comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subsistunt uni u̾sa: et imnutabile fundam̃tũ eorũ que st̃ secreta
singularitate. quia ineo subsistẽtia ꝑseuerant uniu̾sa. qui secreta et
occulta diuinitate sua oĩa ꝯtinens. unitaᷤᷤ uiuu̾sitatẽ colligit ⁊sin¬
gularitas multiplicitatẽ constringit. exquo eẽ etbene ẽẽ ẽ. etiã ipsis
sũme munitis uͥtutib idẽ. illis sp̃itib qui insũma uͥtute & felicitate
firmatist et stabiliti: qͥ abillo habent ñ solũ u̾sint s etiã u̾beati
sint. hoc gͦ cotũ didicit inuisione illa dediuinitatis excellentia
Deinde etiã didicit ⁊ edoctus ẽ. easdẽ sc̃issimorũ seraphu et
ut exp̃ssius dicat᷑ eorũdẽ sc̃issimorũ seraphin deifories uͥtutes. uł
easdẽ uͥtutes qͦs indõ ẽẽ cdidicerat. didicit etiã ẽẽ inferaphin. ⁊c for¬
mitate dĩ: quia qd̾ ds̃ habet ꝑnaturam. ipsi habẽt ꝑ gr̃ãm ꝯformati
dõ. Quasaũ et qͣles uͥtutes sure etiã ex quo didicerit uͥtutes ẽẽ in

Expanded text:
subsistunt universa; et immutabile fundamentum eorum, quae sunt, secreta singularitate, quia in eo subsistentia perseverant universa: qui secreta et occulta divinitate sua omnia continens unitas universitatem colligit, et singularitas multiplicitatem constringit. Ex quo et esse, et bene esse est etiam ipsis summe munitis virtutibus, id est illis spiritibus, qui in summa virtute et felicitate firmati sunt et stabiliti: qui ab illo habent non solum ut sint, sed etiam ut beati sint. Hoc ergo totum didicit in visione illa de divinitatis excellentia. « Deinde, » etiam didicit, et « edoctus est, easdem sanctissimorum seraphim, » vel, ut expressius dicatur, eorumdem sanctissimorum seraphim, « deiformes virtutes, » vel easdem virtutes, quas in Deo esse didicerat, didicit etiam esse in seraphim ex conformitate Dei; quia, quod Deus habet per naturam, ipsi habent per gratiam, conformati Deo. Quas autem, et quales virtutes, sive etiam ex quo didicerit virtutes esse in
Abbreviated transcription (Latin):
mis ⁊ me̾diis et inultissimis intellectib Percoͦnominationẽ
ig que ignitũ sonat. didicit ignitã uͥtutẽ idẽ. Karitatẽ de¬
sidio ad alta ascendentẽ. ꝑ expansionẽ uͦ alarũ didic̃ cogniti¬
onẽ subtilitate inlonginqͦ se porrigentẽ. iusq incliuina capien¬
da se extencdentẽ: inpͥmis ⁊ metiis iultimiꝰ intellectib id ẽ. sp̃i¬
tib inillo ordine pͥmis. ⁊ mediis & ultimis. Uelpͥmis intellecti¬
b qͥb diuina capiunt supͣse. mediis qͥb diuma capiunt in
se ultimis qͥb cduuna capiunt subse. Extensio uͦ ipsa siue por¬
rectio cognitionis. ⁊ ab solutaẽ. qr nulla ignorantie caligine
adimmñsitatẽ se diffundens circũ uoluit᷑: ⁊altissima. quia
ao sũma ꝑgens nulla infirmitate p̃grauat᷑. Et ñ solũ exhis
que dicti sunt. uͥtutẽ dilectionis et cognitionis ipsorũ cognou̾. setl
etiã multificũ & multi forme eorũ uidens ipse intellectualis theo¬

Expanded text:
in mediis, et in ultimis intellectibus. » Per cognominationem igitur, quae ignitum sonat, didicit igneam virtutem; id est, charitatem desiderio ad alta ascendentem; per expansionem vero alarum, didicit cognitionem subtilitate in longinqua se porrigentem, et usque in divina capienda se extendentem, in primis, et mediis, et ultimis intellectibus, id est, spiritibus in illo ordine primis, et mediis, et ultimis: vel primis intellectibus quibus divina capiunt supra se, mediis quibus divina capiunt in se, ultimis quibus divina capiunt sub se. Extensio vero ipsa, sive porrectio cognitionis et absoluta est, quia nulla ignorantiae caligine ad immensitatem se diffundens circumvolvitur; et altissima, quia ad summa pergens nulla infirmitate praegravatur. Et non solum ex iis, quae dicta sunt, virtutem dilectionis et cognitionis ipsorum cognovit, « sed etiam multificum, et multiforme eorum videns ipse intellectualis theo
Abbreviated transcription (Latin):
głis: illa inqͣ suꝑ naturalis ordinatio ꝯgrue manifestat pͥmo clari¬
tatẽ sue dilucidatiois. idẽ. manifestationis. uł reuelationis ex¬
celsissimis eẽntiis il ẽ. sup̃mis spiritib: claritatẽ illã dico pͥmo
apparentẽ in eis ũpote incopiosissimis effusionb. ħ ẽ. sicut eã
decet apparere qͥndo copiosissime se effundit. uł his qͥb se copio¬
sissime effundit. Et post eas scilicet ex celfissimã eẽntias ille eẽn¬

Expanded text:
ongrue manifestat primo « claritatem delucidationis, » id est manifestationis, vel revelationis, « excelsissimis essentiis, » id est supremis spiritibus: « claritatem » illam, dico, « primo apparentem » in eis, utpote « in copiosissimis effusionibus, » hoc est, sicut eam decet apparere quando se copiose effundit, vel iis quibus se copiosissime effudit. « Et per eas » scilicet excelsissimas essentias, illae e
Abbreviated transcription (Latin):
numero numerꝰ. siie ꝓgenere genus ponatur. eiꝰdẽ intellige̾¬
cie ueritas nonmutatur: Sequitur.
ARg̃o excelsissimã celestiũ animorũ dispositionẽ. Infert
a supͣ dictis. Acsi dic̃ et. Quando qͥdẽ sũma dispositio pͥma

Expanded text:
numerus, sive pro genere genus ponatur, ejusdem intelligennumerus, sive pro genere genus ponatur, ejusdem intelligentiae veritas non mutatur. Sequitur: « Ergo excelsissimam coelestium animorum dispositionem. » Infert e supradictis, ac si diceret: Quandoquidem di
Abbreviated transcription (Latin):
centes illuminans deinde ipsorũ pͥmũ lucentiũ unꝰ qͥsq cet̾is
õĩb subiectis. sc dm conformitatẽ ⁊similitudinẽ dĩ suꝑpositus.
fit pͥncipiũ illuminationis unicuiq subiectorũ. dnuna lumina
pꝰ se trans uehendo millutd scilicet fubiectũ. Qdaũ neutraliter
posuit suꝑpositũ. proeo quod dixisse debuiss suꝑ positꝰ. seilica. or¬
do ułangłs. more scͥpture factũ ẽ: maxime cũ de ignotis ⁊ mira¬
libus agit᷑. cũ dr̃ illud ac sidic̾et᷑. quod cũq illud. Qd uͦ subiuux̃
uniruiq pꝰse: sic udetur dictũ qͦsi illud suꝑpositũ qͥcũq ẽ. u¬
nũ existens. singłis fubiecti̾ pͥncipiũ illuminatiõis existat. ut
ñ quasimulta multis s unũ multis lum̃ p̃beat. S in eo qͥ pꝰh
it̃um acliecit in illud diuinalumina trans uehendo: ñ unũ
multis. s unũ uni illuminationẽ ministrare uidet᷑. Unde pa¬
tet. q sccłm morẽ scͥpture uicissim siue ꝓnumero numetꝰ siue ꝓ¬

Expanded text:
 caeteris omnibus subjectis secundum conformitatem et similitudinem Dei superpositum fit principium illuminationis unicuique subjectorum, divina lumina per se transvehendo in illud scilicet subjectum. Quod autem neutraliter posuit superpositum, pro eo quod dixisse debuisset superpositus, scilicet ordo, vel angelus, more Scripturae factum est, maxime cum de ignotis et mirabilibusunicuique post se, sic videtur dictum quasi illud superpositum, quodcunque est, unum existens, singulis subjectis principium illuminationis existat, ut non quasi multa multis, sed unum multis lumen praebeat. Sed in eo quod post hoc iterum adjecit, « in illud divina lumina transvehendo, » non unum multis, sed unum uni illuminationem ministrare videtur. Unde patet quod secundum morem Scripturae vicissim, sive pro numero
Abbreviated transcription (Latin):
licoe aclsubrecta ꝑipsoᷤᷤ manant tanꝗͣ diuina illuminatione
distributa ꝑillas inom̃es alias celestes uͥtutes. Et non solũ meas s eti¬
aminnoꝰ uidelicet hoĩes. qͥ duunas illuminatioẽs illis medianti
illuminantur. ircirro qͥeqͥd sacrũ oꝑari possunt. & dõ simile.
Hoc qͥdẽ pͥmũ dõ attribuunt qͥ causaẽ. oĩũ: cdeinde ipsis pͥmiᷤᷤ
sp̃itib qͥb oꝑantib ⁊ mediantib gram diuinã ꝑcipiunt. Hoc ÷

Expanded text:
 ad subjecta per ipsos manant tanquam divina illuminatione distributa per illos in omnes alias coelestes virtutes, et non solum in eas, sed etiam in nos; videlicet homines, qui divinas illuminationes illis mediantibilluminantur, idcirco quidquid sacrum operari possunt, et Deo simile, hoc quidem primum Deo attribuunt, qui causa est omnium; deinde ipsis primis spiritibus, quibus operantibus et mediantibus gratiam divinam percipiunt. Hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ imitant᷑. copiose tradenteᷤᷤ ipsis scilicet subiectiᷤᷤ eẽntiis ex
claritate suꝑ ueniente ineas: et ille scilicet subiecte essentie it̾ũ
norũ corporũ diffundit. ꝓportionalit̾ cucta replet alia plusalia
minus humectans. scłm hoc scilicet qd̾ unũ qd̾q plus uł muiꝰ ca¬
pax est humectatiõis. Inħ gͦ exemplo similit̾ diuine gr̃e distͥbutio.
ñ ꝑarimͦ cũctis ꝓueniens ꝯuenient̃ demonstrat᷑. Seqr.¬
Sc gͦ ⁊cet᷑a. Qm̃ qͥdẽ inqͥt sic̃ unũ uisibile lum̃ multa illu¬
minat. ⁊abillo lumine multalucentia lucent. ita inuisi¬
bilis lux cuncta inuifibilit̾ lucentia illustrat: ego ds̃ pͥncipiũ:
illuminandi siue illummatiõis simul cunctĩ illuminantis.

Expanded text:
m imitantur, « copiose tradentes ipsis, » scilicet subjectis essentiis, « ex claritate superveniente in eas. Et illae » scilicet subjectae essentiae, « iterum norum corporum diffundit, proportionaliter cuncta replet, alia plus alia minus humectans, secundum hoc, scilicet, quod unumquodque plus vel minus capax est humectationis. In hoc ergo exemplo similiter divinae gratiae distributio non pari modo cunctis proveniens convenienter demonstratur. Seq » etc. Quandoquidem, inquit, sicut unum visibile lumen multa illuminat, et ab illo lumine multa lucentia lucent, ita invisibilis lux cuncta invisibiliter lucentia illustrat. « Ergo Deus principium est illuminandi, » sive illuminationis « simul cunctis illuminatis.
Abbreviated transcription (Latin):
facilitate ratianalis m̃tis ꝓuidentiã imitantia. Qđ tam̃ magis sen¬
sus passio: qͣ intelligentie oꝑacio ẽẽ ꝓbat᷑. Inhis aũ oĩb. uita corporea.
uitã spãlem imitat᷑ Rimũ uidelicet ineo qd̾ sentit scdõ in eo qd fensuĩ

Expanded text:
facilitate rationalis mentis providentiam imitantia. Quod tamen magis senfacilitate rationalis mentis providentiam imitantia. Quod tamen magis sensus passio quam intelligentiae operatio esse probatur. In his autem omnibus vita corporea vitam spiritualem imitatur. Primum vi
Abbreviated transcription (Latin):
ingenere fuo ineo qđ ẽ. & qͣntũ ẽ. abea. et scd̃m eã qͦ sola ueraẽ. Om̃ is
aũ uite corporee pͥncipia duosũt: calor et humor. Unũ idẽ. humor
nuitͥm̃tũ uite p̃stat: altum icdẽ. calor. uitã sensificat. Sine calore subsis
tens noniuuit: sine humore uiuens ñ subsistit. Propt̾ea ħrationali
c̃temꝑancia cunctiꝰ se uiuificandis infundũt. u̾ex eis una queq ui¬
ta scdm m̃surã capacitatis sue qͦntũ oportet accipiat: qͥtinus infe¬
riores uite ꝑgradus increm̃taũ suorũ ad imaginẽ sũme uite ꝓficiat᷑
Primꝰ enĩ gradus corporee uite sensificatio. scds ꝑfensũ ingrediens
imaginatio terciꝰ ꝑimaginationẽ c̃ ceptorũ memoria: qͣr tũ scdm pas¬
fibilẽ applicationẽ sensus quedã sine intelligentie cliscretione ꝓui¬
dentia. Inqͥ qͥdẽ qͣsi rationis imago ẽ: s ratio milla. Seł̾m hanc ⁊ bruta
quedã animalia aliis sui generis callicdioa uident᷑. ⁊ qͥdã qͣsi sensꝰ

Expanded text:
in genere suo, in eo quod est, et quantum est ab ea, et secundum eam quae sola vera est. Omnis autem vitae corporeae principia duo sunt, calor et humor: unum, scilicet humor, nutrimentum vitae praestat; alterum, id est calor, vitam sensificat. Sine calore non vivit subsistens; sine humore vivens non subsistit. Propterea haec rationabili contemperantia cunctis se vivificandis infundunt, ut ex eis unaquaeque vita mensuram capacitatis suae, quantum oportet, accipiat, quatenus inferiores vitae per gradus incrementorum suorum ad imaginem summae vitae proficiant. Primus enim gradus corporeae vitae est sensificatio; secundus per sensum ingrediens, imaginatio; tertius per imaginationem conceptorum, memoria; quartus secundum passibilem applicationem, sensus, quaedam sine intelligentiae discretione providentia. In qua quidem quasi rationis imago est, sed ratio nulla est. Secundum hanc et bruta quaedam animalia aliis sui generis callidiora videntur, et quadam quasi sensus
Abbreviated transcription (Latin):
cat & calesrat cȩlitus indiuinã similitudinẽ reformata. Oqͥlis
eẽncia: suꝑ eẽnciali bono counita. Beata nat᷑a suꝑ nat᷑ali bono
non habeo ultra q̃ri dehis õĩb que pͥora transierunt. Monstrat
cͤatura artificẽ: ⁊mirabiliũ oꝑũ forma spetiem cõm̃dat auc¬
toris. Unũ: bonũ ⁊ unaẽ. pulcͥtudo: upsũ bonũ ipsa ẽ pulcͥtu¬
do. Sũmũ bonũ et sũmaẽ pulcͥtudo: ⁊ insũmo bono õe bonum
unũ bonũ. ⁊ insũma pultͥtudine oĩs pulcͥtudo una pul cͥtudo.
Nonpot̾at aũ uisibilis nat᷑a inuno oĩa ꝯtinere & idõ multa
bona facta sc̃ uͥunũ bonũ sũmũ ostendent: ⁊ similit̾ pulchra
multa ũ uniꝰ puletudinis sũme imaginent demonstrarent.
S et uite multe constitute sunt inhis quorũ conditio ampliꝰ aliqͥd hab̾e

Expanded text:
cat et calescat coelitus in divinam similitudinem reformata. O qualis cat et calescat coelitus in divinam similitudinem reformata. O qualis essentia super essentiali bono conjuncta, beata natura supernaturali bono fuerit, non habeo ultra queri de his omnibus quae priora transierunt. Monstrat creatura artificem, et mirabilium operum forma speciem commendat auctoris. Unum est bonum et una est pulchritudo, et ipsum bonum ipsa est pulchritudo. Summum bonum et summa pulchritudo, et in summo bono omne bonum, unum bonum, et in summa pulchritudine omnis pulchritudo, una pulchritudo. Non poterat autem visibilis natura in eo uno omnia continere; et Deo multa bona facta sunt, ut unum bonum summum ostenderent, et similiter pulchra multa, ut unius pulchritudinis summae imaginem demonstrarent. Sed et vitae multae constitutae sunt in iis quorum co
Abbreviated transcription (Latin):
litudo constat sic̃ int̾ albũ ⁊ albedinẽ. & bonũ et bonitatẽ ⁊ õĩno
õĩs ꝓpͥetas adeffectũ suũ. Ueniens uͦ ipsa scilicet caliditaᷤ adee̾n¬
tias ꝯtrarias reformatioib suis. Quia scilicet cale factiõi. ꝑ ꝗͣ ad
similitudinẽ caloris reformari debuerunt. ꝯtraria qͣlitate re¬
pugnant ineis ipsa caliditaᷤ. Nullũ manifestat uestigiũ uł saltẽ
absconsũ siue obscurũ pͥmiti̾e oꝑationis: ħ÷ nullũ effectũ ibi
ostendit. inqͦ uł tenuit᷑ possit agnosci qd̾ saltẽ pͥncipiũ ibi ali¬
quod habeat oꝑatioĩs Inhunc modũ rationalẽ substancie re¬
lestis amoris ignẽ aut suscipunt si apte fuerint ⁊ p̃parata ha-¬
bitacła ꝯuenientia susceptioni illiꝰ aut õĩo repellunt. si dis¬
crepant qͣlitate ꝯtͣria accendi ñ possint. Ego opto u̾anima mea
nulla feculencia sordiũ t̾renarũ lum̃ claritatiᷤ int̾ne repellat
nullo malicie frigore scẽ deuotiõĩs calorẽ ex cludat: s clares¬

Expanded text:
 album et albedinem, et bonum et bonitatem, et omnino omnis proprietatis ad affectum suum. Veniens vero ipsa, scilicet caliditas, « ad essentias contrarias reformationibus » suis, quia scilicet calefactioni, per quam ad similitudinem caloris reformari debuerunt, contraria qualitate repugnant, in eis ipsa caliditas « nullum manifestat vestigium, » vel saltem « absconsum, » sive obscurum « primitivae operationis; ostendit, in quo vel tenuiter possit agnosci quod saltem principium ibi aliquod habeat operationis. In hunc modum rationales substantiae coelestis amoris ignem aut suscipiunt, si aptae fuerint, et praeparata habitacula convenientia susceptioni illius, aut omnino repellunt, si discrepant qualitate contraria, aut accendi non possunt. Ego opto, ut anima mea nulla faeculentia sordium terrenarum lumen claritatis internae repellat, nullo malitiae frigore sanctae devotionis calorem excludat, sed clares
Abbreviated transcription (Latin):
donec soluat᷑. Quã aũ satisfactionẽ uł defensionẽ ille p̾stiterit
contͣ questionẽ hanc subiungit. Ait enĩ subaudit᷑ ille apologi¬
ã p̃stans. quia magnus ille angłs qͥtunc erat formans uisionẽ
intheologũ docendũ diuina. Hoc ẽ. in m̃te theologi quẽ ꝑillã
uisionẽ diuina doc̾e debint. ille scilicet angłs ꝓpͥam purgati¬
uã sacficationẽ hoc ÷ oꝑationẽ. qͣ ipse tuc̃ ꝓpͥe ⁊ singłarit᷑ ꝓpħe la¬

Expanded text:
donec solvatur. Quam autem satisfactionem vel defensionem ipse praestiterit circa quaestionem hanc subjungit: « Ait enim subauditur ille apologiam praestans quia magnus ille angelus, qui tunc erat formans visionem in theologum docendum divina, » hoc est, in mente theologi, quem per illam visionem divina docere debuit ille scilicet angelus propriam purgativam sacrificationem, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Et non solum ẽentie luminis. s. etiã ipsius uisionis siue manifes¬
tat̾ionis luminis: qr ñ solũ exse habet quod eẽntialit lum̃ ẽ. lucẽs
ꝑnaturã. s hoc etiã qd tẽporalit̾ lucet illuminan̾ ꝑ gr̃ãm. Segr̃r.¬
Uai dei formit̃ & dõ similit̾ ꝑmanens suꝑpositũ: ⁊cet̾a.
Indõ inqͥt lum̃ ipsũ aliud nonẽ. ꝗͣ eẽntia ipsa illi cui idẽ
est ẽẽ ⁊lum̃ ẽẽ qͥ ex semet ipso pͥncipiũ ẽ. illuminandi: qr eõ
qͥ pͥmi lucent ex semet ipso illuminat. Tũ aũ. idẽ. deinde pꝰ ipsũ
scilicet dm̃ unũ. qd̾q suꝑ positũ ꝑmanens dĩ formit̃ ⁊ dõ simili

Expanded text:
et non solummodo essentiae luminis, sed etiam ipsius visionis, sive manifestationis luminis, quia non solum ex se habet quod essentialiter lumen est lucens per naturam, sed hoc etiam quod temporaliter lucet illuminans per gratiam. Se deiformiter et Deo similiter permanens superpositum, » etc. In Deo, inquit, lumen ipsum aliud non est quam essentia ipsa illi, cui idem est esse et lumen esse, qui ex semetipso principium est illuminandi, quia eos qui primi lucent ex semetipso illuminat. Tum autem, id est, deinde post ipsum, scilicet Deum, unumquodque « super positum permanens deiformiter et Deo simili
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs puras inenit & defecatas ꝑfecte illuminat. eas uͦ qͦs minꝰ aptas
reppit minari claritate. uut ita dicã lure obscuriore illustrat: qͥsui
oĩno contrarias lumini et feculentas offendit. sua ꝓrfus participa¬
tune ⁊ cõmunione ĩ munes relinqͥt. Ita ꝑsimilitudinẽ usibiliũ
inuisibiliũ de monstrat᷑. Nec solũ inlumine. s etiã incalore mat̾ia¬
li inuisibilis ueritatis imago ẽ. Nã ipse calor ea corpora que magis
apta susceptioni siue inuenit magis atcendit illa aũ minꝰ: donec tan¬
dẽ incontraria oĩno ⁊dissimilia offendens. nullũ ieis sue oꝑatiois

Expanded text:
quas puras invenit, et defaecatas perfecte illuminat, eas vero quas minus aptas quas puras invenit, et defaecatas perfecte illuminat, eas vero quas minus aptas reperit minori claritate, et, ut ita dicam, luce obscuriori illustrat. Quas vero omnino contrarias et faeculentas offendit, sua prorsus participatione et communione immunes relinquit. Ita per similitudinem visibilium, invisibilium veritas demonstratur. Non solum in lumine, sed etiam in calore materiali invisibilis veritatis imago est. Nam ipse calor ea corpora quae magis apta susceptioni suae invenit, magis accendit: alia autem minus, donec tandem in contraria omnino et dissimilia offendens, nullum in eis suae operationis
Abbreviated transcription (Latin):
distͥbutiuã suꝑ apparitionẽ. Sisut enĩcũ se infundit in illis capit᷑ ĩꝑ¬
fecte. ita et eũ se esfundit ꝑ illas suꝑ hocẽ. extrinsecꝰ apparet obscure.
Quod puenit exinoportunitate illuminandarũ mat̾iarũ qͣ inopor¬
cuntas nocet & impecdim̃to: ad distͥbutũ habituũ illuminatio ipsa ł
distͥbuat᷑ uł habeatim. Itagͦ inpuris et leiugatis corporib ꝑfectiꝰlucet:
incrassi orib et grossiorib minorat᷑. Et paulo post. Ad alia minꝰ adhuc
apta descendens: ex hoc defectu. Id ẽ. post hẽ defectũ coarthatur
fere ad ꝑfecte undist̾butũ: hoc÷ adhoc ũnullomͦ diftͥbuat᷑. A subtilis¬
simis enĩ matheriis aqͥb ꝑfecte cõphendit᷑. ad minꝰ aptas descendens
aquib imꝑfecte capitur. tanctẽ adalia cã feculenta et grossa et obtu¬
sa ꝑuerit qͦ fere oĩno lum̃ repellunt. & nichil uilluminations cape
posfũt. Adhunc moctũ sp̃alis lux admentes rationales ueniens eas

Expanded text:
distributivam super apparitionem. » Sicut enim cum se infundit in illis capitur imperfecte, ita et cum se effundit per illas super hoc extrinsecus apparet obscure: quod provenit ex « inopportunitate illuminandarum materiarum: » inopportunitas nocet, et impedimento est ad « distributivum habitum illdistribuatur, vel habeatur. Ita ergo in puris et levigatis corporibus perfectius lucet, in crassioribus et grossioribus minoratur; et paulo post ad alia adhuc minus apta descendens ex hoc defectu, id est, post hunc defectum, coarctatur fere ad perfecte indistributum, hoc est ad hoc ut nullo modo distribuatur. A subtilissimis enim materiis, a quibus perfecte comprehenditur, ad minus aptas descendens, a quibus imperfecte capitur, tandem ad alia tam faeculenta, et grossa, et obtusa pervenit, quae fere omnino lumen repellunt, et nihil illuminationis capere possunt. Ad hunc modum spiritualis lux ad mentes rationales veniens, eas
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ caloris. Sic itaq ab igneis pͥmũ et pͥncipalit̃ calentib fac it
ignita: ⁊ ꝑhec ignita scilicet postea caleficat adhuc frigidiora et
remotiora. id ẽ. aut aꝗͣ aut alt̾um qͥd hoc÷ aliqͥd aliud ñ facile ig¬
nescentiũ idẽ. eorũ q̃ ñ facile ignescunt: caleficat dico ꝓportionali¬
tẽ suã adcalorẽ suscipiendum. Sequitur
Uxta hanc igͥ. et cec̾a. Ad aptat similitudinẽ. Scdm hane inqͥt ra-¬
tionẽ idẽ similitudinẽ nat᷑alis ordinatiõis idẽ. odinatiõis nat᷑ali¬

Expanded text:
tionem caloris. Sic itaque ab igneis primum et principaliter calentibus facit tionem caloris. Sic itaque ab igneis primum et principaliter calentibus facit ignita, et per haec ignita, scilicet postea, calificat adhuc frigidiora et remotiora, id est, aut aquam, aut alterum quid, hoc est, « aliquid aliud non facile ignescentium, » id est eorum quae non facile igntem suam ad calorem suscipiendum. Sequitur: « Juxta hanc igitur, » etc. Adaptat similitudinem. « Secundum hanc, inquit, rationem, » id est similitudinem « naturalis ordinationis, » id est ordinationis nat
Abbreviated transcription (Latin):
mitͥ ens ꝑgaudiũ: ⁊ñ constat uita ulla qͥue calorẽ ⁊humorem
suũ ñhabeat initͥentẽ ⁊ sensificantẽ. uͥineo qͦd uita÷ subsist̾e
possit. &. que magis hec habet merito magis uita nominat᷑: ut
multe sint ite sic̃ participationeᷤᷤ st̃ multe. ⁊ õĩs participatio
abuno ⁊ oĩs uita ab uno. Sicitaq sũmũ bonũ inoĩa se diffim¬
dens
om̃em uitã constituit: et adsũmã uitã om̃em uitã formando recturit. Segr̃:
mat̾ialem quedam corpora suscipiunt quedã otrio repellunt
argum̃tũ ÷ inuisibilis u̾itatis: s. hoc etiã qd̃ ꝑea que magis calent. alia
minꝰ calida accenctunt᷑ hoc inqͥd adhuc ampliꝰ argum̃tũ ÷. Amplius
pꝰ pͥma. ñ ampliꝰ supͣ pͥma ħ argum̃tũ ẽ. ininsibilis u̾itatis. qr ipsa cali¬
sũt cognata s idẽ. apta adfuscipiendã ipsã: infundit᷑ dico illi ꝑ alia
pote ignita faciens abigneis facile mobilia. Ipsa qͥppe abigneis qͣma

Expanded text:
nutriens per gaudium; et non constat vita ulla quae calorem et humorem suum non habeat nutrientem et sensificantem, ut in eo quod vita est subsistere possit; et quae magis haec habet, merito magis vita nominatur. Ut multae sunt vitae, sicut participationes sunt multae, et omnis participatio ab uno, et omnis vita ab uno; sic itaque summum bonum in omnia se diffundens, omnem vitam constituit, et ad summam vitam omnem vitam formando reducit. Sequiturmaterialem quaedam corpora suscipiunt, quaedam omnino repellunt, argumentum est invisibilis veritatis, sed hoc etiam, quod per ea quae magis calent alia minus calida accenduntur: hoc, inquit, adhuc amplius argumentum est. Amplius post prima, non amplius supra prima: hoc argumentum est invisibilis veritatis. Quia ipsa cali « quae non sunt cognata » sibi, id est, apta ad suscipiendam ipsam: infunditur, dico, illis « per alia pote ignita faciens ab igneis facile mobilia. » Ipsa quippe caliditas a
Abbreviated transcription (Latin):
tiora. Non ꝓpͥa ad dnunã maiestatẽ: ꝓpͥa adhunanã possibilitatẽ. Nõ ꝓpͥa
sicut in illo ẽ. ꝓp̾a sicut in nob oftenci pot̃. Nt gͦ ꝑexempla dõ ñ ꝓpͥa no¬
bis ꝓpͥa ctmine illuminatiõis cdisparẽ distͥbutionẽ ostendã haric si¬
militudinẽ ꝓpono. Solaris ractii distͥbutionẽ inpͥmã mat̾iã bene dis¬
tribute implent oĩũ lucidiorẽ: & ꝑeã manifestiꝰ ꝓpͥos declarat splen¬
dores. Distͥ butiones inqͥt siue effusiones solaris ractii bene istribute.
inp̾mã mat̾iam hoc ÷ uullã mat̾iã uenientes queẽ. pͥma idẽ. opti¬
ma ⁊ purissima et adilluminationẽ aptissima: ad talẽ inꝗͦͣ mat̾iã
uenientes implent eã. nullũ in aliqͣ parte obstaculũ inuenienteᷤ.¬

Expanded text:
tiora. » Non propria ad divinam majestatem, propria ad humanam possibilitatem; non propria, sicut in illo est, propria sicut nobis ostendi potest. Ut ergo per exempla Deo non propria nobis propria divinae illuminationis tiones in primam materiam bene distributae implent omnium lucidiorem, et per eam manifestius proprios declarat splendores. » Distributiones, inquit, sive effusiones solaris radii bene distributae in primam materiam, hoc est in illam materiam venientes quae est prima, hoc est optima et purissima, et ad illuminationem aptissima; ad talem, inquam, materiam venientes implent eam, nullum in aliqua parte obstaculum lumin
Abbreviated transcription (Latin):
chiã ã ministrare. Idõ inspiciendaẽ. qͣstio. ũ ambiguitas estimatio¬
nis tollat᷑. Fortassis enĩ qͥsꝗ̃ respondit qr ñ subpositorũ qͥs hoc ẽ. a¬
liqͥs angłorum purgat sac̾dotẽ ysaiam scilicet: s unꝰ qͥdã de in¬
numeris maximis eẽntiis hoc ẽ. sup̃mis spitib S hoc rurfũ alieui
dubiũ eẽ pot̾. ꝓpt̾ea quod sup̃mi orclines ad ext̾iora lispensanda

Expanded text:
chiam administrare. Ideo inspicienda est quaestio, ut ambiguitas existimationis tollatur. Fortassis enim « quisquam responderit, quod non suppositorum quis, » hoc est aliquis Angelorum, « purgat sacerdotem, » Isaiam scilicet; « sed unus quidem de intimis et maximis essentiis, » hoc est, supremis spiritibus. Sed hoc rursum alicui dubium esse potest, propterea quod supremi ordines ad exteriora di
Abbreviated transcription (Latin):
excellent cam̃ ꝓpͥam illuminationẽ ingerens p̃ciosissimis eẽntiis. idẽ.
subtilissimis et exccellentissimis sp̃itib. Pereas uidelicet eẽntias qͥ si
pͥmas. postea distͥbuit sebene ornate in alias scilicet eẽntias fub
ulis pͥmis munitas. idẽ. firmatas uł collocatas uł disposita dis¬
tribuit dico scłm cõtẽplatniã cõm̃surationẽ unꝰ ciniꝰꝙͣ difpofiti¬

Expanded text:
er tamen « propriam illuminationem ingerens pretiosissimis essentiis, » id est subtilissimis et excellentissimis spiritibus: « per eas » videlicet essentias « quasi primas » postea distribuit se bene ornate « in alias » scilicet essentias « sub illis » primis « munitas, » id est firmatas, vel collocatas, vel dispositas. « Distribuit » dico, « secundum contemplativam commensurationem uniuscujusque dispositi
Abbreviated transcription (Latin):
illarũ equi potentẽ diuimnarũ dñationũ ⁊ uͥtutũ: id ẽ. eqͣlis po-¬
tentie cũ dñationib uͥitutib. ordinationẽ dico bene ornatã. ⁊ in¬
cõfusã circa diuinas susceptiones idẽ. circa dona diuina susci-¬
pienda: quia dona dĩ q̃ ad ornatũ pulcͥtudinis spĩalis suscipit in
suo gracluet ordine humilit̃ ꝑsistens sine ꝯfusione custodit.
Estimo etiã nominationẽ potestatũ declarare ordinatũ idẽ. ordi¬
nationẽ potestatis suꝑ munclane ⁊intellectualis: potestatis dico¬
ñ p̃cipitate ty rannice in ea que inferiorasunt. cũ potestatiuis u̾tutib idẽ.¬

Expanded text:
 divinarum dominationum, et virtutum, id est aequalis potentiae cum dominationibus et virtutibus ordinationem, dico, bene ornatam et inconfusam circa divinas susceptiones, id est circa dona divina suscipienda, quia dona Dei, quae ad ornatum pulchritudinis spiritualis suscipit, in suo gradu, et ordine humiliter persistens sine confusione custodit. Existimo etiam ipsam nominationem potestatum declarare ordinatum, id est ordinationem, et ordinatam supermundanae et intellectualis potestatis, non tyrannice in ea, quae inferiora sunt, potestativis virtutib
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ueritatiꝰ nulla p̾iudicii temertate inoletur. fierinamq
pot̾ ut licet om̃ia uirtutũ dond suꝑiores ordines excellentius
possideant ab his tam̃ que int̾ ipsa uͥtutũ sublimiora sunt

Expanded text:
tum veritatis nulla praejudicii temeritate violetur. Fieri namque tum veritatis nulla praejudicii temeritate violetur. Fieri namque potest ut, licet omnia virtutum dona superiores ordines excellentius possideant, ab iis tamen quae inter ipsa dona virtutum sub
Abbreviated transcription (Latin):
iectorum ordinum õs illuminationes ⁊ iurtutes suꝑiores uni¬
uersaliter ⁊ excellent᷑ possicdeant nichil suppositis ꝯsequencib¬
q ordinib singłare relinquitur ex quo ꝓpͥam discretãq int̃
cetos cognominationẽ sortiantur. Unde oportet diligentiꝰ
pruimi & spetiale recinent unde propͥa discretaq appellatione
siguari ualent. Seraphin namq ex nomine singularem diectio¬
nem ex primunt. cherubin autẽ excellentiore cognominationẽ
innuunt: throni uero maiorẽ ium discretionis ostendunt.
Constat tam̃ qm̃ qui ardentiꝰ diligunt. ꝓfundius ꝓspieuiñ
⁊ subtiliꝰ discernunt. Qui enĩ magis e uicino respien̾unt: ꝓeul
dubio euidentiꝰ agnoscunt. Quare gͦ ordo cherubin ex singu¬
Taris gr̾e pͥuilegio cognominatꝰ dr̃ sihoc alter inmun̾e excel¬
lentius retinet. unde ipse appellationẽ sortitur: Hec uͦ ques¬
cioͥ ac fortassis ratione non in ꝯuement̾ soluit᷑: itatam̃ si see¬

Expanded text:
ectorum ordinum omnes illuminationes et virtutes superiores universaliter et excellenter possideant, nihil suppositis consequentibusque ordinibus singulare relinquitur, ex quo propriam discretamque inter caeteros cognominationem sortiantur. Unde oportet diligentius prium ac speciale retinent unde propria discretaque appellatione signari valent. Seraphim namque ex nomine singularem dilectionem exprimunt. Cherubim autem excellentiorem cognitionem innuunt. Throni vero majorem vim discretionis ostendunt. Constat tamen, quod qui ardentius diligunt, profundius prospiciunt, et subtilius discernunt. Qui enim magis e vicino respiciunt, procul dubio evidentius agnoscunt. Quomodo ergo ordo cherubim ex singularis gratiae privilegio cognominatus, dicitur, si hoc alter in munere excellentius retinet, unde ipse appellationem sortitur? Haec vero quaestio hac fortassis ratione non inconvenienter solvitur: ita tamen, si secre
Abbreviated transcription (Latin):
exeo soli nom̃ acceꝑunt. quod cũ cet̾is possidentes p̃cet̾is oĩb ex¬
cellenciꝰ ꝑcipe meruerunt. T̃ hroni quoq dictist̃ ñ quod ureis so¬
lis cis seceat. et iuclicia sua discernat: s. q hoc excellentiꝰ cet̾is
inmunere acceꝑunt ꝓpt̾ hoc exipso specialit̾ cognominationẽ
trahunt. Et adhunc modum quidẽ decet̾is ordinib intelligẽ¬
dũẽ at uidelicet inc̾e credant᷑ singłi ꝓpͥas cognomuinationes
accipe. qđ excellenciꝰ ꝓbant᷑ ex dono gr̃e possicde. d oritur noncon¬
tẽpnencda qͣstio. et que magnam animo c̃ fusionẽ inducat. sim
tione adhibita. discussa ñ fuerit. di enuĩ ut dictũ: in illa celesti
dispofitione singłi quiq orctines ex ea ꝓpͥetate singłares cogno

Expanded text:
ex eo soli nomen accipiunt quod cum caeteris possidentes prae caeteris omnibus excellentius percipere meruerunt. Throni quoque dicti sunt, non quod in eis solis Deus sedeat, et judicia sua discernat; sed quia hoc excellentius caeteris in munere acceperunt, propter hoc ex ipso specialiter cognominationem trahunt. Et ad hunc modum quidem de caeteris etiicet inde credantur singuli proprias cognominationes accipere, quod excellentius probantur ex dono gratiae possidere. Sed oritur non contemnenda quaestio, et quae magnam animo confusionem inducat, si ratione adhibita discussa non fuerit. Si enim, ut dictum est, in illa coelesti dispositione singuli quique ordines ex ea proprietate s
Abbreviated transcription (Latin):
celestis dis posttionis sacre exp̃ssas ineloqͥis. expropnetatib
enmunĩ euiꝰq diligenter consideratis fortassis potert
agnosci utrum communicatio nominationis eademer
possit: quibus ⁊sigia una infimditur. una tamen m̃ fura
ar proportione nonclaturr
Tilolus.u. Całibuli Est. Que sit srima Celestir̃ Essen

Expanded text:
elestis dispositionis sacrae expressas in eloquiis. Ex proprietatibus enim uniuscujusque diligenter consideratis fortassis poterit agnosci, utrum communicatio nominationis eadem esse possit: quibus et si gratia una infunditur, una tamen mensura, ac proportione non datur. TITULUS CAPITULI VI. Quae sit prima coelestium essen
Abbreviated transcription (Latin):
unũ l anos latũ subiecti ꝓcipiunt. ⁊ exipso lunine ꝓrepit
ooĩs elõ ꝯformes fiunt. numꝰ suꝑ eminentis cõmunicatinis mu
nolimmine paiticipes existunt: Nisi ait qͥs etiã hocdixerit os
angłicã eo qgnomi nationes cõmunẽ eẽ seđ̃m õiuĩ celestiũ ututũ
subre edionẽ uilum̃ fie adlum̃ di forme ⁊ exdo latũ ꝑcipientũ

Expanded text:
n a Deo datum subjecti percipiunt, et ex ipso lumine percepto omnes Deo conformes fiunt, et unius supereminentis communicationis in uno lumine participes existunt. Nisi, ait, quis etiam hoc dixerit, omnes angelicas cognominationes communes esse, secundum omnium coelestium virtutum su
Abbreviated transcription (Latin):
dueit. sic et ab his que ante ipsum ft̃ uͥtutib diuinã ipse
illuminationẽ percipit. Hoc est quod ait. Sic̃ ipse uidelicet
angłicus ordo nr̃os diuinos sũmos sacerdotes idẽ. scõs iuros
qui sacra diuina ab angłis in mecliate ꝑceꝑunt.  nob trã¬
cdicłunt reducit ad cagnitos ei cdiuinitatis fulgores dunnã¬
cognitionẽ ꝙͣ ipse ꝑcepit. et ꝑceptã tribuit. sic ipsũ etiã retłu¬
cunt untutes eentiarum quesunt ante se idẽ. añ ipsũ uł suꝑ

Expanded text:
ducit; sic et ab iis, qui ante ipsum sunt, virtutibus divinam ipse ducit; sic et ab iis, qui ante ipsum sunt, virtutibus divinam ipse illuminationem percipit. Hoc est, quod ait: « Sicut ipse, » videlicet angelicus ordo, « nostros divinos summos sacerdotes, » id est sanctos viros, qui sacra divina ab angelis immediate perceperunt, et nobis tradiderunt, « reducit ad cognitos ei divinitatis fulgorescognitionem quam ipse percepit, et perceptam tribuit, « sic ipsum etiam reducunt virtutes essentiarum quae sunt ante se, » id est ante ipsum, vel super
Abbreviated transcription (Latin):
seqͣntib cõmemoranda suꝑhis  fortassis sine his obseuraa cdicẽ¬
cdã assumat. Nunc aclipsius textus seriem explananda reu̾tirũ¬
cur Supiꝰ cdix̃ qr nonhabent rationẽ theolegi nominandiangłirũ
orctinem archas aut thidnos. aut seraiphin: qr ipse uidelieet an¬
cum ut in ipsis participet in nomine qͥb non paraicipat uine
minis ꝓpͥetate. flunc id ipsum seqnentib ꝓbat u̾bis. quia uide¬
licet angłicus orclo excelsissimis uͥtutib nonpartie panar
on inquit participat cũ ipsis: s. quod partie ipat. partiei¬
pat ex ipsis. Aliud qͥppe: inplenitudine pardicipare.
at q aluid explenitudine participationẽ accipe. Sic ittiq
angłieris ordo ex celsissimis uͥtutib subiectus e̾. uͥ nom partu¬
cupet cũ ipfis s exipsis: quia sic̃ ipse eos qͥihominib abctimn¬
nam cognttionẽ recducunt᷑ illuminando et erudiendo re¬

Expanded text:
sequentibus commemoranda, super his, et fortassis sine his obscura dicensequentibus commemoranda, super his, et fortassis sine his obscura dicenda assumat. Nunc ad ipsius textus seriem explanandam revertamur. Superius dixit, quod non habent rationem theologi nominandi angelicum rationem archas aut thronos, aut seraphim nominare. Neque entum, ut ipsis participet in nomine, quibus non participat in nominis proprietate. Nunc idipsum sequentibus probat verbis, quod videlicet angelicus ordo excelsissimis virtutibus non participat. Non, inquit, participat cum ipsis; sed quod participat, participat ex ipsis. Aliud quippe est in plenitudine participare, atque aliud ex plenitudine participationem accipere. Sic itaque angelicus ordo excelsissimis virtutibus subjectus est, ut non participet cum ipsis, sed ex ipsis; quia, sicut ipse eos, qui in hominibus ad divinam cognitionem reducuntur, illuminando, et erudiendo re
Abbreviated transcription (Latin):
ligi uolunt. ꝑ quos freq̃neiꝰ signa ⁊ miracła fiunt: ũ inħ qͦ postre¬
me clispositionis ꝓpͥetas seruet᷑. cuiꝰ minist̾iũ ad ext̾iota sola dispen¬
sanda orcdinatũ eẽ putamꝰ. Potestatẽ łi dicunt illos sp̃s uocari.
qͥadu̾sas uͥtutes subiectas habent. et eas scd̾m datã potestatem
lib̾e cõ pͥmũt: netantũ noc̾e ualent qͣntũ uolunt. Principatus
aũ appellatos putant eos nimirũ sp̃s qͥipsis etiã bonis angłorũ¬
sp̃ib p̾latist̃: qͥb dũagenda queq imꝑant subiectis. ad explẽda
diuina mist̾ia pͥncipant᷑ isuꝑiores ex istunt. Dñãtiones aũ dictoᷤ
quietiã principatus excellentiori potestate trains cendint : ut ipsos
quoq subiectos habeant. qͥ aliis administium ex plenctũ imꝑare
meriierunt. Hecbreuit̃ cdeorctinib angłorum & nominib ad fu¬
curam narrationẽ necessaria p̃libanda eẽ puttiuimꝰ uͥsemel
dicta lector adsingula queq ꝓut ratio poposcertͥ. ⁊ causa ir

Expanded text:
gna et miracula fiunt. In hoc quoque postremae dispositionis proprietas servetur, cujus ministerium ad exteriora sola dispensanda ordinatum esse putamus. Potestates vero dicunt illos spiritus vocari, qui adversas virtutes subjectas habent, et eas secundum datam potestatem libere comprimunt, ne tantum nocere valeant, quantum volunt. Principatus autem appellatos putant eos nimirum spiritus, qui ipsis etiam bonis angelorutis ad explenda divina ministeria principantur, et superiores existunt. Dominationes autem dictos, qui etiam principatus excellentiori potestate transcendunt, ut ipsos quoque subjectos habeant, qui aliis ad ministerium implendum imperare meruerunt. Haec breviter de ordinibus angelorum, et nominibus ad futuram narrationem necessaria praelibanda esse putavimus, ut semel dicta lector ad singula quaeque, prout ratio poposcerit, et causa, in
Abbreviated transcription (Latin):
tiẽe ꝓbant᷑. siue angłi ⁊ arcangłi ꝓeo qd̾ agenda quoq ⁊ manife̾¬
tancla hominib ext̾ius nuntiant. siue pͥncipatus ꝓeo quodꝙ
circa homines amministranda st̃ ⁊ disponenda inuisibili po¬
testate clispensant. Medii aũ ordines sic̃ dispositione. itti offitio
quoq int̾ inuisibilia ⁊ uisibilia fieri uident᷑. et que ãsuꝑiorib

Expanded text:
ti esse probantur; sive angeli et archangeli pro eo quod, agenda quaeque et manifesti esse probantur; sive angeli et archangeli pro eo quod, agenda quaeque et manifestanda hominibus, exterius nuntiant; sive principatus pro eo quod, quae circa homines administranda sunt et disponenda, invisibili potestate dispensant. Medii autem ordines sicut dispositione, ita officio quoque inter invisibilia et visibilia ferri videntur; et qu
Abbreviated transcription (Latin):
augli nuinerant. deuide archangli. de incte ututes de indẽ
potestates. de inde pͥncipatꝰ. deinde dñationẽ. deinde throni. deinde
cherubin. deinde ferapħin. Theologͦ aũ pͥmũ angłos ponit. de ĩcde
archangłos. deinde pͥncipatꝰ. et hos pͥmo t̾nario deputat. In sccło
autẽ pͥmũ podestates. deude uͥtutes. de inde dñationes. constituit.
Int̾ cio uͦ pͥmũ thronos postea cherubin postea seraphin: ab inferiori
ad suꝑiora ꝓgressione facta collocandos censet. d inhac t̾na triplici
distinctione hoc maxime ꝯsidare oportet: qd sup̃mi qͥtlemtres or-¬
dines idẽ. cherubin et seraphin et throni. ex uirtute singłaris ex-¬
cellentie & ui dñationis fue ad int̾iora tantũmͦ respic̾e uident᷑. Ama¬
re enĩ ⁊ cognos c̾e et iudicare int̾ p̃sichentiũ ⁊ ꝯt̾isionẽ ad int̾iora ha-¬
bentiũ ꝓpͥum ẽ. Ulcum uͦ cres et extremi ordines ex ꝓpͥetate cogno¬
minationis fue adext̾iora solũ scdm officiũ ministerii sui cdispofi¬

Expanded text:
antur; deinde archangeli, deinde virtutes, deinde potestates, deinde principatus, deinde dominationes, deinde throni, deinde cherubim, deinde seraphim. Theologus autem primum angelos ponit, deinde archangelos, deinde principatus, et hos primo ternario deputat. In secundo autem primum potestates, deinde virtutes, deinde dominationes constituit. In tertio vero primum thronos, postea cherubim, postea seraphim ab inferiori ad superiora progressione facta collocandos censet. Sed in hac terna triplici distinctione hoc maxime considerare oportet quod supremi quidem tres ordines, id est seraphim, et cherubim, et throni ex virtute singularis excellentiae, et vi denominationis suae ad interiora tantummodo respicere videntur. Amare enim et cognoscere, et judicare intus praesidentium, et conversionem ad interiora habentium proprium est. Ultimi vero tres, et extremi ordines ex proprietate cognominationis suae ad exteriora solum secundum officium ministerii sui disposi
Abbreviated transcription (Latin):
spũũ. angłos uidelicet archas. idẽ. pͥncipes aut tronos aut sera¬
phin: qr ipse scilicet extrẽmus ordo angłorũ nonẽ. inparticipa¬
tione ex cellentissimarũ uͥtutũ. Propt̾ea enĩ ñposst̃ angłi pͥn¬
cipes aut throni aut seraphin nommari. sic̃ pͥncipes & throni
et seraphin angłi nominant᷑: qr suꝑiores angłicam ꝓpͥeta¬
enim om̃is qͥ aliqͥm uirtutẽ auꝓpͥetatẽ participando hab&.
sełm illam statim ad ꝓpͥetatẽ cognominari debec: nͥ illam
omĩis quialiquit sapit statim sapiens nominat᷑. nec qͥrectũ appiã
fecerit ꝯtimio iustus dicitur: sedhic soltis qͥsapientiã et iustici¬
ã uł singularit᷑ uł excellent̃ optinet sapiens & uistus ꝓpͥa iex¬
p̾ssa cognominatione appellari debet. Dic itaq celestes illi orcdi
phinnamq qr ex more ereatoris sui tanq̃ uirini & ꝓximi et inse ardẽt
beant singularit᷑. s cũ ret̾is et p̃cet̾is excellent᷑. Om̃s enĩ amore

Expanded text:
elos videlicet: « archas, » id est principes, aut thronos, aut seraphim, quia ipse scilicet extremus ordo angelorum non est in participatione excelsissimarum virtutum. Propterea enim non possunt angeli principes, aut throni, aut seraphim nominari, sicut principes, et throni, et seraphim angeli nominantur; quia superiores angelicam proprietaenim omnis, qui aliquam virtutem aut proprietatem participando habet, secundum illam statim proprietatem cognominari debet, nisi illam omnis; qui aliquid sapit, statim sapiens nominatur; nec qui rectum quidpiam fecerit, continuo justus dicitur. Sed hic solus qui sapientiam et justitiam vel singulariter, vel excellenter obtinet, sapiens et justus propria et expressa cognominatione appellari debet. Sic itaque coelestes illi ordinephim namque, quia ex amore Creatoris sui tanquam vicini et proximi, et in se ardentbeant singulariter, sed cum caeteris, et prae caeteris excellenter. Omnes enim amore
Abbreviated transcription (Latin):
isppais eognominiationes habent. Deipsis aũ ordinib angło¬
ram ipͥmis qͥdẽ ⁊ultimis eadem om̃iũ sentencia conster
Nc ⁊ ferap hri locosup̃mo positos ⁊ pꝰillos cherabma edem¬
detieonos nulli qui sc̃arum scͥꝑtiuarũ testimonia nouit
ignotũ ẽtẽ patest. Ininferiorib quoꝙ abimo surlũ deseefe¬

Expanded text:
nis proprias cognominationes habent. De ipsis autem ordinibus angelonis proprias cognominationes habent. De ipsis autem ordinibus angelorum in primis quidem, et ultimis eadem omnium sententia constat. Nam seraphim, loco supremo positos, et post illos cherubim, ac deinde thronos nulli, qui sanctarum Scripturarum testimonia novit, ignotum esse potest. Inferioribus quoque ab imo sursum asce
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis datasunt iteligi oportet. Namilli indiciũ nouẽ ambi¬
guitatis diffinitio. sed ueritatis discretio ireq ibi ubi ormra
to estimat᷑. Quo cirra inhoc quoq iuditio sententiã uerita¬
tis ante ponendã estimant: sapientia simplieitatẽ &. iuni
tate᷑ inctir atn udicium autẽ ꝑium discredionis ad eliu̾sa se
contrariaq respicere ꝓbat. Unde excellentior coguontia¬
tio ab ipsa sapientia fumenda erat. ꝑquã ordo ex cellentior
designanchuserat qͥlicet sapientiã niuditiũ ut pode kabli¬
mior ⁊ ꝑfecti pleniꝰ possidet. a solatam̃ sapiertaa ⁊ ieabti¬
li funtiens. sequentis post se orcdinis indierũ sognemirlatũ¬
om elinqret. Setłm hane itaq ꝯsicłationẽ qͥsquis anglorũ
cognominationes int̃ p̃tari uoluerit. nichil fortassis inriae
muentoirerit. fiom̃ia iurtutũ clona siꝑiores ordines ꝑfectiꝰ pos¬
sicient : et cam̃ inferiores orclines ex quibusdã specialit do¬

Expanded text:
ipsis data sunt, intelligi oportet. Nam illic judicium non est ambiipsis data sunt, intelligi oportet. Nam illic judicium non est ambiguitatis definitio, sed veritatis discretio; neque ibi ubi manifto existimatur. Quocirca in hoc quoque judicio scientiam veritatistatem judicat; judicium autem per vim discretionis ad diversa se, contrariaque respicere probat. Unde excellentior cognominatio ab ipsa sapientia sumenda erat, per quam ordo excellentior designandus erat: qui licet et sapientiam, et judicium utpote sublimior et perfectior plenius possideret, a sola tamen sapientia vocabulum sumens, sequentis post se ordinis judicium cognominationis relinqueret. Secundum hanc itaque considerationem quisquis angelorum cognomierfectius possident, et tamen inferiores ordines ex quibusdam specialiter do
Abbreviated transcription (Latin):
tis sequuntur. past seq̃ntib ad denominationẽ relinꝗͣt ut
pͥmus apͥma. sed̾s asccda. t̾cius at̾cia. uocabulũ sortiatiur.
Srimꝰ enĩ teste scͥptura quod int̾ omia uirdutũ dona beari¬
tas excellit. Propt̾ quod ꝯseqͣns erat ut ille ordo qͥoĩũ emi¬
nentissimus ẽ. acaritate sola sumerent singularem ĩ sui
discretione appellationẽ: qͣmuis ⁊ alia qͦq dona uircutũ
excellentius posfidet aqͥb appellationẽ ⁊ uocabulũ sum̾e
potuissent. Quia aũ cognitio ueritatis pꝰ amorẽ uͥtutis
ꝓxima clignitate cognoscitur: iccirco abipsa qͥ dignita
Iudicium au disc̾nende ueritatis quia sententiã adhuc
quasi dubiã hab̾e uidetur ⁊ suspensam qͦdã mͦ minus
ꝑfecta cognitione apparet: ⁊ic circo qr ipsũ pꝰ planam
concẽplationẽ inqͦ uerittis nonquerit᷑ s habetur. ad eandẽ
uericatis sumine cognitionẽ respicit. tercio pꝰ duos priores ordini
nom̃ cdeclit. H oc tam̃ scdm bominẽ ꝓpt̃ quẽ nomina spitibus

Expanded text:
nem relinquant, ut primus a prima, secundus a secunda, tertius a tertia vocabulum sortiatur. Scimus scilicet, teste Scriptura, quod inter omnia virtutum dona charitas excellit propter quod consequens erat, ut ille ordo, qui omnium eminentissimus est, a charitate sola singularem sumeret in sui discretione appellationem, quamvis et alia quoque dona virtutum excellentius possideret, a quibus appellationem et vocabulum sumere potuisset. Quia autem cognitio veritatis, post amorem virtutis proxima dignitate cognoscitur: idcirco ab ipsa dignitate Judicium autem discernendae veritatis quia sententiam adhuc quasi dubiam habere videtur, et suspensam quodammodo minus perfecta cognitione apparet: et idcirco quia ipsum post plenam contemplationem, in qua veritas non quaeritur, sed habetur, ad eamden veritatis summae cognitionem respicit, tertio post duos priores ordini nomen dedit: hoc tamen secundum hominem propter quem nomina spiritibus
Abbreviated transcription (Latin):
subiectorũ ordinũ: s ultimi idẽ. inferiores et mordine seq̃ntes
ñ sunt participantes om̃s subaudit᷑ illuminationes et uͥtutes
ex cellentiũ se id ẽ. eorũ qͥipsis sc̃ ex cellentiores. Illuminationeᷤ
intelligimꝰ incognitionẽ u̾itatis uͥtutes aũ in amore bonitatis
et perfectione oꝑis. Seq̃r:¬
Rgo scissimos excellentissimarũ eẽntiarũ ordines an
głos uocant theologi: ⁊ enĩft̃ manifestatores et ipsi diuine
inferiorũ. gͦ theologi sc̃issimos ordines excellentissimarũ ẽenti¬
cipant meo qd̾ licet adext̾iora mintianda ñex eant. tam̃ eis qui
post se secunt᷑ ortlinb diuinã illuminationẽ qͣ de fuꝑ acceꝑul
tranffundendo ⁊ qͣsi iuciando manifestant.
Rdinẽ uͦ extremum animorũ celestiũ ñhabent rationẽ
archas aut chronos. aut seraphin nominanch. Non habẽt¬

Expanded text:
subjectorum ordinum. Sed ultimi, id est inferiores, et in ordine sequentes non sunt participantes, omnes subauditur illuminationes et virtutes excellentium se, id est eorum qui ipsis sunt excellentiores. Illuminationes intelligimus in cognitione veritatis; virtutes autem in amore bonitatis et perfectione operis. Seqrgo sanctissimos excellentissimarum essentiarum ordines et angelos vocant theologi; etenim sunt manifestatores et ipsi thearchicae lentissimorum spicipant, in eo quod, licet ad exteriora nuntianda non exeant, tamen eis, qui post se sequuntur ordinibus divinam illuminationem, quam de se accipiunt transfundendo, et quasi nuntiando manifestantrdinem vero extremum animorum caelestium non habent rationem archas aut thronos, aut seraphim nominare. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
participantẽs excellentiũ sẽ sunt ultim. Ac si dicet. Cũ ĩ illa
celestiũ sp̃uũ chispositione alii suꝑiores fint. alii inferiore &
suꝑiores qͥdem om̃em illuminationẽ ⁊uirtutẽ inferiorum
habent. s inferiores suꝑiorũ orcdinũ illuminationes ⁊uͥtutes
om̃s ñ habet̃: ꝓpt̾eaq inferiorũ nomina aliqñ adsuꝑiores or¬
dines trans ferunt᷑ ut pote qͥ ipsis ineisdẽ nominũ ꝓpͥetatib
participant. nomina uͦ suꝑiorũ non ita abinferiorib asfumi pos¬
sunt. qm̃ ad eos ꝓpͥetates nominũ uniu̾salit̾̃ nontranseunt. Hoc ẽ.

Expanded text:
excellentium se sunt ultimi. » Ac si diceret: Cum in illa coelestium spirituum dispositione alii superiores sint, alii inferiores, superiores quidem omnem illuminationem, et virtutem inferiorum habent; sed inferiores superiorum ordinum illuminationes, et virtutes non omnes habent. Proptereaque inferiorum nomina aliquando ad superiores ordines transferuntur, utpote qui ipsis in eisdem nominum proprietatibus participant. Nomina vero superiorum non ita ab inferioribus assumi possunt, quoniam ad eos proprietates nominum universaliter non transeunt: hoc est