comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
euͣngłii p̃dicator c̃didit eoꝵ unꝰ uel
una. s ita ut infidelis cũ fideli habi¬
tare ꝯsenciat. Non iubet dñs ut fide¬
lis infidelem dimittat tałr ꝯiunctũ.
nec apłc iubet ut ñ dimittat. s ꝯsulit
ut siquis ałr agat : nõ sit tͣnsgressor.
ẽ lucͣndi occasio cũ possit licite relin¬
quere. s nõ expedit. Tunc.it. nõ ex¬
tit᷑ quidem. s usus ip̃ius aliis au¬
fert impedim̃tũ salutis. sic̃ disces¬
sio fidelis ab infideli qͣm nõ ꝓhibet
dñs. q coram illo non ẽ inuista.
set apłc ne fiat ꝯsilio caritatis sua¬
det. ut nemo in ea re iuissionis ne¬
cessitate teneat᷑ s ꝯsilii uoluntate
libe faciat. ¶Ex hiis monstratur

Expanded text:
 unus vel una, sed ita ut infidelis cum fideli habitare consentiat, non jubet Dominus ut fidelis infidelem dimittat, taliter conjunctum. Nec Apostolus jubet ut non dimittat, sed consulit ut si quis aliter agat, non sit transgressor, est lucrandi occasio, cum possit licite relinquere, sed non expedit. Tunc enim non extitur quidem, sed ipsius usus aliis affert impedimentum salutis: sicut discessio fidelis ab infideli, quam non prohibet Dominus, quia coram illo non est injusta; sed Apostolus ne fiat, consilio charitatis suadet, ut nemo in ea re jussionis necessitate teneatur, sed consilii voluntate libere faciat. Ex his monstratur
Abbreviated transcription (Latin):
dit auõ. Ibi .n. agit᷑ de illis ꝯiugiis
fideliũ ⁊ infidelium que ⁊trahũt᷑
ab cis in dispari religione ⁊ fide ma¬
eiusd̾qꝙ infidelitatis fuert q̃ñ ⁊iunc¬
ti sunt. S cũ uenisset eũngłm: alt
sñ alt̾ã credidit. Intelligis ne qͥd di¬
cam: Attende ut rem ip̃sam diligen¬
cius explanẽ. Ec̃ce ⁊iuges duo umiꝰ
infidelitatis fuer̃t qñ ⁊iuncti st̃. hul¬
la de his qõ est. que ꝑtineat ad ilłd

Expanded text:
dem: Ibi agitur de illis conjugiis fidelium et infidelium quae contrahuntur ab eis in dispari religione et fide malitatis fuerunt, quando conjuncti sunt. Sed cum venisset Evangelium, alter sine altera credidit. Intelligis ne quid dicam? Attende, ut rem ipsam diligentius explanem. Ecce conjuges duo unius infidelitatis fuerunt quando conjuncti sunt; nulla de his quaestio est quae pertineat ad illud
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ mĩe. in qͥb dam effectus iusticie.
Non qd̾ aliud efficiat iusticia alia
misccłia dei si ad eẽntiam referas. s
q ex qͥb dã effectib intelligit᷑ uider
et quibdam miserator ł ut qͥb dam
placet iustus ⁊ misericors. d ẜ ħ oc

Expanded text:
iae, in quibusdam effectus justitiae; non quod aliud efficiat justitia, aliud misericordia Dei, si ad essentiam referas; sed quia ex quibusdam effectibus intelligitur judex, ex quibusdam miserator, vel, ut quibusdam placet, justus
Abbreviated transcription (Latin):
poris apostatauit. pocest ⁊̃ ⁊ sic acci¬
piillud ab inicio homicida fuit uel
it quem ꝑ inuidiam in mortẽ precipi¬
tauit: ⁊ fallaciter seduxit. Er predc̃is
gͥ liquet angłos om̃s bonos eẽ crea

Expanded text:
poris apostatavit. Potest etiam et sic accipi illud: Ab initio homicida fuit vel ditus, quem per invidiam in mortem praecipitavit et fallaciter seduxit. Ex praedictis ergo liquet angelos bonos omnes esse crea
Abbreviated transcription (Latin):
elegit nos ante mandiꝯstitutionẽ
quis sufficit hoc ecplicare: Eligunt᷑
qui non sunt. nec errat qui elegit. nec
quos creat᷑us esteugendos. quosht᷑
apud semecipͤ m non in nat̾asua. sec
in p̃sentia sua. neñ dũ trant qͥlipant¬

Expanded text:
Elegit nos ante mundi constitutionem. Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt; nec erat qui elegit, nec lectos quos creaturus est eligendos, quos habuit apud semetipsum non in natura sua, sed in praescientia sua. Nondum erant qui
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsferentur ad sp̃ualem celestem ꝙ sẽt̃
uitam certum aliqͥd scͥptura nõ tͣdit.
⁊ iõ ambiguũ ⁊ utrũ parentes genitis
filiis ꝑfectaꝙ humani officii iusticia
ad meliorem statum tͣnsferunt᷑. nõ
ꝑ mortem s ꝑ aliꝗͣ. mutõnem. an pa¬
tres in aliquo statu uite man̾ent lig¬
no utte utentes donec filii ad eiꝰ statũ
ꝑuenirent:⁊ sic impleto nũo om̃s si¬
mul ad meliora tͣnsferent᷑ ut eẽnt sic̃
angłi dei in celo. ue quo aug̃ amibigue
tuert̃ pͥmi hoĩes in ꝑadiso filios gign̾e
non ut morientib patͥb succederent
filii set inaliquo forme statu manen¬
tib: ⁊ de ligno uite uigorẽ sumentib
⁊ filii ad eund̾ ꝑducentur statũ. donͦ
impleto nũo sine morte aĩalia corꝑa
ui aliam qualitatẽ tͣnsirent in qua
oĩo regenti sp̃m deseruirent: ⁊ solo
sp̃u iuuificante sine corꝑeis alim̃tis
itiũent. Uel potuert̃ parentes filiis
ced̾e ut ꝑ successiones numeniis implet᷑.

Expanded text:
nsferrentur ad spiritualem coelestemque vitam, certum aliquid Scriptura non tradit. Et ideo ambiguum est utrum parentes, genitis filiis, perfectaque humani officii justitia, ad meliorem statum transferrentur, non per mortem, sed per aliquam mutationem; an patres in aliquo statu vitae remanerent, ligno vitae utentes, donec filii ad eumdem statum pervenirent, et sic impleto numero omnes simul ad meliora transferantur, ut essent sicut sancti angeli in coelis. De quo Augustinus ambigue tuerunt primi homines in paradiso filios gignenon ut morientibus patribus succederent filii, sed in aliquo forme statu manentibus, et de ligno vite vigorem sumentibus, et filii ad eundem producerentur statum, donec, impleto numero sine morte animalium corpora in aliam qualitatem transirent; in qua omnino regenti spiritui deservirent, et solo spiritu vivificante sine corporeis alimentis viverent. Vel potuerunt parentes filiis cedere, ut per successionem numerus impleretur;
Abbreviated transcription (Latin):
imꝓbatio hoc uerbo insinuata ÷ Ec̃ce
non cognosc̃e dr ds que nõ approbat
que ei nõ placent. Apparet ĩꝙ uerum
riter quidem utͣq eodq: modo noscit
qͣntũ ad noticiam. s bona ⁊̃ approba¬
tione. ⁊ beneplacito cognoscit. Hic apit¬
indeo aliqͣ dicant᷑ eẽ ꝑꝑter cognitio¬
nis presentiam: i ds uona ⁊ mala cog¬
noscat. Mala tñ non cognoscit nͥ ꝑ no¬

Expanded text:
improbatio hoc verbo insinuata est. Ecce improbatio hoc verbo insinuata est. Ecce non cognoscere dicitur Deus quae non approbat, quae ei non placent. Apparet itaque veruriter quidem utraque eodem modo noscit, quantum ad notitiam, sed bona, etiam approbatione et beneplacito cognoscit. 3. Hic apin Deo aliqua dicantur esse propter cognitionis praesentiam, et Deus bona et mala cognoscat, mala tamen non cognoscit nisi per no
Abbreviated transcription (Latin):
absconditis tuis adimpletꝰ ÷ uent̾̃ eoꝵ.
qđ exponens aug̃. abscondita inquit
pecta sunt: que alumine tue ĩuta¬
tis abscondunt᷑. d quomͦ pecc̃a a lu¬
mine ĩutatis diume absconduntur
cũ a deosciant᷑. Sut nõ sciret: quomͦ
de illis iudicaret: ⁊ ꝓ illis malos dãp¬
ente neꝙ ab octidente deẽ. qđ expo¬
nens cassiodorus inquit. Neq: a bonis
neq: a malis deẽ dis. s õib presens ⁊
cognitor ⁊ sognoscit gͦ deus. ⁊ bona
⁊ mala ꝑ scĩam. set bona cognoscit
ĩ ꝑ approbationem. ꝑ beneplacitum
Mala uero nõ. Unde cassiodorus suꝑer
psalmũ dicit. petca abscondita deo st̃
q non nouit .i. non approbat. ⁊ ex eo
sensu aug̃ dixit. ea abscondi a lumine
dei. qͥ ⁊̃ in .li. ad eludium insinuat cog¬
nitionẽ dei uariis modis accipiendã
inqͥens. Si ad scĩam referas: non igno¬
rat ds aliqͥs. ł aliqͣ. qui tñ in uidicio
quibdam dicet. non noui uos. s eoꝵ

Expanded text:
absconditis tuis adimpletus est venter eorum. absconditis tuis adimpletus est venter eorum. Quod exponens Aug.: Abscondita, inquit, peccata sunt, quae a lumine tuae veritatis absconduntur. Sed quomodo peccata a lumine veritatis divinae absconduntur, cum a Deo sciantur? Si enim non sciret, quomodo de illis judicaret, et pro illis malos damente neque ab Occidente deest. Quod exponens Cassiodorus, inquit: Neque a bonis, neque a malis deest Deus, sed omnibus praesens et cognitor est. Cognoscit ergo Deus et bona et malaper approbationem et per beneplacitum, mala vero non. Unde Cassiod., super psal. 16, dicit: Peccata abscondita Deo sunt, quia non novit, id est, approbat. Et ex eo sensu Aug. dixit ea abscondita a lumine Dei. Qui etiam in lib. ad Helvidium insinuat cognitionem Dei variis modis accipiendam, inquiens: Si ad scientiam referas, non ignorat Deus aliquos vel aliqua; qui tamen in judicio quibusdam dicet: Non novi vos, sed eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ia. utrũ concedendũ sit simpłr mala
eẽ in deo. siue eẽ in deo ꝑ cognitionẽ.
s̾cit u ds ⁊ sciuit semꝑ oĩa tam bo¬
na qͣm mala ĩ anceqͣn fierent: ⁊ pre¬
sciuit ab eterno ea fut᷑a. Iõꝙ cũ oĩa
bona diximus ẽẽ in deo ꝓꝓp̾sentiam
dicendum oĩa mala ẽẽ in eo. Cum ea
sencia fuerint. precognouit it dds ab
eterno qͦsdam fut᷑os malos: ⁊ eoꝵ ma¬
liciam ut ait auai p̃sciuit: s non p̃pa¬
rauit. Cum gͦ pecc̃a õium sciat nunqͥd
intelligendum ÷ ea includi in illa ge
⁊ inip̃o sunt oĩa. Set quis nͥ insams
difit mala eẽ in deo: Illa it eẽ in deo
intelligunt᷑. que ex ip̃o. ⁊ ꝑ ip̃m sũt.
ła uero ꝑ ip̃m sunt. ⁊ ex ip̃o quorũ
auctor ÷ s non ÷ auctor nisibonorũ.
nõ gͦ ex ip̃o ł ꝑip̃m sunt nͥbona. Ita
gͦ nec in ip̃o sunt nͥbona. Non gͦ ma
Iam deo sunt. q licet ea noscat. non
tñ ita oĩo noscit. ut bona: mala. qͣsi
de longe cognoscit. ut ait ꝓpħa:⁊ al.

Expanded text:
um concedendum sit simpliciter mala esse in Deo, sive esse in Deo per cognitionem. Scit enim Deus et scivit semper omnia, tam bona quam mala, etiam antequam fierent, et praescivit ab aeterno ea futura. Ideoque cum omnia bona diximus esse in Deo propter praedicendum omnia mala esse in eo, cum ea sentia fuerint. Praecognovit enim Deus ab aeterno quosdam futuros malos, et eorum malitiam ut ait Aug., praescivit, sed non praeparavit. Cum ergo peccata omnium sciat, numquid intelligendum est ea includi in illa genet in ipso sunt omnia. Sed quis, nisi insanus, dixerit mala esse in Deo? Illa enim esse in Deo intelliguntur, quae ex ipso, et per ipsum sunt; ea vero per ipsum sunt et ex ipso quorum auctor est; sed non auctoro, et per ipsum sunt nisi bona; ita ergo non in ipso sunt nisi bona, non ergo mala in Deo sunt; quia licet ea noscat, non tamen ita omnino noscit, ut bona. Mala ergo quasi de longe cognoscit, ut ait Propheta, p
Abbreviated transcription (Latin):
iusibilia inqͥt añꝗͣ. fierent᷑ nõ erant.
quomͦ gͦ deo nota erant que nõ erãt
⁊ rursum quomͦ ea facẽt quesͥ nota
nõ erant. Non it qͥcqͣm fecit ignorãs.
uota gͦ fecit. nõ fc̃a cognouit. ꝓinde
añquam fierẽt: ⁊ erant ⁊ nonꝰ erant.
erant in dei scĩa: nõerant in sua na¬
tura. Ip̃i aũ deo non audeo dic̃e. a
lio modo innotuisse cũ ea fecisset ꝙͣ.
hic habes qͥa ħ uel muisibilia anteqͣ.
fierent: in dei scia erant. Ex hot igit᷑
sensu oĩa dnͣr eẽ in deo. ⁊ õe qd̃ fc̃m:¬

Expanded text:
isibilia, antequam fierent, non erant. Quomodo ergo Deo nota erant quae non erant? Et rursus quomodo ea faceret quae sibi nota non erant? Non enim quidquam fecit ignorans. Nota ergo fecit, non facta cognovit. Proinde antequam fierent et erant et non erant. Erant in Dei scientia, non erant in sua natura. Ipsi autem Deo non audeo dicere alio modo innotuisse cum ea fecisset, quam hic habes quod haec visibilia antequam fierent, in Dei scientia erant. Ex hoc ergo sensu omnia dicuntur esse in Deo, et omne quod f
Abbreviated transcription (Latin):
iudelicet sicut ip̃e pͥmꝰ ħo scãm statu¬
rã corꝑis. ⁊ usus membroꝵ ꝑfectus mox
conditus extitit iͥ ĩ eiꝰ filui in ip̃o natiui¬
tatis exordio ꝑfecti existerent. qui am¬
bulare ⁊ loqui:⁊ cuncta fac̃e possent:
respondłi potest. E filios ꝑuulos nasci

Expanded text:
delicet sicut ipse primus homo secundum naturam corporis et usum membrorum perfectus mox conditus extitit, ita etiam ejus filii in ipso nativitatis exordio perfecti existerent, qui ambulare et loqui, et cuncta facere possent, responderi potest quod filios parvulos nasci
Abbreviated transcription (Latin):
intelbigentia accipitnda sint huiꝰmo¬
di uerba omina sunt deo presentia. In
deo sunt oĩa. uel cum aeo. uel apud
d̃m. uel in eo uita. qͥa ineffabilis om¬
nium cognitio in eo ⁊ Ytrũ concelen

Expanded text:
intelligentia accipienda sint hudi verba, omnia sunt Deo praesentia, in Deo sunt omnia, vel cum Deo, vel apud Deum, vel in eo vita; quia ineffabilis omnium cognitio in eo est. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
diligat. dic ⁊ filius. nõ autem sic ut
pater ꝑ se non diligat.: ⁊ filius s per
eam tm̃. Qs hec in illa t̾nitate inquit
augͦ. opinari. ł affirmare p̃sumat:
Eam tñ qõnem lectoꝵ diligencie ple¬
nius dinidicandam. atq resoluen¬
dam relinqͥmus ad hoc muius suffi.¬

Expanded text:
Filius; non autem sic ut Pater per se non diligat, et Filius, sed per eam tantum. Quis haec in illa Trinitate, inquit Aug., opinari vel affirmare praesumat? Eam tamen quaestionem lectorum diligentiae plenius dijudicandam atque absolvendam relinquimus, ad hoc minus suffi
Abbreviated transcription (Latin):
qonem. p̃cipue cũ in p̃dc̃is oriant᷑
que similem uident᷑ hr̃e rationem.
qd̾ mee incelligencie attendens infir¬
mitas t̾bat᷑ cupiens magis ex dc̃is
scoꝵ referre qͣm afferre. Optimus it
lector ⁊ inqͥt hyłr in .i. li. de.tͥñ. qui
dc̃oꝵ intelligentiã expestet ex dc̃is
pociꝰ qͣm imponat: ⁊ reculit magis
qͣm attulit. neq cogat id uid̃i dc̃is
contiñi: qd̾ añ lec̃tionẽ p̃sũpserit in¬
teligendum. Cum gͥ de reb dei sermo
÷ ⁊tedamꝰ deo sui cognitionem. dic¬
tisꝙ eipia ueneratione famulemur.
Inuestiget gͦ diligenter ꝑius lector

Expanded text:
ctis oriatur quae similem videntur habere rationem; quod meae intelligentiae attendens infirmitas turbatur, cupiens magis ex dictis sanctorum referre, quam afferre. Optimus enim lector est, inquit Hilar. in medio lib. 1 de Trin., qui dictorum intelligentiam expectat ex dictis potius quam ii dictis contineri, quod ante lectionem praesumpserit intelligendum. Cum ergo de rebus Dei sermo est, concedamus Deo sui cognitionem, dictisque ejus pia veneratione famulemur. Investiget ergo diligenter pius lector
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sacͥficio eccłi salutari ⁊ elemosinis
q̃ pro eoꝵ spiritib offerũt᷑ ñ ẽ du¬
bium mortuos adiuuari. ut cũ eis
meruerint. hoc . it. a patͥb tͣditum
tota obseruat eccł̃ia. ut ꝓ eis qͥ in
cõione corꝑis ⁊ sangͥnis defuncti st̃:¬

Expanded text:
e sacrificio salutari, et eleemosynis quae pro eorum spiritibus offeruntur, non est dubium mortuos adjuvari, ut cum eis meruerunt. Hoc enim traditum tota observat Ecclesia, ut pro eis qui in communione corporis et sanguinis Domini
Abbreviated transcription (Latin):
illa q̃ ꝓ defunctis frequentat eccł̃ia
Medioct̃ malis suffragant᷑. ad pene
mitigationẽ. Mediotrit᷑ bonis ad
mona iniqͥtatis. Quoꝵ tanta ẽ ꝑfec¬
tio ut his adutoriis nõ indigeant. qͣ¬
les st̃ apłi ⁊ martires. Ut. it. ait aus̃.
Iniuria ẽ ꝓ martire in eccłia orare:¬

Expanded text:
illa quae pro defunctis frequentat Ecclesia. Mediocriter malis suffragantur ad poenae mitigationem; mediocriter bonis ad mona iniquitatis; quorum tanta est perfectio, ut his adjutoriis non indigeant: quales sunt apostoli et martyres. Ut enim ait August.: Injuria est pro martyre
Abbreviated transcription (Latin):
nec tam bonus ut nõ reqͥrat ista post
ut ñ his ualeat cũ ħ uita tͣnsierit
parat᷑. quo possit pꝰ hanc uitã qͥspiã
grauari. uel releuari. Nemo aũ sꝑet
dis freq̃ncet eccłia illi apłice st̃ adũ¬

Expanded text:
nec tam bonus est, ut non requirat ista post ut nec his valeat, cum de hac vita transierit, paratur, quo possit post hanc vitam quispiam gravari vel relevari. Nemo autem speret dis frequentat Ecclesia, illi apost
Abbreviated transcription (Latin):
tes qͥb diume unitatis acq tͥnitatisue¬
ritas demonstret᷑. ac pͥmũ ip̃a leg̃ erordia
occurrant. Ubi moyses ait. Audi isrł: dñs
d̾s tuus ãs unꝰ : Itẽ ego sum dñs ãs tu¬
us: qͥ te eduxi de tĩa egypti. Non erunt
tͥ dii alieni p̃t̾ me. Ecce hic sig̃cauit uni¬
tatẽ diuine nat᷑e. Deus it ⁊ dñs ut ait¬

Expanded text:
divinae unitatis atque Trinitatis veritas demonstretur. Ac primum ipsa legis exordia occurrant, unde Moyses ait: Audi Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est . Item: Ego sum Dominus Deus tuus qui te eduxi de terra Aegypti, non erunt tibi Dii alii praeter me . Ecce sic significavit unitatem divinae naturae, cum ait: Deus et
Abbreviated transcription (Latin):
ł meretͥcum ł ꝯcubinar̃. Stuprũ
ꝓͥe ẽ uirginũ illicita deffioratio. Ad¬
ult̾ium alieni thori uolatio. Uñ adul¬
teriũ dr᷑ qͣi alt̾ius thori accessio. In¬
cestus ẽ asangͥnear̃. ł affiniũ abusus.

Expanded text:
 meretricum, vel concubinarum. Stuprum proprie est virginum illicita defloratio. Adulterium est alieni thori violatio, unde adulterium dicitur quasi alterius thori accessio. Incestus est consanguineorum, vel affinium abusus.
Abbreviated transcription (Latin):
titur cũ puella que uolent᷑ a domo
patͥs educit᷑ ut corrupta in urorẽ
habeat᷑. siue puelle. siue parentib
uis illata ⁊stitit. hic morte mulsta¬
t᷑. s si ad eccłiam cũ rapta ⁊ fug̃it:
p̾ulegio eccłie mortis impunita¬
tem meret᷑. ¶ Atrendendum ẽ. ⁊̃
illud alexandri qd ait. Ꝙ fr̃ soror¬
ue uxoris tue cognati dnͣr: eqͥuo¬
cationis iure fit ⁊ nect̃itate uulga¬
ris appellationis pociꝰ qͣm ulla cog¬
nationis causa. Uxor it fris fr̃issa
pociꝰ qͣm cognata uocat᷑. Mariti fr̃

Expanded text:
nter a domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur; sed si ad Ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio Ecclesiae mortis impunitatem meretur. Addendum est etiam illud Alexandri, qui ait: Quod frater sororve uxoris tuae cognati dicuntur, aequivocationis jure fit, et necessitate vulgaris appellationis potius, quam ulla cognationis causa. Uxor enim fratris, fratrissa potius quam cognata vocatur. Mariti frater,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ De parentaliũ graduũ famosa
qone aliqͥd licet minus sufficient᷑
diximus. Iam de sp̃uali cognatione
addamus. que ⁊̃ ꝑsonas impedit ut
non sint legntime ad ineundas
nupcias. tͥa quedam sunt. ⁊ sangui¬
nitas. affinitas :⁊ sp̃ualis germani¬

Expanded text:
 De parentalium graduum famosa quaestione, aliquid, licet minus sufficienter, diximus. Jam de spirituali cognatione addamus, quae etiam personas impedit ut non sint legitimae ad ineundas nuptias. Tria quidem sunt: consanguinitas, affinitas, et spiritualis germani
Abbreviated transcription (Latin):
olet aũ hic queri. utrũ ⁊ ip̃a caro
in bap̃o: ab illa feditate purget᷑.
qͣm in ꝯceptõne: trocupiscentia libidi¬
nosa ifͣrit. Quibdam uidet᷑ qd sicut
aĩa a reatu purificat᷑ ita ⁊ caro ab illa pol
la feditate pͣgari. di uͦ remanet illa fe¬
ditas usꝙ: ad ꝓc̃ationẽ filioꝵ q̃ fit in ꝯcu¬
piscentia camis: uidet᷑ nat᷑a cãrnis mag̃
ac magis corrũpi: ⁊ magis corrupta uide¬
t᷑ ca pͣlis qͣm parentis q de carne pollu¬
tionẽ qͣm hũit a ꝯceptu retinenti trahi¬
t᷑ polluta. ⁊ in ⁊cupiscentia ⁊cipit᷑. Uñ
⁊ polluit᷑. ⁊ iͣ ex dupplici cã ⁊taminat᷑.
unde maior ur᷑ pollutio carnis in ꝓle:
qͣm fiũt in parente. ad qd̾ illi dicunt.
q licet caro plis ex carne feda seminet᷑.
ꝓlis:⁊ iõ magis corrupta: qͣm caro paren
gis in postĩoriorib corrupta trahat᷑. neq

Expanded text:
Solet autem hic quaeri utrum et ipsa caro in baptismo ab illa foeditate purgetur quam in conceptione ex concupiscentia libidinosa contraxit. Quibusdam videtur quod sicut anima a reatu purificatur, ita et caro ab illa pollla foeditate purgari. Si vero remanet illa foeditas usque ad procreationem filiorum, quae fit concupiscentia carnis, videtur natura carnis magis ac magis corrumpi; et magis corrupta videtur caro prolis quam parentis, quia carne pollutionem quam habuit a conceptu retinente, trahitur polluta, et in concupiscentia concipitur, unde et polluitur; et ita ex duplici causa contaminatur. Unde et major videtur pollutio carnis in prole quam fuerit in parente. Ad quod illi dicunt quia licet caro prolis ex carne foeda seminetur, prolis, et ideo magis corrupta quam caro parentgis in posterioribus corrupta trahatur, neq
Abbreviated transcription (Latin):
t. nõ iͣ ut in ip̃a uuente carne ꝯcupiscta¬
tia risꝑsa. ⁊ uinata repente absumat᷑. ⁊ nõ
sit: sit ne obsit mortuo q̃ merat nato. nã¬
si yꝰ bap̃m uir̾it in carne ħt ocupiscentiã
cũ qͣ pugnet. eamꝙ adiuuante d̃o: suꝑit.
si tñ nõ niuatuũ gr̃an eiꝰ suscepit. Non
bili creatoris ut lex pecti q̃ ⁊ inintinbe ꝓt¬

Expanded text:
 non ut in ipsa vivente carne concupiscentia conspersa et innata repente absumatur, et non sit; sed ne obsit mortuo, quae inerat nato. Nain carne habet concupiscentiam cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo superet, si tamen non in vacuum gratiam ejus suscepit. Non bili Creatoris, ut lex peccati quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nitellectu turbem̃. audientes pec parẽtib eo¬
tismũ ab illo pecco mundatis: diu̾sarũ
similitudinũ inductione id posse fi᷑ in¬
sinuat augͣ in .li. de bap̃o ꝑuuloꝵ ĩ inqͥ¬
ens. Quomͦ p̃puciũ ꝑ circũcisionẽ aufer¬
t᷑: manet tñ in eo: quẽ genueĩt cͥcũtisi.
Quiom ⁊̃ palea q̃ oꝑc hũano tanta diligen¬
tia seꝑat᷑. manet tñ infructu qͥ de pur¬
gato nascit᷑ tͥtico: ita pect̃m qd̾ in paren¬
tib ꝑ bapt̾m mundatur: manet in eis
qͥs genuert̃. Ex ħ it gignũt: qd̾ adhuc ue¬
tustũ trahuͣt. nõ ex ħ qd̾ lex in nouitate
ꝓmouit eos int̃ filios dei. Nõ it gn̾ant

Expanded text:
ntellectu turbemur audientes pectismum ab illo peccato mundatis, diversarum similitudinum inductione id posse fieri insinuat Aug. in lib. de Baptismo parvulorum, inquiens: Quomodo praeputium per circumcisionem aufertur, manet tamen in eo quem iam palea quae opere humano tanta diligentia separatur, manet tamen in fructu qui de purgato nascitur tritico; ita peccatum quod in parentibus per baptismum mundatur manet in eis quos genuerunt. Ex hoc enim gignunt, quod adhuc vetustum trahunt; non ex hoc, quod lex in novitate promovit eo
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃tat. uͥagit de ꝑcussura mulieris preg¬
nantis. siqͥs inquit ꝑcusserit mulierem
pregnanttm: ⁊ abortum fec̃it: si adhuc in¬
forme fũit puciꝑium mulctabit᷑ petuma.
di aũ formatũ fũit : reddat aũm ꝓ aĩa.
formatũ ñ intelligit᷑ pͥa aĩa aĩatũ. ⁊ infor

Expanded text:
icat, ubi ait de percussura mulieris praegnantis: Si quis, inquit, percusserit mulierem praegnantem et abortum fecerit, si adhuc informe fuerit puerperium, mulctabitur pecunia; si autem formatum fuerit, reddat animam pro anima. Formatum vero intelligitur, propria anima ani
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdam̃ reuiuiscat. ⁊ in regnũ pͥum dñatio¬
nẽq reuocet᷑. ħ aꝑte insinuat in bap̃o
cupiscentiam debilitari. ex quo ⁊ dicit᷑
dimitti. nõsolũ iõꝙ reatus ibi soluit᷑ ꝙ̃.
remissionis modũ. aliis ⁊̃ płib testimoni¬
is scͥpt᷑a edocet. ait it. augͦ ꝯtͣ iulianum.
lex q̃ in membͥs ÷ utiũ carnis ÷ qd̾ expe¬
na pecci ⁊ ex tͣluce mortis ꝓuenit. set
ex ista q̃ ⁊ in membͥs renussa: regñatio¬
ne sp̃uali:⁊ manet in carne mortali. Re¬
missa: q reatus solutus ÷ sacram̃to quo
tenascunt᷑ fideles. manet aũ: q oꝑatur
desid̾ia ⁊tͣ que dimicant ⁊ fideles. Id in
lutus : ⁊ ip̃e cupiscentie reat᷑: cũ quo
eras natus: ⁊ qͥcquid antea ꝯsensiste ma
leꝯcupiscentie. siue cogitõne. siue locu¬
tione. siue actione. Id̾ m .li. de nupciis:⁊
ꝯcupiscencia. Concupiscencia carnis licz
in regñatis iam nõ deputet᷑ in petc̃: qc̃ꝙ¬
tñplis nascit᷑: obligatia ÷ originali pec¬

Expanded text:
quodammodo reviviscat, et in regnum proprium dominationemque revocetur. Hic aperte insinuatur in baptismo concupiscentiam debilitari, ex quo et dicitur dimitti, non solum ideo quia reatus ibi solvitur. Quem remissionis modum aliis etiam pluribus testimoniis Scriptura edocet. Ait enim Aug. contra Julianum: Lex quae in membris est, vitium carnis est, quod ex poena peccati et ex traduce mortis provenit. Sed lex ista quae est in membris, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali. Remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem, quia operatur desideria, contra quae dimicant etiam fideles. Idem in lutus est et ipse concupiscentiae reatus, cum quo eras natus; et quidquid ante consensisti malae concupiscentiae, sive cogitatione, sive locutione, sive actione. Idem, in lib. de Nuptiis et Concupiscentia: Concupiscentia carnis, licet in regeneratis jam non deputetur in peccles nascitur, obligata est originali pec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝰ uerboꝵ occõne de pect̃o płimi di¬
uersa sensert̃. alii it dixert̃ uolũtatem
malam t̾m ẽẽ pect̃: ⁊ nõ actus ext̾iores.
alii uolũtatem ⁊ actus. alii neutr dicen¬
tes om̃s actus ẽẽ bonos.:⁊ ado. ⁊ ex deoau¬
tore eẽ. malũ aũ nͥb ẽẽ ut ait augͦ super

Expanded text:
s verborum occasione, de peccato plurimi diversa senserunt. Alii enim dicunt voluntatem malam tantum esse peccatum, et non actus exteriores; alii, voluntatem et actus; alii neutrum dicentes, omnes actus esse bonos et a Deo et ex Deo auctore esse, malum autem nihil esse, ut ait August. supe
Abbreviated transcription (Latin):
os. Qͥasit peccare ostendit dicens. pecca
ueritate errare: q si nõ uolũtate faciũt
pect̃ores mniꝰte iuidicant᷑. Qd gͥ in hac tã¬
ta uarietate tenendũ. Qd dicendũ:

Expanded text:
 sit peccatum ostendit, dicens: Peccarl in ipsa veritate errare? Quod si non voluntate faciunt, peccatores injuste judicantur. Quid ergo in hac tanta varietate tenendum, quidve dicendu
Abbreviated transcription (Latin):
tant auctoricate ⁊ rõne ꝓbat bonos
fuisse creatos ⁊ uerba p̾remissa bn iob
que illi ꝓ se inducebant quom̃ sint
intelligenda aꝑit ĩ dicens suꝑ ge¬
ua nat᷑am gͥ angłoꝵ bonam fecit.
⁊ q inuistum ⁊ ut nłło m̃ito hoc in
naturam set uoluntatẽ malam pu
ordinationẽ dei in qua eũ ⁊̃ inuu
tũ fecit utilem bonis. ł ip̃ius angłi
facturam.q ⁊ si presciret d̃s uolun¬
tate malũ futurũ. fecit tñ eũ pro¬
uidens qͣnta de illo sua bonitate eĩt
ut bonis noc̾et: creauit tñ illum
ut de illo bonis ꝓdesset. hoc aũ fecit:
ip̃e dicit᷑ iniciũ q precedit antiqͥta¬
te ⁊ pͥncipatu malicie ħ aũ illusio
malos ut nõ qͣntũ intunt᷑ set qͣntũ

Expanded text:
tant, auctoritate et ratione probat bonos fuisse creatos, et verba praemissa beati Job quae illi pro se inducebant, quomodo sint intelligenda aperit, dicens, super Gena, Naturam ergo angelorum bonam fecit. Et quia injustum est ut nullo merito hoc in naturam, sed voluntatem malam punordinationem Dei, in qua eum invitum etiam fecit utilem bonis; vel ipsius angeli facturam, quia etsi praesciret Deus voluntate malum futurum, fecit tamen eum, providens quanta de illo sua bonitate esset  futurum ut bonis noceret, creavit tamen illum, ut de illo bonis prodesset; hoc autem fecit uipse est initium, quia praecedit antiquitate et principatu malitiae. Haec autem illusio malos, ut non quantum nituntur, sed quantu
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾atos. Qd sit originale pecĩm ħ inqͥrit᷑.
d̾ diligent᷑ inuestigandũ ÷ qͥd sit. Be
ħ it sc̃i doctores subobscure locuti st̃.
atq scolastiu doctores uaria senser̃t. Qui.¬
dam it putant originale pecc̃m tẽ reatũ
tatem qua obnorii ⁊ addicti sumꝰ pene
pene origniale peccm ÷ cũ debitũ pene
nõ sit pena: nec originale pect̃m ⁊ ꝑt

Expanded text:
atos. 5. Quid sit originale peccatum hic inquiritur. Quod diligenter investigandum est, quid sit. De hoc enim sancti doctores sub obscuritate locuti sunt, atque scholastici doctores varia senserunt. Quidam enim putant originale peccatum esse reattatem, qua obnoxii et addicti sumus poenae poenae originale peccatum est, cum debitum poenae non sit poena, nec originale peccatum est
Abbreviated transcription (Latin):
tismo ꝑuuloꝵ sic ait. Recte ꝓfecto intelli¬
gũt᷑ primi hõies añ malignã diaboliꝑ
suasionẽ abstinuisse a cibo netito. atꝙ
usi fuisse ꝯcessis. hiis utrbis ostendit᷑ qd̾
de lignouite añ pecc̃m sũpserit qͥb pre¬
uare gͦ ꝑpetua soliditate: ⁊ beata in¬
mortalitate uestiti nõ st̃: ut nlła¬
infirmitate ł etate in det̾ius mutarent᷑
hanc it uͥtutẽ nat᷑ałr ilłd̾ lignũ hũisse
dicit᷑. d forte. Nõ ħ iferebat nͥ sepe de il¬
lo sum̃et᷑. potuit gͦ fĩ ut de illo sum̃et
semel ⁊ nõ sepiꝰ qui ꝑ aliꝗͣ. morã in ꝑadi¬
so suisse intelligit᷑. cũ scͥpt᷑a dicat eum ibi
soporatũ fuisse qñ costa de late eiꝰ assũp¬

Expanded text:
arvul., sic ait: Recte profecto intelliguntur primi homines ante malignam diaboli persuasionem abstinuisse a cibo vetito, atque usi fuisse concessis. His verbis ostenditur quod de ligno vitae ante peccatum sumpserint, quibus praeperpetua soliditate, et beata immortalitate vestiti non sdeterius mutarentur? Hanc enim virtutem naturaliter illud lignum habuisse dicitur. Sed forte hoc non conferebat, nisi saepe de illo sumeretur. Potuit ergo fieri ut de illo sumeret semel, et non saepius, qui per aliquam moram in paradiso fuisse intelligitur, cum Scriptura dicat eum ibi soporatum fuisse, quando costa de latere ejus assump
Abbreviated transcription (Latin):
unũ hõiem int᷑uit in mundũ.s. ino¬
bedienciam. In obedientia si pec̃tm actu
ductione originis: s similitudine
p̃uaricatõnis. om̃sꝙ: in illo uno pectasse
dnͣr q õĩb ille uniis peccandi exẽplum

Expanded text:
unum hominem intravit in mundum, scilicet inobedientiam. Inobedientia vero peccatum actuaductione originis, sed similitudine praevaricationis; omnesque in illo uno peccasse dicunt, quia omnibus ille unus peccand
Abbreviated transcription (Latin):
nerationẽ tm̃ memorauit. cũ in qͣlibet
gn̾atione rei teneãt᷑ qͥ pecc̃a patr̃ imuitan¬
t᷑. ⁊ qͣre pr̃ts cõmemorauit. cũ ⁊ illi om̃s
mali sint qͥ quop libet maloꝵ petc̃a innitã¬
pr̃is filii imitari solẽt. qͦs p̃cipue diligt.
solent parentes int̃dũ tam diu uiũe doñ
filios fcios ⁊ qͣrtos ħant qͥ patr̃ imqͥtates
uidentes coꝵ impietatis ħedes ꝑ imitõnẽ

Expanded text:
nerationem tantum commemoravit, cum in qualibet generatione rei teneantur qui peccata patrum imitantur? Et quare patres commemoravit, cum et illi omnes mali sint, qui quorumlibet malorum peccata imitanpatres filii imitari solent, quos praecipue diligunt. solent parentes interdum tamdiu vivere, donec filios tertios et quartos habeant; qui patrum iniquitates videntes, eorum impietatis
Abbreviated transcription (Latin):
hõium sub̃ałr intrent corpora eoꝵq
aĩab illabant᷑. aniõ intͣre dicant᷑. q
malicie sue effectum ibi ex̃cent deiꝑ
missione oppͥmendo atꝙ: uerando eas
uel in pectm ꝓ uoluntate sua trahen¬
do. Qdđ̃ in hõies introeant atꝙ ab eis
expulsi exeant eungłium aꝑte decla¬
rat cõmemorans demonia in quosdã
fectum dicantur ingressa non ad eo
ꝑspicuũ ÷ De hoc aũ gennadius in dif¬
finitionib eccł̃iasticoꝵ doginatũ ait.¬
dimꝰ sub̃ałr illabi aĩe set applicatõne
⁊ oppressione uniri. Illabi aũ menti
illi soli possibile ⁊ qui creauit. qui na¬
tura subsistens incorporeus capabilis:
introeant corda hõium. Beda qͦ

Expanded text:
antialiter intrent corpora, eorumque animabus illabantur? An ideo intrare dicantur, quia malitiae suae effectum ibi exercent Dei permissione, opprimendo atque vexando eas, vel in peccatum pro voluntate sua trahendo. Quod in homines introeant, atque ab eis expulsi exeant, Evangelium aperte declarat, commemorans daemonia in quosdam fectum dicantur ingressa, non adeo perspicuum est. De hoc autem Gennadius in Definitionibus ecclesiasticorum dogmatum, diter illabi animae, sed applicatione et oppressione uniri. Illabi autem menti, illi soli possibile est qui creavit, qui natura subsistens incorporeus capabilis eintroeant corda hominum. Beda q
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi inmedio. arbit̃ est. ad componendam
pacem .i. ad reconciliandum homines cio.
hic est arbit̃. quem iob desiderat. Utina̾
uerit xpͣ̃c. ut incipet amare quos ocderat
sit reconciliatur inmicus inumico ur
dem̃ suit amici. qui anͥ se ocderant: s iam
nos diligenti deo. reconcłati sumus. Non
e em̃ ex quo ei reconciliati sumus. ꝑ san¬
guinem filii nos cepit dilig̃e s an mun-¬
dum pͥusqͣm nos aliquid essemus. Ruo
mͦ gͦ diligenti: Pdo. sumus reconciliatiͤ
p̃o pec̃c. cum eo habebamꝰ inimicitias. qui
habebat gͣ nos caritatẽ ⁊ cum ilianciti¬
as exc̃ebanius adu̾sus eũ oꝑando iniqui
sunt inunica pect̃a. ⁊ iõ remissis peccatis.
tales unmiciie finut᷑ ⁊ reconciliantur
iusto. quos ip̃e iustificat xp̃c. gͦ r medi
ator. eo ꝙ medus int̾ cłm. ⁊ hominies ip̃o
reconciliat do. Reconciliat aũ dum of¬
fendicłã hominum dollit ab ocłis der.
tio. qͣre solus filius dicit᷑ mediator::
Nam de pr̃e legit᷑ qđ reconciliaũit

Expanded text:
i in medio arbiter est ad componendam pacem, id est, ad reconciliandum homines Deo. Hic est arbiter quem Job desiderat. Utinam verit Christus, ut inciperet amare quos oderat, sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici qui ante se oderant; sed jam nos diligenti Deo reconciliati sumus. Non enim ex quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filii nos coepit diligere, sed ante mundum, priusquam nos aliquid essemus. Quomodo ergo nos diligenti Deo sumus reconciliati? Propter peccatum eum eo habebamus inimicitias, qui habebat erga nos charitatem, etiam cum inimicitias exercebamus adversus eum, operando iniqsunt inimica peccata, et ideo remissis peccatis tales inimicitiae finiuntur, et reconciliantur justo, quos ipse justificat. Peccata eniator, eo quod medius inter Deum et homines ipsos reconciliat Deo. Reconciliat autem, dum offendicula hominum tollit ab oculis Dei, tio, quare solus Filius dicitur Mediator? Nam de Patre legitur quod reconciliaverit
Abbreviated transcription (Latin):
nus tͥb pueris. In qͥbiꝰ aliqͥd pͣgandũ
fũit: ꝑ illũ ignẽ p̃gabit᷑. aliis uero
nłłam ing̾et molestiam. purgatio
ũ ꝑ ignem mundo ⁊ ad iudiciũ ue¬
niente dño: emictet᷑ uox illa mag¬
na qͣ resurgent om̃s mortui ⁊ tc̃ mi¬
iusterio angłoꝵ uentilabit᷑ aera.q
boni egregabunt᷑ ei de .iiii. ꝑtib orb̃¬
xp̃o in aerca. repbis in terra qͣm di ⁊¬
pationes ille maloꝵ. Esuriui ⁊ non

Expanded text:
nus tribus pueris. In quibus si aliquid purgandum fuerit, per illum ignem purgabitur. Aliis vero nullam ingeret molestiam. Purgato vero per ignem mundo, et ad judicium veniente Domino, emittetur vox illa magna qua resurgent omnes mortui; et tunc ministerio angelorum ventilabitur area, quia boni congregabuntur ibi de Christo in aera, malis in terra quam di, et increpationes illae malorum: esurivi, et non
Abbreviated transcription (Latin):
tari. Qͥa ad espectũ dist̾cti iudicis
cũ aꝑta dampnatione sue infidelita¬
fidei sacͣm̃ta tenuer̃t increpatõnẽ
iudicis in se fĩ nõ audient. q infi¬
delitatis sue tenebͥs p̃iudicati eius
quẽ des pererant inuec̾tione redar
gui ñ merent᷑. Illi saltẽ u̾ba iudi¬
tis audient: qui eiꝰ fidem saltẽ uer¬
bo tenuert̃. Illi in dampnatione
sua etͣni uidicis nͨ ũba ꝑcipiũt: qͥ
eiꝰ reũentiã nec ũbotenus seruare
culas lacͥmis tergunt. ⁊ elemosinar᷑
suꝑ inductione oꝑiunt. quib index
ueniens indext̾am ⁊sistentib dicet.
tionis uͥtute tͣnscendunt. q nõ hoc
solum qd̾ lex p̃cipit impłe ꝯtenti st̃.
salomon de eccłie sponso loq̃ns ait.¬

Expanded text:
cari, quia ad conspectum districti judicis cum aperta damnatione suae infidelitafidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in se fieri non audient, quia infidelitatis suae tenebris praejudicati, ejus quem despexerant invectione redargui non merentur. Illi saltem verba judicis audiunt, qui ejus fidem saltem verbo tenuerunt. Isti in damnatione sua aeterni judicis nec verba percipiunt, quia ejus reverentiam ne verbo tenus servare culas lacrymis tergunt, et eleemosynarum superinductione operiunt; quibus judex veniens in dextra consistentibus dicet: scendunt, quia non hoc solum quod lex praecipit, implere contenti sunt, Salomon de Ecclesiae sponso loquens ait
Abbreviated transcription (Latin):
De talib dr᷑. Qui uic̾it : dabo ei sed̾e
mec̃ inthrono meo. sic̃ ⁊ ego uici: ⁊
sedi cũ pr̃e meo in throno eiꝰ. uin¬
tens dñs cũ pr̃e in throno sedit. q
p passionis c̃tamĩ. ⁊ resurrectionis pal¬
mam: qd̾ patͥ eẽt equalis om̃ib cla¬
ruit. Nobis ut in trono filii sed̾e ẽ. ex
eiꝰd̾ filii pͣtate iudicare. Qa .it. udi.¬
candi pͥncipatũ ex eiꝰ uͥtute ꝑcipimꝰ¬

Expanded text:
i sedere mecum in throno meo: sicut et ego vici, et sedi cum Patre meo in throno ejus. Vincens Dominus, cum Patre in throno sedit, quia post passionis certamen et resurrectionis palmam, quod Patri esset aequalis omnibus claruit. Nobis vero in throno Filii sedere, est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicandi principatum ex ejus virtute percipim
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ que ꝑtinet ad aĩam nõ ad corpus
sorpusat. nõ sentit uitã sapĩe. s aĩa
q̃ illuminat᷑ a lumine. eterno. licet
mas: ⁊ suscitet corꝑa :⁊ iudicet: non

Expanded text:
ertinet ad animam, non ad corpus. Corpus enim non sentit vitam sapientiae, sed anima quae illuminatur a lumine aeterno. Licet imas, et suscitet corpora, et judicet, non
Abbreviated transcription (Latin):
clarifitata iudicantẽ ind̾int bonri
mali: tollet᷑ impiꝰ ut ñ uideat clari¬
tatẽ dei qͣ ds ẽ. qͣm soli mundi cor¬
de uidebunt. Quod erit eis uita et̃¬
na. forma gͥ humana in xp̃o głifica¬
ta: uidebitur a cunctis. Uñ ⁊ xp̃c dicit᷑¬

Expanded text:
glorificata judicantem viderint boni et glorificata judicantem viderint boni et mali, tolletur impius, ut non videat claritatem Dei qua Deus est; quam soli mundo corde videbunt, quod erit eis vita aeterna. Forma ergo humana in Christo glorificata videbitur a cunctis; unde et Christ
Abbreviated transcription (Latin):
tessabit. hinc quidam putant pꝰ iu¬
dicium demones nõ hr̃e potestatẽ.
crutiandi hõies sic mͥ. s ut demones
uͥtute dei cruciari sñ creat᷑e ministe¬
rio assert̃. sic repbos hõĩes ibi nõ per
oꝑationẽ demõnũ s uͥtute diuina
tm̃ et̃nis subici cruciatib. p̃missa
tñ auctoritas ñ id cogit asentire q̃
⁊ si asserat tc̃ nec demones demonib
mones hõib p̃sint ad torq̃ndũ. Uñ qͥb¬
dam uidet᷑ eos sic ꝯstare hõib tortores
in pena: sic̃ extitert̃ incentores in culpa
utiq: serui idicabit q̃ õĩb in nuidi¬
cio apparebit ut uideant mali inꝙ̃
pupugert̃. Uiuunitatẽ u eiꝰ mali nõ
uidebunt. Uñ ysaias. Tollat᷑ impius¬
uidebunt ut timeant. diuinitatẽ
uͦ nõ ne gaudeant. Ununitas it sine
an forma illa głiosa appareat sic̃ ue¬
re ẽ: an infiria qualis in passione.
extitit. Qͥdam putant a malis calẽ
mam seru glificatam a bonis: ⁊ a
mał tcͣ uid̾i sic. cũ in forma serui

Expanded text:
nc quidam putant post judicium daemones non habere potestatem cruciandi homines, sicut modo. Sed ut daemones virtute Dei cruciari sine creaturae ministerio asserunt, sic reprobos homines ibi non per operationem daemonum, sed virtute divina tantum aeternis subjici cruciatibus. Praemissa tamen auctoritas non id cogit sentire; quae etsi asserat tunc nec daemones daemonibus, s ad torquendum. Unde quibusdam videtur, eos sic extare hominibus tortores in poena, sicut extiterunt incentores in culpa.utique servi judicabit; quae omnibus in judicio apparebit, ut videant mali in quem pupugerunt. Divinitatem vero ejus mali non videbunt. Un ergo Christi videbunt ut timeant; divinitatem vero non, ne gaudeant. Divinitas quippe sine in forma illa gloriosa appareat, sicut vere est, an in forma qualis in passione extitit. Quidam putant a malis talem mam servi glorificatam, a bonis et malis tunc videri; sic: Cum in forma servi
Abbreviated transcription (Latin):
siunt sic̃ dis ⁊ anni quos usitate no
iuimꝰ. Sunt i insigna serenitatis ⁊
tumpnum. hiemem. uelsunt insig¬
na ⁊ tempora .i. in distinctione hora¬
poꝵ nłłis notabat᷑ indiciis uel meri¬
diana hora. uel qualibet hora. hec .iiii.
uentis. ⁊ uolatile suꝑ terram: ic. Opꝰ
qͥnte diei est formatio pisciũ:⁊ auiũ
quib duo elem̃ta ornant᷑. ⁊ d eadẽ
materia .i. de aquis pisces. ⁊ aues crea¬
uit. uolatilia leuans inaera: ⁊ natati¬
lia remittens gurgiti. Ue oꝑe .uͭͤ. dici¬

Expanded text:
fiunt, sicut dies fiunt, sicut dies vimus. Fiunt enim signa serenitatis vetumnum, hyemen. Vel sunt in signa et tempora, id est, distinctionem horaporum nullis notabatur indiciis, vel meridiana hora, vel quaelibet hora. Haec quarta ventis, et volatile super terram, etc. Opus quinti diei est formatio piscium et avium, quibus duo elementa ornantur, et de eadem materia, id est de aquis pisces et aves creavit, volatilia levans in aerea, natatilia vero remittens gurgiti. De opere s
Abbreviated transcription (Latin):
ram. nec ꝑꝑter terram. set ad celum ⁊
ceteris elementis sp̃e prestat pri¬
usꝙ aliis fc̃m ÷ ioͣ ante alia ornat᷑ in
quarto die quo fiunt sid̾a. Que iõ
fc̃a sunt ut ꝑ ea illustret᷑ inferior pars
ne eẽt habitantib tenebrosa. Infir¬
mitatiꝙ hõium ꝓuisum ÷ ut cͥcum¬
ueniente sole potirent᷑ hõies diei
noctisꝙ uicissitudine ꝑpter dormi¬
endi ugilandiq nectitatem: ⁊ ĩ iõ
ne nox indecora remañet. s luna ac
sidib consolarent᷑ hõies. quib in
noc᷑te oꝑandi neccitas incumbet.
⁊ q quedam aĩalia sunt que lucẽ
ferre nõ possunt. Quod aũ subdi¬
tur. ⁊ sint in signa. ⁊ tempora: ⁊ dies
⁊annos quomodo accipiendũ sit q̃¬
ri solet. Ita it dc̃m uidetur qͣi quar¬
to die cepissent tempora. cũ pͥus tri¬
duum sine tꝑr.nõ fuerit. Iõꝙ temꝑa
que fiunt ꝑ lid̾a non spacia morarũ
set uicissitudinem aerie qualitatit
debemꝰacciꝑe q talia motib suderũ

Expanded text:
ram, nec propter terram, sed ad coelum et go coelum caeteris elementis speciem praestat, priusque aliis factum est, ideo ante alia ornatur in quarto die quo fiunt sidera; quae ideo facta sunt, ut per ea illustretur inferior pars, ne esset habitantibus tenebrosa. Infirmitatique hominum provisum est, ut circumeunte sole potirentur homines diei noctisque vicissitudine, propter dormiendi vigilandique necessitatem, et ideo etiam ne nox indecora remaneret, sed luna ac sideribus consolarentur homines quibus in nocte operandi necessitas incumberet, et quia quaedam animalia sunt quae lucem ferre non possunt. Quod autem subditur: Et sint in signa, et tempora, et dies, et annos, quomodo accipiendum sit quaeri solet. Ita enim dictum videtur, quasi quarto die coepissent tempora, cum prius triduum sine tempore non fuerit. Ideoque tempora quae fiunt per sidera, non spatia morarum, sed vicissitudinem aereae qualitatis debemus accipere, quia talia motibus siderum
Abbreviated transcription (Latin):
tam creata sint. an pociꝰ creata innoxi¬
a peccorib not̃e ceꝑint. Sane dici p̃. ꝙ.
treata nͥl hõi nocuissent si non peccas¬
set. puniendoꝵ namꝙ uicioꝵ ⁊ terren¬
ende uͥtutis causa not̃e ceꝑunt. fuer̃t
gͦ creata innoxias ꝓpt̃ pecc̃m fc̃a sũt
tasint. pleraq: i de humidoꝵ corpo¬
rũ uitus. uel eralationib siue de ca

Expanded text:
am creata sint, an potius creata innoxia peccatoribus nocere coeperint. Sane dici potest creata nihil homini nocuissent, si non peccasset; puniendorum namque vitiorum et terrenendae virtutis causa nocere coeperunt. Fuerunt ergo creata innoxia, sed propter peccatum facta sunt ta sint. Pleraque enim de humidorum corporum vitiis, vel exhalationibus terra
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ⁊ ꝑticulautatis nõia quereb tem¬
poralib pͥe comieniunt: ad res et̃nas Enstu¬
lit. aug uero maiorẽ uidens dissimilitu¬
dinem qͣm similitudinẽ int̾̃ res p̃dc̃as:
ab excellencia tͥnitatis p̃dc̃a nõia remo¬
uit. Sx quo sensu dix̃it ꝑsonas differte

Expanded text:
tis et particularitatis nomina, quae rebus temporalibus proprie conveniunt, ad res aeternas transtulit, Aug. vero majorem videns dissimilitudinem quam similitudinem inter res praedictas, ab excellentia Trinitatis praedicta nomina removit. 15. Ex quo sensu dixerit personas differre
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt. Qd sane possunt intelligi. que io
a fide alienũ resonare uideant᷑. sane
ac intellectorẽ plurimũ efflagitant
In quoꝵ. explanatõne: mallem silens
alios audire. qͣm loquendo: maliuoł
detrahendi octõnem pr̃are. Uidet᷑ tñ
mͥ ita posse accipi. sũ ait sub̾a ⁊ cõe ⁊¬
ypostasis ÷ particłare. Non ita ħ acce¬
pit cũ dde deo dicant᷑: ut accipiunt᷑ in
÷ ut sicut ibi cõe ł uniuersale dr̃᷑ qd̃ p̃¬
dicat᷑ de plutib: particłare uͦ ł indi¬
uiduum qd de uno solo: Ita ħ ẽẽncta
simul ⁊ de singłis seꝑatim dicitur. par¬
ticłare uͦ singła quelibet ꝑsonar̃ qͥa nec

Expanded text:
da sunt. 14. Quod sane possunt intelligi quae Joaa fide alienum resonare videantur, sane atque intellectorem plurimum efflagitant. In quorum explanatione mallem silens alios audire quam loquendo malevolis detrahendi occasionem praestare. Videtur tamen mihi ita posse accipi, cum ait: Substantia ypostasis est particulare. Non ita haec accipit cum de Deo dicantur, ut accipiuntur in ; ut sicut ibi commune vel universale dicitur quod praedicatur de pluribus, particulare vero vel individuum quod de uno solo, ita haec essentia simul, et de singulis separatim dicitur. Part
Abbreviated transcription (Latin):
pmat grece: latine intend̾e dicit᷑.
ep̃i aũ grece: lat̾. spetulatores in t̾pre¬
tant᷑. Nam speculator ẽ spositus in ecͣc
dictus eo qd̃ speculet᷑. atq ꝓspiciat
popłoꝵ infra se positoꝵ mores ⁊ uitã.
ntifex pͥnceps sac̃dotũ ẽ qͣi uia se¬
quentium. ip̃e ⁊ sũmus sacerdos nun¬

Expanded text:
ece, Latine intendere dicitur. Episcopi autem Graece, Latine speculatores interpretantur. Nam speculator est praepositus in Ecclesia, dictus eo quod speculetur atque perspiciat populorum infra se positorum mores et vitam. Pontifex est princeps sacerdotum, quasi via sequentium, ipse et summus sacerdos nun
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ. ⁊ alid̾ ꝓpter hoĩem nõ duo filii
a c̃to initio. Itẽ in eod̾. Q d nat᷑a huma¬
na in xp̃o hoĩe. meruit. ut in unitatẽ
ꝑsone unici filii dei singularit᷑. assump¬
ta cẽt: Que bona uoluntas que bona
na una cũ do. Numqͥd antea fuit ħo ⁊⁊
h. ei singłare beneficium p̃stitũ ⁊ ut sin¬
gulariter ꝓm̃eret᷑ d̾m: Nempe ex quo
ħo ẽẽ cepit. nõ alid̾ cepit ẽẽ ħo qͣm dei
filius: ⁊ hoc unicus : ⁊ ꝓpt̾ea dei uerbũ qd̾
ab illo suscepta caro facta ⁊ utiq d̾s. ut

Expanded text:
Verbum, aliud propter hominem, non duo filii, a certo initio. Item in eodem: Quid natura humana in Christo homine meruit, ut in unitatem personae unici Filii Dei singularitas assumpta esset? quae bona voluntas? quae bona nahoc ei singulare beneficium praestitum est, ut singulariter promereretur Deum? Nempe ex quo homo esse coepit, non aliud coepit esse homo quam Dei Filius, et hoc unicus, et propterea Dei Verbum; quia ab
Abbreviated transcription (Latin):
tit. nat᷑is. ⁊ ꝑsona que tm̃ d̾s erat. fc̃a ÷
⁊̃ uerus ħo subsistens. nõ tm̃ eraĩa ⁊ car¬
ne s ĩ ex diuinitate. nec tñ ꝑsona illa
placet. quidam subsistens et aĩa ⁊ came.
est ille subsistens. cõposita ÷ in qͣntum aũ

Expanded text:
m Deus erat, facta est etiam verus homo subsistens non tantum ex anima et carne, sed etiam ex divinitate; nec tamen persona illa placet quiddam subsistens ex anima et carne; et i
Abbreviated transcription (Latin):
ut a uerbo patͥ coet̾no inunitatẽ ꝑsone
assumptꝰ filius dĩ unigenit᷑ ẽẽt. uñ ħ
m̃eret᷑: eld̃ bonũ eiꝰ precessit ut ad hãc
ineffabilem excellentiam ꝑueniret: fã¬
ciente ac suscipiente deo uerbo ip̃e ħo
ex quo ẽ cepit filius dei unicus ẽc̃ cepit.
grã fit xͥanus sic̃ gra ħo ille ab initio
nobis in hoĩe tͦ cõmendat᷑. Qa nec ip̃e
ut tanta unitate do uero ꝯninctus
una cũ illo ꝓͣ. filius dĩ fieret. ullis ÷ p̃¬
cedentib m̃itis assecut᷑. s ex qͦ ħo ẽẽ ce¬

Expanded text:
atri coaeterno in unitatem personae assumptus, Filius Dei unigenitus esset, unde hoc meruit? Quod bonum ejus praecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret? Faciente ac suscipiente Deo Verbo, ipse homo ex quo esse coepit, Filius Dei unicus esse coepit. hristianus, sicut gratia homo ille ab initio nobis in homine Christo commendatur. Quia nec ipse ut tanta unitate Deo vero conjunctus, una cum illo persona Filius Dei fieret, ullis est praecedentibus meritis assecutus; sed ex quo homo esse coe
Abbreviated transcription (Latin):
amicos dei ⁊ ꝓpħas: istituit. sic̃ ⁊̃ im¬
plet sc̃os angelos. d cũ uenit plenitu¬
do tꝑ̃is: missa ÷ ñ ut impleret angłos:
nec ut ẽẽt angłs: nec ut ẽet cũ ho¬
minib T̃ in hominib ut antea in

Expanded text:
amicos Dei et prophetas constituit, sicut implet etiam sanctos angelos. Sed cum venit plenitudo temporis missa est non ut impleret angelos, nec ut esset angelus, nec ut esset cum hominibus vel in hominibus, ut antea in
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ ꝑfectionẽ nate assũpsit humane.
suscepit sensum hõis. h nõ sensũ carnis.
fuit inflatus sensu hõis. aiam dixit
turbatam. Sensu hõis esuriuit. ⁊ roga¬
uit sensu hõis ꝓfecit sic̃ scͥptũ ⁊ Iħc ꝓ

Expanded text:
fectionem naturae suscepit humanae. Suscepit sensum hominis; sed non sensu carnis fuit inflatus. Sensu hominis animam dixit conturbatam, sensu hominis esurivit et rogavit; sensu hominis profecit sicut scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
entior ex tp̃r. qͥ pͥma ꝯceptionis hora
sp̃u sapientie plenꝰ ꝑmanebat. s eau¬
dem qͣ plenꝰ erat sapientiã cetĩs ex tꝑr
paulatim demonstrabat. Iuxta hõis
nat᷑am ꝓficiebat etate de infantia ad
iuuentutẽ. Iuxta hõis nat᷑am ꝑficie¬
bat gr̃a nõ ip̃e quo nõ habebat᷑ ꝑ acces¬
sũ tꝑis accipiendo.s. pandendo donũ
ad laudem deiexcitabat. ⁊ sic deo patͥ

Expanded text:
empore, qui a prima conceptionis hora Spiritus sapientiae plenus permanebat, sed eamdem qua plenus erat sapientiam caeteris ex tempore paulatim demonstrabat. Juxta hominis naturam proficiebat aetate de infantia ad juventutem; juxta hominis naturam proficiebat gratia, non ipse quod non habebat per accessum temporis accipiendo sed pandendo donum ad laudem Dei excitabat, et sic Deo Patri