comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt. ꝑuersisq sensib: euisse erroribus
substernunt: Quiadũ contrafidelia uerita¬
tis predicamenta se erigunt : leuia than
huius uestigiis. falsa sentiendo famulantur:
Tociens radusolis subipsosunt : quociens docti
quiq & intellegentiae luce pollentes uł des¬
pectis ceteris inelatione se erigunt uł suma
que sapiunt. post ponentes sordidis carnis
desideriis inquinant᷑ uł obliti caelestium
terrena ambiunt. uel non reminiscentes
& terra sunt: de cognitione celestiũ in ani¬
tergloriantur : Vnde & recte subiungit᷑¬
quippe auri in sacro eloquio aliquando di¬
uinitatis claritas. aliquando splendor
suꝑnȩ ciuitatis : aliquando caritas. aliquan¬
do nitorglorie secularis. aliquando autẽ¬
pulchritudoscitatis accipitur : Aurienĩ
nomine ipsa intima diuinitatis claritas
designatur : sicut in canticorũ canticis.
species sponsi de seribitur Caput eius
aurũ optinũ: Quia eñĩ capit xp̃ids̃ ninil uero ẽ

Expanded text:
sentiunt, perversisque sensibus ejus se erroribus sentiunt, perversisque sensibus ejus se erroribus substernunt, quia dum contra fidelia veritatis praedicamenta se erigunt, Leviathan istius vestigiis falsa sentiendo famulantur. Toties radii solis sub ipso sunt, quoties docti quippe, et intelligentiae luce 1128 pollentes, vel despectis caeteris in elatione se erigunt; vel summa quae sapiunt postponentes, sordidis carnis desideriis inquinantur; vel obliti coelestium, terrena ambiunt; vel non reminiscentes quia terra sunt, de cognitione coelestium inaniter gloriantur. Unde et recte ibi subjungitquippe auri in sacro eloquio aliquando divinitatis claritas, aliquando splendor supernae civitatis, aliquando charitas, aliquando nitor gloriae saecularis, aliquando pulchritudo sanctitatis accipitur. Auri enim nomine ipsa intima divinitatis claritas designatur, sicut in Canticorum canticis sponsi species describitur: Caput ejus aurum optimum . Quia enim caput Christi Deus, nil vero est
Abbreviated transcription (Latin):
sternunt : ut non iã recta predicando de super
luceant. sed ei ꝑuersȩ ob sequendo famulentur :
Golis ergoradii subipsosunt : cũ non nulli etiam
doctiuiri sapientiae suae acumina ñ libere
agendo subleuant. sed aduestigialeuiathan
istus & puersitate oꝑis & blandimento ad u¬
lationis inclinant: Ut intellegentia que illis
sic̃ sol desuꝑ fuit excelestmunere : anti qui
hostis pedib substernatur ext̾rena cupiditate:
Unde & nunc cũquisq: sapientiũ atq: doctorũ.
ꝓcõ modo uł gloria uite tẽporalis ꝑ adulatio¬
nis lapsũ. terrenisse potestatib peruersa agen¬
tib subicit : quasi sub uestigiis uenientis anti xp̃i.
solis. seradius sternit: & uelut celilucẽ
sibi behemoth humiliat: dũ pestiferũ assensũ
sapientiũ mentes calcat : Tociens leuiathan
istius pedib: se. radii solis subdunt : quociens
hii qui doctrinȩ uident᷑ lumine resplendere.
inmoderato acumine praua in sacro eloquio

Expanded text:
sternunt, ut non jam recta praedicando desuper sternunt, ut non jam recta praedicando desuper luceant, sed ei perverse obsequendo famulentur. Solis ergo radii sub ipso sunt, cum nonnulli etiam docti viri sapientiae suae acumina non libere agendo sublevant, sed ad vestigia Leviathan istius et perversitate operis, et blandimento adulationis inclinant, ut intelligentia, quae illis sicut sol desuper fuit ex coelesti munere, antiqui hostis pedibus substernatur ex terrena cupiditate. Unde et nunc cum quisque sapientium atque doctorum pro commodo vel gloria vitae temporalis per adulationis lapsum terrenis se potestatibus prave agentibus subjicit, quasi sub vestigiis venientis Antichristi solis se radiis sternit. Et velut coeli lucem sibi Behemoth humiliat, dum per pestiferum assensum sapientium mentes calcat. Toties vero Leviathan istius pedibus se radii solis subdunt, quoties hi qui doctrinae videntur lumine resplendere, immoderato acumine prava in sacro eloquio
Abbreviated transcription (Latin):
insole effundere . ẽ : ꝑcussionis supplicia iuris
sapientiae splendore fulgentib in rogare:
& datũ .ẽ. illis. ut afficerent homines
aestu & igni : qr dũ sapientes cruciatib uicti.
male agendi errore tanguntur. illorum
exemplo ꝑsuasi infirmi quiq: tẽporalibus
desideriis in ardescunt : Ruinȩ namque
forcium : augmenta prestant ꝑdicionib:
infirmorũ: Quia sole acumina sapien¬
tium de signantur ꝑconparationem quoq
asalomone dicitur: sapiens ut sol ꝑman&:
demonstrantur: Quia enĩ multi in scã
bantur tunc uł ꝑsuasionib capti. uł mi¬
nis territi uł cruciatib fracti. leuiathan
istius. sẽ ditioni subiciunt : recte dicitur:
subipso erunt ra disolis Acsi ꝗꝑte diegrit᷑
hii qui intrascam eccłam ꝑ acumina sapientiae:
qusiradios uidebantur lucis asꝑgere & peraucꝰ¬
pritatẽ rectitudinis desuꝑresplendere. potes¬
tati leuiathan istius. iniquase operatione sub¬

Expanded text:
in solem effundere est persecutionis supplicia viris in solem effundere est persecutionis supplicia viris sapientiae splendore fulgentibus irrogare: Et datum est illi ut afficeret homines aestu et igni, quia dum sapientes viri, cruciatibus victi, male agendi errore tanguntur, illorum exemplo persuasi infirmi quique temporalibus desideriis inardescunt. Ruinae namque fortium augmenta praestant perditionibus infirmorum. Quia sole acumen sapientiae designatur, per comparationem quoque a Salomone dicitur: Sapiens ut sol permanedemonstrantur? Quia enim multi, qui in buntur, tunc vel persuasionibus capti, vel minis territi, vel cruciatibus fracti, leviathan istius se ditioni subjiciunt. Recte diSub ipso erunt radii solis. Ac si aperte diceretur: Hi qui intra sanctam Ecclesiam per acumina sapientiae quasi radios videbantur lucis aspergere, et per auctoritatem rectitudinis desuper resplendere, potestati Leviathan istius iniqua se operatione sub
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uero cuncta tẽ poralia despicit : lunã
subpedib p̃mit: Rursũ sole ꝑsecutio desig¬
natur sicut in euangłio ueritas dicit qoꝰ
nata sine radicib: semina orto sole arueruNt :
Iuia uidelic& uerba uite ⁊ncorde terrorũ
hominũ tẽporali momento uirentia : super¬
ueniente ꝑsecutionis ardore siccantur:
Rursũ sole. manifeste uisionis ostensio designittꝰ:
denuntiat dicens: insole posuit tabernacu¬
lum suũ: Ac sidicer& : Humanitatis ad¬
sumpte sacramentũ: in lumine manifeste
uisionis ostendit: & sicut eidẽ ꝓpħae diui¬
nauocȩ ꝑnathandicitur: tufecisti in abscon¬
dito : egouero faciã uerbũ istud. in conspecꝰ¬
tuom̃is isrł. & in conspectusolis : Quid enĩ
ꝑ conspectũ solis. nisi cognitionẽ insinuat
manifeste uisionis : rursũ solis nomine.
sapientiũ intellectus ex primitur : sicut in
apocalỹpsinscriptũ est: Quartus angelus
effudit phiala suã insole: &datũ .ẽ. illi estu
afficere homines & igni: Fialã uidelic&

Expanded text:
picit, lunam sub pedibus pre mit. Rursum sole persecutio designatur, sicut 1127 in Evangelio Veritas dicit, quod nata sine radicibus semina orto sole aruerunt , quia videlicet verba vitae in corde terrenorum hominum temporali momento virentia, superveniente persecutionis ardore, siccantur. Rursum sole manifestae visionis ostensio designatur, denuntiat, dicens: In sole posuit tabernaculum suum . Ac si diceret: Humanitatis assumptae sacramentum in lumine manifestae visionis ostendit. Et sicut eidem Prophetae divina voce per Nathan dicitur: Tu fecisti in abscondito, ego vero faciam verbum istud in conspectu omnis Israel, et in conspectu solis . Quid enim per conspectum solis, nisi cognitionem insinuat manifestae visionis? Rursum solis nomine, sapientium intellectus exprimitur, sicut in Apocalypsi scriptum est: Quartus angelus effudit phialam suam in solem, et datum est illi aestu afficere homines et igni . Phialam videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
& subicient lapidib fundae: Sc̃ĩ quippe docto¬
res qui aduirtutẽ & alios instruunt. hostes deuo
rant dũ eo sintra corpussuũ ꝑuim conuersationis
inmutant: Quos lapidib fundae subiciunit :¬
fringunt : Unde & golias in manissimus. saxo
fundae moritur qr singulariscȩ aeccłe lapide
cdiaboli cacelsitado superatur: Leuia thanitaq:
iste. quia dapnato illo homine ad supto. quoslib&
fortes aeccłae uelut infirmos despici&. eoꝵq:
ures tẽporalit̃ prem& recte aunc dicitur
Instipulã uersi sunt ei : lapides fundae :: Acsi apte
diceretur: Sc̃oꝵ robur. quasi insapulȩ molliciem
redigit: quoꝵ lingua prius. pectus illius duris ictib
totundit: Omnẽ quippe tunc fortitudinẽ suȩ ini¬
quitatis exercens. quantose ab eisuinci spiritali ter

Expanded text:
et subjicient lapidibus fundae . Sancti quippe doctoet subjicient lapidibus fundae . Sancti quippe doctores qui ad virtutem et alrant, dum eos intra corpus suum per vim conversationis immutant; quos lapidibus fundae subjiciunt, qfringunt. Unde et Golias immanissimus saxo fundae moritur, quia singulari sanctae Ecclesiae lapide diabolica celsitudo superatur. CAP. VII.-- iste quia, damnato illo homine assumpto, quoslibet fortes Ecclesiae velut infirmos despicit, eorumque vires temporaliter premit, recte nunc dicitur: In stipulam versi sunt ei lapides fundae. Ac si aperte diceretur: Sanctorum robur quasi in stipulae mollitiem redigit, quorum lingua prius pectus illius duris ictibus tutudit. Omnem quippe tunc fortitudinem suae iniquitatis exercens, quanto se ab eis vinci spiritaliter
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uirsagittarius: Acsi a ꝑte diceretur : Are¬
ꝓborũ cordib: eũ scĩ predicatoris sagitta non ex¬
cutit : quia quis quis ab illo adp̃hendit᷑. uerba iã
p̃dicantiũ audire cõtẽpnit: Vnde bene peccatis
precedentib irascens. dehis quos in manu antiqui
tio: Acsidicer& : Iusto iudiciotalib uos im¬
mundis spiritib tradã: qui auobis excuti ex¬
hortatione p̃dicantium. quasi incantantium
sermone non ualeant: Quia uero leuiathan
iste. a cordib rȩꝓborũ sc̃ȩ predicationis spiculis
ñ mouetur : iꝑse etiã scõꝵ uirorũ cõtep̃tus a dici¬
tur cũ ilico sub infertur: Instipula uersi sunt
sic de illa lapides exeunt. quib aduersariorum
pectora feriantur : Ita scaa eccla dum
uolubilitate tẽporũ ꝑtribulationũ circuitũ
ducitur. fortes exilla uiriꝓdeunt : quib quasi
lapideis ictib iniquorũ cordatundantur: Unde
ad ꝓpħam debonis doctorib dnsdicit: Deuorabt̃:

Expanded text:
eum vir sagittarius. Ac si aperte dicatur: A reeum vir sagittarius. Ac si aperte dicatur: A reproborum cordibus eum sancti praedicatoris sagitta non excutit, quia quisquis ab illo apprehenditur, verba jam praedicantium audire contemnit. Unde bene peccatis praecedentibus irascens, de his quos in manu antiqui tio . Ac si diceret: Justo judicio talibus vos immundis spiritibus tradam, qui a vobis excuti exhortatione praedicantium quasi incantantium sermone non valeant. Quia vero Leviathan iste a cordibus reproborum sanctae praedicationis spiculis non movetur, ipse etiam sanctorum virorum contemptus adjicitur, cum illico subinfertur: CAPUT XIittitur  Text. add. sic, de illa lapides exeunt quibus adversariorum pectora feriantur. Ita sancta Ecclesia, dum volubilitate temporum, per tribulationum circuitum ducitur, fortes ex illa viri prodeunt, quibus qulapideis ictibus iniquorum corda tundantur. Unde ad prophetam de bonis doctoribus Dominus dicit: Devorabunt,
Abbreviated transcription (Latin):
predicationis se uerba constringunt: Qui ta men
ita rȩꝓborumentes possid&: ut eas nulla cõfossus
ueritatis iaculatione derelinquat: Unde subdit᷑¬
Non fugabit eũ: iuirsagittarius: Quid eni sagitas
nisi uerba p̃dicatoꝵ accipimus : Quedũ exuoce
bene uiuentĩ distringuntur: audientiũ corda
transfigunt: hissagittis scã aeccła ꝑcussa suerat
que dicebat : Vulnerata Raritate egosũ: Dehis
sagittis psalmistȩ uoce narrat᷑: Sagttte pariui¬
lorũ factesunt plage eoꝵ: Quiascilica& uerba
bimiliũ penetrauerunt animos supboꝵ: Dehis
sigttas uenienti ꝓpugna tori dicitur: sagittae
fuat̃ acutae potentissime : populi subte cadent:
arcũ. audientiũ cordib uerba rectae exborta¬
Nonis infigit:. Quia igitur leuiathan iste uerba
p̾dicantiũ despicit. & curȩꝓborũ mentes male:
suadendo momor derit. durus int̃ iacula. eas¬
om̃i modo ñ relinquit : recte dicit᷑: Non fugabit

Expanded text:
praedicationis se verba constringunt. Qui tamen praedicationis se verba constringunt. Qui tamen ita reproborum mentes possidet, ut eas nulla confossus veritatis jaculatione relinquat. Unde et subditicatio.--- Quid enim sagittas, nisi verba praedicatorum accipimus? Quae dum voce bene viventium distinguntur, audientium corda transfigunt. His sagittis sancta Ecclesia percussa fuerat, quae dicebat: Vulnerata charitate ego sum . De his sagittis Psalmistae voce narratur: Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum , quia scilicet verba humilium penetraverunt animos superborum. De his sagittis venienti propugnatori dicitur: Sagittae tuae acutae, potentissime, populi sub te cadent iarcum audientium cordibus verba rectae exhortationis infigit. Quia ergo Leviathan iste verba praedicantium despicit, et, cum reproborum mentes male suadendo momorderit, durus inter jacula omnimodo eas non relinquit, recte dicitur: Non fugabit
Abbreviated transcription (Latin):
uerem redigit: &acumen igitur ferri & deris
fortitudo defici& : dũ ꝑuiolentiã uirtutis illius
& p̃dicationis sensus obtundit᷑. & pacientiȩ longa¬
latio diuina robor&. ubi tunc in firmierunt si
fortes uel ut paleae reputantur : Quid tunc
leuia than iste de paleis faci&. si ferrũ quasi
paleas aestimabit. Quid deputridis lignis
acturus est. si quasi lignũ putridũ aeris fortitu¬
dinẽ solu& : Sed oquam multi. quisuis uiribus
ferrũ se. uł aes aestimant. in illo tunc tribulatio¬
nis igne. paleas se. eẽ. deprehendunt : & quam
multi. qui ꝑ in firmitatẽ ꝓ priã. eẽ. se paleas me¬
tuunt. perdiuinũ ad iutorium fulti. inferriatq
aeris soliditate roborantur : Ut cõtra aduersa¬
riũ suum. tanto magis indõ fortes sint : quanto se
amplius infirmos eẽ meminerunt : Sed quanto
altius behemoth iste cõtraelectosdĩ ꝑmiracula
erigit᷑ : tanto contra eũ scĩquiq: uehementius ad

Expanded text:
verem rediget. Et acumen igitur ferri, et aeris verem rediget. Et acumen igitur ferri, et aeris fortitudo deficit, dum per violentiam virtutis illius et praedicationis sensus obtunditur, et patientiae longalatio divina roboret, ubi tunc infirmi erunt, si fortes sicut paleae reputantur? Quid tunc Leviathan iste de paleis faciet, si ferrum quasi paleas aestimabit? Quid de putridis lignis acturus est, si quasi lignum putridum aeris fortitudinem solvet? Sed o quam multi, qui suis viribus ferrum se vel aes aestimant, in illo tunc tribulationis igne se paleas esse deprehendunt; et quam multi, qui per infirmitatem propriam se esse paleas metuunt, per divinum adjutorium fulti, in ferri atque aeris soliditate roborantur, ut contra adversarium suum tanto magis in Deo fortes sint, quanto de se amplius infirmos se esse meminerunt. Sed quanto altius Behemoth iste contra electos Dei per miracula erigitur, tanto contra eum sancti quique vehementius ad
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃a aeccła ꝑmorsendicitur: ferrũ &aes calciam̃¬
tũ eius: Calcia meretũ quippe inseriptura sacra
munuimen predicationis accipitur sic̃ scriptũ t̃
Ealciatipedes in p̃dicatione en angelii pacis
Quia ergo ꝑferrũ uirtus. ꝑ aes autẽ ꝑseuerantia
exprimitur : ferrũ & aes calciamentũ eiꝰ dicit:
dũ predicatio illius acumine simul & constantia
munitur: Perferrũ enĩ mala aduersantia penȩ¬
trat : ꝑ aes autẽ bona quȩ ꝓposuit longanimiter
seruat: Cuiꝰ ꝓfecto ꝑseuerantiã. illic apercuis
insinuat: subdens : sicut diesiuuentutis illius
do illũ gladium quã sacraeloquia antix p̃m uocant .¬
in exercitatione suae iniquitatis ad supserit. & ferrũ
uelut paleas. & aes uelud lignũ putridũ reputa¬
bit : & nisi diuina grã ꝓtegat . & p̃dicantuĩ uires
uelut paleas nequiciae suȩ igne cõsumit. & pa¬
cientium constantiã quasi lignũ putridũ inpul¬

Expanded text:
sancta Ecclesia per Moysen dicitur: Ferrum et aes calceamesancta Ecclesia per Moysen dicitur: Ferrum et aes calceamentum ejus . Calceamentum quippe in Scriptura sacra munimen praedicationis 1124 accipitur, sicut scriptum est: Calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Quia ergo per ferrum virtus, per aes autem perseverantia exprimitur, ferrum et aes calceamentum ejus dicitur, cum praedicatio ejus acumine simul et constantia munitur. Per ferrum enim mala adversantia penetrat, per aes autem bona quae proposuit longanimiter servat. Cujus profecto perseverantiam illic apertius insinuat, dicens: Sicut dies juventutis ejus, do illum gladium quem sacra eloquia Antichristum vocant in exercitationem suae iniquitatis assumpserit, et ferrum velut paleas, et aes velut lignum putridum reputabit, quia nisi divina gratia protegat, et praedicantium vires velut paleas nequitiae suae igne consumet, et patientium constantiam quasi lignum putridum in pul
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i mode crudelitatis effrenatur : ad prehendi agladio
dicitur: Nam postensionẽ inmensȩ tunc fortitudi¬
nis exhib& quic̃ quid nequiter potest: & neque asta.
neq: torax. subsistere poterit : quia in anti cristum
ueniens tantae uirtutis apparebit. ut si suꝑnũ ad¬
uitoriũ desit. & predicantiũ acumen obtundat.
& longanimitatẽ pacientiũ destruat: Nisi eni iusto¬
rũ uitã suꝑnagrã solid&. non subsistit asta: quia pre¬
dicatoꝵ uirtus frangit᷑: Non subsistit torax: quia
constantia pacientiũ disrupta penetrant᷑ : Vnde :
lignũ putridũ aes: Quod superius hastãdixit: hoc¬
inferius ferri appellatione replicauit : & qđ toracẽ
ꝑtulit : hoc rursũ aeris conmemoratione signauit:
Ferrũ namq: acuitur. ut aduersarius uulneretur :
aes autẽ rubigine poene nulla cõsumitur: Ferro
ergo p̃dicationis iacula : aere autẽ longanimitatis
constantia de signat᷑:. Unde & sub aser speciȩ : de

Expanded text:
omnimodae crudelitatis effrenatur, apprehendi a gladio omnimodae crudelitatis effrenatur, apprehendi a gladio dicitur. Nam per ostensionem immensae tunc fortitudinis exhibet quidquid nequiter potest. Et neque hasta neque thorax subsistere poterit, quia in Antichristum veniens, tantae virtutis apparebit, ut si supernum adjutorium desit, et praedicantium acumen obtundat, et longanimitatem patientium destruat. Nisi enim justorum vitam superna gratia solidet, non subsistit hasta, quia praedicatorum virtus frangitur; non subsistit thorax, quia constantium patientia dirupta penetratur. Unde et lignum putridum aes. inferius ferri appellatione replicavit; et quod thoracem protulit, hoc rursum aeris commemoratione signavit. Ferrum namque acuitur ut adversarius vulneretur, aes autem rubigine pene nulla consumitur. Ferro ergo praedicationis jacula, aere autem longanimitatis constantia designatur. Unde et sub Aser specie de
Abbreviated transcription (Latin):
dinis extinguatur: Antiqui ergo hostis. ẽ. gladius:
ille tunc dap̃natus homo. in usũ ministerii eiꝰ adsuptus
Ipsũ quippe ꝑmaliciã fraudis ex acuit : & infirmorum
Siautẽ gladii nomine eiꝰ irasignatur . recte ñ ad pre¬
hendere gladiũ. sed agladio dep̃hendi describitur :
Intanta qui ppetunc insaniauertit᷑ : ut dominari
om̃ib appetens nequa quã suae irȩ dominetur
Nos namq: cũ irã in usu iusticiae ad sumimus gladiũ
tenemus qr eã sub aequitate iudicii possidendo mo¬
deranur : Ille autẽ quia ꝑ abruta furoris rapitur
non ad p̃hendere gladiũ. sed agladio cõprebendi ꝑhibe¬
tur : non eñi ira possidens ten&. sed abira seruienis
uulnera inferimus : ꝑtoracẽ tegimur. ne uulneremur:
Quidigit᷑ per astã. nisi predicationis iaculũ: Quid per
toracẽ. nisi fortitudo pacientiae designatur : Leuia¬
thanergo iste. & ꝑ ad sumptũ rȩꝓbũ hominẽ in ira

Expanded text:
dinis exstinguatur. dinis exstinguatur. ille tunc damnatus homo in usum ministerii ejus assumptus; ipsum quippe per malitiam fraudis exacuit, et infirmorum Si autem gladii nomine ejus ira signatur, recte non apprehendere gladium, sed a gladio apprehendi describitur. In tantam quippe tunc insaniam vertitur, ut dominari omnibus appetens, nequaquam suae irae dominetur. Nos namque cum iram in usu justitiae assumimus, gladium tenemus, quia eam sub aequitate judicii possidendo moderamur. Ille autem quia per abrupta furoris rapitur, non apprehendere gladium, sed a gladio apprehendi perhibetur. Non enim iram possidens tenet, sed ab ira saeviens vulnera inferimus, per thoracem tegimur ne vulneremur. Quid igitur per hastam nisi praedicationis jaculum, quid per thoracem nisi fortitudo patientiae designaturthan ergo iste, quia per assumptum reprobum hominem in ira
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando ꝑgladiũ scã predicatio. aliquando
aeternadampnatio : aliquando tribulatiatẽ¬
poralis. aliquando antiqui hostis ira. uel per¬
suasio designatur: Gladius eni scã predi¬
catio ponitur : sicut paulus ait: & gladiũ
sp̃s: quod .ẽ. uerbũdĩ: Gladi i nomine. a et̃ na
dãpnatio designatur : sicut dep̃dicante here¬
tico scriptũ est: simultiplicati fuerint filiu
eius ingladio erunt: Quia quantalib&
hicnumerositate germinent : a et̃nadap̃¬
natione cõsumuntur: Gladius tribulatio
tẽ poralis accipitur : sicut marie desecu¬
turis tribulationib: dicitur: & tuam
ipsius anim̃a : ꝑtransibit gladius: Rursũ
pgladiũ. ira. uel ꝑsuasio malignibostis expri¬
mitur : sicut psal mista ait᷑  Iuiliberasti
dauid seriuitium : degladiomaligno: Begiignus quippe
scaẽ predicationis .ẽ. gladius: quo ꝑcutim᷑. ut aculpa
moriam᷑: Malignus uero . ẽ diabolice ꝓsuasionus
gladius quomit lequisq ꝑcutitur. ut auita rectitu¬

Expanded text:
aliquando per gladium sancta praedicatio, aliquando aeterna damnatio, aliquando tribulatio temporalis, aliquando antiqui hostis ira vel persuasio designatur. Gladius enim 1123 prcatione ponitur, sicut Paulus ait: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Gladii nomine aeterna damnatio designatur, sicut de praedicante haeretico scriptum est: Si multiplicati fuerint filii ejus, in gaudio erunt , quia quantalibet hic numerositate germinent, aeterna damnatione consumuntur. Gladius tribulatio temporalis accipitur, sicut Mariae de secuturis tribulationibus, dicitur: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius . Rursum per gladium ira vel persuasio maligni hostis exprimitur, sicut Psalmista ait: Qui liberasti David servum tuum de gladio maligno . Benisanctae praedicationis est gladius quo percutimur, ut a culpa moriamur. Malignus vero est diabolicae persuasionis gladius, quo male quisque percutitur, ut a vita rectitu
Abbreviated transcription (Latin):
cordasua ad famulatũ eius trranidis incli¬
nant: & omne qđ ante largiente dõ sapiunt.
hoc cõtra eũ ad seruiciũ hostis illius in¬
flectunt Unde: & recte subiungit᷑:¬
tura enĩ sacra. cũ figurate solponitur : aliquan
do dñs. aliquando ꝑsecutio aliquando dere
qualib& manifeste uisionis ostensio aliquando
autẽ intellegentia sapientiũ desigaiatur
iudicii. cognita suad ap̃natione dicturi sunt:
Errauimus auia ueritatis. & lumen iusticiae.
non luxit nobis: & solnonortus est nobis:
Acsi a ꝑte dicant: Interni nobis luminus
radius non refulsit: Unde & iohannes ait:
Mulier amicta sole: & luna subpedib eius:
In sole eni. i plustratio ueritatis: in luna autẽ
que menstruissub plecionib deficit. mut abiltas
tẽporalitatis accipit᷑ Sc̃a autẽ aeccła q supii¬

Expanded text:
corda sua ad famulatum ejus tyrannidis inclicorda sua ad famulatum ejus tyrannidis inclinant, et omne quod Deo largiente sapiunt, hoc contra eum ad servitium hostis illius inflectunt. Unde et recte subdittura enim sacra cum figurate sol ponitur, aliquando Dominus, aliquando persecutio, aliquando de re qualibet manifestae visionis ostensio, aliquando autem intelligentia sapientium designatur. judicii cognita sua damnatione dicturi sunt: Erravimus a via veritatis, et lumen justitiae non luxit nobis, et sol non est ortus nobis . Ac si aperte dicant: Interni nobis luminis radius non refulsit. Unde et Joannes ait: Mulier amicta sole, et luna sub pedibus ejus . In sole enim illustratio veritatis, in luna autem, quae menstruis suppletionibus deficit, mutabilitas temporalitatis accipitur. Sancta autem Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
ferramenta ꝑstrepunt : & nec que lib& minima.
ultra iamflagella sentiuntur : Quia ergo
ꝑmalleu de suꝑuenientẽ. celestis pondus ꝑcussi¬
onis exprimitur. quid .ẽ. quod leuiathan iste.:
malleũ despicit. nisi qđ suꝑnȩ anim aduersionis
ictus formidare cõtepnit : & quasi stipulã
malleũ deputat : quia ad iustȩ irȩ sepondera.
uibrantẽ astam: Contraleuia thaneni. dñs
astã uibrat : q in eiꝰ interitu districtã minatur
eimortẽ ex districta anim aduersione prepa¬
rare: Sed apostata sp̃s. auctorẽ uite etiam
cũ sua morte despiciens. hastã uibrantẽ derid& :
quia ex districto udicio. quic quid graue.
quicquid horribile. se p̃uid & pati nonme¬
tuit: Sed quose aeterna torm̃ta ñ posse
euadere conspicit : eo in exercenda neqͥ¬
tia durior ad surgit : Quẽ cum pleriq huius
mundi sapientes. incunctis quȩ appetit. tanta
ꝑtinatia. tanta fortitudine stringi considerant

Expanded text:
ferramenta perstrepunt, quia nec quaelibet minima ferramenta perstrepunt, quia nec quaelibet minima ultra jam flagella sentiuntur. Quia ergo per malleum desuper venientem coelestis pondus percussionis exprimitur, quid est quod Leviathan iste malleum despicit, nisi quod supernae animadversionis ictus formidare contemnit? Et quasi stipulam malleum deputat, quia ad justae irae se pondera vibrantem hastam. - Contra leviathan enim Dominus hastam vibrat, quia in ejus interitum districtam minatur ei mortem ex districta animadversione praeparare. Sed apostata spiritus auctorem vitae etiam cum sua morte despiciens, hastam vibrantem deridet, quia ex districto judicio quidquid grave, quidquid horribile esse praevidet, pati non metuit; sed quo se aeterna tormenta non posse evadere conspicit, eo in exercenda nequitia durior assurgit. Quem cum plerique hujus mundi sapientes in cunctis quae appetit tanta pertinacia, tanta fortitudine stringi considerant,
Abbreviated transcription (Latin):
celestis exprimitur: Quod salomone templũ
aedificante signatur cumdicitur:
Domus autẽ cũ aedificaretur lapidib
& malleus & securis. & omne ferrameritũ non sunt
audita indomo cũ aedificaretur: Quid enim
inhabitat figurabat : Ad euius aedificationem:
electoꝵ anime. quasi quidã expoliti lapides defe¬
runtur: Quaecũ aedificatur incelis. nullus hic
iam disciplinȩ malleus sonat: qr dolati atq ꝑfecti
illuc lapides ducimur. ut locis uixta meridĩ cori¬
grit is deponam᷑: Hinc enĩ foris tundimur.
ut illuosi ne repłe hensione ueniamus: Hic
malleus hic securis: hic om̃ia tunsioriũ reso¬
nant ferramenta: Indomo autẽ dĩ nulli ictus
a udiuritur: quia maeter papatria. om̃siam
ꝑcussionũ strepitus cõticescunt: Nequaquã ibi
malleus ꝑcutit : qr nulla anima duersio affligit:
Nequa quã securis incidit : quia receptos interius.
nulla foras seueritatis sententia ꝓicit: Nequa quã

Expanded text:
coelestis exprimitur, quod Salomone templum coelestis exprimitur, quod Salomone templum aedificante signatur, cum dicitur: Domus autem cum aedificaretur, de lapidet malleus et securis, et omne ferramentum non sunt audita in domo, cum aedificaretur . Quid enim tibus Dominus inhabitat, figurabat? Ad cujus aedificationem electorum animae, quasi quidam expoliti lapides deferuntur. Quae cum aedificatur in coelis, nullus illic jam disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur. Hic enim foris tundimur, ut illuc sine reprehensione veniamus. Hic malleus, hic secucuris, hic omnia tunsionum resonant ferramenta. In domo autem Dei nulli ictus audiuntur, quia in aeterna patria omnes jam percussionum strepitus conticescunt. Nequaquam ibi malleus percutit, quia nulla animadversio affligit. Nequaquam securis incidit, quia receptos interius nulla foras severitatis sententia projicit. Nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
carne crudelitatis suae om̃ia argumenta comsũ mat:
suꝑni in se iudicii aeterna tormenta contẽpnit.
Acsidicer& : łtiam pondus eiꝰ anim aduersionis¬
⁊ despicit: quaese ꝑsuppliciũ de suꝑ ueniens ferit
Inscriptura & enimsacra mallei nomine. aliquando
diabolus designatur. ꝑ quẽ nunc delinquentiũ culpȩ
feriunt᷑: aliquando uero ꝑcussio caelestis accipitiir:
Quia uł electi suꝑ nos ictus senciunt. ut a prauis itine¬
rib corrigantur uł iusta ira rȩꝓbos ꝑcutit. etiam
supplicia aeterna p̃ueniens quid etiã in posterum
mereantur oftendit: Namqr appellatione mallei
antiquus hostis exprimit᷑ ꝓpħa testatur : cũ suꝑ eũ
extremi udicii cõtemplatur dicens : Quomodo
cõfractus ẽ. & cõtritus malleus uniuers ae terrꝑ
Acsidicer& : Fũ ꝑ quẽ uascula sua dñs inminis¬
terii usu formanda ꝑcutit. quis ꝑpendat quotur¬
bine ueniente. extremo iudicio in aeter nada p̃¬
natione cõfringit  Rursũ ꝑmalleũ : ꝑcussio

Expanded text:
carne crudelitatis suae omnia argumenta consummat. superni in se judicii aeterna tormenta contemnit? Ac si diceret: Etiam pondus ejus animadversionis despicit, quae se per supplicium desuper veniens ferit. In Scriptura ediabolus designatur, per quem nunc delinquentium culpae feriuntur: aliquando vero percussio coelestis accipitur: quia vel electi supernos ictus sentiunt, ut a pravis itineribus corrigantur: vel justa ira reprobos percutit, ut jam supplicia aeterna praeveniens, quid etiam in posterum mereantur, ostendit. Nam quia appellatione mallei antiquus hostis exprimitur, Propheta testatur, cum super eum vim extremi judicii contemplatur, dicens: Quomodo confractus est et contritus malleus universae terrae ? Ac si dicerei: Eum per quem vascula sua Dominus in ministerii usum formanda percutit, quis perpendat quo turbine, veniente extremo judicio, in aeterna damnatione confringit? Rursum per malleum percussio
Abbreviated transcription (Latin):
quid faciunt. si terrorẽ tanti iudicii etiã quidi¬
ligunt ex pauescunt. & quia in scĩs p̃dicatorib
hoc pauore ex coquit᷑. siqua eis in .ẽe. potuit
leuiũ rubigo uiciorũ : post quã dixit. cũ subla¬
tus fuerit timebunt angłi. aꝑte mox subdidit.
& territipur gabuntur : sed quia hec deleuia¬
than istius. fine cognouimus: interim priusquã
pereat. quid agat audiamus: Sequitur

Expanded text:
quid facient, si terrorem tanti judicii etiam qui diquid facient, si terrorem tanti judicii etiam qui diligunt expavescunt? Et quia in sanctis praedicatoribus hoc pavore excoquitur, si qua eis inesse potuit levium rubigo vitiorum, postquam dixit: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, apte mox subdidit: Et territi purgabuntur. Sed quia haec de Leviathan istius fine cognovimus, interim priusquam pereat quid agat audiamus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ irã iudici tollit᷑. quinunc mira mansetu¬
dinis longa nimitate toleratur: Tanto autẽ
hine pondere terroris excutitur : ut scõꝵ
etiã predicatorũ fortitudo turbetur : Cũ enĩ subla¬
tus fuerit timebunt angłi : qr cũ udicii turbidine
rapitur : hii qui incorporib: repperiri potuerin
in menso terrore cõcussi: etiã suꝑ ne patriae nuncu
in tanti terroris turbine nulla formidine c̃cuti:
Sedculeuiathaniste rapitur. cũq om̃ia in eiꝰ interitũ
elementa quaciuntur. p̃dicatores scõs quos ut dixi.
adhuc insuis corporib illud tẽpus inuenierit. spes
deregni ꝓpinquitate letificat : & carnis infirmitas
de irae ostensione ꝑturbat: Erit ergo in eis aliqͦ
modo tremor lȩtus &timor securus quia &
celesti regno se remunerari certisunt & per
tanti turbinis metũ . ꝓcarnis infirmitate c̃tre¬
iniquoꝵ conscientia cõcutitur : quando etiã iustoꝵ
uita turbat᷑: Hii qui oderunt aduentũ uidicis

Expanded text:
per iram judicii tollitur, qui nunc mira mansuetuper iram judicii tollitur, qui nunc mira mansuetudinis longanimitate hinc pondere terroris excutitur, ut sanctorum etiam praedicatorum fortitudo turbetur; Cum enim sublatus fuerit, timebunt angeli, quia cum judicii turbine rapitur, hi qui in corporibus reperiri potuerint, immenso terrore concussi, etiam supernae patriae nuntiiin tanti terroris turbine nulla formidine concuti. Sed cum Leviathan iste rapitur, cumque omnia in ejus interitu elementa quatiuntur, praedicatores sanctos, quos, ut dixi, adhuc in suis corporibus illud tempus judicii invenerit, spes de regni propinquitate laetificat, et carnis infirmitas de irae ostensione perturbat. Erit ergo in eis aliquo modo tremor laetus, et timor securus, quia et coelesti regno se remunerari certi sunt, et per tanti turbinis metum pro carnis infirmitate contreiniquorum conscientia concutitur, quando etiam justorum vita turbatur. Hi qui oderunt adventum judicis,
Abbreviated transcription (Latin):
patriae adnuntiant. angłorũ sol& nomi¬
ne designare : possumus hoc loco. angelos
etiã scos predicatores accipere: Hinc est
eni. quod ioħs in apoca lẏpsi septẽ a eccłi is
scribens : angłis eccłarum loquitur. id est¬
malachias ꝓpħaloquitur dicens: Labia sacer¬
dotis custodient scientiã: & legem requi¬
rent exore eiꝰ quia angłs dñi exercituũ
est: hinc paulus ait .: Magnũ est pietatis
sacramentũ. qđ manifestatũ .ẽ. in carne.
iustificatũ .ẽ. in spũ: apparuit angłis. p̃dica
tũ est gentib creditũ est inmundo. assũptũ
.ẽ. ingloria : Quiigitur dispensationis mis¬
terium postquã apparuisse angłis dixit.
p̃dicatũ est gentib subdidit: ꝓfecto angłoꝵ
nomine. p̃dicatores scõs id .ẽ. ueritatis nun¬
tus fuerit timebunt angłi. & t̃ria purgabuni¬
tur. ad futurũ tẽpus refertur : adueniente
districto uidice. extrema hic leuiathan¬
istius dãpnatio designat᷑ qr de hoc mundo

Expanded text:
annuntiant, angelorum solet nomiannuntiant, angelorum solet nomine designare, possumus hoc loco angelos sanctos praedicatores accipere. Hinc est enim quod Joannes in Apocalypsi, septem Ecclesiis scribens, angelis EccMalachias propheta loquitur, dicens: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est ; hinc Paulus ait: Magnum est pietatis sacramentum quod manifestatum est in carne, justificatum est in Spiritu, apparuit tum est gentibus, creditum est in mundo, assumptum est in gloria. Qui igitur dispensationis mysterium, postquam apparuisse angelis dixit, praedicatum esse gentibus subdidit, profecto angelorum nomine praedicatores sanctos, id est veritatis nuntus fuerit, timebunt angeli, et territi purgabuntur, ad futurum tempus refertur, adveniente districto  damnatio designatur, qua de hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
gabuntur: furgati eni sunt : quia nimirũ
isto cũrȩpbis legionib: exeunte solo inceles¬
tib sedib quibeate ineternũ uiuerent
remanserunt: huiꝰ itaq lapsus eos &¬
tesruit & purgauit: Terruit necore¬
ditort̃ suũ suꝑbt despicerent p̃urgauit uero
tecuntib repbis actũ est. ut eledisolirema¬
nerent : & quia cunctorũ opifexds scit ad
henorũ custodiã bene uti. &iã amala actione
pepborũ: lapsũ cadentium. uertit in ꝓuectũ
manentiũ: & unde punita est culpa suꝑbien¬
num: inde humilib angłis & inuenta & soli¬
adentib in munere datũ est : ut cadere
om̃i no non possint: scĩ enĩ anglidũ in istis
nature sue dapna conspiciunt: inseipsis iam
cautius. robustiusq consistunt: Unde fit aucꝰ
aere rerũ dño cuncta mirabiliter ordinan¬
&e. ut illi electorũ spirituũ patriȩ etiam
ruine sue dampna ꝓficuint : dũ inde firmi¬
us constructa est. unde fuerat ex parte
p̃dicatores aeccłe ꝓ eo quod gloriã celestis

Expanded text:
nt.---Purgati vero sunt, quia nimirum isto cum reprobis legionibus exeunte, soli in coelestibus sedibus qui beate in aeternum viverent remanserunt. Hujus itaque lapsus eos terruit et purgavit: terruit, ne conditorem suum superbe despicerent; purgavit vero, quia, excuntibus reprobis, actum est ut electi soli remanerent. Et quia cunctorum opifex Deus scit ad bonorum custodiam etiam bene uti mala actione reproborum, lapsum cadentium vertit in profectum manentium; et unde punita est culpa superbientium, inde humilibus angelis et inventa et soliadentibus, illis in munere datum est ut cadere omnino non possent. Sancti enim angeli, dum in istis naturae suae damna conspiciunt, in seipsis jam cautius robustiusque consistunt. Unde fit, auctore omnium rerum Domino cuncta mirabiliter ordinante, ut illi electorum spirituum patriae etiam ruinae suae damna proficiant, dum inde 1122 firmius constructa sit unde fuerat ex parte edicatores angeli
Abbreviated transcription (Latin):
indignationis dĩ est : ꝑ cussio districtionis: Quã
indignationẽ tunchomo ꝑtulit : cũ expara dỹso
pulsus. ueras interni gaudii diuicias amisit : Sed
qui a electi quiq: incessanter conspiciunt. qđ in p̃¬
sentis uitȩ penuria. ab illa potestatis ingeautȩ
facultate ceciderunt : benedicit᷑: Egouir ui¬
dens pauꝑtatẽ meã: Quisquis enihec adhuc
iisibiliã appetit. peregrinationis suȩ malũ
non intellegit : & hoc ipsũ uidere quod patitur
nescit. hane pauptatẽ lauia pph̃a ituens.

Expanded text:
indignatioindignatioindignationem tunc homo pertulit, cum ex paradiso pulsus, veras interni gaudii divitias amisit. Sed quia electi quique incessanter conspiciunt quod in praesentis vitae penuriam ab illa potestatis ingenitae facultate ceciderunt, bene dicitur: Ego vir videns paupertatem meam. Quisquis enim adhuc haec visibilia appetit, peregrinationis suae malum non intelligit; et hoc ipsum quod patitur videre nescit. Hanc paupertatem David
Abbreviated transcription (Latin):
senti nihil obst& : quanto ei in posterũ deꝓsperita¬
te nihil reman& : It quia om̃is qui ꝓuersis morib
amiciciis eiꝰ innotescit. prius ueras mentis diuicias
Unde scriptũ est: Facies mea p̃ced& te : id .ẽ. noticia¬
duca tũ prȩbebit: sciendũ uero .ẽ. qđ aegestas in
sacro eloquio. alit̃ electoꝵ ponitur : at que aliter
rȩꝓborum : Aegestas nãq electoꝵ .ẽ. cũ uere di¬
uiciȩ celestis patriae. ad eoꝵ animũ redeunt
&in hocerun noso p̃sentis uitȩ exiliopositi. paupe¬
resse. eẽ. meminerunt: Illas quippe diuicias sine
cessatione suspirant : de quib: paulus dicit : Ut
sciatis quesit spes uocationis eiꝰ: & quȩ diuiciȩ głȩ¬
conspiciunt : ftudiosi interim inerũna istius pau¬
pertatis gemunt: Hanc ꝓculdubio pauꝑtatẽ . hiere¬
mias inspexerat : cũ dicebat: Ego uir uidens
pauꝑtatẽ meã : inuirga indignationis eiꝰ : Vir gaenĩ

Expanded text:
senti nil obstet, quanto ei in posterum de prosperitasenti nil obstet, quanto ei in posterum de prosperitate nihil remanet. Et quia omnis qui perversis moribus amicitiis ejus innotescit prius veras mentis divitias Unde scriptum est: « Facies mea praecedet te . » Sciducatum praebebit. Sciendum vero est quod egestas in sacro eloquio aliter electorum ponitur, atque aliter reproborum. Egestas namque electorum est, cum verae divitiae coelestis patriae ad eorum animum redeunt, et in hoc aerumnoso praesentis vitae exsilio positi, pauperes se esse meminerunt. Illas quippe divitias sine cessatione suspirant, de quibus Paulus dicit: Ut sciatis quae sit spes vocationis econspiciunt, studiose interim in aerumna istius paupertatis gemunt. Hanc procul dubio paupertatem Jeremias inspexerat, cum dicebat: Ego vir videns paupertatem meam in virga indignationis ejus . Virga enim
Abbreviated transcription (Latin):
ias quas apperunt huiꝰ scłi uoluntates ad pͥhendurł :
Bene aute subdit᷑. qđ ex ipsa difficultate morerr
inter posito amore comunxit: Q uentune¬
mens unuis cuiꝰq desiderat. cũ multiplices a maritu¬
dines. uelut quasdã spinas inuenit . in eis delectatio¬
nib quas temporaliter concupiscit: Namdũ ad uer¬
sitatib mundi quẽ diligit . morderi animacoeperit.
tunc plenius intellegit. quanto illi cũ priore uiro
plerũq: aduersitas corrigit : Unde & nimis timendũ
ẽ nesequaent᷑ prospera. cũ desiderantur iniusta:
qr difficilius malũ corrigit᷑ qđ ꝑfectionis etiam
ꝓsperitate fulcit᷑ Leuiathan itaq iste quicũ
menbris suis aeternis ẽ cruciatib deputatus. &
dolus in manu eiꝰ dirigitur. & incollo ei foratudo
demoratur : qr hoc qđ tẽporaliter ꝑ uersa contra
bonos uoluntate desiderat. peruersiore faculta¬
te consumat : Vt tanto ei dead uersitate in pre¬

Expanded text:
eas quas appetunt hujus saeculi voluptates apprehendunt. eas quas appetunt hujus saeculi voluptates apprehendunt. Bene autem subditur quod ex ipsaerposito amore conjunxit. Quem tunmens uniuscujusque desiderat, cum multiplices amaritudines velut quasdam spinas invenit in iis delectationibus quas temporaliter concupiscit. Nam dum adversitatibus mundi quem diligit morderi anima coeperit, tunc plenius intelligit quanto illi cum priore viro plerumque adversitas corrigit. Unde et nimis timendum est ne sequantur prospera cum desiderantur injusta, quia difficilius malum corrigitur, quod perfectionis etiam prosperitate fulcitur. Leviathan itaque iste qui cum membris suis aeternis est cruciatibus deputatus, et dolus in manu ejus dirigitur, et in collo ejus fortitudo demoratur, quia hoc quod temporaliter perversa contra bonos voluntate desiderat, perversiore facultate consummat, ut tanto ei de adversitate in prae
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq: diuini muneris manu retinent᷑. qđ uoluntatis
misere nullos effectus inueniunt: Cũq eoꝵ uotis
uaria c̃trarietas nascitur plerũq: exipsa in possibi¬
litate corriguntur : & miro internȩ dispositionis ordi¬
ne. pconuersionẽ. mutacio male uoluntatis sequit᷑:
dũ per infirmitatẽ ꝑfectio denegatur: Hinc est enĩ
quod subspecie unius cuiꝰq: animȩ : de infirmante
iudea. atq in prauis itineribus gradiente. ꝑ pro¬
pħam dñs dicit: Ecce ego sepiam uiam tuam spi¬
nis & sepiã eam macheria: & semitas suas non in
&rtuertar ad uirũ meũ priorẽ : & mihi bene
uiȩ sepiuntur: dũ dolorũ punctiones inueniunt.
in hoc quod tẽporalit̃ concupiscunt: Quas inter¬
posita maceria. uiisiustoꝵ obuiat : quorũ nimi¬
rũ desideria ꝑfectionis difficultas inpugnat
Horũ ꝓfecto anĩmȩ amatores suos querunt . & ñ
inueniunt : dũ sequendo malignos sp̃s nequa quã

Expanded text:
plerumque divini muneris manu retinentur, quod voluntatis plerumque divini muneris manu retinentur, quod voluntatis miserae nullos effectus inveniunt. Cumque eorum votis valida contrarietas nascitur, plerumque ex ipsa impossibilitate corriguntur, et miro internae dispositionis ordine, per conversionem mutatio malae voluntatis sequitur, dum per infirmitatem perfectio denegatur. Hinc est enim quod, sub specie uniuscujusque animae, de infirmante Judaea, atque in pravis itineribus gradiente, per prophetam Dominus dicit: Ecce ego sepiam viam tuam 1117 spinis, et sepiam eam maceria, et semitas suas et revertar ad virum meum priorem, quia mihi bene s enim electorum viae sepiuntur, dum dolorem punctionis inveniunt in hoc quod temporaliter concupiscunt. Quasi interposita maceria viis eorum obviat, quorum nimirum desideria perfectionis difficultas impugnat. Horum profecto animae amatores suos quaerunt, et non inveniunt, dum sequendo malignos spiritus, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
etiã tumore potestatis extollit᷑  Quia eñi ꝑ collũ
suꝑbia exprimit᷑. esaias ꝓpħa testatur : qui hierł m
filias redarguit dic̃s : Ambul auerunt. extento collo:
Incollo ergoleuiathan istius. fortitudo demorari
dicit᷑ : qr elationi illius etiã sub iuncta potentia suffra¬
gat᷑ : Nam quicquid tunc suꝑbe extollitur. quicquid
callide machinatur. etiã cũ uirtute potentiȩ secula¬
ris exsequit᷑:. Quod danihel ꝓpħa intuens: ait:
dolus in manueius dirigetur: Dolus quippe in
manu. ẽ: fraus inuirtute : quia om̃e quod nequiter
uol&. hoc ad tẽpus exsequi etiã fortit̃ potest : Dolus
uero in manu eiꝰ dirigidicitur : quia fraudis tiꝰ mali¬
cia. nulla difficultate p̃peditur : Hoc enĩ leuiathan
iste. uł uasa eiꝰ habere crebroꝓpriũ solent : quod ad
iniquitatissue cumulũ. eaque nequiter appetunt.
tur eletti. atq in desideriis inlicitis ruunt: in hoc

Expanded text:
etiam tumore potestatis extollitur. Quia enim per collum etiam tumore potestatis extollitur. Quia enim per collum superbia exprimitur, Isaias propheta testatur, qui Jerusalem filias redarguit, dicens: Ambulaverunt extento collo . In collo ergo Leviathan istius fortitudo demorari dicitur, quia elationi illius etiam subjuncta potentia suffragatur. Nam quidquid tunc superbe extollitur, quidquid callide machinatur, etiam cum virtute potentiae saecularis exsequitur. Quod Daniel propheta intuens, ait: Dolus in manu ejus dirigetur . Dolus quippe in manu ejus est fraus in virtute, quia omne quod nequiter vult, hoc ad tempus exsequi etiam fortiter potest. Dolus vero ejus dirigi dicitur, quia fraudis ejus malitia nulla difficultate praepeditur. Hoc enim Leviathan iste vel vasa ejus habere crebro proprium solent, quod ad iniquitatis suae cumulum ea quae nequiter appetunt tur electi, atque in desideriis illicitis ruunt, in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ad gredi tͤ: Quitanto sit feruentior ad seuiciã
quanto se uiciniorẽ sentit ad poena: Considerat
quippe qđ iuxtasit. ut licentiã nequissimȩ liber¬
tatis amittat: & quantũ breuitate tẽporis angus¬
tat᷑. tantũ multiplicitate crudelitatis expandit᷑:
Sicut de illo uoce angelica : ad iohannẽ dicitur:
Vae t̾rae & mari qr descendit di abolus aduos. ha¬
bens irã magnã. sciens qđ modicũ tempis hab&:
Tuncergo in magnȩ irae feruorẽ sedilatat: ne qui
inbeatitudine stare ñ potuit. indãpnationis sue
foueã cũ paucis ruat: Tunc quicquid nequiter
ualuerit. callidius exquir& tunc ceruicẽ suꝑ¬
biȩ altius erigit : & ꝑdap̃natũ illuquẽ gestat
hominẽ. om̃e qđ temporalit̃ preual&. nequiter
ostendit: Unde diuina uoce: recte nunc dicitur:
leuiathanistius. nisiclationis extensio designat᷑.
quia contradñm se erigens cũ simulatione scĩtatis

Expanded text:
aggreditur, quia tanto fit ferventior ad saevitiam, aggreditur, quia tanto fit ferventior ad saevitiam, quanto se viciniorem sentit ad poenam. Considerat quippe quod juxta sit ut licentiam nequissimae libertatis amittat, et quantum brevitate temporis angustatur, tantum multiplicitate crudelitatis expanditur, sicut Vae terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quod modicum tempus habet . Tunc ergo in magnae irae fervorem se dilatat, ne qui in beatitudine stare non potuit, in damnationis suae foveam cum paucis ruat. Tunc quidquid nequiter valuerit, callidius exquirit; tunc cervicem superbiae altius erigit, et per damnatum illum quem gestat hominem omne quod temporaliter praevalet nequiter ostendit. Unde et divina voce recte nunc dicitur:Leviathan istus, nisi elationis extensio designatur? qua. contra Deum se erigens, cum simulatione sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
¶AHOC
mundo corpusgerimꝰ:
uni uersitatis terminũ.
ex ea quȩ nossumus parte
pensemus: Cicius quippe
qualis sit mundifinus
agnoscimus si solli¬
cite aspicimus hoc qđ
demunido gestamus : Aetas & eñĩ nr̃a ꝑiuuȩ¬
aios annosrobustius iuig&: insenili qutẽ tẽpo¬
n crebrescentib morbis ex quoquit᷑ : & dum
dutius distendit᷑ ut subsistat: moriendiuice
cotidie deficit ꝑ mom̃ta uiuendi : Ita etiã muri
dtepus dĩ uenientib annis auget᷑ : erebres¬
centib malis afficit᷑: & unde artatis augmiera
dipeipit: inde salutis dispendiũ sentit: gribu¬
lationes naq illic̃ tẽporib crescunt: & eo detrim̃¬
tauite debilior tolerat. quoquasi aduitã ꝓuet¬
cior durat: Totis eñĩ cõtraillũ antiquus hoftis
uirib soluit᷑ : Quiquãuis iam nunc interut.
tam̃ plenius extinguit᷑. quando & atẽptandi licen¬
tia abstractus. aet̃ nis incendusfeligat᷑ pribi:
Unde: extremamũdi a trocius tẽptaturus uis¬

Expanded text:
hoc mundo corpus gerimus, universitatis terminum ex ea qua nos sumus parte pensemus. Citius quippe qualis sit mundi finis agnoscimus, si sollicite aspicimus hoc quod de mundo gestamus. Aetas etenim nostra per juveniles annos robustius viget, in senili autem tempore crebrescentibus morbis excoquitur; et dum diutius distenditur ut subsistat, moriendi vice quotidie deficit per momenta vivendi. Ita etiam mundi tempus dum venientibus annis augetur, crebrescentibus malis afficitur; et unde aetatis augmentum percipit, inde salutis dispendium sentit. Tribulationes namque illi cum temporibus crescunt, et eo detrimenta vitae debilior tolerat, quo quasi ad vitam provectior durat. Totis enim contra illum hostis antiquus viribus solvitur, qui quamvis jam nunc interiit tamen plenius exstinguitur, quando, et a tentandi licentia abstractus, aeternis incendiis religatur. Unde et extrema mundi atrocius tentaturus
Abbreviated transcription (Latin):
cordiã confundunt᷑: Qđ bene etiã maris rubri
scissione signat᷑. Dũ eni induas par tesunda diuidi¬
tur ab electo popło adt̾ra reꝓmissionis tenditur
ri dumalorĩ untasscindit̃. bone ntes ucoc qdͥ
appetunt ꝑducuntur: Iunalorũ unitas noxia non¬

Expanded text:
cordiam confunduntur. Quod bene etiam maris Rubri cordiam confunduntur. Quod bene etiam maris Rubri scissione designatur . Dum enim in duas partes unda dividitur, ab electo populo ad terram repromissionis tenditur, quia dum malorum unitas scinditur, bonae mentes ad hoc quod appetunt perducuntu