comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficantes minist̾ium suum. Hinc
grauib contumeliis ⁊ iniuriis ep̃i
parisiensis innocentia pulsata es ł.
s ñ quassata: quia dñs supposuit
manũ suam. cum ur̃am opposuit.
hinc ⁊ nunc dñi huius senonen¬
sis constantiam concut̾e ⁊ labefacta¬
re conatur. ut metropolitano quod
absit eiecto. facise ꝓut uolu̾it grasse¬
tur in suffraganeos. Postremo qͥs
ambigit ñ aliud eum qͣm oppug¬
nare religionem. qͣmͣ nimirum aꝑ¬
te sui regni destructionem. suȩ co¬
ronȩ ꝓnunciat inimicam: Et alt̾
herodes xp̃m ñ iam in cunabulis
ht suspectum: s in eccłiis inuidet
exaltatum. Nec aliud sane credimꝰ
tinguere. Deniq si fallere de his que
attestamur falliue putamur ur̃ȩ citiꝰ
inueniet examinationis discussio. si
tñ q̃d̃ & uehement̾ optamus. ⁊ suppli¬
citer oramus. de uultu tuo pater
scĩssime iudicium ꝓdeat: de quo pro¬
fecto confidimꝰ. quod custodias inno¬
centiam. ⁊ uideas equitatem. Alioqͥn

Expanded text:
ficantes ministerium suum. Hinc ficantes ministerium suum. Hinc gravibus contumeliis et injuriis episcopi Parisiensis innocentia pulsata est, sed non quassata; quia Dominus supposuit manum suam, cum vestram opposuit. Hinc et nunc domini hujus Senonensis constantiam concutere et labefactare conatur: ut metropolitano quod absit! dejecto, facile prout voluerit, grassetur in suffraganeos. Postremo quis ambigit non aliud eum quam oppugnare religionem, quam nimirum aperte sui regni destructionem, suae coronae pronuntiat inimicam? Et alter Herodes Christum non jam in cunabulis habet suspectum, sed in ecclesiis invidet exaltatum. Nec aliud sane credimustinguere. Denique si fallere de his quae attestamur, fallive putamur; vestrae citius inveniet examinationis discussio: si tamen quod et vehementer optamus, et suppliciter oramus de vultu tuo, Pater sanctissime, judicium prodeat, de quo profecto confidimus, quod custodias innocentiam, et videas aequitatem. Alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
ymino pontifici . h. serui.
⁊ si digni iudicantur filii.
Stephanus cist̾ciensis.h. pontini¬
acensis. B. de clarẽualle. qͦd reue¬
rentissimo dño: qͦd benignissimo
patͥ. Degentes in monasteriis. ad
quȩ nos nr̃a peccata compulerut.
ñ cessamus orare ꝓ uobis. ⁊ ꝓ com¬
missa uob̃ dĩ eccła. congaudentes
⁊ sponse dñi suꝑ tam fido custode.
⁊ sponsi amico. suꝑ labore tam fru-¬
atuoso. fident ꝓinde atq fideliter ur̃ȩ
pat̾nitati suggerimus. que in regno
nr̃o eidem matri nr̃ȩ dolentes cerni¬
mus adu̾sari. Quantum quidem noᷤᷤ
sentimus qͥ uicini sumus rex ludo¬
uicus ñ tam epõs qͣm in ep̃is iusticiȩ
ꝑsequitur zelum: pietatis cultum.
habitumq ip̃m religionis. Quod ur̃ȩ
qͦ prudentia sci̾tatis. uł ex eo facile ad¬
uerte̾ potest. qͦd qui ante in habitu
actuq scł̃ari honorati sunt sublimes.
iudicati fideles. habiti familiares. ⁊¬
mͦ inimici facti sunt digne suo sacer-¬
dotio conu̾santes: ⁊ ꝑ omnia honori¬

Expanded text:
ummo pontifici HONORIO, servi, et si digni judicamur filii, STEPHANUS Cisterciensis, HUGO Pontiniacensis, BERNARDUS de Clara-Valle, quod reverendissimo domino, quod benignissimo patri. Degentes in monasteriis, ad quae nos nostra peccata compulerunt, non cessamus orare pro vobis, et pro commissa vobis Dei Ecclesia: congaudentes et sponsae Domini super tam fido custode, et sponsi amico super labore tam fructuoso. Fidenter proinde atque fideliter vestrae Paternitati suggerimus, quae in regno nostro eidem matri nostrae dolentes cernimus adversari. Quantum quidem nos sentimus qui vicini sumus, rex Ludovicus non tam episcopos, quam in episcopis justitiae persequitur zelum, pietatis cultum, habitumque ipsum religionis. Quod vestrae quoque prudentia Sanctitatis vel ex eo facile advertere potest, quod qui ante in habitu actuque saeculari honorati sunt sublimes, judicati fideles, habiti familiares; modo inimici facti sunt, digne suo sacerdotio conversantes, et per omnia honori
Abbreviated transcription (Latin):
in eccłia sua tam p̃claros uoluit ẽẽ
pastores: qui noui hetici calumpni¬
is studeant obuiare. ⁊ inmaculatã
sponsam uniuiro uirginem castã
ex hibere.xͦ. Nositaq quunbeatipe¬
capitula. ⁊ uniu̾sa ip̃iuspetͥ ꝑu̾sa
doginata. scõrum canonũ auctori¬
re. eiq tanqͣm hetico ꝑpetuũ silen¬
tium imposuimꝰ. Unu̾sos qͦ erro¬
ris sui sectatores ⁊ deffensores:afi¬
delium consortio sequestͣndos. ex
cõmunicõnis unculo innodandos ẽe
censemꝰ. dat̃ lat̾ami .xuii. kł. augusti.¬

Expanded text:
in Ecclesia sua tam praeclaros voluit esse pastores, qui novi haeretici calumniis studeant obviare, et immaculatam sponsam uni viro virginem castam exhibere Christo. Nos itaque qui in beati Pecapitula, et universa ipsius Petri perversa dogmata sanctorum canonum auctori eique tanquam haeretico perpetuum silentium imposuimus. Universos quoque erroris sui sectatores et defensores, a fidelium consortio sequestrandos, et excommunicationis vinculo innodandos esse censemus. Datum Laterani XII Kal. Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
contendit: ⁊ in contemptores huiꝰ le¬
gis tanqͣm in sacrilegos penañdeerit.
Igit᷑ siclericus erit qui publice trac.¬
consortioclericorum remoueb̃r. Dole.
spectione. ⁊ missis aurã fr̃nitate no¬
b̾errorum capitut. cognouimus in
nouissimis dieb q̃ninstant ꝑiculo¬
satemꝑa.inpetͥ abailardi ꝑnicio¬
sadoctna.⁊ p̃dictorum heses ⁊ alia
ꝑu̾sa dogmata catholice fid̾i obuian.¬
tia pullulare ceꝑunt. Uer̃ in hmaxẽ
consolamͣ. ⁊ om̃ĩpotenti d̾̃no grãs agi¬

Expanded text:
contendit; et in contemptores huicontendit; et in contemptores huigis tamquam in sacrilegos penaIgitur si clericus erit, qui publice tracconsortio clericorum removebitur. » 3.spectione, et missis a vestra Fraternitate nobis errorum capitulis cognovimus, in novissimis diebus, quando instant periculosa tempora, in Petri Abaelardi perniciosa doctrina et praedictorum haereses, et alia perversa dogmata catholicae fidei obviantia pullulare coeperunt. Verum in hoc maxime consolamur, et omnipotenti Deo gratias agi
Abbreviated transcription (Latin):
uiri eccłiarum pastores uirilit̃ insur-¬
gentes: eorum pͣua dogmata cũ ip̃orũ
auctorib condempnarunt. In mag¬
na nanq nicena si nodo:arrius h̾eti¬
cis ẽ dampnatus. Constantinopoli¬
tana synodus manicheum h̾eticum
debita sententia condempnauit. In
ephesina synodo: nestorus condignã
suierroris dampnationem excepit.
Calcedonensis qͦ synodus nestorianã¬
h̾esim ⁊euticianam cum dioscoro ⁊eiꝰ
complicib iustissima sententia con-¬
futauit. Martianus p̾t̾ea licet laicus
xͥanissimus tñ imꝑator. catholice fid̾i
amore succensus. p̃decessori nr̃o scĩssi¬
mo pape Iohanni scribens adu̾sus
eos qui sacra myst̾ia ꝓphanare cont̾n¬
dunt: int̾ cet̾a sic loquit᷑ dicens. Nemo
clericus uł militaris. uł alt̾ius cuius¬
libet conditionis: de fide xͥanapubli¬
uiriam facit iudicio reu̾entissime
synodi.si quis semel uidicata ⁊recte
disposita. reuolu̾e ⁊ tt̃m disputare

Expanded text:
viri Ecclesiarum pastores viriliter insurviri Ecclesiarum pastores viriliter insurgentes, eorum prava dogmata cum ipsorum auctoribus condemnarunt. In magna namque Nicaena synodo Arius haereticus est damnatus. Constantinopolitana synodus Manichaeum haereticum debita sententia condemnavit. In Ephesina synodo Nestorius condignam sui erroris damnationem excepit. Chalcedonensis qheresim et Euticianam cum Dioscoro et eius complicibus iustissima sententia confutavit. Martianus preterea, licet laicus, christianissimus tamen imperator, katholicae fidei amore succensus, predecessori nostro sanctissimo papae Iohanni scribens adversus eos qui sacra mysteria profanare contendunt inter cetera sic loquitur dicens: Nemo clericus vel militaris vel alterius cuiuslibet conditionis de fide Christiana publire. Nam iniuriam facit iudicio reverentissimae synodi, si quis semel iudicata et recte disposita revolvere et iterum disputare
Abbreviated transcription (Latin):
archiep̃is. eorumq suffraganeis.⁊
Testante apło sic̃unus d̾ns. itauna fi¬
desẽẽ dinoscit᷑. in qua tanqͣmin im¬
mobili fundam̃to p̾t̃ qd̃ nemo pot̾ a
liud pon̾e. firmitas catholice eccłie
inuiolata consistit. Inẽ qd̾ beatus pe¬
trus apłorum pͥnceps. ꝓeximia huiꝰ
fid̃i ⁊ catholice unitatis soliditatem
manifeste designans. ħ siquid̾ẽ in¬
consutił tumca redemptoris nr̃i su
ꝑqua milites sortiti sunt. s eamdi
uid̾e minime potuerunt. Contͣqͣm
in iicio fremuer̃t gentes.⁊ .p. m .s.¬
sores. apłici uiri ardore caritatis.
⁊ zelo rectitudinis succensi. fidem
deffend̾e ⁊ eamincordib aliorum ꝓ¬
prii sanguinis effusione plantare
ñdubitart̃. Demum cessante ꝑsecito¬
rum rabie. imꝑauit dnsuentis:⁊ fac¬
taẽ in eccłia tͣnqͥllitas magna. S quia
hostis humanigen̾is semꝑ circuit q̃¬
rens quẽ deuoret: adimpugnandam
sinc̾itatem fid̾i. fraudulentam hetico¬
rum fallaciam subinduxit. Contͣ qͦs

Expanded text:
archiepiscopis eorumque suffraganeis et Testante apostolo, sicut unus Dominus, una fides esse dinoscitur, in qua tamquam immobili fundamento, preter quam nemo potest aliud ponere, firmitas katholicae aecclesiae inviolata consistit. Inde est, quod beatus Petrus apostolorum princeps pro eximia huius fidei et katholicae unitatis soliditatem manifeste designans. Haec siquidem est inconsutilis tunica redemptoris nostri, super quam milites sortiti sunt, sed eam videre minime potuerunt. Contra quam in inicio fremuerunt gentes, et populsores apostolici viri, ardore charitatis et zelo rectitudinis succensi, fidem defendere, et eam in cordibus aliorum proprii sanguinis effusione plantare non dubitarunt. Demum cessante persecutorum rabie, imperavit Dominus ventis, et facta est in Ecclesia tranquillitas magna. 2. Sed quia hostis humani generis semper circuit quaerens quem devoret, ad impugnandam sinceritatem fidei, fraudulentam haereticorum fallaciam subinduxit. Contra quos
Abbreviated transcription (Latin):
posteris. Si gͦ ut ait etiã scũs pa
uit ⁊ scientia sp̃ualiũ pr̃m. ⁊ qͣn¬
to uiciniores aduentui ẽxtitert̃ sal¬
uatoris. tanto mist̾ium salutis ple¬
nius ꝑcepert̃: ñ ÷ dubium qͥn his
qui ⁊ p̃sentes fuert̃ multo ampli¬
us contulerit rerũ ip̃arũ exhibi¬
tio atq p̃sentia exhibentis. Denq
⁊ audiunt. Beati oculi qui uidens
q̃ uos uidetis. Itẽ. uos aũ dixi ami¬
cos. qr omĩa q̃cunq audiui aprẽ
meo nota feci uob̃. Multi inquit
reges ⁊ ꝓpħe uoluert̃ uidere q̃uos
uidetis. ⁊ ñ uid̾unt. ⁊ audire que au¬
dit is. ⁊ ñ audiert̃. Quare: Ut idt̃
clarius largius q ꝑciperent: qd̾ uix te¬
nuit̾ obscure q p̾senserant. Alioquin
quid opus erat fori s carnẽ udere. ⁊
carnis audire sermones. si iam intꝰ
aspũ fuerant ꝑfecte instructi de om¬
nib p̃sertĩ cũ dominus dicat. caro ñ
ꝓdẽ quicquã. sp̃s ẽ. qui uiuificat.

Expanded text:
posteris. Sed, ut ait etiam sanctus posteris. Sed, ut ait etiam sanctus vit et scientia spiritualium Patrum; et quanto viciniores adventui Salvatoris exstiterunt, tanto mysterium salutis plenius perceperunt. Non est dubium quin his etiam qui praesentes fuerunt multo amplius contulerit rerum ipsarum exhibitio, atque praesentia exhibentis. Denique et audiunt: Beati oculi qui vident quae vos videtis . Item: Vos autem dixi amicos, quia omnia quae audivi a Patre meo nota e voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt . Quare? ut videlicet clarius largiusque perciperent, quod vix tenuiter obscureque praesenserant. Alioquin quid opus erat foris videre carnem, et carnis audire sermones, si jam intus a Spiritu fuerant perfecte instructi de omnibus? praesertim cum Dominus dicat, Caro non prodest quidquam, spiritus est qui vivificat .
Abbreviated transcription (Latin):
siñuere falsum fat̾i cogim᷑ u̾itatis ħ
testimoniũ: si tm̃ tribuamus uet̾ib
qͣntũ nec ioħi uendicare ualemus.
Nonutiq fit inuiria ioħi si quid ig¬
norasse credit᷑. aut dr: nimirũ qđ ⁊
ipẽ ñ diffitet᷑. S si quid p̃coni u̾itatis
negamꝰ. contͣ p̃coniũ u̾itatis alt̾i da¬
mus. ħ ñ tm̃ inuiria. s ⁊ blasphemia
ẽ. ⁊ plane contͣdicere ñ ioħi. s u̾itati:
Quid ergo: Amicus sponsi dubitat.
et auquerit. Tu es qui uenturus esan
firmamus: Nec ipõs de seita uet̾es
sensisse. paucis adu̾tere possumus:
Moyses scribit d̾m ad se loquentẽ
dixisse sic. Ego sum ds̃ abraham ⁊
dit gͦ se de dĩ noticia plus aliquid
p̃cedentib pr̃ib accepisse. Dauid qͦ
suꝑ doctores suos ⁊ seniores. donum
sibi intelligentie audact᷑ p̾sumit ita
dicens. Suꝑ omẽs docente ᷤᷤ me intellexi.¬
⁊ ꝓpħa damel. ꝑtͣnsibunt ait pluri¬
mi. ⁊ multiplex erit scientia: ampli¬
orem scł rerũ noticiã ꝓmittens ⁊ ipẽ

Expanded text:
si non vere falsum fateri cogimur Veritatis hoc testimonium, si tantum tribuamus veteribus, quantum nec Joanni vindicare valemus. Non utique fit injuria Joanni, si quid ignorasse creditur aut dicitur, nimirum quod et ipse non diffitetur: sed si quod praeconi Veritatis negamus, contra praeconium Veritatis alteri damus; hoc non tantum injuria, sed et blasphemia est, et plane contradicere non Joanni, sed Veritati. Quid ergo? Amicus sponsi dubitat, et quaerit, Tu es qui venturus es, afirmamus. 14. Nec ipsos de se ita veteres sensisse, paucis advertere possumus. Moyses scribit Deum ad se loquentem dixisse sic: Ego sum Deus Abraham, dit ergo se de Dei notitia 632 plus aliquid praecedentibus patribus accepisse. David quoque super doctores suos et seniores donum sibi intelligentiae audacter praesumit, ita dicens: Super omnes docentes me intellexiopheta Daniel: Pertransibunt, ait, plurimi, et multiplex erit scientia ; ampliorem, scilicet notitiam promittens, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dunt ⁊ sperant. ⁊ ardent̾ desiderañ.
formã tñ ac statũ ne cogitare qͥduł
tenuit̾ norunt. Ita gͦ multi ante
salu atoris aduentũ. d̾m omĩpoten¬
tẽ tenentes ⁊ diligentes. sue salutis
gratuitũ ꝓmissorẽ. credentes in pro¬
missioẽ fidelẽ. sꝑantes certissimũ
redẽptorẽ. in hac fide ⁊ expectõne
ordine salus repmissa fieret igno

Expanded text:
dunt et sperant, et ardenter desiderant; formam tamen ac statum ne cogitare quidem vel tenuiter norunt; ita ergo multi ante Salvatoris adventum, Deum omnipotentem tenentes et diligentes, suae salutis gratuitum promissorem, credentes in promissione fidelem, sperantes certissimum redditorem, in hac fide et exspectatione et quo ordine salus repromissa fieret, igno
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtatis. ad celos usꝙ ꝑtingentem:
te ꝙ cultorem atq custodem consti¬
tuit. honestauit te in laborib tu¬
is: ⁊ complebit illos si ꝑmittis. S
tu ꝓhuephas. destrus mache¬
riam eius: ⁊ racemis optimis ꝑle¬
nam. exponis om̃ib qui p̃t̾gredi¬
unt᷑ uiam. heu quis ꝓhibebit a¬
prum de silua ut ñ ext̾minet ⁊ ⁊ sm¬
głarem ferum ne depascat eam:
mirum uͦ si in ħ morti te b̾n p̃ꝑare
ud tempus considerari. nͥcũ neces
illimisere quam exponis ñ liceat
subuenire : Obsecrote ꝑ eum qui
ꝓte crucifixus ẽ. ut satis afflictos
amplius cruciare parcas. ⁊ tͥsticiã
suꝑ tͥsticiam add̾e desistas. quia u̾
u̾um fatear. sic ꝓ hac eccłie gen̾ali
gͣui ꝙ scissura affectus sum. ut te¬
deat anmam meam uite mee. ⁊̃ te
⁊ tius inpace degentib¬

Expanded text:
im, ad coelos usque pertingentem. Te cultorem atque custodem constituit: honestavit te in laboribus tuis, et complebit illos, si permittis. Sed tu, proh nefas! destruis maceriam ejus, et racemis optimis plenam exponis omnibus qui praetergrediuntur viam. Heu! quis prohibebit aprum de silva, ut non exterminet; et singularem ferum, ne depascat eam? Mirum vero si in hoc morti te bene praeparare ud tempus considerari, nisi cum necilli miserae, quam exponis, non liceat subvenire? Obsecro te, per eum qui pro te crucifixus est, ut satis afflictos amplius cruciare parcas, et tristitiam super tristitiam addere desistas: quia, ut verum fatear, sic pro hac Ecclesiae generali gravique scissura affectus sum, ut taedeat animam meam vitae meae, etiam te et tuis in pace degentib
Abbreviated transcription (Latin):
uoluistiͨ Quiste c̾d̾et ad tantũ
ꝓrumꝑe malum. hominemtan¬
tis p̃ditum bonis: Quomͦ potuit
arbor bona pessimum hunc exse
Non miror quod diabolus istudpo¬
tuit. s quod ds ꝑmisit: quippe cui
iam tot annis pure si c̃ cͥdimꝰ ⁊ de¬
uote seruisti. Quid faciet utiq de¬
me pigro ⁊ negligentiseruo: qui fi¬
fuga ht̃ tua. de qua filii lugent. ad¬
u̾sariirident: mnrũ quod te ñ t̾ru¬
it arnoldi abb̃is exemplum: cuiꝰ
simił p̃sumptio. digno. s pauendo
fine ut bñ meministi in breui est
uindicata. Et quid̃ ille qualẽcunq
ut b̃ñnoui ego. ħuit causam: tu
nullam. Nunquid enim aut mo-¬
nachi tuis erant inobedientes im¬
ꝑus. au conu̾si segnes in oꝑib. aut
uicini forte tͥ tuis ue reb infesti. au
certe modica ⁊ ñsufficiens sub a
mundi: quatinꝰ relinquere cogers
quos ut regere. ut pasc̾e ñ suffic̾es:
Uide ne ⁊ te tangat uox illa di: quia
odio ħuerunt me gͣtis. Quid enim¬

Expanded text:
? Quis te crederet ad tantum prorumpere malum, hominem tantis praeditum bonis? Quomodo potuit arbor bona pessimum hunc ex se Non miror quod diabolus istud potuit, sed quod Deus permisit, quippe cui jam tot annis pure, sicut credimus, et devote serviisti. Quid faciet de me, utique pigro et negligenti servo, qui fihaec fuga tua, de qua filii lugent, adversarii rident? Miror quod te non terruit Arnoldi abbatis exemplum: cujus similis praesumptio digno, sed pavendo fine, ut bene meministi, in brevi est vindicata. Et quidem ille qualemcunque, ut bene novi ego, habuit causam, tu nullam. Numquid enim aut monachi tuis erant inobedientes imperiis, aut conversi segnes in operibus, aut vicini forte tibi tuisve rebus infesti, aut certe modica et non sufficiens substantia mundi, quatenus relinquere cogereris, quos vel regere, vel pascere non sufficeres? 2. Vide ne et te tangat vox illa Dei: Quia odio habuerunt me g
Abbreviated transcription (Latin):
exceptis his qui actores extiterant ꝑsonis
eccłe. cantore. archidiacono. ⁊ ut dicebat᷑
thesaurario: neq enĩ ipse p̃sens ñ affu¬
it. Porro in parte alt̾a p̃ter alios infe¬
neut᷑ parte uelle se subscribere ꝓ neut᷑
scͥpsisse testabat᷑: qͣmqm priorẽ plus
uellet. Sigillũ eccłe p̃fatꝰ hugo tenebat.
homo ñ pacis s partis aliene: nec ꝯsid̾a¬
uit in tradendo qd̾ debuit s qd̾ uoluit.
Sic seres bt̃. Et ego solita p̃sumptio¬
ne unũ infero. Nec malitiã głari opor¬
tit. nec sapiãm decipi decet: nec ecclã
suspendi duitiꝰ expedit.

Expanded text:
exceptis his, qui auctores exstiterant, personis ecclesiae, cantore, archidiacono, et, ut dicebatur, thesaurario: neque enim ipse praesens tunc adfuit. Porro in parte altera, preter alios infeneutra parte velle se subscribere, pro neutra scripsisse testabatur: quanquam priorem plus vellet. Sigillum Ecclesiae praefatus Hugo tenebat, homo non pacis, sed partis alienae: nec consideravit in tradendo quod debuit, sed quod voluit. Sic se res habet. Et ego solita praesumptione unum infero: nec malitiam gloriari oportet, nec sapientiam decipi decet, nec Ecclesiam suspendi diutius expedit.
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ ꝓ autisiodorensi eccła scͥpsi.
de prima audierã electione: de scda
nichil. Et ecce me ueluti ꝓpħante. ob¬
ꝓbriũ qd suspicatus sũ secutũ ẽ: & ti¬
mor quẽ timebã euenit. Mem̃tote qͦ¬
mͦ actũ sit niu̾nis: & iudete si ñ simi¬
li arte immo fraude ñ dissimili eodẽq
actore ut aiunt & nẽ sccd̃a electio pre¬
sũpta ẽ. ut scilicet uno nominato du¬
os duos deiciant. & sic demũ t̾ciũ quẽ
uolunt subinducant. Misert̃ ⁊ ifti
ad me ut ꝓ sua parte scriberẽ: & uisũ
Qui intnͣs eccłam. & de oĩbꝰ diligent̾ ex¬
plorans testimonio oĩum qui ꝯuenerãt.

Expanded text:
o Antissiodorensi Ecclesia scripsi, de prima audieram electione, de secunda nihil. Et ecce me veluti prophetante, opprobrium quod suspicatus sum, secutum est: et timor quem timebam, evenit. Mementote quomodo actum sit Nivernis, et videte si non simili arte, imo fraude non dissimili, eodemque auctore, ut aiunt, et nunc secunda electio praesumpta est: ut scilicet uno nominato duos ejiciant, et sic demum tertium, quem volunt, subinducant. Miserunt et isti ad me, ut pro sua parte scriberem, et visumQui intrans ecclesiam, et de omnibus diligenter explorans, testimonio omnium qui convenerant,
Abbreviated transcription (Latin):
uidam clericꝰ dr aures dmĩ mei
mei cura ẽ uob̾. immo iusticie dĩ: date
oꝑam ut nichil lucret᷑ de suo m̃datio
susurro malignꝰ. nec ledat᷑ in aliqͦ inno¬
cens ep̃e. ⁊ fidelis amicus. Epła dõni .b̾.¬

Expanded text:
uidam clericus dicitur aures domini mei mei 282 cura est vobis, imo justitiae Dei, date operam, ut nihil lucretur de suo mendacio susurro malignus, nec laedatur in aliquo innocens episcopus, et fidelis amicus. EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
i rebꝰ raritas preciũ facit: nil in
eccła p̃ciosius. nil optabilius¬
est. bono utiliq pastore. Nempe ra-¬
ra auis ẽ ista. Proinde sicubi talis in¬
t̾dum reꝑiatur. & occasio det᷑. ꝯfestĩ
iniciende sunt manꝰ. & totis nisibus
satagendũ. ne qua ui. ne qͣ arte ma¬
litie. fructuosa ꝓmotio ualeat p̃pedi¬
ri. Audiuimꝰ in eccła ualentina pa¬
ri uoto eleri &e ppłi electũ ẽẽ priorem
case di: mirũ si bonꝰ ñ fuerit ad opꝰ ad
qd̃ assumit᷑. Scire uultis unde id spe¬
rem: Soni hoc uolunt: nec potest
bonꝰ ñ eẽ qui bonis placet. Nec minꝰ
si malis e regione displiceat. Decet scĩ¬
tatẽ urãm uotis assentire bonoꝵ : ne
si ab isto forte resilire ꝯtingat. aliũ qͦm
nolletis studio & ꝯsensu prauoꝵ contĩ¬
gat reciꝑe.¬

Expanded text:
i rebus raritas pretium facit, nil in Ecclesia pretiosius, nil optabilius bono utilique pastore. Nempe rara avis est ista. Proinde sicubi talis interdum reperiatur, et occasio detur, confestim injiciendae sunt manus, et totis nisibus satagendum, ne qua vi, ne qua arte malitiae fructuosa promotio valeat praepediri. Audivimus in ecclesia Valentina pari voto cleri et populi electum esse Priorem Casae-Dei. Mirum si bonus non fuerit ad opus ad quod assumitur. Scire vultis unde id sperem? Boni hoc volunt, nec potest bonus non esse qui bonis placet. Nec minus si malis e regione displiceat. Decet Sanctitatem vestram votis assentire bonorum: ne si ab isto forte resilire contingat, alium quem nolletis, studio et consensu pravorum contingat recipe
Abbreviated transcription (Latin):
i filiũ ur̃m d̾s fac̃ ⁊ suũ. qͥduos
ꝑditis. au̾ ipẽ qͥd ꝑdit: fit de
diurte ditior. de nobili gen̾osior.clari¬
or de illustri ⁊ qd̃ his omĩb mauis ẽ.
sc̃s de pecc̃ore. Opportet aũ eũ p̃parari
regno. qd̃ sͥ paratũ ẽ. ab origine mũ¬
di: atq huiꝰ rei gr̃a modicũ tp̃s qd̃ ui¬
u̾e ht̃. man̾e nob̾cũ. donec abrasa spͣ¬
cicia huiꝰ uite scłaris. act̾reno detͥso
pulu̾e: celesti mansioni fiat idoneus.
Si diligitis eũ. gaudebitis utiq qr
uad̾ ad pr̃ẽm: ⁊ talẽ prẽm. Ip̃e quid̾e
uad̾ ad d̾m. s uos ñ ꝑditis eũ: qͥn potiꝰ
młtos ꝑcũ ad qͥritis uob̃filios. Qͦtqͦt
sumꝰin claraualle. uł de claraualle:
ip̃m in frẽm. uos inparẽtes suscipimꝰ.
At fortassis metuitis corꝑi eiꝰ uite asꝑi¬
tatẽ: qd̾ nimir̃ tenerũ nostis acdeli¬
catũ. Cet̾m de huiꝰmĩ timore dr. Ibi
ũ. ñ ad luctũ. Ego ero illi pr. ego mat̾

Expanded text:
i filium vestrum Deus facit et suum, quid vos perditis, aut ipse quid perdit? Fit de divite ditior, de nobili generosior, clarior de illustri; et, quod his omnibus majus est, sanctus de peccatore. Oportet autem eum praeparari regno quod sibi paratum est ab origine mundi, atque hujus rei gratia modicum tempus, quod vivere habet, manere nobiscum, donec abrasa spurcitia vitae saecularis, ac terreno deterso pulvere, coelesti mansioni fiat idoneus. Si diligitis eum, gaudebitis utique quia vadit ad Patrem, et talem Patrem. Ipse quidem vadit ad Deum, sed vos non perditis eum; quin potius multos sumus in Clara-Valle vel de Clara-Valle ipsum in fratrem, vos in parentes suscipimus. 2. At fortassis metuitis corpori ejus vitae asperitatem, quod nimirum tenerum nostis esse ac delicatum. Caeterum de hujusmodi timore dicitur: Ibi um, non ad luctum. Ego ero illi pater, ego mater,
Abbreviated transcription (Latin):
multos. ĩmo uniu̾sã letificat ciuita¬
tẽ di̾: ita uͥ letent᷑ celi ⁊ exulter t̾ra. ⁊
omĩs lingua głificet d̾m de ur̃a cõ¬
mod̾ in multis filiis diffidẽtie: qͥ tar¬
dantes ꝯu̾ti ad dñm de die indiẽ. im¬
ꝓuisa morte subtͣcti. inpũcto descen¬
dunt ad inferos. Omĩnorefloruit et
nc̃ quasi de nouo lignũ in qͦꝓependit

Expanded text:
t civitatem Dei, ita ut laetentur coeli, et exsultet terra, et omnis lingua glorificet Deum de vestra conemadmodum in multis filiis diffidentiae, qui tardantes converti ad Dominum de die in diem, improvisa morte subtracti, in puncto descendunt ad inferos. Omnino refloruit et nunc quasi de novo lignum in quo pependit
Abbreviated transcription (Latin):
sũ minist̾ eligi ꝯsilii huiꝰ. Et ꝯsiliũdo:
⁊ auxiliũ spondeo. Siuideor necessariꝰ.
aũ certe si dignꝰ udicor. ñ recuso labo¬
rẽ: ñ deero ꝓuirib deuotꝰ suppono
hum̾os ⁊ si iã fessos. sarcine huic: si
mͥ celitꝰ imponatur. Letꝰ ⁊ obuisma¬

Expanded text:
sum minister eligi consilii hujus. Et consilium do, et auxilium spondeo. Si videor necessarius, aut certe si dignus judicor, non recuso laborem, non deero pro viribus. Devotus suppono humeros, etsi jam fessos, sarcinae huic, si mihi coelitus imponatur. Laetus et obvi
Abbreviated transcription (Latin):
ni exequeret᷑ ep̃c mandatũ apłicũ. qd̃ ac¬
coꝑat de ꝓmislganda sententia int̾di¬
cti: p̃sertĩ addita p̃uaricatione: E go
tũ sꝑans tandẽ aliqñ uinc̾e in bono
malũ. eandẽ sententiã differri feci usq
gitaret. ut uł formã uidicii exequeret᷑.
uł ꝯpositionẽ aliquã obseruaret. Atꝙp
utinã sic contingat: & faciat ds pacis
ut requiescat suꝑ illũ pax nra. Cũ hec
ita se habeant: ñ ẽ qd̾ de nob̾ q̃ri debea¬
tis: eũ iustiꝰ nos de uob̾ ut apparet queri

Expanded text:
ni exsequeretur episcopus mandatum apostolicum, quod acni exsequeretur episcopus mandatum apostolicum, quod acceperat de promulganda sententia interdicti, praesertim addita praevaricatione? Ego tamen sperans tandem aliquando vincere in bono malum, eamdem sententiam differri feci usquegitaret, ut vel formam judicii exsequeretur, vel compositionem aliquam observaret. Atque utinam sic contingat, et faciat Deus pacis, ut requiescat super illum pax nostra! 10. Cum haec ita se habeant, non est quod de nobis queri debeatis: cum justius nos
Abbreviated transcription (Latin):
cameracensis ep̃e ad cuiꝰ parrochiã lo¬
cꝰ scĩ foillani ꝑtin̾e cognoscit᷑. cũ uide¬
ret abb̃em obstinato animo oĩa uiola¬
re: ẽ sententia eũ ecclastica cog̾e uolu¬
it ut debebat. Ille uͦ ut redimeret tẽpꝰ.
summi pontificis audientiã appella¬
uit. Uentũ ẽ añ eũ. Qui pꝰqͣm testimo¬
nio tã uroꝵi abbatũ ꝙͣ alioꝵ religioso¬
rũ indubitant̾ agnouit. abb̾em scĩ fo
illani. ñ solũ resilire compositionibꝰ.
s & iudicio ꝯtͣire: eccłam eiꝰ inbanni᷑ri
iussit. donec satisfecisset. Demũ roga¬
stis tã uos ꝙͣ ipse dñm cist̾ciensem.
Absente abb̾e de uillari tctata cõposta¬
o. dictũq ep̃o ẽ. ut si uł ipsã obseruaret:
abbas scĩ foillani abstineret ab int̾dicto.
Discedens aũ nec illã tenuit. s domũ quã
& nidicii sententia & compositiones om̃s
diruendã eẽ diffinierant. ita ut semel q̃
it & tenet: & alt̾am qͦ suꝑedificauit. Qͥd¬

Expanded text:
ameracensis, ad cujus parochiam locus Sancti Foillani pertinere cognoscitur, cum videret abbatem obstinato animo omnia violare, etiam sententia eum ecclesiastica cogere voluit, ut dicebat. Ille vero, ut redimeret tempus, summi Pontificis audientiam appellavit. Ventum est ante eum: qui postquam testimonio tam vestrorum abbatum, quam aliorum religiosoruillani non solum resilire a compositionibus, sed et judicio contraire, ecclesiam ejus imbanniri jussit, donec satisfecisset. Demum rogastis tam vos, quam ipse domnum Cisterciensem, Absente abbate de Villari, tractata compositio, dictumque episcopo est, ut si vel ipsam observaret, abbas Sancti-Foillani abstineret ab interdicto. Discedens autem nec illam tenuit, sed domum, quam et judicii sententia, et compositiones omnes diruendam esse definierant, ita ut semel etiit, et tenet, et alteram quoque superaedificavit. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
minos urõs domũ uellet edificare ꝓ¬
hibuimꝰ eũ: & iã credimꝰ destitisse. Sin
ret. Noui siqͥdẽ qd̾ multis uroꝵ ipsiꝰ ab¬
batiᷤ ammositas displiceat grauit̾: mi¬
rũ ualde si ñ etiã uob̃. Ita gͦ dico uob̾
huic indignamini. Si qͥdẽ ipse ẽ. cuiꝰ
aut cupiditas aut ꝯtumatia frĩbꝰ ur̃is
diuina fec̾it officia int̾dici. Et qͥdẽ ꝓli¬
xum hoc negotiũ ẽ: & difficile eẽt uni¬
u̾sa eiꝰ subt̾fugia epłari breuitate con¬
cludi. Causã tñ int̾dicti. ꝙͣ breuit̾ inti¬
mabo. Post duas aut plures ꝯpositio¬
nes pacis. pꝰ diffinitiuã sententiã uidi¬
cii. iuxta mandatũ capttłi urĩ ꝑ urõs

Expanded text:
minos vestros domum vellet aedificare, pminos vestros domum vellet aedificare, prohibuimus eum: et jam credimus destitisse. Sin ret. Novi siquidem, quod multis vestrorum ipsius abbatis animositas displiceat graviter: mirum valde, si non etiam vobis. Ita ergo dico vobis, huic indignamini: siquidem ipse est, cujus aut cupiditas, aut contumacia fratribus vestris divina fecerit officia interdici. Et quidem prolixum est hoc negotium, et difficile esset universa ejus subterfugia epistolari brevitate concludi: causam tamen interdicti quam breviter intimabo. Post duas aut plures conventiones pacis, post definitivam sententiam judicii, juxta mandatum capituli ves
Abbreviated transcription (Latin):
susceptꝰ hospicio: nich̾ hinc uł ab ipso
cũ in clara ualle pꝰmodũ p̃sens fuit
abbas. & nuꝑrime barri iam instante
capitło ur̃o. uñ litt̾e ille q̃rule. ne di¬
cã calumpniose uenert̃: & nec hic nec
ibi suꝑ hoc siue ab eo siue a nob̾ uł te¬
nuit̾ qͣdem memini me fuisse ꝯuentũ.
bussit. O domuncłam. Nempe umbͣcu¬
lũ qd̾dã ramoꝵ erat: ubi sederet fr̃qͥ
stantes adhuc segetes custodiret. Neq
hoc ꝯbustũ malitia sic̃ fideli relatioe
cognouimꝰ: s qͦd positũ in agͦ quodã
frm̃ igniacenseñ t̾ram occuparet. quã
excoli oportebat. Deniq uix uno taxa¬
ta ẽ nũmulo domũcła hec: & abb̃i de
brena ita iam nͥ fallim᷑ suꝑ hoc satis¬
factũ. ut oĩo nec q̃rat᷑. nec habeat uñ
q̃ratur. Si qͦminꝰ: ubi id nos rescire fe¬
c̾itis. parati sumꝰ ad omẽm satiffactio¬
nẽ. Sic & de abb̾e longipontis. ubi
pͥmo q̃ relã uram accepimꝰ qd̾ infra ter¬

Expanded text:
susceptus hospitio, nihil hinc ab ipso susceptus hospitio, nihil hinc ab ipso scum in Clara-Valle postmodum praesens fuit abbas, et nuperrime Barri, jam instante capitulo vestro, unde litterae illae querulae, ne dicam calumniosae, venerunt: et nec hic, nec ibi super hoc, sive ab eo, sive a vobis, vel tenuiter quidem memini me fuisse conventum. bassit. O domunculam! nempe umbraculum quoddam ramorum erat, ubi sederet frater, qui stantes adhuc in agro segetes custodiret. Neque hoc combustum malitia, sicut fideli relatione cognovimus: sed quod positum in agro quodam fratrum Igniaciensium, terram occuparet, quam excoli oportebat. Denique vix uno taxata est nummulo domuncula haec: et abbati de Brena ita jam, nisi fallimur, super hoc satisfactum, ut omnino nec queratur, nec habeat unde queratur. Si quominus, ubi id nos rescire feceritis, parati sumus ad omnem satisfactionem. Sic et de abbate Longi-Pontis, ubi primo querelam vestram accepimus, quod inter ter
Abbreviated transcription (Latin):
sundo eccłe ⁊t̾ra feodi sui edificare se
inconsutto p̃sup̃sissent: cepto int̾ueñ
oꝑi: qmuis frustra. Nam nec uetiti ab
eo destiterunt. Exinde tnͣseunti mͥ ꝑt̾
ras illas. is qͥ tc̃ erat abbas bassi fontis
occurrens: indicauit qd̾ ab edificatiõe
cessasset. Ueruntũ ñ tã ꝓpt̾ nos sic̃ ex
ipsiꝰ relatione cognoui. qͣm ꝓpt̾ militẽ il¬
lũ qͥ t̾rã eis uisꝰ dedisse gͣuabat eos ĩ mul¬
tis: ita ut de eo plurimũ q̃rerent᷑. Qm¬
uis &e si ꝓsola caritate nr̃ã id uolunta¬
rie dimisissent: nec religionẽ eoꝵ dede¬
cuisset. nec imm̾itis forsitan p̃stitisse
bñficium uiderent᷑. Miror sane unde
hec tandẽ qͣrela em̾serit. cũ & abb ille
ĩbona nͥ fallor ae deuota erga nos uo¬
luntate p̾sentẽ finierit uitã: & qͥ sub¬
stitutꝰ ẽ ei freq̃nt̾ & familiarit̾ ꝯueniens
nos in necessitatibꝰ suis. nullã nob̾ q̃ri¬
monie huiꝰ aliqñ fec̾it m̃tionẽ. Deniq
& in eadẽ postea domo humanissime

Expanded text:
fundo ecclesiae et terra feudi sui aedificare se inconsulto praesumpissent coepto intervenit operi, quamvis frustra; nam nec vetiti ab eo destiterunt. Exinde transeunti mihi per terram illam, is qui tunc erat abbas, Bassi-Fontis occurrens, indicavit quod ab aedificatione cessassent. Verumtamen non tam propter nos, sicut ex jus relatione cognovi, quam propter militem illum, qui terram eis visus dedisse gravabat eos in multis, ita ut de eo plurimum quererentur. Quamquam etsi pro sola charitate nostra id voluntarie dimisissent, nec religionem eorum dedecuisset, nec immeritis forsitan praestitisse beneficium viderentur. Miror sane unde haec tandem querela emerserit, cum et abbas ille in bona, nisi fallor, et devota erga nos voluntate praesentem finierit vitam: et qui substitutus est ei, frequenter et familiariter conveniens nos in necessitatibus suis, nullam nobis querimoniae hujus aliquando fecerit mentionem. Denique et in eadem postea domo humanissime
Abbreviated transcription (Latin):
nariũ scandali & dissensionũ fomitẽ
suis parit̾ & nr̃is ꝑarent ꝑ osteris relin¬
qñdũ. At illi nichilominꝰ edificabant.
Hec fuit tota uolentia nr̃ã: sic nos de
medio tulimꝰ domũ illã. Inexcus abiles
sumꝰ: si rogare. iñ irrogare ẽ. Reuera¬

Expanded text:
sionum fomitem suis pariter et nostris pararent, posteris relinquendum. At illi nihilorminus aedificabant. Haec fuit tota violentia nostra: sic nos de medio tulimus domum illam. Inexcusabiles sumus, si rogare, vim irrogare est
Abbreviated transcription (Latin):
fontibꝰ locũ quẽ pͥmo inhabitauerãt.
franchesuals nom̃ ei: nos ꝯtulimus.
Propt̾ qd̾ hoꝵ uultis rececłe ab amicis:
Numqͥd reddit᷑ ꝓ bono malũ. qr mina¬
mini uiolare pactũ. uale dic̾e paci. so¬
cietatẽ deserere. scind̾e unitatẽ. S esto.
De bono oꝑe ñ me lapidatis. s de inuria
ꝑim: habitũ ei monachicũ tradens. Nõ
inficior: apd̾ nos ẽ. Put auerã autẽ mẽ
suꝑ hoc satisfecisse uob: cũ susceptionis
illius rõnem. ordinẽ. necessitatẽ. uiua
& ueridica uoce exposui: idq ñ semel.
Qͥa uͭ nec dũ quiescitis. ñ erit mͥ pigrũ
rescribere qd̾ respond̾am: qm̃ uob̾ durũ ñ¬

Expanded text:
ibus locum quem primum inhabitaverunt  ibus locum quem primum inhabitaverunt  Francevals nomen ei nos contulimus. 2. Propter quod horum vultis recedere ab amicis? Numquid redditur pro bono malum, quia minamini violare pactum, valedicere paci, societatem deserere, 251 scindere unitatem? Sed esto. De bono opere non me lapidatis, sed de injuria, perim, habitum ei monachicum tradens. Non inficior, apud nos est. Putaveram autem me super hoc satisfecisse vobis, cum susceptionis illius rationem, ordinem, necessitatem, viva et veridica voce exposui, idque non semel. Quia vero necdum quiescitis, non erit mihi pigrum rescribere quod responderam, quando vobis duru
Abbreviated transcription (Latin):
udiui auditionẽ urãm ⁊ timui
Scribitis enĩ ꝯtͣ me amaritudines:
absit aũ ut tã rõnabilit̾ qmͣ t̾ribiliter.
oꝑa faciunt. Ut qͥdẽ mea mͥ ꝯscĩa respõ¬
det: ego a uob̾ debui cõmendari. S qr ꝯtͣ¬
ria potiꝰ loqui & scribere libet. dabo ego
uoci mee uocẽ urtittis. ex factoꝵ testimo¬
nio. Id quidẽ graue. Uidear imꝑꝑare bñ¬
ficia: qd̾ utiq ñ decuerat. Ut minꝰ sapi¬
ens faciã: uos me cogitis. Cui umqͣm
inde qͦdem hii qͥ de bello loco uob̾ se as¬
sociauert̃: nr̃i potissimũ studii fuit. A¬
pd̾ iherosolimã rex bald̾ dũ adhuc uiu̾et
aureos simul de qͥbꝰ edificaret᷑: uos dono
nr̃o ⁊ locũ habetis ⁊ aureos habiustis.
Apud uirdunũ ꝓ eccła scĩ pauli ut eam
uos haberetis qnͣtum laborau̾im multi
norunt: & qnͣtum ꝓfec̾im ipsi sentitis.
Si qͦminꝰ recognoscitis uos: extant epłe
nr̃e ad beate memorie pp̃ innoc̾. huiꝰ rei
ueri iudices. ⁊ qͣsi unu testes. Illũ de .uii.¬

Expanded text:
udivi auditionem vestram, et timui. Scribitis enim contra me amaritudines: absit autem ut tam rationabiliter quam terribiliter. opera faciunt. Ut quidem mea mihi conscientia respodet, ego a vobis debui commendari. Sed quia contraria potius loqui et scribere libet, dabo ego voci meae vocem virtutis ex factorum testimonio. Id quidem grave. Videar improperare beneficia, quod utique non decuerat. Ut minus sapiens faciam, vos me cogitis. Cui unquaminde quod hi de Bello Loco vobis se associaverunt, nostri potissimum studii fuit. Apud Jerosolymam rex Balduinus, dum adhuc viveret, aureos simul, de quibus aedificaretur: vos dono nostro et locum habetis, et aureos habuistis. Apud Virdunum pro ecclesia beati Pauli, ut eam vos haberetis, quantum laboraverim, multi norunt: et quantum profecerim, ipsi sentitis. Si quominus recognoscitis vos, exstant epistolae nostrae ad beatae memoriae papam Innocentium, hujus rei veri judices,
Abbreviated transcription (Latin):
abolo dem. Uincar iurgiis: uncã ob¬
sequiis. Inuitis prestabo. ingratis adi¬
ciã: honorabo &e ꝯtemnentes me. Et
nune t̾stis ẽ anima mea qd̃ qͣcũq occasi¬
one offend̾im uos: eritq tristis usq¬
dũ urã indulgentia releuet᷑. Si tarla¬
u̾itis. ibo & excubabo ꝓforibꝰ. ꝑseuerabo
pulsans. instabo oportune impor¬
tune. donec uł merear uł extorqueã
benedictionẽ. ¶ Plus ꝙͣ mediũ hie¬
mis transiit iam: & tunicã nr̃ãm ul¬

Expanded text:
abolo dem. Vincar jurgiis, vincam obabolo dem. Vincar jurgiis, vincam obsequiis. Invitis praestabo, ingratis adjiciam, honorabo et contemnentes me. Et nunc tristis est anima mea quod quacunque occasione offenderim vos; eritque tristis, usquedum vestra indulgentia relevetur. Si tardaveritis, ibo, et excubabo pro foribus; perseverabo pulsans, instabo opportune, importune, donec vel merear, vel extorqueam benedictionem. Plus quam medium hiemis transiit jam, et tunicam nostram
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ .ui .p. Iuo inqmͣ uincło qd̾ int̾ nos &
uos cãuisa pacis caritatisq firmatũ ẽ:
utilit̾ quidẽ: & nõ minꝰ forsitan uob̾
qmͣ nob̾. Si rumpendũ dec̾nitis. ñ ex¬
pedit qͥdẽ: s nec licere ullatenꝰ puto.
Nempe ubi cõmunis ẽ causa. ꝑsone re¬
atus preuidicare deb̾et: & si u̾a eẽnt
q̃ in nos dicitis. Ego autẽ fẽs qͥeqͣd uos
faciatis. decreui semꝑ dilig̾e uos: etiã
ñ dilectꝰ. Occasiones q̃rat qͥuult rece¬
dere ab amico: mͥ studii ẽ &e erit. nec
cuiqm amicoꝵ iustã in me discessionis
causã dare. nec scrutari in alio: qd̾ hoc
qͥdẽ ficte. illd̾ uͦ neglecte amicitie sit.
Et q scdm ꝓpħam glutino bonũ est.
Solũe ut potius abrumꝑe uos pot̾ias.
s ñ me. Adherebo uob̾ ⁊ si nolitis: ad¬
herebo ce si nolim ipse. Olim me alla¬
gaui forti uincło. earitate ñ ficta: illa
que nunꝙͣ excidit. Cun duirbatis ero ꝑa¬
eificus: eũ t᷑bantibꝰ ꝙͦ dãbo locũ ire ne di¬

Expanded text:
nos et vos causa pacis charitatisque firmatum est, utiliter quidem, et non minus forsitan vobis quam nobis. Si rumpendum decernitis, non expedit quidem, sed nec licere ullatenus puto. Nempe ubi communis est causa, personae reatus praejudicare non deberet, etsi vera essent quae in nos dicitis. Ego autem, fratres, quidquid faciatis, decrevi semper diligere vos, etiam non dilectus. Occasiones quaerat, qui vult recedere ab amico: mihi studii est, et erit, nec cuiquam amicorum justam in me discessionis causam dare, nec scrutari in alio: quod hoc quidem fictae, illud vero neglectae amicitiae sit.etam glutino bonum est ; solvere, vel potius abrumpere vos poteritis, sed non me. Adhaerebo vobis, etsi nolitis: adhaerebo, etsi nolim ipse. Olim me alligavi forti vinculo, charitate non ficta, illa quae nunquam excidit. Cum turbatis ero pacificus, conturbantibus quoque dabo locum irae, ne di
Abbreviated transcription (Latin):
guere libet. ignoscite nob̾: qi nos tante
scĩtati ñ credere & tante maiestati ñ
obedire nefas ducimꝰ. Qmqm & uen̾a¬
bilis abbas godescaleꝰ qui de urĩs ẽ. nã
is a dno papa ad uos huiꝰ rei grã fuerat
destinat᷑. ñ plane negau̾it reportasse
cũ nequaqm eũ sñ uoluntaria abb̾is
sui concessione receꝑim. Qd̃ qͥdẽ nec uos
latuisse amara illa epła demonstrat:
in qͣnob̾ de sola capitłi ñ expectarta co¬
niuentia calumpniã steuttis. Qñ uͦ uł
in mutua nrã ꝯuentione id ꝓhibitũ fu¬
erit. uł emancipatio filii ad capitłm. ⁊
qd eã nos de medio tulimꝰ: licet extͣsta¬
titos tͥminos ꝯstitutã. atq itinã pͥus¬
causa. Neq enĩ celassent uob̾ ut ꝯfi¬
dimꝰ hutꝰ iri uitatẽ. Cet̾m audite eã nẽ
uł a nob̾: ac deinde si ita placet ipsos
int̾rogate. Ceꝑant edificare loeũ. ubi
aliqͣs esororibꝰ suis ꝯstituerent. longe qͥ¬

Expanded text:
guere libet, ignoscite nobis: quia nos tantae guere libet, ignoscite nobis: quia nos tantae sanctitati non credere, et tantae majestati non obedire nefas ducimus. Quanquam et venerabilis abbas Godescalcus, qui de vestris est nam is a domino Papa ad vos hujus rei gratia fuerat destinatus, non plane negaverit reportasse eum nequaquam eum sine voluntaria abbatis sui concessione receperim: quod quidem nec vos latuisse amara illa epistola demonstrat in qua nobis de sola capituli non exspectata conniventia calumniam struitis. Quasi vero vel in mutua nostra conventione id prohibitum fuerit: vel emancipatio filii ad capitulum, et quod eam nos de medio tulimus, licet extra statutos terminos constitutam. Atque utinam priuscausa. Neque enim celassent vobis, ut confidimus, hujus rei veritatem. Caeterum audite eam nunc vel a nobis, ac deinde, si ita placet, eos interrogate. Coeperant aedificare locum, ubi aliquas e sororibus suis constituerent, longe qu
Abbreviated transcription (Latin):
s sepe comp̃ssi. Quonã deniq mͦ suspe¬
Et haberi possũ. qd̾ frẽm rob̾ sub duxerĩ
uob̾: cuiꝰ consilio & hortatu magistrũ
otconẽ habetis: Si nescitis. ipsũ int̾ro¬
gate. Si bñ nomi horem. ñ negabit. Pos¬
sem &e alios forsitan ñ paucos nominare.
siue ꝯu̾sos ad uos siue reu̾sos: qͦs hodie
ñ haberetis nͥ a nob̾ suasi fuissent uł coac¬
ti. Pareo aũ ut inops mat̾ie: s uerecũdie
satisfaciens diues. Inueni ego in claustii
utĩs qui ad u̾bũ p̃dicationis nre conpũ¬
cti. ⁊ ꝯu̾si ad nos uenire disposuerant: cũ
ecce sollicitantibꝰ urĩs retͣhentes pedẽ. re
exire uoluert᷑. & nifallor exissent nͥ nr̃õ
firmarent᷑ ñ assensu tm̃ s & hortatu.
pit: nempe rogatꝰ ab illo & eiꝰ amicis.
dicebat aũ ur̃m sese ce abb̃is eiꝰ assensũ p̃re sua
obtinuisse. ne qͥs dicat qd p̃cepto extorsit.
gegatis. Quid ad nos: Ipse uid̾it. Si uo¬
bis summũ & scm̃ pontificẽ falsitatis ar¬

Expanded text:
compressi. Quonam denique modo suspectus haberi possum, quod fratrem Robertum subduxerim vobis, cujus consilio et hortatu magistrum Othonem habetis? Si nescitis, ipsum interrogate: si bene novi hominem, non negabit, Possem et alios forsitan non paucos nominare, sive conversos ad vos, sive reversos: quos hodie non haberetis, nisi a nobis suasi fuissent, vel coacti. Parco autem, non inops materiae, sed verecundiae satisfaciens dives. Inveni ego in claustris vestris, qui ad verbum praedicationis nostrae compuncti et conversi ad nos venire disposuerant: cum ecce sollicitantibus vestris, retrahentes pedem receexire voluerunt, et, ni fallor, exissent, nisi nostro firmarentur, non assensu tantum, sed et hortatu.pit, nempe rogatus ab illo et ejus amicis. Dicebat vestrum sese et abbatis ejus assensum prece sua obtinuisse, ne quis dicat quod praecepto extorsit. Negatis: quid ad nos? ipse viderit. Si vobis summum et sanctum Pontificem falsitatis ar
Abbreviated transcription (Latin):
lauam. ꝓpt̾ molestiã boni illiꝰ hominis
& ad huc dissimulassẽ. si meo iste ꝯsilio qͦ
qͣm acqͥese̾e uoluisset. Que cũ ita sint:
exeusatũ me hab̾e detã rationabili
causa. Postremo ipse qͦ ut scitis in pendu¬
io ẽ. & ipse cogitauit relinq̃re domũ su¬
am. Qdsi uellet nc̃ effectui mancipare.
ego ñ ꝓhiberem: ꝓ eo qd̾ in ea ñ sñ mag¬
na anxietate u̾setur.

Expanded text:
laveram propter molestiam boni illius hominis: et adhuc dissimulassem, si meo iste consilio quoquo modo acquiescere voluisset. Quae cum ita sint, excusatum me habere de tam rationabili causa. Postremo ipse quoque, ut scitis, in pendulo est, et saepe cogitavit relinquere domum suam. Quod si vellet nunc effectui mancipare, ego non prohiberem, pro eo quod in ea non sine magna anxietate versetur.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ scͥpsistis. ita respondeo nob̾. Mo¬
seftiã dñi cariac̃: nulli arbitror molesti¬
orẽ eẽ qm̃ mͥ. S pito uos ñ latere. uolũ¬
tate a p̃cepto ipsiꝰ iã ex longo illũ mo¬
nachũ factũ nim̃: & mͥ ipsũ obedierttiã
ꝓmisisse. & me curã aitꝰ suscepisse. Qtieus
er te uolentẽ uenire reppuli. uenientẽ re¬
misi: recordari facile ñ ẽ. Tandẽ mͦ ueni¬
ensme nolente remansit: & nullomͦ erꝑ

Expanded text:
 scripsistis, ita respondeo vobis. Molestiam domini Caziacensis nulli arbitror molestiorem esse quam mihi. Sed puto vos non latere, voluntate et praecepto ipsius jam ex longo illum monachum factum nostrum; et mihi ipsum obedientiam promisisse, et me curam illius suscepisse. Quoties ex tunc volentem venire repuli, venientem remisi, recordari facile non est. Tandem modo veniens, me nolente remansit, et nullo modo ei
Abbreviated transcription (Latin):
cluniac̃ abbas. sał quã repmisit ds̃ dili¬
gentibꝰ se. Si lic̾et. si d̾i dispositio ñ ob¬
staret. si in hominis potestate eẽt ui¬
a eiꝰ. maluissem lim̃e beatitudini tue
uexu indissolubili adherere: qͣm pͥn¬
cipari int̾ mortales alicubi uł regna¬
re. Quid enĩ: Nonne regnis õibꝰ t̾renis
p̃ferri a me deberet gͣta ñ solũ homini¬
bꝰ s & angłis ipsis cohabitatio tua:
Conciuẽ te illoꝵ si dixero. licet nõdũ
spes in rem tͣnsierit: ꝑ miscłis d̾i gra¬
tiã m̃dax ñ ero. Siplane mͥ datũ fuiss
usq ad ultimũ spm̃ tec̃ hic eẽ: daret᷑
fortassis post hãc ubi e cẽs etiã ꝑpetuo
eẽ. Quo enĩ currerẽ nͥ post te: tractus
ꝑ ñ dat᷑: utinã sepe daret᷑. Et qr nec
illud ẽ: utinã saltẽ freq̃ñter udeam
missos a te. Et hoc qr raro ꝯtingit.
uolo ut uł in prorimo set̃tas tua aman
Uidebo te scẽ fr̃ in illo. audiã te ꝑ illũ:
&e q̃dam que secreto nota fieri uolo sa¬

Expanded text:
Cluniacensis abbas, salutem quam repromisit Deus diligentibus se. Si liceret, si Dei dispositio non obstaret, si in hominis potestate esset via ejus; maluissem charissimae Beatitudini tuae nexu indissolubili adhaerere, quam principari inter mortales alicubi, vel regnare. Quid enim? nonne regnis omnibus terrenis praeferri a me deberet grata non solum hominibus, sed et angelis ipsis cohabitatio tua? Concivem te illorum si dixero, licet nondum spes in rem transierit, per misericordis Dei gratiam mendax non ero. Si plane mihi datum fuisset usque ad ultimum spiritum tecum hic esse, daretur fortassis posthac et ubi esses etiam perpetuo esse. Quo enim currerem nisi post te, tractus non datur, vtinam vel sæpe daretur! Et quia nec illud est, vtinam saltem frequenter videam missos a te! Et hoc quia raro contingit, volo, vt vel in proximo sanctitas tua amantVidebo te, sancte frater, in illo, audiam te per illum: & quædam, quæ secreto nota fieri volo sa
Abbreviated transcription (Latin):
necĩtas in uoluntatẽ tnͣsit. Honorate ui-¬
rũ. ut u̾e honorabile m̃brũ. ĩ corꝑe xp̃i.¬
Uas ẽ in honorẽ nifallor plenũ grẽ &e ue
ritatis: refertũ pluribꝰ bonis. Remittite
eũ cũ leticia: qmplurimos de suo reditu
letificaturũ. Dignemini eũ ampliori ut
dignũ ẽ grã: & ita ut de plenitudine eiꝰ
om̃s cũ redierit accipiamꝰ. Sane siqͥd pe¬
tierit in nomine dñi ih̾u: ñ debet apud
uos pati difficultatẽ. Nam si nescitis. iste
ẽ qui manꝰ suas extendit ad pauꝑes ordi-¬
nis ur̃i: iste ẽ qui de possessiõibꝰ eccłe̾ sue¬
ter largit᷑ ad uictũ. In noĩe ih̾u. cur dixe¬
rĩ audite. Si enĩ petierit qd̾ suspicor ue¬
reorq dimitti a regimine monasterii:
quis illũ noscens in noĩe iħu pet̾e putet:¬
Fallor si ñ solito timoratior. si ñ seipso
melior factꝰ sit: ex quo uidistis eũ. Qͣmꝙͣ
pene ab introitu suo in multis ordinẽ

Expanded text:
necessitas in voluntatem transiit. Honorate vinecessitas in voluntatem transiit. Honorate virum, ut vere honorabile membrum in ChrVas est in honorem, ni fallor, plenum gratiae et veritatis, refertum plurimis bonis. Remittite eum cum laetitia, quam plurimos de suo reditu laetificaturum. Dignemini eum ampliori, ut dignum est, gratia, et ita ut de plenitudine ejus omnes, cum redierit, accipiamus. Sane si quid petierit, in nomine Domini Jesu, non debet apud vos pati difficultatem. Nam si nescitis, iste est qui manus suas extendit ad pauperes ordinis nostri; iste est, qui possessionibus Ecclesterque largitur ad victum. In nomine Jesu cur dixerim, audite. Si enim petierit quod suspicor vereorque dimitti a regimine monasterii, quis illum noscens, in nomine Jesu petere putetFallor, si non solito timoratior, si non se ipso melior factus sit, ex quo vidistis eum. Quanquam pene ab introitu suo in multis Ordinem