comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione perfectus non descendere inhumiliorarerum saeculariũ cupi¬
ditatedebebit neque interioribus corporis nlecebris prouocatus
decectisui sublimitate decedere. Et qui in agro erit non reuer¬
catur tollere tunicam suam. scilic& positus in operatior
p̃cepti non adcuras pristireuertatur. neq: al.qua corporis indu¬
menta desider&. Obquae reuersus ueterũ e indepeccaminum
quibus antea contegebatur erit tunicam relaturus. Vce pręg¬
nantibus & nutrientibus. Simpliciter quidem stud prostermorã
fugae accipi potest. quiauentris onere impeditas imminen tem
temporum ruinam effigere sit molestum sedquid conditio sex us
& generationis ordo commeruit. nisi forte aetas illa mulierum
quae in illa tempora inciderint ꝓpriaesit futura maledicta
sed absit istud ut quic quam sit quod homini nisi suaculpa malũ
ficit. Nonigitur defetarum oneredm̃ ad monu isse credendũ
est cumdicit. Vae praeg nantibus. sed animarum peccatis. re¬

Expanded text:
tione perfectus, non descendere in humiliora rerum saecularium cupiditate debebit, neque inferioribus corporis illecebris provocatus de tecti sui sublimitate decedere. Et qui in agro erit, non revertatur tollere tunicam suam . Scilicet positus in operatione praecepti, non ad curas pristinas revertatur: neque aliqua corporis indumenta desideret, ob quae reversus, veterum exinde peccaminum, quibus antea contegebatur, erit tunicam relaturus. 6. nantibus et nutrientibus . Simpliciter quidem istud propter moram fugae accipi potest: quia ventris onere impeditas, imminentem temporum ruinam effugere sit molestum. Sed quid conditio, sexus et generationis ordo commeruit? Nisi forte aetas illa mulierum, quae in illa tempora inciderint, proprie sit futura maledicta. Sed absit istud, ut quidquam sit, quod homini nisi sua culpa malum fiat. Non igitur de fetarum onere Dominum admonuisse credendum est, cum dicit: Vae praegnantibus: sed animarum peccatis repl
Abbreviated transcription (Latin):
Inter p̃tatiocuitẽ nominis barabbae patris filius. iam itaq ar¬
canum futurae infidelitatis ostenditur xp̃m patris filiũ p̃fe¬
rendo antixpm scilicet hominem peccati & zaboli filium po¬
tiusq ad hor tantibus principib suis eligũnt dam nationi
clamis cocriea & uestis purpurea. & corona spinea. & ha¬
rundo dexterae . & genuposito ad oratur. inluditur. suscep¬
tis uidelicet omnib corporis nr̃i infirmitatib omnium. de¬
inde martrrũ quib regnum secũ erat debitũ sanguine in
c̃cicolore ꝑfunditur. praeciosoq profetarũ. ac patri¬
charũ inpurpurahonore uestitur. Spinis quoq: id est con¬
pungentiũ quondam peccatis gentium coronatur aut ꝙ
rebus ꝑ niciosis atq in utilib quae capitieius idẽ. dõ circũ¬
rectionem mortis ipsius spolia deti
linteo reperimus decelo ad petrum uni
tur. rude scilicet ac nouum & mollo antea ing

Expanded text:
Interpretatio autem nominis Barabbae est patris filius. Jam itaque arInterpretatio autem nominis Barabbae est patris filius. Jam itaque arcanum futurae infidelitatis ostenditur, Christo patris filium praeferendo, antichristum scilicet hominem peccati et diaboli filium: potiusque adhortantibus principibus suis eligunt damnationi hlamys coccinea et purpurea. Corona spinea. rundo dexterae, et genu posito adoratus illuditur. Susceptis videlicet omnibus corporis nostri infirmitatibus, omnium deinde martyrum, quibus regnum secum erat debitum, sanguine in cocci colore perfunditur: pretiosoque prophetarum ac patriarcharum, in purpura, honore vestitur. Spinis quoque, id est, compungentium quondam peccatis gentium coronatur: ut ex rebus perniciosis atque inutilibus, quae capiti ejus, id est, Deo circurectione mortis ipsius spolia detraquidem in hoc eodem linteo reperimus de coelo ad Petrum univChristus infertur, rude scilicet ac novum, et nullo antea ingr
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃ teritis sacerdoti quia semꝑ uenturũ xp̃m exlege ipsedixis sec.
Huic iero legis ignaro interro gantianipse esset rex iudaeoꝵ
dicitur. tudicis. quia ꝑfidem p̃sentis confessionis scilus gentium
est. & quod hoc deseille quia antea ignorabat loquatur quod
hinigent. quicante a loquaebantur.
edente autem pilato protribunali. misit ad illũ uxor suadi
Ocens. nihil tibisit e iusto isti. Speties inagentium plebis est
quae iam fidelis eum cũ quo conuersabatur. in credulum
populum ad xp̃ifidem aduocat. quae quia ipsa multum sit
passaꝑ xp̃o in eandem gloriã futurae speullũ cum quo con¬
uersabatur inuitat. Deniq pilatus & manus lauit populo
is suscipientib inse acfilios suos rusidominicisanguinis crimen
cotidiȩ in confessionẽ fidei ab lutus gentium populus demigrat
quod unum x reis poscentibus dimittio portaebat ut ihmabsolue¬
ret. barabban potius hortantibus sacer dotib populus elegit.

Expanded text:
eteritis sacerdoti, quia semper venturum Christum ex lege ipse dixisset. Huic vero legis ignaro interroganti an ipse esset rex Judaeorum dicitur: Tu dicis, quia per fidem praesentis confessionis salus gentium est. Et quod hoc de se, ille qui antea ignorabat loquatur, quod hi negant qui antea loquebantur. edente autem Pilato pro tribunali, misit ad illum uxor sua, dicens: Nihil tibi sit et justo isti . Species in ea gentium plebis est: quae jam fidelis eum, cum quo conversabatur, incredulum populum ad Christi fidem 807 advocat. Quae quia ipsa multum sit passa pro Christo, in eamdem gloriam futurae spei illum cum quo conversabatur invitat. Denique Pilatus et manus lavit, et populo is suscipientibus in se ac filios suos fusi dominici sanguinis crimen, quotidie in confessionem fidei ablutus gentium populus demigrat quo unum ex reis, poscentibus dimitti oportebat, Jesum absolveret : Barabban potius hortantibus sacerdotibus populus elegit .
Abbreviated transcription (Latin):
colens trepidationis istius culpam senecad monitũ potuis
auctor es set. tam̃ ementiũ infidelitatẽ ipsa ꝓfessio uen¬
dentis argueret. qui responderunt: Quid anos tuuide¬
ris: Professio audax atq caeca est. emisse seiusti sangui¬
nem audiunt ex tra iudicii reatum futuros. ẽẽ. secredunt
cũ tamendicendo tu uideris. facinus ipsũ inuendente cons¬
tituat contra autem uendentis testimonio sceluis ementiuio it¬
confi metur: Secedens itaque suspenditit o denonae ts epo ita
nos tuis iuda tempus ẽ conparatum ut sub pasaduie dñe eoos¬

Expanded text:
colens trepidationis istius culpam se nec admonitum potuisscolens trepidationis istius culpam se nec admonitum potuissauctor esset, tamen ementium infidelitatem ipsa professio vendentis argueret. Qui responderunt, quid ad nos? Tu videris . Professio audax atque caeca est. Emisse se justi sanguinem audiunt, et extra judicii reatum futuros esse se credunt: cum tamen dicendo: Tu videris, facinus ipsum in vendente constituant, contra autem vendentis testimonio scelus ementium confirmetur. Secedens itaque suspendit se damnato Christo . Ita mortis Judae tempus est comparatum ut sub passione Domini com
Abbreviated transcription (Latin):
sui gladio esset ꝑ empturus. ceterum si secundum senten¬
tiameius omnis gladio utens gladio perimeretur. recte
ad necem eorũ gladius ex erebatur qui orum utebantur
tes tes conquisiti. sacerdos eius ipsius inquagloriabatur
legis ignarus etiam sacramento. an ipse xp̃s esset fidem
quaerens quasideocculte de eo lex ꝓfetae quaeloqueren¬
tur. quin&iamhis ipse xp̃m ẽ confessus inuitus dñodicen¬
te. Tudixisti. cuius maies tate audita uestem sibi discidit
Ipsum uidelic& contegebatur uelamentũ legis abrumpens
inpalmis uero atq sputis ad consum mandam hominis hu¬
militatem uniuersa in eum contumeliarũ genere x
negauerit. quam quã de hoc superius tractatum ẽ. Nam
primum ait . non se intellegerequid diceret. sequenti
non se ei ad hesisse. Tertio uero se hominem non nosse.
& uere ꝓpe iam sinepiaculo hominem negabat quemdĩ
filium primus agnouerat. tamenquia ex infirmitate
carnis uel ambiguus extitis set: amarissi me fleuit. re¬

Expanded text:
sui gladio esset perempturus. Caeterum si secundum sententiam ejus omnis gladio utens, gladio perimeretur; recte ad necem eorum gladius exserebatur, qui eodem utebantur testes conquisiti: sacerdos ejus ipsius, in qua gloriabatur, legis ignarus, etiam sacramento an ipse Christus esset fidem quaerens: quasi occulte de eo lex prophetaeque loquerentur. Quin etiam is ipse Christum est confessus invitus, Domino dicente: Tu dixisti. Cujus majestate audita vestem sibi discidit, ipsum videlicet quo contegebatur velamentum legis abrumpens. In palmis vero atque sputis, ad consummandam hominis humilitatem, universa in eum contumeliarum genera exnegaverit: quanquam de hoc superius tractatum est. Nam primo ait, non se intelligere quid diceret: sequenti, non se ei adhaesisse: tertio vero, se hominem non nosse. Et vere prope jam sine piaculo hominem negabat, quem Dei filium primus agnoverat: tamen quia ex infirmitate carnis vel ambiguus extitisset, amarissime flevit, re
Abbreviated transcription (Latin):
rem abscidit eiq dñs ait. Conuertegladiũ tuũ in locum
suum omnes eñi quigladio utuntur. gladio peribum iec¬
gohic ipse iam uidicatus est. quia gladio utens gladio inte¬
ribit. sed non omnis gladio utentibus mors solet esse ꝑ gla¬
dium. Nam plures aut febris aut alius accidens casus ad¬
sumit quigladio aut iudicu officio. aut resis tendi latroni¬
b necessitate sunt usi. Igitur abapostolo seruo principis
sacerdotis auricula desecatur. populo uidelicet sacer dotio
seruienti ꝑ xp̃idiscipulum in obediens auditus xciditur.
& ad capacitatem ueritatis hoc quoderat in audiensã putat᷑
Turba cutem omnis ad uersus dñm gladus armata poes se¬
rat. Recondi gladium p̃cȩpit. quia eos non huma no sedoris

Expanded text:
rem abscidit: eique Dominus ait: Converte gladium tuum in locum rem abscidit: eique Dominus ait: Converte gladium tuum in locum suum. Omnes enim, qui gladio utuntur, gladio peribunt . Ergo hic ipse jam judicatus est, quia gladio utens gladio interibit? Sed non omnibus gladio utentibus mors solet esse per gladium. Nam plures aut febris aut alius accedens casus absumit, qui gladio aut judicii officio aut resistendi latronibus necessitate sint usi. Igitur ab apostolo servo principis sacerdotum auricula desecatur: populo videlicet sacerdotio servienti, per Christi discipulum inobediens auditus exciditur, et ad capacitatem veritatis hoc quod erat inaudiens amputatur. 805 Turba autem omnis adversus Dominum gladiis armata processerat. Recondi gladium praecepit: quia eos non humano, sed oris
Abbreviated transcription (Latin):
lis iusi tauit. Nam aliquandiulegis amore detenti quodum fi¬
di somno octupatisunt. Ter tio uero id est da ritatis suce red¬
ditũ securitati eos qui eti que restituet.
& cul copluri ma turba. In his omnib passonis enuimibo
sedin hosculo iudae ha ec fuit ratio ut doceremur inimicos
omnes &sqiquos sciremus deseuituros in nos ee diligere
ostulu m eni eius dñs nontespuit. Quod autẽ aet iuicdaiu
fac quod facis: ł raditionis suae potestatem sub uerbihuius
conditio ne ꝑmittit: Nam quiiuris suibabebat aduer sumtra¬
drtores ad uocare duodecim milia legione s angelorũ. lorige
facilius unius hominis & consiliis: &artib potuis set occur¬
rete. Deniq pilatoait Nonhaberes inmepotesitendo
nisidatatibi es set : Dat igitur in sepotes etem dicendo
fas quod facis scilic& qui auoluntati pensatur inuidia¬
erant cum eo gladiũ exerens seruo principis sacer dotum au¬

Expanded text:
lis, visitabit. Nam aliquandiu legis amore detenti, quodam filis, visitabit. Nam aliquandiu legis amore detenti, quodam fidei somno occupati sunt. Tertio vero, id est claritatis suae reditu, securitati eos quietique restituet. et cum eo plurima turba . In his omnibus passionis est ordo. Sed in osculo Judae haec fuit ratio: ut doceremur inimicos omnes, eosque quos sciremus desaevituros in nos esse, diligere. Osculum enim ejus Dominus non respuit. Quod autem ait Judae, fac quod facis traditionis suae potestatem sub verbi hujus conditione permittit. Nam qui juris sui habebat adversum traditores advocare duodecim millia legionum angelorum, longe facilius unius hominis et consiliis et artibus potuisset occurrere . Denique Pilato ait: Non haberes in me potestatem, nisi data tibi esset . Dat igitur in se potestatem dicendo: Fac quod facis : scilicet quia voluntatis crierant cum eo gladium exserens, servo principis sacerdotum au
Abbreviated transcription (Latin):
si illũ bibat. quia patinisigeius passione non possumus. Verũ¬
terum reuersus repperit dormientes. ostendit absentiae
tempore plures quodam fidei somnodetinendos. sed rursum
orauit. Iderepetens reuersusq qui uigilare iusserat. qui con¬
sopitos obiurgauerat. ait. Dor mite iã & quiescite. post ora¬
tionem frequentem post discursusq multiplices metũ demit
securitatem red didit inrequiem adortatur uoluntatẽ patris
iam de nobis securus epectat dicens fiat uoluntas tua. quia
transiturũ in nos calicembibens infirmitatem corporis nr̃i
ex timoris sollitudinem & ipsũ dolorem mortis obsorbueret.
mum reuersus obiurgat. secundo silet tertio quiescere iub&
Ratio istaquidẽ : primum past resurrectionem disꝑsos
eos & diffidentes ac trepidos dep̃hendit. secundo mis sospũ
paradito grauatis ad contuendam eucngelu liber tutemocu¬

Expanded text:
si illum bibat: quia pati nisi ex ejus passione non possumus. si illum bibat: quia pati nisi ex ejus passione non possumus. terum reversus reperit dormientes; ostendit absentiae suae tempore plures quodam fidei somno detinendos. Sed rursum oravit, idem repetens: reversusque, qui vigilare jusserat, qui consopitos objurgaverat, ait, Dormite jam et requiescite . Post orationem frequentem, post discursus recursusque multiplices, metum demit, securitatem reddit, in requiem adhortatur, voluntatem Patris jam de nobis securus exspectat, dicens, Fiat voluntas tua: quia transiturum in nos calicem bibens, infirmitatem corporis nostri, et timoris sollicitudinem, et ipsum dolorem mortis absorberet.  primum reversus objurgat, secundo silet, tertio quiescere jubet: ratio ista est, quod primum post resurrectionem dispersos eos et diffidentes ac trepidos reprehendet: secundo misso Spiritu paracleto, gravatis ad contuendam Evangelii libertatem ocu
Abbreviated transcription (Latin):
temptationem, Quid in nos infirmitate carnis licer&. cur autẽ
ne in temptationem uenirent. orare eos ad monuis setostendit
dicens. Sp̃s quidem promptus ẽ. caroautẽ infirma. Nonutique
dese ad eoseñi hic sermo conuersus est. aut quo modo nunc dese
sp̃s promptus si superius tristis est anima usq ad mortem. sed
uigilare p̃cdepit & orare ne in temptationẽ incidant. nein fir¬
mitati corporis suc cũbant. & idcirco si possibile ẽ ut transeas
calix orat: quia bibendieius caro omnis infirmasit. Rursum
iste nisiillumbibam fiat uoluntastua. passuris discipulis ꝑ
fide ius tificationem omnem in se corporis nr̃i infirmitatẽ ad sũp¬
sit cruci que secũ uniuersae aquib infirmabamur ad fixit
Ideo peccata nr̃a portat & ꝓ nobis dolet quia fideim nobis calo¬
referuente. cumaduersum diabolũpassionis bellosit decen¬
tandum omnes in becillitatũ nostrarũ dolores cũ corporeeius
& passione moriuntur. & ideo transire ab eo calix non potest ni¬

Expanded text:
tentationem, ne quid in nos infirmitati carnis liceret . Cur autem ne in tentationem venirent orare eos admonuisset, ostendit dicens, Spiritus quidem promptus, caro autem infirma, non utique de se: ad eos enim hic sermo conversus est. Aut quomodo nunc de se spiritus promptus, si superius tristis est anima usque ad mortem? Sed vigilari praecipit et orari, ne in tentationem incidant, ne infirmitati corporis succumbant: et idcirco si possibile est ut a se transeat calix orat, quia bibendi ejus caro omnis infirma sit. 10. Paiste nisi illum bibam? fiat voluntas tua . Passuris discipulis per fidei justificationem, omnem in se corporis nostri infirmitatem assumpsit: crucique secum universa ea quibus infirmabamur affixit. Ideo peccata nostra portat, et pro nobis dolet: quia fidei in nobis calore fervente, cum adversum diabolum passionis bello sit decertandum, omnes imbecillitatum nostrarum dolores cum corpore ejus et passione moriuntur. Et ideo transire ab eo calix non potest, ni
Abbreviated transcription (Latin):
qula ptium sanguinis ossec. neq in corban idẽ oblatiorum
petunic ad misceri liceret: consilio inito emit agenfigub
& insepulturam peregrinorũ deputatur amaginu duoe pro¬
ohiescim sucramentum & in factis iniquitatis miraculiple¬
nameditatio figuliopus est. delutouasa formare cuiis in
manusit e lu ti codem ut sa ut adipsum autpuil chinus ue¬
sifas cius ad quitur & in sepulturã peregrinorũ adq in opũ
usus alienis ẽ hisuidelicet qui inp̃tio xp̃i sanguinis sepelien¬
tur quo uniuer sasunt empta Omnia eñi apatoe accepiti
omnia sunt cuius inmanusit nosut uellit tam quam figo¬
lusrf ormano In hocigitur agro xp̃o commortui &con¬
sepultihuius peregrinationis nr̃ae aeternã requienisor¬
tiemur incuius reifidem hieremiae ꝓphetia subditur.
ut in facti istius opere tanto antediuinȩ uocis auctoritas
rex iudueorũ: respondit. iudici sed quam diuersus ser¬
mo ẽ quifuerat ad sacer dotem Illi eñ i quaerenti an ipse

Expanded text:
quia pretium 806 sanguinis esset, neque in corbanan, id est, in oblationum pecunia admisceri liceret, consilio inito emitur ager figuli, et in sepulturam peregrinorum deputatur. Magnum in hoc prophetiae sacramentum et in factis iniquitatis miraculi plena meditatio. Figuli opus est de luto vasa formare: cujus in manu sit, ex luto eodem vas aut idipsum aut pulchrius resitas ejus acquiritur, et in sepulturam peregrinorum atque inopum usus alienis est: his videlicet, qui in pretio Christi sanguinis sepelientur, quo universa sunt empta. Omnia enim a Patre accepit,guli est, quia Dei omnia sunt, cujus in manu sit, nos ut velit tamquam figulus reformare. In hoc igitur agro Christo commortui et consepulti, hujus peregrinationis nostrae aeternam requiem sortiemur. In cujus rei fidem Jeremiae prophetia subditur, ut in facti istius opere tanto ante divinae vocis auctoritas rex Judaeorum, respondit: Tu dicis. Sed quam diversus sermo est, qui fuerat ad sacerdotem? Illi enim quaerenti, an ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Petrum ideo extrib: quici p̃cȩteros non se scandalizaturum
fuertit gloriatus. superioris cuitẽ metus sui indicat causas
dicens. Orate neintretis intemptationem. Hoc erat igitur
quod uolebat & ideo in oratione tradiderat. Non inducas in

Expanded text:
Petrum ideo ex tribus, quia prae caeteris non se scandalizaturum Petrum ideo ex tribus, quia prae caeteris non se scandalizaturum fuerat gloriatus. Superioris autem metus sui indicat causas, dicens, Orate ne intretis in tentationem . Hoc erat igitur quod volebat; et ideo in oratione tradiderat, Non inducas n
Abbreviated transcription (Latin):
nmae sulutis ostensum. Nium quidpati ipse nolebat alicoqunsut e¬
rius fundendum in remissiont̃ peccatorũ corporissui sangiuimẽ
do non sicut ego uolo sedsicut tuuis. Totus igitur supihis quipas¬
sumeraita metus est. atq idcoquia non est possibile sinon pati peo
his rogat quipas suri pos st erant dicens t ransear salene ame
łdest quo modo a mebibitur ita abhis bibatur sine spcidiffi¬
dentias in esensu do lobis sine metu mortis. ideo autẽ si possi
le est corũ acerbitate corpora humana non uinci. qudd aut̃ ait.
Nonsicut ego uolo sed sicut tuuis Uell& quidem eos nom pati
neforte in passione diffidant. sed cohereditatis sucie gloriam
sine passionis difficultate mereantur. Nonego non ut ñpacu¬
antur rogat dicens non ut egouolo sedut ait quod pater uult
bibendi calicis in eos exe transeat firmitudo quia ex uoluntate
& petrum quo arguit cur secũ una saltim hora nonuigilent.

Expanded text:
strae salutis ostensum. Numquid pati ipse nolebat? Atquin supestrae salutis ostensum. Numquid pati ipse nolebat? Atquin superius fundendum in remissionem peccatorum corporis sui sanguinem do, Non sicut ego volo, sed sicut tu vis? Totus igitur super his qui passuri erant metus est: atque ideo, quia non est possibile se non pati pro his rogat qui passuri post se erant, dicens, Transeat calix a me, id est, quomodo a me bibitur, ita ab his bibatur, sine spei diffidentia, sine sensu doloris, sine metu mortis. 8. Patiendi virtutemle est eorum acerbitate corpora humana non vinci. 803 Quod autem ait, Non sicut ego volo, sed sicut tu vis: vellet quidem eos non pati, ne forte in passione diffidant, sed cohaereditatis suae gloriam sine passionis difficultate mereantur. Non ergo ut non patiantur rogat, dicens, Non ut ego volo: sed ut, ait, quod Pater vult, bibendi calicis in eos ex se transeat firmitudo: quia ex voluntateet Petrum coarguit cur secum una saltem hora non vigilet .
Abbreviated transcription (Latin):
consputum & crucifixum essent contemplaturũ. quaera¬
tio seruata in petro est. quicũ negaturus ess& itanegauit.
Non noui hominem. Quia dictum est aliquid infilium ho¬
minis remittetur. tristis ergo est usq ad mor tem. non
itaq mors sed tempus mortis in metus est. qui a post eam
resur rectionis uirtutem fides esse firmanda credentiũ
sequitur illud: Sustinete & uigilate mecum. & progro¬
sus ꝓcidit infaiciem suam orans. Manere secum ꝑiugi¬
les admonet. sciebat eñĩ in grauantem zabolo fidem
consopiendam. & patrem secum iugilantiam imperat
imeus sipos sibile est transetit a mecalix is ter sobat enumiqluida
ego uido seasicut tuius. ⁊ ransire asecalicem rogrit numquidat
oratso se duliud est ut transent depcari. Ineo en quod aracisit
asetransit excedit. Numquid inpos sibile erate nomnati ep̃m
sioquin siam a constitutione mundi sccra mentũboe lio quuir supe¬

Expanded text:
consputum et crucifixum essent contemplaturi. Quae raconsputum et crucifixum essent contemplaturi. Quae ratio servata in Petro est, qui cum negaturus esset, ita negavit: Non novi hominem : quia dictum aliquid in filium hominis remittetur. Tristis ergo est usque ad mortem. Non itaque mors, sed tempus mortis in metu est: quia post eam resurrectionis virtute fides esset firmanda credentium. 6. Sequitur illud: Sustinete et vigilate mecum. Et progressus procidit in faciem suam orans . Manere secum pervigiles admonet. Sciebat enim ingravante diabolo fidem eorum consopiendam: et parem secum vigilantiam imperat, meus, si possibile est, transeat a me calix iste: sed tamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis. Transire a se calicem rogat. Numquid ait, oratio. Sed aliud uod a se transit excedat. Numquid possibile erat non pati Christum? Atquin jam a constitutione mundi sacramentum hoc in eo erat no
Abbreviated transcription (Latin):
nisi in ipsa quidem mortepositi sunt pollicitentur sese nega¬
turos. Et procedens ius sit discipulos suos considere dũ
orar&. adsumptisq: petro. & ia cobo & iohanne. denpit
tristis esse. Ergo non antristis ẽ quã ad sumit . & omnis me¬
tus illis es se crpit adsumptis atq: ita non deseor ta est sed de
his quod ad sumpserat mȩstitudo. & quidem recordandũ ẽ
non alios ad sumptos fuis se quã ipsos illos quib uenturus in reg¬
no suo filius hominis ostensus ẽ. tum cũ adsistentib in montẽ
morsi & helia totam aeter nae gloriae suae honore cir
Nam side morte erat metus ad eã utiq referriꝑquã er at
debuit. sed aliud est usq: inaliud obid metuere. & causcim
non facit quidquid infine ẽ . quia usq: in id quod ab altero con¬
ceptũ sit differatur: Superius igitur dixerat scandalum
paciemini in me inista nocte. sciebat ex terrendos. fugan¬
dos negaturos. sed quia sp̃s blas phemia nec hic nec in ueter¬
nũ remittitur. metuit nesedm̃ abnegent quẽ cȩsum &

Expanded text:
si in ipsa quidem morte positi sint, pollicentur sese negaturos. Et procedens, jussit discipulos suos consedere dum oraret. Assumptisque Petro et Jacobo et Joanne coepit tristis esse. Ergo non ante tristis est quam assumit, et omnis metus illis esse coepit assumptis: atque ita non de se orta est, sed de his quos assumpserat, moestitudo. Et quidem recordandum est, non alios hic assumptos fuisse, quam ipsos illos, quibus venturus in regno suo filius hominis ostensus est, tum cum assistentibus in monte Moyse et Elia, toto aeternae gloriae suae honore circNam si de morte erat metus, ad eam utique referri per quam erat debuit. Sed aliud est usque in id, aliud ob id metuere. Et causam non facit quidquid in fine est, quia usque in id quod ab altero coeptum sit differatur. Superius igitur dixerat, Scandalum patiemini in me in ista nocte . Sciebat exterrendos, fugandos, negaturos: sed quia Spiritus blasphemia nec hic nec in aeternum remittitur, metuebat ne se Deum abnegarent, quem caesum et
Abbreviated transcription (Latin):
euan geliorũ ẽẽ potuissent. scirent uerbũ in principio dm̃
ipse est paenes quem erat antequam nascitur. eandem scili¬
cet aeternitatem ẽẽ & gignentis & geniti. Mori igitur
nihil indõ potuit. neq ede metus dõ ullus ẽ in xp̃o eñidserat
mundũ reconcilians sibi. sed introspiciendus. omnis hic ser¬
moẽ ut quia mestũ fuis sed nm. Legimus causcis maestitudi¬
nis repperiamus. ad monuerat superius omnes scandaliza¬
turos. petrus dese confidens. responderat etiam sice teri ꝑ¬
turbarentur: senon commouendũ. quem dñs etiam ter ne¬
gaturũ esse respondit. sed & ille & ceteriomnes discipuli

Expanded text:
Evangeliorum esse potuissent, scirent Verbum in principio DeumEvangeliorum esse potuissent, scirent Verbum in principio Deumipse est penes quem erat ante quam nasceretur: eamdem scilicet aeternitatem esse et gignentis et geniti. Mori igitur nihil in Deo potuit, neque ex se metus Deo ullus est. In Christulis orta est. --Sed introspiciendus omnis hic sermo est, ut quia moestum fuisse Dominum legimus, causas moestitudinis reperiamus. Admonuerat superius, omnes scandalizaturos. Petrus de se confidens responderat, etiamsi caeteri perturbarentur, se non commovendum: quem Dominus etiam ter negaturum esse respondit. Sed et ille et caeteri omnes discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
Os autẽ sine mensura tẽporũ sẽꝑ est. & qualis e talis ae turmis
est. Ae cernitas autẽ in infinito manens. ut inbis quae fuer
it am illis qua ec onsequent᷑ &x tendit semꝑ integra in corrup
taꝑfecta pͥter quã nihib quodesse possit extrinsecus sra
lictum non ipsa inciliquo sed intra eum cunc ta potens italas¬
giri nobis ipsaiquod suũ est ut sibi nibil deeo quod sit largita
tis indĩ filiũ incedisse. qui adfer̃ nonde aet̃ nitate ploratũ
neq deinfinitate paterne subs tantiae extitis e. sedo pulso
ꝑ eum quici omnia creauit effectũ ut ad sumptus ex nubilosit¬
& coeptus exopere & confirmatus extẽpore & ideo ineodo¬
loris anx ietas. id eo sp̃s passio cũ corporis passione. Id eome¬
tus mortis ut quimor tẽ timere potuit & moripos sit. quiue
ropotuit licet infuturõ erit. non tamenꝑ eũ qui segenuit

Expanded text:
Deus autem sine mensura temporum semper est: et qualis est, talis aeternus Deus autem sine mensura temporum semper est: et qualis est, talis aeternus est. Aeternitas autem in infinito manens, ut in his quae fuerant, ita in illis quae consequentur extenditur: semper integra, incorrupta, perfecta, praeter quam nihil, quod esse possit, extrinsecus sit relictum. Non ipsa in aliquo, sed intra eam cuncta: potens ita largiri nobis ipsa quod suum est, ut sibi nihil de eo quod sit largita tis in Dei filium incidisse qui asserunt non de aeternitate esse prolatum neque de infinitate paternae substantiae exstitisse, sed ex nullo per eum qui omnia creavit effectum: ut assumptus ex nihilo sit, et coeptus ex opere, et confirmatus ex tempore. Et ideo in eo doloris anxietas, ideo Spiritus passio cum corporis passione, ideo metus mortis: ut qui mortem timere potuit, et mori possit; qui vero mori potuit, licet in futurum erit , non tamen per eum qui se genuit
Abbreviated transcription (Latin):
mortem ẽe. Aliquorũ eaopinio ẽ quod cade᷑ propter semaes¬
titudo indm̃ potuerit eũq futurae passionis metus frege¬
rit quia dixerit: Tristis est anima mea usq ad mortem.
& illud. pater sipossibile est transeam calixiste. & rursũ.
sp̃s quidem promꝰtus caro autẽ infirma . & ad postremum
sibi id ipsum. Pater si non potest hic calix transire nisibi¬
bam illum fiit uoluntas tua Uolunt eñi x infirmitate
corporis aerum nam spiritui adherere. acsiuir tutẽ illã
in corruptȩ substantiae in becillitatis suae sorte ad sump¬
tio carnis infecerit. & aeternitas naturã fragilitatis ac¬
ceperit que ad metum tristis est sicd dolorem infirma.
siadmortem trepida iam & corruptioni subditaerit
& ne dec in eam totius infirmitatis adfectio. erit ergo quod
nonerat deangoremesta. detimore sollicita. dedolorteper¬
non eeta ad siceter nitas demutata in metũ si potest es se qđ
nerat potuit ꝑinde hoc quod in eo ẽ aliquando doaetesmu

Expanded text:
 Aliquorum opinio est, quod cadere propter se moestitudo in Deum potuerit eumque futurae passionis metus fregerit, quia dixerit: Tristis est anima mea usque ad mortem , et illud: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste , et rursum: Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma ; et ad postremum bis idipsum, Pater, si non potest hic calix transire, nisi illum bibam, fiat voluntas tua . Volunt enim ex infirmitate corporis aerumnam Spiritui adhaerere: ac si virtutem illam incorruptae substantiae, imbecillitatis suae sorte assumptio carnis infecerit, et aeternitas naturam fragilitatis acceperit. Quae si ad metum tristis est, si ad dolorem infirma, si ad mortem trepida; jam et corruptioni subdita erit, et incidet in eam totius infirmitatis affectio. Erit ergo quod non erat, de angore moesta, de timore sollicita, de dolore perterrita: ac sic aeternitas demutata in metum, si potest esse quod non erat, potuit perinde hoc 801 quod in ea est aliquando non esse.
Abbreviated transcription (Latin):
pulueris testimonio denuntias s&. recipientium meritum
ultra gratiã speratio officii commendat: doc&q inse etiam
mediatoris officiũ quicũ sit receptus a nobis atq illeꝓfec¬
tus ex dõ sit̃ ds̃ꝑ illũ trans fusus in nos sit atq ita quia posto¬
los recipit. xp̃m recipit : qui uero xp̃m receperit patremdm̃
recipit quia ñ aliud in a postolis recipit: quam quod in xp̃o
est : Neq in xp̃o aliud ẽ : quã quod in dõ ẽ: perquȩ hunc ordi¬
nẽ gratiarũ. non aliud est apostolos recipisse : quam dm̃
uirecipit ꝓphecam in nomine meo mercedem ꝓpheta e
accipit: Quiꝓphetã recipit habitantem recipit in ꝓpheta.
fitq: prophetȩ mercede dignis prophetã. prophetȩ nomi

Expanded text:
pulveris testimonio denuntiasset, recipientium, meritum pulveris testimonio denuntiasset, recipientium, meritum ultra gratiam sperati officii commendat: docetque in se etiam mediatoris officium, qui cum sit receptus a nobis, atque ille profectus ex Deo sit, Deus per illum transfusus in nos sit. Atque ita qui apostolos recipit, Christum recipit; qui vero Christum recipit, patrem Deum recipit: quia non aliud in apostolis recipit, quam quod in Christo est, neque in Christo aliud est, quam quod in Deo est: perque hunc ordinem gratiarum, non aliud est apostolos recepisse, quam Deum; ui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet . Qui prophetam recipit, habitantem recipit in propheta: fitque prophetae mercede dignus, prophetam prophetae nomi
Abbreviated transcription (Latin):
entiae decursui: Nam postea quã relinͣda omnia quae
in scło carissi ma sunt imperauerat: adiecit.
ui non accipit crucem suã & sequitur me : non est medignus.
Quia qui s ixp̃i sunt crucifixerunt corpus cumuitus ercon¬
cupiscentia Et indignus est xp̃oqui non crucem suam in
qua conpatiamur. commorimur. consepelimur conresurgi¬
mus: accipiens dñmsit secutus in sacramento fidei sp̃s nouita¬
ritanimam suam propt̃ me: inueni& eam: Verbiscilic&
potestate & ueterũ diuisioneuitiorũ ꝓficies lucrũ animȩ in mor¬
tem & damnũ insalutẽ: Er gosuscipienda mors est in nouita¬
tȩ uitte: & crucidñ i configenda sunt uitia: & aduer sus ꝑse¬
quentes contemptu p̃sentiũ gloriosȩ confessionis retinenda
libertasẽ : & dã nosum animȩ lucrũ refugiendum scientes
cuiquam iusani mãm non relinqui adetrimento breuis uita
faenus immortalitatis adquiri.
inpendit: & qui periculũ non recipientium a postolos excussi

Expanded text:
entiae decursu. Nam postea quam relinquenda omnia quae in saeculo carissima sunt imperaverat; adjecit, Qui non accipit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus : quia qui Christi sunt, crucifixerunt corpus cum vitiis et concupiscentiis. Et indignus est Christo, qui non crucem suam, in qua compatimur, commorimur, consepelimur, conresurgimus, accipiens, Dominum sit secutus, in hoc sacramento fidei spiritus novitailicet potestate, et veterum divisione vitiorum, proficiet lucrum animae in mortem, et damnum in salutem. Ergo suscipienda mors est in novitate vitae, et cruci Domini configenda sunt vitia: et adversus persequentes, contemptu praesentium, gloriosae confessionis retinenda libertas est, et damnosum animae lucrum refugiendum: scientes cuiquam jus in animam non relinqui, et detrimento brevis vitae, foenus immortalitatis acquiri. impendit. Et qui periculum non recipientium apostolos excussi
Abbreviated transcription (Latin):
dictum cum obedientiae benedictione decernitur, primis enim
iudȩis potuit p̃dicari: sed priuilegio p̃dicationis infidelitatis cumu¬
latur in uidici cũ credentiũ arguant᷑ xemplo. quib: nulla factorũ
admiratione propositasalus. omnis & fidesit . Dm̃ eñi inbetsaida
& cafarnaum multi laudant. cȩci uident surdiaudiunt. claudicir¬
cũcurrunt mortui sentiunt : & nulla fidei uoluntate rerũ tanta¬
rum ad miratio com mouebat. cũ solagestorũ auditio uocaread
metum atq: ad fidem reparere debuiss& nSed non solũ trri
& sidonis : sed ipsa sodomorũ & gomor raeorũ facient leui apecca¬
ta . quia forte illis credendifuiss& affectus. sit aliũ uir tutum
contem platio contigiss&.¬

Expanded text:
dictum cum obedientiae benedictione decernitur. Primis enim dictum cum obedientiae benedictione decernitur. Primis enim Judaeis oportuit praedicari; sed privilegio praedicationis infidelitatis cumulatur invidia, cum credentium arguantur exemplo, quibus nulla factorum admiratione proposita, salus omnis ex fide sit. Dominum enim in Bethsaida et Capharnaum muti laudant, caeci vident, surdi audiunt, claudi circumcurrunt, mortui sentiunt; et nullum fidei voluntate rerum tantarum admiratio commovebat, cum sola gestorum auditio vocare ad metum, atque ad fidem rapere debuisset. Sed non solum Tyri et Sidonis, sed ipsa Sodomorum et Gomorrhaeorum facient levia peccata: quia forte illis credendi fuisset affectus, si talium virtutum contemplatio contigiss
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. quo induitur anima significat. quod luxu aclasci¬
uiis molles cat: Sed qui uestitimollibus sunt: indomibus regũ
sunt .: In regibus trans gressorum angelorũ nuncupatio est.
hieñi sacculi sunt potentes: mundiq dominantes.: Er goue¬
titi mollibus indomib regũ sunt : Idẽ cos quibus pluxum
fluuida & dissoluta sunt corpora ẽẽ demonũ habitationẽ.
dit dicens. essecũ ultra prophetam :uia soli ipsi licuerit
creditur. qui mis sus in angelipotestate. uiã uenturo
parauerit : & quoꝰ ex natis mulierũ nullus maior ꝓfeta¬
pudicitia icuinium continentia. humilitas humanitas: sed haec
natur ae operasunt: non ipsa natura : & non in his quaefiunt consis
tereipsaquȩ faciat . cur a postolus diuirtutem & disapientiam
dixerit : quia ex eascipientia quae erat creata sapientia est.
uirtutes quae facte sunt in uobis & reliqua : In oboedientiae male

Expanded text:
corporis quo induitur 723 anima significat, quod luxu ac lascicorporis quo induitur 723 anima significat, quod luxu ac lasciviis mollescat. Sed qui vestiti mollibus sunt in domibus regum sunt. In regibus, transgressorum angelorum nuncupatio est: hi enim saeculi sunt potentes, mundique dominantes. Ergo vestiti mollibus in domibus regum sunt, id est eos, quibus per luxum fluida et dissoluta sunt corpora, esse daemonum habitationem, dit, dicens esse eum ultra prophetam: quia soli ipsi licuerit um ignorare creditur, qui missus in angeli potestate viam venturo paraverit, et quo ex natis mulierum nullus major pudicitia, jejunium, continentia, humilitas, humanitas: sed haec naturae opera sunt, non ipsa natura; et non in his quae fiunt, consistit res ipsa quae faciat. Cur Apostolus Dei virtutem et Dei sapientiam dixerit, quia ex ea Sapientia quae erat, creata sapientia est? virtutes, quae factae sunt in vobis. olim in ci
Abbreviated transcription (Latin):
ad io hannem poss& tamquam aliquid scandalizatus ess& inxp̃o
ab euntib ad turbas de eo locutus est: Quid ex istis indeser¬
to uidere . arundinem uento moueri .: Desertum sc̃o spuua¬
cuum sentiendum ẽ : in quohabitatiodĩ nullasit. In arundine
eñi homotalis ostenditur. Degloria saeculiuite suae inanita¬
tespetiosus. ipseautem fructu ueritatis cauus: exterior pla¬
cens : & nullus interior: ad omnem uenturũ motũ. idẽ inmun¬
dorũ spirituum flatu mouendus. Neq ad consistendi fir¬
mitatem ualens. & animi medullis in anis. Er gocũdicit.
Quid existis in desertũ uidere. arundinem uento moueri. Ho
loquitur : Numquid ex istis uidere hominẽ cognitionedĩ ua¬
cuũ & ad inmundorũ spirituum flatum uacantem: Nam
increpantis affectu potius. quam confirmantis haecloquit᷑:
ostendens scilic& noneũ in iohanne conspici: qui & inanis &
mobilissit.
uid existis uiderehominem mollibus uestitum. ec cequimol¬
libus uestiuntur: in domibus regum sunt: Uestem ambitum

Expanded text:
ad Joannem posset, tamquam aliquid scandalizatus esset in Christo; abeuntibus illis, ad turbas de eo locutus est: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento moveri ? Desertum sancto Spiritu vacuum sentiendum est, in quo habitatio Dei nulla sit. In arundine enim homo talis ostenditur, de gloria saeculi vitae suae inanitate speciosus, in se autem fructu veritatis cavus; exterior placens, et nullus interior; ad omnem ventorum motum, id est, immundorum spirituum flatum movendus, neque ad consistendi firmitatem valens, et animi medullis inanis. Ergo cum dicit: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento moveri? hoc loquitur: Numquid existis videre hominem cognitione Dei vacuum, et ad immundorum spirituum flatum vagantem? Nam increpantis affectu potius quam confirmantis hoc loquitur: ostendens scilicet non eum in Joanne conspici, qui et inanis et mobilis sit.uid existis videre? Hominem, mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Vestem ambitum
Abbreviated transcription (Latin):
num uniuersitas conueniret. futuraq esset crux sua plu¬
rimis scanda ł ũbeatos eos ꝓfessus. ẽ. quorũ fide nihil temta¬
menta deferret crux. mors. sepultura: Itaq: cui rei iohan¬
nes cauis set. ostendit dicens. Heatos eos quibus aliquid in
scandali non fuisset quia metueius discipulos suos iohan¬

Expanded text:
num universitas conveniret, futuraque esset crux sua plunum universitas conveniret, futuraque esset crux sua plurimis scandalum; beatos eos professus est, quorum fidei nihil tentamenti afferret crux, mors, sepultura. Itaque cui rei Joannes cavisset ostendit, dicens beatos eos, quibus aliquid in se scandali non fuisset: quia metu ejus discipulos suos Joan
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorũ fraudesit uinctũ ꝑ intellegentiã libertatis euan¬
gelicae absoluttur. Taliigit᷑ iohannes eemplo non suae
sed discipulorũ ignorantiae consulit: ipse eñi uenturum
in remissionẽ peccatorũ p̃dicauit. sed ut scirent ñ aliũ asep̃¬
dicatũ: ad opera eius intuenda discipulos suos misit at auc¬
toritatem dictis suis illius opera conferrent. Neq xp̃s alius
ex pectaret᷑: quã cui testimoniũ opera prestitis sent & cum¬
totũ sed ñs rerũ miraculis ꝓdidiss&. caecorũ scilic& uisu.
erit scandalizatis. Num quid iã aliquid in xp̃o erat gestum.
quod iohannẽ scandalizar&: nontiq  Nam in ipsodoc tri
nȩ cursu & operismorabat᷑. sed superioris sententia eius &
ꝓpri&as contuenda ẽ : quid illud sit quod pauperes bene
acceperint & sequentur. qui humiles spũfient. quorum
regnũ p̃paratur in caelo : Ergoquia in dño haec passio¬

Expanded text:
peccatorum fraude sit vinctum, per intelligentiam libertatis evanpeccatorum fraude sit vinctum, per intelligentiam libertatis evangelicae absolvatur. Tali igitur Joannes exemplo, non suae, sed discipulorum ignorantiae consulit: ipse enim venturum in remissionem peccatorum praedicavit. 722 Sed ut scirent non alium a se praedicatum, ad opera ejus intuenda discipulos suos misit: ut auctoritatem dictis suis illius opera conferrent, neque Christus alius exspectaretur, quam cui testimonium opera praestitissent. totum se Dominus rerum miraculis prodidisset, caecorum scilicet visu, erit scandalizatus . Numquid aliquid jam in Christo erat gestum, quod Joannem scandalizaret? Non utique. Nam in ipso doctrinae suae cursu et operis morabatur. Sed superioris sententiae vis et proprietas contuenda est, quid illud sit quod pauperes bene acceperint et sequentur, qui humiles spiritu fient, quorum regnum praeparatur in coelo. Ergo quia in Domino haec passio
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ suũ nescit : alio quinuentur ũ ut p̃itor nuntiauit: consis¬
tentẽ ut ꝓpheta agnouit. ad euntem ut confessor uenera¬
tus ẽ : Vnde tam uariae & tam abundanti eius scientiae er¬
ror obrepsit. sed consequens de eo dñi testimoniũ sentiri hoc
ita non sinit: neq: sane credipotest sp̃s scĩ gloriam in carce¬
re posito de fuisse: cũ apostolis uirtutis suae lumen ẽe incar¬
in eo ex pres sasentitur : ut ꝓpheta ipse ipsoquoq: conditionis¬
suae generȩꝓphetaret. quia in eofor malegis elata est exp̃m
enilex ad nuntiauit : & remis si onem peccatorũ p̃dicauit. &re¬
num caclorũ spopondit: & iohannes. totũ hoc opus legis exple¬
uit ilgit cessante iã lege quaepeccatis plebis inclusa & populi
uincta uitiss nexp̃s poss& intelligi. uinculis ocarcere conti¬
nebatur. Ergo a de uangelia contuenda lex mittit : ut in¬
fidelitas fidem dictorũ contemplet᷑ infactis: & quod intra eã

Expanded text:
Deum suum nescit? Atquin venturum ut praeitor nuntiavit, consisDeum suum nescit? Atquin venturum ut praeitor nuntiavit, consistentem ut propheta agnovit, adeuntem ut confessor veneratus est. Unde tam variae et tam abundanti ejus scientiae error obrepsit? Sed consequens de eo Domini testimonium sentiri hoc ita non sinit. Neque sane credi potest, Spiritus sancti gloriam in carcere posito defuisse, cum Apostolis virtutis suae lumen esset in carin eo expressa sentitur: ut propheta ipse, ipso quoque conditionissuae genere prophetaret, quia in eo forma legis elata est. Christum enim lex annuntiavit, et remissionem peccatorum praedicavit, et regnum coelorum spopondit: et Joannes totum hoc opus legis explevit. Igitur cessante jam lege, quae peccatis plebis inclusa, et populi vincta vitiis, ne Christus posset intelligi, vinculis et carcere continebatur. Ergo ad Evangelia contuenda lex mittit: ut infidelitas fidem dictorum contempletur in factis; et quod intra eam
Abbreviated transcription (Latin):
It quicumq potum dederit uni e minimis istis calicem aqua
frigidȩ & reliqua : Non inane essebone conscientiae opus do¬
cuit : neq spemfidei aliaenȩ in fidelitatis criminel aborẽ: pro¬
uidens eñĩ plures futuros tantũ apostolatus nom ine glorio¬
sos. omni uero uitȩ suȩ operein probabales. eosdem. qua ediufal¬
lere diuq mentiri : tam̃ obsequiũ quod ipsis subreligionis opi¬
monedelatũ sit merce operis sui speiq ñ fraudat Nalic& ipsi
meminissent idẽ peccatorũ omnium ultimũ. mini mũautem
ẽ quominus nihil aliud ẽ non inania. tam̃ in cos etiã leuia quae
subfrigidȩ aquae nominedesignat officia ẽedecernit: Non
eñipeccatis hominis: sed discipuli nomin. honor prestitu¬
tus. ẽ: atq ita adꝓbitatem obsequentis fallentis deseꝓbrañ
ledunt : cũ mercedem suã dantis fide nonad sum̃tis m̃datioc̃ sequi¬
Iohannes detentus carcere. dñm ignorat . & ꝓphetatantus

Expanded text:
t quicumque potum dederit uni ex minimis isti calicem aquae frigidae, et reliqua . Non inane esse bonae conscientiae opus docuit, neque spem fidei alienae infidelitatis crimine laborare. 721 Providens enim plures futuros tantum apostolatus nomine gloriosos, omni vero vitae suae opere improbabiles, eosdemque diu fallere diuque mentiri, tamen obsequium, quod ipsis sub religionis opinione delatum sit, mercede operis sui speique non fraudat. Nam licet ipsi minimi essent, id est, peccatorum omnium ultimi minimum omnium autem est, quo minus nihil aliud est, non inania tamen in eos etiam levia, quae sub frigidae aquae nomine designat, officia esse decernit. Non enim peccatis hominis, sed discipuli nomini honor praestitus est. Atque ita probitatem obsequentis, fallentis de se probra non laedunt: cum mercedem suam dantis fide, non assumentis mendacio consequ? Joannes detentus in carcere Dominum ignorat? et propheta tantus
Abbreviated transcription (Latin):
utt damcane qui medius interuenerio fernte a dideant
ten inpune : namque auano remedio cito intes dutedle
pertus soresuũ aduerũ medicũ mittit: Hine suntetiant
ueaus en dalcard icumante domũ suã translire tedinumd
lectũ quis dũ secalciat sternuta uerit : rediraidomolui
si procedens offenderit: cumuestẽ a soricibus rodutdo ꝓtus
stemert suspicionẽ futurim aliquã p̃sens damnũ dolere
Vndeilludeleg anter dictũ .ẽ. catonis : Quicum es set
consultus a quodam quisibi a soricibus ero sasscae as
cceret re spondit non eẽ illud monstrũ seduere mons¬
erum habendũ fuis se si sorices a caligis roderenndis ieq
aumb ho genere ꝑnitiosȩ suꝑstitionis segtega ndisnum
quigeneduaci proptnatalium considerationes dierum¬
nuncaute uulgo mathematici uocantur: Nam et ipsi

Expanded text:
ut etiam canem, qui medius interuenerit, ferire audeant, ut etiam canem, qui medius interuenerit, ferire audeant, non impune; namque a uano remedio cito ille interdum percussorem suum ad uerum medicum mittit. hinc sunt etiam illa: limen calcare, cum ante domum suam transit; redire ad lectum, si quis, dum se calciat, sternutauerit; redire domum, si procedens offenderit; cum uestis a soricibus roditur, plus tremere suspicione futuri mali quam praesens damnum dolere. unde illud eleganter dictum est Catonis; qui cum esset consultus a quodam, qui sibi a soricibus erosas caligas diceret, respondit non esse illud monstrum, sed uere monstrum habendum fuisse, si sorices a caligis roderentur. Neque illi ab hoc genere perniciosae superstitionis segregandi sunt, qui genethliaci propter natalium diernunc autem vulgo mathematici vocantur. Nam et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
febus suspendendis atq inligandis uel etiam saltandis qeio¬
dammodo non adtẽ peratione corporũ sed ad quos dlatusigni¬
ficationes nunoccultas autetiã manifestas: Que miscaort E
nomine fisicauocant : ut quasi nonsuꝑstrione renpl icore sed
natum prodesis uideantur: Si cut sunt in aures ansumia aui¬
nium si pgodarũ aut destructionũ ossibus ansulȩ imndieuns
auũ ibidicitur singultienti ut dextramanui sinst dbre
pollucentencas. Hisadiuguntur milia in anis simarũ oboser¬
pationũ te simembrũ aliquod salierit: siuncun intobue¬
lantius amicis lapis autcanis aut puer medius introme¬
nerit atq illud quod lapidem calcant tam quã dite pp¬
tore amicitiae minus molestũ ẽ quã cũ innocentẽ pue¬
rum colaphoꝑcutiunt si pariter ambulo g alers inndica¬
cum co lafheđbellũ e quod aliquando poueri uundicm¬
cura tanibusi bNam plerũq tã suꝑ stitiosi sunt quidam

Expanded text:
rebus suspendendis atque ligandis uel etiam saltandis quorebus suspendendis atque ligandis uel etiam saltandis quodam modo, non ad temperationem corporum, sed ad quasdam significationes aut occultas aut etiam manifestas, quae mitiore nomine physica uocant, ut quasi non superstitione implicare, sed natura prodesse uideantur, sicut sunt inaures in summo aurium singularum, aut de strutihonum ossibus ansulae in digitis, aut cum tibi dicitur singultienti, ut dextra manu sinistrum pollicem teneas. his adiunguntur milia inanissimarum obseruationum, si membrum aliquod salierit, si iunctim ambulantibus amicis lapis aut canis aut puer medius interuenerit. atque illud, quod lapidem calcant tamquam diremtorem amicitiae, minus molestum est quam cum innocentem puerum colapho percutiunt, si pariter ambulantibus intercurrit. sed bellum est, quod aliquando pueri uindicantur a canibus. nam plerumque tam superstitiosi sunt quidam,