comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñm locutum ẽẽ ñ clubitas. Ut gͦ ad su¬
puacuam ꝓpositionem tuam redeam.
nunqͥd in hoc gła uł substantia sp̃c sẽi
habet᷑. si aut ingenitꝰ ꝓbetur aut genitꝰ:
Nam nec filio quieqͣm derogat. qd̾ inge¬
nitꝰ ẽc̃ si legit᷑ nec patri qd̾ genitꝰ ñ habe¬
tͣ In huiꝰcemodi sermonib ꝓprietas ẽ ap¬
pellationis ñ diu̾sitas potestatis uł ma¬
iestatis. Genitꝰ ⁊ ingenitꝰ ꝑsone ẽ. diffe¬
rentia ñ nature. Cum gͦ de genito ⁊ in¬
genito inutilia ⁊ñ necessaria.⁊solis
salumpniis oportuna uł dixeris uł au¬
dieris. nun quid in hoc fine stare con¬
tentꝰ eris: Certe ad huc utrum ds sit in¬
t̾rogabis. Cum uero łm ẽẽ ex his q̃ le¬
gunt᷑ acceperis:iam quod int̾roges ñ ha¬
behis. quia cum acceꝑis fortia ⁊ consũ¬
mata cognoscere: inania ⁊ uacua ñ in
digebis inquirere. Ubi gͦ utilitates ra¬
tio ⁊ ueritatis ẽẽ intelligit᷑ plenitudo:
iluo salutaris pendeat intentio.

Expanded text:
Deum locutum esse non dubitas. Ut ergo ad supervacaneam propositionem tuam redeam, nunquid in hac gratia vel substantia Spiritus sancti habetur, si aut ingenitus probetur aut genitus? Nam nec Filio quidquam derogat, quod ingenitus esse non legitur, nec Patri quod genitus non habetur. in huiuscemodi sermonibus proprietas est appellationis, non diuersitas potestatis uel maiestatis. genitus et ingenitus personae est differentia, non naturae. cum ergo de genito et ingenito inutilia et non necessaria et solis calumniis oportuna uel dixeris uel audieris, numquid in hoc fine stare contentus eris? certe adhuc, utrum deus sit, interrogabis. cum uero deum esse ex his, quae leguntur, acceperis, iam, quid interroges, non habebis, quod, cum coeperis fortia et consummata cognoscere, inania et uacua digebis inquirere. Ubi ergo utilitatis ratio et veritatis esse intelligitur plenitudo, illuc salutaris pendeat intentio.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sub di ippellatione designat. aut
si hic patrem cuiꝰ sp̃e sit sub dei nuncu¬
patione significat. Ecce hic sp̃c sẽs ꝑ uni¬
tatem substantie ⁊ patris ⁊ filii ẽẽ sp̃c
declarat᷑. ⁊ merito ꝓcedere ex utroq di¬
noscit᷑. ⁊ in uinculo trinitatis distinc
xp̃c. Et qui dixit nemo uenit ad patrẽ
nisi ꝑme. qui sp̃u scõ uacuus e. xp̃i ñ¬

Expanded text:
Christi sub Dei appellatione designat. Aut si hic Patrem, cujus Spiritus sit, sub Dei nuncupatione significat, ecce hic Spiritus per unitatem substantiae, et Patris et Filii esse Spiritus declaratur, et merito procedere ex utroque dinoscitur et in uinculo trinitatis distinctChristus et, quia dixit: nemo uenit ad patrem nisi per me, qui spiritu sancto uacuus est,
Abbreviated transcription (Latin):
arre. qͣntos contractꝰ illiꝰ ꝓ quo int̾cesse¬
rit que dat portio. pignoris uero ratio
meritũ rei ꝓ qua deponi uidet᷑ excedit:
hic uero maiestati pignus suũ. quia
nescit p̃ferri. necesse ẽ exeqͣri. Neq̃unt
enim ꝑfecta transcendi. P se gͦ pater
sp̃e sc̃i pignꝰ indulget. Nil itãq ĩ sp̃u
sc̃o semꝑ plenũ putet᷑. quia plenitudi¬
ni comparat᷑. Nam qͥ ad uicem dei pi¬
noris loco tribuit᷑. fas si ẽ. ut aliud qͣ
ds ẽẽ credat᷑. Item ad titũ Saluo fecit
nos ꝑ lauachrũ regenerationis ⁊ reno¬
uationis sp̃c sc̃i quẽ effudit in nobis
sub trinitate manifesta pat̾ ꝑ filium
habundantiam sp̃c sc̃i effudit. Et qd̾¬
uł maxime adu̾tendũ ẽ ip̃i sc̃o sp̃i
potentiam. regenerationis ⁊ renouatu¬
nis ascribit. Petrꝰ quoq in epła sua ĩ¬
separabilem ꝑsonis explicat tͥnitatĩ
dicens scdm p̾scientiã dei patris ⁊ sc¬
ficationẽ sp̃c in obedientiam ⁊ asplio¬
nem sanguinis iħu xp̃i gr̃a uobis.

Expanded text:
arrhae quantitas contractus illius, pro quo intercesserit, quaedam portio est, pignoris uero ratio meritum rei, pro qua deponi uidetur, excedit. hic uero maiestati pignus suum, quia nescit praeferri, necesse est exaequari. nequeunt enim perfecta transcendi, pro se ergo pater spiritus sancti pignus indulget. Nihil itaque in spiritu sancto semiplenum putetur, quia plenitudini comparatur. nam qui ad uicem dei pignoris loco tribuitur, fas non est, ut aliud quam deus esse credatur. item ad Titum: saluos nos fecit per lauacrum regenerationis et renouationis spiritus sancti, quem effsub Trinitate manifesta Pater per Filium abundantiam Spod maxime advertendum est, ipsi sancto Spiritui potentiam regenerationis et renovationis ascribit. Petrus quoque in Epistola sua insuperabilem personis explicat Trinitatem dicens: Secundum praescientiam Dei Patris et sanctificationem Spiritus, in obedientiam, et aspersionem s
Abbreviated transcription (Latin):
aut sp̃m patris. aut sp̃m meũ. aut sp̃m
referendũ ẽẽ ꝑsonam. Primũ hinc blas¬
phemiam sue impietatis accumulant.
cũ alterutrũ dicant sp̃m sc̃m dei. aut erea¬
turarũ. aut certe ip̃m patrem ẽẽ credendĩ
Merito qui sp̃m sc̃m ñ confitet᷑ usq ad is̃¬
tumeliam patris confusa m̃te deuoluitur
utiq si factura ad patris ñ potest ꝑtiner
substantiam. si uero eum pat̾nam putas
ẽẽ potentiam. qͦmͦ eum usq ad facturt hu¬
miliare p̃sumis iniuriam: Nos uero ad¬
sp̃m dei ñ de patre cdici. s ꝓprie de sp̃u sc̃
euidentib testimoniis demonstrabimꝰ. Lio¬
mꝰ in ysaia suꝑdñm iħ̃m descendisse ssi
dñi. sp̃m sapientie ⁊ intellectꝰ sp̃m conli¬
lii ⁊ fortitudinis sp̃m scientie ⁊ piecatis.
De hoc itaq sp̃u dñi qui supͣ saluatniẽ
aũ sp̃m di. quem in baptismo saluator
pheta. In dieb illis effundam de sp̃ume¬
o suꝑ omnẽ carnem. Qd̃ dicit de sp̃u

Expanded text:
aut spiritum patris aut spiritum meum aut spiritum aut spiritum patris aut spiritum meum aut spiritum referendum esse personam. primum hinc blasphemiam suae inpietatis accumulant, cum alterutrum dicant spiritum sanctum dei aut creaturam aut certe ipsum patrem esse credendum. merito qui spiritum sanctum non confitetur, usque ad contumeliam patris confusa mente deuoluitur. utique si factura est, ad patris non potest pertinere substantiam. si uero eum paternam putas esse potentiam, quomodo eum usque ad facturae humiliare praesumis iniuriam? nos uero spiritum dei non de patre dici, sed proprie de spiritu sancto euidentibus testimoniis demonstrabimus. Legimus in Esaia super dominum Iesum descendisse spiritum sapientiae et intellectus, spiritum consilii et fortitudinis, spiritum scientiae et pietatis. de hoc itaque spiritu domini, qui supra saluatorem autem spiritum dei, quem in baptismo saluator pheta: in diebus illis effundam de spiritu meo super omnem carnem. quod dicit de spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
tua fugiam: Adũte in fide ꝑfecte con¬
fessionis mysteriũ trinitatis. Propheta
ad patrem loquit᷑. faciem patris. filium
loquit᷑ dñs. Facies mea p̃cedet te. Qd̃ nom̃
id est facies ⁊ adunitatis substantiã. ⁊ ad
coetnitatem ꝑtinet maiestatis. Qd̾ aũ mi¬
norem putant quia natꝰ. quid ẽ d̾m de
deo ẽẽ natum. nisi ex deo naturalit̾ exti¬
tisse: S dicis. Si ex illo ẽ: iunior ẽ. Ecce
brachiũ ex corpore. ⁊ facies de capite nas¬
cit᷑. nec tam̃ faciem iuniorẽ capite suo. uł
brachiũ corpore suo constat ẽẽ posteriꝰ. Si
gͦ ullũ caput antiquiꝰ unqͣm fuit facie
sua: tunc asserere p̃sume antiquiorẽ ẽẽ
patrem ab imagine sua: q̃ in xp̃i ꝑfecta
similitudine ⁊ equalitate consistit. Ita
g̾ nescit filiꝰ uł potestate uł tempore a pat᷑
discerni. sicut facies a capite separariul
capite suo neq̃ qͣm potest iun ior inuenin
sistat sp̃c sc̃s. Ubicumq uł quotiens lego

Expanded text:
tua fugiam? Adverte in fide perfectae contua fugiam? Adverte in fide perfectae confessionis mysterium Trinitatis. Propheta ad Patrem loquitur, faciem Patris Filium Ploquitur Dominus, facies mea praecedet te . Quod nomen, id est facies, et ad unitatis substantiam, et ad aeternitatem pertinet majestatis. Quod autem minorem putant, quia natus est, quid est Deum de Deo esse natum, nisi ex Deo naturaliter exstitisse? Sed dicis: Si ex illo est, junior est. brachium ex corpore et facies de capite suo nascitur, nec tamen faciem iuniorem capite suo uel brachium corpore suo constat esse posterius. si ergo ullum caput antiquius umquam fuit facie sua, tunc adserere praesume antiquiorem esse patrem ab imagine sua, quae in Christi perfecta similitudine et aequalitate consistit. ita ergo nescit filius uel potestate uel tempore a patre discerni, sicut facies a capite separari uel capite suo nequaquam potest iunior inueniri.sistat spiritus sanctus. ubicumque uel quotienscumque lego
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ una ẽẽ dinoscit᷑. Dixit d̾s. faciamꝰ.
Diligent̾ attende. dum unꝰ dicit. ⁊ ñ unꝰ
facit. dumq iterũ singulari plurale
ꝑmiscet. nec dicit ad imagines ⁊ simi¬
litudines nr̃as uł certe ad unaginem
⁊ similitudinẽ meam. unitatem singu¬
laritate. tͥnitatẽ pluralitate cõmendat.
in eo quia singularit̾ ad imaginẽ ⁊ si¬
militudinẽ. in unam substantiã deitaᷤᷤ
indiuisa. colligit᷑. Cum abrahe in ostio
tab̾naculi apparuisset d̃s ⁊ ex uno tres
eiꝰ se oculis mirabilit̾ obtulissent: in
trib se unũ consciꝰ maiestatis adora¬
uit. In psalmo quoq absolute ꝑsonis
sius unitas designat᷑. Ne ꝓicias me in¬
feras a me. filiꝰ sicut ymago patris.
ita ⁊ facies patris accipit᷑. Ecce ꝓpheta¬
tris ⁊ filii expauescit offensã. Ne ꝓicias¬
me inqͥt a facie tua. Et ideo legimꝰ. Ohy
lippe qui uidet me. uidet ⁊ patrem. Et
iterũ. Quo ibo a spu tuo ⁊ quo a facie

Expanded text:
tamen una esse dignoscitur. Dixit Deus, faciamus. tamen una esse dignoscitur. Dixit Deus, faciamus. Diligenter attende, dum unus dicit, et non unus facit, dumque iterum singulari plurale permiscet, non dicit ad imagines et similitudines nostras, vel certe ad imaginem et similitudinem meam, unitatem singularitate, trinitatem pluralitate commendat. s explicatur, in eo quia singulariter ad imaginem et similitudinem, in unam substantiam divinitas indivisa colligitur. Cum Abrahae in ostio tabernaculi apparuisset Deus , et ex uno tres ejus se oculis mirabiliter obtulissent, in tribus unum conscius majestatis adoravit. In psalmo quoque absolute personis suis unitas designatur: Ne projicias me, inferas a me . Filius sicut imago Patris, ita et facies Patris accipitur. Et uam patris et filii expauescit offensam. ne proicias, inquit, me a facie tua. lippe, qui videt me, videt et Patrem . Et iterum: Quo ibo a Spiritu tuo, et quo a facie
Abbreviated transcription (Latin):
minantis eminentia ferebat᷑. iam cũ cre¬
do baptismi munera figurans. In faci¬
endo quoq homine ñ uniꝰs triũ ꝑsona¬
rũ opꝰ ẽẽ demonstrat. trina repetitio dei¬
tatis. Ita enim legimꝰ. Et dicit d̾s. faciamꝰ
hosem ad imaginem ⁊ similitudinem
nr̃am. Adu̾te sententiam in ꝓpositione
simplicem: in responsione multiplicẽ. Et
dixit d̾s: faciamꝰ hominẽ. Quid ẽ alud
nisi quia substantia unitatis loquit᷑.
⁊ potentia trinitatis oꝑatur: ẜspice qͦ¬
mͦ trina uice nomen dei increatione ho¬
minis nuncupat᷑. Sic enim habemꝰ in ge¬
nesi. Et dixit d̾s. faciamꝰ hominẽ. Et ite¬
rũ. creauit d̾s hominem. Et t̾cio. Benedrẽ
ei d̃s. Dixit d̃s. fecit d̾s. benedixit deus.
Ppter tres ꝑsonas: ter iterat᷑ ina diui¬
nitas. Quo loco. euident̾ mysteriũ euã
unitatis intellige. Eece ymago dei ⁊ simi¬
litudo unicuiq homini a trib dat᷑. ⁊

Expanded text:
minantis eminentia ferebatur; jam tunc, creminantis eminentia ferebatur; jam tunc, credo, baptismi munera figurans. In faciendo quoque homine, non unius, sed trium personarum opus esse demonstrat trina repetitio deitatis. Ita enim legimus: Et dixit Deus: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. aduerte sententiam in propositione simplicem, in responsione multiplicem. et dixit deus: faciamus hominem. quid est aliud, nisi quia substantia unitatis loquitur et potentia trinitatis operatur? perspice, quomodo trina uice nomen dei in creatione hominis nuncupatur. sic enim habemus in Genesi: et dixit deus: faciamus hominem, et iterum: creauit deus hominem, et tertio: benedixit ei deus. dixit deus, feciPropter tres personas, ter iteratur una divinitas. Quo loco evidenter mysterium etiam Trinitatis intellige. Ecce imago Dei et similitudo unicuique homini a tribus datur, et
Abbreviated transcription (Latin):
imoratione tͣnsmissis. magis sacris te¬
liuonis asseramꝰ trinitatem in unita
libsistere.S clicis. Quid mn ꝓfers uni¬
ius act̾uitatis ũba. que in canonica lec¬
it ñ inuenis: Non mirũ si is qui ingͣ
ĩ meret᷑ penetralia salutis expaues
as refugit etiam hostiũ ueritatis. Qłd
il lam ꝓximũ.tam uaturale tã ꝓpriũ.
qͣm de uno unitas. de trib trinitas. eatho¬
licis patrũ diffinitionib ñ cupet᷑: Non
ex se discutienda st̃ ũba que de p̃cedentib
pendent. nec sane consequens ẽ. ut pegna
iudicent᷑. que ex uno ⁊ trib. idest de mam¬
festi exordii ꝓprietate nascunt᷑. Adu̾te qͥa
ñ ẽ p̃sumptiuus ut̾q hic sermo s dirura¬
tiuus. Que uocabula a tempore pͥmitiue
cccłie antiquitas inuenit. auctoritas ꝓ¬
sacres uoluminib trinitatẽ. In pͥncipio
fecit ds celum ⁊ t̾ram: ⁊ sp̃c dei ferebat᷑ suꝑ
aquas. Dat̾ auctor equenum pͥncipiũ:¬

Expanded text:
memoratione transmissis magis sacris tememoratione transmissis magis sacris testimoniis adseramus trinitatem in unitate subsistere. Sed dicis: quid mihi profers unitatis ac trinitatis uerba, quae in canonica lectione non inuenis? non mirum, si is, qui ingredi non meretur penetralia salutis, expauescit ac refugit etiam ostium ueritatis. quid enim tam proximum, tam naturale, tam proprium, quam ut de uno unitas, de tribus trinitas catholicis patrum definitionibus nuncupetur? non ex se discutienda sunt uerba, quae de praecedentibus pendent, nec sane consequens est, ut peregrina iudicentur, quae ex uno et tribus, id est de manifesti exordii proprietate nascuntur. aduerte, quia non est praesumptiuus uterque hic sermo, sed deriuatiuus. quae uocabula a tempore primitiuae ecclesiae antiquitas inuenit, auctoritas psacris uoluminibus trinitatem: in principio fecit deus caelum et terram et spiritus dei ferebatur super aquas. pat
Abbreviated transcription (Latin):
asserit dicens. Ego sum alpha ⁊ cu. iniciũ
⁊ fims. In his testimoniis etiam sp̃e sc̃s cõ¬
nitas substantie. ut ⁊ in eis inẽe credenda
sit etiam ꝑsonarũ distincta ꝓprietas. ⁊ in¬
diuisa pluralitas. ¶ Dum itaq u̾bi u¬
nam monstiauimꝰ deitatem: tria n̾c in
una deitate docuimꝰ.tria nomina. ñ tria
ngna. tres appellationes:s ñ tres pote¬
star. tres essentias uł subsistentias. s ñ
tes substantias. Manifestũ ẽ ⁊ iam intel¬
titudinẽ seculoꝵ intra triũ ꝑsonarũ con¬
disam ẽẽ rationẽ. Que sunt iste tres: Id
est egotu ille. Ergo ut diximꝰ tres tantũ
in reb eẽ ꝑsonas. etiam liberalia studia
despintualib disciplinis instructione
nuata senserunt. eisq euident̾ apparu¬
si lit sed̾am ꝑsonam satisfacere ꝑfectioni
uiliam posse tͣn scendi: quia dualitatẽ
liuplenam ẽẽ ad t̾cium numerũ tendẽs
nguit plenitudo. qͣt̾nitatẽ uero respuit
inuib consũmata ꝑfectio. His gͣ leui eõ¬

Expanded text:
asserit dicens: Ego sum Alpha et Omega, initium et finis . In his testimoniis etiam Spiritus sanctus conancto unitas, ut in eis inesse credenda sit etiam personarum distincta proprietas et indiuisa pluralitas. V. DE Tnam monstravimus deitatem, tria nunc in una Deitate doceamus, tria nomina non tria regna; tres appellationes, sed non tres potestates; tres hypostases vel subsistentias, sed non tres substantias. Manifestum est etiam titudinem saeculorum intra trium personarum conclusam esse rationem. quae sunt istae tres? id est: ego, tu, ille. ergo, ut diximus, tres tantum in rebus esse personas etiam liberalia studia de spiritalibus disciplinis instructione mutuata senserunt eisque euidenter apparuit nec secundam personam satisfacere perfectioni nec tertiam posse transcendi, quia dualitatem semiplenam esse ad tertium numerum tendens arguit plenitudo, quaternitatem uero respuit in tribus consummata perfectio. his ergo leui com
Abbreviated transcription (Latin):
t i pas t̃na infusus habitaret. pcdes¬
re ex patre si possetS int̾roga sutrũ
semꝑ sp̃c ex patre ꝓcedat: Semꝑ cũ illo.
semꝑ ex illo: sicut calor ex igne. ⁊ta sine
int̾missione ꝓfert. ut egredi sciat: separa¬
pit̾na: localis uideret᷑ ẽẽ substantia. Si ñ¬
alt̾ alterum sine ꝑmixtione sui penetrãt
fusa diuinitas. Pmixtio enim tollit ẽt̃ne¬
e tpplicis ꝓp̾etatem. infusio uero mutua.
distinctam ostendit ẽẽntiam. que int̾
substantiam ⁊ ꝑsonas media uideri po¬
test. Ad substantiam ꝑtinet qd̾ subsistit
ad ꝑsonas ꝑtinet qd̾ ꝓprie sibi unaq̃ꝙ
subsistit. Discipulos suos paulꝰ alloquit᷑
dicens. ñ subtͥfugi quominꝰ annuntia¬
rem uob̃ omne consiliũ dei. Actendite
uob̾ ⁊ uniu̾so gregi. in quo uos sp̃e sẽs

Expanded text:
taret, procedere ex patre non posset. Sed interrogas, utrum semper spiritus ex patre procedat. semper cum illo, semper ex illo, sicut calor ex igne, ita sine intermissione profertur, ut egredi sciat, separapiterna, localis uideretur esse substantia. si non in alterutrum sine permixtione sui penetrat ifusa diuinitas. permixtio enim tollit essentiae triplicis proprietatem, infusio uero mutua distinctam ostendit essentiam, quae inter substantiam et personas media uideri potest. ad substantiam pertinet, quod subsistit, ad personas pertinet, quod proprie sibi unaquaeque subsistit. discipulos suos Paulus alloquitur dicens: non subterfugi, quominus adnuntiarem omne consilium dei uobis. adtendite uobis et un
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ uos cructfixistis. quẽ d̾s suscitam
a mortius. in hoc iste astat coram uo
sanꝰ. ꝑspice ⁊ hic distinctionẽ tͥnitaus
expressam. Petrus in se ꝑferens sp̃m st̃
filiũ in came morientem.⁊ patrẽ los

Expanded text:
quem deus s suscitauit a mortuis, in hoc iste adstat coram uobis sanus. respice et hic distinctionem trinitatis expressam. Petrus in se praeferens spiritum sanctum filium in carne morientem et patrem loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ substantia. oꝑatione. ñ participatio
trigeminam maiestatem sub uniꝰ diui¬
nitatis confessione uenerat᷑. Accipite
unam ex sacris uoluminib dui
me. Et in psalmis. faciens mirabilia
tu es d̾s solus. Item tu solus altissimꝰ ĩ
om̃i t̾ra. ꝑysaiam quoq ds isrł qͥ sedes
suꝑ cherubyn.: tu es d̾s solus omĩũ regui¬
rũ t̾re. Item. egodñs. primꝰ ⁊ nouissim᷑ ego
sum. Item ego dñs. hoc ẽ nomen meum:
głam meam alteri ñ dabo. Ut uero hoc
testimoniũ ad xp̃m noueris ꝑtiners
idem pͥmꝰ ⁊ nouissimꝰ de se alio loco diĩ
Ego sum pͥncipium qui ⁊ loquor us
Item. Ante me ñ fuit d̾s: ⁊ post men
erit. Ego sum dñs. ⁊ ñ ẽ absq me sal¬
uator. qd̾ specialit̾ ꝑtinet ad xp̃m. hil
mani generis saluatorẽ. Item hec il

Expanded text:
non substantia, operatione non participationnon substantia, operatione non participationtrigeminam maiestatem sub unius diuinitatis confessione ueneratur accipite unam ex sacris uoluminibus diu praeter me, et in psalmis: faciens mirabilia, tu es deus solus, item: tu solus altissimus in omni terra. per Esaiam quoque: deus Israel, qui sedes super Cherubin, tu es deus solus omnium regnorum terrae, item: ego dominus, primus et nouissimus ego sum, item: ego dominus, hoc est nomen meum. gloriam meam alteri non dabo. ut uero hoc testimonium ad Christum noueris pertinere, id est primus et nouissimus, de se alio loco dixit: ego sum principium, quod et loquor uobis, item: ante me non fuit deus et post me non erit. ego sum dominus et non est absque me saluator, quod specialiter pertinet ad Christum humani generis saluatorem, ite
Abbreviated transcription (Latin):
pimꝰ. quia in eccł̃iam credere sicut ĩ sp̃m
sc̃m filiumq debeamꝰ: ⁊ ideo cũ ab hoc ho¬
nore creatura omĩs sit aliena. hic in
nat. ita dicens. Credite in dm̃ ⁊ in
me credite. Et iterũ. Qui credit in me. ñ
credit in mers in eum qui me misit.
Cũ aũ catholica confiteat᷑ ecclia: concep¬
tus ẽ de sp̃u scõ. Int̾rogandi st̃ in loco
macedoniani. utrũ sp̃m sc̃m creatorem.
an patrem existimant redemptoris. di
patrem forte responderint cũ iam in pͥn¬
cipio symboli dixerint. credo in d̃m pa¬
trem omĩpotentẽ: duos esi habere pestres
nob̾cũ uniu̾sitatis dm ñ ꝓnundia¬
re cogent᷑. Et ideo ꝑ ysaiam ꝓpham ueliti
ꝑtubam suam. ac de templo suo loquit᷑
dũ duas in xp̃o substantias p̾signaret.
Rorate celi desuꝑ. ⁊ nubes pluant iustĩ
aꝑiat᷑ t̾ra. ⁊ germinet saluatorẽ. ego dñ
abeo genitꝰ. s creatꝰ. Conceptꝰ ẽ potentia

Expanded text:
pimus, quia in Ecclesiam credere sicut in Spiritum pimus, quia in Ecclesiam credere sicut in Spiritum sanctum, Filiumque debeamus. Et ideo cum ab hoc honore creatura omnis sit aliena, hic in nat, ita dicens: Credite in Deum, et in me credite. Et iterum: Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui me misit . Cum autem catholica confiteatur ecclesia: conceptus de spiritu sancto, interrogandi sunt hoc loco Macedoniani, utrum spiritum sanctum creatorem an patrem aestiment redemptoris. si patrem forte responderint, cum iam in principio symboli dixerint: credo in deum patrem omnipotentem, duos eum habere patres nobiscum uniuersitatis dominum pronuntiare cogentur. et ideo per Esaiam prophetam uelut per tubam suam ac de templo suo loquitur, dum duas in Christo substantias praesignaret: rorate, caeli, desuper et nubes pluant iustum, aperiatur terra et germinet saluatorem, ego dominus ab eo genitus, sed creatus. conceptus est potentia
Abbreviated transcription (Latin):
clesiã manifesta ꝓfessione scripturis as¬
serere. testimoniis doce: diuinis oraculis
remota ũboꝵ tuoꝵ p̃sumptione conuĩ¬
ce. De sacris om̃imodis uoluminib q̃ st̾
credenda sumamꝰ. de quoꝵ fonte symboli
cede itaq ab hac blasphemie ꝑsuasione.
ut in aliqͣm humanam te extimes debe¬
re credere creaturam. cum omĩno nec in
angelũ nec in archangelũ sit credendũ.
hec enim que in symbolo post sci sp̃c nom̃
secunt᷑ ad clausulam symboli remota ĩ
p̃positione recipiunt᷑. ut sc̃am eccłiam.
scõꝵ cõmunionẽ. remissionẽ peccatoꝵ.
carnis resurrectionẽ. uitam et̾nam creda
mꝰ. Credamꝰ in am̃. idest ut hec a dõ dispo¬
sita. ⁊ in d̾o constare fateam᷑. Nam nul¬
loꝵ imperitia. in p̃positionẽ hanc ue¬
lut deꝓxima uicinaq sententia in cõ¬
seq̃ntem traxit ac rapuit. ⁊ ex suꝑfluo
imprudent̾ apposuit. In nullis aũ cano¬
nicis. de quib symboli dextꝰ pendet acce¬

Expanded text:
clesiam manifesta professione Scripturis asclesiam manifesta professione Scripturis assere, testimoniis doce, divinis oraculis, remota verborum tuorum praesumptione, convince. De sacris omnimodo voluminibus quae sunt credenda sumamus, de quorum fonte symboli cede itaque ex hac blasphemiae persuasione, ut in aliquam humanam te aestimes debere credere creaturam: cum omnino nec in angelum nec in archangelum sit credendum. haec enim, quae in symbolo post sancti spiritus nomen sequuntur, ad clausulam symboli remota in praepositione respiciunt, ut sanctam ecclesiam, sanctorum communionem, abremissa peccatorum, carnis resurrmus. Credamus in Deum, id est ut haec a Deo deposita, et in Deo constare fateamur. Nam nonnullorum imperitia, in praepositionem hanc, velut de proxima vicinaque sententia, in consequentem traxit ac rapuit, et ex superfluo imprudenter apposuit. In nullis autem canonicis de quibus symboli textus pendet acce
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa diuino nomini debita continent᷑ ob¬
in hoc u̾bo d̾m posse monstrari. qd̾ dici¬
mꝰ. credo ⁊ in sp̃m sc̃m: quia sequit᷑ credo
sc̃am eccł̃iam catholicam. Primo nescio
qͦmodo eccłiam catholicam nominare
audeat macedoniꝰ. qui extͣ ca tholicam
exul salutis exclusus ẽ ex illoꝵ factꝰ nu¬
mero. de quib dicit᷑. In circurtu impii
ambulant. Ergo dicis credo in scãm ec¬
clesiam catholicam. Quid subponendo
exiguam idest in sillabam. ingentẽ ca¬
liginẽ subtexere conaris: Credimꝰ un
eccłiam qͣsi regenerationis matrem. ñ
in eccłiam credimꝰ. qͣsi in salutis aucto¬
rem. Nam cũ hoc de sp̃u sc̃o uniu̾sa cõ¬
fiteat᷑ eccłia. nũqͥd̃ in semet ip̃m crede¬
re potest: Ergo cum in solam specialit̾
credi oporteat trinitatẽ etiam memo¬
ratoꝵ patrũ tota celebrata orbe doctrina
confirmet.Aut remoue hanc de ecclie no¬
mine sillabam. aut certe credere te in es¬

Expanded text:
uersa diuino nomini debita continentur obuersa diuino nomini debita continentur obin hoc verbo Deum posse monstrari, quo dicimus: Credo et in Spiritum sanctum, quia sequitur: Credo in sanctam Ecclesiam catholicam. Primo nescio quomodo Ecclesiam catholicam nominare audeat Macedonius, qui extra catholicam exsul salutis exclusus est ex illorum factus numero, de quibus dicitur: In circuitu impii ambulant. Ergo dicis: Credo in sanctam Ecclesiam catholicam. Quod supponendo exiguam, id est in syllabam, ingentem caliginem subtexere conaris? Credimus Ecclesiam quasi regenerationis matrem, non in Ecclesiam credimus quasi in salutis auctorem. Nam cum hoc de Spiritu sancto universa confiteatur Ecclesia, nunquid et in semetipsam credere potest? Ergo cum in solam specialiter credi oporteat Trinitatem, etiam memoratorum Patrum toto celebrata orbe doctrina confirmet, aut remove hanc de Ecclesiae nomine syllabam: aut certe credere te in Ec
Abbreviated transcription (Latin):
iiximꝰ. qd̾ trecenti mera supputatione
ua signum crucis. decem ⁊ octo uero.
ad orandũ nom̃ ostendunt. In hoc
ilumero atq mysterio in quo ⁊ sc̃s a¬
sine ꝑfectione symboli baptiratos aut
in ip̃o sibi symbolo ac fonte m̃titos an¬
teqͣm omĩs homo diabolo renuntians
confitet᷑. Credo ⁊ in sp̃m sc̃m. credo inqͣm
⁊ in sp̃m sc̃m. Agnoscamꝰ u̾bi ipsiꝰ pͥui¬
legiũ. Credere illi cuilibet potes homini.
credere ueroin illum soli debere te maies¬
tati noueris S ⁊ hoc ip̃m. aliud ẽ d̾m cre¬
dere. ⁊ aliud ẽ credere in dm. Esse d̾m ⁊ di¬
um uero credere nisi qui pie in eũ spera¬
uerit. ñ ꝓbatur. In dm gͦ credere. hoc est
fidelit̾ eum q̃rere ⁊ tota in eũ dilectione
tͣnsire. Credo in illum gͦ hoc ẽ dicere. con¬
fiteor illum. colo illum. adoro illũ. totũ
me in ius eiꝰ ac dominiũ trado atq tͣns¬
fundo. In ꝓfessionis huiꝰ reuerentia. uni¬

Expanded text:
diximus, quia trecenti in aera uel supputatione diximus, quia trecenti in aera uel supputatione Graeca signum crucis, decem et octo uero Iesu adorandum nomen ostendunt. in hoc ergo numero atque mysterio, in quo et sanctus Abrasine perfectione symboli baptizatos aut in ipso sibi symbolo ac fonte mentitos, ante quem omnis homo diabolo renuntians confitetur: credo et in spiritum sanctum. Credo, inquam, et in spiritum sanctum. agnoscamus uerbi ipsius priuilegium. credere illi cuilibet potes homini, credere uero in illum soli te debere noueris maiestati. sed et hoc ipsum aliud est deum credere, aliud in deum credere. esse deum et dium uero credere nisi qui pie in eum sperauerit non probatur. in deum ergo credere hoc est fideliter eum quaerere et tota in eum dilectione transire. credo ergo in illum, hoc est dicere: confiteor illum, colo illum, adoro illum, totum me in ius eius ac dominium trado atque transfundo. in professionis huius reuerentia uni
Abbreviated transcription (Latin):
ides catholita in uniũsũ mũ
insinuantẽ diffusa ẽ. Hanc apłica
sollicitudo. atq ꝑfectio. sic̃ ꝑ sc̃as pagi¬
nas dilatauerat: ita ꝑ symbolũ saluta
re mira breuitate collegit: ⁊ tanqͣm ꝑ
diu̾sas remedioꝵ species disposuit in
unũ corpꝰ. ac uelut ex innumeris aroma¬
tib p̃tiosum confecit unguentũ. cuius
odoi om̃s fines t̾re potentia fraglantie
sỹualis impleuit: ut in rx̃o unu̾isitatiᷤᷤ
asensu uirtꝰ appareat urrilitatis. Et q̃a
opont ut errantib qͣsi paruulis ⁊ igna¬
ris pͥme xp̃iane tͣditionis elem̃ta repetei¬
mͥ in hac symboli ꝑfectione.⁊ unitas e¬
indent aperit᷑. ⁊ trinitas dũ ter repetita
confeslio patri ⁊ filio ⁊ sp̃iu sc̃o unũ cre¬
dulitats reddit offitiũ. In quib ũbis
etam trecentoꝵ decẽ ⁊ octo sacer numerꝰ sac̃¬
aũemergentes atrii ac macedonii dam¬
raut errores. dicens. Credoin deũ pa¬
iauit: uniu̾salis tam̃ numeri mysteri¬
un si resoluit. Et ideo sacer numetꝰ est

Expanded text:
ides catholica in uniuersum muninsinuante diffusa est. hanc apostolica sollicitudo atque perfectio, sicut per sacras paginas dilatauerat, ita in symboli salutare carmen mira breuitate collegit et tamquam dispersas remediorum species disposuit in corpus unum ac uelut ex innumeris aromatibus pretiosum confecit unguentum, cuius odor omnes fines terrae potentia fraglantiae spiritalis impleuit, ut in ipso uniuersitatis adsensu uirtus appareat ueritatis. Et quia oportet, ut errantibus quasi paruulis et ignaris prima Christianae traditionis elementa repetamus, in hac symboli perfectione et unitas euidenter aperitur et trinitas, dum ter repetita confessio patri et filio et spiritui sancto unum credulitatis reddit obsequium. in quibus uerbis etiam trecentorum decem et octo sacer numerus sacerdotum emergentem Arrii ac Macedonii damnauit errorem dicens: credo in deum panauit, uniuersalis tamen numeri mysterium non resoluit. et ideo sacer numerus
Abbreviated transcription (Latin):
Manifeste maiestatis ẽ posse plurima
simul subtilitate in corporee diuinita¬
tis infundere ⁊ sine detrimento integrũ
ꝑmanere. Item cũ dixissent de iħu. hunc¬
d̾s pͥncipem ⁊ saluatorem exaltauit dexte¬
ra sua. ad dandam penitentiã in isrł. in
remissionem peccatoꝵ. nos in quit sumꝰ
t̾nitatis ñ solum ad p̾dicandũ. s ad dan¬
dam penitentiam a patre filiũ destina
sco sub mom̃to passionis implet᷑ ei q re¬
lnatis iusticie portis. a dextris patͥs filiꝰ re¬
ulat᷑ sicut ip̃e spu sc̃o repletꝰ effat᷑. Ecce
undeo celos aꝑtos.⁊ filium hominis a dex¬
iro de stantem. Uide qͦmodo sub spectãcu¬
lo siatis edebat munera passionis. Cor¬
do insudit: diuinitas penetͣuit. Quom
luas eiuident̾ existant. munꝰ munerans
muneratꝰ. inguens. unetꝰ unguentũ. sic̃
nalio loco dicit sermo diuinꝰ. unxit te
Detuus oleo leticie. In suscepto homine
Ia pslu potestas patris agnosett. Fas ñ¬

Expanded text:
ae est maiestatis posse plurima simul subtilitate incorporeae diuinitatis infundere et sine detrimento integra permanere. item cum dixissent cipem et saluatorem exaltauit dextera sua ad dandam paenitentiam in Israel in remissionem peccatorum. nos, inquit, sumutrinitatis non solum ad praedicandam, sed ad dandam paenitentiam a patre filium destinarsancto sub momento passionis impletur eique reseratis iustitiae portis a dextris patris filius reuelatur, sicut ipse spiritu sancto repletus effatur: ecce uideo caelos apertos et filium hominis a dextris stantem dei. uide, quomodo sub spectaculo trinitatis edebat munera passionis. Cortio infudit, diuinitas penetrauit. quomsuas euidenter existunt: munus, munerans, muneratus, ungens, unctus, unguentum, sicut et alio loco dicit sermo diuinus: unxit te deus, deus tuus oleo laetitiae. in suscepto homine inlapsu potestas patris agnoscitur. fas n
Abbreviated transcription (Latin):
ds deoꝵ dñs locutꝰ ẽ ⁊ audiam qͥd loqͣt᷑
in me dñs d̾s. Hic nom̃ ẽ istud. id est duis
ris referendũ ẽẽ ꝑsonam. aut discrete
in uno d̾o trium uoluntatẽ. triũ po¬
tentiam. trium agnosce substantiam.
qͥa cum dixeris pat̾. una ꝑsona intelli¬

Expanded text:
 dominus locutus est, et: audiam, quid loquatur in me dominus deus. hic nomen istud, id est dominris referendum esse personam aut certe in uno deo trium uoluntatem, trium potentiam, trium agnosce substantiam, quia, cum dixeris pater, unius persona intelle
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e iħc creatꝰ ẽẽ ꝓbatur ex maria. hoc
qͣm in fidele tam infirmũ ẽ argum̃tũ.
Nam si scd̾m hoĩem parachto xp̃m as¬
similatũ putas. nec hoc quidem conue
nit caritati. Et enim paulominꝰ aban¬
gelis minoratꝰ. ⁊ unꝰ factꝰ ẽ ex nob̃ bene
pͥme atq celesti excellencori ut asseris
creature ñ potuit comparari. Si uͭ hoc
scdm formam di xp̃c locutꝰ est. factori u¬
ri. ac si huic excellentiori creature se homo
exequat. minoris suꝑbia ẽ. si d̾s mainiᷤ
iniuiria ẽ. Quia gͦ in creature conditio¬
ne constare sibi hec comparatio ñ agnosi¬
t᷑. restat ut ut̃q d̾s ẽẽ credat᷑. ⁊ sibi mutu¬
o diuinitatis equalitas comparat᷑. La
dũ saluator loquit᷑ ꝑ ioħem. ⁊ ego roga¬
bo patrem ⁊ alium parachytũ dabit uob̃.¬
sp̃m ueritatis quem hic mundꝰ n potelt
acciꝑe. Qui uniu̾so mundo dari potest
manifeste d̃s ẽ mundi. Trinam ⁊ hie

Expanded text:
ipse Iesus creatus esse probatur ex Maria. hoc ipse Iesus creatus esse probatur ex Maria. hoc quam infidele tam infirmum est argumentum. nam si secundum hominem paracleto Christum adsimilatum putas, ne hoc quidem conunit caritati. Etenim paulo minus ab angelis minoratus, et unus factus est ex nobis, bene primae atque coelesti excellentiori, ut asseris, creaturae non potuit comparari. Si vero hoc secundum formam Dei Christus locutus est, factori uri. ac sic huic excellentiori creaturae si homo se exaequat, minoris superbia est, si deus, maioris iniuria est. quia ergo in creaturae condicione constare sibi haec conparatio non agnoscitur, restat, ut uterque deus esse credatur ac sibi mutuo diuinitatis aequalitas conparetur. nam dum saluator loquitur per Iohannem: et ego rogabo patrem et alium paracletuSpiritum veritatis, quem hic mundus non potest accipere , qui universo mundo dari potest, manifeste Deus est mundi. Trinam et hic
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃e ẽ ꝓpitiatio ꝓ peccatis nr̃is. Para¬
clytũ idest aduocatum. qd ad ꝑsonam
filii respicit. siue etiam consolatorem.
monis enuntiatio utrumq significat.
In iohis eungelio habemꝰ. ⁊ ego rogabo
inquit patrem ⁊ alium paraclytũ da¬
bit uob̃. Alium paraclytũ id est simi
lis potentie. paris głe. eiꝰdemq nature.
Et aliũ paraclytũ. Si unũ de creatu¬
ris ẽẽ putas sp̃m sc̃m. indignũ ẽ ut des¬
cendente eodem. bñficia que creator con¬
tulit. creatura confirmet. ⁊ qͣsi factoris
mefficax fuerit uirtꝰ qͣmlibet excellentio¬
ri tam̃ creature uł consũmati oꝑis re¬
seruit᷑ effectꝰ. Tu gͦ spiritui sc̃o. tanqͣm
creature maledicis obꝓbrio. cui se dei filiꝰ
diuino testimonio ⁊ ꝓprio exeqͣuit ora¬
culo. Et alium paraclytũ. Dupplici
hic intellectu ⁊ ꝑsone distinctionẽ cog¬
nosces: ideo se xp̃c sub paraclyti uidet᷑
exequasse cognomine sp̃u sc̃o. qͥ utiq
materia oꝑis dĩ atq factura est. qͥa ⁊

Expanded text:
 ipse est propitiatio pro peccatis nostris. paracletum, id est aduocatum, quod ad personam filii respicit, siue etiam consolatorem, monis enuntiatio utrumque significat. in Iohannis euangelio habemus: et ego, inquit, rogabo patrem et alium paracletum dabit uobis. alium paracletum, imque naturae. et alium paracletum: si unum de creaturis esse putas spiritum sanctum, indignum est, ut descendente eodem beneficia, quae creator contulit, creatura confirmet et, quasi factoris inefficax fuerit uirtus, quamlibet excellentiori, tamen creaturae uelut inconsummati operis reseruetur effectus. Tu ergo spiritui sancto tamquam creaturae divino testimonio et proprio exaequavit oraculo. Et alium paracletum, duplicem hic intellectum, et personae distinctionem cognosces. Ideo se Christus sub paracleti videtur exaequasse cognomine spiritui sancto, qui utique materia operis dei atque factura est, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
rationis accepto consilio. humilita¬
tis semitam arripunt: ꝑ quam ad
celsitudinis culmen ascencdant:
Quemadmodum dicunt. non po

Expanded text:
rationis accepto consilio, humilitatis semitam arripiunt, per quam ad celsitudinis culmen ascendant, quemadmodum dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dib meliꝰ qͣm cythare cordis. dicimi
laudes d̾o. cantamꝰ alła. ⁊ cũ cantauen¬
miꝰ ꝓpt̾ infirmitatẽ recedimꝰ. ut corpna
reficiamꝰ. Quare reficiamꝰ. nisi qͥa delͥi¬
cimꝰ: Deinde tanta ẽ infirmitas catul
tanta huiꝰ uite molestia: ut queliberr
magna ueniat in fastidiũ. Quom̃ dell¬
derauimꝰ istos dies ad annũ uenturs
cũ mͦ abirent. ⁊ qͣnta auiditate ad illo
uenimꝰ ꝑ temporis int̾uallũ. Si dice¬
ret᷑ nob̾ sine cessatione dicite alł̃a. e¬
cusaremꝰ. Quare excusaremꝰ: Qa lall
ñ possemꝰ: quia ⁊ ad ip̃m bonũ fastia¬
o fatigarem᷑. Ioi nullus defect᷑. nulla
fastidia. State laudate: qui statis il

Expanded text:
icimus laudes Deo, cantamus Alleluia. Et cum cantaverimus, propter infirmitatem recedimus, ut corpora reficiamus. Quare reficimus, nisi quia deficimus? Deinde tanta est infirmitas carnis, tanta hujus vitae molestia, ut quaelibet magna res veniat in fastidium. Quomodo desideravimus istos dies ad annum venturos, cum modo abirent; et quanta aviditate ad illos venimus per temporis intervallum? Si diceretur nobis, Sine cessatione dicite Alleluia, excusaremus. Quare excusaremus? Quia lassi non possemus, quia et ad ipsum bonum fastidio fatigaremur. Ibi nullus defectus, nulla fastidia. State, laudate, qui statis in
Abbreviated transcription (Latin):
ubi nulla libido erit. nulla corruptio.
nulla deformis prauitas. nulla erum¬
nosa uecessitas. s int̾minata et̾nitas.
pulchra ueritas. sũma felicitas: S diciᷤ
qͥd actur᷑ sum: Nulla t̾ accio uidet᷑. stare
uidere. amare. laudare: Ecce dies st̃ sc̾.
post resurrectionẽ dñi celebrant᷑. signi¬
ficant futuram uitam post resurrestio¬
nem nrãm. Sicut enim qͣdragesime duꝰ
ante pascha significauert laboriosã
uitam in hac erumna mortali: sic ili
dies leti significant futuram uitan
ubi erimꝰ cũ dño regnaturi. Uita que
rectionem dñi ñ habet᷑. s sperat᷑. ⁊ spe¬
rando amat᷑. ⁊ in ip̃o amore d̾s qͥ ꝓmi¬
sit ista laudat᷑. ip̃e laudes st̃ alła. Ql

Expanded text:
ubi erit libido nulla, nulla corruptio, ubi erit libido nulla, nulla corruptio, nulla deformis pravitas, nulla aerumnosa necessitas, sed interminata aeternitas, pulchra veritas, summa felicitas? CAPUT quid acturus sum? Nulla actio tibi videtur stare, videre, amare, laudare? Ecce dies isti sancti, qui post resurrectionem Domini celebrantur, significant futuram vitam post resurrectionem nostram. Sicut enim Quadragesimae dies ante Pascha significaverunt laboriosam vitam in hac aerumna mortali: sic isti dies laeti significant futuram vitam, ubi erimus cum Domino regnaturi. Vita quae rectionem Domini, non habetur, sed speratur, et sperando amatur; et in ipso amore Deus qui promisit ista, laudatur, et ipsae laudes All
Abbreviated transcription (Latin):
habeant ubera: Utiq ut paruulos lac¬
cent. Mãmillas quare habent: Int̾roga
usum. nullus est. Int̾roga speciem. decet
mãmillatũ pectꝰ ⁊ uiros habere. Uirili
pectori mãmillas detrahe. ⁊ uide qͣntã
pulchritudinẽ demiseris. qͣntã ingesse¬
ris feditatem: Sic gͦ km̃i. sic credite:¬
sic tenete. mnultoꝵ m̃broꝵ ibi usũ ñ fu¬
turũ. s decus nulliꝰ defuturũ. Nichil
in decorũ erit ibi: sũma pax erit. nichil
discordans. nichil monstruosũ: nichil
qd̃ offendat aspectum. In omĩb d̾s̃ lau¬
dat᷑. Nam si nc̃ in ista infurmitate car¬
nis. ⁊ tenera oꝑatione m̃broꝵ apparet
tanta corporis pulchritudo q̃ illicit li¬
bidinosos. ⁊ ad querendũ excitat siue stu¬
diosos siue curiosos. ⁊ sinueniat᷑ in cor¬
pore ratio numeroꝵ. ñ aliꝰ artifex horũ.
aliꝰ inuenit᷑ ẽẽ celoꝵ. s idem ip̃e laudat᷑
infimoꝵ atq sũmoꝵ. qͣntomagis ibi.

Expanded text:
habeant ubera, utique ut parvulos lachabeant ubera, utique ut parvulos lactent: mammillas viri quare habent? Interroga usum, nullus est: interroga speciem, decet mammillatum pectus et viros. Virili pectori mammillas detrahe, et vide quantam pulchritudinem dempseris, quantam ingesseris foeditatem. CAPUT sic tenete, multorum membrorum ibi usum non futurum, sed decus nullius defuturum. Nihil indecorum erit ibi, summa pax erit, nihil discordans, nihil monstruosum, nihil quod offendat aspectum, in omnibus Deus laudabitur. Nam si nunc in ista infirmitate carnis et tenera operatione membrorum apparet tanta corporis pulchritudo, quae illicit libidinosos, et ad quaerendum excitat sive studiosos sive curiosos; et si inveniatur in corpore ratio numerorum, non alius artifex horum, alius invenitur esse coelorum, sed idem ipse creator infimorum atque summorum: quanto magis ibi,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ hic solent uidere ꝓphete. Diuina
uidebunt: qͣndo deo pleni erunt. Nec qd̾
offendat erit: nec qd̾ lateat cognitorẽ.
hic pudenda sunt: s ibi pudenda ñ er̃t.
Non ibi erit sollicitũ integritatis decuᷤ.
ubi ñ erit libidinis dedetus. Ecce etiam
hic ubi om̃iũ quodãmͦ nr̃oꝵ operum
necessitas mat̾ est. que necessitas tunc
ñ erit tam̃ inuenimꝰ aliqͣ que ds posuit ĩ
diligentius retexamꝰ. Oculos babemꝰ ad
uidendũ. aures ad audiendũ: nares ad
olfaciendũ. os ⁊ linguam ad loq̃ndum:
dentes ad mandendũ. guttur ad uoran¬
dũ: stomachũ ad suscipiendũ ⁊ coq̃ndũ:
intestina ad traiciendos cibos ad ima.
⁊ illa que pudenda appellant᷑. uł ad di¬
gestionẽ uł ad generationẽ. Ad operã¬
dũ manꝰ. ad ambulandũ pedes: barbe
quis usus ẽ. nsi sola pulchritudo: Q re
d̾s barbam creauit in homine: Speciẽ
uideo. usũ si quero. Apparet. Femine qͣre

Expanded text:
quomodo hic solent videre Prophetae. Divine quomodo hic solent videre Prophetae. Divine videbunt, quando Deo pleni erunt. Nec quod offendat erit, nec quod lateat cognitorem. hic pudenda sunt, sed ibi pudenda non erunt. Non ibi erit sollicitum integritatis decus, ubi non erit libidinis dedecus. Ecce etiam hic, ubi omnium quodam modo nostrorum operum necessitas mater est; quae necessitas tunc non erit; tamen invenimus aliqua quae Deus posuit in diligentius retexamus. Oculos habemus ad videndum, aures ad audiendum, nares ad olfaciendum, os et linguam ad loquendum, dentes ad mandendum, guttur ad vorandum, stomachum ad suscipiendum et coquendum, intestina ad trajiciendos cibos ad ima, et illa quae pudenda appellantur, vel ad egestionem, vel ad generationem: ad operandum manus, ad ambulandum pedes. Barbae quis usus, nisi sola est pulchritudo? Quare Deus barbam creavit in homine? Speciem video, usum non quaero. Apparet feminae quare
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes cordis. Modo gͦ cogitatio¬
nes nr̃e nob̃ ip̃is singulis quibq in
luce sunt: quia nouimꝰ eas. s ꝓximis
nr̃is in tenebris sunt: quia ñ uident
eas. Ibi qd nosti te cogitare: ⁊ alt̾ sciturꝰ
est. Quid times: Modo uis abscondere:
modo times publicari cogitationes tuaᷤ.
forte enim aliquid mali aliqͣndo cogi¬
tas: forte aliqͥd turpe: forte aliqͥd uanũ:
nil ibi nsi bonũ: nichil nisi honestum.
nichil nisi uerũ: nichil nisi purũ: ni¬
chil nisi sincerum qͣndo ibi fueris cogi¬
tabis. Quomͦ uis uideri modo faciẽ tuã:
sic tunc uoles uideri conscientiã tuam.
cognituri estis. id̾o quia me nostis. ⁊ pa¬
trem meũ ñ estis cognituri quẽ ñ no.¬
stis: Aut nescio quem ep̃m qui ante
multos annos in hac eccł̃ia fuit: Om¬
nes agnoscetis. qui ibi erunt. Non i deo
se agnoscent. quia facies uidebunt. no¬
ticia maior ibi erit inuicem agnitio.
Sic uidebunt om̃s ⁊ multo excellentius

Expanded text:
cogitationes cordis. Modo ergo cogitatiocogitationes cordis. Modo ergo cogitationes nostrae nobis ipsis, singulis quibusque in luce sunt, quia novimus eas: sed proximis nostris in tenebris sunt, quia non vident eas. Ibi quod nosti te cogitare, et alter sciturus est. Quid times? Modo vis abscondere, modo times publicari cogitationes tuas: forte enim aliquid mali aliquando cogitas, forte aliquid turpe, forte aliquid vanum. Nihil ibi nisi bonum, nihil nisi honestum, nihil nisi verum, nihil nisi purum, nihil nisi sincerum, quando ibi fueris, cogitabis. Quomodo vis videri modo faciem tuam, sic tunc voles videri conscientiam tuam. cognituri estis, ideo quia me nostis, et patrem meum non estis cognituri, quem non nostis, aut nescio quem episcopum, qui ante multos annos in hac ecclesia fuit? Omnes noscetis. Qui ibi erunt, non ideo se agnoscent, quia facies videbunt: majori notitia ibi erit invicem agnitio. Sic videbunt omnes, et multo excellentius,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uiscera latebunt. Cogitationes fr̃s
mer cogitationes qͣs modo nullus ui¬
detinisi d̾s. om̃s inuicem uidebt̃ in il¬
la sotietate sc̃oꝵ. Nemo ibi uult tectũ
uͥ qd̾ cogitat: quia nemo ibi male co¬
gurat unde ait apłs. Nolite ante tempꝰ
quicqͣm iulicare. idest ne temere iu¬
dicetis qd̃ ñ uidetis. quo corde qͥd faci¬
ab Si aũ aliqͥ̃d fit. qd̾ ⁊ bono corde fieri
potest: noli rep̃hendere. noli tͥ ampliꝰ
qͣm humanitas exigit usurpare. Cor
uidere dei ẽ hominũ aũ ñ .ẽ. nisi de hs
q manifesta sunt iudicare. Nolite in¬
quit ante tempꝰ quicqͣm iudicare. Qd
Cante tempꝰ: Sequit᷑ ⁊ dicit. Donec ue¬
niat adño⁊ illuminet abscondita tene¬
brarũ. Quas dixerit tenebras. conseq̃n¬
tib ũbis euident̾ ostendit. Illuminet
inquit abscondita tenebrarũ. Q̾d. ẽ hoc:
Auoli qd̃ sequit᷑. Et manifestabit cogi¬
tationes cordis. hoc ẽ illuminare ab¬
scondita tenebrarũ: manifestas facere

Expanded text:
et viscera latebunt? Cogitationes, fratres et viscera latebunt? Cogitationes, fratres mei, cogitationes quas modo non videt nisi Deus, omnes invicem videbunt in illa societate sanctorum. Nemo ibi vult tectum esse quod cogitat, quia nemo ibi male cogitat. Unde ait Apostolus, Nolite ante tempus quidquam judicare: id est, Ne temere judicetis, quod non videtis quo corde quis faciat. Si aliquid fit, quod et bono corde fieri potest, noli reprehendere: noli tibi amplius quam humanitas exigit usurpare. Cor videre, Dei est: hominum autem non est, nisi de his quae manifesta sunt judicare. Nolite ergo, inquit, ante tempus quidquam judicare. Quid est, ante tempus? Sequitur, et dicit: Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum. Quas dixerit tenebras, consequentibus verbis evidenter ostendit: Illuminet, inquit, abscondita tenebrarum. Quid est hoc? Audi quod sequitur: Et manifestabit cogitationes cordis . Hoc est illuminare abscondita tenebrarum, manifestas facere
Abbreviated transcription (Latin):
puleritudinis. ñ ad indigentiam necessi¬
ratis. Nunqͥd quia uacabunt ideo inde¬
qra erunt: Et quidem nẽ qͥa imꝑiti su¬
mnͣ. ⁊ causas rerum ignoram̃. si uideant᷑
nteriora nr̃a. horrent᷑ potiꝰ qͣm diligũt᷑.
Quis enim nouit. quẽ admodũ sibi in¬
intem conexa sint m̃bra ⁊ quib nume¬
ts coaptata: Unde etiam uocat᷑ armo¬
nia. qd ũbum dictũ est de musica. ubi
si oms nerui similit sonent: nulla est
antilena. Diu̾sa distensio diu̾sos edit
sonds s diu̾si soni rationi coniuncti. pa¬
riunt ñ uidentib pulchritudinẽ: sed
audientib suauitatẽ. Istam rationem
qsq in m̃bris humanis didicerit: tan¬
tũ mirat᷑. tantũ delectat᷑: ut om̃i uisibi¬
li pulchritudini. ista ratio ab intelligẽ¬
ib pferat᷑. Modo eam nescimꝰ: s t̃c scie¬
nͦ ñ quia mundabunt᷑. s quia etiam
idopta latere ñ potuer̃t. Respondebit
mͥ aliq ⁊ dicet. Quom si cooꝑta erunt
laterr ñ poterunt: Corda nr̃a ñ latebt̃.

Expanded text:
pulchritudinis, non ad indigentiam necessitatis. Numquid quia vacabunt, ideo indecora erunt? Et quidem nunc quia imperiti sumus, et causas rerum ignoramus, si videantur interiora nostra, horrentur potius quam diliguntur. Quis enim novit quemadmodum sibi invicem connexa sint membra, et quibus numeris coaptata? Unde vocatur etiam harmonia; quod verbum dictum est de musica: ubi Si omnes nervi similiter sonent, nulla est cantilena. Diversa distensio diversos edit sonos; sed diversi soni ratione conjuncti, pariunt, non videntibus pulchritudinem, sed audientibus suavitatem. Istam rationem quisquis in membris humanis didicerit, tantum miratur, tantum delectatur, ut omni visibili pulchritudini ista ratio ab intelligentibus praeferatur. Modo eam nescimus; sed tunc sciemus: non quia nudabuntur, sed quia etiam cooperta latere non poterunt. CAPUTmihi aliquis, et dicet: Quomodo si cooperta erunt, latere non poterunt? Corda nostra non latebunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rum ẽẽ prescunt gaudium ei: Quio
beatus ẽ treuit: aliquin beatior factũ
ẽ quia nos fecit: Absit hoc fĩs. di bean¬
tudo quia nec minor fuerat sine nob
non fit maior ex nobis: Gaudiũ igitꝰ
ei. De salute nr̃a qd̃ in illo semꝑ sum
cum prescunt ⁊ predistinauit nos
pit ẽẽ in nobis quando uocauit nol
hoc gaudium merito nr̃m dicimꝰ quo
⁊ nos beati futuri sumꝰ: S hoc gaudinꝰ
nr̃m crescit ⁊ ꝓficit: ⁊ ad suam ꝑfectie¬
nem ꝑseuerando ꝑtendit. ergo in coha¬
tur in fide renascentium: implebitur
in premio resurgentiũ. ecce unde diciũ
existimo hec locutus sum uob̃ ut gau¬
dium meũ in uobis sit ⁊ gaudium
ur̃m impleat᷑. In uobis sit meu̾: im¬
pleatur uĩm Semꝑ enim erat maĩ
plenum: ⁊ ante qm̃ uocaremini cũi
candi a me presciremini: s sit ⁊ in il¬
bis. sũ hoc efficimini qd̾ prescun de uo
Impleat᷑ aut̃ ur̃m quia beati eritis a
ñ dum fuistis Hoc ẽ inquit p̾cepti

Expanded text:
rum esse praescivit, gaudium ejus, quo rum esse praescivit, gaudium ejus, quo beatus est, crevit; alioqui beatior factus est, quia nos fecit. Absit hoc, fratres: Dei beatitudo quia nec minor fuerat sine nobis, non fit major ex nobis. Gaudium igitur ejus de salute nostra, quod in illo semper fuit cum praescivit et praedestinavit nos, coepit esse in nobis quando vocavit nos; et hoc gaudium merito nostrum dicimus, quo et nos beati futuri sumus: sed hoc gaudium nostrum crescit et proficit, et ad suam perfectionem perseverando pertendit. Ergo inchoatur in fide renascentium, implebitur in praemio resurgentium. Ecce unde dictum existimo, Haec locutus sum vobis, ut gaudium meum in vobis sit, et gaudium vestrum impleatur: in vobis sit meum; impleatur vestrum. Semper enim erat meum plenum, et antequam vocaremini, cum vocandi a me praesciremini; sed fit et in vobis, cum hoc efficimini quod praescivi de vobis. Impleatur autem vestrum: quia beati eritis, non fuistis. Hoc est, inquit, praeceptum