comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ponamꝰ itaq saccos ui lumbis nr̃is. ⁊ funiculos in capitib nr̃is: & egre¬
diamur ad regem isrł ⁊ dicemus. Seruus tuus benedab dic̃. Ytuat
oro anima mea. Iuibus ille non uera pietate. s uana misccłiȩ laude
ꝑmotus: si aclhuc inquit uiuit. fr̃ ins est. Ꝙ hoc exemplo etiã nos
ationabilispartis illius errore deceptos. inde incurrere offensam di
faciant: unde consecuturos mercedem ac recepturos nos pietatis pͥmia
credebamus. Similiq etiã nobis increpatione dicat᷑. Quia dimisisti
uirum dignum morte de manu tua: erit anima tua ꝓanima eiꝰ
ero sp̃c mendar in ore om̃iũ propharũ eiꝰ ꝑ pationabilem procul du¬
bio affectum quem letalibus aptum nouerat insidiis. laqueum deces
tionis intendit. Sic etiã herodem ꝑ irascibilem animȩ portionem
ad illam dantorũ insontium necem callidissimus hostis impegit

Expanded text:
ponamus itaque saccos in lumbis nostris, et funiculos in capitibus nostris, et egreponamus itaque saccos in lumbis nostris, et funiculos in capitibus nostris, et egrediamur ad regem Israhel, et dicemus ei: seruus tuus Benadab dicit: uiuat oro anima mea, quibus ille non uera pietate, sed uana misericordiae laude permotus si adhuc, inquit, uiuit, frater meus est, et hoc exemplo etiam nos rationabilis illius partis errore deceptos inde incurrere offensam dei faciant, unde consecuturos mercedem ac recepturos nos pietatis praemia credebamus, similique etiam nobis increpatione dicatur: quia dimisisti uirum dignum morte de manu tua, erit anima tua pro anima eius, ero spiritus mendax in ore omnium prophetarum ejus ; per rationabilem procul dubio affectum, quem lethalibus apertum norat insidiis, laqueum deceptionis ac mortis intendit. Sic etiam Herodem per irascibilem animae portionem, ad illam tantorum infantium necem callidissimus hostis impegit,
Abbreviated transcription (Latin):
ucurrere. inquib faciliorem prodicionis aditum reserat incauta cus.¬
todia. Sic namq balaam popłm dĩposse decipi. certa ratione collegit
dans consilium ut ex illa parte qua unfirmari nouerat filios isrł.
ꝑuitiosi eis laquei tenderentur: non dubitans eos oblata copia femina¬
rum fornicationis riuna ꝓtimis collapsuros. quia concupiscibiles ani¬
.inȩ eoꝵ partes sciebat esse corruptas. Ita gͦ uium quemq nr̃m neqͥt
spiritales uersuta malignitate pertemptant: uis precipue affectibus
animȩ insidiosos laqueos ꝑstruentes. quibus eam senserint egrotare. Ut
uerbi grã. cũ uiderint rationabiles animȩ nr̃ȩ partes esse uitiatas. illo noᷤ
ordine decipere moliant᷑. quo achab regem ab illis siris deceptum scrip¬
ura coͬmemorat qui dixerunt. Scimus qđ reges isrł inisericordes sunt

Expanded text:
m captiuitatis incurrere, in quibus faciliorem proditioni aditum reserat incauta cusm captiuitatis incurrere, in quibus faciliorem proditioni aditum reserat incauta custodia. sic namque Balaam populum dei posse decipi certa ratione collegit, dans consilium ut ez illa parte, qua infirmari nouerat filios Israhel, perniciosi eis laquei tenderentur, non dubitans eos oblata copia feminarum fornicationis ruina protinus conlapsuros, quia concupiscibiles animae eorum partes sciebat esse corruptas. ita ergo unumquemque nostrum nequitiae spiritales uersuta malignitate pertemptant, illis praecipue adfectibus animae insidiosos laqueos praestru- . entes, quibus eam senserint aegrotare, ut uerbi gratia cum uiderint rationabiles animae nostrae partes esse uitiatas, illo nos ordine decipere moliantur, quo Achab regem ab illis Syris deceptum scriptura commemorat, qui dixerunt: scimus quod reges Israhel misericordes sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
tionis & cotidianis distentionib ac diminutionibus absumentur.
Melior namq est scdm sententiam salomonis pugillus unus cum
requie: quam duo pugilli cũlabore ⁊ p̾sumptione spẽ. Q uibus il¬
lusionibus atq dispendus. om̃s admodum ufirmos necesse ẽ.i¬
plicari. Quicum etiã de sua salute sint dubii. ipsiq adhuc magiste¬
rio atq institutione egeant aliena: ad conuertendos alios ac regen¬
dos diabolicis ulusionibus instigantur. Quiq etiã si pocueruit lu¬
cri aliqͥd ex quorumdã conuersione conquirere: inpatientia sua
atq in conditis morib qͥcqͥd adquisierint ꝑdunt Iuud namq ei s
qd̃ agens propħa clescribit eueniet. ⁊ qui mercedes congregat ini¬
rantia cordis sui ⁊ cotidiana animi distansione disperdit. Itaq fi¬
passione necesse est attemptari. inqua tenerior atq infirmior eiꝰ portio
ualidis inimici nontam fortiter resistit inpuliibus: & ex ills periculũ

Expanded text:
tionis et cotidianis distentionum deminutionibus absumentur. tionis et cotidianis distentionum deminutionibus absumentur. melius namque est secundum sententiam Salomonis pugillus unus cum requie quam duo pugilli cum labore et praesumptione spiritus. quibus inlusionibus atque dispendiis omnes admodum infirmos necesse est inplicari, qui cum etiam de sua salute sint dubii ipsique adhuc magisterio atque institutione egeant aliena, ad conuertendos alios ac regendos diabolicis inlusionibus instigantur, quique etiamsi potuerint lucri aliquid ex quorundam conuersione conquirere, iupatientia sna atque inconditis moribus quidquid adquisicrint proligabunt. illud namque eis quod Aggaeus propheta describit eueniet: et qui mercedes congregat, mirantia cordis sui et cotidiana animi distentione disperdit. itaque fipassione necesse est adtemptari, in qua tenerior atque infirmior eius portio ualidis inimici non tam fortiter resistit inpulsibus, et ex illis periculu
Abbreviated transcription (Latin):
omĩ corporiscura. qͦd ad sustentationem senectutis accresceret. co¬
tidiana exuberantia conferebat᷑. Q uod qmͣuis parum & tenue ude
retur: non mediocrem cam̾ suminam uigi pariebat agͥnento. Ques¬
tuosior quippe st inichi ille nummorũ quam iste solidorum imagi¬
narius questus. Ex quo mͥ non solum nichil exuberat qđ recondam
ed etiã uix ipsa cotidiam uictus necessitas sustentatur. E icciro
rectius nõbis est. ħc solitudinis huius tenuissimũ fructum indis¬
rupta iugitare sectari. quem nulle seculares curȩ. nulle mun¬
dane distentiones. nulla cȩnodoxiȩ nulla uanitatis arrodat
elatio. nulle sollicitudines diurne necessitatis imminuant. meli
us est enun modicũ iusto super diuitias peccatorũ multas: quam
affectare illa lucra maiora. quȩ etiam siparata fuerint questu
sissuma cõuersione multoꝵ: necessitate tamen mundane cõuersa¬

Expanded text:
omni corporis cura, quod ad sustentationem senectutis excresceret, coomni corporis cura, quod ad sustentationem senectutis excresceret, cotidiana exuberantia conferebat. quod quamuis paruum uideretur et tenue, non mediocrem tamen summam iugi pariebat augmento. quaestuosior quippe fuit mihi ille nummorum quam iste solidorum imaginarius quaestus, ex quo non solum nihil exuberat quod recondatur, sed etiam uix ipsa cotidiani uictus necessitas sustinetur. et idcirco rectius nobis est hunc solitudinis huius tenuissimum fructum indisrupta iugitateaectari, quem nullae saeculares curae, nullae mundanae distentiones, nulla oeno- . doxiae ac uanitatis adrodat elatio, nullae sollicitus est enim modicum justo, super divitias peccatorum multas , quam affectare lucra illa majora, quosissima conuersione multorum, necessitate tamen mundanae conuersa
Abbreviated transcription (Latin):
questu diuitias congregare : Itaq sumens artis suȩ protinus instrum̃¬
ta: expensis insumptu om̃ib quȩ hic multo tempore collecta seruaue¬
rat. adillam urbeni questuosissimam cũ summo labore ꝑuenit. Ubr
cum ea qua ingressus est die. scdm id qd cõpererat. ab uno quoq mer¬
cedem sui oꝑis recepisset. aduesꝑam uidens se grandem solidorum
numerum conquisisse. ad macellũ letus intendit. escas refectionis
suȩ necessarias coempturꝰ. Iuas cũ cepisset magno solidorum p̾cio
comparare: expensis inꝑexiguo uictu uniuersis quos ad quisierat
solidis. ne uniis quidem denaru intulit luerum. Cuniq ita sin-¬
gulis diebus adquisitionem suam uidisset in sumi. ut non solum
nichil redigere. sed uix ipsam cotidiane substantiȩ necessitatẽ poss
explere. apud semet ipsum recogitans. reuertar inquit in ciuitatem
meam illumq repetam tenuissimũ questum. ex quo mͥ expleta¬

Expanded text:
quaestu divitias congregare? Itaqquaestu divitias congregare? Itaqta, expensis in sumptu omnibus quae hic multo tempore collecta seruauerat, ad urbem illam quaestuosissimam cum summo labore peruenit. ubi cum ea qua ingressus est die secundum id quod conpererat ab unoquoque mercedem sui operis recepisset, ad uesperam uidens se grandem solidorum numerum conquisisse ad macellum laetus intendit, escas refectioni suae necessarias coempturus. quas cum coepisset magno solidorum pretio conparare, expensis in perexiguo uictu uniuersis quos adquisierat solidis ne unius quidem denarii domi. intulit lucrum cumque ita singulis diebus adquisitionem suam uidisset insumi, ut non solum nihil redigere, sed uix ipsam cotidianae substantiae necessitatem posset explere, apud sememeam, illumq
Abbreviated transcription (Latin):
redderetur effeta..
am qͦd alios quoq saluare uos posse confiditis. ⁊ spe maioris iucri ad
reuisendam patriamfestinatis. audite etiam suꝑhoc quandam ab-
batis macharu fabulam iocumdissimȩ atq aptissimȩ figuratam. Iuam
& ille cuidam similib desiderus estuanti. mnedicinam oportunissline nar¬
rationis ingessit. Erat inqͥc in ciuitate quadam peritissimus tonsor. qu
denariis ternis unumquemq detondens. tenuem uilemq mercedem
sui oꝑis adquirendo. exhac eadem quantitate necessaria uictui cotidie
conparabat: centumq denarios expleta om̃i corporis sui cura. marsu¬
pio suo dieb singulis inferebat. Sed cum indesinenter hunc conderet
questum: audiuit inquandam longe cruitatempositam. fingloꝵ soli¬
rum singulos homines tonsori prebere merredem. Quo ille comꝑto:
quamdi ero inqͥt hac mendicitate contentus. ut crium denariorin
stipem cũlabore conquiram: conpossim illuc pergens ingenti solidorũ

Expanded text:
reddatur effeta. Nam quod alios quoque saluare uos posse confiditis et spe maioris lucri ad reuisendam patriam febatis Macarii fabulam, jucundissime atque aptissime figuratam, quam et ille cuidam similibus desideriis aestuanti, medicinam opportunissimae narrationis ingessit. Erat, inquit, in civitate quadam peritissimus tonsor qui, denariis ternis unumquemque detondens, tenuem vilemque mercedem sui operis acquirendo, ex hac eadem quantitate necessaria suo victui quotidie comparabat; centumque denarios, expleta omni corporis cura, marsupio suo diebus singulis inferebat. Sed cum indesinenter hunc conderet quaestum, audivit in quadam longe posita civitate, singulorum solidorum singulos homines tonsori praebere mercedem. Quo ille comperto, Quamdiu ero, inquit, hac mendicitate contentus, ut trium denariorum stipem cum labore conquiram, cum possim illo pergens ingenti solidorum
Abbreviated transcription (Latin):
tus sum. Multa enim etiã meã conscientiã latent. quȩ eũsint
mͥ incognita uel obscura: dõ manifesta atq nota surit. Icłoq. subi¬
ciens. qui autem me inqͥt iudicat dñs est: idẽ. ab illo solo quem
secreta cordis ñ latent. uerum uidicii in me ꝓferetur ęxamen:

Expanded text:
tus sum; multa enim etiam meam conscientiam latent, quae cum sint tus sum; multa enim etiam meam conscientiam latent, quae cum sint mihi incognita atque obscura, Deo nota atque manifesta sunt. Ideo subjiciens: Qui autem me, inquit, judicat Dominus est; id est, ab illo solo quem secreta cordium non latent, verum judicii in me proferetur examen.
Abbreviated transcription (Latin):
cya ꝑgram cli omĩa fecerunus inclignos tamen nos cõminione
corporis sacriesse credamus: pͥmũ quia cȩlestis allius manne dnta¬
est maiestas. ut nemohac lutea catne circumdatꝰ. ꝓfuo merito eius
edulium. ⁊ non ex gratuta clĩ largitate ꝑcipiat: deide quias
milus cutũspectus fore inhuiꝰ mundi potest conflictu.ut uel
rara saltem uł leuia eum peccatoꝵ tela nonferiant: quia u¬
possibile est ut non aut̃ ignorantia. aut negligratia. dut ob¬
reptione. aut ꝑ cogitationem. aut necessitate. aut obliuionede
bisiudicer aut abhumano die. sed neq: me ipsum iudico. nichil
eni m conscuis sum: tamen sciat se absq peccato esse nonpos eu
Noq enĩfrustra idem doctor gentiũ aduuxit. sed non in hoc ius¬
tificatis sum: idẽ. nonsi ego me iustum ese credidero. uerã confestĩ
iustiae głam possidebo: uel quia me conscientia mea nulltis pes
cati rephensione conpungit. iccico sordis nullius contagio fusca¬

Expanded text:
 gratiam omnia fecerimus, indignos tamen nos communione sacri corporis esse credamus. Primum quia coelestis illius mannae tanta majestas est, ut nemo hac lutea carne circumdatus per suum meritum ejus edulium, et non ex gratuita Domini largitate percipiat. Deinde quia nullus ita circumspectus in hujus mundi potest esse conflictu, ut eum saltem rara vel levia peccatorum tela non feriant, quia impossibile est ut non aut ignorantia, aut negligentia, aut vanitate, aut obreptione, aut cogitatione, aut necessitate, aut oblivione bis diiudicer aut ab humano die: sed neque memet ipsum diiudico: nihil enim mihi conscius sum, tamen sciat se sine peccato esse non posse. neque enim trustra idem doctor adiunxit: sed non in hoc iustificatus sum, id est non si ego iustum me esse credidero, ueram confestim iustitiae gloriam possidebo, uel quia me conscicati reprehensione compungit, idcirco nullius sordis contagione fusca
Abbreviated transcription (Latin):
na nos gratulatione susceptos. humanitate congrua etiam re¬
fecisset: intelligens nos non eiusdẽ esse regionis. primum unde
uel cur egyptũ petissemus sollicite ꝑcunctatus ac de cȩnobio
syriȩ obdesideriũ ꝑfectionis nos illuc aduenisse cognoscens: ita
ex orsus est.

Expanded text:
ma nos gratulatione susceptos humanitate etiam congrua rema nos gratulatione susceptos humanitate etiam congrua refecisset, intevel cur Aegyptum petissemus sollicite percunctatus, ac de coenobio Syriae ob desiderium perfectionis nos illo advenisse cognoscens, ita exorsus est.
Abbreviated transcription (Latin):
fluctuantes ad illos uir tutum sublimitate conspicuos mon¬
tes undiq curiosos tenderemus: abbatem piamonem omĩum
anachoretarum illic inhabitantiũ seniorem. eoꝵ deniq presl¬
terum. uelut quandam sublimissimã farum primus circum¬
spectantiũ notabat intuitus Hic & enĩ sicut euuangelica ci-
uitas illa inexcelsi montis uertice constitutus: nr̃o protinus re¬
fulsit aspectui. Cuius uirtutes atq mirabilia quȩ ꝑ eum etiã
sub conspectu nr̃o qiuina gr̃a testimonium meritis eius redden¬
e. per fecta sunt: ne uel propositi nr̃i formam uel modum buiꝰ
uoluminis excedamus: silentio pretermittenda credidimus:
Non enĩ de mirabilibus dĩ. sed de institutis studiisq sc̃oꝵ. quę¬
dam quȩ reminisci possibile est nos spopondimus memorie
traditutos. ut necessariam tantũ ꝑfectȩ uite instructionẽ non¬
utilem absq ulla emendatione uitioꝵ ac suꝑuacuam emenda¬
tionem legentib preberemus. Cum itaq beatus piamon sum¬

Expanded text:
fluctuantes ad illos uirtutum sublimitate conspicuos montes undique curiosos oculos tenderemus, abbatem Piamun, omnium anachoretarum illic inhabitantium seniorem eorundemque presbyterum uelut quandam sublimissimam pharum primus circumspectantium notauit intuitus. hic etenim sicut euangelica illa ciuitas in excelsi montis uertice constitutus nostro protinus refulsit aspectui. cuius uirtutes atque mirabilia, quae per eum etiam sub conspectu nostro diuina gratia testimonium meritis eius reddente perfecta sunt, ne uel propositi nostri formam uel modum huius uoluminis excedamus, silentio praetermittenda credimus. non enim de mirabilibus dei, sed de institutis studiisque sanctorum quaedam quae reminisci possibile est nos spopondimus memoriae tradituros, ut necessariam tantum perfectae uitae instructionem, non inutilem absque ulla emendatione uitiorum ac superuacuam admirationem legentibus praeberemus. cum itaque beatus Piamun sum
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. astudiosis ac sp̃ualib uiris agnoscenda parit̃ ac ꝓbanda.
Tantũ nãq inter hominẽ distat & hominẽ. quantũ illa in quib
animi eoꝵ tendit intentio. ab inuicẽ disparant᷑: idẽ uel cęlũ ab
mͥ ministrat me sequat᷑: & ubi sũ ego. illic & minister m̃s erit:
Et iterũ. Ubierst thesaurus tuus: ibi erit & cor tuũ: Hucusq
beatus cheremon de castitatis ꝑfectione disseruit: aminirabi¬
lẽq doctrinã sublimissimȩ puritatis. tali sermone conclusit
suadens stupentib atq anxus nobis. ut quia iã noctis pars
maior effluxerat. tradita quieti paululũ menbra. nat᷑ali
soporis cibo minime fraudaremꝰ: ne languẽs torpore corpo¬
ris sui. etiã mens uigorẽ scẽ intentionis amitteret:¬
cit collatio.

Expanded text:
sum a studiosis ac spiritalibus uiris agnoscenda pariter ac probanda. tantum namque inter hominem distat et hominem, quantum et illa ad quae animi eorum tendit intentio ab inuicem disparantur, id est uel caelum ab mihi ministrat, me sequatur, et ubi sum ego, illic et minister meus erit, et iterum: ubi est thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum. Hnc usque beatus Chaeremon de castitatis perfectione disseruit admirabilemque doctrinam sublimissimae puritatis tali sermone csuadens stupentibus atque anxiis nobis, ut, quia jam noctis pars major effluxerat, tradita quieti paululum membra naturali soporis cibo minime fraudaremus, ne languens torpore corporis sui etiam mens vigorem sanctae intentionis amitteret. COLLATIO
Abbreviated transcription (Latin):
ne concepit: Ut gͦ hȩc inte scientia sp̃ualis. ꝑpetua solidita¬
te roboretur. nec eaiam tẽpotarie ꝑfruaris. sicut illi qui
eã non suo studio sed aliena relatione contingunt. & uelut
aerio ut ita dixerim odore ꝑcipiunt. seo ut sensib tuis in¬
uiscerata quodãm & perspecta atq palpata condatur.¬
illud om̃i obseruantia custodire te conuenit: ut etiã si ea quȩ
optime nosti forte audieris incollatione ꝓferri. non ex hoc
qđ tibi iã nota sint aspernant̃ fastidioseq suscipias: sed
ea cordi tuo illa auiditate cõmendes qua debent desidabi¬
lia salutis uerba. uel aurib nr̃is in desinent̃ infundi. uel de
nr̃o iugit̃ ore ꝓferri. Quãuis enĩ adhibeat᷑ sacrarũ rerũ cre¬
bra narratio. nũquã tamen animȩ sitĩ uerȩ scientiȩ sustinenti.
sacietas generabit horrorẽ: seo ea cotidie uelut ac desicłata
suscipiens. quanto frequentius bauser̾it. tanto auidius uł au¬

Expanded text:
ne concepit. Ut igitur haec in te scientia spiritalis perpetua soliditane concepit. Ut igitur haec in te scientia spiritalis perpetua soliditate roboretur, nec ea jam temporarie perfruaris, sicut illi qui eam non suo studio, sed aliena relatione contingunt, et velut aereo, ut ita dixerim, odore percipiunt, sed ut sensibus tuis inviscerata quodammodo et perspecta atqillud omni obseruantia custodire te conuenit, ut etiamsi ea quae optime nosti forte audieris in conlatione proferri, non ex hoc quod tibi iam nota sint aspernanter fastidioseque suscipias, sed ea cordi tuo illa auiditate conmendes, qua debent desiderabilia salutis uerba uel auribus nostris indesinenter infundi uel de nostro iugiter ore proferri. quamuis enim adhibeatur sanctarum rerum crebra narratio, numquam tamen animae sitim uerae scientiae sustinenti satietas generabit horrorem, sed ea cotidie uelut noua ac desiderata suscipiens quanto frequentius hauserit, tanto auidius uel au
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur desꝑatio. citũ satis atq efficax remedium po¬
terit oboriri: si eandẽ diligentiã atq instantiã quã
te in illis scłarib studus habuisse dixisti. aospualium¬
scripturarũ
lectionẽ meditationẽq conferre Necesse
est enĩ mentẽ tuam tã diu illis carminib occupari. quã diu
sibi aliqua quȩ intra semet ipsã recolat. simili studio & assidu¬
itate conquirat: ac pro illis infructuosis atq terrenis. sp̃ua¬
lia ac diuina parturiat: Quȩ cũ profunde alteq conceꝑit.
atq in illis fuerit enutrita: uel expelli priores sensim potert̃
uel penitus aboleri. Uacare enĩ cunctis cogitationibus hu¬
mana mens non potest Et idõ quãdiu sꝑualib studiis non
fuerit occupata: necesse ẽ eã illis quȩ pridẽ didicit implica.¬
ri Quã diu enĩ non habuerit quo recurrat. & indefessos
exerceat actus. necesse ẽ ut ad illa quib ab infantia imbuta
est collabat᷑. ẽaq semꝑ reuoluat quȩ longo usu ac meditatio¬

Expanded text:
nascitur desperatio, eitam satis atque efficax remedium poterit oboriri, si eandem diligentiam atque instantiam, quam te in illis saecularibus studiis habuisse dixisti, ad spiriscripturarum uolueris lectionem meditationemque transferre. necesse est enim mentem tuam tsibi aliqua quae intra semetipsam recolat, simili studio et assiduitate conquirat, ac pro illis infructuosis atque terrenis, spiritualia atque divina parturiat. Quae cum profunde alteque conceperit, atque in illis fuerit enutrita, vel expelli priores sensim poterunt, vel penitus aboleri. Vacare enim cunctis cogitationibus humana mens non potest, et ideo quamdiu spiritualibus studiis non fuerit occupata, necesse est eam illis quae pridem didicit implicari. Quamdiu enim non habuerit quo recurrat, et indefessos exerceat motus, necesse est ut ad illa quibus ab infantia imbuta est, collabatur, eaque semper revolvat quae longo usu ac meditatio
Abbreviated transcription (Latin):
generationis suscitabis: & uocaberis edificator sepiũ. auertens
semitas iniquitatũ: Illa etiã tibi beatitudo ꝓueniet. quã idẽ
ꝓpheta ꝓmittit. Et non faciet dñs auolare ate ultta docto¬
rẽ tuũ. & erunt oculi tui uidentes p̃ceptorẽ tuũ. & aures
tuȩ audient uerbũ post tergũ monentis Hex uia ambulate
in ea: neq ad dexterã neq ad situistrã: Atq ita fiet. ut non so-¬
lũ om̃is ditectio ac meditatio cordis tui: uerũ etiã cunctę eua¬
gationes atq discursus cogitationũ tuan. sint tͥ diuinȩ legis
scã & incessabilis ruminatio.

Expanded text:
generationis suscitabis: et uocaberis aedificator saepium, auertens generationis suscitabis: et uocaberis aedificator saepium, auertens semitas in quietem. illa enim tibi beatitudo proueniet quam idem propheta promittit: et non faciet dominus auolare a te ultra doctorem tuum: et erunt oculi tui uidentes praeceptorem tuum. et aures tuae audient uerbum post tergum monentis: haec uia, ambulate in ea neque ad dexteram neque ad sinistram. atque ita fiet ut non solum omnis directio ac meditatio cordis tui, uerum etiam cunctae euagationes atque discursus cogitationum tuarum sint tibi diuinae legis sancta et incessabilis ruminatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Euidens namque est tepidȩ ac suꝑbȩ mentis indicium: si ũboꝵ
salutariũ medicinã quãuis studio nimiȩ assiduitatis ingestã.
fastidiose negligent̃q suscipiat. Anuna enĩ quȩ insatietate
est fauis illudit: animȩ autẽ egenti etiã amara dulcia ui¬
dentur. Si itaq hec diligent̃ excepta & in recessu mentis
c̃dita atq indita fuerint taciturnitate signata. post ea ut
cientię fuerint uetustate de cocta. cum magna sui fraglan¬
tia de uase tui pectoris ꝓferent᷑. & tamquã perhennis fons
de experientiȩ uenis & irriguis uirtutũ meatib redundabt̃
fluentaq continua uelut de quadã abysso tui cordis effun¬
dent Eueniet nãq inte illud qđ inꝓuerbiis ad illũ dicitur.
qui hȩc opere consũmauit: Bibe aquas de tiuis uasis. & de pu¬
teoꝵ tuoꝵ fonte: Super effluant tͥ aquȩ de tuo fonte. intu¬
as autẽ plateas pertranseant aquȩ tuȩ: Ac scđm ysaiam
ꝓphetã eris quasi ortus irriguus. citiꝰ non deficient aquȩ: &¬

Expanded text:
Evidens namque est tepidae ac superbae mentis indicium, si verborum salutarium medicinam, quamvis studio nimiae assiduitatis ingestam, fastidiose negligenterque suscipiat. Anima enim quae in satietate est, favis illudit; animae autem egenti etiam amara dulcia videntur . Si itaque haec diligenter excepta, et in recessu mentis condita atque indicta, fuerint taciturnitate signata, postea ut vtientiae fuerint vetustate decocta, cum magna sui fragrantia de vase tui pectoris proferentur, et tamquam perennis fons de experientiae venis et irriguis virtutum meatibus redundabunt, fluentaque continua velut de quadam abysso tui cordis effundent. Eveniet namque in te illud quod in Proverbiis ad illum dicitur qui haec opere consummavit: Bibe aquas de tuis vasis, et de puteorum tuorum fonte supereffluant tibi aquae de tuo fonte, in tuas autem plateas pertranseant aquae tuae . Ac secundum Isaiam prophetam, eris quasi hortus irriguus, et sicut fons aqu
Abbreviated transcription (Latin):
icut & ceteroꝵ uit bꝵ id est.irę. tristiciȩ. impacientię. ꝑobiec¬
tionẽ contrariaꝵ rerũ medela est monstrata. ita etiam con¬
tra sp̃m fornicationis qđ curationis genus nos oporteat adhibe
uolumꝰ edoceri: id est utrũ etiam concupiscentiȩ ignis. proposi¬
tis sic̃ illic maiorib irritationis augm̃tis possit extingui. quod

Expanded text:
id est, irae, tristitiae vel impatientiae, per objectionem contrariarum rerum medela monstrata est, ita etiam contra spiritum fornicationis quod curationis genus nos oporteat adhibere volumus edoceri, id est, utrum etiam concupiscentiae ignis propositis sicut illic maioribus inritationum augmentis possit extingui: quod
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit diuina iusticia: Unde non immerito fidei enis comꝓ
querat ut probaret ita dicitur: Ne inferas manũ tuã in pu¬
erũ. neq facias ei quicquã Hunc enĩscio quia times dm̃
nis genus nobis quoq ad ꝓbationis meritũ posse con¬
tingere. in deuteronoinio satis euident̃ alegis latore p̃di¬
catur Sisurrexerit inter uos propheta. aut qͥ sõnium¬
se uidisse dicat. & predixerit signũ atq portentũ &
euenerit qđ locutus ẽ. & dixerit tibi eamus & seruiamꝰ

Expanded text:
uoluit diuina iustitia. unde non inmerito fidei eius constquerat wt probaret, ita dicitur: ne inferas manum tuam in puerum, neque facias ei quicquam: nunc enim scio quia times domiquod temptationis genus nobis quoque ad probationis meritum posse contingere ia Deuteronomio satis euidenter a legMatore praedicitur: ai surrexerit inter uos propheta aut qui somnium uidisse se dicat et praedixerit signum atque portentum, et euenerit quod locutus Mt et dixeri
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptationũ luc tamina modetantis ostendit: In his igitur
m̃ib approbat᷑ ita semper diuinã gr̃am arbitriũ homi¬
nis incitare: ut illud non in om̃ib talit̃ protegat ac de¬
fendat. ut non etiã propis eũ conatib congredi ad¬
uersũ spũales faciat inimicos: in quib uel dĩ grãm
discat non de sua fortitudine. sed de diuino seꝑ sꝑare
suffragio. atq ad suũ iugit̃ recurrere ꝓtectorem Et ut
hoc ñ nr̃a coniectura: sed euidentiorib ad huc script᷑a.¬
rũ testimoniis apꝓbet. illud ihesunaue qd in legitur
retractemꝰ: Has inquit gentes dimisit dñs ac disꝑdere
noluit. ut in eis exꝑiret᷑ istahelẽ. utrũ custodiret man¬
data dñi dĩ sui. ut haberet consuetudinẽ cũ hostib p̃li¬
andi Et ut incõparabili creatoris nr̃i clementiȩ. mor

Expanded text:
tentationum luctamina moderantis ostendit. In his igitur tentationum luctamina moderantis ostendit. In his igitur omnibus approbatur ita semper divinam gratiam arbitrium hominis incitare, ut illud non in omnibus taliter protegat ac defendat, ut non etiam propriis eum conatibus congredi adversum spiritales faciat inimicos, in quibus vel gratiam Ddiscat non de sua fortitudine, sed de divino semper sperare suffragio, atque ad suum jugiter recurrere protectorem. Et ut hoc non nostra conjectura, sed evidentioribus adhuc Scripturae testimoniis approbetur, illud quod in Jesu Nave legitur retractemus: Has, inquit, gentes dimisit Dominus, ac disperdere noluit, ut in eis experiretur Israelem, utrum custodiret mandata Domini Dei sui, et haberent consuetudinem cum hostibus praeliandi . Et ut incomparabili Creatoris nostri clementiae mor
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dicit. qui stat uideat ne cadat. sollicitã reddit arbi¬
tru libertatem quã utiq nouerat percepta gr̃a uel stare ꝑ
inclustriam uel cadẽ ꝑ negligentiã posse Cũ autẽ infert
tẽptatio uos non app̃hendat nisi humana: infirmitatẽ eoꝵ
& inconstantiã nec dũ robuste mentis exprobrat. quam
ad huc spualiũ nequitiarũ turbinib nouerat impugnari.
aduersũ quos se ipsũ uel illos ꝑfectos nouerat cotidie di¬
micare. de quib adephesios dicit: Iam non est nobis colluc¬
tatio ad uersus carnẽ & sanguinẽ. sed aduersus principitus.
ad uersus potestates. aduersus mundi rectores tenebrarũ
hay: contra sp̃ualia nequitiȩ incęlestib: Cũ uero subiun¬
git. fidelis autẽ ds̃. qui non ꝑmittit uos tẽptari supra id
qd̃ potestis. non utiq optat ne eos dñs tẽptari ꝑmitteret.
indicat humani arbitrii facultatẽ: hoc uero dñi grãm

Expanded text:
enim dicit: qui stat, uideat ne cadat, sollicitam reddit arbienim dicit: qui stat, uideat ne cadat, sollicitam reddit arbitrii libertatem, quam utique nouerat percepta gratia uel stare per industriam uel cadere per neglegentiam posse. cum autem infert: tem ptatio uos non adprehendit nisi humana, infirmitatem eofum et inconstantiam necdum robustae mentis exprobrat, qua adhuc spiritalium nequitiarum turbinibus non poterant inpugnari, aduersum quos se ipsum uel illos perfectos nouerat cotidie dimicare, de quibus ad Ephesios dicit: iam non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus principatus, aduersus potestatharum, contra spiritalia nequitiae in coelestibus . Cum vero subjungit: Fidelis autem Deus qui non permittit vos tentari supra id quod potestis ; non utique optat ne eos Dominus tentari permitteret,  indicat humani arbitrii facultatem, hoc vero Domini gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
us: utrũ diligas eũ in toto corde tuo. & custodias manda¬
ta eiꝰ. annon Qͥd gͦ: Cũ istũ prophetã aut sõniatorem
surgere permiscrit ds̃. itane eos quoꝵ fidẽ probare dis¬
ponit protecturus esse credendus est: ut nullũ penitus
locũ quo suis uirib cũ tẽptatore confligant. libero etr
reseruet arbitrio: Et qͥd eos necesse est uel tẽptari: qͦs
ita constat infirmos ac ftagiles. ut nequaquã uirtute
sua ualeant resistere tẽptatori : Sed utiq nec tẽptari
eos iustitia dñi permisisset. nisi parẽ in eis resistendi scis¬
set in esse uirtutẽ. qua possint ęqualitatis iudicio. inu¬
troq merito uel rei uel laudabiles iudicari: Tale est & il¬
lud qđ ab apło dicit᷑. Itaq qui se existimat stare: uideat ne
cadat Cẽptatio uos non app̃hendat nisi humana fidelis
autẽ ds̃ qui non ꝑmittat uos tẽptari supra id qđ potestis.
sed faciat cũ tẽptatione & exitũ ut possitis suꝑare Cum

Expanded text:
diligas eam in toto corde tuo et custodias mandata illius an non. quid ergo? cum istum prophetam aut somniatorem surgere permiserit deus, itane eos, quorum fidem probare disponit, protecturus esse credendus eet, ut nullum penitus locum, quo suis uiribus cum temptatore confligant, libero, eorum reseruet arbitrio? et quid eos necesse est uel temptari, quos ita infirmos nouit acfragiles, ut nequaquam uirtute sua ualeant resistere temptatori P sed utique nec temptari eos iustitia domini permisisset, nisi parem in eis resistendi scisset inesse uirtutem, qua possent aequitatis indicio in utroque merito uel rei uel laudabiles iudicari. tale est et illud quod ab apostolo dicitur: itaque qui se existimat stare, uideat ne cadat. temptatio uos non adprehendit nisi humana. fidelis autem deus, qui non permittat uos temptari supra id quod potestis, sed faciat cum temptatione et exitum, ut sustinere possitis. cum
Abbreviated transcription (Latin):
tale aliquid non ꝓȩqualitate pictatis. sed exaliqua indul¬
gentiȩ similitudine comparemꝰ. Si nutrix pia atq solli¬
cita diu sini paruulũ gestat ut quandoq ingredi doceat
& pruũ quidẽ eũ reptare ꝑmittit. de hinc erectũ. ut
alternis passib innitat᷑ dexterȩ suȩ uirtutȩ sustentat.
mox paululũ derelictũ si titubantẽ uiderit ꝓtinus app̃¬
hendit. nutantẽ suscipit. lapsũ erigit: & uel arcet acasu uł
etiam decidere leuit sinens eleuat post ruinã. cũ autẽ eũ
ad pueritiam. uel ad adolescentia ac iuuentutis ꝑduxerit
robur. quedã etiã ponda uel labores quib non opprima-¬
tur sed exerceat᷑ iniungit. & cũ emulis decertare ꝑmit¬
tit: quantomagis cęlestis ille om̃ium pat̾ nouit quẽ sinu
gr̃ȩ suȩ gestet. quẽ liberȩ uoluntatis arbitrio in conspectu
suo exerceat aduirtutẽ. & tam̃ adiuuat laborantẽ. exau¬
dit uocantẽ. ñ relinquit quęrentẽ. eripit de ꝑiculo int̾dũ
etiã nescientem.

Expanded text:
tale aliquid non pro aequalitate pietatis, sed ex aliqua indulgentiae similitudine conparemus: si nutrII pia atque sollicita diu paruulum sinu gestat, at quandoque ingredi doceat, et primum quidem eum reptare permittit, dein erectum ut alternis passibus innitatur dexterae suae uirtute sustentat, mox paululum derelictum si titubantem uiderit protinus adprehendit, nutantem suscipit, lapsum erigit et uel arcet a casu uel etiam decidere leuiter sinens eleuat post ruinam, cum autem eum ad pueritiam uel adulescentiae ac iuuentatia perduxerit robur, quaedam etiam pondera uel labores quibus non obprimatur sed exerceatur iniungit et cum aemulis decertare permittit: quanto magis caelestis ille omnium pater nouit quem sinu gratiae suae gestet, quem liberae uoluntatis arbitrio in conspectu suo exer-25 ceat ad uirtutem, et tamen adiuuat laborantem, exaudit uocantem, non relinquit quaerentem, eripit de periculo interdum etiam nescientem.
Abbreviated transcription (Latin):
choritarum gestiunt sectari disciplinam. pro conditione locoꝵ
ac status sui mensura plenius instituantur. Quibus precipuum
contulit precedens ur̃i laboris industria. ut parati iam atq in iss¬
dẽ exercitiis deprehensi. facilius precepta senioꝵ atq instituta sus¬
cipiant: ipsosq incellulas suas auctores collationũ cum ipsis colla¬
tionũ uoluminib recipientes. & cotidianis quodam modo cum
cis intertogationibus ac responsionibus colloquentes non pro¬
pruis ad inuentionibus arduam istam. & in cognitã ferme. in hac
regione appetant uiam: sed peticulosam etiam illic ubi iam

Expanded text:
choretarum sectari gestiunt disciplinam, pro condicione locorum choretarum sectari gestiunt disciplinam, pro condicione locorum ac status sui mensura plenius instruantur. quibus hoc praecipuum contulit praede cedens uestri laboris industria, ut parati iam atque in isdem exercitiis deprehensi facilius praecepta seniorum atque instituta suscipiant, ipsosque in cellulas suas auctores conlationum cum ipsis conlationum uoluminibus recipientes et cotidianis quodammodo cum eis interrogationibus ac responsionibus conloquentes non propriis adinuentionibus arduam istam et incognitam ferme in hac regione adpetant uiam, sed periculosam etiam illic, ubi iam
Abbreviated transcription (Latin):
MISSIS IOUANTE GRA DEI decem
collationibus patrum quȩ exigen¬
tibus beatissimis episcopis elladio &
leontio ut cumque digeste sunt.
septem alias. beato episcopo. ⁊ nomi¬
ne & meritis honorato. scõ quoq &
famulo xꝑi e Ocherio. dedicaui.
totidem & nunc uobis oscĩ fr̾s. iouini¬
ane. minerui. & leonti. & theodore. credidi consecrandas. Posterior¬
tremo siquidem ur̃m. illã cęnobiorũ scãm atq egregiam dis¬
ciplinam in prouinciis gallicanis antiquarum districtione
fundauit : ceteri uero non solum cęnobialem professionem ad¬
prime monachos expetere: uerum etiam anachoreticam si¬
tire sublimitatem ur̃is institutionib prouocastis Ea namꝙ
collationes istę summorum patrum disputatione contexte
sunt. & ita in om̃ib tempetatȩ. ut utriq professioni. qua nou
solum occiduas regiones. uerum etiam insulas maximis frm̃
cateruis fecistis flotere conueniant: id est ut non solum hi qui
ad huc in congregationis laudabili subiectione ꝑdurant: seel

Expanded text:
missis iuuante gratia Christi decem conlationibus patrum, -quae exigentibus beatissimis episcopis Helladio ac Leontio utcumque digestae sunt, septem alias beato episcopo et nomine et meritis Honorato, sancto quoque famulo Christi Eucherio dedicaui: totidem et nunc uobis, o sancti fratres Iouiniane, Minerui, Leonti et Theodore, credidi consecrandas. posterior siquidem uestrum illam coenobiorum sanctam atque egregiam disciplinam in prouinciis Gallicanis antiquarum uirtutum districtione fundauit, ceteri uero non solum coenobialem professionem adprime monachos expetere, uerum etiam anachoreticam sitire sublimitatem uestris institutionibus prouocastis. ea namque conlationes istae summorum patrum disputatione contextae sunt et ita in omnibus temperatae, ut utrique professioni, qua non solum occiduas regiones, uerum etiam insulas maximis fratrum cateruis fecistis florere, conueniant: id est ut non solum hi qui adhuc per congregationes laudabili subiectione perdurant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc: uiuet meis. Dñs autem discipłis suis & amicis suis. beati inqͥt
domum. uel fr̃s. aut sorores. aut patrem. aut matrem. aut urorẽ
aut filios. aut agros propter nomen meũ: centuplum accipiet
⁊ uitam ȩternam possidebit. Nec inmerito. Non enim tã lauda¬
bile est si ab inlicitis quam si etiã alicitis temperemꝰ: & his propter
eius reuerentiã non utamur. qͥ ea nobis propt᷑ infirmitatem nram
utencda ꝑmisit. Itaq si etiã hi qui decimas fructuum suorũ fidelit̃
offerentes p̃ceptis dnĩ antiquioribus famulantur. nec dum
possunt euangłicum culmen ascendere: illi qͥnechoc quidem

Expanded text:
haec, vivet in eis . Dominus autem discipulis suis et apostolis: Beati, inquit, haec, vivet in eis . Dominus autem discipulis suis et apostolis: Beati, inquit, trem aut uxorem aut filios aut agrum propter nomen meum, centuplum accipiet et uitam aeternam possidebit nec inmerito. non enim tam laudabile est si ab inlicitis quam si etiam a licitis temperemus et his propter eius reuerentiam non utamur, qui ea nobis propter infirmitatem nostram utenda permisit. itaque si etiam hi, qui decimas fructuum suorum fideliter offerentes praeceptis domini antiquioribus famulantur, necdum possunt euangelicum culmen ascendere, illi qui ne haec quidem
Abbreviated transcription (Latin):
contenti. sed ipsa predia respuentes. semet ipsos potiꝰ dõ ac animas su¬
as optulerunt. ꝓquibus milla abhomine fieri connutatio potest: sicut dñs
in euuangelio contestatur. Iuam dabit homo cõmutationem ꝓ anima
uapropter scire debemꝰ nos aquibus non iam exigitur  sua.¬
legale mandatũ. sed quib euuangłicꝰ cotidiȩ intonat sermo.
si uis ꝑfectus esse. uade uende omĩa quȩ habes. ⁊ da pauperibus.
⁊ habebis chesaurum incęlis. ⁊ ueni sequere me: cũ decimas de sub.
stantiis nr̃is dõ offerimus. adhuc quodam mͦ sublegis sarrina de¬
tineri. ⁊ nec dum adeuuangelicũ illud fastigium ꝑuenisse: qđ obtẽ¬
perantes sibi. non tantum p̃sentis uitȩ beatitudine. sed etiã futuris
eneficiis p̃miorum munerat᷑. Lex enĩ factoribus suis non regnorũ
cȩlestium premia sed uitȩ huius solatia repinisit dicens. Qui fecerit

Expanded text:
n contenti, sed ipsa praedia respuentes semet ipsos potius deo ac suas ann contenti, sed ipsa praedia respuentes semet ipsos potius deo ac suas animas obtulerunt, pro quibus nulla ab homine commutatio fieri potest, sicut dominus in euangelio contestatur: quam dabit homo commutationem pro anima sua? Quapropter scire debemus nos, a quibus non iam exigitur legale mandatum, sed quibus euangelicus cotidie intonat sermo: si uis perfectus esse, uade uende omnia quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et uenistantiis nostris offerimus Deo, adhuc quodammodo sub legis sarcina detineri, et necdum ad evangelicum illud fastigium pervenisse, quod obtemperantes sibi, non tantum praesentis vitae beneficiis, sed etiam futuris praemiis munerat. Lex enim factoribus suis non regnorum coelestium praemia, sed vitae hujus solatia repromisit, dicens: Qui fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
hensione potuerint. uirgines ꝑseuerare maluerunt. Sic heliseum
ac reliquos eiusdem propositi uiros. moy saica legimus superasse man-¬
data. Dequibus apłsita dicit. Circuierunt in melotis & pellibus¬
caprinis angustiati. afflicti. egentes. quibus dignus non erat mundus
in solitudinibus errantes. ⁊ in montib & speluncis ⁊ in cauernis terrȩ.
uid defiliis ionadab filii rechab dicam : Quos iheremiꝰę proferent
propħȩ exprecepto dñi uinum. ita legunus respondisse. Nonbibemꝰ
uinum. quia ionadab filius rechab pater nr̃ precepit nobis dicens.
non bibetis uinum uos & filui ur̃i usq in sempiternũ. ⁊ domũ non
edificabitis. ⁊ sementem non ser̾etis. & uineas non plantabitis nec habe¬
bitis: sed intabernaculis habitabitis cunctis diebus ur̃is. Unde etiam
ab eodem propħa merentur audire. Hȩc dicit dñs dĩ exercituum
istł: non deficiet uir destirpe ionadab filii rechab. stans inconspectu

Expanded text:
hensione potuerint, uirgines tamen perseuerare maluerunt. sic Helisaeom ae reliquos eiusdem propositi uiros Moysaica legimus superasse mandata, de quibus apcaprinis, angutiati, afflicti, egentes, quibus dignus non erat mundus, in solitudinibus errantes et montibus et speluncis et in cauernis terrae. quid de filiis Ionadab filii Sechab dicam, quos Hieremiae prophetae offerenti ex praecepto domini uinum ita legimus respondisse: non bibimus uinum: quia. Ionadab filius Rechab, pater noster, praecepit nobis, dicens: non bibetis uinum uos, et filii uestri usque in sempiternum: et domum non aedificabitis, et sementem non seretis, et uineas non plantabitis, nec habebitis: sed in tabernaculis habitabitis cunctis diebus uestris? unde etiam ab eodem propheta merentur audire: haec dicit, dominus exercituum deus Israhel: non deficiet uir de stirpe Ionadab filii Rechab, stans in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
monachus suꝑhis dũ taxat quȩ ad corporales exercita¬
tiones ꝑtinent diffinire: ne aouersariũ ab ĩpugnatione
eoꝵ quȩ uelut sub legis obseruatione custodit magis incitans
citius uiolare cogatur. Prefigenssibi legẽ siquidẽ unusquisq
sub libertatis grã constitutꝰ ꝑniciosa semet ipsũ obligat seruitu¬
te: ut ea que licite ĩmo etiam laudabilit̾ cũ gr̃aꝵ actione presu¬
mere potuisset. si necessitas forte cõpulerit. uelut transgressor
percipere cõpellat᷑ cum p̃uaricatione peccati Ubi enĩ lex ñ ẽ
nec p̃uartcatio:¬

Expanded text:
monachus super his dumtaxat quae ad corporales exercitationes pertinent definire, ne aduersarium ad inpugnationem eorum quae uelut sub legis obseruatione custodit magis incitans citius ea uiolare cogatur. praefigens siquidem sibi legem unusquisque sub libertatis gratia constitutus perniciosa semet ipsum obligat seruitute, ut ea quae licito, immo etiam laudabiliter cum gratiarum actione praesumere potuisset, si necessitas fortasse conpulerit, uelut transgressor percipere conpellatur cum praeuaricatione peccati. ubi enim non est lex, nec praeuaricatio
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtatẽ cohabitare ꝑmisi: ne exẽplo meo alterius districtio
tax aretur: Numquã enĩ erit efficax instituentis auctoritas
nisi eã effectu operis sui. cordi affixerit audientis: U. De
responsione nr̃a contͣ excusationẽ eius.
d hec nos non mediocri confusione conpuncti.
ita respondimus: Licet sufficere nobis adomẽm
Ginstructionẽ debeat uel loci istius difficultas. uel etiam
ipsa solitaria ad huc uita. quã uuentus quoq robusta uix
possit tolerare. que nos etiã te tacente: satis habundeq instru.¬
unt atq conpungunt: rogamꝰ tamen. ut taciturnitate
paululũ pretermissa. ea nobis pocius dignanter in fun¬
das: ꝑ quȩ hanc quã uidemus in te uirtutẽ. non tã ammira¬
tione cõpełti. quã imitatione possimꝰ: Namque. tã & si
reuelatus tibi tepor ñr ĩpetrare qđ expetimus non meret᷑.
debet hoc saltẽ. labor tanti itineris optinere: qđ huc de

Expanded text:
aetatem cohabitare permisi, ne exemplo meo alterius districtio aetatem cohabitare permisi, ne exemplo meo alterius districtio laxaretur. Numquam enim erit efficax instituentis auctoritas, nisi eam effectu operis sui cordi affixerit audientis. CAPUT V. De responsione nostra contra excusationem ejus. Ad haec nos non mediocri confusione compuncti, ita respondimus: Licet sufficere nobis ad omnem instructionem debeat vel loci istius difficultas, vel ipsa etiam solitaria adhuc vita, quam juventus quoque robusta vix posset tolerare, quae nos etiam, te tacente, satis abundeque instruunt atque compungunt, rogamus tamen ut tacitpaululum praetermissa ea nobis potius dignanter infundas, per quae hanc quam uidemus in te uirtutem non tam imitatione conplecti quam admiratione possimus. nam etiamsi reuelatus tibi tepor noster inpetrare id quod expetimus non meretur, debet hoc saltim labor tanti itineris obtinere, quo huc de
Abbreviated transcription (Latin):
tior esset etate: Nam cũ centenarium uitȩ annum sp̃u tan¬
tũ alacer excessisset: ita dorsum eius temporis fuerat uetus¬
tate atq orationũ iugitate curuatũ: ut quasi in prima¬
etiã redas tus iufantia sũmissis ac protensis manibus.
terratenus progrederetur Huius igitur & uultũ mi¬
rabilẽ & incessum pariter intuentes siquidẽ defectis
mortificatisq iam om̃ib s menbras nequaquã preteritȩ¬
censurã districtionis amiserat: cũ sermonẽ atq doc tri¬
nã supplicit᷑ posceremus. ac desiderio tantũ spualiũ in¬
stitutionũ causam fuisse aduentus nr̃i protestaremur:
grauiter ille suspirans. quid uobis ait possum conferre.
doc trine: cũ imbecillitas senec tutis ut rigorẽ pristinũ
relaxauit. ita loquendi quoq ademerit fiduciam:
Qũẽ ad modũ enim docere presumã. qđ ipse non facio: au
aliũ in eo instruã. qđ me ia uel minus uel tepidius exerce¬
re cognosco: Obquã rẽ. nullũ iuniorẽ michi in hanc usq

Expanded text:
tior esset aetate. Nam cum centenarium vitae annum spiritu tantum alacer excessisset, ita dorsum ejus temporis fuerat vetustate atque orationum jugitate curvatum, ut quasi in primaevam redactus infantiam, submissis ac protentis terratenus manibus progrederetur. Hujus igitur et vultum mirabilem et incessum pariter intuentes siquidem defectis mortificatisque jam omnibus membris, nequaquam censuram praeteritae districtionis amiserat, cum sermonem atque doctrinam suppliciter posceremus, ac desiderium tantum spiritalium institutionum causam fuisse adventus nostri protestaremur, graviter ille suspirans: Quid vobis, ait, possum conferre doctrinae, cum imbecillitas senectutis ut rigorem pristinum relaxavit, ita loquendi quoque ademit fiduciam? Quemadmodum enim docere praesumam, quod ipse non facio; aut alium in eo instruam, quod me jam minus vel tepidius exercere cognosco? Ob quam rem nullum juniorem mihi in hanc usque
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens cõmotiomi alterius humili atq tranquilla m̃te
succũbimꝰ. & quodãmͦ dignos nos qualibet iniuria ꝓsitẽ¬
tes impacientia seuiente obsequim̾: Ceterũ hii qͥita sensũ
apłicȩ ꝑfectionis inclinant. ut locũ irȩ illos dare existi¬
ment. qui abirascente discedunt: uioent᷑ mͥ dissensionũ
fomitẽ ñ abscioere. seo nutrire: Nisi enĩ iracundia ꝓximi

Expanded text:
quotiens conmotioni alterius humili atque tranquilla mente quotiens conmotioni alterius humili atque tranquilla mente subcumbimus et quodammodo dignos nos qualibet iniuria profitentes inpatientiae saeuientis obsequimur. ceterum hi qui ita sensum apostolicae perfectionis inclinant, ut locum irae illos dare existiment qui ab irascente discedunt, uidentur mihi dissensionum fomitem non abscidere sed nutrire. nisi enim iracundia proximi
Abbreviated transcription (Latin):
ohibere gͦ nos oportet om̃s iracundiȩ motus: & gub̃¬
natͥce discretione moderari: ne illud qđ asalomone
dãpnatur precipiti furore raptem: Cotã irã suam ꝓfert
impius: sapiens autẽ dispensat ꝑ partes: id est stultus qͥ¬
dẽ adultionẽ sui irȩ ꝑturbatione succenoit᷑: sapiens
autẽ paulatĩ eam maturitate consilii ac moderationis
extenuat & expellit: Cale est & illuo qđ ab apło dicit᷑
est nonsint corda ur̃a sic impacientiȩ ac pusillanimita
tis angustus coartata. ut iuolentẽ cõmotionis ꝓcellã
cũ irruerit sustinere ñ possint: sed dilatamini incordib
ur̃is suscipientes aduersos iracundiȩ fluctus. in illis exten¬
tis sinib caritatis: quȩ om̃a suffert. om̃a sustinet. & ita
mens ur̃a amplitudine caritatis ac pacientiȩ dilatata.
habeat inse consilioꝵ salutares recessus. in quib receptꝰ
quodãmͦ atq diffusus teterrimꝰ iracundiȩ fumꝰ ꝓtinus
euanescat Uel certe ita intelligendũ est. date locũ irȩ.

Expanded text:
ohibere ergo nos oportet omnes iracundiae motus, et gubernatrice discretione moderari, ne in illud quod a Salomone damnatur, praecipiti furore raptemur: Totam iram suam profert stultus, sapiens autem dispensat per partes : id est, stultus quidem ad ultionem sui, irae perturbatione succenditur, sapiens autem paulatim eam maturitate consilii ac moderationis extenuat et expellit. Tale est et illud quod ab Apostolo dicitur, est, non sint corda vestra sic impatientiae ac pusillantis angustiis coartata, ut uiolentam conmotionis procellam, cum inruerit, sustinere non possint, sed dilatamini in cordibus uestris, suscipientes aduersos iracundiae fluctus in illis extentis sinibus caritatis, quae omnia suffert, omnia sustine: et ita mens uestra amplitudine longanimitatis ac patientiae dilatata habeat in se consiliorum salutares recessus, in quibus receptus quodammodo atque diffusus taeterrimus iracundiae fumus protinus euanescat uel certe ita intellegendum est: damus locum irae,