comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ sticia. Nec desipiet si qͥs int̾im oẽm oꝑam dare
maliu̾t q̃m admod̾ illa potiꝰ ualeat ꝯcupiscere gau¬
dia illos formidare dolores. ꝙͣ hiꝰ uide uitare mole¬
in corde hõis ꝑ ꝙͣ nimirũ disc̾nere ⁊ diiudicare pos¬
sit ũde gaudeat son doleat. imo ⁊̃ qͥd cupiat uel qͥs

Expanded text:
tristitia. Nec desipiet si quis interim omnem operam dare maluerit, quemadmodum illa potius valeat concupiscere gaudia, illos formidare dolores, quam hujus vitae vitare molein corde hominis, per quam nimirum discernere et dijudicare possit unde gaudeat seu doleat, imo etiam quid cupiat vel quid
Abbreviated transcription (Latin):
celestis suauitas atq dulcedo. Attẽdamꝰ ⁊ ꝑpẽda¬
exilio lugẽdũ sit. hĩc enĩ salouiõ aĩt. Qui appoĩt
sciãni: apponit ⁊ dolorẽ. Quia ꝙͣto magͣ homo
mala sua intlłit. tãto ãpliꝰ suspirat et gemit me
cogitatio curiosa ⁊ sagax obscura inuestigare ⁊
nẽ sui assidua meditatõne illumĩat᷑. Cũpũctio ÷
qͣndo ex ꝯsid̾atõne maloꝵ suoꝵ cor int̾no dolore
tãgit᷑. Deuotio ÷ pius et humłis affcũs in deiun
humłis ex cõsciã inf̾iutatis ꝓpͥe. puis ex ꝯsid̾atõe¬
in deũ ꝑ piũ ⁊ humłem asfcm̃. Affectꝰ ⁊ spõtanea
q̃d̾a ac dulcis ip̃ius animi ad deũ m̃clinatio. Nil .xx.
ita deũ inclinatad pietatẽ ⁊ miscdiam ꝙ̃ ad mod̾
purus m̃tis afft̃us. Scĩam celestiũ ⁊ t̾restriũ reꝵ
laudarr atq amare solent hoiẽs. S mło meliores
sũt qui huĩc scĩe p̾ponũt nosc̾e semi ipõs. laudabłi¬
or siqͥdẽ ÷ animꝰ cui nota ÷ mseria sua. ꝙͣ qͥ ea non

Expanded text:
 suavitas atque dulcedo. Attendamus et perpendaexsilio lugendum sit. Hinc enim Salomon ait: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem . Quia quanto magis homo sua mala intelligit, tanto amplius suspirat et gemit. cogitatio, curiosa et sagax obscura investigare, et  cognitionem sui assidua meditatione illuminatur. Compunctio est quando ex consideratione malorum suorum cor interno dolore tangitur. Devotio est pius et humilis affectus in Deum; humilis ex conscientia infirmitatis propriae, piin Deum per pium et humilem affectum. Affectus est spontanea quaedam ac dulcis ipsius animi ad Deum inclinatio. Nil enim ita Deum inclinat ad pietatem et misericordiam, quemadmodum purus mentis affectus. Scientiam coelestium et terrestrium rerum laudare atque amare solent homines; sed multo meliores sunt, qui huic scientiae praeponunt noscere semetipsos. Laudabilior siquidem animus est, cui nota est miseria sua, quam qui ea non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pͥmũ hoiẽm qui añ corruptõnẽ hũanitatis
S mͦ corrupta hũantate ex qͦ ꝯuĩgit᷑ corruptõi
corrũpit᷑ nec ꝓpͥetates suas p̃t ex̾cen donͨ usu¬
⁊ exꝑiẽcia ⁊ aliciꝰ doct̾ua exitate incipit disc̾nere ue¬
ascẽdat᷑. Unde uirgiliꝰ. Qͣnͣtũ nõ noria corꝑa tardãt

Expanded text:
per primum hominem, qui ante corruptionem humanitatis, rupto, corrumpitur: nec proprietates suas potest exercere, donec usuxperientia, vel alicujus doctrina excitata, incipit discernere, veaccendatur. Unde Virgilius: . . . Quantum nos noxia corpora tardant
Abbreviated transcription (Latin):
magi̾e uãq dei ht̃ rõuẽ et ex siłitudi̾e caritatẽ
Caritas u̾o in se ip̃a rep̾sentat tͥnitatẽ. hng ra¬
tio sentit. ⁊ paccata reqͥrit. Hͣnc caritas inuenit
⁊ uudẽdo beata quiescit. huc in p̾senti fides seqͥt᷑
ante arbitriĩ lib̾tate ad eũ qui cõdidit om̃ia se
⁊ cet̾a referat. Sic in hoĩe tͥnitas aꝑꝑeat ꝙͣ caritas
manifestat. ut caricatẽ sꝑ homo exibeat. semꝑq
ꝯspiciat. is q̃m tͥuitatis ymago ꝑornat. Sic homo
eius seruabit siłitud̾iem cuiꝰ in se nat᷑ałi portat
ꝓmagiẽm. Aꝑpeat gͤ ymago dei iñ intlłia rõna¬
li. in mẽte spũali. in houore liberi arbitͥi. Aꝑpe¬
at sili̾tudo dei minorib ꝓ nat᷑a in oꝑib ꝓ iusti¬
cia. in uͥtutib ꝓ gr̃a. ut morib nat᷑a ꝑornetur¬

Expanded text:
e namque Dei habet rationem, et ex similitudine charitatem. Charitas vero in se ipsa repraesentat Trinitatem. Hanc ratio sentit, et pacata requirit: hanc charitas invenit, et videndo beata quiescit. Hanc in praesenti fides sequituante arbitrii libertate ad eum, qui condidit omnia, se et caetera referat. Sic in homine Trinitas appareat, quam charitas manifestat, ut charitatem semper homo exhibeat, semperque conspiciat is, quem Trinitatis imago perornat. Sic homo ejus servabit similitudinem, cujus in se naturaliter portat imaginem. Appareat ergo imago Dei in intelligentia rationali, in mente spirituali, in honore liberi arbitrii. Appareat similitudo Dei in moribus pro natura, in operibus pro justitia, in virtutibus pro gratia: ut morib
Abbreviated transcription (Latin):
um. Et qr ulła ciuitas absq ppło disposuit̃ in ea cõ¬
ditor nr̃ ppłni tͥplicis gradus. id ÷ sapiẽtes ad ꝯsule¬
dũ. milides ad ꝓpugnãdũ artifices ad m̃istͣndũ. Ci¬
ues hiꝰ ciuitatis sũt nat᷑ales ⁊ ingenti aĩe uigo¬
res tãꝙͣ indigene: quoꝵ distĩcti sũt gͣdus. qr alii
inf̾iores. alii sriores. alii mẽ Suꝑiores qͥd̾e sũt ĩdel¬
onalis disc̾nit ⁊ disc̾tõnis occło asꝑnat᷑ ea. intllcũ a¬
lis ꝑthit ad di̾na. Intllcũales ig᷑ sensus sũt tãꝙͣ
aĩe ꝯsiliarii dicẽtes ei. deumtime ⁊ mãdata eiꝰ
&serua. ꝓp̃ hec eni eit om̃is homo. Ro̾nales sũt
tãꝙͣ milites qui hostes ꝯcupiscẽtiaꝵ inpngnãt ꝑ arma
iusticie. Aĩales sũ sẽsnales sensus sũt tãꝙͣ rustici et
artisices qui corꝑalib indumẽtis insistũt ⁊ corpori
qua corpꝰ uegetat ⁊ ꝑ corpis sensus ista ext̾iora sẽtit
⁊ disc̾nit. Om̃s enĩ sensus t̃a ext̾iores ꝙͣ int̾iores ad

Expanded text:
um. Et quia nulla est civitas absque populo, disposuit in ea Conditor noster populum triplicis gradus, id est, sapientes ad consulendum, milites ad propugnandum, artifices ad ministrandum. Cives hujus civitatis, sunt naturales et ingeniti animae vigores, tanquam indigenae: quorum distincti sunt gradus; quia alii superiores, alii inferiores, alii medii. Superiores quidem sunt, intelonalis discernit, et discretionis oculo aspernatur ea. Intellectualis pertrahit ad divina. Intellectuales igitur sensus sunt tanquam animae consiliarii, dicentes ei: Deum time, et mandata ejus observa. Propter hoc enim est omnis homo . Rationales sunt tanquam milites, qui hostes, puta concupiscentias, impugnant per arma justitiae. Animales seu sensuales sunt tanquam rustici et artifices, qui corporalibus rudimentis insistunt, et corporqua corpus vegetat, et per corporis sensus ista exteriora sentit et discernit. Omnes enim sensus, tam exteriores quam interiores, ad
Abbreviated transcription (Latin):
iuificatõne ⁊ sonsisi¬
catõne descẽdit aĩa. ad corpus. P̾sentia uãq
sua illd̃ unificat colligit iñ unũ atq in uio denet
oefluere atq ꝯtabest̾e nõ sint. ꝯgentiã eiꝰ mod̾q
ꝯseruat. nõ tãtũ ĩ pulcͥtudĩe s etiã in crescendo
da frigida. asꝑa. lenia. dura. mollia. leuiã gͣuia.
sentit atq disc̾nit. ⁊ eiñ innum̾abłes diff̾e̾ntias

Expanded text:
ivificatione et sensicatione descendit anima ad corpus. Praesentia namque sua illud vivificat, colligit in unum, atque in uno tenet; defluere atque contabescere non sinit, congruentiam ejus modumque conservat, non tantum in pulchritudine, sed etiam in crescendo da, frigida, aspera, lenia, dura, mollia, levia, gravia sentit atque discernit. Deinde innumerabiles differentias
Abbreviated transcription (Latin):
uis eius que secũ tͣhens aĩalitatẽ carnis sũ se̾sualita¬
tẽ uel famula ⁊ obediẽtẽ sensus ⁊ ymagĩatões fa¬
cit. easq in archa memorie reponit. In sensu est¬
instͥmẽtũ sensualitatis ⁊ origo ymagĩatõis. Ip̃a uã
uis ignea que extͥnsecus formata sensus dicit᷑ eadein
forma usq ad intimũ tͣtusducta ymagĩatio uocatur
Seusus ita parit ꝑmagĩatõnẽ. ymagĩatio cogita

Expanded text:
 quae secum trahens sensualitatem carnis, velut famulam et obedientem, sensus et imaginationes facit, easque in arca memoriae reponit. In sensu instrumentum est sensualitatis et origo imaginationis. Ipsa namque vis ignea, quae extrinsecus formata sensus dicitur, eadem forma usque ad intimum traducta, imaginatio vocatur. Sensus itaque parit imagi
Abbreviated transcription (Latin):
scil̃ moꝵ ⁊ humoꝵ uarietates uariant᷑ ⁊ sop̃niã. Alia
nãq uident sanguinei alia colerici. alia mełacolici
alia flenmatici. Illi uidẽt rubea ⁊ uaria. isti ingͣ et
passim uagantes formas discͤpantes ⁊ uarias letas
uel turbulentas. In hoc gnẽ ÷ enphialtes. quẽ publi¬
ca ꝑsuasio quiestẽtes opinat᷑ inuadete ⁊ pondere
suo pressos ac sencientes guͣare. Qd̾ nõ ÷ aliꝰ nsi
q̃d̾a fumositas a stomaco uel a corde ad c̾ebiũ ascẽ¬
dens ⁊ ibi uimi animalem ꝯpͥmens
acit etiã humana opinio qrd̾ qͣd̾a arte mulierum
⁊ pc̃tate demonũ hoĩes ꝯuerti possit̃ in lup os
et iumenta ⁊ queq ncc̃aria portare. post queper¬
acta oꝑa itorũ ad se iedire nͨ fier mn eis mentẽ

Expanded text:
morum varietates variantur somnia. Alia namque vident sanguinei, alia cholerici, alia phlegmatici, alia melancholici. Illi vident rubea et varia; isti, nigra et passim vagantes formas discrepantes et varias, laetas vel turbulentas. In hoc genere est ephialtes, quem publica persuasio quiescentes opinatur invadere, et pondere suo pressos ac sentientes gravare. Quod non est aliud nisi quaedam fumositas a stomacho vel a corde ad cerebrum ascendens, et ibi vim animalem comprimenscit etiam humana opinio, quod quadam arte mulierum et potestate daemonum homines converti possint in lupos et jumenta, et quaeque necessaria portare, et post peracta opera iterum ad se redire, nec fieri in eis ment
Abbreviated transcription (Latin):
teris aĩatis scͥptoꝰ dicit. ꝓducãt aque. ꝓducat
t̾ra aiãm uiuẽtẽ. Aĩa uero nõ aqͣ. nõ t̾ra ꝓdu¬
xit. sed deus inspuauĩt nõ tãtũ aiãm uiuam
uiuentẽ s spiracłm uite racionale ex dei ymagĩe.
stm̃ ex dei similitudine
uma nõ ÷ pars doi ꝓbat ħ mutabłitas ꝙͣ in¬
currit. Deus enĩ ĩmutabłis ÷. ħ sepe mutata
tñ ei noc̾e pois nͥ a deo receisils recessitaũt qͣndo
pͤcauit. ꝓiide torq̃t᷑ misera a deo resuga ab uno
disiuc̃ta. sꝑgit᷑ ad multa ⁊ ꝓ sua indẽꝑantia sic mor¬
bida. sit molesta. Ea ꝓp̃ sensus corꝑei tͦbata memo¬
ria turbat᷑i hebetes siũt marcidi ⁊ stupidi Inde ca¬
ro patit᷑. languores oriunt᷑ ⁊ mors iuołetia ꝑua¬

Expanded text:
tibus Scriptura dicit: Producant aquae, etc. Producat terra animam viventem . Animam vero non aqua, non terra produxit, sed Deus inspiravit; non tamen vivam vel viventem, sed spiraculum vitae , rationale ex Dei imagine, factum ex Dei similitudinema non est pars Dei. Probat hoc mutabilitas quam incurrit. Deus enim immutabilis est: haec saepe mutata,tamen nocere posset nisi a Deo recessisset. Recessit autem quando peccavit. Proinde torquetur misera, a Deo refuga. Ab uno disjuncta spargitur ad multa, et pro sua intemperantia fit morbida, fit molesta. Ea propter sensus corporei turbata memoria turbati hebetes fiunt, marcidi et stupidi. Inde caro patitur, languores oriuntur, et mors violenta
Abbreviated transcription (Latin):
excedẽ ⁊ ilła incorpee lucis claritatõ cͣota ĩtre ⁊ ĩ hiis
que in ĩtimis uidet q̃ridã intime suauitatis saporem
ĩ tãtũ in ħ mẽcis excessu par illa que exuꝑat oinẽm
sensũ ĩ uenit᷑ atq obtinet᷑ ut siat fiłe̾tiũ incelo qͣsi
hora dimidiã ita ut ꝯtẽpłacis animꝰ mła alt̾cãtium
cogitatõnũ cumultuatõne tͦbet᷑. Nicħ̾ inueniens qd̾¬

Expanded text:
illam incorporeae lucis claritatem tota intrare, et ex iis quae intrinsecus videt quemdam intimae suavitatis saporem in tanto hoc mentis excessu, pax illa quae exsuperat omnem sensum, invenitur atque obtinetur, ut fiat silentium in coelo quasi hora dimidia; ita ut contemplantis animus nulla altercantium cogitationum tumultuatione turbetur, nihil omnino
Abbreviated transcription (Latin):
Anta dignitas
huiane ꝯdicõnis esse cognosat᷑ ut nõ solũ u¬
ut ex pͥme ꝯditõnis honore intelliget ꝙͣ tũ aebenet
suo ꝯditori dũ tãtũ in ꝯditõne mor digintatis
p̾ulegiũ p̾stitit ei ꝯditor ⁊ tãto ãpliꝰ cõditorẽ dili¬
geret ꝙͣto muabłus se ab eo cõditũ intelligeret
Nec ob ħ solũ qͥde ꝗd̾ ꝯsilio sc̃e tͥnitatis sic excelłet᷑
aꝯditore cõditus ÷ sed ⁊̃ qd̃ ad ymagiẽm ⁊ siłitudi¬
nẽ suã creator oĩum eũ creauit qd̃ ulłi alt̾i ex cͤa
minis nobłitate ÷ ꝯsiderãda. Primo qͥde̾̃ qd̾ sicuti
deus unus sꝑ ubrq totus ÷ omĩa uiuficãs mouens

Expanded text:
anta dignitas humanae conditionis esse cognoscitur, ut non solum juut ex primae conditionis honore intelligeret, quantum deberet suo Conditori, dum tantum in conditione mox dignitatis privilegium praestitit ei Conditor; et tanto amplius Conditorem diligeret, quanto mirabilius se ab eo conditum intelligeret. Nec ob hoc solum quidem, quod consilio sanctae Trinitatis sic excellenter a Conditore conditus est, sed etiam quod ad imaginem et similitudinem suam ipse creator omnium eum creavit, quod nulli alii ex creatminis nobilitate est consideranda. Primo quidem quod sicuti Deus unus semper ubique totus est, omnia vivificans, movens
Abbreviated transcription (Latin):
penetͣnda rõ ꝑ se nõ susficit nͥ a deo adiuta fuerit
Tũc finis eiꝰ si bñ iuget cũ ad noticiã secͤtoꝵ ã diu
inueiligãdo q̃siuit ꝑuen̾it. intlłcũs seu intelligẽtia
nũcupat᷑. Soetiꝰ tñ dicit i̾telligẽciã solius dei esse
et ad mod̾ paucoꝵ hoĩm. S hoꝵ alt̾um ꝓ alt̾o sepe
ponit᷑. Memoria etiã ꝯsors ⁊ cooꝑatͥx ÷ rõnis cm̃ suꝰ¬

Expanded text:
erit. Tunc finis ejus, si bene viget, cum ad notitiam secretorum, quae diu investigando quaesivit, pervenerit, intellectus seu intelligentia nuncupatur. Boethius tamen dicit intelligentiam solius Dei esse et admodum paucorum hominum: sed horum alterum pro altero saepe ponitur. Memoria etiam consors et cooperatrix es
Abbreviated transcription (Latin):
Redeat gͦ ad se ⁊ stet in se. nec sic̃ absentẽ se q̃rat
s uelut p̾sentẽ se curet t̾nere ⁊ disc̾n̾e ⁊ intẽtõnẽ
uolũtatis aͣ ꝑ alia uagabat᷑ statuat in se ip̃a ut
se cogitet in sem ipãm cognoscat ⁊ diligat. Ita ui¬
debit qd̃ nũꝙͣ se nõ amau̾it ñ ꝙͣ nescierĩt s alia
secũ amãdo cũ eis se ꝯsudit ut st̾i magno labore
ab eis seꝑari nõ possit. quib ꝯ amore inhesit ꝓp̃ea
fantasiis corꝑaliũ ymagiãtõnũ deformat᷑. eisdẽq
alte imp̾ssis etiã soluta a corꝑe nõ exuit᷑ Si enĩ a
corruptõne corꝑaliũ asfc̃onũ hic nõ mũdat᷑. corꝑe

Expanded text:
 se quaerat, sed velut praesentem se curet cernere et discernere, et intentionem voluntatis, qua per alia vagabatur, statuat in se ipsa, et se cogitet, ut se ipsam cognoscat et diligat. Ita videbit quod nunquam se non amaverit, nunquam nescierit: sed alia secum amando cum eis se confudit; ita ut sine magno labore ab eis separari non possit, quibus cum amore inhaesit. Propterea phantasiis corporalium imaginum deformatur, eisdemque alte impressis etiam soluta a corpore non exuitur. Si enim a co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ amorẽ uenit ad hoĩes. uenit ii hoĩes: fcũs ÷ homo
⁊ delicie illiꝰ eẽ cũ filiis hoĩm. Nr̃e u̾o delicie erũt cũ
ad eũ ueniemꝰ ⁊ uidebimꝰ eũ sicuti÷ atq siłes ei eri¬
mus. Tũc erit manifesta usio. plena cognitio. u̾a
dilectio. firta ꝯiũctio societas indi̾dua. siłitudo ꝑ-¬
fecta et uita beata met̾nũ ⁊ ultͣ in ꝑpetuas et̾nitates
Sic̃ enĩ corpꝰ in resurrͤcõne sua uitã et sensũ recipi
cognitõnẽ ⁊ amorẽ dei. Qd̾ cognitio sit uita. ip̃a u̾i¬

Expanded text:
Per amorem venit ad homines, venit in homines, factus est homo, Per amorem venit ad homines, venit in homines, factus est homo, et deliciae illius esse cum filiis hominum . Nostrae vero deliciae erunt cum ad eum veniemus, et videbimus eum sicuti est, atque similes ei erimus . Tunc erit manifesta visio, plena cognitio, vera dilectio, firma conjunctio, societas individua, similitudo perfecta, et vita beata, in aeternum et ultra in perpetuas aeternitates. Sicut enim corpus in resurrectione sua vitam et sensum recipiecognitionem et amorem Dei. Quod autem cognitio sit vita a
Abbreviated transcription (Latin):
Cirata ÷ enĩ aĩa magna a magno. recta a recto
eo magna quo capax et̾noꝵ. eo recta quo appetens
suꝑnoꝵ. Eo beata quo deo unita. Aiãm nãq qͣm
dei pietas respicit humłitas sbicit. penitẽtia re¬
ducit. iusticia deducit. obedi̾a cõducit. ꝑ seu̾antia
ꝑducit. deuotio intͦducit. puritas uingit. caritas
unit. Habet ai̾a in se amorẽ quo semꝑ pt̃ stare cũ
deo aut redire si mota sui̾t ꝯ suis affectib iio defir¬
tib ab eo suerit. Solus ÷ amor ex oĩb aĩe sensib¬
atip asfectib iñ quo pt̃ anina ⁊ si nõ ex equo suo
respõdere actori: uel de simb̾ mutuã repẽdere nicem
Et si minꝰ amat qm̃ mĩor est tñ si ex cota se diligit
nich̾ deest ubi totũ÷ Renũcians gͦ cũctis difectio¬
nib aliis tota soli uicũbat amori. esfũdãs se totã
in amorẽ illiꝰ cui rũdere ht̃ in redibendo amore¬
Aamat siqͥde̾ deus ut amet᷑. et cũ amat nicħ aliud uult
qͣm amari sciens ip̃os amore beatos qui se amau̾int

Expanded text:
vivat. Creata est anima magna a magno, recta a recto: eo magna, quo capax aeternorum; eo recta, quo appetens supernorum; eo beata, quo Deo unita. Anima namque quam Dei pietas respicit, humilitas subjicit, poenitentia reducit, justitia deducit, obedientia conducit, perseverantia perducit, devotio introducit, puritas jungit, charitas unit. Habet anima in se amorem, quo semper potest stare cum Deo, aut redire, si mota cum suis affectibus, imo defectibus, ab eo fuerit. Solus est amor ex omnibatque sensibus, in quo potest anima, etsi non ex aequo, suo respondere auctori, vel de simili mutuam rependere vicem: et si minus amat, quoniam minor est; tamen si ex tota se diligat, nihil deest ubi totum est. Renuntians ergo cunctis affectionibus aliis, tota soli incumbat amori, effundens se totam in amorem illius, cui respondere habet in redhibendo amoreAmat siquidem Deus ut ametur, et cum amat, nil aliud vult quam amari, sciens ipso amore beatos qui se amaverint.
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾ior hõ circa ista tẽꝑalia qͥn ꝑtito sensu afficit᷑
uita ctͣ qͥn mnesfabłia dei mesfabłi amore afficiet᷑
odorẽ. q̃mid̾a cibũ ⁊ c̃md̾a amplexũ int̾iorẽ ama¬
bit: Ibi enũ sulget qd̾ nõ capit locus. ibi sonat qd̾
nõ rapit tẽpus. ibi olet qd̾ uõ spargit flatꝰ ibi sa¬
pit qd̾ nõ minuit edacitas. ibi heret qd̾ nõ diuellit

Expanded text:
ior homo circa ista temporalia quinquepartito sensu afficiturvita circa quinque ineffabilia Dei ineffabili amore afficietur. odorem, quemdam cibum, et quemdam amplexum interiorem amabit. Ibi enim fulget quod non capit locus. Ibi sonat quod non rapit tempus. Ibi olet quod non spargit flatus. Ibi sapit quod non minuit edacitas. Ibi haeret quod non divellit
Abbreviated transcription (Latin):
s aĩa tua. nͨͣ uerũ corpus s fiłitudo corporis
tui. Iacebit enĩ corpustuũ. ambłabit ip̃a. Tacebit li̾gua cor¬
ꝑis tui. loq̃t᷑ illa. cdausi er̃t occłi tui uidebit ip̃a ⁊ ita
in ea tota ⁊ indegra c̾net᷑ siłitudo carnis tue. In hͣc siłi¬
tudĩe qͣi ꝑ loca cognita uł incognita discͤrit ⁊ sentit
leta uel tͥstia. Ai̾a ĩ mortui sic̃ dormiẽtis in ip̃a siłi¬
tud̾ie corꝑis sui sentit seu bona sou mala. Nõ sunt

Expanded text:
sed anima tua; nec verum corpus, sed similitudo corporis tui. Jacebit enim corpus tuum, ambulabit illa. Tacebit lingua corporis tui, loquetur illa. Clausi erunt oculi tui, videbit illa. Et ita in ea tota et integra cernetur similitudo carnis tuae. In hac similitudine quasi per loca cognita vel incognita discurrit, et sentit laeta vel tristia. Anima etiam mortui, sicut dormientis, in ipsa similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
posui post ea dicã. qd̃ ultũm dr̃e nõ possũ. qm̃ nescio
finẽ meũ. Hoc plane scito. qd mortales sumꝰ. ⁊ quod̃
uelimꝰ nolimꝰ om̃s moriem᷑. Nil enĩ morte c̾ciꝰ ⁊ nil
moriem᷑᷑: qm̃ mors ubiq nos expͨtat. Idcuro sb̾ꝑ de¬
bemꝰ ẽẽ ꝑati ut cũ corpus reu̾tet᷑ ad t̾rã de qͣ sũptũ ÷
erat homo ⁊ quo sibi eẽt redeñdũ et ude fugiẽd̾ Sic̃
enĩ ꝓgressus anime usq ad mortalia lapsus ÷. si regͦs¬
depẽd. Uno u̾bo qd̃ rõnale dicit᷑. seꝑat᷑ a bestiis alio
qd̾ mortale a d̾inis. Illd̃ nͥ tenu̾it: bestia erit. hinc nͥ
se au̾t̾it ad diuina nõ ꝑuenit. Idcirco ut hõ sibi ĩ cog¬
uitꝰ se cognoscat. magna opus ht̃ ꝯsuetudi̾e reced̾ di
a sensib ut animũ suũ ad se colligat ⁊ in se ip̃o reti¬
ueat. hiis siqͥde̾ sensib inpedit᷑ anima ne c̾n̾e sem¬

Expanded text:
posui, postea dicam; quod ultimum, dicere non possum; quoniam nescio finem meum. Hoc plane scio, quod mortales sumus; et velimus nolimus, omnes moriemur. Nihil enim morte certius, et nihil moriemur; quoniam mors ubique nos exspectat. Idcirco semper debemus esse parati, ut cum corpus revertetur ad terram de qerat homo, et quo sibi redeundum esset et unde fugiendum. nam ut progressus animae usque ad mortalia lapsus est, ita regresdebet. Uno verbo, quod rationale dicitur, separatur a bestiis; alio, quod mortale, a divinis. Illud nisi retinuerit, bestia erit; hinc nisi se averterit, ad divina non perveniet. Idcirco ut homo sibi incognitus cognoscat se, magna opus habet consuetudine recedendi a sensibus, ut animum ad se colligat, et in se ipso retineat. His siquidem sensibus impeditur anima, ne c
Abbreviated transcription (Latin):
dei ⁊ głia. id⁊ qͣnto mag̃ se extẽderit iñ id qd et̾nĩ est
tãto mag̃ uide format᷑ ad ymagiẽm dei ⁊ iõ nõ÷ co¬
hibẽda ut inde se ꝯtineat actẽꝑet. Qũdo u̾o ea agit
uel cogit̾e̾t que sũt eꝑ̃alia mulier appellat᷑. Et tc̃ nõ
⁊ dicẽda ymago dei ⁊ ꝓp̃ea deb uelare capud suimni

Expanded text:
Dei . Quantoque se magis extenderit in id quod aeternum est, tanto magis inde formatur ad imaginem Dei: et ideo non est cohibenda, ut inde se contineat ac temperet. Quando vero ea agit et cogitat quae sunt temporalia, mulier appellatur: tunc non est dicenda imago Dei, et propterea debet velare caput suum,
Abbreviated transcription (Latin):
di hũt. ut uideãt qd̾ sõpniãtes uidẽt. Uisa ⁊̃ sõp̃nian¬
tiũ siłia sũt cogitatõib uigiłatiũ. Dormiẽtib qͥppe
in cerebro ꝯsopit᷑ uia senciendi. que intẽtõnẽ ad eccłos
ducit. Ideoq ip̃a intẽtia in aliud au̾sa cernĩt uisa sõp¬
nioꝵ tãꝙͣ spẽs corꝑales assint ut sibi dormiens uigi¬
lare uideat᷑ et u̾o simłia corꝑib sed ip̃a corꝑa intueri
se pucet. Ogo aũt mło ãplius admĩror ⁊ uehemẽtiꝰ
stupeor ꝙͣta celeritate ac facilitate in se aĩa fab̾cit᷑
ymagiẽs roꝵ corꝑeaꝵ que ꝑ corꝑis occło̾s uiderit que¬

Expanded text:
t quod somniantes vident. Visa etiam somniantium similia sunt cogitationibus vigilantium. Dormientibus quippe in cerebro consopitur via sentiendi, quae intentionem ad oculos ducit. Ideoque ipsa intentio in aliud aversa, cernit visa somniorum tanquam species corporales adsint, ut sibi dormientes vigilare videantur, et non similia corporibus, sed ipsa corpora intueri se putent. Ego autem multo amplius admiror et vehementius stupeo, quanta celeritate ac facilimagines corporum, quae per corporis oculos uiderit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣuis qͥd agãt utiq uesciamꝰ. Nesciũt qͥd mortui
qͥd hic agat᷑ sed dũ hic agit᷑ postea audire possũt ab
eis qui hĩc moriẽdo ad eos ꝑgũt nõ qͥdẽ oĩa s cmntũ
suiũt᷑ eis uidicaie ⁊ eos oꝑtet audire. Scux ⁊̃ possũt
ab augłis qui hic nobis presto sũt ⁊ aiãs nr̃as ad illos
deferũt. Spñ ⁊̃ dei reuel̾ate cognosc̾e poifut̃ que hic

Expanded text:
quamvis quid agant utique nesciamus. Nesciunt quidem mortui quid hic agatur; sed dum hic agitur. Postea audire possunt ab eis qui hinc moriendo ad eos pergunt: non quidem omnino, sed quantum sinitur eis indicare et eos oportet audire. Scire etiam possunt ab Angelis qui hic nobis praesto sunt, et animas nostras ad illos deferunt. Spiritu etiam Dei revelante cognoscere possunt quae hic
Abbreviated transcription (Latin):
mnium que sibi uidere uident᷑ dormientes qͥn
fantasma. Oract̾u ÷ ꝯ in sõp̃nis parens uel aliqua
sc̃a gͣiuisq ꝑsona seu sac̾dos uel ⁊̃ deus euẽturum
qͥd aꝑte uel nõ euẽturũ. faciẽdũ. uel deuitandũ.
denũciat. Uisio est cũ id qͥde̾ uidet qd̃ eod̾ mͦ cͦ appa

Expanded text:
mnium quae sibi videre videntur dormientes, quinque phantasma. Oraculum est, cum in somnis parens vel aliqua sancta gravisque persona, seu sacerdos, vel etiam Deus eventurum aliquid aperte vel non eventurum, faciendum vel devitandum denuntiat. Visio
Abbreviated transcription (Latin):
nõ incellexit ⁊ c̃. Quis maior honor ẽẽ potuit ho¬
mini ꝙ̃ ut ad slłitudiem sui ꝯditoris cõdent᷑. et
eis&̾ uͥtutũ uestim̃tis ornaret᷑ quib ⁊ ꝯdidor. De
maius hõi poss ẽẽ dedecus aut infelicior meseria.ꝙͣ
ut hc silitudis głia si ꝯditoris amissa ad informẽ et

Expanded text:
homini, quam ut ad similitudinem sui Conditoris conderetur, et eisdem virtutum vestimentis ornaretur, quibus et Conditor, de majus homini potest esse dedecus aut infelicior miseria, quam ut hac similitudinis gloria sui Conditoris amissa, ad informem et
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ mũdus et cet̾a scãꝵ uͥtutũ insigniã q̃ de eole¬
gũt᷑ ita hõ creatus ÷ ut caritatẽ hr̃et ut bonꝰ eẽt
⁊ iustus. patiens atq mittis mũdus ⁊ uusericors
Quͣs uͥtutes qͣnto qͥsq in se ip̃o ht̃ plus. tãto ꝓpior
est deo. et maiorẽ sui ꝯditoris gerit siłitudiem S
u̾o qd̾ absit aliqͥs ꝓ deuia uitioꝵ ⁊ diu̾ticła maloꝵ ab
hc̃ nobłissima sui ꝯditoris fiłitud̾ie degener aber¬

Expanded text:
 virtutum insignia quae de eo leguntur: ita homo creatus est, ut charitatem haberet, ut bonus esset et justus, patiens atque mitis, mundus et misericors. Quas virtutes quanto plus quisque in se ipso habet, tanto propior est Deo, et majorem sui Creatoris gerit similitudinem. Si vero, quod absit, aliquis per devia vitiorum et diverticula malorum ab hac nobilissima sui Conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
metallo uidel cet̾is ãplius cauoro quia
quicqͥo agit ꝑu̾sus nõ hũili ꝓfessione ꝓ¬
fitet᷑ uet rõne u̾itatis s clamoso stre¬
prtu scłaris eloqñcie defendit ⁊ ꝑexẽpla
añ cedelat eũ. ariug̃ golie quisl reprol

Expanded text:
metallo videlicet caeteris amplius canoro. Quia quidquid agit perversus, non humili confessione profitetur, nec ratione veritatis, sed clamoso strepitu saecularis eloquentiae defendit, et per exempla antecedebat
Abbreviated transcription (Latin):
d̾cius int̾utrũq medius id ÷ rõnalis. Seusus corꝑis¬
sic siunt. Qd̾÷ in corꝑe ib̾tilissimũ ⁊ ob ħ aĩe simi¬
dissũdit᷑ enucatq in radiis occłoꝵ ad uisibłia ꝯtu¬
caliginoso atq nebuloso. T̾cio ꝯ corpuletiore hu¬
more.qͣito ꝯt̾rena cͣssitud̾ie qͥu sensus ꝯ ip̃o sensu
occłoꝵ ꝑficit. ubi ip̃a sola exceslit. Isti seusus qr in
illa motus. sicut ꝯsiliũ p̾cedit act̾onẽ. Iste iures tam

Expanded text:
tertius inter utrumque medius, id tertius inter utrumque medius, id issimum et ob hoc animae simidiffunditur, emicatque in radiis oculorum ad visibilia intucaliginoso atque nebuloso, tertio cum corpulentiore humore, quarto cum terrena crassitudine, quinque sensus cum ipso sensu oculorum perficit, ubi ipsa sola excellit. Isti sensus quia in illa motus; sicut consilium praecedit actionem. Istae vires tam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alios humores quos ꝑ uenas ad oĩa corꝑis m̃bra
tͣusmͣtit ut inde augeaut᷑ ⁊ nutͥant᷑. Uis ista qͣdri¬
faria ÷. d̾idit᷑ uãq in appetitĩam. retẽtiãm expul¬
siuã ⁊ distͥbutiãm. Appetitia que ncca sũt corꝑi appe
tit. Retẽtiua sup̃ta retinet don᷑ ex illis utilis dige
stio fiat. Expulsiua noscit᷑a ⁊ suꝑ flua expellit di¬
stributĩa bonos bonoꝵ ciboꝵ humores oĩb m̃bris
distͥbuit ꝓut cuiq expedit. Istas iures hñt om̃ia
is uitalis ÷ iñ corde que ad optr̃ꝑand̾ feruorem
cordis. aerẽ hauriendo atq redde̾do uitã ⁊ salutẽ
toti corpi tribuit. Aere nãq puro sangiẽm pificatũ
ꝑ tocũ corpus impellit. ꝑ uenas pulsatiles que ar¬
terie uocant᷑. ex qͣꝵ motu dẽꝑanciã atq distẽꝑantiã
cordis phisici cognoscitur
mouere. T̃res nãq sũt uentriculi cerebri. Uis
ant̾ior a quo oĩs sensus. et alt̾ pꝰterior a qͦ oĩs motꝰ

Expanded text:
humores, quos per venas ad omnia corporis membra transmittit, ut inde augeantur et nutriantur. Vis ista quadrifaria est. Dividitur namque in appetitivam, retentivam, expulsivam et distit. Retentiva sumpta retinet, donec ex illis digestio utilis fiat. Expulsiva nociva et superflua expellit. Distributiva bonos bonorum ciborum humores omnibus membris distribuit, prout cuique expedit. Istas vires habent omnia is vitalis est in corde, quae ad temperandum fervorem cordis aerem hauriendo atque reddendo, vitam et salutem toti corpori tribuit. Aere namque puro sanguinem purificatum per totum corpus impellit per venas pulsatiles, quae arteriae vocantur. Ex quarum motu temperantiam vel distemperantiam cordis physici cognoscunt. movere. Tres namque sunt ventriculi cerebri. Unus anterior, a quo omnis sensus; alter posterior, a quo omnis motus;
Abbreviated transcription (Latin):
iero inueniã eum ꝯ quo possim ẽe. Qcqͥd fecero pa¬
rit̾ assistit. ut pote ꝑpotuus inspector om̃ cogitatõnũ
intẽtõnũ ⁊ actonũ meaꝵ. Cuniq ħ diligẽt̾ ꝯfidero ti¬
more ꝑiter ⁊ ingenti rubore cõfundor. qd̾ illũ uͥq
mͥ p̾sentẽ ⁊ oĩa occulta mea uide̾tera utueor. Mła
enĩ sũt in me de qͥb corã occłis eius erubesto ⁊ pro¬

Expanded text:
iero, inveniam eum cum quo possim esse. Quidquid fecero, pariter assistit, utpote perpetuus inspector omnium cogitationum, et intentionum et actionum mearum. Cum haec diligenter considero, timore pariter et ingenti rubore confundor; quod illum ubique mihi praesentem et omnia occulta mea videntem intueor. Multa enim sunt in me, de q
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutib suis prestẽt. nͣtͣ aiãm carnałe caro nutͥx eiꝰ effĩ¬
ciat. Anima tñ de morte nicħ hr̃e podest nͥ ꝑ uicia ei ꝓpi¬
natũ fu̾it. Nec caro aͥd de uita retin̾e potest nͥab aĩa
fuit irrigata. Nec alt̾a iũ alt̾ius nat᷑am tͣnssire potest
nͥ aut uiciis infecta. aut uͥtutib detersa fuerit. Ro̾ne÷
iñsignata aĩa qͣ artib docet᷑ egregiis ⁊ disciplinis inffru¬
it᷑ eximiis ut diuina sapiat ⁊ humana tͣctet. att sic

Expanded text:
tutibus suis praestet, aut animam carnalem caro victrix ejus efficiat. Anima tamen nihil de morte habere potest, nisi per vitia ei propinatum fuerit: nec caro aliquid de vita retinere potest, nisi ab anima fuerit irrigata: nec in alterius naturam altera transire potest, nisi aut illa vitiis infecta, aut haec virtutibus deserta fuerit. Ratione insignita est anima, qua artibus docetur egregiis et disciplinis instruitur eximiis, ut divina sapiat, et humana tractet; atque sic
Abbreviated transcription (Latin):
iũ mĩnorib nec in maiorib maior. sed alicubi intẽsius
alicubi remissius ⁊ in oĩb cota ⁊ in singłis tota ÷ Sicut
enĩ deus ubiq ÷ totus in toto mũdo ⁊ in om̃i cͤata  sua
sic aĩa ubiq ÷ tota iñ toto corꝑe suo tãꝙͣ ur suo qͦdam
mũdo. Intẽsius tũ in corde ⁊ cerebro q̃madmod̾ deus

Expanded text:
in minoribus, nec in majoribus major. Sed alicubi intensius, alicubi remissius, et in omnibus tota et in singulis tota est. Sicut enim Deus ubique est totus in toto mundo, et in omni creatura sua: sic anima ubique tota in toto corpore suo, tanquam in quodam mundo suo, intensius tamen in corde et in cerebro, quemadmodum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
motib adib tota simł ade st tota in det ⁊ tota uisoꝵ me¬
minit: tota audit ⁊ tota sonoꝵ rem̾scit᷑. tota odorat et
tota odores recolit. tota ꝑ ligña ⁊ palatũ sapores sen¬
tit ⁊ disc̾nit. tota tãgit ⁊ dura ⁊ mollia. tota simł ap¬
ꝓbat uel imꝓpbat. calida u̾o uel frigida su̾mo tãtũ digi¬
tota ÷ memoria. uel tota uult ⁊ tota ÷ uolũtas. cũ tota
cogitat tota ÷ cogitatõ. ꝯ tota diligit tota ÷ dilectio
Potest nãq ex ꝑte cogitare. ex ꝑde dilig̾e. ht̃ anima
asftõnes. qͥb ex̾cet᷑ ad uͥtutes. Dolor nãq de pcc̃is. ti¬
mor de suppliciis. desideriũ de ꝓmissis. gaudiũ de p̾miis

Expanded text:
motibus vel actibus tota simul adest. Tota videt, et tota visorum meminit: tota audit, et tota sonorum reminiscitur: tota odorat, et tota odores recolit: tota per linguam et palatum sapores sentit et discernit: tota tangit dura vel mollia: tota simul approbat et reprobat. Calida vero vel frigida summo tantum digitota est memoria; cum tota vult, tota est voluntas; cum tota cogitat, tota est cogitatio; cum tota diligit, tota est dilectio. Potest namque ex parte cogitare, et ex parte diligere. CAaffectiones, quibus exercetur ad virtutes. Dolor namque de peccatis, timor de suppliciis, desiderium de promissis, gaudium de praemiis
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑali sepe fallit᷑ aĩa. cũ in ip̃is corꝑib fieri putat
qd̾ fit in corꝑis sensib. Sic̃ naingãtib udẽt᷑ int̾ra
mou̾i que stant ⁊ ĩtuentib colũ sydera stare que
monẽt᷑ ⁊ diuaricat occłoꝵ radiis res una duas foꝵ¬
inas hĩe iudet᷑ ⁊ unꝰ homo duo capita ⁊ in aq̃ remꝰ¬

Expanded text:
utat, quod fit in corporis sensibus. Sicut navigantibus videntur in terra moveri, quae stant; et intuentibus coelum, sidera stare, quae moventur: et divaricatis oculorum radiis res una duas formas habere videtur, et unus homo duo capita, et in aqua rem
Abbreviated transcription (Latin):
meũ qui me fecit cũ nõ erã. redemt ꝯ ꝑierã. Nõ
eram ut de nichilo me fecit. nõ lapidem nõ arborẽ
et ad mortale descendit. mortalitatẽ suscepit. passionẽ susti¬
reduc̾et me. ⁊ tãtũ dilexit me ut sangis siu p̾cium
appẽderet ꝓ me. talic pacto reduxit me de exiho ⁊
⁊ rdemĩt de seruicio. sone etiã uocauit̃ me ut me¬
moriale suũ sꝑ ess apd̾ me. unxit me oleo leticie qͦ
erat unctus ut ab iuicto essem unclus ⁊ a xp̃o dic̾er
D młis nãc ꝑicłis sepe me lib̾auit lib̾ator meus.
qñ errab̾a reduxit me. qñ ignorabã dociũt me. qñ
fecit mͥ deus meus. de ornib dulce erit m̃ semꝑ loqui
semꝑ cogitare: semꝑ grãs ag̾e ut ꝓ oĩb bñficiis sus
possim eñ laudare ⁊ amare Cum enĩ unctus sit p̾sidons
singlo̾s implens. ubiq presens cũctoꝵ curã agens ⁊

Expanded text:
meum, qui me fecit cum non eram, redemit cum perieram! Non eram, et de nihilo me fecit; non lapidem, non arboremet ad mortalem descendit, mortalitatem suscepit, passionem sustiredimeret me; et tantum dilexit me, ut sanguinis sui pretium appenderet pro me, talique pacto et reduxit me de exsilio, et redemit de servitio. Nomine etiam suo vocavit me, ut memoriale suum semper esset apud me. Unxit me oleo laetitiae quo ipse erat unctus, ut ab uncto essem unctus, et a Christo dicerer De multis namque periculis saepe liberavit me liberator meus: quando errabam, reduxit me; quando ignorabam, docuit me; quando fecit mihi Deus meus, de quibus dulce erit mihi semper loqui, semper cogitare, semper gratias agere, ut pro omnibus beneficiis suis possim semper eum laudare et amare. Cum enim cunctis sit praesidens, singulos implens, ubique praesens, cunctorum curam agens, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximi om̃s adiuicẽ unũ sumꝰ ut bonũ oĩm siat sin¬
głoꝵ ⁊ qd̾ quisq in se nõ ht̃ in alt̾o possioeat. Cari¬
tas ÷ uia dei ad hoĩes. et uia hoĩm ad deum. Per
caritatẽ nãq uenit deus ad hoĩes. uenit in hoĩes
ftũs ÷ homo. ꝑ caritatẽ hoĩes deũ diligũt. deum
eligũt ad deũ currũ ⁊ ad deum ꝑueniunt. Sic fami¬
liaris ÷ deo caritas ut ip̃e mãsionẽ hr̃e nolit ubi ca-¬

Expanded text:
at singulorum, et quod quisque in se non habet in altero possideat. Charitas est via Dei ad homines, et via hominum ad Deum. Per charitatem enim venit Deus ad homines, venit in homines, factus est homo. Per charitatem homines diligunt Deum, eligunt Deum, ad Deum currunt, ad Deum perveniunt. Sic etiam familiaris est Deo charitas, ut ipse mansionem habere nolit
Abbreviated transcription (Latin):
Anũdane molis elemẽtis excelłeciorẽ. Que ue-¬
racit᷑ nõ poisit in aliqͣ fantasia corꝑaliũ ymaginũ
qͣs ꝑ sensus carnis ꝑcipimꝰ cogitari: sed mẽte uitlłi¬
ꝯi uitaq sentiri. Intelligi pocest: uideri nõ potest
Nõ enĩ dorpus nͨ deus nec iuta sn̾ sensu qͣlis ĩ arbori

Expanded text:
mundanae molis elementis excellentiorem, quae veraciter non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas per sensus carnis percipimus cogitari; sed mente intelligi, vitaque sentiri. Intelligi potest, sentiri non potest. Non enim est corpus, nec Deus, nec vita sine sensu, qualis est in arbori
Abbreviated transcription (Latin):
neir cũ iussionẽ cͤatoris audierit: In uita siqͥde aie¬
uita ꝯsistit corpis. ⁊ & morce corꝑis destẽdit mors aĩe
Sic̃ enĩ aia uita sua facit carnẽ uiuẽtẽ ⁊ de fonçe
nat᷑e sue irrigat animãdo. sic caro ꝑ cormpteła
mat̾ie sue aiãm si cupiditatib illicitis illigauerit
occidit. Et cũ alt̾a nat᷑e uideat᷑ alt̾ius tͣnssit unaq̃¬

Expanded text:
nere cum iussionem sui creatoris audierit. Corpus it vita corporis, et de morte corporis descendit mors animae. Sicut enim anima vita sua facit carnem viventem, et de fonte naturae suae irrigat animando; sic caro per corruptelam materiae suae animam, si cupiditatibus illicitis illigaverit, occidit. Et cum altera natura vincatur, altera natura v
Abbreviated transcription (Latin):
spẽm ułtutũ sicut eĩ ruboꝵ uuxtus cau¬
doxi si cõperent̾ disponat᷑ faciem ata¬
tam reddit aspicientib sit se u̾itas iux¬
ta rectitudini si dulcedĩe cõdiatur
uultũ religionis de torat. dulcedo pͥlati
ad ptnitẽtiã trabit pectũtẽ discipłui.
seu̾itas corngit. rectitudo dat legẽ de¬
luiqñti S nec seũitas luutatẽ pacitur.
net dulcedo dissolucõnẽ uec rectitudo
luitam iusticie tuͣsgredi ꝑ mittit. Uñ¬

Expanded text:
speciem virtutum. Sicut enim rubor mistus candori, si competenter disponatur, faciem gratam reddit aspicientibus, sic severitas mista rectitudini, si dulcedine condiatur, vultum religionis decorat. Dulcedo praelati ad poenitentiam trahit, peccantem discipulum severitas corrigit, rectitudo dat legem delinquenti. Sic nec severitas levitatem patitur, nec dulcedo dissolutionem, nec rectitudo lineam justitiae transgredi permittit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
aũt anime ꝓrsus ignorat: nͨ medicinã querit eis
Cum aũt mortuus fu̾it sensus aĩe quo uiuit ĩ carne
tc̃ uiinficari m̃cipiet sensus ille qͦ sentiet sem ipãm
⁊ tc̃ sciet dolores suos ⁊ sentur ĩcipiet uulu̾a sua
magis ÷ intimũ et magis ꝓdest bonum¬
p̃c młis mõis dicit᷑ dicit᷑ ñaq spt̃ deus ⁊ aer
iste. ⁊ flatus aereus qui a corde receptus ⁊ iñ

Expanded text:
rat, nec medicinam quaerit in eis. Cum autem mortuus fuerit sensus animae, quo vivit in carne, tunc vivificari incipiet sensus ille, quo sentit semetipsum, et tunc sciet dolores suos, et sentire incipiet vulnera sua magis viis modis. Dicitur namque Spiritus Deus, et aer iste, et flatus aeris qui a corde receptus et inde
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mprgnãt. Iu corngibiles sũt hic so¬
lũ qd̾ uolũt forebonũ credũt obedi¬
entiã aut nũquã aut negligenter
implex. hũiles frẽt ꝓuocant᷑. turbãt
silentiũ. taliũ figutãt gestat philys¬
tens ille qui eg̾ssus de custris ꝓhilis¬
uitieto ⁊ armoꝵ diu̾sitas moralr̃ st̃a

Expanded text:
nt. Incorrigibiles sunt: hoc solum quod volunt, esse bonum credunt; obedientiam autem nunquam aut negligenter implent, humiles fratres provocant, turbant silentium: Talium figuram gestabat Philisthaeus ille, qui egressus de castris philisnitudo et amorum diversitas, moraliter sta
Abbreviated transcription (Latin):
mene autẽ luna grece. Et sic̃ lutia cͤscit
et deficit ⁊ uaria uicissitud̾ie ꝯmutat᷑. in id tñ
qd̾ fuit q̃d̾a ꝑftã nouitate se restituit. Sic mẽs
sese ref̾ens sibi ueris falsa redarguit. Mͦ ad corꝑa¬
lia regr̃da de flectit᷑. Mͦ et̾nis rõnib inspiciendis
uel ꝯfulendis adheret. Ratio siqͥde̾ ÷ ñẽtis asp̾tus
quo bonũ malũq disc̾nit Uͥtutes eligit. deniq dili¬
git. Mens uniu̾soꝵ capar ⁊ ou̾mm reꝵ sili̾tudĩe in¬
si gnita. oĩa ẽe dicit᷑ natiua qͣd̾a potẽcia ⁊ nat᷑ali
passiones colligit. ⁊ suie ꝑ sensus ad sensibłia exeat

Expanded text:
. Et sicut luna crescit et decrescit, et varia vicissitudine mutatur, in id tamen quod fuit quadam perfecta novitate se restituit: sic mens sese referens sibi, veris falsa redarguit; modo ad corporalia regenda deflectitur, modo aeternis rationibus inspiciendis vel consulendis adhaerescit. Ratio siquidem est mentis aspectus quo bonum et malum discernit, virtutes eligit, Deumque diligit. Mens universorum capax, et omnium rerum similitudine insignita, omnia esse dicitur naturali quadam potentia et naturali passiones colligit. Et sive per sensus ad sensibilia exeat
Abbreviated transcription (Latin):
pulc̾tudinẽ tapuerat uitattam teddi-¬
dit marito dicẽs. Ecte iuquid uxor tua
fecit de abrabã. intueam᷑ inqt aĩo aliꝙ̃
intẽpatũ qui intuitus castitatis gr̃ora¬
⁊ quodã eiꝰ captus de core sequenda pu¬
tet. De ñ pedisseqͣt eiꝰ uescieus quib
uie seriẽ cancõnẽ sollicitã custodiam
carius estu. aut occucsu formt de tẽtõris
nequaꝙ̃ se teneat net legi carnis estu
repuguet nõ ue ditit ᷑ putalam rem
faciliorẽ castimoniã sequi sup̃ huñios me¬
os. sup̃ uiret meas ẽ tatur cui ista nĩgã¬
siduitatẽ castimonie dictns nõ arduã
fore. nec ĩpossibłem. s płib sociã fiuitauã

Expanded text:
pulchritudinem rapuerat, intactam reddipulchritudinem rapuerat, intactam reddidit marito dicens: Ecce, inquit, uxor tua fecit de Abraham: « Intueamur, inquit, animo aliquem intemperantem, qui invitus castitatis gratiam quodam ejus captus decore sequendam putet, deinde pedissequas ejus nesciens, quibus viae, seriam cautionem, sollicitam custodiam,carnis aestu, aut occursu formae decentioris, nequaquam se teneat, nec carnis legi repugnet, nonne dicit: « Putabam rem faciliorem castimoniam sequi. Supra humeros meos, supra vires meas est, rarus cui ista jungasuetudinem castimoniae dicens non arduam for
Abbreviated transcription (Latin):
uatuor sũt ĩ religione notãda.
Suaius ẽ. n. ⁊ mitis ꝯmeta ⁊ se¬
cura. Suauis ẽ ĩ cohĩtatone. mitis ĩ ẜmo¬
ne quieta ĩmente secuta ĩ accõtie. nec
tũ sic suauis ẽ ut sit ĩ discreta nec sic
mitis ut paciat᷑ ĩ iusta. net sit mente
quieta ut bonũ nõ cogitet ociosa nͨ
sic setura ut dñm nõ tuneat s sic se¬
cura ut ꝓtĩore hũano ab oꝑe bono nõ
desistit. Re ligio assimulat᷑ młieri caste
que ab aliquo diligit᷑ ut dutat᷑ ᷑ in uxo
sit ut ui pulcͥtudĩe istiꝰ delectet᷑ ⁊ de no¬
bilitate filioꝵ głiet᷑. aut augtantur¬
sua illiꝰ censu ut yuent᷑ censu huic nu¬
lieri assuułacri pt̃ teligio que pulcta
ẽ ĩ tõtẽplatõne sapieus ĩ su cͥcũspet¬
sam. s nõ auiat custã. Sit qñ carualis a¬
nuus tactus pulcͥtudĩe religionis reli¬
gionis induit hĩtũ cũ aũt castitatis mũ¬
diciam repperit̃ displicet qd̃ placuerat.
Sit uxorẽ abrahe qñ rex egỹpti pp̃

Expanded text:
Quatuor sunt in religione notanda. Suavis est enim et mitis, quieta et secura. Suavis est in cohabitatione, mitis in sermone, quieta in mente, secura in actione. Nec tamen sic suavis est ut sit indiscreta, nec sic mitis ut patiatur injusta; nec sic mente quieta, ut bonum non cogitet; nec sic secura, ut Dominum non timeat; sed sic secura, ut pro timore humano ab opere bono non desistat. Religio assimilatur mulieri castae, quae ab aliquo diligitur ut ducatur in uxorsit, ut in pulchritudine illius delectetur, et de nobilitate filiorum glorietnsu. Huic mulieri assimilari potest religio, quae pulchra est in contemplatione, sapiens est in circumspectsam, sed non amat castam, si quandoque carnalis animus tactus pulchritudine religionis, ejus induit habitum. Cum autem castitatis munditiam reperit, displicet quod placuerat. Sic uxorem Abrae, quam rex Aegypti propter
Abbreviated transcription (Latin):
menta asficit᷑ ad delcãtõnẽ sũ ad dolorẽ. Gorpꝰ autẽ
qd̃ prus integrũ cãꝙͣ organũ ꝯtẽꝑatũ ⁊ dispositũ
ut melos musicũ in se ꝯtineret ⁊ tactũ resonaret
nc̃ ꝯfraclũ ⁊ inutile e regione iacet. Aĩa u̾o re¬
cͤnntib ad regiones suas elemẽtoꝵ ꝑtib nõ ha¬
bens nisi uires suas ext̾eat reqͥescit ab hiis tm̃ mo¬
tib quib corpus ꝑ tẽpus ⁊ lo cũ mouebat: ip̃a per

Expanded text:
ad delectationem, sive ad dolorem. Corpus autem quod prius integrum tanquam organum contemperatum et dispositum erat, ut melos musicum in se contineret et tactum resonaret, tunc confractum et inutile e regione jacet. Anima vero recurrentibus ad regiones suas elementorum partibus, non habens ubi vires suas exerceat, requiescit ab his tantum motibus, quibus corpus per tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ieddi desiderat qͣlis a deo frũs ÷. id ÷ siłem deo. iebat
ad se ⁊ stet in se. et sic intͣ sem ipm apd̾ sem ipm̃¬
querat ⁊ uideat ñde ꝯstet hõ et ex qͣ ꝑte sui ftũs÷¬
x duab sb̃stãciis¬
cõstat hõ. Aĩa ⁊ carne. Ai̾a cũ rõne. carne cum
sensib suis. quos tñ sensus uõ mouet caro absq aĩe
societate. Ai̾a u̾o ratõnale suũ denet su̾ carne Et¬

Expanded text:
reddi desiderat, qualis a Deo factus est, id est similem Deo, redeat reddi desiderat, qualis a Deo factus est, id est similem Deo, redeat ad se, et stet in se, et sic intra semetipsum quaerat, et videat unde constet homo, et ex qua sui x duabus substantiisconstat homo, anima et carne; anima cum ratione, carne cum sensibus suis: quos tamen sensus non movet caro absque animae societate; anima vero rationale suum tenet sine carne
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ii corꝑe ꝑ corpus sic̃ sensus in litt̾a manet ⁊ ꝑ
litt̾am uidet :. Animꝰ ÷ corꝑis dñator. rector. hĩtator.
indet se ꝑ se ꝑ se ipm sem ip̃m uidet. Non q̃rit
auxiliũ corꝑaliũ occłoꝵ. Imo u̾o ab oĩb corꝑis sen¬
sib tãꝙͣ inpedientib atq ꝑstrepẽtib abstħit ie¬
ad se ut uideat se. ut uideat se inse. ut nou̾it sein
se. ut nou̾it se apd̾ se. Et cũ uult deũ cognoscere
eleuat se suꝑ se mẽtis acie. Nõ enĩ cle̾ aliqͥd deus÷
qͣlis ÷ a̾imꝰ. Nõ tñ uideri nisi aimo pt̃. nͨ ita uideri
ut animꝰ potest. In ꝯmutabłis siqͥde u̾itas ÷ sñ defec¬
uit iꝯnorat. memiuit obliuiscit᷑. mͦ uult mͦ nõ uult.
Diffusus cogitatõib atq ꝯsiliis huc atq ilłuc
uagat᷑ ꝯsuerãdo spectat oĩa uidet absentia. tnͣs¬
maria uisu ambit. ⁊ ꝑcͣrit asptu abdica scͥcatur
et uno momẽto sensus suos ꝑ totiꝰ orbis fines ⁊ m̃di

Expanded text:
tamen in corpore per corpus, sicut sensus in littera manet, et per litteram videtur. Animus corporis dominator, rector, habitator videt se per se: per se ipsum semetipsum videt. Non quaerit auxilium corporalium oculorum, imo vero ab omnibus corporis sensibus tanquam impedientibus et perstrepentibus abstrahit se ad se, ut videat se in se, ut noverit se apud se. Et cum vult Deum cognoscere, elevat se super se mentis acie. Non enim aliquid tale est Deus, qualis est animus: non tamen videri nisi animo potest, nec ita videri ut animus potest. Incommutabilis siquidem est vevit et ignorat, meminit et obliviscitur; modo vult, modo non vult. Diffusis cogitationibus atque consiliis, huc atque illuc vagatur: considerat, spectat omnia. Videt absentia; transmarina visu ambit, et percurrit aspectu, abdita scrutatur: et uno momento sensus suos per totius orbis fines et mund
Abbreviated transcription (Latin):
riatio. Mła uidet aĩa carnalib occłis. Mła ⁊̃ fan¬
tastica ymagĩatõne ꝯcipit. Et ubiq qiͣ distẽditur
mouet᷑ erigit᷑ ⁊ flucluame uidet᷑. Nõ a se egrediens
Nõ exitad illa s tͣctatib suis sibi illa rep̾sentat. ht̃
sicide̾ ra se cͣ ꝙͣd̾a latitudi̾em. łogitudiem. ⁊ altitu¬
d̾iem. sła ꝑ caritatẽ deũ ⁊ om̃s fideles sibi ꝯplec

Expanded text:
variatio. Multa videt anima carnalibus oculis, multa etiam phantastica imaginatione concipit: et ubique quasi diffunditur, movetur, erigitur, et fluctuare videtur: non a se egrediens, non exit ad illa, sed tractatibus suis sibi illa repraesentat. Habet siquidem in se quasi quamdam latitudinem, longitudinem et altitudinem. Nam per charitatem Deum
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̾ debẽt ⁊ qͦm᷑ debent ut in uͥtutes ꝓfic̾e̾ possint
Alioqͥu in uicia facile corruent Cum gͦ prude̾t᷑
modeste fortit̾ et iuste. amor ⁊ odiũ instituutur
inuiitutes exurgũt. prudẽtiam scil tẽꝑantiam.
fortitudi̾em atq iusticiã. que qͣi origines atq
cardines sunt odi uͥtutũ. Et hec oĩa ꝯ asfetuose
⁊ u̾tuose in aĩa ĩstituũt᷑. ꝑ odiũ mũdi ⁊ sui ꝓficit

Expanded text:
do debent animi affectus, ut in virtutes proficere possint: alioquin in vitia facile deficient. Cum igitur prudenter, modeste, fortiter et juste amor et odium instituuntur, in virtutes exsurgunt, prudentiam, temperantiam, fortitudinedines sunt omnium virtutum. Et haec omnia cum affectuose et virtuose in anima constituuntur, per odium mundi et sui, proficit
Abbreviated transcription (Latin):
secutũ ÷ malũ. qm̃ ꝑdito bono qd̃ intꝰ erat. egͦssa
aĩa ad bona aliena. que foris erãt ⁊ paclũ fecit ꝯ
delcãtoĩb scłi reqͥescens suꝑ illas: Nõ artẽdens absen¬
tiam boni sui int̾ioris eo qd̾ ꝯsolatõnes suas c̾neret
iñ bonis alienis. Namꝯ ert̾ior sensus carnalis bono
suo utit᷑. int̾ior sensus m̃tis qͣ obdormit sło enĩ
cognoscit boua int̾ioris sensus qui iocũditate ex¬

Expanded text:
st malum; quoniam perdito bono quod intus erat, egressa est anima ad bona aliena, quae foris erant; et pactum fecit cum delectationibus saeculi, requiescens super illas, non attendens absentiam boni sui interioris, eo quod consolationes suas cerneret in bonis alienis. Nam cum exterior sensus carnalis bono suo utitur, interior sensus mentis quasi obdormit. Non enim cognoscit bona interioris sensus, qui jucunditate