comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ret: ⁊ tam̃ hec eadem. ꝑabola speci¬
alit̾ ip̃m dĩ filium. qui nobis ꝑ
humanitatẽ ꝓximus fieri digna¬
tus est. designaret. Neq enĩ ita
ꝓrimũ. quẽ sicut nos diligere iu¬
bemur. suꝑ xp̃o int̾pretari debemꝰ:
ut moralia mutue frat̾nitatis
instituta: sub allegorie regulis
extenuare et auterre conemure
suspiciens aut̃ iħc: dixit. Homo
quidam descendebat ab ierłm
iniericho. Homo iste adam in¬
telligitur in genere humano:
ierłm. cuitas pacis illa celestis:
a cuius beatitudine lapsus. in
hanc mortalem miseramq ui¬
tam deuenit. Quam bene ieri¬
cho que luna int̾pretat᷑ signifi¬
cat: uariis uidelicet defectuum
incidit in latrones. Latrones dia¬
bolum ⁊ angelos eius in tellige:
in quos quia descendebat incidit.
Nam nisi prius intus intumesce
ret: foris temptatus tam facile
nõ caderet. Uera est enim satis
sententia qua dicit᷑: ante ruinã
enim exaltabitur cor. Qui etiam

Expanded text:
ret; et tamen haec eadem parabola speciret; et tamen haec eadem parabola specialiter ipsum Dei Filium, qui nobis per humanitatem proximus fieri dignatus est, designaret. Neque enim ita proximum, quem sicut nos diligere jubemur, super Christo interpretari debemus, ut moralia mutuae fraternitatis instituta sub allegoriae regulis extenuare et auferre conemur. Suspiciens autem Jesus dixit: Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Jericho. Homo iste Adam intelligitur in genere humano: Hierusalem civitas pacis illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus in hanc mortalem miseramque vitam devenit; quam bene Jericho, quae luna interpretatur, significat, variis videlicet defectuum incidit in latrones. Latrones diabolum et angelos ejus intellige, in quos qui descendebat incidit: nam nisi prius intus intret, foris tentatus tam facile non cederet, vera est enim satis sententia, quae dicit: Ante ruinam enim exaltatur cor . Qui etiam
Abbreviated transcription (Latin):
inductam ꝑabolam respondẽti
fecit miscd̃iam in illum adiecit.
uade ⁊ tu fac similit̾ idest ta li
miscd̃̾ie studio ꝓximum tuũ
necesse habentem diligere.⁊ sus¬
tentare mem̃to: aꝑtissime de¬
clarans solam ẽẽ dilectionem:
⁊ ip̃am ñ uerbotenus ostenta¬
tam. sed oꝑis exsecutione pro¬
batam: que ꝑpetuam ducat ad
iustificare se ip̃m: dixit ad iħ̾m.
Et quis est meusꝓximus:Quã¬
ta in ani gla et dementia. legis¬
ꝑitus obuulgi fauorem captã¬
dum. quo sapienter respondisse
iactaretur primum se legis fate¬
tur ignorare mandatum. Uere
uixta saluatoris sententiam.
sãpiens ⁊ prudens in lege. sed
quia ñ humiliari cũ pariuulis
xp̃i. sed se ip̃m iustificare desiderat.
beatos ocłos columbarũ in nocen¬
tie lacte lotarũ: quibz xp̃i archana
uidere posset acciꝑe retusat. Cui pro¬
fecto dñs ita responsum temꝑa¬
uit suũ: ut et omnẽ qui miscd̾i¬
am faceret. cui libet ꝓximum doce¬

Expanded text:
inductam parabolam respondenti inductam parabolam respondenti fecit misericordiam in illum, adjicit: Vade, et tu fac similiter, id est, tali misericordiae studio proximum tuum necesse habentem diligere et sustentare memento. Apertissime declarans solam esse dilectionem, et ipsam non verbo tenus ostentatam, sed operis exsecutione probatam, quae perpetuam ducat ad justificare seipsum, dixit ad Jesum: Et quis est meus proximus? Quata inanis gloriae dementia, legisperitus, ob vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se Legis fatetur ignorare mandatum: vere, juxta Salvatoris sententiam sapiens et prudens in lege, sed quia non humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum justificare desiderat, beatos oculos columbarum, innocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusat. Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, ut et omnem qui misericordiam faceret, cuilibet proximum doce
Abbreviated transcription (Latin):
ecce quidam legis ꝑitus sur¬
rexit. tẽptans eum et dicens.
Magister: quid faciendo uitã
et̾nam possidebo: Legis ꝑitus
qui deuita et̾na dñm temp¬
tans int̾rogat: occasionẽ ut
reor temptandi de ip̃is dñi ser¬
monib sumpsit:ubi ait. gau¬
dete aut quia nomina ur̃a scͥp¬
ta sunt in celis: sed ip̃a sua int̾¬
pretatione declarat.quã uera
sit illa dñi confessio qua patri
loquitur: qd̾ abscondisti hec a
sapientibz ⁊prudentib.⁊ reue¬
lasti ea paruulis. At ille dixit
ad eũ. In lege quid scriptum est.
quomodo legis: Ille respõdens
dixit. Diliges dñm dm̃ tuũ ex to¬
to corde tuo. et ex tota anima tuaͤ
et ex omĩb uirib tius.⁊ ex omni
m̃te tua: ⁊ ꝓximũ tuũ sicut teip¬
sum. Dũ legis ꝑito respondit. per¬
fectum nob̃̾ saluator iter uite ce¬
lestis ostendit: cui primo de dilec¬
tione dei ⁊ ꝓximi. legis scripta
ꝓponenti dicitur.recte respondi¬
sti. hoc fac ⁊uiues:demde post

Expanded text:
ecce quidam legisperitus surecce quidam legisperitus surrexit, tentans eum, et dicens: Magister quid faciendo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete autem, quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quod abscondisti haec a sapientibus, et prudentibus, et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In lege quid scriptum est? Quomodo legis? Ille respondens, dixit: Diliges Dominum to corde tuo, et ex tota anima tua, et ex omnibus viribus tuis, et ex omni mente tua, et proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit. Cui primo de dilectione Dei et proximi legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti: Hoc fac, et vives. Deinde post
Abbreviated transcription (Latin):
qui cõrpus tantum dñi uidere:
sed illi beati ocłi qui eius posstꝰ
cognosc̾e sacramenta: de quib
dicitur. et reuel asti ea pariuilis.
Beati oculi paruuloꝵ: quib ⁊
se et prẽm filuis reuelare digna¬
tur. Dico enim uob̾ qd̃ multi
ꝓpħ̾e et reges uoluerunt uidere
audire que auditis. ⁊ ñ audiert̃.
Abraham exultauit ut ui deret
diem xp̃i:⁊ uidit et gauisus est.
ysaias quoq ⁊ micha ⁊ multi
⁊qui ⁊ ꝓpterea uidentes sunt ap¬
pellati: sed hii om̃s a longe aspi¬
cientes ⁊ salutantes. ꝑ speculũ. ⁊ in
enignate uiderunt: apłi aũt̃ in¬
presentia habentes dñm. cõues
centesq ei:⁊queq uoluissent in¬
terrogando dicentes:nequa quã
ꝑangelos. aut uarias uisio¬
num species. opus habebant
doceri. Quos uero lucas. multoᷤᷤ
ꝓph̾as et reges dicit: matheus
aꝑtius ꝓpħas ⁊ iustos appellat.
Ip̃i sunt enim reges magni: qͥa
temptationum suarũ motib
ñ consentiendo succumbere. sed
regendo preesse nouerunt. Et

Expanded text:
qui corpus Domini tantum videre, sed illi beati sunt oculi qui ejus possunt cognoscere sacramenta. De quibus dicitur: Et revelasti ea parvulis. Beati oculi parvulorum, quibus et se et Patrem Filius revelare dignatur. Dico enim vobis quod multi prophetae et reges voluerunt videre audire quae auditisAbraham exsultavit ut videret diem Christi, et vidit, et gavisus est. Isaias quoque, et Micha, multi qui et propterea Videntes sunt appellati. Sed hi omnes a longe aspicientes et salvantes per speculum et in aenigmate viderunt , apostoli autem impraeseet quaecunque voluissent interrogando discentes, nequaquam per angelos aut varias visionum species opus habebant doceri. Quos vero Lucas multos prophetas et reges dicit, Matthaeus apertius prophetas et justos appellat. Ipsi sunt enim reges magni, quia tentationum suarum motibus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
corruptꝰ est mundus: adam op-¬
ponens nouum. in quo restaura¬
ta sunt omnia. ⁊ que in celo et q̃e
in t̾ra consistunt: dedit mani¬
feste intelligi. qd ip̃ius scripsi̾t
scd̾m carnem generationem: qͥ
electos suos in filioꝵ dei assume¬
ret adoptionem. Quare aũt dixe-¬
rit librum generationis. cum
paruam libri particulam tene¬
at generatio: hoc intelligitur.
qd̃ consuetudinem gentis sue se-¬
cutus sit. Consuetudo enim he-¬
breoꝵ est: ut uoluminib ex eoꝵ
principiis imponant nomina:
ut est genesis. exodiis. ⁊ cet̾i libri
legales. Qd̾ aũt dicit ihu xp̃i: re-¬
galem ⁊ sac̾dotalem in eo expri-
post moysem in ppłõ isrł ducatũ
tenũt. ⁊ filios in t̾ram repromis-¬
sionis induxit: aaron uͭ mistico
consecratꝰ unguento: primus
in lege sacerdos fuit. uini

Expanded text:
corruptus est mundus, Adam opcorruptus est mundus, Adam opponens novum, in quo restaurata sunt omnia, et quae in coelo et quae in terra consistunt; dedit manifeste intelligi quod ipsius scripserit secundum carnem generationem, qui electos suos in filiorum Dei assumeret adoptionem. Quare autem librum dixerit generationis, cum parvam libri particulam teneat generatio, hoc intelligitur quod consuetudinem gentis suae secutus sit. Consuetudo enim Hebraeorum est ut voluminibus ex eorum principiis imponant nomina, ut est Genesis, Exodus et caeteri libri legales. Quod autem dicit, Jesu Christi, regalem et sacerdotalem in eo exprimipost Moysen in populo Israel ducatum tenuit, et filios Israel in terram repromissionis induxit, Aaron vero, mystico consecratus unguento, primus in lege sacerdos fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾ationem xp̃i scd̃m carnem:
se suscepisse narrandam. Sedm hãc
enim: xp̃c filius hominis est. Qd̃
etiam se ip̃e sepissime appellat: ꝯ
mendans nobis qͥd misericorditꝰ
dignatꝰ sit eẽ ꝓ nobis. Nam illa
suꝑna ⁊ et̾na gen̾atio scd̃m quã
filius dei unigenitꝰ est ante om¬
nem creaturam. qr om̃ia ꝑ ip̃m
fc̃a sune: ita in effabilis est. ut de
illa dc̃m a ꝓph̃a ysaia intelliga-¬
tur. Gen̾ationem eius qͥs enar¬
rabit: Qͥͣ qͣm ⁊ de temꝑ᷑ali eiꝰ nati¬
uitate qͣ u̾bũ caro fc̃m est. ⁊ uir¬
go spũ scõ grauida filium pepe¬
rit ⁊ uirgo ꝑmansit. ħ ꝓphetica
sentencia possit ñ incõuenient̾
accipi: ne sacre edificationis dis¬
cors compago non herear Igit᷑
matheus corrupto humani ge¬
neris inicio ꝑ preuaritionem.
in primo noui testamenti libͦ
respondens pͥmo libro uet̾is legiᷤ
ubi scriptum est. hic est liber ge-¬
nat̃onis celi et t̾re. Et rursum.
Hic est liber genationis ade: a de
uidelicet uetis. per quem totus

Expanded text:
generationem Christi secundum carnem se suscepisse narrandam. Secundum hanc enim Christus filius hominis est, quod etiam se ipse saepissime appellat , commendans nobis quid misericorditer dignatus sit esse pro nobis. Nam illa superna et aeterna generatio, secundum quam Filius Dei unigenitus est ante omnem creaturam, quia omnia per facta sunt, ita ineffabilis est, ut de illa dictum a propheta Isaia intelligatur: Generationem ejus quis enarrabit? Quanquam et de temporali ejus nativitate, qua verbum caro factum est, et virgo Spiritu sancto gravida filium peperit, et virgo permansit, haec prophetica sententia possit non inconvenienter accipi, ne sacrae aedificationis discors compago non haereat. Igitur Matthaeus, corrupto humani generis initio per praevaricationem, in primo Novi Testamenti libro respondens primo libro veteris legis, ubi scriptum est: Hic est liber generationis coeli et terrae ; et rursum: Hic est liber generationis Adae ; Adae videlicet veteri, per quem totus
Abbreviated transcription (Latin):
ed si caro uerbi dei scd̾m. car ñẽ
nasceuts. a carne uirginis ma¬
tris ꝓmĩcaat᷑ extranea: sine causa uẽ¬
ter qui eam portasset. ubera q̃ lactassẽt
beatificant᷑. Qua enim ꝯsequentia eius
lacte credat᷑ nutritus. cuius semine ne¬
gat᷑ ẽẽ ꝯceptus: Cum ex imius eiusdẽ q
fontis origine scd̾m physicos ut̾q li¬
carnem nõ de nichilo aliunde. s mate¬
riam traxit ex carne. A lioqͥn nec ue¬
re filius hominis dic̾etur: qui ori¬
ginem nõ haberet ex homine. Et
nos gͥ hus ꝯtra euthicen dictis: extol¬
lamus uocem cum eccłia cathonca
cuius ħ mulier tẏpũ gessit: extolla¬
mus et mẽtem de medio turbaꝵ. di¬
camꝰq saluatori. beatus uent̾ qui
te portauit et ubera q̃ suxisti. Uere
enim beata parens: que sicut quidam
ait. enixa est puerpera regem. qui
et̾no ꝯplectens om̃ia giro: peri¬
um sñ fine manet. Que uentre be¬
ato: gaudia mat̾ s habens cũ uirgiꝰ¬
nitatis honore. nec pͥmam similẽ

Expanded text:
ed si caro Verbi Dei secundum carnem nascentis a carne virginis matris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus? cum ex unius ejusdemque fontis origine, secundum physicos, uterque licarnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin nec vere Filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra Eutychen dictis extollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit, extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . Vere enim beata parens, quae sicut quidam ait enixa est puerpera Regem. Qui aeterno conplectens omnia gyro Imperium sine fine manet; quae uentre beato Gaudia matris habens cum uirginitatis honore Nec primam similem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ melioꝵ uirtitib inspectis. hu¬
miliemur ad głam: quatenus
unus qlusq nr̃m. hec apus se
supplex. ac sum missus obsetret.
Deus omp̃c miserere supplici
tuo: quia nõ sum sieut in nu¬
meri seru tui: contemptu scł̃i
sublimes: iustitie merito głosi:
castitatis laude angłici: uelut
etiam multi illoꝵ qui post fla¬
gitia publica. penitendo tibi me¬
ruerunt esse deuoti: qui etiai
si quid boni tua grã largien¬
te fecero. quo fine hec faciam.
qͣueate dis trictione pensẽ¬
tur ignoro

Expanded text:
et meliorum virtutibus inspectis, huet meliorum virtutibus inspectis, humiliemur ad gloriam, quatenus unusquisque nostrum haec apud se supplex ac submissus obsecret, Deus omnipotens miserere supplici tuo, quia non sum, sicut innumeri servi tui contemptu saeculi sublimes, justitiae merito gloriosi, castitatis laude angelici, velut etiam multi illorum qui post flagitia publica poenitendo tibi meruerunt esse devoti; qui etiam si quid boni tua gratia largiente fecero quo fine hoc faciam, quave a te districtione pensetur ignoro
Abbreviated transcription (Latin):
digne petentib prebet. quod
publicanus. qui reatum sue
nequicie ꝑfecte cognouit fleuit.
confessus est: et si miustus ad
templum uenit: iustificatus a
templo rediit. Typice aut̃ pha¬
riseus iudeoꝵ est ppłs: qui ex
iustificationib legis. extollit
merita sua: publicanus uero
gentilis est: qui longe a deo
positus confitetur peccata sua:
quoꝵ unus suꝑbiendo recessit
humiliatus: alter uero lamen¬
tando apꝓpinquare meruit
exaltatus: quia omnis qui se
exaltat humiliabit᷑. ⁊ qui se
humiliat exaltabit᷑. Et de utͦ¬
q ppło p̾fato. ⁊ de omni suꝑbo
uł humili recte podest intelli¬
gi: sicut ⁊ illud qd̾ alibi legi¬
mus. Ante runã exaltat᷑ cor.
⁊ ante głam humiliat᷑. Qua¬
ꝓpter ⁊de uerbis elati pharisei.
quib humiliari meruit. pos¬
sumus ex diuerso formã hu¬
militatis qua sublimemur
assumere: ut sicut ille consi¬
deratis ⁊ peioꝵ uiciis ⁊ suis uir¬
tutib est elatus ad ruinam: ita
nos ñ nr̃a solum pigritia. sed

Expanded text:
digne poenitentibus praebet, quod publicanus, qui reatum suae nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, et si injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit. Typice autem Pharisaeus Judaeorum est populus, qui ex justificationibus legis extollit merita sua. Publicanus vero gentilis est, qui longe a Deo positus confitetur peccata sua. Quorum unus superbiendo recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Et de utroque populo praefato, et de omnivel humili recte potest intelligi, sicut et illud quod alibi legimus, Ante ruinam exaltatur cor, et ante gloriam humiliatur; quapropter et de verbis elati Pharisaei, quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis qua sublimemur assumere, ut sicut ille consideratis et pejorum vitiis, et suis virtutibus, est elatus ad ruinam, ita nos non nostra solum pigritia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
describunt᷑: quia sc̃oꝵ actio ab
omni mente circumspecta est.
bona desiderabilit̾ ꝓuidens: ma¬
la sollerter cauens. Sed nos sepe:
dum aliis reb intendimꝰ. fit
ut alia negligamus: et ubi ne¬
gligimus: ibi ꝓculdubio ocłm
nõ habemus. Nam ecce pharise¬
us ad exhibendam abstinentiã.
ad impendendam miscd̾iam. ad
referendas deo grãs ocłm habu¬
erat. sed ad humilitatis custo¬
diam nõ habebat. Et quid pro¬
dest qd contra hostium insidias
pene tota ciitas caute custodi¬
tur: siunũ foramen aptum re-¬
linquitur. unde ab hostib intre¬
tur: Et publicanus a lon ge stãs:
ndlebat nec ocłos ad celum leuare¬

Expanded text:
describuntur, quia sanctorum actio ab describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est bona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Sed nos saepe dum aliis rebus intendimus, fit ut alia negligamus, et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam misericordiam, et referendas Deo gratias oculum habuerat, sed ad humilitatis custodiam non habebat, et quid prodest, quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur unde ab hostibus intretur. Et publicanus a longe stans, nolebat nec oculos ad, etc. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
terribilis in conclusione senten¬
tia subditur: uerumptam̃ filiꝰ
hominis ueniens. putas inueni¬
et fidem in terra: Phariseus stãs.
hec apud se orabat. Ds̃ grãs
ago tibi. quia ñ sum sicut cet̾i
homĩes: raptores. iniusti. adult̾r.
uatuor sũt speties.
quib omnis cumor arro¬
gantiũ demonstratur: cũ bonũ¬
aut a semetip̃is habere se estimãt:
aut sibi datum desuꝑ credunt
et ꝓ suis se hoc accepisse meritis:
aut certe cũ ia ctant se habere qd
ñ habent: aut despectis ceteris sin¬
gularit̾ uideri appetunt. hr̃e qd
habent. Qua phariseus iste. iac¬
tancie peste laborasse deprehendi¬
tur: qui iccuro de templo absq iu¬
stificatione descendit: quia bono¬
rum operum merita sibi quasi
singłarit̾ tribuens: oranti publi¬
cano se pretulit. Ieiuno bis in sab¬
bato: decimas do omniũ que pos¬
sideo. Ierechiel ꝓpħa de ostensis sibi
celi animalib scribit. Et totũ
corpus plenũ oculis in cirturtu

Expanded text:
terribilis in conclusione sententerribilis in conclusione sententia subditur: Verumtamen Filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra? Pharisaeus stans, haec apud se orabat: Deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injuuatuor sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, vel cum bonum a semetipsis habere se existimant; aut si sibi datum desuper credunt pro suis se hoc accepisse meritis putant, aut certe jactant se habere quod non habent, aut despectis caeteris singulariter videri appetunt habere, quod habent, quia Pharisaeus iste jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis in sabbato: decimas do omnium quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit: Et totum corpus plenum oculis in circuitu
Abbreviated transcription (Latin):
sibi forte desuꝑuacua fidei cog¬
nitione. uł etiam confessione
blandiret᷑: mox altera iuncta
ꝑabola dili gentius ostendit
a d̾o fidei non uerba exami¬
nanda. s oꝑa. In terq nimi¬
rum oꝑa. maxime regnat. hu¬
militas. Unde ⁊ supra. cum
fidem grano sẏnapis minu¬
to quidem. sed ex contritione
flagranti compararet: quasi
exponendo subiunxit.Cum
feceritis omnia que p̾cepta
sunt uobis: dicite. serui inu¬
fecimus. Cui contra suꝑbi cũ
nequaquã omnia. sed modi¬
cum quid eoꝵ que precepta
sunt faciant:non solum mox
de sua iusticia presumunt: sed ⁊
infirmoᷤ quosq despiciunt: atq
ideo quasi fideuacui cum oraue¬
rint nõ exaudiuntur. Duo hoĩes
ascenderunt in templum ut o¬
rarent: unus phariseus. alter.
publicanus. Publicanus hu¬
milit̾ orans. ad illa prefate uidu¬
e hoc est eccłie membra ꝑtinet.
de quib supͣ dicitur: ds̃ autẽm
ñ faciet uinlictam electoꝵ suo¬
rũ clamantiũ ad se. Phariseus
aũt merita iactans: ad ea de qͥb

Expanded text:
bi forte de supervacua fide, cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo, fidei non verba examinanda, sed opera. Inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra, cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inumus . Cui contra superbi, cum nequaquam omnia, sed modicum quid eorum quae praecepta sunt faciant, non solum mox de sua justitia praesumunt, sed et infirmos quosque despiciunt, atque ideo, quasi fide vacui, cum oraverint, non exaudiuntur. Duo homines ascenderunt in templum, ut orarent. Unus Pharisaeus et alter Publicanus. Publicanus humiliter orans, ad illa praefatae viduae, hoc est, Ecclesiae membra pertinet, de quibus supra dicitur: Deus autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se? Pharisaeus autem merita jactans ad ea de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
num posite. circumcisionẽ ⁊ p̾pu¬
tium figurant. Quas bene iħus
uidisse ꝑhibetur: quia in utroq
ppło nouit dominus qui st̃ eius:
eoꝵq cor a fluctib scłi huius. ad
future uite tranquillitatẽ quasi
ad soliditatem littoris uidendo. Hoc
est miscordit̾ uisitando ꝓuehit. Pis¬
catores aut̃ descenderant:⁊ laua¬
bant retia. Piscatores sunt eccłie
doctores: qui nos rete fidei ꝯp̾hen¬
sos. ⁊ de profundo ad lumen eleua¬
tos. quasi pisces litorr: sic t̾re uiuen¬
tium aduehunt. Quasi enĩ quedã
retia piscantium. sunt coplexe
retia quasi retinentia sunt uoca¬
ta. Sed hec retia modo laxantur
in capturam: modo lota plican¬
tur: quia nõ omne tempus est
habile doctrine:sed nunc exeren¬
da est lingua doctoris: nunc sui¬
met cura gerenda.

Expanded text:
num positae circumcisionem et praepunum positae circumcisionem et praeputium figurant: quas bene Jesus vidisse perhibetur, quia in utroque populo novit Dominus qui sunt ejus, eorumque cor a fluctibus saeculi hujus ad futurae vitae tranquillitatem quasi ad soliditatem littoris videndo, hoc est, misericorditer visitando provehit. Piscatores autem descenderant, et lavabant retia. Piscatores sunt Ecclesiae doctores, qui nos rete fidei comprehensos, et de profundo ad lumen elatos, quasi pisces littori, sic terrae viventium advehunt. Quasi enim quaedam retia piscantium sunt complexaeunde et retia quasi retinentia sunt vocata. Sed haec retia modo laxantur in capturam, modo lota plicantur, quia non omne tempus est habile doctrinae, sed nunc exerenda lingua doctori, nunc suimet cura gerenda.
Abbreviated transcription (Latin):
tagnum
dicunt esse qd mare galilee. Ecõe
uel mare tyberiadis. Sed mare
galilee ab adiacente ꝓuincia
dictum: mare tyberiadis a ꝓxi¬
ma ciuitate que olim chenerech
uocata: sed ab herode tetrarcha
instaurata: in honorem tiberii ce¬
saris tiberias est appellata. Porro
genesar. a laci ip̃ius natura. qua
crispantib aquis deseip̃o sibi ex¬
citare auram ꝑhibetur: greco uo¬
cabulo quasi generans sibi aurã
dicitur. Neq enim in stagni mo¬
rem sternitura qua: s freq̃ntib
auris spirantib agitat᷑ haustu
dulcis. et ad potandum habilis.
Sed hebree lingue consuetudine.
omnis congregatio aquarum¬
siue dulcis. siue salsa: mare nun¬
cupatur. Quia ergo stagnũ. siue
mare. presens scłm designat: do¬
minus secus mare stat: postꝙͣ
uite l abentis mortalitatem de¬
uincens. in ea qua passus est car¬
ne. stabilitatem ꝑpetue quietis
adiit. Turbarũ conuentus ad eũ.
gentium in fide concurrentium
tipus est: de quibz ysaias. Et fluẽt
inquit ad eum omnes gentes: et¬

Expanded text:
tagnum dicunt esse quod mare Galilaeae, vel mare Tiberiadis. Sed mare Galilaeae ab adjacente provincia dictum, mare Tiberiadis a proxima civitate, quae olim Chennereth vocata, sed ab Herode tetrarcha instaurata, in honorem Tiberii Caesaris Tiberias est appellata. Porro Genesar a laici ipsius natura, qua crispantibus aquis de seipso sibi excitare auram perhibetur, Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram dicitur. Neque enim in stagni morem sternitur aqua, sed frequentibus auris spirantibus agitatur, haustu dulcis, et ad potandum habilis. Sed Hebraeae linguae consuetudine, omnis aquarum congregatio sive dulcis, sive salsa, mare nuncupatumare praesens saeculum designat, Dominus secus mare stat. Postquam vitae labentis mortalitatem devincens, in ea qua passus est carne, stabilitatem perpetuae quietis adiit, turbarum conventus ad eum, gentium in fide concurrentium typus est, de quibus Isaias: Et fluent, inquit, ad eum omnes gentes, ex
Abbreviated transcription (Latin):
buimus et ñ habemus: tangat
memoriam cõmunis infirmitaᷤ:
ut illam rep̾hensionem. aut
obiurgationẽ nõ odium. sed
miscd̃ia precedat: ut siue ad cor¬
mus. siue ad ꝑfectionem ualuerit.
nam incertus est exitus: nos tam̃
de fimplicitate ocłi nr̃i securi simꝰ.
Si aut̃ cogitantes. nos metip̃os inue¬
nerimus meo esse iucio. in quo est
ille quẽ reprehendere ꝑabamus: ñ
reprehendamꝰ neq obuirgemꝰ. sed
tam̃ congemiscam᷑: ⁊ nõ illũ ad
obtemꝑandum nobis. sed ad pari¬
ter conandum inuitemus. Raro
ergo ⁊ magna necessitate obuirga¬
tiones adhibende sunt: ita tamẽ
ut etiam in his ip̃i nõ nobis sed
deo ut seruiamꝰ instemꝰ. Ip̃t est
enĩ finis: ut nichil duplici corde
faciamus: auferentes trabem de
ocło nr̃o inuidentie uł malicie.
uł simulationis: ut uideamus
eicere festucam de ocło fr̃ĩs nr̃i.¬

Expanded text:
buimus, et non habemus, tangat buimus, et non habemus, tangat memoriam communis infirmitas, ut illam reprehensionem aut objurgationem, non odium, sed misericordia praecedat. Ut sive ad corimus, sive ad perversionem valuerit nam incertus est exitus nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. Si autem cogitantes nosmetipsos invenerimus in eo esse vitio in quo est ille quem reprehendere parabamus, non reprehendamus, neque objurgemus, sed tamen congemiscamus, et non illum ad obtemperandum nobis, sed ad pariter conandum invitemus. Raro ergo, et magna necessitate objurgationes adhibendae sunt. Ita tamen, ut etiam in his ipsis, non nobis, sed Deo, ut serviamus, instemus; ipse est enim finis, ut nihil duplici corde faciamus, auferentes trabem de oculo nostro inuidentiae uel malitiae uel simulationis, et uideamus eicere festucam de oculo fratri
Abbreviated transcription (Latin):
ut merito appelletur trabes. Fi¬
eri aut̃ potest. ut si irascaris ho¬
mini. uelis eum corrigere: si au¬
tem oderis hominẽ. nõ potes eum
uelle corrigere. Et ideo impossibi¬
le dicitur. ut festucam frĩs ocło
demat: qui suo trabem gestat ĩ
ocło. Hypochrita: eice primum
trabem de ocło tuo: ⁊ tunc ꝑspici¬
es ut eclucas festucam de oculo
frĩs tui: id est primũ abste expel¬
le odium: et deinceps poteris iã
eum quẽ diligis emendare. Et
est uere multum cauendum. ⁊
molestũ hẏpocritarũ idest si¬
mulatoꝵ genus: qui cũ omniũ
uitioꝵ accusationes odio et li¬
uore suscipiant: etiã cõsultores
uideri se uolunt:⁊ideo pie cau¬
teq ugilandũ est. ut cũ aliquẽ
reprehendere uł obiurgare neces¬
sitas coegerit: primo cogitemuiᷤ
utrum tale sit uicium qd num¬
qͣm habuimus: uel quo iam ca¬
ruimus. Et si numqͣm habuimꝰ:
cogitemus et nos homines esse
et habere potuisse. Si uero ha¬

Expanded text:
ut merito appelletur trabes. Fiut merito appelletur trabes. Fieri autem potest, ut si irascaris homini, velis eum corrigi; si autem oderis hominem, non potes eum velle corrigere. Et ideo impossibile dicitur ut festucam fratris oculo demat, qui suo trabem gestat in oculo. Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc perspicies, ut educas festucam de oculo fratris tui. Id est, primo abs te expelle odium, et deinceps poteris jam eum quem diligis emendare. Et est vere multum cavendum et molestum hypocritarum, id est, simulatorum genus, qui cum omnium vitiorum accusationes odio et livore suscipiant, etiam consultores videri se volunt. Et ideo pie cauteque vigilandum est ut cum aliquem reprehendere vel objurgare necessitas coeperit, primo cogitemus utrum tale sit vitium quod nunquam habuimus, vel quo jam caruimus. Et si nunquam habuimus, cogitemus et nos homines esse, et habere potuisse. Si vero ha
Abbreviated transcription (Latin):
uid aut̃ uides festucam in
ocło fratris tui: trabem aut̃
que in ocło tuo est ñ consideras:
Et hoc ad suꝑiora respicit: ubi ce¬
cum a ceco duci. idest peccantem a
peccatore castigari nõ posse p̾mo¬
nuit. Multi enim suꝑbia. uł odio:.
filargiria uel auaritia: uel alio qͦ¬
libet crimine p̾uenti. leuia hec aut
nulla iudicantes: a cerrime cor ri¬
punt eos quos subrta uiderint ira
turbatos: oculum mentis a solito
puritatis statu quasi festuca irru¬
ente mutasse: atq immemores
dominici p̾cepti quo ait. nolite cõ¬
dempnare. ⁊ nõ ꝯdempnabiminr.
magis amant uituꝑare ⁊ damp¬
nare. qͣm emendare atq corrig̾e.
Et quomͦ potes dicere frĩ tuo. frat̃
sine eiciam festucam de ocło tuo:
ip̃e in ocło tuo trabem ñ uides: Hec
cum fratreagis: si uerbi grã quod
ira ille peccauit. tu odio reprehen¬
dis. Quantũ est aut̃ in t̾ festu cã
et trabem: quasi tantũ distat in
ira inueterata: quasi que uetu¬
state ip̃a. tantum robur acceꝑit:

Expanded text:
uid autem vides festucam in oculo fratris tui, trabem autem quae in oculo tuo est, non consideras? Et hoc ad superiora respicit, ubi caecum a caeco duci, id est, peccantem a peccatore castigari non posse praemonuit. Multi enim superbia, vel odio, philargyria, vel avaritia, vel alio quolibet crimine praeventi, levia haec aut nulla judicantes, acerrime corripiunt eos, quos subita viderint ira turbatos, oculum mentis a solito puritatis statu quasi festuca irruente mutasse; atque immemores dominici praecepti quo ait: Nolite condemnare, et non condemnabimini, magis amant vituperare et damnare, quam emendare atque corrigere. Et quomodo potes dicere fratri tuo: Frater, sine ejiciam festucam de oculo tuo, ipse in oculo tuo trabem non videns? Haec cum fratre agis, si verbi gratia quod ira ille peccavit, tu odio reprehendis. Quantum autem inter festucam et trabem, quasi tantum inter iramnim ira inveterata, quasi quae vetustate ipsa tantum acceperit,
Abbreviated transcription (Latin):
gurantur: Qui dum grãm pin¬
guedinis int̾ne ꝑcipuint:a ter¬
renis desideriis in nitentes. ad sb̃¬
limia contemplationis sue pen¬
nis subleuentur. In imo quippe
cogitationẽ pon̾e. quid est aliud
quam quedam ariditas mentis:
Qui aut̃ intellectu celestiũ iam
ꝑ scã desideria. de suꝑnis delecta¬
tionis intime cibis pascuntur:
quasi largiore alim̃to pingues¬
cunt. Hac enim pinguedine sa¬
ginari psalmista concupiuerat.
cum dicebat. Sicut adipe ⁊ pin¬
guedine repleatur anima mea.

Expanded text:
figurantur, qui dum gratiam pinfigurantur, qui dum gratiam pinguedinis internae percipiunt, a terrenis desideriis enitentes, ad sublimia contemplationis suae pennis sublevantur? In imo quippe cogitationem ponere, quid est aliud quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium jam per sancta desideria de supernis delectationis intimae cibo pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari Propheta concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea .
Abbreviated transcription (Latin):
teris testam̃ti patres accipimus:
Quia enim uulgo loquor: etiã
ip̃a me necesse est. uerba euãgłi¬
ce lectionis explanare. Altilia e¬
num saginata dicimus: ab eo
enim qd̃ est alere: altilia quasi
alitilia uocamus. Cum uero ĩ
lege scriptum sit. diliges ami¬
cum tuum.⁊ odio habebis ini¬
micum tuum: accepta tunc sci
licentia iussi fuerant: ut dei su¬
osq adu̾sarios qͣnta possent uir¬
tute comprimerent: eos q uire gla¬
diis ferirent. Quod in nouo ꝓcul
dubio testam̃to ꝓhibitũ ꝯspicitur:
cum ꝑ semetip̃am ueritas predicat
dicens: diligrte inimicos ur̃os: be¬
nefacite his qui oderunt uos. Qͥd
ergo ꝑ tauros. nisi patres testa¬
menti ueteris significant᷑: Nã
dum ex ꝑmissione legis accepe¬
rant. quatinus aduersarios suos
odii retributione ꝑcuterent: ut ita
dicam. quid aliuid quã tauri erãt:
qui inimicos suos uirtutis corporee
cornu feriebant: Quid uero ꝑ alti¬
lia. nisi patres noui testamenti fi

Expanded text:
teris Testamenti patres accipimus? teris Testamenti patres accipimus? Quia enim vulgo loquor, etiam ipsa me necesse est verba evangelicae lectionis explanare. Altilia enim sagiuata dicimus; ab eo enim quod est alere, altilia quasi alitilia vocamus. Cum vero in lege scriptum sit: Diliges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum , accepta tunc justis licentia fuerat ut Dei suosque adversarios quanta possent virtute comprimerent, eosque jure gladii ferirent. Quod in Novo procul dubio Testamento compescitur, cum pedicens: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Qui ergo per tauros nisi patres testamenti veteris significantur? Nam dum ex permissione legis acceperant quatenus adversarios suos odii retributione percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qui inimicos suos virtutis corporeae cornu feriebant? Quid vero per altilia nisi patres testamenti novi
Abbreviated transcription (Latin):
misterium scãm eccłiam socia¬
uit. Uterus aut̃ genitricis uir¬
guns: huius sponsi thalamus
fuit. Unde ⁊ ꝑ psalmistam di¬
eitur. In sole posuit taberna¬
culum suum: ⁊ ipse tamquã
sponsus ꝓcedens de thalamo
suo. Tamquã sponsus quippe
de thalamo suo ꝓcessit:quia
ad coniungendam sibi eccl̃iam.
in carnatus deus de in corrupto
utero uirginis exiuit. Misit gͦ
seruos suos. ut ad istas nuptias a¬
micos inuitarent. Misit semel.
misit iterum: quia incarnationiᷤᷤ
dominice predicatores ⁊prius
ꝓpħas. ⁊ post modum apłos fe¬
cit. Bis itaq seruos ad inuitan¬
dum misit: quia sui in carna¬
tionem unigeniti.⁊ ꝑ ꝓpħas di¬
xit futuram: ⁊ ꝑ apłos nuncia¬
uit factam. S quia hi qui pri¬
us inuitati sunt. ad nuptiarũ
conuiuiũ uenire noluerunt: in
scd̾a in uitatione iam dicit᷑. Etce
prandiũ meũ ꝑ aui: tauri mei
et altilia occisa sunt:⁊ omnia
parata. Quid in thauris uel al¬

Expanded text:
mysterium sanctam Ecclesiam sociamysterium sanctam Ecclesiam sociavit. Uterus autem virginis genitricis hujus sponsi thalamus fuit: Unde psalmista dicit: In sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Tanquam sponsus quippe de thalamo suo processit, quia ad conjungendam sibi Ecclesiam incarnatus Deus de incorrupto utero Virginis exivit. Misit ergo servos suos ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit iterum quia incarnationis dominicae praedicatores, et prius prophetas, et postmodum apostolos fecit. Bis itaque servos ad invitandum misit, quia incarnationem Unigeniti et per prophetas dixit futuram, et per apostolos nuntiavit factam. Sed quia hi qui prius invitati sunt ad nuptiarum convivium venire noluerunt, in secunda invitatione jam dicitur: Ecce prandium meum paravi, tauri et altilia occisa sunt et omnia parata. Quid in tauris vel al
Abbreviated transcription (Latin):
Cum: quia dum eoꝵ corda in t̾ra
nil ambiunt: ꝑ hoc qd̃ ad suꝑna
suspirant. iam in eis dñs quasi
in celestib regnat. Dicatur ergo.¬
Simile est regnum celoꝵ homĩ
regi. qui fecit nuptias filio suo. Iam¬
regis filii pat̾. Ille nimirum. cui
psalmista ait. Deus iudicium
tuum regi da: ⁊ iusticiam tuam
filio regis. Qui fecit nuptias filio
suo. Tunc enim ds̃ p̃r. d̾o filio nup
tias fecit: qͣndo hunc in utero uir¬
ginis humane nature coniũxit:
quando dm̃ ante scła. fieri uolu¬
it hominẽ in fine scłoꝵ. S qͥa
ex duab ꝑsonis fieri solet ista ꝯ¬
iunctio: absit hoc ab in tellecti¬
b nr̃is. ut ꝑsonam d̾i et homĩs
redemptoris nr̃i iħu xp̃i. ex dua¬
b ꝑsonis credamus unitam. Ex
duab quippe atq in duab hũc
naturis existere dicimus: sed ex
duab ꝑsonis compositũ credere
ut nefas uitamus. Aꝑtius igit᷑
atq securius dici potest. qui a
in hoc pater regi filio nuptias
fecit: quo ei ꝑ incarnationis

Expanded text:
ia justorum, quia dum eorum corda in terra nil ambiunt, per hoc quod ad superna suspirant, jam in eis Dominus quasi in coelestibSimile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. rePsalmista ait: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Qui fecit nuptias filio suo. Tunc enim Deus pater Deo Filio suo nuptias fecit, quando hunc in utero Virginis humanae naturae conjunxit, quando Deum ante saecula fieri voluit hominem in fine saeculorum. Sed quia ex duabus personis fieri solet ista conjunctio, absit hoc ab intellectibus nostris, ut personam Dei et hominis Redemptoris nostri Jesu Christi ex duabus personis credamus unitam. Ex duabus quippe atque in duabus hunc naturis existere dicimus; sed ex duabus personis compositum credi, ut nefas, vitamus. Apertius ergo atque securius dici potest quia in hoc Pater regi Filio nuptiafecit, quo ei per incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
regis nuptias recusat. Et plerũq
quod est grauius. nõ nulli uo¬
cantes ad grãm non solum res¬
puunt: sed etiam ꝑsecuntur. Un¬
de ⁊ subditur. Reliqui uero te¬
nuerunt seruos eius: et contume¬
liis affectos occiderunt. Sed rex
ista cognoscens. missis exertitib
sus ꝑdidit homicidas illos: ⁊
ciuitates illoꝵ succendit. Homi¬
cidas ꝑdidit: quia ꝑsequentes
int̾emit. Ciuitatem eoꝵ succen¬
dit: quia illoꝵ nõ solum amme.¬
sed caro quoq in qua habitaue¬
rant. et̾ne gehenne flamma
cruciatur

Expanded text:
regis nuptias recusat. Et plerumque, regis nuptias recusat. Et plerumque, quod est gravius, nonnulli vocantis gratiam non solum respuunt, sed etiam persequuntur. Unde et subditur: Reliqui vero tenuerunt servos ejus, et contumeliis affectos occiderunt. Sed rex ista cognoscens, missis exercitibus suis, perdidit homicidas illos, et civitatem illorum succendit. Homicidas perdit, quia persequentes interimit. Civitatem eorum igni succendit, quia illorum non solum ased caro quoque in qua habitaverant aeternae gehennae flamma cruciatur
Abbreviated transcription (Latin):
tis et uenire nolentib dicitur. Tau¬
ri. mei et altilia occisa sunt:⁊omĩa
parata. Ac si aꝑtius dicatur. Patrũ
precedentium mortes aspicite:⁊ re¬
medium uite ur̃e cogitate. Notan¬
dum u̾o qd̵ priori inuitatione
nil de tauris et altilib dicitur̾.
ĩ. Ssc̃a aut̃. iam tauri et altilia
mactata memorantur:quia oĩ¬
potens deus cum uerba eius au¬
dire nolumus adiungit exempla:
ut omne qd̃ impossibile creclimꝰ.
tantum nobis ad sꝑandum fiat
facilius: quantum ꝑ hoc transis¬
se iam et alios audimus. S eqͥ¬
tur. Illi aut̃ neglexerunt. Et abi¬
erunt alius inuillam suam: ali¬
us uero in negotiationẽ suam.
In uillam ire est: labori t̾reno ĩ¬
moderate in cumbere. In negotia¬
tionem uero ire est: actuũ scla¬
rium lucris in hiare. Quia enĩ
alius intentus labori t̾reno. ali¬
us uero mundi huius actionib
deditus. misteriũ in carnationis
dñice pensare.⁊ scd̃m illud uiu̾e
dissimulat: quasi ad uillam
uel negotium ꝑgens.uenire ad

Expanded text:
tis et venire nolentibus dicitur: Tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata. Ac si apertius dicatur: Patrum praecedentium mortes aspicite, et remedia vitae vestrae cogitate. Notandum vero quod in priori invitatione nil de tauris et altilibus dicitur, in secunda autem jam tauri et altilia mactata esse memorantur, quia omnipotens Deus cum verba ejus audire nolumus, adjungit exempla, ut omne quod impossibile credimus. tanto nobis ad sperandum fiat facilius, quanto per hoc transisse jam et alios audimus. 5. Sequitur: Illi autem neglexerunt, et abierunt, alius in villam suam, alius vero in negotiationem suam. In villam quippe ire est labori terreno immoderate incumbere, in negotiationem vero ire 1637 est actionum saecularium lucris inhiare. Quia enim alius intentus labori terreno, alius vero mundi hujus actionibus deditus, mysterium incarnationis dominicae pensare et secundum illud vivere dissimulat, quasi ad villam vel negotium pergens, venire ad
Abbreviated transcription (Latin):
ociosa est. Ne ex comꝑatione iusto¬
rum quos imitari noluerimus
acrius uidicemur: sollerti animo
memoremus quod de contempto¬
rib sue grẽ dñs ait. Regina au¬
stri surget in iuditio cum genera¬
tione ista. et condempnabit eã:
quia uenit a finibz t̾re audire sa¬
pientiam salomonis. Et ecce
plusquam salomon hic. Ne cũ
mundi principe dampnemur.
resistamus illi fortiter fide: et
fugiet a nobis. Loquamur ue¬
ritatem in corde nr̃o: nec facia mꝰ
dolum in lingua nr̃a: ut sp̃s ue
ritatis magis magisq diffun¬
dendo caritatem in cordib nr̃is
doceat nos inagnitionẽ omnis
ueritatis. huius sp̃s grãm in¬
precemur auxilium. Dicamus
singuli dño: dicamus om nes sp̃c
tuus bonus dedicet me inuiam
rectam. Sicq fit: ut qui apłis su
ꝑueniens ea que uentura erant
annunciauit: nrĩs quoq m̃ti¬
b uentura uite gaudia patefa¬
ciat: nos hec inquirentes benig¬
nus incendat: cooꝑande ip̃o qͥ

Expanded text:
otiosa est. Ne ex comparatione justootiosa est. Ne ex comparatione justorum, quos imitari noluerimus, acrius judicemur, solerti animo memoremus quod de contemptoribus suae gratiae Dominus ait: Regina Austri surget in judicio cum generatione ista, et condemnabit eam, quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, et ecce plus quam Salomon hic . Ne cum mundi principe damnemur, resistamus illi fortes in fide, et fugiet a nobis. Loquamur veritatem in corde nostro, nec faciamus dolum in lingua nostra, ut Spiritus veritatis magis magisque diffundendo charitatem in cordibus nostris, ducat nos ad agnitionem omnis veritatis. Hujus Spprecemur auxilium, dicamus singuli Domino, dicamus omnes: Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam. Sicque fit ut qui Apostolus superveniens ea quae ventura erant annuntiavit, nostris quoque mentibus venturae vitae gaudia patefaciat, nos ad haec inquirenda benignus incendat, cooperante ipso qui
Abbreviated transcription (Latin):
omni uigilantia. ne cogitationi¬
b illecebrosis contristemus sp̃m
dei sc̃m: in quo signati sumus in
tum est: sp̃s sc̃s discipline effugi¬
giet fictum: et auferet se a cogita¬
tionib que sunt sine intellectu.
Unde ꝓuide psalmista cum huiꝰ
sp̃s accipiendi desiderio flagita¬
ret. prius cordis mundi hospiciũ
in quo hunc recipere possit. ⁊ sic
demum tanti hospitis ingressũ
dum in se creari. ac deinde sp̃m rec¬
tum. in suis uiscerib precabatur
rectum. in corde polluto sedem ha¬
bere non posse. Retineamus sedulo
corde. quia sp̃s idem arguit mun¬
dum depeccato: et de iustitia. et de
iuditio. Caueamus ne una que¬
mus: quia mundus transibit. ⁊
concupiscentia eius. Que sursum
sunt queramus: que sursum st̃
sapiamus: ubi xp̃c est in dextera
dei sedens. Conuersationẽ nr̃am
cum apło habeamus in celis: et
ne depeccato incredulitatis argu¬
amur. exerceamus oꝑando quod
credimus. Fides enim sine oꝑib

Expanded text:
omni vigilantia ne cogitationiomni vigilantia ne cogitationibus illecebrosis coitum sanctum, in quo signati sumus in sciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus, quae sunt sine intellectu : unde provide Psalmista, cum hujus spiritus accendi desiderio flagraret, prius cordis mundi hospitium, in quo hunc recipere posset, et sic demum tanti hospitis ingressum dum in se creari, ac deinde spiritum rectum in suis visceribus precabatur rectum in corde polluto sedem habere non posse. Retineamus sedulo corde quia idem Spiritus arguit mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Caveamus ne ima quaemus, quia mundus transibit, et concupiscentia ejus. Quae sursum sunt quaeramus, quae sursum sunt sapiamus, ubi Christus est in dextera Dei sedens. Conversationem nostram cum Apostolo habeamus in coelis, et ne de peccato incredulitatis arguamur, exerceamus operando quod credimus, fides enim sine operibus
Abbreviated transcription (Latin):
go uxta qd̃ eadem ammonet lec¬
tio: quia dñs nr̃ expleta passione
redit ad patrem. a quo missus est:
nec patrem cum ad nos ueniret. de
sereret cum rediret. Illuc eius uestigi¬
a toto mentis nisu sectemur: et ut
illo uenire. illius regni ianuam me¬
reamur intrare. ꝑpendamus mag¬
noꝑe quib actionum gressib. in
t̾ra degens incesserit. Qui enĩ dicit
se in xp̃o manere: debet si cut ille ã¬
bulauit. et ip̃e ambulare. Certe ip¬
se ꝑ agones passionum. ad coronã
ꝑuenit głe. Merito ergo intimat᷑
et nobis: quia ꝑ multas tribula¬
tiones oportet nos intrare in regnũ
dei. Unde et apłs petrus. obsessis
feruore temptationum quibdam
fratrib. consolans aiebat. Nolite
pauere quasi noui aliquid contĩ¬
gat: sed communicantes xp̃i pas¬
si onib gaudete. ut et in reuelati¬
one głe eius gaudeatis exultan¬
tes. Reuocemus ad mentem. qͥa
grãm sp̃s discipłis et se missurũ
esse ꝓmisit. et misit. Et curemꝰ

Expanded text:
go juxta quod eadem admonet lecgo juxta quod eadem admonet lectio, quia Dominus noster, expleta passione, rediit ad Patrem a quo missus est, nec Patrem, cum ad nos veniret, nec nos deserens, cum rediret. Illuc ejus vestigia toto mentis nisu sectemur, et ut illo pervenire, et illius regni januam mereamur intrare, perpendamus magnopere quibus actionum gressibus in terra degens incesserit. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare. Certe ipse per agones passionum ad coronam pervenit gloriae; merito ergo intimatur et nobis quia per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei. Unde et apostolus Petrus, obsessus fervore tentationum, quibusdam fratribus consolans aiebat: Nolite pavere, quasi novi aliquid contingat, sed communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsultantes . Revocemus ad mentem quia gratiam Spiritus discipulis et se missurum esse promisit, et misit; et curemus
Abbreviated transcription (Latin):
dum. fidelium cordib intimat.
Quia de meo inquit accipiet.⁊
annuntiabit uobis. De patre
accepit sp̃s sc̃s. unde accepit filius:
quia in hac trinitate de patre natus
est filius: de patre ꝓcedit sp̃s sc̃s. Qͥ
aut̃ de nullo natus sit. de nullo ꝓ¬
cedit pat̾ est solus. Omnia quecũq¬
habet pater mea sunt: ꝓpterea dixi
quia demeo accipiet. et annuncia¬
bit uobis. De his dixit que ad ip̃am
pater mea sunt habẽdo. Neq enĩ
sp̃s sc̃s de creatura que patri est sb̾¬
iecta et filio. erat accepturus quod
ait. de meo accipiet. sed utiq de pa-¬
tre de quo ꝓcedit sp̃s. de quo nat᷑
est filius. Sed quia donante dñ o
lectionem sci euangelii patrum
uestigia sequentes exponendo trãs¬
one seruemus: eius suauitatem et
deuoto pectore scrutemur: et casto
sepius ore ruminemꝰ. Quid enim
ꝓdest ad audiendum dei uerbum
conuenire. et expleto au ditu adin¬
ania mox et scłaria colloquia
uł acta conuerti: Recolamus er¬

Expanded text:
dum fidelium cordibus intimat. dum fidelium cordibus intimat. Quia de meo, inquit, accipiet, et annuntiabit vobis. De Patre accipit Spiritus sanctus, unde accipit et Filius, quia in hac trinitate de Patre natus est Filius, de Patre procedit Spiritus sanctus. Qui autem de nullo natus sit, de nullo procedat, Pathabet pater, mea sunt, propterea dixit: Quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis; de his dixit, quae ad ipsam Pater habendo. Neque enim Spiritus sanctus de creatura quae Patri est subjecta et Filio, erat accepturus quod ait: De meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo natus est Filiulectionem sancti Evangelii, Patrum vestigia sequentes, exponendo transone servemus, ejus suavitatem et devoto pectore scrutemur, et casto saepius ore ruminemus. Quid enim prodest ad audiendum Dei verbum convenire, et expleto auditu ad inania mox et saecularia colloquia vel acta converti? Recolamus er
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sermo etiam sic accipi: quia
sp̃c adueniens. que uentura sũt
nobis patrie celestis ad memoriã
reducit: cum festa illa suꝑne ciuita¬
tis ꝑ donum nobis sue aspirationiᷤ
in notescit. Uentura nobis annun¬
ciat: cum nos a dilectione p̾senti¬
um. abstrahens. ꝓmissi in celis reg¬
ni desideriis in flammat. Ille me
clarificabit: quia de meo accipiet.
et annunciabit uobis. Sp̃s clari¬
ficabit xp̃m: quia ꝑ eum tanta ca
ritas in cordib discipłoꝵ accensa
est: ut abiecto timore carnali. effec
est. Et repleti sunt omnes sp̃u scõ:
et loquebantur u̾bum cl̃i cũ fi¬
impleti gr̃a spiritali. doctores scĩ
tot et tanta miracula in nomine
xp̃i fecerunt: quib orbem totum
ad fidem xp̃i conuerterunt. Tot
ac tanta pro xp̃i nomine passio¬
num certamina ꝑtulerunt: donec
rificauit xp̃m: cum sua nos inspi¬
ratione. ad diligendam eius uisi¬
onem accendit: cum illum patri
in diuinitate equalem esse creden¬

Expanded text:
Domini sermo etiam sic accipi, quia Domini sermo etiam sic accipi, quia Spiritus adveniens quae ventura sunt nobis patriae coelestis ad memoriam reducit, cum festa illa supernae civitatis per donum nobis suae aspirationis innotescit. Ventura nobis annuntiat, cum nos a delectatione praesentium abstrahens, promissi in coelis regni desideriis inflammat. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Spiritus clarificavit Christum, quia per eum tantritas in cordibus discipulorum accensa est, ut abjecto timore carnali effectest: Et repleti sunt omnes Spiritu sancto, et loquebantur verbum Dei cum fiimpleti gratia spiritali, doctores sancti tot et tanta miChristi fecerunt, quibus orbem totum ad fidem Christi converterent, tot ac tanta pro Christi nomine passionum certamina pertulerunt, donec ipsa rificat Christum, cum sua nos inspiratione ad diligendam ejus visionem accendit, cum illum Patri in divinitate aequalem esse creden