comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dã monstrauit. Quod uero int̾ hȩc
eacharias implet᷑ sp̃u scõ. ac de re-¬
dẽptore nr̃o simul & nr̃a redẽptio¬
ne ꝓphetat: significat mystice. quia
multi de stirpe sacerdotali. quia
confessione xp̃i diutius ora conti¬
io ꝓphetiȩ sublimandi. & magi¬
sterii pastoralis officio populis
eẽnt preferendi. Quãuis eãdem
acceptio spiritus. & ꝓphetia racha¬
riȩ hoc quoq conuenienter figu¬
rare credendum ẽ: quia tunc in¬
staret tempus quo fidelib pande¬
retur omnes legalis sacerdotii ritꝰ
& cerimonias spiritali intus sci¬
entia. & propheticis exuberare
mysteriis: quȩ mediatoris dei &
diuinitati testimoniũ ferrent.
iuxta quod ipse iudeoꝵ duriciã
increpans dicit. Si crederetis moysi.
crederetis forsitan & mͥ: de me enĩ ille
scripsit. Quid autẽ ꝓpħans & bene¬
dicens dm̃ ⁊acharias dixerit. audia¬
mꝰ. Benedictus dñs ds̃ isrł: quia uisi¬
tauit & fecit redẽptionẽ plebis suȩ.

Expanded text:
dam monstravit. Quod vero inter haec dam monstravit. Quod vero inter haec Zacharias impletur Spiritu sancto, ac de Redemptore nostro simul et nostra redemptione prophetat, significat mystice quia multi de stirpe sacerdotali, qui a confessione Christi diutius ora contino prophetiae sublimandi, et magisterii pastoralis officio populis essent praeferendi. Quamvis eadem acceptione spiritus et prophetia Zachariae hoc quoque convenienter figurari credendum est, quia tunc instaret tempus quo fidelibus panderetur omnes legalis sacerdotii ritus et caeremonias spirituali intus scientia et propheticis exuberare mysteriis, quae mediatoris Dei etdivinitati testimonium ferrent, juxta quod ipse Judaeorum duritiam increpans, dicit: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi. De me enim ille scripsit . Quid autem prophetans, et benedicens Deum Zacharias dixerit, audiamus. Benedictus Dominus Deus Israel, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae.
Abbreviated transcription (Latin):
quando & nom̃ accepit. factus ẽ timor
suꝑ om̃s uicinos eoꝵ: & suꝑ omĩa mon¬
tana iudee diuulgabant᷑ omĩa u̾ba
hȩc. P orro in tẽpore dñicȩ resurrecti¬
onis ubi misso desuꝑ sp̃u gła nomi¬
nis eiꝰ ꝑ apłos mundo innotuit. timor
continuo saluberrimꝰ ñ solũ iudeoꝵ
qui erant uicini. uel situ uidelicet lo¬
ci uel scientia legis: s exterarũ usq ad
fines terrȩ gentiũ corda concussit. Nec
tantũ montana cuncta iudeȩ: uerũ
etiã omĩa mundani regni. mundanȩ¬
q sapientiȩ culmina uirtutis eiꝰ fama
transcendit: ita ut relicta ubiq cul¬
tura ac uita priori. ad ꝑcipienda fi¬
dei illiꝰ sacram̃ta confluerent. Recte
nis imaginẽ p̃fert: quia & hȩc octa¬
ua die hoc ẽ post sabbatũ facta ẽ.
Et sicut illa a reatu ꝑpetuȩ mortis
ab soluere solebat: ita ista ꝑfectam
uitȩ ĩ mortalis nouitatẽ. & in aucto¬
re nr̃o exhibuit. & in nobis speran¬

Expanded text:
quando et nomen accepit: Factus est timor quando et nomen accepit: Factus est timor super omnes vicinos eorum, et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec. Porro in tempore Dominicae resurrectionis, ubi misso desuper Spiritu gloria nominis ejus per apostolos mundo innotuit, timor continuo saluberrimus non solum Judaeorum qui erant vicini vel situ videlicet loci, vel scientia legis, sed et exterarum usque ad fines terrae gentium corda concussit. Nec tantum montana cuncta Judaeae, verum etiam omnia mundani regni mundanaeque sapientiae culmina virtutis ejus fama transcendit, ita ut relicta ubique cultura ac vita priori ad percipienda fidei illius sacramenta confluerent. Recte nis imaginem praefert, quia et haec octava die, hoc est post sabbatum, facta est; et sicut illa a reatu perpetuae mortis absolvere solebat, ita ista perfectam vitae immortalis novitatem et in auctore nostro exhibuit, et in nobis speran
Abbreviated transcription (Latin):
quasi helisabeth de nomine iohis
uiua uoce confirmat. dicendo ꝑ
legis latorẽ. ꝓpħam uobis suscita¬
ipsũ audietis: iuxta omĩa quȩcũq
locutꝰ fuerit uob̾. Ipsũ quoq legale
sacerdotiũ tacitis cerimoniarũ sua¬
rũ typis quasi mutis litterarũ figu¬
ris. racharias eide grẽ nascenti te-¬
stimoniũ ꝑhibet. quia nichil pror-¬
sus in om̃ib sacerdotii ueteris ob¬
seruationib actũ uel dictũ eẽ cre¬
dendũ ẽ: qͦd ñ ȩuangłii grãm si re-¬
cte intelligat᷑ exp̃sserit. Q uod autẽ
declarato post modũ & confirmato
nomine ioħis. aꝑtũ ẽ os rachariȩ
& loquebat᷑ benedicens dm̃: patet
utiq quia manifestata ꝑ angłos grã
noui testam̃ti. multa etiã turba sa¬
cerdotũ obȩdiebat fidei: relictaq ta¬
citurnitate nociua. ad confitenda.
laudanda. & p̃dicanda sui dona re-¬
deptoris se deuota submittebat.¬
Et quidẽ in die circuncisionis ioħis

Expanded text:
quasi Elizabeth de nomine Joannis quasi Elizabeth de nomine Joannis viva voce confirmat dicendo per legislatorem: Prophetam vobis suscitameipsum audietis, juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Ipsum quoque legale sacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet, quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris observationibus actum vel dictum esse credendum est, quod non Evangelii gratiam, si recte intelligatur, expresserit. Quod autem declarato postmodum et confirmato nomine Joannis apertum est os Zachariae, et loquebatur benedicens Deum, patet utique quia manifestata per apostolos gratia Novi Testamenti, multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei, relictaque taciturnitate nociva, ad confitenda, laudanda et praedicanda sui dona Redemptoris se devota submittebatEt quidem in die circumcisionis Joannis,
Abbreviated transcription (Latin):
siue in qͦ ẽ grã. Quo nomine ꝙ totã
ȩuanglicȩ dispensationis grãm quã
p̃dicat. & ipsũ specialit̾ dñm signat:
ꝑ quẽ eade grã mundo donata ẽ.
Qui uͦ natũ puerũ patͥs ⁊achariȩ
nomine magis quã ioħem uocandũ
eẽ decernebant. eos ꝓfecto figurant.
cuperent eũ potiꝰ consueta sacerdo¬
tii ueteris edicta p̃dicare. Unde be¬
ne tacharias memor dñi int̾pretat᷑:
quia uidelicet memoriã antiquȩ ob¬
seruationis quȩ utiq a dño data ẽ.
figurate denuntiat. Contendebant u¬
g de nomine nati ꝓphȩ hii qͥ conuene¬
rant. & rachariã hẽ uocari satage¬
bant. At contra mat̾ u̾bis. & pater
scriptis. quia ioħes magis appellan¬
dus ẽ astruebant: quia fuere ñnul¬
li cȩlestiũ sacram̃toꝵ minus periti.
qui in pͥmordiis ȩuangłii chorus¬
cantis. carnalia adhuc legalis sacer¬
dotii statuta. simul obseruanda eẽ
decernerent. Quos ꝓ certo ipsa le¬
gis doctrina de suscipienda grã xp̃i.

Expanded text:
totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est. Qui vero natum puerum patris Zachariae nomine magis quam Joannem vocandum esse decernebant, eos profecto figurant qcuperent eum potius consueta sacerdotii veteris edicta praedicare. Unde bene Zacharias Memor Domini interpretatur, quia videlicet memoriam antiquae observationis, quae utique a Domino data est, figurate denuntiat. Contendebant ergo de nomine nati prophetae hi qui convenerant, et Zachariam hunc vocari satagebant: at contra mater verbis, et pater scriptis, quia Joannes magis appellandus est, astruebant. Quia fuere nonnulli coelestium sacramentorum minus periti, qui in primordiis Evangelii coruscantis carnalia adhuc legalis sacerdotii statuta simul observanda esse decernerent, quos profecto ipsa legis doctrina de suscipienda gratia Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
cat. qͦd in illa sibi rebellat: ꝑseueret impug¬
nando. Est peccatũ in corpore tuo: sea ñ
regnet. Non gͦ regnet inqͥt peccatũ in uro
mortali corpore: ad obȩdiendũ desideriis
eiꝰ. Si ñ obȩdieris .&. si est qͦd suadeat. qͦd de¬
lectet ad malũ: ñ obtẽperando facis ut ñ
regnet qͦd est. & ita fiet postea ut ñ sit qͦel
erat: quando cũ absorbebit᷑ mors in uicto¬
ria. Cũ corruptibile hoc induerit incor¬
ruptionẽ: ibi ñ erit qͦd tibi repugnet: ñ
erit qͦd te aliud delectet msi as igo et
isti iudei inuidert̃ dño: delectabat eos pͥncipat̾
Quidã uidebant sibi ab eo auferri principa¬
tũ: &̃ ex delectatione sua rebellauert̃ ad¬
uersus dñm. Qui si rebellassent aduersus de le¬
ctationẽ suã mala: ipsã inuidentiã uincerent:
nec uincerent᷑ ab ea. Et esset ilis dñs salua¬
tor: qui uenerat ut sauaret.Lẽ.uII.¬

Expanded text:
cit quod in illa sibi rebellat, si perseverat in pugcit quod in illa sibi rebellat, si perseverat in pugnando. Est peccatum in corpore tuo, sed non regnet. Non ergo regnet, inquit, peccatum in vestro mortali corpore, ad obaudiendum desideriis ejus . Si vero non obaudieris; etsi est quod suadeat, quod delectet ad malum; non obtemperando facis ut non regnet quod est, et ita fiet postea ut non sit quod erat. Quando? Cum absorbebitur mors in victoriam, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem : ibi non erit quod tibi repugnet, non erit quod te aliud delectet nisi Deus. Ergo et isti Judaei inviderunt Domino; delectabat eos principatus. Quidam videbant sibi ab eo auferri principatum, et ex delectatione sua rebellaverunt adversus Dominum: qui si rebellassent adversus delectationem suam malam, ipsam invidentiam vincerent, nec vincerentur ab ea, et esset illis Dominus salvator, qui venerat ut sanaret. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
firmauert̃ sermonẽ malignũ. Sanguis eĩ¬
sermonẽ malignũ.ł.U E irmauert̃
sermonẽ malignũ: ñ dño sed sibi. Quomͦ
enĩ ñ sibi: cũ dicant suꝑ nos. & suꝑ filios
nrõs: Quod gͦ firmauert. sibi firmauer̃:
qͥa ipsa uox ẽ alibi. Foderunt ante faciẽ
meã foueã : & incidert̃ in eã. Dnm mors
ñ occidit: sed ipse mortẽ. Iuos aut̃ inqͥ¬
tas occidit: qͥa noluert̃ occidere inqͥtatẽ.
Prorsus fr̃s certũ est: aut occides iniqͥtatẽ:
aut occideris ab iniquitate. Noli autem
ad te ipsũ respice. Uide qui tecũ pugnet
in te: & caue ne expugnet te. Iniquitas tua.
uumica tua interfecta ñ erit. Ex te enĩ est.
& anuna tua aduersus te rebellat: ñ aliud
aliqͥd. Eax quadã parte coheresdõ:ex qͣdã
parte delectaris scł̃o. Illud qͦd delectaris
scło: pugnat aduersus mentẽ quȩ coheret
dõ. Coheret: cohereat: Non deficiat. Non
se dimittat. Magnũ adiutoriũ habet uin¬

Expanded text:
firmaverunt sermonem malignum, dixefirmaverunt sermonem malignum, dixesermonem malignum. Firmaverunt sermonem malignum, non Domino, sed sibi. Quomodo enim non sibi, cum dicunt: Super nos, et super filios nostros? Quod ergo firmaverunt, sibi firmaverunt: quia ipsa vox est alibi, Foderunt ante faciem meam foveam, et inciderunt in eam. Dominum mors non occidit, sed ipse mortem: illos autem iniquitas occidit, quia noluerunt occidere iniquitatem. 9. Prorsus, fratres, certum est; aut occidis iniquitatem, aut occideris ab iniquitate. Noli autem Ad teipsum respice, vide quid tecum pugnet in te; et cave ne expugnet te iniquitas tua, inimica tua, si interfecta non erit: ex te enim est, et anima tua adversus te rebellat, non aliud aliquid. Ex quadam parte cohaeres Deo; ex quadam parte delectaris saeculo: illud quo delectaris saeculo, pugnat adversus mentem quae cohaeret Deo. Cohaereat, cohaereat, non deficiat, non se dimittat, magnum adjutorium habet. Vin
Abbreviated transcription (Latin):
nichil nescire & omnia scire: et ad hoc ue¬
nisse ut illi facerent. qͦd se potestat e
facere arbitrabant᷑. Repente sagittabunt
eũ & ñ timebunt: firmauert̃ sibi sermonẽ
malignũ. obfirmauert̃. Facta st̃ tanta mi-¬
racula ñ sunt moti: ꝑstitert̃ in consilio ser¬
monis malignil radit̾ ẽ ille iudici: trepidat
udex. & ñ trepidant qͥ iudici tradidert̃.
Contremiscit potestas: & ñ contremiseit
immanitas. Vult ille lauare manͣ: & illi inqͥ¬
nant linguas. Sed quare hoc: firmauerunt
sibi sermonẽ malignũ. Quanta egit pilatus:
quanta ut refrenarent: Quid dixit: Da egit :
Sed firmauert̃ sibi sermonẽ malignũ: Cru¬
cifige. crucifige. Repeticio: confirmatio est
regẽ filiũ dĩ: illi ad hominẽ recurrebant.
Digni qͥ illũ haberent: & illũ ñ haberent.
Adhuc audi. quomͦ firmauert̃ sermonem
malignũ. Non inuenio aliqͥd in isto homi¬
ne ait uidex qͦd dignus sit morte : & illi qͥ

Expanded text:
nihil nescire, et omnia scire, et ad hoc venihil nescire, et omnia scire, et ad hoc venisse ut illi facerent quod se potestate facere arbitrabantur. Repente sagittabunt eum, et non timebunt. 8. Obfirmaverunt sibi sermonem malignum. Obfirmaverunt: facta sunt tanta miracula; non sunt moti, perstiterunt in consilio sermonis maligni. Traditus est ille judici: trepidat judex, et non trepidant qui judici tradiderunt; contremiscit potestas, et non contremiscit immanitas; vult ille lavare manus, et illi inquinant linguas. Sed quare hoc? Firmaverunt sibi sermonem malignum. Quanta egit Pilatus? quanta ut refrenarentur? quae dixit? quid egit? Sed firmaverunt sibi sermonem malignum: Crucifige, crucifige! Repetitio, confirmatio est regem Filium Dei; illi ad hominem recurrebant: digni qui illum haberent, et illum non haberent. Adhuc audi quomodo firmaverunt sermonem malignum. Non invenio aliquid in isto homine, ait judex, quo dignus sit morte . Et illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
moliunt̃. Intendert̃ arcũ rẽ amarã. ut sagita¬
rent in abscondito ummaculatũ. Quod dirit
intendert̃ arcũ: hoc ẽ in abscondito. quasi
fallentes insidus. lostis enĩ quib dolis id
egerunt. quẽ adiodũ discipłm ei coherentẽ
pecunia corrupert̃. ut sibi traderet᷑: quomͦ
falsos testes ꝓcurauert̃: quib insidus. & do-¬
lis egerint: ut sagitarent in abscondito im-¬
maculatũ. Magna iniqͥtas. Ecce de abscon¬
dito: uenit sagita. Quã maculã ferit: qͥ
nec tantã habebat maculã quanta potest
pungi a sagitta: Agnus quippe immaculat᷑.
totus immaculat᷑: semꝑ immaculatus. Non
cui maculȩ ablatȩ sint: sed qͥ maculas nul¬
las contraxerit. Nlã fecit multos immacu¬
latos donando peccata: ipse immaculat᷑. non
habendo peccata. Lc̃. Ut sagittent in
hominẽ qͥ mortuos suscitabat. Repente. ia
ẽ insidiose: quasi inopinati: quasi ñ preuisi.
Similis enĩ nescienti erat ut ipsos dñs ignorantes
qͥd nesciret:& qͥd sciret: lmmo ignorantes eum

Expanded text:
rem amaram, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Quod dixit, Intenderunt arcum; hoc est, in abscondito; quasi fallentes insidiis. Nostis enim quibus dolis id egerint; quemadmodum discipulum ei cohaerentem pecunia corruperint, ut sibi traderetur ; quomodo falsos testes procuraverint; quibus insidiis et dolis egerint, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Magna iniquitas! Ecce de abscondito venit sagitta quae immaculatum ferit, qui nec tantum habebat maculae, quantum potest pungi a sagitta. Agnus quippe immaculatus, totus immaculatus, semper immaculatus; non cui maculae ablatae sint, sed qui maculas nullas contraxerit. Nam fecit multos immaculatos donando peccata; ipse immaculatus non habendo peccata. Ut sagittent in hominem qui mortuos suscitabat! Repente, id est insidiose, quasi inopinate, quasi non praevise. Similis enim nescienti erat inter ipsos Dominus ignorantes quid nesciret, et quid sciret; imo ignorantes eum
Abbreviated transcription (Latin):
xacuert̃ tanquã gladiũ linguas suas:
intendert̃ arcũ. rẽ amarã. Arcũ dicit in¬
sidias. Qui enĩ gladio cõminus pugnat:
apte pugnat. Qui sagittã mittit: fallit
ut feriat. Prius enĩ sagitta p̃cutit: quã
uenire ad uulnus p̃uideat᷑. Sed quẽ late¬
rent insidiȩ cordis humani: Nlunquid &

Expanded text:
xacuerunt tanquam gladium linguas suas. 6. Intenderunt arcum, rem amaram. Arcum dicit insidias. Qui enim gladio cominus pugnat, aperte pugnat: qui sagittam mittit, fallit ut feriat. Prius enim sagitta percutit, quam venire ad vulnus praevideatur. Sed quem laterent insidiae cordis humani? n
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualia sc̃ȩ uirtutis accipiat
incrementa. Lbi prorsus ad
salutẽ consulit᷑ uniuersis:
quos dñs saluare dignatur.
Ibi est quod omĩ etati congru¬
at : ibi quod omni ꝓfessioni
conueniat. Ibi audimus pre¬
cepta quȩ faciamꝰ: ibi cogno¬
scimus premia quȩ speremus.
Ibi est iussio quȩ nos ꝑ litterã
doceat & instruat ad scienti¬
am: ibi promissio que ꝑ gra¬
tiam trahat & perducat ad
strare: ait quod ex euangłio
modo audiuimus. Quis pu¬
tas est fidelis dispensator &
prudens. quẽ constituit dñs
suꝑ familiã suam: ut det illis
un tempore tritici mensurã:

Expanded text:
spiritalia sanctae virtutis accipiat spiritalia sanctae virtutis accipiat incrementa. Ibi prorsus ad salutem consulitur universis quos Dominus salvare dignatur; ibi est quod omni aetati congruat, ibi quod omni professioni conveniat; ibi audimus praecepta quae faciamus, ibi cognoscimus praemia quae speremus; ibi est jussio quae nos per litteram doceat et instruat ad scientiam; ibi promissio quae per gratiam trahat et perducat ad strare, ait, quod ex Evangelio modo audivimus: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus supra familiam suam, ut det illis in te
Abbreviated transcription (Latin):
OMTNICUS
sermo quem de¬
bemus om̃s non
solum studiose.
uerũetiam sapi¬
enter audire. cui nos oportet
humilit̃ ac delectabilit᷑ obȩ¬
dire. moderationis suȩ tenenᷤ
ubiq temꝑiem. ut nec ouib
desint pabula. nec pastorib
alimenta: quȩdam specialit̃
solis precepit nobis. quȩ dam
uero generaltt̃ & nobis & uo¬
bis. N obis namq id est seruis
quos pat̾ ille familias rerũ
omĩum dñs ad hoc in sua
magna domo constituit.
ut popło eius uerbum gr̃ȩ
ministremꝰ. specialit̃ iniun¬
gitur sc̃ȩ predicationis offi¬
cium: generaliter uero &¬
nobis & uobis salutaris indi¬
eitur obȩdientia mandatoꝵ.
In quib denuo mandatis
tanquã ditissimis fereulis.
sie cȩlestiũ deliciarũ copia
spũalis exuberat: ut in uer¬
bo di habundet qđ ꝑfectus
comedat. habundet etiam
quod paruilus sugat. Ibi ẽ
enim simul & lacteus potus
quo tenera fideliũ nutriat᷑
infantia: & solidus cib quo
robusta ꝑfectorum iuuentꝰ

Expanded text:
ominicus sermo, quem debemus omnes, non solum studiose, verum etiam sapienter audire, cui nos oportet humiliter ac delectabiliter obedire, moderationis suae tenens ubique temperiem, ut nec ovibus desint pabula, nec pastoribus alimenta, quaedam specialiter solis praecipit nobis, quaedam vero generaliter et nobis et vobis. Nobis namque, id est servis quos pater ille familias, rerum omnium dominus, ad hoc in sua magna domo constituit, ut populo ejus verbum gratiae ministremus, specialiter injungitur sanctae praedicationis officium: generaliter vero nobis et vobis, salutaris indicitur obedientia mandatorum. In quibus denuo mandatis, tanquam ditissimis ferculis, sic coelestium deliciarum copia spiritalis exuberat, ut in verbo Dei abundet quod perfectus comedat, abundet etiam quod parvulus sugat. Ibi est enim simul et lacteus potus, quo tenera fidelium nutriatur infantia, et solidus cibus, quo robusta perfectorum juventus
Abbreviated transcription (Latin):
partem tenebrose cogitationis:
etiam si contigerit aliquem ꝓ¬
ximorum tua bona actione no¬
ceri. uerbi gr̃a. aut de pecunia
quam a te indigens & petens
acceperat facere uel pati aliqͥd
mali aut de uerbo exhortatio¬
nis quo errantẽ corrigere uo¬
lebas forte ꝑnitiosius errare:
tu tamen pro tuo simplici &
lucido corde hic & in futuro
lucis gr̃a donaberis. Hȩe con¬
tra hipocrisin phariseorum
subdole signa querentiũ spe¬
cialiter dicta: nos iuxta sen¬
sum moralem generaliter in¬
stituant.¬

Expanded text:
partem tenebrosae cogitationis, partem tenebrosae cogitationis, etiamsi contigerit aliquem proximorum tua bona actione noceri, verbi gratia, aut de pecunia quam a te indigens et petens acceperat, facere vel pati aliquid mali, aut de verbo exhortationis quo errantem corrigere volebas, forte perniciosius errare, tu tamen pro tuo simplici et lucido corde et hic et in futuro, lucis gratia donaberis. Haec contra hypocrisin Pharisaeorum subdole signa quaerentium specialiter dicta, nos juxta sensum moralem generaliter instituant
Abbreviated transcription (Latin):
sterilitas in ignem mittitur :
rapacitas quid meret᷑: Aut
quid recipiet qui alienũ tule¬
rit: si semꝑ ardebit qui de
suo ñ dederit: Et si iudiciũ
sine miscda erit illi qui non
fecit miscđam: quale iudici¬
um erit illi qui fecerit & ra¬
pinam: Timeamꝰ ergo fr̃s :
timeamꝰ actus nr̃os. O bȩdiens
xꝑo uendat quȩ possidet. &
elemosinã det: ut de terra
cor ad cȩlum leuet. ut auari¬
ciam calcet: ut ad ꝑfectionis
culm̃ tota mentis intentione
festinet. ut ñ sit sollicitꝰ quȩ
sunt mundi sed quȩ sunt dm̃i:
ut mundũ sibi crucifixũ ha¬
beat. seq mundo crucifixũ
exhibeat: ut sit omĩno pauꝑ
in scło. & diues in xꝑo. Quis
ignoret boni huuis magni¬
tudinem: Uidemꝰ autem ñ
omnib uendendarũ rerum
suarũ inesse uirtutẽ. Unus¬
quisq enĩ propͥum habet do¬
magnũ bonũ implere pau¬
ei possunt: multi ñ possunt.
Numquia quia paucis do
intentione patraueris non ha¬
bens in tua conscientia aliquã

Expanded text:
sterilitas in ignem mittitur, sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit misericordiam , quale judicium erit illi qui fecerit et rapinam? Timeamus ergo, fratres, timeamus actus nostros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat, seque mundo crucifixum exhibeat; ut sit omnino pauper in saeculo et dives in Christo. Quis ignoret boni hujus magnitudinem? 6. Videmus autem, non omnibus vendendarum rerum suarum inesse virtutem. Unusquisque enim proprium habet domagnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis dointentione patraveris, non habens in tua conscientia aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
co constitutȩ. D s̃ est autem
nrͣ agricola. Ille nos com¬
pluit. ille colit: ipse fecun¬
ditatẽ donat. ipse fructifi¬
candi grãm subministrat.
Pluuia dĩ est sermo sc̃e pre¬
dicationis: cultura dĩ est in¬
fusio gr̃e spiritalis. Dͣs igit᷑
precepto nos compluit: adiu¬
torio colit. Dum compluit
aufert ã nobis ignorantiȩ
siccitatẽ : dum colit. bene ui¬
uendi condonat ubertatem.
Dum pluit: terram nr̃i cor¬
dis irrigat. Dum uero colit:
de ipsa terra spinas & tribu¬
los mundanȩ cupiditatis ex¬
tirpat. D ebemus itaq fecun¬
dari cȩlestib pluuiis: debemꝰ¬
itaq congrua fructificatio¬
ne manib suꝑni respondere¬
cultoris. Et si ñ possunt om¬
nes arbores ȩquales fructus
afferre: nulla tam̃ debet in
agro dñico sterilis ꝑmanere.
Multũ metuenda nobis ẽ fr̃s
illa sententia cõminantis. qͣ
dicitur: omĩs arbor quȩ ñ
facit fructũ bonũ. excidetur
& in ignem mittet᷑. Quod si

Expanded text:
co constitutae. Deus est autem co constitutae. Deus est autem noster agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Deus igitur praecepto nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni responderecultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico sterilis permanere. 5. Multum metuenda nobis est, fratres, illa sententia comminantis, qua dicitur: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur . Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
satores accipitis: cũ cotidie
ꝑ dĩ famulos uerbum ueri¬
tatis auditis. De ipsa nunc
ergo tritici mensura loqui¬
mur: ex ipsa sicut ds̃ diui¬
sit uniuersi pascam᷑. Inde
alimenta bonę uitȩ suma¬
mus. ut ad eternȩ uitȩ pre¬
mia ꝑuenire possimus: in
illum credentes. in illo spe¬
rantes: illũ pre omnib &
in omnib diligentes. qui se¬
ipsum nobis & alimentum
prestat ne deficiamꝰ in uia:
& premiũ seruat ut gaude¬
amus in patria. Xꝑcꝰ enim
uiatorũ: ipse satietas & exul¬
tatio quiescentiũ beatorũ.
Ad ipsam itaq tritici men¬
suram ꝑtinet quod dñs ait.
Uendite quȩ possidetis. & da¬
te elemosinam: factte uobis
sacculos qui ñ ueterascunt.
thesaurum ñ deficientẽ in
cȩlis : quo fur ñ appropiat.
neq tinea corrumpit. Ma
modũ. & maxime xꝑianis
omnib appetendũ: ut unꝰ¬
quisq deficere ñ delectetur
in peus. sed om̃s proficere
studeamꝰ in meluis. Arbores
sumus fr̃s: in agro domini¬

Expanded text:
satores accipitis, cum quotidie satores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis auditis. De ipsa nunc ergo tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde alimenta bonae vitae sumamus, ut ad aeternae vitae praemia pervenire possimus, in illum credentes, in illo sperantes, illum prae omnibus et in omnibus diligentes, qui seipsum nobis, et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gaudeamus in patria. Christus eviatorum, ipse 548 satietas et exsultatio quiescentium beatorum. Ad ipsam itaque tritici mensuram pertinet quod Dominus ait: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam; facite vobisacculos qui non veterascunt, thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non appropiat, neque tinea corrumpit . Mamodum, et maxime Christianis omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro domini
Abbreviated transcription (Latin):
solos apłos dispensatores fa¬
ctos existimet. neglectoq
militie spiritalis officio ser¬
uus piger infidelit̾ impru¬
denter q dormitet: ipse be¬
atus apłs episcopos quosq
dispensatores ẽẽ ostendens
ait. O portet enim ep̃m si¬
ne crimine ẽẽ ÷ sicut dĩ dis¬
pensatorẽ. Serui ergo pa¬
trisfamilias sumus. dispen
satores dñi sumus : mensu¬
ram tritici quã uobis eroge¬
mus accepimus. Quȩ uero
sit ista mensura tritici si
queramus: ipsam quoq no¬
bis beatus paulus apłs osten¬
dit dicens. U nicuiq sicut
ds̃ diuisit mensuram fidĩ.
Quam gͦ mensurã tritiei
xꝑc nuncupat. ipsam men¬
suram fidi paulus appellat:
ut agnoscamus ñ aliud ẽẽ
spiritale triticum. quã xp̃ia¬
nȩ fidei uenerabile sacram̃¬
tum. Huius tritiei mensu¬
ram uobis in nomine dñi
damus: quotiens illumina¬
ti dono gr̃ę spiritalis. scd̾m
regulam uerȩ fidĩ disputa¬
mus. Et eandem tritici men¬
suram ꝑ dominicos dispen¬

Expanded text:
solos apostolos dispensatores fasolos apostolos dispensatores factos existimet neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter imprudenterque dormitet, ipse beatus apostolus episcopus quoque dispensatores esse ostendens, ait: Oportet episcopum sine crimine esse sicut Dei dispensatorem . Servi ergo patrisfasatores Domini sumus, mensuram tritici quam vobis erogemus accepimus. Quae vero sit ista mensura tritici si quaeramus, ipsam quoque nobis beatus Paulus apostolus ostendit dicens: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Quam ergo mensuram tritici Christus nuncupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat: ut agnoscamus non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties illuminati dono gratiae spiritalis, secundum regulam verae fidei disputamus; et eamdem tritici mensuram per dominicos dispen
Abbreviated transcription (Latin):
Xp̃c sine dubio. qui suis disei¬
pulis ait. Uos uoeatis me
magister & dñe. & bene dici¬
tis: sum & enim. Que est
etiam huiꝰ dñi familia᷑. Ni¬
mirum illa est quã ipse dñs
de manu inimici redemit: &
suo dr̃o mancipauit. Hȩc au¬
tem familia sc̃a est ȩccła ca¬
tholica: quȩ ꝑ orbem terrȩ
copiosa fertilitate diffundit᷑
& redemptã se pretioso sui
dñi sanguine gloriatur. Ei¬
lius enim hominis sicut ip¬
se ait. uenit ñ ministrari sed
ministrare: & dare animam
suã redemptionẽ pro multis.
Ipse est etiam pastor bonus:
qui animã suam posuit pro
ouib suis. Grex ergo boni
pastoris: ipsa est familia
redemptoris. Dispensator ue¬
ro qui sit. quẽ oportet esse
fidelem parit̾ & prudentẽ:
paulus nobis ostendit apłs.
qui de se suisq sociis loquens
ait. Sic nos existimet homo
ut ministros xꝑi: & dispen¬
satores ministeriorum di.
Hic iam querit᷑ int̾ dispen¬
satores: ut fidelis quis inue
matur. Ne quis autẽ nr̃m

Expanded text:
 sine dubio, qui suis discipulis ait: Vos vocatis me Magister et Domine; et bene dicitis: sum etenim . Quae est etiam hujus Domini familia? Nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec autem familia sancta est Ecclesia catholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se pretioso sui Domini sanguine gloriatur. Filius enim hominis, sicut ipse ait, venit non ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis . Ipse est etiam Pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis. Grex ergo boni Pastoris ipsa est familia Redemptoris. Dispensator vero quis sit, quem oportet esse fidelem pariter et prudentem, Paulus nobis ostendit apostolus, qui de se suisque sociis loquens ait: Sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei. Hic jam quaeritur inter dispensaniatur . Ne quis autem nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
sito pares & impares censu.
N ec interest quantũ sint in
qui in spiritualib bonis in¬
ueniantur ȩquales. B eata
igitur illa pauꝑtas : quȩ re¬
rum temporalium amore ñ
capitur. nec mundi opibus
augeri appetit: sed cȩlestib
bonis ditescere concupiscit.
Huius nobis magnanimae
pauꝑtatis exemplum primi
post dnm̃ apłi prebuerunt:
qui omĩa sua sine differentia
relinquentes. ad uocẽ cęlestis
magistri ã captura piscium
in piscatores hominũ alacri
conuersione mutati sunt : &¬
multos sui similes fidei suȩ
imitatione fecerunt: quando
illis primitiuis eccłȩ. unum
una credentium: quia uni¬
uersis rebus suis possessioni¬
busq distractis ꝑ deuotissi¬
mam pauꝑtatem bonis dita¬
bantur ȩtͣnis: & ex apłica p̃¬
dicatione gaudebant nichil
habere de mundo: & omnia
possidere cũ xꝑo. Hinc beatꝰ
apłs petrus cum ascendens

Expanded text:
sito pares, et impares censu; sito pares, et impares censu; nec interest quantum sint in qui in spiritalibus bonis inveniuntur aequales. Beata igitur illa paupertas, quae rerum temporalium amore non capitur, nec mundi opibus augeri appetit, sed coelestibus bonis ditescere concupiscit.Hujus nobis magnanimae paupertatis exemplum primi post Dominum apostoli praebuerunt, qui omnia sua sine differentia relinquentes, ad vocem coelestis magistri, a captura piscium in piscatores hominum alacri conversione mutati sunt , et multos sui similes fidei suae imitatione fecerunt, quando illis primitivis Ecclesiae filuna credentium ; qui universis suis rebus possessionibusque distractis, per devotissimam paupertatem bonis ditabantur aeternis, et ex apostolica praedicatione gaudebant nihil habere de mundo, et omnia possidere cum Christo. Hinc beatus Petrus apostolus, cum ascendens
Abbreviated transcription (Latin):
est regnum cęloꝵ.. De quib
pauperib ueritas loqueret᷑
forte ẽẽt ambiguum: si di¬
cens. beati pauperes. nichil
adderet de intelligenda pau¬
perum qualitate: & sufficere
uideretur ad promerendum
regnum cęloꝵ ea sola inopia
qua multi sub dura & graui
necessitate patiuntur. S eũ
ait beati pauꝑes sꝑu: osten¬
dit eis regnum cȩlorum tri¬
buendum. quos humilitas
commendat animoꝵ. magis
quã indigentia facultatum.
Dubitari autẽ non potest. qđ
humilitatis istius bonum fã¬
cilius pauꝑes quam diuites
assequantur : dum & illis
in tenuitate amica est man¬
suetudo: & istis in diuitiis fa¬
miliaris elatio. Uerum tam̃
& in plerisq diuitib inueni¬
tur hic animus: qui habun¬
dantia sua non ad tumorẽ suꝑbiȩ
sed ad opera benignitatis
utatur. idq pro lucris maxi¬
mis numeret: quod ad rele¬
uandam miseriam alieni la¬
boris impenderit. O mĩ ge¬
neri atq ordini hominum
datur in hac uirtute consor¬
tium: quia possunt ẽẽ propo¬

Expanded text:
est regnum coelorum . De quibus pauperibus Veritas loqueretur forte esset ambiguum, si dicens, Beati pauperes, nihil adderet de intelligenda pauperum qualitate; et sufficere videretur ad promerendum regnum coelorum ea sola inopia quam multi sub gravi et dura necessitate patiuntur. Sed cum dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum quos humilitas commendat animorum magis quam indigentia facultatum. Dubitari autem non potest quod humilitatis istius bonum facilius pauperes quam divites assequantur: dum et illis in tenuitate amica est mansuetudo, et istis in divitiis familiaris elatio. Verumtamen et in plerisque divitibus invenitur hic animus qui abundantia sua 368 non ad tumorem superbiae, sed ad opera benignitatis utatur, idque pro lucris maximis numeret quod ad relevandam miseriam alieni laboris impenderit. Omni generi atque ordini hominum datur in hac virtute consortium, quia possunt esse propo
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim fixa mente mansu¬
ra dampna pertimescitis:
dampna rerum transeun¬
tium grauia non putatis.
Si ȩternȩ retributionis glo¬
riam conspicitis : de tempo¬
rali iniuria ñ doletis. Tole¬
rate ergo aduersarios ur̃os:
sed ut fratres diligite quos
toleratis. E terna prȩmia
pro dampnis temporalibus
quęrite. N ec quisquã ur̃m
suis se uirib hanc implere
posse confidat: sed optinete
precibus. ut ipse hanc qui
imperat prestet. Et scimꝰ
quia petentes libent̃ exaudi¬
et: quando hoc petit᷑ largiri
quod iubet. Cum continue
pulsatur in prece. concito
opitulat᷑ in temptatione:¬

Expanded text:
Si enim fixa mente mansuSi enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat praestet. 1619 Et scimus quia petentes libenter audit, quando hoc petitur largiri quod jubet. Cum continue pulsatur in prece, concite opitulatur in tentatione
Abbreviated transcription (Latin):
Perfecte enim aduersarius
uincitur: quando mens nr̃a
& inter temptamenta eius
a delectatione atq consensu.
& int̾ contumelias proximi
custoditur ab odio: & inter
flagella dĩ compescit᷑ a mur¬
muratione. Nec hȩc agentes.
retribui nobis presentia bo¬
na requiramus. Nam pro
labore patientiȩ. bona spe¬
randa sunt sequentis uitȩ:
ut tunc premium nr̃i labo¬
ris incipiat. quando omnis
labor funditus cessat. Unde
& ꝑ psalmistam dicit᷑. Non
in finem obliuio erit pauꝑis:
patientia pauꝑum ñ peribit
in finem. Quasi enĩ perisse
patientia pauꝑum cernitur:
cum niehil pro illa in hac
uita humilib recompensat᷑.
Sed patientia pauꝑum in
finem ñ peribit: quia tunc
eius gła percipitur. cum si¬
mul omĩa laboriosa termi¬
nantur. Seruate ergo fr̃s¬
kmĩ in mente patientiam:
eamq cum res exigit exer¬
cete in oꝑatione. N ullum
ur̃m ad odium proximi con¬
tumeliosa uerba cominoue¬
ant: nulla periturarum
rerum dampna ꝑturbent.

Expanded text:
Perfecte enim adversarius Perfecte enim adversarius vincitur quando mens nostra et inter tentamenta ejus a delectation inter contumelias proximi custoditur ab odio, et inter flagella Dei compescitur a murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis bona praesentia requiramus; nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis jam labor funditus cessat. Unde et per Psalmistam dicitur: Non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem . Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur, cum nihil pro illa in hac vita humilibus recompensatur. Sed patientia pauperum in finem non peribit, quia tunc ejus gloria percipitur, cum simul omnia laboriosa terminantur. Servate ergo, fratres, in mente patientiam, eamque, cum res exigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent.
Abbreviated transcription (Latin):
beatis spiritibus constat ẽẽ
susceptum: Nullo iste gla¬
dio ꝑcussus occubuit: & ta¬
men coronã patientiȩ quã
in mente tenuit. in egressio¬
ne percepit. Probamus eo¬
tidie uerum eẽ. quod. ante
nos dictum est: quia sc̃a ec¬
clesia electorum florib ple¬
na. habet in pace lilia. in
bello rosas. Sciendum pre¬
terea est: quod tribus modis
uirtus patientiȩ exerceri so¬
let. Alia namq sunt quȩ a
dõ: alia quȩ ab antiquo ad¬
uersario. alia quȩ a ꝓximo
sustinemus. A proximo nãq
persecutiones. dampna.&
contumelias: ab antiquo enĩ
aduersario temptamenta. a
dõ autẽ flagella toleramus
Sed in omnib tribus his¬
modis uigilanti oculo. semet¬
ipsam debet mens circũspi¬
cere. ne contra mala ꝓximi
pertrahatur ad retributio¬
nem mali: ne contra tẽpta¬
menta aduersarii seducat᷑
ad delectationẽ uel consen¬
sum delicti. ne contra fla¬
gella opificis ad excelsum
proruat murmurationis.

Expanded text:
beatis spiritibus constat esse beatis spiritibus constat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressione percepit. Probamus quotidie verum esse quod ante nos dictum est, quia sancta Ecclesia, electorum floribus plena, habet in pace lilia, in bello rosas. 9. Sciendum praeterea est quod tribus modis virtus patientiae exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, damna et contumelias; ab antiquo vero adversario tentamenta; a Deo autem flagella toleramus. Sed in his omnibus tribus modis vigilanti oculo semetipsam debet mens circumspicere, ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali, ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti, ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis.
Abbreviated transcription (Latin):
oculis ingredientes angelos
uiderunt. sed dicere aliquid
nullo modo potuerunt: alu
omnino nichil uiderunt: sed
om̃s qui aderant ita uehem̃¬
tissimus timor perculit: ut
nullus egrediente illa sc̃a
anima illic stare potuisset.
Et hii ergo qui uiderant.¬
& hĩ qui omnino nil uide¬
rant: uno om̃s tuore per¬
culsi & territi fugerunt.
nullusq illic assistere illo
moriente potuit. Pensate
qualiter terreat quando
districtus iudex uenturus
est: si sic assistentes terruit
quando gratis remunerans
uenit. Aut qualit̃ timeri
potest cum uideri potuerit:
si sic mentes presentiũ stra¬
uit. & quando uideri non
potuit. E cce fratres km̃i
seruata illa & in eccłastica
pace patientia : ad quan¬
tum hunc retributionis
culmen euexit. Quid huic
suus conditor intus dedit:
de quo nobis tantam głam
in die eius exitus & foris
innotuit : Quib hunc cre¬
damus nisi scĩs martyrib
sociatum: quẽ attestantib
corporeis quoq oculis a

Expanded text:
oculis ingredientes angelos oculis ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, nullusque illic assistere illo moriente potuit. Pensate qualiter terreat quando districtus judex venturus est, si sic assistentes terruit quando gratus et remunerans venit; aut qualiter timeri potest cum videri potuerit, si sic mentes praesentium stravit et quando videri non potuit. Ecce, fratres charissimi, servata illa in Ecclesiastica pace patientia, ad quantum hunc retributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc credamus nisi sanctis martyribus sociatum, quem, attestantibus corporeis quoque oculis, a
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is stephanus nomine: pat̾
monasterii. iuxta reatinȩ
urbis męnia constituti. Uir
singularis. Et suꝑsunt mul¬
ti qui illum nouerunt: eiꝰq
uel uitam uel obitũ narrant.
Frat autẽ huius lingua ru¬
stica: sed docta uita. Hic pro
amore cȩlestis patriȩ cuncta
despexerat: possidere aliquid
in hoc mundo fugiebat. Tu¬
multus deuitabat hominũ:
crebris ac prolixiorib ora¬
tionib intentus erat. Uirtꝰ
tamen patientiȩ in eo uehe¬
menter excreuerat: ita ut
eum sibi amicum crederet.
qui sibi molestiȩ aliquid irro¬
gasset. Reddebat comtume¬
lus grãs: si quod in ipsa sua
inopia dampnum fuisset il¬
latum. hoc maximũ lucrum
putabat. O m̃s suos aduer¬
sarios: nil aliud quam adiu¬
tores estimabat. Hunc cum
dies mortis egredi de corpo¬
re urgeret: conuenerunt
multi ut tam sc̃ȩ animȩ de
hoc mundo recedenti suas
animas cominendarent.
Cumq circa lectum illius
hu qui conuenerant omnes
assisterent: alu corporeis

Expanded text:
tris Stephanus nomine, pater tris Stephanus nomine, pater monasterii juxta Reatinae urbis moenia constituti, vir e singularis. Et supersunt multi qui illum noverunt, ejusque vel vitam vel obitum narrant. Erat autem hujus lingua rustica, sed docta vita. Hic pro amore coelestis patriae cuncta despexerat, possidere aliquid in hoc mundo fugiebat; tumultus devitabat hominum, crebris ac prolixioribus orationibus intentus erat. Virtus tamen patientiae in eo vehementer excreverat, ita ut eum sibi amicum crederet, qui sibi molestiae aliquid irrogasset; reddebat contumeliis gratias; si quod in ipsa sua inopia damnum ei fuisset illatum, hoc maximum lucrum putabat; omnes suos adversarios nihil aliud quam adjutores aestimabat. Hunc cum dies mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae 1617 de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque circa lectum illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii corporeis
Abbreviated transcription (Latin):
trucidemur. Mori quippe
a persequente martyrium
est in aꝑto opere: ferre ue¬
ro contumelias. odientem di
duo sint martyrii genera.
unum in occulto oꝑe. aliud
in publico: testatur ueritas
quȩ zebedei filios requirit
dicens. P otestis bibere calicẽ
quem ego bibiturus sum:
Cui cum protinus respon¬
derent. possumus: ilico dñs
respondit dicens. Calicem
quidem meũ bibetis. Q uid
enim ꝑ calicem: nisi dolo¬
rem passionis accipimus:
De quo alias dicit. Pater:
si fieri potest transeat a me
calix iste. Et zebedei filu.
id est iacob & iohannes. nͣ
uterq ꝑ martyrium occu¬
buit : & tamen quod uterq
calicem biberet audiuit. Io¬
ꝑ martẏrium uitã finiuit.
sed tam̃ martyr extitit: qͥa
passionem quam ñ suscepit
in corpore. seruauit in men
te. Et nos ergo hoc exemplo
mus: si patientiam ueraciter
in animo seruamus. Non
ab re arbitror fratres km̃i:
si unum uobis exemplum ser¬
uandȩ patientiȩ ad ȩdifica¬
tionem loquor
UITESIDAM dIEBUS

Expanded text:
te. Mori quippe a persequente martyrium est in aperto opere, ferre vero contumeliduo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publico, testatur veritas, quae Zebedei filios requirit, dicens: Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? Cui cum protinus responderent: Possumus, ilico Dominus respondit, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem, nisi dolorem passionis accipimus, de quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Et Zebedei filii, id est Iacobus et Iohannes, non uterque per martirium occubuit, et tamen, quod uterque calicem biberet, audivit. Ior martirium vitam finivit, sed tamen martir extitit, quia passionem, quam non suscepit in te. Et nos ergo hoc exemplo res, si patientiam veraciter in animo custodimus. Non abs re arbitror, fratres charissimi, si unum vobis exemplum servandae patientiae ad aedificationem loquar. 8. Fuit quidam diebus
Abbreviated transcription (Latin):
pleretur quod fuerat ꝓpħȩ¬
dies illos dicit dñs dabo leges
meas in sensu ipsorum: & in
corde ipsoꝵ seribam eas. Qui
ergo locutus fuerat moxsi.
locutus est & apłis : & in cor¬
dibus discipłorum uelox scri¬
bentis uerbi manus noui testa¬
menti decreta condebat: nul¬
la ut quondam circum fusa
nubium crassitudine neq ꝑ
terribiles sonos atq fulgores
populo ab accessu montis
absterrito. sed patente ad
aures circumstantiũ tran¬
quillitate colloquii: ut per
gr̃ẽ lenitatem remoueretur
legis asperitas: & sꝑc adopti¬
onis auferret formidinem
seruitutis. Qualis igitur
doctrina sit xꝑi. sacrę ipsius
sententiȩ protestant᷑: ut qui
ad ȩt̾nam beatitudinẽ ꝑue

Expanded text:
pleretur quod fuerat, propleretur quod fuerat, prodies illos, dicit Dominus, dabo leges meas in sensu ipsorum, et in corde ipsorum scribam eas . Qui ergo locutus fuerat Mosi locutus est et apostolis, et in cordibus discipulorum velox scribentis Verbi manus novi Testamenti decreta condebat; nulla ut quondam circumfusa nubium crassitudine, neque per terribiles sonos atque fulgores populo ab accessu montis absterrito, sed patente ad aures circumstantium tranquillitate colloquii: ut per gratiae lenitatem removeretur legis asperitas, et spiritus adoptionis auferret formidinem servitutis. CAP. II. Qualis igitur doctrina sit Christi sacrae ipsius sententiae protestantur: ut qui ad aeternam be
Abbreviated transcription (Latin):
lium regni. & di¬
uersos ꝑ totam
galileam curante languores.
in omẽm syriam se uirtutũ
eius fama diffuderat. & mul¬
te ex uniuersa iudea turbȩ ad
cȩlestem medicũ confluebans.
Q uia enim tarda ẽ humane
ignorantiȩ fides ad credenda
quȩ ñ uidet. & speranda quȩ
nescit: oportebat diuina eru¬
ditione firmandos corporeis
beneficiis. & uisibilib mira¬
culis incitari: ut cuius tam
benignam experiebantur po¬
tentiam. ñ ambigerent salu¬
tarem ẽẽ doctrinam. Ut ergo
exteriores medelas dñs ac reme¬
dia interiora transferret. &¬
post sanitates corporum cu¬
rationes oꝑaretur animarũ:
segregatus a circumstantib
turbis. secessum uicini mon¬
tis ascendit: aduocatis apłis
quos sublimmiorib institutis
obȩdito misticȩ sedis imbueret:
ex ipsa loci atq oꝑis qualita¬
te significans se ẽẽ qui mos¬
sen quondam suo fuisset di¬
gnatus alloquio. Illic quide
terribiliore iusticia. hic autẽ
saeratiore clementia: ut im¬

Expanded text:
lium regni, et diversos per totam Galilaeam curante languores, in omnem se Syriam virtutum ejus fama diffuderat; et multae ex universa Judaea turbae ad oelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam. Ut ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregatus a circumstantibus turbis, secessum vicini montis ascendit, advocatis apostolis, quos sublimioribus institutis ab edito mysticae, sedis imbueret, ex ipsa loci atque operis qualitate significans se esse qui Mosen quondam suo fuisset dignatus alloquio: illic quidem terribiliore justitia, hic autem sacratiore clementia, ut im
Abbreviated transcription (Latin):
lectio nunc est in desiderio:
nondũ in saturitate. E ipso desiderio
qͦdcũq petierimꝰ in nomine unigeni¬
ti filii: dat nobis pat̃. Quod autẽ ac¬
cipere saluandis ñ expedit nobis ñ estime-¬
mus nos petere in nomine
saluatoris: sed hoc petimus
in nomine saluatoris. quod
ꝑtinet ad rationem salutis.

Expanded text:
lectio nunc est in desiderio, lectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate; et ipso desiderio quodcunque petierimus in nomine unigeniti Filii, dabit nobis Pater. Quod autem accipere salvandis non expedit nobis, non existimemus nos petere in nomine Salvatoris; sed hoc petimus in nomine Salvatoris, quando pertinet ad orationem salutis.