comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uendicent faciatatem. scint
aut̾ ip̃i quo nee dese nec dẽ
sius facultatib iudicaturos
aliquid nec probatis crunimi¬
b ni prius ad mr̃am paetatenre¬
tulerit. possestatu̾e. ¶ Ginociẽs
aut̾ uiri illusties in ꝓiuncns
constitutis non hnͣ t̾m quorũ
gnicio ad nr̃am maiestatem
fu̾it cͥminale̾ uocati et sedenti c
celebratur sognicõ insectatus
iudican ciũ̃ sus conseqnͣtur et
ruerint relacõnes. rensłi sup¬
plico̾ iudelicr ꝙ accusatorib
pate fuctu eorum calir᷑pma
ing̾end̾ est nec apud ꝓunicia¬
les iudices sinon sit ut suꝑiꝰ
dem̃ est similem dignitatem

Expanded text:
vindicent facultatem. Sciant autem ipsi quoque nec de se vel suis facultatibus iudicaturos aliquid nec probatis criminibus, nisi prius ad nostram pietatem rettulerint, posse statuere. Quotiens autem viri illustres in provinciis constituti non hi tamen, quorum cognitio ad nostram maiestafuerint criminalem vocati, et sedendi, cum celebratur cognitio, in secretariis iudicantium ius consequantur et ruerint relationes responsum: supplicio videlicet, quod accusatoribus patefacta eorum calumnia ingerendum est, nec apud provinciales iudices, si non, sicut superius dictum est, similem dignitatem
Abbreviated transcription (Latin):
toris cin nia serenitus huuis ne¬
goen audientiam incesua satis
apicib mictendis mandauit¬
ita tã ut .apud talem indicemn
ictu us officu uelscole int̾cedã¬
te mũsterio more. icq h abitus
sacratũ consuitarioni. ibsq
ulla indelicet obsuacõne dieꝵ
satalumm introducte cũe uris¬

Expanded text:
toris, cui nostra serenitas huigotii audientiam vice sua sacris apicibus mittendis mandavtamen, ut apud talem iudicem, nullius officii vel scholae intercedente ministerio, more atque habitu sacrarum consultationum absque ulla videlicet observatione dierum fatalium introductae c
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝓcessio ꝙͣ sacre nr̾e pietatis pa¬
titer sb̾ limau̾it or̾o qui uema¬
gist̾ie pot̾atis honorib clarus
fc̃s est uel ei qui magistri offi¬
ciorum uel q̃storis offo functus
aut cacte nr̃e pietatis tubicubi
põitus post depoitam adirtia¬
cionem senotorio ordiui sociat᷑
est aut cui nr̃a serenitas comesti¬
corum scolam regendum numi¬
nis mondauit cui ue sacros nrͣi¬

Expanded text:
sacra nostrae pietatis pariter sublimavit oratio, quive magisteriae potestatis sudoribus clarus factus est, vel ei, qui magistri officiorum vel quaestoris officio functus aut sacri nostrae pietatis cubiculi praepositus post depositam administrationem senatorio ordini sociatus est, aut cui nostra serenitas domesticorum scholam regendam mandavit cuive sacros n
Abbreviated transcription (Latin):
cẽcamus facultatem. S ħ solum¬
principis auditori licebit ut si¬
intemptatum apͥ se craem ꝑ
ate fcm fuiss ad principulem re¬
ferat noticiam ultionis atq
tantis infe̾nde dignitatibus
modꝰ non nisi mꝑrincipis sede¬
bit arbitrio cum sit c̾tu o¬
portere accusatoxis calimpni¬
uendo inconsulta qnoq nra
sorenitate ꝓ ut leges sanctuit
coħ certnui forte accussator qͦ
non gunoris ꝙͣ rens sic diginta

Expanded text:
cedamus facultatem, sed hoc solumprincipis audituro licebit, ut intentatum apud se crimen, si patefactum fuisset, ad principalem referat notionem. Vltionis autem tantis inferendae dignitatibus modus non nisi in principis residebit arbitrio, cum sit certum oportere accusatoris calumnivendo inconsulta quoque nostra serenitate prout leges sanciunt coerceri, nisi forte accusator quoque non minoris quam reus sit dignita
Abbreviated transcription (Latin):
lib miriore anus eicuius cã ꝓ
bari potint p̾stari debe̾t et extes¬
iam ento mrilitis eius m̃oiẜius
uistai lib̾tagem ꝯ petere ꝯseqnͣs¬
milici sũ intra anͣtiũ missus uoͣ¬
neste decessit hrdicas et legata
oi᷑ qͥb re licra sunt debentur qr ĩt̾
cet᷑a q̃ milutib concessa st̃ libum
arbitrium quib ueunt relinqn̾¬
di sippremis iudicos suis conces¬
D. ¶itestõ quid̾ ens qui nonmi¬
les fuit s duob h̾rdibꝰ institutiᷤ
uto. in potint᷑ us ad cempus pu¬
bͥtatis parens facere testm:. alt̃o cui

Expanded text:
libet minore annis ei, cuius causa probari potuit, praestari debet, et ex testamento militis eiusmodi servis iustam libertatem competere consmilitia sive intra annum missus honeste decessit, hereditas et legata omnibus quibus relicta sunt debentur, quia inter cetera, quae militibus concessa sunt, liberum arbitrium quibus velint relinquendi supremis suis concesento quidem eius, qui non miles fuit, si duobus heredibus institutis, altero, cui potuit usque ad tempus pubertatis parens facere testamentum, altero, cui
Abbreviated transcription (Latin):
aunis lege diffinrts fuciens tast¬
amentum te manumisit iustã
tibilibtatem ꝯpetuse scire debes.
O n minor aunns exlegeconsti¬
tutis fu̾it cum sac̾et testam̃curo
iegempediente nulsam lib̾tat̾e
ad eptus es quem hac parten
mlit᷑ib ieinissa est. ¶ Ox sude
testator cam manuuctendi teb¬

Expanded text:
annis lege definitis faciens testamentum te manumisit, iustam tibi libertatem competisse scire debes. Quod si minor annis ex lege constitutis fuerit, cum faceret testamentum, lege impediente nullam libertatem adeptus es, quae in hac parte nec militibus remissa est. Quod si idem testator causam manumittendi te
Abbreviated transcription (Latin):
to mẽo colego uendicare tibi
lib̾tatem noñ poͣtei nͣ pugani
testm ꝓponatur at em̃ cũ restato¬
rem militem fuisse ꝓponas si al er¬
rore ductus lib̾tum ce credir. s
dande lib̾tatis animũ hlnt lib̾ta¬
tem eqd̃ directam competere tͥ.

Expanded text:
rto meo do lego" vindicare tibi libertatem non potes, si pagani testamentum proponatur. At enim cum testatorem militem fuisse proponas, si non errore ductus libertum te credidit, sed dandae libertatis animum habuit, libertatem, et quidem directam, competere tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
int.¶ Que tam ĩnaliis qmͣ
iput que occ̃one ini licie uĩ
h̾idum. ex defuncti peciu ic
amslte lutratur is qui milici¬
cm meruit locum h̾ebit ut
luc̾rum ꝙ tempore mortis de¬
functi ad eum ꝑ uenire pote¬
rat non solũ intest̾o ⁊dito qͣr¬
ce parti abintestato fucceil¬
ons ꝯputetur ⁊ s a ab intes¬
tato. feratur ¶ H & regłait

Expanded text:
nt. Quod tam in aliis quam in his, quae occasione militiae uni heredum ex defuncti pecuniis adquisitae lucratur is qui militiam meruit, locum habebit, ut lucrum, quod tempore mortis defuncti ab eum pervenire poterat, non solum testamento condito quartae parti ab intestato successionis computetur, sed etiam ab intestato conferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
lacone dubietas oriatur ntͣcu̾t
duxinus constitucõ qmͣ lam
fauore lib̾oꝵ secimus s addere
ut res qͣua pcntib acquirendaᷤᷤ
bitum eorum int̾ lib̾os sb̾lace¬
ant. ut eũ castrenre petulnm
incoĩ conferre inbrdicate diui¬

Expanded text:
ero dubietas oriatur, necessarium duximus constitutioni, quam iam favore liberorum fecimus, hoc addere, ut res, quas parentibus adquirendas bitum eorum inter liberos subiaceant. Ut enim castrense peculium in communi conferre in hereditate divi
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ partes nepotes ł nepte ᷤᷤ
hãnt uius porcõis cus pacrĩ
uel mr̃i eorum si sr̃ eẽ de fere¬
batursc̾ciam u̾o eiusdem porti¬
onis putem una cum sibi
sie cefuncte ꝑione ciris de
hrdicate agitur capiarit.
D̾. ¶llud sñ rõne aqbdam ĩ
dubietatem dediactum plena
stĩoue reuelamus ut oĩa q̃ iͥ
aitartam porcoẽm ab intestato
succenlomis ꝯputantur. hisͦ q

Expanded text:
quidem partes nepotes vel neptes habeant illius portionis, quae patri vel matri eorum, si superesset, deferebatur, tertiam vero eiusdem portionis partem una cum sibi liae defunctae personae, cuius de hereditate agitur, capiant.. Illud sine ratione a quibusdam in dubietatem deductum plana sanctione revelamus, ut omnia, quae in quarta portione ab intestato successionis computantur his, q
Abbreviated transcription (Latin):
ris effc̃i fu̾int ad sil̾itudinem
ter̾orum qui emancipati exan
amputare durimus que sr̃co¬
nacõne dotis ł anͥ nupcias dõa¬
cionis int̾ c̾tas ꝑionas sacis iã
uentuata est. Nam siintesta¬
tus quis defunctus eẽt filio ł
mortua filia ciuscũ sexus.
aut mim̾uim nep̃otib uel si
qua intestata de functa eẽt
filio quid̾ uei fuiis siłr relic¬
tis. ex mortuo uo filio uels¬

Expanded text:
iuris effecti fuerint, ad similitudinem ceterorum, qui emancipati ex anamputare duximus, quae super collatione dotis vel ante nuptias donationis inter certas personas satis iam ventilata est. Nam si intestatus quis defunctus esset filio vmortua filia cuiuscumque sexus aut numeri nepotibus, vel si qua intestata defuncta esset filio quidem vel filiis similiter relictis, ex mortuo vero filio vel
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. Et si minor amus
ut allegas constituta s uu
tuum abeo ciroscripta i
doncilio inamimisistitñ m̃
dc̃e impoito qualib̾tas nis¬
ta munitur nec optentuꝗ
dem ctatis rescindi rotest¬
uiturem postulatis sinon
inconalio caͣ cognita cum
nnirores amus .ixx. fuisse¬
tis manumisistis non per
potest is itũ mea re culpa
seu fraude lib̾ti eiusdem⁊

Expanded text:
. Etsi minor annis, ut adlegas, constituta servum tuum ab eo circumscripta in consilio manumisisti, tamen vindictae impositio, qua libertas iusta munitur, nec obtentu quidem aetatis rescindi potestvitutem postulatis, si non in consilio causa cognita, cum minores annis viginti fuissetis, manumisistis, non perpotest Si tamen in ea re culpa seu fraude liberti eiusdemque
Abbreviated transcription (Latin):
pupilla restituta rescindi cnͣ¬
sactõnem. uel diusionem
placuit cuquoq atombns
quas pridem hmtrnterg
mintegr̾ restitucõ adũsus
cͣnsactum pp̃ etatis. auxurũ
Apploretur tibiquo agen¬
tiex iiegro ł replicacõne ccͣ¬

Expanded text:
pupilla restituta rescindi transactionem vel divisionem placuit, tu quoque actionibus, quas pridem habuisti, in integrum restitutio adversus transactum propter aetatis auxilium imploretur, tibi quoque agenti ex integro vel replicatione c
Abbreviated transcription (Latin):
cionem fecit malium post¬
ta tnͣfenndo porcõm enis
porest nec si fr̃ tuus sibi
q̃iti p̃sid ii iuistici partem
donanti patri consensit do¬
mi nium ab eo discede̾ potu¬
it ipͥ senatus consulti aue¬
toritatem nec auxisium ĩ
integrum restitcõis in bac
re ncciũ est. ¶I marii uero

Expanded text:
tionem, in alium postea transferendo portionem eius tulit: nec, si frater tuus sibi quaesiti praedii rustici partem donanti patri consensit, dominium ab eo discedere potuit propter senatus consulti auctoritatem, nec auxilium in integrum restitutionis in hac re necessarium est. In aliis vero
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sice lata sentencia restitu¬
dionis auxilium non minis
ꝙͣ siquid adũsus eos fuitcet
statutum implorare mino¬
res roste constat. Si adu̾sꝰ uẽ¬
emptori p̾du caiufti nuillã
deceto cẽ te controu̾siam ẜ¬
acturum idq q̃ iure iurando
corpor ałr p̾stito s uare con¬

Expanded text:
side lata sententia restitutionis auxilium non minus, quam si quid adversus eos fuisset statutum, implorare minores posse constat. DIOCL. Eemptori praedii cavisti nullam de cetero te esse controversiam facturum, idque etiam iureiurando corporaliter praestito servare con
Abbreviated transcription (Latin):
axit spetatem urãm postu¬
lancium reuocari desidenu̾
si creditor non bona fice u̾¬
satus est ipm mag̾ uelcu¬
tores siue curatores uros
quibant uenũdari passi st̃¬

Expanded text:
aetatem vestram postulantium revocari desideriumsi creditor non bona fide versatus est, ipsum magis vel tutores sive curatores vestros, qui hanc venumdari passi s
Abbreviated transcription (Latin):
sepe publitis ac priuatis
lapsa erigunt fatigata
reparẽnt non mimis ꝓu¬
dent humano gen̾i qͣ si p̃¬
lus ac nulnerib patriam
parentes q saluent nec ei
solos nrõ imꝑio militare
credimus uto sqmi gladus
clipeis et coratibo nitinitur
S cĩ ad uocatos militant. Nã¬
cis ꝯfissi munimine labor¬
aucrum iper uitam ÷ post¬
eros defenount.

Expanded text:
– sepe publicis ac privatis lapsa erigunt, fatigata reparant, non minus provident humano generi, quam si pue vulneribus patriam parentesque salvarent. nec enim solos nostro imperio militare credimus illos, qui gladiis clupeis et thoracibus nituntur, sed etiam advocatos: militant namcis confisi munimine laborantium spem vitam et posteros defendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uissionem suscipere plebem et ad
uifsimam sustinebit.
op̃r. ¶tislius locis aut curitatib
tumultuosis clamoribo cunis piã
intersello contumeliosa ꝓcedir nec
ad solam cuiusqͣmͣ imudiam peculã¬
cia uerba iaitentur scituris hiis qui
hiius uoces emiserint mou̾int uoce

Expanded text:
ussionem suscipere plebem et advvissimam sustinebunt.  nullis locis aut civitatibus tumultuosis clamoribus cuiusquam interpellatio contumeliosa procedat nec ad solam cuiusquam invidiam petulantia verba iactentur : scituris his, qui huiusmodi voces emiserint moverintque
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it accum criminalem posseconsu
tamen diege irilia de ur publico ui¬
dicd rititue accusacor etͣ smpisso
testo cum ex inc̾cid̾ detabuł exhibẽ
dis fu̾it actum nicħoꝰ ex lege corneti¬
a tentum̃taria pot̾it crimen infxire
plĩa alia sunt que nuin̾ari non pos¬
sunt. ut cumalt᷑a prius adõ inientita
sit ꝑ alt̾um que srent indicatum lice¬
ium actum est cͥminałr eẽ repetend̾.¬
tearis. s cumdehis exhibendis apͣ
iudicem qͥreretur rõm compensacõ¬
sus moncinon o poriuit exhibiis
eĩ que desiderantur suis iudicibo dixͤ¬

Expanded text:
fuerit actum, criminalem posse consumtamen etiam lege iulia de vi publico iudicio instituere accusationem: et suppresso tdis fuerit actum, nihilo minus ex lege Cornelia testamentaria poterit crimen inferri;a alia sunt, quae enumerari non possunt, ut, cum altera prius actio intentata sit, per alteram quae supererit iudicatum liceiam actum est, criminaliter esse repetendutearis. Sed cum de his exhibendis apud iudicem quaereretur, rationem compensationis induci non oportuit. Exhibitis enim quae desiderantur suis iudicibus dire
Abbreviated transcription (Latin):
indonacom ip̃ nupcias uł indote̾
non sit ance oiͤa gͥ urbana m̃cip¬
ia qr rocius sr̃ lectił noticiam ge
o retincantur. Nam boni suifr¬
audem fĩ ꝓhibebunt mali si res
ueritatem. atq ita on̾ obłuabt
ut nec inuerit ͣlitm minu̾e. ł
inuttre uł sb̃ trabere aliquid tu¬
tor ualeat. q ꝙ in ueste. marga
bitur. sine uegligencia dissolutã
paciatur cẽ disciplinani sũdur
b̾ib eos afficiat nec el dn̾os ex¬
ccranͣtur. S magis diligunt ita
ut hec lex ꝑ ħ ⁊uo melior. an¬
tiqua sit tuns eĩ remota s uorũ
custodia qruita minorũ sepius
liceat inqͣ maior deficit p̃t min¬
orcreuit. inquia maiorũ imma¬
gines aut nõ iuid̾e fixas aut ce
fcaide n depeat: s et si parens
quent deformatũ edifficiũ tutor
testifictacoe. oꝑis ipĩus ⁊ multo¬
rum fide id resice̾ cogatur. ita em̃¬

Expanded text:
in donationem propter nuptias vel in dotem non sit. Ante omnia igitur urbana mancipia, quae totius supellectilis notitiam geo retineantur; nam boni servi fraudem fieri, prohibebunt: mali si resveritatem; atque ita omnia observabunt, ut nec inventarium minuere nec mutare vel subtrahere aliquid tutor valeat. Quod in veste, margarbitur, sive negligentia dissolutam esse patiatur disciplinam sive beribus eos afficiat. Nec enim dominos exsecrantur, sed magis diligunt, ita ut haec lex per hoc quoque melior antiqua sit. Tunc enim remota servorum custodia, etiam vita minorum saepius liceat, in qua defecit pater, minor crevit, in qua majorum imagines aut non videre fixas aut revfraude depereat. Sed et si parens querit deformatum aedificium, tutor testificatione operis ipsius et multorum fide id reficere cogatur: ita e
Abbreviated transcription (Latin):
bsł est quo fcõ se pe intercedente
pecuma ad nicħlum minorñ pri¬
monia deducuntur. ¶Iam gͦ uen¬
dicõ cucoris nusla sit słi int̾ posicͣc
decreti. excepͣtis hiis dum taxat
uestib que de trite usus aut cor¬
ruptesuando suari non poterũt

Expanded text:
s est; quo subsecuto, intercidente saepe pecunia, ad nihilum minorum patrimonia deducuntur. Jam ergo venditio tutoris nulla sit sine interpositione decreti: exceptis his duntaxat vestibus, quae detritae usu seu corruptae servando servari non potuerint
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Mortis co̾s ancille sgat.¬
dutraite q̃ añ tradico̾m sine mora
uendicoris dilatam non aduen¬
ditorem s ad emptorem ꝑtinet
p̾cii non recte recusat.
eñ tibi in rem actõ cum emptore
qui ꝑsonałr tibi sit obligutus cõ

Expanded text:
. Mortis casus ancillae distractae etiam ante traditionem sine mora venditoris dilatam non ad venditorem, sed ad emptorem pertinet, mptor pretii non recte recusat.enim tibi in rem actio cum emptore, qui personaliter tibi sit obligatus, co
Abbreviated transcription (Latin):
emptoris qui more̾m mͥsute sa¬
fiende non int̾posint non fuit.
eum autem uniũ fũ ꝙ inoxreit
erat postea uenissesine m̃sura ⁊
claues empcorib traditas allog¬
mutaco dampnũ accidit ad em¬
ptorem ꝑtinet. ¶ ħ oia locũ ha¬
bent non solũ si uinũ s qͥ sio¬
leum uel frumentum uel aliis
similia uenieuint et ea aut de¬
t̾iora aut peitis cormpta sũimt

Expanded text:
is, qui moram mensurae faciendae non interposuit, non fuit. Cum autem universum quod in horreis erat postea venisse sine mensura et claves emptoribus traditas adlegmutato damnum accidit , ad emptorem pertinet. Haec omnia locum habent non solum si vinum, sed etiam si oleum vel frumentum vel his similia venierint et ea aut deteriora aut penitus corrupta fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
cet. n priore dño p̾ciũ ofsentt
n creditore eius uise ypotete.
siue pignoru pdio est eĩ cã in¬
butorum quib priore leco oĩa¬
bona cessantis obligata su.
collacõnũ uel reliqͣ tributorum
exꝑmissu p̃ sidis abhiis ꝗb per¬
icłum er actõns tubutorũ ĩmi¬

Expanded text:
e priore domino pretium offerente neque creditore eius iure hypothecae sive pignoris. Potior est enim causa tributorum, quibus priore loco omnia cessantis obligata suntcollationum vel reliqua tributorum ex permissu praesidis ab his, quibus periculum exactionis tributoru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ reiuendite ꝯtingit ad emptor̾e
ꝑtinet. ¶ actõr em exhiis tm̃ ca¬
usis suo ordine tenetur que ẽe
p̃cedenti tempore cam euictõnis
parant. et itti si ei de nũciatum
est ut cũeagende ad ee̾t et non

Expanded text:
 rei venditae contingit, ad emptorem pertinet. Auctor enim ex his tantum causis suo ordine tenetur, quae ex praecedente tempore causam evictionis parant, et ita, si ei denuntiatum est, ut causae agendae adesset, et non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙp̃r. Nei annonarie cmolim̃¬
tu tractantes cognorumus hãc
ec̾ cam̾ maxime reliquorũ q ñ
nussi capiantes aliquorum in¬
o mentarias necc̾tates sb̃ hac o¬
dicõne sundos ꝯꝑant uonec re¬
li qͣtorum fiscoinserant et imu¬
nes eos possideant iõq placuĩ
niũsis einsdem possoĩs obnoxus
tͣenẽatur. cũ nc̃te sit eum qui cõ¬
parauit censum rei comparate. Iic¬
agnostere nec lic̾e cuidam rems
sne censu compare agnoscere¬
ssident publicas ꝑionas pensi cẽs
aguoscant nec pactõnib ccͣiis ad
tor ap̃ se coslaconis sarcinammn¬

Expanded text:
. Rei annonariae emolumenta tractantes cognovimus hanc esse causam maxime reliquorum, quod nonnulli captantes aliquorum momentarias necessitates sub hac condicione fundos comparant, ut nec reliqua eorum fisco inferant et immunes eos possideant. Ideoque placuit, niversis eiusdem possessionis obnoxius teneatur, cum necesse sit eum qui comparat censum rei comparatae agnoscere, nec licere cuidam rem sine censu compararessident publicas pensitationes agnoscant nec pactionibus contrariis adtor aput se conlationis sarcinam p
Abbreviated transcription (Latin):
sempinter ⁊ pasti uendicõ obsol¬
lempnes p̃stacõnes necr̃iate sc̃ã
comi elli nõ d ¶ sin autem uẽ¬
ustra gestum est reuocari o. Ita
tractari conueuit p̃sente eo ꝙ̃ ꝙͣ
torem extitisse ꝓponis.
ꝙpr. Si quis rundũ uel manci¬
pium alioui ne rem obcessacõ
cributorum ł q̃ obuestiũ anti
argentiq debitũ q̃. innua exac¬
cione soluuitur occupata ⁊uen¬
to debitore et ap̾ iudicem inter¬
pellacõne celebrata. cũ solucõ ce¬
ssau̾it. sbhasta distracta⁊ ꝑau̾it
itatem. ¶Sm autem iminoxis for¬
te ꝑsona fu erit inc̾ta nc̃ce sit le¬
gittune defensionis uendicõi¬

Expanded text:
asti, venditio ob sollemnes praestationes necessitate facta convelli non debet. Sin autem venustra gestum est revocari oportet tractari convenit praesente eo, quem emptorem extitisse proponis.. Si quis fundum vel mancipia aliamve rem ob cessationem tributorum vel etiam ob vestium auri argentique debitum, quae annua exactione solvuntur, occupata convento debitore et apud iudicem interpellatione celebrata, cum solutio cessaverit, sub hasta distracta comparavitatem. Sin autem minoris forte persona fuerit inserta, necesse sit legitimae defensionis ad
Abbreviated transcription (Latin):
q uendico m reintegͣ tm̃ pacto
et consensu posse dissolui constat
g̾ si auidem arte noĩe aunum da
ꝑ soliusti id ea que uendlosrem
o ex uendicõne p̾stare magis. ic¬
cionem qmͣ ad p̾ci qnͣtitatem
qmͣ te deisse significas habes.

Expanded text:
 venditionem re integra tantum pacto et consensu posse dissolvi constat. Ergo si quidem arrae nomine aurum datpersolvisti, ad ea, quae venditorem oportet ex venditione praestare, magis actionem quam ad pretii quantitatem, quam te dedisse significas , habes.
Abbreviated transcription (Latin):
iussit prdem ouinem p̾r̾ditatem
ꝙͣ ei dereliquid alii restituere. sp¬
e ciale aut᷑ ficermissum alt̾i as¬
ctipat et q̃ rebatur s sꝑalis fide¬
hmissarius id quod ei derelutũ
est a quo conseam debert utcũ¬
eius alias res uu̾sitatis fiden¬

Expanded text:
iussit heredem omnem hereditatem quam ei dereliquit alii restituere, speciale autem fideicommissum alteri adscripsit. et quaerebatur, specialis fideicommissarius id quod ei derelictum est a quo consequi debeat, utrumeius alias res universitatis fide
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Et sine scͥptura ꝑ fiderm¬
ifsũ hr̃ditas recte relmauit̾ gͥ
ta de signauit uelle successi¬
onem optͣm̃e us ad dodrantẽ
enus uolgitatem ratum fua¬
ti conuenit cura ab intestato
ei succedentes de restituendo
fidepinisso ꝯuentos ultra aͣrtã
here alieno deducto qnͣtum pe¬
nes eos sentencia seuatus con¬
sulti reliriqui p̾cepit tiñ opci¬
nere posse p̾stitase nt

Expanded text:
. Et sine scriptura per fideicommissum hereditas recte relinquitur. ta designavit velle successionem obtinere, usque ad dodrantem eius voluntatem ratam servari convenit, cum intestato ei succedentes de restituendo fideicommisso conventos ultra quartam aere alieno deducto, quam penes eos sententia senatus consulti relinqui praecepit, tantum obtinere posse praestiterit
Abbreviated transcription (Latin):
grauatus est uno filio sr̃stite
uel nepote ex finouel ex filiqͫ
nato. uel ꝓnepote uel postum¬
o relicto decessĩt nor u̾r exiu¬
tisse condicõ cio de fecit fidei¬
ꝯmissoi peticõ. ¶ Illud cĩ ad¬
monemus ea que defalcidie p¬
orcõne ñ ꝑ redditus s ꝑ ipas reᷤᷤ
yrditarias retinenda ctdesatis sa
non ult̾ius qmͣ in biisꝰ ꝑ son̾s
et cãib auorum supius m̾ cõ
fcaͣ est oportere ꝓduci.
litutorirecte fĩ fider missi no¬
ne iũsitatis reftitucõem qd̾¬
et pupillo ꝓꝑlitum est et sine
hoñe sideilissiõis ubi tͥ pur¬
ulus sarinon possit ł ab eẽ noᷤ¬
citur ne dum nimsa su̾tilitate
ss̾cilitas ad ꝑniciem eorum re
furioso fider missaria debeatur
quis enũ scusus q̃ uox c̾ro furio¬
eodem obẜuando. ⁊ si ip̃i pu¬
ꝑĩtui uel furiosi restitucõne gͣ¬
uatisunt. ¶Cum̃ a̾ quis hĩdi¬
tatem restitu̾e uissus est cͥrdolo
malo ł post licem contestarem

Expanded text:
gravatus est, uno filio superstite vel nepote ex filio seu ex filia nato, vel pronepote vel postumo relicto decesserit, non videtur extitisse condicio et ideo deficit fideicommissi petitio. Illud etiam admonemus ea, quae de Falcidiae portione non per reditus, sed per ipsas res hereditarias retinenda et de satisdanon ulterius quam in his personis et casibus, quorum superius mentio facta est, oportere produci. li tutori recte fieri fideicommissi nomine universitatis restitutionem, quod pupillo relictum est, et sine onere fideiussionis, ubi tamen pupillus fari non possit vel abesse noscitur, ne, dum nimia subtilitate subtilitas ad perniciem eorum revfurioso fideicommissaria debeatur quis enim sensus, quae vox certa furioHoc eodem observando, et si ipsi pupilli vel furiosi restitutione gravati sunt. Cum autem aliquis hereditatem restituere iussus est et dolo malo vel post litem contes
Abbreviated transcription (Latin):
porarem se nꝗtus consulto
iubencd celso st̃m et neracõ
marcello consulib fc̃o ad ꝓ¬
umcias porrectam constitit
manumissus cuntatem iom¬
anam consecrtus es pꝰ uero
ut lib̾tus tabulariam admi
actus tuus ex fino lib̾is ingen¬

Expanded text:
estatem senatus consulto Iuventio Celso iterum et Neratio Marcello consulibus facto ad provincias porrectam constitit, manumissus civitatem Romanam consecutus es, post vero ut libertus tabularium adminactus tuus filio ex liberis ingen
Abbreviated transcription (Latin):
lect̃ posse ẜius lib̾ tatem danc̃¬
tum est. snon idem iuris est in
hus ẜuis qui pignoris uresp¬
ałr traditi uel obligati st̃.
te creditore empignoris uire
cum aliis stiancipns obligatꝰ
finsti. ad ebitore momiuissꝰ
es potiusti. id libtatem uenire

Expanded text:
et, posse servis libertatem dari certum est. non idem iuris est in his servis, qui pignoris iure specialiter traditi vel obligati sunt.te creditore, cui pignoris iure cum aliis mancipiis obligatus fuisti, a debitore manumissus es, po
Abbreviated transcription (Latin):
lita ut lege muni cipali cõ¬
stitucoib qr principumd
p̾henditur cums uus pub¬
licus. Eabordine consentien
cit iugo suitutis ꝙ mamm¬
sio ne eu asisti ifato cogeris
succedere.

Expanded text:
ita, ut lege municipali constitutionibusque principum comprehenditur, cum servus publicus esses, ab ordine consentientrtit, iugo servitutis, quod manumissione evasisti, iterato cogeris succedere.
Abbreviated transcription (Latin):
D. N postatarum sacrilegum no¬
men singulorũ uoxcontuit ac¬
cusacois incess ermiliꝰ finita
temporib huiꝰ cemodi cͥminis
arceatur indaga quib am̃uis
p̃tita int̾dca sufficiant cã aliud̾
ꝓpriam han̾t facultatem. S nec
uendiconis spe̾ fac̾e legi fuudẽ
sm̾atur cotumq ab intestato xͥ¬
anitatem sectantib ꝓpinguis
potissimum deferatur. Intantũ
aut̃ ccͣ hinus cemodi sacrilegia
ppetuari uolinnꝰ accõm ut uinũ¬

Expanded text:
. Apostatarum sacrilegum nomen singulorum vox continuae accusationis incesset et nullis finita temporibus huiuscemodi criminis arceatur indago. Quibus quamvis praeterita interdicta sufficiant, tamen abeant facultatem. Sed nec venditionis specie facere legi fraudem sinantur, totumque ab intestato christianitatem sectantibus propinquis potissimum deferatur. In tantum autem contra huiuscemodi sacrilegia perpetuari volumus actionem, ut un
Abbreviated transcription (Latin):
res ro̾ite sunt et dm̃iũ saꝵ
et uniculum ad dn uel cre¬
dicore̾m possit reũti. iõ eiũ
inr̃i maiores is tussimo aĩoͤ
et diuino quodam mon ad
possint ubi cum ius suũ et e¬
ffectum corporalem extend̾e.
to et nemo post bãc dubitet.¬
q partis comicilio requisito
non solisnt. s incorporales
que iure consirtunt. ueluti

Expanded text:
res positae sunt, et dominium earum et vinculum ad dominum vel creditorem possit reverti? ideo enim nostri maiores subtilissimo animo et divino quodam motu adpossint ubicumque ius suum et effectum corporalem extendere.ta et nemo posthac dubitet,que partis domicilio requisito non soli sint, sed incorporales, quae in iure consistunt, veluti
Abbreviated transcription (Latin):
meadem cuurtate debent eẽ¬
tam retentis qmͣ possidentis
sentis legis. amplectimur di¬
relinquatur. ¶ Sc̃ius ita
debere in huuis spe utriusq
ꝑ sone tampientis petentis
ꝙͣ possidentis spectari. domici¬
lium ut tamis qui dominii
qmͣ is qui res possicet domi¬
ciiũ in uno h ãt loco .i. in

Expanded text:
ebent estam petentis quam possidentis sentis legis amplectimur derelinquatur. Sancimus itaque debere in huiusmodi specie utriusque personae tam petentis quam possidentis spectari domicilium, ut tam is qui dominii  inducit quam is qui res possidet domicilium in uno habeant loco, id est
Abbreviated transcription (Latin):
sicanta p̾cario posidentipus
p̃iogatiua defeitur ut eõs post
decursa in qui etari non liceᷤ¬
it. cumi ex constuntiiuana in¬
no nͣ requiri qui sibͥi pocius¬

Expanded text:
si tanta precario possidentibus praerogativa defertur, ut eos post decursa inquietare non liceat, cum lex constantiniana iunon requiri, qui sib
Abbreviated transcription (Latin):
õftonis adhorum dĩm̃i eiq̾ren¬
dum sola non sufficit. Qua ppͣ
mançipia petere non ꝓhiberis
nullam almens terporis p̾strip
iscẽ ꝙͣ supplicas bonorum possb¬

Expanded text:
optionis ad horum dominium ei quaerendum sola non sufficit. Quapropter mancipia petere non prohiberis nullam timens temporis praescriis contra quem supplicas horum poss
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̾ quidem et si tu fecisti enis in¬
ter ualli quo ab fiusti ꝑiculum
non debes ptimesçereIor si idp̾¬
ter misisti ut priore lcco his
conueniatur qui ad mĩstrauit

Expanded text:
 quidem et tu si fecisti, eius intervalli quo afuisti periculum non debes pertimescere. quod si id praetermisisti, ut priore loco is conveniatur qui administravit
Abbreviated transcription (Latin):
tibi obligata ueliut ñ pedire
impediuntur striptura test̾inͥ pꝰ.
qmͣ complexus est debitor nu¬
tla ase p̾dia uenũdari er penã
addidł ut futi fi̾ent. Nec enĩ

Expanded text:
tibi obligata velint, non impediuntur scriptura testamenti, qua complexus est debitor nulla a se praedia venumdari et poenam addidit, ut fisci fierent. nec eni
Abbreviated transcription (Latin):
res pignori capitur ꝑ offm̃ euis
qui ita decreuit uenundari sõ
re non existente ł existente qͥd̾
si non dignum p̾ciũ offe̾ntesis
cuius iudicats satis non fecit
missus cususlib alt̾nis nice ex
offo emere deb¬

Expanded text:
res pignori capitur, per officium eius qui ita decrevit venumdari solere non existente, vel existente quidem, sed non dignum pretium offerente is cui iudicatus satis non fecit missus, cuiuslibet alterius vice ex officio emere deb
Abbreviated transcription (Latin):
dus q ei est obligatus tibi ẜo¬
creditori offenti peccumam po¬
testas est ut succedas qͥ inius rei
Laccepit ꝑsecuc̃o tibiͣ p̾po̾tͣeca d ibit
ria n si et non pot̾.Cum aut̾ de¬
bicor ip̃i priori creditori sadem ᷤ¬
pignora iniolutum dederit uei uẽ¬
diderit non mag̾ tibi ꝑsecucõ ad¬

Expanded text:
dusque ei est obligatus, tibcreditori offerendi pecuniam potestas est, ut succedas etiam in ius reiaccepit, persecutio tibi hypothecaria superesse non potest. Cum autem debitor ipsi priori creditori eadem pignora in solutum dederit vel vendiderit, non magis tibi persecutio ad
Abbreviated transcription (Latin):
con uencoib et pactis hominũ
nascitur alm̃ ꝙ a iudicib datur
et p̾corium imcupitur et cum
inuenimus incomuiencõnalibꝰ¬
piguorib uel ꝓpotheis nd̃ solũ
tenentem creditorem ad iuari

Expanded text:
conventionibus et pactis hominum nascitur, aliud, quod a iudicibus datur et praetorium nuncupatur. Et cum invenimus in conventionalibibus vel hypothecis non solum tenentem creditorem
Abbreviated transcription (Latin):
bo non obe̾e cͥien ĩlte mor¬
tis placuit. ¶ Cum at̾ uos
exrris punitos ꝓponatis. l is
qui mandasse cedẽ dicitur ꝓro

Expanded text:
 non obesse crimen inultae mortis placuit. Cum autem vos ex reis punitos proponatis, licet is qui mandasse caedem dicitur pro
Abbreviated transcription (Latin):
obstaculo sicut sepedictum esi.
intestes quorum uoces falsita¬
te uel fraude non carere ꝓspee̾it
ꝓqualitate uidelicet desicti. aĩa¬
idemq testes. ⁊ou̾sus eumina¬
lia ute ꝓducantur non licebit
ei pionas edrim excipere nino
uios postea em̾sas fuute exqui¬
botestes repelli leges p̾cipiunt.

Expanded text:
obstaculo  sicut saepe dictum est testes, quorum voces falsitate vel fraude non carere perspexerint, pro qualitate videlicet delicti animaidemque testes adversus eum in alia lite producantur, non licebit ei personas eorum excipere, nisi illos postea emersas fuisse, ex quibus testes repelli leges praecipiunt:
Abbreviated transcription (Latin):
cantis ut bus uentim ad iudr¬
quos firett potusat limptus
competentes dimp̾cipiant. ꝯde̾
nuis est et si inpectunia cã tes¬
tes ab ast̾utra ꝑ te ꝓducendi st̃.¬

Expanded text:
cantis, ut his venturis ad iudiquos fuerint postulati, sumptus competentes dari praecipiat. Idem iuris est et si in pecuniaria causa testes ab alterutra parte producendi s
Abbreviated transcription (Latin):
erbitende postulatum dano
cia ubi lis agatur uiel psone
uel instrutrta postentur nͥ
amplius qmͣ tres menses in¬
dulgeitur. Si uero exconti
custodm iusticia est intrirm¬
arma at dilacõnes nouẽ m̃¬
ses computan oportebit ꝙ
ita const̾itum iudicantes sẽ

Expanded text:
exhibendae postulatum dari cia ubi lis agitur vel persona vel instrumenta poscentur, non amplius quam tres menses indulgeantur: si vero ex conticustodiri iustitiae est: in transmarina autem dilatione novem menses computari oportebit. Quod ita constitutum iudicant
Abbreviated transcription (Latin):
diosas ccͣbentium culidi¬
tates. ipntare ꝓpantes cen¬
semus. ut si qutis c̾ta qnͣti¬
tate sibi in debita st̃ amp¬
liore pecunia ꝑ dolum t ma¬
ad iudicium debitorem uoca
fessus fu̾it misio dispendio
eum p̾grauori. sinciutem et
liti p̾bu̾it ex ordiũ et metai¬
nib negoci ꝑmanens argu¬
atur. de adiecta fla anͣtitate
non solium ea. s q̾ toto debi¬

Expanded text:
diosas contrahentium calliditates amputare properantes censemus, ut, si quis certa quantitate sibimet debita super ampliore pecunia per dolum et maad iudicium debitorem vocavfessus fuerit, nullo eum dispendio praegravari: sin autem et liti praebuit exordium et in certaminibus negotii permanens arguatur de adiecta falsi quantitate, non solum ea, sed etiam toto debi
Abbreviated transcription (Latin):
uis affice̾ conantur.¶ Q õi¬
a resetantes ꝑ hanc gn̾alez
et inppetuũ ualituram loge
sc̃imus oñis auenacones de
cia siue. iserenisima augus¬
ta congũige nr̃a siue ab hiis
qui postei drgni fu̾int noie
impiali siue iam auenatu
quid est. sũ posten fu̾it sine

Expanded text:
ficere conantur. 1c . Quae omnia resecantes per hanc generalem et in perpetuum valituram legem sancimus omnes alienationes de ntia sive a serenissima augusta coniuge nostra sive ab his, qui postea digni fuerint nomine imperiali, sive iam alienatum quid est sive post
Abbreviated transcription (Latin):
ci q̃s ex istimant posse sibi
rem siue ypothecariam ut
ee nra uissione cã moueat᷑
et competantem m̾ eatur ef¬
fectum. ꝙ si qͣdriemnnũ fuc¬
rit emĩsum nec ad ũ sus no
mus tam nosin ip̃os ꝙͣͣ se¬
reiissimam augustam cong¬
nugem urãm uariis ꝑ soms
iam̃ donasse et uendidisse ⁊
ꝑ alios citulos assignasse et
mari̾e sacro sc̃is eccnͣs et se¬
nonib et ꝓthotͦpbis et epis¬

Expanded text:
ci, quas existimant posse sibi rem vel hypothecariam, ut ex nostra iussione causa moveatur et competentem mereatur effectum. Quod si quadriennium fuerit emensum, nec adversus nosmus tam nosmet ipsos quam serenissimam Augustam coniugem nostram variis personis iam donasse et vendidisse et per alios titulos adsignasse, et maxime sacrosanctis ecclesiis et xenonibus et pto
Abbreviated transcription (Latin):
erat mulierib pp̃ fragilztate̾ sex̾
qmͣ marib subuenix. ¶Sicut eĩ
dos pp̃ nupcias sit  ⁊t sincͦ i iptus
quidem nulla dos intellig̾i sine do¬
te. it̾ nupcie possunt celebrari ⁊
ita indonac̃onib qͣs mariti faci¬

Expanded text:
er fragilitatem sexus quam maribus subveniri? Sicut enim dos propter nuptias fit et sine nuptiis quidem nulla dos intellegitur , sine dote autem nuptiae possunt celebrari, ita et in donationibus, quas mariti faci
Abbreviated transcription (Latin):
D. Isicopłandis nupciis nec cura¬
toris qui solamrei samiliꝯris su¬
stinet. idiistracõm nec cognotori
liel a ffimum ulla auctoritas pͭ
iterliemre s speitanda ẽ eiurͥ
S̾. Si ut ꝓponit pꝰ qͥ relam dema¬
rito afiulia cua ad te delat᷑a duro
luitũ est mm nec te consenciente
ad eunde regresta est inmus h̃ms
connictõ est cessente pͥatti uolũ¬
tace incunis est pot̾ateꝰ atq iõ nͥ¬

Expanded text:
. In copulandis nuptiis nec curatoris, qui solam rei familiaris sustinet administrationem, nec cognatorum vel adfinium ulla auctoritas potest intervenire, sed spectanda est eius s . Si, ut proponis, post querellam de marito a filia ad te delatam dissociatum est matrimonium nec te consentiente ad eundem regressa est, minus legitima coniunctio est cessante patris voluntate, in cuius est pot
Abbreviated transcription (Latin):
ta conuenta fuatio. ¶ Sin autem
stã sit ut pote autem dotali initr̃o
ante cedente nulla pacta tali co
ut ẜ dotales conuencõnes indelli¬
gantur et uitalidonacõne pacta
fuisse conuenta ut equis pussib
utͣq amibin et tam dos ꝙ conaco
sta tñ ut lcomana coͣstitucõ q̃ fu

Expanded text:
ta conventa servari oportet Sin autem ta sit, utpote autem dotali instrumento antecedente nulla pacta tali donundum dotales conventiones intellegantur et in tali donatione pacta fuisse conventa, ut aequis passibus utraque ambulet tam dos quam donatio. Ita tamen, ut leoniana constitutio, qu
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. ENuicinis uelaliis scienti¬
bo urorem lib̾orum ꝓcreondoru
caͣ comi hunti et exeo matrimõi¬
o filia succepta est qmͣuis neq
nupciales tabile. m ad natam
filiam ꝑ tinentes frẽ sunt noͣ ioͣ¬

Expanded text:
Si vicinis vel aliis scientibus uxorem liberorum procreandorum causa domi habuisti et ex eo matrimonio filia suscepta est, quamvis neque nuptiales tabulae neque ad natam filiam pertinentes factae sunt, non i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinenti non sb̾scripsit.
patroni filiam uei coniugem r̃
nepotem uel ꝓnepte uxorẽ duc̃e
tum suorũ uxores duce̾ non pospp᷑
qr minus religiosam ⁊ ꝓbabi¬
dem rem fucẽ sudentur. qui si
mp. Et si ccͣmandata princip̃ũ
ccͣtum sit in prouincia consenq
cuntur et io postea lib̾os suscep¬
tos natos q exnsto ma nno¬
nio legutimos ẽe hesum q iuri
prudentissum pauli declarat.

Expanded text:
tinenti non subscripsit. patroni filiam vel coniugem vel neptem vel proneptem uxorem ducere tum suorum uxores ducere non possunt, quia minus religiosam et probabilem rem facere videntur. qui si . Etsi contra mandata principum contractum sit in provincia consenticiuntur: et ideo postea liberos susceptos natosque ex iusto matrimonio legitimos esse responsum viri prudentissimi pauli declarat.
Abbreviated transcription (Latin):
instracõne suffultus. diquid
ab eo uel infertur uirgu
uel refertur. ꝓcuratoris per¬
soncmi innẽgocii su iura
sbstituat. ¶ Or siguis stiois
Nuius statuta tnͣs gressus

Expanded text:
nistratione subfultus, si quid ab eo vel infertur iurgium vel refertur, procuratoris personam in negotii sui iura substituat. Quod si quis sanctionis huius statuta transgressus
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it approbatum non liceat
ei penitus adhanc litem per¬
uenire. s cadat ab instituta
actõne qiͣ inꝓor litigator mmi
et tristiscia iudicum ei tilut̃¬
ma interminacõne occurrat
sacranento suo sb̾nt recusaue¬
rit et inhiis capicuł que na¬
rracõne comp̾hensa sunt. ꝓ
confesso he̾atur efliceat uidi
ip̃a reiqualitas suggeeit
dic eũ noͣnlites solum. S c̃
culumpmatores minuant᷑.
Sic ꝓiudiciis ꝯputabunt sese
om̃s insacrarus siti. ¶ Si ei
etipẽ principales iitiganci¬
um ꝑtes ꝑiuram̃tũ utes ex¬
cerreant et cãꝵ patroni p̾be

Expanded text:
fuerit approbatum, non liceat ei penitus ad litem pervenire, sed cadat ab instituta actione quasi improbus litigator, et tristitia iudicum ei cum sancta interminatione occurrat sacramentum subire recusaverit, in his capitulis, quae narratione comprehensa sunt, pro confessio hipsa rei qualitas suggesserit. Sic enim non lites solum, sed etiam calumniatores minuentur, sic pro iudiciis putabunt sese omnes in sacrariis sisti. Si enim et ipsae principales litigantium partes per iuramentum lites exerceant et ca
Abbreviated transcription (Latin):
eius extucõi mandari. S in
hac quid̾ regia ciuitate ab of¬
ficio eminentissime p̃fecture
fugientis¶ inpuincus ã tam
ꝑ moderatores qm̃ ꝑ appanto¬
res eorum ues ꝑ iudices quoꝵ
regimen pars ꝑ timescat pul¬
sãtassi aut̃ minime quid̾ pꝰ sẽ¬
cenciam sb scripsertͣ se arb¬
itri formam ample s suen¬
qmͣ manifestum fiat diffini¬
suencio parcul sisiam robora¬
tam eẽ ⁊ fugienti excepcõm
⁊ agenti memorata actõm
statuta minime cupͥiente n
ptis uidelic arbitris quicii sacͣ¬
menti religione ciecti stͣ nor¬

Expanded text:
eius exsecutioni mandari, sed in hac quidem regia civitate ab officio eminentissimae praefecturae fugientis, in provinciis autem tam per moderato res quam apparitiones eorum, vel per iudices , quorum regimen pars pertimescat pulsata. Sin autem minime quidem post sententiam subscripserint arbitri formam amplecti, sed silenquam manifestum fiat definisilentio partium sententiam roboratam esse et fugienti exceptionem et agenti memoratam actionem statuta minime cupiente nihptis videlicet arbitris, qui cum sacramenti religione electi sun
Abbreviated transcription (Latin):
Icuratores tutorib ad iũti
st̃̾ pub̾tate pupisli tam tu¬
torum ꝙͣ curatorum ad iunito¬
rum offu fiu̾iri. Ioͣꝵ ilios pp̃ eta¬
tis intirmitatem curatores eẽ
dan dos manifestissimũ est.

Expanded text:
curatores tutoribus adiuncti sunt, pubertate pupilli tam tutorum quam curatorum adiunctorum officium finiri ideoque alios propter aetatis infirmitatem curatores esse dandos manifestissimum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ni honere p̃ grauantur ⁊t sb̾ si¬
diarie. ictois. idminiculũ sꝑa¬
tur. S ħ̾ oiaͣ ita.iccipienda ant
si non res q̃ agitur sołom faciat
ip̃iꝰ tutele. utputa si pupillus in
arrogacõm se dare desiderat et¬
eĩ. ibsurdum est solui tutelami
non consenciente s forsitan et
gictui. sũ simpłr creati sunt ue¬
cesse est õs suam auctoritatem p̃¬

Expanded text:
nis onere praegravantur et subsidiariae actionis adminiculum speratur. Sed haec omnia ita accipienda sunt, si non res quae agitur solutionem faciat ipsius tutelae, ut puta si pupillus in adrogationem se dare desiderat. Etenim absurdum est solvi tutelam nec consentiente, sed forsitan et gitimi sive simpliciter creati sunt, necesse est omnes suam auctoritatem pr
Abbreviated transcription (Latin):
cop̾r. Propter instr̃a quid̾ q̃ te
depo fiisse cum adũsarid tub di¬
cis ut residua peccunia que ex cõ¬
ductõne debebatur dissolta. eare¬
tiꝑies. si id ꝙ placũat implesti
uersus eum a quo funduĩ condi¬

Expanded text:
o. Propter instrumenta quidem, quae te deposuisse cum adversario tuo dicis, ut residua pecunia quae ex conductione debebatur dissoluta ea reciperes, si id quod placuerat implesti, versus eum a quo fundum condu
Abbreviated transcription (Latin):
dħxpe. Daiecticie quid̾ peccũie
quẽ ꝑiculo creditoris mutuo
datur cans añ qm ad destinat᷑
debitor non lib̾abitur.
i incursu latroni uel alio for¬
tuicto cañ ortiamenta depoi̾ta
ap̃ interfectum ꝑierint decri¬
mentum ad h̾rdem eius quide¬
poitum accepit qui dolũ solũ
eclatam culpam si nõ aliud
spãlr conueuit p̾stare debuit
nõ ꝑtinet r si p̾textu lacroci¬
nii ꝯmissi uel alt̾ius fortuiti
casus res q̃ inpõtate prdis st̃. ł
quas dolo desiit possid̾e nõ res¬
tituũtur tam depoiti. ꝙͣ ad ex¬
hibend̾ acto. si ⁊ in remuendi

Expanded text:
Traiecticiae quidem pecuniae, quae periculo creditoris mutuo datur, casus, antequam ad destinatum i non liberabitur. Si incursu latronum vel alio fortuito casu ornamenta deposita apud interfectum perierunt, detrimentum ad heredem eius qui depositum accepit, qui dolum solum et latam culpam, si non aliud specialiter convenit, praestare debuit, non pertinet. quod si praetextu latrocinii commissi vel alterius fortuiti casus res, quae in potestate heredis sunt vel quas dolo desiit possidere, non restituuntur, tam depositi quam ad exhibendum actio, sed etiam in rem vindi
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Di depoiti expiaris noͣ inm̾¬
ito qͥ usuras tibi restitui flagi¬
tabis cum tibidebeat gratu¬
sari ꝙ furti enm actõne ñ faci¬
as ob̾ noxium ꝗ rem quide̾ depo¬
fitam inuito uo sciens prude̾s¬
q in usus suos conuerterit q̃ fu
tit i deluto succedit.
etm suscepit usus est non dubi¬
um est q̃ usuras debere p̾stare
s si cũ depoĩti actõne ex ꝑtus ẽ

Expanded text:
. Si depositi experiris, non immerito etiam usuras tibi restitui flagitabis, cum tibi debeat gratulari, quod furti eum actione non facias obnoxium, si quidem qui rem depositam invito domino sciens prudensque in usus suos converterit, etiam furti delicto succedit. eam suscepit usus est, non dubium est etiam usuras debere praestare. sed si, cum depositi actione expertus es,
Abbreviated transcription (Latin):
disie ut insacra urbe tibi res¬
ficuetur nec inc̃tum ꝑiculũ
ꝙ ex nauigacone maris me¬
non dubiũ ⁊ ẽ ipeccunie eredi¬
teultra sicitum modũ teusu¬
ras erigere non posse.
d̾. Com ꝓponas tenauticũ
fenus ea condicõne dedisse ut
post nauigiũ ꝙ in affricaͣ di¬
rigi debitor asseuerabat insa¬
lonitanoru portũ noue de¬
latt fenebris pectunia tibire¬
dleretur ita ut nauigni dũtax

Expanded text:
disse, ut in sacra urbe tibi restitueretur, nec incertum periculum, quod ex navigatione maris menon dubium est pecuniae creditae ultra licitum te usuras exig. Cum proponas te nauticum fenus ea condicione dedisse, ut post navigium, quod in Africam dirigi debitor adseverabat, in Salonitanorum portum nave delata fenebris pecunia tibi redderetur, ita ut navigii dumtax
Abbreviated transcription (Latin):
obligatum sibi rem tem pectu¬
mamdebitam cum usuris testi¬
cipiente obsignatam eam de¬
po suuti usuras ex eo temyore
qͣuo optulisti pstare non coge¬
ris ab sente uero creditrice pre¬
sidem suꝑ ħ int̾pellare debueras.

Expanded text:
obligatam sibi rem tenet, pecuniam debitam cum usuris testicipiente obsignatam eam deposuisti, usuras ex eo tempore quo obtulisti praestare non cogeris. absente vero creditrice praesidem super hoc interpellare debueras.
Abbreviated transcription (Latin):
negociorum  gestorum usuraꝵ
est iudicium fin̾a qmͣuis mino¬
usinis n ꝓuocacõ secuta est si¬
iuta est retractanda non sunt
nec yinus tpr̃is ꝙ postremiu¬
dicatam efflurit usure ulloiu¬
re postulantur nisi excã iuidicati
non ⁊ iocando domum pensioe
mus rodigis si locaretur qmͣ
nime or. ucet eĩ ub̾iore sorte

Expanded text:
negotiorum gestorum, usurarest iudicium sententia, quamvis minousuris, nec provocatio secuta est, finita retractanda non sunt: nec eius temporis, quod post rem iudicatam fluxit, usurae ullo iure postulantur nisi ex causa iudicatiiam locando domum pensionem mus redigeret, si locaretur, quanime oportet. licet enim uberiore sorte
Abbreviated transcription (Latin):
uenditori debetur compͥesis¬
cum eĩ soluminꝰ emptores pe¬
obicere ꝓꝯͣientur.
mꝑr.ꝓpt᷑ fructus ex possõ¬
onetua ꝑcep fõi utricus tu¬
Nis debitor tibi costitutus est.
Cum id ꝙ amatre tua legat᷑
est ate petere ceꝑit mutuo
debite qnͣtitatis ap̾ eum qui
sr̃ eare iudicaturus est com¬
pensacom non ĩm̾̾ito obicies.

Expanded text:
venditori debetur, compensatcum enim solum emptores peobicere prohibentur.ropter fructus ex possessione tua perceptos vitricus tuus debitor tibi constitutus est, cum id, quod a matre tua legatum est, a te petere coeperit, mutuo debitae quantitatis apud eum qui super ea re iudicaturus est compensationem non immerito obicies.
Abbreviated transcription (Latin):
tuam peccumam acciꝑet mino¬
res usuras meno phono spopon¬
dent᷑ etͣ mił intra c̾tum tempt᷑
eas soluiss ampliores licitas
tñ ꝓmisit. s post tempus cancõi
p̃funtũ creditor easdem accepit
nec maiores sibi dari postula¬
uit ac ꝑi non recessisse a mino¬
rum p̃ stãcõne eum ꝓbare pot᷑
eas usuras coͣmput᷑ars o. quaꝵ¬

Expanded text:
mutuam acciperet, minores usuras Menophano spoponderit et, nisi intra certum tempus eas solvisset, ampliores  licitas tamen promiserit, si post tempus cautioni praefinitum creditor easdem accepit nec maiores dari sibi postulavit ac per hoc non recessisse a minorum praestatione eum probari potest, eas usuras computari o