comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
impłe. In hac domo głificat᷑ mulier pemi¬
tens lacrimis pedes dñi rigans. ñ phariseꝰ
inẽdulus qͥ nec aq̃m pedib dedit. Humor
lacͥmaꝵ intranos ẽ. qr gñtilitas conũsa ⁊ san¬
guine fudit. cũ uideꝰ nec ext̾iora tribuit.
Lacͥmis pedes dñirigat. qui scĩs eiꝰ intͥbula¬
tione com patit᷑. affectu compassioĩs incli¬
natus. Capillis pedes dñi t̾git. qui ex suꝑflu¬
isbonissuis indigentib caritatẽ impendit.
Rigat uͦ lacͥmis redemptoris pedes s capil¬
lissuis ñ t̾git. qui utcumq ꝓximoꝵ dolori
cõpatitur. s tam̃ ex suꝑfluis suis ñ miseret᷑ eoꝵ
Pedes oscłatur qͥstudiose diligit xͥ uestigia
seq̃ntes quibꝰ sua largit᷑. ne sit grauis tribu
enti necessitas ꝑximi. Uł pedes dñ oscłam᷑.
cum incarnatione eiꝰ ꝑfecte diligimꝰ. Genu
dñi oscłatur qui cum apło sentit. quod in¬
firmũ ẽ dĩ forcius ẽ om̃ib hoĩbꝰ. Ingenu
nempe robur standi consistit. Manũ dñi

Expanded text:
omo glorificatur mulier poenitens, lacrymis pedes Domini rigans, non Pharisaeus incredulus, qui nec aquam pedibus dedit. Humor lacrymarum intra nos est, quia gentilitas conversa etiam sanguinem fundit, cum Judaeus nec exteriora tribuit. Lacrymis pedes Domini rigat, qui sanctis ejus in tribulatione compatitur, affectu compassionis inclinatus. Capillis pedes Domini tergit, qui ex superfluis bonis suis indigentibus charitatem impendit. Rigat vero lacrymis Redemptoris pedes, sed capillis suis non tergit, qui utcunque proximorum dolori compatitur, sed tamen ex superfluis suis non miseretur eorum. Pedes osculatur, qui studiose diligit Christi vestigia sequentes, quibus sua largitur, ne sit grenti necessitas proximi. Vel pedes Domini osculamur, cum incarnationem ejus praefecte diligimus. Genu Domini osculatur, qui cum Apostolo sentit, quod infirmum Dei est, fortius esse omnibus hominibus . In genu nempe robur standi consistit. Manus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ctum lucã cũ cęt̾is narrasse. qr ñ alii
locũ ubi factũ sit cõmemorat. de nõie
⁊ symonis cũ aliis conuenit anceden¬
tia uł subseq̃ntia nil repugnant. Qui¬
dam aũt putauer̃t duas unctiones du¬
asq mulieres peccatͥcẽ ⁊ sc̃am cõmemo¬
rari. quaꝵ alt̾a pedes dñi. alt̾a caput
unam fuisse ⁊ gradatim a pedib ad u̾ti¬
cem ꝑuenisse. ut pͥꝰ unxit dñm ingali¬
lea. pͥea in bethania ibi peccatͥx accedẽs.
hic uͦ iustificata. Sieui gͦ uisum fiu̾it qͥm
lucas nidem quod cȩt̾i euangłiste. s simi¬
lefactum retulit. regłani recapłationis
hic assignabit ⁊ continuatione litt̾e sic ex¬
ponet. Et his dictis abiit ihrłimã. His
uideł dictis quȩ iudas de uenditione
unguenti dix̾at. ⁊ que dns econtra res

Expanded text:
ctum Lucam cum caeteris narrasse, quia non alium ctum Lucam cum caeteris narrasse, quia non alium locum ubi factum sit, commemorat: de nomine etiam Simonis cum aliis convenit; antecedentia vel subsequentia nil repugnant. Quidam tamen putaverunt duas unctiones, duasque mulieres peccatricem et sanctam commemorari, quarum altera pedes Domini, altera caput unam fuisse, et gradatim a pedibus ad verticem pervenisse, ut prius unxerit Dominum in Galilaea, postea in Bethania; ibi peccatrix accedens, hic vere justificata. Si cui ergo visum fuerit, quoniam Lucas non idem quod caeteri Evangelistae, sed simile factum retulerit, regulam recapitulationis hic assignabit, et continuationem litterae sic exponet: Et his dictis, abiit Hierosolymam: his videlicet dictis, quae Judas de venditione unguenti dixerat, et quae Dominus econtra res
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ quod dicotͥ. remittuntur ei pecẽa
multa. qm dilexit multũ. Cuiaut mi¬
nus dimittit᷑. minꝰ diligit. Tanto ampliꝰ
pecci rubigo consumitur. quanto pecca¬
toris cor caritatis igne crematur. Si oꝑa
glantia aut fidi caput dñi ⁊ pedes qͣsi
odore ꝑfundit aromatũ. qui diuinita¬
tem ⁊ humanitatẽ eiusdignalaude at¬
tollit. nc̃ de pedib ascendens ad capt̃.
nc̃ ad pedes acapite ꝑfidẽ descendens.
Dix it aũt ad illã. Remittunt᷑ tͥ pecc̃a¬
tuã. Rceꝑunt quisimul accumbebãt
dic̾e intrase. Quisẽ hic qui ⁊ĩ pecc̃a dimit
tit: Dixit aũt admulierẽ. fi̾destͣ te sal¬
uam fecit. uade in pace. Et hisdictis:
lazari adhuc peccat᷑cẽ reputabat. in¬
tͦducit saluator remissionẽ pecc̃oꝵ eiꝰ
fides ea saluã fec̾at. qr ħ qd peciit pos¬
se sibi dari n dubitauit. In pace ire pei¬
pitur. ut inu̾itatis itin̾e ꝑseu̾et. Qn au̾¬
uł ubi conu̾sa fu̾it. ex euangło ñ ha¬
betur definitũ. ꝓbabile eni ẽ. idem fa¬

Expanded text:
pter quod dico tibi, remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Cui autem minus dimittitur, minus diligit. Tanto amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor charitatis igne crematur. Si opera grantia autem fidei, caput Domini et pedes quasi odore perfundit aromatum, qui divinitatem et humanitatem ejus digna laude attollit, nunc de pedibus ascendens ad caput, nunc ad pedes a capite per fidem descendens. Dixit autem ad illam: Remittuntur tibi peccata. et coeperunt qui simul accumbebant, dtit? Dixit autem ad mulierem: Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Et his dictis, Lazari, adhuc peccatricem reputabat, introducit Salvator remissionem peccaminum ejus. Fides eam salvam fecerat, quia hoc quod petiit, posse sibi dari non dubitavit. In pace ire praecipitur, ut in veritatis itinere perseveret. Qu ubi conversa fuerit, ex Evangelio non habetur definitum. Probabile enim est, idem fa
Abbreviated transcription (Latin):
enum̾atione falsus iustus confutat᷑. ⁊ sub
spe mulieris tam suũ quã eccłȩ m̾itũ pa¬
rit̃ comindlat᷑. Scłis t̾rena concupierat . s
hos penitendo conterens flebat. Capillos cõ¬
posuerat. s iam inde lacͥmas t̃gebat. Ore su¬
ꝑba dix̾at. s nc pedes dñi oscłabat᷑. Et gͥ in

Expanded text:
enumeratione falsus justus confutatur, et sub specie mulieris tam suum quam Ecclesiae meritum pariter commendatur. Oculis terrena concupierat, sed hos poenitendo conterens flebat. Capillos composuerat, sed jam inde lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed nunc pedes Domini osculab
Abbreviated transcription (Latin):
sequiĩ ẽ p̃uentio corꝑis mei sepeliendi.
hfecit. Puenit eñ i unguere corpꝰ meũ. in
sepulturã subaudisponendũ. Acsidicat.
Smne illã mͦ ad sepultura p̃parare meam
in memoriam eiꝰ. Subaudis ⁊ quod uidas
contra lo quutꝰ dicet incontumeliã eiꝰ. Hȩc
eñ laudabilit expendit. qd sibi ꝓodore
suȩ carnis turpit adhibuerat illicitis ac
rus dñs pꝰ paucos dies sciat eũgłm siui to¬
to orbe celebrandũ. Notandũ qr q̃nta fa¬
rans. futuras impii contumelias tacendo
p̃tiit. Uidens auit phariseus qui uo¬
cau̾at eũ. ait intra se dicens. Hic si eẽt ꝓ¬
pħasciret utiq que ⁊ quał eẽt mulier¬

Expanded text:
sequium est praeventio corporis mei sepeliendi. hoc fecit. Praevenit enim ungere corpus meum in sepulturam, subaudis ponendum. Ac si dicat: Sine illam modo ad sepulturam praeparare me min memoriam ejus. Subaudis et quod Judas contra locutus est, dicetur in contumeliam ejus. Haec enim laudabiliter expendit, quod sibi pro odore suae carnis turpiter adhibuerat, illicitis acrus Dominus post paucos dies sciat Evangelium suum toto orbe praedicandum. Notandum quia quantam farans, futuras impii contumelias tacendo praeteriit. Videns autem Pharisaeus qui vocaverat eum, ait intra se, dicens: Hic si esset propheta, sciret utiq
Abbreviated transcription (Latin):
arrogans uida̾cũ ppłm designat. pec¬
catͥx scĩficata coni̾isã gentilitatẽ. ꝑ ha¬
riseꝰ rogauit dũm ut manducaret eũ
illo. quiappłs idem quẽ uenientẽ cred̾e
noluit uenturii sꝑauit. ⁊ ut ueniret
optauit dicens. Excita potentiãtuã ⁊ ue¬
ii. ut saluos faciasnos. Dñin cũ phari

Expanded text:
arrogans, Judaicum populum designat; peccatrix sanctificata, conversam gentilitatem. Pharisaeus rogavit Dominum ut manducaret cum illo, quia populus idem quem venientem credere noluit, venturum speravit; et ut veniret optavit, dicens: Excita potentiam tuam et veni, ut salvos facias nos . Dominum cum Phari
Abbreviated transcription (Latin):
plꝰ donauit. At ille dix ei. Recte uidicasti.
Qua sententia suꝑbꝰ apd se phariseꝰ conun¬
citur. ⁊ sic freneticus funẽ portat ex qͦ liget᷑.
hominũ uidicio plus fortasse offendit qui
tux. ut ampliꝰ diligat qͥ ampliꝰdebuit si tin
gre consequat᷑. Duo debitores de quib pa
designant. fen̾ator ucreatorẽ. qui lucrũ q̃¬
rit illiꝰ nummi quẽ in nob fabricatꝰ ẽ ad

Expanded text:
donavit. At ille dixit ei: Recte judicasti. Sua sententia superbus apud se Pharisaeus convincitur, et sicut phreneticus funem portat ex quo ligetur. Hominum judicio plus fortasse offendit, qui tur, ut amplius diligat qui plus debuit, si tantum gratiam consequatur. Duo debitores, de quibus Simoni significant, fenerator vero Creatorem, qui lucrum quaerit ill
Abbreviated transcription (Latin):
da st̃. De oñib alibi dr̃. Uenite adie qui
laboratis ⁊ on̾atiestis. ⁊ ego refitiam uos.
Fabłosis ronib cõm̃dabant on̾a legis. s ip̃i
nec digito.i. modico tactu implebant. Ta
Talesst̃ ⁊̃ qui graue pondus uenientibus
ad penitentiã imponunt. ip̃i aũt nec mi¬
nima faciunt. Sic̃ enisi suꝑ hum̾os ado¬
lescentis fascẽ posueris importabilẽ. neces¬
se ẽ ut aut illii reiciat. aut sub ponde con¬
stͥngatur: sic necesse ẽ ut penitens sup̃ ui¬
res on̾atus. aut penitentiã reiciat. aut
scandalizatꝰ deconfractione ampliꝰ peccet.
Deniq si erramꝰ modicã penitentiã impo¬
nentes. nne meliꝰ ẽ ꝓ pt̃ miscłia dare ro¬

Expanded text:
ad me qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Fabulosis rationibus commendabant onera legis, sed ipsi nec digito, id est modico tactu implebant. TalTales sunt etiam qui grave pondus venientibus ad poenitentiam imponunt, ipsi autem nec minimam faciunt. Sicut enim si super humeros adolescentis fascem posueris importabilem, necesse est ut aut illum rejiciat, aut sub pondere constringatur; sic necesse est ut poenitens supra vires oneratus, aut poenitentiam rejiciat, aut scandalizatus de confractione amplius peccet. Denique si erramus modicam poenitentiam imponentes, nonne melius est propter miser
Abbreviated transcription (Latin):
ligentibꝰ phariseis ea incorde portanda ẽẽ
Alioqͥn ⁊ armaria ⁊ archȩ hiit libros ⁊ di
noticia ñ hnt. Istiusmoi erat fimbria bre¬
uis ex lege ꝓcepta. qua mulier sanguine
ta. Instolis ambulare e. incultiorib uesti¬
intis ad publicũ ꝓcede. quod rephendit᷑
indiuite qui induebat᷑ pur pͣa ⁊ bisso.

Expanded text:
is haec in corde suo portanda esse. Alioquin et armaria et arcae habent libros, et Dei notitiam non habent. Istiusmodi erat fimbria brevis ex lege praecepta, quam mulier sanguine ta. In stolis ambulare, est in cultioribus vestimentis ad publicum procedere quod reprehenditur in divite, qui induebatur purpura et bysso .
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ sac̾docui⁊ nõis dignitatẽ hortatur
ppłos ut subiciant᷑ illis. ñ oꝑas doctͥnam
consicłantes. ꝑcathedram doctuam legis
sigͥcat. Non cathedra facit sac̾dotẽ. s sac̾dos
norate. ne ꝓpt malos ⁊ bonos contemnatis.
Meluis ẽ eñi malis in iusta prare. quã bonis
iusta subtrahe. freqnt̃ de homine malo bõa
doctͥna ꝓcedit. sicut iulis tra aliq̃n peiosũ
aurũ ꝓducit. Sicut aurũ eligitur ⁊ t̾ra ñ:
sic uos doctuã accipite. ñ mores. Apibꝰ eñi
herbȩ necessariȩ non st̃. s flores. Uł ait.
dere in xp̃m. ⁊ uon imitari phariseos.¬
onera grauia ⁊ inportabilia ⁊ impoñt

Expanded text:
 nominis dignitatem hortatur populos, ut subjiciantur illis, non opera, sed doctrinam considerantes. Per cathedram, doctrinam legis significat. Non cathedra facit sacerdotem, sed sacerdos norate, ne propter malos etiam bonos contemnatis. Melius est enim malis injusta praestare, quam bonis justa subtrahere. Frequenter de homine malo bona doctrina procedit, sicut vilis terra aliquando pretiosum aurum producit. Sicut aurum eligitur, et terra non, sic vos doctrinam accipite, non mores. Apibus enim herbae necessariae non sunt, sed flores. Vel ita: dere in Christum, et non imitari Pharisaeosonera gravia et impor
Abbreviated transcription (Latin):
ut uideat᷑ ab hominibꝰ. scͥba ẽ ⁊ phariseus.
Dnscũ dedisset mandata legis ꝑ moysen.
adextremũ intulit. Ligabisea in manu
tua.⁊ ert immota anoculos tuos. Et ẽ sensꝰ.
ꝑcepta mea oꝑe compleant᷑. ⁊ mediteris in
eis die ac nocte. Hoc pharisei male intptan¬
tes scͥbebant ininbranuł decalogũ moysi
.i. decem u̾ba legis complicantes ea. ⁊ligan¬
tes infronte. ⁊ qͣi corona capiti facientes. ut
semꝑante ocłos mou̾ent᷑. quod usq hodie
indr⁊ babilonii faciunt. Et qui hoc ha¬
bu̾it qi religiosus inppłis uidicat᷑. Ius¬
serat qͦq moyses ut in quatuor angłis
pallioꝵ. iacinctinas fimbrias fac̾ent ad
isrłis ppłm dinoscendii. ut qͦmͦ incorꝑibꝰ
cͥcuncisio signũ uidaice gcis daret. itaue¬
stis hab̾et aliqͣm diffentiã. Un suꝑsticio¬
si magri captantes auram ꝓpłarem. atq
ex iniracłis sectactes lucra faciebant fim¬
brias ⁊ accutissimas in eisspinasligabant.

Expanded text:
ut videatur ab hominibus, Scriba est et Pharisaeus. Dominus, cum dedisset mandata legis per Moysen, ad extremum intulit: Ligabis ea in manu tua, et erunt immota ante oculos tuos . Et est sensus: Praecepta mea opere compleantur, et mediteris in eis die ac nocte. Hoc Pharisaei male interpretantes, scribebant in membranulis Decalogum Moysi, id est, decem verba legis, complicantes ea et ligantes in fronte, et quasi coronam capiti facientes, ut semper ante oculos moverentur. Quod usque hodie Indi et Babylonii faciunt, et qui hoc habuerit, quasi religiosus in populis judicatur. Jusserat quoque Moyses, ut in quatuor angulis palliorum hyacinthinas fimbrias facerent , ad Israelis populum dignoscendum, ut quomodo in corporibus circumcisio signum Judaicae gentis daret, ita vestis haberet aliquam differentiam. Unde superstitiosi magistri, captantes auram popularem, atque ex mulierculis sectantes lucra, faciebant fimbrias, atque acutissimas in eis spinas ligabant,
Abbreviated transcription (Latin):
plo corꝑissui. Destr ucto achaldeis tem¬
plo qͦd salomon septemannis ꝑfecit. ⁊ la
rum impugnõne. Qui nũs congruit hu¬
mano corꝑi. T radunt nanq phisici for¬
mã humani corꝑis tot dierũ spacio ꝑfi¬
ci. Sex pͥmis dieb aconceptiõe. lactis ħt
similitudinẽ. uiiii. seq̃ntib conu̾tit᷑ in¬

Expanded text:
 ALBINUS. Destructo a Chaldaeis templo, quod Salomon septem annis perfecit, et laxatarum impugnationem. Qui numerus congruit humano corpori. Tradunt namque physici formam humani corporis tot dierum spatio perfici. Sex primis diebus a conceptione, lactis habet similitudinem, novem sequentibus convertit
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥle. Quod saluator introgatꝰ ubi. s.
boni assum̃di. ⁊ ubi sint mali relin¬
qndi. unũ dixit. altum subintelli¬
gndum reliquit. De reꝓbis eñi tacu¬
it. qui cũ diabło damnandi st̃. Aqui¬
le ⁊ uultures tͣnsmarina dñr sentire
cadau̾a. ibiq cong̃gari. qͣntomagiꝰ
multitudo c̃dentiũ festin abit adlu¬
men tociꝰ mundi qñ ueniet cum intel¬
ligibilibꝰ nubibꝰ filius hominis. ⁊ uide¬
bit eu om̃is ꝯculꝰ: Uł ꝑ corpꝰ quod signi¬
sicantiꝰ dic̾et cadauer eo quod morte ca¬
dat. passionẽ xͥ intellige. aquile gͥst̃ ele¬
eti qui eiꝰ passionẽ humilit imitando
tanqde carne eiussaciant᷑. quoꝵ ꝑre¬

Expanded text:
 Duo Salvator interrogatus, ubi scilicet boni assumendi, et ubi sunt mali relinquendi, unum dixit, alterum subintelligendum reliquit. De reprobis enim tacuit, qui cum diabolo damnandi sunt. Aquilae et vultures transmarina dicuntur sentire cadavera, ibique congregari. Quanto magis multitudo credentium festinabit ad lumen totius mundi, quando veniet cum intelligibilibus nubibus Filius hominis, et videbit eum omnis oculus? Vel per corpus quod significantius dicitur cadaver, eo quod morte cadat, passionem Christi intellige. Aquilae igitur sunt electi, qui passionem ejus humiliter imitando, tanquam de carne ejus satiantur, quor
Abbreviated transcription (Latin):
tit. ut ibi huic inde duoꝵ testamtoꝵ salu¬
tarib mandatis gntilitatis aspitate mo¬
lita ꝓducat om̃e quod puꝵ ẽ. Harũ oꝑa
tit. ex intimis cogitatioibꝰ medullã mun¬
dicordis elicit. uelut similaginẽdo offe¬
renssicut ait dauid. Sacͥficurdo sp̃s contri¬
pellat eos qui in plebibꝰ constituti regun¬
tur adoct᷑oribꝰ scłaria agentes. quos ⁊ fe¬
minaꝵ noĩe significauit. q consiliis ꝑi¬
bus eccłȩ. Ex se q̃i farinam ꝓiciunt. quia
inquieto corde minutissimas cogitatiões
gignunt. De qͥb illa pars assumetur. q̃
pensaũit. ⁊ illa relinquet᷑ que conuigiis
ob illecebras carnisseruuierit. trenausiqͣ
seruiens dno ampli abundet. Duo inlec

Expanded text:
e duorum Testamentorum salutaribus mandatis gentilitatis asperitate mollita, producat omne quod purum est. Harum operatsperitatem, ex intimis cogitationibus medullam mundi cordis elicit, velut similaginem Deo offerens, sicut ait David: Sacrificium Deo spiritus contripellat eos, qui in plebibus constituti, reguntur a doctoribus saecularia agentes. Quos et feminarum nomine significavit, quia consiliis peribus Ecclesiae. Ex se quasi farinam projiciunt, quia in quieto corde minutissimas cogitationes gignunt. De quibus illa pars assumetur, quapensaverit, et illa relinquetur, quae conjugiis ob illecebras carnis servierit; terrena verserviens Domino amplius abundet. Duo in lec
Abbreviated transcription (Latin):
nominis xͥani ꝓpositũ habeant. ñ ean¬
dem m̃cedẽ recipient. Lex aũt uelut infe¬
rioris mole saxum tarda ⁊ gͣuis apud solos
iudeos iaceret. nisi uolubilitas exigłii tan
Confring̃e pot̾at ñ ꝓdee. sic̃ apłs ait. Lex¬

Expanded text:
nominis Christiani propositum habeant, non eamdem mercedem recipient. Lex autem velut inferioris molae saxum tarda et gravis apud solos Judaeos jaceret, nisi volubilitas Evangelii taConfringere poterat, non prodesse, sicut ait
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ a pat familias sisciret uigilaret illa hora
debent uigilare ⁊ sobrii ẽe. Nesciente patͤ¬
familias fur domii ꝑfodit. quia dũi asui
custodia sp̃s dormit. in ꝓuisa morscarniᷤ
habitacłm irrumpit ⁊̃ aĩam ad suppli¬
cui trahit. furi aut resistet si animo uigi¬
entes. ne callidi hostis mala suggestio sub¬
intret. ne nos dnis dormientes inueniat.

Expanded text:
Quia paterfamilias, si sciret, vigilaret illa hora debent vigilare et sobrii esse, paefamilias, fur domum perfodit; quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors carnis habitaculum irrumpit, et animam ad supplicium trahit. Furi autem resisteret, si animo vigientes, ne callidi hostis mala suggestio subintret, ne nos Dominus dormientes inveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
emores estote uxoris lotħ. Uxor loth
sig̾cat eos qui intribulatione retͣ
respicunt. ⁊ aspediuine ꝓmissionis
se au̾tunt. Et idostatua sałis facta ẽ. ut
ammonendo homines ne h faciant. tan¬
quã condiat corda eoꝵ ne sint fatui.
sieut lucas ait in illa nocte filioꝵ tenebra¬
rũ qui dicent pax ⁊ securitasinuenien¬

Expanded text:
emores estote uxoris Lot . BEDA. Uxor Lot significat eos qui in tribulatione retro respiciunt, et a spe divinae promissionis se avertunt. Et ideo talis statua facta est, ut admonendo homines ne hoc faciant, tanquam condiat corda eorum ne sint fatui. sicut Lucas ait, in illa nocte filiorum tenebrarum, qui dicent, pax et securitas, invenien
Abbreviated transcription (Latin):
negociis eccłasticisst̃ occupati. Nde du¬
ob hominib dictũ ẽ. s de duob gñib
affectionii. Qui eñi ꝓpt̃ din continen¬
tie studuerit ut sine sollicitudine ui¬
uens cogitet que dĩ st assumetur obui¬
am xͦ inaera: qui uͦ uł humane laudis
amore. uł alia qualibet uicioꝵ corrup¬
tione statũ monastice uite quo imbu¬
tus ẽ neglex̾it relinquet᷑. Uñ ihenniaᷤ
descͥbens lapsum animȩ ociose sub
uidee spetieait. Uidunt eam hostes
⁊ deriserut sabb̃a eius. Nec puto alia ge
na eẽ hoium quib constat eccła quam
ista tͥa. hntia binas differentias ꝓpt̃
assuptione ⁊ relictionẽ. Un ⁊ iez echiel
noe archam inundis rexit. atq idõ
figurã rectoꝵ tenuit. Danihel ⁊ inau¬
la regia abstinentie deditꝰ fuit. ⁊ iccͥeo
uitã continentiũ signauit. Iob uͦ in

Expanded text:
pati. Non de duobus hominibus dictum est, sed de duobus generibus affectionum. Qui enim propter Deum continentiae studuerit, ut sine sollicitudine vivens, cogitet quae Dei sunt, assumetur obviam Christo in aera; qui vero humanae laudis amore, vel alia qualibet vitiorum corruptione statum monasticae vitae quo imbutus est, neglexerit, relinquetur. Unde Jeremias, describens lapsum animae otiosae sub Judaeae specie, ait: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Nec puto alia esse genera hominum, quibus constat Ecclesia, quam ista tria habentia binas differentias, propter assumptionem et relictionem. Unde et Ezechiel Noe arcam in undis rexit , atque ideo figuram rectorum tenuit. Daniel etiam in aula regia abstinentiae deditus fuit, et idcirco vitam continentium significavit. Job vero in
Abbreviated transcription (Latin):
riamꝰ. ⁊ sitiamus iusticiã ab sorta tͥsti¬
cia. que peccatores absorbere solet.
¶De tͥsticia. nascit᷑ malicia. rancor.
pusillammitas. desꝑatio. torpor cõtͣ
p̃cepta. uagatio m̃tis erga illicita.
In consilio qͦ misericordes sumꝰ. pur¬
gatio est animȩ. In isto gͣdu debet
exerceri dilectio ꝓximi. usq ad mi¬
mie dilectionẽ. exclusa omĩ auari¬
cia. Petimus gͦ nob̃ dimitti ado sic̃
dimnitcimꝰ proximo. ¶ De auaricia
oriunt᷑ ꝓditio. fraus. fallacia. ꝑuiria.
inqͥetudo uolentie.⁊ contͣ misediã¬
obdurationes cordis. Intellectus mun¬
do corde contẽplat᷑ diuma qͣntũ potest
uidere mundo mortuus. magis enĩ ꝑ
fidẽ ꝗͣ ꝑ speciẽ ambulat᷑. cũ in hac uita
ꝑegrinam᷑. ꝗͣuis conuersationẽ habe¬
amus in cęlis. Ne igit᷑ tẽptationibus
cor duplex fiat. petimꝰ ñ induei in
temptationẽ. ꝑ blanda uł asꝑa. ut
sic uentͥs ingluuies omĩno abiciatur.

Expanded text:
riamus et sitiamus justitiam, absorpta tristiriamus et sitiamus justitiam, absorpta tristitia quae peccatores absorbere solet. De tristitia nascitur malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor contra praecepta, vagatio mentis erga illicita. In consilio quo misericordes sumus, purgatio est animae. In isto gradu debet exerceri dilectio proximi usque ad inimici dilectionem, exclusa omni avaritia. Petimus ergo nobis dimitti a Deo, sicut dimittimus proximo. De avaritia oriuntur proditio, fraus, fallacia, perjuria, inquietudo, violentiae et contra misericordiaobdurationes cordis. Intellectus mundo corde contemplatur divina, quantum potest videre mundo mortuus: magis enim per fidem quam per speciem ambulatur, cum in hac vita peregrinamur, quamvis conversationem habeamus in coelis. Ne igitur tentationibus cor duplex fiat, petimus non induci in tentationem per blanda vel aspera, ut sic ventris ingluvies penitus abjiciatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tationem. Qd̾ etiam uult hȩc litt̾a
s libera. N enĩ ib ẽ. ⁊ lib̾a tamꝗͣ una
sit peticio: ut cũ dr̃. noli hoc: sed hoc¬
P Attende qͣnta conexione congru¬
ant sibi peticiones septẽ: septiformiᷤ
impetͣtur. ut in pncipio huiꝰ sermo¬
nis explicat᷑. ẜ Petimus seĩficari no¬
men dĩ in nob̾. timore casto ꝑmanẽ¬
te in secła. ut ex tuore dĩ paupereᷤᷤ
lat᷑. De mani gła hec oriunt᷑. In obe¬
dientia. Iactantia. Y pocͥsis. Conten¬
tiones. ꝑtinatiȩ. discordie. ⁊ nouita¬
tũ p̃sũptiones. Petimꝰ dm̃ reg¬
nare in nobis. ut ꝑ pietatẽ mitesca¬
mus inuidia remota. De inuidia naᷤ¬
cit᷑ odiũ. susurratio. decͣctio. exulta¬
tio in aduersis ꝓximi. afflictio aut̃
in ꝑsperis. Oramꝰ fieri uoluntatẽ dĩ
in nobis: ut ꝑ scientiã nos ipsos luge¬
amꝰ. ⁊ omĩs ira int̾dicta excludat᷑ a
mie. indignatio. Oramus pane coti¬
diano refici. ut spũ fortitudins esu¬

Expanded text:
tationem. Quod etiam vult haec littera, tationem. Quod etiam vult haec littera, sed libera. Non enim ibi est, et libera, tanquam una sit petitio, ut cum dicitur noli hoc, sed hoc. Attende quanta connexione congruant sibi petitiones septem, septiformis impetratur, ut in principio hujus sermonis explicatur. Petimus sanctificari nomen Dei in nobis timore casto permanente in saecula, ut ex timore Dei pauperes iuntur, inobedientia, jactantia, hypocrisis, contentiones, pertinaciae, discordiae et novitatum praesumptiones. Petimus Deum regnare in nobis, ut per pietatem mitescamus, invidia remota. De invidia nascitur odium, susurratio, detractio, exsultatio in adversis proximi, afflictio autem in prosperis. Oramus fieri voluntatem Dei in nobis, ut per scientiam nos ipsos lugeamus, et omnis ira interdicta excludatur aphemiae, indignatio. Oramus pane quotidiano refici, ut spiritu fortitudinis esu
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ cotidianꝰ ideo dictꝰ ẽ: qr hic ẽ. ne¬
cessarius. ⁊ fortasse idõ dictus ẽ. pa¬
nis. ñ potus. qr panis frangendo ce
mandendo in alim̃to uertit᷑ sic̃ scͥp¬
ture aꝑiendo &e disserendo animã
pascunt. Potus aut̃ paratꝰ si c̃ est tͣn¬
sit in corpus ut hic panis sit ueritas
cũ aliqͣnto labore. tunc aut̃ potꝰ cũ
nullo labore disputandi. Hic ẽ. etiã
quã poscimꝰ remissio. ubi ẽ. remissio
peccatoꝵ. Hic temptatioẽs. quȩ nos
ad peccandũ uł alliciunt. uel impel¬
lunt. hic deniq malũ unde cupimꝰ
liberari. illic aut̃ nichil istorũ est.
qͥppe dĩ scĩficatur in spũ. regnũ aũ
eiꝰ in carnis resurrectione uenturũ
ẽ. Terciã gͦ peticionẽ in his dua¬
bus lucas uoluit intelligi. Demde
adiungit de pane cotidiano. de re¬
missione peccatoꝵ de tẽptatione
uitanda. relinquens s lib̃a nos a
malo: ut sciat unusqͥsq se liberari
nofa malo. exeo qd̾ ñ infert᷑ in tep̃¬

Expanded text:
otidianus ideo dictus est, quia hic est necessarius. Et fortasse ideo dictus est panis, non potus; quia panis frangendo et mandendo in alimentum vertitur, sicut Scripturae aperiendo et disserendo animam pascunt. Potus autem paratus sicut est, transit in corpus, ut hic panis sit veritas cum aliquanto labore, tunc autem potus cum nullo labore disputandi. Hic est etiam quam poscimus remissio, ubi est commissio peccatorum. Hic tentationes, quae nos ad peccandum vel alliciunt vel impellunt. Hic denique malum unde cupimus liberari, illic autem nihil istorum est. quippe Dei sanctificatur in spiritu, regnum autem ejus in carnis resurrectione venturum est. Tertiam ergo petitionem in his duabus Lucas voluit intelligi. Deinde adjungit de pane quotidiano, de remissione peccatorum, de tentatione vitanda, relinquens, sed libera nos a malo, ut sciat unusquisque se liberari a malo, ex eo quod non infertur in ten
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficetur oramꝰ. Nom̃ di noticia de
eo est manifesta. uisione in angelis
catholica uͦ fide in p̃senti ęccła: dũ
ꝑegrinat᷑. Cũ gͦ in noticia dĩ scĩfica¬
mur. ut ipse sit pat̾. nos filii. nos
dii similes illi ⁊ ipse ds deoꝵ: tunc
nom̃ dĩ clariticatur. ⁊ scĩssimũ ẽẽ
manifestat᷑. Aduemat regnũ tũ¬
um. Hoc est maiifestetur. Quẽ¬
ad modũ enĩ lux p̃sens adest cecis ⁊
ocłos claudentib ita dĩ regnũ quã¬
ius nũꝗͣ discedat de t̃ris. tam̃ ig¬

Expanded text:
sanctificetur, oramus. Nomen Dei, notitia de sanctificetur, oramus. Nomen Dei, notitia de eo est manifesta visione in angelis; catholica vero fide in praesenti Ecclesia, dum peregrinatur. Cum ergo in notitia Dei sanctificamur, ut ipse sit pater, nos filii, nos dii similes illi, et ipse Deus deorum, tunc nomen Dei clarificatur, et sanctissimum esse manifestatur. Adveniat regnum tuum. Hoc est, manifestetur. Quemadmodum enim lux praesens adest caecis et oculos claudentibus, ita Dei regnum quamvis nunquam discedat a terris, tamen ig
Abbreviated transcription (Latin):
doce nos orare: sic̃ ioħs docint dis¬
eipulos suos. Ubi matħs dicit. Tũc̃
herodes uidens qd̾ illusus ẽẽt a magi
iratꝰ est ualde. nullum certũ tẽpus
definite det̾minat. ꝑ tunc: s tale est
qd̾ dicit. In illis dieb cõtigit herodem
irasci. Sic gͦ prudens lector exponat
tunc: ubicũq lectio postulabit. Et
ait illis. Cum oratis dicite.
aT ER nr̃ qui es in celis.
Qui dicit pat̾ ñr. magno¬
pere curet: ne tanto patre
sit indignus. Non possunt uere
ac pie dicere nobiles: ⁊ diuites. pat̾
ñr. nisi cognoscant se ẽẽ fr̃s igno¬
bilium ⁊ pauperũ. In cęlis. id est in
sẽĩs ⁊ iustis. Cũ eni ds sit ubiq ꝑ
diuinitatis p̃sentiã. in scĩs specialit̃
est ꝑ inhabitantẽ grãm. Cum ad
orationẽ stamꝰ. ad orientẽ cõuerti¬
mur ut ãmoneat᷑ animꝰ ad naturã
excellentiorẽ. idẽ. ad dm̃ se conuer¬
tere. Sc̃ĩficet᷑ nom̃ tuũ. Qd̾ semꝑ
scm̃ ẽ. ut omĩb innotescat. ⁊ in nob̾

Expanded text:
doce nos orare, sicut Joannes docuit discipulos suos. Ubi Matthaeus dicit: Tunc Herodes videns quoniam illusus esset a magis, iratus est valde , nullum certum tempus definite determinat per tunc, sed tale est, quod dicit: In illis diebus contigit Herodem irasci. Sic ergo prudens lector exponat tunc, ubicunque lectio postulabit. M. L. Et ait illis: Cum oratis, dicite: Pater noster, qui es in coelis.Qui dicit: Pater noster, magnopere curet, ne tanto patre sit indignus. Non possunt vere ac pie dicere nobiles ac divites, pater noster, nisi cognoscant se esse fratres ignobilium et pauperum. In coelis, id est, in sanctis et justis. Cum enim Deus sit ubique per divinitatis praesentiam, in sanctis specialiter est per inhabitantem gratiam. Cum ad orationem stamus, ad orientem convertimur, ut admoneatur animus ad naturam excellentiorem, id est, ad Deum, se convertere. Sanctificetur nomen tuum. Quod semper sanctum est, ut omnibus innotescat et in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
oni. uł cedamꝰ afflicti.S libera noᷤ
amalo. Non solum orandũ ẽ ut
ñ inducamur in malũ quo caremꝰ.
s ut ab illo etiam liberem̃ in qd̾ iã
subnech. ut Aut amen seribant.
aut sela. aut salon. qd̾ ex primit pa¬
cem. Uñ ⁊ salomon dr̃ pacificus. ꝓ
sela dr̃ in greco diapsalma ⁊ apud
nos semꝑ. Am̃ int̾pretat᷑ uere uł fi¬

Expanded text:
oni, vel cedamus afflicti Sed libera nos oni, vel cedamus afflicti Sed libera nos a malo. Non solum orandum est ut non inducamur in malum quo caremus, sed ut ab illo etiam liberemur, in quod jsubnecti, ut aut amen scribant, aut sela, aut salon, quod exprimitur pacem. Unde et Salomon dicitur pacificus. Pro sela dicitur in Graeco diapsalma, et apud nos semper. Amen interpretatur vere vel fi
Abbreviated transcription (Latin):
am si reddere recuset. cũ habeat un¬
de reddere possit. nͥ ei hoc peccatum
dimiseris: ñ pot̾is dicere. dimute
nobis debita nr̃a. sicut ⁊ nos dimit¬
tunꝰ debitorib nrĩs. Nã qm̃ ueni¬
am a dnõ petis his qͥueniã a te pe¬
tunt dimittere debes. Et ne nos in¬
ducas in temptationẽ. Alud ẽ. in¬
duci in tẽp̾tationẽ. ⁊ aliud tẽp̾tari
nã sine tep̃tatione. nullꝰ ꝓbat᷑. Un¬
de scriptum ẽ. Temptat uos ds̃. ut
sciat si diligitis eũ. idest ut scire
faciat. Non gͦ hic orat᷑ ut ñ tempte¬
mur. s ut in temptationẽ ñ indu¬
camur. tãquã si qͥspiã cui necesse ẽ
igne examinari. ñ oret ut igne ñ cõ¬
tinguat᷑. s ut ñ exurat᷑. uasa enĩ fi¬
guli ꝓbat fornax. &e homines iustos
temptatio tribulationis. Inducit᷑
autẽ in temptationẽ. cui accidunt
que ferre ñ potest. Petimꝰ gͦ. ne uł
decepti. consentiamꝰ alicui temptat¬

Expanded text:
am si reddere recuset, cum habeat unam si reddere recuset, cum habeat unde reddere possit, nisi ei hoc peccatum dimiseris, non poteris dicere, dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Nam quoniam veniam a Domino petis, his qui veniam a te petunt, dimittere debes. Et ne nos inducas in tentationem. Aliud est induci in tentationem, et aliud tentari: nam sine tentatione nullus probatur. Unde scriptum est: Tentat vos Deus, ut sciat si diligitis eum , id est, ut scire faciat. Non ergo hic oratur ut non tentemur, sed ut in tentationem non inducamur, tanquam si quispiam, cui necesse est igne examinari, non orat ut igne non contingatur, sed ut non exuratur. Vasa enim figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis Inducitur autem in tentationem, cui accidunt quae ferre non potest. Petimus ergo, ne vel decepti consentiamus alicui tentati
Abbreviated transcription (Latin):
lit acciꝑe oportet ut conuicte oĩa
tria accipiant᷑: ut scilicet cotidianĩ
panẽ simul petamꝰ. ⁊ necessariũ cor¬
pori ⁊ sacͣtum uisibilẽ ⁊ inuisibilem
uerbi dĩ. Et dimitte nob̃ debita
nr̃a. sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitoribꝰ
nr̃is. Debita dicit peccata. N hic gͦ
urget᷑ qͥs peccuniã dimitt̾e̾ debito¬
rib nͥ his qui in tantũ reddere no¬
lunt. ut in de ueluit litigare ut
superius dictũ ẽ. Siqͥs tibi tunicã
tollere uoluerit: ⁊ iudicio tecũ con¬
tendere. dimitte ei ⁊ pallium. Ser¬
uum enĩ diũ ñ oportet litigare. Qi
ergo modeste agit. ut sibi peccunia
restituat᷑. ñ tã curans de peccunia.
quã de correctione debitoris reddere
nolentis qd̾ pot̃ redd̾e. ñ solum ñ pec¬
cat. s płimũ ꝓdẽ. debitori quẽ corri¬
git. ne dampnũ fidĩ patiat᷑. & cũ
hic de omĩ pecẽo debitum accipiat᷑.
peccet aũt in te debens tib peccum¬

Expanded text:
lit accipere, oportet ut conjuncte omnia lit accipere, oportet ut conjuncte omnia tria accipiantur, ut scilicet quotidianum panem simul petamus et necessarium corpori et sacratum, visibilem et invisibilem Verbi Dei. Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Debita dicit peccata. Non ergo hic urgetur quis pecuniam dimittere debitoribus, nisi his qui in tantum reddere nolunt, ut inde velint litigare, ut superius dictum est: Si quis tibi tunicam tollere voluerit et judicio tecum contendere, dimitte illi et pallium . Servum enim Domini non oportet litigare. Qui ergo modeste agit ut sibi pecunia restituatur, non tam curans de pecunia quam de correctione debitoris, reddere nolentis quod potest reddere, non solum non peccat, sed plurimum prodest debitori, quem corrigit, ne damnum fidei patiatur. Et cum hic de omni peccato debitum accipiatur, peccet autem in te, debens tibi pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
tidie sumere. Non gͦ hic panis in illis
partib intelligit᷑ cotidianꝰ nã magni
peccati cͥmime arguerent᷑. qͥ ex eo coti¬
die ñ accipiunt. Cũ gͦ hec ita sint. qͥs
est qͥ audeat dicere hanc orationẽ dñi
tantũmodo dicendã usq ad eã horã
qua corpori dñi cõmunicamꝰ: Non
enĩ iam dicere pot̾imꝰ da nob̃ hodie
qd̾ iam accepimus aut iterũ ultima
parte diei sacͣmentũ illd̾ celebrandũ
est. Restat gͥ ut panẽ cotidianũ in¬
telligamꝰ spũalẽ. p̃cepta scilicet diui¬
na. quȩ cotidie oportet nos meditari
⁊ operari ut illd̾. Oꝑamini escã qͦ ñ
corrumpit᷑. Cotidianꝰ dr̃ iste cibus
quãdui hȩc iuita durat. Nã post hãc
uitã non erit cotidianꝰ. qr in illa ui¬
ta ñ succedit dies diei aliqͣ uolubili¬
tate tẽp̾oris hodie. id est quãdui dr̃
hodie ut illd̾. hodie si uocẽ eiꝰ audie¬
ritis. Si qͥs aut̃ etiã duo suꝑiora ue¬

Expanded text:
tidie sumere. Non ergo hic panis in illis tidie sumere. Non ergo hic panis in illis partibus intelligitur quotidianus: nam magni peccati crimine arguerentur, qui ex eo quotidie non accipiunt. Cum vero haec ita sint, quis est qui audeat dicere, hanc orationem Domini tantummodo dicendam usque ad eam horam, qua corpori Domini communicamus? Non enim jam dicere poterimus, da nobis hodie, quod jam accipimus, aut iterum ultima parte diei sacramentum illud celebrandum est. Restat igitur ut panem quotidianum intelligamus spiritualem, praecepta scilicet divina, quae quotidie nos oportet meditari et operari, ut illud: Operamini escam quae non corrumpitur . Quotidianus dicitur iste cibus, quandiu haec vita durat. Nam post hanc vitam non erit quotidianus, quia in illa vita non succedit dies diei aliqua volubilitate temporis. Hodie, id est, quandiu dicitur hodie, ut illud: Hodie si vocem ejus audieritis . Si quis etiam duo superiora ve
Abbreviated transcription (Latin):
cialẽ. ꝓ qͦ in hebreo habetur sogolla
alis panis est ille qͥ dicit. Ego sum
panis uuuis qͥ de cȩlo descendi. Qͥ
uidelicet unuersas suꝑat creatu¬
ras. Panis cotidianꝰ dictus e. uł ne¬
cessaria sustentatio huiꝰ uite. uł sa
cibo. unde dñs ait. Ego sum panis
uitȩ: qui de cȩlo descend. Qd hoꝵ
trium sit ꝓbabilus cõsid̾et᷑ De tẽ¬
poralibus sustentationib inqͥt dñs
Nolite solliciti ẽẽ quid edatis uel
qͥd induamini. Et cũ ait pͥmũ que
rite regnũ dĩ.⁊ hec omĩa apponẽ¬
tur uobis. ñ ait. demde ista queri¬
te.: s ait. ⁊ hec omiã apponent᷑ uob̾.
scilicet etiam ñ querentib Qͦ modo
aut̃ non querat aliquis qd̾ p̃catur
dm̃ ñ uideo. Nunc de sacram̃to cor¬
poris uideamꝰ. Orientales ñ cotidie ce¬
ne diũce comunicant. nec tam̃ ꝓpt̾ea
dampnant eos eccłarũ rectores. Sine
scandalo enĩ possunt hoc fac̾e ⁊ ñ fa¬
cere. scilicet uł cotidie sumere. uł ñ co¬

Expanded text:
tialem, pro quo in Hebraeo habetur sogolla, Supersubstantialis panis est ille qui dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi , qui videlicet universas superat creaturas. Panis quotidianus dictus est vel necessaria sustentatio hujus vitae, vel cibo, unde Dominus dicit: Ego sum panis vitae, qui de coelo descendi. Quid horum trium probabilius sit, consideretur. De temporalibus sustentationibus inquit Dominus: Nolite solliciti esse quid edatis, aut quid induamini . Et cum ait: Quaerite primum regnum Dei, et haec omnia apponentur vobis , non ait, deinde ista quaerite, sed ait, et haec omnia apponentur vobis, scilicet etiam non quaerentibus. Quomodo autem non quaerat aliquis qui precatur Deum, non video. Nunc de sacramento corporis videamus. Orientales non quotidie coenae Dominicae communicant, nec tamen propterea damnant eos Ecclesiarum rectores. Sine scandalo enim possunt hoc facere, vel non facere, scilicet vel quotidie sumere, vel non quo
Abbreviated transcription (Latin):
tius orationis nullꝰ fructꝰ ẽ. nͥ dimit¬
timꝰ debitorib nr̃is. idẽ. peccantibꝰ
in nos. homo in sc̃pturis mͦ naturã¬
significat ut ibi. anima rationalis ⁊
caro sunt unꝰ hõ. mͦ fragilitatẽ. siue
culpã. Fragilitatẽ ut ibi. hõ tu qͥs
es qͥ respondeas dõ. Culpa notat᷑ ibi.
uos autẽ sic̃ homines moriemin.
Unde hic dr. Si dimiseritis homini¬
bus. idẽ. peccatorib qͥ ex diis hoĩes¬

Expanded text:
tius orationis nullus fructus est, nisi dimittamus debitoribus nostris, id est, peccantibus in nos. Homo in Scripturis modo naturasignificat, ut ibi: Anima rationalis et caro, sunt unus homo; modo fragilitatem, sive culpam; fragilitatem, ut ibi: Homo, tu quis es qui respondeas Deo? Culpa notatur, ut ibi: Vos autem sicut homines moriemini . Unde hic dicitur: Si dimiseritis hominibus, id est, peccatorib
Abbreviated transcription (Latin):
adueniat regnũ tuũ. descd̃ium no¬
strum ad futurum regnum excita¬
mus: ut nobis ueniat.⁊ in eo regna¬
re meream᷑. Nam uelimus. nolimuᷤ.
utiq adueniat. Eiat uoluntas
tua. sic̃ incȩlo ⁊ in terra. Fiat in ꝗͣ
ut qͦmodo inculpate angeli seruiut
in cȩlo. ita ⁊ nos in tr̃a tibi seruiamꝰ
uł ita. Sicut iusti qͥ ꝑ celum intelli¬
gunt᷑ faciunt uoluntatẽ tuã. ita
etiã peccatores qͥ per terrã intelligũ¬
tur faciant eam ad te conuersi. Nõ
absurde etiã accipit᷑ per cęlũ sp̃s. ꝑ
terram corpus. ut sic̃ dõ sp̃s bonus
ñ resistit. ita corpꝰ ñ resistat sp̃ui.
nedũ contendunt caro ⁊ sp̃s. p̃cep¬
tadi minus implere possimꝰ. uel ꝑ
eius sponsã. ut sicut in xp̃o fit pa

Expanded text:
adveniat regnum tuum, desiderium nostrum ad futurum regnum excitamus, ut nobis veniat, et in eo regnare mereamur. Nam velimus, nolimus, utique adveniet. Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra. Fiat, inquam, ut quomodo inculpate tibi angeli serviunt in coelo, ita et nos in terra tibi serviamus. Vel ita: Sicut justi qui per coelum intelliguntur, faciunt voluntatem tuam, ita etiam peccatores qui per terram intelliguntur, faciant eam ad te conversi. Non absurde etiam accipitur per coelum spiritus, per terram corpus, ut sicut Deo spiritus bonus non resistit, ita corpus non resistat spiritui, ne, dum contendunt caro et spiritus, praecepta Dei minus implere possimus. Vel per ejus sponsam: ut sicut in Christo fit P
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa sapientia ñ nͥ paccatꝰ tͣnqͥllusq
ꝑfruit᷑: oramꝰ ab omni maloliberari
⁊ p̃sertĩ dũ uiuimꝰ: a malo luxuriȩ
De luxuria generat᷑ cecitas m̃tis. in¬
consid̾atio. inconstantia. p̃cipitatio
amor mali. odiũ dĩ. affectus p̃sentis
secłi. horror aut̃ uł desꝑatio futuri.
Iuxta qd̃ differt̃ adorare ⁊gustare.
sencias spm̃ intellectꝰ. ⁊ spm̃ sapien¬
tiȩ differre. Retrograde etiã ad ap
ut clareat. uł consequendo attendat
ut crescat. nicħ aliud dicimꝰ. ꝗͣ qd̾
in dnĩca oratione positũ est : si recte
& congruent̃ oramus.M. xl.iiii.¬

Expanded text:
ipsa sapientia nonnisi pacatus tranquillusque perfruitur, oramus ab omni malo liberari, et praesertim dum vivimus, a malo luxuriae. De luxuria generatur caecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, praecipitatio, amor mali, odium Dei, affectus praesentis saeculi, horror autem et desperatio futuri. Juxta quod differunt odorare et gustare, sentias spiritum intellectus et spiritum sapientiae differre. Retrograde etiam adaptaut clareat, vel consequendo attendat ut crescat: nihil aliud dicimus quam quod in Dominica oratione positum est, si recte et congruenter oramus. M. 44VI
Abbreviated transcription (Latin):
Pecit gͦ diues lingam suã refrig̾ari.i.
pena quã cum lingua m̾uit relaxa¬
ri. Inconuiuiis em quia loquacitas
solet abundare. ꝑhibet᷑ diues exlingͣ
grauit ardẽ. Opt̾at gͥ ab extremodi¬
abraham. Fili recordare qr recepisti
bona inuita tua.: ⁊ lazaruissim iliter
mala. Nc̃ aut hic consolatur. tu uͦcru¬
ciaris. Torquet᷑ ante iudiciũ. quia
luxurioso carere deliciis pena ẽ. A¬
brahã cȩteriq patresfideles. nequaꝗͣ
scđm carnẽ filios atorm̃tis lib̾are stu¬
dent quos afide deuiasse consid̾ant.
forte diues iste aliqͥdboni habuit.
quod felicitas tͣnseuntis uite remu¬
nauit:⁊laz arꝰ aliqͥd mali. s ignis in¬
opie purgauit. Uł in hoc recepit bo¬
na quod om̃e suigaudiũ. felicitatẽ
insitoriã putauit. Iustiuͦ ⁊ simunda¬
nabona habeant. qr ad etna sc̃is desi¬
deriis estuant. que assunt minime
bona uident᷑. Et inhisom̃ib int̾noᷤ
⁊ uos chaos magnũ firmatũ ẽ. ut hi

Expanded text:
Petit ergo dives linguam suam refrigerari, id est Petit ergo dives linguam suam refrigerari, id est poenam quam cum lingua suo meruit, relaxari. In conviviis enim quia loquacitas solet abundare, perhibetur dives ex lingua gravius ardere. Optat igitur ab extremo diAbraham: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Torquetur ante judicium, quia luxurioso carere deliciis poena est: Abraham caeterique patres fideles, nequaquam secundum carnem filios a tormentis liberare student, quos a fide deviasse considerant. Forte dives iste aliquid boni habuit, quod felicitas transeuntis vitae remuneravit, et Lazarus aliquid mali, sed ignis inopiae purgavit. Vel in hoc recepit bona, quia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Justi vero et si mundana bona habeant, qui ad aeterna sanctis desideriis aestuant, quae adsunt, minime bona videntur. Et in his omnibus inter nos et vos chaos magnum firmatum est, ut hi
Abbreviated transcription (Latin):
consumit᷑ nubes ⁊ ꝑtransit. sic qui des¬
cendit adinferos ñ ascendit. Acsi aꝑ¬
te loq̃ret᷑ iob dicens. In altum curren¬
do deficit. qui suꝑbiendo ad int̾itum
tendit. Quẽ si semel culꝑa ad penã ꝑ¬
Cleuans aũt ocłossuos cũ eet intorintis
uidit abraham alonge. ⁊ lazarii insi¬
nu eiꝰ. Cũ dicamꝰ ab raham scđm fidem
patrẽ nr̃m. cetus credentium lib̾atorẽ
expectantiũ sinus erat abrahe adque
minist̾io angłorũ directus fuit lazar
de mendico diues factꝰ. Infideles gͦ uix
ta uarietatẽ culparũ ꝑdiu̾sas mansi¬
ones in imo positi. fideles suꝑse inre¬
quie alonge conspiciunt. quia illue
ꝓm̃itũ ñ attingunt. Et ipse clamãs
dixit. Pat̃ abrahã miser̾e mei. et mit¬
te lazarũ ut intinguat ex tremum
digiti surin aqua. ut refrig̾et lingã
mea.q crucior in hac flamma.Sicut
diuinitas fig̾ate ꝑ tͣnslationẽ ocłoslin¬
gam digitos cȩtãq humana m̃bra di¬
citur hab̾e: ita animȩ acorꝑib seꝑatȩ.

Expanded text:
consumitur nubes et pertransit, sic qui descendit ad inferos, non ascendit. » Ac si aperte loqueretur Job, dicens: In altum currendo deficit, qui superbiendo ad interitum tendit. Quem si semel culpa ad poenam p oculos suos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus. » Cum dicimus Abraham, secundum fidem patrem nostrum, coetus credentium, liberator exspectantium, sinus erat Abrahae, ad quem ministerio angelorum directus fuit Lazarus, de mendico dives factus. Infideles autem pro varietate culparum per diversas mansiones in imo poenarum positi fideles super se in requie a longe conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. « Et ipse clamans dixit: Pater Abraham, miserere mei et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquameam, quia crucior in hac flamma. Sicut divinitas figurare per translationem oculos, linguam, digitos, caeteraque humana membra dicitur habere, ita animae a corporibus separatae.
Abbreviated transcription (Latin):
siue chaus ut codices uet̾es hnt. sig¬
nificat ꝑpetuã dissimilitudinẽ in¬
ter bonoꝵ maloꝵq uoluntates: qr
post morte m̾ita nequeunt mutari.
Non ẽ dubiũ qͦd reꝓbi apenis tͣnsire cu¬
bonitate miscłiã habeant. tanta tñ rec¬
titudine auctorissui iusticie constͥngun¬
tur. ut nulla compassione ad reꝓbos mo¬
ueant᷑. Alit. Iustitransire uolunt .i. existi¬
mantur amultis tͣnsire uelle ad illos p̃ser¬
tim eripiendos apenis. qui eis in hacui¬
ta maiori affectu ungebant᷑. Et ait. Ro¬
go gͦ te pat̾ ut mittas eum indomũ patͥs
mei. Habeo eniquinq fr̃s ut testetur ilł

Expanded text:
significat perpetuam dissimilitudinem inter bonorum malorumque voluntates, quia post mortem nequeunt merita mutari. Non est dubium quin reprobi a poenis transire cubonitate misericordiam habeant, tanta tamen rectitudine auctoris sui constringuntur, ut nulla compassione ad reprobos moveantur. Aliter: Justi transire volunt, id est, existimantur a multis transire velle ad illos praesertim eripiendos a poenis, qui eis in hac vita majori affectu jungebantur. Et ait: Rogo ergo te, pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ abstulisse aliena rephendit᷑ s ꝓpͥa ñ
dedisse: ꝗͣuis in lege non tenacias rapi¬
na damnetur. Concule marine ferrocir¬
cuncise lacrimas pur pureas emittunt.
quib lana tingitur unde purpura te¬
ni ⁊ mollissimi. qͦd greci papaten uocãt.
Et erat quidã indicus noie lazarus. qͥ
iacebat ad ianuam eius ulẽib plenus
cupienssaturari de micis que cadebãt¬

Expanded text:
non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse, quamvis in lege non tenacia, sed rapina damnetur. Conchulae marinae ferro circumcisae lacrymas purpureas emittunt, quibus lana tinguitur, unde purpura temi et mollissimi, quod Graeci papaten vocant. « Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ad januam ejus, ulceribus plenus, cupiens saturari de micis qu
Abbreviated transcription (Latin):
Corã hominib se iustificant qui pecc̃oreᷤ
contemnunt. ⁊ seiustos ẽẽ assert hele¬
mosinarũ remedia negligentes. S: hec¬
auara altitudo quã iuste damnanda
sit. in sequenti exemplo docet ille qͥ illu¬
minabit abscondita tenebrarũ. ⁊ mani¬
festabit consilia cordium. cuii. Lcxcui.¬
duebatur purpura ⁊ bisso: ⁊ epulabat᷑
cotidie splendide. Indiuitiis notat᷑ con¬
cupiscentia ocłoꝵ. in p̃tiosis uestib suꝑ¬
bia uite. insplendida epulatione con-¬
cupiscentia carnis. Iccirco diues iste qua
beant: Tc eñi rapiunt qnesuruint. par¬
cunt uͦ p̃decum sentiunt saturitatem.
In explebił ẽ auaricia diuitum. semꝑra
pit i nunꝗͣ saciatur. nec dm̃ timet nec
hominẽ reueretur. Non patri parcit. ñ
matrẽ agnoscit. ñ fr̃i obtemꝑat. ñ ami¬
cofidẽ seruat. Uiduã oppͥmit. pupilli
rem inuadit. Que ẽ hec insania acqui¬
rere aurũ.⁊ ꝑdere cęlũ: Hic tñdiues

Expanded text:
Coram hominibus se justificant, qui peccatores Coram hominibus se justificant, qui peccatores contemnunt, et se justos esse asserunt, eleemosynarum remedia negligentes. Seavara altitudo quam juste damnanda sit, in sequenti exemplo docet ille, qui illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . CAPUduebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. In divitiis notatur concupiscentia oculorum, in pretiosis vestibus superbia vitae, in splendida epulatione concupiscentia carnis. Idcirco dives iste quasbeant? Tunc enim rapiunt, quando esuriunt; parcunt vero praedae, cum sentiunt saturiInexplebilis est avaritia divitum, semper rapit, et nunquam satiatur, nec Deum timet, nec hominem reveretur. Non patri parcit, non matrem agnoscit, non fratri obtemperat, non amico fidem servat. Viduam opprimit, pupilli rem invadit. Quae est insania acquirere aurum et perdere coelum? Hic tamen