. Tales igitur tunc sine culpa sequuntur 254 CDe his qui conjuges sine judicio dimit
Abbreviated transcription (Latin):
pesuenit ad notitiã nr̃am qđ quidã concł Remeis¬
prbi untantũ parui pendant diuuma mystena ut laico
sirt fes une saerũ corpus dñi tradant ad deferendum
firiis & quib ꝓhibet᷑ nesacrariũ ingrediant᷑ neaa
abare appropinquant illis scã scoꝵ comitant᷑. Quod
quast borribile qũa detestabile. om̃iũ religiosorũ
a oamaduertt prudentia. Igitur int̃dicit ꝑꝰ om̃ar
nodus ne talis temeraria p̃sup̃tio ultenius fiatꝰ.
sed om̃imodis prb̃t ꝑ semet ipsũ infirmũ cõmunicet
Qđ si alit̃ fecerit: gradus sui periculo subiacebite.

Expanded text:
Pervenit ad notitiam nostram, quod quidam presbyteri in tantum parvipendant divina mysteria, ut laico vel feminae sacrum corpus Domini tradant ad deferendum infirmis, et quibus prohibetur, ne sacrarium ingrediantur, nec ad altare appropinquent, illis sancta sanctorum committuntur. Quod quam sit horribile quamque detestabile, omnium religiosorum animadvertit prudentia. Igitur interdicit per omnia synodus, ne talis temeraria praesumtio ulterius fiat; sed omnimodis presbyter per semetipsum infirmum communicet. Quod si aliter fece
Abbreviated transcription (Latin):
iquis prbt ab epõ suo fuerit degradatꝰ. aut abofficio
ꝓcertis criminib suspensus. & ipse ꝑ contemptũ &suꝑ¬
biam aliquid deministerio sibi int̾dicto agere p̾sump¬
serit & postea ab epõ suo correctus incepta p̾sũptione
ꝑdurauerit. hnc om̃i modis ex cõmunic& & ab ȩccłi eapel¬
latur. Et quicũq cũ eo cõmunicauerit scient̾. similit̾
sciat se e̾e ex cõmunicatũ. Simiłt de clericis laicis .ł.
regis iudicio excilio dãpn&ur.

Expanded text:
iscopo suo fuerit degradatus, aut ab officio pro certis criminibus suspensus, et ipse per contemptum et superbiam aliquid de ministerio sibi interdicto agere praesumpserit, et postea ab episcopo suo correptus in coepta praesumptione perduraverit, hic omnimodis excommunicetur et ab Ecclesia expellatur. Et quicunque cum eo communicaverit scienter, similiter se sciat esse eregis iudicio exilio condamnetur.
Abbreviated transcription (Latin):
set init nacontra leges est. Si qris qđ uenetibilib locs relinquitet.
praue uoluntatis studussius cõpendus tẽptauerit retinere. schi
statieti canonũ. ab om̃i ȩccłastica cõmumone ut sacrilegos deha

Expanded text:
scribit, et contra leges est, si quis quod venerabilibus locis relinquitur, pravae voluntatis studiis suis compendiis tentaverit retinere. Secundum statuta canonum ab omni ecclesiastica communione ut sacrilegus debet
Abbreviated transcription (Latin):
cula resꝑsos respuunt & quasi degeneres despiciunt. eccłastica dignitas
llaten recipit. p̃sertĩ cũ in his maculosũ dõ rite possit offerri ł ciꝰ seruiti

Expanded text:
culis respersos respuunt, et quasi degeneres despiciunt, ecclesiastica dignitas nullatenus recipit; praesertim cum nihil maculosum Deo rite possit offerri vel ejus serviti
Abbreviated transcription (Latin):
.lxxi. Simbello aliquis homi¬
nes uulnerauit . & nescit sideillo uulnere aliquis perie¬
rit . & si alicui inputat᷑ qđ hominẽ occiderit & ipse hoc
denegat. la Sialiqua mulier dicit qđ uir eiꝰ ñ possit
cũ ea coire . & obhanc causam discidiũ quȩrit. & alium
dicit ep̃o aut eiꝰ ministris necoloni aut seru ꝓpt̃ cõmisso
infestationem ł persecutionẽ fugit. hac de causa quia indomo
eiꝰ mansit. & dieb: aut annis loco mercennaru illi seruiuit
& sextarius aequus

Expanded text:
. Si in bello aliquis homines vulneravit, et nescit si de illo vulnere aliquis perierit, et si alicui imputatur quod hominem occiderit, et ipse hoc denegat. 13. Si aliqcum ea coire, et ob hanc causam discidium quaerit, et alium dicit episcopo aut ejus ministris, ne coloni aut servi pro commissis infestationem, vel persecutionem fugit, hac de cejus mansit, et diebus aut annis loco mercenarii illi servivit,et sextarius aequus
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ cõparat annonã uł uinũ. Verbigrã. deduob: denarus com¬
parat modium. & seruat usq dũ uenundetur denarus .uii. aut

Expanded text:
tatem, comparat annonam vel vinum, verbi gratia, de duobus denariis comparat modium unum, et servat usque dum venundetur denariis qu
Abbreviated transcription (Latin):
se defendendo occiderit: & hoc ꝓbare uohuerit ille
uir : postest ut nobis uidetur ipsam uxorẽ dimit¬
tere. & si uoluerit aliam accipiat. Ipsa autem
insidiatrix poenitentiȩ subacta absq spe coniugu
acceperit. & existimat qd ingenua sit . si ipsa femina

Expanded text:
se defendendo, occiderit, et hoc probare potest, ille vir potest, ut nobis videtur, ipsam uxorem dimittere, et si voluerit, aliam accipiat. Ipsa autem insidiatrix, poenitentiae subacta, absque spe conjugacceperit et existimat quod ingenua sit, si ipsa femina
Abbreviated transcription (Latin):
dauit edictis. qđ nec uiri ruralia exerceant. nec in uinea
colenda. nec in cãpis arando. ł metendo. ł fenũ secando. ł
sep̃ẽ ponendo. ł in siluis stirpando. ł arborescedere. ł in petris
laborare. nec domos struert. nec in orto laborare. net ad pla¬
oita c̃ueniant. nec mercatꝰ fiat. nec uenditiones exerceant᷑.

Expanded text:
ctis mandavit, quod nec viri ruralia exerceant, nec in vinea colenda, nec in campis arando, vel metendo, vel fenum secando, vel sepem ponendo: nec in silvis stirpando vel arbores caedere, vel in petris laborare, nec domos struere, nec in horto laborare, nec ad placita conveniant, nec mercatus fiat, nec venationes exerceant
Abbreviated transcription (Latin):
graui uindicta plectendum est. quod graue facinus ee repperit᷑
Om̃is enim moecha int̾ dicitur. ubi scriptum est non mȩ chabe¬
ris. quanto magis cum cognata uł cum coniuge. seu concubina
cognati. hino in leuitico scriptumest. Si moechatus fuerit quis
cum uxore alterius. morte moriantur & moechus & ad ultera.
Quidorimerit cum nouerta sua. & cum nuru sua. & qui filiam
& matrem duxerit. & qui acceperit sororẽ suam. morte moriant᷑
Sienim in lege turpitudinem incestus mortis sententia uindicare
uissit. quomodo ineuangłio. ubi sũma iustitia ẽ. incestuosus poe
nitentiam peccati euad& : Unde apłs. Irritam qui fecerit le¬
gem mox si sine ulla miseratione sub duobus uł tribus testibus
moritur. quanto magis putatis deteriora mereri supplicia qui
theodorus iudicauit eum qui incestum fecerit .xii. anñ poe¬
patrum uestigia sequens. his solis poenitentiȩ spatium tempe¬
res qui deuate & cum lacrimis poenitentiam egerunt. Ceteri.¬

Expanded text:
gravi vindicta plectendum est, quod grave facinus esse reperitur. Omnis enim moecha interdicitur, ubi scriptum est, non moechaberis, quanto magis cum cognata, vel cum conjuge seu concubina cognati? Hinc in Levitico scriptum est: Si moechatus fuerit quis cum uxore alterius, morte moriantur, et moechus, et adultera. Qui dormierit cum noverca sua, et cum nuru sua, et qui filiam et matrem duxerit, et qui acceperit sororem suam, morte moriantur. Si enim in lege turpitudinem incestus mortis sententia vindicare jussit, quomodo in Evangelio, ubi summa justitia est, incestuosus peccati poenitentiam evadet? Unde apostolus: Irritam qui fecerit legem Mosi, sine ulla miseratione sub duobus vel tribus testibus moritur: quanto magis putatis deteriora Theodorus judicavit eum qui incestum fecerit duodecim annos poePatrum vestigia sequens, his solis poenitentiae spatium temperes qui devote et cum lacrymis poenitentiam egerint; caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
conscerationis suȩ tẽpr̃a tã de c̃uigiis ꝓpris qũa etiaͣ
de turpi coitu sobolẽ didicimus pcreasse. et crimen
attributa. Dicat mihi nunc quisꝗis illes consectator
libi cloũ preceptorq uicioꝵ si estimat qr in lege moxsi
pessim sicris ordinib ad ño nr̃o laxata sunt frena lux¬
urie cur eos quib cõmittebantꝰ sc̃a scoꝵ p̃monet dic̃s¬
sci estote. qr et ego sc̃s sũ dñs ds̃ uester: curctiã ꝓcul
suis domib anno uicis suȩ intẽplo habitare iussi
sunt sacerdotes. hac uidelicet ratione ne uł cũ uxorib
possent carnale exereere cõmercium. ut conscientiȩ
aut oblocutionem populi mulierẽ qu̾ acũq fortassis incurre¬
rit eam stati si intra domũ suã habet abiciat. Si certe
extranea et sui iuris non est. istã om̃ib conditionib stu¬
deat abicere. ut infamia quȩ excitata est. abrogetur.
Qđ si quilibet antistitũ uel clericorũ qđ sscriptũ ẽ
uitare noluerit : ꝑ inobȩdientia triennii ex cõmu¬

Expanded text:
consecrationis suae tempora, tam de conjugibus propriis, quam etiam de turpi coitu sobolem didicimus procreasse, et crimen attributa . Dicat mihi nunc quisquis ille est sectator libidinum, praeceptorque vitiorum, si aestimat quod in lege Moysi passim sacris ordinibus a Deo nostro laxata sunt frena luxuriae, cur eos quibus commitebantur Sancta sanci estote, quia et ego sanctus sum Dominus Deus vester ? cur etiam procul a suis domibus, anno vicis suae, in templo habitare jussi sunt sacerdotes? hac videlicet ratione, ne vel cum uxoribus possent carnale exercere commercium, ut conscientiae aut oblocutionem populi ob mulierem quamcunque incurrerit, eam statim, si intra domum suam habet, abjiciat. Si certe extranea et sui juris est, istam omnibus conditionibus studeat abjicere, ut infamia quae excitata est abrogetur. Quod si quilibet antistitum vel clericorum quod supra scriptum est vitare noluerit, pro inobedientia triennii excommu
Abbreviated transcription (Latin):
iłł. peccata & facinora sua confitenti ueniã relaxare digne¬
ris ⁊ p̃teritorũ culpas indulgeas qui in humeris tius ouem
ꝑditã reduxisti. quipublicani p̃cib i confessione placatꝰ es.

Expanded text:
illi nunc peccata et facinora sua confitenti veniam relaxare digneris et praeteritorum culpas indulgeas. Qui humeris tuis ovem perditam reduxisti, qui publicani precibus et confessione placatus es
Abbreviated transcription (Latin):
miscetur. acriter uerberibus coerceatur. & in pͥuata custo¬
dia retrudatur. ubi quod male cõmisit digne poeniteat.
Int̾̃dicat &iam ex auctoritate scõrum canonũ ut nullus
laicus aut̃ lericus in earum claustris & secretis habitatio¬
nibus accessum habeat. neq pb̃ri. nisi tantũ ad missam.¬
&e ex pleta missa ad excłam suã redeant. Om̃ib p̃terea
publice & priuatim denunti&. quantũ piaculum sit
qui sponsam xpĩ uitiare p̃sumit. Sienim ille reus
tenetur qui sponsam hominis uiolat. quanto magis reus
maiestatis efficitur. qui sponsã omĩpotentis dĩ corrũpit:¬

Expanded text:
misceatur, acriter verberibus coerceatur, et in privata custodia retrudatur, ubi quod male ad misit digne poeniteat. Interdicat etiam ex auctoritate sanctorum canonum ut nullus laicus aut clericus in earum claustris et secretis habitationibus accessum habeat, neque presbyteri, nisi tantum ad missam. Expleta missa ad ecclesias suas redeant. Omnibus praeterea publice et privatim denuntiet, quantum piaculum sit, qui sponsam Christi vitiare praesumit. Si enim ille reus tenetur, qui sponsam hominis violat, quanto magis reus majestatis efficitur, qui sponsam omnipotentis Dei corrumpit
Abbreviated transcription (Latin):
& scĩmonialium frequent᷑ introeat. & cum grauibus & reli¬
giosis ꝑ sonis in eorum łͥ earum conuentu residens. eorum
uitã & conuersationẽ diligent̃ discutiat. & siquid repre¬
hensibile inuenerit corrigere satagat. Scĩmonialiũ & nã
pudicitiã subtilit̾ inuestig&. & si aliqua inuenitur quȩ
neglecto ꝓposito castitatis clerico aut laico impudenter

Expanded text:
imonialium frequenter introeat, et cum gravibus et religiosis personis in eorum vel earum conventu residens, eorum vitam et conversationem diligenter discutiat; et si quid reprehensibile invenerit, corrigere satagat. Sanctimonialium etiam pudicitiam subtiliter investiget. Et si aliquam invenerit quae, neglecto proposito ca
Abbreviated transcription (Latin):
gantur. ubi poenitentiã si fecerint dignam. assequantur etiã¬
& fructuosam. Si autem manifeste detegi non ualuerint.
erga ȩccłam suȩ opinionis malam famã legalit̃ purgare
cogantur Et ut religiosius decȩtero uiuant. & in mona¬
steriis conuersentur. episcopali decreto & regia pote¬
state coerceantur. De his enimapłs dicit . quȩ cũ forni¬
catȩ fuerint uixpõ nubere uolunt

Expanded text:
gantur, ubi poenitentiam si fecerint dignam, assequantur etiam fructuosam. Si autem 276 manifeste detegi non valuerint, erga Ecclesiam suae opinionis malam famam legaliter purgare cogantur, et ut religiosius de caetero vivant, et in monasteriis conversentur, episcopali decreto et regia potestate coerceantur. De his enim Apostolus dicit: Quae cum fornicatae fuerint in Christo, nubere volunt
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã propriam carnem fouere ac diligere
ꝓcurato. & ne illam ate separare ullo pacto
consentias ugilanter attende. Vnde si uult
ate discedere. corripe. immo corrige eam.
& atali intentione ꝑ omã reuocare satage.

Expanded text:
tamquam propriam carnem fovere ac diligere procurato et, ne illam a te separare ullo pacto consentias, vigilanter attende; unde, si vult a te discedere, corripe, immo corrige eam et a tali intentione per omnia revocare satage.
Abbreviated transcription (Latin):
Iam uero si amore pudicitiȩ separationem querat. &
coniugalis conubii solutionẽ efflagitat. certum est
apło dicente quia mulier sui corporis potestatem
non hab& sed uir. Uerum si & tu ipse pudicitiam
sectatus. religionis obtentu copulam dissoluere uis
tantum ne simulate fiat concedimus. Nam lic& sit
scriptum quod ds̃ coniunxit homo non separ&. ds
tam̃ & non homo separat. quando diuini amoris in¬
tuitu ex consensu utriusq hominis conuigis matrimo¬
nia dissoluuntur Si ergo hoc modo uis: gratuito ꝑ¬
mittimus animo. celeremq p̾bemus as sensum.
Alit̾ aut̃ fieri mutuam separationẽ urãm ꝓhibemus.

Expanded text:
am vero si amore pudicitiae separationem quaerit, et conjugalis connubii solutionem efflagitat, certum est, Apostolo dicente, quia mulier sui corporis potestatem non habet, sed vir. Verum si et ipse pudicitiam sectatus religionis obtentu copulam dissolvere vis, tantum ne simulate fiat concedimus. Nam licet sit scriptum: Quod Deus conjunxit, homo non separet, Deus tamen et non homo separat, quando divini amoris intuitu, ex consensu utriusque conjugis matrimonia dissolvuntur. Si ergo hoc modo vis, gratuito permittimus animo, celeremque praebemus assensum: aliter autem fieri mutuam separationem vestram prohibemus.
Abbreviated transcription (Latin):
Lie& alteri accipere nonũ coniugiũ. sed puellã
uł puerum. Hanc auctoritatem ut credimus
secutum ẽ concilium quod congregatũ fuit ap̾d
compendiũ temporibus pipini regis. In quo de
creto ita legimus.
licentiã ꝓ religionis infra monasteriũ dõ ser¬
uire. & uelum suscipere si cut diximus ꝓpt̾ dm̃.
similit̃ & mulier faciat. Sed hȩc sententia ca¬
nonicis atq aplicis infirmatur docum̃tis. ut
supra monstratũ est. Sed & nicholai papȩ de¬
cretis informamur. qui ad lothariũ regẽ ita scribit

Expanded text:
licet alteri accipere novum conjugium, sed puellam licet alteri accipere novum conjugium, sed puellam vel puerum. Hanc auctoritatem, ut credimus, secutum est concilium quod congregatum fuit apud Compendium temporibus Pippini regis, in quo decretum ita legimus clicentiam pro religionis causa infra monasterium Deo servire et velum suscipere, sicut diximus, propter DSimiliter et mulier faciat. Sed haec sententia canonicis atque apostolicis informatur documentis, ut supra monstratum est. Sed et Nicolai papae decretis informamur, qui ad Lotharium regem ita scribit
Abbreviated transcription (Latin):
tnec uxor auiro dimissa aliũ accipiat uirum.
uiuente iuro suo. nec uir aliã accipiat uxorem
uiuente uxore priore
Ex dictis hieronimi. de
ria legitima coniugia¬
in seripturis leguntur. Primum legitimũ con¬
iugium est. uirgo casta. in uirginitate uiro dota¬
ta legitime. Scđm. uirgo inciuitate dephensa
auiro. & illi ꝑiuim copulata. si uoluerit pater
rit sponsum antequã dep̾hensa fuerit dabit᷑ ei.
Tertium. filia p̃dicta dep̃hen sa si non fuerit
uoluntas patris. trah& eã ap̃dicto uiro. & ñ
trad& eam alio. & dotabit eã. & legiima erit ei.
Sed primũ his duobus p̃fertur:. Additur aliud
uartũ legitimũ conuigiũ. Dũ mortua fuerit
uxor eius. lic& illi accipere aliã. sed non repu¬
diatam non desponsatã uiro. Similit̾ deb& & mulier
Quod paulus manifeste doc&. Mulier inquit quia
sub uiro est. ligata sub uiri lege est quandiu iuiuit
uir eius. & reliꝗ. Additur quintũ quando siue
uir siue mulier ex consensu religionẽ coeperit.

Expanded text:
nec uxor a viro dimissa alium accipiat virum vivente viro suo, nec vir aliam accipiat uxorem vivente uxore prioreEx dictis Hieronymi. CVII. Tria legitima conjugiain Scripturis leguntur. Primum legitimum conjugium est, virgo casta in virginitate viro data legitime. Secundum, virgo in civitate deprehensa a viro, et illi per vim copulata. Si voluerit pater rit sponsum antequam deprehensa fuerit, dabitur ei. Tertium, filia praedicta deprehensa, si non fuerit voluntas patris, trahet eam a praedicto viro, et tradet eam alii, et dotabit eam, et legitima erit ei, Sed primum his duobus praefertur . Additur aliud quartum legitimum conjugium. Dum mortua fuerit uxor ejus, licet illi accipere aliam, sed non repudiatam, non desponsatam viro. Similiter debet et mulier. Quod Paulus manifeste docet: Mulier, inquit, quae sub viro est ligata, sub lege est viri quandiu vivit vir ejus, et reliqua. Additur quintum: quando sive vir sive mulier ex consensu religionem ceperit,
Abbreviated transcription (Latin):
płs paulus dicit. His qui sunt in comugio pre¬
cipio nego sed dns uxorem auiro non discedere.
Quod si discesserit . manere inmiptã. aut uiro suo
reconciliari. Potest enĩ fieri. ut discedat ea causa
qua dns̃ ꝑmisit. Aut si feminȩ lic& uirũ dimittere
& iam p̃ter causam fornicationis. quid respondebi

Expanded text:
. CV. Apostolus Paulus dicit: His qui sunt in conjugio praecipio, non ego, sed Dominus, uxorem a viro non discedere: quod si discesserit, manere innuptam, aut viro suo reconciliari . Potest enim fieri ut discedat ea causa qua Dominus permisit. Aut si feminae licet virum dimittere etiam praeter causam fornicationis, quid respondebi
Abbreviated transcription (Latin):
irã dĩ incurrat. & aliminib scẽ di ȩcdȩ extraneus efficiatur.
a in suꝑ cui litẽ intulerit Ix solidos ꝑsoluat. & qđ repetit euin¬
dicareñualeat. sed p̃sens ingenuitas mea ł alioꝵ bonoꝵ hominũ
manib roborata cũ stipulatione subnixa om̃i tẽpore maneat in¬
conuulsa:. Oebent autẽ supscriptȩ ingenuitatis cartȩ ñ solũ
nom̃ illius qͥhas fieri rogat: sed etiã nomina sac̃dotũ & nobiliũ
laicoꝵ qͥ ibi ad fuer̃ in ordine digesta. cũ signis ꝓpͥa manu imp̃s¬
sis c̃tineri. Nã si hoꝵ astipulatione pagina auetoritate testiũ nu¬
data: ꝓnihilo deputat᷑. Oportet etiã ut locũ diẽ annũ et c̃ sulẽ.
indictionẽ. in fine ł in margine annotatã habeat in hunc modũ.
ilł. regnante rege. ilł. & p̃sidente in cathedra supͣ dictȩ ciuitatis
ep̃o .ilł. ł in monasterio iłł. indictione .ilł. indĩ nõe felicit᷑ amen
Ait enĩ romana auctoritas. Quȩcũq leges sine die & c̃sule fuerint ꝓ¬

Expanded text:
fficiatur, et insuper cui litem intulit sexaginta solidos persolvat, et quod repetit evindicare non valeat, sed praesens ingenuitas, mea vel aliorum bonorum hominum manibus roborata, cum astipulatione subnixa, omni tempore maneat inconvulsa. Debent autem suprascriptae ingenuitatis charta non solum nomen illius qui has fieri rogat, sed etiam nomina sacerdotum et nobilium laicorum, qui ibi adfuerint, in ordine digesta cum signis propria manu impressis continere. Nam sine horum astipulatione pagina auctoritate testium nudata pro nihilo deputatur. 184 Oportet etiam ut locum, diem, annum, et consulem, et indictionem, in fine vel in margine adnotatam habeat in hunc modum. lo, regnante illo rege, et praesidente in cathedra supradictae civitatis episcopo illo, in monasterio illo, indictione illa, in Dei nomine feliciter. Amen. Ait enim Romana auctoritas : « Quaecunque leges sine die et consule fuerint p
Abbreviated transcription (Latin):
xxx. annos habuerit. acsisuũ uindicet. Qui si infra.
xxx. annos inuentꝰ fue̾rit ad ño cum filus sibi debitis
& om̃i peculio reuocet᷑. Si uero mortuus fuerit.
peculiũ eiꝰ dñs recipiat¬

Expanded text:
 annos habuerit, ac si suum vindicet. Qui infra triginta annos inventus fuerit, a domino cum filiis sibi debitis et omni peculio revocetur. Si vero mortuus fuerit, peculium ejus dominus recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
nquirendum si presbiter cellam habeat iuxta aeccłam.
aut si suspiciosa incircuitu hostiola sint
isus piciosus de aliqua femina sit. aut in suadomo ali¬
quam sub introductam habeat mulierem.
Niuisitet infirmos. Si eos reconciliet. Si
eos unguat oleo scõ iuxta apłm. Sieos propria ma¬
nu communicet. & ñ ꝑ quẽ libet laicũ. Si tradat cõmu¬
mionẽ laico aut feminȩ ad deferendũ infirmo. qđ nefas est
i probaptizandis infantih aut infirmis reconcilian¬
dis. ł mortuis sepeliendis prȩmiũ uelmunus exigat.
llud suꝑ om̃a perscrutandũ. si sine baptis moꝑnegli¬
gentiam prb̃i aliquis infans in parroechia mortuus sit
iper domos extra aecclesiam missam cantem
iarma ferat inseditione
Si canum aut auium iocis deseruiat.
i in tabernis bibat.
ad missam respondeat. & cum eo psalmos cantet.
i nocturnis horis ad matutinas laudes persolue¬
das omni nocte surgat
iprimam. tertiam. sextã. nonã. certo tempore

Expanded text:
nquirendum si presbyter cellam habeat juxta ecclesiam, aut suspiciosa in circuitu ostiola sint. 17. Si suspiciosus de aliqua femina sit, aut in sua domo aliquam subintroductam habeat mulierem. 18. Si visitet infirmos, si eos reconcinet, si eos ungat oleo sancto juxta Apostolum, si eos propria manu communicet, et non per quemlibet laicum. Si tradat communionem laico aut feminae ad deferendum infirmo: quod nefas est. 19. Si pro baptizandis infantibus, aut infirmis reconciliandis, vel mortuis sepeliendis, praemium vel munus exigat. 20. Illud super omnia perscrutandum, si sine baptismo per negligentiam presbyteri aliquis infans in paroechia mortuus est. 21. Si per domos extra ecclesiam missam cantet. 22. i arma ferat in seditione. 24. Si canum aut avium jocis deserviat. 25. Si in tabernis bibat. 26. ad missam respondeat, et cum eo psalmos cantet. 27. Si nocturnis horis ad matutinas laudes persolvendas omni nocte surgat. 28. Si primam, tertiam, sextam, nonam certo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
iquis uacans uxore polluit se cum alterius uxore
annos duos poeniteat. Similit̾ defeminis obseruandũ
poeniteat. Et in alio anno tres quadragesimas. &
legitimas ferias. & tribus m̃sibus pͥus se asua conti
Si consentiens fuit. tres in anno quadragesimas & le¬
gitimas ferias poeniteat

Expanded text:
quis, vacans uxore, polluit se cum alterius uxore, annis duobus poeniteat. Similiter de feminis observandum. poeniteat, vel in alio anno tres quadragesimas et legitimas ferias, et tribus mensibus prius se a sua continsi consentiens fuerit, tres in anno quadragesimas et legitimas ferias poeniteat
Abbreviated transcription (Latin):
tur uoluntas. nullatenꝰ tamen remaneat quinsicut
a nobis sepe iussum ẽ. hoc aut illud partibus eccłarũ
ꝑsoluantur. Et hoc om̃ib notũ sit. quia quicũq negle¬
gent̃ ex inde egerit. & coram nobis exinde neglegens
reꝑtꝰ fuerit. illud uolumꝰ omnino ut subeat qđ in nr̃o
capitulari de hac re cõmuni consultu fideliũ nr̃oꝵ
De locis dudũ sacris. Ex eodẽ capł. Liiii.

Expanded text:
tur voluntas. Nullatenus tamen remaneat quin, sicut a nobis saepe jussum est, hoc aut illud partibus ecclesiarum persolvatur. Et hoc omnibus notum sit, quia quicunque negligenter exinde egerit, et coram nobis exinde negligens repertus fuerit, illud volumus omnino ut subeat quod in nostro capitulari de hac re communi consultu fidelium nostroimus. 46 De locis dudum sacris. Ex eodem Capitulari
Abbreviated transcription (Latin):
Con liceat sac̃ dotib uel clericis aliqua spectacula
innuptis uel c̃uiuiis spectare. sed oportet antequã
ingrediant᷑ ipsa spectacula surgere & redire inde
De tẽporib quib se c̃tineri debent ẽiugati ab uxorib Ex coneł

Expanded text:
on licet sacerdotibus vel clericis aliqua spectacula in nuptiis vel conviviis spectare; sed oportet, antequam ingrediantur ipsa spectacula, surgere et redire inde. De temporibus quibus se continere debent conjugati ab uxoribus. Ex con
Abbreviated transcription (Latin):
tem indicatum est quendam stuprasse quandam feminam.
quam postea fr̃ eius accepit uxorem. Statuerunt eum
qui ftuprauit. &ase stupratam fratri celauit. quia geminanit
peccatum. poenitentia districtiori castigandum. coniugiũ
tale dissolui oportere. & mulieri quidem eis uiuentibus non
fore potestatem nubendi. illis autem ꝓmiseri cordia conugiũ
indulgere.

Expanded text:
tem indicatum est quemdam stuprasse quamdam feminam, quam postea frater ejus accepit uxorem. Statuerunt eum qui stupravit, et a se stupratam fratri celavit, quia geminavit peccatum, poenitentia districtiori castigandum, et conjugium tale dissolvi oportere, et mulieri quidem eis viventibus non fore potestatem nubendi, illis autem pro misericordia conjugium indulgere.
Abbreviated transcription (Latin):
i quatuor aut quinq homines seu & iã plures
contra unũ hominem rixati fuerint. & abhis
uulneratus mortuus fuerit: quicũq eorũ plagã
imposuerit scđ̾m statuta canonũ. ut homicidã
iudicetur.¬

Expanded text:
i quatuor aut quinque homines, seu etiam plures contra unum hominem rixati fuerint, et ab his vulneratus mortuus fuerit, quicunque eorum plagam ei imposuit, secundum statuta canonum, ut homicida judicetur
Abbreviated transcription (Latin):
interitũ ꝑtraxissent. Nam & innumera multitudo hac
falsa opinione decepta hȩx uera ee credit. & credendo a
recta fide deuiat. & inerrore paganoꝵ reuoluit᷑. cũ aliquid
diuinitatis aut numinis. extra unũ dm̃ ẽẽ arbitrat᷑. Qua¬
ꝓpt᷑ sacerdotes ꝑ ȩxccłas sibi cõmissas popłm omi instantia
p̃dicare debent. ut nouerint hȩc om̃imodis falsa ẽẽ. & ñ
adiumno sed amaligno spũ talia fantasmata m̃tib infideliũ
lucis. cũ mentẽ cuiuscũq muliertulȩ cȩperit & hanc sibi¬
ꝑ infidelitatẽ & incredulitatẽ subiugauerit. ilico transfor
mat se indiu̾soꝵ ꝑsonarũ species atq similitudines. & m̃tẽ
quã captiuã ten& in sõnis deludens. modo l&a. modo tri¬
tia. modo cognitas. modo inoͦgnitas ꝑsonas ostendens. ꝑde
uia quęq deducit. Et cũsolus sps hȩc patit᷑. infidelis mens
hȩc ñ inammo sed incorpore euenire opinat᷑. Quis enim

Expanded text:
interitum pertraxissent. Nam et innumera multitudo, hac interitum pertraxissent. Nam et innumera multitudo, hac falsa opinione decepta, hec vera esse credunt et credendo a recta fide deviant et errore paganorum involvuntur, cum aliquid divinitatis aut numinis extra unum deum arbitrantur. Quapropter sacerdotes per ecclesias sibi commissas populo dei omni instantia predicare debent, ut noverint hec omnino falsa esse et non a divino, sed a maligno spiritu, talia fantasmata mentibus fidelium lucis, cum mentem cuiusque mulieris ceperit et hanc per infidelitatem mat se in diversarum personarum species atque similitudines, et mentem, quam captivam tenet, in somnis deludens, modo laeta, modo tristia, modo cognitas, modo incognitas personas ostendens, per devia quaeque deducit; et cum solus spiritus hoc patitur, infidelis mens haec, non in animo, sed in corpore, evenire opinatur. Quis enim non
Abbreviated transcription (Latin):
t epĩ epoꝵq ministri om̃ib uirib elaborare studeant.
ut ꝑnitiosã & adiabolo inuentã sortilegã. & maleficã artẽ
penitus ex parroechus suis eradant. & si aliquẽ uirũ aut
femina huiuscemodi sceleris sectatorẽ inuenerint. turpit᷑
de honestatũ deparroechus suis eiciant. Ait enĩ apłs.
ereticũ post iã & scđam ad monitionẽ deuita. sciens qͥa
sub uersus ẽ quieius modiẽ. Subuersi st̃ & adiabolo capti
tenent᷑. qui delicto creatore suo. adiabolo suffragia quȩs
Etidõ atali peste. mundari deb& scã ȩccła. Illud aham
ñ obmittendũ. qđ quȩdã sceleratȩ mulieres retro post
satan conũsȩ. demonũ illusionib & fantasmatib seduc¬
tȩ credunt se & ꝓfitentur. nocturnis horis cũ diana pa¬
suꝑ quasdã bestias . & multa t̾rarũ spacia intẽpestȩ noc
obȩdire. & certis noctib adeius seruitiũ euocari. Sed utina
hȩ solȩ inꝑfidia sua ꝑissent. & ñ multos secũ in infideliratis

Expanded text:
i omnibus viribus elaborare studeant ut perniciosam et a diabolo inventam 345 sortilegam et maleficam artem penitus ex paroechiis suis eradant, et si aliquem virum aut feminam hujuscemodi sceleris sectatorem invenerint, turpiter dehonestatum de paroechiis suis ejiciant. Ait enim Apostolus: Haereticum post unam et secundam admonitionem devita, sciens quia subversus est qui ejusmodi tenentur qui, derelicto Creatore suo, a diabolo suffragia quaerunt, et ideo a tali peste mundari debet sancta Ecclesia. Illud etiam non omittendum, quod quaedam sceleratae mulieres retro post Satanam conversae , daemonum illusionibus, et phantasmatibus seductae, credunt se et profitentur, nocturnis horis cum Diana paquasdam bestias et multa terrarum spatia intempeste noctiet certis noctibus ad eius servitium evocari. Sed utinam he sole in perfidia sua periissent et non multos secum ad infidelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
post. xldies cũ occiderit . tresannos pęniteat. Suꝰi post quã
animatus fuerit eũ ꝑdiderit . qͣsi homicida peniteat.
Sed distat multũ utrũ pauꝑcula ꝓdificultate nutriendi
aut fornicaria causa sit: ⁊ ꝓsuis celeris celandifaciat. Ex eodẽ
cidio decẽ annis pęniteat.

Expanded text:
ta dies eum occiderit, tres annos poeniteat. Si vero postquam animatus fuerit, eum perdiderit, quasi homicidia poeniteat. Sed distat multum utrum paupercula pro difficultate nutriendi, aut fornicaria causa sit, et pro sui sceleris celandi faciat causa. Sicidio decem annos poeniteat.
Abbreviated transcription (Latin):
sciant qđ nullatenꝰ alio in loco manũ mittere ꝓpͥos posst̃ seruos qͦs dñicis
caftris aggregari decreuer. nisi in sacrosc̃ eedđa ordine supͣmotato. Iuo
passionib: irrecitos ministeria sacroscã tractare tribuat᷑. Et pꝰ pauca Si
corpore sauciatũ aut debilẽ nequaquã scã contingere lex diuina ꝓhib&.
ꝑculsos.

Expanded text:
sciant quod nullatenus alio loco manumittere proprios possunt servos, quos Dominicis castris aggregari decreverunt, nisi in sacrosancta Ecclesia ordine supra notato. Quopassionibus irretitis mysteria sacrosancta tractare tribuatur. Et post pauca: Si corpore sauciatum aut debilem nequaquam sancta contingere lex divina permisit, perculsos.
Abbreviated transcription (Latin):
ciente fugitiui. & dicunt se ẽẽ sacro ministerio insertos cũ ñsint. statutũ est
a scis patrib neminẽ dericũ alienũ & ignotũ recipi ab aliqͦ ep̃o & intro¬
nitare insua aecła nisi habeat aꝓpͥo ep̃o epłam quȩ in canonib: nominat᷑
frib nr̃is eo qđ ex familia nr̃a fuit fecimꝰ ei lib̾tatẽ receptã acornu altaris
canonice. & ordinauimꝰ eũ ad gradũ presbiterui. Cuietiã has dimissori
as siue cõm̃daticias literas fecimꝰ. & eũ ad urãm dilectã fr̃nitatẽ diri¬
gimꝰ ut in ur̃a parrochia subur̃o sacro regimine & defensione consiste¬
unitate sc̃ȩ ȩccdae inqua Netrodatũ ẽ ius ligandi atq soluendi ab¬
indictione .VIIII. & licentiã do uob̾ Rathbode uenerande archiep̃e.

Expanded text:
ciente fugitivi, et dicunt se esse ministerio sacro insertos, cum non sint: statutum est a sanctis Patribus neminem, clericum alienum et ignotum recipi ab aliquo episcopo, et inthronizare in sufratribus nostris, eo quod ex familia nostra fuit, dedimus ei libertatem receptam a cornu altaris canonice, et ordinavimus eum ad gradum presbyterii. Cui etiam as sive commendatitias literas fecimus, et eum ad vestram dilectam fraternitatem dirigimus, ut in vestra parochia sub vestro sacro regimine et defensione consisteunitate sanctae Ecclesiae, in qua Petro datum est jus ligandi atque solvendi, abindictione 9, et licentiam do vobis. Rathbode, venerabilis archiepiscope,
Abbreviated transcription (Latin):
ehis quidiũsis facinorib peccauerunt. ⁊ perseuerantes
in oratione c̃fessionis. ꝯ penitentiȩ c̃uersionẽ amalis ha¬
buere perfectam ꝓqualitate delicti talib pęnitentiȩ
tẽpus inpensum propt̃ clem̃tiã. & bonitatẽ dĩ cõmunio
c̃cedatur.

Expanded text:
iversis facinoribus peccaverunt, et perseverantes in oratione confessionis, et poenitentiae conversionem a malis habuere perfectam, pro qualitate delicti, talibus poenitentiae tempus impensum, propter clementiam et bonitatem Dei communio concedatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃ dotib offerat. ut rata & iusta inueniat᷑ diffinitio cõmu¬
tantis. Huiusmodi autẽ lib̃to adũs eccłam cuiꝰ iuris exttit

Expanded text:
sacerdotibus offerat, ut rata et justa inveniatur definitio commutantis. Hujusmodi autem liberto adversus Ecclesiam cujus juris exstit
Abbreviated transcription (Latin):
lium seriptum ẽ. Fos qui rapiunt puellas sub nomine
simulhabitandi. cooperantes & conibentes raptoribus de¬
creuit scã sy nodus. Siquidem olerici sunt. decidant ꝓprio
gradu. Siuero laici: anathematizentur. Quibus uerbis da
tur intelligi. qualit̃ huius mali auctorłtas dãpnandi sunt
quando participes conibentes tanto anathemate feriuntur
& iuxta canonicã auctoritatẽ ad coniugia legitima raptas
sibi iure uendicare nullatenus possunt

Expanded text:
ita habetur: Eos qui rapiunt puellas sub nomine simul habitandi, cooperantes et conibentes raptoribus, decrevit sancta sinodus, si quidem clerici sunt, decidant gradu proprio; si vero laici, anathematizentur. Quibus verbis aperte datur intellegi qualiter huius mali auctores dampnandi sunt, quando participes et conibentes tanto anathemate feriuntur, et iuxta canonicam auctoritatem ad coniugia legitima raptas sibi iure vindicare nullatenus possunt