comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de hac questione aberuditissimis uiris uarie disputatũ : et¬
unũ que que procaptu ingenii sui dixisse qđ senserat: Quic
igit᷑ periculo sum ÷ dealiquorũ magistroru̾ ecclesiȩ uidi¬
care sententiis & alterũ p̃ferre alteri ÷ Dicam quid unusquis-¬
q: senserit lectoris arbi trio derelinquens. cuiꝰ ex posi cionem
sequi debeat: Africanꝰ in quinto temporũ uolumine delxx
nihele deseptuaginta ebdomadibus legimꝰ: Multa & admi-¬
rabilia contin&. quȩ nunc longum ẽ dicere: Ergo qđ ad p̃-¬
sens op̃ ꝑ tin& detemporibus disserendum ẽ: Nulliq: dubiũ.
quinde aduentu xpͥi p̃dicatiosit : quipost septuaginta ebdo-¬
madas mundo apparuit: Post qua consumma ta sunt
delicta & finen accepit peccatũ & deleta ẽ iniquitas.
& ad nuntiata iusticia sempiterna. quȩ legis iusticiam

Expanded text:
de hac quaestione ab eruditissimis viris varie disputatum, etunumquemque pro captu ingenii sui dixisse quod senserat. Quia igitur periculosum est de magistrorum Ecclesiae judicare sententiis, et alterum praeferre alteri, dicam quid unusquisque senserit, lectoris arbitrio derelinquens, cujus expositionem sequi debeat. Africanus in quinto Temporum volumine, de seniele de septuaginta hebdomadibus legimus multa et mirabilia continet, quae nunc longum est dicere: ergo quod ad praesens opus pertinet, de temporibus disserendum est. Nullique dubium quin de adventu Christi praedicatio sit, qui post septuaginta hebdomadas mundo apparuit, post quem consummata sunt delicta, et finem accepit peccatum, et deleta est iniquitas: et annuntiata justitia sempiterna, quae legi
Abbreviated transcription (Latin):
scorũ : quȩ om̃ia prius quã xp̃s humanũ corpus as sumer&
sperabantur magis qua tenebantur : Dicit aut ipse angłs.
salem : Vicesimũ artarxersis regis ꝑsarum annũ habere
principium ÷ Neemias quippehuius pincerna. sic

Expanded text:
ctorum: quae omnia priusquam Christus humanum corpus assumeret, sperabantur magis quam tenebantur. Dicit autem ipse Angelus salem, vicesimum Artaxerxis regis Persarum annum habere principium. Neemias quippe hujus pincerna , sic
Abbreviated transcription (Latin):
formidolo sam faceret bestiã uocabulũ tacuit: Quidquid ferocius
cogitauerimus in bestiis. hoc roma nos intelleam : hae brei qđ¬
lacerauer illa : Dũ in uno imperio romanorit̃omĩa simul regnacognoscimꝰ
quȩ prius suerant se parata. Ilitdaut qđ sequitur iCome densatiq̃cõminuens :
Etreliqua pedib: suis conculcans: significat om̃s peationes ut
interfectas abeis ⁊ł tributo & seruituti sub iugatas: Dissimilis
bat cornuadecẽ : Porphyrus duas poste riores bestias macaedonũ
& romanorũ in unũ macae donũ regnũ ponit : & diuidit par¬
dũ uolens intelligi isũ alex andrũ : Bestiã qut̃ dissimilẽ cete

Expanded text:
formidolosam faceret bestiam, vocabulum tacuit, ut quidquid ferocius formidolosam faceret bestiam, vocabulum tacuit, ut quidquid ferocius cogitaverimus in bestiis, hoc Romanos intelligamus. Hoc quod laceraverunt eam; dum in uno imperio Romanorum, omnia simul regna cognoscimus, quae prius fuerant separata. Illud autem quod sequitur: Comedens atque comminuens, et reliqua pedibus suis conculcans, significat omnes nationes, vel interfectas ab eis, vel tributo, et servituti subjugatas. Dissimulis bat cornua decem. Porphyrius duas posteriores bestias, Macedonum et Romanorum, in uno Macedonum regno ponit, et dividit: Pardum volens intelligi ipsum Alex
Abbreviated transcription (Latin):
etalas habebat quatuor: Nichil onĩ alexandri uictoria uelotius
suit : quabillirico et adriatico mari us qadindicũ oracanũ cosison qrgt̃¬
fiuuiũ. rontã plus quã uiioris ꝑcucurrit: & sex annis europhȩ par.
ceseius qui posteo s uccessores regniextiterꝰ ptolomeũ seleucũ phi¬
liypũ & antigonũ: Iuod que additur & potestas dafest er ostende:
nonalexandri for titudinis sed dñi uolunptatis suisse: Pos hoc aspo¬
ciebã iuisione nostis & eccebestia quarta terribilis & fortsnimis¬
dentes ferreos habebat magnos. comedens adq cõminuens & reli¬
pedũ quȩdã pars ferrea quȩdã sictilis & tam̃ ipsius ferri ex parte
nuncmeminit : Dentes euis ferreos & magnoseẽ contestans: Sa-¬
tisq miror. qđ cũ suꝑra laȩenã & ui sũ & pardũ intrib regnispo¬
suert : Romanũ ilt infregnũ nulli bestiae conparar᷑ pisiforte ut

Expanded text:
Et alas habebat quatuor. Nihil enim Alexandri victoria velocius Et alas habebat quatuor. Nihil enim Alexandri victoria velocius fuit, qui ab Illfluvium, non tam praeliis quam victoriis percucurrit, et sex annis Europae partemces ejus, qui postea successores regni exstiterunt, Ptolomaeum, Seleucum, Philippum, Antigonum. Quodque additur: Et potestas data est ei, ostendit, non Alexandri fortitudinis, sed Domini voluntatis fuisse. Post hoc aspiciebam in visione noctis, et ecce bestia quarta terribilis atque midentes ferreos habebat magnos, comedens atque comminuens, et relipedum quaedam pars ferrea, quaedam fictilis; et tamen ipsius ferri ex parte nunc meminit, dentes ejus ferreos, et magnos esse contestans. Satisque miror, quod cum supra leaenam, et ursum, et pardum, in tribus regnis posuerit, Romanum regnum nulli bestiae compararit: nisi forte ut
Abbreviated transcription (Latin):
mVVIII. dariũ arsami siliũ : qui ab alex andro macedonũ regesuperat᷑ꝰ ÷:
Quomotres reges persarũ fuis sedicimꝰ : nisi sorte eligamꝰ aliquos seuis-¬
simos quos exhistoriis repperire non possumus: Ergo tres ordines
in ore regni ꝑsarũ & indentibus euis. regna debemꝰ accipereba¬
bylonioru medorũ atq: ꝑsarũ : quȩ in unũ redacta sunt regnũ :
Qđ que infert᷑ & sic dicebant er Surge comede carnes plurimas.
illud tempus significat. quando sub assuero quem septuaginta artar¬
trucidari : Et pulchre non ait deuorabat eo s. sed sic dicebant
ei : ut conatꝰ tantũ suerit. & nequaquã reisit exitus consecutꝰ:
Post hoc aspiciebam & ecce alia quasi pardus. & alas habebat auis
quatuor supse a& quatuor capta erant iabestia & potestas dataester
Tertiũ regnũ macȩ donũ deꝗo iestitualegimusuent & fenora
eius exaere pardo bestiae uo locissimȩ et op asi hai conpanturꝰ:
quȩ citata preceps fertur ad samguinem : & saltu in mortẽ ruit:¬

Expanded text:
m, Darium Arsami filium, qui ab Alexandro Macedonum rege superatus est: Quomodo tres reges Persarum fuisse dicemus? nisi forte eligamus aliquos saevissimos, quos ex historiis reperire non possumus. Ergo tres ordines in ore regni Persarum, et in dentibus ejus, tria regna debemus accipere, Babyloniorum, Medorum, atque Persarum: quae in unum redacta sunt regnum. Quodque infertur. Et sic dicebant ei: comede carnes plurimas, illud tempus significat, quando sub Assuero, quem Septuaginta Artaussi sunt trucidari . Et pulchre non ait, devorabat eos; sed, sic dicebant ei: ut conatus tantum fuerit, et nequaquam rei exitus sit consecutus. Post hoc aspiciebam, et ecce alia quasi pardus, et alas habebat avis quatuor 666 super se, et quatuor capita erant in bestia, et potestas data est ei. Tertium regnum Macedonum, de quo in statua legimus: Venter et femora ejus ex aere, pardo bestiae velocissimae et ὁρμητικῇ comparatur, quae praeceps fertur ad sanguinem, et saltu in mortem ruit
Abbreviated transcription (Latin):
somnii. qđ id circo ei ds̃ futu rorũ mysttria reuelar&.
quia ipse rex uolutrit scireuentura: Et ut nabuchodo¬¬
nosor diuinȩ inspirationis miret᷑ gram. non solũ quid
in somnio uiderit. sed antesomniũ quid tacitus cogitarex.

Expanded text:
somnii: quod idcirco ei Deus futurorum mysteria revelarit, quia ipse rex voluerit scire ventura, et ut Nabuchodonosor divinae inspirationis miretur gratiam, non solum quid in somnio viderit, sed ante somnium quid tacitus cogitar
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ n abucho domosor uixtadanihelis consiliũ mi scđas
in pauperes & id circo usq: ad mensem duo decimũ. in eumẽ
dilata sententia : sed qui a postea ambulans in aula l abillo¬
nis głat̃ & diatNon ne hȩc est babylon magna quã
ego bed ficaui in domoregni. in robore fortitudinis meȩ¬
for sitan iȩmnoscat deligͥ tiis. cũ beat᷑ danihel pres ĩus futuroꝵ.
desentiadĩ non dubit&: Rem themerariã faciunt qui auda
cit̃ peccatorib: indulgentiam pollicent᷑: Et tam̃ sciendũ
qđ si nabucho donosor bona opera facitnti. ueni areomit.¬
ut: Mpl to magis aliis ꝓmitiait᷑ qui leui or apeccauerint:¬

Expanded text:
quidem Nabuchodonosor juxta Danielis consilium misericordias in pauperes; et idcirco usque ad mensem duodecimum in eum est dilata sententia: sed quia postea ambulans in aula Babylonis, gloriatur et dicit: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni; in robore fortitudinis meaForsitan ignoscet Deus delictis tuis, Cum beatus Daniel praescius futurorum de sententia Dei dubitet, rem temeracter peccatoribus indulgentiam pollicentur. Et tamen sciendum, quod si Nabuchodonosor bona opera facienti venia repromitttur, multo magis aliis promittitur, qui leviora peccat
Abbreviated transcription (Latin):
adannũ cyri regis : Non uite ilius tempus accipiendũ est si¬
quidẽ inultima legimus uisione : An notercio s riregis.
ꝑsrũ uerbũ reuelatũ est daniheli cognomento balthasar:
Sed hoc signisuatur. qđ usque ad primũ annũ ceriregis
quichaldeorũ dex truxit inperiũ. Danihel potens suerit
inchaldea . Postea uero adario inmodo s translatus sit: Ex¬

Expanded text:
um Cyri regis, non vitae illius tempus accipiendum est. Siquidem in ultima legimus visione: Anno tertio Cyri regis Persarum, verbum revelatum est Danielis cognomento Balthasar: sed hoc significatur, quod usque ad primum annum Cyri regis, qui Chaldaeorum destruxit imperium, Daniel potens fuerit in Chaldaea: postea vero a Dario in Medos translatus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
est abangelo÷ & id circo clasa quia ꝓphaete bona operap¬
cesserant: Ut cũ nonta gr̃ã liberacionis sit quani iustitiȩ
retributio : Has aut̃ uoces omnis uir sc̃s ꝓferat. quierutus
est deore leonũ iniusibiliũ. & lacuinferni: quia credidit in
dm̃i suum : Tunc rex cdarius scripsit uniuersis populis. tribubꝰ
& limguis. & habitantib: inuniuersa terra: Sicut nabucho¬

Expanded text:
est ab angelo, et idcirco clausa, quia prophetae bona opera pest ab angelo, et idcirco clausa, quia prophetae bona opera praecesserant: ut non tam gratia liberationis sit, quam justitiae retributio. Has autem voces, omnis sanctus vir proferat qui ereptus est de ore leonum invisibilium, et de lacu inferni: quia credidit in Deum suum. Tunc Darius rex scripsit universis populis, tribubus et linguis habitantib
Abbreviated transcription (Latin):
pinquansq: lacui : danihelem uoce lacrimabili inclamauit & af-¬
facusẽ eum: Cor affectũ. lacrimis indicat : & oblitꝰ regiȩ dignita¬
tis. uictor ad captiuum. dominꝰ currit ad seruũ : danihel serue
dĩ uiuentis: Viuentem uocat ad distinctione deorũ gentiliũ.
qui si mula cra sunt hominũ mortuorũ : Ds̃ tuuscui tuseruis sẽꝑ
putas neu aluit liberarete aleonib: ꝰ Non qđ dubit& dedĩpo¬
tencia de quo supra dixerat. dstuus quẽ colis semꝑ ipse libe rabitte
s& ambiguo sententiã temperat : Ut cũ danihel irlesus appa¬
ruerit quantores incredibilior est tanto aduersus principesiustior
inchgnatio sit : Rex in& ternũ uiue: honorat honorantẽ :
& ei uitã in prae catur ae ternã : Dr̃ m̃s misit angłm suũ &
conclusit ora laeonũ. & non nocuer̃ michĩquia corã eo iusti¬
leonũ feritas in mutata est : sed rictus eorũ & rabies conclusa

Expanded text:
pinquansque lacui, Danielem voce lacrymabili inclamavit, et afpinquansque lacui, Danielem voce lacrymabili inclamavit, et affatus est eum. Cordis affectum lacrymis indicat; et oblitus regiae dignitatis, victor ad captivum, dominus currit ad servum. Daniel serve Dei viventis. Viventem vocat, ad distinctionem deorum gentilium, qui simulacra sunt hominum mortuorum. Deus tuus cui tu servis semper, putasne valuit liberare te a leonibus? Non quod dubitet de Dei potentia, de quo supra dixerat: Deus tuus quem colis semper, ipse liberabit te; sed ambiguam sententiam temperat, ut cum Daniel illaesus apparuerit, quanto res incredibilior est, tanto adversum principes justior indignatio sit. Rex, in aeternum vive. Honorat honorantem se: et ei vitam imprecatur aeternam. 662 Deus meus misit angelum suum, et conclusit ora leonum, leonum feritas immutata est: sed rictus eorum, et rabies conclusa
Abbreviated transcription (Latin):
helem moliant᷑ in imici: Credit eni eum dĩ potentiae : et qui
deleonibus securus est : debmibus ꝑtimescit : obsignat aut & anu¬
lo optimatũ suorũ : nequid suspitiont contraeos habere uideret᷑:
Et habut rex indomũ suam . & dormiuit incaenatus : cybiq: non¬
uolentia . ut cybum necdie nec nocte caper& ÷ somnũ oculis non
c̃cẽder& : sedcũ periclitante propheta ipso pender& affectu : Siaut
rex nesciens dm̃ hoc facit ꝓ altero quem uult dedis crimi nelibe¬
rari: Quanto magis nosppeccatis ꝓpriis inaȩdi& & uigiliis debemꝰ
dm̃ ad clementiã flectere Tuncrex primo diluculo consur¬
gens festinꝰ ad lacũ leonũ ꝑ rexit : Lacũ uocat de praessam in alto
soueã. uł arentem cisternam. in qualeo nes nutriebant᷑ Festinꝰ
aut primo diluculo ꝑgit ad lacũ : credenseũ uiuere : Lacus lati-¬
ne aquarũ dultiũ congregatiꝰ nuncupantur: ut lacusbenacꝰ

Expanded text:
elem moliantur inimici. Credidit enim eum Dei potentiae: et qui elem moliantur inimici. Credidit enim eum Dei potentiae: et qui de leonibus securus est; de hominibus pertimescit. Obsignat autem et annulo optimatum suorum, ne quid suspicionis contra eos habere videretur. Et abiit rex in domum suam, et dormivit incoenatus, etc. Quanolentia, ut cibum nec die nec nocte caperet; somnum oculis non concederet: sed cum periclitante propheta ipse penderet affectu. Si autem rex nesciens Deum, hoc facit pro altero, quem vult de discrimine liberari: quanto magis nos pro peccatis propriis inedia et vigiliis debemus Deum ad clementiam flectere. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leonum perrexit. Lacum vocat depressam in altum foveam, vel arentem cisternam, in qua leones nutriebantur. Festinus autem primo diluculo pergit ad lacum, credens eum vivere. Lacus autem Latine, aquarum dulcium congregatio nuncupatur, ut lacus Benacu
Abbreviated transcription (Latin):
quia r ex moedorũ ẽ atq: ꝑsarũ : ut om̃e decretũ qđ constituit rex
non liceat in mutari: Sicut rex intelle gebat principes accusa-¬
re ꝓpt̃ inuidiam: sic & illi intellȩgebant regis animũ qđ uelit
damhelem dep̃senti morte eruere : Vnde iux ta legenmoedoꝵ
atq ꝑsarum dicut regisiussa nom posse irritafieri: Tuncrex p̃cepit
& ad duxer̃ danihelem : & mser̃ in lacũ leonũ : Dixitq rex danihe¬
li  Deustuus quẽ colis semꝑi pseliberabit te: Cedit multitudini¬
& consentientib: aduersariis mortem amicinom aud& negare :
onim trespueros qui in ferioris adanihele građ erant. flammas
uicis seb abylonias : &d aniheli multa mysttria reuelata: Vnde
& diligebat eũ homine̾ quẽ captiuũ habebat in honore maxi-¬
mo: Allatꝰq: ẽ lapisunus & positus est suꝑ hos laci : Que obsig-¬
anulo suo lapidem quo os laciclaudebat᷑: nequid contradani¬¬

Expanded text:
quia lex Medorum est atque Persarum, ut omne decretum, quod constituerit rex, quia lex Medorum est atque Persarum, ut omne decretum, quod constituerit rex, non liceat immutari. Sicut rex intelligebat principes accusare propter invidiam: sic et illi intelligebant regis animum, quod vellet Danielem de praesenti morte eruere. Unde juxta legem Medorum atque Persarum, dicunt regis jussa non posse fieet adduxerunt Danielem, et miserunt eum in lacum leonum. Dixitque rex Danieli: Deus tuus, quem colis sempeet consentientibus adversariis, mortem amici  Al. inimici noudierat enim tres pueros qui inferioris a Daniele gradus erant, flammas vicisse Babylonias; et Danieli multa mysteria revelata, unde et diligebat eum, hominemque 661 captivum habebat in honore maximo. Allatusque est lapis unus, et positus super os laci, quem obsigannulo suo lapidem, quo os laci claudebatur: ne quid contra Dani
Abbreviated transcription (Latin):
quã dedis & hominib: usq: ad dies triginta nisi rex te mit¬
generalit̃ se iussise responderit. Verbosuo teneatur. nealit̃
id notamꝰ aibicũq: dicit᷑ regnũ medoiu̾ atq ꝑsarũ ut soluamꝰ
diffilior& questione quanunc subdarionun subcyro danihel
sit in dignitas contẽnentieũ qui regis uissa contemnit : dicũt eẽ¬
captiuum : Qđ uerbũ cũ audiss& rex satis contristatꝰ e. & ꝓdani¬
hele posuit cor udiberar& eũ : Intellexit sepropria responsione
deceptũ : & qđ causa in sidiarũ ec̃t. inuidia: Itaq necontra suã
legen facere uideretur : Non auctoritateregia sed ratione atq
consilio uult danihelem dediscrimine liberare : & in tantũ nitatur
& laborat ut rex potentissimꝰ usq ad solis occasũ cybũ non capiat :
Et illis tanta inmalo ꝑtinatiaẽ : ut nec uolũ tate regis moueantur
nec in iuria  Viri aut illi intellegentes regem dixer̃ ei. Scitorex

Expanded text:
quam de diis et hominibus, usque ad dies triginta, nisi te quam de diis et hominibus, usque ad dies triginta, nisi te generaliter se jussisse responderit, verbo suo teneatur: ne aliter annotamus, ubicumque dicitur regnum Medorum atque Persarum: ut solvamus difficillimam quaestionesit indignitas contemnentis, eum qui regis jussa contemnit dicunt escaptivum. Quod verbum cum audisset rex, satis contristatus est, et pro Daniele posuit cor ut liberaret eum. Intellexit se propria responsione esse deceptum: et quod causa insidiarum esset invidia. Itaque ne contra suam legem facere videretur, non auctoritate regia, sed ratione atque consilio vult Danielem de discrimine liberare. Et intantum nititur, et laborat, ut rex potentissimus usque ad solis occasum cibum non accipiat: et illis tanta in malo pertinacia est, ut nec voluntate regis moveantur, nec injuria. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scito, rex,
Abbreviated transcription (Latin):
moria congre gandũ est : ubi Aonata que latine dicuntur
moenia uł tecta si uesolaria etanata idest cȩnacula le¬
gerimus : nã & dñs noster pascha caelebrat incaenaculo:
nens & indõ habens sidutiã : Nonorat in humili loco sed in extelso:
& fenestras aperit contra iherus alẽ ubierat iusio pacis : Orat
aũt scđm praeceptũ dĩ Dictãq salo monis quicontra templũ
orandũ esse memorauit : Tria aũt tompora quib: dõ flec¬
tenda sunt genua: n tertiã horã et sextã & nonã ecdesiaotica dadtio
Nona petrus & iohannes ꝑ gebant ad tenplũ: uiri uttur
illi curiosius inqui rentes: inue ner̃ danihel orantẽ & obse¬
crapitẽ dm̃suum: Ex hoclo codiscimus. ne tẽmere nos offeramus
periculis sed quantũ in nobis dnsidias declinomus: Vndeteda-¬
nihel non inforo non inplatẽis fatiebat contraregis imporiũ
sedinabs condito & domi : neueri oñu potentis iussa ne glegeret̃
Rexnũ quid non constitiusti. aut om̃is homo qui rogaret quẽ¬

Expanded text:
moria congregandum est, ubi δώματα, quae Latine dicuntur menia vel tecta, sive solaria, et ἀνώγαια, id est, coenacula legerimus. Nam et Dominus noster Pascha celebrat in coenaculo :nens, et in Deo habens fiduciam, non orat in humili loco, sed in excelso: et fenestras aperit contra Jerusalem, ubi erat visio pacis. Orat autem secundum praeceptum Dei, Dictaque Salomonis, qui contra templum orandum esse admonuit. Tria autem sunt tempora quibus Deo flectenda sunt genua: tertiam horam, sextam et nonam ecclesiastica traditio . Nona, Petrus et Joannes pergebant ad templum . Viri igitur illi curiosius inquirentes, invenerunt Danielem orantem, et obsecrantem Deum suum: Ex hoc loco, discimus, ne temere nos offeramus periculis: sed quantum in nobis est, insidias declinemus. Unde et Daniel non in foro, non in plateis faciebat contra regis imperium: sed in abscondito, ut veri Domini Dei omnipotentis jussa non negligeret. Rex, numquid non constituisti, ut omnis homo qui rogaret quem
Abbreviated transcription (Latin):
parat᷑ Rigidũ enĩ & parcioris uictus innorẽ lace doemo¬
niorũ regnũ ꝑsarũ suit : Ita utimpulm̃to saleuteretur.
in parte unastẽit : suc hebraei int̃ p̃tantur Nichil eos ad uor¬
sũ israhel crudele egisse : Vnde & in zacharia legimus:¬
tibusei:: Tres aut or dines siue uersus quierant in ore eius.
& indentibus. Quidam sic inter p̃tatuscst: ut regnũ persa-¬
ruꝰ. intprincipes dixerit fuisse duusũ. ÷ sicut in historiã tiẽpi

Expanded text:
paratur. Rigidum enim et parcioris victus in morem Lacedaemoparatur. Rigidum enim et parcioris victus in morem Lacedaemoniorum, 665 regnum Persarum fuit: ita ut in pulmento sale uteretur In parte una stetit, sic Hebraei interpretantur, nihil eos adversum Israel crudele gessisse. Unde et in Zacharia Proutem ordines, sive versus qui erant in ore ejus, et in dentibus, quidam sic interpretatus est, ut regnum Persarum in tres principes diceret fuisse divisum: sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
chaldaeorũ : Ondequoq sequitur: & suꝑ pedes quasi homo stecit :¬
& cor eius datũ est ei : Siden ab uchodo nosor intellegimus ꝑ spi¬
cuũ est. qđ postquã ꝑdidit regnũ & potentia eius sublata estrur¬
sum in pristinũ satũ restitus sit: Et non laenã sed hominẽ
seesse didicorit & correcepit qđ amiserat : Sin aut̃ genera¬
lit̃ deregnochal deorũ : hoc senti endũ est qđ int̃fec tobal¬
thasar & moedis ꝑsisq: in inperiũ succe dentibꝰ. bab: lonii homi¬
nes && humiles fragilisq naturae seesse intellexerit : Nota
ordinẽ : qui immaginecaput aureũ dicitur: hu leena apel-¬
latur: Et eccebestia aliasimilis urso in parte stetit̃ &tres
ordines erant inore eius & indentib: eius & sic dicebantn:
Surge comede carnes plurimas : Bestia sccła ursosimilis
chiade argento : Haec aut̃ obduritiã & ferocitatẽ urso con¬

Expanded text:
Chaldaeorum. Quodque sequitur: Et super pedes quasi homo stetit, eChaldaeorum. Quodque sequitur: Et super pedes quasi homo stetit, et cor ejus datum est ei, si de Nabuchodonosor intelligimus, perspicuum est quod postquam perdidit regnum, et potentia ejus ablata est, rursum in pristinum statum restitutus sit, et non leaenam, sed hominem se esse didicerit, et cor receperit quod amiserat. Sin autem generaliter de regno Chaldaeorum hoc sentiendum est, quod interfecto Balthasar, et Medis Persisque imperio succedentibus, Babylonii homines, et humilis fragilisque naturae se esse intellexerint. Nota ordinem: qui in imagine caput aureum dicitur, hic leaena appellatur. Et ecce bestia alia similis urso in parte stetit, et tres ordines erant in ore ejus, et in dentibus ejus; et sic dicebant ei: Surge, comede carnes plurimas. Bestia secunda urso similis, ctus ejus et brachia de argento, haec ob duritiam, et ferocitatem urso com
Abbreviated transcription (Latin):
datũ ÷ ei: Regnũ baby loniũ ꝓpt̾ seuitiã & crudelitatem. siue
ꝓp̃t luxuriam & uitã libidini seruiente: non leo sedle aena
appellat᷑ : Aiunt enĩ hu quid ebestiarũ scripsenaturis : leȩnas
eẽ fero ciores maxime sicatulos nutriant & semꝑ gestire ad co-¬
itũ: Qđ aut̃ habebat alas aquila. suꝑ biam significat regnipo¬
tentissimi: Cuiꝰ princeps loquit᷑ ꝑ isaiam :: Suꝑsꝗdera cali
ponam thronũ meũ : & ero similis altissimo: Vnde dicitur
ad eum: Si alteferaris. ut aquila : indete detralam : Alio quin
ut leo iret̃ bestias: ita aquila int̾ aues. regnũ ten&: Sed& hoc dicen-¬
dũ aquilã multo tempore uiuere : Et regnũ assyriorũ multis
cetatib: suisse dominatũ : uod aut̃ euulsȩ sunt alae eius id est
lae enȩ siue aqui lae: coetera regna significat : quib: prius impe¬
alae eus & sublata est inquit deterra : Subuorso uidelic & inperio

Expanded text:
datum est ei. Regnum Babylonium propter saevitiam, et crudelitatem, sive datum est ei. Regnum Babylonium propter saevitiam, et crudelitatem, sive propter luxuriam, et vitam libidini servientem, non leo, sed leaena appellatur. Aiunt enim hi qui de bestiarum scripsere naturis, leaenas esse ferociores, maxime si catulos nutriant, et semper gestire ad coitum. Quod autem habebat alas aquilae, superbiam significat regni potentissimi, cujus princeps loquitur per Isaiam: Super sidera coeli ponam thronum meum: et ero similis Altissimo . Unde dicitur ad eum: Si alte feraris ut aquila, inde te detraham . Alioquin, ut leo inter bestias, ita aquila inter aves regnum tenet. Sed et hoc dicendum, aquilam multo tempore vivere, et regnum Assyriorum multis aetatibus fuisse dominatum. Quod autem evulsae sunt alae ejus, id est, leaenae, sive aquilae, caetera regna significat, quibus prius impe sublata est, inquit, de terra; subverso videlicet imperio
Abbreviated transcription (Latin):
isrł: Pars aut dñi płseiꝰ ĩacoͥ funiculũ hereditatis eius Mareaut
mundũ istũ seculũq: significat. salsisa marisq: fluctibus redun-¬
dantem: Sicut dñs in parabola sagenȩ misse in mare int̃ prȩ
& cuĩ scđm đđ in mari confringuntur capita : Et in amos
legimꝰ: Si descenderit in pro fundũ maris: ibimandabo dracho¬
ni & mordebit eum: Quat tuor aut bestias quȩ ascendebant
de mari. & erant diuersȩ int̃ se. Angło disserente nos camꝰ:
hȩ in quit quatuor bestiae magnȩ. quatuor regna consurgent
deterra: Qua tuor aut uenti quipugnabant in mari magno.
ideo uenticaeli cẽdicunt᷑ : quia unꝰ quisq: angłs faut. ꝓ eoregno
qđ sibi creditum ẽ: Et hoc notandũ qđ regnorũ feritas atq
crudolitas bestiaru nomine demonstret᷑ : Prima quasileaena :¬
& alas habebat aquila: Aspiciebam donec euulsȩsunt alȩ ei
& sub lata ẽ de terra : & suꝑ pedes quasi homostotit : et coreius

Expanded text:
i populus ejus: Jacob funiculus haereditatis ejus . Mare autem mundum istum, saeculumque significat, salsis amarisque fluctibus redundantem: sicut Dominus in parabola sagenae missae in mare interpreta et cujus secundum David in mari confringuntur capita . Et in Amos legimus: Si descenderit in profundum maris, ibi mandabo draconi, et mordebit eum . Quatuor autem bestias, quae ascendebant de mari, et erant diversae inter se, angelo disserente noscamus. Hae, inquit, quatuor bestiae magnae, quatuor regna consurgent de terra. Quatuor autem venti qui pugnabant in mari magno, ideo venti coeli esse dicuntur: quia unusquisque angelus facit pro eo regno od sibi creditum est. Et hoc notandum, quod regnorum 664 feritas atque crudelitas bestiarum nomine demonstretur. Prima quasi leaena, et alas habebat aquilae. Aspiciebam donec evulsae sunt alae ejus, et sublata est de terra, et super pedes quasi homo stetit , et cor ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quã nunc conam exponere. & sequens dequa
dicturi sumꝰ : priores sunt iuxta historiam quamdug
superiores : lea enĩ &sequens primo & t̃tio an nobalthas ar
Regis acce̾dis se memorant᷑ : illa aut que aute superioreleo¬
taest nouissimo anno immono uissimo dieregni balthasar
scribit᷑: & hoc nonsolũ in dani hele sed in hieremia quoque
& et echiel legim sicut in locis ipsis. siuita comes fuerit. do cere
liuĩ signorũ acciderit in his uero narrant᷑ somnia quaesigulis sint
uisa temporib: quorũ solus propheta conscius ent : Et nullam
habent apud barbaros signi uel reuelationis magnitudine. ⁊
sed tantũ seribunt᷑. ut apud posteros eorũ qr siuisa sunt memoria
ꝑ seuer&: Uidebã in usione mea nocte & eccequat tuor
uenticeli pugnabant in mare magno : Et quat tuor bestiȩ
grandes ascendebant demari . diuersȩ interse: Quat tuor
uentos celi quat tuor arbitror angelitas potestates quibus prin¬

Expanded text:
quam nunc conamur exponere, et sequens, de qua dicturi sumus, priores sunt, juxta historiam, quam duae superiores. Ista enim et sequens, primo et tertio anno Balthasar regis accidisse memorantur . Illa autem quae ante superiorem lecta est, novissimo anno, immo novissima die regni Balthasar scribitur. Et hoc non solum in Daniele, sed in Jeremia quoque et Ezechiele legimus : sicut in locis ipsis, si vita comes fuerit, docere plium signorum acciderit. In his vero narrantur somnia quae singulis sint visa temporibus: quorum solus propheta conscius est, et nullam habent apud barbaras nationes signi vel revelationis magnitudinem; sed tantum scribuntur, ut apud posteros eorum quae visa sunt, memoria perseveret. Videbam in visione mea nocte: et ecce quatuor venti coeli pugnabant in mari magno, et quatuor bestiae grandes ascendebant de mari diversae inter se. Quatuor ventos coeli, quatuor arbitror angelicas potestates, quibus prin
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentiã ꝓuoc&: Et queritur. utrũ hoc in isto mundo suturũ sit
an in altero : Uel certe postaliosmũndos quȩ nosꝓde
leͥramentis & cassis ducentes fabulissi hoc solũ dicimus ideo
signasieri ꝑ seruodĩ aputꝰ barbaros nationes : Vt unius dĩ
cultus & religio praedicetur: Porrodanihel perseuerauit

Expanded text:
erit  Al. quaeritur utrum hoc in isto mundo futurum sit, an in altero, vel certe post alios mundos. Quae nos pro deliramentis, et cassis ducentes fabulis, hoc solum dicimus: ideo signa fieri per servos Dei apud barbaras nationes, ut unius Dei cul
Abbreviated transcription (Latin):
dã opinionẽ duas habra ham liniguas hebreorum
& chaldeorũ scisse dicamus: Et in posuit eis chunucoꝵꝵ p̃posđ.
nomina : daniheli baltasar : & ananiȩ sedrac : mila-¬
inegipto apellauit sopũ tuphanec: nolentes eos intra
captiuitatis. uocabula habere iudã e Unde & ꝓpheta
aliena. Porro dñis in bonã partẽ nomina mutat an¬
tiqua & exrebus in ponit uirtutũ uocabula : uit habram
appellaret abraham &sarar sarrã : In eiiuangelio
quo que quondã sy mon petri nom̃ accept : & silii zebedei

Expanded text:
dam opinionem duas Abraham linguas, et Hebraeorum et Chaldaeorum scisse dicamurum nomina Daniheli Balthasar et Ananiae Sedrac Misain Aegypto appellavit , Somtonphanech, nolentes eos in terra captivitatis vocabula habere Judaeorum  Al. Judaeaealiena ? Porro Dominus in bonam partem nomina mutat antiqua, et ex rebus imponit virtutum vocabula: ut Abram appellaret Abraam, et Sarai, Sara . In Evangelio quoque quondam Simon Petri nomen accepit , et filii Zebedaei
Abbreviated transcription (Latin):
tens. macedoniae uidelic&. & asiae : tantũ de expti
&sqnie natnt rogibas qua in medio udea pesita
aunc ab illis nuno abistis gibus tenebatur: & srptor
s eam qũ srłaticopopulo copulataes: & deprinapib ex
qualebit supcum & dominabit᷑ ditione. Multaen
domirano eius: iste ẽ ptholomeus philadel fus. secun¬¬
dus rex cgiptifiliuꝰ pholomei superioris: sub quo sep¬
aiatita interp̃tes alex andriȩ scripturam scam in
grauã dicuntur uertisse sermone: Quiꝰ aeleataro
epontissa multa hiero solqmam & in templo donaria
salcriuuidem apud grecos orator & philo sophus t̾antȩq
unn marrant enim historiȩ. habuis se eum peditũ
ecmolia equitum uigintimilia: curruum duomi

Expanded text:
tens, Macedoniae videlicet et Asiae, tantum de Aegypti et Syriae narrat regibus: quia in medio Judaea posita, nunc ab illis, nunc ab istis regibus tenebatur. Et Scriptsed eam quae Israeli populo copulata est. Et de principibus ejus praevalebit super eum: et dominabitur ditione. Multa enim dominatio ejus. Iste est Ptoledus rex Egypti, filius Ptholemei superioris, sub quo Septuaginta interpretes Alexandrie Scripturam sanctam in grecum dicuntur vertisse sermonem», «et Eleazaro pontifici multa Hierosolimam et in templum donaria Phalereus idem apud Grecos orator et philosophus, tanteque  vinceret. 35 Narrant enim historie habuisse eum peditum ducenta milia; equitum viginti, curruum duo mi
Abbreviated transcription (Latin):
uix talunares ut diximus menses: Qui secundum
illorum supputationem supputatone possunt facere ꝑ sin¬
gulos menses dies XxViiii. semis : ita ut si soliscirculus ꝑ annos
cccxe plus habeat dics .ccclxu in quarta diei partẽ
ãplius repperiatur: unde greti aciuder ꝑ octo annos triũ
m̃siũ ΕΜBΟΑΕΜΟΥC faciuint Si eni octies exundecim
& quartam partem uolueris supputare ÷ xe dies hoo ẽ
in m̃ses effices. & in cccc lxxu. annis. octonarii reppe

Expanded text:
uxta lunares, ut diximus, menses, qui secundum illorum supputationem possunt facere per singulos menses dies XXIX semis, ita ut solis circulus per annos CCCCXC plus habeat dies CCCLXV et quartam diei partem,amplius reperiantur, unde Graeci et Judaei pro octo annis trium mensium embolismis faciunt. Si enim octies undecim et quartam partem volueris supputare, XC dies, hoc est tres menses efficies, et in CCCCLXXV annis octonarii repe
Abbreviated transcription (Latin):
Benedic anima mea dño : & om̃ia interioram ea nomenscm eius :
Priusenim quã dĩ uisionẽ uidere mere amur : interi oranr̃a foras as¬
piciunt : cũ aut uiderimus uisionemdĩ conuertentur interiora
nra : & tuti in illis sumus : Dequib: & nin aliolo coscribitur: Omi sgła

Expanded text:
Benedic, anima mea, Domino, et omnia interiora mea, nomen sanctum ejus. Benedic, anima mea, Domino, et omnia interiora mea, nomen sanctum ejus. Prius enim quam visionem Dei videre mereamur, interiora nostra foras aspiciunt; cum autem viderimus visionem Dei, convertentur in nos interiora nostra, toti in illis sumus de quibus et in alio psalmo scribitur: Omnis gloria
Abbreviated transcription (Latin):
tm missiese pongelus quicidi indule intiã muntiar&. qui a
mudanti & uno dicbus estitit ei princeps ꝑsarũ enũ meran specca¬
ta populiudeorum uđiuste tenerentur captiui: & dimitti
non deberent. Et accemichael unus de principibus primis uenit
& met legationi qui orationes tuas offerebam dõ: Venit in ad¬
iutorium mnihi angłs michahel. quipre est populo isrł: Pin¬
cipes aut : primos angłos intellegimus: et ego reman si ibi
uxta regem ꝑ sarum Regem ꝑsarũ angłm id est principem
uocat: uislendit qđ uixta michaelis populum sit moratus.
quicon trapsarum principem loquebatur.: Veni autẽ ut do¬
cerẽnte quȩ uentura sunt populotuo in nouissimis diebus: qđ da-¬
nihel dep̃catus est. hoc adõ meret᷑ audire. quid futurum sit populo
isiłeN on inuicino tempore .s. in nouissimis dieb: idẽ inc̃sumati¬
ꝑñe mi in uisionetua dissoluta sunt compages meȩ: Sic teodotion
in t̃p̃tatus est : iuxta illud qđ incenͣsimo secundo psalmo legimus:

Expanded text:
statim missus est angelus qui ei Dei indulgentiam nuntiaret: quia viginti et uno diebus restitit ei princeps Persarum, enumerans peccata populi Judaeorum, quod juste tenerentur captivi, et dimitti non deberent. Et ecce Michael unus de principibus primis venit et meae legationi, qui orationes tuas Deo offerebam, venit in adjutorium mihi angelus Michael qui praeest populo Israel. Principes autem primos, archangelos intelligimus. Et ego remansi ibi juxta regem Persarum. Regem Persarum angelum, id est, principem vocat, et ostendit quod juxta Michaelem sit paululum moratus, qui contra principem Persarum loquebatur. Veni autem ut docerem te quae ventura sint populo tuo in novissimis diebus. Quod Daniel deprecatus est, hoc a Deo meretur audire, quid futurum sit populo Israel non in vicino tempore, sed 700 in novissimis diebus, id est, in consummatine mi, in visione tua dissolutae sunt compages meae, etc. Sic Theodotio interpretatus est, juxta illud quod in centesimo secundo psalmo legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
uinimesu⁊ rogandiꝓ uobis dm̃: Nisi michael archangelus.
ue edites populus uideorũ : & in terim hoe temp̃r. ego
x proucosgreiorũ. cõmunilabore aduersũ persarum prin.¬
upem dimicamꝰ Reuoluen dȩsunt ue tereshistoriȩ. & con¬
si d eandum neforte illud tempus signific& quando ꝑsȩ̃ grecis
nuualut: luxta aeditionem uulgatam usq ad sinẽ libri
up taruisio: que anno tertio cyri regis ꝑsarum appa¬
piut danibeli: Porro iuxtahebraicã ueritate separata sunt
quȩ secuntur: & scripta ordine ppostero. decuiꝰ causis supra
dinimus: Nonenim sub cyr anno tercio. sed subdaris primo
quis duert balthasar. narrant ista que scripta sunt:
go a anno primo darii medistabã ut c̃fortaretur & ro¬
bora retur: Ego inquĩddanihel ab annoprimoregis darii
qui subuertit chaldeos. & me demanu inimicorũ quantũ
in se suit liberauit ob custodiam meam &iam lacũ leonum
suo signauit anulo. neme aduersarii int̃ficerent: Stabam

Expanded text:
Michael archangelus, cui creditus est populus Judaeorum. Et interim hoc tempore ego et princeps Graecorum communi labore adversum Persarum principem dimicamus. Revolvendae sunt veteres historiae, et considerandum ne forte illud tempus significet quando Persae a Graecis victi sunt. Juxta editionem Vulgatam usque ad finem libri una putatur visio, quae anno tertio Cyri Regis Persarum apparuit Danieli. Porro juxta Hebraicam veritatem, separata sunt quae sequuntur, et scripta ordine praepostero. De cujus causis supra diximus: Non enim sub Cyri anno tertio, sed sub Darii primo qui subvertit Balthasar, narrantur ista quae scripta sunt. Ego autem ab anno primo Darii Medi stabam, ut confortaretur et roboraretur. Ego, inquit Daniel, ab anno primo regis Darii qui subvertit Chaldaeos, et me de manu inimicorum, quantum in se fuit, liberavit ob custodiam meam etiam lacum leonum suo signans annulo, ne me adversarii interficerent, stabam
Abbreviated transcription (Latin):
gessit. que gre corũ narrant historie: succendit enim athenas
sub principe galba bellum que eo tempr̃ gestũ intermono.¬
phylis & apud salaminã nauale cor tamen quando sophodes.
& euripi des clari habebantur : & the misto des inꝑsas fugiens

Expanded text:
gessit quae Graecorum narrant historiae. Succendit enim Athenas gessit quae Graecorum narrant historiae. Succendit enim Athenas sub principe Callia, bellumque eo tempore gestum est in Thermopylis, et apud Salaminam navale certamen: quando Sophocles et Euripides clari habebantur, et Themistocles in Persas fugiens,
Abbreviated transcription (Latin):
dantibus me : Repente i ꝑ sonadm̃ introducit᷑ respunidentis:
intellectũ tibi dabo & in struã te iniua qua gradieris sirmabo
suꝑte oculos meos: Ergo & nunc narrante propheta. aban¬
no primo darii medistabam & dep̃cabar ut confortart u
& roborat᷑ eius imperiũ : Ds̃ repente repondit: Et nunc uer¬
tatem ad nuntiabo tibi: est que sensus: quiauis nosse deper¬
sarũ regibus quid futurũ sit : Audior dinemrerum & auseulꝰ¬
ta quod q ris. & ecce ad huc tresregestabunt insu du¬
t latur opib: nimiis suꝑ om̃s & cum in ualuerit. diuiu is u
c̃ citabit om̃s aduersum regnũ graetie: IIII reges post eyrum
dicit inper side surrec turos : Cambissemfilium cyri. esmer¬
dem magnũ. quipan ł hapten filiã cambissesdux̃ uxar
Quicum᷑ septem magis fuiss& occis. & in locum eius diraid
piss& imperium : eadem panthaptis. nupsitdario: & exeu
xersen filiũ genuit : Qiupo tentissimus rex & ditissimus ad¬
uersum graeciam. innumerabilem duxit exercitum : Et ca

Expanded text:
introducitur respondentis: Intellectum tibi dabo, et instruam te in via hac qua gradieris: firmabo super te oculos meos . Ergo et nunc narrante propheta: Ab anno primo Darii Medi, stabam et deprecabar, ut confortaretur et roboraretur ejus imperium, Deus repente respondit: -- Et nunc veritatem annuntiabo tibi. Estque sensus: Quia vis nosse de Persarum regibus quid futurum sit, audi ordinem rerum, et ausculta quod quaeris. Et ecce tres adhuc reges stabunt in is super omnes: et cum invaluerit divitiis suis, concitabit omnes adversum regnum Graeciae. Quatuor reges post Cyrum dicit in Perside surrecturos, Cambysen filium Cyri, et Smerden Magum qui Pantapten filiam Cambysis duxit uxorem. Qui cum a septem Magis fuisset occisus, et in locum ejus Darius suscepisset imperium, eadem Pantaptes nupsit Dario, et ex eo Xerxen genuit filium, qui potentissimus rex et ditissimus, adversum Graeciam innumerabilem duxit exercitum, et ea
Abbreviated transcription (Latin):
danihel. quia ex dieprimo quo posuisti cortuum adintel erer¬
dum ut te ad fligeres in conspectuditui : xaudita sunt uerba
primi id est TSΑΝ expletis tribus ebdomadibus hoc est ui¬
ginti diebus & uno cernit hanc uisionem : & audiuit ab angebi
qđ exdie primo quo orare coeperit & ad fligere sc̃in conspectu
dñꝰĩ exaudita sint uerba eius: Querit̃. sistatim exauditus est
cur non statim ad eum missus cit angłs: Bata est ei ꝑ momã occasio
cmplius dñm dep̃ canduut exeo qđ plus desiderat borem
plus audire mere atur : Qđ aut ait. & ego ingressussũ ad uerba
tua : hunchab& sensum: Post quã tucoepisti bonis operibus
& lacrimis ad que ieiunio dĩ in uocare miscđia : & ego accepi
occasionem ut in grederer inconspectudĩ & ora rom prous:
princeps autꝰ regnipersarũ restitit mihi xx & uno diebus: uidet᷑
mihi hicee angelus cui ꝑsis credita ẽ : iuxta illud qđ in deutero¬
nomio legimus: quando diuidebat altissimus gentes quando dis¬

Expanded text:
Danihel: quia ex die primo, quo posuisti cor tuum intellegendum ut te adfligeres in conspectu dei tui, exaudita sunt uerba primi, id est, Nisan, expletis tribus hebdomadibus, hoc est, viginti diebus et uno cernit hanc visionem: et audit ab angelo, quod ex die primo quo orare coeperit, et affligere se in conspectu Dei, exaudita sunt verba ejus. Quaeritur, si statim exauditus est, cur non statim 699 ad eum missus sit angelus. Data est ei per moram occasio amplius Deum deprecandi: ut ex eo quod plus desiderat, per laborem plus audire mereatur. Quod autem ait: Et ego ingressus sum ad verba tua, hunc habet sensum: Postquam tu coepisti bonis operibus, et lacrymis atque jejunio Dei invocare misericordiam, et ego accepi occasionem, ut ingrederer in conspectu Dei, et orarem pro te. Princeps autem regni Persarum restitit mihi viginti et uno diebus. Videtur mihi hic esse angelus cui Persis credita est, juxta illud quod in Deuteronomio legimus: Quando dividebat Altissimus gentes et dis
Abbreviated transcription (Latin):
is andem uerbo interp̃tati sunt : Septua ginta uero mare
apell sa iuxta illud qđ inpsal molegimꝰ. inspũ uiolento
consrigenis naues charsis. id est maris : et ionas fugsre cupie¬
bat non in tharsum urbem ciliciȩ ut plerique acstimant.
leterã um ponentes prolittera : Vel indiȩ regionem ut pu¬
e iosephus: ed ab solute in pelagos.. Vidi aut egodanibl
solus iuissone̾. uiri aut̃ qui erant mecũ. non uiderunt : sedter¬
rornimius inruit super eos & fugierunt in abscondito
Et apostolus paulus simile quod in actib: a posto lorum pas¬
sus est : ut ceteris noncernentibus. uisione solus aspicer& : etce
nã ad prophetam iacen tenmittit manũ : ut su generis
corpus aspiciens. nequaquam paueat: & dixit ad me : Pa-¬

Expanded text:
em verbo interpretati sunt: Septuaginta vero mare appellaverunt, juxta illud quod in psalmo legimus: In spiritu violento confringes naves Tharsis , id est, maris. Et Jonas fugere cupiebat non in Tharsum urbem Ciliciae, ut plerique aestimant, litteram ponentes pro littera, vel Indiae regionem, ut putat Josephus: sed absolute in pelagus . Vidi autem ego Daniel solus visionem: porro viri qui erant mecum non viderunt: sed terror nimius irruit super eos, et fugerunt in absconditum. Et Paulus apostolus simile quid in Actibus apostolorum passus est, ut, caeteris non cernentibus, visionem solus aspiceret . Et enam ad prophetam jacentem mittit manum: ut sui generis corpus aspiciens nequaquam paveat. -- Et dixit ad me: Da
Abbreviated transcription (Latin):
iohanni. suꝑ fluenta iordanis aperiunt᷑ cdi: andectũ
delbrm̃ta conticeant Qui umbias & ⁊magines inue¬
ritate querentes ipsã conant᷑ euertere ueritatem : ut
flumina & arbores & paradisũ utputent allegoniȩ
est oculorũ : ut uisi onẽ misticam cornereualeamꝰ: Et exce
uir uñ uestitus lineis: Polineis qđ int̃p̃tatꝰ est aquila¬

Expanded text:
Joanni super fluenta Jordanis aperiuntur coeli . Unde eorum deliramenta conticescant, qui umbras et imagines in veritate quaerentes, ipsam conantur evertere veritatem, ut flumina, et arbores, et paradisum putent allegoriae est oculorum, ut visionem mysticam cernere valeamus. Et ecce vir unus vestitus lineis. Pro lineis, quod interpretat
Abbreviated transcription (Latin):
omia quer̃ & rẽplicant : ut cðhistoria nonsteteri
Enabucho donosor diabolus signisu& qđ nos ne¬
quaquã recipimus : ne omua quȩ legimus. ũbra:
uideantur & fabulae : Iuis enĩ am̃tes homines peget
instar butorũ animantiũ in agris uiuere locilq̃ sil
uestrib: E & ut cunita pr&erea cũ multocredibilio¬
ra & graecȩ & romane Historiae accedisse homi¬
nib: ꝓdiderint Scyllã quoque. & chime rã hydrã
at que centauros aues &feras. flores & arbores
stellas & lapides factos ex hominib parrent
fabulae: Quid mirũ est. siadostende ndã poten¬
tiãdi. & humiliandã regũ suꝑbiã. hoc diuidiciũ
me o siuem drono ut inter p̃tat᷑ est theodotis: Ronio
mibi tndita sunt: Et apłrdicit: Alundisinm algno posi¬

Expanded text:
omnia quaerunt et replicant: ut cum historia non steterit, omnia quaerunt et replicant: ut cum historia non steterit, per Nabuchodonosor diabolus significetur. Quod nos nequaquam recipimus, ne omnia quae legimus, umbrae videantur et fabulae. Quis enim amentes homines non cernat instar brutorum animvestribus? Et ut cuncta praeteream, cum multo incredibiliora, et Graecae et Romanae historiae accidisse hominibus prodiderint; Scyllam quoque et Chimeram, Hydram, atque Centauros, aves et feras, flores et arbores, stellas et lapides factos ex hominibus narrent fabulae: quid mirum est si ad ostendendam potentiam Dei, et humiliandam regum superbiam, hoc Dei judicio meo, sive in throno, ut interpretatus est Theodotio. Domum mihi tradita sunt . Et Apostolus dicit: Mundus in maligno posi
Abbreviated transcription (Latin):
dauerit & glorificauerit regẽ caeli : quia om̃ia opera
eius uera. & uiae eius uditia : Et gradientes ipsuꝑbia.
contrariã intellegere forcitudinẽ De qua dp̃is lo¬
quitur ineuuglo Sidebani satanan quasi fulgõ
caderitẽ decelo: Et ioħs ia pocalypsi qđ draco cadensp̃
ter tiã partẽ stellarũ secũntraxerit : Etȩsaras quo¬
modo cecidit lucifer quimane horiebatur: Adseruil
nequaquã potuissefieri ut foeno ꝑ septẽ annos uexe¬
rit : ut homoquinutrit est inde litus. & septẽ annus absq
ulla laceratione corporis sui int̾ bestias uixerit᷑ &
quo modo am̃ti homini ꝑ septẽ annos inperiũ reserua¬
tũ sit qͣd potentissimũ ab querege tantotemporesue¬
rit: Aut si alius illi successerit in regnũ. cuius uexor¬
diae estimandus sit. ut ceder& imperio quqđ tanto
tempore possidebat : p̃sertim cum istoria chaldeoꝵ
nichiltale contineat : Nec potuissesieri ut quide mi¬
norib scripserint . maiora r&icerent: haec aut̃

Expanded text:
et glorifico Regem caeli, quia omnia opera eius uera et uiae eius iudicia, et gradientes in superbia ua Dominus loquitur in Evangelio: Videbam Satanam quasi fulgur cadentem de coelo . Et Joannes in Apocalypsi, quod draco cadens in terram, tertiam partem stellarum secum traxerit . Et Isaias: Quomodo cecidit lucifer, qui mane oriebatur ? asserunt nequaquam potuisse fieri, ut feno per septem annos vesceretur homo qui nutritus est in deliciis, et septem annis absque ulla laceratione corporis sui, inter bestias vixerit. Et quomodo amenti homini per septem annos 645 imperium reservatum sit, regnumque potentissimum absque rege tanto tempore fuerit: aut si alius illi successerit in regnum, cujus vecordiae aestimandus sit, ut cederet imperio, quod tanto tempore possidebat: praesertim cum historiae Chaldaeorum nihil tale contineant; nec potuisse fieri, ut qui de minoribus scripserant, majora reticerent. Haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
Misach. & ab de nago. dispereat & domuseius uaste tu
paeque enĩ est dsalius quipossit ita sal uare: quidam
pessime ad diabolũ refferunt. quod in consũmationem
& finẽ mũ di eciam ipserecipiat noticiam dĩ. & om̃ st
ad poenitentiã cohortetur : & huncuolunt eẽ regem
u niue. quino uissime descendit detͥrono suꝑbiae. & humi-¬
litatis p̃mia consecutꝰ est: Tuncrex promouit sidrach.
mi sach. & ab denago prouintia babilonis quidicant supra
tres pueros non uidices prouintiarũ sed p̃fectos operũ singu¬
lorũ fuissẽ in babilone : Hũ uolunt eoscẽ &iam ꝓuntiariꝰ
iu dices constitutos nabucho donosor rexom̃ib gentibus
& linguis quȩb abitant in huniuer sater ra paxuo t̃ mutt¬
pluce t̃&er Epistola nabucbdomosor. rapph&e uolimant
poritur: ut non sictus abalio postea liber sicit si uiphanta
mentit ur sed ipsius da roihelis esse credatur:¬
PNgo nabucho dosor. qui&us eram indomo mea ceflo¬
Drens irpalatio meo: Historia quide mapi festa est:¬

Expanded text:
Misac, et Abdenago, 644 dispereat, et domus ejus vastetur. Neque enim est Deus alius qui possit ita salvare. Quidam pessime ad diabolum referunt, quod in consummatione, et fine mundi etiam ipse recipiat notitiam Dei, et omnes ad poenitentiam cohortetur, et hunc volunt esse regem Ninive qui novissime descendit de throno superbiae, et humilitatis praemia consecutus sit. Tunc rex promovit Sedrach, Misac et Abdenago in provincia Babylonis. Qui dicunt supra tres pueros non judices provinciarum, sed praefectos operum singulorum fuisse in Babylone, hic volunt etiam eos provinciarum judices constitutos. Nabuchodo& linguis, qui habitant in universa terra, pax vobis multem. Epistola Nabuchodonosor in prophetae volumine ponitur: ut non fictus ab alio postea liber sicut sycophanta  Porphyrius  mentitur, sed ipsius Danielis esse credaturEgo Nabuchodonosor quietus eram in domo mea, et florens in palatio meo. Historia quidem manifesta est et