comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
or fiebã: et ubi nõ suberat quo ad¬
misso equarer perditis. fingebã
me fecisse qd non feceram ne ude¬
rer abiectior quo eram innocen¬
tior: et ne uilior haberer. quo erã
castior. Ecce cum quib comitib
iter agebam plateare babylonie
et uolutabar inceno eius. tamqͣm
incinnamomis et unguentis p̾¬
tiosis. et inumibilico eius quo te¬
natius hererem. Calcabat me ins¬
micus inuisibilis et seducebat se
qr ego seductilis eram. Non enĩ et
illa que iam e medio babylonis
fugerat. sed ibat in ceteris eius tar¬
dior. mater carnis mee. Sieut mo¬
nuit me pudicitiam ita curauit
qd̾ de me a uiro suo audierat: iã¬
q pestilentiosum et imposterum
periculosum sentiebat. cohercere
termino cõiugalis affectus sire¬
secari adiuuum ñ poterat. ñ cu¬
rauit hoc. qͥa metus erat ne impe¬
diretur spes mea compede lyxoria.
ñ spes illa qm in te futuri sclĩ
habebat mater: s spes littera¬
rum qͣs ut nossem nimis uoe¬

Expanded text:
or fiebam, et ubi non suberat, quo ador fiebam, et ubi non suberat, quo admisso aequarer perditis, fingebam me fecisse quod non feceram, ne uiderer abiectior, quo eram innocentior, et ne uilior haberer, quo eram castior. Ecce cum quibus comitibus iter agebam platearum Babyloniae et uolutabar in caeno eius tamquam in cinnamis et unguentis pretiosis. et in umbilico eius quo tenacius haererem, calcabat me inimicus inuisibilis et seducebat me, quia ego sednctilis eram. non enim et illa, quae iam de medio Babylonis fugerat, sed ibat in ceteris eius tardior, mater carnis meae, sicut monuit me pudicitiam, ita curauit quod de me a uiro suo audierat, iamque pestilentiosum et in posterum periculosum sentiebat cohercere termino coniugalis affectus, si resecari ad uiuum non poterat. non curauit hoc, quia metus erat, ne inpediretur spes mea conpede uxoria, non spes illa, quam in te futuri saeculi habebat mater, sed spes litterarum, quas ut nossem nimis uole
Abbreviated transcription (Latin):
abs te. longius: ttane tu tacebas
tunc mͥ: Et cuins erant nͥ tua
u̾ba illa per matrẽ meam fide¬
lem tuã. que cantasti in aures
meas: nec inde quicqmͣ descẽdit
in cor. ut facerem illud. Uolebat
eñi illa. et secreto memini ut mo¬
neret cum sollicitudine ingen¬
ti. ne fornicarer. maximeqz ne
adulterarem cuiusqͣm uxorem:
qui mͥ monitus muliebres ui¬
debant᷑. quib obtemperare eru¬
bescerem. Illl aũt tui erant et
nesciebam: et te tacere putabã.
atq illam loqui. ꝑ quam mͥ tu
ñ tacebas. et illa contempne¬
batur a me. a me filio eius. fi¬
lio ancille tue seruo tuo: sed
nesciebam et p̾ceps ibam tãta
cecitate ut inter coetaneos meos
puderet memioris dedecoris. qͦ¬
niã audiebam eos iactantes fla¬
gitia sua. et tanto gl̾iantes ma¬
gis qnͣto magis turpes essent.
et libebat facere ñ solum libidi¬
ne facti. uerum etiã laudis. Qa
dignũ est urtuperatione nisi ui¬
tium: Ego ne intuperarer iuitiosi¬

Expanded text:
abs te longius?, itane tu tacebus abs te longius?, itane tu tacebus tunc mihi? et cuius erant nisi tua uerba illa per matrem meam, fidelem tuam, quae cantasti in aures meas? nec inde quicquam descendit in cor, ut facerem illud. uolebat enim illa, et secreto memini, ut monuerit cum sollicitudine ingenti, ne fornicarer maximeque ne adulterarem cuiusquam uxorem. qui mihi monitus muliebres uidebantur, quibus obtemperare erubescerem. illi autem tui erant, et nesciebam et te tacere putabam atque illam loqui, per quam mihi tu non tacebus, et in illa contemnebaris a me, a me, filio eius, filio ancillae tuae, seruo tuo. sed nesciebam et praeceps ibam tanta caecitate, ut inter coaetaneos meos puderet me minoris dedecoris, quoniam audiebam eos iactantes flagitia sua et tanto gloriantes magis, quanto magis turpes essent, et libebat facere non solum libidine facti uerum etiam laudis. quid dignum est uituperatione nisi uitium? ego, ne uituperarer, uitiosi
Abbreviated transcription (Latin):
agri tui. cordis mei. Sed ubi sex¬
to illo et decimo anno int̾posito
otio ex necessitate domestica fe¬
riatus ad omni scola cum paren¬
tib esse cepi: excesserunt caput
meum uepres libidinũ. et nul¬
la erat eradicans manus: quin
immo ubi me ille pater in balne¬
is uidit pubescentem et inqͥeta
indutũ adolescentia. quasi iam
ex hoc innepotes gestiret gaudẽs
matri indicaute gaudens uino¬
lentia in qua te iste mundus o¬
blitus est creatorem suum: et tre¬
aturam tuam ꝓ te amauit. de ui¬
no inuisibili peruerse atq incli¬
nate inima uoluntatis sue: s
matris in pectore iam inchoaue¬
ras templum tuũ et exordium
scẽ habrtationis tue. Nam il¬
le adhuc catecuminus et hoc re¬
censuerat. Itaq illa exiluit pia
trepidatione ac tremore: Et ꝙͣ¬
uis mͥ nondũ fideli. timuit ta¬
men uias distortas. in quib am¬
bulant qui ponunt ad te tergũ
et nõ faciem. Ei mͥ et audeo dice¬
re taciusse te d̾s m̃s. cum irem

Expanded text:
agri tui, cordis mei. Sed ubi sexagri tui, cordis mei. Sed ubi sexto illo et decimo anno interposito otio ex necessitate domestica feriatas ab omni schola cum parenus esse coepi, excesserant caput meum uepres libidinum, et nulla erat eradicans manus. quin inmo abi me ille pater in balneis uidit pubescentem et inquieta indutum adolescentia, quasi iam ex hoc in nepotes gestiret, gaudens matri indicauit, gaudens ninulentia, in qua te iste mundus oblitus est creatorem suum et creaturam tuam pro te amauit, de uino inuisibili peruersae atque inclinatae in ima uoluntatis suae. sed matris in pectore iam inchoaueras templum tuum et exordium sanctae habitationis tuae: nam ille adhuc catechumenus et hoc recens erat. itaque illa exsiluit pia trepidatione ac tremore et quamuis mihi nondum fideli, timuit tamen uias distortas, in quibus ambulant qui ponunt ad te tergum et non faciem. Ei mihi! et audeo dicere tacuisse te, deus meus, cum irem
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinari. longinquioris apud
chartaginẽ peregrinationis sũp¬
tus prepara bantur animositate
magis quã opib patris. munici¬
pis thagas tensis admodum te¬
nuis. Cui narro hec: Neq enim
tibi d̾s ñs. s apud te narro hec:
generi meo generi humano qnͣ¬
tula cumq ex particula incidere
potest in istas meas litteras. Et
ut quid hoc: ut iudelicet ego. et qͥs¬
quis hec legit. cogitemus de quo
ꝓfundo clamandũ sit ad te: et
quid ꝓprius aurib tuis: si corcõ¬
fitens et uita ex fide est. Quis
enĩ nõ extollebat laudib tunc
hoĩeni patrem meũ. quod ultra
uires rei familiaris sue impẽ¬
deret filio. quicqͥd etiam longe
peregrinati studioꝵ causa opꝰ
esset. Multoꝵ enim ciuium
longe opulentioꝵ nullũ tale ne¬
gotium ꝓliberis erat: cum inte¬
rea ñ sataget idem pater qualis
crescerem tibi aut quam castus
essem. dum mͦ essem disertus. uł
desertus potius a cultura tua d̾s.
qui es unus uerus et bonus dñs

Expanded text:
peregrinari, longinquioris apud peregrinari, longinquioris apud Karthaginem peregrinationis sumptus parabantur animositate magis quam opibus patris, municipis Thagastensis admodum tenuis. cui narro haec? neque enim tibi, deus meus, sed apud te narro haec generi meo, generi humano, quantulacumque ex particula incidere potest in istas meas litteras. et ut quid hoc? ut uidelicet ego et quisquis haec legit cogitemus, de quam profundo clamandum sit ad te. et quid propius auribus tuis, si cor confitens et uita ex fide est? quis enim non extollebat laudibus tunc hominem patrem meum, quod ultra uires rei familiaris suae impenderet filio, quidquid etiam longe peregrinanti studiorum causa opus esset? multorum enim ciuium longe opulentiorum nullum tale negotium pro liberis erat, cum interea non satageret idem pater, qualis crescerem tibi aut quam castas essem, dummodo essem disertus uel desertas potius a cultura tua, deus, qui es unus uerus et bonus dominas
Abbreviated transcription (Latin):
a legituna tua. nec euasi flagel¬
latua. Quis enĩ hoc mortalium.
nam tu semꝑ aderas misericordi¬
ter seuiens. et amarissimis asper¬
gens offensionib omnes inlici¬
tas iocunditates meas. ut ita q̃¬
rerem sine offensione iocundari
⁊ ubi ħ possem ñ inuenirem quie¬
qͣm preter te dñe. preter te qui fĩ¬
gis dolorem in p̾cepto: et percu¬
tis ut sanes: ⁊ occidis nos ne mo¬
riamur abste. Ubi eram et qͣm
longe exulabam a deliciis domꝰ
tue. anno illo sexto decimo etatis
carnis mee: cum accepit in me
sceptrum. et totas manus ei de¬
di uesania libidinis licentiose ꝑ
dedecus humanũ. Inlicite aũt per
leges tuas: ñ futt cura meoꝵ. ru¬
entem excipere me matrimonio:
seł cura fuit tantũ ut discerem ser¬
monem facere qm optimũ. et per¬
suadere dictione: et anno quidem
illo inter missa erant studia m̃a:
dum mͥ reducto amaclauris. in qͣ
uicina urbe iam ceperam littera¬
ture atq oratorie ꝑcipiende grã

Expanded text:
a legitima tua nec euasi flagela legitima tua nec euasi flagella tua: quis enim hoc mortalium? nam tu semper aderas misericorditer saeuiens, et amarissimis aspargens offensionibus omnes illicitas iucunditates meas, ut ita quaererem sine offensione iucundari, et ubi hoc possem, non inuenirem quicquam praeter te, domine, praeter te, qui fingis dolorem in praecepto et percutis, ut sanes, et occidis nos, ne moriamur abs te. ubi eram et quam longe exulabam a deliciis domus tuae anno illo sexto decimo aetatis carnis meae, cum accepit in me sceptrum et totas manus ei dedi uesania libidinis, licentiosae per dedecus huinaiiimi, iulieitae autem per leges tuas? non fuit cura meorum ruentem excipere me matrimonio, sed cura fuit tantum, ut discerem sermonem facere quam optimum et persuadere dictione. Et anno quidem illo intermissa erant studia mea, dum mihi reducto a Madauris, in qua uicina urbe iam coeperam litteraturae atque oratoriae percipiendae gratia
Abbreviated transcription (Latin):
in usum uerteret. caꝵq suauitati¬
bus metas p̾figeret. ut usq ad cõ¬
ugale litus exestuarent fluctus
etatis mee: si transquillitas in eis
ñ poterat ẽẽ fine ꝓcreandoꝵ libero¬
rum contenta. sicut prescripsit lex
tua dñe. qui formas etiam ꝓpagi¬
nem mortis nr̃e. potens imponere
lenem manũ ad temperamentum
spinaꝵ a paradiso tuo sedusarum:
Non enĩ longe est a nobis om̃ipo¬
tentia tua. eriam cũ longe sumus
ate aut certe sonitum nubium
tuaꝵ ugilantius aduerterem. tri¬
bulationem aũt carnis habebunt
huiusmodi. Ego aũt nobis parco:
et bonum est homini mulierem ñ
tangere. et qui sine uxore est cogi¬
tat ea que sunt dei quomͦ placeat
deo: qui autẽ matrimonio uinct᷑
est. cogitat ea que sunt mundi qͦ¬
m᷑ placeat uxori. Has gͦ uoces
exaudirem iugilantior: et absci¬
sus ꝓpter regnum celoꝵ. felicior
expectarem amplexus tuos. Sed
efferliui miser. sequens impetũ
fluxus mei relicto te. et excessi õi¬

Expanded text:
in usum uerteret earumque suauitatibus metas praefigeret, ut usque ad coniugale litus exaestuarent fluctus aetatis meae, si tranquillitas in eis non poterat esse fine procreandorum liberorum contenta, sicut praescribit lex tua, domine, qui formas etiam propaginem mortis nostrae, potens inponere lenem manum ad temperamentum spinarum a paradiso tuo seclusarum? non enim longe est a nobis omnipotentia tua, etiam cum longe sumus a te. aut certe sonitum nubium tuarum uigilantius aduerterem: tribulationem autem carnis habebunt huius modi. ego autem uobis parco, et: bonum est homini mulierem non tangere, et: qui sine uxore est, cogitat ea quae sunt dei, quomodo placeat deo; qui autem matrimonio iunctus est, cogitat ea quae sunt mundi, quomodo placeat uxori. has ergo uoces exaudirem uigilantior et abscisus propter regnum caelorum felicior expectarem amplexus tuos. Sed efferbui miser, sequens impetum fluxus mei relicto te, et excessi omni
Abbreviated transcription (Latin):
bone. da michi hoc subter posito. qr
subter positis solidasti ea. Sunt a¬
lie aque suꝑ hoc firmam̃tum. credo
ĩmortales et a t̾rena corruptione
secrete. Laudent nom̃ tuũ. laudent
te suꝑ celestes ꝓpłi angeloꝵ tuoꝵ.
qui non opus hñt suspicere firma¬
m̃tum hoc et legendo cognoscere uer¬
bum tuũ. Uiclent eĩ faciem tuã
semꝑ. et ibi legunte sine sillabis
tẽpoꝵ quid uelit et̾na uoluntas
tua. Legunt. eligunt et diligunt.
Sẽꝑ legunt. et nũqͣm p̾terit qd̃
legunt. Eligendo enĩ et diligendo
legunt ip̃am incõmutabilitatem
consilii tui. Non clauditur codex
eoꝵ. nec plicabitur liber eoꝵ: qrtu
masti suꝑ infirmitatẽ inferioꝵ
ppłoꝵ. ubi suspic̾ent ut cognosce¬
rent mĩam tuam temꝑaliter enũ¬
tiantem te qui fecisti temꝑa. In
celũ aũt manet. Transeunte predica¬
tores u̾bi tui ex hac uita in aliam
uttã. scriptura uͦ tua usq in finem
sclĩ suꝑ ppłos extenditur S et ce¬

Expanded text:
bone da mihi hoc subterposito, quia bone da mihi hoc subterposito, quia subterpositis solidasti ea.\' Sunt aliae aquae super hoc firmamentum, credo, inmortales et a terrena corruptione secretae. laudent nomen tuum, laudent te supercaelestes populi angelorum tuorum, qui non opus habent suspicere firmamentum hoc et legendo cognoscere uerbum tuum. uident enim faciem tuam semper et ibi legunt sine syllabis temporum, quid uelit aeterna uoluntas tua. legunt, eligunt et diligunt; semper legunt et numquam praeterit quod legunt. eligendo enim et diligendo legunt ipsam inconmutabilitatem consilii tui. non clauditur codex eorum nec plicatur liber eorum, quimasti super infirmitatem inferiorum populorum, ubi suspicerent et cognoscerent misericordiam tuam temporaliter enuntiantem te, qui fecisti tempora. icaelum autem manet. transeunt praedicatores uerbi tui ex hac uita in aliam uitam, scriptura uero tua usque in finem saeculi super populos extenditur. sed et cae
Abbreviated transcription (Latin):
steriũ suꝑ posuisti nobis: Namq ip¬
sa eoꝵ morte solidam̃tum auctori¬
tatis in eloquiis tuis ꝑ eos editis
sublumtt̾ extendit᷑. suꝑ om̃ia que
subt̃ sunt. Qd̾ cum hie inuenirẽt.
ñ ita sublimnit̃ extentũ erat: ñdũ
sicut pellem celum extenderas: nõ¬
dũ mortis eoꝵ famam usq quaq
dilatau̾as: Uideaniꝰ cdñe celos. ope¬
ra digitoꝵ tuoꝵ disserena ocłis no¬
stris nubilũ quo subtexisti eos. I¬
bi est testimoniũ tuũ. sap̃iam pre¬
stans paruulis. Pfice d̾s m̃s lau¬
dem tuã. ex ore infantiũ et lasten¬
tiũ. Neq enĩ nouimꝰ alios libros.
ita destruentes suꝑbiã ita destruen¬
tes inimicũ et defensorẽ resisten¬
tẽ. reconciliatõi tue defendendo per¬
cata sua. Non nom dñe ñ noui all¬
a tam casta eloquia que sic in per¬
suad̾ent ꝯ fessionẽ et lenirent cer¬
uicem meã iugo tuo et inuitarẽt
colere te gratis. intelligam ea pat̾

Expanded text:
sterium superposuisti nobis. namque ipsterium superposuisti nobis. namque ipsa eorum morte solidamentum auctoritatis in eloquiis tuis per eos editis sublimiter extenditur super omnia, quae subter sunt, quod, cum hic uiuerent, non ita sublimiter extentum erat. nondum sicut pellem caelum extenderas, nondum mortis eorum famam usquequaque dilataueras. Videamus, domine, caelos, opera digitorum tuorum: disserena oculis nostris nubilum, quo subtexisti eos. ibi est testimonium tuum sapientiam prstans paruulis. perfice, deus meus, laudem tuam ex ore infantium et lactantium. neque enim nouimus alios libros ita destruentes superbiam, ita destruentes inimicum et defensorem resistentem reconciliationi tuae defendendo peccata sua. non noui, domine, non noui alia tam casta eloquia, quae sic mihi persuaderent confessionem et lenirent ceruicem meam iugo tuo et inuitarent colere te gratis. intellegam ea, pater
Abbreviated transcription (Latin):
ricordit̾ suꝑferebatur. Unde in hac
ꝑegrinatione pignus accepimus.
ut iam simus lux dum ad huc spe
salui facti sumꝰ. et filii lucis. et filii
diei. ñ filii noctis neq tenebraꝵ. quod
tñ fuimꝰ. Int̾ qͦs et nos in isto adhuc
incerto humane notitie. tu solus di¬
uidis qui ꝓbas corda nr̃a. et uocas
lucẽ cliem et tenebras noctem. Qͥs
enĩ nos discernit nͥ tu: Quid autẽ
ħemus ꝙ ñ accepimꝰ a te: Ex eadem
massa uasa in honorẽ ex qua sunt
auctoritatis suꝑ nos in scͥptura tua
diuina: Celum enĩ plicabitur ut li¬
uer: et nẽ sicut pellis extendit᷑ super
nos. Sublimioris enĩ auctoritatis
ẽ tua diuina scriptura cũ iam obie¬
runt istam mortem illi mortales ꝑ
quos eã aispensasti nobis. Et tu scis
dñe. et tu scis ꝙ̃ admodũ pellib ĩdu¬
eris hoĩes cũ pecc̃o mortales fierent.
Unde sicit pellem extenddisti firma¬
m̃tum libri tui concordes utiq ser¬
mones tuos: qͦs per mortaliũ mini¬

Expanded text:
ricorditer superferebatur. unde in hac ricorditer superferebatur. unde in hac peregrinatione pignus accepimus, ut iam simus lux, dum adhuc spe salui facti sumus et filii lucis et filii diei, non filii noctis neque tenebrarum, quod tamen fuimus. inter quos et nos in isto adhuc incerto humanae notitiae tu solus diuidis, qui probas corda nostra et uocas lucem diem et tenebras noctem. quis enim nos discernit nisi tu? quid autem habemus, quod non accepimus a te, ex eadem massa uasa in honorem, ex qua sunt auctoritatis super nos in scriptura tua diuina? caelum enim plicabitur ut liber et nunc sicut pellis extenditur super nos. sublimioris enim auctoritatis est tua diuina scriptura, cum iam obierunt istam mortem illi mortales, per quos eam dispensasti nobis. et tu scis, domine, tu scis, quemadmodum pellibus indueris homines, cum peccato mortales fierent. unde sicut pellem extendisti firmamentum libri tui, concordes utique sermones tuos, quos per mortalium mini
Abbreviated transcription (Latin):
Et ego dico. S̾s m̃s ubi es: Ecce u¬
bi es. respiro inte paululũ cum ef¬
fundo suꝑ me aĩam meã in uoce ex¬
ultatoĩs et ꝯfessionis soni festiui¬
tatẽ celebrantis. et ad huc tristis ẽ
qr relabitur et fit abyssus. uel potiꝰ
sentte ad hue se eẽ abyssum. Sicit e¬
ei fides mea qͣm accendisti. in nocte
ante pedes meos. Quare tristis es
anima mea ⁊ qͣre conturbas me:
Spera in dño. lucerna pedib tuis
u̾bum eiꝰ. Spera et perseuera. donec
tͣnseat nox mat̾ iniquoꝵ. donec
tͣnseat ua dñi. cuiꝰ filii et nos fui¬
mꝰ aliqn tenebre. Quaꝵ residua
trahimus. incorpore ꝓpt̾ pecc̃mmnor¬
tuo. donec aspiret dies et remouean¬
tur u̾bre. Sꝑa in dño. Mane assta¬
bͥo t̃ et contemplabor. semꝑ confite¬
bor illi. mane asstabo et uideo saluta¬
re uultus mei dm̃ meũ. qui iuuifi¬
cabit et mortalia corꝑa nr̃a. ꝓpt̾ sp̃m¬
qui habitat in nobis qr suꝑ interiꝰ
nr̃m tenebrosum et fluidum mise¬

Expanded text:
Et ego dico: deus meus ubi est? ecce uEt ego dico: deus meus ubi est? ecce ubi es. respiro in te paululum, cum effundo super me animam meam in uoce exultationis et confessionis soni festiuitatem celebrantis. et adhuc tristis est, quia relabitur et ift abyssus, uel potius sentit adhuc se esse abyssum. dicit ei fides mea, quam accendisti in nocte ante pedes meos: quare tristis es, anima, et quare conturbas me? spera in domino; lucerna pedibus tuis uerbum eius. spera et perseuera, donec transeat nox, mater iniquorum, donec transeat ira domini, cuius filii et nos fuimus aliquando tenebrae, quarum residua trahimus in corpore propter peccatum mortuo, donec aspiret dies et remoueantur umbrae. spera in domino: mane astabo et contemplabor; semper confitebor illi. mane astabo et uidebo salutare uultus mei, deum meum, qui uiuificabit et mortalia corpora nosqui habitat in nobis, quia super interius nostrum tenebrosum et fluuidum mise
Abbreviated transcription (Latin):
uuli estote. ut sensib perfecti sitis.
Et ostulti galathe. qͥs uos fascinauie:
S iam ñ in uoce sua. In tua enĩ qui
misisti sp̃m tuũ de excelsis ꝑ eũ qui
ascendit in altun. et aperuit catara¬
ctas donoꝵ suoꝵ. ut fluminis ĩpetꝰ
letificaret ciuitatẽ tuã. Illi enim
suspirat sponsi amicꝰ hñs iam sp̃e
pͥmitias penes eum. S ad huc in se¬
met ip̃o ingemiscens. ad oꝑtionem
expectans. redemptionẽ corꝑis sui.
Illi aspirat. membrũ est enĩ spõse.
et illi zelat. amicꝰ est eĩ sponsi. Illi
zelat ñ sibi. qr in uoce cataractaꝵ
tuaꝵ ñ in uoce sua inuocat alt̾am
abyssũ. cui zelans: timet nec sicut
serpens euam decepit astutia sua.
sic et eoꝵ sensus corrũpantur a ca¬
stitate que ẽ insponso nr̃o unico tu¬
o. que est illa speciei lux. cum uide¬
bimus eũ sicuti ẽ et tnͣsieruit lacri¬
me que mͥ facte st̃̾ panis die ac nocte.
dũ dicit᷑ mͥ cotidie ubi est d̾s tuus.

Expanded text:
uuli estote, ut mentibus perfecti sitis, uuli estote, ut mentibus perfecti sitis, et: o stulti Galatae, quis uos fascinauit? sed iam non in uoce sua; in tua enim, qui misisti spiritum tuum de excelsis per eum, qui ascendit in altum et aperuit cataractas donorum suorum, ut fluminis impetus laetificarent ciuitatem tuam. illi enim suspirat sponsi amicus, habens iam spiritus primitias penes eum, sed adhuc in semet ipso ingemescens, adoptionem expectans, redemptionem corporis sui. illi suspirat — membrum est enim sponsae — et illi zelat — amicus est enim sponsi — illi zelat non sibi, quia in uoce cataractarum tuarum, non in uoce sua inuocat alteram abyssum, cui zelans timet, ne sicut serpens Euam decepit astutia sua, sic et eorum sensus corrumpantur a castitate, quae est in sponso nostro, unico tuo. quae est illa speciei lux, cum uidebimus eum, sicuti est, et transierint lacrimae, quae mihi factae sunt panis die ac nocte, dum dicitur mihi cotidie: utii est deus tuus?
Abbreviated transcription (Latin):
chi que causa fu̾ae. ut post nomi¬
natũ celum et t̾ram inuisibilem
et incõpositam. et tenebras super
abyssum. tũ demũ scriptura tua no¬
minaret sp̃m tuũ. An qr oportebat
sic eũ insinuari ut diceretur super¬
ferri. et ñ posset hoc dici nͥ prius il¬
lud cõmemoraret᷑. cui suꝑferri sp̃e tuꝰ
posset iutelligi. Nec pat̾ri eni nec
filio suꝑferebatur. nec suꝑferri rec¬
te diceretur. si nulli rei superferret᷑.
Prius gͦ dicendũ erat cui suꝑfer¬
retur. et deinde ille quem ñ oporte¬
bat alit̾ cõmemorari nͥ ut suꝑfer¬
ri diceret᷑. Cur gͦ aliter eum in¬
tur qui potest intellectu apłm
tuũ dicentem. qr caritas tua dif
centẽ et demonstrantem super emi¬
nentẽ uiam caritatis et flec̾rentẽ
genua ꝓ nobis ad te ut cognoscamꝰ
suꝑ eminentẽ scĩam caritatis xͥ.
Ideoq abinitio suꝑ em inens suꝑ¬
ferebatur suꝑ aquas. Cui dicam
te pueri effici sensib. s malitia par¬

Expanded text:
hi, quae causa fuerat, ut post nomihi, quae causa fuerat, ut post nominatum caelum et terram inuisibilem et inconpositam et teneabyssum, tum demum Scriptura tua nominaret Spiritum tuum? An quia oportebat sic eum insinuari, ut diceretur superferri; et non posset hoc dici, nisi prius illud commemoraretur cui superferri Spiritus tuus posset intelligi? Nec Patri enim nec Filio superferebatur; nec superferri recte diceretur, si nulli rei superferretur. Prius ergo dicendum erat cui superferretur, et deinde ille quem non oportebat aliter commemorari, nisi ut superferri diceretur. Cur ergo aliter eum intur qui potest intellectu Apostolum tuum dicentem, quia charitas tua diffcentem et demonstrantem supereminentem viam charitatis, et flectentem genua pro nobis ad te, ut cognoscamus supereminentem scientiam charitatis Christi . Ideoque ab initio supereminens superferehatur super aquas. Cute pueri effici mentibus, sed malitia par
Abbreviated transcription (Latin):
committabilis uoluntas tua ip̃a
inse sibi sufficiens super eã quam
beate uiu̾e. qr uiuit etiã fluitans
in obscuritate sua. tui restat conu̾¬
ti ad eũ a quo fcã est. et magis magiᷤ¬
q uiuere apud fontem urte. et in lu¬
mine eius uidere lum̃. et perfici. et
est tua sapĩa de te nata equalis tͥ
et coet̾na. idest infilio tuo fecisti
celũ et t̾ram. Et multa diximus
de celo celi. et de t̾ra inuisibili et ĩ¬
cõposita. et de abysso tenebrosa se¬
cundũ spiritał informitatis uaga¬
bunda deliquia nisi conu̾teretur ade¬
um aquo erat qualiscũq uita et il¬
luminatione fieret speciosa uita et
nitatem credens dm̃ meũ sicut tre¬
debam querebam ineloquiis scĩs
eius. Et ecce sp̃c tuus suꝑferebat᷑
suꝑ aquas. Ecce truittas deus m̃s.
olum̃ ueriditũ tibi ãmoueo cor me¬
um ne me uana doceat. Discute te¬
nebras eius. et die mͥ obsetro te per
matr̃e caritatẽ. Obsecro te dic mi¬

Expanded text:
commutabilis voluntas tua, ipsa commutabilis voluntas tua, ipsa in se sibi sufficiens, super eam quam beata vivere, quia vivit etiam fluitans in obscuritate sua; cui restat converti ad eum a quo facta est, et magis magisque vivere apud fontem vitae, et in lumine ejus videre lumen , et perfici, et est tua Sapet coaeterna, id est in filio tuo, fecisti caelumetterram. et multa diximus de caelo caeli et de terra inuisibili et inconposita et de abysso tenebrosa secundum spiritalis informitatis uagabunda deliquia, nisi conuerteretur ad eum, a quo erat qualiscumque uita, et inluminatione fieret speciosa uita et nitatem credens deum meum, sicut credebam, quaerebam in eloquiis sanctis eius, et ecce spiritus tuus superferebatur super aquas. ecce trinitas deus meus,o lumen ueridicum, tibi admoueo cor meum, ne me uana doceat, discute tenebras eius et dic mihi, obsecro te per matrem caritatem, obsecro te, dic mi
Abbreviated transcription (Latin):
cum iam essec ꝓmeruit te ut illu¬
minaret᷑. Neq enĩ eius informitas
placeret tibi. si ñ lux fieret. ñ existẽ¬
do s intuendo illuminantẽ lucem.
etq coherencdo. ut et quod cũq ui¬
uit. et qd̾ beate uiuit. ñ deberet nisi
gr̃a tua conu̾sa ꝑ cõmutationẽ me¬
liorẽ ad id ꝙneq in melius neq in
deterius mittari potest. ꝙ tu soluᷤ
es. qr solus simplicit̾ es. cui ñ est
nulla eẽnt. uel informia reman̾ent:
que ñ exindigentia fecisti. s exple¬
nitudine bonitatis tue cohibens
atq ꝯu̾tens ad formã. Non ut tã¬
qͣm tuũ gaudiũ compleatur ex eis.
ꝓfecto enĩ tibi displic̾et eoꝵ imꝑ¬
fectio. ut ex te ꝑficiant᷑ et tibi per¬
ficiant᷑. Sp̃c enĩ tuus bonus suꝑfe¬
rebatur suꝑ aqͣs ñ ferebatur ab eis
tanqͣm in eis requiesceret. In quib e¬
nim requiescere dicit᷑ sp̃e tuus bo¬
nus. hos in se requiescere facit. Sed
suꝑ ferebatur incorruptibilis ex ĩ¬

Expanded text:
cum jam esset, promeruit te ut illucum jam esset, promeruit te ut illuminaretur. neque enim eius informitas placeret tibi, si non lux fieret non existendo, sed intuendo inluminantem lucem eique cohaerendo, ut et quod utcumque uiuit et quod beate uiuit, non deberet nisi gratiae tuae, conuersa per conmutationem meliorem ad id, quod neque in melius neque in deterius mutari potest. quod tu solus es, quia solus simpliciter es, cui non est nulla essent uel informia remanerent, quae non ex indigentia fecisti, sed ex plenitndine bonitatis tuae cohibens atque connertens ad formam, non ut tamquam tuum gaudium conpleatur ex eis? perfecto enim tibi displicet eorum inperfectio, ut ex te perficiantur et tibi ppiritus enim tuus bonus superferebatur super aquas ; non ferebatur ab eis tanquam in eis requiesceret. In quibus enim requiescere dicitur Spiritus tuus bonus , hos in se requiescere facit. Sed superferebatur incorruptibilis et in
Abbreviated transcription (Latin):
ad idem a quo facta est atq abeo in¬
luminata lux fieret qͣmuis ñ equa¬
liter tam̃ conformis forme equali
tͥ Sicut enĩ corpori ñ hoc est esse
ꝙ pulchrũ esse alioquin de forme
eẽ nõ posset. ita etiã creato sp̃ui nõ
id est uiuere qd̾ sapient̾ uiuere. Ali¬
oquin incõmutabilit̾ saperet. Bo¬
nũ aĩt illi ẽ herere tͥ semꝑ. ne quod
adeptus est ꝯuersione auersione
lum̃ amictat et relabatur in iitã
tenebrose abysso similem. Nam ⁊
nos qui scdm aĩam creatura spiri¬
talis sumꝰ. auersi a te nr̃o lumine
in ea utta fuimus aliq̃n tenebre.
in reliquiis obscuritatis nr̃e labo¬
ramꝰ donec sumꝰ iustitia tua unico
tuo sicut montes dei nã iudicia
tua fuimꝰ sicut multa abyssus:¬
Non incongruent᷑ hoc intelligo ĩ
creatura spiritali. qr erat iam qua¬
liscumq uita qͣm illuminares. s
sicut non te ꝓmeruerat ut ẽẽt talis¬
uita que illuminari posset. ita nec

Expanded text:
ad idem, a quo facta est, atque ab eo inad idem, a quo facta est, atque ab eo inluminata lux fieret, quamuis non aequaliter et tamen conformis formae aequali tibi? sicut enim corpori non hoc est esse, quod pulchrum esse — alioquin deforme esse non posset — ita etiam creato spiritui non id est uiuere, quod sapienter uiuere: alioquin inconmutabiliter saperet. bonum autem illi est adhaerere tibi semper, ne quod adeptus est conuersione auersione lumen amittat et relabatur in uitam tenebrosae abysso similem. nam et nos, qui secundum animam creatura spiritalis sumus, auersi a te, nostro lumine, in ea uita fuimus aliquando tenebrae et in reliquiis obscuritatis nostrae laboramus, donec simus iustitia tua in unico tuo sicut montes dei: nam iudicia tua fuimus sicut multa abyssusnon incongruenter hoc intellego in creatura spiritali, quia erat iam qualiscumque uita, quam inluminares. sed sicut non te ta quae illuminari posset; ita nec
Abbreviated transcription (Latin):
quo mͥ est ut sim cui bene sit. Exple
tura tua subsistit. ut bonũ ꝙ tibi
nichil ꝓrodesset nec de te equale tibi
de te ꝓmeruert spiritalis corꝑalisq
natura quas fecisti in sap̃ia tua utͥ
dephenderent eciã inchoata et infor¬
mia queq ingeriere suo uł spirita¬
li uel corꝑali enitia in ĩmoderatio¬
nẽ et inlonginqͣm dissimilitudinẽ
tuã spiritale informe p̾stantius
ꝙͣ si formatũ corpus esset. corꝑale
aũt informe p̾stantius qmͣ si om̃i¬
no nichil eẽt. atq ita ꝑderent in tu¬
o u̾bo informia nͥ ꝑ idem u̾bum re¬
uocarent᷑ ad unitatẽ tuã. et forma¬
rent᷑ et eẽnt ab uno te sũmo bono¬
te ꝓmeruie mat̾ies corꝑalis ut eẽt
saltem inuisibilis et incomposita:
te qr sĩ erat ꝓmereri ut eẽt ñ pot̾at.
Aut quid te ꝓmerute inchoatio cͤ¬
ature spiritalis ut saltẽ tenebro¬
sa fluitaret᷑ similis abysso tui dis¬
similis. nͥ ꝑ idem u̾bum conu̾teret᷑

Expanded text:
quo mihi est ut sim cui bene sit. CAPUT quo mihi est ut sim cui bene sit. CAPUT tura tua subsistit, ut bonum quod tibi nihil prodesset, nec de te aequale tibi d te promeruerunt spiritualis corporalisque natura, quas fecisti in Sapientia tua, ut inde penderent etiam inchoata et informia quaeque in genere suo, vel spirituali vel corporali, euntia in immoderationem, et in longinquam dissimilitudinem tuam; spirituale informe praestantius, quam si formatum corpus esset; corporale autem informe praestantius, quam si omnino nihil esset: atque ita penderent in tuo Verbo informia, nisi per idem Verbum revocarentur ad unitatem tuam, et formarentur, et essent ab uno te sute promeruit materies corporalis, ut esset saltem inuisibilis et inconposita, te, quia non erat, promereri ut esset non poterat. aut quid te promeruit inchoatio creaturae spiritalis, ut saltem tenebrosa fluitaret similis abysso, tui dissimilis, nisi per idem uerbum conuerteretur
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia mea qui fecisti me: et obli¬
tum tui ñ oblitus es. Inuocote in
animã meã qm p̾paras ad capiendr̃
te. Ex desiderio ꝙ inspirasti. et nunc
inuocantẽ te ne deseras qui pͥusqͣm
iuocarem p̾uenisti et institisti cre-¬
brescens multimodis uocib ut au¬
direm delonginquo et ꝯu̾terer. et uo¬
cantẽ me inuocarem te. Tu eñi dñe
deleuisti oĩa mala u̾itas mea. Nere¬
tribueris manib meis in quib a
te defeci. et p̾uenisti oĩa bona meri¬
ta mea. ut retribueres manib tuiᷤ
quib me fecisti. qr et pͥusqͣm eẽm tu
eras. nec eram cui prestares ut ẽẽm.
et tñ ecce sum ex bonitate tua p̾ue
eguisti me aut ego tale bonum sũ
quo tu adiuu̾is drĩe m̃s et d̾s meus.
Non ut tͥ seruiã sic quasi ne fatige¬
ris in agendo. aut ne minor sit pote¬
stas tia carens obseq uio meo. ne¬
q ut sic te colam qͣi terram ut sis
incultus si ñ te colam. s ut seruiã
tibi et colam te. ut de te mͥ bene sit a

Expanded text:
sericordia mea, qui fecisti 15 me et oblitum tui non oblitus es. inuoco te in animam meam, quam praeparas ad capiendum te ex desiderio, quod inspirasti: nunc inuocantem te ne deseras, qui priusquam inuocarem praeuenisti et institisti crebrescens multimodis uocibdirem de longinquo et converterer, et vocantem me invocarem te. Tu enim, Domine, delevisti omnia mala merita mea, ne retribueres manibus meis in quibus a te defeci; et praevenisti omnia bona merita mea, ut retribueres manibus tuis quibus me fecisti: quia et priusquam essem, tu eras; nec eram cui praestares ut essem; et tamen ecce sum ex bonitate tua praeveguisti me, aut ego tale bonum sum quo tu adjuveris, Domine meus et Deus meus; non ut tibi sic serviam quasi ne fatigeris in agendo, aut ne minor sit potestas tua carens obsequio meo; neque ut sic te colam quasi terram, ut sis incultus si non te colam; sed ut serviam tibi et colam te, ut de te mihi bene sit, a
Abbreviated transcription (Latin):
tis siue in animatis. q̃cũq mou̾en¬
tur. att̾erent᷑ reꝑarent᷑ exterminarẽ¬
t᷑. reformarentur. alio atq aliom̃
locis et temporib affecta mutarent᷑:
Num alia eẽt istoꝵ õĩum uisibiliũ ⁊ mu¬
tabiliũ fcõꝵ causa. nͥ illa inuisibilis et
incõmutabilis uoluntas d̾i. ꝑ aĩam iu¬
stã. sic̃ sedem sap̃ie cunctis utens. ⁊ ma¬
lis et in rat̃onabilib auimis. et postre-¬
mo corꝑib suie q̃ illis inspuarent᷑ et
aĩarentur. siue oĩ sensu carentib. cum
pͥmitꝰ ut̾et᷑ ip̃a bona aĩa et scã qm sͥ¬

Expanded text:
tis sive inanimatis, quaecumque moverentis sive inanimatis, quaecumque moverentur, attererentur, repararentur, exterminarentur, reformarentur, alio atque alio modo locis et temporibus affecta mutarentur: num alia esset istorum omnium visibilium et mutabilium factorum causa, nisi illa invisibilis et incommutabilis voluntas Dei per animam justam, sicut sedem Sapientiae, cunctis utens, et malis et irrationalibus animis, et postremo corporibus, sive quae illis inspirarentur et animarentur, sive omni sensu carentibus, cum primitus ute
Abbreviated transcription (Latin):
obediens uoluntariũ laborẽ suscepe¬
rat: ita ñ nͥ dei uoluntas. causa pͥma
illius egritudĩs ueracissime reperire¬
tͣ Iam uͦ si in labore officioso et pio
adhibuisset ille sapiens ministros.
collaborantes secũ in oꝑe bono. nͨ tñ
eadẽ uoluntate deo seruientes. s ad
carnaliũ cupiditatũ suaꝵ mercedẽ
ꝑuenire cupientes. uł in cõmoda car¬
nalia deuitantes: ad hibuiss etiã
iuim̾̃ta. si hoc exig̾et illiꝰ operis ĩplẽ¬
di ꝓcuratio que utiq ium̃ta irratio¬
nabilia eẽnt animãtia. nͨ iõ mouerẽt
m̃bra sub sartinis ꝙ aliqͥd de illo bo¬
no oꝑe cogitarent. s naturali appe¬
titu sue uoluptatis et deuitatioẽ
molestie: postremo adhibuiss ip̃a ĩ
corꝑa oĩ sensu carentia. q̃ illi operi es¬
sent necessaria frum̃tũ scilic et ui¬
nũ. et oleũ. uestem. ñumũ codicem.
et si qͣ huiꝰmodi: in his certe õib in
illo oꝑe u̾santib corꝑib siue anima¬

Expanded text:
obediens, voluntarium laborem suscepeobediens, voluntarium laborem susceperat: ita nonnisi Dei voluntas causa prima illius aegritudinis veracissime reperiretur. Jam vero si in labore officioso et pio adhibuisset ille sapiens ministros collaborantes secum in opere bono, nec tamen eadem voluntate Deo servientes, sed ad carnalium cupiditatum suarum mercedem pervenire cupientes, vel incommoda carnalia devitantes; adhibuisset etiam jumenta, si hoc exigeret illius operis implendi procuratio, quae utique jumenta irrationalia essent animantia, nec ideo moverent membra sub sarcinis, quod aliquid de illo bono opere cogitarent, sed naturali appetitu suae voluptatis et devitatione molestiae; postremo adhibuisset etiam ipsa corpora omni sensu carentia, quae illi operi essent necessaria, frumentum scilicet, et vinum, et oleum, vestem, nummum, codicem, et si qua hujusmodi; in his certe omnibus in illo opere versantibus corporibus, sive anima
Abbreviated transcription (Latin):
lis iam sit ꝑticeps in cõmutabilis
et̾neq u̾itatis. qmͣ de oĩb suis ac¬
tõib ꝯsulat: nec aliqͥd õino faciat
ꝙ ñ in ea cognou̾it ẽẽ faciendum:
ut ei. subditus eiq obtemperans
recte faciat. Iste si ⁊ sulta sũmma
ratione diuine iusticie. qͣm in secrete
audiret aure cordis sui. eaq sͥ iubẽ
fatigaret. egritudinẽq ꝯtraheret cõ¬
sultis q medicis ab alio diceret᷑ cau¬
sam morbi ẽẽ corꝑis siccitatẽ. ab a¬
lio aũt humoris ĩmod̾ãtionem: uinꝰ
eoꝵ uerãm causam dic̾et. alter erra¬
ret: utt̾q tñ de ꝓximis causis idest
corꝑalib ꝓn̾utiaret. At si illius
siceitatis causa q̃reret᷑ et inueni¬
ret᷑ uoluntarius labor: iam uẽtũ
eẽt ad suꝑiorẽ causam. que ab animo
ꝓficisceretur ad afficiendũ corpꝰ qd̾ re¬
git: s nec ip̃a pͥma eẽt. Illa eĩ ꝓculbu¬
bio suꝑior erat in ipsa incõmutabili
sap̃ia. cui hoĩs sapientis aĩa in cari¬
tate seruiens et in effabilit̾ uibenti

Expanded text:
lis jam sit particeps incommutabilis aeternaeque veritatis, quam de omnibus suis actionibus consulat, nec aliquid omnino faciat, quod non in ea cognoverit esse faciendum, ut ei subditus eique obtemperans recte faciat. Iste si consulta summa ratione divinae justitiae, quam in secreto audiret aure cordis sui, eaque sibi jubfatigaret, aegritudinemque contraheret, consultisque medicis ab alio diceretur causam morbi esse corporis siccitatem, ab alio autem humoris immoderationem: unus eorum veram causam diceret, alter erraret, uterque tamen de proximis causis, id est, corporalibus pronuntiaret. At si illius siccitatis causa quaereretur, et inveniretur voluntarius labor; jam ventum esset ad superiorem causam, quae ab anima proficisceretur ad afficiendum corpus quod regit: sed nec ipsa prima esset; illa enim procul dubio superior erat in ipsa incommutabili Sapientia, cui hominis sapientis anima in charitate serviens, et ineffabiliter jubenti
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil enim fit uisibilit̾ et sensibilit̾:
ꝙ ñ de int̾iore inuisibili atq intelli¬
gibili aula sũmi ĩperatoris aut iu¬
beat᷑ aut ꝑmittat᷑: scd̾m in effabilem
amplissima quadã in m̃saq re plu¬
blica.¬

Expanded text:
Nihil fit uisibiliter et sensibiliter, quod non de interiore inuisibili atque intelligibili aula summi imperatoris aut iubeatur, aut,permittatur, secundum ineffabilem amplissima quadam immensaque republica
Abbreviated transcription (Latin):
mutabile arbitriũ sententie sue. siue
incorꝑeis siue corꝑeis reb. siue rationa¬
bilib siue inrationabilib sp̃iritib. si
ue bonis ꝑ eiꝰ grãm. siue malis ꝑ propͥ¬
am uoluntatem: S ꝙadmodũ corpora
crassiora et inferiora ꝑ subtiliora et po¬
tentiora quodã ordine regunt᷑: ita oĩa
te rationalis desertor atq pecrator per
sp̃m̃ uite rationalem. piũ et uistum:
et ille ꝑ ip̃m dm̃: ac sic uniu̾sa creat᷑a
ꝑcreatorẽ suũ: ex quo et ꝑ ꝙ̃ et in qͦ
etiã edita atq instituta est: ac ꝑ hoc

Expanded text:
mutabile arbitrium sententiae suae, sive mutabile arbitrium sententiae suae, sive incorporeis sive corporeis rebus, sive rationalibus sive irrationalibus spirive bonis per ejus gratiam, sive malis per propriam voluntatem Sed quemadmodum corpora crassiora et inferiora per subtiliora, et potentiora quodam ordine reguntur; ita omnia tae rationalis desertor atque peccator per tum vitae rationalem pium, et justum, et ille per ipsum Deum, ac sic universa creatura per Creatorem suum, ex quo, et per quem, et in quo etiam condita atque cons
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ gͦ de uno sapiente qmuis adhuc cor¬
dente. posuimus exempli gr̃a: hoc de ali¬
qua domo ubi aliquoꝵ taliũ societas
est. hoc deciuitate. uł etiã de orbe t̾raꝵ li¬
cet cogitare: si penes sapientes soẽqz ac
ꝑfecte deo subditos. sit pͥncipat᷑ et regi¬
men reꝵ humanaꝵ: S hoc qr ñdum
ẽ. oportet eĩ nos in hac ꝑegrinatõe pͥus
moralit̾ exceri. et ꝑ uires mansuetudi¬
nis et patientie inflagellis erudiri: ut
illam ip̃am sr̃nã atq celestem unde pe¬
grinam᷑ pr̃iam cogitemꝰ: Illic eĩ dei uo-¬
luntas qui facie anglõs suos sp̃e et
ministros suos ignem ardentẽ. in spiri¬
tib sũma pace atq amicitia copula¬
tis. et in unã uoluntatem quodam spi¬
ritali caritatis igne ꝯflatis tãqm in
excelsa et scã et secreta sede p̾sidens. ue¬
lut in domo sua et in tẽplo suo. inde
se qͥbdã ordinatissimis creat᷑e motib
pͥmo sp̃ualib deinde corꝑalibus ꝑ cũc¬
ta diffundit: et utit᷑ omnib ad in cõ¬

Expanded text:
go de uno sapiente, quamvis adhuc mordente, posuimus exempli gratia; hoc de aliqua domo, ubi aliquorum talium societas est, hoc de civitate vel etiam de orbe terrarum licet cogitare, si penes sapientes sancteque ac perfecte Deo subditos sit principatus, et regimen rerum humanarum. Sed hoc quia nondum est oportet enim nos in hac peregrinatione prius mortaliter exerceri, et per vires mansuetudinis et patientiae in flagellis erudiri, illam ipsam supernam atque coelestem, unde peregrinamur, patriam cogitemus. Illic enim Dei voluntas, qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem flagrantem , in spiritibus summa pace atque amicitia copulatis, et in unam voluntatem quodam spirituali charitatis igne conflatis, tanquam in excelsa et sancta et secreta sede praesidens, velut in domo sua et in templo suo, inde se, quibusdam ordinatissimis creaturae motibus, primo spiritualibus, deinde corporalibus, per cuncta diffundit, et utitur omnibus ad incom
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ẽ dĩ filiꝰ qͥ nlłm h̾ebat occisus. Salui
ergo erimꝰ ab ira ꝑ ip̃m. Ab ira utiq dĩ q̃¬
ẽ ira d̾i. s illiꝰ ira ẽ cui dic̃ alio loco sancta
scͥptura. tu aũt dñe uirtutũ cum tͣnqͥl¬
litate indicas. Si gͦ iusta diuina uin¬
dicta tale nom̃ accepit. etiã reconcilia¬
tio dei que recte intellegit᷑. nͥ cũ talisi¬
ra finttur. Nec mumici eramꝰ deo. nisi
ꝙ̃admodum iustitie st̃ inimica pcc̃a.
Quib remissis. tales inimicitie fi¬
niurtt᷑: et reconciliant᷑ deo qͦs ip̃e usti¬
ficat. Qͦs tñ etiam inimicos utiq di¬
ꝓ nobis om̃ib cũ adhuc inimici esse¬
m̃ tradidit eũ. Recte gͦ apłs secutus
magis reconciliati salui erimꝰ in ui¬
ta ip̃ius. In uita salui: qui ꝑ mortem
reconciliati. Qͥs eĩ dubitet daturum
amicis uitã suã. ꝓ quib inimitis
dedit mortẽ suam: Non solũ ait̃t in¬
rimus. s et gł̾amur: nec in nobis
s in deo: nec per nos s ꝑ dñm nr̃m

Expanded text:
nobis est Dei Filius, qui nullum habebat, occisus. Salvi ergo erimus ab ira per ipsum: ab ira utique Dei, qest ira Dei: sed illius ira est, cui dicit alio loco sancta Scriptura, Tu autem, Domine virtutum, cum tranquillitate judicas . Si ergo justa divina vindicta tale nomen accepit, etiam reconciliatio Dei quae recte intelligitur, nisi cum talis ira finitur? Nec inimici eramus Deo, nisi quemadmodum justitiae sunt inimica peccata, quibus remis sis tales inimicitiae finiuntur, et reconciliantur justo quos ipse justificat. Quos tamen etiam inimicos utique dipro nobis omnibus, cum adhuc inimici essemus, tradidit eum. Recte ergo Apostolus secutus magis reconciliati salvi erimus in vita ipsius. In vita salvi, qui per mortem reconciliati. Quis enim dubitet daturum amicis vitam suam, pro quibus inimicis dedit mortem suam? Non solum autem, inrimus, sed et gloriamur: nec in nobis, sed in Deo; nec per nos, sed per Dom
Abbreviated transcription (Latin):
hunc mundũ intrauit et ꝑ peccatũ
mors et ita in om̃s hoĩes mors per¬
tͣnsiit in quo õs peccauer̃t: et cetera ĩ
quib ꝓlixius de duob hominib¬
disputat uno eodẽq p̾mo adam ꝑ cuiꝰ
pc̃cm et mortẽ tãꝙͣ hereditarus malis
posteri eius obligati sumꝰ: alt̾o autem
sod̾o adam qͥ ñ homo tm̃ s etiã d̾s est.
Quo ꝓnobis soluente ꝙ ñ debebat: a
debitis et pat̾nis et ꝓpriis liberati sumꝰ.
bolus omnes ꝑ eiꝰ ittiatã carnalem cõ¬
cupiscentiã gen̾atos iustum ẽ ut ꝓpt̾
hune unũ dimittat õs ꝑ ip̃ius ĩma

Expanded text:
 peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransiit, in quo omnes peccaverunt : et caetera, in quibus prolixius de duobus hominibdisputat; uno eodemque primo Adam, per cujus peccatum et mortem tanquam haereditariis malis posteri ejus obligati sumus; altero autem secundo Adam, qui non homo tantum, sed etiam Deus est, quo pro nobis solvente debitis et paternis et propriis liberati sumus.bolus omnes, per ejus vitiatam carnem concupiscentialiter generatos, justum est ut propter hunc unum dimittat omnes per ipsiu
Abbreviated transcription (Latin):
mo cur ñ p̾termissis aliis innum̾a¬
bilib modis quib ad nos liberandoᷤᷤ
uti posset omp̃c ipsa potissimũ elige¬
ret᷑ ut fieret ubi nec de diuinitate eiꝰ
aliqͥd ĩmunitũ aut mutatũ est. ec de
humanitate suscepta tm̃ bñficii col¬
latũ est hõib ut a dei filio sempit̾no
eodẽq hoĩs filio mors tẽporalis in¬
debita redderet᷑. qua eos a sempit̾na
morte debita lib̾aret: Poc̃a nr̃a diabo¬
lus tenebat. et ꝑ illa nos merito fige¬
bat in morte. Simisit eaille qui sua
ad mortẽ. Cantũ ualuit sangius il¬
le. ut neminẽ xp̃o indutũ in et̾na
morte debita decinere debuerit qui
xp̃m morte indebita uel ad tempuᷤ

Expanded text:
Imo cur non praetermissis aliis innumerabilibus modis, quibus ad nos liberandos uti posset Omnipotens, ipsa potissimum eligeretur ut fieret; ubi nec de divinitate ejus aliquid imminutum est aut mutatum, et de humanitate suscepta tantum beneficii collatum est hominibus, ut a Dei Filio sempiterno eodemque hominis filio mors temporalis indebita redderetur, qua eos a sempiterna morte debita liberaret? Peccata nostra diabolus tenebat, et per illa nos merito figebat in morte. Dimisit ea ille qui sua ad mortem. Tantum enim valuit sanguis ille, ut neminem Christo indutum in aeterna morte debita detinere debeat, qui Christum morte indebita vel ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
rosunt aũt ista mala q̃ fideles
pie ꝑferunt. uel ad em̃danda pͦ¬
cata uel ad exercendam ꝓbandãq iusti¬
tiã. uel ad demonstrandam uite huius
miseriã. ut illa ubi erit bĩtudo uera at¬
q ꝑpetua. et desideretur ardentius: et
instantius inquirat᷑. S circa eos ista
ligentib dm̃ oĩa cooꝑant᷑ in bonũ. his

Expanded text:
rosunt igitur ista mala, quae fideles pie perferunt, vel ad demenda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam hujus vitae miseriam, ut illa ubi erit beatitudo vera atque perpetua, et desideretur ardentius, et instantius inquiratur. Sed circa eos ista ligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, iis
Abbreviated transcription (Latin):
libri tredecim et de malis
et de bonis meis dmñ laudãt
iustum et bonũ. atq in eum excitãt
scriberentur. et agunt cum leguitẽ:
quid de illis alii sentiant ipsi uide¬
rint. multis tam̃ fratib eos mul¬
tum placuisse. et placere scio. Apͥ¬
mo usq ad decimum de me scripti st̃.
In trib ceteris de scripturis scĩs. ab co
quod scriptum est. In pͥncipio fecit
d̾s celum et rerram. usq ad sabbati re¬
quiem. In quarto libro cum de amici
morte animi mei miseriam confite¬
rer dicens. quod anima nr̃a una quo¬
dam modo facta fuerat ex duab et iõ
in quam forte mori metuebam. ne
totus ille moreretur quem multũ.
a mauerã que mͥ quasi declamatio
leuis qm grauis confessio iudetur
qmuis ut cumq temperata sit. hec
ineptia in eo quod ad dictum ẽ forte.
Et illud in libro terciodecimo quod
dixi firmam̃tum factum inter spi¬
rituales auras sirriores. et corpora¬
les inferiores ñ satis considerate dc̃m
est. res aũt in abdito est ualde. Hoc

Expanded text:
libri tredecim et de malis et de bonis meis deum laudant iustum et bonum atque in eum excitant scriberentur, et agunt, cum leguntur. quid de illis alii sentiant, ipsi uiderint; multis tamen fratribus eos multum placuisse et placere scio. a primo usque ad decimum. de me scripti sunt, in tribus ceteris de scripturis sanctis ab eo, quod scriptum est: in principio fecit deus caelum et terram, usque ad sabbati requiem.. In quarto libro, cum de amici morte animi mei miseriam confiterer dicens, quod anima nostra una quodam modo facta fuerat ex duabus: et ideo, inquam, forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram; quae mihi quasi declamatio lenis quam grauis confessio uidetur, quamuis utcumque temperata sit haec ineptia in eo, quod additum est: forte. et in libro tertio decimo quod dixi: firmamentum factum inter spiritales aquas superiores et corporales inferiores, non satis considerate dictum est; res autem in abdito est ualde. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uamobrem ut iam de his q̃ nͨ
dñr ut cogitãtur. nͨ cogitãtur
ut sunt. R̾ndere incipiamus fidei
nr̃e adu̾sariis: Inter multa que ar-¬
riani adu̾sus catholicam fidem so¬
lent disputare. hoc sibi maxime calli¬
dissimũ machinam̃tum ꝓpon̾e uidẽ¬
tur cũ dicunt: qͣcquid de deo dr̃ uel
intellegit᷑. ñ scd̃m accidens. s scd̾m

Expanded text:
am etiam de iis quae nec dicuntur ut cogitantur, nec cogitantur ut sunt, respondere incipiamus fidei nostrae adversariis: inter multa quae Ariani adversus catholicam fidem solent disputare, hoc sibi maxime callidissimum machinamentum proponere videntur, cum dicunt: Quidquid de Deo dicitur vel intelligitur, non secundum acci