comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
altior & p̃clarior existit : sic illa residens in medio maris plena diuitiis & negotia¬
tionibus omnibus ciuitatibus locupletior & p̃celsor erat Vł &iã ex hoc ap¬
pellatur coronatao : qđ om̃s ciuitates & negotiatores incircuitu illius positi conflu¬
ebant undique ad eam. quibus erat circũdata quasi ex corona Institores uocant᷑
negotiatores co quod suꝑ insistant negotis & marcimonis diat ergo ꝓph&a
quia tt̃ dignos & nobiles habebat negotiatores & institores qui principes & inditi
poterant esse in regnis Dñs cogitar uie ut desuꝑbia deducatur adruinã : & uni¬
uersos inlitos terrȩ sub̵ chananeorũ ponat inignominia Traens terrã tuam
õ filia maris: quasi aliquis quicito trans nauigat aliquem riuulum Qug¬
re hoc quia non est ungilũ tibi Idest: non habes ultri uires renstere

Expanded text:
et praeclarior exsistit: sic illa residens in medio mari, plena divitiis et negotiaet praeclarior exsistit: sic illa residens in medio mari, plena divitiis et negotiationibus, omnibus civitatibus locupletior et praecelsior erat. Vel etiam ex hoc appellatur coronata, quod omnes civitates et negotiatores in circuitu illius positi, confluebant undique, quibus erat circumdata quasi ex corona. Institores vocantur negotiatores, eo quod superinsistant negotiis et mercimoniis. Dicit ergo propheta, quia tam dignos et nobiles habebat negotiatores et institores, qui principes et inclyti poterant esse in regnis. « Dominus cogitavit » ut de superbia deducatur « ad ruinam et universos inclytos terrae, » subaudis Chananaeorum, « ponat ignominiam. Transi terram tuam » o filia maris. « Quasi » aliquis qui cito transnavigat aliquem « rivulum. » Quare hoc? « Quia non est cingulum tibi, » id est, non habes ultra vires resistendi
Abbreviated transcription (Latin):
superius diximus cũ mente ꝑtraus tassent & nom possent resistere nabuchodonosor pars
maxima illorũ conscenderunt naues et figerunt transmare pars &iã illorũ atrens nauib:
remansit inciutate loquitur ergo ꝓpli&e adillos qui fuga lapsisunt dicens transite ma¬
in suꝑbiã tirus dicens Ego in antiquo tẽpore a edifictta pepl&a sum diuitiis & domina
omniũ negotiatorũ Et quia inflatt suꝑbia gloriata est: ducent etẽ pedes sui in cal¬
decim deillis modo loquitur quos dixit nabuoho donosor in babilonem Quis cogtte¬
uit hoc siꝑtirũ ut destrueretur que quondũ fuit coronato: uox proph&sȩ quis hoccogi¬
tauerit & ipse demonstrat quis cogita uitcum dicit dñs exercitu ũ cogtatcuit hoc
Vnde erat cororta sicut rexhabens diadema incapite. sceptrũ in manu. om̃. suo populo

Expanded text:
superius diximus, cum mente pertractassent non posse resistere se Nabuchodonosor, pars superius diximus, cum mente pertractassent non posse resistere se Nabuchodonosor, pars maxima illorum conscenderunt naves, et fugerunt trans mare; pars etiam illorum carens navibus remansit in civitate. Loquitur ergo propheta ad illos qui fuga lapsi sunt, dicens: Transite main superbiam Tyrus, dicens: Ego in antiquo tempore aedificata repleta sum divitiis, et domina omnium negotiatorum. Et quia inflata superbia gloriata est, « ducent eam pedes sui in Chaldaeam. » De illis modo loquitur quos duxit Nabuchodonosor in Babylonem. « Quis cogitavit hoc super Tyrum, » ut destrueretur, quae « quondam » fuit « coronata? » Vox prophetae quis hoc cogitaverit, et ipse demonstrat quis cogitavit, cum dicitur: Dominus exercituum cogitavit hoc. Unde erat coronata? Sicut rex habens diadema in capite, sceptrum in manu, altior omni suo populo
Abbreviated transcription (Latin):
miseriis illius Osidonciuitas erubesce idẽ confunde & habe merore & uerecun¬
dicm suꝑ desolationẽ filiae tuae trri.
Non parturiui
& non peperi filios Uox populi habiten¬
tis inmari: uł &iam
i psũ mare loquitur sirt potest dici
Non ꝓpterea dicit quod
nom peperit filios sed condolendo dicit quod non fuerunt filii eius tedes qui trrũ
possent defendere: Vł &iã ad incrementũ non ꝑuenerunt idẽ ad ꝑfectionẽ
uirgines illius & filii. ante abhostib: int̃ fecti. quã plenũ robur haberent Cum
auditũ fuerit in aegipto Uox ꝓph&ȩ Aegiptus in ꝑximo erat ciuitati tiro.
erantq ad inuicẽ conexi amicitiȩ uinculis Deferebant enĩ tirii in acgiptũ hoc
quod illi carebant: accipientes ꝓcontra ab illis frumentũ & egtera quȩ in exechi¬
ele plenius cõmemorantur Ideoq dicit Cũ audierint aegiptui subuersã tirũ

Expanded text:
miseriis eorum: O Sidon civitas, erubesce, id est, confundere, et habe moerorem et verecunmiseriis eorum: O Sidon civitas, erubesce, id est, confundere, et habe moerorem et verecundiam, super desolationem filiae tuae Tyri: « Non parturivi, et non peperi filios. » Vox populi habitantis in mari, vel etiam ipsum mare loquitur, si ita potest dici. Non propterea dicit quod non peperit filios, sed condolendo dicit, quod non fuerint filii ejus tales qui Tyrum possent defendere: vel etiam ad incrementum non pervenerunt, id est, ad perfectionem virgines illius et filii ante ab hostibus interfecti, quam plenum haberent. « Cum auditum fuerit in Aegypto. » Vox prophetae. Aegyptus in proximo erat civitati Tyro, erantque ad invicem connexi amicitiae vinculis. Deferebant enim Tyri in Aegyptum hoc quo illi carebant, accipientes e contra ab illis frumentum, et caetera quae in Ezechiele plenius commemorantur. Ideoque dicit: Cum audierint Aegyptii subversam esse T
Abbreviated transcription (Latin):
bant ab aegiptiis frumentũ stibã ordeũ linum. & ceter que illaterra profert
dantes ȩ contra durũ argentũ. pallia & huius modi p̃tia. & hoc ẽ quod dicit quia
quod agiptii seminabant illi sumebant. & messis aegyptiorũ fructus & esct illorum
Et facta est negotiatio gentiũ Onis gentes quȩ incircuitu illius erant concurrebant adeã
qui ipsa erat locupletior omnibus Prubescesion ait enĩmare : fortitudo maris
dicens Duob modis intellegendus est iste uersiculus Potest enĩ sic intellegi ut pro¬
ph&a loquatur ex ꝑsona maris quasi ipsũ fr&lũ animã habeat & condoleat ciuitati
tiro uł alio modo ut habitatores diuersarũ ciuitatũ qui in mari residebant et quibus
tirus mercimonia p̃bebat. dicerent adsidonios quitirũ aedificauer̃ conpaciendo

Expanded text:
bant ab Aegyptiis frumentum, fabam, hordeum, linum, et caetera quae illa terra profert: bant ab Aegyptiis frumentum, fabam, hordeum, linum, et caetera quae illa terra profert: dantes e contra aurum, argentum, pallia, et hujusmodi pretia. Et hoc est quod dicit, quod Aegyptii seminabant illi sumebant, et messis Aegyptiorum fructus et esca illorum erat. « Et facta est negotiatio gentium, » omnes gentes quae in circuitu ejus erant concurrebant ad eam, quia ipsa erat locupletior omnibus. « Erubesce, Sidon, ait, » enim « mare: et fortitudo maris, dicens. » Duobus modis intelligendus est iste versiculus. Potest enim sic intelligi, quod propheta loquatur ex persona maris, quasi ipsum fretum animam habeat, et condoleat civitati Tyro. Vel alio modo, ut habitatores diversarum civitatum qui in mari residebant, et quibus Tyrus mercimonia praebebat dicerent ad Sidonios, qui Tyrum aedificaverunt, compatiendo
Abbreviated transcription (Latin):
sib destructionẽ trri Tacete idẽ penitentiã agite qui habitatis in insula
sepe ueniebant causa negoti andi adtirũ Vox proph&cȩ ẽ ad habtattorestiri. sicut
& hoc quod sequitur Trans frecuntes mare Qui fuerunt isti quitrans fretti uerunt
mare & repleuerunt eã positã in aquis multissuis diuitis: sidonii cariteginenses
greci & alii quidediuersis gentibus confluebant ad at̃ maximȩ aegiptii. sicut in
subsequentibus hab&ur Semennili messis fiuminis fruges eius Iste uersicu¬
lus constructione eg& ista queẽ concatencetio Fruges eius idẽ trri. semen nili flum¬
nis & messiseius semen nili fluminis Terra cananeorũ inquorũ medio tyrorũ ciutis
posita ÷ infertilis est Terra aut̃ aegyptiorũ quã nilus fluuius irrigat: ferti lissima ÷
& habundans ad modũ frugibus ideoq: transiebant mare negoti atores tirorũ et ome¬

Expanded text:
sibus destructionem Tyri. « Tacete, » id est, poenitentiam agite « qui habitatis insulam sibus destructionem Tyri. « Tacete, » id est, poenitentiam agite « qui habitatis insulam saepe veniebant causa negotiandi ad Tyrum. Vox prophetae est ad habitatores Tyri, sicut et hoc quod sequitur: « transfretantes mare. » Qui fuerunt isti transfretantes mare, et repleverunt eam positam in aquis multis suis divitiis? Sidonii, Carthaginenses, Graeci et alii qui de diversis gentibus confluebant ad eam: maxime Aegyptii, sicut in subsequentibus habetur. « Semen Nili, messis fluminis fruges ejus. » Iste versiculus constructione eget, istaque est concatenatio: Fruges ejus, id est, Tyri, semen Nili fluminis, et messis ejus semen Nili fluminis. Terra Chananaeorum in quorum medio Tyrorum civitas posita est, infertilis est. Terra autem Aegyptiorum quam Nilus fluvius irrigat, fertilissima est, et abundans admodum frugibus. Ideoque transibant mare negotiatores Tyrorum, et eme
Abbreviated transcription (Latin):
Vlilate naues maris Meto phorigȩ loquitur ꝓpheta : quia naues non possunt
ululare sed homines qui in illis consistunt Ingreco aꝑtius hab&ur Vlu¬
late naues cariiginis : qui consueueratis uenire ad trrũ negotiationis causa
Cartigo colonia fuit
trrus: quia ab ipsis constructa
Et quare dicit ꝓph&a ululate:
quia uastata est
domus idẽ ciuitts trrus. unde euenii
consueuerat uob̵ aurũ
uł ur̃a negotiatio Deterra ch&im re¬
uelatũ est eis
Chetim ꝓgretia posuit. sicut legimꝰ in libro machabeorũ
decdexandro magno quia egressus ÷ de terra ch&m idẽ de gretico
Et quid reuelatũ est sortagini ensibus agretis: uastatt̃ esse trrũ De
gretia nãq: ueniebant negotiatores ad trrũ sicut & dediuersis gentibus &
ciuitatibus dũq illi reuercerentur in patriã nunti auer̃ cartaginen¬

Expanded text:
Ululate, naves maris. » Metaphorice loquitur propheta: quia naves non possunt Ululate, naves maris. » Metaphorice loquitur propheta: quia naves non possunt ululare: sed homines qui in illis consistunt. In Graeco apertius dicitur: Ululate, naves Carthaginis, qui consueveratis venire ad Tyrum negotiationis causa. Carthago colonia fuit Tyriis, quia ab ipsis constructa Et quare dicit propheta, ululate? « Quia vastata est domus, » id est, civitas Tyrus, unde venire consueverat vobis aurum, vel vestra negotiatio. « De terra Cethim revelatum est » eis. Cethim pro Graecia posuit, sicut legimus in libro Machabaeorum de Alexandro Magno, quia egressus est de terra Cethim, id est, de Graecia. Et quid revelatum est Carthaginensibus a Graecis? Vatatam esse Tyrum. De Graecia namque veniebant negotiatores ad Tyrum, sicut et de diversis gentibus et civitatibus. Dumque illi reverterentur in patriam, nuntiaverunt Carthaginen
Abbreviated transcription (Latin):
quã reaedificatt ÷ plax annos: uenit alexander magnus cũ ꝑger& ad capiendã
aegrptũ. & dimi sit partẽ exercitus sui ibi contra trrũ utcoȩquarent illã terrae.
sed non potuerun Ille aut̃ subiugata aegypto ueniens cũ populo ahiopũ & diuer¬
scrũ gentiũ iuit in siluã & suc cidit arbores adduxetq admare. & impleuit illud
tũ ex lapidib: qua arborib & humo utsiccis pedibus poss& uenire ad ciuitatem
Quod& fecit : om̃sq: coepit qui inciuitate erant. & ipsã subuertit Non loquit
aut̃ deista destructionȩ ꝓph&a sed deilla que nabuchodonosor adimpleuit
Quare ta menhoc ei euenit : haec ẽ causa Cũ hierł capta e& achaldeis tẽporib:
sedechiȩ & populus eius incaptiuitatẽ ductus tẽplũq dirutũ: in sultcuittirus
uastationi eius Ideoq: quia gauisaẽ de tribulatione illius fecit eidñs similiter mit¬
tẽns suꝑ ett̃ nabuchodo nosor: & p̃dexitei ꝑ proph&ã mala quȩ futura illierant

Expanded text:
inta annos, venit Alexander Magnus cum pergeret ad capiendam Aegyptum, et divisit partem exercitus sui ibi contra Tyrum, ut coaequarent illam terrae, et non potuerunt. Ille autem, subjugata Aegypto, veniens cum populo Aethiopum et diversarum gentium, ivit in sylvam et succidit arbores, adduxitque ad mare, et implevit illud tam ex lapidibus quam arboribus et humo: ut siccis pedibus posset venire ad civitatem, quod et fecit. Omnesque cepit qui in civitate erant, et ipsam subvertit. Non loquitur autem de ista destructione propheta, sed de illa quam Nabuchodonosor adimplevit. Quare autem hoc ei evenit? Haec est causa. Cum Hierusalem capta esset a Chaldaeis temporibus Sedeciae, et populus ejus in captivitatem ductus, templumque dirutum, insultavit Tyrus vastationi ejus. Ideoque quia gavisa est de tribulatione illius, fecit ei Dominus similiter, mittens super eam Nabuchodonosor. Et praedixit ei per prophetam mala, quae futura illi erant. «
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis celsatudinẽ exc altore p̃sum& Vsitalitur & suꝑ reges terrae quisunt
suꝑterrã : ministros uidelic& antidristi & factionũ frcudiũq eius fautores
& cooperatores qui infirmis ac terrenis mentib: impii dominantur imperio
quos dubiũ non est perituros uoxta qđ in omnib: quicontra aełam ex arserunt
factũ esse dinoscitur Et noitindũ quod non ait aꝑte suꝑ om̃s regesterre. sicut
nec suꝑ omnẽ militiã caeli sed absolute. uisttbit inuit dñs suꝑ militiã caeli
& suꝑ reges terrȩ Quia non degenerali omniũ. sed despetiali quorundã hominũ
angelorũq malorũ deiectione dicta intelleguntur Et erubesc& luna.
& confund&lur sl & hoc intẽpore uisitationis conplebitur : idẽ indie iu
fund&ursol ut cadant decaelo: non Sed qua liter hoc fiat : dñs manifer¬
tat cũ dicit Statim aut̃ post tribulationẽ dierũ illorũ: solobs curabiẽ

Expanded text:
majestatis celsitudinem exaltare praesumet. Visitabitur et super reges terrae qui sunt super terram, ministros videlicet Antichristi, et factionum fraudumque ejus fautores et cooperatores, qui infirmis ac terrenis mentibus impio dominantur imperio: quos dubium non est esse perituros. Juxta quod in hominibus qui contra Ecclesiam exarserunt factum esse dignoscitur. Et notandum, quod non ait aperte: Super omnes reges terrae. Sicut nec super omnem militiam coeli; sed absolute: Visitabit inquit Dominus super militiam coeli, et super reges terrae: quia non de generali omnium sed de speciali quorumdam hominum angelorumque malorumque dejectione dicta intelliguntur. « Et erubescet luna, et confundetur sol. » Et hoc in tempore visitationis complebitur, id est, in die et luna, et confundetur sol ut cadant de coelo? Non. Sed qualiter hoc faciet, Dominus manifestat cum dicit: « Statim autem post tribulationem dierum illorum sol obscu
Abbreviated transcription (Latin):
quid ipse purȩ & catholicȩ in his ꝓph&ȩ uerbis sensent : dicendum est
Et congregbuntur in quit in congregationẽ unius fitscis in lacũ H ocdetnimab:
illorum quorũ corpora dño uisatente dabuntur in mortẽ potest intellegi: quae
&si nonsimul egrediuntur acorporibus cunctȩ tamen una quȩq insuo erdine
eundẽ congregebuntur in fascem & eisdẽ poenarũ ꝑhenniũ concludentur er¬
gestulis iuftt utiq: dispositione districti iudicis ut qui parimente ꝓcclȩsiam
inpugna uerunt. pariter quod contra dm̃ pugnã inierunt supplicium luant
Quia qui pares sunt inculpis: pariter damonandi sunt in poenis Hoc est
cũ ait deZizaniis. alligate ea fasciculos ad comburendũ Congregabuntur
ergo pereunte antixpͥoministrideceptionũ eius in carcerẽ gehennaliũ poenarũ
& post multos dies uisatibuntur tẽpore uidelic& resurrectionis omnium. quando

Expanded text:
quid ipse pure et catholice in his propheta verbis senserit, dicendum est. quid ipse pure et catholice in his propheta verbis senserit, dicendum est. Et congregabuntur, inquit, in congregationem unius fascis in lacum. Hoc de animabus illorum quorum corpora Domino visitante dabuntur in mortem potest intelligi: quae etsi non simul egrediantur a corporibus, cunctae tamen unaquaeque in suo ordine eumdem congregabuntur in fascem: et eodem poenarum perennium concludentur ergastulo, juxta utique dispositionem districti judicis: ut, qui pari mente Ecclesiam impugnaverunt, pariter quia contra Deum pugnam inierunt, supplicium luant. Quia qui pares sunt in culpis, pariter damnandi sunt in poenis. Hoc estus manifestat, cum ait de zizaniis: Alligate et facite fasciculos ad comburendum. Congregabuntur ergo pereunte Antichristo ministri deceptionum ejus in carcerem gehennalium poenarum: et post multos dies visitabuntur, tempore videlicet resurrectionis omnium: quando
Abbreviated transcription (Latin):
terẽ & post multos dies uistitibuntur De hoc uersi¬
culo isaie ꝓph&zȩ młti multipliciter disputit uerunt. sed non om̃s aequalit̃ senserunt
Origenes dicit : quia postquã acceperint adño illã sententiã terribilẽ ite maledisti
inignẽ a&ernũ post multosdies id ÷ post milletnnos finito iudicio adño uistandir̃¬
tiã dni ante oculos. ibunt impii imsupoliciũ aeternũ. iusti aut̃ inuitã a&ernã
Quicquid a&̃ nũ ÷: si ne termino est dicut ergo dñs iustis posuit gaudiũ a et̃nũ:
ita impiis suppliciũ a &ernũ Quȩ sententia id circo uid&ur obscura esse : quia
postquã dexit ꝓph&a et claudentur ibi in carcerẽ. statim addidit postmultos dies iusitit¬
buntur Boeda in terrogatus dehac sententia ꝑ epłam ab acca prb̃to: his uerbis
res pondit ꝑfiteor dilectissime nequa quẽ metusũ dicere quđ intellexerim: quid
in hac sententit senserit & sentiri uoluerit ꝓph&a isaias Attomenniu

Expanded text:
erem, et post multos dies visitabuntur. » De hoc versiculo Isaiae prophetae multipliciter multi disputaverunt, sed non omnes aequaliter senserunt. Origin ignem aeternum , post multos dies, id est post milletiam Domini ante oculos: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam. Quidquid aeternum est, sine termino est. Sicut ergo Dominus justis posuit gaudium aeternum, ita impiis supplicium aeternum. Quae sententia idcirco videtur obscura esse, quia postquam dixit propheta, et claudentur ibi in carcerem, statim addidit, post multos dies visitabuntur. Beda interrogatus de hac sententia per epistolam ab Acca presbytero, his verbis respondit: Profiteor, dilectissime, nequaquam me ausim dicere, quod intellexerim quid in hac sententia senserit et sentiri voluerit propheta Isaias. Attamen
Abbreviated transcription (Latin):
tabit dñs suꝑ militiã caeli in excelso : itc ẽ intellegendũ Viscitibit dns super
militiã caeli in excelso : nittendo angelũ decaelis qui hominẽ peccati filiũ ꝑditi¬
te ꝑimat Quodbeatus gegorius: ꝑmichabelem archangolũ patrandũ fore
intellegit Visitabitur go suꝑ militiã caeli cũ perim&ur anti christus.
quic& illo int̃ empto. uirtus spirituũ malignorũ quieũ inostendendis signis
mendacii iuuertent infirmata carsabitur Potest & ipse ninsinerictiorie
militiã caeli deputiri : ꝓ eo quod se non solũ suꝑ om̃s angelos uerũ &iã suꝑomnẽ diuine¬

Expanded text:
militiam coeli in excelso, ita est intelligendum: Visitabit Dominus super militiam coeli in excelso, mittendo angelum de coelis, qui hominem peccati, filium perditite perimat. Quod beatus Gregorius per Michaelem archangelum foreli, cum perimetur Antichristus: quia et illo interempto virtus spirituum malignorum, qui eum in ostensis signis mendacii juverant, infirmata cassabitur. Potest et ipse non sine ratione inter militiam coeli deputari, pro eo quod se non solum super omnes angelos, veru
Abbreviated transcription (Latin):
bimpus ꝑemptis unSocios aut̃ suos uocat eos propheta isaurꝗ
quib abiattis inpuluereł ortatur & prophetases Ouosscĩ ma
tires e ꝑ gescimini hoc ÷ surgite desepulchris uris et laudate duꝰ no
Quaros lucis. rostuus A poftro pha foccit ꝓph&a addum Rorem
uirnatẽ ꝓfere ꝓfigib terrȩ ꝑ icitur sem̃ interrẽ : et humoreroris xcres cit
inherbẽ. aedemde facit excrescere in fructũ Siu & misidielĩ generat fidẽ: et pa

Expanded text:
ab impiis perempti sunt. Socios autem suos vocat eos propheta Isaias,qui habitatis in pulvere. » Hortatur et Propheta sati, expergiscimini, hoc est, surgite de sepulcris vestris, et laudate Dominum: quia « ros lucis ros tuus. » Apostropham facit Propheta ad Dominum. Rorem virtutem profert pro frugibus terrae. Projicitur semen in terra, et humore roris excrescit in herbam, ac deinde facit excrescere in fructum. Sic et misericordia Dei genera
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt quici mutuũ dicitur meũ tuũ & trastũ : exiure
Dissi patione dissi pabitur
terra quia om̃a dissi pabuntur & anlebunt quȩ in ee sunt
Quare : quia dep̃ dabetur sub¬
ad̃o Et quomodo dep̃dabtur: quia ab tattores eius non erunt inet Lixit & deflioxit¬

Expanded text:
dicunt: Quia mutuum dicitur, meum tuum. Et tractum est ex jure. « Dissipatione dissipabitur terra, » quia omnia dissipabuntur et ardebunt, quae in ea sunt. Quare? « Quoniam depraedabitur a Domino. » Et quomodo depra
Abbreviated transcription (Latin):
fociem eius quia ꝑ ignẽ transibit Medicus enim quando infirmũ cũ igne curcet
diuid& Quando erit illud: quando segregabuntur oues abhedis: iusti ab in¬
iustis In p̃senti enĩ sło pariter mioxtisunt boni & mali Tunc aut̃ alias entt
quie ibunt impri in supplitiũ a&ernȩ dampnationis iusti ingeudiũ aeternȩ qui¬
&is Et erit sicut populus sic sauerdos Bonus laicus cũ bono seuerdote remune¬
rabitur: & malus laicus cũ malo sacer dotȩ damꝓnabitur Non erit discretio
imer dominũ & seruum inter ancillã & domi nam: si uterq bonus uł utraq bona
uł mala fuerit Si & deceteris diçondũ Fonerator est: qui cõ modat uł prestot alicui¬
aliquid Mictere quidã dicunt: micattã pecuniã reddere:

Expanded text:
faciem ejus » quia per ignem transibit. Medicus enim quando infirmum cum igne curat, faciem ejus » quia per ignem transibit. Medicus enim quando infirmum cum igne curat, jus, » id est dividet. Quando erit illud? Quando segregabuntur oves ab haedis, « justi ab injustis . » In praesenti enim saeculo pariter mixti sunt boni et mali. Tunc autem alias erit, quia ibunt impii in supplicium aeternae damnationis, justi in gaudium aeternae quietis. « Et erit sicut populus, sic sacerdos. » Bonus laicus cum bono sacerdote remunerabitur, et malus laicus cum malo sacerdote damnabitur. Non erit discretio inter Dominum et servum, inter ancillam et dominam, si uterque bonus vel utraque bona vel mala fuerit. Sic et de caeteris est dicendum. Foenerator est, qui commodat vel praestat alicuiliquid. Mutare quidam dicunt, mutatam pecuniam reddere
Abbreviated transcription (Latin):
babiboniorũ uideli& assiriorũ aegiptiorũ c&erorũq: multorũ Hł aeo uero quae
hio dicuntur : addiem iudici ꝑtinent generaliter de uniuersis habiet toribus orbis
spetie enĩ. ꝑueniur adgenus Et quid ÷ quod diait ꝓph&e dñs dissipabit terram
nũ quis ita dissi pabitur ut desinet esse quod est: non dñs etiã dicit in euan gelio
Caelĩ & terra trensibunt Iuomodo  ꝑ in munitionẽ & meliorationẽ. siut aꝑte
ioħs in apocedipsi sua demonstrat & erit caelũ nouum & terre noua Sienĩ ita
transir& ut penitus desineret esse quodest salomon minime loqueretur Ge¬
neratio p̃terit & genertitio aduenit : terra aut̃ in a&ornũ stat dissipabit ergo
dñs terrã inextremo iudicio: idẽ pignẽ feci&t ecẽ transire. mutans illã abhac
spoliȩ quã nuno hab& in meliorem & nudabit etẽ ab abitatoribus. ab homini¬
bus: ab estiis a serpentibus ab arboribus ab omni sordo iđ spurtitia. et affliga

Expanded text:
 videlicet, Assyriorum, Aegyptiorum, caeterorumque multorum. Haec vero quae hic dicuntur, ad diem judicii pertinent, generaliter de universis habitatoribus orbis. A specie enim pervenit ad genus. Et quid est quod dicit propheta, Dominus dissipabit terram? Nunquid ita dissipabitur ut desinat esse quod est? Non Dominus etiam dicit in Evangelio: « Coelum et terra transibunt . » Quomodo? Per immutationem et meliorationem, sicut aperte Joannes in Apocalypsi sua demonstrat: « Et erit coelum novum et terra nova . » Si enim ita transiret, penitus desineret esse. Quod et Salomon minime loqueretur. « Generatio praeterit et generatio advenit, terra autem in aeternum stat . » Dissipabit ergo Dominus terram extremo judicio, id est per ignem faciet eam transire, mutans illam ab hac specie, quam nunc habet in meliorem. « Et nudabit eam ab habitatoribus, » ab hominibus, a bestiis, a serpentibus, ab arboribus, ab omni sorde vel spurcitia, « et affiget
Abbreviated transcription (Latin):
et potentia & dignitite : que om̃a paerit̃ cũ illo ductasunt. &ignominia idẽ contteminato
domus dñ redditt ẽ illi Et erit indie illa hoc est uc̃tu depositus fueris destatione
idẽ delocotuo : uo cabo seruũ meũ eliachim filiũ eldnȩ H diachim unus erat
ex uginti quattuor sacerdotibus: qui suscepit decus pontificale post samnã. ꝙ
inuentus est iustus Somna fuit quasi lupus ra pax om̃i popalo : ille aut̃ ut pater
tẽ populo quã sacerdotibus Domũ dauid appellat domũdñ: ubierat clauis aurea
Paxillũ : ꝑ mecit phont̃ ipsũ elachim nancupat. Locũ fidolẽ dicit: ubi conueni¬

Expanded text:
et potentia et dignitate, quae omnia pariter cum illo ducta sunt, et ignominia, id est contaminatio et potentia et dignitate, quae omnia pariter cum illo ducta sunt, et ignominia, id est contaminatio domus Domini, reddita est illi. « Et erit in die illa, » hoc est cum tu depositus fueris de statione, id est de loco tuo. « Vocabo servum meum Eliachim filium Helchiae. » Eliachim unus erat ex viginti quatuor sacerdotibus, qui suscepit decus pontificale per Sobnam, quia inventus est justus. Sobna fuit quasi lupus rapax omni populo. Ille autem ut pater, tam populo quam sacerdotibus, domum David appellat domum Domini, ubi erat clavis aurea. Paxillum per metaphoram ipsum Eliachim nuncupat. Locum fidelem dicit, ubi conveni
Abbreviated transcription (Latin):
a edi ficauit domuculã in p&ra et in excelso loco sperans non irese incaptiuatttẽ ut super¬
bia & potentia quã uiuens obtinuit. &iũ in sue morte oftender&ur Sed non est ibi
humatus quicaptiuus ÷ in babrlonẽ ductus : Sicit asportatur gallus gallinacius
U allus gelli nacius est gollus castratus: quenos capum siue caponẽ dicimus Et est sensus
Sicut ille portatur sine in pedim̃to uliquo. & sicut sublouatur suꝑ scapulã segus sine labore
sic asportatus ÷ ille aterra siua Coronans coro nabate Coronã appellat laminã au¬
ret̃ ubierat scriptũ nom̃ dñi : quã porttebat sucerdos semel in anno infronte ł illa
corna: tribulatus ÷ isto tribulatione Quasi pilã. mat& te interrã dicut si po¬
sitt fuerit pila in aliquo tumulo siue monte cito decurrit in uallem: sicille lapsus ÷ cito
degłła & suꝑbia adruinã Et ibierit currus gloriȩtuȩ Currũ posuit ꝓoñ gła

Expanded text:
munculam in petra, et in excelso loco, sperans non ire in captivitatem, ut superbia et potentia quo jam vivens obtinuit, etiam in sua morte ostenderetur. Sed non est ibi humatus, quia captivus est in Babylonem ductus. « Sicut asportatur gallus gallinaceus. » Gallus gallinaceus est gallus castratus, quem nos capum sive caponem dicimus. Et est sensus: Sicut ille portatur sine impedimento aliquo, et sicut sublevatur super scapulam saccus sine labore, sicut asportatus est ille a terra sua. « Coronans coronabit te. » Coronam appellat laminam auream, ubi erat scriptum nomen Domini, quam portabat sacerdos semel in anno in fronte. Pro illa corona tribulatus est tribulatione. « Quasi pilam mittet te in terram. » Sicut si posita fuerit pila in aliquo tumulo, sive monte, cito decurrit in vallem, sic ille lapsus est cito de gloria et superbia ad ruinam. « Et ibi erit currus gloriae tuae; » currum posuit pro omni gloria
Abbreviated transcription (Latin):
etdigxerunt ad nabucho donosor quierat in reblatha Nã ipse non ascȩndentt
adhierł: sod populũ suũ dexentt ad capiendã urbem Tunciussit nabucho¬
donosor filios sedechiȩ ante oculos cius occidi : et postet eruit illi oculos. ducens illum¬
secũ çȩcatũ in cauea inbabiloneno Oñis aut̃ principes & quicũq potuit capi abillis.
aut occisi sunt. aut &ic dure ligati & uincti. & ducti in babilonem Propterea
dexi Uox pro ph&ȩ Propteret quia cognoui desolationẽ populimei: doxi con¬
pro ph&is & condiscipulis meis Recedite quia a mare idẽ grauiter flebo desolatio¬
nem populi mei Superius diximus: quia cũ audiret ꝓphela mala que fitura erant
u babilonẽ fleuit Quanto magis engo uastationẽ populisuu nolite incũbere suꝑme
Uox ꝓphiȩ ad condis cipulos suos qui eũ uolebant consolari Sic enĩ erat grauatus
dolore quasi in lesto egrota ro&: ideoq dicit nolite in cũbere. idẽ indinare ad me

Expanded text:
 campis, et duxerunt ad Nabuchodonosor qui erat in Reblatha. Nam ipse non ascenderat ad Hierusalem, sed populum suum direxerat ad capiendam urbem. Tunc jussit Nabuchodonosor filios Sedeciae ante oculos ejus occidi, et postea eruit illi oculos ejus, ducens secum caecatum in cavea in Babylonem. Omnes autem principes et quicunque capi potuit ab illis, aut occisi sunt, aut etiam dure ligati et vincti et ducti in Babylonem. « Propterea dixi. » Vox prophetae. Propterea quia cognovi desolationem populi mei, dixi conprophetis et condiscipulis meis: « Recedite a me, quia amare, » id est graviter, « flebo » desolationem populi mei. Superius diximus, quia cum audiret propheta mala quae futura erant super Babylonem, flevit; quanto magis ergo vas est ad condiscipulos suos, qui eum volebant consolari. Sic enim erat gravatus dolore quasi in lecto aegrotaret, ideoque dicit: Nolite incumbere, id est inclinare ad me,
Abbreviated transcription (Latin):
illã coquare terrȩ Cũ aut̃ uidissent illi qui inciuttate erant quia non poterantinci
bucho donosor: quicũq: illorũ uduit naues conscendere deillis dico qui naues habebant
uidens nabuchodo nosor furore nimio succensus conscendit innaues et subuerat
omnẽ ciuitatẽ om̃sq: quos ibi repperit duxit captiuos sicut in subsequentibus uidebimus

Expanded text:
illam coaequare terrae. Cum autem vidissent illi qui in civitate erant, quia non poterant resistere illam coaequare terrae. Cum autem vidissent illi qui in civitate erant, quia non poterant resistere Nabuchodonosor, quicunque illorum valuit naves conscendere de illis dico qui naves habebantvidens Nabuchodonosor, furore nimio succensus conscendit in naves, et subvertit omnem civitatem, omnesque quos ibi reperit duxit captivos: sicut in subsequent
Abbreviated transcription (Latin):
debriati nos &iã inebriant Puas aut̃ musianũ: cantores scaẽ aeđae. quisuis
modulationibus corda audientiũ ad amorẽ dĩ ꝓuocant. Hocaut̃ quoddicitur indic
illa auferetur paxillas qui fuerat fixus in loco fideli referendũ est addiem iudicii
Ueniente enĩ antexpo postquã plenitudo gentiũ intrauerit. predicante helic & enod¬
om̃is isrł saluabitur: & illo intẽpore conplebitur illud quod dictũ est Ubi suꝑ¬
habunda uit gratia. refrigesc& caritas multorũ Malti enĩ pretimore anti¬
ONUS TYRI
Onus : id est pondus miseriarũ & poenarũ Tirus : ciuitus nobilissima fuit
& abundans opibus Sed quando isa ias hoc er¬
p̃dicebat : in in sule maris magni edificata erat. Postet aut̃ longot
pore ueniente nabuchodono sorcũ om̃i exercitu suo : uoluit etc̃ continentẽ
facere terrae: & sicat in etechielo legimus : om̃is humerus depilatus est
Nomine capud decaluatũ inseruitute illius. sed non ꝓfuit illi. quia ñ potuit

Expanded text:
ebriati, nos etiam inebriant. Per vas autem musicorum, cantores sanctae Ecclesiae, qui suis modulationibus corda audientium ad amorem Dei provocant. Hoc autem quod dicitur: « In die illa auferetur paxillus, qui fuerat fixus loco fideli, » referendum est ad diem judicii. Veniente enim Antichristo, postquam plenitudo gentium intraverit, praedicante Eliplebitur illud quod dictum est: « Superabundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . » Multi enim prae timore Anti« Onus Tyri. » Onus, id est pondus miseriarum, et poenarum. Tyrus civitas nobilissima fuit t abundans opibus. Sed quando Isaias hoc dicebat, in insula maris magni aedificata erat. Postea autem longo pore, veniente NabuchodonEt sicut legimus in Ezechiele , omnis humerus depilatus est, et omne caput decalvatum in servitute illius: sed non profuit illi, quia non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
E tbenedicit uallis uissonis Ibieñ fuerunt ꝓph&ȩ iusti : qui dñ uisiones uidere
meruerunt. sicat fuit samuel diuid isa ias. hieremias danibel. & ceteri scĩ
que ffacta ÷ a senna cherib tẽporib osechiȩ solpotius adillẽ quefaste est anabucho¬
lonosor tẽporib sadeohiȩ Iuidnã tibiest Ulox priphietae ex ꝑsone sp̃r̃ seĩ¬
enĩ ascendit moab inteta adonere idola. et philistum etrelique gentes: quã hierł
Acsidicer& aluis uerbis Et siom̃s gentes ascender̃ suꝑtesta adortre idola tuquare as¬
cen disti derelinquens me redem ptoremtuũ ideo dicit clamoris plena. sub̵ ciuitts: quia
ante obsidionẽ plena erat illa clamore ex ulationis &gaudiidũ adorttrent idola sua
& aduenientenabuho donosor idẽ similiter replete est damore tristitiȩ &timoris as¬
sed nom pro fuit illis Vrbs frequens appellat
ꝓpt̃ multitudinẽ populorum
que ibi eram Rex enĩ eius in eit iugiter habita bat et exercitus eius: Ciuitis ex¬

Expanded text:
Et bene dicit, « vallis visionis. » Ibi enim fuerunt prophetae justi, qui Domini visiones videre meruerunt, sicut fuit Samuel, David, Isaias, Jeremias, Daniel, et caeteri sanquae facta est a Sennacherib temporibus Ezechiae, sed potius ad illam quae facta est a Nabuchodonosor temporibus Sedeciae. « Quidnam tibi est? » Vox prophetae ex persona Spirenim ascendit Moab in tecta adorare idola, et Philistiim et reliquae gentes, quam Hierusalem. Ac si diceret aliis verbis: Et si omnes gentes ascenderunt super tecta adorare idola, tu quare ascendisti derelinquens me redemptorem tuum? Ideo dicit: « Clamoris plena, » subaudis civitas, quia ante obsidionem plena erat illa clamore exsultationis et gaudii, dum adorarent idola sua. Et adveniente Nabuchodonosor, similiter repleta est clamore tristitiae et timoris. Assed non profuit illis. « Urbs frequens » appellatur propter multitudinem populorum quae ibi erat, rex enim ejus jugiter in ea habitabat, et exercitus ejus. « Civitas exs
Abbreviated transcription (Latin):
dũ canit electos caelos poenetrare Uetusta enĩ res:÷: homines ad infer¬
nidaustra descendere Niua aut̃ uaelos poenetrore Vrbs fericudins
nr̃ãe: saluator ponetur in eamurus. & ante murale Uex iustorũ. siue in

Expanded text:
dum canit electos coelos penetrare. Vetusta enim res est homines ad inferdum canit electos coelos penetrare. Vetusta enim res est homines ad inferni claustra descendere, nova autem coelos penetrare. « Urbs fortitudinis nostra Sion: salvator ponetur in ea mu
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ istł signantur contrarius exsiftit Indie nãq: etremi iudicui conteretur
diabolus et principes eius subxp̃o sicicateruntur paleȩ in plaustro. Ite e
tendet diabolus manussuas subea : hoc est subxp̃o Quando labitur aliquis
desuperiorib: adima: extensis manib: ruitsicuti quinatat Et humiliab dis
nũ eius. & muni menta sublimiũ murorũ tuorũ concident Apostro phã facctt
pmoph&la  ad ipsũ principũ demonum Mum monto dulolisante sacellites cus
Muriuero illius  homines sequaces eius quieum imitasunt quibus pse quas
muro uallatus ÷ indie iudicii & ipse et ministrionus quos que ipst decaepitt anci
cii complebitur Sec̃ accłe modo canticũ nonum cantat  dd neciuitnem
dñi passionẽ yt surrectionẽ ascensionẽq eius ad caolos laudando predicat &

Expanded text:
st electis, qui per Israel signantur, contrarius exsistit. In die namque extremi judicii conteretur st electis, qui per Israel signantur, contrarius exsistit. In die namque extremi judicii conteretur diabolus, et principes ejus sub Christo, sicuti teruntur paleae in plaustris. « Etendet diabolus manus suas sub eo, hoc est, sub Christo. Quando labitur aliquis de superioribus ad ima, extensis manibus ruit, sicuti qui natat. « Et humiliabit operationem ejus. « Et munimenta sublimium murorum tuorum concident. » Apostropham facit propheta ad ipsum principem daemonum. Munimenta diaboli, sunt satellites ejus. Murus vero illius homines sequaces ejus, qui eum imitati sunt: quibus ipse quasi muro vallatus est. In die judicii et ipse et ministri ejus, quosque ipse decepit, concidcii complebitur. Sancta Ecclesia modo canticum novum cantat, dum nativitatem Domini, passionem, resurrectionem, ascensionemque ejus ad coelos laudando praedicat, et
Abbreviated transcription (Latin):
regno cielorũ monte appellat aecđa electorũ. qui cũ dño regnabunt Cteritu¬
rabitur moab subeo sicut teruntur paleȩ in plaustro. Vo
Uox prophecȩ dedici¬
bolo & principib illius Tritura re est. terere
Sunt quedam regiones
inquib deest faenum
H abitactores aut̃ illarũ: congregant stramina fru¬
gum suarũ hicampo & deducunt huc atq illuc plaustrum cumserratis rotis
suꝑ stramina. & comminuunt illa ut animalia leuius queant rumina se
Sic conteretur moab subeo : iđ sub xp̃o indie iudicii Moab silius fuit loch:a
quo moabitȩ coriginẽ sum pserunt. fueruntq filiis issł semꝑ infensi Nã cũ de
aegiptiaca seruitite dño ꝓtegente ex irent. & ad ꝓpin quarent regioni illorun
fecit eos peccare contra dñm bala c rex moabitaerũ consilio balaam arioli usus
ideoq ꝑ moab. debemus in hoc loco diabolũ intellegere qui semꝑ istđ iđ clests

Expanded text:
regno coelorum. Montem appellat Ecclesiam electorum, qui cum Domino regnabunt. « Et trituregno coelorum. Montem appellat Ecclesiam electorum, qui cum Domino regnabunt. « Et triturabitur Moab sub eo, sicut teruntur paleae in plaustro. » Vox prophetae de diabolo et principibus illius. Triturare est terere. Sunt quaedam regiones, in quibus deest fenum, habitatores autem illarum congregant stramina frugum suarum in campo, et deducunt huc atque illuc plaustrum cum serratis rotis super stramina, comminuunt illa, ut animalia levius ea ruminare possint. Sic conteretur Moabsub eo, id est sub Christo in die judicii. Moab filius fuit Loth , a quo Moabitae originem sumpserunt: fueruntque filiis Israel semper infensi. Nam cum de Aegyptiaca servitute Domino protegente exirent, et appropinquarent regioni illorum, fecit peccare eos contra Dominum Balath rex Moabitarum, consilio Balaam harioli usus . Ideoque per Moab debemus in hoc loco diabolum intelligere, qui semper Israel, id e
Abbreviated transcription (Latin):
quod scĩ in illa beatitudine neq manducabunt neq bibent Sed ideo d
t preci piitibit dñs in monte isto faciem uinculi conligati. Quod appellat uin¬
culum  hoc mortẽ hoc telã Vinculũ enĩ mortis quod aprimo parente nostro
quasi tela orditum ÷ suꝑ omine genus humanũ precipitabit diis. iđ destru& indie
iudicii readdens om̃s in mortales. tõ electos quã pȩꝓbosIusti onĩ in mortales erunt
ingła & impii in supplicio : & postetneq mors corporis neq anime erit sicut dicit
ipsũ diabolum: qui uinculosuo conligauerat om̃s gentes. & orditus ÷ ipsũ telã tra¬
num uetiti arboris comedens. seruiticti dialoli subiestum est Istuo b ꝓprium tã mortis
qua seruititis : dissi pabit dñis indie iudicii retrudens illũ diustris inferni quidomi¬
natus fuerit uniuersi orbi Culluent usti indis illa ł inlie iibieri sue ds. r̃¬

Expanded text:
quod sancti in illa beatitudine neque manducabunt neque bibent, sed ideo dquod sancti in illa beatitudine neque manducabunt neque bibent, sed ideo d« Et praecipitabit Dominus in monte isto faciem vinculi colligati. » Quod appellat vinculum, hoc mortem, hoc telam. Vinculum enim mortis quod a primo parente nostro quasi tela orditum est, super omne genus humanum praecipitabit Dominus, id est, destruet in die judicii: reddens omnes immortales, tam electos quam reprobos. Justi enim immortales erunt in gloria, et impii in supplicio: et postea neque mors corporis neque animae erit, sicut dicit ipsum diabolum, qui vinculo suo colligaverat omnes gentes, et orditus est ipsam telam, tranum vetitae arboris comedens, servituti diaboli subjectum est . Et istud opprobrium tam mortis quam servitutis, dissipabit Dominus in die judicii, retrudens illum de claustris inferni, qui dominatus fuerat universo orbi. « Et dicent justi in die illa, » id est in die
Abbreviated transcription (Latin):
S al unde memoriã illus conatis auferre: ꝑhoc nom̃ eius puniuersũ erbẽ dlilatauer̃
fortiũ marcescore facies Duas comparationes dit depassione dñi Quidã codices habent
siaut estus insiti Iuod duob modđ potest hnatellegi dicut in siti & inȩstu tumultus hominũ
pafflictione assitur & sicat marcescunt ꝓpagines uitis sub nubo dũ fortitor torr& calorsolis
Et faci& dns exercituũ omnib: populis in monte hoc conuiuium Reuertitur proph&la
addiem iudicii Et stcci& inc e uidelic& iudicii Quod auã dicit omnibus sinec dochicos
loquitur a parte totũ ponors Omnib: enĩ populis dicit omnib: electis: in montehoc id est
in aecła regni aelestis U in mente hoc: iđ suꝑ montẽ oliueti. suꝑ qũedis ueniet in nube
tum uini Uindemia defecata ÷ uinũ purũ sine fecę
Anim ad uertendũ est aia

Expanded text:
» Sed unde memoriam illius conati sunt auferre, per hoc nomen ejus per universum orbem dilataverunt. « » Sed unde memoriam illius conati sunt auferre, per hoc nomen ejus per universum orbem dilataverunt. « nes dat de passione Domini. Quidam codices habent sicut aestus in siti, quod duobus modis potest intelligi. Sicut in siti et aestu tumultus hominum pro afflictione cassatur, et sicut inarescunt propagines vitis sub nube dum fortiter torret calor solisEt faciet Dominus exercituum omnibus populis in monte hoc convivium. » Revertitur propheta ad diem judicii, et faciet in die videlicet judicii. Quod autem dicit omnibus, synecdochicos loquitur, a parte totum ponens. Omnibus enim populis dicit omnibus electis, in monte hoc, id est, in Ecclesia regni coelestis. Vel in monte hoc, id est super montem Oliveti, super quem Dominus veniet in nube. tum vini est. Vindemia defaecata, est vinum purum sine faece. Animadvertendum est autem,
Abbreviated transcription (Latin):
anabucho domosor sed postea reȩdificatiest aneemia. & ihũ sacer dote magno
I torũ destructa est aromanis: sed habelio adriano pꝰmodũ resicurata. Nontam̃ ipso
in loco ubi prius Et licet reȩdificatu sit: tamen in pristinũ statũ post ea ñ fuit
tium robustarũ timebatȩ Gentiles enĩ fortes & robusti fuerunt. ad coleranda tor¬
menta ꝓ xp̃i nomine Quia factus es fortitudo pauperi Laulat ꝓph&a dĩ puatrẽ
a tribulatione passionis quiate cooperaente passionẽ sustinuit patienter Ipseenĩ
dicit Potescettẽ habeo ponendi animã meã & iterũ sumendi eam Umbra
man& : si cdĩs inpulsus quidem auideis tõpore passionis. sed non potuer̃ illi uicto¬
res ex istere Lic& enĩ humanitatem interfecissent: ipse ꝑdiuinitatẽ cito
resurrexit uiui ficans illã Dixer̃ namque Uenite mitamus lignum
in panẽ eius : đ lignũ crucis in carnẽ ipsius & ꝑdamus memoriã illius decerra

Expanded text:
t a Nehemia et Jesu sacerdote magno . Iterum destructa est a Romanis, sed ab Aelio Hadriano postmodum restaurata: non tamen ipso in loco ubi prius. Et licet reaedificata sit, tamen in pristinum statum postea non fuit, tium « robustarum timebit te. » Gentiles enim fortes et robusti fuerunt ad toleranda tormenta pro Christi nomine. « Quia factus es fortitudo pauperi. » Laudat propheta Deum Patrem. a tribulatione passionis: quia te operante passionem sustinuit patienter. Ipse enim dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam. « Umbermanet, sic Dominus impulsus quidem a Judaeis tempore passionis, sed non potuerunt illi victores exsistere. Licet enim humanitatem interfecissent, ipse per divinitatem cito resurrexit vivificans illam. Dixerunt namque: « Venite, mittamus lignum in panem ejus, » id est, lignum crucis in carnem illius, « et perdamus memoriam illius de terra
Abbreviated transcription (Latin):
ut mecustodiã ab omni peccato & siindignus audire uerbadĩ Et suꝑ specula
dñi sũ sitens iugiter: id est sem ꝑsum positus in contẽplati onedĩ. et dieb acnoctib:
sũ preparatus audire & loqui quod ipse p̃ceperit & respondit sub leo¬
Cecidit cecidit babrlon. & om̃a scultilia de¬
oram eius contrita sunt in terrã Quoddicit ceridit babrlon: intellegen¬
dũ est. quia in prescientia dĩiã ceuderat Vastante cerro cũ dario babylonẽ
non solũ ulrbs est destrusta: sed &iã idola eius adnihilũ redastasunt
destructo tem plo hȩlis &igne concremato Tritura meç & filia a reȩmeo
que audiui a dño exercctuũ dõ isrł. ad nunti ceui uob Facit apostrapham ad
hierł quã appellatur triturã
eo quod adiuersis gentib tricurabatur
siue concul cabatur. Trituraere enĩ ÷ conculcare Filia &ia
appellatur idẽ fili ae templi quod erat constructũ in areao ornon iebus¬

Expanded text:
ut me custodiam ab omni peccato, ut sim dignus audire verba Dei: et super specula ut me custodiam ab omni peccato, ut sim dignus audire verba Dei: et super specula Domini sum jugiter, id est semper sum positus in contemplatione Dei, et diebus ac noctibus sum praeparatus audire et loqui quod ipse praeceperit. « Et respondit, Cecidit cecidit Babylon, et omnia sculptilia deorum ejus contrita sunt in terram. » Quod dicit cecidit Babylon, intelligendum est quia in prophetia Dei jam ceciderat. Vastante Cyro cum Dario Babylonem, non solum urbs est destructa, sed etiam idola ejus ad nihilum redacta sunt, destructo templo Belis et igne concremato. « Tritura mea et filia areae meae quae audivi a Domino exercituum Deo Israelis annuntiavi vobis. » Facit apostropham ad Hierusalem, quam appellat trituram, eo quod a diversis gentibus triturabatur sive conculcabatur. Triturare enim est conculcare. Filia etiam areae appellatur, id est filia templi, quod erat constructum in area Ornam Jebus
Abbreviated transcription (Latin):
ascensorem asini etascensorem cameli sub uidi Id est: ille ascensor qui residebat pro
equis atehatir dis parib animalibus. asino uidelu& et camelo Ascensor iste
duorũ animalium intelligitur crus  quiduorũ regnorũ princeps extttt perse &
mediȩ post morit̃ darii a uunculi sui Asinus regnũ ꝑserũt : quod ante cirum
ignobile fuit & nullius dignatitis inter c&era regna Camelus medorũ regnĩu
quod sem ꝑ fuit potentissimũ Ascensorẽ ergo bige uidit ꝓph&a uenientẽ : quia
iũ medis & ꝑsis uenit ipse cyrus contra babylonem. pariter cũ auunculo suo dario
animi: et quia dubium erat deꝑsona speculatoris ipse ex ponit manifestius dicens
uꝑ speculã dñi egosũ sttins iugiter ꝑditmm : & suꝑ custodiã mecĩ. idẽ suꝑ locũ con¬
tem plationis meȩ ego sũ stins totis noctibus Suꝑ custodiaẽ inquet meaẽ sum

Expanded text:
ascensorem asini et ascensorem cameli, » subaudis vidi, id est ille ascensor qui residebat, pro ascensorem asini et ascensorem cameli, » subaudis vidi, id est ille ascensor qui residebat, pro equis utebatur disparibus animalibus, asino videlicet et camelo. Ascensor iste duorum animalium, intelligitur Cyrus qui duorum regnorum exstitit, Persiae et Mediae, post mortem Darii avunculi sui. Asinus regnum Persarum est, quod ante Cyrum ignobile fuit, et nullius dignitatis inter caetera regna. Camelus Medorum regnum est, quod semper fuit potentissimum. Ascensorem ergo bigae vidit propheta venientem, quia cum Medis et Persis venit ipse Cyrus contra Babylonem pariter cum avunculo suo Dario.animi: et quia dubium erat de persona speculatoris, ipse exponit manifestius, dicens: « Super specula Domini ego sum stans jugiter per diem, et super custodiam meam, » id est, super locum contemplationis meae « ego sum stans totis noctibus. » Super custodiam, inquit, meam sum,
Abbreviated transcription (Latin):
ox antita sunt in pariete : ꝑficite quia ds̃ regnũ isius numerouit Alttr O lablon
pane regituo balthaser menscum : & contẽplare quid post crbũ eueniat ei Vos aut̃ dari
al crꝰ quicũ rge comeditis: surgae & int̃ ficite dominum ur̃m uł centẽplare o
balthasar: qud set impariete scriptũ. mane. techel. fares H aec enĩ dhẽ mubhi
dñs. uade & pone speculatorem: et quod cũq uiderit adnunti& Specul atorem
hit imnlaco ꝓpłi& t̃ intellogimꝰ isciami : quispeculabatur quȩ dñs precepturus eret. siꝑ¬
babr lonẽ Prophi&e nãq soctulatores appellabantur: sicut ao et echelemdr̃ F.li
hominis speculatorẽ dedite domui istł Taleẽ engo assidicen& Tem& ipsũ consitouȩ
speculatorẽ : & quccũq audier s ame uł uideris spũ ꝓphalali adnuntia Et uoit
ille speculator idẽ go uidi currũ ducrũ eputũ hoc ẽ bigẽ queduobius equis duci solebet

Expanded text:
exarata sunt in pariete perficite, quia Deus regnum istius numeravit. Aliter: O Babylon, exarata sunt in pariete perficite, quia Deus regnum istius numeravit. Aliter: O Babylon, para regi tuo Balthasar mensam, et contemplare quod post cibum eveniat ei. Vos autem, Dari et Cyre, qui cum rege comeditis, surgite et interficite dominum virum. Vel contemplare, o Balthasar, quod sit in pariete scriptum: « Mane, Techel, Phares . » « Haec enim dixit mihi Dominus: Vade et pone speculatorem, et quodcunque viderit, annuntiet. » Speculatorem hoc in loco prophetam intelligimus Isaiam, qui speculabatur quae Dominus praecepturus erat suBabylonem. Prophetae namque speculatores appellabantur, sicut ad Ezechielem diTemetipsum constitue speculatorem, et quaecunque audieris a me vel videris spiritu prophetali, annuntia. « Et vidit » ille speculator, id est, ego vidi, « currum duorum equorum, » hoc est, bigam quae duobus equis duci solebat, «