comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uela binis cubitis longiora. uiginti cubitorum longitudinem faciunt qua uident᷑ superare
serie sua seriem auleorũ. Deinceps uidendum est hec uiginti cubita quȩ superant de lon¬
dine uelorum. cui spatio cingendo ꝓficiunt. Sienim uelis capillai
naculũ circum tegitur. ita superant ut quid ex eis cooperiat᷑ non sit om̃ino. Unde restat
etiam ipsa subtegi & subtegendo detrahi. qđ scriptura nondicit. Aulea quippe decem
abent cubita uigena & octona quib interius tenditur taberna ci
tur spatiũ quantũ possunt circumplecti cubita ducenta octoginta. unde latera illa
longiora australe & aquilonium habentia uigenas columnas auferunt᷑ ex his cubi¬
tis centena cubita. restant octoginta quae duob reliquis laterib breuiorib orienta¬
li qđ non hab& ordinem columnarũ. & occidentali ubi erant columnae octo quad

Expanded text:
uela binis cubitis longiora uiginti cubitorum longitudinem faciunt, qua uidentur superare uela binis cubitis longiora uiginti cubitorum longitudinem faciunt, qua uidentur superare serie sua seriem aulaeorum? Deinceps uidendum est haec uiginti cubita. quae superant de longitudine uelorum, cui spatio cingendo proficiant. si enim uelis capillaciis interius tabernaculum circumtegitur, ita superant, ut quid ex eis cooperiatur non sit omnino. unde restat etiam ipsa subtegi et subtegendo detrahi. quod scriptura non dicit. aulaea quippe decem, quae habent cubita uicena et octona, quibus interius tenditur tabernaculum, circumplectuntur spatium quantum possunt circumplecti cubita ducenta octoginta: unde latera illa longiora, australe et aquilonium, habentia uicenas columnas auferunt ex his cubitis centena cubita; restant octoginta. quae duobus reliquis lateribus breuioribus, orientali, quod non habet ordinem columnarum, et occidentali, ubi erant columnae octo. quad
Abbreviated transcription (Latin):
nunc dictũ est. Ita eñĩ non pars parti cõparat᷑: & alter alterum superare inuenit᷑. Illa
scilic& quae uela sex hab& illã quae uelaquinq hab&. quae ambȩ ut sibim&. equa¬
rent᷑ a facie tabernaculi facta ẽ unius ueli duplicatio a tergo dimidii subtectio. sed ipsa
uela capillatia cõparata auleis ex quib detem iussit fieri interius tabernaculũ quattu¬
or colorib textis: longiora reperiuntur cubitis binis. Fa enimerant aulea singula cu¬
riora tabernaculi colligat᷑ : sed distribuat᷑ ex xquo. tantumq eius ad priora taberna¬
culi quantũ ad posteriora tribuat᷑: id est qm̃ duocubita insingulis uelis eandem quae su¬
perat longitudinem faciunt ut cubitum inde auferat pars ista &
gulis cubitis suis habebat pars ista cubita decem. & illa de suis singulis decem: qm̃ decẽ

Expanded text:
nunc dictum est. ita enim non pars parti comparatur et altera alteram superare inuenitur: illa nunc dictum est. ita enim non pars parti comparatur et altera alteram superare inuenitur: illa scilicet, quae uela sex habet, illam, quae uela quinque habet. quae ambae ut sibimet aequarentur, a facie tabernaculi facta est unius ueli duplicatio, a tergo dimidii subtectio; sed ipsa uela capillacia comparata aulaeis, ex quibus decem iussit fieri interius tabernaculum quattuor coloribus textis, longiora reperiuntur cubitis binis. ea enim erant aulaea singula curiora tabernaculi colligatur, sed distribuatur ex aequo tantumque eius ad priora tabernaculi quantum ad posteriora tribuatur; id est, quoniam duo cubita in singulis uelis eandem quae superat longitudinem faciunt, ut cubitum inde auferat pars ista et cubitum illa; ita de singulis cubitis suis habebit pars ista cubita decem et illa de suis singulis decem, quoniam decem
Abbreviated transcription (Latin):
retur id est om̃a ipsa quindecim cubita subtermissa tegerentur. Ac sic & ipsa illa longi¬
udimi detraherentur sicut illa itidem quindecim a facie tabernaci
tione detracta sunt: eoq modo centum quin quaginta cubitis quinq ueloꝵ occurre¬
rent ex alia parte centum quinquaginta cubita sex uelorum. Triginta scilic& cubi¬
is decentum. octoginta de tractis a facie tabernaculi uelo duplic
tabernaculi dimidio uelo subtecto : iam illud qđ sequit᷑ aliud ẽ & aliam questionẽ in¬
fert ꝓpt̾ quam maxime huius loci expositionẽ differendam putaui. ut prius a
forma constituendi tabernaculi & deatrio circum ponendo qđ scriptũ ẽ uideremus.
quod superabiit una pars ex uelorum aliam partem quinq uelorum ꝓpter ampliorem
uelorum numerum unde iam diximꝰ. Aliud qđ superabuit de longitudine uelorũ unde

Expanded text:
retur, id est omnia ipsa quindecim cubita subtermissa tegerentur, ac sic et ipsa illi longiretur, id est omnia ipsa quindecim cubita subtermissa tegerentur, ac sic et ipsa illi longitudini detraherentur, sicut illa itidem quindecim a facie tabernaculi unius ueli duplicatione detracta sunt, eoque modo centum quinquaginta cubitis quinque uelorum occurrerent ex alia parte centum quinquaginta cubita sex uelorum: triginta scilicet cubitis de centum octoginta detractis a facie tabernaculi uelo duplictabernaculi dimidio uelo subtecto. Iam illud quod sequitur aliud est et aliam quaestionem infert, propter quam maxime huius loci expositionem differendam putaui, ut prius et formam constituendi tabernaculi et de atrio circumponendo quod scriptum est uideremus. quod superabit una pars sex uelorum aliam partem quinque uelorum propter ampliorem uelorum numerum, unde iam diximus; aliud quod superabit de longitudine uelorum, unde
Abbreviated transcription (Latin):
non quinq sed sex uela sibim & similiter nexa. cubita habebant centum octo¬
ginta. idest septies trigena. ac ꝑ hoc duplicato ex eis uno uelo sicut iussum est
scđm faciem taberna culi. minuebantur in ea duplicatione cubita quindecim.
Quib detractis. centum sexaginta quinq remanebant: & ideo post centũ quin¬
quaginta cubita quib illi partiquinq uelorum etiam ista pars sex uelorum
aequabatur. superabant atq habundabant cubita quindecim Illic eñi erant
a parte quinq ueloꝵ cubita centũ quinquaginta. hinc aut̃ aparte sex ueloꝵ
duplicato uno uelo scđm faciem tabernaculi erant cubita centũ sexaginta
quinq Plus ergo habebat pars ista cubita quindecim. hoc dicit dimidium
ueli quod iub& sub tegi post tabernaculum. ut quia illud afacie duplicatum est hoc
dimidium redundans a posteriore parte tabernaculi non duplicaretur sed subtege¬

Expanded text:
non quinque, sed sex uela sibimet similiter nexa, cubita habebat centum octonon quinque, sed sex uela sibimet similiter nexa, cubita habebat centum octoginta, id est sexies tricena; ac per hoc duplicato ex eis uno uelo, sicut iussum est, secundum faciem tabernaculi minuebantur in ea duplicatione cubita quindecim: quibus detractis centum sexaginta quinque remanebant. et ideo post centum quinquaginta cubita, quibus illi parti quinque uelorum etiam ista pars sex uelorum aequabatur, superabant atque abundabant cubita quindecim. illinc enim erant a parte quinque uelorum cubita centum quinquaginta; hinc autem a parte sex uelorum duplicato uno uelo secundum faciem tabernaculi erant cubita centum sexaginta quinque. plus ergo habebat pars ista cubita quindecim. hoc dicit dimidium ueli, quod iubet subtegi post tabernaculum. ut, quia illud a facie duplicatum est, hoc dimidium redundans a posteriore parte tabernaculi non duplicaretur, sed subtege
Abbreviated transcription (Latin):
qđ habundat : ut uelis tabernaculis subteges post tabernaculũ. Hoc totum
qđ dictum ẽ unum sensum hab& . quia dimidium ueli qđ superauerit hoc est
id qđ habundauerit de uelis tabernaculi subtegendũ est post taberna culum
Quomodo ergo super& id est habund& & rest& dimidium ueli ex illa serie co¬
nexorum uelorũ oport& inquirere. qm̃ quinq inse & sex inse conecti uolu¬
it. sicut superius loquit᷑ doxerat sextum uelum a facie tabernaculi duplican¬
dum. id est ab oriente : Totiens enim posteriora tabernaculi aparte occidentis esse
significauit. idest ad mare. Quid igitur facies tabernaculi. nisi pars illa intelli¬
li est quae est ad orientem : Pars ergo illa qua uela quinq conexa sunt.
n̾ab& cubita centum quinquaginta. hoc est quinquies trigena. Irigenorũ
enim cubitorum erant singula. sicut ea ds̃ fieri usserat. Illa uero pars inqua erant

Expanded text:
quod abundat in uelis tabernaculi subteges post tabernaculum. hoc totum, quod abundat in uelis tabernaculi subteges post tabernaculum. hoc totum, quod dictum est. unum sensum habet quia "dimidium ueli quod superauerit, hoc est id quod abundauerit de uelis tabernaculi. subtegendum est post tabernaculum." quomodo ergo superet, id est abundet et restet dimidium ueli, ex illa serie conexorum uelorum oportet inquirere, quoniam quinque in se et sex in se conecti uoluit, sicut superius loquens dixerat, sextum uelum a facie tabernaculi duplicandum, id est ab oriente. totiens enim posteriora tabernaculi a parte occidentis esse significauit, id est ad mare. quid igitur facies tabernaculi nisi pars illa intellegenda est, quae est ad orientem? pars ergo illa, qua uela quinque conexa sunt, habet cubita centum quinquaginta, hoc est quinquies tricena — tricenorum enim cubitorum erant singula, sicut ea deus fieri iusserat — illa uero pars in qua erant
Abbreviated transcription (Latin):
extentorum fuerat longitudo. Deniq addidit. & latitudinem quinq cubitoꝵ
Tot enim cubitis & latitudinis erigebantur tentoria extentoriis. sicut interioris
cubitis quattuor. Sic autem & superius dixerat. longitudo autem atrii centũ ꝑ
exbẏsso torta: hanc latitudinem dicens. quam postea altitudinem dixit: qm̃
quae iacentium latitudo ẽ. eadem & rectorum altitudo : sicut qđ paulo ante
noraui. Qua cum texuntur altitudo est : eadem cum tendun¬
do Nuncum qđ distuleram uideamus. quomodo ex hac forma uniuersi taberna¬
culi quam sicut potui ante oculos collocaui difficultas illa soluat᷑ de capillatus
uelis. quae fortasse ideo erat abstrusior. quia ꝑ anticipationem ibi aliquid dictũ
circumponendum describer&. Nunc itaq uerba ipsa uideamus. Et subpones
inquit qđ superauit in uelis tabernaculi dimidium ueli qđ superauit subteges

Expanded text:
extentorum fuerat longitudo. denique addit: et latitudinem quinque cubitorum. extentorum fuerat longitudo. denique addit: et latitudinem quinque cubitorum. tot enim cubitis latitudinis erigebantur tentoria exterioris atrii sicut interioris cubitis quattuor. sic autem et superius dixerat: longitudo autem atrii centum per uinque cubitorum ex bysso torta. hanc altitudinem dicens quam postea latitudinem dixit. quoniam quae iacentium latitudo est. eadem erectorum altitudo. sicut. quod paulo ante commemoraui. quae cum texuntur altitudo est, eadem cum tendunam quod distuleram uideamus. quomodo ex hac forma uniuersi tabernaculi, quam sicut potui ante oculos conlocaui. difficultas illa soluatur de capillaciis uelis. quae fortasse ideo erat abstrusior, quia per anticipationem ib aliquid dictum e tabernaculo circumponendum describeret. nunc itaque uerba ipsa uideamus. et subponesi inquit, quod superabit in uelis tabernaculi: dimidium ueli quod superabit subteges,
Abbreviated transcription (Latin):
poste mori trbser a cidor eo sedo huinc & hinc seđm partem atrii aulea quindecio o¬
toses En columne coꝵ des : & bases earũ tres. Manifestum ẽ certe eidem duo do¬
so dici hoc loco cũ eõ memorant᷑ om̃a que madmodũ facta surt qaranlae roniue¬
tur quando pcipiebatur ut fierent latera. scilic& quia hinc atqr ide coniun
porte oecidentalis atri spatium concludebant. dorsa uero qđ atergo taber¬
naculierant haec pars atri id est aparte occidentali Sequit᷑ aut̃ & dicit
O m̃a aulea atru de byso torta & bases colum narũ xree. & anse earũ ar¬
genteae & capita earum in argentata argento om̃is columnae atrii. De inde adiun¬
git. qđ nondum istic cõmemorauerat. Et uela memorati atrii opus uariatoris de
iacyntho & purpura & cocconeto & bysso torta. uiginti cubitorum longitudinẽ
& lititudinem Ecce ubi appar& eandem dictam superius altitudinem. quae auleoꝵꝵ

Expanded text:
bases earum tres. et a dorso secundo hinc et hinc secundum portam atrii aulaea quindecim cubitorum: columnae eorum tres et bases earum tres. manifestum est certe eadem duo dorsa dici hoc loco. cum commemorantur omnia quemadmodum facta sint, quae latera dicebantur, quando praecipiebatur, ut fierent: latera scilicet, quia hinc atque inde coniuncta portae occidentalis atrii spatium concludebant, dorsa uero, quod a tergo tabernaculi erant haec pars atrii, id est a parte occidentali. sequitur autem et dicit: omnia aulaea atrii de bysso torta. et bases columnarum aereae et ansae earet capita earum inargentata argento et columnae inargentatae argento, omnes columnae atrii. deinde adiungit quod nondum isto loco commemorauerat: et uela<men portae atrii opus uariatoris de hyacintho et purpura et cocco neto et bysso torta uiginti cubitorum longitudinem et altitudinem. ecce ubi adparet eandem dictam superius altitudinem, quae aulaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
b orientali & occidentali iam non quadragena sed quinquagena cubita sint neces¬
saria. ad ea tegenda ꝓficere potuit capilla ciorum uelorũ longitudo amplior quã
uleorum. ut ñ ambo cubita quib binis longiora sunt ex una
tur. sed cubitum ex hoc & cubitum ex hoc: ac sic haber& ex ipsa suꝑ habundan¬
tia latus orientale cubita decem & occidentale alia decem. Uiginti enim fiunt bi¬
nadecem. quia uel undecim cubita triginta duplicatione & subtectione ab h
ambitu trahuntur. Sed qm̃ id qđ latine interp̃tatum est cubitũ ex hoc & cubitũ

Expanded text:
bus orientali et occidentali iam non quadragena, sed quinquagena cubita sint necesbus orientali et occidentali iam non quadragena, sed quinquagena cubita sint necessaria, ad ea tegenda proficere potuit capillaciorum uelorum longitudo amplior quam aulaeorum, ut non ambo cubita, quibus binis longiora sunt, ex una parte inpenderentur, sed: cubitum ex hoc et cubitum ex hoc, ac sic haberet ex ipsa superabundantia latus orientale cubita decem et occidentale alia decem. uiginti enim sunt bina -decem, quia ueli undecimi cubita triginta duplicatione et subtectione ab hoc ambitu detrahuntur. Sed quoniam id quod latine interpretatum est: cubitum ex hoc et cubitu
Abbreviated transcription (Latin):
tabernaculi. illa scilic& exteriora quae ad atrium pertinent hinc atq hinc
ut operiat. nec illa ipsius atrii quae centenis cubitis & uigenis columnis tendun¬
tur. Ipsa enim non sunt facta longiora. quam illa interioris tabernaculi quae
decem auleis tenduntur : & uigenas etiam ipsas columnas habent. Nam sicut
interioris tabernaculi duo latera ab aquilone & austro centenis cubitis porrigun¬
tur. ita & exterioris atrii. Nonergo ad ipsa exteriora totidem columnarũ latera
enda capillaciorũ uelorum ꝓficit longitudo. qua longitudir
orum. Tantum enim dant exteriorib laterib quantũ & interiorib darent. id est
cubita centena quae fiunt ducenta. Sed quia laterib orientis & occidentis sufficerent
latera quadragena si tantum modo interius tabernaculum uelis capillacis cinge¬
retur. additis Autem laterib atrii creuit tabernaculi latitudo ut tegendis lateri¬

Expanded text:
tabernaculi; illa scilicet exteriora quae ad atrium pertinent, hinc atque hinc tabernaculi; illa scilicet exteriora quae ad atrium pertinent, hinc atque hinc ut operiat: nec illa ipsius atrii, quae centenis cubitis et vicenis columnis tenduntur; ipsa enim non sunt facta longiora, quam illa interioris tabernaculi quae decem aulaeis tenduntur, et vicenas etiam ipsa columinterioris tabernaculi duo latera ab aquilone et austro centenis cubitis porriguntur, ita et exterioris atrii. non ergo ad ipsa exteriora totidem columnarum latera tegenda capillaciorum uelorum proficit longitudo, qua longitudinem superant aulaeorum. tantum enim dant exterioribus lateribus, quantum et interioribus darent, id est cubita centena, quae fiunt ducenta. sed quia lateribus orientis et occidentis sufficerent latera quadragena, si tantummodo interius tabernaculum uelis capillaciis cingeretur, additis autem lateribus atrii creuit tabernaculi latitudo, ut tegendis lateri
Abbreviated transcription (Latin):
ragena distribuantur. Pro inde incapillacuis qm̃ de tractis triginta cubitis tricenta resta¬
bant. Si trecentis cubitis capillaciorũ uelorum ducenta octoginta cooperiant᷑ auleorũ.
ita suꝑerunt uiginti : ut ñ sit qđ ex eis tegat᷑. Proinde duo illa cubita quaȩ singula capil¬
lacia plus habent ex quib summa uiginti cubitorũ collecta est sic distribuenda sunt
cubitum ex hoc & cubitũ ex hoc : id est ne om̃a in unam partem cogant᷑ ut ꝓficiant
operiendis laterib tabernaculi. sed exterioris atrii: id est om̃a trecenta cubita
uelorum capillaciorum extrinsecus tabernaculum cingant. Adiunctis quippe
cubita suꝑ sunt orientis & occidentis. que om̃a fiunt trecenta. quib cooperiendis
capillatiorum trecenta sufficiunt. Hocẽ qd ait. Cubitum ex hoc. & cubitũ ex
hoc id est distributio duorũ cubitorũ. quib unũ quodq uelũ capillatiũ longi¬
us ẽ hoc ẽ ex eo qd supenxt uelis longitudine uelorũ. erat contegens suplatem

Expanded text:
ragena distribuantur. proinde in capillaciis <uelis>, quoniam detractis triginta cubitis trecenta restabant, si trecentis cubitis capillaciorum uelorum ducenta octoginta cooperiar.tur aulaeorum, ita supererunt uiginti, ut non sit quod ex eis tegatur. proinde duo illa cubita, quae singula capillacia plus habent, ex quibus summa uiginti cubitorum collecta est, sic distribuenda sunt: cubitum ex hoc et cubitum ex hoc; id est, ne omnia in unam partem cogantur, ut proficiant operiendis lateribus tabernaculi, sed exterioris atrii, id est omnia illa trecenta cubita uelorum capillaciorum extrinsecus tabernaculum cingant. adiunctis quippe  quinquagena cubita supersunt orientis et occidentis, quae omnia fiunt trecenta, quibus cooperiendis capillaciorum trecentena sufficiunt. hoc est quod ait: cubitum ex hoc et cubitum ex hoc, id est: distributio duorum cubitorum, quibus unumquodque uelum capillacium longius est. hoc est ex eo quod superat uelis de longitud
Abbreviated transcription (Latin):
gi ex orabit scm̃ dm̃. & nulla ess& questio. Quomodo autẽ possit intellegi exo
te hoc ẽ sitam̃ ille codex uerior ẽ qui emendatior uidebat᷑ ex ilasteto agioni
in trib aliis codicib uno greco & duob latinis ñ inuenimꝰ. nisi qͣd sup̃ diximꝰ
exorabit ꝓscĩs. Qd potest & sic accipi. ut ñ ꝓscĩs hominib sed ꝓhis quae
sc̃ã sunt intelligat᷑ id est tabernaculo ipso & quaecumq in eis essent scĩ fica¬
ta dño. ut hoc sit exorabit ꝓscĩs ab inmunditus filioꝵ isrł: ꝓpitiabit dñm
ꝓhs quae scĩficata sunt dño ab inmunditus filioꝵ isrł quia in medio eorũ erat
tabernaculũ. Sic enĩ sequit᷑. Nã cũ dociss& exorabit ꝓscĩs filioꝵ isrł & ab inmi
is eoꝵ de om̃ib peccatis eoꝵ. continuo subiecit. Et ita faci
saria uideat᷑ illa ꝓpitiatio ꝓsc̃is id est ꝓtabernaculo & om̃ib quae in eo sca di¬

Expanded text:
gi "exorabit sanctum deum", et nulla esset quaestio; quomodo autem possit intellegi: exogi "exorabit sanctum deum", et nulla esset quaestio; quomodo autem possit intellegi: exote hoc est — si tamen ille codex uerior est, qui emendatior uidebatur — ἐξιλάσεται τὸ ἅγodicibus, uno graeco et duobus latinis, non inuenerimus nisi quod supra diximus: exorabit pro sanctis. quod potest et sic accipi, ut non pro sanctis hominibus, sed pro his quae sancta sunt intellegatur. id est tabernaculo ipso et quaecumque in eis essent sanctificata domino: ut hoc sit exorabit pro sanctis ab inmunditiis filiorum Israhel: propitiabit deum pro his quae sanctificata sunt domino ab inmunditiis filiorum Israhel, quia in medio eorum erat tabernaculum. sic enim sequitur. nam cum dixisset: exorabiis eorum de omnibus peccatis eorum, continuo subiecit: et ita faciesaria uideatur illa propitiatio pro sanctis, id est pro tabernaculo et omnibus quae in eo sancta di
Abbreviated transcription (Latin):
inmunditus eoꝵ: Non quia ꝓ ipsis tantũ ex orandũ erat. sed quia etiã
ꝑ ipsis. nec quis quã putar& ita fuisse scõs ut nihil ess& unde ꝓeis exora¬
ret᷑. quamuis essent ab inmunditus filioꝵ isrł & ab iniustitiis eoꝵ ali
de om̃ib peccatis eoꝵ id est qua in iustitia ueniebant de om̃ib peccatis
illis exorari intelligat᷑ ut ab in munditus filioꝵ isrł tutiessent. Sed eocorabit non
potest accipi. nisi qͦd alio uerbo dr̃ ꝓpitiabit unde & ꝓpitiatoriũ uocat᷑ qd Alii exo
sc̃is. gret̾ hab& ex ilasete : quod ñ intelligit᷑ nis ꝓpeccatis. Unde scriptũ est in ps¬
mo. qui ppitius fit inom̃ib imquitatib tũis. Siue g̾ aptior sensꝰ ẽ. ut intelligat᷑ sa¬
cerdos etiam ꝓinis ꝓpitiare dm̃ qui scĩ sunt ab inmunditus filioꝵ isrł. Et quia lic&
ita sc̃i sint ut in munditus filioꝵ isrł & iniustitus ñ consentiant. habent aliquid ꝓpt̃

Expanded text:
non quia pro ipsis tantum exorandum erat, sed quia etiam pro ipsis, ne quisquam putaret ita fuisse sanctos, ut nihil esset unde pro eis exoraretur, quamuis essent ab inmunditiis filiorum Israhel et ab iniustitiis eorum alieni. de omnibus peccatis eorum, id est: quae iniustitiae ueniebant de omnibus peccatis illis exorari intellegatur, ut ab inmunditiis filiorum Israhel tuti essent. sed exorabit non potest accipi nisi quod alio uerbo dicitur "propitiabit". unde et propitiatorium uocatur, quod alii exorsanctis, graecus habet ἐξιλάσεται, quod non intellegitur nisi pro peccatis. unde scriptum est in psalmo: qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis. hic ergo aptior sensus est. ut intellegatur sacerdos etiam pro his propitiare deum, qui sancti sunt ab inmunditiis filiorum Israhel, et quia, licet ita sancti sint, ut inmunditiis filiorum Israhel et iniustitiis non consentiant, habent tamen aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
lucoꝵ. sed sp̃s dĩ qui fuerat in helia quicquid in hac re fecit contralegem esse ñ potest
quia dator ẽ legis. lUII. Quid ẽ qđ ꝓhibens edendum sanguinẽ dicit. Am¬
ina om̃is carnis sanguis eiꝰ est. quẽ totũ locũ sic explicat. honio filioꝵ isrł aut de

Expanded text:
lucorum; sed spiritus dei, qui fuerat in Helia quidquid in hac re fecit, contra legem esse non potest, lucorum; sed spiritus dei, qui fuerat in Helia quidquid in hac re fecit, contra legem esse non potest, quia dator est legis. Quid est quod prohibens edendum sanguinem dicit: anima omnis carnis sanguis eius est? quem totum locum sic explicat: et homo
Abbreviated transcription (Latin):
at. sed illud offerat ubi ꝑ sacerdotẽ offerant᷑ dõ. Ita enĩ nec uanis sacrificabunt. Nã &
hoc in ea consuetudine cauendũ p̃monuit. Cũ gͦ ñ licer& offerri sacrificia nisi intab¬
eiꝰ erant dum ꝑgunt hierus alẽ ut intemplo dĩ offerrent sacrificia sua in quo facto
adño condẽpnatus ẽ : merito queritur quomodo licite sacrificauerit helias extra
płu dĩ quando & ignem de cęlo impetrauit & ꝓphetas dȩi¬
Quod mihi non uidet᷑ alia ratione defendi quam illa qua defendit᷑ & abrahae factum
qͥd filium dõ iussus uoluit immolare. Cum enĩ iub& ille quilegem constituit aliqͥd
fieri quod in lege ꝓhibuit. iussio illa ꝓlege habet᷑: qm̃ auctor ẽ legis. Non enĩ
de esse possent miracula alia p̃ter sacrificiũ quib supefent᷑ & conuincerent᷑ ꝓpheti

Expanded text:
at, sed illuc adferat, ubi per sacerdotem offerantur deo. ita enim nec uanis sacrificabunt; nam et at, sed illuc adferat, ubi per sacerdotem offerantur deo. ita enim nec uanis sacrificabunt; nam et hoc in ea consuetudine cauendum praemonuit. cum ergo non liceret offerri sacrificia nisi in tabernaceius erant, dum pergunt Hierusalem, ut in templo dei offerrent sacrificia sua, in quo facto a domino condemnatus est — merito quaeritur quomodo licite sacrificauerit Helias extra templum dei, quando et ignem de caelo impetrauit et prophetas dquod mihi non uidetur alia ratione defendi quam illa, qua defenditur et Abrahae factum, quod filium deo iussus uoluit immolare. cum enim iubet ille qui legem constituit aliquid fieri quod in lege prohibuit, iussio ipsa pro lege habetur, quoniam auctoris est legis. non enim deesse possent miracula alia praeter sacrificium, quibus superarentur et conuincerentur prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos intrabat q̃d est intrauelũ ubi arca erat testimonii & altare incensi. Non enĩ eundẽ
locũ tam quã dm̃ exorabit. sed quia ibi exorabit dm̃ ita positũ est ex orabit scm scĩ. Nã
Nam sic uerba contexit. Et exorabit scm̃ sc̃i & tabernaculum testimonii. & altare exo¬
rabit & ꝓsacerdotib & ꝓ om̃i synagoga exorabit. Quomodosexorabit tabernaculum¬
& altare. nisi ut dictũ ẽ intelligamꝰ exorando purgabit: LUI.¬
llud qͥd dicit
qui cũq occiderit uitulũ aut ouem aut capram in castris & quicũq occiderit extra castra
& ostium tabernaculi testimonii non attulerit & in hoc constituit peccatum & cõmi
enti. ñ de his dicit quae occidunt᷑ ad usum uescendi uel siquid alii
ficiis. ꝓhibuit enĩ priuata sacrificia ne sibi quisq: quodam modo sacerdos esse aude¬

Expanded text:
 solus ipse summus sacerdos intrabat, quod est intra velum, ubi arca erat testimonii et altare incensi. Non enim eumdem  solus ipse summus sacerdos intrabat, quod est intra velum, ubi arca erat testimonii et altare incensi. Non enim eumdem locum tanquam Deum exorabit, sed quia ibi exorabit Deum, ita positum est, Exorabit sanctum sancti. Nam ndo purgabit" ? nam sic uerba contexit: et exorabit sanctum sancti et tabernaculum testimonii et altare exorabit et pro sacerdotibus et pro omni synagoga exorabit. quomodoet altare nisi, ut dictum est, intellegamus "exorando purgabit" ? Illud quod dicit: quicumque occiderit uitulum aut ouem aut capram in castris et quicumque occiderit extra castra et ad ostium tabernaculi testimonii non adtulerit. et in hoc constituit peccatum et comminatur facienti, non de his dicit quae occiduntur ad usum uescendi uel si quid aliud. sed de sacrificiis. prohibuit enim priuata sacrificia, ne sibi quisque quodam modo sacerdos esse aude
Abbreviated transcription (Latin):
ũ uocant. sol& esse disceptatio. Et a quibus dam ille immolandus in bono ac
ille autem dimittendus in malo. Non tam̃ iste sensꝰ ideo con
quia homo incuius manu inheremũ hircus dimittit᷑. cũ redierit lauare iussus ẽ
uestimenta sua & corpus suũ aqua & sic ingredi in castra. tãquã & hoc sit indi¬
ciũ cur in malo sit ille hircus accipiendus a cuiꝰ contagione homo abluendus ẽ
it abluendũ. & qui alterius hirci qui in loco acceperit carnes
cõbusserit. Quia rede illo & de uitulo fieri iub&. de quoꝵ immolatorũ sangui¬
ne fit aspsio. & sunt ꝓpeccatis. ac ꝑ hoc ñ neglegent̃ istoꝵ duoꝵ hirtoꝵ distinctio in allegorica
significatione tractanda ẽ. Item cũ constituiss& diem decimũ septimi m̃sis sabbato sabbatoꝵ
qd fier& supͣ dicta purgatio a sacerdote illo uno qui patri succedit. loquens de eodem sacer
exorabit scm̃ sc̃i quodã Igenere locutionis. in illo scilic& scõ quosi

Expanded text:
ον uocant, solet esse disceptatio, et a quibusdam ille immolandus in bono accipitur, ille autem dimittendus in malo. non tamen iste sensus ideo confirmandus est, quia homo, in cuius manu in heremum hircus dimittitur, cum redierit, lauare iussus est uestimenta sua et corpus suum aqua et sic ingredi in castra — tamquam et hoc sit indicium cur in malo sit ille hircus accipiendus, a cuius contagione homo abluendus est; sic enim dicit abluendum et qui alterius hirci <uitulique> acceperit carnes <et> extra castra combusserit — quia ita de illo et de uitulo fieri iubet, de quorum immolatorum sanguine fit aspersio, et sunt pro peccatis. ac per hoc non neglegenter istorum duorum hircorum distinctio in allegorica significatione tractanda est. item cum constituisset diem decimum septimi mensis sabbato sabbatorum, quo fieret supra dicta purgatio a sacerdote illo uno qui patri succedit, loquens de eodem sacerExorabit in sancto sancti, quodam genere locutionis; in illo scilicet sancto quo
Abbreviated transcription (Latin):
thaloquit᷑ ad dauid. Esto magrum in die operaria. id est in die qua fit opus.
Ac ꝑhoc etiam hic pellẽ operariã in qua fit opꝰ debem̾ accipere. id est alicui opȩ¬
rari accõmodatã. Sunt enĩ pelles quaȩ tantũ modo ad ornamentũ habent᷑
ñ adopꝰ.Li. Quid ẽ q̃d ait in om̃i uase operario pellis. nisi quod est
ex pelle factũ. hoc ẽ in om̃iuase pellicio: hoc autem istoloco uas dicit qđ gre¬
ci appellant sceuos. Hoc enĩ nom̃ generale ẽ om̃iũ utensiliũ. Aliud ẽ autẽ qͦd
appellat᷑ angion. Nã & hoc latina lingua uas dicit. sed angion illud magis in¬
ligit᷑ uas qđ liquorẽ capit . li. Quid ẽ qͣd ait & quen¬
qui fluorẽ seminis patit̾ & manꝰ suas ñ lauitaqua lauabit uestinienta
& lauabit corpꝰ suũ aqua. inmundus erit usq in uespera: Ambigue quip¬
pe positũ ẽ qͥd ait man̾ suas ñ lauabit aqua uelut posteaquam tetigerit
Sed intelligendũ est quẽ tumq non lotis manib tetigerit. ipse quem t̾eti¬

Expanded text:
than loquitur ad Dauid: esto in agro in die operaria, id est in die qua fit opus. ac per hoc etiam hic pellem operariam in qua fit opus debemus accipere, id est alicui operi adcommodatam. sunt enim pelles quae tantummodo ad ornamentum habentur, non ad opus. Quid est quod ait: in omni uase operario pellis. nisi quod est ex pelle factum, hoc est in omni uase pelliceo? hoc autem isto loco uas dicit, quod graeci appellant o%so?; hoc enim nomen generale est omnium utensilium. aliud est autem quod appellatur artftlov; nam et hoc latina lingua U&\'< dicit. sed aYfetov illud magis intellegitur uas quod liquorem capit. Quid est quod ait: et que lauit aqua, lauabit uestimenta et lauabit corpus suum aqua et inmundus erit usque in uesperam? ambigue quippe positum est quod ait: manus suas non lauit aqua, uelut posteaquam tetigerit. sed intellegendum est: quemcumque non lotis manibus tetigerit, ipse quem teti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinentiũ ait. Aut inuestimento laneo aut inuestimento stuppeo aut stami¬
ne aut in lana aut inlineis aut mlaneis. cũ iã supͣ dixiss& inuestimento laner
aut uestimento stuppeo: Nã stuppeũ ẽ utiq lineũ. Anillic uestim̃ta in¬
tellegi uoluit. hic autem qd lib& laneũ & qͣd lib& lineum: Non enĩ uestim̃ta
sunt stramina iumentoꝵ cũ sint lanea. aut uestimenta sunt retia cũ sint li¬
ea: Prius gͦ spetialit̃ de uestimentis. deinde generalit̃ de o
lineis dicere uoluit .I. Quaerit᷑ quid dixerit in om̃i operalia pelle: quõd
non nulli interp̃tati sunt in om̃i confecta pelle. sed ñ ait grecꝰ ergas menoder¬

Expanded text:
pertinentium ait: rant in uestimento laneo aut in uestimento stuppeo aut in stamipertinentium ait: rant in uestimento laneo aut in uestimento stuppeo aut in stamine aut in lana aut in lineis aut in laneis, cum iam supra dixisset: in uestimento laneo aut in uestimento stuppeo? nam stuppeum est utique lineum. an illic uestimenta intellegi uoluit, hic autem quodlibet laneum et quodlibet lineum? non enim uestimenta sunt stramina iumentorum, cum sint lanea, aut uestimenta sunt retia, cum sint linea. prius ergo specialiter de uestimentis, deinde generaliter de omnibus rebus laneis et lineis dicere uoluit. Quaeritur quid dixerit: in omni operaria pelle, quod nonnulli interpretati sunt: in omni confecta pelle. sed non ait graecus
Abbreviated transcription (Latin):
& dabit cũ postulatione qđ maritꝰ mulieris in formi excluso dandũ constituerit
ñ ẽ in ꝓͥptu intelligere. Ad anima quippe qđ gretꝰ hab&. plurib modis intelli¬

Expanded text:
et dabit cum postulatione, quod maritus mulieris informi excluso dandum constituerat, et dabit cum postulatione, quod maritus mulieris informi excluso dandum constituerat, non est in promtu intellegere. aiiwjia quippe, quod graecus habet. pluribus modis intell
Abbreviated transcription (Latin):
iã p̃cipit. oculũ ꝑ oculo. dentẽ ꝓdente. manũ ꝑmanu. pedem ꝓpede. cõbustio¬
nẽ ꝓ cõbustione. uulnus ꝓuulnere. liuorẽ pliuore. talionis uidelic& aequita
uia lex ideo constitult ut demonstrar& quae uindicta debea
gem sciret᷑ quid uindictae deberet᷑. unde sciret᷑ quid uenia relaxar&. ut dici
poss& dimitte nobis debita nr̃a sic̃ & nos dimittimꝰ debitorib nr̃is: Debito¬
ris igit᷑ lege monstrant᷑. ut quando ignoscit᷑ appareat quid dimittat᷑. Neq eñĩ
ebita dimitteremꝰ. nisiquid nobis deber&ur lege indice discerem
forme puerperium iam quidem fuerit. sed adhuc quodãmͦ informit̃ animatũ. qm̃ mag¬
na de anima quaestio ñ ẽ p̃cipitanda in discussȩ temeritate sententiae. ideo lex noluit
nicidiũ ꝑtinere quia nondũ dicipotest anima uiua in eo corpo

Expanded text:
iam praecipit: oculum pro oculo, dentem pro dente, manum pro manu, pedem pro pede, conbustioiam praecipit: oculum pro oculo, dentem pro dente, manum pro manu, pedem pro pede, conbustionem pro conbustione, uulnus pro uulnere, liuorem pro liuore, talionis uidelicet aequitate. quae lex ideo constituit, ut demonstraret quae uindicta debeatur. nisi enim per legem sciretur quid uindictae deberetur, unde sciretur quid uenia relaxaret, ut dici posset: <et> dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? debitores igitur lege monstrantur, ut quando ignoscitur adpareat quid dimittatur. neque enim debita dimitteremus, nisi quid nobis deberetur lege indice disceremus. si ergo illud informe puerperium iam quidem fuerat, sed adhuc quodam modo informiter animatum — quoniam magna de anima quaestio non est praecipitanda indiscussae temeritate sententiae — ideo lex noluit ad homicidium pertinere, quia nondum dici potest anima uiua in eo corpor
Abbreviated transcription (Latin):
iautẽ litigabunt duo uiri & ꝑcusserit mulierẽ in ute¬
ro habentem : & exierit infans eiꝰ ñ deformat᷑. de trimentũ patiet᷑ quantũ indixe¬
rit uir mulieris. & dabiti. postulationẽ. Mihi uidet᷑ significationis alicuius
causa dicihaec magis. quã scriptura circa huiꝰ modi facta occupata. Nam sullud atten¬
er& ne pregnans mulier ꝑcussa in abortũ cõpelleret᷑. ñ ponero
uiros cũ possit & ab uno hoc admitti qui cũ ipsa muliere litigauerit uel etiã ñ litiga¬
uerit. sed aliena posteritati nocere uolendo id fecerit. Qđ uͦ nͨ formatũ puerperiũm
ad homicidiũ ꝑtinere. ꝓfecto nec hominem deputauit quod ta
ritur. hic de anima quaestio sol& agitari. utrum qđ formatũ ñ ẽ ne animatũ quidem
poss& intellegi. & ideo ñ sit homicidiũ quia nec exanimatũ dici potest: si adhuc ani¬
mã ñ habebat. Sequit᷑ enĩ & dicit. Si autem formatũ fuerit. dabit anim̃a ꝓ anima:

Expanded text:
autem litigabunt duo uiri et percusserint mulierem in utero habentem, et exierit infans eius non deformatus, detrimentum patietur; quantum indixerit uir mulieris, et dabit cum postulatione. mihi uidetur significationis alicuius causa dici haec magis quam scriptura circa huius modi facta occupata. nam si illud adtenderet, ne praegnans mulier percussa in abortum conpelleretur, non poneret duos litigantes uiros, cum possit et ab uno hoc admitti, qui cum ipsa muliere litigauerit uel etiam non litigauerit, sed alienae posteritati nocere uolendo id fecerit. quod uero non formatum puerperium noluit ad homicidium pertinere, profecto nec hominem deputauit quod tale in utero geritur. hic de anima possit intelligi: et ideo non sit homicidium, quia nec exanimatum dici potest, si adhuc animam non habebat. Sequitur enim et dicit: Si autem formatum fuerit, dabit animam pro anima
Abbreviated transcription (Latin):
on dimisit in ea iħs quic¬
trans gresus nihil ab om̃ib: quib constituit dñs moysi. Propt̃ hoc nullomodo putanda est
ista crudelitas quo nullum uiuum inciuitatib sibi traditis dimittebat iħs: quia ds̃ hoc ius¬
isse auctorem nolunt credere. tam ꝑuersa de operib dĩ quam de peccatis hominũ iudicant.
nescientes quid quisq dignussit. & magnũ putantes malũ cũ casura deiciunt immortalesq
moriunt᷑¬

Expanded text:
on dimisit in ea Iesus quidt Iesus: non est transgressus nihil ab omnibus quibus constituit dominus Moysi. propter hoc nullo modo putanda est ista crudelitas, quod nullum uiuum in ciuitatibus sibi traditis dimittebat Iesus, quia deus hoc iusisse auctorem nolunt credere, tam peruerse de operibus dei quam de peccatis hominum iudicant nescientes quid quisque pati dignus sit et magnum putantes malum, cum casura deiciuntur mortalesque moriunt
Abbreviated transcription (Latin):
N
erit meretrox a filiab isrł : & non erit fornicans a filiis isrł. Ecce ubi.
ri ñ coniugib suis. quando & meretrices ẽẽ & ad meretrices accedere: ꝓhib& quarũ publice
rpitudo. Indecalogo autem moechiae nomine non uidet᷑ hoc aꝑte phibuisse
qm̃ moethia non nisi ad ulteriũ intelligi sol& : unde quid nobis uideretur ibi tractauimꝰ:¬

Expanded text:
n erit meretrix a filiabus Israhel et non erit fornicans a filiis Israhel. ecce ubri non coniugibus suis, quando et meretrices esse et ad meretrices accedere prohibet, quarum publice uenalis est turpitudo. in decalogo autem moechiae nomine non uidetur hoc aperte prohibuisse, quoniam moechia nonnisi adulterium intellegi solet. unde quid nobis uideretur, ibi tractauim
Abbreviated transcription (Latin):
irdatus e ds̃ aba ham & exemit lothde medio euersionis. Commendat
us magis abra liae liberatum esse loth: ut intelligamꝰ iustũ loth dictũ scđm quendam modũ.
maxime qđ unum uerum dm̃ colebat. & ꝓpt̃ cõparationem scelerum sodomoꝵ int̃ quos ui¬
uens ad uitam similem non potuit inclinari

Expanded text:
rdatus est Deus Abraham, et exemit Loth de medio eversionis. Commendat Scriptura meritis magis Abrahae liberatum esse Loth, ut intelligamus justum Loth dictum secundum quemdam modum, maxime quod unum verum Deum colebat, et propter comparationem scelerum Sodomorum, inter quos vivens ad vitam similem non potuit inclinari.
Abbreviated transcription (Latin):
nificat sapientiã : arca significat secretũ dĩ. In arca uissa sunt poni. lex & manna &
uirga aaron. In lege p̃cepta sunt: uirga potestatem significat. manna gram̃. quia
nisi cũ grã ñ ẽ potestas p̃cepta faciendi: Uerũ tam̃ quia lex a quo uis ꝓficiente ñ ex
om̃i parte cõplet᷑ : ꝓpitiatoriũ ẽ desuꝑ. Ad hoc enĩ op̃ ẽ ut ꝓpitius sit ds̃ & ideo
e suꝑ ponit᷑ : quia suꝑ exaltat miseri cordiã iudicio. Duo u chei
uicem se attendunt : quia consonant. duo quippe testam̃ta figurantur. Et uultꝰ

Expanded text:
nificat sapientiam, arca significat secretum dei. in arca iussa sunt poni lex et manna et uirga Aaron: in lege praecepta sunt, uirga potestas significatur, manna gratia, quia nisi cum gratia non est potestas praecepta faciendi. uerum tamen quia lex a quouis proficiente non ei omni parte completur, propitiatorium est desuper: ad hoc enim opus est, ut propitius sit deus, et ideo desuper ponitur, quia superexultat misericordia iudicio. duo uero chuicem se adtendunt, quia consonant — duo quippe ibi testamenta figurantur — et uult
Abbreviated transcription (Latin):
illius tẽptationẽ fuisse inculpabilẽ sicut idolum ia cob & illud qͣd dño ait ñ irascatur
re apetcato. Nam & illud qͣd trecentiuiri ad signũ crucis ipsonumero ꝑtinentes y¬
s fictiles acceperunt eisq ardentes faculas incluserunt quib
te lumina num erosa micantia tantam hostiũ multitudinẽ terruerunt: taquã ex suo
arbitrio uidetur fecisse gedeon. Non enĩ scriptura dicit dñm ad monuisse ut hoc face¬
r&. & tamen tam grande signũ quis eiꝰ animo atq consilio faciendũ nisi dñs inspira

Expanded text:
illius tentationem fuisse inculpabilem sicut dolum Iacob et illud quod domino ait: non irascatur illius tentationem fuisse inculpabilem sicut dolum Iacob et illud quod domino ait: non irascatur re a peccato. nam et illud, quod trecenti uiri ad signum crucis ipso numero pertinentes hydrias fictiles acceperunt eisque ardentes faculas incluserunt, quibus hydriis fractis repente lumina numerose micantia tantam hostium multitudinem terruerunt, tamquam ex suo arbitrio uidetur fecisse Gedeon; non enim scriptura dicit dominum admonuisse, ut hoc faceret. et tamen tam grande signum quis eius animo atque consilio faciendum nisi dominus inspira
Abbreviated transcription (Latin):
uolebat & cõplenda quae dixerat. Non eñi ꝑ istos tantũ qui etiam si peccauerunt int̃ iustos
tam̃ narrant᷑. sed etiam ꝑ ipsũ saulem omnimodo rȩꝓbatũ multa ds̃ populo suo p̃stitit inque
insiliuit etiam sp̃s dĩ & ꝓphetauit ñ cũ iuste ager&. sed cũ inuirũ scm dauid innocentẽq se¬
tiã . q̃d oporter& xp̃m mori ꝓgente. Quis enĩ egit nisi sp̃s dñi curans p̃nuntiare uentura
iam locutꝰ hoc potissimũ de uellere prius conpluto post modũ sicco & de area primũ sicca post
eiꝰ animo ad hoc qͣd generi humano significari oportebat usus ẽ ds̃. ad eiꝰ intelligat᷑ misericor¬
diã & mirabilem ꝓiudentiã ꝑtinere : Siquis autẽ dicit om̃a scientẽ fecisse & dixisse
exreuesatione ꝓphetica ut ꝑ eũ signa talia monstrarent᷑: ne defecu

Expanded text:
uolebat et complenda quae dixerat. Non enim per istos tantum, qui etiam si peccauerunt, inter iustos uolebat et complenda quae dixerat. Non enim per istos tantum, qui etiam si peccauerunt, inter iustos tamen narrantur, sed etiam per ipsum Saulem omni modo reprobatum multa deus populo suo praestitit, in quem insiliuit etiam spiritus dei et prophetauit. non cum iuste ageret. sed cum in uirum sanctum Dauid innocentemque saetum mori pro gente. quis enim egit nisi spiritus domini curans praenuntiare uentura, iam locutus, hoc potissimum de uellere prius conpluto, postmodum sicco et de area primum sicca, postea deputetur; quod uero etiam tali eius animo ad hoc quod generi humano significari oportebat usus est deus, ad eius intellegatur misericordiam et mirabilem prouidentiam pertinere. Si quis autem dicit omnia scientem fecisse et dixisse Gedeon ex reuelatione prophetica, ut per eum signa talia monstrarentur, nec defec
Abbreviated transcription (Latin):
& qua adepta qa uouerat soluit. Rursus enim considerandũ ẽ : quia gedeon & siñ postea¬
qua fecit efud tam̃ postea quam tẽptauit dñm qͣd utiq peccatũ magna strage hostib ce¬
sis atq superatis populo ad quisiuit salutem. Sic eñ scriptũ est. Et dtxit᷑ gedeon ad
dñm. Non irascatur indignatio tua in me: & loquar adhuc semel & tẽptabo ad huc
semel muellere. Irã quippe dĩ metuebat. qui nouerat se tẽptando peatge dd atĩ
in leege suamanifestissime. ꝓmib& : hoc tam̃ peccatũ eiꝰ & mirabilis signi e uideneia
& nagna uictorie psperitas liberationisq populi consecuta ẽ. lam eñĩ d̃s statuera
afflicto populo subuenire atq huĩ ducis quẽ adhoc opus assũ pserat uteba t anqrio
ñ solũ fidelia pic ͥuerũ etiam sub deficiente & delinquente & ad p̃nuntianda quae

Expanded text:
 qua adepta quod uouerat soluit. rursus enim considerandum est, quia Gedeon, etsi non postea qua adepta quod uouerat soluit. rursus enim considerandum est, quia Gedeon, etsi non posteaquam fecit ephud, tamen posteaquam tentauit dominum, quod utique peccatum est, magna strage hostibus caesis atque superatis populo adquisiuit salutem: sic enim scriptum est: et dixit Gedeon ad dominum: non irascatur indignatio tua in me; et loquar adhuc semel et tentabo adhuc semel in uellere. iram quippe dei metuebat, quia nouerat Se tentando peccare, quod deus in lege sua manifestissime prohibet. hoc tamen peccatum eius et mirabilis signi euidentia et magna uictoriae prosperitas liberationisque populi consecuta est. iam enim deus statuerat adflicto populo subuenire atque huius ducis, quem ad hoc opus adsumpserat. utebatur animo non solum fideli et pio uerum etiam subdeficiente et delinquente et ad praenuntianda quae
Abbreviated transcription (Latin):
tatione dñs qͥd p̃nuntiare uolebat ostendit: incompluto scilic& uellere & area tota circũ¬
quaq sicca figurare primũ populũ isrł ubierant scĩ cũ grã cȩlesti tãquã pluuia sp̃uali. &¬
tã qũa in uelamine sed in aꝑto caelestẽ grãm illo priore populo uelut ab eiusdem gr̃e ro¬
re alienato atq siccato. Nectam̃ frustra int̾ fideles & operantes iustitiã ꝓpt̃ bonã fidelẽq
uitã in qua eũ credendum ẽ esse defunctũ. tale in epła ad hebreos meruit testimoniũ.¬
eũ utiq: de gedeon possit hdec afferri differentia quia peccatũ qd fecit quando fecit efud
post qd uniuersus populus fornicat᷑ ẽ nulla ẽ eiꝰ cõmemorata ꝓsperitas. Postea uero qũã
tepte uotuuouit illa ẽ in signis eiꝰ uictoria consecuta: ꝓpter quam adipiscendã uouerat¬

Expanded text:
tatione dominus quod praenuntiare uolebat ostendit: in conpluto scilicet uellere et area tota circumtatione dominus quod praenuntiare uolebat ostendit: in conpluto scilicet uellere et area tota circumquaque sicca figurare primum populum Israhel, ubi erant sancti cum gratia caelesti, tamquam pluuia spiritali; tamquam in uelamine sed in aperto caelestem gratiam illo priore populo uelut ab eiusdem gratiae rore alienato atque siccato. nec tamen frustra inter fideles et operantes iustitiam propter bonam fidelemque uitam, in qua eum credendum eum utique de Gedeon possit haec adferri differentia. quia < post peccatum quod fecit, quando fecit ephud post quod uniuersus populus fornicatus est, nulla est eius commemorata prosperitas. postea uero quam Iephte uotum uouit, illa est insignis eius uictoria consecuta, propter quam adipiscendam uouerat et
Abbreviated transcription (Latin):
illo auro prede operatus ẽ efud & fornicat᷑ꝰ ẽ post illud om̃is isrł & factũ ẽ domui gedeon
inscandalum ñ solũ laudare ñ possumꝰ. uerum etiam quia scriptura hinc aꝑtisime iudica¬
uit repbare minime dubitamꝰ : nec tam̃ ex hoc ulla sit in iuria spũi dm̃ qui cũ confortaum
ut hostes populi eiꝰ tanta facilitate superar&. Cur ergo int̾ illos cõmemorat᷑ qui ꝑ fidem
uicerunt regna operantes iustitiã. nisi quia scã scriptura quoꝵ fidem atq iustitiã ueracit̃¬
laudat ñ hinc ipedit᷑ eoꝵ etiã peccata si qua nouit & oportere iudicat notare ueraciter:
Nam & in eo qd idem gedeon signũ petens sicut ipse locutꝰ ẽ tẽptauit in uellere.: nescio utrũ ñ
fuerit trans gressus p̃ceptũ quo scriptũ ẽ ñ tẽptabis dñm dm̃ tuũ. Uerumtam̃ etiã in eiꝰ tẽp¬

Expanded text:
illo auro praedae operatus est efud, et fornicatus est post illud omnis Israel, et factum est domui Gedeon illo auro praedae operatus est efud, et fornicatus est post illud omnis Israel, et factum est domui Gedeon in scandalum , non solum laudare non possumus, verum etiam quia Scriptura hinc apertissime judicavit, reprobare minime dubitamus. Nec tamen ex hoc ulla sit injuria spiritui Domini qui eum confortavit, ut hostes populi ejus tanta facilitate superaret. Cur ergo inter eos commemoratur, qui per fidem vicerunt regna, operantes justitiam, nisi quia sancta Scriptura, quolaudat, non hinc inpeditur eorum etiam peccata, si qua nouit et oportere iudicat, notare ueraciter? nam et in eo, quod idem Gedeon signum petens, sicut ipse locutus est. tentauit in uellere, nescio utrum non fuerit transgressus praeceptum. quo scriptum est: non tentabis dominum deum tuum; uerum tamen etiam in eius ten
Abbreviated transcription (Latin):
& iepte & dauid & samuhel & ꝓphetis qui ꝑfidem uicerunt regna õperantes iustitia
consecuti sunt ꝓmissiones. Alterũ q̃d ubi de illo ista narrant᷑ quod tale uouerit & imple
nasse : & transiit speculam gala ad & de specula gala ad trans filios ammon. E tuouit iepte
uotũ dño & tetera ad hoc ipsum uotũ ꝑtinentia. ut om̃a quae deinceps facta sunt tatiũn opera
spos dm̃ qui suꝑ eũ factus ẽ in telligenda uideant᷑. Ista testimonia nos cõpellunt quaerere po¬
tius eur factu sit: quã facile imphare qͣ d factum ẽ. Sed primo illud qͣd ex epła qua ad hebre¬
o ẽ comemoraui int illos laudabiles uiros quibidem recolunt᷑ non solumẽ iepte uenũ et̃a
ged eon dequosimiliter scriptura dicit sp̃s dm̃ confortauit gedeon: & tam̃ el factũ qͥd de¬

Expanded text:
et David et Samuel et prophetis, qui per fidem devicerunt regna, operantes justitiam, et David et Samuel et prophetis, qui per fidem devicerunt regna, operantes justitiam, consecuti sunt promissiones . Alterum, quod ubi de illo ista narrantur, quod tale voverit et impns Galaad et Manasse, transiit speculam Galaad; et de specula Galaad trans filios Ammon, et vovit Jephthe votum Domino , et caetera ad ipsum votum pertinentia, ut omnia quae deinceps facta sunt tanquam opera spiritus Domini qui super eum factus est intelligenda videantur. Ista testimonia nos compellunt quaerere potius cur factum sit, quam facile improbare cur factum sit. Sed primo illud ad quod ex Epistola quae ad Hebraeos est cum memoravi, inter illos laudabiles viros, qui ibidem commemorantur non solum est Jephthe, verum etiam Gedeon, de quo similiter Scriptura dicit: Spiritus Domini confortavit Gedeon , et tamen ejus factum q