comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tradictionis. Absconditũ tempestatis ẽ. cum in cor-¬
de contrito cogitationũ temptantiũ fluctus in¬
tumescunt. cum contra amoris scĩ studia curarum
secularium se tumultus illidunt. In abscondito gͦ
tempestatis auditur: quia clamor deprecantis est
hȩc ipsa fluctuatio tribulationis. & quia tunc pro¬
batur desideriũ. cum aliqua ei aduersitate resisti¬
tur. recte dicitur probami te apud aquas contra¬
dictionis. Unde necesse ẽ nobis. in hac contradicti¬
one cauere. ut cum pecçata nrã preterita recorda.¬
mur: ne redeamus corde in egyptum. idest ne trtil¬
latio delectationis eoꝵ. que delectabilit᷑ fecimus. nobis
inmente subripiat. sed dolendo poenitendo ad memo¬
riam illa reuocemus. Dolendo quidem. quia innocen¬
tiam & dignuatẽ in baptismate filii dei. & coeredes xpĩ
effecti. per illa perdidimus. Trubescendo uero. quia ta
erubunmus. que uix ita ut acta sunt. sacerdoti confiteri

Expanded text:
tradictionis. Absconditum tempestatis est, cum in cortradictionis. Absconditum tempestatis est, cum in corde contrito cogitationum temptantium fluctus intumescunt, cum contra amoris sancti studia curarum saecularium se tumultus illidunt. In abscondito ergo tempestatis auditur, quia clamor deprecantis est haec ipsa fluctuatio tribulationis; et quia tunc probatur desiderium, cum aliqua ei adversitate resistitur, recte dicitur: Probari te apud aquas contradictionis. Unde necesse est, nos in hac contradictione cavere, ut cum peccata nostra preterita recordamur, ne redeamus corde in Aegiptum, id est ne titillatio delectationis eorum quae delectabiliter fecimus nobis in mente subripiat, sed dolendo, erubescendo, paenitendo ad memoriam illa revocemus: dolendo quidem, quia innocentiam et dignitatem in baptismate filii Dei et coheredes Christi effecti per illa perdidimus; erubescendo vero, quia talerubuimus, que vix ita, ut acta sunt, sacerdoti confiteri
Abbreviated transcription (Latin):
sa humo operiat. Uentris quippe egestio fossa humo
per paxillum regitur. cum mentis nrę suꝑfluitas sub¬
tili redargutione discussa ante dei oculos. ꝑ compunc̾¬
tionis stimulũ celatur. S prouidendũ magnopere
nobis ẽ. qui peccata operum nr̃oꝵ deploramus: ut con¬
sum mata mala ꝑfecta deluant lamenta. ne plus as¬
stringamur. in debito ꝑpetrati operis. & minus sol¬
uamus in debito satisfactionis. Scriptum quippe ẽ
potum dedit nobis in lacrimis in mensura: ut ide¬
licet uniuscuiusq mens tantũ penitendo compunc̾¬
tionis suȩ bibat lacrimas. quantũ se adeo meninit
aruisse perculpas. S sit plerumq ur dum ab hoc
mundo animũ ad dm̃ mutamus. & ad orationis opꝰ
conuertimur. ipsa quȩ prius delecꝰtabilit̾ gessimus.
importuna post atq grauia in oratione nra tolere¬
mus: Unde psalmista dni uoce dicit. Exaudiui te in
abscondito tempestatis. probaui te apud aquas con¬

Expanded text:
sa humo operiat. Ventris quippe egestio fossa humo sa humo operiat. Ventris quippe egestio fossa humo per paxillum tegitur, cum mentis nostrae superfluitas subtili redargutione discussa ante Dei oculos per conpunctionis suae stimulum celatur. Sed providendum magnopere nobis est, qui peccata nostrorum operum deploramus, ut consummata mala perfecta diluant lamenta, ne plus astringamur in debito perpetrati operis et minus solvamur in fletibus satisfactionis. Scriptum quippe est: Potum dedit nobis in lacrimis in mensura, ut videlicet uniuscuiusque mens tantum penitendo conpunctionis suae bibat lacrimas, quantum se a Deo meminit aruisse per culpas. Sed fit plerumque, ut dum ab hoc mundo animum ad Deum mutamus et ad orationis opus convertimur, ipsa que prius delectabiliter gessimus, inportuna post atque gravia in oratione nostra toleremus. Unde Psalmista Domini voce dicit: Exaudivi te in abscondito tempestatis, probari te apud aquas con
Abbreviated transcription (Latin):
am meã domino: & tu remisisti impietatẽ peccati mei.
& beati quoꝵ tecta sunt peccata cotidie cum lacrimis
et gemitu dñõ moratione confitemur. & per scã ora-¬
tionum studia cogitationes carnis in ara cordis incen¬
dimus. ut suaue aliquid deo per cȩleste desideriũ re-¬
dolere ualeamus. Qua dere tinama compositũ ex
aromatib in tenuissimũ puluerẽ contusis. moysi do¬
minus facere. et ex eo coram testimonio tabernaculi
ponere iussit. quia tunc nimirum bona nr̃a in cons¬
pectu iudicis placent. cum hȩc mens subtilius recogi¬
tando conterit. & quasi de aromanb puluerẽ reddit.
ne grossum durumq sit bonum quod agitur. ne si
hoc arta retractationis manus non cõminuat. odorẽ
de se subrilius non asꝑgat. Unde in deureronomio pͣ¬
cipitur. ur cum egreditur quis ad requisita naturȩ. asteriscus
mittat paxillum in balteo. & quȩ egesta fuerint. fos¬

Expanded text:
am meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei, am meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei, et: Beati, quorum tecta sunt peccata, – cotidie cum lacrimis vel gemitu Domino in oratione confitemur et per sancta orationum studia cogitationes carnis in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per caeleste desiderium redolere valeamus. Qua de re timiama compositum ex aromatibus in tenuissimum pulverem contusis Moysi Dominus facere et ex eo coram testimonio tabernaculi ponere iussit, quia tunc nimirum bona nostra in conspectu iudicis placent, cum hec mens subtilius recogitando conterit et quasi de aromatibus pulverem reddit, ne grossum durumque sit bonum quod agitur, ne si hoc arta retractationis manus non comminuat, odorem de se subtilius non aspergat. Unde in Deuteronomio precipitur, ut cum egreditur quis ad requisita naturae, mittat paxillum in balteo et quae egesta fuerint fos
Abbreviated transcription (Latin):
domoꝵ fastigia celsa concurrit. Huic merito pru¬
dens & humilis quiq comparatur. qui diabolicae
calliditatis fraudes fugiens. uigiliis & orationb
ac poenitentiȩ lacrimis. intra scã ȩccłiȩ sepra. se
mimire festinat. Redempr&r &iam et saluaror nrͣ
se passerem dignatus : designari. psalmista teste
qui dicit. Q enim passer inuenit sibi domũ. lam
quippe domum passer sibi inuenit. quia aetͣnũ
caeli habitaculũ nr̃ redempror intrauit. Ubifac¬
tus est sicut passer solitarius in recto. quia solus in¬
ter morruos liber. sedet ad dexterã maiestatis in
exceisis. tanto melior angelis effectus. quanto dif¬
ferentius pre illis nomen herediauit. ut sit et
dixit. inquitatẽ meam ego cognosco. & peccatum
eluimus & iam peccata nr̃a preterita. a quib iam per¬
dei grãm desiunnus. & per confessionem ac dignos
poenitentiȩ fructus illa operuinus. iuxta id quod
scriptum ẽ. dixi pronuntiabo aduersum me iniustiti¬

Expanded text:
domorum fastigia celsa concurrit. Huic merit oprudomorum fastigia celsa concurrit. Huic merit oprudens et humilis quique comparatur, qui diabolicae calliditatis fugiens fraudes, vigiliis et orationibus ac penitentiae lacrimis intra sanctae aecclesiae septa se munire festinat. Redemptor etiam et salvator noster se passerem dignatus est designari, Psalmista teste qui dicit: Etenim passer invenit sibi domum. Iam quippe domum sibi passer invenit, quia aeternum caeli habitaculum noster Redemptor intravit: ubi factus est, sicut passer solitarius in tecto, quia solus inter mortuos liber sedet ad dexteram maiestatis in excelsis, tanto melior angelis effectus, quanto differentius pre illis nomdixit: Iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum eluimus, etiam peccata nostra preterita, – a quibus iam Dei gratia desivimus. et per confessionem ac dignos penitentiae fructus illa operuimus, iuxta id quod scriptum est: Dixi, pronuntiabo adversum me iniustiti
Abbreviated transcription (Latin):
domum quoq secreniorẽ aliis auib quȩ mira cubicu¬
la domesticȩ haberi solent. nisi passerib qui in tectis
huinana uicimtate gaudentes habitare solent. ad
hanc seruo dei diuinitus collatã gram demonstrã¬
dam. facultas non erat conuemiendi. S si altius ali¬
quid in hoc scĩ dei facto ꝑscrutari uolumus. intelli¬
gere possumus. quia nullȩ aues tam sepoe in scrip¬
turis commendantur. sicut passer. columba & tur¬
tur. Columba quippe & turtur quȩ gemitus pro
cantu edere solent. quia luctus scõ. in pͣsenti scło
& superna desideria. ꝑsecreras orationũ lacrimas.
et conuentus ȩccłiȩ publicos designant. Passer uero
auis corpore parua. s maxima sagacitare sollicita.
quȩ nec facile laqueis in retitur. nec ꝑ ingluuiem
uentris aescarũ ambitione decipitur. Hȩc ꝓptͣ in¬
firmitarẽ suam ne aut ipsa a predatore capiatur
aut factus eius serpentinis deuorerur insidiis. ad

Expanded text:
domum quoque secretiorem aliis avibus, quae intra cubicudomum quoque secretiorem aliis avibus, quae intra cubicula domesticae haberi non solent, nisi passeribus, qui in tectis humana vicinitate gaudentes habitare solent, ad hanc servo Dei divinam collatam gratiam demonstrandam facultas non erat conveniendi. Sed si altius aliquid in hoc sancti Dei facto perscrutari volumus, intellegere possumus, quia nulle aves tam sepe in scripturis commendantur, sicut passer, columba et turtur: columba quippe et turtur, quae gemitus pro cantu edere solent, quia luctus sanctorum in presenti seculo et superna desideria per secretas orationum lacrimas et conventus aecclesiae publicos designant; passer vero, avis corpore parva, sed maxima sagacitate sollicita, que nec facile laqueis irretitur nec per ingluviem ventris escarum ambicione decipitur. Haec propter infirmitatem suam, ne aut ipsa a predatore capiatur, aut fetus eius serpentinis devorentur insidiis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
omnib non uanitatis iac tantia hoc uel dissolunone
agebat. s. ut dei ostenderetur collara sibi grã. & ad eiꝰ
amorẽ ac fidem qui mirabilis in scͥis suis seruos suos
multis modis consolari & mirificare dignatur. suoꝵ
corda excitarentur. et illius seruituti se propensius
manci parent
ed & non sine consideratione uidetur pͣ¬
tereundũ. cur iste scͥs in iocunditate caroꝵ
amplius mansuetudine ac pastione
passerũ. quam aliarũ ainum delectaba¬
tur. Et ut primo dicamus simplicit᷑ solent homines ali¬
as aues domesticas habere in domib suis. passeres au¬
tem licet in tectis sicut legimus & uidentes senus sole¬
ant habitare. humana gaudentes uicinitate. intra do¬
mos tamensuas domesticos habere non solent. Unde
constar quia si aues quȩ indomib domesticȩ haberiso¬
lent in manu pascer&. pro nullo haberetur miraculo.
nec e̾e̾t unde conuiuantib iocundano ꝓuenir&. In

Expanded text:
omnibus, non vanitatis iactantia hoc vel dissolutione omnibus, non vanitatis iactantia hoc vel dissolutione agebat, sed ut Dei ostenderetur collata sibi gratia, et ad eius amorem ac fidem, qui mirabilis in sanctis suis servos suos multis modis consolari et mirificare dignatur, suorum corda excitarentur et illius servituti se propensius manciparent. Sed et non sine consideratione videtur prtereundum, cur iste sanctus in iocunditate carorum amplius mansuetudine ac pastione passerum, quam aliarum avium delectabatur. Et ut primo dicamus simpliciter, solent homines alias aves domesticas habere in domibus suis, passeres autem licet in tectis, sicut legimus et videntes scimus, soleant habitare, humana gaudentes vicinitate, intra domos tamen suas domesticos habere non solent. Unde constat, quia si aves, que in domibus domestice haberi solent, in manu pasceret, pro nullo haberetur miraculo nec esset, unde convivantibus iocundatio proveniret. In
Abbreviated transcription (Latin):
um. mensurate & oportune diuini uerbi pabula mi¬
nistrare: uerum& iã aues ut innocentia & potestas
primi adae ante quam peccaret. cui omnia in rario
nabilia subiecta fuerunt. ut scriptura demonstrar.
um enim inter domesticos suos continge¬
bat secretius illum habere conuiuiũ. et
delectaretur in hilaritate caroꝵ. descen¬
debant ad eum intrepidi passeres. & in
manu eius mensȩ reliquias colligebant. Discedebãt
alii saturi. accedebant alii saturandi. Sic mansues¬
cebat feritas auiumn. in operatione uirturuĩ. Delecta¬
tio namq illius talis erat in hnlantare caroꝵ. sicut de
beato iob legimus. quoniã non cadebat lux uulrus
eius in terram. quia nimirũ in ranta grauitate uul¬
tum tenere consueuerat. ut numquã contemptibi¬
li letitia resoluererur. s quotienscumq hilariorem
se p̃sentib exiber&. certa semꝑ hoc causa utiliraris
eoꝵ faceret. Ita & hic scs religiosa grauitate discretus in

Expanded text:
um mensurate et opportune divini verbi pabula mium mensurate et opportune divini verbi pabula ministrare; verum etiam aves, ut innocentia et potestas primi Adae, antequanabilia subiecta fuerunt, ut Scriptura demonstrat, egerentur. Ͻ 5. Cum enim inter domesticos suos contingebat secretius illum habere convivium, et delectaretur in hilaritate carorum, discendebant ad eum intrepidi passeres et in manu eius mensae reliquias colligebant. Discedebant alii saturi, accedebant alii saturandi. Sic mansuescebat feritas avium in operatione virtutum. Delectatio namque illius talis erat in hilaritate carorum, sicut de beato Iob legimus, quoniam non cadebat lux vultus eius in terram, quia nimirum in tanta gravitate vultum tenere consueverat, ut numquam contemptibili letitia resolveretur, sed quotienscumque hilariorem se presentibus exhiberet, certa semper hoc causa utilitatis eorum faceret. Ita et hic sanctus religiosa gravitate discretus in
Abbreviated transcription (Latin):
cordiam. Quantos uir ille apostolicus poenitentiae
medicamentis a peccaroꝵ morte resuscitatos. custos
animarũ cupiditates resecans. iras comprimens. mali¬
tias extirpans. His magis uir ille temporib necessariꝰ
fuerat. quib tanta mniquitas sumpris cotidie defitiente
iustitia. uirib conualescit. Et quidem ille in hac pere¬
grinatione scłi solo corpore constiturus. cogitatione
ramen m illa aererna patria conuersatusẽ. qui huic
mundo crucifixus ac mortuus. quicquid laborauit.
de hac uita ad illam transtulit. & de sinistra semper
transmisit in dexterã. atq in cęlo suos reposuit sudo¬
res. Et inter hȩc omnia intendebar uir beatus iactan¬
tiam uirtutum fugere. in quo non poterat grã celsa
latere. adeo ut non solũ corda hominũ beluina fe¬
rocitate crudelia ad mansuetudinẽ xpĩ donar&. fide¬
lis seruus eius & prudens sciens conseruis sins. dare i
tempore tritici mensurã. idest pro captu audienti¬

Expanded text:
cordiam! Quantos vir ille apostolicus penitentiae cordiam! Quantos vir ille apostolicus penitentiae medicamentis a peccatorum morte resuscitavit, custos animarum, cupiditates resecans, iras comprimens, malitias extirpans! His magis vir ille temporibus necessarius fuerat, quibus tanta iniquitas, sumptis cotidie, deficiente iustitia, viribus, convalescit. Et quidem ille in hac peregrinatione seculi solo corpore constitutus, cogitatione tamen in illa aeterna patria conversatus est, qui huic mundo crucifixus ac mortuus, quicquid laboravit, de hac vita ad illam transtulit et de sinistra semper transmisit in dexteram adque in caelo suos reposuit sudores. Et inter haec omnia intendebat vir beatus iactantiam virtutum fugere, in quo nolatere: adeo ut non solum corda hominum, belluina feritate crudelia, ad mansuetudinem Christi domaret fidelis servus ejus, et prudens, sciens conservis ejus dare in tempore tritici mensuram, id est, pro captu audienti
Abbreviated transcription (Latin):
gel&ꝵ. Quiideo grãm dei glorificatus inuenit. qͥa
mundi głiam adiutus dei grã non quaesiuit. Qui
gubernaculũ sidei uiriliter tenens anchoram spei
tranquilla iam in statione composuit. Qui contra
impetum diaboli. scutũ dei ita infatigabilit̾ tenuit:
ut ad uictoriã ꝓueniret. Habemus meo medicum
e cȩlo cum quo scĩtas immo ipse scitatis auctor ciuitarẽ
nr̃ãm intrauit. Quantis cecis a uia ueritatis errantib
uisum quo xp̃c inderur aperuit. in quantoꝵ auribus
tum. Quantos intrinsecus uulneratos angłici oris arte
& oranonis uirtute curauit. quanroꝵ animas peccatisiã
in corpore defunctas ad emendarionẽ tamquã ad lucẽ auisima
uocando resuscitauit. Oocebat filios suos condie. neres.
alienas concupiscerent. ne eis comuges extraneȩ pulch¬
possidebat. sugauit luxuriam. promouit nã. restuit
muidiã. reuocando illic fidem. & castitatẽ atq miseri-¬

Expanded text:
gelorum; qui ideo gratiam Dei glorificatus invenit, quia gelorum; qui ideo gratiam Dei glorificatus invenit, quia mundi gloriam, adiutus Dei gratia, non quesivit; qui gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla iam in statione composuit; qui contra impetum diaboli scutum Dei ita infatigabiliter tenuit, ut ad victoriam perveniret. Habemus in eo medicum e caelo, cum quo sanctitas, immo ipse sanctitatis auctor, civitatem nostram intravit. Quantis cecis a via veritatis errantibus visum quo Christus videtur aperuit! In quantorum auribus tum! Quantos intrinsecus vulneratos angelici oris arte et orationis virtute curavit! Quantorum animas peccatis in corpore iam defunctas ad emendationem, tamquam ad lucem, vocando resuscitavit! Docebat filios suos cotidie, ne res alienas concupiscerent, ne eis coniuges extraneae pulchpossidebat, fugavit luxuriam, promovit iram, restincxit invidiam revocando illic fidem et castitatem atque miseri
Abbreviated transcription (Latin):
tare uultus mei deus meus. satiabor dum manifesta¬
bitur gła eius. Nam quia specie sui conditoris. ad
quam anhelabat. necdum satiebarur. continuis sus¬
piriis atq gemitib diurnis ac nocturnis lacrimis illũ
desiderans. pioluctu ad superna gaudia subleuara
flendo se anima scã pascebat. Et intus quidẽ doloris
sin gemitũ tolerabat: s eo refectionis pabulũ ꝑcipie¬
bat. quo ic uis amoris per lacrimas emanabat. Praet̃
uitam auide nichil esuriebat. pret̾̃ iustinã nichil de¬
lectabilit᷑ sitiebat. Presentia tamquã mania atq tͣns¬
acta absente spiritu non uidebat. et infururo repo¬
sita quasi oculis subdita concupiscebat. Et uere fe¬
lix tͣra quȩ talem gerant. ac de alumno nobis patro¬
num. de homine angelum. ac doctorẽ nobis emisit.
Bene gͥ & congrue scđm ꝓphaetã de illo dicimus. in
memoria aetͣna erit iustus. Digne enim in memo¬
ria uersatur hominũ. qui ad gaudium transiit an¬

Expanded text:
tare vultus mei Deus meus. Satiabor, dum manifestatare vultus mei Deus meus. Satiabor, dum manifestabitur gloria tua. Nam quia spetie sui Conditoris, ad quam anhelabat, necdum satiabaur, continuis suspiriis atque gemitibus, diurnis ac nocturnis lacrimis illum desiderans, pio luctu ad superna gaudia sublevata, flendo se anima sancta pascebat; et intus quidem doloris sui gemitum tolerabat, sed eo retectionis pabulum percipiebat, quo hic vi amoris per lacrimas emanabat. Preter vitam avide nichil esuriebat, preter iustitiam nichil delectabiliter sitiebat. Presentia, tamquam inania atque transacta, absente spiritu non videbat et in futuro reposita, quasi oculis subdita, concupiscebat. Et vere felix terra, que talem genuit ac de alumno nobis patronum, de homine angelum ac doctorem nobis emisit! Bene igitur et congrue secundum prophetam de illo dicimus: In memoria aeterna erit iustus. Digne enim in memoria versatur hominum, qui ad gaudium transiit an
Abbreviated transcription (Latin):
lis ad merita. superbus ad uitia. Sic inse excoluit diu̾¬
sas grãrum uirrutes. ut uix pauci tenerent singulas
quomodo ille impleuit uniuersas. Semꝑ in operis ex¬
ercitio. semper in compunctionis affectu. Nulla illi
ex omnib ꝓpensior cura. rasi aut dedeo in lectione
atq sermone. aut cum dõ in oratione loquererur. Qui
contrita continuatis ieiuniis ossa studebat de ꝑsecu¬
tore mimico longo triumphare martirio. Pro cibo
ac potu. hoc secum incessant᷑ ruminans. fuerunt mͥ
lacrimae meae panes die ac nocte. concupiscit et de¬
ficit anima mea in atria dni. cor meũ & caro mea ex¬
ultauerunt in dm̃ inuum. defecit in salutare iuu̾ ani¬
ma mea. sitiuit inte anima mea. quam multipliciter
tibi et caro mea. sitiuit anima mea ad dm̃ fortem uiuñ.
quando ueniam & parebo ante faciem dei. Et consolan¬
do se. Quare tristis es anima mea. & quare contur bas
me: spera in deo quoniam adhuc confitebor illi: salu¬

Expanded text:
lis ad merita, superbus ad vitia sic in se excoluit divelis ad merita, superbus ad vitia sic in se excoluit diversas gratiarum virtutes, ut vix pauci tenerent singulas, quomodo ille implevit universas: semper in operis exercitio, semper in compunctionis affectu, nulla illi ex omnibus propensior cura, nisi aut de Deo in lectione atque sermone aut cum Deo in oratione loqueretur. Qui contrita continuatis ieiuniis ossa studebat de persecutore inimico longo triumphare martirio, pro cibo ac potu hoc secum incessanter ruminans: Fuerunt michi lacrime meae panes die ac nocte. Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini. Cor meum et caro mea exultaverunt in Deum vivum. Defecit in salutare tuum anima mea. Sitivit in te anima mea quam multipliciter tibi et caro mea! Sitivit anima mea ad Deum, fontem vivum: quando reniam et parebo ante faciem Dei? et consolando se: Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me? Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi: salu
Abbreviated transcription (Latin):
set. Int̾noꝵ autem bonoꝵ. suꝙ formas ac species. si¬
cut nemo ad plenũ potuit inspicere. ira nemosuf¬
ficit explicare. Quas sicut ille studuit excolere. ia
& laborauit occulere. Et cum hȩc ueller augeri.
nolebat agnosci. S quia hȩc est natura iustitiȩ
ut quanto studiosius abscondi optat. tanto clariꝰ
innotescat. & occultatio psa p̾dicatio sit.: ꝑ popłos
rantoꝵ boꝵ fama uolitabat. Eminebat in admira¬
tione omnũ ueluti ciuitas super uerticẽ montis ex¬
posita. nec iam lucerna poterat latere sub modio. Glo¬
riosa illa anima aperuit latenres in se diuitias. cȩlesti¬
um munerũ. & de armario suaue olentiũ uirtutũ aro¬
mata scificationis et grãrum suarũ supra omnẽ hanc
ȩccłiam effudit. Neglector quietis refuga uoluptatis.
apperitor laboris. patiens abiectionis. impatiens ho¬
noris. pauper in pecuna. diues in conscientia. humi¬

Expanded text:
set. Internorum autem bonorum suorum formas ac speties, siset. Internorum autem bonorum suorum formas ac speties, sicut nemo ad plenum potuit inspicere, ita nemo sufficit explicare; quas sicut ille studuit excolere, ita et laboravit occulere; et cum hec vellet augeri, nolebat agnosci. Sed quia hec est natura iustitiae, ut, quanto studiosius abscondi optat, tanto clarius innotescat, et occultatio ipsa predicatio sit, per populos tantorum bonorum fama volitabat. Eminebat in admiratione omnium, veluti civitas super verticem montis exposita, nec iam lucerna poterat latere sub modio. Gloriosa illa anima aperuit latentes in se divitias caelestium munerum et de armario suave olentium virtutum aromata sanctificationis et gratiarum suarum supra omnem hanc aecclesiam effudit. Neglector quietis, refuga voluptatis, appetitor laboris, patiens abiectionis, inpaciens honoris, pauper in pecunia, dives in conscientia, humi
Abbreviated transcription (Latin):
sin serenitate monstrabat. et pietatẽ clementissimi
cordis ostendebat in lenitate sermonis. Quicquid
ad salutẽ ꝑtinere poss atͣnam. non minus imple¬
bat beatissimus opere. quam sermonis pͣdicatione
docebat. Ouirum ꝑ omnia deo dignũ. E mine¬
bat in ipso habitu animi pulchritudo. in specie ex¬
terioris hominis. ipsam putares exp̃ssam imaginẽ
scitatis. Erat in reuerentib terribilis aspectu. reue¬
rendus incessu. metuendus seueritare. uenerandus
benĩgnitate. censurã auctoritatis. temꝑabat man¬
suetudo humilitatis. Oelinquentib quidẽ mina¬
batur frontis austeritas. s blandiebatur cordis sere¬
niras. Erga bene agentes p&trus apparebat in uul¬
tu. erga delinquentes paulus in spũ. ac si conueniẽ¬
te in uno diuersitate gratiarũ. illius pietaris. huiꝰ
erat emulator districtionis. ita ut cum p̃sentiam
eius uix quisquã sustiner&. absentiã ferre non pos¬

Expanded text:
sui serenitate monstrabat et pietatem clementissimi sui serenitate monstrabat et pietatem clementissimi cordis ostendebat in lenitate sermonis. Quicquid ad salutem pertinere posset aeternam, non minus implebat beatissimus opere, quam sermonis predicatione docebat. O virum per omnia Deo dignum! Eminebat in ipso habitu animi pulchritudo; in spetie exterioris hominis ipsam putares expressam imaginem sanctitatis. Erat inreverentibus terribilis aspectu, reverendus incessu, metuendus severitate. venerandus benignitate. Censuram auctoritatis temperabat mansuetudo humilitatis. Delinquentibus quidem minabatur frontis austeritas, sed blandiebatur cordis serenitas. Erga bene agentes Petrus apparebat in vultu, erga delinquentes Paulus in spiritu, ac sic conveniente in uno diversitate gratiarum, illius pietatis, huius erat emulator districtionis, ita ut, cum presentiam eius quisquam vix sustineret, absentiam ferre non pos
Abbreviated transcription (Latin):
it contraire statutis. Heq enim tutum illi uideri po¬
terat. tot signis precurrentib diuinȩ contradicere ius¬
sioni. praesertim cum luce & unctione scĩ spiritus quae
oleo uisibili designatur interius illustratus aqq per¬
unctus. ut & sc̃s isaias ad mittendum se in diuinum
ministeriũ debere potius offerre. quã excusare didicerit.
osthabita gͦ omni dubitatione. atq anci¬
piti submota sententia. unanimitate epõꝵ
remensis prounitiȩ infulis induitur sa¬
cerdoralib benedictione consecratur episcopali. arq
in sede presulatus collocatur huius ciuitanis remoꝵ
Ubi statim sic apparuit aptus et deuorus tamquã
si officio ad quam nouit᷑ ascenderat iugiter prefuiss&
fuit itaq in elemosinis largus. in uigiliis sedulus. iora¬
tione deuotus. in caritare ꝑfectus in humanitare ꝓfu¬
sus. in docꝰtrina precipuus. in sermone paratus. in
conuersatione sc̃issimus. Sinceritatẽ mentis uultꝰ

Expanded text:
it contraire statutis; neque enim tutum illi videri poit contraire statutis; neque enim tutum illi videri poterat, tot signis precurrentibus, divinae contradicere iussioni, presertim cum luce et unctione sancti Spiritus, que oleo visibili designatur, interius illustratus atque perunctus, ut et sanctus Esaias, ad mittendum se in divinum ministerium debere potius offerre quam excusare didicerit. 4. Posthabita ergo omni dubitatione atque ancipiti submota sententia, unanimitate episcoporum Remensis provinciae infulis induitur sacerdotalibus, benedictione consecratur episcopali atque in sede presulatus collocatur huius civitatis Remorum. Ubi statim sic apparuit aptus et devotus, tamquam si officio, ad quod noviter ascenderat, iugiter prefuisset. Fuit itaque in elemosinis largus, in vigiliis sedulus, in oratione devotus, in caritate perfectus, in humanitate profusus, in doctrina precipuus, in sermone paratus, in conversatione sanctissimus. Sinceritatem mentis vultus
Abbreviated transcription (Latin):
nandarũ lux parabatur animarũ. ipse quoq cũ
ad hoc opus adscisceretur. lumine debuit declarari
uisibili. Ipse namq erat lucerna. quȩ non sub mo¬
dio curȩ corporee s supra candelabrũ purissimȩ ac
deo dilecte conuersationis erat ponenda. quatinꝰ
his qui in domo scȩ̃ ȩccłiȩ faturi erant. lumen opti¬
mȩ institurionis preber&.
lacuit &iam onmpotentiȩ diuinȩ huic
miraculo aliud addere. ad ostensionem
meritor beatissimi uiri. Etenim radio supradicto se il¬
lustrante sensit capiti suo unguinis sacri infusũ liquo¬
rem. quo totum caput eius delibutũ est. & merito.
ut qui oleum spnitale populis quo eoꝵ quidem capita
uisibili. mentes autem p̃dicatione sco̾ spiritu in se loqͦn¬
te. uncturus erat crismate mninsibili. idest grã eiusdẽ
spiritus sc̃i. ipse quoq prius tali unctione insigniretur.
Acceptis autem talib ac tantis auspiciis. diuinis timu¬

Expanded text:
nandarum lux parabatur animarum, ipse quoque, cum nandarum lux parabatur animarum, ipse quoque, cum ad hoc opus adscisceretur, lumine debuit declarari visibili. Ipse namque erat lucerna, quae non sub modio curae corporeae, sed super candelabrum purissimae ac Deo dilecte conversationis erat ponenda, quatinus his qui in domo sanctae aecclesiae futuri erant lumen optime institutionis preberet. Placuit etiam omnipotentiae divinae huic miraculo aliud addere ad ostensionem meritorum beatissimi viri. Etenim, radio supradicto se illustrante, sensit capiti suo unguinis sacri infusum liquorem, quo totum eius delibutum est caput. Et merito, ut qui oleum spiritale populis, quo eorum quidem capita visibili, mentes autem predicatione, sancto Spiritu in se loquente, uncturus erat crismate invisibili, id est gratia eiusdem Spiritus sancti, ipse quoque prius tali unctione insigniretur. Acceptis autem talibus ac tantis auspiciis, divinis timu
Abbreviated transcription (Latin):
ti populi ad sedem eueheretur sacerdotalis hono¬
ris. Sacratissimus quidem uir cum his acclamatio¬
nib urgeri se conspicer&. de infirmitatis & aetaris
suȩ tempore conqueri coepit. & quia ȩccłiasticus
ordo infirmam aeratem ad hanc non reciꝑer dig¬
nitatẽ. uoce publica fatebarur. Limebat enim ne
iminatura xtas mimici uersutiis inpugnata aliqͥd
contra her& sinistri: s diuina grã & uocem populoꝵ
constantissime in ipsius ꝑ durare fecni electione. et
scm̃ uirum ab antiqui hostis ꝓtexit malignitate.
Et cum populi acclamar& frequentia. & scĩssimus
iuir magna renireretur constantia: placuit omni¬
potenti deo ei manifestissimis demonstrare indi¬
tiis. quod ipse de eo haberet iudiciũ.
tenim cum modo predicto reniti cona¬
retur. uidentib omnib qui aderant.
descendit subito radius noui luminis
suꝑ ipsius uiri scĩ uerticẽ. ac si ipse sol de
caelo motus super eum ceciderit. ut quia illumi¬

Expanded text:
ti populi ad sedem eveheretur sacerdotalis honoti populi ad sedem eveheretur sacerdotalis honoris. Sacratissimus quidem vir cum his acclamationibus se urgeri conspiceret, de infirmitatis et aetatis suae tempore conqueri cepit, et quia aecclesiasticus ordo infirmam aetatem ad hanc non reciperet dignitatem, voce publica fatebatur. Timebat enim, ne inmatura aetas inimici versuciis impugnata, aliquid contraheret sinistri. Sed divina gratia et vocem populorum constantissime in ipsius perdurare fecit electione et sanctum virum ab antiqui hostis protexit malignitate. Et cum populi acclamaret frequentia, et sanctissimus vir magna reniteretur constantia, placuit omnipotenti Deo ei manifestissimis demonstrare indiciis, quod ipse de eo haberet iuditium. Etenim cum modo predicto reniti conaretur, videntibus omnibus qui aderant, descendit subito radius novi luminis super ipsius viri sancti verticem, acsi ipse sol de celo motus super eum ceciderit, ut quia illumi
Abbreviated transcription (Latin):
n qua reclusione secundis successib certatim scę con¬
uersationis studiis adolescens dnõ militauit. Et cum
ad uigiiti & duos aetatis suȩ annos ꝑuenit. defunc¬
to bennadio archiepõ. in hac urbe remensi omniu̾
generalit̾ uotis ad pontificii culmen raprus fuisse
dinoscitur potius quam electus. fit gͦ concursus
populi diuersi quidem sexus. conditionis ac digni¬
tatis. necnon & aetaris. s unius atq eiusdem senten¬
tiȩ. cuncti hunc uere deo dignum. & qui popłis pre¬
fici deberet acclamabant: Uir autem beatissimus
his angustiis depressus. nimiis affitiebatur angorib
quia nec fugȩ locus uspiam patebat. nec popło ut
ab intentione coepra resipiscer& ullo modo satis¬
facere poterat. Diuinȩ namiq erat uoluntatis. ut
qui omniũ saluti ꝓspecturus erat. omniũ acclama¬
tionib eligeretur. Et qui unitari fidei. cum iã fide¬
lib. & futuris fidelib erat ꝓuisurus. unione cunc¬

Expanded text:
In qua reclusione secundis successibus certatim sanctae conIn qua reclusione secundis successibus certatim sanctae conversationis studiis iustus adolescens Domino militavit. Et cum ad viginti ot duos aetatis suae annos pervenit, defuncto Bennadio archiepiscopo, in hac urbe Remensi omnium generaliter votis ad pontificii culmen raptus fuisse dinoscitur potius quam electus. Fit ergo concursus populi diversi quidem sexus, conditionis ac dignitatis necnon et aetatis, sed unius atque eiusdem sententiae: cuncti hunc vere Deo dignum, et qui populis prefici deberet, acclamabant. Vir autem beatissimus his angustiis depressus, nimiis afficiebatur angoribus, quia nec fuge locus uspiam patebat, nec populo, ut ab intentione cepta resipisceret, ullo modo satisfacere poterat. Divinae namque erat voluntatis, ut qui omnium saluti prospecturus erat, omnium acclamationibus eligeretur, et qui unitati fidei cum iam fidelibus et futuris fidelibus erat provisurus, unione cunc
Abbreviated transcription (Latin):
& in uersib metricis ab ipso compositis. & iussione argra¬
illius in quodam uase ab eo consecraro sculptis ita
legimus. Hauriat hinc populus uitam de sangui¬
ne sacro. iniecto aerernus quem fudir uulnere
xpͣc. remigius reddit domino sua uota sacerdos.
Quod uas usq ad nr̃ã tempora ꝑdurauit. donec
fusum in redemptionẽ datum ẽ xpian&r. ut a mi¬
nistris diaboli nortmannis redimeret pͣtium argͣ¬
tei calicis. quos de potestate tenebrarũ redemerat
effusus sanguis calicis. xp̃iuidelic& passionis.
raditus autem a parentib scolȩ lirtens imbuendis
in breui coeuns & etiã natu maiorib suis. doctrma
excellentior est effectus. Studebat quoq teneros
annos morum maturitate uincere: & beniuolenti¬
am cordis caritatis melle condire: turbas frequen
dicerat uita solitaria in reclusione dño seruire. Qui
locus in castro laudimo hactemis designatur. et uene¬
rabilit᷑ colitur.

Expanded text:
et in versibus metricis ab ipso compositis et iussione et in versibus metricis ab ipso compositis et iussione illius in quodam vase ab eo consecrato sculptis ita legimus: Hauriat hinc populus vitam de sanguine sacro Iniecto, aeternus quem fudit vulnere Christus. Remigius reddit Domino sua vota sacerdos. Quod vas usque ad nostra tempora perduravit, donec fusum in redemptionem datum est christianorum, ut a ministris diaboli Nortmannis redimeret pretium argentei calicis, quos de potestate tenebrarum redemerat effusus sanguis calicis Christi videlicet passionis. Ͻ Traditus. autem a parentibus scole litteris imbuendus, in brevi coaevis et etiam natu maioribus suis doctrina excellentior est effectus. Studebat quoque teneros annos morum maturitate vincere et benivolentiam cordis caritatis melle condire, turbas frequentdicerat, vita solitaria in reclusione Domino servire. Qui locus in castro Lauduno actenus designatur et venerabiliter colitur. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
lic& uerbo et exemplo. meritis & orarionib erat dei
predestinatione recturus. & ꝑfecto certamine spũ cȩ¬
lestia regna periturus. angeloꝵ. utiq subuectus aua¬
lio. remigius est iure dei pͣceptione uocatus.
ec illud silendum ẽ quia in cartis
recenti tempore post obitum illius
tis dereb isti remensi eccłiȩ tradiris
remediũ eum fuisse nominatum le¬
gimus. Quod qui merira & acta
illius attendit. congrue hoc eum nomne appellatũ¬
eum fuisse intelligit. qui mitigator furoris dñi intẽ¬
pore iracundiȩ factus ẽ reconciliatio. & magnificatus
a domino in conspectu regum. in uerbis sus sicut in
sequentib ostendemus. monstra. uidelic& paganos
feroces placauit. Mernd igitur eum remediũ fuisse
nominatũ in baptismate crederemus. nisi inemen¬
datiorib gestis illũ oraculo diuino per scm̃ monta¬
num remigiũ uocari debere cognosceremus. Sed

Expanded text:
licet verbo et exemplo, meritis et orationibus, erat Dei licet verbo et exemplo, meritis et orationibus, erat Dei praedestinatione recturus, lestia regna petiturus, angelorum utique subvectus auxilio, Remigius est iure Dei preceptione vocatus. 2. Nec illud silendum est, quia in cartis recenti tempore post illius obitum,tis de rebus isti Remensi aecclesiae traditis Remedium eum fuisse nominatum legimus. Quod, qui merita et acta illius attendit, congrue hoc eum nomine appellatum fuisse intellegit. Qui mitigator furoris Domini in tempore iracundiae factus est reconciliatio, et magnificatus a Domino in conspectu regum, in verbis suis, sicut in sequentibus ostendemus, monstra, videlicet paganos feroces, placavit. Merito igitur eum Remedium fuisse nominatum in baptismate crederemus, nisi in emendatioribus gestis illum oraculo divino per sanctum Montanum Remigium vocari debere cognosceremus. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
facturus e̾e̾t popłm suum a peccatis e&ꝵ. Ita gͦ & be¬
atus remigius ab eo quod ȩccłiam sibi credendam
inter fluctiuagos mundi recturus eẽt ansfractus.
remigii cognomen a deo ẽ assecius. Seruo namq
dr᷑. noui re ex nomine. Er beato hierenne ad pre¬
dicationẽ uerbi diuini ituro dicitur. Prius quan tex
formarem in utero noui re. & in uentre matris tuȩsci¬
ficaui te. Hieremias enim ab idol&ꝵ cultu popłm re-¬
uocaturus in uentre sc̃ificatur: iohannes popłm suo¬
illuminaturus alloquio. in utero materno ꝓpheticã
suscepit grãm. Et beatus remigius gentẽ francoꝵ a te¬
nebris ignorantiȩ ad lucem ꝑducturus euuangelii
itidem diuma donatus ẽ grã. ut quod ꝑfecturus erat
ministerio. cum participib suis pani clarescerer mu-¬
nere. Et qui ut dictum ẽ eccłiam dei. speciali autẽ cura
remoꝵ ciuitatẽ atq ꝓuintiã remigio alarũ scãrum sci¬

Expanded text:
facturus esset populum suum a peccatis eorum. Ita ergo et befacturus esset populum suum a peccatis eorum. Ita ergo et beatus Remigius ab eo, quod aecclesiam sibi credendam inter fluctivagos mundi recturus esset anfractus, Remigii cognomen a Deo est assecutus. Servorum namque dicitur: Novi te ex nomine, et beato Hieremiae ad predicationem verbi divini ituro dicitur: Priusquam te formarem in utero, novi te et in ventre matris tuae sanctificavi te. Hieremias enim ab idolorum cultu populum revocaturus, in ventre sanctificatur; Iohannes popilluminaturus alloquio, in utero materno propheticam suscepit gratiam ; et beatus Remigius gentem Francorum a tenebris ignorantiae ad lucem perducturus Evangelii, itidem divina donatus est gratia, ut quod perfecturus erat ministerio, cum participibus suis pari claresceret munere, et qui, ut dictum est, Ecclesiam Dei, speciali autem cura Rhemorum civitatem atque provinciam, remigio alarum sanctarum, sci
Abbreviated transcription (Latin):
ham ẽ uocarus. Sic iacob qui deũ
uidit israhel appellari meruit: sic osias rex ob eximiȩ
uirtutis culmen. nominatus a deo ẽ multo ante¬
quam natus. Sic iohannes eo quod diuma sibi grã
adminiculante plus ee̾ meruit quam ꝓphera. et
quod nemo intͣ natos mulierũ. maior illo surrere¬
rit: & pa&trus a firmitate & stabilitate petrę sump¬
sit cognomen. et qui antea saulus postea nominatꝰ
ẽ paulus. quonian legis zelo contra xpm̃ erectus.
ab eo quem in menbris suis ꝑsequebatur. de caelo in
tertam ꝓstratus. apud se factus ẽ paulus. id est par¬
uus modicus & humilis. demum grę magnus de¬
fensor. ut uas electionis effectus. atq totius ẽ eccłiȩ
magist᷑ & predicator egregius. Et filii ⁊ebedei. eo
quod uerbũ dei. terribiliter mundo peccanti into¬
nuerint. filii tonitrui assumpsere cognomen.
dñs ac redemptor nr̃. ihc̃ idest saluator est cogno¬
minatus. ante quam carne natus. eo quod saluũ

Expanded text:
ham est vocatus; sic Iacob, quia Deum ham est vocatus; sic Iacob, quia Deum vidit, Israhel appellari meruit; sic Iosias rex ob eximiae virtutis culmen nominatus a Deo est, multo antequam natus. Sic Iohannes, eo quod divina sibi gratia adminiculante, plus esse meruit, quam propheta, et quod nemo inter natos mulierum maior illo surrexerit, et Petrus a firmitate et stabilitate petre sumpsit cognomen. Et qui antea Saulus, postea nominatus est Paulus, quoniam legis zelo contra Christum erectus, ab eo quem in membris suis persequebatur de caelo in terram prostratus, apud se factus est Paulus, id est parvus, modicus et humilis, demum gratiae Dei magnus defensor, ut vas electionis, effectus atque totius est aecclesiae magister et predicator egregius. Et filii Zebedei, eo quod verbum Dei terribiliter mundo peccanti intonuerint, filii tonitrui assumpsere cognomen. Et Dominus ac Redemptor noster Iesus, id est salvator, est cognominatus, antequam carne natus, eo quod salvum
Abbreviated transcription (Latin):
uaricationis. s in grã remissionis mat̾ sua peperit.
Neq enim dubitandũ: quia spiritus sc̃s qui eum talẽ
futurum pͣdixit. et ciuus munere conceptus fuit. &iam
a peccatis absoluit. Constat quippe ueridica parrũ sen¬
rentia. quia lege non strigitur sci spiritus donum. Et
ꝓpterea qui corneliũ ac domũ eius ante ꝑceptionẽ bap¬
tismmi sua grã consecraiit. ipse utiq beatũ remigiũ
non solum ante baptismũ. s etiam ante natiuitatẽ
eiusdẽ gr̃ę munere ꝑfudit. Ortus ẽ autẽ ex anu et
uetulo diusterilib per repromissionẽ. ut isaac & iohan¬
nes un iste scͥs ante quam natus. nomine designatus.
ante quam mundo cognitus. in pago laudiensi al¬
to parentum sanguine. ut monstraretur in orru. qua¬
lis futurus erar inactu.
ingularis autem meriti inditiuͣ
datur. quotiens hominib a deo
uel mponitur nomen uel mura¬
tur. Sic abram quia pater mul¬
tarum gentiũ erat futurus. abra¬

Expanded text:
varicationis, sed in gratia remissionis mater sua peperit. varicationis, sed in gratia remissionis mater sua peperit. Neque enim dubitandum est, quia Spiritus sanctus, qui eum talem futurum predixit, et cuius munere conceptus fuit, etiam a peccatis absolvit. Constat quippe veridica patrum sententia, quia lege non stringitur sancti Spiritus donum. Et propterea, qui Cornelium ac domum eius ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique beatum Remigium non solum ante baptismum, sed etiam ante nativitatem eiusdem gratie munere perfudit. Ortus est autem ex anu et vetulo diu sterilibus per repromissionem, ut Isaac et Iohannes, vir iste sanctus antequam natus, nomine designatus, antequam mundo cognitus, in pago Laudunensi alto parentum sanguine, ut monstraretur in ortu, qualis futurus erat in actu. Singularis autem meriti indicium datur, quotiens hominibus a Deo vel imponitur nomen vel mutatur. Sic Abram, quia pater multarum gentium erat futurus, Abra
Abbreviated transcription (Latin):
poraliũ oculo amserat. Tandem credentib parẽ¬
tib uerbis urri dei. fit gaudiũ quod talem suscep¬
turi ee̾nt. prolẽ. in cunus conceptione non foret ardor
explendȩ uoluptaris. s amor generandȩ iuxta diui¬
num pͣsagium sobolis. Concipitur gͦ futurus xp̃i
pontifex.et xpi. admiiculante misccłia. materbea¬
tissima. quem auspice deo concepit. feliciter filium ge¬
nuit. cui remigiũ scdm̃ domini dictum in baptisma¬
te nomen in poni fecit. Et ablactatus sicut suus pͣnun¬
tiator pͣdixerat lacte matris oculos sui uatis matre
obstetricante ꝑungens. lumen illi diuina grã resti¬
tinit. Nec incredibile uideri debet. si puer iste ante¬
quam per aetatẽ corporis sciret uocare parrem & ma-¬
trem suam. uirtutes munere diuino oparus ẽ. qui et¬
si ut homo miniquitatib conceptus ẽ. contra morem
tamen humane conditionis. non in delictis eum pre

Expanded text:
poralium oculorum amiserat. Tandem credentibus parenporalium oculorum amiserat. Tandem credentibus parentibus verbis viri Dei, fit gaudium, quod talem suscepturi essent prolem, in cujus conceptione non foret ardor explendi libidinis, sed amor generandae juxta divinum praesagium sobolis. Concipitur ergo futurus Christi pontifex, et Christi adminiculante misericordia, mater beatissima quem, auspice Deo, concepit, feliciter filium genuit, cui Remigii, secundum Domini dictum, in baptismate nomen imponi fecit. Et ablactatus, sicut suus praenuntiator praedixerat, lacte matris oculos sui vatis, matre obstetricante, perungens, lumen illi gratia divina restituit. Nec incredibile videri debet, si puer iste, antequam per aetatem corporis sciret vocare patrem et matrem suam, virtutes munere divino operatus est; qui etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis, non in d
Abbreviated transcription (Latin):
ra pericula. ranta consolatione accepta. cilimiȩ diui¬
num oraculũ grã dei ꝑceptum innotuit. At illa dixit
ad montanũ. Quomodofieri potest. ut anus lactem
filium. cum michi a temporib transactis muliebria
defecerint. & uir meus emilius uerulus sit. ac in aeuo¬
so enis corpore frigidus extet circum precordia sanguis.
et uoluptatis in eo opera penirus emarcuerint. Erant
enim ambogenere nobiles. et grã inter suos nominatis¬
simi. Et quia liberoꝵ parentes ꝓcesserant in diebus
multis effeni & carne iam infecundi. coraugale com¬
mertium non querebant. nec eis spes ultra. nec ap¬
petitus generandi sobolẽ merat. Cui beatus monta¬
nus respondit. Scias quia cum ablactaueris puerũ
remigiũ. de lacte tuo ꝑunges oculos meos. & recipi¬
am lumen. Nam ut merita illi accrescerent. sicuti
et scõ tobiȩ. iuxta diuinũ sermonẽ. ut iustus iusti¬
ficetur adhuc. isdem beatus montanus. lumen cor¬

Expanded text:
ra pericula tanta consolatione accepta, Ciliniae divira pericula tanta consolatione accepta, Ciliniae divinum oraculum gratia Dei perceptum innotuit. At illa dixit ad Montanum: 'Quomodo fieri potest, ut anus lactem filium, cum michi a temporibus diu transactis muliebria defecerint, et vir meus Emilius vetulus sit, ac in aevoso eius corpore frigidus extet circum precordia sanguis, et voluptatis opera in eo penitus emarcuerint?' Erant enim ambo genere nobiles et gratia inter suos nominatissimi. Et quia liberorum parentes processerant in diebus multis, effeti et carne iam infecundi coniugale commercium non querebant, nec eis spes ultra vel appetitus generandi subolem inerat. Cui beatus Montanus resRemigium, de lacte tuo perunges oculos meos, et recipiam lumen. Nam ut merita illi accrescerent, sicut et sancto Tobiae , juxta divinum sermonem, Ut justus justificeretur adhuc , idem beatus Montanus lumen cor
Abbreviated transcription (Latin):
rib saluberrime atq suauissime intonans. quȩ & presen¬
tium solaretur spirituũ mestitiã. & quod fururũ erat
gratulabunda promulgaret sententia ita dicendo.
Dominus ꝓspexit de excelsoscõ suo. de caelo in terrã
asperit. ut audirer gemirum compedit&x. ut solueret
filios interempiox. ut annuntietur nomen eis in gen¬
tib in conueniendo populos in unum. & reges ut ser¬
uiant ei. Cilima mutero concipiens filiun pariet
nomine remigiũ. cui a me saluandus popłs cõmitte¬
tur. Beata siquidem cilima intenta piis oꝑib licet cor¬
pore teneretur in mundo. mente conuersabatur in
caelo. Quȩ in flore iuuentutis pepererat de unico ui¬
ro suo emilio principiũ postea suess&ꝵ ciuitatis scmͣ
cipii successoris. qui usq ad ultima gloriosi remigii
tempora sacerdotio ẽ functus. sicq defunctus: Uir
autem ille uenerabilis int̾ illius tempora innume¬

Expanded text:
aditis saluberrime atque suavissime intonans, que et presenaditis saluberrime atque suavissime intonans, que et presentium solaretur spirituum mestitiam, et quod futurum erat, gratulabunda promulgaret sententia, ita dicendo: 'Dominus prospexit de excelso sancto suo, de caelo in terram aspexit, ut audiret gemitum compeditorum, ut solveret filios inter emptorum, ut adnuntietur nomen eius in gentibus, in conveniendo populos in unum et reges, ut serviant ei: Cilinia. in utero concipiens filium pariet nomine Remigium, cui a me salvandus populus committetur'. Beata siquidem Cilinia intenta piis operibus, licet corpore teneretur in mundo, mente conversabatur in caelo. Quae in flore iuventutis pepererat de unico viro suo Emilio Principium postea Suessorum civitatis sancipii successoris, qui usque ad ultima gloriosi Remigii tempora sacerdocio est functus, sicque defunctus. Vir autem ille venerabilis, inter illius temporis innume
Abbreviated transcription (Latin):
exorar&: nocte quadam plus solito orationẽ ꝓtelãs
usq lucis crepusculũ. in contemplatione ꝑmansit.
Qui cum lassitudie ac fragilitate carnis compel¬
lente. paululũ menbra sopori dedisset. subito per
diuinam grãm angłoꝵ choris. & animarũ coetib
beatissimor hominũ iam spiritib cum dõ regnan.
tium. & immortalitatẽ adhuc corpoꝵ exspecłantiũ
interfuit: & familiarissimũ coepit audire colloqui¬
um. Inter cetera igitur que in conuentu illo cęlico au¬
duit. &iam illi scĩ spiritus humanȩ saluitis auidi.
queritare coeperunt de gallicanȩ deiectione ȩccłiȩ
et quid facto ad talia opus ẽe̾t. crebro uersare sermo¬
ne. dicentes quia iam tempus esset miserendi ens.
duplicia enum receperat pro omnib peccatis suis.
quamquã fex eius non sit exmanita. His inter se ita
referentib subito uox adfint. a suꝑiorib atq secretio

Expanded text:
exoraret, nocte quadam plus solito orationem protelans, exoraret, nocte quadam plus solito orationem protelans, usque lucis crepusculum in contemplatione permansit. Qui cum, lassitudine ac fragilitate carnis compellente, paululum membra sopori dedisset, subito per divinam gratiam angelorum choris et animarum coetibus, beatissimorum hominum jam cum Deo regntium et immortalitatem adhuc corporum exspectantium interfuit et familiarissimum cepit audire colloquium. Inter cetera igitur, que in conventu illo caelico audivit, etiam illi sancti spiritus humanae salutis avidi queritare ceperunt de Gallicane deiectione aecclesiae, et quid facto ad talia opus esset, crebro versare sermone, dicentes, quia iam tempus esset miserendi eius; duplicia enim receperat pro omnibus peccatis suis, quamquam fex eius non sit exinanita. His inter se ita serentibus, subito vox affuit a superioribus atque secretioribus