comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia enimꝑ prophetam dicitur: Omnis caro
foenum. uniuersitatis conditor ex nrã substan¬
tia carnem sumens. foenum fieri uoluit.
ne nrã in ꝑpecuum foenum caro remaneret:¬
unc ergo herbam onager inuenit: cumgen¬
cilis populus gratiamꝰ diuinae in carnatio¬
impleuit : qui cibum semetipsum mentibus mor¬
talium praebut dicens. qui carnem meam¬
come dit etbibit sanguinem meum : in me ma¬
net et ego in eum: Sed quamdiu teleccorum
gentilium uota delata sunt. et ex hebraicopo¬
pulo scĩ quiq longo tempore redemptionẽ
suam ex pectando gemuerunt: Beatus iobbe¬
ne ꝓphetiae misterio manens exutraque
natione causas ad flictionis insinuat dicens
unquid rugit onager cum habuerit her¬
ss bam. aut mugietbos cum ante praesepe¬
S plenum steteric: Acsi aꝑte dicat. Io circo¬
gentilitas gemit. quia eam nec dum redẽp¬
toris sui gratia refecit: atq ideo uidea n mu¬
gitus dilatat. quia legem tenens sedlegis auc¬

Expanded text:
Quia enim per prophetam dicitur: Omnis caro Quia enim per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , universitatis conditor, ex nostra substantia carnem sumens, fenum fieri voluit, ne nostra in perpetuum caro fenum remaneret. Tunc ergo herbam onager invenit, cum gentilis populus gratiam divinae incarnatioimplevit, qui cibum semetipsum mentibus mortalium praebuit, dicens: Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Sed quia diu et electorum gentilium vota dilata sunt, et ex Hebraico populo sancti quique longo tempore redemptionem suam exspectando gemuerunt, beatus Job, bene prophetiae mysteria enarrans, ex utraque natione causas afflictionis insinuat, dicens: unquid rugiet onager cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? » Ac si dicat: gentilitas gemit, quia eam necdum Redemptoris sui gratia reficit; atque ideo Judaea mugitus dilatat, quia, legem tenens, sed legis auc
Abbreviated transcription (Latin):
fatsit incer uentum deliderac :ummali
in qubus humanum genis cacadit pensat: Quã¬
uis uingentili natione posicus munere. tamer
ꝓphecicisp̃s plenus quo ardore redempcoris
AQuenci uel gencilitas uel uidea siciat uerbis
gut onager cum habuerit herbam. aut mux¬
rietbos cumante praesepe plenũ steteri
Nuid numq nigrum adest agrestẽ a sinũ.
nsigeneilis populus designacur. Quem
sicit natura excrastabula disciplinȩ edidit: ita
uagus inuoluptatum suarum campo ꝑ man¬
sit: Qud ꝑbouem. nisi plebs uidiuca figu¬
ratur. Quae uigo dominationis
ꝑne supposita: adĩpem ꝓselitos colligens. ꝑ
corda quae ualuit uomere legis traxit:
Sedbeati iob uita ad testante cognoscimus.: ut
expectasse redemptoris aduentum Mul¬
tos &iam ex gentibus credamus. et nascente
cimus: qua ñõ desiderio explebe israhelitica
sc̃i uiri incarnationis eius mysterium uidere
cupierunt: Unde et ꝑ eundem redemptorẽ.
bouis haec ipsa mediatoris in carnatio: per
quam simul gentilitas et uidea satiatur:

Expanded text:
ae interventum desiderat, jam mala in quibus humanum genus cecidit pensat, quamvis in gentili natione positus, munere tamen prophetici spiritus plenus; quo ardore Redemptoris adventum vel gentilitas, vel Judaea sitiat, verbis git onager, cum habuerit herbam, aut mugiet bos, cum ante praesepe plenum fueriue per onagrum, id est, agrestem asinum, nisi gentilis populus designatur? quem sicut natura extra stabula disciplinae edidit, ita vagus in voluptatum suarum campo permansit. Quid per bovem nisi plebs Judaica figuratur, quae, jugo dominationis supernae supposita, ad spem proselytos colligens, per corda quae valuit vomerem legis traxit. Sed beati Job vita attestante cognoscimus, ut exspectasse Redemptoris adventum multos etiam ex gentibus credamus. Et nascente cimus quanto desiderio ex plebe Israelitica sancti viri incarnationis ejus mysterium videre cupierunt. Unde et per eumdem Redemptorem bovis est haec ipsa Mediatoris incarnatio, per quam simul gentilitas et Judaea satiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
pore populus quos despexerat. concupiscit:
Quaigicur haec figuraliter diximus res¬
appellatione desiderans dumse perclo¬
quis aperit nos adiuuendistudiũ crudit:¬
Dum sua narratq: quaedam nra indicat :dumꝰ sẽ
quȩre cognoscamus in sinuat nos adspemtre¬
pidos infirmosq confirmat: Iam quippe per
fidem mediatoris uiuimus. et tumen ad huc
ꝓ expugnatione uitiorum : dura anima duer¬
sionis intimae flagella sustinemus: Unde
et post staterȩ desiderium subdit: quia sagit¬
et diuinae correptionis ꝑcussione configimꝰ:
et tamen adhuc illud grauius est. quod de
terrore uenturi uidicis ex aeterna anim¬
aduersione formidamus : Vnde et ꝓtinus
sub infertur . et terrores militant contrame :
Debet tamen ametu et dolore animus excu¬
ti ẽt adsola aeternae: desideria extendi: Iunc

Expanded text:
pere populos quos despexerat concupiscit. pere populos quos despexerat concupiscit. Quia igitur haec figuraliter diximus, resappellatione desiderans, dum se per eloquium aperit, nos ad vivendi studium eruditdum sua narrat, quaedam nostra indicat; dum de se quae recognoscamus insinuat, nos ad spem trepidos infirmosque confirmat. Jam quippe per fidem Mediatoris vivimus, et tamen adhuc pro expurgatione vitiorum dura animadversionis intimae flagella sustinemus. Unde et post staterae desiderium subdit: CAPUet divinae correptionis percussione configimur, et tamen adhuc illud gravius est quod de terrore venturi judicis ex aeterna animadversione formidamus. Unde protinus subinfertur: Et terrores Domini militant contra me. Debet tamen a metu et dolore animus excuti, et ad sola aeternae patriae desideria extendi. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
Nacons obsequum hebreorum suꝑbiarep¬
cilit Vnde mox adcollectionem gentium
puortationissuae uerba declinaut. sicut et ꝑ
codem apłos dicitur: Uobis oporcebat
prinum lo qui uerbum dei: Sed quia repel
uas illud. et indignos uos uidica tis ae¬
tessȩ untȩ ẽcce conuertimur ad geates :
Vnde hocloco apte sub uingitur. quae pri¬
us tangere nolebat anima mea : nunc pre.
angustia cibi mei sunc: Iudȩa quippe ui¬
tam gentilium dedignata eã dudum qua¬
si tangere noluit: Cuius societatẽ recipere
spreuit. sed a dredem ptoris gratiã ueniens
abis raheliticis infidelibus repulsa. cumper
scos a postolos ad colleccionem se gentium
dilatat: quasi hoc incibo esuriens accipit.
quod indignumprius fastidiosa dispexit :¬
medicationis enim suae angustias ꝑtulit
quae a pud hebreos dispici quod loque¬
batur iuidit: sed prae angustia cibos quos
dudum contempserat cõmedit : qua re¬
pulsa uidaedrum duritia gentilis susci¬

Expanded text:
dicationis obsequium Hebraeorum superbia repdicationis obsequium Hebraeorum superbia repulit. Unde mox ad collectionem gentium exhortationis suae verba declinavit, sicut et per eosdem apostolos dicitur: Vobis oportebat priistis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Unde hoc quoque loco apte subjungitur: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt. Judaea quippe, vitam gentilium dedignata, eam dudum quasi tangere noluit, cujus societatem recipere sprevit; sed ad Redemptoris gratiam veniens, ab Israelitis infidelibus repulsa, dum per sanctos apostolos ad collectionem se gentium dilatat, quasi hoc in cibum esuriens accipit, quod indignum prius fastidiosa despexit. Praedicationis enim suae angustias pertulit, quae apud Hebraeos despici quod loquebatur vidit. Sed prae angustia cibos quos dudum contempserat comedit, quae, repulsa Judaeorum duritia, gentiles susci
Abbreviated transcription (Latin):
s siae eius & iam loquatur ex uocedicens:
siquae prius tangere nolebat anima mca¬
s nunc prae angustia cibi mei sunt: quia nimi¬
rum amoris sui aestibus anxia cibum scrip¬
turae ueteris conuersa genailitas esurit:
quem dudum suꝑba despexit: quae tam̃
iudeaecibis congruunt: sil aulo conside¬
rantius disserantur: Ipsa quippe exerudi¬
tione legis. exunius deicognitione sal
habuit: et cunctas gentes tanquam anima¬
lia bruta despexit: Sed quia
societatem gencilium ad semetipsam reti¬
pere praeceptis legis erudita concempse¬
rat: quid aliud quam insulsum ybum su¬
mere fastide̾bat. Piuma quippe sencen¬
tia ꝓposita morte uetuerat ne plebs is ta¬
helitica foedus cuma lienigenis uingere
et uitam scãe religionis inquinartt: hub
et sibdtir a uet grstire aligus petr qod
istaicum a fferet morems ideuia ad
silemptoris fidem haet eadem uidea ȩxe¬
cori parte conuersa erte baeoiquaue
goutr  predicare ꝑscõs a postolossuae
Qninfidelibus satagebat: cus autempre¬

Expanded text:
uatur ex voce, dicens: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt, quia nimirum amoris sui aestibus anxia cibum Scripturae veteris conversa gentilitas esurit, quem dudum superba despexit. Quae tamen et Judaeae vocibus congruunt, si paulo consideratius disserantur. Ipsa quippe ex eruditione legis, ex unius Dei cognitione sal habuit, et cunctas gentes tanquam animalia bruta despexit. Sed quia societatem gentilium ad semetipsam recipere praeceptis legis erudita contempserat, 217 quid aliud quam insulsum cibum sumere fastidiebat? Divina quippe sententia, proposita morte, vetuerat ne plebs Israelitica foedus cum alienigenis jungeret, et vitam sanctae religionis inquinaret . Unde et subditur: Aut gustare aliquis potest quod gustatum affert mortem? Sed quia ad Redemptoris fidem haec eadem Judaea ex electorum parte conversa est, lucem quam cognoverat praedicare per sanctos apostolos suae prolis infidelibus satagebat. Ejus autem prae
Abbreviated transcription (Latin):
arena maris est ponderis. sed calamitas hominis
arena maris grauius ducitur : quia dura
fuisse poena ostendicur. Dum ꝓmisericor¬
dem uidicem culpa leuigatur : et quis quasgra¬
tiam redemptoris agnoscit. quis quis reditũ
ad patriam diligit: eruditus sub pondere pere¬
grinationis gemit. post statere desiderium:
Reccae subiungitur: Vnde ẽt uerba mea dolo¬
re sunt plena: Qui peregrinationem ꝓ
patria diligit. dolere&iam inter dolores
noͣscit: iusti autem uerba dolore plenasunt:
quia quo usq prȩsentia tolerat. adaliud lo¬
quendo sus pirat: Omne quod peccans per¬
tulit conspicit. atq ut adstacum beacitudi¬
nis redeat: sollicite uiditia quibus affligit᷑.
pensat: Vnde & subditur: Quia sagittȩ
dñi inme sunc: Sagittarum quippe nomi¬
ne aliquando praedicationũ uerba. ali¬
quando animaduersionis sententiae de¬
signantur: Praedicationis namq eloquia
sagitis exprimintur qua inco quodiuctia st¬

Expanded text:
arena maris est ponderis; sed calamitas hominis arena maris est ponderis; sed calamitas hominis arena maris gravior dicitur, quia dura fuisse poena ostenditur, dum per misericordem judicem culpa levigatur. Et quia quisquis gratiam Redemptoris agnoscit, quisquis reditum ad patriam diligit, eruditus sub pondere peregrinatrecte subjungitur: Unde et verba mea dolore sunt plena. Qui peregrinationem pro patria diligit, dolere etiam inter dolores nescit. Justi autem verba dolore plena sunt, quia quousque praesentia tolerat, ad aliud loquendo suspirat. Omne quod peccans pertulit, conspicit, atque ut ad statum beatitudinis redeat, sollicite judicia quibus affligitur, pensat. « Unde et subditur: Quia sagittae ignatur. --Sagittarum quippe nomine aliquando praedicationis verba, aliquando animadversionis sententiae designantur. Praedicationis namque eloquia sagittis exprimuntur, quia in eo quod vitia
Abbreviated transcription (Latin):
uesenst quod ꝑtulit. quia dulce innotuit
quod a misit: Uirigitur sc̃s conloquentis
anici sententiis a claustris silentii ex cussus.
⁊ꝓphetici sp̃s affluentia repletus: dicat sua.
acł humani generis uoce: Vtinam appen¬
derentur peccata mea quibus iram merui
ee callamieas quam patior it istatera. quasi
arena maris haec grauior a ꝓparerent : Acsia ꝑ¬
te diceret: Pampnationis nraẽ malum leue credi¬
tur. quia nec dum cognita redemptoris aequa¬
litate pensatur: sed utinam ueniat. et erumnam
tanti exilii insericordiae suae lance suspendat:
Et quid postexilium requiramus edoceat: Sieni¬
innotescit quid amisimus: graue esse insinuat
quod toleramus Bene autem haec eadem pere
grinationis nr̃ae calamitas: maris arenȩ compa¬
ratur: Arena et enimmaris undarum aestu
ex terius pellitur: quia et delinquens homo
quod temptationum fluctus mobilicer ꝑcu¬
lit extrase ab intimis exiꝑic: Magni autem

Expanded text:
ve sensit quod pertulit, quia dulce innotuit ve sensit quod pertulit, quia dulce innotuit quod amisit. Vir igitur sanctus colloquentis amici sententiis a claustris silentii excussus, et prophetici spiritus affluentia repletus, dicat sua, dicat humani generis voce: Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui, et calamitas quamarena maris haec gravior apparet. Ac si aperte diceret: Damnationis nostrae malum leve creditur, quia necdum cognita Redemptoris aequitate pensatur. Sed utinam veniat, et aerumnam tanti exsilii misericordiae suae lance suspendat, et quid post exsilium requiramus, edoceat. Si enim ostendit quod amisimus, grave esse insinuat quod toleramus. Bgrinationis nostrae calamitas maris arenae comparatur. Arena etenim maris, undarum aestu exterius pellitur, quia et delinquens homo, quoniam tentationum fluctus mobiliter pertulit, extra se ab intimis exivit. Magni autem
Abbreviated transcription (Latin):
ss parerent: Quis alius staterȩ nomitit
nisi deiethominum mediator exprimicurs
Qui ad pensandum uitae nrãe meritũ uet us̃
E apud mise ricordiam leue esse peccatũ
edlaxando monstrauit: qui hoc primo graẽ
ontulit quia poenã nostrã nobis cõgnosci¬
sutorem conditus. sedexigentibus merictis ab
netris gaudis deiectus. ĩnerumna cõrruptio¬
ns raeis cititatem exilii sustinens. c̃ulpe
triam crederet. et sic sub corruptionis pori¬
dere quasi insalutis libertate gauderet: sed¬
dis quemintus homo reliquerat. as sumpta
arne foris apparuit deus: Cumq se exteruis
praebuit expulsum foras hominem ad in¬
teriora reuocauit: ut iam dampna sua
uideat. iam poenam suae caetitatis ingemiscat:
calamitas ergo hominis instatera grauis appa¬
rue qua malum quod ꝑtulit. nonnisi in prae¬
sentua idemptoris agnouit: Lucem quippe
nesciens dampnationis suae tenebras uolup¬
tuose tolerabat: sed post quam uidit quod
dilfgeret. intellexitꝰ quod doleret : et gra¬

Expanded text:
statera . Quis alius staterae nomine, nisi Dei et hominum mediator, exprimitur? qui ad pensandum vitae nostrae meritum venit, et apud misericordiam leve esse peccatum relaxando monstravit. Qui hoc primum gratiae contulit, quia poenam nostram nobis cognosciauctorem conditus, sed exigentibus meritis ab internis gaudiis dejectus, in aerumna corruptionis ruens, caecitatem exsilii luens, culpae triam crederet, et sic sub corruptionis pondere quasi in salutis libertate gauderet. Sed is, quem intus homo reliquerat, assumpta carne, foris apparuit Deus. Cumque se exterius praebuit, expulsum foras hominem ad interiora revocavit, ut jam damna sua videat, jam poenam suae caecitatis iCalamitas ergo hominis in statera gravis apparuit, quia malum quod pertulit nonnisi in praesentia Redemptoris agnovit; lucem quippe nesciens, damnationis suae tenebras voluptuose tolerabat. Sed postquam vidit quod diligeret, intellexit etiam quod doleret; et gra
Abbreviated transcription (Latin):
est nunerus: Diunȩ fortitudins facta
tuic uerius explemus: cum haecnosexple¬
rrnouposie cognoscimus Tune facundius
loquimur: cum abhis obstupescendo re¬
cicemus : Adnarranda quippe dei opera
babet defectus nr̃ quam sufficienter exe
rat linguam suam. ut quae conprehende¬
re idoneae non ualet. haec idoneae
mutus laud& rȩdes : nde bene perpsal¬
Eo. mistã dicitur: Laudate eum inpotenta¬
tibus eius: laudate cũ secundum multitudi¬
nem magnitudinis eius: Ille quippe dnm̃
sccundum multitudinem magnitũ dinis
laudat: qui se succumbere in eius laudis
expletione considerat: dicat ergo Qui
facit magna et inscrutabilia. et mira¬
bilia. quorũ non est numerus. Midelicet :¬
magna uirtute. inscrutabilia ratione. innu¬
merabilia multiplicitate : Diuina ergo
opera. quae explere dicendo non potuit:
facundius defitiendo definiuit. Sed in con¬
sideratione rerũ. quur longe extranos
ducimur . qui hoc ipsum quoq quod erga
nos agitur ignoramus: Unde et apte

Expanded text:
s, etc.--Divinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus. Tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera, habet defectus noster, quam suffirat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec idonee mutus laudet. Unde bene per Psalmistam nunc dicitur: Laudate eum in potentatibus ejus: Laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus . Ille quippe Dominum secundum multitudinem magnitudinis ejus laudat, qui se succumbere in ejus laudis expletione considerat. Dicat ergo: Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus, videlicet magna virtute, inscrutabilia ratione, innumerabilia multiplicitate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potuit, facundius deficiendo definivit. Sed in consideratione rerum cur longe extra nos ducimur, qui hoc ipsum quoque quod erga nos agitur ignoramus? Unde et apte
Abbreviated transcription (Latin):
pus quaeritur. ut demalo quod fecit incre¬
pecur: Nisi enimpredicator sustineat qͣn¬
do ferre congrue correptionẽ possit:
auget in eomalũ quod insequitur: Sae¬
pe enim contingit ut talis sit : qui nulla in¬
crepationis uerba suscipiat. Quid itaq
in huius culpa p̃dicatori a gendũ ẽ. nisi ut
insermone ammonitionis quẽ ꝓ cõmuni
salute omniũ auditorũ facit Talescul¬
pas ad mediũ deducat quales eũ ꝑ petrasse
considerat Qui et praesto ẽ et dese solo
adhuc argui non potest nedeterior fiat.
Etcũ generaliter contra culpã inuectio in¬
tendicur correptionis uerbũ libenter
admentẽ ducitur Quia potens prauus
ignorat quod sibi hoc spetialiter dicatur.
Quid itaque iste p̃dicator suus. nisi parcens

Expanded text:
pus quaeritur ut de malo quod fecit increpus quaeritur ut de malo quod fecit increpetur. Nisi enim praedicator sustineat quando ferre congrue correptionem possit, auget in eo malum quod insequitur. Saepe enim contingit ut talis sit qui nulla increpationis verba suspiciat. Quid itaque in hujus culpa praedicatori agendum est, nisi ut in sermone admonitionis, quem pro communi salute omnium auditorum facit, tales culpas ad medium deducat quales eum perpetrasse considerat qui et praesto est, et de se solo adhuc argui non potest, ne deterior fiat? Et cum generaliter contra culpam invectio intenditur, correptionis verbum libenter ad mentem ducitur, quia potens pravus ignorat quod sibi hoc specialiter dicatur. Quid itaque isti praedicator suus nisi parcens
Abbreviated transcription (Latin):
Quoduo non parcens. sed quasi parcensuobis :
Nequa quã hoc neglegenter praetereundum
puto. quia scã aeclesia disciplinae uigorẽ
cũ ꝑ mixtione mansuetudinis seruans aliquando
malis et quasi parcens non parcit: aliquando
et quasi non parcens parcit: Quod melius os¬
tendimus. si ipsa quae plerũq accidunt ꝓfe¬
ramus: Ponamus itaq ante oculos mentis du¬
os prauos intra scãm aeclesiã eẽ consticutos:
Quorũ sit unus potens et ꝓteruus. alter mi tis
et subditus: si qua miti et subditoculpa sub¬
ripuerit: Hancꝓtinus increpando praedi¬
cator in sequitur: Corripit eũ quẽ corripi¬
endo aculpa liberat: atq aduitã rectitudi¬
nis reformat: Quiditaq huic nisi non par¬
cens pepercit. quia dũ correptionis uerbũ
non distulit. citius hunc aculpa liberauit. ẽ¬
Hene enĩ arguens non peꝑcit: sed in eo qđ cor¬
rexit peꝑcit At contra potens et ꝓteruus
cum aliquid ꝓpetrasse cognoscitur : tem¬

Expanded text:
non ait Parcens, sed Quasi parcens vobis, non ait Parcens, sed Quasi parcens vobis, nequaquam hoc negligenter praetereundum puto, quia sancta Ecclesia disciplinae vigorem mistione mansuetudinis servans, aliquando malis et quasi parcens non parcit, aliquando vero et quasi non parcens parcit. Quod melius ostendimus, si ipsa quae plerumque accidunt proferamus. Ponamus itaque ante oculos mentis duos pravos in sancta Ecclesia esse constitutos, quorum sit unus potens et protervus, alter mitis et subditus. Si qua miti et subdito culpa subripuerit, hanc protinus increpando praedicator insequitur et corripit, eumque corripiendo, a culpa liberat, atque ad viam rectitudinis reformat. Quid itaque huic nisi non parcens pepercit, quia dum correptionis verbum non distulit, citius hunc a culpa liberavit? Libere enim arguens non pepercit, sed in eo quod correxit pepercit. At contra potens et protervus, cum aliquid perpetrasse cognoscitur, tem
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ alis qualter inferrent Et tunc salubri¬
us in crinsecus uiuerent. cum aliquid extrin¬
secus de in firmitate sentirent Notandũ
quod nonait. esset anima mea ꝓanima ur̃ã:
sed utinã eẽt anima urã ꝓ anima mea. Quia
ꝓfecto sibi malediceret: si se illis fieri similẽ
optaret: Illis uõ meliora uoluit: quossibi fie¬
ri similes quaesiuit: Consolamur uero prauos
in fla gello constitutos: cũ de exteriori ꝑcussio¬
ne. interiorẽ in eis conualescere salutẽ indicam
Caput &iam mouemus. cũ mentẽ quae prin¬
cipale nr̃m ẽ ad passionẽ inflectimus : Eosque
inter flagella roboramus. cũ doloris eorum
ium uerbis micibus linimus Sunt nãq non¬
nulli. quidũ interna nesciunt: demalis exteri¬
orib desperabilit̃ affligunt᷑ : De quibus ꝑ
psalmistã diciturꝰ In miseriis non subsistent. Ille
et enimbene nouit in exteriorib miseriis sub¬
silere. qui scit semꝑ despe interna gaudere¬

Expanded text:
nem aliis qualiter inferrent; et tunc salubrinem aliis qualiter inferrent; et tunc salubrius intrinsecus viverent, cum aliquid extrinsecus de infirmitate sentirent. Notandum, quod non ait: Utinam esset anima mea pro anima vestra! sed Utinam esset anima vestra pro anima mea! quia profecto sibi maledoptaret, illis vero meliora voluit quos sibi fieri similes quaesivit. Consolamur vero pravos in flagello constitutos, cum de exteriori percussione interiorem in eis convalescere salutem indicamus. Caput etiam movemus, cum mentem, quae principale nostrum est, ad compassionem inflectimus, eosque inter flagella roboramus, cum vim verbis mitibus lenimus. Sunt namque nonnulli qui dum interna nesciunt de malis exterioribus desperabiliter affliguntur, de quibus per Psalmistam dicitur: In miseriis non subsistent . Ille etenim bene novit in exterioribus miseriis subsistere, qui scit semper de spe interna gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
Bene ergo dicitur: Aut aliquid tibi molestũẽ.
siloquaris: Acsi ei apte diceretur: Eopus
loqueris: quo a me molestũ aliquid decua
actione non audis Onde et subditur Poterã
facere potuit: sed ne uisticiã deserat. quod
facere potuita declinat Sequitur Atquti
et ego uos sermonib et mouerẽ caput meũ
suꝑ uos. Roborarẽ uos ore meo: et mouerem
labia quasi parcens uobis: Aliquando neces
seẽ it praus mencibus quat hunana p̾clicatione
orrgi nequeunt diuna flagella optaribe¬
migne debeant : Quoꝰcũ magno fit amoris stu¬
de uidelicet nonerrantis poena sed correptio
quaentir: et oratio potius quãm aledictio eẽ
monstratur: In his autẽ uerbis hocbeatus iob
monstratur intendere ut amici qui dolori
illius ꝑ carita tẽ cõ pati nesciebant Mlex¬
perimenco discerent aliene afflicciorui qua¬
uter misereri debuissent: Atq edomati do¬
loribus a sua passione traherent: consolatio¬

Expanded text:
Bene ergo dicitur: Aut aliquid tibi molestum est, Bene ergo dicitur: Aut aliquid tibi molestum est, si loquaris? Ac si ei aperte diceretur: Eo plus loqueris quo a me molestum aliquid de tua actione non audis. Unde et subditur,--VERS. 4facere potuit; sed ne justitiam deserat, quod facere potuit declinat. Sequitur: CAPUT V.et ego vos sermonibus, et moverem caput meum super vos. Roborarem vos ore meo, et moverem labia mea, quasi parcens vobis. 5. Malisse est ut pravis mentibus quae humana praedicatione corrigi nequeunt divina flagella optari benigne debeant. Quod cum magno fit amoris studio, videlicet non errantis poena, sed correptio quaeritur, et oratio potius quam maledictio esse monstratur. In his autem verbis hoc beatus Job monstratur intendere, ut amici, qui dolori illius per charitatem compati nesciebant, ab experimento 419 discerent alienae afflictioni qualiter misereri debuissent; atque, edomiti doloribus, a sua passione traherent consolatio
Abbreviated transcription (Latin):
interni uigorẽ uiditiinon amittunt: Niã
scuint et foris aduersa ꝑpeti: et tamen
incerius in fracti recta sine pauore defen¬
dere: Vnde subiungitur: Nium quid habe
uerba sunt : quae in flationitemporai potius
quã rettitudini seruiunt: Saepe autẽ male
&iambona dicunt. sed quia bene non dicunt:
gisterio docemur nisiut quisq. ꝑpendere
sollicite sciat. neluctus tempore uerba increpi¬
tionis inferat: Sienim sunt quaedam quac n¬
crepari iure debeant. in afflictione post ponen¬
da sunt: ne consolator increpando dolorẽ au¬
geat. quẽ lenire ꝓposuerat: Sequitur:. Aut
aliquid tibi molestum ẽ silo quaris: Maliui¬
ri cumaliis sibi similibus conuitiosa uerba
ꝓferunt. eo citius obmnutescunt quo desetala
mox audiunt : qualia sius auditoribus dicunc
Cum autẽ bonos uiros ꝑ conuitiosa uerba iacu¬
lantur: Nuil molestiae ex conuitio nascitur.
coguntur audire quod non sunt. tacentes

Expanded text:
interni vigorem judicii non amittunt. Nam interni vigorem judicii non amittunt. Nam sciunt et foris adversa perpeti, et tamen interius infracti recta sine pavore defendere, 418 Unde subjungitur: CAPUT III VEverba sunt quae inflationi temporali potius quam rectitudini serviunt. Saepe autem mali etiam bona dicunt; sed quia bene non dicunt, gisterio docemur, nisi ut quisque perpendere sollicite sciat ne luctus tempore verba increpationis inferat? Si enim sunt quaedam quae increpari jure debeant, in afflictione postponenda sunt, ne consolator increpando dolorem augeat, quem lenire proposuerat. Seqaliquid tibi molestum est si loquaris? - Mali viri cum aliis similibus sibi conviciosa verba proferunt, eo citius obmutescunt, quod de se talia mox audiunt, qualia suis auditoribus dicunt. Cum autem bonos viros per vitiosa verba jaculantur, nihil eis molestiae ex convicio nascitur, coguntur audire quod non sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rbat ł patientiã suã trpũ seruat a ecele¬
side Aqulat nouid ealia audiendo colerare :
Etcũeidis sermo aþitttur: ratiocinando ds¬
Electi quippe frequenter alie na mala qua
Nsua alidiunt: et abhis eis crimenꝰ ipingit.
a quibus crimina mpincta ꝑ petrantur:
Acdaũtẽ responsione beatus i ob illud accle¬
siae tempus significat. quo opressa ab ad¬
uersari is. temporali eorũ potentia quasi
deiecta creditur Onde sequitur: Consolato¬
res onerosi: omnesuos Siue enim heretici seu
praui quilibet. cum laborare bonos in aduer¬
sitate conspitiunt: in eo quod illos consolari
appetunc. mala eis ꝑsuadere conantur Un¬
de non inmerito bonorũ mentibus honero¬
sa c fit eorũ consolacio : quia inter uerba
dulcedinis uirus ꝓpinare cupiunt erro¬
ris . Et dũ diccis lenib: dolores quasi leiugant :
peccationus i ponere festinant sedelec¬
ciuiri &iam cum temporali gloria priuant᷑.

Expanded text:
rebat, per patientiam suam typum servat Ecclerebat, per patientiam suam typum servat Ecclesiae, quae novit talia audiendo tolerare, et, cum ejus sermo admittitur, ratiocinando desElecti quippe frequenter aliena mala quasi sua audiunt, et ab his eis crimen impingitur a quibus crimina impacta perpetrantur. Hac autem responsione beatus Job illud Ecclesiae tempus significat quo, oppressa ab adversariis, temporali eorum potentia quasi dejecta creditur. Unde sequitur:--IBID.-- Consolatores onerosi omnes vos estis. Sive enim haeretici, seu pravi quilibet, cum laborare bonos in adversitate conspiciunt, in eo quod illos consolari appetunt, mala eis persuadere conantur. Unde non immerito bonorum mentibus onerosa fit eorum consolatio, quia inter verba dulcedinis virus propinare cupiunt erroris; et dum dictis lenibus dolores quasi levigant, peccati onus imponere festinant. Sed electi viri etiam cum temporali gloria privantur,
Abbreviated transcription (Latin):
SOLIT
quod mala sua ꝑ conuitiũ bonisingerunt.
prius quamde eis ipsi ueraciter accusentur:
Et dum metuunt increpari de his quaefa¬
tiunt: aduersantessius prauitatibus iustis
haec facere testantur Scĩ autemuri.
patienter audiunt & iam quaese nunꝗ
fecisse meminerunt: Quamus ea mala quȩ
sibi ingeri conspitiunt ab ipsis sius crum¬
natoribus nouerine ꝑ petrata. cum eos
p̃dicando corrigere non possunt pati¬
endo tolerant Quatinus si fructũ con¬
uersionis eorũ nonualeant. ex ipsis tam̃
praemiũ longanimitactis ad quirant: On¬
de et scc̃ aecclesia: dauid ꝓphetȩ uocib
dicit: Supra dorsum meum fabricatier¬
peccatores. Quia udelicet cũ hereticos uel quos¬
libet repbos quos corrigere nonualet colerat.
facta pecantis̃ supra dorsũ portat: Beacus
itaq iob uidens eliphar amicũ suũ eonerase
multa de hȩ pochrisi conquirentẽ. qui excon¬
solationis uerbas adamaritudinẽ increpatio¬
nis cruperat &si mulatus consolacor appa¬

Expanded text:
solet, quod sua mala per convicium bonis ingerant, priusquam de eis ipsi veraciter accusentur; et dum metuunt increpari de his quae faciunt, adversantes suis pravitatibus justos haec facere testantur. Sancti autem viri patienter audiunt etiam quae se nunquam fecisse meminerunt, quamvis ea mala quae sibi ingeri conspiciunt ab ipsis suis criminatoribus noverint perpetrata; et cum eos praedicando corrigere non possunt, patiendo tolerant, quatenus si fructum conversionis eorum non valent, ex ipsis tamen praemium longanimitatis acquirant. Unde et sancta Ecclesia David prophetae vocibus dicit: Supra dorsum meum fabricaverpeccatores , quia videlicet dum haereticos vel quoslibet reprobos, quos corrigere non valet, tolerat, facta peccantium supra dorsum portat. Beatus itaque Job videns Eliphaz amicum suum multa contra se de hypocrisi conquerentem, qui ex consolationis verbis ad amaritudinem increpationis eruperat, et simulatus consolator appa
Abbreviated transcription (Latin):
peum opponit: Undique uenientibus spicu¬
lis obuiat: Et percunta uir :tum latera
circum specta : contra ruentia uulnera
roborat: Sedantiquus hostis quo ualenti¬
us uincitur : eo adhuc insidia s ardentius insti¬
gatur: Nam quia uxor increpata reti¬
cuit. ꝓtinus alios qui increpandi ad concu¬
melias. surgerent excitauit: Sicut enim dam¬
na rerum studint crebrius nuntiando percute¬
re: ita nunc robustum pectus satagit uerbo¬
rum contumeliis sepius feriendo penetra¬

Expanded text:
peum opponit, undique venientibus spicupeum opponit, undique venientibus spiculis obviat, et per cuncta virtutum latera circumspectam contra irruentia vulnera mentem rotat. Sed antiquus hostis, quo ardentius vincitur, eo adhuc gatur. Nam quia uxor increpata reticuit, protinus alios qui increpandi ad contumelias surgerent, excitavit. Sicut enim damna rerum studuit crebrius nuntiando percutere; ita nunc robustum pectus satagit verborum contumeliis saepius feriendo penetra
Abbreviated transcription (Latin):
cauit: Quia nec contra ferientem superba
dixit: nec contra suadentem recta reticuit :
Nec loquens ergo nec tucens deliquid qui &
flagellanti patrigratias reddidit : & malc
suadenti coniugi. doctrinãs sapientiae mi¬
nistrauit: Qui enim scuit quid deberet deo
quid ꝓximo : scilicet pacientiam conditori.
sapientiam coniugi. łdcirco & hanc redar¬
guendo docuit. & illum gratias agendo lau¬
dauit : Quis autemnrm̃ siunum quod lib&
uulnus tante huius ꝑcussionis acciperet. non
mox abintimis ꝓstratus iaceret: Eccestra¬
tus foris uulneribus carnis erectus in trinsecꝰ
munimine ꝑmanet mentis: & sub semet¬
ipso omne iaculum. transuolare conspicit :
quod inse exterius districta manu seuiens
hostisfigi: Vigilanter deprthendit iacula
modo uulneribus contra se a facie. modo uer¬
bis quasi ex latere intorta : Et bellator
noster circumuallantium certaminum ferͦ¬
uore de pressus: ubique pacientiae suae clip¬

Expanded text:
cavit; quia nec contra ferientem superba cavit; quia nec contra ferientem superba dixit, nec contra suadentem recta reticuit. Nec loquens ergo, nec tacens deliquit, quia et flagellanti patri gratias reddidit, et male suadenti conjugi doctrinae sapientiam ministravit. Quia enim scivit quid deberet Deo, quid proximo, scilicet patientiam Conditori, sapientiam conjugi: idcirco et hanc redarguendo docuit, et illum gratias agendo laudavit. Quis autem nostrum si unumquodlibet vulnus tantae percussionis acciperet, non mox ab intimis prostratus jaceret. Ecce stratus foris vulneribus carnis, erectus intrinsecus permanet munimine mentis, et sub semetipso omne jaculum transvolare conspicit, quod ipse exterius districta manu saeviens hostis figit. Vigilanter deprehendit jacula, modo vulneribus contra se in facie, modo verbis quasi ex latere intorta. Et bellator noster circumvallantium fervore certaminum deprehensus, ubique patientiae suae cly
Abbreviated transcription (Latin):
pisse consolatur: abstatumentis omnimoda
desperatione destruitur: Sic ergo utraque
ungenda sunt: ut unum semper exaltero
fulcatur. Quatinus & flagelli poenam
memoria temperet doni. & doni leticiam
mordeat suspitio ac formido fdagelli Sc̃s
igitur iurut oppressam mentem interuul¬
neram ulceat : In flagellorum doloribus
blandimenta donorũ pensat dicens : Sibo
na suscepimus demanudnĩ mala quare
non sustineamus : Vbi & bene praemitat. ÷:
bus: Quia enĩ sensus prauae mulieris. Non
autem sexus. inuitio ẽ : nequaquã ait. loquu¬
ta es: quasi una exmulieribus. sed exineo
quia quod prauum sapit. accedentis stulticiȩ.
non autem condite sit naturae : Se quitur :
nomnibus his non peccaut iob labussuis:
Duobus modis labiis delinquimus: Cum aut
inusta dicimus. aut iusta reticemus : Nlamsi ali¬
quando & tacere culpa non esset: ꝓpheta non
diceret. Uae michi qui tacui beatus igitur
iob incunctis quae egi: labiis suis minime pec¬

Expanded text:
pisse, consolatur, ab statu mentis omnimoda pisse, consolatur, ab statu mentis omnimoda desperatione destruitur. Sic ergo utraque jungenda sunt, ut unum semper ex altero fulciatur; quatenus et flagelli poenam memoria temperet doni, et doni laetitiam mordeat suspicio ac formido flagelli. Sanctus igitur vir, ut oppressam mentem inter vulnera mulceat, in flagellorum doloribus blana suscepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? » Ubi et bene praemittit, cubus. » Quia enim pravae mulieris, non autem sexus in vitio est, nequaquam ait: « Locuta es, quasi una ex mulieribus, » sed, « ququia quod pravum sapit, accendentis stultitiae, non conditae sit naturae. Sequitur: « In omnibus his non peccavit Job labiis suis. » Duobus modis labiis delinquimus: cum vel injusta dicimus, aut justa reticemus. Nam si aliquando et tacere culpa non esset, propheta non diceret: « Vae mihi, quia tacui . Beatus igitur Job in cunctis quae egit, labiis suis minime pec
Abbreviated transcription (Latin):
ditur: Faciens pacem: & erģans mala:. Quaturc
nobis pax cumdeo redditur: Vum haet quaebene
sint condita. sed non bene concupita: inea quae
nobis mala sunt. flagella uerꝰtuntur : Per
culpam quippe deodiscor des extitimus : Dignũ
ergoc̃ ut ad pacemillius ꝑflagella redeamus:
Vtcum uni quae quae resbene conditi nobis iai
elolorẽ uerttur: corresoꝰmens adauctorispa¬
cõhumliter reformotur: Hacoitaq: flagello
betus ob mala nominat: qupisalitis & tranquil¬
ldai bonum qui ꝑturba ontferunt pensit:¬
plusbonem conugis qunta conidsurtto oie t¬
se colligat dicens: Sibona accepimus demanus
dñi. mala quare non sustincamus : Magna quip¬
peconsolatio tribulationis est. sicuma duersa
patimur auctoris nr̃i admemoriam dona¬
reuocemus: Nec frangit quod ex dolore
obuiat simenticicius hoc quod exmunere
pleticiam corruit: Quis quis autemflagel
lis acteritur. sed fla gellorum tempore
nequa quã seexdonis quae eum contigit acce¬

Expanded text:
ditur: Faciens pacem et creans mala; quia tunc ditur: Faciens pacem et creans mala; quia tunc nobis pax cum Deo redditur, cum haec quae bene sunt condita, sed non bene concupita, in ea quae nobis mala sunt flagella vertuntur. Per culpam quippe Deo discordes exstitimus: dignum ergo est ut ad pacem illius per flagella redeamus; ut, cum unaquaeque res bene condita nobis in dolorem vertetur, correcti mens ad auctoris pacem humiliter reformetur. Haec itaque flagella beatus Job mala nominat, quia salutis et tranquillitatis bonum qua perturbatione feriant pensatsuasionem conjugis, quanta considerationse colligat, dicens: « Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? » Magna quippe consolatio tribulationis est, si cum adversa patimur, actoris nostri dona ad memoriam revocamus. Nec frangit, quod ex dolore obviat, si menti citius hoc quod ex munere per laetitiam corruit. Quisqlis atteritur, sed flagellorum tempore nequaquam se ex donis, quae eum contigit acce
Abbreviated transcription (Latin):
Mala autẽ . fla gella praesentia appellans Ve
quibus ꝑprophetam dominus dicit : Ego dos¬
mis & nonc alter: formans lucem. &ertans¬
aanrs bere conditas nobis malea gentibus:
inflagllum format At eaipsa & perdo¬
lorer̃ quo strunt delinquentibus mala sint :¬
& pernatiram qua existunt bona: Vnde et
uenenum mors quidemẽ homini sedtamen
utic serpenti : A morȩ enim praesentiumab
auctoris nostri dilet tone recessimus: & ꝑuer¬
si mons dumdlectationi cracaturae se subdidit :
acreatoris societate dis iunxit: Ex his ergo
aba ut̾ore ferienda erat qua e errans aucto¬
riprae posuera. Utunde homoculpam
nontinuit superbũs admittere: inde poenã
corrigendus inueniret: & tantocicius res¬
preret adilla quae ꝑdidit. quanto doloris ple¬
niesse conspiceret quae quȩ siuit: Vnde & bene
dictur. Formans lucem & creans tenebras :
quiacum ꝑfla gella exterus doloris tenebrȩ
crtantur: intus perũditiones luxmentis accen¬

Expanded text:
mala autem flagella praesentia appellans; de mala autem flagella praesentia appellans; de quibus per Prophetam Dominus dicit: Ego Dominus, et non est alter formans lucem ete conditas nobis male agentibus in flagellum format, ut ea ipsa, et per dolorem quo feriunt, delinquentibus mala sint, et per naturam qua existunt, bona: unde et venenum mors quidem est homini, sed tamen vita serpenti. Amore enim praesentium ab auctoris nostri dilectione recessimus, et perversa mens, dum delectationi creaturae se subdidit, a Creatoris societate disjunxit. Ex his ergo ab auctore ferienda erat, quae errans auctori praeposuerat; ut unde homo culpam non timuit superbus admittere; inde poenam corrigendus inveniret; et tanto citius resipisceret ad illa quae perdidit, quanto doloris plena esse conspicere, quae quaesivit. Unde et bene dicitur formans lucem, et creans tenebras, quia cum per flagella exterius doloris tenebrae creantur, intus per eruditionem lux mentis accen
Abbreviated transcription (Latin):
ue  Dedadam noster fortis inster quilso
uacuit : quin paradiso quondam debilis stece
Nam ilicoadmale suadentis uerba respondit di
cens. Quasi una de stultis mulieribus locutaes
ubique suptratur: Percunctu temptationẽm
argumentu succubuit : qui & illud sium fami¬
liare solatium &iam demuliere amisit: Inter
haec igitur scm̃iurũ intuere libet foras rebus
uacuumintrinsetus deo plerum : Paulus cumia
seipso diuitias sapientiac internae conspiceret
seque ipsum exterius eẽ corruptibile corpus
uideret dixit: Habemus tesaurũ istum inuasis
fictilibus: Ecce inbeato iob uas fictile scissuras
ulcerum exterius sensit : sed hic dsaurus in¬
terius integer mansit: Pora senim ꝑuulne¬
ra creput : sed inde fitienter interius nascens.
thesauros sapientiae ꝑuerba scȩ eruditionis.
emanauit dicens : Sibona accepimus demanu
domini. mal&autem quare non sustineamus:
Bona scilicet dona dei uel temporalia uelattmi

Expanded text:
ve? Sed Adam noster fortis in sterquilinio ve? Sed Adam noster fortis in sterquilinio jacuit, qui in paradiso quondam debilis stetit. Nam illico ad male suadentis verba respondit, dicens: Quasi una de stultis mulieribus locuta esubique superatur. Per cuncta tentationum argumenta succubuit, qui et illud suum familiare solatium etiam de muliere amisit. Inter haec igitur sanctum virum intueri libet foras vero vacuum, intrinsecus Deo plenum. Paulus cum in semetipso divitias internae sapientiae conspiceret, seque ipsum exterius corruptibile corpus videret, ait: « Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . » Ecce in beatum Job vas fictile scissuram vulnerum exterius sensit, sed hic thesaurus interius integer mansit. Foras enim per vulnera creputhesaurus sapientiae per verba sanctae eruditionis emanavit, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? bona sci
Abbreviated transcription (Latin):
prius dampna substantiae : quaȩ extranaturã
ꝓfec toesset & extracorpus: Subtraxit fili¬
os quodiam quidem extra naturam nonesset.
sed tamen adhuc aliquatenus extra ꝓprium
corpus: Adextremum ꝑcussit & corpus i
sed quia uulneribus carnis ad mentis uulnus
ꝑuenire nonualuit: &iam coniuncte muliȩ¬
ris linguam quaesiuit: Quia enimaperto
certamine superari se doluit: deore coniugis ia¬
culum quasi de insidiis intorsit. Quae ꝑfecto
diceret. Adhuc ꝑmanes in simplicitate tua :
bene dic deo & morłre : Cece temptando omniu
abstulit. ec ce temptando mulierẽ reliquit.
et sc̃õuro callide cuncta diripiut: sedual de
callidius adiutricem suam mulierem seruauit
quaȩ dicat. Adhuc permanes in simplicitate
tua : Uerba sua a eua reppetit: Nam qud est
dicere simplicitutem desere. nisi oboedien¬
tiam uecium comedendo contempne : Et quid
ẽ dicere. benedic deo. & morere: nisi transcen¬
dendo praeceptum ultra quames conditus iu¬

Expanded text:
prius damna substantiae, quae et extra naturam prius damna substantiae, quae et extra naturam profecto essent, et extra corpus. Subtraxit filios, quod jam quidem extra naturam non esset, sed tamen adhuc aliquatenus extra proprium corpus. Ad extremum percussit et corpus. Sed quia vulneribus carnis ad mentis vulnus pervenire non valuit, etiam conjunctae mulieris 79 linguam quaesivit. Quia enim aperto certamine superari se doluit, de ore conjugis jaculum quasi de insidiis intorsit, quae profecto diceret: Adhuc permanes in simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Ecce tentando omnia abstulit, ecce tentando mulierem reliquit, et sancto viro callide cuncta diripuit; sed valde callidius adjutricem suam mulierem reservavit, quae dicat: Adhuc permanes in simplicitate tua? Verba sua Eva repetit. Nam quid est dicere: Simplicitatem desere, nisi: Obedientiam, vetitum comedendo, contemne? Et quid est dicere: Benedic Deo, et morere, nisi: Transcendendo praeceptum, ultra quam es conditus, vi
Abbreviated transcription (Latin):
eos & iam qui nobis adherent statum sata¬
git. nostrae mentis inclinare : Cumenim
ad hocmmirum ꝑ linguas adherentium
re pit: H linc enim scriptum est: A fili is
istuis caue: & adomesticis tus adtende:
Hinc ꝑ prophetam dicitur : Unus quis que
se aꝓximo suo custodiat. & in omnifrate: suo non
habeat fidutiam: hinc rursum scriptum est : I nimi¬
ci hominis domesticieius: Callidus namq aduer¬
sarius cumabonorũ cordibus repelli se conspi¬
cit: eos qui abillis ualde diliguntur exqurit:
et ꝑeorum uerba blandiens loquitur : qui plus
caeteris amantur.: ut dumuis amoris corper¬
forat facile ꝑsuasionis eius gladius adintimae
rectitudinis munimina in rumpat : Postdam¬
na igtur rerum post funera pignorum poset
uulnera scissurasq menbrorum. antiquus
to sermone corrũpere  Uerba enimpost
uulnera intulit. ut nimirũ cumuir dolorib:
in grauesceret: facile ꝑsuasionis suggestio
calliditate sacuiat inuenimus Mouit namq

Expanded text:
eos etiam qui nobis adhaerent, statum sataeos etiam qui nobis adhaerent, statum satagit nostrae mentis inclinare. Cum enim ad hoc nimirum per linguas adhaerentium repit. Hinc enim scriptum est: «A filiis tuis cave, et a domesticis tuis attende » Hinc per prophetam dicitur: «Unusquisque se a proximo suo custodiat, et in omni fratre suo non habeat fudiciam .» Hinc rursum scriptum est: «Inimici hominis domestici ejus . » Improbus namque adversarius eum a bonorum cordibus repelli se conspicit, eos, qui ab illis faet per eorum verba blandiens loquitur qui plus caeteris amantur; ut dum vis amoris cor perforat, facile persuasionis ejus gladius ad intimae rectitudinis munimina ina igitur rerum, post funera pignorum, post vulnera scissurasque membrorum, antiquus to sermone corrumpere. Verba enim post vulnera intulit, ut nimirum cum vis doloris ingravesceret, facile persuasionis suggestio calliditate saeviat invenimus. Movit namque
Abbreviated transcription (Latin):
it. quic scs uir subiettam sibi mulierem: & non
prepositam adtendit: Et recta loquens do¬
cuit: quam serpens. ut ꝑuersa loqueretur :
instigauit : ignum quippe erat: ut fluxã
mentem uirilis censura restringeret : cum
ꝓfecto et de ipso primolapsu humani ge¬
neris nossec: quod docere mulier recta
nesciret. Vnde bene ꝑpaulum dicitur.
Snimirum aliquando cum docuit: asapien¬
tiae aeternitate separauit : Antiquus
ita que hostis abadam inster quilio pͣdidit:
quiadam in paradiso superauit. At que
adiutricem suam mulierem dum uerba
male ꝑsuasionis ascendt : addocsnam
sc̃ȩ eruditionis misit. Et quȩ excituta fu¬
erat ut ꝑderet: erudita ẽ aeperiret
Sic sic a nostris uris for tibus hostidus per¬
cutitur: ut sua ei & iam tela rapiantur:
Unde enimse exaggerare aestimat dolo¬
rem uulneris: inde eis contra semetipsũ
autem male ꝑ suadentis conuigis uigilan¬
ter debemus aspicere: quod antiquus aduer
sarius non solum ꝑsemet ipsum: sed per

Expanded text:
it, quia sanctus vir subjectam sibi mulierem, et non praepositam attendit; et recta loquens docuit, quam serpens, ut perversa loqueretur, instigavit. Dignum quippe erat ut fluxam mentem virilis censura restringeret, cum profecto et de ipso primo lapsu humani generis nosset quod docere mulier recta nesciret. Unde bene et per Paulum dicitur: Tim. II, 12; quia nimirum aliquando cum docuit, a sapientiae aeternitate separavit. Antiquus itaque hostis ab Adam in sterquilinio perdidit, qui Adam in paradiso superavit; atque adjutricem suam mulierem dum ad verba malae persuasionis accendit, ad doctrinam sanctae eruditionis misit; et quae excitata fuerat ut perderet, erudita est ne periret. Sic sic a nostris viris fortibus hostis percutitur, ut sua ei etiam tela rapiantur. Unde enim se exaggerare aestimat dolorem vulneris, inde eis contra semetipsum autem male persuadentis conjugis vigilanter debemus aspicesarius non solum per semetipsum, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
illi uxor sua. Adhuc ꝑ manes insimplia cita¬
te tua. benedic deo et morere: Cuius eni speciẽ¬
carnalium in aeclesiae sinupositorũ. qui quo
uerbis ꝓfessȩ fidei intussunt : eobonos incor¬
rectis suis moribus peius premunt: nam min
fortasse nocussent: si non eosscã aecclesia
introrsus admittens usq ad fidei cubile re¬
ciperet: Quos dum ꝑ ꝓfessam fidem reci¬
pit sibi ꝓcul dubio poene inde uitabiles facit
Hinc ÷ quod premente turba una redempto¬
rem nrmꝰ: mulier tetigit Vnde et isdem
te conprimunt et affligunt. & dicis quis me teti

Expanded text:
illi uxor sua: Adhuc tu permanes in simplicitailli uxor sua: Adhuc tu permanes in simplicitate tua? benedic Deo, et morere. Qui ait ad ilcarnalium in Ecclesiae sinu positorum, qui quo verbis professae fidei intus sunt, eo bonos incorrectis suis moribus pejus premunt. Nam minus fortasse nocuissent, si non eos sancta Ecclesia introrsus admittens usque ad fidei cubile reciperet, quos dum per professam fidem recipit, sibi procul dubio pene inevitabiles facit. Hinc est, quod premente turba, una Redemptorem nostrum mulier tetigit; unde et isdem te comprimunt et affligunt, et dicis: Quis me teti