comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aritati urẽ hodie de nobis ipsis sermo reddendus
e Quod enim ait apłs exspectaculũ facti sumus
mundo & angłis & hominib: qui nos amant quert̃.
qđ laudent in nobis: Qui autẽ nos odert̃. detrahunt
todire debemꝰ : ut non erubescant detractorib lauda¬
tores: Quomodo autẽ ui ere uelimꝰ quomodo ꝓpͥctio do
iã uiuamus. quãuis de scriptura scã. multi noueritis.
tam̃ ad cõmemorandos uos de libro actuũ apłorũ
uob̃ lectio recitabit᷑: ut uideatis ubi descripta sit for¬
ma quam desideramꝰ implere Dum ergo recitat᷑. uos
intentissimos uolo: ut post eiꝰ recitationẽ qđ institui
loquar dño donante intentioni urẽ: Cũq diaconus la¬
zarus legeret. cũ orassent motus ẽ locus. in quo erant

Expanded text:
aritati vestrae hodie de nobis ipsis sermo reddendus est. Quia enim, ut ait Apostolus, Spectaculum facti sumus mundo, et angelis, et hominibus , qui nos amant, quaerunt quod laudent in nobis: qui autem nos oderunt, detrahunt todire debemus, ut non erubescant de detractoribus laudatores. Quomodo autem vivere velimus, quomodo Deo propitio jam vivamus, quamvis de Scriptura sancta multi noveritis, tamen ad commemorandos vos, ipsa de libro Actuum apostolorum vobis lectio recitabitur, ut videatis ubi descripta sit forma, quam desideramus implere. Dum ergo recitatur, vos intentissimos esse volo, ut post ejus recitationem, quod constitui loquar, Domino donante, intentioni vestrae. Cumque diaconus Lazarus legeret: Cum orassent, motus est locus in quo erant
Abbreviated transcription (Latin):
isius dixit epi. Hoc quoq om̃ib placet. ut siue di¬
aconi. siue prb̃ri. siue quis clericoꝵ ab ep̃o suo com¬
munione fuerit priuatus: & ad alterum prexerit ep̃m
& scierit ad quem confugit eum ab ep̃o suo fiuisse ab¬
iectum : non oportet ut ei communionẽ indulgeat. Qđ
si fecerit: sciat se conuocatis epĩs causas esse dicturum
Umuersi dixerunt. Hoc statutum & pacẽ seruabit: &
concordiam custodiet.

Expanded text:
us dixit: Hoc quoque omnibus placet, ut sive diaconus, sive presbyter, sive quis clericorum ab episcopo suo communione fuerit privatus, et ad alterum perrexerit episcopum, et scierit ad quem confugit, eum ab episcopo suo fuisse abjectum, non oportet ut ei communionem indulgeat: quod si fecerit, sciat se convocatis episcopis causas esse dicturum. Universi dixerunt: Hoc statutum et pacem servabit, et concordiam custodiet.
Abbreviated transcription (Latin):
misisset de sacerdotũ electione continuo
subiunxit. Diacones similiter in reprehensibiles
hoc ẽ sine macula sicut ep̃i. pudici utiq id ẽ
a libidine continentes. non bilingues scilicet ne con¬
turbent habentes pacem. Non multũ uino deditos
quia ubi ebrietas. ibi libido dominatur & furor.
Non turpe lucrũ sectantes: ne de cęlesti misterio
lucra terrena sectentur. Est quoq & turpis lucri
appetitio plus de prȩsentib quam de futuris co¬
gitare. Post hȩc subiecit. Hi autẽ probentur
primum & sic ministrent nullum crimen ha¬
bentes. Hi utiq sicut ep̃i ante ordinationẽ pro¬
bari debentur si digni sunt. & sic postea minis
dictum ẽ a filus aaron. Qui enim sacerdo¬
tes uocantur in ueteri testamento. hi nunc ap
cipes sacerdotum. nunc ep̃i nominantur. Erb̃i
autẽ interpretantur seniores. quia seniores ȩta¬
te greci prb̃os uocant. His enm ficut ep̃is dis¬

Expanded text:
misisset de sacerdotum electione, continuo misisset de sacerdotum electione, continuo subjunxit: Diaconi similiter irreprehensibiles , hoc est, sine macula sicut episcopi. Pudici utique, id est, a libidine continentes. Non bilingues, scilicet ne conturbent pacem habentes. Non multo vino dediti: quia ubi ebrietas, ibi libido dominatur et furor. Non turpe lucrum sectantes, ne de coelesti ministerio mysterio lucra terrena sectentur. Est quippe quoque et turpis lucri appetitio, plus de praesentibus quam de futuris cogitare. Post haec subjecit: Hi autem probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. Hi utique sicut episcopi, ante ordinationem probari debent, si digni sint, et sic postea ministdictum est a filiis Aaron. Qui enim sacerdotes vocabantur in Veteri Testamento, hi sunt quicipes sacerdotum, nunc episcopi nominantur: presbyteri autem interpretantur seniores, quia seniores aetate Graeci presbyteros vocant. His enim, sicut episcopis, dis
Abbreviated transcription (Latin):
aures habeamus ad dm̃ clamant. ipsi quoq
euuangelizant. Sine ipsis sacerdos nomen ha¬
bet : officium non habet. Nlam sicut in sacer¬
dote consecratio. ita in ministro dispensatio
sacramenti ẽ. Ille orare. hic psallere mandat.
lle oblata scĩficare. hic scificata dispensat. Ip¬
sis etiam sacerdotib propt̾ presumptionẽ non
licet de mensa dñi tollere calicẽ. nisi ei fuerit
traditus a diacono. Leuitȩ inferunt oblationes
in altaria. Leuitȩ conponunt mensam dnĩ. Leui¬
tȩ operiunt archam testamenti. Non enĩ om̃s
uident alta misterioꝵ quȩ operuntur a leuitis
ne uideant qui uidere non debent. & sumant
qui seruare non possunt. Qui propterea al¬
tario albis induti assistunt. ut cęlestẽ uitam
habeant. Candidiq ad hostias & inmaculati
Mundi scilicet corpore. & incorrup¬
to pudore. Cales enĩ decet dnm̃ habere minis¬
tros qui nullo carnis corrũpantur contagio.
Quales diacom ordinentur : apłs paulus ple¬
nissime scribit ad timotheũ. Nam cũ pre¬

Expanded text:
aures habeamus ad Dominum, clamant. Ipsi quoque evangelizant. Sine ipsis sacerdos nomen habet, officium non habet. Nam sicut in sacerdotio consecratio, ita et in ministro dispensatio sacramenti est. Ille orare, hic psallere mandat. Ille oblata sanctificat, hic sanctificata dispensat. Ipsis etiam sacerdotibus propter praesumptionem non licet de mensa Domini tollere calicem, nisi eis traditus fuerit a diacono. Levitae inferunt oblatiin altaria; Levitae componunt mensam Domini; Levitae operiunt arcam testamenti. Non enim omnes vident alta mysteriorum quae operiuntur a Levitis, ne videant qui videre non debent, et sumant qui servare non possunt. Qui propterea altario albis induti assistunt, ut coelestem vitam habeant, candidique ad hostias et immaculatimundi scilicet corpore, et incorrupti pudore. Tales enim decet Dominum habere ministros, qui nullo carnis corrumpantur contagio, Quales autem diaconi ordinentur, Paulus apostolus plenissime scribit ad Timotheum. Nam cum prae
Abbreviated transcription (Latin):
ad titum loquitur. & canones ipsi testantur.
rbos autẽ merito & sapientia dici. non etate
nam & moisi precipitur. ut eligat prbos.
Unde & i piouerbus dicit. Ga senũ canities.
Quȩ ẽ hȩx canties: haud aunium quin sa¬
pientia de qua criptum ẽ. cinities hominũ
annos ab adam usq aã abraha i uixisse ho¬
qui multo pauciorib annis uixisse conuin¬
citur. Non ergo propt̃ decrepitã senectute.
sed propt̾ sapientiam prb̃i nominantur.
Quod si ita. mirũ cur insipientes constituunt᷑.¬

Expanded text:
ad Titum loquitur, et canones ipsi testantur. ad Titum loquitur, et canones ipsi testantur. Presbyteros autem merito et sapientia dici, non aetate . Nam et Moysi praecipitur, ut eligat presbyteros. Unde et in Proverbiis dicitur: Gloria senum canities . Quae est haec canities? Haud dubium quin sapientia, de qua scriptum est: Canities hominum annos ab Adam usque ad Abraham vixisse hoqui multo paucioribus annis vixisse convincitur. Non ergo propter decrepitam senectutem, sed propter sapientiam, presbyteri nominantur. Quod si ita est, mirum cur insipientes constituant
Abbreviated transcription (Latin):
& in doctrina populorum. & in officio predicandi.
ac solam preter auctoritatẽ summi sacerdotu cle¬
ricorũ ordinatio & consecratio reseruata ẽ. ne a
multis disciplina ȩccłȩ uindicata concordiã sol¬
ita asseuerat. loquens ad titum. Hunis inquit
rei grã reli qui te cretȩ. ut eaquȩ desunt cor¬
rigas. & constituas ꝑ ciuitates prb̃os quemad¬
modũ ego tibi disposui. si quis sine crimine e
unius uxoris uirum filios habentẽ fideles non
in accusatione luxuriȩ aut non subditos. Opor¬
tet enim epm̃ sine crimine esse. Qua sententia
ostendit etiam prb̃os sub episcopoꝵ nomine¬
taxari. Unde & ad timotheũ de ordinatione
epi & diaconi scribit. de presbiteris omnino
tacuit . quia eos in ep̃orum nomine conpre¬
hendit. Scds enim primo coniunctus gradus¬
ẽ. sicut & ad philippenses epis & diaconibus
scribit. cum una ciuitas plures epõs habere
iturus hierusolimam congregauit : quibus
inter cȩtera uidete gregẽ in quo uos sp̃s sc̃s

Expanded text:
 in officio praedicandi. Ad solam auctoritatem summi sacerdotii clericorum ordinatio et consecratio reservata est, ne a multis disciplina Ecclesiae vindicata concordiam solita asseverat, loquens ad Titum: Hujus, inquit, rei gratia reliqui te Cretae, ut ea quae desunt corrigas, et constituas per civitates presbyteros, quemadmodum egounius uxoris virum, filios habentem fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos. Oportet enim episcopum sine crimine esse. Qua sententia ostendit etiam prtaxari. Unde et ad Timotheum de ordinatione episcopi et diaconi scribens, de presbyteris omnino tacuit, quia eos in episcoporum nomine comprehendit . Secundus enim primo conjunctus est gradus, sicut et ad Philippenses episcopis et diaconibus scribit, cum una civitas plures episcopos habere niturus Hierosolymam, congregavit, quibus inter caetera ait: Videte gregem in quo vos Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
aaron sacerdons & s li⁊ euis. rursus leui tri¬
bus in diuni cultin in s io ordinaretur.
Et cum sacra entur dñ pro om̃ib primoge¬
nitis. & seruirent p. Tcorã aaron & filus
euis in tab̃naculo di. excubantes in templo
die & nocte. Ipsiq gestarent arca & taber¬
naculũ & omnia uasa euis. & in circuitu tab¬
naculi castra ipsi constituerent. & in promouen¬
do tabnaculo ipsi deponerent rursus ipsi conpo¬
nerent. a uiginti quinq annis & supra in ta¬
bernaculo seruire mandatũ ẽ. Quã regulã
sciͣ patres & in nouo testamento constituerunt
in euuangelio autẽ primordia eoꝵ & in ac¬
tib apłoꝵ ita leguntur. Conuocantes autem
duodecĩ apłi multitudinẽ discipuloꝵ. dyxerunt.
Non placet nos relinquere uerbũ dĩ. & ministra¬
re mensis. Quid ergo ẽ fr̃s: considerate ex
nobis uiros boni testimonii septẽ. plenos sp̃u
sapientiȩ quos constituamus in hanc rem.
Nos uero erimus orationi ministerii sermonis

Expanded text:
Aaron sacerdotis et filiorum ejus, rursus Levi tribus in divini cultus mysterio ordinaretur, et consecrarentur Domino pro omnibus primogenitis, et servirent pro Israel coram Aaron et filiis ejus in tabernacuDei die ac nocte, ipsique gestarent arcam et tabernaculum, et omnia vasa ejus, et in circuitu tabernaculi castra ipsi constituerent, et in promovendo tabernaculo ipsi deponerent, rursus ipsi componerent. A viginti quinque annis et supra, in tabernaculo illis servire mandatum est . Quam regulam sancti Patres, et in Novo Testamento constituerunt in Evangelio autem primordia eorum, in Actibus apostolorum ita leguntur: Convocantes autem duodecim apostoli multitudinem discipulorum dixerunt: Non placet nos relinquere verbum Dei, et ministrare mensis. Quid ergo est fratres? Considerate ex vobis viros boni testimonii septem, plenos spiritu sapientia, quos constituamus in hanc rem. Nos vero erimus orationi et ministerio sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
tantum cum grauitats spete. Aurib enim & cordi
consulere debet lector non oculis. ne pouus ex se¬
ipso expectatores magis quam auditores faciat.
Uetus opinio ẽ lectoris promintandi causa. pre¬
cipuam curã uocis habuiss. it exaudiri in tu¬
multa possit. Unde & audum lectores. precones
uel proclamatores uocabantur.
cundum officia templo salomonis erant
disposita. quęq postei.us sunt ab esdra disꝑtita.
templi. eos nnc esse exorcistas in ȩccła dĩ.
Fuerunt enim sub esdra actores templi seruoꝵ
salomonis filii. qui actum templi totius sub
cura sua haberent. aut sacris oblationibus
deseruirent. Ꝙ cum fuissent ex ordine & minis¬
terio templi. longe fuerunt ab officio altaris
dĩ. quia nec psalmistis. nec ostiaruis. nec sacroꝵ
seruis attingere licebat ad mimera altaris.
nisi tantũ modo leuitis. Quid ergo ẽ: nullã
aliam curã habebant actores templi. nisi ad

Expanded text:
tantum cum gravitatis specie. Auribus enim et cordi tantum cum gravitatis specie. Auribus enim et cordi consulere debet lector, non oculis: ne potius ex seipso exspectatores magis quam auditores faciat. Vetus opinio est, lectores pronuntiandi causa praecipuam curam vocis habuisse, ut exaudiri in tumultu possit. Unde et dudum lectores praecones vel proclamatores vocabantur.cundum officia quae in templo Salomonis erant disposita; quaeque posterius sunt ab Esdra dispertita. Et templi, nunc eos nunc esse exorcistas in ecclesia Dei. Fuerunt enim sub Esdra actores templi, servorum Salomonis filii, qui actum templi totius sub cura sua haberent, ac aut sacris oblationibus deservirent. Et cum fuissent ex ordine et ministerio templi, longe fuerunt officio ab officio altaris Dei: quia nec psalmistis, nec ostiariis, nec sacrorum servis attingere licebat ad munera altaris, nisi tantummodo levitis. Quid ergo est? Nullam aliam curam habebant actores templi, nisi ad
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̃m genus propriȩ pronuntiationis. In quo magis
illa ambigua sententiarum adhibenda cognitio
ẽ: Multa enim in seripturis sunt. quȩ nisi proprio
modo pronuntientur in contrariam recedunt sen
tentiã. sicuti ẽ. quis accusabit aduersus electosdi.
N s̃ qui iustificat. Quodq si confi matiue non ser¬
uato genere pronunitationis suȩ dicatur mag¬
na ꝑu rsitas oritur. Sic en o pronuntiandũ est.
genium. qio propriȩ tgu. c iuenienterq pro¬
nuntientur. Propterea accerauum iuim oportet
lectorẽ scire. ut nouerit in qu sillaba uox pro¬
tendatur pronuntiantis. Plerũq enim imperiti
lectores in uerborũ aecentib errant. & solent
cire quod dicimus. Porro uox lectoris simplȩx
erit & clara. ad om̃e pronuntiationis genus
accõmodata. plena suco uirili. agrestẽ. & sub¬
rusticũ effugiens sonum. Non humilis. non &¬
adeo sublimis. non fracta uel tenera. niehilq
femineum sonans. neq cũ motu corporis. sed¬

Expanded text:
m genus propriae pronuntiationis, in quo magis maxime illa ambigua sententiarum adhibenda cognitio est. Multa enim sunt in Scripturis, quae nisi proprio modo pronuntientur, in contentiam, sicuti est: Quis accusabit adversus electos Dei? Deus qui justificat ? Quodque si confirmative non servato genere pronuntiationis suae dicatur, magna perversitas oritur. Sic ergo pronuntiandum est, genium, quo proprie singula convenienterque pronuntientur. Propterea et accentuum vim oportet lectorem scire, ut noverit in qua syllaba vox protendatur pronuntiantis. Plerumque enim imperiti lectores in verborum accentibus errant, et solent cire quod dicimus. Porro vox lectoris simplex erit et clara, ad omne pronuntiationis genus accommodata, plena succo virili, agrestem et subrusticum effugiens sonum, non humilis, nec adeo sublimis, non fracta, non tenera, nihilque femineum sonans, neque cum motu corporis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrandum. ut sub upo lummis corporalis
illa lux ostendatur de qua in enuangelio legit᷑.
Erat lux uera quȩ illuminat omnẽ in hunc¬
mundum. It tm ISIDORΙ DESUS DINCONI
ubdiaconi qui apud grecos ypodiaconi BUS.¬
uocitantur. in escira inueniuntur. appellan¬
turq ibi nathanei. idẽ in hunilitate dño ser¬
uientes. Exeoꝵ urae fuit ille nathanahel
qui in euuanglio iohannis diuina prodrione
commonitus saluatoie meruit confiteri.
quiq etiam api. diuuatatis indicium
ecce uere israheir in quo dolus non ẽ
Deniq isti oblationes in templo dñi suscipiunt
a populis. Isti obediunt officiis leuitarũ.
isti quoq uasa corporis & sanguinis xp̃i dia¬
conib ad altaria dñi offerunt. De quibus
quidem placuit patrib ut quia sacra minis
ab uxorib & ab om̃i carnali immunditia
liberi. uixta quod illis ꝑ prophetã dicente
iubetur. Mundamini qui fertis uasa dñi.¬

Expanded text:
demonstrandum, ut sub typo luminis corporalis demonstrandum, ut sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur de qua in Evangelio legitur: Erat lux vera, quae illuminat omnem hni Item Isidori de subdiaconis. Subdiaconi, qui apud Graecos hypodiaconi vocantur, in Esdra inveniuntur, appellanturque ibi Nathinaei, id est, in humilitate Domino servientes . Ex eorum ordine fuit ille Nathanael, qui in evangelio Joannis divina proditione commonitus, Salvatorem meruit confiteri. Quique etiam ad primum divinitatis indicium Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Denique isti oblationes in templo Domini suscipiunt a populis. Isti obediunt officiis levitarum. Isti quoque vasa corporis et sanguinis Christi diaconibus ad altaria Domini offerunt . De quibus quidem placuit patribus, ut quia sacra mysterab uxoribus, et ab omni carnali immunditia liberi, juxta quod illis propheta dicente jubetur: Mundamini qui fertis vasa Domi
Abbreviated transcription (Latin):
uexata in etficatione templi. aut de lapsa. ꝑ eosdem
actores de thesauris dominicis reficerentur atq
ex colerentur. Argo actores templi. exorcistȩ sunt
in populo dĩ. Quomodo enim actor prudens &
bonus sit quod sit domini sui census. & omnis
substantię nodis. & redigit apud se totius pos¬
sessionis instrumenta iginalia. sic & exorcista
redigit in sua diligertia tonus regni dñi secreta
ut meriorię mardet. A sccipturarum sacramen¬
a spũ scõ concessum. scł̃m apłi preconium.
Exorcistas enim memorar apłs cum dicit. Nym¬
quid om̃s donationes habent sanationũ Hi
tnuim cum ordinantur ficut ait canon accipi¬
ant de manu ep̃i libellum in quo scripti sunt
exorcisii. accipientes potestatẽ imponendi ma¬
ccoliti grece laune ceroferarii dicuntur. a
deportandis cereis quando legendũ ẽ euuan¬
geliũ. aut sacrificium offerendũ. Tunc
enim aecenduntur limnaria ab eis & de¬
portamur. non ad effugierdas tenebras dũ
sol eo tempore rutilet. sed sigium lentiȩ

Expanded text:
edificatione templi, aut delapsa, per eosdem actores de thesauris Dominicis reficerentur atque excolerentur. Ergo actores templi, exorcistae sunt in populo Dei. Quomodo enim actor prudens et bonus scit quis sit domini sui census et omnis substantiae modus, et redigit apud se totius possessionis instrumenta originaria: sic et exorcista redigit in suam diligentiam totius regni Domini secreta, ut memoriae mandet de scripturarum sacramena Spiritu sancto concessum, secundum Apostoli praeconium. Exorcistas enim memorat Apostolus, cum dicit: Nunquid omnes donationes habent sanationum ? Hi enim cum ordinantur, sicut ait canon , accipiunt de manu episcopi libellum, in quo scripti sunt exorcismi, accipientes potestatem imponendi maAcolythi Graece, Latine ceroferarii dicuntur, a deportandis cereis, quando legendum est Evangelium, aut sacrificium offerendum; tunc enim accenduntur luminaria ab eis, et deportantur, non ad effugandas tenebras, dum sol eo tempore rutilet, sed ad signum laetitiae
Abbreviated transcription (Latin):
nantur. primun. eoꝵ conuersatione ep̃s uer¬
bum facit ad popłm. deuide coram plebe tra¬
dit eis codicẽ apicũ diumorum. ad dĩ uerbum
annuntiandum. Qui gutẽ ad hunismodi pro¬
uehitur gradum. iste erit doctrina & libris im¬
butus sensuũq ac uerborum scientia ꝑ ornatus.
ita ut distinctionib sententiarum intelligat.
ubi fiiatur iunctura. ubi adhuc pendat ora¬
tio. ubi sententia extrema claudatur. Dicq ex¬
peditus uim pronuntiationis tenebit : ut ad in¬
tellectum om̃ium mentes sensumq promoueat.
discernendo genera pronuntiationũ atq ex¬
primendo proprios sententiarũ affectus. mo¬
do indicantis uocẽ. modo dolentis. modo incre¬
pantis. modo exhortantis. siue his similia

Expanded text:
nantur, primum de eorum conversatione episcopus vernantur, primum de eorum conversatione episcopus verbum facit ad populum, deinde coram plebe tradit eis codicem apicum divinorum, ad Dei verbum annuntiandum. Qui autem ad hujusmodi provehitur gradum, iste erit doctrina et libris imbutus, sensuumque ac verborum scientia perornatus, ita ut distinctionibus sententiarum intelligat ubi finiatur junctura, ubi adhuc pendeat oratio, ubi sententia extrema claudatur. Sicque expeditus vim pronuntiationis tenebit, ut ad intellectum omnium mentes sensumque promoveat, discernendo genera pronuntiationum, atque exprimendo proprios sententiarum affectus, modo indicantis voce, modo dolentis jubentis, modo increpantis, modo exhortantis, sive his similia
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. auferetur uelameu. Quod autẽ significabat
uelamen inter situm intr faciem moisi. & aspec¬
tum populi ifrł. hoc significabat illis temporib
mento
esse dicit. roinde iam non oportet.
ut uelentur crinib capita eoꝵ. quae dominico
consecrantur.
sed tantum ut reuelentur. quia
quod erat
occultũ in sacramento prophe¬
tiȩ iam
in euuangelio declaratum ẽ.
stiarii sunt qui in ueteri testamento ianito¬
res templi uocabantur. qui preerant portis
hierusalem. Quiq ordinati ꝑ uices suas. omia
interiora templi uel exteriora custodiebant.
Hi deniq inter scm̃ & iniquũ discernentes. eos
tantũ in ȩccła qui sunt fideles recipiunt.
Habent enim potestatẽ tam bonos recipiendi.
quam reiciendi indignos.
extorum ordo formam & initium a prophe¬
tis accepit. Dunt igitur lectores. qui uerbũ dĩ
predicant. Quib dicitur. clama ne cesses. quasi
tuba exalta uocẽ tuam. Isti quippe dum ordi¬

Expanded text:
Christum, auferetur velamen . Quod autem significabat Christum, auferetur velamen . Quod autem significabat velamen interpositum inter faciem Moysi et aspectum populi Israel, hoc significabat illis temporibus mento esse dicit. Proinde jam non oportet ut velentur crinibus capita eorum, qui Domino consecrantur, sequod erat occultum in sacramento prophetiae, jam in Evangelio declaratum est. . Ostiarii sunt, qui in Veteri Testamento janitores templi vocabantur; qui praeerant portis templi Hierusalem, quique ordinati, per vices suas omnia interiora templi vel exteriora custodiebant . Hi denique inter sanctum et iniquum discernentes, eos tantum in ecclesia qui sunt fideles, recipiunt.  possunt. Habent enim potestatem tam bonos recipiendi, quam rejiciendi indignos.  Idem . Lectorum ordo formam et initium a prophetis accepit. Sunt igitur lectores, qui verbum Dei praedicant, quibus dicitur: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam . Isti quippe dum ordi
Abbreviated transcription (Latin):
induentes nouii qriric tur in igna ionedi.
QQuam renouauo. ic̃ in nte oporiet fieri. sed
in capite demo. tratur ubi ipsa noscit᷑ habi¬
tare. Quod uero detrns capite supi
rius : inferius cirerili corona
relinquit.
Dacerdotium regnũq ȩxcłȩ.
in eis exis¬
timo figurari. Thiara enim apud ueteres con¬
stitueba tur . in capite sacerdotũ. Hȩc ex
bisso confecto. rotunda erat quasi spera media.
& hoc significatur in parte capitis tonsa. Corona
autẽ latitudo aurei ẽ circuli. quȩ regũ capita
cingit. Utrumq itaq signum exprimitur
in capite clericoꝵ. ut impleatur etiã corporiᷤ
quadam similitudine quod scriptum ẽ. petro apł̃o
ꝑdocente. Uos ens genus electum. regale sacerdo¬
tium. Queritur anẽ. cur sicut apud antiquos na
x areos non ante coma nutrnur. & sic tondetur.
Sed qui hȩx exorurunt. aduertant quid sit inter
illud propheticũ uelamentũ. ⁊ hanc euuangelu
reuelationẽ. de qua dicit apl̃. Cum transieris ad

Expanded text:
induentes novum, qui renovatur in agnitione Dei . Quam renovationem in mente oportet fieri, sed in capite demonstrari, ubi ipsa mens noscitur habitare. 4. Quod vero, detonso superius , inferius circuli corona relinquitur, sacerdotium regnumque Ecclesiae in eis existimo figurari. Tiara enim apud veteres constituebatur in capite sacerdotum. Haec ex bysso confecta rotunda erat, quasi sphaera media, et hoc significatur in parte capitis tonsa. Corona autem latitudo aurei est circuli, quae regum capita cingit. Utrumque itaque signum exprimitur in capite clericorum, ut impleatur etiam quadam corporis similitudine quod scriptum est, Petro apostolo perdocente: Vos estis genus electum, regale sacerdotium . 5. Quaeritur autem zaraeos, non ante coma nutritur, et sic tondetur. Sed qui haec exquirunt, advertant quid sit inter illud propheticum velamentum, et hanc Evangelii revelationem, de qua dicit Apostolus: Cum transieris ad
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s excłas septẽ diacones. qui sublimiori gra¬
du & cęteris. proxime cuca aram xp̃i quasi
colunnȩ altaris assisterent. & non sine aliquo
septenarii numero misterio. Hi enĩ sunt quos
in apocalipsin legimus. septẽ angłi tuba ca¬
nentes. Hi sunt septẽ candelabra aurea. hi
uoces tonitruoꝵ. Ipsi enĩ clara uoce in modũ
preconis ammionent cunctos siue in orando
siue in flectendo genib siue in psallendo
siue in lectionib audiendo. Ipsi etiã ut

Expanded text:
omnes Ecclesias septem diaconos, qui sublimiori gradu 428 caeteris proximi circa aram Christi, quasi columnae altaris assisterent, et non sinseptenarii numeri mysterio. Hi enim sunt, quos in Apocalypsi legimus, septem angeli tuba canentes. Hi sunt septem candelabra aurea; hi voces tonitruorum . Ipsi enim clara voce in modum praeconis, admonent cunctos, sive in orando, sive in flectendis genibus, sive in psallendo, sive lectiones audiendo. Ipsi etiam ut
Abbreviated transcription (Latin):
onsurȩ ecclasticȩ u is a nazareis nisi¬
ut fallor exortus ẽ. Qui prius crine ser
los in igne sacrificii ponere iubebantur. sci¬
licet ut ꝑfectionẽ deuotionis suȩ dño conse¬
crarent. Huiis ergo exempli usus. ab apłis
introductus ẽ. ut hi qui in diuinis cultibus
mancipati dño conserrantur. quasi nazarei
qui in huiusmodi cultu imitandi e iterunt. Est
autẽ in clericis tonsui sigum quoddam. qđ
in corpore figr. sed in animo agitur. scilicet
ut hoc signo in rgone uitia resient. & crinib

Expanded text:
onsurae ecclesiasticae usus a Nazaraeis, nisi fallor, exortus est. Qui prius crine servlos in igne sacrificii ponere jubebantur, scilicet ut perfectionem devotionis suae Domino consecrarent. Hujus ergo exempli usus ab apostolis introductus est, ut hi qui in divinis cultibus mancipati Domino consecrantur, quasi Nazaraeiqui in huiautem in clericis tonsura, signum quoddam, quod in corpore figuratur, sed in animo agitur, scilicet ut hoc signo in religione vitia recensentur, et criminibus
Abbreviated transcription (Latin):
e clericis usuras accipientib Qm̃ multi sub regula
constituti auaritiam. & turpia lucra sectantur: obliti
ꝙ diuinȩ scripturȩ dicentis. qui pecuniã suam non dedit
ad usurã. Mutuum dantes centesimo exigunt. Iuste censuit
scã & magna sinodus: ut si quis inuentus fuerit post hanc
difinitionẽ usuras accipiens aut ad exinuentione aliqua
uel quodlibet modo negouum transigens. aut hemiola
idest sescupla exigens. uel aliquid tale prorsus ex cogitans
turpis lueri grã deitiatur aclero: & alienus existat aregula.

Expanded text:
e clericis usuras accipientibus, scriptum est: Quod multi sub regula constituti, avaritiam et turpia lucra seque divinae Scripturae dicentis: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram : mutuum dantes centesimas exigunt, juste censuit sancta et magna synodus, ut si quis inventus fuerit post hanc diffinitionem usuras accipiens, aut adinventione aliqua, vel quolibet modo negotium transigens, aut hemiola, id est, sescupla exigens, vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia, dejiciatur a clero, et alienus existat a regula.
Abbreviated transcription (Latin):
tem placuit ut quicumq clerici uel diaconi prone¬
cessitatib ȩccłasticarum non obtemperauerint ep̃i sui
uolutatib. eos ad honorẽ ampliorẽ in sua eccła pro¬
mouere. nec illi ministrent in gradu suo unde recede¬
re noluerunt.

Expanded text:
tem placuit ut quicunque clerici vel diaconi pro necessitatibus Ecclesiarum non obtemperaverint episcopis suis volentibus eos ad honorem ampliorem in sua Ecclesia promovere, nec illi ministrent in gradu suo unde recedere noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ales ad legendũ. cantandũ & psallendũ ĩ ȩccła consti¬
tuantur : qͥ ñ suꝑbe sed humilit̾ debitas dño laudes per¬
soluant: & suanitate lectionis ac melodiȩ & doctos demul¬
ceant. & minꝰ doctos erudiant. Plusq uelint in lectione uel
cantu populi ȩdficationẽ: quã popularẽ uanissimã adula¬
tionẽ: Qui uero hȩc docte ꝑagere nequeunt: erudiant
prius amagistris. & instructi hec adimplere studeant. ut
audientes ȩdificent.

Expanded text:
ales ad legendum, cantandum et psallendum in ecclesia constituantur, qui non superbe, sed humiliter debitas Domino laudes persolvant; et suavitate lectionis ac melodiae et doctos demulceant, et minus doctos erudiant; plusque velint in lectione vel cantu populi aedificationem, quam popularem vanissimam adulationem. Qui vero haec docte peragere nequeunt, erudiantur prius a magistris: et instructi, haec adimplere studeant, ut audientes aedificent.
Abbreviated transcription (Latin):
h qui nobis regendi sunt conmissi. Prius docendi
sunt seniores plebis. ut ꝑ eos infra positi facilius
doceantur.Unde & apłs. Hȩc inquit commen¬
da fidelib hominib qui idonei sunt & alios do¬
cere. Ingeniũ bom doctoris ẽ incipientib a laudi¬
b eorum quos salubriter obiurgatos corrigere
cupiunt. sicut apłs ad corinthios facit. quos
a laudib inchoat. & increpationib probat. Ded erant
apud corinhios qui & laude & increpatione digni

Expanded text:
hi qui nobis regendi sunt commissi. Prius docendi hi qui nobis regendi sunt commissi. Prius docendi sunt seniores plebis, ut per eos infra positi facilius doceantur. Unde et Apostolus: Haec, inquit, commenda fidelibus hominibus, qui idonei sunt et alios docere . Ingenium boni doctoris est incipere a laudibus eorum quos salubriter objurgatos corripere cupit, sicut Apostolus ad Corinthios facit, quos a laudibus inchoat, et increpationibus probat. Sed erant apud Corinthios qui et laude et increpatione digni
Abbreviated transcription (Latin):
alta minis de cȩlestib Net terrena conuenit predicare
sed mediocriter ut imitia eoꝵ moresq desiderant edoceri
Coruus dum suos pullos uiderit albi coloris. nullis eos
cibis alit. sed tantumdẽ adtendit. donec paterno colore
nigrescant. & sic illos frequenti cibo reficiat. Ita &e ȩxcłȩ
doctor strenuus: nisi eos quos docet uiderit ad suã simi¬
litudinẽ penitentię confessione nigrescere : & nitore
scłari deposito lamentationis habitum de peccati re¬
cordatione induere. ut pote ad huc exteriorib hoc ẽ
carnalibus non aperit intelligentiȩ spualis profundi¬
ora misteria. ne dum audita non capiunt. prius incipi
ant contempnere quã uenerari mandata cȩlestia.
liter ẽ agendũ erga eos qui nr̃o conmittuntꝰ regi¬
mine sed offendunt. atq aliter cum his qui nobis¬
commissi non sunt. Qui si iusti sunt. uenerandi sunt.
Si uero delinquunt. pro sola caritate ut locus est
corripiendi sunt. non tamen cum seueritate sicut

Expanded text:
alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare: sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri. Corvus dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit: sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, ut pote adhuc exterioribus, hoc est carnalibus, non aperit intelligentiae spiritalis profundiora mysteria: ne, dum audita non capiunt, prius inciant contemnere, quam venerari mandata coelestia. Aliter agendum est erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atqcommissi non sunt. Qui si justi sunt, venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola charitate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen cum severitate, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
on om̃ib una eadẽq doctrina ẽ adhbenda. sed
pro qualitate morũ diuersa ȩxortatio erit doctoꝵ.
Nam quosdã increpatio dura: quosdam uero exortatio
corrigit blanda. Dicut periti medici ad uarios corpo¬
ris morbos diuerso medicamim seruiunt: ita ut uix¬
ta uulnerũ uarietates medicina diuersa sit. sic & doc¬
tor eccłȩ singulis quibq congruũ doctrinȩ remediũ
adhibebit. Ꝙ quid cuiq oporteat pro ȩtate pro se¬
xii ac professione annuntiabit. Non om̃ib ea quȩ
sunt aperienda surit. Multi sunt eñ qui capere
non possunt. quib si in discrete manifestentur statĩ
aut detrahunt aut negligunt. Irima quippe pru¬
dentiȩ uirtus ẽ. eam quã docere oporteat. existi¬
mare ꝑsonã. Rudib populis seu carnalib plana
atq cominunia non sũma atq ardua predicanda
sunt : ne inmensitate doctrinȩ opprimant. potius
quã erudiantur. Unde & paulus apłs ait.
Non potui uobis uoh loqui quasi spualib sed quasi

Expanded text:
on omnibus una eademque doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum, diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates, medicina diversa sit: sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit, et quid cuique oporteat, pro aetate, pro sexu ac professione annuntiabit. 3. Non omnibus ea quae clausa sunt aperienda sunt. Multi sunt enim qui capere non possunt, quibus si indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt, aut negligunt. 4. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat aestimare personam. Rudibus populis, seu carnalibus, plana atque communia, non summa atque ardua praedicanda sunt, ne immensitate doctrinae opprimantur potius quam erudiantur. Unde et Paulus apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi
Abbreviated transcription (Latin):
n. Quales ad legendum & cantandũ in eccła
constituendi sunt.
Qui modus sit correptionis.
ii Ut erga pueros qui nutrunt uel erudiuntur
in congregatione canpnica instantissima
sit adhibenda custodia.
ri Ut ab om̃ib cannonicid ad cõpletoriũ ueniat᷑.
Ui De cantatorib¬

Expanded text:
. Quales ad legendum et cantandum in ecclesia constituendi sint. CXXXIV. Qui modus sit correptionis. CXXXV. Ut erga pueros, qui nutriuntur, vel erudiuntur in congregatione canonica, instantissima sit adhibenda custodia. CXXXVI. Ut omnes canonici ad completorium veniant. CXXXVII. De cantorib
Abbreviated transcription (Latin):
fungi debeant.
De prepositis.
Qualis celleraris sit constituendus.
Cui conmitti debeant stipendia pauperũ.
De infirmorum ac senũ cura frm.
Qualiter porta canonicoꝵ custodiatur.
Ut claustra canonicoꝵ dilig iter custodiantur.
Epilogus breuiter digestus.

Expanded text:
fungi debeant. CXXXIX. De praepositis. CXL. Qualis sit cellararius constituendus. CXLI. Cui committi debeant stipendia pauperum. CXLII. De infirmorum ac senum cura fratrum. CXLIII. Qualiter porta canonicorum custodiatur. CXLIV. Ut claustra canonicorum diligenter custodiantur. CXLV. Epilogus breviter digestus.
Abbreviated transcription (Latin):
fugiant: & quos discordantes inuenerint. ad caritatis concor¬
diã reuocent: nt uixta psalmistȩ uecẽ. declinent a malo
& faciant bonũ: Adtendant & apłm prohibentẽ. Non
inquit in cõmessationib & ebrietatib non Qin cubilib
& inpudicitus: ñ in contennione & emula u tone.
sed induimim dnm̃ iħm xp̃m: Animaduer i tant etiã
quo abhis uitis ab apło ꝓhibius. Omiũ uitioꝵ seges emer-¬
gat : & qđ hoꝵ morboꝵ mater suꝑbia sit Oportet etã¬
ut animã corpusq suñ ab onũ inquinam̃to carnis & sp̃s
custodiant: iuxta apłm integer sp̃s eoꝵ & anima & corpus

Expanded text:
fugiant, et quos discordantes invenerint, ad charitatis concorfugiant, et quos discordantes invenerint, ad charitatis concordiam revocent, et juxta vocem Psalmistae , declinent a malo et faciant bonum. Attendant et Apostolum prohibentem: Non, inquit, in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et aemulatione, sed induiquod ab his vitiis ab Apostolo prohibitis omnium vitiorum seges emergat: et quod horum morborum mater superbia sit. Oportet ut animam corpusque suum ab omni inquinamento carnis et spiritus custodiant, ut juxta Apostolum, integer spiritus eorum et anima et corpus
Abbreviated transcription (Latin):
uinis cultib mancipati st̃ alus exemplo uirtutũ condi¬
mentũ esse debent. Promde oportet. ut̃ primo om̃iũ
dnm̃ dm̃ diligant ex toto corde. tota anima. tota uir¬
tute: & primos tam quã seipsos: & nosse quia in his duob
preceptis tota lex pendet & ꝓphetȩ: Non occidant. neq
Non falsũ testimonũ dicant. & qđ sibi nolunt fieri. alteri ne
faciant: Nonsnt suꝑbia tumidi: ñ detractionib asueti. n
ebrietati seruientes: Non luxuria eneruati: ñ iracundia tur¬
p̾idi: ñ quib libet aliis uitus substrati: ñ uaniloqui: ñ inuidi
non somnolenti: ñ pigri ñ murmuratores: ñ susurrator es.
ñ uinolenti: ñ multũ ȩdaces Fraudes & dolositates caue¬
ant: usuris nequaquã inseruiant: ñ iurent neforte ꝑiu¬
rent: malũ ꝓmalo ñ reddant : cum inse aliquid boni ui¬
derint dõ. & malũ cũ uiderint sibi deputent: Discordiã

Expanded text:
vinis cultibus mancipati sunt et aliis exemplo virtutum condivinis cultibus mancipati sunt et aliis exemplo virtutum condimentum esse debent. Proinde oportet, ut primo omnium Dominum Deum diligant ex toto corde, ex tota anima, tota virtute, et proximos tanquam seipsos: et nosse quia in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. Non occidant, neque non falsum testimonium dicant, et quod sibi nolunt fieri, alteri ne faciant. Non sint superbia tumidi, non detractionibus assueti, non ebrietati servientes, non luxuria enervati, non iracundia turbidi, non quibuslibet aliis vitiis substrati, non vaniloqui, non invidi, non somnolenti, non pigri, non murmuratores, non susurrones, non vinolenti, non multum edaces. Fraudes et dolositates caveant, usuris nequaquam inserviant, non jurent, ne forte perjurent, malum pro malo non reddant. Cum in se aliquid boni viderint, Deo; et malum cum viderint, sibi deputent. Discordiam
Abbreviated transcription (Latin):
namquã a scis patrib in superiorib hunus libelli
partib saris sit dilucidatũ. qualit denu enert ae¬
beant. adeo ut qͥ hȩc quȩ superius dicta conp̃hensa st
sedula meditatione plegerit: ꝑspicut inhs reppetire ua¬
leat. qualis eiꝰ debeat esse fidei deuotio atiui morũ quȩ
exornarto ac diunoꝵ cultium ȩxequutio : propt̾ plerosq
tamen simplices minusq capaces hȩc strictim breuiterq
seplicanda ꝑ necessariũ duximus: ut qui hȩc aut legere
aut forte ab alus lecta plenc intelligere nequiuerint.
utant᷑ hac deflorati uncula: ut pore calatho diuersorũ
florũ uernantum nectare referu. discant quid illis agen¬
dũ. quid ue uitandũ sit: Legalib interea institutis &
euuangelicis salubrimis monemur p̃ceptis. ut dnm̃ dm̃¬
nrm totis precordus diligamus. & proximũ tãquã nos¬
ipsos & cetera: Diigit᷑ ab om̃ib fidelib in salutiferis pre¬
cepts totis nisib. c̃ fauendũ: quantomagis abhis qui di¬

Expanded text:
nquam a sanctis Patribus in superioribus hujus libelli partibus satis sit dilucidatum, qualiter clerici vivere debeant, adeo ut qui haec, quae superius comprehensa sunt, sedula meditatione perlegerit, perspicue in his reperire valeat qualis ejus debeat esse fidei devotio, actuum morumque exornatio, ac divinorum cultuum exsecutio: propter plerosque tamen simplices, minusque capaces, haec strictim breviterque replicanda pernecessarium duximus: ut qui haec aut legere, aut forte ab aliis lecta plene intelligere nequiverint, utantur hac defloratiuncula, utpote calatho diversorum florum vernantium nectare referto, et discant quid illis agendum, quidve vitandum sit. Legalibus interea institutis et evangelicis saluberrimis monemur praeceptis, ut Dominumm totis praecordiis diligamus, et proximum tanquam nosmetipsos, etc. Si igitur ab omnibus fidelibus, his salutiferis praeceptis totis nisibus est favendum, quanto magis ab his qui di
Abbreviated transcription (Latin):
taq sacerdos cin dispensationis cura cõmissa ẽ. non
solũ sine cupiditate. sed etiam cũ laude pietatis acci¬
pit a populo dispensanda. & fidelit dispensat accepta.
quia omĩa sua aut reliquit. aut ȩccłȩ reb adiunxit.¬
& se in numero pauperũ pauꝑtatis amore constituit
ita ut unde pauperib subministrat: inde & ipse tãꝙ
pauꝑ uoluntarius uiuat: Clerici quoq quos pauperes
ant uoluntas aut natiuitas fecit. cũ ꝑfectione uirtu¬
tis uitȩ necessaria siue in domib suis suie in congrega¬
tione uiuentes accipiunt: quia ad ea accipienda non
eos habendi cupiditas ducit. sed cogit uiuendi necessitas
Prosꝑ ed facere debeant clerici quoꝵ infirmitas ñ pe¬
test sua contempnere.

Expanded text:
 Sacerdos, cui dispensationis cura commissa est, non solum sine cupiditate, sed etiam cum laude pietatis accipit a populo dispensanda, et fideliter dispensat accepta, qui omnia sua aut reliquit, aut ecclesiae rebus adjunxit, et se in numero pauperum paupertatis amore constituit, ita ut, unde pauperibus subministrat, inde et ipse tanquam pauper voluntarius vivat; clerici quoque quos pauperes aut voluntas, aut nativitas fecit, cum perfectione virtutis vitae necessaria sive in domibus suis, sive in congregatione viventes accipiunt, quia ad ea accipienda non eos habendi cupiditas ducit, sed cogit vitae necessitasd facere debeant clerici, quorum infirmitas non potest sua contemnere.
Abbreviated transcription (Latin):
racundi doctores ꝑ rabiem furoris discipline modũ ad
inmanitatẽ crudelitatis conuertunt: & unde emendare.
subditos poterant. inde potius uulnerant. Ideo sine men¬
sura ulciseitur culpas prepositus iracundus. quia eor eiꝰ
disꝑsum in rerũ curis non colligitur in amorẽ unius de¬
itatis. Mens enini soluta in diuersis. catena caritatis ñ
astringitur : sed male laxata. male ad omnẽ occasione
mouetur.

Expanded text:
racundi doctores per rabiem furoris disciplinae modum ad immanitatem crudelitatis convertunt; et unde emendare subditos poterant, inde potius vulnerant. Ideo sine mensura ulciscidispersum in rerum curis, non colligitur in amorem unius deitatis. Mens enim soluta in diversis, catena charitatis non astringitur: sed male laxata, male ad omnem occasionem movetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Be his qui se a ꝑceptime scȩ̃ cõmunionis auer¬
tunt. & qui ex cõmunicatis ꝑ domos cõmunicant᷑
De his qui ab alia parroerhia preter conscientiã
epõrum suoꝵ in aliis commorantur.
XIII

Expanded text:
e his qui se a perceptione sanctae communionis avertunt, et qui excommunicatis per domos communicant. LXXI. De his qui ab alia paroecia praeter conscientiam episcoporum suorum in aliis commorantur. XIII
Abbreviated transcription (Latin):
continuo ille detrestator caput mouens. dentẽ ꝓmouens
diceret: ita uero sic ibi uiuit᷑ quomodo dicis: quare falsa
laude honoras indignos: nonne ibi modo in eoꝵ societate
positus prb̃r testamentũ fecit: & qđ habuit quomodo
uoluit disposuit & reliquit: Certe omĩa ibi st̃ cõmunia:
Certe nemo dicit aliquid suũ: sub his uerbis quid ageret
laudator m̃s. Nonne os eiꝰ quasi plumbo oppilaret ille
detractor: nonne illũ laudasse peniteret : nonne re¬
uerentia ꝑfusus & illius sermone confusus. uel nob̃ de
testare:. uel illi malediceret: & hȩc fuit necessitas. ut
ad istam diligentiã ueniremus: Nuntio ergo uobis un-¬
de gaudeatis: om̃s fr̃s. & clericos meos qui metũ habitant.
prb̃os. diaconos. subdiaconos. & patrinũ nepotẽ meũ.
tales inueni quales desideraui: Sed quia de sua quali¬
cumq pauꝑtate qđ statuerant nondũ fecerunt. hiduo
st̃ uale̾s subdiaconꝰ. & paulo ante dictꝰ nepos m̃s sub¬
diaconus. & matris uita impediebat. quiarinde uiue¬

Expanded text:
continuo ille detractor caput movens, dentem promovens, diceret: Ita vero, sic ibi vivitur quomodo dicis? Quare mentiris? quare falsa laude honoras indignos? Nonne ibi modo in eorum societate positus presbyter testamentum fecit, et quod habuit, quomodo voluit, disposuit et reliquit? Certe omnia ibi sunt communia, certe nemo dicit aliquid suum. Sub his verbis quid ageret laudator meus? Nonne os ejus quasi plumbo oppilaret ille detractor? nonne illum laudasse poeniteret? nonne reverentia perfusus, et illius sermone confusus, vel nobis, vel testatori illi malediceret? Haec fuit necessitas, ut ad istam diligentiam veniremus. Nuntio ergo de gaudeatis. Omnes fratres et clericos meos, qui mecum habitant, presbyteros, diaconos, subdiaconos, et Patricium nepotem meum, tales inveni, quales desideravi. Sed qui de sua qualicumque paupertate, quod statuerant, nondum fecerunt, hi duo sunt, Valens diaconus, et paulo ante dictus nepos meus subdiaconus; sed matris vita impediebat, quia inde vive
Abbreviated transcription (Latin):
portã undiq ꝑ citutũ fenestȩ obliqoȩ et̃ memorantir. Non eni contẽpla¬
nonis grã sunis datur a miuiis non datur: sed sepe hanc sum sepe mi¬
nimi sepius remoti.

Expanded text:
undique per circuitum fenestrae obliquae esse memorantur. Non enim contemplationis gratia summis datur, et minimis non datur, sed saepe hanc summi, saepe minimi, saepius remoti,
Abbreviated transcription (Latin):
urelius ep̃s dixit. Auaritiȩ cupiditas
quã rerũ om̃ium malorũ matrẽ esse. nemo quis du¬
bitet sroinde inhibenda ẽ ne quis alienos fines usur¬
pet. aut ꝑ premiũ terminos patrũ statutos transce¬
dat. nec cuiquã omino clericoꝵ liceat de qualibet
re fenus
a nobis formã accipient. Ceterũ de quib aꝑtissime
diuinitus seriptura sanxit. Non ẽ differenda sententia
sed potius ex sequenda Proide qđ in laicis reprehendit᷑.
id multomagis debet in clericis predipnari. Uniuersũ¬

Expanded text:
urelius episcopus dixit: Avaritiae cupiditas, quam rerum omnium malarum matrem esse, nemo qui dubitet, proinde inhibenda est, ne quis alienos fines usurpet, aut per praemium terminos Patrum statutos transcendat, nec omnino cuiquam clericorum liceat de qualibet re fenus a nobis, formam accipient, caeterum de quibus apertissime divina Scriptura sanxit, non est ferenda sententia, sed potius exsequenda. Proinde quod in laicis reprehenditur, id multo magis debet in clericis praedamnari. Universu
Abbreviated transcription (Latin):
nense : tamquam dedisset mͥ. ut reddã debita mea. Namͥ
in decẽ annos uictorianensẽ : & hoc falsũ ẽ Sed fuit unde¬
rumor nasceret᷑ fȩcit debita reddenda a nobis. reddita st̃
partĩ unde potuert̃: remansit aliquid qđ ñ debebat᷑.
etiã monasterio illi. qđ ipsũ ds̃ instituit Cũ ergo reman¬
siset: cepimꝰ quȩrere unde debitũ redderemus: ad con¬
ductionẽ ipsius fundi. Nullus accessit. nisi quadraginta
solido  offerens pensionẽ: Sed uidimus fundũ amplius pos¬
se dare. ut celerius debitũ redderet᷑. & cõmisi fidei eiꝰ:
ut de ipsa conductione lucra ñ requirant fr̃s: sed quic¬
quid dare fundus. de ipsis fructib in putarent ad debitũ:
numero ipsoꝵ qͥ adnos talia ꝑtulerłnt. Sunt eñi in nob̃

Expanded text:
tanquam dixisset mihi, Ut reddam debita mea, da mihi in decem annos fundum Victorianensem: et hoc falsum est; sed fuit underumor nasceretur. Fecit debita reddenda, a nobis reddita sunt partim, unde potuerunt. Remansit aliquid quod non debebatur etiam monasterio illi, quod per ipsum Deus instituit. Cum ergo remansisset, coepimus quaerere unde debitum redderemus. Ad conductionem ipsius fundi nullus accessit, nisi quadraginta solidorum offerens pensionem. Sed vidimus fundum amplius posse dare, ut celerius debitum redderetur, et commisi fidei ejus, ut de ipsa conductione lucra non requirerent fratres: sed quidquid daret fundus, de ipsis fructibus imputarent ad debitum. numero ipsorum qui ad nos talia pertulerunt. Sunt enim in vob
Abbreviated transcription (Latin):
sibi manet insensualis. Qui bene docet & male uunt. qđ do¬
cet bene uiuentib proficit. quod uero male uiuit se ipsũ occi¬
dit. Sicut sacerdos qui si digne se agit ut sacerdotẽ decet.
ministerium eius & ipsi & alii utilis ẽ. Indigne autẽ uiuens.
aliis quidem utilis ẽ loquendo : se autẽ interficit praue ui¬
uendo. Ac ꝑ hoc quod in illo mortuũ ẽ : propriũ euis ẽ.
Quod uero uunt in eo id ẽ sacrum ministeriũ. alienũ ẽ.
Qui bene docet & male uiuit. iudetur ut cęreus qui alus
bonam exponit lucem prestare. se uero in malis suis consu¬
mere atq se extinguere. Qui bene docet & male uuit.
uidetur bonum malo coniungere. lucẽ tenebris ꝑmiscere
ueritatẽ mendatio mutare.
prauoꝵ saceidotum.¬

Expanded text:
sibi manet insensualis. Qui bene docet, et male vivit, quod docet, bene viventibus proficit: quod vero male vivit, seipsum occidit. Sicut sacerdos qui, si digne se agit ut sacerdotem decet, ministerium ejus et ipsi et aliis utile est. Indigne autem vivens, aliis quidem utilis est loquendo, se autem interficit prave vivendo. Ac per hoc quod in illo mortuum est, proprium ejus est; quod vero vivit in eo, id est sacrum ministerium, alienum est. Qui bene docet, et male vivit, videtur ut cereus, qui aliis bonam novit lucem praestare, se vero in malis suis consumere atque exstinguere. Qui bene docet, et male vivit, videtur bonum malo conjungere, lucem tenebris miscere, veritatem mendacio mutare. malorum sacerdotum