comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est alius pretet unum. De celo te fecit auidi¬
re uocem suam ut doceret te: & in terra
ostendit tͥ ignem suum maxitũum. Et au¬
disti uerba illius de medio ignis. qi dilerto
pates tuos:. & elegit semen eorum post eos.
Eduxitq. te procedens in uirtute sua mag¬
na ex egypto. ut deleret nationes maxi¬
mas & fortiores te in introttu tuo. & intro¬
duceret te daretq tͥ terram earum in posses¬
sionem: sicut cernis in presenti die. Scito gͦ¬

Expanded text:
um h. praeter eum. De coelo te fecit audire vocem suam, ut doceret te: et in terra ostendit tibi ignem suum maximum, et audisti verba illius de medio ignis, quia dilexit patres tuos, et elegit semen eorum post eos. Eduxitque te praecedens in virtute sua magna ex Aegypto, ut deleret nationes maximas et fortiores te in introitu tuo: et introduceret te, daretque tibi terram earum in possessionem, sicut cernis in praesenti die. Scito er
Abbreviated transcription (Latin):
in tempore illo dicens. Domine ds̃ tu cepisti
ostendere seruo tuo magrtudinem tuar
manumq fortissimã. neq enim est alius
ds̃ uel in celo uel ui terra qui possit facere
oꝑa tua: & comparari fortitudim tue. Tran¬
siboigitur & uidebo terram hanc optimã
trans iordanem & montem istum egregium:
& libanum. Iratusq est dñs mͥ ꝓꝑter uos.
nec gxaudiit me sed dixit mͥ. sufficit tibi:
nequaqͣm ultra loquaris de hac re ad ins as¬
cende cacuimen phasge. & oculos tuos circum¬
fer ad occidentem & aquilonem austrumq
& orientem & aspice: nec en un transibis ior¬
danem istum. Precipe iosue & corrobora eũ
atq conforta. qi ipse p̃cedet popłm istum &
duudet eis terram quain uisurus es: man¬
sumuso in ualle contia fant̃ phogo. E Eeit uit¬
uinic is ł andi precepta atq iudicia que ego
docco te. ut faciens ea uiuas & ingrediens.¬

Expanded text:
llo dicens Domine Deus tu coepisti ostendere servo tuo magnitudinem tuam manumque fortissimam neque enim est alius Deus vel in caelo vel in terra qui possit facere opera tua et conparari fortitudini tuae transibo igitur et videbo terram hanc optimam trans Iordanem et montem istum egregium et Libanum iratusque est Dominus mihi propter vos nec exaudivit me sed dixit mihi sufficit tibi nequaquam ultra loquaris de hac re ad me ascende cacumen Phasgae et oculos tuos circumfer ad occidentem et aquilonem austrumque et orientem et aspice nec enim transibis Iordanem istum praecipe Iosue et corrobora eum atque conforta quia ipse praecedet populum istum et dividet eis terram quam visurus es mansimusque in valle contra fanum Phogor et nunc Israhel audi praecepta et iudicia quae ego doc
Abbreviated transcription (Latin):
trans iordanem ad orientalem plagam. ut
confugiat ad eas qui occiderit nolens ꝓti¬
urbium possit euadere. Bosor in solitu¬
diue que sita est in terra campestri. de tri¬
buruben. & ramoth ingalaad que est in
tribugad. Eo gaulon in basan: que est
in tribu manasse. Ista est lex quam
ꝓposuit moy ses coram filiis isit. & hec
testimonia & cerimonie atq iudicia que
loquutus est ad filios isrł quando egressi
sunt de egypto traris iordanem in ualle
contra fanumphogori in terra scon regis
amorrei qui habitauit mesebon: quem ꝑ¬
cussit moyses. filii quoq isrł egressi exe¬
gypto possederunt terram euis. & terram
og regis basan. duoꝵ regum amorieorũ.
qui erant trans iordanem ad solis ortume
ab aroer que sita est suꝑ ripam torrerttis
arnon usq ad montem seon qui est & herꝰ¬
mon: omnem planiciem trans iordanem
adorientalem plagam. uisq ad mare solitu¬
dinis. & usq ad radices montis phasga. No¬
cauitq moyses omnem istahelem: & dixit

Expanded text:
transitu Jordanis ad Orientalem plagam, ut confugiat ad eas qui occiderit nolens proxiurbium possit evadere: Bosor in solitudine, quae sita est in terra campestri de tribu Ruben: et Ramoth in Galaad, quae est in tribu Gad: et Golan in Basan, quae est in tribu Manasse. C. XVII. Ista est lex, quam proposuit Moses coram filiis Israel, et haec testimonia et caeremoniae atque judicia, quae locutus est ad filios Israhel quando egressi sunt de Aegypto trans Iordanem in valle contra fanum Phogor in terra Seon regis Amorrei qui habitavit in Esebon quem percussit Moses filii quoque Israhel egressi ex Aegypto possederunt terram eius et terram Og regis Basan duorum regum Amorreorum qui erant trans Iordanem ad solis ortum ab Aroer quae sita est super ripam torrentis Arnon usque ad montem Sion qui est et Hermon omnem planitiem trans Iordanem ad orientalem plagam usque ad mare Solitudinis et usque ad radices montis Phasga vocavitq
Abbreviated transcription (Latin):
uxor que est in sinu tuo: aut amicus qͣm
diligis ut aminã tuam clamdicens. ea¬
mus &e seruiamus diis alienis qͦs igno¬
ras tu & patres tui cunstarum in cutui¬
tu gentium. que iuxta uel ꝓcul sunt. ab
nucio usq ad finem terre: non adqͥescas
ei nec audias. neq partat ei oculus trus
ut miserearis & occultes eum: sed statim
interficias. Sit pͥmum manꝰ tua suꝑ eum.
& post te omins popłs mittat manũ. lapi¬
dib obrutus necabitur:. qr uoluit te abs¬
trahere a dũo deo tuo qui eduxto te de t̾ra
egypti. de domo seruitutis: ut omns i srł
audiens timeat. & nequaqͣm ultra faciat
quippiam huiꝰ rei simile. Si audieris in
una urbium tuarum qͣm dñs deus tuus
dabit tͥ ad habitandum diceutes aliquos.
egressi sunt filii belial de medio tui. & a

Expanded text:
uxor, quae est in sinu tuo, uxor, quae est in sinu tuo, diligis ut animam tuam clam dicens eamus et serviamus diis alienis quos ignoras tu et patres tui cunctarum in circuitu gentium quae iuxta vel procul sunt ab initio usque ad finem terrae non adquiescas ei nec audias neque parcat ei oculus tuus ut miserearis et occultes eum sed statim interficies sit primum manus tua super eum et post te omnis populus mittat manum lapidibus obrutus necabitur quia voluit te abstrahere a Domino Deo tuo qui eduxit te de terra Aegypti de domo servitutis ut omnis Israhel audiens timeat et nequaquam ultra faciat quippiam huius rei simile si audieris in una urbium tuarum quas Dominus Deus tuus dabit tibi ad habitandum dicentes aliquos egressi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. Ommes enun abhominationes quas
aduersatur dñs fecerunt diis suis. offe¬
rentes filios & filias: & comburentes ig
qui sompnium indisse se dicat. & p̾drxerit
signum atq portentum . & euenerit quod
loquintus est & dixerit tͥ. eamus & sequam᷑
deas alienos qͦs ignoras. & seruiamꝰ eis: non
audies uerba ꝓpħe illius aut sompmato¬
ris. qr temptat uos dñs deus ur ut palã
fiat utrum diligatis eum annon: in to¬
to corde & in tota anima uĩa. Eñm de
um ur̃m sequimun & ipsum tunete. man¬
data illius custodite: & audite uocem eiꝰ.
Ipsi seruietis: & ipsi ad herebitis. ꝓpħa
aũ ille aut fictor sompnioꝵ uitficietur.
qr loquiitus est ut uos auerteret a domino
deo ur̃o qui eduxit uos de terra egypti &
redemit de domo seruitistis: ut errare te
faceret de uia quaui tͥ precepit dñs deus
tuus. & auferas malum de medio tui.
Si tibi uoluerit ꝑsuadere frat᷑ tuus filiꝰ
matͥs tue aut filus tuus uel filia. siue

Expanded text:
tuo. Omnes enim abominationes, quas tuo. Omnes enim abominationes, quas aversatur Dominus, fecerunt diis suis, offerentes filios et filias, et comburentes ignqui somnium vidisse se dicat, et praedixerit signum atque portentum, et evenerit quod locutus est, et dixerit tibi: eamus, et sequamur deos alienos quos ignoras, et seruiamus eis: non audies uerba prophetae illius aut somniatoris: quia temptat uos dominus deus uester, ut palam fiat utrum diligatis eum an non, in toto corde, et in tota animauestra: eum uestrum sequimini et ipsum timete: mandata illius custodite et audite uocem eius: ipsi seruietis et ipsi adhaerebitis. propheta autem ille ant fictor somniorum interficietur: quia locutus est, ut uos auerteret a domino deo uestro, qui eduxit uos de terra Aegypti et redemit de domo seruitutis: ut errare te faceret de uia, quam tibi praeceperat dominus deus tuus: et auferes malum de medio tui. si tibi uoluerit persuadere frater tuus, filius matris tuae, aut filius tuus uel filia siue
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc soluin caue: ne sanguinẽ comedas.
Sanguis eium eoꝵ ꝓ anima est. & ictirco
non debes animain comedere cum carnibg:
sed suꝑ terram fiuide qͣsi aquam. ut sit tͥ
benc & filiis tius post te: cum feceris qd̾
placet in conspestu dm̃. Que autem scifi¬
caueris &e uoueris dño tolles & uemes ad
locum quem elegerit dñs: & offeres ob¬
lationes tuas carnem se sanguinẽ suꝑ
altare domim dei tui. Sanguinẽ hostia¬
rum fundes in altari: carnib autem ip¬
se uesceris bserua & audi om̃ia que
precipio tͥ. ut bene sit tͥ & filiis tius post
te in sempit̾num: cum feceris qd bonũ
est & placitum in conspectu domun dei tui.
qͣndo disꝑdidei todñs deus tuus ante fa-¬
ciem tuam gentes ad quas ingredieris pos¬
sidendas: & possederis eas atq habitaue¬
ris in teria carum. Caue ne inuteris eas
postquam fuerint te introeunte subu̾se:
coluerunt gentes iste deos suos: ita &e e¬
go colam. Non facies similiter dño deo

Expanded text:
Hoc solum cave, ne sanguinem comedas. Hoc solum cave, ne sanguinem comedas. Sanguis enim eorum pro anima est: et idcirco non debes animam comedere cum carnibus: sed super terram fundes quasi aquam, ut sit tibi bene et filiis tuis post te, cum feceris quod placet in conspectu Domini. Quae autem sanctificaveris et voveris Domino tolles et venies ad locum quem elegerit Dominus et offeres oblationes tuas carnem et sanguinem super altare Domini Dei tui sanguinem hostiarum fundes in altari carnibus autem ipse vesceris observa et audi omnia quae ego praecipio tibi ut bene sit tibi et filiis te in sempiternum, cum feceris quod bonum est et placitum in conspectu Domini Dei tui. Quando disperdiderit Dominus Deus tuus ante faciem tuam gentes, ad quas ingredieris possidendas, et possederis, atque habitaveris in terram eorum: cave ne imiteris eas, postqucoluerunt gentes istae deos suos, ita et ego colam. Non facies similiter Domino Deo
Abbreviated transcription (Latin):
la qd offerri licet. sicut caprcam & cernũ
comedes absq esn dumtarat sanguiis:
quem suꝑ terrani qͣsi aquam effundes:
Non poteris comedere in opidis tuis deci¬
mam frumenti & uim & olei tui. primoge¬
nita armentoꝵ & pecorura & om̃tia que nõ¬
neris & sponte offerre uolueris. & pͥmitia ᷤ
manuum tuarꝵ. sed coram dũo deo tuo
comedes ea in loco qͣm el egerit dũs deus
tuus. tr & filius duus ac filia seruus & fa¬
mula. atq leuites qͥ manet in urbib tiiꝰ:
de letaberis ac reficieris coram domino deo
rit domimis d̾s tuus termnos tuos sicut lo¬
quiitus est tͥ. & nolueris uesci carnib quaᷤ
desiderat animatua. ¶ocus autem qͣm ele¬
gerit dñs deus tiuis ut sit nomen eius ibi
si ꝓcul fuerit. occides de armentis & pecon¬
l que habucris sicut precẽpi tͥ: & comedes
in opidis tuis ut tibi placet. Sicut come¬
ditur caprta & ceruus ita uesceris cis: &
mundꝰ & immundꝰ in cõmune uescentur:

Expanded text:
la quod offerri licet sicut capream et cervum la quod offerri licet sicut capream et cervum comedes absque esu dumtaxat sanguinis quod super terram quasi aquam effundes non poteris comedere in oppidis tuis decimam frumenti et vini et olei tui primogenita armentorum et pecorum et omnia quae voveris et sponte offerre volueris et primitias manuum tuarum sed coram comedes ea, in loco quem elegerit Dominus Deus tuus, tu et filius tuus ac filia tua, servus et famula, atque Levites, qui manet in urbibus tuis: et laetaberis et reficieris coram Domino Deo rit Dominus Deus tuus terminos tuos, sicut locutus est tibi, et volueris vesci carnibus, quas desiderat anima tua: locus autem, quem elegerit Dominus Deus tuus, ut sit nomen ejus ibi, si procul fuerit, occides de armentis et pecoribus, quae habueris, sicut praecepi tibi, et comedes in oppidis tuis, ut tibi placet. Sicut comeditur caprea et cervus, ita vesceris eis: et mundus et immundus in commune vescentur.
Abbreviated transcription (Latin):
habitabitis in terra qͣm dominus ds ur
daturus est uob̃ ut requiescatis acunctiᷤ
hostib ꝑcirtuitum. & absq ullo timmore
habitens in loco qͤm elegerit dĩs d̾s ur̃
uro sit nomen euis in eo. Illuc omina qͣ
precipio conferetis. holocausta & hostiaᷤ̃.
ac decimas & pͥmicias manuum ur̃asꝵ.
& qͥqquid precipuum est in iimeribus
que nouistis dño. Ibi epulabimini corã
domino deo ur̃o uos. filii ac filie ur̃e. fa¬
muli & famule. atq leuites qͥ in ur̃is
urbib commorant᷑. Neq enim habent
aliam partem de possessionem uiter uos.
Caue ne offeras holocausta tria in omni
loco quem uideris: sed in eo qͣm elegerit
dominus. In una tbinun tuarum offeres
hostias: & facies quetunq precipiotibi.
Sinautem comedere uolueris. & te esus
carnum delectauerit. occide & comede
uixta benedictionem dñi dei tui qͣm de
dit tibi in urbib tuis. siue ĩmundum fu¬
erit hoc est maculatum & debile: siue
mundum hoc est integrum & sine macu¬

Expanded text:
rram quam Dominus Deus vester daturus est vobis ut requiescatis a cunctis hostibus per circuitum et absque ullo timore habitetis in loco quem elegerit Dominus Deus vester ut sit nomen eius in eo illuc omnia quae praecipio conferetis holocausta et hostias ac decimas et primitias manuum vestrarum et quicquid praecipuum est in muneribus quae vovistis Domino ibi epulabimini coram Domino Deo vestro vos filii ac filiae vestrae famuli et famulae atque Levites qui in vestris urbibus commorantur neque enim habet aliam partem et possessionem inter vos cave ne offeras holocausta tua in omni loco quem videris sed in eo quem elegerit Dominus in una tribuum tuarum offeres hostias et facies quaecumque praecipio tibi sin autem comedere volueris et te esus carnium delectarit occide et comede iuxta benedictionem Domini Dei tuidit tibi in urbibus tuis: sive immundum fuerit, hoc est, maculatum et debile: sive mundum, hoc est, integrum et sine macu
Abbreviated transcription (Latin):
Iec sunt uerba que lo¬
quitus est moyses
ad omnem isrł trans
iordanem in solitudi¬
ne campestri contra
mare rubrum inter
ꝑharan & tophelce
laban & a serothubi auri est plurimũ:
undecimn dieb de oreb ꝑ uiam montis sc̃yr:
usq cades barne. Quadragesimo amo. un¬
decuno mense. pͥma die mensis. loquitus
est moyses ad filios irł omnia que precepe¬
rat illi dominus ut diceret eis postquam
ꝑtussit seon regem amorreoꝵ qui habi¬
tauit in esebon. &e og regem basan qui
mansit in aseroth &e in edrai trans iorda
nem in terra moab. Cepitq moyses expla¬
nare legem &e dicere. Dominus deus nr̃
loquiitus est ad nos in oreb dicens. Suf¬
ficit uob̾ qd̾ in hoc monte mansistis. re¬
uertimim &̃ uenite ad montẽ amorreoꝵ.
& ad cetera que ei proxima st̃ campestria.
atq montana: & humilior a loca contra
meridiem. & iuxtalitus maris terram
chananeoꝵ & libani usq ad flumen mag¬
num enfraten. En inquit tradidi nobis.
ingredimim & possidete eam suꝑ quam

Expanded text:
ec sunt verba quae locutus est Moses ad omnem Israhel trans Iordanem in solitudine campestri contra mare Rubrum inter Pharan et Thophel et Laban et Aseroth ubi auri est plurimum undecim diebus de Horeb per viam montis Seir usque Cadesbarne quadragesimo anno undecimo menest Moses ad filios omnia, quae praeceperat illi Dominus, ut diceret eis: postquam percussit Seon regem Amorrhaeorum, qui habitavit in Esebon, et Og regem Basan, qui mansit in Astaroth, et in Edrai, trans Jordaectionem. Coepitque Moyses explanare legem, et dicere: Dominus Deus noster locutus est nobis in Oreb, dicens: Sufficit vobis quod in hoc monte mansistis revertimini et venite ad montem Amorreorum et ad cetera quae ei proxima sunt campestria atque montana et humiliora loca contra meridiem et iuxta litus maris terram Chananeorum et Libani usque ad flumen magnum Eufraten en inquit tradidi vobis ingredimini et possidete eam super qua
Abbreviated transcription (Latin):
iumentis. Noni eium qd̾ plura habeatis
pecora. & in urbib remauere habebunt qͣs
tradidi uob̃: donei requiem tribuat dũs
fratrib ur̃is sicut uob̾ tribuit. & posside¬
ant etiam ipsi terram qͣm daturus est eis
trans iordanem: tunc reuertetur unꝰ quisq
in possessionem suam qͣm dedi uobis. Io¬
sue quoq in tempore illo p̃cepi dicens. Ocrili
tiu uiderunt que frcit dñs deus ur̃ duob
his regib. sic faciet omranb regnis ad que

Expanded text:
iumentis novi enim quod plura habeatis iumentis novi enim quod plura habeatis pecora et in urbibus remanere debebunt quas tradidi vobis donec requiem tribuat Dominus fratribus vestris sicut vobis tribuit et possideant etiam ipsi terram quam daturus est eis trans Iordanem tunc revertetur unusquisque in possessionem suam quam dedi vobis Iosue quoque in tempore illo praecepi dicens oculi tui viderunt quae fecit Dominus Deus vester duobus his regibus s
Abbreviated transcription (Latin):
rentis arnon usq ad mediam partẽ mon¬
tis galaad: & tiuitates illuis dedi ruben&
gad. Reliquam autem partem galaad &:
omnem basanregni og tradidi medie tri¬
bui mauasse. onmem regionẽ argob. Cun¬
cta basan: uocatur t̾ra gygantum. Iayr
filius manasse possedit omnem regionẽ
argob usq ad terminos gesuri: & macha¬
ti. uocauitq ex nomine suobasan auoch
iayr idest uillas iayr: usq in preseutem
diem. ¶Iachir quoꝙ dedi galaad & tribub
ruben. & gad dedi terram galaad usq ad tor¬
tentemarnon medium torrentis &̃ finium
usꝙ ad torrentem ieboch: qui est teruruius
filiorum amon. Et planiciem solitudinis
atq iordanem. & terminos ceuerethusꝙ ad
inare deserti qd est salsissimum ad radices
montis phasga: contra orientem. Precepi¬
ꝙ uob̃ in tempore illo dicens. Dñs deus ũr
det uob̃ terram hanc in hereditatem. expe-¬
diti precedite fratres ur̃os filios isrł: omnes
uiri robusti absq uxorib. & pariuilis ac

Expanded text:
rentis Arnon usque ad mediam partem monrentis Arnon usque ad mediam partem montis Galaad et civitates illius dedi Ruben et Gad reliquam autem partem Galaad et omnem Basan regni Og tradidi mediae tribui Manasse omnem regionem Argob cuncta Basan vocatur terra gigantum Iair filius ManasArgob usque ad terminos Gesuri et Machathi. Vocavitque ex nomine suo Basan, Avoth iair id est villas Iair usque in praesentem diem Machir quoque dedi Galaad et tribubus Ruben et Gad dedi terram Galaad usque ad torrentem Arnon medium torrentis et finium usque ad torrentem Ieboc qui est terminus filiorum Ammon et planitiem solitudinis atque Iordanem et terminos Chenereth usque ad mare Deserti quod est Salsissimum ad radices montis Phasga contra orientem praecepique vobis in tempore illo dicens Dominus Deus vester dat vobis terram hanc in hereditatem expediti praecedite fratres vestros filios Israhel omnes viri robusti absque uxoribus et parvulis ac
Abbreviated transcription (Latin):
argob regni og in basan: cuncte urbes e¬
rant inuite muris altissimis portis q &
uestib: absq oppidis innumeris que ñ
habebant muros. Et deleiumꝰ eos sicut fe¬
ceramꝰ scon regi esebon. disꝑdentes omnẽ
cuitatem: urosq ac mulieres &e parnui¬
los. Iumerta autẽ & spolia urbium diri¬
piumꝰ tulimꝰq illo tempore t̾iam de ma¬
nu duoꝵ reguin amorreoꝵ qͥ eranto trans
iordanem a torrente arnon usq ad mon¬
tem hermon quem sydonii sarion uocafi
&e amorrei sauir: omnes cuntates qͣ site
sunt in plauicie. & uniusam terram ga¬
laad & basan usq selcha. & edrar cuuita¬
tes regni og in basan. Solus qͥppe og rex
basan restiterat de styrpe gygantũ. Mon¬
stratur lectus cius ferreus qͥ est in sabath
filiorum amon. nouem cubitos haben lori¬
gitudinis & qͣtuor latituduns ad mensurã
cubiti urilis marꝰ: terramq possedimꝰ ui
tempore illo abaroer qͥ est iuꝑ ri pam tor¬

Expanded text:
Argob regni Og in Basan. Cunctae urbes eArgob regni Og in Basan. Cunctae urbes erant munitae muris altissimis, portisque et vectibus, absque oppidis innumeris, quae non habebant muros. Et delevimus eos, sicut feceramus Seon regi Esebon, disperdentes omnem civitatem virosque ac mulieres et parvulos iumenta autem et spolia urbium diripuimus tulimusque illo in tempore terram de manu duorum regum Amorreorum qui erant trans Iordanem a torrente Arnon usque ad montem Hermon quem Sidonii Sarion vocant et Amorrei Sanir omnes civitates quae sitae sunt in planitie et universam terram Galaad et Basan usque Selcha et Edrai civitates regni Og in Basan solus quippe Og rex Basan restiterat de stirpe gigantum monstratur lectus eius ferreus qui est in Rabbath filiorum Ammon novem cubitos habens longitudinis et quattuor latitudinis ad mensuram cubiti virilis manus terramque possedimus in tempore illo ab Aroer quae est super ripam tor
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ripam torrentis arnon. oppido qd in
ualle situm est usq galaad. Non fint
uicus & ciuitas: que nr̃as effugeret manꝰ.
Onmnes tradidit dũs deus nr̃ nobis. absq
terra filiorum amon ad qͣm ñ accessimus:
& cunctis que adiacent torrenti ieboch &s
urbib montanis: uniuersisq locis a
quib nos ꝓhibuit dominus ds nĩ. Itaq
conuersi ascendimꝰ ꝑ iter basan. egressus¬
q est og ixx basan in occursum nob̾ ammi
popło suo: ad bellandum in edrai. Ornit¬
ꝙ̃ domunis ad me. Ne tuneas eum. quia
in manu tua traditus est cum omm poplo
ac terra sua: faciesq ei si cut fecisti sedu regi
amoriroꝵ qui habitauit inesebon. Tradi¬
ditergo domuinus dͥs nr̃ iumanib nr̃is
etiam og regem basan & uniu̾sum popłm
cuis. ꝑcussimusq eosusq ad internitiõnẽ.
uastantes cunctas ciitates illiꝰ uno tem
pore: non fuit oppidum qd̃ nos effuge¬
ret. Sexaginta ur bes. ominem regiõnem

Expanded text:
super ripam torrentis Arnon oppido quod in super ripam torrentis Arnon oppido quod in valle situm est usque Galaad non fuit vicus et civitas quae nostras effugeret manus omnes tradidit Dominus Deus noster nobis absque terra filiorum Ammon ad quam non accessimus et cunctis quae adiacent torrenti Ieboc et urbibus montanis universisque locis a quibus nos prohibuit Dominus Deus noster itaque conversi ascendimus per iter Basan egressusque est Og rex Basan in occursum nobis cum populo suo ad bellandum in Edrai dixitque Dominus ad me ne timeas eum quia in manu tua traditus est cum omni populo ac terra sua faciesque ei sicut fecisti Seon regi Amorreorum qui habitavit in Esebon tradidit ergo Dominus Deus noster in manibus nostris etiam Og regem Basan et universum populum eius percussimusque eos usque ad internicionem vastantes cunctas civitates pore. Non fuit oppidum, quod nos effugeret: sexaginta urbes, omnem regionem
Abbreviated transcription (Latin):
uescamur. aquam petiua tͥbue & sicbi¬
bemus: tantum est ud nobis concedas
transitum sicut fecerunt filii esau qui ha¬
bitant in seyr & moabite qui habitant
in ar donec uemanus ad ior danem. & tran¬
seamus in terrami qͣm dñs deus nr̃ datu¬
rus est nobis. Noluitq seon rex esebon
daie nob̾ transitum. q iudurauerat dñs
deustuus sp̃m enis. & obfirinauerat cor
illius ut traderetur in manꝰ tuas: sirit
iuic uides. Dixitq dñs ad me. Etce cepi¬
tͥ tradere seon & terram eius incipe pos¬
si dere eam. Egressusq est sconobuiam no¬
bis cum omr popło suo ad prelium inie¬
sa. & tradidit eam dominis ds nr̃ nob̃:
ꝑtussimusq eum cura filiis & omni po¬
ꝑulo suo. Cunctasq urbes in tempore illo
cepimus. uiter festis habitatorib carum:
uitis ac mulierib & pariuilis. Non re¬
linquamꝰ in eis quicqͣm absq iumentis
que in partem uenere predantium. & spo¬
liis urbium quas cepimꝰ ab aroer que est

Expanded text:
vescamur aquam pecunia tribue et sic bivescamur aquam pecunia tribue et sic bibemus tantum est ut nobis concedas transitum sicut fecerunt filii Esau qui habitant in Seir et Moabitae qui morantur in Ar donec veniamus ad Iordanem et transeamus in terram quam Dominus Deus noster daturus est nobis noluitque Seon rex Esebon dare nobis transitum quia induraverat Dominus Deus tuus spiritum eius et obfirmaverat cor illius ut traderetur in manus tuas sicut nunc vides dixitque Dominus ad me ecce coepi tradere tibi Seon et terram eius incipe possidere eam egressusque est Seon obviam nobis cum omni populo suo ad proelium in Iesa et tradidit eum Dominus Deus noster nobis percussimusque eum cum filiis et omni populo suo cunctasque urbes in tempore illo cepimus interfectis habitatoribus earum viris ac mulieribus et parvulis non reliquimus in eis quicquam absque iumentis quae in partem venere praedantium et spoliis urbium quas cepimus ab Aroer quae est
Abbreviated transcription (Latin):
olim habitauerunt gygantes: qͦs amoni¬
te uocant zomin. Popłs magnꝰ & multꝰ.¬
& ꝓcere longitudius sicut enachun qͦs
deleint dñs a facie eorum ce fecit illos
habitare ꝓ eis sicut fecerat filis esau qui
habitabat in seyr: deleus eos & terram
eorum illis tradens. quam possident usq
in presens. Eneos quoq qui habitabant:
in aserim: usq gatam. Capadoces expule̾¬
runt eos. qui expulsi de capadocia deleuie¬
runt eos: & habitauerunt ꝓ illis. Sur
gite & transite torrentem arnon. ecce tra¬
didi in manu tua seon regem esebon a¬
morreoꝵ & terram eius. Incipe possidere
& commutte adũsum cum prelummi. Ho¬
die incipiam mittere terrorem atq formi¬
dinem tuam in popłos qui habrtunt sub
de sol itnlie cademochad regem esebone
nesoo ꝑ acificis dicens. Eransibiuis ꝑter¬
remtuam. publica gradiẽmur uia. non
delinabimꝰ neq ad dȩxteram neq ad si¬
nistram. Alimenta prccio uende nob̾ ut

Expanded text:
olim habitaverunt gigantes, quos Ammoniolim habitaverunt gigantes, quos Ammonitae vocant Zomzommim, populus magnus, et multitudinis sicut Enacim quos delevit Dominus a facie eorum et fecit illos habitare pro eis sicut fecerat filiis Esau qui habitant in Seir delens Horreos et terram eorum illis tradens quam possident usque in praesens Eveos quoque qui habitabant in Aserim usque Gazam Cappadoces expulerunt qui egressi de Cappadocia deleverunt eos et habitaverunt gite, et transite torrentem Arnon: ecce tradidi in manu tua Seon regem Esebon Amorrhaeum, et terram ejus incipe possidere, et committe adversus eum praelium. Hodie incipiam mittere terrorem atque formidinem tuam in populos, qui habitant sub de solitudine Cademoth ad Seon regem Esebon verbis pacificis dicens transibimus per terram tuam publica gradiemur via non declinabimus neque ad dextram neque ad sinistram alimenta pretio vende nobis ut
Abbreviated transcription (Latin):
num pͥmi fucrunt habitatores eius. popłs
magnus & ualidus: & tum extelsus ut de
enachim styrpe quasi gygantes crederent᷑.
& ẽent sumiles filiorum enachim. Demꝙ
moabite appellabant cos eiim. In seyr
autem prius habitauerunt horim. Quib
expulsis atq deletis habitauerunt filiie¬
sau sicut fecit urł in terra possessionis
sue: qͣm dedit ei dominus. Surgentes gͦ
ut transiremꝰ torrentem ⁊ ared: ncnimis
ad eum. Tempꝰ autem qͦ ambulauimꝰ de
cades barne usq ad transitum torrentis:
zared tͥginta octo annorum fuit. douͦ con¬
sumeretur om̃is generatio hõium bella¬
torum decast̾s: sicut iurauerat dñs. Cuiꝰ
manus fuit aduersum eos: ut interirent
mnos moaburbem nommnear: & acce¬
dens inuicina filioꝵ amon: caue ne pug¬
nes contia eos. nec mouearis ad prelium.
Non enun dabotͥ deterra filioꝵ amonz
qr filiis loth dedi cam in possessionem.
Terra gygantum reputiita est. & in ipsa

Expanded text:
mim primi fuerunt habitatores eius populus mim primi fuerunt habitatores eius populus magnus et validus et tam excelsus ut de Enacim stirpe quasi gigantes crederentur et essent simMoabitae appellant eos Emim. In Seir autem prius habitaverunt Horim: quibus expulsis atque deletis, habitaverunt filii Esau, sicut fecit Israel in terra possessionis suae, quam dedit ei Dominus. Surgentes ergo ut transiremus torrentem Zared, venimus ad eum. Tempus autem, quo ambulavimus de Cades-Barne usque ad transitum torrentis Zared, triginta et octo annorum fuit: donec consumeretur omnis generatio hominum bellatorum de castris, sicut juraverat Dominus: Cujus manus fuit adversum eos, ut interirent minos Moab, urbem nomine Ar, et accedens in vicina filiorum Ammon, cave ne pugnes contra eos, nec movearis ad praelium: non enim dabo tibi de terra filiorum Ammon, quia filiis Lot dedi eam in possessionem. Terra gigantum reputata est: et in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Dixitq dñs ad me. Sufficit uobis cutu¬
ire montem istum: ite contra a quilonem.
Et popło precipe dicens. Eransibitis ꝑter¬
minos fratrum uiorum filiorum esau qͥ
habitant in seyr. & timebunt uos. Uide¬
te gͦ diligenter ne moueanum contͣ cos.
Neq enim dabo uob̃ de terra corum qͣn¬
tum potest unuis pedis calcare uestigiũ:
qui in possessionem esau dedi montem
detis: aquam emptam haurietis & bibe¬
tis. Dñs ds̃ tuus benedixit tͥ in omni oꝑe
manuum tuarum. nouit iter tuum quo¬
modo transieris solitudinem hanc mag¬
nam ꝑ quadraginta annos. habitans te¬
cum dñs deustuns: & nichil tibi defiat.
Cunq transissemus fr̃es mõs filios esaui
qui habitant in seyr ꝑ mam campestrẽ.
de helath & de asyongaber: ueniraus ad
iter qd̃ ducit in desertum moab. Dratq
dñs adme. Non pugnes contra moabi¬
tas: nec ineas cum eis prelium. Non enĩ
dabo tͥ quicquam de terra eorum: quia
filiis loth tradidi arnon in possessionem. E¬

Expanded text:
Dixitque Dominus ad me: Sufficit vobis circumire montem istum: ite contra Aquilonem, et populo praecipe, dicens: Transibitis per terminos fratrum vestrorum filiorum Esau, qui habitant in Seir, et timebunt vos. Videte ergo diligenter, ne moveamini contra eos. Neque enim dabo vobis de terra eorum quantum potest unius pedis calcare vestigium, quia in possessionem Esau dedi montem detis: aquam emptam haurietis, et bibetis. Dominus Deus tuus benedixit tibi in omni opere manuum tuarum: novit iter tuum, quomodo transieris solitudinem hanc magnam, per quadraginta annos habitans tecum Dominus Deus tuus, et nihil tibi defuit. Cumque transissemus fratres nostros filios Esau, qui habitabant in Seir per viam campestrem de Helath et de Asiongaber venimus ad iter quod ducit in desertum Moab dixitque Dominus ad me non pugnes contra Moabitas nec ineas adversum eos proelium non enim dabo tibi quicquam de terra eorum quia filiis Loth tradidi Ar in possessionem E
Abbreviated transcription (Latin):
gressus amorreus qui babitabat iumon¬
tib & in obiuam ueniens ꝑ sequitus ẽ uos
ficut solent apes ꝑsequi: & concidit de se
yr usq horma. Cumq reuersi ploraretis
coram dño non audinit uos: nec uoci nr̃e.
uoluit ad quiescere. Sedistis gͦ in cades¬
barne: multo tempore. Grofectiq inde¬

Expanded text:
gressus Amorreus qui habitabat in mongressus Amorreus qui habitabat in montibus et obviam veniens persecutus est vos sicut solent apir usque Horma. Cumque reversi ploraretis coram Domino, non audivit vos, nec voci vestrae voluit acquiescere. Sedistis ergo in Cades-Barne multo tempore. C.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm calcauit & filiis cuis: q sequutus est
dñm. ec miranda indignatio in popu.¬
lur. tam mͥ quoq ratus dr̃s ꝓpter uos
dixerit: nec tu in gredicris illut sediosue fi¬
lius iuim munster tuus: ipse intrabit pro dẽ.
Hunc exhortare &e robora: & ipse terram
sorte cliudet israheli. Paruuli nr̃i de quib
dixistis qd̃ captiui ducerentur. & filii qui
hodie bomi ac mali ignorant distantiã. ipsi
ingredientur. & ipsis dabo terram: & possi¬
debunt eam. uos autem reucitimini. & ab¬
ite in solitudinem: ꝑ uiam maris rubri. Et
respondistis mͥ: pettauinus domino. s¬
cendemus atq pugnabimus: sicit prece¬
pit dñs deus nĩ. Cumq instructi arinis.
pergeretis in montem: ait mͥ dñs. Dic ad
eos. Nolite ascendere neq pugnetis non
enim sum uob̃cum: ne cadatis cora m.
mimitis ur̃is. Loquitus sum & non au¬
distis. sed aduersantes imꝑio dm̃ &e tumen¬
des suꝑbia: ascendistis in montem Itaq e¬

Expanded text:
quam calcavit et filiis eius quia secutus est quam calcavit et filiis eius quia secutus est Dominum nec miranda indignatio in populum cum mihi quoque iratus Dominus propter vos dixerit nec tu ingredieris illuc sed Iosue filius Nun minister tuus ipse intrabit pro te hunc exhortare et robora et ipse terram sorte dividat Israheli parvuli vestri de quibus dixistis quod captivi ducerentur et filii qui hodie boni ac mali ignorant distantiam ipsi ingredientur et ipsis dabo terram et possidebunt eam vos autem revertimini et abite in solitudinem per viam maris Rubri et respondistis mihi peccavimus Domino ascendemus atque pugnabimus sicut praecepit Dominus Deus noster cumque instructi armis pergeretis in montem ait mihi Dominus dic ad eos nolite ascendere neque pugnetis non enim sum vobiscum ne cadatis coram inimicis vestris locutus sum et non audistis sed adversantes imperio Domini et tumentes superbia ascendistis in montem itaque e
Abbreviated transcription (Latin):
de terra egypti: ut traderet in manu amor
terruerunt cor nr̃m dicentes maxima mul¬
titudo estẽ & nob statum ꝓcerior. Urbes
magne. & ad celum usq inurate: filios e¬
nachim uidimus ibi. Eo dixi uobis. Nolite
metuere: nec timeatis cos ominus ds
sicut fecdo in egypto uidentib cunctis. &
in solitudine ipsi uidistis: portauit te do¬
immus łs tuus ut solet homo gestare par¬
uulum filium suum in om̃i uia ꝑ quam
ambulastis: donet ueniretis ad locũ istũ.
Et nec sic quidem credidistis dño deo ur̃o
qui precessit uos in iia. & metatus est lo¬
cum in qͦ tentoria figere deberetis: noste
ostenciens uob̾ iter ꝑ ignem. & die per co¬
lumpnam nubis Curaq audisset do¬
minus nocem sermonũ istorum: iratus
iurauit & ait. Non uidebit quispiã de
hominib generationis huiꝰ pessime terã
bonam qͣr sub iuramento pollicitus sũ
patͥb ur̃is. preter caleph filumiephone:
ipse enim uidebit cam. & ipsi dabo terrã

Expanded text:
de terra Aegypti, ut traderet nos in manu Ade terra Aegypti, ut traderet nos in manu Aterruerunt cor nostrum dicentes: Maxima multitudo est, et nobis statura procerior: urbes magnae, et ad coelum usque munitae, filios Enacim vidimus ibi. Et dixi vobis: Nolite metuere, nec timeatis eos: C. VI. sicut fecit in Aegypto, videntibus cunctis. Et in solitudine ipse vidisti portavit te Dominus Deus tuus ut solet homo gestare parvulum filium suum in omni via per quam ambulasti donec veniretis ad locum istum et nec sic quidem credidistis Domino Deo vestro qui praecessit vos in via et metatus est locum in quo tentoria figere deberetis nocte ostendens vobis iter per ignem et die per columnam nubis cumque audisset Dominus vocem sermonum vestrorum iratus iuravit et ait non videbit quispiam de hominibus generationis huius pessimae terram bonam quam sub iuramento pollicitus sum patribus vestris praeter Chaleb filium Iepphonne ipse enim videbit eam et ipsi dabo terram
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm uiclistis ꝑuiam montis amoriei: si¬
cut preceꝑat dñs deus nr̃ nobis. Cumq
uenissemus in cades barne: dixiuobis.
Uenistis ad montem amorrei: quem dñs
deus nr̃ daturus est nobis. Uide t̾ram qͣm
dominus ds tuus dat tͥ ascende & posside
eam sicut loquutus est dñs deus noster¬
patrib tuis: noli metũcte. net quicquam
pareas. Et accessistis ad me omnes: at¬
q dixistis. Mtamus uiros qͥ considerent᷑
terram. & reninicient ꝑ qd̾ iter debeamus
ascendere: & ad quas ꝑgere cuitates. Cũ¬
q mͥ sermo placuisset. misi ẽ uob̾ duodecim
uiros: singulos de tribubs siuis. Qui cum
ꝑrexissent & ascendissent in montanii. ue
nerunt usq ad uallem botri: & considera¬
ta terra sumentes de fructib eiꝰ ut ostende¬
rent ubertatem: attulerunt ad nos atq
dixerunt. Bona est terra: quam dñs ds̃
sed increduli ad sermonem domini d̾i nt̃i:
murmuratiestis in tabernaculis ur̃is. atq
dixistis. Odit nos dñs. & ictuto edircit nos

Expanded text:
m vidistis per viam montis Amorrei sicut praeceperat Dominus Deus noster nobis cumque venissemus in Cadesbarne dixi vobis venistis ad montem Amorrei quem Dominus Deus noster daturus est nobis vide terram quam Dominus Deus tuus dat tibi ascende et posside eam sicut locutus est Dominus Deus patribus tuis noli metuere nec quicquam paveas et accessistis ad me omnes atque dixistis mittamus viros qui considerent terram et renuntient per quod iter debeamus ascendere et ad quas pergere civitates cumque mihi sermo placuisset misi e vobis duodecim viros singulos de tribubus suis qui cum perrexissent et ascendissent in montana  usque ad torrentem Botri, et considerata terra, sumentes de fructibus ejus, ut ostenderent ubertatem, attulerunt ad nos, atque dixerunt: Bona est terra, quam Dominus Dsed increduli ad sermonem Domini Dei nostri murmurati estis in tabernaculis vestris, atque dixistis: Odit nos Dominus, et idcirco eduxit nos
Abbreviated transcription (Latin):
septuaginta int̾pre¬
tum pura & ut abeis
in grecum uersa est
editio ꝑmaneret. suꝑ¬
leres: ut hebrea uolu¬
mina latino sermone tͣnsferrem. Quõd
enum semel aures hõium occupauerat
& nascentis eccl̃ie roborauerat fidem:
iustum erat etiam nr̃o silentio compri¬
bari. Nunc uero cum ꝓ uarietate regie¬
num diu̾sa ferantur exemplaria. & ge¬
mana illa antiquaq translatio corruꝑ

Expanded text:
Septuaginta Interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, supleres, ut Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero, cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque tr
Abbreviated transcription (Latin):
& bybliothecas hebreoꝵ studiustis intͣ¬
re. & int̾pretum certamina comꝓbastis:
tenentes hester hebraicum librũ ꝑ sin¬
gula uerba nr̃am translationẽ aspicite.
ut possitis agnoscere me nichil etiam
auginentasse ad dendo. sed fideli testimo¬
no simplicit sicut in hebraica habet᷑
hystoria. hebraicam latine lingue tradi¬
disse. Nec affectamus laudes hominũ:
nec uituꝑationes expauescimus. Deo
enum placere curantes minas hõium

Expanded text:
 bibliothecas Heb. studuistis intrare, et interpretum certamina comprobastis, tenentes Esther Hebraicum librum, per singula verba nostram translationem aspicite, ut possitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo enim placere curantes, minas hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ne moabitide: cũ uxore sua ac duob liberis:
Ipse uocabatur elymelech. uxoreiꝰ noemy.
& duo filii. alter maalon &e alter cheylon
ephrater: de bethleem iudã. Ingressiq re¬
gionem moabitidem: morabantur ibi. Et
mortuus ẽ elymelech maritus noemy: re¬
mansitq ipsa cum filiis. Qui acceperunt
uxores moabitidas. qͦrum una uocabatur
orpha: altera ruith. Manseruntq ibi de¬
cem annis & ambo mortui sunt: maalon
uidelicet & cheylon. Remansitq mulier
orbata duob liberis ac marito. Et surrex̃
ut in pat̾am pergeret cũ utraq nuru sua:
de regione moabitide. Audierat enim qd̃
respexisset dñs popłm suum: & dedisset

Expanded text:
moabitide cum uxore sua ac duobus liberis ipse vocabatur Helimelech uxor eius Noemi e duobus filiis alter Maalon et alter Chellion Ephrathei de Bethleem Iuda ingressique regionem moabitidem morabantur ibi et mortuus est Helimelech maritus Noemi remansitque ipsa cum filiis qui acceperunt uxores moabitidas quarum una vocabatur Orpha altera Ruth manseruntque ibi decem annis et ambo mortui sunt Maalon videlicet et Chellion remansitque mulier orbata duobus liberis ac marito et surrexit ut in patriam pergeret cum utraque nuru sua de regione moabitide audierat enim quod respexisse
Abbreviated transcription (Latin):
licet & ydra sibilet.uictorq synon ince¬
lebit eloqͥum. etiam si p̃cisa lingua bal¬
tiet. Legant qͥ uolunt. qui nolunt abic¬
ant: & uentilent apices.litteras calum¬
nient᷑. magis ur̃a caritate ꝓuocabor ad
dium: qͣm illoꝵ detractione & odio dei¬

Expanded text:
ictorque Sinon incesilebit eloquium: etiam praecisa lingua balbutiet. Legant qui volunt: qui nolunt abjiciant. Eventilent apices, litteras calumnientur: magis vestra charitate provocabor ad studium, quam illorum detractione et odio det
Abbreviated transcription (Latin):
suauissimas litteraᷤ.
que in pͥncipio allo¬
bate iam tunc ueteris amicicie prefere-¬
bant. Uera enim illa necessitudo est xp̃i
glutino copulata. quam non utilitas
rei familiaris. non p̃sentia tantum cor¬
bem ta

Expanded text:
issimas litteras, quae in principio amrobatae iam et ueteris amicitiae praeferebant. uera enim illa necessitudo est, Christi glutino copulata, quam non utilitas rei familiaris, non praesentia corporum ta
Abbreviated transcription (Latin):
eius ñ fuit qui ꝑturbaret ifrł: & pꝰ mortẽ
eius annis multis. Dies autem uctorie hꝰ
festiuitatis ab hebreis in numero dierum
scõꝵ accipitur. & colitur a iudeis extempo
re illo: usq inp̃sentem diem

Expanded text:
eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius annis multis dies autem victoriae huius festivitatem ab Hebraeis in numero dierum sanctorum accepit et colitur a Iudaeis ex illo tempore usque in praesentem diem
Abbreviated transcription (Latin):
& sentiant usq in sempit̾num ¶ꝓ factũ
est post hec. om̃is popłs post iustoriam
uenit ad irłm: adorare dñm. Et mox ut
purificati sunt obtulerunt omnes holo¬
causta & uota: & repmissiones suas. Por¬
ro iudith uniu̾sa uasa bellica holofermᷤ
que dedit illi popłs. & conopeum qd̃ ipsa
sustulerat: m anathema obliuionis. E¬
iat autem popl̃s iocundꝰ scd̃m faciem
scõrum: & ꝑtres menses gaudiũ huius
iuctorie celebratum est cum iudith. Post
dies autemillos unusqͥsq rediit in sua.
& iudith magna facta est in bethulia: &
p̃clarior erat uniuerse terre isrł. Erat eti¬
am uircuti castitatis adiuncta ut ñ cog¬
nosceret uirum om̃ib dieb uite sue: exqͦ
defunctus est manasses uir eius. Erat au¬
tem dieb festis: ꝓcedens cum gła magna
Mansit autem in domo uiri sui annos cen¬
tum quinq & dimisit abram suam libe¬
ram: & defunsta ẽ ac sepulta cuin uiro suo
in bethulia. luxitq illam omnis populus
dieb septem. In omi autem spacio uite.

Expanded text:
ant usque in sempiternum et factum est post haec omnis populus post victoriam venit ad Hierusalem adorare Dominum et mox ut purificati sunt obtulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis erat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita ut non cognosceret virum omnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem spatio vitae
Abbreviated transcription (Latin):
quutionis fidem ꝓ¬
bate iam tunc ueteris amicicie prefere-¬
bant. Hera enim illa necessitudo est xp̃i
glutino copulata. quam non utilitas
rei familiaris. non p̃sentia tantum cor¬
porum. ñ subdola & palpans adulatio:
studia conciliant. Legimus in ueterib
hystoriis quosdam lustrasse ꝓuincias.
nouos adisse populos. maria transisse:
ut eos qͦs ex libris nouerant coram qͦq
uiderent. Sic pythagoras memphiti¬
cos uates. sic plato egyptum. & arcythã
tharentinum. eandemq horam ytalie
que qͦndam magna grecia dicebat᷑ la

Expanded text:
fidem probatae iam et ueteris amicitiae praeferebant. uera enim illa necessitudo est, Christi glutino copulata, quam non utilitas rei familiaris, non praesentia corporum tantum, non subdola et palpans adulatio, studia conciliant. Legimus in veteribus historiis, quosdam lustrasse provincias, novos adisse populos, maria transisse, ut eos quos ex libris noverant, coram quoque viderent. Sic Pythagoras Memphiticos vates; sic Plato Aegyptum et Architam Tarentinum, eamque oram Italiae, quae quondam magna
Abbreviated transcription (Latin):
centem. Inde ꝑ elamithas. babylonios.
chaldeos. medos. assyrios. parthos. syroᷤᷤ
phenices. arabes. & palestinos. Reuersꝰ
alexandriam ꝑrexit ethiopiam: ut gin¬
nosophistas & famosissimam solis men¬
sam uideret in sabulo. Inuenit uir ille
ubiq qd̾ disceret. ut semꝑ ꝓficiens: semꝑ
se melior fieret. Scͥpsit suꝑ hoc plenis¬
sime octo uoluminib philostratus. Qd
loquar de seculi hominib. cum apłs
paulus uas electionis & magister genti¬
um qui de conscientia tanti in se hospi¬
tis loquebat᷑. an exꝑimentum queritis
eus qui in me loquitur xp̃c post damas¬
cum arabiamq lustratam ascend̾it ihe¬
rosolimam ut uideret petrum. & man¬
sit apud eum dieb qͥndecim: Hoc enĩ
mysterio ebdoadis & ogdoadis futurus
gentium p̃dicator instruendꝰ erat. Rur¬
sumq post annos qͣtuordecim assump
to barnaba & tydo exposuit cum apłis
euangłium: ne forte in uacuum curre¬
ret aut cucurrisset. Habet nescio quid

Expanded text:
centem; inde per Elamitas, Babylonios, centem; inde per Elamitas, Babylonios, Chaldaeos, Medos, Assyrios, Parthos, Syros, Phoenices, Arabas Palaestinam reuersus Alexandriam perrexit, Aethiopiam adiuit, ut gymnosophistas et famosissimam Solis mensam uideret in sabulo. inuenit ille uir ubique, quod disceret, ut semper proficiens semper se melior fieret. scripsit super hoc plenissime octo uoluminibus Philostratus. Quid loquar de saeculi hominibus, cum apostolus Paulus, uas electionis et magister gentium, qui de conscientia tanti hospitis loquitur: an experimentum quaeritis eius, qui in me loquitur Christus?, postDamascum Arabiamque lustratam ascenderit Hierosolymam, ut uideret Petrum, et manserit apud eum diebus quindecim — hoc enim magisterio ebdomadis et ogdoadis futurus gentium praedicator instruendus erat — rursumque post annos quto Barnaba et Tito exposuerit Apostolis Evangelium, ne forte in vacuum curreret, 272 aut cucurrisset. Habet nescio quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrinus atq discipulus: malens aliena
uerecunde discere. quam sua impudent̃
ingerere.Deniq dum litteras quasi toto
fugiens orbe ꝑsequitur captꝰ a piratis
& uenundatus etiam tyranno crudelis¬
simo paruit. captiuus. & iunctus & ser¬
uus:tamen qr philosophꝰ maiore men¬
te se fuit. Ad tytum lybicum lacteo elo¬
quentie fonte manantẽ uisendum de
traxerat: uniꝰ hominis fama ꝑduxit.
Habuit illa etas mnauditum omnib
scł̃is celebrandumq miraculum. ut ur
bem tantam ingressi aliud extra utbẽ
quererent. Apollimꝰ siue ille magus.
ut uulgꝰ loquitur sine philosophꝰ ut
pytagorici tradunt intrauit ꝑsas. per
transiuit caucasum. albanos. scithas
massagethas. opulentissima indie reg¬
na penetrauit: & ad extremũ latissimo
sy son amne transmisso ꝑuenit ad brag¬
manas. ut hyarcham in throuo seden¬
tem aureo & de tantali fonte potantem
inter paucos dacipłos de nat᷑a. de morib.
ac dierum syderumq cursu audiret do¬

Expanded text:
grinus atque discipulus, malens aliena uerecunde discere quam sua aliis inpudenter ingerere. denique dum litteras quasi toto fugientes orbe per-\' sequitur, captus a piratis et uenundatus etiam tyranno crndelissimo paruit; captiuus, uinctus et seruus, tamen, quia philosophus, maior emente se fuit. ad Titum Liuium lacteo eloquentiae fonte manantem uisendum de traxerat, uel unius hominis fama perduxit. habuit illa aetas inauditum omnibus saeculis celebrandumque mibem tantam ingressi, aliud extra urbem quaererent. Apollonius sive ille Magus, ut vulgus loquitur, sive Philosophus, ut Pythagorici tradunt - intrauit Persas, transiuit Caucasum, Albanos, Scythas, Massagetas, opulentissima Indiae regna penetrauit et ad extremum latissimo Phison amne. transmisso peruenit ad Bragmanas, ut Hiarcam in throno sedentem aureo et de Tantali fonte potantem inter paucos discipulos de natura, de moribus ac de siderum cursu audiret do
Abbreviated transcription (Latin):
Terciogͥ anno imꝑii sui fecit gͣnde con¬
uiuium cunctis pͥncipib & pueris suis.
fortissimis ꝑsarum & medoꝵ inditis: &
p̃fectis ꝓuinciarum coram se ut ostende¬
ret diuitias glorie regni sui ac magni¬
tudinem atq iactantiam potentie sue
multo tempore. centum uidelicet & octo¬
ginta dieb. Cumq implerentur dies
conuiui. inuitauit omnẽ populũ qui

Expanded text:
nde convivium cunctis principibus et pueris suis fortissimis Persarum et Medorum inclitis et praefectis provinciarum coram se ut ostenderet divitias gloriae regni sui ac magnitudinem atque iactantiam potentiae suae multo tempore centum videlicet et octoginta diebus cumque implerentur dies convivii invitavit omnem populum qui
Abbreviated transcription (Latin):
lndem finito penta¬
theuco moysi uelut
grandi fenore liberati.
ad ih̃m filium naue ma¬
num mittamꝰ. quem he¬
brei iosue bennun idest
iosue filiũ nun uocant:
& ad iudicum librum qͥm sophun appellãt.¬

Expanded text:
ndem finito Pentateucho Mosi, velut grandi fenore liberati, ad Jesum filium Nave manum mittimus, quem Hebraei JOSUE BEN NUN , id est, Josue filium Nun, vocant, et ad Judicum librum, quem SOPHTIM appellant
Abbreviated transcription (Latin):
uisitabit uos. asportabitis uobiscum ossa
mea de loco isto:mortuus est expletis cen¬
tum decem uite sue annis. & conditus aro¬
matib repositus est in loculo in egypto.

Expanded text:
isitabit vos: asportate vobiscum ossa mea de loco isto; mortuus est, expletis centum decem vitae suae annis. Et conditus aromatibus, repositus est in loculo in Aegypto.