comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quarco decimo anno regis erechie. ascen¬
dit sennacħ rex assiriorum suꝑ om̃s ciui¬
cates iuda munitas. et cepit eas. Et misit
rex assir iorum rapsacende lachis in ieru¬
salem ad regem ezechiam in manii graui.
et stecit in aque ductu yiscinȩ suꝑioris¬
in uia agri fulloni. Et egressus est ad

Expanded text:
quarto decimo anno regis Ezechiae, ascendit Sennacherib rex Assyriorum super omnes civitates Juda munitas, et cepit eas. Et misit rex Assyriorum Rabsacen de Lachis in Jerusalem, ad regem Ezechiam in manu gravi, et stetit in aquaeductu piscinae superia agri fullonis. E
Abbreviated transcription (Latin):
. bruta gentilium corda errorẽ siuũ incellexerũt ⁊ uaticinia falsa resuqͣ¬
runt.
¶Quicquid de ydolis uel
gentibus diximus: adhere¬
siarchas ⁊ pͣuitatis dogmata
referimus. qr xp̃o paceni ec¬
cłiȩ nuntiante. ⁊ ueritatem
monstrante: ipsi errores
secuntur: ⁊ uenco itͣbini cõ¬
ꝑantur.

Expanded text:
a bruta gentilium corda errorem suum intellexerunt, et vaticinia falsa reliquerunt.Quidquid de idolis vel de gentibus diximus, ad haeresiarchas et pravitatis dogmata referamus, quia, Christo pacem Ecclesiae nuntiante et veritatem monstrante, ipsi errores sequuntur, et vento et turbini comparantur.
Abbreviated transcription (Latin):
domino saluat᷑. ⁊ ẽ filius amos:
.i. fortis. atq robusti: ceruit sp̃u¬
alit̾ uisionẽ ꝯfessionis. dum an¬
tiqͣ peccata plangit. ⁊ pacis. dũ
post penitentiam tͣnsit adlucẽ.
et et̾na pace quiescit. ⁊ cuncta
illius tempora: sub fortitudine.
robore. ⁊ cum omnia fecerit:

Expanded text:
 salvatur, et est filius Amos, id est, fortis atque robusti, cernit spiritualiter visionem confessionis, dum antiqua peccata deplangit: et pacis, dum post poenitentiam transit ad lucem, et aeterna pace requiescit: cunctaque illius tempora transeunt sub fortitudine robore. Cumque omnia fecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non in abscondito. olu
inmonte syna uni tantum
ppło dixit. nonerunt tibi dii
alieni. euuangelium autem
ꝑ apłos om̃ibus gentibus p̃di¬
cauit. In omnem cerram exi¬

Expanded text:
Non in abscondito, etc. Olim in monte Sinai uni tantum populo dixit: Non erunt tibi dii alieni . Evangelium autem per apostolos omnibus gentibus praedicavit, unde: In omnem terram exi
Abbreviated transcription (Latin):
cata sua: desꝑatiõe peior fit.¬
⁊ uoluptatib irretitus: ꝑecca¬
to blasphemiã ningit. ut om̃ẽ
sensum unuentium putet finiri
mortẽ nichil e. ⁊ mor ip̾a nͥl ẽ¬

Expanded text:
cata sua, desperatione fit pejor; et voluptatibus irretitus, jungit peccato blasphemiam, ut omnem 317 sensum viventium putet morte finiri, mortem nihil est, et mors ipsa nihil e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ debemus margaritas ante
nibus. Qui enu fidelis est
spũ: ab condit negotia. qui
so uirili robore: in muliebrẽ
redigit᷑ molliciem:
¶Tacet de thesauris dñi
metuens rep̃hendi. quod scił
ostenderit eis quecumq ha.¬
beret in pocestate. templi .s.
suppellectilem. unde infert¬
¶Tr̃aclunt hebrei hoc imple¬
cum ẽẽ in daniele.:⁊ eius soti¬
is. qui capto ioachim filio io¬
siȩ cum suo populo sunt cap¬
ci: in babilonem ducti. et eu¬
nuchizaci. ł euirati. non cnͣ
putandum quod eunichi fu¬
erint corꝑe. s mence. sicut
qui se castrauerunt ꝓpter
cum suum cũ dauid conficĩ.
⁊ iram dei remouere a post̾is.
aut cõpati cũ moise. qui dic̃.¬
aut dimite ei hanc nexam¬
aut dele me de libro quem

Expanded text:
ndas margaritas ante nibus . » Qui enim fidelis est spiritu, abscondit negotia: et qso virili robore, in muliebrem redigitur mollitudinem. Tacet de thesauris Domini, metuens reprehendi, quod scilicet ostendit eis quodcunque haberet in potestate, templi, scilicet supellectilem; unde: VERTradunt Hebraei hoc impletum esse in Daniel et ejus sociis, qui, capto Joachim filio Josue, cum suo populo sunt capti et in Babylonem ducti et eunuchizati, vel evirati; non tamen putandum quod eunuchi fuerint corpore, sed mente, sicut qui se castraverunt proptetum suum cum David confiteri, et iram Dei removere a posteris, aut compati cum Moyse, qui dicit: Dimitte eis hanc noxamaut dele me de libr
Abbreviated transcription (Latin):
bulone & dixit ysaias. Quid uiderunt
indomo tua. Et dixit erechias Omĩa
que in domo mea sunt: uiderunt. Non¬
fuit res quam non ostenderimeis in
chesauris meis Et dixit ysaias ad ere¬

Expanded text:
Et dixit Ysayas: Quid viderunt in domo tua? Et dixit Ezechias: Omnia que in domo mea sunt viderunt; nonfuit res quam non ostenderim eis in thesauris meis. Et dixit Ysayas ad Eze
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ: offert᷑ alia occasio su¬
ꝑbiȩ. quã ut prudens dei cul¬
cor debuit uitare. nec duuti¬
as quas dõ cribuente posside¬
bat. alienigenis monstrare.

Expanded text:
tudinem, offertur alia occasio superbiae, quam ut prudens Dei cultor debuit vitare, nec divitias, quas Deo tribuente possidebat, alienigenis demonstrare.
Abbreviated transcription (Latin):
rirauerunt patres tui usq ad diem hanc:
in babilonem. Non relinquet᷑ quicꝗͣ dicit¬
dominus. et de filiis ciuis qui exibunc
de de. quos genueris: tollent. & erunt
eunuchi in palatio regis babilonisEt
dixit ez echias ad ysaiam. Nonũ ẽ uer-¬
bũ dñi quod locutꝰ ẽ & dixit. fiat tantũ¬
pax. et ueritas in die¬
bus meis Consola
patit᷑ uobis: consolamin¬
in xp̃o. Potest ⁊ ad gences¬
referri. de quibꝰ dñs ꝑta-¬
chariam. ego congrega-
solat᷑. sicut de sichem dicit᷑. locutꝰ
ẽ sichem ad cor eiꝰ. ⁊ ꝯsolatꝰ ẽ eam.¬

Expanded text:
atres tui usque ad diem hanc, in Babylonem: non relinquetur quidDominus. Et de filiis tuis, qui exibunt e, quos genueris, tollent, et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis. Et dixit Ezechias ad Isaiam: Bonum verbum Domini quod locutus est. Et dixit: Fiat tantupax et veritas in diebus meis. Consolapatitur vobis, consolaisto. Potest ad genreferri, de quibus chariam: Ego congregabosolatur, sicut de Sichen dicitur: Locutus est Sichen ad cor ejus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Consilum . m. Redim̃¬
di mundum ꝑfilium.
quasi. consilium meum
staturum dico. ut cum
uideritis effectum:. scia¬
tis nullum ẽẽ dm. nisi qͥ
futura cognouit. ⁊ fieri
p̃cepit.

Expanded text:
. Consilium: redimendi mundum per Filium, quasi, consilium meum statutum nunc dico, ut cum videritis effectum, sciatis nullum esse Deum nisi qui futura cognovit et fieri praecepit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nouissimum. Nossu¬
mus in quos fines seculo¬
rum deuenerunt: ⁊ alibi.
at ubi uenit plenitudo
sima hora ẽ¬

Expanded text:
Novissimum. Nos sumus in quos fines saeculorum devenerunt . Et alibi: At ubi venit plenitudo sima hora e
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pruos fideles de uideis.
aliis obduratis: cum quodã
pͥuilegio nominis ⁊ digni¬
tate honoris alloquitur.a
iacob serue meus ⁊ c̃. pͥma
seruitꝰ. sed̾a electio¬

Expanded text:
Primos fideles de Judaeis aliis obduratis cum quodam privilegio nominis et dignitate honoris alloquitur; aJacob serve meus. Prima servitus, secunda electio
Abbreviated transcription (Latin):
.f.ba. hoc loco humana mens
iuirgo ñ corruptaut arbitrord̾r.
s infecunda.⁊ qr baby lon confu¬
sio inter p̃cat᷑: recte infecunda
in eo quod nequaꝗͣ. bona oꝑa
germinat. dum nullo ordine
recte uite componit᷑: quasi con¬
fusione genat᷑. Sin autem uͥgo
non infecunda d̾r. s cͥorrupta:
postꝗͣ statum salutis ꝑdidit ad
confusionis suȩ cumulum: ap-
to quippe humanus animꝰ
stat qͣndo suꝑnis retributioni¬
bꝰ inhiat. s ab hoc statu descen¬
dit: cum turpit̾ uictus sese de¬
fluentibus mundi desideriis
in pul. Descendens enĩ in puluẽ
residet. qr celestia deserens in

Expanded text:
 loco humana mens, virgo, non incorrupta, ut arbitror, dicitur, sed infecunda. Et quia Babylon confusio interpretatur, recte infecunda e in eo quod nequaquam bona opera germinat, dum nullo ordine rectae vitae componitur, quasi confusione matre generatur. Sin autem virgo non infecunda dicitur, sed incorrupta, postquam statum salutis perdidit, ad confusionis suae cumulum appelto quippe humanus animus stat, quando supernis retributionibus inhiat. Sed ab hoc statu descendit, cum turpiter victus sese defluentibus mundi desideriis in pulvere. Descendens enim in pulvere residet, quia coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
mundi actio mola ẽ. que dum
multas curas cõgerit: humanas
mences qͣsi in gyrũ u̾tit. atq ex se
uelut farinas ꝓicit. qr seducto cor¬
de semꝑ minuitissimas cogitatio¬
nes gignit. Ñ nͣꝗͣ. uͦ qui quietꝰ alicꝰ
ẽt̃ m̃nti cͤdit᷑: positꝰ in qualibet ac¬
tione denudat᷑. denrida curpitu¬
uł abiectaq mens in actionis ostenta¬
tatione cognoscit᷑. que qͥeta pͥus
magna putabat᷑. humerũ mens
at: manifestat. flumina ⁊̃ tͣnsit

Expanded text:
us actio mola est; quae dum multas curas congerit, humanas mentes quasi per gyrum vertit, atque ex se velut farinas projicit, quia seducto corde semper minutissimas cogitationes gignit. Nonnunquam vero qui quietus alicujus esse meriti creditur, positus in qualibet actione denudatur. Unde prot abjectaque in actionis ostentatione cognoscitur, quae quieta prius magna putabatur. Humerum mens et, manifestat. Flumina etiam transit,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sepe uidemus qͦsdam a
proposito suo tͣnsire ad alid̃.
amalicia: ad negociationẽ.
acausis: ad arma. Mutãt
industͥam. ut mutent infe.¬
licitatẽ. s deo dispensante
omnia eueniunt ccͣia. ut ꝑ
miserias coacti: ñ inse s in do¬
mino creatore ꝯfidant.

Expanded text:
Saepe videmus quosdam a proposito suo transire ad aliud, a militia ad negotiationem: a causis ad arma mutant industriam, ut mutent infelicitatem. Sed, Deo dispensante, omnia eveniunt contraria, ut per miserias coacti non in se, sed in Domino creatore confidant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Basan: regio. og. quam
dedit moy ses transiorda¬
nem duabꝰ tribubus ⁊ di¬
midiȩ. hec quoq ub̾ri¬
nra. carmelus: mons est

Expanded text:
Basan, Regio Og, quam dedit Moyses trans Jordanem duabus tribubus et dimidiae: haec quoque uberrima. Carmelus mons terrae
Abbreviated transcription (Latin):
plicia conspice̾ negligit: in
carnis uoluptate se deserẽs:
inanit̾ hylarescit. Ait gͦ. si¬
⁊ illoꝵ ment̾e uicia depͥmũt.
quise ꝓcelestis ƿatriȩ deside¬
rio asfligunt. quibus culpis
subtra fi sunt. qui sine for¬
midine se in carnis uolup¬
cate derelinquunt:¬

Expanded text:
 supplicia conspicere negligit, in carnis voluptate se deserens inaniter hilarescit. Ait et illorum mentem vitia deprimunt, qui se pro coelestibus desideriis affligunt, quibus culpis substrati sunt, qui sine ulla formidine se in carnis voluptate derelinquunt
Abbreviated transcription (Latin):
non solum captiuaũ.
s partim deleuit
Ipse autem. Sic philos
unt. ⁊ pauciꝰ suꝑatis. in
om̃s audatiam sumt̃.
młtos enim reges secũ
syria. hanc condidit
eliexer. suus habranã.
in hac: regnauit rafim

Expanded text:
non solum captivavit, sed partim delevit. Ipse autem. Sic philosount: et paucis superatis in omnes audaciam sumunt. ientes: multos enim reges secum Syria: hanc condidit Eliezer, servus Abrahae; in hac regnavit Rasi
Abbreviated transcription (Latin):
et̾: post młtos
le annos iisi¬
tandi ⁊ liban¬
⁊disunt. S ħ
eccłia non reci¬
pit. dictum ẽ
enim Ibunt
impii insup¬
plicium et̾nũ.
iusti autẽ in
uitam et̾nam.
Ꝙ autẽ eter¬
num e̾: om̃i
fine caret. ⁊
sicut gandi¬
um et̾num:
ita ⁊ supplici¬
ui.

Expanded text:
 post multos lle annos visitandi et liberandi sunt. Sed hoc Ecclesia non recipit. Dictum est enim: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam . Quod autem aeternum est omni fine caret, et sicut gaudium aeternum, ita et supplicium.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nõ qd̾ t̾ra redigatur
s qr omnia t̾rena tͣnsi¬
bunt. ⁊ qͦ modo ebrius
nescit quid agat: sic õs
magnitudine ebriiert̾.
⁊stupebunt ad omina.
uestigium. sic transibit
fig᷑a hunus mundi. ⁊
erit t̾ra deserta. ut nõ
hominum inea.

Expanded text:
Non quod terra redigatur sed quia omnia terrena transibunt. Et quomodo ebrius nescit quid agat, sic omnes magnitudine ebrii erunt et stupebunt ad omnia. vestigium, sic transibit figura hujus mundi , et erit terra deserta ut non hominum in ea.
Abbreviated transcription (Latin):
pħia de his qui in egyptũ
descendebant: incipit de
tutus intribulationibꝰ. sic̃
qui uencumri cur binem
fugiens. tuto se abscondit
loco. ⁊ qui fontes purissi¬
mos inuenit indeserto:⁊
qui solis arcdorem sub emi¬
nenti deuitat saxo:¬

Expanded text:
rophetia de his qui in Aegyptum descenderant, incipit de tutus in tribulationibus, sicut qui ventum et turbinem fugiens tuto se abscondit loco; et qui fontes purissimos invenit in deserto; qui solis ardorem suum prominenti devitat saxo
Abbreviated transcription (Latin):
Sic pharao rex egypti omibꝰ qui confidt̃
in eo Quod si responderis michi in dño
cleo nr̃o confidimus. nonne ipse eiuꝰ ab

Expanded text:
st Pharao rex Aegypti omnibus qui confidunt in eo. Quod si responderis mihi, in Domino Deo nostro confidimus, nonne ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uirũ sp̃uasẽ contͥstat. Unde.
qui uos tangit: qͣsi qͥ cangit
pupillã ocłi mei. uł angłm
in custodiam missuͣ. quẽ sepe
male faciendo offenderunt:¬

Expanded text:
qui virum spiritualem contristat: unde, Qui vos tangit, quasi qui tangit pupillam oculi mei. Vel, angelum in custodiam missum, quem saepe male faciendo offenderunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Solent medici amarissimũ
antidotum quod ex gustu no¬
men accepit: dare stõmacho
nauseanti. ut noxios humo¬
res euomat. ⁊ possit coctos ci¬
bos atq digestos: in aluũ tͣns¬
mittẽ. quos fleginatum mag¬

Expanded text:
 Solent medici amarissimam antidotum, quae ex gustu nomen accepit, dare stomacho nauseanti, ut noxios humores evomat, et possit coctos cibos atque digestos in alvum transmittere, quos flegmatum mag
Abbreviated transcription (Latin):
Igiptiis. populo inbelli
ydolatͥa sordenti. legimꝰ
abegiptiis iosiam occisum.
⁊ popłm isrł subiugatum.
Nlec młto post tempore:
sẏrios inuid̾a posuit.

Expanded text:
gyptiis, populo imbelli et idololatria sordenti. Legimus ab Aegyptiis Josiam occisum et populum Israel subjugatum, nec multo post tempore Nsyrios in Judaea posuit.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc capiculo cogi¬
cta sunt ł dicenda.
ad ultimum cempꝰ
req solis atq lune
nobis cessabit offi¬
cium. ⁊ erit dñs ipse

Expanded text:
Hoc capitulo cogicta sunt vel dicenda, ad ultimum tempus ue, solis atque lunae nobis cessabit officium, et erit ipse
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sicut qui ꝑ. p̃cepcum est
filiis isrł ut decimas bonoꝵ
suorum templo dm̾ offerrẽt.
cdatorem bonoꝵ glificantes.
sic scĩ in uidicio afferent
manipulos suos exultantes
⁊ dm laudantes:i gentes con-¬
uerse similit̾:¬

Expanded text:
 Sicut qui pergit. Praeceptum est filiis Israel, ut decimam bonorum suorum Domino offerrent, Datorem bonorum glorificantes: sic sancti in judicio offerent manipulos suos exsultantes et Deum laudantes, et gentes conversae similit
Abbreviated transcription (Latin):
gła bonorum ⁊ depena
ad reliquias que remã¬
serunt int̾ra uda.
ducto sedechia ⁊ aliis
in babilonem. s prius
monuit neirent in e¬
corde ⁊ si u̾bis. dixert̃
etũ ad ierem̃. ora ꝓno
bis dominũ quid agẽ
debeamus. ⁊ noluert
obedire.cui simile.
dm̃ ñ inuocauerunt.
quod de malis sacerdo.¬
tibus dr̃¬

Expanded text:
bonorum et de poena ad reliquias quae remanserunt in terra Juda, ducto Sedecia et aliis in Babylonem. Sed prius monuit ne irent in Aecorde, sed verbis; dixerunt enim ad Jeremiam: Ora pro nobis Dominum quid agere debeamus? et noluerunt obedire. Cui simile: Deum non invocaverunt. Quod de malis sacerdotibus d
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ tum de omnib uiciis.
tum deh̾esib hoc senti¬
tur. qr una capta: alia ꝑ¬
timescit. ⁊ malt̾ius con-¬
fusione: alt̾a se capien¬
dam sentit.

Expanded text:
c. Tum de omnibus vitiis, tum de haeresibus hoc sentitur, quia una capta alia pertimescit, et in alterius confusione altera se capiendam sentit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶De ciuitate e.s. Ac si di¬
cat. habitatores ierłm uos
esse iactans. ⁊ dñi sabaoch
habere pͥuilegium. cum
cassa uobis iacob. isrł. i sc̾e
urbis. ⁊ dei omipotentis as¬
sumatis uocabula.
fecit in medio eoꝵ ex quo
ab egy yto exierunt. ⁊ ĩmi¬
nente captiuitate a nabu

Expanded text:
De civitate enim sancta. Ac si dicat: Habitatores Jerusalem vos esse jactatis, et Domini Sabaoth habere privilegium, cum cassa vobis, Jacob, Israel, et sanctae urbis, Dei omnipotentis assumatis vocabula. feci in medio eorum ex quo ab Aegypto exierunt, et imminente captivitate a Nabu
Abbreviated transcription (Latin):
me credebat᷑. qr ñ solum longe
pꝰ futa. s in ꝓrimo complenda
cestabantur¬
¶ Et in anno scd̃o. Imminente
messione. irruerunt assyrii
liueta: ⁊ ob nimiã obsessionẽ
quod ex granis reꝑtũ ẽ habu¬
erunt in uictũ pͥmo anno i uͦ¬

Expanded text:
 credebatur, quia non solum longe post futura, sed in proximo complenda testabantur. Et in anno. Scilicet imminente messe, irruerunt Assyrii, oliveta: et ob nimiam obsidionem, quod ex granis repertum est, habuerunt in victum primo anno
Abbreviated transcription (Latin):
domini exercituum faciet istrĩo. Prop¬
tẽa ħ dicit dñs de rege assyriorum. Non
intrahc ciuuicatem hanc. et nͣ iei iͣi
sagitam. et ñ occupabit eam clippeus.
& ñ mitet in circuitu eius aggerem.¬
ñ uiribꝰ tuis ħ potuisse s arbitrio
meo. mẽbant᷑ enĩ ĩpiȩ gences ⁊ in¬
fructuosȩ arbores. ut ꝑ te quasi
securi succid̾ent᷑.¬

Expanded text:
Domini exercituum faciet istud prophaec dicit Dominus de rege Assyriorum non it civitatem hanc et non iaciet sagittam et non occupabit eam clypeus et non mittet in circuitu eius aggeremn viribus haec potuisse, sed arbitrio meo. Merebantur enim impiae gentes et infructuosae arbores ut per te, quasi securim succiderent
Abbreviated transcription (Latin):
tuum ne formidet aduab cau¬
dis ticionum fuimigantium is¬
stoꝵ iniram furoꝵi rasi regis
syriȩ. et filii romeliȩ. eo quod ꝯ¬
silium mnierit ccͣ te siria malũ.
et effraim et filiꝰ romelie: dicen-¬
tes.Asscendamus ad iuidam. et
sustemus eum. et eͣuellamus
eui adnos: et ponamus regem
in med̾o eius filium t̾abee . Hec

Expanded text:
tuum ne formidet a duabus caudis titionum fumigantium istorum, in ira furoris Rasin regis Syriae, et filii Romeliae, eo quod consilium inierit contra te Syria pessimum, et Ephraim et filius Romeliae, dicenAscendamus ad Judam, et suscitemus eum, et avellamus eum ad nos, et ponamus regem in medio ejus filium Tabeel. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
das ticionum. sumiganti
scłarem. ⁊ herecicum ser¬
monem. quoꝵ finis: ex u¬
sticio ẽ. qui frustra iiert̾
consilium ut ascenderent

Expanded text:
das torrium fumigantiusaecularem, haereticumque sermonem, quorum finis exustio est. Qui frustra inierunt consilium, ut ascenderent
Abbreviated transcription (Latin):
rere. exiagens de locoᷝ nͭ
inpͥncipio aque ductus
s mextremis finib pisci¬
ne supioris q̃ erat magͦ
fullonis. ubi sordes ⁊ maculȩ
purgantur. Quauis enim
achar regnaret suꝑ udã:¬

Expanded text:
ere exiens de loco suo non in principio aquaeductus, sed in extremis finibus piscinae superioris, quae erat in agro fullonis, ubi sordes et maculae purgabantur . Quamvis enim Achaz regnaret super Juda
Abbreviated transcription (Latin):
dicta sunt. usq ad hũc loc̃.
sub oria ⁊ ioͣthan filio eiꝰ:
uisa sunt. que secuntur:
sub achar rege impiissimo.
qui adeo derelictus: ab ini¬
micis expugatur.

Expanded text:
ripta sunt usque ad hunc locum sub Ozia et Joathan filio ejus, visa sunt; sequuntur sub Achaz rege impiissimo, qui a Deo derelictus ab inimicis expugnatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uia maris. Mare in hoc
loco. lacus genesar. qui
ioroane influente efficit᷑.
incꝰ littore ẽ capharnaũ.
tyberias. bathaida. ⁊ coro¬
raim. inquib dominus
maxime ꝯmoratus e̾. ⁊

Expanded text:
ia maris. Mare in hoc loco lacus Genezareth, qui Jordane influente efficitur. In cujus littore est Capharnaum, Tiberias, Bethsaida et Corozain, in quibus Dominus maxime commoratus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
Unde. diabolus misit in
cor ut tͣdẽt eum iudasiẽ.
eoꝵ. eoꝵ ẽ sanguis suasi¬
one fusus.⁊ ipsi ibide̾ ui¬
cti. ⁊ occisi. similit̾ sãguis

Expanded text:
ud: Diabolus misit in cor, ut traderet eum Judas, etc. Eorum est sanguis suasione effusus, et ipsi ibidem victi et occisi sunt. Similiter sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
lumꝰ quare uestim̃ta tua
sint uelut musto tincta.
⁊ tunica que desuꝑ ꝯtexta
ẽ ⁊ scindi non pocest. ⁊ ab
utõ uͥginali tantũ cando¬
rem habu. it qͣntũ fullo
ñ potest facẽ suꝑ. t̃: qͣre

Expanded text:
lumus quare vestimenta tua sint musto tincta, vel tunica quae desuper texta est, et scindi non potest, et de utero virginali tantum candorem habuit, quantum fullo non potest facere super te
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cum pͣmium laboris ꝑcipi¬
ent quia creatura libãbitur
a seruitute corruptionis. nͣ
mirum si luna solis fulgorẽ
recipiat. qi iustiꝰ fulgebunt
sient sol.¬
¶Ecce nomen domini. filius
in nomine patris. unum enĩ
nomen est patris:⁊ filii. ⁊ spͣs
Non in nominibus s iuoi̾e
quod ẽ deus.
imundans cum ꝑuenerit
usq ad collum. animantẽ
suffocat: sic spͣs ire dei inui¬
dicio impios suffocabit.

Expanded text:
 Cum praemium laboris percipient, quia creatura liberabitur a servitute corruptionis. Non mirum si luna solis fulgorem recipiat: Quia justi fulgebunt sicut solEcce nomen Domini. Filius in nomine Patris, unum enim nomen est Patris et Filii et Spiritus non in nominibus, sed in nomine quod est Deus.inundans cum pervenerit usque ad collum, animantem suffocat, sic spiritus irae Dei in judicio impios suffocabit.
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ ⁊ malicia eoꝵ: qui cre¬
dere noluerunt. ncͣ pͥmiti¬
uam alloquit᷑ eccłam que¬
de iudeis ut creatorem ani
mȩ ⁊ corꝑis sui indelligant.
¶Creans te. ia.ic̃. lacob sup¬
plantator. ifrł: uir uidens

Expanded text:
eorum qui credere noluerunt, nunc primitivam alloquitur Ecclede Judaeis, ut Creatorem animae suae et corporis intelligant. Creans te Jacob. Jacob supplantator, Israel vir videns
Abbreviated transcription (Latin):
pocentissimus in scło. spre¬
ta philosophiȩ eloquentia:
comedit paleas .i. uilitatẽ ⁊
suꝑficiem historie. cũ bobꝰ
laboribꝰ uenia̾t ad ꝓfuͣdicatẽ¬

Expanded text:
potentissimus in saeculo spreta philosophiae eloquentia comedet paleas, id est utilitatem et superficiem historiae cum bobuslaboribus veniatur ad profunditate
Abbreviated transcription (Latin):
¶TRopologice. qui ieiunat ab omi¬
bꝰ malis. ⁊ uult ieuinũ suum respi¬
ci: nͣ solum declinet a malo. s ĩ. f .b.

Expanded text:
Tropologice, qui jejunat ab omnibus malis, et vult jejunium suum respici, non solum declinet a malo, sed etiam fac
Abbreviated transcription (Latin):
¶Coronabit te .t. qͥ .s. quondam
habebas coronam pontificis.
isanctificationẽ. inlamina
auri in qua scͥptum erat no¬
men domini łͥbulatione. ⁊ angustia. coronaberis:

Expanded text:
coronabit te. Qui scilicet quondam habebas coronam pontificis, et sanctificationem in lamina auri in qua scriptum erat nomen Dei, tribulatione et angustia coronaberis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Multis dominis: egip¬
tus tͣdita e̾. pͥmum as¬
romais. antonio .ii.
cleopat᷑ ab augꝰco suꝑ¬
atis. chaid̾i crudelioreᷤ.
romani potentiores.

Expanded text:
 Multis dominis Aegyptus tradita est. Primum AsRomanis, Antonio et Cleopatra ab Augusto superatis. Chaldaei crudeliores, Romani potentiores.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Consiliamini. Ut om̃s ꝑ
mundum euntes: idem an
de trinitate ⁊ unitate. de com¬
munione ȩccłȩ. de genãlire¬
surrectione:

Expanded text:
Consiliamini. Ut omnes per mundum euntes idem annude Trinitate et unitate, de communione Ecclesiae, de generali resurrectione.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Contra dominum ince¬
tis de trahens. illud ennͣ-¬
gelicum opponens. omneᷤ
qui uenerunt adte. ante
me: fures sunt. ⁊ latrones.
Moysem ⁊ o auid nomicidaᷤ
uocat. iosue. sanguinarñ.¬
lens altitudmẽ. s ⁊ conu̾¬
sio aliqͣ. qr ind̾r inregione
moabitica ad oni seruitu¬
tẽ. aliqͣ exparce uelle con¬

Expanded text:
 Contra Deum in coetis detrahens. Illud evangelicum apponens: Omnes qui venerunt ad te ante me fures fuerunt et latrones. Moysen et David homicidas vocat, Josue sanguinarlens altitudinem, sed et conversio aliqua, quia videtur in regione Moabitica ad Domini servitutem aliqua ex parte velle con
Abbreviated transcription (Latin):
bus ñ esse dm̃ nisi d̾m isrł uel
ex captiuoꝵ lib̾atione. dĩ clem̃ti¬
a ⁊ pocentia om̃ibꝰ magis nota
losephus autẽ i nͣ libro antiqui¬
tatum. id̾o ppłm fuisse dimissũ:
qr cyrus legit in libro ysaiȩ q̃

Expanded text:
l ex captivorum liberatione Dei clementia et potentia omnibus magis nota. Josephus autem in libro Antiquitatum ideo populum fuisse dimissum ait, quia Cyrus legit in libro Isaiae quae
Abbreviated transcription (Latin):
dum ydoloꝵ al
ad bellum iuit.
⁊ ppłm ad igno¬
iudicauit: ⁊ ĩmi¬
nente chald̾oꝵ
captiuitate: ui
ueniebant forte
mulieres: doce¬
bant eos

Expanded text:
dum idolorum altad bellum ivit et populum ad ignojudicavit; et imminente Chaldaeorum captivitate, vir, veniebant forte mulieres et docebant eos
Abbreviated transcription (Latin):
it in uobis alienus. Uos destes mei dicit do¬
de marni mea eruat. Opabor & quis eũtet¬
illud: Hec dicit dominus redemptor uester.
sc̃s isrł. Propt̾ uos emisi in babilonem &

Expanded text:
is Deus alienus. Vos testes mei dicit Dode manu mea eruat: operabor et quis aveillut. Hec dicit Dominus redemtor vester sanctus Srahel: propter vos emis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sede. Ad babylonem ser¬
mo reu̾tit᷑. iquasi quondam
reginam.mͦ ancillam alloqͥ¬
tur. sede. uilis. ⁊ humilis. tace
ut tristis consid̾ans miseriã
cuam
sam reddit quare chaldeos
ita afflixit. ne sine causa fe¬
cisse uidẽt᷑. qͥ nicħ sine causa
oꝑat᷑. ⁊ ut cognoscant chaldei:

Expanded text:
 Sermo ad Babylonem refertur, et quasi quondam reginam, modo ancillam alloquitur. Sede humilis et vilis. Tace ut tristis considerans miseriam tuam. sam reddit quare Chaldaeos ita afflixerit, ne sine causa fecisse videretur, qui nihil sine causa operatur; et ut cognoscant Chaldaei,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sepe iusto iudicio in sua ipse uo¬
luntarie relinquit᷑. ⁊ sub ea que
anxie appetit: laboriosa mundi
it. Constat nimirum qͦd cenẽ fi
liȩ suȩ parentes parcunt. nec du
boriosis huiꝰ mundi seruitiis reuo¬
int̾nis desid̾iis obduret᷑. S chalde¬
oꝵ filia mollis ⁊ cenã ñ uocatur.
qr mens pͣuis desidĩis dedita: hꝰ¬

Expanded text:
 saepe justo judicio in sua ipsa voluntate relinquitur, et sub ea quae anxie appetit laboriosa mundi . Constat nimirum quod tenerae suae filiae parentes parcunt, nec durboriosis hujus mundi servitiis revointernis desideriis obduretur. Sed Chaldaeorum filia mollis et tenera non vocatur; quia mens pravis desideriis dedita,
Abbreviated transcription (Latin):
molere coegerunt .i. cum
ses uolenti delere filios isrł.
significat angłm baby loni
p̃posicum. qui cum aliisait.
surauimus babylonẽ: ⁊ ñ ẽ
sanata¬

Expanded text:
molere coegerunt, id est Deo volenti delere filios Israel. Significat autem angelum Babyloni praepositum: qui cum aliis ait: Curavivimus Babylonem, et non est sanata
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa que genit masculũ:
ñ caret habundantia la¬
ctis. in educatione gen¬
tis. ⁊ paruuloꝵ qͥ simul
lacte consolationis indi¬
gent. quasi adhuc in car-¬
ne ũsances. qui uͦ pꝰ lac cõ¬
solationis ad solidum ci¬
bũ ꝓfeci̾nt: affluent deli-¬
ciis iũtatis. ⁊ scientia omĩ¬

Expanded text:
a quae genuit masculum non caret abundantia lactis in educatione Gentis, et parvulorum qui simul lacte consolationis indigent quasi adhuc in carne versantes: qui vero post lac consolationis ad solidum cibum profecerunt, affluent deliciis veritatis et scientiae om
Abbreviated transcription (Latin):
ni. fercilitate fru¬
gum. peam erat
eis ascensus incun¬
tatem. ⁊ ibi figebãt
aliqui ludi c̃a. tẽ¬
toria dum incini¬
tate morabant᷑.¬

Expanded text:
ni fertilitate frugum, per eam erat eis ascensus in civitatem, et ibi figebant aliqui, ludi causa, tentoria dum in civitate morabant
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lost decem onea diuer¬
sarum gentium: undeci¬
mum onis. reliqrͣ duar̾
tͥbuum ponit. que remã¬
sert̾: ducto sedechia ⁊ ali

Expanded text:
ost decem onera diversarum gentium, undecimum onus reliquarum duarum tribuum ponit, quae remanserunt ducto Sedechia et ali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑexꝑientiam bo
numqͦ careret. au
malũ ꝙ bono a¬
misso sc̃ciret: ꝯtẽpsit
malum u̾ eligeret
bonum .i. noluit
ãmitt̾e qd̾ habeb̾at.
ne sentiret anut¬
tendo ꝙ ãmitt̾e ñ
debebat.

Expanded text:
perientiam, aut bonum quo careret, aut malum quod boni amissione sentiret, contempsit malum ut eligeret bonum, id est, noluit amittere quod habebat, ne sentiret amittendo quod amittere non debebat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quidnam tibi qͦ.
ris desublimib dis¬
putans. simplicita¬
tẽ ecłie contempnat.
cur tu qͦ sectaris
excelsa:¬

Expanded text:
Quidnam tibi quoquris, de sublimibus disputans, simplicitatem Ecclesiae contemnat, cur, tu quoque sectaris excelsa
Abbreviated transcription (Latin):
sier uN
¶Comꝑatione eoꝵ qui post p̾¬
lium uicti sunt: infeliciꝰ uul¬
n̾antur qui sponte se tradũt.
quo mͦ in marcirio qui post
penam negat: leuius puint᷑
quam qͥsine necessitate xp̃m

Expanded text:
sierunt. Comparatione eorum qui post praelium victi sunt, infelicius vulnerantur qui sponte se tradunt: quomodo in martyrio, qui post poenas negat, levius punitur quam qui sine necessitate Christum
Abbreviated transcription (Latin):
pugnet contra te Quod cum audisset: misit niuiei¬
os ad et eschiam dicens Hec dicetis ez echiȩ regi uioe
loquentes. Nonte decipiat deus tuus in quo tu
confidis. dicens. non dabit᷑ ierłm in manu regis as¬
syrioꝵ. Ecce tu audisti que fecert̃ om̃s reges assirio

Expanded text:
pugnet contra te. Quod cum audisset, misit nchiam, dicens: Haec dicetis Ezechiae regi Judae, loquentes: Non te decipiat Deus tuus, in quo tu confidis, dicens: Non dabitur Jerusalem in manu regis Assyriorum. Ecce in audisti omnia, quae fecerunt reges Assyrio
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Syrene sunt spͥenteᷤ
crstati ⁊ alati. uelut
alii: pisces marim in
spẽ muliebͥ. ł portenta
diaboli. q̃ dulci canti¬
lena decipiunt homi¬
nes. hꝰ scłi naufragiũ:
non clausis aursb tͣn¬
seuntes.

Expanded text:
 Sirenes. Sunt serpentes cristati et alati velut alii pisces marini in specie muliebri, vel portenta diaboli, quae dulci cantilena decipiunt homines, hujus saeculi naufragium, non clausis auribus transeuntes.
Abbreviated transcription (Latin):
quare similictudini dmͣ
comꝑatis. nec ex creatura¬
rum magnitudine crea-
corem incelligicis: si non
credicis u̾bis: credite ocłis
seruitute. pocentiam do¬
mini cogitate.

Expanded text:
Quare similitudini Deum comparatis, nec ex creaturarum magnitudinem Deum creatorem intelligitis? si non creditis verbis, credite oculis servitute omnipotentiam Domini cogitate.
Abbreviated transcription (Latin):
głnĩ corrumpunt. pessimi caup oneᷤᷤ
de uino aꝙͣ facientes. c̃ aꝙͣ. inuinũ
ꝯu̾t̾it dominus. qd̾ mirat᷑ arrchitͥeli¬
nus. ⁊ regina saba inconunuo salo¬
monis. collandans pincernas ⁊ mi¬
nistros uini.
abillis accipiamꝰ mu̾a. qͥ de lacͥmiꝰ pau¬
ꝑũ ꝯgͤgant diuitias. ne simꝰ socii furũ.
⁊ ne dicat᷑ de nob̾. Siuidebas furẽ tͣrebaᷤ
cum eo

Expanded text:
gelium corrumpunt, pessimi caupones, de vino aquam facientes, cum aquam in vinum verterit Dominus, quod miratur architriclinus: Et regina Saba, in convivio Salomonis collaudans pincernas et ministros vini.ab illis accipiamus munera, qui de lacrymis pauperum congregant divitias, ne simus socii furum, et ne dicatur de nobis: Si videbas furem, currebas cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
dei tab̾nacłm. ⁊postea templum.
choros a saph ⁊ yditum. ⁊ emati
⁊ filii chore: ꝯstituti sunt. ut paula¬
tim asacrificiis uictimaꝵ: ad lande̾
d̾i tͣnsiret religio.¬

Expanded text:
Dei habuit, et postea Templum achoros Asaph, et Idithun, et Eman, et filii Chore constituti sunt, ut paulatim a sacrificiis victimarum ad laudes Domini transiret religio
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ierxe. Inexpositione eccła¬
stes. ille magister beacitudi¬
ne dignus habet᷑. qui suꝑ ir¬
riguum pectus seminat au¬
dientium. tam de uideis ꝗͣ
degentibus pplo ꝯgregato.

Expanded text:
is. In expositione Ecclesiastis. Ille magister dignus beatitudine habetur, qui super irriguum pectus seminat audientium, tam de Judaeis quam de gentibus populo congregato.
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ diuitie. nec potentia.
nec nobilitas. quẽꝙͣ.
cas. Possunt ⁊ de die
om̃is creat᷑a. in conspec¬
tu domini: humili¬
abit᷑: ⁊ nichil se e̾e sẽ¬

Expanded text:
 divitiae, nec potentia, nec nobilitas generis qtas. Possunt et de judicii omnis creatura in conspectu Dei humiliabit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sepe uidemus qͦsdam a
proposito suo tͣnsire ad alid̃.
amalicia: ad negociationẽ.
acausis: ad arma. Mutãt
industͥam. ut mutent infe.¬
licitatẽ. s deo dispensante
omnia eueniunt ccͣia. ut ꝑ
miserias coacti: ñ inse s in do¬
mino creatore ꝯfidant.
s ⁊domos subu̾tit. ⁊ qͥ erat
negociatio ciuitatum. facta

Expanded text:
Saepe videmus quosdam a proposito suo transire ad aliud, a militia ad negotiationem: a causis ad arma mutant industriam, ut mutent infelicitatem. Sed, Deo dispensante, omnia eveniunt contraria, ut per miserias coacti non in se, sed in Domino creatore confidant.sed et domos subvertit; et quae erat negotiatio civitatum, facta
Abbreviated transcription (Latin):
gimus ingenesi.
sura. siue apotẽ¬
bilonios. qui m̃¬
te ꝯfusisunt: sus¬
citantur apotẽ
Inqua enim m̾-¬
sura mensi fueri¬
tis sunt: remetiet᷑
eis.

Expanded text:
imus in Genesi sura, sive a potenBabylonios, qui mente confusi sunt, suscitantur a potenIn qua enim mensura mensi sunt, remetietur eis.
Abbreviated transcription (Latin):
nis. sedebis suꝑ eos. hii erunt
tͥ in adiucorium. quasi. gara¬
reni ⁊ magi ꝑ errorem ductͣ
te ad suꝑbiam. Incendium
babylonis. ꝑ supplicia uocat
ad penitentiam.
¶ Audite ħ. Consuetudo ẽ ut
cum agitur de carnali isrł. sĩ¬
plicit̾ ⁊ sine nominis adiectio¬
Ine iacob ł ifrł dicat᷑. sic̃ in ħ
loco ubi eos alloquit᷑. qui no

Expanded text:
nis, sedebis super eos, hi erunt tibi in adjutorium. Quasi, Gazareni et magi per errorem ducunt te ad superbiam. Incendium autem Babylonis per supplicia vocat ad poenitentiam. Audite haec. Consuetudo est do agitur de carnali Israel, simpliciter et sine nominis adjectione Jacob vel Israel dicatur, sicut in hoc loco, ubi eos alloquitur, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
num calculis ignitis qͥ¬
b possunt peocata pur¬
¶eremias. qui puererat.
nõ: pene minunis apee¬
cato: solius mainis at¬
calc ulo mittitur.
la: p̾mium met᷑. ysaiaᷤᷤ
autẽ. tamq̃. purgatus:
offeit se spontaneus.

Expanded text:
num calculis ignitis, quibus possunt peccata purJeremias, qui puer erat, ideo pene immunis a peccato solius manus atcalculo mittitur. la praemium meretur. Isaias autem, tanquam purgatus, offert se spontaneus.
Abbreviated transcription (Latin):
errasse senseruit: tẽ
destruetur sensus m
cuncta exͥcimet cessura
mata ⁊ dialectica arte
insublime ꝯsurg̾e̾. ⁊ nͦ¬
dũ aĩata. insensibilia
ẽẽ atq torpentia ꝙ in¬

Expanded text:
se senserint: tunc destruetur sensus macuncta cessura, mata, et dialectica arte in sublime consurgere, et necdum animata insensibilia esse atque torpentia,
Abbreviated transcription (Latin):
siluar̃. ⁊ corpore.
⁊ anima ꝑibit.¬
tica doctna illux¬
erit. ⁊ eoꝵ decipu¬
la patuerit: ad tã¬
tam solitudinẽ¬
uement. ut de
salcu ⁊ infructu-¬
osis arborib. ⁊ ĩ¬
num̾abili młtitu¬
dine: uix pauci
resideant. qͥ eoꝵ
seqͣnt᷑ errorem.

Expanded text:
 corpore et anima peribit.tica doctrina illuxerit, et eorum decipula patuerit, ad tantam venient solitudinem, ut de saltu et infructuosis arboribus, et innumerabili multitudine, vix pauci resideant, qui eorum sequantur errorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Icta. uestimenta il¬
lesa. ⁊ uenientes
nidei uestium
sũmitate a repta:
puluerem excuti¬
ebant.¬
¶ Quidam uolunt huncre¬
gẽ significare ccͣram forcitu

Expanded text:
cta, vestimenta illaesa; et venientes Judaei, vestium summitate arrepta, pulverem excutiebant Quidam volunt hunc regem significare contrariam fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
adeioco ionon mouebitur. Sed et eum¬
cliaun auerint ad eum:. non audiet. decri¬
bulatione non saluabit eos. Nememento

Expanded text:
de loco suo non movebitur: sed et clamaverint ad eum, non exaudiet: de tribulatione non salvabit. Memento
Abbreviated transcription (Latin):
Qui confertis aurum de sacculo. et argen¬
tum in statera ponderatis. conducentes¬
aurificem ut faciat deum t. ꝓcidunt &¬
adorant. pͥortarit illum in humeris ges¬
sandes &. ponentes in loco suo & stabit. &¬

Expanded text:
 et argentum statera ponderatis, conducenterificem, ut faciat Deum: et procidunt adorant. Portant illum in humeris, gesonentes in loco suo, et stabit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ce insic dominus m̃s. ut loquerer omĩa ũba
ista. et non potius ad uiros qui sedent in muro¬
uͦo comeclant stercora sua. et bibant urͣ sãm
pecudũ suarum uobiscũ: Et stetit rapsaces. et
clamauit uoce magna melanices et apxii. Au

Expanded text:
ad te misit me dominus meus, ut loquerer omnia verba ista; et non potius ad viros, qui sedent in murut comedant stercora sua, et bibant urinam pedum suorum vobiscum? Et stetit Rabsaces, et clamavit voce magna Judaice, et dixit: Au
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et om̃i mi .e. hac occasio¬
ne yutant quidam astra eẽ
rationabilia. Aunt enim qr
insensatis ñ mandaret aliqͥd.
que mandata ñ intelligẽnt.
dictum ẽ.⁊ ñ cognouisti me.
nec ipse edificauit ciuitatẽ ł
templum. s ꝑmisit edificari.
nec in eiustempore hoc con

Expanded text:
Et omni militiae. Hac occasione putant quidam astra esse rationalia; aiunt enim, quia insensatis non mandaret aliquid, quae mandata non intelligerent.dictum est: Non cognovisti me. Nec ipse aedificavit civitatem vel templum, sed permisit aedificari: nec in ejus tempore hoc con
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ego suscitaui .e. qua
si. qui supͣdicta feci. qͥd
mirũ srifilium mutam
in mundum ut redi¬
mat genus humanũ.
⁊ a mortus suscitẽ eũ¬
¶ Uias enis .di. qui pec¬
catum ñ fecit. nec inuen

Expanded text:
Ego suscitavi. Quasi diceret: Qui supradicta feci; quid mirum si et Filium mittam in mundum ut redimat genus humanum et a mortuis suscitem eum? Vias ejus dirigam. Qui peccatum non fecit, nec inven
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ꝑclauem. quam suꝑ
humer̃ portat: sceptr᷑
regni ⁊ signum uictorie
.i. crucem. possumus
intellig̾e. quam xͦ ip̃e¬

Expanded text:
 clavem quam super humerum portat, sceptrum regni et signum victoriae, id est crucem possumus intelligere quam Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ducam nabucħ. seriim
meũ : ⁊ ponet sedem suam
suꝑ hos lapides. ⁊ comp̾hẽ¬
det uos parit̾ cum om̃ib
egiptiis: in quib ꝯfisi estiᷤ.
⁊ ꝑ ibitis fame. captunta¬
te dura. gladio. eo quod no¬
luistis audire uocem meã.
ut habitaretis int̾ra urã¬

Expanded text:
ducam Nabuchodonosor servum meum, et ponet sedem suam super hos lapides, et comprehendet vos pariter cum omnibus Aegyptiis in quibus confisi estis, et peribitis fame, captivitate dura, et gladio: eo quod noluistis audire vocem meam, ut habitaretis in terra
Abbreviated transcription (Latin):
¶xp̃m ⁊ narareos eius. qͦs
cotidie iuidei in synagogis
maledicunt. quia ꝓpt̾ eos
regnum. locum. ig̾e. amiserẽ.
ẜpħ̃a ad filium. reges uide¬
bunt ce uenientem ad iudi¬

Expanded text:
m et Nazaraeos ejus, quos quotidie Judaei in synagogis maledicunt, quia propter eos regnum, locum et gentem amiserunt. a ad Filium. Reges videbunt te venientem ad judi
Abbreviated transcription (Latin):
enim om̃s docuerit ñ esse
cion duos deos incelligens.
unum bonum. alt̾m in
iustum. alt̾m uisibilium:
alt̾m̃ inuisibilium condi¬
torem. quoꝵ pͥor lucem fa¬
ciat. scd̃s tenebras. ille pa¬
cem. hic malum. cum uͥ¬
unus d̾s. ide ꝙ condid̾it.¬

Expanded text:
i, omnes docuerit non essecion, duos deos intelligens, unum bonum, et alium justum; alterum invisibilium, alterum visibilium conditorem. E quibus prior lucem faciat, secundus tenebras; ille pacem, hic malum: cum uunus Deus idemque condiderit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Que ciuitas illi ñ pa¬
tuit: quis regum t̾ga ñ
u̾tit: qui muri ante in¬
expugnabiles ñ sunt eiꝰ
obsidione subu̾si: hec
aucem compleca pleni-¬
us inuenies in historia
scenophontis.

Expanded text:
Quae civitas illi non patuit? Quis regum terga non vertit? qui muri, ante inexpugnabiles, non sunt ejus obsidione subversi? Haec autem completa plenius invenies in historia Xenophontis.
Abbreviated transcription (Latin):
stes eius hon inuacuũ creauit eam.¬
sed ut habitetir formauit eam. Ego
dominus et non ẽ alius. Non in absco

Expanded text:
stes eius. Non in vanum creabit eamsed ut habitaretur formabit eam. Ego Dominus et non est alius: non in absco
Abbreviated transcription (Latin):
cenclent linicornes cum eis. et cau¬
ri cum pocentibus. In ebriabitur
cera eoꝵ sanguine. et humus eoꝵ¬
ad ip̃e ƿinguium. quia cdies ul¬
¶Bosram ⁊ eclon. hebre¬
orum magistri romã
uolunt incelligi. et om¬
nia de ipsa dici. que se¬

Expanded text:
cendent unicornes cum eis, et ri cum potentibus: Inebriabitur ra eorum sanguine, et humus eoadipe pinguium: Quia dies uBosram et Edom, Hebraeorum magistri, Romam volunt intelligi, et omnia de ipsa dici quae se
Abbreviated transcription (Latin):
uos amortuis.
disꝑsit. unoe: ⁊ale locus baal pharasim nomen acce pit:
donare.
non suũ
s alienũ
ẽ. trasci.
punire.¬
sericors
dens. genꝰ
humañ
ut fruct̃
boni oꝑis
afferat:
arat ut
agͥcola:
nomere
scindit u̾¬
bere tͥbu¬
lationis.
nc̃ peste.
nc̃ capti¬
nitate cor¬
rigit. ⁊
hoc e̾. Nũ¬
quid to

Expanded text:
os a mortuis dispersit; unde locus ille Baalphrasim nomen accepit. Adonare. Non suum, sed alienum est, irasci, punire.sericors Deus genus humanum, ut fructum boni operis afferat, arat ut agricola vomere scindit verbere tribulationis, nunc peste, nunc captivitate corrigit; et hoc est: Nunquid to
Abbreviated transcription (Latin):
gon.i pͥnceps hortoꝵ d̾r.
cui similis achab. qͥ uine¬
am naboth: in ortum u̾t̾e
cupiebat. qd̃ ille tͦpologice
incelligens: maluit mori:
ꝗͣ face̾. ne pat̾na hereditas
⁊ possessio antiqua. in regiˢ
impii mutaret᷑ delicias̃.
ut sacco calceisq dispͥositiᷤ.¬

Expanded text:
inceps hortorum, dicitur, cui similis est Achab: Qui vineam Naboth in hortum vertere cupiebat; quod ille tropologice intelligens, maluit mori quam facere, ne paterna haereditas et possessio antiqua in regis impii mutaretur delicias. ut sacco calceamentisque depositi
Abbreviated transcription (Latin):
furiam suspicant᷑. ⁊ reuã
si consid̾emus de diuersis
gentibus adductas ierł̾m
colonias ⁊ scd̃m ritum su¬
las ꝓuincias ⁊ familias
ꝓpriorũ demonũ coluisse
portenta: ħ om̃a in ierłm
habitasse fir mabumus:¬

Expanded text:
furiam suspicantur. Et revera si consideremus de diversis gentibus adductas Jerusalem colonias, et juxta ritum m, singulas familias propriorum daemonum coluisse portenta, haec omnia in Jerusalem habitasse firmabimus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Per thus ⁊ calamum qui ẽ
surculus arboris aromaticȩ:
laborare sub one peccĩ tui.i¬
deo ñ iam seruum meum:
ñ puerum uoco. s simplicit̾
appello. iacob ⁊ isrł. ut osten

Expanded text:
Per thus et calamum, qui est sarculus arboris aromaticae, laborare sub onere peccati tui; ideo jam non servum meum, non puerum voco, sed simpliciter appello Jacob et Israel, ut oste
Abbreviated transcription (Latin):
Ut aliqͥd affirmanceᷤᷤ
dicant. si alit̾ fecero:
ꝯtingat mͥ sic̃ iudeis ro¬
manoꝵ gladio occisis.
uł ita. iuro ꝑ d̾m in que
olim iudei crediderunt.

Expanded text:
Ut aliqui affirmantes dicant: Si aliter fecero, contingat mihi sicut Judaeis Romanorum gladio occisis. Vel ita: Juro per Deum, in quem olim Judaei crediderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quotqͦt autẽ recepunt . e.⁊ c̃.
¶ Et uocabunt eos . dicen¬
tes. uos estis ppłs sc̃s. uos
estis redempti a domino.
głi ñ plene cognoscentes
mist̾ĩum incarnationis.
passionis. resurrectionis.
uidentes celos ascendere
dnͣm cum multitudine

Expanded text:
Quotquot autem receperunt eum ,  Et vocabunt eum, dicentes: Vos estis populus sanctus, vos estis redempti a Domino Dgeli non plene cognoscentes mysterium incarnationis, passionis, resurrectionis, videntes ad coelos ascendere Dominum cum mu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pugnasse re¬
geͣ sennacħ. re¬
gem assyrioꝵ
contͣ egyptios.
⁊ obsedisse pe¬
lusium.iamq
extraͣctis agge¬
ribus urbe ca¬
pienda: uienis¬
se cerarcham
regem ethio¬
piȩ in aucili¬
um ⁊ unano

Expanded text:
Pugnasse autem Sennacherib regem Assyriorum contra Aegyptios, et obsedisse Pelusium, jamque extructis aggeribus urbe capienda, venisse Thracam regem Aethiopum in auxilium: et una no
Abbreviated transcription (Latin):
ydolatͥa fractã
se sentiens. ut ⁊̃
magi ademoni¬
b docti ł iuxta
ꝓpħ̾iam baiaam
intelligẽtes natũ
filium d̾i. qͥmagi¬
cam destrueret
artẽ. in bechleem
adorauert̾.¬

Expanded text:
olatria fractam se sentiens, ut etiam magi a daemonibus docti, vel juxta prophetiam Balaam intelligentes natum Filium Dei, qui magicam destruerat artem, in Bethleem adoraver
Abbreviated transcription (Latin):
¶fieri solet.
ut cum ira
dei captiui¬
tas uenerit:
Iindignatio¬
nẽ eius pesti¬
Q lentia fub se¬
peccatores
elementa de¬
niente gͦ cap.¬
tiuitate ꝑcha¬
deos ł roma¬
nos. forsitan
⁊ nilus ⁊ fõ¬
tes siccati st̃.
ꝓpter nimi¬
am tͥbulati.¬
onẽ flumi¬
na possunt
dici defecisse.
⁊ fontes aius¬
se. ⁊ riui.ꝰ¬

Expanded text:
Fieri solet, ut cum ira Dei captivitas venit, ut indignationem ejus pestilentia subsepeccatores elementa deniente ergo captivitate per Chaldaeos vel Romanos, forsitan et Nilus, et fontes siccati sunt. propter nimiam tribulationem flumina possunt dici defecisse, et fontes aruisse et rivuli.
Abbreviated transcription (Latin):
Aubes roris gͣta messoriby
fatigatis quib refrigernum
p̾stat. ⁊ stipłam arentẽ: fac̾
humectando secabilem. sic
⁊ assy riis ame eis data uicto.¬
ria.

Expanded text:
ubes roris. Grata messoribus fatigatis, quibus refrigerium praestat, et stipulam arentem facit humectando secabilem: sic tibus, et Assyriis a me eis data victoria.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Carmelꝰ. monest: int̾
phenicem ⁊ palestinã.
immmẽs ptolomaidi. ĩ
qͦ helias orauit: ⁊ ponr᷑
sepe ꝓ qͣlbet fertilitate.
moabite:¬

Expanded text:
 Carmelus mons est inter Phoenicem et Palaestinam imminens Ptolomaidi, in quo Elias oravit. Et ponitur saepe pro qualibet fertilitate; Moabit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pugillus: contractis di¬
gitis pugnus. palmus: a
pollice usq ad minimũ
digicũ extenta manus.
ut ꝑ palmum ⁊ pugillum:
çelos extentos. ⁊ globum
t̾rȩ nouerimus:¬

Expanded text:
Pugillus, contractis digitis pugnus, palmus a pollice usque ad minimum digitum extenta manus, ut per palmum et pugillum coelos extentos et globum terrae noverimus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ .xii. cophinis. cõmynuitos
atq confractos. in euͣgłio.¬
ñ integros sic̃ erant in le¬
ge dereliquit. ut hab̾ent
qłi pauꝑibꝰ erogarent
quos ñ hñtes calorẽ fidei:¬

Expanded text:
im cophinis comminutos, atque confractos in Evangelio , non integros sicut erant in lege dereliquit, ut haberent quod pauperibus erogarent, quos non habentes calorem fidei
Abbreviated transcription (Latin):
fasc̃: peccã intel¬
ligimus que mn
die ieiunii ꝓxi¬
mis dimittere
iubemi. ut nob̾
dutattat d̾s. at
securi dicamꝰ di¬

Expanded text:
s, peccata intelligimus, quae in die jejunii proximis dimittere jubemur, ut nobis dimittat Deus, et securi dicamus: Di
Abbreviated transcription (Latin):
.c.a. uita quidem pu¬
eri in longum tͣhit᷑.
ut a factis puerilibꝰ
corrigat᷑. s si apeccati
ꝑpetracione ne cempo¬
ris longiquitate cõ¬
pescit᷑. ħ ipsa uite lon¬
ginquitas ꝗͣ ꝑ m̃rã d̾i ac

Expanded text:
 Vita quidem pueri in longum trahitur, ut a factis puerilibus corrigatur; sed si a peccati perpetratione nec temporis longinquitate compescitur, haec ipsa vitae longi
Abbreviated transcription (Latin):
dem cum ip̃sis condi¬
tionis. uñ. In die. il .e.¬
uicissim ab assyriis.
egiptiisq isrł mediꝰ
uerabitur. s erit t̾ci¬
tis cum ip̃is. seruiens

Expanded text:
dem cum ipsis conditionis. In die ilvicissim ab Assyriis Aegyptiisque medius vexabitur, sed erit tertius cum ipsis serviens
Abbreviated transcription (Latin):
cipiens: multos filios
gn̾at. ut om̃is corda so¬
num suũ reddat.¬
¶ Et iuscera mea. Sicut
cithara sonum compo
situm non emittit. si¬
ł una corda rupta fuit̾:
sic sp̃ualif uenter ꝓph̾e¬
defuit: dulce melos ñ

Expanded text:
cipiens, multos liberos generat, ut omnis chorda sonum suum reddat. Et viscera. Sicut cithara sonum compositum non emittit si una chordarum rupta fuerit, sic spiritualis venter pae dulce melos non