comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paci et quieti atq silentio et caritati oꝑam dam
om̃s in cominune hortabatur. et ut orationi
attentius insisterent. et manus in celũ contaa
amalech leuarent deprecabatur. Dem habita
ex more sollenni ꝓcessione. optulit dõ sacrificiũ.
Hi aũ qui seditionem abiurauerant scripserunt
petro et thetbaldo ut cepta omitterent. qm̃ fru¬
stra contra stimulum recalcitrarent. presertim
cum in ipso exordio dissipatũ uideretur consiliũ
illoꝵ. et ipsi deprehensi traditam sibi ab ipsis ne¬
quitiã abiurassent. Alexandro quoq summo
pontifici et uniuersis apłice curie cardinalibus
scripserunt qualiter a quodam dierum maloꝵ
inueterato fuissent infatuati. quem ad pedes
apostolice curiȩ uenientẽ aduersus abbatẽ suũ
et matre̾m suã eccłam ne suscipetur ex orant.
neue tenebrȩ lucẽ obfuscarent. errorq ueritatẽ
obtunderet. supplicant. Porro uasa iniquitatis
filii belial. scilicet gaufredꝰ latiniacensis et guilł

Expanded text:
paci et quieti, atque silentio, et charitati operam dare omnes in commune hortabatur; et, ut orationi attentius insisterent, et manus in coelum contra Amalec levarent, deprecabatur. Dein, habita ex more solemni processione, obtulit Deo sacrificium. Et hi qui seditionem abjuraverant, scripserunt Petro et Theobaldo, ut coepta omitterent, quoniam frustra contra stimulum recalcitrarent; praesertim cum in ipso exordio dissipatum videretur consilium illorum, et ipsi deprehensi traditam si ab ipsis nequitiam abjurassent. Alexandro quoque summo pontifici et universis apostolicae curiae cardinalibus scripserunt qualiter a quodam dierum malorum inveterato fuissent infatuati; quem ad pedes apostolicae curiae venientem adversus abbatem suum et matrem suam Ecclesiam, ne susciperetur, exorant neve tenebrae lucem obfuscarent, errorque veritatem obtunderet supplicant. Porro, vasa iniquitatis filii Belial, scilicet Gaufredus Latiniacensis et Guillelmus
Abbreviated transcription (Latin):
prefato coniunctus theobaldo. furtiuis colloquiis
et nocturnis susurriis nunc istum nunc illum
sollicitabat. inquirebat. irritabat. instigabat.
et ꝓuocabat ad scandala detractionũ atq odioꝵ.
Uterq gͥ coiuuentes ex semine chanaan peperert̃
filium dissensionis. materiam scandali. fomitem
immiciciȩ. incitamentũ discordie. bartholomeum
spurium. et ex scorto ab adultero genitũ. Hic

Expanded text:
praefato conjunctus Theobaldo, furtivis colloquiis et nocturnis susurris nunc istum nunc illum sollicitabat, inquirebat, irritabat, instigabat et provocabat ad scandala detractionum atque odiorum. Uterque igitur coeuntes ex semine Chanaam pepererunt filium dissensionis, materiam scandali, fomitem inimicitiae, incitamentum discordiae, Bartholomaeum spurium, et ex scorto ab adultero genitum. His
Abbreviated transcription (Latin):
num iuginti dierum quem nuꝑ in suꝑiorib litters
prefixerat. ab lata eccłȩ restituerent. de illatis inuiris
satisfacerent. ⁊ a grauaminib eccłe deinceps quiese¬
rent. omĩ remota appellatione in ꝑsonas et in terras
eoꝵ sententiam scd̾m tenorẽ aliarum litterarum
ꝓmulgaret. Quo audito senonensis ualde obstupuit.
miratus tam celerem appellationis remotionẽ. Indi¬
gnabatur et enĩ apłici iudicii sententiã sibi delegatan
fuisse. eo qd̾ niuernensis comitis animositatẽ uereretur
Ipse autẽ comes ere gratuter alieno pressus. audiuit
multas esse opes in quodam aruernioꝵs municipio qd̾
uocatur mons ferrandi. Et repente ex insꝑato quie¬
tum nichilq suspicantẽ aggressus est ppłm. et omiuiꝰ
predam predicti diripuit municipii. ipsumq
dnm municipii pactȩ pecuniȩ obsidem secũ tenuit.
Ubi cum furiosa tirarnide deseuiret. uenit ad eum
senonensis archiep̃i hugonis nunciꝰ. et optulit ei

Expanded text:
num viginti dierum, quem nuper in superioribus litteris num viginti dierum, quem nuper in superioribus litteris praefixerat, ablata Ecclesiae restituerent, de illatis injuriis satisfacerent, et a gravaminibus Ecclesiae deinceps quiescerent, omni remota appellatione in personas et in terras eorum sententiam secundum tenorem aliarum litterarum promulgaret. Quo audito Senonensis valde stupuit, miratus tam celerem appellationis remotionem, indignabatur etenim apostolici judicii sententiam sibi delegatam fuisse, eo quod Nivernensis comitis animositatem vereretur. Ipse autem comes aere graviter alieno pressus, audivit multas esse opes in quodam Arvernorum municipio, quod vocatur Mons-Ferrandi; et repente ex insperato quietum nihilque suspicantem aggressus est populum, et omnem praedam praedicti diripuit municipii, ipsumque dominum municipii pactae pecuniae obsidem secum tenuit: ubi cum furiosa tyrannide desaeviret, venit ad eum Senonensis archiepiscopi Hugonis nuntius, et obtulit ei
Abbreviated transcription (Latin):
gauerunt senonensem quatinꝰ ꝑ se solum diem
sibi ⁊ abbati daret. illi autẽ consilio eiꝰ cũ abbate
libenter componerent. Ꝙ̾ conuenerunt senonensis
et abbas eum fratrib et amicis sius apd̃ sc̃m̃ Iulium
de salice. comes autem et mater eius legatos suos misert
non qui componerent. s qui appellarent apłican
audientiam. Preuiderat hoc abbatis guilelmi ꝓ¬
uida sagacitas. qui iam paulo ante cum magna &e¬
leritate miserat nuncrum suum supplicans quatis
omnem appellationis uocem tolleret ab eis qui potiꝰ
subterfugium quã iudicium querebant. Unde im¬
petrato quod postulabat. reuersus festinanter nur
& quarto die post appellationẽ ingressus senonicam
urbem: inuenit abbatẽ. et dedit ei optatas litteras
diũ pape. S̾tatimq abbas ingressus ad archiep̃m.
tradidit ei apłicum mandatum. quo continebat᷑
ut nisi comes et mater sua infra prescriptũ termi¬

Expanded text:
gaverunt Senonensem quatenus per se solum diem gaverunt Senonensem quatenus per se solum diem sibi et abbati daret, illi autem consilio ejus cum abbate libenter componerent. Et convenerunt Senonensis et abbas cum fratribus et amicis suis apud Sanctum Julianum de Salice. Comes autem et mater ejus legatos suos miserunt, non qui componerent, sed qui appellarent apostolicam audientiam. Praeviderat hoc abbatis Guillelmi provida sagacitas, qui jam paulo ante cum magna celeritate miserat nuntium suum, supplicans quatenus omnem appellationis vocem tolleret ab eis, qui potius subterfugium quam judicium quaerebant. Unde impetrato quod postulabat, reversus est festinanter nuntius; et quarto die post appellationem ingressus Senonicam urbem, invenit abbatem; et dedit ei optatas litteras domini papae. Statimque abbas ingressus ad archiepiscopum, tradidit ei apostolicum mandatum, quo continebatur, ut nisi comes et mater sua infra praescriptum termi
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o filio nr̃o ludouico illustri francoꝵ regi. ue¬
nerabilib quoq fratrib nr̃is hugoni senonensium
archiep̃o. eduensi. lingonensi. autisiodorensi. et niuer¬
nensi ep̃is. nobili etiam iuro comiti niuernensi. oe
comitisse matri eiꝰ ꝓ negocio ur̃o scripta nr̃a dirigimꝰ
sicut ex eoꝵ transcriptis uobis euidentiꝰ innotesclt.
Uos autẽ ad hec corrigenda studrum ⁊ oꝑam adhi¬
beatis. & ꝑ claustri ac religionis obseruantiã iugiter
orationi uacantes. clametis in celum ut omnipotens
dñs his malis cito finem imponat. et uobis pacẽ
& optatam tranquillitatẽ concẽdat. Data Ap̃d̾̃
Clarum montem. nonas Iunii:
gitur hugo senonensium archiep̃c scd̾m mandatũ
apostolicum prefixit comiti et matri eiꝰ diem.
infra quem ablata ȩccłȩ uizeliacensi restituerent.
& suam atq bituricensis presentiã adirent. ut
cum eccła ui ⁊ eliacensi componerent. At illi ro-¬

Expanded text:
isto filio nostro Ludovico, illustri Francorum regi, veisto filio nostro Ludovico, illustri Francorum regi, venerabilibus quoque fratribus nostris Hugoni Senonensium archiepiscopo, Eduensi, Lingonensi, Antissiodorensi et Nivernensi episcopis, nobili etiam viro comiti Nivernensi et comitissae matri ejus, pro negotio vestro scripta nostra dirigimus, sicut ex eorum transcriptis vobis evidentius innotescet; vos autem ad haec corrigenda studium et operam adhibeatis, et per claustri ac religonis observantiam jugiter orationi vacantes, clametis in coelum, ut omnipotens Dominus his malis cito finem imponat, et vobis pacem et optatam tranquillitatem concedat. Datum apud Clarummontem Nonas Junii. gitur Hugo Senonensium archiepiscopus secundum mandatum apostolicum praefixit comiti et matri ejus diem infra quem ablata Ecclesiae Vizeliacensi restituerent, et suam atque Bituricensis praesentiam adirent, ut cum Ecclesia Vizeliacensi componerent. At illi ro
Abbreviated transcription (Latin):
indeficiens ꝓpt̾ hoc premium feliciter ualeas ad ipisci.
& nos elementie tuȩ uberrimas exinde grãs ex soluere
teneamur. Nos enĩ prefatum comitem ⁊ matren
suam ꝑ nr̃as litteras moniumus ut errata corrigere
studeant. et a talib de cetero penitꝰ conquiescant.
Data ap̃d̃ C larum montẽ nonas iunii:.:.:¬
lexander ep̃c seruus seruoꝵ dĩ. dilectis filiis .G.
Sabbati et fratrib uizeliacensib salutem et
apostolicam benedictionem. Siisceptis litteris ur̃is
et diligenter ꝑspectis. tribulationib et angustiis
ur̃is quas earum continentia exprimebat paternȩ
mentis affectu in terius condoluimꝰ. sicut qui mona¬
sterium ur̃m ꝓprium patrimonium beati petri ẽẽ
cognoscimus. & uos sicut speciales et deuotos eccłȩ filios
artiori in dño caritate diligimꝰ. & ur̃is ꝓfectibus
ꝓmpto animo aspiramꝰ. Inde siquidem fuit qd̾ km̃o

Expanded text:
indeficiens propter hoc praemium feliciter valeas adipisci, indeficiens propter hoc praemium feliciter valeas adipisci, et nos clementiae tuae uberrimas exinde gratias exsolvere teneamur. Nos enim praefatum comitem et matrem suam per nostras litteras monuimus, ut errata corrigere studeant, et a talilibus de caetero penitus conquiescant. Datum apud Clarummontem Nonas Junii.i, dilectis filiis GUILLELMO abbati et fratribus Vizeliacensibus, salutem et apostolicam benedictionem. Susceptis litteris vestris, ac diligenter perspectis tribulationibus et angustiis vestris, quas earum continentia exprimebat, paternae mentis affectu interius condoluimus, sicut qui monasterium vestrum proprium patrimonium beati Petri esse cognoscimus, et vos, sicut speciales et devotos Ecclesiae filios, certiori in Domino charitate diligimus, et vestris profectibus prompto animo aspiramus. Inde siquidem fuit quo
Abbreviated transcription (Latin):
comes minas et insidias circumponit. ita qd̾ de mona¬
sterio sine ꝓprii corporis ꝑiculo et timore exire non
audet. Publicam etiam ⁊ antiquã stratam ñ solun
infringit. s uiatores ꝑ quoddam castrum suun
transire compellit. et occasione ista quosdam bur¬
genses a nundinis redeuntes cepit. Unde qm̃ mo¬
nasterium illud ad ius et ꝓprietatẽ romane eccłȩ
et regie celsitudinis ꝓtectionem spectare dinoscitur
serenitatem tuam ꝑ apostolica scripta rogamꝰ. monemꝰ
& exhortamur in dño quatinꝰ diuini amoris optentu
et ꝓ reuerentia beati petri ac nr̃a memoratũ comitem
et matrem suam instanter commoneas. ⁊ diligentius
studeas conuenire. et etiam si necesse fuerit potestati
regia cohercere ut prenominato abbati ⁊ fratrib
absata omnia sine dilatione restituant. de damnis
et iniuriis congruam satisfactionem ex hibeant. &
ab eoꝵ molestatione ac grauamine indebito ulterius
omnino quiescant. ita qd̃ ab omnipotente dño

Expanded text:
insidias circumponit, ita quod de monasterio sine proprii corporis periculo et timore exire non audeat; publicam etiam et antiquam stratam non solum infringit, sed viatores per quoddam castrum suum transire compellit, et occasione ista quosdam Burgenses a nundinis redeuntes cepit. Unde quoniam monasterium illud ad jus et proprietatem Romanae Ecclesiae, et regiae celsitudinis protectionem spectare dignoscitur, serenitatem tuam per apostolica scripta rogamus, monemus et exhortamur in Domino, quatenus, divini amoris obtentu et pro reverentia beati Petri ac nostra, memoratum comitem et matrem suam instanter commoneas, et diligentius studeas convenire, et etiam, si necesse fuerit, potestate regia coercere, ut praenominato abbati et fratribus ablata omnia sine dilatione restituant, de damnis et injuriis congruam satisfactionem exhibeant, et ab eorum molestatione ac gravamine indebito ulterius omnino quiescant. Ita quod ab omnipotente Domino
Abbreviated transcription (Latin):
interdicas. et si nec sic resipuerint. in ꝑsonas illoꝵ excom¬
municationis sententiã non differas ꝓmulgare. uene¬
rabilib fratrib nr̃is. ed uensi. lingonensi. autisiodorensi
et niuernensi ep̃is ꝑ scripta tua significans. et firmiter
eisdem ex parte nr̃a uiungens ut sententiã a te in supͣ
dictii comitis uel matris suȩ terram aut ꝑsonas eoruns
ꝓlatam usq ad dignam satisfactionẽ iniuolabiliter
studeant obseruare. Nos enĩ ipsis ꝑscripta nr̃a manda¬
uimus ut ex quo suꝑ hoc luteras tuas receꝑint. id fidelit
studeant adimplere.
henrico eduensi. galterio lingonensi. alano autisi¬
odorensi. et bernardo niuernensi epĩs. salutẽ et apłicam
benedictionem. Ad ur̃e fraternitatis notitiã credinus

Expanded text:
erint, in personas illorum excommunicationis sententiam non differas promulgare. Venerabilibus fratribus nostris, Eduensi, Lingonensi, Antissiodorensi et Nivernensi episcopis per scripta tua significans, et firmiter eisdem ex parte nostra injungens, ut sententiam a te in supra dicti comitis vel matris suae terram aut personas eorum prolatam usque ad dignam satisfactionem inviolabiliter studeant observare. Nos enim ipsis per scripta nostra mandamus, ut, ex quo super hoc litteras tuas receperint, id fideliter studeant adimplere.HENRICO Eduensi, GALTERIO Lingonensi, ALBANO Antissiodorensi, et BERNARDO Nivernensi episcopis, salutem et apostolicam benedictionem. Ad vestrae fraternitatis notitiam, etc.,
Abbreviated transcription (Latin):
obseruare curetis. Ideoq fraternitati ur̃e ꝑ apostolica
scripta mandamus. quatinꝰ cum eiꝰ suꝑ hoc literas
receꝑitis. qd̾ ab eo exinde statutum fuerit. sic ut gr̃am
beati petri ac nr̃am caram habetis. firmiter teneatis.
et ꝑ ur̃as parrochias faciatis inuiolabilit᷑ obseruari.
Alioquin nos in nr̃i transgressorem mandati. id au¬
ctore dño durius corrigemꝰ. Data apd̾ Clarũmontẽ
nonas Iunii.

Expanded text:
Ideoque fraternitati vestrae per apostolica scripta mandamus, quatenus, cum ejus super hoc litteras receperitis, quod ab eo exinde statutum fuerit, sicut gratiam beati Petri ac nostram charam habetis firmiter teneatis, et per vestras parochias faciatis inviolabiliter observari; alioquin nos in nostri trangressorem mandati id, auctore Domino, durius corrigemus. Datum apud Clarummontem Nonas Junii.
Abbreviated transcription (Latin):
modicum membrum eccłȩ romanȩ existit. uenerabi¬
li fratri nr̃o senonensi archiep̃o dedimus in mandatis
ut memoratum comitem et matrẽ suã sub uelocitate
cum om̃i diligentia studeat conuenire et attentius
exhortari. qd̾ prenominato abbati et fratrib ablata omĩa
cessante dilatione restituant. de damnis et iniuriis

Expanded text:
c verba: Ecclesiae Romanae existit. Venerabili fratri nostro Senonensi archiepiscopo, dedimus in mandatis ut memoratum comitem et matrem suam sub velocitate, cum omni diligentia studeat convenire, et attentius exhortari, quod praenominato abbati et fratribus ablata omnia cessante dilatione restituant, de damnis et
Abbreviated transcription (Latin):
sicut gr̃ãm beati petri ac nr̃am caram habe.¬
memoratum comitem et matrẽ suam sub uelocitate cum
om̃i diligentia studeas conuenire. et attentiꝰ exhortari.
qd̾ prenominato abbati et fratrib ablata omnia
cessante dilatione restituant. de damnis et iniuriis
illatis congruam satisfactionem exhibeant. et ab eoꝵ¬

Expanded text:
Petri ac nostram charam habememoratum comitem et matrem suam sub velocitate, cum omni diligentia studeas convenire, et attentius exhortari, quod praenominato abbati et fratribus ablata omnia cessante dilatione restituant, de damnis et injuriis illatis congruam satisfactionem exhibeant, et ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
Fodem sabbato accepit abbas foncius scm̃ chrisma ab archiprbro
altisiodorensi. Iorro in forensi causa. primo quidẽ de ꝑfidis ꝓdi¬
torib et seruis rebellib non ex iure neq ex consuetudine
sed ex necessitate ꝑ manũ regis auctoritate apłica liberũ ius
iusticiȩ optinuit eccła : deinde ꝑ manũ abb̃is Poncii tã suas
quã suoꝵs causas potestatiue ii ꝓpͥa curia diiudicauit. nec
unquã uel usquã cuiusquã laicalis uel clericalis ꝑsonȩ arbi¬
trium uiris iudicii intercessit. Et annullata ẽ omis calumnia.
q̃m possedit calũpniatores confusio et ignominia. et defecit
inimicus. q̃m preualuit iustus.

Expanded text:
Eodem Sabbato accepit abbas Pontius sanctum chrisma ab archipresbytero Eodem Sabbato accepit abbas Pontius sanctum chrisma ab archipresbytero Altissiodorensi. Porro in forensi causa, primo quidem de perfidis proditoribus et servis rebellibus non ex jure neque ex consuetudine, sed ex necessitate per manum regis auctoritate apostolica liberum jus justitiae obtinuit ecclesia. Deinde per manum abbatis Pontii tam suas quam suorum causas potestative in propria curia dijudicavit, nec unquam vel usquam cujusquam laicalis vel clericalis personae arbitrium juri judicii intercessit; et annulata est omnis calumnia, quoniam possedit calumniatores confusio et ignominia, et defecit inimicus, quoniam praevaluit justus.
Abbreviated transcription (Latin):
sabb̃o ieiunioꝵ mensis marcii: assistente in monasterio
cardinali subdiacono odone de bonacasa. Fecitq inspecta
romanoꝵ priuilegioꝵ auctoritate acolitos tres. subdiaconũ
unũ. diaconos quatuor: porro ad sacerdotii gradui sex fr̃s
ꝓmouit. p̃sente et cooꝑante Stepħo abbe de rigniaco.
Sequenti anno. anno scilicet pacis et uictorie duo ep̃i uidelicet
cenomannensis et ebroicensis uenientes a roma cũ abbate
scĩ Albani apud iuzeliacũ pascha sc̃m fecerunt. Qui rogatu
uenerabilis Poncii scãrũ uigiliarũ ꝑsoluentes officiũ: sacros
ordines sollenniter celebrauerͣ. Et ebroicensis quidẽ hostia¬
in oratorio theo tocon mariȩ ordinauit. cenomannensis
uͦ septem subdiaconos et unũ diaconem fecit. presbiteros
autẽ quinq consecrauit. Et in his omnib obmutuit aduer-¬
sarius. iugulo inuidiȩ confossus. et auctoritate iusticie deiectꝰ.

Expanded text:
Sabbato jejuniorum mensis Martii, assistente in monasterio Sabbato jejuniorum mensis Martii, assistente in monasterio cardinali subdiacono Odone de Bona-Casa, fecitque inspecta Romanorum privilegiorum auctoritate acolythos tres, subdiaconum unum, diaconos quatuor: porro ad sacerdotii gradum sex fratres promovit, praesente et cooperante Stephano abbate de Rigniaco. Sequenti anno, anno scilicet pacis et victoriae, duo episcopi, videlicet Cenomanensis et Ebroicensis, venientes a Roma cum abbate Sancti Albani apud Vizeliacum Pascha sanctum fecerunt, qui rogatu venerabilis Pontii sanctarum vigiliarum resolventes officium, sacros ordines solemniter celebraverunt. Et Ebroicensis quidem ostiain oratorio Theotocou Mariae ordinavit. Cenomanensis ero septem subdiaconos et unum diaconem fecit, presbyteros autem quinque consecravit. Et in his omnibus obmutuit adversarius jugulo invidiae confossus, et auctoritate justitiae dejectus.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius et ꝓpugnacula et turrẽ : sedente ipso simone ad ignem
in ipsa domo cũ uxore et liberis suis. Qd̃ uidentes ceteri timu¬
erunt ualde : et ingemiscentes erubescebant. dederuntq ob¬
sides ꝓ euertendis munitionib infra constitutũ tẽpus.
uicies quinquagesimo quinto. pontificatus uͦ apłici
Nicholai qui nuncupatꝰ ẽ adrianus anno pͥme. regnante et
agente pio rege francoꝵ Ludouico iuniore: data ẽ requies
uizeliacensi eccłe ꝑmanũ incliti et clarissimi abbatis poncii.
genere et morib ac dignitate p̾stantissimi. Et optinuit
eccła integerrimã atq liberrimã libertatẽ suam : tam in
priuato quã in forensi negocio. Nam in priuato: suꝑstite
adhuc emulo inuitatus est a p̾dicto abbate Alanus altisio¬
dorensis pius ep̃c. et celebrauit apd̃ uizeliacũ sollennes
ordines in oratorio beate d̾i genitricis et sẽꝑ uirginis mariȩ.

Expanded text:
ipsius, propugnacula, et turrim, sedente ipso Simone ad ignem ipsius, propugnacula, et turrim, sedente ipso Simone ad ignem in ipsa domo, cum uxore et liberis suis. Quod videntes caeteri timuerunt valde, et ingemiscentes erubescebant, dederuntque obsides pro evertendis munitionibus infra constitutum tempus. vicies quinquagesimo quinto, pontificatus vero apostolici Nicolai, qui nuncupatus est Adrianus, anno II, regnante et agente pio rege Francorum Ludovico Juniore, data est requies Vizeliacensi Ecclesiae per manum inclyti et clarissimi abbatis Pontii, genere et moribus ac dignitate praestantissimi, et obtinuit ecclesia integerrimam atque liberrimam libertatem suam, tam in privato quam in forensi negotio. Nam in privato, superstite adhuc aemulo, invitatus est a praedicto abbate Alanus Altissiodorensis pius episcopus, et celebravit apud Vizeliacum solemnes ordines in oratorio B. Dei genitricis et semper virginis Mariae,
Abbreviated transcription (Latin):
et si ultra factis obaudire negligerent: irã suã eos exꝑtu¬
ros fore p̃dixit. Nitebant᷑ autẽ frequent᷑ abbati epłe p̃cato¬
riȩ a principib regionis. maxime ꝓsimone ne contine¬
ret in ira miscdiam suã suꝑ eũ: s magis misereret᷑ et
parceret domui illiꝰ. quȩ utiq causa erat et initiũ om̃iũ
maloꝵ. Unde et ipse impiꝰ simon plurimũ presumens
de gra et familiaritate principũ. suadentẽ abbatẽ ut
precipitaret qd̾ male edificauerat. contẽpsit. addiditq
contumeliam contẽptui. et edificauit ꝓpugnacula et
munitionem incepte turris. Ut gͥ iudit abbas qd uestigiũ
contumaciȩ et gła suꝑbiȩ ipsoꝵ esset in domib illoꝵ: accer¬
siuit aggrestem multitudinẽ de possessionib monasterii. et
sabbato post y papantidñĩ misit eos et quosdã de fr̃ib in do¬
mum impii simonis. precipitaueruntq funditꝰ ante muralia

Expanded text:
et si ultra factis obaudire negligerent, iram suam eos expertuet si ultra factis obaudire negligerent, iram suam eos experturos fore praedixit. Mittebantur autem frequenter abbati epistolae precatoriae a principibus regionis, maxime pro Simone, ne contineret in ira misericordiam suam super eum, sed magis misereretur, parceret domui illius, quae utique causa erat et initium malorum. Unde et ipse impius Simon plurimum praesumens de gratia et familiaritate principum, suadentem abbatem ut praecipitaret quod male aedificaverat, contempsit, addiditque contumeliam contemptui, et aedificavit propugnacula, et munitionem incoeptae turris. Ut igitur vidit abbas quod vestigium contumaciae, et gloria superbiae ipsorum esset in domibus illorum, accersivit agrestem multitudinem de possessionibus monasterii, et Sabbato post Hypapante Domini misit eos et quosdam de fratribus in domum impii Simonis, praecipitaveruntque funditus antemuralia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ exigerent a singłis impositã pecuniã. tali moderamine ut
appreciatis ꝑ obligationẽ iusiurandi singłoꝵ possessionib. re-¬
dactisq in sũma pensitationib de libra ꝑsolueret᷑ pars deci¬
ma.hoc ÷ duo solidi redderent᷑ de uiginti. Nec fuit in his omĩb
qͥ resisteret uel aꝑiret os contradicendo: qm ablatũ ẽ cornu suꝑ¬
bie illoꝵ. et contrita ẽ uirga fortitudinis eoꝵs. et redutegrata
ẽ ꝑ manũ exunii abbis poncii libertas eccłş. et confusi st̃ õs
ꝓstitutores pudicicie illiꝰ. Uerũtñ antẽ muralia domoꝵ euer¬
tere dissimulantes neglexer̃. qm hoc p̃ceptũ in scandalũ erat
illis. et quasi aculeus terebrans ocłos eoꝵs. Pactis aut̃ dnĩce
natiuitatis halendis : uocauit eos abbas: monuitq ut
iuxta ꝯpositionẽ pacis qd̃ necdũ fecerant ꝑficerent de di¬
ruendis munitionib domoꝵ. Constituitq illis t̾minũ quo
uissa cõplerent. Iterͣ dissimulantes cũ int̾minatione ꝯmonuit.

Expanded text:
 exigerent a singulis impositam pecuniam, tali moderamine, ut appretiatis per obligationem jurisjurandi singulorum possessionibus, redactisque in summa pensitationibus de libra persolveretur pars decima, hoc est duo solidi redderentur de viginti; nec fuit in his omnibus qui resisteret, vel aperiret os contradicendo, quoniam ablatum est cornu superbiae illorum, et contrita est virga fortitudinis eorum, et redintegrata est per manum eximii abbatis Pontii libertas Ecclesiae, et confusi sunt omnes prostitutores pudicitiae illius. Verumtamen antemuralia domorum evertere dissimulantes neglexerunt, quoniam hoc praeceptum in scandalum erat illis, et quasi aculeus terebrans oculos eorum. Plectit abbas reNativitatis Kalendis, vocavit eos abbas, monuitque ut juxta compositionem pacis, quod necdum fecerant perficerent, de diruendis munitionibus domorum. Constituitque illis terminum quo jussa complerent. Iterum dissimulantes cum interminatione commonuit,
Abbreviated transcription (Latin):
litteris ⁊ p̃cib ammonemus quatinꝰ sic̃ de nr̃a dilecti¬
one c̃fidis. ita eundẽ comitẽ ab infesta uizeliac̾ eccle
ac bonoꝵ eiꝰ districte cohibeas. ⁊ homines suos eum
facias aitentius commonere. Sorro si aliquid sibi ad uersus
ipsam eccłam aut res eius credit uiste competere. nos ad qͦs
ꝓuisio ⁊ regimen eusdẽ ȩccłȩ specialit̃ ꝑtinet ei si postula¬
uerit equitate media ꝑ nos aut delegatos iudices curabimꝰ
exhibere.

Expanded text:
litteris et precibus ammonemus, quatinus sicut de nostra dilectilitteris et precibus ammonemus, quatinus sicut de nostra dilectione confidis, ita eundem comitem ab infesta Vizeliacensis aecclesiae ac bonorum eius districte cohibeas et homines suos eum facias attentius commonere. Porro si aliquid sibi aduersus ipsam aecclesiam aut res eius credit iuste competere, nos, ad quos prouisio et regimen eiusdem aecclesiae specialiter pertinet, ei, si postulauerit, equitate media per nos aut delegatos iudices curabimus exhibere.
Abbreviated transcription (Latin):
mandauimꝰ quatinꝰ Niuernensem comitẽ ab infesta
attentius cohib̾es. Ꝙ ecce qd̾ sine grandi mentis afflictione
non dicimus. nescimus an eum exinde magnificentia
tua conuenire neglexit. an ipse noluerit iussioni tue
parere. postquam nos ꝓpter hoc tͥ nr̃a scripta transmi¬
simus. idẽ comes durius est eandem ȩccłam insecutus. ⁊
nunc ꝑ se nunc ꝑ eos qui sub eiꝰ ditione consistunt. fr̃s
inibi ad dĩ seruitiũ cõmorantes ⁊ terrere minis. ⁊ fati¬
gare iniuriis non desistit. Sane omni nr̃a ꝯmonitione
cessante tam illi quã uniuersis eccłiss que in t̾ra tͥ a dõ
cõmissa consistunt. deb̾es eẽ presidio. ⁊ a prauoꝵ incur¬
sib : maxime autẽ eoꝵ qui tuis preceptionib ac quieset̃.
eas studiosiꝰ defensare. Nunc autẽ petitionib ⁊ precib
nr̃is adhibitis. eccłam ipsam ñ uidemꝰ ab illiꝰ inquietati¬
onib lib̃atam. Qͦ cirea magnificentiam tuã apłicis

Expanded text:
mandauimus, quatinus Niuernensem comitem ab infestatattentius cohiberes. Et ecce, quod sine grandi mentis afflictione non dicimus, nescimus an eum exinde magnificentia tua conuenire neglexit an ipse noluerit iussioni tue parere: postquam nos propter hoc tibi nostra scripta transmisimus, idem comes durius est eandem aecclesiam insecutus et nunc per se, nunc per eos qui sub eius ditione consistunt, fratres inibi ad dei seruitium commorantes et terrere minis et fatigare iniuriis non desistit. Sane omni nostra commonitione cessante, tam illi quam uniuersis ecclesiis que in terra tibi a deo commissa consistunt, deberes esse presidio et a prauorum incursibus, maxime autem eorum qui tuis preceptionibus acquiescunt, eas studiosus defensare. Nunc autem petitionibus et precibus nostris adhibitis, ecclesiam ipsam non uidemus ab illius inquietationibus liberatam. Quocirca magnificentiam tuam apostolicis
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem ab abbate renaldo constitutã in eccła habebant. Ao¬
bas ad hȩc dixit se nescire hanc consuetudinẽ. et si uerum e¬
rat. tam consilio capituli factũ non fuerat. ac ꝑ hoc nec ratũ
nec stabile esse potest uel debet.
gitur posteaquam signum cdominicȩ crucis rex piissimus lu-¬
douicus iunior iherosolimã ꝓfecturus suscepit. plures facti
huius fama et exemplo incitati transmarinã ꝑ egrinatio¬
nem arripuere. Inter quos etĩã duo filii niuernensis comi-¬
tis uidelicet guilelmus et Renaldus comitatui regio sese
coniungentes eandem ꝓfectionẽ susceꝑunt. Ipse quoq pater
eoꝵs desiderio alterius priorẽ uitam cõmutans. habitũ reli-¬
gionis et uite finem apud cartusiam accepit. Sed quia ue-¬
nerabilis dilectricis atq famulatricis dĩ maris magdalene
sepulcrũ głosum ⁊ religione scĩssimũ iniuste uexando affli-¬

Expanded text:
tudinem ab abbate Renaldo constitutam in Ecclesia habebant. Abtudinem ab abbate Renaldo constitutam in Ecclesia habebant. Abbas ad haec dixit se nescire hanc consuetudinem, si verum erat, tamen consilio capituli factum non fuerat, ac per hoc nec ratum nec stabile esse potest, vel debet.gitur postquam signum Dominicae crucis rex piissimus Ludovicus Junior Hierosolymam profecturus suscepit, plures facti hujus fama et exemplo incitati, transmarinam peregrinationem arripuere: inter quos etiam duo filii Nivernensis comitis, videlicet Guillelmus et Renaldus, comitatui regio sese conjungentes, eamdem profectionem susceperunt. Ipse quoque pater eorum desiderio alterius priorem vitam commutans, habitum religionis et vitae finem apud Carthusiam accepit. Sed quia venerabilis dilectricis atque famulatricis Dei M. Magdalenae sepulcrum gloriosum et religione sanctissimum injuste vexando affli
Abbreviated transcription (Latin):
abbas de predicto comite quia ꝑ
uiam publicã ab
altisiodoro usq uireliaeũ instito¬
res et mercatores om̃s auertebat. et uireliacũ ire ñ ꝑmitebat.
Iomes respondit quia olim sic fecerat. nec ab aliquo abbate inter¬
pellatus de hac re fuerat. E contra abbas dixit. qr strata
quȩ ui deliaco tendebat ȩque erat regalis. publica. antiqua
uia sicut inuernensis. ac et securior: et iniustum erat ut
itinerantes reuocaret a uia quȩ sibi facilior et melior uide¬
batur. cũ plures orationis causa magis quã negociationis
ibi conuenirent. Iterũ abbas conquestus ẽ de theloneariis
comitis qui assidue homines suos ꝑ altisiodorũ transeuntes de¬
predabantur. dicentes quod abbas in trib festiuitatib scilic
pasche ⁊ pentecosten. et beate maraȩ magdalenȩ eos cum
omnib sociis suis ꝓcurare deberet. et unicuiq ceram pondo
unius libre ꝓ pedagio uini altisiodorensi qd̾ emere solebat
dare. Respondit comes quod predicti pueri sui hanc consue¬

Expanded text:
abbas de praedicto comite, quia per viam publicam ab Altissiodoro usque Vizeliacum institores et mercatores omnes avertebat, et Vizeliacum ire non permittebat. Comes respondit, quia olim sic fecerat, nec ab aliquo abbate interpellatus de hac re fuerat. Econtra abbas dixit, quia strata quae Vizeliaco tendebat aeque erat regalis, publica, antiqua via sicut Nivernensis ac securior, et injustum erat ut itinerantes revocaret a via quae sibi facilior et melior videbatur, cum plures orationis causa magis quam negotiationis ibi convenirent. Iterum abbas conquestus est de teloneariis comitis, qui assidue homines suos per Altissiodorum transeuntes depraedabantur, dicentes quod abbas in tribus festivitatibus, scilicet Paschae, et Pentecostes, et B. M. Magdalenae, eos cum omnibus sociis suis procurare deberet, et unicuique ceram pondo unius librae pro pedagio vini Altisiodorensis, quod emere solebat, dare. Respondit comes quod praedicti pueri sui hanc consue
Abbreviated transcription (Latin):
digneminsistendo satagatis. recepturi mercedẽ ab illo
nr̃o. Hanc autẽ epłam uoluntatis siue testam̃tariam
oblationẽ plena a nob̾ pietate o deuotione confectam.
ut omĩ tempore irrefragabilem optineat firmitatem
etiam manus nr̃e &e illustrium uiroꝵ subscriptionib

Expanded text:
digne insistendo satagatis, recepturi mercedem ab illo digne insistendo satagatis, recepturi mercedem ab illo to Domino nostro. Hanc autem epistolam voluntatis, sive testamentariam oblationem, plena a nobis pietate et devotione confectam, ut omni tempore irrefragabilem obtineat firmitatem, etiam manus nostrae, et illustrium virorum subscriptionib
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis apłis uicem iniquitatis suȩ illi reddentib. etiam
multa trecentarum librarum auri sicut in testam̃to
insertum ẽ feriatur & damnetur. Insuꝑ hoc uos
sc̃issimȩ pastor successoresq ur̃os ꝓni oe animo toti cõ¬
ꝑ beatos apłos Petrum & Paulum. om̃sq qͥ suo
sanguine totam dĩ ȩccłam illustrant dep̃camur. ut
pio & feruenti studio semꝑ habitatorib monasterioꝵ
ur̃ẽ paternitati et reuerentiȩ traditoꝵ. peculiari qͣdã
paternitate suffragiũ feratis : nec unꝗͣ.ulla quȩ sub
ur̃a tuitione sub spe bona cõmisimꝰ aut beneficiari.
aut ꝓcamiari patiamini. Sed & uos pie uotũ nr̃m
integrũ seruare. & successorib ur̃is ut ipsi pari modo
seruent relinquere de mandare dignemini. benedi¬
ctionibq piis fratres & sorores quos uel quas sub fidu¬
cia ur̃a ponimus munire. ⁊ contra incursantes defen¬
dere. & securos ad ocium ⁊ quietẽ fructuosam reddere

Expanded text:
ipsis apostolis vicem iniquitatis suae illi reddentibus, etiam ipsis apostolis vicem iniquitatis suae illi reddentibus, etiam mulcta trecentarum librarum auri, sicut in testamento insertum est, feriatur et damnetur. Insuper hoc vos, sanctissime pastor, successoresque vestros, proni et animo toti con beatos apostolos Petrum et Paulum, omnesque qui suo sanguine totam Dei Ecclesiam illustrant, deprecamur, ut pio et ferventi studio semper habitatoribus monasteriorum vestrae paternitati et reverentiae traditorum, peculiari quadam paternitate suffragium feratis, nec unquam illa quae sub vestra tuitione sub spe bona commisimus, aut beneficiari, aut procamiari patiamini: sed et vos pie nostrum votum integrum servare, et successoribus vestris, ut ipsi pari modo servent, relinquere et mandare dignemini, benedictionibusque piis fratres et sorores quos vel quas sub fiducia vestra ponimus, munire, et contra incursantes defendere, et securos ad otium et quietem fructuosam reddere
Abbreviated transcription (Latin):
suq eupido ꝑturbare tẽptauerit. aut regłarem
ordiem confũnde seu abbem uel abbatissam alia quẽ
uel quamꝰ congregatio regłariter elegerit mutare
crentenderit. uel dñationes illicitas monasteriis uel reb
monasterioꝵ a nob̃ stabiliter ibi contraditis excercere
presiumpserit: obsecramꝰ ꝑ dĩn ur̃am reuerentissimam
paternitatẽ ut opem quibq modis beatitudo ura
ferre non differat. piisq successorib uris sub diuie
malestatis obtestatione. & futuri iudicii tremenda
contemplatione immobili firmitate et paterna
auctoritate scĩtas ur̃a seruandum cõmendet: & ipsum
qui temerare tam facram dõ donationem ausus est
sicut facrarum rerum fraudatorẽ & appetitorem a
communione eccłastica ur̃a auctoritas suspendat. &
apłica seueritas uel censura ilico damnet : nec unquã
ꝑuersissima sua inflaminatus auaricia. aliquid de suꝑ¬
exꝑtus canonicũ & apłicum dignissimu iudicium

Expanded text:
suque cupido perturbare tentaverit, aut regularem suque cupido perturbare tentaverit, aut regularem ordinem confundere, seu abbatem vel abbatissam aliam quem vel quam congregatio regulariter elegerit, mutare contenderit, vel dominationes illicitas monasteriis vel rebus monasteriorum a nobis stabiliter ibi contraditis exercere praesumpserit, obsecramus per Deum vestram reverentissimam paternitatem, ut opem quibusque modis beatitudo vestra ferre non differat, piisque successoribus vestris sub divinae majestatis obtestatione, et futuri judicii tremenda contemplatione, immobili firmitate, et paterna auctoritate sanctitas vestra servandum commendet, et ipsum qui temerare tam sacram Deo donationem ausus est, sicut sacrarum rerum fraudatorem et appetitorem a communione ecclesiastica vestra auctoritas suspendat, et apostolica severitas vel censura illico damnet, nec unquam perversissima sua inflammatus avaritia, aliquid de superexpertus canonicum et apostolicum dignissimum judicium,
Abbreviated transcription (Latin):
omnib quos illic duuna gr̃a uel aggregauit uel ag¬
gregatura ẽ. & presens &e futura doͦ miseraute quies
S tranquilitas ꝓcuret᷑. Et si quando ex congregatiõe
ipsa quam in uenerabilib locis d̾s ẽe uoluerit abba
uel abbatissa ex hacluce migrauerint. congregationes
ipose. habeant concessam sͥ potestatem cũ interrogatione
& scos uuroꝵ consilio alterũ bone uite oe boni testimo¬
tunc temporis seclem apłicam meruerit ꝓbatione. qͥ
ues quȩ scdđm regłarem orcdinẽ beati benedicti untus
forisue libere que sunt iuris monasterioꝵ p̃uideant.
ce alaeriter giam infundente dño impleant. S d̾ uero
nuus tunemꝰ qe iniquitate habundante refrixit cari¬
tas multoꝵ. && auaricia late omĩa occupauit. sux
cui nec ordinatio aliqua neo dñatio loci concedituri
seu aliquis potentioꝵ uel alius aliquis congregationẽ
seruoꝵs di uel ancillarum d̾i suasu maligno impul¬

Expanded text:
omnibus quos illic divina gratia vel aggregavit vel agomnibus quos illic divina gratia vel aggregavit vel aggregatura est, et praesens et futura Deo miserante quies et tranquillitas procuretur. Et si quando ex congregatione ipsa, quam in venerabilibus locis Deus esse voluerit, abbas vel abbatissa ex hac luce migraverint, congregationes ipsae habeant concessam sibi potestatem cum interrogationeorum consilio, alterum bonae vitae et boni testimotunc temporis sedem apostolicam meruerit, probatione, qui vel quae secundum regularem ordinem B. Benedicti, intus forisve libere quae sunt juris monasteriorum praevideant, et alacriter, gratiam infundente Domino, impleant. Quod vero nimis timemus, quia iniquitate abundante refrixit charitas multorum, et avaritia late omnia occupavit, si post episcopus, cui nec ordinatio aliqua, nec dominatio loci conceditur, seu aliquis potentiorum, vel alius aliquis congregationem servorum Dei, vel ancillarum Dei, suasu maligno impul
Abbreviated transcription (Latin):
one oe futuri iudicii tremenda contẽplatione. ubi
ante tribunal xp̃i unusquisq nr̃m absq dubio
actus sui rationem reportabit. immobili firmitate
& canonica pat̾naq auctoritate seruandũ cõmen¬
detis. toto conamine humilitatis ꝓuoluti ur̃is scĩssimis
uestigiis optinere mereamur. ut uidelicet de rebus
nr̃is quas dño plena deuotione optulimꝰ legitimo
scilicet testamento ꝑfecto serui dĩ in prefatis mona¬
steriis a nob constructis. uel sanctimonialiũ congre¬
gatio de ur̃a benedictione semꝑ pendens. iuata de¬
uotionem ⁊ desidium nr̃m licite disponant. regu-¬
lariterq sub suo iure ꝑ uos tutati & defensati uiuati.
nemini quicꝗͣ. pretͣ caritatẽ debentes. nulli nisi
principi apłoꝵ uicarioq eius inseruitio obnexii. s pi
discessum nr̃m quãdiu enĩ uita suꝑ ẽ eos sub nr̃a cura
cum ur̃a benedictione manere cupimus. tam illis quã

Expanded text:
one, et futuri judicii tremenda contemplatione, ubi one, et futuri judicii tremenda contemplatione, ubi ante tribunal Christi unusquisque nostrum absque dubio actus sui rationem reportabit, immobili firmitate, et canonica paternaque auctoritate servandum commendetis, toto conamine humilitatis provoluti vestris sanctissimis vestigiis obtinere mereamur: ut videlicet de rebus nostris, quas Domino plena devotione obtulimus, legitimo scilicet testamento perfecto, servi Dei in praefatis monasteriis a nobis constructis, vel sanctimonialium congregatio de vestra benedictione semper pendens, juxta devotionem et desiderium nostrum licite disponant, regulariterque sub suo jure per vos tutati et defensati vivant, nemini quidquam praeter charitatem debentes, nulli nisi principi apostolorum, vicarioque ejus in servitio obnoxii. Sed post discessum nostrum quamdiu enim vita superest, eos sub nostra cura cum vestra benedictione manere cupimus tam illis quam
Abbreviated transcription (Latin):
singłis ad reuerentissimã sedem eui ipsa monasteria sub¬
dimꝰ offerant᷑ beato pontifici urb̾ ex utrisq monasteriis
libre duȩ argenti. et quȩ ultronea uoluntate caritatis
atq humilitatis officio cotidiana beneficia docens
exercenda. Nec quislibet temerariꝰ seu ulla quȩcunq
sacram donationẽ minuere aut ꝓpriario iure in usus
suos illicite tranfferendo uendicare. sed qd̾ respectu di¬
uino a nob ꝑfectum ẽ metuens tremendum uidicium
sinat incomiulsum durare. Hȩc itaq uenerabilia seruoꝵ
dĩ domicilia una cum dõ seruientib siue seruituris uob̾
tenetis. tota ante dm̃ animi deuotione comendamus.
paterna in omnib & eccłiastica pietate miscdissimaq
dispositione gubernare. tutari & defensare dignemini.
ne cuiꝗͣ contra nr̃m uotũ beneficiario dato tradant᷑.
nisi hisꝰ qui testamentaria scriptura designantur. et
piis successorib ur̃is sub diuinȩ maiestatis obtestati-¬

Expanded text:
singulis ad reverentissimam sedem cui ipsa monasteria subsingulis ad reverentissimam sedem cui ipsa monasteria subdidimus, offerantur B. pontifici Urbis ex utrisque monasteriis librae duae argenti; et quae ultronea voluntate charitatis atque humilitatis officio quotidiana beneficia docent exercenda: nec quislibet temerarius, seu ulla quaecunque sacram donationem minuere, aut propriario jure in usus suos illicite transferendo vindicare, sed quod repectu divino a nobis profectum est, metuens tremendum judicium sinat inconvulsum durare. Haec itaque venerabilia servorum Dei domicilia una cum Deo ibi servientibus sive servituris, vobis, tenetis, tota ante Deum animi devotione commendamus, paterna in omnibus et ecclesiastica pietate, misericordissimaque dispositione gubernare, tutari, et defensare dignemini: ne cuiquam contra nostrum votum beneficiario dato tradantur, nisi his qui testamentaria scriptura designantur, et piis successoribus vestris sub divinae majestatis obtestati
Abbreviated transcription (Latin):
tinentia. predicto monasterio consignauimꝰ. Uillam
deniq dorniciacũ. uillam cisternas. uillam fontanas.
atq molnitũ. uel quicquid in nominato pago aua¬
lense uel tornodorense acquisiumꝰ. cũ uniuersis ap¬
pendiciis supradictarũ uillarũ ubicũq uel in qͦtũq
pago fuerit. Quicquid itaq p̃fatis locis. monasteriis.
eceliisue contulimꝰ. quicqͥd ibi nr̃a oblatione collatũ est
in reb siue in seruiciis uel quib cũq specieb a nob do
inspirante additum fuerit. aut a quib cũq fidelibus
quolibet unꝗͣ. tempore oblatũ absq ullis exteriorib ob¬
sequiis or obsequioꝵ exactionib solis eoꝵ stipendiis et
necessariis sumptib qui illic dño seruiunt. iuginr̃ȩ¬
auctoritatis firmitate et testamenti conscriptione ꝑ¬
manere decreuimꝰ. usu nob̃ fructuario tantũ dum
uiiuimus reseruato : excepto qd̃ ꝓ benedictione annis

Expanded text:
ertinentia predicto monasterio consignauimus. Villam ertinentia predicto monasterio consignauimus. Villam deatque Molnitum, vel quidquid in nominato pago Avalense vel Tornodorense acquisivimus cum universis appendiciis supradictarum villarum, ubicunque vel in quocunque pago fuerit. Quidquid itaque praefatis locis, monasteriis, ecclesiisve contulimus, quidquid ibi nostra oblatione collatum est, in rebus sive in servitiintraditum additumque fuerit, aut a quibuscunque fidelibus, quolibet unquam tempore oblatum absque ullis exterioribus obsequiis, et obsequiorum exactionibus, solis eorum stipendiis et necessariis sumptibus, qui illic Domino serviunt, jugi preauctoritatis firmitate, et testamenti conscriptione permanere decrevimus, usu nobis fructuario tantum dum vivimus, reservato; excepto quod pro benedictione annis
Abbreviated transcription (Latin):
natis uillis acquisiuimꝰ & acquirere potuimꝰ sacra¬
tissimo loco & monasterio seruisq dĩ ibi militaturis
coadunauimꝰ unanimitati & utilitati eorum¬
seruitura in ꝑpetuum connexiumus. tantũ nob̃ dum
manemus inuita carnis usu fructuario reseruato.
tuitionem potiꝰ atq defensionẽ loci ferendo. Itemq
alium eque uenerabilem ce sacrũ locum sub honore
cis ipsius beatissimȩ uirginis mariȩ in loco uelagro
qui dicitur Uizeliacus in pago aualense. & regno
burgundiȩ. atq de reb nr̃is cõmuni uoto similiter
ditauimus atq dotauimꝰ. ibiq contulimus uillas
has. Ipsam in qua situm ẽ sacrũ & uenerabile mo¬
nasterium uizeliaci. quã cõmutauimꝰ cũ piissime
memoriȩ Ldouico imꝑatore: quicqͥd idem clemen-¬
tissimus imꝑator ad eandem uillam respiciens sub
precepti sui confirmatione muniendo nob ad uicem
condonauit. quęcũq respiciunt ad eandem uillam ꝑ¬

Expanded text:
natis uillis acquisiuimus et acquirere potuimus, sacranatis uillis acquisiuimus et acquirere potuimus, sacratissimo loco et monasterio seruis que dei ibi militaturis coadunauimus, unanimitati et utilitati eorumseruitura in perpetuum connexuimus, tantum nobis, dum manemus in uita carnis, usu fructuario reseruato, tuitionem potius atque defensionem loci ferendo. Item que alium aeque uenerabilem et sacrum locum sub honore cis ipsius beatissimae uirginis Mariae in loco uel agro qui dicitur Vizeliacus, in pago Aualense et regno Burgundiae, atque de rebus nostris communi uoto similiter ditauimus atque dotauimus ibi que contulimus uillas has. Ipsam in qua situm est sacrum et uenerabile monasterium Vizeliaci, quam commutauimus cum piissime memoriae Ludouico imperatore, quicquid idem clementissimus imperator ad eandem uillam respiciens sub precepti sui confirmatione muniendo nobis ad uicem condonauit, quaecumque respiciunt ad eandem uillam p
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt. uel benignissimꝰ rex dñs & senior nr̃ karolus
ꝑ preceptum nob̃ conferre dignatus est. seu etiã quȩ digna¬
tus est. seu etiam quȩ digna comparatione in nr̃m ius
transfusa sunt dõ auxiliante. & plene deuotione nr̃am
adimplente. legitune scilicet ac testamentario dona-¬
tionis iure transposiumꝰ atq refudimus. Hoc ẽ agrum
siue uillam in pago laticense ubi e uicino monasterium
situm ẽ pultarias. quicquid ibi ex parentũ hereditate.
quicquid precepti sui auctoritate pius rex ibi contu¬
lit nob̃q ꝓuenit. quicquid alio legitimo pacto
ibi reb nr̃is accessit cũ uniuersis appendiciis suis. et
quȩ ubicũq sunt ad ipsam respicientia. In pago se-¬
nonico Sextam cum omnib ad eam respicientib &
uniuersis appendiciis suis. Magniscam uillã similiter
cum omnib ad eam respicientib appendiciis suis. Locũ
gͦ ut pretulimus ex integro quicquid in supranomi-¬

Expanded text:
nerunt uel benignissimus rex domnus et senior noster Karolus nerunt uel benignissimus rex domnus et senior noster Karolus per preceptum nobis conferre dignatus est seu etiam quae dignatus est seu etiam quae digna comparatione in nostrum ius transfusa sunt, deo auxiliante et plene deuotionem nostram adimplente, legitime scilicet ac testamentario donationis iure transposuimus atque refudimus, hoc est agrum siue uillam in pago Laticense, ubi e uicino monasterium situm est, Pultarias, quicquid ibi ex parentum hereditate, quicquid precepti sui auctoritate pius rex ibi contulit nobis que prouenit, quicquid alio legitimo pacto ibi rebus nostris accessit cum uniuersis appendiciis suis et quae ubicumque sunt ad ipsam respicientia. In pago Senonico Sextam cum omnibus ad eam respicientibus et uniuersis appendiciis suis, Magniscam uillam similiter cum omnibus ad eam respicientibus appendiciis suis. Totum ergo, ut pretulimus, ex integro quicquid in supranomi
Abbreviated transcription (Latin):
signauimꝰ. & inferius hec eadem script᷑a signabit. Im¬
plentes gͥ ꝓmptissimã nr̃am deuotionẽ ⁊ plenissimum
in xp̃o desideriũ legitime ac testamentario donationis
iure eccłam dĩ rerum nr̃arum constituentes heredem.
statumus atq fundauimus uenerabilem ⁊ sacrũ obla¬
ut sit habitacłm dĩ seruoꝵ sub regulari ordine et ꝓfes¬
sione beati benedicti degentiũ. suꝑ aminem preterfluen¬
tis sequane in agro respiciente ad uillam ꝗͣ. ex antiquo
pultarias nominant in pago laticense. in regno burgun¬
die. ⁊ in parrochia lingonicȩ ciuitatis. ut ibi uenerabi¬
le orationis domiciliũ uotis ac supplicationib fidelium
frequentet᷑. conuersatioq celestis om̃i desiderio & ardore
intimo ꝑ quiratur & expetat᷑. cuiq & res nr̃as et
facultates possessionũ nr̃arum quȩ de parentũ benig¬
nissima successione seu affectuosissima largitione ꝓue¬

Expanded text:
signauimus et inferius haec eadem scriptura signabit. Imsignauimus et inferius haec eadem scriptura signabit. Implentes igitur promptissimam nostram deuotionem et plenissimum in Christo desiderium, legitime ac testamentario donationis iure aecclesiam dei rerum nostrarum constituentes heredem mus atque fundauimus uenerabilem et sacrum oblaut sit habitaculum dei seruorum sub regulari ordine et professione beati Benedicti degentium super amnem preterfluentis Sequane, in agro respiciente ad uillam quam ex antiquo Pultarias nominant, in pago Laticense in regno Burgundiae et in parrochia Lingonicae ciuitatis, ut ibi uenerabile orationis domicilium uotis ac supplicationibus fidelium frequentetur conuersatio que celestis omni desiderio et ardore intimo perquiratur et expetatur cuique et res nostras et facultates possessionum nostrarum, quae de parentum benignissima successione seu affectuosissima largitione proue