comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
melior est quidem ab omni concubitu continentia. quam ipse matrimomalis con¬
cubitus qui fit gignendi : Sed qua illa continentii meritiam plioris est Redli¬
re uero debitum coniugale nullius ẽ criminis: exigere autem ultra generandi
necessitatem cubȩ uenialis : fornicari porro uel moechari puniendi crimnis:
cauer debet caritas coniugalis nedũ sibi quaeritur unde amplius honoretur
Coniugi faciat unde damnetur : Qui enim dimitit uxorem suã excepta cu¬
sa fornicationis facit mͣoechari : usq adeo foedus illud initum nubtiarũ cuusd̃
s& cramenti res est ut nec ipsa separatione in ritum fiat: Quando quidẽ uiuera
uiro & a quoreluta est : moechatur si alteri nubserit : Et ille huuis malicaus
est qui reliquit: Miror autem si quem admodũ licet dimittere adultenixa¬
rem ita licet ea dimissa altera ducere: Facit enm de hacre scã scribtura dffu¬

Expanded text:
melior est quidem ab omni concubitu continentia quam uel ipse matrimonialis conmelior est quidem ab omni concubitu continentia quam uel ipse matrimonialis concubitus, qui fit causa gignendi. Sed quia illa continentia meriti amplioris est, reddere uero debitum coniugale nullius est criminis, exigere autem ultra generandi necessitatem culpae uenialis, fornicari porro uel moechari puniendi criminis, cauere debet caritas coniugalis, ne, dum sibi quaerit, unde amplius honoretur, coniugi faciat, unde damnetur. qui enim dimittit uxorem suam excepta causa fornicationis facit eam moechari. usque adeo foedus illud initum nuptiale cuiusdam sacramenti res est, ut nec ipsa separatione inritum fiat, quandoquidem uiuente uiro et a quo relicta est moechatur, si alteri nupserit, et ille huius mali causa est qui reliquit. Miror autem, si, quemadmodum licet dimittere adulteram uxorem, ita licet ea dimissa alteram ducere. facit enim de hac re sancta scriptura diffici
Abbreviated transcription (Latin):
ierorum ꝓ oreandorum causa : quia prima est humani generis inista mortalitate
societaf : uerrmn &tam in firmitatis inuicẽ excipiendaes ad inlicitos concubitus
eibtindos mutuam qͥ todammodo feruitutem : ut & si alteri eorum perpetuam
untnentia placoat : nisi exalterius consensu non possit ÷ & adhoc enĩ uxor¬
orporis sui sed mulierr ut & quod non filiorum propagandorum sed in firmita¬
us e incontinentiae causa expecit. uel ille de matrimonio uel illa de ma¬
ito non sibi alterutrum netent: ne perbceidant: indamnabiles corruptelas
tempcante sfatdna propter in continentiam ab̵ amborũ uel cuius quã corum:
lonugalis enim concubitus generandi gratia: non habet culpam: Concupiscen¬
ae uero satiandaȩ sedtam̃ cðn cõiugo.propter tt̾ri. fidem uenialẽ habet
ulpam: Adul terum uero siue fornicatio laetalem habet culpam : Ac ꝑ

Expanded text:
berorum procreandorum causa quae prima est humani generis in ista mortalitate berorum procreandorum causa quae prima est humani generis in ista mortalitate societas, verum etiam infirmitatis invicem excipiendae ad illicitos concubitus evitandos mutuam quodammodo servitutem, ut etsi alteri eorum continentia perpetua placeat, nisi ex alterius consensu non possit. CAP. 235. corporis sui, sed mulier: ut et quod non filiorum procreandorum, sed infirmitatis et incontinentiae causa expetit, vel ille de matrimonio, vel illa de marito, non sibi alterutrum negent; ne per hoc incidant in damnabiles cotemptante satana propter incontinentiam uel amborum uel cuiusquam eorum. coniugalis enim concubitus generandi gratia non habet culpam; concupiscentiae uero satiandae, sed tamen cum coniuge, propter tori fidem uenialem habet culpam; adulterium uero siue fornicatio letalem habet culpam. ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
us nfirmitatem: Denubtiis autẽ indissolubilem fidei sociaetatẽ de ipsa ꝓgres¬
suimimmoderate coeundi. de nubtus modum caste ꝓcreandi Et si enĩ tũr¬
peest libidinosae uti uelle marito : & non parcere nisi demarito : Sunt item uiri¬
usque adeo incontinentes ut coniugibus neo grauidis parcant: Quic quidergo
iter se coniugati. in modestũ inuere cundum sordidum gerunt. uitium ẽ homi¬
um. nonculpanubtiarum : Iam in ipsa quõque in moderata exactione debiti carna
ls quameis non secundum imperium p̃cepit. sed scđm ueniam concedit a postolus
it giã praeter causam ꝓcreandis ibi misceantur : & si eos praui mores ad talem
ancibitum impellunt. nubtiae tamĩ ab ad ulterio seu fornicatione defendunt:
deque oñuim illud ꝓpternubtia fii mititur s eđ ꝓͥpter nubtias ignoscitun R
lebent ergosibi coniugati non fobum apsius sexus sui commiscendi fatẽ . li¬

Expanded text:
nis infirmitatem, de nuptiis autem indissolubilem fidei societatem, de se ipsa progresnis infirmitatem, de nuptiis autem indissolubilem fidei societatem, de se ipsa progressum inmoderate coeundi, de nuptiis modum caste procreandi. etsi enim turpe est libidinose uti uel marito, honusque adeo incontinentes, ut coniugibus nec grauidis parcant. quidquid ergo inter se coniugati inmodestum, inuerecundum, sordidum gerunt, uitium est hominum, non culpa nuptiarum. Iam in ipsa quoque inmlis, quam eis non secundum imperium praecepit, sed secundum veniam concedit apostolus , ut etiam praeter causam procreandi sibi misceantur, etsi eos pravi mores ad talem concubitum impellunt, nuptiae tamen ab adulterio seu fornicatione defendunt. Neque enim illud propter nuptias admittitur, sed propter nuptias ignoscitur. Debent ergo sibi conjugati non solum ipsius sexus sui commiscendi fidem li
Abbreviated transcription (Latin):
a cuobens. in pudice utiq miscetur ei : cũ quo non habet foedus uxorium : ueru¬
tam̃ sieiꝰ tori fidem seruet: & cum ille uxorem duxerit. nubere ipsa nonco¬
gitet atq atali ꝓrsus opere continere se preparet: adultoram quidem
fortassis facile appellare non audeam: non petcare tam̃ quis dixerit: cumeã
uiro cuius uxor non est misceri sciat: lam uõ si ex illo concubitu quantum
adipsam attinet non nisi filios uelit & quicquid ultra causam ꝓereandi
patitur inuita patiatur. multis quidem ista matronis ante ponenda :
Quaetam & sinon sunt adulteriũ uiros tam̃ suos plerumq &ia continent
oupientes. adreddendũ carnale debitũ cogunt nandesi derio ꝓlis. sedard¬
t concupiscentiae : ipso suo iure intem peranter utentes : In quarũ tamea inubtus bo¬
unculum: non de foriis seddis soluta fluitaret̃. habens de ipsa in refrenabilem car¬

Expanded text:
ac uolens inpudice utique miscetur ei, cum quo non habet foedus uxorium. ueruac uolens inpudice utique miscetur ei, cum quo non habet foedus uxorium. uerumtamen si ei tori fidem seruet et, cum ille uxorem duxerit, nubere ipsa non cogitet atque a tali prorsus opere continere se praeparet, adulteram quidem fortassis facile appellare non audeam; non peccare tamen quis dixerit, cum eam uiro, cuius uxor non est, misceri sciat? iam uero si ex illo concubitu, quantum ad ipsam attinet, nonnisi filios uelit et, quidquid ultra causam procreandi patitur, inuita patiatur, multis quidem ista matronis anteponenda est, quae tametsi non sunt adulterae, uiros tamen suos plerumque etiam continere cupientes ad reddendum carnale debitum cogunt non desiderio prolis, sed ardore concupiscentiae ipso suo iure intemperanter utentes, in quarum ...tamen nuptiis bouinculum non deformis et dissoluta fluitaret, habens de se ipsa inrefrenabilem car
Abbreviated transcription (Latin):
nec illa uxor. alterius. sibimet non filiorum ꝓcreandorum sed ꝓcontias sdus
concubitus causa copulantur. ea fide media. ut nec ille cum altera id faciat unqꝰ
nufptiae sint uocandae: Et potest quidem fortasse. non obsurdae hoc appella¬
ri conublum siusque ad mortem alicuius eorum: id inter eos placuent & ps
generationẽ quam uis non ea causa contuncti sunt. non tamen uitauerint ut
uel nolint sibi nasci filios uł &iã opere aliquo mala agant: nenascart Cpe¬
rum siuelutrumq uel unũ horũ desit non inuenio quem admodum has nusti¬
as appellare possimus: Et enĩ si aliquam sibi adtempus adhibuerit. donec alan
dignam uel honoribus. uel facultatibus suifinueniat: quam com parem duicit
ipso animo adulter est: neccumilla quã cupit inuenire. sed cũista umqu
siccubat . ut cum ea non habeat maritale consortium. Vnde et ipsa hoc sciens

Expanded text:
nec illa uxor alterius, sibimet, non filiorum procreandorum, sed propter inconnec illa uxor alterius, sibimet, non filiorum procreandorum, sed propter incontinentiam, solius concubitus causa copulantur, ea fide meditero id faciat, utrum nuptiae sint uocandae. et potest quidem fortasse non absurde hoc appellari conubium, si usque ad mortem alicuius eorum id inter eos placuerit et prolis generationem, quamuis non ea causa coniuncti sint, non tamen uitauerint, ut uel nolint sibi nasci filios uel etiam opere aliquo malo agant, ne nascantur. ceterum si uel utrumque uel unum horum desit, non inuenio, quemadmodum has nuptias appellare possimus. etenim si aliquam sibi uir ad tempus adhibuerit, donec aliam dignam uel honoribus uel facultatibus suis inueniat, quam conparem ducat, ipso animo adulter est, nec cum illa, quam cupit inuenire, sed cum ista, cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium. unde et ipsa hoc sciens
Abbreviated transcription (Latin):
le efidem sibi seruatam non se conqueritur: uerum in ipsa sua quaerela cogita¬
s lebet : potius in bona uita : ipsi bumanȩ societati fuisse seruandũ:ne p̃da iniqͣ
e homine freret si sentit quam inique sibi in peccati societate: uante seruata
fert: Ille qui ppe utrd ebiq ꝑfidus ꝓfecto scelaeratior iudicandus ẽ: At si id
quod male fecenant ei dis plicusset. & ꝓpterea cũ participe facinoris p̃dĩ diudere
luisset ut homini cui ablata fuenit. redderet : eũ perfidũ nec perfidus dicent I¬
Amulier si fide coniigali uiolata. fidem seruet adultero. utiq mala est sinc i¬
ultero peior est: Porro. si eam flagitii paeniteat & ad castitatẽ. rediens coni¬
galẽ paetã ac plaitã adulterinãrẽ s cindatͥnirorssi eã fidei uiolatricẽ ui& us
ã dultem putabit: Solet &l̃ quaericum masculus & femina necillemitu

Expanded text:
ille et fidem sibi seruatam non esse conqueritur; uerum in ipsa sua querela cogitaille et fidem sibi seruatam non esse conqueritur; uerum in ipsa sua querela cogitare debet potius in bona uita ipsi humanae societati fuisse soruandam, ne praeda iniqua ex homine fieret, si sentit, quam inique sibi in peccati societate seruata non fuerit. ille quippe utrubique perfidus profecto sceleratior iudicandus est. at si id, quod male fecerant, ei displicuisset et propterea cum participe facinoris praedam diuidere noluisset, ut homini, cui ablata fuerat, redderetur, eum perfidum nec perfidus diceret. ita mulier, si fide coniugali uiolata fidem semet adultero, utique mala est; sed si nec adultero, peior est. porro si eam flagitii paeniteat et ad castitatem rediens coniugalem pacta ac placita adulterina rescindat, miror, si eam fidei uiolatricem uel ipse adulter putabit. Solet etiam quaeri, cum masculus et femina, nec ille maritu
Abbreviated transcription (Latin):
insensu. cum altero uel altera. contra pactũ conuigale concumbitur: atque ita
fungitur fides quae in rebus &iã corporeis et abiectis magnum animi bonum est:
niddo saluti quoque cor porali qua &iã uita ista continetur: certũ est debere prae¬
um & si enĩ exigua palea p̃multo auro paenaeres nulla ẽ: fides tamen cũ
imegitio paleae sicut in auri sincera seruaturꝰ: non ideo minor est. qͥa in reminoreͥ
sortur: Nonideo uero ad peccatũ admitterdidũ adhibetur fides. mirum si fides
ippellandaẽ : uerumtam̃ qualiscumque sit. si et contra ipsam fit peius fit isi
um ꝓpterea deseritur. ut adueram fidem aclegitimã redeatur. idest ut peccatum
mmendetur. uoluntatis prauitatus correpta: Tam ꝗ quisq cum hominem solus expo¬
lne non possit inueniat socuĩ inquitatis & cum eo paciscatur. ut simul id faciant
pdumq partianitur. quo facinore commisso totũ solus auferat. Dolet quidem

Expanded text:
consensu cum altero uel altera contra pactum coniugale concumbitur. atque ita consensu cum altero uel altera contra pactum coniugale concumbitur. atque ita frangitur fides, quae in rebus etiam corporeis et abiectis magnum animi bonum est; et ideo eam saluti quoque corporali, qua etiam uita ista continetur, certum est debere praeponi. etsi enim exigua palea prae multo auro paene res nulla est, fides tamen, cum in negotio paleae sicut in auri sincera seruatur, non ideo minor est, quia in re minore seruatur. cum uero ad peccatum admittendum adhibetur fides, mirum si fides appellanda est; uerumtamen qualiscumque sit, si et contra ipsam fit, peius fit, nisi cum propterea deseritur, ut ad ueram fidem ac legitimam redeatur, id est, ut peccatum emendetur uoluntatis prauitate correcta. tamquam si quisque, cum hominem solus expoliare non possit, inueniat socium iniquitatis et cum eo paciscatur, ut simul id faciant spoliumque partiantur, quo facinore commisso totum solus auferat. dolet quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nontinentum &iã siuitios a ẽ ad ꝓpa gandae ꝓlis redigitur honestatem. ut ex malolibi¬
inis. aliquid boni faciat copulatio coniugalis: deinde quia reprimitur. & quodam modo
urecundius a estuat: concupiscentia carnis. quam temperat parentalis affectus. Ide¬
crcedit enĩ quaedã grauitas. feruidae uoluptatis. cum eo. quod sibiuir & mulier
ubrescunt.: pater & mater esse meditant᷑: Huc accedit. quia in eo ipso quod sibi inuicẽ
iniuiges debitũ soluunt. & iã sid aliquanto intemperantius ȩ incontinentius ex pec¬
tat fide tam̃ sibi pariter debent: Cui fidei tantũ iuris cribuit a postolus: ut eam
itestatem appellaret dicens : Mulier non habet potestatẽ corporis sui. seduir:
smliter autẽ & uir non habet potestatem corporis sui sed mulier: Huius aut̃
sdi uolatio: dicit᷑ adulterium. Cum uel ꝓpriae libidinis instinctu uelaliaenȩ

Expanded text:
incontinentia, etiamsi uitiosa est, ad propagandae prolis redigitur honestatem, ut ex malo libiincontinentia, etiamsi uitiosa est, ad propagandae prolis redigitur honestatem, ut ex malo libidinis aliquid boni faciat copulatio coniugalis, deinde quia reprimitur et quodam modo uerecundius aestuat concupiscentia carnis, quam temperat parentalis affectus. intercedit enim quaedam grauitas feruidae uoluptatis, cum in eo, quod sibi uir et mulier adhaerescunt, pater et mater esse meditantur. Huc accedit, quia in eo ipso, quod sibi inuicem, coniuges . debitum soluunt, etiamsi id aliquanto intemperantius et incontinentius expetant, fidem tamen sibi pariter debent. cui fidei tantum iuris tribuit apostolus, ut eam potestatem appellaret dicens: mulier non habet potestatem corporis sui, sed uir; similiter autem et uir non habet potestatem corporis sui, sed mulier. huius autem fidei uiolatio dicitur adulterium, cum uel propriae libidinis instinctu uel alienae
Abbreviated transcription (Latin):
mihi nonuidet᷑ ꝓpt̃ solã filiorũ ꝓcreationẽ sed ꝓpter ipsã &iã matumlẽ ndi¬
uerso sexu sotietatẽ : Alio quin non iã diceret᷑ conuigiũ insenib: p̃sertĩ siuil
amissisent filios uelminime genuissent: Nunc uero inbonolicet amoso
conugio & emarcuit ardoraetatis inter & masculũ & femonrã uiget tam̃ ordod
ritatis. inter maritũ & uxorem: Qui quanto meliores sunt : tanto maturus an¬
mixtione caritatis suae pari consensu: secontinere coeperunt: Non ut necessita¬
tis esset postea non posse quod uellent. sedut laudis esset primũ noluisse quod
possent: Siergo seruat᷑ fides honoris & obsequiorũ inuicẽ debitorũ ab alterito
sexu. &lã silanguescentib & ꝓpe cadauerinis utrisq menbris. animorũ canta
rite coniugatorũ : tanto sincerior. quanto ꝓbatior & tanto securior qust
dacidior castitas perseuerat: habent aiam id bonũ coniugia. quod carnalis. uel iuiuenalis

Expanded text:
mihi non uidetur propter solam filiorum procreationem, sed propter ipsam etiam naturalem in diuerso sexu societatem; alioquin non iam diceretur coniugium in senibus, praesertim si uel amisissent filios uel minime genuissent. nunc uero in bono licet annoso coniugio, etsi emarcuit ardor aetatis inter masculum et feminam, uiget tamen ordo caritatis inter maritum et uxorem, qui quanto meliores sunt, tanto maturius a conmixtione carnis. suae pari consensu se continere coeperunt, non ut necessitatis esset postea non posse quod uellent, sed ut laudis esset primum noluisse quod possent. si ergo seruatur fides honoris et obsequiorum inuicem debitorum ab alterutro sexu, etiamsi languescentibus et prope cadauerinis utrisque membris, animorum tamen rite coniugatorum tanto sincerior, quanto probatior, et tanto securior, quanto placidior castitas perseuerat. habent etiam id bonum coniugia. quod carnalis uel iuuenalis
Abbreviated transcription (Latin):
ndutus simplicitatis corũ Quia secundum uires testimonium perhibeo.
iet supra uires uoluntarii fuerunt : cum multis prȩcib: obsecrantes nos
gnatim et communionem ministrationis quȩ fit inscõs Et non quo¬
odo sperauimus: sed se ipsos tradiderunt primum domino. et
ohs per uoluntatem dei. adde precandũ titũ : ut quomodo caepit . sic
et com sum met inuos &iã gratiam istam: Sed quo modo semper ab un¬
atis in omnibus fide et uerbo & scientia. et omnistudio. et ea quae ex
nibis est inuos caritate : ut et in hac gratia abundetis: Non secundum
inperium dico : sed ꝓpter aliorum studium et uestrȩ caritatis carissi
fitus est cum diues esset. ut illius pau pertate uos ditaremini: Et
ansilium in hocdo: hoc enĩ uobis ꝓdest: qui non solum facere. sed
cuelle cõpistis ab anno priore: Nunc autem & facto perficite : ut quẽ¬
lonodum promptus est aminius uoluntatis ita sit et perficien di

Expanded text:
in diuitiis simplicitatis eorum; quia secundum uires, testimonium perhibeo, in diuitiis simplicitatis eorum; quia secundum uires, testimonium perhibeo, et supra uires uoluntarii fuerunt, cum multis precibus obsecrantes nos gratiam et communionem ministrationis quae fit in sanctos, et non quomodo sperauimus, sed se ipsos tradiderunt primum domino et nobis per uoluntatem dei ad deprecandum Titum, ut quomodo coepit, sic et consummet in uos etiam gratiam istam. sed quomodo semper abundatis in omnibus fide et uerbo et scientia et omni studio et ea quae ex nobis est in uos caritate, ut et in hac gratia abundetis. non secundum imperium dico, sed propter aliorum studium et uestrae caritatis carissimfactus est, cum diues esset, ut illius paupertate uos ditaremini. et consilium in hoc do; hoc enim uobis prodest, qui non solum facere, sed et uelle coepistis ab anno priore; nunc autem et facto perficite, ut, quemadmodum promptus est animus uoluntatis, ita sit et perficiendi
Abbreviated transcription (Latin):
hac potestate. quam uerbi prȩdicatores habere in cos quibus pro
ulcalant inscã commumone uitae. non dicentes aliquid ꝓprium qͥbus erant om̃a
oinima. et anima & corunũ indm̃: ab ȩcclesiis gentium nec essaria conferri
ot ipt et hortatur: Inde est illud ad romanos: Nunc inquit pergam hie¬
uulem ministrare scĩs : Hacuit enim macedoniae et achaiȩ. communio¬
t aliquam facere in pauperes scorũ : qui sunt hierusalem: Placuit enĩ illis:
e debitores eorũ sunt: Si enĩ spiritalibus eorũ communi cauerunt gentes
dient & in carnalibus ministrare eis: Hoc simile est illi: quod ait ad corinthi
Sinos uobis sp̃italia seminauimus magnum est si uestra carnalia metamꝰ:
stmad corinthios in secunda Notam autem inquit uobis facimus fratres
atundĩ quȩ data est in ȩeclesiis macedoniae: quia in multa tribulatione
ditionis. abundantia gaudii corũ. et ꝓfunda paupertas corũ abundauit

Expanded text:
hac potestate, quam uerbi praedicatores habere in eos, quibus prahac potestate, quam uerbi praedicatores habere in eos, quibus prahabitabant in sancta communione uitae, non dicentes aliquid proprium, quibus erant omnia communia, et anima et cor unum in deum, ab ecclesiis gentium necessaria conferri praecipit et hortatur. inde est illud ad Romanos. nunc, inquit, pergam Hierusalem ministrare sanctis. placuit enim Macedoniae et Achaiae communionem aliquam facere in pauperes sanctorum, qui sunt Hieret debitores eorum sunt. Si enim in spiritalibus eorum communicaverunt gentes, debent et in carnalibus ministrare eis. hoc simile est illi, quod ait ad Corinthios: si nos uobis spiritalia seminauimus, magnum est, si uestra carnalia metamus? item ad Corinthios in secunda, notam autem, inquit, uobis facimus, fratres, gratiam dei quae data est in ecclesiis Macedoniae, quia in multa tribulatione probationis abundantia gaudii eorum et profunda paupertas eorum abundauit
Abbreviated transcription (Latin):
laborantem a gricolam prinum oportet de fructibus perurent Qau
id quod ad coruthios dixerat : Quis mlitat suis st̃ipendus un quim aeu
tie uineim & defrutucsꝰ nom edit : Quis pascit gregem et dd acte gro
percpit : Fect itaq securum castũ euangelistam. non adhac euanto¬
tem ut uenderet euangelium sed tamen buic uitae necessari use
ex hibere minibus non ualentem : ut intelligeret quod necessarũ sis
sumebat abeis quibus tam quam ꝓuintialibus militabat et quos q
uineam cultura exercebat uł tamquam gregemi pascebat. noneser
dicitatem sed potestatem : Propterhas igitur uel ocupationes senu
dĩ uel infirmitates corporales quae omnino de esse non possunt i
solũ permittit a postolus scõrũ indigentias suppleri abonis fiddia
sed ꝙ̃ iam saluberrimae hortatur. Excepta enim illa potestate qu
dicit ipse nonusum. cui tamen seruiendum esse afidelibus prȩcip

Expanded text:
laborantem agricolam primum oportet de fructibus percipere, selaborantem agricolam primum oportet de fructibus percipere, secundum id, quod ad Corinthios dixerat: quis militat suis stipendiis umquam? quntat vineam, et de fructu ejus non edit? Quis pascit gregem, et de lacte gregis non percipit ? Fecit ita securum castum evangelistam, non ad hoc evangelizantem ut venderet Evangelium, sed tamen huic vitae necessaria suis sibi exhibere manibus non valentem; ut intellisumebat ab eis, quibus tamquam prouincialibus militabat et quos tamquam uineam cultura exercebat uel tamquam gregem pascebat, non esse mendicitatem, sed potestatem. Propter has igitur uel occupationes seruorum dei uel infirmitates corporales, quae omnino deesse non possunt, non solum permittit apostolus sanctorum indigentias suppleri a bonis fidelibus, sed etiam saluberrime hortatur. excepta enim illa potestate, qua se dicit ipse non usum, cui tamen seruiendum esse a fidelibus praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
tnichil illis desit : ut ostenderet unde illis nihil de esse deberet. continuo sub¬
nt: liscant autem et nostribonis operibus prȩ esse ad necessarios usus: Ne
it ifructuosi : Ti motheum &iam quem dicit germanissimum filium.
uͥ sciebat corpore infiriũ sicut ostendit monens eum nea quam biberet.
imnodicouino uteretur ꝓpter stomachum. et frequentes suas infirmitates:
uamopere corporali laborare non poterat. ne forte cum indigeret et nollet
pdictidia no abeis sustentari quibus euangeliũ ministrabat: aliqua sibi
nereta quȩreret quibus animicius implicaretur intentio: aliudest
priuate rer auidus: Aliud autem ipsumanimũ ocupare eurs celin
sine ca poris labome pecunue sicut sunt uel negotiatores uesoubi
contendit : non coronatur nisi legtime certauerit: hic ne ile intit
patenutur dice fõdeit non possum mendicare confundor alu

Expanded text:
ut nihil illis desit, ut ostenderet, unde illis nihil deesse deberet, continuo subut nihil illis desit, ut ostenderet, unde illis nihil deesse deberet, continuo subiunxit: discant autem et nostri bonis operibus praeesse ad necessarios us us, ne sint infructuosi. Timotheum etiam, quem dicit germanissimum filium, quoniam sciebat corpore infirmum, sicut ostendit monens eum, ne aquam biberet, sed modico uino uteretur propter stomachum et frequentes suas infirmitates, quia in opere corporali laborare non poterat, ne forte, cum indigere nollet uictu cotidiano, ab eis, quibus euangelium ministrabat, aliqua sibi negotia quaereret, quibus animi eius inplicaretur intentio — aliud eset priuatae rei auidus; aliud autem ipsum animum occupare curis colligendae sine corporis labore pecuniae, sicut sunt uel negotiatores uel procagone contendit, non coronatur nisi legitime certauerit. hic ne ille angustias pateretur dicens: fodere non possum, mendicare confundor, adiunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
li et implendiom. depace ȩdesiac susceperunt: Nouimus eos in quandam
socisatem ociosissime congregatos: Miranda rem fecit a postolus. quire
autaita sollicitudine omnium eclesiarum et ꝓpagatarũ & ꝓpagandarum
uis corim laboremque pertinentium ꝙiam mambus operabatur: Propterea tam̃
ispud corinthios esset et egeret. nemini quidem eorũ apud quos erat grauis
i. sdpla ne quod illideerat suppleuerunt fratres qui uenerun ex macedonia:
dinctipse ꝓpter eius modi necessitates sc̃õrũ qui quamuis prȩceptis eius obtem¬
ant utcũ silentio operantes suum panem manducent: possunt tamen multis
iuuss indigẽre supplemento aliquo alium sustentationum cũ dixisset
dubebant unde net essaria seruis dĩ p̾berent hac occasione pigrescerent
rudens continuo subrecit : Vos autem fratres : nolite in firmaribeno facientes
uditum cum scriberet dicens zenam legis peritum et a pollo sollicite prȩmitte:

Expanded text:
 et inplendum de pace ecclesiae susceperunt? nouimus eos in quandam sanctam societatem otiosissime congregatos. mirandam rem fecit apostolus, qui reuera in tanta sollicitudine omnium ecclesiarum, et propagatarum et propagandarum, ad eius curam laboremque pertinentium etiam manibus operabatur; propterea tamen, cum apud Corinthios esset et egeret, nemini quidem eorum, apud quos erat, grauis fuit, sed plane quod illi deerat. suppleuerunt fratres, qui uenerunt ex Macedonia. Nam et ipse propter eius modi necessitates sanctorum, qui quamuis praeceptis eius obtemperent, ut cum silentio operantes suum panem manducent, possunt tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium sustentationum, cum dixisset qui habebant unde necessaria seruis dei praeberent, hac occasione pigrescerent, praeuidens continuo subiecit: uos autem, fratres, nolite infirmari benefacientes. et ad Titum cum scriberet dicens: Zenam legis peritum et Apollo sollicite praemitte,
Abbreviated transcription (Latin):
isque secundum quod ꝓposuit corde : non extristitia. aut necessitate: hi¬
menim datorem : diligit ds̃ : Potens est autem ds̃ omnem gratiã abundan¬
in facere inuobis : ut in omnibus semper omnem suffitientiam habentes
inditis inomne opus bonum : sicut scriptũ est : Dis persit dedit pauperibus
quem in aescam subminis trabit: et multi plicabit seminationem uestrã.

Expanded text:
quisque secundum quod proposuit corde, non ex tristitia aut ex necessitate: hiquisque secundum quod proposuit corde, non ex tristitia aut ex necessitate: hilarem enim datorem diligit deus. potens est autem deus omnem gratiam abundantem facere in uobis, ut in omnibus semper omnem sufficientiam habentes abundetis in omne opus bonum — sicut scriptum est: dispersit, dedit pauperibus, panem in escam subministrabit, et multiplicabit seminationem vestra
Abbreviated transcription (Latin):
sitates scorũ. per a dferenda uel distribuenda in digentibis : et pul
e dct̃ : Nam deministerio quod fit in scõs ex habundanti est mihi scribere:
is Scio promptum esse animum uestrum. de quo glorior ꝓuobis apud mace¬
Uas: quõ achaia parata est abanno priore. et quȩ ex uobis est aemulatio irri¬
ut pures: orisimus autem fratres. negloria uestra quã habemus in uobis eua¬
ditar in hac parte : ut sicut dixi parati sitis. necum uenerint mecum macedo
et inuenerint uos in paratos confundamur nos : ut non dicam uos in hac sub¬
fitia: Necessarium ergo existimaui rogare fratres ut prȩcedant aduos: et prȩ¬
pent um pridem rȩꝓmissam hanc benedictionem uest̾ram. ut sit parata: Sic
usi henedictionem non quasi a uaritiam: Hoc autem dico qui parce seminat:
ine et metet : Et qui seminat in benedictione : in benedictione et metet : Vnus¬

Expanded text:
sitates sanctorum per se adferenda uel distribuenda indigentibus. Et paulo sitates sanctorum per se adferenda uel distribuenda indigentibus. Et paulo post dicit: nam de ministerio quod fit in sanctos ex abundanti est mihi scribere uobis. scio enim promptum esse animum uestrum, de quo glorior pro uobis apud Macedonas, quoniam Achaia parata est ab anno priore, et quae ex uobis est aemulatio inritauit plures. misimus autem fratres, ne gloria nostra quam habemus in uobis euacuetur in hac parte, ut, sicut dixi, parati sitis, ne cum uenerint mecum Macedones et inuenerint uos inparatos, confundamur nos, ut non dicam uos, in hac substantia. necessarium ergo existimaui rogare fratres, ut praecedant ad uos et praeparent iam pridem repromissam hanc benedictionem uestram, ut sit parata, sic quasi benedictionem, non quasi auaritiam. hoc autem: qui parce seminat, parce et metet. et qui seminat in benedictione. in benedictione et metet. unus
Abbreviated transcription (Latin):
gelie estn peromines ecclesias: Nosolum autem. sed etordinatus ueu
bonsoat inbac plenitudine quȩ minstratur Ancdas łe so uos metdlesori
nonsoliori ee amndeo sedes ium coram hominibus I n his ugrebis asopnt
ꝓderat quam illis erga quos faciebant: Illis enim abud pdeot ades ls
erga se obsequio fratrum suorũ sc̃ȩ uti nec ꝓpter hoc deo seruire nas
sumere nisi ad supplendam nec essitatem non adpascendam pigitiansi
e um suam curam beatus a postolus tantam dicit in hac minstratiore en
pertitum trans mitebatur ut comitem peregrinationis suic propto i
commemeret ordinatum abeclesiis Roni testi monii hominender ciuso
in quit in euangelio est peromnes ecclesias : Et ad hoc dicit illũ ordiniae
comitem sibi. ut deuitaret hominum reprehensiones : nesine teftimons
scorũ in hoc ministerio sociorũ tamquam sibi accipere: et inͣsinus conid¬
tere abin firions ꝙ impiis putaretur quȩ accipiebat ad sapplendis nes¬

Expanded text:
gelio est per omnes ecclesias, non solum autem, sed et ordinatus ab ac plenitudine, quae ministratur a nobis. prouidemus enim bona non solum coram deo, sed etiam coram hominibus. in his uerbis adparet,proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec ista sumere nisi ad supplendam necessitatem, non ad pascendam pigritiam — sed etiam suam curam beatus apostolus tantam dicit in hac ministratione, quae nunc per Titum transmittebatur, ut comitem peregrinationis suae propter hoc commemoret ordinatum ab ecclesiis, boni testimonii hominem dei, cuius laus, inquit, in euangelio est per omnes ecclesias. et ad hoc dicit illum ordinatum comitem sibi, ut deuitaret hominum reprehensiones, ne sine testimonio sanctorum in hoc ministerio sociorum tamquam sibi accipere et in suos sinus conuertere ab infirmis et inpiis putaretur. quae accipiebat ad supplendas neces
Abbreviated transcription (Latin):
res uocare iustos. sed percatores in poenitentiã : Hiomnes cd̃n coert untirio
facile mattescunt & humiliant᷑ coram te: memores iniquis simae: iutae suuo et
undul gentissimȩ miseri cordiae tuae. quia ubi habundauit peccatũ suꝑ hibes¬
da  gratia Sed respice agmina uirginũ puerorũ. puellarũq santari: Io
ecdẽsia tua eruditũ est hoc genus illic tibi a maternis uberib pollulaute
in nomentuum adloquendũm linguã soluit. nomen tuũ. uelut lac isfon

Expanded text:
ires vocare justos, sed peccatores in poenitentiam . Hi omnes cum convertuntur ad te, ires vocare justos, sed peccatores in poenitentiam . Hi omnes cum convertuntur ad te, facile mitescunt et humilantur coram te, memores iniquissimae uitae suae et indulgentissimae misericordiae tuae, quia ubi abundauit peccatum, superabundauit gratia. Sed respice agmina uirginum, puerorum puellarumque sanctarum: in ecclesia tua eruditum est hoc genus; illic tibi a maternis uberibus pullulauit, in nomen tuum ad loquendum linguam soluit, nomen tuum uelut lac infan
Abbreviated transcription (Latin):
uinae. nisi in quieto tumore di gesto Quo magna sibi erat. quando tibi sana
unent: audiantte. adueniant adte. & mitesatq humiles esse discant ate :
pmisericordiã & ueritatem tuã requirunt. tibi uiuendo. tibi non sibi:¬
Audiant hoc laborans & honeratus. qui sarcina praemit : ut occulos ad elĩ lo
non audeat: Percutiens pectus ille peccator & ꝓpinquans de longinquo: Aude
centurio non dignus cuius tectũ subires: audiat ⁊ accheus maior publieno
quad ruplo restiuens. luc radamnabilium peccatorum: Audiat mulier inou
tatt peccatrix. tanto lacrimosior pedibus tuis. quanto fuerat alienior au
gustuis : Audiant meretrices et publicani. qui scribas & phariscos p̃cedntns
regnum caelorũ : audiat omne genus aegrorũ. cum quib: tib ꝓcrimine si
obiecta coniuuia. udelicet quasĩ a sinis qui medicũ non quȩrebant cũ tuinonun¬

Expanded text:
animae nisi inquieto tumore digesto, quo magna sibi erat, quando tibi sana animae nisi inquieto tumore digesto, quo magna sibi erat, quando tibi sana non erat. Audiant te et ueniant ad te et mites atque humiles esse discant a te, qui misericordiam et ueritatem tuam requirunt, tibi uiuendo, tibi, non sibiaudiat hoc laborans et oneratus, qua sarcina premitur, ut oculos ad caelum leuare non audeat, percutiens pectus ille peccator et propinquans de longinquo; audiat centurio non dignus, cuius tectum subires; audiat Zacchaeus maior publicanorum, quadruplo restiivitate peccatrix, tanto lacrymosior pedibus tuis, quanto fuerat alienior a vestigiis tuis . Audiant meretrices et publicani, qui Scribas et Pharisaeos praecedunt in regnum coelorum . Audiat omne genus aegrorum, cum quibus tibi pro crimine sunt objecta convivia, videlicet quasi a sanis qui medicum non quaerebant, cum tu non ven
Abbreviated transcription (Latin):
ut mortuos suscitare . sed quia mitissum & humilis corde : Odoctrinã salu¬
urẽ. oma gistrum dominumq mortaliũ. quib: mors poculo suꝑbiae ꝓpi¬
nati atq t̾ran fusa. est. noluit docere quodipse non esset. noluit iubere
qulipse non faceret: uideo te boneihũ occulis fidĩ quos a periustimihi
ãꝗincontione generis humam .clamantem acdicentem: uenite adme
idscte ame. Quid: Obsecrote. perquẽ facca sunt omnia filiidei. & idem
ufacus es inter omma filii hominis. Quid: ut discamus ate : uenimus adte: qũõ
utis sum inquit et humilis corde: H&̧cine redacti sunt omnes thesauri sapientiae
suntiae absconditi inte. ut hoc ꝓmagno discamꝰ ate qũõ mitis es: & humi
ssrde. Itane magnũ est esse paruum: ut nisi ate qui tã magnuses fieret.
discere omnino non posset ł ita plane: non enĩ aliter inuenitur requies

Expanded text:
aut mortuos suscitare, sed: quia mitis sum et humilis corde. o doctrinam saluaut mortuos suscitare, sed: quia mitis sum et humilis corde. o doctrinam salutarem! o magistrum dominumque mortalium. quibus mors poculo superbiae propinata atque transfusa est! noluit docere, quod ipse non esset, noluit iubere, quod ipse non faceret. uideo te, bone Iesu, oculis fidei, quos aperuisti mihi, tamquam in contione generis humani clamantem ac dicentem: uenite ad me et discite a me. quid, obsecro te, per quem facta sunt omnia, fili dei, et idem qui factus es inter omnia, fili hominis, quid ut discamus a te, uenimus ad te? quoniam mitis sum, inquit, et humilis corde. hucine redacti sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi in te, ut hoc pro magno discamus a te, quoniam mitis es et humilis corde? itane magnum est esse paruum, ut nisi a te. qui tam magnus es, fieret, disci omnino non posset? ita plane. non enim aliter inuenitur requies
Abbreviated transcription (Latin):
nlitate praecipiam quã quod ille qui omnib dicit. discite ame. quõ mitissũ
numilis corde: Cũ magnitudinem suã supra comme morasset. & idipsũ uo¬
iens ostendere. quantus ꝓpt̃ nos quantillus effectus est: confiteor inquit tibi dae
adietterrae: quõ abs condisti haec asapientib & reuelastiea paruulis. lta pater
ũ sip̃lacitũ est coram te: omnia mihi tradita sunt a patremeo Et nemo cognoscit
aliũ nisi pater. & nemocognoscit patrem nisi filius. & cui uoluerit filius reuelare:
lente adme omnes quilaborastis & oneratiestis. & ego uos refitiam : Tollite
ucũ meum superuos: et discite ame ÷ quõ metissum &humilis corde: Ille
uominia tradidit pater. & quem nemo agnoscit nisi pater. &qͥ patrẽ solus
inoscit : & cui uoluerie reuelare. nondicit discite ame. mundum fabricare.

Expanded text:
militate praecipiam, quam quod ille, qui omnibus dicit: discite a me, quoniam mitis sum et militate praecipiam, quam quod ille, qui omnibus dicit: discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde? cum magnitudinem suam supra commemorasset et, id ipsum uolens ostendere, quantus propter nos quantillus effectus est, confiteor, inquit, tibi, domine caeli et terrae, quoniam abscondisti haec a sapientibus et reuelasti ea paruulis. ita, pater, quoniam sic placitum est coram te. omnia mihi tradita sunt a patre meo, et nemo cognoscit filium nisi pater, et nemo cognoscit patrem nisi filius et cui uoluerit f 11 ius reuelare. uenite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam. tollite iugum meum super uos et discite a me quoniam mitis sum et humilis corde. ille, cui omnia tradidit pater et quem nemo agnoscit nisi pater et qui patrem solus agnoscit et cui uoluerit reuelare, non dicit: discite a me mundum fabricare
Abbreviated transcription (Latin):
supplitia differunt᷑: Nec dehis ago in quib est quidẽ placendi apͥpettis
aut ele gantiore uestitu. quã tante: ꝓfessionis necessita sexposeulat ait ui¬
pitis lĩ gamnento noctibili siue ꝓtumidis umbonib cãpillorũ siue cegni¬
nbeta tẽneris. ut reticbla subter posita apparexit. His nondiẽ dehumli¬
tiie. sed de ipsa castitatte. uel inte gritate puditiciae dana p̃cepta sunt: Da
mihi ꝓficentẽ ꝑ petulam continentiam atq his & huius modi omnib carei¬
tiẽuitus & maculis morum : huic superbiã timeo huic tã magno bono
exdeletationis tumore formido. Quo magis in est unde sibi placent. co
magis ueror ne sibi placendo illi displiceãt qui su perbis resista hum
iton dit gratiã : Certe praecipuum magisterium & uirginalis inte gritatis
aemplum: in ipso xp̃o contuendũ est Quid ergo am plius continentib dehu¬

Expanded text:
supplicia differuntur. nec de his ago in quibus est quidam placendi adpetitus supplicia differuntur. nec de his ago in quibus est quidam placendi adpetitus aut elegantiore uestitu, quam tantae professionis necessitas postulat, aut capitis ligamento notabili siue protumidis umbonibus capillorum siue tegminibus ita teneris, ut retiola subter posita adpareant: his nondum de humilitate, sed de ipsa castitate uel integritate pudicitiae danda praecepta sunt. da mihi profitentem perpetuam continentiam atque his et huius modi omnibus carentem uitiis et maculis morum, huic superbiam timeo, huic tam magno bono ex elationis tumore formido. quo magis inest unde sibi placeat, eo magis uereor, ne sibi placendo illi displiceat, qui superbis resistit, humtem dat gratiam. Certe praecipuum magisterium et uirginalis integritatis exemplum in ipso Christo contuendum est. quid ergo amplius continentibus de hu
Abbreviated transcription (Latin):
nubere uolunt & ideo non nubunt quia in pune nom possunt. quae melus nb¬
rent quam urerentioꝰ: Idẽ qua occulta flamma concupiscentuae. inpsa con ei¬
piscentia uastarent᷑ quas ponitet ꝓfessionis. & piget confessionis nisi corrati
cordirigant & deitimore rursus libidinẽ uicant. in mortuis deputindie ses
Siue indelitus agant unde dicit a postolus. quae aut̃ indelitus agit ui uens m¬
tua s. siue in laboribus atq iciunus : Nulla cordis correctionẽ suꝑflus e
ingero : inqͥb suꝑbia ipsa confunditur & conscientiȩ uulnere cruentito
Nec ebriosis aut auaris. aut alio quolibet damnabili morbi genere uceto
cup habetnt corporalis continentia e ꝓfessionẽ morib:q. peruersis auo u¬
mine dissonent : Hano magnã sollicitudinem piȩ humilitatis impono nuis
forthis malis &iã ostentare se audebunt: quib non sufficit quo derri

Expanded text:
tur, quae nubere uolunt et ideo non nubunt, quia inpune non possunt, quae melius nubetur, quae nubere uolunt et ideo non nubunt, quia inpune non possunt, quae melius nuberent quam urerentur, id est quam occulta flamma concupiscentiae in ipsa concupiscentia uastarentur, quas paenitet professionis et piget confessionis, nisi correctum cor dirigant et dei timore rursus libidinem uincant, in mortuis deputandae sunt, sine in deliciis agant — unde dicit apostolus: quae autem in deliciis agit, uiuens mortua est — siue in laboribus atque ieiuniis nulla cordis correctione superfluis ingero, in quibus superbia ipsa confunditur et conscientiae uulnere cruentatur. nec ebriosis aut auaris aut alio quolibet damnabili morbi genere iacentibus, cum habeant corporalis continentiae professionem moribusque peruersis a suo nomine dissonent, hanc magnam sollicitudinem piae humilitatis inpono: nisi forte in his malis etiam ostentare se audebunt, quibus non sufficit, quod eorum
Abbreviated transcription (Latin):
am̃b es corã deo inuenies gratiam: P roinde quia ꝑpetua continentia. maxineq:
dqstas magnambonumꝰ est in sc̃is dei. iigilantis sime cauendũ est : ne surper¬
i brrumpatir : Curiosis & uerbo sas malas innubtas paulus a postolus no¬
t.: & hoc uitium uenine dict exotio Si mulautem inquit & otiosȩ esse
isunt circuire domos: non solũ autẽ otiosae : uerũ ariã curiosae &ues¬
usie loquentes quae non o porcet. De his superius dixerat. iumores
uitem uduis euuta: Cũenim indelitis egerunt. in xp̃o nubore u&unt sabots
nationem : quoniã primã fidem irrita fecerunt : Id est in eo quod primo uo
nonsteterunt : Netamen ait nubunt sed nibere uoluit: Multas eni eoo ma
anubendo non amor p̃dari ꝓpositi. sed a penti de lecoris timor uenienset ipre
a suꝑbia qua formidatur. magis hominib: displicere quamdeo: Hues iti

Expanded text:
in omnibus, et coram deo inuenies gratiam. proinde quia perpetua continentia maximeque in omnibus, et coram deo inuenies gratiam. proinde quia perpetua continentia maximeque uirginitas magnum bonum est in sanctis dei, uigilantissime cauendum est, ne superbia corrumpatur. Curiosas et uerbosas malas innuptas Paulus apostolus notat et hoc uitium uenire dicit ex otio. simul autem, inquit, et otiosae esse discunt circuire domos; non solum autem otiosae, uerum etiam curiosae et uerbosae, loquentes quae non oportet. de his superius dixerat: iuniores autem uiduas euita; cum enim in deliciis egerint in Christo, nubere uolunt, habentes damnationem, quoniam primam fidem irritam fecerunt, id est in eo quod primo uouerant, non steterunt. Nec tamen ait: nubunt, sed: nubere uolunt. multas enim earum reuocat a nubendo non amor praeclari propositi, sed aperti dedecoris timor, ueniens et ipse a superbia, qua formidatur magis hominibus displicere quam deo. haec igi
Abbreviated transcription (Latin):
ti prae ferri caeteris postularens Quid ostendit:: Nisi eisse futurũ altitu¬
inis largitorem : qui eũ do ctorem humilitatis. antea sequerent᷑ : Iamuero
uo dexiturus ad passionem lauit pedes discipulis: monuitq apercissi me
e hocfacerent condiscipulis. atq. conseruis quod eis fecisset magister ecdt̃s:
iuntũ cõmmendauit humilitatem : cui commendandae &iã tempus
liddeit quo eũ ꝓxime moriturũ cũ magno desiderio contuebanti :
uitiq precipue memoria retenturi : quod magister imitandus ultimũ
limonstrasset: At ille hoc fecit. quodutiq potuit: Et aliis antea dieb quib
uus fuerat conuersatus. quando si fieret. hoc ipsum quidem tradderet᷑
oneũ doctorem humilitatis inuenut: cũ maxime untuts huius sectatores & con¬
rutores eos esse conuenit: quimagno aliquo bono caeteris seminent. ut magno¬
ut cuifrent illud quo d praumitus posin: Quanto magnus es: tanto humiliate

Expanded text:
titu praeferri ceteris postularent, quid ostendit nisi eis se futurum altitutitu praeferri ceteris postularent, quid ostendit nisi eis se futurum altitudinis largitorem, qui eum doctorem humilitatis antea sequerentur? iam uero quod exiturus ad passionem lauit pedes discipulis monuitque apertissime ut hoc facerent condiscipulis atque conseruis, quod eis fecisset magister et dominus. quantum commendauit humilitatem! cui commendandae etiam tempus illud elegit, quo eum proxime moriturum cum magno desiderio contuebantur, hoc utique praecipue memoria retenturi, quod magister imitandus ultimum demonstrasset. at ille hoc fecit illo tempore, quod utique potuit et aliis antea diebus, quibus cum eis fuerat conuersatus, quando si fieret, hoc ipsum quidem traderetur, non eum doctorem humilitatis inueniat, tum maxime uirtutis huius sectatores et conseruatores eos esse conuenit, qui magno aliquo bono ceteris eminent, ut magnopere curent illud, quod primitus posui: quanto magnus es, tanto humila te
Abbreviated transcription (Latin):
fieri ergo potest. ut quisq & mala uera deuitet. et uera bona ĩ se considere
& dehis pagriluminũ gratias agat. a quo descendit omne datum optimum
& omne donumpor fectũ : ei tam̃ elationis dictio re ꝓbetur. sialiis pecca¬
torib: maximeq peccatt in oratione confitentib uelsola cogitatione
quae coram deo ẽ superbus in sultat. quib: non ex probatio cũ ĩ flatione.
sedmiseratio sine desperatione debetur: Quidillud quod quaerenti
et sediscipulis quis nam eorum maiorȩs set ł puerum paruulũ constituit
a occulos eorum dicens nisi fueritis sicut puer iste. non intrabitis in regnum
lrum : Non ne humilitatem maxime commendautt : & in ea meritũ magni¬
lnis posuit: uel cũ filus zebedȩi latem eiꝰ insediũ sublimitate concũ¬
untibus. ita respondit: ut passionis eius calicem potius bibendũ cogitarent.
quo sehumiliauit usque ad mortẽ. mortem autẽ crucis. quam su perbo appe¬

Expanded text:
fieri ergo potest, ut quisque et mala uera deuitet et uera bona in se consideret fieri ergo potest, ut quisque et mala uera deuitet et uera bona in se consideret et de his patri luminum gratias agat, a quo descendit omne datum optimum et omne donum perfectum, et tamen elationis uitio reprobetur, si aliis peccatoribus maximeque peccata in oratione confitentibus uel sola cogitatione, quae coram deo est, superbus insultat, quibus non exprobratio cum inflatione, sed miseratio sine desperatione debetur. quid illud quod quaerentibus inter se discipulis, quisnam eorum maior esset, puerum paruulum constituit ante oculos eorum dicens: nisi fueritis sicut puer iste, non intrabitis in regnum caelorum? nonne humilitatem maxime commendauit et in ea meritum magnitudinis posuit? uel cum filiis Zebedaei latera eius in sedium sublimitate concupiscentibus ita respondit, ut passionis eius calicem potius bibendum cogitarent, in quo se humilauit usque ad mortem, mortem autem crucis, quam superbo adpe
Abbreviated transcription (Latin):
docẽ nam et canes edunt demicis quae cadunt: domi norũ suorũ : Acsic quodis¬
siduo clamore nonimpetrabat. humili c̃fessiono ꝓmeruit: Hinc ililicos
nuntur onintes intemplori unus phariseus & alter publi canus ꝓptes es
qui sibi usti uidentur & spernunt caccenos: Et enumerationi mertorin
praefertur confessio peccatorum: Et utique deo gratias agebat pharisecus
exhis in quib: sibimultũ placebat: Gratias inquit tibi ago. quia non sumso
caeterihomines: Iniusti raptores. adulteri. sicut et publicanus iste: leum
bis insabbato : decimas do omniũ quaecũque possideo: Publscanus aite
de longinquo stabat: nec occulos ad celum audebat leuare. sed percutieda
pectus suum dicens: ꝓpitius esto mihi peccatori: Sequitur autẽ diui¬
na sententia: Amendico uobis. descendit iustificatus detemplo publi¬
canus. magis quam ille phariseus: deinde causa ostenditur : cur hoc iusti
sit : quoniam his qui se exaltat humiliabit᷑ & qui se humiliat exaltabitur:

Expanded text:
e; nam et canes edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. ac sic quod adsiduo clamore non inpetrabat, humili confessione promeruit. hinc illi duo proponuntur orantes in templo, unus pharisaeus et alter publicanus, propter eos, qui sibi iusti uidentpraefertur confessio peccatorum. Et utique Deo gratex his, in quibus sibi multum placebat. gratias, inquit, tibi ago, quia non sum sicut ceteri homines, iniusti, raptores, adulteri, sicut et publicanus iste. ieiuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque possideo. publicanus autem de longinquo stabat nec oculos ad caelum audebat leuare, sed percutiebat pectus suum dicens: propitius esto mihi peccatori. sequitur autem diuina sententia: amen dico uobis, descendit iustificatus de templo publicanus magis quam ille pharisaeus. deinde causa ostenditur. cur hoc iustum sit: quoniam is qui se exaltat humilabitur, et qui se humilat exaltabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo humana conceptio sic ꝓcedere & ꝑfici. ut prius sex dieb quasi
lactis habeatsimilitudinẽ. sequentib nouẽ conuertatur insanguinẽ :¬
brorũ. Ethinc iam reliquo tẽpore usq ad partũ: inmagnitudine
sex. Quicũ fuerit multiplicatus ꝑsenariũ numerũ. qui huius ordi¬
ut quot annifuerant infabricatione tẽpli. tot dies fuerint
incorporis dominici perfectione

Expanded text:
ero conceptio sic perfici dicitur, ut primis sex diebus quasi lactis habeat similitudinem; sequentibus novem, convertatur in sanguinem; dbrorum, et hinc iam reliquo tempore usque ad tempus partus magnitudine sex. Qui cum fuerint multiplicati per ipsum senarium numerum, qui hujus ordiut quot anni fuerunt in fabricatione templi, tot dies fuerint in corporis dominici perfectione