comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gitus est nomen : cuius alias adludens a&himologiȩ dixit: Tuer
perus & super hanc p&ram aedificabo ecclesiam meam : uiolenter
ergo quidam latino uel greco nomini hebream querentes aochimologiam dicunt
p&rum dis soluentem siue discalciantẽ uel agnoscentẽ interp̃tari : cum &
expositio iohannis cuangelistȩ cuius memini & ipsa linguahebrea quae .p.
ltt teram omnino non sonat hebreum hoc nomen non es se testelur: abusiue
enim fabrum prop&ro sicut & faulum & filatum : propilato & paulo
scribentes uiolenter ficto nomini falsam interp̃tationem sub natunt.¬
Simon autem oboediens interp̃tatur : Porro andreas grecum nomen ẽ
a postolorum primi decorantur: quimox agnum dĩ aiohanne cognoueruã
eum uidere & audire curauerunt : quod uero si momponens merorem uel
audiens tristitiã interp̃tatur : illi tempori congruit quando post resurrec¬
tionem uiso dño uel mortis illius : uel suae negationis merorem deposuit:

Expanded text:
gitus est nomen. Cujus alias alludens etymologiae dixit: Tu es gitus est nomen. Cujus alias alludens etymologiae dixit: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Violenter ergo quidam Latino vel Graeco nomini Hebraeam quaerentes etymologiam, dicunt Petrum dissolventem, sive discalciantem, vel agnoscentem interpretari: cum et expositio Joannis Evangelistae cujus memini, et ipsa lingua Hebraea, quae P litteram omnino non sonat, Hebrenim Fethrum pro Petro, sicut et Faulum et Filatum, pro Paulo et Pilato scribentes, violenter ficto nomini falsam interpretationem subnSimon autem obediens interpretatur. Porro Andreas, Graecum nomen eapostolorum primi decorantur, qui mox agnum Dei a Joanne cognoverunt, eum videre et audire curaverunt. Quod vero Simon ponens moerorem vel audiens tristitiam interpretatur, illi tempori congruit, quando post resurrectionem viso Domino, vel mortis illius vel suae negationis moerorem deposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
primum simoni p&ricognomen indidit : sed longe ante cum a fratre
andrea ad seadductum intuitus dixit : tues simon filius iohanna : tu
uocaberis cephas : quod interp̃tat᷑ p&rus . sed cum uolens lucas nomina
duodecim a postolorum enumerare neces se haber& p&rum dicere
breuiter innuere uoluit. non quod non hoc ante uocar&ur : sed ita eũ
dñs cognominauerit quamuis nontunc : sed quando iohannes ips adñi
uerba posuit intentos uidelic& reddens auditores : Nam si non hoc
ante uocar&ur : non itauiderer mysterium p&rȩ : putans eum casu sic
uocari non prouidentia dĩ: ideo uoluit eum prius aliud uocari : ut ex
mutatione nominis sacramenti uiuacitas commendar&ur: idem
ergo latine p&rus quod syriace cephas : & inutraq lingua nomen¬
a p&ra diriuatum ẽ haud dubium quin illa dequa paulur ait. p&ra
autem eratxp̃s : Nam sicut lixuera xp̃s donauit a postolis ut lux
mundi uocentur : sic &si moni qui credebat inp&ram xp̃m : p&ri lar¬

Expanded text:
primum Simoni Petri cognomen indidit, sed longe ante cum a fratre Andrea ad se adductum intuitus dixit: Tu es Simon filius Joannae, tu vocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus . Sed cum volens Lucas nomina duodecim apostolorum enumerare, necesse haberet Petrum dicere, breviter innuere voluit quod non hoc ante vocaretur, sed ita eum Dominus cognominaverit, quamvis non tunc, sed quando Joannes ipsa Domini verba posuit, intentos videlicet reddens auditores. Nam si hoc ante vocaretur, non ita videres mysterium petrae, putans eum casu sic vocari, non providentia Dei. Ideo voluit eum prius aliud vocari, ut ex ipsa commutatione nominis, Sacramenti vivacitas commendaretur. Idem ergo Latine Pa petra derivatum est: haud dubium quin illa de qua Paulus ait: Petra autem erat Christus . Nam sicut lux vera donavit Christus apostolis, ut lux mundi vocentur, sic et Simoni qui credebat in petram Christum, Petri lar
Abbreviated transcription (Latin):
hodieuenerat᷑ ecclesias prisuerroris notafus car&dequa daemonia
septẽ exis sereferunt᷑ : ut mnumeris immo uniuersis uitiis plenafuis se
monstr&ur : Nam quia septenis dieb: sđacurrunt septe nario sacpe

Expanded text:
hodie veneratur Ecclesias, prisci erroris nota fuscaret. De qua daemonia hodie veneratur Ecclesias, prisci erroris nota fuscaret. De qua daemonia septem exisse referuntur, ut innumeris, imo universis vitiis plena fuisse monstretur. Nam quia septenis diebus saecula currunt, septenario saepe
Abbreviated transcription (Latin):
primo p̃sente turba doc& comitante cumeis turba solita miseris beneficia
reddit : Postmodũ uero ut in p̃senti lectũ ẽ ꝑciuitates & castella p̃dicans si
solos secũ quicũ familiarius audiant r&in& : Solis mysteria regnidĩ quȩ
c&eris parabolatim dixerat exponit : Acsi demũ uirtutũ suarũ ostensi¬
one quasi a larũ protectione firmatis dat & illis potestatẽ curandi mittitq
p̃dicare regnũ dĩ : Et mulieres aliquae qua eerant curatȩ abspiritib
malignis & infirmitatib: maria quae uocat᷑ magdalenȩ dequa dȩmonia
septẽ exierant : Maria magdalenȩ ipsa est cuius tacito nomine proxima
lectio poenitentiã narrat : Nampulchre acreuerenter euangelista:
ubi eã cum dño iter facere ei quedefacultitib: suis ministrare cõmemorat.
noto hanc uocabulo manifestat: ubi uero peccatricem sed poenitentem descri¬
bit mulierem generaditer dicit : Neuidelic& tantȩ nomen famȩ quo ꝑ om̃s

Expanded text:
primo praesente turba docet, comminante cum eis turba, solita miseris beneficia reddit. Postmodum vero, ut in praesenti lectum est, per civitates et castella praedicans, solos secum, qui eum familiarius audiant, retinet, solis mysteria regni Dei, quae caeteris parabolatim dixerat, exponit. Ac si demum virtutum suarum ostensione, quasi alarum protectione firmatis, dat et illis potestatem curandi, mittitque praedicare regnum Dei. Et mulieres aliquae, quae erant curatae ab spiritibus malignis, et infirmitatibus. Maria quae vocatur Magdalene, de qua daemonia septem exierant. Maria Magdalene, ipsa est cujus tacito nomine proxima lectio poenitentiam narrat. Nam pulchre ac reverenter evangelista, ubi eam cum Domino iter facere, eique de facultatibus suis ministrare commemorat, noto hanc vocabulo manifestat. Ubi vero peccatricem, sed poenitentem describit, mulierem generaliter dicit; ne videlicet tantae nomen famae, quo per omnes
Abbreviated transcription (Latin):
multub anoꝑtedicer&᷑: incendit plener ubiginẽ. quiaarde ualid oꝑ
amoris ignẽ: tanto nãq amplius peccati rubigo consumit᷑ quantorecea¬
toris cormagno caritatis igne concremat᷑ : Ecce ea que ad inedicauit
uenerat a egra sanitaẽ sed desalute eius adhuc ali aegrotant  nãsequit᷑
Estico qperunt quisimul discumbebant dicore in traese: quis ẽ bic qui&iuam
oecotadimit at : sedeudestis medicus aegros ñ espieit quos &iã demedica¬
merto fferi deteriores uid&: eam quã sa nauerat ꝑpu&atis sue sententiã confir
matdicens: Nides tua tesaluã fect uade inpaçe aderbeni peliuã seiteu
qui hocqs ꝑcit posse seaccipere ñ dubitaut sedipsamquoq spercant ueli¬
e uo abilo acceperat a quo ꝑ spem &iã salutem riegebat Inpslconut̃ irxep̃s¬
aipit̃ ut lulritetis itengre mui scindili ulterius ñ eleriud hacchistoroar dero

Expanded text:
 aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardet valide per amoris ignem. Tanto namque amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur. Ecce ea quae ad medicum venerat aegra, sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant; nam sequitur: Et coeperunt, qui simul discumbebant dicere intra se: Quis est hic qui etiam peccata dimittit? Sed coelestis medicus aegros non respicit, quo etiam de medicamento fieri deteriores videt. Eam quam sanaverat per pietatis suae sententmat, dicens: Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, quia hoc quod petiit posse se accipere non dubitavit. Sed ipsam quoque spei certitudinem jam ab illo acceperat, a quo per spem etiam salutem quaerebat. In pace autem ire praecipitur, ut a veritatis itinere in viam scandali ulteri
Abbreviated transcription (Latin):
& quis nb n ostendebat: Deseergo loquentib p̃sentiã exhibuit : sed de sedubitan¬
tib: cognitionis suae speciem ab scondit: Et respondenis unus cui nomen
deophas dixit e: tusolus peregrinus es in hierus alem & non cognouisti quae
facti sunt milla his dicb Peregrinũ putabant eũ cuius uultũ non cognoscebant
sed & reuera peregrinus erateis aquorum naturȩ fragilitate perceptuam resur¬
retionis gloria longedistabat: peregrinus erat cis ãquorum ad iuefido au
ut puta rosurrationis eius nescu manebat extrancus: Quib: ille dixit quȩ
&drecrunt ei doihũ nacarno qui fuit uirprophera potens mopere & sermono

Expanded text:
 non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Et respondens unus, cui nomen Cleophas, dixit ei: Tu solus peregrinus es in Jerusalem, et non cognovisti quae facta sunt in illa his diebus? Peregrinum putabant eum, cujus vultum non agnoscebant. Sed et revera peregrinus erat eis a quorum naturae fragilitate percepta jam resurrectionis gloria longe distabat. Peregrinus erat eis, a quorum adhuc fide, ut pote resurrectionis ejus nescia, manebat extraneus. Quibus ille dixit: Quae? Et dixerunt ei: De Jesu Nazareno, qui fuit vir propheta, potens in opere et sermon
Abbreviated transcription (Latin):
Icĩssima mariae poenitentis historia quae tertii nr̃i in lucã caput est
libri & si oblaborẽ gentiũ minuendum a nouo inchoat᷑ exordio rerũ
tamen nectura secundi libri finẽ respicit : Nãquia superius siue exper¬
sona euangelistae siue ex dñi saluatoris ut quibusdam placuit dictũ fuerat :
& omnis populus audiens & publicani iustificauerunt dm̃ baptitati baptis mo
iohannis : qd̃ si ad ñõ dictũ interp̃teris audiens iohannẽ populus intellegit᷑

Expanded text:
issima Mariae poenitentis historia, quae tertii nostri in Lucam caput est libri, etsi ob laborem legentium minuendum a novo inchoatur exordio, rerum tamen nexura secundi libri finem respicit. Nam quia superius sive ex persona evangelistae, sive Domini Salvatoris ut quibusdam placuit dictum fuerat: Et omnis populus audiens, et publicani justificaverunt Deum, baptizati baptismo Joannis. Q
Abbreviated transcription (Latin):
lig&ur enumerant᷑ bona peccatricis enumerant᷑ mala fulsi iusti cũdicit᷑
Intraui indomũ tuã aquã pedib mois ñ dedisti: haec aut̃ licrimis¬

Expanded text:
ligetur. Enumerantur bona peccatricis, enumerantur mala falsi justi, cum dicitur: ligetur. Enumerantur bona peccatricis, enumerantur mala falsi justi, cum dicitur: Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti. Haec autem lacr
Abbreviated transcription (Latin):
quu pse quoq deelitionis uulnere egrotabat &ignorabat : unde necesse semꝑ est
utcũ pecitores quosq conspicimus nos m&ipsos prius in illorũ calamitate de¬
Fleamur quia fortis se insimilib: aut lapsi sumus autlibi possumus si lapse
ñ sumus : & sicensura magisterii deb& semꝑ uirtute disciplinae uitia ꝑsequi:
oport& tamen ut sollicite dis cernamus quia distritionẽ debemus uituir
comparsionẽ naturȩ : sediam iste suꝑb: & arrogans qua sententia conuin¬
cat᷑ audiamus. Duo inquit debitores erant cuidam fenerators : unur
debebat denarios quingentor alius quinquaginta : ñ habentib: illis unde
redderent donauit utrisq: quis ergo eũ plus diligit : r espondemr si mon
dexit : Aestimo quia is cui plusdonauit : quasit nonandum ẽ quiadum
sua sententia phariseus conuincit᷑ quasi freniticur funẽ portat ex quo

Expanded text:
qui ipse quoque de elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Unde ne cesse semper est qui ipse quoque de elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Unde ne cesse semper est ut cum peccatores quosque conspicimus, nosmetipsos prius in illorum calamitate defleamus. Quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus, si lapsi non sumus. Et si censura magisterii debet semper virtute disciplinae vitia persequi, oportet tamen ut sollicite discernamus, quia districtionem debemus vitiis, compassionem naturae. Sed jam iste superbus et arrogans, qua sententia convincatur, audiamus. Duo, inquit, debitores erant cuidam feneratori. Unus debebat denarios quingentos, alius quinquaginta. Non habentibus illis unde redderent, donavit utrisque. Quis ergo plus eum diligit? Respondens Simon, dixit: Aestimo quia is cui plus donavit. Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
pedes eius &unguento unguebat : Liqu& omnib: qd inlicitis actib: prius muli¬
er intentxunguentũ sibi proodore suȩ carnis adhibuit q̃d ergo sibi turpiter
exhibuerat hociam dõ laudabilit̃ offerebat : Oculis terrena concupierat
sed hos iã ꝑpoenitentiã conterens flebat : Cpillos ad compositionem uultur
exhibuerat : sediam capillis lacrimis tergebat : Ore suꝑba dixerat : sechoe¬
des dñi osculans hoc in redemptoris sui uestigiafi gebat : quot ergo inse
habuit oblectamenta : tot desemuenit holo causta conuertit ad uirtutum
numerũ numerũ criminũ ut totũ seruis s& dõin poenitentia : quicquid
exsedmñ contempserat inculpa.. Videns aut̃ ꝓbariseus qui uocauerat eũ
ait intra sedicens : hicsies s& proph&a scr& utiq: quae & qualis mulier ess&¬
quȩ tingit eũ quia peccatrix est : Eccepharis a eus ueracit̃ apud sesuꝑbur &
falla citer iustus ȩgram rep̃ hendit dea egritudine medicũ desubuentione

Expanded text:
pedes ejus, et unguento ungebat. Liquet omnibus quod illicitis actibus prius mulier intenta, unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum, numerum criminum, ut totum serviret Deo in poenitentia, quidquid ex se Deum contempserat in culpa. Videns autem Pharisaeus, qui vocaverat eum, ait intra se, dicens: Hic si esset propheta, sciret utique quae et qualis t eum, quia peccatrix est. Ecce Pharisaeus veraciter apud se superbus, fallaciter justus, aegram reprehendit de aegritudine, medicum de subventione,
Abbreviated transcription (Latin):
ltate & licrimis remissionẽ meruit peccatorũ : Nã &iohannes hoc quã¬
uis ñ utlucas quomodo factũ sit narrauerit : tamen ipsam mariã cõmen¬
dans cõmomorauit ubi deresus citando fratrecius coepit loqui: Erat aute
quidam inquiens languens bitarus ab & hania decistelo mariae & mit thrae
sonoris eus i. Maria autẽ erat qua e unxit dñm unguento &exter sit pede¬

Expanded text:
litate et lacrymis, remissionem meruit peccatorum. Nam et Joannes hoc, quamlitate et lacrymis, remissionem meruit peccatorum. Nam et Joannes hoc, quamvis non ut Lucas quomodo factum sit narraverit, tamen ipsam Mariam commendans commemoravit, ubi de resuscitato fratre ejus coepit loqui. Erat autem quidam, inquiens, languens Lazarus a Bethania, de castello Mariae, et Marthae sororis ejus. Maria autem erat quae unxit Dom
Abbreviated transcription (Latin):
.VII: exemplo : Rogabat aut̃ in quit illũ quidam depharisaeis ut manducar&ẽ
cũ illo : & ingressus domũ pharisȩi discubuit : & ecce mulier quaeerat inciui¬
tate petcatrax ut cognouit qd occubuit in domo pharisaei. attulit al aba strũ
qͣd adusa unguentaria cauare solent eo qd optime seruire incorruptadicat᷑:¬
Nascit̃ circathebus aegyptias & damascũ syriae c&eris cindidius : ꝓbatis simum
uero mindia : Quidam dicunt hanc eandem ñ esse muligrem quȩ imminente
dominica passione caput pedesq eius unguento ꝑ fudit : quia haeclacrimis
lauerit & or inepedes terserit & manifeste: pec catrix appell&᷑: Deilla
aut̃ nihiltale scriptũ sit nec potuerit statim cipite dñ merttrre digna fie¬
ri uerũ quidiligentius muestigant inueniunt eandem mulierem mariã
uideli& magdalenam sororem latari : sicut iohannes narratibis codem
functa fuis se obsequio semel quidem hocloco cũ primo accedens cũ humi¬

Expanded text:
V, 1, Rogabat autem illum quidam de Pharisaeis, ut manducaret cum illo. Et ingressus domum pharisaei discubuit. Et ecce mulier, quae erat in civitate peccatrix, ut cognovit quod accubuisset in domo pharisaei, attulit alabastrum quod ad vasa unguentaria cavare solent, eo quod optime servare incorrupta dicatNascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae, caeteris candidius, probatissimum vero in India. Quidam dicunt hanc eamdem non esse mulierem quae imminente dominica passione caput pedesque ejus unguento perfudit, quia haec lacrymis laverit, et crine pedes terserit, et manifeste peccatrix appelletur; de illa autem nihil tale scriptum sit, nec potuerit statim capite Domini meretrix digna fieri. Verum, qui diligentius investigant, inveniunt eamdem mulierem, Mariam videlicet Magdalenam sororem Lazari, sicut Joannes narrat, bis eodem functam fuisse obsequio. Semel quidem hoc loco, cum primo accedens cum humi
Abbreviated transcription (Latin):
consecrauit : & lex & proph&ae per moysen & heliam : quiquadragenis
diebus ieiun auerunt : &euangeliumperipsius dñi ieiunium. quibus dieb
tempus temptationem nostram incarnesua: quam denostramortalitate
ad sumere dignatus est p̃figurans : Id circo autem istenu merus hanc
temporalem uitam a &crnamq significat : quia & tempora annorum

Expanded text:
consecrauit et lex et prophetae per Moysen et Helian, qui quadragenis consecrauit et lex et prophetae per Moysen et Helian, qui quadragenis diebus ieiunauerunt, et euangelium per ipsius domini ieiunium, quibus diebustempus tentationem nostram in carne sua, quam de nostra mortalitate assumere dignatus est praefigurant? Idcirco autem iste numerus hanc temporalem vitam terrenamque significat, quia et tempora annorum
Abbreviated transcription (Latin):
dotum uidelic& hostia designat eandem uterq sui operis intentionem.
Ingenelogia quoq saluatoris texenda seruauit: Acute namq animaduer¬
sum est matheum qui regiam in xp̃o instituerat in sinuare personam : excepto
ipsoxp̃o xl. homines in genertitionum serie nominas se : Numerus autem
iste illud tempus significat : quo inhoc sacculo & in hacterra regi nos
oport& axp̃o secundum disciplinam laboriosam quia flagellat dr̃
ter quaterni & deni. sed propter unum ieconiam bis numes aetum .xLi.
generationes fiunt : si & ipsum xp̃m ad numeremus qui huicregenda e
uita e nostrȩ temporali atq terrenae tam quam numero quadaegenario
regal terpracesid& Nam quianumerus iste laboriosi huius temporis
sa cramentum est quo subdisciplina regis xp̃i aduersus diabolum dimicam :
&iam illud declarat quod xL. dierum ieiunium hoc est humiliationem animȩ

Expanded text:
dotum videlicet hostia designat, eamdem uterque sui operis intentionem dotum videlicet hostia designat, eamdem uterque sui operis intentionem in genealogia quoque Salvatoris texenda servavit. Acute namque animadversum est Matthaeum qui regiam in Christo instituerat insinuare personam, excepto ipso Christo quadraginta homines in generationum serie nominasse. Numerus autem iste illud tempus significat, quo in hoc saeculo, et in hac terra regi nos oportet a Christo secundum disciplinam laboriosam, qua flagellat Deus ter quaterni et deni, sed propter unum Jechoniam bis numeratum quadraginta una generationes fiunt, si et ipsum Christum adnumeremus, qui huic regendae vitae nostrae temporali atque terrenae, tanquam numero quadragenario regulariter praesidet. Nam quia nusacramentum est, quo sub disciplina regis Christi aduersus diabolum dimicamus, etiam illud declarat, quod quadraginta dierum ieiunium, hoc est humilationem animae,
Abbreviated transcription (Latin):
quifuerat mathat : quialegalen hanc successionem quae uelut adoprione
quadam erga defunctos constat magis quam germinis uerttite neom ne¬
tenti satis perhoc designauit indicio : Obseruans euangeliste neomnino
in huius cemodi successionibus genius se aliquem nominar& : perquod
Nignadistmctione non des cendens : sed ascendens usq ad adam &adiosum
usq peruenit dm̃ : haec autem non nobis ad subitum reperta aut absq
ullis auctoribus commentata sunt : sed ipsi ha ec saluatoris nostro
secundum carnem propinqui: scu studio taonti seminis de monstraendi
seu dodendi quae secundum ueritato gesta sunt traedideruor
baec africinus his ipsis syllabis profert excepto quod promathaet
posuit melchi : quia fortasse uel codex illius sichabuit uel in historia inqua
haec didicerat cundem mathat inuenit esse dẏonimum : quĩergo matheus
regalem lucas sacerdotalem dñi personam suscspere texendam : unde &
in quadriga cherubim. huncleo fortissimus bestiarum : illũ uitulus sacer¬

Expanded text:
qui fuerat Matthat, quia legalem hanc successionem, quae velut adoptione quadam erga defunctos constat, magis quam germinis veritatem competenti satis per hoc designavit indicio, observans Evangelista, ne omnino in hujuscemodi successionibus genuisse aliquem nominaret, per quod digna distinctione non descendens, sed ascendens, usque ad Adam et ad ipsum usque pervenit Deum. Haec autem non nobis ad subitum reperta, aut absque ullis auctoribus commentata sunt, sed ipsi haec Salvatoris nostri, secundum carnem propinqui, seu studio tanti seminis demonstrandi, seu docendi quae secundum veritatem gesta sunt, tradiderunt. Haec Africanus his ipsis syllabis profert, excepto quod pro Matthat, posuit Melchi, quia fortasse vel codex illius sic habuit, vel in historia in qua haec didicerat, eumdem Matthat invenit esse dyonymum. Quia ergo Matthaeus regalem, Lucas sacerdotalem Domini personam suscepere taxandam, unde et in quadriga cherubim hunc leo fortissimus bestiarum, illum vitulus sacer
Abbreviated transcription (Latin):
nubem leuen & ingredi&ur aegptum : & mouebuntur simulacra aegsp¬
ti a facie eius &cor aegypti tebesc& imedio eius: & concurrere faciam
a egrptios aduersus acayptios : his uidelic& contrafidem illis profide
quia nomen saluatoris auditum spernere potius quam suscipere maluerint: mistice autem
turris siloȩ illa est cui psalmista decantat: Deduxisti mequia factus es spes mex turris

Expanded text:
nubem levem, et ingredietur Aegyptum, et movebuntur simulacra Aegypnubem levem, et ingredietur Aegyptum, et movebuntur simulacra Aegypti a facie ejus, et cor Aegypti tabescit in medio ejus; et concurrere faciam Aegyptios adversus Aegyptios ; his videlicet contra fidem, illis pro fide quia nomen Salvatoris auditum spernere potius quam suscipere maluerunt. Mystice autem turris Siloe, illa est cui Psalmista decantat: Deduxisti me quia factus es spes mea, turris
Abbreviated transcription (Latin):
Quiꝰ codices habent & quomodo angor : tantaitaq dñi dignatio est: ut infun¬
dendae nobis deuotionis & consumandȩ perfectionis innobis & maturandae.
pronobis studium passionis sibi messe test&ur : quicum in senihil habuerit
quod doler& nostris tamen angebatur. siue coartabatur erumnis : & sub
tempore passionis mȩstitiam p̃tendebat: Quam non ex m&u mortis sua e
sed exmora nrae redemptionis adsumpserat: iuxta quod ait : & quomodo
ang or usq dum perficiatur : utiq quiusq ad perfectionem angitur de
perfectione securus est : Putatis quia pacem uenidare interram : Nondico
uobis. Sed separationen : Quomodo postbaptisma suae passionis. postignis
spiritalis aduentum terrasit arsura declarat: si quidem ad fidem xp̃i totus
orbis contra sediuisus est : unaquȩq domus & infideles habuit & credentes. &
propterea bellum missum est bonum : ut rumpe r&ur paxmala: quod &esaias
subtypo aegypti proph&icae praecinuit dicens: ecce dñs ascendit super

Expanded text:
Quidam codices habent, Et quomodo angor. Tanta itaque Domini dignatio est, ut infundendae nobis devotionis, et consummandae perfectionis in nobis, et maturandae pro nobis studium passionis sibi inesse testetur, qui cum in se nihil habuerit quod doleret, nostris tamen angebatur sive coarctabatur aerumnis, et sub tempore passionis moestitiam praetendebat, quam non ex metu mortis suae, sed ex mora nostrae redemptionis assumpserat. Juxta quod ait: Et quomodo angor usque dum perficiatur? Utique qui usque ad perfectionem angitur, de perfectione securus est. Putatis quia pacem veni dare in terram? non, dico vobis, sed separationem. Quomodo post baptisma suae passionis, post ignis spiritalis adventum, terra sit arsura declarat. Siquidem ad fidem Christi totus orbis contra se divisus est, unaquaeque domus et infideles habuit et credentes, et propterea bellum missum est bonum, ut rumperetur pax mala. Quod esub typo Aegypti prophetice praecinit, dicens: Ecce Deus ascendit super
Abbreviated transcription (Latin):
populum quasi maiori dignitate prȩditum rectius conuocatum in
unitatem fidei. quam congregatum dicere : id est ecclesiam quam
synagogam nominare a postolicis seriptorib: &doctorib: uisum est.
Confluebant autem diesabbati insynagogis ut iuxta quod dñs prȩ
admeditanda legis monita qui&o corde residerent : cuius eo diedeuotionis
agendae hactenus inecclesia perdurat indicium : quae ad memoriam priscȩ
relegionis canticum deutero nomii . inquo uniuersus u&eris populistatus.
quidui delic& offenso quid propitio dõ meruerit contin&ur : Non¬
nullis in locis sabbato dicere consueuit : alioquin ess& praeposterum ut
prioribus septimanae diebus proph&arum dictis carminibus. moy si
ultimum dicer&ur : In trauit ergo ibs die sabbati insynagogam : ut ritũ
legis moysacae cumulo gratiȩ caelestis adimpler&.
Et surrexit legere. &traditus est illi proph&ae esaiȩ liber : Indiciũ

Expanded text:
populum quasi majori dignitate praeditum, rectius convocatum in unitatem fidei, quam congregatum dicere, id est, Ecclesiam, quam Synagogam nominare, apostolicis scriptoribus et doctoribus visum est. Confluebant autem die Sabbati in synagogis, ut, juxta quod Dominus ad meditanda legis monita quieto corde residerent. Cujus eo die devotionis agendae hactenus in Ecclesia perdurat indicium, quae ad memoriam priscae religionis canticum Deuteronomii, in quo universus veteris populi status, quid videlicet offenso, quid propitio Deo meruerit, continetur, nonnullis in locis Sabbato dicere consuevit. Alioquin esset praeposterum ut prioribus septimanae diebus prophetarum dictis carminibus, Moysi ultimum diceretur. Intravit ergo Jesus die Sabbati in synagogam, ut ritum legis Mosaicae cumulo gratiae coelestis adimpleret. Et surrexit legere, et traditus est illi liber prophetae Isaiae. Indiciu
Abbreviated transcription (Latin):
hendere quod ultra ipsum si nescierit mactare qđ est : sediam
qui se auitiis ab negat: exquirendae cius uirtutes sunt inquibus
crescat: Nam protinus adiungitur: Et tollat crucem suam
ceti die . & sequatur me : Duobus &enim modis crux tolliture.
cumꝑ abstinentiã afficitur corpus : Aut ꝑ cõpassionem proximi
affligitur animus : Pensemus unti qualiter utroq: modo
paulus crucem suam tulerit qui dicebat: Castigo corpus ineũ
& inseruitutem redigo: ne forte aliis p̃dicans ipse reprobus.
effici ar : Ecce in afflictione corporis audiuimus crucem
carnis : nunc in compassione proximi audiamus crucem
mentis : Ait : quis infirmatur & ego non infirmor: qui scan¬
dalitatur. & ego nonuror : Sed in utraq crucis baiolatione
Notandum : qđ t hanc & cotidie tollere: & ea sumꝑta dnm

Expanded text:
hendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sed jam, hendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sed jam, qui se a vitiis abnegat, exquirendae ei virtutes sunt, in quibus crescat. Nam protinus adjungitur: Et tollat crucem suam quotidie, et sequatur me. Duobus etenim modis crux tollitur, cum aut per abstinentiam afficitur corpus, aut per compassionem proximi affligitur animus. Pensemus qualiter utroque modo Paulus crucem suam tulerit, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, nunc in compassione proximi audiamus crucem mentis. Ait: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? Sed in utraque crucis bajulatione notandum quod hanc et quotidie tollere, et ea sumpta Dom
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatẽ : quem post paululum flagellatum uisuri sunt: &
crucifixum : multa pati a senioribus & scribis & principibus
sacerdotum: & notandum quod non eum qui multa pati & occidi
& resurgere debeat filium hominis appellat : quia passo in carne
xp̃o diuinitas in passibilis mansit: Notandum &iam quod ipse
sefilium hominis: p&rus autem xp̃m dĩ filium confit&ur.
utex hoc utroq uerus dr̃ atq: homo comprob&ur :
Dicebat autem adomnes: siquis uult postme uenire ab neg&¬
sem& ipsum : puldire posuit ad omnes : quia superiora quaei ad
fidem dominicae natiuitatis uel passionis ꝑtinent. cum solis
seorsum discipulis egit : Tunc autem nos m& ipsos ab negamus
cum uitamus qđ ꝑu&ustatem fuinus & ad hoc nitimur quo
ꝑ nouitatẽ uocamur : Dicat ergo ueritas dicat. Si quis uult post
me uenire ab neg& seipsum : quia nisi quis a sem & ipso deficiat.
ad eum qui suꝑ ipsum est non ad propinquat : nec ual& ad p̃¬

Expanded text:
majestatem, quem post paululum flagellatum visuri sint et majestatem, quem post paululum flagellatum visuri sint et crucifixum multa pati a senioribus et scribis, et principibus sacerdotum. Et notandum quod eum qui multa pati et occidi, et resurgere debeat, Filium hominis appellat: quia passo in carne Christo, divinitas impassibilis mansit. Notandum etiam, quod ipse se filium hominis, Petrus autem Christum Dei Filium confitentur, ut ex hoc utroque verus Deus atque homo probetur. Dicebat autem ad omnes: Si quis vult post me venire, abnegseipsum. Pulchre posuit, ad omnes, quia superiora, quae ad fidem dominicae nativitatis vel passionis pertinent, cum solis seorsum discipulis egit. Tunc autem nosmetipsos abnegamus, cum vitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quo per novitatem vocamur. Dicat ergo Veritas, dicat: Si quis vult post me venire, abneget seipsum. Quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet appre
Abbreviated transcription (Latin):
id est sanguinen fuis se castra m&itos : quia uidelic& dñs adbeb¬
landum mundi principem humilis apparens non modo operibus
unfrutuons : sed & religioni spurcissimȩ deditos gentilium popu¬
los iuenit: ergo quamdiu synago ga uiguit laborauit ec elesia
defectus illius huius estiurt᷑ quia illorum delicto salus gentibus
Complexus est itq amnia qui & naturam & nomen expres sit in quo
sum ma uirtutum est : &um nenos degeneratione dĩ seramus questi¬
tendum : Nos & quando & quomodo natus sit & quantus humanȩ
xp̃s est : finis fidei meae dĩ filiur ẽ Nonlic& mihi scire generati¬
onis scriem uon lic& tamen nescirei generationis fidem:
& resurractionem noluit p̃dicari . ut compl&o postea sanguinis
sacramento oportunius a postolis dicer&: Euntes doc&e omnes
non prodes set eum publice p̃dicari &eius uulgari in populis

Expanded text:
id est sanguinum, fuisse castrametatos. Quia videlicet Dominus ad debelid est sanguinum, fuisse castrametatos. Quia videlicet Dominus ad debellandum mundi principem, humilis apparens, non modo operibus infructuosis, sed et religioni spurcissimae deditos gentilium populos invenit. Ergo quandiu Synagoga viguit, laboravit Ecclesia. Defectus illius hujus est virtus, quia illorum delicto salus gentibusComplexus est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo summa virtutum est. Etiamne nos de generatione Dei ferimus quaestitendum nos et quando et quomodo natus sit, et quantus sit, humanae hristus est, finis fidei meae Dei Filius est. Non licet mihi scire generationis seriem, non licet tamen nescire generationis fidem. et resurrectionem noluit praedicari, ut, completo postea sanguinis sacramento, opportunius apostolis diceret: Euntes docete omne sancti . Quia non prodesset eum publice praedicari, et ejus vulgari in populis
Abbreviated transcription (Latin):
sabbati animarum quae nunc interim in alia uita geritur: quasi octauo
tempore surigemus: Tunc uerissime circum cisi: hoc est ab omnibus
carnalis concupiscentiae uitiis & corruptionibus . In quibus maxime
luxoria regnat ex poliati : uerissime praeputium incisiꝰ quia sicut
dñsait. filii saeculi huius nubunt & traduntur adnuptias: illi autem
qui digni habebuntur saeculo illo & resurrectione exmortuis: neq
nubent neq ducent uxores. neq enim ultramori poterunt. aequales
enim angelis sunt. & filii sunt dĩ. cum sint filii resurrectionis.¬

Expanded text:
Sabbati animarum, quae nunc interim in alia vita geritur, quasi octavo Sabbati animarum, quae nunc interim in alia vita geritur, quasi octavo tempore surgemus, tunc verissime circumcisi, hoc est ab omnibus carnalis concupiscentiae vitiis et corruptionibus, in quibus maxime luxuria regnat, exspoliati, verissime praeputium incisi. Quia sicut s filii saeculi huius nubunt et traduntur ad nuptias illi autem qui digni habebuntur saeculo illo et resurrectione ex mortuis neque nubunt neque ducunt uxores neque enim ultra mori poterunt aequales enim angelis sunt et filii sunt Dei cum sint filii resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
ortauidie circum cisionem accepisse perhib&ur : Bene inquam ihs
octauadie circum ciditur: quia uidelic& utraq haec nostra quam praedi¬
ximus hoc est & moderna & futura & sps & carnis innouatio: & ineius
resurrectione praefigurata & in nostra est quandoq perficienda.
Si quidem deprima nostra resurrectione quae interim uitae & fidei
emendatione celebratur : A postolus ait : quicumq enim baptitati sumus
inxp̃oihũ in morte ipsius baptitatisumus. ut quomodo surrexit xp̃s amo¬
tuis pergloriam patris : ita & nos in nouitate uitae ambulemus: de secunda
autem quae infine speratur itadicit: si enim credimus quod ihs̃ mor¬
tuus est & resurrexit. Ita & dr̃ eos quidor mierunt perihm adduc&
cumeo : Octauum autem numerum : resurrectionis gloriae conuenire
peneomnibus clar&: Nam & dñs octaua die hocest post septimam
sabbati resurrexit : & ipse post sex huius saeculi a&ates : & septimam

Expanded text:
octava die circumcisionem accepisse perhibetur. Bene, inquam, Jesus octava die circumcisionem accepisse perhibetur. Bene, inquam, Jesus octava die circumciditur. Quia videlicet utraque haec nostra quam praediximus, hoc est et moderna et futura, et Spiritus et carnis innovatio, et in ejus resurrectione praefigurata, et in nostra est quandoque perficienda. Siquidem de prima nostra resurrectione, quae interim vitae et fidei emendatione celebratur, Apostolus ait: Quicunque enim baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus, ut quomodo surrexit Christus a mortuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vitae ambulemus . De secunda autem quae in fine speratur, ita dicit: Si enim credimus quod Jesus mortuus est et resurrexit, ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum, adducet cum eo . Opene omnibus claret. Nam et Dominus octavo, hoc est post septimSabbati resurrexit, et ipsi post sex hujus saeculi aetates et septimam
Abbreviated transcription (Latin):
De quo uidelic& scãrum scripturarum praesepio eximium illud
animal & sacro scĩs hostiis aptissimum pascebatur quod exultando
proclamabat. dñs pascit me & nihil mihi deerit in loco pascue ibi me
collocauit : & paulo post, parasti inconspectu meo mensam aduer¬
sus eos qui tribulant me: Uidentes autem inquit cognouerunt
de uerbo quod dictum erat illis depuero hoc: quia nimirum
iusti ordinis est ut cognita amata & honore digno celebrata
uerbi incarnatione ad ipsam quandoq uerbi gloriam contuen¬
dam capacioris longo exertitiomentis acuminepertingatur:
ab ipsa multi fariae mortalitatis ac mortis pestepenitus esse restaurandam.
unde congrue ihs̃ octauadie circumcisus asseritur quod non facile inuduem
testamento dequoquam legimus actum. quamuis saepissime deomnibus
iussum : absq solo dumtaxat isaac quiquasi filius promissionis pramus

Expanded text:
De quo videlicet sanctarum Scripturarum praesepio eximium illud De quo videlicet sanctarum Scripturarum praesepio eximium illud animal et sacrosanctis hostiis aptissimum pascebatur, quod exsultando proclamabat: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit . Et paulo post: Parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . Videntes autem, inquit, cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de puero hoc, quia nimirum justi est ordinis ut cognita, amata, et honore digno celebrata, Verbi incarnatione, ad ipsum quandoque Verbi gloriam contuendam capacioris longo exercitio mentis acumine pertingatur. ab ipsa multifariae mortalitatis ac mortis peste penitus esse restaurandam. Unde congrue Jesus octava die circumcisus asseritur, quod non facile in Veteri Testamento de quoquam legimus actum, quamvis saepissime de omnibus jussum, absque solo duntaxat Isaac, qui quasi filius promissionis primus
Abbreviated transcription (Latin):
dictum erat illis depuero hoc : Festinant pastores. xp̃i quem cognouene
totamentis intentione uidere aduentum desiderant : Neq: cum desidia enĩ¬
xp̃i est quaerenda praesentia: & ideo forte non nulli quaerentes in uenine
non merentes qui a desidiosi xp̃m requirunt : ideo pastores isti sine mora
inuenerunt quia ad illum fide inficta currebant :
Adquem festinanter ire est nonpedum gressus accelentre. sed infide
semper acuirtute proficere : Inuenerunt inquit mariam &iosepli
& infantem positum inpraesepio. sed &dominici gregis pastores quo
crebrius acsuauius interhuius uitae tenebras caelesti tolluntur
oraculo eo feruentius sublimem patrum praecedentium uitam
in qua panis uitae semper & seruatur & reficit : quasi portas b&lilẽ
contemplando subeunt: Nihilq in hac aliud quam uirginalem catho¬
ae ecclesiae pulchritudinem quasi mariam : uirilem
hominis ihũxp̃i aduentum scripturȩ sacrae panis insertum: quasi
inpraesepio positum infantem xp̃m prima uisione reperiunt:

Expanded text:
sti quem cognovere, tota mentis intentione videre adventum desiderant. Neque enim cum desidia Christi est quaerenda praesentia. Et ideo forte nonnulli quaerentes invenire non merentur, quia desidiose Christum requirunt. Ideo pastores isti sine mora invenerunt, quia ad illum fide non ficta currebant, ad quem festinanter ire est non pedum gressus accelerare, sed in fide semper ac virtute proficere. Invenerunt, inquit, Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Sed et dominici gregis pastores quo crebrius ac suavius inter hujus vitae tenebras coelesti attolluntur oraculo, eo ferventius sublimem patrum praecedentium vitam, in qua panis vitae semper et servatur et reficit, quasi portas Bethleem contemplando subeunt, nihilque in hac aliud quam virginalem catholicae Ecclesiae pulchritudinem, quasi Mariam, virilem shominis Jesu Christi adventum Scripturae sacrae paginis insertum, quasi in praesepio positum infantem, Christum prima visione reperiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum & uerbum caro factum est: uerbum quod semper erat
uideamus quomodo pronobis factum est : quod fecit dñs & ostendit nobis:
Uerbum hocipsum sefecit. siquidem hocipsum uerbum dñs est.: Vide¬
amus igitur quomodo hocipsum uerbum hocest dns ipse fecerit &osten¬
derit nobis carnem suam: quod enim uidere non poteramus dumerat
uerbum uid eamus factum quia caro est : Cui simile est quod iohannes
ait. quod fuit abmitio. quod audiuimus quod uidimus oculis nostris.
quod perspeximus. & manus nostrae temptauerunt deuerbo uitae.
& uita manifesta est &uideͥmus : & testamur : & ad nuntiamus uobis¬

Expanded text:
erbum, et Verbum caro factum est . Verbum quod semper erat, videamus quomodo pro nobis factum est, quod fecit Dominus et ostendit nobis. Verbum hoc, ipsum se fecit: siquidem hoc ipsum Verbum Dominus est. Videamus igitur quomodo hoc ipsum Verbum, hoc est Dominus ipse se fecerit, et ostenderit nobis carnem suam. Quod enim videre non poteramus dum erat Verbum, videamus factum quia caro est. Cui simile est quod Joannes ait : Quod fuit ab initio, quod audivimus et vidimus oculis nostris, quod perspeximus et manus nostrae palpaverunt de Verbo vitae, et vita manifesta est, et vidimus, et testamur
Abbreviated transcription (Latin):
in utero conciper &ur : Ih̃s saluator inter praeatur cuius nominis &iam
fideles & electi quiq in utra sua. dequa satis dictum est circum cisione par¬
ticipes exsistere gaudent : ut sicut axpõ christiani. ita &iam a saluatore
saluati nuncupentur: Nunc quidem spe salui facti perfidem. tunc
autem re ipsaper uisionem gloriae quae est inxp̃o ihũ dño nostro :
quod illis adõ uocabulum nonsolum prius quam mutero ecclesiae
perfidem conciperentur . sed &iam ante tempora saecularia uocatum
est: cuius sacro scĩ nominis nontantum a& himologia: sed & ipse quem
litteris conpraehendit numerus per p&uae nostrae salutis mysteria
redol&. Sex quippe litteris apud grecos scribitur ihs̃. uidelic&

Expanded text:
utero conciperetur. Jesus Salvator interpretatur, cujus nominis etiam fideles et electi quique, in utraque sua, de qua satis dictum est, circumcisione, participes existere gaudent, ut sicut a Christo Christiani, ita etiam a Salvatore salvati nuncupentur, nunc quidem spe salvi facti per fidem, tunc autem re ipsa per visionem gloriae quae est in Christo Jesu Domino nostro, quod illis a Deo vocabulum non solum priusquam in utero Ecclesiae per fidem conciperentur, sed etiam ante tempora saecularia vocatum est. Cujus sacrosancti nominis non tantum etymologia, sed et ipse quem litteris comprehendit numerus, perpetuae nostrae salutis mysteria redolet. Sex quippe litteris, apud Graecos scribitur Ἰησοῦς, videlic
Abbreviated transcription (Latin):
tum suum: Homo xp̃s. hortus est ecclesia somper eius & disciplinis ex co¬
lenda &donanda munerib: quibenedicRur idem quod seuerit granum
accepisse : quia uidelic& dona quaen obiscum patre tribuit exdiuinita¬
te nobiscum accepit ex humanitate undedicitur: actepit donainhomi¬
nibus : & alibi p&rus ait & promissione sp̃sscĩ acepta a patre effudit
hancquemuos uid&is & auditis: Et creuit & factumest in arborem
Ireuit euangelii p̃dicato cunctum deseminata perorben ceset se
inmonte cuiusq eredenus. quianenorepente fit perfectus: Sed asces¬
sus in qutt incorde eius disposuit in conualle lacrimarums anfra
amnbulabunt deuirtute iuirtutem uidebitus ds̃ deorum insion
ꝙ uedatim quippe deconualle lacrimarum ascenditur. utinmonte
cac lestium gudiorum ds̃ deorum uideatir: Crescendo autem

Expanded text:
tum suum. Homo Christus, hortus est Ecclesia semper ejus et disciplinis excolenda et donanda muneribus. Qui bene dicitur, idem quod severit granum accepisse, quia videlicet dona quae nobis cum patre tribuit ex divinitate, nobiscum accepit ex humanitate, unde dicitur: Accepit dona in hominibus. Et alibi Petrus ait: Et promissione Spiritus sancti accepta a Patre, effudit hunc quem vos videtis et auditis. Et crevit, et factum est in arborem. Crevit Evangelii praedicatio cunctum disseminata per orbem, crescit et in mente cujusque credentis, quia nemo repente fit perfectus, sed ascensus inquit in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum : et infra: Ambulabunt de virtute in virtutem, videbitur Deus deorum in Sion . Gradatim quippe de convalle lacrymarum ascenditur, ut in monte coelestium gaudiorum Deus deorum videatur. Crescendo autem
Abbreviated transcription (Latin):
& eo probare illa : rogotehabeme excusatum
Quidinquinq iugis boum.
nisiquinq corporis sensus accipimus: qui recte quoq iugauocatisunt . qui a
inutroq sexugeminantur : qui uidelic& corporales sensus. quia conprȩ¬
hendere nesciunt interna. Sed sola exteriora cognoscunt. & deserentes
intima ea quae extrasunt tangunt : rectepereos curiositas designatur : gra¬
ue Namq curiositatis est uitium. quaedum cuius lib& mentem adm
uestigandam uitam proximi exterius ducit semꝑ ei sua intima abscondit:
propter hoc namq & deisden quinq: iugis boum dicitur eo probare illa :
quia uidelic& aliquando pertinere probatio adcuriositatem sol&: Sed
notandum quod & is qui propteruillam. & is qui propter probanda iuga
boum. a caena sui inuitatoris excusat . uerba humilitatis permisc& dicens.
rogote habeme excusatum. Dum enim dicit & tamen uenire contemnit :

Expanded text:
 eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Quid in quinque jugis boum, nisi quinque corporis sensus accipimus? qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sensu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia comprehendere nesciunt interna, sed sola exteriora cognoscunt, et deserentes intima, ea quae extra sunt, tangunt, recte per eos curiositas designatur. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur, Eo probare illa, quia, videlicet, aliquando pertinere probatio ad curiositatem solet. Sed notandum quod et is qui propter villam, et is qui propter probanda juga boum, a coena sui invitatoris excusat, verba humilitatis permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit rogo, et tamen venire contemnit
Abbreviated transcription (Latin):
narrauit : sedcum elatione & tenacia deedacitate peccasse : sed quia
abundare in conuiuiis loquacitas sol& is quihic maleconuuatus dicitur
apud inferos grauius in lingua ardere perhib&ur : sed cum graui ualde¬
pauore pensandãm est hoc quod sequitur : Et dixit illi abraham
Fili recordare quia recepistibona muitatuã : & latarus similit̃ mala
Nuncautem hic consolatur tuucro cruciaris: Ec ceenimdicitur recepisti
bonamuitatua : Indicatur & diues isteboni aliquid habuisse : exquo in
hac uitabona reciper& Rursumq dumdelararo dicitur. quia recepii
mala profecto monftratur &latarum habuisse malum aliquod quod
purgar&ur : sed malalatari. purgauit ignis inopiae: &t bona diutis¬
remunerauit felicitas transeuntis uitȩ : Et m his omnibus interuos & nos

Expanded text:
narravit, sed cum elatione, et tenacia, de edacitate peccasse. Sed quia narravit, sed cum elatione, et tenacia, de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas solet, is qui hic male convivatus dicitur, apud inferos gravius in lingua ardere perhibpavore pensandum est quod sequitur: Et dixit illi Abraham: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala; nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste boni aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarum habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona diviremuneravit felicitas transeunti
Abbreviated transcription (Latin):
uid ltabraham alonge & lictarum insinueius : & ipsedamans dixit
pater abraham misereremei &mittelazarum ut intinguat extremum
digiti sui inaqua & refriger& linguam meãquia cruciori hacflamma
O quantaẽ subtilitas iudicioꝵ dĩ. Oquam districte agitur bonoꝵ actuũ
maloꝵq r&ributio: Ceste superius dictumest quia in hacuita lazarus
cadentes micas demensa diuitis quaerebat. & nemo illidabat : Nunc desup¬
plico diuitis dicitur. quia deextremo digito latari distillariaquam in ore
suo concupiscit: Quiergo mensae suae uelminima darenoluit: In ifer¬
no positus usq ad minima quaerenda peruenit : Sed notandum ẽ ualde
quid sit quod diues inignepositus linguam suam refrigerari p&it.: Mos
quippeẽ scicri eloquii ut aliquando aliud dicat: Sed exeodem dicto aliud
innuat superius autem huncsuperbum diuitem dñs non loquacitate
uacantem dixerat : sed suꝑflue conuiuantem : Neq hunc deloquautate

Expanded text:
videbat Abraham a longe, et Lazarum in sinuvidebat Abraham a longe, et Lazarum in sinurere mei, et mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei, o quam districte agitur bonorum actuum, malorumque retributio! Certe superius dictum est, quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur, quia de extremo digiti Lazari distillari aquam in os suum concupiscit. Qui ergo mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Sed notandum valde est quid sit quod dives in igne positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitati vacantem dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate