comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenturi. conserius cibum intempore
erogauerit. Unde optimum ẽẽ ꝓbatur
qmqm magnoꝑe. si liceat capiamꝰ scire.
quando ueniet dñs. equa nimit̾ patinos
nescire. que ñ licet scire. s siue ꝓpe. siue ꝓ¬
cul sit: patient̃ expectare. ⁊ quandocun¬
q ueniat aduentum eiꝰ dilig̾e. Sequit᷑.
ueniet dñs serui illiꝰ. in quo om̃s mali ĩ
telligunt᷑. ueniet dico cum non sꝑat.⁊ di
uidet eum a consorcio fidelium. ⁊ ponet
partem eiꝰ cũ ypochritis. cum his scilicet
qui erant in agro. ⁊ qui male agebant
et nicħominus sunt derelicti. qui ideo
dicunt᷑ y pochrite qi aliud agebant. ⁊ a¬
a consumatione scłi. int̾ multa q̃ locu¬
tus ẽ. hoc quoq exẽplũ apposuit decem
uirginum. quaꝵ quinq dicunt᷑ admit.
ti. quinq excludi. que admissio. ⁊ exclu
nomen. honorabile est. cur receptis ex¬
clusisq cõmune ẽ. qr scił ille ⁊ iste. stu¬
dent continentie. licet differant uttentio¬

Expanded text:
venturi, cum servis cibum in tempore venturi, cum servis cibum in tempore erogaverit. Unde optimum esse probatur, quanquam magnopere, si liceat, cupiamus scire, quando veniet Dominus, aequanimiter nos nescire, quae non licet scire, sed sive prope, sive procul sit, patienter ferre, et quandocunque venerit, adventum ejus diligere. Sequitur: Veniet dominus servi illius, etc., in quo omnes illi mali intelliguntur. Veniet dico, cum non speratur, et dividet eum a consortio fidelium, et ponet partem illius cum hypocritis, cum his scilicet, qui erant in agro, et qui molebant, et nihilominus derelicti sunt, qui ideo dicuntur hypocritae, quia aliud agebant, et ade consummatione saeculi, inter multa quae locutus est, hoc quoque exemplum apposuit decem virginum, quarum quinque dicuntur admitti, et quinque excludi. Quae admissio et exclusnomen honorabile est, cur receptis exclusisque commune est, quia simul illae et istae student continentia, licet differant intentio
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. Quasi dic̾et. Qm rarus est qui a deo
sit uocatus tanqm aaron ⁊ ñ magis se
ingesserit. ⁊ qui non magis se pascat qͣm
sedtamen qui talis inuenitur. adomino
beatificatur. ⁊ hoc est. Beatꝰ ille. scił eterna
suꝑ omnia bona sua constituet eũ. ñ ut
solus. sed ut p̃cet̾is habeat et̾na p̃mia.
tũ ꝓ sua uita. tũ ꝓ gregis custodia. Si autẽ
sic et in nequissimo seruo cunctoꝵ p̃sidũ
maloꝵ opus dampnandũ narratur. ⁊ ẽt¬
na dampnatione qui neglecto dñi timore.
ñ mͦ ipsi luxurie uacant. sed eciam subdi¬
tos in iuriis stimulant. Typice tam̃ potest
intelligi. ꝑ conseruos suos. ꝑcutere ꝯscien¬
tias infirmoꝵ. ñ ad buc fide spe ⁊ caritate
solidatoꝵ. prauo exemplo uiciare. ꝑ bib̾e
uero cum ebriosis. inebriari facinori¬
b ⁊ illecebris mundi. que faciunt dem̃tari.
hominem. Niota inertie mali serui ascrip¬
tũ. qd̾ hunc sperauit citum. ⁊ festinum
sed tamen qd̾ ad iussionem dñi qñcunq

Expanded text:
tc. Quasi dicat: Quam rarus est qui sit a Deo vocatus, tanquam Aaron, et non magis se ingesserit, et qui se non magis pascat quam sed qui tamen talis invenitur, a Domino beatificatur. Et hoc est: Beatus ille servus, aeterna super omnia bona sua constituet eum, etc. Non ut solus, sed ut prae caeteris habeat aeterna praemia, cum pro sua vita, tum pro gregis custodia. Si autem tur, sic et in nequissimo servo cunctorum praesulum malorum opus damnandum narratur, et aeterna damnatio, qui neglecto Domini timore, non modo ipsi luxuriae vacant, sed etiam subditos injuriis stimulant. Typice tamen potest intelligi, pueros percutere conscientias infirmorum, non adhuc spe, fide, et charitate solidatorum, pravo exemplo vitiare. Bibere vero cum ebriosis, inebriari facinoribus, et illecebris mundi, quae faciunt hominem dementari. Nota inter vitia mali servi ascriptum, quod hunc putavit citum et festinum, sed tamen quod ad jussionem Domini quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
Quis putas est dico. fideł seruus. ĩ bene
erogando. pecuniam dñi sui. ⁊ prudens
discernendo capacitatẽ singłoꝵ. quẽ
constituit dñs dsuꝑ familiã suam supͣ¬
scił eccłiam suã. ut det illis ꝓ capacitare

Expanded text:
Quis putas, est, dico, fidelis, bene Quis putas, est, dico, fidelis, bene erogando pecuniam domini sui, et prudens discernendo capacitatem singulorum, quem constituit Dominus super familiam suam, scilicet Ecclesiam, ut det illis pro capacit
Abbreviated transcription (Latin):
inaceruo diuiciaꝵ. Et bene femineo no¬
mine designantur utriq qr indigent
iegimine maloꝵ. ut femine uirorĩ.
uident᷑ eciã designari hic tria genera
hominũ. ꝑ illa tria noĩa que ponit eze¬
chiel ꝓpħa. scił. noe damel. iob. quibus
significantur rectores. ꝯtinentes ꝯiu¬
gati. Uigilate ergo. Quando quidẽ xpi
aduentus erit repentinꝰ. ergo uigilate
.i. sollicrti estote. Hec enĩ causa. cur dñs
aduentum suum nesciri uoluit. scił ut¬
semꝑ uigilaretis. Uigilate dico. quia nes
dixit. nos nescimus: s uos ñ scitis. Illud
uigilare. Nesciente patrefamilias fur
siuigilaret. qr ad ad uentũ eiꝰ iudicis
occulte uenientis p̃cauens pentten¬
do occurreret. Ex qua p̃missa similitu¬
dine etiam exhortatio. sub infertur
cum dr̃. ideo ⁊ uos estote parati. Qͥs pu¬
taᷤᷤ ẽ fidelis. Quis difficultatẽ ñ impossi¬
bilitatẽ ꝑficiende uirtittis insinuat.
quo mͦ psalmista. quis sapiens ⁊ custo¬
diet hec. ñ neminẽ sedrarũ insinuat.

Expanded text:
ne femineo designantur, quia indigent regimine aliorum, ut feminae virorum. Videntur etiam designari hic tria hominum genera, per illa tria nomina quae ponit Ezechiel propheta, scilicet Noe, Daniel, Job , quibus significantur rectores continentes et conjugati. Vigilate ergo. Quando quidem Christi adventus erit repentinus, ergo vigilate, id est solliciti estote. Haec enim causa est cur Dominus adventum suum nesciri voluerit, ut scilicet vigilaretis. Vigilate dico, quia nesce. Et nota, non dixit, nos nescimus, sed vos nescitis. Illud ile, quia debent vigilare. Nesciente patrefamilias fur si vigilaret, quia adventum judicis occulte venientis, praecavens poenitendo occurreret, ex qua praemissa similitudine etiam exhortatio subinfertur, cum dicitur: Ideo et vos estote, etc. Quis putas. Quis difficultatem, non impossibilitatem perficiendae virtutis insinuat, quomodo Psalmista: Quis sapiens et custodiet haec , non neminem, sed rarum significat.
Abbreviated transcription (Latin):
ratis. ⁊ nogligitis. Mystice culicis noĩe se¬
diciosus homicida barrabas designat᷑. quia
hoc animal strependo inquietat.⁊ sangui¬
ne delectati. Cameli noĩe ꝓpt̾ humilitatẽ
qmͣ habet ad subleuanda onera. dominꝰ
intelligitur. Colant ergo uidei culicem.
.i. minima obseruant. qr barraban dimi

Expanded text:
ratis et negligitis. Mystice culicis nomine seditiosus homo Barabbas designatur, quia hoc animal strependo inquietat, et sanguine delectatur. Cameli nomine propter humilitatem quam habet ad subeunda onera Dominus intelligitur. Colant ergo Judaei culicem, id est minima observant, quia Barabbam qui
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut aittẽ in dieb noe. ꝓbat qr nlłi
est dies ille cognitus. quia omnibus
ostendit pͣ simile dicens. Sicut fuit
indieb noe. ita erit aduentꝰ filii hoĩs.
int̾itus. ⁊ hoc estͥ. Sicut erant in dieb¬
noe ante diluiuũ comedentes ⁊ biben¬
tes. gule scił dediti. nubentes. ⁊ nup¬
tum tradentes. in uoluptate ꝑsisten¬
tes. et hoc usq ad eũ diem quo introi¬
uit noe in archam. ⁊contempnentes
dĩ iudicia. ñ cognouerunt .i. cognosc̃e

Expanded text:
bat quia nulli est dies illa cognita, quia omnibus ostendit per simile dicens: Sicut fuit in diebus Noe, ita erit et adventus Filii hominis. interitus. Noe ante diluvium, comedentes et bibentes. Scilicet gulae dediti, nubentes et nuptui tradentes, id est persistentes, et hoc usque ad eum diem quo intravit Noe in arcam, et contemnentes Dei judicium, non cognoverunt, id est cogno
Abbreviated transcription (Latin):
Carnis enim locus ꝓprie est t̾ra. que qua¬
si adꝑegrinandum ducit᷑ dum ꝑ xp̃m ĩ¬
telo collocatur: homo uero iste ꝑegͣ ꝓfici¬
scens seruis bona sua tradidit. qr fideli¬
b suis sp̃ualia dona concessit. Et uni
tum. Uniciuiq scd̃m ꝓpriam uirtutem.
alii magis. alii minus. sed ꝓuirib acci¬
pientium itadiuisit. Et ꝓfectus ẽ statĩ. nõ
locum mutans. sed liberam eis potestatẽ
abiit aũt qui quinq talenta acceꝑat. qiͣ
dicẽt. ꝓmouit se inscientia ext̾ioꝵ. ⁊ si my¬
stica penetrare non potuit. Et oꝑatus est
meis se se auisibilium uoluptate. cohibũ¬
do.Et lucratꝰ ẽ. alia quinq. alios ad mo¬
nendo. Et exemplo bonoꝵ moꝵ informã¬

Expanded text:
Carnis enim locus proprie terra est, quae quaCarnis enim locus proprie terra est, quae quasi ad peregrina ducitur, dum per tur. Homo vero iste peregre proficiscens, servis bona sua tradidit, quia fidelibus suis spiritualia dona concessit. Et uni tum. Unicuique secundum propriam virtutem. alii plus, alii minus, sed pro viribus accipientium ita divisit. Et profectus est statim, etc. Non locum mutans, sed liberam ei operandi potAbiit autem qui quinque talenta acceperat. Quasi dicat: Promovit sese in scientia exteriori, et si mystica penetrare non potuit, et operatus est in eis sese a visibilium voluptate cohibendo, et lucratus est alia quinque. Alios admonendo et exemplo bonorum, et m
Abbreviated transcription (Latin):
Nouissime quidem ueniunt. qr ꝑserã
penitentiam. ꝑ infructuosas lacrimas
pulsant foris relicte. nec est dictum qd̵
emerint oleum. ideoq intelligende st̃.
ulło iã remanente de alienis laudib gar¬
dio. mangustiis ⁊ dolorib redire ad im
repulsionis compulse appellationẽ inge-¬
minant. dñationis ñ uocando patrem.
cuiꝰ inuita sua contẽpserunt inĩam. At
ille respondens ait. a men dico uob̃. nes¬
cio uos. Quasi diceret. Ideo uos desero:
qr ꝑ uite m̃itũ ñ agnosco. uigilate iraq
qr nescitis diem neq horam. Nescitis ñ
solum diem iudicii quo uenturus est.
sponsus sed eciã dormitationis ur̃e horã
nescitis. Et nota qr breui ꝯclusione ma-¬
infestauit ad quid premissa ꝑabola
tendit. Sicut enĩ hõ qui ꝑegre. ut testi¬
monium bone conscĩe nobis p̃paremꝰ.
⁊ ne cum fatius uirginib foris rema¬
neamꝰ.⁊ quia paratos nos inuenire desi¬
derat xp̃c. aliam subicit de eadem re
carne quam assumpserat abiit in celũ:

Expanded text:
Novissime quidem veniunt, quia per seram poenitentiam, et per infructuosas lacrymas pulsant foras relictae. Nec est dictum, quod emerunt oleum, ideoque intelligendae sunt, nullo jam remanente de alienis laudibus gaudio, in angustiis et doloribus redire ad imprepulsionis compulsae, appellationem ingeminant dominationis, non vocando patrem, cujus in vita sua contempserunt misericordiam. At ille respondens ait: Amen dico vobis, nescio vos. Quasi dicat: Ideo vos desero, quia per vitae meritum non agnosco. Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam, etc. Nescitis non solum diem judicii, quo venturus est sponsus, sed etiam dormitationis vestrae horam nescitis. Et nota, quia brevi conclusione manifestavit, ad quod praemissa parabola tendat. Sicut enim homo peregre, etc. Ut testimonium bonae conscientiae nobis praeparemus, et ne cum fatuis virginibus foris remaneamus; et quia paratos nos Christus invenire desiderat, aliam subdit de eadem re carne, quam assumpserat, abiit in coelum.
Abbreviated transcription (Latin):
postqͣm incepta erit ñ finita. obscura¬
bitur sol ⁊ luna .i. quidam maiores et
minores p̃lati. ineccłia qui alios illu¬
minabant. ⁊ qui uidebantur stelle .i.
dono diuine gr̃e ful gere ĩ domo
dĩ. de celo .i. de occle fa cadent.
pͥuati alumine suo. Et urtu¬
tes celoꝵ hoc est angłi mouebunt᷑.
iudicio hominum fut᷑o quoꝵ custodie
depitati sunt. beato iob attestante qͥ
ait. columpne celi contremiscunt ⁊ pa¬
uent adnutum enis. Et t̾e apparebit
signum filii hõis incelo. Signũ crucis
hic intelligamꝰ. ut uideant inquẽ pu¬
pugerunt. aut uex illũ fidĩ uictorie. tri¬
ua conscientia torquebit.⁊ uidebunt fi¬
lium hominis .i. humanitatem ñ di¬
unitatem. uenientem in nubib. Sic̃¬

Expanded text:
ostquam incoepta erit, non finita, sol obscurabitur et luna, id est quidam majores et minores praelati in Ecclesia, qui alios illuminabant, et qui videbantur stellae, id est dono divinae gratiae fulgere in domo Dei, de coelo, id est de Ecclesia cadent, privati a lumine suo. Et virtutes coelorum, id est angeli, movebuntur judicio hominum futuro, quorum custodiae deputati sunt, beato Job attestante qui ait: Columnae coeli contremiscunt, et pavent adventum ejus . Et tunc apparebit signum Filii hominis in coelo. Signum crucis hic intelligamus, ut videant in quem pupugerunt, aut vexillum fidei victoriae triava conscientia torquebit. Et videbunt Filium hominis, id est humanitatem, non divinitatem, venientem in nubibus co
Abbreviated transcription (Latin):
dere. qui hano ualeant u̾bis ⁊ oꝑ ib im¬
plere. Collite itaq abeotalentũ unum.¬
ciis scłarib iitentꝰ est. aufertur scien¬
tia scͥpturaꝵ. ⁊ dat᷑ obliuioni. Ille uero
intellectum mysticum ꝑuenit.⁊ ita ta¬
lentum quod neqͣm seruo aufert᷑. fideli
ministro. tribuitur. Omm enĩ habentti
dabit᷑. ⁊ habundabit. Quasi dic̾et. Omni
habenti scił caritatẽ. dabit᷑ maior ꝓfectꝰ
inuirtutib ⁊ maior intellectꝰ. in dñicis¬

Expanded text:
dere, qui hanc valeant verbis et operibus complere. Tollit itaque ab eo talentum,tiis saecularibus intentus est, aufertur scientia Scripturarum, et datur oblivioni. Ille vero, intellectum mysticum pervenit, et ita talentum, quod servo nequam aufertur, fideli ministro tribuitur. Omni enim habenti dabitur et abundabit. Quasi dicat: Omni habenti, scilicet charitatem, dabitur major profectus in virtutibus, et major intellectus in Domini
Abbreviated transcription (Latin):
modo ꝑ apłos ornati xp̃m habent ses¬
sorem. Muor uero turba. ñ potuit ue¬
stem suꝑ asmam pon̾e. sed inuia. quia
scĩ martyres carnẽ exuentes. que qͣi te
tent ibi pedem pon̾e. ubi uid̾int eos in
bello martyrii p̃cessisse. Alit̃. Uestim̃ta
sunt legis mandata carnalia. q̃ xp̃ianis
daica ponit uestim̃ta sua. quia inanda¬

Expanded text:
olos ornati, Christum habent sessorem. Minor vero turba non potuit vestes super asinam ponere, sed in via, quia sancti martyres carnem exuentes, quae quasi tent ibi ponere, ubi viderint eos in bello martyrii praecessisse. Aliter: Vestimenta sunt legis mandata carnalia, quae Christianis daica ponit vestimenta, quia manda
Abbreviated transcription (Latin):
obuiam innubib maera. Aquile dñr
sci. quia sicut aquile contuent᷑ solem
irreuerb̾atis ocłis. ita sc̃ĩ insplendore ue¬
risolis. intuitis suos defigunt. Corpus
xp̃i quasi cadauer appellatũ ẽ. ꝓpt̾ pas¬
cum ẽẽt plena. sub abdito t̾re latebat.
Undemꝑfecta restat usq hodie ꝓpħia
illa ioel. qui cum dixisset sol ꝯuertetur.
intenebras addidit. ⁊ luna in sanguinẽ
ante qmͣ ueniat dies domiit inagnus
ysaias. et crubescit inquit luna. ⁊ con¬
fundetur sol. tum regnau̾it dñs exerci¬
spectu senium suoꝵ. fu̾it głificatus.
Cet̾m ꝑactio die iudieii. ⁊ clarescente fu¬
ture gła uite. cum fũt celũ nouũ. et
terra noua tunc fiet qd̾ idem ꝓpħa dic̃
alibi. ⁊ erit lux lune. sic̃ lux solis. ⁊ luy
solis erit semplicit̾. sicut lux septẽ dier̃.

Expanded text:
era . Aquilae dicuntur sancti, quia sicut aquilae intuentur solem irreverberatis oculis, ita sancti in splendore veri solis intuitus suos defigunt. Corpus Christi quasi cadaver appellatum est per pascum esset plena, sub abdito terrae latebat. Unde imperfecte restat usque hodie prophetia illa Johel, qui, cum dixisset, sol convertetur in tenebras, addidit, et luna in sanguinem antequam veniat dies Domini magnus Isaias. Et erubescet, inquit, luna, et confundetur sol, cum regnaverit Dominus exercispectu senum suorum fuerit glorificatus . Caeterum peracto die judicii et clarescente futurae gloria vitae, cum fuerit coelum novum et terra nova, tunc fiet quod idem propheta dicit alibi: Et erit lux luna sicut lux solis, et lux solis erit septempliciter sicut lux
Abbreviated transcription (Latin):
ce designat mons oluieti fructiferã sc̃e
eccłie celsitudinẽ. Oliueta enĩ ualent. ad
repellendas noctiũ tenebras. ꝑ oleifomẽ¬
tũ. ⁊ ad solliendas infirmitates.⁊ ad dandã
lassis quietem. ⁊ ad significandã pacẽ. que
omnia sp̃ualit̾ eccłie ꝯueniunt. deqͣdr̃.
Ego sicut oliuafructifera in domo dĩ. Ip̃a¬
iniunctionẽ.⁊ de fatigatis intribulatio¬
nib quietẽ ꝑ consolationẽ: ⁊ oĩb nunti¬
at pacem. Suꝑ istam eccłiam dñs sedet
regnando. uidicando.⁊ hoc contra tẽplũ
plum enum ideo suꝑbiam significat: qr
signa. utriq rei cõmunia: pouit ⁊ q̃dã
om̃s qui insamaria erant dicentes. hic
ẽ. uirtus dĩ. que uocatur magna. co qd̾
multo demꝑe magicis artib dem̃tasset
eos. Multi eciã alii. heresiarche temꝑib
minauerunt. ⁊ diem domini quidã eoꝵ
Dico ne seducamini. quia audituri estis
p̃lia quantũ ad hostes opiniones p̃lioꝵ.
quantũ ad expectationẽ. ⁊ famã futõꝵ¬

Expanded text:
ce designat mons Oliveti fructiferam sanctae Ecclesiae celsitudinem. Oliveta enim valent ad repellendas noctium tenebras, per olei fomentum, et ad solvendas infirmitates, et ad dandam lassis quietem, et ad significandam pacem, quae omnia spiritualiter Ecclesiae conveniunt, de Ego sicut oliva fructifera in domo Dei . Ecclinjunctionem: defatigatis in tribulationibus quietem per consolationem, et omnibus nuntiat pacem. Super istam Ecclesiam Deus sedet, regnando, judicando, et hoc contra templum plum enim ideo superbiam significat, quia  itaque signa utrique rei communia, ponit et quaedam omnes qui in Samaria erant, dicentes: Haec est virtus Dei quae vocatur magna , eo quod multo tempore magicis artibus dementasset eos. Multi etiam alii haeresiarchae temporiminaverunt, et diem Domini quidam eorum itis, etc. Dico ne seducamini, quia audituri estis praelia quantum ad hostes, opiniones praeliorum quantum ad exspectationem et famam illo
Abbreviated transcription (Latin):
quot congregaui mea uoluntate sẽꝑ
efficaci: te uolente feci. quia semp i
rit deserta: romanis tollentib locũ.
⁊ gentem. Hoc ip̃m ex ꝑsona ieremie
iam p̃dictum poterint cogno sc̃e. Dixit
enim. Reliqui domũ meã. diusi h̾edi¬
tatem. meam. facta ẽ. mͥ hereditas mea
quasi leo insilua. Sequitur. Dico enĩ uob̃.
non me uidebitis a modo: donei dicatis:
benedictus qui uenit ĩnoĩe dñi. Uult ĩ¬
telligi nisi penitentiam eg̾itis. ⁊ me de
lexeritis. ñ me salutis uĩe auctorẽ uide¬
bitis a mͦ .i. post passionẽ ñ me uidebitis
donec in die uidie certissime dicatis. ⁊ cre¬
datis conscientiis hoc contestantib. qͥa
benedictus quiuenit ⁊ c̃. Tunc enĩ tam
mali quam boni ꝯfitebuntur. Et nota

Expanded text:
quot congregavi mea voluntate semper quot congregavi mea voluntate semper efficaci, te nolente feci, quia semper rit deserta Romanis tollentibus locum et gentem. Hoc ipsum ex persona Jeremiae jam praedictum poterant cognoscere. Dixit enim: Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam, facta est mihi haereditas mea, quasi leo in silva . Sequitur: Dico enim vobis, non me videbitis amodo, donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. Vult intelligi, nisi poenitentiam egeritis; et ne de  nomen intellexeritis, non me salutis vestrae auctorem videbitis amodo, id est post passionem non me videbitis, donec in die judicii certissime dicatis et credatis, conscientiis hoc testantibus, quia benedictus qui venit, etc., tunc enim tam boni quam mali confitebuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
corporalit̾ lapidas eos. qui ad temissi sunt.
scił ad tuã salutẽ. Et nota quiapatris af.¬
fectu. ñ saxa s hoĩes plangit. Co. dolendo¬
enĩ talia uerba ꝓtulit. sic̃ ⁊ illa que mox
subungit dicens. Quotitiolui cõgre¬
ꝯgregat pullos suos sub alas ⁊ noliusti. Qͦ¬
diceret. Cũ quanto affectu gallina pullos su¬
os ꝯuocat ⁊ nutrit. cũ tanto affeftu uolui
ego filios tuos congregare infidei unitate. ⁊
enutrire tatholico dogiate. ⁊ tirtam̃ nolui
animantis. magnũ habet infilios affectõ.
ut coꝵ infirintate affecta. infirmet᷑ np̃a
alis suis filios ꝓtegens. contra miluũ pu¬
gnat. Siceciam mat̾ nr̃a dĩ sapientia ꝑ
carnis susceptionẽ. infirmata ẽ quodam¬
⁊ resistit diabolo. ne nos rapiat. Nota qd̃
dixit uolui congregare ⁊ tu noliusti. qͣi
dĩ uolũtas humana uoluntate suꝑetur.
⁊ ita ñ sit uerum. oĩa quecunq uolu
it dñs fecit. S ita intelligendũ est ego
uolui. ⁊ tu noliusti. Quasi diceret. Qt¬

Expanded text:
corporaliter, lapidas eos qui ad te missi sunt, ad tuam scilicet salutem. Et nota quia patris affectu, non saxa, sed homines plangit, condolendoque talia verba protulit, sicut et illa quae mox subjungit dicens: Quoties vocongregat pullos suos sub alas? Quasi dicat: Cum quanto affectu gallina pullos suos convocat et nutrit, cum tanto affectu volui ego filios tuos congregare in fidei unitatem, et enutrire catholico dogmate, et tu tamen noluisINUS. Hoc genus animantis magnum habet in filios affectum, ut eorum infirmitate affecta, infirmetur et ialis suos filios protegens, contra milvum pugnat. Sic et nostra mater Dei sapientia per carnis susceptionem infirmata est quodamet resistit diabolo, ne nos rapiat. Nota quod dixit volui congregare, et tu noluisti, quasi Dei voluntas humana voluntate superetur; et ita non sit it Dominus, fecit . Sed ita intelligendum est: Ego volui, et tu noluisti. Quasi dicat: Quot
Abbreviated transcription (Latin):
uerꝰ ⁊ ꝓprꝰ filiꝰ dĩ. Et ꝯg̃gabunt ante etrm¬
¶ omnes gentes.
omnis temꝑis. omnis ꝯditionis. omĩs
sexus. Et seꝑabit eos ab inuicem qui
modo mixri sunt. Sicut pastor segre¬
gat oues abhedis. bonos scł a malis.
stõta qr duo ordines er̃t in uidicio. ele

Expanded text:
et proprius Filius Dei. Et congregabuntur ante eum omnes gentes, etc. Omnis temporis, omnis conditionis, omnis sexus, et separabit eos ab invicem, qui modo misti sunt, sicut pastor, segregat oves ab haedis, bonos scilicet a malis. Nota, quod duo ordines erunt in judicio ele
Abbreviated transcription (Latin):
tempore om̃s.tamen unũ corpꝰ diaboli.
Et adhuc queritur cur usq ad hunc tm.
cũ multi post hc̃ occisi ante natalẽ xp̃i. ⁊
xp̃o nato. mox pueri ab generatione hac¬
sunt ꝑ empti. S qm̃ abel pastor ouisĩ fuit.
fuit necatus inagro. Lacharias u̾o sacer¬
dos necatur inatrio templi. utriꝰq gradꝰ
cipatos. sub eoꝵ uoluit uotabłis intima¬

Expanded text:
tempore, omnes tamen unum sunt corpus diaboli. Et adhuc quaeritur quare usque ad hunc tantum, cum multi post h et Christo nato mox pueri ab hac generatione sunt perempti? Sed quia Abel pastor ovium fuit necatusque in agro: Zacharias sacerdos necatus est in atrio templi: utriusque gradus cipatos, sub eorum voluit intima
Abbreviated transcription (Latin):
uos ꝓpħas qui uentura predicant. ⁊ sapien¬
tes qui scͥpturas exponant. uł qui corde sint
cruditi. Undedauid. Et eruditos corde ĩ
sapientia. Et scribas doctores moꝵ qui ꝓ¬
ferunt dethesauris suis noua ⁊ uetera.
Et exiilis occidetis. ut paulñ. ⁊ crucifigetis
⁊ ꝑsequimini de ciuitatẽ in ciuitatẽ. ut de
uidea ad gentes. Ut ueniat suꝑ uos oĩs
sanguine iustoꝵ. Asanguine abel iust.
cuiꝰ iusticia aꝓꝓbata est. ꝑnumerũ accep¬
tionẽ. Asangiune abel dico. usq ad sau

Expanded text:
as, qui futura praedicant, et sapientes, qui Scripturas exponunt, vel qui corde eruditi sunt. Unde et David: Et eruditos corde in sapientia, et scribas, morum doctores, qui proferunt de thesauris suis nova et vetera. Et ex illis occidetis, ut Paulum: crucifigetis,rum: Et persequimini de civitate in civitatem, ut de Judaea ad gentes: Ut veniat super vos omnsanguine justorum. A sanguine Abel justi, cujus justitia approbata est per muneris acceptionem,
Abbreviated transcription (Latin):
do. idem facitis uos eẽ filios eoꝵ ñ solum
carne. sed etiã imitatione ccrcissime cõꝓba¬
tis. In quo eciã patet uos peccare scient᷑. ã.
do. patrum suoꝵ facta. qui eos occiderunt
arguebant. sed pat̾na facinora emulando.
dũ xp̃m suosq insecunt᷑. inscipõs sententi¬
ain retorquebant. eadẽ ip̃i que inparẽtib
dãpnabant agentes. Et uos inplete m̃sura
patrum ur̃oꝵ. ꝓbatio qd̾ filii st̃ ho micida¬
rũ. ponit qͣi ꝯclaudendo ad quod tendebat.
ut faciant. sed ostendit quid facturi erãt.
fugietis. ãiudicio gehennes fugietis se¬
pulchra scõꝵ ed ificando. an potiꝰ corda a
quoꝵ monumĩta ornatis. ñ equidẽ. qͥa
sc̃i ñ sunt amici inimicis dĩ. Ideo ecce ego¬
mitto. Quasi diceret. Ideo ut impleatis m̃¬

Expanded text:
do idem facitis, vos esse filios eorum non solum carne, sed etiam imitatione certissime comprobatis. In quo etiam patet vos peccare scienter. AUGdo patrum suorum facta, qui eos occiderunt, arguebant, sed paterna facinora aemulando, dum Christum suosque insequuntur, in seipsos sententiam retorquebant, eadem, quae ipse in parentibus damnabant agentes: Et vos implete mensuram patrum, etc. Probato, quod filii sunt homicidarum, ponit quasi concludendo, ad quod tendebat dd non jubet ut faciant, sed ostendit, quid facturi erant. fugietis a judicio gehennae? fugietis sepulcra sanctorum aedificando, an potius corda a quorum monumenta ornatis? Non equidem, quia sancti non sunt amici Dei inimicis. Ideo ecce mitto, etc. Quasi dicat: Ideo, non solum impleatis
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a scił generatio. int̾ templum ⁊ altare.
qd̾ altare erat positũ pi sub diuo. qiͣ diceret.
Quem int̾fecistis in atrio dẽpli. Queritur
quis sit iste ⁊acharias. Alii dicunt zacha¬
riam filiũ barachie. illum qui in duodecĩ
ꝓpħis undecimꝰ est. patrisq nom̃ in eo con¬
sentit. Sed ubi sit occisus ille. scͥptura nõ
dicit. maxime cum temꝑib illius ruina
templi ñ fu̾it. Alii dñt ⁊achariam prẽm
ioħ̃is. ꝑ apocriphas scͥpturas. comꝓbantes.¬

Expanded text:
cet generatio, intra templum et altare, quod altare positum erat sub divo. Quasi dicat, quem interfecistis in atrio templi. HIERONYMUS. Quaeritur quis sit iste Zacharias. Alii dicunt Zachariam filium Barachiae, illum qui in duodecim prophetis undecimus est, patrisque nomen in eo consentit, sed ubi ille occisus sit, Scriptura non dicit. Maxime cum temporibus ejus vix ruina templi fuerit. Alii dicunt Zachariam patrem Joannis, per apocryphas scripturas com
Abbreviated transcription (Latin):
in uineam meam .i. fac uoluutatẽ meã.
hoc ẽ qd̾ tibi fieri ñ uis. ñ facias ull. S
uidendũ est quomͦ d̾s hanc naturalẽ
legem posuit .i. locutꝰ est filiis. ñ enĩ
i facie ut hõ. s incorde locutꝰ ẽ ut d̾s.
ñ in aurib u̾bum sonans. s incorde¬
b intellectĩ. Sequit᷑. Iileaũ respondeis
art. Nolo. In cogitatione dixit. nolo.
Qui enim habens intellectĩ bomi ⁊ ma¬
li. relinquit bonum. sequit᷑ maliĩ.
sermonis ꝯtumatiam. labore correx̃.
⁊ hoc fuit in aduentu saluatoris. Dem¬
de accedens ad alterum. dixit similit̾.
At ille respondit se ire. ⁊ t̾n ñ uut. Iu¬
⁊ tñ ñ fecit. scił uineã ñ excoluit. potꝰ
dũm uinee. extra uineã int̾fecit. Quis
exduob fecit uoluntatẽ pat̾s: Dicunt
ei. pͥmus. Ecce uidendũ ẽ. qͦmͦ ꝓprio iu¬
dicio dãpnant᷑. uolens igit᷑ dñs ue la

Expanded text:
est fac voluntatem meam. Hoc est, quod tibi fieri non vis, non facias alii. Sed videndum est quomodo Deus hanc naturalem legem locutus est filiis. Non enim in facie, ut homo, sed in corde locutus est, ut Deus. Non in auribus verbum sonans, sed in cordibus intellectum. Sequitur: Ille autem respondens dixit: Nolo, etc. In cogitatione quidem dixit, nolo. Qui enim habens notitiam boni et mali, relinquit bonum et sequitur malum, sermonis contumaciam labore correxit, et hoc fuit in adventu Salvatoris. Deinde accedens ad alterum, dixit similiter. At ille respondit se ire, et tamen non ivit. Juet tamen non fecit, scilicet vineam non excoluit. Potius Dominum vineae extra vineam interfecit. Quis ex duobus fecit voluntatem patris? Dicunt ei: Primus. Ecce videndum est quomodo proprio judicio damnantu
Abbreviated transcription (Latin):
sticia designatur. In euangelio eciã quo
utunt᷑ nazareni ꝓfilio barachie repperi¬
mꝰ. scripptũ filium ioiade. quem obme¬
ritoꝵ grãm dominus in hoc loco filiũ
barachie.i. benedicti domini cognoĩauit.
S ad huc q̃ritur quare sanguis abel iusti.

Expanded text:
esignatur. In Evangelio etiam quo utuntur Nazaraei, pro filio Barachiae reperimus scriptum filium Joiadae, quem ob meritorum gratiam, Dominus in hoc loco filium Barachiae, id est benedictus Domini cognominavit. Sed adhuc quaeritur quare sanguis Abel justi,
Abbreviated transcription (Latin):
b. aliud agant. intus. ñ qd̾ in parapside
⁊ calice eoꝵ suꝑsticio notaretur. s qr foris
hoĩb ostendunt sanctitatẽ in habitu. ĩ
sermone in phylacteriis. infimbriis in
quid ꝓficiet locus ext̾ior. Ita ergo nitor
nt̾ioris conscientie ẽ obtinendꝰ: ut ea q̃
corporis sunt lauentur forisecus. lucas
ita ait. Stulte qui fecit qd̃ foris est. eciam
qd̃ intus est fecit .i. qui utramq naturam
hoĩs fecit. utramq mundariuoluit. Nemo
gͦ putet. fornicationẽ. ⁊ huiꝰmodi corporalia
uicia solum modo ẽẽ grauia.⁊ auariciã. su¬
ꝑbiam. iram ⁊ cet̾a sp̃ualia uicia. putet ẽẽ.
leuia. p̃missa sententia patet littera. ue uo¬
bis itm̃ qui similes estis sepulchris dealbatis.
ꝑ alã simi litudinẽ replicat idem. ue uobis
siñ uoce. saltem oꝑe. Si fuissemꝰ in dieb pa¬
trũ nr̃oꝵ ⁊ c̾. Itaq testimonio estis uobisiet¬
ip̃is. quia filii estis eoꝵ. qui ꝓpħas occider̃t.¬

Expanded text:
 aliud agatur intus: non quod in paropside, id est calice eorum superstitio nominaretur, sed quia foris hominibus ostendunt sanctitatem, in habitu, in sermone, in phylacteriis, in fimbriis, inquid proficiet lotus exterius? Ita igitur nitor interioris conscientiae est obtinendus, ut ea quae corporis sunt, laventur forinsecus. Lucas ita ait : Stulti, qui fecit quod deforis est, etiam quod intus est fecit? id est qui utramque naturam hominis fecit, utramque mundari voluit. Nemo ergo putet fornicationem, et hujusmodi corporalia vitia, solummodo esse gravia, et avaritiam, superbiam, iram, et caetera spiritualia putet esse levia. Praemissa sententia patet littera. Vae vobis iterum, qui similes estis sepulcris dealbatis, etc. Per aliam similitudinem replicat idem. Vae vobissi non voce, saltem opere: Si fuissemus in diebus patrum nostrorum, etc. Itaque testimonium estis vobismetipsis quia filii estis eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
.i. qui xp̃i aduentũ sunulatione ur̃e do¬
ctrine abscõditis uł clauditis. dũ ma¬
lum exemplũ. hoĩb p̃betis. unde ysi¬
dorꝰ. Omtis doctor qui auditores quos
edificat uerbo. exemplo scaudalizat: ue¬
gnũ dĩ claudit. ut nec ipse intrec. nec
alios intrare ꝑmittat. Unde sequitur.
uos aut̃ ñ intratis ad fidẽ. uec intro eun¬
tes .i. cred̾e uolentes. intrare sitis. ue
cta plebe faciatis. uos dico longas ora¬
tiones orantes. ut magis decipiatis ꝓpte
rea.ampliꝰ iudiciũ accipietis. ue iterũ

Expanded text:
i Christi adventum simulatione vestrae doctrinae absconditis. Vel clauditis, dum malum exemplum hominibus praebetis. Unde omnis doctor qui auditores quos verbo aedificat exemplo scandalizat, regnum Dei claudit, ut nec ipse intret, nec alios intrare permittat. Unde sequitur: Vos enim non intratis ad fidem, nec introeuntes, id est credere volentes, intrare sinitis. Vae ta plebe faciatis. Vos, dico, longa oratione orantes, ut magis decipiatis. Propter hoc amplius judicium accipietis. Vae
Abbreviated transcription (Latin):
uernali humore iurescit. De die aũ illa.
Neforte auditis signis. querent illi in¬
de certum t̾minum. ait de die nouissi¬
ma post quot annos. uł dies sit uen
tura. nolite eẽ. solliciti. quia nemo scit.
.i. nullus homo scit. neq angłi celorũ.
nisi solus pat̾. in quo filiꝰ ⁊ sp̃c sc̃s intelligi
t᷑. Inquib dam codicib. additur neq ip̃e
nonfacit. homines scire. si cut ait apłs. it
eo cẽ. ab sconditos. om̃s thesauros sapi¬
entie. ⁊ scientie. hoc ẽ. ñ facit de co scire
qd̵ mutilit̾ sciret᷑. uult enim ut semꝑ
simꝰ incerti de aduentu iudicii. ut sie
cotidie uiuamꝰ. qͣi in alia die iudicandi
simus. Satis inuenitur in diuina pagi¬
dũ sp̃e sc̃s postulat ꝓ nobis gemitib
inenarrabilib. hoc est ꝓ nobis postula¬
re facit. sic dr̃ filiꝰ nescit. hoc ẽ. nescire fa¬
cit. Uł ita legit᷑. si noq filiꝰ inueniatur.
incodicib. nemo scit de dieillo. ⁊ pꝰ ea

Expanded text:
vernali honore virescit. De die autem illa. vernali honore virescit. De die autem illa. Ne forte auditis signis quaererent illum certum terminum, ait de die novissima post quot annos vel dies ventura sit. Nolite esse solliciti, quia nemo scit, id est nullus homo scit, neque angeli coelorum, nisi solus Pater, in quo Filius et Spiriquibusdam codicibus additur: nec ipse non facit homines scire, sicut ait Apostolus, in eo esse absconditos omnes thesauros sapientiae et scientiae . Non facit dico hoc scire, quod inutiliter sciretur. Vult enim ut semper simus incerti de adventu judicis, ut sic quotidie vivamus, quasi in alia die judicandi simus. Satis in divina pagius sanctus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus , id est postulare facit, sicut dicitur: Filius nescit, hoc est, nescire facit. Vel ita legitur: Si neque Filius in codicibus inveniatur, nemo scit de die illa, et postea
Abbreviated transcription (Latin):
sterilitate maledicta.⁊ arefacta. s cũ
onis exorta fiũtit. ꝓpe est estas q̃ expecta¬
tur .i. et̾na serenitas. ⁊ renascentium de¬
sid̾ata nouitas. Cum enim tandem abla¬
ta ꝑfidia m̃tis isrł saluus erit ꝓpe eẽ. diẽ
hoc certo sciatis. ñ p̃t̾ibit de mortalite ad
inimortalitatem. hec generatio .i. õe genꝰ
hominũ. uł speciałr gens uideoꝵ ñ defici¬
et. donec oiã ħ fiant .i. donec ueniat dies¬
uidicii ⁊ secure in hoc potestis mͥ cred̾e. quia¬
u̾ba mea ñ sunt transitoria. cum transeãt
forma. ꝑmanente autẽ substantia. ut in
ectłiaste legitur. t̾ra inet̾num stat. s u̾ba
mea non p̃t̾ibunt. potiꝰ sicut dicuntur.
sine ulla mutatione complebuntur. qr
cõmutationẽ suam celum ⁊ t̾ra ip̃sa no¬
bis nunciant alt̾nis uicissitudinib sus.
llam celũ mͦ caligine obducitur mͦ cla¬
ritate renouatur. Terra uero mͦ a sua
specie hyemali ariditate deficit. mͦ u̾o

Expanded text:
sterilitate maledicta et arefacta; sed cum sterilitate maledicta et arefacta; sed cum edicationis exorta fuerunt, prope est aestas, quae exspectatur, id est aeterna serenitas, et renascentium desiderata novitas. Cum enim tandem ablata perfidia mentis, Israel salvus fiet, prope esse diem hoc certo sciatis, quia non praeteribit de mortalitate ad immortalitatem haec generatio, id est omne genus humanum. Vel specialiter gens Judaeorum non deficietjudicii; et secure haec mihi potestis credere, verba mea non sunt transitoria, cum transeant forma, permanente autem substantia, ut in Ecclesiaste legitur: Terra in aeternum stat ; sed verba mea non praeteribunt, potius sicut dicuntur, sine ulla mutatione complebuntur, quam commutationem suam coelum et terra ipsis nobis nuntiant alternis vicissitudinibus suis. Nam coelum modo caligine obducitur, modo claritate renovatur. Terra vero modo a sua specie hiemali ariditate deficit, modo vero
Abbreviated transcription (Latin):
te. scd̃s in potentia. pͥmus inuilitate scd̃s
ingła. Et intetet angłos suos cum tuba
⁊ uoce magna. qui om̃s mortuos. ad
resurrectio neminuttabunt. Uox illa
tube comparat᷑. quia sicut tuba t̾eret
inimicos. ⁊ animat suos. sic uox illa t̾re¬
bit. impios. ⁊ letificabit pios.⁊ ꝑ illam
uocem cong̾gabunt. electos eiꝰ ã. uiͦi. uen¬
ad t̾minos eoꝵ .i. usq ad fines orb̾ terraꝵ.
ꝑ sumũ celi mediũ orbis intelligit᷑. quia
medio orbis summũ celi insidet. Ab arbo¬
re autem fici. Exemplo fici ostendit p̃ce¬
dertia ẽẽ signa consumationis scłi. llo¬
ta qr cũ dicit ꝓpe est in ianuis. ñ ẽ pu¬
tandum. tum mox eẽ consummationẽ
mundi. sed p̃cur siones quasdam que
ostendant quod iam sit ꝓpe qͣ ĩ ianuis.
Uł dicamus ita. Cum uid̾itis hec fieri
ñ aliqua hoꝵ. s omina iam facta. tc̃ sci¬
tote qr ꝓpe est in ianuis. qͣi dic̾et p̃sens
est. Myctice quidem ficus ppłm isrł de¬
signat. qui fuit ficus dampnata. ⁊ pro

Expanded text:
s in potentia. Primus in utilitate, secundus in gloria. Et mittet angelos suos cum tuba et voce magna. Quae omnes mortuos ad resurrectionem invitabit. Vox illa, tubae comparatur, quia sicut tuba terret inimicos, et animat suos; sic vox illa terrebit impios, et laetificabit pios. Et per illam vocem congregabit electos ejus a quatuor venab terminos eorum, id est usque ad fines orbis terrae. Per summum coeli, medium orbis intelligitur, quia medio orbis, summum coeli insidet. Ab arbore autem fici, etc. Exemplo fici ostendit praecedentia esse signa consummationis saeculi. Nota quia cum dicit, prope est in januis, non est putandum, tum mox esse consummationem mundi, sed praecursiones quasdam, quae ostendant quod jam sit prope quasi in januis, vel dicamus ita: Cum videritis haec fieri, non aliqua horum, sed omnia jam facta, tunc scitote quia prope est in januis. Quasi dicat: Praesens est. Mystice quidem ficus populum Israel designat, qui fuit ficus damnata, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
pene ẽ. dignꝰ. ut filiꝰ gehenne merito
dicatur. Unusquisq enĩ cuiꝰ oꝑa agit:
filiꝰ eiꝰ appellat᷑. Et nota quia ꝓseliti
degentib insynagoga sunt recepti.
quis post xp̃m acquieuit. doctͥne eoꝵ
Qd̾ uero dicit eos totũ orbem circuire ut

Expanded text:
rito dicatur. Unusquisque enim, cujus opera facit, filius illius appellatur. Et nota quod proselyti de gentibus in Synagoga sunt recepti. quis post Christum acquievit doctrinae eorum. Quod vero dicit illos totum orbem circuire, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fidem xp̃ianam ꝑ nuptias significatã.
Uie quidem intelligunt᷑ errores ⁊ uaria
gentium dogniata. sed ex oib aliqui
in natura creationis hominum. sic ñ
sit differentia insalutis eoꝵ uocatione.¬

Expanded text:
fidem christianam, per nuptias significatam. ae quidem intelliguntur errores, et varia gentium dogmata, sed ex omnibus aliqui in natura creationis hominum, sic non sit differentia in vocatione
Abbreviated transcription (Latin):
apłm. honore inuicẽ p̃uenientes. Litt̾a
patet. ue aut̃ uob̃ scribe ⁊ pharisei. post¬
qmͣ discipłos suos de humilitate ꝯmonu¬
it. ⁊ spũalẽ doctrinã eis benigne recipi¬
entib exhibuit. pharisee infidelitatis tu¬
morẽ frequenti imp̃catione ꝯfutat. et
reprimit dicens. ue uob̾ scribe ⁊ pharisei.
qui scił noticiã legis ⁊ ꝓpħarũ habetis.
⁊ inde eciã suꝑbitis. qͣi diuisi ab aliis. y¬

Expanded text:
m: Honore invicem praevenientes . Littera patet. Vae autem vobis, Scribae, etc. Postquam discipulos suos de humilitate admonuit, et spiritualem doctrinam eis benigne recipientibus exhibuit; Pharisaicae infidelitatis tumorem frequenti imprecatione confutat et reprimit dicens: Vae nobis, Scribae et Pharisaei, qui scilicet notitiam legis et prophetarum habetis, et inde etiam su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter magnitudinẽ miraculoꝵ ⁊ oppres¬
sionum. Namq trib annis ⁊ dimidio.
illa ꝑsecutio ẽ. duratura. Tunc siqͥs nob̾
dixerit. ecce hic ẽ. xp̃c. Ante enim con¬
summationẽ scłi multi hereses surgẽt.
sicut donãste qui dicunt seͥ eͣe xp̃os. et¬
alii heretici. ⁊ suigent multi qui dicent
cantur. si fieri potest eciã electi. Non iõ
dicit qd̾ electio diuina frustretur. sed
qui humano iudicio electi uidebuntur.
illi inerrorem mittentur. Si dixerint ergo¬
uobis. ecce est indeserto. hoc ẽ. indoginate
phylosophoꝵ. gentilium qui oĩo st̃ de
serti a deo. nolite errare a fide ur̃a. Uł si
dixerint. ecce inpenetralib .i. in archa¬
Si enim diabolus. transfigurau̾it se in
de monacho legitur non credant fideles.
quia sic̃ fulgur ex it aboriente. ⁊ parẽt
usq adoccidentem. tta erit manifestꝰ
aduentus filii hominis. Ab oĩb
enunto& orbis hommibus

Expanded text:
propter magnitudinem miraculorum et opprespropter magnitudinem miraculorum et oppressionum. Namque tribus annis et dimidio illa persecutio duratura est. Tunc si quis dixerit, Ecce hic Christus, etc. Ante enim consummationem saeculi, multae haereses surgent, sicut Donatistae, qui dicunt se solos alii haeretici, et surgent multi, qui dicent cantur, si fieri potest, etiam electi. Non ideo dicit, quod electio divina frustretur, sed qui humano judicio electi videbantur, illi in errorem mittentur. Si ergo dixerint vobis, Ecce est in deserto, hoc est in dogmate philosophorum gentilium, qui omnino deserti sunt a Deo, nolite exire, a fide vestra. Vel si dixerint, Ecce in penetralibus, id est in arcaSi enim diabolus transfiguraverit se in de monacho legitur, non credant fideles. Quia sicut fulgur exit ab oriente, et apparet usque ad occidentem, ita erit manifestus adventus Filii hominis. Ab omnibus enim totius orbis hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
repetat secularia. quib se nudauerat.
Dregnantes uero sunt illi qui laborant
indiuiciis acquirendis. quoꝵ aĩe graues
sunt pectatis. Nutrientes uero illi st̃ qui
diuicias ad epti fouent eas ⁊ augñttant.
Inhycme fugit qui fideł caritate fri¬
gestente ã deo clongatur. Insalb̾o fugit:
qui ociosus indiuino oꝑe torpescit. Erit
ora.⁊ acerbiora qm primum ingerẽda
sunt fidelib. s qd̾ gͣuiꝰ est. signoꝵ qͦq
oꝑatio eos qui tormenta ingerent co¬
enim fides. ñ concutiat᷑. cum ꝑsecitor ue¬
ritatis. sit eciam oꝑator iurtutis. Unde
ꝓuida pietate subiungit. Et nisi breuia¬
ti fuissent dies illi. ñ fuisset salua oĩs
caro. Dies dicit adbreuiatos. ñ scdmqͦs¬
dam qui putant momenta temꝑm mu¬
tari. cum legatur. Ordinatione tua ꝑse
ad opinionem iioꝵ. qui du pitabant se¬
regnaturos. Unde dicunt᷑ adbreuiati.
dies illi. ꝑirent omnes electi illius tẽꝑis.

Expanded text:
repetat saecularia, quibus se nudaverat. repetat saecularia, quibus se nudaverat. Praegnantes vero sunt illi qui laborant pro divitiis acquirendis, quorum animae graves sunt peccatis. Nutrientes vero sunt illi, qui divitias adepti fovent eas et augmentant. In hieme fugit, cujus fide vel charitate refrigescente, a Deo est elongatus. In Sabbato fugit, qui otiosus in divino opere torpescit. Erit ora et acerbiora, quam prius ingerenda sunt fidelibus sed quod gravius est signorum quoque operatio eos, qui tormenta ingerunt coenim fides non concutietur, cum persecutor veritatis sit etiam operator virtutis? Unde provida pietate subjungit: Et nisi breviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis caro. Dies dicit abbreviatos, non secundum quosdam, qui putant momenta temporum mutari, cum legatur: Ordinatione tua persad opinionem illorum, qui diu se putabant regnaturos. Vel dicuntur abbreviati, dies illi, perirent omnes electi illius temporis
Abbreviated transcription (Latin):
facit m̃tionem cũ ait. Tunc qui inuidea st̃
xp̃iani scił. fugiant admontana. ubi reg
num agrippe erat. Nimiam tribulationem
⁊ t̾rorem significat. cũ ꝑ suadeat adeo ꝓpera¬
re fugam. ut nemo fugientiũ descendat tolłe
er in utero. has puer inmanib. ad fugam
inpediet. Orate autẽ. ut ñ fiat fuga ur̃a
hieme. uł sabb̃o. quia in hyeme du ricia
frigoris. fugam ur̃am inpediet. In sabb̃o
sus ꝓficisti. Si autẽ ħ oĩa de ꝯsunmatio¬
ne scłi intelligantur: mystice accipien¬
da sunt ut ita dicamus. Tunc qui iniu
dea. hoc est inconfessione uere fidei sunt.
fugiant admontes .i. culm̃ uirtutũ ascen¬
dant. et qui suꝑ tectum. est .i. qui car¬
nem qua anima tegitur suꝑauit. ñ des¬
cendat. ad infimos actus pristine ꝯu̾ sa-¬
tionis. neq desideria carnis repetat. et
qui mnagro est .i. qui oꝑatur in eccłia sic̃
paulus ꝑ lantando. ⁊ apollo rigando. ñ
reuertatur tollere tunicam suã .i. non

Expanded text:
facit mentionem cum ait: Tunc qui in Judaea sunt facit mentionem cum ait: Tunc qui in Judaea sunt Christiani, fugiant ad montana, ubi erat regnum Agrippae. Nimiam tribulationem et terrorem significat. Cum persuadeat a Deo properare fugam, ut nemo fugientium descendat aliquier in utero, has puer in manibus ad fugam impediet. Orate autem ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Quia in hieme duritia frigoris, fugam vestram impediet, in Sabbatosus proficisci. Si autem haec omnia de consummatione saeculi intelligantur, mystice accipienda sunt, ut ita dicamus: Tunc qui sunt in Judaea, hoc est in confessione verae fidei sunt, fugiant ad montes, hoc est culmen virtutum ascendant, et qui super tectum est, id est qui carnem, qua anima tegitur, superavit, non descendat ad infimos actus pristinae conversationis, neque desideria carnis repetat. Et qui in agro est, id est qui operatur in Ecclesia sicut Paulus plantando, et Apollo rigando, non revertatur tollere tunicam suam, id est non
Abbreviated transcription (Latin):
ut in excusabiles reddantur. Et tunc ueni¬
et consũmatio. Non dicit statim. s ñ ueniet
addit desolationis. qd̾ intemplo desolato.
pi de imagine cesaus. qͣm pilatꝰ posuit ĩ
templo dñi. aut de adriani equestri statua
que inscõ scoꝵ loco multo dẽꝑe stetit. Uł si de fine
seculi intelligatur ab omuiatio antixp̃i accipi¬
tur. quisedebat intemplo dñs. Dehac abomina
uideritis abomiuationõ desolat̃onis q̃ ꝓtħata ẽ
ydolum seu antixp̃m. Tunc qui legit ꝓpħi
uitatis accipiat᷑. ad litteram intelligendẽ.¬
Xp̃iani eñ aꝓpinqnte romano bello. qͥ erãt
inuidea. celitus ã moniti discessert̃. ut eccłia¬
stica narrat hystoria. ⁊ fugerunt transior¬
danẽ in regnũ agrippe regis udcoꝵ. cuiꝰ in
actib apłoꝵ. fit mentio. qui cũ ea que sibi
obtemꝑare uolebat parte iudeoꝵ semꝑ rom¬
anoꝵ amꝑio subditus erat. ⁊ ad tempus ibi
in ciuiitate. pella manserunt. De illa fuga

Expanded text:
ut inexcusabiles reddantur. Et tunc veniut inexcusabiles reddantur. Et tunc veniet consummatio. Non dicit statim, sed non prius ideo addidit desolationis, quod in templo desolato pi de imagine Caesaris, quam Pilatus posuit in templo Domini, aut de Adriani equestri statua, quae in Sancto sanctorum loco multo tempore stetit. Vel si de fine saeculi intelligatur abominatio, Antichristus accipitur, qui sedebit in templo Domini. De hac abominatvideritis abominationem desolationis, quae prophetidolum seu Antichristum, tunc qui legit prophivitatis accipiatur, ad litteram intelligendiani enim, appropinquante Romano bello, qui erant in Judaea coelitus admoniti, discesserunt, ut ecclesiastica narrat Historia, et fugerunt trans Jordanem in regnum Agrippae regis Judaeorum, cujus, in Actibus apostolorum mentio fit, qui cum ea quae sibi obtemperare volebat parte Judaeorum, semper Romanorum regno subditus erat, et ad tempus ibi belli, in civitate manserunt. De illa fuga
Abbreviated transcription (Latin):
antixp̃i intelligatur. in apłis ꝑsona õiũ
fidelium designat᷑. Et tunc scandaliza¬
buntur multi. hec omnia etienient arte
excidium ciuitatis. s pleniꝰ in temporib
antrip̃i. Et p̃dicabitur hoc euangeliũ.
excidio suegentis contristanda. hoc so¬
latio releuat. ut scirent multo plures
socios et̾ni gaudii. de toto orbe ẽẽ. colligen¬
dos. ⁊ hoc antequam destructio ciuitatis e¬
ueniat. Qd̃ in nuit marchus. qui apponit
primum dicens ita. ⁊ in om̃s gentes primĩ
oportet p̃dicare euangłium. Referunt enĩ¬
ante uastationẽ uideẽ. ad p̃dicandũ euan
gladio herodis suctubuit. ⁊ alt̃ in ierłm
episcopus factus remansit. tandem ã iuidesᷤ
depinnacło templi. ꝓstratus. iueam fim.¬
uit. Inumu̾so orbe dicit. hoc ẽ. in .iiͦii. orb
partib. quia in omnẽ t̾ram exiuit sonus
eoꝵ. Intestimoniũ omnib gentib. Predi¬
catio enĩ euangłii testimoniũ est gentib
aduentꝰ fil iĩ dei. ⁊ redẽptionis hominum.

Expanded text:
ur, in apostolis persona omnium fidelium designatur. Et tunc scandalizabuntur multi, etc. Haec omnia evenient ante excidium civitatis, sed plenius temporibus Antichristi. Et praedicabitur hic Evangelium excidio suae gentis contristanda, hoc solatio relevat, ut scirent multo plures socios aeterni gaudii de toto orbe colligendos, et hoc antequam destructio civitatis eveniat. Quod innuit Marcus, quia ponit primum, dicens ita: Et in omnes gentes primum oportet praedicare Evangelium . Refert dicandum Evanggladio Herodis succubuit, et alter in Jerusalem episcopus factus remansit, et tandem a Judaeis de pinnaculo templi prostratus, vitam finivit. In universo orbe dicit, id est in quatuor partibus mundi, quia in omnem terram exivit sonus eorum. In testimonium omnibus gentibus. Praedicatio enim Evangelii, testimonium est gentibus, adventus Filii Dei, et redemptionis hominum,