comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
udeamus ancuz na¬
sis  debeatur⁊celsus
inquit uino legato
A sinon sit legatum
cum nasis uasaquo¬
q leg ata uideri no
quia pars sint uini
uasa ꝙad modur em¬
bleta argenticipho¬
rum  forde uł speculi
s quia creoibileest
nitemtestantis ea
ẽẽ ut uoluit accessi¬
ras ⁊ sicinquit. loc¬
mur hre nos amp¬
horas muead mesu¬
ꝑam uinireserentis
¶Indoliis non puto
ueru ut uino iega¬
tum dolia debeantur
maximesidepresa
uncerta uinaria fue¬
rintant sunt eaque
p̾magnitudine di¬
ficile mouentur..¬
¶ Incupis aũt siue ĩ¬
ittend et eadẽdeber
nisiparimodo ĩmo¬
biles inagro. uł ut
instrum̃tinagrier¬
ant uino legatont¬
res non deberrutur
necculleos quite
deberidico. ꝑ aue¬

Expanded text:
uideamus, an cum uasis debeatur. et Celsus inquit uino legato, etiamsi non sit legatum cum uasis, uasa quoque legata uideri, non quia pars sunt uini uasa, quemadmodum emblemata argenti scyphorum forte uel speculi, sed quia credibile est mentem testantis eam esse, ut uoluerit accessiras: et sic, inquit, loquimur habere nos amphoras mille, ad mensuram uini referentes. in doliis non puto uerum, ut uino legato et dolia debeantur, maxime si depressa in cella uinaria fuerint aut ea sunt, quae per magnitudinem difficile mouentur. in cuppis autem siue ittendum et ea deberi, nisi pari modo immobiles in agro uelut instrumentum agri erant. uino legato utres non debebuntur: nec culleos quidem deberi dico. 4 Pau
Abbreviated transcription (Latin):
electõdatasit. acet̾
eligentem nõ con¬
sumere oꝑcionem.
siio accetum eligerit
ꝙ uini i mero pa¬
terfamilias non ha
bitacionez. hoc est
ante degusticione
bus sciphis ex hibi¬
tis legatariꝯ elegis¬
set. integram eiop¬
tõnem manere pla¬
cet isi ex his duz¬
caxat eligere uolu¬
iss. umsciret et
alios eẽ. N ffric̾.¬

Expanded text:
lectio data sit, acetum eligentem non consumere optionem, si id acetum elegerit, quod uini numero pater familias non habbitionem, hoc est ante degustationem ibus scyphis exhibitis legatarius elegisset, integram ei optionem manere placet nisi ex his dumtaxat eligere uoluisset, cum sciret et alios esse: 5 Afric
Abbreviated transcription (Latin):
stitueret alienauerit qui¬
hrditarium manumisit.
au̾ rupit quid uel fregerit.
uel uerẜit. non conpetit
meum ulla cunłaccio. resti¬
tuta postea hrditate extr¬
ebelliano senatꝰ consulto.

Expanded text:
stitueret, alienauerit quihereditarium manumiserit aut ruperit quid uel fregerit uel usserit, non competit in eum ulla ciuilis actio restituta postea hereditate ex Trebelliano senatus consulto,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑsticibus moreret᷑.
ꝑtemeius que adea
exhoms patris puen¬
isset. Quod si sine ub̾¬
is uniu̾sum fr̃i restit¬
ueret. queritur de fu
te filia anbrs eius cũ
ꝑte yrditatis. eius qu¬
oq ꝙdotis nõĩe datu
erat. ꝑtem restituere
debeat.R. id quod indo¬
tem fuisset non con

Expanded text:
stitibus moreretur, partem eius quod ad eam ex bonis patris pervenisset, quod si sine liberis, universum fratri restitueret: quaeritur, defunte filia, an heres eius cum parte hereditatis eius quoque quod dotis nomine datum erat partem restituere debeat. respondit id, quod in dotem fuisset, non con
Abbreviated transcription (Latin):
sine deductione quarte
ꝑtis restitueris difficile ꝗ¬
dein credideris ꝑignoranti¬
am magis non explendi
artam non retinuisse recu¬
pare eam poteris. ¶etiano.¬

Expanded text:
sine deductione quartae partis restitueris, difficile quidem crederis per ignorantiam magis, non explendi artam non retinuisse, reciperare eam poteris. Maecian
Abbreviated transcription (Latin):
toris aũcte pecunia cre¬
dita erat restituta exeo
senatus ꝯsulto michi fu¬
erit hrditas si soluam
creditori. non repet᷑a
onem solu̾at. repetet. ñ
obalixud quam auoda¬

Expanded text:
toritate pecunia credita erat, restituta ex eo senatus consulto mihi fuerit hereditas, si soluam creditori, non repetam: stitutionem soluat, repetet: non ob aliud, quam quod
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si pupillo infanti restitue¬
non magis cares impedie¬
tur. quam in mus to pu
adire ħroitatem: quẽ ad mo¬
dum res expediri possit di¬
fficiłe est. quia n tutore de
ñ pupillꝰ id ip̃e desiderare
possit. fortecum fayi nõ po¬
srit quod aliquatenꝯ circa
mutos ex pediri nonͦ põt.
nam si auditꝰ capaces sunt.
uel interogati nutu possĩt
significare. uelle se periculo
suo hrditatez ad ire quo mno¬

Expanded text:
restituenon magis ea res impedietur, quam in muto pubereadire hereditatem, quemadmodum res expediri possit, difficile est, quia neque tutore desneque pupillus ipse id ‹desi›derare possit, cum fari non possit. quod aliquatenus circa mutos expediri potest, nam si auditus capaces sunt uel interrogati nutu possint signif‹ica›re uelle se periculo suo hereditatem adire, quomo
Abbreviated transcription (Latin):
pignore creditorem
ħ̾rdem instituit eum¬
qr rogauit restituere
testatoris cum noll
adire ut sus pectã co¬
actus iussu pretoris
adut et restituit. cu
emptorem pignoris
non inuenire tͦ. deside¬
rabat remitti sibi in¬

Expanded text:
pignore creditorem heredem instituit eumque rogauit restituere testatoris: cum nollet adire ut suspectam, coactus iussu praetoris adit et restituit: cum emptorem pignoris non inueniret, desiderabat permitti sibi i
Abbreviated transcription (Latin):
ris cuulis uł honorarii ꝯsti¬
tuendum est. Si ue eĩsrs in¬
stitutꝰ eẽt non dubie ꝓħr
detutore auctore gerere
posse uidetur. Sine deboꝵ
reni posset.Ideoq ⁊ ħrs ⁊ pe¬
exemplo ⁊ mutꝰ qui nich
intelligere põt ꝑcuratore
ad inuatur. ¶ Si sĩgule res
ab hrde tradite sunt iussu
meo et cuieas uendiderim
non dubitamus michi in¬
telligi fcãm restitutionem
Idemerit et si iussu meo tr¬
adantur. cuiego ex fidei
debuerimuł increditum
are uł donare uoluerim.¬
turus eẽt si coħ̾rs eius adi¬
sset. uti põt lege faladia.⁊
si coh̾rs eius coactus adiss
Modo si ipe non coacta adie¬
rit hrditatem. ¶ etiam abs¬
entis ꝓcuratorem desid̾are
eẽt. Grdicendum est ut hrs
qui ius pectamdicat᷑ nõsit
conpellenoꝯ aire. Si incer¬
tum sit anmandauerit q̃¬

Expanded text:
ris ciuilis uel honorarii constituendum est: siue enim heres institutus esset, non dubie pro herede tutor‹e› auctore gerere posse uidetur, siue de bonrem posset. ideoque et heres compeexemplo et mutus, qui nihil intellegere potest, per curatorem adiuuatur. Si singulae res ab herede traditae sunt iussu meo ei cui eas uendiderim, non dubitabimus mihi intellegi factam restitutionem. idem erit, et si iussu meo tradantur, cui ego ex fideicdebuerim uel in creditum ire uel donare uoluerim.esset "si coheres eius adisset", uti potest lege Falcidia, etsi coheres eius coactus adisset, modo si ipse non coactus adierit hereditatem. Etiam absentis procuratori, si desideraret, esset. sed dicendum est, ut heres, qui suspectam dicat, non sit compellendus adire, si incertum sit, an mandaverit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tate tranfferat eas ex señ¬
tus .9. Si uero nõis ferẽ¬
di ꝯditio est. quam pre¬
tor exigit: recte adem
facturꝯ uidetur.si eam
ex pleuerit. nicħ enim
mali est. honesti hõĩs no¬
men assumere nec eñi
infamosis et turpibus
explere eam alterio gr̃a

Expanded text:
rat eas ex senatus consulto. Si uero nominis ferendi condicio est, quam praetor exigit, recte quidem facturus uidetur, si eam expleuerit: nihil enim male est honesti hominis nomen adsumere, nec enim in famosis et turpibus e
Abbreviated transcription (Latin):
rerti restituere: sisua s̃põte
eruo inito dño. uł ignorã¬
te non recte restitueꝰrur ẜr¬
ditas. s si poea ratum hab¬
uerit. confiriabitur res¬
titutio ueru ip̃i dño. ac a¬
renrur accõnes necquiah¬
ditatis acquisitiom similis
est hec restitutõ. iussum pre¬
cedere oporret. S ut dictu

Expanded text:
berti restituere, si sua sponte eruo inuito domino uel ignorante non recte restituetur hereditas: sed ‹si› postea ratum habuerit, confirmabitur restitutio, uerum ipsi domino adquirentur actiones. nec quia hereditatis adquisitionis similis est haec restitutio, iussum praecedere oportet, sed ut dictum
Abbreviated transcription (Latin):
nonerit idonea qu¬
antitas ad inferen¬
dam adeundi neces¬
sitatem nec adrem ꝑ¬
tinet. siprior e̾tiam
ubertatem accepit.
Ut enim pecuniam
ita necubertatem a
ocogendum instit¬
ntum accepis se saris
nsanerit. placuit ut
et eidem̃quantoq qͣ
e õmirtenduz est in¬
stituto qui coactus
est adire fiderꝰ. peti¬
tionem denegandã
esse. curenim non
uiteatur indignus.
ut qui destituit su¬
premas de functi pre¬
ces conseauatur an¬
quid ex uoluntate:
quod fortius proba¬
bitur si post impletã
conditionem coat¬
tus est adire namsi
pendente conditio¬
nem. durumerit

Expanded text:
non erit idonea quantitas ad inferendam adeundi necessitatem. nec ad rem pertinebit, si prior etiam libertatem accepit: ut enim pecuniam, ita nec libertatem ad cogendum institutum accepisse satis sauerit, placuit, ut et eidem quandoque qucie omittendum est instituto, qui coactus est adire, fideicommissi petitionem denegandam esse: cur enim non uideatur indignus, ut qui destituit supremas defuncti preces consequatur aliquid ex uoluntate? quod fortius probabitur, si post impletam condicionem coactus est adire. nam si pendente condicione, durum erit
Abbreviated transcription (Latin):
uisimiest: plus en̾i tri¬
bui apretore ei qui fid̾i¬
ꝯmissum petit quam
testator uoluit. absuro¬
ui est utiq aũt testa¬
tornisi expleta sit ꝯdco
n scriptum hrdemadħ¬
rditatem uocauit. neq
phunc illi uoluit resti¬
rui hrditatem. ¶ Sr idã¬
da pecunia ꝯdcõ ascrip¬
ta est h̾rdi debet ei pecu¬
niamofferre isqui pos
cit fidei ꝯmissum. ut h̾r¬
ditatem ꝯpleta ꝯdicioẽ
possit adire et restituere
Quod si cõditio ascripta
est. et ea est quam p̾tor
remitit. Sufficit edic¬
tum ut uił ait. actenus
iubendꝯ est. ut costituas.
pretor his actionib uti.
aut petat bonoꝵ possõ¬

Expanded text:
uisum est: plus enim tribui a praetore ei qui fideicommissum petit, quam testator uoluit, a‹b›surdum est: utique autem testator, nisi expleta sit condicio, neque scriptum heredem ad hereditatem uocauit neque per hunc illi uoluit restitui hereditatem. Si dandae pecunia‹e› condicio adscripta est heredi, debet ei offerre cit fideicommissum, ut hereditatem impleta condicione possit adire et restituere. Quod si condicio adscripta est et ea est, quam praetor remittit, sufficit edictum, ut Iulianus ait: hactenus iubendus est, ut constituat praetoris actionibus uti aut petat bonorum poss
Abbreviated transcription (Latin):
hrs scriptus restituerit
hrditatem. et postead
hyrditate controu̾siam
passus uictꝰͣ sit. aut lite
cesserit. durare accõnes
constitit in fideiꝯmis¬
sarium semeltransla¬
tas. ¶Siquis maiorẽ
ꝑtem restituerit qua
rogatꝯ est. ineam ꝑte¬
feruntur accõnes S
cum precepta aliqua
re aut sũma rogatus
sit hrs restituere: et o¬
missa retentione tota
hroitatem restituerit.¬

Expanded text:
s scriptus restituerit hereditatem et postea de hereditate controversiam passus victus sit aut lite cesserit, durare actiones constitit in fideicommissarium semel translatas. Si quis maiorem partem restituerit quam rogatus est, in eam feruntur actiones. sed cum praecepta aliqua re aut summa rogatus sit heres restituere et omissa retentione totam hereditatem restituerit
Abbreviated transcription (Latin):
acta infidei ꝯmissariu
restitutione. statimoni
res intonis fumt eiꝰ
rui restituta est ẜrdit¬
as. et si nondumcar¬
um nactus fuerit po¬
ssionem. ¶Siis qui yr¬
ditatem sibi reddiab
ħrde stipulatus sit. ag¬

Expanded text:
acta in fideicommissarium restitutione statim omnes res in bonis fiunt eius, cui restituta est hereditas, etsi nondum earum nactus fuerit possessionem. Si is qui hereditatem sibi reddi ab herede stipulatus sit
Abbreviated transcription (Latin):
re dominii ut possi¬
deamus ntem ne⁊
pignꝰ nberatum sit
subͦlata naturanobi¬
igationem atquĩ siu¬
eꝰ possidet creditoridẽ
et. uideamꝯ de effectu
rei. et si possidet: nulla
accone afidei ꝯmissari
oꝯueniri potest nec
rem quasi creditor.
S tei fidei ꝯmissari¬
us remteneat. hic ser¬
mana accotenebit u¬
erimiest enini non
ẽẽ solutam pecuniã.
quemadmodum di¬
ciꝯ enm amissa est
igitur nontin reten

Expanded text:
re dominii id possideamus autem, ne et pignus liberatum sit sublata naturali obligatione. atquin siue possidet creditor actoet, uideamus de effectu rei. et si possidet, nulla actione a fideicommissario conueniri potest, neque rem quasi creditor. sed et si fideicommissarius rem teneat, et hic Seruiana actio tenebit: uerum est enim non esse solutam pecuniam, quemadmodum dicimus, cum amissa est igi
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt usure ꝑꝑ
usum medii tõris p̃¬
cepte non uidebunu
deniq nec ꝑiculum
mancipioꝵaut urb¬
anorum predioru
prestarecogitur. Set
nichomꝰ u̾sus et᷑ ca¬
suseoꝵ quadrantem
quoq diminuit. ¶¬
Quod exħrditate su¬
rentur resticuere ro¬
gatus fructo sr̃ fluos
restituere non uide¬
tur rogatꝰ. cumeiu̾¬
dem hrditatis ad mi¬
additam̃tum non

Expanded text:
potuerunt, usurae propter usum medii temporis perceptae non videbuntur: denique nec periculum mancipiorum aut urbanorum praediorum praestare cogitur: sed nihilo minus usus et casus eorum quadrantem quoque deminuit. Quod ex hereditate sureretur, restituere rogatus fructus superfluos restituere non videtur rogatus, cum ea vuidem hereditatis admiaddita
Abbreviated transcription (Latin):
ebelliano sempronio
stea quam fideiꝯmi¬
ssam restituit y̾rdita¬
tem uictus est .s. añ re¬
stitutionem. utem.
cum eo.2. potestas eĩ

Expanded text:
ebelliano Sempronio steaquam fideicommissam restituit hereditatem, uictus est, scilicet ante restitutionem lite cum eo contestata:
Abbreviated transcription (Latin):
atronus ex debita por¬
tione hrs institutus
sextam ptem restitue¬
re rogatꝰ restitint. nõ
tranieunt extrebeslia¬
no actiones quonia
his uerbis. semꝑni
hrdem te non scripsi f¬
estinas ꝑ infirmitatẽ
uantum promitia hr¬

Expanded text:
atronus ex debita portione heres institutus sextam partem restituere rogatus restituit: non transeunt ex Trebelliano actiones, quoniam his uerbis: 'Semproni, heredem te non scripsi festina‹n›s per infirmitatem: quantum pro uncia h
Abbreviated transcription (Latin):
filio quereretur. peculi¬
consultꝰ impr sumpt¬
us quos miles fecerat
non ex eotantum in¬
odo patrimonio quod
mimus collationis pa¬
tidebuit. sec prorata ⁊
castrensis pecunie deb¬
ere ĩputare constituit᷑
¶ ꝑꝑ huius modi tractat᷑ꝰ
utione exigere debet qͣ¬
uod eo ꝑtinet non ut
exstipulatione petatur.
quod exfiderꝰ. peti nõ
poterit ser ut habeat
fideuissores eius quan

Expanded text:
filio quaereretur, praecipuconsultus imperator sumptus, quos miles fecerat, non ex eo tantummodo patrimonio, quod munus collationis pati debuit, sed pro rata etiam castrensis pecuniae decedere oportere constituit. propter huiusmodi tractatus utionem exigere debet: quod eo pertinet, non ut ex stipulatione petatur, quod ex fideicommisso peti non poterit, sed ut habeat fideiussores eius quan
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq ꝯsequitur.
nchil inter est ĩter hãc
mulierem. et quem n¬
is alium creditorem
ħ̾rdem institutum ħr
ditatem restituere ro¬
gatum. Iõq ꝓbatur.
⁊ si non ceductis iega¬
tis fidei ꝯmissum re

Expanded text:
utrumque consequitur, nihil interest inter hanc mulierem et quemvis alium creditorem heredem institutum et hereditatem restituere rogatum. idem probatur et si non deductis legatis fideicommissum ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
marito dedisset certe qͥ¬
uantit᷑ans. mox decedes
et quereretur andos
dei ꝯmissi fcĩn . q uod
et patris uoto ⁊grueb
at. Quare dicendumẽ
dotem decedere. ac si qd
suꝑ fuisset rogata eet
restituere. Quod sitã¬
te mulier ꝑceꝑit ut in
ferendum quam fid̾i
ficit de h̾rditate roga

Expanded text:
marito dedisse certae quantitatis, mox decedenset quaereretur, an dodeicommissi factum, quod eat. quare dicendum est dotem decedere, ac si quod superfuisset rogata esset restituere. quod si tate mulier percepit, ut inde ferendum quam fideicficit de hereditate roga
Abbreviated transcription (Latin):
conpensari placet. ¶Nr¬
ditatem post mortez
suam exceptis rediti
egem retinent. ¶an
diem fidero.cedentez
fructo et usure quas
debitores hrditarii cũ
postea cessisset dies so¬
luerunt. item merce¬
des prediorum abh̾r¬
de ꝑcepte.portiom.
quadrantis imputa¬
buncurcum aũt po¬
st mortemsuam rog¬
atus ħrditatem resti¬
tuere res Brditarias
distrahere non coga¬
curhrs. sor tuz que de
preciis earum redigi

Expanded text:
conpensari placuit. Hereditatem post mortem suam exceptis reditibegem retinent. Ante diem fideicommissi cedentem fructus et usurae, quas debitores hereditarii cum postea accesset dies soluerunt, item mercedes praediorum a‹b› herede perceptae portioni quadrantis imputabuntur. Cum autem post mortem suam rogatus hereditatem restituere res hereditarias distrahere non cogatur heres, sortium, quae de pretiis earum redigi
Abbreviated transcription (Latin):
ui totam ħrditate resti¬
tuere rogatꝯ quartam
retinereꝰ non uult. fide fud¬
q obsequiu defuncti p̾¬
cibus prebere desiderat.
sua sponte adire deberi¬
t h̾rditatem. quasiextre¬
besuano eam restitutu¬
rꝯ. Sua serim tñ sus pec¬
tam poriꝰ dicat h̾rdita¬
tem. coactꝰ q ap̃tore re¬
stituat. hoc enim casu
extrebelliano restirue¬
renidet᷑ ei expropoĩtoq
hiditario q metu ⁊ um¬
ꝑ uenisset hrditate res¬
tirueret. Seis ocecanꝯ
ante qua inipleret.an¬
nõs defimctꝰ est. nunc
malliꝯ senequa qui se
auunculum sei occeami
dic ꝓximitatis nõĩe hec
uoã petit. muximꝰ antẽ
trierarchꝰ sibieanendi¬
ca̾t. io quia defunctꝰ estid
cui restituere iissꝯerat.
Quero ergo utruz hec
tona ad ualeriu maxi¬
mũ tricrarcu yrdem
fidutiariu. ꝑtineant.¬

Expanded text:
ui totam hereditatem restituere rogatus quartam retinere non uult fidumqu‹e› obsequium defuncti pre‹cib›us praebere desiderat, sua sponte adire debebit hereditatem, quasi ex Trebelliano eam restituturus. suaserim tamen, suspectam potius dicat hereditatem coactusque a praetore restituat: hoc enim casu ex ipso Trebelliano restituere uidetur expositoque hereditario metu uniuperuenisset, hereditatem restitueret. s‹e›ius Oceanus antequam impleret annos, defunctus est: nunc Mallius Seneca, qui se auunculum Seii Oceani dicit, proximitatis nomine haec bona petit, Maximus autem trierarchus sibi ea uindicat ideo, quia defunctus est is cui restituere iussus erat. quaero ergo utrum haec bona ad Ualerium Maximum trierarchum heredem fiduciarium pertineant
Abbreviated transcription (Latin):
stituendu quod in illo
ꝯstitutur est. Cur eniz
recusat qua recusare̾
non potunt iscuius hr¬
ditatem suscepit Qu¬
od siforte ante hroita¬
tis restiturionez sine
ħ̾rde decesẜĩt ubertus:
ꝑ inde bona enis credi¬
toribhrditariis uen¬
dere ꝑmittendu ẽ. ac
si restituta srditate de¬
cesẜit. ¶ S inhunis mo¬
di qͥone rogo responde¬
as. an recte semyio Ro
tis iegatis mmimis.⁊
ere alieno non magno
ut legi falcidie iocꝰ nõ
sit. Mora facta non est.
restitutioni fideiꝰ. de¬
sidero u̾bo tenꝰ resti¬
tui micħ h̾rditatem
nt extrepesliano sen¬
ꝯpetentib acidnib
⁊ usuras debitas ex
mortis die in tẽpus
restitutionis ꝑsequar.
Idemquero ⁊ depensi¬
onib quialocationũ
obligatiom hrditate
fint ab hrde fructus
nussos peto. s illaden
desiderat refundere m̃
ant cedere ei accones
usuraru ⁊ pensionũ
non possum ꝑsuadere

Expanded text:
ndum, quod in illo constitutum est: cur enim recusaret, quam recusare non potuit is, cuius hereditatem suscepit? quod si forte ante hereditatis restitutionem sine herede decesserit libertus, perinde bona eius creditoribus hereditariis uendere permittendum est, ac si restituta hereditate decessit. Set in huiusmodi quaestione rogo respondeas, an recte senserim. tis legatis minimis ‹e›t aere alieno non magno, ut legi Falcidiae locus non sit: mora facta non est restitutioni fideicommissi. desidero uerbo tenus mihi restitui hereditatem, ut ex Trebelliano sencompetentibus actionibus etiam usuras debitas ex mortis die in tempus restitutionis persequar: item quaero et de pensionibus, quia locationum obligatio in hereditate fuit. ab herede fructus nullos peto, sed illa desiderat refundere me aut concedere ei actiones usurarum et pensionum: non possum persuadere
Abbreviated transcription (Latin):
cum distrah̾e deberet
em preterea si qui ꝑtus
extantet ꝑ tuum ꝑtus
quia infructib hii ñ
hntur Set et ip̃e si q¬
uem sumptu fecerit
in res hrditarias. detr¬
ah̾et. Quod si sine t co
eius ꝓuixitate tempo¬
ris etes usuacquisite

Expanded text:
cum distrahere deberet, em. praeterea si qui partus extant et partuum partus, quia in fructibus hi non habentur. sed et ipse si quem sumptum fecit in res hereditarias, detrahet. quod si sine facto eius prolixitate temporis aedes usu adquis
Abbreviated transcription (Latin):
titui ei debet. Rdi. quod
supra quadrantem roꝵ
penes ⁊ sobrianam me¬
am remanserãt. n az¬
plius quicqua. ẜaqu¬
oan et ab aliis quibus
iegata soluta sunt repe¬
tere qui debeam et qua¬
ntu. Item quero si ꝯd
ab his exstipulatione
ꝑcepero. et ꝙ ap̃ ꝯsobri¬
nam meam supraqua¬
drantem remanẜit. ñ
effitiet ꝑ tem dimidi¬
am hroitatis. an ex in¬
cremento et fructibus
ansit supplere ei debea¬

Expanded text:
tituere debeam? utrum quod supra quadrantem bonorum penes consobrinam meam remanserat nec amplius quicquam? an et ab aliis, quibus legata soluta sunt, repetere quid debeam et quantum? item quaero, si quod ab his ex stipulatione percepero et quod apud consobrinam meam supra quadrantem remanserat, non efficiet partem dimidiam hereditatis, an ex incremento et fructibus ansit, supplere ei debea
Abbreviated transcription (Latin):
hrditatis appeslatione
tinentur. Quantũ¬
et eñi quod ad hoc ref
missa iantin annos
singłos uelm̃ses nach¬
il int̾ est. Sane ꝓ fructu
rei que h̾rdidit᷑are con¬
tinentur hec cedunt.
nec fructꝰ fide iꝯmissa¬
rium sequitur. si mo
ostulet. s qualis nc̃ est
hrditas desideret resti¬
tui sibi. nequaquam
iddebet h̾rs recusareͫ
namet quoda modo
inꝑtem hrditatis se¬
natꝰ recipi uoluit fid̃i
is fructꝰ ꝑcepit: nicħ
eo noie prestat ei cui
ta est. si non intercess
fructib  sumꝰpsit op¬
aminec equumerit
at̾iꝯ ut sic dixeris pro¬
curatorem ꝯstitur. nu¬
llu au̾t impendiũ uł

Expanded text:
hereditatis appellatione continentur: quantum enim quod ad hoc refemissa aut in annos singulos uel menses, nihil interest. sane pro fructu rei, quae hereditate continetur, haec cedunt, nec fructus fideicommissarium sequitur, si morostulet, set qualis nunc est hereditas, desideret restitui sibi, nequaquam id debet heres recusare: nam et quodammodo in partem hereditatis senatus recipi uoluit fideicis fructus percepit, nihil eo nomine praestat ei, cuita est, si non intercessifructibus insumpsit operam: nec aequum erat alterius, ut sic dixeri‹m›, procuratorem constitui. nullum autem impendi
Abbreviated transcription (Latin):
lerio maximo fidutia¬
rio ħ̾rd̃ restitui debeat ⁊
priusqua p̾stitutu tẽ¬
pus etatis impleret de¬
cessit. fidutiaria hrditas
adeum ꝑtinet. adque
cetera bona oceani pu
telam magis ħrdi fidu¬
Iihidienis. cuinatura
relicta ꝓponitur et is
res h̾rditarias quasdã
furatus sit. mhis reb
quas sub traxit denega¬
riei petitõnem oporte

Expanded text:
lerio Maximo fiduciario herede restitui debeat, priusquam praefinitum tempus aetatis impleret, decessit, fiduciaria hereditas ad eum pertinet, ad quem cetera bona Oceani pertelam magis heredi fidui eius, cui natura relicta proponitur et is res hereditarias quasdam furatus sit, in his rebus, quas subtraxit, denegari ei petitionem oporte
Abbreviated transcription (Latin):
decessit. rencto hrde titi¬
o. quero mintitiu si
nolit recipere fideicon
qui conpuisꝯ est adire
h̾rditatem confestim
ei restituit demanum¬
issodum taxat senatus
ꝯsuito ꝯp̾hensun est nec
tñ euenire ut restituti¬
onez distulerit hes. ⁊ie¬
lutisi pecumã ei debu̾it

Expanded text:
decessit relicto herede Titio. quaero, an in Titium, si nolit recipere fideicommqui compulsus est adire hereditatem, confestim ei restituet, de manumisso dumtaxat senatus consulto comprehensum est nec tamen euenire, ut restitutionem distulerit heres, ueluti si pecuniam ei debuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾rditas. nam sicut
ditatis statim ꝑcepit.
et cauit quod ampliꝰ
quam ꝑlegem falcioi¬
amuceret cepisset. red¬
ditum ir. S⁊ cetileg¬
ata solida acceꝑant. et
similiter derestituen¬
doquod ampliꝰ ꝑçep¬
issent cauerunt. ¶Mo¬
⁊ tua ꝯsobrina mea ꝑ¬
ublius menius desid̾¬
rat sibi alteram ꝑtem
hrditatis cum fructi¬
brestitui. Quero ita¬
q quantum ei restitu¬
ere debeam. utrum qd debe
quadrantem iõꝵ pene

Expanded text:
ditas. nam sicut ditatis statim percepit et cauit, quod amplius quam per legem Falcidiam liceret cepisset, redditu iri: sed et ceteri legata solida acceperant et similiter de restituendo quod amplius perc‹ep›issent cauerunt. mortua consobrina mea Publius Maeuius desiderat sibi alteram partem hereditatis cum fructibus restitui. quaero itaque, quantum ei restituere debeam? utrum quod supra quadrantem bonorum pene
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ⁊ ea susꝑecta dicẽs
ꝯmissariꝯ ignarꝰ sit ac¬
creuisse portionez brdi¬
tatis post restitutionẽ
scripto ħrdi anopussit
zei alia acto̾ne. ⁊ ait secu
nei opussit noua resti¬
tutione. postea quã por

Expanded text:
tem et ‹e›am suspectam dicens commissarius ‹g›narus sit adcreuisse portionem hereditatis post restitutionem scripto heredi, an opus sit ei alia actione. et ait securn ei opus sit noua restitutione, posteaquam ‹p›or
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quotiens filius ema¬
ncipatꝰ tonoꝵ posson¬
em ꝯtra tabulas accepit
nlla rõ est ⁊pesiendi
hrdis adrestituendam
hrditatem et sicut ni
ditatis cõ peni deret i¬
arcellꝯ. plaine non est Ꝯ¬
peuendus adire suam
filius tonoꝵ possõnem
ne intertidat fidercõ¬
missum mortuo hrde
instituro. et omissa a
fiuo ionoꝵ possone. ¶¬
Qui extrebeinano sen¬
atus ꝯsuito hrditatem
restituit. siue petat ade¬
bitorib h̾rditariis siue
abeo petatur. exceprio¬
ne recritute yrditatis
ad iuuari nel sũmo u̾i
po̾t. accõnes aute fid̾i¬
conmissario ꝯpetunt.
quas h̾uerit yrs eo tp̃r
satue bat marceilus.
Set eas quoq actõnes
que subrditione erãt.
et quaru dies eo tp̃r
non cessit fidei missa

Expanded text:
Quotiens filius emancipatus bonorum possessionem contra tabulas accipit, nulla ratio est compellendi heredis ad restituendam hereditatem et sicut neque editatis compelli debet. Marcellus: plane non est compellendus adire, si iam filius bonorum possessionem, ne intercidat fideicommissum mortuo herede instituto et omissa a filio bonorum possessione. Qui ex Trebelliano senatus consulto hereditatem restituit, siue petat a debitoribus hereditariis siue ab eo petatur, exceptione restitutae hereditatis adiuuari uel summoueri potest. actiones autem fideicommissaquas habuit heres eo tempore, stituebat. Marcellus: sed eas quoque actiones, quae sub condicione erant et quarum dies eo tempore non cesserat, fideicommissa
Abbreviated transcription (Latin):
misso fcã fuisset. Set
si ꝙͥ añ aditam hrdita¬
tem ẜuus stipłatꝰ fu¬
isset aut ꝑtraditionẽ
accepisset. id restitui
debebit sic̾ut fructus
añ aditam ħrditatem.
inrestitutione ueĩẽt
¶Qui suspectam sibi ħr¬
ditatem dicit. nullu
cõmodũ ex testo cõse¬
adisset ẽt ideo si pup
estoh̾rditate ⁊ que ex

Expanded text:
misso facta fuisset. sed si quid ante aditam hereditatem servus stipulatus fuisset aut per traditionem accepisset, id restitui debebit, sicut fructus ante aditam hereditatem in restitutionem venient. Qui suspectam sibi hereditatem dicit, nullum commodum ex testamento conseadisset. et ideo si pupiesto", hereditatem, quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑. et suam hrditate
et titiamam restituere
tuq sponte adieris ħr¬
dimidiã et quartam
ex fidei ꝯ misso restitu¬
es. nec int̾erit eidem
utramo hrditate. m
am meuianam. ali
titianam rogatus fu¬
eris restituere S si su¬
spectam meiuanam
hrditatem oixeris co¬
geris eam adire et re

Expanded text:
rit et suam hereditatem et Titianam restituere tuque sponte adieris herdimidiam et quartam ex fideicommisso restitues, nec intererit, eidem utramque hereditatem an alii Maevianam, alii Titianam rogatus fueris restituere. sed si suspectam Maevianam hereditatem dixeris, cogeris eam adire et re
Abbreviated transcription (Latin):
rectituere hrditatem
cum ubeẽt. utue fid̾i¬
cõmiss u est ¶ Siquis
finum suumexasse
hrtem istituit. et codi¬
cuus quos post mor¬
tem fili aꝑiri iussit᷑.
fidei eio ł misit ut si
sineubis decesẜit ħr¬
ditaterrisuam sorori
sue restitueret. et fi¬
nus cumsciret quod

Expanded text:
restituere hereditatem, cum liber esset, utile fideicommissum est. Si quis filium suum ex asse heredem instituit et codicillis, quos post mortem filii aperiri iussit, fidei eius commisit, ut, si sine liberis decesserit, hereditatem suam sorori suae restitueret, et filius cum sciret, q
Abbreviated transcription (Latin):
estotam si solus pa
estituere. Si uero co
terit extrebelliano se¬
natus ꝯsulto h̾rditas
transferentur. ¶apa
tus. si rogatus fuerit
pillo patris hrditatẽ
get. mortuo aũt pup¬
iio compelli debet yr¬

Expanded text:
esto', tum, si solus patestituere, si uero cohterit ex Trebelliano senatus consulto hereditas transferentur. A pattus si rogatus fuerit pillo patris hereditatem get: mortuo autem pupillo compelli debet
Abbreviated transcription (Latin):
ub imperio populi ro¬
manisunt. restitui
debere et posse h̾rdita¬
tem fidei ꝯmissamgi¬
ano tranferri S mu

Expanded text:
ub imperio populi Romani sunt, restitui debere et posse hereditatem fideicommissam Aano transferri: sed mu
Abbreviated transcription (Latin):
ub̃m ẽẽ iussit: ħrtes fi¬
in pretium eius ẜui
sorori defun̾ctiͥ prare
debẽt. nb̾tate fauões
uͥi ẜuata. ħoc ampliꝰ.
et si ignoras set filiꝰ
codiciuos ap atre fcoᷤ.
ncħ̾ominus hrdes
eius pretium presta¬
re debebunt. ne fcm̃
adierit. hrditatis quo¬
q estimatione yrdes .fr̃u¬
fidenssororieius pr̃a¬

Expanded text:
um esse iussit: heredes filii pretium eius serui sorori defuncti praestare debent libertate fauore sui seruata. hoc amplius et si ignorasset filius codicillos a patre factos, nihilo minus heredes eius pretium praestare debebunt, ne factuadierit, hereditatis quoque aestimationem heredes fratris sorori eius praesta
Abbreviated transcription (Latin):
petere uel namcisci et
ad uersus agentem do
is in põte patris relictiꝰ
eẽt. eisdem emancipa
ssitzquasi premãtu¬
redatam. sceu̾ diu¬
um marcum inaudi¬
torio de huuismodi
spc cie uidicasse refert
brasidas quidam lace¬
demonius uir pretori¬
us cum filiis suis abu¬
xore diuõtio seꝑata.si
morte patris sui uiris
fuissẽt effecti. fide i com¬
missum relictumeẽt:
eos emancipauit. post
conmissum petebant᷑.
decreuisse igitur dimi
mancipaturum. dist¬
ulerat in mortem eins
fidei cominissum non
dilatura id in mortali¬
tatem si eum ensacip
cebam et in proposito
questione decretum di¬
in marci ẽẽ traendum.
et recte fidei ꝯmissum¬
est dubitandinicogi
posse yroem institutũ
ad ireet restituere ħrdi¬
tatem ẜu̾is. sine dixecta
siue fidei ꝯ missaria lib̾
fidei ꝯmissariam nber

Expanded text:
petere uel n‹a›ncisci et aduersus agentem dolis in potestate patris relictis et: eisdem emancipatssit quasi praemature datam. Scaeuola diuum Marcum in auditorio de huiusmodi speci‹e› iudicasse refert: Brasidas quidam Lacedaemonius uir praetorius, cum filiis suis ab uxore diuortio separata, si morte patri‹s› sui iuris fuissent effecti, fideicommissum relictum esset, eos emancipauerat: posticommissum petebant. decreuisse igitur diuum mancipaturum, distulerat in mortem eius fideicommissum non dilatura id in mortalitatem, si eum emancipacebam et in proposita quvi Marci esse trahendum et recte fideicommissumest dubitatum cogi posse heredem institutum adire et restituere hereditatem seruis, siue directa siue fideicommissaria liberfideicommissariam liber
Abbreviated transcription (Latin):
Bat ate ħrs peto fideia
te puenerit filio meo
prima quaq die. uel
siprius quid ei accide¬
rit matri eiusde red
debeatur Rdi si puer
trans latum ẽẽ ad mat¬
rem. postea aũt qua
dies fidei ꝯmissicessit.
si decesẜit. ad ħrdem.
pueri fidei comissum
ꝑtinere. S an ea uol¬
unitas fuerit patri .f.
ut siante restitutum fi¬
dei comissum puer de¬
cessisret. marra potius
quam hrdib priretur.
pretor estimabit. ex
ꝑsona matris ⁊ ex pso¬
na hrdis pueri. mar¬
etlus S testatoris uo¬
antocuma puer deces¬
Sit siue antequadies
ficei .ꝯ.cedat sine pꝰea¬

Expanded text:
a te, heres, peto fideique pervenerit, filio meo prima quaque die aut, si prius quid ei acciderit, matri eius des reddebeatur. respondi, si puer,translatum esse ad matrem, postea autem quam dies fideicommissi cessit si decesserit, ad heredem pueri fideicommissum pertinere. sed an ea voluntas fuit patris familias, ut, si ante restitutum fideicommissum puer decessisset, matri potius quam heredibus praestaretur, praetor aestimabit ex persona matris et ex persona heredis pueri. Marcellus: sed testatoris voandocumque puer decesserit, sive antequam dies fi
Abbreviated transcription (Latin):
eres cum debu̾at qua¬
Etam retinere totam
hrditatem restituit.
nec cauit sibi stipłatio¬
nem ꝓpositi.Similez
eum ẽe aristo ait illis

Expanded text:
eres cum debuerat quartam retinere, totam hereditatem restituit nec cauit sibi stipulatione proposita. similem eum esse Aristo ait illis
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentib celaret : & ꝓximi famam
mordaci laceratione non carperet. Non
accepit: id est gratum non habuit. Accep¬
ta enim illa dicimus: quȩ nobis grata
Ad nichilum deductus est
in conspectu eius malignꝰ.
timentes autem dnm̃ glorificat.
ȩc ẽ responsio septima: ubi di-¬
abolum malignũ in conspec¬
tu suo deduxit ad nichilum.
quando ei dixit. redi sathana. non tẽ¬
prabis dñm dm̃ tuũ. Hoc enim cui po¬
test alteri congruere: nisi quem constat
uirtute ꝓpria cunctis spiritib impera¬
red Sequitur ȩnam alterius partis de¬
cora subiunctio: ut sicut in conspectu
eius malignus ad nichilũ deductus
ẽ. ita qui dñm timent. eum semꝑ pu¬
ro corde magnificent. Quod scema
dr paradigma: sicut & in primo psal¬
mo iam dictum ẽ. Inuitat em̃ nos pro¬
speris: et terret ad uersis.
ctaua uirtus edicitur quã dñs
fecit: quando apłis suis cems¬
sima ueritate ꝓmisit dicens.

Expanded text:
intelligentibus celaret, et proximi famam intelligentibus celaret, et proximi famam mordaci laceratione non carperet. Non accepit, id est gratum non habuit. Accepta enim illa dicimus, quae nobis grata Ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus: timentes autem Dominum magnificant. Haec est responsio septima, ubi diabolum malignum in conspectu suo deduxit ad nihilum, quando ei dixit: Redi retro, Satanas, non tentabis Dominum Deum tuum . Hoc enim cui potest alteri congruere, nisi quem constat virtute propria cunctis spiritibus imperare? Sequitur etiam alterius partis decora subjunctio, ut sicut in conspectu ejus malignus ad nihilum deductus est, ita qui Dominum timent, eum semper puro corde magnificent. Quod schema dicitur paradigma, sicut et in primo psalmo jam dictum est. Invitat enim nos prosperis, et terret adversis. VOctava virtus edicitur, quam Dominus fecit quando apostolis suis certissima veritate promisit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ta feci uobis. Quid enim mundius.
quidue simplitius. nisi ut ueritas illa
in commutabilis nulla adiectione. uel
suppressionib uiolata. ad aures homi¬
num integritate purissima ꝑ uenirẽt.is.
Hec fecit ꝓximo suo malum.
uitam ingressus ẽ. quȩ idem
ꝓbatur in dno: qui non solu
nullũ lesit. s ętiam ꝓatient᷑
elincta sustinuit. Proximum uero dix¬
it populũ iude& .a quo traxit carnis
originem. pro quib etiam in cruce po¬
situs orauit dicens. Pater ignosce illis.
quia nesciunt quid faciunt. Uides
ꝓximo malum non fuisse factũ. quan¬
do pro eis ętiam ut absoluerentur ora¬
tum est.
Et ob probrium non accepit aduersus
ꝓximum suũ.
ȩc sexta ẽ: quȩ iudam scarioth de¬
signat. Nam dum se nosset ab
ipso tradendũ. nulla uoluit eũ¬
publica increpatione confundere: s tantũ
generalit᷑ dixit. Qui mecũ manũ mutit
in parapside: ipse me traditurus ẽ.Ita fac¬
tum ẽ. ut necdũ diuinitatis suę uirrutẽ

Expanded text:
ta feci vobis . Quid enim mundius, quidve simplicius, nisi ut veritas illa incommutabilis nulla adjectione vel suppressione violata, ad aures hominum integritate purissima perveniret? Vers. 6. Nec fecit proximo suo malum. Quintam ingressus est, quae item probatur in Domino, qui non solum nullum laesit, sed etiam patienter cuncta sustinuit. Proximum vero dixit populum Judaeorum, a quo traxit carnis originem, pro quibus etiam in cruce positus oravit dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Vides proximo malum non fuisse factum: quando pro eis etiam, ut absolverentur oratum est. Vers. 7. Et opprobrium non accepit adversus proximum suum. Haec sexta est, quae Judam Scarioth designat. Nam dum se nosset ab ipso tradendum, nulla eum voluit publica increpatione confundere, sed tantum generaliter dixit: Qui mecum manum mittit in paropside, ipse me traditurus est . Ita factum est, ut nec divinitatis suae virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
um titulus iste nos sollẽp¬
niter remittat ad dnm.
nec sit aliquid noui. quod
de eius uerbis dicere debe¬
amus: de textu potius psalmi. que st̃
uirtutib ad beatitudinis suȩ atria pus¬
niri. quas non ꝑ singulos uersus q
uersiculũ continentur. S nos oporas¬
simis locis. quemadmodũ diuidi &̃n¬
ligi debeant admonebimus. Et not
quod hic institutor fideliũ. secunais
ẽ psalmus. In primo quim beatũ ins
quinaria diuisione complexus ẽ. diq¬

Expanded text:
um titulus iste nos solemniter remittat ad Dominum, nec sit aliquid novi quod de ejus verbis dicere debeamus, de textu potius psalmi quae suntvirtutibus ad beatitudinis suae atria perveniri. Quas non per singulos versus qversiculum continentur. Sed nos opportunissimis locis, quemadmodum dividi et intelligi debeant, admonebimus. Et nota quod hic institutor fidelium secundus est psalmus. In primo enim beatum virum quinaria divisione complexus est, di
Abbreviated transcription (Latin):
Qmͣ non derelinques animã meami
Iinferno: nec dabis scmͣ tuu̾ uidere u¬
ruptionẽ.
bi sunt apollonariste. fallaci
habuisse. Ecce ipse clamat. ipse pan
gratias agit. quia eius anima non
more communi in inferno derelicta
celeri resurrectione clarificata. aã e¬

Expanded text:
m non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem. Ubi sunt Apollinaristae fallacithabuisse? Ecce ipse clamat, ipse Patri gratias agit, quia ejus anima non sit more communi in inferno derelicta; sed celeri resurrectione clarificata, ad
Abbreviated transcription (Latin):
iite. idest ꝑ me fecisti humanũ genus
iter uitale cognoscere. ut in mandaris
nus humilit᷑ ambulantes. mortiferȩ su¬
pbiȩ uenena declinarent. Adimplebis
me. ualde implebis. Plus ẽ enim a ple¬
no adimplere. Hic qui mittit. in ple¬
no fundit. Illa autem letina sic implet.
ir semper tota teneatur. Significat etiã
iustos omnes in illa beatitudine. letitia
ustus dm̃ ẽẽ complendos. in quib quia
sit quod hic in dextera partis dicat se
delectationtb a dimplendũ : cum supe¬
nis dixerit. qmͣ a dextris ẽ michi ne
immouear. In isto quippe seculo ubi car¬
ic suscepta. flagella passus. a lapis ce¬
sus. sputisq complutus ẽ: cum tamen
nullis eius aduersitatib uinceretur. con¬
grue dictum ẽ. ad dexteram suam. sẽ¬
per dñm fuisse conspectũ. Sic enĩ mun¬
di contraria superauit. qmͣ nullarenus
a paterna contem platione discessit. s
post resurrectionis głam proprie se di¬

Expanded text:
vitae, id est per me fecisti humanum genus vitae, id est per me fecisti humanum genus iter vitale cognoscere, ut in mandatis tuis humiliter ambulantes, mortiferae superbiae venena declinarent. Adimplebis me, id est valde implebis. Plus est enim a pleno adimplere: hic qui mittit in pleno fundit. Illa autem laetitia sic adimplet, ut semper tota teneatur. Significat etiam justos omnes in illa beatitudine laetitia vultus Domini esse complendos: in quibus, quisit quod hic in dextera Patris dicat se delectationibus adimplendum, cum superius dixerit: Quoniam a dextris est mihi ne commovear. In isto quippe saeculo, ubi carne suscepta, flagella passus, alapis caesus, sputisque complutus est, cum tamen nullis ejus adversitatibus vinceretur, congrue dictum est a dextera sua semper Dominum fuisse conspectum. Sic enim mundi contraria superavit, quoniam nullatenus a paterna contemplatione discessit. Sed post resurrectionis gloriam proprie se di
Abbreviated transcription (Latin):
habeo ponendi animã meam: sit¬
rum sumendi eam. Hec dabis sa
tuum uidere corruptionẽ. Hoc nossi¬
cile iudices transeundũ. Niam eun
in uicesimo nono psalmo repperias o
utilitas in sanguine meo. dum desau¬
do in corruptionem: Istud quasi uib¬
tur ẽẽ conrariũ: quod tali ratione
dissoluitur. Ibi se dicit descender
i corruptionẽ: cum affigentiũ a¬
uoꝵ. & lancee irruptione penerrant
quia et ipsa solidi corporis trans uer¬
beratio. non immerito dicta quedan
probatur corruptio. Hic enim anti¬
tionẽ. idest putrefactionẽ iusti nes
sieri: quȩ generalit᷑ carnem uastat hu¬
manam. Tertio enim die cum reuiuifi¬
iun ꝓueniret carnẽ: probata ẽ non potũ¬
isse corrumpi
otas michi fecisti uias uitȩ adimplebis
me lentia cum uultu tuo: delectationes
ndextera tua usq in finem.
Num omnia complesset de sui c&¬
poris sciͣrate. uersus iste in con¬
Iclusionẽ deductus ẽ. ꝑtinens
mtam ad iustos. qui eius eligunt obedi¬
re mandatis. Uotas michi fecisti uias

Expanded text:
eo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam . Nec dabis sanctum tuum videre corruptionem. Hoc non facile judices transeundum; nam cum in vigesimo nono psalmo reperias: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem ? istud quasi videtur esse contrarium. Quod tali ratione dissolvitur: ibi se dicit descendere in corruptionem, cum affigentium clavorum et lanceae irruptione penetratur: quia et ipsa solidi corporis transverberatio non immerito quaedam probatur dicta corruptio. Hic enim corruptionem, id est putrefactionem juste negat fieri, quae generaliter carnem vastat humanam. Tertio enim die cum revivificari provenerit carnem, probata est non potuisse corrumpiisti vias vitae; adimplebis me laetitia cum vultu tuo; delectationes in dextera tua usque in finem. Cum omnia complesset de sui corporis sanctitate, versus iste in conclusionem deductus est, pertinens etiam ad justos, qui ejus eligunt obedire mandatis. Notas mihi fecisti vias
Abbreviated transcription (Latin):
Qui pecumã suam non dedit ad uss
ona iam tangitur: quã sisi¬
Ilius indagemus. Ouob ni¬
Idis in scripturis scis pęcim
¶ ꝓbatur intelligi. Una ẽs
metallica. quȩ ad usurã dari omniu
ꝓhibetur : qm̃ uitiũ cupiditatis ẽa
gere uelle. quod te nescias cõmodast
Quam non dedit ad usurã : quaus
illam indigentib ad informandos i
pia largitate concessit. Altera uen
quam ad usurã dare ȩuangłio dir¬
te suademur: idest p̾dicationes sõ¬
simas. & instiruta diuina. Ait en
Sciebas me hominẽ durũ et austa
nonne oportuerat te cõmittere pacu¬
niã mcã nũmulariis. et ego uenieis
exegissẽ̾ utiq quod meũ est cũ usii
Sic enim istud equuocũ uerbũ. ꝓlos

Expanded text:
Qui pecuniam suam non dedit ad usuram. Nona jam tangitur quam subtilius indagemus. Duobus modis in Scripturis sanctis pecunia probatur intelligi: una est ista metallica quam ad usuram dari omnino prohibetur, quoniam vitium cupiditatis est exigere velle quod te nescias commodassequam non dedit ad usuram, quando illam indigentibus ad informandos nos pia largitate concessit. Altera vero est quam ad usuram dari, Evangelio dicente, suademur, id est, praedicationes sanctissimas et instituta divina. Ait enim: Sciebas me hominem durum et austerum: nonne oportuerat te committere pecuniam meam nummulariis, et ego veniens exegissem utique quod meum est cum usuris ? Sic eni
Abbreviated transcription (Latin):
res. quȩ nullatenus alit quam
enim tacitus in corde suo ueritatẽ: quan¬
do dolose ꝑ quirentib. sermonis sui mys¬
teria non ꝓdebat. Nam cum iudeꝙꝵ
falsitatib ex uoce p̾sidis urgeretur.
ammirantib cunctis. nonei responꝰ¬
dit ullum uerbum. s in scã sua consci¬
entia loquebatur. quod digni nõn erat᷑
audire. qui eum fraudulent᷑ uideban
ꝑnit ad quartã. Nam sine dolo
Fomnia se fuisse locutum. in

Expanded text:
res quae nullatenus aliter quaenim tacitus in corde suo veritatem, quando dolose perquirentibus sermonis sui mysteria non prodebat. Nam cum Judaeorum falsitatibus et voce praesidis urgeretur, admirantibus cunctis, non ei respondit ullum verbum; sed in sancta sua conscientia loquebatur, quod digni non erant audire qui eum fraudulenter videbannit ad quartam. Nam sine dolo omnia se fuisse locutum in
Abbreviated transcription (Latin):
nnis causa fuerint ingressi. ille solus
salit᷑ introiuit. ut sine macula ante con¬
spertum parris assisteret. ut non illi lex
iliquid daret. s ip̃se potius lege̾ sicut
aptimus legis lator impleret. Et opera¬
unr iustitiã. Hȩc scdã est. quam añs
suar. cum de synagoga uendentes et¬
ementes eiecit inaiuino templo buma¬
num prohibens e̾ẽ commerciũ Ait eniͣ.
Domus mea cdomus orationis uocabitur.
Uos autẽ fecistis eam speluncã latronũ

Expanded text:
tionis causa fuerint ingressi, ille solus tionis causa fuerint ingressi, ille solus taliter introivit, ut sine macula ante conspectum Patris assisteret, ut non illi lex aliquid daret, sed ipse potius legem, sicut optimus legislator, impleret. Vers. 3. Et operatur justitiam. Haec secunda est quam Dominus fecit, cum de synagoga vendentes etementes ejecit, in divino templo humanum prohibens esse commercium; ait enim: Domus mea domus orationis vocabitur; vos autem fecistis eam spelunc
Abbreviated transcription (Latin):
nopulus eẽt in castris. ut uelur quedã do¬
mis diuina simul moueretur cũ man¬
sonb hebreo. Vnde factum ẽ ut fides
abolica quȩ ꝑ eccłias toto orbe diffusa
s ai tabernaculũ nuncupetur. De quo
enam et iosephus in libro antiauitatũ ter
quod nos fecimus pingi. & in pandectis
naioris capituli collocari. Montẽ uero
scm̃ significat hierusalẽ futurã. S intue
re quam pulcherrime uarios sensus ap¬
a uerba distinguant. In tabernaculo drͣ
quis habitat de illo qui adhuc huius
scl i agone contendit. In monte quis
requiescit: quando iam unusquisq fide¬
lum post labores huius scłi. ȩternȩ pa¬
cis securitate reficitur.
quasi ex auditis responsa tribuun
et desiderio satisfatiat postulantis. & in¬
camationis eius adorabile reuelet archa¬
nim. Prima siquidẽ gła ip̃sius fuit in¬
gredi tabernaculũ sine macula: quan¬
ib templũ hierłm a peccatis uber inna¬
but. Nam cum alii donuim dĩ pinrisica¬

Expanded text:
populus esset in castris, ut velut quaedam dopopulus esset in castris, ut velut quaedam domus divina simul moveretur cum mansionibus Hebraeorum. Unde factum est ut fides catholica, quae per Ecclesias toto orbe diffusa est, Dei tabernaculum nuncupetur. De quo etiam et Josephus in libro Antiquitatum tertquod nos fecimus pingi, et in pandectis majoris capite collocari. Montem vero sanctum significat Jerusalem futuram. Sed ire quam pulchre per varios sensus apta verba distinguantur: In tabernaculo, dicitur, quis habitabit? de illo qui adhuc in hujus saeculi agone corequiescit? quando jam unusquisque fidelium post labores hujus saeculi, aeternae pacis securitate reficitur. quasi ex adytis responsa tribuuntet desiderio satisfaciat postulantis, et incarnationis ejus adorabile revelet arcanum. Prima siquidem gloria ipsius fuit ingredi tabernaculum sine macula, quando templum Jerusalem a peccatis liber intrabat. Nam cum alii domum Dei purifica