comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicatione cessandũ ẽ: ut uomer linguȩ
Quoadusq etenĩ infirmi sumꝰ continere nos
met ipsos debemꝰ : ne dũ tenera bona citius
ostendimꝰ amittamꝰ. Q et arbusta plantata
si prius in t̾ra radicata ñ fuerint: manu tac¬
ta citius areseunt. At si semel radicẽ fixerĩt:
manus tangit ce tam̃ nil officit. Uenti im¬
pellunt. nec tam̃ impellentes ledunt. Et
constructi parietes si impellantur eruunt᷑:
nisi a suo prius fuerint̾ humore siccati.
Mens itaq quousq ab humore pͣuitatis suȩ
ꝑfecte non fuerit exsiccata : aliene linguȩ
lerare ualet concutitur flatib arescat. Ad
exẽplũ gͦ non sunt ostendenda. nͥ quȩ fir-¬
ma sunt. Prius enĩ conualescere debet mẽs.
uituꝑationẽ ꝑcussa contabescat. Namce si
timotheo dr̃. p̃cipe hȩc &e doce. nemo ado-¬
lescentiã tuã contẽpnat : sciendũ ẽ. quod in
sacro eloquio ñnũquã adolescentia iuuentꝰ
uocat᷑. Unde scriptũ ẽ. Letare iuuenis in

Expanded text:
um est, ut vomer linguae Quoadusque etenim infirmi sumus, continere nos intra nosmetipsos debemus, ne dum tenera bona citius ostendimus, amittamus, quia et arbusta plantata si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius arescunt; at si semel radicem fixerint, manus tangit, et tamen nil officit; venti impellunt, nec tamen impellentes laedunt. Et constructi parietes si impellantur, eruuntur, nisi a suo prius fuerint humore siccati. Mens itaque quousque ab humore pravitatis suae perfecte non fuerit exsiccata, alienae linguae lerare valet, concutitur, flatibus arescat. Ad exemplum ergo non sunt ostendenda, nisi quae firma sunt. Prius etenim convalescere debet mens, vituperationem percussa contabescat. Nam et si Timotheo dicitur: Praecipe haec, et doce; nemo adolescentiam tuam contemnat : sciendum est quod in sacro eloquio nonnunquam adolescentia juventus vocatur; unde scriptum est: Laetare, juvenis, in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulit usioni intimne. et ideirco incipit dicẽs.
⁊ factũ ẽ. Dubiungit enĩ hoc exterius loqui¬
quod inchoat: acsi ei cx illud foris sit quod intꝰ
iudit. Hoc autẽ qd̃ dr quia tricesimo anno
nȩ semo non suppetit nͥ inȩtate ꝑfecta. Unde
et ipse dñs anno duodecimo ȩtatis suȩ in me-¬
dio doctorũ in tẽplo sedens non docens sed
int̾rogans uoluit inueniri. Ut enĩ ñ aude¬
rent homines infirma ȩtate p̾dicare. ille
duodecimo etatis suȩ anno int̾rogare homi¬
nes.ẽ. dignatꝰ in t̾ra. qui ꝑ diuinitatẽ suã
semꝑ angłos docet incelo. Quia enĩ ipse ẽ.
dĩ sapientia de ipso angl̃i uiuendo uuunt. hoc
qd̃ beatitudine ȩt̾na sãciantur. Qđ moy ses
quoq ꝑ allegoriȩ misteriũ ainmonet dicens.¬

Expanded text:
protulit visioni intimae, et idcirco incipit dicens: protulit visioni intimae, et idcirco incipit dicens: Et factum est. Subjungit enim hoc quod exterius loqui inchoat, ac si et illud foris sit quod intus videt. 3. Hoc autem quod dicitur, quia tricesimo anno nae sermo non suppetit nisi in aetate perfecta. Unde et ipse Dominus anno duodecimo aetatis suae in medio doctorum in templo sedens, non docens, sed interrogans voluit inveniri . Ut enim non auderent homines in infirma aetate praedicare, ille anno duodecimo aetatis suae interrogare homines est dignatus in terra, qui per divinitatem suam semper angelos docet in coelo. 1184 Quia enim ipse est Dei sapientia, de ipso angeli videndo vivunt hoc quod beatitudine aeterna satiantur. Quod Moyses quoque sub allegoriae mysteri
Abbreviated transcription (Latin):
cet: eciã genus narrat cũ subditur.  factũ
ẽ. uerbũ dñi ad hierechiel filium buri sacerdo¬
tẽ. S pͥma nob questio oritur : cumhs qui
nichil adhuc dixerat. ita ȩxorsus. ẽ. dicens. Et
factum ẽ. in tricesimo anno. Et namq sermo
coniunctionis. ẽ: ⁊ scimus quia ñ coniungit᷑
sermo sub sequens. nisi sermoni p̃cedenti. Qͥ
ñ sit sermo cui hoc qđ incipit subiungat: Q
inre intuendũ ẽ: qr sic̃ nos corporalia. sie pro¬
phetȩ sensus spiritualia aspiciunt. eesq et il¬
la sunt p̃sentia quȩ nr̃e ignorantiȩ absentia
uidentur. Unde fit ut in m̃te ꝓpħarũ ita
coniuncta sint exteriorib int̾iora: quatinus
simus utraq iudeant simulq in eis fiant. &e
intus uerbũ qđ audiunt.⁊ foris quod dicut̃.
Patet gͥ causa. cur qui nichil dixerat in choauit
dicens. & factũ ẽ. in tricesimo anno. qr in hoc
uerbũ qđ foris ꝓtulit: illi uerbo qđ intus au¬
dierat conunrit. Continuauit gͦ uerba quȩ

Expanded text:
um est verbum Domini ad Ezechiel filium Buzi sacerdotem. » Sed prima nobis quaestio oritur, cur is qui nihil adhuc dixerat, ita exorsus est dicens: « Et factum est in tricesimo anno; » et namque sermo conjunctionis est, et scimus quia non conjungitur sermo subsequens, nisi sermoni praecedenti. Qui t, » cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungat? Qua in re intuendum est, quia sicut nos corporalia, sic Prophetae sensus spiritalia aspiciunt, eisque et illa sunt praesentia, quae nostrae ignorantiae absentia videntur. Unde fit ut in mente Prophetarum ita conjuncta sint exterioribus interiora, quatenus simul utraque videant, simulque in eis fiat et intus verbum quod audiunt, et foris quod dicunt. Patet igitur causa cur qui nihil dixerat inchoavit dicens: Et factum est in tricesimo anno. Quia hoc verbum quod foris protulit illi verbo quod intus audierat conjunxit. Continuavit ergo verba quae
Abbreviated transcription (Latin):
tendũ ẽ. qdͣ recte ꝓpħia dr̃. ñ quia p̃dicit
uentura: sed quia ꝓdit occulta. Rẽ qͥppe
quãlibet sieut ab oculis nr̃is infuturo sub̾¬
trahunt tẽpora : ita ab ocuł nrĩs in p̃senti
subtrahit causa. Uentura etenĩ red occulta¬
tur in futuro tẽpore: p̃sens autẽ cogitatio
ab sonditur in latenti corde. Est oeta ꝓpħa¬

Expanded text:
itur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura etenim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est et
Abbreviated transcription (Latin):
disertas. Iuia dñi sp̃s repleuit orbẽ t̾rarũ:
&e hoc qaͣ continet om̃ia scientiã habet uocis.
Om̃ps eñi ds̃ sermo patris om̃ipotentis: &x qui
de illo loqui concupiscimꝰ: muti nullo modo
erimꝰ. Dabit uerba utilia om̃ps uerbum:
qdđ ꝓ nob̃ incarnatũ uiuit & regnat cum pa-¬
ISUS PROehETCE locu¬
quatenus ad ueritatẽ solidius osten¬
dendam. ante hystoriȩ radicẽ figat. & post frue¬
tus sp̃s. ꝑ signa &e allegorias ꝓferat. Hierechiel¬

Expanded text:
us Domini replevit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis . Omnipotens enim Deus, sermo Patris omnipotentis est, et qui de illo loqui concupiscimus, muti in illo nullo modo erimus. Dabit verba utilia omnipotens Verbum, quod pro nobis incarnatum vivit et regnat cum Pavero propheticae locuquatenus ad veritatem solidius ostendendam, ante historiae radicem figat, et post fructus Spiritus per signa et allegorias proferat. Isai
Abbreviated transcription (Latin):
saerificio igit᷑ laudis. fit in iħu iter osten¬
sionis: quia dũ ꝑ psalmodiã conpunctio
tensione loquit᷑ dicẽs. Qui diligit me di¬
ligetur apatre meo. et ego diligam eũ. et
manifestabo ei me ipsum. hine quoꝙ scriptũ ẽ.
C antate dño. psalmũ dicite nomini eiꝰ. it facite
ei qui ascendit suꝑ occasũ. dñs nom̃ illi. Ipse
enĩ suꝑ occasum ascendit. qͥ mortẽ refurgen¬
do calcauit. Cui dum cantamꝰ it̃ facimus:
ut ad nr̃m cor ueniat. ⁊ sui nos amoris gr̃a
missus mala quȩ ei erant uentura nuncia.¬
uit. Qui tam̃ ꝓhibitus adño in uia come¬
dere: ꝓpħe falsi ꝑsuasione deceptus ẽ. Quẽ

Expanded text:
sacrificio igitur laudis fit Jesu iter ostensacrificio igitur laudis fit Jesu iter ostensionis, quia dum per psalmodiam compunctio tensione loquitur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Hinc quoque scriptum est: Cantate Domino, psalmum dicite nomini ejus, iter facite ei qui ascendit super occasum, Dominus nomen est ei . Ipse etenim super occasum ascendit, qui mortem resurgendo calcavit. Cui dum cantamus, iter facimus, ut ad nostrum cor veniat, et sui nos amoris gratia missus, mala quae ei ventura erant nuntiavit ; qui, tamen, prohibitus a Domino in via comede
Abbreviated transcription (Latin):
ammirabilis. consiliarius. ds̃ fortis. pat̃
futuri scłi. princeps pacis. Multiplica¬
bitur eiꝰ imꝑnm : & pacis non erit finis.
Qui etiã de ezechia rege ꝓpħiȩ sp̃u tactꝰ
ẽ uicino. quia de infirmitate sua surge¬
ret p̾dixit : et quot annis post infirmita
hunc agnoscant ex dono hab̾e cum habent.
Unde heliseus cũ flentẽ sunamitẽ mulierem
a sius pedib ꝑgieri puerũ euelli ꝓhiberet:
dix̃. Dimitte illã. anima enĩ eiꝰ in amaritu.¬
dine ẽ: & dñs celauit ame. & non indicaũ
mͥ. Sic quoq cum eũ iosaphat de futuris
fecit applicari. ut ꝓpħiȩ ad hunc sp̃s ꝑ lau
cũ ꝑ intentionẽ cordis agitur: ꝑ hane om¬
nipotenti dño ad cor iter paratur : ut in¬
tente m̃ti uł ꝓpħiẽ misteria. uł cõpuncti¬
onis grãm infundat. Unde scriptũ est. Sa-¬
crificiũ laudis honorificauit me: &e illie
iter qͦ ostendã illi salutare dĩ. Qd̃ enimm
latine salutare: hoc hebraicȩ iħs dr̃. In

Expanded text:
iliarius, Deus, fortis, pater futuri saeculi, princeps pacis. Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis . Qui etiam de Ezechia rege prophetiae spiritu tactus e vicino, quia eum de infirmitate sua surgeret praedixit, et quot annis post infirmitathunc agnoscant ex dono habere cum habent. Unde Elisaeus cum flentem Sunamitem mulierem a suis pedibus per Giezi puerum avelli prohiberet, dixit: Dimitte illam, anima enim ejus in amaritudine est, et Dominus celavit a me, et non indicavit mihi . Sic quoque cum eum Josaphat de futuris fecit applicari, ut prophetiae ad hunc spiritus per laudcum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti Deo ad cor iter paratur, ut intentae menti vel prophetiae mysteria, vel compunctionis gratiam infundat. Unde scriptum est: Sacrificium laudis honorificabit me, et illic iter est quo ostendam illi salutare Dei . Quod enim Latine salutare, hoc Hebraice Jesus dicitur. In
Abbreviated transcription (Latin):
ioab post paululũ uitã finiret. Et cum
sequeret᷑ nesciens: ꝓpħam alt̾um reqͥstunit.¬
Quidã uͦ et e̾ longinquo tangunt᷑ et e̾ ꝓximo:
sic̃ ysaias longe post futura p̾nuinciat di¬
cens. Eoce uirgo concipiet et pariet filium.
& uocabitur nom̃ eiꝰ hemmanuhel: De qͦ¬

Expanded text:
oab post paululum vitam finiret Ibid., sequeretur nesciens, prophetam alterum requiQuidam vero et e longinquo tanguntur et 1180 e proximo, sicut Isaias longe post futura praenuntiat, dicens: Ecce virgo concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m uirũ fuisse quis nesciat: Qui dauid
regẽ oe de culpa aꝑte rep̃hendit: & quȩ ei
ꝓ culpa eadẽ eẽnt. uentura nunciauit. Q¬
tam̃ dũ isdem dd quia tẽplũ dõ uellet cons-¬
truere reqͥsisset : ilico respondit. Om̃e quod. ẽ.
in corde tuo. uade oe fac: quia dñs tecũ e. De
quo illic statim subditur. Bactũ ẽ. autẽ in noc¬
de &e loquere ad seruũ meũ dđ. Hȩc dic dñs

Expanded text:
sanctum virum fuisse quis nesciat? Qui David regem et de culpa aperte reprehendit, et quae ei pro culpa eadem essent ventura nuntiatamen dum idem David, quia templum Deo vellet construere, requisisset, ilico respondit: Omne quod est in corde tuo, vade et fac, quia Dominus tecum est. De quo illic statim subditur: Factus est sermo Dode, et loquere
Abbreviated transcription (Latin):
futuro gͦ eorũ mentẽ ꝓpħiȩ sp̃s tetigerat. ex¬
parte.⁊ ex parte minime tangebat: qͣndo
eũ quẽ tollendũ nouerant. ñ inueniendũ
querebant. Ex parte itaq tacti sunt atq
ex parte non tacti : qui et sciebant quod
tolli posser. ⁊ nesciebant qđ inueniri ñ pos¬

Expanded text:
tetigerat, et ex parte non tangebat, quando eum quem tollendum noverant non inveniendum quaerebant. Ex parte itaque tacti sunt, atque ex parte non tacti, quia et sciebant quod tolli posset, et nesciebant quod inveniri non pos
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Aliquando uero ꝓpħiȩ sp̃s in p̃senti
ex parte tangit. or ex parte non tangit. qđ
petri apłi hystoria testatur. cũ missi ad eũ
a camelio milites ei sunt ꝑspm̃ nunciati.
S criptũ quippe ẽ. Dixit sp̃s ei. Eoce uiri tres
querunt te. Ad quos ille descendit. etꝰ reqͥ¬
rens dix̃. Quȩ causa ẽ. ꝓpter quã uenistis:
In cuis uerbis ostenditur. quia eandẽ cau¬
sam ꝑ sp̃m ñ audierat: qđ amuilitib reqͥre¬
te tecigit. ⁊ exparte ñ tetigic : qͥ et adeẽ. mi

Expanded text:
11. Aliquando ve11. Aliquando veex parte tangit, et ex parte non tangit. Quod Petri apostoli historia testatur, cum missi ad eum a Cornelio milites ei sunt per spiritum nuntiati; scriptum quippe est: Et dixit spiritus ei: Ecce viri tres quaerunt te. Ad quos ille descendit, et requirens dixit: Quae causa est propter quam venistis ? In cujus verbis ostenditur quia eamdem causam per spiritum non audierat quam a militibus requirete tigerat, et ex parte non teti
Abbreviated transcription (Latin):
te ostenditur. qr ea quȩ ipsi futura eẽnt. ali-¬
is de ipso reuelata erant ñ autẽ ipsi de se.
sicut de illo ꝑagabũ dr̃. Uirũ cunis hȩc zo¬
na ẽ: ita alligari oportet in iħrłm. Aliqͣndo
ex p̃terito: sic̃ de helisei facto scriptũ est.
quia cũ unus ex filiis ꝓpharũ materiã succi¬
deret : huic ferrũ securis in aquã cecidit.
Qui exclamauit heu heu dñe mi: &e hoc ipsũ
mutuo acceꝑã. Dixit autẽ homo dĩ. U̾bi
cecidit: At ille monstrauit ei locũ. Pre¬
cidit gͦ lignũ ⁊ misit illuc: natauitq fer¬
rũ. In quo uidelicet ꝓpħe facto cognoscit᷑:
quia qͥ requirit ubi cociderit. quid eẽt futu¬
rũ nouerat: s cũ reqͥrit constat. quia ubi
ferrũ cecidisset ignorabat.  pħiȩ gͦ sp̃s he.¬
listi mentẽ ex futuro tetigerat. sex p̃terito
non tangebat: quia oe ferrũ in ꝓfundis
demersũ. quia reuocaturꝰ eẽt. ad suꝑficiẽ
scire potuit. s ubi ceciderit omĩno nescis

Expanded text:
rte ostendens quia ea quae ipsi futura essent aliis de ipso revelata erant, non autem ipsi de se, sicut de illo per Agabum dicitur: Virum, cujus haec zona est ita alligari oportet in Jerusalem . 10. ex praeterito; sicut de Elisaei facto scriptum est, quia cum unus ex filiis prophetarum materiam succideret, huic ferrum securis in aquam cecidit, qui exclamavit: Heu! heu! Domine mi, et hoc ipsum mutuum acceperam. Dixit autem homo Dei: Ubi cecidit? At ille monstravit ei locum. Praecidit ergo lignum, et misit illuc, natavitque ferrum . In quo videlicet prophetae facto cognoscitur quia qui requirit ubi ceciderat quid esset facturus noverat; sed tamen cum requirit, constat quia ubi ferrum cecidisset ignorabat. Prophelisaei mentem ex futuro tetigerat, sed ex praeterito non tangebat, qui et ferrum in profundis demersum, quia revocaturus esset ad superficiem, scire potuit; sed ubi ceciderat omnino nescivit.
Abbreviated transcription (Latin):
humano uisu discernere nequaquã pꝰset:¬
ductise inoblicũ brachiis. dexterã manum
minori. simstrã maiori posuit. Qđ dũ corri¬
gere filiꝰ uellet : ait. non ita conuenit pat̃.
qr hic ẽ. primogenitꝰ audunt: scio filimi
scio. C istȩ quidẽ erit inpꝰpłos. & multiplica¬
bitur : sed fr̃ eiꝰ iumor maior illo erit. Pro
pħantis animũ tangit: dũ iacob & uentu¬
ra nuntiabat & eos quos corporeisocłis
uidere non poterat. ante se positos ꝑ sp̃m
caligantibꝰ oculis eã quȩ se eẽ. aliam simulabat.
&e uxorẽ hieroboam ẽẽ. cognouit. et quicqͥd ei
futurũ ẽẽt aꝑuit dicens. Ingredere uxor
hieroboam. Quare te aliam eẽ. simulas.
Ego autẽ missus sum ad te durus nimcius.
oꝑatus es mala suꝑ om̃s qui fuerũt ante te
& fecisti tibi dõs alienos et conflatiles. ut me
ad iracundiam ꝓuocares. me autẽ ꝓiecisti
post corpꝰ tuũ : ideirco ego inducã mala suꝑ

Expanded text:
humano humano ductis in obliquum brachiis, dextram manum minori, sinistram maiori posuit. Quod dum corrigere filius vellet, ait: Non ita convenit, pater, quia hic est primogenitus, audivit: Scio, fili mi, scio: et iste quidem erit in populos, et multiplicabitur, sed frater ejus junior major illo erit . Prophetantis animum tetigit, dum Jacob et ventura nuntiabat, et eos quos corporeis oculis videre non poterat, ante se positos per spiritum caligantibus oculis, eam quae se esse aliam simulabat, et uxorem Jeroboam esse cognovit, et quidquid ei futurum esset aperuit, dicens: Ingredere, uxor Jeroboam, quare aliam te esse simulas? Ego autem missus sum ad te durus nuntius. l: Quia operatus es mala super omnes qui fuerunt ante te, et fecisti tibi deos alienos et conflatiles, ut me ad iracundiam provocares, me autem projecisti post corpus tuum, idcirco ego inducam mala super
Abbreviated transcription (Latin):
exp̾̃senti non tangit : sicut aꝑte libri ge-¬
neseds historia testatur. cũ ysaae esau
filium suũ ad uenantũ misit. Cui mi¬
norẽ filium ad benedicendũ rebeccha sup¬
posuit: qui hedinis pellibꝰ indutus. pat̾no
palpatui corpꝰ frnum finxit. Cui minori ille
filio tãquã maiori benedictionẽ dedit: queq
ei ẽẽnt longe futura nunciauit : sed quis eẽt
qui coram se adsisteret. scire non potuit. Pro
git: atq ex p̃senti non tetigit: quando caligan¬
tib oculis pat̃ oe uentura p̃dicebat. Et pre¬
sentẽ filium nesciebat. Aliquando ꝓpħantis
animũ exp̃senti parit̾ & ex futuro tangit:
qđ ex eodẽ libro geneseos liquido docem᷑.
fecit assistere. ut ex benedictione illiꝰ p̾sent
longe post futura. ꝓmereri. Cui maiorẽ ad
dext̾am. minorẽ uero pofuit ad sinistram.
Cumq ille oculis senectute caligantib ne-¬
potes suos quis prior. quis ue eẽt minor

Expanded text:
ex praesenti non tangit, sicut aperte libri Geex praesenti non tangit, sicut aperte libri Geneseos historia testatur, cum Isaac Esau filium suum ad venandum misit , cui minorem filium Rebecca ad benedicendum supposuit, qui hoedinis pellibus indutus paterno palpatui corpus fraternum finxit. Cui ille minori filio tanquam majori benedictionem dedit, quaeque ei essent longe futura nuntiavit; sed quis esset qui coram se assisteret, scire non potuit. 1177git, atque ex praesenti non tetigit, quando caligantibus oculis pater et ventura praedicebat, et praesentem filium nesciebat. 7. Aliquando prophetantis animum ex praesenti pariter et ex futuro tangit, quod ex eodem libro Geneseos liquido docemur . fecit assistere, ut ex benedictione illius possent longe post futura promereri, cui majorem ad dexteram, minorem vero posuit ad sinistram . Cumque ille, oculis senectute caligantibus, nepotes suos quis prior, quisve esset minor,
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̾senti tangit animũ ꝓpħantis: & ex fu¬
ro tangit : & ex p̃senti ñ tangit. Aliquando
uͦ ex p̃senti & ex futuro tangit. aliquando
autẽ ex p̃terito &e ex p̃senti. atq ex futuro
parit̃ animus tangitur ꝓpħantis. Aliqͣndo
futuro : aliquando autẽ tangit ex futuro.
nec tangit ex p̃terito. Aliquando in p̃senti
ex parte tangit. & ex parte non tangit. Ali¬
quando in futuro ex parte tangit. & ex par¬
sicut ioħs baptesta uenientẽ dñm uidens
ait. Ecce agnus dĩ. ecce qui tollit peccata
mundi. S cũ iam moriturꝰ eẽt. missis dis-¬
cipuł requirebat dicens. Tu es qͥ uenturꝰ
et an alium expectamus. In quib uerb
ostendit᷑. quia in t̾ris quidem uenisse re¬
dẽptorẽ nouerat. s an ꝑsemet ipsũ ad aꝑien¬
da inferni claustra descenderet dubitabat:
manitatẽ mediatoris iudens. & dinita¬
tẽ eiꝰ intelligens. conficebatur agnũ qui.
peccatũ mundi tolleret: sed tactus exfu¬
turo nonfuerat. qr ad uentũ eiꝰ in infer¬

Expanded text:
ex praesenti tangit animum prophetantis, et ex furo tangit, et ex praesenti non tangit. Aliquando vero ex praesenti et ex futuro tangit; aliquando autem ex praeterito, et ex praesenti, atque ex futuro pariter tangitur animus prophetantis. Aliquando futuro; aliquando autem tangit ex futuro, nec tangit ex praeterito. Aliquando vero in praesenti ex parte tangit, et ex parte non tangit; aliquando in futuro ex parte tangit, et ex parsicut Joannes Baptista venientem Dominum videns, ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Sed cum jam moriturus esset, missis discipulis, requirebat, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus ? In quibus verbis ostenditur quia in terris quidem demptorem noverat, sed an per semetipsum ad aperienda inferni claustra descenderet dubitabat. manitatem Mediatoris videns et divinitatem ejus intelligens, confitebatur Agnum qui peccata mundi tolleret; sed tactus ex futuro non fuerat, quia adventum illi
Abbreviated transcription (Latin):
riã uenire conspiciens. quia in carnatũ uer-¬
at mat̃ dñi mei ad me : De cuiꝰ conceptione
ꝑ angłm quoq ad ioseph dr̃. Qd̃ enĩ in ea natũ
est : de sp̃u scd̃ ẽ. Quȩ uidelicet elisabeth
dic̃. Beata quȩ credidisti: qm̃ ea ꝑficient᷑¬
in te. quȩ dicta sunt tͥ a dño. Dicens enĩ bea¬
ta quȩ credidisti : aꝑte indicat. quia uerba
angłi quȩ dicta ad mariã fuerant ꝑ sp̃m ag¬
nouit. atq subiungens ꝑficient᷑ ea quȩ dicta

Expanded text:
d se Mariam conspiciens quia incarnatum Verat mater Domini mei ad me ? De cujus conceptione per angelum quoque ad Joseph dicitur: Quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est . Quae videlicet Elisabeth dixit: Beata quae credidisti, quoniam perficientur ea quae dicta sunt tibi a Domino . Dicens enim: Beata quae credidisti, aperte indicat quia verba angeli quae dicta ad Mariam fuerant per spiritum agnovit; atque sunjungens: Perficientur ea quae dicta
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̃teritis ꝓbauit. quã uera eẽnt. quȩ de
futuris diceret. cꝓpħia autẽ p̃sentis tem¬
poris. nec p̃teriti attestatione indiget nec
futuri: quia cũ res occulta ꝓpħiȩ uerbis
ditur attestat᷑. Igitur quia de temporib
et qualitatib aliqua disseramus. Sp̃s qͥp¬

Expanded text:
ex praeteritis probavit quam vera essent quae de ex praeteritis probavit quam vera essent quae de futuris diceret. Prophetia autem praesentis temporis nec praeteriti attestatione indiget, nec futuri, quia cum res occulta per prophetiaeditur attestatur. 4. Igitur quia de temporibusac qualitatibus aliqua disseramus. Spiritus quip
Abbreviated transcription (Latin):
p̃terita: restat nunc ut adhuc de sacris
lonicus cũ sompniũ uidisset: misit ad ma¬
gos et ariolos. om̃sq sapientes babx loniae
conuocauit. nec ab eis solummͦꝰ int̾pretati¬
onẽ sõpnii. s etiã sompniũ quesiuit: ut ni¬
mirũ ex p̃terito colligeret. si quid in eorum
responsionib de uenturo certũ teneret. Qͥ
cũ dicere nulla potuissent : danhel deductꝰ
ad medium ẽ. Qui de int̃p̃tatione sõpnii.
&e de narratione requisitꝰ. non solũ hoc res¬
pondit qđ int̾rogatꝰ ẽ : s  ipsam sompni i
originẽ replicauit dicens. Tu rex cepisti cogi¬
tare in stratu tuo. quid eẽt. futurũ posthȩc.
Et paulo post. Tu rex uidebas. & ecce quasi
statua grandis: & cet̾a. Cuiꝰ uidelicet sõp¬
nii mox ordinẽ dixit. quicqͥd ex eodem se
quebatur aꝑuit. Pensemꝰ ergo ordinem
ꝓpħiȩ. A cogitationib uenit ad sõpnium.
a sompnio uenit ad futura. Qui gͦ ipsã
ut itadicã radicẽ sompnis ꝓtulit. ꝓfecto

Expanded text:
terita, restat nunc ut adhuc de sacris lonicus, cum somnium vidisset , misit ad magos et ariolos, omnesque sapientes Babyloniae convocavit, nec ab eis solummodo interpretationem somnii, sed etiam somnium 1176 quaesivit, ut nimirum ex praeterito colligeret si quid in eorum responsionibus de venturo certum teneret. Qui cum dicere nullatenus potuissent, Daniel deductus ad medium est, qui de interpretatione somnii, et de narratione requisitus, non solum hoc respondit quod interrogatus est, sed ipsam somnii originem replicavit, dicens: Tu, rex, caepisti cogitare in stratu tuo quid esset futurum post haec . Et paulo post: Tu, rex, videbas, et ecce quasi statua una grandis , et caetera. Cujus videlicet somnii mox ut ordinem dixit, quidqquebatur aperuit. Pensemus ergo ordinem prophetiae. A cogitationibus venit ad somnium, a somnio pervenit ad futura. Qui ergo ipsam, ut ita dicam, radicem somnii protulit, profecto
Abbreviated transcription (Latin):
tum ÷ sacram̃tum. Qui tam̃ hoc ipsũ ȩuan¬
gelium qđ ꝑ reuelationẽ cognouerat cum
iherosolimã p̃dicaturus ascendet ait. Eoce
ego alligatus sp̃u uado in iherłm. quȩ in ea
uentura sunt mͥ ignorans. Hoc quippe ȩuan¬
gelii sacram̃tum ẽ. quia unigenitꝰ patris in¬
carnatus atq ꝑfectus homo factus est qui
crucifixus. mortuus. & sepultus. die tc̃ia
resurrex̃. die quoq quadragesinci ascendit
in cȩlum. atq in dextera patris sedet. Qui
euangłio passuruis dẽt. ignorauit: de fut̾o
ꝓculdubio tactus nonẽ. Nam & sicut dic̃.¬

Expanded text:
tum mihi sacramentum. Qui tamen hoc ipsum Evangelium quod per revelationem cognoverat, cum Jerosolymam praedicaturus ascenderet, ait: Ecce ego alligatus spiritu, vado in Jerusalem: quae in ea ventura sint mihi ignorans . Hoc quippe Evangelii sacramentum est; quia Unigenitus Patris incarnatus est, atque perfectus homo factus est; qui crucifixus, mortuus et sepultus, die tertia resurrexit, die quoque quadragesima ascendit in coelum, atque in dextera Patris sedet. Qui Evangelio passurus erat ignoravit, de futuro procul dubio tactus non est. Nam sic dic
Abbreviated transcription (Latin):
pora &r modos aꝑiae ꝓpħiȩ. ut dũ acces¬
sus euis ostenditur. uirtꝰ melius cogne¬
eitur. Propħie tẽpora tria sunt: scilif¬
cet p̃teritum. p̃sens. & futurũ. Sed
screndũ est quod in duobus tẽporibu
dieta sit. quod futura p̃cicit. quaindo de

Expanded text:
pora et modos aperire prophetiae, ut dum accessus ejus ostenditur, virtus melius cognoscatur. Prophetiae tempora tria sunt, scilicet praeteritum, praesens et futurum. Sed sciendum est quod in duobus temporibus dicta sit quod futura praedicat, quando de
Abbreviated transcription (Latin):
cor meũ in p̃senti erat. quando reuereꝰ:
homo de curru suo in occusum tibi.
Sciendũ quoq ẽ. quia ꝓpħiȩ tẽpora inuicem
sibi concinunt approbationẽ. ut aliquando
ex futuris p̃terita. aliquando uero ex p̃-¬
teritis ꝓbentur futura. Dixerat enĩ mo¬
yses. in principio creauit ds̃ celũ ⁊ t̾rã.
S quis crederet quia uerũ de p̃terito dice¬
ret. si de futuro ȩtiã aliqͥd non dixisset :
In ipsius etenĩ fine libri. in cuiꝰ exordio illa
de p̃terito dixerat : aliquid ꝓpħie ꝑ iacob
uocẽ de uenturis ꝑmiscuit dicens. Non
auferetur sceptrũ de iuda & dux de femo¬
ribus eiꝰ : donec ueniat qui mittendus:
& ipse erit expectatio gentiũ. Qui eciã

Expanded text:
quando reversus est homo de curru suo in occursum tibi ? 2. Sciendum quoque est quia prophetiae tempora invicem sibi concinunt ad probationem, ut aliquando ex futuris praeterita, aliquando vero ex praeteritis probentur futura. Dixerat enim Moyses: In principio creavit Deus coelum et terram . Sed quis crederet quia verum de praeterito diceret, si de futuro etiam aliquid non dixisset? In ipsius etenim libri fine, in cujus exordio illa de praeterito dixerat, aliquid prophetiae per Jacob vocem de venturis permiscuit, dicens: Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse eri
Abbreviated transcription (Latin):
irascit᷑ mat̾ : rep̃hendit. increpat. uerberat.
S si hunc in p̃ceps tre comspexerit. ubi in mor¬
tis ꝑicłm ruat: manũ tendit. ⁊ retinet. &e
quȩ sic irata uerberauerat acsi ñ diligeret.
sic diligendo retinet. acsi irata ñ uerberass.
Hac in sola p̃fatione colloquentes naingii nr̃i.
quasi intra portũ exercitiũ fecimꝰ. ut ad inda¬
ganda ꝓpħiȩ misteria uelut in inm̃sitate pe¬
lagi post uela pandamꝰ. Qđd tam̃ ñ in urtu¬

Expanded text:
irascitur mater, reprehendit, increpat, verberat; irascitur mater, reprehendit, increpat, verberat; sed si hunc in praeceps ire conspexerit, ubi in mortis periculum ruat, manum tendit et retinet, et quae sic irata verberaverat ac si non diligeret, sic diligendo retinet, ac si irata non verberasset. 19. Haec in sola praefatione colloquentes, navigii nostri quasi intra portum exercitium fecimus, ut ad indaganda prophetiae mysteria, velut in immensitatem pelagi, post vela pandamus. Quod tamen non in
Abbreviated transcription (Latin):
nullus eoꝵ t̃̾ram reꝓmissionis intraret. Quo
trore conpuncti: praue se egisse cognouert̃.
se se in lacrimnis afflixer̃. & aocincti armis ꝓ¬
tinus ceꝑunt contra hostes ascende: ut reꝓ.¬
missionis t̾ram pꝰ lacrimas intrare potussẽt.
Quib ꝑ moẜsen dñs dic̃. Dic eis nolite ascende
neq pugnetis : non enĩ sum uob̾cũ. ne ca¬
datis coram inimicis ur̃is. Qua mre̾ pen¬
sandũ ẽ: si cũ ipsis ñ erat. cur eos ne cade¬
rent ascend̾e ꝓhibebat : Di autẽ cũ ipsis
erat. quid ÷ qđͣ ait. non enĩ sum uob̾cum :
S mira dispensatione discipline ac miscdiȩ. et
cũ ipsis erat. ⁊ cũ ipsis ñ erat. Cum ipsis non
erat ut uincerent : s tam̃ cum ipsis erat. ne
ab hostib ꝑirent. O mneffabilia pietatis iuis¬
cera. Culpas insequit᷑ : & tam̃ peccantes pro¬
tegit. Iratũ se indicat : ox tam̃ ab hostib de¬
fendit. Sic plerũq paruulo filio delinq̃nti

Expanded text:
nullus eorum in terram repromissionis intraret : quo nullus eorum in terram repromissionis intraret : quo terrore compuncti, prave se egisse cognoverunt, sese in lacrymis afflixerunt, et accincti armis, protinus coeperunt contra hostes ascendere, ut repromissionis terram post lacrymas intrare potuissent . Quibus per Moysen Dominus dicit: Dic eis, Nolite ascendere, neque pugnetis; non enim sum vobiscum, ne cadatis coram inimicis vestris . Qua in re pensandum est, si cum ipsis non erat, cur eos ne caderent ascendere prohibebat? Si autem cum ipsis erat, quid est quod ait: Non enim sum vobiscum? Sed mira dispensaticum ipsis erat, et cum ipsis non erat. Cum ipsis non erat ut vincerent, sed tamen cum ipsis erat ne ab hostibus perirent. O ineffabilia pietatis viscera! Culpas insequitur, et tamen peccantes protegit. Iratum se indicat, et tamen ab hostibus defendit. Sic plerumque parvulo filio delinquenti
Abbreviated transcription (Latin):
uina miscdia. ut ex una eadẽq re ex qua car¬
nalib dat flagellũ: ex ea spiritalib uirtutis
p̃stet increm̃tum. Cumq illos ꝑ tribulatio¬
nẽ purgat: istos ex societate tribulantiũ ad
maiora ꝓmerenda excitat. Et sic iniustis iras¬
citur: ut tam̃ eoꝵ corda ꝑ iustoꝵ consorciũ
consolet᷑. Ne si om̃imͦ deserat: nullus post cul¬
pas ad ueniã redeat. Tenendo igitur repellit.
& repellendo tenet : quando cum his quos di-¬
iudicat. simul in tribulationẽ mittit qͦs amat.
Qiuis ista tantȩ pietatis iuscera pensare sufficiat.
qđ et culpas popłi dñs sine uindicta ñ dese¬
rit: ⁊ tam̃ delinquentẽ popłm a se funditus
rͣepellit. : Sic cũ moyses ad reꝓmisssonis t̾rã
exploratores duodecĩ misisset : ex quibꝰ cum. x ͤ.
postmodũ desꝑationẽ popło facerent: pslem
popłs in ira murmurationis aocens seductũ
se adño eẽ. conquestus ẽ: ut eiꝰ cadauera iace¬
rent in deserto. Cui om̃ps ds̃ iratus dorit. q̃

Expanded text:
vina misericordia, ut ex una eademque re, ex qua carnalibus dat flagellum, ex ea spiritualibus virtutis praestet incrementum. Cumque illos per tribulationem purgat, istos ex societate tribulantium ad majora promerenda excitat. Et sic injustis irascitur, ut tamen eorum corda per justorum consortium consoletur; ne si omni modo deserat, nullus post culpas ad veniam redeat. Tenendo igitur repellit, 1182 et repellendo tenet, quando cum his quos dijudicat simul in tribulationem mittit quos amat. Quis ista tantae pietatis viscera pensare sufficiat? Quod et culpas populi Dominus sine vindicta non deserit, et tamen delinquentem populum a se funditus non repellit. Sic cum Moyses ad repromissionis terram exploratores duodecim misisset , ex quibus cum decem postmodum desperationem populo facerent, idem populus in ira murmurationis accensus, seductum se a Domino esse conquestus est, ut ejus cadavera jacerent in deserto ; cui omnipotens Deus iratus dixit quod
Abbreviated transcription (Latin):
ce afflicti popłi m̃tem consolari dignaretur.
Considenus gͦ si possuimꝰ. quanta ẽ. aispensatio
suꝑne pietatis: quia sic iratꝰ.ẽ. popło suo dñs.
ut tam̃ non om̃i modo irasceret᷑. Nam si iratꝰ
non eẽt: incaptiuitatẽ popłm minime tradi¬

Expanded text:
et afflicti populi mentem consolari dignaretur. et afflicti populi mentem consolari dignaretur. Consideremus ergo, si possumus, quanta est dispensatio supernae pietatis, quia sic iratus est populo suo Dominus, ut tamen omnimodo non irasceretur. Nam si iratus non esset, in captivitatem pop
Abbreviated transcription (Latin):
sem̃ tuũ pꝰ te. qđ egredietur de ut̃o tuo. &
firmabo regnũ eiꝰ. ipse ȩdificabit domumi
nomini lͤo. Ecce nathan qͥ prius regi di-¬
xerat uade ce fac. ipse post modũ ꝓpħiȩ spi¬
ritu edoctꝰ. hoc fieri ñ posse denuncians.
Et regis consiliis & suis sermonib contͣcdixit.
quia qđ ex sp̃u suo dixerat. falsum fiussẽ rep̃¬
hendit. Qua inre int̾ ꝓpħas ueros ac falsoᷤ
ista distantia ẽ. quia ꝓpħȩ ueri si qͥd aliqͣn¬
do ꝑ suũ sp̃m dicunt. hoc ab auditoꝵ m̃tib
autẽ falsi ce falsa denuntiant : & alienia sc̃õ
spũ in sua falsitate ꝑdurant. Considera ¬
tis igit᷑ ꝓpħiȩ tẽporib & modis: intueri li
irȩ suȩ moderamina dispensat. Isrłiticus
quippe popłs conditori suo deliquerat: ce
idcirco regi babylonico in captiuitate seruie¬
bat. Cũ quo tam̃ iherechiel ꝓpħa in captiui¬
tatẽ mittitur. quẽ diuina grã ita sibi placa¬
bilẽ fecerat. ut ꝑeum uentura queq p̃diceroe.

Expanded text:
semen tuum post te, quod egredietur de utero tuo, et firm abo regnum eius, ipse aedificabit domum nomini meo. Ecce Nathan Propheta, qui prius regi dixerat, Vade et fac: ipse postmodum prophetiae Spiritu eductus, hoc fieri non posse denuncians, et regis consiliis et suis sermonibus contradixit: quia quod de suo spiritu dixerat, falsum fuisse deprehendit. 17. Qua in re inter prophetas veros ac falsos ista distantia est, quia prophetae veri si quid aliquando per suum spiritum dicunt, hoc ab auditorum mentiautem falsi et falsa denuntiant, et alieni a sancto Spiritu in sua falsitate perdurant. 18. Consideratis igitur prophetiae temporibus et modis, intueri libminum suae irae moderamina dispensat. Israeliticus quippe populus conditori suo deliquerat, et idcirco regi Babylonio in captivitate serviebat; cum quo tamen Ezechiel propheta in captivitatem mittitur , quem divina gratia ita sibi placabilem fecerat, ut per eum ventura quaeque praediceret,
Abbreviated transcription (Latin):
in quantũ ab angustus tribulationũ licu¬
it em̃daui: Tua itaq dilectio has fibi ad
legendum mitti poposcerat. S ualde
incongruum credidi. ut aquã defprcabi¬
lem hauriret: quẽ constat de beatorũ
patrũ ambrosii atq augustini torrenti.¬
bus ꝓfunda ac ꝑspicua fluenta assidue
bibere. Sed rursum dũ cogito. dum sepe
int̃ cotidianas delicias etiam uiliores
cibi suauit̃ sapiunt: transmiss mini

Expanded text:
tribulationum licuit emendavi. Tua itaque dilectio has sibi ad legendum mitti poposcerat, sed valde incongruum credidi ut aquam despicabilem hauriret quem constat de beatorum Patrum Ambrosii atque Augustini torrentibus profunda ac perspicua fluenta assidue bibere. Sed rursum dum cogito quod saepe inter quotidianas delicias etiam viliores cibi su
Abbreviated transcription (Latin):
tentib fr̾ĩb notarioꝵ scedas studu re
quirere. easq fauente dño transcurrens.
in quantũ ab angustiis tribulationũ licu¬
it em̃daui. Tua itaq dilectio has sibi ad
legendum mitti poposcerat. S ualde
in congrinum credid̃i. ut aquã despicabi¬
lem hauriret: quẽ constat de beatorũ
ꝑatrũ ambrosui atq augustini torrenti.¬
bus ꝓfunda ac ꝑfpicua fluenta assidue

Expanded text:
tentibus fratribus, notariorum schedas requirere studui, easque, favente Domino transcurrens, inquantum 1174 ab angustiis tribulationum licuit emendavi. Tua itaque dilectio has sibi ad legendum mitti poposcerat, sed valde incongruum credidi ut aquam despicabilem hauriret quem constat de beatorum Patrum Ambrosii atque Augustini torrentibus profunda ac perspicua fl
Abbreviated transcription (Latin):
tociens ꝑcuteret syriã. quociens ꝑcussisser
terrã: s cũ ei diceret ꝑcute t̾ram. qͦciens
eã ꝑcussurꝰ eẽt. ignorabat. quippe qr et in¬
dignatus ẽ. terrã t̾eio fuisse ꝑcussam: ꝙꝓ¬
fecto constat qr de fut̾o. ex parte tactus fue¬
rat. et exparte ñ tactus. qui syriã ꝑcuti
unxit: nec tam̃ asaule occisus ẽ. Ex par¬
te gͦ de fut᷑o tactus ꝓpħȩ animꝰ fuerat. &
ex parte ñ tactus: qui et ungendum dđ̃
in regno nouerat. et quia a saule ñ eẽt.
longnquo minime tanguntur. alii uero¬
tangunt᷑ e longinqͦ. et non tangunt᷑ e ꝓpa¬
nas nouerat. easq inuentas. eẽ. nunciabat.
saril regẽ futurũ p̃dicit. dauuid quoq qr
in eiꝰ regno succed̾et nunciat : s quia pat̃

Expanded text:
et Syriam, quoties percussisset terram; sed cum ei diceret, Percute terram, quoties eam percussurus esset ignorabat quippe quia et indignatus est terram tertio fuisse percussam, profecto constat quia de futuro ex parte tactus fuerat, et ex parte non tactus, qui Syriam percutunxit, nec tamen a Saule occisus est. Ex parte ergo de futuro tactus prophetae animus fuerat, et ex parte non tactus, qui et unguendum David in regno noverat, et quia a Saule non essetlonginquo minime tanguntur; alii vero e longinquo, et non tanguntur e proxinas noverat, easque inventas esse nuntiavit, et Saul regem futurum praedicit ; David quoque quia in ejus regno
Abbreviated transcription (Latin):
eam ꝓmissionib angł̃i credidisse cognouit.
&e matrẽ nominans quia redẽptorẽ humani
generis in ut̃o portaret intellexit. & cum
om̃ia ꝑficienda p̃diceret: qđ etiã de fut᷑o
scut in paulo apło aꝑte ostenditur qͥ disciplio

Expanded text:
eam promissionibus angeli credidisse cognovit, et matrem nominans, quia Redemptorem humani generis in utero portaret intellexit; et cum omnia perficienda praediceret, quid etiam de futuro sicut in Paulo apostolo aperte ostenditur, qui discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
hanc assidue cognoscere ⁊ sollicite cõtẽplari.
in sacro eloquio. in celestib monitis. in p̃¬
ceptis spũalibꝰ debemꝰ. Qui cũ aliquid de
dõ conspicimus. in faciem nr̃am cadimus: qr
ex malis erubescimus quȩ nos meminius
ꝑpetrasse. Ibi enĩ cadit homo. ubi confundi¬
tur. Unde & paulus quisi quib dam iacenti
bus in facie dicebat. Quem gͦ fructũ habu¬
istis tunc in illis. in quib nunc erubescitis:

Expanded text:
hanc assidue cognoscere et sollicite contemplari in sacro eloquio, in coelestibus monitis, in praeceptis spiritualibus debemus. Qui cum aliquid de Deo conspicimus, in faciem nostram cadimus, quia ex malis erubescimus, quae nos meminimus perpetrasse. Ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Unde et Paulus quasi quibusdam in facie jacentibus dicebat: Quem ergo fructum habaistis tunc i
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. Et uidi &e cecidi in faciẽ meam.
Quid gͦ de hoc uiro fieret. si ita ut ẽ. głam ui
disset. qui similitudinẽ głȩ illiꝰ uidens se
ferre non ualens cȩcidit : quainrẽ cũ mag¬
no merore pensare & considerare cũ lacri¬
mis debemꝰ inquantã miseriã & infirmita¬
tẽ cecidimꝰ. qui & ipsum bonũ ferre ñ pos.

Expanded text:
ID.-- Et vidi, et cecidi in faciem meam. 32. Quid ergo de hoc viro fieret, si ita ut est ejus gloriam vidisset, qui similitudinem gloriae illius videns, sed ferre non valens, cecidit? Qua in re cum magno moerore pensare et considerare cum lacrymis debemus in quantam miseriam et infirmitatem cecid
Abbreviated transcription (Latin):
ruisse diceretur : S si ipsi quã p̃diximus
uisioni arcꝰ intendimus. quomͦ arcus signi¬
ficet sp̃m uidemꝰ. In arcu quippe sic̃ p̃fatꝰ
sum aqua ⁊ ignis apparet. Et post media¬
toris aduentum eo uirtꝰ scĩ sp̃s in humano
genere claruit. quo electos dĩ ⁊ aqua bap¬
tismatis lauit. ⁊ igni diumni amoris incen¬
dit. Quasi enĩ admixto colore aquȩ simul
& ignis quidẽ arcus in nube ad ꝓpiciationẽ
ponitur cũ ueritas dicit. nisi quis renatus
fuerit ex aqua ce spu scõ: ñ potest introi
re in regnum dĩ. Qui arcꝰ in nube ẽ. in
die pluuiȩ. quia in dñica incarnatione in
effusione p̃dicationis ostenditur. ut ad ue¬
niam corda credentiũ dõ parcente reuocen¬
tur. Nubem enĩ redẽptoris carnẽ ñ incõue.¬
nuenter
accipimus. de qua ꝑ psalmistã dr̃. Qui ponit nu
est: carne ad celestia ascendit. Expleta uero
om̃i mystica usione: subiungitur. Hic¬

Expanded text:
ruisse diceretur, sed si ipsi, quam praediximus, ruisse diceretur, sed si ipsi, quam praediximus, visioni arcus intendimus, quomodo arcus significat spiritum, videmus. In arcu quippe, sicut praefatus sum, aqua et ignis apparet, et post mediatoris adventum eo virtus sancti Spiritus in humano genere claruit, quo electos Dei et aqua baptismatis lavit et ignis divini amoris incendit. Quasi enim admixto colore aquae simul et ignis quidam arcus in nube ad propitiationem ponitur, cum Veritas dicit: « Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest n nube est in die pluviae, quia in dominica incarnatione, et in effusione praedicationis ostenditur, 1248 ut ad veniam corda credentium, Domino parcente, revocentur. Nubem enim Redemptoris carnem non inconvenienter accipimus, de qua per Psalmistam dicitur: Qui ponit nubest, carne ad coelestia ascendit. Expleta vero omni mystica visione, subjungit: I
Abbreviated transcription (Latin):
elud aspectum arcus cũ fuerit in nube
in die pluinȩ. Arcũ om̃ps ds̃ int̾ se atq
homines in signo posuit: ut ultra dilinnũ
mundũ ñ deleret dicens. Arcũ meũ ponã
in nubibꝰ ⁊ erit signũ federis int̾ mẽ t̾rã.¬
Cũq obduxero nubibꝰ celum: apparebit ar¬
cus m̃s in nubib. & recordabor fęderis mei
uołrum. Unde ⁊ in arcu eodẽ color aquę
iignis simul ostenditur. qr et ex parce ẽ.
ceruleus. & ex parte rubicundꝰ. ut utriusq
iudicũ testis sit: unius scilicet faciendi. &
alterius facti. s iam ñ ulteriꝰ faciendi: qr
mundus quidem iudicii igne cremabitur
s aqua iã diluuii ñ delebitur. Quid est
aut̃ qđ splendentẽ ignẽ a lumbis hominis
throno p̃sidentis sicut aspectũ arcus cum
fuerit in nube in die pluuiȩ ꝓpħa cõspex̃:
Quia enĩ ꝑ ignẽ ut dictũ ẽ. ardor scĩ sp̃s de¬
signatur. que similitudo ẽ. arcus ⁊ sp̃s. ut
ignis qui apparuit quasi aspectꝰ arcus appa¬

Expanded text:
elut aspectus arcus, cum fuerit in nube in die pluviae. 29. Arcum omnipotens Deus inter se atque homines in signo posuit, ut ultra mundum diluvio non deleret, dicens: Arcum meum ponam in nubibus, et erit signum foederis inter me  obduxero nubibus coelum, apparebit arcus meus in nubibus, et recordabor foederis mei vobiscum . Unde et in arcu eodem color aquae et ignis simul ostenditur, quia ex parte est coeruleus, et ex parte rubicundus; ut utriusque judicii testis sit, unius videlicet faciendi, et alterius facti, sed jam non ulterius faciendi. Quia mundus quidem judicii igne cremabitur, sed aqua jam diluvii non delebitur. Quid est autem, quod splendentem ignem a lumbis hominis throno praesidentis, sicut aspectus arcus cum fuerit in nube in die pluviae propheta conspexit? Quia enim per ignem, sicut dictum est, ardor sancti Spiritus designatur, quae similitudo est arcus et spiritus ut ignis, qui apparuit, quasi aspectus arcus appa
Abbreviated transcription (Latin):
do scĩ sp̃s gr̃a agat aspiciens ait. Hic erat aspec
erat non ualens: subiungit. Et hec uisio
similitudinis głȩ dr̃u. Non enĩ ait uisio głe
quantalibet se intentione mens humana te-¬
tenderit. ȩtiã si iã fantasias imaginũ corporali¬
um acogitatione compescat. si iã om̃s circũ¬
scriptos sp̃s ab oculis cordis amoueat. adhuc
tam̃ in carne mortali posita uide głam dĩ ñ
ualet sicut ẽ: s quicquid de illa ẽ. qđ in m̃te
resplendet. similitudo &e non ipsaẽ. Unde
& ille p̃dicator qui raptꝰ ad t̾ciũ celũ fuerat:
dicebat. Uidemus nunc ꝑ speculũ meniga¬
te. Qua inre ñ despicienda nob questio orit᷑.
quomͦ ioħs ȩuangłista cũ erga miracula re-¬
dẽptoris nr̃i iudeorũ ꝑfidiam ȩtiã ex uerbis
ꝓpħicis descripsisset: adiungit dicens. Haec
dix̃ ysaias quando uidit głam eiꝰ. & locutꝰ ẽ.

Expanded text:
 Spiritus gratia agat aspiciens, ait: Hic erat aspecterat non valens, subjungit: Et haec visio similitudinis gloriae Domini. Non enim aiquantalibet se intentione mens humana tetenderit, etiamsi jam phantasias imaginum corporalium a cogitatione compescat, si jam omnes circumscriptos spiritus ab oculis cordis amoverit, adhuc tamen in carne mortali posita, videre gloriam Dei non valet sicut est, sed quidquid de illa est, quod in mente resplendet, similitudo, et non ipsa est. Unde et ille praedicator, qui raptus ad tertium coelum fuerat, dicebat: « Videmus nunc per speculum et in aenigmate . » Qua in re non despquomodo Joannes evangelista, cum erga miracula Redemptoris nostri Judaeorum perfidiam etiam ex verbis propheticis descripsisset, adjungit, dicens: Haec dixit Isaias quando vidit gloriam ejus, et locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in mundo apparuit ysaiam uidisse ma¬
nifestat. Om̃e enĩ qđ in t̾ra mirũ diuinitus
agitur. gła om̃ipotentis di ẽ : ⁊ eiꝰ gła in om̃i¬
bus factis uidetur. Ysaias gͦ eius głam inom̃¬
bus in t̾ra uidit. iezechiel uero eiꝰ głam in
celo sic̃ ẽ. uidere ñ potuit: quia alit̃ ẽ. ens
gła in rebꝰ factis. atq aliter in semet ipso. hec
ergo eiꝰ gła quȩ in reb ẽ. uidi potest. illa uͦ
quȩ inipso ẽ. uideri mͦ nisi ꝑ similitudinẽ

Expanded text:
quae in mundo apparuit, Isaiam vidisse manifestat. Omne enim quod in terra mirum divinitus agitur gloria omnipotentis Dei est, et ejus gloria in omnibus factis videtur. Isaias ergo ejus gloriam in terra vidit; Ezechiel vero ejus gloriam in coelo, sicuti est, videre non potuit, quia aliter est gloria ejus in rebus factis, atque aliter in semetipso. Haec ergo ejus gloria quae in rebus est videri potest, illa vero quae in ipso est videri modo nisi per sim
Abbreviated transcription (Latin):
Et sunt nonnulli qͥ priusq̾uã omĩpotentis di
seruitio in scã conuersatione socientur: iã
bona oꝑari diligunt. Sunt uͦ alii qui bona
oꝑa postꝗͣ ad seruitiũ om̃ĩpotentis dĩ uene-¬
rint discunc. Qui gͦ oꝑationẽ bonã ⁊ pͥusꝙ.
ad dĩ seruitiũ uenerit habere studuit: he-¬
breus seruus cũ uxore emptꝰ. ẽ. Et plerũq
is qui talis ẽ. potest ad contẽplatiuã uitã tran-
lic subditur. Si habens uxorẽ : &e uxor egre¬
diatur simul. Cum eo enĩ ad libertatẽ ⁊ uxor¬
egredit᷑. quando is qͥ ad contẽplationẽ ꝑuenit.
etiã foris actionẽ boni oꝑis qua ꝓdesse possic
aliis non relinquid. Sinautẽ dñs dederit illi
uxorẽ. c peꝑerit filios ee filias : mulier et lib̾i
eiꝰ erune dni sui. ipse uero exibit cũ uestitu
suo. Seruo empto dñs dat uxorẽ : cũ p̃dica¬
tor quisq eũ quẽ uiri om̃ipotentis dĩ man¬
cipauerit. bone actioni coniungit. Nam et p̃

Expanded text:
Et sunt nonnulli qui priusquam omnipotentis Dei Et sunt nonnulli qui priusquam omnipotentis Dei servitio in sancta conversatione socientur, jam bona operari diligunt. Sunt opera, postquam ad servitium omnipotentis Dei venerint, discunt. Qui ergo operationem bonam, et priusquam ad Dei servitium veniret habere studuit. Hebraeus servus cum uxore emptus est. Et plerumque is qui talis est, potest ad contemplativam vitam transilic subditur: « Si habens uxorem, et uxor egrediatur simul. » Cum eo enim et uxor ad libertatem egreditur, quando is qui ad contemplationem pervenerit, etiam foris actionem boni operis qua prodesse possit aliis, non relinquit. « Si autem dederit dominus illi uxorem, et pepererit filios et filias, mulier et liberi ejus erunt domini sui: ipse vero exibit cum vestitu suo. » Servo empto dat dominus uxorem, cum praedicator quisque quem jure omnipotenti Deo mancipaverit, bo
Abbreviated transcription (Latin):
et exaltatũ suꝑ cȩdros libani. transsuit ⁊ ecce
non erat. Quia iniquoꝵ potentias ẽẽ. mag¬
nũ aliquid fortasse credimus: nisi ad ꝑma¬
uens scłm mente transeamꝰ. Seruus uero he¬
breus emptus: sex annis seruire p̃cipitur:
ita ut in septimo liber exeat gratis. Quidenĩ
ꝑ senariũ numerũ. nisi actiuȩ uitȩ ꝑfectio
designatur : qͥd ꝑseptenariũ. nisi contẽpla-
tiua uita exprimitur : Sex gͦ annis seruit.
&e septimo egreditur liber: quia ꝑ actiuam
quã ꝑfecte exhibuerit. ad contẽplatiuȩ uitȩ. li-
egreditur. qr hui qui postquã om̃ia fecerint di-¬
cunt se mutiles seruos : eis ꝓculdubio sic̃ ipsa
actiua fuit ex munere. ita erit ex grã eciam
cũ tali exeat: quia om̃ino necesse. ẽ. ut unꝰ¬
quisq nr̃m in hoc qđ incipit ꝑseueret. atq
usq ad finẽ oꝑis mea qua inchoauit intenti¬
one ꝑduret. Ille quippe bene ad contẽplati¬
uã transit. qui in actiua uita intentionis
suȩ uestem ad deteriora non mutauerit.

Expanded text:
cedros Libani, transivit et ecce non erat, quia iniquorum potentiam esse magnum aliquid fortasse credimus, nisi ad permanens saeculum mente transeamus. Servus vero Hebraeus emptus sex annis servire praecipitur, ita ut in septimo liber exeat gratis. Quid enim per senarium numerum, nisi activae vitae perfectio designatur? Quid per septenarium, nisi contemptiva exprimitur? Sex ergo annis servit, ex septimo egreditur liber, qui per activam, quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae liberegreditur, quia hi qui postquam omnia fecerint dicunt se inutiles servos, eis procul dubio sicut ipsa activa fuit ex munere, ita erit ex gratia etiaste intraverit, cum tali exeat; quia omnino necesse est ut unusquisque nostrum in hoc quod incipit perseveret, atque usque ad finem operis in ea qua inchoavit intentione perduret. Ille quippe bene ad contemplativam transit, qui in activa vita intentionis suae vestem ad deteriora non mutaverit.