comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis ext̾ius obseruatis. ⁊ anime turpitudi¬
nem retinetis. Calix ẽ uas uitreũ. catinu
⁊ simu̾lant iusticiã: s intus st̃ uitioꝵ sorde
deformes. Stulti. nne qui fecit quod defo¬
risẽ. ⁊ id quod deintus ẽ fecit: Quiutrãq
hominis naturã fecit: utrãq mundare
desid̾at. Hoc dr contra manicheos. qui ani
mam tm̃ adõ. carnẽ uͦ putant a diabło
creata. hoc ⁊ contra illos qui corꝑalia pec¬

Expanded text:
nis exterius observatis, et animae turpitudinem retinetis. Calix est vas vitreum; catinum et simulant justitiam, sed intus sunt vitiorum sorde deformes. Stulti, nonne qui fecit quod deforis est, etiam quod de intus est fecit? Qui utramque hominis naturam fecit utramque mundare desiderat. Hoc dicitur contra Manichmam tantum a Deo, carnem vero putant a diabolo creatam. Hoc contra illos qui corporalia pec
Abbreviated transcription (Latin):
credendũ ẽ. Statim enĩut fuit erucifixꝰ
senser̃ uͥtutẽ crucis. ⁊ intellexunt fracłas
moriendo curauits. & notandũ q̃d uidei
uocabulũ filiidĩ scͥpt᷑a sibi c̃ditũ blasfe¬
mantes irrident. milites uͦ ut pote scͥ pt᷑e
nescii ñ filio dĩ. s regi uidoꝵ insultant.

Expanded text:
e. Statim enim ut fuit crucifixus, senserunt virtutem crucis, et intellexerunt fractas moriendo curavit. Et notandum quod Judaei vocabulum Filii Dei, Scriptura sibi creditum, blasphemantes irrident; milites vero, utpote Scripturae nescii, non Filio Dei, sed regi Judaeorum insultant.
Abbreviated transcription (Latin):
riente. quẽ petrꝰ negauat qui uidat
eũ miracła facientẽ. Magna ẽ gr̃a dñi.
⁊ plus tͥbuit quãrogatur. Latro eñiro¬
gabat dnm ut memor sui fuiss. dñs aũt
ꝓmisit ei paradisũ. Uxꝰ fuit. ibi para¬

Expanded text:
rientem, quem Petrus negaverat, qui viderat eum miracula facientem. Magna est gratia Domini, et plus tribunt quam rogatur. Latro etiam rogabat Dominum ut memor sui fuisset, Dominus autem promisit ei paradisum. Ubi Christus fuit, ibi para
Abbreviated transcription (Latin):
intͦducunt latͦnes conuiciantes. lucas
aut n nͥunũ de illis. quia pͥmũ utq bla¬
femauit. Dehinc tra adumbrata unus
c̃didit Uł ita. Plurał niis ẽ ap̃ illos ꝓsin¬
głari. Edgenꝰ locutionis inuenimus in
epła ad ebreos. clausert hora leonũ cũ
solꝰ damel sig̾cet᷑ & secti st̃. cũ de solo
ysaia dicat᷑ ꝙ in psalmo. Astitert reges
tre. ⁊ pͥncipes conuenert inunũ. Reges
enim usitatiꝰ qͣmu̾ dicat᷑aliqͥs ⁊ rustici
mͥ insultant. quãus unꝰtm insultet.
nesconuitiatos dño. Ita eniñ poss sub

Expanded text:
introducunt latrones conviciantes, Lucas autem nonnisi unum de illis; quia primum uterque blasphemavit, de hinc terra adumbrata, unus credidit. Vel ita: Pluralis numerus est apud illos pro singulari. Quod genus locutionis invenimus in Epistola ad Hebraeos: Clauserunt ora leonum , cum solus Daniel significetur. Et: Secti sunt , cum de solo Isaia dicatur. Et in psalmo: Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum . Reges enim usitatius, quam ut dicat aliquis, Et rustici mihi insultant, quamvis unus tantum insultet? ones conviciatos Domino. Ita enim non posset sub
Abbreviated transcription (Latin):
Nolentes confitent᷑ quia aliossaluos fecit.
Qͥ gͦ aliossaluosfecit. se saluass si uellet.
Si rex isrł ẽ descendat nc̃ decruce. ⁊ uide¬
amꝰ ic̾damꝰ ei. Confidit indm̃. lib̾et eũ nc
siuult. Dix eni quia dĩ filiꝰ sum. ꝑ iitunt

Expanded text:
Nolentes confitentur quia alios salvos fecit. Qui ergo alios salvos fecit, se salvasset si vellet. Si rex Israel est, descendat nunc de cruce, ut videamus et credamus ei. Confidit in Deum? liberet nunc eum si vult. Dixit eni
Abbreviated transcription (Latin):
ficile descendȩ de cruce. s pat̾ne uolunta¬
tis explendu erat sacram̃tũ. ⁊ maiora oꝑa
ineruee posit agebat toci comotione nã
Mouebant capita. qr antea mouerãt pedeᷤᷤ
nolentesstare supͣ petͣm. Om̃sqͥppe ħetici
p̃teuntes ⁊ declinantes blasfemant iħm
ñ hñtes capt firmũ. s mouentes illud sur
ocłossuos incapite suo inqͦ hab̃e debuerãt.
eccłastedicente. Sapientis oculi in capite

Expanded text:
ficile de cruce descendere. Sed paternae voluntatis explendum erat sacramentum, et majora opera in cruce positus agebat totius commotione natuMovebant capita, quia antea moverant pedes, nolentes stare supra petram. Omnes quippe haeretici praetereuntes et declinantes, blasphemant Jesum, non habentes caput firmum; sed moventes illud sursoculos suos in capite suo, in quo habere debuerant, Ecclesiaste dicente: Sapientis oculi in capite
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Ego uox clamantis in deser¬
to. Farate uiã dñi sic̃ dicit ysaias pro¬
ph̃a. Iohannes ẽ. uox in qͣ uerbũ
sonat. id est ostensio ⁊ ꝓphetia:⁊ lu¬
cerna uerbi dĩ p̃sentis in iohe ꝑquẽ
clamat. p̃sentis in carne assumpta.
eui ioħs testimoniũ ꝑhibet iuxta
illd̾. Paraui lucernã xpo meo. uiã
dñi dirigit. qͥ ad p̃cepta eius uitã
p̃parat unde illd̾. Si quis diligit me
ser monẽ meũ seruabit. A.xi.
t qui missi fuerant. erant ex
phariseis. Et interrogauert̃
eum ⁊ dixerunt. Quid gͦ baptizas
Audierant pharisei in prophis xp̃m
uenturũ ⁊ baptizaturũ. scientes etiã
iordanẽ figurã baptismi gessisse. sicci pedibꝰ
se ad baptizandũ. Qa ergo nullũ io¬
hs de his dicit se ẽẽ int̃rogant qͣ au¬
datia baptizet

Expanded text:
x clamantis in deserto: Parate viam Domini, sicut dixit Isaias propheta . Joannes est vox, in qua Verbum sonat; id est, ostensio et prophetia et lucerna Verbi Dei praesentis in Joanne, per quem clamat: praesentis in carne assumpta, cui Joannes testimonium perhibet, juxta illud: Paravi lucernam Christo meo . Viam Domini dirigit, qui ad praecepta ejus vitam praeparat. Unde illud: Si quis diligit me, sermonem meum servabit . A. 9Z Et qui missi fuerant erant ex Pharisaeis; et interrogaverunt eum, et dixerunt: Quid ergo baptizas, Audierant Pharisaei in prophetis Christum venturum et baptizaturum: scientes etiam Jordanem figuram baptismi gessisse, eumque Eliam se ad baptizandum. Quia ergo Joannes nullum de his dicit se esse, interrogant qua audacia baptizet
Abbreviated transcription (Latin):
in ciuitate ista: fugite in
aliam. Am̃ dico uob: ñ consũma¬
bitis ciuitates isrł: donec ueni¬
at filius hoĩs. Hoc ad illd̾ tempꝰ
referendũ est. quo dictũ ẽ. apłis.
In uiã gentium ne abieritis. Sen¬
sus est. Si uos perseqͣntur udei in
ut tribulationis occasio. sit euan¬
gelii seminariũ. Paulꝰ quoq sic. de
damasco fugit. Donec ueniat filiꝰ
hoĩs. ꝑ impensũ uobis auxilium.

Expanded text:
itate ista, fugite in aliam. Amen dico vobis, non consummabitis civitates Israel, donec veniat Filius hominis. Hoc ad illud tempus referendum est, quod dictum est Apostolis: In viam gentium ne abieritis. Sensus est: Si vos persequentur Judaei, in ut tribulationis occasio sit Evangelii seminarium. Paulus quidem sic de Damasco fugit . Donec veniat Filius hominis, per impensum vobis auxilium.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Si magist̃ non suas uult iuindi¬
care inuirias qͥ ds̃ est. s ipsos ma¬
uult insecutores patiendo redd̾e
mitiores. eandẽ necesse est disci¬
puli qͥ puri hoĩes st̃: regulam se¬
qͣntur. Apłorum ⁊ eoꝵ imitatores
usq ad finẽ secłi dicit discipulũ
⁊ seruum. se aut̃ magistrũ ⁊ dñm¬

Expanded text:
EDA. Si magister suas non vult vindicare injurias, qui Deus est, sed ipsos mavult insecutores patiendo reddere mitiores, eamdem necesse est discipuli, qui puri homines sunt, regulam sequantur. Apostolos et eorum imitatores usque ad finem saeculi, dicit discipulum et servum, se autem magistrum et Dom
Abbreviated transcription (Latin):
sic possid̾e debemꝰ ũ nos ñ ĩpecliat ad et̾na. dis¬
tat sane int̾ reñtiare õib ⁊ relinqͤre oĩa
quia paucoꝵ ꝑfectoꝵ ẽ relinquere oĩa
⁊ solis eternis inhiare. cunctoꝵ aũt fi¬
deliurenuntiare om̃ib. hoc e. sic t̾re¬
nagerere. ut tñtotainte ad celestiaten¬

Expanded text:
sic possidere debemus, ut non nos impediat ad aeterna. Distat tamen inter renuntiare omnibus, et relinquere omnia; quia paucorum perfectorum est relinquere omnia et solis aeternis inhiare, cunctorum autem fidelium, renuntiare omnibus, hoc est, sic terrena gerere, ut tamen tota mente ad coelestia ten
Abbreviated transcription (Latin):
sosdõ hostiassp̃uales. Abiatharaũt fi¬
lius achimelech uł ut quidã codices
hñt abimelech. aderat cũ patre ubi da
urd petiit panes ⁊ accepit. Occiso aũt
git abiathar ad lauid comes factus
exilii eius. Postea uͦ regnante dauidsũ¬
mni sac̃dotii gradũ accepit. maioris excel¬
lentie factus quã pat̃ suus.⁊ ido dignus

Expanded text:
sos deo hostias spsos deo hostias splius Achimelech, vel, ut quidam codices habent, Abimelech, aderat cum patre, ubi David panes petiit et accepit. Occiso autem git Abiathar ad David, comes factus exsilii ejus. Postea vero, regnante David, summi sacerdotii gradum accepit, majoris excellentiae fac
Abbreviated transcription (Latin):
Magis uolo de famis ꝑicło homine libe¬
rari. quã dõ sacrificium offerri. Sensꝰ
e. Si ⁊ dauid sc̃s ẽ.⁊ abimelech pontifex
auob̃ ñ rephendit᷑. s legis utq manda¬
tum ꝓbabili excusatione tnsg̃ssi st̃⁊
fame̾s incausa ẽ. cur idem ñ ꝓbatis in
apłis quod incet̃is: Panes ꝓpositionis
ante sabb̃m cocti mane sabbati offere¬
bantur. ⁊ suꝑ sacrã msã ponebant᷑ .ui.
hinc. ⁊ UI. inde ad alt̾utros conũsi. dua¬
bus pat̾is aureis suꝑpositis thure ple¬
nis. qui ꝑmanebant usq ad aliud sab¬
batũ. Et tẽ ꝓ illis alii ponebant᷑ ⁊ illi
sac̃dotib exhibebant. ⁊ thure incenso
in igne sacro inquo holocausta fiebat.
batur. Qua hora suꝑueniens dauid
panesq consecratos accipiens. osten¬
dit figurate sac̃dotalem cibũ ad usum
tͣnsiturũ ẽẽ ppłoꝵ. siue quod om̃s uitã
sac̃dotalẽ debemus imitari. siue quia
om̃s filii eccłe saẽdotesst̃. Ungimureñ
in sac̃dotiũ sc̃m offerentes nosmet ip¬

Expanded text:
e famis periculo hominem liberare, quam Deo sacrificium offerre. Sensus est: Si et David sanctus est, et Achimelech pontifex a vobis non reprehenditur, sed legis uterque mandatum probabili excusatione transgressi sunt, et fames in causa est: cur idem non probatis in apostolis quod in caeteris? Panes propositionis ante Sabbatum cocti, mane Sabbati offerebantur, et super sacram mensam ponebantur, sex hinc, et sex inde, ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis thure plenis, quae permanebant usque ad aliud Sabbatum. Et tunc pro illis alii ponebantur, et illi sacerdotibus exhibebantur, et thure accenso in igne sacro, in quo holocausta fiebant, batur. Qua hora superveniens David, panesque consecratos accipiens, ostendit figurate sacerdotalem cibum ad usum transiturum esse populorum, siue quod omnes uitam sacerdotalem debemus imitari siue quia omnes filii ecclesiae sacerdotes sunt? unguimur enim in sacerdotium sanctum offerentes nosmet ip
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uidere quã suauis ẽ dñs gaudent. Uellunt
spicas ⁊ terunt cũ testimonia scͥpturarum
assumunt. ⁊ discutiunt donec medullã di¬
lectionis extrahant. quȩ sub uilitate littere
quasi sub aristarũ horrore uelat᷑.S qui solã
litt̃e suꝑficiẽ sequunt᷑. stulti defensoressabb̃i.
neq m̃tis refectionẽ norunt. neq animarũ
requiẽ quert. Un sequit. Quidã aũt phari¬
seorũ dicebant illis. Quid facitis quod ñ lic
in sabb̃is: Hec alii euangłiste narrant dño
obiecta fuisse. S siue illi siue discipłis eiꝰ.
siue utrisq dictasint: ad eũ quasi ad ma¬
gistrũ ꝑtinebat responsio. In qua nouȩ gr̃e
muñe designat. otiũ legis eẽ gr̃e opꝰ. argu¬
ensdoctores legis nescire legẽ. De frugum
quidẽ uastatione nulla fit questio. quia li¬
cet ꝑ legẽ de uinea uł fruge uicini edere.
s n falce mitt̾e uł foras eic̃e. Et respondens¬

Expanded text:
et videre quam suavis est Dominus, gaudent. Vellunt et videre quam suavis est Dominus, gaudent. Vellunt spicas et terunt, cum testimonia Scripturarum assumunt et discutiunt, donec medullam dilectionis extrahant, quae sub vilitate litterae, quasi sub aristarum horrore velatur; sed qui solam litterae superficiem sequuntur, stulti defensores Sabbati, neque mentis refectionem norunt, neque animarum requiem quaerunt. Unde sequitur: Quidam autem Pharisaeorum s? Haec alii evangelistae narrant Domino objecta fuisse. Sed sive illi, sive discipulis ejus, sive utrisque dicta sint, ad eum quasi ad magistrum pertinebat responsio, in qua novae gratiae munere designat, otium legis esse gratiae opus, arguens doctores legis nescire legem De frugum quidem vastatione nulla fit quaestio, quia licet per legem de vinea vel fruge vicini edere, sed non falcem mittere vel foras ejicere. Et respondens
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Mortificate inbra ur̃a que st̃ suꝑ
t̾ram. ⁊ exuite uos uetere homine cũ ac¬
tib suis. Uellere spicas ẽ. homines at̾re¬
na intentione eruere. fricare aiit manib
ab ipsa ⁊̃ carnis concupiscentia quasi ab inte¬
gum̃tis aristarũ puritatẽ intis exuere. Grana
dientes dnm hoc egisse referuntur. quia ꝑ̃ce¬
dit sermo doctoris. ⁊ subsequit᷑ gr̃a suꝑnȩ uisi¬
tationis. Bene hoc fit sabb̃is quia p̃dicatores ꝓ
spequietis et̃ne laborant. ad quã ⁊ aliosinu̾
nerisfecunditas. spicȩ fructus eccłȩ quib satu¬
rantur apłi. nr̃o sealentes ꝑfectu. Alit̃. ꝑsata
ambulant cũ dño. qui obtemꝑantes diuiniᷤ
imꝑiis delectant᷑ in sacris eloquiis. Esuruĩt
insatis cũ in sacris eloquiis que legendo tͣnse¬
unt illa inuenire desidant. quib ampliuis
accensi amore dĩ quasi pane pascant᷑. Et hoc
insabb̃is dũ aturbidis cogitationib uacare

Expanded text:
dicit: Mortificate membra vestra quae sunt super dicit: Mortificate membra vestra quae sunt super terram, et exuite vos veterem hominem cum actibus suis . Vellere spicas, est homines a terrena intentione eruere; fricare autem manibus, ab ipsa etiam carnis concupiscentia, quasi ab integumentis aristarum, puritatem mentis exuere. Grana dientes Dominum, haec egisse referuntur ; quia praecedit sermo doctoris, et subsequitur gratia supernae visitationis. BEDA. Bene hoc fit Sabbatis, quia praedicatores pro spe quietis aeternae laborant, ad quam et alios invneris fecunditas; spicae, fructus Ecclesiae, quibus saturantur apostoli, nostro se alentes profectu. Aliter: Per sata ambulant cum Domino, qui, obtemperantes divinis imperiis, delectantur in sacris eloquiis. Esuriunt in satis, cum in sacris eloquiis, quae legendo transeunt, illa invenire desiderant: quibus amplius accensi, amore Dei quasi pane pascantur. Et hoc in Sabbatis, dum a turbidis cogitationibus vacare
Abbreviated transcription (Latin):
spicas confricabant. quia ut ait marcꝰ¬
bant ꝓpt̾ nimia importunitatẽ eoꝵ qui
ueniebant ut curarent᷑. unde quasi
homines esuriebant. Confricatio illa
pparatas epulas. s cibos simplices. No¬
ta pͥmos apłos litt̾am sabbi destruere
contra hebionitas: qui cũ aliosapłos re¬
cipiant. paulũ quasi tusg̃ssorẽ legis re¬
pudiant. Bene lucas sabb̃m quod apłi
soluebant deut̃o ꝓton. hoc ẽ. scdõ pͥmũ
nuncupat. Uolebat eñiuitunare ob¬
seruantiã legis sabb̃i ultra cessare deb̾e.
⁊ naturał sabbi lib̾tatẽ que fuit usq ad
tpra moysi cȩt̾is dieb similͤ oport̾e resti¬
tui. hꝰ itaq tprissabbm. quo sic̃ incetis
dieb utilia licet oꝑari. sccło pͥmũ addi¬
stinctionem uidaici sabb̃i appellat. pͥ¬
cessit adam. Pot ⁊ ita intelligi. ut sab¬
batũ noui testam̃ti scđm ⁊ pͥmũ sit. se¬
cundũ quia pꝰ legale ẽ. pͥmum quia
Mira sacram̃ti concordia ẽ. mactari ani¬
malia ⁊ confricari spicas: sicut paulus

Expanded text:
spicas confricabant, quia mandubant, propter nimiam importunitatem eorum qui veniebant ut curarentur . Unde quasi homines esuriebant. Confricatio illa aerentium praeparatas epulas, sed cibos simplices. Nota primos apostolos litteram Sabbati destruere, contra Ebionitas, qui cum alios apostolos recipiant, Paulum quasi transgressorem legis repudiant. BEDA. Bene Lucas Sabbatum quod apostoli solvebant, deuteroproton, hoc est, secundo primum nuncupat. Volebat enim intimare observantiet naturalis Sabbati libertatem, quae fuit usque ad tempora Moysi, caeteris diebus similis, oportere restitui. Hujus itaque temporis Sabbatum, quo sicut in caeteris diebus utilia licet operari, secundo primum ad distinctionem Judaici Sabbati appellat, prprimum praecessit Adam. Potest et ita intelligi, ut Sabbatum Novi Testamenti secundum et primum sit: secundum, quia post legale est; primum, quia Mira sacramenti concordia est, mactari animalia et confricari spicas, sicut Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit ⁊ manducauit ⁊ dedit his qͥcum¬
eo erant. quos ñ licebat manducare
nisi soł saẽdotibꝰ. Dauid fugienssaulẽ
uenit in nobam. ⁊ ab achimelech saẽdo
sac̃dotes ⁊ leuite uescidebebant. hoc tm̃
introganssi pueri sui a mulierib mun¬
dieent ab herrinudius t̃cius. Non eni
dubitauit salute hoium ẽẽ hostiã dõ
placabilẽ. scdm ꝓpħam dicentẽ. Mi

Expanded text:
dit his queo erant, quos non licebat manducare nisi solis sacerdotibus? David, fugiens Saulem, venit in Nobam, et ab Achimelech sacerdotsacerdotes et levitae vesci debebant: hoc tamen interrogans, si pueri sui a mulieribus mundi essent ab heri et nudiustertius . Non enim dubitavit, salutem hominum esse hostiam Deo placabilem,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam consũmare cupimꝰ: priꝰ nos ad
adu̾sa scłi p̃paremꝰ. Hoc eni int t̾renũ
⁊ celeste edificiũ distat: qđ trenũ edi¬
ficiũ construitur ex pensascolligendo.
celeste aũt disꝑgendo. Sedentesgͥ cõ
tes diligent̃ disc̾namꝰ. erogandam ẽe
tp̃rale substantia. ⁊ cor aũtendũ acu¬
piditatib. ⁊ animã p̃ꝑandã contra
scłi adũsa. Alioqͥndeficientes inedifi¬
cio bonȩ oꝑationis. irrisionẽ patiem᷑
ab inimicis exñro defectu gratulan¬
tib. quia uixta pauli uocẽ spectacłm
factisumꝰ mundo angłis ⁊ hoibꝰ. Aut
quis rex iturꝰ cõmitt̃e bellũ adu̾sii ali

Expanded text:
s ad adversa saeculi praeparemus. Hoc enim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium construitur expensas colligendo, coeleste autem dispergendo. Sedentes igiturtes, diligenter discernamus erogandam esse temporalem substantiam et cor avertendum a cupiditatibus et animam praeparandam contra saeculi adversa. Alioquin deficientes in aedificio bonae operationis, irrisionem patiemur ab inimicis ex nostro defectu gratulantibus; quia juxta Pauli vocem, spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus . Aut quis rex, iturus com
Abbreviated transcription (Latin):
ricordiã. Inconspectu enĩ eius. omis hõ
in ꝑfectus ẽ. Sic̃ gͦ pmeditatio necessa¬
riã ẽ ad cauendã inimici irrisionẽ: ita
necessaria e ad impetrandã iudicis mi¬
scd̾iã. fortasse malũ opus anob̾ excidi¬
mus.s nunqͥd rationem cogitationis
plicato num̃o contrauenit. cũ uix p̃ꝑa¬
tuinsolo oꝑe discutit simulde oꝑe ⁊ co¬
gitatione. Longe adhuc ẽẽ dr̃. qͥa ñdum
p̃sens iniuidicio uidet᷑. Mittamꝰ gͦ legati¬
onẽad eũ nob̃ placandũ. lacrimas . s̃. ⁊

Expanded text:
diam. In conspectu enim ejus omnis homo imperfectus. Sicut ergo praemeditatio necessaria est ad cavendam inimici irrisionem, ita necessaria est ad impetrandam judicis misericordiam, fortasse malum opus a nobis abscidimus; sed numquid rationem cogitationis plicato numero contra venit, cum vix praeparatum in solo opere, discutit simul de opere et cogitatione. Longe adhuc esse dicitur, quia nondum praesens in judicio videtur. Mittamus ergo legationem ad eum nobis placandum, lacrymas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ i̾abb̃m. Idomaioreura ẽ adhi¬
benda saluti hominii. q̃ custodiȩ sabb̾i.
Sicemmandatũ ẽ sabb̃m custodiri.
ut i si necessitas eẽt ñ fieret reus qui
soluet. Sabb̃o circumcidi nẽ. ꝓhibitũ.
ciifũit necessariũ. Iosue muros iheri¬

Expanded text:
pter Sabbatum. Ideo major cura est abhibenda saluti hominum, quam custodiae Sabbati. Sic enim mandatum est Sabbatum custodiri, ut si necessitas esset, non fieret reus qui solveret. Sabbato circumcidi non est prohibitum, cum fuerit necessarium. Josue muros Jeri
Abbreviated transcription (Latin):
odisse nullũ. et̃na consequi. p̃sentibꝰ
ñ capi. nolle inferre alt̃i qđ sibi ipsi ꝑ¬
peti sit molestui. Licet angusto initio
sit arta uia ut alibi dicit que ducit ad
uitã. ꝓcessu tñtpris ineffabili dilectio¬
nis dulcedine dilatat᷑. Iugũ fidĩ suaue
ẽ comꝑatione legis. quia ibi uuln̾antur
pueri. hic lauantur saluandi. Onus
euangłii leue ẽ quantũ ad legẽ. quia
ibi adult̾iũ punitur ꝑ lapidationem.
hic purgat᷑ ꝑ penitñtiã. Lclxxxii.¬

Expanded text:
odisse nullum, aeterna consequi praesentibus odisse nullum, aeterna consequi praesentibus non capi, nolle inferre alteri quod sibi ipsi perpeti sit molestum. Licet angusto initio sit arcta via, ut alibi dicit, quae ducit ad vitam , processu tamen temporis ineffabili dilectionis dulcedine dilatatur. Jugum fidei suave est comparatione legis, quia ibi vulnerantur pueri, hic lavantur salvandi. Onus Evangelii leve est, quantum ad legem, quia ibi adulterium punitur per lapidationem, hic purgatur per poenitentiam. De vitii
Abbreviated transcription (Latin):
pec̃ci dicit. uł p̃ssos iugo legis inuitat
ad euangłm. Qua rõne ẽ euangłii gr̃a
leuior lege. cũ in lege adult̾iũ in eugło
concupiscentia. ibi homicidiũ hic ira
puniat᷑: In lege oꝑa requirunt in
euangło uoluntas. que licet effectii
ñ habeat p̾mui tam nͥ amittit: ut si
uirgo ñ uoluntate corrum pat̾ apud
euangłm uirgo suscipit᷑. apud legem
quasi corrupta repudiatur. Laboratis
dicit uł in legis difficultatib uł in di¬
uiciis acquirendis. Reficiam uos .i. re
tens regnũ et̾num. Tollite ugum meũ
suꝑuos. ⁊ discite ame quia mitissum ⁊
humilis corde. ⁊ inuenietis requiẽ anima¬
gt̃s in una fide conuingens. ut t̾rã cordis
sui excolant ꝑuomerẽ sacrieloquii. Tolli
te mites ee corde:⁊ humiles corde ne la¬
teat serpens inspetie columbȩ. Humi¬
lesquippe neminẽ contemuunt. mi¬
tes quoq in lenitate animi iugit᷑ ꝑseue¬
rantes nullũ ledunt: ⁊ sic ꝑ quietẽ ĩtis
inuenient tandẽ sempitnã requiem

Expanded text:
peccati dicit, vel pressos jugo legis invitat ad Evangelium. Qua ratione est Evangelii gratia levior lege, cum in lege adulterium, in Evangelio concupiscentia: ibi homicidium, hic ira puniatur? In lege opera requiruntur, in Evangelio voluntas: quae, licet effectum non habeat, praemium tamen non amittit, ut si virgo non voluntate corrumpatur, apud Evangelium virgo suscipitur, apud legem quasi corrupta repudiatur. Laboratis dicit, vel in legis difficultatibus, vel in divitiis acquirendis. Reficiam vos, id est tens regnum aeternum. Tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde; et invenietis requiem animates in una fide conjungens, ut terram cordis sui excolant per vomerem sacri eloquii. « Tollte mites esse corde, et humiles spiritu, ne lateat serpens in specie columbae. Humiles quippe neminem contemnunt, mites quoque in lenitate animi jugiter perseverantes nullum laedunt, et sic per quietem mentis invenient tandem sempiternam quiete
Abbreviated transcription (Latin):
uenit adse: Alioqͥn adhuc illo longe
agente legationẽ mittens. rogat ea
que pacisst. Si rex a rege pace querit.
multo magis nos infirmi cũ dõ pacẽ
hab̾e debemꝰ. Quasi cõmitt̃e bellũcum
deo ẽ. aliquẽ intellige ex m̃itis saluari
ab eo iuste. Uerũ hac similitudine osten

Expanded text:
venit ad se? Alioquin adhuc illo longe agente, legationem mittens, rogat ea quae pacis sunt. Si rex a rege pacem quaerit, multo magis nos infirmi cum Deo pacem habere debemus. Quasi committere bellum cum Deo est, aliquem intelligere ex meritis salvari ab
Abbreviated transcription (Latin):
regnum cȩloꝵ. Illi exeuntes disputau̾ant
de pͥncipatu. dñs indomo docet eos su¬
ꝑbiam in humilitatẽ mutare.Prin¬
cipes eñi laborant. humiles quiescunt.
Paruulus n ꝑseu̾at in ira. ñ meminit
lesionis. ñ in pulchra muliere delecta¬
tur. honorem ambitione ñ appetit. La¬
le ẽ qd dicit. Nisi innocentiã pueri ha¬
bu̾itis: ñ intrabitis in regnum celoꝵ.
Quod aut marco referente complexꝰ ẽ.
puerũ. sig̾cat humiles dignosee suo
complexũ. qui u̾e posst̃ głariac dic̾e.
Leua eius sub capite mes: ⁊dext̾a illiꝰ
amplexabit᷑ me. Quiẽq gͦ humiliaue

Expanded text:
rum. HIERON. Illi euntes, disputaverant de principatu. Dominus in domo docet eos superbiam in humilitatem mutare. Principes enim laborant, humiles quiescunt. Parvulus non perseverat in ira, non meminit laesionis, non in pulchra muliere delectatur, honorem ambitione non appetit. go quod dicitur: Nisi innocentiam pueri habueritis non intrabitis in regnum coelorum. Quod autem Marco referente complexus est puerum, significat humiles dignos esse suo complexu, qui vere possunt gloriari et dicere: Laeva ejus sub capite meo, et dextera ejus amplexabitur me . Quicunque ergo hum
Abbreviated transcription (Latin):
no celoꝵ. Siqͥs uult pͥmꝰ eẽ erit om̃ium
nouissimꝰ ⁊minist. Et qui susceꝑit
unũ paruulũ talem in nomine meo.
me suscipit. Infuturo quidẽ sc̃orũ col¬
legio. nulla erit officioꝵ p̃latio. Uerun¬
tam ibi sc̃itate maior eris int̾aliquos.
uł &ẽ unus de pͥmis: scdm quod hic ui¬
uante rationis industria. magis seque¬
ris formã uirtutis. quã natura duce
puer obseruat. Qui aũt sine meritisso¬
la baptismi gr̃a saluantur. magni quidẽ
ert̃. s ñ aliquib maiores. & uult gͦ de ma¬
plicitate adhuc infirmos ad maiora
uocat gaudiũ siũ ⁊coronã. Illo autẽ
usu quo de certissime futuris ut iam
de existentib loquimur accipe dictũ:
hic ẽ maior in regno cȩlorũ. ⁊ su ꝑiꝰ quis
putas maior ẽ: Uł ita. hic ẽ maior .i.¬

Expanded text:
ult primus esse, erit omnium novissimus et minister. Et qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me suscipit. In futuro quidem sanctorum collegio, nulla erit officiorum praelatio. Verumtamen ibi sanctitate major eris inter aliquos, vel etiam unus de primis, secundum quod hic juvante rationis industria magis se queris formam virtutis, quam natura duce puer observat. Qui autem sine meritis sola baptismi gratia salvantur, magni quidem erunt, sed non aliquibus majores. Qui vult ergo de maplicitate adhuc infirmos infimos  gaudium suum et coronam. Illo autem usu, quo de certissime futuris ut jam de existentibus loquimur, accipe dictum, hic est major in regno coelorum: et superius quis putas major est? Vel ita? Hic est major, i
Abbreviated transcription (Latin):
rat aut dieb docẽns in templo. noctib
uͦ exiens morabat᷑ in monte qui uoca¬
tur oliueti. et om̃is ppłs manicabat ad eu
intemplo audire eum. Exemplodñi debe¬
mꝰ indiedoc̾e. ⁊ in noctib adu̾sitatũ dm̃
lemus. Ppłs manicabat ad eum. hoc ẽ ma¬
ne uenire festinabat.

Expanded text:
o, noctibus vero exiens morabatur in monte qui vocatur Oliveti. Et omnis populus manicabat ad eum in templo audire eum. Exemplo Domini debemus in die docere, et in noctibus adversitatum Deum lemus. Populus manicabat ad eum, hoc est, mane venire festinebat.
Abbreviated transcription (Latin):
bilẽ uͦ sp̃ẽm. facit nos euangłica lectio
corporib animationẽ. ⁊ in et̃nis conside¬
rationẽ. Ad phisiologiam qͥdẽ respicit
qd̾ ibi dr̃. Non intelligitis. qr omne qd̾
in os intrat. in uentrẽ uadit. ⁊ in seces

Expanded text:
bilem vero speciem facit nos evangelica lectio corporibus animationem et in aeternis considerationem. Ad physiologiam quidam respicit, quod ibi dicitur: Non intelligitis quia omne quod in os intrat, in ventrem vadit, et in seces
Abbreviated transcription (Latin):
di. ne semen cadat secus uiã. ⁊ uolucres
celi comedant illd̾. ne cadat in petrosa
⁊ estu solis arescat. ne int̃ sꝑmas. ⁊ suffo¬
cetur ab illis. s in terrã bonã si cecide¬
rit. dabit fructũ. sic ⁊ incet̾is. Iuxta p̃¬

Expanded text:
di, ne semen cadat secus viam, et volucres di, ne semen cadat secus viam, et volucres coeli comedant illud ne cadat in petrosa, et aestu solis arescat, ne inter spinas, et suffocetur ab illis; sed in terram bonam si ceciderit, dabit fructum . Sic et in caeteris. Vel p
Abbreviated transcription (Latin):
orare. & cet̾a in quib singularis ꝑ¬
fectio scĩtatis eiꝰ declarat᷑. Ad famili¬
arẽ uͦ pͣcticã ꝑtinet. ut illd̾. E ili qͥd
fecisti nob̃ sic: Ec̃ce pat̾ tuus ⁊ ego
dolentes q̃rebamꝰ te. & descendit
cum eis narareth: & erat subditꝰ ilł. Et
qd̾ dimissis turbis disserit discipulis
parabolas. atq eos mͦ increpat.mͦ lau¬
Sic ⁊ similia. Publica uͦ pͣctica notat᷑
in parabolis: ut ibi. homo erat pat̃ fa¬
milias qui plantauit uineã.⁊ sepẽ cir¬
cumdedit ei.Sic ⁊ ibi. Qͥ ñ intrat ꝑ osti¬
um ĩ ouile ouiũ. s ascendit aliunde. il¬
le fur ẽ. ⁊ latro. Similit̃ in aliis. In pa¬
rabolis aut̃ biꝑtita ẽ. intelligentia. In
eis namq intelligi oportet pͥncipalit̃
illa que ꝑ similitudinẽ accipiunt᷑. qd̾
fieri nequid nis ea intelligamꝰ. que ex
ui uerborum consueto usu significan¬
tur. & ħ quidẽ ad cõminunẽ pͣcticã ꝑ¬
prie attinent. ueluti diseretio semmã¬

Expanded text:
orare, et caetera in quibus singularis perfectio sanctitatis ejus declaratur. Ad familiarem vero practica pertinet, ut illud: Fili, quid fecisti nobis sic? Ecce, pater tuus et ego dolentes quaerebamus te, et descendit cum eis Nazareth, et erat subditus illis . Et quod, dimissis turbis, dixerit discipulis parabolas, atque eos modo increpat, modo lauSic et similia. Publica vero practica notatur in parabolis, ut ibi: Homo erat paterfamilias, qui plantavit vineam, et sepem circumdedit ei . Sic et ibi: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro . Similiter in aliis. In parabolis enim bipartita est intelligentia. In eis namque intelligi oportet principaliter illa, quae per similitudinem accipiuntur: quod fieri nequit, nisi et ea intelligamus: quae ex vi verborum consueto usu significantur. Et haec quidem ad communem practicam proprie attinent, veluti discretio seminan
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum in ꝓpria uenerit. non uide¬
licet locali aduentu. s humiliando
se ꝑ nr̃e infirmitatis assuptionem
determinat dicens. uerbũ carnẽ fa¬
ctum eẽ. id est hominẽ assumptũ.
in unã personã sibi copulasse.⁊ sic
habitauit ĩ nob̃. id est mansionem
ꝑpetuam cũ nr̃a natura iniit. ut
amplius nullatenꝰ a nr̃a penitꝰ na¬
tura ꝑ diuisionẽ ꝑsone disuigeret᷑
Nã ⁊ si carnẽ ad horam deposuit
animȩ tamen ⁊ uerbi unio. ñ defu¬
it. Uel habitabit in nob̾ per gr̾am.
sicut ipse ꝓmisit dicens suis. Ecce

Expanded text:
Verbum in propria venerit, videlicet non locali adventu, sed humiliando se, per nostrae infirmitatis assumptionem, determinat, dicens verbum carnem factum esse, id est, hominem assumptum in unam personam sibi copulasse. Et sic habitavit in nobis, id est mansionem perpetuam cum nostra natura iniit, ut amplius nullatenus a nostra penitus natura per divisionem personae disjungeretur. Nam, et si carnem ad horam deposuit, animae tamen et Verbi unio non defuit. Vel habitabit in nobis per gratiam, sicut ipse promisit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
nis se uelamine obumbraret. qͣsi
collirio nob̾ oculos t̾gens. nos hu¬
miles in ipso sic humanato głam eiꝰ
idest excellentiã diuinitatis intelle¬
ximus. ꝗͣ ꝓ infirmitate uisibilis car¬
nis suꝑbi credere nolebant. Eius di

Expanded text:
nis se velamine obumbraret, quasi collyrio nobis oculos tergens, nos humiles in ipso sic humanato, gloriam ejus, id est excellentiam divinitatis intelleximus, quoniam pro infirmitate carnis superbi cre
Abbreviated transcription (Latin):
testimonium ꝑhibet. de ipso. ⁊ cla¬
mat dicens. hic erat quẽ dixi. Qͥ pꝰo
me uenturꝰ est: aute me factus ẽ
qr pͥor me erat. Qui post me ad
p̃dicandum uenturꝰ ẽ.factus ẽ ante
me: ñ dico factus ẽ. anteꝗͣ essẽ ego. s
ante positus ẽ mͥ.i antecellit me in
humanitate. qr prior me erat inet̃¬
nitate dĩtatis

Expanded text:
ibet de ipso, et clamat, dicens: Hic erat quem dixi, qui post me venturus est, ante me factus est, quia prior me erat. Qui post me ad praedicandum venturus est, factus est ante me, non dico, factus est antequam essem ego, sed antepositus est mihi, et antecellit me in humanitate, quia prior me erat in aeternitate Deitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
uri ꝑmisit uob ds̃ s moyses. Cũ eni uide
ret illos occide pͥmas uxores ꝓpt̾ desidiũ
pulchrioꝵ. dedit eis consilium. Repudi¬
um malui ẽ. tñlicitum ẽ cum ratione. Uir
male morata castiget ⁊ teneat. Quomͦ: Tri¬
bus modis. Primo docendo scđm dĩn. si ti¬
morẽ dĩ nsentit im ꝓpando uł homines
erubescat. si nec pũdorẽ sentit frequter
confusa: faciat illi quod p̃cep salomon.
Durũ bacło ꝑcute. Non legistis. Istudñri

Expanded text:
rmisit vobis Deus, sed Moyses. Cum enim videret Moyses illos occidere primas uxores, propter desiderium pulchriorum, dedit eis consilium. CHRYSO.. Repudium malum est; tamen licitum est cum ratione. Vir male moratam castiget, et teneat. Quomodo? Tribus modis. Primo, docendo secundum Deum; si timorem Dei non sentit, improperando, ut vel homines erubescat; si nec pudorem sentit frequenter confusa, faciat illi quod praecepit illi Salomon: Durum baculo percute. Non legistis, istud non
Abbreviated transcription (Latin):
factio phariseoꝵ uolebat dnm caꝑeqͣt
cornuto sillogismo. ut uł ostendent
eĩ doc̃e contraria castitati. uł loqui
contraria moysi.S dnis transiuit de¬
cipulã eoꝵ temꝑando responsionẽ. Q
respondens ait illis. Non legistis quia
qui fecit ab initio mascłmi feminam
sue: ⁊ ert duo incarne una. Dixit hec
ds palam eui ñ feminass feminã de
latere formauit. ꝑpt hoc scilicet quia
ex uiro ẽ uxor. dimittet homo patrẽ
ut ostendet nunã ducendã suꝑ alt̾a.¬
be ex humore nascunt᷑ ⁊ crescunt. sic
homines ꝑamorẽ incipiunt ⁊augent᷑.
humor dẽ radicib ascendit in herbã
⁊ tͣnsmittit᷑ in semen. s ad radices ñ re¬
u̾titur. Sic caritas de parentib ascend̾
adfilios. s ñ conu̾tit᷑. Et idõ parentes
plus diligunt filios quã abeis diligan¬
tur: qͥafilii tͣnsmittunt affectũ ad alioᷤ
ꝓc̾andos. Itaq iam ñ st̃ duo. s una caro.
Sicͥanimȩ multoꝵ qui sp̃ualit se dilige

Expanded text:
Factio Pharisaeorum volebat Deum capere quasi cornuto syllogismo, ut vel ostenderent eum docere contraria castitati, vel loqui contraria Moysi. Sed Dominus transiit decipulam eorum, temperando responsionem. Qui respondens, ait illis: Non legistis quia qui fecit hominem ab initio, masculum et suae, et erunt duo in carne una. Dixit hoc Deus per Adam, cui non feminas, sed feminam de latere formavit. Propter hoc scilicet, quia ex viro est uxor, dimittet homo patrem ut ostenderet non unam ducendam super altbae ex humore nascuntur et crescunt, sic homines per amorem incipiunt et augentur. Humor de radicibus ascendit in herbam, et transmittitur in semen, sed ad radicem non revertitur, sic charitas de parentibus ascendit ad filios, sed non convertitur. Et ideo parentes plus diligunt filios, quam ab eis diligantur, quia filii transmittunt affectum ad alios procreandos. Itaque jam non sunt duo, sed una caro. Sicut animae multorum quae spiritualiter se diligunt,
Abbreviated transcription (Latin):
it. ut illic qͦdãmͦ uite ostiũ pandetur
un sacͣm̃ta eccłe manau̾unt sine qͥbꝰ ñ
intratur aduerã uitã. Hoc p̃nuntiaũ
ostiũ inlat̾e archȩ noe.⁊ pͥma mulier
facta de uirili lat̾e. Illis aut p̃ceptũ ẽ. os
n cõminuetis ex eo: qui celebrare uissi
st̃ pascha ouis immolatione inuetilege.

Expanded text:
it, ut illinc quodammodo vitae ostium panderetur, unde sacramenta Ecclesiae manaverunt, sine quibus non intratur ad veram vitam. Hoc praenuntiavit ostium in latere arcae Noae, et prima mulier facta de viri latere. Illis autem praeceptum est: Os non comminuetis ex eo, qui celebrare jussi sunt pascha ovis immolatione in veteri lege.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tebant᷑ alonge uidelic alocis aliqͣn¬
tulũ longe remotis ab ip̃o crucis pati¬
bulo. ꝑcussio qͥdẽ pectoꝵ duplicit pot̃
intelligi. seu qr dolebant dnm iniuste
occisum qͥ eu dilex̾ant. seuqr timebãt
de głificatioe eiꝰ qͥ mortẽ eiꝰ ꝑ pet̾u̾ant.
Comites habuit dñs mariã magdalenã
a qua .uii. demonia eiec̾at. ⁊ matrẽ fili¬
oꝵ ⁊ ebedĩ quȩ regnũ libissuis pꝰtulau̾at
⁊ alias qͣs in eugło legimꝰ. Consuetudi¬
nis eni iudoꝵ fuit ut mulieres de sua
sub̃a uictũ ⁊ uestuntũ p̃ceptorib suis
ministrarent. Hoc tñ qr scandalũ fac̾e
pot̾at in natioĩb. ꝑaulꝰ abiecisse se me¬
morat. Nunqͥd ñ hñs potestatẽ sorores
addistinctionẽ maioris iacobi filii ⁊ ebe¬
dei qui int̾ pͥmos apłosuocatꝰ ẽ. Hic mi¬

Expanded text:
tebantur a longe, videlicet a locis aliquantulum longe remotis ab ipso crucis patibulo. Percussio quoque pectorum dupliciter potest intelligi; seu quia dolebant Dominum injuste occisum, qui eum dilexerant; seu quia timebant de glorificatione ejus, qui mortem ejus impetraverant. Comites habuit Dominus Mariam Magdalenam, a qua septem daemonia ejecerat , et matrem filiorum Zebedaei, quae regnum liberis suis postulaverat, et alias quas in Evangelio legimus . Consuetudinis enim Judaeorum fuit, ut mulieres de substantia sua victum et vestitum praeceptoribus ministrarent. Hoc tamen, quia scandalum facere poterat in nationibus, Paulus abjecisse se memorat: Nunquid non habemus potestatem sorores ad distinctionem majoris Jacobi filii Zebedaei, qui inter primos apostolos vocatus est. Hic mi
Abbreviated transcription (Latin):
cruratolłent᷑. s hi qͥb ido crura frange¬
rent᷑ ut morerent᷑. neduiturni cruciatꝰ
horrore festũ fedarent. Parasceue autẽ
gͥce. latine dr̃ p̃paratio. Qͦ noĩe uidi int̾
gcos morantes sextã sabbi appellabant.
eo qđ in illa die solebant pꝑare necessa¬
ria sabbi. U enert̃ gͦ milites ⁊ pͥmi qͥ¬
de fregert crura. ⁊ alt̾ius qͥ crucifixꝰ ẽcũ¬

Expanded text:
ur tantum, sed hi, quibus ideo crura frangerentur, ut morerentur, ne diuturni cruciatus horrore festum foedarent. BEDA. Parasceve autem Graece, Latine dicitur praeparatio. Quo nomine Judaei inter Graecos morantes, sextam Sabbati appellabant, eo quod in illa die solebant praeparare necessaria Sabbati. Venerunt ergo milites, et primi quidem fregerunt crura, et alterius qui crucifixus e
Abbreviated transcription (Latin):
eo erant custodientes iħm. uisotre
motu ⁊ hisque fiebant timuert ualde.
głificantes dmñ ⁊ dicentes. Hic homo
ee dĩ filiũ. ⁊ arriꝰ pdicat eũ eẽ c̾aturã.
N solꝰ aũt centurio głificauit dñm. s ⁊

Expanded text:
eo erant custodientes Jesum, viso terrae motu et his quae fiebant, timuerunt valde, glorificantes Deum, et dicentes: Hic homo esse Dei Filium, et Arius praedicat eum esse creaturam. Non solus autem centurio glorificavit Deum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
In eugło nazareoꝵ cuiꝰ sepe intionẽ fa¬
cimꝰ suꝑliminarȩ templi infinite mag.¬
nitudinis fractũ eẽ legimꝰ. Iosephꝰ qͦq
refert ututes angłicas p̃sides qͦndã tem¬
pli parit̃ te conclamasse. transeamꝰ ex
multa corꝑa scõꝵ qͥ dormierant surre¬

Expanded text:
ngelio Nazareorum, cujus saepe mentionem fecimus, superliminare templi infinitae magnitudinis fractum esse legimus. Josephus quoque refert virtutes angelicas praesides quondam templi, pariter tunc conclamasse: Transeamus ex multa corpora s
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi supͣ patͥs gͥmiũ repaus anstͣdidit sp̃m
qui pot̾at illũ in sinu suo fou̾e ⁊ conforta
um dĩ se eẽ declarat. sp̃m uͦ cõm̃dando
ñ defectũ suȩu̾tutis. s confidentiã eiꝰdẽ
cũ patre potestatis insinuat. Amat da

Expanded text:
quasi supra Patris gremium repausans, tradidit spiritum, qui poterat illum in sinu suo fovere et confortarum Dei se esse declarat; spiritum vero commendando, non defectum suae virtutis, sed confidentiam ejusdem cum Patre potestatis insinuat. Amat eni
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. Eu̾tisti testam̃tũ ẜui tui. ꝓphana¬
sti intra sc̃ĩtatẽ eiꝰ ⁊cet̃a. Uidens gͦ tene¬
bras factas dix̃ magna suauoce.Quare
me deliqͥsti: illud ostende uolens ꝑħ
ppłs qui fu̾at ap̃te honoratꝰ recipiat
uet᷑ alumine tue ꝓspectiõis ⁊ efficiat᷑
intenebrisqͣi ced̾eo neqͣqͣm eis p̃sente.
S ⁊ ꝓsalute gñtiũ deliquistime. ut
d̾elicto isrł fieret gñtiũ salus/Uł ita.
Uidens pecc̃a houum ꝓ quibꝰ patiebat᷑
dicebat. quare me dereqͥsti. ut fierẽ
qͣi qͥ colligit stipulã in messe. ⁊ sic̃ qui
colligit racemos in uindemia cũ ñsit
mines nẽ. Priꝰquã finiret᷑ nona clama¬
uit dñs uoce magna. qͣi postulans ut
oriatur sol trȩ soluens in ea tenebras tri¬
um horaꝵ scđm quod tradidimꝰ supͣ.
factꝰ eñĩ ꝓ nob̃ maledictũ qr maledictꝰ
omis qui pendet incruce.cũ nat᷑alit
benedictio eẽt consũpsit ⁊ soluit ⁊dis

Expanded text:
tuum. Evertisti testamentum servi tui, profanasti in terra sanctitatem ejus, etc. . Videns ergo tenebras factas, dixit magna voce sua: Quare me dereliquisti? Illud ostendere volens ppopulus qui fuerat apud te honoratus, recipiat ivetur a lumine tuae prospectionis, et efficiatur in tenebris quasi te Deo nequaquam eis praesente. Sed et pro salute gentium dereliquisti me, ut derelicto Israel, fieret gentium salus. Vel ita: Videns peccata hominum pro quibus patiebatur, dicebat: Quare me dereliquisti? Ut fierem quasi qui colligit stipulam in messe, et sicut qui colligit racemos in vindemia, cum non smines non est. Prius quam finiatur nona, clamavit Dominus voce magna, quasi postulans ut oriatur sol terrae, solvens in ea tenebras trium horarum, secundum quod tradidimus supra. Factus enim pro nobis maledictum, quia maledictus omnis qui pendet in ligno : cum naturaliter benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
muit̾ om̃is homo. Qͥ pꝰ erant saxei ⁊ qͣi
mortui in intellectu. postea cordis
emollita duricia recognouert creato¬
rẽ. Uł petrȩ scisse st̃ .i. uaticinia ꝓpħaꝵ¬
duro uel amine legis clausũ erat scissii
pateret gt̃ibꝰ. & quomͦ lazarus mortuꝰ
resurrexit. resurrex̾unt multa corꝑa
ut dnm ostendent resurgentẽ. ⁊ tñ cu
monum̃ta aꝑta st̃ ñ añ resurrexert¬

Expanded text:
muit omnis homo . Qui prius erant saxei et quasi mortui in intellectu, postea cordis emollita duritia, recognoverunt Creatorem. Vel petrae scissae sunt, id est, vaticinia pduro velamine legis clausum erat, scissum pateret gentibus. Et quomodo Lazarus mortuus resurrexit, resurrexerunt multa corpora, ut Dominum ostenderent resurgentem, et tamen cum monumenta aperta sunt, non ante resurrexer
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mundabor. xͥ nanq humilitate mun¬
dam᷑. ꝑ arundinẽ cuumposita ẽ spon¬
gia scͥpt᷑a sig̾cat᷑. que hoc facto implet᷑.
do ddici pot̃ lit̾ta quȩ arundine scribit᷑.
Imponunt gͦ spongiã arundini .i. euen¬
tũ rei p̾misse ꝓpħie aduingunt. Ace
corrupti ⁊ corruptioe pleni. Hoc aceto
milites potant dñm. quẽ illoꝵ suggesti¬
one morti tradunt: Hoc aceto succꝰ letał
accepisset iħc acetũ. dix. Consum¬

Expanded text:
t mundabor . Christi namque humilitate mundamur. Per arundinem cui imposita est spongia, Scriptura significatur, quae hoc facto impletur.do dici potest littera quae arundine scribitur. Imponunt ergo spongiam arundini, id est eventum rei praemissae prophetiae adjungunt. Acetcorrupti, et corruptione pleni. Hoc aceto milites potant Dominum, quem illorum suggestione morti tradunt. Hoc aceto succus lethalis accepisset Jesus acetum, dix
Abbreviated transcription (Latin):
impiist̃ qͥ psalmũ ex ꝑsona dauid siue
hester siue mardochei dictũ putant. Et
qr om̃is uox xͥ filii dĩ magna existiman¬
da ẽ. ⁊ si fu̾it lenis reqͥrendũ ẽ aliqͥd abscõ¬
ditũ magnũ qm̃ clamat ad dm̃dicens.
q̃re me deliqͥsti: S qͣntũ adilla in qͥbus
fu̾at formadĩ inuisibił. ⁊ imago sedmꝑa¬

Expanded text:
impii sunt, qui psalmum ex persona David, sive Esther, sive Mardochei dictum putant. Et quia omnis vox Christi filii Dei magna existimanda est, etsi fuerit levis, requirendum est aliquid absconditum magnum, quoniam clamat ad Deum, dicens: Quare me dereliquisti? Sed quantum ad illa in quibus fuerat forma Dei visibilis et imago se
Abbreviated transcription (Latin):
mau̾unt eũ mouentes suꝑ eũ capita sua
⁊ qd pͥncipes cũ seͥbis dicebant. Aliossal¬
uosfecit. se ip̃m ñ pot̃ saluare: Adhuc aũt
⁊ illud q̃d ⁊̃ latͦnes imꝑꝑabant ei incruce.
G̃ manifeste intellige pot̾is quid sit quod
dic̃ quare me deliqͥsti. faciens comꝑationẽ
głȩ illiꝰ quã hũit ap̃patrẽ ad confusionẽ
qͣm contemnens sustinuit crucẽ. Sedes
en illiꝰ erat sic̃ solinconspectu dĩ. ⁊ sic̃ lu¬
na ꝑfecta mȩt̾nũ. ⁊erat testis eiꝰ fidelis in

Expanded text:
entes super eum capita sua; et quod principes cum Scribis dicebant, Alios salvos fecit, seipsum non potest salvare. Adhuc autem et illud, quod etiam latrones improperabant ei in cruce. Ergo manifeste intelligere poteris, quid sit quod dicit, quare me dereliquisti? Faciens comparationem gloriae illius quam habuit apud Patrem, ad confusionem quam contemnens sustinuit crucem. Sedes enim illius erat sicut sol in conspectu Dei, et sicut luna perfecta in aeternum, et erat testis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e uiciũ humane corruptiõis hau-¬
sisset. M mͣ Ceteri uͦ dicebat. Sine ui¬
deamꝰ anueniat helyas libans eũ. Q a
uocẽ dñi male intell ex̾ant. frustra ad¬
cas ħ p̃ occu pauit. añ lat̾nis insultati¬
onem. Nam semel complecti uoluit quod
amilitibꝰ factũ⁊ lictũ ẽ. u̾ mou̾e ñ deb q̃d
ñ unũ s płes dix̃ acetũ obtulisse sic̃ ioħs. ge¬
nus aut locutiõis denuit de qͦ supͣ tͣctauimꝰ
płalẽ ꝓsingłari ponens.Mmͣ.L Iħc aut¬

Expanded text:
omne vitium humanae corruptionis hausisset. M. R. Caeteri vero dicebant: Sine, videamus an veniat Elias, liberans eum. Quia vocem Domini male intellexerant, frustra Ecas hoc praeoccupavit ante latronis insultationem. Nam semel complecti voluit quod a militibus factum et dictum est. Ubi movere non debet, quod non unum, sed plures dixit acetum obtulisse, sicut Joannes genus locutionis tenuit, de quo supra tractavimus, pluralem pro singulari ponens. M. R.
Abbreviated transcription (Latin):
onib crebro uidemꝰ fieri. qr nul¬
lus ẽ int̃ eos fidꝰ affectus. quorũ
ea torm̃ta seuiunt que ab ilł pati¬
mur. de quibꝰ p̾sumebamꝰ. qr cũ
dampno corporis. mala nos eruei¬
aut amisse caritatis. Qͥ autẽ ꝑse

Expanded text:
onibus crebro videmus fieri, quia nullus est inter eos fidus affectus, quorum ea tormenta saeviunt, quae ab illis patimur de quibus praesumebamus; quia cum damno corporis mala nos cruant amissae charitati
Abbreviated transcription (Latin):
cata ut p̃cipitarent illũ. Ipse auit tran¬
siens. ꝑmediũ illoꝵ ibat. Quod dñs te¬
statur de uideis u̾bo. hoc ipsi testantur
facto: retribuentes mala ꝓ bonis. Ope¬
ior magro discipłoꝵ hereditas. Diabolꝰ
dixit mitte te deorsum: uidei factomit¬
tere conabant᷑. S illoꝵ furentiũ subito
inte obstupefacta. dñs descendit ma¬
lens eossanare quã ꝑde. ut quassata eoꝵ
nequitia deinceps d esist̾ent ab eius mor¬
te. Nondu eñi uenerat hora passionis eiꝰ
nec hoc gne mortis eleg̾at mori

Expanded text:
ta, ut praecipitarent eum. Ipse autem transiens, per medium illorum ibat. Quod Dominus testatur de Judaei verbo, hoc ipsi testantur facto, retribuentes mala pro bonis. O pejor magistro discipulorum haereditas! Diabolus dixerat: Mitte te deorsum , Judaei facto mittere conabantur. Sed illorum furentium subito mente obstupefacta, Dominus descendit, malens eos sanare quam perdere, ut cassata eorum nequitia, deinceps desisterent ab ejus morte. Nondum enim venerat hora passionis ejus, nec hoc genere mortis elegerat mori
Abbreviated transcription (Latin):
ad eccłiã. ut receptꝰ pascetur ⁊ reficeret
corda credentiũ. Uͥ priꝰ erat panissp̃uał
angustia. ibi farina oleuq ore ꝓpħico
uł gr̃adnici corꝑis ⁊ unctio crismatis
indefectiuo u̾bi celestis muñe fecunda¬
tur: ⁊ hactenꝰ hec muña apud eccłamni
deficiunt. Quod hec mulier misticum
panẽ factura. duo se ligna collig̾e uel¬
le testat᷑. lignũ crucis exprimit. quo
nob̾ẽ. p̃paratus uite et̃ne panis. Et
man syrus. Naaman syrus cẽ cuiꝰ nom̃
in t̃pretat᷑ decor ppłm demonstrat na. tionũ
qͦndã ꝑfidie lepͣ macło̾sum: sed ꝑsacra¬
mentum baptismatis ab om̃i fedita¬
te pꝰea purgatũ. Qui capte consilio
puere ꝓsalute ab helyseo septies laua¬
riiubetur: quia solum baptisma sal¬
uat quod septiformi sp̃u regñat. Un
caro eiꝰ pꝰ lauacrũ uelut caro puerlap¬
paruisse memorat᷑. siue quia cunctos
inx baptizatos in unam parit gr̃a ma¬
ter infantiam. seu xͦ intelligatur puer.
cuiꝰ corꝑi ꝑbaptismũ tota credentium

Expanded text:
ad Ecclesiam, ut receptus pasceretur, et reficeret corda credentium. Ubi prius erat panis spiritualis angustia, ibi farina oleumque ore prophetico  Dominici corporis et unctio charismatis indefectivo verbi coelestis munere fecundatur, et hactenus haec munera apud Ecclesiam non deficiunt. Quod haec mulier mysticum panem factura, duo se ligna velle colligere testatur, lignum crucis exprimit, quo nobis est praeparatus vitae aeternae panis. Et man Syrus. Naaman etiam Syrus, cujus nomen interpretatur aecor. populum demonstrat nationum, quondam perfidiae lepra maculosum, sed per sacramentum baptismatis ab omni foeditate postea purgatum. Qui captae consilio puere pro salute, ab Eliseo septies lavari jubet; quia solum baptisma salvat, quod septiformi Spiritu regenerat. Unde caro ejus post lavacrum velut caro pueri apparuisse memoratur, sive quia cunctos in Christo baptizatos in unam parit gratiae mater infantiam, sive Christus intelligatur puer, cujus corpori per baptismum tota credentium