comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã oportet saꝑe: s saꝑe ad sobrietatẽ. Hinc in sac̾dotis ueste.
iuxta diuinã uocẽ tintinnabulis mala punica conungun.
Quid enĩ ꝑ mala punica. nͥ fidei unitas designat᷑: Nã sicut
in malo punico. una exteriꝰ cortice. multa interiꝰ grana mu¬
miunt᷑: sic innumeros sc̃e eccłie popłos unitas fidei contegit.
qͦs intꝰ diu̾sitas meritoꝵ tenet. Tunc gͦ tintinnabulis mala pu¬
nica iungimꝰ: cũ ꝑ om̃e qd̾ dicimꝰ unitatẽ fidei custodimus.¬
¶ Rursũ cũ me ad considerandũ confero. quał rector in cõpassio¬
⁊ ꝑ pietatis uiscera. in se infirmitatẽ ceteroꝵ transferat. & ꝑ
specłatiõis altitudinẽ.semet ipsũ quoq inuisibilia appetendo tͣns¬
cendat: ne aut alta petens. ꝓximoꝵ infirma despiciat. aut in¬
fi mis ꝓximoꝵ congruens. alta appet̾e desistat. Hinc ẽ nanq
qd̃ paulus in paradisũ ducit᷑. celiq tercii secreta fecreta rima¬
tur: & tam̃ illa inuisibiliũ contẽplatiõe suspensa. ad cubile

Expanded text:
oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc in sacerdotis veste juxta divinam vocem, tintinnabulis mala punica conjunguntur . Quid enim per mala punica, nisi fidei unitas designatur? Nam sicut in malo punico una exterius cortice multa interius grana muniuntur, sic innumeros sanctae Ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. Tunc ergo tintinnabulis mala punica jungimus, cum per omne quod dicimus unitatem fidei custodimus. Rursum, cum me ad considerandum confero qualis rector in compassioet per pietatis viscera in se infirmitatem caeterorum transferat, et per speculationis altitudinem semetipsum quoque invisibilia appetendo transcendat, ne aut alta petens proximorum infima despiciat, aut infimis proximorum congruens appetere alta desistat. Hinc est namque quod Paulus in paradisum ducitur, coelique tertii secreta rimatur ; et tamen illa invisibilium contemplatione suspensa, ad cubile
Abbreviated transcription (Latin):
ius qͥppe aꝑtionis. ẽ sermo correptiõis: quia increpando culpã de¬
tegit quã sepe nescit ipse etiã qͥ ꝑpetrauit. Hinc paulus art.
Ut potens sit & exhortari in doctrina sana:  eos qͥ contra dicũt¬

Expanded text:
vis quippe apertionis est sermo correptionis, quia increpando culpam devis quippe apertionis est sermo correptionis, quia increpando culpam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui perpetravit. Hinc Paulus ait: Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicu
Abbreviated transcription (Latin):
neq opposiustis murũ ꝓ domo isrł: ut staretis in prelio in die
dñi. Ex adu̾so qͥppe ascendere est: ꝓ defensiõe gregis. uoce lib̾a
huiꝰ mundi potestatib contraire. Et in die dñi in prelio stare
est : prauis decertantib ex iusticie amore resistere. Pastori enim
recta timuisse dicere qͥd est aliud. quã tacendo terga p̾buisse: Qui
ninirũ si ꝓ grege se obicit: murũ ꝓ domo isrł hostib oppouit.
Hinc rursũ delinquenti popło dr̃. Propħe tui uidert̃ tͥ falsa ⁊ stul
ta: nec aꝑiebant iniqͥtatẽ tuã. ut te ad penitentiã ꝓuocarent. ꝓpħe
qͥppe in sacro eloquio ñ nũquã doctores uocant᷑. qui dũ fugitiua eẽ
presentia indicant: que sint uentura manifestant. Quos diuinuᷤᷤ
sermo falsa uidere redarguit: qͥa dũ corriꝑe culpas metuunt.
incassũ delinqͤntib ꝓmissa securitate blandiunt᷑. Qͥ iniqͥtatẽ
peccantiũ neq̾ꝗͣ aꝑiunt: quia ab increpatiõis uoce conticescũt. Ula¬

Expanded text:
die Domini . Ex adverso quippe ascendere, est pro defensione gregis voce libera hujus mundi potestatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare, est pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastori enim recta timuisse dicere, quid est aliud quam tacendo terga praebuisse? qui nimirum si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc rursum delinqueta, nec aperiebant iniquitatem tuam; ut te ad poenitentiam provocarent . Prophetae quippe in sacro eloquio nonnunquam doctores vocantur; qui dum fugitiva esse praesentia indicant, quae sunt ventura manifestant. Quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia dum corripere culpas metuunt, incassum delinguentibus promissa securitate blandiuntur; qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpationis voce conticescunt. Cla
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ hum̾ał specie bissus torta candescit.¶ Rursũ cũ me ad
considerandũ debitũ pastoris u̾bũ ac silentiũ confero: pauenti
cura ꝑpendo. qd̾ ualde necesse ẽ ut ⁊ discretꝰ sit in silentio. &
utilis in u̾bo. ne aut tacenda ꝓferat. aut ꝓferenda reticescat.
Nã sicut incauta locutio in errorẽ ꝑtrahit: ita idiscretũ
silentiũ hos qͥ erudiri pot̾ant in errore derelinqͥt. Sepe nãq¬
rectores imꝓuidi humanã amutere grãm formidantes: loqui
libere recta ꝑtimescunt. Et uixta ueritatis uocẽ. neqͦꝗͣ iã gre¬
gis custodie pastoꝵ studio. s mercennarioꝵ uice deseruiunt:

Expanded text:
superhumeralis specie byssus torta candescit. Rursum cum me ad superhumeralis specie byssus torta candescit. Rursum cum me ad considerandum debitum Pastoris verbum ac silentium confero, paventi cura perpendo, quod valde necesse est ut et discretus sit in silentio, et utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant in errore derelinquit. Saepe namqrectores improvidi humanam amittere gratiam formidantes, loqui libere recta pertimescunt; et juxta Veritatis vocem , nequaquam jam gregis costodiae Pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt
Abbreviated transcription (Latin):
amoris accendat. Que scilicet caritas qͥa dm̃ simul ⁊ ꝓximõ
diligit: quasi coccus ex duplici tinctura fulgescit. Qui gͥ
sic ad auctoris speciẽ anhelat. ut ꝓximoꝵ curã negligat.
uł sic ꝓximoꝵ curã exequit᷑. ut a diuino amore torpescat.
qͥa unũ horũ quodlibet negligit. in suꝑhum̾alis ornam̃to
habere coccũ bistinctũ nescit. S cũ mens ad p̾cepta caritati
tendit᷑: restat ꝓculdubio ut ꝑ abstinentiã caro maceret᷑. Unde
⁊ bis tincto cocco. torta bissus adiungit᷑. De t̾ra enĩ bissus nitenti
specie orit᷑. Et qͥd ꝑ bissũ. nͥ candens decore mundicie. corpo¬
ralis castitas designat᷑: Que uidelicet torta pulchritudini
suꝑ hum̾ał innectit᷑: qͥa t̾c castimonia ad ꝑfectũ mundicie
candorẽ ducit᷑. cũ ꝑ abstinentiã caro fatigat᷑. Cũq int̾ uir¬
tutes cet̾as. etiã afflicte carnis meritũ ꝓficit: quasi in diu̾sa

Expanded text:
amoris accendat. Quae scilicet charitas, quia Deum simul et proximum 510 amoris accendat. Quae scilicet charitas, quia Deum simul et proximum 510 diligit, quasi coccus ex duplici tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad auctoris speciem anhelat, ut proximorum curam negligat, vel sic proximorum curam exsequitur, ut a divino amore torpescat, quia unum horum quodlibet negligit, in superhumeralis ornamento habere coccum bis tinctum nescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis tenditur, restat procul dubio ut per abstinentiam caet his tincto cocco torta byssus adjungitur. De terra etenim byssus nitenti specie oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur? Quae videlicet torta, pulchritudini superhumeralis innectitur; quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Cumque inter virtutes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, quasi in diversa
Abbreviated transcription (Latin):
lestiũ surgat: ne dũ suis incautꝰ laudib capit᷑. ipso etiam
ueritatis intellectu uacuet᷑. Auro qͦq ac iacincto purpitra
ꝑmiscet᷑: ut uidelicet sac̾dotale cor cũ sũma queq p̃dicat.
in semet ipso etiã suggestioẽs uicioꝵ repͥmat: eisq uelut
ex regia potestate contradicat: quatinꝰ nobilitatẽ semꝑ intime
regeneratiõis aspiciat. & celestis regni habitũ morib defendãt.
De hac qͥppe nobilitate sp̃s ꝑ petrũ dr̃. Uos autẽ genꝰ electũ¬
regale sacerdotiũ. De hac potestate qua uicia subigimꝰ: ioħis
uoce roboram. qui ait. Quotqͦt autẽ receꝑunt eũ: dedit eis
potestatẽ filios dei fieri. Auro autẽ. iacinctoᷝ a  purpure. bis
tinctus coccus adiungit᷑: ut ante int̾ni iudicis oc łos. omĩa
uͥtutũ bona ex caritate decorent᷑: & cuncta que corã hõib
rutilant. hec in conspectu occulti arbitri. flãma utimi

Expanded text:
lestium surgat; ne dum suis incautius laudibus pascitur, ipso etiam lestium surgat; ne dum suis incautius laudibus pascitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro quoque ac hyacintho purpura permiscitur, ut videlicet sacerdotale cor cum summa quae praedicat sperat, in semetipso etiam suggestiones vitiorum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat, quatenus nobilitatem semper intimae regenerationis aspiciat, et coelestis regni sibi habitum moribus defendat. De hac quippe nobilitate spiritus per Petrum dicitur: Vos autem genuregale sacerdotium . De hac etiam potestate, qua vitia subigimus, Joannis voce roboramur, qui ait: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Auro autem, ac hyacintho, et purpurae bis tinctus coccus adjungitur, ut ante interni judicis oculos omnia virtutum opera ex charitate decorentur, et cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitri flamma intimi
Abbreviated transcription (Latin):
meralis astringit᷑. ut contra adu̾sa ac ꝓsꝑa uͥtutũ semꝑ or¬
nam̃to muniatur: quatinꝰ iuxta pauli uocẽ ꝑ arma iusti¬
cie a dextris sinistrisq gradiens. cũ ad sola que ant̾iora st̃¬
nitit᷑. in nullo delectatioĩs infime latere flectat᷑. Non hune ꝓs¬
pera eleuent. ñ adu̾sa ꝑturbent: non blanda usq ad uolupta¬
tẽ demulcȩant. ñ asꝑa ad desꝑationẽ premãt: Ut dũ nulł
passiõib intentionẽ humiliat. qͣnta in utroq hum̾o suꝑhu¬
meralis pulcͥtudine tegat᷑ ostendat. Qd̾ recte etiã suꝑhume¬
rale. ex auro. iacincto. purpura. bistincto cocco & torta fieri
bisso p̾cipit᷑: ut qͣnta sac̾dos clarescere uͥtutũ diu̾sitate de¬
beat. demonstretur. In sac̾dotis qͥppe habitu ante oĩa aurũ
fulget: ut in eo intellectus sapĩe principalit̾ emicet. Cui ia¬
intelligendo penetrat. ñ ad fauores infimos s ad amorẽ ce¬

Expanded text:
meralis astringitur, ut contra adversa ac prospera virtutum semper ormeralis astringitur, ut contra adversa ac prospera virtutum semper ornamento muniatur; quatenus, juxta vocem Pauli , per arma justitiae a dextris sinistrisque gradiens, cum ad sola quae interiora snititur, in nullo delectationis infimae latere flectatur. Non hunc prospera elevent, nec adversa conturbent; non blanda usque ad voluptatem demulceant, non aspera ad desperationem premant, ut dum nullis passionibus intentionem mentis humiliat, quanta in utroque humero superhumeralis pulchritudine tegatur, ostendat. Quod recte etiam superhumerale ex auro, hyacintho, purpura, bis tincto cocco, et torta fieri bysso praecipitur; ut quanta sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in eo intellectus sapientiae principaliter emicet. Cui hyaintelligendo penetrat, non ad favores infimos, sed ad amorem coe
Abbreviated transcription (Latin):
utit᷑. ina iã terrenoꝵ oꝑũ deserens. in rerũ culmine stare ui¬
deat᷑. Tantoq faciliꝰ subditos ad meliora ꝑtrahat: qͦnto ꝑ uite
meritũ de suꝑnis clamat. Hinc diuina lege armũ sacerdos in
sacͥficiũ ⁊ dextrũ accipit ⁊ separatũ: ut ñ solũ sit eiꝰ oꝑatio
utilis. s etiã singłaris. Nec it̾ malos tantũmͦ que recta st̃
faciat: s bene qͦq oꝑantes subditos sicut honore ordinis suꝑat.
ita etiã moꝵ uirtute transcendat. Cui in esu qͦq pectusculũ
cũ armo tribuit᷑: ut qd̾ de sacͥficio p̾cipit᷑ sumere. hoc de se¬
niet ipso conditori suo discat unmolare. Et ñ solũ pectore qͣ
recta st̃ cogitet: s spectatores suos ad sullimia armo operis
menta mundi respecto uitimo t̾rore despiciat: terrores autẽ
considerato int̾ne dulcedinis blandim̃to ꝯtẽpuat. Unde suꝑne
qͦq uocis imꝑio. in utroq humero sac̾dos uelamine suꝑhu¬

Expanded text:
rum culmine stare videatur; tantoque facilius subditos ad meliora pertrahat, quanto per vitae meritum de supernis clamat. Hinc divina lege armum sacerdos in sacrificium et dextrum accipit et separatum , ut non solum sit ejus operatio utilis, sed etiam singularis; nec inter malos tantummodo quae recta sunt faciat, sed bene quoque operantes subditos, sicut honore ordinis superat, ita etiam morum virtute transcendat. Cui in esu quoque pectusculum cum armo tribuitur, ut quod de sacrificio praecipitur sumere, hoc de semetipso auctori discat immolare. Et non solum pectore quae recta sunt cogitet, sed spectatores suos ad sublimia arma operis menta mundi respecto intimo terrore despiciat, terrores autem considerato internae dulcedinis blandimento contemnat. Unde supernae quoque vocis imperio in utroque humero sacerdos velamine superhu
Abbreviated transcription (Latin):
lices roua sidne. necesse ẽ ut talem se qͥ prrest ex hibeat: Cui
subi etr aslsq s cculta qꝰq sua ꝓdere ñ erubescant: ut cum
qͥs qͥs p̾sumit aut solu̾e qͦs ligant. aut ligare qͦs soluunt.
Quisquis gͦ aliud sapit: anathema sit. Quisqͥs uͦ p̾dictarũ
synodoꝵ fidẽ tenet. pax ei sit a deo patre. ꝑ tħm xp̃m filiũ¬

Expanded text:
elicet compassione necesse est ut talem se qui praeest exhibeat, cui elicet compassione necesse est ut talem se qui praeest exhibeat, cui subjecti quique occulta quoque sua prodere non erubescant; ut cums praesumit aut solvere quos religant, aut ligare quos solvunt. Quisquis ergo aliud sapit, anathema sit. Quisquis vero praedictarum synodorum fidem tenet, pax ei sit a Deo Patre per 516 Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
cxnd odesueu i contẽplationẽ rapit᷑. foris infirmantiũ
negoto urgetur. Int archana dei considerat: Foris onera
ret naliu portat. Quide reb qͦq dubus semꝑ ad caba qlcu
reruorit pora testaniti archa dñm consulit. exemplũ ꝓcul¬
a ubiore. torib p̾bens. ut cũ foris ambigunt qͥ d disponant.
a d mnente semꝑ quasi ad tabna łm redeant. & uelut corca te¬
samente archa dñm consulant. si de hus in qͥb dubitani
a pui semetipsos untꝰ sacri eloquii paginas requirast cHune
sosa sicertas ꝑ susceptionẽ nob̾ nr̃e humanitatis ostensa. i
mo ner ora ttoni inheret. miracła in urbib exercet. imita¬
monis idelictilia bonis rectorib steruens. ut cerstiã scbra
contes ladidi a ppetunt. necessitatib tam̃ infirmantiũ cõpa¬
tiendo mnisccane. Quia tc ad alta caritas mirabiltt̃ surgũ
cũ ad umna ꝓrximoꝵ se miscd̾iter attrahit. Et̃ quo benigue
qe saenoit adintima: ualent᷑ recurrit ad sũma. Inqguta uid¬

Expanded text:
qui intus in contemplationem rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit: exemplum proculdubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant; et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant apud semetipsos intus sacri eloquii paginas requirant. Hinc ipsa Veritas per susceptionem nostrae humanitatis nobis ostensa, in monte orationi inhaeret, miracula in urbibus exercet ; imitationis videlicet viam bonis rectoribus sternens; ut etsi jam summa contemplando appetunt, necessitatibus tamen infirmantium compatiendo misceantur, quia tunc ad alta charitas mirabiliter surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer attrahit; et quo benigne descendit ad infima, eo valenter recurrit ad summa. In qua vid
Abbreviated transcription (Latin):
recta oꝑa debemꝰ acciꝑe. ꝓpħa attestante qͥ ait. sac̾dotes tui
uiduant᷑ iusticia : Uestimentis itaq illiꝰ tintinnabula in he¬
rent: ut uite uiã cũ lingue sonitu ipsa qͦq oꝑa sac̾dotis cla¬
ment. S considerandũ quoq ẽ. ut rector cũ se ad loquendũ p̾¬
parat. sub qͣnte cautele studio loquat᷑ attendat: ne si in ordi¬
nate ad loquendũ rapit᷑. erroris uulnere audientiũ corda fe¬
riant᷑. Et cũ fortasse sapiens uideri desiderat: unitatis cõpage
insipient̾ abscidat. Hinc nãq ueritas dicit. Habete sal in uob.
⁊ pacẽ habete int̾ uos. ꝑ sal quippe: uerbi sapientia designat᷑.
Qui gͥ loqui sapient̾ nitit᷑: magnoꝑe metuat. ne eiꝰ eloquio au

Expanded text:
bemus accipere, propheta attestante, qui ait: Sacerdotes tui induantur justitiam ? Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque opera sacerdotis clament. Sed considerandum quoque est ut rector cum se ad loquendum praeparat, sub quantae cautelae studio loquatur attendat; ne si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscindat. Hinc namque Veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos. Per sal quippe verbi sapientia designatur. Qui igitur loqui sapient
Abbreviated transcription (Latin):
emo ante tempus deserat aream. Toleret paleam in
tritura: toleret in area. Qͦd enim toleret in horreo non
habebit. Ueniet uentilator: qͥ diuidet malos a bonis. Ei
etiã corꝑalis seꝑatio: quã mͦ sp̃ualis p̾cedit. a malis. cor¬
de semꝑ disiungimini: ad tempꝰ. caute corꝑe copulami
Nec tñ negligentes sitis in corrigendis urĩs: ad cirã salł
terrendo. qͥb cũq mõis potestis agite. Nec cũ inuenitis in¬
scriptis ⁊ in exemplis scõꝵ. siue qͥ ante. siue qͥ post dñi as¬
uentũ in hac uita fuert᷑. qͦd mali bonos in unitate non
maculant: efficiamini ad colligendos malos. Duob mo¬
dis ñ te maculat malus. Si ñ consentias. ⁊ si redargu¬
as: hoc ẽ ñ cõmunicare. hẽ ñ ꝯsentire. Cõmunicatur

Expanded text:
emo ante tempus deserat aream, toleret paleam in tritura, toleret in area. Quod enim toleret, in horreo non habebit. Veniet ventilator, qui dividet malos a bonis. Erit etiam corporalis separatio, quam modo spiritualis praecedit. A malis corde semper disjungimini; ad tempus caute corpore copulamini. Nec tamen negligentes sitis in corrigendis vestris, ad curam sciterrendo. Quibuscumque modis potestis, agite. Nec, cum inScripturis et in exemplis sanctorum, sive qui ante, sive qui post adventum in hac vita fuerunt, quod mali bonos in unitate non maculant, efficiamini pigri ad corrigendos 445 malos. Duobus modis non te maculat malus, si non consentias et redarguas, hoc est non communicare, non consentire: et quia
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sumit fieri int̾cessor erubescit: qua m̃te apud dñm int̾cessio¬
nis locũ ꝓ popło arripit. qͥ familiarẽ se eiꝰ gr̃e e̾e̾. ꝑ uite me¬
ritũ nescit: Aut ab eo qͦmͦ aliis ueniã postulat: qui utrũ
sibi sit placatꝰ ignorat: Qua in re est adhuc aliud sollicitiᷤ
formidandũ: ne qͥ placare posse irã credit᷑. hanc ipse ex ꝓpͥo
reatu mereatur. Cuncti enĩ liquido nouimꝰ. qͥa cũ is qͥ displicet
ad int̾cedendũ mitit᷑: irati aniniꝰ ad det̾iora ꝓuocat᷑. Qui gͦ
adhuc desideriis t̾renis astringitur: caueat ne districti itam
uidicis grauiꝰ accendens. dũ loco delectat᷑ głe. fiat subditis auctor
ruine. Sollert̾ gͦ se quisq metiatur. ne locũ regiminis assum̾e
audeat. si adhuc in se uiciũ dãpnabilit̾ regnat : ne is quẽ crim̃
deprauat ꝓpriũ. int̾cessor fieri appetat pro culpis aliorum.

Expanded text:
te apud Deum intercessionis locum pro populo arripit, qui familiarem se ejus gratiae esse per vitae meritum nescit? Aut ab eo quomodo in aliis veniam postulat, qui, utrum sibi sit placatus, ignorat? Qua in re est adhuc aliud sollicitius formidandum, ne qui placare iram posse creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur. Cuncti enim liquido novimus, quia cum is qui displicet, ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui ergo adhuc desideriis terrenis astringitur, caveat, ne districti iram Judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor ruinae. Solerter ergo se quisque metiatur, ne locum sacerdotalis officii suscipere audeat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat; ne is, quem crimen depravat proprium, intercessor fieri appetat pro culpis aliorum.
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑim̃to iã didicit. qd̾ obtinere a dño que poposcerit possit :
cui ꝑ effectus uocẽ iã quasi specialit̾ dicit᷑. Adhuc loquente te: dicã
ecce assũ. Si enĩ fortasse quis ueniat ut ꝓ se ad int̾cedendũ nos

Expanded text:
experimento jam didicit, quod obtinere a Domino quae poposcerit, possit, experimento jam didicit, quod obtinere a Domino quae poposcerit, possit, cui per effectus vocem jam quasi specialiter dicitur: Adhuc loquente te, dicam, Ecce adsum . Si enim fo
Abbreviated transcription (Latin):
modis oĩb debet ad exemplũ uiuendi ꝑtrahi: qui cunctis cari
passionib moriens. iam sp̃ualit̾ uiuit. Qui ꝓsꝑa mundi postpo¬
suit: qui nulla adu̾sa ꝑtimescit. Qui sola interna desiderat: cuiꝰ
intentioni bene congruens nec õino ꝑ imbecillitatẽ corpꝰ. nec ual¬
de ꝑ contumeliam repugnat. Qͥ ad aliena cupienda ñ ducitur:
s ꝓpͥa largit᷑. Qui ꝑ pietatis uiscera citiꝰ ad ignoscendũ flectitur:
s nũqͣ plus ꝗͣ deceat ignoscens: ab arce rectitudinis inclinatur.
Qui nulla illicita ꝑpetrat: s ꝑpetrata ab aliis ut ꝓpͥa deplorat.
Qͥ ex affectu cordis aliene infirmitati cõpatit᷑: sicq in bonis
primi sicut in suis ꝓfectib letat᷑. Qͥ ita se unitabilẽ cet̾is in
cunctis que agit insinuat: ut int̾ eos ñ habeat qd̾ saltsm de tͣns¬
actis erubescat. Qui sic studet uiuere: ut ꝓximoꝵ qͦq corda
arentia doctrine ualeat fluentis irrigare. Qͥ orationis usu et

Expanded text:
modis omnibus debet ad exemplum vivendi pertrahi, qui cunctis carnis passionibus moriens jam spiritaliter vivit, qui prospera mundi postposuit, qui nulla adversa pertimescit, qui sola interna desiderat. Cujus intentioni bene congruens, nec omnino per imbecillitatem corpus, nec valde per contumeliam repugnat spiritus. Qui ad aliena cupienda non ducitur, sed propria largitur. Qui per pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed nunquam plus quam deceat ignoscens, ab arce rectitudinis inclinatur. Qui nulla illicita perpetrat, sed perpetrata ab aliis ut propria deplorat. Qui ex affectu cordis alienae infirmitati compatitur, sicque in bonis proximi sicut in suis provectibus laetatur. Qui ita se imitabilem caeteris in cunctis quae agit insinuat, ut inter eos non habeat quod saltem de transactis erubescat. Qui sic studet vivere, ut proximorum quoque corda arentia doctrinae valeat fluentis irrigare. Qui orationis usu et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positoꝵ mala. s tam̃ humilit̾ loquant᷑: quasi orã clamibs
lent̾ incidunt: quia uidelicet dũ prelate dignitati salt
in noxie & latent̾ derogant: quasi regis suꝑpositi uestẽ si
ifsima uerbi laceratione rep̃hendunt. Unde bene & illie¬
est. P ost hec dauid ꝑcussit cor suũ: eo qd̾ abscidisset orame
dis saul. facta qͥppe p̃positoꝵ oris gladio ferienda ñ sui
cũ recte rep̾hendenda iudicant᷑. Si quando uͦ cont᷑ ens

Expanded text:
praepositorum mala, sed tamen humiliter loquantur, quasi oram clamidis praepositorum mala, sed tamen humiliter loquantur, quasi oram clamidis silenter incidunt, viinnoxie et latenter derogant, quasi regis sibi superpositi, vetenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene et illi post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamydis Saul. Facta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum rede reprehendenda iudicantur. Si quando vero contra eos
Abbreviated transcription (Latin):
psecutor cũ ad purgandũ uentrẽ speluncã fuisset ingressuᷤ.
illic cũ uiris suis dauid inerat: qui iã tã longo tẽpore ꝑsecu¬
tionis eiꝰ mala tolerabat. Cũq eũ uiri sui ad feriendũ saul
accenderent: fregit eos responsionib qͥa manũ inuttere in
tis eiꝰ abscidit. Quid eiũ ꝑ saul nͥ mali rectores: qͥd ꝑ dauid
n boni subditi designantur : Saul gͥ uentrẽ purgare ẽ. pra¬
uos p̾positosconceptã in corde maliciã usq ad oꝑa miseri o¬
doris extendere: & cogitata apd̾ se noria factis exteriorib
exsequendo monstrare. Quẽ tam̃ dauid ferire ietuit: quia
ie subdicoꝵ mentes ab om̃i se peste obtrectatioĩs abstinen-
as: p̃positoꝵ uitã nullo lingue gladio ꝑcutiunt: etiã cũ
de inꝑfectione eos rep̾hendunt. Qui & si quando ꝓ infirmi¬
tate sese abstinere uix posst̾. ut ñ extrema quedã atq exten

Expanded text:
persecutor, cum ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, persecutor, cum ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris suis David inerat, qui jam tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos responsionibus, quia manum mittere idis ejus abscidit. Quid enim per Saul, nisi mali rectores; quid per David, nisi boni subditi designantur? Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit, quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstes, praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui et si quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt ut non extrema quaedam, atque exteriora
Abbreviated transcription (Latin):
tediũ dignis ea increpationib ñ emendare. Dor¬
negligentie sue merito ꝑuenit: ut qd̾ a subiectis delin¬
quitur nec cognoscat. Ammonendi st̃ itaq qui presunt:
t ꝑcircũ spectionis studiũ. celi animalia fieri ꝯtendãt.
escribunt᷑. Dignũ quippe ẽ. ut cuncti qui prest̾ intꝰ atq
in circuitu ocłos habeant: quatinꝰ & interno iudici in semet¬
ipsis placere studeant: & exempla uite extexiꝰ prebentes. ea
etiã que in aliis st̃ corrigenda dep̾hendant. Ammonendi
sunt subditi. ne p̾positoꝵ suoꝵ uitã temere uidicent. si qͥd
os fortasse ag̾e rep̾hensibilit̾ uident: ne unde recte ma¬
redarguunt: inde ꝑ elatioĩs impulsũ in ꝓfundiora mer¬
uit᷑. Ammonendi st̃ ne cũ culpas p̾positoꝵ considerant.
ntra eos audatiores fiant. s sic si qua ualde st̃ eoꝵ praua
pud semetipsos duudicent: ut tam̃ diuino timore con¬
stricti. ferre sub eis uigũ reuerentie ñ recusent. Qd̃ meliꝰ

Expanded text:
edium dignis ea increpationibus non emendare. Dornegligentiae suae merito pervenit, ut quod a subjectis delinquitur nec cognoscat. Admonendi sunt itaque qui praesunt, ut per circumspectionis studium coeli animalia fieri contendantdescribuntur , dignumque est ut cuncti qui praesunt intus atque in circuitu oculos habeant, quatenus et interno judici in semetipsis placere studeant, et exempla vitae exterius praebentes, ea quae in aliis sunt corrigenda deprehendant. Admonendi sunt subditi, ne praepositorum suorum vitam temere judicent, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident; ne unde mala recte redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant, sed sic si qua valde sunt eorum prava, apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius
Abbreviated transcription (Latin):
turos inueniunt. Illi ut tanto circa se sollicitiꝰ uiuant:
to eos aliena cura ñ implicat: isti uͦ ut sic alioꝵ curas ex¬
leant. quatinꝰ & sua agere ñ desistant: & sic in ꝓpͥa sollici¬
udine ferueant: ut a cõmissoꝵ custodia minimẽ torpescãt.¬
Illi enĩ sibimet uacanti dicit᷑: uade ad formicã opiger. &q

Expanded text:
securos inveniunt. Illi ut tanto circa se sollicitius vivant, securos inveniunt. Illi ut tanto circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat; isti vero ut sic aliorum curas expleant, quatenus et suas agere non desistant, et sic in propria sollicitudine ferveant, ut a commissorum custodia minime torpescant.Illi enim sibimet vacanti dicitur: Vade ad formicam, o piger, et
Abbreviated transcription (Latin):
Illos ne subiectio conterat: istos ne locus suꝑior extol¬
lat. Illi ne minꝰ que iubent᷑ impleant: isti ne plus iusto ui¬
beant que cõpleant᷑. Illi ut humilit̾ subiaceant: istiut tem¬
pant̾ presint. Nã qd̾ intelligi & figuralit̾ potest illis dicit᷑:
fili obedite parentib ur̃is indño: istis uͦ p̃cipit᷑. & patres noli¬
te ad iracundiã ꝓuocare filios ur̃os. Illi discant qͦm ante occal
arbitris oculos sua interiora cõponant: isti qͦm etiã cõmis¬
is sibi exempla bene uiuendi exteriꝰ prebeant. Scire genĩ ꝑte¬
ati debent quia si ꝑu̾sa unquã ꝑpetrant: tot mortib digni
sunt: quot ad subditos suos ꝑditionis exempla transmintunt.
nde necesse ẽ ut tanto se cautiꝰ a culpa custodiant. quanto
praua que faciunt ñ soli moriunt᷑. Ammonendi st̃ illi
districtius puniant᷑. si absoluti repꝑiri nequiuerĩt saltẽ
se: isti ne de subditoꝵ erratib iudicent᷑. etiã si se iã de se

Expanded text:
Illos ne subjectio conterat, istos ne locus superior extollat. Illi ne minus quae jubentur impleant, isti ne plus justo jubeant quae compleantur. Illi ut humiliter subjaceant, isti ut temperanter praesint. Nam quod intelligi et figuraliter potest, illis dicitur: Filii, obedite parentibus te ad iracundiam provocare filios vestros . Illi 38 discant quomodo ante occulti arbitri oculos sua interiora componant, isti quomodo etiam commissis sibi exempla bene vivendi exterius praebeant. Scire etenim praelati debent , quia si perversa unquam perpetrant, tot mortibus digni sunt, quot ad subditos suos perditionis exempla transmittunt. Unde necesse est ut tanto se cautius a culpa custodiant, quanto per prava quae faciunt, non soli moriuntur  sed aline districtius puniantur si absoluti reperiri nequiverint saltem de se; isti ne de subditorum erratibus judicentur, etiamsi se jam de se
Abbreviated transcription (Latin):
uigilare bene uiuendo ñ sufficit: si ñ & illũ cui preci
cati torpore disiungit. Bene autẽ dicit᷑. ne dederis so
oculis tuis: nec dormitent palpebre tue. Somnũ qu
oculis dare ẽ: intentione cessante subditoꝵ curã om
negligere. Palpebre uͦ dormitant: cũ cogitationes
ea que in subditis arguenda cognoscunt. pigredinis
mente dissimulant. Plene enĩ dormire ẽ: cõmisit
nescire. nec corrigere. Non autẽ dormire s dormipi¬

Expanded text:
vigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum cui praeest, a peccati torpore disjungit. Bene autem dicitur: Ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae . Somnum quippe oculis dare, est intentione cessante, subditorum curam omnino negligere. Palpebrae vero dormitant, cum cogitationes nostrae ea quae in subditis arguenda cognoscunt, pigredine deprimente dissimulant. Plene enim dormire est commissorum acta nec scire, nec corrigere. Non autem dormire, sed dormi
Abbreviated transcription (Latin):
sermonib captꝰ: quia dũ cõmissi sibi cogit᷑ bona d
ipsũ priꝰ necesse ẽ que dixerit custodire. Illaqueat᷑ gͥ
ud quã ammonet relaxetur. Unde apd̾ districtũ u
cogit᷑ tanta in oꝑe exsoluere: qͣnta eũ constat aliis uon
pisse. Ubi & bene mox exhortatio subdit᷑: ut dicat᷑. fa
nũ ꝑximi tui. Discurre. festina. suscita amicũ tui
dederis somnũ oculis tuis: nec dormitent palpebre

Expanded text:
sermonibus captus; quia dum commissis sibi cogitur bona dicere, ipsum prius necesse est quae dixerit custodire. Illaqueatur igaliud quam admonet relaxetur. Unde apud districtum judicem cogitur tanta in opere exsolvere, quanta eum constat aliis voce praecepisse. Ubi et bene mox exhortatio subditur, ut dicatur: Fmanus proximi tui: discurre, festina, suscita amicum tuum; ne dederis somnum oculis tuis, nec dormit
Abbreviated transcription (Latin):
ei diuina uoce dicit᷑. Honorasti filios tuos magis quã n
Hinc pastores increpat ꝑ ꝓpħam dicens. Qd̃ fractũ esti
alligastis: & qd̾ abiectũ non reduxistis. Abiectũ enĩm
citur: cũ qͥsq in culpa lapsus ad statũ uisticie ex palt
sollicitudinis uigore reuocat᷑. Fracturã uͦ ligamen al¬
git. cũ culpã disciplina depͥmit: ne plaga usq ad iit̾

Expanded text:
e divina ei voce dicitur: Honorasti filios tuos magis quam me . Hinc pastores increpat per prophetam, dicens: Quod fractum est non alligastis, et quod abjectum est non reduxistis . Abjectus enim reducitur cum quisque in culpa lapsus, ad statum justitiae ex pastoralis sollicitudinis vigore revocatur. Fracturam vero ligamen astringit, cum culpam discipl
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitatẽ ꝑtrahit. Ferrũq de manubrio ꝓsilit: cũ de con
sermo durior excedit. Et amicũ ꝑcutit & occidit: quis
ditorẽ suũ ꝓlata ꝯtumelia a spũ dilectionis interficis
tepti nãq mens repente ad odiũ ꝓruit: si hanc ĩmo
increpatio plus quã debuit addicit. S is qui incautele
ut in una earũ defensus uiuat: quia si ad penitentis
ta conu̾sus inunitate sacram̃ti sub spe. fide. & carit De

Expanded text:
itatem pertrahit, ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit. Et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia a spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plusquam debuit addicit. Sed is qui incaute liut in una earum defensus vivat, quia si, ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe, fide ac charitate
Abbreviated transcription (Latin):
uitã ꝑculit: quã sp̃u ꝑscrutante dep̾hendit. Et sũ mũ
tra scãm eccłiã contra peccata recoluit: qd̾ honore sibii
hement̾ impenso corã bene agentib fr̃ib ñ agnouit.
cõmunionẽ equalitatis meruit scĩtas actionis: hic zeli
ultionis ius aꝑuit potestatis. Paulus bene agentib fñ¬

Expanded text:
itam perculit, quam spiritu perscrutante, deprehendit: et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene agentibus f
Abbreviated transcription (Latin):
modũ int̾ se & auditores suos fortẽ munitionẽ denent: netu
ad uindictã destituti sint. si nc̃ fuerint incorreptione disa
ꝑat: difficile ualde est. ut ñ aliqͣndo ad aliqͥd qd̾ dic̾e ñ deh
erũpat. Et plerũq contingit. ut dũ culpa subditoꝵ cũ m¬
na inuectione corripit᷑: magistri lingua usq ad excessus
tiũ in desꝑatione deprimunt᷑. Unde necesse ẽ ut exalꝑt
rector cũ subditoꝵ mentẽ plus se quã debuit ꝑcussisses¬

Expanded text:
modum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc modum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissexasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessusnquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mente
Abbreviated transcription (Latin):
t cũ murũ ꝑforantes inuotescit. S cuncta hec licet sub¬
alit̾ rector insinuet: nisi contra delicta singuloꝵ emu¬
lationis sp̃u ferueat: nullã sibi in ꝑpetuũ ab solutionem
parat. Unde illic recte adhuc subiungit᷑. Et tu sume tͥ
utatẽ. Per sartaginẽ qͥppe frixura mentis: ꝑ ferrũ uͦ
ii. crepatiois fortitudo signatur. Quid uͦ acrius doctoris
me itẽ quã ⁊elus dei frigit & excruciat: Unde paulus
huiꝰ artaginis urebat᷑ frixura: cũ diceret. Quis infir¬
mat᷑. & ego ñ infirmor: Quis scandalizat᷑. & ego ñ uror:
E qͥa quisqͥs ⁊elo dei accendit᷑. ne dãpnari ex negligen¬
a debeat. forti in ꝑpetuũ custodia munit᷑: recte dicit᷑.
ones eã murũ ferreũ int̾ te & int̾ cuutatẽ. Sartago
nĩ ferrea murꝰ ferreus uit̾ ꝓpħam & ciuitatẽ ponitur:
a cũ nc̃ fortẽ zelũ rectores exhibent. eundẽ zelũ p̃t-¬

Expanded text:
tutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter Rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. Unde recte additur: Et tu sume tibi vitatem. Per sartaginem quippe frixura mentis, per ferrum vero increpationis fortitudo signatur. Quid vero acrius doctoris mentem, quam zelus Dei frigit et excruciat? Unde Paulus hujus sartaginis urebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accenditur, ne damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum post
Abbreviated transcription (Latin):
uicioꝵ impugnet adu̾sitas demonstrãt. Nã cũ unũ qͦdq pec¬
catũ qͦmͦ ꝓficientib insidiet᷑ ostendit᷑: quasi obsidio circa
eiuitatẽ ierłm uoce p̾dicatoris ordinatur.S qͥa ñ solũ de-¬
bent in notescere qualit̾ uicia impugnent. uerũ etiam
qͥmͦ custodite nos uirtutes roborent: recte subiungitur.
Et edificabis munitiones. Munitiones qͥppe sc̃s p̾dicator
edificat: quando que uirtutes quib resistant uiciis demon¬
strat. Et qͥa crescente uirtute plerũq bella tẽptationis au¬
gentur: recte adhuc addit᷑. Et conportab̾ aggerẽ. & dabis ꝯtͣ
eã castra: & ones arietes in giro. Aggerẽ nãq comportat:
qͣndo p̾dis tor quisq molem crescentis tẽptatioĩs annun¬
tiat. Et c nt᷑ ierłm castra erigit: qͣndo recte intentioni
audier dũ. hostis callidi incircũ spectas. & qͣsi incõp̾hensi¬
hiles nsidias p̾dicit. Atq in giro arietes ponit: cũ tẽp
tat aũ aculeos in hac uita nos undiq circum dantes. & uir-¬

Expanded text:
um impugnet adversitas demonstrant. Nam cum unumquodque peccatum quomodo proficientibus insidietur ostenditur, quasi obsidio circa civitatem Jerusalem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum debent innotescere qualiter vitia impugnent, verum etiam quomodo custoditae nos virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus resistant vitiis demonstrat. Et quia, crescente virtute, plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis indicat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumventiones quasi incomprehensibiles insidtationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et vir
Abbreviated transcription (Latin):
linqntes subditos p̃positi corrigunt: restat necesse ẽ ut sol¬
licite aitendant. quatinꝰ ꝑ discipline debitũ culpas quidẽ
luire potestatis feriant: s ꝑ humilitatis custodiã equales
se ipsis fr̃ib qui corriguntur agnoscant: quãuis plerumq
etã dignũ est. ut eosdẽ qͦs corrigimꝰ tacita nob̾ cogitatiõe
p̃feramꝰ. Illoꝵ nãq ꝑ nos uicia discipline uigore feriunt᷑:
in his uͦ que ⁊ psi cõmitimꝰ nec u̾bi quidẽ ab aliquo inuectio¬
ne laceram.T anto gͦ apd̾ dm̃ obligatiores sumꝰ: qͣnto apd̾
hoĩes inulte peccamꝰ. Disciplina aut̃ nr̃a subditos diuio
uidicio tanto liberiores reddit: qͣnto hic eoꝵ culpas sine uin¬
dicta ñ deserit. Seruanda itaq ẽ & in corde humilitas: et
in oꝑe disciplina. Atq int̾ hec sollert̾ intuendũ. ne dum
ĩmoderatiꝰ custodit᷑ uirtꝰ humilitatis. soluant᷑ uira regimi¬

Expanded text:
linquentes subditos praepositi corrigunt, restat, necesse est, ut sollicite attendant, quatenus per disciplinae debitum culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant, quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Deum oblhomines inulte peccamus. Disciplina autem nostra subditos divino judicio tanto liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est et in corde humilitas, et in opere disciplina. Atque inter haec solerter intuendum est, ne dum immoderatius custoditur virtus humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
uideant: & de humilitate qd̾ imitent᷑ agnoscãt. Stude¬
ant gͥ sine int̾missioẽ qui presunt. ut eoꝵ potentia qͣnto
magna exteriꝰ cernit᷑: tanto apd̾ eos interiꝰ depͥmatur:¬
ne cogitationẽ uincat. ne in delectationẽ sui animũ rapi
ne iã sub se mens eã reg̾e ñ possit : cui se libidine dnĩandi si¬
ponit.Ne enĩ p̾sidentis animꝰ ad elationẽ potestatis sue des¬
tatione rapiat᷑: recte ꝑ quendã sapientẽ dicit᷑. Ducẽ te u¬
stituer̃t. noli extolli: s esto in illis qͣsi unꝰ ex illis. Hinc e
petrꝰ ait. Non dñantes in clero: s conforma facti gregi h
ꝑ semetipsã ueritas ad altiora nos uirtutũ merita ꝓuoe
dicit. Scitis qͥa pͥncipes gentiũ dñant᷑ eoꝵ: & qui maiori¬
rit int̾ uos pͥmꝰ e̾e̾ erit ũr seruus: sicut filiꝰ hoĩs ñ uen
ministrari s ministrare. Hinc ẽ qd̾ seruũ ex suscepton
gimine elatũ. que ptꝰ supplicia maneant. indicat dicen

Expanded text:
de humilitate quod imitentur agnoscant. Studeant igitur sine intermissione qui praesunt, ut eorum potentia quanto magna exterius cernitur, tanto apud eos interius deprimatur,cogitationem vincat, ne in delectationem sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregis . Hinc per semetipsam Veritas ad altiora nos virtutum merita provocans, dicit: Scitis quia principes gentium dominantur eorum, et qui majorerit inter vos primus esse, erit vester servus: sicut Filius hominis non venit ministrati, sed ministrare . Hinc est quod servum ex suscepto regimine elatum, quae post supplicia maneant, indicat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
se estimat ampliꝰ saꝑe: quib se uidet ampliꝰ posse. In qͦdã qͥppe
se constituit culmine apd̾ semetipsũ: & qui equa cet̾is nature
conditione constringit᷑: ex equo respicere cet̾os dedignat᷑: sioq
usq ad eiꝰ similitudinẽ ducit᷑. de quo scͥptũ ẽ. Omne sublime
uidet: & ipse ẽ rex suꝑ uniu̾sos filios suꝑbie. Qui singłare cul¬
men appetens. & socialẽ angeloꝵ uitã despiciens: ait. Ponã sedẽ
meã ad aquilonẽ: & ero simił altissimo. Miro gͦ uidicio deiintꝰ
foueã deiectiois inuenit: dũ foris se inculmine potestatiꝰ extollit.
Apostate qͥppe angło simił efficit᷑: dũ hõ hõib eẽ simił dedignat᷑. Sic sa
pꝰt humilitatis meritũ: intumorẽ suꝑie culmine potestatis excras

Expanded text:
se aestimat amplius sapere, quibus se videt amplius posse. In quodam quippe se aestimat amplius sapere, quibus se videt amplius posse. In quodam quippe se constituit culmine apud semetipsum; et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur, 833 ex aequo respicere caeteros dedignatur; sicque usque ad ejus similitudinem ducitur de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est Rex super universos filios superbiae . Qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul post humilitatis meritum,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentib exigunt. qͣsi ñ hõib s aĩalib dñant᷑: qͥa uidelicet ex
qua parte bestiales st̃ subditi: ex ea debent etiã formidini iace¬
te substrati. S plerũq rector eo ipso qͦ cet̾is preminet: elatiõe
cogitationis intumescit. Et dũ ad usũ cuncta subiacent. dũ ad
uotũ uelocit̾ uissa cõplent᷑ : dũ om̃s subditi si qua bene gesta
sunt laudĩb effer̃t. male gestis autẽ nulla auctoritate contra-¬
aicunt: dũ plerũq laudant etiã qd̾ reꝓbare. debuerãt. seduc¬
tus ab hiis que infra suppetunt suꝑ se animꝰ extollit᷑: & dum
foris immenso fauore circũdat᷑. intꝰ ueritate uacuatur: atq
oblitꝰ sui. in uoces se spargit alienas: talemq se credit. qualem
foris audit: non qualẽ uitꝰ discern̾e debuit. Subiectos despicit:
eosq equales sibi nature ordine ñ agnoscit: & qd sorte potesta¬
tis excesserit: transcendisse se etiã uite meritis credit. Cunctis

Expanded text:
unt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati. Sed plerumque rector eo ipso quo caeteris praeeminet, elatione cogitationis intumescit. Et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt; dum plerumque laudant etiam quae reprobare debuerant, seductus ab his quae infra suppetunt, super se animus tolliforis immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur; atque oblitus sui, in voces se spargit alienas; talemque se credit, qualem foris audit, non qualem intus discernere debuit; subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit; cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit. apd̃ dñm paruulus fuit. Plerũq gͦ dũ ex subiectonis
fluentia animꝰ inflat᷑: in luxũ suꝑbie ipso potentie fastigi
nocinante corrũpit᷑. Quã uidelicet potentiã bene regit: quis
nere illã nou̾it & impugnare. Bene hanc regit. qͥ scit ꝑ illĩ
mens plerũq extollit᷑: etiã cũ nulla potestate fulcit᷑. Qui
magis in altũ se erigit: cũ se ei etiã potestas adiungit:
tam̃ potestatẽ recte dispensat. qͥ sollicite nou̾it & sum̾e e
cern̾e: & tam̃ se peccantib ⁊ elo ultioĩs ante ferre. S hanc d¬
cretionẽ pleniꝰ agnoscimꝰ: si pastoris pͥmi exempla cernat
Petrus nãq auctore deo scẽ eccłie pͥncipatũ tenens: a be
agente cornelio. & sese ei humilit̾ ꝓsternente. ĩ moderatiꝰ
nerari recusauit: seq ei similẽ recognouit dicens. Surgi

Expanded text:
apparuit, apud Deum parvulus fuit. Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in luxum superbiae ipse potentiae fastigio lenocinante corrumpitur. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit, et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illmens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur. Quanto magis in altum se erigit, cum se ei etiam potestas adjungit? Quam tamen potestatem recte dispensat, qui sollicite noverit et sumere  tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre. Sed hanc discretionem plenius agnoscimus, si Pastoris primi exempla cernamus. Petrus namque auctore Deo sanctae Ecclesiae principatum tenens, a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ ꝓtuiꝰ sui pͥoratꝰ agnoscat: quatuiꝰ & honore si¬
moralib dixisse me memini. liquet qd̾ om̃s hoĩes nas
equales genuit: s uariante meritoꝵ ordine. alios aliisc
post ponit. Ipsa autẽ diu̾sitas que accessit ex uicio. diui
dicio dispensat᷑: ut qͥa oĩs hõ eque stare ñ ualet. alt̾ m
ab alt̾o. Unde cuncti qui presunt. ñ in se potestatẽ debe¬
tendere ordinis. s equalitatẽ pensare conditionis: nec p̾s
se hõib gaudeant. s ꝓdesse. Antiqui & enĩ patres nr̃i m¬
plete t̾rã: ꝓtinꝰ adiunxit. Et t̾ror ur̃ ac tremor sit suꝑs¬

Expanded text:
potestatem protinus sui prioratus agnoscat, quatenus et honore suMoralibus dixi se me memini , liquet quod omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis; nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nimplete terram, subdidit: Et terror vester ac tremor sit su