comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sermone. ⁊ opere eiuis nõ nsi pum u̾itas. longiiude
nẽ hũmus intellectus imperfedus est. ꝙ signat
dimidius cubitus. latitudo. perfetio caritatis.
Altitudo. perfectio sper ad qͣm nos dimidii. uim
semper adherent uectes aurei .i p̾dicatores sapĩa
fulgentes. semper parati otra hostes. In archa ur.
qua resiciuntur et angeli. Uirga sig̃t sacerdota
gis propiciatorium xp̃c qui propiciatur nob̾
duo cherubim om̃s orclines celi qui in eoo¬
sistunt qui inuicem dilectione onexi sunt.
qui ⁊ si sapientes tũ eũ obumbrant qͣntum
ĩ se est. In promo ã tab̾nacło cotidie introibãt¬
sacerdotes sacrificioꝵ ritus ꝯsũmantes. qr in
presenti ecca cotidie debent se offerre fideles.
cum sanguine semel in anno. qr xp̃e us ⁊ sũ
fuso sanguine in remissione pcc̃oꝵ in utt̾iora
celi introiuit ianuam paradisi añ clansam
fidelib patulam faciens hus decursis. Insiste¬

Expanded text:
sermone et opere ejus, non nisi pura veritas; longitudo, sermone et opere ejus, non nisi pura veritas; longitudo, nem humanus intellectus imperfectus est quod signat dimidius; latitudo, perfectio charitatis, altitudo perfectio spei, ad quam nos dimidii, id est semper adhaerent vectes aurei, id est praedicatores sapientia fulgentes semper parati contra hostes. In arca, urnaqua reficiuntur et angeli. Virga sacerdotalgis; propitiatorium Christus qui propitiatur nobis; duo cherubim, omnes ordines coeli qui in eo consistunt, qui invicem dilectione connexi sunt: quae etsi sapientes, tamen eum obumbrant quantum in se est. In primo autsacerdotes sacrificiorum ritus consummantes, quia in praesenti Ecclesia quotidie se debent offerre fideles, cum sanguine semel in anno, quia Christus verfuso sanguine in remissionem peccatorum, in interiora coeli introivit, januam paradisi ante clausam fidelib
Abbreviated transcription (Latin):
duo in agro unus assumetur ⁊ alt̾ reluiq̃t᷑.
et clue molentes in mola. una assumetur et al¬
tera reluiq̃tur. per illos qui sunt in agro signi¬
sicantur rectores sicut et per noe. per illos qui
sunt in lecto: ꝯtinentes. sicut et per damel. per
eos. u̾o qui sunt ĩmolaͥ. ꝯiugati. sic̃ ⁊ per iob.
pͥma pars hastiliũ erat qͣi calami aurer post
erant ciphi. In de sperule auree. tandẽ lilia.
calanũ sunt sc̃i. qui in humsois diuini fou¬
tis nuiriti sunt. et ꝯcaui ad recipiend̾. et ad trãs¬
fundend̾ liquorem gr̃e aliss. Isa etiã sunt ciphi.
fecti. ⁊ uolubiles. ꝯtra prospera et adu̾sa. qͦs
nicħ detineat donee uemiant ad lilia iocun
sime mansert̃. ⁊ fidelib scd̃ uoluntatem eiꝰ
distributa sunt. m ensa ad hostiũ: diuina scͥp
matur ostendit. cibum uite suggerit in ea
qui thus oĩonis deo offerunt. quoꝵ siqͥs md̾¬
titur. statim loco eius alius substituendus
est. s in .uiͣ. etate õs auferentur. Sccł post

Expanded text:
in lecto; unus assumetur, et alter relinquetur. Et duae molentes in mola; una assumetur, et altera relinquetur . Per illos qui sunt in agro, significantur rectores, sicut et per Noe; per illos qui sunt in lecto, continentes, sicut et per Danielem; per eos vero qui sunt in mola, conjugati, sicut et per Job. Prima ergo pars hastilium erat quasi calami aurei. Postea erant scyphi, inde sphaerulae aureae, tandem lilia. Calami sunt sancti, qui in humidis divini fontis nutriti sunt, et concavi ad recipiendum, atque ad transfundendum liquorem gratiae aliis. Ipsi etiam sunt scyphi fecti, et volubiles contra prospera et adversa; quos nihil detineat, donec veniant ad lilia aeternsime manserunt, et fidelibus secundum voluntatem ejus distributa sunt. Mensa ad hostium divina Scriptniatur ostendit, cibum vitae suggerit. In ea qui thus orationis Deo offerunt: quorum si quis moritur, statim loco ejus alius substituendus est, sed in septima aetate omnes auferentur. Secundum post
Abbreviated transcription (Latin):
uideant. per se et aures .l. ranonem que alio docẽ¬
de intelligit. s rp̃si ita hñt. ut nõ audrant. et est
sensus. sõnem eis dedit qua tñ nec per se intelli¬
gunt que per se posse intelligere si uellent. nͨ alio
docente intelligunt. que per alium possent sci¬
re. hec autẽ eoꝵ cecitas duorit. usq in hodiernũ
diem .i. quam dñi potirit dlici hoclictinis dis .i usq

Expanded text:
est rationem, quae alio docente intelligit, sed ipsi ita habent, ut non audiant. Et est sensus: Rationem eis dedit, qua tamen nec per se intelligunt quae per se possent intelligere si vellent, nec alio docente intelligunt, quae per alium possent scire. Haec autem eorum caecitas durat, usque in hodiernum id est quandiu poterit dici h
Abbreviated transcription (Latin):
rentia. quod et filii fa
cint. ⁊ tremore. quod
ostenctitis extra. sic sit ⁊¬
nõ potestis ad m̃s lib̾i
fieti liberi seriuans. li

Expanded text:
rentia; quod faciunt filii; et tremore, quod ostenditis extra, sic sit non potestis a domino liberi fieri, libere serviatis, li
Abbreviated transcription (Latin):
hõ hoĩ ⁊ cdicionis uin¬
culo subderetur. ꝙ si¬
fuit nisi deo iudican¬
et nouit cliu̾sas penas
meritis distribuere de

Expanded text:
homini condicionis uinculo subderetur; quofit nisi Deo iudicanet nouit diuersas poenas meritis distribuere de
Abbreviated transcription (Latin):
et abrahe. qui ex fide iustifican sunt. deide scͥpturat¬
artestamone tandem humana consuctudine. de imꝑ¬
bus ne itac legis. in cipit hic plene agere. qͣi dr̃et gs
nõ debant iudaꝵare. et uere qr nos qui ualuimus in
lege scimus eam si iustificare. ⁊ so ea dimissa ad x
cut intest iñt ictidentes et ucrisores et int scribentes
sartinis oñatos. qd norã gñtib imposuerunt iuidei ex
uetusta superbia. ⁊ añqͣm ip̃i iusti ẽẽnt cũ eẽnt ⁊ ipͥsi

Expanded text:
et Abrahae, qui ex fide justificati sunt, deinde Scripturatestatione, tandem humana consuetudine. De improbatione itaque legis incipit hic plene agere. Quasi dicat: Gentes non debent judaizare. Et vere, quia nos qui valuimus in lege, scimus eam non justificare, et ideo ea dimissa ad Chcut interest inter irridentes et irrisores, et inter scribentes sarcinis oneratos, quod nomen gentibus imposuerunt Judaei ex vetusta superbia, tanquam ipsi justi essent, cum essent et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ uł eẽ creduntur. ħ ã in aĩo crcdertis est. ei tru
ospicua cusus est quam iussit. ⁊ in aliis si ipsa
s simulis. una est ergo fides. nõ uuio. s genere.
detur. nec p iterari. et nobis esb. uinis d̾s. u cre¬
ator. õim ⁊ pr̃. procurando et gubernando et
possit euitari. et in oĩb nobis. est głam qui urũ¬
tatem seruannus et nota non singło de aliqua
teat hoc legi ita ut fiat distinctio ꝑsonarum

Expanded text:
duntur. Haec autem in animo credentis ei tantum conspicua cujus est, quamvis sit et in aliis, non ipsa, sed similis. Una est ergo fides, non numero, sed genere, detur, nec potest iterari, et vobis est unus Deus, id est creator omnium et Pater, procurando et gubernando: et possit evitari. Et in omnibus nobis, per gratiam, qui unitatem servamus. Et nota non singulariter de aliqua o Vel potest hoc legi ita ut fiat distinctio personarum.
Abbreviated transcription (Latin):
is non sum apłs¬
deis quorum legem euacus
Lam signaculũ
apłatus me uos
estis in domino.
Mea defensio ap̃
eos qui me inter¬
rogant hec est.¬

Expanded text:
i non sum apeis quorum legem evacuabNam signaculum apostolatus mei vos estis in Domino. Mea defensio apud eos qui me interrogant, haec est
Abbreviated transcription (Latin):
nabilis ostenditur. ab
oĩb. et hoc ideo eniur
peccata sua. que nescie.¬
bat ẽẽ pcca manifesta
sibi fiunt. gepositonib
illorum. et ita cadens
hec euensunt de locuti¬
one linguar. ergo quid
de eis o fr̃z. agendum
est. hoc .ẜ. cuma conueni¬
tis in unum. rniminilĩ¬

Expanded text:
damnabilis ostenditur ab omnibus. Et hoc ideo, enim, id peccata sua quae nesciebat esse peccata, manifesta sibi fiunt expositionibus illorum. Et ita cadens aec eveniunt de locutone linguarum, ergo quid de eis, o fratres, agendum et hoc: Cum convenitis in unum, utimini li
Abbreviated transcription (Latin):
At sine offensione esto¬
te iudeis qui ab horrẽt¬
ydola et gentib. que sic
non arguuntur. s in¬
suo ercore firmantur.
et ecce dei. qͣntũ ad in¬
fumos qui sunt ĩ etẽa
quib furnt offendicu

Expanded text:
t sine offensione estote Judaeis, qui abhorrdola, et gentibus, quae sic non arguuntur, ssuo errore firmantur; et Ecclesiae Dei, quantum ad ins qui sunt in Ecclesia, quibus fiunt offendicu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit se desiderare amore
x. ĩ hũano ut eos ꝓticipes
hãt in domino. et hoc ⁊¬
hũn .i. crescat. ⁊ hoc inscentia. ⁊ in. omns sen¬
ẜ ut sciant in quib dm̃ et proximum diligete
debeant et cum scurint: haũt sensũ .u memo¬
riam et aĩaduersionẽ. in omnib reb. ⁊ ita
hũndet .i. in tm̃ ccescat caritas in scientia.
t probetis .i. ut probare
et discernere sciatis. non
solum que sint bona ⁊
que mala. s ⁊̃ inter bo¬
na que sunt. potiora. ut
post probationem ⁊ dis
procimum. sine offensa
et hoc perseueranter uł
ne malis. s etiam sitis
coper hoc transituri. in gło. et lau der i. in
glłam eternam ũde laudetis dm̃. uł ita re¬

Expanded text:
dicit se desiderare amore Christi non humano, ut eos participes habeat in Domino. Et hoc  est crescat, et hoc in scientia et in omni sent ut sciant in quibus Deum et proximum diligere debeant, et cum scierint habeant sensum et memoriam et adversionem in omnibus rebus, itat in tantum crescat charitas vestra in scientia, ut probetis, id est ut probare et discernere sciatis non solum quae sunt bona et quae mala, sed etiam inter bona quae sunt potiora, ut post probationem et disproximum, sine offensa: et hoc perseveranter, usne malis, sed etiam sitis co per hoc transituri in gloriam et laudem Dei, id est gloriam aeternam unde laudetis Deum. Vel ita, re
Abbreviated transcription (Latin):
lotus grane. precedentis
mandati .i. uetetis legis
et bene au. precedentis.
qr aliquid debet sequi
reprobauo fit dico. ⁊ ħ
no clico p̃p malignitatem euss nec f̃o malici¬
am sit̃ hetits̃ surgentes m mponrut. s pp̃¬

Expanded text:
locus gratiae, praecedentis mandati, id est veteris legis. Et bene ait praecedentis, quia aliud debet sequi. Reprobatio fit, dico et non dico propter malignitatem ejus, nec propter malitiam, sicut haeretici insurgentes mihi imponu
Abbreviated transcription (Latin):
tor. nichil enĩ .q. uere in firma fuit tunc Nicħ
cnum ad perfectum ad duxit ler. i et si enim¬
neminem iustificatione perfecit et si enĩ ali
qui tẽ perfecti fuer̃t ñ tñ ex ea uł per eam.
speratur gloria eterna. Ibi sperabantur tem¬
poralia. hic celum per quam spem ꝓximani
est. Item hoc perti¬
nec ad ꝯm̃dationẽ

Expanded text:
icat: Vere infirmata fuit lex, Tunc nihil enim ad perfectum adduxit lex, id est neminem in justificatione perfecit, et si enim tunc aliqui perfecti fuerunt, non tamen ex ea, vel per eam, speratur gloria aeterna. Ibi enim sperabantur temporalia, hic coelum. Per quam spem proximamus est hoc? pertinet ad commendationem
Abbreviated transcription (Latin):
manetis filii ur̃i sancti sunt .i. mudi. qra de li¬
cras oiugiis nati suit et sub creatons uenerano¬
ne nan sunt ex parte. uel ita ut agat de filiis ia
natis. qui in mfidelitate remanent si uicissim se
duntitunt. qͣr dico ut fidelis non dimittat insi.¬
delem. aliom .i. si uos inuicem dimittitis. filii.
isti qui maorem pactem secuatur ĩ mundi eent
.u in infidelitate rmanebunt. Maioꝵ enim tunc¬
exit erat numerus infidelium qͣm fi delium nunc
tur in fidelitas coningii. usq ad oportumitatem tre

Expanded text:
manetis, filii vestri sancti sunt, id est mundi, quia de licitis conjugiis nati sunt, et sub Creatoris veneratione nati sunt ex pare. Vel ita, ut agat de filiis jam natis quae in fidelitate remanent, si vicissim se dimittunt. Quasi dicat: Dico ut fidelis non dimittat infidelem. Alioquin, id est si vos invicem dimittitis, filii vestri, qui majorem partem sequuntur, immundi essent, id est in infidelitate remanebunt: major enim tunc erat numerus infidelium quam fidelium. Nunc tur infidelitas conjugis usque ad opportunitatem cre
Abbreviated transcription (Latin):
uod si in fide. qͣ. fdelis non climutat fide¬
Alim consencientem hĩtare¬
iscedit õdio fider. dũcedat¬
ct. non pro eo sidem fidelis deserat. Eo enim
modo mulier infidilis pectissime dimititur. si uiro sud
dicat non ero ipeor tna nisi michi de latrotimo tuo
plus tenebitur amore diuine gratie quam carnis
uxorie. et m̃bꝵ ꝙ eum scandalũm⁊at fortiter am¬
putat. Non est enĩ qͣi¬
ideo dico discedat non ẽ eñ¬

Expanded text:
delis non dimittat infidelem consentientem habitarediscedit, odio fidei, discedat, non pro eo fidem fidelis deserat. Eo enim modo mulier infidelis rectissime dimittitur, si viro suo dicat: Non ero uxor tua nisi mihi de latrocinio plus tenebitur amore divinae gratiae, quam carnis uxoriae, et membrum quod eum scandalizat fortiter amputat. Non est enim. QuaIdeo dico discedat, non est en
Abbreviated transcription (Latin):
sint. net ala ꝑ ailiumr ana ꝑ pattẽ. si cadem.
alioquin iam non oĩa per patrem nec oĩa ꝑfilium
Si ã oĩa pet piem et cĩa. per filium ergo eadem per
prẽm q̃ pex filisĩ fc̃a sunrit. equalis ergo est pr̃i filiꝰ.
et inseparabilis oꝑatio uitiusq. seq̃r et nos per pꝑ¬
sum ⁊ ep̃m summus in deo ꝙ per ĩm in formati su¬
mus in cognatione dei per quẽ furamus creati.
nibus est scĩa.
Quidam autẽ
cum conscien¬
cia usq nunc
ydoli quasi ydo¬
lotitum man¬
ducant et con¬
scĩa iporũ cum
sit in firma por

Expanded text:
sunt. Nec alia per Filium, alia per Patrem, sed eadem: alioquin jam non omnia per Patrem, nec omnia per Filium; si autem omnia per Patrem, et omnia per Filium; ergo eadem per Patrem quae et per Filium facta sunt; aequalis est ergo Patri Filius, et inseparabilis operatio utriusque. sum Christum sumus in Deo, quia per ipsum reformati sumus in cognitione Dei, per quem fueramus creati. nibus est scientia. Quidam autem cum conscientia usque nunc idoli quasi idolothytum manducant: et conscientia ipsorum cum sit infirma, po
Abbreviated transcription (Latin):
i gͦ eẽt super ter¬
ram nec eẽt sacer¬
dos cum eẽnt qͥ
offerrent scdm
legem munera
qui exemplari.
et umbre deser¬
uiunt celestiũ
sicut responssi

Expanded text:
 esset super terram, nec esset sacerdos; cum essent qui offerrent secundum legem munera, qui exemplari et umbrae deserviunt coelestium. Sicut responsum
Abbreviated transcription (Latin):
heõ mercedem. si tantam
si acciperet. qr tune nõ li¬
bere argueret. nec in fir¬
mis ꝯpateretur et est sen¬
sus mercedem hẽo. si ex
dilecdione ita fatio. ut
pocius paciar penuriam:
lium ẽẽ importune exigendo uł in discitte accipi¬
endo monstrarem. Unde forte hoc contingeret
quod putarent ad hoc sibi enuangłidare. ut
euuangłm uenderetut. per ꝙ ⁊ uigor eiange¬
lice auctoritatis. ⁊ arguendi libtas torpesceret
noxius feci me seruum.
uirem. sermm oum se
fc̃m dicit. clum se ꝑ hu¬
militatẽ siłem oĩm im
becillum exhibuit. ut
t etiam me modificaui
eirtumtidit que non qua¬
si simulasse uͦr. quod so¬
lent adulatores facere.
cãs et uulnera magna
inclusttia ꝯ fouct illos
e opartur. factus est sͥ iudais tanqͣm udeus. qr fõ¬
seandalur aloꝵ crccumcicdit tuaotħm et pucifi¬
canis ascendit intemplum. ne occasionem ꝑ eumo
accipent blasphemandi. et hoc ideo feci. ut iudos¬
Dis qui sub lege st̃¬

Expanded text:
o mercedem, si tantam si acciperet, quia tunc non libere argueret, nec infirmis compateretur. Et est sensus: Mercedem habeo, si ex dilectione ita facio, ut potius patiar penuriam, lium esse importune exigendo, vel indiscrete accipiendo monstrarem. Unde forte hoc contingeret, quod putarent ad hoc sibi evangelizari, ut Evangelium venderetur, per quod etiam vigor evangelicae auctoritatis, et arguendi libertas torpesceret.noxius, feci me servum virem. Servum omnium se factum dicit, dum se per humilitatem similem omnium imEt etiam me modificavi circumcidit, quae non quasi simulasse videtur, quod solent adulatores facere. causas et vulnera, magna industria confovet illos, et compatitur. Factus est ergo Judaeis tanquam Judaeus, qscandalum illorum circumcidit Timotheum, et purificatus ascendit in templum, ne occasionem per eum acciperent blasphemandi. Et hoc ideo, ut luchis qui sub lege s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ leger docta clixit.
scio qr messias ue¬
se ñ eẽm sub.le. ser¬
biter. et quare ita eis factus sum. ut luctiface¬
rem eos qui sub lege eranit. qui sub lege erant
samatitani intelliguntur. Sunt ã ex ougine
pecsaꝵ et assyrioꝵ quos rex assyrioꝵ sublatis fi¬
rationes mundum
esse factum adeo. et q̃¬

Expanded text:
docta, dixit: Scio quia Messias vse non essem sub lege serviliter. Et quare eis ita factus sum? ut lucrifacerem eos qui sub lege erant. Qui sub lege erant Samaritani intelliguntur. Sunt autem ex origine Persarum et Assyriorum, quos rex Assyriorum, sublatis firationes mundum factum a Deo, et q
Abbreviated transcription (Latin):
es hoĩm prolibitu suo agenciũ. s tẽ erit eĩ
inuirtute uidicartas. dies in quam ille ita
improuisus. ueniet malis tc̃ qd ⁊̃ et in obi¬
tu cuiusq fit. sicut fux. ueniet. sĩ dico die
s in nocte cum latencius uenit. et hoĩes dor¬
mirnt. tunc oĩa surrepit. ⁊ qui diuitem se
ret cauere sibl ne ita dẽphendamur. Non
ergo post quantũ tp̃ris hoc futurũ sit. sed qũc
futurrim sit opus est scite. ut curent filii
Nam si ad cauend̃. hoc malũ .i. ne hora dm̃
tanqͣm fur inueniat imparatũ eẽt opus
ut hoc scriberet. s hoc pocuis scribendum
uit quib sufficiebat. ut scirent umꝑatis
atos dormientib horam dm̃ sic̃ furem eẽ
uenturam. atq hoc sciendo iugilarent.¬

Expanded text:
um pro libitu suo agentium, sed tunc erit Dei in virtute judicantis. Dies, inquam, ille ita improvisus veniet, malis: tunc, quod etiam in obitu cujusque fit, sicut fur, venit: non dico die, sed in nocte, cum latentius venit, et homines dormiunt: tunc omnia subripit, ut qui divitem se ret cavere sibi ne ita deprehendantur. Non ergo post quantum temporis hoc futurum sit, sed quomodo futurum sit, opus est scire, ut curent filii Nam si ad cavendum hoc malum, id est ne hora Domini tanquam fur inveniat imparatum, opus esseut hoc scriberet, sed hoc potius scribendum vit, quibus sufficiebat ut scirent imparatis atque dormientibus horam Domini sicut furem esse venturam, atque hoc sciendo vigilarent.
Abbreviated transcription (Latin):
uos paretis non etgo ociose se prohibitũ dicit s
et causas moiarum discernit qui et hos ut se ĩpa¬
tent adhoctatus est ut audientes gr̃am sibi spiri¬
hibitus sum dico. usq adhuc .l. usq in p̃sens per
hoc ostenditur id etiam ẽẽ deõ. quo unus quisq ap¬
tolorũ uł debeat ire uł nõ debeat et qd̾ dispensati¬
one quadam aliis quibdam sinat preclicare uer¬
bum dei aliis prohibeat. fi̾tres autẽ eos uocat ñ
solum q renati erant. s ⁊̃ qr erant utt̾ eos qui rec¬
te sentirent licet pauci unde supra dixit uocatis

Expanded text:
ate . Non ergo otiose prohibitum se dicit, sed et causas morarum discrevit, et hos ut se praepararent adhortatus est, ut audientes grhibitus sum dico usque adhuc, id est usque in praesens. Per hoc ostenditur, id etiam esse curae Deo, quo unusquisque apostolorum vel debeat ire, vel non debeat, et quod dispensatione quadam, aliis quidem sinat praedicare verbum Dei, aliis prohibeat. Fratres, autem eos vocat, non solum, 6 quia renati erant, sed etiam, quia erant inter eos qui recte sent
Abbreviated transcription (Latin):
trep̃c dr᷑. et extollitur.
.i offert se super omẽ
sa opinione ut diigẽ¬
cium. uł bñficii gr̃ã¬
ut scĩ. aut qd̃ colitur
ut deus. trimitas extol¬
litur dico. ita ut sede.

Expanded text:
tur; et extollitur. st effert se, super omne sa opinione, ut dii gentium; vel beneficii gracti. Aut quod colitur, ut Deus Trinitas. Extlitur dico, ita, ut sedeat
Abbreviated transcription (Latin):
uitate eos reprehen¬
dit. quod ab euuange¬
lio incliscrete transi¬
erunt ad legera ⁊ qr
galatha tramilator
d̾r et congrue ex ip̃o¬

Expanded text:
vitate eos reprehedit, quod ab Evangelio indiscrete transierunt ad legem. Et Galata, translatio dicitur, congrue ex ipso
Abbreviated transcription (Latin):
emodi sunt in sipĩa spurticia. ⁊ infirmitas aqͥ¬
ciam trahit. Attende quod presens scłm d̾r ne¬
quam si ideo quod mundus iste creatus adeo ma¬
lus sit. s qr in eofiunt mala ge hoc sensu d̾r.
Dies mali sunt dies iacob pessimi mundus in
maligno positus tempora periculosa. Sabaus quoq
qui sunt pleni latronib. et gladuis quo ctuor
esfund̾r. et calix qͦ uenenum temꝑantur malũ
dũr. qr nõ solum tp̃ora s ⁊̃ loca. et instrumenta
maloꝵ traxerunt in famiam q̃ in eis fu̾it. ⁊ ita

Expanded text:
cujusmodi sunt insipientia, spurcitia, et infirmitas, a qucujusmodi sunt insipientia, spurcitia, et infirmitas, a qud nequitiam trahit. Attende quod praesens saeculum dicitur nequam, non ideo quod mundus iste, creatus a Deo, malus sit; sed, quia in eo fiunt mala Ex hoc sensu dicitur: Dies mali sunt, dies Jacob pessimi, mundus in maligno positus, tempora periculosa, saltus quoque qui sunt pleni latronibus, et gladius quo cruor effunditur, et calix quo venenum temperatur, mala dicuntur, quia non solum tempora, sed etiam loca et instrumenta malorum traxerunt infamiam quae in eis fiunt. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
tis mee. quib oportet uos credere ⁊ nõ pauci
s om̃is. hoc ideo dicit qr facile iatelligro se
exrasse. qui a multis reprehend̾r. hũi ergo õs
mecum mandant. eccłiis. galathie ħ est .s¬
gc̃a. sit uob .i. remissio peccatori. et pat. m̃tus
et refrigeratio ad dm̃ et nõ aliunde nisi a
patre quem in iutiose equatis legi. dum
ip̃m sñ lege ad salutẽ: non sufficere asse¬
ritis sicut nec legem sa eo. s ab ip̃o sine
lege gr̃a ess. et pax a deo. quo seture q̃renda ẽ. qr
ipse est. qui declie .i. sponte obtulit. qr si ẽ alir̃
qui poss apecire libr̃ nͥ leo de tͥbu iuda semet¬
ip̃mm qr si erat alia digna hostia offerri pio pec¬
cͥatis if̃tis delendis quod est inicium salua¬
tionis ur̃e. Qluẽ gͦ locũ ht̃. lex Nullum penitꝰ.
Dedit etiam ad hoc. ut eriperet.q. in quadam nos
peccatis irretitos. qui rei eramus sublege de se¬
culo .i. de oformitate mundi huius qui nos al¬
sicita .i maloꝵ que in mundo omitturitur.

Expanded text:
tis meae, quibus oportet vos credere. Et non pauci, sed omnes. Hoc ideo dicit, quia facile intelligit se errasse, qui a multis reprehenditur. Hi ergo omnes mecum mandant, Ecclesiae Galatiae, hoc sobis, id est remissio peccatorum, et pax mentis et reconciliatio ad Deum: et non aliunde, nisi a Patre, quem injuriose aequatis legi, dum ipsum sine lege ad salutem non sumcere asseritis, sicut nec legem sine eo. Sed ab ipso sine lege gratia est et pax, a quo secure quaerenda est, quia ipse est qui dedit, id est sponte obtulit, quia non est alius qui posset aperire librum, nisi Leo de tribu Juda , semetipsum, quia non erat digna hostia offerri pro peccatis nostris delendis, qui est initium salvationis. Quem ergo locum habet lex? nullum penitus. Dedit etiam ad hoc, ut eriperet, quasi vi quadam nos peccatis irretitos, qui rei eramus sub lege, de saeculo, id est de conformitate mundi hujus qui nos allicit, id est malorum quae in mundo committuntur:
Abbreviated transcription (Latin):
głii uecitatẽ reducete. Modus talis. dalutatio¬
nem premntit. ubi contra detractores et de oꝑi¬
primebant. pot̃ salutationẽ eos de leuitate
redarguit. pot ꝑsonã suam latus om̃deco. Rr¬
inde legem moysi mubas modis improbat
docens eam non ẽẽ tenendam post xp̃m. qr
non solum non profecto ad iusticiam. ⁊ salu¬
tem. s etiam obfic̃. tandẽ om̃dat euuange

Expanded text:
ngelii veritatem reducere. Modus talis: Salutationgelii veritatem reducere. Modus talis: Salutationem praemittit, ubi contra detractores et de operiprimebant; post salutationem, de levitate eos redarguit, post personam suam latius commendat; deinde legem multis modis improbat, dicens eam non esse tenendam post Christum, quia non solum non proficit ad justitiam et salutem, s
Abbreviated transcription (Latin):
Anii sint. illi tamen
galathe stulti. et ad pr
li. hii ucritatẽ fidei et doc¬
trine ab apło acceperut.
Q post ut iudaRarent a
dentib. ut legem eun¬
gelio ad decert. ailere¬
nalib obseruantuis sĩ
sufficere ad salitoem.
et petrum. ⁊ iacobum.
et alios. qͥcũ dño fuerist.
legis obseruantias. cum
euuãgłio mucuisse. Ip¬
sum quoq paulum a¬
liud in sudea facere. a¬
liud ingerctib p̾dica¬
re. his atq huiusmodi
galathas subuertert̃
adeo ut eis assentien¬
tes in legis obseruan¬
cias transirent. Iõ hos
apłos reuocat ad uerita¬
dem fidei xp̃iane. et doctͥ¬
ne enuangłice scribens
ab epheso. de. gr̃a. de qͣ
manis tanqͣm sapien¬
tib altiori sensi et pro¬
fundiorib usus est ar¬
gumeritis. Istis uͦ uelut
minus sapientib usus
est moderato. sermorie.
ti galathe. ut sic eos reuocaret. Est gͥ inten¬
tio apł in hac epła galathas u̾suscus pseudo¬
apsor circumuintos ad fidei religionem. et eił¬

Expanded text:
nii sint, illi tamen Galatae stulti, et ad intli. Hi veritatem fidei et doctrinae ab Apostolo acceperant, sed post, ut judaizarent, adentibus ut legem Evangelio adderent. Ambrnalibus observantiis non sufficere ad salutem, et Petrum et Jacobum et alios qui cum Domino fuerant legis observantias cum Evangelio miscuisse; ipsum quoque Paulum aliud in Judaea facere, aliud in gentibus praedicare. His atque hujusmodi Galatas subverterunt, adeo ut eis assentientes in legis observantias transirent. Ideo hos Apostolus revocat ad veritatem fidei Christianae, et doctrinae evangelicae, scribens eis ab Epheso de gratia de qua manis tanquam sapientibus, altiori sensu et profundioribus usus est argumentis; istis vero velut minus sapientibus usus est moderato sermone: ti Galatae, ut sic eos revocaret. Est ergo intentio Apostoli in hac Epistola Galatas, versutiis pseudotolorum circumventos, ad fidei religionem et Eva
Abbreviated transcription (Latin):
hõib. s ab anama ut quidam dicebantiuł ab a¬
luis. ut quidam ab apłis electi et missi fuerift
et aiudeis pseudo apłi. neq ostitutus per homi.¬
tor et ryx. Non ergo contrarius est deo. a qͦ per
predicaret. eo quod legem a deo datam destru¬
eret. uel ita. ucq ꝯstitutus. per ho. xp̃m .i. per¬
tanum. qui non ut homo paulatim hoĩes. S
simul dotum cum per sp̃m docuit. ut per hoc
sit maior per qd̾ uidebatur ẽẽ minor. Cetẽri enĩ
apłi uidebaritur cẽ maioies qr puores. Iste mini¬
mus. qr nouissimus. s in de apparet dignior. qͣr
me pͥer immectalemi xp̃m qͣm alios per morta¬
lera s̃s iramertalitatẽ iam nõ homo d̾r xp̃c

Expanded text:
icet ab Anania, ut quidam dicebant: vel ab aliis, ut quidam ab apostolis electi et missi fuerunt, et a Judaeis pseudoapostoli; neque constitutus per homtor et rex. Non ergo contrarius est Deo a quo per Deo praedicaret, eo quod legem a Deo datam desereret. Vel ita, neque constitutus per homineum, qui non ut homo paulatim homines, sed totum simul eum per spiritum docuit; ut per hoc sit major, per quod videbatur esse minor. Caeteri autem apostoli videbantur esse majores, quia priores; iste minimus, quia novissimus. Sed inde apparet dignior, quia me per immortalem Christum, quam alios per mortalem: propter immortalitatem jam non homo dic
Abbreviated transcription (Latin):
omni humilitate .s. in¬
derion et exterion. ⁊ cum
mansuetudine. ut trac¬
alterius onera por¬
in caritate. tate edhoc. non ficte non
pro terreno ꝯmodo. s in caritate. ip̃a est ẽĩ
actio recti itineris que oculos habet semper
ad cleum. talis actio. nec frangitur negõ.
nec frigida est otio. nec turbulenta ẽ nec.
marcida. nec audau. nec fugax. nec p̾ceps
nec iacens. ita ergo ambulate et sitis S ol¬

Expanded text:
omni humilitate, id est interiori et exteriori, et cum mansuetudine, ut tracalterius onera portate. Et hoc non ficte, non pro terreno commodo, sed in charitate. Ipsa est enim actio recti itineris, quae oculos semper ad Deum habet. Talis actio nec frangitur negotio, nec frigida est, nec turbulenta est; nec marcida, nec audax, nec fugax, nec praeceps, nec jacens. Ita ergo ambulate, et sitis sol
Abbreviated transcription (Latin):
hoc inuobis dico. scd̾ uix¬
turem que operatur ĩ uo¬
bis .i. ita pot̃ ħ in nobis
sicut iam fecit in nobis
apłis . ei. in quar ipsi l.
soli non homimi qui ui¬
chil ex se pot̃. sit gloria
gloriolus apꝑareat. nõ
solum in piesemi s ⁊̃¬

Expanded text:
hoc in nobis dico, secundum virtutem quae operatur in nobis id est ita potest hic in vobis sicut jam fecit in nobis apostolis. Ei, inquam, ipsi, id est soli, non homini qui nihil ex se potest, sit gloria, gloriosus appareat, non solum in praesenti,
Abbreviated transcription (Latin):
dit omnia gr̃e dei tribu¬
enda. hinc de moribis
Admonet usq ad finẽ.
et prius coiter omnes
post per sungulos ordi

Expanded text:
dit omnia gratiae Dei tribuenda: hinc de moribus admonet, usque ad finem, et prius communiter omnes, postque singulos ordi
Abbreviated transcription (Latin):
.i. continens et gubernans oĩa uerbo .i. solo im¬
perio uirtittis sue .i. potentie et bonitatis sue
que non ininor apparet gubernando. quam
creando. oĩa enũ continet bonitate et maiesta
sue. hõc enim dicendo facilitatem otinendi
uoluit designare per metaphoram illori. qui¬
sunt sine ullo labore u̾bo uł digito mouent
aliquid uł efficiunt. ita xp̃c molem creature
magnitudinẽ q sine labore ꝯtinet ⁊ gub̾nat.
nere. supra dyxit pr̃em per esĩ omnia fecis¬
se. uͥ ait. per quẽ fecio ⁊ scła. Tanquã fad̾e
ip̃se non posset si ei non porrexisset sir dexit

Expanded text:
est continens et gubernans, omnia verbo, id est solo imperio, virtutis suae, id est potentiae et bonitatis suae quae non minor apparet gubernando quam creando; omnia enim continet bonitate et majestatet hoc dicendo facilitatem continendi voluit designare, per metaphoram illorum qui sine ullo labore verbo vel digito movent aliquid vel efficiunt, ita Christus molem creaturae magnitudinemque sine labore continet et gubernat. nere, supra dixit Patrem per eum omnia fecisse, ubi ait, per quem fecit, tanquam facere ipse non posset
Abbreviated transcription (Latin):
bus nuc̃ ad alta fastigia sublengtur: nũc
ad in feriora declinatur. Sicut enĩ qui in fau¬
tulum quẽ piam ad gxcellentiora uult pau¬
latim sensumq subrigere gradatim ħ facit.
ab inferiorib ad supetiora ꝯscendens. deinde
cũ sursum per uenerit obscuritatib ac de¬
fectionib eum fatigari uidens post alta
deponit eum ad inferiora. quo respirare
atq anĩm recceare ualeat. post item cũ
refectus fũit: ad alia alta substollit. ita
circa ebreos. b̾atus facit apłs. quos paula¬
tim ad notitiam dei erigit. inter alta me¬
morans hũilia. ubiq magr̃i sui uestigiã
osequens. Nam ⁊ ip̃e sic faciebat aliqn
quidem in altora discipulos suos suble¬
uabat. aliqñ eos ad inferiora imbecillita¬
tis eori gratia reuocabat nequaquam eos
molico tempore in altera permanere par¬
te per mittens. ita in hac tota serie facit
ubi prius intelligitur filius qui est super¬
ior et excellentior uniuersis. derde ad¬

Expanded text:
bus nunc ad altiora fastigia sublevatur, nunc bus nunc ad altiora fastigia sublevatur, nunc ad inferiora declinatur. Sicut enim qui infantulum quempiam ad excellentiora vult paulatim sensimque subrigere, gradatim hoc facit ab inferioribus ad superiora conscendens, deinde cum sursum pervenerit, obscuritatibus ac defectionibus eum fatigari videns, post alta deponit eum ad inferiora quo respirare atque recreare animum valeat; post item cum refectus fuerit, ad alia alta sustollit: ita circa Hebraeos beatus facit Paulus, quos paulatim ad notitiam Dei erigit, inter alta memorans humilia, ubique magistri sui vestigia sequens: nam et ipse sic faciebat. Aliquando quidem in altiora discipulos suos sublevabat, aliquando eos ad inferiora, imbecillitatis eorum gratia revocabat, nequaquam eos prolixo tempore in altera parte permanere permittens: ita in hac tota serie facit ubi proprius intelligitur Filius, qui est superior et excellentior universis. De
Abbreviated transcription (Latin):
da qua crncta creauit et gub̾nat. hũlitatis
euis benignitatẽ ꝯmendat. hic omonet enĩ
nos crucis mox et resurrectionis et ascensis¬
nis uͥ ait. sedet. ⁊ c̃. hoc ã qd̵ hic dicit iam
ad nos pertinet quos a pc̃co purgat. qͣr u
ẽ splendo głie ⁊ figura sube. qui cũ talis
⁊ tantus sit. ẽ ⁊̃ pec hũanitatẽ. faciens pur
nos purgautt. sedet postqm ꝓnatutam
ita hũiliatus ẽ sedet .i. quiesçit. ⁊ regnat
sublimatus ad dexteram maiestaus .i. ad
per dexteram non dñi deformauit. s siłitu¬
dinem honoris demonstrauit. ꝯfessus enim
nicħ demonstrat aliud nisi honoris equali¬
enim suam intelligentiam mente ꝓpria ꝑ¬
creauit: s sp̃c sc̃s in fudit attende ergo per
quales apłica sapĩa eos subleuat gradus ⁊
quałr eos ad ip̃m apicẽ pietatis adducit uͥ
item añquã deficerent et eos obscrt᷑as occupa
ora insonat. nec semꝑ ĩ hũilib remanet. nec
in excelsis perdurat. s uelim quibdam gradi¬

Expanded text:
tiam qua cuncta creavit et gubernat, humilitatis ejus benignitatem hic commendat. Commonet enim nos crucis, mox et resurrectionis et ascensionis, ubi ait: sedet, etc. Hoc autem quod hic dicit jam ad nos pertinet quos a peccato purgat. Qu splendor gloriae et figura substantiae, qui cum talis et tantus sit, est etiam per humanitatem faciens purgnos purgavit, etc. Sedet: postquam per naturam, ita humiliatus est, sedet, id est quiescit et regnat sublimatus ad dexteram majestatis ejus, per dexteram non Dominum deformavit, sed similitudinem honoris demonstravit. Confessus enim nihil demonstrat aliud, nisi honoris aequaliratiam. Non enim suam intelligentiam mente propria procreavit, sed Spiritus sancti infudit. Attende ergo per quales apostolica sapientia eos sublevat gradus, et qualiter eos ad ipsum apicem pietatis adducit, ubi item antequam deficerent et eos obscuritas occupaora insonat, nec semper in humilibus remanet, nec in excelsis perdurat, sed veluti quibusdam gradi
Abbreviated transcription (Latin):
mam auctoritatis attribuit. ex eo qd cũ aucto¬
uitate cuncta gub̾nat et continet. sic̃ ers̃ ab eo
creata sunt omnia. ita per eũ ĩmutabilẽ con¬
seruantur. creatous enĩ õĩpotentia cã ẽ subsis¬
tendi omni creature. q̃ uirtus si ab eis q̃ ꝯdidit
regendis aliqñ cess aret. simul oĩm recum
usq nc̃ oꝑat᷑. et ego operor illud. continuatio¬
nem qͣndam operis eius. qui simul õia onnet
atq ad ministrat ostendens. in quo opere ⁊̃ sapi¬
entia ip̃ius peiseueret. de qua dͦr. pertingit a
creaturam corporalem mouet. ⁊ per tp̃e ⁊ lo¬
cum creaturam corporalem ut in eo motu
naturas quas ⁊ didit ad ministret. cũ ergo ta¬
le aliquid agit. si debemus opinari euis sub¬
stantiam qua d̾s ẽ tp̃rib locisq mutabilẽ.
siue per tp̃ra et loca mobilem. cum sit ipse et
interior onũ re. qr in ip̃o sunt oĩa. et exterior oĩ

Expanded text:
mam auctoritatis attribuit, ex eo quod cum auctoritate cuncta gubernat et continet. Sicut enim ab eo creata sunt omnia, ita per eum immutabilem conservantur. Creatoris enim omnipotentia causa est subsistendi omni creaturae, quae virtus si ab eis quae condidit regendis aliquando cessaret, simul omnium rerum unc operatur, et ego operor , per illud continuationem quamdam operis ejus qui simul omnia continet atque administrat, ostendens in quo opere etiam sapientia ipsius perseveret. De qua dicitur: Pertingit a creaturam spiritualem; movet etiam per tempus et locum creaturam corporalem, ut eo motu naturas quas condidit administret. Cum ergo aliquid tale agit, non debemus opinari ejus substantiam quae Deus est temporibus locisque mutabilem, sive per tempora et loca mobilem, cum sit ipse et interior omni re, quia in ipso sunt omnia; et exterior omni
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit. nec ad per¬
cippiend̃ p̾ualet in¬
teilectus. Multa e¬
excelsis. enĩ de deo intelligunus q̃ loqui
benitus ñ ualemus. multa item loquimur
que intelligere s̃ sumus ydones uerbi gracia
qd̃ ubiq deus est scimus ⁊ dñis. qũo ã ubiq¬
sit. inteslectu ñ capunus. Itẽ qd̃ ⁊̃ in corporea
quedam que clici non possunt quaiͥnuis mẽte
capiantur. tra ut etiã ip̃m pauls̃ iudeamus
in quibdam talib q̃i infirmari. et ñ integra
ꝓponentem exempla. sic̃ hic cũ ait. qui cum
sit splendor ⁊ c̃. utens in propriis noĩs. qr propͥe
repetire non poterat et reꝵ tp̃raliũ similitu¬
dine ad ostendendam ueritatem eternoꝵ .i. pa
tris ⁊ filii coeternitatẽ. quamuis tp̃ialia inte¬
gra collatione eternis ꝯparari si possuit. In et̃¬

Expanded text:
percipiendum praevalet intellectus. Multa enim de Deo intelligimus quae loqui penitus non valemus. Multa item loquimur, quae intelligere non sumus idonei. Verbi gratia: Quod ubique Deus est scimus et dicimus. Quosit, intellectu non capimus. Item: Quod est incorporea i non possunt quamvis mente capiantur, ut etiam ipsum Paulum videamus in quibusdam talibus quasi infirmari, et non integra proponentem exempla, sicut hic, cum ait, qui cum sit splendor, etc., utens inpropriis nominibus, quia propria reperire non poterat, et rerum temporalium similitudine ad ostendendum veritatem aeternorum, id est Patris et Filii coaeternitatem, quamvis temporalia integra collatione
Abbreviated transcription (Latin):
ille de quo natum est. totum ergo quod lau¬
dcbile est in creatutis. quib aliquid deest. si¬
mul est in creatore cui nichil deest. Ibi tñ qd
inuenimus .i. homo et homo duo hoĩes sunt
hic uero pr et filius unus d̾s. Idco apłs ait.
ne patrem reuelans. et euisdem ẽ cũ eo głe¬
gloria. et filius idem cũ eo ⁊ eũ notificãs.
hõ fc̃s ut radius solem. per splendorem e¬
nim et propinquitatẽ declarauit eencie
et ostenditrr quod nobis pt̃em in sinnat.
et aĩas nr̃as illuminat. et est figura. uł ca¬
persona alius. per hoc enĩ qd̃ dicit. figura
sube. a perte ostendit qd̵ filius personałr al¬
ter est quam pr̃. ut figura ab eo cuiꝰ ẽ fi¬
gura diuersa est. s filus equalis ẽ pr̃r qr
nec paꝵ dissiłis sic̃ ipse ait. pr in me ẽ. et

Expanded text:
ille de quo natum est? Totum ergo quod lauille de quo natum est? Totum ergo quod laudabile est in creaturis quibus aliquid deesse simul est in Creatore, cui nihil deesse; ibi tamen quae invenimus, id est homo et homo, duo homines sunt. Hic vero Pater et Filius unus Deus. Ideo Apostolus ait: ne Patrem revelans, et ejusdem est cum eo ggloria, et Filius idem cum eo, et eum notificans homo factus, ut radius solem. Per splendorem enim et propinquitatem declaravit essentiae, et ostendit quod nobis Patrem insinuat, et quod animas nostras illuminat. Et est figura, vel chapersona alius. Per hoc enim quod dicit figura substantiae, aperte ostendit quia Filius personaliter alter est quam Pater, et figura ab eo cujus est figura diversa est; sed Filius aequalis est Patri, quia nec Pater dissimilis, sicut ipse ait: Pater in me
Abbreviated transcription (Latin):
nec est hoꝵ alter alteri coeuns qr natus ab eo
de quo narus est tp̃re precelitur. s tñ ⁊ ille hõ
et iste homo. et ille equus. et ille equus .i. ei̾s
diuersa natura. siłr et de deo pr̃e deus filius
ex hoĩe natus eiusdẽ sub̾e est. et equus ex equo
equalitas sułe hic laudatur. Cand ã deest: e¬
qualitas tp̃ris. In illo ã gn̾e similitudinis ꝙ
didimus de splendore ignuis equalnatẽ nature.
non inuenis. s coeuitatem. quid ibi laudatur
coeuitas. quid eeest equalitas nature. ꝯiunge
que laudiss. In creatnras enĩ deest aliquid quod
laudas. In creatore nicħ dcesse pot̾. qr quod inne¬
nis increatura acceatore artisice proceslit. In
nis et laudas. cocuitatẽ pro coeuitatẽ. tribue
deo coetrinitatẽ. ut coet̾uus sit natus eu agus
natus. de alio ã similitudinuis genere tribue
crede ẽẽ in eo qui fecit hoĩem. qd̾ de hoĩe na¬
tum ẽ : hõ ẽ. ⁊ qd̃ de dco natũ ẽ. ñ id erit qd

Expanded text:
Nec est horum alter alteri coaevus, quia natus ab eo de quo natus est tempore praeceditur, sed tamen et ille homo, et iste homo; et ille equus, et iste equus, id est eore, non diversa natura. Similiter et de Deo Patre, Deus Filius ex homine natus, ejusdem substantiae est, et equus ex equo.aequalitas substantiae hic laudatur. Quid autem deesse? aequalitas temporis. In illo autem genere similitudinis quod dedimus de splendore ignis aequalitatem naturae non invenis, sed coaevitatem. Quid ibi laudatur? Coaevitas. Quid deesse? Aequalitas naturae. Conjunge quae laudas. In creaturis enim deesse aliquid quod laudas, in Creatore nihil deesse potest, quia quod invenis in creatura a Creatore artifice processit. In nis et laudas coaevitatem, pro coaevitate tribue Deo coaeternitatem, ut coaeternus sit natus ei a quo natus. De alio autem similitudinis genere tribue crede esse in eo qui fecit hominem, quod de homine natum est, homo est, et quod de Deo natum est, non id erit quod
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ñ potiusti coct̾ua inuenire in creaturis. ⁊
inuemisti cocua. quaꝵ proportione intelligis coe¬
t̾num filium et̾no gignenti. ꝙ enĩ ẽ tp̃rali co¬
euum. hoc est et̃no coetͥnũ. S attendendum¬
funditur de igne minus lucet quam ipse ig¬
nis. hñt ergo ista similituclinẽ s ñ oĩmodam
equalitatem. iõ dicet aliquis talis est oĩo filiꝰ
ad prẽm qualis ad ignem splendor. ñ oĩo. s e¬
qualitas oĩmoda ẽ. hic sx alioꝵ enĩ ꝓporcione
et tp̃ralium quoꝵ alt̾ru est ex alt̾o. et si nõ co

Expanded text:
Ecce non potuisti coaeterna invenire in creaturis, et Ecce non potuisti coaeterna invenire in creaturis, et invenisti coaeva. Quare proportione intelligis coaeternum Filium aeterno gignenti: quod enim est temporali coaevum, hoc est aeterno coaeternum. Sed attende qufunditur de igne minus lucet quam ipse ignis. Habent ergo ista similitudinem, sed non omnimodam aequalitatem. Ideo dicit aliquis: Talis est omnino Filius ad Patrem, qualis ad ignem splendor, non omnino, sed aequalitas omnimoda est hic. Ex aliorum enim proportione temporalium quorum alterum est ex alt
Abbreviated transcription (Latin):
sidet uoliut enĩ d̾s. ĩseminare oĩ aĩe iuicia su¬
tellectus ⁊ sapĩe. oĩs ergo aĩa efdet. ⁊ nemo du¬
bitat qd̵ splendor de igne existit. ñ ignis de splẽ¬
dore. ponamus ergo ignẽ uł ut pr̃em. splendo¬
rem tanquam filium. qr iam p̾locuti sumus
nos coena q̃rere in coeaturis per q̃ coet̾na in
creatore astruamus. si lucernam accendere
cupio. nondũ est ibi ignis nec splendor. mox
ã ut accendeto simul eũ igne ⁊ splendor gtis¬
tit. da mͥ ignem sũ splendore. ⁊ cͥcedo tibi
prẽm fuisse sine filio. dicta est a nobis ut po¬
tuit tanta res dici. iłla tñ in effabilia sunt. po¬
test ergo semper eẽ gn̾ans. ⁊̃ semper cũ illo qd̃
de illo natũ ẽ. ergo filius dei scd̾ ħoc d̾r. splen
glorie. qd̾ ei semper pr̃ est. qd ht̃ de quo sit. nõ
scs hoc quod prius eẽt pater et postea filius. se¬
per enuĩ pat semper filus de pr̃e ẽ. sẽper ignui
ailius natus. sẽper pr ẽ. sẽper de illo ymago.

Expanded text:
enim Deus inseminare omni animae initia intellectus et sapientiae. Omnis ergo anima respondet, et nemo dubitat quod splendor de igne existit, non ignis de splendore. Ponamus ergo ignem velut Patrem, splendorem tanquam Filium, quia jam praelocuti sumus nos coaeva quaerere in creaturis, per quae coaeterna in Creatore astruamus. Si lucernam accendere cupio, nondum est ibi ignis nec splendor; mox autem ut accendero, simul cum igne et splendor existit. Da mihi ignem sine splendore, et credo tibi Patrem fuisse sine Filio; dicta est a vobis ut potuit tanta res dici, illa tamen ineffabilia sint. Potest ergo semper esse generans, et semper cum illo quod de illo est natum: ergo Filius Dei secundum hoc dicitur splendor gloriae, quod ei semper Pater est, quod habet de quo sit, non secundum hoc quod prius esset Pater, et postea Filius; semper enim Pater, semper Filius de Patre est; semper igitur Filius natus, semper Pater est, semper de illo imago.
Abbreviated transcription (Latin):
in tͥuitare gn̾ãn coet̾mum unigentũ. Increa¬
turis enĩ non ex eo tp̃re in cĩp gn̾atũ ex quo
gn̾ans. In creatore uero ñ precessit genitor ge¬
nitum. Non possinit ergo ꝯparari tp̃ialia etex¬
nis integra collaticione. s tñ possunt ex ali¬
qua tenui ⁊ parua similitudine coeua coe¬
terrus ꝯparari inueniamus itaq coeua. naru
de scͥpturis ad monemur adhas siłituclines.
legninis enuĩ scͥptũ de ip̃a sapĩa. candor ẽ lucis
eterne. Itẽ spetulũ ẽ sine micula dei maies

Expanded text:
in Trinitate generanti coaeternum Unigenitum. In creaturis enim non ex eo tempore incipit generatum, ex quo generans; in Creatore vero non praecessit genitor genitum. Non possunt ergo comparari temporalia aeternis integra collatione, sed tamen possunt ex aliqua tenui et parva similitudine coaeva coaeternis comparari. Inveniamus itaque coaeva, nam de Scripturis monemur ad has similitudines. Legimus enim scriptum de ipsa Sapientia: Candor est lucis aeternae . Item, speculum est sine m
Abbreviated transcription (Latin):
deo meo dico. cui seruio
quẽ et tu sequere. ser¬
luetunt. quia una fides
rum et modernorum¬
iustorum. seruio dico.
mua ego dico. nocte ac
die. Desiderans. ui te.¬

Expanded text:
Deo meo, dico, cui servio, quem et tu sequere. Serluerunt, quia una fides rum et modernorumustorum. Servio, dico,ua. Ego, dico, nocte ac die desiderans vide
Abbreviated transcription (Latin):
su. qr pro pec secutione lo¬
enĩ aꝑfidis ne płes doce
nemo dat nobis. et male
phemamur. qͣ. magi et
malefici et obsȩ. dm̃ pro
illis. uł eos ne blasphe¬
ment nos et facti sumus
l reputati tamquami
purgamenta huius mũ¬
di. de quib manentibus
mundus in quinetur. ł
abiecas purgentur qͥa
facti sumnis per ipsi oĩ¬
um. per ipsima purga¬
mentum est ferrił po
mi. et quic quid de qua¬
libet materia ut purga¬
cior reddatur abicitur.
libet domoꝵ quis quilia.
per hoc omiua uero pro¬
bamur in xp̃o prudentes
et fortes et sullis alter
iudeatur . q. d. abiectiores
ominbus facti sumnis. et
hoc usq adhuc .i. conti¬
nue. usq ad tempus
Lon ut ꝯfum. uos aspe¬
dixerim uos in flatos ⁊ t̃.
cũ non hec scribo ut ꝯfũ
tot mala passus sum et
beneclixi quod nos estis
filũ quia ego pater sum.
et hoc est quod ait. Mã¬

Expanded text:
uia pro persecutione muenim a perfidis, ne plures doceanemo dat nobis. Et maledphemamur, quasi magi et malefici, et obsecramus Deum pro illis; vel eos, ne blasphement nos; et facti sumus, id est reputati, tanquam purgamenta hujus mundi, de quibus manentibus mundus inquinetur, vel abjectis purgetur. Quia facti sumus peripsema omnium. Peripsema purgamentum est ferri, vel pomi, et quidquid de qualibet materia ut purgatior reddatur, abjicitur, libet domorum quisquilia. Per haec omnia vero probamur in Christo prudentes et fortes, etsi illis aliter videatur. Quasi dicat: Abjectiores omnibus facti sumus, et hoc usque adhuc, id est continue, usque ad hoc tempus. Non ut confundam vos, aspedixerim vos inflatos, etc., tamen, non haec scribo ut confus, pro quibus tot mala passus sum. Et bene dixi, quod vos estis filii. Nam ego pater sum. Et hoc est quod ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯportuerat me. magis:¬
gaudere. non solum nc̃.
tis. gandium ã apostoli
pucificatio est ppłi. scͥpłi
dico. confidens in omnib
uobis. quod ultra non
et uos debers facere ꝙ¬

Expanded text:
portuerat me gaudere, non solum nunc,tis. Gaudium autem Apostoli purificatio est populi. Scripsi dico, confidens in omnibus vobis, quod ultra non et vos debetis facere q
Abbreviated transcription (Latin):
contristatis. quis ẽ quile
meam uoluntatem .s. ut
penitrat quod melius fit
per epłam quara per pre¬
sentiama. et hoc ip̃m .ẜ. ꝙ¬

Expanded text:
contristatis, quis est qui lmeam voluntatem, scilicet ut poeniteat, quod melius fit per Epistolam quam per praesentiam. Et hoc ipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
cet deꝰ quos uocet ad reg.¬
num per gr̃am. oramꝰ ⁊̃
semper ꝓ uobis. uł ita
in quo .i. pro cuius dici ꝑ¬
iculo uitando. etiam. oia.
semper ꝓ . uo. pro uitan¬
do enum periculo illius
diei semper est orandũ
et etiam oramus ut hic
uelle õe bonũ. et ĩpleat
in uobis opus fidei .i. con¬
fessionẽ que ꝓpͥe ẽ opus
fidei ĩpleat in uobis di¬
co: et ħ. inuirtute. ꝯstan¬
cie. ut .ẜ. det ꝯstantiam¬
qua ħita a ꝯfessione nul¬
lo mͦ flecti possint. uł o
pus fider est õẽ boñ qd̃
fides grigit. et esti et si¬
.i. oĩa bona sine quibus
fides mortua est. et hoc.
in .uir. perseuerantie.
nt . s. det uobis perseue¬
rantiam usq in finem.
no. iħu xp̃i celebri fama. et honore et uos in

Expanded text:
cet Deus quos vocet ad regnum per gratiam. Oramus etiam semper pro vobis. Vel ita: in quo, id est pro cujus diei periculo vitando, etiam oramus semper pro vobis, pro vitando enim periculo illius diei semper est orandum,Et etiam oramus ut hic velle omne bonum: et impleat in vobis opus fidei, id est confessionem quae proprie est opus fidei. Impleat in vobis dico, et hoc in virtute constantiae, ut qua habita a confessione nullo modo flecti possunt. Vel, opus fidei, est omne bonum quod fides exigit. Et est, imest omnia bona sine quibus fides mortua est. Et hoc, in virtute, perseverantiae, ut scilicet det vobis perseverantiam usque in finem. u Christi, celebri fama et honore, et vos in
Abbreviated transcription (Latin):
fider qui ut nubes exẽ
doctrims ꝯpluunt. in¬
positam nobis. in gxẽ.¬
plum fider ⁊ oꝑum
deponentes pͥus oẽ põ¬
dus pcc̃oꝵ. qdꝰ ẽ iam.

Expanded text:
fidei, qui ut nubes exempdoctrinis compluunt. Impositam, nobis in exemplum fidei et operum. Deponentes prius omne pondus