comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
propter quod demum tot occubuere diuersis et diras
necibus frign uenatiri ¶uid ultra ad cõsumationẽ
sui desiderii iam concepti helena quibusdam suis fa¬
miliaribus conuocatis iubet eis parere neccessaria
equos et comites cum apud citherream adtemplum:
ueneris appetat se conferre ubi eius festum colitur tam
solenne et ubi soluere desiderat uota sua Non enin a
menelai regni multum existebat remotascum uelut in
eius opposito con saituta/ ab ip̃ius finibus modico freto
distaret, net mora equi et comites parqntur. Et helena
cum suis militibus in regio apparatu equos ascendens
peruenit adlitus et alictore in insulam cithaream brem
remige narigauit ubi tam ab incolis ꝙͣ ab aliis uelud
regina ip̃ius insule multo honore recepta ipsa demũ
causa soluendi noti sui ueneris templum adiuit ibiqz
suas oblationes dee ueneris in multis et pretiosis mutierobꝰ

Expanded text:
propter quod tot demum occubuere Danay et duris morsibus tot Frigii venenati. Quid ultra? Ad consummacionem sui desiderii iam concepti Helena, quibusdam suis familiaribus conuocatis, iubet eis parare necessaria, equos, et comites, cum apud Cithaream ad templum Veneris appetat se conferre, ubi eius festum colitur tam sollempne et ubi soluere quedam desiderat vota sua. Non enim a Menelay regno extiterat Cytharea remota, cum uelut in eius opposito constituta ab ipsius finibus modico freto distaret. Nec mora, equi parantur et comites et Helena cum suis comitibus in regio apparatu equos ascendens peruenit ad litus et a litore in insulam Cythaream breui remige nauigauit, vbi tam ab incolis quam ab aliis uelud regina ipsius insule fuit in multo honore recepta. Ipsa demum causa sui soluendi uoti Veneris templum adiuit ibique suas oblaciones dee Veneri in multis et preciosis muneribus
Abbreviated transcription (Latin):
Menelay regis uxorem Ad templum
ueneris accessisse ĩmulta comitiua:
Iuoꝵ apparatu inirabili Paris excellẽter
oruatus uenit ĩ templũ Audin̾at emm
fama iau predicante helenam.¬

Expanded text:
Menelay regis uxorem, ad templum ipsum Veneris accessisse in multa comitiua suorum apparatu mirabili, Paris excellenter ornatus peruenit ad templum. Audiuerat enim, fama predicante iam
Abbreviated transcription (Latin):
qui eius audito mĩcio ad eum om̃s predicti tres reges in cur su
teleri peruener̃t. Cogamenon uero, ut indit menelaũ frẽm
dolendi te moueat / non tamen est prudentis ura aniii sui motũ
extrinseta demostratione uulgare dolor enim patefactus ex¬
trinserus in aduei sis amitos addosendu plus prouotat et
maiora gaudia geuerat mimitis finge enim propalare
letiriam cum iolor habundat et fingete non curare dehps
in quibus te debet racionabilit̾ cura mordere / nam cri curis
anxiis aut fliins la crimaꝵ honor non queritus aut uĩdicta
Ru se emi petenda est ulcio non mur mure querelaꝵ et sapiẽtis
probitas tuc̾ apparet cum casibus examĩãta contrarus adũsa
nouerit sustinere certamina et malorũ ponderibus anĩi non
sumictit.¶ Exita tue strẽmutatis animũ ulcstendi et imirria¬
tibi et nobis illata dura non transeat sine pena que nõ latrimus
est querenda. sed in magna offendendi uirtute Nosti enim
Nos habundare uiribus et in hac ultiscendi cura nos multos

Expanded text:
qui eius audito nuncio, statim ad eum omnes predicti tres reges cursu celeri peruenerunt. Agamenon autem, ut vidit Menelaum fratrem dolendi moueat, non tamen est prudentis uiri animi sui motum extrinseca demonstratione uulgare. Dolor enim patefactus extrinsecus in aduersis ad dolendum amicos plus prouocat et maiora gaudia generat inimicis. Finge ergo propalare leticiam, cum dolor habundat, et finge te non curare de hiis in quibus te debet rationabilis cura mordere. Curis anxiis aut fluuiis lacrimarum honor non queritur nec uindicta. Ense igitur petenda est ulcio, non murmure querelarum. Nam sapientis probitas tunc apparet cum casibus examinata contrariis aduersa nouit sustinere certamina et malorum ponderibus animum non submittit. Excita ergo tue strennuitatis animum ad hec mtibi et nobis illata dura non transeat sine pena, que non lacrimis est querenda sed in magna offendendi uirtute. Nosti enim nos habundare uiribus et in hac ulciscendi cura nos multos
Abbreviated transcription (Latin):
igitur ruppe natiua uiolenter abcisa franatum extitit
inclitũ ylion aibymo usq deor sum sperica forma ꝯtlusũ
cuius altitudo sũmitatẽ quĩgentoꝵ passuũ actingebat
preter cacumia turriũ simitates prealtitudins multa

Expanded text:
in rupe natiua uiolenter abscissa firmatum extitit inclitum Ylion, ab ymo usque ad summum sperica forma conclusum, cuius altitudo summitatem quingentorum passuum attingebat preter cacumina turrium in circuitu suo non multa
Abbreviated transcription (Latin):
muñdi partes potentie nostre fortitudo precognita cũ
magnitudinẽ uiriũ nr̃aꝵ mundus passim predicet uni¬
uersus. Brata tamen et accepta est ins nrĩs illa potẽcia
que superbia caret et chrmico se elationis uicia nõ cognouit
Notum est enim omĩbus quanta mala ex superbie esatioe

Expanded text:
mundi partes potencie nostre fortitudo precognita, cum magnitudinem uirium nostrarum mundus passim predicet vniuersus. Grata tamen et accepta est diis nostris illa potencia que superbia caret et ceruicose elacionis uicia non cognouit. Notum est enim omnibus quanta mala ex superbie elatio
Abbreviated transcription (Latin):
minis mulierũ tantilenas facilius coruuit irse ipsis
¶Sed tu helena speciosifsima mulierũ / quisꝰ te rapuit
spũs ut in absentia uiri tui tua desereres tam leui

Expanded text:
minis cantilenas facilius corruunt in seipsis. Sed tu Helena, speciosissima mulierum, quis te rapuit spiritus ut in absencia uiri tui tua desereres tam leui
Abbreviated transcription (Latin):
netem ur̃am et ur̃oꝵ deflebitis filioꝵ quos in conspectu patrũ
uidebitis tritidatos it maritoꝵ ceudelia funera uiduate in

Expanded text:
necem vestram et vestrorum deflebitis filiorum, quos in conspectu patrum videbitis trucidatos, et maritorum crudelia funera uiduate in
Abbreviated transcription (Latin):
qualitas inuriaꝵ qualitatem augnẽtet si uindictã
appectimus demiurus nobis illatis nõ sumus degeneres
hominũ anatura Cum etiam aĩalia racionabilia uide¬
amus hoc modo potiri. Aullus ergo inter filios uestros
care p̃r est qui de nete auoz nostroꝵ magis teneatur uidictã
appectere sicuti ego qui sum priuins in eorũ ordiẽ geĩture
Et ideo primus esse deheo in ulcistendo pre ceteris ergo
tum omĩ auiditate desidero uindictã auoꝵ in eoꝵ appetere
ut etiam in cruore meo mea de pra teuentatos eos ĩtimat

Expanded text:
qualitatem minuat et augmentet, si uindictam appetimus de iniuriis nobis illatis, non sumus degeneres hominum a natura, cum etiam animalia irrationabilia uideamus hoc uoto potiri. Nullus est ergo inter uestros filios, care pater, qui de nece nostrorum auorum magis teneatur uindictam appetere sicut ego, qui sum primus in eorum ordine geniture et ideo primus esse debeo in vlciscendi feruore. Pre ceteris ergo cum omni auiditate desidero uindictam eorum appetere, ut etiam in cruore meo mea dextera cruentatos interimat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Aganienon uero in fra tempus induciaꝵ ipaz seꝯtulit
ad achillem in ducis tomitiua nestoris. quem achilles
uultu iocundo recepit. Tunc agamienõ ipin alloquit¬
ut deiteps adbeslum uemat et gretos suos perire amedo
nõ perimitat. Satis ergo achillem tunt insistit a game¬
nõ. sed achilles indurato corde noluit aliqua prete.
moneri. uerum quia achilles a gamenonẽ sincenter
diligebat onmes mirũdones absqz se in bello habere
sitencia adeorum tentoria redrerũt

Expanded text:
Agamenon infra tempus induciarum ipsarum se contulit ad Achillem in ducis Nestoris comitiua, quem Achilles uultu iocundo recepit. Tunc Agamenon ipsum alloquitur ut ad bellum amodo ueniat et Grecos suos perire amplius non permittat. Satis erga Achillem tunc institit Agamenon, sed Achilles indurato corde noluit aliqua prece moueri. Verum pro eo quod Achilles Agamenonem sinceriter diligebat, omnes Myrmidones suos absque se in bello habere licencia, ad eorum tentoria redierunt
Abbreviated transcription (Latin):
uinatibus fernoribus confouebant et ꝙ ad restitutioẽz
sororis ut Exione, greroꝵ animos nõ potuit demultere
In suor propositoꝵ exordiis magis ͬ us eãdeus ĩtalunt

Expanded text:
feruoribus uiuacibus confouebant, et quod ad restitutionem sororis sue Exione Grecorum animos non potuit demulcere, in suorum propositorum exordiis magis totus ardenter incaluit
Abbreviated transcription (Latin):
et oromatis per hectorem aciehus. Ipẽ hector cũ acieb
suis aõbellum primus exiuit. Ducens secum quĩdecini
milia militũ quos sue depputauit tantũ modo aciei
pugnãtibus in arcubus et sagictis. denide deiphebus¬
Cum aluis ceteris ad pugnã paratis qui om̃s fuerunt
tuc̃ exparte troranoꝵ adpugnam. Centum milta milia
militũ stremioꝵ in multa uirtute bellandi prout dares

Expanded text:
torem Troianorum acciebus, ipse Hector cum aciebus ipsis ad bellum primum exiuit, ducens secum xv milia militum, quos sue deputauit tantummodo aciei. pugnantibus in arcubus et sagittis, illis de Perscum aliis ceteris paratis ad pugnam. Qui omnes fuerunt tunc ex parte Troyanorum centum milia militum strenuorum in multa uirtute bellandi, prout
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius extrinceta superficies erat tabulis uestita mar¬
moreis et exliginis cedrinis et eban eius tabula testado¬
tudo uius pauimẽtũ musei operis diuer sificata mat̾ia
diuer sos distmnx̾at in colores. in cuius sale capite Regiũ
erat solium institutũ ubi mensa regia longa proceritate
distensa lotata extiterat tota composita eboris et ebaui
subtilibus exincturis. Sic et utroqz latere mensarum
ordo discensus comodas dabat discunbentibus cesfiones

Expanded text:
cuius extrinseca superficies erat tabulis uestita marmoreis, et ex lignis cedrinis et ebani eius tabulata testudo, cuius pauimentumusaici operis diuersificata materia diuersos distincxerat in colores. In huius sale capite regium erat solium institutum, vbi mensa regia longa proceritate distensa locata extiterat, tota composita eboris et ebani subtilibus ex iuncturis. Sic et ab utroque latere mensarum ordo distensus comodas dabat discumbentibus sessiones.
Abbreviated transcription (Latin):
uersis. Antherior dixit regi priamo ꝙ¬
finaindaret onmes cues ad colloquiũ cõuenire Qͥbz
cõuenientibus anthenor in serie sin sermois sig¬
inffitauit eis tractatum esse cum grecis ꝙ pro pate
firmanda cum ipĩs dentur eis .xxͫ. marche auri et
totidem deargento, etonera centũ milia deframence
ꝓpt̾ quod stabilitn est inter eos ꝙ infra certũ p̾sirũ

Expanded text:
uersis, Anthenor dixit regi Priamo vt mandaret omnes ciues ad colloquium conuenire. Quibus conuenientibus, Anthenor in serie sui sermonis significat eis tractatum esse cum Grecis quod pro pace firme tenenda cum eis dentur eis xx milia marcarum auri et totidem de argento et honera c milia de frumento. Propter quod ordinatum fuit inter eos quod infra certoru
Abbreviated transcription (Latin):
Impostens reuersus est sicut scitis. et qualia obtirũt
abeis sinistra et opprobrib sa responsa uobis notũ est
Non considerantibus ip̃is dampna grauia que nolus¬
hactenus intuleru̾t. Et tam graues iniurrias no ueret᷑
Outinam per nifericordiã ducti saltem uerbo cognosc̾etit
ꝙ male gesserunt. Sed ĩ maioris elationis fuperbia
eleuati nobus grauiora minãtur Absit ergo ꝙ sinistrãte
fortuna nobis acciderẽt que minãtur. Absit eciã s de
tot malis sine causa grauiter comiffis ab eis penam̃
debitam nõ exsoluant. per nos Seis diis fauentibus
infligendam, Credimus enĩ Iesse in uiribus potẽciores
muritam et tutam curitatẽ habere, ab omĩshostiũ ĩsidiis
profecto securam otiam si maioz pars hominũ nobtis
constitueretur adu̾sa multa enim et multoꝵ strẽmitate
uigennius militũ et peditũ pugnãdi diutius exptoꝵ
splena quidem uictualiũ capia et indefficiẽtiũ in emibus¬

Expanded text:
in posterum, rediit, sicut scitis, et qualia obtinuit in posterum, rediit, sicut scitis, et qualia obtinuit ab ipsis sinistra et obprobriosa responsa notum est uobis, non considerantibus eis dampna tam grauia que nobis intulerunt et tam graues iniurias non uerentur. Et O utinam penitentia ducti saltem uerbo cognoscerent quod male gesserunt! Sed in maioris elationis superbiam eleuati nobis grauiora minantur. Absit ergo quod sinistrante fortuna nobis acciderent que minantur. Absit etiam ut de tot sine causa grauiter commissis ab eis penam debitam non exoluant per nos eis diis fauentibus infligendam. Credimus enim eis esse in uiribus potentiores, munitam et tutam ciuitatem habere ab omnium hostium insidiis profecto securam, etiam si maior pars hominum nobis constitueretur aduersa. Multa enim et nos multorum strenuitate uigemus militum et peditum, pugnandi duritiis expertorum, plena quidem uictualium copia et indeficientium in omnibu
Abbreviated transcription (Latin):
uulgariter dici solet, et quod plerisq hominũ dacitur
acci disse. Qui dum sua tontendũt uinditare dedecora.
extrescentibus malis maioris dedecoris inuolũtur
augmiento stcius ergo fuit ei quod uulgarit dicitur
sinaliter adherere / Qin bene stat, non festinet ad motũ
Nam qui sedet in plano, non habet unde cadat oluisti
enim te submictẽ fatis ambigius/ ut de infelici tuo et fiali
tuoꝵ exidio at tante urbis rumosa iterata iactura dares
futuris gentibus longã man̾am meror iã uelut delelecta¬
biles fabulas recensend̃is Qum desistris fuscessibus alioꝵ
libenter hominũ mulcea̾tur auditus Red quid postta
tibi et tins in de successit pñs natrare li  non¬
ex igitur priamus conuocatis to troit
maioribus et in regio plion eis cor egatis
in unu̾s sic allo cutus est illos Ecre prout de consilio
nostry processit Anchenor missus in gretiam pro
mea agrecis Recuperanda sorore. ut odiũ quod gerimꝰ
apud eos pro belloꝵ scandallis euictandis sedaͬ posset

Expanded text:
uulgariter dici solet et quod plerisque hominibus dicitur accidisse, qui dum sua contendunt uindicare dedecora, excrescentibus malis, maioris dedecoris inuoluuntur augmento?Tutius ergo fuit ei quod uulgariter dicitur similiter adherere: "Qui bene stat, non festinet ad motum"; nam qui sedet in plano, non habet unde cadat. Voluisti enim te submittere ambiguis ut de infelici casu tuo et finali tuorum excidio, de tante urbis ruinosa iterata iactura, dares futuris gentibus longam materiam _uelut delectabiles fabulas_ recensendi, cum de sinistris successibus aliorum libenter hominum mulceantur auditus. Set quid postea tibi et tuis inde successit presens narrationex igitur Priamus, conuocatis omnibus Troye maioribus et in regio Ylion eis coactis in unum, sic alloquutus est illos: "Ecce prout de consilio uestro processit Anthenor, missus in Greciam pro a Grecis mea recuperanda sorore ut odium quod gerimus apud eos pro bellorum scandalis euitandis sedari posset
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur acceptum si hoc uobis cedat ad gratum ut anteꝙͣ
allhot portu salubriter dissolutis anthoris disteda ius
Apud delphos in fulam ad deum apposlinẽ speciales et deuotoᷤᷤ
nostros mĩcios dirigamus recepturos. ab ipõ deo et aliis
de hus que sumus eis fauentibz aggressuri. Et sit aganiens
rex sermoni suo finem fecit ¶ Hiis dictis unñsi itaq
predicti reges duces et principes. agamenonis regis au¬
dito colloquio laudarũt illud et sit esse faciend̃ ut ip̃e
decreuit unanmitez om̃s probant. Quare super eius
extequtione negotn omnes in una uotis consonãcia Athillẽ
eligunt et patrodumi / at ipsi pro tau comum bono qd̃
se mpõs et alios comuiter et printipalit onĩs tangit Apud
delphon insulant se conferant. Responsum a deo appolline
humiliter petituri/ Net mora predicti Achilles et patrodus
pro predictis fideliter excequendis securo portum remige
intrant et diis fauentibus cur su celer̃tto felici nainga¬
cione potiti in insulam delphon salubriter peruenerunt

Expanded text:
uidetur acceptum, si hoc vobis cedat ad gratum, vt antequam ab hoc portu salubriter dissolutis anchoris discedamus, apud Delphos insulam ad deum Appollinem speciales deuotos nostros nuncios dirigamus recepturos a deo ipso et ab aliis de hiis que sumus eis fauentibus aggressuri." / Et sic Agamenon rex sermoni suo finem fecit. Et hiis dictis, vniuersi itaque predicti reges, duces, et principes, Agamenonis regis audito colloquiolaudant illud et sic faciendum esse ut ipse decreuit vnanimiter omnes probant. Quare super huius execucione negocii omnes in vna vocis consonancia Achillem eligunt et Patroclum vt ipsi pro tam communi bono, quod seipsos et alios communiter et principaliter omnes tangit, apud Delphos insulam se conferant responsum a deo Appolline humiliter petituros. Nec mora, predictus Achilles et Patroclus pro predictis fideliter exequendis securo remige portum intrant, et diis fauentibus cursu celerrimo, felici nauigatione potiti in insulam Delphos salubriter peruenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
troiam mictunt ad grecos. inducias postulantes.
treuga petita et postulate indutie conteduntur A
grecis. quaꝵ mdutiaꝵ tempus in libro nõ inuenitur
expressum. Inter has igitur indacias corpus regis
persaꝵ in cuntate troie slebiliter fuit deductũ Luctus
fit inde maximus int̾ ciues et specialiter aparde. qui.
cegem ip̃m dilex̾at integro scinteritatis affectu. Quare
per paridem extitit ordinatum ꝙ corpus ip̃ius regis ad
terrã suã in regnũ persis sit transductũ. ut sepeliret᷑.
ibidem. ubi. reges antecessores ip̃ius cõsueuerũt honore
stites erant eidẽ. ¶durãtibus autem ip̃ius treuge cõcessis
indutus Iai tempus aduenerat in quo de hebat ĩcrutate¬
constituerũt seruari solemiit̾ .xu. dies luctus et post hos
dies celebranda qued̾ festa sueralia. statuerũt prout tũt¬
tunt regum et maioꝵ nobiliũ gentiliũ moris erat
Inter has igitur inducias greci secure cruitatẽ ĩtrabãt

Expanded text:
Troyani mittunt ad Grecos, inducias postulant. Treuga petita et postulate inducie conceduntur a Grecis, quarum induciarum tempus in libro non inuenitur expressum. Inter has igitur inducias corpus regis rum in ciuitatem Troye flebiliter fuit deductum. Luctus fit inde maximus inter ciues et specialiter a Paride, qui regem ipsum dilexerat integro sinceritatis affectu. Quare per Paridem extitit ordinatum quod corpus ipsius regis per terram in regnum Persye fuit transductum, ut rex ipse sepeliretur ibidem ubi reges antecessores ipsius consueuerunt honore egi superstites erant eidem. Durantibus autem ipsius treuge concessis induciis, iam tempus aduenerat in quo debebat constituerunt seruari sollempniter xv dies luctus et post eos dies celebranda quedam festa funeraria statuerunt, prout tunc regum et maiorum nobilium gencium moris erat. Inter has igitur inducias secure Greci intrabant
Abbreviated transcription (Latin):
facta miniũ etans insesta greci eam cayi faciuime ei i
pidari. que ibidem sapidibus obrupta proiectis dum¬
suum clausit extremũ¬

Expanded text:
facta Grecis. Et ideo Greci eam capi faciunt et eam pidari. Que ibidem lapidibus obruta diem clausit extremu
Abbreviated transcription (Latin):
aibus coaccais di frumpit acres. Enneoo disgregat aduersãtes
et in eius potencia dum ip̃m nequeu̾t tollerare / net iribꝰ
preualere iter sibi per tuibas aperiũt. Cum tircũquaq
ante eum cãdant et defficiant intersecti¶ demũ adu̾sus
lamendontã regem quem indubitanter ip̃e presentit
impetu se dirigit furioso quem aggressum uiolenter mt̾¬
cipit. Interteptum int̾sicit. et abeius corpore capite trutdato
in medio suorũ rabie uiolerita p̾toietit quod postꝙͣ ĩspere
troian deflent se sui regis regimi̾ne destitutos Quos adse
recipiendũ in urbem eorspes milla reduxit / nec alibi.
posse diffugere causa presidil aliqua spes expectat. Ruii t

Expanded text:
ibus coartans disrumpit acies et cuneos, disgregat aduersantes, et in eius potentia hostes, dum ipsum nequeunt tollerare nec uiribus preualere, iter sibi per turmas aperiunt, cum circumquaque ante eum cadant et deficiant interfecti. Demum uersus Laumedontem regem, quem indubitanter ipse presentit, impetu se dirigit furioso. Quem agressum violenter intercipit et interceptum interficit et ab eius corpore capite truncatoin medio suorum rabie uiolenta proiecit. Quod postquam inspexere Troyani, deflent se sui regis regimine destitutos, quos ad se recipiendum in vrbem eorum spes nulla reducit nec alibi posse diffugere causa presidii aliqua spes expectat. Ruunt e
Abbreviated transcription (Latin):
uisura hoĩem que te conpestere sreno facili potuisti
sut tua seruas ses pudita Iemmia intra regia pta
tua: Oꝙͣ multas ad̃duxit ad labem itus et reditus
efatilis aduulgaria distursus lota Oꝙͣ gratum.
femin ad esse debet ⁊ earum domoꝵ terminos et hoẽstatis

Expanded text:
uisura hominem, que te compescere habena freni facili potuisti ut seruares pudica ieiunia intra regia sceptri tui? O quam multas adduxit ad labem iter et reditus et facilis ad uulgaria loca discursus! O quam grati feminis esse debent earum domorum termini et honestatis
Abbreviated transcription (Latin):
imire non possuenus. Absq achiltis ꝑ resenctia uictuosi.
Multa fecit eo die Rex prianus depersona sua ue
quasi incrẽdibilia facta sunt ut homo tam semilis etatis
potuisset talia bellicose sit uiriliter connisisse. Derphebus

Expanded text:
inire non possumus absque ipsius Achillis presencia uirtuosi, inire non possumus absque ipsius Achillis presencia uirtuosi, Multa fecit eo die rex Priamus de persona sua que quasi incredibilia facta sunt, ut homo tam senilis etatis potuisset tam bellicose sic uiriliter commisisse. Deyfebus
Abbreviated transcription (Latin):
gamenon autem inter hec hectore mortuo
et achille ut predictũ est letaliter uuluerato
Connocatis  Regibus et maioribus gretoꝵ excercitus
et eis uenẽtib coram eo sic allocutus est dicens Amici.
reges et principes humiles grates diis nostris debemus
deuoto torde reserre qui dudum hostem nostrũ uidelicet
hectorem dignati sunt interficere per achillem tum.
hectore ipõ uiuente millam deĩiicis nr̃ĩs poteramus
sperare uictoriã qui tot reges nostros sic trudeliter ĩt̾emit
Rertem prothesilaũ regem patrodum Regem menonẽ
Regem tedium regem pilatorom Regẽ prothenorẽ Regẽ¬
S cantippum Regem alpmorẽ Regem archilogum. Regẽ
deortium Regem policenam Rer em ysidum Regten
spolibentem. Regem leodonẽ. Et alios multos nobiles
gentis nr̃e. Quid ercto eo mortuo possũt̃ sperare troiam
ulisi ultimũ eorum excidium. Et nos quid ulira sꝑare
debemus insi ꝙ de eis simus absqz longi temporis mora
uictores. uerum quia bellu aliquod exspe certa uictorie

Expanded text:
gamenon autem inter hec, Hectore mortuo et Achille, ut dictum est, letaliter uulnerato, conuocatis regibus et maioribus Grecorum exercitus et eis uenientibus coram eo, sic ipsos allocutus est dicens: "Amici reges et principes, humiles grates diis nostris debemus deuoto corde referre, qui durum hostem nostrum, uidelicet Hectorem, dignati sunt interfici per Achillem, cum, Hectore ipso uiuente, nullam de inimicis nostris poteramus sperare uictoriam, qui tot reges nostros sic crudeliter interemitregem Prothesilaum, regem Patroclum, regem Merionem, regem Cedium, regem Polixenem, regem Prothenorem, regem Xantipum, regem Alpinorem, regem Archilogum regem Dorium, regem Polixenart, regem Ysidum, regem Pollibetem, et regem Leochidem, et alios multos nobiles gentis nostre. Quid ergo, eo mortuo, possunt sperare Troyani, nisi ultimum eorum excidium, et nos, quid ultra sperare debemus, nisi quod de eis simus absque longi temporis mora uictores? Verum quia bellum aliquid in spe certa uictorie
Abbreviated transcription (Latin):
Et dulci sibila se zephiri aspiantes equoreas yer planues
nauigare uolentes in dulcedine aeris tempors et sereni¬
tatis muitant. Qur lam in estatis estu uester nõ estuat᷑
aminis per maria dissilire ut du la naingatioms aura
notiti selici remige uestroꝵ hostrum ꝓerueniatis adoraĩs
ut corum aures stima perterreat de uestra sontitudme
curiosa non ut deuestra morosa desidia gaudeant per
quam intantum urã desideria ꝓrocelantur Nũquid in

Expanded text:
et dulci sibilo zephiri aspirantes per equoreas planicies nauigare uolentes in dulcedine temporis et serenitatis inuitant? Cur iam in estatis estu uester non estuat animus per maria dissilire vt dulci nauigacionis aura potiti felici remige uestrorum hostium perueniatis ad oras, vt eorum aures fama perterreat, de uestra sollicitudine curiosa, non ut de uestra morosa desidia gaudeant, per quam in tantum uestra desideria procelantur? Nunquid in
Abbreviated transcription (Latin):
tumultuose uotis iimire cirtũ scripto A gamenon ip̃e int̾
eos talia uerba profũdit uri nobiles qui in uritutum.
uĩaꝵ. uizibꝰ in hoc ordine mucti estis aperte cognoscitis et

Expanded text:
tumultuose uocis murmure circumscripto, Agamenon ipse inter eos talia uerba profudit: "O viri nobiles qui in vestrarum uirtutum viribus in hoc ordine iuncti estis, aperte cognoscitis et
Abbreviated transcription (Latin):
et in tanta sumus potentie latitudine cõstituti¶ Es
enim est hodie/ qui nrris metiretur potencias et destõ
excepta gente fatua troianoꝵ qui reto et stolido ducti cõsilio
se in offensam nostram in discussis et fatuis ꝓpositis ĩgesfẽ
¶Lonne hoi nouit pars mũdi maxima qucilit̾ quidã ex nr̃is
in lamendontam regem prẽm ip̃ius rectis priani arinis

Expanded text:
et in tanta simus potencie latitudine constituti. Quis enim est hodie qui nostras metiretur potentias? Et de facinsurgere, excepta gente fatua Troyanorum, qui, ceco et stollido ducti consilio, se in offensionem nostram indiscussis et fatuis propositis iniecerunt. Nonne hoc nouit mundi pars maxima qualiter quidam ex nostris in Laumedontem rege
Abbreviated transcription (Latin):
meritum ab equo prostrauit. Philomenis i ucẽ
asportauit ad suo ¶ philõteais ireuit in regem renco¬
sed anbo se deiciũt abequi ¶ Rex theseus, et rex euua us
anibo Iedortutt̃ bellando cõuenut mutuo se uuluerãt
intersitiendo grecos./ et multos ex eoꝵ regibus uuluerãdo
Rex thelamon Regem sarpendonẽ aggreditur ambo ĩ
ualido impulsu fortiũ lanceaꝵ uulueratos se stermĩt¬
in medio liellanciũ cetiderũt ex thoas et achilles qui

Expanded text:
neratum ab equo prosternit. Philimenis irruit adduxit ad suos. Philitoas irruit in regem Remum, ambo sternunt se ab equis. Rex Theseus et rex Eurialus ambo bellando conueniunt, mutuo se uulnerant, interficiendo Grecos et multos ex eorum regibus vulnerando. Rex Thelamon regem Sarpedonem aggreditur, ambo in valido impulsu fortium lancearum grauiter uulneratos se sterin medio bellancium deciderunt. Rex Thoas et Achilles, qui
Abbreviated transcription (Latin):
hector mutuo preliãtiu Intm menelaus ulxes posinietes
Ueytolomius. palamides. Scelenus. Meuesteus. dio.¬
athenaꝵ. dux nestor. Rex thoas. Aurialus philoteas et
ordinatesmirabile bellum comictitur inter utrosq Fex
a gamenõ et rex pandalus ĩcerse insimul cõuertẽtes ãbo
sesternũt abequs ¶Lex menelaus uenit obuiã pari di qͥ.
Conarẽtur. M enelaus impulsu sue lantet pardem
uulnerauit. Sed in armoꝵ suoꝵ tutela fideliũ paris
grauit nõ est lesus. Et nichilomĩs dũ adictus potẽtiã
paris se sustiere nõ posset deiectus peruent ĩ t̾ram qͥ
multo pudore cõfusus erubuit propt̾ helenã cũsic ip̃m
de honestasset enoriiter Menelau ¶uter regẽ a castrã
et ulixem maxmia fit bellandi cõtentio ulypes ip̃m
ab equo deiecit et eius equũ captũ ab eo ad tentorium
suũ mandat¶ Polunedes irurit in apon seneri letalit̾

Expanded text:
rim uero Menelaus, Vlixes, Polimites, Neptolomus, Palamides, Stellenus, Menesteus, dux Nestor, rex Thoas, Eurialus, Philitoas, et ordinate. Mirabile bellum committitur inter utrosque. Rex Agamenon et rex Pandalus inter se insimul concurrentes ambo se sternunt ab equis. Rex Menelaus uenit obuius Paridi, qui conarentur, Menelaus inpulsu sue lancee Paridem uulnerauit. Sed in armorum suorum tutela fidelium Paris non est grauiter lesus. Et nichilominus dum ad ictus potenciam Paris se sustinere non posset, deiectus ab equo peruenit in terram. Qui multo pudore confusus erubuit propter Helenam, cum sic ipsum dehonestasset enormiter Menelaus. Inter regem Arastrum et Ulixem maxima fit bellandi contencio. Vlixes ipsum ab equo deiecit et equum eius captum ab eo ad tentorium suum mandat. Polime
Abbreviated transcription (Latin):
Qrtelerãt gretos mirabilit̾ inuadũt Regem thoas capiũt
Regem talamonẽ letaliter uuluerãt deiciẽtes ip̃m abequo
Ita ꝙy quasi mortuus ad gretoꝵ tentoria suit delatus
Et Regem thoas captiuũ ad cutatẽtroianã ꝑer deiphebũ
et anthenorẽ transmmserũt ¶Menelaus paudem offedẽ
multũ intendit Sed paris qui hoc bene pertepit tẽso

Expanded text:
 premunt, regem Thoas capiunt, regem Thelamonem letaliter uulnerant, deicientes ipsum a equo ita quod quasi mortuus ad Grecorum tentoria fuit delatus, et regem Thoas captiuum ad ciuitatem Troyanam per Deyfebum et Anthenorem transmiserunt. / Menelaus Paridem offendere multum intendit, sed Paris, qui hoc bene percepit, tenso
Abbreviated transcription (Latin):
Um hecigitur in urbe troiana felicit ꝓymio.
tetis insidus infeliciter gererentuz Nond̾ troians
applitantibus in in sulamn tenedon fama lo quax et euolas
tumultuosis relatibus / menelai regis in multa stupefacnõt
aures muadit. Qui noud̃ apira discesserat. Aet aduas
uestoris comitiua Qui postꝙͣ patefacta sunt singula
de difrobatione templi in insula uidelicet citharea dm̃o
suo subiectas de nece suoꝵ interfectoꝵ imbi nequiter. a.
troianis de caxtiuitate mulieꝵ et alioꝵ ductoꝵ in troiã
Et demum de raptu uxoris sue helens quam plusꝙͣ seipm̃
amore tenerzimo diligebat tantor doioꝵ aculeis factus est

Expanded text:
um hec itaque in vrbe Troyana feliciter ymo cecis insidiis infeliciter gererentur, nondum Troyanis applicantibus in insulam Thenedon, fama loquax et euolans tumultuosis relatibus Menelay regis in multa stupefactione aure sinuadit, qui nondum a Pyra discesserat nec a ducis Nestoris comitiua. Cui postquam patefacta sunt singula de disrobacide nece suorum interfectorum ibi nequiter a Troianis, de captiuitate mulierum et aliorum deductorum in Troiam, et demum de raptu sue Helene, quam plus quam seipsum amore tenerrimo diligebat, tantorum dolorum aculeis factus est
Abbreviated transcription (Latin):
omndum eñ greci atheuedon loco uiscesserant cum
nncl̾itus ille yalamides filius regis nauli cũ xxx.
nanbus militibus omistis applituit. decuius aduẽtu greci

Expanded text:
ondum enim Greci a Thenedon loco discesserant, cum inclitus ille Palamides, filius regi Nauli, cum xxx nauibus militibus onustis ibidem applicuit. De cuius aduentu Greci
Abbreviated transcription (Latin):
uirgineum nultum habentem ⁊ mouit ad loquendun
linguam eius quid loqueretur nescientis fitut ad hut cotidie
loquitur d̃yabolus yei ꝑhanaticos euergumenot᷑ id est¬
per homnes quorum corpora abiris demombus sũt obsersa
Et de hoc scriptum est in libro ystoriaz scolastitaꝵ cirta
principiumn ubi prossequitur actor ystoriaꝵ et expõnẽ
libri geuesie Bonde quitquid nobis tatholicis per has
santtas scripturas notum est tertum est ꝙ ille leuiachã
id est dya boloꝵ princeps a culmine celesti deiectus uel
per se ip̃m corporalitez factus est serpens uel per serpẽtẽ
ingressus in ip̃m caslĩas  temptationibus siris miseros
parentes nostros et successores eorum perpetuã deiecit
in rumain. Et hec ⁊ de ydolatra et noticia leuiathan
dixisse sufficiant Aunt autem ad prossequendum in¬
tentionis nostre propositum stiluri nostrũ aduarra¬
tionem pñtis ystorie conuertanius Mec iniressũ

Expanded text:
em uultum et mouit ad loquendum linguam eius quid loqueretur nescientis, sicut et cotidie adhuc loquitur dyabolus per fanaticos et energuminos nescper homines quorum corpora ab ipsis demonibus sunt obsessa, vt de hoc scriptum est in libro Hystoriarum Scolasticarum, circa principium, ubi prosequitur auctor hystoriam et exposicionem libri Genesis. Vnde quicquid nobis catholicis per has sacras scripturas notum est, certum est quod ille Leuiathan, id est, dyabolorum princeps, a culmine celesti deiectus, uel per seipsum corporaliter factus serpens uel per serpentem animal, ingressus in ipsum, callidis temptacionibus suis miseros parentes nostros et successores eorum perpetuam deiecerat in ruinam. Et hec de ydolatria et de noticia Leuiathan dixisse sufficiant. Nunc ad prosequendum nostre intencionis propositum stilum nostrum ad narracionem presentis hystorie conuertamus. Per
Abbreviated transcription (Latin):
spatiositatis in profundum occeam et inclusum in eo ifq¬
usqz ad diem indicii iussu dei ideo eim dicitur tortuosus
et inclusus in hoc mari qui in huiusmodi seculi mare¬
¶ diabolus uolubili sua nersatur astrcia ad decipiendum
aĩas miseroꝵ ¶ Hic est ille leuiatar qui factus seryens sue
deieccionis principio inuidens glorie parentũ nostrorum
ausus est paradisum uoluptatis intrare et erectus gradiẽs
sicut homo primos parentes nostros cecis temptationibz
uicio preuaricationis affecit ut factu mandatu dei intrexidq
transgressores deici merueru̾t ab ipĩs gloria paradisi sic̃
ille deici meruit a celesti gloria culya sua licet illud quod
legitur in principio genesis secundum mosaycam tradicioẽ
ubi dicitur serpens erat calidior omĩbus aiantibus que
Secundum tamen tradicionem sacraꝵ scripturaꝵ catholice
uniũ salis ecclesie strce datum est ut scripsit heda ꝙ diaibolꝰ¬

Expanded text:
spaciositatis in profundum occeani deiectum et inclusum in eo usque ad diem iudicii iussu Dei. Ideo enim dicitur tortuosus et esse in hoc mari quia in huius seculi mari dyaboli uolubili uersatur astucia ad decipiendum animas miserorum. Hic est ille Leuiathan qui factus serpens, a sue deieccionis principio inuidens glorie primorum parentum nostrorum, ausus est uoluptatis paradisum intrare, et erectus gradiens sicut homo primos parentes nostros cecis temptacionibus, uicio preuaricacionis, affecit, vt facti mandati Dei intrepidi transgressores deici meruerunt ab ipsius gloria paradisi sicut ille deici meruit a celesti gloria culpa sui. Licet illud quod legitur in principio Genesis secundum Mosaycam tradicionem, vbi dicitur: "Sed serpens erat calidior omnibus animantibus que  " et cetera, secundum tamen traditionem sacrarum scripturam catholice vniuersalis ecclesie ratum est, ut scripsit Beda, quod dyabol
Abbreviated transcription (Latin):
statim curiosum adillud erexit aninũ diligenter actendes
ꝙ uia tuciori et sine sui pudoris labe non posset trãdere Iascẽ
facilius ad perdendum Assumpsit ergo propositũ qualis
iasonem ortaretur ut in sue uirtutis stcemntate iuuenili

Expanded text:
tatim curiosum ad illud erexit animum, diligenter attendens quod tutiori uia et sine pudoris labe sui non posset tradere Iasonem facilius ad perdendum. Assumpsit ergo propositum qualiter Iasonem ortaretur ut in sue uirtutis strenuitate iuuenili
Abbreviated transcription (Latin):
ipã iuperfint et quid silius Assemndrus. Quare post morte
polluuicis. Egeria et assandrus diuiserũt muite Reginuĩ¬
in uirum uerum cum frater suus assandrus in gretcorumn
excercitus seconserret contra troianos cum predicto dyo¬
mẽde suo sororio anteꝙͣ applitaret adaretoꝵ extcitũ ad bre

Expanded text:
idam filius uocatus Assandrus. Quare post mortem patris Polinicis Egea et Assandrus diuiserunt regnundem. Verum dum frater suus Assandrus in Grecorum exercitum se conferret contra Troyanos cum predicto Dyomede sororio suo, antequam applicarent ad Grecorum exercitum, apud Bre
Abbreviated transcription (Latin):
rex crete cum duobus milibus pugnatoꝵ contra eũ ꝑuenit
a̾bellum. Et dum circa corpus expoliandũ hector intisteret¬
incisteret Rex metion int̾im in magna caterua ꝓuguãciũ
in hec orem itrint sic eum fortit̾ expuggnando ꝙ nu lomodo
suiur peruenire aduotum permiserut ymo trebris et mltis
ictibus iỹe et fui pertusserũt eunidem. Qui cũ uideret se¬
pedes contra tot equites, et bellum letale feruere uires uiribꝰ
tumulat grecos accrit imyetit ense mudo equos ĩterficiẽdo

Expanded text:
rex Crete, cum duobus milibus pugnatorum contra eum peruenit ad bellum, et dum circa corpus expoliandum Hector insisteret, rex Merion iterum in maxima caterua militum in Hectorem irruit, sic eum fortiter expugnando quod nullo modo suum peruenire permisit ad uotum; ymo crebris et multis ictibus ipse et sui percusserunt eundem. Qui cum se uideret peditem et contra tot equites bellum letale feruere, uires uiribus cumulat, Grecos acriter inpetit ense nudo, equos interficiendo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ hadulcis filia an tutum et̃ putas aut serurã iussa deoꝵ
spernere. et specialit̾ ea non sequi in quibus possimia
cum integritate saluari. Scio enĩ pro terto perĩfallibiliũ
promissa deoꝵ. pñtem guerram precendi nõ posse tprẽ
diuturno et ꝙ ciuitas troye breui. tempore nõ destruat᷑
et ruat. destructis nobilibz et uniu̾sis plebeis eu̾s in¬
ore gladii trundantis. Q uare carissima filia sats est
nohis melius hic esse ꝙͣ hostili gladio seuiẽti perire

Expanded text:
Ha, dulcis filia, an tutum esse reputas aut securum iussa deorum spernere et specialiter ea non sequi in quibus possimus cum integritate saluari? Scio enim pro certo per infallibilium promissa deorum presentem guerram protendi non posse tempore diuturno et quod ciuitas Troye breui tempore destruatur et ruat, destructis enim omniore gladii trucidantis. Quare, karissima filia, satis est nobis melius hic esse quam hostili gladio seuiente perire
Abbreviated transcription (Latin):
sreti iuguitante eũ. quare sunt dare terga coacti quos
troian usqz adeerum tentoria inz ore gladii persequntur
ded nox iuperuenit et prelium separatur ¶ Sequẽti
greci ad uindictam suoꝵ uiriliter anelantes dura morte
bene cognouit toutra troianos sic uiriliter incistentem in
ueloti cursu equi sui lantea sua pretẽsa in dyomedem
irrint quem aĩose dyomẽdes ecepit. dromedes autem
in treillũ lanceam suam fregit, non tamen offendit eum
deiecit abequo et eum mortalit uulnerauit. A deo ꝙ qͣsi
mortuus peruenit adterrain

Expanded text:
 sunt dare terga coacti, quos Troyani usque ad eorum tentoria in ore gladii persequntur. Sed nox superuenit et prelium separatur. Sequenti Greci ad uindictam suorum viriliter anhelantes duro marte bene agnouit, contra Troyanos sic acriter insistentem, in ueloci cursu sui equi et lancea sua protensa in Dyomedem irruit, quem animose Dyomedes excipit. Dyomedes autem in Troilum lanceam suam fregit, non tamen offendit eum deiecit ab equo et mortaliter uulnerauit, adeo quod quasi mortuus per
Abbreviated transcription (Latin):
milusa. Nlota ¶Quilibet em̃ discretus int̾pellatus
ad consilium int̾ multos licet om̃s in unã cõcuerãt sc̃tẽciã
si sibi uideatur. nõ ꝓptea cõsensus õĩm debet inducere
silentiũ ori suo. quin ip̃e dicat quod sibi uideturscum.
multotiens contingerit et cõtingat. ꝙ unius siña etiam
minoris. multos sapienciores ad sũam suam trahat. ut¬
pote consiln sanoris Muis semꝑ et frequẽter obtineat
ꝙy multoꝵ sentẽtia soleat preualere. Licet alius saliibus
et melius consilium subũstret. Et ideo hector tunc.
Adato om̃ibus cõsilio nõ discessit licet sibi ahud̃ exunde
trium mensium inducie sunt concesse. Quod tam om̃ib
gretis ꝙ̃ troians pugnantibus gratũ exticit ut abello
ꝯuiesterẽt infra tempus indutiaꝵ ipãꝵ predictaꝵ Et
durante treuga predicta ĩ comutacionẽ unius pro alt̾o
Rex thoas atroianis et anthenor agretis liberantur.¬
¶ Caltas autem troianoꝵ cintistes. qui mandantibus dns

Expanded text:
icare. Quilibet enim discretus, interpellatus ad consilium inter multos, licet omnes in vnam concurrant sentenciam, si sibi aliud uideatur, non propterea consensus omnium debet inducere silencium ori suo quin ipse dicat quid sibi uidetur, cum multociens contigerit et contingat quod vnius sentencia etiam minoris multos sapienciores ad sentenciam suam trahat utpote consilii sanioris, quamuis semper aut frequenter obtineat quod multorum sentencia soleat preualere, licet alius salubrius et melius consilium submi<ni>stret. Et ideo Hector a dato tunc ab omnibus consilio non discessit, licet sibi aliud exinde trium mensium inducie sunt concesse. Quod tam omnibus Grecis quam Troyanis pugnantibus gratum extitit, ut a bello quiescerent infra tempus induciarum ipsarum. Et durante treuga predicta in commutacione vnius pro altero rex Thoas a Troyanis et Anthenor liberatur a Grecis. Calcas autem, Troyanorum antistes, qui, mandatibus diis,
Abbreviated transcription (Latin):
Coumuẽtibus ergo octlĩs non est in ꝯgruũ erione dissi¬
mulare fortunã/ que tot annis sins est iam aptata dispẽdus
sit parata causa quietis ¶ Met uestra care pater credat
opmis me ista belloꝵ tunore aut tordis pusillaminitate¬
⁊ proferie Sed dubi fortune sunstioe euẽtie et netii cepbri
dignitas suẜ. nidiosis casibus fortune uaxillet a quibus
dum licet si it abstiere Nam litita est et salubris dissuasioit
ratio mr a dissuadere que placeant ainteꝙͣ infelicibus medns
subsecitis esium exitus dampius et doloribus cõtinuari tonãt᷑
datuit cigi uost hec uerba distretus etstrẽmius hector loquit᷑¬
nostrũ potest pr obabiliter formidare si contra hostes nostros
arma bellicosa ingeramus Nonne sumus toc strenu tot potetes

Expanded text:
Conniuentibus igitur occulis non est incongruum Exione dissimulare fortunam, que iam tot annis suis est aptata dispendiis sit parata causa quietis. Nec uestra, care pater, credat oppinio me ista bellorum timore aut cordis pusillanimitate proferre sed dubito fortune sinistros euentus et ne tui sceptri dignitas sub insidiosis casibus fortune uacillet. A quibus, dum licet, liceat abstinere, nam licita est et salubris dissuasionis ratio inicia dissuadere que placeant, antequam, infelicibus mediis subsequtis, eorum exitus dampnis et doloribus continuari cogantur. " Tacuit ergo post hec uerba discretus et strenuus Hectonostrum potest probabiliter formidare, si contra hostes nostros arma bellicosa ingeramus? Nonne sumus tot strenui, tot potentes
Abbreviated transcription (Latin):
hic est seuerus gencium uictor
qui in britanmas derfectu
pene oun sociorum tractus mag¬
uis ibi grauibusqz prelus sepe
gestis receptam partem insu¬
le a ceteris indonutis gentibz
uallo distuiguendam putauit
¶Itaqz maxunam fossam sir¬
iuissimiumqz uallum crebris
in super turribus ꝯnuuitum
sicut orosius et alii historiai
referunt apud oppidum ebo¬
ratum morbo obiit si quidem
britauina uenena semper ex¬
horruit et in principes nou
nouit sed prosuis principibz
inuictos gladios exercere pre¬
fatum uero oppidum in id ui¬
rium et temeritatis temporis
processu exercunt ut brbibus
antiquis audeat se conferre
hoc ei forte tanti imperatoris
contulit sepultura ĩpsum tu
genulium ritu et insidelium
prauitate tyrauuidem in xpĩa¬
nos erercuisse et pencis sceleris
luisse certum est nemo enim
a seculo ie potestate angeli e¬
git ỹmaginem qui dampnacois
euis et confusionis non fuerit

Expanded text:
Hic est Severus gentium victor, Hic est Severus gentium victor, qui in Britannias, defectu pene omnium sociorum tractus, magnis ibi gravibusque praeliis saepe gestis, receptam partem insulae a caeteris indomitis gentibus vallo distinguendam putavit. Itaque maximam fossam, firmissimumque vallum, crebris insuper turribus communitusicut Orosius et alii historici referunt, apud oppidum Eboracum morbo obiit. Siquidem Britannia venena semper exhorruit, et in principes non novit, sed pro suis principibus invictos gladios exercere. Praefatum vero oppidum, in id virium et temeritatis, temporis processu excrevit, ut urbibus antiquis audeat se conferre. Hoc ei forte tanti imperatoris contulit sepultura. Ipsum tamen gentilium ritu, et infidelium pravitate, tyrannidem in Christianos exercuisse, et poenas sceleris luisse, certum est. Nemo enim a saeculo, se apostatae angeli egit imaginem, qui dam nationis ejus et confusionis non fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ratorum actenditur sed quomo
oun domuerit tyranudem
aut represserit demencia dei
qui pro decreto iusticie quando
uult slagellum inducit in de¬
luiquencium penam et qñ
uult quos fecu peuitentes ad¬
mictit ad ueniam ¶ Decreue¬
ram hic subsistere et ad alias
a romanis trausire hystorias
sed quia in cathalogum impe¬
ratorum ille a quo genti mee
nomen est seuerus occurrit
qui aduersus xp̃i nomen tr̃¬
ramudem grauem exercuit
illum adiciam adhuc solum
ꝓphanam in xpianos et eccłiam
persecucionem celestis ulcio
e uestigio prosecuta est. ¶Emer¬
serunt eium contuiuo bella
auilia quibus romani sangui¬
ius plurinum essusum est hic
quidem asser genere t̾polita¬
nus ab oppido lepti natura se¬
uus multis sepe bellis lacessi
sus est cum multis gentibus
ui de multis triumpharet pe¬
scemninũ nigrum ad tirani¬
dem aspirantem uicit et inter¬
secit iudeos et samaritas. ¶Re¬
bellantes ferro cohaut parlhos
arabas adiabenosqz superauit

Expanded text:
ratorum attenditur, sed quomodo ratorum attenditur, sed quomodo omnium domuerit tyrannidem, aut represserit clementia Dei, qui pro decreto justitiae, quando vult, flagellum inducit in delinquentium poenam, et quando vult, quos fecit poenitentes, admittit ad veniam. Decreveram hic subsistere, et ad alias a Romanis transire historias, sed quia in catalogum imperatorum ille, a quo genti meae nomen est, Severus occurrit, qui adversus Christi nomen tyrannidem gravem exercuit, illum adhuc solum profanam in Christianos et Ecclesiam persecutionem, coelestis ultio e vestigio prosecuta est. Emerserunt enim continuo bella civilia, quibus Romani sanguinis plurimum effusum est. Hic quidem, Afer genere. Tripolitanus ab oppido Lepti, natura saevus, multis saepe bellis lacessitsus est cum multis gentibus, ut de multis triumpharet. Pescenninum Nigrum, ad tyrannidem aspirantem, vicit et interfecit: Judaeos et Samaritas rebellantes ferro coercuit. Parthos, Arabas, Adiabenosque superavit.
Abbreviated transcription (Latin):
quoqz aruus sepissime depuis¬
nauit. et in amphiteatro sese
frequenter obiecit. ¶Inter¬
fecit etiam plurimos sena¬
tores maxime quos auertit
nobilitate industri q̃q exca¬
lere flagicia regis pena ue¬
bis insequitur Inam fuliuie
Ccapitolium ictum ex quo scã
flaminacio bibliotecam illã
maiorum cura stridioqz com¬
positam edesqz alias iuxta
sitas rapaci turbine concre¬
mauit. ¶ Tertur tamen
beatus gregorius bibliotecam
combusisse gentilem quo di¬
iine pagine gracior esset lo¬
cus et maior auctoritas di
ligencia studiosior sed hec sͥ
nequaꝙͣ obiuant cum diuer¬
sis temporibus potueruit ac¬
cidisse. ¶Commodus aute
est. unuus aute hostis humauit
gencris iudicatus ¶ Et hec
quidem descripcio tyrampni qua
explicatur res que latel in
nomine sicut ergo dampnatu
hostem licei occidere sic tỹramp¬
num ħ tamen non impediat
supputacio ueritatem historie
quomamn hic gabbe othonis
et similium racio neglecta est¬
¶ Hei quis quotus sit impe¬

Expanded text:
quoque armis saepissime depugquoque armis saepissime depugnavit, et in amphitheatro feris sese frequenter objecit. Interfecit etiam plurimos senatores, maxime quos advertit nobilitate industriaque excellere. Flagitia regis poena urbis insequitur; nam fulmine Capitolium ictum, ex quo facta flammatio, bibliothecam illam majorum cura studioque compositam, aedesque alias juxta sitas, rapaci turbine concremavit. Fertur tamen beatus Gregorius bibliothecam combussisse gentilem, quo divinae paginae gratior esset locus, et major auctoritas, et diligentia studiosior. Sed haec sibi nequaquam obviant, cum diversis temporibus potuerint accidisse. Commodus autemest, vivus autem hostis humani generis judicatus. Et haec quidem est descriptio tyranni, qua explicatur res quae latet in nomine. Sicut ergo damnatum hostem licet occidere, sic tyrannum. Haec tamen non impediat supputatio veritatem historiae, quoniam hic Galbae, Othonis, et similium ratio neglecta est. Nec quis quotus sit impe