comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit. ut hu iuxta lutora mai̾s
posltẽt scirẽt si qũnauis ui in¬
flicta ul fracta pitͣfines agri cꝰ
fu̾it ne naufragia dinpiant ĩ
ip̃os iuticia presideshus ꝗ res
suas direptas q̃runt. redlituroᷤᷤ
ut quicquid ꝓbau̾nt atẽptũ
sibi naufragio id apossorib reci¬
piatide hus aut̃ quos dixipuis¬
se ꝓbatũ sic presidẽ ut de latron
reosq petẽ. ut pro modo culpeul
m̃cti. i sbfigeuisdrib ad preside̾

Expanded text:
ui iuxta litora maris possident, scirent, si quando navis vel inficta vel fracta intra fines agri cuiusque fuerit, ne naufragia diripiant, in ipsos iudicia praesides his, qui res suas direptas queruntur, reddituros, ut quidquid probaverint ademptum sibi naufragio, id a possessoribus recipiant. de his autem, quos diripuisse probatum sit, praesidem ut de latronireosque petere, ut pro modo culpae vel vincti vel sub fideiussoribus ad praesidem
Abbreviated transcription (Latin):
rapuit incrdisse in hoc edictu
net rapenicet᷑ qui m littore ia¬
centẽrem tollit. ¶Dem̃ ait pr¬
etornauerate expugnata. ex¬
pugnare ntet᷑ qui ĩ ip̃o qiͣpre¬
uo ⁊pugna adu̾sus nauẽ ⁊ ra¬
tem aliqu̾id rapit sũ expugn
sũ predonib erpugnãtib rap¬
iacclabo scribit equũ fuisseait

Expanded text:
rapuerit, incidisse in hoc edictum nec rapere videtur, qui in litore iacentem tollit. Deinde ait praetor "rate navi expugnata". expugnare videtur, qui in ipso quasi proelio et pugna adversus navem et ratem aliquid rapit, sive expugnet sive praedonibus expugnantibus rapiat. Labeo scribit aequum fuisse, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
lata pro doloaccipr.qr̃ siquis ex¬
alco precipitau̾it se. ⁊ sr̃aliũ uen̾it
eũ q cccid̾rit aut putator exar¬
bore cũ ramũ deiet̾it nõ p̃clama¬
u̾it.⁊ pret̾e̾untẽ cccidrit. ad huiꝰ
legis cõhrcionẽ nõ ꝑtinꝰet.

Expanded text:
lata pro dolo accipitur. quare si quis alto se praecipitaverit et super alium venerit eumque occiderit, aut putator, ex arbore cum ramum deiceret, non praeclamaverit et praetereuntem occiderit, ad huius legis coercitionem non pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
pupillo hitlicatem parentis
retine pretor bona defũcti i¬
uenire ꝑmittit ut qd̾ suꝑa¬
u̾it pupillo restituat᷑. ¶Si pun¬
pillus an̾quã abstinet aliꝙ
gesserit. ẜuand̾ est utiq si bo¬
na fi de gessit. quid ergo si ꝙ¬

Expanded text:
pupillo hereditatem parentis retinere, praetor bona defuncti uenire permittit, ut quod superauerit pupillo restituatur. Si pupillus, antequam abstineret, aliquid gesserit, seruandum est, utique si bona fide gessit. Quid ergo, si
Abbreviated transcription (Latin):
briam credicoris soluit dem̃⁊ d
bona ue sent si queratur an ꝯte¬
repetitõ sit ex causa id statuẽ N
diruilianus ait. ne altlus
aut negłia aut cupiditas hu¬
ic qui diligens fuit noceat.
qd siutro instante tibi gra-¬
tificatus tucor soluit equm
eẽ auc prius eand̾ porcionez
accepisti. ⁊ ħ uilianus ait ãp
nis solutũ sic squid ergo si

Expanded text:
am creditoribus soluit, deinde bona uenierint? si quaeratur, an repetitio sit, ex causa id statuendum Iulianus ait, ne alterius aut neglegentia aut cupiditas huic, qui diligens fuit, noceat. quod si utroque instante tibi gratificatus tutor soluit, aequum esse aut prius eandem portionem accepisti: et hoc Iulianus ait. apprnis solutum sit. quid ergo, si
Abbreviated transcription (Latin):
set orõne quã exprimũs littere.
obliganu quatenus placuit
nõ minus ualere qd scͥptura ꝙͣ
qd uctib lĩg̾ua figuratis signis¬
uent. ut sola ea actõne utam᷑¬
⁊̃ ueͬteres eo nomine actõnes
competere. ¶ Si exeodem facto
due ꝯpͥetant actõnes. postea ui¬
dicis poc̾is ꝑtes ee̾. ut quo plũ¬

Expanded text:
sed oratione, quam exprimunt litterae, obligamur, quatenus placuit non minus ualere, quod scriptura, quam quod uocibus lingua figuratis signiuerit, ut sola ea actione utamur, etiam ueteres eo nomine actiones competere. Si ex eodem facto duae competant actiones, postea iudicis potius partes esse, ut quo plu
Abbreviated transcription (Latin):
Dem.i de pͥortatus restitutus¬
ẽ dignitatẽ quid indulgẽcia pn¬
cipis recupauit. in sua aut̃ omĩa
bona quoꝙ sua retupanda. malu¬
nõ pot̾ĩt. ¶ ip̃.i.

Expanded text:
i deportatus restitu‹tus› dignitatem quidem indulgentia principis reciperauit, in sua autem omnia bona quoque sua reciperandi, malunon p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsequit᷑ actõm nõ soli bone fidei
possõri nõ et̃ malefidei furti actõ
datẽs ⁊ si res pignori data sit cre¬
ditori quo damus auti accõni.¬
ꝙͣnis in bõĩs eius res nõ sit Qͥn im

Expanded text:
sequitur actionem et ideo soli bonae fidei possessori, non etiam malae fidei furti actio datur.Sed et si res pignori data sit, creditori quoque damus furti actioamuis in bonis eius res non sit: quin im
Abbreviated transcription (Latin):
data e decessit. ꝙͣuis u̾rditati fuitũ
fi̾ nõ poͥisit. no nec his eius cuiꝯ mod¬
ata possit agẽ. tñ ꝯmodator potent
inelccata. licet eĩ hrditati furti ac¬
tõ nõ acqrat. tũ alii cuiꝰ inte̾st adri¬
nt᷑ ¶ Ion solũ aut̃ in re ꝯmodat ⁊ cõ

Expanded text:
 decesserit: quamuis hereditati furtum fieri non possit et ideo nec heres eius cui commodata est possit agere, tamen commodator poteritin re locata. licet enim hereditati furti actio non adquiratur, tamen alii, cuius interest, adquiritur.Non solum autem in re commodat
Abbreviated transcription (Latin):
deprebendat᷑. an air manifestus
quia origo furti ĩ ẜuitute fcĩnõ fu¬
erit manifesti ¶Ibrd pop. ẽlegant̾ sc¬
ripsit dep̾hensione fi̾ ma infestum
futũ face̾ de domo tua abscõdisti te

Expanded text:
deprehendatur, an fur manifestus quia origo furti in seruitute facti non fuit manifesti.Ibidem Pomponius eleganter scripsit deprehensione fieri manifestum furtum facerem de domo tua, abscondisti te,
Abbreviated transcription (Latin):
probibeat ne ⁊ nũmos ptlat cũ statu¬
libo. ꝓud defendi pot̃. ⁊ si nõ uult ex¬
ig̾e. ⁊ ip̃e solu̾e ut hic hat. uñ condcõi
prohibeat statu libad libtatẽ perne¬
nit. i ⁊̃ si ascende capitoliũ iussũ
ascende uetet. Itẽ si capue uissũ dare
capuam ire prohibet. nani q prohib
suũ proficisci intelligendꝰ ẽ mag̃ m¬

Expanded text:
at cum statulibero. proinde defendi potest et si non vult exigere vel ipse solvere, ut hic habeat, unde condicioni prohibeat, statuliber ad libertatem pervenit, verum etiam si ascendere Capitolium iussum ascendere vetet, item si Capuae dare iussum Capuam ire prohibeat: nam qui prohibet servum proficisci, intellegendus est
Abbreviated transcription (Latin):
atĩ lib est ⁊ inuito hrde. qd si nõ pati¬
dare ũssus erat. ꝓtul dubio lib̾ est
quia phrdem stare uitetur quonu¬
nus otcõm impleat. ⁊ pui refert depe¬
culio ei offerat an ab alio accepta re¬
ceͣptũ est eĩ ut ẜuus petuliares quoq
nilmos dando pueiat ad lib̾tatẽ sũ
ip̃i hroi sũ alu dare uissus est. inde q̃¬
ritur si forte debeat᷑ peciũa huic ẜ uol
ab hrde qd̾ in din rõne plus errogau¬
erit. ul ab exͣneo nec uelit hrs debit¬
orẽ ꝯueĩre ul statu libo solu̾e peciũa
ãdeleat ad libtatẽ pueire qiͣmoran¬

Expanded text:
est etiam inuito herede. quod si non patidare iussus erat, procul dubio liber est, quia per heredem stare uidetur, quo minus condicionem impleat. et parui refert, de peculio ei offerat an ab alio accepta: receptum est enim, ut seruus peculiares quoque nummos dando perueniat ad libertatem, siue ips‹i› heredi siue alii dare iussus est. Inde quaeritur, si forte debeatur pecunia huic seruo uel ab herede, quod in domini rationem plus erogauerat, uel ab extraneo, nec uelit heres debitorem conuenire uel statulibero soluere pecuniam: an debeat ad libertatem peruenire, quasi mora
Abbreviated transcription (Latin):
uissũ ẜuũ .x. dare ⁊ librũ ẽẽ uendide¬
rit sñ peculio uttũ statĩ lib sit qiͣ pro¬
hitus indeatur de peculio dare boc
ip̃o qd sñ ꝑiculo distractus est anił
cũ fu̾it phitus peculiũ tange̾ ⁊ puto
tũc demũ librũ fore cũ uolẽs dare ꝓ¬
hibeatur nõ statĩ ubi uenit ¶ Siq̃s

Expanded text:
ussum decem dare et liberum esse vendiderit sine peculio, utrum statim liber sit quasi prohibitus videatur de peculio dare hoc ipso, quod sine peculio distractus est an vero cum fuerit prohibitus peculium tangere? et puto tunc demum liberum fore, cum volens dare prohibeatur, non statim ubi veniit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
det. nd peruenit ad libtatẽ nisi totũ
det. int̾im igit᷑ uendicare quq nu¬
mos dñs eoꝵ pot̾. s si residuũ fu̾it so¬
intũ. tũc et idaliena. tũ cuiꝰ añ dñi¬
um nõ erat tnͣslatũ. ita pendebit pre¬
cedencis sũme alienatõ. sic tũ. ut nͣ
retro nium fiant accipientis. s tũc
cũ residua sũma fu̾it exsoluta ¶ Siͣ

Expanded text:
otum det: interim igitur vindicare quinque nummos dominus eorum potest. sed si residuum fuerit solutum, tunc etiam id alienatum, cuius ante dominium non erat translatum. ita pendebit praecedentis summae alienatio, sic tamen, ut non retro nummi fiant accipientis, sed tunc, cum residua summa
Abbreviated transcription (Latin):
de eo qui anbbona fide possi¬
detur sũ lib sit. sũ alienꝰ ser¬
nus. ¶ Quoi eĩ placiit de
nsufructuario item ꝓbatur
et de bona fide posẜore Itaꝙq.
iduł ad ip̃m ꝑtinet si lib̾  ł¬

Expanded text:
a fide possidetur, sive is liber sit sive alienus servus; quod enim placuit de usufructuario, idem placet et de bona fide possessore. itaid vel ad ipsum pertinet, si liber
Abbreviated transcription (Latin):
Ly. i ¶ͣ absenci suo scribit
ut in libtate moretur nõ eã
mentẽ ht. ut statĩ uelit siu
possõm dimittẽ. s magis des.
dus alienus sit ¶ Hoc amp¬
lius extimand ẽ possõnes łs

Expanded text:
. Qui absenti seruo scribit, ut in libertate moretur, non eam mentem habet, ut statim uelit serui possessionem dimittere, sed magis destidus alienus sit. hoc amplius existimandum est possess
Abbreviated transcription (Latin):
nraci.¶Eint̃dicto de aq̃ estia
itẽ coticdiana q̃rẽtes: primũ ꝯstit¬
uend estimabamꝰ que eẽt aqua¬
estiua de qua ꝓpriũ mnt̾dictũ ad
prioris estatis tp̃t relatũ redli so¬
let. ħ est estiua aqua utiũ ne ex
iire estiuo dũ taxat tpr utencli
tis. Qd estate eam ducendi ꝯsilul
hret. an ex nanura ip̃ins aque qd
estite tm̃ cluci pot̾. an ex utilitate
locorũ in quẽ cluc̾etur placebat
igitur aquam obhas duasres

Expanded text:
rum.De interdicto de aqua aestiua, item cottidiana quaerentes primum constituendum existimabamus, quae esset aqua aestiua, de qua proprium interdictum ad prioris ae‹s›tatis tempus relatum reddi solet, hoc est aestiua aqua utrumne ex iure aestiuo dumtaxat tempore utendi tis, quod aestate eam ducendi consilium haberet, an ex natura ipsius aquae, quod aestate tantum duci potest, an ex utilitate locorum, in quae duceretur. placebat igitur aquam ob has duas res
Abbreviated transcription (Latin):
ement cunis ꝑtitulam stieb¬
at ẽẽ alienani. Iulianus ait.
si pro diuiso sciat alienam eẽ
posse eũ reliquas ꝑtes longa
possõne capere. ¶ Set si ꝓ indi

Expanded text:
emerit, cuius particulam sciebat esse alienam, Iulianus ait, si pro diuiso sciat alienam esse, posse eum reliquas partes longa possessione capere: sed si pro indi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis amici fiuid ingreditur.
Ino uidetur põsade quia nõ eo
Sanimo igressus est ut pois¬
deat. licet corpore in fũ do sit.
ab uno ex dñis omium ũo ᷤͤ pot¬
sidatur ab omnibꝰ presiori int¬
elligitur iturator sĩ quidem
mandante duorem em̾it. ꝓ¬
tinus iui adqiirit possõni ꝙ¬

Expanded text:
tatis amici fundum ingreditur, non uidetur possidere, quia non eo animo ingressus est, ut possideat, licet corpore in fundo sit.ab uno ex dominis omnium nomine possideatur, ab omnibus possideri intellegitur.Procurator si quidem mandante domino rem emerit, protinus illi adquirit possessi
Abbreviated transcription (Latin):
a te uestem tuam quetũꝙ
muliebris: dare spondes ma¬
gis ad m̃tem stipulantis ꝙͣ
ad mẽtem ꝓmittentis rore.¬
ferri debet. ut quodͣ ĩ eare ẽ¬
io existimari debeat nõ qd

Expanded text:
te: 'uestem tuam, quaecumque muliebris est, dare spondes?', magis ad mentem stipulantis quam ad mentem promittentis id referri deb‹e›t, ut quid in re sit, aestimari de
Abbreviated transcription (Latin):
¶em ¶ qͣuis offe̾nti se nego¬
cus alienis bona fide solu̾it qnͣto
ea cã possit ⁊ait. int̾esse qua m̃te
solꝰ stã eẽt utrũ ut statĩ debitor
libretur. an nerotũ dñs ratum¬

Expanded text:
 quis offerenti se negotiis alienis bona fide soluerit, quando ea causa possit? et ait interesse, qua mente solutio facta esset, utrum ut statim debitor liberetur an uero cum d
Abbreviated transcription (Latin):
cũlio ẽ. set si suo nõ filii noiẽ sol¬
uere uelit: dũ eĩ adiecto solu̾it
michi solui indetur nid̾o si ĩ deb¬
icũ a diecto solutũ sit sit stipul¬
atori posse ꝯͣdici . mł. putat. ut
nich̾ intersit iubeã te titiosolũc¬

Expanded text:
non filii nomine soluere uelit: dum enim adiecto soluitur, mihi solui uidetur: et ideo si indebitum adiecto solutum sit, stipulatori posse condici Iulianus putat: ut nihil intersit, iubeam te Titio solu
Abbreviated transcription (Latin):
tere debitor pot. ¶Et si duo rei
stipulandi sunt quorũ alt̾ius
absentis ꝓturatori datũ est. iañ¬
quam is ratũ bret int̾im alteri
solutũ est. inpendenti ẽ postior
solntio. ac prior quippe incertũ:
tebitũ. au indebitũ exegit¬

Expanded text:
tere debitor potest. Et si duo rei stipulandi sunt, quorum alterius absentis procuratori datum, antequam is ratum haberet, interim solutum est, in pendenti est posterior solutio ac prior: quippe incertum est, debitum an indebitum exeger
Abbreviated transcription (Latin):
cutos ait. ⁊ itarẽs seht ¶Siquis
tibrũ ad infamiam alicuiꝰ ꝑtinẽ¬
tẽscꝑsit. oposuit edidrit dolone
malo fec̾it quoquid eoꝵ fe̾t ẽt¬
si alt̾ius noĩe edidrit ul sñ noie
nti de eare aͥg̾e̾ lic̾et. ⁊ si ꝯtemp¬
natus sit qui id fecit intestabi¬
us ex lege eẽ u̾ibetur eadpena
uus sit pro mõto sube accusate

Expanded text:
ita res se habet. Si quis librum ad infamiam alicuius pertinentem scripserit composuerit ediderit doloue malo fecerit, quo quid eorum fieret, etiamsi alterius nomine ediderit uel sine nomine, uti de ea re agere liceret et, si condemnatus sit qui id fecit, intestabilis ex lege esse iubetur. Eadem poena uus sit, pro modo substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
I p̃. ¶ex cornelia deĩuitus cõ¬
petit ei qui ĩuiriarũ ag̾e uolet
obeamrẽ qd se pulsatũ. u̾bratũ¬
ne domũ uesuã in introitũ eẽ
d̾icͤat qua lege cauet᷑. ut non
iudicet ei qui agit. gener. sccͣ.
uictricus. pruugnus. sobrinꝰ¬
natõne affinitate ne atĩget᷑.
qui ne eoꝵ eius pentis ne ciuꝰ
lia extribo taĩs declit actõne.
quod quis pulsatus u̾beratus¬
uedomiꝰ ue eius ui introita
sit. ¶appet igit᷑ omnẽ inuiriã
que manu fiat lege cornelia
ꝯtineri. ¶Int̾ pulsatõm ⁊ ũter¬
atõm ħ int̾est. ut ofilius scrib.¬

Expanded text:
. Lex Cornelia de iniuriis competit ei, qui iniuriarum agere uolet ob eam rem, quod se pulsatum uerberatumue domumue suam ui introitam esse dicat. qua lege cauetur, ut non iudicet, qui ei qui agit gener socer, uitricus priuignus, sobrinnatione adfinitateue attinget, quiue eorum eius parentisue cuius lia ex tribus causis dedit actionem: quod quis pulsatus uerberatusue domusue eius ui introita sit. apparet igitur omnem iniuriam, quae manu fiat, lege Cornelia contineri. Inter pulsationem et uerberationem hoc interest, ut Ofilius scrib
Abbreviated transcription (Latin):
si tomus eius introita fi̾nt
cornelia lccũ bre tantũ igitũ
admeritoria uł stabula non
domicilil nõ bant. ¶Illo quer̃
anpr̃fam̃. filiofam̃. ĩiuriã pa¬
sso ex lege. cor.ĩ iurlar̾ agere i¬
poss i placuit nõ posse. caq reᷤ
int̾ om̃s ꝯstat. s prĩ quid p̾tłri¬
legis cornelie. ¶In lege corne¬
lia filiusfam̃. agere pot̃ ex oĩ
cã nec cau̾e debet ratã rẽ prẽ
ẜiturũ. nã nec alias a gentẽ
filiũ ĩniriarũ ad cautõm de
rato ꝯpellend iul. scribit ¶Hac
lege ꝑmittit᷑ actori in suirãs
deferre. ut reus iuret ñuriã
senõ fecisse. s sabinꝰ s̃ acͥcesso¬
rio ĩpretores exẽplũ legis seͤ.

Expanded text:
si ui domus eius introita fuerit, Corneliam locum habere. tantum igitur ad meritoria uel stabula non domicilium non habeant. Illud quaeritur, an pater filio familias iniuriam passo ex lege Cornelia iniuriarum agere possit: et placuit non posse deque ea re inter omnes constat. sed patri quidem praetorilegis Corneliae. In lege Cornelia filius familias agere potest ex omni causa nec cauere debet ratam rem patrem habiturum: nam nec alias agentem filium iniuriarum ad cautionem de rato compellendum Iulianus scribit. Hac lege permittitur actori ius iurandum deferre, ut reus iuret iniuriam se non fecisse. sed Sabinus in adsessor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuem̃i ¶ Pret̾ea illo spectat dici
certũ deiniuria quã passus qs
sit ex qualitate ĩurie sciamus
aum promĩ literto recllend sit ĩ¬
iuriarũ iudicrũq es meniĩsse oꝑ

Expanded text:
conueniri? Praeterea illo spectat dici certum de iniuria, quam passus quis sit, ut ex qualitate iniuriae sciamus, an in patronum liberto reddendum sit iniuri
Abbreviated transcription (Latin):
uxor nõ aget quia de fendi uxor¬
es auiris nõ iros ab uxoribu
uurd relatũ ꝑeque ẽ eos ꝗĩiuri¬
ampati possũt. ⁊ face̾ posse ¶s a
ta furiosus ⁊ ĩpubes ꝗ doli capax
selent nõ face̾ cũ eĩ iniuria ex
affectu faciẽtis ꝯsistat. ꝯseqũs
erit dicẽhos sũ pulsent. sũ ꝯui¬
ciũ dic̾ent. ĩ iurlã fecisse nõuid¬
eri.Itaq pati quis iniuriam
et̃ si nõ senciat pot̾ face̾ u̾o nẽo
nisi qui scit se ĩuiriam fac̾e et̃¬
si nesciat cui fatiat qr̃ si quis ꝑ
iccũ pcuciat. aut dũ certat ĩin¬
riarum nõtenet᷑. ¶Siquis hoĩe
hbrũ cecrorit dũ putat ẜuũ¬

Expanded text:
uxor non agit, quia defendi uxores a uiris, non uiros ab uxoribus ud relatum peraeque est, eos, qui injuriam pati possunt et facere posse. Saneta furiosus, et impubes, qui doli capax solent, non facere. Quum enim injuria ex affectu facientis consistat, consequens erit dicere hos, siue pulsent siue conuicium dic‹a›nt, iniuriam fecisse non uideri. Itaque pati quis iniuriam, etiamsi non sentiat, potest, facere nemo, nisi qui scit se iniuriam facere, etiamsi nesciat cui faciat. Quare si quis per iocum percutiat aut dum certat, iniuriarum non tenetur. Si quis hominem liberum cec
Abbreviated transcription (Latin):
Dem.IQuestio est. fundus
apossõne ut agro. ut predio
quid distet. fundꝰ est omne
sessio ab agro iuris ꝓprieta c̃¬
te distat quicꝙͣ eĩ apprebe¬
dimus cuiꝰ ꝓprietas ad nos.
nõ ꝑtͥmet. aut nec pot̾ ꝑtin̾e

Expanded text:
m. Quaestio est, fundus a possessione uel agro uel praedio quid distet. 'fundus' est omne,r. 'possessio' ab agro iuris proprietate distat: quidquid enim adprehendimus, cuius proprietas ad nos non pertinet aut nec potest pe
Abbreviated transcription (Latin):
Nem. ¶eruius ait. si ita sc¬
riptũ sit filio filusq meis
osce tutores domascul dũ¬
taxat tutores datos eẽ. qmꝰ
singulari cãu. ħ est filio adi
pluralem indetur tnͣsisse cõ¬
aeri ut singulari taũ de fiłio
senserit. deinde plenius omĩ¬
b libris ꝓspexisse in tutore
dando uolu̾it qd̾ magis rõ

Expanded text:
m. Seruius ait, si ita scriptum sit: 'filio filiisque meis hosce tutores do', masculis dumtaxat tutores datos, quoniam ‹a› singulari casu hoc 'filio' ad pluralem uidetur transisse coeri, ut singulari casu de filio senserit, deinde plenius omnibus liberis prospexisse in tutore dando uoluerit. quod magis r
Abbreviated transcription (Latin):
satio cũ ẜuus adnõ. ul ubrtus
a prõno in cuiꝰ domo moraturr de¬
celiqũt aut̃ aut ꝓpoĩto aut mm¬
petu aut casu ¶ poito delĩqunt
latrones qui factõm but. ¶m¬
petuant̃ cũ ꝑ ebrietatẽ aut ma¬
nus aut ad ferrũ ueitur ¶Casu
u̾ocũ s̃uenando telũ inferãmis¬
sũ hoĩem int̾fecit. capitis pena
as pati ul aĩadoũti

Expanded text:
satio, cum seruus a domino uel libertus a patrono, in cuius domo moratur, ueDelinquitur autem aut proposito aut impetu aut casu. proposito delinquunt latrones, qui factionem habent: impetu autem, cum per ebrietatem ad manus aut ad ferrum uenitur: casu uero, cum in uenando telum in feram missum hominem interfecit. Capitis poena as pati uel animaduerti
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. neq om̃s ead pena affici po¬
sse. nã in pͥmis decuriones in me¬
tallũ dampnari nõ possũt. net
in opus metalli. nec fiuite b̾ici
set ħ nõ pot̃ effice̾ qui sñiam di¬
cit. um referre ad ꝑͥncipẽ debet

Expanded text:
 omnes eadem poena adfici posse. nam in primis decuriones in metallum damnari non possunt nec in opus metalli, nec furcae subicised hoc non potest efficere qui sententiam dixit, uerum referre ad principem debet,
Abbreviated transcription (Latin):
irã ab ex̃neo pulsatus est. ¶ Pso¬
na. duplicit̾ spectat᷑. eius ꝗ fecit.
i eius q passus ẽ alit̃ eĩ pñuutur
ex isdem facinoribꝰ ẜui ꝙͣ liberi
ue ausus est. quã ⁊ in exͣneum.
in magrãtũ ul in priuatũ in
huiꝰ rei ꝯsidratõe etatis quoq rõ
fuitũ ul sacrilegiũ sit. icapͥite
discerint emansorẽ futtiuũ
effractorẽul furẽ diurnũ acn¬
octuͣmĩ qualitate tũ fcm ut
atrocius uł leniꝰ ent fuita n¬
anifesta anet manifestis solẽt
latones a fuitis petulãcia amo¬
lencia qua dere maximꝰ apud
grecos orator demostenes sica¬

Expanded text:
iram ab extraneo pulsatus est. Persona dupliciter spectatur, eius qui fecit et eius qui passus est: aliter enim puniuntur ex isdem facinoribus serui quam liberi, ue ausus est quam qui in extraneum, in magistr‹at›um uel in priuatum. in eius rei consideratione aetatis quoque furtum, vel sacrilegium sit, et capite discernit emansorem a furtivo, et effractorem uel furem diurnum a nocturno. Qualitate, cum factum uel atrocius uel leuius est: ut furta manifesta a nec manifestis discerni lationes a furtis, petulantia a uiolentia. qua de re maximus apud Graecos orator Demosthenes sic
Abbreviated transcription (Latin):
torũ ꝑtinet. nich int̾est. iudiciũ
publicũ fu̾it necͥ ne. nã sola sẽn¬
tẽtia nõ genꝰ crimĩs spectatur.
Itaq hu in quos aĩadu̾ti iubet᷑
ne cognoscit quã uult sñam
ferre. ul grauiorẽ ul leuiorẽ ita
tũ ut inutitq motratõm non
Yeclam celicta pagano aut nu¬
uam aut leuiorẽ penã irrogant.
naisimiles artẽ ludricrã fecit. uł
ĩsuitutẽ seueĩre paciat᷑ capice
puiend m̃nander scꝑfit¬
Enul. ¶uiuis adrianus eos q
ĩnu̾o detuonũ eẽnt capite pu

Expanded text:
torum pertinet, nihil interest, iudicium publicum fuerit nec ne: nam sola sententia, non genus criminis spectatur. itaque hi, in quos animaduerti iubetur ine cognoscit, quam uult sententiam ferre, uel grauiorem uel leuiorem, ita tamen ut inedam delicta pagano aut nullam aut leuiorem poenam irrogant, si miles artem ludicram fecerit uel in seruitutem se uenire passus est, capite puniendum Menander scri. Diuus Hadrianus eos, qui in numero decurionum essent, capite pun
Abbreviated transcription (Latin):
afficiant᷑. an u̾o om̃s oĩo libri
ẽt in plebela familia suscepti u¬
debere planesi sane parẽs detimo
eẽ desierit. siquid iam detunoẽ
fu̾it ecditus. prodrit ei ne effici¬
atur eluo si postea qmͣ plebeur
fcũs ẽ. tũc suscipiat filiũ suũ qiͣ
plebeius elitus ita erit plectẽ¬
dus ¶ Statuliberũ qiͣ libenim
iam puiend diuo piosaluo iu¬
lianorescꝑsit.

Expanded text:
adficiantur, an uero omnes omnino liberi, etiam in plebeia familia suscepti, udebere. Plane si parens decurio esse desierit, si quidem iam decurione fuerit editus, proderit ei, ne adficiatur: enimuero si posteaquam plebeius factus est tunc suscipiat filium, quasi plebeio editus ita erit plectendus. Statuliberum quasi liberum iam puniendum diuus Pius Saluio Marciano rescripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ In psoĩs tam plebeioꝵ quam
decurionũ ulud ꝯstitutũ ẽ. ut
qui maiore pena afficiũt᷑ quã
legib stacuta est infamis nõ fi¬
at. eigo ⁊ si ope fepatio quis mlo¬
tat᷑us est sit ul tr̃ fustib cesus
licet ⁊ in actõne famosa uelu¬
ẽ quã petũiaria dampnatio.

Expanded text:
. In personis tam plebeiorum quam decurionum illud constitutum est, ut qui maiori poena adficitur, quam legibus statuta est, infamis non fiat. ergo et si opere temporario quis multatus sit uel tantum fustibus caesus, licet in actione famosa, ueluest quam pecuniaris damnatio.
Abbreviated transcription (Latin):
ti ne quid aut durius aut rem¬
iscius ꝯstituatur quã cã cepos¬
elt nec eĩ aut sen̾itastis aũcle¬
mẽtie glia effectanda est. s ppẽ¬
so iudicio put queꝙo res expost¬
ulat statrient ẽ plane in leui¬
orib caĩs ꝓmores ad leuitatẽ¬
ẽ iudices ẽẽ debẽt. In gramorib
penis seu̾it᷑atẽ legñ cũ aliquo

Expanded text:
aut durius aut remissius constituatur, quam causa deposcit: nec enim aut seueritatis aut clementiae gloria affectanda est, sed perpenso iudicio, prout quaeque res expostulat, statuendum est. plane in leuioribus causis proniores ad lenitatem iudices esse debent, in grauioribus poenis s
Abbreviated transcription (Latin):
annis mẽtiũt᷑. ul et tꝑr quo pro¬
uĩciam regñt. nec nõ ita quoq
int̾dici pot᷑ alicui necertis psoi̾s
adsit pot̃ uita int̾dici cui ne ap̃
tribimnal presidis postulet. ⁊ tñ a
pud legatũ uł ꝓtuifitorẽ nõ pro¬
hibet᷑ agere.si tñ apd legatũ pro¬
hitus fuit postulare. crecio pꝰ cͥõ¬
seqñcias nec quid apd presidem
relictã. illi postulandi facultatẽ
cit᷑. set fora. plus aut̃ ẽ foro qnͣ
aduccatõib int̾dic̾e. siquid hn¬
ic oĩo forensib negctus accom¬
odare se nõ pͥmittitur. ¶Solent a
ita uĩris ul studiosis int̾clici. ul
aduccatis ul tabellionib sũ pra¬
gmaticis Solet uta int̾diti ne
ne ueluellos xcipiant. ul testa¬
tõnes ꝯsigͥnẽt. Solet ⁊ sic ne co
lcci sectãt quo in publito ĩstr̃a
deponũt arthiuo forte ulgr¬
macoͥphilacõ Solet lis ut tesfa

Expanded text:
annis metiuntur uel etiam tempore quo prouinciam regunt. Nec non ita quoque interdici potest alicui, ne certis personis adsit. Potest et ita interdici cui, ne apud tribunal praesidis postulet, et tamen apud legatum uel procuratorem non prohibetur agere. Si tamen apud legatum prohibitus fuerit postulare, credo per consequentias ne quidem apud praesidem relictam illi postulandi facultatem. citur, sed foro. plus est autem foroicere, si quidem huic omnino forensibus negotiis accommodare se non permittatur. solet autem ita uel iuris studiosis interdici uel aduocatis uel tabellionibus siue pragmaticis. Solet et ita interdici, ne neue libellos concipiant uel testationes consignent. Solet et sic, ne eo loci sedeant, quo in publico instrumenta deponuntur, archio forte uel grammatophylacio. Sol‹e›t et sic, ut testa
Abbreviated transcription (Latin):
le pene si negiiatõne quis ab¬
stine ibeatur.ul ad condcone
corũ que publice lorant̃ accede
ut ad uectigalia publica int̾
are ut quis negcriet᷑. an possit
uideamus ⁊ sũt quidẽ hee pene
Siquis gen̾alit̾ ꝯtrabe̾ uelit ĩ¬
tiuiles sũt inuitũ hosem iuute

Expanded text:
liae poenae: si negotiatione quis abstinere iubeatur uel ad conductionem eorum quae publice locantur accedere, ut ad uectigalia publica. Intet: sed damnare, ut quis negotietur, an possit uideamus. et sunt quidem hae poenae, si quis generaliter tractare uelit, inciuiles inuitum hominem iube
Abbreviated transcription (Latin):
ica messiũ intensores in missia
uiciũ ubi metalla sr̃t adulta¬
tores monetessiõnũꝙͣ eneĩt ut
aliquoꝵ maleficioꝵ supͤplicia
tis ꝑsoĩs grassantib exẽplo opo

Expanded text:
ica messium incensores, in Mysia uitium, ubi metalla sunt adulteratores monetae. Nonnumquam euenit, ut aliquorum maleficiorum supplicia tis personis grassantibus exemplo op
Abbreviated transcription (Latin):
fontẽ licũit. nlls usus eius erit¬
purgandꝰ aut̃ ⁊ reficiendꝰ est ad
aquã tohrtendã. ut uti quis a
¶ Cohrc̾e aqmͣ est ꝯtin̾e sic. ne de¬
fauat ul dilabat᷑. dũ modo ne ꝑ¬
mittat̾ cuinouas uenas quere̾
ul aꝑire. hic el innouat aliꝗd
preter id qmͣ precedenti an no u¬
sus est ¶ S ł de lacu. puteo. ⁊ pisci¬
na. reficiendis purgandis int̾¬
quib ꝑmittit᷑ int̾clictũ d̾. aqua

Expanded text:
fontem licuerit, nullus usus eius erit.Purgandus autem et reficiendus est ad aquam coercendam, ut uti quis aq.Coercere aquam est continere sic, ne diffluat, ne dilabatur, dummodo non permittatur cui nouas quaerere uel aperire: hic enim innouat aliquid praeter id, quam praecedenti anno usus est.Sed et de lacu puteo piscina reficiendis purgandis intequibus permittitur interdictum de aqua
Abbreviated transcription (Latin):
ptõne. ul alias uolũtatẽ suã ondit.
slam si ꝯueiatur debitor ab hrcle cred¬
itoris doli exceptõne uti pot̾. in idꝙ
int̾erit debitoris an̾cillã suã hre.

Expanded text:
ptione uel alias uoluntatem suam ostendit: nam si conueniatur debitor ab herede creditoris, doli exceptione uti potest in id, quod intererit debitoris ancillam suam h
Abbreviated transcription (Latin):
Stianus. ¶nconinꝰ augustus piꝰ
ur quo militũ suorũ ꝑomĩa rata eẽt
uolũtas sup̾ma cũ nõ institutꝰ ⁊ sosti¬
tutus in cõtinẽti prius quã adirent
hroitatẽ cẽtessisset eõs quib abhus
nlibtas ⁊ hrlitas a milite ꝑ fideicom

Expanded text:
sorum Antoninus Augustus Pius noster, quo militum suorum per omnia rata esset voluntas suprema, cum et institutus et substitutus in continenti, priusquam adirent hereditatem, decessissent, eos, quibus ab his et libertas et hereditas a milite
Abbreviated transcription (Latin):
hus ceꝑit ꝯtrou̾sia eẽ qui se lege
hrdũ aiebat eẽ. Is eam hrlitatẽ
ad se ꝑtin̾e̾ dicebat. alit̾ ꝗ hrdita¬
tẽ possidebat. aiebat testõ se hrle
eẽ. dem̃ andronicus querebat si

Expanded text:
 controversia esse: qui se lege heredem aiebat esse, is eam hereditatem ad se pertinere dicebat, alter, qui hereditatem possidebat, aiebat testamento se esse. deinde Andronicus quaerebat, si
Abbreviated transcription (Latin):
flumina publica pertin et. que
sunt naingabilia ad cet̾a ñ ꝑtin.S
laboscribit non ẽẽ iniqum. ⁊ si quid
fiat ut exarescat. aut aque cuisus
inpecliatur utile inc̾dictũ ꝯpetere
neius ei fiat quominus id opus
qd malueo alumiius ripaue eius
ita fcm̃ sic. ut itercursus alumimꝰ
detĩor sit fiat. tolle. demoliri. purga¬
re. restitũe. nin boni arbitͣtu possit¬
lccus demõstͣtur ubitũꝙ naues
tute stare possunt. ¶ Sit precor it̾¬
nauigu det̾ins sit. fiat hoc prona¬
ingõne positũ est. smo nauigiũ
solemus dice et̃ ip̃am nauent. ig̃
iter nanign pot̃ ⁊ sic accipi it na¬
uis det̾ius fiat nauignappllone
et̃ races ꝯtinent᷑. quia plerumq
iratiũ usus nccͣius est ¶ Sĩpedestie
iter inpediatur. nõĩo minus iter
nangio det̾ius fiat. ¶ Det̾ior sta¬
tio itemq iter nanigu fieriuidet᷑
si ustis euis corrumpatur. ul diffi¬
cilior fiat aut minoꝵ. ul rarior. añ
si intotũ auferatur proiide siue¬

Expanded text:
flumina publica pertinet, quae flumina publica pertinet, quae sunt nauigabilia, ad cetera non pertinet. sed Labeo scribit non esse iniquum etiam si quid fiat, ut exarescat uel aquae cursus impediatur, utile interdictum competere 'ne uis ei fiat, quo minus id opus, quod in alueo fluminis ripaue ita factum sit, ut iter cursus fluminis deterior sit fiat, tollere demoliri purgare restituere uiri boni arbitratu possit'locus demonstratur, ubicumque naues tuto stare possunt. Ait praetorhoc pro nauigatione positum est: immo nauigium solemus dicere etiam ipsam nauem, iter ergo nauigio potest et sic accipi 'iter naui deterius fiat'. nauigii appellatione etiam rates continentur, quia plerumque et ratum usus necessarius est. si pedestre iter impediatur, non ideo minus iter nauigio deterius fit. Deterior statio itemque iter nauigio fieri uidetur, si usus eius corrumpatur uel difficilior fiat aut minor uel rarior aut si in totum auferatur. proinde siue
Abbreviated transcription (Latin):
blicꝰ. quia impossibile est. ut ał¬
ueus fluminis publici non sic pu¬
blicus. ¶ Si fossa manufacta sit
ꝑ quam fuuit publicum flumen.¬
nichilominus publica sic. Et idõ
siquidibi fiat in flumine publico
faccum uidetur. aliteratq si flu¬
men aliquam terram munda¬
uerit. non alueum fecit sibi. Dũc
enim non fit publicum. ꝙ aqua
opertum est. Item᷑ si annis aliꝙ
cutueat sciendum est eius ma¬
nere cuius fuit. Si quid igitur
illic facrum est: non est in flumi
ad hoc interclicrum. Si quid in pͥ¬
uato facrum sit. nec quidem si
inpriuato flumine. Nami que
quid̃ fit in priuato flumine: p¬
in de est. atqi si in alio priuato
tum accipe de bemius quicqͣ iua
qua factum est. Nam siquid extͣ
factum sit. non est influmine¬
publico facrum. et ꝙ in ripi fit
non uiderur influmine publico¬
factum ¶Nonͣ aũt omĩe c influ¬
mine publiconpane fit coher¬
cet pretor. S si quid fiat quo de¬
tĩor statio et naiigatõ fiat ergo
hoc interlictum ad hec tantum

Expanded text:
blicus, quia impossibile est, ut alueus fluminis publici non sit publicus. Si fossa manu facta sit, per quam fluit publicum flumen,nihilo minus publica fit: et ideo si quid ibi fiat, in flumine publico factum uidetur. Aliter atque si flumen aliquam terram inundauerit, non alueum sibi fecerit: tunc enim non fit publicum, quod aqua opertum est. Item si amnis aliquid circumeat, sciendum est eius manere cuius fuit: si quid igitur illic factum est, non est factum inad hoc interdictum, si quid in priuato factum sit, ne quidem si in priuato flumine fiat: nam quod fit in priuato flumine, perinde est, atque si in alio priuato tum accipere debemus, quidquid in aqua fiat: nam si quid extra factum sit, non est in flumine factum: et quod in ripa fiat, non uidetur in flumine factum. Non autem omne, quod in flumine publico ripaue fit, coercet praetor, sed si quid fiat, quo deterior statio et nauigatio fiat. ergo hoc interdictum ad ea tantum
Abbreviated transcription (Latin):
scupͣtõne repellunt᷑. ¶ Qui extus.¬
atõne aliqua utunt᷑. queciensc̃
cãti fi̾unt. ⁊ si iam a ab soluti sũt
ꝑ calũpniam ⁊ sepius it̃ adu̾sa¬
rius uexandi eiꝰ grã quẽ scit ꝑ¬
petua uacattẽ sb̾nrxũ nt fac᷑er
ꝓbatus erit sũptus litis exemplo
detretoꝵ pͥncipaliũ prestare iube¬
atur ei quẽ sũ cã sepius in qui et¬
abaciqui in frau̾dẽ ordĩs in ho¬
norib gerendis cũ unt̾ eos ad pͥ¬
mos honores cãre possit̃ ꝗ inciui

Expanded text:
scriptione repelluntur. Qui excusatione aliqua utuntur, quotienscumque creati fuerint, etsi iam ante absoluti sunt, r calumniam et saepius idem aduersarius uexandi gratia eius, quem scit perpetua uacatione subnixum, id facere probatus erit, sumptus litis exemplo decretorum principalium praestare iubeatur ei, quem sine causa saepius inquietauit. Qui in fraudem ordinis in honoribus gerendis, cum inter eos ad primos honores creari possint
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ptore in maniuttendo .ix. insp
iciend est. quid actũ sit utrũ cum
primũ potuiss ut manũittet. anit
in potestate eẽt emptoris qñ uell
manuitt̾e prĩore taũ facile tempꝰ
ꝯprehendi pot̾it post̾iore utiꝙ mo¬
riente emptore ꝯpetit zlibtas si ñ¬
menses si ambo presto sũt. tam ser¬
uus quã emptor eis. Seruo el ab¬
sente nisi emptorint᷑ͣ quatuorm̃¬
ses imposint libtatẽ ex cõstõnib

Expanded text:
emptore in manumittendo. resp cum primum potuisset, ut manumitteret, an ut in potestate esset emptoris, quando vellet manumittere. priore casu facile tempus deprehendi poterit: posteriore utique moriente emptore competit libertas. si nmenses, si ambo praesto sunt tam seruus quam emptor eius: seruo enim absente nisi emptor intra quattuor menses imposuerit libertatem, ex consti
Abbreviated transcription (Latin):
successoꝵ hntur datur accessio te¬
statoris Itaꝙ si mich uendidris
ẜuũ. utar accessiõne tua lsi mi¬
chi pignori dedris. ⁊ ego eande
rem alu pignoraui. meus credi¬
torutatur accessione tui tp̃ris.
tam adũsus extͣneũ quã ad u̾sus
te ip̃m. qua diu petiũam mich nõ
exsolu̾is na ꝗ me pocior est cum
ego te suꝑaturus sim. mltoma¬
gis adu̾sus te obtin̾e d. S si pecu¬
niam mich solius hoc casu acces¬
sione tua nõ utetur. ¶tẽ si absẽ¬
te te is qui negocia tua in debat᷑
aministͣre ẜuũ mich uendidrit.
tua accessione utar. Ite si mich
pignus dedris ⁊ cõuenerit. uisi
petĩam soluisses. lice̾. ex pacto
pignus uendre io qͥd uendidri¬

Expanded text:
entur, datur accessio testatoris. Itaque si mihi uendideris seruum, utar accessione tua. Et si mihi pignori dederis et ego eandem rem alii pigneraui, meus creditor utetur accessione tam aduersus extraneum quam aduersus te ipsum, quamdiu pecuniam mihi non exsolueris: nam qui me potior est, cum ego te superaturus sim, multo magis aduersus te optinere debet. sed si pecuniam mihi solueris, hoc casu accessione tua non utetur. Item si absente te is, qui negotia tua uidebatur administrare, seruum mihi uendiderit  accepignori dederis et convenerit, nisi pecuniam solvisses, licere ex pacto pignus vendere idque vendideri
Abbreviated transcription (Latin):
lem. ¶Ym hrs ĩius om̃e de¬
fuc̃ti. succedit. Ignorancia sua
Qmͣiis eĩ pretatiũ ħrdem ignorã¬
tẽ nõ teneat. nec int̾dicto recte
defunctus nõ potuit. Idẽ iuris ẽ
cũ de longa possõne̾ querit ne
eĩ recte defende̾tur cũ exordui
rei bone fidei rõ nõ tueatur

Expanded text:
m. Cum heres in ius omne defuncti succedit, ignoratione sua quamuis enim precarium heredem ignorantem non teneat nec interdicto recte defunctus non potuit. idem iuris est, cum de longa possessione quaeritur: neque enim recte defendetur, cum exordium ei bonae fidei ratio non tueatur
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pr̃odrit. quia ꝯũcta nõ est.
sic̾ nec ei ꝗ nõ possidet auctoris
possõ accedrẽ pot̾.¶ Item adici¬
end est unde emisti. aut undeis
emit cui tu emend mãdau̾as.¬

Expanded text:
non proderit, quia coniuncta non est, sicut nec ei, qui non possidet, auctoris possessio accedere potest. Item adiciendum est, unde emisti, aut unde is emit, cui tu emendum mandaueras
Abbreviated transcription (Latin):
filioul ẜuo rem emero accessio
temporis quo apud prẽm aut do¬
nunũ fuit. ita danda est michi.¬
si aut uolu̾tate pris dni ue. iũ
cũ admĩstratõm petulii haberet

Expanded text:
filio uel seruo rem emero, accessio temporis et quo apud patrem aut doinum fuit ita danda est mihsi aut uoluntate patris dominiue aut cum administrationem peculii haberet
Abbreviated transcription (Latin):
ceptõ locũ hebit. Quod si prõnꝰ
us̃ertũ suũ delegau̾it credito¬
ri.in adũsus creclitorẽ cuidã¬
legatus promusit. libtatis cã
honerande exceptõne ista uti
possit. udeaniꝰi cassius existi¬
massent seiĩ refert creclitorẽ
tõne quiã suũ receꝑat. umptũ

Expanded text:
ptio locum habebit. Quod si patronus libertum suum delegaverit creditori, an adversus creditorem, cui delegatus promisit libertatis causa onerandae, exceptione ista uti possit, videamus. et Cassius existimasse Vrseium refert creditorem tione, qu
Abbreviated transcription (Latin):
corbona caͣpta sit ¶Siqͥs nõ loĩe
ip̃e cogerit. s int̾ coactos ip̃e fu
ent. ⁊ quid aut rapũit aut dãp¬
in declent hat actõne tenetur
⁊set uctũ hec solũ stineat elict᷑
qd tolo malohõib areo coactis
dampnũ datũ sit. ulraptũ. an
ño ꝙ dolo malo iti raptũ ulda¬
mpnũ datũ sit. licet ab alio ho¬
mines sũt coacti qrͣ et meluis

Expanded text:
bonis rapta sit. Si quis non homines ipse coegerit, sed inter coactos ipse fuerit et quid aut rapuerit aut damni dederit, hac actione tenetur. sed utrum hoc solum contineat edictum, quod dolo malo hominibus a reo coactis damnum datum sit uel raptum, an uero quod dolo malo rei raptum uel damnum datum sit, licet ab alio homines sint coacti, quaeritur. et melius
Abbreviated transcription (Latin):
quis at qu obrem depoĩtã fur¬
ti accõm nõ remus.s io adidi
si int̾sit nr̃a nõ eẽ raptãluã et
funiti actõm heossi inre depoĩta
culpã quoq repmissi ul p̾cium
depositõis nõ q̾nasi meitedẽ acc¬
epi ntilius dicend̾ ẽ. ⁊ si cesset

Expanded text:
positam furti actionem non habemus. sed ideo addidi 'si intersit nostra non esse raptam': nam et furti actionem habeo, si in re deposita culpam quoque repromissi uel pretium depositionis non quasi mercedem accepi. Utilius dicendum est et si cesset
Abbreviated transcription (Latin):
festi tenetur in duplũ et
lũ bonoꝵ rap. inͣ quadruplum:
o hõĩb coactis dãpni quid ftm̃
eẽdicet᷑ sũ qͦuiꝰ bona rapta eẽ
dicentur eid ui bonor rintͣ an¬

Expanded text:
festi tenetur in duplum et ui bonorum raptorum in quadruplum. ominibus coactis damni quid factum esse dicetur siue cuius bona rapta esse dicentur
Abbreviated transcription (Latin):
cati asffi̾unt. delacoris quid̃ fi de¬
nissores teneant᷑. iei postea publi¬
cam cãm defendendi ius adim¬
atur. possõris aut̃ ius id eẽt qͣ si
delatuis oio no eẽt quoriẽs tñ te¬
lator adeẽ iussus cessat. nec hoc
ecle madatorẽ. at nisi eclidisset
ut ĩnicula decluc̾e̾ntur eo ꝑtin̾e
nõ ut delator pena soducet᷑ si:
m̃adatorẽ bret sut madator
quoq ꝑ inde. atq si ipẽ detuliss
piũretur ¶ Imprnr̃ seũ. aug̃. S

Expanded text:
cati adfuerint, delatoris quidem fideiussores teneantur et ei postea publicam causam deferendi ius adimatur, possessoris autem ius idem esset, quod si delatus omnino non esset. Quotiens tamen delator adesse iussus cessat nec hoc edere mandatorem ac, nisi edidisset, ut in uincula deduceretur, eo pertinere, non ut delator poena subduceretur, si mandatorem haberet, sed ut mandator quoque perinde atque si ipse detulisset puniretur. Imp
Abbreviated transcription (Latin):
Eric ¶ Uncli quem tu ꝓprium
mũ eẽ dicis ptem a te peto. ⁊ uolo
siml urdicio quoq coĩ diuidũdo
agere sb̾eod uidice. Item si eiusd
fundi quẽ tu possidas. set ego
ĩptũ meũ ẽẽ dicã. fructus ꝯdice̾
tibi uelim quesitũ est an extep¬
tio qd premidiciũ fundo. ꝑti ue
eius nõ fiat. obstaret an denegã¬
da sit ⁊ ntrobiq putat ĩt̾ueĩre
pretorẽ debe. nec ꝑmitt̾e̾ petitõi
priusꝙͣ te ꝓprietate ⁊ stet hĩiꝰ¬

Expanded text:
uem tu proprium tuum esse dicis, partem a te peto et uolo simul iudicio quoque communi diuidundo agere sub eodem iudice: item si eius fundi, quem tu possideas et ego proprium meum esse dicam, fructus condicere tibi uelim: quaesitum est an exceptio 'quod praeiudicium fundo partiue eius non fiat' obstet an deneganda sit. et utrubique putat interuenire praetorem debere nec permittere petitori, priusquam de proprietate
Abbreviated transcription (Latin):
debet dan. cũ pretor id agere deb
tͤrou̾sia est. ⁊ dico pret̾ea mam ad
eũ ꝑfund sempronianũ. quem
tuũ eẽ ꝯstat debri. siiuam petam
exceptõm qd pr̾eiudiciũ predio
nõ fiat. utilem tibi fore putaui.
iudelicet qd no alit̾ uiam mich
debri ꝓbaturus sim. qmͣ si prius
probau̾im fund ticianũ meum

Expanded text:
debet dari, cum praetor id agere debetcontroversia est, et dico praeterea viam ad eum per fundum Sempronianum, quem tuum esse constat, deberi. si viam petam, exceptionem "quod praeiudicium praedio non fiat" utilem tibi fore putavit, videlicet quod non aliter viam mihi deberi probaturus sim, quam prius probaverim fundum Titianum meum
Abbreviated transcription (Latin):
tor ait quas tabłas luciꝯticiꝰ ad
cam testam̃ti sui ꝑtinentes reliqs¬
sse dicet᷑. siũ penes te sunt. aut dolo
malo tuo ft̾m est ut desmn̾ent esse
ita eas illi exibeas. Item si libellus
aliud᷑ ue qd relictum ẽẽ dicet᷑ decreͫ
to ꝯp̾hendam. Siquis forte ꝯfirea¬
tur penes se ẽẽ restam̃ tũ uibendꝯ
est exibe̾ ⁊ tp̃s ei dandũ ẽ. ut exibeat.

Expanded text:
tor ait: 'Quas tabulas Lucius Titius ad causam testamenti sui pertinentes reliquisse dicetur, si hae penes te sunt aut dolo malo tuo factum est, ut desinerent esse, ita eas illi exhibeas. item si libellus aliudue quid relictum esse dicetur, decreto comprehendam'. Si quis forte confiteatur penes se esse testamentum, iubendus est exhibere, et tempus ei dandum est, ut exhibeat,
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. MIn uidentur data
que eo tꝑr quo dentur accipi¬
entis nõ fiunt. Pauiiussu iu¬
dicis aliquid facit nõ nidet᷑
dolo malo facere quia parere
est que prebet renignius res¬
põssumeqd̾ fcm̃ est cũ in obscu¬
ro sit. ex affcõne cuiusq cap̃¬
Hem.¶s dampnũ dat qui
ibet dareseius u̾o nlła cłpa
ad offm̃ eius nd̃ ꝑtinet. ratũ
non est

Expanded text:
m Non videntur data, quae eo tempore quo dentur accipientis non fiunt. Qui iussu iudicis aliquid facit, non videtur dolo malo facere, qui parere est, quae praebet benignius responsum. Quod factum est cum in obscuro sit, ex affectione cuiusque capm Is damnum dat, qui iubet dare: eius vero nulla culpa ad officium eius non pertinet, ratum non est
Abbreviated transcription (Latin):
i. s. Itipuũ retineat. ¶ Eciam fideicõmisr¬
ana libtas a filio post certã etatẽ eiꝰ
data. si ad eã puer nõ pueĩt ab brde:
fili prestituta die redlatur. Qmͣ sen¬
tencia nire singli receptã ad cetera
fidei comissa relicta porrigi nõ placu¬
it ¶ Seiũ a filio post.y annos si eo
tor meitedẽ diurna filio prestitisset
maniutti uołunt biẽmo ꝓxĩo naga¬
tus est nõ prestit̾at ꝯccõne defectus
indebatur si tm̃brs filius aut tutcͣos
eius mist̾iũ sui ꝑ biẽmuũ elegissent

Expanded text:
es praecipuum retineat. Etiam fideicommissaria libertas a filio post certam aetatem eius data, si ad eam puer non peruenit, ab herede filii praestituta die reddatur: quam sententiam iure singulari receptam ad cetera fideicommissa relicta porrigi non placuit. Seruum a filio post quinque annos, si eo tempore mercedem diurnam filio praestitisset, manumitti uoluit: biennio proximo uagatus non praestiterat: condicione defectus uidebatur. si tamen heres filius aut tutores eius ministerium serui per biennium el‹e›gisset
Abbreviated transcription (Latin):
falcidie nõ agnou̾it. cogendus est n
peciũam accipebita legis falcidie rõ¬
ne ⁊ suo fidei comistariã ubtatẽ prãre
cũ semiel fundi legatũ agnouit. ¶ a
dnob hiclib qui tres ẜuuos hebat. pe¬
tut ut duos erhus quos uoluissent
maniuttat᷑. alto hrdũ latitante alt̃
declarat quorũ uelit manintt̾e pꝰdi ⁊
ci fi uiberos. ut ꝑ inte ubtis ꝯpetat ac⁊
si presens solus manũitte potinisset.
qd si exẜuis unus decessit. sũ iusta ei
cã absit brs su fari nõ possit a quo pe s̾¬
titũ ẽ. dec̾nente pretore duos q suꝑ¬
sũt fi libos ꝯueit. ¶Cũ is ꝗfideicom¬
missa libtatẽ pr̃are d iusta ex tau¬
sa ab aut licitat aut᷑ qdã p̃sentes¬

Expanded text:
ndus est et pecuniam accipere habita legis Falcidiae ratione et seruo fideicommissariam libertatem praestare, cum semel fundi legatum adgnouit. A duobus heredibus qui tres seruos habebat petit, ut duos ex his quos uoluissent manumittant: altero heredum latitante alter declarat, quos uelit manumittere. potest dici fieri liberos, ut perinde libertas competat, ac si praesens solus manumittere potuisset. quod si ex seruis unus decesserit, siue iusta ex causa absit heres siue fari non possit a quo petitum est, decernente praetore duos qui supersunt fieri liberos conuenit. Cum si qui fideicommissam libertatem praestare debet iusta ex causa abest aut l
Abbreviated transcription (Latin):
opĩonẽ usucape eũ. est tñ nõ
putat alienã que sit uendi
sibi emisse. ¶ Quocl aꝑcuis
queri pot̾ sicũ defũctus emiss
heredi eius tradatur qui nestia
defũctũ emisse. s exalia causa
sibi tradi anu sucapio cestat.¬
¶Sabmus si sic empta sit. ut
nisi peciũa intra diem certu
soluta eẽt mẽpta res fi̾e̾t nõ

Expanded text:
opinionem, usucapere eum. est tamen putat alienam, quae sit uenditsibi emisse. quod apertius quaeri potest, si, cum defunctus emisset, heredi eius tradatur, qui nesciat defunctum emisse, sed ex alia causa sibi tradi, an usucapio cesset.Sabinus, si sic empta sit, ut, nisi pecunia intra diem certum soluta esset, inempta res fieret, non
Abbreviated transcription (Latin):
st̃a sit .i. nͥ quis meliorem cõ¬
dicõm atͥtulit. ꝑfecͥtã eẽ emp¬
tõm ⁊ fructus emptoris eͥffici.
ui dicebat que smia uera est.
iscus ait. usu me eum nõ capt
si fundus emptus sit. i ampli¬
ores fines possessi sit totũ longo
sideaturno sĩgule ptes ¶ Eui
bona emisti apd̾ quẽ mãcipia

Expanded text:
st nisi si quis meliorem condicionem attulerit, perfectam esse emptionem et fructus emptoris effici etui dicebat, quae sententia uera est.Priscus ait usu me eum non captusi fundus emptus sit et ampliores fines possessi sint, totum longsideatur, non singulae partes. Eius bona emisti, apud quem mancipia
Abbreviated transcription (Latin):
 t alia ex causa. ¶Quid ergosi
duas causas lacitandi habu¬
it. ul plures int̾ quas ĩ frand¬
andi creditores an uenditõ
recte ꝓcedat. i puto ꝓbandu
si płres cause sunt laticatõis
int̾ quas ł fraudatõis cã ncc̾e̾¬

Expanded text:
 alia ex causa.Quid ergo, si duas causas latitandi habuit uel plures, inter quas etiam fraudandi creditores? an uenditio recte procedat? et puto probandum, si plures causae sint latitationis, inter quas est et fraudationis ca
Abbreviated transcription (Latin):
adlibtatẽ ẜuus ꝑueĩet. Nõ id̾ ĩ fidi¬
uͣ ꝯmissaria lib̾tãte uiris ẽ cius cã¬
mĩor debet ꝓbare. sam libtas nĩsi
ita manũissio nõ ꝯpetit. ¶uellã
ea lege uendidit. ut post annũ ab
ẽptore manũtet᷑ qd si nõ manu

Expanded text:
in fideicommissaria libertate iuris est, cuius caminor debet probare: nam libertas nisi ita manumisso non competit. Puellam ea lege vendidit, ut post annum ab emptore manumitteretur: quod si non manu