comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pe sunt columne ante quas
eintra uelũ celuretutes angło¬
rũ. summe elaritatis sũt gr̃a
uestite. Capita habent aurea:
qr mentem qͥ reguntur ha¬
bent presentia diuine eogni¬
tionis ac uisitationis illustra¬
tam. Habent ⁊ bases argen¬
teas. qr om̃is corum natura
in hoc quasi fundamento
specialiter subsiftit: ut lau¬
des ymnorum suo condito¬
ri decantent. ut uoluntatẽ
eiusdem conditoris nob̾ ad¬
hue uiterra ꝑegrinantib
quasi extra uelum positis
suis conenub narrent. Un

Expanded text:
s intra velum coeli virtutes angelorum, summae claritatis sunt gratia vestitae. Capita habent aurea, quia mentem qua reguntur habent praesentia divinae cognitionis ac visionis illustratam. Habent et bases argenteas, quia omnis eorum natura in hoc quasi fundamento specialiter subsistit, ut laudes hymnorum suo conditori decantent, ut voluntatem ejusdem conditoris nobis adhuc in terra peregrinantibus quasi extra velum positis, suis concivibus narrent. In
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia in precauendis
insidiis. quod fortitudo in
ꝑferendis molestiis. quod
temꝑantia in cohereendis
clelectationib prauis. ñ ibi
erit. ubi nichil omnino e¬
rit mali. Bñ autem hee eo¬
lumne de lignis sethim st̃
facte. uel qr sp̃s angłiei ineor¬
ruptibiles natura un mor¬
tales sunt eonditi .ł qr
absq peccato conditi inteme¬
ratã sue conditionis purita¬
tem semꝑ eustodiunt. De qͥb
apte subditur. Nue ip̃se qui¬
dein deaurate erunt ⁊ habe

Expanded text:
prudentia in praecavendis prudentia in praecavendis insidiis, quod fortitudo in perferendis molestiis, quod temperantia in coercendis delectationibus pravis, non ibi erit ubi nihil omnino erit mali. Bene autem hae columnae de lignis setim sunt factae, vel quia spiritus angelici incorruptibiles natura et immortales sunt conditi, vel quia absque peccato conditi, intemeratam suae conditionis puritatem semper custodiunt. De quibus apte subditur: Quae ipsae quidem deauratae erunt, e
Abbreviated transcription (Latin):
cto ⁊ bisso retorta pulera
uarietate contertum ẽ:
quis non uideat etiamuix¬
taliteram puleritudini ee¬
lestis eongruere uisionis:
Sienim de corem flãmasq
astrorũ. si multifariã tiubi¬
um speciẽ. si ipsam iru ẽ¬
sideras. mille trahentem
uarios aduerso sole eoloreꝰ.
uonne uideris tibi multo
plures ac pulerior es quã
uelo tabernacłi interte st̃.
uditas celo colorũ notare
picturas: Quatuor autẽ
columne aute quas appen¬
sũ est hoc uelũ celestium
sunt potestates agminũ
preelare. de quib ⁊ supra
tia. Que quidem uirtutes
aliter in laborib ⁊ erump¬
nis uite huius anobis: ali¬
ter in celis seruantur ab¬
ab angłis .&. animabus
seĩs. Ibi namq deo regenti¬
qui presens uidetur ẽẽ sub¬
ditum iustitie ẽ. ⁊ hoc in¬
mortalis omnino iustitie:
nullum bonum deo prepo¬
nere uel equare prudentie.
deo frrmissime coerere for¬
titudinis. nullo defectu norio
delectari. temperantie. Hie
autem quod agit iustitia in
subueniendo miseris. quod

Expanded text:
pulchra varietate contextum est, quis non videat etiam juxta litteram pulchritudini coelestis congruere visionis? Si enim decorem flammasque astrorum, si multifariam nubium speciem, si ipsam irim consideras mille trahentem varios adverso sole colores, nonne videris tibi multo plures ac pulchriores, quam velo tabernaculi intextae sunt, inditas coelo colorem notare picturas? Quatuor autem columnae ante quas appensum est hoc velum, coelestium sunt potestates agminum,aeclarae, de quibus et supra tia: quae quidem virtutes, aliter in laboribus et aerumnis vitae hujus a nobis, aliter in coelis servantur ab angelis et animabus sanctis. Ibi namque regnantia praesens videtur esse subditum justitiae. Est et hoc immortalis omnino justitiae; nullum bonum Deo praeponere, vel aequare, prudentiae: Deo firmissime cohaerere, fortitudinis: nullo defectu noxio delectari, temperantiae. Hic autem, quod ait justitia in subveniendo miseris, quod
Abbreviated transcription (Latin):
saerificiorum offitia eom¬
summãtes: in sedo autẽ se¬
melin anno solus pontifex
non sine sangnine quẽ off̾e¬
rebat pro sui ⁊ popłi igno¬
rantia. uelum hoc celum
interp̃tatur. Quod autẽ in
priore tabernacło eotidie ꝑ
angiũ introibant eum saeͥ¬
fieiis sacerdotes: suꝑ huius
iutestatu edisserit: ubi seĩ
dño sine intermissione fa¬
mulantes. eotidianos sue
fragilitatis erratus sine qͥ¬
busꝰ ẽẽ in hac uita nullatenꝰ
possunt. cotidianis bonoꝵ
oꝑum iuic̃tunis. cotidianis
lacrunarũ suarũ libami¬
nib quasi ueri sacerdoteᷤᷤ
dei i xp̃i eiꝰ expiant. Sũ¬
mum uero sacerdotem
qui semel in anno sẽasc̃õ¬
rũ eum sanguine uictuna¬
rum ingrediebat᷑: ipsũ
intelligit᷑ ẽẽ pontifieem
magnum eui dictumest.
tu es sacerdos meternũ
sedm̃ ordinem melehisedech.
Qui se mel oblatus propec¬
catis nr̃is. ipse saccraos ⁊
hostia ꝑ proprium sangui¬
nem in ipsum eelũ introi¬
uit: ut appareat nune uul¬

Expanded text:
sacrificiorum officia consacrificiorum officia consummantes, in secundo autem semel in anno solus pontifex, non sine sanguine, quem offerebat pro sua et populi ignorantia. Velum hoc, coelum interpretatur. Quod autem in priore tabernaculo quotidie per annum introibant cum sacrificiis sacerdotes, super hujus vitae statu edisserit: ubi sancti Domino sine intermissione famulantes, quotidianos suae fragilitatis erratus, sine quibus esse in hac vita nullatenus possunt, quotidianis bonorum operum victimis, quotidianis lacrymarum suarum libaminibus, quasi veri sacerdotes Dei et Christi ejus, expiant. Summum vero sacerdotem, qui semel in anno sancta sanctorum cum sanguine victimarum ingrediebatur, ipsum intelligit esse pontificem mTu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech. Qui semel oblatus pro peccatis nostris, ipse sacerdos et hostia per proprium sanguinem in ipsum coelum intravit, ut appareat nunc vul
Abbreviated transcription (Latin):
purpura ⁊ costo bisticto ⁊ bisso
retorta oꝑe plumario ⁊ pulera
uarietate contextum: quod
appendes aute quatuor colũ¬
nas de lignis sethim. Uelũ
hoc quod tabernaełm di¬
uidebat medium ita positũ
refert iosephus. ut uigiiti
quidem eubiti longitudinis
ad priorem domum decem
uero ꝑtinerent ad sed̾tan. qͣd
ꝑ om̃ia m̃suris dempli qd̾ pꝰ¬
ea factun est asalomone li¬
quet ẽẽ conueniens. Quod
cum ẽẽt seraginta eubi¬
torum longitudinis. ⁊ ugiti
latitudinis tertiã longitudiniᷤᷤ
partẽ idẽ iugrati eubitos adin
exteriorẽ domũ hoc est sem̃
seõrum habebat separatam.
ita ut longitudo i latitudo eiꝰdẽ
domꝰ interioris una esset. Sie
gͦ tabernacłi pars interior lon¬
gitudinem. ilatitudinẽ simi¬
lẽ hoc est denorum habebat
cubitorũ. Quid̃ autẽ idem ue¬
lum figuralit̾ exprimat: apłs
ad hebrebos manifeste deela¬
rat. Ubri hoc pariter exponit.
ad sensum allegorieum. qͣre
inpriore quidẽ tabernacło
semꝑ introirent sacerdoteᷤ

Expanded text:
purpura, et cocco bis tincto, et bysso retorta opere plumario, et pulchra varietate contextum, quod appendes ante quatuor columnas de lignis sethim . Verum hoc quod tabernaculum dividebatur medium, ita positum refert Josephus, ut viginti quidem cubiti longitudinis ad priorem domum, decem vero pertinerent ad secundam. Quod per omnia mensuris templi quod postea factum est, a Salomone liquet esse conveniens. Quod cum esset sexaginta cubitorum longitudinis et viginti latitudinis, tertiam longitudinis partem, id est, viginti cubitos ad interiorem domum, hoc est sanctum sanctorum habebat separatam, ita ut longitudo et latitudo ejusdem domus interioris una esset. Sic ergo tabernaculi pars interior, longitudinem et latitudinem similem, hoc est denorum habebat cubitorum. Quid idem velum figuraliter exprimat, Apostolus ad Hebraeos manifeste declarat, ubi et hoc pariter exponit ad sensum allegoricum, quare in priore quidem tabernaculo, semper introirent sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
rii Expleta narratione de
uelo quod sanctuariũ ⁊
seũarii seũariia diuide¬
bat: redit exponere deo¬
rientali latere seũarii qd̾
intermisisse ad dempus ui¬
debatur. cum eetera eiꝰ la¬
tera auftrale uideliert ⁊ sep¬
teintrionale ⁊ occidentale
deseribẽt. Tentoriũ gͦ in tcͦ¬
itu tabernacłi pulera eolo¬
rũ eouarietate contextũ.
pͥmitiue ẽ decus eecłe. diu̾

Expanded text:
 Expleta narratione de velo, quod sanctuarium et sanctuarii sanctuaria dividebat, redit exponere de orientali latere sanctuarii, quod intermisisse ad tempus videbatur, cum caetera ejus latera, australe videlicet, septentrionale, et occidentale, describeret. Tentorium ergo in introitu tabernaculi pulchra colorum varietate contextum, primitivae est decu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrinatur ininfimis: par¬
tim iueterna patria regnat
insuꝑnis. ad huc ciues suos
dirimente uelo celi. habet
ab inuiẽẽ segregatos. Poneᷤᷤ
⁊ propitiatorium suꝑ archã
testamenti in sc̃a sanctorum.
pte propitiatoriũ suꝑ ar¬
cħam positũ ẽẽ aicitur: qr
ipsi mediatori dei ⁊ hom̃iũ
specialit̃ ado patre donatũ
est: ut eẽt propitiatio pro
peccatis nr̃is. Unde etiam
qͥ ẽ ad dexterã dei. qͥ etiã int̾¬
pellat ꝓ nob̾. Mensamq ex¬
tra uelũ. ⁊ contra m̃sam ean¬
delabrum in latere taber¬
nacłi meridiano. Mensa e¬
nĩ stabit in parte a qͥlonis.
Pensa ⁊ eandelabrũ tab̾na¬
ełi temꝑalia dei bñficia desig¬
nant quibꝰ in p̃senti reficim᷑.
ulluminam᷑: ut his uterĩ
confortati ⁊ aduiti. creseente
grã merttorũ. ad panẽ angło¬
rũ in celis mandueandũ.⁊

Expanded text:
peregrinatur in infimis, partim aeterna patria regnat in supernis, adhuc cives suos dirimente velo coeli habet ab invicem segregatos. Pones et propitiatorium super arcam testimonii in sancto sanctorum. Apte propitiatorium super arcam positum esse dicitur, quia ipsi mediatori Dei et hominum, specialiter a Deo Patre donatum est ut esset propitiatio pro peccatis nostris. Unde etiam qui est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Mensam extra velum, et contra mensam candelabrum in latere tabernaculi meridiano. Mensa enim stabit in parte aquilonis. Mensa et candelabrum tabernaculi temporalia Dei beneficia designant, quibus in praesenti reficimur et illuminamur, ut his interim confortati et adjuti, crescente gratia meritorum, ad panem angelorum in
Abbreviated transcription (Latin):
tate eordis intus iitegri
atq innullo deficientes.
⁊ oꝑum elaritate foruise¬
eus ẽe debere conspiertur.
uel certe columne lignorũ
sethun deaurantur: eum idẽ
doctores fortitudinẽ sue acti¬
onis diuino semꝑ aduttorio
protegendã docent: cum in
omnib que faeiunt głampa¬
tris qui est in celis requirunt
eũ muniuersis que loquim¬
tur xp̃m sonare gaudent
ditur. Quarum erunt capi¬
ta aurea. ⁊bases enee. Aurea
quippe capita illũ designant:
put corꝑis eccłe. qui est pͥn¬
cipium ⁊ primogenitus ex
mortuis. Neq incongru¬
um uideatur ꝑ quinq ea¬
pita columnarum unum
tot enun fuere capita quot
so manens semꝑ equalis at¬
q indiuisibilis. sed singłis
quibusq electis gr̃am sui sp̃s
ꝓ accipientium ea pacitate
diuidens. Unde non solum
omni generaliter eccle. ue
rum cͥtiam specialiter uni

Expanded text:
tate cordis intus integri, tate cordis intus integri, atque in nullo deficientes, et operum claritate forinsecus esse debere conspicui. Vel certe columnae lignorum setim deaurantur, cum iidem doctores fortitudinem suae actionis divino semper adjutorio protegendam docent, cum in omnibus quae faciunt, gloriam Patris, qui est in coelis, requirant; cum in universis quae loquuntur, Christum sonare gaudent, ditur: Quarum erunt capita aurea, et bases aeneae. Aurea quippe capita illum designant, is Ecclesiae, qui est principium et primogenitus ex mortuis . Neque incongruum videatur per quinque capita columnarum, unum tot enim fuere capita, quot so manens, semper aequalis atque indivisibilis, sed singulis quibusque electis gratiam sui Spiritus pro accipientium capacitate dividens. Unde non solum omni generaliter Ecclesiae, verum etiam specialiter uni
Abbreviated transcription (Latin):
mens quanto robustius ipsa
ad suꝑna erigitur. tarito fir¬
mius docendo ialios ad amo
iuiri ꝑ tabulas recte possunt
designari. propter latitudinẽ
uel doetrine qua cuntes in
mundum uniu̾sum p̃dieãt
euangłm omin ercature. uel
caritatis quam non solũ usq
ad amicos sedusq ad diligen
etiam propter inxxpugnabi
le cordis ⁊intentionem ad ee¬
lestia semper erecꝰtamnon
inconuenienter uocabulo
⁊factura eolumnaram figu¬
rantur: apło attestante qui a¬
it. Iacobus. cephas uoh̾es qui
uidebantur eolune ẽẽ Que
nimirũ eolumne bñ quinq¬
facꝰte sunt ꝓpter totidemli¬
bros legis quibꝰ necesse ẽ ut
seĩ doctores sue uerba p̃di¬
cationis communiant.⁊ ma¬
xiie qui pͥmitiuam institue¬
re eccłam. que ex hebreorũ
popło congrata so la moysa¬
iee legis auetoritate noue¬
rat institui eum needum
seriptura effulgeret᷑. Bñ he¬
edem eolumne delignis qͥ¬
dem sethun fieri sed auro
ubentur oꝑiri. ut insinu¬
entur p̃dieatores seĩ ⁊ firmi¬

Expanded text:
mens quanto robustius ipsa ad superna erigitur, tanto firmius docendo, et alios ad amoriri, per tabulas recte possunt designari propter latitudinem vel doctrinam, qua euntes in mundum universum praedicant Evangelium omni creaturae; vel charitas, quam non solum usque ad amicos, sed usque ad diligendetiam propter inexpugnabile robur cordis, et intentionem ad coelestia semper erectam, non inconvenienter vocabulo et factura columnarum figurantur, Apostolo attestante, qui ait: Jacobus, Cephas, et Joannes, qui videbantur columnae esse . Quae nimirum columnae bfactae, propter totidem libros legis, quos necesse est ut sancti doctores suae verbo praedicationis communiant. Et maxime qui primitivam instituere Ecclesiam, quae ex Hebraeorum populo congregata sola Mosaicae legis auctoritate noverat institui, cum necduscriptura effulgeret. Bene eaedem columnae de lignis quidem sethim fieri, auro jubentur operiri, ut insinuentur praedicatores sancti, et firmi
Abbreviated transcription (Latin):
intrent in regnum eelorũ.
ubter coronam erunt eir¬
euli aurei᷑. ut mittantur uee¬
tes ꝑ eos ut possit mensa por¬
tari. Ipsos quoq uectes facieᷤ
de lignis sechim. ⁊ cir eumda¬
bis auro ad subuehendãm̃sã.
ꝑte subter eoronam circłi
erunt: quia libriᷤ scĩ euangłii
in hac uita utimur. coronã
uero uite suꝑne futuram in
celis speramus. Per quos iude¬
licet cireulos inmittuntur uec¬
tes adsubuehendam mensã.
qr doctores scĩ ut uerbis sae̾
eloquii corda audientium re¬
ficiant. ipsi ꝑ omnia mentẽ
suam necesse est in euangli¬
ea lectione fixam teneant. qͦ¬
tinius ad fidem sensumq il¬
lius omnem interpretatio¬
nis sue ae doẽtrine intenti¬
onera dirigant. eurentq se¬
aulo nequia aliud agendum
sperandum amandumue ini
seripturis omnibus. quam qd̃
in quatuor scĩ euatiglii libri
inuenitur. doccant. Quidũ
unuersa seripturarum elo¬
quia ad eam que in euangłiis
scripta est fidem ac dilectionẽ

Expanded text:
intrent in regnum coelorum. intrent in regnum coelorum. Subter coronam erunt circuli aurei, ut mittantur vectes per eos, ut possit mensa portari. Ipsos quoque vectes facies de lignis sethim: et circumdabis auro ad subvehendam mensam. Apte subter coronam erunt circuli, quia libris sancti Evangelii in hac vita utimur, coronam vero vitae supernae futuram in coelis speramus. Per quos videlicet circulos immittuntur vectes ad subvehendam mensam, quia doctores sancti, ut verbis sacri eloquii corda audientium reficiant, ipsi suam necesse est in evangelica lectione fixam teneant, quatenus ad fidem sensumque illius omnem interpretationis ad doctrinae suae intentionem dirigant, curentque sedulo ne quid aliud agendum, sperandum amandumve in Scripturis omnibus, quam quod in quatuor Evangelii libris invenitur, doceant. Qui dum universa Scripturarum eloquia, ad eam quae in Evangelii scripta est fidem ac dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
est aꝑte dicere. Cascetur uir¬
go maria de stirpe dauid. &.
xp̃s de stirpe euis orietur. Re¬
bus autem: ut popłs de egip¬
tia seruitute ꝑ sangunemag¬
ni saluatus eccłam significat.
passione xp̃i ademonica dña¬
tione liberatam. Tropologia.
id est moralis e locutio. ad in¬
stitutionem ⁊ correctionem
morum siue aꝑtis siue figu¬
ratis plata sermonib respicit.
Aꝑtis uidelicet. ut iohes am¬
monet dicens. filioli mei: ñ
diligamus uerbo neq lingͣ.¬
tuo non deficiat. Anagoge
adest ad suꝑiora ducens locu¬
tio est: que deprenis futu¬
ris ⁊ ea que incelis est uita fu¬
tura. siue misticis siue aꝑtis
sermonib disputat. Aꝑtis
scilicet: ut beati mundo cor¬
sticis u̾: ut beati quilauant
stolas suas. ut sit potestas il¬
lis in ligno uite. ⁊ ꝑ portaᷤᷤ in¬
trent in eiuitatem. Qͦd est
patenter dieere. Beati quimũ¬
dant suas cogitationes ⁊ ac¬
tus. ut potestatem habeant
empla precedentium patrũ

Expanded text:
est aperte dicere: Nascetur virest aperte dicere: Nascetur virgo Maria de stirpe David, et Christus de stirpe ejus orietur. Rebus autem, ut populus de Aegyptia servitute per sanguinem Agni salvatus, Ecclesiam significat, passione Christi a daemonica dominatione liberatam. Tropologia, id est moralis locutio, ad institutionem et correctionem morum, sive apertis seu figuratis prolata sermonibus respicit. Apertis videlicet, ut Joannes admonet dicens: Filioli mei, non diligamus verbo nec lingtuo non deficiat. Anagogae, id est, ad superiora ducens, locutio est, quae de praemiis futuris, et ea quae in coelis est vita futura, sive mysticis seu apertis sermonibus dispuati mundo corsticis vero, ut: Beati qui lavant stolas suas, ut sit potestas illis in ligno vitae, et per portas intrent in civitatem. Quod est patenter dicere: Beati qui mundant suas cogitationes et actus, ut potestatem habeant empla praecedentium Patrum,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam hie accipienduẽ.
Quatuor uamq: cireuli au¬
rei quatuor sunt euangłiorũ
libri: ꝑ quorum fidem conti¬
git. ut omnis seriptura sc̃a ꝑ
sum. Quatuor autempedeᷤᷤ
habet mensa: qr quadrifor¬
miratione omius diunorũ
eloquiorum series diftingͥ¬
tur. In libris namq omnib
seĩs intueri oportet que ibi
eterna intimentur. que fac¬
ta narreritur. que futura ꝓ¬
nurtientur. que agenda p̃¬
eipiantur uel moneantur.
Item mensa tabernacłi qua¬
tuor habet pedes: qr uerba
celestis oracłi. uel hiftorieo ia¬
tellectu uel allegorico uel tͦ¬
Historia namq est curares
aliqua quomodo scđm literã
facta siue dictasit plano ser¬
mone refertur: quomͦ filis
isrł er egipto saluati taberna¬
cłm dñti fecisse indeserto
narrantur. Al legoria est cũ
uerbis suie rebus mistieis pre¬
sentia xp̃i ⁊ eccłie sacramenta
signantur. Uerbis uidelicet
ut ysaias ait. Egredietur uir¬
ga deradice iesse: &̃. flos de
radiee eius ascendet. Quod

Expanded text:
ic accipienda sunt. Quatuor namque circuli aurei quatuor Evangeliorum sunt libri; per quorum fidem contigit, ut omnis Scriptura sancta per sum. Quatuor autem pedes habet mensa; quia quadriformi ratione omnis divinorum eloquiorum series distinguitur. In libris namque omnibus sanctis intueri oportet, quae ibi aeterna intimentur, quae facta narrentur, quae futura praenuntientur, quae agenda praecipiantur vel moneantur. Item mensa tabernaculi quatuor habet pedes; quia verbo coelestis oraculi, vel historico intellectu, vel allegorico, vel tristoria namque est, cum res aliqua quomodo secundum litteram facta sive dicta sit, plano sermone refertur: quomodo populus Israel ex Aegypto salvatus, tabernaculum Domino fecisse in deserto narratur. Allegoria est, cum verbis, sive rebus mysticis praesentia Christi et Ecclesiae sacramenta signantur: verbis videlicet, ut Esaias ait: Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sem. ensa cle lignis se
thim. seriptura est saera.
de fortibus sẽorum patrũ
uerbis actibusq compacta.
Que dum nobis que sint
eterne gaudia beatitudi¬
nis. quomodo ad hec ꝑue¬
niatur oftendit: cibum ꝓ¬
fecto nobis salutis ⁊ uite sug¬
gerit. hec habet longctu¬
dinem. cum ꝑseuerantiam
nobis cepte religionis. lati¬
tudinem eum amplitudi¬
nem caritatis: altitudinẽ
cum spem ꝑpetue remune¬
rationis insinuat. Et bene
longitudo est duorum eu
⁊ innoeentia. dieente iaco¬
bo apło. Religio munda

Expanded text:
etc. Mensa de lignis setim facta, Scriptura est sacra, de fortibus sanctorum Patrum verbis actibusque compacta, quae dum nobis quae sint aeternae gaudia beatitudinis, et quomodo ad haec perveniatur ostendit, cibum profecto nobis salutis ac vitae suggerit. Haec habet longitudinem, cum perseverantiam nobis coeptae religionis; latitudinem, cum amplitudinem charitatis; altitudinem, cum spem perpetuae remunerationis insinuat. Et bene longitudo duorum est et innocentia: dicente apostolo Jacobo: Religio a
Abbreviated transcription (Latin):
que habes. ⁊ da pauꝑibus:
habebis thesaurum in celo.
⁊ ueni sequere me. dd hane
coronam ꝑtinet canticum illud
nonum quod uirgines tantum
coram agno cantasse referun¬
tar: qui empti sunt ex homi¬
nibis primitie deo iagno.
Ad hanc. quod idem sequun¬
tur agͥnum quocumq ierit.
Uel certe corona aurea labio
mense añi apponitur: cum
in uerbis saere seripture dis¬
cimus egredientes ecarne
animas ad eterna in celis p̃¬
mia ẽe recipiendas. &. suꝑ
illam altera aureola super¬
additur coronia: cum in ea¬
dem seriptura reꝑttur. quod
eis sublimior in fine scłi gła
in corꝑum quoq inmortali¬
um receptione seruetur.
uatuor quoq circulis au¬

Expanded text:
e habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni, sequere me . Ad hanc coronam pertinet canticum illud novum, quod virgines tantum coram Agno cantasse referuntur, qui empti sunt ex hominibus primitiae Deo et Agno. Ad hanc, quod iidem sequuntur Agnum quocunque abierit . Vel certe corona aurea labio mensae Domini apponitur, cum in verbis sacrae Scripturae dicimus, egredientes e carne animas ad aeterna in coelis praemia esse recipiendas. Et super illam altera aureola superadditur corona, cum in eadem Scriptura repetitur, quod eis sublimior in fine saeculi gloria in corporum quoque immortalium receptione servetur. Quatuor quoque circulos au
Abbreviated transcription (Latin):
ones in domo patris: unũ
tamen est regnum celi. inqͦ
omnes recipientur electi.
Semis uero qui suꝑest. mi¬
tium uite contemplatiue qͦ
non nulli scõrum etiam ui
carne adhue positi frui me¬
ruerunt. indicat: quib ñ¬
et enim uita futura omĩ¬
bus est promissa iustis: s
multiformis in illa ꝓdi
uersitate meritoruͣm.
gła est singłorum. Qͦdũ
deseripta prius una coro¬
na subiungitur. ⁊ suꝑ illã
altera corona aure a. de
illis potest primo recte
intelugi. qui generalia scͥp¬
ture see mandata sponta¬
nea uite ꝑfec̾tioris electiõe
transeendunt. Ideoq spe¬
cialem pre ceteris fideubꝰ
retesbitionem: uoluntarie
oblationis expectant. Coro¬
na namq aurea quatuor
digitis alta. labio mense au¬
reo apponccur: eum ꝑ euan¬
głium his qui mandata di¬
uine legis eustodiunt uita
eterna ꝓmitcitur. dicente
dño ad aiuitem. Siuis ad iu¬
tam ingredi. serua man

Expanded text:
ones in domo Patris, unum ones in domo Patris, unum tamen est regnum coeli, in quo omnes recipiantur electi. Semissis vero qui superest, initium vitae contemplativae quo nonnulli sanctorum etiam in carne adhuc positi frui meruerunt, indicat: quibus netenim vita futura, omnibus est promissa justis, sed multiformis in illa pro diversitate meritorum gloria est singulorum. Quod vero descripta prius una corona subjungitur, et super illam altera corona aureola, de illorum potest praemio recte intelligi, qui generalia Scriptae mandata spontanea vitae perfectionis electione transcendunt, ideoque specialem prae caeteris fidelibus retributionem voluntariae oblationis exspectant. Corona namque aurea quatuor digitis alta labio mensae aureo apponitur, cum per Evangelium his qui mandata divinae legis custodiunt, vita aeterna promittitur: dicente Domino ad divitem: Si vis ad vitam ing
Abbreviated transcription (Latin):
quippe est caritas. hoc est sim¬
plex ⁊ pura mentis pietas. qͣ
⁊ deum ⁊ prorimos: uipsos
qͦq inimicos amare iubem᷑.
quanuis magna distantia
⁊ distinctio sit rectissimi ip¬
sius amoris: ut deum pͥmo¬
ro loco. inimicos uttimo di¬
ligere debeamus. ipsis quoq
proximis pro differentia
meritorum. aispar sit mo¬
dus impendendus amoris:
sient patriar cha iacob eum
omnes diligeret filios. ioseph
tamen singłaris uinocentie
preceteris diligere seriptu¬
ra teste nouinus. Unde pul¬
ere in cantieis conticorum di¬
cit eccłia xp̃i Introduxit me¬
rex in cellam uinariam: or¬
dinauit inme caritatem. Por¬
ro quod altitudo cubitum¬
eque ut in altitudine. untta
tem ipsius spei nr̃e celestis
insinuat: quia ex pectamꝰ
dñm nr̃m quando reuertat᷑
de celis remuneraturus scõs.
quos iuigilantes accinctos lũ¬
bis. ⁊ ardentibus bonorum
oꝑum lucernis iuuenerit.
Nam ⁊ ꝑdiuersitate meri¬
torum multe sunt marisi¬

Expanded text:
quippe est charitas, hoc est simquippe est charitas, hoc est simplex et pura mentis pietas, qua et Deum, et proximos, et ipsos quoque inimicos amare jubemur, quamvis magna distantia ac distinctione rectissima ipsius amoris, Deum primo loco, inimicos ultimo diligere debeamus. Ipsis quoque proximis pro differentia meritorum dispar sit modus impendendus amoris, sicut patriarcham Jacob cum omnes diligeret filios, Joseph tamen singularis merito innocentiae prae caeteris diligere Scriptura teste novimus. Unde pulchre in Canticis canticorum dicit Ecclesia Christo, Introduxit me in cellam vinariam, ordinavit in me charitatem . Porro quod altitudo cubitumeque ut in latitudine, cubitus unitatem ipsius spei nostrae coelestis insinuat: quia exspectamus Dominum nostrum, quando revertatur de coelis, remuneraturus servos, quos vigilantes accinctis lumbis, et ardentibus bonorum operum lucernis, invenerit. Nam etsi pro diversitate meritorum multae sunt mansi
Abbreviated transcription (Latin):
patremhec ẽ. uisitare pupil¬
los ⁊ uiduas intribulatio¬
ne eorum: unmacłatum
se eustore ab hoc scło. In eo
namq quod pupillos ae
iuduas intribulatione eo¬
rum uisitare precipit:
cuncta que erga proximos
uecesse habentes miscdit̃
agere debemus ostendit.
In eo uero quod in macula¬
tos nos ab hoc seło eustodi¬
re ammonet: unuuersa in qui¬
bus nos ipsoᷤᷤ caste uiuere opor¬
tet. exprimit. Quos duos eu¬
bitos bone actionis ⁊ dñs ipse
mense uerborum suorum in¬
esse declarauit: cum ait. Sĩt
lunibi uestri preemcti: ilueer¬
Lumbi udelieit precicꝰti. ut
a contagione scłi hunis ꝑ du¬
remus inmmunes. Lucerne u
Nam quod seqititur ⁊ uossimi¬
les hominibus expectantibus
dũm suum quando reuerta¬
tur anuptiis: ad altitudinẽ
eiusdem mense. hoc est ad spẽ
future retributionis ꝑtinet.
Quod uero mensa unum ha¬
bet cubitum in latitudine.
unitatem ipsius dilectionis.
quam tota nobis ueteris testa
menti ⁊ noui series commen¬
dat: figurate denuuitiat. Una

Expanded text:
visitare pupillos ac viduas in tribulatione eorum, et immaculatum se custodire ab hoc saeculo . In eo namque quod pupillos ac viduas in tribulatione eorum visitare praecipit, cuncta quae erga proximos necesse habentes, misericorditer agere debemus, ostendit: in eo vero quod immaculatos nos ab hoc saeculo custodire admonet, universa in quibus nos ipsos caste vivere oportet, exprimit. Quos duos cubitos bonae actionis, et Dominus ipse mensae verborum suorum inesse declaravit, cum ait: Sint lumbi vestri praecincti, et lucerLumbi videlicet praecincti, ut a contagione saeculi hujus perduremus immunes. Lucernae vNam quod sequitur: Et vos similes hominibus expectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis, ad altitudinem ejusdem mensae, hoc est ad spem futurae retributionis pertinet. Quod vero mensa unum habet cubitum in latitudine, unitatem ipsius dilectionis, quam tota nobis Testamenti Veteris et Novi series commendat, figurate denuntiat: una
Abbreviated transcription (Latin):
ac si ad participanda fid̾i saeram̃¬
ta ꝓcedant. ne audire mereantur
illud apłi. Qeũq enim manducat
⁊ bibit indigne. iudieiũ sibi man¬
dueat ⁊bibit. ñ diuidicans corpꝰ¬
dm̃i. id ẽ ne quaquã eduliũ unupa¬
nis cõmuniũ esearũ uilitate eau¬
ta ⁊ sollicita m̃te seeernens. H̾de
labro ⁊ inteoitu ad altare possũt
etiã ħ mͦ multũ utilit̾ accipi: qͦn¬
us pͥncipalit̃ illud altare inter¬
na orationũ spũaliũ uota sig¬
nificet. Diligentiꝰ uͦ intuendũ ẽ
qͥd inconelusione subiungit᷑.
egitimũ sempit̾nũ erit ipsi ⁊ semini eiꝰ¬
ꝑsucessioneᷤ Et si enĩ labrũ siue altare qͦd
fecit moẏses ablatũ. si sac̃dotiũ qͦd ẽstitu¬
it nouo eccłe sac̃dotio mutatũ ẽ: nichilo¬
minꝰ sẽpiternũ manet legitimũ lauac̾
⁊ incensi sp̃italis in uita fideliũ. qͦd ꝑ thi¬
miama illiꝰ altaris. aquãq illiꝰ labri
tipiee signatũ ẽ: sicut ⁊ plura alia que

Expanded text:
ac sic ad participanda fidei sacrameac sic ad participanda fidei sacramenta procedant, ne audire mereantur illud Apostoli: Quicunque enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit, non dijudicans corpam edulium vivi panis a communium escarum vilitate cauta et sollicita est mente secernens. Haec de labro et introitu ad altare possunt etiam hoc modo multum utiliter accipi; quamvis principaliter illud altare interna orationum spiritualium vota significet. Diligentius vero intuendum est quod in conclusione subjungitur: Legitimum sempiternum erit ipsi, etc. Etsi enim labrum, sive altare, quod fecit Moyses ablatum, si sacerdotium quod constituit novo Ecclesiae sacerdotium mutatum est, nihilominus sempiternum manet legitimum lavacri, et incensi spiritualis in vita fidelium; quod per thymiama illius altaris, aquamque illius labri typice signatum est; sicut et plura alia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰꝗͣ ad altare oblat᷑us intraret¬
sui saeroseĩ corꝑis ꝓ salute nr̃a
ĩ altari erueis incenderet. pro
nr̃o amore lacmas fudit. qͦd
ineresurrectione la tar icele¬
berrime uitonuit. Bñ aũ ad¬
dit᷑ Et offerant meo thuma¬
na dño: ne forte moriantur.
Nors. i enim timendaẽ a nune
spũalis ⁊ et̃na siqͥs ad minnsteriũ
altaris electus. chimama oratio¬
nũ dño redd̃e negligit. mors tim̃¬
da ẽ. si qui ad saero seã misteria
absq speciali ablutione compue¬
tionis intrare. ⁊ scã dñi cõmunibꝰ
manibꝰ te actare p̃sumunt. lauent
gͣ manꝰ suas ac pedes in aqua labri
enei. ⁊ sic ad altare aecedant: ablu¬
ant᷑ lacͥmis actus ⁊ineessus. ae de¬
inde manꝰ ad contingenda xp̃imi
steria ꝓferant. pedũq gressus in
atria dni ponant. Qͦd̾ eque p̃cep¬
tũ reor his qui corũdẽ sacram̃torũ ꝑ¬
ceptione mundandi sunt. ut eauti¬
ore pͥus eura actus suoᷤ cogitatꝰq
discutiant. euentilent. purgent.

Expanded text:
 ad altare oblaturus intraret sacri corporis pro salute nostra in ara crucis incenderet: pro re etiam lacrymas fudit, quod in resuscitatione Lazari celeberrime innotuit. Bene autem additur, ut offerant in eo thymiama Domino, ne forte moriatur . Mors etenim timenda est animae iritualis et aeterna. Si quis ad ministerium altaris electus, thymiama orationum Deo reddere negligit, mors timenda est; si quis ad sacrosancta mysteria absque spirituali ablutione compunctionis intrare, et sancta Domini communibus manibus tractare praesumit. Lavent ergo manus suas ac pedes in aqua labri aenei, et sic ad altare accedant. Abluant lacrymis actus et incessus, ac deinde manus ad tangenda Christi mysteria proferant, pedumque gressus in atria Domini ponant. Quod aeque praeceptum reor his qui eorumdem sacramentorum perceptione mundandi sunt, ut cautiore cura prius actus suos cogitatusque discutiant, eventilent, purgent,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet. de qͦ dictũ ẽ qr legitimũ sẽpitnũ
exit ipsi ⁊ semini eiꝰ ꝑ suecessiones. Nõ
qͥdẽ de aaronstirpe nascendo s ereden¬
didit. de qͦ ꝓmissũ ẽ habrahe: qr in
semine tuo bñdicent᷑ om̃s familie t̃¬
re. Qͣ rũ m̃tionẽ familiarũ faciens ysa¬

Expanded text:
tinet, de quo dictum est: Quia legitimum sempiternum erit ipsi, et semini ejus per successiones; non quidem de Aaron stirpe nascendo, sed credendidit; de quo promissum est Abrahae, Quia in semine tuo benedicentur omnes familiae terrae . Quarum mentionem familiaru
Abbreviated transcription (Latin):
infut᷑o p̃mia ꝓmitit. Ceterũ
si qͥ iuxta placrtisi humaneuo¬
luntatis do seruire nitit᷑. iste
qr iuxta m̃surã tr̃pli pecuni¬
amsue deuotionis ñ obtulit.
reꝓbata ⁊ abiecta oblatione.

Expanded text:
mittit. Caeterum si quis juxta placitum humanae voluntatis Deo servire nititur, iste quia juxta mensuram templi pecuniam suae devotionis non obtulit, reprobata et abjecta oblatione,
Abbreviated transcription (Latin):
moria eustodit᷑. qͣtinꝰ ex illis q̃
illi obtulimꝰ bonorũ oꝑin frue¬
tib ꝓpitiꝰ nobis fieri dignet᷑.
Seruaturq eadẽ pecunia in
rũ actibꝰ sequentiũ in xp̃o fide¬
liũ mores actꝰq confirmant᷑.
ae tales fieri minores qͥqz con¬
tendunt. qͥles fuisse eos qͦs eũ
dño regnare norũt. agnosẽt.
Notandũ sane qͦd pecuna me¬
morata: ñ iuxta estimationẽ
ulgi. s iuxta m̃surã tẽpli eẽt

Expanded text:
moria custoditur, quatenus ex eis quae illi obtulimus bonorum operum fructibus propitius nobis fieri dignetur. Servaturque eadem pecunia in rum actibus sequentium in Christo fidelium mores actusque confirmantur; ac tales fieri minores quique contendunt, quales fuisse eos, quos cum Domino regnare norunt, agnoscunt. Notandum sane quod pecunia memorata, non juxta aestimationem vulgi, sed juxta mensuram temp
Abbreviated transcription (Latin):
uid qñ numerauit popłm:
id̃oq plagã numerando eid̃e
popło conseiuit. Spũali autẽ
sensu sũma filiorũ ifrł sũmã
nomina scͥpta st̃ in celo. Singłt¬
q dant pro aĩabꝰ sius p̃tiũ dño.
Cũ eiin bonis oꝑibꝰ exhibent
sedule seruitutis obseqͥũ. Au¬
oqͥn plaga eritin eis eũ fuerĩt
recensiti: qr nimirũ ultio manet
ꝑpetua eos. qͥ fid eliũ mumero
de talibꝰ. Non dabt̃ dõ placationẽ
suã: nec p̃eiũ redemptionis aĩe
sue. Red emptio enĩanue ui¬
ri diuitie sue̾ ut salomon ait:
siue tẽꝑales scilieet eũ eas distri¬
buerit. dedĩtq pauꝑibꝰ ut iusti¬
miserando panꝑibꝰ. uel alia bo¬
na faciendo. Dabit autem om̃is
qui trausit ad nom̃ dudiũ sieli.
hoc ẽ decẽ obolos: qͦd ñ aliud aptiꝰ ꝙͣ
obseruantia decalogꝰ legis ualet in¬
nouit. omnẽ ineo ⁊ fid̾i atq oꝑis

Expanded text:
David, quando numeravit populum, ideoque plagam numerando eidem populo conscivit. Spirituali autem sensu, summa filiorum Israel summam nomina scripta sunt in coelo. Singulique dant pro animabus suis pretium Domino, cum ei in bonis operibus exhibent sedulae servitutis obsequium. Alioquin plaga erit in eis, cum fuerint recensiti, quia nimirum ultio manet perpetua eos qui, fidelium numero de talibus: Non dabunt Deo placationem suam, et pretium redemptionis animae suae . Redemptio enim animae viri, divitiae suae, ut Salomon ait , sive temporales, scilicet cum eas distribuerit, dederitque pauperibus, ut justimiserando pauperibus, vel alia bona faciendo. Dabit autem omnis qui transit ad navem, dimidium sicli, hoc est viginti obolos, quod non aliud aptius quam observantia Decalogi a nobis valet innovit, omnem in eo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ⁊ eugłis qͦd quatuor. Qͥter enĩ qͥ¬
nifacunt uiginti. Aiugintigͣan¬
nis habet᷑ qͥsq in numero ꝑ opłi di.
qr illesolũ ẽ electorũ consortio dig¬
nus. qͥ ⁊ deereta legis sp̃ũalit intellec¬
sura ⁊ capacitate ꝑfieit: ⁊ de eiꝰd̃e gr̃e¬
ꝓmnissis. et̾na in celis p̃mia expectat.
Diues nõ addet ad mediũ sieli. i pau¬
ꝑ nichil minuet: qr siue magnꝰ ẽ me¬
ritis qͥsq ac ꝑfectꝰ. seu tenee adhue
⁊ in ꝓfectu positus uͥtitũ. euncliꝰ¬
eadẽ eadẽ lex decalogi. qͦ dm̃ ae ꝓ¬
ximũ diligant inponunt. Sus¬
ceptãq ꝑecuniã q̃ collata ẽ afilisꝰ
isr ł trades in usũ tab̾nacłi testuno

Expanded text:
Evangelii, quod quatuor; quater enim quini faciunt viginti. A viginti ergo annis habetur quisque in numero populi Dei; quia ille solum est electorum consortio dignus, qui et decreta legis spiritualiter intellecsura et capacitate perficit, et de ejusdem grmissis, aeterna in coelis praemia exspectat Dives non addet ad medium sicli, et pauper nihil minuet. Quia sive magnus est meritis quisque ac perfectus, seu tener adhuc et in provectu positus virtutum, cunctis eadem lex decalogi quae Deum ac proximum diligat, imponitur. Susceptamque pecuniam quae collata est a filiis Israel, trades in u
Abbreviated transcription (Latin):
butionis in ẽẽ cognouit. Deniq
in pͥmis tribꝰ dilectiodĩ. ĩ sequentibꝰ
septẽ dilectio ẽ ꝓxim cõp̃ hensa:
⁊ apło teste. plenitudo legis ẽ dilee¬
tio. S et aliud sacram̃tũ neqͥquã
p̃tereũdũ ẽ qͦd eundẽ numero de¬
nario continet᷑. Nom̃ enĩ iħu a¬
put hebreos a litera ioth. aput
grecos a iota incipit.q̃ utraq in
sua gente denarii ẽ nota nume¬
numero incipit. in fronte. ⁊ ꝓfessione
p̃ferunt. Et forte huiꝰ grã saeram̃ti
dñs in eugło testatur. iota unũ delege
p̃terire ñ posse. qr uͥtus decalogi q̃ ibi
continetur. fidesq nominis ipstꝰ q̃ ibi
mistiee signat᷑: nulla unquã potest
ĩfid eliũ ꝑturbatione corrũpi. Qͥ ha¬

Expanded text:
ognovit. Denique in primis tribus dilectio Dei, in sequentibus septem dilectio est proximi comprehensa; et Apostolo teste: Plenitudo legis est dilectio . Sed et aliud sacramentum nequaquam praetereundum, eodem numero denario continetur. Nomen enim Jesu apud Hebraeos a littera Iod, apud Graecos a iota incipit; quae utraque in sua gente denarii est nota numenumero incipit, in fronte et professione proferunt. Et fortasse hujus gratia sacramenti Dominus in Evangelio testatur, iota unum de lege praeterire non posse ; quia virtus decalogi, quae ibi continetur, fidesque nominis ipsius, quae ibi mystice signatur, nulla unquam potest infidelium perturbatione corrumpi. Q
Abbreviated transcription (Latin):
Son offeres suꝑ eo thimiama eõposi¬
tionis alteriꝰ. I nsequentibꝰ huiꝰ uo¬
luminiꝰ eqͥbꝰ aromatibꝰ hoc thimia¬
ma componi debuerit nominatĩ de¬
signat᷑: factũ uidelicet. stacte. ouicha.
galbane boni ordoris ⁊ture lucidis¬
simo. Q̃ cuncta ad significationẽ
et̃noꝵ bonorũ q̃ pͥncipalit̃ ad nõ
q̃renda sũt. constat ꝑtinere. Non
ẽ gͦ offerendũ suꝑ altari aureo thi¬
miama ꝯpositionis alteriꝰ quã qͦd
dñs statuit: qr ñ aliuid a do q̃rere
orante ᷤ quã qͦd ipse iussit. qͥdq seda¬
t᷑um ẽẽ ꝓmisit. ñ aliud deillo ere¬
d̾e quã qͦd ipse doeuit debemꝰ. Nõ
ẽ offerenda suꝑeo uictima᷑ nee li
ba libanda. Hec ienĩ oĩa ad alta¬
re exteriꝰ ꝑtinent. q̃ uncipientiũ
⁊ inꝓfectu adhuc positorũ uitã de¬
signant. Tante nãq sublimitatis
ẽ ꝑfectorũ uita iustorũ: ut niliu
ea carnale qͦd dũo mactare habe¬
ant. ualeat inueniri. &. qͥd ẽ li ba¬
mina uini constat ñniiꝗͣ mag¬

Expanded text:
feretis super eo thymiama compositionis alterius. In sequentibus hujus voluminis, e quibus aromatibus hoc thymiama componi debuerit, nominatim designatur: stacte videlicet et onycha, galliano boni odoris et thure lucidissimo, quae cuncta ad significationem aeternorum bonorum, quae principaliter a Domino quaerenda sunt, constat pertinere. Non est ergo offerendum super altari aureo thymiama compositionis alterius, quam quod Dominus statuit; quia non aliud a Domino quaerere orantes quam quod ipse jussit, quodque se daturum promisit; non aliud de illo credere, quam quod ipse docuit, debemus. Non est offerenda super eo victima, etc. ba libanda. Haec etenim omnia ad altare exterius pertinent, quae incipientium et in profectu adhuc positorum vitam designat. Tantae namque sublimitatis perfectorum est vita justorum, ut nil in ea carnale quod Domino mactare habeant valeat inveniri. Et quidem libamina vini constat nonnunquam mag
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ. ⁊ipsũ specialit̃ sũmũ saẽdo¬
qͦ: ordinis saẽdotes designat. ad ole¬
bit aaronin hoc altari ĩcensũ sua¬
ue flagrans mane: eũ uel dñs ipse
illustrata fideliũ corda. nouo gr̃e
sur uibare addulcedinẽ orationis
instigat: uelcũ participes sac̃do¬
tis illius sedula exhortatione fide¬
les. ad dep̃candã faciẽ sui condito¬
ris exeitant. Incendit aũ thimiama
sacerdos: non solũ maues ⁊ uesꝑe.
Mane ienim thuniama incendit᷑.
ut in pͥncipio oĩs boni qͦd d̃o inspi¬
rante facere disponimus. illiꝰ auri¬
liũ qͦ ꝑficiamꝰ inuocemꝰ. Ad uesꝑm
uͦ ut eũ bñ cepta ẽplemꝰ. illi aqͦ ac¬
cepimꝰ ꝓ his q̃ donauit gr̃arũ uo¬
tareddamꝰ. Uel eerte qr maue ⁊
orto sole clare oĩa eͥcumqͦq uide¬
mꝰ. uesꝑa autẽ suꝑueniente dubio
uisu caligamꝰ. id̾oq lumine lu¬
cerne ut uideamꝰ q̃ uolumꝰ ĩdige¬
mꝰ: illa redemptoris nr̃i sacͤm̃ta
siue dicta q̃ liquido etiã uixta or

Expanded text:
dictum est, et ipsum specialiter summum sacerdoquoque ordinis sacerdotes designat: adolebit Aaron in hoc altari incensum suave fragrans mane, cum vel Dominus ipse illustrata fidelium corda, novo gratiae suae jubare ad dulcedinem orationis instigat, vel participes sacerdotii illius sedula exhortatione fideles ad deprecandam faciem sui Conditoris excitant. Incendit autem thymiama sacerdos non solum mane, sed et vespere. Mane etenim thymiama incenditur, ut in principio omnis boni, quod inspirante Deo facere disponimus, illius auxilium, quo perficiamus, invocemus. Ad vesperum vero, ut cum bene coepta complemus, illi a quo accepimus, pro his quae donavit gratiarum vota reddamus. Vel certe, quia mane et orto sole, clare omnia circumquaque videmus; vespere autem superveniente, dubio visu caligamus. Ideoque lumine lucernae, ut videamus quae volumus, indigemus. Illa Redemptoris nostri sacramenta, sive dicta
Abbreviated transcription (Latin):
uina ẽẽ non ãbigunt. ad amorẽ celesti¬
ũ uͥ oĩa secreta patefiunt. informant.
fagratq suaue thinuama. eũ subita
ẽpunctione diuinitꝰ tacti: Lacͥmis solũ
ac p̃cibꝰ uacare dulce habent. Bñ aũ
sequit᷑. Uret thimiama sẽpit̃nũ corã
dño ingenerationes urãs. Quia ni¬
mirũ necesse ẽ ut animꝰ pꝰ orationẽ ⁊
fietus ad osiosa u̾ba siue facta ñ diũ¬
tati s ĩ eodẽ se uigore deuotionis.

Expanded text:
ina esse non ambigunt, ad amorem eos coelestium, ubi omnia secreta patefiunt, informat. Fragratque suave thymiama, cum subita compunctione divinitus tacti lacrymis solum ac precibusequitur: Uret thymiama sempiternum coram Domino in generationes vestras. Quia nimirum necesse est ut animus post orationem et fletus, ad otiosa verba sive facta non divertat, sed in eode
Abbreviated transcription (Latin):
humana defieit. s sola nobiᷤᷤ aue¬
toritas seͥpte sacre sequenda ẽ.
illic uelut in nocte ocłus nr̃i ĩ¬
dellectꝰ ealigat. s lucerna u̾bi
d̾i pedes nr̃os neforte offendant.
atq auia ueritatis exorbitent.
adiuuat. Hine i enum petrus
de sae̾m̃to dñice fid̾i loquens ait.
Et habemꝰ firmiorẽ ꝓphetieũ ser¬
monẽ. qeui bñ facitis iutenden¬
tes: quasi lucerne lucenti in ea¬
ligiioso loeo. donee dies illuees¬

Expanded text:
humana deficit, sed sola nobis auctoritas Scripturae sequenda est, illic velut in nocte oculus nostri intellectus caligat. Sed lucerna verbi Dei pedes nostros, ne forte offendant, atque a via veritatis exorbitent, adjuvat. Hinc etenim Petrus de sacramento dominicae fidei loquens ait: Et habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes, quasi lucernae lucenti in caligi
Abbreviated transcription (Latin):
Statimq subiunxit. Suꝑ
omues docentes me intellexi.
cens. Incerta ⁊ occulta sapi¬
entie tue manifestasti mi¬
chi Item apłos maiora pro¬
phetis nosse declarat dñs
ipse: qui eisdem loquitur
dieens. Multi prophete ⁊
iusti eupierunt uidere que
uidetis ⁊ non uiderunt:⁊
audire que auaitis iñ
audierunt. Sed ⁊ eisdem post
resurrectionem ascensionẽq
siam. maiorem adhuc scien¬
tie gr̃am reꝓmittit: dicens.
Adhue multa habeo uobis
dicere. sed non potestis por¬
tare modo. Cum autem ue

Expanded text:
Statimque subjunxit: Super Statimque subjunxit: Super omnes docentes me intellexi. cens: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi . Item apostolos majora prophetis nosse declarat Dominus ipse, qui eisdem loquitur, dicens: Multi prophetae et justi cupierunt videre quae videtis, et non viderunt; audire quae auditis, et non audierunt . Sed eisdem post resurrectionem ascensionemque suam majorem adhuc scientiae gratiam repromittit, dicens: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo; cum aut
Abbreviated transcription (Latin):
midium tenebit longitu¬
do eius: semissem ⁊ eubi¬
tum latitudo. Queri so¬
let quid ꝓpiciatorium
dicaturꝰ: quo oꝑienda sit
archa. S eum hoe de au¬
ro fieri uibeat ⁊ tante
longitudinis ⁊ latitudi¬
nis quante archam fie¬
ripreceperat: constat
ꝓculdubio quia tabulã
fieri uolutt auream.
tantam quanta archã
tegere sufficeret. Quod
plurimi: ⁊ multiplex erit sei¬
entia. Namq moysen ampli¬
orem patriarchis scientiam
ꝑcepisse: testatur ipse dñs qͥ
illi apparens ait. Ego deus
qui apparui abraham. isaac
⁊iacob in dm̃ omnipotentẽ:
&. nomen meum adonay ñ
indieaui eis. Multiplicata ẽ
ergo ex temꝑe seientia diui¬
ne cognitionis: cum hoe de
seipso dñs moysi quod patri¬
archis non indicauerat osten¬
dit. Dauid qui in lege dñume¬
ditabatur die ac nocte. ui¬
deamus an se ipso qui le¬
gem scripsit moyse aliqͥa
amplius de dño intellecti¬
se senserit. Quomodo inquit
dilexi legem tuam dñe:
Tota die meditatio meaẽ.

Expanded text:
midium tenebit longitumidium tenebit longitudo ejus, semissem et cubitum latitudo. Quaeri solet quid propitiatorium dicat, quo operienda sit arca. Sed cum de auro fieri jubeat, et tantae longitudinis ac latitudinis, quantae arcam fieri praeceperat, constat procul dubio, quia tabulam fieri voluit auream tantam, quantam arcam tegere sufficeret. Quodplurimi, et multiplex erit scientia . Namque Moysen ampliorem patriarchis scientiam percepisse testatur ipse Dominus, qui illi apparens ait: Ego Dominus, qui apparui Abraham et Isaac et Jacob in Deo omnipotente, et nomen meum Adonai non indicavi eis . Multiplicata est ergo ex tempore scientia divinae cognitionis, cum hoc de seipso Dominus Moysi, quod patriarchis non indicaverat, ostendit. David qui in lege Domini meditabatur die ac nocte, videamus an se, ipso qui legem scripsit Moyse, aliquid amplius de Domino intellexisse senserit. Quomodo, inquit, dilexi legem tuam, Domine; tota die meditatio mea est .
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. xp̃s enim surgens ex
mor̾tuis iam non moritur:
mors illi ultra non dñabit᷑.
Tabule testamenti in archã.
omnem in xp̃o ⁊ seientiam
paternorum secretorum.
⁊ potentiam iudiciorum de¬
signant. In tabulis namq
testamenti ⁊ fides erat in¬
seripta eterne diuinitatis.
que mundum erearet et
regeret. ac mandata quib
deo seriiri oporteret: &.
diseretio iuditis qua ipse
o dientes se iire condemp¬
naret. ⁊ diligentes se mi¬
secdia digna remuneraret.
hec est gͦ testificatio quã
dñs moysi in archa po¬
nendam dedit: eum con¬
fitendam nobis in xp̃o sig¬
nauit ueritatem anime.
carnis ⁊ uerbi. ipsamq
carnem post passionem mor¬
tis resurrectione glorifi¬
eatam. ⁊ eterna regis ae
principis dignitate sub¬
limatam monstrauit. eũ
ipsum esse solum mͦ pater¬
norum consenum archa¬
norum. quasi ueraciter
unius eusdemq cumpa¬
tre maiestatis ipsum om
nium esse uidieem doeu¬
eiatorium de auro mun
dissimo. Duos eubitos ⁊ di¬

Expanded text:
tuit. Christus enim surgens a tuit. Christus enim surgens a mortuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Tabulae testamenti in arca omnem in Christo et scientiam paternorum secretorum, et potentiam judiciorum designant. In tabulis namque testamenti, et fides erat inscripta aeternae divinitatis, quae mundum crearet ac regeret; et mandata quibus Deo serviri oportet, et discretio judicii, qua ipse odientes se jure condemnaret; et diligentes se misericordia digna remuneraret. Haec est ergo testificatio, quam Dominus Moysi in arca ponendam dedit cum confitendam nobis in Christo signavit veritatem carnis, animae et verbi: ipsamque carnem post passionem mortis resurrectione glorificatam, et aeterni regis ac pontificis dignitate sublimatam monstravit, cum ipsum esse solummodo paternorum conscium arcanorum, quasi veraciter unius ejusdemque cum Patre majestatis ipsum esse omnium judicem docutiatdissimo; duos cubitos et di