comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ox accersito uiro scĩssimo eleutherio. dudũ penes
spoletũ multis p̃posito. tunc uͦ eiusdẽ sui monasteri mo¬
nacho. a quo uidelicet audierat mortuũ suscitatũ. ora¬
toriũ peciit. seseq cũ lacrimis ut saltẽ die illo ad ieuu¬
nandũ sibi uirtus daret᷑ in orationẽ declit. Et post
paululũ cõpleta oratione digressus. tantã uirtutẽ suũ
stoinacũ ꝑcepisse cognouit: ut ei cibus et morbꝰ de me¬
moria funditꝰ tolleret᷑. Cepit secũ mirari quis eẽt. qͥs
fuerit. Et cũ ad animũ recubat infirmitas: nihil in se ex
his quȩ que nieminerat. cognoscere pͣualebat. C ũq in dispo¬
sitione monasterii. occupata mens ess&: oblruiscebat᷑ fun¬
ditus egritudinis suȩ. Si uͦ rediret egritudo ad memori¬
am. cũ tam fortẽ se eẽ sentira: mirabat᷑ si ñ comeclisset.
Qui ueniens ad uesperũ. cognouit sibi tantã fortitudi¬
issoe. Uerũ qũaqͣm pene cotidiano langore tabeseerce :

Expanded text:
ox accersito viro sanctissimo Eleutherio, dudum penes Spoletum multis praeposito, tunc vero ejusdem sui monasterii monacho, a quo videlicet audierat mortuum fuisse suscitatum, oratorium petiit, seseque cum lacrymis, ut saltem die illo ad jejunandum sibi virtus daretur, in orationem dedit. Et post paululum, completa oratione, digressus, tantam virtutem suum stomachum percepisse cognovit, ut ei cibus et morbus de memoria funditus tolleretur. Coepit secum mirari quis esset, quis fuerit; et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in se ex his quae meminerat recognoscere praevalebat. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebatur funditus aegritudinis suae. Si vero rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem se esse sentiret, mirabatur si non 25 comedisset. Qui veniens ad vesperum, cognovit sibi tantam fortitudiisset. Verum quanquam pene quotidiano languore tabesceret,
Abbreviated transcription (Latin):
quam tibi fecimꝰ retransmitti. ut eam relegens et subtilit̾ carisã
eius. uł uiduȩ cuiꝰdã quȩ in edẽ negotio dr̃ implicata cognos¬
cens. de quinquaginta uno solidis qui reddi deberi noscunt᷑.
sic̃ iustũ tibi uisũ fuerit responsũ facias: ita ut res alienȩ in

Expanded text:
quam tibi fecimus transmitti, ut eam relegens, et subtiliter causam quam tibi fecimus transmitti, ut eam relegens, et subtiliter causam ejus, vel viduae cujusdam quae in eodem negotio dicitur implicata, cognoscens, de quinquaginta uno solidis qui reddi debere noscuntur, sicut justum tibi fuerit visum, responsum facias, ita ut res alienae in
Abbreviated transcription (Latin):
ampanianꝰ głosus magist̃ militũ. duodecĩ solidos annuos
ioħi notario suo reliquerat exmassa uarroniana: quod dare
te annis singulis sine aliqua diminutione p̃cipimꝰ: nepti eupli
conductoris quãuis omẽ mobile eiusdẽ eupli ꝑceꝑit. exceptis
dũ taxat solidis: Dare etiã de solidis illiꝰ te uolumꝰ solidos uigin¬
ti quinq. Suppostoriũ aliquod argenteũ ꝓuno solido dicit᷑
ẽẽ appositũ: et calix ꝑ sex solidis dicitur eẽ appositus. Interroga-¬
to dominico secretario. uł aliis qui scire possunt. debitũ recipe:¬
& uascula p̾fata restitue. Agimꝰ aut̃ grãs sollicitudini tuȩ:
quia de causa frĩs mei p̃cepitibi ut argentũ illiꝰ retransmit.¬
tere debuisses: & sic obliuioni mandasti: ac si tibi aliquid
ab extremo mancipio tuo diceretur. Quod iam uł mͦ.
ñ exꝑientia. s negligentia tua stude adimplere: uł qͥc¬
quid eius apud antoniũ fuisse cognoueris. sub om̃i uelocitate

Expanded text:
ampanianus gloriosus magister militum duodecim 537 solidos annuos Joanni notario suo reliquerat ex massa Varroniana: quos dare te annis singulis sine aliqua dubitatione praecipimus nepti Eupli conductoris, quamvis omne mobile ejusdem Eupli perceperit, exceptis duntaxat solidis; dare etiam de solidis illius te volumus solidos viginti quinque. Suppostorium aliquod argenteum, pro uno solido dicitur esse appositum, et calix pro sex solidis dicitur esse appositus. Interrogato Dominico secretario, vel aliis qui scire possunt, debitum recipe,t vascula praefata restitue. Agimus autem gratias sollicitudini tuae, quia de causa fratris mei praecepi tibi ut argentum illius retransmittere debuisses, et sic oblivioni mandasti ac si tibi aliquid ab extremo mancipio tuo diceretur; quod jam vel modo non experientia, sed negligentia tua studeat implere, vel quidquid ejus apud Antoninum fuisse cognoveris, sub omni velocitate
Abbreviated transcription (Latin):
nullus exfrĩb se ad eũ morientem iungat: nec sermonẽ conso¬
lationis excuiussibet eorũ ore ꝑcipiat. Sed cũ inmorte constitu¬
tus fr̃s quesierit ei suus fr̃ carnalis dicat. qͥa ꝓsolidis qd occulte
habuit. a cunctis fr̃ib ab hominatus sit: ut t homo e a mari¬
trauerat purgei:. Cũ uͦ mortuus fuerit. corpꝰ illiꝰ cũ frm corpo¬
rib ñ ponatur ẜ quolibet fossam insterquilinio eacite. brg
pecniua tua tleũ sit in ꝑdicione: et sic eũ ceria coopite. Inquib
utrisq rebꝰ sollertissimus pat̾ gregorius. unã inomenti. altera
a culꝑa solubilem faceret.:ce istos auariciȩ tanta dampnatio.
dereatu suo uechement̾ ingemuit: atq impsa cristicia de copore
exiuit. Qui ita ẽ sepultus: ut gregorius iusserat. S fr̃s om̃s
eadem eius sententia ꝑterriti: cȩperunt singuli extrema quȩq
& uilia. & quȩ eis regularit̾ semꝑ habere licuerat. ad medium

Expanded text:
nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consonullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres exquisierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in mortravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponPecunia tua tecum sit in perditione, et sic eum terra operite. In quibus utrisque rebus solertissimus Pater Gregorius unam morienti, alteram a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus, ut Gregorius jusserat. Sed fratres omnes eadem ejus sententia conturbati, coeperunt singuli extrema quaeque et vilia, et quae eis regulariter semper habere licuerat, ad medium
Abbreviated transcription (Latin):
nomine. medicinali arte imbiitus. beato gregorio sedule
obsequi. atq in assiduis egritudinib eius excubare consueuerat.
Cui inipsa molestia fr̃ germanꝰ copiosus nomine. seruiebat.
Sed pdictus iustus cũ iam se ad extrema ꝑuenisse cognosceret:¬
idem fr̃i suo copioso. qͥa occultos tres aureos haberet innotuit.¬
Qđ imenicũ srĩb celari ñ potuit. Qui subcilit̃ hadagancs. atq
iut medicamenta omĩa ꝑstrutantes: eodem tres aureosinueneti
in medicamine absconsos. Qđ mox ubi gregorio nuntiatum
E tantũ malũ de frẽ qui secũ cõmunit̃ uyxerat. equanimiter
ferre ñ ualuit. qrpe qui eidem monasterio iam ductũ regulã
constituerat. ut cuncti fr̃d ita cõmunit̾ uiuerent.: quatinus
eis singulis nulla ꝓptia habere licetet. Eunc gregoriꝰ nimio
merore cõpulsus. cogitare cepit. uel quod ad purgationẽ mori¬
enitis faceret. uł qđ ad exemplũ uiuentib: ꝓuideret. Prcioso
igit̃ en isdem monasterii p̃posito. ad se accersito dix̃. Uide alt

Expanded text:
nomine, medicinae arte imbutus, beato Gregorio sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus ejus excubare consueverat.  cui in ipsa molestia frater germanus, Copiosus nomine, serviebat . Sed praedictus Justus, cum eidem fratri suo Copioso, qQuod nimirum fratribus celari non potuit, qui subtiliter indagantes, atque illius medicamenta omnia perscrutantes, eosdem tres aureos invenerunt in medicamine absconditos. Quod mox ubi Gregorio nuntiatum est, tantum malum de fratre qui secum communiter vixerat aequanimiter ferre non valuit, quippe quia eidem monasterio jam dudum regulam constituerat, ut cuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc Gregorius, nimio moerore percussus, cogitare coepit, vel quid ad purgationem morientis faceret, vel quid ad exemplum viventibus provideret. Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad se accersito, dixit: « Vide ut
Abbreviated transcription (Latin):
nio: si uoracis nom̃ cum rerũ auctore sustineat. Quod gͦ bre¬
falsum fuisse quis dubitet: absoluere uos non ualet par nom̃.
quoꝵ dispar ẽ causa. Nam cũ eo crucẽ etiam ꝑiturus latro
suscepit. S quem reatus ꝓprius tenuit. par crucifixo non
absoluit. Ego tam̃ quantis ualeo p̃cibꝰ deposco: ut scĩssimam

Expanded text:
nio, si voracis nomen cum rerum auctore sustineat. Quod ego brenio, si voracis nomen cum rerum auctore sustineat. Quod ego brefalsum fuisse quis dubitet? Absolvere vos non valet par nomen, quorum dispar est causa. Nam cum eo crucem etiam periturus latro suscepit; sed quem reatus proprius tenuit, par crucifixio non absolvit. Ego autem quantis valeo precibus deposco, ut sanctissimam
Abbreviated transcription (Latin):
dendo sentire. Ille qͥppe in trib angłis unũ salutans. trinita¬
tis substantiã uniꝰ substantiȩ ẽẽ declarauit. Iste uͦ saciatus bene¬
dixit filiũ: quia qui diuinis epulis replet᷑. illiꝰ sensus in
ꝓphetiȩ uirtutem extenditur. Diuinȩ aut̃ epulȩ: sacri elo-¬
quii uerba sunt. Si gͥ assidue legitis. si exemplũ abexteri¬
orib trahentes int̾na penetratis. quasi de agri uenatione sa-¬
ciati. mentis uentrem repletis: ut ante posito filio. suscepto
uidelicet popło. possitis uentura nuntiare. S iam in hoc scło
caligat. qui de dõ iam aliquid ꝓpħat: quia ꝓfecto dignum
ẽ. ut hic iam ꝑ concupiscentiã minꝰ uideat: cuius sensus ꝑ
intelligentiã inintimis choruscat. Hȩc gͦ ad uos met ipsos
trahite: et si uos tales agnoscitis: nichil ẽ quod de nr̃a esti-¬
matione dubitetis. Gaudere quoq beatitudinẽ urãm inue-¬

Expanded text:
dendo sentire. Ille quippe in tribus angelis unum salutans, Trinitadendo sentire. Ille quippe in tribus angelis unum salutans, Trinitatis subsistentias unius substantiae esse declaravit. Iste vero satiatus benedicit filium: quia qui divinis epulis repletur, illius sensus in prophetiae virtutem extenditur. Divinae autem epulae sacri eloquii verba sunt. Si igitur assidue legitis, si exemplum ab exterioribus trahentes, interna penetratis, quasi de agri venatione satiati, mentis ventrem repletis, ut anteposito filio, suscepto videlicet populo, possitis ventura nuntiare. Sed jam in hoc saeculo caligat, qui de Deo aliquid prophetat: quia profecto dignum est ut hic jam per concupiscentiam minus videat, cujus sensus per intelligentiam intus coruscat. Haec ergo ad vosmetipsos trahite, et si vos tales cognoscitis, nihil est quod de nostra aestimatione dubitetis. Gaudere quoque beatitudinem vestram inve
Abbreviated transcription (Latin):
ichilhominꝰ natali salonitano epo. scribit dicens. Mul-¬
cura derelicta. solis te conuiuiis occupatũ. Quȩ audita ñ
crederem: nisi hȩc actionũ tuarũ exꝑimentis aꝓpbarem.
Nam quia nequaquã lectioni studeas. nequaquam exhorta¬
tioni inuigiles: s ipsũ quoq usũ ȩccłastici ordinis ignores:
hoc ẽ intestimonio quod eis sub quibꝰ es positus. seruare
ꝑ inanem philosophiã. scriptis ꝓpriis se niteretur inculpa-¬
bilem demonstrare: mitissimꝰ doctor gregoriꝰ ita rescripsit. In
rat: in quo teste sacro eloquio tres angelos suscepisse ꝑhibetur.
conuiuio. si hanc susciꝑe angłos in hospitalitatẽ cognoscimus.
Rursum narrat fr̃nitas tua ysaac saciatũ. filio benedictionẽ
dedisse. Quȩ utraq ueteris testamenti. quia ita gesta sunt ꝑ
historiã ut tam̃ signarent aliquid ꝑ allegoriã: utinã ualeamꝰ
sic res gestas legendo ꝑcurrere: ut possimꝰ etiã gerendas ꝓui¬

Expanded text:
ihilominus Natali, Salonitano episcopo, scribit, dicens: « Mulcura derelicta, solis te conviviis occupatum. Quae audita non crederem, nisi haec actionum tuarum experimentis approbarem. Nam quia nequaquam lectioni studeas, nequaquam exhortationi invigiles, sed ipsum quoque usum ecclesiastici ordinis ignores, hoc est in testimonio, quod eis sub quibus es positus servare rinanem philosophiam scriptis propriis se niteretur inculpabilem demonstrare, mitissimus doctor Gregorius ita rescripsit: « Irat, in quo, testo sacro eloquio, tres angelos suscepisse perhibetur. eprehendimus, si hanc suscipere angelos in hospitalitatem cognoscimus. Rursum narrat tua fraternitas Isaac satiatum, filio benedictionem dedisse. Quae utraque veteris Testamenti, quia ita sunt gesta per historiam, ut tamen signarent aliquid per allegoriam, utinam valeamus sic res gestas legendo percurrere, ut possimus etiam gerendas praevi
Abbreviated transcription (Latin):
funt: recte ur̃a scĩtas in sius epłis laudat. S tam̃ sciendum
est. quia tunc ueracit̾ ex caritate ꝓdeunt. cũ in eis nulla ab¬
sentiũ uita mordetur. nullus exirrisione rep̃hendit᷑. ẽt ñ
in eis in anes scłariũ negotioꝵ fabulȩ. s uerba sacrȩ lectionis
audiuntur: cũ nonplusquã necesse ẽ seruitur corpori. s sola
eius infirmitas reficitur: ut ad usus exercendę uirtutis habe¬
atur. Hȩc itaq si uos in urĩs conuiuiis agitis: abstinentiũ
fateor magistri estis. Quod gͦ pauli apłi ad me testimoniũ
existimo in congruũ suisse. quia neq ego ñ cõmedo. neq obhoc
a paulo dictũ ẽ. ut menbra xp̃i quȩ in eiꝰ corpore id ẽ in eccła
in uicem sibi caritatis compage conexa st̃. nullã de se ullomͦ
curam gerant. S si neq ego ad te. ueq tu aliqͥd ꝑtineres adine:
iure tacere compelleret᷑: ut eum nͨ repͣhenderem. qui emendari ñ
care student. quor cura sibi cõmissa non est. At post quã nos aue¬

Expanded text:
ra sanctitas in suis epistolis laudat; sed tamen sciendum est quia tunc veraciter ex charitate prodeunt, cum in eis nulla absentium vita mordetur, nullus ex irrisione reprehenditur; et non in eis inanes saecularium negotiorum fabulae, sed verba sacrae lectionis audiuntur, cum non plus quam necesse est servitur corpori, sed sola ejus infirmitas reficitur, ut ad usum exercendae virtutis habeatur. Haec itaque si vos in vestris conviviis agitis, abstinentium fateor magistri estis. Quod ergo Pauli apostoli ad me testimonium existimo incongruum fuisse: quia neque ega Paulo dictum est ut membra Christi, quae in ejus corpore, id est in Ecclesia, invicem sibi charitatis compage connexa sunt, nullam de se ullo curam gerant. Sed si neque ego ad te, neque tu aliquid pertineres ad me, jure tacere compellerer, ut eum non reprehenderem qui emendari non udicare student quorum sibi cura commissa non est. At postquam nos, auc
Abbreviated transcription (Latin):
subregimine palladii constitutis: cotidiani uictus. et ues¬
timenti copiam. quã diu uiuere potuit. annualit ꝓ cu
bernandis: eccłȩ suȩ uiros industrios rectores patrimo¬
nioꝵ asciuit. inquibꝰ et cyprianũ diaconẽ patrimoniis
sicculi: pantaleonẽ notariũ siracusani. fantinũ defenso¬
rem panorinitani: sergiũ defensorẽ. ealabritani. roma-¬
nũ notariũ apulii. benenatũ defensorẽ sannitici: anthe
candidũ defensorem tusciꝰ urbicũ defensorẽ sabini: obtatũ
defensorem nursini. benedictũ defensorem carseolans: feli¬
cem subdiaconẽ appiȩ. Cartorium cartulariũ rauennatis:
Castoriũ notariũ histriani. antoniũ subdiaconẽ dalinatini:
Ioħem notariũ illiriciani: symmachũ defensorẽ sardiniȩ:
bonefaciũ notariũ corsicani. Pantaleonẽ notariũ liguriȩ:
iheronimũ defensorem alpiũ cottiarũi: Hylariũ notarium
germatiniani: et candidũ prb̃m gallicani¬

Expanded text:
sub regimine Palladii constitutis, quotidiani victus et vessub regimine Palladii constitutis, quotidiani victus et vestimenti copiam quandiu vivere potuit annualiter mittbernandis, ecclesiae suae viros industrios rectores patrimoniorum ascivit; in quibus Cyprianum Diaconum patrimonii Siculi; Pantaleonem notarium Syracusani, et rem Panormitani, Sergium defensorem Calabritani, Romanum notarium Apuli, Benenatum defensorem Samnitici, Anthemdidum defensorem Tusci, Urbicum defensorem Sabini, Optatum defensorem Nursini, Benedictum notarium defensorem Carseolani, Felicem subdiaconum Appiae, Castorium chartularium Ravennatis, Castorium notarium Histriani, Antonium subdiaconum Dalmatiani, Joannem notarium Illyricani, Symmachum defensorem Sardiniae, Bonifacium notarium Corsicani, Pantaleonem notarium Liguriae, Hieronymum defensorem Alpium Cottiarum, Hilarium notarium Germaniciani, et Candidum presbyterum Gallicani
Abbreviated transcription (Latin):
quod ad m̃sas pauꝑũ uł diachoniȩ exibitionẽ ꝑcepisti. siue
subinde ꝑceꝑis erogandũ: nulli umquam hominũ quolibae
modo. seu ingenio cogaris ponere rationẽ: uł aliqͣm debeas mo¬
lestiam sustinere. S quia ita humanis te omĩbꝰ eẽ uolumꝰ
rationib absolutũ: ut dõ nr̃o de his quȩ tibi cõmisimꝰ ratio¬
nẽ te noueris positurũ: hortam᷑ ut fidĩ inte sinceritas uin¬
geat: sit mens in rebꝰ intentior. cura ꝓpensiorꝰ. studiũ iugi¬
lantiꝰ: deuotio clarioł exhibitio efficatior: quatinus dũ diui¬
no utus auxilio hoc opꝰ sollert̃ impleueris. et illi ꝓ quib
sollicitudinẽ geris. studii tui solatio utilit̾ consolentur:
ce tu merredis tuȩ bonũ. in ȩ̨t̃na uita. redemptoris nr̃i gr̃a¬
destinauit: cuiꝰ instantia uenerabile xenodochiũ constituit.
ce tam ibi quã in monte syna. penes arabiã dĩ famulis.

Expanded text:
quod ad mensas pauperum vel diaconiae exhibitionem percepisti, sive quod ad mensas pauperum vel diaconiae exhibitionem percepisti, sive subinde perceperis erogandum, nulli unquam hominum, quolibet modo seu ingenio, cogaris ponere rationem, vel aliquam debeas molestiam sustinere. Sed quia ita humanis te omnibus esse volumus rationibus absolutum, ut Deo nostro de his quae tibi commisimus rationem te noveris positurum, hortamur ut fidei in te sinceritas vigeat, sit mens in rebus intentior, cura propensior, studium vigilantius, devotio clarior, exhibitio efficacior, quatenus dum, divino jutus auxilio, hoc opus solerter impleveris, et illi pro quibus sollicitudinem geris studii tui solatio utiliter consolentur, et tu mercedis tuae bonum in aeterna vita Redemptoris nostrdestinavit, cujus instantia venerabile xenodochium constituit, et, tam ibi quam in monte Sina penes Arabiam, Dei famulis
Abbreviated transcription (Latin):
ta subueniãt: aut si eos migrare contigerit. a suis quod et ma-¬
gis optandum ẽ. transeunt facinorib absoluti. Lui.
gitur prudentissimꝰ pat̾ familias xp̃i gregorius. singłis di¬
aconiis. uel xenodochiis: uiros idoneos deputauit. Quos etiã
ut securiꝰ. immo sagatius in oꝑe pietatis ac miscđĩȩ labora¬
rent: huiꝰmodi priuilegiis muniendos ẽẽ decreuit. Licet
eos qͥ pia intentione sollicitudinis curã debilib ac egenis ĩpen-¬
dunt sua apud om̃s ualeat tueri deuotio: meliꝰ tam̃ ẽ si ꝓqͥete
sua de his fuerint muniti que gesserint: ne inde eis inqui¬
etudinis occasio. unde magis laudandi sunt. oriatur. Quia
igit᷑ te uirum religiosum. intentionis tuȩ studio ꝓuocati
mensis pauꝑũ exhibendis diachoniȩ elegimꝰ p̃ponendum:
ne qua tibi exhac nascat᷑ amministratione dubietas: hac
te munitione aspeximꝰ fulciendũ: constituentes. ut de hoc

Expanded text:
ta subveniet, aut si eos migrare contigerit, a suis, quod et mata subveniet, aut si eos migrare contigerit, a suis, quod et magis optandum est, transeunt facinoribus absoluti. » 51. Igitur prudentissimus paterfamilias Christi Gregorius singulis diaconiis vel xenodochiis viros idoneos deputavit, quos etiam, ut securius, imo sagacius in opere pietatis ac misericordiae laborarent, hujusmodi privilegiis muniendos esse decrevit: « Licet eos qui pia intentione sollicitudinis curam debilibus ac egenis impendunt, 64 sua apud omnes valeat tueri devotio, melius tamen est si pro quiete sua de his fuerint muniti quae gesserint, ne inde eis inquietudinis occasio unde magis laudandi sunt oriatur. Quia igitur te virum religiosum, intentionis tuae studio provocati, mensis pauperum exhibendae diaconiae elegimus praeponendum, ne qua tibi ex hac nascatur administratione dubietas, hac te munitione prospeximus fulciendum, constituentes ut de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dissimꝰ auttharith. in hac quȩ nuꝑ exorta est paschali festiui¬
tate. longobardoꝵ filios infide catholica baptuari ꝓhibuit:
ꝓqua culpa eũ diuina maiestas extinxit. ut sollempnitatem
pachȩ. ulterius ñ uideret: urãm fr̃nitatẽ decet cunctos ꝑ lo¬
ca ur̃a longobardos ammonere: ut quia grauis mortalitas
imminet. eosdem filios suos in arriana heresi baptitatos. ad ca-¬
tholicã fidem concilient: quatinꝰ iram suꝑ eos dĩ om̃potentis
Peruenit ad nos peccatis ĩminentibꝰ. in ciuitate ur̃a mortali¬
tatẽ omĩno crassari. Quȩ res: nos nimis ad dixit. Quã obrem
salutantes fr̃nitatem ur̃am. instantissime suademꝰ: ut a longo¬
bardoꝵ siue romanoꝵ qui in eodẽ loco degunt. ab admoniti¬
one nulla ratione cessetis: et maxime agentiliũ et heretichoꝵ:
ut ad ueram rectamq fidem catholicã conuertantur. Sic enĩ
aut diuina miscdĩa ꝓsua forsan eis conuersione. et in hac ui-¬

Expanded text:
dissimus Autharit in hac, quae nuper expleta est, paschali festivitate Longobardorum filios in fide catholica baptizari prohibuit, pro qua culpa eum divina maiestas extinxit, ut sollempnitatem paschae alterius non videret, vestram fraternitatem decet cunctos per loca vestra Longobardos ammonere, ut, quia gravis mortalitas imminet, eosdem filios, in Arriana heresi baptizatos, ad catholicam fidem concilient, quatinus iram super eos Dei omnipotentisPervenit ad nos, peccatis imminentibus, in civitate vestra mortalitatem omnino grassari, quae res nos nimis addixit. Quamobrem salutantes fraternitatem tuam, instantissime suademus ut a Langobardorum, sive Romanorum, qui in eodem loco degunt, admonitione nulla ratione cessetis, et maxime a gentilium et haereticorum, ut ad veram rectamque fidem catholicam convertantur. Sic enim aut divina misericordia pro sua forsan eis conversione, et in hac vi
Abbreviated transcription (Latin):
ad mone: ut causã suã cũ scã ȩccła ducere debeat. Quod
si facere forte neglexerit: eandẽ causam cũ timore dĩ. honestate
seruata. ut potes exequere. In qua re etiã largiri te aliqͥd uolumꝰ:
et si pocest fieri. quod abaliis datũ ẽ ipsi relaxetur. dũ nob̃cũ
ẽ. et inmonasterio monasteris data: omĩ pꝰ posita tarditate re-¬
stituȩ: quatenꝰ ipse locus ut suꝑiꝰ dixi. rerũ eiꝰ stipendia habeat:
qͥ eiꝰ sollicitudinis labores portat. S & qͥcqͥd ab aliis ex eiꝰ subtan¬
tia tenet᷑. recollige: & monasterio p̃fato trade. Pensiones xeno¬
dochii de uia noua quantas mͥ indicasti quia apud te habes:
nobis dirige. Actionario aut̃ quẽ in eodem patrimoniõ de pu-¬
tasti: ꝓut cibi uidetur. ei aliquid largire.

Expanded text:
admone, ut causam suam cum sancta Ecclesia decidere debeat. Quod si facere forte neglexerit, eamdem causam cum timore Dei, honestate servata, ut potes, exsequere. In qua re etiam largiri te volumus aliquid; et si potest fieri, quod aliis dandum est, ipsi relaxetur, dummodo causest, et in monasterio data, omni postposita tarditate restitue, quatenus ipse locus, ut superius dixi, rerum ejus stipendia habeat, qui ejus sollicitudinis labores portat. Sed et quidquid ab aliis ex ejus substantia tenetur, recollige, et monasterio praefato trade. Pensiones Xenodochii de via nova, quantas mihi indicasti, quia apud te habes, nobis dirige. Actionario autem, quem in eodem patrimonio deputasti, prout tibi videtur, ei aliquid largire.
Abbreviated transcription (Latin):
Non mirum si liberalissimꝰ pontifex. nullas consuetudines
suffraganeis. nulla exenia capiebat. quib ipse si qua necessa¬
ria uidebantur satis hilarit̾ ministrabat. Unde uenantio epõ
nino laborare cognouimꝰ: ꝓ eo quod hiemalem uestẽ ñ habeat:
et quia aliquid sibi anob̃ petiit debere transmitti: fr̃nitati tuȩ¬
adhoc ꝑlatorẽ p̃sentiũ transmittimꝰ amphibalũ. tunicã et pec¬
coralẽ. ut ate ei debeant sine mora transmitti. Et ideo ad p̾dic
hoc ipsũ quia transmiseris: tuis renuntiare epłis ñ omittas.
dusino epõ. Scripta fr̃nitatis ur̃ȩ suscipientes. contristati sumꝰ:
quod uos per ea et grauit̃ infirmatos. et adhiic debiles esse
cognouimꝰ. Et licet scĩtatẽ urãm uidendi desideriũ haberemꝰ:
bene tam̃ fecistis isto uos illic tempore continere. ne uenientes.
hic de egritudinis ur̃e molestia. recidiuiuã nob̃ tristiciã faceretis.

Expanded text:
Non mirum si liberalissimus pontifex nullas consuetudines a suis suffraganeis, nulla xenia capiebat, quibus ipse, si qua necessaria videbantur, satis hilariter ministrabat. Unde Venantio episcopo nino laborare cognovimus, pro eo quod hyemalem vestem non habeat. Et quia aliquid sibi a nobad hoc per latorem praesentium transmisimus amphimalum, tunicam, vel pectoralem, ut a te ei debeat sine mora transmitti. Et ideo ad praedihoc ipsum quia transmiseris tuis renuntiare epistolis non omittas, scopo: « Scripta fraternitatis vestrae suscipientes, contristati sumus quod vos per ea et graviter infirmatos et adhuc debiles esse cognovimus. Et licet sanctitatem vestram videndi desiderium haberemus, bene tamen fecistis isto vos illic tempore continere: ne venientes huc, de aegritudinis vestrae molestia recidivam nobis tristitiam faceretis.
Abbreviated transcription (Latin):
t uͦ cuitatũ desolatarũ pontifices. gregorius uacantibꝰ
ciuitatib incardinare curabat. Unde martino ep̃o
corsicȩ. inter cetera scribens. qm̃ inquit eccła tamatẽ. in qͣ
dudũ fuerat honore sacerdotali fr̃nitas tua decorata.ita ẽ
delictis facientib hostili feritate occupata. et diruta. ut illic
ulterius spes remeandi nulla remanserit. in ęccłam tealiren¬
sine dubio sacerdotẽ. Ita gͦ studio uigilante. cũ dĩ amore
scđm canonũ p̃cepta cuncta dispone ul ordina: ut et fr̃ni-¬
tas tua suis desideriis se gaudeat fuisse potitã: et eccła dĩ al-¬
terno gaudio repleat᷑. cardinalem se suscepisse pontificem.

Expanded text:
 civitatum desolatarum pontifices Gregorius vacantibus civitatibus incardinare curabat. Unde Martino, episcopo Corsicae, inter caetera scribens: « Quoniam, inquit, Ecclesia Tamitana, in qua dudum fuerat honore sacerdotali tua fraternitas decorata, ita est, delictis facientibus, hostili feritate occupata et diruta, ut illuc ulterius spes remeandi nulla remanserit, in Ecclesia Saonensine dubio sacerdotem. Ita ergo studio vigilanti cum Dei amore secundum canonum praecepta, cuncta dispone vel ordina, ut et fraternitas tua suis desideriis se gaudeat fuisse potitam, et Ecclesia Dei alterno gaudio repleatur cardinalem te suscepisse pontificem.
Abbreviated transcription (Latin):
fecit: quia si maior nauis uenisset: potuissem ligna etiam
maiora transmittere. Quod aut̃ dicitis. quia si maiora trans-¬
mittimꝰ p̃ciũ datis: largitati quidẽ grãs agimꝰ: s accipere
p̃ciũ. euuangłio int̾dicente ꝓhibemur. Nos enĩ ea quȩ trans¬
mittimꝰ ligna: ñ emimꝰ. Et quomodo possumꝰ p̃ciũ accipere.
cũ scriptũ sit. gratis accepistis gratis date: Nunc gͦ iuxta
modũ nauis. ꝑ nauclerũ parua ligna transmisimꝰ: sequenti uero
anno. si onĩipotenti dõ placuerit. maiora p̾paramꝰ.¬

Expanded text:
fecit: quia si major navis venisset, potuissem ligna etiam fecit: quia si major navis venisset, potuissem ligna etiam majora transmittere. Quod autem dicitis, quia si majora transmittamus, pretium datis: largitati quidem gratias agimus, sed accipere pretium, Evangelio interdicente, prohibemur. Nos enim ea quae transmittimus ligna, non emimus: et quomodo possumus pretium accipere, cum scriptum sit: Gratis accepistis, gratis date? Nunc ergo juxta modum navis per nauclerum parva ligna transmisimus: sequenti vero anno, si omnipotenti Deo placuerit, majora praeparam
Abbreviated transcription (Latin):
inc ẽ quod gregorius ep̃oꝵ neminẽ ad urbem fatigare
delectans. maximiano syracusano ep̃o uices suas ꝑ ficiliã
totam cõmisit: p̃cipiens ut om̃s epĩ semel inquinquennio
romã uenirent. Unde cypriano diacono scribens: nouit ait
dilectio tua hanc olim consuetudinẽ tenuisse: ut fr̃s et coepĩ nr̃i
romã semel intriennio desicilia conuenirent: s nos eoꝵ
labori consulentes scias constituisse. ut suã hic semel inquin¬
quennio p̃sentiã exiberent. et cetera. Ubi notandũ. qͥa si beatꝰ
gregorius exenia qd̃ credi nefas ẽ anhelaret: ñ ep̃oꝵ ad uen-¬
sandas alteriꝰ elemosinas recusare timeret. eas tam̃
ce timendo suscipiebat. et cautissime dispensabat. quiq ad eo
sua dare ce aliena ñ acciꝑe consueuerat. ut etiã rerum
quarundã p̃cia penitus refutaret: Unde eulogio patriar-¬
che alexandrino. int̾ cetera scribit dicens. De lignis quod
scribitis qͥa breuia fuerint: nauis ꝑquã missa sunt qualitas

Expanded text:
inc est quod Gregorius episcoporum neminem ad urbem fatigare delectans, Maximiano Syracusano episcopo, vices suas per Siciliam totam commisit; praecipiens ut omnes episcopi semel in quinquennio Romam venirent. Unde Cypriano diacono scribens: « Novit, ait, dilectio tua hanc olim consuetudinem tenuisse, ut fratres et coepiscopi nostri Romam semel in triennio de Sicilia convenirent; sed nos eorum labori consulentes, scias constituisse ut suam hic semel in quinquennio praesentiam exhiberent, » et caetera. Ubi notandum quia si beatus Gregorius xenia, quod credi nefas est, anhelaret, non episcoporum advensandas alterius eleemosynas recusare timeret, eas tamen et timendo suscipiebat, et cautissime dispensabat: quique adeo sua dare, et aliena non accipere consueverat, ut etiam rerum quarumdam pretia penitus refutaret. Unde Eulogio patriarchae Alexandrino inter caetera scribit, dicens: « De lignis quod scribitis quia brevia fuerint, navis per quam transmissa sunt qualitas
Abbreviated transcription (Latin):
isset opinio. libellũ fidei obtulit. in quo se patent̃ ostendere
fidĩ recte ꝓfessorem studuit et sequacem. S hinc ascĩssimo
neglegent̃q dũ in eius se nisi st̃ occupare grauamine se potiꝰ
rep̾hensibiles ostenderunt. Nam nullus ambigit infidesi¬
tatẽ eẽ. fidem fidelib ñ habere.

Expanded text:
isset opinio, libellum fidei obtulit, in quo se patenter ostendere isset opinio, libellum fidei obtulit, in quo se patenter ostendere fidei rectae professorem studuit et sequacem. Sed hunc a sanctissnegligentes, dum in ejus se nisi sunt occupare gravamine, se potius reprehensibiles ostenderunt. Nam nullus ambigit infidelitatem esse, fidem fidelibus non habere.
Abbreviated transcription (Latin):
potuimꝰ: p̃cipue quia libellus quẽ delegatis a uob iudicibꝰ obtu¬
lit. rectȩ fidĩ ꝑ omĩa sinceritati concordat: ea ꝓpt̾ eorumdẽ iudi¬
cũ repbantes sententiã. nr̃a eũ diffinitione catholicũ. et abomĩ
hereticoꝵ crimine liberũ ẽẽ. xp̃i dĩ redemptoris nr̃i grã reuelante.¬
Relectis inconcilio quȩ contra ioħem ȩccłȩ calcedonensis prb̃m
acta sunt. simui et seriem iudicati. maiorẽ illũ in iusticiã susti¬
nuisse cognoscimꝰ: quippe quẽ clamantẽ se atq demonstrantem
eẽ catholicũ. ñ reatus culpa. s diu accusatio incerta ꝓtriuit. in
tantũ quia accusatores ipsius marcionistarũ quã memora¬
bant heresim. nescire se aꝑta responsione ꝓfessi st̃. Et qui ilico
in ipso iudicii fuerant limine repellendi. in. accusatione eiꝰ in¬
certi ꝑmanere ꝑmissi sunt. S nedicta eũ saltem lacerare potu¬

Expanded text:
potuimus, praecipue quia libellus quem delegatis a vobis judicibus obtupotuimus, praecipue quia libellus quem delegatis a vobis judicibus obtulit rectae fidei per omnia sinceritati concordat, eapropter eorumdem judicum reprobantes sententiam, nostra eum definitione catholicum, et ab omni haeretico crimine liberum esse, Christi Dei Redemptoris nostri miseRelectis in concilio quae contra Joannem, ecclesiae Chalcedonensis presbyterum, acta sunt, simul et serie judicati, majorem illum injustitiam sustinuisse cognovimus, quippe quem clamantem se atque monstrantem esse catholicum, non reatus culpa, sed diu accusatio incerta contrivit, in tantum, quia accusatores ipsius, Marcionistarum quam memorabant haeresim nescire se aperta responsione professi sunt, et qui illico in judicii fuerant limine repellendi in accusatione ejus incerti permanere permissi sunt. Sed, ne dicta eum 148 saltem lacerare potu
Abbreviated transcription (Latin):
anicas reuocantur. s etiã intro positȩ ferinis dentibꝰ lamiande
pretextu heresis affligi quẽpiam ueracit̾ ꝓfitentẽ fidẽ catholicã
dices contra ioħem calcedonensis ȩccłȩ prb̃m. a uobis fuerant
deputati. neglegentes ueritatẽ opinioni credidert̃.: et credere
districte ꝓfitenti noluerunt. maxime cũ accusatores ipsius mar¬
cionistarũ quã memorabant heresim. unde eũ reũ moliebant᷑
efficere. interrogati quȩ eẽt. nescire se manifesta ꝓfessione respon¬
derunt. Exquare euident̃ agnoscitur. quia ꝑsonam ipsius sine
dĩ respectu ñ iuste. s contra animas suas sola grauare uoluntate
tantũmꝰ uoluert̃. Nos itaq facto concilio. sicut gestoꝵ apud nos ha¬
bitoꝵ tenor ostendit. cuncta quȩ erant necessaria subtilit̾ ꝑscrutan-¬
tes atq tractantes: qm̃ innullo ante dictũ prb̃m reũ inuenire

Expanded text:
Dominicas revocantur, sed etiam intus positae ferinis dentibus laniandaDominicas revocantur, sed etiam intus positae ferinis dentibus laniandapraetextu haeresis affligi quempiam veraciter profitentem fidem catholicam dices contra Joannem, Chalcedonensis Ecclesiae presbyterum, a vobis fuerant deputati, negligentes veritatem, opinioni crediderunt, et credere districte profitenti noluerunt: maxime cum accusatores ipsius Marcionistarum quam memorabant haeresim, unde eum reum moliebantur efficere, interrogati quae esset, nescire se manifesta professione responderint. Ex qua re evidenter agnoscitur quia personam ipsius sine Dei respectu non juste, sed contra animas suas sola gravare voluntate tantummodo voluerunt. Nos itaque, facto concilio, sicut gestorum apud nos habitorum tenor ostendit, cuncta quae erant necessaria subtiliter perscrutantes ac tractantes, quoniam in nullo antedictum presbyterum reum invenire
Abbreviated transcription (Latin):
baliis epĩs cõmunione priuatos gregorius cõmunioni
puistinȩ reforiabat. Quaꝓpt̾ magno prb̃o mediolanensis
ecełe seribens ait. Sicut exigente culpa digne qͥs a sacramto
cõmunionis ab igit᷑. ita in sontibꝰ nullomꝰ talis irrogari debet
uindicta. Comꝑimꝰ si quidem quod laurentius fr̃ et co ep̃s
rit. Ideoq huiꝰ p̃cepti nr̃i auctoritate munitus. officiũ tuũ securꝰ
ꝑage: et cõmunionẽ sine aliqua sume formidine: alm
urgantes se acrimine cuiꝰlibet heresis gregoriꝰ ñ solũ recipi¬
ebat: immo etiã catholicos declarabat. Unde ioħi constan¬
cinopolitano ep̃o. scribit dicens. Sicut hereticoꝵ prauitas telo
recte fidei cõprimenda: ita uere confessionis ẽ integritas com-¬
plectenda. Nam si credi fidelit̃ confitenti despicitur. cunctorũ
indubiũ fides adducitur. atq errores ex in cauta districtione mor¬
tiferi generant᷑. Et hinc ñ solũ erantes oues ad caulas minime

Expanded text:
aliis episcopis communione privatos Gregorius communioni pristinae reformabat. Quapropter Magno, presbytero Mediolanensis ecclesiae, scribens, ait: « Sicut, exigente culpa, digne quis a sacramento communionis abigitur, ita insontibus nullo modo talis irrogari debet vindicta. Comperimus siquidem quod Laurentius, quondam fraterrit, ideoque hujus praecepti nostri auctoritate munitus, officium tuum securus perage, et communionem sine aliqua sume formidine. » 36. Purgantes se a crimine cujuslibet haeresis Gregorious non solum recipiebat, imo etiam catholicos declarabat. Unde Joanni, Constantinopolitano episcopo, scribit, dicens: « Sicut haereticorum pravitas zelo rectae fidei comprimenda, ita verae confessionis est integritas complectenda. Nam si credi fideliter confitenti despicitur, cunctorum in dubium fides ad ducitur, atque errores ex incauta districtione morti feri generantur, et hinc non solum errantes oves ad caulas minime
Abbreviated transcription (Latin):
ac gregorius equalitate seruata. romano defensori sicilię
sc̃ibit dicens. Puenit adnos. quod siquis contra qͣslibet
clericos causam habeat. despectis eoꝵ epĩs. eosdem clericos in
tuo facias iudicio exhiberi. Quod si ita ẽ. quia ualde constat
in congruũ. hac tͥ auctoritate p̃cipimꝰ. ut hoc denuo facere ñ
p̃sumas. S siquis contra quemlibet clericũ causã habuerit.
epm̃ ipsius ad eat. ut aut ipse cognoscat. aut certe abipso iu¬
dices deputent᷑. Nam si sua unicuiq ep̃o iuris dicio ñseruat᷑:
quid aliud agitur. nisi ut ꝑnos ꝑ quos eccłasticꝰ custodiri ordo
debuerat confundatur :¬

Expanded text:
ac Gregorius aequalitate servata, Romano defensori Siciliae scribit, dicens: « Pervenit ad nos, quod si quis contra quoslibet clericos causam habeat, despectis eorum episcopis, eosdem clericos in tuo facias judicio exhiberi. Quod si ita est, quia valde constat esse incongruum, hac tibi auctoritate praecipimus ut hoc denuo facere non praesumas; sed si quis contra quemlibet clericum causam habuerit, episcopum ipsius adeat, ut aut ipse cognoscat, aut certe ab ipso judices deputequid aliud agitur, nisi, ut per quos ecclesiasticus custodiri ordo debuerat, confundatur
Abbreviated transcription (Latin):
iberato negociatori qui se ęccłȩ cõmendauit. qui habitat
in massa cinciana: annuã continentiã ate uolumꝰ fieri. Cuius
continentiȩ sũmã. ipse ȩstima qualis eẽ debeat: ut renuncia¬
ta nob̃. in tuis possit rationib imputari. De p̃senti uͦ indicet¬
one.iam a filio nr̃o seruo dĩ diacono ꝑcepi. Fantinũ defensorẽ:
ioħ̃s quidã monachus moriens. in sex unciaᷤ hȩredem dimisit:
cui hoc quidẽ quod dimissũ ẽ trade: s contestare eũ ut hoc facere
ulterius non p̃siimatꝰ. S ꝓ labore suo statue quod accipiat ut ei
uacuus labor suus eẽ ñ debeat. et hoc meminerit. ut qui ęccłȩ
stipendiis subsistit: ad lucra ꝓpͥa ñ anhelet. Siqͥd uͦ sine peccato.
sine appetitu concupiscentiȩ. ꝑ eos qͥ causas ȩccłȩ agunt ad ȩccłam
seruet᷑ iudicio qualit̃ debeant remunerari. De argento rusti¬
ciani. causam subtilit̃ require: et qͥcqͥd tibi iustũ uidetur exe-
lexandrũ uirũ magnificũ
A

Expanded text:
iberato negotiatori qui se Ecclesiae commendavit, qui habitat in massa Cinciana, annuam continentiam a te volumus fieri. Cujus continentiae summam ipse aestima, qualis esse debeat, ut 539 renuntiata nobis in tuis possit rationibus imputari. De praesenti vero indictione, jam a filio nostro servo Dei Diacono percepi. Fantinum defensorem Joannes Monachus quidam moriens in sex uncias haeredem dimisit, cui hoc quidem quod dimissum est trade, sed contestare eum ut hoc facere ulterius non praesumat. Sed pro labore suo statue quid accipiat, ut ei vacuus labor suus esse non debeat; et hoc meminerit, ut qui Ecclesiae stipendiis subsistit, ad lucra propria non anhelet. Si quid vero sine peccato, sine appetitu concupiscentiae, per eos qui causas Ecclesiae agunt ad Ecclesiam ostro servetur judicio qualiter debeant remunerari. De argento Rusticiani causam subtiliter require, et quod tibi justum videtur exsequere. Alexandrum virum magnificum a
Abbreviated transcription (Latin):
gregorius ꝑ ꝓcura tores ȩccłasticorũ patrimoniorũ ue-¬
lut argus quidã luminosissimꝰ ꝑ totius mundi latitudinẽ
suȩ pastoralis sollicitudinis oculos circũtulerit: ñ abre forsi¬
tan duxerim ꝑstringendũ. Ait enĩ in epła anthemio subdia-¬
cono. Discedendi tibi mandauimꝰ. et pꝰ modũ p̃ceptis discur-¬
rentib in iunxisse memini. ut curã pauꝑũ gereres: et si quos
illic egere cognosceres. scriptis recurrentib indicares. et uix
de paucis hȩc facere curasti. Uolo aut̃ ut domne pateriȩ thie-
meȩ. mox ut p̃sentẽ uissionẽ susceꝑis. offeras ad calciamenta
pueroꝵ solidos quadraginta: & tritici modios quadringentos.
Dominȩ palatinȩ palatinȩ relictȩ urbici solidos uiginti: et tri¬
tici modios trecentos. Dñȩ uiuancȩ relictȩ felicis. solidos ui¬
ginti et tritici modios trecentos. Qui om̃s simul intuis ra¬
sub festinatione adducito: et ad paschalem diem. dño auxilian¬
de occurrito. ItEM EiuEO.¬

Expanded text:
Gregorius per procuratores ecclesiasticorum patrimoniorum, velut Argus quidam luminosissimus, per totius mundi latitudinem suae pastoralis sollicitudinis oculos circumtulerit, non ab re forsitan duxerim perstringendum. Ait enim in epistola Anthemio subdiacono: « Discenti tibi mandavimus, et postmodum praeceptis 67 discurrentibus injunxisse me memini, ut curam pauperum gereres, et si quos illic egere cogde paucis haec facere curasti. Volo autem ut domnae Pateriae thiae meae, mox ut praesentem jussionem susceperis, offeras ad calciarium puerorum solidos quadraginta, et tritici modios quadringentos. Domnae Palatinae relictae Urbici, solidos viginti, et tritici modios trecentos. Domnae Vivianae relictae Felicis, solidos viginti, et tritici modios trecentos. Qui omnes simul octoginta solidi in tuis rasub festinatione adducito, et ad paschalem diem, Domino auxiliante, occurrito. » Item eide
Abbreviated transcription (Latin):
apphendens mordicus catulũ matutina effert: nob̃q ce¬
dit hospitiũ. Neq satis creduli statim erumpimꝰ: s expec¬
aduesꝑam: uidemꝰq camelos. quos ob niniã uelocitatem
dromedarias uocant. p̃teritos cibos inore uoluere: et in al¬
iĩt missos iterũ retrahere. Quibꝰ ascensis: et noua psitareia
uenimꝰ. Oblatiq tribuno: ordinẽ rei pandimꝰ. Inde transinis
loca. me monachis reddo: hanc trado uirginib diligens
eam ut sororem: ñ tam̃ me ei credens ut sorori. Hȩc mͥ
senex malchus ad olescentulo retulit: hȩc ego uob narra¬
ui senex. Castis: historiã castitatis expono. Uirgines: iurgi¬
nitatẽ custodire exhortor. Nos narrate posteris: ut sciant
inter gladios. int̾ deserta et bestias. pudicitiã nũquam
eẽ captiuã: et hominẽ xp̃o deditũ posse mori. ñ posse

Expanded text:
apprehensum mordicus catulum matutina effert, nobisque ceapprehensum mordicus catulum matutina effert, nobisque cedit hospitium. Neque tamen satis creduli, statim erumpimus: sed exspecad vesperam; vidimusque camelos, quos ob nimiam velocitatem dromedarios vocant, praeteritos cibos in ore volvere, et in alvum missos iterum retrahere. Quibus ascensis, et nova sitarcia, venimus. Oblatique tribuno, rem ordine pandimus: inde transmissloca me monachis reddo, hanc trado virginibus, diligens eam ut sororem, non tamen ei me credens ut sorori. Haec mihi senex Malchus adolescentulo retulit. Haec ergo vobis narravi senex, castis historiam castitatis exposui. Virgines castitatem custodire exhortor. Vos narrate posteris, ut sciant inter gladios, et inter deserta et bestias, pudicitiam numquam esse captivam: et hominem Christo deditum posse mori, non posse
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ea trib ferme uł quatuor cubitis introgresso famulo:
nob ex occulto tergũ eius uidentib: nam ocłoꝵ istĩmodi ẽ¬
natura: ut post solem umbras intrantib ceca st̃ omĩa: uox ꝑan¬
trum sonat. Exite furciferi: exite morituri. Quid statis:
&e ecce ꝑ tenebras aspicimꝰ. leenã inuasisse hominẽ et gutu¬
re suffocato. eruentũ intro trahere. Inu bone: quid tunc¬
catus duos contra unũ dimicare: s et iram differre ñ ualeis.
sicut tenebat gladiũ ad speluncã uenit. Et clamore rapido.
lacebras p̾teriret. Quis hoc umquã crederet ut ante ꝯs
milis ante ocłos nr̃os uersabatur interitus: nisi quod tuci¬
us fuerat leonis rabiem. quã iram hominis sustinere. Faue-¬
mus intrinsecus: et ne mouere quidẽ nos loco ausi. p̃stola¬
mur euentũ rei. inter tanta ꝑicla: pudicitiȩ tantũ conser.¬
entia ꝓmuro septi. Leena in sidias cauens. et uisã se eẽ sentieis:

Expanded text:
Interea tribus ferme vel quatuor cubitis introgresso famulo, Interea tribus ferme vel quatuor cubitis introgresso famulo, nobis ex occulto tergum ejus videntibus nam oculorum istiusmodi natura est, ut post solem umbras intrantibus, caeca sint omnia vox per antrum sonat: Exite, furciferi; exite, morituri: quid statis? et ecce per tenebras aspicimus leaenam invasisse hominem, et gutture suffocato, cruentum intro trahere. Jesu bone, quid tunccatus est duos uni resistere. Sed et iram differre non valens, sicut tenebat gladium ad speluncam 48 venit; et clamore rabido tras latebras perveniret. Quis hoc umquam crederet, ut ante os milis ante oculos nostros versabatur interitus; nisi quod potius erat rabiem leonis, quam iram hominis sustinere. Pavemus intrinsecus; et ne movere quidem nos ausi, praestolabamur eventum rei, inter tanta pericula, pudicitiae tantum conscio muro septi. Leaena insidias cavens, et visam esse se sentiens,
Abbreviated transcription (Latin):
nimiũ. Paueo miser referens: etiam securus. toto corpore
dilos camelis sedentes uenire concite. Statimq mecs mali
penetrans. Igit᷑ tumentes uenenata animalia: solent quippe¬
uiꝑȩ. reguli et scorpiones. ceteraq huiꝰmodi feruorẽ solis
declinantia umbras petere: intramꝰ quidẽ speluncã. s statĩ
in ipso introitu. sinistrȩ nos foueȩ credimꝰ. nequaquã ultra
nobicũ reputantes. Si iuuat miseros dñs. habemꝰ salutẽ. Si
despicit peccatores. habemꝰ sepulchr̃ii. Quid putas nob fu
isse animi : Quid t̾roris: cũ ante specũ haud ꝓcul starent dñs
et conseruus: et uestigio indice. iam ad latebras ꝑuenissen:
Omulto grauior expectata. quã illata mors. Rursus collabor
et timore lingua balbiitit: et quasi clamante duõ mutire
ñ audeo. Mittit seruĩi. ut nos de specu ꝓtrahat: ipse came¬
los tenet: & euaginato gladio. nr̃m expectat aduentum.

Expanded text:
nimium. Pavesco miser etiam referens: et si tota menimium. Pavesco miser etiam referens: et si tota meduos camelis insidentes venire concitos  Mss. concite. Statimque mens mali penetrans. Igitur timentes venenata animalia nam solent viperae, reguli, et scorpiones, caeteraque hujuscemodi, fervorem solis declinantia, umbras petere intravimus quidem speluncam; sed statim in ipso introitu, sinistrae nos foveae credidimus, nequaquam ultra  miseros, habemus salutem; si despicit peccatores, habemus sepulcrum. Quid putas fuisse nobis animi, quid terroris, cum ante speluncam, nec longe starent dominus et conservus, et vestigio indice jam ad latebras pervenissent? O multo gravior exspectata, quam illata mors! Rursus cum labore et timore lingua balbutit; et quasi clamante domino, mutire non audeo. Mittit servum, ut nos de specu trahat: ipse camelos tenet; et evaginato gladio, nostrum exspectat adventum.
Abbreviated transcription (Latin):
euirrit mulier. Tristiciã animi: uultꝰ dissimulare ñ potuie
Rogat cur ita mestus sim: Audit causas hortor ad fugam:
ñ aspnatur. Peco silentii fidem.: tribuit. Et iugi susurro int̾
metũ et spem: medii fluctuamꝰ. Frant mͥ ingrege: duo hirci
muiȩ magnitudinis. Quib occisis. utres facio: earũq carnes
uiatico p̾paro. Et primo uesꝑe putantibus dñis nos secreto
ctibitare. inuadimꝰ iter: utres et partẽ carniũ portantes
Cumq ꝑuenissemꝰ ad fluuiũ: nam decẽ milib aberat. in¬
flatis et ascensis utrib. aquis nos credimꝰ: paulatĩ pedib
subremigantes: ut deorsũ flumine deferente. et multo
longius quã conscenderamꝰ in alterã nos exponente ripã.
uestigiũ sequentes ꝑderent. S inter hȩc madefactȩ carnes.
et exparte lapsȩ: uix tridui cibũ pollicebantur. Didimꝰ
usq ad sacietatẽ: futurȩ nos p̃parantes siti. Currimꝰ. post

Expanded text:
currit mulier: tristitiam animi vultu dissimulare non potui. currit mulier: tristitiam animi vultu dissimulare non potui. Rogat cur ita exanimatus sim. Audit causas: hortor ad fugam: non aspernatur. Peto silentium: fidem tribuit: et jugi susurro inter spem et metum medii fluctuamus. Erant mihi in grege duo hirci mirae magnitudinis, quibus occisis, utres facio, eorumque carnes viatico praeparo. Et primo vesperi, putantibus dominis nos secreto cubitare, invadimus iter, utres et partes carnium portantes. Cumque pervenissemus ad fluvium, nam decem millibus aberat; inflatis conscensisque utribus, aquis nos credimus, paulatim pedibus subremigantes, ut deorsum nos flumine deferente, et multo longius quam conscenderamus, in alteram nos exponente ripam, vestigium sequentes perderent. Sed inter haec madefactae carnes, et ex parte lapsae, vix tridui cibum pollicebantur. Bibimus usque ad satietatem, futurae nos siti praeparantes. Currimus, post