comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spu. icdest non inflati. non alta sa¬
ꝑientes timent. ne post hanc uttam
ꝑgant ad pęnas. Inde uenitur ad sci¬
entiam diuinȩ scripturȩ. ubi anim̾ã
oportet se mitem prebere pietate. ne
efficiatur indocilis ꝑuicacib concerta¬
tiomib. In tereio gradu in quo scien¬
tia ẽ lugetur amissio summi bom. In
quarto gradu in quo esuritur iustitia.
necessaria est fortitudo. quia ñ relin¬
quitur sine dolore. quod retinetur cũ
delectatione. In quinto gradu datur
laborantibus euadendi confilium. qr
nisi quisq adiuuetur a suꝑiore. ñ est
icioneus ut se a miseriis expetiat. Iustũ
ꝙͣ confilium ẽ. ut qui se a potentiore
uult adiuuari. adiuuet infirmi orem.
In sexto gradii est cordis mundicia.
de conscientia bonoꝵ oꝑum. ualens
contemplari summũ bonũ intellectu
sereno. In septimo gradu ẽ ipsa sapi¬
entia idest contemplatio ueritatis. susei¬
piens similitudin̾e dĩ in filiatione pa¬
cificationis. Septem gͥ gradus sunt.

Expanded text:
u, id est, non inflati, non alta sapientes, timent ne post hanc vitam pergant ad poenas. Inde venitur ad scientiam divinae Scripturae, ubi animam oportet se mitem praebere pietate, ne efficiatur indocilis pervicacibus concertationibus. In tertio gradu in quo scientia est, lugetur amissio summi boni. In quarto gradu, in quo esuritur justitia, necessaria est fortitudo; quia non relinquitur sine dolore, quod retinetur cum delectatione. In quinto gradu datur laborantibus evadendi consilium; quia nisi quisque adjuvetur a superiore, non est idoneus ut se miseriis expediat. Justum ergo consilium est, ut qui se a potentiore vult adjuvari, adjuvet infirmiorem. In sexto gradu est cordis munditia de conscientia bonorum operum, valens contemplari summum bonum intellectu sereno. In septimo gradu est ipsa sapientia, id est, contemplatio veritatis, suscipiens similitudinem Dei in filiatione pacificationis. Septem igitur gradus sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ obsidionis & captiuitatis a ro-¬
manis significat. Iosephus refert uide¬
os certatim cauernas montium spe¬
luncasq collium petiisse: ita ut semet¬
ipsum testetur in quodam munito
loco destructȩ urbis inuentum cum
quadraginta comitib atq captum
ab hostib. Potest autem ex suꝑabun-¬
danti intelligi qͦd hii qui seipsos in
utrolihet sexu castrauerunt propter
regnum oeloꝵ. dicant montib &
collib cadite suꝑ nos & oꝑite nos:
cum suȩ fragilitatis memores. ingru-¬
ente temptationum articulo. subli¬
iium uiroꝵ uł ipsa urginitate
uł martyrio uł quaeu̾̃q alia uir¬
tute. querunt exemplis. monitis. p̃ci¬
busq defendi. Qyia si in uiridi
ligno hec faciunt: in arido quid fieo:
uride lignum uocat se & suos: aridũ
uͦ peccatores & impios. Acsi ddicat.
Si ego mundꝰ a peccato sine igne
passionis non exeo de mundo: quid
erit de impiis & peccatoribus:

Expanded text:
turae obsidionis et captivitatis a Roturae obsidionis et captivitatis a Romanis, significat. Josephus refert Judaeos certatim cavernas monitum speluncasque collium petiisse, ita ut semetipsum testetur in quodam munito loco destructae urbis inventum cum quadraginta comitibus, atque captum ab hostibus. Potes autem ex superabundanti intelligi, quod hi qui seipsos in utrolibet sexu castraverunt propter regnum coelorum, dicant montibus et collibus: Cadite super nos, et operite nos, cum suae fragilitatis memores, ingruente tentationum articulo, sublimium virorum vel ipsa virginitate, vel martyrio, vel quacunque alia virtute, quaerunt exemplis, monitis precibusque defendi. Quia si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet? Viride lignum vocat se et suos; aridum vero, peccatores et impios. Ac si dicat: Si ego mundus a peccato, sine igne passionis non exeo de mundo, quid erit de impiis et peccatoribus?
Abbreviated transcription (Latin):
tandum ẽ ñ solum filias ierłm ap-¬
pellari eas quȩ cum eo uenerant a
galylea: s etiam illas quȩ ei ad hese¬
runt de ciuitate & quȩ flebant cum
aliis. Nec id̾o indducitur solꝰ mulie¬
rum planctꝰ quin & multi uiri do¬
lerent: s quia femineus sexus qua¬
si contemptibilior liberiꝰ poterat p̃¬
sentib principib sacerdotum qͦd
contra eos senserint ostendere. Quia
uͦ nouit dñs qui sunt eiꝰ: pͣtermissa
ppł frementis turba. ad amantes
& plangentes feminas oculos & ora
conuertit. Ne lamentemini inquit
me moriturum. cuiꝰ cita resurrectio
mortem soluere potest. cuiꝰ mors
mort̾e & ipsum mortis auctorem de
dignis lacrimaꝵ fontib abluite. ne
cum ꝑfidis damnemini in ultionẽ
meȩ crucis. Quoniam ecce uemi¬
ent cdies: in quib dicent. Beatȩ steri¬
les & uentres quȩ non genuerunt: &
ubera quȩ non lactauerunt. Tune in¬
cipient dicere montibus cadite suꝑ
nos: ꝙ collib oꝑite nos. Dies uen-¬

Expanded text:
tandum est, non solum filias Jerusalem appellari eas, quae cum eo venerant a Galilaea; sed etiam illas, quae ei adhaeserunt de civitate, et quae flebant cum aliis. Nec ideo inducitur solus mulierum planctus, quin et multi viri dolerent, sed quia femineus sexus quasi contemptibilior, liberius poterat praesentibus principibus sacerdotum, quod contra eos senserint ostendere. Quia vere novit Dominus qui sunt ejus , praetermissa populi furentis turba, ad amantes et plangentes feminas oculos et ora convertit. Ne lamentemini, inquit, me moriturum, cujus cita resurrectio mortem solvere potest, cujus mors mortem, et ipsum mortis auctorem desdignis lacrymarum fontibus abluite, ne cum perfidis damnemini in ultionem meae crucis. Quoniam ecce venient dies in quibus dicent: Beati steriles et ventres qui non genuerunt, et ubera quae non lactaverunt. Tunc incipient dicere montibus: Cadite super nos; et collibus: Operite nos. Dies ven
Abbreviated transcription (Latin):
& uicio. I. R. I unc dicit illis
pilatus. Non audis quanta adu̾sũ
te dicant testimonia. Et ñ respon
dit ei ad ullum uerbum : ita ut m
quidem ẽ qui condempnat ihm̃. s
iratur constantiam eiꝰ qͦd exibitꝰ l
ad criminale iudicium inturbabi¬
lis maneret: & staret ante mortem
quȩ apud om̃s homines terribilis
festum: consueuerat pͣses dimittere
populo unum ex iunctis: quecũq
petissent. Habebat autẽ tunc iun¬
ctum insignẽ: qui dicebat᷑ barra¬
ongregatis gͦ illis. xxxiii.

Expanded text:
 vicit . Tunc dicit illi Pilatus: Non audis quanta adversum te dicant testimonia? Et non respondit ei ad ullum verbum, ita ut mirquidem est qui condemnat Jesum, sed iratur constantiam ejus, quod exhibitus ad criminale judicium, inturbabilis maneret, et staret ante mortem, quae apud omnes homines terribilis festum consueverat praeses dimittere populo unum ex vinctis, quemcunque petissent. Habebat autem tunc vinctum insignem, qui dicebatur BarraCongregatis ergo i
Abbreviated transcription (Latin):
ẏstice mensa est scriptura sc̃a.
panem uitȩ ministrans. Hinc
eccłia dicit. Parasti in conspectu meo
mensam. Micȩ sunt interna myste¬
ria seripturarũ. quib humilium
corda reficiuntur iuxta ilud. Adipe
frumenti satiat te. Nongͦ crustas
edunt catelli. quia conuersi ad fidem
de gentib non litterȩ suꝑficiem secd
spũalem inquirunt medullam. Et hoc
sub mensa dom̃moꝵ. dum uerbis sa¬
eri eloqui humili̾t subditi. officia
cordis & corporis subponunt ad im¬
plenda precepta.

Expanded text:
ystice, mensa est Scriptura sancta, panem vitae ministrans. Hinc Ecclesia dicit: Parasti in conspectu meo mensam . Micae sunt interna mysteria Scripturarum, quibus humilium corda reficiuntur, juxta illud: Adipe frumenti satiat te . Non ergo crustas edunt catelli; quia conversi ad fidem de gentibus, non litterae superficiem, sed spiritualem inquirunt medullam. Et hoc sub mensa dominorum, 1dum verbis sacri eloquii humiliter subditi, officia corporis et cordis supponunt ad implenda praecepta.
Abbreviated transcription (Latin):
inueniatur fideliter dispensans. rarꝰ
qu̾e constituerit dñs uocando tanꝗͣ
aaron: & qui non magis se ingesse¬
rit. qui ñ magis se pascat quam oues.
fidelis seruus bene erogando pecuniã
dñi sui. dño propt̾ dñm seruit: oues
xp̃i non ad lucrum. s amore xp̃i pa¬
scit. Prudens sapit & intelligit. ac
uouissima ꝓuidet: singuloꝵ capaci¬
tatem discernit. ut det illis eybum
in tempe: idest pro qualitate au¬
ditoꝵ. mensurat eybum diuini u̾bi
Ieatus ille seruus: quem cũ ue¬
nerit dñs eius. uiuenerit sic
facientem. Uere dico uobis: qm̃ su
ꝑomĩa bona sua constituet eum.
Suꝑ omĩa dicit cęlestis regni gau¬
dia: non ut soli s ut p̃ ceteris ha-¬
beanto ȩt̃na bona. tum ꝓsua uita.
tum ꝓ
gregis custodia.
In hocꝰ
etiã scło plus
ceteris
honorandi st̃. qͥ
doctrina multum laborant. Unde
apłs ait. Qui bene p̾sunt p̾sbiti
duplici honore digni habeantur:
maxime qui laborant in uerbo &

Expanded text:
inveniatur fideliter dispensans; rarus, inveniatur fideliter dispensans; rarus, quem constituerit Dominus vocando tanquam Aaron; et qui non magis ingesserit, qui se magis non pascat quam oves. Fidelis servus bene erogando pecuniam domini sui, domino propter Dominum servit, oves Christi non ad lucrum, sed amore Christi pascit. Prudens sapit et intelligit, ac novissima providet, singulorum capacitatem discernit, ut det illis cibum in tempore, id est, pro qualitate auditorum mensurat cibum divini verbi Beatus ille servus quem, cum venerit dominus ejus, invenerit sic facientem. Vere dico vobis, quoniam super omnia bona sua constituet eum. Super omnia dicit coelestis regni gaudia, non ut soli, sed ut prae caeteris habeant aeterna bona, tum pro sua vita, tum pro gregis custodia. In hoc etiam saeculo plus caeteris honorandi sunt, qui in doctrina multum laborant. Unde Apostolus ait: Qui bene praesunt presbyteri, duplici honore digni habeantur, maxime qui laborant in verbo et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd transibit. ñ ethereum siuie sydere¬
um si aereũ de qͦ dicimꝰ aues celi.
intelligere debemus. Neq eñĩ aqta
diluuii quȩ quindecim tantum co¬
dit: ultra aeris etherisq confinia
ꝑ uenisse credenda ẽ. Quocumq
autem ꝑuenire potuit: eo ignis in¬
dicii ꝑueniet. Itaq celum ꝙ terra
ꝑ eam quam nunc habent imagi¬
n̾em transibunt: ꝙ ꝑ essentiã sine s¬
corrigunt᷑. Ait autem ei petrin. Dñe:
ad nos cicis hanc parabolam an &¬
Q omnib dico uigilate. Non solu
rectores eccłiȩ. s om̃s iuigilare pͣcipi᷑.
ianuas cordium custodientes. ne callidi
hostis mala suggestio subintret: ne nos
mit. non corꝑa s fantasias uidet: cum
eiugilat nichil habet de his quȩ uide¬
rat. Sic sunt qͦs mundi amor rapto
in uita: deserit post uitam. Lel xii
it dñs supra familiam suam: ut
det illis cẏbum in temꝑe Gene¬
ralit̾ omnib pͣcepit dñs uigilare:
dixit aut̃e de pͣlatis ȩccłiȩ qͦd rarus

Expanded text:
quod transibit, non aethereum sive siderequod transibit, non aethereum sive sidereum, sed aerium, de quo dicimus, aves coeli, intelligere debemus: neque enim aqua diluvii quae dit, ultra aeris aetherisque confinia pervenisse credenda est . Quocunque autem pervenire potuit, eo ignis judicii perveniet. Itaque coelum et terra per eam quam nunc habent imaginem, transibunt; et per essentiam sine rus est. Ait autem ei Petrus. Domine ad nos dicis hanc parabolam. an co omnibus dico, vigilate. BEDA. Non solum rectores Ecclesiae, sed omnes vigilare praecipimur, januas cordium custodientes, ne callidi hostis mala suggestio subintret, ne nos mit, non corpora, sed phantasias videt, et cum evigilat, nihil habet de his quae viderat. Sic sunt quos mundi amor rapit in vita, deserit post vitam. L. 157Vit Dominus super familiam suam, ut det illis cibum in temporeraliter omnibus praecipit Dominus vigilare, dixit autem de praelatis Ecclesiae, quod rarus
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitur sẏnagoga damnat᷑a. qͣn
d& xp̃c in ea ñ inuenit fructũ iustte
que quesiuit. Cũ autẽ fiei lucem
recipiet ifrł. arbor fici diu sterilis
fructũ reddet: iuxta illud beati ios.
Lignum habet spem si p̃cisũ fuert
rursũ enim uirescit. & rami eiꝰ pul¬
lulant. Qd uͥ factum uideris: estate
uere lucis eẽ in ꝓximo ñ ambigas.
Irius etiã om̃s arbores ꝓducent g
łe fructum: quia popł ot̃iũ natio¬
num scd̃m suprascͥptas ꝓpħias teci-¬
pient eugłiũ. anteꝗͣ ueniat dies n¬
tremi discriminis. N qua una qͦꝵ
arbor manifestabit quod intus hade¬
erit aridum ad comburendũ: aut n¬
ride ad plantandũ cum ligno uit.
ciiius folia erunt in salutem gentit.
id est uerba quib dicetur. Uenite de-¬
nedicti ꝑ atris mei.Amen dico uob̃.
quia ñ pͣteribit hȩc generatio. donec
omnia hȩc fiant. Cęlum & t̾ra tran¬
sibunt: uerba uͦ mea ñ p̃teribunt.
Seneration̾ẽ aut om̃e hominũ genꝰ
d̾icit : aut specialit̾ iudeoꝵ. Cęlum

Expanded text:
intelligitur Synagoga damnata, quando Christus in ea non invenit fructum justitiae quem quaesivit. Cum autem fidei lucem recipiet Israel, arbor fici diu sterilis fructum reddet, juxta illud beati Job: Lignum habet spem, si praecisum fuerit, rursus enim virescit, et rami ejus pullulant . Quod ubi factum videris, aestatem verae lucis esse in proximo non ambigas. Prius etiam omnes arbores producent ex se fructum, quia populi omnium nationum secundum supradictas prophetias recipient Evangelium, antequam veniat dies extremi discriminis. In qua unaquaeque arbor manifestabit, quod intus habuerit aridum ad comburendum, aut viride ad plantandum, cum ligno vitae cujus folia erunt in salutem gentium, id est, verba de quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei . Amen dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec omnia haec fiant. Coelum et terra transibunt, verbaenerationem, aut omne hominum genus dicit, aut specialiter Judaeorum. Coelum
Abbreviated transcription (Latin):
opinantur: qui manifestationem
dñi sitient̃ desiderant. uigilanter
expectant. fidelit̾ amant. Unꝰ di¬
cit: uigilemꝰ & oremꝰ: quia citius
uenturus ẽ dñs. Alt̃ dicit: uigilemꝰ
& oremꝰ quia breuis & incerta ẽ ui¬
ta: quamuis tardiꝰ sit uenturus
añs. Tertiꝰ dicit : iugilemꝰ & oremꝰ.:
quia & breuis & incerta ẽ uita: &¬

Expanded text:
opinantur, qui manifestationem opinantur, qui manifestationem Domini sitienter desiderant, vigilanter exspectant, fideliter amant. Unus dicit: \'Vigilemus et oremus, quia citius uenturus est dominus\'; alter dicit: \'Vigilemus et oremus, quia breuis et incerta est ista uita, quamuis tardius uenturus inus\': tertius dicit: Vigilemus et oremus, quia et breuis atque incerta est ista
Abbreviated transcription (Latin):
ille in corde suo moram facit
d̃ñs mns uenire. & ceꝑit ꝑcutere con¬
seruos suos. manduc̾et autem & bi¬
bat cum ebriis: ueniet dñs serui
illiꝰ in die qua non sꝑat. & hora
qua ignorat. & diuidet eum partẽq
eius ponet cum hẏpocritis & infi¬
delib : illic erit fletus & stridor
a consortio sc̃oꝵ separabit eũ. Hy¬
pocritas hic dicit in agro in mola¬
& in lecto derelictos: infideles uͦ qͥ
nec fidem habuerunt. Sicit in
fideli dispensatore ordo remunera¬
tionis dictus est : sic in malo seruo
narratur presulum maloꝵ ȩterna
damnatio. Qui non solum male ui¬
uunt: s etiam subditos iniuriis la¬
cessunt. Typice etiam potest intelli¬
gi pueros & ancillas ꝑcutere: cor¬
da infirmoꝵ in fide. praue oꝑatio¬
nis aut locutionis exemplo uiciare.
Edere autẽ & bibere & inebriari est
facinorib & scħ illecebris occupa¬
ri: quȩ mentem dementant & erra
quia ñ diligit dñi aduentũ. Nichil
enim int̾est qͦd forte ita different᷑

Expanded text:
e in corde suo: moram facit dominus meus uenire: et coeperit percutere conseruos suos, manducet autem et • bibat cum ebriis: ueniet dominus serui illius in die qua non sperat et hora qua ignorat, et diuidet eum partemque eius ponet cum hypocritis: illic erit fletus et stridor a consortio sanctorum separabit eum. Hypocritas hic dicit, in agro, in mola, in lecto derelictos; infideles vero, qui nec fidem habuerunt. Sicut in fideli dispensatore ordo remunerationis dictus est, sic in malo servo narratur praesulum malorum aeterna damnatio, qui non solum male vivunt, sed etiam subditos injuriis lacessunt. Typice etiam potest intelligi pueros et ancillas percutere, corda infirmorum in fide pravae operationis aut locutionis exemplo vitiare. Edere autem, et bibere et inebriari, est facinoribus et illecebris saeculi occupari, quae mentem dementant, et errare quia non diligit Domini adventum. Nihil enim interest quod forte ita differenter
Abbreviated transcription (Latin):
appropinquat redemptio ur̃a. GG
um plage munchi crebrescunt. &
terror iudicii cominotis uirtitib
ostenditur. leuate capita. idest exhi-¬
larate corda: quia dum finit᷑ mun¬
dus eui amici non estis. ꝓpe ẽ redẽp
sepe caput ꝓ mente ponte᷑: qr sic̃
capite regunt᷑ membra. ita cogita-¬
tiones mente disponuntur C

Expanded text:
redemptio vestra. » Cum plagae mundi crebrescunt, et terror judicii commotis virtutibus ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus cui amici non estis, prope fit redesaepe caput pro mente ponitur, quia sicuti capite reguntur membra, ita cogitationes mente disponuntur. C
Abbreviated transcription (Latin):
sponso & sponsȩ. Hanc parabo¬
lam quidam simplicit̃ in uirgii¬
bus accipiunt: quaꝵ aliȩ corpore
& mente uirgines sunt. aliȩ tantũ
corꝑe. siue ñ bene oꝑantes. siue cu¬
stodia patrũ seruatẽ. & mente nup¬
tȩ. Magis autẽ hȩc comparatio uide¬
tur ꝑtinere ad humanum genꝰ con¬
sistens in eccłia & sẏnagoga: sicutt
suꝑiꝰ duo in agro duȩ molentes &
dũo in lecto significabant om̃s ȩccłia¬
sticos tam iustos ꝗͣ iniustos. & uide¬
os. Qͥ iccirco om̃s uirgines appellan¬
tur. quia uniꝰ dĩ notitiã habent.
nec mens eoꝵ ydolatria c̃stuprat᷑.
Oleum autem habent. ornantes fi¬
dem oꝑib oleo carent. ñ ornantes.
Possumus quinq uirgines quinq
sensus int̾p̃tami: quib alii festinant
ad cęlestia. alii terrenis fecib in hian¬
tes. fomenta ñ habent ueritatis. qͥb
sua corda illuminent. De uisu. audi¬
tu. & tactu: sp̃ualit̾ dictum ẽ. Qd̾̃
uidimus. qͦd audiuimꝰ. qͦd oculis
uerunt. De gustea: gustate & iudite

Expanded text:
sponsae. HIERON. Hanc parabolam quidam simpliciter in virginibus accipiunt, quarum aliae corpore et mente virgines sunt, aliae tantum corpore, sive non bene operantes, sive custodia patrum servatae, et mente nuptae. Magis autem haec comparatio videtur pertinere ad humanum genus, consistens in Ecclesia et Synagoga, sicut superius duo in agro, duae molentes, duo in lecto, significabant omnes ecclesiasticos tam justos, quam injustos et Judaeos. Qui idcirco omnes virgines appellantur, quia unius Dei notitiam habent, nec mens eorum idololatria constupratur. Oleum autem habent ornantes fidem operibus; oleo carent, non ornantes. Possumus quinque virgines quinque sensus interpretari, quibus alii festinant ad coelestia: alii terrenis faecibus inhiantes, fomenta non habent veritatis, quibus sua corda illuminent. De visu, auditu, et tactu spiritualiter dictum est: Quod vidimus, quod audivimus, quod oculis verunt . De gustu: Gustate et videte
Abbreviated transcription (Latin):
Ita & uos cum uideritis fieri hȩe
omia: seitote quia ꝓpe est in ianu¬
i. Sicut ex fructu arboꝵ uicina¬
estas cognoscitur: ita ex riuna mun¬
di ꝓpe eẽ agnoscit᷑ regnum dei.
Ex his u̾bis ostenditur: qr fructꝰ
mundi riuna ẽ. Ad hoc enim crescit
ut cadat: ad hoc germinat. ut qͣ
germinatͣ cladib consumat. Bene
autẽ regnum cħ estati comparat:
qr tẽ meroris tubila tͣnsibunt.
& dies uite fulgescet ȩt̾̃m solis cla-¬
ritate. Iyxta pͥorẽ supͣdactaꝵ en¬
tentiarum: ita det̾iminando tecipi¬
e. Cum uideritis hȩc omĩa fir
subaudis quȩ dicta funt de tecapr
ꝑsecutionis antrxp̃i: scttote qr ꝓpe ẽ

Expanded text:
ita et vos, cum videritis haec omnia fieri, scitote quia prope est in januis. Sicut ex fructu arborum vicina aestas cognoscitur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei. Ex his verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat ut, quae germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparat, quia tunc moeroris nubila transibunt, et dies vitae fulgescet aeterni solis claritate. Juxta priorem supradictarum sententiarum, ita determinando excipies: Cum videritis haec omnia fieri, subaudis quae dicta sunt de tempore persecutionis A
Abbreviated transcription (Latin):
biit opinio eius. idest fama ꝑ totã
syriam. Syria ẽ omnis regio ab
eufrate usq ad mare magnum. a ca¬
padocia usq in egyptum. continens
int̾ alias prouintias palestinam. in
qua uidei habitant. Tormenta. dicit
acutas passiones. non duiturnas. Lu¬
natici propriȩ sunt qui non semper
sensum amittunt. s aliquando ꝑ lu¬
nationes. unde demones lunaria tem¬
pora obseruare facientes creaturam
infamare cupiebant. Paralitici sunt
contracti. uł membris dissoluti. Deca¬
polis ẽ quedam regio. decem urbium
De trans iordanen idest de loco qui ẽ
ultra iordanem fluuium. L xx.uiii.
illum. ne discederet ab eis. Quib
ille ate. Quia & aliis ciuitatib opor¬
tet me euglizare regnum dei. quia
ideo missus sum. Ui xxiiii¬
t cum uidisset turbas ascendit
in montem. Et cum sedisset. .¬

Expanded text:
biit opinio ejus, id est, fama per totam Syriam Syria est omnis regio ab Euphrate usque ad mare magnum, a Cappadocia usque in Aegyptum, continens inter alias provincias Palaestinam in qua Judaei habitant. Tormenta dicit acutas passiones, non diuturnas. Lunatici proprie sunt, qui non semper sensum amittunt, sed aliquando per lunationes, unde daemones lunaria tempora observare facientes, creaturam infamare cupiebant. Paralytici sunt conracti, vel membris dissoluti. Decapolis est quaedam egio decem urbium. De trans Jordanem, id est, de loco qui est ultra Jordanem fluvium. L. 28VIII illum ne discederet ab eis. Quibus ille ait: Quia et aliis civitatibus oportet me evangelizare regnum Dei, quia ideo missus sum. M. 24t cum vidisset turbas, ascendit in montem. Et cum sedisset
Abbreviated transcription (Latin):
bcauit ad se quos uoluit ipse. & ue¬
nerunt ad eum & fecit ut ẽẽnt du¬
otdecim cum illo. quos & apostolos no¬
ymonem quem cognominauit pe¬
trum. & andream frẽm esꝰ. iacobum
rebedei. & iohannem frẽm iacobi. qͥb
imposuit nomina boanerges. qͦd
est filii conitrui. philippũ ꝙ bar¬
tolomeũ. mathm & chomam. iacobũ
alphei. & symonem qui uocat᷑ zelotes.

Expanded text:
cavit ad se quos voluit ipse. Et venerunt ad eum, et fecit ut essent duodecim cum illo, quos et apostolos noSimonem quem cognominavit Petrum et Andream, fratrem ejus, Jacobum Zebedaei et Joannem fratrem Jacobi, quibus imposuit nomina Boanerges, quod est, filii tonitrui. Philippum et Bartholomaeum, Matthaeum et Thomam, Jacobum Alphaei, et Simonem qui vocatur Zelotes,
Abbreviated transcription (Latin):
castas mentes habitare non potest: nec
quiescere nisi in prauo corde. Unde
dñs de illo inquit. Sub umbra dor¬
mit in secreto calami. & locis hum̃tib
In umbra insinuat tenebrosas consei¬
entias. in calamo qui foris est nitidꝰ
& intus uaciuis mentes simulatͥoes.
in locis humentib. lasciuas & molles.
ync dicit. Reuertar in domũ meã
unde exiiii. Peu̾tar ad illiꝰ conscien
tiam unde in baptismo eiectꝰ fuerã.
& pristinam possessionem consueto mͦ
michi subiciam. Et ueniens inue¬
nic uacantem. scopis inundat᷑a & or-¬
natam. U acantem scilicet a bonis
actib ꝑ negligentiam. mundatã a
uitiis pͥristinis ꝑ baptismi grãm. or¬
natam simulatis uirtutibus ꝑ hypo¬
crisin. Tunc uadit & assumit septẽ
alios sp̃c secum nequiores se: & in¬
trantes habitant ibi. Per sept̾̃e sp̾c
unu̾isa uitia designat. quȩ merito
dicuntur nequiora diabolo. cõpara¬
tione prioris inhabitationis. Cum

Expanded text:
castas mentes inhabitare non potest, nec castas mentes inhabitare non potest, nec quiescere nisi in pravo corde. Unde Dominus de illo inquit: « Sub umbra dormit, in secreto calami et locis humentibus . » In umbra insinuat tenebrosas conscientias; in calamo qui foris est nitidus, et intus vacuus est, mentes simulatrices; in locis humentibus lascivas et molles. Tunc dicit: « Revertar in domum meam unde exivi. » Revertar ad illius contiam, unde in baptismo ejectus fueram, et pristinam possessionem consueto modo mihi subjiciam. Et veniens, invenit vacantem, scopis mundatam et ornatam. Vacantem, scilicet a bonis actibus per negligentiam; mundatam, a pristinis vitiis per baptismi gratiam? ornatam, simulatis virtutibus per hypocrisin. Tunc vadit et assumit septem alios spiritus secum, nequiores se: et intrantes, habitant ibi. Per septem spiritus universa vitia designat, quae merito dicuntur nequiora diabolo, comparatione prioris inhabitationis habitaris. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ulti si quidem uenerunt a finib tͣ¬
rȩ audire sapientiam salomonis
ut liber tertius regum refert. & defere¬
bant ei munera.
Nniniuitis ꝑ penirentiam quȩ pecca¬
tum abolet. in regina saba ꝑ studiũ
ꝑcipiendȩ sapientiȩ quȩ peccatũ ca-¬
uet. p̃fertur eccłia sẏnagoge. Ex duobꝰ
enim constat ȩccłia. ut aut peccare de¬
E sistas. aut peccare nescias. Mabis teli¬
lii ꝑ penitentiam seu ꝑ sapientiã
conciliantur dõ. s diabolꝰ ad iudeos
Ireuersꝰ. dominabit᷑ in eis. Et hoc ẽ qͦd
sequens similitudo dicit.m. cxx uiͦi. og
ym autem immundꝰ sp̃s exierit
ab homine. ambulat ꝑ loca ari¬
da querens requiem & ñ inuenit. Beda¬
ossunt hȩc non inconuemienter
accipi de quolibet heretico uel
scismatico. uł etiã malo catholico. De
qͥ cum tempore baptismatis sp̃s im¬
mundꝰ exierit. ꝑambulat ꝑ loca in aqͦ¬
sa. idest circuit corda fidelium: expur¬
gata a mollitiȩ fluxe cogitationis.
Requiem querit & ñ inuenit. quia

Expanded text:
ulti siquidem venerunt a finibus terrae audire sapientiam Salomonis , ut liber Regum tertius refert: et deferebant ei munera. In Ninivitis, per poenitentiam quae peccatum abolet; in regina Saba, per studium percipiendae sapientiae, quae peccatum cavet, praefertur Ecclesia Synagogae. Ex duobus enim constat Ecclesia, ut aut peccare desistas, aut peccare nescias. Alii per sapientiam seu per poenitentiam conciliantur Deo, sed diabolus ad Judaeos reversus, dominabitur in eis. Et hoc est quod sequens similitudo dicit. M. 129V L. 130 Cum autem immundus spiritus exierit ab homine, ambulat per loca arida quaerens requiem, et non invenit. » Possunt haec non inconvenienter accipi de quolibet haeretico vel schismatico, vel etiam malo Catholico. De quo cum tempore baptismatis spiritus immundus exierit ambulat per loca inaquosa, id est circuit corda fidelium expurgata a mollitie fluxae cogitationis. Requiem quaerit et non invenit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Ati sunt eum discipuli euis. Et
ecce motus magnus factus est
in mari. ita ut nauicula oꝑire¬
tur fluctib. Ipse uͦ erat in puppi. siup
ceruical dormiens.
b: qua re cantomagis timor contur¬
bat discipulos. Et accesserunt. ꝙ susa¬
tauerunt eum dicentes. Dñe salua no¬
perimus. Et dicit eis. Quid timidi
estis modice fidei: Tunc surgens. un¬
perautt uento & mari. Et dixio. tace
& obmuresee. & facta est tranquillita
magna. Licet diuersis. u̾bis euan¬
geliste narraent. una tamen senten¬
tia est: & totum dici potuit. Comni¬
natur uento & mari. de quo dicitur.
s maiestate qua deo sunt sensibilia.
nobis insensibilia. Huius signi ty-¬
pum in iona legimꝰ. qͦd dñs cet̾is
ꝑiclitantib securus est & dormit. &
suscitatur. & imperio ac sacram̃to
passionis suȩ liberat suscitantes.
Itaq suȩ ꝑsonȩ utramq naturam
dignatus est ostendere: dormiens
ut homo. mare cohercens ut deus.
orro homines mirati sunt dicents
ad inuicem. Quis aut qualis ẽ hic:

Expanded text:
iscipuli ejus. Et ecce motus magnus factus est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Ipse vero erat in puppi super cervical, dormiens. us, quare tanto magis timor conturbat discipulos. Et accesserunt et suscitaverunt eum, dicentes: Domine, salva noperimus. Et dicit eis Jesus: Quid timidi estis, modicae fidei? Tunc surgens imperavit vento et mari. Et dixit: Tace et obmutesce. Et facta est tranquillitas magna. » Licet diversis verbis evangelistae narrent, una tamen sententia est, et totum dici potuit. Dominatur vento et mari, de quo dicitur: sed majestate qua Deo sunt sensibilia, nobis insensibilia. Cujus signi typum in Jona legimus, quod Dominus caeteris periclitantibus secutus est, et dormit et suscitatur, et imperio ac sacramento passionis suae liberat suscitantes. Itaque suae personae utramque naturam dignatus est ostendere dormiens ut homo, mare coercens ut Deus. « Porro nomines mirati sunt, dicentes ad invicem: Quis aut qualis est hic,
Abbreviated transcription (Latin):
i discipulus dñm secuturus arBeda¬
guitur de renuntiatione domꝰ:
qlud fiet illis qui nulla utilitate do
mum reuisere non timent quam re¬
liquerant. Manum culibet in ara¬
trum mittere ẽ: quasi qͦd̾a cõpuneti¬
onis instrumento ligno & ferro dñi¬
& passionis duritiam sui cordis atte¬
rere: atq ad proferendos oꝑum bono
fructus aperie. Qd siquis excolere
incipiens cum uxore loth ad relicta
uitia respicere delectetur. futuri regn
munere priuatur. L IUILx u¬

Expanded text:
i discipulus Deum secuturus arguitur, quod renuntiare domui velit, quid fiet illis qui nulla utilmum revisere non timent, quam reliquerant? Manum cuilibet in aratrum mittere, est quasi quodam compunctionis instrumento, ligno et ferro Dominicae passionis duritiam sui cordis atterere, atque ad proferendos operum bonorum fructus aperire. Quod si quis excolere incipiens, cum uxore Lot ad relicta vitia respicere delectetur , futuri regni munere privatur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
onȩ autẽ p̃cinctio monet. ut ad
omne ministerium uoluntatis
xp̃i simus accincti. Locustȩ fugaces in
esum electȩ. figurant nos qui priꝰ qua¬
si quibdam corpoꝵ saltib efferebamur
uoluntate uagi. oꝑib inutiles. uerbis
queruli. sede peregrini. Nunc autem
sumus scõꝵ alimonia. & societas ꝓpħa¬
rum. electi simul cum melle siluestri.
quia dulcissimum cibum p̃bituri sumꝰ.
non ex alueariis legis. s ex nobis. ueluti
ex truncis siluestrium arboꝵ gentilita¬
tis. Iunc exibat ad eum om̃is iero¬
solima & omnis uidea. & om̃ĩs regio
cura iordanem & baptizabant᷑ in ior-¬
dane ab eo. confitentes pecrata sua.

Expanded text:
onae autem praecinctio monet ut ad omne ministerium voluntatis Christi simus accincti. Locustae fugaces in esum electae, figurant nos, qui prius quasi quibusdam corporum saltibus efferebamur voluntate vagi, operibus inutiles, verbis queruli, sede peregrini. Nunc autem sumus sanctorum alimonia, et satietas prophetarum, electi simul cum melle silvestri; quia dulcissimum cibum praebituri sumus non ex alveariis legis, sed ex nobis veluti ex truncis silvestrium arborum gentilitatis. Tunc exibat ad eum omnis Jerosolyma, et omnis Judaea, et omnis regio circa Jordanem, et baptizabantur in Jordane ab eo, co
Abbreviated transcription (Latin):
iuitas enim in monte posita un¬
anq circumspecta. abscondi non
p̃ocest. Sciebat gͥ qui omnia nouro an¬
requam fiant. quia magis p̾dicarent.
s hoc p̃cipiendo uolutt pigris ostende¬
Re quanto stucdiosius quantoq freͥn¬
tius p̃dicare debeant quib iubet ito
p̃dicent. quando quidem illi qui ꝓhibe¬
bantur tacere non poterant.

Expanded text:
ivitas enim in monte posita undique circumspecta abscondi non potest . Sciebat igitur qui omnia novit ante quam fiant quia magis praedicarent, sed hoc praecipiendo voluit pigris ostendere, quanto studiosius quantoque frequentius praedicare debeant quibus jubetur ut praedicent, quando quidem illi qui prohibebantur, tacere non poterant.
Abbreviated transcription (Latin):
tro scancdalum michi es.
bi iħc dic̃ st̃ quidã de hie stantib qͥ ñ
gustabunt mortẽ. ⁊ in monte tͣnsfigurat᷑.
bi pharisei dicunt ad iłim. discede hinc qr he¬
rodes uult te occidere. ⁊ curauit lunaticũ.
erit in regno cȩloꝵ. instruit eos his exemplis.
ut humilient se sicut paruulus.
on debere ꝓhiberi eos qui signa faciunt
in nomine ihũ.
on debere contempnere unũ de pusillis.
adiungens similitudinẽ de oue ꝑdita ⁊
de dragma.
De filio qͥ substantiã patris deuorauit.
De remittendo fr̃ib ex corde.
cUIIII Similitudo de rege qui posuit rationẽ cũ
serus suis.
Ubi iħc uit̾rogatur a phariseis. si liceat uxo¬
rem dimittere quacumq ex causa.
bi iħc imposuit manum iufantib. & pha¬
risei murmurant de ih̃u: qͦd sic recipit
peccatores.
bi iħe instruio eos qͥ annuntiauert ei de
galileis quos int̾fecit pilatꝰ. adiungens
similitudinẽ arboris fici inuinea.
bi ihc sanat in synagoga mulierẽ ari¬
dam & curuatam.

Expanded text:
s dicit: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem, et in monte transfiguratur. XCII. Ubi Pharisaei dicunt ad Jesum: Discede hinc, quia Herodes vult te occidere, et curavit lunaticum. erit in regno coelorum instruit eos his exemplis, ut humilient se sicut parvulus. XCV. Non debere prohiberi eos, qui faciunt signa in nomine Jesu.. jungens similitudinem de ove perdita et de drachma. XCVII. De filio qui substantiam patris devoravit. XCVIII. De remittendo fratribus ex corde. XCIX. Similitudo de rege qui posuit rationem cum servis suis. C. Ubi Jesus interrogatur a Pharisaeis, si liceat uxorem dimittere quacunque ex causa. CI. Ubi Jesus imposuit manum infantibus, et pharisaei murmurant de Jesu quod sic recipit peccatores. CII. Ubi Jesus instruit eos qui annuntiaverunt ei de Galilaeis quos interfecit Pilatus, adjungens similitudinem arboris fici in vinea. CIII. Ubi Jesus sanat in Synagoga mulierem aridam et curvatam. CIV.
Abbreviated transcription (Latin):
tres ordines in nuptiis discum¬
bentium altitudine distantes int̾ se:
designant tres ordines fidelium in
ȩccłia. coniugatoꝵ. continentiũ. & do¬
ctoꝵ. Et quia doctoꝵ ẽ ueterib in¬
stitutis grãm eugłii p̃ferre. uocato¬

Expanded text:
tres ordines in nuptiis discumbentium, altitudine distantes inter se, designant tres ordines fidelium in Ecclesia: conjugatorum, continentium, et doctorum. Et quia doctorum est veteribus institutis, gratiam Evangelii p
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd iohannes surrexit a mortius. a
quib dam uͦ quia helyas apparuit.
ab aliis autem. quia ꝓpħa unus de
antiquis surrexit. Et ait herodes. Io-¬
hannem ego decollaui. Quis autem
est iste de quo audio ego talia. Et
querebat uidere eum. Apud mar¬
cum ꝑ yromam expresse dicit hero¬
des. Quem ego decollaui iohannem.
hic a mortuis resurrexit. Yronice eti¬
am potuit dicere seruis suis qͥ eum
ꝓpriis manib decollauerant. quod
matħs sic narrat. Herodes ait pueris
suis. Hic ẽ iohannes baptista ipse
surrexit a mortuis. & idõ uirtutes
uod si hȩc uerba confirmantis
intelligant᷑. sentiendũ
est post hesitationem confirmasse
herodem in animo suo. qͦd ab aliis
dicebatur. Sane quidem senserunt.
qͦd maioris uirtutis futuri sint sc̃i
a mortuis resurgentes. quã fragili
carne grauati. Quanta uideoꝵ in¬
uidia extiterit contra dñm ex eugłio
docemur. Iohannem a mortius fur-¬
rexisse credebant: iħ̃m autem qͥ tot

Expanded text:
quod Joannes surrexit a mortuis; a quod Joannes surrexit a mortuis; a quibusdam vero, quia Elias apparuit; ab aliis autem, quia propheta unus de antiquis surrexit. R. L. Et ait Herodes: Joannem ego decollavi. Quis autem est iste de quo ego audio talia? Et quaerebat videre eum. Apud Marcum per ironiam expresse dicit Herodes. Quem ego decollavi Joannem, hic a mortuis resurrexit. BEDA. Ironice etiam potuit dicere servis suis, qui eum propriis manibus decollaverant, quod Matthaeus sic narrat: Herodes ait pueris suis: Hic est Joannes Baptista; ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes od si haec verba affirmantis intelligamus, sentiendum est, post haesitationem confirmasse Herodem in animo suo, quod ab aliis dicebatur. Sane quidem senserunt, quod majoris virtutis futuri sint sancti a mortuis resurgentes, quam fragili carne gravati. Quanta Judaeorum invidia exstiterit contra Dominum, ex Evangelio docemur . Joannem a mortuis surrexisse credebant, Jesum autem, qui tot
Abbreviated transcription (Latin):
martiani principis. duob monachis
orientalib qui ob orationem uene¬
rant ierosolimam. reuelat iohannes
caput suum. iuxta herodis quondam
regis habitaculum. Qͦd ibi ab eis in¬
uentum & assumptum. s ñ multo
post incuria ꝑditum. ꝑlatum est ab
aliis in emissam phenitiȩ urbem. &
in quodam specu in urna sub terra
tum. donec denuo idem iohannes sese
suumq capitt ostendit marcello. ciuid̾a
religioso abbati ac p̾sbitero. dum in
eodem specu habitaret. Qͦd uidelicet
caput. Iuli oramo eiusdem ciuitatis
ep̃o ꝑ p̃fatum p̃sbiterum constat in¬
uentum. Ex quo tempore cepit in
eadem ciuitate decollatio precurso-¬
ris celebrari. ipso die ut arbitramur.
quo caput ẽ inuentum siue eleuatũ.
I iunt appellari discum. uas ros¬
tundum & desuꝑ ualde excensũ.
Serapis dictus est deus egypt.
uduut aut̃ẽ herodes famã ihũ:
& omnia quȩ fiebant ab eo. & he-¬
sitabat eo quod diceretur a quibꝰ d̾̃a

Expanded text:
Martiani principis, duobus monachis Martiani principis, duobus monachis orientalibus, qui ob orationem venerant Hierosolymam, revelat Joannes caput suum juxta Herodis quondam regis habitaculum. Quod ibi ab eis inventum et assumptum, sed non multo post incuria perditum, perlatum est ab aliis in Emissam, Phoeniciae urbem, et in quodam specu in urna sub terra tum, donec denuo idem Joannes sese suumque caput ostendit Marcello cuidam religioso abbati ac presbytero, dum in eodem specu habitaret. Quod videlicet caput Lulioramo ejusdem civitatiser praefatum presbyterum constat inventum. Ex quo tempore coepit in eadem civitate decollatio praecursoris celebrari, ipso die, ut arbitramur, quo caput est inventum sive elevatum. Aiunt appellari discum, vas rotundum et desuper valde extensum. Serapis dictus est deus Aegypti. Audivit autem Herodes famam Jesu, et omnia quae fiebant ab eo et haesitabat eo quod diceretur a quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
eclesiastieȩ narrant hystorie io / cid¬
hannem unctum in castellum
arabiȩ qͦd macherunta nominant
ad ductum. ibiq truncatũ. Corpꝰ uͦ
in sebaste urbȩ palestinȩ quȩ quon¬
dam samaria dicła ẽ. caput autẽ in
ierosolimis humatum ẽ. Et tempore
uliam apostate pagani inuidentes
xp̃ianis. qui sepulchrum iohannis
sollicite frequentabant. monum̃tũ
imadunt. ossa disꝑgunt. eadem rursus
collecta & cremata latiꝰ disꝑgunt. S ed
dei prouidentia affuerunt quid̾ã mo¬
nachi ex ierosolimis qui mixti paga¬
nis ossa legentib maximam eoꝵ par¬
tem congregauerunt. & ad patrẽ suũ
philippum ierosolimam detulerunt.
at ille statim ꝑ diaconũ suũ ulianum
misit athanasio alȩxandrie ep̃o. Et ibi
postea seruata. theophilus eusd̾e urbis
ep̃c expurgato a sordib templo sera¬
pis ibidem posuit & basilicam in hono¬
re sc̃i iohannis consecrauit. quando
iubente cheodosio principe. fana gen¬
tium destructa sunt. Tempore uero

Expanded text:
clesiasticae narrant historiae Joannem vinctum in castellum Arabiae, quod Machaerunta nominant, adductum, ibique truncatum. Corpus vero in Sebasta, urbe Palaestinae, quae quondam Samariae dicta est; caput autem in Hierosolymis humatum est. At tempore Juliani apostatae, pagani invidentes Christianis qui sepulcrum Joannis sollicite frequentabant, monumentum invadunt, ossa dispergunt; eadem rursus collecta et cremata latius dispergunt. Sed Dei providentia adfuerunt quidam monachi ex Hierosolymis, qui misti paganis ossa legentibus, maximam eorum partem congregaverunt, et ad patrem suum Philippum Hierosolymam detulerunt. At ille statim per diaconum suum Julianum misit Athanasio Alexandriae episcopo, et ibi postea servata Theophilus ejusdem urbis episcopus, expurgato a sordibus templo Serapis, ibidem posuit, et basilicam in honorem sancti Joannis consecravit quando, jubente Theodosio principe, fana gentium destructa sunt. Tempore vero
Abbreviated transcription (Latin):
ide itaq sunt lux mundi. quia illu¬
minati a xp̃o lucem fictei & scientis
patent᷑ uerbo & exemplo ministrant.
quocumq incesserint non suam s dei
glam querentes. Mystioe mons intelugi
Beda:

Expanded text:
de itaque sunt lux mundi, quia illuminati a Christo, lucem fidei et scientiae patenter verbo et exemplo ministrant, quocunque incesserint, non suam, sed Dei gloriam quaerentes. Mystice mons intelligiBEDA
Abbreviated transcription (Latin):
t uenit ih̾c & accepit pane: & de¬
dit ens. Et piscem similit᷑. E ectt
dñs prandium sept̾ẽ dscipulis de
pisee suꝑposito priiis: & aliis quos
ceꝑant. Piscis assuf: xp̃c ẽ passus.
Ipse ẽ & panis: qui de olo descendit.
Piscem & panem comecdit: ut nobis
Propt̃ qͦd dictum ẽ afferte de piscib:
ut om̃s qui hanc spem gerimꝰ ꝑ illum
septenarium numerũ discipulorũ
ꝑ quem potest nr̃a uniu̾sitas intel¬
ligi. tanto sacram̃to nos cõmunicare
nossemꝰ. & eidẽ beatitudini sociari.
nifestatꝰ ẽ ihc discipłis: cum sur¬
rexisset a mortuis. Orod non ad
ipsas demonstrationes: s ad dies re¬
ferre debemꝰ. In die resurrectionis ñ
semel uisus est tantum: post dies
octo apparuit ubi thomas fuit. ho¬
duie etiam quando hoc de piscib fa¬
ctũ ẽ apparuit: s pꝰ quot dies appa¬
ruerit non engłista determinauit.
Apparuit etiam quotiens uoluit po¬
stea infra dies quadraginta.¬
CLXXX

Expanded text:
t venit Jesus et accepit panem, et dedit eis, et piscem similiter. Fecit Dominus prandium septem discipulis de perposito prunis, et de aliis quos ceperant. Piscis assus, Christus est passus. Ipse est et panis qui de coelo descendit. Piscem et panem comedit, ut nobis Propter quod dictum est: afferte de piscibus, ut omnes qui hanc spem gerimus, per illum septenarium numerum discipulorum, per quem potest nostra universitas intelligi, tanto sacramento nos communicare possemus, et eidem beatitudini sociari. nifestatus est Jesus discipulis, cum surrexisset a mortuis. Quod non ad ipsas demonstrationes, sed ad dies referre debemus. In die resurrectionis non semel visus est tantum, post dies octo apparuit ubi Thomas fuit, hodie etiam quando hoc de piscibus factum est, apparuit, sed post quot dies apparuerit, evangelista non determinavit. Apparuit etiam quoties voluit postea infra dies quadraginta.CLXXX
Abbreviated transcription (Latin):
certꝰ numerus: cuiꝰ ratio hȩc ẽ. Deca¬
logus legis: in decem p̃ceptis existit.
Quȩ lex nͥ gr̃a dĩ adiuuetur p̃uari¬
catores faci: ut ait paulus. Littera oc¬
cidit: sp̃s autem uiuificat. Seꝑtenario
numero : significatur sp̃c sc̃s. Unde
consilii & fortitudinis: sp̃c scientiȩ ꝙ pi¬
etatis: &s replebit eum sp̃c timoris dñi.
narium accedit: fiunt decem & septem.
Qui numerus ab uno usq ad se ipsũ
computatis omnib crescens: ad centũ
quinquaginta tres ꝑuento. Oñs g
ad grãm ꝑtinentes hoc numero figu¬
rantur: quia in centum ꝑfectio est
in ter quinquaginta trmmitas. in tͥo
similit̃. Trinitas autem hic geminat᷑:
ꝓpt̃ fidem utriꝰq ppł. Qum quagena¬
rius uͦ multiplicatis septem ꝑ septene.
ꝑficitur: cum unitatis adiectione. Qe
unitas additur: ut ea significet᷑ unꝰ
mus decimꝰ computatione ab uno usq
ad se ipsum : ita ꝑuenit ad centũ qͥn¬

Expanded text:
certus numerus, cujus ratio haec est. Decacertus numerus, cujus ratio haec est. Decalogus legis in decem praeceptis existit. Quae lex nisi gratia Dei adjuvetur, praevaricatores facit, ut ait Paulus: Littera occidit, spiritus autem vivificat . Septenario numero significatur Spiritus sanctus. Unde consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini . narium accedit, fiunt decem et septem. Qui numerus ab uno usque ad seipsum computatis omnibus crescens, ad centum quinquaginta tres pervenit. Omnes ergo ad gratiam pertinentes, hoc numero figurantur; quia in centum perfectio est, inter quinquaginta trinitas, in tribus similiter. Trinitas autem hic geminatur propter fidem utriusque populi. Quinquagenarius vero, multiplicatis septem per septem, perficitur cum unitatis adjectione. Quae unitas additur, ut ea significetur unuseptem computatione ab uno usque ad seipsum, ita pervenit ad centum quin
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ram plenum magnis piscibus
centum quinquaginta trib. Et cum
tanti eẽne: non ẽ scissum rete. SRc
Ietrus rete trahit ad t̾ram: qr ipsi cõ¬
missa ẽ eccłia. Unde specialit̾ audi-¬
uit. Sẏmon ioħis amas me: Pasce
oues meas. Ipse pisces ad solidditatẽ li¬
toris trahit: quia stabilitatẽ ęt̃nȩ pa¬
triȩ ostencit uerbis. epistolis. miracu
um quȩ ẽ p̃sentis eccłiȩ. magni &
parui capti sunt: hic autẽ ꝑ magnos
tantũmͦ significantur boni in resur¬
rectione mortuoꝵ futuri. Hoc in a¬
lio loco aꝑuit dñs: scilicet ubi dedit
similitudin̾e de sagena missa in ma¬
re dicens. Sic erit in consummatione
scħ. Sciendum ẽ qͦd docentes & non
facientes: in numero magnoꝵ pisciũ
ñ erunt. S qͥ fecerit & docuerit. ma¬
gnus erit in regno cȩloꝵ: ubi faciens
& non docens etiã minimus ñ erit.
In alia piscatione ñ expͥmit᷑ numerꝰ
piscium: quia ut ait ꝓpħa multipli¬
cati sunt suꝑ numerum. Hic uͦ est

Expanded text:
ram, plenum magnis piscibus centum quinquaginta tribus. Et cum tanti essent, non est scissum rete. GREGOR. Petrus rete trahit ad terram, quia ipsi commissa est Ecclesia. Unde specialiter audivit: Simon Joannis diligis, me? Pasce oves meas. Ipse pisces ad soliditatem littoris trahit, quia stabilitatem aeternae patriae ostendit verbis, Epistolis, miraculum, quae est praesentis Ecclesiae, magni et parvi capti sunt, hic autem per magnos tantummodo significantur boni, in resurrectione mortuorum futuri. Hoc in alio loco aperuit Dominus, scilicet ubi dedit similitudinem de sagena missa in mare, dicens: Sic erit in consummatione saeculi . Sciendum est quod docentes et non facientes, in numero magnorum piscium non erunt. Sed qui fecerit et docuerit, magnus erit in regno coelorum, ubi faciens et non docens, etiam minimus non erit. In alia piscatione non exprimitur numerus piscium; quia, ut ait propheta, multiplicati sunt super numerum . Hic vero est
Abbreviated transcription (Latin):
uii pati: & dñs amans apłos misit eos
Us ñ ad mundi gaudiũ s ad passione.
Mitti etiã filium a patre iuxta natu¬
m̃ diuinã potest intelligi. eo eñ mͦ
a patre filiꝰ mittit᷑ qͦ generat᷑. Si enim
missio solũmͦ incarnatio deberet intel¬

Expanded text:
um pati; et Dominus amans apostolos, misit eos non ad mundi gaudium, sed ad passionem. Mitti etiam a Patre Filium, juxta naturam divinam potest intelligi: eo enim modo a Patre Filius mittitur, quo generatur. Si enim missio solummodo incarnatio deberet intel
Abbreviated transcription (Latin):
Oleum uͦ de firma petra: qͥ post
resurrectionẽ eiꝰ effusione sc̃ĩ sp̃e¬
e p̃pittii tanquam centũ ac oentum:
quia de sinstra centenarii numerus
ad dextram transit. N. cxxxi. l. eccxli.
. qͦ descenderunt in t̾ram: uidert̃
pminas positas & piscem suꝑ positui

Expanded text:
oleum vero de firma petra, qui post oleum vero de firma petra, qui post resurrectionem ejus effusione sancti Spiet praeputii, tanquam centum ac centum; quia de sinistra centenarii numerus ad dexteram transit. A. 221IX L. 341 Ut ergo descenderunt in terram, viderunt prunas pos
Abbreviated transcription (Latin):
ccipite sp̃m sc̃m. Quoꝵ remiseri¬
tis peccata remittuntur eis: & quoꝵ
retinueritis retenta sunt. Enfufflan¬
do significauit sp̃m scm̃ non patris so¬
lius ẽẽ sp̃m: sedd & sium. Eccłiȩ caritas
nr̃is. participum suoꝵ peccata dimitite:
eoꝵ aut̾e qui non sunt eiꝰ participes.
tenet. Et id̾o postea quam dixit accipite
sp̃m sc̃m: continuo de peccatoꝵ remis¬
sione as retentione subiecit.n t̾ra
quidem datur sp̃c ut diligatur ꝓximꝰ
ecelo autem ut diligatur d̾s. Et sicut
una ẽ caritas & duo p̾cepta: ita unus
mentib inerat sp̾c sc̃s ad fidem ad fide:
s ñ ita manifeste ut pꝰ resurrectione.
Unde illud. Nondum erat sp̃c datus
quia ih̾c nondum fuerat għficatus.
Unde & ꝑ moysen dicitur. Suxerunt
mel de petra: & oleum de firma petra.
Nichil tale iuxta hystoriam legitur.
si tota series ueteris testamenti recen¬
seatur.S: quia iuxta paulum petra
erat xp̃c: mel de petra suxerunt: qͥ
redemptoris miracula uiderunt.

Expanded text:
Spiritum sanctum. Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta sunt. » Insufflando significavit Spiritum sanctum non Patris solius esse Spiritum sed et suum. Ecclesiae charitas nostris participum suorum peccata dimittit, eorum autem, qui non sunt ejus participes, tenet. Et ideo postea qSpiritum sanctum, continuo de peccatorum remissione ac retentione subjecit. In terra quidem datur spiritus, ut diligatur proximus; et coelo autem, ut diligatur Deus: et sicut una est charitas et duo praecepta, ita unus mentibus inerat Spiritus sanctus ad fidem, sed non ita manifeste ut post resurrectionem. Unde illud: Nondum erat Spiritus datus, quia Jesus nondum erat glorificatus . Unde et per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Nihil tale juxta historiam legitur, si tota series Veteris Testamenti recenseatur. Sed quia juxta Paulum: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui Redemptoris miracula viderunt;