comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ desinat isto ñ careat. uoluntas uͦ sic in bono ita etiã in
malo eq̃ ꝑdurat.: eq̃ ꝓfecto et lib̾ũ arbit̾ũ tam in bono ꝙͣ in
malo integrũ ꝑseuerat. Et qͦmͦ uoluntas etiam posita in
beata uoluntas: ita nec lib̾ũ arbitͥũ destruere siue qͣntũ in si
ẽ aliqͣtenꝰ ĩminuere pot̾it. q̃cq adu̾sitas uł necessitas. S: licet
ubiq parit̾ sine sui diminutione ꝑduret. ñ tñ parit̾ sic̃ de
rit respirate. Et quid mirum si iacens non ualet ꝑ
se resurgere: qd̃ stans in aliquod meliꝰ nullo suo cona¬
tu ualebat ꝓficere: Deniq dum adhuc duas alias
lib̾tates ex aliqua parte secum haberet: non potu¬
it de inferiorib illarum gradib ad suꝑiores ascen¬
dere. Hoc ẽ de posse non peccare & de posse non tͣ¬
bari: ad non posse peccare. & non posse turbari.
Qd̃ si lib̾tatib illis etiam ut cumq adiutũ non

Expanded text:
esse desinat, isto non careat: voluntas vero sicut in bono, ita etiam in esse desinat, isto non careat: voluntas vero sicut in bono, ita etiam in malo aeque perdurat: aeque profecto et liberum arbitrium tam in malo, quam in bono integrum perseverat. Et quomodo voluntas etiam posita in sicut et beata voluntas: ita nec liberum arbitrium destruere, sive, quantum in se est, aliquatenus imminuere poterit quaecunque adversitas vel necessitas. 25. Sed licet ubique pariter sine sui diminutione perduret; non tamen pariter sicut de bonum poterit respirare. Et quid mirum si jacens non valet per se resurgere, quod stans in aliquod melius nullo suo conatu valebat proficere? Denique, dum adhuc duas alias libertates ex aliqua parte secum haberet, non potuit de inferioribus illarum gradibus ad superiora ascendere, hoc est de posse non peccare, et de posse non turbari, ad non posse peccare, et non posse turbari. Quod si libertatibus illis etiam utcunque adjutum, non
Abbreviated transcription (Latin):
anet gͦ & post peceatum lib̾um arbiter̃ & si
miserum. tam̃ integrum & qd se ꝑ se homo ñ
sufficit excutere a peccato siue miseria. non libi at¬
bitrii signat destructionẽ: s duarum reliquarũ lib¬
tatum p̾uationem. Neq enim ad lib̾um arbitrium
quantum in se ẽ ꝑtinet aut aliquando ꝑtinut pos¬
se uł saꝑe.s tantũ uelle nec potentem facit ecratis¬
ram nec sapientẽ. s tantũ uolentẽ. Nõ gͦ si poteus
aut sapiens. s tantũ siuolens eẽ desierit: lib̾um ar¬
bitriũ amisisse putanda erit. Ubi eñĩ non ẽ uolum¬
tas: nec lib̾tas. Non dico si uelle bonum s si uelle
omnino ereatura desierit fatendum sine contͣlictione
ubi non iam non ex uoluntate bonitas. s ipsa ex to
bit̾um. s consiliũ. Si aũt non quidem uelle. s ad id qd̾̃
iam uult bonum ei posse defuerit: nouerit sibi lib̾ũ
de ẽẽ complacitũ. non lib̾um ꝑisse arbitriũ. Si gͦ lib̾ũ
arbitͥum ita ubiq sequit᷑ uoluntatẽ. ut nisi illa penit̾

Expanded text:
etiam post peccatum, liberum arbitrium; etsi miserum, tamen integrum. Et quod se per se homo non sufficit excutere a peccato sive miseria, non liberi arbitrii signat destructionem. sed duarum reliquarum libertatum privationem. Neque enim ad liberum arbitrium, quantum in se est, pertinet, aut aliquando pertinuit posse, vel sapere, sed tantum velle: nec potentem facit creaturam, nec sapientem, sed tantum volentem. Non ergo si potens, aut sapiens, sed tantum si volens esse desierit, liberum arbitrium amisisse putanda erit. Ubi enim non est voluntas, nec libertas. Non dico si velle bonum, sed si velle omnino creatura desierit; fatendum sine contradictione, ubi non jam ex voluntate bonitas, sed ipsa ex totbitrium, sed consilium. Si autem non quidem velle, sed ad id quod jam vult bonum, ei posse defuerit; noverit sibi deesse liberum complacitum, non liberum periisse arbitrium. Si ergo liberum arbitrium ita ubique sequitur voluntatem, ut nisi illa penitus
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ munstrat. me sequat᷑. Non parat aures ut audiat:
s flagellum quo feriat. Uerba nec facit nec recipit.
nec enim sedet iudicans. s insequit᷑ puniens. Causã
tam̃ non tacet: qd̾ uidelicet domũ orationis. nego¬
tiationis fecissent Ergo et tu fac similit̾. Erubescañ
uultum tuum istius modi negotiatores si fieri potest.
si non: timeãt. Et tu flagellum tenes. Timeant nũ¬
mularii. nec fidant in nũmis. s diffidant. abscondañ
es suum a te: scientes effundẽ. quam acciꝑe paraci¬
orem. Hoc studiose et constant̾ agendo multos lu-¬
ficiis uendicando multos ne uł audeant huimodi
attemptare seruabis. Adice illud. qd̾ non parum ꝓ¬
ficiet & ad ferias quas tͥ suadeo. Ita nempe non pau¬
ca tͥ mom̃ta tempoꝵ redime s adiracandũ considã¬
tioni. quedam ut dixi negotia nec audiendo. quedã
aliis cõmittendo: que tua digna putaueris audien¬
tia. fideli quodam & accõmodo ipsi cause compendio

Expanded text:
mihi ministrat, me sequatur . Non parat aures ut audiat, mihi ministrat, me sequatur . Non parat aures ut audiat, sed flagellum quo feriat. Verba nec facit, nec recipit. Nec enim sedet judicans, sed insequitur puniens. Causam tamen non tacet, quod videlicet domum orationis, negotiationis fecissent. Ergo et tu fac similiter. Erubescant vultum tuum istiusmodi negotiatores, si fieri potest: si non, timeant. Et tu flagellum tenes. Timeant nummularii, nec fidant in nummis, sed diffidant; abscondant aes suum a te, scientes effundere, quam accipere paratiorem. Hoc studiose et constanter agendo, multos luficiis vindicando: multos, ne vel audeant hujusmodi attentare, servabis. Adjice illud, quod non parum proficiet et ad ferias quas tibi suadeo. Ita nempe non pauca tibi momenta temporum redimes ad vacandum considerationi, quaedam, ut dixi, negotia nec audiendo, quaedam aliis committendo: quae tua digna putaveris audientia, fideli quodam et accommodo ipsi causae compendio
Abbreviated transcription (Latin):
cõmitt̾e t̾minandas: quam plures ne dignas audien-¬
tia udicare. Quid enim opus est ammitt̾e illos. quoꝵ
peccata manifesta sunt p̃cedentia ad iudiciũ: Tanta ẽ
impudentia non nulloꝵ. ut cum manifeste ambitio¬
nis prurigine scateat tota facies cause eoꝵ non eru¬
bescant audientiam flagitare. publicantes semet ip¬
sos ad multoꝵ conscientias: in quo uł sue soluis satis
poterant confundi iudicio. Non fuit qui retunderet
attritas frontes: & idõ plures facti sunt. & magis in¬
duruerunt. S & uescio quomͦ uiciosus conscientias
uiciosoꝵ non refugit: & ubi om̃s sordent. uniꝰ minime
erubuit: Pleua est ambitiosis eccłia: non ẽ iam qd̾
horreat in studiis et molitionib ambitionis non pł
quam spelunca latͦnis in spolus uiatoꝵ. Si xp̃i disci¬
pulus es: ignescat telus tuus. & exurgat auctoritaᷤᷤ
aduersus impudentiã hanc. & generalem pestem. In¬
tuere magistrum sic facientem: & audi dicentẽ. Qui

Expanded text:
committere terminandas, quam plures nec dignas audientia judicare. Quid enim opus est admittere illos, quorum peccata manifesta sunt praecedentia ad judicium? Tanta est impudentia nonnullorum, ut cum manifestae ambitionis prurigine scateat tota facies causae eorum, non erubescant audientiam flagitare, publicantes semetipsos ad multorum conscientias, in quo vel suae solius satis poterant confundi judicio. Non fuit qui retunderet attritas frontes; et ideo plures facti sunt, et magis induruerunt. Sed et nescio quomodo vitiosus conscientias vitiosorum non refugit: et ubi omnes sordent, unius fetor erubuit? Plena est ambitiosis Ecclesia: non est jam quod horreat in studiis et molitionibus ambitionis, non plus quam spelunca latronis in spoliis viatorum. CAPUT XIpulus es, ignoscat zelus tuus, exsurgat auctoritas adversus impudentiam hanc et generalem pestem. Intuere Magistrum sic facientem, et audi dicentem: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
gione uener ari conspicunt.
ipsi cultum religionis assumunt.
& bonorum uitam sub despec¬
tis uestib iniquis morib p̃munt.
Mundi quippe dilectores sunt.
qui hoc in se qͦd homines uene¬
rentur ostendunt. atq eis qui
uere semetipsos despiciunt:

Expanded text:
gionem venerari conspiciunt, ipsi cultum religionis assumunt, et bonorum vitam sub despectis vestibus iniquis moribus premunt. Mundi quippe dilectores sunt, hocque in se quod homines venerentur ostendunt, atque eis qui vere semetipsos despiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ne bom oꝑis occultat: sc̃ẽ ec¬
cłe pace p̃mitur. & iccirco au¬
te ocłos nr̃os religionis uisio¬
ne uestitur. Si qua uͭ temp¬
tatio fidei erumpat. statim
lupi mens rabida habitu se
ouine pellis expoliat. quan¬
tumq contra bonos seuiat. ꝑ¬
seqͣns demonstrat. De alti¬

Expanded text:
ne boni operis occultat, sanctae Ecclesiae pace premitur, et idcirco ante nestros oculos religionis visione vestitur. Si qua vero tentatio fidei erumpat, statim lupi mens rabida habitu se ovinae pellis exspoliat; quantumque contra bonos saeviat, persequens demonstrat. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
ritur. que diuine scripture
statura. que altitudo. qui
horribilis aspectꝰ ẽẽ dicatur.
inquit ad uitam congruit
bene oꝑantis. Unde ꝑ pau¬
lum dicitur. Qui stat: uide¬
celestis regni ꝓmissio. ad
quã tunc ꝑtingitur: quan¬
do iam mortalis uite omnis
corruptio subiugatur. Hor¬
ribilis uͦ aspectus ẽ terror ge¬
henne. que sine fine reꝓbos
cruciat. & semꝑ incruciatu
conseruat. Est gͦ statura in
rectitudine p̾ceptionis. alti¬
nis. horribilis aspectus inmi¬
nis. atq terrorib supplicii
ram suã inedificatione mo¬
rum. ostendit altitudinem
terrorib supplicioꝵ. Rota¬

Expanded text:
t, quae divinae Scripturae statura, quae altitudo, qui horribilis aspectus dicitur. tura ad vitam congruit bene operantis. Unde per Paulum dicitur : « Qui stat, videcoelestis regni promissio. Ad quam tunc pertingitur, quando jam mortalis vitae omnis corruptio subjugatur. Horribilis vero aspectus est terror gehennae, quae sine fine reprobos cruciat, et semper in cruciatu conservat. Statura ergo in rectitudine praeceptionis est, altinis, horribilis vero aspectus in minis atque terroribus supplicii ram suam in aedificatione morum, ostendit altitudinem terroribus supplicioru
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd pes conculcet ea. aut bes¬
inpede. nisi transitus oꝑati-¬
onis intelligitur: Qͥd i agro.
nisi mundus iste signatur.:
stis exprimitur: Strutio ita¬
q oua sua deserens obliui¬
scitur qͦd pes conculcet ea
quia uidelicet hypocrite eõ
qͦs inconuersione filios gene¬
rant: derelinquunt & om̃i¬
no non curant. ne aut exhor¬
tationis sollicitudine. aut
discipline custodia destitu¬
tos. prauorũ oꝑi exempla
nimirũ si diabolus in hoc mũ¬
do seuiens. editos in bona con¬
uersatione filios rapiat. hypo¬
crita om̃ino noncurat. Dura
tur inquit ad filios quasi ñ
gr̃a non infundit: ꝓximum
suum etiã si ipse hunc deo
genuit: extraneum respicit.
teriora appetunt: intꝰ insen¬
sibiles fiunt. & incunctis que
agunt. dum sua semꝑ expe¬
tunt. erga affectũ ꝓximi nul¬
la cari. tatis compassione
mollescunt. Tales siquidem

Expanded text:
quod pes conculcet ea, aut besin pede, nisi transitus operationis accipitur? Quid in agro, nisi mundus iste signatur, dstis exprimitur, qui que ova sua deserens obliviscitur quod pes conculcet ea, quia videlicet hypocritae eos quos in conversatione filios generant derelinquunt, et omnino non curant, ne aut exhortationis sollicitudine, aut disciplinae custodia destitutos, pravorum operum exempla nimirum si diabolus in hoc mundo saeviens editos in bona conversatione filios rapiat, hypocrita omnino non curat. Hatur ad filios quasi non ia non infundit, proximum suum, etiam si ipse hunc Deo genuit, ut extraneum respicit uteriora appetunt, intus insensibiles fiunt, et in cunctis, quae agunt, dum sua semper expetunt, erga affectum proximi nulla charitatis compassione mollescunt. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
re pondus honoris eccłastici
negligit. & locum regiminis
p̃miis ascendit. S quia õe
qͦd hic eminet: plus merori¬
b afficitur. quam honorib
gaudet. Dum cor tribulatio¬
ne p̾mitur: ad memoriã cul¬
ꝑa reuocatur. doletq ad la¬
borem cũ culpa ꝑuenisse. &
quã sit iniquĩi qͦd ad miserit.
ex ipsa fractus difficultate
cognoseit. Reum se gͥ cum
impensis p̾miis agnoscens
uult adepte locum sublimi¬
tatis deserere. s timet ne
grauius delictum sit suscep¬
ti gregis custodiã reliqͥsse. Uult
suscepti gregis curã gerere. s
formidat. ne deterior culpa
empta possidere. E honoris
tus om̃e ꝑtimeseĩt. ne aut
stans inempto reginune non
digne lugeat. qͦd non etiam
deserens emendat. aut certe
regimen deserens dũ aliud
flere nititur: rursus aliud de
in explicabilib nodis ligat.:
ut plerumq mens indubio
adducta unde se aculpa solue¬
renitit᷑. inde inculpa artiꝰ astru¬
testiculoꝵ eiꝰ ꝑplexist̃. Argum̃¬
ta nãq machinationũ illius

Expanded text:
re pondus honoris ecclesiastici negligens, ad locum regiminis praemiis ascendit. Sed quia omne quod hic eminet plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet, dum cor tribulationibus premitur, ad memoriam culpa revocatur, doletque se ad laborem cum culpa pervenisse, et quam sit iniquum quod admiserit ex ipsa fractus difficultate agnoscit. Reum igitur se cum impensis praemiis agnoscens, vult adeptae sublimitatis locum deserere, sed timet ne gravius delictum sit suscepti gregis custodiam reliquisse; vult suscepti gregis curam gerere, sed formidat ne deterior culpa empta possidere. Per honoritus omne pertimescit, ne aut stans in empto regimine non digne lugeat, quod non etiam deserens emendat; aut certe regimen deserens, dum aliud flere nititur, rursus aliud de inexplicabilibus nodis ligat, ut plerumque mens in dubium adducta, unde se a culpa solvere nititur, inde in culpa arctius astritesticulorum ejus perplexi sunt. Argumenta namque machination
Abbreviated transcription (Latin):
Nonnulli inquit ita sunt sim¬
plices. ut rectum qͥd sit ignorẽt.
S eo uere simplicitatis in no¬
centiam deserunt. quo ad uir¬
tutẽ rectitudinis non adsurgt̃.
nem nesciunt. nequaquã in¬
nocentes ꝑsistere ꝑ simplicita¬

Expanded text:
Nonnulli namque ita sunt simplices, ut rectum quid sit ignorent. Sed eo verae simplicitatis innocentiam deserunt, quo ad virtutem rectitudinis non assurgunt. nem nesciunt, nequaquam innocentes persistere per simplicita
Abbreviated transcription (Latin):
ces magistri suꝑ discipulos
suos uiscera timoris: ex uirtu¬
te caritatis. Hy pocrite uero
tanto minus cõmissis sibi me¬
tuunt. quanto nec sibi qͦd
timere debeant dep̾hen¬
dunt. O quã mollia uiscera

Expanded text:
ces magistri super discipulos suos viscera timoris ex virtute charitatis, hypocritae vero tanto minus com missis sibi metuunt, quanto nec sibi quod timere debeant deprehendunt. O quam mollia viscera
Abbreviated transcription (Latin):
lationis officia nunnulli
tur. qͦd liquide agnoscimꝰ:
samus. Quoꝵ unus ut adpre¬
dicandũ mitti debuisset. spon¬
te se p̾buit. qͦ tamen alter ꝑ¬
gere cum pauore recusauit.
y saias quippe d̃ño querenti
quẽ mitteret. ultro se obtulit
dicens. Ecce ego mitte me. Hie¬
remias autẽ mittitur: & tam̃
ne mitti debeat humiliter
p̃cepta caritatis. di uidelicet
amor & ꝓximi. E actuiam gͥ
uitam ꝓ desse ꝓximis cupiens
ysaias officium p̾dicationis
appetit. ꝑ contemplatiuã uͦ
ieremias amori conditoris in
herere desiderans. ne mitti
ad p̃dicandum debeat con¬
tradicit. Qͦd gͦ laudabiliter
alter appetiit. hoc laudabi¬
liter alter expauit. Qui sic

Expanded text:
ationis officium et nonnulli tur. Quod liquide agnoscimus,samus, quorum unus ut ad praedicandum mitti debuisset sponte se praebuit, quorum tamen alter pergere cum pavore recusavit. Isaias quippe Domino quaerenti quem mitteret, ultro se obtulit dicens: « En ego, mitte me . » Jeremias autem mittitur, et tamen ne mitti debeat humiliter praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi. Per activam igitur vitam prodesse proximis cupiens Isaias officium praedicationis appetit; per contemplativam vero Jeremias amori conditoris sedulo inhaerere desiderans, ne mitti ad praedicandum debeat contradicit. Quod ergo laudabiliter alter appetiit, hoc laudabiliter alter expavit: iste
Abbreviated transcription (Latin):
li inquit qui sc̃ĩtatis habitum
tenent. & ꝑfectiõĩs meritum
exequi non ualent. Ad dona
sꝑitualia minime assurgunt.
& iccirco his qui sibi conuine¬
ti sunt. ad cuenda ea que ter¬
rena sunt seruiunt. & non¬
nunqͣm indefensione eiꝰdem
iracundie excedunt. Hos ne¬
quaquã credendu ẽ in hy po¬
critarum numerũ currere.
quia alud ẽ infirmitate. ali¬
ud malitia peccare. Hoc itaq¬

Expanded text:
nquam et sanctitatis habitum tenent, et perfectionis meritum exsequi non valent. Ad dona namque spiritualia minime assurgunt, et idcirco his qui sibi conjuncti sunt ad ea tuenda quae terrena sunt serviunt, et nonnunquam in defensionis ejusdem iracundia excedunt. Hos nequaquam credendum est in hypocritarum numerum currere, quia aliud est infirmitate, aliud malitia peccare. Hoc itaq
Abbreviated transcription (Latin):
sibi mens ex necessitate blandi¬
tur: ex uoluptate decipitur.
Unde necesse ẽ ut interior ho¬
mo nr̃ equus quidam arbit᷑
p̾sideat. inter se & eum quem
externis gestat: quatinus ei
homo suus exterior & semꝑ ad
debitum ministeriũ seruire
sufficiat. & nun quam suꝑbe
libera ceruice contradicat.¬

Expanded text:
sibi mens ex necessitate blandisibi mens ex necessitate blanditur, ex voluptate decipitur.Unde necesse est ut interior homo, noster aequus quidam arbiter praesideat inter se, et eum quem exterius gestat, quatenus ei homo suus exterior et semper ad debitum ministerium servire sufficiat, et nunquam superbe libera cervice contradicat
Abbreviated transcription (Latin):
incurrit necessitas uolupta
dumẽ inquit qͥa sic uoluptas
sub necessitate se palliat: ut
uix eam ꝑfectus quisq discer¬
nat. Nam dum solui debitũ
necessitas petit. uoluptas exple¬
ri desiderium suppetit. Et tan¬
to gulam securius impreceps
rapit. quanto sub honesto no¬
mine necessitatis explende se
contegit. Sepe autem in ipsa
edendiuia furtiue adiuncta
impudenter libera etiã p̾ire
conatur. facile autẽ ẽ dep̃hen¬
dere cum uoluptas eiꝰ necessita¬
tem p̃uenit. s ualde ẽ difficile
discernere cum in ipso esu ne¬
cessariose occulta subuingit.
Nam quia p̃euntem nature
appetitum sequitur. quasi at̃¬
go ueniens tardius uidetur. Eo
enim tempore quo necessita¬
ti debitum soluitur. quia ꝑ esũ
uoluptas necessitati miscetur.
quid necessitas petat & quid
sicut dictum ẽ uoluptas sup¬
petat ignoratur. Sepe uͦ et
discernimus. & quia utramq
sibi coniunctã nouimus. in hoc
qͦd extra metas rapimur: libet
ut sciendo fallamur. Et dum

Expanded text:
oluptas dum vero est quia sic voluptas sub necessitate se palliat, ut vix eam perfectus quisque discernat. Nam dum solvi debitum necessitas petit, voluptas expleri desiderium suppetit; et tanto gulam securius in praeceps rapit, quanto sub honesto nomine necessitatis explendae se contegit. Saepe autem in ipsa edendi via furtive adjuncta impudenter libera etiam praeire conatur. Facile autem est deprehendere cum voluptas ejus necessitatem praevenit, sed valde est difficile discernere cum in ipso esu necessario se occulta subjungit. Nam quia praeeuntem naturae appetitum sequitur, quasi a tergo veniens tardius videtur. Eo enim tempore quo necessitati debitum solvitur, quia per esum voluptas necessitati miscetur, quid necessitas petat, et quid, sicut dictum est, voluptas suppetat, ignoratur. Saepe vero et discernimus; et quia utramque sibi conjunctam novimus, in hoc quod extra metas rapimur, libet ut sciendo fallamur; et dum
Abbreviated transcription (Latin):
enim eccła transire sine labore
temptationis non potest tem¬
pora peregrinationis. Que
& si foris aꝑtos hostes ñ habet.
intus tamentolerat fictos fr̃s.¬
Et fortasse grauius affligitur.:
cum ñ extraneoꝵ ictib s suoꝵ
morib impugnatur. Siue itaq
illo seu isto tempore: est tamen
semꝑ mlabore. Cum gͥ huius¬

Expanded text:
enim Ecclesia transire sine labore tentationis non potest tempora peregrinationis, quae etsi foris apertos hostes non habet, intus tamen tolerat fictos fret fortasse gravius affligitur cum non extraneorum ictibus, sed suorum moribus impugnatur. Sive itaque illo, seu isto tempore, est tamen semper in labore. Nam et i
Abbreviated transcription (Latin):
inter hos & hy pocritas distat.
qͦd infirmitatis conscii ma¬
lunt acunctis de culpa sua
redargui: quam de ficta
scĩtate laudari. Illi uͦ & iniqͦ
se agere certi sunt: & tamen
apud humana iudicia de
nomine scĩtatis intumescunt.
tant causisdi. illi etiã ꝑ cau¬
sas dĩ: intentioni deseruiunt

Expanded text:
inter hos et hypocritas distat, quod isti infirmitatis suae conscii malunt a cunctis de culpa sua redargui, quam de ficta sanctitate laudari; illi vero et iniqua se agere certi sunt, et tamen apud humana judicia de nomine sanctitatis intumescunt. tant causis Dei, illi vero pro causis Dei intentioni deserviunt
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitatis prudentiã semꝑ
adiungant. quatinꝰ sic securi¬
tatẽ de simplicitate posside¬
ant. ut circunspectionẽ pru¬
dentie non admittant.

Expanded text:
simplicitatis bono prudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant.
Abbreviated transcription (Latin):
Prelatonamq in cogitationib
suggerit. quia solo uite me¬
rito suꝑ ceteros exereuit. & si
qua abeo bene aliquandoge¬
sta sunt: hec importune etꝰ
animo obicit. Et cum hunc
do singulariter placuisse in¬
sinuat. quo facile suggesta
ꝑsuadeat: ipsam ad testimo¬
niũ potestatis tradite retribu¬
tionem uocat: dicens. Quia
tuo regimine non dedisset.
Eiusq mox mentem erigit.
uiles atq inutiles eos qui sub¬
iecti sunt ostendit: ita ut
nullũ iam quasi dignũ res¬
piciat. cui equaminiter lo¬
quatur. & sic mentis tranqͥl¬
litas iniram uertitur. quia
dũ cunctos despicit: dum
sensum uitãq omĩum sine
moderamine rep̃hendit. tan¬
to irrefrenatiꝰ se miracundi-¬
am dilatat: quanto eosqui
sibi cominissi sunt ẽẽ sibi¬
met indignosputat. At con¬
tra cum subiectorũ cor suꝑ¬
bia instigat. hoc summno¬
pere agere nititur: ut sua
acta considerare funditus
negligant. & semꝑ tacitis co¬
gitationib rectoris sui iudi¬
portune respiciunt. qͦd repre¬

Expanded text:
praelato namque in cogitationibus suggerit, quia solo vitae merito super caeteros excrevit; et si qua ab eo bene aliquando gesta sunt, haec importune ejus animo objicit, et eo hunc Deo singulariter placuisse insinuat: quo facilius suggesta persuadeat, ipsam ad testimonium potestatis traditae retributionem vocat, dicens: Quia tuo regimine non dedisset, ejusque mox mentem erigit. Viles atque inutiles eos, qui subjecti sunt, ostendit, ita ut nullum jam quasi dignum respiciat, cui aequanimiter loquatur, unde et mox mentis tranquillitas in iram vertitur. Quia dum cunctos despicit, dum sensum vitamque omnium sine moderatione reprehendit, tanto irrefrenatius se in iracundiam dilatat, quanto eos qui sibi commissi sunt esse sibimet indignos putat. At contra, cum subjectorum cor superbia instigat, hoc summopere agere nititur, ut sua acta considerare funditus negligant, et semper tacitis cogitationibus rectoris sui judiportune respiciunt, in seme
Abbreviated transcription (Latin):
Oua inquit int̾ra dereliquisse
est. natosꝑ conuersionẽ filios
nequaquam at̾renis actib
inter posito ex hortationis ni¬
do. suspendere. Qua interra
derelinquere. nullum celestis
uite filiis exemplum p̃bere.
Quia enim hypocrite ꝑ cari¬
tatis uiscera non calent: de
torpore ꝓlis edite. idẽ de o¬
uorum suoꝵ frigore nequaꝙͣ
dolent. Et quanto se libentiꝰ
terrenis actib inserunt. tanto
negligentius eos quos generãt
agere terrena ꝑmittunt.¬

Expanded text:
o in terra dereliquisse est natos per conversionem filios nequaquam a terrenis actibus interposito exhortationis nido suspendere. Ova in terra dereliquisse est nullum coelestis vitae filiis exemplum praebere. Quia enim hypocritae per charitatis viscera non calent, de torpore prolis editae, id est de ovorum suorum frigore non dolent, et quanto se libentius terrenis actibus inserunt, tanto negligentius eos quos generant, agere terrena permittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uiri inquit quia breuitatem
huius temporis indesinenter
aspiciunt: quasi cotidie mori¬
entes uiuunt. & tanto se soli¬
dius mansuris p̃parant: quali¬
to & nulla ẽẽ transitoria semꝑ
ex fine pensant. Hinc ꝑ psal¬
modicum parens. Inmensũ
quippe ẽ qͦd sine termino se¬
quitur. & parum ẽ quicquid

Expanded text:
viri, quia brevitatem hujus vitae indesinenter aspiciunt, quasi quotidie morientes vivunt; et tanto se solidius mansuris praeparant, quanto et nulla esse transitoria semper ex fine pensant. Hinc quippe Psalmodicum parens . Immensum quippe est quod sine termino sequitur, et parum est quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
um. Sunt non nulli qui ex
ola humilitate refugiunt.
ne eis quib se impares esti¬
mant p̾ferantur. Quorum
ꝓfecto humilitas si ceteris qͦq
uirtutib cingitur: tunc ante
d̾i ocłos uera ẽ cum ad respuen
est humilis. qui suꝑni nutus
arbitrium ut debeat preẽe
intelligit. & tamen p̃esse con¬
temnit. s diuinis dispositio¬
nib subditus. atq a uitio ob¬
stinationis alienus. Cum sibi
si iam donis p̃uentus ẽ. quib
& aliis ꝓsit. & ex corde debet
fugere: & inuitꝰ obedire. Ecce¬

Expanded text:
um? Sunt nonnulli qui ex sola humilitate refugiunt, ne eis quibus se impares aestimant praeferantur. Quorum profecto humilitas, si caeteris quoque virtutibus cingitur, tunc ante oculos Dei vera est, cum ad respuendest humilis qui superni nutus arbitrium ut debeat praeesse intelligit, et tamen praeesse contemnit. Divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi si jam donis praeventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et invitus obedire. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Ille inquit ille modis oib
debet ad exemplum uiuendi
ꝑtrahi. qui cunctis carnis passi¬
onib moriens. iam sp̃italiter
uiuit. Qui ꝓspera mundi post¬
posuit. qui nulla aduersa ꝑti¬
ducitur. s ꝓpria largitur. qui
ꝑ pietatis uiscera citius ad ig¬
noscendum flectitur. s nunꝙͣ
plusqͣm deceat ignoscens. ab
arce rectitudinis inclinatur.
qui nulla illicita ꝑpetrat. sed
ꝑpetrata abaliisut ꝓpria de¬
plorat. qui ex asfectu cordis ali¬
ene infirmitati compatitur.
sicq in bonis ꝓximi sicut in
suis ꝓfectib letatur. quiita
se imitabilem ceteris incunc¬
tis que agit insinuat. ut int̾¬
eos non habeat qͦd saltem de
transactis erubescat. Qui se¬

Expanded text:
lligunt. Ille modis omnibus debet ad exemplum vivendi pertrahi, qui cunctis carnis passionibus moriens, jam spiritaliter vivit, qui prospera mundi postposuit, qui nulla adversa pertiducitur, sed propria largitur; qui per pietatis viscera citius ad ignplusquam deceat ignoscens, ab arce rectitudinis inclinatur; qui nulla illicita perpetrata, sed perpetrata ab aliis ut propria deplorat; qui ex affectu cordis alienae infirmitati compatitur: sicque in bonis proximi, sicut in suis profectibus laetatur; qui ita se imitabilem caeteris in cunctis, quae agit insinuat, ut interius non habeat quod saltem de transactis erubescat, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
Odit qualem fuisse se menunit.
amat quałe se ẽẽ debuisse cog¬
noscit. Solã iam penitentie
amaritudinẽ diligit. qͥa caute
considerat inquantis uolupta¬
tib sua delectatione peccauit.

Expanded text:
odit qualem se fuisse meminit, amat qualem se esse debuisse cognoscit, et solam jam poenitentiae amaritudinem diligit, quia caute considerat in quantis voluptatibus sua delectatione peccavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑamorem inqͥt d̃i. amor ꝓximi
gignitur. & ꝑ amorem ꝓximi
d̾iamor nutritur. Nam qͥ d̃m
amare negligit. ꝓfecto dilige
re ꝓximum nescit. Et tunc ple¬
mus indi dilectione ꝓficimus.
si meiꝰdem dilectionis gremio.
priꝰ ꝓximi caritate lactamur.
Quia enĩ amord̃i amorem ꝓ¬
ximi generat dicturꝰ ꝑ legem
dñs diliges ꝓximum. p̃misit
dicens. diliges d̃nm d̃m tuũ.
ut scilicet interra pectoris nr̃i
priꝰ amoris sui radicem figeret.
quatinus ꝑ ramos postinodu
dilectio fraterna germinaret.
& rursũ quia amor q̃i ex a¬
more ꝓximi coalescit. testatur
iohannes qui increpat dicens.
Qui non diligit frẽm suum quẽ
uidet. dm̃ quem ñ uidet qͦmͦ

Expanded text:
amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi Dei amor nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto amare proximum nescit, et tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius charitate proximi lactamur. « Quia enim amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus: « Diliges proximum, » praemisit dicens: « Diliges Dominum Deum tuum; » ut videlicet in terra pectoris nostri, prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Et rursum, quia amor Dei et proximi amore calescat, testatur Joannes, qui increpat dicens: « Qui non diligit fratrem suum, quem videt, Deum, quem non videt, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ supra distulimꝰ utrum scilicet totas tres illas quas
diximus lib̾tates. id ẽ arbitrii consilii. complaciti. uł
alus nominib a necessitate a peccato. a miseria pͥmi
homines in paradyso habuerint: an tantũ duas. in
unã solũm᷑. Et de pͥma quidẽ nulla iam questio est:
si meminerimꝰ quam aꝑte & iustis eam & peccatori¬
b inẽẽ equalit̾. ratio suꝑior edocuerit. De duab re¬
liquis querit᷑ non immerito an unquã eas adam
sus non dono ascribend̾ ẽ potestatis: s uicio uolinita¬
tis. Lapsus tamen ex uoluntate. non eque ex uiolun¬
tade resurgẽ iam lib̾m habet. quia & si dacum fuit
uoluntati posse stare ne caderet: non tam̃ resur gere
si caderet. Non enim tam facile quis ualet exire de
fouea: quã facile in eam labi. Cecidit sola uoluntate
homo in foueam peccati. s non ex uoluntate sufficit¬
& posse resurgere: cum iam ꝙ si uelit non possit non
peccare. Quia gͦ: ꝑut lib̾um arbitriũ. qm̃ nom po¬

Expanded text:
d supra distulimus; utrum scilicet totas tres illas quas diximus libertates, id est, arbitrii, concilii, complaciti; vel aliis nominibus, a necessitate, a peccato, a miseria, primi homines in paradiso habuerint: an tantum duas, an unam solummodo. Et de prima quidem nulla jam quaestio est, si meminerimus quam aperte et justis eam et peccatoribus inesse aequaliter, ratio superior edocuerit. De duabus reliquis quaeritur non immerito, an unquam eas Adam sus, non dono ascribendus est potestatis, sed vitio voluntatis. Lapsus tamen ex voluntate non aeque ex voluntate resurgere jam liberum habet: quia, etsi datum fuit voluntati posse stare ne caderet, non tamen resurgere si caderet. Non enim tam facile quis valet exire de fovea, quam facile in eam labi. Cecidit sola voluntate homo in foet posse resurgere, cum jam, etiamsi velit, non possit non peccare. Quid ergo? Periit liberum arbitrium, quoniam non po
Abbreviated transcription (Latin):
sublimiori tanquã in uno: s sublimiorib tanquã in mul¬
tis. Non tua gͦ sola potestas a dño: sunt et mediocres. st̃
& inferiores. Et quomͦ quos ds̃ comunxit non sunt sepa¬
randi: sic nec quos subiuĩxit comparandi. Monstrũ fa¬
cis. si manui submouens digitum facis pendẽ de capite:
suꝑiorẽ manui. brachio collat̾alẽ. Tale est. si in xp̃i corꝑe
membra alit̾ locas. quam disposuit ipse. Nisi tu putas
aliũ ẽẽ qui posuit. in eccłia quosdam quidẽ apłos. quos¬
dam aut̃ ꝓpħ̃as: alios uͦ euangłistas alios doctores et
pastores ad consũmationẽ scõꝵ in opꝰ misterii. in edifiça¬
tionẽ corporis xp̃i. Atq hoc corpꝰ qd̾ tͥ ipse paulus suo uͦ
apłico figurans eloquio. & capiti conuenientissime ap¬
tans. totum ex eo compactũ ꝑhibet et conexũ. ꝑ omnẽ
iuncturam subministrationis. scd̾m oꝑationem in m̃¬

Expanded text:
Sublimiori, tanquam in uno, sed sublimioribus, tanquam in mulSublimiori, tanquam in uno, sed sublimioribus, tanquam in multis. Non ergo tua sola potestas a Domino; sunt et mediocres, sunt et inferiores. Et quomodo quos Deus conjunxit, non sunt separandi : sic nec quos subjunxit, comparandi. Monstrum facis, si manui submovens, digitum facis pendere de capite, superiorem manui, brachio collateralem. Tale est si in Christi corpore membra aliter locas quam disposuit ipse. Nisi tu putas alium esse, qui posuit in Ecclesia quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, alios vero evangelistas, alios doctores et pastores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi. Atque hoc corpus, quod tibi ipse Paulus suo vere apostolico figurans eloquio, et capiti convenientissime aptans, totum ex eo compactum perhibet, et connexum per omnem juncturam subministrationis, secundum operationem in me
Abbreviated transcription (Latin):
scandala. odia: qd̃q magis dolendũ int̾ eccłias. inmcicias
graues. ꝑpetesq discordias. Uides quam uerus sit sermo il¬
le omĩa mͥ licent. s non omĩa expediunt: Quid si forte nec
licet: Ignosce mͥ non facile adducor licitum consentire:
qđ tot illicita parturit. Tune deniq tͥ licitum censeas.
suis eccłias mutilare menbris. confundẽ ordinẽ. ꝑturbare
t̃minos quos posuerunt patres tui: Si iusticie ẽ. ius eui¬
q seruare suum. auferre cuiquã sua. iusto quomͦ pot̾it
conuenire: Erras si ut summã ita & solam institutã a dõ:¬
urãm apłicam potestatem ex istimas. Si hoc sentis: dissen¬
tis ab eo qui ait. Non ẽ potestas nisi a dõ. Proinde qd̃
sequit᷑ qui potestati resistit dei ordinationi resistit: & si
pͥncipalit̾ ꝓ te facit: non tam̃ singularit̾. Deniq idẽ ait.
Omĩs anima potestatib sublimiorib subdita sit. Non ait

Expanded text:
scandala, odia: quodque magis dolendum, inter ecclesias inimicitias scandala, odia: quodque magis dolendum, inter ecclesias inimicitias graves, perpetesque discordias. Vides quam verus sit sermo ille: Omnia 433 mihi licent, sed non omnia expediunt . Quid si forte nec licet? Ignosce mihi: non facile adducor licitum consentire quod tot illicita parturit. 17. Tune denique tibi licitum censeas, suis ecclesias mutilare membris, confundere ordinem, perturbare terminos, quos posuerunt patres tui? Si justitiae est jus cuique servare suum; auferre cuiquam sua, justo quomodo poterit convenire? Erras, si ut summam, ita et solam institutam a Deo vestram apostolicam potestatem existimas. Si hoc sentis, dissentis ab eo qui ait: Non est potestas nisi a Deo. Proinde quod sequitur, Qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit; etsi principaliter pro te facit, non tamen singulariter. Denique idem ait: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit . Non ait,
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid ad episcopos dolentes iniuriam: Ridentib pro¬
fecto aspiciunt ocłis: siue que faciunt mala. siue que pa¬
tiunt᷑. Que demũ utilitas in sanguine isto: Uereor ne
illa quã in ꝓpħ̃a cõminatꝰ ẽ ds̃. ille inquiens in iniquita¬
te sua moriet᷑: sanguinẽ aũt eius de manii tua requirã.
Si enĩ et extollit᷑ qui subtrahit᷑. & cui subtrahit᷑ urit᷑ qui
subtrahit quomͦ innocens: Parum ẽ. inuoluimꝰ ignem. Au¬
di aꝑtiꝰ. Si is qui murmurat scđm animã mortuus ẽ qui
instigat quomͦ uiuit: Quomͦ uero ñ reus mortis amborũ
et sue parit̾ qui gladiũ dedit. unde ambo morerent᷑: Hoc
ẽ qd̃ dixeram occidisti et possedisti. Adde qd̾ qui audiunt
scandalizant᷑. indignant᷑ detrahunt. & blasphemant hoc
ẽ uulnerant᷑ ad mortẽ. Non ẽ bona arbor faciens fructus
tales insolentias. dissolutiones. lilapidationes. simultates

Expanded text:
Numquid ad episcopos dolentes injuriam? Ridentibus proNumquid ad episcopos dolentes injuriam? Ridentibus profecto aspiciunt oculis, sive quae faciunt mala, sive quae patiuntur. Quae demum utilitas in sanguine isto? Vereor ne illa, quam in propheta comminatus est Deus: Ille, inquiens, in iniquitate sua morietur; saguinem autem eius de manu tua requiram. Si enim et extollitur, qui subtrahitur, et cui subtrahitur, uritur, qui subtrahit, quomodo innocens? Parum est: involvimus ignem, audi apercius. Si is, qui murmurat, secundum animam mortuus est, qui instigat, quomodo vivit? Quomodo vero non reus mortis amborum, et sue pariter, qui gladium dedit, unde ambo morerentur? Hoc est, quod dixeram: Occidisti et possedisti. Adde, qscandalizantur, indignantur, detrahunt, et blasphemant; hoc est, vulnerantur ad mortem. Non est bona arbor faciens fructus tales, insolentias, dissolutiones, dilapidationes, simultates,
Abbreviated transcription (Latin):
uiderit hoc. Michi uidet᷑ non longe a uero dissentire.
qui id forte int̾ auaricie species locandũ putauerit.
Ego uͦ illiꝰ aut speciem eẽ: aut speciem habere ñ ne¬
gar im. Sane int̾ẽ tue ꝑfectionis: & malas res.&. ma¬
las pariter species deuitare. In alt̾o conscientie: in al¬
tero fame consulis. Puta tͥ non licere & si alias fortasse
possedisti. Nolo aũt̃ p̃tendas mͥ fructũ emancipationis ipsiꝰ.
nullus ẽ eni. nisi qd̃ ide et ep̃i in solentiores: & monachi dis-
solutiores fiunt. Quid qd̃ et pauꝑiores: Inspice diligentꝰ
talium ubiq lib̾toꝵ. & facultates. & uitas si non pudenda
ad modum. & tenuitas in his: & in illis scłaritas inuenit᷑.
Matͥs noxie lib̾tatis gemina soboles hec. Quidni peccet
licentiꝰ uagum et male lib̾um uulgus. cum non sit qui ar-¬
guat. Quidni licentiꝰ quoq spoliet᷑. aut dep̃det᷑ uermis.
religio. cum non sit qui defendat. Quo enĩ refugiũ illius:

Expanded text:
viderit hoc. Mihi videtur non longe a vero dissentire, viderit hoc. Mihi videtur non longe a vero dissentire, qui id forte inter avaritiae species locandum putaverit. Ego vero illius aut speciem esse, aut speciem habere non negaverim. Sane inter est tuae perfectionis, et malas res, et malas pariter species devitare. In altero conscientiae, in altero famae consulis. Puta tibi non licere etsi alias fortassepossedisti . 16. Nolo autem praetendas mihi fructum emancipationis ipsius. Nullus est enim, nisi quod inde episcopi insolentiores, monachi etiam dissolutiores fiunt. Quid quod et pauperiores? Inspice diligentius talium ubique libertorum et facultates, et vitas, si non pudenda admodum et tenuitas in his, et in illis saecularitas invenitur. Matris noxiae libertatis gemina soboles haec. Quidni peccet licentius vagum et male liberum vulgus, cum non sit qui arguat? Quidni licentius quoque spolietur ac depraedetur inermis religio, cum non sit qui defendat? Quo enim refugium illis?
Abbreviated transcription (Latin):
retulit: non omĩa tamen. Incidit miser in manus ali¬
as: acciꝑ e quam dare potentiores. Bene fecisti. tuas
in utͦq seruans innoxias: nec imponẽ scł ambitioso. nec
subponere iniquo mãmone acquiescens. Non sic a pau¬
pe ep̃õ continuisti. dans qd̾ daret: ne iminunificus no¬
taret᷑. Accepit clam: qd̾ palam dedit. Sic de tuo sacculo
consultum ẽ uerecundie uiri.Sic quoq curie morẽ gerens
tuo beneficio: inuidiam declinauit eoꝵ qui diligunt
munera. Non potes abscondere: & factũ nouimus et
ꝑsonam. Audire grauat: Et ego eo libentiꝰ p̃dico: quo
tu molestiꝰ audis. Si tͥ sic expedit: & mͥ sic. Tam non opo¬
tet xp̃i głam me silere. quam nec de querere tuam. Et
si ꝑgis murmurare adhuc: respondebit᷑ tͥ ex euangłio.
Quando eis p̃cipiebat: tantomagis plus p̃dicabant di¬
centes. Bene omĩa fecit. Audi aliud: si tam̃ aliud. Ad
idem enun fortassis ꝑtinere quis dicat. Tua considatio

Expanded text:
retulit, non omnia tamen. Incidit miser in manus aliretulit, non omnia tamen. Incidit miser in manus alias, accipere quam dare potentiores  al. promptiores. Bene fecisti, tuas in utroque servans innoxias, nec imponere scilicet ambitioso, nec supponere iniquo mammonae acquiescens. Non sic a paupere episcopo continuisti, dans quod daret, ne immunificus notaretur: accepit clam, quod palam dedit. Sic de tuo sacculo consultum est verecundiae viri, sic quoque curiae morem gerens, tuo beneficio invidiam declinavit eorum qui diligunt munera. Non potes abscondere: et factum novimus, et personam. Audire gravat? Et ego eo libentius praedico, quo tu id molestius audis: si tibi sic expedit, et mihi sic. Tam non oportet Christi gloriam me silere, quam nec te quaerere tuam. Et si pergis murmurare adhuc, respondebitur tibi ex Evangelio: Quanto eis praecipiebat, tanto magis plus praedicabant, dicentes: Bene omnia idem enim fortassis pertinere quis dicat. Tua consideratio
Abbreviated transcription (Latin):
cis. germanicos detumuisse saccos: s p̃cio non massa.
Argentum reputatũ ẽ fenũ. sũmarii non leuatis sarcins:
onusti nichilominꝰ repatͥant uł inuiti. Noua res. Qnͣdo
actenus aurum roma refudit: Et nunc romanoꝵ consilio
id usur patũ ñ credimus. Duo uenert̃ ambo locupletes.
& ambo rei: siquidem unus maguntiꝰ coloniensis alter.
Alt̾i grã gratis reddita ẽ: alt̾. indignus credo. cui grã
reddẽt᷑ audiuit. Cum quali ueste intrasti: cũ tali egre¬
dieris. Quocem magnificã: uocem ꝓrsus apłice lib̾tatis.
Quid muꝰ ab illa hec habuit pecunia tua tecum sit in ꝑ¬
ditionẽ: Nisi qd̾ in illa plus zeli: in ista pliis modestie so¬
nuit. Quid ille de tͣnsinarinis partib pene a finib t̾re.
terra et mari currens ꝓ ep̃atu suis & alienis facultatib
rursus em̃do Iam enim emerat pͥus. Tulit multa s.

Expanded text:
Germanicos detumuisse  al. detinuisse saccos, 431 sed pretio, non massa. Germanicos detumuisse  al. detinuisse saccos, 431 sed pretio, non massa. Argentum reputatum est fenum: summarii non levatis sarcinis, onusti nihilominus repatriant vel inviti. Nova res. Quando hactenus aurum Roma refudit  al. refugit? Et nunc Romanorum consilio id usurpatum non credimus. Duo venerunt, ambo locupletes, et ambo rei. Siquidem unus Moguntinus, Coloniensis alter: alteri gratia gratis reddita est; alter, indignus credo cui gratia redderetur, audivit: Cum quali veste intrasti, cum tali egredieris. O vocem magnificam! vocem prorsus apostolicae libertatis! Quid minus ab illa haec habuit, Pecunia tua tecum sit in perditionem? Nisi quod in illa plus zeli, in ista plus modestiae sonuit. Quid ille de transmarinis partibus pene a finibus terrae, terra et mari currens pro episcopatu, suis et alienis facultatibus rursus emendo? Jam enim emerat prius. Tulit multa, sed
Abbreviated transcription (Latin):
benefici uocant᷑. Ad istud de his qui foris sunt. Quid ad
nos: Tu id mendacit̾ diceris: si ñ tã bñficus. ẽẽ.ꝙͣ bñficus pẽe
uitendas. Parui deiectiq anini ẽ. de subditis non ꝓfectũ
querere subditoꝵ: s questum ꝓprium. In sũmo p̃sertim oĩũ.
nichil t᷑pus. Quam pulchre magister gentium parentes
filuis: non filios debere censuit thesaurizare parentib.
Non mediocris głe uox illa identidem ipsius: non reqͥro
datum s fructũ. At iam tͣnseamꝰ & hinc: ne quis moram
in his meam. auaricie in te notam int̾pretet᷑. Que quam
longe a te sit suꝑiori libro testatꝰ sum: sciens quanta et
in quanta tua necessitate respueris. A te ꝓinde scͥpserim
ista non ꝓpt̾ te. Nempe qd̾ tͥ scͥbit᷑: soli ꝓdesse non decet.
Hic locꝰ auariciã carpit a quo uicio immunis satis tua
o pinio est: an et opꝰ tu uideris. Uidimus tamen ut ob¬

Expanded text:
benefici vocantur . At istud de his qui foris sunt. Quid ad benefici vocantur . At istud de his qui foris sunt. Quid ad nos? Tu id mendaciter diceris, si non tam beneficus esse, quam beneficis praeesse intendas. Parvi dejectique animi est, de subditis non profectum quaerere subditorum, sed quaestum proprium. In summo praesertim omnium nihil turpius. Tum pulchre Magister Gentium parentes filiis, non filios debere censuit thesaurizare parentibus . Non mediocris gloriae vox illa identidem ipsius: Non requiro datum, sed fructum . At jam transeamus et hinc, ne quis moram in his meam, avaritiae in te notam interpretetur: quae quam longe a te sit, libro superiori testatus sum , sciens quanta, et in quanta tua necessitate respueris. Ad te proinde scripserim ista, non propter te. Nempe quod tibi scribitur, soli prodesse non decet. Hic locus avaritiam carpit, a quo vitio immunis satis tua opinio est; an et opus, tu videris. Vidimus
Abbreviated transcription (Latin):
dico appellationes ut non contemnendas. sic nee
usurpandas omuino. Porro hoꝵ quid insolentiꝰ cense¬
am. haud facile dixerim. Nisi qd̾ usurpatio quandã
uidet᷑ inducẽ contemptꝰ uecessitatẽ: ac ꝑ hoc forte
acriꝰ insectanda que ampliꝰ nocet. Aut ñ uere no¬
centior ẽ mala in se in partu peior: Nonue ipsa ẽ
que ipsum ius quoq nat᷑e aut extenuat aut exter
modo demit. s adimit. Quid sacramentis acceptiꝰ.
Usurpata tam̃ ab indignis indigneue tractata mi¬
nime acceptant᷑. Magis habent damnationẽ quia
debitam uenerationem non habent. Fateor grande
& generale mundo bonũ ẽẽ apꝑellationes id er tam
necessarium quam solem ipsum mortalib. Reuera
quidam sol iusticie ꝑdens ac redarguens opera
ipsi de te. Principem te constituerunt: s sibi nontͥ. Alioqͥu
quo pacto te reputas suꝑiorem his a quib beneficiũ men-¬
dicas: Audi dominũ. Qui potestatem habent suꝑ eos.

Expanded text:
dico appellationes ut non contemnendas, sic nec dico appellationes ut non contemnendas, sic nec usurpandas omnino. Porro horum quid insolentius censeam, haud facile dixerim: nisi quod usurpatio quamdam videtur inducere contemptus necessitatem, ac per hoc forte acrius insectanda, quae amplius nocet. Aut non vere nocentior est, mala in se, in partu pejor? Nonne ipsa est quae ipsum jus quoque naturae aut extenuat, aut extermmodo demit, sed adimit. Quid Sacramentis acceptius? Usurpata tamen ab indignis, indigneve tractata, minime acceptantur. Magis habent damnationem, quia debitam venerationem non habent. Fateor grande et generale mundo bonum esse appellationes: idque tam necessarium, quam solem ipsum mortalibus. Revera quidam sol justitiae est, prodens ac redarguens opera ipsi de te. Principem te constituerunt, sed sibi, non tibi. Alioquin quo pacto te reputas superiorem his, a quibus beneficium mendicas? Audi Dominum: Qui potestatem habent super eos,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uͦ suta om̃s & appellantes iusti. & appellati rei ur̃o
examine iuenti sint. Diligite inquit iusticiã qͥ iudi-¬
catis t̾ram. Parum est iusticiam tenere nisi & diligas.
Qui tenent. tenent: qui diligunt. ⁊ elant᷑. Amator iusticie
inquirit iusticiam. & ꝓsequit᷑ eam. Porro om̃em iniusti¬
ciam ꝑsequit᷑. Nichil tͥ & illis qui appellationes uenati¬
ones putant. Pudet elogii qd̃ apud ethincos iam uer¬
tit᷑ inparabolam. duos mouimꝰ ceruos pingues. Ut mi¬
tiꝰ loquar. plus facecie quam iusticie hic. Tu si a mas
iusticiam appellationes non affectas s sustines. Uerũ¬
tam̃ quid emoliuñti affert eccłis dĩ. tua uniꝰ hominis
iusticia. ubi sententia p̃ualet alit̾ affectoꝵ: At istud lo
uͦ non te existimes ociose uacare considerationi huic
qua appellationes ad legituũ si fieri potest reuoces
usum. Et si hinc mea querat᷑. uł potiꝰ curet᷑ sententia.

Expanded text:
rum vero si ita omnes et appellantes justi, et appellati rei vestro rum vero si ita omnes et appellantes justi, et appellati rei vestro examine inventi sint. Diligite, inquit, justitiam, qui judicatis terram . Parum est justitiam tenere, nisi et diligas. Qui tenent, tenent; qui diligunt, zelantur. Amator justitiae inquirit justitiam, et prosequitur eam: porro omnem injustitiam persequitur. Nil tibi et illis, qui appellationes venationes putant. Pudet elogii, quod apud Ethnicos jam vertitur in parabolam: Duos movimus  al. novimus cervos pingues. Ut mitius loquar, plus facetiae quam justitiae hic. Tu si amas justitiam, appellationes non affectas, sed sustines. Verumtamen quid emolumenti affert ecclesiis Dei tua unius hominis justitia, ubi sententiavero non te existimes otiose vacare considerationi huic, qua appellationes ad legitimum, si fieri potest, revoces usum. Et si hinc mea quaeratur vel potius curetur sententia,
Abbreviated transcription (Latin):
pellant᷑ ne indignas & infames ꝑsonas a sacris offici¬
is. beneficiis ue repellere. seu amouere queant. Quod
tu inuenis remediũ morbo huic. ne qd̾ reꝑtum ad re¬
medium fuit: reꝑiat᷑ ad mortẽ. Telatꝰ ẽ dñs domũ ora¬
tionis. factam speluncã latronũ. Tu eiꝰ minist̃ dissimu¬
las. miseroꝵ refugium datum. arma iniquitati: Uide¬
dum non tam grauatos quam grauare. uolentes. Qd
hoc misterii: Tuum ẽ considerare: non meum cõm̃¬
tari istud. Et cur inquis male appellati non ueniunt
ostensuri sui innocentiã: maliciam conuicti. Dico qd̾
dicẽ ad hec solent. Nulumꝰ uexari frustra. In curia ẽẽ.
qui ꝓcluuꝰ faueant appellantib foueant appellatio¬
nes. Cessuris rome: domi cedere satius. Fateor me ñ
om̃ino decredere his. Quem das mͥ uitam crebͥs ap¬
pellationib que hodie fiunt. qui ꝓ expenssiꝰ itineris
uł nũmum restituerit illi quẽ forte appellarit: Mi¬

Expanded text:
pellantur, ne indignas et infames personas a sacris officipellantur, ne indignas et infames personas a sacris officiis beneficiisve repellere seu amovere queant. Quod tu invenis remedium morbo huic, ne quod repertum ad remedium fuit, reperiatur ad mortem? Zelatus est Dominus domum orationis factam speluncam latronum : tu ejus minister diissimulas miserorum refugium datum arma iniquitati? Videappellandum non tam gravatos, quam gravare volentes. Quid hoc mysterii? Tuum est considerare, non meum commentari istud. Et cur, inquis, male appellati non veniunt, ostensuri suam innocentiam, malitiam convicturi? Dico quod dicere ad haec solent: Nolumus vexari frustra. In curia esse, qui proclivius faveant appellantibus, foveant appellationes. Cessuris Romae, domi cedere satius. 9. Fateor me non omnino decredere his. Quem das mihi in tam crebris appellationibus quae hodie fiunt, qui pro expensis itineris vel nummum restituerit illi, quem forte appellarit? Mi