comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoce sua mirabilit᷑: qͥ fac̃ magna ⁊
niscrutabilici. Qui p̾cipit nui ut
descendat suꝑ trã: ⁊ hiemis pluuiis ⁊
imbri fortitudinis sue. Qui mincinui
oĩũ hoĩm signat: ut nouerĩt singłi
oꝑa suci. Ingredietꝰ bestici latibulũ
suũ: ⁊ mautro suo morabit᷑. Ab int̾io¬
ribꝰ egrediet᷑ tẽpestas: ⁊ab arcturo fri

Expanded text:
rabiliter; qui facit magna et inscrutabilia. Qui praecipit nivi ut descendat in terram, et hyemis pluviis, et imbri fortitudinis suae. Qui in manu omnium hominum signat, ut noverint singuli opera sua. Ingredietur bestia latibulum suum, et in antro suo morabitur: ab interiorib
Abbreviated transcription (Latin):
tib. Ad huc enĩ habeo quod ꝓ deo lo¬
quar. Nepetã scienciã nicã apͥncipio:
⁊ oꝑatorẽ meũ ꝓbabo iustũ. Uere enĩ
absq m̃dacio sermones mei: ⁊ ꝑfecta
scienciti ꝓbabitur tibi. D̃ potentes nõ
habicit cũ ⁊ ipse sit potens: s nõ saluat.
impios ⁊ iudiciũ pauꝑibus tribuit.

Expanded text:
 Deo loquar. Repetam scientiam meam a principio, et operatorem meum probabo justum. Vere enim absque mendacio sermones mei, et perfecta scientia probabitur tibi. Deus potentes non abjicit, cum et ipse potens sit. Sed non salvat impios, et judicium pauperibus tribuit
Abbreviated transcription (Latin):
gustici sua.: ⁊ reuelabit in tribulaiciõe
aurẽ eiꝰ. Igitꝰ saluabit te: de ore angus¬
to latissime: ⁊ nõ habentis. fundam̃tũ
subter se. Reqͥes autẽ m̃se tue: erit ple¬
nci pinguedine. Causa tuci quaisi impii
nidicata ẽ:cansã nidiciũ q recipies.
nõ te g̃ suꝑet ira. ut aliquẽ obpͥmas¬

Expanded text:
 sua, et revelabit in tribulatione aurem ejus. Igitur salvabit te de ore angusto latissime, et non habentis fundamentum subter se. Requies autem mensae tuae erit plena pinguedine. Causa tua quasi impii judicata est; causam judiciumque recipies. Non te ergo superet ira ut aliquem op
Abbreviated transcription (Latin):
erraui tu doce me si iniq̃tatẽ locutꝰ sũ:
ultra nõ ad dã. Hũqͥd ate ds expetit eã.
qͥa cdisplicuit tibi: Tuenĩ cepisti loqͥ ⁊ nõ
ego. qõ siqͥd nosti meliꝰ loquere uiri intel¬
ligentes loquãt᷑ m: ⁊uir sapiẽs audiat

Expanded text:
erravi, tu doce me. Si iniquitatem locutus sum, ultra non addam. Numquid a te Deus expetet eam, qui displicuit tibi? Tu enim coepisti loqui, et non ego: quod si quid nosti melius, loquere. Viri intelligentes loquantur mi
Abbreviated transcription (Latin):
ta mea absq ullo pecco. Quid ẽ uir ut
ẽ iob. qͥbibit sub sannacionẽ quasi aꝗͣ:
qͥ graditꝰ cũ oꝑantibꝰ iniqͥtatẽ. ⁊ ambu¬
lat eũ uiris impiis: Dix̃ enĩ. Nõ plcice¬
bit uir deo: eticĩ sicucurrerit cũ eo.
Ideo uiri cordati: audite me: Absit
adeo impietas: ⁊ab om̃potente iniqͥ¬
tas. Opus enĩ hoĩs reddet ei: ⁊ uixta u¬
as singuloꝵ restituet eis. Uere enĩ ds¬

Expanded text:
ut est Job, qui bibit subsannationem quasi aquam, Qui graditur cum operantibus iniquitatem, et ambulat cum viris impiis? Dixit enim: Non placebit vir Deo, etiam si cucurrerit cum eo. Ideo, viri cordati, audite me, absit a Deo impietas, et ab Omnipotente iniquitas. Opus enim hominis reddet ei, et juxta vias singulorum restituet  Al. add. eis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ recłlet hoĩ iusticiã sucĩ. Respiciet
hoĩes idicet. Peccami: ⁊uere deliqͥ ⁊ ut
erã dignꝰ nõ rectpi. Liberabit animc̃
sucĩ ne ꝑgeret munt̾itũ: s uniens lucẽ
uideret. Ecce hec oĩa oꝑatur ds̃ tribꝰ¬
in cibus per singulos ut reuocet aĩas
eoꝵ acorruptione. ⁊ illuminet inluce
unuẽtiũ. Attende iob ⁊ audime: ⁊ ta.¬
ce dñ ego locor. Si autẽ habes quod loqͣ¬
ris: responde mͥ. Loquere. Uolo enĩ te
apparere nistũ. Q uod si nõ habes audime
⁊tace: ⁊ docebo te sapientiã. xxui.

Expanded text:
eddet homini justitiam suam; et respiciet homo, et dicet: Peccavi, et vere deliqui, et ut eram dignus non recepi. Liberabit animam suam ne pergeret in interitum, sed vivens lucem videret. Ecce haec omnia operatur Deus, tribvicibus per singulos, ut revocet animas eorum a corruptione, et illuminet in luce viventium. Attende Job, et audi me, et tace dum ego loquar: si autem habes quod loquaris, responde mihi, loquere. Volo enim te apparere justum: quod si non habes, audi me, tace, docebo te sapientiam meam.
Abbreviated transcription (Latin):
uatã illiꝰ ut nõ transeat ingladiũ. In¬
crepat quoꝙr ꝑ dolorẽ inlectulo: ⁊ oĩa
ossa eiꝰ marcessere fac̃. Abhoĩabilis ei
fit in uita suci panis: ⁊ anime illiꝰ cibꝰ
ante desiderabilis. T̃abescit caro eiꝰ ⁊
ossa que tacta fuerãt nudcibũt᷑. Ad ꝓpm¬

Expanded text:
transeat in gladium. Increpat quoque per dolorem in lectulo, et omnia ossa ejus marcere facit. Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis. Tabescet caro ejus, et ossa quae tecta fuerant nudabuntur. Ap
Abbreviated transcription (Latin):
arbitratꝰ ẽ me inimnicũ sibi. Posut
mneruo pedes ieos: castodunt om̃s
semita meas. hoc ẽ g̃ inquo nõ es nis¬
nficatus. Respõdebo tibi qi maior
sit de hoĩe. Et aduersũ cũ cõtendis:
q̃o nõ ad oĩa uerba responderit tibi.

Expanded text:
e inimicum sibi posuit in nervo pedes meos custodivit omnes semitas meas hoc est ergo in quo non es iustificatus respondebo tibi quia maior sit Deus homine adversum eum contendis quod non ad omnia verba responderit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa mea: iom̃s sermones meos ausculta.
Ecce apui os meũ: loquar linga mea
⁊ spiracłm om̃potentis inuificauit
me. Si potes responde michi: ⁊ adu̾¬
sũ faciẽ meã cõsiste. Eece ⁊ me sic̃ ⁊¬

Expanded text:
quia mea, et omnes sermones meos ausculta. Ecce aperui os meum, loquatur lingua mea et spiraculum Omnipotentis vivificavit me. Si potes, responde mihi, et adversus facie
Abbreviated transcription (Latin):
ds custodiebat me: qñ splendebat luc̃¬
lcibã intenebris. Sic̃ fui indiebus ad¬
olescẽcie mee: qndo secreto ds erat in
tab̾naculo meo. Quãdo erat omĩps me¬
cũ: ⁊ incircuitu meo pueri mei. Indo¬

Expanded text:
ustodiebat me? Quando splendebat lucelabam in tenebris? Sicut fui in diebus adolescentiae meae, quando secreto Deus erat in tabernaculo meo? Quando erat Omnipotens mecum, et in circuitu meo pueri mei?
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ nõ dignabar partes ponere cũ
cambꝰ gregis mei. Quoꝵ uirtus incini¬
um erat michi ꝓnichilo: ⁊ uita ipsa
putabãt indigni. Egestate ⁊ fame ste¬
riles: qͥ rodebãt in solitudine squalenteᷤᷤ
calamitate ⁊ miseria. Et maildebãt

Expanded text:
quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei, quorum uirtus manuum erat mihi pro nihilo et uita ipsa putabantur indigni, egestate et fame steriles, qui rodebant in solitudine squalentes calamitate et miseria et mandebant
Abbreviated transcription (Latin):
Ropt̾ea hec dicit dñs ds̃. Pro eo qͦd
sublimatꝰ ẽ in altitudine. et dedit
sumitatẽ suã uirentẽ atq cõdensam.
et eleuatũ ẽ coi eiꝰ in altitudine sua: tradi¬
di eũ in manu fortissimi gentiũ. Eaciene
faciet ei. Iuxta impietatẽ eiꝰ : et eieci eũ.
Et succident eũ aliem.⁊ crudelissimi na¬
cionũ: et ꝓhicient eũ suꝑ montes. Et in
cunctis cõuallibꝰ corruent rami eiꝰ: et cõ¬
fringent᷑ arbusta eiꝰ in uniu̾sis rupibꝰ t̃rȩ.
et recedent de umbracło eiꝰ om̃s ppłi t̾rȩ:
et relinquent eum. In ruina eiꝰ habitaue¬
rũt om̃ia uolatilia cęli: et in ramis eiꝰ fu¬
erũt uniuerse bestie regionis. Iuã obrẽ
nõ eleuabunt᷑ in altitudine sua omĩalig¬
na aquarũ: neq ponent sublimitatem
suã int̃ nemorosa atq frondosa: nec sta¬
bũt in subliitate eoꝵ omĩa quȩ irrigã¬
tur aquis: quia om̃s traditi sũt in mortẽ
ad t̾ram ultimã. in medio filioꝵ hominũ
ad eos qui descendũt in lacum.

Expanded text:
ropterea haec dicit Dominus Deus pro eo quod sublimatus est in altitudine et dedit summitatem suam virentem atque condensam et elevatum est cor eius in altitudine sua tradidi eum in manu fortissimi gentium faciens faciet ei iuxta impietatem eius eieci eum et succident illum alieni et crudelissimi nationum et proicient eum super montes et in cunctis convallibus corruent rami eius et confringentur arbusta eius in universis rupibus terrae et recedent de umbraculo eius omnes populi terrae et relinquent eum in ruina eius habitaverunt omnia volatilia caeli et in ramis eius fuerunt universae bestiae regionis quam ob rem non elevabuntur in altitudine sua omnia ligna aquarum neque ponent sublimitatem suam inter nemorosa atque frondosa nec stabunt in sublimitate eorum omnia quae inrigantur aquis quia omnes traditi sunt in mortem ad terram ultimam in medio filiorum hominum ad eos qui descendunt in lacu
Abbreviated transcription (Latin):
una auget᷑ ignis: et ab uno doloso
augetur sanguis. homo uero pecca¬
tor: sanguini insidiat᷑. Attende tͥ
a pestifero. fabricat enĩ mala: ne
forte inducat suꝑ te subsannationẽ
in ꝓpetuũ. Admitte ad te alienige¬
nam. et subuertet te in turbine:
et alienabit te a uiis ꝓpriis:

Expanded text:
una augetur ignis et ab uno doloso augetur sanguis. homo uero peccator sanguini insidiatur. adtende te a pestifero: fabricat enim mala: ne forte inducat super te subsannationem in nam, et subvertet te in torpore, et alienabit te a tuis propriis
Abbreviated transcription (Latin):
miamatheria quoq ⁊ turribula et
fialas ⁊ mortariola exx auro purissimo.
Et hostia celauit templi interioris idẽ
in sc̃a scõꝵ. ⁊ hostia tẽpli formsecꝰ au¬
rea: sicq cõpletũ ẽ om̃e opꝰ q̃d fecit

Expanded text:
miamateria quoque et turibula et fialas et mortariola ex auro purissimo et ostia celavit templi interioris id est in sancto sanctorum et ostia templi forinsecus aurea sicque conpletum est omne opus quod fecit
Abbreviated transcription (Latin):
consurgent nec hereditabũt tĩam:
neq implebunt faciẽ orbis cruita¬
tum. & consungã suꝑ eos dic̃ dñs
exxercituũ: et ꝑdam babilonis no¬
men. et reliqͥas. et germ̃. et ꝓge¬
niem ait añs. Et ponãcã ĩ possessio¬
nem ericii: et in paludes aquatũ.
Et scopabo eã inscopa terens: dicit
dñs exercituũ. Iurauit dñs exerci¬
tuum dicens. Si ñ ut putaui : ita
erit. ⁊ qͦmodo m̃te tractam sic eue¬
met: ut conterã assyriũ in t̾ra m̃a.
et in montibꝰ meis conculcẽ eum.
Et auferet᷑ ab eio iugũ eiꝰ: et onus
illiꝰ ab humero eoꝵ tollet᷑. X uii

Expanded text:
m, neque implebunt faciem orbis civitatum. Et consurgam super eos, dicit Dominus exercituum: et perdam Babylonis nomen, et reliquias, et germen, et progeniem, ait Dominus. Et ponam eam in possessionem ericii, et in paludes aquarum, et scopabo eam in scopa terens, dicit Dominus exercituum. Juravit Dominus exercituum, dicens: Si non, ut putavi, ita erit et quomodo mente tractavi sic eveniet ut conteram Assyrium in terra mea et in montibus meis conculcem eum et auferetur ab eis iugum eius et onus illius ab umero eorum tolletu
Abbreviated transcription (Latin):
reges gentiũ uniuersi dormier̃ in
gn̾a: uir in domo sua. T̃u aut̃ ꝓniec¬
tus es de sepulchro tuo qͣsi stirps
inutilis: pollutꝰ et obuolutꝰ cum
his qͥ interfecti s̃ gladio. et descen¬
derunt ad fundam̃ta laci. Quasi
cadauer putridũ ñ habebis consor¬
tium ÷ neq cũ eis in sepultura. T̃u

Expanded text:
reges gentium universi dormierunt in gloria, vir in domo sua; Tu autem projectus es de sepulcro tuo, quasi stirps inutilis, pollutus et obvolutus cum his qui interfecti sunt gladio, et descenderunt ad fundamenta laci, quasi cadaver putridum. Non habebis consortium, neque cum eis in sepultura: Tu
Abbreviated transcription (Latin):
ab adolescentia tua : qͥa ñ audisti
uocẽ meã. Om̃s pastores tuos pas¬
cet uentꝰ: et amatores tui in capti¬
uitatẽ ibunt. & tunc confunderis
et erubesces ab oĩ malicia tua: que
sedes in libano ⁊ mdificas in cedriᷤ.
Quomͦ congemiusti cũ uenissent tͥ
Nnio ego dic̃ dñs : qͥa si fuerit ie¬
chonias filiꝰ ioachim regis iuda
rentiũ animã tuã.⁊ in manũ qͦrũ
tu formidas faciẽ.⁊ in manũ na¬
buchodonosor regis babilonis. et ĩ
trem tuã. que genuit te in t̾ram
alienã in qͣ nati ñ estis. ibiq mo¬

Expanded text:
 quia non audisti vocem meam. Omnes pastores tuos pascet ventus, et amatores tui in captivitatem ibunt: Et tunc confunderis, et erubesces ab omni malitia tua. Quae sedes in Libano, et nidificas in cedris, quomodo congemuisti, cum venissent tibi Uiuo ego, dicit dominus: quia, si fuerit Iechonias, filius Ioiacim, regis Iuda.rentium animam tuam et in manu, quorum tu formidas faciem, et in manu Nabuchodonosor, regis Babyltrem tuam, quae genuit te, in terram alienam, in qua nati non estis, ibique mo
Abbreviated transcription (Latin):
consũmationẽ in cunctis gentibꝰ
in qͥbꝰ disꝑsi te: te aut̃ non faciã
in consũmationẽ. sed castigabo te
ĩ iudicio.ut ñ tͥ uidearis innoreiꝰ.
Qͥa hec dic̃ dñs. Insanabilis fractu¬
ra tua : pessima plaga tua. Non ẽ
qͥ iudicet idiciũ tuũ ad alligan¬
dum: curationũ utilitas ñ est tͥ.
om̃s amatores tui obliti s̃ tui:
teq ñ querent. Plaga enĩ inimici
ꝑcussi te : castigatione crudeli.
ł ropt̾̃ multitudinẽ iniqͥtatis tue:
dura facta s̃ pecẽa tua. Qͥd clamaᷤᷤ
suꝑ contritione tua : insanabiliᷤ
ẽ dolor tuus. P ropt̾ multitudinẽ
iniqͥtatis tue: et dura pecẽa tua.
feci hec tͥ. P ropt̾ea om̃is qͥ come¬
dunt te deuorabunt᷑. et uniu̾si
hostes tui in captuntatẽ ducent᷑.

Expanded text:
tibus in quibus dispersi te te autem non faciam in consummationem sed castigabo te in iudicio ut non tibi videaris innoxius quia haec dicit Dominus insanabilis fractura tua pessima plaga tua non est qui iudicet iudicium tuum ad alligandum curationum utilitas non est tibi omnes amatores tui obliti sunt tui te non quaerent plaga enim inimici percussi te castigatione crudeli propter multitudinem iniquitatis tuae dura facta sunt peccata tua quid clamas super contritione tua insanabilis est dolor tuus propter multitudinem iniquitatis tuae et dura peccata tua feci haec tibi propterea omnes qui comedunt te devorabuntur et universi hostes tui in capt
Abbreviated transcription (Latin):
t̃roris audiuimꝰ. Formido: et non
ẽ par. Int̾iogate et uidete: si gene¬
rat mascłs. Quare gͦ uidi om̃is uiri
manũ suꝑ lumbũ suũ qͣsi parien¬
tis. ⁊ conu̾se s̃ uniu̾se facies ĩ au¬

Expanded text:
timoris — audiuimus; formido et non est pax. interrogate et uidete. si generat masculus! quare ergo uidi omnis uiri manum super lumbos suos quasi parientis et conuersae sunt uniuersae facies in au
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ifrł. Scribe tͥ oĩa u̾ba que locutꝰ
sũ ad te in libro. Ecce enĩ dies ue¬
munt dic̃ dñs: et conuertã conu̾¬
sionem ppłi mei ifrł et iuda ait
dñs. Et conuertã eos ad tr̃am quã¬

Expanded text:
s: scribe tibi omnia uerba, quae locutus sum ad te, in libro! ecce enim dies uenient, dicit dominus, et conuertam conuersionem populi mei Israhel et Iuda, ait dominus, et conuertam eos — sine
Abbreviated transcription (Latin):
qua p̃tergredi. Sic̃ fremitꝰ leonis : ita
⁊ regis ira. Et sicut ros suꝑ herbam:
ita ⁊ ylaritas eiꝰ. dolor patris filiꝰ stul¬
tus: ⁊ tecta iugit᷑ ꝑstillantia litigiosa
mulier. Domꝰ ⁊ diuitie dantur a parẽ¬
tibꝰ: a dño aut̃ ꝓprie uxor prudens:
⁊ Pigredo immittit soporẽ: ⁊ anima dis¬
soluta esuriet. Qui custodit mandatũ
custodit animã suam: qui aut̃ negligit

Expanded text:
qua praetergredi. Sicut fremitus leonis, ita qua praetergredi. Sicut fremitus leonis, ita et regis ira: et sicut ros super herbam, ita hilaritas ejus. Dolor patris, filius stultus: et tecta jugiter perstillantia, litigilomon, domus et divitie dantur a parentibus, a Domino autem proprie uxor p. Pigredo immittet soporem, et anima dissoluta esuriet. Qui custodit mandatum, custodit animam suam: qui autem negligit
Abbreviated transcription (Latin):
stultus ⁊ insipiens ẽ. Cũ obsecrationibꝰ
loquet᷑ pauꝑ: ⁊ diues effabit᷑ rigide:¬
Illir amicabilis ad societatẽ : magis ami¬
cus erit quã fr̃. Melius est paup qui¬
I
ambulat ĩ simplicitate sua: quam¬
diues torquens labia insipiens. Ubi ñ
est scientia anime. nõ est bonũ: ⁊ qͥ
dm̃ feruet animo suo. diuitie addũt
amicos plurimos: a pauꝑe aut̃ ⁊ hii¬
⁊ quos habuit separant᷑. ⁊estis falsus nõ
erit impunitꝰ : ⁊ qͥ mẽdatia loquitur
non effugiet. Multi colunt ꝑsonam
potentis. ⁊ amici sunt dona tribuen
tis. fr̃s hominis pauꝑis oderunt eum:
insuꝑ ⁊ amici ꝓcul recesserũt ab eo
Qui tantũ uerba sectatur. nichil ha¬
bebit: qui aut̃ possessor est mentis.
diligit animã suã.⁊ custos prudentie
inueniet bona. Testis falsus non erit
impunitus : ⁊ qui loquitur mendatia
ꝑibit. Non decent stultũ delitie: nec
seruũ pͥncipibꝰ dñari. Doctrina uiri¬
ꝑ patienciã noscitur. ⁊ głia eiꝰ ẽ ini¬

Expanded text:
um obsecrationibus loquitur pauper: et dives effabitur rigidus. Vir amicabilis ad societatem, magis amicus erit, quam frater. Melior est paupei ambulat in simplicitate sua, quam torquens labia insipiens. Ubi non est scientia animi, non est bonum: et qui t animo suo divitiae addunt amicos plurimos a paupere autem et hii quos habuit separantur testis falsus non erit inpunitus et qui mendacia loquitur non effugiet multi colunt personam potentis et amici sunt dona trtis. Fratres hominis pauperis oderunt eum: insuper et amici procul recesserunt ab eo. Qui tantum verba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit animam suam, et custos prudentiae inveniet bona. Testis falsus non erit impunitus: et qui loquitur mendacia, peribit. Non decent stultum deliciae, nec servum per patientiam noscitur: et gloria ejus est ini
Abbreviated transcription (Latin):
sam domũ rechabitarũ et intro¬
duxci eos in domũ dm̃ ad gazofi¬
laciũ filioꝵ anan filii ge zedelie ho¬
minis dei qͥ erat iucta gazofila¬
cium pͥncipũ. suꝑ thesaurũ ma¬
asie filii sellũ qͥ erat custos uesti¬
buli. Et posui corã filiis domꝰ re¬
chabitarũ cẏphos plenos uini ⁊
calices: et dicci ad eos. Bibite in¬
num. Iui responder̃. Non bibemꝰ
uinũ: qͥa ionadab filiꝰ rechab pat̾¬

Expanded text:
introduxi eos in domum Domini ad gazofilacium filiorum Anan filii Hiegedeliae hominis Dei quod erat iuxta gazofilacium principum super thesaurum Maasiae filii Sellum qui erat custos vestibuli et posui coram filiis domus Rechabitarum scyphos plenos vino et calices et dixi ad eos bibite vinum qui responderunt non bibemus vinum quia Ionadab filius Rechab pat
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ĩ mundo cerneret. putaret esse
ꝓ nichilo. rogatꝰ ab ea ut ĩ morem
cominentarioli obscure queq disse¬
rerem : ut absq me posset ĩtellig̾e
qd̾ legebat. Itaq qm̃ ĩ ꝓcinctu nr̃i¬
meruimꝰ o paula ⁊ eustochiũ. talẽ
uite nr̃e habere cõsortẽ : tanto uuln̾e
tunc ꝑcussus obinutui. m̃c ĩ bethle¬
em positꝰ angustiori scilicet ciuitate.
⁊ illiꝰ memorie ⁊ uob̾ reddo qd̾ debeo:
hoc breuit̾ ammonẽs qd̾ nulliꝰ aue¬
toritatẽ secutꝰ sũ: s de hebreo trans¬
ferens magis me. Lxxͣx. int̾pretũ cõsuetudini coap¬
taui. In his dũ tarat que nõ multũ
ab hebraicis discrepant. Interdũ aqͥ¬
le quoq ⁊ simmachi ⁊ theodocioniᷤ
recordatus sũ. ut nec nouitate nimmia
lectoris studiũ detererẽ. nec rursum

Expanded text:
d in mundo cerneret, putaret esse pro nihilo; rogatum ab ea, ut in morem Commentarioli obscura quaeque dissererem, ut absque me posset intelligere, quae legebat. Itaque quoniam in procinctu nPaula et Eustochium, talem vitae nostrae habere consortem, tantoque vulnere tunc perculsus obmutui: nunc in Bethleem positus, augustiori videlicet civitate, et illius memoriae, et vobis reddo quod debeo. Hoc breviter admonens, quod nullius auctoritatem secutus sum; sed de Hebraeo transferens, magis me Septuaginta Interpretum consuetudini coaptavi: in his dumtaxat, quae non multum ab Hebraicis discrepabant. Interdum Aquilae quoque et Symmachi, et Theodotionis recordatus sum, ut nec novitate nimia lecto
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Qui aut̃ fortit̾ p̾mit ubera ad
deliciendũ lac: ex p̃mit butirũ. Et
qui uehem̃t̾ emungit: elicit sangui¬
nem. Et qui ꝓuocat riacas. ꝓducit
discordias. Uerba lamuhelis regis :¬
uisio quã erudunt eũ mat̾ sua. Qͥd
dilecte mi: Qtud dilecte uteri mĩ :¬
quid dilecte uotoꝵ mõꝵ.: Nõ ded̾is er¬
mulieribꝰ substanciã tuã : ⁊ diuicia s
tuas ad delendos reges. Noli regibꝰ

Expanded text:
ui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac exprimit butyrum et qui vehementer emungitur elicit sanguinem et qui provocat iras producit discordias verba Lamuhel regis visio qua erudivit eum mater sua quid dilecte mi quid dilecte uteri mei quid dilecte votorum meorum ne dederis mulieribus substantiam tuam et vias tuas ad de
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ nõ potest sustinere. ẜ seruũ cũ
regnare ceperit : ꝑ stultũ cũ satura¬
tus fuerit cibo. ł odiosã mulierẽ : cũ
ĩ matrimonio fuerit assumpta. Et ꝑ
ancillã : cũ heres fuerit dñe sue. Qua¬
tuor sunt minima t̾ĩe.: ⁊ ipsa sunt
sapienciora sapientibꝰ. formice. ppłs
infirmꝰ : qui p̃parat ĩ messe cibũ sͥ:
lepusculus plebs inualida : qui collo

Expanded text:
rvum cum regnaverit per stultum cum saturatus fuerit cibo per odiosam mulierem cum in matrimonio fuerit adsumpta et per ancillam cum heres fuerit dominae suae quattuor sunt minima terrae et ipsa sunt sapientiora sapientibus formicae populus infirmus quae praeparant in messe cibum sibi lepusculus plebs invali
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ iacob: qͥ uocamini no¬
mine ifrł: et de aqͥs iuda ecistis:
qͥ uirastis in nõie dñi et dei isrł re¬
cordamini : ñ in ueritate neq in
iusticia. De ciuitate enĩ scã uocati

Expanded text:
domus Iacob qui vocamini nomine Israhel et de aquis Iuda existis qui iuratis in nomine Domini et Dei Israhel recordamini non in veritate neque in iustitia de civitate enim sancta vocati
Abbreviated transcription (Latin):
Nos aut̃ non annunciastis. Audi¬
ta feci tͥ noua exx tũc: et conser¬
uata que nescis. Nũc creata s̃ et
ñ ec tunc : et ante diẽ ⁊ non audi¬
sti ea. Neforte dicas ecce ego cogno¬
un ea : neq audisti neq cognouisti
neq ex tũc aꝑta ẽ auris tua. Scio
enĩ qͥa preuaricãs preuaricaberis:
et transgressorẽ exx uentre uocaui
te. P ropt̾ nom̃ meũ longe faciã
furorẽ meũ: et laude mea infrena¬
bo te : ne intereas. Ecce excorri te
sed ñ quasi angentũ elegi te: in ca¬
mino pauꝑtatis. P ropt̃ me faciã
ut ñ blasphemer: et głiam meam¬
alteri
alteri ñ dabo. Audi me iacob: et
isrł quẽ ego uoco. Ego ipse: ego pͥns
et ego nouissimꝰ. Manꝰ mea funda¬
uit t̾ram: et decct̾a mea m̃sa ẽ celos.

Expanded text:
non annuntiastis? Audita feci tibi nova ex tunc, et conservata sunt quae nescis: Nunc creata sunt, et non ex tunc: et ante diem, et non audisti ea. ne forte dicas: Ecce ego cognovi ea. Neque audisti, neque cognovisti, neque ex tunc aperta est auris tua: Scio enim quia praevaricans praevaricaberis, et transgressorem ex utero vocavi te. Propter nomen meum longe faciam furorem meum: et laude mea infrenabo te, ne ised non quasi argentum, elegi te in camino paupertatis. Propter me faciam, ut non blasphemer: et gloriam meamalteri non dabo audi me Iacob et Israhel quem ego voco ego ipse ego primus et ego novissimus manus quoque mea fundavit terram et dextera mea mensa est caelos
Abbreviated transcription (Latin):
doluer̃ : attriuisti eos et renuer̃ ac¬
ciꝑe disciplinã. Indurauer̃ facies
suas suꝑ petrã: et noluer̃ reuerti.
Ego aut̃ dixi. Forsitan pauꝑes s̃
et stulti: ignorantes uiã dm̃: iudi¬
cium dei siti. Ibo igit᷑ ad optima¬
tes: et loqͣr eis. Ipsi enĩ cognouer̃
uiã dñi: iudiciũ dei sui. & ecce ma¬
gis hii simul confreger̃ iugũ : ru¬
perunt uincła. Idcuco ꝑcussit eos:
leo de silua. Lupꝰ ad uesꝑã uastauit
eos : et pardꝰ uigilans suꝑ ciuitatẽ
eoꝵ. Om̃is qͥ egressus fuerit ex eiꝰ
capiet᷑: qͥa multiplicate s̃ preua¬
ricationes eoꝵ. confortate s̃ auer
tero: Filii tui deliquer me: et iu¬
rant in his qͥ ñ s̃ dii. Saturaui
eos ⁊ mecati s̃: et in domo mere¬
tricis luxcuriabant᷑. eqͥ amatores¬

Expanded text:
 adtrivisti eos et rennuerunt accipere disciplinam induraverunt facies suas super petram noluerunt reverti ego autem dixi forsitan pauperes sunt et stulti ignorantes viam Domini iudicium Dei sui ibo igitur ad optimates et loquar eis ipsi enim cognoverunt viam Domini iudicium Dei sui et ecce magis hii simul confregerunt iugum ruperunt vincula idcirco percussit eos leo de silva lupus ad vesperam vastavit eos omnis qui egressus fuerit ex eis capietur quia multiplicatae sunt praevaricationes eorum confortatae sunt averstero filii tui dereliquerunt me et iurant in his qui non sunt dii saturavi eos et moechati sunt et in domo meretricis luxuriabantur equi amatores
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Asperci t̾ram ⁊ ecce uacua
erat et nichili: et celos ⁊ lux nõ
erat in eis. uidi mondes.⁊ ecce
bati s̃. Intuitꝰ sũ et sĩ erat homo:
et om̃e uolatile celi recessit. As¬
perti: et ecce carmelus desertꝰ. et
om̃s urbes eiꝰ destructe s: a facie
dm̃.⁊ a facie ire furoris eiꝰ. Hec¬

Expanded text:
s. Asperi terram. et ecce uacua erat et nihili, et caelos, et non erat lux in eis. uidi montes, et ecce bati sunt. Intuitus sum, et non erat homo, et omne volatile coeli recessit. Aspexi, et ecce Carmelus desertus, et omnes urbes ejus destructae sunt a facie Domini, et a facie irae furoris ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
gutam: fugit oĩs ciuitas. Ingres¬
si s̃ ardua ⁊ ascender̃ rupes. Ini¬
uerse urbes ddelicte s̃: et ñ habita¬
bat in eis homo. Tu aut̃ uastata
qͥd facies: Cũ uestieris te coccino.
cũ ornata fueris monili aureo: et
pinceris stibio ocłos tuos: frustra
cõponeris. Contẽpserunt te ama¬
tores tui : animã tuã querent.
uocẽ enĩ qͣsi parturientis audi¬
ui : angustias ut puerꝑe. Uore fi¬
lie syon int̾ morientes: erepan

Expanded text:
t omnis civitas: ingressi sunt ardua, et ascenderunt rupes: Universae urbes derelictae sunt, et non habitat in eis homo. Tu autem vastata quid facies? cum vestieris te coccino. cum ornata fueris monili aureo, et pinxeris stibio oculos tuos, frustra componeris? Contempserunt te amatores tui animam tuam quaerent. Vocem enim quasi parturientis audivi, angustias ut puerperae: Vox filiae Sion int
Abbreviated transcription (Latin):
cui. semꝑ silui. patiens fui: sic̃ par¬
turiens loqͣr. Disipabo: et absorbebo
simul. Desertos faciã montes et col¬
les: et om̃e gram̃ eoꝵ edesicabo. Et
ponã flumina in inisulas: et stagna
arefaciã. & ducã cecos in uiã quã
nesciũt: et ĩ semitis qͣs ignorauer̃¬

Expanded text:
cui, semper silui, patiens fui, sicut pariens loquar. Dissipabo, et absorbebo simul: desertos faciam montes, et colles, et omne gramen eorum exsiccabo: Et ponam flumina in insulas, et stagna arefaciam. Et ducam caecos in viam, quam nesciunt; et in semitis, quas ignoraver
Abbreviated transcription (Latin):
festinatũ incendit ignẽ: et lis festi¬
nans effundet sanguinẽ. et lingua te¬
stificãs adducet mortẽ. Si sufflaue¬
ris. quasi ignis ardebit: et si expue¬
ris suꝑ illum extinguet᷑. U traq ex
ore ꝓficiscunturLxxu

Expanded text:
festinatum incendit ignem, et lis festinans effundit sanguinem, et lingua testificans adducit mortem. si sufflaueris, quasi ignis exardebit: et si expueris super illam, extinguetur: et utraque ex ore proficiscuntur. su
Abbreviated transcription (Latin):
data : et p̃cepta sua. Si uolueris
et inꝑpetuũ fidẽ placitã facere. Ap¬
posuit tibi aquã et ignẽ: ad qđ uolu¬
eris porrige manũ tuam. Ante ho¬
minẽ uita et mors: bonũ et malum.
Qđ placuerit ei dabit᷑ illi: qm̃ mul¬
ta sapientia dei. et fortis in potẽtia:
uidẽs om̃es sine int̾missione. Oculi
dñi ad tim̃tes eum : et ipse agnoscit
om̃em oꝑã hominis. Nemini mãda¬
intiimpre agere : et nemini dedit
spaciũ peccandi. Nõ enĩ concupiscit
multitudinẽ filioꝵ infideliũ: et ĩuti

Expanded text:
ata et praecepta sua. Si volueris et in perpetuum fidem placitam facere. Apposuit tibi aquam et ignem: ad quod volueris, porrige manum tuam. Ante hominem vita et mors, bonum et malum. Quod placuerit ei, dabitur illi: quoniam multa sapientia Dei, et fortis in potentia, videns omnes sine intermissione. Oculi Domini ad timentes eum, et ipse cognoscit omnem operam hominis. Nemini mandavit impie agere, et nemini dedit spatium peccandi. Non enim concupiscit multitudinem filiorum infidelium et inuti
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Et elegit de regione.xxͣ. milia ui¬
roꝵ belligeratoꝵ ⁊ eqͥtes: ⁊ ꝓfecti s̃
ad cendebeũ ⁊ dormier̃ in modin. Et
surrexer̃ mane. ⁊ habier̃ in capũ:⁊
ecce exercitꝰ copiosus in oburã illie
peditũ ⁊eqͥtũ ⁊ fluuiꝰ torrẽserat in¬
ter mediũ ipsoꝵ.L.
t ad mouit castra cõtra faciẽ eoꝵ.

Expanded text:
 et elegit de regione viginti milia virorum belligeratorum et equites et profecti sunt ad Cendebeum et dormierunt in Modin et surrexerunt mane et abierunt in campum et ecce exercitus copiosus in obviam illis peditum et equitum et fluvius torrens erat inter medium ipsorum et admovit castra contra fa
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ in secut est eos donec uenit ce¬
dronẽ quã hedificauit: ⁊ fuger̃ usq
ad tuires que erãt magris azoti. ⁊ suc¬
cendit eas rgni. Et cecider̃ ex illis
duo milia uiroꝵ : ⁊ reuersus ẽ iude

Expanded text:
autem insecutus est eos donec venit Caedronam quam aedificavit et fugerunt usque ad turres quae erant in agris Azoti et succendit eas igni et ceciderunt ex illis duo milia virorum et reversus est Iud
Abbreviated transcription (Latin):
e sũpsit & dedit in manꝰ eiꝰ qui in¬
dutꝰ erat lineis. Qui accipiens egre̾¬
sus ẽ. ⁊ apparuit in cherubin simi¬
litudo manꝰ hominis subtꝰ pennaᷤ
eoꝵ & uidi & ecce quatuor rote iu¬
xta cherubin. Rota una uixta che¬
rub unũ. ⁊ rota alia uixta cherub
unũ. Species aut̃ erat rotarũ qua¬
si uisio lapidis crisoliti.⁊ aspectꝰ ear̃
similitudo una quatuor. quasi si
sit rota in medio rotȩ. Cũq ambu¬
larent: in quatuor partes gradiebant᷑.¬
& nõ reuertebant᷑ ambulantes: sed
ad locũ ad quẽ ire declinabãt. que
prime erat̃ sequebant᷑: & cetere nec

Expanded text:
et sumpsit et dedit in manus eius qui indutus erat lineis qui accipiens egressus est et apparuit in cherubin similitudo manus hominis subtus pinnas eorum et vidi et ecce quattuor rotae iuxta cherubin rota una iuxta cherub unum et rota alia iuxta cherub unum species autem erat rotarum quasi visio lapidisimilitudo una quatuor, quasi si sit rota in medio rotae. Cumque ambularent in quatuor partes gradiebantur. Non revertebantur ambulantes, sed ad locum ad quem ire declinabat quae prima erat sequebantur et caeterae nec
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ea. Ipsũ ẽ animal qͦd uidi subt̃
dm̃ ifrł: uixta fluiiũ chobar. Et ĩtel¬
lexi quia cherubin ẽẽt᷑. Qͣ tuor ꝑ qua¬
tuor uultꝰ um: &e qͣtuor ale uni. Et
similitudo manꝰ hominis: sub alis
eoꝵ. Et similitudo uultuũ eoꝵ: ipsi
uultꝰ quos inderã iuxta flunũ cho¬

Expanded text:
super ea ipsum est animal quod vidi subter Deum Israhel iuxta fluvium Chobar et intellexi quia cherubin essent quattuor per quattuor vultus uni et quattuor alae uni et similitudo manus hominis sub alis eorum et similitudo vultuum eorum ipsi vultus quos videram iuxta flu
Abbreviated transcription (Latin):
um pessimũ in urbe ista : dicentes.
Nõne dudũ hedificate sũt domꝰ
hec ẽ lebes: nos aut̃ carnes. Idcirco
uaticmare de eis. uaticinare fili ho¬
minis. Et irruit suꝑ me sp̃s dm̃. ⁊ dioẽ¬

Expanded text:
um pessimum in urbe ista, dicentes: Nonne dudum aedificatae sunt domus? Haec est lebes, nos autem carnes. Idcirco vaticinare de eis, vaticinare, fili hominis. Et irruit in me spiritus Do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ facies scd̾a: facies hominis. Et in
tercio facies leonis. Ꝙ in quarto: fa¬
cies aquile. & eleuata sũt cherubin.
Ipsum ẽ animal qͦd uiderã iuxta flu¬
uiũ chobar. Cũq ambularent cheru¬
bin: ibat parit̾ & rote uiaeta ea. Et
cum eleuarẽt cherubin alas suas ut
exaltarent᷑ de t̾ra: nõ residebãt rotȩ.
bãt: & cũ eleuatis eleuabant᷑. Spiritꝰ
enĩ uite erat in eis. & egressa ẽ gła do¬
mini a limine tẽpli: & stetit super

Expanded text:
ies secunda facies hominis et in tertio facies leonis et in quarto facies aquilae et elevata sunt cherubin ipsum est animal quod videram iuxta flumen Chobar cumque ambularent cherubin ibant pariter et rotae iuxta ea et cum levarent cherubin alas suas ut exaltarentur de terra non residebant: et cum elevatis: elevabantur: spiritus enim vite erat in eis. Et egressa est gloria Domini a limine templi et stetit super
Abbreviated transcription (Latin):
tant t̾ram: qr tu es ds̃ cõspector scłoꝵ.
Omẽm escã manducabit uenter: et
ẽ cibꝰ cibo melior. Fauces cõtingunt
cibũ fere: et cor insensatũ uerba m̃¬
dacii. Cor pͣuum dabit tristiciã: et
homo peritꝰ resistet illi. Omẽm mas¬
dm excipiet mulier: et ẽ filia melior
filia. Speties mulieris exhilarat faciẽ
uiri sui: et suꝑ omẽm cõcupiscẽtiã homi¬
nis suꝑ ducet desidiũ: sic ẽ lingua cu¬
rationis et mitigatiõis. et miscđiȩ. Nõ¬
sidet mulierẽ bonã inchoat possessionẽ.
Adiutoriũ scd̾m illũ ẽ. ⁊ colĩa ut re¬
quies. Ubi nõ ẽ spes diripiet᷑ possessio:
et ubi nõ ẽ mulier gemiscit egens. Cui
credit qui nõ hab nidũ. ⁊ deflectens
ubicũq obscurauerit. quasi succinctus
latro exiliens de ciuitate in ciuitatẽ.
mĩs amicꝰ dicet.

Expanded text:
tant terram quia tu es Deus conspector saeculorum omnem escam manducabit venter et est cibus cibo melior fauces contingit cibum ferae et cor sensatum verba mendacia cor pravum dabit tristitiam et homo peritus resistet illi omnem masculum excipiet mulier et est filia melior filiae species mulieris exhilarat faciem viri sui et super omnem concupiscentiam hominis superducit desiderium si est lingua curationis et mitigationis misericordiasidet mulierem inchoat possessionem adiutorium contra illum est et columna ut requies ubi non est sepis diripietur possessio et ubi non est mulier gemescit egens cui credit qui non habet nidum et deflectens ubicumque obscuraverit quasi succinctus latro exiliens de civitate in civitatem omnis amicus dicet
Abbreviated transcription (Latin):
egestate erit. Sicut egressus est nudꝰ
de ut̾o matris sue : sic reuertet᷑ ⁊ n
chil auferet secũ de labore suo. Mise¬
rabilis ꝓrsus infirmitas. quomodo uenit
sic reuertet᷑. Quid gͦ ꝓdest ei qd̵ la¬
borauit ĩuentũ : Cunctis diebꝰ uite

Expanded text:
subicit: Sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic revertetur, et nichil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas, quomodo venit, sic revertetur. Quid ergo prodest quod laboravit in ventum cunctis diebus vitae
Abbreviated transcription (Latin):
uarus nõ implebitur pecunia.
⁊ qui amat diuitias fructꝰ nõ
capiet ex eis. Et hoc gͦ uanitas. ubi
multe sũt opes: multi ⁊ qͥ comedũt
eas. Et qͥd ꝓdest possessori. nsi qd̃ cer¬
nit diuicias ocłis suis : dulcis est sõpnꝰ
oꝑanti. siue parũ siue multũ comedat:
Saturitas aut̃ diuitis : nõ sinit dormi¬
re eũ. Est ⁊ alia infirmitas pessima
quã uidi sub sole. Diuitie cõseruate ĩ
malũ dñi sui : ꝑeunt enĩ ĩ affuctione

Expanded text:
arus non implebitur pecunia et qui amat divitias fructus non capiet ex eis et hoc ergo vanitas ubi multae sunt opes multi et qui comedant eas et quid prodest possessori nisi quod cernit divitias oculis suis dulcis est somnus operanti sive parum sive multum comedat saturitas autem divitis non sinit dormire eum est et alia infirmitas pessima quam vidi sub sole divitiae conservatae in malum domini sui pereunt
Abbreviated transcription (Latin):
oi impehiaris..
orare sẽꝑ: et nõ ueteris usq
ad mortẽ iustificari. qm̃ merces dei
manet in ȩt̾num. Ante orationẽ pre¬
para animã tuã: et noli ẽẽ quasi homo

Expanded text:
on inpediaris orare semper et non ueteris usque ad mortem iustificari: quoniam merces dei manet in aeternum. ante orationem praepara animam tuam et noli esse quasi homo,
Abbreviated transcription (Latin):
arietũ. Hictima enĩ dñi in bosra:
et int̾fectio magna in t̾ra edom. Et
descendẽt unicornes cũ eis : et tau¬
ri cũ potentibꝰ. In ebriabit᷑ t̾ra eoꝵ
sangume. ⁊ humꝰ eoꝵ adipe pingii¬
um: qͥa dies ultionis dm̃ annꝰ retri¬

Expanded text:
arietum: Victima enim Domini in Bosra, arietum: Victima enim Domini in Bosra, et interfectio magna in terra Edom. Et descendent unicornes cum eis, et tauri cum potentibus: Inebriabitur terra eorum sanguine, et humus eorum adipe pinguium: Quia dies ultionis D
Abbreviated transcription (Latin):
dñs reac nr̃ ipse saluabit nos. La¬
eati s̃ funicłi tui: sed ñ preuale¬
bunt. Sic erit malus tuus ut di¬
latare signũ non queas. Tunc di¬
uident᷑ spolia p̃darum multarũ:
claudi diripient rapinã. Nec dicet
uicinꝰ elangui. Populus qͥ habitat
tendite. audiat tra et plenitudo
eiꝰ: orbis et om̃e germ̃ eiꝰ: qͥa in¬
dignatio dñi suꝑ om̃s gentes. et
furor suꝑ uniuersã maliciã eoꝵ.
Interfecit eos : et dedit eos in occi¬
sionem. Interfecti eoꝵ ꝓicientur:
et de cadaueribꝰ eoꝵ ascendet fe¬
tor. Tabescent montes a sanguine
coꝵ : et tabescet omĩs militia celo¬
rum. & cõplicabunt᷑ sic̃ liber celi:¬
et om̃is militia eoꝵ defluet. sic̃ de¬
siuit foluĩ de uinea et de ficu: qm̃
inebriatꝰ ẽ in celo gladiꝰ m̃s. Ecce
suꝑ idumea descendet: et suꝑ ppłm
interfectionis mee ad iudiciũ. Gla¬
dius dñi repletꝰ ẽ sanguine: incraᷤ¬
satꝰ ẽ ad ipe. de sanguine agnoꝵ et
hyicoꝵ : de sanguine medullatoꝵ

Expanded text:
salvabit nos. Laxati sunt funiculi tui, sed non praevalebunt: Sic erit malus tuus ut dilatare signum non queas. Tunc dividentur spolia praedarum multarum: claudi diripient rapinam. Nec dicet vicinus: Elangui: populus qui habitat tendite audiat terra et plenitudo eius orbis et omne germen eius quia indignatio Domini super omnes gentes et furor super universam militiam eorum interfecit eos et dedit eos in occisionem interfecti eorum proicientur et de cadaveribus eorum ascendet fetor tabescent montes sanguine eorum et tabescet omnis militia caelorum et conplicabuntur sicut liber cet omnis malitia eorum defluet, sicut defluit folium de vinea et de ficu. Quoniam inebriatus est in coelo gladius meus: Ecce super Idumaeam descendet, et super populum interfectionis meae, ad judicium. Gladius Domini repletus est sanguine, incrassatus est adipe, De sanguine agnorum et hircorum, de sanguine medullatorum
Abbreviated transcription (Latin):
syon ciuitatẽ sollẽpnitatis nr̃e.
Ocłi tui uidebũt ierłm habitatio¬
nem opulentã: tab̃nacłm q̃d neqͣ¬
quã traneferri pot̾it. Nec auferen¬
tur claui eiꝰ in sempiternũ. ⁊ om̃s

Expanded text:
Syon, ciuitatem solennitatis nostrę! Oculi tui uidebunt Hierusalem, habitationem opulentam, tabernaculum, quod nequaquam transferri poterit. Nec auferentur claui eius in sempiternum. Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
angłm suum. ⁊ cõclusit ora leonũ:
⁊ nõ nocuer̃t michi. quia coram
eo iusticia in uenta ẽ. in me: sed
⁊ corã te rex delictum nõ feci. Tuc̃
rex uehementer gauisus est suꝑ
eo. ⁊ damelem precepit educi. de
lacu. Eductusq est damel de lacu.
⁊ nulla lesio inuenta est meo: quia
credidit deo fuo. lubente autem
rege ad ducti sunt uiri illi qui ac
mentum laci: donec arriperent
cos leones. ⁊ omĩa ossa eoꝵ comini¬
nuert̃. Tunc dariua rex scripsit
unuersis ppłis tribubus ⁊ linguiᷤ
habitantibus uniuerse tre. Pax
uobis multipliceturame constitu¬
tũ est de cretum. ut muniu̾so im¬
ꝑio ⁊ regno meo tremiscant. ⁊ pa¬
ueant deum damelis. Ipse ẽ enĩ
eiꝰ nõ dissipabitur. ⁊ potestas ens
usq met̾nũ. Ipse liberator ⁊ salua¬

Expanded text:
angelum suum, et conclusit ora leonum, et non nocuerunt mihi: Quia coram eo justitia inventa est in me: sed et coram te, rex, delictum non feci. Tunc rex vehementer gavisus est super eo. et Danielem praecepit educi de lacu: Eductusque est Daniel de lacu, et nulla laesio inventa est in eo, quia credidit Deo suo. Jubente autem rege, adducti sunt viri illi, qui acmentum laci, donec arriperent eos leones, et omnia ossa eorum comminuerunt. Tunc Darius rex scripsit universis populis, tribubus, et linguis, habitantibus in universa terra: PAX vobis multiplicetur. A me constitutum est decretum, ut in universo imperio et regno meo, tremiscant et paveant Deum Danielis. Ipse est enim ejus non dissipabitur, et potestas ejus usq
Abbreviated transcription (Latin):
uit incenatus cibiq nõ sunt illati
corã eo: insuꝑ ⁊ sominus recessit
ab eo. Tuc̃ rex primo dilucło cõsur¬
gens: festinus ao ladusconũ ꝑre.¬
xit. Appropinquansq lacui. dam¬
helem uoce lacrimabili inclamauit:
⁊ affatus ẽ eũ. Danhel serue dĩ ui¬
uentis: de tuus cui tu seruis semꝑ.
putasne ualuit liberare te aleomibꝰ:¬

Expanded text:
vit incoenatus, cibique non sunt illati vit incoenatus, cibique non sunt illati coram eo, insuper et somnus recessit ab eo. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leonum perrexit: Appropinquansque lacui, Danielem voce lacrymabili inclamavit, et affatus est eum: Daniel, serve Dei vius tuus cui tu servis semper, putasne valuit liberare te a leonib
Abbreviated transcription (Latin):
dens rex: ait. Llerus sermo uixta
decretũ medoꝵ atq ꝑfarum : quod
p̾uaricari nõ licet. Tunc responden¬
tes: dixerũt corã rege. Dand defi¬
liis captiuitatis uidee. nõ curauit
de lege tua: ⁊ edicto quod cõstitus¬
ti sed tribue tẽporibꝰ ꝑdic̃ orat obse¬
cracione sua. Quod uerbum cum
audisset rex: satis contristatus est.¬
⁊ ꝓ dambel posuit cor ut liberaret
eum.⁊ usq ad hoc casum solis labo¬
rabat ut erueret eum. Uiri autẽ
illi intelligentes eũ : dixerunt ei.
Scito rex quia lex medoꝵ est atqr
persarũ. ut omne de cretum quod
cõstituit rex nõ liceat immutari.
Tuc rex p̾cepit: ⁊ adduxerunt da¬
melẽ ⁊ miser̃t̃ eũ in lacũ leonum.
D ixitq rex clameli. Ds̃ tuus quẽ
colis semꝑ liberabit te. Allatusq
est lapis unus: ⁊ positus ẽ suꝑ
os laci. Quem ob signauit rex anu¬
lo suo. ⁊ anulo obtimatum suoꝵ:
nequid fieret contra cdamelem.
Et habiit rex indomũ sucĩ: ⁊ dormi¬

Expanded text:
dens rex, ait: Verus sermo, juxta dens rex, ait: Verus sermo, juxta decretum Medorum atque Persarum, qrespondentes dixerunt coram rege: Daniel de filiis captivitatis Judae, non curavit de lege tua et de edicto quod constituisti, sed tribus temporibus per diem orat obsecratione sua. Quod verbum cum audisset rex, satis contristatus estpro Daniele posuit cor ut liberaret eum, et usque ad occasum solis laborabat ut erueret illum. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scito, rex, quia lex Medorum atque Persarum est, ut omne decretum, quod constituerit rex, non liceat immutari. Tunc rex praecepit: et adduxerunt Danielem, et miserunt eum in lacum leonum. Dixitque rex Danieli: Deus tuus, quem colis semper, ipse liberabit te. Allatusque est lapis unus, et positus est super os laci: Quem obsignavit rex annulo suo, et annulo optimatum suorum, ne quid fieret contra Danielem. Et abiit rex in domum suam, et dormi
Abbreviated transcription (Latin):
dictum: ut omĩs qui petierit ali¬
quam peticionẽ a quocumq deo ⁊
homine usq ad dies trignnta : m¬
si ate rex mittatur in lacũ leonum.
Nũc itaq rex cõfirma sentenciam.
⁊ scribe decretũ: ut nõ immute¬
tur quod statutũ ẽ amedis atq¬
ꝑsis. nec preuaricari cinquã liceat.
Poro rex darius posuit edictum:⁊
statuit. Quod cum damhel cõꝑsis¬
set id est cõstitutã legem: ingres¬
sus ẽ domũ sucĩ. Et fenestris aꝑtis
incenaculo suo contra ierusalem
tribus temporibꝰ indie flectebat
genua suci. ⁊ ad orabat: cõfitebatꝰ¬
q coram deo suo sicut ⁊ ante fac̾e
cõsueuerat. U iri igitur illi curiosiꝰ
inquirentes in uenerũt damhelem:
orantẽ ⁊ ob secrantem deum suum.
& accedentes locuti sunt regi suꝑ e
dicto. Rex inqͥut miquid constitu¬
isti. ut omnis homo qui rogaret
quẽ quã de diic ⁊ hominib usq ad
dies trignita: nisi te rex mittere¬
tur in lacum leonũ. Ad quod respon¬

Expanded text:
dictum: Ut omnis qui petierit alidictum: Ut omnis qui petierit aliquam petitionem a quocumque Deo et homine, usque ad dies triginta, nisi a te rex, mittatur in lacum leonum. Nunc itaque, rex, confirma sententiam, et scribe decretum: ut non immutetur quod statutum est a Medis et Persis, nec praevaricari cuiquam liceat. Porro rex Darius proposuit edictum, et statuit. Quod cum Daniel comperisset, id est, constitutam legem, ingressus est domum suam: Et fenestris apertis in coenaculo suo contra Jerusalem tribus temporibus in die flectebat genua sua, et adorabat, Confitebaturque coram Deo suo, sicut et ante facere consueverat. Viri igitur illi curiosius inquirentes, invenerunt Danielem orantem et obsecrantem Deum suum. Et accedentes locuti sunt regi super edicto: Rex, numquid non constituisti, ut omnis homo, qui rogaret quemquam de diis et hominibus, usque ad dies triginta, nisi te, rex, mitteretur in lacum leonum? Ad quos respon
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit dario ⁊ xi. iscđo.¬
costituit supra regnũ suum
satrapas centũ uiginti. ut essent
in toto regno suo. ⁊ suꝑ eos prin¬
cipes tres exqͥbus damel unus e¬
rat: ut satrape illis redderent ra¬
cionem: ⁊ rex nõ sustineret moles¬
tiam. Igitur damel suꝑabat om̃s
pͥncipes. ⁊ satrapas: quia sp̃e cłi am¬
plior erat ineo. Porro rex cogitabat
cõstituere eũ suꝑ omne regnũ. Un¬
de pͥncipeᷤ ⁊ satrape querebant occa¬
sionem. ut in uenirent damiheli
exlatere regis. Nullãq causam
⁊ suspitionẽ reppcrire potuerũt :
eo quod fidelis esset.⁊ omnis culpa
⁊ suspicio. nõ in ueniretur meo.
D ixerunt ergo uiri illi. Nõ inueni¬
emus damheli hurc aliquam occa¬
sionem: nisi forte in lege dei sui.
T unc principeᷤᷤ i satrape surripuerũt
regi: ⁊ sic locuti sunt ei. Dari rex:
met̃nũ iniue. Consiliũ in hierunt
om̃s principes regni. magistra¬
tus.⁊ satrape seniores ⁊ iuidices
ut de cretũ imꝑatorũ exeat : ⁊ e¬

Expanded text:
lacuit Dario, et constituit super regnum satrapas centum viginti, ut essent in toto regno suo. Et super eos principes tres, ex quibus Daniel unus erat: Ut satrapae illis redderent rationem, et rex non sustineret molestiam. Igitur Daniel superabat omnes principes et satrapas: quia spiritus Dei amplior erat in eo. Porro rex cogitabat constituere eum super omne regnum: unde principes et satrapae quaerebant occasionem ut invenirent Danieli ex latere regis. Nullamque causam et suspicionem reperire potuerunt, eo quod fidelis esset suspicio non inveniretur in eo. Dixerunt ergo viri illi: Non inveniemus Danieli huic aliquam occasionem, nisi forte in lege Dei sui. Tunc principes et satrapae surripuerunt regi, et sic locuti sunt ei: Dari rex, in aeternum vive: consilium inierunt cuncti principes regni, magistratus, et satrapae, senatores, et judices, ut decretum imperatorium exeat, et e
Abbreviated transcription (Latin):
uenias mecũ in babilonẽ. ueni.
et ponã ocłos mõs suꝑ te. Si aut̃
displicet tͥ uenire mecũ in babilo¬
nem : reside. Ecce omĩs t̃ra in cons¬
pectu tuo. Iuo elegeris et qͦ placu¬
erit tͥ ut uadas : illuc ꝑge. Et me¬
cum noli uenire: sed habita ap̃o
godolia filiũ aichã filii saphan
quẽ preposuit rede babilonis cun¬
tatibꝰ iude. Habita gͦ cũ eo in me¬
dio ppłi: uel qͦcũq placuerit tͥ ut

Expanded text:
as mecum in Babylonem, veni, et ponam oculos meos super te; Si autem displicet tibi venire mecum in Babylonem, reside: Ecce omnis terra in conspectu tuo est: quod elegeris, et quo placuerit tibi ut vadas, illuc perge. Et mecum noli venire, sed habita apud Godoliam filium Ahicam filii Saphan, quem praeposuit rex Babylonis civitatibus Juda. Habita ergo cum eo in medio populi: vel quocumque placuerit
Abbreviated transcription (Latin):
sedechiã in campo solitudinis ie¬
ricuntine: et captũ adduxcer̃ ad
nabuchodonosor regẽ babilonis
in reblata que est in t̾ra emath.
Et locutꝰ est ad eũ iudicia : et occi¬
dit reoc babilonis filios sedechie
in reblata in ocłis eiꝰ. ⁊ om̃s nobi¬
les ida occidit reac babilonis
Ocłos qͦq sedechie eruit : et uindẽ
eũ compedibꝰ ut duceret᷑ in babi

Expanded text:
udinis Jerichontinae, et captum adduxerunt ad Nabuchodonosor regem Babylonis in Reblata, quae est in terra Emath, et locutus est ad eum judicia. Et occidit rex Babylonis filios Sedeciae in Reblata in oculis ejus, et omnes nobiles Juda occidit rex Babylonis. Oculos quoque Sedeciae eruit, et vinxit eum comp
Abbreviated transcription (Latin):
isrł̃. Ecce ego inaducã sermones me¬
os suꝑ ciutatẽ hanc in malũ et ñ
in bonũ: et erunt in conspectu tuo
in die illa. Et lib̾abo te in die illa
ait dñs.⁊ ñ traderis in manꝰ uiro¬
rum qͦs tu formidas: sed eruens li¬
berabo te ⁊ in glactio ñ cades. seo
erit tͥ am̃a tua in salutẽ: qͥa in
me habuisti fiduciã a̾it añe. lxx
ermo qͥ factus ẽ ad̃ tereii¬
miam a dño. postquã dimiᷤ¬
sus ẽ a nabuzardan magistro mi¬
licie de rama: qͣndo tulit eũ uinc¬
tum cathenis in medio omniũ
qͥ migrabãt de ierłm ⁊ iuda: et
ducebant᷑ in babilonẽ. Tollens gͦ
pͥnceps militie ieremiã: diaẽ ad

Expanded text:
Israhel ecce ego inducam sermones meIsrahel ecce ego inducam sermones meos super civitatem hanc in malum et non in bonum et erunt in conspectu tuo in die illa et liberabo te in die illa ait Dominus et non traderis in manus virorum quos tu formidas sed eruens liberabo te et gladio non cades sed erit tibi anima tua in salutem quia in me habuisti fiduciam ait factus est ad Hieremiam a Domino postquam dimissus est a Nabuzardan magistro militiae de Rama quando tulit eum vinctum catenis in medio omnium qui migrabant de Hierusalem et Iuda et ducebantur in Babylonem tollens ergo princeps militiae Hieremiam dixit ad