comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib qđ iam redeunte ex ordine
septimana uicis suae quȩ ei de uice
abia contigerat. templũ ministraturus
intrauit. Sed forte aliquib obscurũ est:
quia scriptura tacere uidetur. quo haec
sint anni tẽpore gesta. Quib intimandũ.
qͥa nec hoc scriptura p̃termisit: sed ex eo
qđ addidit. latenter innuit. & omis inqͥens
multitudo erat popłi orans foris: hora
incensi. Una & enĩ tantũ modo ꝑ annũ
sollẽpnitas erat. inq̃ pontifice ad orandĩ
scã scõrs intrante. nullũ ꝓrsꝰ hominũ
intra fores tẽpli remanere liceret: Sed
om̃s tẽpore oblationis exteriꝰ iuberent᷑
orare. Haec aut̃ erat statuta sollẽpni
mensis: quae dies ꝓpitiationis siue
expiationis uocabat᷑. qͥa uidelicet ob¬
latis in altari holocausti uictimis. san¬
guis inscã scõꝵ ad expiandũ inferebat᷑:
nec sanguis solũ ubi asꝑgebat᷑. sed et
thimiama adolebatur:. qđ inp̃senti lec¬
tione zacharias fecisse memorat᷑. Dicit

Expanded text:
omnibus quia jam redeunte ex ordine omnibus quia jam redeunte ex ordine septimana vicis suae, quae ei de vice Abia contigerat, templum ministraturus intravit; sed forte aliquibus obscurum est, quia Scriptura tacere videtur quo haec sint anni tempore gesta. Quibus intimandum quia nec hoc Scriptura praetermisit, sed ex eo quod addidit latenter innuit; Et omnis, inquiens, multitudo erat populi orans foris hora incensi. Una etenim tantummodo per annum solemnitas erat, in qua pontifice ad orandum Sancta sanctorum intrante, nullum prorsus hominum intra fores templi remanere liceret, sed omnes tempore oblationis exterius juberentur orare. Haec autem erat statuta solemnitnse, decima die mensis, quae dies propitiationis sive expiationis vocabatur, quia videlicet oblatis in altari holocausti victimis, sanguis in Sancta sanctorum ad expiandum inferebatur. Nec solum sanguis ibi aspergebatur, sed et thymiama adolebatur, quod in praesenti lectione Zacharias fecisse memoratur. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ipso ortus eius miraculo patesce¬
ret uirum magnȩ iitutis futurũ
.eẽ. qui nascebatur: ubi desinente om̃i
lasciuia concupiscentiae carnalis.
constaret qui nulla in conceptione cau¬
sa uoluptatis: s sola cogitata sit spĩcalis
gra ꝓlis. Sic isaac filius ꝓmissionis.
qui in figura redemptoris nr̃i factus
.ẽ. obediens patri usq admortem: de
ueteranis parentibus. et stęli diu ma:¬
tre natus est. Sed iacob & ioseph
patriarchȩ. sic saison fortissimus
ducum: et ꝓpħarum eximius samuel
steriles diu corpore. s fecundas semp
uirtutib habuere genitrices: ut mira.¬
culo natiuitatis natorum dignitas
nosceretur. et ꝓbarentur sublimes in
uita futuri: qui in ipso uitȩ exortu
conditionis humanȩ iura transcen¬
derent. Quod uͦ sequitur. F actum ẽ.
autem cum sacerdotio fungeretur
consuetudinem sacerdotii sorte
exiit ut incensum poneret ingressꝰ
intemplum dñi: Claret qui de me

Expanded text:
etiam ipso ortus ejus miraculo patescetiam ipso ortus ejus miraculo patescet virum magnae virtutis futurum esse qui nascebatur, ubi desinente omni lascivia concupiscentiae carnalis constaret quia nulla in conceptione causa voluptatis, sed sola cogitata sit spiritualis gratia prolis. Sic Isaac filius promissionis, qui in figuram Redemptoris nostri factus est obediens patri usque ad mortem, de veteranis parentibus et sterili diu matre natus est: sic Jacob et Joseph patriarchae, sic Samson fortissimus ducum, et prophetarum eximius Samuel steriles diu corpore, sed fecundas semper virtutibus habuere genitrices, ut miraculo nativitatis, natorum dignitas nosceretur, et probarentur sublimes in vita futuri, qui in ipso vitae exortu conditionis humanae jura transcenderent; quod vero sequitur: Factum est autem, cum sacerdotio fungeretur consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini. Claret quidem
Abbreviated transcription (Latin):
rursus solet euenire. ut non nulli qui¬
busdam iurtutum oꝑibus Immode¬
ratius studendo dum sine scientia
deo placere appetunt: ꝓaimorum
oculos offendant. Aqua utraq re-¬
p̃hensione. parentes beati ioħis i¬
munes. eẽ. declarantur: de quibus cũ
dictum. eẽt. erant autẽ iusti ambo. con¬
tinuo subnectitur : ante dm̃. Et cũ
ad uinctum. eẽt. incedentes in omib
mandatis & iustificationibus dñi:
mox infertur. sine querela. Ac si aꝑte
dicatur. Adeo se in actib pariter et
cogitationibus suis circumspecte age¬
bant: ut et diuinis obtutib in occulto.
et humano foris iuditio placerent:
uixta illud apł̃i. P rouidemꝰ bona non
solum coram deo: s etiã coram homini-¬
b. Et ñ erat illis filius eoquod. eẽt.
elisabetꝰ sterilis. et ambo ꝓcessissent in
diebus suis. Diuinitꝰ. ẽ. ꝓcuratum ut
sterili matre. et utroq parente ꝓuec¬
tioris aetatis ioħes nasceretur: quatinꝰ

Expanded text:
rursus evenire solet ut nonnulli quirursus evenire solet ut nonnulli quibusdam virtutum operibus immoderatius studendo, dum sine scientia Deo placere appetunt, proximorum oculos offendant. A qua utraque reprehensione parentes beati Joannis immunes esse declarantur, de quibus cum dictum esset, Erant autem justi ambo, continuo subnectitur, ante Deum; et cum adjunctum esset, Incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini, mox infertur, sine querela. Ac si aperte dicatur, Adeo se in actibus pariter et cogitationibus suis circumspecte agebant, ut et divinis obtutibus in occulto, et humano foris judicio placerent, juxta illud Apostoli: Providemus enim bona non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Et non erat illis filius, eo quod esset Elizabeth sterilis, et ambo processissent in diebus suis. Divinitus est procuratum ut sterili matre et utroque parente provectioris aetatis Joannes nasceretur, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
or uideret᷑ spetiali reuerentia ac po-¬
testate p̾minens: summi sac̃dotis nom
haberet. Qui autẽ ordo partiũ earum¬
dem seruari deberet: missa coram
daud rege et pͥncipib familiarũ
sac̃dotalium et leuiticarum sorte
querebatur. In quarum distributi¬
one sortium. abia decuiꝰ uice et gene¬
re tacharias oritur: octauo loco po¬
situs inuenitur. Et recte preco noui
cestam̃ti in quo gła resurrectionis mun¬
do declaratur. loco octauȩ fortis nas¬
citur: quia et dñs nr̃ una sabbati
quae.ẽ. adie conditionis octaua resur¬
aetates. ac septimã quietis animarũ
quae. ẽ. in alia uita: octaua iam aetas
ꝑpetuae resurrectionis infine ꝓmitai¬
tur. E rant autem iusti ambo ante
dm̃ : incedentes in om̃ib mandatis
et iustificationibus dñi sine querela.
Soepe contingit ut hi qui iam ꝑfecti
hominum aestimatione iudicantur.
adhuc ante oculos interm arbitri
minus aliquid ꝑfectionis habeant. Et

Expanded text:
or videretur, speciali reverentia ac poor videretur, speciali reverentia ac potestate praeeminens, summi sacerdotis nomen haberet. Qui autem ordo partium earumdem servari deberet, missa coram David rege et principibus familiarum sacerdotalium, et Levitarum sorte quaerebatur. In quarum distributione sortium, Abia, de cujus vice et genere Zacharias oritur, octavo loco positus invenitur. Et recte praeco Novi Testamenti, in quo gloria resurrectionis mundo declaratur, loco octavae sortis nascitur: quia et Dominus noster una sabbati, quae est a die conditionis octava, resuraetates, ac septimam quietis animarum, quae est in alia vita, octava jam aetas perpetuae resurrectionis in fine promittitur. Erant autem justi ambo ante Deum, incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine querela. Saepe contingit ut hi qui jam perfecti hominum aestimatione judicantur, adhuc in oculis interni arbitri, minus aliquid perfectionis habeant; et
Abbreviated transcription (Latin):
att animos popłi circumstantis ad
memoriam amoremq celestiũ. ñ solũ
sublimitate uerborum quȩ dicebantur.
s etia suauitate sonoꝵ quȩ di ebantur
erigerent. U olensq ut crescente eul.¬
tu et magnifentia magnificentia
templi. decus quoq ministerii illius
et ministrantiũ cȩtus cresceret. Con-¬
uocauit om̃em ꝓgeniem filioꝵ aaron.
et eos uidelicet qui de eleatar. et illos
qui deithamar stirpe descenderant.
diuisitq hos in partes uiginti quatuor
ac dehis singulis singulos pontifices
eligrns. cȩteros qui in partib erant
sacerdotii minoris qui nẽ presbiteri
uocantur offitio fungi p̾cȩpit.
ea uidelicet ꝓuisione. ut dum quilibet
pontificum uita decederet: qui cũq
in eius parte optimꝰ putaretur. ei in
pontificatu succ ederet. Quas uidelicer
partes. taliter ordinauit: ut singuli
pontifices cum subiectis sibi sacerdo.¬
es. hoc est a sabbato usq ad sabbatũ.
aequales. unus tamen in eis qui digni¬

Expanded text:
atque animos populi circumstantis ad atque animos populi circumstantis ad memoriam amoremque coelestium, non solum sublimitate verborum quae dicebantur, sed etiam suavitate sonorum qua dicebantur, erigerent. Volensque ut crescente cultu et magnificentia templi, decus quoque ministerii illius et ministrantium cresceret coetus, convocavit omnem progeniem filiorum Aaron, et eos videlicet qui de Eleazar, et illos qui de Ithamar stirpe descenderant, divisitque hos in partes viginti quatuor, ac de his singulis singulos pontifices eligens, caeteros qui in partibus erant sacerdotii minoris, qui nunc presbyteratus vocatur, officio fungi praecepit, ea videlicet provisione ut dum quilibet pontificum vita decederet, quicunque in ejus parte optimus putaretur, ei in pontificatu succederet. Quas videlicet partes taliter ordinavit ut singuli pontifices cum subjectis sibi sacerdoes, hoc est a sabbato usque ad sabbatum aequales, unus tantum  Al., tamen in eis qui digni
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃cursor exister& si uero fr̃nitatẽ
urãm audire delectat qui sit abia. de
cuiꝰ uice zacharias genus duxisse ꝑ¬
hibetur: hic tẽporib dauid regis sumꝰ
erat sac̃dos. Si quidẽ iubente dño ꝑ
morsen pͥmo unus inlege pontifex
aaron constitutꝰ. ẽ: post cuꝰ mortẽ elea.¬
tar filius eiꝰ sacerdotiũ suscepit. & hoc
quoq mortuo: finees filius eiꝰ sacerdotu
successor extitit. & sic usq ad tẽpora dauid.
ꝑ annos circiter quadriꝰgentos septua¬
ginta: unus pꝰunũ extitere pontificatꝰ
heredes. At uero dauid cũ magno fer¬
uens studio religionis templũ dño conde-¬
re desiderasset: Dñs aut̃ magis hoc ꝑ
falium eiꝰ salomonem uellet impleri: mel¬
chilominꝰ ipse dđ omia quae ad futu¬
ram cidem templi constructionem uł
reuerentiam ꝑtinerent sollicitus p̃pa¬
rare curauit. Unde etiam cantores
statuit. qui tempore sacrificii cotidie
psalmos cum melodia resonarent:

Expanded text:
et praecursor existeret? Si vero fraternitatem et praecursor existeret? Si vero fraternitatem vestram audire delectat quis sit Abia, de cujus vice Zacharias genus duxisse perhibetur, hic temporibus David regis summus erat sacerdos. Siquidem jubente Domino per Moysen, primo unus in lege pontifex Aaron est constitutus, post cujus mortem Eleazar filius ejus sacerdotium suscepit. Et hoc quoque mortusuccessor exstitit, et sic usque ad tempora David per annos circiter quadringentos septuaginta, unus post unum exstitere pontificatus haeredes. At vero David cum magno fervens studio religionis templum Domino condere desiderasset, Dominus autem magis hoc per filium ejus Salomonem vellet impleri, nihilominus ipse David omnia quae ad futuram ejusdem templi constructionem vel reverentiam pertinerent, sollicitus praeparare curavit. Unde etiam cantores statuit qui tempore sacrificii quotidie psalmos cum melodia resonarent,
Abbreviated transcription (Latin):
in misceriũm sui corporis et sanguinis.
in nouo testam̃to offerendũ institiit.
Quis ergo congruentius translationẽ
legalis et substicionem euuangelici
sacerdotii. quam sumi iuxta legem
sacerdotis filiꝰ ꝓphetaret. Qui cũ et
ipse sũmus sac̾dos scđm legem existere¬
posse uideretur: maluit docente in-¬
trinsecus in cõmutabili ratione uerita.¬
tis noui sac̾dotis p̃co. quam successor
et heres existere ueteris. Aa aluuit doc¬
tus in spũ. uocatis in deseitũ popłis
noui testam̃ti sacram̃ta p̾dicare: quã
adse uenientibus in templo gloriosissimo
illo tunc tempore. sacerdocii ueteris
officio p̃esse. Pretulit longã solitudinis sitĩ
& esuriem: continius hostiarũ sollẽp̃niis.
Pilis cameloꝵs. & cinctui zonae pelliciae:
auro textas pontificũ post posuit sto.¬
las. Vt qͥd enĩ haec fr̃s mei. nisi ut is
qͥ merito iusticiae ꝑfectioris auctorita.¬
tẽ sibi p̃dicandi adsciuerat. ipse etiam

Expanded text:
in mysterium sui corporis et sanguinis in mysterium sui corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo instituit. Quis ergo congruentius translationem legalis, ut substitutionem evangelici sacerdotii, quam summi juxta legem sacerdotis filius prophetaret? Qui cum et ipse summus sacerdos secundum legem existere videretur posse, maluit docente intrinsecus incommutabili ratione veritatis novi sacerdotis praeco, quam successor et haeres existere veteris. Maluit doctus in spiritu vocatis in desertum populis Novi Testamenti sacramenta praedicare, quam ad se venientibus in templum, gloriosissimo illo tunc temporis sacerdotii veteris officio praeesse. Praetulit longam solitudinis sitim et esuriem continuis hostiarum solemniis, pilis camelorum et cinctui zonae pelliceae, auro textas pontificum postposuit stolas. Ut quid enim haec, fratres mei, nisi ut is qui merito justitiae perfectioris auctoritatem sibi praedicandi asciverat, ipse etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quippe parentib est genitus. ut eo confi¬
dentius uistitiae p̃cepta popłis daret: qͦ
haec ipse non quasi nouitia didicisset.
s uelut hereditario iure aꝓgenitorib
accepta seruaret. De sacerdotali ꝓsapia
ortus est: ut eo potentius mutationem
sacerdotii p̃conaretur. quo ipsum ad
sac̃dotale genus ꝑtinere claresceret.
R edc̃ptor et enim nr̃ in carne apparens.
sic̃ ex nobis fieri dignatus. ẽ. regnum
cȩleste tribuendo: Ita etiam pontifex
factus.ẽ. semet ipsum ꝓnob̾ offerendo
hostiam dõ in odorem suauitatis. Unde
scriptũ. ẽ. Iurauit dñs et ñ penitebit
eũ. tu es sacerdos in aeternum: sedđm
ordinem melchisedech. Mel chisedech
quippe ut legimꝰ. sacerdos dĩ summi
longe legalis sacerdotii tempora p̃cessit.:
offerens dõ panem et uinum. Et ideo
redeptor nr̃ sacerdos. eẽ. dicitur seđd̾m
ordinem melchisedech: quia ablatis
uictimis legalib. idem sacrificii genꝰ

Expanded text:
quippe parentibus est genitus, ut eo confiquippe parentibus est genitus, ut eo confidentius justitiae praecepta populis daret, quo haec ipse non quasi novitia didicisset, sed velut haereditario jure a progenitoribus accepta servaret. De sacerdotali prosapia ortus est, ut eo potentius imitationem sacerdotii praeconaretur, quo ipsum ad sacerdotale genus pertinere claresceret. Redemptor etenim noster in carne apparens, sicut rex nobis fieri dignatus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis. Unde scriptum est: Juravit Dominus et non poenitebit eum , tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Melchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia ablatis victimis legalibus, idem sacrificii genus
Abbreviated transcription (Latin):
ONTUNUs in carne dñs
et redẽptor nrꝰ. multos dispen¬
sationis suae testes p̃misit et
nuntios: qui diusis tẽporib diũ¬
sis istahelitice plebis tribub ordia
nati. ñ diu̾sa fide sed uno eodemq ꝑ
omia sensu: eiusdẽ incarnationis mys¬
teriũ ꝓphetando p̾cinerent. Hoꝵ ultimꝰ
et quasi lies quidã iogis et euuangelũ.
figure et ueritatis. ioħes apparuit. dño
asstante. qui ait. Lex et ꝓpħe usq
ad ioħem. ex eo regnũ dĩ euuangelia¬
tur. U nde etiã plusquã ꝓpħeta dietꝰ
est: quia quẽ cȩteri alonge ꝓphetanoo
solũ p̃ddixerant. ille ei pͥmo uenturur
ꝓphetando signauit: et mer uenientẽ
ostendendo monstrauit. Qui certe graiꝰ
dispensationis ñ solũ iustis: s et depon¬
tificali stẏrpe ortis parentib natus as¬
seritur. F uit enim sac̃dos sicut ex
lectione euuangelica audinimꝰ nomine
acharias deuice abia. et uxor illi de
p̾liab aaron: et nom̃ eiꝰ elisabeth.
E fant aut iusti ambo: ante dm̃. Iustis¬

Expanded text:
nturus in carne Dominus et Redemptor noster multos dispensationis suae testes praemisit et nuntios, qui diversis temporibus diversis Israeliticae plebis tribubus orti, non diversa fide, sed uno eodemque per omnia sensu, ejusdem incarnationis mysterium prophetando praecinerent. Horum ultimus et quasi limes quidam legis et Evangelii, figurae et veritatis Joannes apparuit, Doe usque ad Joannem, ex eo regnum Dei evangelizatur . Unde etiam plus quam propheta dictus est, quia quem caeteri a longe prophetando solum praedixerant, ille et primo venturum prophetando signavit, et mox venientem ostendendo monstravit. Qui certe gratia dispensationis non solum justis, sed et de pontificali stirpe ortis parentibus natus asseritur. Fuit enim sacerdos, sicut ex lectione evangelica audivimus, nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen ejus Elisabeth. Erant autem justi ambo ante Dominum. Justis
Abbreviated transcription (Latin):
scilic&s ut homines simꝰ uerũ etiã ut scĩ
& beati homines simꝰ. Cuiꝰ dona grãe. et
sipuro semꝑ infatigabili corde sectam̃
ipse uixta eoꝵdẽ prm̃ ꝓmissa ꝓpitiꝰ
fit om̃ib iniqͥtatib nris. ipse saciat
inbonis desideriũ nrm̃: ipse ñ inoꝑib

Expanded text:
scilicet ut homines simus, verum etiam ut sancti scilicet ut homines simus, verum etiam ut sancti et beati homines simus. Cujus dona gratiae si puro semper et infatigabili corde sectamur, ipse juxta eorumdem patrum promissa propitius sit omnibus iniquitatibus nostris, ipse satiet in bonis d
Abbreviated transcription (Latin):
tium iustorũ imitari prudentiam:
qui et legem ꝑficere diligentissime
studebant. et nichil ominus in grã
salutemsꝑare diaicerat. H inc nĩq.
unꝰ ex eis dicy. Iustus aut̃. ex fide uiuit.
Unde & aptȩ subiungitur. Parare dño
plebem ⁊ fectam. H aec et enĩ pulcher¬
rima añicae plebis ꝑfectio. ẽ: quam
et pħes suo tempore p̃dicando para¬
iat. & nẽ dñs ipse donando ꝑ orbem
latius adimplet: cũ nos enuangelieis
uerbis instituti et imbuti misterus.
eandem fidem ac dilectionem habere
discimus: quam legalibus p̃ceptis
edocti patres babuisse ꝓbantur. Hoc
ꝑfectissimum scãe aeccłae decus ẽ cũ
eadem quae illos intrasse constat suꝑ¬
nae pacis gaudia suspiramꝰ. atq uthȩc
etiã nos intrare mereamͣ caelestẽ int̾ris
exercere uitã contendimꝰ: cũ eoꝵ ex¬
emplo nulla quae facimꝰ uel ꝑcipimus
quoq teftimonus edocem᷑ qͥa ipse ẽ.ds̃.
ipse fecit nos & ñ ipsi nos: Nonsolum

Expanded text:
tium justorum imitari prudentiam, tium justorum imitari prudentiam, qui et legem perficere diligentissime studebant, et nihilominus in gratia salutem sperare didicerant. Hinc namque unus ex eis dicit, Justus autem ex fide vivit; unde et aperte subjungitur: Parare Domino plebem perfectam. Haec etenim pulcherrima Dominicae plebis perfectio est, quam et Joannes suo tempore praedicando parabat, et nunc Dominus ipse donando per orbem latius adimplet, cum nos evangelicis et verbis instituti et imbuti mysteriis eamdem fidem ac dilectionem habere discimus, quam legalibus praeceptis edocti patres habuisse probantur. Hoc perfectissimum sanctae Ecclesiae decus est, cum ad eadem quae illos intrasse constat supernae pacis gaudia suspiramus, atque ut haec etiam nos intrare mereamur, coelestem in terris exercere vitam contendimus, cum eorum exemplo nulla quae facimus vel percipimus quoque testimoniis edocemur, quia ipse est Deus, ipse fecit nos et non ipsi nos, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
heliã ꝓpħam. antequã ueniat dies dñi
magnꝰ et horribilis : ut conũ̾tat corda
patrũ ad filios. & cor filioꝵ adpatres eoꝵ.
Inũ igitur atq idem utrinsq opus est.
fidẽ scilicet atq intellectum que habu-¬
ere patres filiorũ mentib p̾dicando
infundere. Nam patres et iusti appel-¬
lantur ueteres scĩ: de quib saluator
ait discipłis. Multi ꝓpħae et iusti
cupierunt uidere quȩ uos udetis:
et ñ uider. Filii uͦ et ineredibiles:¬
illiꝰ aeii homines quo uł helias p̃dica¬
turꝰ est. uł ioħes p̃dicabat: uocantur.
Conuertit aut̃ iołies corda patrũ in filios :
quia sapientiã quã habuer patres. xpm̃
credentes ac desiderantes in carne uemi-¬
re. transfudit infilios: docendo eos cre-¬
dere. et gaudere xp̃m in carne uenisse.
Conuertit incredibiles ad prudentiam
iustorum: quia eos quos sine fide. xp̾i
inuenit deoꝑibus legis frustra glorian-¬
tota intentione submittere. ac p̾ceden¬

Expanded text:
Eliam prophetam, antequam veniat dEliam prophetam, antequam veniat d et convertet corda patrum ad filios, et cor filiorum ad patres eorum . Unum igitur atque idem utriusque opus est, fidem scilicet atque intellectum, quem habuere patres, filiorum mentibus praedicando infundere. Nam patres et justi appellantur veteres sancti, de quibus Salvator ait discipulis: Multi prophetae et justi cupierunt videre quae vos videtis, et non viderunt. Filii vero et incredibilesillius aevi homines, quo vel Elias praedicaturus est, vel Joannes praedicabat, vocantur. Convertit autem Joannes corda patrum in filios, quia sapientiam quam habuerunt patres Christum credentes ac desiderantes in carne venire, transfudit in filios docendo eos credere et gaudere, Christum in carne venisse. Convertit incredibiles ad prudentiam justorum, quia eos quos sine fide Christi invenit de operibus legis frustra gloriantota intentione submittere, ac praeceden
Abbreviated transcription (Latin):
indicat: quem obtimo genere conuer-¬
sandi. uitam ꝑacturam. eẽ. declarat.
Quaȩ enim inter homines sublimior et
dõ gratior. eẽ. conuersatio potest. quã
etiam alios cotidiano exercitio ad
auctoris sui grãm student conuertere.
et crebra amimarum fideliũ ad quisitio¬
ne. gaudiũ semꝑ patriae celestis augere :
Et ipse p̃cedet ante illum: in spũ et iurtu¬
te heliae. Ioħes inspũ et uirtute heliȩ
dm̃ p̃cedere dicitur : quia sic̃ helias in
p̃uemiet. Ita ioħes non minon sp̃s poten¬
tia p̃ditus  prȩuenit primum. Sicut
ille p̃cursor futurꝰ. ẽ. iudicis: iIta iste
p̾cursor factus. ẽ. redẽptoris. N ec solũ
aduentus ordine. s doctrinȩ quoq simr¬
litudine : ioħes in spũ et uirtute heliae
dñm precessit. Nam sicut de ibħe
angłs subiungit. ut conuertat corda
patrum infilios. et incredibiles ad prir¬
disparem de heliae p̃dicatione sententiã
ꝓtulit dicens. Ecce ego mittã uobis

Expanded text:
indicat, quem optimo genere converindicat, quem optimo genere conversandi vitam peracturum esse declarat. Quae enim inter homines sublimior, et Deo gratior esse conversatio potest, quam etiam alios quotidiano exercitio ad auctoris sui gratiam student convertere, et crebra animarum fidelium acquisitione gaudium semper patriae coelestis augere? Et ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae. Joannes in spiritu et virtute Eliae Dominum praecedere dicipraeveniet, ita Joannes non minore spiritus potentia praeditus praevenit primum. Sicut ille praecursor futurus est judicis, ita iste praecursor factus est Redemptoris. Nec solum adventus ordine, sed doctrinae quoque similitudine Joannes in spiritu et virtute Eliae Dominum praecessit. Nam sicut de Joanne angelus subjungit. Ut convertat corda patrum in filios, et incredibiles ad prudisparem de Eliae praedicatione sententiam protulit, dicens: Ecce ego mittam vobis
Abbreviated transcription (Latin):
autem hac die pontisex scũarium. et
tab̾naculũ testimonii atq altare.a.
sac̾dotes quoq et uniuersum popłm
expiare iussus est: ioħes ipse qui sit
iste pontifex. quȩ hec expiatio ma-¬
nifestat: cum illo loquente ad baptis¬
mũ suum loquitur dicens. E cce ag¬
nus der: ecce qui tollit peccata mundi.
Quȩ uidelicet expiatio semel in anno
celebrari statuta est: quia sicut apłs
exhaurienda peccata. secundo sine
peccato apparebit exspectantibus se
in salutem. Q uod autẽ pontifice
ante natiuitatẽ eiusdẽ grãe munere ꝑ¬
fudit. Ita ut offitiũ suȩ p̃cursionis dño
adhuc inutero positꝰ quia loquendo nec¬
dum poterat. Iam gratulando p̃beret:
quando sic̃ sequentia sceĩ ȩuuangłu testan¬
tur : intrante beata dĩ genitricẽ et salu-¬
tante elisabeth: exultauit in gaudio ur¬
fans inutero eius. Sed in eo quod illũ
multos filioꝵ isrł ad dnm dm̃ ipsorum
c̃uersurum assuerat. manifeste angls
quam magnus corã dno. eẽt. futurus

Expanded text:
et tabernaculum testimonii, atque altare, sacerdotes quoque et universum populum expiare jussus est, Joannes ipse quis sit iste pontifex, quae haec expiatio manifestat, cum illo veniente ad baptismum suum loquitur, dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Quae videlicet expiatio semel in anno celebrari statuta est, quia, sicut Aposexhaurienda peccata, secundo sine peccato apparebit exspectantibus se in salutem . Quod autem pontificeante nativitatem ejusdem gratiae munere perfudit, ita ut officium suae praecursionis Domino adhuc in utero positus, quia loquendo nondum poterat, jam gratulando praeberet, quando sicut sequentia sancti Evangelii testantur, intrante beata Dei genitrice, et salutante Elizabeth, exsultavit in gaudio infans in utero ejus. Sed et in eo quod illum multos filiorum Israel ad Dominum Deum ipsorum conversurum asseverat, manifeste angelus quam magnus coram Domino esset futurus
Abbreviated transcription (Latin):
rarent eos. Lapides autem grandes
& p̃ciosi qͥ infundam̃to locati totũ
onus templi suꝑ impositũ portant.
eximios sc̃ȩ eccłiȩ doctores insinu¬
ant. grandes qͥd ẽ excellentia meri¬
torum̃. preciosos claritate signoꝵ.
Quia abipso dño uerbum audientes.
totam crescentis ȩccłiȩ fabricam sua
p̃dicatione genuerunt. Quando eñi
inscripturis fundam̃ta plurali Nume¬
ro dicunt᷑. uł p̃dicatores sũos uel
firmas iustorum congregrationes
significant. Unde est illud psalmistȩ
Fundam̃ta eius inmontib scĩs Atcũ
singulari Numero fundam̃tũ ponit.
ipsũ sepius auctorẽ bonoꝵ om̃ium
indicat. De quo apłs ait. Fundam̃tũ

Expanded text:
rarent eos. Lapides autem grandes rarent eos. Lapides autem grandes et pretiosi, qui, in fundamento locati, totum onus templi sibi superimpositum portant, eximios sanctae Ecclesiae doctores insinuant, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, quae ab ipso Domino verbum audientes totam Ecclesiae crescentis fabricam sua praedicatione genuerunt. Quando enim in Scripturis fundamenta plurali numero dicuntur, vel praedicatores sanctos, vel firmas justorum cogitationes significant. Unde est illud Psalmistae: Fundamenta ejus in montibus sanctis . At cum singulari numero fundamentum ponitur, ipsum saepius auctorem bonorum omnium indicat, de quo Apostolus ait: Fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
que simulant᷑ electi. quando qđ ipse
in tota aeccłia generaliter facit hoc
illi in suis singuli cordib agere spe¬
cialiter curant. Nam quasi in altũ
fodiendo suam uigilanter conscien¬
tiam discutiunt. Nequid in ea sordi¬
dum lateat solerter inquirunt.
Cunctas a fundo cordis suꝑuacuorũ
cogitatuũ latebras manus sedulae
discretionis exauriunt. quatenus
firmã in se quietamq sedem petrae
illi fortissimȩ hoc . ẽ. xp̃o p̃parent.
fitq ut ꝑ eiꝰ p̃sentiam insuꝑabiles
inter scłi terrentis aduersa simul&
ꝓsꝑa blandientis ꝑdurent. Haec iu
uante dño fr̃s km̃i de euangelicue
lectionis expositione transcurrimꝰ.
sed uidet᷑ congruũ sollempnitati
quam colimꝰ deȩdificatione templi
aliqua cõmemorare. & quã decenter
ornatus illius aeccłiȩ significationi
conueniat indagare. Narrat ergo
scriptura quia p̾ceperit salomon ut
tollerent lapides grandes. lapides
p̃ciosos infundam̃tũ templi & quad¬

Expanded text:
ique similantur electi, quando quod ipse ique similantur electi, quando quod ipse in tota Ecclesia generaliter facit, hoc illi in suis singuli cordibus agere specialiter curant. Nam quasi in altum fodiendo, suam vigilanter conscientiam discutiunt, ne quid in ea sordidum lateat, solerter inquirunt, cunctas a fundo cordis supervacuorum cogitatuum latebras manu sedulae discretionis exhauriunt, quatenus firmam quietamque fidem petrae illi fortissimae, hoc est, Christo praeparent; fitque ut per ejus praesentiam insuperabiles inter saeculi torrentis adversa simul et prospera blandientis perdurent. Haecicae lectionis expositione transcurrimus, sed videtur congruum solemnitati quam colimus de aedificatione templi aliqua commemorare, et quam decenter ornatus illius Ecclesiae significationi conveniat, indagare. Narrat ergo sacra Scriptura quia praeceperit Salomon, ut tollerent lapides grandes, lapides pretiosos in fundamentum templi, et quad
Abbreviated transcription (Latin):
pat. & merito quia fimirũ siuiceris
inȩt̃num trahunt interitũ. Et super
hanc petram inquit ȩdificabo ȩcłiam
met̃ . Et portȩ inferi non p̃ualebunt
aduersus eam. Et si gͦ pulsant non
tamen deiciunt ȩccłiã xp̃i portȩ dia¬
boli. Et si irruit mundatio ꝑfidiae.
ñ subruit domũ fidei. Qui enĩ adiu-¬
tori suo ueracit̾ dicere potest. dum
anxiaret᷑ cor meum inpetra exaltasti
me. Non debellat᷑ ab extraneis. quia
rabi em ꝑsequentiũ infidelium. cum
corona martrrii patiendo suꝑat. non
corrũpit᷑ afalsis fr̃ib : quia & here.¬
ticoꝵ docinata recte credendo refu¬
tat. & uitiosa quoꝵdam catholicorũ
exempla sobrie & iuste & pie uiuen¬
do deuitat. Non obcȩcatꝰ fumo ꝓpͥȩ
cupiditatis. quia feruet interiꝰ solo ar¬
dore dominicȩ caritatis. Huic autem
homini idest redemptori nr̃o qͥ ȩccłiã
sibi uniuersalem inuincibili mentis
fortitudine copulauit. ꝓmodo suo qͥ¬

Expanded text:
pat, et merito, quia nimirum si vicerint, pat, et merito, quia nimirum si vicerint, in aeternum trahunt interitum. Et super hanc petram, inquit, aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam . Etsi ergo pulsant, non tamen dejiciunt Ecclesiam Christi portae diaboli; etsi irruit inundatio perfidiae, non subruit domum fidei. Quae enim adjutori suo veraciter dicere potest: Dum anxiaretur cor meum, in petra exaltasti me, non debellatur ab extraneis, quia rabiem persequentium infidelium cum corona martyrii patiendo superat; non corrumpitur a falsis fratribus, quia et haereticorum dogmata recte credendo refutat, et vitiosa quorumdam catholicorum exempla sobrie et juste, et pie vivendo devitat; non obcaecatur fumo propriae cupiditatis, quia fervet interius solo ardore Dominicae charitatis. Huic autem homini, id est, Redemptori nostro, qui Ecclesiam sibi universalem invincibili mentis fortitudine copulavit, pro modulo suo qu
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid fidei illius ac dilectioni p̃po¬
nit. adeo ut ꝓhac etiam mortẽ pati
men accepit qͣndo audiit. Quia tu
es petruf & suꝑ hanc petrã ȩdificabo
eccłiam meã. Inundatione aut̃ facta
illusũ. ẽ. flum domui illi. & ñ potuit
eã mouere. fundata enĩ erat supͣ petrã.
Patet expositio quia pulsata. ẽ sepe pres¬
suris ecłia nec deiecta. Quod siqui
credentiũ malis uicti cesserũnt. ad
hanc utiq domũ non ꝑtinebant quia
supͣ petrã fidei & ñ potius suꝑarenã
ꝑfidiȩ uł leuitatis fundati consiste¬
rent. labe factari nũquã ꝓsua uale-¬
rent. Notandũ autẽ qđ hȩc inunda¬
tio temptationũ. trib modis ȩccłiã
impugnat. Nam uł asua concupis¬
centia temptat᷑ quisq abstractꝰ & il-¬
lectus. uł falsorũ fratrũ imꝓbitate
fatigat᷑ . uł aꝑtiorib ext̃norũ appe¬
titur insidiis. Quȩ uidelicet tempta¬
menta dñs alibi portas inferi nuncu-¬

Expanded text:
aliquid fidei illius ac dilectioni praepoaliquid fidei illius ac dilectioni praeponit, adeo ut pro hac etiam mortem pati men accepit, quando audivit, Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Inundatione autem facta, illisum est flumen domui illi, et non potuit eam movere; fundata enim erat supra petram. Patet expositio, quia pulsata est saepe pressuris Ecclesia, nec dejecta. Quod si qui credentium male victi cesserunt, ad hanc utique domum non pertinebant, quia si supra petram fidei, et non potius super arenam perfidiae vel levitatis fundati consisterent, labefactari prorsus nunquam valerent. Notandum autem quod haec inundatio tentationum tribus modis Ecclesiam impugnat. Nam vel a sua concupiscentia tentatur quisque abstractus et illectus, vel falsorum fratrum improbitate fatigatur, vel aptioribus externorum appetitur insidiis. Quae videlicet tentamenta Dominus alibi portas inferi nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
radix. sed spinȩ hoc est horrida uicus
& non multitudine dominicȩ dulce¬
dinis onusta conscientia ꝓcreauit.
Quȩ autẽ sit uera fructuũ bonoꝵ malo¬
rumq discretio. dñs subalia figura
subdendo designat. Omĩs qͥuenit ad
me & audit sermones meos & facit eos:
ostendit uob̾ cui similis. ẽ. Similis . ẽ.
homini aedificanti domũ. Homo aũt
hic domũ ȩdificans ipse. ẽ. mediator
tam sibi domũ scãm uidelicet ȩccłiam
inqua ꝑpetuo maneret edificare &
consecrare dignatꝰ. ẽ. Qui fodit in al¬
tum. & posuit fundam̃ta suꝑ petram
Quia incorde suoꝵ fideliũ quicqͥd terre¬
nae intentionis inuenit. funditꝰ ex¬
stirpare studuit. quatinꝰ eiectis pͥscȩ
consuetudinis ruderib & cogitationib
nim petra supͣ quã huiꝰcemodi do¬
mus fundam̃ta locauit. Nam sicut in
domo ȩdificanda pil petrae cui fun¬
dam̃tum inponat᷑ ante fertur : ita
imo hab& incorde reconditã. neq

Expanded text:
radix, sed spinae, hoc est, horrida vitiis, radix, sed spinae, hoc est, horrida vitiis, et non multitudine dominicae dilectionis, onusta conscientia procreavit. Quae autem sit vera fructuum bonorum malorumque discretio, Dominus sub alia figura subdendo designat: Omnis qui venit ad me, et audit sermones meos, et facit eos, ostendam vobis cui similis sit. Similis est homini aedificanti domum. Homo autem hic domum aedificans, ipse est mediator tam sibi domum sanctam, videlicet, Ecclesiam, in qua perpetuo maneret, aedificare et consecrare dignatus est. Qui fodit in altum, et posuit fundamenta supra petram. Quia in corde suorum fidelium quidquid terrenae intentionis invenit, funditus exstirpare studuit, quatenus ejectis priscae consuetudinis ruderibus, ac cogitationibus nim petra, supra quam hujusmodi domus fundamenta collocavit. Nam sicut in domo aedificanda nil petrae, cui fundamentum imponatur, antefertur, ita imo habet in corde reconditam; neque
Abbreviated transcription (Latin):
luerant patrare bona si possent. Et
alii maiora uirtutũ oꝑa ostentantes
ob incuriã cordis tepidi minora ad ño
p̃mia sortiant᷑. Deniq opus uiduȩ
quȩ duos nũmos detulit ad templũ
innumeris diuitũ denariis ab int̾no
cordiũ scrutatore p̃fertꝰ᷑. Ex habun¬
dantia enim cordis: os loquit᷑. Hu¬
manũ quidem udiciũ sepe fallit.
quia cor ꝓoximi nescit̾ nisi exore &
pendit. Illi ergo exabundantia cor¬
dis os loquit᷑. Qui ex qua intentione
ꝓmant᷑ uerba ñ ignorat. Qd etiam
subsequent̃ astruit manifeste osten¬
dens. quia locutio bona absq oꝑũ
attestatione puil om̃ino ꝓsit. Quid
aut̃ uocatis me dñe dñe. & hon facitis
quȩ dico: Dñm namq uocare bo¬
ni donũ thesauri bone uidet᷑ esse
fructus arboris. Om̃is enĩ qͥcumq
inuocauerit nom̃ dñi : saluus erit
fecto patet quia debono cordis thesau¬
ro ꝓlatum non fuit bonũ qđ lingua so¬
nuit. nec talis fructũ confessionis fici

Expanded text:
luerant patrare bona si possent, et luerant patrare bona si possent, et alii majora virtutum opera ostentantes, ob incuriam cordis tepidi minora a Domino praemia sortiantur. Denique opus viduae, quae duos nummos detulit ad templum, innumeris divitum donariis ab interno cordium scrutatore praefertur. Ex abundantia enim cordis os loquitur. Humanum quippe judicium saepe fallit, quia cor proximi nescit nisi ex ore etpendit. Illius ergo ex abundantia cordis os loquitur, qui ex qua intentione promantur verba, non ignorat. Quod etiam subsequenter astruit, manifeste ostendens quia locutio bona absque operum attestatione nihil omnino prosit. Quid autem vocatis me Domine, Domine, et non facitis quae dico? Dominum namque vocare boni donum thesauri, bonae videtur esse fructus arboris. Omnis enim quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit. fecto patet quia de bono cordis thesauro prolatum non fuit bonum quod lingua sonuit, nec talem fructum confessionis fici
Abbreviated transcription (Latin):
sunt non nulli quaeqͦ animo gerant᷑
ignorat᷑ apocimis. Unde & in utrãq
partẽ possunt int̾p̃tari. Sed ambi¬
gua quaeq iustius abhis quibona
diligunt int̾p̃tant᷑ inbonũ. Ut im¬
pleat᷑ illud apłi. Nolite ante tempus
iudicare. Neq enim despinis colligu&
ficus. Neq derubo uindemiant uuã:
Spinȩ & rubus plenȩ aculeis arbores.
illorũ corda designant qui uł luxuriȩ
inuidiȩ concupiscentiȩ stimulis ipsi
fȩdantꝰ uł certe iracundiȩ detractio¬
nis odii suꝑbiȩ & amaritudinis as
dulcẽ regni cęlestis memoriã. uua
flagrantiã dominicȩ dilectionis sig¬
nificat. Nonergo despinis colligunt
ficus peq derubo undemiant uuã:
Quia quicũq adhuc uitiorũ aculeis
digne p̃ualent. Bonus homo debono
onis: exqua ꝓuentũ oꝑis internus
arbit̃ uidicat. Unde fit plerumq
ut minora bona non nulli maioricae.¬
lestis grãe mercede oꝑent᷑. uidelicet
ꝓpt̾ intentionẽ cordis qua maiora uo¬

Expanded text:
sunt nonnulla quae quo animo gerantur, sunt nonnulla quae quo animo gerantur, ignoratur a proximis, unde et in utramque partem possunt interpretari. Sed ambigua quaeque justius ab his qui bona diligunt interpretantur in bonum, ut impleatur illud Apostoli: Nolite ante tempus judicare . Neque enim de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam. Spinae et rubus, plenae aculeis arbores, illorum corda designant qui vel luxuriae, invidiae, concupiscentiae, stimulis ipsi foedantur, vel certe iracundiae, detractionis, odii, superbiae, et amaritudinis aspdulcem regni coelestis memoriam, uva fragrantiam dominicae dilectionis significat. Non ergo de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam, quia quicunque adhuc vitiorum aculeis digne praevalent. Bonus homo de bonoonis, ex qua proventum operis internus arbiter judicat. Unde fit plerumque ut minora bona nonnulli majori coelestis gratiae mercede operentur, videlicet, propter intentionem cordis qua majora vo
Abbreviated transcription (Latin):
aet̾nitatis. qui indomo dĩ presenti.
miscđiȩ gr̃ã resplend&: iure setalis
Maledictꝰ homo qui confidit in homine :¬
& ponit carnẽ brachiũ suũ. & adño
recedit cor eius. Erit enim quasi
mrricȩ indeserto. Myricae enim¬
ẽ. arbor infructuosa & humilis gustu
nimis amara. om̃iq humana cultu¬
ratur is qui adiuino timore & amo¬
re recedens. abhominib regnũ uel
diuicias sperat. Qui quantũ adeco¬
re domus dĩ sit extorris iudicandꝰ
ꝓpħa subdendo manifestat. Et non
uidebit cum uenerit bonũ. Sedhabi
defauore uulgi quasi bonus sit blan¬
diatur. quia & si folia uerboꝵ ꝑpul¬
chra. si florẽ famȩ gignit odoriferũ.
Non est arbor bona quȩ facit fructus
malos. Nemo cũ recto corde bonaquȩ
non. ẽ. arbor mala quae facit fructũ
bonũ. Una quaq enim arbor: exfruc¬
tu suo cognoscitur. haec cognitio de
aꝑtis solũ modo uicis siue uirtutib
accipienda est. qualia suꝑius exapłi
sententia cõmemorauimꝰ. Namq

Expanded text:
aeternitatis, qui in domo Dei praesenti misericordiae gratia resplendet. Jure se talis Maledictus homo qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum, et a Domino recedit cor ejus. Erit enim quasi myrica in deserto . Myrica namque est infructuosa arbor et humilis, gustu nimis amara, omnique humana culturatur is qui, a divino timore et amore recedens, ab hominibus regnum vel divitias sperat. Qui quantum a decore domus Dei sit extorris judicandus, propheta subdendo manifestat: Et non videbit cum venerit bonum, sed habide favore vulgi quasi bonus sit, blandiatur, quia etsi folia verborum perpulchra, si florem fame gignit odoriferum, non est arbor bona, quae facit fructus malos. Nemo, cum recto corde bona quae non est arbor mala, quae facit fructum bonum. Unaquaeque enim arbor de fructu suo cognoscitur. Haec cognitio de apertis solummodo vitiis sive virtutibus accipienda est, qualia superius ex Apostoli sententia commemoravimus. Namque
Abbreviated transcription (Latin):
ante aet̾ni pastoris oculos uenerint.
quid nos miseri dicturi sumꝰ qͥ ad dñm
nutrim̃to nr̃o debeamꝰ ostendere
non habemꝰ: Hic pastores uocati su¬
mus.: & ibi gregẽ non ducimꝰ. Sed
nũquid si nõs fieglegimꝰ. om̃ps ds̃
deserit ouessuas. Nullomͦ. Nam
ordinauit aduitã. flagellorũ sti¬
mulis cõpunctionis spũ erudit.
Et ꝑnos quidẽ fideles ad scm̃ baptis

Expanded text:
ante aeterni Pastoris oculos venerint, ante aeterni Pastoris oculos venerint, quid nos miseri dicturi sumus, qui ad Donutrimento nostro debeamus ostendere non habemus? Hic pastores vocati sumus, et ibi gregem non ducimus. 18. Sed nunquid si nos negligimus, omnipotens Deus deserit oves suas? Nullo modo; nam aeordinavit ad vitam, flagellorum stimulis, compunctionis spiritu erudit. Et per nos quide
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce iam uenit. ecce denr̃o negotio
lucrũ requirit. Quale ei animarum
lucrũ denr̃a negotiatione monstra
bimus.  Quot eiꝰ conspectui anima¬
segete in laturi sumus. Ponamꝰ ante
oculos nr̃os illũ tantȩ districtionis
diẽ : quo udex ueni&. & rationem
cũ seruis quib talenta credidit pon&.
Ecce inmaiestate t̾ribili : int̾ angłoꝵ
atq archangłoꝵ choros uidebitur.
Inillo tanto examine electoꝵ om̃ium
& rȩꝓborũ multitudo deducet᷑: & unꝰ¬
quisq quid sit oꝑatus ostendetur.
Ibi petrus cũ uidȩa conuersa quampꝰ
se traxit: apparebit. Ibi paulus con¬
uersũs ut ita dixerim mundũ ducens.
ibi andreas pͦ se achaiam. ioħs asiam.
Thomas indiam. inconspectu suire¬
gis conuersam ducet. Ibi om̃s domi¬
nici gregis arietes cũ animarũ lu-¬
cris apparebunt: qͥ scĩs suis p̃dica¬
tionib dõ pͦ se subditũ gregẽ trahuñ.
Cum gͥ tot pastores cum gregib suis¬

Expanded text:
Ecce jam venit, ecce de nostro negotio Ecce jam venit, ecce de nostro negotio lucrum requirit. Quale ei animarum lucrum de nostra negotiatione monbimus? Quot ejus conspectui manipusegete illaturi sumus? Ponamus ante oculos nostros illum tantae districtionis diem, quo judex veniet, et rationem cum servis suis, quibus talenta credidit ponet . Ecce in majestate terribili, inter angelorum atque archangelorum choros videbitur. In illo tanto examine electorum omnium et reproborum multitudo deducetur, et unusquisque quid sit operatus ostendetur. Ibi Petrus cum Judaea conversa, quam post se traxit, apparebit. Ibi Paulus conversum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiam, in conspectum sui regis conversam ducet. Ibi omnes dominici gregis arietes cum animarum lucris apparebunt, qui sanctis suis praedicationibus Deo post se subditum gregem trahunt. Cum igitur tot pastores cum gregib
Abbreviated transcription (Latin):
enim peccato popłi turba ꝓstrata est.
quia faciente nr̃a neglegentia aduitã
erudita non . ẽ. Quid autem animas
hominũ nisi cr̃bũ dñi dixerim. quȩ
adhoc sunt conditȩ. ut meiꝰ corpore
traiciant᷑ : id. ẽ. ut in aet̾nȩ aecłiue
augmentũ tendant: Sedhuius cr̾bi
condim̃tum : nos ẽẽ. debuimꝰ. Sicut
enim paulo suꝑius p̃fati sumꝰ. missis
p̃dicatorib dicit᷑ : uos estis sal terrȩ.
Si gͥ cibus dĩ est popłs: condim̃tũ cibi
sacerdotes. ẽẽ debuerunt. Sed quia dũ
nos aborationis & eruditionis scȩ
usu cessamꝰ : sal infatuatũ. ẽ. qui con¬
dire non ualet crbos dĩ: atq iccirco
ab auctore non sumit᷑. qui exigente
fatuitate nr̃a minime conditur.
egerunt: quis luxuriam ex nr̃a eru¬
ditione deseruit. quis auariciã. quis
suꝑbiam declinauit: Pensemꝰ quod
lucrũ dõ fecimus. nos: qui accepto
talento ab eo innegotiũ missi sumus.
Et enim dicit. Negotiamini dũ uenio.

Expanded text:
etenim peccato populi turba prostrata est, etenim peccato populi turba prostrata est, quia, nostra faciente negligentia, ad vitam erudita non est. Quid autem animas hominum nisi cibum Domini dixerimus, quae ad hoc sunt conditae, ut in ejus corpore trajiciantur, id est ut in aeternae Ecclesiae augmentum tendant? Sed hujus cibi condimentum nos esse debuimus. Sicut enim paulo superius praefati sumus, missis praedicatoribus dicitur: Vos estis sal terrae . Si igitur cibus Dei est populus, condimentum cibi sacerdotes esse debuerunt. Sed quia dum nos ab orationis et eruditionis sanctae usu cessamus, sal infatuatum est, condire non valet cibos Dei, atque idcirco ab auctore non sumitur, quia exigente fatuitate nostra, minime conditur. egerunt, quis luxuriam ex nostra eruditione deseruit, quis avaritiam, quis superbiam declinavit? Pensemus quod lucrum Deo fecimus nos, qui, accepto talento, ab eo ad negotium missi sumus. Etenim dicit: Negotiamini dum venio .
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes amministrent. Dum gͦ in
scõ habitu constituti exteriora sunt
quȩ exhibent : quasi scũarii lapides
foris iacent. Quia enim greca uoce
platẽa alatitudine uocat᷑ scũaru
lapides inplateis iacent: cũ religiosi
quiq lata mundi itinera sectantur.
Nec solum inplateis. sed incapite plate¬
arum disꝑsi sunt: quia & ꝑdesideriũ
huiusmundi oꝑa ꝑagunt. & tamende
religioso habitu culmen honoris quȩ¬
runt. Incapite gͦ platearũ disꝑsi sunt.
quia & iacent ꝑministeriũ operis. &
honorari uolunt deimagine sc̃ĩtatis.
Quanto aut̃ mundus gladio feriatur
aspicitis : quib cotidie ꝑcussionibus
intereat popłs uidetis Cuiꝰ hoc nisi
nr̃o p̃cipue peccato agit᷑ Eoce depo¬
pulatȩ urbes. euersã castra. aeccłiȩ
ac monasteria destructa: insolitudi¬
nem agri redacti sunt. sed nos ꝑ eunte
popło auctores mortis extitimꝰ. cui
ẽẽ. debuimꝰ duces aduitã. Ex pr̃o &

Expanded text:
sacerdotes administrent. Dum ergo in sacerdotes administrent. Dum ergo in sancto habitu constituti, exteriora sunt quae exhibent, quasi sanctuarii lapides foris jacent. Quia enim graeca voce platea a latitudine vocatur, sanctuarii lapides in plateis jacent, cum religiosi quique lata mundi itinera sectantur. Nec solum in plateis, sed et in capite platearum dispersi sunt, quia et per desiderium hujus mundi opera peragunt, et tamen de religioso habitu culmen honoris quaerunt. In capite ergo platearum dispersi sunt, quia et jacent per ministerium operis, et honorari volunt de imagine sanctitatis. 16. Quanto autem mundus gladio feriatur aspicitis, quibus quotidie percussionibus intereat populus videtis. Cujus hoc nisi nostro praecipue peccato agitur? Ecce depopulatae urbes, eversa castra, Ecclesiae ac monasteria destructa, in solitudinem agri redacta sunt. Sed nos pereunti populo auctores mortis existimus, qui esse debuimus duces ad vitam. Ex nostro
Abbreviated transcription (Latin):
uulgi transcendit actionẽ. Implore¬
mus hieremiae lacrimas: consideret
mortẽ nrãm. & implorans dicat. Quo¬
modo obscuratũ. ẽ. aurũ. mutatus. ẽ.
color optimꝰ  Disꝑsi sunt lapidess
scũarii incapite om̃iũ platearum.
Nurũ quippe obscuratũ. ẽ: quia sacer¬
dotũ uita quondã ꝑgłam uirtutum
clara. Nunc ꝑ actionẽs infimas. osten¬
dit᷑ reꝓba. Color optimꝰ est mutatus.
quia ille sc̃itatis habitꝰ. ꝑ terrena &
abiecta oꝑa. adignomiã despectio¬
nis uenit. Lapides uͦ scũarii intrin¬
secus habent᷑. Nec sumebant᷑ insũmi
ingrediens. insecreto sui conditoris
semꝑ debemꝰ insecreto dĩ : quos piũꝗ
necesse. ẽ. foris conspici. id est numꝗ
in extraneis actionib uideri. Sed
disꝑsi sunt lapides scũarii incapite
om̃iũ platearũ : quia hi qui ꝑuitam
& orationẽ intꝰ. eẽ. sẽꝑ debuerant.
ꝑuitã rȩꝓbam fntus uacant. Ecceiã
pęne nulla . ẽ. scłi cctio : quam non

Expanded text:
vulgi transcendit actionem. 15. Implorevulgi transcendit actionem. 15. Imploremus Jeremiae lacrymas; consideret mortem nostram, et deplorans dicat: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omAurum quippe obscuratum est, quia sacerdotum vita quondam per gloriam virtutum clara, nunc per actiones infimas ostenditur reproba. Color optimus est mutatus, quia ille sanctitatis habitus per terrena et abjecta opera ad ignominiam despectionis venit. Lapides vero sanctuarii intrinsecus habebantur, nec sumebantur in summsanctorum ingrediens, in secreto sui conditoris semper debemus in secreto Dei; quos nunquam necesse est foris conspici, id est nunquam in extraneis actionibus videri. Sed dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum, quia hi qui per vitam et orationem intus sper vitam reprobam foris vacant. Ecce jam pene nulla est saeculi actio, quam non