comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s mũdi sallicitudinem se quĩtt᷑
sola illa aĩa ulii est digna dig¬
nitate. que ad celestem pulciitu¬
dinem se engens. ⁊ camdorem
munditie cordis ⁊ corporis li bi
ne oꝑationis odore reficit.¬

Expanded text:
sed mundi sollicitudines sequuntur. Sola illa anima lilii digna est dignitate, quae ad coelestem pulchritudinem se erigens, et candorem munditiae cordis et corporis sibi nae operationis odore reficit
Abbreviated transcription (Latin):
illi estu afflg̾e hõics ⁊ igne
estuaũunt hõies estu magͦ
⁊ blasphemaũnt nom̃dei hñtiᷤ
pͣtatem sr̃ has plagas neq ege¬
tunt pñiam ut darent illi glo¬
tiam.

Expanded text:
u affligere homines, et igni: et aestuaverunt homines aestu magno, et blasphemaverunt nomen Dei habentis potestatem super has plagas, neque egerunt poenitentiam, ut darent illi gloriam.
Abbreviated transcription (French):
insiui dunt ⁊ hi sunt hunili ca¬
genda disceruit. ⁊ urlati cursu
oꝑationis deualle lacͥmanim a¬
nolant gemelli. ameandem si¬
dem cadem sacram̃rta pͥdicant
⁊ ue lac g ains erogant meis
desiciat pascinitur floribuis scͥp¬
turarũ. ⁊ exemplis sc̃ornm ea
semnper reco lendo.

Expanded text:
infundunt, qui sunt hinnuli cagenda, discernunt, veloci cursu operationis de valle lacrymarum avolant. Gemelli, quia eamdem fidem, eadem sacramenta praedicant: qui ne lac quod erogant in eis deficiat, pascuntur floribus Scripturarum et exemplis sanctorum ea semper recolendo.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ tempus amputationis aduenit.¬
¶Nostra amputatio tune uenit
qũ ni fiueluosam ⁊ uoxiam cor¬
mptionem caruis desernunis it
ad fructum cũe ꝑuenire ualamꝰ¬

Expanded text:
 Tempus amputationis advenit.Nostra amputatio tunc evenit, quando infructuosam ac noxiam corruptionem carnis deserimus, ut ad fructum animae pervenire valeam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dix̃unt. Quesumuc dñe
ne ꝑeanuis in aĩa uiri istiꝰ
rne des st̃ nos sangͥnem in¬
nocentem quia tu domine si¬
cut uoliusti fetisti.

Expanded text:
 dixerunt. Quesumus Domine: ne pereamus in animam viri istius: et ne des super nos sanguinem innocentem: quia tu Domine sicut voluisti fecisti.
Abbreviated transcription (Latin):
incimetis que agimus. inmemoriã
reducimus. atq illius flagitamus au¬
xilium ⁊ tunc non solum oꝑa set.¬
⁊ cogitationes. dingit.
meuor est bucella sacca cum gauda¬
o auam domus pleua iuetinus cũ
cum cartate face̾ sine sacntia p̾di

Expanded text:
in cunctis, quae agimus, in memoriam reducimus, atque illius flagitamus auxilium: et tunc non solum opera, sed cogitationes dirigit.Melior est buccella sicca cum gaudio, quam domus plena victimis cum cum charitate facere sine scientia praedic
Abbreviated transcription (Latin):
prehendentes . p. trahebãt
eun extͣ templum ⁊ statĩ
clause sunt ianue queren¬
tib autẽ enni eccidere nũ¬
ciatum est tribuno cohor¬
tis quia tota confuuditur
ierłm qui statim assump¬
tis militib ⁊ centurionib
decurrit ad illos qui cum
udissent tribunum ⁊ mi¬
lites tessauerunt ꝑcutere
paulum.¬

Expanded text:
tes Paulum, trahebant eum extra templum: et statim clausae sunt januae. Quaerentibus autem eum occidere, nuntiatum est tribuno cohortis: Quia tota confunditur Jerusalem. Qui statim assumptis militibus et centurionibus, decurrit ad illos. Qui cum vidissent tribunum et milites, cessaverunt percutere Paulum.
Abbreviated transcription (Latin):
dicieie pcũi negabit. Ꝙ si int̾im agnomina¬
catonis. uixͣ legẽ uxoiũ faciet ei. nͦ sine libel¬
rit. in modũ p̃dictũ faciet ei ꝓ filio. sĩc ꝓ
se. Si tͥa ista nõ fec̾it .i. si nec ip̃e eã humi¬
liau̾it. sine agnomine . n eã agnomina u̾it.
nͥ filio eã acceꝑit: more ancillar̾ . gͣtis egͥdiet᷑.
absq pretio sibi dato.

Expanded text:
m agnominaduxerit, juxta legem uxorum faciet ei, « nec sine libelrit, in modum praedictum faciet ei pro filio, sicut pro se. Si tria ista non fecerit, » id est si nec ipse eam humiliaverit, sine agnominatione, nec eam agnominaverit, nec filio eam acceperit, « more ancillarum gratis egredietur, et absque pretio sibi dato.
Abbreviated transcription (Latin):
e coqͣs edũ in lacte matͥs sue. Q iosephꝰ
epponit sic. n comedes eũ infra octa¬
uũi dĩe. qr ad hue ñ differt alacte. Sc̃i decͦ
epponũt iu me ocecdas apm indie ꝯceptiõ is sue.¬
trs. q extũc in matre ꝑat᷑ mͦ lactis. Hebreꝰ
de lacte mitris ꝓhibitũ dñt. ꝙ inalio lac¬
ruũ die. qi ñdũ ẽ esibił. nͥ differ alacte ma¬
mis. Infine uͦ puoitior addidit dñs. Si fe¬

Expanded text:
 coques hoedum in lacte matris suae . » Quod Josephus exponit sic: Non comedes eum infra octavum diem quia adhuc non differt a lacte. Sancti de Christo exponunt sic: Ne occidas Christum in die conceptionis sutris, quia ex tunc in matre paratur materia lactis. Hebraeude lacte matris prohibitum dicunt, quod in alio lacvum diem, quia nondum est esibilis, nec differt a lacte mamis. In fine vero judiciorum addidit Dominus: « Si fe
Abbreviated transcription (Latin):
distͥctioĩs eqͥtate nr̃is þant᷑ m̾itis resp̃ode: Et
int̾rogaũ inqͥt eũ qͥ ã rege arec acceꝑat potesta¬
tẽ. Attnde gͦ qͥ arioch iste a rege potestatẽ ac-¬
cipit: qr qͥcqͥd cͥca nos utiłr seu inutiłr accidit
ex lib̃i arbitͥ m̾ito ł uttio descend. Accip̃ ã ari¬
och ex̾cende mͦ utił mͦ inutił sentñcie pote¬

Expanded text:
antur meritis respondere? Et interrogavit, inquit, eum qui a rege acceperat potestatem. Attende ergo quod Arioch iste a rege potestatem accepit, quia quidquid circa nos utiliter seu inutiliter accidit, ex liberi arbitrii merito vel vitio descendit. Accipit autem Arioch exercendae modo utilis, modo inutilis sententiae pote
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾a lepre. incute ĩcapilł. ĩueste. i do¬
mo. Leͣ cutis ꝯgnolẽr. si fu̾it ĩ ea albor .i.
paiuida albedo. ł pustule ł cicatrix. ma¬
xime si fr̃it alba ł subrufa. ita ꝙ si lo¬
cꝰ lepre humilior sit carne reliqͣ. ⁊ si
fu̾it. plaga lepre ẽ. adducto itaq leꝑlo
ad sac̃dotẽ. sñ cꝰ arbito ñ ex exclude¬
bat᷑. si lepͣ ñdũ s ꝑspicua su̾iꝰt. reclude¬
uat eũ indomo sua .uii. dieb. qͥb etple¬
tis. si n̾o creu̾it lepͣ. it̾m recludebat eũ
es erat. ⁊ lauabat hõ uestimẽta sua.
⁊ mũdꝰ erat. Cũ uͦ ꝑspicua erat lepͣ. seꝑa¬
bat᷑ adarbitriũ sac̃dotil ⁊ habebat ues¬

Expanded text:
capillis, in veste, in domo. Lepra cutis cognoscitur si fuerit in eo albor, id est pallida albedo, vel pustullae, vel cicatrix; maxime si fuerit albo, vel subrufa, ita quidem si locus leprae humilior sit carne reliqua; vel si fuerit, plaga leprae est. Adducto itaque leproso ad sacerdotem, sine cujus arbitrio non excludebatur, si lepra nondum ei perspicua fuerat, recludebat eum in domo sua septem diebus. Quibus expletis, si non creverit lepra, iterum recludebat eum es erat. Et lavabat homo vestimenta sua, et mundus erat. Cum vero perspicua erat lepra, separabatur ad arbitrium sac
Abbreviated transcription (Latin):
cẽt᷑ sicm cap̃ nudũ. ut possit agnosci.
⁊os ueste ꝯtextũ. ne forte fetorẽ loqñ¬
do diffitõet.⁊ habitabat solus extͣ castͣ
ita ut amortuo nicħ differre uid̾e̾t᷑. La¬
tet ut dic̃ iosephꝰ illos urisibiles. qͥ dix̃ũt
moisẽ lepͣ fatigatũ ⁊⁊ similiũ eiectoꝵ tc̃m.
ducẽ uenisse incananeã c̃ eis. c̃ itaᷤ ĩ mi¬

Expanded text:
et caput nudum, ut posset agnosci; et os veste contectum, ne fetorem loquendo diffunderet; et habitabat solus extra castra, ita ut a mortuo nihil differre videretur. Patet, ut dicit Josephus, illos irrisibiles qui dixerunt Moysen lepra fatigatum, et similium ejectorum ducem factum, venisse in Chananaeam cum eis, cum ita
Abbreviated transcription (Latin):
b.Si uͦpareret sĩna. dupplicabãt᷑ pꝰ dieᷤᷤ
ĩ qͥnationis⁊ pꝰea dies purificõis. ut
simł fierẽt. Lxor. qi tot dieb format᷑ fe¬
mina. inut̾o. Expletis uͦ dieb purifi¬
cõnis offerebat ꝓfilio. ł ꝓfilia agnũ an¬
nicłm inbolocaustũ. pullũ colũbe¬

Expanded text:
 pareret feminam duplicabantur priores dies inquinationis, et postea dies purificationis, ut simul fierent octoginta, quia tot diebus formatur femina in utero. Expletis vero diebus purificationis, offerebat pro filio, vel filia, agnum anniculum in holocaustum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
milior sr̃ficie reliqͣ qr corrosiua ẽ. q̃
cũ apparebat: ofid̾abat eã sac̃dos. si ꝑspi¬
cua erat lepͣ: ꝯburebat᷑ uestis. si dubia:
recludebat᷑ .uii. dieb. Si creu̾at macła. ad¬
uidicabat᷑ lepͤ. si non creu̾at. abluebat᷑
uestis ⁊ recludebat᷑ aliis .uii. dieb. Si ad¬
huc dubia erat. rũpebat illd̾ asolido. Si
tñ it̾m alibi macła apparebat. lepͣ uola¬
tił erat. ⁊ oburebat᷑ uestis. si uͦ maicla¬

Expanded text:
reliqua, quia corrosiva est, quae cum apparebat, considerabat eam sacerdos. Si perspicua erat lepra, comburebatur vestis; si dubia recludebatur septem diebus. Si creverat macula adjudicabatur leprae. Si non creverat, abluebatur vestis, et recludebatur aliis septem diebus. Si adhuc dubia erat, rumpebat illud a solido. Si tamen iterum alibi macula apparebat, lepra volatilis erat, et comburebatur vestis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
uiuẽtes inuase fictili⁊ occiurẽs ei sac̾dos
ĩmolabat passerẽ unũ. stillãs saugͥnẽ sĩ aꝙͣ.
sumitate ligni cedrini. qiͣ faciẽs asꝑsorũ.
tĩgebat illd̾ ĩ aqͥs rubricatis asꝑgẽs hõmnẽ
septies. dimitebatq passerẽ uiuũ ad uola¬
re ĩ agr̃. Cũq lauass hõ uestimẽta fua. ra¬

Expanded text:
viventes in vase fictili , occurrensque ei sacerdos, immolabat passerem unum, stillans sanguinem super aqsummitate ligni cedri quasi faciens aspersorium, tingebat illud in aquis rubricatis, aspergens hominem septies, dimittebatque passerem vivum avolare in agrum. Cumque lavisset homo vestimenta sua, ra
Abbreviated transcription (Latin):
mitias d̾õ offerre. aut ꝙͥpiã ełe licebat. Qrͣ¬
eiꝰ anni. defecebat hõ ad urbẽ sc̃am. c̃ scd̃a de¬
cima aliar̃ frigũ. ot epularet᷑ ex eis corad ño.
Qͥnto anno fiẽbat hõ dñs uinee. ⁊ iuĩdemiadat
s. sexto anno ⁊ dernceps. erit ꝙͣi omimis õibꝰ¬

Expanded text:
at. Quaejus anni deferebat homo ad urbem sanctam, cum secunda decima aliarum frugum, ut epularetur ex eis coram Domino. Quinto anno fiebat homo dominus vineae, et vindemiabat sibi. Sexto anno, et deinceps erat quasi omnib
Abbreviated transcription (Latin):
rare mãtata clñi. It̃m q ñõ legr̃ qͥs ora¬
tator aspente. qͥs medebit᷑ ei: ecce pa¬
tet diffr̃a int̾ holocausta y. ⁊ p̃clicta. qr
ex his nicħ erat sacͥdotũ. totũ dño cre¬
mabatur. neq m̃bra istor cũ capite
pedib intestinis iotis ponebant᷑ Er alti
bat remañe. nec aliqͥd ex eo st̃ altare
adolebat᷑. nͥ adeps cũ renib ⁊ reũcłis.
In mͦ ÷ offerẽdi ⁊ nu̾o sac̃dotũ offeren¬
ciũ. erat diffra. De carnib .n. holocaus

Expanded text:
i. Iterum quia non legitur quis oratator a serpente, quis medebitur ei? » Ecce patet differentia inter holocausta haec, et praedicta, quia ex his nihil erat sacerdotum, totum Domino cremabatur, neque membra istorum cum capite, pedibus et in testinis lotis ponebantur super abat remanere, nec aliquid ex eo super altare adolebatur, nisi adeps cum renibus et renunculis. In modo etiam offerendi, et numero sacerdotum offerentium, erat diffe
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ citaris. Eratq tẏam ad modũ p̃dicte fc̃a.
ẽ cõis erat sacerdotib. sỹ ꝙͣ ꝯsuta erat alia
tota iacictina. qͥ cͥcũdabat᷑ autͤo cͥculo tͥb or¬
dinib facto. sĩꝙͣ ab occipite stabant floreᷤ
autei: plantagini similes. atĩpore ad tĩpꝰ. a fr̃o¬
iori uͭ planicie tẏare ex om̃i parte mecui¬
tu usq ad sumitatẽ eiꝰ. q̃ inacutisimũ de¬
sius fabre facta. Sr̃ frontẽ uͭ pendebat la¬
mina aurea ꝙͣ petalũ dñt ad modũ di¬

Expanded text:
 cidaris . Eratque tiara ad modum praedictae facta, quae communis erat sacerdotibus super quam consuta erat alia tota hyacinthina, quae circumdabatur aureo circulo tribus ordinibus facto, super quam ab occipite stabant flores aurei plantagini similes a tempore ad tempus. A froneriori vero planitie tiarae ex omni parte in circuitu usque ad summitatem ejus, quae in acutissimum desuis fabrefacta. Super frontem vero pendebat lamina aurea, quam petalum dicunt, admodum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdita. Ne uͦ cum mouet᷑ pontifex moueret᷑¬
⁊ lamina sc̃a. sinsum ligabatut uitta ia¬
cĩctima ꝑspicua celante uncinũ : anulũ. qͥ
cͥcdueta capiti. ⁊ ligata inoccipite depen¬
dentes sumitates. sr̃ hum̾ũ ut̃q diffũ debat.

Expanded text:
perdita. Ne vero cum moveretur pontifex, moveretur, et lamina sancta, sursum ligabatur vitta hyacinthina perspicua, celante uncinum et annulum, quae circumducta capiti, et ligata in occipite, dependentes summitates super humerum utrumque diffundebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Sr̃ ħ dic̾ iosephꝰ. zonã. ex .iiii. colorib ex auro
ꝯserta ex utͦq lat̾e. cͥcũductã ⁊⁊ it̾m reuolutã
añ pectꝰ. inutͣq sumitate infra pendente.
hñtẽ exaureis fistulis fimbrias mirodeco¬
re ꝯpositas.

Expanded text:
x quatuor coloribus, et auro confertam, ex utroque latere circumductam, et iterum revolutam ante pectus in utraque summitate infra pendente, habentem ex aureis fistulis fimbrias miro decore compositas.
Abbreviated transcription (Latin):
tor̾. in qͦ ẜ coloris mutacionẽ. ꝑpẽdebãt. utr̃
cłm placatũ hr̃ent. an offensũ. Iosephꝰ clicit
sarlonicẽ. qͥ indet᷑ hum̾o gerebat᷑. cũ sacͥ¬
ficiũ pontificis dõ placebat. tanto splẽclore
egssuris uͦ ad p̾liũ. si d̾s cũ eᷤet. tantꝰ fulgor
in lapidib rõnał apparebat. ut om̃i fieret
młtitudini. manifestũ eoiꝰ auxilio dm̃ adee̾.
n ob h rõnale iudicii nũcupari. asserit aũt
serte erat due cathene auree sͥ in uicẽ choe¬
rentes .i. oblicate ad modũ .x. lit̾e s̾ inmedio¬

Expanded text:
o secundum coloris mutationem perpendebant utrum Deum placatum haberent, an offensum. Josephus dicit sardonicem, qui in dextro humero gerebatur, cum sacrificium pontificis Deo placebat, tanto splendore megressuris vero ad praelium, si Deus cum eis esset, tantus fulgor in lapidibus rationalis apparebat, ut omni fieret multitudini manifestum, in eodem auxilio Deum adesse, et ob id rationale judicii nuncupari. Asserit autemsertae erant duae catenae aureae sibi invicem cohaerentes, id est obliquatae ad modum
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣsu̾so sr̃ hum̃os fortib oris ꝯtextuor.
Ꝙ legr̃ samuelẽ ⁊ dd̾ inditos ephot. alius
erat. ⁊ ꝓpͥe ephotar dicebat᷑. ⁊ erat lineũ. Istõ
uͦ mira pulcͥtudine u̾micłatũ. ⁊̃ ciuĩ erat or¬
namentũ ꝙ hebreꝰ ẽsim. gͥcus logĩo. latinꝰ ta¬
tionale dicit. qͣdiãglũ ⁊ duplex. ne pond̾e gẽ¬

Expanded text:
super humeros fortibus loris contextum. Quod legitur Samuelem , et David indutos ephod, aliud erat, et proprie ephotar dicebatur, et erat lineum; illud vero mira pulchritudine vermiculatum. Tertium erat ornamentum quod Hebraeus essin, Graecus logion, Latinus rationale dicit, quadrangulum, et duplex, ne pondere gem
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ale. Erantq in eo .xii. lapides auro firmit̾
dine saidiꝰ. ⁊opaciꝰ. smaragdꝰ. In scdo: carbũ¬
cłs. saphirꝰ. iaspis. Int̾cio. liguriꝰ. achatobs. am¬
erãt sculpta noĩa .xii. filior isrł. iuxta ordinẽ
natruitatis sue. sĩgła insingłis. Ut gestaret
sac̾dos memoriale filiis isrł. ⁊ filior isrł. in
humetis ⁊ pectore. ob recordationẽ tͥum. qͦr

Expanded text:
merale. Erantque in eo duodecim lapides, auro firmiter dine sardius, topasius, smaragdus. In secundo carbunculus, sapphirus, jaspis. In tertio ligurius, achates, amerant sculpta duodecim nomina filiorum Israel, juxta ordinem nativitatis suae, singula in singulis, ut gestaret sacerdos memoriale filiis Israel, et filiorum Israel in humeris et pectore, ob recordationem trium, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
s in longũ sectioñẽ habebat apectore usq ad
medias scapłas. Cui aꝑture. ne añ ⁊ retro t̃pi.¬
t̃ appareret. assuta erat uitta. q̃ sr̃ scapłas hĩc
m̾ ñactłis astrigebat᷑. habebat at̾ ꝓfimbriis.¬
.lxx.iiͦ. tintinabła aurea. qͥb erãt unmixta. to¬
ra. ⁊ cocobis tincto. ita ut pꝰtintinabłũ. cẽt ma¬
lo gͣnatũ. qi int̾scalan mͦ posita. ut audiret᷑

Expanded text:
sed in longum sectionem habebat a pectore usque ad medias scapulas, cui aperturae, ne ante et retro turpiter appareret, assuta erat vitta, quae super scapulas hinc inde nastulis astringebatur; habebat autem pro fimbriisntinnalia aurea, quibus erant immistae tora, et cocco bis tincto, ita ut post tintinabulum esset malum granatum, quasi inter scalari modo posita, ut audiretur
Abbreviated transcription (Latin):
tis euit ephot siłis sr̃ hum̾ali g̾cor. de p̾dic¬
tis .iiii. colorib auroq ꝯtextũ. sine maniciᷤ
ad mod̾ colobii descẽtlẽs. usq ad renes. adeo
ut sr̃ cingi poss suꝑiorẽ partẽ. tunice iacĩc¬
tine. tegens infi̾orẽ relĩqñs intactam: ore
uͦ lat̾m: uncinis ⁊ anuł aureis iungebant᷑.
aꝑturã hñs in pectore qͣdrã ad magnitu¬
dine palmi. inqͣ longion insebat᷑. Incꝰ suꝑ

Expanded text:
ephod, similis superhumerali Graecorum de praedictis quatuor coloribus, auroque contextum, sine manicis, ad modum collobii, descendens usque ad renes, adeo ut supercingi posset, superiorem partem tunicae hyacinthinae tegens, inferiorem relinquens intactam. Orae vero laterum uncinis et annulis aureis jungebantur, aperturam habens in pectore quadram, ad magnitudinem palmi
Abbreviated transcription (Latin):
rere. ñ tñ ⁊ eqͤ in nra potestate ẽ uͥtutis nr̃ẽ
dec̾m̃ta ꝓ arbitͥo reꝑare. S si studiose exe¬
qͥmͦ qd̾ ĩa posse ex diuino mune̾ accepimꝰ.
forte ⁊ illd̾ suꝑ addet᷑ qd̾ ñdũ potuimus.
Et in regno m̃õ inqͥt restitutꝰ sũ:⁊ magnifi¬
centia amplior addita ẽ mͥ¬

Expanded text:
en et aeque in nostra potestate est virtutis nostrae detrimenta, pro arbitrio reparare. Sed si studiose exsequimur, quod jam posse ex divino munere accepimus, forte et illud superaddetur, quod nondum potuimus. Et in regno meo, inquit, restitutus sum, et magnificentia amplior addita est m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ intentionẽ quer̾e.: imsuũ gradũ restitu¬
ere uelle. Hanc regiã dignitatẽ in alieno
corde q̃rebant:⁊ in suũ locũ restitui cupiebãt.
qr deiectam putabant qͥ dicebant. uͥ ẽtimor
tuus. ⁊ fortitudo tua. patientia tua. ⁊ ꝑfec¬
tio uiaꝵ tuaꝵ: N solũ aũ illi qͥ in malũ
corruunt. uer̃ ñ illi qͥ a bono tepesct̾. debẽt
semetip̃os discutẽ. ⁊ pͥstinũ illũ religiõis
feruorẽ in semetip̃is innouare. Hinc ẽ qd̾

Expanded text:
 intentionem quaerere, et in suum gradum restituere velle. Hanc regiam dignitatem in alieno corde quaerebant, et in suum locum restitui cupiebant, quia dejectam putabant, qui dicebant: Ubi est timor tuus, et fortitudo tua, patientia tua, et perfectio viarum? Non solum autem illi qui in malum corruunt, verum etiam illi qui a bono tepescunt debent semetipsos discutere, et pristinum illum religionis fervorem in semetipsis innovare. Hinc e
Abbreviated transcription (Latin):
ex mistica arbore descͥbit᷑. qͥ hic p̃eidi iube¬
t᷑. ⁊ tẽ meliꝰ agnoscimꝰ in qͣlicũq uͥtutis fa¬
stigio ꝯstitutis moꝵ ruina ꝗͣ iuste ametꝰ.
In magnitudine arboris miram᷑ modũ
fortitudinis. in eiꝰ altitudine ꝓfundita¬
cem subtilitatis. in aspectꝰ dilatatione
magnitudinẽ auctoritatis. in pulcͥtudi¬
ne folioꝵ facundiã sermonis. in nimi¬
etate fructuũ multiaidinẽ eruditionis.
in esca uniu̾soꝵ doctͥnã edificõnis. in sub¬
iectione bestiaꝵ rigorẽ seui̾taus. in coha¬
bitatione uolucrũ ꝓuidentiã cireun¬
spectionis. Qͥs gͦ nͥ insanꝰ intanto muta¬
bilitatis ancipiti qͥ securitatẽ ꝓmittit.
si uere aliqn tał fuit qͥ pꝰea succisus ce¬
cidit. Uere ut scͥpͥtura dic̃. beatꝰ hõ
q̃ semꝑ ẽ paud̃ Mescit enĩ q̃d futa
pariat dies. Qđ qutqͥ cura nos agitur.¬

Expanded text:
ex mystica arbore describitur qui hic praecidi jubetur, et tunc melius agnoscimus in qualicunque virtutis fastigio constitutis morum ruina quam juste timetur. In magnitudine arboris miramur modum fortitudinis; in altitudine ejus profunditatem subtilitatis; in aspectus dilatatione, magnitudinem auctoritatis. In pulchritudine foliorum facundiam sermonis; in nimietate fructuum, multitudinem eruditionis; in esca universorum, doctrinam aedificationis; in subjectione bestiarum, rigorem severitatis; in cohabitatione volucrum, providentiam circumspectionis. Quis ergo, nisi insanus, in tanto mutabilitatis ancipiti sibi securitatem promittit, si vere aliquando talis fuit, qui postea succisus cecidit? Vere, ut Scriptura dicit: Beatus homo qui semper est pavidus. Nescit enim quid futura pariat dies . CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
modũ nucis. Tam̾ hebreꝰ nõ dic̃ ciphos. s dic̃
nigellatas. rotũditates .s. nigello distĩctas. Ex
mis a ureis. ad mod̾ hastił. ⁊ in uict̾is cohibãt
capita calamor. qͣi ciphi in modũ micis. cũ spe¬
ur̾ qͥbydã sperulas no fuisse infu̾do ciphor. ut
dictũ e. s in media planicie cꝰq calami speru¬
lam uolubilẽ sr̃põitã. sic erat cantelabrũ ex
ferro calamis aureis sr̃ inducto. fc̃m. si fusile
fuit. Si uͦ ductile sĩpłr ex auro fuit. ⁊ mallesꝰ
mirabili artificio in hanc formã ꝓductũ.
Erat at ut dit̾ iosephꝰ .ex.lix partib ꝯpoitũ. in
una base erectũ. Sic in hastili ⁊ brachiis. erãt

Expanded text:
modum nucis. Tamen Hebraeus non dicit scyphos, sed nigellatas rotunditates, scilicet nigello distinctas. Ex mis aureis, ad modum hastilis, et in juncturis coibant capita calamorum quasi scyphi in modum nucis cum sphaeur sphaerulae non fuisse in fundo scyphorum, ut dictum est, sed in media planitie cujusque calami sphaerulis volubilis superposita. Sic erat candelabrum ferro, calamis aureis superinducto, factum si fusile fuit: si vero ductile simpliciter ex auro fuit, et malleis mirabili artificio in hanc formam productum. Erat autem, ut dicit Josephus, ex LXX partibus compositum, in una base erectum, sic in hastili, et brachiis erant
Abbreviated transcription (Latin):
labat eũ. hauriensq de sanguine infere¬
bat illũ intabnacłm. ⁊ intinges ineo
digitũ asꝑgebat illũ septies ꝯtͣ uelum
scu̾arĩ ⁊ ãe eod̾ ponebat sr cornua altariᷤ
incensi. ⁊ egredies reliqũ sangiuniᷤᷤ fun

Expanded text:
labat eum, hauriensque de sanguine, inferebat illum in tabernaculum, et intingens in eo digitum, aspergebat illum, septies contra velum sanctuarii, et de eodem ponebat super cornua altaris incensi, et egredie
Abbreviated transcription (Latin):
outum. q nec comedũt eas. s colunt utͥ amo¬
nẽ. Ingressꝰq iosepb ad regem. extremos frin
Non herba int̾ra chanaan. petimusq ut uibiᷤ
nos seruos tuos ẽẽ int̾ra iesen. nͨ .ii. seꝑariuo
qr̾ qͦ mͦ egiptus tp̃re in opie habundabat in
tp̃ra colendi impedit. ł sata extinguit. yascuaᷤᷤ
aũt nutrit. Sost b: introtlux̃ ioseph patrem
ad regem. benetlix̃q regi. In qͥsitus arege de
tiõidixit: qr sc̃i intã hanc ꝓ incolatu hñt. ma¬
li dit̃: qr sapiens accusator est sui. ꝙ au̾t clix̃
dit gͦ iosepb fr̾ib suis possessionẽ in optimo
iolo t̾re. ramesses. dicit tli iosephꝰ. concessit ei
pbarno ut ineliopolitana urbe ꝯũs. arentur.
Iuic .N. pascua pastores eiꝰ hũerãt. sciens gra¬
tum eẽ egiptis seꝑari ase pastores .⁊ nicħ qͦd

Expanded text:
ovium, quia non comedunt eas, sed colunt ut Ammonem. Ingressusque Joseph ad regem, extremos fratrest herba in terra Chanaan, petimusque ut jubeas nos servos tuos esse in terra Gessen, nec enim separari r quomodo Aegyptus tempore inopiae abundabat in tempora colendi impedit, vel sata exstinguit, pascua autem nutrit. Post haec introduxit Joseph patrem ad regem. Benedixit regi. Inquisitusque a rege de tionis dixit, quia sancti vitam hanc pro incolatu habent. Mali dixit, quia sapiens accusator est sui , quod autem dixit Dedit ergo Joseph fratribus suis possessionem in optimo terrae solo Ramesses. Dicit tamen Josephus: Concessit eis Pharao, ut in Heliopolitana urbe conversarentur; illic enim pascua pastores ejus habebant, sciens gratum esse Aegyptiis separari a se pastores, et nihil quod
Abbreviated transcription (Latin):
ut occurreret ei. Q supto curu: occiunt ei
ingesen. alii hñt ad urbem hero ũ int̾ra rames¬
se. qͥtt̃ gessen. pꝰea thebais dicta est. aqͣ thebei. qͦr̃
legioni. p̃fuit beatꝰ mauriciꝰ. alie sũt thebe.
uñ thebani. Postea. cum reges fuer ex ea dicta
ẽ urb heroes. ꝙ heroum egipti eius debebãt
custodiã. Infinib tr̃e illiꝰ postea hedificauer̃ hebrei.
cogentib egiptis urbẽ tab̾nador. q̃ dicta est ra
sic dicta: qñ sine discretione utq sexꝰ cey impare
egipto. Dix̃q ioseph ad om̃em domũ patris sui.

Expanded text:
ut occurreret ei. Qui juncto curru occurrit ei in Gessen . Alii dicunt ad urbem Heroum in terra Ramesse, quae tunc Gessen, post Thebais dicta est, aqua Thebaei, quorum legioni praefuit beatus Mauricius. Aliae sunt Thebae, unde Thebani. Postea cum reges fuerunt ex ea, dicta est urbs Heroum, quia heroes Aegypti ei debebant custodiam. In finibus terrae illius postea aedificaverunt Hebraei, cogentibus Aegyptiis, urbem Tabernaculorum, quae dicta est Ramsic dicta quando sine discretione uterque sexus coepit imperare Aegypto. Dixitque Joseph ad omnem domum patris sui:
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitꝰ ꝑciꝑ. qͥ sołouẽ regi annũtiaret. Iforce qͥ
& filiis tͣnsmigͣtioĩs iuide fuit. qͥ longã captiuitatẽ
patient̃ sustinuit: danieł m̾itũ in idip̾m adiuuit.
⁊ eũ ad tãte gr̃e suscept̾onẽ aptiorẽ exhibu it. Iste da¬
niel utiq d̾ ierłm in babilonẽ captiuatꝰ fu̾at. ⁊ fertas¬
sis nicħ tale ꝯmiserat: uñ eiꝰmõi captiuitatẽ inc̾reret:¬

Expanded text:
em regi annuntiaret. Et forte quod de filiis transmigrationis Judae fuit, quam longam captivitatem patienter sustinuit, Danielis meritum in idipsum adjuvit, et eum ad tantae gratiae susceptionem aptiorem exhibuit. Iste Daniel utique de Jerusalem in Babylonem captivatus fuerat, et fortassis nihil tale commiserat unde ejusmodi captivitate
Abbreviated transcription (Latin):
tũ erat haltare delignis sethĩ. hñs cubitũ
lõgitudinis ⁊ alt̾m latitudinis .i. qͣdrũ orat.⁊
duos cubitos in altitudme. uestitũq erat auro
purissimo cornua hñs ⁊⁊ cͣticła̾m auream.
catenas. ⁊ anulos. ⁊ uectes aureos. instar pͥo¬
ris. uti uͦ arulam nr̾et. an cineres exciꝑet t̾m.
glos.co. ronas sex habebat ex auro puris¬
simo ꝗ singłarit̾ forte mexodo dictũ ẽ.
ita. fa ciesq ei coronã aureã ꝑ girum.
ghoc al. tare dicebat᷑ incensi. ł timiama¬
tis. q singłis dieb mane ⁊ uesꝑe ad cõ¬

Expanded text:
s cubitum longitudinis, et alterum latitudinis, id est quadrum et duos cubitos in altitudine, vestitumque erat auro purissimo, cornua habens, et craticulam auream, et catenas, et annulos, et vectes aureos instar prioris . Utrum vero arulam haberet, an cineres exciperet terngulos singulos coronas sex habebat ex auro purissimo, quod singulariter forte in Exodo dictum est, ita: « Faciesque ei coronam auream per gyrum. » Hoc altare dicebatur incensi, vel thymiamatis, quia singulis diebus mane et vespere ad con
Abbreviated transcription (Latin):
re uident᷑. nͨ est putanõ indubiũ uenisse.
ꝙ in tẽplo uͥ om̃ia ampliata fu̾nt. ⁊ mł¬
tiplicata. p̃t̾ altare aureũ ꝙ erat extͣ ue¬
lũ. ad ꝙ bis indie necẽe erat ingredi. erat
sr̾ additũ tuirbłm in addito. inqͥ sũmꝰ
sac̾dos prurna᷑
⁊ irmia mata. q̃ sec̃ fere¬
bat. adołet.
qñ ad int̾iora ꝯtingebat.
ip̃m penͣtre.¬

Expanded text:
bium venisse, quod in templo, ubi omnia ampliata fuerunt, et multiplicata, praeter altare aureum quod erat extra velum, ad quod bis in die necesse erat ingredi, erat superadditum thuribulum in abdito, in quo summus sacerdos prunas, et thymiamata, quae secum ferebat, adoleret, quando ad interiora contingebat ipsum penetr
Abbreviated transcription (Latin):
eũ qͥs iure ñ rep̃hendat: qͣ illũ qͥ soli dõ debet᷑
honorẽ hõi mortali exhibeat. S forte illũ qr
uer̃ dĩ tẽplũ ẽẽ dep̃hendit. talihonoie dignũ
iudicauit. S ad edificationẽ nr̃am oportet noᷤᷤ
ista diligent̃ discut̾e. ł qͥd in nob̃ iuxta hoꝵ si-¬
mnilitud inẽ actitari soleat diligent̃ inqͥrere.
5Cecidit inqͥt in faciẽ suam. ꝑ faciẽ suã hõ
habet᷑. Quid itaq aliud ẽ in faciẽ cad̾e. ꝗͣ illd̾¬

Expanded text:
 non jure reprehendat, quod illum qui soli Deo debetur honorem homini mortali exhibeat? Sed forte illum, quia verum templum esse deprehendit, tali honore dignum judicavit. Sed ad aedificationem nostram oportet nos ista diligenter discutere, vel quod in nobis juxta horum similitudinem actitari soleat subtiliter inquirere: Cecidit, inquit, in faciem suam: per faciem homo habetur. Quid itaque aliud est in faciem cadere quam ill
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m ĩmin̾ẽ iã cernimꝰ. Tc̃ inqͥt rexceesd̾ in
faciẽ suã. Tẽ cecid̾: c̃ damele docente ꝑ icłm su-¬
ũ agnouit. S sciendũ. qd illa humiliatio qͦ sñ
ꝑseu̾antia ẽ. ĩminenti ꝑicłõ repugnare ñ pͣ.¬
Iud̃ qͦ notandũ. qd sepe qͦ se qͥs in consultiꝰ ⁊ im-¬
mod̾atiꝰ abiẽ. es ad insaniorẽ ⁊ enormiorẽ pͦmo¬
dũ sr̃biã erũp̃. Attende in rege humiliatidẽ
instabilẽ ⁊ indiscretã. ⁊ pꝰmodũ sr̃biã pluᷤ ꝗͣ
humanã. Nãqͥ pꝰ danielẽ adorauit. id̾ ip̃e pꝰ

Expanded text:
rum imminere jam cernimus. Tunc, inquit, rex cecidit in faciem suam. Tunc cecidit cum, Daniele docente, periculum suum agnovit. Sed sciendum quod illa humiliatio, quae sine perseverantia est, imminenti periculo repugnare non puoque notandum quod saepe quo se quis inconsultius et immoderatius abjicit, eo ad insaniorem et enormiorem postmodum superbiam erumpit. Attende in rege humiliationem instabilem et indiscretam, et postmodum superbiam plus quam humanam. Nam qui prius Danielem adoravit, idem i
Abbreviated transcription (Latin):
.i. mortis patris m̃i. ut occiclam iacob. Nim¬
ciata sunt ħ rebeoce. Eod̃ sp̃u sciuit reberca
cogitationes esau. qͦ intrinau̾at iacob frauda¬
re frẽm. Excusat̃ gͦ iacob amencdatio in pat᷑m
ait rebecca uiro suo. Si acceꝑit iacob uxorẽ
defiliab hech: nolo uiu̾e. ⁊ aduocans isa ac
iacob. benedix ei ⁊ p̃cep̃ ei ut iret in mesopo¬
tamiam. acciꝑe sͥ uror̃e de filiab laban. uidẽs

Expanded text:
 mortis patris mei, et occidam Jacob. Nuntiata sunt haec Rebeccae . Eodem spiritu sciebat Rebecca cogitationes Esau, quo intimaverat Jacob fraudare fratrem. Excusatur ergo Jacob de mendacio in patrem, ieret, ait Rebecca viro suo: Si acceperit Jacob uxorem de filiabus, Heth nolo vivere. Et advocans Isaac Jacob, benedixit ei, et praecepit ei ut iret in Mesopotamiam sibi accipere uxorem de filiabus Laban. Fidens
Abbreviated transcription (Latin):
ia cob ap̃aliꝙ̾ ꝓuĩcialiũ intͣre ⁊ sub diuo iace¬
bat. Cũ aut uenisset uixta luzam uesꝑe: im¬
posuit capiti suo lapidem⁊ obdormuut.⁊ in
angłos ascẽdentes. ⁊ descendentes ꝑ eam. Iose¬
phꝰ dicit. uidit descẽtes ꝑ eam figas. bonestio

Expanded text:
cob, apud aliquem provincialium introire, et sub divo jacebat. Cum autem venisset juxta Luzam vespere, supposuit capiti suo lapidem, et obdormivit. angelos descendentes et ascendentes per eam. Josephus dicit: Vidit descendentes per eam figuras, honest
Abbreviated transcription (Latin):
ad hmͦi infimabona se ipãm inclinare.
⁊ qͣi in herba t̃rȩ carnalia desidĩa saciare.
⁊ eiꝰmͦi oblectam̃ta in usũ duc̾e. pͣua ꝯsu¬
etudine paulatĩ inualescente fit tandem
sepe ut iã appetitũ suũ ab eoꝵ amore uł
usu ñ pꝰsit temꝑare. Quasi gͦ uin cło ferreo
in herbatrȩ mens depͣuata alligat᷑. q̃n in
carnaliũ uoluptatũ amore ex pͣua ꝯsue¬
tudine obdurat᷑. Quia ferrũ ceta oĩa me¬
talla domat. recte ut dictũ ẽ audatiam
designat. q̃ neminẽ ueret᷑. neminẽ for¬
midat. Et qm̃ es cęt̾is oĩb ẽ durabilius.
recte ꝑ ip̃m ꝑtinatiã designari iã diximꝰ.
Quasi gͦ in ferri seu ⁊̃ exis rigorẽ pͣua ꝯsu¬
etudo obdureseit. qñ depͣuata mens tam
ꝑtinacit᷑ ꝗͣ audacit̾ assuetis desidiis in¬
sistit. Nonne ferreo ⁊ ereo uincło alli¬
gat᷑. q̃ nulliꝰ unꝗͣ t̾rore. nulliꝰ unqu̾a
admonitione ab assuetis ꝯcupiscentiis au̾tit᷑:
Nonne uincła ferrea łerea iã sentit. qͦ nec

Expanded text:
are, et quasi in herba terrae carnalia desideria satiare, et ejusmodi oblectamenta in usum ducere, prava consuetudine paulatim invalescente, fit tandem saepe ut jam appetitum suum ab eorum amore vel usu non possit temperare. Quasi ergo vinculo ferreo in herba terrae mens depravata alligatur, quando in carnalium voluptatum amore ex prava consuetudine obduratur. Quia ferrum caetera omnia metalla domat, recte, ut dictum est, audaciam designat, quae neminem veretur, neminem formidat. Et quoniam aes caeteris omnibus est durabilius, recte per ipsum pertinaciam designari jam diximus. Quasi ergo in ferri, seu etiam aeris rigore prava consuetudo obdurescit, quando depravata mens tam pertinaciter quam audaciter assuetis desideriis insistit. Nonne ferreo et aereo vinculo alligatur quae nullius unquam terrore, nullius unquam admonitione ab assuetis concupiscentiis a vertitur? Nonne vincula ferrea vel aerea jam sentit, quae nec
Abbreviated transcription (Latin):
irũ sane qͦmͦ ad unũ statĩ flagiciũ
multi sepe in desꝑationẽ cadt᷑. alii
nec p̾m ulta ⁊ maxima ⁊ diut᷑na mala
spem ł ꝓpositũ resipiscendi amutunt.
De qͦ ⁊ illd̾ recte intelłr qd̾ hic de hac adhuc
arbore subinfert᷑. ⁊ alliget᷑ uincło fer reo
⁊ ereo in herbis q̃ foris st̃ ⁊ rore cȩli tin¬
gat᷑: ⁊ cũ feris pars eiꝰ in herba tr̃e. Cor eiꝰ

Expanded text:
ne quomodo ad unum statim flagitium multi saepe in desperationem cadunt. Alii nec post multa, et maxima, et diuturna mala spem, vel propositum resipiscendi amittunt. De quo et illud recte intelligitur quod hic de hac adhuc arbore subinfertur, quia alligetur vinculo ferreo et aereo in herbis quae foris sunt, et rore coeli tingatur, et cum fer
Abbreviated transcription (Latin):
indomabilis ꝯsuetudo: In ferro auda¬
cia. in ereꝑtinatia. in herb t̾re bona in¬
fima. bona trena. Qd enĩ nͥ q̃dã herba t̾re
st̃ bona. ista t̾rena. q̃ nob̃ sc̃ cũ bestiis cõia :
De qͥb recte dr̃ q̃ foris st̃. Co enĩ ip̃o foris
existunt. qͦ corꝑalia ⁊ carnalia ñ aũ sp̃ua

Expanded text:
indomabilis consuetudo? In ferro audacia, in aere pertinacia, in herbis terrae bona infima, bona terrena. Quid enim nisi quaedam herbae terrae sunt bona ista terrena, quae nobis sunt cum bestiis communia. De quibus recte dicitur: quae foris sunt. Eo enim ipso foris exist
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oĩa q̃ m̃di st̃ relinq̃re ⁊ ad ordinẽ ⁊ reli¬
gionẽ uenire ꝓponunt. Qͥd aliud isti ꝙͣ
bomi g̃minis radices retinent. uñ cũ tp̃s
miserendi. ꝓ diuino bñplacito aduenit.
ad bonũ studiũ pullulant : Alii aũcũ
de ꝯu̾sione admonent᷑. ñ ꝗͣ se ad ordinẽ uł
religionẽ uenire ̃ cũ iuram̃to affirmat.¬

Expanded text:
nia quae mundi sunt relinquere, et ad ordinem, et religionem venire proponunt. Quid aliud isti quam boni germinis radices retinent? Unde cum tempus miserendi pro divino beneplacito advenerit, ad bonum studium pullulant. Alii autem, cum de conversione admonentur, nunquam se ad ordinem vel religionem venire etiam cum juramento affirmant
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑationẽ p̃cipitat᷑. Quasi em̃ radices suaᷤᷤ
auulsa erat. ⁊ sñ reꝑatiõis germine cor¬
ruendo remanserat q̃ ad dnm loq̃ns ⁊
de uenia desꝑans. dicebat. Maior ẽ iniqͥtaᷤᷤ
mã ꝗͣ ut ueniã merear. Qdenĩ aliud st̃
germ̃ ł radix hꝰmͦi arboris. nͥ ppositum
correctioĩs :⁊ spes diuinȩ ꝓpitiationis:
Ome enĩ opꝰ bonũ ex bono ꝓposito germi¬
nat ut ineffectũ erũpat:⁊ ad bonȩ ꝯsue¬
tudinis robur qualescat. ⁊ frust᷑ uirtutiᷤᷤ
arbor ad alta nitit᷑. q̃ in spe diuinȩ ꝓpi¬

Expanded text:
desperationem praecipitatur. Quasi enim radices suas avulsa erat, et sine reparationis germine corruendo remanserat, quae ad Dominum loquens, et de venia desperans dicebat: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear . Quid enim aliud sunt germen, vel radix hujusmodi arboris, nisi propositum correctionis et spes divinae propitiationis? Omne enim opus bonum ex bono proposito germinat ut in effectum crumpat et ad bonae consuetudinis robur convalescat, et frustra virtutis arbor ad alia nitit
Abbreviated transcription (Latin):
llud aũ ꝙͣ. piũ ⁊ qͣnta admiratiõe dignũ.
qd̾ diuina miseratio nec tales hoĩes sepe
fundit᷑ deserit. nec pꝰ talẽ lapsũ tantãq
ruinã penitꝰ destituit. s adhuc tales sepe
ad correctionẽ expectat. ⁊ ad penitñtiã re-¬
seruat. Uetͥ qͥsqͥs talẽ te e̾e̾ dep̃hendis. si di¬
uitias bonitatis eiꝰ ⁊ patientiȩ ⁊ longanimi¬
tatis ꝯtẽpnis. An ignoras qm̃ benignitas
dĩ ad penitñtiã te adduc̃. qͥ spei tue radice ᷤᷤ¬
ñdũ p̃cidit. s in iudicioꝵ suoꝵ archano
⁊qͣi in sinut̾rȩ abscondit᷑. Audiamꝰ g̾ qͦm
illa diuinȩ pietatis altitudo seu̾itatis suȩ
sentĩitiã temꝑat. cum pꝰ tandȩ dissipatio¬
nis uastitatẽ ad nr̃ãm ꝯsolationẽ aliqͥd ad-¬
huc de hac arbore adiungat. Uerũtũ inqͥt
germ̃ radicũ eiꝰ int̾ra simite. Hoc ẽ qd̾ sñdi
uinȩ diuine benignitatis admiratiõe nec

Expanded text:
llud autem quam pium, et quanta admiratione dignum quod divina miseratio nec tales homines saepe funditus deserit, nec post talem lapsum tantamque ruinam penitus destituit, sed adhuc tales saepe ad correctionem exspectat, et ad poenitentiam reservat. Vae tibi quisquis talem te esse deprehendis, si divitias bonitatis ejus, et patientiae, et longanimitatis contemnis. An ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit, qui spei tuae radices nondum praecidit, sed in judiciorum suorum arcano, et quasi in sinu terrae abscondit? Audiamus ergo quomodo illa divinae pietatis altitudo severitatis suae sententiam temperat, cum post tantae dissipationis vastitatem ad nostram consolationem aliquid adhuc de hac arbore adjungat: Verumtamen, inquit, germen radicum ejus in terra sinite. Hoc est quod sine divinae benignitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sui admirationẽ ꝯu̾tit: ⁊ sepe extͣ semet¬
ipm ꝑm̃tis excessũ rapit. Exit inqͥt ma-¬
tutini ⁊ uesꝑe delectab̃. Qst̃ isti matuti¬
niexit᷑. nͥ ad ueri soł irradiationẽ hũa¬
ne m̃tis excessus s Dic̃ gͦ qr delectant exitꝰ
redire. Qͥs aũ digne miret᷑ ꝙͣ sit dulce
ꝗͣ ue delectabile. fer uente iã caritate
⁊ qͣi sub estiuo tpr ad matutinã lucẽ ra¬
diantis diuinitatis se a somno excut̾ẽ.
⁊ extͣ huãne m̃tis angustias in aurã lib̾-¬
tatis erũꝑe.⁊ in latũ illũ diuinoꝵ spe¬
ctacłoꝵ campũ m̃tis alienatioẽ tͣnsire:
Delectant itaq exit᷑ matutini. ꝯtͥstant

Expanded text:
ertit, et saepe extra semetipsum per mentis excelsum rapit: Exitus, inquit, matutini, et vespere delectabis . Qui sunt isti matutini exitus, nisi ad veri solis irradiationem humanae mentis excessus? Dicit ergo quia delectant exitus redire. Quis autem digne miremur quam sit dulce, quamve delectabile, fervente jam charitate, et quasi sub aestivo tempore ad matutinam lucem radiantis divinitatis se a somno excutere, et extra humanae mentis angustias in auram libertatis erumpere, et in latum illum divinorum spectaculorum campum mentis alienatione transire? Delectant itaque exitus matutini, contristant
Abbreviated transcription (Latin):
nebrosa illa buãm cordis abysso: Prauũ
siqͥde ẽ cor hõĩs ⁊ inscrutabile. ⁊ qͥs cognos¬
cet illdᷤ: Hoc ẽ qd danyel dũ diu cogitat
ap̃ semetipm. cogitatiões suȩ ꝯtͦbant eũ.
S qͥ infirma sua libent̃ ꝯsicdat. dilig̃nt̃
retͣctat:⁊ se in eoꝵ ꝯsid̾atiõe humiliat. dũ
il lud studiose discutit. qd in seip̃o ꝑ semet¬
ip̃m dep̃hendẽ potuit. sepe ⁊ adid diuinitꝰ
illuminat᷑. qd̾ ꝑ seipm scire ñ potuit. Hẽ qd̵
danyel dũ ap̃ se dui tacit᷑ meditat᷑ ad p̃nos¬
deuotione. quomodo debeat semet ipsã discut̾e

Expanded text:
s abysso? Pravum siquidem est cor hominis, et inscrutabile, et quis cognoscet illud? Hoc est quod Daniel, dum diu cogitat, apud semetipsum cogitationes suae conturbant eum. Sed qui infirma sua libenter considerat, diligenter retractat, et se in eorum consideratione humiliat, dum illud studiose discutit quod in seipso per semetipsum deprehendere potuit, saepe et ad id divinitus illuminatur quod per seipsum scire non potuit. Hoc est quod Daniel, dum apud se diu tacitus meditatur, ad praenosVI. De vera mentis devotione, quomodo debeat semetipsam discute
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi hora una. ⁊ cogitationes eiꝰ ꝯtͣbabant eũ.
luto qr ad danyelẽ ꝑtineat:i qr uere de¬
uotiõis offm̃ existat. ad semetip̃m redire.
extĩoꝵ obliuisci :uint̾ĩora cogitare. eo ma¬
xime tp̃r cũ debet ꝓͥe ł aliene saluti ꝯsu¬
lere. Aliud ẽ tp̃s inuestigandi q̃ st̃ supͣ
se. atq aliud ẽ tp̃s discutiendi q̃ st̃ int
se. Omĩa enĩ tps hñt. bempꝰ itaq est
ꝯtẽplandi magnalia diuina. Et ẽ tp̃s
ꝯsid̾andi infirma nr̃a. Istud ẽ tempꝰ¬
lationis: ⁊ ꝯtẽplatiõe ȩtni luminis: Cur
ñ sit tempꝰ flendi inuesꝑtino horrende
uisionis. in ꝯsidandis hũanȩ ꝯscĩȩ tenebͥs:¬

Expanded text:
i hora una, et cogitationes ejus conturbabant eum . Puto quia ad Danielem pertineat, et quia verae devotionis officium existat ad semetipsum redire, exteriorum oblivisci et interiora cogitare, eo maxime tempore cum debet propriae, vel alienae saluti consulere. Aliud est tempus investigandi quae sunt supra se, atque aliud est tempus discutiendi quae sunt intra se. Omnia enim tempus habent. Tempus itaque est contemplandi magnalia divina, et est tempus considerandi infirma nostra. Istud estlationis et contemplatione aeterni luminis? Cur non sit tempus flendi in vespertino horrendae visionis, in considerandis humanae conscientiae
Abbreviated transcription (Latin):
moiatam. ⁊ ibi eum regnasse. ⁊ dyx̃ dñs a deũ.
non erit hie heres tuuis s qui egͥdiet᷑ deut̃o
tuo Credidit habrahã deo ⁊ c̃. ⁊ qi insꝑatum
ymiittebat᷑ q̃siuit babraham signũ uride
sciret q hos fieri. non ex dissidentia sispẽ¬
tando ⁊ modñ qͣrendo ⁊ hinc maxime mos
inoleñ uideis signa q̃iere ⁊ art dñs Sume

Expanded text:
ibi eum regnasse. Et dixit Dominus ad eum: Non erit hic haeres tuus, sed qui egredietur de utero tuo. Credidit Abraham Deo, et reputatummittebatur, quaesivit Abram signum, unde sciret sibi hoc fieri, non ex diffidentia, sed sperando, et modum quaerendo. Et hinc maxime mos inolevit Judaeis, signa quaerere. Et ait Dominus: Sume
Abbreviated transcription (Latin):
mens pͭ qd ꝑ õs regni sui sapientes ñ pot̃.
Cum gͥ mens qd supͣ suã intelligntiã mul¬
tiformit̃ q̃rit. q̃rendo insistit. in sistendo
deficit. deficiendo diffidit. qͥd aliud q̃so
iã ap̃ se tacita ꝑ diffidentiã loqͥt᷑. nͥ ħ qd̾ rex
nabugodonosor palã ꝓfitet᷑: Quia õs sapi¬
entes regni mĩ neq̃unt solution̾ẽ edic̾e mͥ.
S cũ uitas dicat am̃ dico uob̃ qͥcqͥd oranteᷤᷤ
petitis credite qr accipietis ⁊ fiet uob̃. si gͥ
mens credit qd̾ audit. si se ad oronẽ ꝯu̾tit.
siꝑ uerã ⁊ intimã deuotionẽ se posse optine̾
ñ diffidit. qd̃ ꝑ inuestigationẽ ñ potuit qͥd
aliud q̃so ꝑ spei fiduciã fid̃iq ꝯstantiã ap̃
semet ip̃am asserit. nͥ ide ip̃m qdꝰ rex ad da

Expanded text:
 per omnes regni sui sapientes non potest. Cum igitur mens quod supra suam intelligentiam multiformiter quaerit, quaerendo insistit, insistendo deficit, deficiendo diffidit, quid aliud, quaeso, jam apud se tacita per diffidentiam loquitur nisi hoc quod rex Nabuchodonosor palam profitetur? Quia omnes sapientes regni mei nequeunt solutionem edicere mihi. Sed cum Veritas dicat: Amen dico vobis, quidquid orantes petitis, credite quia accipietis, et fiet vobis . Si igitur mens credit quod audit, si se ad orationem convertit, si per veram et intimam devotionem se posse obtinere non diffidit quod per investigationem non potuit, quid aliud, quaeso, per spei fiduciam, fideique constantiam apud semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ẽ capillꝰ capitis uocat᷑. uͥ ad subtilẽ et
sublimiũ absolutionẽ imitat᷑. In hu̾amᷤ
ienĩ m̃bris qͥd capite sublimiꝰ qͥd capillo
subtiliꝰ: Recte gͦ capillus capitisđr. a qͦ
subtilitas sublimis intelligñtiȩ exigit. E
uera m̃tis deuotio ab effectu recte ni fallor
ad omnẽ subtilitatẽ acuit᷑. ł effectũ itaq
ip̃a ẽ capillꝰ capitis. ip̃a utilitasm̃tis. dudi¬
amͦ adhuc qͥd ad ħ subiungat. Quia om̃s

Expanded text:
capillus capitis vocatur, ubi ad subtilem et sublimium absolutionem invitatur. In humanis etenim membris quid capite sublimius, quid capillo subtilius? Recte ergo capillus capitis dicitur, a quo subtilitas sublimis intelligentiae exigitur. Et vera mentis devotio ab effectu recte, ni fallor,ad omnem subtilitatem acuitur. Per effectum itaque ipsa est capillus capitis, ipsa subtilitas mentis. Audiamus adhu
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis. remansit ut oraret. ⁊ ecce uir
luctabat᷑ cũ eo usq mane. qͥ tetigit laͣtu᷑ ner
posuit se deinceps non ꝯmesturũ neruum.
ꝯ idipm posfitas enus obseruat. sũꝙ ascenłet
aurora: dix uir adeum. dimitte me. qͥ responł.

Expanded text:
fluminis remansit, ut oraret. Et ecce Vir luctabatur cum eo usque mane, qui tetigit latus, aliaroposuit se deinceps non comesturum nervum, et id ipsum posteritas ejus observat. Cumque ascenderet aurora, dixit Vir ad eum: Dimitte me. Qui dixit ei:
Abbreviated transcription (Latin):
ostent̃at ds agar. ꝙ̃ fod̾at abrahã: a ñ agareiectam.
s serui abimelec abstusant illũ abrahe. ⁊ fec̃at il¬
lum insolitudine ꝓgregib adaqͣndis. q̃ lõge a
mansione eiꝰ insolitudine pascebant᷑.⁊ restituit
ei abimelec puteũ. s intestimoniũ ꝙ ip̃e fodat
puteũ ⁊ ab latũ restitiit ei abimelec. dedit regi

Expanded text:
at Deus Agar, quem foderat Abraham ante Agar ejectam. Sed servi Abimelech abstulerant illum Abrahae, et fecerant illum in solitudine pro gregibus adaquandis, quae longe a mansione ejus in solitudine pascebantur. Et restituit ei Abimelech puteum, sed in testimonium quod ipse foderat puteum, et ablatum restituit ei A
Abbreviated transcription (Latin):
bersabee. feclꝰ putei. aputeo uͦ cͥc̃stãs regio dicta ẽ.
bersabee. Plantaĩiq abrahã cͥca puteũ nemꝰ.
⁊ fuit ibi colonꝰ mltis dieb. ñ habitator: Dic̃ eñi

Expanded text:
Bersabee, faedus putei. A puteo vero circumstans regio etiam dicta est Bersabee. Plantavitque Abraham circa puteum nemus, et fuit ibi colonus multis diebus, non habitator. Dicit enim
Abbreviated transcription (Latin):
gãteo. qͣlos ⁊̃ uid̾a̾t ĩ thani ciuitate eg¬
ipti. qͥ ⁊ achani. titanes dicti sũt. fuit
aũt hebrõ.uii. annis hedificata. añ
irbẽ tanĩ. Uñ ⁊ ab ebrõ semengigan¬
tũ ĩegiptũ descẽdisse crecłr. Descẽdẽteq¬
mał gͣnatis ⁊ de ficis loci illiꝰ. palmi¬

Expanded text:
ganteo, quales etiam viderant in Tanai civitate Aegypti, qui et a Tanai, Titanes dicti sunt. Fuit autem Hebron septem annis aedificata ante urbem Tanaim. Unde, et ab Hebron semen gigantum in Aegyptum descendisse creditur. Descendentesqmalis granatis, et de ficis loci illius. Palmi
Abbreviated transcription (Latin):
traximus. Eris aũ contritõ qͥd aliud ẽ. ꝗͣ simulot
boni repbatõ: In argñteis m̃b̾s ħ est qd̾ nobiꝰ ini¬
nus placet. ⁊ qd̾ miuime place̾ deb. ñ qd̾ ñ suit
bona. s qd̾ ñ sint optima. In aureo it oꝑe ħ solũ
sane rep̃hensibile c̾uitur: qd̾ optimi oꝑis inchoa¬
tio. uiq ad digni ł d̾b̾iti finis talum non ꝑducit᷑.
In argñti gͥ contͥtõne bem oꝑis ĩꝑfectõ. inauri aũ
cont̾tõne arguit᷑ optitus oꝑis int̾iissio. Hoc nunc
de huiuis statue conirmone iam chumus: se¬
c̾umdumi eam lectionent q̃riam prnno posuimꝰ.
ubi partim iñ bono. partan in malo accepimꝰ.

Expanded text:
s. Aeris autem contritio quid est quam simulati boni reprobatio? In argenteis membris hoc est, quod nobis minus placet, et quod minime placere debet, non quod sint bona, sed quod non sint optima. In aureo enim opere hoc solum sane reprehensibile cernitur, quod optimi operis inchoatio, usque ad digni vel debiti finis talum non perducitur. In argenti igitur contritione boni operis imperfectio. In auri autem contritione arguitur optimi operis intermissio. Hoc nunc de hujus statuae contritione jam diximus, secundum eam lectionem quam primo posuimus, ubi partim in bono partim in malo accepimus.
Abbreviated transcription (Latin):
te in huimõs ferrois et obduratis mentib. meliꝰ
oꝑatur inspiratõne. ꝗͣ ꝑcussione. corrigr᷑q sepe
int̾na illustratõne. quẽ ñ possunt flagella coeri¬
gere : ꝑcussi inquid filios ur̃os ⁊ ñ doluerunt. re¬
nuerunt reciꝑe disciplinam. S c̃ młto sit leuiꝰ
apud nos dic̾e̾ ꝗͣ fac̾e. sope tñ in his etiã m̃tib inqͥ¬
b uid̾tur ꝑcutientis manꝰ oꝑa defecisse: oꝑat᷑ qͥdẽ
miro ⁊ in ꝯphułibili mͦ int̾no suo u̾bo ł sibilo. U̾buĩ
inquid qd̾ egreclietur d̾ore meo. ñ redibit adme

Expanded text:
uratis mentibus melius operatur inspiratione quam percussione, corrigiturque saepe interna illustratione, quem non possunt flagella corrigere? Percussi, inquit, filios vestros, et non doluerunt, renuerunt recipere disciplinam . Sed cum multo sit levius apud nos dicere quam facere, saepe tamen in his etiam mentibus, in quibus videtur percutientis manus opera defecisse, operatur quidem miro et incomprehensibili modo interno suo verbo vel sibilo: Verbum, inquit, quod egredietur de ore m
Abbreviated transcription (Latin):
Iapis itaq sũ manib abscisus: timor dnĩ liuini¬
tus inspiratꝰ. In ictu huiꝰ lapidis statua d̾icitur.
⁊ monstruosum opus destruit᷑. Sic̃ ꝑ tuinorẽ mens
deicitur aꝓposito bono : sic ꝑ tinorem sane excu¬
titur aꝓposito malo. Sicut it inieui om̃is peca¬
ti suꝑbia : sic inicium sapientie tunoe dñi. In hꝰ¬
mocli itaq la pide statua concutitur. ut con¬
fusibilis mens confũndatur ⁊ hũmiliet᷑. Quid̾ et
hꝰ moĩ ꝑcussio. nisi int̾naᷤᷤ dõpuuctõ.  Qd autẽ est
ꝑcusse statue cõminutõ. nͥ cõpunctiꝰ caedis ꝯttõ

Expanded text:
Lapis itaque sine manibus abscissus, timor Domini divinitus inspiratus, in ictu hujus lapidis statua dejicitur, et monstruosum opus destruitur. Sicut per timorem mens dejicitur a proposito bono, sic per timorem sane excutitur a proposito malo. Sicut enim initium omnis peccati superbia, sic initium sapientiae timor Domini. In hujusmodi itaque lapide statua concutitur, ut confusibilis mens confundatur et humilietur. Quid est hujusmodi percussio, nisi interna compunctio? Quid autem est percussae sta