comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& amat & oꝑat᷑. Tantũ sꝑat quantũ cre¬
dit: oꝑatur namat. Tantũ amat qͣntum.
credit: sꝑat ⁊ oꝑatur. Tantũ oꝑatur
quantum credit: amat ⁊ sꝑat. Quia itaq
in sc̃ȩ eccłe popłis multi sunt &e robusti
ꝑ fidem. ⁊ longanimes ꝑ spem. & ampli
ꝑ caritatẽ. & efficaces ꝑ oꝑationẽ. atrium
templi centum cubitis in quadro m̃suret̾.
Nam ut aliud quoq de eoꝵ uirtutib loqͣ¬
mur. sepe ex eis quosdam uidemꝰ pru-¬
dentes ꝑ intelligentiã. fortes in aduersi¬
tate. iustos in oꝑatione temꝑantes a uo¬
luptatib atq in om̃ĩ zelo discretionis se
mensura moderantes. Qui dũ pruden¬
tiã. fortitudinẽ. atq iusticiã. atq tem¬
perantiã. uł sicut eas quibꝰdam enume
rare placet. prudentiã. temꝑantiam.
fortitudinẽ. atq iusticiã tenent: m̃su¬
rã spiritualis atrii in quadro habeN.
Ecce &e enim ipse uirtutes quas habere bo¬

Expanded text:
 amat et operatur, tantum sperat quantum cre amat et operatur, tantum sperat quantum credit, operatur, et amat, tantum amat quantum credit, sperat et operatur, tantum operatur quantum credit, amat, sperat. Quia itaque in sancta Ecclesia populi multi sunt, et robusti per fidem, et longanimes per spem, et ampli per charitatem, et efficaces per operationem, atrium templi centum cubitis in quadro mensuratur. 18. Nam ut aliquid quoque de eorum virtutibus loquamur, 1427 saepe ex eis quosdam videmus prudentes per intelligentiam, fortes in adversitate, justos in operatione, temperantes a voluptatibus, atque in omni zelo discretionis se mensura moderantes. Qui dum prudentiam, fortitudinem, justitiam, atque temperantiam, vel, sicut eas enumeam placet, prudentiam, temperantiam, fortitudinem atque justitiam tenent, mensuram spiritalis atrii in quadro habent. Ecce enim virtutes ipsae, quas habere bo
Abbreviated transcription (Latin):
ganimitas spei. ꝑfecta ẽ. latitudo caritatis.
ꝑfecta certitudo fidei. ꝑfectum studium
oꝑationis. atriũ templi ꝑ quadrũ centũ
cubitos habet. In m̃sura autẽ quadri ñ
aluid latꝰ maus ẽ. atq aliud minus. sed
cuncta simul quatuor latera equali spacio
tenduntur. qr ⁊ ipsas easdem uirtutes
qͣs diximus. fidẽ scilicet. spem. caritatem.
atq oꝑationem quã diu in hac uita uiuimꝰ
equales sibi.eẽ. apud nosmet ipsos inueni-¬
mus. Idcirco autẽ maior spe & fide caritas
dr̃. quia postquã ad auctoris nr̃i specieni
ꝑuenit᷑. spes quidẽ ⁊ fides transit. s fides
ꝑmanet. Nam nẽ ⁊ quantũ credimꝰ. tan¬
tum amamꝰ. ⁊ quantũ amamꝰ. tantũ de
custodia ad oꝑationẽ. Cum gͦ uirtus tẽpꝰ
⁊ locus oꝑandi suppetit. quanto qͥs oꝑat᷑.
quanto dm̃ nouit. ⁊ tantũ se nosse dm̃ in¬
tur gͦ fideses popłi uirtutes in quadrum
quia unus quisq qͥ in actiuȩ uitȩ exercitio
uersatur. tantũ credit quantũ ⁊ sperat.¬

Expanded text:
ganimitas spei, perfecta latitudo charitatis, perfecta certitudo fidei, perfectum studium operationis atrium templi per quadrum centum cubitos habet. In mensura autem quadri, non aliud latus majus est, atque aliud minus, sed cuncta simul quatuor latera aequali spatio tenduntur: quia et ipsas easdem virtutes quas diximus, fidem scilicet, spem et charitatem atque operationem, quandiu in hac vita vivimus aequales sibi esse apud nosmetipsos invenimus. Idcirco autem major spe, fide, charitas dicitur, quia postquam ad auctoris nostri speciem pervenitur, spes quidem et fides transit, sed charitas permanet. Nam nunc et quantum credimus, tantum amamus; et quantum amamus, tantum de custodia ad operationem. Cum ergo virtus, tempus et locus operandi suppetit, tantum quis operatur, quantum Deum noverit; et tantum se nosse Deum intur ergo fideles populi virtutes in quadrum, quia unusquisque qui in activae vitae exercitio versatur, tantum credit quantum sperat,
Abbreviated transcription (Latin):
tare saculum. neq peram. neq
calciamenta: & neminem ꝑ uiamꝰ
salutaueritis. Predicatori enim
tanta debet in dõ ẽẽ. fiducia: ut
presentis uite sumptus quãuis nb̃
proiideat. tam̃ sibi hos non dees¬
se certissime sciat. Nedum mẽs
eius occupatur ad temporalia:
minis aluis prouideat ȩterna.

Expanded text:
tare sacculum, neque peram, neque tare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Praedicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
secus blandiuntur. intrinsecus seuuuin.
De quib alias ueritas dic̃. Uenunt ad
uos in uestimentis ouiũ: intrinsecus
autẽ st̃ lupi rapaces. Contra quȩ om¬
ma. considandum nob ẽ. qr sicut agni
inter lupos mittimꝰ ut sensum seruan¬
tes innocentiȩ. morsum malicie non
habeamis. Qui enĩ locũ p̃dicationis
suscipit. mala inferre ñ debet s tole¬
rare : ut ex ipsa sua mansuetudine
iram seiuentiũ mitiget. & peccatoꝵ
uulnera a s ise afflictionib inl¬
ner ꝰ et Euẽ & si quando relꝰ
rectitudinis exigit ut erga subiec¬
tos seuiat. furor ipse de amore sit ñ
de crudelitate. quatinus & uira dis¬
cipline foris exhibeat. & intus pat̃¬
na pietate diligat: quos foris quasi
insequendo castigat. Quod tunc
bene rector exhibet: cum se ipse
diligere ꝑ amore priuatum nescit.
Cum nulla quȩ mundi sunt appe¬
tit: cum terrene dupiditatis one¬
rib nequaquã mentis colla subpo¬
nit. Unde & subditur. Holite por¬

Expanded text:
secus blandiuntur, intrinsecus saeviunt. secus blandiuntur, intrinsecus saeviunt. De quibus alias Veritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Contra quae, omnia considerandum nobis est quia sicut agni 1498 inter lupos mittimur, ut, sensum servantes innocentiae, morsum malitiae non habeamus. Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris exhibeat, et intus paterna pietate diligat, quos foris quasi insequendo castigat. Quod tunc bene Rector exhibet, cum seipsum diligere per amorem privatum nescit, cum nulla quae mundi sunt appetit, cum terrenae cupiditatis oneribus nequaquam mentis colla supponit. 5. Unde et subditur: Nolite por
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Linguã tuam adberescere faci¬
am palato tuo: & eris mutus. nec qͦsi
uir oburgans: quia domus exasꝑans
ẽ. Acsiaꝑte dicat. Idcirco tibi p̃dicati¬
onis sermo tollitur. quia dũ me insu¬
is actib plebs exasꝑat: non ẽ. digna
cui exhortatio ueritatis fiat. Ex cu¬
ius ergo uitio p̃dicatori sermo subtͣ¬
hatur: non facile agnoscitur. Quia
uero pastoris taciturnitas. aliquando
sibi. semꝑ autẽ subiectis noceat: cer¬
tissime scitur. S utinã si ad p̃dicatio¬
nis uurtutẽ ñ sufficimus: loci nr̃i offi¬
cium in innocentia uitȩ teneamus.
Nam subditur. E cce ego mitto uos: sic̃
agnos int̾ lupos. Multi autẽ cũ re¬
giminis uira suscipiunt: ad laceran¬
dos subiectos mardescunt. Terrorẽ
potestatis exhibent: & quib ꝓdesse
debuerant nocent. Et quia caritatis
uiscera ñ habent. dm̃ uide appeturs.
patres se ẽẽ. minime recognoscunt.
N umilitatis locũ in elatione dominati¬
onis immutant : & si quando extrin¬

Expanded text:
escere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur, quia dum me in suis actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi autem cum regiminis jura suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent, et quibus prodesse debuerant, nocent. Et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse minime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant, et si quando extrin
Abbreviated transcription (Latin):
culpas delinquentiũ resecat. Qui tamen
ad hec agenda si ñ ex om̃ĩpotentis dñi
amore. s relo ꝓpͥo ducitur. sibi in his. &
ñ dño ministrant. Alius ne asꝑ eẽ. ui¬
deatur multa lenit̾ tolerat. quȩ praue
ꝑpetrant᷑. Iste itaq qui uideri ꝓ dño
districtus ñ uult. ꝑlenitatis suȩ studiũ.
sibi ⁊ ñ dño ministrat. Restat gͦ ut siue
in uerbi ministerio fatigemur. seu indi¬
gentib nr̃a largianiur. siue ꝑ abstinen¬
tiam carnem domemꝰ. seu zelo moue¬
amur. siue ꝑ pacientiã aliquand o lenit̃
praua toleremus. ut nos sum moꝑe de¬
beamus in intentione nra discutere
relo faciamus. ne in his quȩ agimus nob̾
pocius quã dño ministremꝰ. Non enim

Expanded text:
culpas delinquentium resecat, qui tamen culpas delinquentium resecat, qui tamen ad haec agenda si non ex omnipotentis Dei amore, sed zelo proprio ducitur, sibi in his, et non Domino, ministrat. Alius, ne asper esse videatur, multa leniter tolerat quae prave perpetrantur. Iste itaque, quia videri pro Domino districtus non vult, per lenitatis suae ssibi et non Domino ministrat. Restat ergo ut sive in verbi ministerio fatigemur, seu indigentibus nostra largiamur, sive per abstinentiam carnem domemus, seu zelo moveamur, sive per patientiam aliquando leniter prava toleremus, ut nos summopere debeamus intentionem nostram discutere, zelo faciamus, ne in his quae agimus nobis potius, quam Domino ministremus. « Et m
Abbreviated transcription (Latin):
pulus fidelis qui ꝑ sacram̃ta fidei ẽ. aꝑfidis
segregatus: Oñs gͦ qui ꝑseuerant̃ sp̃uali.¬
b actib intendunt. filii iusti sunt ⁊ de si¬
liis popłi assimpti. accedunt ad dñm ut m¬
nistrent ei. qr de ipsis quoq fidelib eligunt᷑.
quiad om̃ipotentis dñi ministeriũ ueniant
⁊ cęlestib studiis ꝓerudicione ppłi inten.¬
dant. S nob̾ sollert̃ inquirendũ e. qͥ sunt
qui dño ministrant. Neq eni om̃s qͥdile¬
gunt. om̃s qui p̾dicant. om̃s qui ꝓpria
tribuunt. om̃s qui ꝑ carnis continentiã
corpꝰ castigant. dño my uit. Quienĩ
appetunt. sibi ñ dño ministrant. Qđ cõtra
ꝑ psalmistam dñs dic̃. Ambulans in uia
in maculata. hic mͥ ministrabat. Habet
enĩ maculam in uia. qͥ in bono oꝑe quod
agit. t̾renȩ głȩ sibi p̃mium ꝓponit. qͥ
in hoc mundo reciꝑe mercedẽ requirit.
&e fedat in conspectu dĩ speciẽ boni oꝑis
macula praue intentionis. Fortasse ⁊ enĩ
quis discipline studio intentus feruet.

Expanded text:
pulus fidelis, qui per sacramenta fidei est a perfidis segregatus? Omnes ergo qui perseveranter spiritalibus actibus intendunt filii sunt justi. Et de filiis populi assumpti accedunt ad Dominum ut ministrent ei, quia de ipsis quoque fidelibus eliguntur, qui ad omnipotentis Dei ministerium veniant, et coelestibus studiis pro eruditione populi intendant. 16. Sed nobis solerter inquirendum est qui sunt qui Domino ministrant. Neque enim omnes qui legunt, omnes qui praedicant, omnes qui propria tribuunt, omnes qui per carnis abstinentiam corpus castigant, Domino ministrant. Qui enim us appetunt, sibi, non Domino, ministrant. Quo contra per Psalmistam Dominus dicit: Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat . Habet enim maculam in via qui in bono opere quod agit terrenae gloriae sibi praemium proponit, qui in hoc mundo recipere mercedem quaerit, et foedat in conspectu Dei speciem boni operis macula pravae intentionis. Fortasse etenim quis disciplinae studio intentus fervet,
Abbreviated transcription (Latin):
seruitiũ conuertunt᷑. Hii uidelicet ad dñm
de longinqͦ ueniunt. Quanto enĩ quisq plus
in prauo oꝑe errauit. tanto ab omĩpotente
dño longius recessit. Nam &e ꝓdigus filius
patrẽ deseruit. abiit in regionẽ longinquã
in qua porcos pauit. qr uicia nutriuit. Den¬
tur igit᷑ alim̃ta eis ȩtiã qui de longinqͦ ue.¬
niunt. qr conuersis peccatorib doctrine
scẽ cibi p̃bendi sunt. ut indm̃ uires reparẽt.
quas in flagiciis amiserunt. Qui sepe a doc¬
toribꝰ tanto necesse ẽ. ut largiorib cibis
sc̃ĩ ꝓeorũ peccatis sollicite exorent. qͣtinus
mense dnĩ carnes oblationis portent. Qđ
quociens agunt. in hoc qđ ꝓalienis pecca.¬
tis int̾ueniunt. sua ante dĩ oculos amplius
detgunt. quia ea ipsa caritate se iustificant.
qua mira pietate ꝓalienis iniquitatib se
in lam̃tis mactant. Nec laboriosum debet
eõ. doctori ꝓ comu̾sis peccatorib lacrimas

Expanded text:
servitium convertuntur. Hi videlicet ad Dominum servitium convertuntur. Hi videlicet ad Dominum de longinquo veniunt. Quanto etenim quisque plus in pravo opere erravit, tanto ab omnipotente Domino longius recessit. Nam et prodigus filius qui patrem deseruit, abiit in regionem longinquam in qua porcos pavit, quia vitia nutrivit. Dentur igitur alimenta eis etiam qui de longinquo veniunt, quia conversis peccatoribus doctrinae sanctae cibi praebendi sunt, ut in Deum vires reparent, quas in flagitiis amiserunt. Qui saepe a doctoribus tanto necesse est ut a largioribus cibis sancti pro eorum peccatis sollicite exorent, quatenus mensae Domini carnes oblationis portent. Quod quoties agunt, in hoc quod pro alienis peccatis interveniunt, sua ante Dei oculos amplius detergunt, quia ea ipsa charitate se justificant, qua mira pietate pro alienis iniquitatibus se in lamentis mactant. Nec laboriosum debet esse doctoribus pro conversis peccatoribus lacrymas
Abbreviated transcription (Latin):
nos in donrũ suã dñs non uult. ne difi¬
ciant in uia. quia uidelicet conu̾si pec¬
catores in p̾sentis uite uia deficiunt.
si in sua conscientia sine doctrinȩ scȩ
pabulo dimittant᷑. Ne gͦ lassentur huiꝰ
ꝑegrinationis itinere. pascendi sunt
sacra ãmonitione. Ualde enĩ pensanda
ẽ. pia sententia quȩ ꝓcessĩt ex ore ue¬
ritatis qua dr̃. quidã enĩ ex eis delon¬
ge uener̃. Est autẽ qui nil fraudis et
nil carnalis corruptionis exꝑtus ad om̃i¬
potentis dĩ seruitiũ festinauit. Iste de
longinco uenit. quia ꝑ incorruptionẽ
⁊nnocentiã ꝓximus fuit. Alius nul¬
la inpudicicia nullis flagiciis inqui¬
natus sold̾ coniugid̃ exꝑtus. ad minis¬
teriũ spuale conu̾sus ẽ. neq iste ue¬
nit de longinco. quia usus conuine¬
tione concessa ꝑ illicita nõ errauit
Alii uero post carnis flagicia. alii post falsa
testimonia. alii pꝰ facta furta. alii pꝰ illatas
nitentiam redeunt. atq ad omĩpotentis dĩ

Expanded text:
nus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesenti vitae via deficiunt, si in sua conscientia sine doctrinae sanctae pabulo dimittantur. Ne ergo lassentur in hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt sacra admonitione. Valde autem pensanda est pia sententia quae processit ex ore Veritatis, qua dicitur: Quidam enim de longe venerunt. Est aliquis qui nil fraudis et nil carnalis corruptionis expertus; ad omnipotentis Dei servitium festinavit. Iste de longinquo non venit, quia per incorruptionem et innocentiam proximus fuit. Alius nulla impudicitia, nullis flagitiis inquinatus, solum autem conjugium expertus, ad ministerium spirituale conversus est. Neque iste venit de longinquo, quia usus conjunctione concessa, per illicita non erravit. Alii vero post carnis flagitia, alii post falsa testnitentiam redeunt, atque ad omnipotentis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
in uestibulo porte duȩ m̃se hine. &e due
mense inde. ut immoletur suꝑeas holo¬
caustũ. & ꝓ peccato ⁊ ꝑdelicto. & ad latus
exterius qđ ascenditꝰ ad hostium porte q̃
ꝑtingit ad aquilonẽ duȩ m̃se. ⁊ ad latus
alterũ ante uestibulũ porte.iiͦiͦiͬ. mense
hinc. ei qͣtuor m̃se inde. ꝑ lat̾a porte octo
m̃se erant suꝑ quas immolabant. In qͥb
uidelicet uerb̾. magna caligo dubietatiᷤᷤ
oboritur. utrũ hec de una porta qͣlibet.
an de duab an de singłis portis dicant᷑.
S dum quaternę m̃se ꝑ latera describunt᷑.
tet qr hoc sp̃s sc̃s ñ de singłis portis quas
suꝑius descripserat dicat. Qm̃ si portȩ ser
suꝑiꝰ enarrate quat̾nas m̃sas ꝑ latera ha¬
dicerentur. Rursum si hoc de una dr̃.
magno obstaculo nr̃a intelligentia reuer-¬
beratur. qđ poste descriptũ porte uesti¬
bulũ ubi due m̃se hinc ⁊ due inde ẽẽ.
narrate sunt: adhuc ad latus ext̃ius qđ
ascendit ad hostiũ porte que ꝑtingitad

Expanded text:
in vestibulo portae duae mensae hinc et duae mensae inde ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto et ad latus exterius quod ascendit ad ostium portae quae pergit ad aquilonem duae mensae et ad latus alterum ante vesthinc et quatuor mensae inde per latera portae. Octo mensae erant super quas immolabant. » In quibus videlicet verbis magna caligo dubietatis oboritur, utrum haec de una porta qualibet, an de duabus, an de singulis portis dicantur: sed dum quaternae mensae per latera describuntur,tet quia hoc spiritus non de singulis portis quas superius descripserat dicat. Quia si portae sex superius enarratae quaternas mensas per latera hadicerentur. Rursum si hoc de una dicitur, magno obstaculo nostra intelligentia reverberatur, quod post descriptum portae vestibulum, ubi duae mensae hinc et duae inde esse narratae sunt, adhuc ad latus exterius, quod ascendit ad ostium portae, quae pergit ad
Abbreviated transcription (Latin):
xerant ad fidei grãm uocauit : donum
ꝓ inquitate reddidit. Qui gͦ nos exẽplo
diximꝰ. qr ꝑ calamũ scriptura sacra signat᷑.
Qui calamus ĩnsurȩ eẽ. dr̃. quia in ipsa om̃ẽ
uite nr̃e actionẽ metimur : ut scilicet ui¬
deamus. uł quantũ ꝓfecimꝰ ł quantũ a¬

Expanded text:
xerant ad fidei gratiam vocavit, donum xerant ad fidei gratiam vocavit, donum pro iniquitate reddidit. Qui ergo nos exemplo diximus quia per calamum Scriptura sacra signatur. Qui calamus mensurae esse dicitur, quia in ipsa omnem vitae nostrae actionem metimur, ut scilicet videamus vel quantum proficimus, vel quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte eustodiret. om̃ia quȩ docuit osten¬
dit. sicut scriptũẽ: quȩ cepit facere ⁊ do¬
cere. Quia enĩ uocare nos ad celestẽ pa¬
triã uenit: nimirũ despicere nos bona
transitoria docuit: ⁊ mala tẽporalia ñ
timere. Unde ⁊ opꝓbria despexit. inui¬
rias ꝑtulit. mortem ñ timuit. crucis
patibulũ ñ refugit: ncũ hunc uoluisset̃
raꝑe ⁊ regẽ constituere. statĩ fugit: qͥd
nob̃ aliud his exemplis innuens nisi ut
debeamꝰ huiꝰ mundi ⁊ aduersa ñ metti¬
ere & ꝓsꝑa uitare : quia plus plerũq ełꝰ
bona occupant animũ quã mala ꝑtͣbars.
Ante passionẽ uͦ suã contumelias audiuit:
nec tam̃ contumelias reddidit. Traditorẽ suũ
diu tacitꝰ ꝑtulit: ei ficte salutandi dare
osculũ ñ recusauit. Suscepit mortẽ : ne
mori timeremꝰ. Ostendit resurrectionẽ:
ut nos resurgere post se crederemꝰ. Post
passionẽ quoq suã de his qui se crucifi¬

Expanded text:
perfecte custodiret, omnia quae docuit ostenperfecte custodiret, omnia quae docuit ostendit, sicut scriptum est: Quae coepit Jesus facere et docere . Quia enim vocare nos ad coelestem patriam venit, nimirum despicere nos bona transitoria docuit, et mala temporalia non timere. Unde et opprobria non despexit, injurias pertulit, mortem non timuit, crucis patibulum non refugit; et cum hunc voluissent rapere, et regem constituere, statim fugit ; quid nobis aliud his exemplis innuens, nisi ut debeamus hujus mundi et adversa non metuere, et prospera vitare? quia plus plerumque ejus bona occupant animum quam mala perturbant. Ante passionem vero suam contumelias audivit, nec tamen contumelias reddidit; traditorem suum diu tacitus pertulit, eique ficte salutanti dare osculum non recusavit; suscepit mortem, ne mori timeremus; ostendit resurrectionem, ut nos resurgere posse crederemus. Post passionem quoque suam de his qui se crucifi
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ sune defendat. S in hoc uerbo qͥd
aꝑte nisi dñica incarnatio demonstra¬
ut saluos facias xpos tuos. Iste enim
murꝰ incarnatꝰ uidelicet dñs: murus
nob ñ eẽt. si forinsecus ñ fuisset: quia intꝰ
nos ñ ꝓtegeret. si exterius ñ appareret.
S neq hoc negligent̃ p̃tereundũ ẽ: quod
idem murus positus dr̃. incircuitu domꝰ
undiq. Domus quippe dĩ ñ solũ sc̃i angłi
de quibꝰ ait psalmista. dñe dilexi decorẽ
domus tuȩ. ⁊ locũ habitatłi głȩ tue: s
& iã nos sumꝰ quorũ m̃tes in habitare di¬
gnat᷑. Et murus iste undiq in cireuitu
domus ẽ: qr unigenitꝰ patris qui sursũ ÷
firmitas angłorũ. ipse deorsum factus ẽ.
redẽptio hominũ. Illis fortalle ne cadãt:
nob adiutoriũ ut surgamus post casũ. Si
uͦ ꝑ domũ dĩ hoc loco sola redẽptorũ ho¬
minũ multitudo signat᷑: undiq nob̃
dñs ⁊ ꝑ curcuitũ murus ẽ: quia ut nos

Expanded text:
intus sunt defendat. Sed in hoc verbo quid intus sunt defendat. Sed in hoc verbo quid aperte nisi ut salvos facias christos tuos . Iste etenim murus incarnatus, videlicet Dominus, murus nobis non esset, si forinsecus non fuisset, quia intus nos non protegeret, si exterius non appareret. Sed neque hoc negligenter praetereundum est, quod idem murus positus dicitur in circuitu domus undique. Domus quippe Dei non solum angeli sancti, de quibus Psalmista ait: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum tabernaculi giam nos sumus, quorum mentes inhabitare dignatur. Et murus iste undique in circuitu domus est, quia Unigenitus Patris, qui sursum est firmitas angelorum, ipse deorsum factus est redemptio hominum. Illis fortitudo ne cadant, 1325 nobis adjutorium ut surgamus post casum. 6. Si vero per domum Dei hoc loco sola redemptorum hominum multitudo signatur, undique nobis Dominus et per circuitum murus est, quia, ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
tant uidelicet om̃s electi. qui ut ad ce¬
lestẽ patriã reinuscant uerba uitȩ audi-¬
formsecus in circuitu domꝰ undiq. Plerũq
in sacro eloquio expectationis sue munimi¬
ne murus dici ipse incarnatus dñs solet.
nob̾ murꝰ est: qui nos undiei custodi¬
endo circũdat. Ante murale autem
murale sunt positi: quia ad nos quos ipse
ꝑfecte ꝓtegit ȩtiã ꝓpħarũ uerba infidei cõ¬
structione uenerunt. Unde ⁊ bene prius
murus ⁊ post ante murale ponitur : qr
uocati ex gentib nisi pͥus dñm cognoscere¬
mus: ꝓpħarũ illius dicta minime susce-¬
pissemus. & notandũ qđ iste murꝰ spũa¬
lis ȩdificii eẽ. forinsecus dr̃. Murus qͥppe
qui ad munitionẽ ȩdificii construitur:
ñ interiꝰ s exteriꝰ poni solet. Quid gͦ ne¬
cessarium fuit ut diceret᷑ forinsecus.
dũ nũquã poni murꝰ intrinsecus solea :
quia necesse ẽ. ut exteriꝰ positꝰ. ea quȩ

Expanded text:
tant, videlicet omnes electi, qui ut ad coetant, videlicet omnes electi, qui ut ad coelestem patriam reviviscant, verba vitae audiforinsecus in circuitu domus undique. 5. Plerumque in sacro eloquio ex protectionis suae munimine murus dici ipse incarnatus Dominus solet, nobis murus est, qui nos undique custodiendo circumdat. Antemurale autem murale sunt positi, quia ad nos, quos ipse perfecte protegit, etiam prophetarum verba in fidei constructione venerunt. Unde et bene prius murus, et post antemurale ponitur, quia vocati ex gentibus, nisi prius Dominum cognosceremus, prophetarum illius dicta minime suscepissemus. Et notandum quod iste murus spiritalis aedificii esse forinsecus dicitur. Murus quippe qui ad munitionem aedificii construitur, non interius, sed exterius poni solet. Quid ergo necessarium fuit ut diceretur forinsecus, cum nunquam poni murus intrinsecus soleat? quia necesse est ut exterius positus ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
ut ostendantur tͥ adductus es huc: annun¬
cia om̃ia quȩ uides. id÷. idõ es adductꝰ ut
udeas. ⁊ ideo uides ut annuncies. Quia qͥs¬
qͥs sp̃ualia uidendo ꝓficit: oportet. ut hec
loquendo & iam aluis ꝓpinet. Uidet quippe
de et alibi scriptũ ẽ. Qui audit. dicat ueni.
Cui enĩ iã uox uocantis dĩ efficitur in corde:
erũpat in uoce ⁊ idcirco aliũ uocet quia iã
ipse uocat᷑. Unde sponsus quoq in canticis
canticorũ loquitur dicens. Quȩ habitas in
hortis amici: ausculta. fac me audire uo-¬
cem tuã. In hortis enĩ sc̃ȩ eccłe inhortis
quippe spes ẽ. huius scłi: quia om̃ia quȩ
hic amant᷑ cũ festinatione marcescunt.
Et petrus nos apłs festinare ãmonet di¬
cens. In hereditatẽ incorruptibilẽ ⁊ in¬
contaminatã ⁊ inmarcescibilẽ. Quȩ gͦ
iam in hortis habitat. oportet ut sponsũ
suũ uocẽ suã audire faciat. id ÷ canticũ
bonȩ p̃dicationis emittat. in qua ille de¬
lectetur que desid̾at: quia amici auscul¬

Expanded text:
ostendantur tibi adductus es huc, et annuntia omnia quae vides. Id est, ideo adductus es ut videas, et ideo vides ut annunties, quia quisquis spiritalia videndo proficit, oportet ut haec loquendo etiam aliis propinet. Videt quippe de et alibi scriptum est: Qui audit dicat: Veni . Cui enim jam vox vocantis Dei efficitur in corde, erumpat in voce; et idcirco alium vocet, quia jam ipse vocatus est. Unde et sponsus quoque in Canticis canticorum loquitur, dicens: Quae habitas in hortis, amici auscultant, fac me audire vocem tuam . In hortis enim sancta Ecclesia, in hortis quippe spes est hujus saeculi, quia omnia quae hic amantur cum festinatione marcescunt; et Petrus nos apostolus festinare admonet, dicens: In haereditatem incorruptibilem, incontaminatam, immarcescibilem jam in hortis habitat, oportet ut sponsum suum vocem suam audire faciat, id est canticum bonae praedicationis emittat, in qua ille delectetur quem desiderat. Quia amici auscul
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ⁊ loquor uob. Deatus aut̃ iacob. rachel qͥ¬
de concupierat. s in nocte accepit liã. qr
uidelicet om̃is qui ad dm̃ conuertit᷑. contẽ¬
platiuã uitã desid̾at. quietẽ ȩt̾nȩ patrie ap¬
petit. s prius necessẽ ẽ. ut in nocte uitȩ
p̃sentis opet᷑ bona quȩ potest: desudet in
labore id÷ liam accipiat. ut post ad uiden-¬
dũ pͥncipiũ ut rachel amplexib reqͥescat.
Erat aut̃ rachel uidens ⁊sterilis. lia autem
lippa s fecunda. Rachel pulera ⁊ infecun

Expanded text:
quod et loquor vobis . Beatus autem Jacob Rachel ququod et loquor vobis . Beatus autem Jacob Rachel quidem concupierat, sed in nocte accepit Liam, quia videlicet omnis qui ad Dominum convertitur, contemplativam vitam desiderat, quietem aeternae patripetit, sed prius necesse est ut in nocte vitae praesentis operetur bona quae potest, desudet in labore, id est, Liam accipiat, ut post, ad videndum principium, in Rachel amplexibus requiescat. Erat autem Rachel videns et sterilis; Lia autem lippa, sed fecunda. Rachel pulchra et infecun
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dr̃ quȩ ñ auferetur ab ea. Actiua &¬
enĩ uita cũ corpore deficit. Quis enĩ iN
ȩt̾ña patria panẽ esurienti porrigat ubi
nemo esurit: Quis potũ tribuat sicienti
ubi nemo sitic: Quis nemortuũ sepeliat
ubi nemo morit᷑: Cum p̃senti gͦ scło uita
aufertur actiua. Contẽplatiua. aut hic
incipit. ut in celesti patria ꝑficiat᷑: quia
amoris ignis qͥ hic ardere inchoat. cũ ipsũ
quẽ amat uiderit in amore ãplius ignescit.
Contẽplatiua gͦ uita minime aufertur. q
sub tracta p̾sentis scłi luce ꝑficit᷑. Has uãsq
uitas sic̃ nante nos dictũẽ. due beati iacob
mulieres signauer̃. lia uidelicet ⁊ rachel.
Lia quippe int̾p̃tat᷑ laboriosa. rachel uͦ ouis
uł uisum pͥncipiũ. Actiua autẽ uita labori¬
osa ẽ: quia desudat in oꝑe. Com: platiua uͦ
simplex ad solũ uidendũ pͥncipiũ anhelat.
uidelicet ipsũ quiait. ego sum pͥncipiũ ꝓpt̾

Expanded text:
cum dicitur: Quae non auferetur ab ea. Activa ecum dicitur: Quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita cum corpore deficit. Quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat, ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa, contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria perficiatur, quia amoris ignis qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore ipsius amplius ignescet. Contemplativa ergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis saeculi luce perficitur. 10. Has utrasque vitas, sicut et ante nos dictum est , duae beati Jacob mulieres signaverunt, Lia videlicet et Rachel . Lia quippe interpretatur laboriosa, Rachel vero ovis, vel visum principium. Activa autem vita laboriosa est, quia desudat in opere; contemplativa vero simplex ad solum videndum principium anhelat, videlicet ipsum qui ait: Ego principium, propter
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ. ⁊nunc cognosco ex parte tunc aut̃
cognoscã sic̃ ⁊ cognitus su. De septimo
gͦ cubito palmũ tangimus. qui in hac
uita positi. contẽplationis intimȩ sola
micia degustamꝰ. Actiua autẽ uita qr
teneri ꝑfecte potest. ⁊ sexto die homo
ẽ. conditꝰ qui bona debet oꝑari sex cubitos
calamus habet. Bene has utrasq uitas
due ille mulieres signauer̃. Martha ui¬
delicet ⁊ maria: quarũ una satagebat
circa frequens ministeriũ. alia uero se¬
debat ad pedes dñi. ⁊ audiebat uerba
de ore eiꝰ. Cumq contͣ sororẽ martha
quereret qd̃ se adiuuare neglegeret.
respondit dñs dicens. Marcha occuparis et
satagis curca multa porro unum ẽ. necessa-¬
riũ. Maria obtimã partem elegit quȩ non
auferet᷑ ab ea. Ecce pars marche ñ rephen¬
ditur. s mariȩ laudatur. Neq enĩ bonã
partẽ elegisse mariã dicit. ẜ obtimã ut &̃
pars marthe indicaretur. bona. Quare
autẽ pars mariȩ sit obtima: sub infertur

Expanded text:
Et, Nunc cognosco ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum . De septimo ergo cubito palmum tangimus, quia in hac vita positi contemplationis intimae sola initia degustamus. Activa enim vita quia perfecte teneri potest, et sexto die homo est conditus , qui bona debet operari, sex cubitos calamus habet. 9. Bene has utrasque vitas duae illae mulieres signaverunt, Martha videlicet et Maria : quarum una satagebat circa frequens ministerium, alia vero sedebat ad pedes Domini, et audiebat verba de ore ejus. Cumque contra sororem Martha quereretur quod se adjuvare negligeret, respondit Dominus, dicens: Martha, occuparis et satagis circa multa; porro unum est necessarium. Maria autem optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae indicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima, subinfertur
Abbreviated transcription (Latin):
głam eleuata ꝓficit. ⁊ creatura angłica dũ
multis sp̃itib cadentib iã solidata ẽ. in cȩlo
ne cadat: inde eleuata ẽ. unde cõfirmata.
Tempłu uͦ eiꝰ hoc ẽ. qđ soliũ. quia ȩt̾nus rex
ibi habitat ubi seder. Nos gͦ tẽplũ illiꝰ sumꝰ.
in quorũ m̃tib habitare dignatur. S ea
que sub ipso erant implebant tẽplũ. quia

Expanded text:
gloriam elevata proficit, et creatura angelica dum gloriam elevata proficit, et creatura angelica dum multis spiritibus cadentibus jam solidata est inne cadat, inde elevata est, unde confirmata. Templum vero ejus hoc est, quod solium; quia Aeternus rex ibi habitat, ubi praesidet. Nos ergo templum illius sumus, in quorum mentibus habitare dignatur. Sed ea quae sub ipso era
Abbreviated transcription (Latin):
escit. S int̾ hec sciendum ẽ. qr quãdiu in
hac mortali carne uiuit᷑. nullus ita in cõtẽ¬
plationis uirtute ꝓficit: ut in ipso ia incir¬
cũscriptu luminis radõ m̃tis oculos infigat.
ta ꝓficiat ⁊ post ad uisionis eiꝰ głam ꝑtin¬
gat. Sic namq ysaias cũ se dñm uidisse
fateret᷑ dicens. anno qͦ mortuus ÷ rex orias
uidi dñm sedentẽ suꝑ soliũ excelsũ ⁊ eleua¬
tũ ꝓtimis adiunxit.: ⁊ ea que sub ipsoerãt
replebant tẽplu. Quando orias rex suꝑbus
ac p̃sũptor moritur. dñs uidet᷑. qr cũ mun¬
di huius elatio adesidio m̃tis occiditur. tuc̃
ipsa mens di glam contẽplatur. & notandũ
qđ dñs suꝑ solium excelsũ ⁊ eleuatũ sedet.
Quid nãq ẽ. eiꝰ solium nisi creatura eiꝰ angłica
uł humana cui ꝑ intellectũ quẽ dedit p̃¬
sidet. Qđ uidelicet soliũ excelsũ ⁊ eleua¬
tũ dic̃. qr ⁊ natura humana ad celestem

Expanded text:
iescit. 14. Sed inter haec sciendum est quia quandiu in iescit. 14. Sed inter haec sciendum est quia quandiu in hac mortali carne vivitur, nullus ita in contemplationis virtute proficit, ut in ipso jam incircumscripto luminis radio mentis oculos infigat. ta pronciat, et post ad visionis ejus gloriam pertingat. Sic namque Isaias cum se Dominum vidisse fateretur, dicens: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum, protinus adjunxit: Et ea quae sub eo erant implebant templum . Quando Ozias rex superbus ac praesumptor moritur, Dominus videtur, quia cum mundi hujus elatio a desiderio mentis occiditur, tunc ipsa mens Dei gloriam contemplatur. Et notandum quod Dominus super solium excelsum et elevatum sedet. Quid namque est ejus solium, nisi creatura angelica vel humana, cui per intellectum quem dedit praesidet? Quod videlicet solium excelsum et elevatum dicitur, quia et natura humana ad coelestem
Abbreviated transcription (Latin):
amoris dĩ. infirmat᷑ ꝓculdubio fortitudo
carnis. Omis quippe qͥ in uno pede clau¬
dicat: soli iłli pedi inutit᷑. quẽ sanũ ha¬
bet: quia ncui desid̾iũ t̾renũ iã arefactũ
fuerit in solo pede amorisdi tota uirtute
se sustinet. ⁊ in ipso stat. quia pedẽ amoris
scłi quẽ ponere in t̾ra consueuerat iã sus
pensũ at̾ra portat. Et nos gͦ si ad paren¬
tes ꝓprios idẽ. ad spuales patres redimꝰ:
tencamꝰ in uia angłm. ut suauitate inti¬
ma app̃hendamꝰ dm̃. Contẽplatiua ⁊ enĩ
uita amabilis ualde dulcedo ẽ. quȩ super
semet ipsam animã rapit. cȩlestia appetit.
t̾rena autẽ debere eẽ. contẽptui ostendit:
spualia m̃tis oculis patefacit. corporalia abs¬
condit. Unde bene ȩccła in canticis canticoꝵ
dicit. Ego dormio ⁊ cor meũ uigilat. Uigi¬
lanti ⁊enĩ corde dormit qͥ ꝑ hoc qđ interius
contẽplando ꝓficit: ab in quieto foris oꝑe qͥ¬

Expanded text:
amoris intimi, infirmatur procul dubio fortitudo amoris intimi, infirmatur procul dubio fortitudo carnis. Omnis quippe qui uno pede claudicat soli illi pedi innititur quem sanum habet, quia cui desiderium terrenum jam arefactum fuerit, in solo pede amoris Dei tota virtute se sustinet. Et in ipso stat, quia pedem amoris saeculi quem ponere in terra consueverat, jam a terra suspensum portat. Et nos ergo si ad parentes proprios, id est ad spiritales patres redimus, teneamus in via angelum, ut suavitate intima apprehendamus Deum. Contemplativae etenim vitae amabilis valde dulcedo est, quae super semetipsam animam rapit, coelestia aperit, terrena autem debere esse contemptui ostendit, et spiritalia mentis oculis patefecit, corporalia abscondit. Unde bene Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Ego dormio, et cor meum vigilat . Vigilanti etenim corde dormit, quia per hoc quod interius contemplando proficit, ab inquieto foris opere qu
Abbreviated transcription (Latin):
& iacob qui cum angło contendit unius¬
ciuusq ꝑfecti uiri ⁊ in contẽplatione põsi¬
ti animã expͥmat: quia uidelicet anima
cũ contẽplari dm̃ nititur uelut in qͦdã
certamine posita modo quasi ex suꝑat
qr intelligendo ⁊ sentiendo de incircum¬
scripto lumine aliquid degustat: mͦ uͦ
succubit. qr ⁊ degustando iterũ deficit.
Quasi gͦ uincit᷑ angłs. quando intellectu
cob tetigit. eumq marcescere stati fecit
atq ab eo iacob tempore uno claudica¬
uit pede. quia scilicet omps dͥs cũ ia ꝑ
desideriũ ⁊ intellectũ cognoscitur. omẽm
in nob uoluptatẽ carnis arefacit. ⁊ qͥpͥus
quasi duob pedib innitentes. ⁊ dm̃ uide¬
bamur querere ⁊ scłm tenere post agnitio¬
nẽ suauitatis intime unꝰ in nob pessanus
ut debilitato amore scłi solus in nob̃ amor
conualeseat di. Si gͦ tenemꝰ angłm claudi¬
camꝰ uno pede dũ crescit in nob fortitudo

Expanded text:
et Jacob qui cum angelo contendit uniuset Jacob qui cum angelo contendit uniuscujusque perfecti viri et in contemplatione positi animam exprimit. Quae videlicet anima cum contemplari Deum nititur, velut in quodam certamine posita, modo quasi exsuperat, quia intelligendo et sentiendo de incircumscripto lumine aliquid degustat; modo vero succumbit, quia et degustando iterum deficit. Quasi ergo vincitur angelus, quando intellectu cob tetigit, eumque marcescere statim fecit, atque ab eo tempore Jacob uno claudicavit pede, quia scilicet omnipotens Deus cum jam per desiderium et intellectum cognoscitur, omnem in nobis voluptatem quasi duobus pedibus innitentes, et Deum videbamur quaerere et saeculum tenere, post agnitionem suavitatis Dei, unus in nobis pes sanus  necesse est ut debilitato amore saeculi, solus in nobis amor convalescat Dei. Si ergo tenemus angelum, uno claudicamus pede, quia dum crescit in nobis fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
ũ laboriosa uita boni oꝑis ñ ẽ. funditus
deserenda. Est autẽ in contẽplatiua uita
magna mentis intentio: cũ se se ad cȩles¬
tia erigit cũ in reb spũalib animꝰ tendit:
cũ trans gredi nititur om̃e qđ corporaliter
uidecur. cũ se se angustat ut dilatet. et
aliquando iuncit. ⁊ reluctantes tenebras
sue cecitatis exuꝑat. ut de in circũscripto
lumine quoddã furtĩ ⁊ tenuit̃ attingat.
S tam̃ ad semetipsam ꝓtinꝰ reuerb̾ata re¬
uertitur. ab ea luce. ad quã respirando
transiit ad sue oecitatis tenebras suspiran-¬
do rediit. Qđ bene sacra historia desig¬
nat que beatũ iacob cũ angło luctantẽ
narrat. Cũ enĩ ad parentes ꝓpͥos redirec
in uia angłm inuenit: cũ quo inluctami¬
ne magnũ certam̃ habuit. ħisenĩ qui cer¬
tat in luctamine. aliquando suꝑiorem se
aliquando uͦ eũ cum quo contenderit in¬
feriorem inuenit. Designet gͦ angłs din.

Expanded text:
um laboriosa vita boni operis non est funditus um laboriosa vita boni operis non est funditus deserenda. 12. Est autem in contemplativa vita magna mentis contentio, cum sese ad coelestia erigit, cum in rebus spiritalibus animum tendit, cum transgredi nititur omne quod corporaliter videtur, cum sese angustat ut dilatetur. Et aliquando quidem vincit, et reluctantes tenebras suae caecitatis exsuperat, ut de incircumscripto lumine quiddam furtim et tenuiter attingat; sed tamen ad semetipsam protinus reverberata revertitur, atque ab ea luce, ad quam respirando transiit, ad suae caecitatis tenebras suspirando rediit. Quod bene sacra historia designat, quae beatum Jacob cum angelo luctatum narrat. Cum enim ad parentes proprios rediret, in via angelum invenit, cum quo in luctamine magnum certamen habuit . Is enim qui certat in luctamine, aliquando superiorem se, aliquando vero eum cum quo contenderit inferiorem invenit. Designat ergo angelus Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ generat ex p̾dicatione. Uidet ⁊ ñ pa-¬
rit quia qͥetis suȩ studio minus in alioꝵ
collectione succendit. ⁊ quantũ intrors¬
conspicit. aꝑire aliis p̃dicando ñ sufficit.
Lia uͦ lippa ⁊ fecunda ẽ. quia actiua uita
os generat. Et si in contẽplationẽ mentẽ
tende ñ ualet: ex eo tam̃ qđ agit. exteriꝰ
gignere sequaces ualet. Recte gͦ in m̃sura
calami pͥꝰ sex cubiti. ⁊ postmodũ palmus
ducit᷑. quia ante actiua agitur. ut ad con¬
tẽplatiuã postmodũ ueniat᷑. S sciendũẽ.
quia sic̃ bonꝰ ordo uiuendi ẽ. ut ab actiua
in contẽplatiuã tendatur. ita plerũq uti
sit̾ a contẽplatiua animꝰ ad actiuã reficit᷑.
ut ꝑ hoc qđ contẽplatiua m̃te acciderit.
ꝑfectius actiua teneat᷑. Debet gͦ nos ⁊ ac¬
tiua ad contẽplatiuã transmitt̾ẽ. ⁊ aliqͣn¬
do tam̃ ex eo qd̾ introrsus mente conspici¬
uocare. Unde ⁊ isdem iacob pꝰ rachelis
amplexꝰ ad lie rediit quia ⁊ pꝰ iusũ pͥncipi

Expanded text:
non generat ex praedicatione. Videt, et non parit; quia quietis suae studio minus se in aliorum collectione succindit, et quantum introrsum aspicit, aperire aliis praedicando non sufficit. Lia vero lippa et fecunda est, quia activa vita,os generat. Et si in contemplatione mentem tendere non valet, ex eo tamen quod agit exterius, gignere sequaces valet. Recte ergo in mensura calami prius sex cubiti, et postmodum palmus dicitur, quia ante activa agitur, ut ad contemplativam postmodum veniatur. 11. Sed sciendum est quia sicut bonus ordo vivendi est ut ab activa in conliter a contemplativa animus ad activam reflectitur, ut per hoc quod contemplativa mentem accenderit, perfectius activa teneatur. Debet ergo nos activa ad contemplativam transmittere, et aliquando tamen ex eo quod introrsus mente conspexivocare. Unde et idem Jacob post Rachelis amplexus ad L
Abbreviated transcription (Latin):
ditur: oportet ut uestim̃ta in quibꝰ intrin¬
secus ministrauerat reponat: atq ppło
aliis uestib indutꝰ appareat. qr si in con¬
punctionis sue rigore se teneat. si in eo
quẽ orationis tempore habuit merore ꝑ¬
duret: exterarũ rerũ uerba susciꝑe non
amittat. Et quid grex de necessariis faci¬
at. si audire atq ꝑpendere & hoc qđ pre¬
sens tempꝰ exigit pastor recusat: Grossio¬
ra gͦ uestim̃ta sacerdos exiens ante p̾płm
induat: ut m̃tis suȩ habitũ ꝓ utilitate
filiorũ & iã ad terrena toleranda cõponat.
⁊ ad sublimia cor tenđe. & hoc repente
ad ima reuocare. ⁊ in sublimitate cogniti¬
onis intime extenuare animũ. ⁊ ꝓpt̾ exti¬
ores causas ꝓximorũ ut ita dicã subito
in cogitatione crassescere. Nongͦ mͥ ne¬

Expanded text:
ditur, oportet ut vestimenta in quibus intrinditur, oportet ut vestimenta in quibus intrinsecus ministraverat reponat, atque populo aliis vestibus indutus appareat, quia si in compunctionis suae rigore se teneat, si in eo quem orationis tempore habuit moerore perduret, exteriorum rerum verba suscipere non admittit. Et quid grex de necessariis faciat, si audire atque perpendere et hoc quod praesens tempus exigit, Pastor recusat? Grossiora ergo vestimenta sacerdos exiens ante populum induat, ut mentis suae habitum pro utilitate filiorum etiam ad terrena toleranda componat. et ad sublimia cor tendere, 1293 et hoc repente ad ima revocare, et in sublimitate cognitionis intimae extenuare animum, et propter exteriores causas proximorum, ut ita dicam, subito in cogitatione crassescere. 29. Non
Abbreviated transcription (Latin):
filios in quoꝵ gaudio ñ exultat. p̾cipue
cũ paulus dicat. Gaudere cũ gaudentib
flere cũ flentib. Nichil gͦ tam onerosũ
ordini sacerdotũ uideo : quã rigorẽ m̃tis
compaciendo flectere. ⁊ cũ ꝑsonis suꝑue-¬
nientib animũ mutare. Ꝙ tam̃ hoc ual-¬
de ẽ. necessariũ. Hã quando ex p̃dicatio¬
ne eiꝰ ad boni oꝑis grãm peccator. reducit᷑:
si ipse qͥ p̃dicat uidet᷑ ingratꝰ.: Unde per
te dr̃. cũ sacerdõs intrinsecꝰ ministrãt: ues¬
tib. lancis ñ utantur. De quibꝰ subditur.
Cũq egredientur atriũ exteriꝰ ad popłm:
exuent se uestim̃tis suis in quib ministra¬
uerant. ⁊ reponent ea in gazophilatio fect¬
arii. Grossiora quippe uestim̃ta sunt la¬
nea. s cũ sacerdos ad scm̃ ministeriũ acce¬
dit. cũ intꝰ ꝑ cõpunctionẽ ingreditur :
subtiliori intellectu e. quasi lineo indum̃¬
to uestiatur. S cli ad ppłm foras ggro.¬

Expanded text:
filios in quorum gaudio non exsultat, praecipue filios in quorum gaudio non exsultat, praecipue cum Paulus dicat: Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus . 28. Nihil ergo tam onerosum ordini sacerdotum video quam rigorem mentis compatiendo flectere, et cum personis supervenientibus animum mutare; do ex praedicatione ejus ad boni operis gratiam peccator adducitur, si ipse qui praedicat videtur ingratus? Unde per tur, ut cum sacerdotes intrinsecus ministrant, vestibus lineis utantur, de quibus subditur: « Cumque egredientur atrium exterius ad populum, exuent se vestimenta sua in quibus ministraverant, et reponent ea in gazophylacio sanctuarii . Grossiora quippe vestimenta sunt lanea. Sed cum sacerdos ad sanctum ministerium accedit, cum intus per compunctionem ingreditur, subtiliori intellectu necesse est quasi lineo vestimento vestiatur. Sed cum ad populum foras egre
Abbreviated transcription (Latin):
sistere. Sic de bona qͦq muliere scrip¬
tũ ẽ. que ad tab̾natulũ orauerat.⁊
ab intentione sua animũ post c̃pune
siderandũ ẽ : quia si sic planxit mulier
quȩ querebat filiũ. quomͦ debet plange¬
re anima quȩ querit dm̃i Sacerdos uͦ
&eiã post cõpunctionẽ ac lacrimas cogit᷑
necessaria queq filioꝵ suoꝵ cognoscere.
⁊ ea que refugit animo pacient̾ audire.
atq post suspiria cȩlestiũ. quorũlibet car¬
naliũ hominũ onera portare. ⁊ sepe cũ
suꝑuenientibꝰ cor in diuersa qualitate
transfunde. Nam aliquando de lucris
spũalib gaudet. S cũ quilibet merẽs
suꝑuenerit. nisi eiꝰ merorẽ in se susceꝑit :
tribulationi illius compatiens ñ ẽ. Et ali-¬
quando de dãpnis animarũ luget. Re-
pente suꝑueniunt qͥ de quibꝰdam suis ꝓs-¬
peritatib lȩtant᷑. Quorũ si leticiȩ sacer
dos ñ congaudeat: minꝰ amare creditur

Expanded text:
ersistere, sicut de bona quoque muliere scripersistere, sicut de bona quoque muliere scriptum est, quae ad tabernaculum oraverat, et ab intentione sua animum post compuncsiderandum est quia si sic planxit mulier quae quaerebat filium, quomodo debet plangere anima quae quaerit Deum? Sacerdos vero etiam post compunctionem ac lacrymas cogitur necessaria quaeque filiorum suorum cognoscere, et ea quae refugit animus patienter audire, atque post suspiria coelestium quorumlibet carnalium hominum onera portare, et saepe cum supervenientibus cor in diversam qualitatem transfundere. Nam aliquando de lucris spiritualibus gaudet; sed cum quilibet moerens supervenerit, nisi ejus moerorem in se susceperit, tribulationi illius compatiens non est. Et aliquando de damnis animarum luget; sed repente superveniunt qui de suis prosperitatibus laetantur, quorum si dos non congaudet, minus amare creditur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbat: Certe his de quo loquim᷑ ꝓpha
reuelatione ultima tẽplũ uidens: ⁊ quȩ
in eodẽ tẽplo conspexerit int ceta nar-¬
rat dicens. Terra usq ad fenestras. & fe-¬
nestre clause. Paulus quoq apłs dic̃.
Tẽplũ enĩ dĩ sc̃m ẽ: qd̾ estis uos. In hoc
autẽ tẽplo fenestrȩ sacerdotes ⁊ spe¬
culatores sunt: ꝗͥ in popło fideliũ lum̃
scẽ p̃dicationis infundunt. S cũ t̾ra
usq ad fenestras ẽ. fenestrȩ clause st̃.
qr cũ t̾rena cogitatio in sacerdotũ cor-¬
dib excrescit. fenestre lum̃ ñ fundt̃:
qr sacerdotes ab officio p̃dicationis ob-
mutescunt. Est ⁊ aliud ualde in or¬
dine. sacerdotũ graue. qr ñ sic̃ hii
qui uitã quietã ac remotã ducunt
fixi ualent in sua cogitatione ꝑma¬
nere. Hii  enĩ ⁊ sicut suꝑiꝰ diximꝰ qr
a loco regiminis longe sunt: possunt
peccatorũ suorũ maculas ⁊ fletibꝰ laua¬
re. & post fletꝰ in eodẽ intis merore ꝑ¬

Expanded text:
perturbat? Certe is de quo loquimur propheta perturbat? Certe is de quo loquimur propheta revelatione ultima templum videns, quae in eodem templo conspexerit inter caetera narrat, dicens: Terra usque ad fenestras, et fenestrae clausae . Paulus quoque apostolus dicit: Templum enim Dei sanctum est, quod estis autem templo fenestrae, sacerdotes et speculatores sunt, qui in populo fidelium lumen sanctae praedicationis infundunt. Sed cum terra usque ad fenestras est, fenestrae clausae sunt, quia cum terrena cogitatio in sacerdotum cordibus excrescit, fenestrae lumen non fundunt, quia sacerdotes ab officio praedicmutescunt. 27. Est et aliud valde in ordine sacerdotum grave, quia non sicut hi qui vitam quietam ac remotam ducunt fixi valent in sua cogitatione permanere. Hi enim, sicut superius diximus, qui a loco regiminis longe sunt possunt peccatorum suorum maculas et fletibus lavare, et post fletus in eodem mentis moerore p
Abbreviated transcription (Latin):
me met ipso ut meã negligentiã uideã:
umͥ dici hec quȩ audio ꝑtimescã. Dic̃
enĩ suꝑus dixi. cuiꝰ cor in curis innume¬
ris sparsum. se ad se colligat: Quando
ienĩ possum ea quȩ cirra me sunt sollici¬
te omĩa curare. ⁊ me met ipsũ adunato
sensu conspicere: Quando possũ prauoꝵ
neqͥcias insequendo corrigere. bonorum
actus laudando & ãmonendo custodire.
alis t̾rorẽ atq alis dulcedinẽ demons¬
trare: Quando ualeo & de his quȩ sũt
necessaria fr̃ib cogitare. ⁊ cont᷑ hosti¬
les gladios de urbis uigiliis sollicitudi¬
ne gerere. ne incursione subita ciues
marũ custodia plene atq efficaciter
uerbũ exhortationis impende. Loqͥ
uenĩ dedo: quiete ⁊ ualde lib̾e m̃tis :.
Tunc nãq bene lingua dirigit᷑ in sermo¬
ne : cũ secure sensus quieuerint in tͣnͣ-¬
quillitate : quia nec cõcussa aqua ima.¬
ginẽ respicientis reddit. s in ea uultꝰ

Expanded text:
memetipsum, ut meam negligentiam videam, memetipsum, ut meam negligentiam videam, et mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim superius dixi , cujus cor in curis innumeris exsparsum se ad se colligat? Quando etenim possum et ea quae circa me sunt sollicite omnia curare, et memetipsum adunato sensu conspicere? Quando possum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonorum actus laudando et admonendo custodire, aliis terrorem atque aliis dulcedinem demonstrare? Quando valeo et de his quae sunt necessaria fratribus cogitare, et contra hostiles gladios de urbis vigiliis sollicitudinem gerere, ne incursione subita cives marum custodia plene atque efficaciter verbum exhortationis impendere? Loqui etenim de Deo quietae valde et liberae mentis est. Tunc namque bene lingua dirigitur in sermone, cum secure sensus quieverit in tranquillitate, quia nec concussa aqua imaginem respicientis reddit, sed tunc in ea vultus