comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Inserant᷑ infructuose arbores.
uł gẽmis ł surcłis ut paruo
pꝰ tp̃r laboris tin dulcia poma
decerpas. Apũ fabicare aluea.¬
ria. ad qͣs te mittũt salomoniᷤᷤ
ꝓu̾bia.⁊ monastĩoꝵ ordinem
ac regiã disciplinã in parins
disce corꝑibꝰ. Texant᷑ ⁊ lina ca.¬
piendis piscibꝰ. Scͥbant᷑ libri:
lectione saturet᷑. In desideriis
hũc morẽ tenẽt: ut nullũ absq
uictꝰ necessaria. qͣ ꝓpt̾ am̃e
salutẽ. ne uaget᷑ ꝑniciosis co-¬
gitationibꝰ. ⁊ ĩstar forncãtis
ierłm: oĩ tͣnseunti diuaricet
pedes suos. Dũ eẽm iuueniᷤᷤ
⁊ solitudinis me deserta ual.¬
larẽt. ĩcẽtiua uicioꝵ ardorẽq
nat᷑e ferre nõ poterã. Quẽ
cũ crebris ieiuniis frãge̾m.
mens tñ his cogitationibꝰ
estuabat. Ad ꝙͣ edomandam
cidã fr̃i qͥ ex hebreis credi.¬
derat me in disciplinã dedi.
ut pꝰ qͥntilliam acumina ⁊
ciceronis fluuios. gͣuitatẽq

Expanded text:
inserantur infructuosae arbores inserantur infructuosae arbores uel gemmis uel surculis, ut paruo post tempore laboris tui dulcia poma decerpas. apum fabricare aluearia, ad quas te mittunt Prouerbia, et monasteriorum ordinem ac regiam disciplinam in paruis disce corporibus. texantur et lina capiendis piscibus, scribantur libri, lectione saturetur. in desideriis ullum absque uictus necessaria quam propter animae salutem, ne uagetur perniciosis cogitationibus et instar fornicantis Hierusalem omni transeunti diuaricet pedes suos. Dum essem iuuenis et solitudinis me deserta uallarent, incentiua uitiorum ardoremque naturae ferre non poteram; quae cum crebris ieiuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. ad cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi, ut post Quintiliani acumina, Ciceronis fluvios, gravitatemque
Abbreviated transcription (Latin):
cedat liber. Psalt̾iũ discatur
ad u̾bũ. or̃o sine int̾iissiõe.
uigil sensꝰ nec uanis cogita.¬
tionibꝰ patens. corpꝰ pariter
am̃sq tendat᷑ ad dnm. Irã
uĩce patiẽtia. Ama sciẽtiam
scͥpt᷑aꝵ: ⁊ carnis uicia nõ
amabis. Nec uacet mẽs tua
uariis ꝑturbationibꝰ: q̃ si pet.¬
tori insederĩt: dñabunt᷑ tui.
⁊ te ducẽt ad delictũ maxxi.¬
mũ. Fac ⁊ aliqͥd oꝑis: ut sẽꝑ
diabolꝰ inueniat occupatum.
tribuebãt refrigeria. quoꝵ pro
sp̃italibꝰ debebãt met̾e carnalia.
cur tu in usꝰ tuos cessura nõ
p̃pares. Uel fiscellã texre de¬
iunco. ł camstrũ lẽtis flecte
uimimbꝰ Sariat᷑ humꝰ areo.¬
le eqͦ lumite diuidant᷑. ĩ qͥbꝰ
cũ olerũ iacta fuerĩt semina.
uel plãte ꝑ ordinẽ posite. aq̃
ducant᷑ irrigue ut pulcheri.¬
moꝵ uersuuĩ spectator affista.
Ecce suꝑcilio cliuosi tͣmitis un.¬
dam elic̃. illa cadẽs rautũ
scatebrisq arẽtia tẽꝑat arua.

Expanded text:
cedat liber, psalterium discatur cedat liber, psalterium discatur ad uerbum, oratio sine intermissione, uigil sensus nec uanis cogitationibus patens. corpus pariter animusque tendatur ad dominum. iram uince patientia; ama scientiam scripturarum et carnis uitia non amabis. nec uacet mens tua uariis perturbationibus, quae, si pectori insederint, dominabuntur tui et te deducent ad delictum maximum. facdiabolus inveniat occupatum. tribuebant refrigeria, quorum pro spiritalibus debebant metere carnalia, cur tu in usus tuos cessura non praepares ? uel fiscellam texe iunco uel canistrum lentis plecte uiminibus, sariatur humus, areolae aequo limite diuidantur; in quibus cum holerum iacta fuerint semina uel plantae per ordinem positae, aquae ducantur inriguae, ut pulcherrimorum uersuum spectator adsistas: ecce supercilio cliuosi tramitis undam elicit, illa cadens raucum scatebrisque arentia temperat arua.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩperitos. ⁊ uulgi hoĩes: mira.¬
culũ sin faciãt. ut exiñ sec.¬
tent᷑ lucͣ. Uidimꝰ nuꝑ ⁊ plã.¬
ximꝰ cresi opes uniꝰ morte de.¬
p̾hensas. orbisq stipes qͣsi in
usu pauꝑũ ꝯgregatas. sti rpi
⁊ posteris derelictas. Tũc̃ ferrũ
q̃d latebat in ꝓfũdo suꝑnataũ
aque: ⁊ int̾ palmaꝵ arbores
mirre amaritudo mõstrata ẽ.
Nec mirũ. talẽ ⁊ sociũ hũit ⁊
magistrũ. qͥ egẽtiũ famẽ suas
fec̃ ẽẽ diuitias. ⁊ miseris dere.¬
licta. in suã miseriã tenuit.
Q uoꝵ clamor tandẽ ꝑuenit ad
celũ ⁊ paciẽtissimas dĩ uicit
aures. ut missꝰ angłs pessimꝰ
nabal carmelo diceret. Stul.¬
te hac nocte auferẽt am̾ã
tuã a te. q̃ aut̃ parasti cuiꝰ
tare cũ matre. ⁊ p̾cipue ne
aut offerentẽ delicatos cibos
renuendo ꝯtristes. aut si nõ¬
acceꝑis. oleũ igni adicias.
⁊ int̾ freq̃ntiã puellaꝵ. per
diẽ uideas: q̃d noctibꝰ cogites.
N ũꝗͣ de manu ⁊ ocłis tuis re¬

Expanded text:
ritos et vulgi homines miraculum sui faciant et exinde sectentur lucra. Vidimus nuper et planximus Croesi opes unius morte deprehensas urbisque stipes quasi in usus pauperum congregatas stirpi et posteris derelictas. Tunc ferrum, quod latebat in profundo, super-natavit aquae et inter palmarum arbores Merrae amaritudo monstrata est. Nec mirum: talem et socium habuit et magistrum, qui egentium famem suas fecit esse divitias et miseris derelicta in suam miseriam tenuit. Quorum clamor tandem pervenit ad caelum et patientissimas Dei vicit aures, ut missus angelus pessimo Nabal Carmelio diceret: Stulte, hac nocte auferent animam tuam a te; quae autem preparasti, cuius tare cum matre et praecipue, ne aut offerentem delicatos cibos rennuendo contiistes aut, si acceperis, oleum igni adicias et inter frequentiam puellarum per diem uideas, quod noctibus cogites. numquam de manu et oculis tuis re
Abbreviated transcription (Latin):
tes inced̾e p̾fecturã.St̃ qͥ humo.¬
re cellaꝵ ĩmod̾atisq ieuiniis.
tedio solitudinis ac minia lec.
m̃tis. ꝗͣ nr̃is monitis indigẽt.
Pleriq artibꝰ ⁊ negotiationibꝰ
pͥstinis carere nõ posst̃ : mu.¬
tatisq nõibꝰ ĩstitoꝵ. eadẽ exer.¬
cẽt cõm̃tia. nõ unctũ ⁊ uestitũ
q̃d apłs p̾cipit. s maiora quã

Expanded text:
tes incedere praefecturam. Sunt qui, humotes incedere praefecturam. Sunt qui, humore cellularum inmoderatisque ieiuniis, taedio solitudinis ac nimia lectientis quam nostris monitis indigent. Plerique artibus et negotiationibus pristinis carere non possunt mutatisque nominibus institorum eadem exercent conmercia, non victum et vestitum, quod apos
Abbreviated transcription (Latin):
credas tͥ salutare qͥcqͥd ille p̾ce.¬
ꝑit. nec de maioris sẽtc̃tia iii.¬
dices. cunꝰ officii ẽ obedire et
ĩplere q̃ ussa st̃: dicẽte moyse.
Audi isrł. ⁊ tace. Tantis negociiᷤᷤ
occupatꝰ. nullis uacab̾ cogita¬
tionibꝰ ⁊ dũ ab alio tͣnsis ad
aliud opꝰ q̃d succedit oꝑi. illud
solũ m̃te retineb̾ q̃d ag̾e cõpel.¬
ciauerũt scło uestim̃tis dũ taxat.
⁊ uocis ꝓfessione nõ rebꝰͦ. nicħ
de pͥstina ꝯu̾satione mutarunt.
Res familiaris magis aucta. quã
ĩminuta. eadẽ ministĩa seru.¬
uloꝵ. idẽ apparatꝰ ꝯuinii. In
uitro ⁊ patella fictili. aurum
comedit᷑: ⁊ int̾ turbas ⁊ exami.¬
na muistroꝵ nom̃ sͥ uendi.¬
sͥ scioli. põpaꝵ fercłis similes
ꝓcedũt in publicũ: ut caninã
exerceat̃ facundiã. Alii sublatiᷤᷤ
cio qͥd cormcãtes stupẽtibꝰq
in t̾rã ocłis. tum̃tia u̾ba tru.¬
tinãt: ut si p̾conẽ addid̾is pu.¬

Expanded text:
credas tibi salutare, quidquid ille praecepcredas tibi salutare, quidquid ille praeceperit, nec de maioris sententia iudices, cuius officii est oboedire et inplere, quae iussa sunt, dicente Moyse: audi, Israhel, et tace. tantis negotiis occupatus nullis uacabis cogitationibus et, dum ab alio transis ad aliud opusque succedit operi, illud solum mente retinebis, quod agere conpeltiauere saeculo — uestimentis dumtaxat et uocis professione, non rebus — nihil de pristina conuersatione mutarunt. res familiaris magis aucta quam inminuta est; eadem ministeria seruulorum, idem apparatus conuiuii; in uitro et patella fictili aurum comeditur et inter turbas et examina ministrorum nomen sibi uindisibi scioli, pomparum ferculis similes procedunt ad publicum, ut caninam exerceant facundiam. alii sucio quid cornicantes stupentibus in terram oculis tumentia verba trutinantur, ut, si praeconem addideris, pu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ expectat᷑. Et ne plura re¬
plicando fastidiũ legẽti faciã:
ꝑ ħ oĩa ad illud tendit or̃o ut
doceã te nõ tuo arbitͥo dimit.¬
tendũ. s uiu̾e deb̾e in monastio
sub umiꝰ disciplina patris. ꝯsor.¬
tioᷤ multoꝵ. ut ab alio discas
humilitatẽ. ab alio patiẽtiã.
hic te silentiũ. ille doceat mã.¬
suetudinẽ. Nõ facias q̃d uis. co.¬
medas q̃d iub̾is. habeas qͣntũ
acceꝑis. uestiaris q̃d acceꝑis. oꝑiꝰ
tui pensa ꝑsoluas. subitiaris
cui nõ uis. lassꝰ ad stratũ ueniaᷤ
ãbulãsq dormites. nec dũ exe¬
pleto sõno: surg̾e cõpellaris.
uicas psalmũ in ordine tuo.
II qͦ nõ drilcedo uocis. s m̃tiᷤᷤ
sp̃u. psallã ⁊ m̃te. Et canẽtes in
cordibꝰ ur̃is. Legirat em̃ ẽẽ p̾cep.¬
tũ. psallite sapient̾. Seruias fr̾ibꝰ.
hospitũ laues pedes. passꝰ ĩiuriã
taceas. p̃positũ monast̾ii timeaᷤ
ut dñm. diligas ut parentẽ.

Expanded text:
num expectatur. et ne plura renum expectatur. et ne plura replicando fastidium legenti faciam, per haec omnia ad illud tendit oratio, ut doceam te non tuo arbitrio dimittendum, sed uiuere debere in monasterio sub unius disciplina patris consortioque multorum, ut ab alio discas humilitatem, ab alio patientiam, hic te silentium, ille doceat mansuetudinem, non facias, quod uis, comedas, quod iuberis, habeas, quantum acceperis, uestiaris, quod acceperis, operis tui pensa persoluas, subiciaris, cui non uis, lassus ad stratum uenias ambulansque dormites, necdum expleto somno surgere conpellaris, dicas psalmum in ordine tuo — in quo non dulcedo uocis sed mentis antes in cordibus uestris; legerat enim esse praeceptum: psallite sapienter —, seruias fratribus, hospitum laues pedes, passus iniuriam taceas, praepositum monasterii timeas ut dominum, diligas ut parentem,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ malũ: bonũ amare non
possumꝰ. En potiꝰ faciendũ bo.
nũ. ut declinemꝰ amalo. Pax
q̃renda ẽ. ut bella fugiamus.
Hec sufficit eã q̃rere: nͥ ĩuentam
fugientẽq oĩ studio q̃rere ꝑseqͣ.¬
mͦ. q̃ exuꝑat om̃em sensũ. in qͣ
factꝰ ẽ in pace locꝰ eiꝰ. Pulchreq
ꝑsecutio pacis dr̃ iuxta illud
apłi. Hospitalitatẽ ꝑseq̃ntes.
ut nõ leui citatoq sermone.
atq ut ita loqͣr solis labiis
hospites inuitemꝰ s toto m̃tis
ardore teneamꝰ. qͣsi auferentes
secũ de lucro nr̃o atq com.¬
pendio. Nulla ars absq ma.¬
gistro discit᷑. ⁊̃ muta anima.¬
lia. ⁊ feraꝵ greges ductores
st̃. grues unã secunt᷑. ordine
est. duos fr̃s simul hr̃e reges
nõ potuit: ⁊ parricidio dedi.¬
cat᷑. In rebecce ut̾o esau ⁊ iacob
bella gesser̃ Singłi eccłiaꝵ ep̃i.¬
singłi archiprb̃i. sigłi archidia.¬
rectoribꝰ intit᷑. In naui unus
gub̾nator: in domo unꝰ dñs.
In ꝗͣuis gͣndi exercitu uniꝰ sig.¬

Expanded text:
 malum, bonum amare non possumus. Quin potius faciendum est bonum, ut declinemus a malo; pax quaerenda, ut bella fugiamus. Nee sufficit eam quaerere, nisi inventam fugientemque omni studio persequamur, quae exsuperat omnem sensum, in qua factus est in pace locus eius. pulchreque persecutio pacis dicitur iuxta illud apostoli: hospitalitatem persequentes, ut non leui citatoque sermone et - ut ita loquar — summis labiis hospites inuitemus, sed toto mentis ardore teneamus quasi auferentes secum de lucro nostro atque conpendio. Nulla ars absque magistro discitur. etiam muta animalia et ferarum greges ductores est; grues unam sequuntur ordine est, duos fratres simul habere reges non potuit et parricidio dedicatur. In Rebeccae utero Esau et Jacob bella gesserunt; singuli ecclesinguli archipresbyteri, singuli archidiarectoribus nititur. in naui unus gubernator, in domo unus dominus; in quamuis grandi exercitu unius sig
Abbreviated transcription (French):
lũca latͦnũ. huiꝰ e uicino secta.
Aut si ꝑfecta desidas exi cũ
habrahã de patͥa ⁊ de cogna.¬
tione tua: ⁊ ꝑge qͦ nescis. Si hs
substãtiã: uende ⁊ da pauꝑibꝰ

Expanded text:
lunca. huius e uicino sectareaut, si perfecta desideras, exi cum Abraham de patria et de cognatione tua et perge, quo nescis. si habes substanti
Abbreviated transcription (Latin):
mos greci appellãt uendẽtiũ
coercebat᷑ rabies. nec erat ĩpu.¬
ne pecc̃m. Nũc aut̃ sub reli.¬
gionis titulo exercent᷑ ĩiusta
dẽ magis fac̃:ꝙͣ patit᷑. Qd̾q
pudet dicẽ. s necesse ẽ. ut sal.¬
tẽ sic ad nr̃m erubescamꝰ dedecꝰ.
publice extẽdẽtes manꝰ pãniᷤ
saccuł morim᷑ diuites: qͥ qͣsi
pauꝑes inximꝰ. Tibi cũ in me.¬
nastĩo fueris: ħ facẽ nõ licebit.
⁊ molescẽte paulatĩ ꝯsuctudi.¬
ne. q̃d pͥmũ cogebaris uelle¬
incipies.⁊ delectabit te labor
sectab̾is. nequaꝗͣ ꝯsidans qͥd
alii mali faciat᷑. s qͥd boni tu
fac̾ẽ debeas. Neq uͦ peccãtiũ
ducaris multitudine.⁊ te ꝑe.¬
fruunt᷑ sins rebꝰ ministrãt
eccłi is adeut balneas. ungẽta
nõ sꝑnũt. ⁊ tñ in õiũ flore
u̾santur. Ad qd ⁊ añ respõdi.
⁊ nẽ breuit̾ respõdebo. me in

Expanded text:
ους Graeci appellant, vendentium coercebatur rabies, nec erat impune peccatum. Nunc autem sub religionis titulo exercentur injustadem magis facit quam patitur. Quodque pudet dicere, sed necesse est, ut saltim sic ad nostrum erubescamus dedecus, publice extendentes manus pannissacculis morimur divites, qui quasi pauperes viximus. Tibi, cum in monasterio fueris, haec facere non licebit et inolescente paulatim consuetudine, quod primum cogebaris, uelleincipies et delectabit te labor sectaberis nequaquam considerans, quid alii mali faciant, sed quid boni tu facere debeas. Neque uero peccantium ducaris multitudine et te perfruuntur suis rebus, ministrant ecclesiis, adeunt balneas, unguenta non spernunt et tamen in omnium flore uersantur. ad quod et ante respondi et nunc breuiter respondebo: me
Abbreviated transcription (Latin):
noĩs dignitatẽ: ut ne in sterqͥ.¬
lignio qͥdẽ utile sit. qͦ solẽt cre.¬
dentiũ arua cõdiri: ⁊ sterile
am̾aꝵ solũ pinguesce̾. ħ dicimꝰ
ut pͥma te fili rustice frõte do.¬
ceamꝰ magna cepisse. excelsa sec.¬
tari: ⁊ adolescẽtie ĩmo pub̾tatis
incẽtiua calcantẽ: ꝑfecte qͥdem
ȩtatis gradũ scande: s lubrieũ
it̾ ẽẽ ꝑ q̃d ingrederis: nec tantã
seqͥ gloriã pꝰ uictorrã: qͣntã igno.¬
pͣta ducendus es nec laborandũ
ut ostendã tͥ uarioꝵ pulcͥtudinẽ
floꝵ: qͥd in se lilia habeãt puri.¬
tatis. quid rosaꝵ uerecũdia possi.¬
deat. qͥd uiole purpura ꝓmittat
in regno. qͥd rutilantiũ spõ.¬
deat pictura gẽmaꝵ. Iã eñi
ꝓpitio dño st ruã tenes. iã in
tecto atq in solario cũ petro
apło ꝯscendisti: qͥ esuriẽs in ui.¬

Expanded text:
nominis dignitatem, ut ne in sterquinominis dignitatem, ut ne in sterquilinio quidem utile sit, quo solent credentium arua condiri et sterile animarum solum pinguescere. haec dicimus, ut prima te, fili Rustice, fronte doceamus magna coepisse, excelsa sectari et adulescentiae, immo pubertatis, incentiua calcantem perfectae quidem aetatis gradum scandere, sed lubricum iter esse, per quod ingrederis, nec tantam sequi gloriam post uictoriam, quantam ignoprata ducendus es nec laborandum, ut ostendam tibi uariorum pulchritudinem florum, quid in se lilia habeant puritatis, quid rosarum uerecundia possideat, quid uiolae purpura promittat in regno, quid rutilantium spondeat pictura gemmarum. iam enim propitio domino stiuam tenes, iam in tectum atque solarium cum Petro apostolo conscendisti, q
Abbreviated transcription (Latin):
feliciꝰ cui ꝓmittuntur
regna celoꝵ: nicħ laboriosiꝰ.
qͥ cotidie de uita ꝑiclitatur.
Nicħ fortiꝰ qͥ uinc̃ diabolũ : i.¬
cħ imbecilliꝰ: qͥ a carne suꝑat᷑.
Utriꝰq rei exẽpla st̃ plurima.
Latͦ credidit in cruce:⁊ statim
meret᷑ audire. Am̃ am̃ dico
tͥ: qr hodie metũ eris in pa.¬
radiso. Iudas de apłatꝰ fastigio
in ꝑditionis tartarũ labitur.
⁊ nec familiaritate ꝯuiuii nec
intinctione bucelle. nec oscłi gr̾a
frangitꝰ: ne qͣsi hoĩem tradat.
quẽ filiũ dei nox̾at. Qd samari.¬
tana uiliꝰꝰ Nõ solũ ipsa credidit.
⁊ pꝰ sex uiros. unũ inueñ dñm.
messiãq cognoũ ad fontẽ: quẽ
in tẽplo iudeoꝵ ppłs ignorabat.
s ⁊ auctor fit multoꝵ salutis.
⁊ apłis em̃tibꝰ cibos: esurientẽ
refic̃. lassũq sustẽtat. Qd salomo.¬
ne sapiẽtiꝰ ꝰ At tñ infatuatur
amoribꝰ feminaꝵ. Bonũ est sal.
Sermo ur̃ sit sale cõditꝰ Qd̾ si ĩfa.¬
tuet᷑ foras ꝓicitꝰ. in tantũq ꝑdit

Expanded text:
felicius, cui promittuntur regna caelorum; nihil laboriosius, qui cotidie de vita periclitatur. il fortius, qui uincit diabolum; nihil inbecillius, qui a carne superatur. utriusque rei exempla sunt plurima. latro credidit in cruce et statim meretur audire:amen, amen dico tibi: hodie mecum eris in paradiso. ludas de apostolatus fastigio in proditionis tartarum labitur et nec familiaritate conuiuii nec intinctione buccellae nec osculi gratia frangitur, ne quasi hominem tradat, quem filium dei nouerat. quid Samaritana uilius? non solum ipsa credidit et post sex uiros unum inuenit dominum Messiamque cognoscit ad fontem, quem in templo Iudaeorum populus ignorabat, sed auctor fit multorum salutis et apostolis ementibus cibos esurientem reficit lassumque sustentat. quid Salomone sapientius ? attamen infatuatur amoribus feminarum. bonum est sal nsermo uester sit sale conditus —, quod, si infatuetur, foras proicitur in tantumque perdit
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Crebiꝰq in urbibꝰ ꝙͣ. in
cellula ẽ. Et int̾ fr̃s simulat
uerecundiã : qͥ plateaꝵ t᷑biᷤ
colliditꝰ. Qd gͥ: solitariã ui.¬
tã rep̾hendimꝰꝰ mimime. &ppe
ꝗͣ sepe laudauimꝰ S de ludo
monasterioꝵ. huicemodi uo.¬
lumꝰ egredĩ milites qͦs rudi.¬
m̃ta nõ terreãt qͥ specim̃ ꝯũ-¬
sationis multo tp̃r dederint.

Expanded text:
tat ciebriusque in urbibus quam in tat ciebriusque in urbibus quam in cellula est et inter fratres simulat uerecundiam, qui platearum turbis conliditur. quid igitur? solitariam uitam reprehendimus ? minime, quippe quam saepe laudauimus. sed de ludo monasteriorum huiusce modi uolumus egredi milites, quos rudimenta, non terreant, qui specimen conuersationis suae multo tempore dederint,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmodo in eũ iuiuendũ tͥ sit. editꝰ
ad nepocianũ lib̃ edoc̾e te pot̾it.
Nũc̃ monachi in cimabula mo.¬
resq discutimꝰ ⁊ eiꝰ monachi qͥ
lib̾alibꝰ studiis eruditꝰ in ado.¬
lescẽtia: uigũ xͥ collo suo ĩposuit.
Primũq tractãdũ est. utrũ solꝰ
an cũ aliis in monasterio uiu̾e
debeas. Michi placet ut habeaᷤ
⁊ absq ductore ingrediaris uiã.
ꝗͣ nũꝗͣ ingressꝰ es statĩq tͥ in
errori pateas. plꝰq aut minꝰ
ãbules ꝙͣ. necesse ẽ. ut currens
lasseris. morã faciẽs obdormiaᷤ.
In solitudine cito surrepit suꝑ.¬
bia. ⁊ si parũꝑ ieumauerit. hoĩe
nõ uiderit. pͥutat se ẽẽ alicuiꝰ
mom̃ti. oblitꝰq sui uñ qͦ uen̾it:
intꝰ corꝑe. lingua foris uagat᷑.
udicat ꝯtͣ apłi uolũtatẽ alie.¬
nos seruos. Qd̾ gula poposce.¬
rit. porrigit manꝰ dormit qͣn.¬
tũ uoluerit. fac̃ q̃d uolu̾it.
nullũ ueret᷑. õs se ĩferiores pu.¬

Expanded text:
quomodo tibi in eo vivendum sit, editus quomodo tibi in eo vivendum sit, editus ad Nepotianum liber docere te poterit. Nunc monachi incunabula moresque discutimus et eius monachi, qui liberabilibus studiis eruditus in adulescentia iugum Christi collo suo inposuit. Primumque tractandum est, utrum solus an cum aliis in monasterio uiuere debeas. mihi placet, ut habeaset absque doctore ingrediaris uiam, quam numquam ingressus es, statimque in errori pateas plusque aut minus ambules, quam necesse est, ut currens lasseris, moram faciens obdormias. in solitudine cito subrepit superbia et, si parumper ieiunauerit hominemque non uiderit, putat se alicuius esse momenti oblitusque sui, unde quo uenerit, intus corpore lingua foris uagatur. iudicat contra apostoli uoluntatem alienos seruos; quod gula poposcerit, porrigit manus; dormit, quantum uoluerit, facit, quod uoluerit; nullum ueretur, omnes se inferiores pu
Abbreviated transcription (Latin):
cõpulsi st̃. Uidit qͥd alii sẽtiãt.¬
Unꝰquisq eñĩ suo sensu ducitur.¬
Michi oᷤpidũ carcer ẽ: ⁊ solitudo
paradisꝰ Ed desid̾amꝰ urbium
freq̃ntiã. qͥ de singlaritate cen.¬
sem᷑ Moyses ut p̾ẽẽt ppło uideo.¬
rũ.xl. ãnis erudit᷑ in heremo.
Pastor ouiũ hoĩnũ factꝰ ẽ pastor.
A płi de piscatione lacꝰ genesar:
ad piscationẽ hoĩnũ tͣnsier̃. Tuc̃
habebãt patrẽ. rete. nauicłam.
Secuti dñm ꝓtinꝰ oĩa reliq̃rũt.¬
portãtes cotidie crucẽ suã: ⁊ ne
uirgã qͥdẽ in manibꝰ habentes. hoc
dico ut si oẽ clericatꝰ te titillat
desideriũ. disca ᷤᷤ q̃d possis docere.
⁊ rõnalẽ hostiã offeras xp̃o: ne
miles añ ꝗͣ tyro. ne priꝰ magister
sis.ꝙͣ. discipłs. Nõ ẽ humilitatis
mee neq m̃sure iudicare de ce.¬
t̾is. ⁊ de mustris eccłiaꝵ sinistrũ
qͥppiã dicere. Habeãt illi ordinẽ
⁊ gradũ suũ. Quẽ si tenueris

Expanded text:
conpulsi sunt. Viderint, quid alii sentiant—conpulsi sunt. Viderint, quid alii sentiant—unusquisque enim suo sensu ducitur—mihi oppidum carcer est et solitudo paradisus. Quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularite censemur? Moyses, ut praeesset populoraginta annis eruditur in heremo, pastor ouium hominum factus est pastor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad piscationem hominum transierunt. tunc habebant patrem, rete, nauiculam: secuti dominum protinus omnia reliqueruntportantes cotidie crucem suam et ne virgam quidem in manu habentes. Hoc dico, ut, etiam si clericatus te titillat desiderium, discas, quod possis docere, et rationabilem hostiam offeras Christo, ne miles antequam tiro, ne prius magister sis quam discipulus. Non est humilitatis meae neque mensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. Habeant illi ordinem et gradum suum, quem si tenueris,
Abbreviated transcription (Latin):
diꝰ m̃s in celo. Multo magis in
t̾ra q̃ spinas ⁊ tͥbulos gen̾at uas
electionis in cuiꝰ ore xp̃s resona.¬
bat. macerat corpꝰ suũ. ⁊ subi.¬
git seruituti.⁊ tñ cernit nat᷑alẽ
carnis ardorẽ. sue repugnare
sẽtẽtie. ut q̃d nõ uult hoc age̾
cõpellat᷑.⁊ qͣs uĩ patiens uoci.¬
ferat᷑ ⁊ dic̃. Miser ego homo qͥs
me lib̾abit de corpore mortis
huiꝰ: Et tu te arbit᷑ris absq
lapsu ⁊ uulnere posse tͣnsire.
nͥ oĩ custodia seruau̾is cor tuũ.
et cũ saluatore dixeris. mat̾
uoluntatẽ patris mei ꝰ Crude.¬
litas ista pietas ẽ. ĩmo qͥd tã
cintodire.ꝰ bbtat ⁊ illa te nõ¬
at. Anna samuelẽ nõ sͥ s tab̾.¬
nacło genuit. Filii ionadab qͥ
uinũ ⁊ sicerã nõ bibebãt. qͥ habi.¬
tabãt in tẽtori is. ⁊ qͣs nox cõ¬
pulerat sedes habebãt: scribũt᷑
in psalmo q̃d pͥmi captiuitatẽ
sustinuerĩt. qr exercitu caldeoꝵ
uastãte uideã. urbes introire¬

Expanded text:
dius meus in caelo: multo amplius in terra, quae spinas et tribulos generat. uas electionis, in cuius Christus ore sonabat, macerat corpus suum et subicit seruituti et tamen cernit naturalem carnis ardorem suae repugnare sententiae, ut, quod non uult, hoc agere conpellatur, et quasi uim patiens uociferatur et dicit: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? et tu te arbitraris absque lapsu et uulnere posse transire, nisi omni custodia seruaueris cor tuum et cum saluatore dixeris: mater uoluntatem patris mei? crudelitas ista pietas est; immo quid tam custodire? optat et illa te at. Anna Samuhelem non sibi, sed tabernaculo genuit. filii Ionadab, qui uinum et siceram non bibebant, qui habitabant in tentoriis et, quas nox conpulerat, sedes habebant, scribuntur in psalmo, quod primi captiuitatem sustinuerint, quia exercitu Chaldaeorum uastante Iuda
Abbreviated transcription (Latin):
sꝰ prb̃m accusationẽ cito nõ
susceꝑis. Peccantẽ aũt coram
oĩbꝰ argue: ut ⁊ cet̾i metum
habeãt. Nõ ẽ facile de ꝑfecta¬
etate credendũ: ꝗͣ ⁊ uita p̾te.¬
rita defendit. ⁊ honorat uoca.¬
bulũ dignitatis. Uerũ qr hoĩes
tatẽ. pueroꝵ uiciis labim᷑ si me
uis corripi delinq̃ntẽ aꝑte
ĩ crepa: tm̃ ne occulte mordea ᷤ.
Corripiet ᷤ iustꝰ in miscđia et¬

Expanded text:
ito ne receperis. peccantem autem coram omnibus argue, ut et ceteri metum habeant. non est facile de perfecta aetate credendum, quam et uita praeterita defendit et honorat uocabulum dignitatis, uerum, quia homines tatem puerorum uitiis labimur, si me uis corrigi delinquentem, aperte increpa, tantum ne occulte mordeas; corripiet me iustus in mise
Abbreviated transcription (Latin):
FIUIO IERONIMO
damasus: dormiẽtem de
et longo iã tp̃i legẽtem pocus q̃r. ie̾bi¬
tem: q̃stuinłis ad te missis excitare
oisposr .i. Nõ qͦ et leg̾e ñ debeas: hac
enĩ ueli. ⁊ cotiorano alitur et ñgue̾.¬
or̃o. s quo lectionis fructus sit iste.
ad me renusso uullas te iã epłas hab̃e
descripsi. et ultro pollicitus es. te furti¬
uis noctiũ oꝑibꝰ aliqͣs si uellem posse
dictare. Libent̃ accipio ab offerẽte: q̃d
rogare uoluerã si negasses. Neq uͦ pu¬
to. ullam digniorẽ disputationis nr̃e
cõfabulationem fore. qͣm si de script᷑is¬
sermocinem᷑ int̃ nos. id ẽ uͥ ego ĩterogẽ.
tu respõdeas. Q uita nichil puto in
hac luce iocũdiꝰ quo am̃e pabulo oĩa
mella superãtur. Quã dulcia inquit
ꝓpħa gutturi m̃o eloquia tua: suꝑ
mel ori m̃o. Nã ẽ iccirco ut ait p̃cipuꝰ
orator. hom̃es a bestiis differamus.
q̃d loqui possumꝰ : q̃ laude dignꝰ est. Ĩ¬

Expanded text:
filio Hieronymo Damasus. Dormientem te et longo iam tempore legentem potius quam scribentem quaestiunculis ad te missis excitare disposui, non quo et legere non debeas — hoc enim ueluti cotidiano cibo alitur et pingueo —, sed quo lectionis fructus sit iste, ad me remisso nullas te iam epistulas habere descripsi, et ultro pollicitus es te furtiuis noctium operis aliqua, si uellem, posse dictare, libenter accipio ab offerente, quod rogare uolneram, si negasses. neque uero ullam puto : digniorem disputationis nostrae confabulationem fore, qsermocinemur inter nos; id est, ut ego interrogem, tu respondeas. Qua vita nihil puto in hac luce jucundius; quo animae pabulo omnia mella superantur. Quam dulcia, inquit Propheta, gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo. Nam cum idcirco, ut ait praecipuus orator, homines a bestiis differamus, quod loqui possumus: qua laude dignus est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
apłi fecimꝰ. ut m̾ito scãdali.¬
zem᷑ꝰ Patrẽ senẽ cũ naincła
⁊ rete dimittũt. publicanuᷤ
a teloneo surgit.⁊ seqͥt᷑ salua.¬
torẽ uolens discipłs reu̾ti do-¬
mũ ⁊ suis añ nũciare: ma.¬
gistri uoce ꝓhibet᷑. Sepulta
nõ dat᷑ patͥ ⁊ pietatis genꝰ
serica ueste nõ utim᷑. mona.¬
chi udicamꝰ. Qa ebrii ñ sumꝰ.
nec cachinno ora dissoluimꝰ:
ꝯtinẽtes uocam᷑ ⁊ tͥstes. Si tu.¬
nica ñ canduerit. statĩ illud
e tͥuio ĩpostor ⁊ grecꝰ ẽ. cauillent᷑
ua friora licet ⁊ pingui eqͣli.¬
cło farsos cͥcũferat hoĩes. Bre.¬
filla nr̃a ridebit nec dedigna.¬
bat᷑ loqͣtiũ ranaꝵ audire qui.¬
tia. cũ dñs eiꝰ dictꝰ sit beel¬
zebub.

Expanded text:
 fecimus, ut merito scandalizentur? patrem senem cum nauicula et rete dimittunt; publicanus a teloneo surgit et sequitur saluatorem; uolens discipulus reuerti domum et suis ante renuntiare magistri uoce prohibetur; sepultura non datur patri et pietatis genus serica ueste non utimur, monachi iudicamur, quia ebrii non sumus nec cachinno ora dissoluimus, continentes uocamur et tristes. si tunica non canduerit, statim illud e triuio: \'inpostor et Graecus est\'. cauillentur uafriora licet et pingui aqualiculo farsos circumferant homines: Blesilla nostra ridebit nec dignabitur loquacium ranarum audire conuicia, cum dominus eius dictus sit Beelzebub.
Abbreviated transcription (Latin):
se. et apłos cdausos cartere tota no¬
cte uigilasse. ut illis psallentibus
t̾ra quat̾etur: custos carc̾is credet.
magistratꝰ. ⁊ ciuitas t̾rerent᷑. Lo¬
quitur raulꝰ. Or̃om insistite. uigi¬
lantes in eaͦ& in alio loco. In uigi¬
liis freq̃nter. Dormitat itaq rigi¬
lantius: ut ab ext̾minatore egip¬
ti cũ egiptiis dormiens suffocet᷑
Nos dicamꝰ cũ dd̾. N on dormitabit
neq dormiet qͥ custodit ifrł: ut
dormierit: dicamꝰ ad eũ. Eauge
et nauicła fluctuante: clamemus.
Magister saluos nos fac: ꝑimꝰ. Plura
dictare uoluerã si nõ epłaris breuitaᷤᷤ
pudorẽ nob tacendi impon̾et: et si
tu libroꝵ ipsiꝰ nob̃ uoluisses mitt̾e
cantilenas ut scire possemꝰ: ad q̃
rescrib̾e deb̾emꝰ Nũc aut̃ aerẽ uer¬
berauimꝰ. et nõ tã illiꝰ infidelitatẽ
que om̃ibꝰ patet: quã nr̃am fidẽ
aꝑuimꝰ. Cet̾um si uolueris nos ad¬

Expanded text:
se et apostolos clausos carcere tota nocte uigilasse, ut illis psallentibus terra quateretur, custos carceris crederet, magistratus et ciuitas terrerentur. loquitur Paulus: orationi insistite uigilantes in ea et in alio loco: in uigiliis frequenter. donniat itaque Uigilantius et ab exterminatore Aegypti cum Aegyptiis dormiens suffocetur; nos dicamus cum Dauid: non dormitabit neque obdormiet, qui custodit Israhel, ut dormierit, dicamus ad eum: exsurge, et nauicula fluctuante clamemus: magister, saluos nos fac, perimus. Plura dictare uolueram, si non epistolaris breuitas pudorem nobis tacendi inponeret et si tu librorum ipsius ad nos uoluisses mittere cantilenas, ut scire possemus, ad quae rescribere deberemus. I nunc autem aerem uerberauimus et non tam illius infidelitatem. I quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. ceterum, si uolueris lo
Abbreviated transcription (Latin):
P auliq istantiã. qͥ elimam magũ
uiis dñi resistentẽ: et̾na cecitate
dãpnauit. Nõ ẽ crudelitas: ꝓdõ
pietas. Unde ⁊ in lege dr̃. Si frat̃ tiuii.
et amicus. ⁊ utror que ẽ in sinu tue.
depͣuare te uoluerit a u̾itate: sit ma¬
nus tua suꝑ eos. ⁊ effunde sangͥnẽ
quid passi s̃ apłi ut immundũ ste¬
phani corpꝰ tanti fum̾s ambitione
p̃cedent.⁊ fac̾e̾nt ei planctũ magnũ.
ut illoꝵ luctus in nr̃m gaudium
uert̾etur. Nã q̃d dicis eũ uigilias
execrari. fac̃ ⁊ hoc contͣ uocabulũ
suũ. ut uelit dormire uigilantiuᷤᷤ
et nõ audiat saluatorẽ dicentẽ. sic.

Expanded text:
stantiam, qui Elymam magum uiis domini resistentem aeterna caecitate damnauit. non est crudelitas pro deo pietas. unde et in lege dicitur: si frater tuus et amicus et uxor, quae est in sinu tuo, deprauare te uoluerit a ueritate, sit manus tua super eos et effundes sanguinem quid passi sunt Apostoli, ut immundum Stephani corpus tanta funeris ambitione praecederent, et facerent ei planctum magnum; ut eorum luctus in nostrum gaudium verteretur? Nam quod dicis eum vigilias execrari, facit et hoc contra vocabulum suum, ut velit dormire Vigilantius, et non audiat Salvatorem dicentem: Sic
Abbreviated transcription (Latin):
uitã q̃d iuxta uigilantiũ iacebat
immundũ: Eigo om̃ia castra isrłi
tici exercitꝰ et ppłi dĩ fuere immũ¬
da. qͥa ioseph ⁊ patͥarthaꝵ corpora
portabant in solitudine.⁊ ad sc̃am
t̾ram immũdos cin̾es ꝑtulerant&
Ioseph quoq qͥ in tẏpo ꝓcessit dñi
saluatoris. scełatus fuit qͥ tãta am¬
bitione iacob in hebron ossa portaũ.
ut immundũ patrẽ auo ⁊ atauo
sociaret iminund̾. ⁊ mortuũ mor¬
tius copularet: Precidenda lingua
a medicis. imo insanũ curandũ
cap̃t. ut qͥ loqͥ nescit: discat aliqño
reticere. Ego uidi hoc aliqño por¬
tentum. ⁊ testimoniis scripturaꝵ
qͣsi uincłis ypocratis uolui ligare
furiosũ: s abiit. excessit. euasit.
erupit. R int̾ adrie fluctꝰ cociiq
mauit. Quicqͥd enĩ amens loqͥtur.
uociferatio ⁊ clamor ẽ appellandus.
Tacita me forsitan cogitatione rep̃¬
hendas: cur in absentẽ inuehar.
Fateor tͥ dolorẽ nũn. saclegiũ tantũ
patient̾ audire nõ possũ. Legi enĩ

Expanded text:
us quod juxta Vigilantium jacebat immundum? Ergo omnia castra Israel tici exercitus et populi Dei fuere immunda, quia Joseph et Patriarcharum corpora portabant in solitudine: et ad sanctam Terram, immundos cineres pertulerunt? Joseph quoque, qui in typo praecessit Domini stri sceleratus fuit, quia tanta ambitione Iacob in Chebron ossa portauit, ut inmundum patrem auo et atauo sociaret inmundis et mortuum mortuis copularet? praecidenda lingua a medicis, immo insanum curandum caput. ut, loqui qui nescit, discat aliquando reticere. ego, ego uidi hoc aliquando portentum et testimoniis scripturarum quasi uinculis Hippocratis uolui ligare furiosum, sed abiit, excessit, euasit, erupit et inter Adriae fluctus Cottiique mauit. quidquid enim amens loquitur, uociferatio et clamor est appellandus. Tacita me forsitan cogitatione reprehendas, cur in absentem inuehar. fateor tibi dolorem meum: sacrilegium tantum patienter audire non possum. legi enim
Abbreviated transcription (Latin):
cas ingredim᷑: tociens ydoloꝵ tẽpla
uen̾amur: Accensiq añ uultꝰ eoꝵ
cerei ydolatͥe in signia s̃ : ꝑ lus aliqͥd
dicã q̃d redundet in auctoris caput.
et in sanũ cerebrũ. uł sanet aliqño.
uł deleat. ne tantis sacͥlegiis simpli¬
cium am̃e subu̾tant᷑. E igo et dm̃ cor¬
pus in sepulcͤ positũ. immundum
fuit. ẽt angłi qͥ candidis uestibus
utebant᷑ mortuo cadaueri atq pol¬
luto p̃bebant excubias ut post
multa scła dormitantiꝰ sõpniaret
immnundissimã crapulã.⁊ cũ uilia¬
no ꝑsecutore scõꝵ basilicas aut destrue¬
ret. aut in templa conũ̾teret: Miror
apłica. uͥgaq ferrea cõfring̾e̾ uas
mutile.⁊ trade in int̾itũ carnis: ut
sp̃s saluus fiat. Memin̾it illiꝰ dicti.
Uidebas furẽ. ⁊ currebas cũ ee et cũ
adult̾is portionẽ tuã ponebas. Et
in alio loco. In matutino int̾ficiebã
om̃s pecc̃ores t̾re. ut dispdem de ciui¬

Expanded text:
cas ingredimur, totiens idolorum templa cas ingredimur, totiens idolorum templa ueneramur accensique ante tumulos eorum cerei idolatriae insignia sunt ? plus aliquid dicam, quod redundet m auctoris caput et insanum cerebrum uel sanet aliquando uel deleat, ne tantis sacrilegiis simplicum animae subuertantur. ergo et domini corpus in sepulchro positum inmundum fuit et angeli, qui candidis uestibus utebantur, mortuo cadaueii atque pollute praebebant excubias, ut post multa saecula Dormitantius somniaretinmundissimam crapulam et cum Iuliano, persecutore sanctorum, basilicas aut destrueret aut in templa conuerteret? Miror apostolica uirgaque ferrea confringere uas inutile et tradere in interitum carnis, ut spiritus saluus fiat. meminerit illius dicti: uide bas furem et con currebas cum eo et cum adulteris portionem tuam ponebas. et in alio loco: in matutino interficiebam omnes peccatores terrae, ut disperderem de ciui
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur nomine. nã dormitantius
rectiꝰ dic̾etur: os fetidũ rursus aꝑire.
mĩm ꝓferre reliqͥas: et nos qui eas
suscipimꝰ apellare cm̃arios. ⁊ ydolatraᷤ:
licem hoĩem. ⁊ om̃i lacͥmarũ fonte
plangendũ. qͥ hec dicens: nõ se intel¬
hgit. ẽẽ samaritã ⁊ udeũ qui corpora
uasa que in eadẽ domo fuerint pol¬
lui suspicant᷑: seq̃ntes occidentẽ litt̾a.
et nõ sp̃m inuificantẽ. Nos aut̃ nõ
dico mr̃m reliqͥas. sed ne solẽ quidẽ¬
et lunã. nõ angłos. nõ archangelo ᷤ nõ
seraphim. nõ cherubin. ⁊ õe nom̃
q̃d nominat᷑. ⁊ in p̃senti scło. ⁊ in tͦu¬
turo. colimꝰ ⁊ adoramꝰ. ne seruiamꝰ
in scła. honoramꝰ aut̃ reliqͥas mt̃m.
ut eum cuius s̃ mr̃es: adoremꝰ. Hons¬
ramus seruos ut honor seruoꝵ redun¬
det ad dñm. qͥ ait. Cui uos suscipit:
me suscipit. E rgo Retͥ. ⁊ Pauli immũ¬
de s̃ reliqͥe: E igo moysi corpꝰ ĩmũdũ
erit. q̃d nxta hebraicã u̾itatem ab

Expanded text:
uocatur nomine — nam Dormitantius rectius diceretur — os fetidum rursus aperire em martyrum proferre reliquias et nos, qui eas suscipimus, appellare cinerarios ex idolatras, inem et omni lacrimarum fonte plangendum, qui haec dicens non se intellegit esse Samaritam et Iudaeum, qui corpora uasa, quae in eadem domo fuerint, pollui suspicantur sequentes occidentem litteram et non spiritum uiuificantem. nos autem non dico martyrum reliqet lunam, non angelos, non archangelos, non seraphim, non cherubim et omne nomen quod nominatur et in praesenti saeculo et in futuro colimus et adoramus, ne serviamus in saecula. honoramus autem reliquias martyrum, ut eum, cuius sunt martyres, adoremus, honoramus seruos, ut honor seruorum redundet ad dominum, qui ait: qui uos suscipit, me suscipit. ergo Petri et Pauli inmundae sunt reliquiae? ergo Moysi corpusculum inmundum erit, quod iuxta Hebraicam ueritatem ab
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩe dictũ sit. Nõ negamꝰ de eo
qui passus est crucẽ: qͥ pꝰea iubet᷑
sed̾e a dextͥs. Qd sibi uult hoc
q̃d ait. oportet em̃ illũ regnare.
donec ponat om̃s inimicos eiꝰ sub

Expanded text:
homine dictum sit, non negamus de eo qui passus est crucem, qui postea sedere jubetur a dextris. Quid sibi vult hoc quod ait, Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos sub
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd nõ cotidie dĩ mamibꝰ parui.¬
li fingunt᷑ ĩ uentͥbꝰ ut merito¬
erubesce debeamꝰ mariã nupsisse
pꝰ partũ. Qd̃ si hoc illis t᷑pe ui.¬
nitalia uͥginis natũ. Turpiꝰ est
eñi iuxta eos dm̃ ꝑ uͥginis pu-¬
denda genitũ. ꝗͣ uͥginẽ uiro suo
nupsisse pꝰ partũ. Lũge si libet
alias nat᷑e ꝯtumelias. Nouẽ m̃si.¬
bꝰ utirũ insolescentẽ. fastidia. par.¬
tũ. sanguinẽ. pãnos. ipse tͥ descͥ.¬
bat᷑ infãs tegmine m̃branaꝵ
solito ꝯuolutꝰ Ingerant᷑ dura

Expanded text:
Numquid non quotidie Dei manibus, parvuNumquid non quotidie Dei manibus, parvuli finguntur in venterubescere debeamus Mariam nupsisse post partum? Quod si hoc illis turpe vinitalia virginis natum. Turpius est enim juxta eos, Deum per virginis pudenda genitum, quam virginem suo viro nupsisse post partum. » Junge si libet et alias naturae contumelias, novem mensibus uterum insolescentem, fastidia, partum, sanguinem, pannos. Ipse tibi describatur infans, tegmine membranorum solito convolutus. Ingerantur du
Abbreviated transcription (Latin):
iã e cautibꝰ ⁊ ꝯfragosis locis ena.¬
ingaũ or̃o: pandenda ft̃ uela.
⁊ in epilogos illiꝰ irruendũ. in
qͥbꝰ sciolꝰ sibi uisꝰ tertullianũ in
testimonũ uocat. ⁊ uictorini pic¬
tabionẽsis ep̃i u̾ba ꝓponit. Et de
t̾tulliano qͥdẽ nicħ ãpliꝰ dico quã
ecłie hoĩem nõ fuisse. De uictori.
no ᷑ id assero q̃d ⁊ de eugłistis. fr̃s
eũ dixxisse dñi. nõ filios marie.
Fr̃s aut̃ eo sensu. quẽ suꝑiꝰ expo.¬
suimꝰ. ꝓpinqͥtate nõ matre. Uerũ
nugaᷤᷤ terimꝰ ⁊ fõte ueritatis
amisso: opinionũ ꝯsectamur.
Nũqͥd nõ possũ tͥ totã uet̾ũ scͥp.¬
ꝯscͥpserꝰ Que si legisses. aliqñ
plꝰ saꝑes. S meliꝰ puto breuit̾
ad singła respõde.ꝙͣ diuciꝰ im.¬
morãdo uolum̃ extend̾e. Hillud¬
nõ ĩpetũ facio. in qͦ tu uͥginita.¬
uoluisti. Risimꝰ in te ꝓu̾bium.
camelũ uidimꝰ saltitantẽ. Diciᷤᷤ.
Nũqͥd meliores st̃ uͥgines abrahd.
ysaac ⁊ iacob. qͥ habuere ꝯuigia.ꝰ

Expanded text:
am e cautibus et confragosis locis enavigavit oratio, pandenda sunt vela, et in epilogos illius irruendum, in quibus sciolus sibi visus, Tertullianum in testimonium vocat, et Victorini Petabionensis episcopi verba proponit. Et de Tertulliano quidem nihil amplius dico, quam Ecclesiae hominem non fuisse. De Victorino vero id assero, quod et de Evangelistis, fratres eum dixisse Domini, non filios Mariae. Fratres autem eo sensu, quem superius exposuimus, propinquitate, non natura. Verum nugas terimus, et fonte veritatis misso, opinionum rivulos consectamur. Numquid non possum tibi totam veterum Scripconscripserunt? Quae si legisses aliquando, plus saperes. Sed melius puto breviter ad singula respondere, quam diutius immorando, volumen extendere. nunc impetum facio, in quo tu virginitavoluisti. Risimus in te proverbium, Camelum vidimus saltitantem. Dicis: « Numquid meliores sunt virgines Abraham, Isaac, et Jacob, qui habuere conjugia?
Abbreviated transcription (Latin):
bet mouere qͣsi ex eo q̃d uxor
sit appellata. spõsa desierit eẽ.
cũ hãc ẽẽ scͥpture diuine ꝯsue.¬
tudinẽ nouerimꝰ. ut spõsaᷤ appel.¬
let uxores. sic̃ seq̃ntibꝰ deut̾ono.¬
mii testimoniis approbat᷑. Siqͥs
inqͥt ĩuen̾it uͥginẽ despõsatam
uiro ĩ cãpo ⁊ uĩ faciẽs dormie.¬
rit cũ ea: moriat᷑. qr uiolauit
uxorẽ ꝓximmi sui. Et ĩ alio loco.
Si aut̃ fu̾it adolescẽtula despõsa.¬
ciuitate ⁊ doriierit cũ ea: edu.¬
cetis utrũq ad portã ciuitatis
illiꝰ. ⁊ lapidabunt᷑ lapidibꝰ ⁊ mo.¬
rient᷑. Adolescẽtula qͥdẽ qi nõ ꝓcla.¬
mauit in ciuuitate. uir aut̃ quia
humiliauit uxorẽ ꝓximi sui: et
Necnõ ⁊ alibi. Quis ille homo eui des.¬
põsata ẽ uxor.⁊ nõ accep̃ eã: ua.¬

Expanded text:
rem suam: quasi ex eo quod uxor est appellata, sponsa esse desierit, cum hanc esse Scripturae divinae consuetudinem noverimus, ut sponsas appellet uxores: sicut in sequentibus Deuteronomii testimoniis approbatur. Si quis, inquit, invenerit virginem desponsatam viro in campo, et vim faciens dormierit cuuxorem proximi sui. Et in alio loco: Si autem fuerit adolescentula sponsacivitate, et dormierit cum ea, educetis utrumque ad portas civitatis illius, et lapidabuntur lapidibus, et morientur. Adolescentula quidem, quia non t in civitate: vir autem, quia humiliavit uxorem proximi sui: et Necnon et alibi: Et quis ille homo, cui desponsata est uxor, et non accepit Al. a
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to lanarius maledicta sua. que ad¬
Ad que breuit̃ ex parte respondi. et
libelli eiꝰ uob̃ misi exemplaria laciꝰ
opꝰ cũ oportuũ fuerit pͥmo missurꝰ
tp̃re. In quo illud caui: ne in quoꝗͣ.
delirantis imꝑiti: m̃daciũ ac uecor-¬
diam ꝯfutarẽ. menĩto mĩ scẽ. Ac
uenerabił papa uide qͣntũ te diligã.
ut ne ꝓuocatꝰ quidẽ uolueri respõ
dere. nec credã tuũ eẽ : qđ in altero
forte rep̃hendem. Pr cõmunis: sup¬
plicit̃ de salutat.

Expanded text:
nto Lanariusnto Lanariusad quae breuiter ex parte respondi et libelli eius uobis misi exemplaria latius opus, cum opportunum fuerit, primo missurus tempore. in quo illud caui, ne in quoquamdelirantis inperiti mendacium ac uecordiam confutarem. memento mei, sancte ac uenerabilis papa. uide, quantum te diligam, ut ne prouocatus quidem uoluedere, nec credam tuum esse quod in altero forte reprehenderem. Frater Communis suppliciter te salutat.
Abbreviated transcription (Latin):
in suo sensu habundare. et puerił
ẽẽ iactancie qđ oli adolescentuli
fac̾ẽ consueuerãt accusando illustreᷤᷤ
uiros: suo nom̃i famã requirere.
Nec tã stultꝰ sũ ut diu̾sitatẽ explana¬
tionũ tuaꝵ male deputẽ quia tu
nec lederis: si nos contraria sense¬
ruꝰ. S illa est uera int̾ amicos re¬
p̃hensio. si nr̃a oꝑã ñ uidentes: alioꝵ
uixta ꝑsiũ manticã ꝯsidemꝰ. Suꝑẽ¬
ut diligas diligentẽ. et in scͥpturaꝵ
campo. iuuenis senẽ nõ ꝓuoces. Hos
nr̃a habuimꝰ tẽpora. et cucuirimꝰ qͣntũ
potumꝰ. Nunc te ciurente. et longa
spacia tͣnsmittẽte: nob̃ debet᷑ oenĩ
simulq ut cũ uenia et honore tuo
diaerĩ. ne solus mͥ de poetis aliquid
ꝓposuisse uidearis. mem̃to daretis.
et entelli. et uulgaris ꝓu̾bii. qd̾ bos
lassus fortiꝰ figat pedẽ. Tristes hec
dictauimꝰ. Utinã mererem᷑ complexꝰ
tuos. et collatione mutua : uł doce¬
remus aliqua uł disceremꝰ. Misit

Expanded text:
in suo sensu abundare et puerilis in suo sensu abundare et puerilis esse iactantiae, quod olim adulescentuli facere consueuerant, accusando inlustres uiros suo nomini famam quaerere. nec tam stultus sum, ut diuersitate explanationum tuarum me laedi putem, quia nec tu laederis, si nos contraria senserimus. sed illa est uera inter amicos reprehensio, si nostram peram non uidentes aliorum iuxta Persium manticam consideremus. supeut diligas diligentem et in scripturarum campo iuuenis senem non prouoces. nos nostra habuimus tempora et cucurrimus, quantum potuimus. nunc te currente et longa spatia transmittente nobis debetur otium simulque, ut cum uenia et honore tuo dixerim, ne solus mihi de poetis aliquid proposuisse uidearis, memento Daretis et Entelli et uulgaris prouerbii, quod bos lassus fortius figat pedem. tristes haec dictauimus. utinam mereremur complexus tuos et conlatione mutua uel doceremus aliqua uel disceremus! Misit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectionis articulo scĩ filii nr̃i aste¬
ri ipodiacħi necessarii m̃i. beatitu¬
dinis tue litt̾e suꝑuener̃. quibꝰ satis¬
facis te contͣ paruitatẽ meã librũ
romã ñ misisse. hoc nec ego audie
int̃ intuꝑationẽ et laudes helene
fluctuantẽ. ut qui detrabendo ocłoᷤᷤ
ꝑdid̾at. laudando reciꝑet. E go sum-¬
plicit̾ fateor dignationi tue. licet
respondente lesꝰ uste expostula¬
res. qd ꝓbare añ debissẽ tuũ ẽẽ
sermonẽ. et sic rescrib̾e. Accessit
ad morã. sc̃ẽ et uenerabił paule
longa infirmitas. Dũ enĩ languẽ¬
ti multo tempore assidemꝰ pene
scͥpͥserit obliti sumꝰ. memores illiꝰ
absq ullo rancore stomachi ĩ scͥp¬
turaꝵ disputacione u̾sem᷑. et uł
nr̃m enĩdemꝰ errorẽ uł aliũ frustra
rep̃hendisse doceamꝰ. Absit aut̃ a me
ut quicqͣm de libris bĩtudims tue
attingere audeã. Sufficit enĩ m ꝓba¬
re m̃a et aliena ñ carꝑe. Cet̾m obti¬
me nouit prudentia tua. unũ q̃mq

Expanded text:
ticulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factuminter vituperationes et laudes Helenae fluctuantem; ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor Dignationi tuae, licet respondente laesus, juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assidemus, penscripserat, obliti sumus, memores illius absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione nersemur et uel nostrum emendemus errorem uel alium frustra reprehendisse doceamus. Absit autem a me, ut quicquam de libris beatitudinis tuae adtingere audeam. sufficit enim mihi probare mea et aliena non carpere. ceterum optime nouit prudentia tua unumquem- . que
Abbreviated transcription (Latin):
ueste: cultus ipse sine cultu. sola
uitȩ sue qualitate ꝓm̾uit. ⁊ urbe
pompe. lascuuȩ deliciarũ in qua¬
humilẽ ẽẽ miseria ẽ. et boni eam
p̃dicent. ⁊ mali detrahere nõ aude¬
ant. uidue eã imitent᷑ ⁊ uͥgines.
maritate colant. noxie timeant:
suscipiant sacerdotes.¬

Expanded text:
ueste cultus ipse sine cultu. sola ueste cultus ipse sine cultu. sola uitae suae qualitate promeruit, ut in urbe pompae, lasciuiae, deliciaruhumilem esse miseria est, et boni eam praedicent, et mali detrahere non audeant. Viduae eam imitentur et virgines, maritae colant, noxiae timeant, suspiciant Sacerdotes.
Abbreviated transcription (Latin):
ad credendũ: dõ pr̃ante possibile
est. ita ad qͥnquagenariã ꝑuenit
etatẽ. ut nõ doleret stomachum.
nõ uiscerũ cruciatet᷑ iniuria.
Nõ sicca humꝰ iacentia m̃bra cõ¬
fring̾ẽt. nõ sacco asꝑata cutis
fetorẽ aliquẽ. sitũq cõtrahere. S
sano corpore. am̃o sanior. solitu¬
dinem putaret eẽ delicias. ⁊ in
urbe turbida: inueniret here¬
mum monachoꝵ. Et hec qͥdem
tu meliꝰ nosti. aqua pauca didi¬
cimus. et cuiꝰ ocłis duricies de
genibꝰ cameloꝵ. in illo sc̃o corpꝰ¬
culo ꝑorandi freq̃ntiã obcaluisse
p̃spectata es.: nos q̃d scire possu¬
mus explicamꝰ. Nichil illiꝰ seũi¬
tate iocundiꝰ. nichil iocunditate
seu̾̃iꝰ. nichil risu tͥstiꝰ nicħ tͥsti¬
cia suauiꝰ. Ita pallor in facie est.
ut cũ ꝯtinentiã indicet: nõ redo¬
leat. O stentationẽ sermo filens.
et silentiũ loq̃ns. Nec citus. nec
tardꝰ incessꝰ Idem suꝑ habitum
neglecta mundicies: et ĩculta

Expanded text:
ad credendum deo praestante possibad credendum deo praestante possibest, ita ad quinquagenariam pervenit aetatem, ut non doleret stomachum, non uiscerum cruciaretur incuria, non sicca humus iacentia membra confringeret, non sacco asperata cutis fetorem aliquem situmque contraheret, sed sana corpore, animo sanior solitudinem putaret esse delicias et in urbe turbida inueniret heremum monachorum. Et haec quidem tu melius nosti, a qua pauca didicimus et cuius oculis durities de genibus camelorum in illo sancto corpusculo per orandi frequentiam obcalluisse perspecta est. nos, quod scire possumus, explicamus. nihil illius seueritate iocundius, nihil iocunditate seuerius, nihil risu tristius, nihil tristitia suauius. ita paHor in facie est. ut, cum continentiam indicet, non redoleat ostentationem. sermo silens et silentium loquens, nec citus nec tardus incessus, idem semper habitus, neglecta mundities et inculta
Abbreviated transcription (Latin):
a matre impetͣre nõ pot̾at. pio in¬
duta negociationis auspicio se re¬
pente dño ꝯsecrauit: ut intellige̾t
uniu̾sa cognatio nõ posse ei aliud
ex torq̃ri: quȩ iã scłm damnasset ĩ
uestibꝰ S ut dice̾ ceꝑamꝰ ita se sẽꝑ
modate habuit. et int᷑ cubicłi sui
secreta custodiit. ut nũqͣm pedem
ꝓferret in publicũ. Nunqͣm uiri
nosset alloquiũ. ⁊ q̃d magis sit ad¬
mirandũ. sororẽ uirginẽ amaret.
potiꝰ qͣm uidet. O ꝑabat᷑ manibus
suis: sciens scͥptũ eẽ: qͥ nõ oꝑat᷑.
nõ manducet. Sponso aut orans
loq̃batur. aut psallens. ad mr̃m li¬
mina pene inuisa ꝓꝑabat.⁊ cum
gaudet ꝓposito suo in eo uehem̃tiꝰ
erultabat: q̃d se nullꝰ agnosceret.
Cũq ꝑ om̃em annũ iugi ieiunio
pasceret᷑. biduo tͥduoq sic ꝑma¬
nens: tũc uͦ in qͣdragesima na¬
uigii sui uela: tendebat. Om̃s
pene eb̃das uultu letante ꝯiũgẽs.
et q̃d impossibile forsitan hom̃ibꝰ

Expanded text:
a matre inpetrare non poterat, pio iua matre inpetrare non poterat, pio iuduta negotiationis auspicio se repente domino consecrauit, ut intellegeret uniuersa cognatio non posse ei aliud extorqueri, quae iam saeculum damnasset in uestibus. Sed, ut dicere coeperamus, ita se semper moderate habuit et intra cubiculi sui secreta custodiit, ut numquam pedem proferret in publicum, numquam uiri nosset adloquium et. quod magis sit admirandum, sororem uirginem amaret potius, quam uideret. operabatur manibus suis sciens scriptum esse: qui non operatur, nec manducet. sponso aut orans loquebatur aut psallens, ad martyrum limina paene inuisa properabat et, cum gauderet proposito suo, in eo uehementius exultabat, quod se nullus agnosceret. cumque per omnem annum iugi ieiunio pasceretur biduo triduoque sic permanens, tum uero in quadragesima. nauigii sui uela tendebat omnes paene ebdomadas uultu laetante coniungens. et, quod inpossibile forsitan hominibus