comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Pauliis doctoregregius.
gentiui apłc. ministe¬
uim uum uolens ho¬
norificare ĩtixta qd̾ ĩ epła
ad romanos ait. Nmͣdii
honori ficabo ministium
utramq naturam: ilegis mosaice. in utilitate
astruens młtis modis. fidem ihixꝑi. absq le¬
galib sifficere. ad iristiciam⁊ ⁊ salutem. lega¬

Expanded text:
Paulus doctor egregius, gentium Apostolus, ministerium suum volens honorificare juxta quod in Epistola ad Romanos ait: Quandiu honorificabo ministeriuutramque naturam, et legis Mosaicae inutilitate, astruens multis modis fidem Jesu Christi absque legalibus fieri ad justitiam et salutem, lega
Abbreviated transcription (Latin):
iimortem gustauit. ut cimorem mortis fideles uincerent. Ut enim medicus. ñ hñs necessitatem. ex cibis.
ꝓmptius illos cibos acciꝑe. sic ĩ dñs cum om̃s homines mortem timerent. ꝑsuadens eis ut fiducialiter ad
mortem accederent. ⁊ ip̃e gustauit mortem. ulłam mortis hñs necessitatem. Uł ita.⁊ liberaret. ⁊ agit de
trmore pene quo uid̾i sub lege seruebant. quos euacuata lege ꝑ gr̃am. a legis onore. ⁊ seruili timore. li
iea euacuata. libaret eos .÷. nidos liberos faceret ꝑ gr̃am. quitimore mortis. corꝑis ł anime. ꝑ totam ui¬
tam obnorii erant seruituti. legis .i. timore penaix. serui erant legis. qr timore penasꝵ corꝑis ł anime.
q si ñ ẽẽt eos lib̾aturiis. ñ eis participaret. qd̾ in angłis apparet. ꝙ nusqm apphen¬

Expanded text:
et mortem gustavit, ut timorem mortis fideles vincerent. Ut enim medicus non habens necessitatem ex cibis et mortem gustavit, ut timorem mortis fideles vincerent. Ut enim medicus non habens necessitatem ex cibis promptius illos cibos accipere: sic etiam Dominus, cum omnes homines mortem timerent, persuadens eis, ut fiducialiter ad mortem accederent, et ipse gustavit mortem, nullam mortis habens necessitatem. Vel 238 ita, et liberaret: Et agit de timore poenae, quo Judaei sub lege serviebant, quos evacuata lege per gratiam a legis onere et servili timore libeet ea evacuata, liberaret eos, id est Judaeos liberos faceret per gratiam. Qui timore mortis, corporis vel animae, per totam vitam obnoxii erant servituti legis, id est timore poenarum servi erant legis, quia timore poenarum corporis vel animae quia si non esset eos liberaturus, non eis participaret: quod in angelis apparet, quia nusquam apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
quidem. hoc qs dare credentib. ut nec istius exꝑirentur corꝑis mortem. S si hoc feciss carni quedam felici¬
cas. ad deretur. minueretur aut̃ fidĩ fortitudo. Sic enim hõies mortem istam tunent. ut ñ ob aliud felices
dicerent. eẽ xp̃ianos. nisi qd mori om̃ino non possent. Ac ꝑ hoc nemo pp̃ illam beatamuitam que futura
p̃i. Quom nõbis ñ dabit bona sua. qui passus ẽ mala nr̃a: in cerris istis. in scło isto maligno. quid habũ¬
dat insi nasci. laborare: imori: Hec sunt mercimonia regionis nr̃e. ad tales merces. mercator ille descen¬
S quid accepit: qd̾ hic habundabat.s. nasci. laborare.:imori. Et quid dedit s renasci. resurgere. ⁊ met̾itm
regnare. d bone mercator. gr̃as agimiis. qr emisti nos. sanguinem ciuum bibimꝰ. euangłm legimus. instru¬
mentum nr̃m. seruitui sumus. creatura tua sumus. fecisti nos. redemisti nos. Emere quis pot̾ seruum

Expanded text:
iam hoc donare credentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem: sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. Sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse Christianos, nisi quod mori omnino non possent. Ac per hoc nemo propter illam vitam, quae post Christi. Quomodo non dabit nobis bona sua qui passus est mala nostra? In terris istis, in saeculo isto maligno, quid abundat nisi nasci laborare et mori? Haec sunt mercimonia regionis nostrae. Ad tales merces mercator ille descenSed quid accepit? Quid hic abundabat, nisi nasci, laborare et mori? Et quid dedit? Renasci, resurgere et in aeternum regnare. O bone mercator, gratias agimus, quia emisti nos, sanguinem tuum bibimus, Evangelium legimus, instrumentum nostrum; servi tui sumus, creatura tua sumus; fecisti nos, redemisti nos. Emere potest quis servum
Abbreviated transcription (Latin):
usi qui supra paterne sub̾ie. sigura dictus ẽ. Debuit simulari dico. io. ut fieret. actu
delicta ppłi. qui pot̾ bene hoc facere. n eo enim in quo passus ẽ ip̃e .i. in inferiori sub¬
potens ẽ. ieis qui temptantur. auxiliari. dẽ ĩncarnato hoc dicit. qui incarne ꝙͣ
suscepit. mlta seua passus ẽ. Nouitq ꝑ exꝑimentum. que ẽ ista tribulatio. ⁊ tempt᷑a¬
cio patientium. non sicut d̾s solum nouit. passiones nr̃as. s ⁊̃ sicut homo cognouit.
critate. ꝓtendit manum. ad compaciend̾. temptatis. ꝑfecteq nouit id facere. NIota
qd̃ ait. demptatus. Cemptat quid̃ d̾s. temptat homo. temptat diabolus. Cemptat

Expanded text:
us; qui supra paternae substantiae figura dictus est debuit similari Deo, ideo ut fieret actu delicta populi. Qui bene potest hoc facere. In eo enim in quo passus est ipse, id est in inferiori subpotens est et eis qui tentantur auxiliari. De incarnato hoc dicit, qui in carne quam suscepit multa saeva passus est, novitque per experimentum quae est ista tribulatio et tentatio patientium, non sicut Deus solum novit passiones nostras, sed etiam sicut homo cognovit plta alacritate protendit manum ad compatiendum tentatis, perfecteque novit id facere. Nota quod ait, tentatus. Tentat quidem Deus, tentat
Abbreviated transcription (Latin):
ea ut famulus. Qd̾ de sp̃uali domo intłłigend̾ ẽ. s. ñ dẽ templo. ł tab̾naculo. s de

Expanded text:
ea ut famulus. Quod de spirituali domo intelligendum est, scilicet non de templo veea ut famulus. Quod de spirituali domo intelligendum est, scilicet non de templo ve
Abbreviated transcription (Latin):
b infert .q. Qua potens ẽ. ⁊ q ꝓ nob̾ passus:iq pot̾ auxibari. Uñ. o uos. fr̃s sci par¬
ticipes. uocationis celestis .i. uocati ad celestia. id est ad celestem hereditatem. haben¬
ẏsi. sicut supra comꝑauit cum ꝓpħis. ⁊ angłis. Moysi uo̾ ita comꝑat. ut sit pre
moyse fidelis. qui ñ suam s patris głiam quesiuit. ñ eius mandata abscondit.
Moy si gͦ eum ꝯferens. ait. qui xp̃c. fidelis. est. scd̃m hominem. ei .s. d̾o patri. qui
fecit eum. ex semine dd̾. scd̾m carnem. Fideł ẽ dico: sicut ⁊ moyses. fidelis fuit. in
dignus. Amplioris. głie. pre moyse .i. qsn moyses. uł habitus ẽ dignus amplio¬
ris gł̾ie. qm moyses. ip̃e dico ens. pre moyse. in merendo. q plus meruit. quam
moyses. Et canto amplioris głie dignus ẽ. quanto ht̃ ampliorem honorem domuᷤ
.i. in domo. ł de domo fcã. ille qui fabricauit illam. ut dñs. qm qui dispensat in

Expanded text:
 quia potest auxiliari. Unde, o vos, fratres sancti, participes vocationis coelestis, id est vocati ad coelestia, id est ad coelestem haereditatem habenysi, sicut supra comparavit eum prophetis et angelis. Moysi vero ita comparat, ut sit prae Moyse fidelis, quia non suam, sed Patris gloriam quaesivit, non ejus mandata abscondit. Moysi ergo cum conferens, ait: Qui, Christus, fidelis est secundum hominem ei, scilicet Deo Patri, qui fecit eum, ex semine David secundum carnem. Fidelis est dico, sicut et Moyses fidelis fuit in odignus amplioris gloriae prae Moyse, id est quam Moyses. Vel, habitus est dignus amplioris quam Moyses. Ipse, dico, ens prae Moyse, in merendo, quia plus meruit quam Moyses, et tanto amplioris gloriae dignus est, quanto habet ampliorem honorem domus, id est in domo vel de domo facta, ille qui fabricavit illam, ut Dominus, quam qui dispensat in
Abbreviated transcription (Latin):
dimeret. s. hoc legitur. qd̾ semen abrahe .i. carnem de abraham. ut filios enis salua¬
fugientem quippe. ante ip̃m naturam humanam. ⁊longe fugientem. Longe enim
eramus. insecutus apprehendit. noͣn angłice nature data ẽ. hec dignitas. ut d̃s ei in unã
ꝑsonam uingeretur. Et. reuera magnum ⁊ mirabile. i stupore plenum ẽ. carnem no¬
stram sursum sedere. ⁊ adorari. ab angłis ⁊ archangłis. Hoc sepus gͦ in mente uersãs.
excessum patior. magna de genere humano ymaginaus. Uñ .s. qr semen abrahe appre

Expanded text:
dimeret. Sed hoc legitur quod semen Abrahae, id est carnem de Abraham, ut filios ejus salvaFugientem quippe ante humanam naturam, et longe feramus, insecutus apprehendit. Non angelicae naturae data est haec dignitas, ut Deus ei in unam personam jungeretur, et revera magnum et mirabile et stupore plenum est carnem nostram sursum sedere et adorari ab angelis et archangelis. Hoc ergo saepius in mente versans excessum patior magna de genere humano imaginans. Unde, scilicet quia se
Abbreviated transcription (Latin):
stantiam. quadsꝰ ẽ. temꝑib. locisq mittabilem. siue ꝑ temꝑa ⁊ loca mobilem. cum sit ĩe. iinterior om̃ite
ꝙ in ip̃osunt oĩa ⁊ ext̾io om̃ire. q ip̃e ẽ suꝑ om̃ia. ⁊ antiquior om̃ib q ip̃e ẽ añ om̃ia : i noiior om̃ib quo
liquid. Pefficiunt. ita xp̃o molem creature. magnitudinemq sine labore ꝯtinet. ⁊ gnb̾nat. Icem attende
facera ꝯpe non poss siei ũ porreriss pater deiteram. łtanqm aliqd̾ instrumentum furit patris opantis.
s si abes gubnantur om̃ia: ũne ab ip̃o fc̃a sunt. Nlongͦ ut cu heretice suspicaris maniter. tanqũ aliqdi
filium qr uditem genint. sic ⁊̃ dr oꝑari ꝑ filium. qi eum ꝯstat oppificem genuisse. Sienim cauisa eiꝰ pater ẽ. scd̾m¬

Expanded text:
stantiam qua Deus est, temporibus locisque mutabilem, sive per tempora et loca mobilem, cum sit ipse et interior omni re, stantiam qua Deus est, temporibus locisque mutabilem, sive per tempora et loca mobilem, cum sit ipse et interior omni re, quia in ipso sunt omnia: et exterior omni re, quia ipse est super omnia; et antiquior omnibus, quia ipse est ante omnia; et novior omnibus, quia liquid vel efficiunt, ita Christus molem creaturae magnitudinemque sine labore continet et gubernat. Item, attende facere ipse non posset. Si enim porrexisset Pater dexteram, vel tanquam aliquod instrumentum fuerit Patris operantis; sed si ab eo gubernantur omnia, nonne ab ipso facta sunt? Non ergo ut tu, haeretice, suspicaris inaniter, tanquam aliquoFilium, quia judicem genuit, sic etiam
Abbreviated transcription (Latin):
militer. pater ẽ głia. filius ẽ. głia ⁊ hiiluo: unagłia. unum lumen. ñ duo. ⁊idr filius głia de głia. sic̃
lumende lumine: ⁊ principiũ de principio: ⁊ dc̾ de d̾o. ñ tñ duodii. sunus. ñ duo principia. s unami
gubnat. ⁊ otinet. Sicut enim ab eo creata sunt om̃ia. ita ꝑ eum mimitabilem. oseruantur. sreãtoris enim
om̃ipotentia. causa ẽ subsistendi om̃i creature. que uirtus. siabeis que ꝯclidit. regendis: aliqñ cessaret sinis
nem qndam oꝑis eius. qui simł om̃ma xinet. atq administre̾t. ostñdens. In quo ⁊ oꝑe ⁊̃. sap̃ia ip̃tis ꝑseucret¬
luntate u̾tate. semꝑ idem mouet ꝑ tempus. creaturam sp̃ualem. mouet ⁊̃ ꝑ tempus. ⁊ locum creatinam
corpalem ut eo motu naturas quas didit. administret. sum gͦ tale aliquid agit. ñ debemꝰ oppinari ciꝰ sub¬

Expanded text:
militer Pater est gloria, Filius gloria, et hi dumiliter Pater est gloria, Filius gloria, et hi dulumen de lumine, et principium de principio, et Deus de Deo, non tamen duo dii, sed unus, non duo principia, sed unum. gubernat et continet. Sicut enim ab eo creata sunt omnia, ita per eum immutabilem conservantur. Creatoris enim omnipotentia causa est subsistendi omni creaturae, quae virtus si ab eis quae condidit regendis aliquando cessaret, simul nem quamdam operis ejus qui simul omnia continet atque administrat, ostendens in quo opere etiam sapientia ipsius perluntate, veritate semper idem, movet per tempus creaturam spiritualem; movet etiam per tempus et locum creaturam corporalem, ut eo motu naturas quas condidit administret. Cum ergo tale aliquid agit, non debemus opinari ejus sub
Abbreviated transcription (Latin):
fice ꝓcessit. In primo genere similitudinis .i. incoeius. inuenis i landas coeiitatem. ꝓ coruitate. T̃ribu¬
e ed̾ coet̾uitatem. ut coet̾nus sit natus. ei a quo natiis. De alio ant̃ similitudinis genere. cribue doequalitatẽ
nature .i. equalitatem nature qm laudas in homine. crede eẽ in eo qui fecit hõiem. qd̾ de homine natumẽ. ho¬
mo ẽ. ⁊ qd̾ de dõ natumẽ. ñ iderit qd ille. de quo natum est. Cotum gͦ qd̾ laudabile ẽ. increaturis quib aliqͦ
de est. simił ẽ increatore. cui nicħ de ẽ. ibi tñ. que inuenimus .i. homo: ⁊ homo. duo homines sunt. hic uo
enuim ẽ głia ⁊ filius id̾ cum eo. ⁊ eum notificans. homo sc̃s. ut radius solem. ꝑ splẽndoremenim: ⁊ ppͥinqͥta¬
qd̃ dicit. figura subie. aꝑte oftendit qd filius ꝑsonaliter alter ẽ. qm pater. in figura. ab eo cinꝰ ẽ figura.

Expanded text:
fice processit. In primo genere similitudinis, id est in coaevis, invenis et laudas coaevitatem, pro coaevitate tribufice processit. In primo genere similitudinis, id est in coaevis, invenis et laudas coaevitatem, pro coaevitate tribue Deo coaeternitatem, ut naturae, id est aequalitatem naturae quam laudas in homine, crede esse in eo qui fecit hominem, quod de homine natum est, homo est, et quod de Deo natum est, non id erit quod ille de quo natum est? Totum ergo quod laudabile est in creaturis quibus aliquid deesse simul est in Creatore, cui nihil deesse; ibi tamen quae invenimus, id est homo et homo, duo homines sunt. Hic verenim est gloria, et Filius idem cum eo, et eum notificans homo factus, ut radius solem. Per splendorem enim et propinquitaquod dicit figura substantiae, aperte ostendit quia Filius personaliter alter est quam Pater, et
Abbreviated transcription (Latin):
lucet. qm ip̃e ignis. Hñt gͦ ista similitudinem s ñ om̃modam qualitatem. Io dicet aliquis. cał ẽ om̃nio filius ad̾
patrem. quał ad ignem splendor. ñ om̃io. s equalitas. om̃imoda ẽ. Nic. ex alior enimꝓportione temꝑalium. qͦx
qus de equo. nec ẽ hoꝵ alter. alteri coeiis. qr natiis ab eo de quo natus ẽ. temꝑe p̃ced̾r. s tũ ulle homo
Siilit̾. ⁊ de dõ patre. ds filius natus ẽ. ⁊ cum sit ei cet̾nus. ẽ. ⁊̃ eiusclem nature. ñ minoreo. qi ẽ ds̃ de do
ẽ. quid hic inuenitur: quid laudatur s̃ certe equalitas sub̾ie. hic laudatur. Quid aut̃ de est: Equalitas
temꝑis. In illo ant̃ genere similitudinis. qd̾ dedimuis de splendore ignis: equalitatem nature inuenis. s
coenitatẽ. Qind ibi laudatur: coeuitas Quid de ÷: Equalitas natire. soniuinge que laudas. Increaturis
enim. de ẽ aliquid qd̾ laubas. In creatore enim. nicħ deeẽ pot̾. q qd̾ inuenis increatura. a creatore arti¬

Expanded text:
lucet quam ipse ignis. Habent ergo ista similitudinem, sed non omnimodam aequalitatem. Ideo dicit aliquis: Talis est omnino Filius ad Patrem, qualis ad ignem splendor, non omnino, sed aequalitas omnimoda est hic. Ex aliorum enim proportione temporalium quoequus de equo. Nec est horum alter alteri coaevus, quia natus ab eo de quo natus est tempore praeceditur, sed tamen et Patre, Deus Filius natus est. Et cum sit ei coaeternus, est etiam ejusdem naturae, non minor eo, quia est Deus de Deo, um, quid hic invenitur? quid laudatur? Certe aequalitas substantiae hic laudatur. Quid autem deesse? aequalitas temporis. In illo autem genere similitudinis quod dedimus de splendore ignis aequalitatem naturae non invenis, sed coaevitatem. Quid ibi laudatur? Coaevitas. Quid deesse? Aequalitas naturae. Conjunge quae laudas. In creaturis enim deesse aliquid quod laudas, in Creatore nihil deesse potest, quia quod invenis in creatura a Creatore arti
Abbreviated transcription (Latin):
tu es sa. met̃. scd̾.o.m. Peꝓbatio quid̃. Ostendit sacerdotium ẽẽ trans latum. extri¬
bui ⁊ritu. ꝓ quo ꝯstat. legem quoq ee translatam. S q forte ad transferende legis de¬
monstrationem. sacerdotii trans latio sufficere non uid̾etur. Sup̃ponit hic cãm. que oĩ¬
funt infirmum. ⁊ u̾e ꝓrsus inutile. Hoc aut̃ ꝑficit. qd̾ ualet ad laudem noui. sacerdotis.
Ait itaq sic. Reꝓbatio quid̃ fit. nt sit lociis gr̃e. pcedentis mandati .i. ueteris legis. Et bñ
ait. p̃cedentis. qr aliquid debet sequi. Reꝓbatio fit dico: ⁊ hoc noñdico pp̃ malignitatem
cius. nec pp̾ malitiam sicut heretici in surgentes mͥ imponunt. s pp̾ infirmitatẽ eiꝰ.
qmͣ hũit dum stetit. q isi aliquid tunc fecit. ñ plene iustificauit. ⁊ in utilitatem
qm mͦ ht̃. Non solum enim infirma. s ĩ dampnosa ẽ. nunc si tenetur. qr pꝰ aduentũ
xp̃i. inutile erat. fieri ea que olim fiebant. ut hec predicerent. Circumcisio enĩ. ⁊c̃.

Expanded text:
se offerendo. Reprobatio quidem. Ostendit sacerdotium esse translatum ex tribu et ritu, pro quo constat legem quoque esse translatam. Sed quia forte ad transferendae legis demonstrationem sacerdotii translatio sufficere non videretur, supponit hic causam, quae omnfuit infirmum, et nunc prorsus inutile. Hoc autem perficit quod valet ad laudem novi sacerdotis. Ait itaque sic: Reprobatio quidem fit, ut sit locus gratiae, praecedentis mandati, id est veteris legis. Et bene ait praecedentis, quia aliud debet sequi. Reprobatio fit, dico et non dico propter malignitatem ejus, nec propter malitiam, sicut haeretici insurgentes mihi imponunt; sed propter infirmitatem ejus, quam habuit dum stetit, quia etsi aliquid tunc fecit, non plene justificavit; et inutilitatem, quam modo habet. Non solum enim infirma, sed etiam damnata est. Nec si tenetur, Augustinus quia post adventum Christi inutile erat fieri ea quae olim fiebant, ut haec praedicerent. Circumcisio enim, etc.,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. sacerdotium. de sacerdotali ad regalem. ut ead̾ sit sacerdotał. ⁊ rega¬
lis ut fuit melch. rex ⁊ sacerdos. Et intuere mist̾ium. frimum fu
yseslocutus ẽ. ut de ea aliquis eẽt sacerdos Et amplius. qͣmꝑ tribum. adhuc ma¬
nifestumẽ. qd̾ transfertur sacerdotium. ⁊ surgit alius. Nec enim ẽ firmior ꝓbatio ꝑ
ritum. q sitrib in samuele mutata erat. ñ tam̃ ritus. Et u̾e manifestum ẽ. si .i. qi.¬
⁊iuinumi obtulit abrahe. ita hic discipulis in eisclem sp̃eb. carnem. i sanguinemde.¬
dit. exurgit aliis dico: qui. alius. ñ fõs ẽ. sacerdos. scd̃m legem carnał mandati .i. ẜ¬

Expanded text:
est sacerdotium de sacerdotali ad regalem, ut eadem sit sacerdotalis et regalis, ut fuit Melchisedech rex et sacerdos. Et intuere mysterium. Chrysostyses locutus est, ut de ea aliquis esset sacerdos. Et amplius quam per tribum adhuc manifestum est, quod transfertur sacerdotium, et surgit alius. Haec est enim firmior probatio per ritum, quiet vinum obtulit Abrahae, ita hic discipulis in eisdem speciebus carnem et sanguinem dedit. Exsurgit alius, dico, qui, alius non est factus, sacerdos secundum legem carnalis mandati, id
Abbreviated transcription (Latin):
lemtico. Nunc aut̃ addit .s. qd̾ sacerdotiũ xp̃i leuiticũ destruit. Quode¬
structo: necc̃o ⁊̃ destrintur lex. q subillo data ẽ .ꝙ. Qmia xp̃ ẽ sacerdoᷤᷤ¬
ue hoc. si ꝯsuminatio .i. ꝑfectio. erat ꝑsacerdotiũ. leuiticũ. qi aaronde
meluis eẽt. ⁊ ñ dici scd̃m or. aaron. in aliquo: Hoc addidit ne utrx¬
Insiste litcere. Cranslato enim .&. Si leuiticum sacerdotium osũmar
eod. i sub ead̾ sponsione. utraq data sunt. qd̾ de uno dr: necesse ẽ. ut
de alt̾o intłłigatur. Et merito translato sacerdotio. tranfertur lex.
ppłc emm. accep̃ legem subip̃o. sacerdotio. qr in mami sacerdotis ẽ lex
nꝑ enm impletui lex que dr. asummare. ułita pot̾ legi. S̃ igͦ. De mel

Expanded text:
Levitico nunc addit, scilicet quod sacerdotium Christi Leviticum destruit, quo destructo necessario etiam destruitur lex, quia sub illo data est. Quasi dicave hoc si consummatio, id est perfectio, erat per sacerdotium Leviticum, quia Aaron de melius esset, et non dicit secundum ordinem Aaron, in aliquo? hoc addidit ne utruInsiste litterae, translato. Quasi dicat: Si Leviticum sacerdotium consummareeodem, et sub eadem sponsione utraque data sunt, quod de uno dicitur, necesse ut de altero intelligatur, et merito translato sacerdotio transfertur lex. Populus enim accepit legem sub ipso sacerdotio, quia in manu sacerdotis est lex, et per eum impletur lex quae dicitur consummare. Vel ita potest legi.
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos. nedum pontifex. Noneẽt sacerdos dico. cum eent. mlti. qui offerrẽt
nunera scd̾m legem .i. suꝑ tetram. ⁊ ita suꝑflue carnalia offerret xp̃e. S ne
ind̾etur iħc eadem dignius offerre. addit. qui deserinunt exemplari. iumbre
celestium .i. plene om̃ia implent. sicut dictumẽ moysi. ⁊ ta frustra hoc sacer¬
immolationi qmͣ caro mortał: Et quid tam mund̾ ꝓmundandis uiciis morta¬
lium. qm sine ulla ꝯtagione carnał xupiscentie. caro nata inutero: ⁊ex utero
uirginali: Et quid tam grate offerri: i suscipi poss. qncaro sacrificii nr̃i :
feratur ꝓ quib offeratir. idem ip̃e uniis. uerusq mediator ꝑ sacrisicm pa¬
cis. reconcilians nos do. unum cum illo maneret. cui offerebat. unum inse fa
ceret. ꝓ quib offerebat. uus ip̃e eẽt. qui offerebat. ⁊ qd̾ offerebat. uł ita ͤoigͦ¬
sacerdos. qui poss mundate hũanumgenus. necͥ et aliquis. sac̃. sod̾m.or.m.
or

Expanded text:
acerdos, nedum pontifex. Non esset sacerdos, dico, cum essent multi qui offerent munera secundum legem, id est super terram. Et ita superflue carnalia offerret Christus; sed ne videretur Jesus eadem dignius offere, addit: Qui deserviunt exemplari et umbrae coelestium, id est plene omnia implent, sicut dictum est Moysi, et ita frustra hoc sacerimmolationi, quam caro mortalis? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalium, quam sine ulla contagione carnalis concupiscentiae caro nata in utero, et ex utero virginali? Et quid tam grate offerri et suscipi posset, quam caro sacrificii vesferatur, pro quibus offeratur: idem ipse unus verusque Mediator per sacrificium pacis recoceret pro quibus offerebat, unus ipse esset qui offerebat, et quod offerebat. » Itsacerdos qui posset mundare humanum genus, nec esset aliquis sacerdos secundum or
Abbreviated transcription (Latin):
sor .i. assertor. melioris testĩ. qmͣ sit uetus. Ut enim sacerdodium
xp̃i. preest leiitico. ita. ⁊ lex enis preest neteri. Meluis ẽ gͦ nouũ
testamentum. qm uetus. qr meliora .i. eterna ꝓmittit. uetus.
te ꝓbiberentur ꝑmanere. in uita. hic aut̃ .i. iħic. eo qd̾ maneat¬
ita .ilex. qm attulit. in qua ẽ mã remissio. ⁊ ꝑpetuagra. qd̾ qr
uetus lex non potuit. exclusa ẽ. Qd̾ aut̃ ꝑmanet inet̾num. ostẽ¬
lege młti erant. qi mortales. Unde . s. qr manens. sempiternĩ
ht̃ sac̃dotium ⁊ saluare in ꝑpetrium pot̾. accedens ł accedentes.

Expanded text:
st assertor melioris Testamenti quam sit vetus. Ut enim sacerdotium Christi praeest Levitico, ita et lex ejus praeest. veteri. Melius est ergo Novum Testamentum qute prohiberentur permanere, in vita. Hic autem, iita et lex quam attulit, in qua est vera remissio et perpetua gratia. Quod quia vetus lex non potuit, exclusa est; quod autem permanet in aeternum, ostenlege multi erant, quia mortales. Unde scilicet quia manens sempiternum habet sacerdotium, et salvare in perpetuum pot
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i celesti creatrra. qr elim om̃s angłi adorant. ⁊ dece¬
bat ut cał pontifex eẽt nob̃. filiis. seru. alios pontifi¬
ces. hñerunt. Qui. cum talis sit. ñ ht̃ cotidie necc̾ita¬
tem. non qd̾ aliqñ egeat. s hoc dicit ut remoueat qd̾
legalib sacerdotib ꝯuenit. Non ht̃ necc̃itatem dico:
qui non hauc hũit nec̾citatem. sacerdos in ꝯmutabilis
offerre. fecit offerendo seip̃m. non ꝓsius. s ꝓppłi de¬

Expanded text:
omni coelesti creatura, quia eum omnes angeli adorant, et decebat ut talis pontifex esset nobis, filiis; servi alios pontifices habuerunt. Qui, cum talis sit, non habet quotidie necessitatem, non quod aliquando egeat, sed hoc dicit ut removeat, quod legalibus sacerdotibus convenit. Non habet necessitatem, dico,qui non hanc habuit necessitatem sacerdos incommutabilis.offerre fecit, offerendo seipsum non pro suis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
hic aut̃ semel sufficit. qr filius ꝑfectus. ⁊ hoc ẽ. Lex
enim ostitint hõies sacerdotes. hñtes infirmitatẽ¬
perandi ⁊ moriendi. ⁊ iõ ꝓ se offerebant. sermo aut̃ uiris uirandi. qui pꝰ legem.
ter pͥlectitur digntatem euis. supra qm suprius dixit. sapitulum ẽ breui
młtoꝵ ꝯplexio sic dicta. eo qd̾ breuiter totam summam capiat .ꝙ. Młta de es dixi¬
¶llem. Eece hic incipit capitłm ⁊ finit ibi . Os. ⁊ ñ homo. faciens g capitulũ.
ait. ĩalem hm̃s pontiicem. qui. ñ dico seclit. s ⁊sedit. qr łs ẽ qui homo gygas.¬
⁊ regnat ẜ naturam diuinitatis. indext̾a sedis magnitudinis .i. iequalita¬

Expanded text:
 Lex enim constituit homines sacerdotes habentes infirmitatepeccandi et moriendi, et ideo pro se offerebant. Sermo autem jurisjurandi qui post legem ter complectitur dignitatem ejus supra quam prius dixit. Capitulum est brevis multorum complexio sic dicta, eo quod breviter totam summam capiat. Quasi diTalem. Ecce hic incipit capitulum, et finit ibi: Deus et non homo. Faciens ergo capitulum ait: talem habemus pontificem qui, non dico sedit, sed consedit, quia Deus est qui homo gigaset regnat secundum naturam divinitatis, in dextera sedis magnitudinis, id est in aequalita
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem. in quaerunt. sui ꝯciues. Lide. ⁊̃ ininsibilium. abra¬
ds abraham. qͣi qui fidem eiꝰgnoraret. s ut ip̃e ab rabã ⁊ mundus.
qui susceꝑat .i. in quo fc̃e erant ei reꝓmissiones. ad quẽ dictumẽ.
qr in ysaac uocabitur tͥ semen. Et quasi quis quereret. Quomͦ gͦ
dm̃ ueracem eẽ credebat : subdit. arbitrans qi potens ẽ ds. ⁊ a mortu¬
ferre enis dextera. erigitur ad sacrificium ut moreretur. cuiꝰ
celectumẽ. ad fideni. ut nasceretur. Nec suit religio credentis.
otraria deuotioni obtemꝑantis. ꝓmissionẽ enim pater puis fi¬
deliter tenens qmͣ ꝑ hunc oportebat impleri. quem ds uibebat oc¬
cidi. Non hesitauit qd̾ sibi reddi pot̾at sm molatus. qui daripo
mͥ filiũ tuũ. S erat in corde eiꝰ fides iocussa. ⁊ ñ deficiens. quacre¬
didit dm̃. qui dedit ut ille de senib nasceretur. posse ñ de morte

Expanded text:
civitatem, in qua erunt sui concives. Fide etiam invisibilium civitatem, in qua erunt sui concives. Fide etiam invisibilium Deus Abraham quasi qui fidem ejus ignoraret, sed ut ipse Abraham et mundus qui susceperat, id est in quo factae erant ei repromissiones, ad quem dictum est: Quia in Isaac vocabitur tibi semen. Quasi aliquis quaereret: Quomodo ergo Deum veracem credebant? subdit: Arbitrans quia potens est Deus et a mortur. Ejus dextera erigitur ad sacrificium, ut moreretur cujus cor erectum est ad fidem, ut nasceretur. Nec fuit religio credentis contraria devotioni obtemperantis. Promissionem enim pius Pater fideliter tenens quam per hunc oportebat impleri quem Deus jubebat occidi, non haesitavit quod sibi reddi poterat immolatus, qui dari pomihi filium tuum. Sed erat in corde ejus fides inconcussa et non deficiens qua credidit Deum qui dedit, ut ille de senibus nasceretur posse, etiam de morte
Abbreviated transcription (Latin):
soloꝵ eẽt dsꝰ. qui ẽ ds uniũse creature. Non frustrautiq tantum eis¬
tribuit honorem. S q ieis nouit sinceram: ⁊p̃cipuam caritatem
⁊qr meis trib patrib ꝯsummauit magnum.⁊ mirabile sacram̃¬
tum futuri ppłi sui. ꝑ liberas enim genuerunt. ⁊ in lib̾tatem. ut ab¬
raham ꝑsaram. iysaac. ꝑ rebedcam. iacob. ꝑ liam. ⁊ rachel. ⁊ in ser¬
⁊ inseruitutem. sicut ab ysaac ꝑ rebectam genitus ẽ esau. cuidic¬
tum ẽ. Seruus eris fr̃is tun. iꝑ ancillas genuerunt. ñ solum in ser¬
uitutem. ut abraham ꝑ agar hysmahelem. s ñ inlib̾tatem. ut
iacob ꝑ balam. genuit dan ⁊ neptalun. ⁊ ꝑ zelpham. gad iaser.
ita ⁊ in ppło dĩ. ꝑ sp̃uales na. ⁊ bonos. nascuntur ibom lib̾i. sicut
dent̾ agnoscit. unitatem sp̃c in uincło pacis. usq infinẽ. quibdã
coherendo. quosdam tołando custodit. Parauit it .q. Nonfrustra
appetunt celum. ł merito ñ erubescit uocari ds̾ eoꝵ. qr paraũ illi ᷤ

Expanded text:
solorum esset deus. qui deus est uniuersae creaturae, non frustra utiqtribuit honorem, sed quia in eis novit sinceram et praecipuam charitatem, et quia in eis tribus patribus consummavit magnum et mirabile sacramentum futuri populi sui; per liberas enim genuerunt et in libertatem, ut Abraham per Saram, Isaac per Rebeccam, Jacob per Liam et Rachel; et in servitutem, sicut ab Isaac per Rebeccam genitus est Esau, cui dictum est: Servus eris fratris tui . Et per ancillas genuerunt non solum in servitutem, ut Abraham per Agar Ismaelem, sed etiam in libertatem, ut Jacob, per Balaan genuit Dan et Neptalim, et per Zelpham Gad et Aser. Ita et in populo Dei per spirituales et bonos nascuntur boni et liberi, sicut denter agnoscit, unitatem spiritus et vinculo pacis usque in finem quibusdam cohaerendo quosdam tolerando custodit. Paravit enim. Quasi dicat: Non frustra appetunt coelum, vel merito non erubescit vocari Deus eorum, quia paravit illis
Abbreviated transcription (Latin):
na. ⁊ in casuł. uñ subdit. Demoratus ẽ dico: in casuł habitando
tem. celestem. hũtem fundamenta.q stabił ẽ ⁊ firma. Cuiꝰ ciuita¬
tis. artifex ⁊ oditor d̾s. ẽ. Fide .i. ꝑ fidem. ⁊ ip̃a sarra stił. in ꝓpria ꝑsona
ñ inuicaria. accepit uirtutem .i. fecunditatem. in ꝯceptionem
seminis. ⁊ cum ẽct. preter tempiis etatis .i. cum eet st̾ilis. ⁊ inseni¬
o. Hac utiq fide. qm̃ credidit eum ẽẽ fidelem qui repmisit. Pri̾us
quid̾ risit. ⁊ si ex gaudio. ñ tñ plena fide. s pꝰ uerbangłi. in fide sol¬
data fuit. Riserat ⁊̃ abraham qs̃i ei ꝓmissus ẽ. s risus ille admira¬
tionis fuit igaudii. ñ dubitacionis. Propter ꝗͥd .s. q fidelemcte
munerib eius dõ. ⁊ per
illam defunctus adhuc
loquitur. Fide enoch
translatus ẽ ne uideret
mortem:⁊ noninuemi¬
ebatur. q transtulit
illum ds̃. Ante transa¬
lationem enim testun¬

Expanded text:
na, et in casulis. Unde subdit demoratus est, dico, in casulis, habitanna, et in casulis. Unde subdit demoratus est, dico, in casulis, habitantem coelestem habentem fundamenta, quia stabilis est et firma; cujus civitatis ar est fecunditatem, in conceptione seminis, etiam cum esset praeter tempus aetatis, scilicet cum esset sterilis et in senio; hac utique fide, quoniam credidit eum fidelem qui repromiserat. Prius quidem risit, et si ex gaudio non tamen plena fide, sed post verbis angeli in fide solidata est; riserat autem Abraham quando ei promissus est, sed risus ille admirationis fuit et gaudii, non dubitationis. Propter quod, scilicemuneribus ejus; et per illam defunctus adhuc loquitur. Fide Enoch translatus est ne videret mortem, et non inveniebatur, quia transtulit illum Deus. Ante translationem enim testim
Abbreviated transcription (Latin):
urstus ex fide. sicut patres sui. Nisi enim iustus eẽt. Hoc eid̃s nõ
p̃cepiss. Iide. ⁊c̃. Hic ad patros ind̾oꝵ descendit. ostãdens ieis.
⁊ in pͥorib. om̃em iusticiam. ex fide hũisse originem.: ⁊ ponit ex¬
exemplum de abraham dicens. ita fide .i. ꝑ fidem. ille. qui uo¬
catur. nunc. abraham. cum prius uocaretur abram. obedunt
exire in locum quem accepturis erat in hereditatẽ: ⁊ exiit nes¬
ciens quo iret. Adeo credebat d̾õ. cũ iobediuit dicenti. exi de terratu
a.icognatione ⁊c̃. Hoc aut̃ iam fecerat. Hoc enimdictũ ẽ ei. iam
eg̃sso de t̾ra caldeoꝵ n am ostituto. in mesopotamia. Nongͦ dñs p̃
cepit ut corpus eiceret a terra sua. s ut animũ auelłet ne uelit
reu̾ti. ñ enim exierat m aĩo. si redeundi denebatur desiderio. qd̃
de fiderium dõ iubente ac iuuante. ⁊ illo obecliente fuerat ampu¬

Expanded text:
id est fuit justus ex fide, sicut patres sui. Nisi enim justus esset, hoc ei Dominus non id est fuit justus ex fide, sicut patres sui. Nisi enim justus esset, hoc ei Dominus non praecepisset. Fide, etc. Hic ad patres Judaeorum descendit, ostendens in eis, et in prioribus omnem justitiam ex fide habuisse originem, et ponit exemplum de Abraham dicens ita: Fide, id est per fidem ille, qui vocatur nunc Abraham, cum prius vocaretur Abram, obedivit exire in locum, quem accepturus erat in haereditatem et exiit nesciens quo iret. Augustinus Adeo credebat Deo cui obedivit, dicenti: Exi de terra et de cognatione, etc. . Hoc autem jam fecerat. Hoc enim dictum ei jam egresso de terra Chaldaeorum, et jam constituto in Mesopotania. Non autem Dominus ait ut corpus ejiceret a terra sua, sed ut animum evelleret, ne velit reverti. Non enim exierat in animo, si redeundi tenebatur desiderio: quod desiderium Deo jubente ac juvante et illo obediente fuerat ampu
Abbreviated transcription (Latin):
cuisse d̾o. Et u̾e ꝑ fidem placiit dõ. Sine fide enim impossibile est
aliquem. placẽ d̾o. adeo c̃ fides necc̃ia. qd̾ sine ea quisq ñ placet dõ.
Et ue̾ sine fide. aliquis ñ pot̾ placere. qr nec pot̾ accedere ad eumi¬
redere enim oportet. quemilibet. accedentẽ ad dm̃. Hoc .s. oportet¬
cred̾e. qr. ds uniis. ẽ. Esse ꝓprie d̾o ouenit. qr inmutabiliter ẽ. .. qd̾
remimerator sit inquirentib se. quid gͦ eis lex: et notand̃ qd si¬
ne hac fide. nemo unqm potuit saluari. Hec tũ fides. non suffĩ¬
cit ad salutem. Fide. Aliud exemplum ponit de noc ad ꝯm̃dati¬
onem fidi dicens. Noe responso accepto. ado. de his que ad huc nõ
uidebantur. intuens. aptauit archam in salutẽ domus sue: ihoc:
fide .i. ꝑ fidem. qr credidit dõ dicenti. finis ẽ om̃is carnis. ⁊ si nlła
signa inderet. diluini. Adeo enuncredebat qd̾ ñ uidebat. qd̾ me

Expanded text:
cuisse Deo. Et vere per fidem placuit Deo. Sine fide enim impossibile est cuisse Deo. Et vere per fidem placuit Deo. Sine fide enim impossibile est aliquem placere Deo. A Deo est fides necessaria, quod sine ea quisquam non placet Deo. Et vere sine fide aliquis non potest placere, quia nec potest accedere. Credere enim oportet quemlibet accedentem ad Dcredere, quia Deus unus est esse proprie Deo convenit quia immutabiliter est, et quod remunerator sit inquirentibus se. Quid ergo ei lex? Et notandum quod sine hac fide nemo unquam potuit salvari. Haec tamen fides non sufficit ad salutem. Fide. Aliud exemplum ponit de Noe ad commendationem fidei dicens: Noe responso accepto a Deo, de his quae adhuc non videbantur metuens, aptavit arcam in salutem domus suae. id est per fidem, quia credidit Deo dicenti, finis est omnis carnis, et si nulla signa videret diluvii. Adeo enim credebat quod non videbat, quod met
Abbreviated transcription (Latin):
qr ea recepit.i. aꝓꝓbauit. qd̾ apparuit. cum ea celesti igne ꝯsumpsit. ⁊ ꝑ illam. fidem. de.
tixit famam fid̾i. c̃anta fuit fides eius. qd̾ mors eam ñ extiuxit. Ex̃ fide ⁊ patientia
p̃cedentiũ patex. ꝯsolatur istos. Io dicit qd̾ abel adhuc loqr. qr aliossuo exemplo admon¬
et. ut iustisint. Interemit eum quid̾ mors. s non cum eo int̾emit eius głiam.:⁊ me¬
moriam. fide hic ponit aliud exemplũ ad om̃dationẽ fidi dicens. Fide .i. fid̾ĩ merito.
enoch. trans latus ẽ. in paradisum. unde eiectus ẽ adam. ne ui¬
deret. ñ dico ne sentiret. s nec ̃ qͣi de longe uid̾e̾t in aliis. mortẽ
i ñ innueniebatur. usqm. Hoc dicit. ne putaretur eẽ in aliqua par¬
te mundi. Io ñ inueniebatur. qr tnstulit illumd̾s. qui ab om̃ũ
q ꝑ fidem uistus ẽ fuit. ⁊ uẽ. qr ꝑfidem placuit d̾o. ⁊hoc ẽ qd̾ ait. Añ
translationem enim hũit cestimoniũ .i. młti testabantur eñ. pla¬

Expanded text:
quia ea recepit, id est approbavit quod apparuit, cum ea coelesti igne consumpsit. Et per illam, fidem defustinxit famam fidei; tanta fuit fides quod eam mors non exstinxit. Ex fide et patientia praecedentium patrum consolatur istas. Ideo dicit quod Abel adhuc loquitur, quia alios suo exemplo admonet ut justi sint. Interemit eum quidem mors, sed non cum eo interemit ejus gloriam et memoriam. Enoch translatus est in paradisum, unde ejectus est Adam, ne videret, non dico ne sentiret, sed nec etiam quasi de longe videret in aliis, mortem, et non inveniebatur. Usquam hoc dicit, ne putaretur esse in aliqua parte mundi, ideo non inveniebatur, quia transtulit illum Deus, qui ab omnium quia per fidem justus fuit. Et vere quia per fidem placuit Deo. Et hoc est quod ait: Ante translationem enim habuit testimonium, id est justi testabantur eum, pla
Abbreviated transcription (Latin):
ta mundi. terraminus speciosa ẽ qmcet̾a. Inuisibił aut̃ pp̃ obscuritatẽ. ead mat̾ia
informis. ⁊̃ aquadicta ẽ. suꝑqm ferebatur sp̃c dñi. sicut suꝑfertur fabricandis reb
uoluntas artificis. Io uo aquadicta ẽ. illa mat̾ia. q om̃ia que interra nascuntur. siue
aĩalia. siue arbores. ł herbe. ⁊ similia. ab humore incipiunt formari. atq nutͥri. ead ⁊̃
nocata ẽ. ut resignota. notis uocabulis insinuaretur. imꝑitiorib ⁊ ñ uno. slam si uno

Expanded text:
ter obscuritatem, eadem materia informis etiam aqua dicta super quam ferebatur Spiritus Domini, sicut superfertur fabricandis rebus voluntas artificis. Ideo vero aqua dicta illa materia, quia omnia quae in terra nascuntur sive animalia sive arbores vel herbae et similia ab humore incipiunt formari atque nutriri. Eadem etiam sunt informis materiae; ut res ignota notis vocabulis insinuaretur imperitioribus; et non uno
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iinquirentib se remu¬
nerator sit. Fide noe reᷤᷤ¬
ponso accepto de hisque
adhuc nonuidebant᷑.
metuens aptauit archã
in salutem domus sue
ꝑqͣm dampnauit mũ¬
demẽ. heres ẽ institutuᷤ
ide qui uocatur ab¬
raham. obediuit in
locumexire quem accepturꝰ
erat in hereditatẽ: iexiit nes¬
ciens quoiret. fide moratus
ẽ interra reꝓmissionis. tanꝗͣ
in aliena. in casuł habitando
cum ysaac: nacob coherelib
reꝓmissionis eiusdem. Expec

Expanded text:
et inquirentibus se remunerator sit. Fide Noe, responso accepto de his quae adhuc non videbantur, metuens habitavit arcam in salutem domus suae, per quam damnavit mundem, haeres est institutus. Fide quoque vocatus Abraham obedivit in locum exire quem accepturus erat in haereditatem. Et exiens, nesciens quo iret, fide moratus est in terra repromissionis, tanquam in aliena, in casulis habitando cum Isaac et Jacob, cohaeredibus repromissi
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre: aliquid sunt. s ip̃a lucis absentia. sicut silentium ñ aliqua resẽ. s ubi sonꝰ¬
nonẽ. silentuumn łr. ⁊ nuditas non aliquares ẽ. s incorꝑe ubi tegumentum ñ ẽ. nu¬

Expanded text:
tenebrae aliquid sunt, sed ipsa lucis absentia, sicut silentium non aliqua res est, sicut intenebrae aliquid sunt, sed ipsa lucis absentia, sicut silentium non aliqua res est, sicut innon est silentium dicitur. Et nuditas non aliqua res est, sed in corpore ubi tegumentum non est nu
Abbreviated transcription (Latin):
rentium .i. credẽ debemus que ñdum apparent. sicut. fide. tm̃ intłłigimꝰ scła eẽ apta
ta .i. sapienter eẽ disposita. uerbo di .i. p̃cepto dĩ. ita utiq ut ex inuisibilib .i. ex infor¬
mib. elementis. uisibilia .i. formata fierent. Ante enim qm ds Rerx om̃ium formas. lo¬
cis i sedib suis ordinata distinctione disponeret. tenebre erant. ierant ininsibilia e¬
lementa. s in eoꝵ seꝑatione nata ẽ lux. Prima gͦ materia. fr̃a ẽ ꝯfusa. ⁊ informis. unde
om̃na fierent. que distincta. ⁊ formata sunt. qm credo agrecis chaos applłari: ⁊ ĩo d̾s recte
crecłr. om̃iade nicħo fecisse. q ⁊̃ si om̃ia formata. de ista mat̾ia fc̃a sunt. hec ip̃a tñ mat̾ia
tiam . i ofusam que chaos dictaẽ. un oĩia fc̃a sunt. nominib celi ⁊ t̾re. que iñ futitra
idonei sunt. inuisibilia ꝯp̃hendere. ⁊ tunc erant tenebre .i. lucis absentia. Nonenm

Expanded text:
e aptata, id est sapienter disposita verbo Dei, id est praecepto Dei, ita utique ut ex invisibilibus, id est ex informibus elementis, visibilia formata fierent. Ante enim quam Deus rerum omnium formas locis, et sedibus suis ordinata distinctione disponeret, tenebrae erant, et erant invisibilia elementa, sed in eorum separatione nata est lux. Prima ergo materia facta est confusa et informis, unde omnia fierent quae distincta et formata sunt quam credo a Graecis chaos appellari. Et ideo recte Deus creditur omnia de nihilo fecisse, quia etiam si omnia formata de ista materia facta sunt, haec ipsa tamen materia teriam et confusam quae chaos dicta est, unde omnia facta sunt, nominibus coeli et terrae, qui inde futura lorum qui minus idonei sunt invisibilia apprehendere, et tunc erant tenebrae, id est lucis absentia. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
tabule qd̃ ip̃e dator legis. ꝓpiciatorium: xp̃o. qui ꝓpiciatur nobis. Duo cherubin. om̃s ordines celi. qui ieos
sistunt. qui inuicem dilectione ꝯnexi sunt. qui ⁊ si sapientes: tñ eumobumbrant. qnͣtum in se ẽ. In pͥ¬
mo aut̃ tab̾nacło: cotidie introibant sacerdotes sacrificioꝵ ritus ꝯsummantes. q in presenti eccłia coti¬
nignitatis effuso sanguine in remissionem pecc̃oꝵ. iinteriora celi. introrut. ianuam ꝑ adisi añ clau¬
sam. fidelib patulam faciens. His decursis. insiste littere. T ab̾ naculum enim. Osf̾endit qͣm necessarius¬
altare incensi. ante fores sub diuo. altare holocaustoꝵ. qd̾ dr tabernacłm. qr ad tempis durauit. qd̾ fint
tͥne. ⁊ pascentes ppłm pane di. quisuꝑ mensam ẽ sacre scripture. a sabb̃o spei. usq ad sabb̃m sp̃ci. In qͦ¬

Expanded text:
tabulae, quod ipse sit lator legis; propitiatorium, Christus qui propitiatur nobis; duo cherubin omnes ordines coeli, qui in eo tabulae, quod ipse sit lator legis; propitiatorium, Christus qui propitiatur nobis; duo cherubin omnes ordines coeli, qui in eo consistunt, qui invicem dilectione connexi sunt, quia, etsi sapientes, tamen eum obumbrant, quantum in se est. In primo tabernaculo quotidie intrabant sacerdotes sacrificiorum ritus consummantes, quia in praesenti Ecclesia quotienignitatis, id est reparationis, effuso sanguine in remissionem peccatorum, in interiora coeli introivit, januam paradisi ante clausam fidelibaltare incensi ante fores sub divo altare holocaustorum quod dicitur tabernaculum, quia ad tempus duravit quod fuit trinae, et pascentes populum pane Dei qui super mensam est sacrae Scripturae, a Sabbato spei usque ad Sabbatum sp
Abbreviated transcription (Latin):
qͣicalami aurei. pꝰ: erant sciphi. ĩsperule auree. tandem lilia. Calamisunt sã. qui
que dr sancTA in humidis adimi fontis ntriti sunt. ⁊ ocaui ad recipiend̾. ⁊ ad transfundendum.
liquorem gr̃e. aliis. Ip̃i ĩ sunt eyphi. dumaliisꝓpinant qd biberunt. sap̃iam .s. iscĩam dĩ. Idem sunt sꝑule¬
tatis. qui non habent timoris angulum. nec elationis suꝑcilium. Suꝑ his ponebantur .uii. lucerne .i. uii.
stium. diuina scripturaẽ. que ꝑmanet. que intrantib ꝓponitur:. que dum et̾na gaudia. ⁊ quomͦ ad ip̃a
nis do̾ offerunt. quoꝵ si quis moritur. statim loco eiꝰ alnus substituendis ẽ. s in septima etate om̃s aufer-¬
bitum. ⁊ oꝑationis que ꝑ alt̾m cubitum de signatur. ad cuꝰ ꝑfectionem. humanus intłlectus imꝑfectus
ẽ. qd̾ signat dimidus cubitus. latitudo: ꝑfectio caritatis. altitudo: ꝑfectio caritatis. altitudo: ꝑfectio spei ad̾

Expanded text:
quasi calami aurei, post erant scyphi, inde sphaerulae aureae, tandem lilia. Calami sunt sancti qui in humidis divini fontis nutriti sunt, et sunt concavi ad recipiendum et ad transfundendum liquorem gratiae aliis, ipsi sunt etiam scyphi, dum allis propinant quod biberunt, sapientiamtatis; qui non habent, ut supradictum est, timoris angulum, nec elationis supercilium. Super his ponebantur septem lucernae, id eststium divina Scriptura est, quae permanet, quae intrantibus proponitur, quae aeterna gaudia, et quomodo ad ipsa nis Deo offerunt; quorum, si quis moritur, statim loco ejus alius substituitur, sed in septima aetate omnes auferbitum; et operationis quae per alterum cubitum designatur, ad cujus perfectionem humanus intellectus imperfectus est, quod significat dimidius cubitus. Latitudo perfectionem charitatis, altitudo perfectionem spei, ad
Abbreviated transcription (Latin):
inłngentaa tigmores. Maiores gͦ intłłiguntur ł priores. qui nos posfiores ep¬
pestaneruit. indenario accipiendo. ł scientia uiritute. qui s. intłligere ualui¬
erunt. sumen incorꝑeum. atq in omutabile. qntum in hac uita pot̾. qd̾ im
tunc ꝑfecte sciet eum ꝑ se. non a maiore instructus. Hẽc ẽ gͦ distantia nec̾is
⁊inomi .t. qd̃ illud in lapide scriptum ẽ. hoc incorde. ibi mercesterra. hic ui¬

Expanded text:
intelligentia digniores. Majores ergo intelliguntur, vel priores qui nos posteriores exspectaverunt in denario accipiendo, vel scientia, vel virtute. Qui scilicet intelligere valuerunt lumen incorporeum atque incommutabile qu minimus tunc perfecte sciet eum per se non a majore instructus. Augustinus Haec esi, quod illud in lapide scriptum est, hoc in corde, ibi merces terra, hic vi
Abbreviated transcription (Latin):
erir sicut ẽ fructus huiꝰ mundi. quinumqͣm intranquillitate ẽ. s
ter qd̾ .s. ut habeats talem fructum. manꝰ .i. affectum caritatis qro
dm̃iolin plectabamim. mͦ remissas .i. pigras ad elemosinas. ⁊ qe¬
nua soluta ⁊ fortitudinem qua firmter statur ut genib. qre iosu¬
ta ẽ refrigidata caritate. erigite str sumad dm̃.uit nec ocio corpeatis.

Expanded text:
erit sicut fructus hujus mundi qui nunquam in tranquillitate est. Seerit sicut fructus hujus mundi qui nunquam in tranquillitate est. Seter quod, scilicet ut habeatis talem fructum, manus, id est affectum charitatis quo Deum olim complectebamini modo, remissas, id est pigras ad eleemosynas, et genua soluta, id est fortitudinem qua firmiter statur in genibus quae soluta est refrigidata charitate, erigite, sursum ad Deum, ut nec otio torpeatis,
Abbreviated transcription (Latin):
eruditores. ireu̾ebamiir eos. Reuereri est. cumtimore honorem im¬
intempe paucoꝵ dierx erudiebant nos: ⁊ hoc: scd̾m uoluntatem su
am .i. inhis que uolebant.s. in uanis. hic aut̃ .s̃. pater sp̃ium. eru¬
dit nos. ad id qd̾ utile ẽ .i. ad fidem. s bonam uitam. Erudit dico: si su¬
mus in recipiendo sc̃ificationem euis .i. si recipimꝰ. disciplinam euis.
que nosiscificat. Ułita erudit. ad id qd̾ utile ẽ.s. in recipiendo .i. ut reci¬
Om̃is disciplina. non utiq illa que a discendo nomen accepit. Et dici
pot̾ scĩa: s illa que ꝓpeccatis ẽ. correctio. Disciplina enim que grece
dr phedia. ẽ eruditio ꝑ molestias. qñ ꝓ pecc̃issins. malaquis patitur.
ut corrigatur. que hic intłłigitur. ẽst ⁊̃ disciplina. que a discendono¬
men acceptt. que sc̃ia dici pot̾. id̾r grece epystemen. Om̃is inqm discipli
tura. postra aut̾ .i. in alia uita. exercitatis ꝑeam. disciplinam. reddet
ds̃ sructum iusticie .i. quem iusticia meretur. fructuũ dico: quiñ

Expanded text:
eruditores, et revereamur eos. Revereri est cum timore honorem imin tempore paucorum dierum erudiebant nos. Et hoc secundum voluntatem suam, id est in his quae volebant, scilicet in vanis. Hic autem, scilicet pater spirituum erudit nos ad id quod utile est, id est ad fidem et bonam vitam. Erudit, dico, si sumus in recipiendo sanctificationem, id est si recipimus disciplinam ejus quae nos sanctificat. Vel ita erudit, ad id quod utile est, scilicet in recigustinus non utique illa quae a discendo nomen accepit, et dici potest scientia, sed illa quae pro peccatis est correctio: disciplina enim, quae Graece dicitur paedia, est eruditio per molestias quando pro peccatis suis mala quis patitur, ut corrigatur, quae hic intelligitur: est enim disciplina, quae a discendo nomen accepit, quae scientia dici ptura. Postea autem, id est in alia vita, exercitatis per eam disciplinam reddet Deus fructum justitiae, id est qua justitiam meretur. Fructus, dico, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
meo qd recipit. attende ⁊̃ qd non ait om̃is qui flagellatur filiꝰ ẽ S om̃is
filius flagellatitr. alter enim. nłłs recipitur. ⁊ qr flaglłat om̃enifiliũ
io ꝑseuerate usq infinem. In disciplina. pacienter ferendo. Et̃ debetis.
ꝙ in hoc qd disciplinam dat. offert se canqmͣ filis .i. batrem se eẽ ostendit.
Qd̾ ꝓbat ꝑ similitudinem hũanam subdens. Quis enimfiluisẽ. quẽ
patris flagellantis. qr dum flagellat. erũdit ad hereditatem. Nolieẽ
iniquo sensu. ⁊ puerili ut dicas. plus amat pat̾ meus fc̃em meum
cui ꝑmittit facere quicquid uult. qm me. qr sime motiero otra ius¬
sionem eius. flagella muenio. Pocuis gaude sub flagelł. ꝙ tͥ seruatur
hereditas. Ilis ad tempus parcit. quos inet̾num dampnabit. Quod
siexta.ꝙ. uos filii state in disciplina. Qd siextia disciplinã estis. cnius dsꝰ¬
cipline. participes fc̃i sunt om̃s. filii di. gͦ estis adulteri .i. adilt̾m filii

Expanded text:
eo quod recipit. Attende etiam quod non ait, omnis qui flagellatur filius est; sed omnis filius flagellatur. Aliter enim nullus recipitur. Et quia flagellat omnem filium, ideo perseverate usque in finem in disciplina, patienter ferendo: et debetis, quia in hoc quod disciplinam dat, offert se tanquam filiis, id est patrem se esse ostendit. Quod probat per similitudinem humanam, subdens: VERSpatris flagellantis, quia dum flagellat, erudit ad haereditatem. Noli esse iniquo sensu et puerili, ut dicas: Plus amat pater meus fratrem meum, cui permittit facere quidquid vult, quam me, quia si me movero contra jussionem ejus, flagella invenio. Potius gaude sub flagellis, quia tibi servatur haereditas, illis ad tempus parcit quos et in aeternum damnabit. Quod si extra. Quasi dicat: Vos filii state in disciplina. Quod si extra disciplinam estis, cujus disciplinae participes facti sunt omnes filii Dei, ergo estis adulteri, id est adulterini