comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iuraus nes. ut nõ in sola scriptura
⁊ eus ex aminatione pendamus s fit
indicantib ⁊̃ testiai solatiu ⁊⁊ enĩ tales
testisicationes suscipimꝰ. quo p̃sentes
testes dicant. qu̾ia his p̃sentib subsqͥ¬
sit. qui docum̃tu focit. ⁊ hũc noner᷑
nã si in ueniͣmꝰ. ⁊ tales quoidã testes ñ
minꝰ quã trrs dignos fide ex istentes.
neqi talẽs intradicimus fidẽ. neqi em̃
ur ad breuiemus ꝓbationes por̃mus

Expanded text:
 tres, ut non in sola scriptura et eius examinatione pendeamus, sed sit iudicantibus etiam testium solacium. Etenim tales testificationes suscipimus, quo praesentes testes dicant, quia his praesentibus subscripsit qui documentum fecit et hunc noverunt: nam si invenerimus et tales quosdam testes non minus quam tres dignos fide existentes, neque talem interdicimus fidem. Neque enim ut abbreviemus probationes ponimus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pulsa. s sola ñ sufficiente aug
ebat collatio litãꝵ. aliud uoͣ te¬
stimoiã. tuẽ nos quide̾ estima¬
quã seripturrã ip̃a ẜ se subsiste
uerutam̃ sit hcc udicantis pni¬
dennie simul atq religioĩs aut ue¬
racib potuns ꝓ talib credat. Et
nos quidẽ ẜ hũc modũ estimaumꝰ
opõte̾ ꝓbari fidelia docum̃ta.

Expanded text:
pulsa, sed sola non sufficiente, augebat collatio litterarum aliud vero testimonia, tunc nos quidem aestimasubsistere: verumtamen sit hoc iudicantis prudentiae simul atque religionis, ut veracibus potius pro talibus credat. Et nos quidem secundum hunc modum aestimamus oportere probari fidelia documenta.
Abbreviated transcription (Latin):
nnãs inuenaimꝰ falsitates in udici¬
is multis quoꝵ fuimꝰ auditores.
⁊ quidã mapmabile ex armenia no¬
bis exortũ ẽ. Oblato nãq cõmuta¬
tioĩs docum̃to ⁊ littͣns difsmlibus

Expanded text:
numeras invenimus falsitates in iudiciis multis quorum fuimus auditores, et quiddam inopinabile ex Armenia nobis exortum est. Oblato namque commutationis documento et litteris dissimilibus
Abbreviated transcription (Latin):
dam uniu̾sitatu q̃dam nulluis ple¬
rn que singuloꝵ q̃uariis excausis
cuiq ad qͥrunt᷑. ficut ⁊ subiectis ap¬
parebit ⁊ quide naturali uire con¬
munia sunt gĩxhec. Atr. ⁊ aqua
proflueus ⁊ mare.⁊ phoc litoraui
maris. Nemo gͥ ad litus maris acce¬
dere prohibetur. Qum tñ rillis⁊
mamm̃tis ⁊ hellificiis abstineit
quia non sunt iuris gñnum sic̃
⁊ mare. ¶ Flumina autẽ oĩa ⁊
portus.p. sunt. ¶ deo que uis piscã¬
di om̃ib commuine ẽ inportu flu¬
minib que¶ Est aũt lĩtus marĩ
quatenus lb̾nͥs fluctus maximꝰ.
& curnt riparum qͦ nsic᷑ publicus
care. ⁊ funes arborib ibi natis reli¬
gare honus aliqd̾ uihis reponere
ciulibet lib̾um ẽ sicuti ꝑip̃m flu¬
iñ naiugare S et propietas caꝵ¬

Expanded text:
dam universitatis, quaedam nullius, pleraque singulorum, quae variis ex causis cuique adquiruntur, sicut ex subiectis apparebit. Et quidem naturali iure communia sunt omnium haec: aer et aqua profluens et mare et per hoc litora maris. nemo igitur ad litus maris accedere prohibetur, dum tamen villis et monumentis et aedificiis abstineat, quia non sunt iuris gentium, sicut et mare. Flumina autem omnia et portus publica sunt: ideoque ius piscandi omnibus commune est in portibus fluminibusque. Est autem litus maris, quatenus hibernus fluctus maximus excurrit. Riparum quoque usus publicus ere, funes ex arboribus ibi natis religare, onus aliquid in his reponere cuilibet liberum est, sicuti per ipsum flumen navigare. sed proprietas ea
Abbreviated transcription (Latin):
tatum¶ ullius aũt sunt rex sa¬
cre ⁊ religiose ⁊ sc̃e. Quod enim
ces deo consecrate sunt. ułun eder
hiblũnus xcepta cã iedẽptõis ca¬
p̃tiuor ¶Siquis uero auctoritate
fira qĩ sactim sibi ꝯstituit᷑. sacrum
non ẽ. set prophanium ¶L ocus aũt
in quo sacre edes hetlificate sunt
ecia tliruto eflifitõ ad huc sacer
manet ut ⁊ papimanus scripsit.
¶Neligiosum locum umnꝰ quisque
sua uoluntate fac̃ flum mortuu
infert in locum suum¶In cõmu¬
nem aũt locum purum. inuito

Expanded text:
ullius autem sunt res sacrae, et religiosae, et sanctae. Quod enim ces Deo consecrata sunt, veluti aedes hibemus, excepta causa redemptionis captivorum. si quis vero auctoritate sua quasi sacrum sibi constituerit, sacrum non est, sed profanum. locus autem, in quo sacrae aedes aedificatae sunt, etiam diruto aedificio, adhuc sacer manet, ut et Papinianus scripsit. Religiosum locum unusquisque sua voluntate facit, dum mortuum infert in locum suum. in communem autem locum purum invito
Abbreviated transcription (Latin):
se fide ⁊ coĩonem seꝑant. dei iudicio se¬
nifesta.Nos aũt uolentes orthodosaz
amplectentes fidem ⁊ eam defenden¬
tes. hĩe aliquid anpli. p̾uulegiu hisq
alienant. semetipõs. dri. ouili. qm̃. neq
iustum ẽ equalib cum. orthodoxis ⁊
hr̃tioos dignes fieri. p̾ulegiis ꝓp̃dine.¬
p̾uilegiu. mulierib dotir ut ⁊̃ pͥorib̾
creditorib. pponant̾. ⁊ meliore ordi
sacram.legem quia ⁊ hoe. p̾uilegium
⁊tacitas ypothecas ⁊ alia oĩa q̃ mulie

Expanded text:
 fide et communione separant dei iudicio senibus sunt manifesta. Nos autem volentes orthodoxam amplectentes fidem et eam defendentes habere aliquod amplius privilegium his qui alienant semet ipsos dei ovili quoniam neque iustum est aequalibus cum orthodoxis et haereticos dignos fieri privilegiis, propteprivilegium mulieribus dotium, ut etiam prioribus creditoribus praeponantur, et meliorem ordinnostram legem, quia et hoc privilegium et tacitas hypothecas et alia om
Abbreviated transcription (Latin):
eam.coĩone. ꝑcipere. nõ patiunt̾. abei̾.
deo. amabilibsac̃dotib.nolui. eiꝰ. oĩo
talib frui pͥuilegiis.si.n. se separant.
faciũt. multa. potius ⁊ nos nõ eas di¬
gnas fe p̾uilegiis. neq exnrĩs. legib¬

Expanded text:
re non patiuntur ab eius deo amabilibus sacerdotibus, nolumus omnino talibus frui privilegiis. Si enim se separant dfaciunt, multo potius et nos non eas, dignas fieri privilegiis neque ex nostris legib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonarum alia tlunsio. nan
que dam ꝑsone sui uuis sunt que¬
dam alieno iri subiecte sunt. Ru¬
rsus earum q̃ alieno uiris sub iectze
funt alie sunt inpõtrstate paren.¬
tum. alie inpotestate tlñoꝵ sunt
Sideamꝰ itaque dehis que alieno
iuri subicctesunt. Nam sicogno¬
uerimꝰ que iste ꝑsone s̃. snł inte

Expanded text:
sonarum alia divisio. nam quaedam personae sui iuris sunt, quaedam alieno iuri subiectae sunt: rursus earum quae alieno iuri subiectae sunt, aliae in potestate parentum, aliae in potestate dominorum sunt. videamus itaque de his quae alieno iuri subiectae sunt: nam si cognoverimus quae istae personae sint,
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosam optamꝰ institĩ
tui. ꝓfuudioris quoq scien¬
tie. atq doctrine memora¬
tis magistris sociamꝰ auc¬
tores. rnum igit̾ ad uingi.
cet̃is uolumꝰ. qui philoso¬
phie archana rimet̾.
dũbs quoq qui uiris ac le¬
gum uoluntates pandant.
ut ita uni cuiq loca specia¬
lit̾ deputata assignari faci¬
at tua sublunitas. ne disci¬
puli quidem sibi in uicem
possint obstrepere. uł magi¬
stri.neue linguaꝵ confusio
ꝑmirta uł uocum aures qͦ¬
rum dam aut m̃tes stuoio
litteraꝵ auertat

Expanded text:
gloriosam optamus institui, profundioris quoque scientiae adque doctrinae memoratis magistris sociamus auctores. unum igitur adiungi ceteris volumus, qui philosophiae arcana rimetur, duo quoque , qui iuris ac legum voluntates pandant, ita ut unicuique loca specialiter deputata adsignari faciat tua sublimitas, ne discipuli sibi invicem possint obstrepere vel magistri, neve linguarum confusio permixta vel vocum aures quorundam aut mentes a studio litterarum avertat
Abbreviated transcription (Latin):
fuat ad signandum de eo
censemꝰ nequis absq p̃cep¬
to niri illustris comitis
sacraꝵ largitiomim. uł er
quoquendam auꝵ si unat
uł capiat de inceꝑs retinen¬
dum.

Expanded text:
fuerat adsignandum. Ideoque censemus, ne quis absque praecepto viri illustris comitis sacrarum largitionum vel coquendum aurum sumat vel capiat deinceps retinendum.
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt. sineque ip̃e hẽs ett neq
aliũ heredẽ efficit. In eo uero que̾
patrem familias eẽ arbit᷑tur. illud
significat si heretlitatẽ .s. eiue cuiꝰ
na partheni ẜ iii siiconstituit .xi.
inpuberib quos inpotestate¬

Expanded text:
piuntur: si neque ipse heres erit neque alium heredem effecerit: in eo vero quem patremfamilias esse arbitratur, illud significant: si hereditatem sibi eive cuius na Parthenii servi sui constituit. impuberib
Abbreviated transcription (Latin):
ta. uł mhẽdes ꝓprios uire san¬
gimus transfuderunt. uł in
extraneos distractionis titu¬
lo transcripserunt maneat
ꝙ gestum ẽ. uł hr̃ditatis me¬
rito. uł alienationis arbitris.
Mp̃. Centum iuginti quq
modios frum̃ti pret̃ solitũ
canonem ꝑsingulos dies de
p̃senti serta indictione ex die
petaumãtis de horreis publi¬
cis huiꝰ alme nrb̾ infita ar̃e
pietatis lb̾alitatis tribiũm
sacris apici ad sublimissimã
quoq ꝑorientem p̃fectura¬

Expanded text:
 in heredes proprios iure sanguinis transfuderunt vel in extraneos distractionis titulo transscripserunt, maneat quod gestum est vel hereditatis merito vel venditionis arbitrio.p. Centum viginti quinque modios frumenti praeter solitum canonem per singulos dies de praesenti sexta indictione ex die peteumatis de horreis publicis huius almae urbis insita nostrae pietatis liberalitate tribuimus, datis sacris apicibus ad sublimissimam quoque per Orient
Abbreviated transcription (Latin):
cari. ł influmie pͣco ripaue eiꝰ aliꝗd
fĩ quo peuis nauiget. ¶ estitutoria st̃
restitui p̾onẽ. ¶ ex hibitoria st̃ ꝑque
inbet exhiberi. usti eñ cui delib̾tate
agͥ. aũ lib̾tũ cui patronus oꝑas incli¬
cere uẽlit aũ cũ parenti lib̾os qui in

Expanded text:
e eius aliquid fieri quo peius navigetur. restitutoria sunt restitui possessionem. exhibitoria sunt per quae iubet exhiberi, veluti eum cuius de libertate agitur, aut libertum cui patronus operas indicere velit, aut parenti liberos qui in
Abbreviated transcription (Latin):
suam dari quis stipłet᷑. uͨ inpendenti
ẽe desinere pot̾. s prõtinus inuͣtił ẽ.
cãm deguib supͣtlictũ ẽ snĩ facto
ꝓmissoris deueni̾t extingͥt᷑ stipło.
Ac nestatĩ ab inicio tał stipło uale¬
bit. lucuĩ ticus cũ ẜuus erit dare
ex ep̃ta ĩ obligatioẽ defluci nullo mͦ
posst̃. ¶Siꝗs aliũ datunĩ facturũ¬
ue ꝗd spoponderit non obligabit᷑ ue¬
luti si spondeat titium quinq au
derit obligat ͤs i quis alii ꝗͣ cuiꝰ um
subiectus sit stipulet᷑ ncħ agit.
¶plane soluc s ⁊̃ ĩ extͣnei ꝑsona

Expanded text:
suam, dari quis stipuletur. nec in pendenti esse desinere potest : sed protinus inutilis estcausa de quibus supra dictum est sine facto promissoris devenerit, extinguitur stipulatio. ac ne statim ab initio talis stipulatio valebit ‘ Lucium Titium cum servus erit dare exempta in obligationem deduci nullo modo possunt. Si quis alium daturum facturumve quid spoponderit, non obligabitur, veluti si spondeat Titium quinque auderit, obligatur. Si quis alii, quam cuius iuri subiectus sit, stipuletur, nihil agit. plane solutio etiam in extranei personam
Abbreviated transcription (Latin):
tum mhis que ad rei publi.¬
ce amminstrationera ꝑtĩ¬
nent teneri. ñhis que ob
tulpam.uł delictum ei pe¬
ne nõie irrb̃gentur. tam
michi quam diuo seuero
patri placuit. Quoquis or¬
dine conuematur. R̾. Ex

Expanded text:
 his quae ad rei publicae administrationem pertinent teneri, non in his quae ob culpam vel delictum eis poenae nomine inrogentur, tam mihi quam divo Severo patri meo placuit. QVO QVISDINE CONVENIATVR. Imp.
Abbreviated transcription (Latin):
fectur. artharius uł fuscep¬
tor accipiat. itant ꝓuintie
moderator. eiꝰq offitium
ad crim̃ suum noueririt
ex aliqua pondeꝵ nnqui¬
tate illatum dispendium.
⁊ quicquid ex ꝓuniciis ad
nr̃m dirigetur erarnum.
to ad in ipstres niros. era¬
rii nr̃i comite relatione

Expanded text:
fertur, arcarius vel susceptor accipiat, ita ut provinciae moderator eiusque officium ad crimen suum noverit ex aliqua ponderum iniquitate illatum dispendium. Et quidquid ex provinciis ad nostrum dirigetur aerarium, id ad illustres viros aerarii nostri comit
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. H umiliorib offici¬
is aut ertra ordinaros ho¬
norib occupari. dͥriales ñ
patinur. rec publica uacil¬
let utilitas. susceptionem
itaq uestium equins est
ab officio ꝓconfulari. uł
ab his qui meode metuerũt
sollempnit ꝓcurari. hoꝵ nã¬
que int̃ ẽ huĩmodi et plo
rare rationem. ⁊ querere
qualitatem eoꝵ. quoꝵ ad
constituendum eoꝵ cõmo¬
dior ẽ. neq enim equum
ẽ ut ad officium lucra at
curialem susceptionis tm̃
bampna p̾tineant. hinic igi¬
tur ab ordinib inuiriam
sub mouemꝰ er ceptis hisꝗ
curialium moffitio me¬
morato. aut militasse aut
militare fumt dẽp̃bensi.¬

Expanded text:
. Humilibus officiis aut extraordinariis oneribus occupari curiales non patimur, ne publica vaccillet utilitas. susceptionem itaque vestium aequius est ab officio proconsulari vel ab his qui in eodem meruerunt sollemniter procurari. Horum namque interest huiusmodi erationem et quaerere qualitatem eorum, quorum ad contuendum cura commodior est. Neque enim aequum est, ut ad officium lucra, ad curialem susceptionis tantum damna pertineant. Hanc igitur ab ordinibus iniuriam submovemus, exceptis his, si qui curialium in officio memorato aut militasse aut militare fuerit deprehens
Abbreviated transcription (Latin):
U. Sialiquid asuseptore
uł tabulario frandis ad mi¬
mo eoꝵ semel int̾ uersiont
conunitus. id rursus offici¬
um gerat. in quo auit de¬
corit. ⁊ si rescriptinti nr̃m
elicitum. clam destinas sup¬
plicationes tulerit.
Duos tabularios sen
mimeratios ⁊ susceptores
as oportere constitiu. Clem̃¬
tia nr̃a p̃ceꝑit. stire au̾te
uolunus p̃torianam am¬
plissimami p̃ fecturam.e
eos qui aur largitiona¬
les suscepunt. inc̾hil cum
arce raciocuns habere cõ¬

Expanded text:
. Si aliquid a susceptore vel tabulario fraudis admimo eorum semel in interversione convictus id rursus officium gerat, in quo ante decoxit, etsi rescriptum nostrum elicitum clandestina supplicatione tulerit. Duos tabularios seu numerarios et susceptores as oportere constitui clementia nostra praecepit. Scire autem volumus praetorianam amplissimam praefecturam eos, qui aurum largitionale susceperunt, nihil cum arcae ratociniis habere co
Abbreviated transcription (Latin):
magistratumꝰ nommn᷑auit.
amrnstrationis eiꝰ ꝑicu¬
lum ad ꝑsonam tuam spec¬
tare nequaquam pot̃. ⁊ enĩ
nominatum successoribodũ¬
taxat quisq ꝑiculum susci¬
pere compellit᷑. nec ad nomi¬
natoris nominatorem ma¬
nus nirs porrigi possunt. De¬

Expanded text:
magistratum denominavit, administrationis eius periculum ad personam tuam spectare nequaquam potest. Etenim nominati successoris dumtaxat quisque periculum suscipere compellitur nec ad nominatoris nominatorem manus iure porrigi possunt
Abbreviated transcription (Latin):
D. Onͥes qui mutata in
suis oomib p̃stant. siue ospitia
p̾buerint metatorib se quolib
patto satis eis secint. nullam ł
pensionis uł discrissionis domꝰ
gr̃a molestiam substine̾ togã¬
tur demde neminem nolumꝰ
cuiꝰlibet boci uł oroimis in hac
florentissima urbe domum
ꝓpriam excusantem metatu
sibi maliens edib prnulegio
militie uindicare. ꝙ impiũ
cis obẜuari oportet cet̾is no
quib illustris dignitas subcĩ¬
gulo uł citra cingulum ꝓsuo
honore delata ẽ.ex cusandar
edium licentiam penitus de¬
neganiꝰ. hoc iuiris mhis ⁊̃ p̃cipi¬
mus obẜuari. quos ipsa qui¬
demi adnimistrationis condi¬
tio spectabiles norit. honor
tñ aditus anr̃a lib̾alitate reo¬
dit mlustres. scituris oĩb
ꝙ siquis cum in cingulo ꝑfru¬
atur. ⁊ ex cusationem itappͥe
domiꝰ im p̃tairit. ut apensione
tie cã metatum alienis domi¬
hus sibi crediderit uindican¬
dum. siquide honore p̾dit᷑
excusationis uis habeat. are¬
bit legum pruulegos quas

Expanded text:
 omnibus, qui metata in suis domibus praestant, sive hospitia praebuerint metatoribus seu quolibet pacto satis eis fecerint, nullam vel pensionis vel discussionis domus gratia molestiam sustinere cogendis. Deinde neminem volumus cuiuslibet loci vel ordinis in hac florentissima urbe domum propriam excusantem metatum sibi in alienis domibus privilegio militiae vindicare. Et is observari oportet. Ceteris vero, quibus illustris dignitas sub cingulo vel citra cingulum pro solo honore delata est, excusandarum aedium licentiam penitus denegamus. Hoc iuris in his etiam praecipimus observari, quos ipsa quidem administrationis condicio spectabiles novit, honor tamen additus a nostra liberalitate reddit illustres. Scituris omnibus, quod si quis, cum cingulo perfruatur et excusationem ita propriae domus impetraverit, ut a pensione tiae causa metatum in alienis domibus sibi crediderit vindicandum, si quidem honore praeditus excusationis ius habeat, carebit legum privilegiis, quas
Abbreviated transcription (Latin):
meruerit dignitatem tres
domꝰ ꝓprias dum suꝑẽ habeat
hospitium ĩmunitate securaᷤ.
mat᷑ nepotes aut soror aut
munes habeat. pꝰ factami uͣo
eiꝰ memoratis hr̃des unam se¬
nus donum suam habeant
nall̃ hosꝑiciis p̃grauatam pa¬
ri priulegio ꝑ fruatur. cum
memoratis. hr̃dib qui soluus
patritie dignitatis sine consu¬
latus decorantus in signib p̃¬
fectorii uo nec ñ ⁊ magistri
militui duas donlꝰ suas ha¬
beant quo ad ixerint hospi¬
tib lib̾atas. hr̃des uoͣ eoꝵ me¬
moratam unam defendant
domum suam. sumili excusa¬
tione mumitam magistri uo̾
officioꝵ uł questores imam
senus dontum suam quo ad
uxerunt habeant. hospitru
honere lib̾atam. ħr̃des uõeoꝵ
pdicti unam ab hospitib urre
defendant. comites aũt dome¬

Expanded text:
meruerit dignitatem, tres domos proprias dum superest habeat hospitum immunitate securas, ater nepotes aut frater aut soror aut munes habeat: post fata vero eius memorati heredes unam semis domum suam habeant nullis hospitiis praegravatam. Pari privilegio perfruatur cum memoratis heredibus, qui solius patriciae dignitatis sine consulatu decoratur insignibus. Praefectorii vero nec non et magistri militum duas domus suas habeant quoad vixerint hospitibus liberatas: heredes vero eorum memorati unam defendant domum suam simili excusatione munitam. Magistri vero officiorum vel quaestores unam semis domum suam quoad vixerint habeant hospitum onere liberatam: heredes vero eorum praedicti unam ab hospitibus iure defendant. Comites autem dome
Abbreviated transcription (Latin):
quitatis quide iuire discre¬
tum curie tñ eidem cincta¬
tis obuorium fupra dicte
portionis dispendio lib̾a¬
Mp̃. Sĩquis curia mus.¬
lib muiriis ob noxuus imo
forte uł plurib filiis uł fi¬
liab derelictis filio quider
uł filiis sut sub stantie par¬
tem minimam derelique¬
rit eam tñq ex dudere eos

Expanded text:
quitatis quidem iure discrequitatis quidem iure discretum, curiae tamen eiusdem civitatis obnoxium supra dictae portionis dispendio libp. Si quis curialibus muniis obnoxius, uno forte vel pluribus filiis vel filiabus derelictis, filio quidem vel filiis suae substantiae partem minimam dereliquerit, eam tamen, quae excludere eos
Abbreviated transcription (Latin):
neptera ꝓneptem ue prin¬
cipali eiꝰde cuntatis unde
pat auus uł ꝑaus oritur
nullaq parte numtum
parentum obitum in ue¬
impulerib quide post trã¬
mortem parentis triemm̃
dum tarat uolumꝰ expecta¬
ri ut interim quarta por¬
tio suspensa. aut apud eam
sine matrimomio curialis
eiꝰdem ciuitatis furit colloca¬
ta ꝑpetuo ture ꝑmancat
uł si intra ro tp̃is aliemim e¬
eantem curia sortiatur mã¬
ritum penitus ue nrupta ñ
fu̾it memorata parstotis
substantie curie cum trien¬
mi tam urbanoꝵ quam
rusticoꝵ p̃dioꝵ dumi tarat
frnctib addicatur ita tñ ut¬
⁊ sacram̃ti tam de quantita¬
te quam de estrtratione reꝵ
mobilium deq actionib in¬
ferendis excipiendi fĩc mer
traneis ꝑsonis dictum ẽ ra¬
tio conẜ uetur s ⁊ si mat n
morti uł auia tp̃e quo fili¬
os nepos ue moritur in con¬
iugio eide cinitatis curialis
muenta finit ne ipsa quiter
patinir quarte partionis
subire iacturam stranenz

Expanded text:
neptem proneptemve prinneptem proneptemve principali eiusdem civitatis, unde pater avus vel proavus oritur, nullaque parte minutum parentum obitum inveninpuberibus quidem post tranmortem parentis triennium dumtaxat volumus expectari, ut interim quarta portio suspensa aut apud eam, si in matrimonio curialis eiusdem civitatis fuerit collocata, perpetuo iure permaneat vel, si intra id temporis alienum eadem curia sortiatur maritum penitusve nupta non fuerit, memorata pars totius substantiae curiae cum triennii tam urbanorum quam rusticorum praediorum dumtaxat fructibus addicatur: ita tamen, ut sacramenti tam de quantitate quam de aestimatione rerum mobilium deque actionibus inferendis excipiendisve, sicut in extraneis personis dictum est, ratio conservetur. Sed et si mater mortui vel avia tempore, quo filius neposve moritur, in coniugio eiusdem civitatis curialis inventa fuerit, ne ipsas quidem patimur quartae portionis subire iacturam. Extraneum
Abbreviated transcription (Latin):
ourum. tam ꝙ in humanũ
ẽ. quam ꝑpublicationem põ
paꝵ famili arim. ⁊ paupta¬
tis detegi ulitater. ⁊ in in¬
die pate dĩnitias. mexigen¬
dis uero debitis. si p̃tium ꝙ
ꝓquarta parte actiomum
curie competit successores
p̃stare noluerint cartionib
iirata fide platis inmedĩ
mnis quisq adebitorib con¬
uementem sibi exigat por¬
tiotiem eq diu̾so es aliemũ
si cui defunctus fu̾at obliga¬
tus tam ide successores quã
curia ꝓsua sorte restituere
torpellentur ꝙsi seꝑe dicti
suctessores sacram̃tum sibi
crediderint ex cusandum
cum nero ad similitudine
reꝵ mimobilium diligen
tior curialib oĩum reꝵ in¬
dago p̃lebitur scilicet inni¬
sis mortui faccultatib irpe¬
rato ꝓpositis uł extimatio
reꝵ ne diisio sub p̃sentia
curialiurn celebretur moĩ¬
bus aũt casib ubi quarta
pars curie competit transac¬
tiones int̾ positas firmas in¬
libatasq manere decermmꝰ.
quos integras opes puen¬
re censimus filia qurc ⁊̃

Expanded text:
durum tamque inhumanum est, quam publicatione pompaque rerum familiarium et paupertatis detegi vilitatem et invidiae patere divitias? In exigendis vero debitis, si pretium, quod pro quarta parte actionum curiae conpetit, successores praestare noluerint, cautionibus iurata fide prolatis in medium unusquisque a debitoribus convenientem sibi exigat actionem eque diverso aes alienum, si cui defunctus fuerat obligatus, tam idem successores quam curia pro sua sorte restituere conpellentur. Quod si saepe dicti successores sacramentum sibi crediderint excusandum, tum vero ad similitudinem rerum inmobilium dilitior curialibus omnium rerum indago praebebitur, scilicet ut universis mortui facultatibus in aperto propositis vel aestimatio rerum vel divisio sub praesentia curialium celebretur. In omnibus autem casibus, ubi qupars curiae conpetit, transactiones interpositas firmas inlibatasque manere decernimus. quos integras opes pervenire censuimus, filiam quin etiam
Abbreviated transcription (Latin):
aut fidei cõmissario ꝑimi
uersitatem sio terantis elec¬
tio ex ortis felicitate contĩ¬
gat. ita scilicet ⁊ p̃fati suc¬
cessores. ⁊ curia ꝓmiscitii
reꝵ dnn lib̾abuntur in cõ¬
modo. Naturale quippe n¬
trum ẽ neglegi ꝙ cõmui¬
int̃ possidẽtur. aut que nn
chil se habere qui ñ totur
habeat arbitretur:. denuq su¬
am quoq partem corrũ¬
pi paciatur. dum muidet
aliene. s ubi quarta pars
bonoꝵ mortui curie debet
offerri. Immobiles quide
res que nec latere. facile
possunt. nec cuiquam s
dmlgentur offitium sub
aspectu ⁊̃ curialium esti
mari diuidi concedimus.
mobiles aut res. uł se mo¬
siquid ⁊̃ in huiꝰmodi iure
consistat. minedium ꝓfer¬
ri dimilgari. que ñ pattin
s miratis successoribi. cum
apud se diligent̃ eristima¬
uerint. ꝙ quanta que sint
p̃tii faccultates credi oporte̾
tecerminꝰ. quid enim tara¬

Expanded text:
vel fideicommissario per vel fideicommissario per universitatem dodrantis electio ex sortis Felicitate contingat. Ita scilicet et pcessores et curia promiscui rerum dominii liberabuntur incommodo. Naturale quippe vitium est neglegi, quod communiter possidetur, utque se nihil habere, qui non totum habeat, arbitretur. Denique suam quoque partem corrumpi patiatur, dum invidet alienae. Sed ubi quarta pars bonorum mortui curiae debet offerri, immobiles quidem res, quae nec latere facile possunt nec quicquam si divulgentur officiunt, sub adspectu etiam curialium mari dividive concedimus: mobiles autem res vel se mosi quid etiam in huiusmodi iure consistat in medium proferri divulgarique non patimur, sed iuratis successoribus, cum apud se diligenter aestimaverint quae quantique sint pretii facultates, credi oportere decernimus. Quid enim ta
Abbreviated transcription (Latin):
sorcio st alienus qui curia¬
tam nire optimo acuria pe¬
ti decermimis.
sa lege diuali portionẽ q̃r¬
tam te faccultatib curiali¬
um factum implentium
ex qualibet nouissana uo¬
liuitate. uł ab intestato ei¬
ciam ad quemi cumq p̃ter
sit adfilios curiales defer¬
tur curiaꝵ deputasse corpo¬
rib. s muilti tamquam cor¬
rumpendi totius patrimo¬
mi occasione capta uniuꝰ¬
ciusq rei fibi particular
uindic̾ando ad eo totas di¬
lacerant faccultates.dui
particib relictꝵ oꝑuni
nocere cupuint sua quoq
ira p̃cipitent. quoꝵ m
miam licentiam piuda
dispositiorie frenantes. Ip¬
sis quide curialib occupã¬
di fua auctoritate res mor¬
tui copiam denegamus.
hr̃s aũt ad queni ab inte¬
stato uł er postremo nolũ¬
tate directus. uł fidei com¬
missarius u̾bis decurrerit
hr̃ditas oẽm ꝑatrimonũ
ꝙ relictum ẽ inpartes qͣt¬
tuor dinidi p̃curret. ut
reb totis insortitum ca¬
sum que teductis. uł cu¬
rie quabrantis. uł br̃di a¬

Expanded text:
sortio sit alienus qui curiatam iure optimo a curia peti decernimus.sa lege divali portionem quartam de facultatibus curialium fati munus implentium, ex qualibet novissima voluntate vel ab intestato etiam ad quemcumque praeterquam si ad filios curiales deferantur, curiarum deputasse corporibus. sed multi tamquam corrumpendi totius patrimonii occasione captata uniuscuiusque rei sibi particulam vindicando adeo totas dilacerant facultates, ut, dum participibus relictarum opum nocere cupiant, sua quoque iura praecipitent. Quorum nimiam licentiam provida dispositione frenantes ipsis quidem curialibus occupandi sua auctoritate res mortui copiam denegamus: heres autem, ad quem ab intestato vel ex postrema voluntate directis vel fideicommissarihereditas, omne patrimonium quod relictum est in partes quattuor dividi procuret, ut, rebus totis in sortitum casumque deductis vel curiae quadrantis vel heredi
Abbreviated transcription (Latin):
ci recedere a responsis eoꝵ non li¬
ꝯceret. ut ẽ ꝯstinitum¶ Ex non
scͥpto ĩusuenit. ꝙ usus ꝯproba¬
int. Nam iliũtͣm mores ꝯsensu
utenciu ꝯprobati. lege̾ inmit¬
tantur. Et noñ inlegant inftu¬
as sp̃es ius cui le ilistributum
indetur. Nam origo eius abin¬
satutis tluarum ciuitatũ atheni¬
entiu silicet ⁊ lacedemoni fluxi¬
sse uidetur. Inhis enim cuctati¬
bus ita agi solitum erat. ut laced̾¬
monii quidẽ magis ea que ꝓlegibꝰ
obẜuarent. memorie mad̾arent.
Athenienses u̾o ea que inlegib̾ scͥp¬
ta ꝯprehentlissẽt custoturent. G
naͣturalia quid̾ iura que apild oes

Expanded text:
ci recedere a responso eorum non liceret, ut est constitutum. Ex non scripto ius venit, quod usus comprobavit. nam diuturni mores consensu utentium comprobati legem imitantur. Et non ineleganter in duas species ius civile distributum videtur. nam origo eius ab institutis duarum civitatium, Athenarum scilicet et Lacedaemonis, fluxisse videtur: in his enim civitatibus ita agi solitum erat, ut Lacedaemonii quidem magis ea quae pro legibus observarent memoriae mandarent, Athenienses vero ea quae in legibus scripta reprehendissent custodirent. Sed naturalia quidem iura, quae apud o
Abbreviated transcription (Latin):
ciones appellantur. Plane exis que¬
dam sunt ꝑsonales que nec exem¬
plum tiahuntur qm̃ nõ hoc pͥnce¬
psuult. Nam ꝙ alian obmerita
intlulsit. uł sicui penam in rogauit
uł sicui sine exẽplo subuenit ꝑso¬
nam non trans gretlientur. A lie¬
aũt cum generales sint om̃s pro¬
cultlubi tenentiꝰ pretoꝵ ꝙͦ elicta
u̾o motłicam iuris obtinent aucto¬
ritate. hoc eciam uis honorarium
solemus appellare ꝙ qui honorem
geunt idest magistratus aucto¬
ritatẽ huic uuͣ dederunt. Poneba¬
rarii porcioẽz. ¶Responsa pruden¬
sium sunt sentenͣtie.⁊ opiniones
eoꝵ quib̾ ꝑmissum erat iuira ꝯ¬
dere/ Nam antiquit᷑ ĩ stitutum

Expanded text:
Plane ex his quaedam sunt personales, quae non ad exemplum trahuntur, quod non hoc princeps vult. Nam quod alicui ob merita indulsit, vel si cui poenam irrogavit, vel si cui sine exemplo subvenit, personam non transgreditur. autem, cum generales sunt, omnes procul dubio tenent. Praetorum quoque edicta non modicam iuris optinent auctoritatem. haec etiam ius honorarium solemus appellare, quod qui honorem gerunt, id est magistratus, auctoritatem huic iuri dederunt. proponebararii portio est. Responsa prudentium sunt sententiae et opiniones eorum, quibus permissum erat iura condere. nam antiquitus institutum
Abbreviated transcription (Latin):
nor septem annuis manumittat᷑.
¶S emel aũt causa approbata siue
uera sit siue falsa sit nõ retͣct᷑et᷑
C um ergo certus motlus manumi
ttendi minorib .xx. annis am̃s ꝑ
legem heliascẽciã constituͣtus sit
tum facere possit ⁊meo heͣde̾ sibi
instituere. legata ꝙ linq̃re possit.
Tam̃ si adhuc minor sit annis .xx.
lib̾tatem ẜ uo dare non poterat. ꝙ
non erat ferentlum siis ciui totor
tonoꝵ intestam̃to tliposicio data
erat uni ẜuo lib̾tatẽ dare non ꝑ¬
nuttebat᷑. Qrͣ nos ñ similit̃ ei quẽ¬
ad motlum alias rexita ⁊ ẜuos suoᷤᷤ
multima uoluntate tlisponere
quem admotlum uoluerĩt ꝑmi¬
ttimus. ut lib̾tatẽ eis possit pr̃are¬
⁊̃ ẽ. S cum lib̾tas mestimabile ẽ
⁊ꝓpt̃ hoc añ iucesimu etatis ãnu̾
antiquitas lib̾tate̾ ẜuo dare pro¬
hibebat ĩo nos metliam quodam¬
mͦ uiam elige̾ntẽs non alit̾ mino¬

Expanded text:
nor septem et decem annis manumittatur. Semel autem causa adprobata, sive vera sive falsa sit, non retractatur. Cum ergo certus modus manttendi minoribus XX annorum dominis per legem Aeliam Sentiam constitutus sit, ntum facere possit et in eo heredem sibi instituere legataque relinquere possit, tamen, si adhuc minor sit annis viginti, libertatem servo dare non poterat. quod non erat ferendum, si is, cui totorum bonorum in testamento dispositio data erat, uni servo libertatem dare non permittebatur. quare nos similiter ei quemadmodum alias res ita et servos suos in ultima voluntate disponere, quemadmodum voluerit, permittimus, ut et libertatem eis possit praestare. sed cum libertas inaestimabilis est et propter hoc ante vicesimum aetatis annum antiquitas libertatem servo dari prohibebat: ideo nos, mediam quodammodo viam eligentes, non aliter mino
Abbreviated transcription (Latin):
prationes. ⁊ex̃ odinria.⁊
collatio ad felicissua regal.
numinis. enpeditioẽ. pote¬
stas ⁊ situendoꝵ. magistra¬
tuum. ad insticia expedien¬
dam argentarie ⁊ palitia. ⁊̃
ciuitatib ꝯsuetis. ipiscatõ¬

Expanded text:
prestationes, et extraordinaria collatio ad felicissimam regalis numinis expeditionem, potestas constituendorum magistratuum ad iustitiam expediendam, argentarie, et palatia in civitatibus consuetis, piscat
Abbreviated transcription (Latin):
Mpialem decer solertiã
ita rei publice cutam ge¬
rere ⁊subiecton ꝯmoda ĩ¬
uestigare.ut. regni utilitas
illesus. q̃ p̃p̃.du exp̃deces¬
curia roncalie ꝓtribunali
sederem apͥncipib ytali¬
cis. tam rec̾torib ecẽar. q̃
aliis fidrlib regni ñ modi¬
siñ. dñoꝵ licentia pignoi.
derant. uñ debita. ẜuttia.i
ãmittebant. ⁊ honor imꝑii.
a nr̃e felicis expeditionis
ꝯplemiẽtu minnebat̾. ha¬
bito. igit̾ ꝯsilio. epõꝵ ducũ¬

Expanded text:
erialem decet sollertiam ita rei publicae curam gerere et subiectorum commoda investigare, ut regni utilitas illesus. Quapropter dum ex predecescuria Roncalie pro tribunali sederemus, a principibus Italicis tam rectoribus ecclesiarum quam aliis fidelibus regni non modisine dominorum licentia pignori derant, unde debita servitia amittebantur et honor imperii et nostre felicis expeditionis complementum  minuebatur. Habito igitur consilio episc
Abbreviated transcription (Latin):
ba uo. ꝗ sr̃. hoe. instrm̃i sciens
ꝯscropẜit. p̃ amissione o ffitu
cũ infamie piculo mamaz ȧ¬
mitat. ¶p̃terea siqs infenda¬
turam. ap̃o. dño. nõ. petieit
tͣnsacto. hec. spatio feudu.
ãmittat. ⁊ ad dnm̃. reddeat.

Expanded text:
tum sciens conscripserit, post amissionem officii cum infamie periculo manum amittat. Preterea si quis infeudaturam a proprio domino non petierit, transacto hoc spatio feudum amittat et ad dominum redeat.
Abbreviated transcription (Latin):
siñ. uolitatate. uassalloꝵ ad
aliu. tnͣsferat. ¶Insuꝑ si fili
uassalli dumm. offenderit. par̾.
adño. regsitus deducat. filiũ
adsatisfaciendũ. adño ł ase
filiu. sepet. alioqn feudo. pͥet¬

Expanded text:
sine voluntate vassallorum ad alium transferat. Insuper si filius vassalli dominum offenderit, pater a domino requisitus deducat filium ad satisfaciendum domino vel se filium separet, alioquin feudo p
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ¶ Ip̃e ꝙͣ fulius nepos ue si abho¬
stibus captus fuerit sum lit̾ tlicimꝰ
ꝓpt̃ ius post linum uis ꝙͦ potesta
tis parentis insuspenso eẽ. Oictu¬
stea ꝑuenit post liminiũ reu̾sũ
recte tliximꝰ. Nam limina siẽ ĩdo¬
mib quẽdam finem faciunt sic
⁊ imꝑn finem lnm̃ ẽẽ ueteres uo¬
luerint. Hinc ⁊limes flictus qͣi fi¬
nis quidam ⁊ t̃minus. A beo post
tur. uł om̃s sui uiris efficere.s.
sipat᷑ filium quem inpotestate
habet auo uł ꝓauo naturali secd̾
nr̃as ꝯstitutiones suꝑ hi iͣ habitas
madoptionẽ dederit .i. si hoc ipsuꝰ
actis int̾uenientib aput ꝯpete¬
ntem iuitlicem manifestauerst
p̃sente eo qui ad optatur. ⁊ noncͣcͣ¬
tlicenͣte nec non eo qui ad optat
soluitur quidem ius potestatis
naturale patris. transiit aũt in
huiꝰ motli parentẽ ad optiuum
incuiꝰ ꝑsona ⁊optignem plenissi

Expanded text:
quoque filius neposue si ab hostibus captus fuerit, similiter dicemus propter ius postliminii potestatem quoque parentis in suspenso esse. Praeterstea pervenit postliminio reversum recte dicimus. nam limina sicut in domibus finem quendam faciunt, sic et imperii finem limen esse veteres voluerunt. hinc et limes dictus est quasi finis quidam et terminus. ab eo postltur, vel omnes sui iuris efficere. Sed et si pater filium, quem in potestate habet, avo vel proavo naturali secundum nostras constitutiones super his habitas in adoptionem dederit, id est si hoc ipsum, actis intervenientibus, apud competentem iudicem manifestavit, praesente eo qui adoptatur, et non contradicente nec non eo qui adoptat, solvitur quidem ius potestatis patris naturalis, transit autem in huiusmodi parentem adoptivum, in cuius persona adoptionem plen
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. Adletis ita deimum
suꝑ omncem unde etate
certasse coromis quoq ñ
uiis trib certamims
saeri in quib uł semel rõ¬
rito coronati. ñ enuulis cor¬
ruptis ac retemptis ꝓbẽ¬
tur cuulium mumeꝵ t̾ri¬
De hisqu
ñ imꝑletis scipendiis sacra

Expanded text:
. Athletis ita demum, si per omnem aetatem certasse, coronis quoque non minus tribus certaminis sacri, in quibus vel semel Romrito coronati non aemulis corruptis ac redemptis probentur, civilium munerum triDE HIS QVI NON IMPLETIS STIPENDIIS SACRA
Abbreviated transcription (Latin):
lium. hũit. acciꝑe. ꝙ dorssu ẽ siqs
aũt. uitu. scõꝵ. hĩdemi. scripẜit. aut
legatuꝵ ei reliq̃rit. ⁊ ñ sp̃alit̾. noĩa¬
uerit. locum. inquo ẽ. uenerabilis
domiꝰ. iueniant. aũt in eode. loco
aut. cuitate. pła. oratoria eiꝰ dem.

Expanded text:
ssum est. Si quis autem unum sanctorum heredem scripserit aut legatum ei reliquerit, et non specialiter nominaverit locum in quo est venerabilis domus, inveniantur autem in eodem loco aut civitate plura oratoria eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
gum. obtuse. scãs etcłiasticas. regulas
que ascĩssimis qͣttuor ꝯsciliis expor̾te. sẽ
aut. firmate ħ ẽ. muncena trecentoꝵ detẽ
iecto. ⁊ incõstantino politana.sc̃. cen¬
tam. in quagtata. patrami triepheso. pͥ¬
cedone. in quo entiches cum nestorio.

Expanded text:
gum obtinere sanctas ecclesiasticas regulas, quae a sanctis quattuor conciliis expositae sunt aut firmatae, hoc est in Nicaena trecentorum decem et octo et in Constantinopolitana sanctorum centum quinquaginta patrum et in Epheso Pricedone, in quo Eutychis cum Nestorio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯpetentes. iudices. si c̃gnouĩt. aliqͦs
exsuls officis eecutores sportula
neglexerit uindicare.damꝰ.licentia
exactis.nicħ ampli. exigentib qͣiti. ex
nrã. ꝯstitutione. diffcitu ẽ. dare ⁊ si
quad. amꝑleeos u olił̾t. hãt. licentiã¬

Expanded text:
petentes iudices, si cognoverint aliquos ex suis officiis executores sportularneglexerint vindicare. Damus licentiam exactis nihil amplius exigentibus quam ex nostra constitutione definitum est dare, et si qu
Abbreviated transcription (Latin):
uibemꝰ ispectabiles. referendario
meñs quas docet̾ seu refertut. ad
nr̃am. tñquillitater. nulla. hr̃e. licẽ¬
cogẽ. Ensationes. aut pacca q̃dan
cutr.sius. adusaris exponẽ uuit. qͦlib
ets. altud face̾. ꝯ ordimꝰ. insi solus.

Expanded text:
tabiles referendarios in causis quas docent seu referunt ad nostram tranquillitatem nullam habere licencogere transactiones aut pacta quaedam cum suis adversariis exponere, aut quolibet e
Abbreviated transcription (Latin):
inralib cct̾ib gesta sut̃. aut cum
eẽlicentiã aliquid rale ageͣ. s
illas solas uale ꝑmutationes
q̃ inꝑialẽ comũ in hoc facte ft̃¬
ut ꝑ retuo ap̃ inꝑiũ maneant
eiscatur. s si quid tale fiat licẽ¬
tiã damꝰ reuentissimus ycono¬
eas res ad scĩssimã eccłiã tã quã
si nec abinitio contigrss ꝑmu¬
tationes haꝵ ad inꝑiũ factas. s
ẜuari hoc scema in ꝑpetirũ ex p̃¬
manentib. eo ꝙ illa quide᷑ q̃ sic
facta sut̃ auins gesta sut̃. nnẽ
auts quidã uolut̃ illoͦꝵ exep̃lo

Expanded text:
in talibus contractibus gesta sunt aut cum esse licentiam aliquid tale agere, sed illas solas valere permutationes quae in imperialem domum in hoc factae aneant, ciscatur. Sed si quid tale fiat, licentiam damus reverendissimis oeconoeas rursus ad sanctissimam ecclesiam, tanquam si nec ab initio contigisset permutationes harum ad imperium factas, sed servari hoc schema in perpetuum ex prmanentibus, eo quod illa quidem quae sic facta sunt, a viris gesta sunt. Nunc autem quidam volunt illorum exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
uł crimme delatoris asꝑgit.
isꝗ cum ab officialib fundũ
sen domum fisci possitere con¬
tenteretur.ñ se. Set alium
eĩ rei possessore ẽe moñstra

Expanded text:
el crimine delatoris adspergitur is, qui, cum ab officialibus fundum seu domum fisci possidere contenderetur, non se sed alium eius rei possessorem esse monstra
Abbreviated transcription (Latin):
tacitum fidei cõmissum rebic¬
tum ẽ cessat de latio. his enĩ ꝓ¬
habet̾ tacite relinquere. qui
palam relictum caꝑe ñ possũt.
tudinem quin ĩmo.¬
op̃. Aiussu ꝓcuratoris ut c̃r
abalio delatam conuenienti
diligentia instrueres. ñ ipsũ
uosuntarium delationis mu¬
mis fuscepiss auctoꝵ lectio.
que p̃cib intera sunt. mani¬
feste declarat. ea ꝓpt̃. nequid

Expanded text:
tacitum fideicommissum relictum est, cessat delatio. His enim prohibetur tacite relinqui, qui palam relictum capere non possunt tudine, quin immo iussu procuratoris, ut causam ab alio delatam convenienti diligentia instrueres, non ipsum voluntarium delationis munus suscepisse te actorum lectio, quae precibus intexta sunt, manifeste declarat. Eapropter ne quid
Abbreviated transcription (Latin):
rentium potestatum nu¬
meꝵ stipendioꝵ ⁊ curricu¬
lis euolutis urbq p̃fecture
serenitatis nr̃e annis singu¬
lisattingẽ Purpuram ue¬
nerariq p̃cepti st̃ millis pr¬
sus eoꝵ qui puincialia of¬
ficia ꝑegerułt. tranquillita¬
tis nr̃e muriqe adorare sit
lib̾um. õmn suffragioꝵ
obreptione cessante.

Expanded text:
entium potestatum numero stipendiorum et curriculis evolutis urbique praefecti serenitatis nostrae annis singulis attingere purpuram venerarique praecepti sunt, nulli prorsus eorum, qui provincialia officia peregerunt, tranquillitatis nostrae muricem adorare sit liberum, omnium suffragiorum obreptione cessante.
Abbreviated transcription (Latin):
nilla ers sit ꝓles ci monanr in¬
testatus. nõuẽ uncias curiał et
qui ex lege uccantur oĩb modis
uenient. ã sitestatus fu̾it᷑ ad scͥp¬
tos descende̾ hr̃des. ¶Semel añ
factũ curiales suscipiens lex. &t
inscͥtens cune. s successiones
⁊ alias om̃e orclinatã celit uite

Expanded text:
nulla ei sit proles, et moriatur intestatus, novem quidem uncias curia et qui ex lege vocantur omnibus modis venient, aut si testatus fuerit ad scriptos descendent heredes. Semel autem factum curialem lex suscipiens et inscribens curiae et successiones et aliam o
Abbreviated transcription (Latin):
illos aliꝙ habere participiũ. ad illoꝵ
succefsionẽ equũ ci ei dantes pͥuile¬
giũ ut sic̃ nec ilis fit iste succefsoͣ
nec illi ad euis uetertur suctefsic̃ẽ
mi efficiant᷑ succefsores. si quicẽ
babui̾t filios qui talis ẽ aũ ne potes
delegitimis sibi ꝓ curatos uxorib
oĩb eis succedat᷑. quid em̃ legalius
ẽ ꝓͥo filio ad pat̃na successionẽ. Si
uõ fiuos habuit nõ curiales qñq¬

Expanded text:
rticipium ad illorum successionem, aequum etiam ei dantes privilegium, ut sicut nec illis fit iste successor, nec illi ad eius vocentur successionem, mis efficiantur successores. Si quidem habuerit filios qui talis est aut nepotes de legitimis sibi procreatos uxoribusomnibus ei succedant: quid enim legalius est proprio filio ad paternam successionem? Si vero filios habu
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. Saluberruna sanctione
censemꝰ.ne merces illicie ad
nationes barbaris deferant.
⁊ quecumq naues ex quolibet
portu seu litteͣ ounttuntur.
nullam concussionem uł dãp¬
na sub stiñeant. Ita tñ ut eari
naucleriideponant inqua ꝓ¬
iuncia ituri st̃. ut hoc mani̾¬
festato nulla contͣ eos postea
indignatio seu concussio ꝓce¬

Expanded text:
. Saluberrima sanctione censemus, ne merces illicitae ad nationes barbaras deferantur. Et quaecumque naves ex quolibet portu seu litore dimittuntur, nullam concussionem vel damna sustineant: ita tamen, ut earum naucleri deponant, in quam provinciam ituri sunt, ut hoc manifestato nulla contra eos postea indignatio seu concussio
Abbreviated transcription (Latin):
nerariam ad epti sunt comitum̃
formidare debent eos quoꝵ st̃
moderationĩ cõmͥissi. nec se exi¬
stimare ideo merinsse dignita¬
tem ut urdicum p̃cepta dispici¬
ant q si meadem culpã ꝑͥseue¬
rent quinq libraꝵ auri mulc¬
te obñorius sub ingetur hono¬
re quoq quem ꝑdiderit spoli
D: In successione Landus.¬
curialium decernumis ut ⁊̃ si
libet curie uiri delentur cuius¬
cumq suꝑstitionis sint ad ini¬
plenda m̃uniã teneantur.
riis ꝑseuerent. ⁊ qui er his ad
piuntiaꝵ regimen atq ad mmi¬
instrationum qualibet fraute
atq ambitione ꝑuenerint sci¬
ant se ñ solum insua curia re¬
mansuros s ⁊ cunctis rursus
ab erordio mumerib ẜraturos.
su quemiadmodum curiales
misitie nomine ⁊ honore fus¬
penso officiis reciderentur tñ ꝙ
quia hoc callido conscilio reppe̾¬
riunt ut euitatis ꝓuntie sue
finib tamquã eis eoꝵ tm̃ int̃¬
dictus fuiss accessurus peregri¬

Expanded text:
norariam adepti sunt comitivam, formidare debent eos, quorum sunt moderationi commissi nec se existimare ideo meruisse dignitatem, ut iudicum praecepta despiciant. Quod si in eadem culpa perseverent, quinque librarum auri multae obnoxius subiugetur, honore quoque quem prodidit spoli In successione curialium decernimus, ut, etiam si libet curiae iure debentur, cuiuscumque superstitionis sint, ad implenda munia teneantur. riis perseverent, et qui ex his ad provinciarum regimen atque administrationem qualibet fraude atque ambitione pervenerint, sciant se non solum in sua curia remansuros, sed etiam cunctis rursus ab exordio muneribus servituros. su, quemadmodum curiales militiae nomine et honore suspenso officiis redderentur, tamen quia hoc callido consilio reppererunt, ut evitatis provinciae suae finibus, tamquam his eorum tantum interdictis fuisset accessu
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. Q uotiens de quali¬
tate sołio oꝵ orta fu̾it du¬
bitatio. placet quem ẜmo
gcecus appellat ꝑsingu¬
ias cantates constitutum
fideatq in dustria neq fal¬

Expanded text:
p. Quotiens de qualitate solidorum orta fubitatio, placet quem sermo Graecus appellat per singulas civitates constitutum fide atque industria neque fal
Abbreviated transcription (Latin):
inscemate ꝯcubine sociata ei filui ex
oĩno indubitatus ẽ c⁊ ꝯcubme indo¬
mo affectus ei filioꝵ ibidẽ ꝓlesc ali¬
m̃iu damus eis ⁊ intestatus parati¬
b cefumctis. duas pat̾ne sube̾ im
cias harẽ cũ matre parciendas quã¬
ticũq furͣat filu ut unius filii poͣ¬
nonẽ es̃ mat̾ accipiat. ¶ Et hec
dicius sumi ꝯcubine societur
silii ei domi sint. uł ꝯ eñĩ damus
eis ab intestato ad duar incioꝵ no¬
catione. ¶Siuoͣ effusa ꝯ cupiscẽ¬
tiaei fuit c alias suꝑ alias intro¬

Expanded text:
cubinae sociata, et filii ex omnino indubitatus est et concubinae in domo affectus et filiorum ibidem proles et alimentum: damus eis et intestatis parentibus defunctis duas paternae substantiae uncias habere cum matre partiendas, quanticumque fuerint filii, ut unius filii portionem et mater accipiat. Et haec dicimus, si uni concubinae societur separatione, filii ei domi sint. Tunc enim damus eis ab intestato ad duarum unciarum vocationem. Si vero effusa concupiscentia ei fuerit et alias super alias intro
Abbreviated transcription (Latin):
amaui̾t. indiscreta quid e que fili¬
oꝵp. Et nos uoͣ damus luxuiantib
s puctitis lege̾. ¶ nõ aut̃ differen¬
tia facimus defiuis fine masculis
seu siue femine fint. Sicut enĩ na¬
tura nicħ cirta talia tactat sic neq
nos aliã in mascuł ⁊ aliã infemi

Expanded text:
creta quidem quae filiorum: et nos non damus luxuriantibus, sed pudicis legem. Non autem differentiam facimus de filiis, sive masculi sive sint feminae. Sicut enim natura nihil circa talia tractat, sic neque nos aliam in masculis et aliam in femi
Abbreviated transcription (Latin):
Siuio filios nõ habuit quis piãle¬
gitios añ quã quã ascendu̾tiũ
quib nectsnitas ẽ legis relinquẽ
scribẽ filios naturales hr̃des cidi¬
mõ res. ⁊ ꝑ donationes ã simplices

Expanded text:
Si vero filios non habuerit quispiam legitimos aut quemquam ascendentium, quibus necessitas est legis relinquerescribere filios naturales heredes, et dimodo res, et per donationes aut simplices
Abbreviated transcription (Latin):
moria nob̾ inꝑsonis glo̾sis talia de
fieri delutũ sinanuis. neq age̾ lic¬
tis. nec in pͥus natirtalib filiis hoĩes
lge̾ ꝓhibeamꝰ. ꝓpte̾a p̃senti lege
sanccitiñ ut siquid quispiã habuit
filros legitimos nõ p̃sit filiis eoꝵ q̃
matre uitͣ unã reliquerit raiciã
dare rep̃tauit quolibet mõħ fili¬

Expanded text:
moria nobis in personis gloriosis talia delfieri delictum sinamus, nec quod agere lictis hoc in propriis naturalibus filagere prohibeamus, propterea praesenti lege sancimus, ut siquidem quispiam habuerit filios legitimos, non possit filiis eorumque matri ultra unam relinquere unciam dare temptaverit quolibet mode, h
Abbreviated transcription (Latin):
dehis dẽ dispoĩtũ ẽ cinaturalĩ tuat¬
la age̾ filioꝵ oiã agñti quecũq
ulegitimis defiuta sut̃ filiis.
ultima si quidẽ nos pars legis ex pec¬
tat ut ip̃a ꝯ petentẽ suscipiat or¬
dinẽri enumeremꝰ qui neq ip̃o na¬
turaliũ noiẽ digni sũt. pͥmũ quid̾
omis. qui excõplexib.non ẽm̃ hce¬
uccanimꝰ nupnas. ã nefariis aũt
uicestis aut dãpnans ꝓ cessu̾nt. Isre
neq naturalis noiãtur neq alendris
ẽ a pam̃tib neq habebit quodda
ad p̃sentẽ legẽ participiũ. Uñ certa
aꝯstantino pie memoie inꝯstii¬
tionẽ ad gͣgotiũ sqͥpta quedã detalib

Expanded text:
de his dispositum est et naturalium tutelam agere filiorum, omnia agenti quaecumque in legitimis definita sunt filiis. Caput XV Vltima siquidem nos pars legis expectat, ut ipsa competentem suscipiat ordinem et enumeremus, qui neque ipso naturalium nomine digni sunt. Primum quidem omnis qui ex complexibus non enim vocabimus nuptias aut nefariis aut incestis aut damnatis processerit, iste neque naturalis nominatur neque alendus est a parentibus neque habebit quoddam ad praesentem legem participium. Vnde licet a Constantino piae memoriae in constitutione ad Gregorium scripta
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. Onmes honorati seu
ciuilium. ser militarnm
uehicuł dignitatis sue. id ẽ
carrucis intra urbem sacra¬
tissum nomnnis semp utan¬

Expanded text:
. Omnes honorati seu civilium seu militarium vehiculis dignitatis suae, id est carrucis, intra urbem sacratissimi nominis semper utan