comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suum d&rahebat: & aduersus filium
matris suae ponebat scandalum : dixit
incorde suo non est ds̃: Ideo hoc illi
dicitur. haec fecisti & tacui. Suspi¬
catus es Iniquitatem. quod ero tibi
quitur:arguam te & statuam te ante
faciem tua̾m: Sic & hic arguam te
& statuam te ante faciem tuam:
Nonuis modo nosse ut displiceas. nos
ut plangas: Non enim non demonstra¬
turus .e. ds̃ iniquis iniquitatem suã
Si non est demonstraturus. qui erunt
qui dicturi sunt. quid nobis profuit
superbia. & diuitiarũ iactatio quid con¬
tulit nobis: Tunc ergo scient qui
modo scire nolunt: Nonne scient
omnes qui operantur iniquitatem.
qui deuorant populum meum in cibo
panis : Quid addiditꝰ cibo panis : tamquã
panem manducant populum meum:
Cȩtera enim quae manducamus. possu¬
mus modo illa. modo illa . non semper
hoc holus. non semper hanc carnem.
non semper haec poma. semper panẽ :
quid est ergo deuorant populum
meum incibo panis: ẜ dm̃ non inuo¬

Expanded text:
suum detrahebat, et adversus filium suum detrahebat, et adversus filium matris suae ponebat scandalum, dixit in corde suo: Non est Deus. Ideo hoc illi dicitur, Haec fecisti, et tacui: suspicatus es iniquitatem, quod ero tui quitur? Arguam te, et statuam te ante faciem tuam . Sic et hic, Arguam te, et statuam te ante faciem tuam. Non vis modo nosse ut tibi displiceas, nosces ut plangas. Non enim non demonstraturus est Deus iniquis iniquitatem suam. Si non est demonstraturus, qui erunt qui dicturi sunt: Quid nobis profuit superbia, et divitiarum jactantia quid contulit nobis ? Tunc ergo scient qui modo scire nolunt. Nonne scient omnes qui operantur iniquitatem, qui devorant populum meum in cibo panis? Quid addidit, in cibo panis? Tanquam panem manducant populum meum. Caetera enim quae manducamus, possumus modo illa, modo illa; non semper hoc olus, non semper hanc carnem, non semper haec poma: semper autem panem. Quid est ergo, devorant populum meum in cibo panis? Sine in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt : reman& quod filii hominum sunt:
Non est qui faciat bonum. non est usq ad
illis ostenditur : dic minare. loquere
exparturiente &dolente : populus enim
tuus deuoratur incibo panis Est hic
ergo populus qui deuor&ur: Certe non
est᷑ qui faciat bonum nonest usq adunũ.
Respondetur ex illa regula sed iste popu¬
lus qui deuoratur : iste populus qui patitur
malos. iste qui gemit & parturit inter
malos : lamexfiluis hominum. filii dĩ
facti sunt : Ideo deuoratur: Consilium
enim inopis confudisti . qnm dñs spes eius
est: Plerumq enim ut deuor&ur popu¬
ius dĩ hoc ipsum in illo contempnitur.
quia populus dĩ est. Rapiam inquit & ex¬
poliam si xp̃ianus est. quid mihi factu¬
rus ẽ: loquitur proillo. qui loquitur
proparturiente &minatur deuoran¬
tibus dicens. Non ne scient omnes
qui operatur iniquitatem Nam
& ille qui uidebat furem. & concurre¬
bat cum eo : & cum adulteris portionẽ
suam ponebat sedens aduersus fratrẽ

Expanded text:
sunt, remanet quod filii hominum sunt: sunt, remanet quod filii hominum sunt: Non est qui faciat bonum, non est usque adillis ostendetur? Dic, minare, loquere ex parturiente et dolente. Populus enim tuus devoratur in cibo panis. Est ergo hic populus Dei qui devoratur. Certe non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Respondetur ex illa regula. Sed iste populus qui devoratur, iste populus qui patitur malos, iste qui gemit et parturit inter malos, jam ex filiis hominum filii Dei facti sunt: ideo devoratur. Consilium enim inopis confudistis, quoniam Dominus spes ejus est . Plerumque enim ut devoretur populus Dei, hoc ipsum in illo contemnitur, quia populus Dei est. Rapiam, inquit, et exspoliem; si christianus est, quid mihi facturus est? Loquitur pro illo, qui loquitur pro parturiente, et minatur devorantibus, dicens, Nonne scient omnes qui operantur iniquitatem? Nam et ille qui videbat furem, et concurrebat cum eo, et cum adulteris portionem suam ponebat, sedens adversus fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
est qui faciat bonum nonest usq adunum:
quae igitur illa alła quęstio est. nisi quam paulo
ante commemoraui : si non est qui faciat bonũ.
non est usq adunum. nemo restat qui gemat
intermalos Expecta inquit dñm. noli cito
ferre fententiam. Donaui hominibus bene
facere sed exme noninquit exse: exse enĩ
mali sunt : Fili hominum sunt quando male
faciunt : quando bene filii mei : Hoc enim
facit ds̃. exfilus hominum filios dĩ. quia & filio
dĩ fecit filium hominis: Uid&e: quae sit illa
participatio: Promissa . ẽ. nobis participatio
diuinitatis. mentitur qui promisit. si non . ẽ.
prior factus particeps mostalitatis: Filius
enim dĩ pasticeps mostalitatis effectus . ẽ. ut mor¬
talis homo. fiat particeps diuinitatis: Qui tibi
promisit communicandum tecum bonum
suum: prius tecum communicauit malũtuũ.
Qui tibi promisit diuinitatem: ostendit inte
caritatem: Ergo tolle quod homines filii dĩ

Expanded text:
est qui faciat bonum, non est usque ad unum. est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Quae igitur illa alia quaestio est, nisi quam paulo ante commemoravi? Si non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, nemo restat qui gemat inter malos. Exspecta, inquit Dominus; noli cito ferre sententiam: donavi hominibus bene facere, sed ex me, inquit, non ex se; ex se enim mali sunt: filii hominum sunt, quando male faciunt; quando bene, filii mei. Hoc enim facit Deus, ex filiis hominum filios Dei: quia ex Filio Dei fecit filium hominis. Videte quae sit illa participatio: promissa est nobis participatio divinitatis; mentitur qui promisit, si non est prior factus particeps mortalitatis. Filius enim Dei particeps mortalitatis effectus est, ut mortalis homo fiat particeps divinitatis. Qui tibi promisit communicandum tecum bonum suum, prius tecum communicavit malum tuum: qui tibi promisit divinitatem, ostendit in te charitatem. Ergo tolle quod homines filii Dei
Abbreviated transcription (Latin):
te scrutari facit. & quod dono ipsius tu
facis. ille facere dicitur : quia sine illo
nontu faceres. Ergo ds̃ facere dicitur.
cum tu facis. Dedono sp̃s filiorum quibus
datus est sp̃s dĩ: respiciunt super filios
minum. ut uideat si est intellegens aut
requirens dm̃ : Sed quia id dono dĩ & spũ
dĩ faciunt: Ds̃ hoc facere dicitur uelut
prospicere & uidere : Quare autem decelo
si hoc homines faciunt: quia dicit aposto¬
lus. Nostra enim conuersatio incȩlis est:
unde enim hoc facis. utuideas unde prospl¬
cis ut intellegas : nonne corde: si corde
hoc facis xp̃iane. uide si sursum cor habels
Si sursum cor habes. decaelo interram pros¬
picis: & quia hoc dona dĩ facis. ds̃ decaelo
prospicit super filios hominum: Illa igis
quȩstio pronr̃o modulo sic soluta est: quid
quod prospiciens ds̃ agnoscit:. Qui quia hoc
donat agnoscit: Audi quid quia omnes de¬
clinauerunt simul mutiles facti sunt: non

Expanded text:
te scrutari facit: et quod dono ipsius tu te scrutari facit: et quod dono ipsius tu facis, ille facere dicitur; quia sine illo tu non faceres. Ergo Deus facere dicitur, cum tu facis. De dono Spiritus filiorum, quibus datus est Spiritus Dei, respiciunt super filios hominum, ut videant si est intelligens aut requirens Deum: sed quia id dono Dei et Spiritu Dei faciunt, Deus hoc facere dicitur; velut prospicere et videre. Quare autem de coelo, si hoc homines faciunt? Quia dicit Apostolus, Nostra autem conversatio in coelis est . Unde enim hoc facis ut videas, unde prospicis ut intelligas? nonne corde? Si corde hoc facis, christiane, vide si sursum cor habeas. Si sursum cor habes, de coelo in terram prospicis. Et quia hoc dono Dei facis, Deus de coelo prospicit super filios hominum. Illa igitur quaestio pro modulo nostro sic soluta est. 6. vquod prospiciens Deus agnoscit? quid, quia hic donat, agnoscit? Audi quid: Quia omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non
Abbreviated transcription (Latin):
uos dñs ds̃ uester ut sciat si diligitis illum e
Quid est ut sciat: utdono suo scrre uos facat
Sicergo & hic ds̃ decaelo prospexit super fi¬
los hominum. ut uider& si est intellegens
aut requirens dm̃ Ad sit ipse &dona
nobis: ut quod cor nostrum fecit con¬
cipere. faciat & parere : a postolus dicit
nos autem non spm huius mundi accepi¬
mus. sed spm̃ qui exdõ est. ut sciamus
quȩ adõ donata sunt nobis: hoc spũ erg
quo cognoscimus quae adõ donata suntꝰ
nobis discernimus internos & eos quibus
haec donata non sunt & ex nobis illos cogno¬
cimus. quiꝰ si nos aliquod bonum habere non
potuisse intelligimus nisi illo donante &
largiente a quo sunt omnia bona simul uide¬
mus: nihil tale ꝑosse habere eos quibus he
ds̃ nondonauit : Ista dinoscentia nobis ex sp̃
Sp̃s enim omnia scrutatur &iam altitudi¬
nem dĩ non quia ille scrutatur qui no¬
uit omnia sed qui tibi donatꝰ. est sp̃s¬

Expanded text:
vos Dominus Deus vester ut sciat si diligatis illum ? vos Dominus Deus vester ut sciat si diligatis illum ? Quid est, ut sciat? Ut dono suo scergo et hic, Deus de coelo prospexit super filios hominum, ut videret si est intelligens aut requirens Deum. Adsit ipse, et donet nobis ut quod cor nostrum fecit concipere, faciat et parere. Apostolus dicit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis. Hoc Spiritu ergo quo cognoscimus quae a Deo donata sunt nobis, discernimus inter nos et eos quibus haec donata non sunt, et ex nobis illos cognoscimus. Quia si nos aliquod bonum habere non potuisse intelligimus, nisi illo donante et largiente a quo sunt omnia bona; simul videmus nihil tale posse habere eos quibus haec Deus non donavit. Ista dignoscentia nobis ex Spiritu Spiritus enim omnia scrutatur, etiam altitudinem Dei : non quia ille scrutatur qui novit omnia, sed quia tibi donatus est Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ut uideat si est intelligens: aut requirens
dm̃: & tamquam inuenir& quod quȩ¬
siuit inspiciendo decaelo prospi¬
ciendo. dicit sententiam: Omnes
declinauerunt. simul inutiles
facti sunt : non est qui faciat bonum. non
est usque adunum: Duae questiones
oriuntur. aliquantum defficiles: Si enĩ
respicit decaelo ds̃ ut udeat. si est intelle¬
gens aut requirens dm̃. subintrat cogi¬
tatio in prudenti quia non omnia no¬
uit ds̃: Haec una questio est. Quae
est altera: si non est qui faciat bonũ
non est usq adunum quis ẽ. ille qui
parturit int̃malos: illa ergo sic solui¬
tur questio: quia plerumq ita loquit᷑
scriptura. ut quod dono dĩ creatura
facit ds̃ facere dicat᷑ Vt uerbi gra
cum misereris pauperis quia dono difaos
ds̃ misereatur : Cum cognoscis quisis
quia illo lucente facis. si es qui dicas:
tu in luminabis lucernam meam dñe.
ds̃ meus in luminabis tenebras meas.
Quod eo donante & faciente cognoueris.
ille cognoscit. Nam unde est. Temptat

Expanded text:
t si est intelligens aut requirens Deum. Et tanquam inveniret quod quaesivit inspiciendo, et de coelo prospiciendo, dicit sententiam: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Duae quaestiones oriuntur aliquantum difficiles. Si enim respicit de coelo Deus, ut videat si est intelligens aut requirens Deum; subintrat cogitatio imprudenti, quia non omnia novit Deus. Haec una quaestio est: quae est altera? Si non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, quis est ille qui parturit inter malos? Illa ergo sic solvitur quaestio, quia plerumque ita loquitur Scriptura, ut quod dono Dei creatura facit, Deus facere dicatur: ut, verbi gratia, cum misereris pauperis, quia dono Dei facis, Deus misereatur: cum cognoscis qui sis, quia illo allucente facis, si is es qui dicas, Tu illuminabis lucernam meam, Domine Deus meus, illuminabis tenebras meas ; quod eo donante et faciente cognoveris, ille cognoscit. Nam unde est, Tentat
Abbreviated transcription (Latin):
glori&ur: Cloriaris. quia potens es
inmalo : quid facturus o potens : quid: e¬
facturus es multum te iactans : Oc¬
cisurus es hominẽ : hoc & scorpius.
hoc &una febris. hoc & fugus malus
Huc redacta est omnis potentia tua.
ut malo fungo coaequ&ur: hoc ergo
faciunt boni ciues herusalem : qui ñ

Expanded text:
lorietur. Gloriaris, quia potens es in malo. Quid facturus es, o potens, quid facturus es, multum te jactans? Occisurus es hominem: hoc et scorpius, hoc et una febris, hoc et fungus malus. Hucne redacta est omnis potentia tua, ut malo fungo coaequetur? Hoc ergo faciunt bo
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Uide quid ibi fecerit iniquus: quid ust
Ille uoluit: ille permisit. Ille iniuste uols
ille iuste permisit. Uoluntas in iusta dan¬
netur: permissio iusta glorificetur. Qus
enim mali accidit xp̃o quia mortuus e
xp̃s: Et illimali sunt quia malefacere u¬
luerunt. & nihil mali passus est cui feceru
Occisa est caro mortalis. interficiens mort
morte. praebens patientiae documentumn
praemittens resurrectionis exemplun
Quanta bona facta sunt iusti demalo in us
hoc est magnũ dĩ. quia & bonũ quod facis isi
tibi dedit. & de malo tuo bene facit. Noli
mittit Apud illum non est iniquitas. ti
tum ad eum pertine. in ipso spem ponep
sit adiutor tuus: salutare tuum. In illol
locus munitus. turris fortitudinis. Ree
tuum ipsesit. & non te sinit tẽptari su¬
pra quam potes ferre. sed fatiet cũ tes¬
tatione etiam exitum. ut possis sustins
Ut quod te sinit pati tẽptationẽ poten

Expanded text:
tua : vide quid ibi fecerit iniquus, quid justus. tua : vide quid ibi fecerit iniquus, quid justus. Ille voluit; iste permisit: ille injuste voluit; iste juste permisit. Voluntas injusta damnetur; permissio justa glorificetur. Quid enim mali accidit Christo, quia mortuus est Christus? Et illi mali sunt, qui male facere voluerunt; et nihil mali passus est, cui fecerunt. Occisa est caro mortalis interficiens mortem morte, praebens patientiae documentum, praemittens resurrectionis exemplum. Quanta bona facta sunt justi de malo injusti! Hoc est magnum Dei, quia et bonum quod facis ipse tibi dedit, et de malo tuo ipse bene facit. Noli mittit. Apud illum non est iniquitas. Tu tantum ad eum pertine, in ipso spem pone; ipse sit adjutor tuus, salutare tuum; in illo sit locus munitus, turris fortitudinis; refugium tuum ipse sit, et non te sinet tentari supra quam potest ferre, sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possis sustinere : ut quod te sinit pati tentationem, potestas
Abbreviated transcription (Latin):
per misit. Illi nocentes essent. etiã si tantũ¬
mõdo uoluissent. Ds̃ autẽ non permisisset.
nisi iustũ esset. Voluerunt occidere pͦ ne
quia non potuerunt : iniqui essent: homici¬
da essent. quis dubitaret : Dñs autẽ inter¬
rogat iustũ & impium: & in cogitationib
impii interrogatio erit. Discutit ds̃ quid
quisque uoluerit. non quid potuerit. Orgo
si uo luissent & non potuissent. & non occi¬
dissent: iniqui illi remanerent. tibi xp̃i
passio non praestaretur. Uoluit ergo facere
impius ut damnaretur. permissus est ut
tibi praestaretur. Quod uoluit imputa¬
tur iniquitati impii. quod permissus est
imputatur potestatidĩ. Ille ergo inique
luit. ds iuste permisit. Itaque fratres mei a
uidas malignus traditor xp̃i. & per secutori
xp̃i: maligni omnes. impii om̃s. iniqui om
dam pnandi om̃s. & tamen pater proprios
illum. Dispone si potes. distingue si pora
Redde dõ uota tua. quae distinexerunt l

Expanded text:
permisit. Illi nocentes essent, etiamsi tantumpermisit. Illi nocentes essent, etiamsi tantummodo voluissent; Deus autem non permisisset, nisi justum esset. Voluerunt occidere: pone quia non potuerunt: iniqui essent, homicidae essent; quis dubitaret? Dominus enim interrogat justum et impium ; et, In cogitationibus impii interrogatio erit . Discutit Deus quid quisque voluerit, non quid potuerit. Ergo si voluissent, et non potuissent, et non occidissent, iniqui illi remanerent; tibi Christi passio non praestaretur. Voluit ergo facere impius ut damnaretur; permissus est ut tibi praestaretur: quod voluit, imputatur iniquitati impii; quod permissus est, imputatur potestati Dei. Ille ergo inique voluit; Deus juste permisit. Itaque, fratres mei, et Judas malignus traditor Christi, et persecutores Christi, maligni omnes, impii omnes, iniqui omnes, damnandi omnes: et tamen Pater proprio Fbus tradidit illum . Dispone, si potes; distingue, si potes: redde Deo vota tua, quae distinxerunt labia
Abbreviated transcription (Latin):
ago inquis. & ego tecũ. De illo proponisques¬
tionẽ. de illo soluo questionẽ. Ibi enĩ consi¬
lium dĩ nouimus. quod: non nisi ipso reue¬
lante nossemus. ut cũ tu inueneris consiliũ
dĩ. quo permisit in nocentẽ filiũ occidi ab in¬
iustis. & tale consiliũ quale tibi placeat. & quã¬
letibi siiustus es displicere non possit: credas
quia & in aliis consilio id agatds̃. sedlatet te.
Heia fratres. opuserat sanguine iusti. ad
delendũ cyrographum pectatorũ. Opus
erat exemplo patientiae. exemplo humili¬
tatis. Opus erat signo crucis addiabolũ &
eius angelos debellandos. Opus nobis erat
passione dñi nostri. Nam passione dñi.
redemptus est orbis. Quanta bona egit
passio dñi. & tamen passio huius iusti non
esset: pisi dñm iniqui occidissent. Quiꝰd
ergo bonũ est qđ nobis est praestitũ de domi¬
nica passione: Imputandũ est iniquis inter¬
fectoribus xp̃i : absit. Iili uoluerunt: ds̃

Expanded text:
ago, inquis. Et ego tecum. De illo proponis quaesago, inquis. Et ego tecum. De illo proponis quaestionem; de illo solvo quaestionem. Ibi enim consilium Dei novimus, quod nonnisi ipso revelante nossemus: ut cum tu inveneris consilium Dei quo permisit innocentem Filium occidi ab injustis, et tale consilium quale tibi placeat, et quale tibi, si justus es, displicere non possit, credas quia et in aliis consilio id agat Deus, sed latet te. Eia, fratres, opus erat sanguine justi ad delendum chirographum peccatorum; opus erat exemplo patientiae, exemplo humilitatis; opus erat signo crucis ad diabolum et ejus angelos debellandos ; opus nobis erat passione Domini nostri: nam passione Domini redemptus est orbis. Quanta bona egit passio Domini! Et tamen passio hujus justi non esset, nisi Dominum iniqui occidissent. Quid ergo, bonum hoc quod nobis praestitum est de dominica passione, imputandum est iniquis interfectoribus Christi? Absit. Illi voluerunt; Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Disputare uis antequã fatias :. Unde dig
nussis disputare. quare hoo permisit
ds̃: Consilium dĩ tibi dicere homo non
possum. illud tamen dico: quia & iniq
fecit homo qui occidit innocentẽ. &
non fieret nisi permitteret ds̃. Et quã¬
uis ille inique fecerit. non tamen hoo iniq
permisit ds̃. Lateat causa in isto nescio
quo de quo moueris cuius innocentia te
permouet. Possem enĩ tibicito responde¬
re. non occideretur nisi nocens esset.
Sed tu rum innocentẽ putas. Possem tibi
hoc cito dicere: non enĩ tu scrutareris cor
eius. discuteres facta eius. examinares cogi¬
tationes eius: ut posses nuhi dicere. in iuste
occisus est. Possim ergo facile respondere
sed opponitur mihi quidã iustus. sine con¬
trouersia iustus. sine dubitatione iustus.
qui non habebat peccatũ. occisus apeccatori¬
non possumus dicere quod habuit aliquã ini¬
qui tatem: quia ea quae non rapuit exsoluebat
obicietur mihi. Et quid dicã dexp̃o: Tecum

Expanded text:
Disputare vis, antequam faDisputare vis, antequam fa quare hoc permisit Deus. Consilium Dei tibi dicere, o homo, non possum: illud tamen dico, quia et inique fecit homo qui occidit innocentem, et non fieret nisi permitteret Deus; et quamvis ille inique fecerit, non tamen hoc inique permisit Deus. Lateat causa in isto nescio quo, de quo moveris, cujus innocentia te permovet. Possem enim tibi cito respondere, Non occideretur nisi nocens esset: sed tu eum innocentem putas. Possem tibi hoc cito dicere. Non enim tu scrutareris cor ejus, discuteres facta ejus, examinares cogitationes ejus, ut possis mihi dicere: Injuste occisus est. Possem ergo facile respondere: sed opponitur mihi quidam justus, sine controversia justus, sine dubitatione justus, qui non habebat peccatum occisus a peccatorinon possumus dicere quod habuit aliquam iniquitatem, quia ea quae non rapuit exsolvebat , objicitur mihi. Et quid dicam de Christo? Tecum
Abbreviated transcription (Latin):
fueres. sed quae praecepit tibi dñs illa
cogita semper. quia adhaec quae tibi prȩcepit
ds pertinent ista duo. qm̃ potestas dĩ est.
& tibi dñe miseri cordia. Noli timere
inimicũ : tantum facit quantũ acceperit
potestatem. Eum time. qui habet sum¬
mam potestatẽ. Eum time. qui quantũ
uult tantum facit. & in iuste nihil facit.
& quic quid fecerit iustũ est. Putabamus
in iustũ esse. nescio quid. ex hoc quia fecit
ds̃: crede iustum esse. Ergo inquis.Siquis
hominem occidat in nocentẽ iustȩ facit.
an inique : Inique sane. Quare hoc per¬
mittit ds̃: Uide prius ne illud debras.
frange esurienti panem tuum. & egenum
sine tecto induc indomũ tuã: si uideris
nudum uesti. Haec enim iustitia tua est. hoc
enim tibi prȩcepit dñs. Lauamini. mundi
estote: auferte nequitias a cordibus ur̃is.
atque a conspectu oculorum meorum.
Discite bonũ facere. iudicate pupillo &
uiduae : & uenite disputemus dicit dñs.

Expanded text:
fueris; sed quae praecepit tibi Dominus, illa fueris; sed quae praecepit tibi Dominus, illa cogita semper . Quia ad haec quae tibi praecepit Deus pertinent ista duo: Quoniam potestas Dei est, et tibi, Domine, misericordia. Noli timere inimicum: tantum facit quantum acceperit potestatem. Eum time qui habet summam potestatem; eum time qui quantum vult, tantum facit, et qui injuste nihil facit, et quidquid fecerit, justum est. Putabamus injustum esse nescio quid: ex hoc quia fecit Deus, crede justum esse. 22. Ergo, inquis, si quis hominem occidat innocentem, juste facit, an inique? Inique sane. Quare hoc permittit Deus? Vide prius ne illud debeas: Frange esurienti panem tuum, sine tecto induc in domum tuam. si uideris nudum, uesti: et domestienim tibi praecepit Dominus: Lavamini, mundi estote, auferte nequitias a cordibus vestris, atque a conspectu oculorum meorum; discite bonum facere, judicate pupillo et viduae: et venite, et disputemus, dicit Dominus .
Abbreviated transcription (Latin):
Te recedente nondeficit. te accedente
non crescit. Ubi est ergo ista iustitia : Quȩre
interra . absit. Non enim aurum. aut lapi¬
des pretiosos quaeris . Iustitiã quaeris: quae¬
re inmari. quaere in nubibus. quaere in
stellis. quaere in angelis: inuetus in illis.
Sed & ipsi defonte bibunt. Iustitia enim ange¬
lorum in omnibus est: sed ab uno capitur.
Respice ergo. transcende: uide illuc ubi
semel locutus est ds̃. & ibi inuenies fontem
iustitiae. ubi est fons uitae: qm̃ apudte est
fons uitae. Sienim tu de rore exiguo
iudicare uis quod iustũ est &s qđ in ustũ est.
Numquid iniquitas apud dm̃ : Vnde
adte manat tanquã defonte iustitia.
inquantũ iustũ sapis. cum haeo multis par¬
tibus inique desipias. Habet ergo fontẽ
iustitiae ds̃. poli ibi quaerere iniquitatẽ.
ubi lux sine umbra est. Sed plane. latẽ¬
re te potest causa. Silatet te causa:
respice ignorantiam tuã. uide qui sis:
ne quȩsieris. & altiora te nescrutatus

Expanded text:
Te recedente non deficit; te accedente Te recedente non deficit; te accedente non crescit. Ubi est ergo ista justitia? Quaeres in terra? Absit. Non enim aurum aut lapides pretiosos quaeris, justitiam quaerens. Quaere in mari, quaere in nubibus, quaere in stellis: quaere in Angelis; invenis in illis, sed et ipsi de fonte bibunt. Justitia enim Angelorum in omnibus est, sed ab uno capitur. Respice ergo, transcende, vade illuc ubi semel locutus est Deus; et ibi invenies fontem justitiae, ubi est fons vitae: Quoniam apud te est fons vitae . Si enim tu de rore exiguo judicare vis quod justum est, et quod injustum est; numquid iniquitas apud Deum, unde ad te manat tanquam de fonte justitia, in quantum justum sapis, cum ex multis partibus inique desipias? Habet ergo fontem justitiae Deus. Noli ibi quaerere iniquitatem, ubi lux sine umbra est. Sed plane latere te potest causa. Si latet te causa, respice ignorantiam tuam, vide qui sis; ne quaesieris, et altiora te ne scrutatus
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiã Reprehensor iniquitatis essta
potest. qui non cernit iustitiã. cuicopuo
reprehendat iniquitatem. Unde eni sel
quia hoc in iustũ est. pisi stias quid sit uati
Quid si enĩ iustũ est & hoc qđ dicis iustu
absit inquis in iustũ est: & clamas qu
fidentibus oculis uidens hoc iniustum
esse. utique ex aliqua regula iustitur
cui comparans hoc quod uides praiun
& cirnens non conuenire rectitudini regulȩ tuȩ.
reprehendis tanquã artifex: discernens iustũ
hendis in iustum : Vnde illud. nescio quid.
quo aspergitur anima tua: ex multis partib
incaligine constituta nescio quidhot qđ corus¬
cat mentituae. unde hoc iustũ : itane non ha¬
bet fontẽ suum: Ate tibi est quod iustũ es
& tu tibi potes dare iustitiã: Nemo sibi dat.
quod non habet. Ergo cumsis iniustus. esse
non potes iustus. pisi conuertendo te ad quan¬
dam iustitiã manentẽ. Aqua si recedis.
in iustus es. Ad quam si accedis. iustus es.

Expanded text:
justitiam. Reprehensor iniquitatis esse non justitiam. Reprehensor iniquitatis esse non potest qui non cernit justitiam, cui comparatam reprehendat iniquitatem. Unde enim scis quia hoc injustum est, nisi scias quid sit justum? Quid si enim justum est et hoc, quod dicis injustum? Absit, inquis, injustum est: et clamas quasi videntibus oculis, videns hoc injustum esse utique ex aliqua regula justitiae, cui comparans hoc quod vides pravum, et cernens non convenire rectitudini regulae tuae, reprehendis; tanquam artifex discernens justum hendis injustum? Unde illud nescio quid, quo aspergitur anima tua, ex multis partibus in caligine constituta, nescio quid hoc quod coruscat menti tuae? unde hoc justum? Itane non habet fontem suum? A te tibi est quod justum est, et tu tibi potes dare justitiam? Nemo sibi dat quod non habet. Ergo cum sis injustus, esse non potes justus, nisi convertendo te ad quamdam justitiam manentem; a qua si recedis, injustus es; ad quam si accedis, justus es.
Abbreviated transcription (Latin):
Habes enĩ mistricordissimum saluatore
Tantũ admittitur ille tẽptare. quoma
prodest ut exercraris. ut proberis. ut qut
nesciebas: ate ipso inueniaris: Nam ubi udl
nisi dehacdĩ potestate &s misericordu
Securi esse debemus secundũ illã apostola
sententiã. fidelis ds̃ qui non permituru
temptari. super id quod potestis  Orgs
testas dĩ est: Non est enĩ potestas. pisis
Nolidicere . & quis eidat taritã poniui
& nondet potestatem: Quidat potestat
habet aequitatẽ: Tuinique murmuriri
tes. ille aequitatẽ perdere non potib
Num quid iniquitas apud dm̃ : absit i
fige incorde. hoc decogitatione tu n
excutiat inimicus: facere potest aliquli
ut tu nescias quare facit. inique tameti
re non potest: apud quẽ non est iniquid
Nam erce reprehendis dm̃ quasi domiqua¬
te. ago tecũ aliquid: attende paulu
non reprehendis iniquitatẽ. pisi uid

Expanded text:
habes enim misericordissimum Salvatorem. habes enim misericordissimum Salvatorem. Tantum permittitur ille tentare quantum tibi prodest, ut exercearis, ut proberis; ut qui te nesciebas, a te ipso inveniaris. Nam ubi, vel unde, nisi de hac Dei potestate, et misericordia securi esse debemus, secundum illam apostolicam sententiam: Fidelis Deus, qui non permittit vos tentari super id quod potestis ? 21. Ergo, Potestas Dei est: Non est enim potestas nisi a Deo . Noli dicere, Et quid ei dat tantam potestatem? Et non det potestatem. Qui dat potestatem, habet aequitatem? Tu inique murmurare potes, ille aequitatem perdere non potest. Numquid iniquitas apud Deum? Absit . Hoc fige in corde; hoc de cogitatione tua non excutiat inimicus. Facere potest aliquid Deus, ut tu nescias quare faciat: inique tamen facere non potest, apud quem non est iniquitas. Nam ecce reprehendis Deum quasi de iniquitate ago tecum aliquid, attende paululum: non reprehenderes iniquitatem, nisi videndo
Abbreviated transcription (Latin):
multa patientia sua uasa irae . quae per¬
fecta sunt inperditionẽ Audisti potestatẽ.
quaere misericordiã: Vt notas inquit face¬
ret diuitias suas. inuasa miseri cordiae .:
Pertinet ergo ad rius potestatẽ dãpnare
iniquos: & quifilli dicat quid fecisti.
Tuerĩ ohomo. quis es quͥ respondeas dõ :
Time ergo & treme tius eius potestatẽ:
sed spera misericordiã: Diabolus potes¬
tas quaedã est.Plerumque tamen uult
nocere & non potest : quia potestas ista.
sub potestate est Nam si tantũ possit᷑
nocere diabolus quantũ uult: aliquis
iustorũ remaneret. aut aliquis fideliũ essit
Ipse per uasa sua impellit quasi pariuetẽ in¬
natũ: sed tantũ impellit. quantũ accipu
potestatẽ: Ut autẽ noncadat paries. dñs sus
tato prȩbet miseri cordiã: Ad mensira
tẽptare permittitur diabolus. Et porib
inquit in lacrimis in mensura Noliergon
re permissũ aliquid facere temptatorn

Expanded text:
multa patientia vasa irae, quae permulta patientia vasa irae, quae perfecta sunt in perditionem. Audisti potestatem: quaere misericordiam. Ut notas, inquit, faceret divitias suas in vasa misericordiae. Pertinet ergo ad ejus potestatem damnare iniquos. Et quis illi dicat: Quid fecisti? Tu enim, o homo, quis es, qui respondeas Deo ? Time ergo et treme ejus potestatem; sed spera ejus misericordiam. Diabolus potestas quaedam est; plerumque tamen vult nocere, et non potest, quia potestas ista sub potestate est. Nam si tantum posset nocere diabolus quantum vult, non aliquis justorum remaneret, aut aliquis fidelium esset in terra. Ipse per vasa sua impellit, quasi parietem inclinatum; sed tantum impellit quantum accipit potestatem. Ut autem non cadat paries, Dominus stentato praebet misericordiam. Ad mensuram enim permittitur tentare diabolus: Et potabis nos, inquit, in lacrymis in mensura . Noli ergo timere permissum aliquid facere tentatorem;
Abbreviated transcription (Latin):
locutus est ds̃ : Dicat ergo iam quaedam duo
Multum enĩ ad nos pertinent haec duo :
qm̃ potestasdĩ est: & tibi dñe misericordia.:
Ista sunt duo. potestas & misericordia : ista
plane Intelligite potestatem dĩ: intelligite
miseri cordiam dĩ  His duobus continentur
prope om̃s scripturae. Propter haet duo
prophetȩ. Propter haeo patriarchae. Propt̃
Propter haec apostoli. Propter haer ad nunti¬
atio omnis. & celebratio uerbidĩ in ecclesia.
Propter haec duo. propter potestatẽ dĩ
& misericordiam Potestatẽ eius: timete
Miseri cordiã eius. amate Nec sic de
misericordia eius praesumatis. ut potesta¬
tem contẽpnatis. Nec sic potestatẽ timta¬
tis: ut demisericordia desperetis: Apud
illum potestas. Apud illũ mistricordia:
Hunc humiliat: & hunc exaltat. Hunc
humiliat potestate: illũ exaltat miseri¬
cordia Sienim ds̃ uolens ostendere iram
& demonstrare potentiã isuam: attulit in

Expanded text:
locutus est Deus. 20. Dicat ergo jam quaedam duo. locutus est Deus. 20. Dicat ergo jam quaedam duo. Multum enim ad nos pertinent haec duo. Quoniam potestas Dei est, et tibi, Domine, misericordia. Ista sunt duo; potestas, et misericordia? Ista plane: intelligite potestatem Dei; intelligite misericordiam Dei. His duobus continentur prope omnes Scripturae. Propter haec duo, Prophetae; propter haec duo, Patriarchae; propter s Christus; propter haec, Apostoli; propter haec, annuntiatio omnis, et celebratio verbi Dei in Ecclesia: propter haec duo; propter potestatem Dei et misericordiam. Potestatem ejus timete; misericordiam ejus amate. Nec sic de misericordia ejus praesumatis, ut potestatem contemnatis: nec sic potestatem timeatis, ut de misericordia desperetis. Apud illum potestas; apud illum misericordia. Hunc humiliat; et hunc exaltat : hunc humiliat potestate; illum exaltat misericordia. Si enim Deus volens ostendere iram, et demonstrare potentiam suam, attulit in
Abbreviated transcription (Latin):
bis dicere. sed non potestis illa portare modo:
Quid est ergo duo haec audiui: Haec duo
quae uobis dicturus sũ : non ame uobis dico
sed quae audiui dico: Semel lotutus est ds̃.:
Vnum uerbũ habet: unigenitũ dm̃ In illo
sunt omnia. Unum uerbũ habet. ibi om̃s
thesauri sapientiae: & scientiae absconditi.
Unum uerbũ habet: semel locutus est ds̃
Duo haec quae uobis dicturussũ: ibi audiui
non exme loquor. pon exme dico: ab hoc per¬
tinet audiui: Amicus enĩ sponsi. stat & audit
eum : ut uerũ loquatur: Audit eũ nelo¬
quendo mendaciũ desuo loquatur : pe
diceres. quis tes tu qui mihi hoc dicas. unde
mihi hoc dicis. Audiui haec duo. Et ill&
Tibi loquor. quia audiui haec duo: qui etiã
cognoui. quia semel locitus est ds̃.
Noli contẽpnere ad iutorẽ : dicentẽ tibi
quaedã duo. tibi necessaria: eum qui tran¬
siliendo uniuersã creaturã. peruenit ad
uerbũ unigenitũ dĩ: ubisciret quia semel

Expanded text:
bis dicere; sed non potestis illa portare modo . bis dicere; sed non potestis illa portare modo . Quid est ergo, Duo haec audivi? Haec duo quae vobis dicturus sum, non a me vobis dico, sed quae audivi dico. Semel locutus est Deus: unum Verbum habet unigenitum Deum. In illo sunt omnia . Unum Verbum habet, ibi omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Unum Verbum habet; semel locutus est Deus. Duo haec, quae vobis dicturus sum, ibi audivi; non ex me loquor, non ex me dico: ad hoc pertinet audivi. Amicus autem sponsi stat et audit eum , ut verum loquatur. Audit enim eum, ne loquendo mendacium de suo loquatur : ne diceres, Quis es tu qui mihi hoc dicis? unde mihi hoc dicis? Audivi haec duo, et ille tibi loquor quia audivi haec duo, qui etiam cognovi quia semel locutus est Deus. Noli contemnere auditorem dicentem tibi quaedam duo tibi necessaria, eum qui transiliendo universam creaturam pervenit ad Verbum unigenitum Dei, ubi sciret quia semel
Abbreviated transcription (Latin):
ignorata fecisse . Scuit utiq ds̃ qđ fecit: & ubi
sciuit antequã faceret. si sciri nisi facta non
possunt:sed a factis sciri nisi ante facta non
possunt. A te scilicet. ab homine inimofacto.
inimo posito: Ante quã autẽ fierent haec
omnia. sciebantur ab illo a quo facta sunt:
a quod sciuit fecit: Ergo in uerbo illo perqđ
feoit omnia: antequã fierent erant omnia.
& cũ facta sunt: ibi sunt omnia: Sed aliter
hic: aliter ibi. Aliter in propria natura
inqua facta sunt: aliter in arte perquam
facta sunt : Quis hoc explic&: conaripossu¬
mus Ite cum idithun: & uidete: Iam ergo
ut potuimus diximus. quomodo semel locu¬
tus est ds̃. Uideamus quomodo duo haet
audiuit: Duo haec audiui. forte non est
consequens. ut sola duo haec audierit. sed
duo haec inquit audiui Quaedã duo. quȩ
nobis opus est ut dicantur audiuit Audi¬
uit forte alia multa. sed non opus est ea
dici nobis Ait enĩ & dñs. Multa habeo uo¬

Expanded text:
ignorata fecisse. Scivit itaque Deus quod fecit. Et ubi ignorata fecisse. Scivit itaque Deus quod fecit. Et ubi scivit antequam faceret, si sciri nisi facta non possunt? Sed a factis sciri nisi ante facta non possunt; a te scilicet, ab homine in imo facto, et in imo posito: antequam autem fierent haec omnia, sciebantur ab illo a quo facta sunt, et quod scivit fecit. Ergo in Verbo illo per quod fecit omnia, antequam fierent erant omnia; et cum facta sunt, ibi sunt omnia: sed aliter hic, aliter ibi; aliter in propria natura in qua facta sunt, aliter in arte per quam facta sunt. Quis hoc explicet? Conari possumus: ite cum Idithun, et videte. 19. Jam ergo, ut potuimus, diximus quomodo semel locutus est Deus: videamus quomodo duo haec audivit, Duo haec audivi. Forte non est consequens, ut sola duo haec audierit: sed, duo haec, inquit, audivi; quaedam duo quae nobis opus est ut dicantur, audivit. Audivit forte alia multa; sed non opus est ea dici nobis. Ait enim et Dominus: Multa habeo vo
Abbreviated transcription (Latin):
aerem. nubes om̃s. exquibus locutus est ds̃.
multa & sarpe & multis: transilierat. etiam
omnes angelos acie fidei Erat enĩ iste tran¬
siliens non contentus terrenis. uelut aquila
uolans prȩteruectus omnẽ nebulã qua
tegitur omnis terra : Dicit enĩ sapientia
& nebula texi omnẽ terrã Peruenit ad
aliquid liquidũ. uniuersã transiliens crea¬
turã: & quaerens dm̃. effundens super se
animã suã peruenit ad principiũ & uerbũ
dm̃ apuddm̃: & in uenit unius patris unum
uerbũ. & uidit quia semel locutus est d̃f.
Uidit uerbũ perquod facta sunt omnia. &
in quo simulsunt omnia: non diuersa. non
separata. non in aequalia Non enĩds̃ qđ per
uerbũ fatiebat: ipse non nouerat Si autẽ
quod faciebat nouerat: in illo erat ante¬
quam fieret quod fatiebat Sienĩ non
in illo erat ante quam fiebat. ubi nouerat
quod faciebat: Non enĩ potes dm̃ dicere

Expanded text:
aerem, nubes omnes ex quibus locutus est Deus aerem, nubes omnes ex quibus locutus est Deus multa, et saepe, et multis: transiliverat etiam omnes Angelos acie fidei. Erat enim iste transiliens non contentus terrenis, sed velut aquila volans praetervectus omnem nebulam qua tegitur omnis terra. Dicit enim Sapientia: Et nebula texi omnem terram . Pervenit ad aliquid liquidum, universam transiliens creaturam, et quaerens Deum, et effundens super se animam suam; pervenit ad principium, et Verbum Deum apud Deum; et invenit unius Patris unum Verbum; et vidit quia semel locutus est Deus; vidit Verbum per quod facta sunt omnia , et in quo simul sunt omnia, non diversa, non separata, non inaequalia. Non enim Deus quod per Verbum faciebat, ipse non noverat; si autem quod faciebat noverat, in illo erat antequam fieret quod fiebat. Si enim non in illo erat quod fiebat antequam fiebat, ubi noverat quod faciebat? Non enim potes Deum dicere
Abbreviated transcription (Latin):
idisiac. adiacob. ad prophetas om̃s. aomoy senꝰ
unuserat moyses. & quotiens ad tũ locutus estdse
Ecce etiã uni. non semel: sed sarpius locutus
est ds Deinde locutus est ad filiũ hic positũ.
tues filius ms dilectus: Locutus est ds̃ apos¬
tolis. locutus est omnibus sr̃is &tiã si non
uoce sonante pernubẽ. in corde tamen
ubi ipse magister est. Unde ille dicit. Au¬
diam quidloquetur in me dñs ds̃. quia loq¬
tur pacẽ in populo suo Quid est ergo semel
loeutus est ds : Multũ transilierat iste. ut
perueniret illuc: ubi semel locutus est ds Ecce
breuiter dixi caritati ur̃ae. hic inter homines
hominibus. saepe multis modis. multis partib
permulti formem creaturã locutus est ds̃.
Apud se. semel locutus est. Quia unũ uer¬
hum genuit d̃s: Iste ergo idithun transilienseos
transilierat aciementis forti & ualida. & prȩ¬
fidenti: transilierat terrã & quic quid in terra.

Expanded text:
ad Isaac, ad Jacob, ad Prophetas omnes, et ad Moysen? ad Isaac, ad Jacob, ad Prophetas omnes, et ad Moysen? Unus erat Moyses; et quoties ad eum locutus est Deus? Ecce etiam uni non semel, sed saepius locutus est Deus. Deinde locutus est ad Filium hic positum: Tu es Filius meus dilectus . Locutus est Deus Apostolis, locutus est omnibus sanctis, etiamsi non voce sonante per nubem, in corde tamen ubi ipse magister est. Unde ille dicit: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus, quoniam loquetur pacem populo suo . Quid est ergo, Semel locutus est Deus? Multum transiliverat iste, ut perveniret illuc, ubi semel locutus est Deus. Ecce breviter dixi Charitati Vestrae. Hic inter homines, hominibus saepe, multis modis, multis partibus, per multiformem creaturam locutus est Deus: apud se semel Deus locutus est, quia unum Verbum genuit Deus. Iste ergo Idithun transiliens eos, transiliverat acie mentis forti, et valida, et praefidenti, transiliverat terram, et quidquid in terra est;
Abbreviated transcription (Latin):
hoc Et si non potuero: & in telligit aliqus
uestrũ qđ ego non possũ. gaudebo potius od
inuidebo Omnino inuestigare difficie&
quẽ admodũ positũ sit prius. semellouu
est ds̃. deinde cum ille semel locutus ee¬
ego duo audiui: Si enĩ diceret semel locus
est ds̃. unũ hoc audiui: uidebatur parta
questionis huius amputauisse. ut tantũm
quaereremus quid sit semel lotutus est u
Nunc uero quaesituri sumus : quidit set
locutus est ds̃. & quid sit duo haeo audib¬
Cum semel ille locutussit: semel locutiuls
ds̃: Quid dicis idithun: Situ loqueris o
transiliuistieos. semel locutus est & ego sis¬
turam aliam consulo & dicitrhi. mult
partibus. & multis modis olim ds̃ locut
est patribus in prophetis Quid est semeb
locutus est ds̃: Nonne ille est ds̃. qui in pri¬
mordio: ipsius generis humani. locutis
est adadam: Nonne idem ipse locutis
est & ad cain. ad noe. ad abraham

Expanded text:
hoc: et si non potuero, et intelligit aliquis hoc: et si non potuero, et intelligit aliquis vestrum quod ego non possum; gaudebo potius quam invidebo. Omnino investigare difficile est quemadmodum positum sit prius, Semel locutus est Deus; deinde cum ille semel locutus eego duo audivi. Si enim diceret, semel locutus est Deus, unum hoc audivi, videbatur partem quaestionis hujus amputavisse, ut tantummodo quaereremus quid sit, semel locutus est Deus. Nunc vero quaesituri sumus, et quid sit, semel locutus est Deus; et quid sit, duo haec audicum semel ille locutus sit. 18. Semel locutus est Oeus. Quid dicis, Idithun? Si tu loqueris qui transilivisti eos: Semel locutus est? Ego Scripturam aliam consulo, et dicit mihi: Multis partibus, et multis modis olim Deus locutus est patribus in Prophetis . Quid est, Semel locutus est Deus? Nonne ille est Deus, qui in primordio generis humani locutus est ad Adam? Nonne idem ipse locutus est ad Cain, ad Noe, ad Abraham,
Abbreviated transcription (Latin):
fraudem auiltis facere. Quid affertis ut
decipiatis stateras dolosas : Mendaces
enim inquit filii hominũ in stateris. ut
decipiant: proferendo: stateras dolosas.
ꝑ also examine. fallitis intuentes
Nescitis alium esse qui appendit. alium qui di
pondere iudicat: Non uidet cui tu append
sed udet qui & te ipsum appendit Ergoꝰn
fratuidem non rapinam concupiscatis iNsm
in his quae habetis spem ponatis: monui
praedixi. Ait iste idithun: quid sequitur
Semel locutus est ds̃. duo haec audiui. qu
potestas dĩ est. & tibi dñe misericordia
qm̃ru reddes unicuiq secundũ opera su
Dixit idithun. Sonuit dealto: quotramla
Audiuit ibi quiddã. & dixit nobis. Sedalisus¬
tũ in hoc qđ nobis dixit. perturbor fr̃s. ol¬
respirationẽ meã: intentos uos uolo Eten
psalmũ ad terminũ duximus. adiuuantelũ
Post haec: quae dicturi sumus: non restat
quid. quod dehoc ulterius exponamus: Ie
annitimini mecũ. utrũ possimus intalimt

Expanded text:
fraudem vultis facere; quid affertis ut fraudem vultis facere; quid affertis ut decipiatis? Stateras dolosas. Mendaces enim, inquit, filii hominum in stateris, ut decipiant proferendo stateras dolosas. Falso examine fallitis intuentes: nescitis alium esse qui appendit, alium qui de pondere judicat? Non videt cui tu appendis; sed videt qui te et ipsum appendit. Ergo non fraudem, non rapinam concupiscatis; non in his quae habetis spem ponatis: monui, praedixi, ait iste Idithun. 17. verhaec audivi; quoniam potestas Dei est, et tibi, Domine, misericordia: quia tu reddes unicuique secundum opera sua. Dixit Idithun, sonuit de alto, quo transilivit; audivit ibi quiddam, et dixit nobis: sed aliquantum in hoc quod nobis dixit perturbor, frrespirationem meam, intentos vos volo. Etenim Psalmum ad terminum duximus adjuvante Domino: post haec quae dicturi sumus, non restat aliquid quod de hoc ulterius exponamus. Itaque adnitimini mecum, utrum possimus intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
habet: iste non apponat cor in eoquod
habet: Diuitiae si affluant: id est siex a¬
dent. tanquam defonte currant: ne ap¬
ponatis cor Noli praesumere. poli ibi te
figere Certe uel hoc time. diuitiae si af¬
fluant Nonuides quia si ibi cor posueris
ad huc habere. Quia multa habes: audi:
Praecipe diuitibus huius mundi. non su¬
perbẽ sapere : Et quid est neque appo¬
natis corͦ neque sperare in incerto diuiti¬
arum  : Ergo diuitiat si affluant neque
apponatiscor. ne indiuitiis confidatis :
Nor praesumatis. non speretis: nedicatur.
Ecce homo qui nonposuit dm̃ adiutorẽ suũ.
sed sperauit inmultitudine diuitiarũ suarũ.
& praeualuit inuanitate sua Ergo uani
filii hominũ : meridaces filii hominũ. neque
raptatis. neq si affluant diuitiae. corappo¬
natis. noniam uanitatẽ diligatis. & menda¬
cium quaeratis : Beatus enim. cuius est
dñs ds̃ spes eius. & non respexit in uanitatẽ
&s insanias mendaces: Decipere uultis.

Expanded text:
habet; iste non apponat cor in eo quod habet; iste non apponat cor in eo quod habet. Divitiae si fluant, id est, si exundent, tanquam de fonte currant. Ne apponatis cor: noli de te praesumere, noli ibi te figere: certe vel hoc time, Divitiae si fluant. Non vides quia si ibi cor posueris,adhuc habere, quia multa habes: audi, Praecipe divitibus hujus mundi non superbe sapere. Et quid est, Ne apponatis cor? Neque sperare in incerto divitiarum . Ergo, Divitiae si fluant, ne apponatis cor, ne in divitiis confidatis, non praesumatis, non speretis; ne dicaecce homo, qui non posuit deum adiutorem suum: sed sperauit in multitudine diuitiarum suarum: et praeualuit in uanitfilii hominum, mendaces filii hominum, neque rapiatis, neque si fluant divitiae, cor apponatis; non jam vanitatem diligatis, et mendacium quaeratis. Beatus enim cujus est Dominus Deus spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias mendaces . Decipere vultis,
Abbreviated transcription (Latin):
uenis pecuniam: perdis iustitiam In rapi¬
nam ne concupiscatis: Pauper sum: non
habeo Ideo rapere uis. Quid rapias.
uid es. a quo rapiaris non uides Nescis
circuire inimicum. tam quam leonem
rugientem: & quaerentem quid rapiat:
Praeda illa quam uis rapere. in musci¬
pula estaTenes: & teneris: In rapina
ergo ne concupiscas opauper. sed
concupisce indm̃ qui praestat nobis
omnia abundanter ad fruendum.
Pascet te: qui fecit te: Qui pascit latronẽ
non pascet innocentem: Pascet te qui solem
suum oriri facit super bonos & malos. & pluit
super iustos & in iustos Sipascit damnandos.
non pascit liberandos: Ergo in rapinam.
uolite concupiscere Dictum est hoc pauperi.
fortassis aliquid denecessitate rapturo.
Diues procedat. non habeo ego inquit ne¬
cessitatem rapiendi: nihil mihi de est. ab un¬
dant omnia Et tu audi. Diuitiae si afflu¬
ant. ne apponatis cor Ille non habet. iste
habrtIlle non quaerat rapere quod non

Expanded text:
venis pecuniam; perdis justitiam. In rapivenis pecuniam; perdis justitiam. In rapinam ne concupiscatis. Pauper sum, non habeo. Ideo rapere vis? Quid rapias, vides: a quo rapiaris, non vides? Nescis circuire inimicum tanquam leonem rugientem, et quaerentem quid rapiat ? Praeda illa quam vis rapere, in muscipula est: tenes, et teneris. In rapinam ergo ne concupiscas, o pauper! sed concupisce in Deum qui praestat nobis omnia abundanter ad fruenlum . Pascet te qui fecit te. Qui pascit latronem, non pascet innocentem? Pascet te qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Si pascit lamnandos, non pascet liberandos? Ergo in rapinam noli concupiscere. Dictum est hoc pauperi, fortassis aliquid de necessitate rapturo. Dives procedat: Non habeo ego, inquit, necessitatem rapiendi: nihil mihi deest; abundant omnia. Et tu audi: Divitiae si fluant, ne apponatis cor. Ille non habet; iste habet: ille non quaerat rapere quod non
Abbreviated transcription (Latin):
dete quia currit insiti. conuerut ergo se ad
illos: sitiens tos Nolite sperare super ini¬
quitatem Nam spes mea indõ Nolite spe¬
rare super iniquitatẽ. Uos qui non uultis ac¬
cedere & transilire : polite sperare super
iniquitatẽ: Ego enĩ qui transiliui. spesmea
indõ Et numquid iniquitas est apud dm̃ :
Nolite sperare super iniquitatẽ Hoc fati¬
amus Illud faciamus: illud cogitemus. sic
insidias componamus deuanitate mnunũ :
Tusiti Qui contra ista cogitant. ab eis quos
bibis produntur  Nolite sperare super ini¬
quitatẽ Uana est iniquitas. pihil est ini¬
quitas. Potens non est. nisi iustitia : Occultari
potest ad tẽpus ueritas. uinci non potest
Plorere potest ad tempus iniquitas: per¬
manere non potest Nolite sperare super
iniqui tatem : & in rapinã nec concupisca¬
tis Nones diues. & rapere uis. Quid in¬
uenis quid perdis : olucra dantnosa . In¬

Expanded text:
dete quia currit in siti. Convertit ergo se ad dete quia currit in siti. Convertit ergo se ad illos, sitiens eos: Nolite sperare super iniquitatem. Nam spes mea in Deo est. Nolite sperare super iniquitatem. Vos qui non vultis accedere et transilire, nolite sperare super iniquitatem. Ego enim qui transilivi, spes mea in Deo: et numquid iniquitas est apud Deum ? Nolite sperare super iniquitatem. Hoc faciamus, illud faciamus, illud cogitemus, sic insidias componamus; de vanitate in unum. Tu sitis: qui contra te ista cogitant, ab eis quos bibis produntur. Nolite sperare super iniquitatem. Vana est iniquitas, nihil est iniquitas; potens non est nisi justitia. Occultari potest ad tempus veritas; vinci non potest. Florere potest ad tempus iniquitas, permanere non potest. Nolite sperare super iniquitatem: et in rapinam ne concupiscatis. Non es dives, et rapere vis? Quid invenis? quid perdis? O lucra damnosa! In