comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
degundis in balneo sine liquore nu¬
dam iuberet descendere. Deinde
manu beate uisa est oleum egͦte
suꝑ caput effundere. & nouẽ ue¬
ste contegere. Quo ꝑacto misterio
uigilante de soporẽ. de morbo ni¬
chil apparuit. ita ut nec subsudas¬
set. & intꝰ aqua consumpta sit. Qͦ
lum. leuat ad cũrsum de lectulo.
ut olei testimonium odor messet
capitis & uentru. nulla ꝑnicres.
Proferatur in medio quo gratulet᷑
regio. Quadam uite obumbrante¬
a secularib multo strepitu cantare¬
tur.⁊ scã duab testib ꝑorasset di¬
utiꝰ. dicit quedam monacha sermo¬
ne ioculari. Dña recognoui unam
de meis canticis a saltantib p̃can¬
tari. Cui respondit.Grande est si te
delectet cum sis uincta religioni.
audire odorem seculi. Ad hoc soror
ꝓnuntiat. Uere dña duas & tres
modo hic canticas meas audiui.
quas tenui. Sc̃a respondit. Teste
deo me nichil audisse mͦ fateor can¬
tico de seculari. Unde manifestum

Expanded text:
degundis in balneo sine liquo| re nudegundis in balneo sine liquo| re nudam iubere discindire. Deinde manu beatae uisa| est oleum aegrotae super capud effundere et noua ueste| contegire quo peracto misterio euigelanti de sopore de mor| bo nihil apparuit. Ita ut nec subsudasset. Et intus aqua| consumpta sit quo lum . leuat ad cursum de lectulo ut| olei testimonio . Odor inesset capitis et uentris nulla per| nicies. Proferaturegio. Quadam vice, obumbrantea saecularibus multo fremitu cantaretur, et sancta duabus testibus perorasset diutius, dicit quaedam monacha sermone ioculari: 'Domina, recognovi, unam de meis canticis a saltantibus praedicari'. Cui respondit: 'Grande est, si te delectat coniunctam religioni audire odorem saeculi'. Adhuc soror pronuntiat: 'Vere, domina, duas et tres hic modo meas canticas audivi quas tenui'. Sancta respondit: 'Teste Deo, me nihil audisse modo saeculare de cantico'. Unde manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
rit̾ imputat isi exoraret ut arbor
terre adhereret. se de cibo suspende
rꝰ siccata reuiruit. De monachab
quedam sibi familior ciuiꝰ ex humo¬
re sanguis contexerat oculum. ap¬
p̃hensa herba absintii quã sc̃a cirra
pectꝰ ut refrigeraret habuerat. cũ
suꝑ oculum posuit. dolor & cruor
mox effugit. & de uiriditate herbe
puritas lucis emicuit. Reuocetur
memoria qͦd tacitum pene ꝑiit.
filii nascerentur. quos ut uideret
mox ꝑderet ⁊ cogitaret sepelire.
Mater tͥstis dum pareret. exanimẽ
uestem mox panni nobilis atti¬
git. ad officium uitale redit infanᷤᷤ
de funere. ⁊ iubens leuat de pallio
cruor uicinum ad tumulum. Qiuus
numeret mirabilia que xp̃i miseri¬
cors oꝑatur clementia: Animia
monacha dum tantum ydropis
morbo tumefacta tenderetur. ut
salus esset in ultimo. & deputate
sorores spectarent. quo in mom̃to
exalaret sp̃m. uisa est illi ꝑ soporẽ.
cum uen̾anda abbatissa beata ra-¬

Expanded text:
riter inputat . nisi exoraret ut arbor riter inputat . nisi exoraret ut arbor terrae| adhereret se de cibo suspenderrus sicca| ta reuiruit . de monachabus quedam sibi familiarior cu| ius ex umore sanguis contexerat oculum . adprehensa her| ba absenti quam sancta circa pectus ut refrigeraret habue| rat Cum super oculum posuit dolor et cruor mox effugit| et de ueriditate herbae puritas lucis emicuit. Reuoce| tur memoriae quod tacitu poene praeteriit. filii nascerentur quos| ut uidiret mox perderet et cogitaret sepelire mater tristes| dum pareret exanime uestem mox panni nobilis| attigit Ad officium uitale redit infans de funere et rubens| leuat de pallio . pallor uicinus ad tumulum quis +numerit| mirabilia que christi misericordis operatur clementia . Animia| monacha dum tantum ydropis morbo tumefacta tenderetur .| ut salus esset in ultimo et deputatae sorores spectarent| quo momento exhilaret spiritum uisa est illi per suporem cum uene| randa abbatissa beata . Ra
Abbreviated transcription (Latin):
sub tempore lecto flebilis decubaret.
& impenso multo medicamine plus
langueret. facta candela ad m̃surã
lumen accendit ac tenuit. Cuiꝰ bene¬
ficio ante fugata sunt frigora quã
esset candela consumpta. Si ꝓpt̾ bre¬
uitatem multa pretermittimꝰ. plus
peccamus. Igitur purgatis ueloctt
reliquis. dilato remedio carpentarii
cuiꝰdam uxor cum plurimis dieb
mergumio torqueretur. uen̾abilis
eiꝰ abbatissa iocularit̾ dicit ad scãm.
Crede mater. excõmunico te. si uttͣ hoc
triduum mulier hec ab hoste purga¬
ta ñ fuerit. Dixit plane. sed fecit scãm
mulierem occulte reficiendi temꝑe
sum uasculum deserte. mulier cũ
marito sospes redit ad hospicium.
Nec illud pret̾eatur quod est actuum
similium. Rogat beatissima de loco
suo euelli ardorem ualidam lauri.
& ad suam cellulam pro iocundita¬
te transferri. Quo facto transplan
tata non adherente radice. fit tota
foliis arida. Cui abbatissa iocula¬

Expanded text:
sub tempore lecto flebilis decubaret sub tempore lecto flebilis decubaret et inpenso mul| to medicamine . plus langueret. Facta candela ad men| surlumen accendit et tenu| it cuius beneficio ante fugata sunt frigura quam es| set candela consumpta si propter breuitate multa| praetermittimus plus peccamus igitur purgatis ue| lociter reliquis dilata remedio carpentarii . cuiusdam| uxor . dum plurimis diebus +ergumino torqueretur ue| nerabilis eius abbatissa ioculariter dicit ad sanctam cre| de mater . excommunico te si intra hoc triduum . mulier| haec ab hoste purgata non redditur. Dixit plane . sed| fecit sanctam mulierem occulte reficiendi temporsum| uasculum deserit . mulier+ cum marito . sospes redit hospitio| Nec illud preteriatur quod e actum simillimum rogat beatis| sima de loco suo euelli arborem ualidam lauri . et ad suam| cellulam pro iocunditate transferri quo facto transplan| tata non adherente radice fit tota foliis arida. Cui ab| batissa iocula
Abbreviated transcription (Latin):
mici inuasione grauit̾ laboraret.
⁊ uix ad scãm potuisset hostem rebel¬
lem adducere: imꝑat adu̾sario ut
se suo cum timore pauimento ꝓster¬
neret. Mox ad beate sermonẽ inter
ram se deiciens qui timebat᷑ extimuit.
in rebus mininris magna gła salua¬
toris. Ergo casu dum glomꝰ que scã
filau̾at penderet de camera. ueniens
sorex ut tangeret. ante qͣm filum i¬
cideret mortiuis in morsu pependit.
Inseratur oꝑ res tam digna miracło.
Foreius quidam nomine homo eiꝰd̃t
sc̃e pro piscatione dum in mare sata¬
geret ab orto uentoꝵ turbine. fluctu¬
um surgente mole. nec tam nauta
sentinante qmͣ unda suꝑ u̾gente. cũ
nauis plena subm̾geret. in extremi¬
tate clamat. Sc̃a radegundis dum tͥ
obedimꝰ non subsidamus naufragio.
sed optine apud dm ut liberemur
de pelago. Quo dicto mox fugata nu¬
be. reddita serenitate. unda cadente.
prora surrexit. Goda puella seculans
post deo monacha seruens. dũ longo

Expanded text:
mici inuasione grauiter| laboraret mici inuasione grauiter| laboraret et uix ad sanctam potuissent . Hostem rebellem| adducire Imperat aduersario ut se suo cum timore pa| uimento prosterniret.+ Mox ad beatae sermonem . in ter| ra se deiciens+ qui timebatur . extimuit .in rebus minimis. Magna gloria creatoris ergo ca| sum dum glomus quem sancta filauerat penderet de ca| mera ueniens surex ut tangeret antequam filum| incideret mortuus in morso supependit. Inseratur operi .| res tam digna miracula floreius quidam nomine homo eius| dem sanctae pro piscatione dum in mare satagerit Obortu uen| torum turbine . fluctuum surgente mole. Nec tam nauta| sentinante quam unda superuergente . cum nauis plena| submergeret . in extremitate clamat sancta Radegundes| Dum tibi oboedimus non subsidamus naufragio sed optine| apud deum . ut liberimur de pelago . quo dicto mox fugata| nube . reddita serenitate. Vnda cadente prora surrexit| Goda puella seculares . post deo monacha seruiens dum| longo
Abbreviated transcription (Latin):
blice. ⁊ ipsum calcans pede. lib̾atam
se retculit. Illud quoq quod gesserit
in secreto. ꝓferatur in publicũ. Mana¬
cha quedam toto anno in die gelata.
frigore. ꝑ noctem cremata igñi. sex
mensib nec gressum mouens cũ ia¬
ceret exanimis. sc̃e de eiꝰ infirmitate
alt̾a soror nuntiauit. Et quia ꝑinanis
esset depida fieri p̃cepit. ipsam egro¬
tam ad se facit in cellulam deportari.
⁊ intrepida deponi. Hinc iubet om̃s
remoueri. remanente tantũ simul
sola egrota cum medica. fere ꝑhoras
duas. qnͣtum est forma corporis a
capite usq ad plantam infirma mẽ¬
bra combaiulat. Dehinc quo manꝰ
atcingebat. fugiebat dolor de langͥ¬
da. Et quã due deposuerãt exit salu¬
bris de tepida que uinũ nec odorabat.
accepit. bibit. ⁊ refecta est. Quid pluras
Sequenti die cum iam sꝑaretur migͣ¬
re de seculo: salua processit inpubli¬
cum. Adiciatur laudi quod ñ deꝑiit
merito. Mulier quedam dum ini¬

Expanded text:
blice et ipsum vermem calcans pede liberata blice et ipsum vermem calcans pede liberata se retulit. 68 Illud quod gessit in secreto proferatur in populum. Monacha quaedam toto anno in die gelata frigore, per noctem cremata igne, sex mensibus nec gressum movens cum iaceret exanimis, sanetae de eius infirmitate soror altera nuntiavit. Et quia perinanis esset, tepidam fieri praecepit, ipsam aegrotam ad se facit in cellulam deportari et in tepida deponi. 69 Hinc iubet omnes removeri, remanente tantum sola simul aegrota cum medica fere per horas duas. Quantum est corporis forma a capite usque ad plantam infirma membra conbaiulat. 70 Dehinc quo manus attingebat, fugiebat dolor de languida et quam duae deposuerant exiit salubris de tepida, quae vinum nec odorabat accepit, bibit et refecta est. Quid plura? Sequenti die cum iam sare de saeculo salua pro| cessit in publicum. Adiciatur laudi quod non deperiit me| riti. Mulier quaedam dum ini
Abbreviated transcription (Latin):
consumitur cutis. ⁊ intima qͦ atci-¬
git ardor fit fossa tatens degit fo¬
ramina. S computrescens sanguis
manifestabat quod uox ñ ꝓdebat
in pena. sic femina p̾ro xp̃i dulce¬
dine tot amara libent̾ excepit.
Hinc actum est. ut qͦd ip̃sa addide¬
rogauit se de francia pictaus du
licet tarde exorata sibi fecit occurri
ꝑ tetre noctis silentia ꝓstrata ciuꝰ
ad genua ut dignaretur oculos
eiꝰ signare uix impetrat. Que mox
ut in nomine xp̃i signũ crucis im¬
pressit. cecitas fugte. lux rediit. &
nocturno sub tempore. orbe diu di¬
es illuxit. ita ut tracta cũ uenisset
nullo ducente rediret. Item puella
fragiledis inimico instigante dũ
torqueretur tã nequiter sua
curari prom̾uit. Nec illud p̃t̾at᷑
tempꝰ beate quod prestitit. femina
quedam leubilo dum uexaretur
in rure addau̾sario grauit̾. seqͦn
die scã orante. noua xp̃i curatis¬
ne in scapula crepante cutte. &¬
u̾me foras exeunte. sana est reddita pu-¬

Expanded text:
consumitur cutis, et intima, quo atticonsumitur cutis, et intima, quo attigit ardor, fit fossa; tacens tegit foramina, sed computrescens sanguis manifestabat quod vox non prodebat in poena. Sic femina pro Christi dulcedine tot amara libenter excepit! Hinc actum est ut quod ipsa abdiderogavit se de Francia Pictavis ad licet tarde exorata, sibi fecit occurri per tetrae noctis silentia. Prostrata cujus ad genua ut dignaretur oculos ejus signare, vix impetrat. Quae mox ut in nomine Christi signum crucis impressit, caecitas fugit, lux rediit, et nocturno sub tempore orbae diu dies illuxit: ita ut tracta cum venisset, nullo ducente recederet. 28. Item puella Fraifledis, inimico instigante, dum torqueretur tam nequiter sacrcurari promeruit. 67 Nec illud praetereatur tempus beatae quod praestitit. Femina quaedam Leubila dum vexaretur in rure ab adversario graviter, sequenti die sancta orante, nova Christi curatione in scapula crepante cute eerme foras exeunte, sana est reddita pu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑcrescens. Et transacto reuinio
cum uoluisset catenas sub cute
clausas extrahere nec ualeret: ca¬
ro ꝑ dorsum atq pectus suꝑ ferrũ
catenarum est incisa ꝑ circulitm.
⁊ sangiuis fusus ad extremum exi¬
naniret corpusculum. Item uice
sub alt̾a uissit fieri laminã in sig¬
no crucis oricalcam. quã accensam
altius sͥ imp̃ssit. tota carne decocta.
Sic sp̃u flaminante membra facie¬
bat ardere. Ad huc grauiꝰ aliquid
in se ipsa tortrix excogitans. una
quadragesimarum suꝑausterum
ieuinium ⁊ sitis torri decruciatũ
adhuc lima cilicii membra ten̾a
setis asꝑis dissipante iubet porta¬
re aquãm manile ardentib plenũ
carbonib. Hinc discedentib reliqͥs.
membris trepidantib animꝰ armat᷑
ad penam. tractans quia non essent
ꝑsecutionis tempora a se ut fieret
martyr. Int̾ hec ut refrigeraret tã
feruentem animum. incendere
corpꝰ deliberat. apponit ȩra canden¬
tia. stridum membra candentia.

Expanded text:
super| crescens et transacto ieiunio. super| crescens et transacto ieiunio. Cum uoluisset catenas| sub cute clausas extrahere nec ualeret Caro per dorsum| atque pectus . super ferrum catenarum est incisa per cir| culum . ut sanguis fusus ad extremum exinaniret corpuscu| lum. Idem uice sub altera iussit fieri lamminam in signo| christi oricalcam quam accensaltius sibi impressit, tota carne decocta. Sic spiritu flammante membra faciebat ardere. Adhuc aliquid gravius in se ipsa tortrix excogitans, una Quadragesimarum super austerum jejunium et sitis torridae cruciatum, adhuc lima cilicii membra tenera setis asperis dissipante, jubet portari aquamanile ardentibus plenum carbonibus. Hinc discedentibus reliquis, membris trepidantibus, animus armatur ad poenam, tractans, quia non essent persecutionis tempora, a se ut fieret martyr. Inter haec ut refrigeraret tam ferventem animum, incendere corpus deliberat; apponit aera candentia, stridunt membra cremantia,
Abbreviated transcription (Latin):
porrigens. uisitabat qͦs fouebat.
ieuina rediens ad cellam suã. Illud
septimanã. Deniq nullam mona¬
opꝰ erat. sola ferebat in sarcina.
Aquam de puteo trahebat. ⁊ dispen-¬
sabat ꝑ uascula. holus purgans.
legumen lauans. flatu focũ uini¬
ficans. ⁊ ut decoqueret escas. sata¬
gebat exestuans. uasa de foco ipsa
leuans. discos lauans & inferets.
Hinc consummnatis conuiuiis ipsa
uascula diluens. purgans nitide
coquinam. quicquid erat lutulen-
de ꝑ egrotantes inferens ibat ñ
sem regulam. ebdomada subtranᷤ¬
acta sufficient̾ ad om̃s calidã facie¬
bat. Humilitate scĩssima pedes
lauans ⁊ osculans. Et ad huc om̃s
prostrata deprecabatur ueniam
negligentia pro c̃omissa. Itaq pꝰ
tot labores quas sͥ penas intule¬
rat. ⁊ ipsa que uoce refert ꝑ horres¬
cat. Quadam uice dum sibi latos
tres circulos ferreos dieb quadra¬
gesime collo uel brachiis nexuit.
& tres cathenas inserens circa
inlusit durum ferrum caro ten̾a

Expanded text:
porrigens visitabat quos fovebat, porrigens visitabat quos fovebat, jejuna rediens cellulam. 24. Illud septimanam? Denique nulla monaum ligni opus erat, sola ferebat in sarcina. Aquam de puteo trahebat et dispensabat per vascula. Olus purgans, legumen lavans, flatu focum vivificans; et ut decoqueret escas, satagebat exaestuans. Vasa de foco ipsa levans, discos lavans et inferens. Hinc consummatis conviviis ipsa vascula diluens, purgans nitide coquinam, quidquid erat lutulentude per aegrotantes inferens necessarsem regulam, hebdomada sub transacta sufficienter ad omnes calidam faciebat. Humilitate sanctissima pedes lavans et osculans, et adhuc omnes prostrata deprecabatur veniam negligtot labo| res quas sibi poenas intulerit et ipse qui uoce refert per| horrescit quadam uice dum sibi +latos tres circulos fer| reos diebus quadragensimae . collo uel brachiis nexuit .| et tres catenas inferens . circa Inclusit durum ferrum caro tenera
Abbreviated transcription (Latin):
pusculum. Ad hoc monachabus
omnib supportatis calciamenta
tergens. ⁊ ungeus retransmittebat
ꝑ singulas. Aliis quadragesimis
ac summe festiuitatis. donec infir¬
mitas ꝑmisit. in cinere & cilicio sẽꝑ
uitam duxit austeram. pꝰ se leuans
ut psalleret. quã congregatio sur¬
rexisset. Nam de monasterialib of¬
ficiis nichil sibi placuit. nisi prima
seruiret. ⁊ ipsa se castigabat. si bo¬
num pꝰ alt̾am ageret. Ergo suis uici¬
b scopans monasterii plateas simł
& angulos. quicquid erat fedum
purgabat. ⁊ante sarcinas qd aliis
horret uidere. non abhorrebat eue¬
here. Secretum etiam purgare opꝰ
ñ tardans. sed occupans. ferens fe¬
toris stercoris. credebat se minorem
sibi. ⁊ si se non nobilitaret uilitate
seruitii. ligna supportans brachiis
focum flatib. forcipib q ammo¬
nens. calens nec lesa se retͣhens.
extra suam ebdomadam infirman¬
tib seruiens. Ipsa cibos decoquens.
egrotis facies abluens. ipsa calidũ

Expanded text:
pusculum . 23. Adhuc monachabus pusculum . 23. Adhuc monachabus omnibus soporantibus calciamenta tergens et ungens, retransmittebat per singulas. Aliis Quadragesimis ac summae festivitatis, donec infirmitas permisit, in cinere et cilicio semper vitam duxit austeram. Prius se levans ut psalleret quam congregatio surrexisset. Nam de officiis monasterialibus nihil sibi placuit, nisi prima serviret, et ipsa se castigabat, si bonum post alteram ageret. Ergo suis vicibus scopans monasterii plateas simul et angulos, quidquid erat foedum purgans, et sarcinas quas alii horrent videre non abhorrebat evehere. Secretum etiam purgare opus non tardans, sed occupans  Al., scopans; ferens fetores stercoris, credebat se minorem sibi, si se non nobilitaret vilitate servitii. Ligna supportans brachiis, focum flatibus, et forcipibus admovens, calens, nec laesa se retrahens, extra suam hebdomadam infirmantibus serviens. Ipsa cibos decoquens, aegrotis facies abluens, ipsa calidum
Abbreviated transcription (Latin):
ris.⁊ cruciatus feruent̾ indulta
sit: siquis cuncta ꝑcurreret: ipsã¬
tam confessorem quã martyrem
lenticule uel holeris ꝓpe ieuina re¬
fectio. ñ auem. piscem. uel pomũ.
nec ouũ habens edulium. Panis
uͦ deliciarum fuit sigilliciũ aut
ordeatium. quẽ absconsum sub fla-¬
done sumebat nequis ꝑciꝑet. Hec
fuit etiam potio aqua mulsa pi¬
ratium. sed modice libata sitibun¬
da potatio. Prima quoq quadrage¬
sima qua se recludit in cellula. do¬
nec fiusset transacta. panis non
sumpsit cibaria. nisi die dñico.
Tantum radices herbarum auc ho¬
lera sumebat. de malbissine olei
gutta sine sale cõposita. Uerum
aqua toto ieuinio nec sumens
duo sextaria. Hinc tauta siti la¬
borabat. ut faucib desiccatis uix
psalmum diceret arida. Ciliciim
etiam habens ad corpꝰ. pro linteo
uingit cursum decantans ꝑage¬
suꝑiecto cilicio hoc itebat᷑ ꝓ lectu¬
lo. Ipsa requies fatigabat. cui pa¬
rum uidebatur hoc sustinere cor¬

Expanded text:
ris et cruciatus ferventer indepta ris et cruciatus ferventer indepta sit, si quis cuncta percurreret, ipsatam confessorem quam martyrem.lenticulae vel holeris prope ieiuna refectio, non avem, piscem vel pomum nec ovum habens edulium. Panis vero deliciarum sigilatium fuit aut ordeatium, quem absconsum sub fladone sumebat ne quis perciperet. Haec fuit etiam potio aqua mulsa, piratium, sed modice libata sitibunda potatio. 52 Prima quoque quadragesima qua se reclusit in cellula donec fuisset transacta, panis non sumpsit cibaria nisi die dominico tantum radices herbarum aut holera de malbis sine olei gutta,. sine sale conposita. Verum aqua toto ieiduo sextaria, hinc tanta siti laborabat, ut faucibus desiccatis, vix psalmum diceret arida. Cilicium etiam habens ad corpus pro linteo jugiter; cursum decantans perageuperjecto cilicio, hoc utebatur pro lectulo: ipsa requies fatigabat, cui parum videbatur hoc sustinere cor
Abbreviated transcription (Latin):
offerebat ministra sc̃e foliũ pan¬
pini mentiens sͥ opꝰ hoc esse. Si
uix obtento signaculo portans
ad desꝑatum uulneri suꝑposito
mox occurrebat remedium. Idẽ
fuigoreticꝰ qui uenisset aut langͥdꝰ
dicens in sommnis se uidisse ut pro
sua salute femine sc̃e occurreret.
offerens candelam alicui ex mini.¬
stris. qua incensa ꝑ noctem morbꝰ
accipiebat mortem᷑. morbidꝰ sani¬
tatem. Quotiens autẽ cũ cogno¬
uisset decubantem in lectulo por¬
tans poma ꝑegrina dulce simul
& calidum reficiebat egrotũ. Et qͥ
nec decimo iam die quid ꝑcepis¬
set. ipsacibaria mox administnͣ¬
te. languidꝰ accipiebat cibũ ac
salutem. Quod tam̃ ipsa impera
nequis ꝓferret in fabula. Quan¬
ta uero congressio popularis exti¬
tit die qua se sc̃a deliberauit con¬
dudere. ut quos platee ñ caꝑent.
ascendentes tecta complerent.
Quid autẽ sc̃issima ieumii. obse¬
quii. humilitatis. caritatis. labo¬

Expanded text:
offerebat ministra sanctae folium pamofferebat ministra sanctae folium pampani mentiens sibi opus hoc esse. Sic vix obtento signaculo portans ad desperatum, vulneri superposito mox occurrebat remedium. 48 Item frigoreticus qui venisset aut languidus dicens in somnis se vidisse, ut pro sua salute feminae sanctae occurreret, offerens candelam alicui ex ministris, qua incensa per noctem morbus accipiebat mortem, morbidus sanitatem. 49 Quotiens autem cum cognovisset decubantem in lectulo, portans poma peregrina, dulce simul et calidum, reficiebat aegrotum, et qui nec decimo iam die quid percepisset, cibaria ipsa mox administrante, languidus accipiebat cibum pariter et salutem? Quod tamen ipsa imperabat ne quis proferret in fabula. 50 Quanta vero congressio popularis extitit die qua se sancta deliberavit recludere, ut quos plateae non caperent ascendentes tecta conplerent? Quid autem sanctissima ieiunii, obsequii, humilitatis, karitatis, labo
Abbreviated transcription (Latin):
non relaxaret. Hanc quoq rem in¬
tremiscendam. qua ꝑagrabat dulce¬
diuem. cum leprosi uenientes sig¬
no facto seꝓderent iubebat ammi¬
nicule ut unde uł quanti essent.
piacura requireret. Qua sibi reñ
tiante parata mensa missorium
cocleares. cultellos. cannas. potũ.
⁊ calices sola sula subsequente. in¬
tͦmittebat᷑ furtim quo se nemo
ꝑciꝑet. Ipsa tamen mulieres ua¬
riis lep̃re maculis comp̃hendens.¬
in amplexi osculabat᷑ ⁊ uultu
toto diligens animo. Deinde posi¬
ta mensa ferens aquam calidam
facies lauabat: manꝰ ungens &
ulcera. ⁊ rursus amministrabat.
ipsa pascens ꝑ singula. Receden¬
teste munifica. Ministra tamen
que p̃sumebat ⁊ blandimentis sic
appellare. Sc̃issima dña quis de
osculetur. que sic lepsos amplecte¬
ris: Illa respondit beniuole. Ue
re si me non osculeris hinc mͥ cu¬
ra nec ulla est. Que tam̃ prestante
deo du̾so fulsit miraculo. Deniq
siquis pustule desꝑaret de uuln̾e.

Expanded text:
non laxaret Hanc quoque rem innon laxaret Hanc quoque rem intremis| cendam qua peragebat dulcidine cum lebrosi uenien| tes signo facto se proderent. Iubebat adminiculae . ut un| de uel quanti essent pia cura requireret . qua sibi renun| ciante parata mensa . missorium cocleares . coltel| lus . cannas . potum . et calicis scola subsequente intro| mittebantur furtim . quo se nemo perciperet. Ipsa tamen| mulieres uariis lebris maculis conpin amplexu, osculabatur et vultum, toto diligens animo. Deinde, posita mensa, ferens aquam calidam, facies lavabat, manus, ungues et ulcera, et rursus administrabat ipsa pascens per singula. Recedenteste munifica. Ministra tamen praesumebat eam blandimentis sic appellare: Sanctissima domina, quis te osculetur quae sic leprosos amplecteris? Illa resre si me non osculeris, hinc mihi cura nec ulla est. 47 Quae tamen praestante deo diverso fulsit miraculo. Denique si quis pustulae desperaret de vulnere,
Abbreviated transcription (Latin):
tie mappam singłis porrigebat. &
inualidis ipsa pariter om̃s terge¬
bat. Hinc trib fertulis illatis. sar¬
citis deliciis. stans ante praudenteᷤᷤ
ieuma. presens conuiuis. ipsa inci¬
debat panem. carnem. quicquid
apponeret. Languidis aittẽ ⁊ cecis
non cessabat ip̃sa cibos cum cocle¬
ari porrig̾e. Hõc presentib puellis
dueb se. sed sola seriuente ut no¬
ua martha satageret. donec putu¬
lenti fr̃s leti fierent conuuiiis. Tẽ
illa remouens se loco ut ablueret
manꝰ iam bene culto conuiuio. do¬
ta gratificabat᷑. siquid audiret de
fremitu. uidebat tamen ut sede¬
rent donec uellent adsurgere. Uen̾¬
abili uͦ omni dominico die hoc ha¬
bebat in canone uel estate uel
hyeme. ut pauꝑib collectis. pͥmo
merum sua manu de potu dulci
porrigeret puelle postea cõmittenᷤᷤ.
ut omnib illa propinaret. quia
ipsa festinabat orationi occurrere.
quo & cursum consummaret. & sa¬
cerdotib ad mensam inuitatis oc

Expanded text:
ue pappam singulis porrigebat . et ue pappam singulis porrigebat . et inualedis ipsa pa| riter os et manus tergibat. Hinc tribus ferculis inlatis| fartitis deliciis stans ante prandentes . Ieiuna . praesens con| uiuis. Ipsa incidebat . panem . carnem+ . quidquid adponerit.| Languidis autem et cecis non cessabat ipsa cibos cum coclia| re porregire. Hoc presentibus duabus . sed se sola seruiente| ut noua martha satageret donec potulenti fratres laeti| feruerent conuiuiis. Tunc illa remouens se loco ut ablueret| manus . iam bene culto conuiuio tota gratifecabatur si| quid audiret de fremitu iubebat . tamen ut sedirent . donec| uellint adsurgire. Venerabile uero omne dominico die hoc| habebat in canone . uel aestate uel hieme ut pauperibus| collectis primum meru sua manu de potu dulce porregi| ret puellae postea committens . ut omn illa propinaret .| quia ipsa festinabat oracione recurrere. Quo et cursum| consummaret et sacerdotibus ad mensam inuitatis . oc|
Abbreviated transcription (Latin):
sus de plebe. ne deesset quod pet̾et.
ne deficeret qͦd donaretur. mirandũ
ut omnib satisfaceret. Unde thes¬
auri tot exuli. unde diuitis tot
urna redemptio quod sola sciebat
que petentib deportabat. Nam pret
cotidianam mensam quã refouebat
matriculam duob semꝑ dieb sab¬
bati quintam ⁊ sabbatum uicib
balneo parato ipsa succincta de sab¬
cans quicquid erat crustam scabie.
tineam. nec purulentam fastidienᷤᷤ
int̾dum ⁊ u̾mĩes extrahens. purganᷤᷤ
cutis putredines. singillatim capi¬
ta pectebat. ipsa que lauauerat.
ulcera uͦ cicatricum que cutis laxa
decexerat. aut ungues exasꝑauerãt¬
more euangłico oleo suꝑfuso mulce¬
bat morbi contagium. Mulierum
uͦ descendentium in tinam ipsã
cum sudore acapite usq ad palatia
membra singula diluebat. Egredi¬
entib exinde sicui ueterata indu
Ante panosos faciebat uenire cultꝰ
ad prandium. Quiby congregatis
ministerio parato. ipsa aquam si

Expanded text:
sus de plebe, nec deessent qui peterent, sus de plebe, nec deessent qui peterent, nec deficeret quod donaret, mirandum, ut omnibus satisfaceret. Unde thesauri tot exuli, unde tot divitiaeurna redemptio, quod sola sciebat, quae petentibus deportabat? Nam praeter cotidianam mensam, qua refovebat matriculam, duobus semper diebus sabbati quintam et sabbatum vicibus balneo parato, ipsa succincta de sacans, quidquid erat, crustam, scabiem, tineam, nec purulenta fastidiens, interdum et vermes extrahens, purgans cutis putredines, singillatim capita pectebat ipsa, quae laverat. Ulcera vero cicatricum, quae cutis laxa detexerat, aut ungues exasMore euangelico oleo super| fuso mulcebat morbi contagium. Mulierum uero discen| dencium in tina. Ipsa cum sapone . a capite usque+ planta| membra singula deluebat. Egredientibus exinde si cui uet| erata indumante pannosus faciebat uenire cultos ad prandium.| Quibus congregatis ministerio parato. Ipsa aquam si|
Abbreviated transcription (Latin):
cum in uicum condite ubi głosus
uir oꝯartinus. & xp̃i satis intimꝰ¬
senator migrauit de seculo ancilla
dñi ꝑuenisset. dedit non inferiora
dñi crescens in gła. Hinc cum in
uico suaedas pictauo territorio.
uixta predictum uicum decenter
itinere prosꝑante qualem se gessit
ꝑ singula. quis entimerat enume¬
rat infinita: Qd̃ in mensa sub fla¬
done segalatium panem absconsũ
⁊ ordeaceum manducabat occulte
sic ut nemo ꝑciꝑet. Nam ex illo
tempore quo beato Medardo conse¬
crante uelata est. usq ad infirmita¬
tem p̃t̾ legumen ⁊ holera. ñ pomũ.
aut piscem. uel ouum. uel quicqͥd
Uini uͦ puritaten. atq medi decoc¬
tigit. Tunc more sc̃i germani iubet
ũbi molam secretissime deferri:
ad quam tota quadragesima in quan¬
tum quatriduana refectio postula-¬
uit. oblationes etiam suis manib fa¬
ciens. locis uen̾abilib incessanter
dispensauit. Ergo quia apud sc̃ãm
ñ minꝰ usus miscd̾ie. qͣm erat concur¬

Expanded text:
cum in vicum Condatensem, ubi gloriosus cum in vicum Condatensem, ubi gloriosus vir Martinus et Christi satis intimsenator . migrauit de saeculo| Ancilla domini+ peruenisset dedit non inferiora . domini crescens in .| gracia. Hinc cum in uilla suedas pictauo territorio iux| ta praedictum uicum decenter accideret . itinere pros| perante. Qualem se gessit per singula . quis enumerit in| finita quod in mensam sub fladone . secalacio pane abs| conso . uel hordiatio manducabat occulte . sic ut nemo perci| peret nam. Ex illo tempore quo beato medardo consecran| te uelata est usque ad infirmitatem praeter ligumen . et| holera . non pomum . pisce . uel ouum . ne quid uini puritate . aut medus decocdinem. tumore sancti Germani iubet sibi molam secretissime deferri, ad quam totam quadragesimam, in quantum quatriduana refectio postulavit, oblationes etiam suis manibus faciens, locis venerabilibus incessabiliter dispensavit. Ergo, quia apud sanctam non minus usus misericordiae quam erat concur
Abbreviated transcription (Latin):
exuta ponit in altare. Et ablatis
nore. Cingulum auri ponderatũ
fractum dat inopꝰ pauꝑum. Simi¬
ltt̾ accedens ad cellam scĩ uimens
die uno quo se ornabat felis regi¬
na. composito sermone ut loquar
barbaro stapione. camisas. mani¬
cas. cofias.fibulas. cuncta auro.
quedam genimis exornata ꝑ cir-¬
culum. sibi ꝓfutura scõ tradit al¬
tari. Inde ꝓcedens ad cellalam
uenerabilis dadonis. die qua de¬
buit ornari prestant̾ in seculo.
mina censu. abbate remun̾ato.
gundulfi post facti mettis ep̃i pro¬
gressa receptaculo. ñ minore labo¬
ratu nobilitauit sinergium. Hinc
felici nauigio turonis adpulsa.
que suppleat eloquentia quantũ
officiosam. quantũ q se monstra-¬
uit munificam: Quid egerit cir¬
ca scĩ Martini atria. templa. basi¬
licam. flens lacrimis insatiata.
singła iacens ꝑ limina. Ubi missa
reuacata uestib ⁊ ornamento qͦ se
duriori cultu solebat ferre palatio.
sacrum componit altare. Hinc

Expanded text:
exuta ponit in altare, blattas  Aexuta ponit in altare, blattas  Anorem. Cingulum auri ponderatum fractum dat in opus pauperum. Similiter accedens ad cellam sancti Jumeris die uno quo se ornabat felix regina, composito sermone ut loquar barbaro, stapionem, camisas, manicas, cofeas, fibulas, cuncta auro, quaedam gemmis exornata, per circulum sibi profutura, sancto tradit altari. Inde procedens ad cellam venerabilis Datdonis, die qua debuit ornari praestanter in saeculo, vite femina, abbate remunerato, Gundulfi, post facti Mettis episcopi, progressa receptaculo, non minore laboratu nobilitavit Synergium. 14. Hinc felici navigio Turonis appulsa, quae suppleat eloquentia, quantum officiosam, quantumque se monstravit munificam? Quid egerit circa sancti Martini atria, templa, basilicam, flens, lacrymis insatiata, singula jacens per limina, ubi missa revocata, vestibus et ornamento, quo se clariori cultu solebat ferre in palatio, sacrum componit altare. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
lutem: ut hec religiosus uiueret.
frat̾ inficitur innocenter. Directa
itaq a rege ueniens ad beatũ me¬
dardum nouiomago supplicat in¬
stanter. ut ipsam mutata ueste
domino consecraret. Sed memor
dicentis apłi. si qua ligata sit con¬
uigi: non querat dissolui. differe¬
bat reginam. ne ueste tegeret mo¬
nacham. Adhuc beatum uirũ ꝑ¬
turbabant proceres. ⁊ ꝑ basilicam
uelaret regi coniunctam. ne uide¬
retur sacerdoti ut presumeret pͥn
cipi subducere reginã. non publica¬
nam uel publicam. Quo scĩssima
cognito intrans in sacrariũ mona¬
cha ueste induitur. procedit ab al¬
tari. beatissimum medardum his
uerbis alloquitur dicens. Si me
consecrare distuleris. ⁊ plus homi¬
nem quam dm̃ timueris. de ma-¬
nu tua apastore ouium anima¬
mea requiratur. Quo ille conte¬
stationis compulsus tonitruo
manu suꝑposita consecrauit dia¬
conam. Mox indumentum nobi¬
le quo celeberrima die solebat põ¬
pa comitante regina procedere.

Expanded text:
lutem. Vt haec religiosius uiueret lutem. Vt haec religiosius uiueret Frater inter| ficitur innocenter. Directa igitur a rege ueniens ad| beatum medardum Nouomago . subplicat instan| ter . ut ipsam mutata ueste domino consetraret . sed me| mor dicentes . Apostuli . si qua ligata sit coniugi . Non| querat dissolui differibat regina ne uestem tegiret| monacham. Adhuc beatum uirum perturbabant pro| ceres . et per basilicam uelaret regi coniunctam. Ne uideretur| sacipi subducere reginam, non publicanam, sed publicam; quo sanctissima cognito, intrans in sacrarium, monachica veste induitur, procedit ad altare, beatissimum Medardum his verbis alloquitur dicens: Si me consecrare distuleris, et plus hominem quam Deum timueris, de manu tua a pastore ovis anima requiratur. Quo ille contestationis concussus tonitruo, manu superposita, consecravit diaconam. 13. Mox indumentum nobile, quo celeberrima die solebat pompa comitante regina procedere,
Abbreviated transcription (Latin):
bat de barbaro. acircumstantib
puellis si laudareret᷑ pulcerrimũ
indignam se iudicans tali cõponi
lintẽo. mox ex uens se uestimento
dirigebat loco sc̃o. quisquis esset in
proximo.⁊ ꝓpalla ponebat᷑ suꝑ
ebatur cruciatii. ne designatꝰ reus
moreretur in gladio. Qualit̾ conc᷑¬
sabat ꝑ domesticos fideles seruien¬
cebat animum pͥnceps. donec ipsa
ira regis unde processerat sors mortis.
inde curreret uox salutis. His igit᷑
beatis actib occupatam in tantũ
prouexit diuuna clementia: ut eti-
cula. Deniq in ꝑona uilla pꝰ pran¬
sima. rei retrusi pro criminib sue¬
curri sibi clamabant uociferanteᷤᷤ
de carcere. Ipse quid esset int̾rogat.
Mentiuntur ministri qd̵ mendicoꝵ
turba quereret elemosinam. Cre¬
Cum uͦ nox suꝑuenisset. dum sibi
cursum duceret. fractis iunculis
soluti occurrunt sc̃e de cairere. Quo
cognito reos se esse uiderunt. qui
beate mentiti sunt. dum qui rei
fuerant de catenis soluti sunt. Et

Expanded text:
bat de barbaro A circumstantibus bat de barbaro A circumstantibus puellis si lau| daretur pulcerrimum . indignam se adiudicans . tali| conponi linteolo mox exsuens se uestimento diregibat| loco sancto quisquis esset in proximo et pro palla ponebatur| diebatur cruciatu . ne designatus reus| moreretur in gladio qualiter concursabat per domesti| cos fidelis . seruiencebat animum principis . donec in ipsa ira regis| Vnde processerat sors mortis . inde curriret uox salu| tis. His igitur beatis actibus occupata. In tantum pro| uexit diuina clementia ut e\ti/cula. Denique| in perrona uilla post pransima rei retrusi pro crimine succurri sibi pro| clamabant . uoceferantis de carcire Ipsa quid essit| interrogat mentiuntur ministri . quod mendicorum turba| quereret aelymosinam. CreCum uero| nox superuenisset dum sibi cursum diceret fractis uin| culis soluti occurrunt sanctae de carcire. Quod cognito re| os se uiderunt . qui beatae mentiti sunt dum qui rei| fuerant de catinis sulutis s e
Abbreviated transcription (Latin):
rebat sollicita. ut que ꝑ oratoria uel
loca uenerabilia tota nocte ꝑlucerent::
candelas suis manib factas iugiter
ministrabat. Unde hora serotina dũ
gebat. rixas habebat a coniuge. ita
ut uicib pͥnceps ꝑ mun̾a satiffac̾et.
qd̃ ei ꝑ linguam peceasset. Ad cuiꝰ opi¬
nionem siquis seruoꝵ dei uisus fu¬
isset. uel pro se. uel ꝓuocatꝰ occurrere
uidere se illam. celestem putabat se¬
habere leticiam. & hora noctis rec̾¬
sa cum paucis ꝑgens ⁊ intimis. ꝑ
niuem. litum. uł puluerem aqua
calida parata. ipsa lauabat & t̾ge¬
bat uen̾andi uestigia. nec resisten
te seruo dei. ⁊ ppinabat in patera.
Sequenti die cũram domꝰ cõmittenꝰ
creditariis. ipsase tota occupabat.
cura iuiri iusti uerba. circasalutis
instituta. & circa adipiscende uite
celestis cõmenta. retentabat᷑ ꝑ dies.
Et si uenisset pontifex in aspectu eiꝰ
letificabatur. & remuneratũ relax¬
fortem nouũ lineũ. sabanũ auro
uel geminis ornatũ more uestie¬

Expanded text:
ebat sollicita, ut, quae per oratoria vel loca venerabilia tota nocte perlucerent, candelas suis manibus factas iugiter ministrabat? Unde hora serotina, dumgebat, rixas habebat a coniuge, ita ut vicibus princeps per munera satisfaceret, quod ei per linguam peccasset. 8. Ad cuius opinionem si quis servorum Dei visus fuisset vel per se vel vocatus occurrere, videre se illam, caelestem se putabat habere laetitiam, et, hora noctis recursa, cum paucis pergens et intimis per nivem, lutum vel pulverem, aqua calida parata, ipsa lavabat et tergebat venerandi vestigia, nec resite seruo| dei. Et propinabat in patera. Sequente die curam do| mus committens creditariis. Ipsa se tota occupabat| Circa uiri iusti uerba circa salutis instituta . circa| dispiciendi mundi uitae caelestis commercia retende| batur per dies et si uenisset uel pontifex . quos uidens laeti| fecata remuneratos relaxfortem nouum| lineum sauanum . auro . uel gemmis ornatum more| uesti
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianis nocturno silentio uener̃t.
⁊ rapuerunt uenerandum corpꝰ scĩ
martyris gordiani. & uenientes in
uia que latina nuncupat᷑. non longe
ab urbe roma. miliario plus minꝰ
uno. illic posuerunt eum in cripta
uiͦ. idꝰ maias. ubi iam pͥdem scm epi¬
machum sepelierant. In quo etiam¬

Expanded text:
iani, nocturno silentio venerunt et rapuerunt corpus venerandum sancti martyris Gordiani, et venientes in via quae Latina nuncupatur, non longe ab urbe Roma milliario plus minus uno, posuerunt eum in crypta, sexto Idus Maias, ubi jam pridem sanctum Epimachum sepelierant. V ID. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
leo. dum in aureliani non cessaret
inuiriis. ussit ei manꝰ ac pedes ab¬
scidi. & sic eum decollari. & proici
appia sepelierunt in cymit̾io precexa-¬
nitate ꝑmansit. Cui sepe osculanti¬
sc̃s alexander. Desme hanc boiam
oꝑa cum studio ac desiderio magno
ꝑuenit ad illam sc̃a balbina. dedit¬

Expanded text:
 dum Aureliani non cederet injuriis, jussit ei manus et pedes abscindi, et sic eum decollari, et canibuAppia sepelierunt, in coemeterio Praetextanatale sanctus Alexander: Desine hanc boiam o studio post desiderium magnum pervenit ad illa
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Unde iratus uissit ad se adduci
quirinuum. & dixit ei. Ego te quasi fi¬
lium dilexi. tu autem irritasti me
us fustigare. uis incendere: aliud ñ
ero. Namom̃is qui erarit in carcere.
feci fieri xp̃ianos & dimisi eos. &
noluernt usquam ire. Scm̃ alexan¬

Expanded text:
udici, iratus, jussit ad se adduci Quirinum, et dixit ei: Ego te quasi filium dilexi; tu autem irrisisti me,cidere, vis fustigare, vis incendere, aliud non ero. Nam omnes qui erant in carcere, feci fieri christianos, et dimisi eos, et noluerunt usquam ire. Ira
Abbreviated transcription (Latin):
na duxisses. & credidisses xp̃o:
Cui ego respondi:. Dum tu ipsa ce¬
ca sis facta. & non sis curata. quo¬
mͦ filium meum mͥ reddet inco¬
si credidissem xp̃o: redderetur mͥ

Expanded text:
ri duxisses, et credidisses Christo, Cui ego respondi: Dum tu ipsa caeca sis facta et non sis curata, quomodo filium meum reddet incos credidissem Christo, redditi
Abbreviated transcription (Latin):
hermes ait. Ego prefecturã non
ꝑclidi: sed mutani. Nam dignitaᷤᷤ
terrena aterrenis tollit᷑ acmu¬
tatur: dignitas uero celestis et̾na
sublimitate subsistie. Dicit ei qͥrmꝰ.
Miror te prudentem uirum ad tan¬
tam stulticiam deuenisse: ut cre¬
das te extra uitam istam aliquid
habiturum. pꝰqm cineres humani
corporis ita ad nichilum redigunt᷑.
ut nec ipsa ossa subsistant. Hermes
dixit. Et̃ ego ante hos annos talia
deridebam: & tͥtam carnalem utã
fac & me ꝓbare. ut si ita est sicut
habetur in iuinculis: hoc me docu¬
te.Audiens hec quirinꝰ: maledic̾e¬
cepit alexandro dicens. Dñe mi¬

Expanded text:
Hermes ait: Praefecturam non perdidi, sed mutavi. Nam dignitas terrena a terris tollitur, ac mutatur; dignitas vero coelestis aeterna sublimitate subsistit. Dicit ei Quirinus: Miror te prudentem virum ad tantam stultitiam devenisse, ut credas extra istam vitam te aliquid habiturum, postquam cineres humani corporis ita ad nihilum redigantur ut nec ossa ipsa subsistant. Cui beatus Hermes Et ego ante hos annos illam deridebam, et istam carnalem vitam Fac et me probare, ut si ita est sicut habetur in it». Audiens hec Quirinus cepit maledicere Alexandro dicens: «Ego ti
Abbreviated transcription (Latin):
Propter quod reu̾tentes ad beatissi¬
mi
precepta iohan¬
nis. paremus dño uiam. rectas fa¬
ciamus semitas dei nr̃i. quatinꝰ
uidens in nobis dñs itinerabone
uoluntatis. ouiculas suas maltis
iam ꝑiculis fessas benignissimꝰ
pastor inquirat. & sicut de baptiste
dñici hodie natiuitate gaudemꝰ.
ita de dei nr̃i reconciliatione lete¬
mur: cui honor & gła in secula

Expanded text:
Propter quod revertentes ad beatissiPropter quod revertentes ad beatissimi praecepta Joannis, paremus Domino viam, rectas faciamus semitas Dei nostri; quatenus videns in nobis interea Dominus itinera bonae voluntatis, oviculas suas, multis jam periculis fessas, benignissimus pastor inquirat: ut, sicut de Baptistae dominici hodie nativitate gaudemus, ita de Dei nostri reconciliatione laetemur: cui honor et gloria
Abbreviated transcription (Latin):
na. atq om̃ium suꝑfutionũ fig.¬
menta conculcans. unũ dei uĩ¬
ui cultum & fidem ueritatis in¬
quirit: Quicumq uͦ uoluptuo si
huiꝰ seculi langriet illecebris. eu¬
piditatib auaritie feruentis in¬
sanit. in frat̾na odia feralis
inuidie facib in ardescit. atq ad
contumeliam dei omnipotentiᷤᷤ
ꝑ anfractas demonũ semitas
erraticꝰ iuator incedit: non parat
dño uiam. sed inimico miser suo
exicialem in semet ipsum pate¬
facit ingressum. Hi mores & ui¬
ta huiismodi ampla itinera &
largissimas uias barbaris na¬
tionib in exitum cominunis salu¬
tis aꝑuint. Hi more plebem d̾i mi¬
micis gentib uigo misere capti¬
uitatis ad dicunt. hi mores arma¬
tos dissipant popłos. & munitas
diriunt ciuitates. Et quid plura
km̃i: Quicquid poteatie. quicquid
uiriũ iudemiis in hostib. corruptio
tur. Et inde est qd̾ nichil fusa ad
deum supplicatione ꝓficimꝰ. quia
incessabiliter impiis prauisq de

Expanded text:
na, atque omnium superstitionum figna, atque omnium superstitionum figmonta conculcans, unum Dei vivi cultum, et fidem veritatis inquirit. Quicunque vero voluptuosis saeculi hujus languet illecebris, cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralis invidiae faucibus inardescit atque ad contumeliam Dei omnipotentis, super anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodi ampla itinera, largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi mores armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitates. Ecquid plura, carissimi? Quidquid potentiae, quidquid virium videmus in hostibus, corrupttur; et inde est, quod nihil fusa ad Deum supplicatione poscimus; quia incessabiliter impiis, pravisque d
Abbreviated transcription (Latin):
domino. rectas facite semitas dei
nr̃i. Uere dignꝰ beatus iohannes
cuiꝰ ꝓpħica esset natiuitas. qui &
illis de parentib quoꝵ esset desꝑa¬
ta posteritas dei munere nascere¬
tur. Nam tanta auctoritate
tanto q docendi pondere in uocẽ
scẽ predicationis erupie. ut & in¬
stantem domini nuntiaret aduẽ¬
tum. & in semitas rectas male ui¬
uentium dirigeret prauitatem.
Quid est enim parare d̃no uiam
nisi aduentanti de celo iudici.
purgato a uitiis pectore. simpli¬
cis cordis habitaculum prepara-¬
ree Quid est rectas facere semi¬
tas dei. nisi ut tales actuum tu¬
ꝯ tibi munias uias quas ꝑam¬
bulare ꝓpitius ueniens ad te do-¬
minꝰ delectetur. Ille uiam dno
suo parat. qui luxuriantis car¬
mentis sue sp̃u suspensus ad
deum. iigore se castitatis accin¬
git. Optimam parat dño uiam
qui cogitationes suas auaritie
fluctib estuantes. serene consci¬
entie tranquillitate compescit.
Uiam dño parat. qui ydoloꝵ ua-¬

Expanded text:
Domino, rectas facite semitas Dei Domino, rectas facite semitas Dei nostri. Vere dignus beatus Joannes, cujus prophetica esset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem. Quid est enim, parate viam Domino, nisi adventanti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delectetur? Ille viam Domino suo parat, qui luxuriantis carmentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idolorum va
Abbreviated transcription (Latin):
Uox inquit clamantis. Quã bene
uox dicitur. qui uenientẽ de cele¬
stib in carne homimis unigenttũ
dei pleno letꝰ ore clamabat. Recte
uox dicitur. cuiꝰ intonante p̃como
sacramentũ redemptionis hu¬
mane surda dudum cepit audi¬
re mortalitas. Ut enim uenerãdꝰ
baptista muto patͥ aꝑuit linguã:
ita aures hominũ salutans gr̃e
innouauit auditu. Clamabat
autẽ in deserto. ubi p̃dicationẽ
eius nec insolens turba ꝑ streꝑet.¬
nec infidelis rideret auditor: sed
intantum audire possint. qui p̃-¬
dicantem uerbum salutis cura tan¬
tum diuini cultus expeterent. &
aduerterent eum uera adnuntia¬
re dȩ xp̃o. qui ꝑ assertionẽ iusticie
ut illicitas herodis nuptias in¬
creparet. nec regem timuisset offen¬
dere. nec squalorem carteris decli-¬
naret. nec tyrannico gladio refu-¬
gisset occidi. Audiamus adhuc
paruulum fr̃s. quod ad profectũ
om̃ium nr̃m saluatoris nuntius
predicabat. parate inquit uiam

Expanded text:
Vox, inquit, clamantis; quam bene Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus nec insolens turba perstreperet, infidelis rideret auditor, sed hi tantum audire possunt, qui praedicantem verbum salutis, cura tantum divini cultus expeterent, et adverterent eum vera enuntiare de Christo, qui per assertionem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi. Audiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omnium nostrum Salvatoris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam
Abbreviated transcription (Latin):
nec promissione completa natꝰ noui
hominis preco pat̾ne lingue uincula
relaxaret. Os enim quod angłs clau¬
serat: promissus ab angło filius re¬
serauit. Nam cũ de nuncupatione
paruli cognatoꝵ uicinoꝵ ꝙ hesita
nati uocabulum loqueretur. & agno¬
sceret anxius senex ꝑ eum se sibi red¬
ditum. quem de sc non crediderat na¬
sciturum. nec dubitaret ultra cęlitꝰ
illum uel promissum fuisse uel natũ.
cuiꝰ causa & amisisse ꝓbabat ⁊ rece¬
pisse sermonẽ. Quid hac fr̃s religione
ħsius. quid hac insigniꝰ fide. in qͣ
tus loquit᷑. & in secreto mat̾noꝵ ui¬
scerum pariuili totiꝰ mundi gaudia
futura pieludunt: Nec enim pote¬
rat ueteri sub lege ordinem suũ mor¬
talis seruare natura. quando ꝑ nouã¬
diuinitas grãm. nouum saluti om
nium parabatur. Hic gͦ ioh̾es de
quo ꝓpħauit ysaias dicens. uox ĩqͥt¬
clamantis in deserto. parate uiã
dño. rectas facite semitas dei ñri.

Expanded text:
nec, promissione completa, natus novi nec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitarnati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua tus loquitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novaDivinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium parabatur. Hic ergo et Isaias dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri .