comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gẽdi expͥmens ordinẽ suꝑ illd̾ cã¬
ticoꝵ ordinauit ĩme caritatẽ ait.
muitoꝵ caritas ĩ ordinata est ꝙ ĩ
primo est. ponũt cerciũ x qͣrtum
primo deus diligendꝰ est. scco parẽ¬
tes. inde filii post donestici. qui si boui
st mał filus pͥponẽdidsũt.s ħ ĩeuage¬

Expanded text:
mens ordinem super illud Canticorum: Ordinavit in me charitatem, ait: Multorum charitas inordinata est; quod in primo est, ponunt tertium vel quartum, Primo Deus diligendus est, secundo parentes, inde, filii, post domestici; qui si boni sunt, malis filiis praeponendi sunt. Se
Abbreviated transcription (Latin):
erueret ĩ quo hõ eum ĩmitari disce
ret. pꝰ u̾o inresurreccõne secuta est
potẽtia. qr reuixit mortuus nũꝙͣ pꝰ¬
ea moritur̾. Set ĩme iure equissĩo
oportuit. Iusticia ergo hũilitatis ho¬
minẽ libauit quẽ sola potẽtia equiᷤ¬
sime lib̾are potuit.

Expanded text:
erueret, in quo herueret, in quo hret. Post vero in resurrectione secuta est potentia, quia revixit mortuus, nunquam postea moriturus. Sed nonne jure aequissimo oportuit. Justitia ergo humilitatis hominem liberavit, quem sola potentia aequissime liberare
Abbreviated transcription (Latin):
deserente peccantẽ pctĩ anctor illico ĩ¬
uasit nõ tũ deus ꝯtinunt ĩra sua mi¬
seracões suas. nec hoĩem a lege sue
te dei est alienus. sic̃ nec a bonitate.
Nam qualicũq uita diabłs ł hõ non
subsisteret nͥ ꝑ eũ qui uiuificat oĩa
Nõ ergo deus hoĩem deseruit ut nõ se
illi se exhiberet diũ. s int̾ mala pena¬
lia ⁊̃ mał multa p̾stitit bona et tan
data ad iabolo eruit ut sic iusticia
uincetur diabolus nõ potẽna. Set
occidit eũ tñ et utiq uistũ est ut de¬
bitores quos tenebat. lu̾i dmuttã¬
tur. ii eũ credẽtes quẽ siue ullo debi¬
to occidit. Ideo ã potẽtia uinc̾e nolu¬
it. qr diabo lus uicio ꝑu̾sitatis sue
aurator est potẽcie. et desertor op¬
pugnatorq iusticie in quo hoĩes ma¬
gis eũ unitãtur qui neglecta. ł ⁊̃ ꝑ¬
om̃a usticia potencie magis studẽt
eisq ad epcõne letantur ł cupidita¬
te intlamãtur. Ideo placuit deo ut
nõ potẽtia. s insticia uincens hoĩem

Expanded text:
enim deserente peccantem, peccati auctor illico invasit; nec tamen Deus continuit in ira sua miserationes suas, nec hominem a lege suae te Dei est alienus. sicut nec a bonitate. Nam qualicumque vita diabolus vel homo non subsisteret, nisi per eum qui vivificat omnia. Non ergo Deus hominem deseruit, ut non se illi exhiberet Deum; sed inter mala poenalia etiam malis multa praestitit bona, et tandnguinem Christi data a diabolo eruit, ut sic justitia vinceretur diabolus, non potentia. Sed occidit eum tamen. Et utique justum est ut debitores quos tenebat, liberi dimittantur, in eum credentes quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae, in quo homines magis eum imitantur, qui neglecta vel osa justitia, potentiae magis student, ejusque vel adeptione laetantur, vel cupiditate inflammantur. Ideoque placuit Deo, ut non potentia sed justitia vincens, hominem
Abbreviated transcription (Latin):
ut deifilius ĩ mutabilit̾ conꝰ inse mauẽ
ꝙ erat et a nob̾ accipieus ꝙ nõ erat di
stra moriẽdo ꝑferret. Est et alia rõ qͣr
isto pocuis modo ꝙ alio lib̾are uoluit
qr sic iustitia suꝑatur diabolus ñ po¬
tẽtia et qũo id ftm̃ fit. explicabo ut po¬

Expanded text:
ei Filius immutabiliter bonus, in se manens quod erat, et a nobis accipiens quod non erat, distra moriendo perferret? Est et alia ratio, quare isto potius modo quam alio liberare voluit: quia sic justitia superatur diabolus, non potentia
Abbreviated transcription (Latin):
nit̾iorẽ. s. et ext̾iorẽ. ext̾ior tẽptacõ
est que nobrs extͥnsecus malũ iusi¬
biliter sugg̾itur u̾bo ł signo aliquo
ut ille cui fit ad xonsensũ pccĩ decli¬
uet et tał tẽptacõ tiũ fit ab adu̾sa¬
rio. Int̾ĩoru̾o temptatio est qñ isi¬
bilit̾ malũ nobis ntͥnsetus sugg̾̃i¬
tur et ħ tẽptatõ aliqũ fit ab hoste.
aliqñ acarne. Na et diabłs ĩuisibiłr
mnala sugg̾it et ex carius corrupcõe
sub oritur motrĩs illicitus et titilla¬
ne nõ fit sine pcc̃o. que aũt ẽ ab ho¬

Expanded text:
ilicet, et exteriorem. Exterior tentatio est quando nobis extrinsecus malum visibiliter suggeritur verbo vel signo aliquo, ut ille cui fit ad consensum peccati declinet, et talis tentatio tantum fit ab adversario. Interior vero tentatio est quando invisibiliter malum nobis intrinsecus suggeritur, et haec tentatio aliquando fit ab hoste, aliquando a carne. Nam et diabolus invisibiliter mala suggerit, et ex carnis corruptione suboritur motus illicitus et titillaest non fit sine peccato; quae autem est ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
I ad suã ꝑsuasionẽ p¬
intendebat libere ꝑsuade̾t ⁊ malũ ꝙ
uiłr tumut negando remotit ⁊ ꝓ
iuissionẽ addidit et ut eiꝰ ꝑsuasio
citius reciꝑetur ꝓmissionẽ duppli¬
cauit. unam nãq ꝯmestionẽ¬
duo inp̾mio ꝓposuit siłitudiuẽ
dei. scĩam. qr bom ⁊ mali spondens. uͥ
⁊med̾itis ĩaui głia. inꝓmissione
ditatis cũ dixit eritis sicut dii aua¬
ricia ĩpromissione scĩe. cũ dyxit sciẽ

Expanded text:
i ad suam persuasionem pintendebat libere persuaderet, et malum quod mulier timuit negando removit, et repromissionem addidit: et ut ejus persuasio citius reciperetur, promissionem duplicavit. Unam nempe comestioneduo in praemio proposuit similitudinem Dei, scientiamque boni et mali spondens. Ubicomederitis; inani gloria in promissione deitatis, cum dixit eritis sicut dii; avariti
Abbreviated transcription (Latin):
carius int̾ior difficiliꝰ uinctur. qr
it̾iris oppugnãs de nrõ ccͣ nos ro¬
borat. Homo gͥ qui sola ext̾iori tẽp¬
tacõne pulsatus cecidit tanto gͣ
aliũ erig̾etur qui gͦ incitatorẽ hm̃t¬

Expanded text:
icilius vincitur, quia interius oppugnans de nostro, contra nos roboratur. Homo igitur, qui sola exteriori tentatione pulsatus cecidit, tanto gralium erige
Abbreviated transcription (Latin):
tes diũs creatores hoĩm uec agͥ re¬
tolas creatores frugũ ꝙͣ ius eoꝵ extnĩ¬
secus adhibitis motib ista creanda dĩ
uirtus int̾ius opetur ita nõ solũ ma¬
los. S uec ronos angłos fas est pu¬
tare creatores. s ꝓ subtilitate sui sensꝰ
et corꝑis semina istaꝵ reꝵ nob̃ occulti¬
ora uou̾nt et ea que ꝑ ꝯgruas tẽꝑati¬
oues elem̃toꝵ latenter sꝑgñt atqzĩ
signẽdaꝵ reꝵ et accelerandoꝵ ĩcrem̃¬
tum deus iuret nec mali ħ ĩ iuste fa¬
cuĩt nͥ qͣntũ uiste ipẽ ꝑmittit. Nã ini
suã penã siue ad alioꝵ ł penam malor̃
ł laudẽ bonoꝵ¬

Expanded text:
tes dicimus creatores hominum, nec agricolas creatores frugum, quamvis eorum extrinsecus adhibitis motibus ad ista creanda Dei virtus interius operetur; ita non solum malos, sed nec bonos angelos fas est putare creatores. Sed pro subtilitate sui sensus corporis semina istarum rerum nobis occultiora noverunt, et ea per congruas temperationes elementorum latenter spargunt, atque gignendarum rerum et accelerandorum incremetum deus iubet, nec mali haec iniuste faciunt nisi quantum iuste ipse permittit. nam iniqsuam poenam siue ad aliorum uel poenam malorum uel laudem bono
Abbreviated transcription (Latin):
siut deus .i. diua eẽncia antta sint
mꝑsomis ut nõ sint ꝑsone ac ꝑ hoc
nõ sint ꝓprietates nemo inticiari au¬
deat. cũ aꝑte clamet auctoritas ꝙ
iꝑsonis est ꝓprietat et ineẽncia
unitas. sr̃uis quo młtis scõꝵ te¬

Expanded text:
entia; an ita sint in personis, ut non sint personae, ac per hoc nis sint proprietates, nemo inficiari audet, cum aperte clamet auctoritas quod in personis est proprietas, et in essentia unitas. Superius quoque multis sanctorum te
Abbreviated transcription (Latin):
pautoꝵ bonoꝵ s faciet eñ metere
et iuhorrea ⁊ gͥgare que ĩ bona t̾ra
seminauit. Set ħ dicta intelligi¬
mus de illo qͥui uicaritate quodã
tempore bona facit et bouus est. ali¬
o u̾o tp̃re malus est et multa poca fã¬
cit. Non gͦ intelligend̾ est eum inter
młta pcc̃a iusta oꝑa fetisse qĩ sĩmł
eod̾q tpr̃e pcc̃a fecerit et intta oꝑa.
s diu̾sis temporib egisse utraq Ili
si enĩ bonus foret qũ bona fecit non
senunasse dice̾tur int̾ra boua. destruc¬
tis ergo mał post oꝑa boua ⁊ inissiᷤ
oꝑa mortua uoĩans priora bonasi¬
dinficat que ꝑseq̃us pcc̾m erant mo¬
tua.qr hii peccando priora bona uri¬
ta fecerũt ħ sicut peccãdo urita fũt

Expanded text:
paucorum bonorum; sed faciet ea metere et in horrea congregare, quae in terra bona seminavit. Sed haec dicta intelligimus de illo qui in charitate quodam tempore bona facit et bonus est, alio vero tempore malus est et multa peccata facit. Non ergo intelligendum est eum inter multa peccata, justa opera fecisse, quasi simul eodemque tempore peccata fecerit et justa opera; sed diversis temporibus utraque fecisse. Nisi enim bonus foret quando bona fecit, non seminasse diceretur in terra bona. Destructis ergo malis post opera bona commissis, opera mortua nominans, priora bona significat, quae per sequens peccatum erant mortua, quia hi peccando priora bona irrita fecerunt. Haec sicut peccando fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ł ad tpc̃ ł us infinem que dur remu¬
uerati a deo et nõ dari obluuoni nõ
dam. s ad tollerabilius extremi ui¬
dicii supplicrũ senciend̾ sicut de fide ⁊
cesis que sine caritate hñtur aG̃. ait
Si quis nõ hñs caritatem que ꝑtin
ad unitatem sp̃e et tuutm pacis quo
ecc̃a ⁊ uectitur in aliquo scismate asti¬
tutus nec xp̃m ueget patitur tribu¬
lacõis famẽ ꝑsetucõne ł flamas ł¬
bestias ł ip̃am crucem tuuore gehẽ¬
ne nlło modo ista culpanda st̾. ĩmo
et hic laudanda est patĩa. Nõ euim
dicere pot̾inius melius ei fuisse ut xͦ
uegando ncħ eoꝵ pateretur que paᷤ¬
sus est ꝯfitendo. s extimand̾ fortas¬
se tolerabilius ei futurũ iudiciũ qͣm
si xp̃m negando nich eoꝵ pat̾etur. ut¬

Expanded text:
Deo remunerari et non dari oblivioni, non nam, sed ad tolerabilius extremi judicii supplicium sentiendum; sicut de fide et caeteris quae sine charitate habentur Aug. aitSi quis non habens caritatem, que pertinet ad unitatem spiritus et vinculum pacis, quo ecclesia connectitur, in aliquo sciscmate constitutus, ne Cristum neget, patitur tribulaciones, famem, persecuciones vel flammas vel ipsam crucem timore gehenne, nullomodo ista / culpanda sunt, ymmo et hec est laudis paciencia. Non enim dicere poterimus melius ei fuisse, ut Cristum negando nichil eorum pateretur, que passus est confitendo, sed estimandum fortasse tollerabilius ei futurum iudicium, quam si Cristum negando nichil eorum pateretur.
Abbreviated transcription (Latin):
incipiet q ꝓfice̾. cũ pccĩ alt̾ius penitu¬
erit. tũc enĩ utĩq dimuttitur pcc̃m ⁊
sanifcõ p̾cedens iustificatur q̃ fu̾at
mortua sicut bap̃s illi qui accedit
ficte. tũc primit᷑ ualet cũ fictõ am̃te

Expanded text:
incipietque proficere, cum peccati alterius poenituerit. Tunc enim utrumque dimittitur peccatum, et satisfactio praecedens vivificatur, quae fuerat mortua; sicut Baptismus illi qui ficte accedit tunc primum valet, cum fictio a mente
Abbreviated transcription (Latin):
duxit me rex incellã lunariã ⁊ ordina¬
uit ĩue caritatẽ. uideamꝰ gͥ ordinẽ qͥd
prĩ quid post eẽ debeat. peccat eĩ qui p̾po¬
st̾e ait agit. Nã scire quid facias ⁊ nesci¬
re ordinẽ faciẽdi uõ est ꝑfcẽ cogitõis
ordinis nãq ignorancia ꝯturbat m̃i¬
toꝵ forͣm ordinẽ uͥo diligendi ab̃. ĩstmi

Expanded text:
duxit me rex in cellam vinariam, et ordinavit in me charitatem. Videamus ergo ordinem, quid prius, quid posterius esse debeat; peccat enim qui praepostere agit. Nam scire quid facias, et nescire ordinem faciendi, non est perfectae cognitionis. Ordinis namque ignorantia conturbat meritorum formam. Ordinem autem dili
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ utm̃ uona st̃. et ue huic putet
nõ ab illo eẽ pena masoꝵ que uti¬
q malũ est hiis qui puniũtui
est om̃e ꝙ iustũ est. sic ergo dr̃ deus
tor cãm dictoꝵ ex qͣ sana intelligen¬
cia firmatur. cũ dr̃ deus nõ est aut¬

Expanded text:
ntum bona sunt; » et ne hinc putetur non ab illo esse poenam malorum, quae utique malum est iis qui puniuntur.est omne quod justum etor, causam dictorum, ex qua sana intelligentia firmatur, cum dicitur: Deus non auc
Abbreviated transcription (Latin):
accipiũt. t̾c̾iam mͥ placere fateor ut hõ
principio plantatus accipi pot̾ quo
tram oẽm remotis aquis h̾bas et li¬
gna ꝓdut̾e iussit. qr et sip̃sentis ec̃c̃e
ł future sẏpum tenet ad it̾am tñ
intelligend est eẽ locũ amenissimũ.
fructuosis arborib magnũ et mag¬
no fonte fecũdũ ꝙ dixiniꝰ apͥncipio
antiq̃ trauslacõ dicit ad oriẽtem. unĩ
noluit morientali ꝑte eẽ ꝑadisumn
longo int̾iacente sp̃atio x maris uł
t̾re aregionib quas incolũt hoĩes
sec̾tũ et malto sitũ us ad lunarem
tirtulũ ꝑtingẽtẽ. u ñ nec aque dilummi

Expanded text:
accipiunt. Tertiam mihi placere fateor, ut homprincipio plantatus accipi potest, quo terram omnem remotis aquis herbas et ligna producere jussit. Qui etsi praesentis Ecclesiae vel futurae typum tenet, ad litteram tamen intelligendum est esse locum amoenissimum fructuosis arboribus, magnum et magno fonte foecundum. Quod dicimus a principio, antiqua translatio dicit ad Orientem. Unde volunt in orientali parte esse paradisum, longo interjacente spatio vel maris vel terrae a regionibus quas incolunt homines secretum, et in alto situm, usque ad lunarem circulum
Abbreviated transcription (Latin):
geñ. diceus. ħ quo ad do talem cibͥũ
illam arborem p̾̃stitisse quo corpus
hoĩs stabili sanitate sirmaretur ñ
sicut ex alio cibo. s inspiracõne sa¬
lubritatis occulta. hic ĩnu̾e uidetͣ
ꝙ cũ aliis cibis poss corpꝰ sustentar
hoc cibo indeficienti sanitate frrma
aliꝙͣ ĩ mortalitatẽ ĩ uatura si ha¬
buit .i. aptitudinẽ qͣ pot̾at nõ mo¬
ri. cibi aduitus. s si ꝑstitiss ĩmorta¬

Expanded text:
Genesim dicens: Hoc quoque addo, talem cibum illam arborem praestitisse, quo corpus hominis stabili sanitate firmaretur; non sicut ex alio cibo, sed inspiratione salubritatis occulta. Hic innuere videtur quod cum aliis cibis posset corpus sustentari, hoc cibo indeficiente sanitate firmaraliquam immortalitatem in natura sua habuit, id est, aptitudinem qua poterat non mori, cibis adjutus; sed si
Abbreviated transcription (Latin):
qui uic̾it. dabo ei sedẽ introno me¬
o mecũ sicut ⁊ ego uici ⁊ sedi cum
prẽ meo introno eiꝰ. uincens dñs
introno filii sedẽ ex eiꝰdẽ filii pote¬
state iudicare. qr enĩ iudicandi pͥn¬
cipatũ ex uirtute eiꝰ ꝑcipimiꝰ qͣi ĩ eiꝰ¬

Expanded text:
mecum in throno meo: sicut et ego vici, et sedi cum Patre meo in throno ejus. Vincens Dominus, in throno Filii sedere, est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicandi principatum ex ejus virtute percipimus, q
Abbreviated transcription (Latin):
cõne sue infidelitatis accedent. qui
dicabũtur et ꝑibunt .i. redarguẽt᷑
ut prant qui uero nec fidei sacram̃¬
ta tenuerũt increpacõem iudicis in
se fĩ nõ audient qr infidelitatis sue
tenebris p̾iudicati eius ꝙ despex̾ant
ĩueccõne redargni nõ m̾entur. illi
saltem u̾ba iudicis audient qui eiꝰ
fidem saltem u̾bo tenuerunt. illi ĩ
dampnacõne sua et̾ni iudicis nec
uba ꝑcipiũt. qui eius reuentiam
nec uerbotenꝰ seruare uolu̾nt ⁊ iõ

Expanded text:
ent. Qui judicabuntur, et peribunt, id est, redarguentur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in se fieri non audient, quia infidelitatis suae tenebris praejudicati, ejus quem despexerant invectione redargui non saltem verba Judicis audient, qui ejus fidem saltem verbo tenuerunt. Isti in damnatione sua aeterni Judicis, nec verba percipiunt, quia ejus reverentiam, nec verbotenus servare
Abbreviated transcription (Latin):
uatur nec culpam ht̃ nec actũ culpe
s cãm. Ineo gͥ ꝙ seminatur corrup¬
it. qũo hĩtat pcc̃m incarne cũ nõ sit
suba. s priuacõ boni. ecce primi hoĩ
hĩtare dr̃ pcc̃m nicarne. ħ est lex car¬
ius id̃ nõ hĩtat pccm in aĩa. s incar¬
ne. qr pocĩ cã ex carne est nõ ex aĩa
qr caro est ex origine caruis pocĩ. et
nõ ht̃ as̃. quo ex carius pccui am¬
ma cͣchere in sermone quodã de u̾¬
bis apłs ostendit dicens. uiciũ cõ¬

Expanded text:
natur, nec culpam habet, nec actum culpae, sed causam. In eo ergo quod seminatur, corrupit: Quomodo habitat peccatum in carne, cum non sit substantia, sed privatio boni? Ecce primi homincitur peccatum in carne; haec est lex carnis. Idem: Non habitat peccatum in anima, sed in carne, quia peccati causa ex carne est, non ex anima, quia caro est ex origine carnis peccati, et non habet. Aug. quoque ex carne peccatum animam contrahere in sermone quodam de Verbis Apostoli ostendit, dicens, to
Abbreviated transcription (Latin):
et exaltato soliũ meũ et ero siłis al¬
tissimo. s ibi celũ uocat dei celsitu¬
dinẽ cui parificari uolebat et est ta¬

Expanded text:
et exaltabo solium meum, et ero similis Altissimo. Sed ibi coelum vocat Dei celsitudinem, cui parificari volebat; et est ta
Abbreviated transcription (Latin):
tatis dei om̃is ã cã efficiens maior
tate dei nõ ergo cã enis q̃renda est.
Idem i li ccͣ manitheos. si qui dixe¬
rit quid placuit deo fac̾e celũ et t̾¬
ram. Respondend̾ est eis qui uolũ¬
tatem dei nosse desid̾ant cãs et uolũ¬
tatẽ dei scire q̃rũt ꝙ uolũtas dei oĩ¬
um que st̃ ip̃a sit tausa. si enĩ cãm

Expanded text:
 Omnis autem causa efficiens major tate Dei. Non ergo ejus causa quaerenda est. Idem in libro contra Manichaeos, si qui dixerint: Quid placuit Deo facere coelum et terram? Respondendum est eis: Qui voluntatem Dei nosse desiderant, causas et voluntatem Dei scire quaerunt, quod voluntas Dei omnium que sunt ipsa sit causa. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
nitũ est carm ꝑmediũ intellectũ
u̾bũ dei tante eiuĩ subtilitatis atq
simplicitatis est diuina eẽntia ut
corpori de limo tre formato uriri
nõ ⁊ gruerit nͥ mediante rõualies¬
sentia. Illa aut unio ĩexplicabilis
est a deo ⁊̃ ut ioh̾es ab utero stĩfica¬
tus se nõ eẽ dignũ ⁊ fateatur sol¬
uere corrigiam caltiam̃ti ihil. qr
illuis modũ unionis ĩuestigare
aliis q explicare nõ erat suffici¬
entes. Non st̾ ergo audiendi qui
nec u̾m hoĩem filiũ dei suscepisse
dũt u natũ de fenuna. s fl̾am car¬
t̾em et ymagniẽ corporis siłatam

Expanded text:
itum est carni per medium intellectum Verbum Dei. Tantae enim subtilitatis atque simplicitatis est divina essentia, ut corpori de limo terrae formato uniri non congruerit, nisi mediante rationali essentia. Illa autem unio inexplicabilis est adeo, ut etiam Joannes ab utero sanctificatus, se non esse dignum fateatur solvere corrigiam calceamenti Jesu, quia illius unionis modum investigare, aliisque explicare non erat sufficiens. Non sunt ergo audiendi qui non verum hominem Filium Dei suscepisse dicunt, neque natum de femina: sed falsam carnem, et imaginem corpori
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ne hũana carne u̾itas et suba
ros seruare. si ergo uisibilia mũ¬
da insibilib ĩmũdis ꝯtingi post᷑ et
nõ comquinari. qͣnto magis ĩ cõ¬
aĩam et ꝑ aĩam corpus fuscipiens
totum hoĩem. sine sui ꝯtaminaci¬
one assumpsit ⁊ ab oĩb infirmita¬
tib lib̾anit. Ecce hic dicit dei sapiẽ¬
tiam ꝑ sp̃m assũpsisse aĩam et per

Expanded text:
 ne humana carne veritas et substantia ros servare. Si ergo visibilia munda visibilibus immundis contingi possunt et non coinquinari, quanto magis ianimam, et per animam corpus suscipiens, totum hominem sine sui commutatione assumpsit, et ab omnibus infirmitatibus liberavit! Ecce hic dicit Dei Sapientiam per spiritum assumpsisse animam, et per
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m accipiatur donũ ꝓdonato łda
to. cũ uero donuĩ accipitur eo modo
nõ potest dĩci nr̃ ut dicatur filius
panis. qr nos reficit nobis datus iste
lio et in nob̾ spirat siciit mult. Unde
tũ est ad prẽm solũ refertur. tũ dr̃

Expanded text:
rum, accipitur donum pro donato vel dato. Cum vero donum accipitur eo modo non potest dici noster, ut dicatur filius panis, quia nos reficit nobis datus; istelio, et in nobis spirat sicut vult. Unde tum est, ad Patrem solum refertu
Abbreviated transcription (Latin):
cũtur tũc incipere diligi adeo. nõ ꝙ
deus. Noua dueccõne ꝙ̃ ꝙͣ possit di¬
ligere ĩmo sẽpit̾na dileccõne dile
cũ et̾ne dei dileccõ is sorcuttur effec¬
ait p̾destiuanit. s cũ ⁊ imũtuir ⁊ n
uenuĩt illũ tũc incꝑe diugi ab eo
dũr ut eo modo dicatur quo potest
cũ mał iratus dr̃ ⁊ ꝓlacidꝰ bours̃¬
ip̃oꝵ .s. mutacione nõ sua. ita cum
alquis ꝑ iustificatõem incipit eẽ
amicꝰ dei ip̃e mutatur nõ deus. si qͥs
ꝓag̾ ł minꝰ diligatur adeo ĩ uno tẽ

Expanded text:
cuntur tunc incipere diligi a Deo; non quod Deus nova dilectione quemquam possit diligere, imo sempiterna dilectione dilexcum aeternae Dei dilectionis sortiuntur effecap. 16: Absit ut Deus temporaliter aliquem diligat quasi nova dilectione, quae in ipso ante non erat, apud quem nec praeterita transierunt, et suos ante mundi constitutionem dilexit, siilicet mutatione, non sua. Ita cum aliquis per justificationem incipit esse amicus Dei, ipse mutatur, non Deus. 4. Si quis magis vel minus diligatur a Deo uno te
Abbreviated transcription (Latin):
nitate ꝑsona ut supͣ ostensũ est apat¬
.A. mtttitur ac douatur fidelib s que
sit ista missio nne douacõ ł quo fiat
ꝯsiderand̾ est q
p̾mittitur quiddã ad hãc

Expanded text:
nitate persona ut supra ostensum est, a Pat, id est, mittitur ac donatur fidelibus. Sed quae sit ista missio sive donatio, vel quomodo fiat, considerandum est. 2. Praemittitur quiddam ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tri. douantis aucte pat̾ maior est.
Nuquid ꝑdom confessionẽ filius mi¬
nor est. maior itaq donans est. s mi¬
uor iani nõ est ciuumũ ẽẽ donatur
hoc donatur iħu ut confitendꝰ sit ĩ¬
gsia pr̃is dei minor patre est. Si at
in ea głia ei datur eẽ qua pater est
ħes et indonantis auctoritate. qr
maior est et indonanti confessionẽ
qr unũ st̃. Maior itat pat̾ filio est
et plane maior cui tm̃ donat eẽ ꝙͣ¬
tus est ip̃e cui inuascibilitatis eẽ p̃¬
maginem sacramĩto natiuitatis
imꝑtit quẽ ex se niforma sua ge¬

Expanded text:
Trin., donantis auctoritate Pater major est, numquid per doni confessionem Filius minor est? Major itaque donans est, sed minor jam non est cui unum esse donatur,hoc donatur gloria Dei patris; minor Patre est. Si autem in ea gloria donatur ei esse, qua Pater est; habes et in donantis auctoritate quia major est, et in donati confessione quia unum sunt. Major itaque Pater Filio est: et plane major, qui tantum donat esse, quantus ipse est; cui innascibilitatis esse imaginem sacramento nativitatis impertit, quem ex se in formam suam ge
Abbreviated transcription (Latin):
uł eo ꝙ ex tempore cuiꝰqͣm mente ꝑci¬
tue ut mecũ sit et mecũ laboret .i. do¬
ceat me laborare et tũc unicuiq mit¬
titur cũ a quoꝙͣ cognoscitur atq ꝑtipi¬
tur qͣntũ cognosci et ꝑcipi potest pro

Expanded text:
vel eo quod ex tempore cujusquam mente percituae, ut mecum sit et mecum laboret, id est, doceat me laborare. Et tunc unicuique mittitur, cum a quoquam cognoscitur atque percipitur, quantum cognosci et percipi potest, pro
Abbreviated transcription (Latin):
nec tũ deus ꝑs hiꝰ ꝑsone dicipotest. a¬
serui nõ erat totus et creuit cũ homo
dĩnitati euis accessit. ecce dm̃ dicit nõ
eẽ ꝑtem illuis ꝑsone. unde uidetur u¬
la ꝑsona nõ ꝯstare ex deo et hoĩe qͣi

Expanded text:
Nec tamen Deus pars ejus personae dici potest: aservi, non erat totus, et crevit cum homo divinitati ejus accessit. Ecce Deum dicit non esse partem illius personae. Unde videtur illa persona non constare Deo et homi
Abbreviated transcription (Latin):
intelligatur manifestũ est. qr ꝑsona
uõ est ꝑs ꝑsone poĩta est diligent̾ sẽ¬
tencia scd̃a et euis explanatio cui in
nlło ẜ in modico obiuant auctorita¬
tes intercia siña inducte que iam cõ¬
sideranda est.

Expanded text:
intelligatur, manifestum est quia persona non est pars personae. Posita est diligenter sententia secunda, et ejus explanatio: cui in nullo vel in modico obviant auctoritates in tertia sententia inductae, quae jam consideranda est.
Abbreviated transcription (Latin):
et totus hõ ꝑfectris. nõ ã totũ homo
uͤ est rep̾sentatiuũ. totus ã yposta¬
illo ꝵ de filio hominis. ecet cec ceco

Expanded text:
Non autem totum homo; naturae est repraesentativum. Totus autem, hypostaillo vel de filio hominis. Solet e
Abbreviated transcription (Latin):
didit. Mortẽ gͥ dei filius ⁊ ĩ aĩa ñ p¬
tulit et ĩ maiestate nõ sensit. s tuu
ꝑticipatõne infiriuitatis rex głie mi¬
cifitus est. Ex huis apparet ꝙ xp̃c eo¬
dem tẽpore totus erat insepulcro to¬
tus ĩinferuo totus uͥq. Sicut ⁊ mn
totus est utũq est. s nõ totũ. uec iñ
sepulcro ł ĩiferno totũ erat et si to¬
tus sicut xpc̃ totus est deus totus hõ
s nõ totũ. qr nõ solũ est deuis ł homo
s et deus et homo. totũ enĩad nin re¬
fertur. totus ã ad ypostasim sicut

Expanded text:
t. Mortem ergo Dei Filius et in anima non pertulit, et in majestate non sensit; sed tamen participatione infirmitatis Rex gloriae crucifixus est. Ex his apparet quod Christus eodem tempore totus erat in sepulcro, totus in inferno, totus ubique; sicut et modo totus est ubicumque est, sed non totum. Nec in sepulcro, nec in inferno totum erat, etsi totus, sicut Christus totus est Deus, totus homo, sed non totum; quia non solum est Deus vel homo, sed et Deus et homo. Totum enim ad naturam refertur, totus autem ad hypostasim; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
eraut stulti et maligni. Ideo dnũs qr
nõerant p̾scii euẽtus sui nec sueis¬
tus data est cognicõ eoꝵ que futura
erant sr̃ eos. romi u̾o qui ꝑstiterũt
forte sue uĩtudinis p̾scii fu̾nt. uñ¬

Expanded text:
erant stulti et maligni. Ideoque dicimus quia non erant praescii eventus sui, nec eis data est cognitio eorum quae futura erant super eos. Boni vero et qui perstiterunt, forte beatitudinis praescii fuerunt. Un
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ nr̃m et accõem sine rõnẽ
et appetitũrõnalem. ł si aliquo mͦ
sig̾cant dici post̾ ima m̃tis natura
insingłis nr̃m spũalit̾ sint illa tria
iin nob̾ ⁊ sũmetur

Expanded text:
actionem sive rationem et appetitum rationalem vel si aliquo modo significantius dici possunt, una mentis natura in singulis nostrum spiritualiter sint illa tria,in nobis consummetur
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m ꝙ maccõne temꝑaliũ tractan¬
doꝵ ita u̾satur ut ñ sit nob̾ cõe c̃
peccore rõuale est ei quid̃. s ex illa
rõnali mente qua subhemis intel¬
ligibili et incõmutabili u̾itatitã¬
quͣ ductũ et intiorib tractandis
gub̾nandisq deputatũ est. sicut
enĩ nom̃b peccorib nõ est ĩuent̃
uiro adiutoriũ siłe illi insi de illo

Expanded text:
temporalium tractandorum ita versatur, ut non sit in nobis commune cum pecore, rationale est quidem, sed ex illa rationali mente qua subhaeremus intelligibili et incommutabili Veritati, tanquam ductum, et inferioribus tractandis gubernandisque deputatum est. Sicut enim in omnibus pecoribus non est inventum viro adjutorium simile si
Abbreviated transcription (Latin):
que si coslecta ccͣ uos fu̾int ita uos
grauabũt. et oppͥmẽt. sicut unum
aliꝙ grande pc̃cn. quid eiũ int̾ est ad
nautragiũ aĩo grandi fuictu naui
oꝑiatur et obruatur an paulatim
surrepens aqua insentinam ꝑ negli¬

Expanded text:
quae si collecta contra nos fuerint, ita nos gravabunt et oppriment, sicut unum aliquod grande peccatum. Quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu navis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam, et per negli
Abbreviated transcription (Latin):
teritoꝵ ablucõ fiat pccoꝵ qr mlłs sue
uolũtatis arbit̾ uͥ peniteat eũ ue¬
teris uite. nouam nichoare nõ po¬
test a qua ꝑuuli st̃ ĩmunes cum
baptidantur qr nõdũ post᷑ uti libo
arbitrio quib tñ ad remissionem
origniał pcc̃i ꝓdest eoꝵ fides a quib
offerũtur. alt̾a est accõ puũe que fit
post bapm que fit ꝓilis ꝑtãs qͥue le¬

Expanded text:
s suae voluntatis arbiter, nisi poeniteat eum veteris vitae, novam inchoare potest; a qua parvuli sunt immunes cum baptizantur, quia nondum possunt uti libero arbitrio, quibus tamen ad remissionem originalis peccati prodest eorum fides a quibus offeruntur. Altera est actio poenitentiae post Baptismum, quae fit
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uali .l. de angeł agend̾ uidetur
ut a ꝯtuitu creatoris ad cognicõem
treature digmoris rõ urã intedat de¬
inde ad consid̾acõem corporee tã
illius ꝙͣ qui est rõnał qͣm illius q̃
nõ est rõualis est descendat ut tri¬
nitatis increate sacram̃tũ triꝑtite
creature eiq ꝯcretoꝵ atq ꝯtiugẽti¬
um seqtur docum̃tũ.

Expanded text:
st, de angelis agendum videtur, ut a contuitu creatoris ad cognitionem creaturae dignioris ratio nostra intendat, deinde ad considerationem corporeae tam illius quae est rationalis quam illius quae non est rationalis descendat, ut Trinitatis increatae sacramentum tripartitae creaturae, eique concretorum atque contingentium sequatur documentum.
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝙ plus est nõ posse ⁊̃ dare dicit
tũ est ꝙ acceꝑit a prẽ ꝓmissionem sp̃e
sc̃ et effuderit in quo utraq natura
mõstrata est hũana . s. et dĩna accep̃
qiuppe ut homo effudit deus. Nos ã
accipere quid̃ hoc donĩ possumis ꝓ
modulo nr̃o effundẽ u̾o suꝑalios
nõ utiq possumus. s ut ħ fiat dnĩ
suꝑeos aquo id efficitur. ĩuocamuᷤ
hiis u̾bis exp̾sse dicit nos sp̃m .s. ñ¬
leq̃ns ait. qui tribuit nobis sp̃m et
oꝑatur uirtutes ĩnobis. ecce euident̃
dicit se tribuisse sp̃m. s intelligend̾

Expanded text:
 dare dicit tum est quod acceperit a Patre promissionem Spiritus sancti, et effuderit: in quo utraque natura monstrata est, humana scilicet et divina. Accepit quippe ut homo, effudit ut Deus. Nos autem accipere quidem hoc donum possumus pro modulo nostro; effundere vero super alios non utique posuper eos, a quo id efficitur invocamus. His verbis expresse dicit, nos Spiritum saloquens ait: Qui tribuit vobis Spiritum, et operatur virtutes in vobis. Ecce evidenter dicit se tribuisse Spiritum. Sed intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
qr sensus ideo sapĩa qui sensus ꝓfi¬
uinũ est nõ mutatur. ꝙ ergo mnu¬
tatur nõ est dĩnũ. sensus gͥ ꝓfici¬
ebat hũanus sensũ gͦ suscepit hu
eiuis. dei nec crescere deus. nec alti
tur erat nõ dei. s nr̃a sapĩa. Nã qͦm̃
ĩplebatur qui ut oĩa ĩpleret descẽ¬
prem puer nesciebat aũt uirẽm
scriptũ est eiũ prĩqͣm scat puer pa
occulta nõ fallũt. exꝑs aũt agnicõ¬
uis inf̾ancia ꝑ hũanã utiq mpru¬
denciam ꝙ ad huc nõ didicit igno

Expanded text:
 sensus, ideo sapientia. Quis sensus profivinum est, non mutatur. Quod ergo mutatur, non est divinum. Sensus ergo proficiebat humanpoterat Dei, nec crescere Deus, nec altittur, erat non Dei, sed nostra sapientia. Nam quomodo implebatur, qui ut omnia impleret descenatrem puer nesciebat aut matrem? Scriptum est enim: Priusquam sciat puer patocculta non fallunt: expers autem agnitionis infantia, per humanam utique imprudentiam, quod adhuc non didicit, i
Abbreviated transcription (Latin):
iectus nr̃i suscepit caꝑacẽ diudi¬
mus eũ nõ enĩ ip̃e deus u̾bum pro
aĩa rõuali et intellectus capati ĩ
carne sua fuit. s aĩam rõnalem
et intellectus capacem ⁊ ip̃am hu¬

Expanded text:
i suscepit capacem, dividimus eum ? 76. Non enim ipse Deus Verbum pro anima rationabili et intellectus capaci in carne sua fuit, sed animam rationabilem et intellectus capacem, et ipsam hu
Abbreviated transcription (Latin):
lus dr̃ aliqͣ fac̾e. s nõ creare. uoca¬
turq fcõr sũ artifex. s nõ c̾ator ħ
enĩ nomẽ soli deo ꝓprie ꝯuenit qui
de nicħo q̃dam et de aliquo facit.
ipẽ est ergo creator et opifex et fcõr
s creatoris nomẽ sibi ꝓprie retinui¬
it. alia u̾o et creaturis coĩcauit ĩ
scriptura tñ sepe creator accipitur
tanꝙͣ fcõr et treare sic̃ fac̾e sie di¬

Expanded text:
eare; vocaturque factor sive artifex, sed non creator. Hoc enim nomen soli Deo proprie congruit, qui de nihilo quaedam, et de aliquo aliqua facit. Ipse est ergo creator et opifex et factor, sed creationis nomen sibi proprie retinuit, alia vero etiam creaturis communicavit. In Scriptura tamen saepe creator accipitur tanquam factor, et creare tanquam facere sine di
Abbreviated transcription (Latin):
sine m̾ito et mĩe u̾bo hic accipitur
p̾destinacõ et p̾cipue p̾destinacõis
effectus obduracõis u̾o nõ ip̃a deiet̃¬
na reprobacõ qr eius ulłm est meri¬
dã modo est reprobacõis effectus ac¬
cipitur tñ aliqũ reprobacõ ꝓobdu¬
racõne sicut et p̃destinacõ ꝓ suoet¬
fectu qui est grã appoĩta. gra emĩ

Expanded text:
sericordiae verbo hic accipitur praedestinatio, et praecipue praedestinationis effectus; obdurationis vero non ipsa Dei aeterna reprobatio, quia ejus nullum est meriodam modo est reprobationis effectus. Accipitur tamen aliquando reprobatio pro obduratione, sicut et praedestinatio pro suo effectu
Abbreviated transcription (Latin):
cõnis. cũ gͥ gr̃e que apponitur hõi
ad iustificacõm nulla st̃ m̾ita ił¬
tomiꝰ ex ip̃ius p̾destinacõis qua
ab et̾no elegit deus quos uoluit a¬
liqͣpost̾ existere m̾̃ita. Ita nec repro¬
bacõis qua ab et̾no quosoã p̃scunt
futuros malos et dãpnandos. Si¬
cut elegit iacob et esau reproba

Expanded text:
e quae apponitur homini ad justificationem, nulla sint merita, multo minus et ipsius praedestinationis, qua ab aeterno elegit Deus quos voluit, aliqua possunt existere merita. Ita nec reprobationis, qua ab aeterno quosdam praescivit futuros malos et damnandos, sicut elegit Jacob et reproba
Abbreviated transcription (Latin):
uacuetur si nõ gratis datiu s m̃itis
redditur. Miseretur itaq scd̃ gr̃am
que gratis datur. obdurat aũt scd̃
intelligi ut sicut reprobacõ dei ẽ nol¬
le nusereri ita obduracõ dei sit non
nuse̾ri ut nõ ab illo irrogetur quid
quo fit homo def̾ior. s tiũ quo sit me¬
lior nõ erogetur. Ex hiis aꝑte ostẽ

Expanded text:
evacuetur si non gratis donetur, sed meritis redditur. Miseretur itaque secundum gratiam, quae gratis datur. Obdurat autem secuintelligi, ut sicut reprobatio Dei est nolle misereri, ita obduratio Dei sit non misereri; ut non ab illo irrogetur aliquid quo sit homo deterior, sed tantum quo sit melior non erogetur. Ex his aperte osten
Abbreviated transcription (Latin):
suggestione prius peccauit cũ
auctoritas tradat ideo pecc̃ uidiabłi
ricurabile eẽ qr nõ suggestione. E ꝓ¬
pria suꝑbia cecidit hoĩs u̾o curabi¬
le qr nõ ꝑ se. s ꝑ aliũ cecidit hoĩs u̾o
et ideo ꝑ aliũ resurgere potuit. Qio¬
crta p̾dicta abi. u̾ba pium ac dili¬
getem lectorẽ efflagitant que sic
intellig̾e saue possumꝰ. Non deice¬
retrir homo .s. in actũ illius pcc̃i. lit
.s. lignũ uetitũ ederet et in has mi¬
serias ꝑtẽptacõem diaboli rueret
uisi elacio ꝯpͥmenda p̾cessisset non
utiq tẽptacõem. s opus pcc̃i. Talus
enĩ fuit ordiuis ꝓcessus diabolus
tẽptando dixit. si comed̾itis eritis
sict dii scientes bonũ et malum.¬
quo audito statim iuenti młieris sb̾¬
repsit elacõ q̃dam et amior ꝓprie po¬
testatis. ex quo placuit ei fac̾e qd̾
diabolus suadebat et ittiq ferit su¬
gestione utiq peccauit. qr tẽptacõ
precessit ex qmm̃te eius orta est

Expanded text:
suggestione prius peccavit, cum auctoritas tradat ideo peccatum diaboli incurabile esse, quia non suggestione sed propria superbia cecidit; hominis vero curabile, quia non et ideo per alium resurgere potuit. §. Quocirca praedicta verba August. pium ac diligentem lectorem efflagitant: quae sic intelligere sane quimus: Non dejiceretur homo in actum illi lignum vetitum ederet, et in has miserias per tentationem diaboli, nisi elatio comprimenda praecessisset, non utique tentationem, sed opus peccati. Talis enim fuit ordinis processus: Diabolus tentando dixit: Si comederitis, eritis sicut dii, scientes bonum et malumquo audito statim menti mulieris surrepsit elatio quaedam et amor propriae potestatis, ex quo placuit ei facere quod diabolus suadebat, et utique fecit. Suggestione igitur peccavit, quia tentatio praecessit, ex qua in mente ejus orta est
Abbreviated transcription (Latin):
nc ĩniferno crnciatur uoticiam
heant eoꝵ q̃ cirea suos iuhac uita
geruntur et si aliquo modo dole
eam explicans. exꝑte u̾o ĩsolutã
reluq̃ns. ait .n. queret aliquis
an ulłs̃ dolor tangat mortuos de
hiis que insuis post mortẽ ⁊tingũt
ħ qũo ea que cirra nos aguutur no¬
gnam ẽẽ qõnẽ nec ĩ p̃senti dissen
mortuis de caris suis ut de diuite
legitur qui dũ tormĩta apd̃ infos
patetur leuauit ocłos ad abraha¬
diues sine frĩb erat nec ĩrequie
longe agnoscebant ñ tũ ideo ⁊ se¬
q̃ns est eos scire que circa caros

Expanded text:
n inferno cruciantur, notitiam habeant eorum quae circa suos in hac vita geruntur, et si aliquo modo doleaeam explicans, ex parte vero insolutam relinquens, ait enim: Quaeret aliquis an ullus dolor tangat mortuos de his quae in suis post mortem contingunt, vel quomodo ea quae circa nos aguntur nognam esse quaestionem, nec in praesenti disseremortuis de suis charis, ut de divite legitur, qui dum tormenta apud inferos pateretur, levavit oculos ad Abrahadives sine fratribus erat, nec in requie longe agnoscebat: non tamen ideo consequens est eos scire, quae circa charos
Abbreviated transcription (Latin):
modo iutelligatur ꝙ de lazaro
et diuite legitur audiat ab̃i. sen
corpore ȩcutas locis corporalib
⁊tiueri cũ sint sine corpore ñ de er̃t
qui faueant ⁊ diuitẽ sicientem in
et stillam de lazaro digito cupuse
s melius est duuitare de occultis
ꝙͣ litigare de inc̾tis. diuitẽ infuppli¬
tio pauꝑem in refrig̾io eẽ ñ dubito
et digiti lazari flãma inferui simus

Expanded text:
modo intelligatur quod de Lazaro et divite legitur, audiat Augustini responscorpore exutas locis corporalibus contineri, cum sint sine corpore, non deerunt qui faveant, et divitem sitientem in et stillam de Lazari digito cupisse. Sed melius est dubitare de occultis, quam litigare de incertis. Divitem in supplicio, pauperem in refrigerio esse non dubito. a, digitus Lazari, flamma inferni, sinus
Abbreviated transcription (Latin):
qũ delectatõne cogitacõis diu tenet᷑
mortale est. cũu̾o insensuali motu
tm̃ est ut p̾diximꝰ tũc leuissimũ est
qr rõ tr̃c nõ delectatur. ideo aũt supͣ
dixi alid̃ freqñt̾ alid̃ semł. qr q̃dam
st᷑ que si trũ semł fiant ł fatienda
disponãtur dãpnant q̃dam sio non

Expanded text:
 delectatione cogitationis diu teneatur, mortale est. Cum vero in sensuali motu tantum est, ut praediximus, tunc levissimum est, quia ratio tunc non delectatur. Ideo autem supra dixi aliud frequenter, aliud semel, quia quaedam sunt quae si tantum semel fiant, vel facienda disponant
Abbreviated transcription (Latin):
olphando que suggestio cũ fcã fu̾it
si cripiditas nr̃a nõ moueatur ad
peccand̾ excluditur serpentis astu¬
tia. si ã mota fu̾it qͣi iam młri per¬
pescit ꝙ cũ fit nõ labun᷑ inpõcm. s¬

Expanded text:
ndo. Quae suggestio cum facta fuerit, si concupiscentia non moveatur ad peccandum, excluditur serpentis astutia. Si autem mota fuerit, quasi jam mulieri perpescit. Quod cum fit, non labitur homo
Abbreviated transcription (Latin):
gitacõ sola libent̾ pasclatur nec faci¬
cuda decernãtur mala. s tiũ suauit̾
inrecordacõne teneantur qͣi młrem
sine iuro posse dãpnari ab sit hoc cre¬
dere ħ quippe una ꝑsona est iuius hõ
est totus q dãpnabitur nͥ ħ que sũ
uolũtate oꝑandi. s tñ cũ uolũtate aĩ¬
nũ talib oblectandi solius cogitaci¬
onis seutiritur eẽ pcc̃a ꝑ mediatoris

Expanded text:
facienda decernantur mala, sed tantum suaviter in recordatione teneantur, quasi mulierem sine viro posse damnari: absit hoc credere. Haec quippe una persona est, unus homo est, totusque damnabitur, nisi haec quae sine voluntate operandi, sed tamen cum voluntate animum talibus oblectandi, solius cogitationis sentiuntur esse peccata per Mediatoris
Abbreviated transcription (Latin):
ma potestas est mbra mopuis mouẽ
dirab opere cdhitendi male accõni
cedat. Hec sane cũ sola cogita cõne
mens oblectatur illicitis nõ quidẽ
desnens eẽ facienda tenens tũr uo
leus libent᷑ que statim ut attig̾unt
anui respui debuerũt negand̾ est eẽ
pcc̃m. s longe minꝰ ꝙͣ si et oꝑe statu¬
atur ĩplend̾ et ideo de talib cogita
q ꝑcriciend̾ et dicend̾ dimitte no¬
millis duob primis hoĩb ꝓͣm suã

Expanded text:
ma potestas est membra in opus movendi, vel ab opere cohibendi, malae actioni cedat. §. Nec sane cum sola cogitatione mens oblectatur illicitis, non quidem decernens esse facienda, tenens tamen et volens libenter quae statim ut attigerunt animum respui debuerunt, negandum est esse peccatum; sed longe minus quam si et opere statuatur implendum. Et ideo de talibus quoqueque percutiendum, et dicendum: Dimittite noin illis duobus primi
Abbreviated transcription (Latin):
uit millo ⁊ iugio prioꝵ hoĩm serpẽs
manducand̾ ꝑsuasit mulier aũt ñ
mãducauit sola. s iro suo dedit
et simł mãducau̾nt ita et in quo¬
dam secreto ⁊ ingio ꝙ ĩ uno hoĩe
geritur et dmoscitur cũ rõm scĩe
que in reb tẽporalib agendis rõn¬
nandi iuacitate u̾satur aĩał sen¬
sus ingerit qͣndam illecebramit
uelud serpens alloquit᷑ feminam
huic ã illecebre ⁊ sentire de ligno ue¬
tito est edere. s iste ⁊ sensus sisoa
cogitacõis delectacõne ꝯtentus est
suꝑiori uo auctoritate ita retinet᷑
inbra ut nec exhibeatur arma ui¬

Expanded text:
in illo conjugio primorum hominum serpens manducandum persuasit, mulier autem non manducavit sola, sed viro suo dedit, et simul manducaverunt; ita et in quodam secreto conjugio, quod in uno homine geritur et dignoscitur, cum rationi sciequae in rebus temporalibus agendis ratiocinandi vivacitate versatur, animalis sensus ingerit quamdam illecebram, tunc velut serpens alloquitur feminam. Huic autem illecebrae consentire, de ligno vetito est edere. Sed iste consensus si sola cogitationis delectatione contentus est, superiori vero auctoritate ita retinentur membra, ut non exhibeantur arma in
Abbreviated transcription (Latin):
est sciend̾ ꝙ ila sponsa queso¬
aũ infuturo est pacta mor ł¬
tuo sponso nõ remariet udiia. qi
nõ fu̾at uir eus. unde si quis eam
duterit ad sacros ordines ⁊ scence
nõ ꝓhiceur. qr nõ duxit uduanu
uidue em̃ maritus eque sicut biga¬
mus saccrtos fi ꝓhibetur ex talsa
copła ulłs arcetur a satris ordinio¬
uiet de canoĩcis instititis qͥn ad sacͦs
ordines ꝓmou̾i ualeat. si u̾otar spõ¬
sa fuisset int̾ qͣm et sponsum eus
asensris depͥsenti nt̾cessiss eo mortu¬
o uidua remansisset cui copiatus in
ꝯiugio ultius ad satros ordines nõ
atcederet cũ uiduã dnx̾it. Nõ est g ã¬
bigend̾ qͥn solus dep̾senti ꝯ sensus ⁊¬
iugiũ efficiat et ex inde u̾i ⁊iuges ap¬
pellatur. ideo post talem ⁊sensumi
si quis alii se copulau̾it ⁊̃ si carius
turo cũ iuram̃to faciat ꝯiugium

Expanded text:
est sciendum quod illa sponsa quae tantum in futuro est pacta, mortuo sponso non remanet vidua, quia non fuerat vir ejus. Unde si quis eam duxerit, ad sacros ordines conscendere non prohibetur, quia non duxit viduam. Viduae enim maritus aeque sicut bigamus, sacerdos fieri prohibetur. Ex tali autem copula nullus arcetur a sacris ordinibuviet de canonicis institutis, quin ad sacros ordines promoveri valeat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti intercessisset. eo mortuo vidua remansisset; cui copulatus in conjugio, ulterius ad sacros ordines non accederet, cum viduam duxerit. Non est ergo ambigendum quia solus de praesenti consensus conjugium efficiat, et exinde veri conjuges appellentur. Ideo post talem consensum si quis alii se copulaverit, etiamsi carnis TURO CUM JURAMENTO FACIAT CONJUGIUM
Abbreviated transcription (Latin):
iuis quid̃ ħ urͣ absurdũ tale ẽ .ii. ac
si dicamꝰ qui nõ rlt beate uiu̾e. u̾e
uult uiu̾e. istã repugnãciam quis
audiat. quis ferat. et tũ ad hãc atru¬
dit nccͣitas si et om̃s beate uiuere ł¬
uiuere qũo solũt uiuitur re. au r̃

Expanded text:
detur absurdum. Tale enim est ac si dicamus: Qui non vult beate vivere, vult beate vivere. Istam repugnantiam quis audiat? quis ferat? et tamen ad hanc contrudit necessitas, si et omnes beate vivere vivere quomodo solum vivitur beate.
Abbreviated transcription (Latin):
ab aliis putaretur ẽẽ ĩuirtute aĩ
ab aliis ĩ uoluptate corꝑis ab aliiᷤ
atq aliis alibi atq alibi. qũo gͥ õs¬
tũ scitur ab oĩb an forte sciauit õs
q̃ ip̃a sit. s ũ oiũs scuit uͥ sit ⁊ inde
ꝯtencõ est. au forte fłui est ꝙ ꝓ¬

Expanded text:
ab aliis putaretur esse in virtute animi, ab aliis in voluptate corporis, ab aliis atque aliis alibi atque alibi. Quomotamen scitur ab omnibus? An forte sciunt omnes quae ipsa sit, sed non omnes sciunt ubi sit, et inde contentio est? An forte falsum est
Abbreviated transcription (Latin):
xũ. Suit enĩ indacia q̃dam ꝓ salu¬
te. ł comodo aliciꝰ nõ malicia. s beui¬
guitate dicta. qualit̾ obten̾tec m̃tite
st̾ et raab. est et alid̾ m̃dacii genus ꝙ
fit ioco ꝙ nõ fallit. Scit enĩ cuidr̃ cau¬
sa iocid iti. et ħ duo gen̾a m̃dacior ñ
st̃ sine culpa. s nõ cũ magna pͥfectis u̾¬

Expanded text:
rum. Sunt enim mendacia quaedam pro salute vel commodo alicujus, non malitia, sed benignitate dicta: qualiter obstetrices mentitae sunt et Raab. Est et aliud mendacii genus quod fit joco, quod non fallit. Scit enim cui dicitur, causa joci dici; et haec duo genera mendaciorum non sunt sine culpa, sed non cum magna. Perfectis
Abbreviated transcription (Latin):
uocũ cũ intẽcõne fallendi. ut gͦ men¬
daciũ sit ncce est ut fłm ꝓ feratur. et
tũ intencõe fallendi. ħ enĩ malũ est
mo sentit quis siue illud u̾m sit si¬
ue nõ. omĩs gͦ qui loquitur mũdaciũ
mentitur qr ioquitur ctͣ hoc ꝙ aĩo sẽ
tit .i. uouĩtate fauendi. s nõ ouũs qͥ
uĩtitur mẽdatiũ dicit. qr ꝙ u̾m est lo¬
quitur aliqũ mẽtiendo sicut e ⁊ u̾so.
fłm dicendo aliqũ uerax est. unde as̃.¬
Nemo sane m̃ciens iudicandꝰ est qui
dicit fł̾m ꝙ putat ẽẽ u̾m. qr qͣntũ in
ip̃o est non fallit ip̃e. s fallitur. Nõ
gͥ mẽdacii arguendꝰ est qui fła incau¬
tus credit ac ꝓueris ht̃. potuisq ectͣ¬
rio ille mentitur qui dicit u̾m ꝙ pu¬
tat fsm. qͣntũ eñ ad aĩm eiuis attui
nõ u̾ui dicit. qr nõ ꝯsentit dicit qͣui¬
ius uͥni ĩueniatur eẽ ꝙ dicit. Nec il¬
le lb̃ est amendacio qui ore nesciẽs
loquitur n̾m. sciens aut uoluntate
utrum loquatur m̃datiũ. Nõ est mẽ¬

Expanded text:
go mendacium sit, necesse est ut falsum proferatur et cum intentione fallendi. Hoc enim malum est mo sentit quis, sive illud verum sit, sive non. Omnis ergo qui loquitur mendacium mentitur, quia loquitur contra quod animo set, voluntate fallendi; sed non omnis qui mentitur mendacium dicit, quia quod verum est loquitur aliquando mentiendo, sicut e converso falsum dicendo aliquando verax est. Unde aNemo sane mentiens judicandus est, qui dicit falsum quod putat verum; quia quantum in ipso est, non fallit ipse, sed fallitur. Non ergo mendacii arguendus est qui falsa incautus credit ac pro veris habet. Potiusque, e contrario, ille mentitur qui dicit verum quod putat falsum. Quantum enim ad animum ejus attinet, non verum dicit; quia non quod sentit dicit, quamvis verum inveniatur esse quod dicit. Nec ille liber est a mendacio, qui ore nesciens loquitur verum, sciens autem voluntate utrum loquatur mendacium. Non est men
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̾cc̃m est. et furando et ad ult̾ando
possumꝰ dic̾e. qũ aliquis. leditur. cũ
em̃ asciente dr̃ fim. mẽdatiũ est siue
quis siue nemo ledatur. Ecce ex hi
tñ de onũ mĩdacio accipiend̾ est ulld̃. ꝑ¬

Expanded text:
o et adulterando possumus dicere, quando aliquis laeditur. Cum enim a sciente dicitur falsum, mendacium est sive quis, sive nemo laedatur. Ecce ex his tamen de omni mendacio accipiendum est illud
Abbreviated transcription (Latin):
nemam. Multa .ii. suala decestanda
talem secũtur errorem. possumꝰ .n. et
furando alicu ꝓdeẽ si pauꝑ cui detur
sentit ⁊ mod̾. et diues cui tollitur uõ
pareat amando moritura et si mixit
peuitendo purgãda. nec ideo pecm gͣ¬
ue negabitur tale adult̾iũ. Sciend̾

Expanded text:
veniam, multa enim mala detestanda talem sequuntur errorem. Possumus enim et furando alicui prodesse, si pauper cui datur sentit commodum, et dives cui tollitur non pareat amando moritura, et si vixerit poenitendo purganda; nec ideo peccatum grave negabitur tale adulterium. Sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
mortem prodere u̾m taceat. s nõ fł̾m
dicat. Certiũ u̾o gemis iũdacii est ꝙ
ex iualignitate et dupplicitate ꝓdit
tũctis ualde cauend̃. hiis uidetur ĩnuii
mũdacia illa que fiunt ioco. ł ꝓ salute
alicuuꝰ iꝑfectis ẽẽ uenialia pc̃ca ꝑftĩs¬

Expanded text:
mortem prodere, verum taceat, sed non falsum dicat. Tertium vero genus mendacii est quod ex malignitate et duplicitate procedit, cunctis valde cavendum. His videtur innui mendacia illa quae fiunt joco vel pro salute alicujus, imperfectis esse venialia peccat