comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pond̃q ponat᷑. Quod autẽ sỹ machis & theo dotion
bemus accepisse ꝓphetã a dño gram spiritalẽ. ut
egypti sacram̃ta cognoscerae. siue oculis m̃tis aspi cer&e.
ut loex transtulerunt. Non ẽ autẽ egyptus ista quãni¬
dei putant. sic̃ arbitratꝰ est iosephus qui in libris anti¬
quitatũ refert oniam sacerdotẽ esmȩ implesse uatier¬
mũ. ut in t̾ritono heliopolitanoꝵ. quã egyptii nom᷑n
uocant ex truera tẽplũ ad similitudinẽ tẽpli dñi
& altare. Esto enĩ concedamꝰ hȩc dicta de onia & al¬

Expanded text:
natur. Quod autem Symmachus et Theodotio bemus, accepisse prophetam a Domino gratiam spiritualem, ut Aegypti sacramenta cognosceret, sive oculis mentis aspiceret, ut LXX transtulerunt. Non est autem Aegyptus ista quam Judaei putant, sicut arbitratus est Josephus, qui in libris Antiquitatum refert: Oniam sacerdotem Isaiae implesse vaticinium, ut in territorio Heliopolitano, quod Aegyptii 289 νομὸν vocant, exstrueret templum ad similitudinem Templi Dei, et altare. Esto eni
Abbreviated transcription (Latin):
sed direcordem om̃ipotentis. De his quinq cunta¬
ab cũ aliarũ quatuor tacita sint nomina. una di¬
at solis cruitas. quȩ mͥ in det᷑ referri ad infũ. Si cut
eñ ut uideat᷑ ciuitas sole & luna in diget. ita ut
oeuli nr̃i illumment᷑. in digemꝰ sole iustitiȩ In die
illa erit altare dñi in medio t̾re egypti. & titulus

Expanded text:
sed Dei recordemur omnipotentis. De his quinque civitased Dei recordemur omnipotentis. De his quinque civitatibus, cum aliarum quatuor tacita sint nomina, una dicitur solis civitas, quae mihi videtur referri ad visum. Sicut enim ut videatur civitas, sole et luna indiget; ita ut oculi nostri illuminentur, indigemus sole justitiae. In die illa erit altare Domini in medio terrae Aegypti
Abbreviated transcription (Latin):
de uerbo initȩ. Et qͥfide tangit am̃m ita ut de eosit.¬
ita ut do possit dicere. tetigit me aliquis. ego enĩ
linqua channanitidi loquant᷑. quinq egypti ciuita¬
tes. ad quod ita respondere conabit᷑ hebreos peretẽ
id ẽ transitorẽ sonat. qui de loco transit ad locũ s
Erqo & nos lico scĩ quã diu in egypto sumꝰ & in istiu̾
mundi ũsam̾ tenebris possumꝰ loqui linqua chan
nanttidi. quȩ int̃ egyptiã & hebreã media ẽ. &
hebrea magna ex parte consinis. Chanaan int̃p̃ta¬
tur quasi c̾õmotio. siue respondens. Quando gͥ ab
iypto recedimꝰ & exire uolumꝰ de potestate pꝰha¬
raonis. tta ut t̃ra nr̃a &e confessio formidolosa sit
egypto tunc mouem & quasi respon demꝰ dñi uo¬
luntati & tam̃ quia ad huc in p̃senti scło sumꝰ lin¬
gita hebrea. nec dũ possumꝰ loqui. Quodq sequit᷑
niare.quinq ciurtates ꝑ dnm̃ exercitiñ. hoc sig¬
inficat quod etiã hic posta nequaquã dȩmonũ.

Expanded text:
de Verbo vitae ; et qui fide tangit Jesum, ita ut de eo Salvator possit dicere: Tetigit me aliquis, ego enim lingua Chananitide loquantur quinque Aegypti civitates. Ad quod ita respondere conabimur: Hebraeus περάτην, id est, transitorem sonat, qui de loco transit ad locum. Ergo et nos licet sancti quamdiu in Aegypto sumus, et in istius mundi versamur tenebris, non possumus loqui lnanitide, quae inter Aegyptiam, et Hebraeam media est, et Hebraeae magna ex parte confinis. Chanaam, interpretatur, quasi commotio, sive quasi respondens. Quando igitur ab Aegypto recedimus, et exire volumus de potestate Pharaonis, ita ut terra nostra, et confessio formidolosa sit Aegypto: tunc movemur et quasi respondemus Domini voluntati, et tamen quia adhuc in praesenti saeculo sumus, lingua Hebraea necdum loqui possumus. Quodque sequitur: Jurare quinque civitates nificat, quod etiam hic positi nequaquam daemonum,
Abbreviated transcription (Latin):
ire cũ dño meruerunt. Quatuor autẽ aut quinq olniȩ. reliqͦs
uimi. faciunt apłos. in qͥb: iudȩ ꝓditoris locũ subtinuit. qui
utiq ꝓdiũsitate grãrũ quȩ nobis ignota ẽ in quatuor. & quinq
oliuas separati st̾. ut ȩuangłoꝵ numerũ. & legis in se uolu¬
mina de monstrarent. quasi p̃dicatores utriusq in strum̃ti In
dic illa m elmabit᷑ homo ad factorẽ suũ. & oculi eiꝰ ad scmisrł¬

Expanded text:
e cum Domino meruerunt . Quatuor autem et quinque olivae reliquos novem faciunt Apostolos, in quibus Judae proditoris locum Matthias obtinuit, qui utique pro diversitate gratiarum, quae nobis ignota est, in quatuor et quinque olivas separati sunt, ut Evangeliorum numerum et Legis in se volumina demonstrarent, quasi praedicatores utriusque Instrumenti . 281 In die illa inclinabitur homo ad factorem suum:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ & sicera ñbibentes & acetũ qͦd dño ꝓpinatũ
ẽ. & quecũq fuit exuua sod omitice. Cumq
uota psoluerint cũ abel & respexerit eadñs.
popłs. et effudit sanguinẽ xp̃ianũ qͥ clamauit
ad dñm. Mid circo egrediet᷑ a facie dĩ dicens de
saluatore. crucifige crucifige eũ. & nos ñhabe¬
mꝰ regẽ nisi cesarẽ. Uotũ offert & soluit dño.
quiẽ sc̃s corpore & sp̃u. Uotũ obtulit & ⁊acheuᷤᷤ.

Expanded text:
acetum quod Domino propinatum est, et quaecumque fiunt ex uva Sodomitica. Cumque vota persolverint cum Abel, et respexerit ea Deus,populus, et effundet sanguinem christianum, qui clamabit ad Dominum ; et idcirco egredietur a facie Dei, dicens de Salvatore: Crucifige, crucifige eum ; et: Nos non habemus regem nisi Caesarem . Votum offert et solvit Domino, qui est sanctus corp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussit dñs egyptũ & sanauit eã : In qͦ tẽpore factũ
poterimꝰ dꝰ cere. ut fier& ina de egypto in asfyrios
& intrauerint assyrii in egyptũ. &x egypti massy¬
rus & seruerint egiptii assur. qͥndo isrł t̃tius in
egypto fuit. & apud assirios quasi benedictio ip
medio t̾rȩ ita ut dñs diceret. Benedictꝰ płs meus
egipti. & opꝰ manuũ mearũ assyrius. aduersus egis¬
tios. Hec adegyptũ istã quã uidei estimant ñꝑti
nere ꝑspicuũ ẽ. Itaq locũ istũ quẽ in colimꝰ & mun¬
dũ qͥ in malignopositꝰ ẽ egiptũ possumꝰ appella
gens. Et tam̃ sciendũ. multa oneris adegypti ꝓiun
Sedin hoc & in aliis scripturarũ locis pleraq ponũ¬
tur. quȩ ñ possint stare uixta historiã. ut rerum
necessitate cogam᷑ altiorẽ intelligentiã querere
Ecce dñs ascd& suꝑ nubẽ leuẽ. & mgrediet᷑ egyp¬

Expanded text:
 sanavit eam? in quo tempore factum poterimus docere, ut fuerit via de Aegypto in Assyrios, et intraverint Assyrii in Aegyptum, et Aegyptii in Assyrios; et servierint Aegyptii Assur? Quando Israel tertius in Aegypto fuit; et apud Assyrios quasi benedictio in medio terrae: ita ut Dominus diceret: Benedictus populus meus Aegypti, et opus manuum mearum Assyrius? Haec ad Aegyptum istam, qurspicuum est. Itaque locum istum quem incolimus, et mundum qui in maligno positus est: Aegyptum possumus appellargens. Est tamen sciendum, multa Oneris Aegyptii, vel Sed et in hoc et in aliis Scripturarum locis pleraque ponuntur, quae non possent stare juxta historiam: ut rerum necessitate cogamur altiorem intelligentiam quaerere. Ecce Dominus ascendet super nubem levem, et ingredietur Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
gmis mariȩ. quod nullo humani seminis ꝑendere s¬
grauatũ ẽ. uł certe corpus suũ quod de sp̃ũ sco concpi
est Et in gressus megyptũ hunis mundi. stat̃q oñĩ
egypti simulacia cõmota sunt. ita ut diuinationesan
musa fraus i dolatriȩ quȩ deceptũ possidebat orbẽ ses
ta esse sentirent. in tantũ ut magiaboriente docias
monib. uł uixta ꝓphetã balaam in telligentes ita
fiłiũ di qͥ omẽm artis eoꝵ destruer& potestatẽ. uana
bethleem. & ostendente stella ad orauer̃ puerĩ sa¬

Expanded text:
is Mariae, quod nullo humani seminis pondere praegravatum est, vel certe corpus suum, quod de Spiritu sancto conceptum est; et ingressus est Aegyptum hujus mundi, statimque omnia Aegypti simulacra commota sunt, ita ut divinationes et universa fraus idololatriae, quae captum possidebat orbem, se fractam esse sentiret, in tantum ut Magi ab oriente docti a daemonibus, vel juxta prophetiam Balaam intelligentes natum Filium Dei, qui omnem artis eorum destrueret potestatem, venirent Bethleem, et ostendente stella adoraverint puer
Abbreviated transcription (Latin):
to. quod ꝓprie hereticoꝵ doctrinã significat:
Om̃s qui inuenti sunt in te uicti st̾ parit̃. ꝓoul
sugerunt.¶ Lixx. Et fortes in te longe fuger:
Adhuc sermo ꝓphetȩ contra uallẽ syomn. cinus ha¬
bitatores ascenderunt in tecta uana & clama¬
uerunt clamore confuso & uulnerati funt abs¬
q p̃lio cinus pͥncipes om̃s fugerunt & dureli¬
gati funt. & qui fortes in t̃ eos erant longnisau¬
fugorunt. Quanto enĩ quis in heretica ꝑũsitate
prudentior ẽ. tanto longius receditadño. Quod
autẽ dicit iuxta hebraicũ om̃s qui muenti st̾ in
te. hoc noture debemus qd̾ heretici eos quos de¬
ceꝑint in uenisse se dicant. sed inuentio eorũꝑ
ditio ẽ. Demq parit̃ conligant᷑. & ꝓcul fugiunt.
Nec m placa illa ex positio scd̃m diũsitate᷑ here

Expanded text:
rie haereticorum doctrinam significat. Omnes qui inventi sunt in te, vincti sunt pariter, procul fugerunt. LXX: Et fortes in te longe fugerunt. Adhuc sermo Prophetae contra vallem Sion, cujus habitatores ascenderunt in tecta vana, et clamaverunt clamore confuso, et vulnerati sunt absque praelio, cujus principes omnes fugerunt, et dure ligati sunt, et qui fortes inter eos erant, longius aufugerunt. Quanto enim quis in haeretica perversitate prudentior est, tanto longius recedit a Domino. Quod autem dicit juxta Hebraicum: Omnes inventi sunt in te, hoc notare debemus, quod et haeretici eos quos deceperint, invenisse se dicant: sed inventio eorum, perditio est. Denique pariter colligantur, et procul fugiant. Nec mihi placet illa exposit
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ. m̃ assaon esramni. quod nos in t̃p̃tati sumus
onus uł pondus egẏpti. ꝑ qͦ aqͥla transtulit arma egip.¬
to. possumꝰ dicere ab eo qđ tollat ꝓpheta & port&
iugũ dñicũ extitisse condignũ. qͥ ꝓphetiã egypti cer¬
ner& siue portaret. Un de miror laex & in babylo¬
nẽ ꝑpondere int̃p̃tatos u sionẽ. & in philistũ. & mo¬
ab. & damasco ũbũ. & nc̃ in egyptd̾ uisionẽ: Cũ in¬

Expanded text:
 quod nos interpretati sumus, Onus vel pondus Aegypti: pro quo Aquila transtulit ἄρμα Αἰγύπτου, possumus dicere ab eo, quod tollat propheta, et portet jugum Domini, eum exstitisse condignum, qui prophetiam Aegypti cerneret, sive portaret. Unde miror LXX et in Babylone pro Pondere interpretatos Visionem; et in Philisthiim, et Moab, et Damasco
Abbreviated transcription (Latin):
ingredrunt᷑ inã. ñ dorunt. ñ morant᷑ in agriᷤ
consitis & noualib. nec in pratis & sogetib quas
ad metendũ esse candentes saluator doe&. & nec
in t̃ arbores pomiferas. s m fructiosis saltib ubi
uepres & spmȩ sunt. & bestiȩ conmorant᷑. De linꝰ¬
cemodi saltu. & in regũ uolumine legimꝰ. Quod
plures deuorauerunt siluasuł saltus. qui in t̃fecti
funt gladio quando ab essalon contra patrẽ exti¬
tit ꝑ duellis. Recte quia uesperũ principrũ

Expanded text:
ingrediuntur viam, non dormiunt, nec morantur in agris ingrediuntur viam, non dormiunt, nec morantur in agris consitis, et novalibus, nec in pratis, et segetibus, quas ad metendum esse candentes, Salvator docet, nec inter arbores pomiferas; sed in infructuosis saltibus, ubi vepres et spinae sunt, et bestiae commorantur. De hujuscemodi saltu et in Regum volumine legimus, quod plures devoraverit silva vel saltus, quam interfecti sint gladio, quando Absalon adversus patrem exstitit perduellis . Recteque, quia vespera principium
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ noctis tenebrarũq pͥncip̾iũ ẽ. Om̃ĩs qui ha¬
bet imitiũ peccatoꝵ. ũsat᷑ in uespa: qui autẽ ue¬
int ad sũmũ. in media nocte confistit. Unde &
iegypto primogenita in media noc te cedunt᷑.
& apłs petrus antequã gallus cantet ter dnm̃no
gauit. quod media nox in telligit᷑. Post quã autẽ
noꝵ p̃cessit & cepit dies apꝓpiquare. suꝑatisme¬
die noctis tenebris. & gallo lucis nantiũ resonan¬
te. fleint amare. & in tellexit peccatũ siñ & eo
tẽpore dicere potuit. Ad uesperã de morabit᷑ fle¬
tus. & ad matutinũ letitia: Hocinterĩ de p̾̃senti
loco. cetimm nom̃ arabiȩ. idẽ uesꝑȩ & occidentis.
in aliis scripturarũ locis dnĩsas in telligentias
recrpit: In saltu ad uesꝑã dormietis. in semitis do¬
danim. ILaeoc. In saltu aduesꝑã dormietis mina
dedan.: in malitͥȩ esse ceperunt. & peccatoꝵ

Expanded text:
quae noctis et tenebrarum principium est, omnisque qui haquae noctis et tenebrarum principium est, omnisque qui habet initium peccatorum, versatur in vespera. Qui autem venit ad summum, in media nocte consistit. Unde et in Aegypto primogenita in media nocte caeduntur . Et Apostolus Petrus, antequam gallus cantaret, ter Dominum negavit, quod media nox intelligitur : Postquam autem nox praecessit, et coepit dies appropinquare, superatis mediae noctis tenebris, et gallo lucis nuntio resonante, flevit amare, et intellexit peccatum suum, et eo tempore dicere potuit: Ad vesperam demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia . Hoc interim de praesenti loco. Caeterum nomen Arabiae, id est, vesperae et Occidentis, in aliis Scripturarum locis diversas intelligentias recipit. In saltu ad vesperam dormietis, in semitis Dodanim. LXX: In saltu ad vesperam dormietis in via Dedan. Qui in ma
Abbreviated transcription (Latin):
Et dieit ad ipsũ dñm. O custos quide nocte con¬
furgens ũsaris intenebris. qui absq peccato
in carne es peccatricȩ. qui causa uolunisti hu¬
manũ corpus afflimere. respondit custos hoc ẽ samari¬
tamis qui meuangło uulneratũ suis humeris ad
stabulũ reportauit. uenit mane & nox. ẽ sensꝰ
Gentiũ multitudhmortus ẽ sl iustitiȩ. & iudens ue si¬
enĩ mundi istrus ego uem. ut ñ identes iideant.
& indentes cecrfiant. Ipse custos qui dixerat uenit
mane & naox. loqͥt᷑ ad gentiũ multitudinẽ. Sime
quȩritis. studiosius quęrite. Conũ timini ad mesi¬
hi conũtentes: & sanabo contritiones ur̃as. & ueni¬
sequi: O Nsͦ in arabia: Hoc meditione. loax i t̃p̃¬
tum ñ habet᷑: s quod sequit᷑ in saltu ad uosperã¬
dormi etis insemitis dodanim. cũ priori uisione
coniunctũ ẽ. ut legat᷑ si querisquere. & ad me
habita in saltu: Arabia in lingua nr̃a uesꝑa sonat.

Expanded text:
et dicat ad ipsum Dominum: O custos, quid de nocte conet dicat ad ipsum Dominum: O custos, quid de nocte consurgens versaris in tenebris? quid absque peccato in carne es peccatrice? qua causa voluisti humanum corpus assumere? Respondit custos, hoc est, Samaritanus, qui in Evangelio vulneratum suis humeris ad stabulum reportavit : Venit mane et nox. Et est sensus: Gentium multitudini ortus est sol justitiae, et Judaeis vecium mundi istius ego veni, ut non videntes videant, et videntes caeci fiant . Et ipse custos qui dixerat: Venit mane et nox, loquitur ad gentium multitudinem: Si me quaeritis, studiosius quaerite. Convertimini ad me, filii convertentes, et ego sanabo contritiones vestras, et venisequi. Onus in Arabia. Hoc in editione LXX Interpretum non habetdormietis in semitis Dodanim, cum priori visione conjunctum est, ut legatur, si quaeris, quaere: et ad me habita in saltu. Arabia in lingua nostra, vesperam sonat,
Abbreviated transcription (Latin):
quesisse suffitiat. s quẽ inueneris semꝑ in qͥre.
ut ꝑfectius teneas. obliuiscere popłi tu & do¬
nũ patris tui. & deserto errore gentiliũ. ap̃ me
in ȩccła conmorare. hoc iuxtalaex dixerimus. qͥ
insionẽ idumeȩ hoc ẽ t̃renȩ ponunt in titulo.
ut ostendant eos uocari qui prius t̃rens oꝑib
serinebant. Porro iucta aquilã qui duna hocẽ
filentiũ posint uł similitudinẽ. sic possumꝰ in¬
telligere. ut adsimilitudinẽ popłi isrł ꝓ uocet᷑
gentiũ multitudo. & ubi prius silentiũ fint le¬
gis d̾i. ibi confessionis clamor sit. & oleaster in¬
serat᷑ mbonã oliuã. Legimꝰ & in parabola euan¬
głn missos seruos suos qui uocarent bonosac
malos. ac patris familȩ de quib libet inplerent
cominuiũ. qui a priores uenire no luerint. Po¬
test eccła narrare quod dñs de seir. hoc de t̾re¬
nis locis ad se uociferet᷑. seq ꝓ uocae ad salutẽ

Expanded text:
quaesisse sufficiat; sed quem inveneris, semper inquire; quaesisse sufficiat; sed quem inveneris, semper inquire; et ut perfectius teneas, obliviscere populi tui, et domus patris tui, et deserto errore gentilium, apud me in Ecclesia commorare. Hoc juxta LXX dixerimus, qui visionem Idumaeae, hoc est, terrenae ponunt in titulo, ut eos ostendant vocari, qui prius terrenis operibus serviebant. Porro juxta Aquilam, qui Duma, hoc est, silentium posuit, vel similitudinem, sic possumus intelligere, ut ad similitudinem populi Israel provocetur gentium multitudo, et ubi prius silentium fuerat legis Dei, ibi confessionis clamor sit: et oleaster inferatur in bonam olivam. Legimus et in parabola Evangelii missos servos, qui vocarent bonos et malos, ac patrisfamilias de quibuslibet implerent convivium, quia priores venire noluerunt . Potest et Ecclesia narrare quod Dominus de Seir, hoc est, de terrenis locis ad se vociferetur, seque provocet ad salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
brei & greci sermonis ambiguitatẽ dici potest. clamat
uł uocat. & est sensus. Ds̃ qui es custos meus die aonoc¬
te me ad pęnitentiã uocat. ut relinquens ser. qd̃
int̃p̃tat᷑ hspoͥndus ac pilosus. reũtar & habitẽ ap̃
eũ. du uł simibtudinẽ. uł silentiũ sonat. Idumea
autẽ in t̾rena ũtit᷑. dñs autẽ loquit᷑ ad apłoꝵ choꝵ
& p̃cipit ei. Ad me uoca qui funt de serr. ut inser¬
uiat gentiũ multitudo. quȩ insimilitu dinẽ esan
nihił in se hab& molle. & leue ac intidũ. s est his¬
caueritis ad me nationes de serr. custodite ꝓpug¬
nacula. ne facile hostis in rumpat. ne leo rugiꝰ¬
ens atq circuiens quia querit aditũ ꝑquẽ possit
intrare. clausũ in ȩccła gregẽ laceret atq disꝑ¬
dat. responditq eccłȩ multitudo. ñ solũ in ꝓs¬
peris s in adũsis hoc ẽ ut in die & in nocte̾ tua
d̾s p̃cepta seruemꝰ. ad quã loquit᷑ d̾s. Si uere me
queris. oꝑe ostende quod queras. ne semel tibi

Expanded text:
braei, et Graeci sermonis ambiguitatem dici potest clama, vel voca; et est sensus: Deus qui est custos meus, die ac nocte me ad poenitentiam vocat, ut relinquens Seir, quod interpretatur hispidas ac pilosus, revertar, et habitem apud eum. Duma vel similitudinem, vel silentium, sonat. Idumaea autem in terrenam vertitur. Derviat gentium multitudo, quae in similitudinem Esau nihil in se habet molle et leve, ac nitidum, sed est histquam vocaveritis ad me nationes de Seir, custodite Ecclesiae propugnacula, ne facile hostis irrumpat: ne leo rugiens atque circuiens, qui quaerit aditum per quem possit intrare, clausum in Ecclesia gregem laceret atque disperdat. Responditque Ecclesiae multitudo: non solum in prosperis, sed in adversis, hoc est, et in die, et in nocte, tua, Deus, praecepta servabo. Ad quam loquitur Deus: Si vere me quaeris, opere ostende quod me quaeras; nec semel tibi
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Ipsi uiderunt oꝑa dm̃. & mirabilia eiꝰ in
ꝓfimdo. Isti enĩtransierunt mare. ut oꝑa
dm̃ in ꝓsundũ tẽptationũ conspicerent. dũ
liberant᷑ eoc eis. Itaq sermo ꝓpheticus plangit
fortitu dinẽ hereti coꝵ. id ẽ iater. & uineã sabamaq
se ex tollit contra scientiã d̾i Et in ebriabo lacrima
escbon. cogitationes scilic& eoꝵ. & eleale quib ale¬
celsa conscender̃. Cur autẽ plangit i azer uineã sil¬
ma. & in ebriat esebon. & eleale lacrimis suis utd
& ipse plorat & illos plorare doceat. qm̃ in quit sipi
nea moabitarũ ꝓpt̃ inneã looi talis ẽ. qualis&im¬

Expanded text:
tis, ipsi viderunt opera Domini et mirabilia ejus in tis, ipsi viderunt opera Domini et mirabilia ejus in profundo. » Isti enim transierunt mare, ut opera Domini in profundo tentationum conspicerent, dum liberantur ex eis. Itaque sermo propheticus plangit fortitudinem haereticorum, id est, Jazer et vineam Sabama, quae se extollit contra scientiam Dei: « et inebriabo lacryma mea Esebon, » cogitationes scilicet eorum: et Eleale, quibus ad excelsa conscenderunt. Cur autem Jazer plangit vineam Sabama, et inebriat Esebon et Eleale lacrymis suis? ut dum et ipse plorat, et illos plorare doceat. « Quoniam, inquitnea Moabitarum, propter viciniam loci, talis est, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
ta funt. & umnea sabama quȩ in t̃p̃tari potest ñ
solũ ex tollens altitudinẽ. sed & conũsio aliqua.
qui a uidet̾ in regione moabitico ad dm̃ seruitutẽ
aliqua exx parte uelle conũti. Hinus gͥ iineaͤ saba¬
&ꝓpagines pontus absciderunt. ne ex aliis here¬
sibus alie nascerent᷑ hereses. & infinita erran¬
tiũ fier& multitudo. & non solũ exciderunt ꝓ¬
pagines sabamȩ. susq adiater ꝑuenerunt.
que int̾p̃tar t̾ fortitudo eoꝵ. hoc ẽ. ad fortissima
queq dogmata hereticoꝵ. & dialectica arte con¬
& intantũ eoꝵ mucro baccatus ẽ. ut n oiissime
errarent in solitudmẽ. & quẽ int̾sicerent non
haberent. Cũq illi exciderunt flagella. eis tam̃
uitio radicis pessimȩ ꝓpagines aliquȩ remanse¬
runt. dñi autẽ gentiũ transierunt mare. hoc
est tẽptationes hunis scłi. dequib in psalmo
legimus. Ueni in ꝓfundũ maris. & tẽpestas
absorsit me. & in alio loco. Qui descendunt
mare in naub. facientes oꝑa in aquis mul¬

Expanded text:
ta sunt, et vinea Sabama, quae interpretari potest, non solum extollens altitudinem, sed et conversio aliqua: quia videtur in regione Moabitica ad Domini servitutem aliqua ex parte velle converti. Hujus igitur vineae Sabaet propagines penitus absciderunt, ne ex aliis haeresibus aliae nascerentur haereses et infinita errantium fieret multitudo. Et non solum exciderunt propagines Sabamae, sed usque ad Jazer pervenerunt, quae interpretatur fortitudo eorum, hoc est, ad fortissima quaeque dogmata haereticorum et dialectica arte cont in tantum eorum mucro bacchatus est, ut novissime errarent in solitudine, et quem interficerent non haberent. Cumque illi exciderent flagella ejus: tamen vitio radicis pessimae propagines aliquae remanserunt. Domini autem gentium transierunt mare, hoc est, tentationes hujus saeculi, de quibus in psalmo legimus: « Veni in profundum maris, et tempestas absorbuit me . » Et in alio loco: « Qui descendunt mare in navibus, facientes opera in aquis mul
Abbreviated transcription (Latin):
bis. In die plantationis tuȩ labrusca. & mane sem̃ tuum
florebit. Ablata ẽ messis in die hereditatis. & do lebit gͣuit̃.:
Lixx. Id̾o plantabis plantationẽ in fidelẽ. & sem̃ infidelẽ.
bit in messẽ indie hereditatis. quando pat̾ hominis dat
hereditatẽ filiis suis PP ro eo qđ nos iucta aquilã & fỹma-¬
chũ & loex in t̃p̃tati sinnꝰ in die hereditatis quod hebrai cȩ
dicit᷑. Bi eenNe e la. legi potest in hebraico. in die pessima.
Et ꝓeoqd̾ aquila & theodotion in t̃p̃tati sunt & do lebit ho¬
mo. nos docti ab hebreis ꝓ homine qͥ lingua eoꝵ dicit enẽos.

Expanded text:
rusca, et mane semen tuum florebit: ablata est messis in die haereditatis, et dolebit graviter. LXX: Ideo plantabis plantationem infidelem, et semen infidele, bit in messem in die haereditatis: quando sicut pater hominis dat haereditatem filiis suis. Pro eo quod nos juxta Aquilam et Symmachum et LXX interpretati sumus, in die haereditatis, quod Hebraice dicitur BIOM NEHELA  , legi potest in Hebraico, in die pessima. Et pro eo quod Aquila et Theodotio interpretati sunt, et dolebit homo: nos docti ab Hebraeis, pro homine qui lingua eorum dicitur ENOS,
Abbreviated transcription (Latin):
dentiã & uoluptatẽ maximũ bonũ. Comparatione his da¬
ratior marcion & om̃s heretici qͥ uetꝰ lacerant testamti li
eñ accipiant ꝑ indentiã. accusant creatorẽ. & ad serint eins
plerisq oꝑib errasse. & ñita fecisse ut facere debuerat s
em̃ utilitatẽ hominũ serpentes scorpios. corcodrillos & pilis
cymices q & culices ꝑ tinere: l su gͥ trans flumina eduens set¬

Expanded text:
dentiam, et voluptatem maximum bonum. Comparatione hujus sceleratior Marcion, et omnes haeretici, qui vetus lacerant Testamentum. Cum enim recipiant providentiam, accusant Creatorem, et asserunt eum in plerisque operibus errasse, et non ita fecisse, ut facere debuerat. Ad quam enim utilitatem hominum, serpentes, scorpios, crocodilos, et pulices, cimicesque et culices
Abbreviated transcription (Latin):
ut quẽ ꝑbeneficia ñ senserant ꝑflagella cognoscereq̃. De¬
niq ducent᷑ ad uallẽ siue torrentẽ salicũ. & nullus fructis
hauserit libiscareat. Unde & scĩ qͥ ꝓpt̾ peccata inofisõs
huiꝰ mundi e̾e ceꝑunt. in salicib babrlonioꝵ fluminim
suspendt̃ organa sua. Om̃s t̃minos moabitarũ clamor
circuit. uł ꝓuocantiũ ad penitudinẽ. ł ꝓerrore gentiũ
ut offerre possint ꝑululatũ suũ uitulos labiorũ. & isq
ad fontẽ dm̃icoꝵ arietũ ꝑuenire: siue fortiũ. qr elim um̃¬
q: significat. Aqua aut̃ dimon qͦd int̃p̃tat᷑ sufficienso¬
lor sue meror. quȩ multũ sua asꝑsione polluerant a¬
guent᷑ deceptis popłis ñ salutis fuisse sed sanguinis. lie
ꝓpħicꝰ sermo ꝓmittit. ut suꝑ fluentes lacrimas qͦd im¬

Expanded text:
er flagella cognoscerent. Denique ducentur ad vallem, sive torrentem salicum, ut nullus in eis hauserit, liberis careat. Unde et sancti qui propter pecccata in confusione hujus mundi esse coeperunt, in salicibus Babyloniorum fluminum suspendunt organa sua. Omnes terminos Moabitarum clamor circuit, vel provocantium ad poenitudinem, vel pro errore gementium, ut offerre possint per ululatum suum vitulos labiorum, et usque ad fontem dominicorum arietum pervenire, sive fortium, que significat. Aquae autem Dimon, quod interpretatur sufficiens dolor, sive moeror, quae multos sua aspersione polluerant, arguentur deceptis populis non saluti fuisse, sed sanguini. Unde propheticus sermo promittit, ut super fluentes lacrymas, quod i
Abbreviated transcription (Latin):
semꝰ. & simi les gomorre suissemꝰ. Quoꝵ reliquias & apłs
ad romanos docet esse saluatas. qui relicti estis de popło
nideoꝵ ut saluaremini. & doletis. suꝑ ꝑditionẽ gentis
ũe. Pequa & alibi legimꝰ. Tristitia ẽ cordi meo. & do¬

Expanded text:
semus, et similes Gomorrhae fuissemus , quorum reliquias et Apostolus semus, et similes Gomorrhae fuissemus , quorum reliquias et Apostolus ad Romanos docet esse salvatas : qui relicti estis de populo Judaeorum ut salvaremini; et doletis super perditione gentis vestrae, de qua et alibi legimus: Tristitia e
Abbreviated transcription (Latin):
trita sunt in t̾ra. Pro qͦ bex si mulacra & maniufacta
nt̃p̃tati sunt. si gnificantes scripturã hereticorũ uari¬
osq errores hereseon qui fabricatores funt idoloꝵ. &
adorant quȩ de suo corde confixerunt. Quodq seqͥt᷑
exꝑsona ꝓphete dicentis. tritura mea & si lii areȩ meȩ
quȩ audiui ad nõ exercituũ do ifrł annuntiaui uobis
nreta hebraicũ hunc hab& sensũ. O popłs qui conden¬
dus es in horrea mea quẽ ideireo trim in areis anqus¬
tis ut paleas abeo excuterẽ. & purissiũ triticũ me¬
is horreis conderet᷑. Quȩ audiui a dnõ exercitiñ d̾o
ifrł esse uentura umũso mundo. Hec uobis qͥ in mundo
estis om̃ib nuntiaui. Ali uͦ dicunt ad huc suꝑiorẽ esse
psonã uidelicox dñi saluatoris. quod ipse loqͥt᷑ ad apłos.
quȩ audu apatre annuntiaui uobis. Et quia ꝑhoc in
oex legit᷑ audite qui relicti estis & doletis. hc mͥiuata
naias. Nisi dñs reliquisi & nobis sem̃. quasi sodomaes¬

Expanded text:
mulacra et manufacta interpretati sunt, significantes 306 Scripturam haereticorum variosque errores haerese ωn, qui fabricatores sunt idolorum, et adorant quae de suo corde finxerunt. Quodque sequitur ex persona Prophetae dicentis: Tritura mea, et fili areae meae, quae audivi a Domino exercituum Deo Israel, annuntiavi vobis, juxta Hebraicum hunc habet sensum: O popule, qui condendus es in horrea mea, quem idcirco trivi in variis angustiis, ut paleas ab eo excuterem, et purissimum triticum in meis horreis conderetur, quae audivi a Domino exercituum Deo Israel esse ventura universo mundo, haec vobis qui in mundo estis omnibus nuntiavi. Alii vero dicunt adhuc superiorem esse personam, videlicet Domini Salvatoris, quod ipse loquatur ad Apostolos: Quae audivi a patre annuntiavi vobis . Et quia pro hoc in LXX legitur, audite qui relicti estis, et doletis, hic mihi juxta s reliquisset nobis semen, quasi Sodoma es
Abbreviated transcription (Latin):
qui dr abolo dant pęnitentiã. & ille quantũ in se ẽ archan.¬
gelicũ fastigiũ pollicent᷑. Hec gͦ pars eoꝵ qͥ uastauer̃ nos &
sois diripientiũ nos. Hec uł popłs loqͥt᷑ xp̃iamis. uł ꝓpheta

Expanded text:
qui diabolo dant poenitentiam, et illi quantum in se est, Archanqui diabolo dant poenitentiam, et illi quantum in se est, Archangelicum fastigium pollicentur? Haec est pars eorum, qui vastaverunt nos, et sors diripientium nos. Haec vel populus loq
Abbreviated transcription (Latin):
ti a ñ ẽ ꝯm̃iũ fides. Nunc consequent᷑ infeit᷑ ñ planctꝰ.
sed ue his gentib quȩ crede re noluerunt.  ꝑsecuti funt
popłm xp̃ianũ. cõparant᷑ undarũ molib & frem̃ti mari
Et quantũ in se est cuncta op̃primere & occupare cupien¬
ti. Sonabant enĩ popłi inspectaculis theatralis luxcuriȩ
& amphiteatri crudelitate. & circũ sonib sic̃ sonitꝰ maqua¬
rũ un dantiũ. quando consona impietatis uoce blasphe¬¬
mant & dic̃ rep̃ianos ad leones ac bestias ꝓici. & cetera
huiꝰ comodi Sed illis instar maris furentib. inerepaũ
dñs auctorẽ seditionis eoꝵ . & fugauit eũ a suo popło. sic̃
pulins montis in montib quanto excelsior ẽ. tanto fortiꝰ
rapit᷑. Et sic̃ turbo qui de t̾ra consurgit. subita tẽpostate
in t̃p̃tat᷑ uesꝑa. tc̃ erit turbatio. sua peccata noscentis. & in
tõpore matittmo. die i delic& resurrectionis ñ subsistit.¬
qd̾ loexe transtuler̃ ñ erit. Sin autẽ ñ erit quid respondebt̃

Expanded text:
t: Non est omnium fides : nunc consequenter infertur non planctus, sed vae his gentibus quae credere noluerant, et persecutae sunt populum christianum. Comparanturque undarum molibus et frementi mari, et quantum in se est, cuncta opprimere et occupare cupienti. Sonabunt enim populi in spectaculis theatralis luxuriae, et amphiteatri crudelitate, et circi furoribus, sicut sonitus aquarum inundantium, quando consona impietatis voce blasphemant, et dicunt Christianos ad leones et bestias projici, et caetera hujuscemodi. Sed illis instar maris furentibus, increpabit Dominus auctorem seditionis eorum, et fugabit eum a suo populo. Et sicut pulvis motus in montirapietur, et sicut turbo, qui de terra consurgit subita tempestate od est vespera, tunc erit tribulatio sua peccata noscentis, et in tempore matutino, id est die resurrectionis non subsistetquod LXX transtulerunt, non erit. Si autem non erit, quid respondebunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ens deserta quia oblita es dĩ saluatoris ti. & fortis ad nitoristin
ñ is reco data: Erex. In die illa erunt ciuitates tuȩ o erelicte. sic̃
dereliquer̃ amorrei & euei afacie filioꝵ ifrł. & er̃ desertȩ. quia
deelisti diñ saluatorẽ tuũ. & dñ auxiliatoris tin ñ es recordata.
Inomͦ sub moyse & iesu filio naue amorrei & euei si ue cet̾e gentes
quȩ habitabant in t̾ra reꝓmissionis. dereliquer̃ uomeres & se¬
gites & aceruos in agris atꝙ fugerunt ne ab hostib occuparen¬
tur sie t̾ra iudea & om̃s urbes illius robustissime. romanis iu deã
nastititib & obsidentib ⁊i herłm a suis habitatorib derelictȩ st̾.
ifie apostropha ad ipsã t̃ã iudeis idẽ ad eos qͥ habitabant in
ili. Hec autẽ imiũsa ꝑpossa es. quia oblita es di saluatoris tui.

Expanded text:
i non es recordata. LXX: In die illa erunt civitates tuae derelictae sicut dereliquerunt Amorrhaei, et Evaei a facie filiorum Israel. Et erunt desertae, quia dereliquisti Deum Salvatorem tuum, et Domini auxiliatoris tui non es recordata. Quomodo sub Moyse, et Jesu filio Nave, Amorrhaei, et Evaei, sive caeterae gentes quae habitabant in terra repromissionis, dereliquerunt vomeres, et segetes, et acervos in agris, atque fugerunt, ne ab hostibus occuparentur: sic terra Judaea, et omnes urbes illius robustissimae, Romanis Judaeam vastantibus et obsidentibus Jerusalem, a suis habitatoribus derelictae sunt. Et fit apostropha ad ipsam terram Judaeae, id est, ad eos qui habitabant in illa. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
ixta oste ꝓphetiã. qͥ contaries popło di effraĩ nommara
regnũ cessabit adamasco. ut nequequã peccatũ & peccmm
ceps diabolus regn& indamasco. qͥ prius sangumẽ dilibe
sed reliqͥę syriȩ eos qͥ ex gentib crediderunt sint sic̃ prisis
erant sibii isrł. ablato ab illis regno d̾i. & tradito gemtili
quȩ faciunt fructus eiꝰ fic̃ dñs ds exercituũ locutꝰ ẽ pin

Expanded text:
xta Osee prophetiam, qui contrarios populo Dei, Ephraim nominat . Et regnum cessabit a Damasco, ut nequaquam peccatum, et peccati princeps diabolus regnet in Damasco, quae prius sanguinem diligebat; sed reliquiae Syriae, id est, qui ex gentibus crediderunt sint sicut prius fuerant filii Israel, ablato ab illis regno Dei, et tradito gentibus, quae faciunt fructum ejus, sicut Dominus Deus exercituum locutus est per
Abbreviated transcription (Latin):
lib̃et eos. ut lib̾ati cognoscant dñm. & ipsi cognos¬
cant᷑ adño. Et ubi abundauit peccatũ. suꝑ abin¬
dauit gr̃ã. Unũ aut̃ altare egypti id ÷ mundi
istiꝰ dr̃. ut cuncta altaria quȩ cont᷑ ȩccłam erigun¬
tur altare sciamꝰ eẽ ñ dñi usq ad finẽ uisionis
rant᷑ ad xp̃m & cognoscent egiptu dnm̃ in die
illa & colent eũ inhostus & munerib & uota
plaga & sanabit eum & reuertent᷑ ad dñm et
placabit᷑ eis & sanabit eos Postquã cognouerił
egiptu dnm̃ colent eũ in hostiis sp̃ualib & mu¬
nerib et uota uoueht̃ dño et soluent. ut dican
cũ dauid: Sacrificiũ dõ spc̃ contribulatꝰ. & eleua

Expanded text:
liberet eos, ut liberati cognoscant Dominum, et ipsi cognoscantur a Domino; et ubi abundavit peccatum, superabundet gratia . Unum autem altare Aegypti, id est, mundi istius dicitur, ut cuncta altaria, quae contra Ecclesiae eriguntur altare, sciamus esse non Domini. Usque ad finem visionis rantur ad Christum. Et cognoscent Aegyptii Dominum in die illa: et colent eum in hostiis, et muneribus, et vota plaga, et sanabit eam: et revertentur ad Dominum, et placabitur eis, et sanabit eos. Postquam cognoverint Aegyptii Dominum, colent eum in hostiis spiritualibus et muneribus; et vota vovebunt Domino et solvent; et dicent cum David: Sacrificium Deo spirit
Abbreviated transcription (Latin):
dstuus & de qua in psalmis legimꝰ. filii tui sic̃ nouella oliuarũ
incirauntu m̃sȩ tu ȩ. Prosiccitate gr̃ã spiridilis uix duas oliuas o
nis aut quatuor aut qumq. dñs esuriens repperit. Sub in trauit
gamiũ plenitudo. & nequa quã adidola manu facta s ad dm̃ suũ
mnlmabit᷑. & respicrent scm̃ ifrł. & aras lucosq ac delubra con¬
tẽpnent. scientes illud scriptũ. Om̃is plantatio quã ñ planta

Expanded text:
tuus : et de quo in Psalmis legimus: Filii tui sicut novellae olivarum in circuitu mensae tuae , pro siccitate gratiae spiritualis vix duas olivas, et tres, aut quatuor, aut quinque Dominus esuriens repererit, subintrabit gentium plenitudo, et nequaquam ad idola manufacta, sed ad Deum suum inclinabitur, et respiciens Sanctum Israel, et aras lucosque ac delubra contemnent, scientes illud scriptum: Omnis plantatio quam non planta
Abbreviated transcription (Latin):
& ciuitates aroer̃. euangłicis gregib p̃ parata sunt lun
idẽ miricȩ nascunt᷑ in desortis locis. iuxta illud qd snti
est. in maledictione eiꝰ hominis qͥ considit in homine au
dño recedit cor eiꝰ. Erit inqͥt quasi miricȩ in deserto &ini
indebit cũ uenerit bona. s habitabit insiccitate indeseron
t̃ra salsuginis & in habitabili. Alii uͦ dicunt exc hac arbor
maleficis arab mis trã. id ẽ odia concitari. Ergo qͥ pusam
in deserto gentiliũ & oͣdio nonimis xp̃iani. xxp̃i gregib segrib¬

Expanded text:
 civitates Aroer Evangelicis gregibus praeparatae sunt. Aroer, id est, myrice, nascuntur in desertis locis, juxta illud quod scriptum est in maledictione ejus hominis qui confidit in homine, et a Domino recedit cor ejus: Erit, inquit, quasi myrice in desonum cum venerit; sed habitabit in siccitate, in deserto, in terra salsuginis et inhabitabili . Alii vero dicunt ex hac arbore maleficis artibus μίστρα, id est, odia concitari. Ergo qui prius erant in deserto gentilium, et in odio nominis Christiani, Christi gregib
Abbreviated transcription (Latin):
uox eoꝵ audiat᷑ usq ad mala oꝑaquȩ fecert. & man¬
datũ qͦd putabant dĩ ꝓpͥase confessione dãpnantes.
ꝓpt̃ea uectes idẽ qͥ firmi fuerint in moab. & errorẽ
suũ intellexerint ululabt̃. & spẽ hab̾e ꝓfectꝰ incipi¬
ent. cũ anima eoꝵ ululauit sibi. Vnde ꝓpħa compa ꝥ¬
tientis affectu loqͥt᷑ ad eos qͦꝵ anima ululabit sibi¬

Expanded text:
vox eorum audiatur usque ad mala opera quae fecerunt, et mandatum quod putabant Dei, propria se confessione damnantes. Propterea vectes, id est, qui firmi fuerint in Moab, et errorem suum intellexerint, ululabunt, et spem habere profectus incipient, cum anima eorum ululaverit sibi. Unde Propheta compatientis affectu loquitur ad eos, quorum anima ululabat
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ heres. nisi eet sarrȩ filius ex ꝓmissione generatus.
In t̃p̃tat᷑ autẽ aut sanguinis oculũ. aut sangunits bi¬
bens. aut sanguis cilitii. quȩ om̃i apopło conueniunt
ȩthincoꝵ qͥ ante fidẽ xp̃i amicus erat sanguinis & cru¬
delitatis. & digna oꝑa planctu agebat & sacco. In
dierũ libro narrat historia qd̾ impleto anno as¬
cenderit contra ioas regẽ iudȩoꝵ exercitꝰ syriȩ. &
uenerit iherłm. & om̃s  pͥncipes popłi in t̃fecerit.
cunctãq p̃dã miserit regi damasco. qͥcũ paucis in¬
ris uenerat. & ds tradiderat in manũ eoꝵ multitu¬
dinẽ magnã nimis. eo qđ reliquissent dnm̃ patrũ
fuoꝵ. qd̾ nixta anagogen. & futurũ typis consi¬
derandĩs ẽ. utrũ hoc ad tẽpus dñci aduentꝰ refer¬
re ualeamus. Post sinẽ enĩ acceptabilis in qͦ a salua¬
tore ȩugłm p̃dicatũ ẽ. ascendit dedamasco gentiũ
querunt dm̃. & om̃s eoꝵ leges ac ꝓphetarũ abstu¬

Expanded text:
isi esset Sarae filius ex promissione generatus. Interpretatur autem aut sanguinis poculum, aut sanguinem bibens, aut sanguis cilicii, quae omnia populo conveniunt Ethnicorum, qui ante fidem Christi amicus erat sanguinis et crudelitatis, et digna opera planctu agebat et sacco. In Dierum libro narrat historia , quod impleto anno ascenderit contra Joas regem Judaeorum exercitus Syriae, et venerit Hierusalem, et omnes principes populi interfecerit, cunctamque praedam miserit regi Damasci, qui cum paucis viris venerat, et Deus tradiderat in manu eorum multitudinem magnam nimis, eo quod reliquissent Dominum patrum suorum. Quod juxta anagogen et futurorum typum considerandum est: utrum hoc ad tempus Dominici adventus referre valeamus. Post finem enim anni acceptabilis, in quo a Salvatore Evangelium praedicatum est, ascendit de Damasco gentium et omnes eorum leges ac prophetarum, abstu
Abbreviated transcription (Latin):
aues qui transsigurant᷑ in apłos xp̃i. qui bono semine̾ lolrũ suꝑ¬
seminant. dormentib eccłarũ magistris. & nolentib aut ne¬
Queumil eoꝵ malitie resistere. lacob autẽ & isrł cuius misereꝰ¬

Expanded text:
daces, qui transfigurantur in Apostolos Christi, qui bono semini lolium supdaces, qui transfigurantur in Apostolos Christi, qui bono semini lolium superseminant, dormientibus Ecclesiarum magistris, et nolentibus aut nequeuntibus eorum malitiae resistere. Jacob autem, et Isr
Abbreviated transcription (Latin):
ur. contritus ẽ in t̾ram qui mitebat ad om̃s gontessł lucifero
qui hebraice dicrt᷑. he li T. A quila transtulit ululate aurore
silium. Uere enim ululare debuit. & eiulare. qui ꝓpt̃ fuꝑbiam
suã decelo in t̾ram p̃cipitatus ẽ atq contritus. Unde & saluator
addisciplos loquit᷑. Uidebam satanã quasi fulgur decelo caden¬
dentẽ. Nonm uideo. sed prius udebam quando corruit. & si
ille ꝓpt̃ suꝑbiam de tanta magnitudine cecidit. uos quoq non
debeusgłari quia uobis demonia fubiecta sunt. seo quia no
mimna urã seripta sunt incelo. ut unde ille cecidit ꝑsuꝑbiã.
uos ascendatis ꝑ humlitatis. Iste ẽ princeps scłi qui int̾stellas
utãs mane oriebat᷑. &. suo uitio de lucifero uesꝑ effectus est.¬
& non oriens s occidens. qui uimerabat gentes satellites suos.
at om̃ sua fraude deciper&. Isti sunt falsi apłi operarii men¬

Expanded text:
ur? contritus est in terram qui mittebat ad omnes gentes. Pro Lucifero ur? contritus est in terram qui mittebat ad omnes gentes. Pro Lucifero qui Hebraice dicitur ELIL  , Aquila transtulit ululantem aurorae filium. Vere enim ululare debuit et ejulare, qui propter superbiam suam de coelo in terram praecipitatus est, atque contritus. Unde et Salvator ad discipulos loquitur: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . Non modo video, sed prius videbam quando corruit. Et si ille propter superbiam de tanta magnitudine cecidit, vos quoque non debetis gloriari, quia vobis ut unde ille cecidit per superbiam, vos ascendatis per humilitatem. Iste est princeps saeculi, qui inter stellas caeteras mane oriebatur, et suo vitio de Lucifero Vesper effectus est, et non oriens, sed occidens: qui vulnerabat gentes, sive qui mittebat ad gentes satellites suos, ut omnes sua fraude deciperet. Isti sunt falsi Apostoli, operarii men
Abbreviated transcription (Latin):
qu intasta erec tus est suꝑbia ut etiam dnm̃ auder& tẽptare dicens
hec omã tibi dabo. si ꝓcidens ad oraueris me. P utredo & tinea & ope¬
rim̃tũ uermium uł pęne in telliguant᷑. ȩt̾̃ne quas ꝓpria gignit
conscientia uł supplitioꝵ materia quȩ ex ꝓprus peccatis nascit᷑.
Qc enim quam diu cadaueris materia ẽ. & aliquis humorẽ. in
ca dauere. uermes nascunt᷑ ex putredine. sic exipsa materia pec¬
atoꝵ supplictaͣ gignunt᷑. Un de & apłs paulus. In t̃fecta morte.
ad quam ꝑoseȩ sermo ꝓpheticus loquebat᷑. Ero mors tua õmors.
eo morsus tuus inferne. Locutus ad eam uħi est mors conten¬
no tua. ubiẽ morsstimulus tuus. illa oram mors. non ẽ tua.
que succidat nos. Nequẽ quã enĩ erit peccatũ quod fuccidendũ
est quastimulus mortis peccatũ ẽ . Quomo do cecidisti de cȩ-¬
lo lueifer qui mane oriebaris: cor ruistimt̾ra qui uulnerabas
gentesslax. Quomodo cecidit de celo lucifer qui mane orieba¬

Expanded text:
antam erectus est superbiam, ut etiam Dominum auderet tentare dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me . Putredo et tinea, et operimentum vermium, vel poenae intelliguntur aeternae, quas propria gignit conscientia, vel suppliciorum materia, quae ex propriis peccatis nascitur. Sicut enim quamdiu cadaveris materia est, et aliquis humor in cadavere, vermes nascuntur ex putredine; sic ex ipsa materia peccatorum supplicia gignuntur. Unde et Apostolus Paulus interfecta morte, ad quam per Osee sermo propheticus loquebatur: Ero mors tua, o mors: ero morsus tuus, inferne , loquitur ad eam: Ubi est mors contentio tua? ubi est mors stimulus tuus ? Illa enim mortua, non est qui succidat nos: nequaquam enim erit peccatum quod succidendum sit, quia stimulus mortis peccatum sit. Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris? corruisti in terram, qui vulneragentes? LXX: Quomodo cecidit de coelo Lucifer, qui mane oriebat
Abbreviated transcription (Latin):
corrũpat. Sic econtrario fieri potest ut qͥ heretico sue¬
rant errore decepti. & auulsi adnõ atq lacerati & or.¬
ribiles ob blasphemiã frustroq m̃datia prestolantes.
& conculcati ademonib & flum is in partes uarias dis
offerant munus dño exereituũ. ñ alibi nisi in mon¬
te fyon. & inspecula quod int̃p̃tat᷑ eccła. Breuius di¬
cimus. quia in libro ex planationis instorię multa

Expanded text:
sic econtrario fieri potest, ut qui haeretico fuerant errore decepti, et avulsi a Domino atque lacerati, et horribiles ob blasphemiam, frustraque mendacia praestolantes, et conculcati a daemonibus, et a fluviis in partes varias disss dereliquerint, offerant munus Domino exercituum, non alibi nisi in monte Sion, et in specula, quod interpretatur Ecclesia. Brevius dicimus, quia in libro explanationis historicae multa
Abbreviated transcription (Latin):
ee participes. Non enĩ ob dilectonẽ dni. sed obmer¬
cedẽ cuncta facrunt. qui comedunt domos in duarũ.
& ꝓprios adducunt greges ut lanis eoꝵ uestiant᷑. & lac
hominib. recepi mercedẽ m eã & mercennarius ap¬
pelland̾ sũ. Si castũ me simulo esse. & aliua ẽ in
lũ ẽ aꝑte peccare. quã simulare & fingere sc̃itatẽ.
Uerũ & in hoc ꝓfectus ẽ moab. ut qͥpͥus multoserro¬
ris sin habebat comites. postta radigat᷑ ad paucos.
uł qͥ prius multus erat in dunitus peccatoꝵ. post pę¬
nitentiã parus & pauꝑ sit inmalitia. E o plicitꝰ
EPTIMUs liber. idẽ iuxta a narraiñ.
scds est. ĩmo ex tremus. In hoc enĩ decẽ
damascũ: addentes de siro. qd̾ & in mo ab sȩcere
pͥncipio: Pamasci pͥmũ nom̃ in genesi legimus.

Expanded text:
esse participes. Non enim ob dilectionem Domini, sed ob meresse participes. Non enim ob dilectionem Domini, sed ob mercedem cuncta faciunt, qui comedunt domos viduarum, et proprios adducunt greges, ut lanis eorum vestiantur, et lac hominibus, recepi mercedem meam, et mercenarius appellandus sum. Si castum esse me simulo, et aliud est in lum est aperte peccare, quam simulare et fingere sanctitatem. Verum et in hoc profectus est Moab, ut qui prius multos erroris sui habebat comites, postea redigatur ad paucos; vel qui prius multus erat in divitiis peccatorum, post poenitentiam parvus et pauper sit in malitia. LIBER eptimus liber idem juxta anagogen secundus est, immo extremus. In hoc enim decem Damascum, addentes de suo, quod in Moab fecere principio. Damasci primum nom
Abbreviated transcription (Latin):
paruiis est. meret᷑ miscd̾am. potentes autẽ. potent̃ tor¬
nnta patient᷑. Et seruus qͥ seit uoluntatẽ dñ sur & ñ
aet eã uapulabit multũ. Moab qͥ quia eoxt̾mis erat¬
nec de popło di. sed relicto errore conũsus. ñ annis
dierũ scłi. & iterũ. Cogitam dies anti quos. & annos
ȩt̃nos in m̃te habui. Si enĩ umbrȩ & exẽplarib ser¬
uebat iuxta carnẽ isrł. & omis eoꝵ solleniitas fu¬
turus erat tẏpus. quare ñ & anm p̃sentis tẽporis fu¬
tura tẽpora p̃figurent ͤ de quib & in alio loco legi¬
mus. Qud facietis in dieb conuentꝰ & in diebus
festuitatis dm̃. Quodq iungit᷑ quasi anni mer¬
cennarii. hoc ostendit qđ falsa doctrina ꝑ lucro
euncta faciat atq cõpendio. Omis enĩ mercenna¬
rius qͥñ ẽ pastor cinus ñ st̾ oues. cũ uiderit lupũ
uenientẽ fugit. quia mercennarnis ẽ. & oues ad
eũ ñ ꝑtinent. Quã obrẽ puto ad uenã & mer¬
cennariũ de sanctis ñ comedere. nec seruos scõꝵ

Expanded text:
m: potentes autem potenter tormenta patientur . Et servus qui scit voluntatem Domini sui, et non facit eam, vapulabit multum . Moab igitur quia externus eratnec de populo Dei, sed relicto errore conversus, non annis pdierum saeculi , et iterum: Cogitavi dies antiquos, et annos aeternos in mente habui . Si enim umbrae et exemplaribus serviebat juxta carnem Israel, et omnis eorum solemnitas futurorum erat typus, quare non et anni praesentis temporis futura tempora praefigurent? de quibus et in alio loco legimus: Quid facietis in diebus conventus, et in diebus festivitatis Domini? Quodque jungitur, Quasi anni mercenarii , hoc ostendit, quod falsa doctrina pro lucro cuncta faciat atque compendio. Omnis enim mercenarius, et qui non est pastor, cujus non sunt oves, cum viderit lupum venientem fugit, quia mercenarius est, et oves ad eum non pertinent . Quam ob rem puto advenam et mercenarium de sanctis non comedere, nec servos, sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
tructo errore moabitico. ĩ mo falsa letitia in ludhi
crimasq mutat. & uent̾ meus. P rophetȩ uent̃ qui
starcitharȩ musica arte cõpositus ẽ. & qͥ de di tmor
concipiens. multos liberos ꝓcreauit. ita ut nulla sis
corda quȩ ñ reddat. sonũ suũ. Resonabit lucti qs¬
a pęnitentiã moab & omã uiscera mea ad minua
cocti lateris ꝓ qͦ in t̃p̃tatus ẽ theo dotion ad miris
dispͥositũ. Omã enĩ contrarioꝵ p̃sidia in quib ants
confidebant. destruent᷑ & corruent. Hec sunt aut
uiscera & interiora ꝓphete. de quib & dauit diceba
inpsalmo. ꝑ enedic amma mea dno. & omã untens¬

Expanded text:
Destructo errore Moabitico: immo falsa laetitia in luctum lacrymasque mutata, venter meus, prophetae, qui instar citharae musica arte compositus est, et qui de Dei timore concipiens, multos liberos procreavit, ita ut nulla sit chorda, quae non reddat sonum suum, resonabit luctum agentis poenitentiam Moab: et omnia viscera mea ad murum cocti lateris: pro quo interpretatus est Theodotio ad murum dissipatum. Omnia enim contrariorum praesidia, in quibus antea confidebant, destruentur et corruent. Haec sunt autem viscera et interiora prophetae, de quibus et David dicebat in Psalmo: Benedic, anima mea, D