comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est: uixta ignem est. Qui longe ẽ ã me:
longe est ã regno. Ut enim qui uixta
me est uixta salutem est: ita & iuxta
ignem est. Et qui audiens me & audita
p̃uaricans factꝰ est uas irȩ paratum in ꝑ¬
ditionẽ: cũ uixta me est. iuxta ignem ẽ.
Si uͦ quis cauens. qm̃ qui uxta me est. uix¬
ta ignem est. longe factꝰ fuerit a me ne uix¬
ta ignem sit: talis quidem longe futurꝰ
est & a regno. Et quomͦ athleta qui ñ ẽ.
in agone conscriptꝰ neq flagella metu-¬
it. neq ex pertat coronam qui aut̃e semel
nomen ꝓfessus est. si uictus fuerit uerberat᷑
atq ꝓicitur. si uͦ uicerit coronat᷑: eodem mͦ
qui ingressus est ȩccłam. o cathecumine aus¬
culta. qui accessit ad sermonem dĩ nichil ali¬
ud qͣm conscͥptus est incertamine pietatis: &
conscͥptꝰ si ñ legitime certauerit. cedit᷑ fla¬
gellis quib non uerberantur ii qui ne in
principio conseripti sunt. Si autem conten¬

Expanded text:
est, juxta ignem est: qui longe est a me, est, juxta ignem est: qui longe est a me, longe est a regno . Ut enim qui juxta me est, juxta salutem est, ita et juxta ignem est. Et qui audiens me, et audita praevaricans, factus est vas irae, praeparatum in perditionem, cum juxta me est, juxta ignem est. Si vero quis cavens, quoniam qui juxta me est, juxta ignem est, longe factus fuerit a me, ne juxta ignem sit, talis quidem longe futurus est et a regno. Et quomodo athleta, qui non est in agone conscriptus, neque flagella metuit, neque exspectat coronam, qui autem semel nomen professus est, si victus fuerit, verberatur atque projicitur; si vero vicerit, coronatur: eodem modo qui ingressus est Ecclesiam, o Catechumene, ausculta; qui accessit ad sermonem Dei, nihil aliud quam conscriptus est in certamine pietatis, et conscriptus si non legitime certaverit, caeditur flagellis, quibus non verberantur ii, qui non in principio conscripti sunt. Si autem conten
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ pusillum. et inqua carbonem baui¬
labis. Et rursum affirmat ñ necessariũ
penitꝰ. & ex omĩ parte eẽ uas inutile. Nun¬
quid nã gͦ nos qui indomo ista dei sumus
qͣndo aꝑire ceꝑit dñs thesaurum suum
incipiemꝰ mundari. sitamen fuerimus
certe iam exordium est oportere nossa¬
tagere. ñ solum ut ñ simus uasa irȩ: sed
ut ii qui sunt ꝓiciantur a nob̾: Iale enĩ
quiddam est hoc qͦd apłs paulus corin¬
chiis ait. Intantum audit᷑ inter uos for¬
nicatio quȩ neq ingentib ut uxorem
quidẽ aliquis patͥs habeat. & ñ magis
planxistis ut auferat᷑ de medio urm̃ qͥ
hoc opꝰ gessit. Quasi diceret. Aꝑto thes¬
auro dĩ eg̾diant᷑ uasa irȩ suȩ. Aꝑuit
siquidẽ dñs thesaurum. & ꝓtulit uasa
irȩ suȩ. Legi alicubi quasi saluatore
dicente. & quero siue quis ꝑsonam figu¬
rauit saluatoris siue in memoriam ad¬
duxit. an uerum sit hoc qͦd dictum est.
Ait autem ibi saluator. Qui iuxta me

Expanded text:
aquae pusillum, et in qua carbonem bajuaquae pusillum, et in qua carbonem bajulabis. Et rursum affirmat non necessarium penitus, et ex omni parte esse vas inutile. Numquid non igitur nos qui in domo ista Dei sumus, quando aperire coeperit Dominus thesaurum 778 suum, incipiemus mundari, si tantum fuerimus certe jam exordium est, oportere nos satagere, non solum ut non simus vasa irae, sed ut ii qui sunt projiciantur a nobis? Tale enim quiddam est hoc quod Apostolus Paulus Corinthiis ait: Intantum auditur inter vos fornicatio, quae nec in gentibus, ut uxorem quidem patris aliquis habeat, et non magis planxistis, ut auferatur de medio vestrum, qui hoc opus gessit : quasi diceret, aperto thesauro Dei, egrediantur vasa irae suae. Aperuit siquidem Dominus thesaurum, et protulit vasa irae suae. Legi alicubi quasi Salvatore dicente: et quaero, sive quis personam figuravit Salvatoris, sive in memoriam adduxit, an verum sit hoc quod dictum est: Ait autem ipsi Salvator: Qui juxta me
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd iam dudum conatur sermo ꝓ rum¬
pere ut apłs in domo autem magna
ñ sunt tantum uasa aurea & argen¬
tea s et lignea et fictilia. & alia quidẽ
inhonorem. alia porro incontumeliã :
Si gͥ quis mundauerit semet ipsum ab
his: erit uas in honorem scĩficatum u¬
tile dño. ad omne opus bonum prepa-¬
ratum. Putasne magna domꝰ inp̃senti
est. et in ea sunt uasa inhonorem. & alia
in contumeliam. aninilla quȩ futura
est domo uasa quidem aurea et argen¬
homines qui extra id sunt. ut sint uasa
irȩ seu miscłiȩ. ii qui poterunt uixta¬
uasa eẽ in magna domo quȩ munda¬
ta ñ sunt. sed sunt uasa testea incontu¬
meliam attamen utilia domui: Uide
autem si ualuero et hoc ipsum exemplum
exalio scripturȩ testimonio comꝓbare.
Inhonorat est inquit iechonias qͥuasi
uas cuiꝰ nulla est utilitas. Habeo & aliam
scͥpturam. inqua dr̃ de alio quodam pec-¬
catore. Et erit quasi testa in qua attrahes

Expanded text:
quod jamdudum conatur, sermo prorumquod jamdudum conatur, sermo prorumpere? Ait Apostolus: In domo autem magna non sunt tantum vasa aurea et argentea, sed et lignea, et fictilia: alia quidem in honorem, alia porro in contumeliam . Si igitur quis mundaverit semetipsum ab his, erit vas in honorem, et sanctificatum, utile Domino, ad omne bonum opus praeparatum. Putasne, magna domus in praesenti est, et in ea sunt vasa in honorem, et alia in contumeliam? An in illa quae futura est domo, vasa quidem aurea et argenhomines, qui extra thesaurum sunt, ne sint vasa irae, seu misericordiae, hi poterunt juxtvasa esse in magna domo, quae mundata non sunt, sed sunt vasa testea in contumeliam, attamen necessaria domui? Vide autem si voluero et hoc ipsum exemplum ex alio Scripturae testimonio comprobare. Inhonoratus est, inquit, Jechonias, quasi vas cujus nulla est Scripturam, in qua dicitur de alio quodam peccatore: Et erit quasi testa, in qua attrahes
Abbreviated transcription (Latin):
utiq nobiscum. S utiq ideo egressi sunt
a nob̃ ut ostenderet᷑ quia ñ erant omnes
ex nobis. In aliud qͥddam cupit sermo pro¬
rumpere. Quod autem audemꝰ dicere :
istiꝰ modi est. In thesauro dĩ uasa irȩ st̃.
extra thesaurum uasa peccantia ñ sunt
uasa ire .s. uasis irȩ minora sunt. Serui
enim sunt ignorantes uoluntatem dñi
sui: et ñ facientes uoluntatem eiꝰ. Qui
autem ingredit᷑ ȩccłam. aut uas ire est
aut uas miscdiȩ. Qui foris ȩccłam est. neq
uas miscdĩȩ est neq irȩ. Aliud qͦddam
nomen inquiro eiꝰ qui extra eccłam cõ¬
morat᷑. et quomͦ decerno confidens ñ eẽ
eum uas miscdĩȩ: sic e contrario ex rati¬
onis ueritate cõmunitꝰ. aꝑte ꝓmo senten¬
tiam. neq uas miscłiȩ posse eum dici. s
uas in aliud quiddam reseruatum. Er-¬
gone potero descͥpturis approbare.
sitio aliquid nobis utile inp̃senti loco
int̾ponat. et sane rursus audeat in id

Expanded text:
utique nobiscum. Sed ideo egressi sunt utique nobiscum. Sed ideo egressi sunt a nobis, ut ostenderetur, quia non erant omnes ex nobis . In aliud quiddam cupit sermo prorumpere: quod autem audemus dicere, istiusmodi est. In thesauro Dei vasa irae sunt, extra thesaurum vasa peccantia non sunt vasa irae, sed vasis irae minora sunt. Servi enim sunt ignorantes voluntatem Domini sui, et non facientes voluntatem 777 ejus. Qui autem ingreditur Ecclesiam, aut vas irae est, aut vas misericordiae. Qui extra Ecclesiam est, neque vas misericordiae est, neque irae. Aliud quoddam nomen ejus inquiro, qui extra Ecclesiam commoratur: et quomodo decerno confidens, non esse eum vas misericordiae: sic econtrario ex rationis veritate communitus aperte promo sententiam, neque vas irae posse eum dici, sed vas in aliud quiddam reservatum. Ergone potero de Scripturis approbare, ut et secunda expositio aliquid nobis utile in praesenti loco interponat, et sane rursus audeat in id,
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt gͦ inthesauro dĩ uasa irȩ. Scriptũ
est enim. Aꝑuit dñs thesaurum suum
et ꝓtulit uasa irȩ suȩ. Quis est iste thesau¬
rus dñi in quo uasa irȩ inueniunt᷑: Ali¬
quis forsitan queret utrum inthesauro
dñi tantumm uasa irȩ sint. et thesaurus
dĩ qui est thesaurus omĩum ñ habeat
oporteat de thesauro dĩ unde efferantur
uasa irȩ eius. Thesaurum dñi ego confi¬
dens dicam eẽ eccłam eiꝰ et in isto thesau¬
sunt uasa irȩ. Ueniet gͥ tempꝰ quando
aꝑiat dñs thesaurum eccłȩ. nunc enĩ
clausa est eccła: et uasa irȩ cum uasis mi-¬
sericordiȩ in habitant. et paleȩ cum fru-¬
m̃to sunt. et pisces pariter retinendi ac
ꝓiciendi cumbonis piscib qui in retib
inciderant continent᷑. qͣm cum aꝑuerit
iudicii tempore. et ꝓtulerit ex inde ua-¬
sa irȩ suȩ: dicet forsitan iis qui est uas
miscdiȩ de egredientib uasis irȩ. Ex no-¬
bis exierunt. non enim erant ex nobis.
Si enim fuissent ex nobis: ꝑmansissent

Expanded text:
in thesauro Dei vasa irae. Scriptum est enim: Aperuit Dominus thesaurum suum, et protulit vasa irae suae. Quis est iste thesaurus Domini, in quo vasa irae inveniuntur? Aliquis forsan quaeret, utrum in thesauro Domini tantum vasa irae sint, et thesaurus Dei, qui est thesaurus omnium, non habeaoporteat de thesauro Dei, unde efferantur vasa irae ejus? Thesaurum Domini ergo confidens dicam esse Ecclesiam ejus, et in isto thesausunt vasa irae. Veniet igitur tempus, quando aperiat Dominus thesaurum Ecclesiae: nunc enim clausa est Ecclesia, et vasa irae cum vasis misericordiae inhabitant, et paleae cum frumento sunt, et pisces perdendi ac projiciendi, cum bonis piscibus, qui in retia inciderant, continentur. Quam cum aperuerit judicii tempore, et protulerit exinde vasa irae suae, dicet forsitan is, qui est vas misericordiae, de egredientibus vasis irae: Exierunt ex nobis, non enim erant ex nobis. Si enim fuissent ex nobis, permansissent
Abbreviated transcription (Latin):
tendere iram suam et notam facere po¬
tentiam suam: ꝑtulit in multa pati-¬
entia uasa irȩ p̃parata ad ꝑditionem.
etiam ex gentib Generaliter apłs om̃s
homines diuisit bifariam dicens qͦsdam
ẽẽ uasa miscđiȩ quosdam uasa irȩ. Uer-¬
bi grã pharao et egyptios uasa irȩ. Rur-¬
sus se qui primus miscdiam consecutꝰ ẽ

Expanded text:
tendere iram suam, et notam facere potendere iram suam, et notam facere potentiam suam, pertulit in multa patientia vasa irae praeparata ad perditionem, etiam ex gentibus . Generaliter Apostolus omnes homines divisit bifariam, dicens quosdam esse vasa misericordiae, quosdam vasa irae. Verbi gratia, Pharaonem et Aegyptios vasa irae: rursus
Abbreviated transcription (Latin):
limitȩ mutebant᷑ inbabilonem: et sic
conuertebant᷑ ad penitentiam in babi¬
Babilon quippe legi dĩ ñ subicitur.
neq enĩ potest. et inuenta est babilon
comp̃hensa et ob id comp̃hensa est: cũ
inuenta est quia dño restitit. Deinde
exordium alteriꝰ capituli. Nꝑuit dñs thes¬
aurum suum. et ꝓtulit uasa irȩ suȩ
quia opus dño uirtutum in terra cal¬
deors Qm̃ uenerunt tempora eius aꝑi¬
te apothecas eiꝰ. scrutamini eam quasi
speluncam et disꝑdite eam ne sint eius
reliquiȩ. Exsiccate om̃s fructus eius. &
descendant in occasionem. Ue eis qm̃ ue
nient dies eorum. tempus uindictȩ eor.
Uolens intelligere hoc quod dictum est ape¬
ruit thesaurum suum et ꝓtulit uasa irȩ
suȩ: quero de alia scriptura uasa ire dĩ
Et inuenio ad pleniorem comparationem
istius scripturȩ scͥpturam apłicam: ibiq
inuenio apłm mͥ subicientem quȩ sint
uasa irȩ. Ait enĩ. Si autem uolens ds̃ os¬

Expanded text:
lymitae, mittebantur in Babylonem, et sic lymitae, mittebantur in Babylonem, et sic convertebantur ad poenitentiam in BabyBabylon quippe legi non subjicitur, neque enim potest non inventa Babylon comprehensa esse; sed ob id comprehensa est cum inventa est, quia Domino restitit. Deinde exordium alterius capituli. Aperuit Dominus thesaurum suum, et protulit vasa irae suae, quia opus Domino virtutum in terra Chaldaeorum. Quoniam venerunt tempora ejus aperire apothecas ejus, scrutamini eam quasi speluncam, et disperdite eam, ne sint ejus reliquiae. Exsiccate omnes fructus ejus, et descendat in occisionem. Vae eis, quoniam venit dies eorum, tempus vindictae eorum . Volens intelligere hoc quod dictum est: Aperuit Dominus thesaurum suum, et protulit 776 vasa irae suae, quaero de alia Scriptura vasa irae Dei, et invenio ad pleniorem comparationem istius Scripturae Scripturam Apostolicam, ibique invenio Apostolum mihi subjicientem quae sint vasa irae Dei. Ait enim: Si autem volens Deus os
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑponent᷑ tͥ o mallee: ut confringaris
& conteraris. Quando ista facta sunt:
gelium cunctis gentib p̃dicatum est: tẽ
suꝑpositi sunt pater et filius et sp̃c sc̃s
babiloni. et malleo uniu̾sȩ terrrȩ. Et
impletum est hoc qͦd scͥptum est. In gen¬
tib suꝑponent᷑ tibi. et capieris babi¬
lon et ñ cognosces. Utinam caꝑetur ba-¬
bilon et ꝑ singulos nr̃m. Ex anteriori-¬
b autẽ potest intelligi captiuitas ba¬
bilonis. qͣndo capta suffodit᷑. subu̾tit᷑.
desolatur:ut nichil innobis resideat
confusionis. Et capieris babilon. et ñ
cognoscens inuenta es et comp̃hensa
quia dño restitisti. Ergo ne sola babilon
restitit dño. et non potius om̃s gentes
dum creatore deserto idola uenerati
sunt. dño restiterunt. an figuraliter
dicit omnem animam contrariam ie¬
rus alem id est uisioni pacis babilonẽ
eẽ: Unde et scĩ in ierłm: peccatores in
babilone erant. Et si peccabant ieruso¬

Expanded text:
superponentur tibi, o mallee, ut confringaris superponentur tibi, o mallee, ut confringaris et conteraris. Quando ista facta sunt? gelium cunctis gentibus praedicatum est, tunc superpositi sunt Pater et Filius et Spiritus sanctus Babyloni, et malleo universae terrae, et impletum est hoc quod scriptum est: In gentibus superponentur tibi, et capieris, Babylon, et non cognoscis. Utinam caperetur Babylon et per singulos nostrum. Ex anterioribus autem potest intelligi captivitas Babylonis, quando capta suffoditur, subvertitur, desolatur, nihil in nobis resideat confusionis. Et capieris, Babylon, et non cognoscis; inventa es, et comprehensa, quia Domino restitisti. Ergone sola Babylon Domino restitit, et non potius omnes gentes, dum, creatore deserto, idola veneratae sunt; Domino restiterunt? An figuraliter dicit omnem animam contrariam Jerusalem, id est visioni pacis, Babylonem esse. Unde et Sancti in Jerusalem, peccatores in Babylone erant. Etsi peccabant Jeroso
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ confractus est et contritus mal-¬
leus uniuersȩ terrȩ. Quomͦ facta est in
ex terminium babilon. Quod pͥmum fa¬
ctum est pͥmum enarrauit. quod scdm
consequenter exposuit. Et hoc oportet
et ꝑsingłlos scripturarum obseruare
sermones. Quando itaq fit in extermi-¬
nium babilon: Quando exterminant᷑
om̃s confusiones de anima mea. neq ul-¬
teriꝰ me confundit mors filii aut obitꝰ uxo¬
ris. cum ñ est qui me irrideat et ꝓuocet
ad tristiciam. ad iram et concupiscentiã.
ad uoluptatem quando maneo inconfu-¬
sus assumens rationem quȩ me confir¬
met et roboret: tunc mͥ accidit id quod
dictum est. Facta est in exterminium
babilon: hoc est uniuersa confusio. Ti¬
unt autemistaidem confringi & con¬
teri malleum omnis terrȩ. et demoliri
babilonem: cũ gentes suꝑponent᷑ mal-¬
leo et babilon. Scͥptum est enĩ. In gen-¬
tib suꝑponent᷑ tibi. hoc est ii qui de
gentib sunt suꝑponent᷑ tibi o babilon

Expanded text:
Quomodo confractus est, et contritus malQuomodo confractus est, et contritus malleus universae terrae? Quomodo facta est in exterminium Babylon? Quod primo factum est, primum enarravit: quod secundo consequenter exposuit. Et hoc oportet per singulos Scripturarum observare sermones. Quando itaque fit in exterminium Babylon? Quando exterminantur omnes confusiones de anima mea, neque ulterius me confundit mors filii, aut obitus uxoris: cum non est qui me irritet, et provocet ad tristitiam, ad iram, ad concupiscentiam, 775 ad voluptatem, quando maneo inconfusus, assumens rationem, quae me confirmet, et roboret, tunc mihi accidit quod dictum est: Facta est in exterminium Babylon, hoc est universa confusio. Fiunt autem ista, id est, confringi, et conteri malleum omnis terrae, et demoliri Babylonem, cum gentes superponuntur malleo, et Babyloni. Scriptum est enim: In gentibus superponentur tibi, hoc est, ii qui de gentibus sunt superponentur tibi, o Babylon,
Abbreviated transcription (Latin):
audi apłm benedictione qͣdam bene¬
dicentem iustum atq dicentem. Ds̃
autẽ conterat sathanan sub pedib
nr̃is uelocit᷑. Animalis est iste mal¬
leus. fortasse nunc furit aduersum
nos et querit quia ista de eo pandimꝰ
& conterit᷑ a nobis. neq enim confrin¬
get᷑ tantum et non etiam conterit᷑ ꝑ
nos: confringe nos ẽ contrario & con¬
terere. Et multũ quidem contriuit
eos qui ñ attendunt sibi: neq custodia
seruauerunt cor suum. Uerum noscon¬
fidentes in dm̃ credentes in xp̃m dĩ: ñ
timeamus zabulum. limor dĩ facit nos¬
ut non timentes ⁊ abulum. nichilq ab
eo ꝑpeti: sed et dicere non tantum gene¬
raliter. uerum & de nobis ipsis. Quomͦ
confractꝰ est et contritus malleus uni¬
uerse terrȩ. Illo autem confracto et
comminuto. babilon fit in ext̾miniũ.
nec prius confusionis ciuitas dissipat᷑.
quam malleus uniu̾sȩ t̃rȩ confrin¬
gat᷑ & conterat᷑. Unde ad mirabiliter &
p̃claro ordine ꝓpħa usus est dicens.

Expanded text:
quadam benedicentem justum, atque dicentem: Deus autem conterat Satanam sub pedibus vestris velociter . Animalis est iste malleus, fortasse nunc furit adversum nos, et quaerit quia ista de eo pandimus, et conteritur a nobis neque enim confringitur tantum, et non etiam conteritur per nos, confringere nos econtrario et conterere. Et multos quidem contrivit eos, qui non attendunt sibi, neque custodia servaverunt cor suum. Verum nos confidentes in Deo, credentes in Christum Dei, non timeamus Zabulum. Timor Dei facit nos non timentes Zabulum, nihilque ab eo perpeti, sed et dicere non tantum generaliter, verum et de nobis ipsis: Quomodo confractus est, et contritus malleus universae terrae? Illo autem confracto, et comminuto, Babylon fit in exterminium: nec prius confusionis civitas dissipatur, quam malleus universae terrae confringatur, et conteratur. Unde et mirabiliter et praeclaro ordine propheta usus est dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
malȩ. edificare ds̃. Quȩ enĩ participatio
iusticiȩ et iniquitati: Aut quȩ commu¬
nicatio luci ad tenebras: Oportet malici¬
am ex imis sedib eradicari. oportet et e¬
dificationem pessimam ab animabus
edificent atq plantent. Possunt siquidẽ
et aliter intelligi quȩ scͥpta sunt. Ecce de¬
di sermones meos in os tuum. It quid
faciant sermones eradicare et suffocde
et disꝑdere: Ser mones eradicant na¬
tiones. sermones regna suffodiunt. s
non regna ista carnis et scł̃i digne des¬
truentib digne eradicantib u̾bis ea qͦ
eradicata et subu̾sa sunt sensi. Putas in
tribuit scdm qͦd scͥptum est dñs dabit
u̾ba eu̾ngelizantib inuirtute multa.
uirtꝰ eradicans. atq suffodiens. si qua in¬
fidelitas. si quod m̃datium. siqua mali¬
cia. siqua luxuria. si qua discordia ñ ẽ
suffossa: Sicubi idolum constructum
est in corde illo deposito edificet᷑ teplũ
dĩ et inueniat᷑ gła eius in eo. et fiat non

Expanded text:
ae aedificare Deus: Quae enim participatio justitiae et iniquitatis? aut quae communicatio luci ad tenebras ? Oportet malitiam ex imis sedibus eradicari: oportet et aedificationem pessimam ab animabus aedificent atque plantent. Possumus siquidem et aliter intelligere quae scripta sunt: Ecce dedi sermones meos in os tuum. Et quid faciant sermones dicit: Eradicare, et suffodere, et disperdere. Sermones eradicant nationes, sermones regna suffodiunt; sed non regna ista carnis et saeculi, digna destruentibus, digna eradicantibus verbis. Ea quae eradicata et subversa sunt senti, putas, in tribuit, secundum quod scriptum est: Dominus dabit verba evangelizanti virtute multa ? virtus eradicans atque suffodiens, si qua infidelitas, si quod mendacium, si qua malitia, si qua luxuria, si qua discordia non est suffossa. Sicuti idolum in corde constructum est, illo deposito, aedificetur templum Dei, et inveniatur gloria ejus in eo, et fiat non
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionem iam cȩpisse ꝑ singulos:
Consepelimur enĩ xp̃o ꝑ baptismum: et
consurgimꝰ cum eo. Atristib semper sed
necessariis inchoat ds̃. ueluti ego occidã
& ego uiuificabo. ego ꝑcutiam et ego sa¬
nabo. Quem enĩ diligit dñs corripit. fla¬
gellat autem omnem filium quem re¬
cipit: et post hoc curat. Ipse dolorem fa¬
cit. et iterum restituit sanitatem. Igit᷑
& in p̾senti dñs ait. Constitui te hodie
suꝑ gentes & regna: eradicare et suffo-

Expanded text:
resurrectionem jam coepisse per singulos: resurrectionem jam coepisse per singulos: Consepelimur enim Christo per baptismum, et consurgemus cum eo . A tristibus semper, sed necessariis inchoat Deus, veluti: Ego occidam, et ego vivificabo: ego percutiam, et ego sanabo. 758 Quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit ; et post haec curat. Ipse dolorem facit, et iterum restituit laetitiam. Similiter et in praesenti Dominus ait: Constitui te hodie super gentes, et regna erad
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. Cradicata sint in me omĩa mala destru¬
cta & disꝑsa sint pessima. qͥd mͥ ꝓdest si ñ
ꝓeis que eradicata & subfossa sunt meli-¬
ora in me plantent᷑ atq edificent᷑ : apt̾ea
dĩ u̾ba pͥmum faciunt qͦd necesse est: eradi¬
cant. destruunt. ꝑdunt. et post hȩc edifi-¬
cant. atq plantant. Obseruauimꝰ semper
inscͥpturis scĩs. pͥmum ea quȩ uident᷑ tͥstia
nominari. deinde ea quȩ ylariora sunt
scd̃o dici Ego occidã & ego uiuificabo. Non
dixit priꝰ ego uiuificabo. et postea occidã.
Impossibile ẽ enĩ qͦd semel iuificauit d̃s.
aut abeo ipso aut abalio occidi. s ego int̾¬
xp̃i iħu. Hȩc si intelligerent miserrimi he¬
retici. ñquam deferrent crebro ista dicen-¬
tes ad nos. uidesne dm̃ legis et ꝓphetarũ
quomͦ ferus est et in humanus. quomͦ
dicit ego occidam. et ego uuuficabo. ñ adu̾-¬
tentes inscͥpturis annuntiationem
suscitationis mortuors. non considerantes

Expanded text:
enim, eradicata sint omnia in me mala, destruenim, eradicata sint omnia in me mala, destructa et dispersa sint pessima, quid mihi prodest, si non pro eis quae eradicata et suffossa sunt, meliora in me plantentur atque aedificentur? Propterea Dei verba primum faciunt, quod necesse est, eradicant, destruunt, perdunt, et post haec aedificant, atque plantant. Observavimus semper in Scripturis sanctis, primum ea quae videntur tristia nominari, deinde ea quae hilariora sunt, secundo dici: Ego occidam, et ego vivificabo . Non dixit prius, Ego vivificabo, et postea, occidam. Impossibile est enim, quod semel vivificavit Deus, aut ab eo ipso, aut ab alio occidi. Sed: Ego interolus Christi Jesu. Haec si intelligerent miserrimi haeretici, numquam ad nos deferrent, crebro ista dicentes: Videsne Deum Legis et Prophetarum, quomodo ferus est et inhumanus? quomodo dicit: Ego occidam, et ego vivificabo? non advertentes in Scripturis annuntiationem suscitationis mortuorum, non considerantes
Abbreviated transcription (Latin):
pides in ruina sunt integri: dissipata est
domꝰ ñ tam̃ ꝑclita Opꝰ est gͥ benignitate dĩ
ut eradicatio ipsa & subu̾sio tota disꝑeat.
Diligentiꝰ lege quomͦ eradicata ꝑdantur.
Paleas inquit cõburite igni intinguibili
& ligate manipulos ⁊izaniorum. & tradi¬
te eos igni. Sic ea quȩ sunt eradicata disꝑ¬
dant᷑. Si autẽ uis scire quomͦ subu̾sio redi
ꝓpter lepram destrui iubet᷑. cum fuerit pul¬
us effecta extra ciuitatẽ ꝓicit᷑: ut ne lapis
tet qͥppe penitꝰ interire malitiam. Sub u̾sũ
est aliqͥd lapides quoq ipsi qui destructi st̃
ualeant. Cracdicatum est quippiam: in¬
uenit adu̾sariꝰ etiã inter ea quȩ eradicata
sunt aliquã sementẽ qͣm iterum seminet
ꝓpt̾ quod iubet dñs colligite dicens ⁊irania¬
& cõburite ea igni scilicet ut eradicatio qͦ
zabuli & ipsa subuersio consumatur.
Uerum ñtantum in hoc stat sermo diui¬
nus ut eradicet & destruat & disꝑdat. Esto

Expanded text:
pides in ruina sunt integri: dissipata est pides in ruina sunt integri: dissipata est domus, non tamen perdita. Opus est igitur benignitate Dei, ut eradicatio ipsa et subversio tota dispereat. Diligentius lege quomodo eradicata perdantur: Paleas autem comburet igni inexstinguibili. Et: Ligate manipulos zizaniorum, et tradite eos igni . Sic ea quae sunt eradicata disperduntur. Si autem vis scire quomodo dispersio redigpropter lepram destrui jubetur , cum fuerit pulvis effecta, extra civitatem projicitur, ut ne lapis tet quippe penitus interire malitiam. Subversum est aliquid, lapides quoque ipsi qui destructi suntvaleant. Eradicatum est quippiam, invenit adversarius etiam inter ea, quae eradicata sunt, aliquam sementem, quam iterum seminet. Propter quod jubet Dominus: Colligite, dicens, et comburite ea igni, scilicet ut eradicatio quoque Zabuli, et ipsa subversio consumatur. 757 Verum non tantum in hoc stat sermo divinus, ut eradicet, et destruat, et disperdat: esto
Abbreviated transcription (Latin):
cationes furta falsa testimonia. blasphe¬
miȩ plantationes sunt qͦs ñ plantauit cȩ¬
lestis pat̾. Si autẽ uisscire cuiꝰ sit plantatio
istiꝰ modi cogitatꝰ audi quia inimicꝰ homo
hȩc fecit. qui suꝑ seminauit zirania in
medio tritici. Instat ecce ds̃. instat et ⁊a¬
bulus. habentes semina sua. Si dederimꝰ
locum zabulo: inimicꝰ homo suꝑserit
ter. utiq eradicandam. Sin autẽ repulso
zabulo locum dedimꝰ deo: gaudeñs deus
um. Nec aliquis estimet triste quiddã ie-
remiã recepisse. quia constitutꝰ sit ad era¬
dicationẽ regnor & gentiũ. Bonitatis dĩ
istud ẽ indicium eradicare uitia ꝑ ser¬
mones inunica cȩlestis regni regna destru¬
ere. & bellantes cum sua gente eu̾tere.
nationes eradicare & subu̾t̾e. Est quȩdã
edificatio zabuli et est quȩdam edificatio
dĩ. Quod suꝑ arenam extruit᷑. hoc zabu
aliqͥd ieradicatõ ip̃añ disꝑdit: adhuc ꝑ ma-¬
net qͦd euulsum est. Si subruit᷑ domꝰ & la¬

Expanded text:
testimonia, blasphemiae, plantationes sunt, quas non plantavit coelestis Pater. Si autem vis scire cujus sit plantatio istiusmodi cogitatus, audi quia inimicus homo hoc fecit, qui superseminavit zizania in medio tritici . Instat ecce Deus, instat et Zabulus habentes semina sua. Si dederimus locum Zabulo, inimicus homo superserit ter, utique eradicandam. Sin autem repulso Zabulo, locum dederimus Deo, gaudens Deus sum. Nec aliquis existimet triste quiddam 756 Jeremiam recepisse, quia constitutus sit ad eradicationem regnorum et gentium. Bonitatis Dei istud est indicium, eradicare vitia per sermones, inimica coelestis regni regna destruere, et bellantes cum sua gente evertere nationes, eradicare et subvertere. Est quaedam aedificatio Zabuli, et est quaedam aedificatio Dei: quod super arenam exstruitur, hoc Zabulaliquid, et eradicatio ipsa non disperiit: adhuc permanet quod evulsum est. Si subruitur domus, et la
Abbreviated transcription (Latin):
mo sua. Cuiꝰ rei nuꝑ qͦ fecimꝰ mentionẽ.
Scit gͦ ut dice cepimꝰ ds̃ mittens ꝓpħã
qͣnta discͥmina ꝑpessurꝰ sit: ideoq ex hor¬
tat᷑ eum dicens. Netimeas a facie eorum
quia tecum sum ut eruã te dicit dñs.
Quecunq ieremias passus est scripta st̃.
In lacum missus est luti. mansit ibi co¬
medens panẽ diei & aqͣm tantũ bibens.
aliaq multa quȩ ꝑtulit in libro eiꝰ con¬
tinent᷑. Quẽ autẽ ꝓpħarum ñ ꝑsecuti
sunt patres urĩ dicit dñs adiudeos. Et ne-¬
cesse est eos qui uiuere religiose inxp̃o cu¬
punt: omĩ genere a contrariis uircuti-
b ꝑea quȩ reꝑiunt uasa ꝑsecutionẽ pati.
Qua causa. nichil nouũ aut ꝑegrinum
uideat᷑ his qͥ tribulationib affligunt᷑.

Expanded text:
tionem. Scit ergo ut dicere coepimus Deus mittens prophetam, quanta discrimina perpessurus sit, 754 ideo exhortatur eum dicens: Ne timeas a facie eorum, quia ego tecum sum, ut eruam te, dicit Dominus . Quaecumque Jeremias passus est, scripta sunt: in lacum missus est luti, mansit ibi comedens panem diei, et aquam tantum bibens, aliaque multa quae pertulit, in libro ejus continentur. Quem autem prophetarum non persecuti sunt patres vestri ? dicit Dominus ad Judaeos. Et necesse est eos qui vivere religiose in Christo cupiunt, omni genere a contrariis virtutibus, per ea quae reperiuntur vasa, persecutionem pati. Qua de causa nihil novum aut peregrinum vid
Abbreviated transcription (Latin):
frequent̃ inueniri paruulũ scđm eum
hominẽ qui extrinsecꝰ est: & eẽ interius
ꝑfectum uirum. Talis erat ieremias ha-¬
bens iam concessam sibi a dõ grãm in
etate corporis adhuc puerili ꝓpt̃ quod
ait ei dñs. Noli dicere quia uiuenis sũ.
Signumq huiꝰ rei quia ñ sit iuuenis sed
uir consũmatꝰ: ostendit dicens: qm̃ ad
om̃s quosc̃q mittam te ibis: & iuxta omĩa¬
quecũq mando tͥ loqueris. Ne timeas a fa¬
cie eorum.Scit eni sermo dĩ eos qui u̾bi le¬
gatione fungunt᷑ incurrere abhis ꝑicu¬
lum qui audire contempnunt. Incre-¬
pati enĩ oderunt increpationes. coargu¬
ti ꝑsecunt᷑ arguentes. Omẽ qͦdcunq ma-¬
lum est: semꝑ patiuntur ꝓpħȩ. Non ẽ¬

Expanded text:
frequenter inveniri parvulum secundum eum frequenter inveniri parvulum secundum eum hominem qui extrinsecus est, et esse interius perfectum virum. Talis erat Jeremias habens jam sibi concessam a Deo gratiam in aetate corporis adhuc puerili, propter quod ait ei Dominus: Noli dicere, quia juvenis sum. Signumque hujus rei, quia non sit juvenis, sed vir consummatus, osteomnes ad quoscumque mittam te, ibis: et juxta quaecumque mando tibi, loqueris: nec timeas a facie eorum. Scit enim eos sermo Dei, qui verbi legatione funguntur, incurrere ab iis periculum qui audire contemnunt. Increpati enim oderunt increpationes, coarguti insequuntur arguentes. Omne quodcumque malum est, semper patiuntur prophetae: Non e
Abbreviated transcription (Latin):
gentes p̃dicauit. Est quippe sicut alia mul¬
ta: sic et ꝓpha. Ut est princeps sacerdotũ
lit̃ est. Moyses annuntians deeo ñ solum
ꝓpħam s admirabilem int̃ cunctos no¬
minauit ꝓpbam dicens. ꝓphetam ex
frĩb uris suscitabit uob̃ dñs as̃. quasi
ꝓpħam illum: interibit de populo suo.
Iste est ꝓphetes constitutꝰ ingentib &
accepit grãm a deo effusam in labiis su¬
is. ut ñ solum cum p̃sens aderat corpore.
s etiã nunc cum adest uirtute & sp̃u
ꝓphetet ad om̃s gentes. et ꝓphetia sua
ex toto orbe attrahat homines ad salutẽ.
Et dixit. Quises dñator dñe: Eece nescio
loqui quia iuuenis ego sum.Et dixit
dñs ad eum. Noli dicere quia iuuenis
ego sum: qm̃ ad om̃s quosc̃q mittam te
ibis. Sepe diximꝰ solere ẽẽ aliquẽ puerũ
iuxta eũ quuntꝰ est hominẽ. licet etiam¬
in senili corporis sit etate. & econtrario

Expanded text:
gentes praedicavit. Est quippe sicut alia mulgentes praedicavit. Est quippe sicut alia multa, sic et propheta. Ut est princeps sacerdotum,liter et propheta est. Moyses annuntians de eo, non solum prophetam, sed admirabilem inter cunctos nominavit prophetam, dicens: Prophetam ex fratribus vestris suscitabit vobis, Dominus Deus, quasi audierit prophetam illum, interibit de populo suo . Iste est prophetes constitutus in gentibus, et accepit gratiam a Deo effusam in labiis suis, ut non solum cum praesens aderat corpore, sed etiam nunc cum adest virtute, et spiritu, prophetet ad omnes gentes, et prophetia sua ex toto orbe attrahat homines ad salutem. Et dixit: Quis est dominator, Domine? Ecce nescio loqui, quia juvenis ego sum. Et dixit Dominus ad eum: Noli dicere, quia juvenis ego sum, quoniam ad omnes ad quoscumque teibis . Saepe diximus solere esse aliquem puerum, juxta eum qui intus est hominem, licet etiam senili corporis sit aetate: et econtrario
Abbreviated transcription (Latin):
exires de uulua matͥs tuȩ sanctificaui te.
Ds̃ sibi ipse scĩficat aliquos. Istum ñex¬
pectat ut scĩficet genitum. s priꝰquam
scĩficat qͣm de uulua egrediat᷑. Si ad
saluatorem ut dixi referas ñ ẽ malum
dicere priꝰ eum scĩficatum eẽ qũa na¬
tum. Si de dño intelligas. ñ solum an-¬
te qͣm de uulua exierit sc̃ficatꝰ est: sed
infinito ante tempore semꝑ sc̃s fuit.
hic uͦ ante qͣm de uto exiret de uulua¬
scĩficatus est. ꝓpħam ingentib posui
te. Si de ieremia queris quomͦ sit pro¬
pħa ingentib positꝰ obserua inconse¬
quentib cum iubet᷑ ꝓphetare adom̃s
gentes nam istiꝰ modi scriptio est. quia
elam. damasci moab. et habebis quia
ꝓphetauerit ad om̃s gentes iuxta id qͦs
dictum est. ꝓpħam ingentib posui te.
si tamen uolueris hȩc de ieremia dicta
sentire. Si autem intelligentiam addo
minũ transferas: iste uere in uniu̾sas

Expanded text:
exires de vulva matris tuae, sanctificavi te; » exires de vulva matris tuae, sanctificavi te; » Deus sibi ipse sanctificat aliquos. Istum non exspectat ut sanctificet genitum, sed prius sanctificat quam e vulva egrediatur. Si ad Salvatorem, ut dixi, referas, non est malum dicere prius eum sanctificatum esse quam natum. Si de Domino intelligas, non solum antequam de vulva exiret sanctificatus est, sed infinito ante tempore sanctus semper fuit: hic vero antequam de utero exiret, sanctificatus est. « Prophetam in gentibus posuite. Si de Jeremia quaeris, quomodo sit propheta in gentibus positus, observa in consequentibus cum jubetur prophetare ad omnes gentes: nam istius modi scriptio est, quod Elam, Damasci, Moab: et habebis quia prophetaverit ad omnes gentes, juxta id quod dictum est: Prophetam in gentibus posui te, si tamen volueris haec de Jeremia dicta sentire. Si autem intelligentiam ad Deum transferas, iste vere in universas
Abbreviated transcription (Latin):
ris ieremiȩ dicit noui te: Aneos tantũ
scit dñs qui scientia eius digni sunt. & cog¬
noscit eos qui euis sunt. indignos uͥ nescit
neq pater neq filius dicens ñ noui uos:
Nos cum simus homines si aliqua fue¬
rimus p̃diti dignitate: alios nr̃a noticia
dignos. alios uidicamus indignos et quoᷤ
scire uolumus. neq audire uolumur
eos nescimꝰ. quid arbitraris de uniuersi¬
tatisdeo: Tult scire pharaonem uult
egyptios nosse. s indigni sunt noticia
erꝰ s ipsi faciunt ut ignorent᷑. Scit autẽ
moysen scit ꝓpħas. et siquis similis eors
est. Multum te oportet laborare. ut nos¬
se incipiaris adeo. Ieremiam quidẽ priꝰ¬
quam plasmaret inuentre cognouit.
Aliũ uͦ de ꝓpħis tͥginta annorum cȩpit
nosse. alium quadraginta. Sermones
sunt in effabiles de saluatore & ñ mag¬
noꝑe querendi. De ieremia ueorum qͥ
scientiam scͥpturarum habent aucto¬
te plasmarem inutero noui te. et pꝰqͣm

Expanded text:
ris Jeremiae dicit, « Novi te? » An eos tantum ris Jeremiae dicit, « Novi te? » An eos tantum scit Dominus qui scientia ejus digni sunt, et cognoscit eos qui ejus sunt? indignos vero nescit neque Pater neque Filius, dicens: « Non novi vos. » Nos cum simus homines, si aliqua fuerimus praediti dignitate, alios nostra notitia dignos, alios judicavimus indignos; et quos scire nolumus, neque audire volumus, eos nescimus. Quid arbitraris de universitatis Deo? Vult scire Pharaonem, vult Aegyptios nosse, sed indigni sunt notitia ejus; sed ipsi faciunt ut ignorentur. Scit autem Mosen, scit prophetas, et si quis similis eorum est. Multum te oportet laborare, ut nosci incipiaris a Deo. Et Jeremiam quidem priusquam plasmaret in utero, cognovit; alium vero de prophetis triginta annorum coepit nosse, alium quadraginta. Sermones sunt ineffabiles de Salvatore et non magnopere quaerendi; de Jeremia vero, eorum qui scientiam Scripturarum habent, aute plasmarem in utero, novi te; et priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
se nescio loqui: id ẽ humana ñ noui.
Siue autẽ adieremiã suie ad saluato¬
rem dicat᷑ pͥusquã te plasmarẽ inu¬
tero nouite: legens genesim & obser¬
uans ea quȩ ibi de conditione mun-¬
di dicta sunt: inuenies quia scͥptura
diuina multũ insermonib cauta. ñ
dixerit pͥusquam te facerem in utero
nouite. Quando enĩ iuxta imaginem
conditio est dicit ds̃. faciamus hominẽ
adimaginem et similitudinem nrãm
et ñ dicit plasmemꝰ. Quando autẽ acce¬
pit lutum de t̾ra ñ est scriptum fecit
hominẽ s plasmauit hominẽ & posuit
inparadyso hominẽ quẽ plasmauit
oꝑari et seruare eum.Si potes intelli¬
ge differentiã facturȩ et plasmationis
cur dicens siue adieremiã siue ad sal¬
uatorẽ ñ dixerit pͥusqͣm te facerem in
utero. qͦd enĩ fit ñ fit inutõ: s qͦd creatͦ
de terrȩ puluere: hoc plasmat᷑ inuto.
Priꝰquam te plasmarem inut̾o scio te
Om̃s nouit ds̃. Quomͦ quasi p̃cipuo a cȩte¬

Expanded text:
humana non novi. Sive autem ad Jeremiam, sive ad Salvatorem dicitur: Priusquam te plasmarem in utero, novi te ; legens Genesim et observans ea quae ibi de conditione mundi scripta sunt, invenies quia Scriptura divina, multum in sermonibus cauta, non dixerit: Priusquam te facerem in utero, novi te: quando enim juxta imaginem conditio est, dicit Deus: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , et non dicit, plasmemus. Quando autem accepit lutum de terra, non est scriptum: Fecit hominem, sed: Plasmavit hominem , et posuit in paradiso hominem quem plasmavit, operari et servare eum. Si potes intelligere differentiam facturae et plasmationis, cum dicens sive ad Jeremiam, sive ad Salvatorem, non dixerit: Priusquam te facerem in utero. Quod enim fit, non fit in utero, sed quod creatur de terrae pulvere, hoc plasmatur in utero. Priusquam te plasomnes novit Deus, quomodo quasi praecipuum a caete
Abbreviated transcription (Latin):
lictorum: allegoriret regnet gentes ꝑ
uaria delicta quȩ humanas animas
possederunt. et hȩc quȩ euellent᷑ atq suf¬
fodient᷑ a sermonib dĩ qui dati sunt siue
ieremiȩ siue cęt̾is scĩs. Ita fiet ut & pͥma
quȩ ñ uidebant᷑ congruere saluatori
ad ieremiam referant᷑: & sccła ab eo qui
scit figurare quȩ dicta sunt ieremiȩ
deputent᷑. Dicit mͥ aliquis auditorum
Etiam alium pande sermonẽ. & cuncta
quȩ scͥpta sunt suꝑ saluatore quasi de
dõ sint scͥpta constitue. De sccłis noli
eẽ sollicitꝰ. Apparet enĩ quia saluator
eradicau̾it regna diaboli et nationes
subu̾terit: gentilem destruens uitam.
In istis qͦd intellectum difficilem facit.
hoc est quomͦ possit saluator dicere nes¬
cio loqui quia iuuenis ego sum & cȩt̾ã
in hoc sermone: int̾pretantes coangu
nitatem. Quaꝓpt̃ necesse est nob̃ scͥptu¬
ras scãs intestimonium uocare Sensus
quippe nr̃i et enarrationes sine his testi¬

Expanded text:
lictorum allegorizet regna et gentes per lictorum allegorizet regna et gentes per varia delicta, quae humanas animas possederunt: et haec erunt quae evellentur atque suffodientur a sermonibus Dei, qui dati sunt sive Jeremiae, sive caeteris sanctis. Ita fiet, ut prima quae non videbantur congruere Salvatori, ab Jeremiam referantur: et secunda ab eo qui scit figurare dicta quae dicta sunt, Jeremiae deputentur. Dicet mihi aliquis auditorum, etiam alium pande sermonem, et cuncta quae scripta sunt super Salvatore, quasi de eo sint scripta, constitue: de secundis noli esse sollicitus. Apparet enim quia Salvator eradicaverit regna diaboli, et nationes subverterit, gentilem destruens vitam. In istis quod intellectum difficilem facit, hoc est, quomodo possit Salvator dicere: Nescio loqui, quia juvenis ego sum, et caetera. In hoc sermone interpretantes coangusnitatem: quapropter necesse est nobis Scripturas sanctas in testimonium vocare: sensus quippe 749 nostri et enarrationes sine iis testi
Abbreviated transcription (Latin):
Manifestũ est qͣsi ñ benedicentẽ fuisse re¬
p̃hensum. hȩc st̃ quȩ saluatori ñ uident᷑
conuenire. Suꝑiora autẽ facili intellec¬
tu adeum referunt᷑. Dicere uͦ alia suꝑ
ñ pessimum est.S qui bene scͥpturas
nosse conat᷑: uehem̃ter misto tristabitur
loco. uidens sub uno textu sermonis diui¬
di intellectum et dici. Hȩc qm̃ minora sunt
cuncta ñ adieremiã referre temptabimꝰ
hoc ẽ etiã ea quȩ cũ maiora sint. uident᷑
conditionẽ eiꝰ excedere. Quicunq adeo ac¬
cipit u̾ba sumens gram cȩlestis eloquii.
iccirco ea accipit. ut regna gentesq eradi¬
cet atq subu̾tat. S cum nominent᷑ regna
& gentes. omĩs qui diuina u̾ba suscipit
nolo eũcorporalit̾ intellige̾ regna & gen¬
tes. S considerans animas hominũ reg¬
natas a peccato. uixta id quod in apło sc̃p¬
tum est ñ regnet gͦ peccatum in ur̃o mor¬
tali corpore uidens qͦ multas speties de¬

Expanded text:
manifestum est quasi non bene dicentem fuisse remanifestum est quasi non bene dicentem fuisse reprehensum. Haec sunt quae Salvatori videntur non convenire. Superiora autem facili intellectu ad eum referuntur. Dicere vero alia super 748 esse, non pessimum est. Sed qui bene Scripturas nosse conatur, vehementer in isto instabit loco, videns sub uno textu sermonis dividi intellectum, et dici, haec, quoniam minora sunt,cuncta nos ad Jeremiam referre tentabimus: hoc est, et ea, quae cum majora sint, videntur conditionem ejus excedere. Quicumque a Deo accepit verba, sumens gratiam coelestis eloquii, idcirco ea accipit, ut regna gentesque eradicet atque subvertat. Sed cum nominentur gentes, et regna, omnis qui divina verba suscipit, nolo eum corporaliter intelligere regna, et gentes, sed considerans animas hominum regnatas a peccato, juxta id quod in Apostolo scriptum est: Non regnet ergo peccatum in vestro mortali corpore : videns quoque multas species de
Abbreviated transcription (Latin):
difficile faciunt int̾p̃tationẽ. Quas enĩ
gentes eradica uit ieremias: Quȩ regna
subu̾tit ut m̾ito ei dictum sit. ecce consti¬
tui te hodie suꝑ gentes & regna eradica¬
re et suffodere: Quam habuit potestatẽ
ad disꝑdendum. ut auderet & disꝑdere:
Quis uͭ edificauit ut consequent̾ ad dat᷑
edificare: Ieremias dix̃. Non ꝓ fui neq ꝓ¬
fuit mͥ aliquis. Et quomͦ data ẽ ei edificatio
atq plantatio: hȩc ut diximꝰ ad saluatorẽ
relata ñ coartant int̾p̃tantẽ. leremias enĩ
in istis saluatoris figura est. S ea quȩ se
expositioĩs ĩportant. qͦmͦ possint congruere
dnõ. Et dixi. Quis es dñator dñe: Ecce nescio
loqui. Qui est sapientia qui ẽ uirtꝰ dĩ inqͦ
plenitudo diuinitatis inhabitat corpora¬
lit̃ qͦmͦ huic aptari potest nescio loqui. s
& illud quia iuuenis ego sum: Int̾dicitur
enĩ: quasi ñ bene responderit. Sic enĩ ei
dicit dñs. Noli dicere quia uiuenis ego sũ.

Expanded text:
difficilem faciunt interpretationem: quas enim gentes eradicavit Jeremias? quae regna subvertit, ut merito ei dictum sit: Ecce constitui te hodie super gentes et super regna eradicare, et suffodere? quam habuit potestatem ad disperdendum, ut audierit: et disperdere? Quos vero aedificavit, ut consequenter addatur, aedificare? Jeremias dixit: Non profui, neque profuit mihi aliquis: et quomodo data est ei aedificatio atque plantatio? Haec, ut diximus, ad Salvatorem relata non coarctant interpretantem. Jeremias enim in istis Salvatoris figura est. Sed et ea quaeexpositionis important, quomodo possint congruere Domino: Et dixi: Quis es, dominator, Domine, ecce nescio loqui . Qui est sapientia, qui est virtus Dei, in quo plenitudo divinitatis inhabitat corporaliter , quomodo huic aptari potest: Nescio loqui? Sed et illud: Quia juvenis ego sum: interciditur ei, quasi non bene responderit. Si etenim ei dicit Dominus: Noli dicere, quia juvenis sum,
Abbreviated transcription (Latin):
sistens ñ loquit᷑ humana: nescit affari
eos qui deorsum sunt. Quando autem
uenit incorpꝰ humanũ dicit in exordio
nescio loqui quia iuuenis ego sum. Iuue¬
nis ꝓpt̾ dispensationem. senex iuixta
hoc quod pͥmogenitꝰ omĩs creatẽ. Iuue¬
nis quia inconsũmationẽ iam scłorũ.
et in extremum huiꝰ uitȩ tempꝰ adue¬
nit. Dicit itaq nescio loqui. Scio eñi
quȩdã maiora loqui. scio quȩdam isto
sermone mortali. uis me loqui terrestͥb:
Necdũ assumpsi humanã fragilitatẽ
habeo eloquiũ tuum u̾bũ sum. tibi scio
loqui. hominib nescio loqui. Iuuenis
mouit manũ ad tangendũ os eiꝰ. ut ei
det u̾ba quib eradicet imꝑia. Neq uͦ
rat inpatre. nullis incȩlo dignis quȩ
hoc approbat᷑. sicuti aliquib głose di¬
xerat nescio uos quia oꝑarii estis iniqͥ¬

Expanded text:
sistens, non loquitur humana, nescit Pharisaeos affari sistens, non loquitur humana, nescit Pharisaeos affari eos qui deorsum sunt. Quando autem venit in corpus humanum, dicit in exordio: « Nescio loqui, quia juvenis ego sum: » juvenis, propter dispensationem; senex, juxta hoc quod primogenitus omnis creaturae; juvenis, qui in consummatione jam saeculorum, et in extremum hujus vitae tempus advenit. Dicit itaque: « Nescio loqui, » scio enim quaedam majora loqui, scio quaedam meliora isto sermone mortali. Vis me loqui terrestribus? nec dum assumpsi humanam fragilitatem; habeo eloquium tuum, Verbum tuum sum, tibi scio loqui, hominibus nescio loqui, quia juvenis movit manum ad tangendum os ejus, ut ei det verba quibus eradicet imperia. Neque vero rat in Patre, nullis in coelo dignis, quae hoc approbatur, sicuti alibi gloriose dixerat: « Nescio vos, quia operarii estis iniq
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendisti quia ignoret eos qͥ oꝑant᷑ iniqui¬
tatem neq enĩ digni sunt agnitione eius.
Quomͦ approbabis magnum et gloriosũ
eẽ qͦd ab eo dictum est nescio loqui: Hu¬
manum est & elocutio sepe utit᷑ uerbi
rem. et scieris eum in pͥncipio apuddm̃
u̾bum. inspice quia nesciat loqui quod
humanum sit hoc qͦd dicit᷑ loqui. s ideo
nesciat quia sint maiora quȩ nouerit.
Si autem et angelorum linguas huma¬
nis comparau̾is linguis et scieris quia
iste maior sit etiam ab angelis. sicut testa
as̃ u̾bum erat apud patrẽ. Discit gͦ et
qͦdam mͦ accipit disciplinam. ñ magnorũ
s inferiorum acminors. et sic̃ ego balbu¬
tire disco uiolentiã mͥmet ipsi faciens
qͣndo cum paruulis loquor. neq enim
scio ut itadicã infantilit᷑ loqui: & in fra¬
itis u̾bis iam grandeuus cum pueris
sermocinari eodẽ mͦ saluator in magni-¬
ficentia quidem głȩ dĩ et in patre con¬

Expanded text:
ostendisti quia ignoret eos qui operantur iniquiostendisti quia ignoret eos qui operantur iniquitatem, neque enim digni sunt agnitione ejus: quomodo approbabis magnum et gloriosum esse quod ab eo dictum est: Nescio loqui? Loqui humanum est, et elocutione semper utitur, verbi rem et scieris eum in principio apud Deum Verbum, inspice quia nesciat loqui, cum humanum sit hoc quod dicitur loqui? Sed ideo nesciat, quia sint majora quae noverit. Si autem et angelorum linguas humanis comparaveris linguis, et scieris quia iste major sit etiam ab angelis, sicuti testaDei Verbum erat apud Patrem. Dicit ergo, et quodammodo accipit disciplinam non magnorum, sed inferiorum ac minorum. Et sicut ego balbutire disco, violentiam mihimetipsi faciens, quando cum parvulis loquor, neque enim scio, ut ita dicam, infantiliter loqui, et infractis verbis tam grandaevus cum pueris sermocinari: Eodem modo et Salvator in magnificentia quidem gloriae Dei, et in Patre con
Abbreviated transcription (Latin):
dis ista sentiendo de unigenito & pͥmoge¬
nito uniu̾sȩ creatẽ. de eo qui ante quam
conciꝑet᷑ annuntiatꝰ est loquente gabrie
brabit te. et audes dicere quia nesciat loquiͤ
Quam obrẽ uidebo si potero aliquid dignũ
de saluatore in hocloco afferre qͦd quedam
nesciens maior sit si ea ignorau̾it qͣm siscie¬
rit. U tam uoce eiꝰ quomͦ sint aliqua quȩ
nesciat. Respondit eis qui sibi dicebant.
ñne in nomine tuo comedimꝰ et innomine
tuo bibimꝰ et in nomine tuo demonia eie¬
cimꝰ et uirtutes multas fecimꝰ: discedite a
me ñ noui uos. Putasne hoc qͦdait ñ noui
uos minorẽ uirtutẽ eiꝰ approbat aut ma¬
iorem atq mirabilem quia malos ꝑituroꝰq
nesciat: Scit enĩ abhis differentias scit
meliora. scit dñs eos qui eiꝰ sunt et siquis
ignorat ignorabit᷑. Igit᷑ ut constat peccator
ignorat᷑ a deo. Dicit mͥ aliquis de auditori¬
b Ostendisti quia nesciat peccatores ds̃.

Expanded text:
dis ista sentiendo de unigenito, et primogedis ista sentiendo de unigenito, et primogenito universae creaturae; de eo qui antequam conciperetur, annuntiatus est, loquente Gabrielbrabit te : et audes dicQuamobrem videbo si potero aliquid dignum de Salvatore in hoc loco afferre, quomodo quaedam nesciens major sit, si ea ignoraverit quam si scierit. Utamur voce ejus, quomodo sint aliqua, quae nesciat. Respondit eis qui sibi dicebant: « Nonne in nomine tuo comedimus, et in nomine tuo bibimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et virtutes fecimus? Discedite a me, non novi vos . » Putas ne hoc quod ait non novi vos, minorem virtutem ejus approbat, an majorem atque mirabilem, quia malos periturosque nesciat? Scit enim ab his differentias, scit meliora, scit Dominus eos qui ejus sunt, et si quis ignorat, ignoratur. Igitur, ut constat, peccator ignoratur a Deo. Dicit mihi aliquis de auditoribus: Ostendisti quia nesciat peccatores Deus,