comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sanitatem uͦ nec dum ꝓmerui qͣm tam̃
mͥ petrus beatissimus ñ negauit: sed di¬
stulit. socium in hoc miracło habeuolẽs
edwarclum: quem sͥ nouit in om̃ib ẽẽ de¬
uotum. Iam enim ñc septimo ꝓfeiturus
in urbem ab ip̃o sc̃o apło in manclatis acde¬
piregem adire. apłicum ei ꝑferre p̃ceptum.
ut mesuo sacro subuectum dorso ad eccł̃iã
eius q̃ palauo uicuia ẽ ꝑferat. recepturũ
si to fecerit. meritis eiꝰ m̃broꝵ meoꝵ inte¬
gͣm sanitatem. Hec uͥ nũciata sunt regi:
agit gr̃as deo. atq pariturum apło nec
inopi defutum. s p̾biturum obseqͥum. ut
in mancdatis acceꝑat pollicet᷑. Citatꝰ mox
eger accessit. Rex uͨ ut spiritalibille asinꝰ
fortis acubans int̾minis: supposuit hume¬
ros suos ad portandũ. Audite hec om̃s
gentes. aurib ꝑcipite qui habitatis orbẽ.
Tongregamini ad speitałm quale cirtus
nlłs unqmͣ prebuit. nec theatrum fuit.
Pendet de humero tanti principis plenꝰ

Expanded text:
sanitatem vero necdum promerui, quam tamen sanitatem vero necdum promerui, quam tamen mihi Petrus beatissimus non negavit sed distulit, socium in hoc miraculo habere volens Edwardum, quem sibi novit in omnibus esse devotum. Jam enim nunc septimo profecturus ad urbem, ab ipso sancto apostolo in mandatis accepi, regem adire, apostolicum perferre praeceptum, ut me suo sacro subvectum dorso ad ecclesiam ejus quae palatio vicina est perferat, recepturum si id fecerit meritis ejus membrorum meorum integram sanitatem. » Haec ubi nuntiata sunt regi, agit Deo gratias, seque pariturum apostolo, nec inopi defuturum sed praebiturum obsequium, ut in mandatis acceperat, pollicebatur. Scitatus mox aeger accessit. Rex ut spiritalis ille asinus fortis ac cubans in terminis supposuit humeros suos ad portandum. Audite haec, omnes gentes, auribus percipite qui habitatis terram . Congregamini ad spectaculum, quale circus nullus unquam praebuit, nec theatrum finxit. Pendet ab humero tanti principis plenus
Abbreviated transcription (Latin):
rex pacificus aliqñ moraretur: supiienit
iuir quidam miserabił hib̾nicus gen̾e. scd̾̃m
ꝓpͥetatem lingue illiꝰ uocabulo Gillemichel
pedis utriuisq pͥuatus officio. Nerui enĩ
in poplite contracti. ad post̾iores corporis
ꝑtes crura retorserant. thali natib inheserat.
ĩmersiq carnib pedũ articłi. alumbis eius
ꝙ: dorsum corpꝰ om̃e ꝑu̾terant. Porrectis
t̾ratenus manib scannis suppositis repebat.
&e factus sibimetip̃i grauis trahebat se post
se miserabile spectacłm intuentib prebens.
q młtoꝵ in se ꝓuocans pietatẽ. Accessit
ad cumulum infelicitatis rei familiaris¬
inopia. ob quam famis iniuria. in ilem̃tia
aeris. tabesimul aomatie semesum illud
repsisset. ce seregis cubiailaro obtuisset
ctane inquit hugoline ñ merespicrs. ñ
mistreberis. nec mouebit te unius homiis
tanta calamitas: Et ille. Quid meius
limina in urbe qͥua requiescunt ita misera¬
bilit̾ repens ut tu ip̃e nunc aspicis iusitani.

Expanded text:
rex pacificus aliquando moraretur, supervenit vir quidam miserabilis Hybernicus genere, secundum proprietatem linguae illius vocabulo Gillemichel, pedis utriusque privatus officio. Nervi enim in poplite contracti, ad posteriores corporis partes crura retorserant, tali natibus inhaeserant, immersi carnibus pedum articuli a lumbis ejus et deorsum corpus omne perverterant. Porrectis terra tenus manibus scamnis suppositis repebat, et factus sibimet ipsi gravis, trahebat se post se, miserabile spectaculum intuentibus praebens et multorum in se provocans pietatem. Accessit ad cumulum infelicitatis rei inopia familiaris, ob quam famis injuria et inclementia aeris tabe simul ac macie semesum corpus rerepsisset, et se regis cubiculario obtulisset: « Itane, inquit, Hugoline, non me respicies? non misereberis? non te movebit unius hominis tanta calamitas? » Et ille: « Quid me vis apostolorum limina in urbe qua requiescunt, ita miserabiliter repens ut tu ipse nunc aspicis, visitavi,
Abbreviated transcription (Latin):
caturꝰ. Ad tanti testimonium miraculi
scanina quib miser illerepens. inniti
consueu̾at in eccl̃as suspenlunt᷑. gͣtũ
spectantib prebentia spectałm. & regis
sc̃ttatem aduenientib ostenlentia. Hoc
ꝓfecto miraculũ ad diligenda simul et
uen̾anda beati petri merita maximũ
scõ regi prebuit incentuiũ . & ad opus
qõ in euis nomine inchoauerat ꝯsumã.¬
ddum & desiderium igniuit: & illexit
affectum. Uerum pceceris que beato pe

Expanded text:
ue. Ad tanti testimonium miraculi, scamna quibus miser ille repens inniti consueverat, in ecclesia suspenduntur, gratum spectantibus praebentia spectaculum, et regis sanctitatem advenientibus ostendentia. Hoc profecto miraculum ad diligenda simul et veneranda beati Petri merita maximum sancto regi praebuit incentivum, et ad opus quod in ejus nomine inchoaverat consummndum et desiderium ignivit et illexit affectum. Verum prae caeteris quae beato Pe
Abbreviated transcription (Latin):
anima sestit ñ susapit reatus Num quids
iutt acceunt in hore sanguinem. Num
quid inle polluti sunt: Sisinnius chcit.
Ergo ñ sunt inquinati qui de saccificioꝵ
Nonsolum ñ sunt inquinati. s ⁊̃ coronat
sunt: boluntas enim h̃t pena: & necessitas
parit coronam. Hoc enim se supinai uis¬
sistis. & ñ solum de sanguine sacuficiorum
equis intulistis. Illi aũ illum sanguiem
sicut sentiendo glitissent. animam suam
ꝑdicłant. Ad uͦ illd̃ ñ consentiendo s pacien¬
eam in locam turpi uͭmeretur. ut iͥ ludi¬
brio sit om̃ib ppłis. Tunc hyrene cũ ducere¬
turapparuert̃ duo milites ante eos qͥ eam
ducebant dicentes. Misit nospꝰ uos comes
sisinnus. ut uͥ nos oftenleremus ibi eam
quo ascenderunt in cacumine montis. &
sederunt & dix̾unt illi milites. Ite nunciate
qr sicut dominus ussit: ita a cacumine
montis ibi eam facimus stare. Cunc sisin¬
hius uidensse delusum. & hac facto qd̾ ip̃e
ñ iuisserat. Ascenclens equum ip̃e prext cur¬

Expanded text:
nsentit . non suscipit reatus. Numquid sinuiti acciperunt in ore| sanguinem . num quid inde poluti sunt. Sisinius dixit| ergo non sunt inquinati. Hyrene respondit sunt inquinati . sed etiam coronati sunt . uolontas| enim habet poenam . et necessitas paret coronam| Hos enim resupinare iussistis . et mixtum aquae| sanguinem sacrificiorum t cornum equis intulistis. Illi autem| illum sanguinem si consentiendo glutissent ani| mam suam perdiderant ad uiro . non consenciendo| Se uim pacieneam in loco turpi . ubi meretur et ibi ludibrio sit| omnibus populis. Tunc herene com duceretur . ap| paruerunt duo milites ante illos qui eam ducibant| dicentes. Misit nos post uos comis . sisinius . ut ubi nos| ostenderimus . ibi eam que ascenderent in cacumine montis et sederent| et dixerunt illi milites. Ite nunciate+ . quia sicut ius| sisti . in cacumine montes . ibi eam ficimus stare| Tunc sisinius uidens se delusum . et hoc factum quod| ipse non iusserat. Ascendens equum pergebat cur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmortẽ & ꝑ ignem ad refrigerium ueni¬
re. Sisinnuis dixit. Putas te sic pati sic̃¬
&e sorores tue passe sunt. Ego te uibeo te¬
nudam tradi meretricib: ut ibidem ad
usus turpes posita moriatis. hyrene respõ¬
dit. Caro mea su feris & ignib s ⁊ ogis et

Expanded text:
et per ignem a refrigerium| perueniet per ignem a refrigerium| peruenire. Sisinius dixit . putas te sic pati . sicut sorores| tuae passe sunt. Ego te iubeo nudam tradi lubanaribus| ut ibidem ad turpes usus exposita moriaris Chyrene res| pondit . caro mea . et feris . et ignebus . et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ int̾ficeret exurendo. s ip̃e or̃onib siuis
sͥ exttum impetuerint immaculatiᷤꝰ cor¬
porib. intactis crinib integrisq uestim̃¬
tis digesto igne reꝑte sunt. Quaꝵ corꝑa
missis occułte ab anastasio hominibus
furatim abrepta ad euis sunt hospitalia
dignis martirib sepulturis agens in sar¬
crofago nouo cũ omnia gaulia sepeli-¬
uit. Orans dñm ut earum parciceps effi¬
ci mereret᷑. Alio namq die t̾ciam sibi sisin¬
nius iussit aclluq. Cui dixit. Hyrene sa¬
crifica diis. ne simile incendio pereas. At¬
illa respondit. Ego ñ sacrifico. s festino ꝑ¬
ticeps effici soroꝵ meaꝵ. ne inconspectu
d̃i astantib sororib meis. ego aliena in¬
ueniar. Sisinnius dixit. ꝑsuade tͥ nein
maiores cruciatus incurras. qm̃ ille mcͣ¬
rerunt. quas tu dicis tuas sorores fuisse.
Hyrene responlit. Ego ad hoc festino. nõ
negando uerttatem ꝑtingere ad uitam.

Expanded text:
non in| terficerit exurendo . sed ipsę orationibus suis non in| terficerit exurendo . sed ipsę orationibus suis sibi exitum| inpetrarent . inmaculatis corporibus . intactis crinibus .| Integrisque uestimentibus . degestu igne repertae sunt| quarum corpora missis occulte ab anastasia homi| nibus . furtim abrepta . ad eius sunt hospitalia dignis| martyrum sepultures agens in sargofago nouo cum omni| gaudio sepelliuit . orans dominum ut earum particeps effici| meriretur Altera namque die tercia sibi . sesinius iussit| aduci . cui et dixit. Herene . sacrifeca diis . ne simili in| cendei pereas. Illa respondit . ego non sacrifeco . sed festi| no particeps effici sororibus mearum ne in conspectu dei| sed stantibus sororibus meis. Ego aliena inueniar . sisi| nius dixit . persuadiu tibi . ne maioris cruciatus incur| ras quam illę incurrirunt quas tu dicis sorores tuas| fuisse. Herene respondit. Ego festino non negando| ueritatem pertingere ad uita .
Abbreviated transcription (Latin):
uabhostib xp̃i. Sisinnus dixit. Quis
uob̾ dedit consiliũ ad istam calamitatẽ
deuenire: Lamule di respondert̃. Calami¬
tas quidem temꝑalis ẽ s exip̃a calamita¬
te gła nascitur sempit̾na. Sifinnuisdix̃.
Implete p̃ceptum regis: acsacrificate. A¬
gape & cionia responcderunt. Nos do satͥ¬
ficium cotidie ñr̃e laudis offerimꝰ cliabolo
aũ penitus numqm̃ sacnficamꝰ. Noligͦ
Unde qd̃ tͥ preceptum ẽ. imple. ut sicut re
gis nr̃i p̃cepta seruamus. ita tu imꝑato¬
ris tui precepta conserues ut possis euis
gr̃am unienire. Tunc sisinnus dedit
fnĩam dicens. Agape & cionia que nec
t̾rore uidiciario iussa principum imple¬
reuoluerunt. iuissi eas uiuas incendi
sunt gaudio dicentes clara uoce. Gratiaᷤ
animas nr̃as. Et cum hec dixissent. mili¬
ris nos uelle. qui cũ huis qui denegant
te uerũ dm. Et hiis dictis ꝓstrate in or̃o¬
nem intacte ab igne ad dñm ꝑrexerũt.
ut aũt oftend̾et cłs increluł qi ignis eas

Expanded text:
sti. Sisynius dixit . quis uobis dedit consilium .| ad sta calamitatem deuenire famola dei. Respondit| calamitas quidem temporalis est . sed ex ipsa calami| tate gloria nascitur sempiterna. Sisinius dixit im| plite praeceptum regis . et sacrifecatae Agapae . Et| chionia. Responderunt . nos deo sacrificium cotidiae| nostre laudes offerimus . diabulo autem penitus num| quam sacrifecauimus. Noli unde quod tibi praeceptum est| imple . ut sicut nos regis nostri praecepta seruamus .| ita tu imperatores tui praecepta conseruans . possis eius| gracia inuenire. Tunc sisinius dedit sententia dicens.| Agapen . Et chyoniam quę nec terrore iudiciario . ius| sa principum implire uoluerunt . iussi eas incendi sunt gaudio dicentes clara uoce.| Graciasanimas| nostras . et cum haec dixisset . miris nos| uel loqui cum his qui denegant te uerum deum . et his dictis| prostratis in orationem . intactę ab igne a deum perrexerunt| ut autem ostenderit deus incridulis quia ignis eas
Abbreviated transcription (Latin):
eam. Cunc uidens senrrisum ingemuit.
extendens aut̃ actum unus exeis qui cum
co uenerant sagntaiit eam. At illa exuir¬
tute clicens. Insulto tͥ miserabilis qr sic̃
uirum fortem in bello aggressus. quam
sicut muliere uolueras subiugare. ecce mũ¬
da uado ad dñm meum ih̾m xp̃m. qui me¬

Expanded text:
eam Tunc uidens se inrisum| ingemuit et extendens arcum unus ex his qui cum| eo uenerant Sagittauit eam et misit uocem| dicens insulto tibi miserabilis . quia sicut uirum fortem| in bello adgrederis quam sicut mulierem uolueras sub| iugare. Ecce munda uado ad deum meum ihesum
Abbreviated transcription (Latin):
cicł̃ant. dedit comitem sisinnium qui
eas audiret. Qui cumq fuissent p̾senta¬
Sisinius dixit. Consentis regali iussiont.
Herene respondit. Non consentio. Sum
Lunc sisinnius iussit eam incarcerem
recipi & acluci tionia. s agape. Dyxttip
tis. Hirena qñtum apparet iunior uo¬
ua: & diuina iussa contempnit. Ideo
absolui. Et ictirto offerte diislibamina.
sicite & nos qui deuoti sumus regi. A¬
gapa respondit. Insuꝑabilis ẽ fides nr̃a.
Cionia respondit. Fides ña immittabi¬
lis ꝑsenerat. Sisimnius dixt. Numqͥd

Expanded text:
ciderunt . dedit comitem . Sisinium . qui eas au| diret. Cui cum fuisset praesentaSisenius dixit . consenti . regale iussione.| erene respexit . non consencio. So Tunc sisinius . iussit ea in car| cire recipi . et ductis chyonia . et agapen . dixit eis.| Erene quantum apparet iunior uopta . diuina iussa contemp| nit . etita . possit ab| solui Et idcircum offerte dies libamina . Sicut et nos| qui deuoti sumus. Agapae respondit . insuperabilis est fidis nostra. chyonia| respondit . fides nostra . inmutabilis perseuerat . sisin| nius . dixit numquid
Abbreviated transcription (Latin):
argentum. aurum. mancipia. uestesq
ꝑdiclimus. nimis ignominiosum ẽ.
ut ꝑ eos euam fiden ꝑdamus. Inisto eñi
celeste uocabulo consentire nichil aliud
ẽ: qmͣ ficlem ꝑdere. Uncde sicut iam tranᷤ¬
actis epłis scripsi. numqmͣ cum eo ꝓcecłe
presumas.
tor: uͥ mauricium deo au̾sum gre¬
gorio cũ sius complicib fecit infensum.
cernens constantiam imꝑatͥcem totis
conatib romane eccłie seruanda pͥuilegi¬
a suadere qͣntis ualuit artib incitauit.
ut ꝓpt̾ eam quam in honore sc̃i pauli apł̃i
inpalatio edifitabat eccl̃iam. gregorio
caput eius apłi. aut aliud quid de iplius
corꝑe sͥ dirigi postularet. Quam callidi¬
tatem beatissimus papa cognoscens: im¬
ꝑatricis animis taliter satiffecit. Dum
illa mͥ desiderarem imꝑari dequib facilli¬
mam obedientiam echibens: ur̃am erga
cipitis que facere nec possum nec audeo.

Expanded text:
argentum, aurum, mancipia, vestesque argentum, aurum, mancipia, vestesque perdidimus, nimis ignominiosum est ut per eos etiam fidem perdamus. In isto enim scelesto vocabulo consentire, nihil est aliud quam fidem perdere. Unde sicut tibi jam transactis epistolis scripsi, numquam cum eo procedere praesumas.tor, ubi Mauricium Deo adversum, Gregorio cum suis complicibus fecit infensum, cernens Constantinam imperatricem totis conatibus Romanae Ecclesiae servanda privilegia suadere, quantis valuit artibus, incitavit ut propter eam quam in honorem sancti Pauli apostoli in palatio aedificabat ecclesiam, a Gregorio caput ejusdem apostoli aut aliud quid de ipsius corpore sibi dirigi postularet. Quam calliditatem beatissimus papa cognoscens, imperatricis animo taliter satisfecit: « Dum illa mihi desiderarem imperari, de quibus facillimam obedientiam exhibens, vestram ergaecipitis quae facere nec possum nec audeo.
Abbreviated transcription (Latin):
lere potuit. ut ꝑmitteres dño imꝑatori
ꝑsuaderi. quatinus ad me sua scripta de
hac causa tͣnsmitteret. inquib ammone¬
ret. ut cum eo pacem hr̃e debuissem. Qui
si iusticiam tenere uult. illum debet ammo¬
nere. ut se asuꝑbo uocabulo compesceret.
et ꝓtinus int̾ nos pax fieret. Tam̃ quia
calliditate ap̃dicto fr̃e nr̃o ioħe factum
sit suspicor: minime pensasti. iccuco enira
ille fecit: ut audiret domnus imperator.¬
et ille in sua uanitate confirmatus ẽẽ
uideretur aut ñ ame audiretur: et eius
animus contra me urttaretur. S nos
rectam uiam tenebimꝰ: nichil in hac cau¬
sa aluid. nͥ om̃ipotentem dñm metuertẽ.
Unde tua dilectio: in nullo trepiclet. Om
uocem u̾itatis recolat. dicentis. Mhaior
ẽ qui inuobis ẽ: qmͣ qui in hoc mundo.
Et in hac causa quicquid agendumẽ:
cũ summa auctoritate agat. Postquam
enum defendi ab inimicoꝵ gladiis nullo¬
mͦ possumus. postꝙͣ ꝓamore rei publice.

Expanded text:
lere potuit, ut permitteres domno imperatori lere potuit, ut permitteres domno imperatori persuaderi quatenus ad me sua scripta de hac causa transmitteret, in quibus admoneret ut cum eo pacem habere debuissem. Qui si justitiam tenere vult, illum debuit admonere ut se a superbo vocabulo compesceret, et protinus inter nos pax fieret. Tamen qua id calliditate a praedicto fratre nostro Joanne factum sit, suspicor, minime pensasti. Idcirco enim hoc ille fecit ut audiretur domnus imperator,et ille in sua vanitate confirmatus esse videretur, aut non a me audiretur, et ejus animus contra me irritaretur. Sed nos rectam viam tenebimus, nihil in hac causa aliud nisi omnipotentem Dominum metuentes. Unde tua dilectio in nullo trepidet. OmniVocem Veritatis recolat, dicentis: Major est qui in vobis est, quam qui in mundo ; et in hac causa quidquid agendum est, cum summa auctoritate agat. Postquam enim defendi ab inimicomodo possumus, postquam pro amore reipublicae
Abbreviated transcription (Latin):
cerui ei militant elationis. qui positi fu¬
erant ut clucatum p̃berent humilitatis.
Sed hac inre etiam si nĩa lingua minime
contͣlicat: illius uirtus contra elationem
erigitur. qui suꝑbie uitio ꝑsemetipsum
specialiter adu̾satur. Et infra. Considerare
uos conuenit. nequa radix amaritudinis
rursum germinans impediat: et ꝑ illã
comquinent᷑ multi. Qõ tamen si nos cõ¬
sid̾are negligimus. contͣ tante elationis
tumorẽ iudicia suꝑna uigilabunt.
tem sabuuano diacono
breuit̾ facta ẽ:que utrumq habere uide¬
retur admixtum. io est et rectitudinẽ et
blanlimentũ. Qua itaq dilectio. eam
ti: talis alia transmittet᷑. de qua eius suꝑ¬
bia ñ lecetur. Ad hoc enim usq ꝑuenit.
ut sub occasione pbri ioħis gesta hic tͣnͣs¬
mitteret: inqua se pene ꝑ om̃em u̾sum
ycomeniam patriarcham nominaret.
S spero in om̃ipotentem dm: quia ypo¬
crisim illius suꝑna maiestas dissoluet.
Miror autem qd̃ dilectionem tuam fal¬

Expanded text:
cervici militant elationis, qui ad hoc positi fuerant, ut ducatum praeberent humilitatis. Sed hac in re, etiamsi nostra lingua minime contradicat, illius virtus contra elationem erigitur, qui superbiae vitio per semetipsum specialiter adversatur. » Et infra: « Considerare vos convenit, ne qua radix amaritudinis sursum germinans impediat, et per illam coinquinentur multi: quod tamen si nos considerare negligimus, contra tantae elationis tumorem judicia superna vigilabunt.tem Sabiniano, diacono breviter facta est, quae utrumque habere videtur admixtum, id est et rectitudinem et blandimentum. Tua itaque dilectio eam ti talis alia transmittetur, de qua ejus superbia non laetetur. Ad hoc enim usque pervenit, ut sub occasione presbyteri Joannis gesta huc transmitteret, in quibus se pene per omnem versum ngr; patriarcham nominaret. Sed spero in omnipotentem Deum quia hypocrisim illius superna majestas solvet. Miror autem quomodo dilectionem tuam fal
Abbreviated transcription (Latin):
thenis enis excutitur. ut mora nulla sit. Q¬
busdam uͭ petentib. dui ꝑ cathenas ip̃as
lima diittur. et tamen ut aliquid exincde
exeat non obtinetur.
N quib gregorii ueracib utiq uerbie
apparet. quia usq ad illa tempora ꝓ reli¬
quiis. prandeum romanus pontifex con¬
fercbat. cum posteriori tempore deuestib
que sub altare sci ioħis in basiliea con

Expanded text:
tenis ejus excutitur, ut mora nulla sit; qtenis ejus excutitur, ut mora nulla sit; quibusdam vero petentibus, diu per catenas ipsas lima ducitur, et tamen ut aliquid exinde exeat non obtinetur. 57. In quibus Gregorii veracibus utique verbis apparet, quia usque ad illa tempora pro reliquiis brandeum Romanus pontifex conferebat, cum posteriori tempore de vestibus quae sub altari sancti Joannis in basilica Con
Abbreviated transcription (Latin):
domina tam temerariꝰ possit existere.
ut hec sciens eoꝵ corꝑa ñ dico tangere
s uł aliquatinus p̃sumat inspicere: Dũ
g mͥ talia a uob̃ precepta sunt de quib
paiere nullatenus potuissem. qͣntum
inuenio ñ ur̃m ẽ. s quidam homines ꝯtra
me pietatem ur̃am excitare uoluerunt.
ut mͥ quod absit uoluntatis ur̃e gr̃am
subtraherent. Et ꝓpt̾ea quesiuerunt ca¬
pitulum de quo uobis qͣsi inobediens
inueniret. S in om̃ipotente dño confi¬
do. quia nullomodo benignissime uolũ
presentia. s exꝓtectione semꝑ habebitis.
Sudarium uͦ similiter transmitti iuissisti.
Cum corꝑe eius ẽ: quodita tangi ñ potest.
sicut nec ad corpus illius accedi. S quia
popło demonstrantur. partem aliquam¬
uobis transmittere aliquam festinabo.
si tamen hanc tollere limando ualuero.
quia dum frequenter ex cathenis eisclem
multi ueniunt et benedictionem petut.
ra ꝑcipiant. ad est sacerilos cum lima et
aliquib petentib ita concite aliquid de ca¬

Expanded text:
domina, tam temerarius possit existere, ut haec sciens, eorum corpora non dico tangere, sed vel aliquatenus praesumat inspicere? Dum igitur talia mihi a vobis praecepta sunt de quibus parere nullatenus potuissem, quantum invenio, non vestrum est, sed quidam homines contra me pietatem vestram excitare voluerunt, ut mihi, quod absit, voluntatis vestrae gratiam subtraherent, et propterea quaesierunt capitulum de quo vobis quasi inobediens invenirer. Sed in omnipotente Deo confido quia nullo modo benignissimae 118 vpraesentia, sed ex protectione, semper habebitis. Sudarium vero, quod similiter transmitti jussistis, cum corpore ejus est: quod ita tangi non potest, sicut nec ad corpus illius accedi. Sed quia populo demonstrantur, partem vobis aliquam transmittere festinabo, si tamen hanc tollere limando valuero: quia, dum frequenter ex catenis eisdem multi veniunt, et benedictionem petunt, ra percipiant, assistit sacerdos cum lima, et aliquibus petentibus ita concite aliquid de ca
Abbreviated transcription (Latin):
Iu̾clere me libuit uariabił ordine campi
Postqm̃ ꝓsa fugit. musa iocosa reclit.
Hecm tu tribius doctor p̾ciose gregori.

Expanded text:
udere me libuit variabilis ordine campi, Postquam prosa fugit, musa jocosa redit. Haec mihi tu tribuis, doctor pretiose Gregori
Abbreviated transcription (Latin):
onast̾ium sc̃i archangłi qd̃ tropheis ẽ.
ꝯstitutum. indicante p̃sentium por¬
titore. uictus hr̃e necessitatem didicimus:
i deoq exꝑientia tua diligenter iniugilet.
Et si eiusdem loci monachos bene se tͣttare cog¬
noueris: in quib eos necessitatem hr̃e mã¬
nifesta ueritate patuerit. eis subuenire hac¬
auctoritate suffultus. modis om̃ib festina¬
bis: sciturus tuis ẽẽ rationib. quisquid
nr̃a preteptione prebueris imputandum.
S et terrulam eccł̃ie nr̃e uicinam sͥ quam
solidum unum et tremisses duos pensita¬
tam asserunt: si ita ẽ. libellario nomine ad
summam tremissis unius hr̃e concetle. Stu¬
dii gͦ tui sit hec om̃ia ita complere: si sicut
diximus euis monachi in dei seruitio sicut

Expanded text:
onasterium sancti Archangeli, quod Tropaeis est onasterium sancti Archangeli, quod Tropaeis est constitutum, indicante praesentium portitore, victus habere necessitatem didicimus. Ideoque experientia tua diligenter invigilet; et si ejusdem loci monachos bene se tractare noveris, in quibus eos necessitatem habere manifesta veritate patuerit, eis subauctoritate suffultus, modis omnibus festinabis, sciturus tuis esse rationibus quidquid nostra praeceptione praebueris imputandum. Sed et terrulam Ecclesiae nostrae vicinam sibi, quam solidum unum et tremisses duos pensitam asserunt, si ita est, libellario nomine ad summam tremissis unius habere concede. Studii ergo tui sit haec omnia ita complere, si, sicut diximus, ejus monachi in Dei servitio, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tate precipimus: ut ꝓ sustentatione euis.
annuos trigunta solidos dare ñ differat:
qui tuis possint postmnodum rationibus
imputari. Ita gͦ fac. ut et te bene ministr̃a¬
te. mercelis ꝯmodum ꝑcipias: et nr̃a ad ꝑ¬
fectum p̃cepta ꝑducas.
tem petro subliacono. Insinuatum nobis ẽ:
marcellum baraunitane eccłie ibidem in cun¬
tate panormitana in monasterio sc̃ĩadria¬
ni in penitentia deputatũ. non solum aut̃¬
uictꝰ necessitatem pati: s et nuditatis nimi¬
am sustinere molestiam. Pro q̃re necesse
habemus strenuitati tue presenti uissioni
pretipe: ut ip̃i ꝓ uictu ac uestimento stratoꝙ
ad continentiam. pueroq eius annuam ꝙͣ¬
tum ꝓspexeris satis ẽẽ. constituas. ut mopia
nuditas ꝙ eiꝰ. tali ꝓuidentia possint hr̃e cõ¬
sultum: et ea queadem uiro depittaueris.
tius postinodum possint rationib impu¬
tari. Ita gͦ fac: ut et nr̃am uissionẽ imple¬
as. et ui quoq hoc ipsum bene disponendo.
hac ip̃a possis parricipari mercede.

Expanded text:
tate praecipimus, uti pro sustentatione ejus 550 annuos triginta solidos dare non differat, qui tuis postmodum possint rationibus imputari. Ita ergo fac ut et tu bene ministrando mercedis commmodum percipias, et nostra ad effectum praecepta perduca» Item Petro subdiacono: « Insinuatum nobis est Marcellum Barunitanae Ecclesiae, ibidem in civitate Panormitana in monasterio sancti Adriani, in poenitentiam deputatum, non solum victus necessitatem pati, sed et nuditatis nimiam sustinere molestiam. Pro qua re necesse habemus strenuitati tuae praesenti jussione praecipere, ut ipsi pro victu ac vestimento, stratoque ad continentiam, pueroque ejus annonam, quantam prospexeris satis esse, constituas, ut inopia nuditas que ejus tali providentia possint habere consultum, et ea quae eidem viro deputaveris, tuis postmodum possint rationibus imputari. Ita ergo fac ut et nostram jussionem impleas, et tu quoque hoc ipsum bene disponendo, hac ipsa possis participari mercede.
Abbreviated transcription (Latin):
da concilia ꝑsonas respuunt. respuo: quas
uenerant᷑ amplector. quia dum uniu̾sali
sunt consensu constituta et ñ illa destrui
quisquis p̃sumit aut soluere quos religãt.
aut ligare quos soluunt. Quisquil gͦ aliud
saꝑit. anathema sit.
nis exposuit. animaduertens ideo se adeo
suꝑ gentes et regna sũmum pontificem
constitutum. ut iuxta illd̃ ꝓpħicum uicio¬
rum radices euelleret. destrueret. atq disꝑ¬
cderet: sicꝙ demum edificaret. plantaretq
uirtutes: om̃s consuetudines quas contra
pͥscam traditionem apłicam nouiter pullu¬
lasse cognouerat. udelicet deministris. can¬
torib. de laiciᷤ pontifici familiarter ad heren¬
tib detitulandis p̃iudicialiter quib libet
reb. de contegendo dalmaticis apłico feret᷑
tificum. et deñ ad mittendis passim laicis.
romane eccł̃ie. postinodum uͦ collectis circũ¬
quaq positarum ꝓuintiarũ ep̃is: a tocius

Expanded text:
da concilia personas respuunt, respuo; quas da concilia personas respuunt, respuo; quas venerantur, amplector, quia dum universali sunt consensu constituta, se et non illa destruit, quisquis praesumit aut solvere quos religant, aut ligare quos solvunt. Quisquis ergo aliud sapit, anathema sit.nis exposuit, animadvertens se ideo a Domino super gentes et regna summum pontificem constitutum, ut, juxta illud propheticum , vitiorum radices evelleret, destrueret atque disperderet, sicque demum aedificaret, plantaretque virtutes, omnes consuetudines quas contra priscam traditionem apostolicam noviter pullulasse cognoverat, videlicet de ministris cantoribus, de laicis pontifici familiariter adhaerentibus, de titulandis praejudicialiter quibuslibet rebus, de contegendo dalmaticis apostolico feretro, de non admittendis passim laicis aRomanae Ecclesiae, postmodum vero collectis circumquaque positarum provinciarum episcopis, a totius
Abbreviated transcription (Latin):
tem: sicut sc̃ĩ eungłii quatuor libros. sic qͣ¬
tuor concilia susciꝑe et uenerari me fateor.
Nicenum scilicet in quo ꝑu̾sum arrii dog¬
ma destruit᷑. constantinopolitanũ quoq in
quo eunomii et macedonii error conuinci¬
tui. ephesinũ et iam pͥmum. in quo nesto¬
rii impuitas iimpietas uidicat᷑: calcidonẽ
se uͦ in quo euthicui dioschoriq prauitas reꝑ¬
batur: tota deuotione complector: integerri¬
ma approbatione custodio. quia in hiis
uelut in quadrato lapide. scẽ fidei structu¬
ra consurgit. Et cuiuslibet uite actionis
existat. quisquis eoꝵ soliditatem ñ tenet:
et iam si lapis eẽ ceruitur: tam̃ extra edificiũ
iacet. Qũitum quoq conciliũ pariter uene
reꝓbatur: et theodorus ꝑsonam mediatoris
dei et hominũ in cduab subsistentiis separ̃a.
ad impietatis ꝑfidiam cetidisse conuincttur.
Scripta quoq theodorici ꝑ que beati cyulli
fides reprehendit᷑. ausu clementie ꝓlata: re¬
futantur. Cunctas uͦ quas prefata uenerã.¬

Expanded text:
tem, sicut sancti Evangelii quatuor libros, sic quatuor concilia suscipere et venerari me fateor. Nicaenum scilicet, in quo perversum Arii dogma destruitur; Constantinopolitanum quoque, in quo Eunomii et Macedonii error convincitur; Ephesinum etiam primum, in quo Nestorii impietas judicatur; Chalcedonense vero, in quo Eutychis Dioscorique pravitas reprobatur; tota devotione complector, integerrima approbatione custodio: quia in his velut in quadrato lapide, sanctae fidei structura consurgit, et cujuslibet vitae atque actionis existat, quisquis eorum soliditatem non tenet, etiam si lapis esse cernitur, tamen extra aedificium jacet. Quintum quoque concilium pariter venerreprobatur. Theodorus personam Mediatoris Dei et hominum in duabus subsistentiis separans, ad impietatis perfidiam cecidisse convincitur. Scripta quoque Theodoriti, per quae beati Cyrilli fides reprehenditur, ausu dementiae prolata refutantur. Cunctas vero quas praefata veneran
Abbreviated transcription (Latin):
adulationib uacuus iussit dicens. Noli
queso meis meritis hoc deputare miracu¬
lum: qd̃ ꝓ erogatione pauꝑum. tue dñs
largitati conferre dignatus ẽ. At contra
launꝰ hoc ꝓsolo cius iurtutis mertto fc̃m
dicebat. seq in hac uirtute minime fu¬
isse constitutum fatebatuir. Orta ẽ int̾
cos namq: muitue humilitatis amica
contentio. S om̃ib fidelib liquido

Expanded text:
adolationibus vacuus iussit, dicens: 'Noli, adolationibus vacuus iussit, dicens: 'Noli, quaeso, meis meritis hoc deputare miraculum, quod pro erogatione pauperum tuae Dominus largitati conferre dignatus est'. At contra Launus hoc pro solo eius virtutis merito factum dicebat seque in hac virtute minime fuisse conscium fatebatur. Orta est inter eos namque mutuae humilitatis amica contentio; sed omnibus fidelibus liquido
Abbreviated transcription (Latin):
die silenttio conteta crastina ita ꝑomẽ¬
illuc cõmorantes iͥgnoscerent. qi tante
scitatis uiriste fuerit ut siquis ei de fa¬
cultatib suis aliquid benedictionis gr̃a
largiretur. nlłius diinutionis dãpna
incurreret. quin pocius augm̃tationis
lucra. salua et̾na m̾cede hic etiam in p̃¬
senti acquireret. Uiritaꝙ dm̃ post refe¬
ctionem ad ꝓpriam domũ que ẽ in uilla
que dicitur oglanda: reuersus ẽ. Launus
autem incrastinũ uxorem requisiuit. si
saltem parum uini suꝑeẽt: exquo adui¬
rum dei ꝓ benedictione aliquto mitti ua¬
leret. Quecum p̃dictum uas diligentiꝰ
fuisset intuita: repperit nich diminuti¬
onis. uerum augm̃tarionis plenitudi¬
nem accessisse. Etõ et uiro suo nuntiare
studuit. Cunc p̃dictus laimnꝰ cum oblati¬
onib ex eodem uino benedictionem scõ ui¬
ro obtulit: ⁊ qu̾atam ei d̃ñs ꝑ mertta ip¬
sius grãm redddidisset indicauit. Quo
audito uirdñi: silentio hoc abscondere

Expanded text:
die silentio contecta, crastina ita pedie silentio contecta, crastina ita peilluc commorantes cognoscerent, quia tantae sanctitatis vir iste fuerit, ut, si quis ei de facultatibus suis aliquid benedictionis gratia largiretur, nihil diminutionis damna incurreret, quin etiam augmentationis lucra salva aeterna mercede hic etiam in praesenti adquireret. Vir itaque Domini post refectionem ad propriam domum, quae est in villa quae dicitur Oglanda, reversus est. Launus autem in crastinum uxorem requisivit, si saltim parum vini superesset, ex quo ad virum Dei pro benedictione aliquid mitti valeret. Quae cum praedictum vas diligentius fuisset intuita, repperit nihil diminutionis, verum augmentationis plenitudinem accessisse; quod et viro suo nuntiare studuit. Tunc praedictus Launus cum oblationibus ex eodem vino benedictionem sancto viro obtulit, et quantam ei Dominus per merita ipsius gratiam reddidisset, indicavit. Quo audito, vir Domini silentio hoc abscondere
Abbreviated transcription (Latin):
Npartib occidius fama eius sc̃ĩtatis
longe lateq sedilatans excreuerat: aqͥ¬
lonales etiam partes iuisere ñ agnuit.
Nam quodam die cum inpago constã¬
tino res monasterii obtentu necessitati
ꝑuderet: quidam nobilis illius ꝓuin¬
tie uir. launus nomine. uirum dñi cũ
discipulis ad prandium uocauit. Ipe
uͦ ut erant animo mitis. eloquio affa¬
bilis. uiltu serenus. euis petitionem
ne domũ illuis ingressus est. In regione
quippe eadem uinum minime nascit᷑.
⁊ ideo predictus uir launus ñ plusqmͣ
iuno uasculo capiente ut reor mef¬
tas quaternas parumꝑ habebat
uini. Ip̃e uero gaudens qr cdei uirũ
in domum suam suscipe meruit. cõ¬
uocatis amicoꝵ turbis hplartł̾ om̃ib̾
entib ex eodem uino habindanter distei¬
bui. Eua oiñipotentis alispensatione.
om̃ib habunde potantib uinum ita cce¬
uit in codem uasculo: ut ꝓsui climinuti¬
one rellundans. eundem repleret iam
pene echaustum uasculũ. Sed hec res ea

Expanded text:
partibus occiduis fama eius sanctitatis longe lateque se dilatans excreverat, aquilonis etiam partes invisere non abnuit. Nam quodam die, cum in pago Constantino res monasterii obtentu necessitudinis pervideret, quidam nobilis illius provinciae vir Launus nomine virum Domini cum discipulis ad prandium vocavit. Sed ipse, ut erat animo mitis, eloquio affabilis, vultu serenus, eius petitionem ne, domum illius ingressus est. In regione quippe eadem vinum minime nascitur, et ideo praedictus vir Launus non plus quam in uno vasculo, capiente, ut reor, metretas quaternas, parumper habebat vini. Ipse vero gaudens, quia Dei virum in domum suam suscipere meruit, convocatis amicorum turbis, hilariter omnibus entibus ex eodem vino ubertim distribui. Mira omnipotentis dispensatione, omnibus habunde potantibus, vinum ita crevit in eodem vasculo, ut pro sui diminutione redundans eundem repleret iam poene exaustum vasculum. Sed haec res ea
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: desicłia cordis eoꝵ exaudiuit auris tua.
Et notandũ quia ñ legitur gregorii pretib
traiani anima ab inferno liberata. et in ꝑa¬
diso reposita. qd̃ omnino incredibile udet᷑
ꝓpter illud qd̃ scriptum ẽ nͥ quis renatus fuerit
exaqua et sp̃u scõ. non intrabit in regnum ce¬
loꝵ. s simpliciter dicitur ab infermi solum¬
modo cruciatib liberata. qd udelicet potest
uideri credibile. Quippe cum ita ualeat aĩa
in inferno existere. et inferni cruciatus ꝑ dei
niscłiam non sentire. sicuti unus gehenne
ignis ualet om̃s peccatores partter detinere.
s ꝑ dei iusticiam cunctos equalit ñ ualet
ecurere: Nam unuscuiꝰq qnͣtum meruit
culpa. usto dei uidicio tantum sentiet et
ichilominus ex libro qui agretis lymõ
dicitur. alatinis uͦ intelligitur campꝰ
uel pratum: precentor meus utteralia toto

Expanded text:
Dominus, et desideria cordis eorum audivit auris tua . Dominus, et desideria cordis eorum audivit auris tua . Et notandum quia non legitur Gregorii precibus Trajani anima ab inferno liberata, et in paradiso reposita, quod omnino incredibile videtur propter illud quod scriptum est: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto non intrabit in regnum coelorum ; sed simpliciter dicitur, ab inferni solummodo cruciatibus liberata. Quod videlicet potest videri credibile quippe cum ita valeat anima in inferno existere, et inferni cruciatus per Dei misericordiam non sentire, sicuti unus gehennae ignis valet omnes peccatores pariter detinere, sic per Dei justitiam cunctos non valet aequaliter exurere. Nam uniuscujusque quantum meruit culpa, justo Dei judicio tantum sentietur et Nihilominus ex libro qui a Graecis λειμὼν dicitur, a Latinis vero intelligitur campus, vel pratum, praeceptor meus inter alia toto
Abbreviated transcription (Latin):
S
miraculis romanoꝵ sit nemo qui dubi¬
tet de hoc qd̾ apud saxones legitur huiꝰ pre¬
cib traiani anima ab inferni cruciatib
liberata. obid uł maxime dubitare uiden¬
tur: qd̾ tantus doctor nequaqmͣ p̃sumeret ꝓ
pagano prorsus orare. Qui qͣito dialegorum
suoꝵs libro docuerat eandem causam ẽe. cur ñ
oreturascĩs in futuro iudicio ꝓ peccatoribus
et̾no igne dampnatissque nunc etiam causa
ẽ. ut ñ orent scĩ homines ꝓ hominib infide¬
lib impiisq defunctis. Non aduertentes
quia ñ legitur. ꝓ traiano gregoruis exoras
se. s tm̃fleiusse. Sic enim cum ñ orauerit
gregoriꝰ plangendo potuit exaudiri: sicut
moyses cum dolendo taceret. potuit claman-¬
do uideri. Cui dñs. tacentib labiis. Quid
clamas inquit ad me: Nimirum ds̃ om̃p̃s
corda renesq scrutatur: ut frequenter ea mi¬
sertus concedit. que homo ut qͣmͣuis ut car¬
nalis desideret. tam̃ petere ñ presumit. Unde
psalmista. Desiderium pauꝑum exaudiuit

Expanded text:
s miraculis Romanorum sit nemo qui dubitet, de hoc quod apud Saxones legitur, hujus precibus Trajani animam ab inferni cruciatibus liberatam, ob id vel maxime dubitari videtur, quod tantus doctor nequaquam praesumeret pro pagano prorsus orare; qui quarto Dialogorum suorum libro docuerit eamdem causam esse cur non oretur a sanctis in futuro judicio pro peccatoribus aeterno igne damnatis; quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis; non advertentes quia non legitur pro Trajano Gregorium exorasse, sed tantum flevisse. Sic enim cum non oraverit Gregorius, plangendo potuit exaudiri, sicuti Moyses cum dolendo taceret, potuit clamasse videri, cui Dominus tacenti labiis: Quid clamas, inquit, ad me ? Nimirum Deus omnipotens corda renesque scrutatur, et frequenter ea misertus concedit, quae homo quamvis ut carnalis desideret, tamen petere non praesumit. Unde Psalmista: Desiderium pauperum exaudivit
Abbreviated transcription (Latin):
ceus. Puenit ad nos qd̃ siquis contra
quoslibet cdericos: causam habeat. des¬
pettis eoꝵ ep̃is. eosdem clericos. in tuo
facias iudicio exhiberi. Qd̃ si ita ẽ qͥa
ualde constat incõgruũ: hactͥ auctori¬
tate p̾cipimꝰ. ut de hoc denuo facere nõ
p̾sumas. S siquis contra qmlibet cle¬
ricum causam habuerit: epm̃ ip̃ius ad¬
eat. ut aut ip̃e cognoscat: aut certe ab
ip̃o iudices deputent᷑. Aut si hoc forta¬
sse ad arbitros eundũ ẽ. partes ad eli¬
gendos uidices: ab ip̃o exetitio depu¬
tata compellat. Siquis uero uel deri¬
ũs uel laitis contͣ ep̃m causam habuerit:
tunc int̾ponere debes. ut uit̾ eos aut ip̃e
cognoscat. aut certe admonente sͥ uidice ᷤᷤ
eligant. Nam si fua unicuiq ep̃o uiris¬
dictio ñ seruatur. qd̾ aliud agitur nͥ ut ꝑ

Expanded text:
ervenit ad nos, quod si quis contra quoslibet clericos causam habeat, despectis eorum episcopis, eosdem clericos in tuo facias judicio exhiberi. Quod si ita est, quia valde constat esse incongruum, hac tibi auctoritate praecipimus ut hoc denuo facere non praesumas; sed si quis contra quemlibet clericum causam habuerit, episcopum ipsius adeat, ut aut ipse cognoscat, aut certe ab ipso judices deputentur. Aut si ob hoc fortasse ad arbitros eundum est, partes ad eligendum judicem ab ipso executio deputata compellat. Si quis vero, vel clericus, vel laicus, contra episcopum causam habuerit, tunc te interponere debes, ut inter eos aut ipse cognoscas, aut certe, te admonente, sibi judices eligant. Nam si sua unicuique episcopo jurisdictio non servatur, quid aliud agitur, nisi,
Abbreviated transcription (Latin):
traditum. et ad sua usꝙ temꝑa sollẽp¬
niter conseruatum. ader stucliofiazime
retinebat: ut nullum qutalibet sc̃ciae
sapientia. nobilitãue polleret anteriori¬
h clericis: in conuentu. consensu. stati¬
one siue susceptione p̃poneret. Unde ia¬
nuanio caralitano ep̃o scribens. Lib̾atus
inquit de quo nobis tua fratanttas in¬
dicauit. qui diaconi fungi ꝑhibetur.
officio. si a decessore tuo ñ factus ẽ. car¬
dinalis: ordinatis ate diaconiis. nlła
delib̾atione p̃poni. ne eos quos ꝯsecr̃ado
ꝓbasse cognosceris repbare supponendo.
quodammͦ uicdearis. Predictum itaq
lib̾atum inreprimendus ambitionis
inflat sp̃s. om̃i instancia ab intentu su
prauitate compesce: Ad ultimum uitͣ
diacones stare constitue: ne dum seilli¬
cite p̃ferri contendit in meritus loco
si obedientia fueris inuitatus. et eum
post hec facere cardinalem uolueris: nisi
pontificis successionem sollempni more
merierit abstinendũ. ab euis incarli¬
natione memineris. qm̃ equitati conue¬

Expanded text:
traditum et ad sua usque tempora solemniter conservatum adeo studiosissime retinebat, ut nullum, quantalibet sanctitate, sapientia, nobilitateve polleret, anterioribus clericis in conventu, consessu, statione, sive subscriptione praeponeret. Unde Januario, Caralitano episcopo, scribens: « Liberatus, inquit, de quo nobis tua fraternitas indicavit, qui diaconi fungi perhibetur officio, si a decessore tuo non factus est cardinalis, ordinatis a te diaconis nulla debet ratione praeponi: ne eos, quos consecrando probasse cognosceris, reprobare supponendo quodam modo videaris. Praedictum itaque Liberatum, quem reprimendus ambitionis infiat spiritus, omni instantia ab intentus sui pravitate compesce, et ultimum inter diaconos stare constitue: ne, dum se illicite praeferri contendit, immeritus loco si obedientia fueris invitatus, et eum post hoc facere cardinalem volueris, nisi pontificis sui cessionem solemni more meruerit, abstinendum ab ejus incardinatione memineris: q
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo neptis domitiani imꝑatoris. ha¬
buit nereum & achilleum ennuchos¬
cubicularios: quos beatissimus & scs̃¬
dei petrus apls. lucratus fuerat xp̃o. Isti
dũ ucdent dominam suam gẽmmis
ornari. & purpureis uestib arꝙ auro tex¬
tis inclui. dixerunte. Qñdo stuclio oruans
in corpe ut filium consulis aureliani ho¬
immortalem regem pot̾as ad ipisci sp̃osum

Expanded text:
eptis Domitiani imperatoris habebat Nereum et Achilleum ecubicularios habuit: quos beatissimus Aposlus Petrus lucratus fuerat Christo. Isti dum viderent dominam suam gemmis ornari, et purpureis vestibus, atque auro textis indui, dixerunt ei: Quanto studio ornaris in corpore, ut filium consulis Aurelianum hoimmortalem
Abbreviated transcription (Latin):
orbe iam diffamata miracula interpreta¬
tus ẽ mͥ scribens. Et nairauit nobis p̃b̾r
nomine pettus desc̃o gregorio papa rõma¬
no. illic enim erat reuertentissimus hic p̃s¬
biter. Is inquit effectus papa: eclificauit
monast̾ium iuroꝵ magnum: et dedit
mandatum ut nullus monachoꝵ ꝓpriu̾
aliquit haberet: usq ad unũ obolum.
rater gͦ de monasterio habebat fr̃em se¬
cularem: et postulauit eum dicens.

Expanded text:
orbe jam diffamata miracula interpretatus est, mihi scribens: 61 Enarravit nobis presbyter, nomine Petrus, de sancto Gregorio papa Romano illinc enim erat reverendissimus hic presbyter: Is, inquit , effectus papa, aedificavit monasterium virorum magnum, et dedit mandatum ut nullus monachorum proprium aliquid haberet usque ad unum obolum. Frater ergo de monasterio habebat fratrem saecularem, et postulavit eum, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
mensi fueritis. in ea remetietur uob̾. Qd
autem gła ur̃a ecistimat. quasi suꝑbie
si crudelit̾ agimus despecto deo nobis
hominem placamus: Nullomodo.
Nam ip̃e qui despicttur. eum ꝯtͣ
nos quem despecto deo placare uolumꝰ
irritat. Curemus gͦ ꝑ om̃ia placere deo.
qui potens ẽ et iam uatos homines ad
mansuetudinem reducere. Nam sicut
dixi etiam mansueti homines: inligña¬
te deo ad uracundiam ꝓuocantur. Si au¬
tem dicitur quia sine uerberib atq der¬
rorib fraudes publice inueniri ñ posst̃.
hoc ad mittere pot̾am. sun rationationis
causa dompnus leontius ñ uenisset. Nã
uerum ẽ. quia illi solent manib excẽtłe.
qui in sensu et lingua deficiunt.
Iunctorum iudicum cupiditates

Expanded text:
mensi fueritis, in ea remetietur vobis . Quid mensi fueritis, in ea remetietur vobis . Quid autem gloria vestra existimat, quia si superbe, si crudeliter agimus, despecto Deo, nobis hominem placamus? Nullo modo. Nam ipse qui despicitur, eum contra nos, quem despecto Deo placare volumus, irritat. Curemus ergo per omnia placare Deum, qui potens est et iratos homines ad mansuetudinem reducere. Nam, sicut dixi, etiam mansueti homines, indignante Deo, ad iracundiam provocantur. Si autem dicitur, quia sine verberibus atque terroribus fraudes publicae inveniri non possunt, hoc admittere poteram, si in ratiociniorum causa domnus Leontius non venisset. Nam verum est quia illi solent manibus excedere, qui in sensu et lingua deficiunt. » 48. Cunctorum judicum cupiditates
Abbreviated transcription (Latin):
Nam in hoc qd̃ lib̾i homines ceduntur
uel includunt᷑. ut taceam qd̃ omp̃s deuͤ
ostenditur. ut taceam quod ur̃a opinio
uehimenter grauatur. pussimi tamen
et imꝑatoris nr̃ omnino tempora fus¬
cantur. Hoc enim inter reges gentiũ.
et ra publice imꝑatores distat qd̾ reges
gentium. domini seruoꝵ sunt. imꝑator
uͦ romanoꝵ. dñs lib̾orum. Unde et uos
quicquid agitis. prius quidem seruata
iusticia. deinde custodita ꝑ om̃ia liberta¬
te agere. debetis. Scriptum ẽ. enim. Quod
tͥñ ius fieri. uide ne alteri fatias. Et ꝑse
bis indiscussione ꝯmissi sunt. ur̃am spe¬
cialiter atcendere debetis. Et si ip̃i ama¬
iorib ur̃is inuiriari libeͬtatem ur̃am ñ
uultis: subiectoꝵs ur̃oꝵ libertatem ho¬
norando custodite. Scimus enim qui
dixit. Celum et terra t̃nsibunt. uerba au¬
tem mea ñ transient. Cuiꝰ quia uerba ñ
tͣnseunt. s ꝑ om̃ia implebunt᷑. metua
mus quod iterum dicit. Inqua m̃sura

Expanded text:
Nam in hoc quod liberi homines caeduntur Nam in hoc quod liberi homines caeduntur vel includuntur, ut taceam quod omnipotens Deus offenditur, ut taceam quod vestra opinio vehementer gravatur, piissimi tamen imperatoris nostri omnino tempora fuscantur. Hoc enim iet reipublicae imperatores distat, quod reges gentium domini servorum sunt, imperatorvero Romanorum dominus liberorum. Unde et vos quidquid agitis, prius quidem servata justitia, deinde custodita per omnia libertate, agere debetis. Scriptum est enim: Quod tibi non vis fieri, vide ne alteri facias . Et perbis in discussionem commissi sunt, vestram specialiter attendere debetis: et si ipsi a majoribus vestris injuriari libertatem vestram non vultis, subjectorum vestrorum libertatem honorando custodite. Scimus enim qui dixit: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt . Cujus quia verba non transeunt, sed per omnia sura
Abbreviated transcription (Latin):
tate fuguierit. Qd̃ siita ẽ contristamur.
crimini subiacere. Diu̾soꝵ enim nobili¬
um. serui. młtarum eccł̃iarum derici. di¬
u̾sorum monasterioꝵs monachi. multo¬
rum iudicum ordines homines. sepe se
hostib tradiderunt. Ergo si hoc creditur
ces. om̃s sub culpa sunt et crimine con¬
itituti. Nunquid et dieb magnitudi¬
nis tue multi deciuitate in qua consistis.
ad langobardos milites ñ fuga lapsift̃:
Et quis tante indiscretionis tante pos¬
sit stulticie repperiri. ut eoꝵ iniquitatem
t estimet applicandam:
ibertatem uniuscuiꝰq hominis gre¬
gorius ꝯiudicum in solentias liberis nichi¬
lominus uocib defendebat. n de leontio
ex consuli postaliq̃ scribens ait. Si libetinꝰ
in iuista causa cautionis culpabilis inue¬
nitur. dealiis causis qd̃ ꝓse alliget nescio
unum tñ hoc bene atq constanter noui.
quia et si quamreb publitis fraudem fecit
subsiancia eius cecdi debuit ñ libertas.

Expanded text:
tate fugerit. Quod si ita est, contristamur, tate fugerit. Quod si ita est, contristamur, crimini subjacere. Diversorum enim nobilium servi, multarum ecclesiarum 107 clerici, diversorum monasteriorum monachi, multorum judicum homines saepe se hostibus tradiderunt. Ergo si hoc creditur,ces, omnes sub culpa sunt et crimine constituti. Nunquid et diebus magnitudinis tuae multi de civitate in qua consistis ad Langobardorum milites fuga non lapsi sunt? Et quis tantae indiscretionis tantaeque possit stultitiae reperiri, ut eorum iniquitatem tibi aestimet applicandam? » 47. Libertatem uniuscujusque hominis Gregorius contra judicum insolentias liberis nihilominus vocibus defendebat. Unde Leontio, exconsuli, post aliqua, scribens, ait: « Si Libertinus in ista causa cautionis culpabilis invenitur, de aliis causis quid pro se alleget, nescio: unum tamen hoc bene atque constanter novi, quia, et si quam rebus publicis fraudem fecit, substantia ejus caedi debuit, non libertas.