comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lata ẽ.⁊ astutias illiꝰ quis agnouit: Disci¬
plina sapĩe cui reuelata ẽ ⁊ manifestata.
⁊ multiplicationẽ ingressus illiꝰ quis intel¬
lexit: Unus est altissimꝰ creator õim oĩps.
⁊ rex potens. ⁊ metuendꝰ nimis. sedens super
thronum illi. ⁊ dñans ds̃. Et ip̃e creauit illã
in sp̃u sc̃o. ⁊ uidit ⁊ dinumerauit. ⁊ mensꝰ
ẽ: ⁊ effudit illa sr̃ oĩa oꝑa sua ⁊ sr̃ omnẽ

Expanded text:
t? Disciplina sapientiae cui revelata est, et manifestata? Et multiplicationem ingressus illius quis intellexit? Unus est Altissimus creator omnipotens, et rex potens et metuendus nimis, sedens super thronum illius, et dominans Deus. Ipse creavit illam in Spiritu sancto, et vidit, et dinumeravit, et mensus est. Et effudit
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃. S̾cio enĩ ego: qm ꝓpt̾ me hec tẽpestas
gͣndis suꝑ uos. Et̃ remigauer̃t iuri ut reu̾te¬
rent ad aridam. Et ñ ualebant. qr mare
ibat ⁊ intumescebat sr̃ eos. Et clamarieit᷑
aĩa uiri istius. ⁊ ne des sr nos sangumẽ ĩno¬

Expanded text:
vobis scio enim ego quoniam propter me tempestas grandis haec super vos et remigabant viri ut reverterentur ad aridam et non valebant quia mare ibat et intumescebat super eos et clamaverunt anima viri istius et ne des super nos sangu
Abbreviated transcription (Latin):
custodistis. Reu̾timini adme. ⁊ reu̾tar ad
uos: dicit dñs ex̾cituũ. Et dixistis. In quo
reu̾tem᷑: Si affiget hõ d̾m: qr uos ꝯfigitiᷤᷤ
me. Et dixistis. In quo ꝯfigimꝰ de. In decimiᷤ
ĩpͥmiciis. Et inpenuria uos maleclicti estis¬
ferte oẽm decimã in horreum meuĩ ut sit ci¬

Expanded text:
custodistis: Revertimini ad me, et revertar ad vos, dicit Dominus exercituum. Et dixistis: In quo revertemur? Si affiget homo Deum, quia vos configitis me? Et dixistis: In quo confiximus te? In decimis, et in primitivis. Et in penuria vos maledicti estisferte omnem decimam in horreum
Abbreviated transcription (Latin):
dño ex̾citusi: Et̃go nc̃ beatos dicimꝰ arrogã¬
tes. Siquidẽ edificati sunt facientes im¬
pietatẽ: ⁊ temptauer̃t d̾m. ⁊ saliui fc̃i sunt.
Tunc locuti sunt timentes deũ: unꝰqͥsq cũ
⁊ scͥptus ẽ lib̾ monimenti corã eo timen¬
tib dñm. ⁊ cõgitantib nom̃ eiꝰ. Et er̃t mͥ
ait dñs ex̾tituum. in die qͣ ego faciã ĩ pe¬
culiũ. ⁊ parcam ẽĩs. sicut parcit uit filio
suo seruienti sibi. Et ꝯu̾timini. ⁊ indebiti
quid sit int̾ iustum. ⁊ ĩpium: ⁊ inter ser¬
uientẽ deo. ⁊ ñ serientem ei.

Expanded text:
s dicimus arrogantes: siquidem aedificati sunt facientes impietatem; et tentaverunt Deum, et salvi facti sunt. Tunc locuti sunt timentes Dominum  Al. Deumet scriptus est liber monumenti coram eo timentibus dominum et cogitantibus nomen eius. et erunt mihi, ait dominus exercituum, in die, qua ego facio, in peculium: et parcam eis, sicut parcit uir filio suo seruienti sibi. et conuertimini et uidebitis, quid sit inter iustum et impium et inter seru
Abbreviated transcription (Latin):
tuxane reli-¬
gionis stremi¬
issimo ludo-¬
nico regi:ra¬
banus uilis¬
simꝰ seruorũ
rum ꝑpetuam optat salutẽ. Cũ sim ꝓmp¬
tus aĩo ad parẽdum atq sermiendũ ur̃e no¬
luntati. cotidie cogito qd honorificentie ue

Expanded text:
tianae religionis strenuissimo, LUDOVICO regi, RABANUS, vilissimus servorum rum perpetuam optat salutem Cum sim promptus animo ad parendum atque serviendum vestrae voluntati, quotidie cogito quid honorificentiae ve
Abbreviated transcription (Latin):
blosenses. colo cen¬
la olicenses sunt
asiani. Et ip̃ip̾¬
uenti erant a
pseudo apłis.
Nec adhos accessit
apls ip̃e: sed et
hos per epistolam corrigit. Auclierant e¬
nim uerbum ab archippo: qui ⁊ minist̾iũ
in eos accepit. Ergo apłs iam ligatus scrip¬
sit eis abepheso per tytum diaconem: et o-¬

Expanded text:
LOSSENSES. ColossenLaodicenses, sunt Asiani; et ipsi praeventi erant a pseudoapostolis. Nec ad hos accessit Apostolus, sed et hos per Epistolam corrigit. Audierat enim verbum ab Archippo, qui et ministerium in eos accepit. Ergo Apostolus jam ligatus, scribit eis ab Epheso, per Tychicum diaconum, et O
Abbreviated transcription (Latin):
treditis in noie filii dei. Et hec ẽ fidutia ꝙͣ
uoluntatẽ eiꝰ audiet nos. Et scimꝰ qm̃ au
petitiones: qͣs postulamus ab eo. Qui scit fra¬
trem suũ petcare pectatum non ad mortem:
petat ⁊ dabit᷑ eiuita pectanti. nõ ad mortẽ.
Etpeccatum admortem: nõ pro illo dico
ut roget quis. Omnis iniquitas peccatum
qͥ natꝰ est ex dõ nõ peccat: s gñatio d̾iꝯser¬
uat eũ ⁊ malignꝰ ñ tangit eũ. Scimꝰ qm ex¬

Expanded text:
in nomine Filii Dei. Et haec est fiducia, quam voluntatem ejus, audiet nos. Et scimus, quia petitiones, quas postulamus ab eo. Qui scit fratrem suum peccare peccatum non ad mortem, petat et dabitur ei vita peccanti non ad mortem. Est peccatumut roget quis. Omnis iniquitas peccatum qui natus est ex Deo, non peccat; sed generatio Dei conservat eum, et malignus non tangit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ humanũ q̃drifida morte ꝑemꝑtum
eoꝵ erat p̾dicatione niuificandũ. Uñ
⁊ alioꝵ eungłia decider̃t nec recepta sũt:
quia nolebant pͥfinitum numerũ cas¬
sari ꝓꝑter uirtutẽ sacramenti. Desig¬
sũt deceptorie. s iocundi mist̾ii sibi
oscie. Matħs in hõie intelligitur: qͥa
cca hũanitatẽ xp̃i pͥncipalit᷑ immorat᷑.
Marcus in leone: quia agit de resurrecti¬
one. Lucas inuitulo: agens de scĩccotio.
ohos in aquila: scribens sacramenta di¬
uinitatis. Xp̃c uero quem describunt.
homo fuit deuirgine natus. uitulus
in immolatione: leo in resurrectione.
aquila. in ascensione. Uel in homĩe.
Humanitas: in uitulo sacerdotium.
in leone regnum: in aquila exprimi¬
tur diuinitatis sacramentum. Inci¬

Expanded text:
morte peremptum eorum erat praedicatione vivificandum: unde et aliorum evangelia deciderunt, nec recepta sunt: quia nolebant praefinitum numerum cessari propter virtutem sacramenti. Desigsunt deceptoriae, sed jucundi mysterii sibi consciae. Matthaeus in homine intelligitur: quia circa humanitatem Christi principaliter immoratur. Marcus in leone, quia agit de resurrectione. Lucas in vitulo, agens de sacerdotio. Joannes in aquila, scribens sacramenta Divinitatis. Christus vero quem describunt, homo fuit de virgine natus: vitulus in immolatione, leo in resurrectione, aquila in ascensione. Vel in homine humanitas, in vitulo sacerdotium, in leone regnum, in aquila exprimitur Divinitatis sacramentum. Inci
Abbreviated transcription (Latin):
re ad gentes
pͥmus eunͣge¬
lium scripsit
hebrance. qo
tratrib a quib ibat ad memoriam
reliquit. Sicut enim necesse fuit ad
ꝯfirmationẽ fidei eingelium predica¬
ri: sic ⁊ ꝯtͣ hereticos scribi. Cum autẽ
plures eungłium scripserint .iiii. tm̃¬

Expanded text:
re ad gentes, primus Evangelium scripsit Hebraice: quod fratribus a quibus ibat, ad memoriam reliquit. Sicut enim necesse fuit ad confirmationem fidei Evangelium praedicare, sic et contra haereticos scribi. Cum autem plures Evangelium scripserint, quat
Abbreviated transcription (Latin):
locutꝰ ẽ. Et h̾editabunt hi qui ad austiꝵ
sunt montẽ esau:. ⁊ qui in campestrib phi¬
listiim. Et possidebunt reionem effraym

Expanded text:
lucis . Et haereditabunt hi qui ad Austrum sunt, mentem Esau: et qui in campestribus, Philisthiim: et possidebunt regionem Ephraim
Abbreviated transcription (Latin):
ciplinam in muldo numero argenti:⁊ copi.¬
osum aurũ possidete in ea. Letetur aĩa ur̃a
Oꝑamini opꝰ ur̃m ante tp̃c: ⁊ dabit uobis m̾¬

Expanded text:
ciplinam in multo numero argenti: et copiosum aurum possidete in ea. Letetur anima vestOperamini opus vestrum ante tempus: et dabit vobis me
Abbreviated transcription (Latin):
sis xandici. Hiis fr̃ĩs pactõib lysias perge¬
bat ad regem: iudei aũ agriculture oꝑam da¬
bant. S̾ hii qui resederant timotheus.⁊ apol¬
lomꝰ gemiei filius. s ⁊ ieronimꝰ ⁊ demop hon
suꝑb. ⁊ nichanor ꝙypriarches. ñ sinebant eos.
in silentio ag̾e ⁊ quiete. Ioppite u̾o tale qd̃¬
dam flagicium ꝑpetͣrunt. Rogauer̃t iudeos
cũ quib hitabant ascende scaphas qͣs pa-
uerant cũ uxorib. ⁊ filiis: qͣi nullis inimi¬
citiis int̾ eos subiacentib. Scd̾m ꝯmune
itaq decretum ciuitatis. ⁊ ip̃sis acquiescen¬
tib. pacisq causa nicħ suspectũ habentib:
cũ in altum ꝓcessiscent submerser̃t ñ minꝰ
ducentos. Quam crudelitatẽ iudas in sue
gentis hoĩes fcãm ut cognouit. p̾cepit uiriꝰ
qui erant cum ip̃o: ⁊ inuocato iusto iudi-¬
ce deo. uenit adu̾sus int̾fectores fr̃m. Et por¬
tum quidẽ nocte succendit. scaphas exussit:
eos aũ qui ab igne refugerant gladio pere¬

Expanded text:
sis xandici his factis pactionibus Lysias pergebat ad regem Iudaei autem agriculturae operam dabant sed hii qui resederant Timotheus et Apollonius gehennae filius sed et Hieronimus et Demofon super hos et Nicanor cypriarches non sinebant eos in silentio agere et quiete Ioppitae vero tale quoddam flagitium perpetrarunt rogaverunt Iudaeos cum quibus habitabant ascendere scaphas quas paaverant, cum uxoribus et filiis, quasi nullis inimicitiis inter eos subjacentibus. Secundum commune itaque decretum civitatis, et ipsis acquiescentibus pacisque causa nihil suspectum habentibus cum in altum processissent submerserunt non minus ducentos quam crudelitatem Iudas in suae gentis homines factam ut cognovit praecepit viris qui erant cum ipso et invocato iusto iudice Deo venit adversus interfectores fratrum et portum quidem noctu succendit scaphas exusit eos autem qui ab igne refugerant gladio pere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfiteri qd̾ ip̃e ẽ ds solus. In me u̾o ⁊ ĩ frĩb
meis desinet oĩpotentis ira que sr̃ õe genꝰ
nr̃m iuste suꝑducta ẽ. Tunc rex accensus
ira in hunc suꝑ õs crudeliꝰ deseuit. indigne
ferens derisum se. Et hic itaq mundꝰ obiit.
ꝑ oĩa in dño ꝯfidens. Nouissime aũ post fi

Expanded text:
solus in me vero et in fratribus meis desinet Omnipotentis ira quae super omne genus nostrum iuste superducta est tunc rex accensus ira in hunc super omnes crudelius desaeviit indigne ferens derisum se et hic itaque mundus obiit per omnia in Domino confidens novissime autem
Abbreviated transcription (Latin):
gelio utile est desiderantibus deum. uc pri¬
ma uel mecdia. uel perfecta cognoscere: ut¬
⁊ ddilectionem dei in carne nascentis per uni¬
uersa legentes intelligant. atq id in eo inqͦ
apprehensi sunt: ⁊apprehendere expetunt recog¬
noscant. Nobis enĩ hoc instudio argumenti

Expanded text:
gelio perutile est desiderantibus Deum, sic prima vel media vel perfecta cognoscere, utet dilectionem Dei in carne nascentis per universa legentes intelligant, atque in eo id, in quo apprehensi sunt et apprehendere expetunt, recognosca
Abbreviated transcription (Latin):
dñs uento calido. ⁊ urenti: ⁊ ꝑcussit sol sr̃
caput ione. ⁊ estuabat. Et peciit aĩe sue ut
moreret᷑: ⁊ dixit. Meliꝰ ẽ mͥ mori qͣm uiuere
Et dixit dñs adionam. Putas ne bene uaᷤᷤ¬
caris tu sr̃ ederam: et dixit. Bene irascor
ego: usq ad mortẽ. Et dixit dñs. Tu doles
suꝑ edera inq̃ non laborasti neq fecisti ut
cresceret. que sub una nocte nata ẽ. ⁊ sub

Expanded text:
nus vento calido et urenti et percussit sol super caput Ionae et aestuabat et petivit animae suae ut moreretur et dixit melius est mihi mori quam vivere et dixit Dominus ad Ionam putasne bene irasceris tu super hederam et dixit bene irascor ego usque ad mortem et dixit Dominus tu doles super hederam in qua non laborasti neque fecisti ut cr
Abbreviated transcription (Latin):
ros suos ament. filios suos diligant: pͭdenteᷤᷤ
castas. sobrias. domus curam hñtes. benig¬
nas subditas uiris suis: ut ñ blasphemetꝰ
u̾bum dei. Iuuenes siłr hortare. ut sobrii
sint. In oĩb te ip̃m p̾be exemplũ bonoꝵ oꝑe¬
rum: indoct᷑na. in integritate. ingͣuitate.
u̾bũ sanũ. irrep̾hensibile. ut hiis qui ex
adu̾so est. uereatur: nicħ hñs malum cli¬
tere de uobis. Seruos dñis luis subditos
eẽ in õib placentes. ñ ꝯͣlicentes. ñ fraudã¬
tes. s mõib fidem bonam ostendentes: ut

Expanded text:
 prudentes, castas, domus curam habentes, benignas, subditas uiris suis, ut non blasphemetur uerbum dei. iuuenes similiter hortare, ut sobrii sint. in . omnibus te ipsum praebe exemplum bonorum operum, in doctrina integritate, grauitate: uerbum sanum inreprehensibile : ut is qui ex aduerso est uereatur nihil habens malum dicere de nobis. seruos dominis suis subditos esse, in omnibus placentes, non contradicentes, non fraudantes, sed in omnibus fidem. bonam o
Abbreviated transcription (Latin):
ctu anũtians in exitu: uas ad mirabile
opꝰ excelsi. Inmeridiano exurit t̾ram: et
in ꝯspectu ardoris eiꝰ quis pot̾it sustinere:
Fornacem custodiens: in oꝑib ardoris. Tri-¬
pliciter sol exurens montes. radios igneos
exsufflans. ⁊ refulgens radiis suis obrecat
ocłos. Magnus dñs qui fecit illũ: ⁊ inser¬
monib eiꝰ festinauit iter. Et luna in
omnib in tp̃re suo: ostensio tp̃ris ⁊ sig¬
num eui. Aluna signum diei festi. Lu-¬
minare qd minuitur in ꝯsũmatione.
Mensis sccdm nomen eiꝰ est: crescens admi-¬
rabilit̾ in ꝯsũmationẽ. Uas castrorum
in excelsis. in firmam̃to celi resplendens

Expanded text:
ctu annuntians in exitu, vas admirabile opus Excelsi. In meridiano exuret terram, et in conspectu ardoris ejus quis poterit sustinere? Fornacem custodiens in operibus ardoris: tripliciter sol exurens montes, radios igneos exsufflans et refulgens, radiis obcaecat oculos magnus Dominus qui fecit illum et in sermonibus eius festinavit iter et luna in omnibus in tempore suo ostensio temporis et signum aevi a luna signum diei festi luminare quod minuitur in consummatione mensis secundum nomen eius est crescens admirabiliter in consummatione vas castrorum in excelsis in firmamento caeli resplendens
Abbreviated transcription (Latin):
que uehit eũ ꝑ p̾dicationẽ euͣngłii: et
genꝰ humanũ qͣdrifida morte ꝑemptum
eoꝵ erat p̾dicatione uiuificandũ. Uñ
⁊ alioꝵ eungl̃ia decider̃t nec recepta sũt:
quia nolebant ꝑfinitum numerũ cas-¬
sari ꝓpter uirtutẽ sacramenti. Desig¬
sũt deceptorie. s iccundi mist̾ii sibi
oscie. Macħs in hõie intelligitur: qͥa

Expanded text:
ngelii, et genus humanum quadrifida morte peremptum eorum erat praedicatione vivificandum: unde et aliorum evangelia deciderunt, nec recepta sunt: quia nolebant praefinitum numerum cessari propter virtutem sacramenti. Desigsunt deceptoriae, sed jucundi mysterii sibi consciae. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
tratrib aquib ibat ad memoriam
reliquit. Sicut enim necesse fuit ad
ꝯfirmationẽ fidei eungelium predica¬
ri: sic ⁊ ꝯtͣ hereticos scribi. Cum autẽ
plures euͣngłium scripserint .iiii. tm̃¬

Expanded text:
ratribus a quibus ibat, ad memoriam reliquit. Sicut enim necesse fuit ad confirmationem fidei Evangelium praedicare, sic et contra haereticos scribi. Cum autem plures Evangelium scripserint, quat
Abbreviated transcription (Latin):
in uͥtutib celi qͣm inhĩtatorib t̾re: ⁊ ñ ẽ qui
resistat manui eiꝰ. ⁊ dicat ei. qͣre fecisti. In
ip̃o tp̃re sensus mẽ reu̾sus ẽ ad me: ⁊ ad hono¬
rem regni mei decorẽq ꝑueni. ⁊ figura mea
reu̾sa est ad me. ⁊ optimates mei me reqͥsie-¬
runt. ⁊ magistratus mei.⁊ in regno meo re

Expanded text:
 coeli quam in habitatoribus terrae, et non est qui resistat manui ejus, et dicat ei: Quare fecisti? In ipso tempore sensus meus reversus est ad me, et ad honorem regni mei decoremque perveni, et figura mea reversa est ad me, et optimates mei et magistratus me
Abbreviated transcription (Latin):
sis. eleuauit euimeradach. rex babylonis. ip̃o
anno regni sui caput ioachim regis iude:
⁊ eduxit eũ de domo carceris. ⁊ locutus ẽ cum
eo bona. Et posuit thronum eiꝰ suꝑ thronõ
regum qui erant post se inbabylone:⁊ mu¬
tauit uestimenta carceris eiꝰ. Et comede¬
bat panem coram eo semꝑ. cunctis dieb
uite sue. ⁊ cybaria eiꝰ. ꝙbaria ꝑpetua da¬
bantur ei a rege babylonis. statuta ꝑsin¬

Expanded text:
abylonis ipso anno regni sui caput Joachim regis Judae, et eduxit eum de domo carceris, et locutus est cum eo bona, et posuit thronum ejus super thronos regum, qui erant post se in Babylone, et mutavit vestimenta carceris ejus, et comedebat panem coram eo semper cunctis diebus vitae suae, et cibaria ejus cibaria perpetua dabantur ei a rege Babylonis, statuta
Abbreviated transcription (Latin):
cerem. Et nunt qͣre n increpas ieremiam ana-¬
thotitem qui ꝓph̾at uob̾: quia suꝑ hocmisit
ad nos in babylonẽ dicens. longum ẽ edifi¬
cate domos.⁊h̃ĩtate.⁊plantate ortos.⁊co¬
medite fructus eoꝵ: Legit ergo sophoniaᷤᷤ
sai̾dos libꝵ istum: in aurib ieremie ꝓph̾e.
Et fc̃m ẽ u̾bum dñi adieremia dicens. Mit¬
te ad omnẽ tnsinigrationẽ dicens. Hec di¬
cit dñs ad semeyam neelamitẽ dicens. ꝓ eo
ꝙ ꝓphauit nob semeyas. ⁊ ego non misi eũ.
⁊ fecit uos ꝯfidere inmendatio: idcuro hec dic̃
dñs. Et̃ce ego uisitabo suꝑ semeyam neelami¬
tem:⁊suꝑ semen eius. Non erit ei uir sedens
in medio ppłi huiꝰ. ⁊ ñ uidebit bonum. qd̵ ego
faciam ppło meo ait dñs: qr p̾uaricatõem
mos ierłm. ⁊ om̃em domũ magnã. igne
ꝯbussit. Et totum murũ ierłm ꝑcireuitum
destruxit cunctus excit᷑ chaldeoꝵ: qui erat cũ
magr̃o milicie. De pauꝑib aũ ppli. ⁊ de re¬
liquo uulgo ꝙ remanserat in ciuitate.⁊ de

Expanded text:
cerem et nunc quare non increpasti Hieremiam Anathothiten qui prophetat vobis quia super hoc misit ad nos in Babylonem dicens longum est aedificate domos et habitate et plantate hortos et comedite fructum eorum legit ergo Sophonias sacerdos librum istum in auribus Hieremiae prophetae et factum est verbum Domini ad Hieremiam dicens mitte ad omnem transmigrationem dicens haec dicit Dominus ad Semeiam Neelamiten pro eo quod prophetavit vobis Semeias et ego non misi eum et fecit vos confidere in mendacio idcirco haec dicit Dominus ecce ego visitabo super Semeiam Neelamiten et super semen eius non erit ei vir sedens in medio populi huius et non videbit bonum quod ego faciam populo meo ait Dominus quia praevaricationem mos Hierusalem, et omnem domum magnam igne combussit, et totum murum Hierusalem per circuitum destruxit cunctus exercitus Chaldaeorum, qui erat cum magistro militiae. De pauperibus autem populi, et de reliquo vulgo, quod remanserat in civitate, et de
Abbreviated transcription (Latin):
es eoꝵ inbabylonẽ. Et lebetes. ⁊ creagras.⁊
psalt̾ia. ⁊ phyalas. ⁊ mortariola. ⁊ oĩa ua¬
sa erea que in minist̾io fuerant. tulerũt.
⁊ ydrias. ⁊ thymiamataria. ⁊ urceos. et
pelues ⁊ candelabra ⁊ mortaria. ⁊ cyathoᷤ
Qt qͦt aurea aurea. ⁊ qͦt qͦt argentea argẽ¬
tea: tulit mag̃r milicie. Colũpnas duas
⁊ mare unũ: uitulos.xii. ereos. qui erant
sub basib qs fecerat rex salomon ĩ domo
dñi. Nõ erat pondus eris. oĩm uasoꝵ horum
eiꝰ .iiii. digitoꝵ. ⁊ intͥnsecus caua erat. Et
capidella sr̃ utramq erea. Et altitudo
capitelli uniꝰ. u. cubitoꝵ. Et retiacula
⁊ malogranata. sr̃ coronam in circuitu.¬
scd̾̃a. ⁊ malogranata. Et fuer̃t malograna
tulit mag̾r milicie sarayam sac̾dotẽ pͥmũ
⁊ sophoniam sac̃dotem scłm: ⁊tres custo

Expanded text:
 et lebetes, et creagras, et psalteria, et phialas, et mortariola, et omnia vasa aerea, quae in ministerio fuerant tulerunt, et hydrias, et thymiamateria, et urceos, et pelves, et candelabra, et mortaria, et cyathos. Quotquot aurea aurea, et quotquot argentea argentea, tulit maereos qui erant sub basibus quas fecerat rex Salomon in domo Domini non erat pondus aeris omnium vasorum horum eius quattuor digitorum et intrinsecus cava erat et capitella super utramque aerea altitudo capitelli unius quinque cubitorum et retiacula et mala granata secundae, et malogranata. Et fuerunt malogranattulit magister militiae Saraim sacerdotem primum, et Sophoniam sacerdotem s
Abbreviated transcription (Latin):
se ⁊delicate assimilaui filiã syon. Ad eam
uemient pastores ⁊ greges eoꝵ: fixer̃t in ea
tendoria. incircuitu. Pascet unqsq eos qui
sub manu sua sunt. Scificate suꝑ eam bel¬
lum. Consurgite ⁊ ascendamꝰ in mericlie. Ue
nob̾ qr declinaiit dies: qr longiores fc̃e sunt
umbre uesperi. Surgite ⁊ ascendamꝰ in nocte:
⁊ dissipemus domos eiꝰ. Qa hec dicit deuᷤ ex̾¬
cituũ. Cedite lignũ eiꝰ. ⁊ fodite circa ierłm ag¬
gerem. Hec ẽ ciuitas uisitationis: oĩs calũp
nia in medio eiꝰ. Sicut ergo frigidam facit
cyst̾na aqͣm suam: sic frigidam fecit mali¬
ciam suam. Iniquitas ⁊ uastitas audiet᷑
in ea coram me semper: infirmitas ⁊ pla¬
ga. Erudire ierłm.ne forte recedat aĩa mea
a de: ne forte ponam te desertam tram in¬

Expanded text:
delicatae adsimilavi filiam Sion ad eam venient pastores et greges eorum fixerunt in ea tentoria in circuitu pascet unusquisque eos qui sub manu sua sunt sanctificate super eam bellum consurgite et ascendamus in meridie vae nobis quia declinavit dies quia longiores factae sunt umbrae vesperi surgite et ascendamus in nocte et dissipemus domos eius quia haec dicit Dominus exercituum caedite lignum eius et fundite circa Hierusalem aggerem haec est civitas nia in medio eius sicut frigidam facit cisterna aquam suam sic frigidam fecit malitiam suam iniquitas et vastitas audietur in ea coram me semper infirmitas et plaga erudire Hierusalem ne forte recedat anima mea a te ne forte ponam te desertam t
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentia imnundicie ambulant. dña¬
tionẽq ꝯtempnunt. audaces sibi placentes:
sectas ñ metuunt introducere blaspheman¬
tes. Ubi angłi fortitudine. ⁊ uͥtute cũ sint
maiores: ñ portant adu̾sũ se execrabile iu¬
dicium. Hii u̾o uelut irrationabilia peco¬
ra. naturaliter incaptionẽ. ⁊ ĩꝑniciem ĩ hiis
q̃ ignorant blasphemantes incorruptione

Expanded text:
ditiae ambulant dominationemque contemnunt audaces sibi placentes sectas non metuunt blasphemantes ubi angeli fortitudine et virtute cum sint maiores non portant adversum se execrabile iudicium hii vero velut inrationabilia pecora naturaliter in captionem et in perniciem in his quae ignorant blasphemantes in corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
uia u̾tatis blasphemabr: ⁊ in auaricia
fictis u̾bis de nob̾ negociabunt᷑. Quib iudi¬
tium iam olim ñ cessat: ⁊ ꝑditio eoꝵ ñ dor¬
mitat. Si enĩ ds̃ angl̃is peccantib ñ peꝑcit.
s rudentib inferni detractos intartarum

Expanded text:
via veritatis blasphemabitur et in avaritia fictis verbis de vobis negotiabuntur quibus iudicium iam olim non cessat et perditio eorum non dormitat si enim Deus angelis peccantibus non pepercit sed rudentibus inferni detractos in tartarum
Abbreviated transcription (Latin):
misteria ad liquidũ ꝓsecutꝰ ẽ ut ñ eum
putes de futuro uaticinari: s de p̾teritis
historiam texere. Unde conitio noluisse
menta perspicue ethnicis ꝓ dere: ne sc̃m
canib ⁊ margaritas poreis darent. Que¬
cũ hanc editionẽ leg̾itis ab illis aĩadu̾titis

Expanded text:
isteria ad liquidum prosecutus est, ut non eum putes de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam texere. Unde conjicio, noluisssuae sacramenta perspicue ethnicis prodere, ne sanctum canibus, et margaritas porcis darent: qucum hanc ditionem leg
Abbreviated transcription (Latin):
eos. ⁊ ñ inueniet. Et dicet. Uadam ⁊ reu̾tar
ad uĩr meũ pͥorem: qr bene mͥ erat tũc ma¬
gis ꝙͣ ñc. Et hec nesciuit. qr ego dedi ei fru¬
mentum ⁊ uinũ. ⁊ oleũ. ⁊ argentũ mul¬
tiplicaui ei ⁊ aurũ. que fecer̃t baal. Idcir

Expanded text:
 Vadam, et revertar ad virum meum priorem: quia bene mihi erat tunc magis quam nunc. Et haec nescivit, quia ego dedi ei frumentum et vinum et oleum, et argentum multiplicavi ei, et aurum, quae fecerunt Baal. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o. Cui luce non inmerito etiam scriben¬
dorum actuum apłorum potestas in mi¬
nisterio datur: ut deo indeum pleno.⁊ fili¬
operditionis extincto. oratione abip̃is a¬
płis facta. sorte dñice electionis numerus
ꝯpleretur. Sicq paulus ꝯsummationem

Expanded text:
o. Cui lucae non immerito etiam scribendorum Actuum apostolorum potestas in ministerio datur: ut Deo in Deum pleno, et filio perditionis exstincto: oratione ab ipsis apostolis facta, sorte Domini electionis numerus compleretur. Sicque Paul
Abbreviated transcription (Latin):
recalcitrantem dñs elegisset. Qd̃ ⁊ legenti¬
b ac requirentib deũ. ⁊ si ꝑ singla ex pedi¬
ri a nobis utile fuerat: sciens tñ quod o¬
perantem agricolam oporteat pͥmum de
fructib suis edere. uitauimus publicam
curiositatem:. ne non tam uolentibus
deum demonstrare uideremur: quam fa¬
stidientib prodidisse.

Expanded text:
sset. Quod et legentibus ac requirentibus Deum: et si per singula expediri a nobis utile fuerat; sciens tamen, quod operantem agricolam oporteat primum de fructibus suis edere, vitavimus publicam curiositatem: ne non tam volentibus Deum demonstrasse videremur, quam fastidientibus prodidisse.
Abbreviated transcription (Latin):
solũ ꝑ aliqͣnta loca ꝓ̃puarietatẽ rerũ: ⁊ sitũ
ꝓuinciaꝵ obscurꝰ ẽ sensus: qͥn ⁊̃ ꝑ tropos
figurar̃ occult᷑ ẽ intellectꝰ. Et qr eodẽ tp̃re c̃o¬
m̃tarios in libro regũ nuꝑ a nob̾ editos. ue¬
nerabili abõr hylluino tͣlid̾am: tu quidẽ
ꝑuitatẽ meã exhortat᷑ es: qͣtmnꝰ in libros pa¬
uestigia maioꝵ pari studio ꝯderem. fẽci quͣ¬
tũ potui. ⁊ pͥoris libri expositionẽ ldouico
regi eclitam dedi: sequẽtis u̾o. tue sc̃itati
tͣclendam reseruaui. ut peritio tua ñ eẽt
uana: neq hr̃es me suggillandũ qͣi tibi
roganti nollem ꝯferre quod aliis guatis
ꝯtulerim. Sinde qr iam cõfectum opꝰ hẽs:
re: qd ip̃m opꝰ ideo ꝑtim de diuina historia.
ꝑtim de iosephi iudeoꝵ historici tͣditione.
ꝑtim u̾o de aliãr gentiũ hystoriis ꝯtextui ut

Expanded text:
solum per aliquanta loca propter varietatem rerum et situm provinciarum obscurus est sensus, quin et per tropos figurarum occultus est intellectus; et quia eodem tempore commentarios in libros Regum nuper a nobis editos venerabili abbati, Hilduino tradideram, tu quidem parvitatem meam exhortatus es quatenus in libros Παvestigia majorum pari studio conderem. Feci quantum potui, et prioris libri expositionem, Ludovico regi editam, dedi; sequentis vero tuae sanctitati tradendum reservavi, ut petitio tua non esset vana, neque haberes me suggillandum quod tibi roganti nollem conferre quod aliis gratis contulerim. Proinde quia jam confectum opus habes, re quod ipsum opus ideo partim de divina historia, partim de Josephi Judaeorum historici traditione, partim vero de aliarum gentium historicis contexui, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tũ a nr̃a. alioꝵ distet editio. lectoris prudẽ¬
tie d̾elinquo. S ⁊ tu uͥgo dei eustochium dũ
a me ĩpensius scͥpture u̾itatem inquiris me¬
am qͦdamͦ senectutẽ inundoꝵ dentib corroden¬
dam exponis qui me falsariũ corruptorẽq¬

Expanded text:
tum a nostra aliorum distet editio, lectoris prudentiae derelinquo. Sed tu, virgo Christi Eustochium, dum a me impensius Scripturae veritatem inquiris, meam quodam modo senectutem invidorum dentibus corrodendam exponis; qui me falsarium corruptoremq
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erubuer̃t. Adolescentib ĩpudice abusi
sunt:⁊pueri in ligno corruer̃t. Senes de
fecer̃t deportis: iuenes de choro psallenti¬
um. Defecit gaudium cordis nostri: u̾sus
ẽ inluctũ chorus nr̃: decidit corona capi¬
tis nr̃i. Ue nobis qr peccauimꝰ. Propt̾ea fa¬
ctum ẽ mestum cor nr̃m: ideo ꝯtenebrati
ingn̾atione ⁊ generationẽ. Qre ĩꝑpetuũ
obliuisceris nostri:delinquens nos in lon¬
p̃ncipio. S ꝓiciens expulisti nos: iratꝰ e
contia nos uehementer. Inciꝑit p̾fatio ĩ¬

Expanded text:
ntibus inpudice abusi sunt et pueri in ligno corruerunt senes de portis defecerunt iuvenes de choro psallentium defecit gaudium cordis nostri versus est in luctu chorus noster cecidit corona capitis nostri vae nobis quia peccavimus propterea maestum factum est cor nostrum idein generationem et generationem: Quare in perpetuum oblivisceris nostri? derelinques nos in lonprincipio. Sed projiciens repulisti nos, iratus es contra nos vehementer. Explicit Jeremi
Abbreviated transcription (Latin):
ecordare dñe
ꝙͥ acciderit
nob̾: intuere
et respice ob¬
probriũ no¬
strum. Here¬
sa ẽ ad alie¬
Enos: domus nostre ad extraneos. Pupilli
nr̃am pecunia bibimus: ligna nr̃a p̾cio ꝯ¬
parauimꝰ. Ceruitib nr̃is minabam. lassis¬
ñ dabatur requies. Egypdo declimus manͦ
⁊ assyriis: ut sat᷑aremur pane. Pr̃es nostͥ
peccauer̃t ⁊ ñ sunt: ⁊ nos iniquitatẽ eoꝵ
portauimꝰ. Serui dñati st̃ nr̃i: ñ fuit qui

Expanded text:
ecordare Domine quid acciderit nobis intuere et respice obprobrium nostrum herersa est ad alienos domus nostrae ad extraneos pupilli nostram pecunia bibimus ligna nostra pretio conparavimus cervicibnon dabatur requies. Aegypto dedimus manum, et Assyriis ut saturaremur pane. Patres nostri peccaverunt, et non sunt, et nos iniquitates eorum portavimus. Servi dominati sunt nostri: non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
rũ gentiũ siłr ĩ ip̃o libro mentio fit. ex mul¬
toꝵ libroꝵ collatione u̾itas sacrehystorie pa¬
ceat. ⁊ sensus narrationis eiꝰ lectori lucidior
fiat. Tu u̾o siqͥd in memorato oꝑe t̾ gͣtũ acq
utile inueneris argitori õibonoꝵ inde gras¬
deferas. Siqͥd aũ rephensibile ĩ eo eẽ ꝓspexeriᷤ.
nr̃e infirmitati. ⁊ ĩpericie deputes: ⁊ apud cle¬
mentẽ iudicẽ ueniam ĩpet̾re nob̃ ꝑsacras o¬
rationes festines. Sicq optimo largitori dig¬
nũ honorem: ⁊ fragili opifici oportunũ ꝯferes
solaciũ. frnitatẽ tuã diuina maiestas pro¬
speris successib pollentem et̾ne b̾itudinis gau¬
dia ꝓmerentem: oĩ tp̃re nr̃i memorẽ ⁊ serua¬
re dignetur.

Expanded text:
rum gentium similiter in ipso libro mentio fit, ex multorum librorum collatione veritas sacrae historiae pateat, et sensus narrationis ejus lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere tibi gratum atque utile inveneris, largitor omnium bonorum mihi grareferat; si quid autem reprehensibile in eo esse prospexeris, nostrae infirmitati et imperitiae deputes et apud clementem judicem veniam impetrari nobis per sacras orationes festines, sicque optimo largitori dignum honorem et fragili opifici opportunum conferes solatium. Fraternitatem tuam divina majestas prosperis successibus pollentem et aeternae beatitudinis gaudia promerentem omni tempore nostri memorem conservare dignetur.
Abbreviated transcription (Latin):
in eis diotrepes ñ recipit nos. Propt̾ hoc si ne¬
nero: ꝯmoueam eiꝰ opera q̃ facit᷑ u̾bis malig¬
nis garriens in nos. Et q̃i ñ ei ista sufficiant.
neq ip̃e suscipit fr̃es: ⁊ eos qͥ suscipiunt pro
male facit. ñ uidet deũ. Demetrio testĩom
ta habui scbere tibi: s nolui ꝑ attͣmentum
⁊ calamũ stͥbere tibi. Spero aũt protinus
de uid̾e: ⁊ os ados loquemur. Pax tͥ. S alu¬
tant te amici. Saluta tu amicos nõiatĩ.¬

Expanded text:
is, Diotrephes, non recipit nos. Propter hoc si venero, commonebo ejus opera, quae facit verbis malignis garriens in nos: et quasi non ei ista sufficiant; neque ipse suscipit fratres, et eos, qui suscipiunt, promalefacit, non vidit Deum. Demetrio testimonium ta habui scribere tibi sed nolui per atramentum et calamum scribere tibi spero autem protinus te videre et os ad os loquemur pax tibi salutant te amici saluta amicos
Abbreviated transcription (Latin):
polluti. clamauer̃t eis: recedite abite no¬
lite tangere. Iurgati qͥppe sunt:⁊ commoti.
Dixer̃t int gentes. Non adiciet ultra: ut in¬
habitet in eis. Aynfacies dñi diuisit eos: ñ
addet ut respiciat eos. facies sãcdotũ ñ eru¬
buer̃t: neq senum miserti sunt. Phe. Cũ
adhuc subsist̾emus defecerunt ocłi nostri.
ad auxilium nr̃m uanũ: cũ respiceremꝰ
aicenti ad gentem q̃ saluare nos ñ pot̾at.
Sade. Lubricauer̃t uestigia nr̃a inytm̾e
platear nr̃ar̃. Appropinquauit finis nr̃
ꝯpleti sunt dies nr̃i: qr uenit finis nost.¬

Expanded text:
polluti, clamaverunt eis: recedite, abite, nolite tangere. Jurgati quippe sunt, et commoti dixerunt inter gentes, Non addet ultra ut inhabitet in eis. » Phe. « Facies Domini divisit eos, non addet ut respiciat eos facies sacerdotum non erubuerunt neque senum miserti sunt AIN cum adhuc subsisteremus defecerunt oculi nostri ad auxilium nostrum vanum cum respiceremus adtenti ad gentem quae salvare non poterat SADE lubricaverunt vestigia nostra in itinere platearum nostrarum adpropinquavit finis noster conpleti sunt dies nostri qu
Abbreviated transcription (Latin):
Denigrata ẽ sr̃ carbones facies eoꝵ: ⁊ nõ
st̃ cogniti in plateis. Adhesit cutis eoꝵ os-¬
sib: aruit. ⁊ facta ẽ q̃i lignum. Ixch. Me¬
lius fuit occisis gladio. q̃ int̾fectis fame:
qm̃ isti extabuert. ꝯsumpti abstilitate t̾¬
re. Ioth. Manꝰ mulierim miscłium coxer̃t
filios suos: fci sunt cibi ear̃. incontritõe
filie ppłi mei. Caph Compleurt dñs furo

Expanded text:
ies eorum et non sunt cogniti in plateis adhesit cutis eorum ossibus aruit et facta est quasi lignum TETH melius fuit occisis gladio quam interfectis fame quoniam isti extabuerunt consumpti ab sterilitate terrae IOTH manus mulierum misericordium coxerunt filios suos facti sunt cibus earum in contritione f
Abbreviated transcription (Latin):
a bonam possidebo possõem. Dedit enim mͥ
dñs linguã m̾cedẽ meã. ⁊ ĩ ip̃a laudabo eum.
Appropiate ad me indocti: ⁊ ꝯgregate uos
in domũ discipline. Quid adhuc retardatiᷤ.
⁊ quid dicitis in hiis: Aĩe u̾re sitiunt uehx
menter. Aꝑui os meũ. ⁊ locutꝰ sum. Cõꝑa¬
te uobis sine argento sapiam. ⁊ collum
ut̃m subicite iugo eiꝰ: ⁊ suscipiat aĩa ur̃a
disciplinã. In ꝓximo ẽ enĩ inuenire eam.
Uidete ocłis uestris. quia modicũ laboraui
⁊ inuenimͥ multam requiem. Allumite dis¬
ciplinam in muldo numero argenti: ⁊ copi¬
osum aurũ possidete in ea. Letetur aĩa ur̃a
Oꝑamini opꝰ ur̃m ante tp̃c. ⁊ dabit uobis m̃¬

Expanded text:
 bonam possessionem dedit enim mihi Dominus linguam mercedem meam et in ipsa laudabo eum adpropiate ad me indocti et congregate vos in domum disciplinae quid adhuc retardatis et quid dicitis in his animae menter. aperui os meum et locutus sum: conparate uobis sine argento et collum uestrum subicite iugo, et suscipiat anima uestra disciplinam. in proximo est enim inuenire eam. uidete oculis uestris, quoniam modice laboraui, et inueni mihi multam requiem. adsumite disciplinam multo numero argenti, et copiosum aurum possidete in ea. laetetur anima uesoperamini opus uestrum ante tempus, et dabit uobis m
Abbreviated transcription (Latin):
boã filii ioasregi
isrł. ante duos annos t̾remotus. Et dixit.
Dñs de syon rugiet: ⁊ de ierłm dabit uocẽ
suam. Et luxerunt speciosa pastoꝵ:⁊ ex
siccatus ẽ uertrex carmeli. Hec dicit dñs.¬

Expanded text:
boam filii Ioas regis Israhel ante duos annos terraemotus et dixit Dominus de Sion rugiet et de Hierusalem dabit vocem suam et luxerunt speciosa pastorum et exsiccatus est vertex Carmeli haec dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ calciam̃ta tua tolle de pedib tuis. Et fe¬
cit sic: uadens nudus ⁊ discalciatꝰ. Edix̃
dñs. sicut ambulauit seruus meꝰ ysaias
nudus. ⁊ discalciatꝰ. trium annoꝵ signũ.
i portentum erit suꝑ egyptũ. ⁊ super echi-¬
opiam: sic minabit rex assyrioꝵ captiui¬
tatem egypti. ⁊ tnsmnigrationẽ ethiopie

Expanded text:
e de pedibus tuis. Et fecit sic, vadens nudus et discaltiatus. Et dixit Dominus: Sicut ambulavit servus meus Ysaias nudus et discalciatus, trium annorum signum et portentum erit super Egyptum et super Ethyopiam, sic minabit rex Assyriorum captivitatem Egypti et transmigrationem E
Abbreviated transcription (Latin):
ptolomẽ cũ suis. ⁊ sũꝑser̃t arma sua. ⁊
intͣuer̃t in ꝯuiuiũ: ⁊ occider̃t eũ. ⁊ cluos fi¬
lios eiꝰ. ⁊ qͦsdam pueros eiꝰ. Et fecit decepti¬
onem magnã in isrł. ⁊ reddidit mala
ꝓbonis. Et scͥpsit hec ptolomeus ⁊ misit
regi. ut miteret ei exercitũ in aucilium
Et milit alios in gazaram tollere iohem:
⁊ tͥbunis misit epłas ut uenirent ad se: ⁊
daret eis argentum ⁊ aur̃ ⁊ dona & alios
misit occupare ierłm: ⁊ montẽ templi. Et
p̾currens quid̾a nũciauit ioħi ingazara.
qr periit p̃r eiꝰ. ⁊ fr̃es eiꝰ: ⁊ qr misit te qͦ inter¬
fici. Ut audiuit aũ uehement̾ expauit:
⁊ ꝯphendit uiros qui uenerant ꝑdere eum:
⁊ occidit eos. Cognouit eñĩ qr q̃ rebant eum

Expanded text:
 cum suis et sumpserunt arma sua et intraverunt in convivium et occiderunt eum et duos filios eius et quosdam pueros eius et fecit deceptionem magnam in Israhel et reddidit mala pro bonis et scripsit haec Ptolomeus et misit regi ut mitteret ei exercitum in auxilium et misit alios in Gazaram tollere Iohannem et tribunis misit epistulas ut venirent ad se et daret eis argentum et aurum et dona et alios misit occupare Hierusalem et montem templi et praecurrens quidam nuntiavit Iohanni in Gazara quia periit pater eius et fratres eius et quia misit te quoque interfici ut audivit autem vehementer expavit et conprehendit viros qui venerant perdere eum et occidit eos cognovit en
Abbreviated transcription (Latin):
tũ potui. ⁊ pͥoris libri expositionẽ ludouico
regi eclitam deli: sequẽtis u̾o. tue sc̃itati
tͣdendam reseruaui. ut petitio tua ñ eẽt
uana: neq hr̃es me suggillandũ qͣi tibi
roganti nollem ꝯferre quod aliis gratis
re: qd̾ ip̃m op̃ ideo ꝑtim de cliuina historia.
ꝑtim de iosephi iudeoꝵ historici tͣlitione.
ꝑtim u̾o de aliãr gentiũ hystoriis ꝯ textui ut
q ñ tm̃ gentis iudee ac principum eiꝰ. s ⁊ alia¬
rũ gentiũ siłr ĩ ip̃o libro mentio fit. ex mul¬
coꝵ libroꝵ collatione u̾itas sacrehystorie pa¬
teat. ⁊ sensus narrationis eiꝰ lectori lucidior
fiat. Tu u̾o siqͥd in memorato oꝑe tͥ gͣtũ atq
utile inueneris. largitori õim bonoꝵ inde gĩs¬

Expanded text:
prioris libri expositionem, Ludovico regi editam, dedi; sequentis vero tuae sanctitati tradendum reservavi, ut petitio tua non esset vana, neque haberes me suggillandum quod tibi roganti nollem conferre quod aliis gratis re quod ipsum opus ideo partim de divina historia, partim de Josephi Judaeorum historici traditione, partim vero de aliarum gentium historicis contexui, ut quia non tantum gentis Judaeae ac principum ejus, sed et aliarum gentium similiter in ipso libro mentio fit, ex multorum librorum collatione veritas sacrae historiae pateat, et sensus narrationis ejus lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere tibi gratum atque utile inveneris, largitor omnium bonorum mi
Abbreviated transcription (Latin):
solũ ꝑ aliqͣnta loca ꝓpͥ uarietatẽ rerũ. ⁊ sitũ
ꝓuinciaꝵ obscurꝰ ẽ sensus: qͥn ⁊̃ ꝑtropos
figurar occultꝰ ẽ intellect᷑. Et qi eodẽ tp̃re cõ¬
m̃tarios inlibro regũ nuꝑ a nob̃ editos. ue¬
nerabili abõi hylcuino tͣdid̾am: tu quidẽ
ꝑuitatẽ meã exhortat᷑ es: qͣtinꝰ in libros pa

Expanded text:
solum per aliquanta loca propter varietatem rerum et situm provinciarum obscurus est sensus, quin et per tropos figurarum occultus est intellectus; et quia eodem tempore commentarios in libros Regum nuper a nobis editos venerabili abbati, Hilduino tradideram, tu quidem parvitatem meam exhortatus es
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e infirmitati. ⁊ ĩpericie deputes: ⁊ apud de¬
mentẽ iudicẽ ueniam ĩpetͣre nob̃ ꝑsacras o¬
rationes festines. Sicq optimo largitori dig¬
nũ honorem: ⁊ fragili opifici oportunũ ꝯferes
solacũ̃. fr̃nitatẽ tuã diuina maiestas pro¬
speris successib pollentem et̾ne b̾itulinis gau¬
dia ꝓmerentem: oĩ tp̃re. nr̃i memorẽ ꝯ serua¬
re dignetur.

Expanded text:
rae infirmitati et imperitiae deputes et apud clementem judicem veniam impetrari nobis per sacras orationes festines, sicque optimo largitori dignum honorem et fragili opifici opportunum conferes solatium. Fraternitatem tuam divina majestas prosperis successibus pollentem et aeternae beatitudinis gaudia promerentem omni tempore nostri memorem conservare di
Abbreviated transcription (Latin):
rum ñ ꝑuam hñt differentiam: qm̃ inter
ꝑueni in egyptum. et cum multum tempo¬
ris ibi fuissem. inueni ibi libros relictos: nõ
parue. neq ꝯtempnente doc̾trine. Itaq bo-¬
num ⁊ netessariũ putaui. ⁊ ip̃e aliqͣm addere
diligentiam et laborem interpretandi istũ
librum. ⁊ multa iugilia attuli doctrinam
in spatio temporis ad illa que ad finem du¬
cunt librum istum dare: et illis qui uo¬
lunt animum indendere. ⁊ discere quẽ¬
ad modum oporteat instruere mores.
qui secundum legem domini. proposue¬
runt uitam agere.¬

Expanded text:
rum non parvam habent differentiam quando inter perveni in Aegyptum et cum multum temporis ibi fecissem, inveni libros relictos non parvae neque contemnendae doctrinae. 5 itaque bonum et necessarium putavi et ipse aliquam addere diligentiam et laborem interpretandi istum librum; et multa vigilia adtuli doctrinam in spatio temporis, ad illa quae ad finem ducunt librum dare, et illis qui volunt animum intendere et discere quemadmodum oporteat instituere mores qui secundum legem Domini proposuerunt vitam agere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmissa est: ut requirentib demonstraret. ĩ
quo apphendens erat ꝑnathan filiũ ĩtroitu
returrentis in d̾m gn̾ationis admisso. ĩdispa¬
dauid patrem uenientib iter prebebat in

Expanded text:
ret, in quo apprehendens erat per Nathan filium David introitu, recurrentis in Deum generationis admisso, insepaDavid patrem venientibus iter praebebat in
Abbreviated transcription (Latin):
lata ẽ.⁊ astutias illiꝰ quis agnouit: Disci¬
plina sapĩe cui reuelata ẽ ⁊ manifestata.
⁊ multiplicationẽ ingressus illiꝰ quis intel¬
lexit: Unus est altissimꝰ creator õim oĩps.¬
⁊ rex potens. ⁊ metuendꝰ nimis. sedens super
thronum illi. ⁊ dñans ds̃. Et ip̃e creauit illã
in sp̃u sc̃o. ⁊ uidit ⁊ dinumerauit. ⁊ mensꝰ
ẽ: ⁊ effudit illa sr̃ oĩa oꝑa sua ⁊ sr̃ omnẽ

Expanded text:
t? Disciplina sapientiae cui revelata est, et manifestata? et multiplicationem ingressus illius quis intellexit? Unus est Altissimus creator omnipotens, rex potens et metuendus nimis, sedens super thronum illius et dominans Deus. Ipse creavit illam in Spiritu sancto, et vidit, et dinumeravit, et mensus est. Et effudit
Abbreviated transcription (Latin):
treditis in noie filii dei. Et hec ẽ fidutia ꝙͣ
uoluntatẽ eiꝰ audiet nos. Et scimꝰ qm̃ au
petitiones: qͣs postulamus ab eo. Qui scit fra¬
trem suũ petcare pectatum non ad mortem:
petat ⁊ dabit᷑ eiuita pectanti. nõ ad mortẽ.
Etpeccatum admortem: nõ pro illo dico
ut roget quis. Omnis iniquitas peccatum
ẽ: ⁊ est pc̃cm ad mortem. Scimꝰ qm̃ omnis
qͥ natꝰ est ex dõ nõ peccat: s gñatio d̾iꝯser¬
uat eũ ⁊ malignꝰ ñ tangit eũ. Scimꝰ qm ex

Expanded text:
in nomine Filii Dei. Et haec est fiducia, quam voluntatem ejus, audiet nos. Et scimus, quia petitiones, quas postulamus ab eo. Qui scit fratrem suum peccare peccatum non ad mortem, petat et dabitur ei vita peccanti non ad mortem. Est peccatum ad mortem; non pro illo dico, ut roget quis. Omnis iniquitas peccatum est, et est peccatum ad mortem. Scimus quia omnis qui natus est ex Deo, non peccat: sed generatio Dei conservat eum, et malignus non tangit eum. Sci
Abbreviated transcription (Latin):
que uehit eũ ꝑ p̾dicationẽ euͣngłii: et
genꝰ humanũ qͣdrifida morte ꝑemptum
eoꝵ erat p̾dicatione uiuificandũ. Uñ
⁊ alioꝵ eunglia decider̃t nec recepta lũt:
quia nolebant pͥfinitum numerũ cas¬
sari ꝓpter uirtutẽ sacramenti. Desig¬
sũt deceptorie. s iccundi mist̾ii sibi
oscie. Macħs in hõie intelligitur: qͥa
cͥca hũanitatẽ xp̃i pͥncipalit̾ immorat᷑.
Marcus in leone: quia agit de resurrecti¬
one. Lucal in uitulo: agens de sciccotio.
oh̾es in aquila: scribens sacramenta di¬
uinitatis. Xxp̃c uero quem describunt.
homo fuit de uirgine natus. uitulus
in immolatione: leo in resurrectione.
aquila. in ascensione. Uel in homĩe.
humanitas: in uitulo sacerdotium.
in leone regnum: in aquila exprimi¬
tur diuinitatis sacramentum. Inci¬

Expanded text:
ngelii, et genus humanum quadrifida morte peremptum eorum erat praedicatione vivificandum: unde et aliorum evangelia deciderunt, nec recepta sunt: quia nolebant praefinitum numerum cessari propter virtutem sacramenti. Desigdi mysterii sibi consciae. Matthaeus in homine intelligitur: quia circa humanitatem Christi principaliter immoratur. Marcus in leone, quia agit de resurrectione. Lucas in vitulo, agens de sacerdotio. Joannes in aquila, scribens sacramenta Divinitatis. Christus vero quem describunt, homo fuit de virgine natus: vitulus in immolatione, leo in resurrectione, aquila in ascensione. Vel in homine humanitas, in vitulo sacerdotium, in leone regnum, in aquila exprimitur Divinitatis sacramentum. Inci
Abbreviated transcription (Latin):
in ophyr: ad gentiũ p̾coniũ mittitur. Mis¬
sus ꝯtempnit. ꝯtẽpnens fugit. fugiens dor
tem repperit.Cetꝰ abiectum deuorauit:⁊
bis. ⁊ saluti gentiũ inuidet. Gaudet ⁊̃ ed̾e
uirentis umbraculo: ⁊ dolet subito arescẽ¬

Expanded text:
in Opher, ad gentium praeconia mittitur, missus contemnit, contemnens fugit, fugiens dormtem reperit, cetus abjectum devoravit, ois, et saluti gentium invidit; gaudet etiam sub hederae virentis umbraculo, et dolet subito aresce
Abbreviated transcription (Latin):
te faciem inclignationis eiꝰ qͥs stabit: Et
qͥs resistet in ira furoris eiꝰ: Indignatio eiꝰ
esfusa ẽ ut ignis: ⁊ petre dĩsolute sunt ab
eo. Bonꝰ dñs ⁊ ꝯfortans in die tͥbulationis:
⁊ sciens iperantes inse. Et indiluuio p̾t̾e¬
unte ꝯsũmatõem faciet loci eiꝰ. ⁊ ũmicos
Consũmatõem ip̃e faciet. Nõ ꝯsurget du

Expanded text:
quis stabit et quis resistet in ira furoris eius indignatio eius effusa est ut ignis et petrae dissolutae sunt ab eo bonus Dominus et confortans in die tribulationis et sciens sperantes in se et in diluvio praetereunte consummationem faciet loci eius et inimicos consummationem ipse faciet non consurg
Abbreviated transcription (Latin):
stodiat obsicdionẽ. Conteplare uiã-
ꝯforta lumbos: robora uͥtutẽ ualde. Quia¬
sic̃ reddit dñs srbiam iacob. sic sr̃biam
isrł: qr uastatores lissipauer̃t eos:⁊ ꝓpa¬
gines eoꝵ corruperũt. Clipeus fortium eiꝰ
ĩgnitꝰ. uiri exͥcitus. in coccineis ignee habe¬
ne currus in die p̾parationis ei̾us:⁊ agita

Expanded text:
stodit obsidionem contemplare viam conforta lumbos robora virtutem valde quia reddidit Dominus superbiam Iacob sicut superbiam Israhel quia vastatores dissipaverunt eos et propagines eorum corruperunt clypeus fortium eius ignitus viri exercitus in coccineis igneae habenae currus in die praeparationis eius et agita
Abbreviated transcription (Latin):
fecit dñs magnificentia sua. A sclo do-¬
minantes in potestatib suis. hoĩes magni
uirtute. ⁊ prudentia sua prediti. nunciã¬
tes in ꝓpħis dignitatẽ ꝓpħarum. ⁊ ĩꝑan¬
tes in presenti ppło. ⁊ uirtute prudentie
ppłĩ sc̃issima u̾ba. In p ericia sua reqͥren¬
tes modos musicos: ⁊ narrantes carmina
scripturarum. Hoĩes dinites inuirtute.¬

Expanded text:
fecit Dominus: magnificentia sua a seculo: dominantes in potestatibus suit homines magni virtute et prudentia sua prediti: nunciantes in prophetis dignitatem prophetarum. Et imperantes in presenti populo: et virtute populi sanctissima verba. In puericia sua requirentes modos musicos: et narrantes carmina scripturarum. Homines divites in virtute
Abbreviated transcription (Latin):
choruscationes emitt̾e iudicii sui. Prop¬
terea aꝑti sunt chesauri: ⁊ euolauerũt
nebule sicut aues. In magnitudine sua
posuit nubes. ⁊ ꝯfracti sunt lapides gnͣ¬
dinis. In conspectu eiꝰ ꝯmouebunt᷑ mon¬
tes: ⁊ in uoluntate eius aspirabit nothꝰ.
uox tonitrui eius u̾berabit t̾ram: tem¬
pestas aquilonis ⁊ ꝯgregatio sp̃c. Et sĩc
auis deponens ad sedendum aspergit ni
uem: ⁊ sicut locusta demergens. descensꝰ
eiꝰ. Pulchritudinẽ candoris eiꝰ ad mirabit᷑
ocłs: ⁊ suꝑ ymbrẽ eiꝰ expauescit cor. Gelu
rit fiet tanꝗͣ cacucumina tribuli. fri¬
gidus uentus aquilo flauit. ⁊ gelauit cri¬
stallus ab aqͣ. Suꝑ õem ꝯgregationem
aquarͣ requiescit: ⁊ sicut lorica induit

Expanded text:
coruscationes emittere judicii sui. Propcoruscationes emittere judicii sui. Propterea aperti sunt thesauri, et evolaverunt nebulae sicut aves in magnitudine sua posuit nubes et confracti sunt lapides grandinis in conspectu eius commovebuntur montes et in voluntate eius adspirabit notus vox tonitrui eius exprobravit terram tempestas aquilonis et congregatio spiritus sicut avis deponens ad vem; et sicut locusta demergens descensus ejus. Pulchritudinem coloris ejus admirabitur oculus, et super imbrem ejus expavescet cor. Gelu rit, fiet tanquam cacumina tribuli. Frigidus ventus aquilo flabit, et gelabit crystallus ab aqua, super omnem congregationem aquarum requiescet