comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dimiseritis hõibꝰ. neq pat̾ ur̃ dimittet uob̾. Hinc & petrus ait. qr
caritas coopit multitudinẽ peccatoꝵ. Quã utiq ñ habebant illi.
ac ꝑħ suꝑ arenã edificabant. de qͥbꝰ idẽ eypͥanꝰ dic̃. qđ int̾ in maliuo¬
la iniuidia etiã tẽporibꝰ apłicis sine caritate conu̾sabant᷑. & idõ intus
quidẽ eẽ uide bant᷑ s foris erant. qr in illa petͣ ꝑ qͣm significat᷑ eccłia
ñ erant. Sedatꝰ a tuborbo diã. In qͣntũ aqͣ sacerdotis p̃ce in eccła
scificata abluit delicta. in tantũ heretico sermone uelut cancere in¬
fecta cumulat peccata. Quare oĩbꝰ pacificis quidẽ uiribꝰ nitendũ .ẽ
ne qͥs heretico errore infectꝰ & tinctꝰ singularẽ & uerũ baptisiũ retrec.¬
tet acciꝑe. qͦ qͥsq ñ fuerit baptitat᷑. a regno cȩloꝵ fiet alienꝰ. Huic
respondet᷑. qr si ñ scificat᷑ aqua cũ aliꝗͣ erroris ũba ꝑ ĩꝑitiã p̃cator effun.¬

Expanded text:
ter dimittet uobis. hinc et Iohannes ait: quia caritas cooperit multitudinem peccatorum, quam utique non habebant illi ac per hoc super harenam aedificabant, de quibus idem Cyprianus dicit quod intus in maliuola inuidia etiam temporibus apostolicis sine caritate conuersabantur. et ideo intus quidem esse uidebantur, sed foris erant, quia in illa petra per quam significatur ecclesia non erant. Sedatus a Tuburbo dixit: In quantum aqua sacerdotis prece in ecclesia sanctificata abluit delicta, in tantum hfecta cumulat peccata. Quare omnibus pacificis quidem viribus nitendum est ne quis haeretico errore infectus et tinctus singulare et verum Ecclesiaeno caelorum fiet alienus. Huic respondetur quia, si non sanctificatur aqua, cum aliqua erroris uerba per inperitiam precator effun
Abbreviated transcription (Latin):
tisini sacram̃to ueriꝰ sentiebant. & isti qͥbꝰ ꝓ merito tantȩ caritatis
ds̃ erat reuelaturꝰ si qͥd alit̾ sapiebant. Priuatianꝰ a sufetula
dic̃. Qui hereticos potestatẽ bapti ⁊andi hab̾e dic̃. dicat priꝰ qͥs he¬
resim c̃did̾it. Si enĩ heresis adoẽ. hab̾e indulgentiã diuinã ꝑotest.
Si uͦ a dõ ñ .ẽ. qͦmͦ graͣm dĩ aut hab̾e aut ẽferre alicui potest: Huic
totidẽ ũb̃ ita respondi potest. Qui maluolos & inuidos potestatẽ
baptitandi hab̾e dic̃. dicat pͥus qͥs maliuolentiã inuidiã q ẽdid̃it. Si
enĩ maliuolentia & inuidia adõ ẽ. hab̾e indulgentiã diuinã potest.

Expanded text:
tismi sacramento uerius sentiebant, et isti quibus pro merito tantae caritatis tismi sacramento uerius sentiebant, et isti quibus pro merito tantae caritatis deus erat reuelaturus, si quid aliter sapiebant. Priuatianus a Sufetula dixit: Qui haereticos potestatem baptizandi habere dicit, dicat prius quis haeresim condiderit. si enim haeresis a deo est, habere et indulgentiam diuinam potest; si uero a deo non est, quomodo gratiam dei aut habere aut conferre alicui potest % Huic totidem uerbis ita respondetur: \'Qui maliuolos et inuidos potestatem baptizandi habere dicit, dicat prius quis maliuolentiam inuidiamque condiderit. si enim maliuolentia
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ubiq eundẽ ẽe. nec hominũ quoꝵlibet et qͣlibet ꝑu̾sitate uiola¬
ri. Sane in ista qͦq sententia ñ negligent̃ omittendũ.ẽ. qđ hic
int̾posuit et ait. Quare oĩbꝰ pacificis qͥdem uiribꝰ nitendũ ẽ neqͥs
heretico errore infectꝰ. & cęt̾a. Respex̃ enĩ u̾ba illa beati cypͥanidi-¬
centis. Neminẽ uidicantes. aut auire cõmunionis aliquẽ si diu̾so
senserit amouentes. Ecce qͣntũ ualeat in bonis eccłiȩ filiis amor
unitatis & pacis. ut qͦs dicebant sacrilegos et ꝓphanos. sine bap¬¬
tismo ut arbitͣbant᷑ ad missos. si eos qͣntũ putabant corrigere ñ
uałent. eligerent potiꝰ tolerare ꝗͣ ꝓpt̾ eos scm̃ illud uinculũ rũꝑ
ne ꝓpt᷑ zitania eradicaret᷑ simul et triticũ. ꝑmittentes qͣntũ in
ipsis erat sic̃ in illo nobilissimo udicio salomonis infantile corpꝰ
a falsa matre nutriri. potiꝰ ꝗͣ ẽcidi. Haut̃ & illi faciebant qͥ de bap.¬

Expanded text:
tum, ubique eundem esse nec hominum quorumlibet et qualibet peruersitate uiolari. Sane in ista quoque sententia non neglegenter omittendum est quod hic interposuit et ait: quare omnibus pacificis quidem uiribus nitendum est, ne quis haeretico errore infectus et cetera. respexit enim uerba illa beati Cypriani dicentis: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. ecce quantum ualeat in bonis ecclesiae filiis amor unitatis et pacis, ut, quos dicebant sacrilegos et profanos sine baptismo ut arbitrabantur admissos, si eos quantum putabant corrigere non ualerent, eligerent potius tolerare quam propter eos sanctum illud uinculum rumpere, ne propter zizania eradicaretur simul et triticum, permittentes quantum in ipsis erat, sicut in illo nobilissimo iudicio Salomonis, infantile corpus a falsa matre nutriri potius quam concidi. hoc autem et illi faciebant, qui de bap
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ e haptisinꝰ qͥ ꝑ hereticos dat᷑. auaroꝵ & homicidarũ. e. qͥ untꝰ ata¬
unde se ostendłet fac̾e debuisse qđ fec̃. Nominauit enĩ testitnontũ
scripturarũ. & decretũ collegarũ. s ñ inde aliqͥo ꝓtulit qđ de siderare
possem᷑. Nemesianꝰ aut̃ a thubunis multa posuit testimonia serip.¬
turarũ.s. ꝓsententia catholicȩ qͣm declarandã & com̃dandã suscepunꝰ
multa locut᷑ ẽ. Nisi forte putandũ. ẽ. qr ñ fidit in falsis qͥ fidtt in see

Expanded text:
tismus qui per haereticos datur, auarorum et homicidarum est qui intus a tatismus qui per haereticos datur, auarorum et homicidarum est qui intus a taunde se ostenderet facere debuisse quod: fecit. nominauit enim testimonium scripturarum et decretum collegarum, sed non inde aliquid protulit quod considerare possemus. Nemesianus autem a Tubunis multa posuit testimonia scripturarum, sed pro sententia catholicae quam declarandam et conmendandam suscepimus multa locutus est nisi forte putandum est, quia non fidit
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i qͥ alios ad ista cõpellerent. ñ utiq dic̾et. Unde ostendit᷑ ilos etiã
tt̃ ueriosã sensisse. qͥ ñ recesser̾ apͥstina c̃suetudine. ꝗͣ pꝰea c̾cilu uni
ũsitate firmata ͤ. Quid. ẽ. aut̃ qđ adiungit & dic̃. qͣm rẽ fr̃s fugere ac
uitare debemꝰ. & a tanto scełe nos separare.¬
Si enĩ ħ ita dic̃. ut ista ñ faciat nec apꝓbet. alia res. ẽ. Si aut̃ ut diũ.¬
sa sentientes da̾net & se greget. pͥor resistit uerb̾ eypͥani quibꝰ ait. Ne¬
minẽ uidicantes. aut auire cõmunionis aliquẽ si diũsũ senserit amo-¬
Qđ aut̃ ait. nã q̃ foris exercent᷑ nullũ habent salutis effectũ. c̃sentio.
& oĩno uerũ ẽẽ c̾cedo. Aluid. ẽ. enĩ ñ ibi eẽ. aliud nullũ hab̾e salu.¬
tis effectũ. Uenientibꝰ enĩ ad catholicã pacẽ ꝓdẽẽ incipiunt. quȩ
foris inerant s ñ ꝓderant. Poli carpo aut̃ adrum̃tino qm̃ dixe.
qͥ hereticoꝵ baptismũ ꝓbant nr̃m euacuant. respondemꝰ. Si hereti.

Expanded text:
pi qui alios ad ista compellerent, non utique diceret. unde ostenditur illos etiam tunc ueriora sensisse, qui non recesserunt a pristina consuetudine quae postea concilii unires, fugere ac uitare debemus et a tanto scelere nos separaresi enim hoc ita dicit, ut ista non faciat nec adprobet, alia res est; si autem, ut diuersa sentientes damnet et segreget prior, resistit uerbis Cypriani quibus ait: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amoquod autem ait: nam quae foris exercentur nullum habent salutis effectum, consentio et omnino uerum esse credo. aliud est enim non ibi esse, aliud nullum habere salutis effectum. uenientibus enim ad catholicam pacem prodesse incipiunt quae foris inerant, sed non proderant. Polycarpo autem Adrumetino, quoniam dixit: qui haereticorum baptismum probant nostrum euacuant, res
Abbreviated transcription (Latin):
calliditate ꝓcedt̃: Si uero recta fuerat consuetudo qͣ sic suscipiebant᷑
heretici. relinqͣnt furorẽ. fateant᷑ errorẽ. ueniant ad catholicã. nͥ ut
reting̾ant᷑ sacram̃to baptismatis. s ut curent᷑ a plaga concisionis.
eucius a thebeste dix̃. Hereticos blasphemos atq iniquos. ub ua.¬
rus decerpentes sc̃a & adorabilia scriꝑturarũ uba execrandos censeo. et
idõ eccorcizandos & baptirandos. Et ego execrandos censeo. s ñ idõ
exorcirandos & baptirandos. Ipsoꝵ .ẽ. enĩ figm̃tũ qd excecror. xp̃i aut̃
sacram̃tũ qđ ueneror. Eugeniꝰ ab ẽmedera dixc̃. & ego ħ idem cen
hereticos baptizandos ẽẽ. Huic respondet᷑. S ñ ħ cen
cui ds̃ iã plenario etiã concilio reuelauit. Qđ tc̃ adhuc alit̃ qͥdem sa.¬
piebatis. et qr in uob̃ caritas salua erat in unitate ꝑmanebatis. Item

Expanded text:
calliditate procedunt? si uero recta fuerat consuetudo qua sic suscipiebantur calliditate procedunt? si uero recta fuerat consuetudo qua sic suscipiebantur haeretici, relinquant furorem, fateantur errorem, ueniant ad catholicam, non ut retinguantur sacramento baptismatis, sed ut curentur a plaga concisionis. Leucius a Theueste dixit: Haereticos blasphemos adque iniquos uerbis uariis decerpentes sancta et adorabilia scripturarum uerba execrandos censeo et ideo exorcizandos et baptizandos. Et ego execrandos censeo, sed non ideo exorcizandos et baptizandos. ipsorum est enim figmentum quod execror, Christi autem sacramentum e. Huic respondetur: Sed non etiam plenario concilio reuelauit, quod tunc adhuc aliter quidam sapiebatis et, quia in uobis caritas salua erat, in unitate permanebatis. Item
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ.Cibosus ab agra dix̃. In euangłio dñs. egosũ inqͥt ueritas.
Non dixẽ. ego sũ esuetudo. Itaq ueritate manifestata. cedat consue.¬
tudo ueritati. Ut et si in p̃t̾itũ qͥs ineccłia hereticos ñ baptirat᷑. nc̃
baptirare incipiat. Nic nichil ostende conatꝰ ẽ. qͦmͦ sit ueritas ma¬
nifestata. cui debe dic̃ consuetudinẽ cede. Plus tam̃ nos adiuuat
adũs istos qͥ se ab unitate diuiser̃. qđ illã fuisse consuetudinẽ confi¬
tet᷑ ꝙͣ qd eam ueritati qͣm ñ ostendit cedẽ deb̾e arbitrat᷑. Illa est enĩ¬
c̃ suetudo. ꝗͣ si sacrilegos ad altare dĩ sine baptismi purgatione admit.¬
tebat. & nullũ bonoꝵ in unitate polluebat. qͥcunq se ab eadẽ unita.¬
te in qͣ nulloꝵ maloꝵ c̃tagione pollui pot̾ant frustra separauer̃.:
manifestũ sacrilegiũ scismatis admiser̃. Si aut̃ ꝑ illã c̃suetudinem
om̃s polluti ꝑier̃. de qͣ cau̾na isti sine originali ueritate & cũ calu̾niȩ

Expanded text:
ari. Libosus a Vaga dixit: In euangelio Dominus, ego sum, inquit, ueritas. non dixit: ego sum consuetudo. itaque ueritate manifestata cedat consuetudo ueritati, ut etsi in praeteritum quis in ecclesia haereticos non baptixabat, nunc baptixarc incipiat. Hic nihil ostendere conatus est quomodo sit ueritas, cui debere dicit consuetudinem cedere. plus tamen nos adiuuat aduersus istos qui se ab unitate diuiserunt, quod illam fuisse consuetudinem confitetur, quam quod eam ueritati quam non ostendit cedere oportere arbitratur. illa est eniconsuetudo, quae si sacrilegos ad altare Christi sine baptismi purgatione admittebat et nullum bonorum in unitate polluebat, quicumque se ab eadem unitate, in qua nullorum malorum contagione pollui poterant, frustra separauerunt, manifestum sacrilegium schismatis admiserunt. si autem per illam consuetudinem omnes polluti perierunt, de qua cauerna isti sine originali ueritate et cum calumniae
Abbreviated transcription (Latin):
in illã colũbã. in illũ ortũ c̃clusũ & fontẽ signatũ. qͥ ñ nͥ in tritico non
aut̃ in paleis agnoscit᷑. siue longe auento separent᷑. siue usq ad ultimã
uentilationẽ fram̃to cõmiatȩ uideant᷑. Frustra gͦ cassiꝰ addidit. Absq
his qͥ de ȩccłia fideles supplantati ad heresis tenebras tͣnsierant. Si enim
et ipsi abeccłia recedendo luptismũ amiserant. etiã ipsis ieddat᷑. Si aut̃
ñ amiserant. qđ ꝑ eos datũ ẽ agnoscat᷑. Alius ianuariꝰ a uico cesaris
dix̃. Siñ obtẽꝑat error ueritati. multomagis ueritas ñ ẽsentit errori.¬
.a
M idõ nos eccłiȩ assistimꝰ in qͣp̃sidemꝰ. ut baptismũ eiꝰ ipsi soli uindi-
u̾ba xp̃i & ñ faciunt. Baptient᷑ gͦ. qͥcunq atalibꝰ baptirati s̃. Qđsi
ñ fit. sic̃ inistis ita et inhereticis baptismꝰ xp̃i eoꝵ iniqͥtate & ꝑu̾sita.¬

Expanded text:
in illam columbam, in illum hortum conclusum et fontem signatum qui non nisi in tritico, non in illam columbam, in illum hortum conclusum et fontem signatum qui non nisi in tritico, non autem in paleis agnoscitur, siue longe a uento separentur siue usque ad ultimam uentilationem frumento commixti uideantur.\' frustra ergo Cassius addidit: absque his qui in ecclesia fideles supplantati ad haeresis tenebras transierant. si enim et ipsi ab ecclesia recedendo baptismum amiserant, etiam ipsis reddatur; si autem non amiserant, quod per eos datum est agnoscatur. Alius Ianuarius a Uico Caesaris dixit: Si non obtemperat error ueritati, multo magis ueritas non consentit errori. t ideo nos ecclesiae adsistimus, in qua praesidemus, ut baptismum eius ipsi soli uindicauerba Christi et non faciunt. baptizentur ergo quicumque a talibus baptizati sunt. quod si non fit, sicut in istis, ita in haereticis baptismus Christi eorum iniquitate et peruersita
Abbreviated transcription (Latin):
erat dicendũ. Censeo itaq flebiles &e tabidos hereticos ñ baptirandos ẽẽ
cũ ad ȩccłiã uenire cȩꝑint. si habent iãbaptisiũ xp̃i. s a sua pũsitate
corrigendos. Nã etiã de iniqͥs dici potest. quoꝵ portio st̃ heretici. Cen¬
seo itaq flebiles & tabidos iniqͦs si iã baptizati s̃. ñ baptirandos ẽẽ cũ
adeccłiã id est ad illã petrã extͣ᷑ qͣm st̃ om̃s qͥ audiunt u̾ba acp̃i et ñ fa.¬
cuint uenire cȩꝑint. s sacra & diuina lauatione iã lotos. tc̃ aut̃ et lumi¬
ne uitȩ illuminatos. ñ hostes s pacificos. naͣ iniqͥ ñ habent pacẽ. ñ alie-¬
nos s fidĩ dñi domesticos. nã iniqͥs dictũ ẽ. qͦmͦ conũsa es in amaritudi¬
nẽ uitis alienȩ. ñ adult̃os s dĩ filios. nã iniqui filu st̃ diaboli. ñ erroris
s salutis effectos. nã ñ saluat iniqͥtas. in eccłiã recipi. idest in illã petrã.

Expanded text:
dicendum: \'censeo itaque flebiles et tabidos haereticos non baptizandos esse, cum ad ecclesiam uenire coeperint, si habent iam baptismum Christi, sed a sua peruersitate corrigendos! nam etiam de iniquis dici potest quorum portio sunt haeretici: \'censeo itaque flebiles et tabidos iniquos, si iam baptizati sunt, non baptizandos esse, cum ad ecclesiam, id est ad illam petram, extra quam sunt omnes qui audiunt uerba Christi et non faciunt, uenire coeperint, sed sacra et diuina lauatione iam lotos, tunc autem et lumine uitae inluminatos, non hostes sed pacificos — nam iniqui non habent pacem —, non alienos sed fidei domini domesticos — nam iniquis dictum est: quomodo conuersa es in amaritudinem uitis alienae? —, non adulteros sed dei filios — nam iniqui filii sunt diaboli —, non erroris sed salutis effectos — nam non saluat iniquitas — in ecclesiam recipi, id est in illam petram.
Abbreviated transcription (Latin):
arenã. Si gͦ et in pet᷑ ẽ. ȩccła. illi qͥ suꝑ arenã st̃ qͥa eat᷑ petrã s̃. ꝓfecto eat᷑
eccłam s̃. Recordem᷑ itaq qͣmultos cõmemoret cypͥanꝰ uelut int̾
positos. qͥ edificant suꝑ arenam idẽ. audiunt uerba xp̃i & ñ faciunt. et
idõ qͥa suꝑ arenã st̃ extͣ᷑ petrã eẽ conuincunt᷑ qđ ẽ. eat᷑ eccłiã. Tam̃ et
qͣndiu ita st̃. et ñdũ uł nunꝗͣ in meliꝰ cõmutant᷑. baptirant et bapti
iant᷑. & baptismꝰ quẽ habent. illis ad dãnationẽ destinatis integer ma¬
lico sermone conscripta st̃. quẽ c̃cludens ait edificare suꝑ petrã qui
eadẽ uerba audirent & facerent. suꝑ arenã aut̃ qͥ audirent & ñ face¬
rent: Quia et si a quibꝰdã ñ implent᷑ oia. in eodẽ tam̃ sermone posu¬
it medicinã dicens. Dimittite . & dimittet᷑ uob̾. & pꝰ orationẽ dñicã
in eodẽ sermone cõmemoratã atq conscriptã. dico enĩ uob̾ inqͥt. Si di.

Expanded text:
a, illi qui super harenam sunt, quia extra petram sunt, profecto extra ecclesiam sunt. recordemur itaque quam multos commemoret Cyprianus ueluti intus positos qui aedificant super harenam, id est audiunt uerba Christi et non faciunt, et ideo quia in harena sunt extra petram esse conuincuntur, quod est extra ecclesiam: tamen et quamdiu ita sunt ezantur; et Baptismus quem habent, illis ad damnationem destinatis integer malico sermone conscripta sunt, quem concludens ait, aedificare super petram qui eadem verba audirent et facerent; super arenam autem qui audirent et non facerent? Quia et si a quibusdam non implentur omnia, in eodem tamen sermone posuit medicinam, dicens: Dimittite, et dimittetur vobis . Et post orationem dominicam in eodem ipso sermone commemoratam atq
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant. manducemꝰ et bibamꝰ cras enĩ moriem᷑. qͥ ñ credebant resur.¬
rectionẽ mor tuoꝵ: Qui ͦ istoꝵ colloquus malis corrũpebantur.
os seq̃bant᷑. ñne parit̾ cũ eis in foueã cadelunt: Q in eis
erant isti qͥbꝰ scribebat apłs iã baptizatis. nec tam̃ idõ sicorrigerent᷑
qͦs gemebat ipse cẏpͥanꝰ. Quid gͦ illi in unitate uiuenti oberant mor-¬
tui. Rut qͥs dicat. baptismũ axp̃i qđ tales hab̾ent uł darent. eoꝵ
iniqͥtatibꝰ fuisse iuolatũ: Pollianꝰ a mileu dix̃. lustũ . ẽ. hereti¬
ichil quidem breuiꝰ dici potuit. Sed
puto. & ħ breue ẽ. Lustũ.ẽ. baptismũ xp̃i ñ excufflari in ȩccła xp̃i.
heogenes ab ippone regio diã. Scdm sacram̃tũ dĩ gr̃ę cęlestis qđ
accepimꝰ. unũ baptismũ qđ .ẽ in eccłia scã credimꝰ. Potest et mea
ẽẽ sententia. Sic enĩ librata.ẽ. ut nichil habeat contra ueritatem.
nos unũ baptismũ qđ̃ ẽ in eccła sca credimꝰ. Si aut̃ dixis

Expanded text:
nducemus et bibamus, cras enim morimur? — non credebant resurrectionem mortuorum —: qui ergo istorum conloquiis malis corrumpebantur et eos sequebantur, nonne pariter cum eis in foueam cadebant? et in eis tamen erant isti quibus scribebat apostolus iam baptizatis, nec tamen . ideo si corrigerentur quos gemebat ipse Cyprianus. quid ergo illi in unitate uiuenti oberant monui, aut quis dicat baptismum Christi quod tales haberent uel darent eorum iniquitatibus fuisse uiolatum? Pollianus a Mileo dixit: Iustum est haeretiihil quidem breuius dici potuit, sed puto et hoc breue est: Iustum est baptismum Christi non exsufflari in ecclesia Christi. Theogenes ab Hippone Regio dixit: Secundum sacramentum dei gratiae caelestis quod accepimus unum baptismum quod est in ecclesia sancta credimus. Potest et mea esse sententia; sic enim librata est, ut nihil habeat contra ueritatem. nam et nos unum baptismum quod est in ecclesia sancta credimus. si autem dixis
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ dĩ. uerũ etiã ad salutẽ uitã q ęt̃nã adipiscendã de-¬
tur. quã sine dĩ regno et sine xp̃i saluatoris societate in
quã nos suo sanguine redemit hab̾e nullus potest. pͥo¬
re libro satis ut arbitror disputauimꝰ. In ħ aut̃ uiuat᷑¬
ipsũ redẽptionẽ ꝓoĩb. qͣnta ipse donat diligentia uł facultate
disserendũ. enodandũq suscepi. Cui disputationi ũ se identidem
aliqͣ necessitate uł oportunitate inseruerit qͣstio de peccato. uł
baptismo paruuloꝵ mirandũ ñ erit. nec defugiendũ ut eis locis
ad om̃a quȩ responsionẽ nr̃am flagitant. sic̃ ualemꝰ respondeamꝰ.¬

Expanded text:
regnum dei, ucrum etiam ad salutem uitamque aeternam adipiscendam detur, quam sine dei regno et sine Christi saluatoris societate, in quam nos suo sanguine redemit, habere nullus 6 potest, priore libro satis, ut arbitror, disputauimus. in hoc autem uiuationem pro omnibus, quanta ipse donat diligentia uel facultate disserendum enodandumque suscepi. cui disputationi si se identidem aliqua necessitate uel oportunitate inseruerit quaestio de peccato uel baptismo paruulorum, mirandum non erit nec defugiendum, ut eis locis ad omnia, quae responsionem nostram flagitant, sicut ualemus respondeam
Abbreviated transcription (Latin):
bet qͥ baptirit᷑: & sacram̃tũ dandi baptismi.ẽ. qđ habet qͥ ordinatur.
Sic̃ aut̃ baptitat᷑ si ab unitate recesserit. sacram̃tũ baptismisi auit¬
tit. sic etiã ordinatꝰ si ab unitate recesserit. sacram̃tũ dandi baptis¬
mi ñ amittit. Nulli enĩ sacram̃to iniuiria facienda. ẽ. Si discedit aA
inalis: utrunq discedit. Si ꝑmanet malis: utrunq ꝑmanete Sĩẽ

Expanded text:
mi est, quod habet qui ordinatur. Sicut autem baptizatus, si ab unitate recesserit, sacramentum baptismi non amittit: sic etiam ordinatus, si ab unitate recesserit, sacramentum dandi baptismi non amittit. Nulli enim sacramento injuria facienda est. Si discedit a malis, utrumque discedit; si permanet in malis, utr
Abbreviated transcription (Latin):
balũ tinniens. Minꝰ gͦ ille penetͣuit. ut cerneret secretũ abditũ sacra¬
mͣti. S si sciens om̃a sacram̃ta caritatẽ ñ hab̾et. nichil eẽt. Cũ autem
minꝰ illud ꝑspiciens. hanc tam̃ humilit̃. fidelit᷑. fortit̃ custodiuit. ad mar
tyriicoronã meruit ꝑuenire. Ut si ꝗͣ in eiꝰ lucidã m̃tẽ ex humana con-¬
dicione nebula irrepserat. głosa serenitate fulgentis sanguinis fuga.
in uite sarm̃ta. p̃cidi diã eos & de uite auferri. tanꝗͣ inutilia sartñta.
q̃ fructũ ñ darent. Quis aut̃ fructꝰ. nͥ nouus ille foetꝰ de qͦ itẽ dic̃. man¬
datũ nouũ do uob̃ ut uos inuicẽ diligatis: Ipsa.ẽ. caritas. sine qͣ cȩtera

Expanded text:
balum tinniens . Minus ergo ille penetravit, ut cerneret secretum abditum sacrabalum tinniens . Minus ergo ille penetravit, ut cerneret secretum abditum sacramenti: sed si sciens omnia sacramenta, charitatem non haberet, nihil esset. Cum autem minus illud perspiciens, hanc tamen humiliter, fideliter, fortiter cutyrii coronam meruit peruenire, ut, si qua in eius lucidam mentem ex humana condicione nebula inrepserat, gloriosa serenitate fulgentis sanguinis fugarein uite sarmenta, praecidi dixit eos et de uite auferri tamquam inutilia sarmenta, quae fructum non darent. quis est autem fructus nisi nonus ille fetus, de quo item dicit: mandatum nouum do uobis, ut uos inuicem diligati
Abbreviated transcription (Latin):
c̃suetudo. & pꝰea totꝰ catholicꝰ orbis ãplexus .ẽ. ñ se ille tam̃ acęt̾is diu̾sa
sentientibꝰ separata cõmunione disiunx̃. & h etiã cęt̾is ꝑsuadẽ ñ destitit
cło pacis. Ita enĩ corporis manente cõpage. si qͥd in qͥbꝰdã m̃bris infir-¬
mabat᷑. ex eoꝵ sanitate c̃ualesceret potiͣ. ꝗͣ p̾cisione mortificatũ dili-¬
gentiã nulliꝰ curationis admitteret. & si se ille separasset. ꝗͣ multi se-¬
q̃rent᷑. qͣntũ sibi nom̃ int̾ hões faceret. ꝗͣ latiꝰ cẏprianiste ꝗͣ donatis¬
tȩ uocarent᷑. S ñ erat filiꝰ ꝑdicionis. de qͣlibꝰ dictũ .ẽ. de iecisti eos dum
exxtollerent᷑. s erat filiꝰ pacis eccłiȩ. Qui tanta cordis illuminatione
inqͥt apłs supeminentẽ uiã uob̃ demonstro. Si linguis hominũ loꝗͣt
& angłoꝵ. caritatẽ aut̃ ñ habeã. factꝰ sũ heram̃tũ sonans aut cym-¬

Expanded text:
suetudo et postea totus catholicus orbis amplexus est, non se ille tamen a ceteris diuersa suetudo et postea totus catholicus orbis amplexus est, non se ille tamen a ceteris diuersa sentientibus separata communione disiunxit et hoc etiam ceteris persuadere non destitit, piritus in uinculo pacis. ita enim corporis manente conpage, si quid in quibusdam membris infirmabatur, ex eorum sanitate conualesceret potius quam praecisione mortificatum diligentiam nullius curationis admitteret. et si se ille separasset, quam multi sequerentur! quantum sibi nomen inter homines faceret! quam latius Cyprianistae quam Donatistae uocarentur! sed non erat filius perditionis, de qualibus dictum est: deiecisti eos dum extollerentur, sed erat filius pacis ecclesiae, qui tanta cordis inluminatione linguis hominum loquar, et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum aeramentum sonans aut cym
Abbreviated transcription (Latin):
tentia qͥd in hac re seq̃ndũ ẽẽt. totiꝰ eccłiȩ c̾sensio ẽfirmasset. uisũ
ẽ. ei cũ ferme octoginta coep̃is suis africanarũ ęccłiarũ. omẽm ho-¬
minẽ qͥ extͣ ȩccłiȩ catholicȩ cõmunionẽ baptizatꝰ fuisset. oportere
ad eccłiã uenientẽ denuo baptitari. Qd ñ recte fieri tanto uiro nimi¬
rũ ꝓpt̃ea dñs ñ aꝑuit. ut eiꝰ pia & humilitas. caritas in cus todienda
salubrit̾ ęxcłiȩ pace patesceret. & ñ solũ illiꝰ tẽporis xpĩanis s etiã
pꝰeris ad medicinalẽ ut ita dicã noticiã signaret᷑. Cũ enĩ tanti meriti.
tante eccłiȩ. tanti pectoris. tanti oris. tant̾ȩ uirtutis ep̃s. aliud de bap-¬
tismo arbitͣ᷑ret᷑ ꝗͣ erat diligentiꝰ inqͥsita ueritas firmatura. multiq
eiꝰ collegȩ ꝗͣuis ñdũ liqͥdo manifestatũ id tam̃ tenerent. qđ & p̾terita acd¬

Expanded text:
sententia, quid in hac re sequendum esset, totius Ecclesiae consensio confirmasset, visum sententia, quid in hac re sequendum esset, totius Ecclesiae consensio confirmasset, visum est ei, cum ferme octoginta coepiscopis suis Africanarum Ecclesiarum, hominem omnem qui extra Ecclesiae catholicae communionem baptizatus fuisset, oportere ad Ecclesiam venientem denuo baptizari, quod non recte fieri tanto viro nimirum propterea Dominus non aperuit, ut ejus pia et humilitas, et charitas, in custsalubriter ecclesiae pace patesceret et non solum illius temporis christianis, sed etiam posteris ad medicinalem ut ita dicam notitiam signaretur. cum enim tanti meriti, tantae ecclesiae, tanti pectoris, tanti oris, tantae uirtutis episcopus aliud de baptismo arbitraretur quam erat diligentius inquisita ueritas firmatura, multique eius collegae quamuis nondum liquido manifestatum id tamen tenerent, quod et praeterita ec
Abbreviated transcription (Latin):
dicant᷑. Adħ enĩ ꝑtinet. qđ in illo abrahe sacrificio dr̃. Ques autem¬
ñ diuisit. De baptismi gͦ qͣstione iã qͣntũ arbitror satis disserui. Et
ianifestissimũ scisma .ẽ. qđ donatistarũ nomine nuncupat
restat ut ħ de baptismo piecredamꝰ. qđ uniu̾sa eccłia a sacrilegio scis¬
matis remota cꝰtodit. In qͣ tam̃ si aliud alui & aliud alui adhuc de ista
questione salua pace sentirent. donec uniu̾sali c̃cilio unũ aliqͥd eli-¬
qͣtũ sincerũ q placuisset. humanȩ infirmitatis errorẽ cooꝑiret uni-¬
tas caritatis. sic scriptũ ẽ qͥa caritas cooꝑit multitudinẽ peccatoꝵ.
Qua enĩ absente cęt̾a in anit̾ habent᷑. eadẽ pͣsente q̃dã uenialit̾ haben
t᷑. Extant beati cẏprian mrĩs in eiꝰ litteris magna docum̃ta. ut
ad illũ iã ueniã de cuiꝰ sibi auctoritate isti carnalit̾ blandiunt᷑. cũ eiꝰ¬

Expanded text:
dicantur. ad hoc enim pertinet quod in illo Abrahae sacrificio dicitur: auedicantur. ad hoc enim pertinet quod in illo Abrahae sacrificio dicitur: auenon diuisit. De baptismi ergo quaestione iam quantum arbitror satis disserui. et quia hoc manifestissimum schisma est quod Donatistarum nomine nuncupatur, restat ut hoc de baptismo pie credamus quod uniuersa ecclesia a sacrilegio schismatis remota custodit. in qua tamen si aliud alii et aliud alii adhuc de ista quaestione salua pace sentirent, donec uniuersali concilio unum aliquid eliquatum sincerumque placuisset, humanae infirmitatis errorem cooperiret caritas unitatis, sicut scriptum est: quia caritas cooperit multitudinem peccatorum. qua eniT. Extant beati martyris Cypriani in eius litteris documenta, ut ad illum iam ueniam, de cuius sibi auctoritate isti carnaliter blandiuntur, cum ei
Abbreviated transcription (Latin):
sarȩ isaae. uł rebeccȩ iacob. in nouã uitã & nouũ testam̃tũ nascunt᷑.
Itaq siue intͦ uersari uideant᷑. siue apto foris sint. qđ caro ẽ. caro estr
Siue in area sua sterilitate ꝑseuer&. suie occasione tẽptationis tanquam
uenta eotꝰ tollat᷑. qđ palea .ẽ. palea .ẽ. & semꝑ ab illiꝰ ȩccłiȩ q̃ sine ma
cula de ruga ẽ unitate cdiuisꝰ ẽ. etiã qͥ ẽgregationi scõꝵ in carnali ob.¬
auratione miscet᷑. De nullo tam̃ desꝑandũ .ẽ. siue qͥ intꝰ talis apparet.
siuie qͥ foris manifestiꝰ adu̾sat᷑. Sp̃ales aut̃ siue ad ħ ipsũ pio studio ꝓfic¬
cientes: ñ eunt foras. qͥa & cũ aliqͣ uł ꝑu̾sitate uł necessitate hominõ
uidet᷑ expelli. ibi magis ꝓbant ꝗͣ intꝰ ꝑmaneant. cũ adũsꝰ ecełiã nul¬
latenꝰ erigunt᷑ s in solida unitatis petͣ fortissimo caritatis robore ra¬

Expanded text:
Sarrae Isaac uel Rebeccae Iacob in nouam uitam et nouum testamentum nascuntur. Sarrae Isaac uel Rebeccae Iacob in nouam uitam et nouum testamentum nascuntur. Itaque siue intus uersari uideantur siue aperte foris sint, quod caro est caro est; siue in area in sua sterilitate perseueret siue occasione temptationis tamquam uento extra tollatur, quod palea est pacula et ruga est, unitate diuisus est etiam qui congregationi sanctorum in carnali obduratione miscetur. de nullo tamen desperandum est, siue qui intus talis apparet siue qui foris manifestius aduersatur. spiritales autem siue ad hoc ipsum pio studio proficientes non eunt foras, quia et cum aliqua uel peruersitate uel necessitate hominum uidentur expelli, ibi magis probant quam intus permaneant, cum aduersus ecclesiam nullatenus eriguntur, sed in solida unitatis petra fortissimo caritatis robore ra
Abbreviated transcription (Latin):
& apłos & martyres nros & om̃s xpĩanos. Oñs enĩ diũsis qͥdẽ tẽporibꝰ nati
apparuer̃. s societate uniꝰ popłi ẽtinent᷑. & eiꝰdẽ ciuitatis ciues labores
huiꝰ ꝑegrinationis exꝑti s̃. & qͥdã eoꝵ nc̃ exꝑuint᷑. & usq in finẽ cȩteri
exꝑient᷑. Itẽ q̃ peꝑit cam & chã & ismahelẽ & esau. eadẽ ipsa peꝑit &
in affectione aa̾li ꝑtinacit̾ obduratos. siue in unitate ꝑmiaxti sint. siue
aꝑta p̃cisione dissentiant. S cũ tales aspãlibꝰ euangeliant᷑ & sicram̃tiᷤ
annuntiant euangłis̃. tales in dei popło generant᷑. sara qͥdẽ. s ꝑagar.
Itẽ boni spãles. qͣndo euangłizantibꝰ uł baptitantibꝰ carnalibꝰ generant᷑
lia qͥdẽ uł rachel iure coniuigali eos. s ꝑ ancillarẽ uterũ parit. Cũ uͦ
ꝑ sp̃ales in euangłio generant᷑ boni fideles. qͥ uł euadt̃ in sp̃alis ȩtatis
affectũ. uł eo. tende ñ desistunt. uł idõ ñ faciunt qͥa ñ posst̃: sic̃ ex it̃

Expanded text:
 omnes bonos christianos. omnes enim diuersis quidem temporibus nati apparuerunt, sed societate unius populi continentur et eiusdem ciuitatis ciues labores huius peregrinationis experti sunt, et quidam eorum nunc experiuntur et usque in finem ceteri experientur. item quae peperit Cain et Cham et Ismahelem et Esau, eadem ipsa peperit et in affectione animali pertinaciter obduratos, siue in unitate permixti sint siue aperta praecisione dissentiant. sed cum tales ab spiritalibus euangelizantur et sacramentis annuntiant euangelium tales in dei populo generantur, Sarra quidem, sed per Agar. item boni spiritales quando euangelizantibus uel baptizantibus carnalibus generantur, Lia quidem uel Rachel iure coniugali eos, sed per ancillarum uterum parit. cum uero per spiritales in euangelio generantur boni fideles, qui uel euadunt in spiritalis aetatis affectum uel eo tendere non desistunt uel ideo non fac
Abbreviated transcription (Latin):
occultabat᷑ nouũ. qͥa occulte significabat᷑. Postea uͦ ꝗͣ in carne dñs
uenit. reuelatũ. ẽ. nouũ. ueteris aut̃ sacram̃ta cessar̃. s c̃cupiscentiȩ
tales ñ cessauer̃. In illis enĩ s̃. qͦs apłs iã ꝑsacram̃tũ noui testam̃ti
cram̃tis ueteris testam̃ti uiuebant qͥdã sp̃ales. ad nouũ scilicet tes¬
tam̃tũ qđ tc̃ occultabat᷑ occulte ꝑtinentes. sic & nc̃. in sacramͣto
noui testam̃ti qđ iã reuelatũ. ẽ. pleriq uiuunt aales. qͥ ꝓficere si nolunt
& si pͥusꝗͣ sp̃ales fiant ex hac uita rapiant᷑. custoditi ꝑ sacram̃ti scĩtatẽ in
tra uiuentiũ cõputant᷑. ubi.ẽ. spes nr̃a & porcio dñs. Nec inuenio qͥd uerius

Expanded text:
occultabatur nouum, quia occulte significabatur. postea uero quam in carne dominus occultabatur nouum, quia occulte significabatur. postea uero quam in carne dominus uenit reuelatum est nouum. ueteris autem sacramenta cessarunt, sed concupiscentiae tales non cessauerunt. in illis enicramentis ueteris testamenti uiuebant quidam spiritales, ad nouum scilicet testamentum, quod tunc occultabatur, occulte pertinentes, sic et nunc in sacramento noui testamenti, quod iam reuelatum est, plerique uiuunt animales. qui proficere si nolunt et, si priusquam spiritales fiant ex hac uita rapiuntur, custoditi per sacramenti sanctitatem in terra uiuentium computantur, ubi est spes nostra et por
Abbreviated transcription (Latin):
aut ipsa ȩccłia priꝰ carnales uł animales. & pꝰea spãles. s qr in ipsa
sorte mortalitatis nrẽ ea qͣ de adã nascim᷑. ñ.ẽ. priꝰ qđ sp̃ale s qđ ani-¬
apłs dic̃ aduetꝰ testam̃tũ ꝑtinere. id ẽ. ad t̾renoꝵ ꝓmissoꝵ cupiditatem
in qͥb qͥdẽ spiritalia figurant᷑. s aalis hõ ñ ꝑcipit q̃ s̃ sp̃s dĩ. Quocũq¬
ne sacram̃tis ĩbuti si adhuc tam̃ carnalit̾ sapiant. & carnalia de deo
siue in hac uita siue pꝰ hanc uitã sꝑent atq desident. animales sunt.
Accłia uͦ qd̃ ẽ. popłs dĩ etiã in istiꝰ uitȩ ꝑegrinatione antiqͣ res.ẽ. in alus
hõibꝰ habens aalem portionẽ. in alus aut̃ spalẽ. Ad aa̾les ꝑtinet uetus
testam̃tũ. ad sp̃ãles nouũ. S pͥmis tẽporibꝰ utrunq occultũ fuit. ab
adã usq ad moysen. Amoyse aut̃ manifestatũ . ẽ. uetͦ. & in eo ipso

Expanded text:
aut ipsa ecclesia prius carnales uel animales et postea spiritales, sed quia in ipsa aut ipsa ecclesia prius carnales uel animales et postea spiritales, sed quia in ipsa sorte mortalitatis nostrae, ex quo de Adam nascimur, non est prius quod spiriapostolus dicit ad uetus testamentum pertinere, id est ad terrenorum promissorum cupiditatem, in quibus quidem spiritaliane sacramentis imbuti, adhuc tamen carnaliter sapiant et carnalia de deo siue in hac uita siue post hanc uitam sperent atque desiderent, animales sunt. a uero quod est populus dei etiam in istius uitae peregrinatione antiqua res est, in aliis hominibus habens animalem portionem, in aliis autem spiritalem. ad animales pertinet uetus testamentum, ad spiritales nouum. sed primis temporibus utrumque occultum fuit ab Adam usque ad Moysen. a Moyse autem manifestatum est uetus et in eo ipso
Abbreviated transcription (Latin):
a płõ dĩ. & aser ꝑuaoris qͥdẽ potestatẽ s ex ancilla natꝰ. ꝓpt̾ frͣnã c̃cordiã
t̾rã ꝓmissionis accepit. Unde & ismaheli ut separaret᷑ apło dĩ ñ offuit mat̃
ancilla. s offuit fr̃na discordia. & ñ ꝓfuit potestas uxoris cuiꝰ magis filius
erat. qͥa ꝑ ipsiꝰ uira c̃iugalia & in ancilla seminatꝰ erat. & ex ancilla suscep¬
tꝰ. sic̃ ap̃ istos ęcclĩȩ iuire qd ẽ. in baptismo nascunt᷑ qͥcunq nascunt᷑. Sed
si c̃cordant cũ frĩb ꝑ unitatẽ pacis. ad t̾rã ueniunt ꝓmissionis. ñ de mat̾¬
no utero rursꝰ eiciendi. s in pat̾no semine cognoscendi. Si aut̃ in discordia
ꝑseuerent. ad ismahelis funiculũ ꝑtinebt̃. Prior aut̃ fuit ismahel. pꝰea
saac. & pͥor esau. pꝰerior aut̃ iacob. Nqr pͥor peꝑit heresis ꝗͣ ȩc

Expanded text:
a populo dei, et Aser per uxoris quidem potestatem, sed ex ancilla naa populo dei, et Aser per uxoris quidem potestatem, sed ex ancilla naterram promissionis accepit. unde et Hismaheli, ut separaretur a populo dei, non offuit mater ancilla, sed offuit fraterna discordia; et non profuit potestas uxoris, cuius magis filius erat, quia per ipsius iura coniugalia et ancilla seminatus erat et ex ancilla susceptus; sicut apud istos ecclesiae iure, quod est in baptismo, nascuntur quicumque nascuntur. sed si concordent cum fratribus, per unitatem pacis ad terram uenient promissionis, non de materno utero rursus eiciendi sed in paterno semine cognoscendi, si autem in discordia perseuerent, ad Ismahelis funiculum pertinebunt. prior autem fuit Ismahel et postea Isaac, et prior Esau, posterior autem Iacob, non quia prior peperit haeresis quam ec
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ tam̃ separatione churetis. adũsꝰ uincłm fr̃nȩ pacis. adũsꝰ unitatẽ om̃iũ
fratrũ. qͥ toto orbe t̾rarũ sic̃ ꝓmissi st̃ ita exhibiti. qͦrũ om̃iũ causas ce cor¬
da nullom unqꝗͣ nosse aut discutere potiustis ut merito dãnaretis. qͥ ue
posst̃ ꝓpt ea rei ee qͥa uidicibꝰ eccłiasticis potiꝰ ꝗͣ litigatoribꝰ credideũ
ħ olũ minꝰ habetis. qđ minꝰ habet qͥ caritatẽ ñ habet. Iã qͥd opꝰẽ. ut nos
reteramꝰ : Uos ipsi in apło inspicite. qͣntũ sit qđ minꝰ habetis. Qnudis
aut̃ int̃ ẽ. qͥ caritatẽ ñ habet utrũ foras auolet aliqͦ uento tẽptationis
ablatͥ. an intꝰ̾ de inesse dnĩca ñ receait in ultima uentilatione separand̾ :¬
& tam̃ etiã tales si iã semel ꝑ baptismũ natis̃. iterũ eos nasci ñ oportet.
Eccłia qͥppe om̃s ꝑbaptismũ parit. siue ap̃ se idẽ. ex utero suo. siue eatͣ se
de semine uiri sui. S & esau de uxore natꝰ ꝓpt̾ fr̃nã discordiã separatꝰ est

Expanded text:
etis, adversus vinculum fraternae pacis, adversus unitatem omnium fratrum qui toto terrarum orbe sicut promissi sunt, ita exhibiti, quorum omnium causas et corda, nullo modo unquam nosse ac aut discutere potuistis, ut merito damnaretis qui non possunt propterea rei esse, quia judicibus ecclesiasticis potius, quam litigatoribus credidere: hoc solum minus habetis, quod minus habet qui caritatem non habet. iam quid opus est ut nos retexamus? uos ipsi in apostolo inspicite, quantum sit quod minus habetis. quid autem interest, qui caritatem non habet utrum foras auolet aliquo uento temptationis ablatus an intus de messe dominica non recedat in ultima uentilatione separandt tamen etiam tales si iam semel per baptismum nati sunt, iterum eos nasci non oportet. Ecclesia quippe omnes per baptismum parit siue aput se id est ex utero suo, siue extra se de semine uiri sui. sed et Esau de uxore natus propter fraternam discordiam sepa. ratus est
Abbreviated transcription (Latin):
a caritate. & ꝑ cȩterã iuncturã botrũ mirabilẽ faciunt. No
frustra idẽ dñs addidit. ꝗ̃ aut̃ sarm̃ta in me dant fructũ. purgat illa
pat̾ ms ut maiorẽ fructũ afferant. nͥ qr & ipsi qͥ fructu pͣualent cari-¬
tatis. posst̃ tam̃ aliqͥd hab̾e purgandũ. qđ incultũ agricola ñ relinqͥt.
Qđ gͦ ille uir sc̃s de baptismo alit̾ sentiens ꝗͣ se res habebat. ꝗͣ pꝰea ꝑtrac-
tata & diligentissima considatione firmata.ẽ. in catholica unitate ꝑman¬
sit. & caritatis ub̃tate cõpensatũ. ẽ. & passionis falce purgatũ. S ne ui-¬
dear deuitandȩ ꝓbationis causa ista in laudẽ beatissimi martẏris dic̃e.¬

Expanded text:
itate et per ceteram iuncturam quasi botrum mirabilem faciunt. nec tamen frustra idem dominus addidit: quae autem sarmenta in me dant fructum, purgat illa pater meus ut maiorem fructum adferant, nisi quia et ipsi, qui fructu praeualent caritatis, possunt tamen aliquid habere purgandum, quod incultum agricola non relinquit. quod ergo ille uir sanctus da consideratione firmata est, in catholica unitate permansit, et caritatis ubertate conpensatum est et passionis falce purgatum. XVIIII. 29. Sed ne uidear deuitandae probationis causa ista in laudem beatissimi martyris dice
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ maxime donatiftarũ ora claudant᷑. Huiꝰ enĩ auctoritate᷑ ĩꝑitis obici¬
unt. ut se qͣsi recte fac̃e ostendant qđ ad se uenientes fideles denuo bap¬
tuent. nimiũ miseri. & nͥ se corrigant a semetipsis omĩno dãpnati. qͥ ħ
in tanto uiro eligunt imitari. qđ illi ꝓpt̾ea ñ offuit. qͥa in ea pace un.¬
de isti aberrar̃ qͥ uiã pacis ñ cognouer̃. ꝑseuerantissimis usq infinẽ gres-¬
cos uł scismaticos. ipsiꝰ tam̃ heresis uł scismatis ñ ẽ. & idõ nec ad ipsã catho¬
licã inde uenientes inde uenientes oportet denuo baptirari. S tam̃ ħ aliud
.ẽ. aliud acatholica pace deuiantes & in nefariã p̃cisionis foueã p̃cipitatos.
rebaptirandos in suꝑ uidicare. Nã illũ neuũ in candore sc̃ę animȩ cari¬
tatis ub̃a c̃tegebant. hanc aut̃ fuliginẽ in istoꝵ tartarea foeditate uultꝰ¬
inpacatꝰ ostentat. S ea q̃ deinceps qđ ad beati eypriani auctoritatẽ atti-¬

Expanded text:
 maxime Donatistarum ora claudantur. huius enim auctoritatem inperitis obiciunt, ut se quasi recte facere ostendant quod ad se uenientes fideles denuo baptizent, nimium miseri et nisi se corrigant a semet ipsis omnino damnati, qui hoc in tanto uiro eligunt imitari quod illi propterea non obfuit, quia in eam pacem, unde isti aberrarunt qui uiam pacis non cognouerunt, perseuerantissimis usque in finem gres haereticos uel schismaticos, ipsius tamen haeresis uel schismatis non est, et ideo nec ad ipsam catholicam inde uenientes oportet denuo baptizari. sed tamen hoc aliud est, aliud a catholica pace deuiantes et in nefariam praecisionis foueam praecipitatos rebaptizandos insuper iudicare. nam illum naeuum in candore sanctae animae caritatis ubera contegebant, hanc autem fuliginem in istorum tartarea foeditate uultinpacatus ostentat. sed ea quae deinceps, quod ad beati Cypriani auctoritatem adti
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ. In qͥb enĩ ñ dissentiunt a nob̾.: in eis ñ disiungunt᷑ a nob̾. S tam̃ qͥa
nichil eis ꝓsunt qͣdu scismatici uł heretici st̃. ꝓꝑt alia in qͥbꝰ auerttate
dissentiunt. & ꝓpt̃ ipsũ separationis ĩmanissimũ scelꝰ. siue ꝑmanserint
in eis peccata. si ue c̃tinuo dimissa redierint. ut ad salutẽ pacis atq cari¬
tatis ueniant ad hortam᷑. ñ solũ ut aliqͥd habeant qđ ñ habebant . s ut
eis etiã illud ꝓdẽe incipiat qđ habelunt. Frustra gͦ nob̾ dicunt. Sibap.
tismũ nr̃m acceptatis. qͥd minꝰ habemꝰ. ut nob̾ de ur̃a cõmunione c̃sur¬
lendũ putetis : Respondemꝰ enĩ. N baptismũ ur̃m acceptamꝰ. quia ñ
ẽ. baptismꝰ ille scismaticoꝵ uł hereticoꝵ. s eccłiȩ dĩ ubicunq fuerie¬

Expanded text:
mus. in quibus enim non dissentiunt a nobis, in eis non disiunguntur a nobis. sed tamen, quia mus. in quibus enim non dissentiunt a nobis, in eis non disiunguntur a nobis. sed tamen, quia nihil eis prosunt. quamdiu schismatici et haeretici suntdissentiunt et propter ipsum separationis immanissimum scelus, siue permanserint in eis peccata siue continuo dimissa redierint, ut ad salutem pacis atque caritatis ueniant adhortamur, non solum ut aliquid habeant quod non habebant, sed ut eis etiam illud prodesse incipiat quod habebanttismum nostrum acceptatis, quid minus habemus, quod nobis de uestra communione consulendum putetis?" respondemus enim: non baptismum uestrum acceptamus — quia non est baptismus ille schismaticorum uel haereticorum
Abbreviated transcription (Latin):
baptismũ. Quẽ tanta festinatione accipit. ut necessariã int̾rogationẽ
paucoꝵ ũboꝵ uix ꝑicłi tẽpꝰ admittat. qͣntominꝰ fermonẽ longissimum.
ut illud odiũ corde pellat᷑ etiã ipsi si baptiranti sit cognitũ. Certe ista
ñ solũ ap̃ nos. s etiã ap̃ illos euenire ñ cessant. qͥd gͦ dimus. Dimittun¬
tpeccata huic homini. anñ dimittunt᷑. rsus qđ uolunt eligant. Si
enĩ dimittunt᷑. continuo redeunt. Euangłm loqͥt᷑. ueritas clamat. Siue
ꝙͦ dimittant᷑ siue ñ dimtitant᷑. necessaria .ẽ. pꝰea medicina. Nec tam̃ si
uiaerit atq id corrigendũ didicerit atq correxerit. denuo baptirat᷑.
siue ap̃ illos siue ap̃ nos. Sic & illa q̃ scismatici uł heretici ñ alit̾ habent
nec alit̾ agunt ꝗͣ uera ȩccłia : cũ ad nos ueniunt ñ em̃damꝰ. s potiꝰ appla¬

Expanded text:
baptismum, quem tanta festinatione accipit, ut necessariam interrogationem baptismum, quem tanta festinatione accipit, ut necessariam interrogationem paucorum uerborum uix periculi tempus admittat, quanto minus sermonem longissimum, ut illud odium corde pellatur, etiam si baptizanti sit cognitum. certe ista non solum apud nos sed etiam apud illos euenire non cessant. quid ergo dicimus? dimittuntur peccata huic homini an non dimittuntur? prorsus quod uolunt eligant. si enim dimittuntur, continuo redeunt, euangelium loquitur, ueritas clamat. siue ergo dimittantur siue non dimittantur, necessaria est postea medicina, nec tamen, si uixerit atque id corrigendum esse didicerit atque correxerit, denuo baptizatur siue apud illos siue apud nos. sic et illa quae schismatici uel haeretici non aliter habent nec aliter agunt quam uera ecclesia, cum ad nos ueniunt, non emendamus, sed potius approba
Abbreviated transcription (Latin):
randa erat accedet. Nec tam̃ illud qđ ñdũ conseruo dimiserat ĩpediuit
dñm eiꝰ. qͦ minꝰ in illo tp̃r accipiendȩ rationis dimitteret ei om̃a q̃ debe¬
bat. S qͥd ꝓfuit. qͣndoqͥdẽ in caput eiꝰ ꝓpt̾ odioꝵ ꝑseuerantiã rurso om̃a
c̃tinuo replicata s̃: Sic ñ ĩpedit᷑ baptismi gr̃a qͦ minꝰ om̃a peccata di¬
mittat. etiã si odiũ fr̃nũ in eiꝰ cui dimittunt᷑ animo ꝑseuerat. Soluit᷑
enĩ hesternꝰ dies & qͥcqͥd supͣ.ẽ. soluit᷑ etiã ipsa hora mom̃tũq ante
baptismũ & in baptismo. Deinceps aut̃ cͣtinuo reus ẽe̾ incipit ñ solũ c̃se-¬
q̃ntiũ s etiã p̃teritoꝵ dierũ. horarũ. mom̃toꝵ. redeuntib om̃ibꝰ quę¬
habeat mimicũ quẽ iniqͥssime odit. ꝗͣ ꝗͣ etiã iniqͦs inimicos diligere ui-¬
beam᷑ & orare ꝓ eis. Subito aut̃ ꝑicło mortis incipit ꝑturbari. & poseit

Expanded text:
randa erat, accederet. nec tamen illud quod nondum conseruo dimiserat impediuit randa erat, accederet. nec tamen illud quod nondum conseruo dimiserat impediuit domino eius, quominus in illo tempore accipiendae rationis dimitteret ei omnia, quae debebat. sed quid profuit, quando quidem in caput eius propter odiorum perseuerantiam rursus omnia continuo replicata sunt? sic non impeditur baptismi gratia, quominus omnia peccata dimittat, etiam si odium fraternum in eius cui dimittuntur animo perseuerat. soluitur enim hesternus dies et quidquid supra est soluitur, etiam ipsa hora momentumque ante baptismum et in baptismo; deinceps autem continuo reus esse incipit non solum consequentium sed etiam praeteritorum dierum, horarum, momentorum, redeuntibus omnibhabeat inimicum, quem iniquissime oderit, quamquam etiam inimicos diligere iubeamur et orare pro eis; subito autem periculo mortis incipit perturbari et poscit
Abbreviated transcription (Latin):
tia ꝑ baptismũ. tanꝗͣ tẽpꝰ ẽ. reddendȩ rationis. ut omã debita q̃ inuenta fue¬
rint dimit tant᷑. Ntam̃ ille seruus pꝰea dedit c̃seruo suo mutuã pecuniã.
qͣm cũ ille ñ posset reddẽ. ñ eiꝰ misertꝰ ẽ. s iã ei debebat c̃seruis eiꝰ cũ ipse
rationẽ dño suo reddens tanti numeri debito solueret᷑. nec dimiserat
cant uerba c̃ serui dicentis. Pacientiã habe in me. & reddã tͥ. Alioqͥn di¬
ꝰ aꝑiunt. Ait enĩ. Egressꝰ aut̃ seruus ille : inuenit unũ de c̃ser
suis qͥ debebat eicentũ denarios. Ndiax̃. cui debitũ iã centũ denarios di-¬
miserat. Si enĩ dimiserat. ñ ei debebat. Qr gͦ dix̃ debebat ei: manifestũ ẽ.
qđ ñ dimiserat. & meliꝰ qͥdẽ fuerat atq ħ potiꝰ c̃gruebat tanto debitori
reddituro rationẽ & expectanti miscđiã dñi sui. ut pͥor ipse c̃seruo di-¬
mitteret qd ei debebat᷑. & sic ad rationẽ reddendã ubi miscđia dñi ĩplo-¬

Expanded text:
tia per baptismum tamquam tempus est reddendae rationis, ut omnia debita quae inuenta fuerint dimittantur. non tamen ille seruus postea dedit conseruo suo mutuam pecuniam, quam cum ille non posset reddere non eius misertus est, sed iam ei debebat conseruus eius, cum ipse rationem domino suo reddens tanti numeri debito solueretur, nec dimiserat indicant uerba conserui dicentis: patientiam habe in me et reddam tibi. alioquin diaperiunt. ait enim: egressusus autem seruus ille inuenit unum de conseruis suis qui debebat ei centum denarios. non miserat"; si enim dimiserat, non ei debebat. quia ergo dixit: debebat ei, manifestum est quod non dimiserat. et melius quidem fuerat atque hoc potius congruebat tanto debitori reddituro rationem et exspectanti misericordiam domini sui, ut prior ipse conseruo dimitteret quod ei debebatur et sic ad rationem reddendam, ubi misericordia domini implo
Abbreviated transcription (Latin):
accipi dubitares. etiã illuc tͣnseundũ ẽẽ dubitares. Accipłitaq in par¬
te donati si incertũ.ẽ. ẽẽ peccatũ: qͥs dubitet certũ ẽẽ peccatũ . ñ ibi po-¬
tiꝰ acciꝑe. ubi certũ.ẽ. ñ ẽẽ peccatũ : liliuͦ qͥ ꝑ ignorantiã ibi baptirant᷑.

Expanded text:
accipi dubitares, etiam illuc transeundum . esse dubitares. accipere itaque in paraccipi dubitares, etiam illuc transeundum . esse dubitares. accipere itaque in parte Donati si incertum est esse peccatum, quis dubitet certum esse peccatum non ibi potius accipere ubi certum est non esse peccatum? illi uero qui per ignorantiam
Abbreviated transcription (Latin):
riũ dierũ. minꝰ aut̃ paucoꝵ. nullũ aut̃ malũ fieri dici ñ potest. ꝗd aut̃ opꝰ
.ẽ. ħ tã eaxecrabile malũ uł uno die uł una hora cõmittere: Henĩ qͥ sibi c̃¬
cedi uult. potest ab eccłia uł ab ipso dõ petere. ut sibi uł uno die aposta¬
tare c̃cedat. Nã cur uniꝰ diei ẽẽ apostata tuneat. & uniꝰ diei ẽẽ scismaticꝰ here-¬
ticꝰ ue ñ timeat: nulla causa .ẽ. Illic inqͥt acciꝑe malui. ubi baptisinũ xp̃i
ẽẽ utriq cͣsentiunt. S illic ñ recte accipi illi ad qͦs migͣturꝰ es dicunt. recte
uͦ illic accipi illi a qͥbꝰ migͣturꝰ es dicunt. Illud itaq qđ hi dicunt qͦs ipse
pꝰ ponis. contͣdicentib illis qͦs ipse anteponis. aut falsũ .ẽ. aut. mitiꝰ di-¬
cat᷑ incertũ. Uera gͦ falsis. aut incertis certa pͣpone. Illic enĩ qͦ migra-¬

Expanded text:
rium dierum, minus autem paucorum, nullum autem malum fieri dici non potest. quid autem opus rium dierum, minus autem paucorum, nullum autem malum fieri dici non potest. quid autem opus est hoc tam execrabile malum uel uno die uel una hora committere? hoc enim qui sibi concedi uult potest ab ecclesia uel ab ipso deo petere, ut sibi uel uno die apostatare concedat. nam cur unius diei esse apostata timeat et unius diei esse schismaticus haereticusue non timeat, nulla causa est. \'Illic\', inquit, \'accipere malui ubi baptismum Christi esse utrique consentiunt. sed illic non recte accipi illi ad quos migraturus es dicunt, recte uero illic accipi illi a quibus migraturus es dicunt. illud itaque, quod hi dicunt quos ipse postponis contradicentibus illis quos ipse anteponis, aut falsum est aut ut mitius dicatur incertum. uera ergo falsis aut incertis certa praepone. illic enim quo migra