comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ymo ut sibi uidebant᷑ et scientes.
cũ ad artissimũ uentũ eẽt examen
re se lusos ĩeu̾nt uñ n̾o tot totitidie
de amicis prodeunt quecele insi quia
quos fidissimos hẽatia ĩnemstis anfi¬
dos nullius rei tam difficilis ꝙ huai¬

Expanded text:
ibi videbantur et scientes, cum ad arctissimum ventum esset examen, sese lusos invenerunt? Unde vero tot quotidie de amicis prodeunt querele, nisi quia quos fidissimos habebatis invenistis infidos? Nullius rei tam difficilis qua
Abbreviated transcription (Latin):
dux carthagniõn cattholonẽ filmũ
cͣcifixit qͥn et mr̃es quorũ amor
luit intencior huig piitior serua
in filios semerũt noͣn om̃ib medea.
quid landite capadocie regina que re¬
gnandi cupidine filios q̃nq małi mac¬
tauit ¶ Cari inꝙͣ ꝑentes Repero Car¬
liũ regnandi non cupiditate sed sla¬
bie furiis q actus. Hr̾odent sonẽ et
suos dicti regis filios. sim̃q ĩsuꝑa
filut occidit ne quis suꝑeẽt ĩ prĩa ꝑthia
qui regnaret᷑ s uetustu het. nãqͣi ñqͥd nõ
et recencõri meõria anter pr̃em et
filiũ de regno in b̾tuana ttatiuenã c̾tatũ
in lispania doc̾tari uidimꝰ ꝙ̃ꝙ̃ ta¬

Expanded text:
arthaginensium Carthalonem filium crucifixit? Quin et matres, quarum amor hinc intensior, hinc mitior sexus, in filios sevierunt. Nota omnibus Medea; quid Laodice Cappadocie regina, que regnandi cupidine filios quinque mactavit? Cari, inquam, parentes. Repeto lium regnandi non cupiditate sed rabie furiisque actus, Orodem senem et suos, dicti regis filios, suumque insuper filium occidit, ne quis superesset in Parthia qui regnaret. Sed vetusta hec: nunquid non et recentiore memoria inter patrem et filium de regno in Britannia certatum in Hispania dec
Abbreviated transcription (Latin):
sas ne quo unꝙ̃ berbo alienatus
effugiat serr̃e q audias illud eccle¬
siasticum sict qui dimicat auẽ de
manu sua. sit celiquisti proxi tñũ.
et non eñ capies non illũ sequaris
sib capnt ał caprea de laqueo qm̃
uulu̾ata est aĩa ems ultrri eñ om̃
non por̾is colligure/ pidinde ingens
cile/ quesitu iꝙͣ oꝑosum et custodia / ma¬
gnus theraurus est aunens uerus s
magna sernãdus cura magno si ꝑcat
plangendus fletu.
Er diuiciarũ copia

Expanded text:
sus, ne quo unquam verbo alienatus sus, ne quo unquam verbo alienatus effugiat serumque audias illud Ecclesiasticum: “Sicut qui dimittit avem de manu sua, sic reliquisti proximum tuum et non eum capies, non illum sequeris, sicut caprea de laqueo, quoniam vulnerata est anima eius; ultra eum non poteris colligare”. Proinde ingens cile quesitu, inquam, operosum et custodia. Magnus thesaurus est amicus verus, sed magna servandus cura, magno, si pereat, lugendus fletu. 53 DE DIVITIARUM COPIA
Abbreviated transcription (Latin):
exͣ colliguuq  Quid pt̾ea au non
cari ꝯuigea caro uxotes/ s it̾ro¬
gabis a gamenonẽ ac deyphebum.
et de nostris clandiũ cesacem, at
quid illa de nerone suo hec de suo sen¬
ciat ꝑtholomer illa de adoptino lt
de nali frrtre utrriq de marito. illa
quid̃ in se ipã h ͭ in filus exꝑta testa¬
bitur eminẽcia at iuudes et clara de¬
cerpinꝰ bulgns et urbes cõemꝰ uitum
quibi ita se hũtibus cñ in oĩ gnẽ
illorũ qui carissum rudicatur odiis
sepe latentib sepe eciam maiifestis
ml̃a insit amaritudo. sola amicicia
odus bacat Nemo iꝙͣ non dicĩ
occidit ꝙ ꝓdidit auit amitũ. si nc᷑ lesit
et agt aut nͥcibus ꝙͣ amicicus ꝙ̃
u̾tigib colendis intẽtõr d optimũ
na̾tus es negligis / si tu cͣntũ impẽ¬
ditis eustodie ami et argenti ato
oriontaliũ nalaꝵ que sũt t̾re feces
et pelagi pingumẽta. qͣnta diligẽcia
amici tultin ĩpendenda est cei procio¬
sissime at dĩne// no q̃ unꝙ̃ re offen¬

Expanded text:
exempla colligimus. Quid preterea? An non cari coniuges, care uxores? Sed interrogabis Agamemnonem ac Deiphobum et de vestris Claudium Cesarem ac quid illa de Nerone suo, hec de suo sentiat Ptolemeo: illa de adoptivo, hec de naturali fratre, utraque de marito, illa quidem in seipsa, hec in filiis experta testabitur. Eminentia ut vides et clara decerpimus, vulgus et urbes et communem vitam quibus ita se habentibus, cum in omni genere illorum qui carissimi videantur odiis sepe latentibus, sepe etiam manifestis, multa insit amaritudo, sola amicitia odiis vacat: nemo unquam non dicam occidit aut perdidit amicum, sed ne lesit et agris aut mercibus quam amicitiis ac virtutibus colendis intentior, quod optimum nactus es negligas. Si tantam curam impenditis custodie auri et argenti atque orientalium lapillorum, que sunt terre feces et pelagi purgamenta, quanta diligentia amici cultui impendenda est, rei pretiosissime ac divine, ne qua unquam re offen
Abbreviated transcription (Latin):
hallicet uetandt filu agitantem.
insuper ac fr̃e occisis. ad ulti ͫ ot
uxore erudat al crudite int̾fecta.
regnũ egipti sic stortorũ rexit ar
preter nudñ et ĩane regia nomen.
nõne et honescis clur clite mestrã
mr̃em. ag̾pinã ui antipat̾ thersulo

Expanded text:
i agitantem, insuper et fratre occisis, ad ultimum et uxore Eurydice interfecta, regnum Egypti scortorum sic rexit arbpreter nudum et inane regis nomen. Nonne et Orestes Clytemnestram matrem, Agrippinam Nero, Antipater Thessalo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmodestrs int̾dũ aiõs uoluptus hͨ ceꝑit
atipitrq et q̾ntus nurans seuola ille au¬
gui elegãtissumꝰ li ͦ ipm focit et diuꝰ au¬
gustus pꝯ fiẽ ciuiliũ bellorũ ab ox̾ciciis
campestribus ad pilam trausit et marcus
aurelius aichomꝰ ut de eo sebitur ꝙila lusit
ap̾me. nec tñ quia ilłe dĩm atq huãm
uiri ͫ ꝑcissimis. uel lpi doctissum atq
optu pͥncipes fec̾ut̃ idco ludus p̾cepa et¬

Expanded text:
modestos interdum animos voluptas hec ceperit —? Itaque et Quintus Mucius Scevola ille augur elegantissime hoc ipsum fecit et divus Augustus post finem civilium bellorum ab exercitiis campestribus ad pilam transiit et Marcus Aurelius Antoninus, ut de eo scribitur, pila lusit apprime. Nec tamen quia vel ille divini atque humani iuris peritissimus, vel hi doctissimi atque optimi principes f
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ de leccit pile ludus R En ad¬
clamandi ludibrñ ⁊ caltandi
Glibent̾ pila lusito Q odiosu
uobis ut indetur est rorines undiq laboriͣs
si cocicio ludus hic querctuu. sc ͫ precor
honestiorem fatigatõm furibũdti iacta ͦ
in qua inchil aĩo geri pt̃ an ambula ᷑
transquilla p̾stutet bbi ecꝭ meubrorũ
sau so tu dyonisiũ syracusud ꝙͣ stragitẽ
ari ͤ apł sequi mano qũut studiosa

Expanded text:
t delectat pile ludus. En alclamandi ludibrium saltandique! Libenter pila lusito. Odiosa vobis ut videtur est requies: undique labores si exercitio ludus hic queritur, utrum, precor, honestiorem fatigationem furibunda iactatio, in qua nichil animo geri potest, an ambulatio tranquilla prestaret, ubi et membrorum An tu vero Dionysium Syracusium quam Stagiritem Aristotelem sequi mavis, quando ut studiosa
Abbreviated transcription (Latin):
mẽoriã ex̾centes ĩ qłd id. ne finib non
ꝯtonti ĩ saniã arte laxastis G arcõria
onuĩpotens est S ttulꝯ lric uni soli
ost der / mltipotens dicẽ uoluisti si qua
tñ ĩ signia mcorie bis est ꝙ oña c̾ositate
meliua fuerit dampnosa reiciat st̾ugat
utilia nas tam pedulo que delectent age̾t¬
aggreget ꝙ que prosint Garemoria optima est
Boptimo it est melius ꝙ si fidẽ dm̃i dicto
ut desinas mento dĩne iusticie ut timeuo

Expanded text:
nibus non contenti insaniam arte laxatis. Memoria omnipotens est. Titulus hic uni suus est Deo: multipotens dicere voluisti; si qua tamen insignis memorie vis est, quod omni curiositate melius fuerit, damnosa reiciat, stringat utilia, neque tam sedulo que delectent aggreget quam que prosint. Memoria optima est. Optimo nichil est melius. Quod si fidem dicto ut desinas, memento divine iustitie ut timeas,
Abbreviated transcription (Latin):
Emoria ingons datã Sampla
tͦ domꝰ tedi. et at̾ũ sumosaꝵ¬
S Memoria est młarũ rerũ R aultꝭ̾
ni reb pauca delectant plima cͣcant. et
sepe delectabiliũ mesta crgituͦ est Gl
Rorũ adest balan mc̃oriars. Si boãtũ
bene si malarũ quid ipnc gandes paꝵꝰ¬
ne t̾sticie est nł tulisse mala nł indisse.
nisi sł cotidie getusent uł sub oculia sĩt¬
fuit semper G areõria dinsarũ rerum
suppetit B at culparũ et deliciarã. et
scelerũ ot ignomĩar et̃ ropulsatũ. ⁊ do lop.
et laborũ atq discͥmmũ qris huic ulnẽ

Expanded text:
emoria ingens data est. Ampla ergo domus tedii et atrium fumosar. Memoria est multarum rerum. Multis in rebus pauca delectant, plurima cruciant et sepe delectabilium mesta recordatio est. Rerum adest variarum memoria. Si bonarum, bene; si malarum, quid hinc gaudes? Parumne triste est vel tulisse mala vel vidisse, nisi vel quotidie recursent vel sub oculis sint semper? Memoria diversarum rerum suppetit. Et culparum et delictorum et scelerum et ignominiarum et repulsarum et dolorum et laborum atque d
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑtatem lece meniiu̾unt si diues morbũ
exiluõ s roasus sola ignonũe memoria
in med̾na lis henerihi t̾stis est adeo inchil
uempe ꝯstĩãui uellicant q̃dam pñgunt.
q̃dam uuluerant alia ꝯfmidñt. alia ex¬
terrent alia deiciut uñ fit ut mcõraneud
orta rubor palorq uicissim in silentio
uoluntas pia/ castĩo q desid̾nõ et hõestu
ꝯcilia et actus ĩnocui. et uttu ꝓbri nestia
B uñ lioc igĩ oblimo celestiũ p̃ceptorũ.
que tum pancu sunt nñio. unde oblimo
ad modũ tenaxẜ Cerrenoꝵ et ĩbti¬
luõ rerio credo que nam ao et quo baga

Expanded text:
tatem lete meminit, sed dives; morbum, exilium, sed reversus. Sola ignominie memoria in mediis licet honoribus tristis est: adeo nichil nempe conscientiam vellicant, quedam pungunt, quedam vulnerant, alia confundunt, alia exterrent, alia deiciunt; unde fit ut memorantium ora rubor pallorque vicissim in silentio voluntas pia castumque desiderium et honesta consilia et actus innocui et vita probri nescia. oblivio celestium preceptorum, que tam pauca sunt numero, unde oblivio admodum tenax est. Terrenarum et inutilium rerum credo; quenam vero et quo vaga
Abbreviated transcription (Latin):
illam fugeres ultro in qtilmũ exiliũ
ires luiꝯ̃ orgo ego concilu dux
ecam nec exempli duces deerant cla¬
rissum. nã in p̃mis tres magnos
scipiados id fecisse nouecas tã q
nl clarius hẽbat spoliatam ĩ di¬
mate medicaront nõĩa sũt ĩ mor¬
tali memoria q̃ra tibi ꝑ famã
ꝑ ꝙͣroim̃s lpstorie fidem esse ignota
nou pot̾ant affricanꝰ nasica leu¬
tulus D antor in exilm̃ S
te in exilio p̾beas si succũbis exul¬
ul uerus si ꝯsistis exilio clarus.
ut ml̃ti olim qui ĩuicti et fulgidi
ꝑ asꝑitates ĩcesẜmnt pnt sequẽtib
rectũ iter oñderent filis ⁊yrãnos
seure sl pͣpłi furere/ siue hostes
at fortumã fremere. pelli potes
uauĩt extuleris non potes neq or¬
namentis tus spoliari cũ quib
quoqq ieris et ciuis et pr̃ie pͥn ͫ
uiuis oris D. Exulatũ pergo¬
B Perge alater .i. securus.
nestis ꝙͣ longna suit brachia
tui regis onthil illi longe est. ubiq¬

Expanded text:
illam fugeres, ultro in exilium illam fugeres, ultro in exilium ire. Huius ero consilii dux eram. Nec exempli duces deerant clarissimi: nam in primis tres magnos Scipiadas id fecisse noveras, tamque nil clarius habebat, spoliatam indiammate iudicarent. Nomina sunt immortali memoria, que tibi per famam perque omnis historie fidem ignota esse non poterant: Africanus, Nasica, Lentulus. Mittor in exilium. tu in exilio prebeas; si succumbis exul verus, si consistis exilio clarus, ut multi olim qui invicti et fulgidi per asperitates incesserunt, ut sequentibus rectum iter ostenderent. Sine tyrannos sevire, sine populum furere, sine hostes ac fortunam fremere: pelli potes, manum extuleris, non potes, neque ornamentis tuis spoliari, cum quibus, quocunque ieris, et civis et patrie principum unus eris. Exulatum pergo. Perge alacer, i securus: nescis quam longa sint brachia tui regis. Nil illi longe est, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
cessitutꝭ om̃s tlauos qs adamanti¬
non illi t̾buns̃ cathenas q om̃e
tediũ molestiam q discusẜria. sed
uos impossibilia cupetis. nccia
luũ eo s ymo forsan Reginem.
subobtentu false miẜie ua felici¬
tas. iam saltem ab ĩndia tntuss
eris. ꝓpera. imxtãq cũ gloria si¬
curectatem arripe/ tictis et honostis
latebris nnchil est dulcuis. nulle
lius ꝯẜri possunt urbm̃ platee
ellor e patria ¶ Pul¬
sũ te łpoffĩs optimis ĩsere neque
te pria s pr̃iam te ĩdignã rebus
proba / sentiat illa quid ꝑdidit tu
nichil ꝑdidisse te sencias muali
ciues tui tedio suuł q pñtis odio
at suppicõe careant bom aut̃ amore
absentis ac desideriis tenẽatur se¬
quãtur. q occulis ac aĩs abeuntem.
illi se solos linqui doleant tu te
comitatũ gaudoas ꝓficisti/ noq in¬
tergũ respicias nec redctũ cogtes.
noque cũ ilłis esse cupias qui te
fieri debuit ab alio fcm egre fecas.
debiusti ccedere cĩ ĩuidie. ut q

Expanded text:
s clavos quos adamantinos illi tribuunt, catenasque, omne tedium molestiamque discusseris. Sed vos impossibilia cupitis, necessaria lium eo. Immo forsan in requiem: sub obtentu false miserie vera felicitas. Iam saltem ab invidia tutus eris: propera, mixtamque cum gloria securitatem arripe. Tutis et honestis latebris nil est dulcius: nulle his conferri possunt urbium platee. Pellor e patria. Pulsum te pessimis, optimis insere, neque te patria, sed patriam te indignam rebus proba. Sentiat illa quid perdidit, tu nil perdidisse te sentias. Mali cives tui tedio simulque presentis odio ac suspitione careant, boni autem amore absentis ac desiderio teneantur, sequanturque oculis atque animis abeuntem. Illi se solos linqui doleant, tu te comitatum gaudeas proficisci, neqtergum respicias, neque reditum cogites, neque cum illis esse cupias, qui tefieri debuit, ab alio factum egre feras. Debuisti cedere civium invidie, utque
Abbreviated transcription (Latin):
uo cuiꝰtũq pr̃ia dicenda est ubi
deget q̃ liãt in Rois/ puto irrita
orit ĩquisicio sut nature añt lexo
est data mortulib ac p̃sc̾pti fi̾nes:
dũ hic uiuitꝭ t̾ra om̃is prĩa nr̃a
est / nttra quã qui se exulem fucit
ueliui quib ubique unꝰ et uł nũꝙͣ
uel semꝑ in tua prĩa sioy ire
in exiliũ iubeor N .I. pp̃onte ꝑ¬
eg̾nac̃o erit non exiliũ/ et mem̃to
quibd exctĩo quibdã bd reditũ
pro exilio fore. sunt quib nusquã
penis ꝙͣ in prĩa sua sit In exi¬
liũ cogor s Cupiendo qd̾ cogeris
efficies ne cogaria/ om̃e uiolentũ
pacĩa uiucit᷑᷑ et desunt õe uiolentũ
ꝙ uolenter fit D Ire in exiliũ est

Expanded text:
vere cuiusque patria dicenda est, ubi vere cuiusque patria dicenda est, ubi deget. Quere hanc? in terris, puto, irrita erit inquisitio. Ut nature autem lex est data mortalibus ac prescripti fines, dum hic vivitur, terra omnis patria vestra est; intra quam, qui se exulem facit,velim, quibus ubique unus, et vel numquam vel semper in patria tua sis. Ire in exilium iubeor. I sponte: peregrinatio erit non exilium. Et memento quibusdam exitum, quibusdam vero reditum pro exilio fore. Sunt quibus nusquam peius quam in patria sua sit. In exilium cogor. Cupiendo quod cogeris, efficies ne cogaris. Omne violentum patientia vincitur, et desinet esse violentum quod volenti fit. Ire in exilium est
Abbreviated transcription (Latin):
do aĩo tam ardent̃ ĩcubuit ut ad
stolaci missus honestissimas non in
exiliũ uederetur qd̾ quid in tic̾one
ꝯspectiꝰ. oper splendor et lutaruõ
copia maior facit non exilu mõ.
s cart̾is dulce solaciũ P exiliũ
patior N exiliũ breue citote pa¬
trie tue reder longũ uo aliam
tibi priam dabit uñ exulent qui
tr exulem̃ Goluere / dedisset q iam¬
uũt si ad ndm rex non ad opĩoes
homi appices ualde em̃i augustus
as illa cũ magnitudĩe cur totus
orbis. carcer. exĩgiuis indetur. Inter.¬
rogatus soccates cuiãs dẽt: m̃udanꝰ
inquit sñ. uẽ soccaticũ responsũ.
athemẽsem se alius rũdisset socͣti
aũt prĩa: honũ ñdus ecat non
ꝑs ul̾tima nĩndi sit s ce ͫ ip̃m qd̾
hac rectius appellacõe ꝯp̾henditur/
illi patrie destinan ests ad quam
si suspiriat anuꝰ qual in parte
tercaꝵ peg̾nũ atq exulem se
nouerit nã quis prĩam bocet bbi
non hĩtat insi ad breue tpña illa

Expanded text:
do animo tam ardenter incubuit, ut ad do animo tam ardenter incubuit, ut ad scholas missus honestissimas, non ad exilium videretur. Quod quidem, in Cicerone, conspectius operum splendor et literarum copia maior facit, non exilii modo sed carceris dulce solatium. Exilium patior. Exilium breve cito te patrie tue reddet, longum vero aliam tibi patriam dabit, unde exulent qui te exulem voluere, dedissetque nunc, si ad naturam rerum non ad opiniones hominum aspiceres: valde enim angustus ab illa animi magnitudine, cui totus orbis carcer exiguus videtur. Interrogatus Socrates cuias esset, “Mundanus, inquit, sum”. Vere Socraticum responsum; Atheniensem se alius respondisset: Socrati autem patria omnium mundus erat, non pars ultima mundi sit, sed celum ipsum, quod hac rectius appellatione comprehenditur. Illi patrie destinati estis, ad quam sin suspirat animus, qualibet in parte terrarum peregrinum atque exulem se noverit. Nam quis patriam vocet, ubi non habitet nisi ad breve tempus? Illa
Abbreviated transcription (Latin):
s cñ mille sunt eculei. uͥ lignorũ
non timetis O Torqueor Baut
ĩnocẽcia in tormc̃tis aut iusticia
te ip̃m ꝯsolare. nã si ĩnste tor¬
queris gaudendũ est. ex pmntũ tibi
atq alns et fulgor quidam tue uir¬
tictis accesẜit. atrectati ac sublati
flagrancior at nocõr fama erit. ut
bene oleant terũtur. aromata et
aliuid tam clari exulis exemplũ
fateor sod et Rictiliꝰ et metellus ⁊ cic̾o¬
tam nchil exilio facti sunt ut Ru¬
tilius renocatus ab illo ciꝰ mitui
nõ parere capitase erat exiłĩ am¬
plexus reddctũ ꝯtempsit seu ne
ulla in parte senatui iniustis q
licet legibus patrie obstaret/ seu
forte ne exul cteꝵ fieri posset.
at metellus cod quo in exilm̃ pro¬
fectus erat uultu atq aĩo remea¬
ret  lis martellus accedat hic
ultimꝰ qui in belli ciuilis tempꝰ
ãcidit pulsus nẽpe non folttã mõ
ꝯstãtiam honestaꝵq arcm̃ studĩo¬
q non omisit sa st̾nxit arcius et
publicis liber curis uni extollen¬

Expanded text:
igneum non timetis. Torqueor. Aut innocentia, in tormentis, aut iustitia te ipsum consolare. Nam si iniuste torqueris, gaudendum est: experimentum tibi atque aliis, et fulgor quidam tue virtutis accesserit attractati ac sublati; fragrantior ac notior fama erit. Ut bene oleant, teruntur aromata; et aliud tam clari exulis exemplo fateor: sed Rutilius et Metellus tam nil exilium fracti sunt, ut Rutilius revocatus ab illo, cuius nutu non parere capitale erat, exilium amplexus, reditum contempserit, seu ne ulla in parte Senatui iniustisque licet legibus patrie obstaret, seu ne forte exul iterum fieri posset? At Metellus eodem quo in exilio profectus erat vultu atque animo remearet. His Marcellus accedat: hic ultimus, qui in belli civilis tempus incidit, pulsus nempe, non solitam modo constantiam honestarumque artium studium non omisit, sed strinxit arctius, et publicis liber curis, uni excolen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ hes phĩce uoces tangñt. herent
quid̃ auriu uestibulo mentis claust᷑
non subeunt huit ad õem corporis
offensiculã ĩgemiscitis aĩ inge
mortifeꝵ q supplitiũ non sencctis.
illic ĩ paciẽtes. hit hebetes D In
eculeñ leuort Quid rẽfert in
eculeñ an ã lectulũ torquẽdus ascen¬
deris te carnifras nodus p̾met. at
hunt febris. hñt podagra hñt hxor
hũt filius. hñt amita. hũt diuicie. hũc¬

Expanded text:
sophice voces tangunt: herent quidem aurium vestibulo, mentis claustra non subeunt. Hic ad omnem corporis offensiunculam ingemiscitis, animi iuge mortiferumque supplicium non sentitis, illic impatientes, hinc hebetes. In equuleum levor. Quid refert in equuleum an in lectulum torquendus ascenderis? Te carnificis nodus premet, at hunc febris, hunc podagra, hunc uxor, hunc filius, hunc amica, hunc divitie, hu
Abbreviated transcription (Latin):
Niuiste torqueorD quid
nũc dice̾s si iuste ulłm nẽpe
torm̃tũ constĩa maius est.
te est consolator tuus. O torq̃or
prolsus indignes Cortoꝵ mi¬
serece tm. ille te gͣmꝰ torquetu.
grauia eñi nũdus obstcepat. miꝯ
mali est pati ĩuĩriam. ꝙ̃ inf̾re S
Torqueor N Nomi mali ueteꝵ
lauientũ ñꝙ̾ enĩ non antea tor¬
quebaris inter torm̃tu natus ẽter.
tormenta uixisti m̃ter torũcta
moriturus. quid nũt noui accidit.
nutãtur. torm̃to p spẽs. toimẽta
nõ desim̃t excute totũ tp̃ns etatis.
quã sine torm̃tis diem eger fe¬
cordate / aliqua flĩs forsan gaudñs
ad umbrata reperies. ueris añt
plena tormẽtis. quib si ac̾ter esti¬
mes ullam uite ꝑtom uaccare fa¬

Expanded text:
niuste torqueor. Quid nunc diceres si iuste? Nullum nempe tormentum conscientia maius est; te est consolator tuus. Torqueor prorsus indigne. Tortoris miserere tui: ille te gravius torquetur. Quamvis enim mundus obstrepat, minus mali est pati iniuriam quam inferre. Torqueor. Novum mali veteris lamentum: numquid enim non antea torquebaris? Inter tormenta natus, inter tormenta vixisti, inter tormenta moriturus: quid nunc novi accidit? Mutantur tormentorum species, tormenta non desinunt. Excute totum tempus etatis, quem sine tormentis diem egeris recordare: aliqua falsis forsan gaudiis adumbrata reperies, veris autem plena tormentis; quibus, si acriter extimes, nullam vite partem vacare fa
Abbreviated transcription (Latin):
una quid̃ uͥtus młtis prodest. s
p̾ma et marima ꝑs utntis in
agentem reditꝭ itaq ut mali om̃s
et ingrani suit non dcto bn. bonis
bñficio cesẜibit nam qd̾ ĩ młtis
spargot in se cumłat. sibi ip̃e be¬
neficus.uni saltem non ĩ grato¬
O proiea bñsicia ĩgrãtis S
at qui gratis dare. nec auarus me¬
tuat eo aũt liberalitas auetuat ma¬
ior quo ppes p̃mii ñortm ẽ De seruis
uiralis. ac pessimis capłin ⁊ d. dolor

Expanded text:
una quidem virtus multis prodest, sed una quidem virtus multis prodest, sed prima et maxima pars virtutis in agentem rediit, itaque ut mali omnes ebeneficio cessabit. Namque in multos spargit, in se cumulat, sibi ipse beneficus uni saltem non ingrato. Proieci beneficia in ingratos. Atqui gratis dare nec avarus metuat: eo autem liberalitas maior, quo spes premii minor est. 29 DE SERVIS MALIS AC PESSIMIS Malis
Abbreviated transcription (Latin):
portẽtũ tuũ sit ita in dies retro eeũt
om̃uiasea petencũd improbitas ea
debenciũ obliuiõ atq suꝑbia est.
neq ideo desistendũ. neq teͣteroꝵ nt
nu lacõe eruendi occuli quoꝰ pociꝰ facr̃
debet aliena cecitus cariores O
amlti sunt ingratiR au tu
ingratitudo aliã ꝓunit. sic̃ ĩ celiquis.
unũ sepe pc̃cm alt̾ns pena est D
multis ingratis profus R mł̃tis
iigus profinsse sacias ꝙͣ uni
digno de fuisse ꝓuide parge ne
malorũ odio bõnos mõres exnas.
nec prodesse alus cessos. qd̾ ab alus
male sit coguctũ cognoscent lyi
fortasse melius sine id quid nosse
dñi nosse te sectis ost inon est uari
uirtus tui consciẽ p̾miũ non su¬
fficit D profuisse mł̃tis ĩfeliat̃
elssits Caue ne uniꝰ crimen
dore tandem fuere gratissim onlgno¬
qr cũ fenore spes amissa rediit
adhuc sepe quod requisan debctor
negauit ultra non debitor obtulit
uullũ bonũ opus unquã ꝑntꝭ Em
beue agit ante alios se cogitet

Expanded text:
ita in dies retro eunt omnia. Ea petentium improbitas, et ea debentium oblivio atque superbia est; neque ideo desistendum neque cecorum emulatione eruendi oculi, quos potius facere debet aliena cecitas cariores. Michi multi sunt ingrati. An tu ingratitudo aliam punit; sicut in reliquis unum sepe peccatum alterius pena est. Multis ingratis profui. Multis indignis profuisse satius, quam uni digno defuisse; proinde perge, neu malorum odio bonos mores exuas, nec prodesse aliis cesses, quod ab aliis male sit cognitum. Cognoscent hi fortasse melius; si ne id quidem, nosse Deum, nosse te, satis est. Non est vera virtus cui conscientie premium non sufficit. Profuisse multis infeliciter cessit. Cave ne unius crimen dore, tandem fuere gratissimi, magnoque cum fenore spes amissa rediit. Ad hec sepe quod requisitus debitor negavit, ultro non debitor obtulit: nullum bonum opus unquam periit; qui bene agit, ante alios, se cogitet:
Abbreviated transcription (Latin):
bło dampnatũ tam młti rebus
ip̃is amplectãtin dt tenẽatͭ Rud
ꝯcludã dampñãdũ utiq non solũ
uło si aĩo maxime atq iudicio
ot in se cuiq bono fugiendũ at
uitundũ in alt̾o tollecandũ. sicut
cet̾a quib hñanũ squatet genus.
quib mali hmdant boni excẽti
perifer igitur et gande pocins in¬
gratũ p̾re ꝙͣ ingratus fieriO
ne quid in te culpesit młti em̃
dũ uenefici dici lolunt iacratores
sunt atq exprobiatores. hon̾osum
genus. quo⁊ bñficia plus offense
p̃ferũt ꝙͣ gracie idq nichil est
aliud ꝙ precio odm̃ parare. mer.¬
ciõniũ ĩsanũ D bene merctus
male memores et inguttos pa¬
cior tu ne hio illis ĩmides. tnãq
cũ illorũ sorte ꝯmutatã cupis.
noli obsecro. cuiꝰcũq sit uicĩũ
uirtus tuã ueniat ĩ ꝑtem ¶
amltos liẽo ingratos l
expectas audire. bñfacẽ ut desmas
deq alt̾ms culpa ãu ip̃e dampñ
facias. qñ tu potius ꝯͣrm̃ fac ⁊ qui

Expanded text:
tum, tam multi rebus ipsis amplectantur ac teneant. Quid concludam? Damnandum utique non solum verbo, sed animo maxime atque iudicio et, in se, cuique bono fugiendum ac vitandum, in altero tolerandum, sicut cetera quibus humanum scatet genus, quibus mali abundant, boni excercentur. Perfer igitur et gaude potius ingratum ferre, quam ingratus fieri. ne quid in te culpe sit: multi enim dum benefici dici volunt, iactatores sunt, atque exprobratores. Onerosum genus, quorum beneficia plus offense preferunt quam gratie, idque nichil est aliud, quam pretio odium parere, mercimonium insanum. Bene meritus, multos male memores et ingratos patior. Tu ne hoc illis invides, tuamque cum illorum forte commutatam cupis? Noli obsecro, cuiuscunque sit vitium, virtus tuam veniat in partem. Multos habeo ingratos. Quid expectas audire, benefacere ut sinas, deque alterius culpa tuum ipse damnum facias? Quin tu potius contrarium fac, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ confirment ac  rom ex hͦ genere
ip̃a doctor aciel q̈ntas oppugnatõtes
leãt iustĩa fatile est in libris rei¬
pu ͨ ͤ ciceronis aduertẽ  Sunt qui
fidem et promissorũ obẜuanciam
magnis et m̾itis landib efferant.
plus scire et ẽẽ ãgenii melioꝵ que
lis uulgo młtor hodie sit opĩo et
młtor uor apud lactantiũ nõiatĩ
mercurio tribuit᷑ diconti sicꝭ ille
ait non frandis ẽẽ decipe s astucie¬
en pulthei ingenii dens a eloquii et
ad sũmã nulla utus tã landata
est qͣn bituꝑatores ĩueiãtt. gͣtitudi¬
nẽ nulla barbaries gentiũ ũlla
moꝵ ĩmanctas non landabit nemo
uiciũ suũ excusare non audebit.

Expanded text:
x hoc genere ipsa doctorum acie, quantos oppugnatores habeat iustitia facile est in libris Reipublice Ciceronis advertere. Sunt qui fidem et promissorum observantiam magnis et meritis laudibus efferant, plus scire et esse ingenii, que, licet vulgo multorum hodie sit opinio et multorum vox, apud Lactantium nominatim Mercurio tribuitur dicenti, sicut ille ait: non fraudis esse decipere, sed astutie. Pulcher enim ingenii Deus et eloquii, et ad summam, nulla virtus tam laudata est, quin vituperatores inveniat. Gratitudinem nulla barbaries gentium, nulla morum immanitas non laudabit. Nemovitium suum excusare non audebit,
Abbreviated transcription (Latin):
graue uiciũ ĩgratitudiem
nẽpe morliũ haut ẜmo qdempuat.
non est laloraudũ at suades ꝙ õib
persuasum est et ĩextirpabłi ĩsitũ.
sestqui sumũ est qui so ͫ in u̾tute
bonũ lateͣt est qui nentͫ. si in uo¬
luptutte u̾tutis hoste ponat oniã.
Dnt qui castitatẽ pulchrimũ uite¬
ornam̃tũ dicant sñt qui hanc ip̃am
in se speruant in alis uo uel ridi¬
cula nel difficilem᷑ t̾be longe qr
su celibatũ laboriosum sibi uisum
ait qui aliis non laloriosus mõ.
s dampnabłis uite status uists erat.
bñ illud płonis qui cũ celibẽ custũ¬
sacͥficusse legitin. nature. ut sibi
illam placaret quã sit uniẽdo bio¬
lasse et in ꝙ̃ gͣrants̃ peccasse bidẽtm..
miꝑ id tam docto honĩ uideri po¬
tuisse s uisũ esse non est dubud.
Erunt quoq qui ꝑ fortitudiem emi¬
uentissimã q u̾tictem diicant uul¬
nera adũsis excepisse pectoribus.
cãpũ uictilio sangnĩe cͥentasse.
ntrepidisq demũ aĩs mortem

Expanded text:
em nempe mortalium hanc sermo condemnant. Non est laborandum ut suadeas, quod omnibus persuasum est, et inextirpabiliter insitum. Est qui solum in virtute bonum locet, est qui neutrum, sed in voluptate, virtutis hoste, ponat omnia; sunt qui castitatem pulcherrimum ornamentum vite dicant, sunt qui hanc ipsam in se spernant, in aliis vero vel ridiculam, vel difficilem certe longeque sii celibatum laboriosum sibi visum ait, qui aliis non laboriosus modo, sed damnabilis vite status visus erat. Unde illud Platonis, qui cum celibem castamsacrificasse legitur nature, ut sibi illam placaret, quam sic vivendo violasse, et in quam graviter peccasse videretur. Mirum id tam docto homini videri potuisse, sed visum esse non est dubium. Erunt quoque qui fortitudinem eminentissimam nera adversis excepisse pectoribus, campum rutilo sanguine cruentasse, intrepidisque demum animis mortem
Abbreviated transcription (Latin):
retrũ hẽto om̃ibus mors uicina bieis.
fottibus comigna est E un fortissimꝰ
est filim E Est qui pate lilectatem.
forsitan satagtẽ hostibus sibi decus.
⁊ ratus michi fortis ac magnãimꝰ
eft R at quid aliud it̃ fc̃o filio eceon
grͣmutti nsi magnauimã bellice landis
ardorem/ qͥdã euãder ĩpellonte suo
nisi nouã głiam armorũ et p̾dulce
decus dmi t̾tamĩs quid aliuo pͥamꝰ
heccorem pauens mouet iisi ne achi¬
lem polus oopeccet ꝙ̃ ne aliud hunc
ipm mr anoia p̾catur insi ut fugiat
bellicosum uirũ/ Quid demq aliud
uxor heccorea post uiri mortõ fati
ignara timẽ se dicit inisi probitatem
uiri miseram et f̾uocem aĩ. non foru¬
ĩse ĩ acie continẽtem bellatoꝵ s cetoros
formidabat ubi eũtẽ ad bellũ lua
Berbis alloquitur Demõite corm̃pet
te tua uis neq imiẜecis fila pueri
minuat ignamiã exage̾t. Iactancie
soner p̃ceptori dabitur qỹ i ignora¬
neris tnũ eeit Est g̾. non uñ glo¬

Expanded text:
eto. Omnibus mors vicina, viris fortibus contigua est. Vir fortissimus est filius. Est qui patrie libertatem, forsitan stragem hostibus, sibi decus, ferat. Natus michi fortis ac magnanimus est. At quid aliud interfecto in filio Creon gemit, nisi magnanimum bellice laudis ardorem? Quid Evander in Pallante suo, nisi novam gloriam armorum et predulce decus primi certaminis? Quid aliud Priamus Hectorem pavens monet, nisi ne Achillem solus expectet? Quidve aliud hunc ipsum mater anxia precatur, nisi ut fugiat bellicosum virum? Quid denique aliud uxor Hectoris post viri mortem fati ignara timere se dicit, nisi probitatem viri miseram et fervorem animi, non se in acie continentem bellatorum sed ceteros formidabat, ubi euntem ad bellum his verbis alloquitur: “Demonice, corrumpet te tua vis neque misereris filii pueri minuat, ignaviam exaggeret; iactantie sciveris preceptori dabitur, quicquid ignoraveris tuum erit; est ergo non unde glo
Abbreviated transcription (Latin):
Wamlti hoiem casns eripm̃t ex an¬
gustiori añt sola mors erunt Oma
molesto de carciõ discessi E epotes in
hunt carcẽm couerti ĩ illũ aldã cum
semel exieris non redibis hoc ĩ tp̃e

Expanded text:
e multi hominem casus eripiunt, ex angustiori autem sola mors eruit. Molesto de carcere discessi. Potes in hunc carcerem reverti; in illum alterum cum semel exieris, non redibis hoc in tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
confiten ansus. ip̃e tribum nomen
assũpsecat de hunc uariante fortinia.
uibe depulsis. cͣcma᷑ q pm pͥnci¬
pis pmn᷑  pontificis lapsus in
carcõm. btrobiq bñ hĩtis. atq ho¬
neste tandem lectcalite emisẜus.
gladus q hostiũ non occisus em̃¬
tiũ mõ. s discerptus. pnto mo¬
riens caccõm suspitint G E
cartẽ letus crupt¶ bĩs per
costra turbida litibus ꝑ platras
urbm̃. tnultus q negocõꝵ. et tẽ¬
pestatem libertatem pntãs giatu¬
laberis dñ quẽ clanis una cõsulecat¬
ꝯcluserat
nulle st̾ngent laquei cñq leti om̃s
e procellis poctũ petunt unius tu nau¬
ta mirabłis. e portu letus ĩ pcellas
redis E E carcẽ disgresso gundeo¬
B bonũ in hoc ut celiquis ꝯsiliã ceit

Expanded text:
tribuni nomen assumpserat: dehinc variante fortuna Urbe depulsus Romanique primum principis, post pontificis lapsus in carcerem, utrobique bene habitus atque honeste, tandem leva alite emissus gladiisque hostium non occisus tantummodo sed discerptus, puto, moriens carcerem suspiravit. E carcere letus erupi. Ibis per rostra turbida litibus, per plateas urbium tumultusque negotiorum et tempestatem libertatem putans gratulaberis, dum quem clavis una concluserat mille stringent laquei cumque leti omnes e procellis portum petant, unus tu nauta mirabilis e portu letus in procellas redis. E carcere digressus gaudeo. Bonum in hoc, ut in reliquis, consilium erat
Abbreviated transcription (Latin):
Set hiͦ fatcor ter int̾missa
gracior libertas at red̾cta ꝙͣ
sernãta/ s non omĩa q̃ delectãt ꝓsunt:¬
et sepe nocina sũt dulcia/ et amara
salubria Sepe non carcer mõ sed
mors utilis fuit sepe uita et libei.¬
tas ĩb̾tilis O Cartẽm enasisse gan¬
deo s at qui mõ gandebas portũ
applrendisse nũt gandes portũ ena¬
sisse carter miltis portus. multis
refugñ et aix fuct et in lib̾tate
ꝑcturos ẜuanie in uniculis ligata
scm̃t morͣles ceci quid expediat et
idcto mala sua concupistut. et asse¬
quti gaudent bnde mor doleant.
ne be longnis odͫ quocris. uidisti
imper uirũ aĩosi et magmi pociꝰ
ꝙ̃ constantis incepti qui aduorso

Expanded text:
ntermissa gratior libertas ac reddita quam servata; sed non omnia que delectant prosunt: sepe nociva sunt dulcia et amara salubria, sepe non carcer modo sed mors utilis fuit, sepe vita et libertas inutilis. Carcerem evasisse gaudeo. At qui modo gaudebas portum apprehendisse, nunc gaudes portum evasisse: carcer multis portus, multis refugium et arx fuit et in libertate perituros servavit; in vinculis ligata sciunt mortales ceci quid expediat et idcirco mala sua concupiscunt et assecuti gaudent unde mox doleant. Neve longius exemplum queras, vidisti nuper virum illum animosi et magni potius quam constant
Abbreviated transcription (Latin):
Ioꝰ ad eustachiũ sc̾bena / noctib bis ter¬
q singendũ inquit reuoluẽda de sc̾ꝓ¬
turis q̃ mẽorcta retinẽmꝰ / demq
hus studiis fatigati oculi alt̾riosopore
recreandi et breni quiete rec̾ati. altrio
exͥcicio fatigandi erut̃ ne totis noctibus
dormiẽdo. cultitre ĩcũbendo sepulta ca¬
dar̾ a uideanũ motu crebro atq hõesto
uos et uiuos et u̾tuti deditosꝯ probate.

Expanded text:
bens: “Noctibus bis terque surgendum” inquit “revolvenda de scripturis que memoriter retinemus”. Denique his studiis fatigati oculi alterno sopore recreandi et brevi quiete recreati alterno exercitio fatigandi erunt: ne totis noctibus dormiendo et culcitre incumbendo sepulta cadavera videamini, motu crebro atque honesto vos vivos et virtuti deditos comprobate.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩa iustitictu et studua ĩtenta dĩdiũ
tpĩa dormire eũ q̃rtũ suffice̾t qͥbdam.
et zri ueluptuosis quoq sufficiat nocte
quied singẽ quali ãni ꝑte ꝯsiliũ est.
absit ut nottem non ybernã mõ¬

Expanded text:
ene instituta et studiis intenta dimidium temporis dormire, cum quartum suffecerit quibusdam et tertium voluptuosis quoque sufficiat. Noctu quidem surgere qualibet anni parte consilium est; absit ut noctem non hibernam mo
Abbreviated transcription (Latin):
nimiꝰ qui mlos ad ppetuũ soporem uiget
atiiz p̾cipitut fouet ille libidinẽ corpus
p̾gͣnat eiluat aĩos. fustat ĩgonia sciãm
minuit mẽoriam extinguit parit obliõe.
non sine causa ĩsompnes ĩ dustrinqz lau¬
dantur sompno non landatostiuma s in¬
flatos ꝓuide ut sompnũ quid motd dicut.
sic uctam alui dixe uigiliam inter mottem
W et moctom uide quid eligas uigilandũ
c̾te ꝙ sapientib placet et li ͦ saltem ut lon¬
gouior sit uita G longuo et mĩme int̾¬
rnpto feuor sompno E bñ.si non curis
mordatibi. auaritia. ambicõe. metu. merore
aut amore ĩpio/ male aũt si nou honesti stu
⁊ ylias probat honiita / nobłiorib aĩa cure uigoles
ĩpendent s sobrie ac salubres augustum
cesarom pͥncipũ maxr ꝰ atqi opti  põpm
tuiꝯͣrio gliaria E profunde dormio
BEt gulosi et libidinosi et iracondi
brutis aĩantibus. uinia / sompnolenti ac

Expanded text:
nimius, qui multos ad perpetuum soporem urget nimius, qui multos ad perpetuum soporem urget atque precipitat: fovet ille libidinem, corpora pregravat, enervat animos, fuscat ingenia, scientiam minuit, memoriam extinguit, parit oblivionem. Non sine causa insomnes industriique laudantur, somno non laudatos cernimus sed inflatos: proinde ut somnum quidam mortem dicunt, sic vitam alii dixere vigiliam. Inter mortem vero et vitam vide quid eligas: vigilandum certe, quod sapientibus placet, ad hoc saltem ut longior vita sit. Longo et minime interrupto fruor somno. Bene, si non curis mordacibus, avaritia, ambitione, metu, merore aut amore impio, male autem si non honesti studt Ilias probat Homerica: nobilioribus animis cure vigiles impendent, sed sobrie ac salubres. Augustum Cesarem principum maximum atque optimum somni tu contrario gloriaris? Profunde dormio. Et gulosi et libidinosi et iracundi brutis animantibus, vivis tamen, somnolenti ac
Abbreviated transcription (Latin):
torpor ac marcidies pͥmũ illud rite pħãn
licenter at dormiant S Optata ꝑfenor
quiete B. Quies illa qua fruendũ erit¬
ullã ullĩ finẽ hc̃tura non est h̃ uide gͥ qua
S. Quietẽ dicis an acrubitũ uis dice̾ an
sompnũ quẽ mortis ꝯsangͥneũ poete qͥdam.
alii mortis y̾magĩem dxc̃ stc̾q perprie.
¶dormio et quiesto / at qui ⁊ eites sepe aĩo
qͥestuntꝭ et sedentes qacentraq aĩo laborãt.
et sompnus ip̃e ałiũ quies dc̃us. suos ht̃¬
abditos labores. uisionũqͦ et fantasmatũ
scupidos tuiultua atq horribiles de quo dnĩ
familiarit̾ allognens scũa et afflictusi ͤ
uir queritui G Occiosus in thalamo Re¬
cia suo in rure doriͣoena / an scipio ĩ aff̾ra
cũ hostib pugnans. catho cũ augnib. re¬
gulus cũ ut̾sqi nec quies siue grudio nec
sine utute grudiũ ẽẽ potest G Reiettis
laborib grato reçeor so pore E labor
mat̾ia est u̾tutia et glorie hñt qui reicit

Expanded text:
torpor ac marcidus. Primum illud rite philostorpor ac marcidus. Primum illud rite philoslicenter ac dormiant. Optata perfruor quiete. Quies illa qua perfruendum erit, nullum finem habitura, non i. Quietem dicis: an accubitum vis dicere, an somnum, quem mortis consanguineum poete quidam, alii mortis imaginem dixere, utrique perproprie? Dormio et quiesco. Atqui et euntes sepe animo quiescunt et sedentes iacentesque animo laborant. Et somnus ipse aabditos dolores visionumque ac phantasmatum turbidos tumultus atque horribiles, de quo Deum familiariter alloquens sanctus et afflictus vir ille queritur. Otiosus in thalamo reeret, an Vatia suo in rure dormiens, an Scipio in Africa cum hostibus pugnans, Cato cum anguibus, Regulus cum utrisque? Nec quies sine gaudio nec sine virtute verum gaudium esse potest. Reiectis laboribus grato recreor sopore. Labor est materia virtutis et glorie; hunc qui reicit,
Abbreviated transcription (Latin):
tam uigiles magister aitam doci¬
les discipuli plus odii metẽatin.
in dubio est quorũ Iugeniis effec¬
tũ uides ut inter mimõs duces q.
iiter. scorta et matconas ꝓpe Iam
mł inter sit afpectu nec dũ sistit
sed dui dies ẜpens ccestit et uariat᷑
Insania.
ccm̃ quies ͤ are a laboribus
obtigit S duo humane
uite bona gratissima insi
usus ĩmodica mala illa gͣuissiã fec̾it
quod mltis ͭ fecit et totidem pestis¬
corporis atq aĩ pestes. tuore cor¬
poris parientes. aĩo qz Rubignĩem¬
O Occo fruor Iocundissimõ B¬
utor dic nulla re faciens s utendũ
multis habet doctrma salubor G
Delectabile occiũ est michiꝵ feft̾
multũ loc ip̃m occiũ quale sit duas
nempe ppẽs occii diffiuint opeto si
alteram. atq ipsa in roquie labocantꝭ
ac c̾ca studia honesta sollititi quo
inichil est dultius. alteram mortis
Requiem ꝯploxi quõ nl fedius
iil similiꝰ est sepulchto. De p̾mo
igitur.⁊ sepe magna q̃dam opera¬

Expanded text:
tam vigiles magistri an tam docitam vigiles magistri an tam dociles discipuli plus odii mereantur in dubio est, quorum ingeniis effectum vides, ut inter mimos ducesque, inter scorta et matronas prope iam nil intersit aspectu; necdum sistit, sed in dies serpens crescit et variatur insania. um quiesve a laboribus obtigit. Duo humane vite bona gratissima, nisi usus immodicus mala illa gravissima fecerit, quod multis fecit, et totidem corporis atque animi pestes, tumorem corpori parientes animoque rubiginem. Otio fruor iucundissimo. “Utor” dic: nulla hic re fruendum sed utendum multis habet doctrina salubrior. Delectabile otium est michi. Refert multum hoc ipsum otium quale sit: duas nempe species otii diffiniunt, operosi alteram atque ipsa in requie laborantis ac circa honesta studia solliciti, quo nil est dulcius, alteram inertis equiem complexi, quo nil fedius, nil similius est sepulchro. De primo igitur sepe magna quedam opera
Abbreviated transcription (Latin):
iore łbisu premit᷑ tegit᷑ q eo ma¬
gis at magis atollitur enmet q.
ac̃omͣ mortalia corpuscli feditatem
nec colores alterant nec odores qn
taui ¶ꝓreniosis ac uarnis oruam̃tis
ambior. pone in fecetro anreo pallidũ
codaner gemis illud ost ͦq c̾cunda/
qͦ plus ornatꝰ et plus erit horcoꝵ
Ne quad loquor ad ⁊̃ iuriã trahas ori¬
go noĩa Inqͥtenda est si quid a ca¬
dendo dicir cadaner cur non ut mor¬
tuisit uiuẽtꝭ recte dicir̾ nẽpe id ceci¬
Bnon est lotus ut defleam ut q
execcer ludibria hõt habituũexͥnoꝵ
quos uobis ab coͥmis mũidi fimibua
furibũda pñs etas intulit s dn
homĩes qi male oderinit has beluas
linana effigie feriuo aĩo liugna
latina. barbarico ue habitu. ꝯperto.¬
cõptofeminẽa ad molliciem capillo morib
ad aprinã duriciem horridis atq
ĩcultis hunc obstena corpor Impu¬
dentissime detegentes illit mencĩu
lentt̃atem. uano uertior uolut plumis
extantili. aꝑtissime desuẽteli an uo

Expanded text:
iore nisu premitur tegiturque, eo magis ac magis attollitur eminetque; nativam mortalis corpusculi feditatem nec colores alterant nec odores, quin tam. Pretiosis ac variis ornamentis ambior. Pone in pheretro aureo pallidum cadaver, gemmis illud ostroque circunda: quo plus ornatus est, plus erit horroris. Neu quod loquor ad iniuriam trahas, origo nominis inquirenda est: si quidem a cadendo dicitur cadaver, cur non ut mortui sic viventis recte dicitur? Nempe illud ceciNon est locus ut defleam utque execrer ludibria hec habituum externorum, quos vobis ab extremis mundi finibus furibunda presens etas intulit; sed dii hominesque male oderint has beluas humana effigie, ferino animo, lingua latina barbaricove habitu, compto femineam ad mollitiem capillo, moribus ad aprinam duritiem horridis atque incultis, hinc obscena corporum impudentissime detegentes, illinc mentium levitatem vano vertice volucrum plumis extantibus aptissime designantes! An vero
Abbreviated transcription (Latin):
bellatores ot m̾catores et nante totia
sub diuo noctib ꝑuigilant ilłi quid ĩter.
nctor perores inter flucta at scopulos.
tu p̃p̃ u̾am głiam luc᷑q ingena utter.
dei laudes at libellos tuos ꝑtrm noctiũ
uigilare non potis G uigiliia de fessua
sompno totus ĩcubmꝑ sic est non mu¬
tatis stilã cũctu ferẽ uno mõ agitis ⁊
que den ip̃e. nol it̾a nel ara anna uobia
ad obrrqniũ dedit in urm dedecꝰ dũpnũ¬

Expanded text:
otis sub divo noctibus pervigilant, illi quidem inter oste peiores inter fluctus ac scopulos, tu propter veram gloriam lucrumque ingens inter Dei laudes ac libellos tuos partem noctium vigilare non poteris? Vigiliis defessus somno totus incubui. Sic est: non mutatis stilum, cuncta fere uno modo agitis et que Deus ipse vel natura vel ars aliqua vobis ad obsequium dedit in
Abbreviated transcription (Latin):
albitant brctãnite tibi india pordis
sandix rubet/ utecq tibi sudat occeanus.
angusto aũt uxor et filia sororq
creuit q suꝑbia. sic ꝯtrario delet¬
tatis: exempla modestie uuluerãt.
in uictu at bestitu. multi optimo
ṕncipũ ꝯtemptõ pꝯ pessimos abicere.
ganĩ dico et reliquos. quoꝵ uent
at tergo nec cuuilis iꝙͣ nec ui¬
rilis net Romanꝰ c̾te nec hũanus
s ĩ sanus Et nũc femneꝰ noͣt di¬
uĩnꝰ. ab om̃ aũt parte profusus
atq monstrificus cultus fuit G
Paquisitissimio induors ꝓposior
ornatus et suspicõe cure ĩgentia.
formosis. forme gc̃am minuit ful¬
gore suo defformiũ mendas ꝙ dit
occulos qr pret nucũ ad speccandñ
excitat. Itaq nulla re perus sibi
consulit defformus homo. ꝙͣ dũ for¬
mosus uult uideri/ uestis ĩ signior.
cultusq corporis ad formã qui que
ritur. liuonet Gflectissimis co¬
lorib exoruor E⁊ Iatura ferũ.

Expanded text:
albicant Britannice, tibi Indica albicant Britannice, tibi Indica sandix rubet; uterque tibi sudat occeanus, Augusto autem uxor et filia sororque crevit superbia. Sic contrario delectaris, exempla modestie viluerunt. In victu igitur ac vestito multi optimo principum contempto post pessimos abiere, Gaium dico et reliquos, quorum ventri ac tergo nec civilis unquam nec virilis nec Romanus certe nec humanus sed insanus et nunc femineus, nunc divinus, ab omni autem parte profusus atque monstrificus cultus fuit. Exquisitissime induor. Operosior ornatus et superstitiose cure intentus formosis forme gratiam imminuit et fulgore suo deformium mendas prodit oculosque pretereuntium ad spectandum excitat. Itaque nulla re peius sibi consulit deformis homo quam dum formosum vult videri. Vestis insignior cultusque corporis qui ad formam queritur risus movet. Electissimis coloribus exornor. Natura rerum
Abbreviated transcription (Latin):
T
Tegregie uestiors Quẽ
pura sunt auidã uider
amant mos feda ẽ colorib
abdere E Exqͥsitissime ĩduor R
est fĩmũ tegẽ purpura G ũdissiẽ
uestiorẜ Non audisti ꝙ ille uir for¬
tissimꝰ apud c̾ppũ dix̾it mũdicias
mulierib laborem uiris ꝯũeiro bestitꝰ
ĩsignis at mollis. est suꝑbie bexillimi
indus q luxͣnesbestis singłaris et ĩ¬
solita est / non obiciam tibi sacͦ ppauꝑes
semi nudos. et rigidis atq li sutis
togis hybernũ frigus arcentes. stio
enĩ ꝙ pecatt̾x opulentia stãm pꝑuit
ĩopiami Idem ille diissimꝰ horͫ¬
est ab uxore et forte filia neptib¬
q ꝯfecta na et hoc quoq de illo st̃p¬
tũ est sit ille cũctoꝵ dña. pautas
quid sibi q ñctissimas fem̃as fa¬
tigabat. tu fortassis alioꝵ ẜuus dis¬
nc̃tissimas fatigas gentes t̾rent
tibi pestuns tibi texunt belge
tibi perse tibi seres tibi indiithitis
murex bacͣat tibi fragans uacco¬
bacta hrispidis pendet arbustułis tibi ouos

Expanded text:
t egregie vestior. Que pura sunt, nuda videri amant: mos est feda coloribus abdere. Exquisitissime induor. est fimum tegere purpura. Mundissime vestior. Non audisti quid ille vir fortissimus apud Crispum dicat: munditias mulieribus, laborem viris convenire. Vestitus insignis ac mollis est. Superbie vexillum nidusque luxurie. Vestis singularis ac insolita est. Non obiciam tibi sacros pauperes, seminudos et rigidis atque hirsutis togis hibernum frigus arcentes; scio quidem quod peccatrix opulentia sanctam spernit inopiam. Ille idem ditissimus hoet uxore et filia neptibconfecta; nam et hoc quoque de illo scriptum est. Sic ille cunctorum dominus paucas quidem sibique iunctissimas feminas fatigabat; tu fortassis aliorum servos, disiunctissimas fatigas gentes. Tibi nent, tibi pectunt, tibi texunt Belge, tibi Perse, tibi Seres, tibi Indi; tibi Tyrius murex natat, tibi fragrans bacca hispidis pendet arbusculis, tibi oves
Abbreviated transcription (Latin):
midiã ᷝ qma uigilie dũ pro ꝑte media
non diffre studiosi bicam ait a stulti
uitu / et si quid pro somono nocte. ꝓbigilia
diem uult intelligi et ta fatroi ac ua
se dinidnt ac si sit accipt cquas ppacio
inter partes deuant t̾te iter aliã ĩgens
est / nuilla oui acrior nulla alcõr co¬
gitacio ꝙͣ noct̾na ulła ꝙs tp̃is studẽtib
apcior/ Si aũt sompnñ ip̃m dĩdiam tpĩa¬

Expanded text:
midiamque vigilie, dum pro parte dimidia midiamque vigilie, dum pro parte dimidia non differre studiosi vitam ait a stulti vita. Et si quidem pro somno noctem, pro vigilia diem vult intelligi, recta fateor ac vera se dividunt. At si sic accipitur, equas spatio inter partes differentia certe alia ingens est: nulla enim acrior, nulla altior cogitatio quam nocturna, nulla pars temporis studentibus aptior. Si autem somnum ipsum dimidiam t