comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit in celis. Non extinguet᷑
in nocte lucerna eius. Eoꝵ
nanq lucerna nocꝰte extin¬
guitur: qui sicut dñs ait ad
tempus credunt. & in tem¬
pore temptationis recedunt.
Sed & illorum nocte media
extinguitur lucerna: qui ue¬
niente iudice. oleum karita¬
tis in uasis precordiorũ suoꝵ.
ñ habebunt. Sc̃ȩ uero ȩccłe
lucerna nͣ extinguit᷑ in nocte:
quia cum negotiatio quiescit
actionis. uacat liberius luci
suꝑnȩ contemplationis. Ma¬
num suam misie ad fortia.
Fortia dicit ꝑfecta in xꝑi
karitate oꝑa: ut ipse dñs
ait. Diligite inimicos ur̃os:
bene facitẽ his qui oderunt
uos. orate pro ꝑsequentibus
illud. Si uis ꝑfectus ẽẽ. ua¬
de uende omi̾a quȩ habes:
& da pauꝑibus. Nam & de
eius fortitudine alibi dicit.
Regnum cȩlorum iuim patit᷑
& uiolenti rapunt illud. Et
digiti eius apprebenderunt
fusum. Solent femine nen¬
tes fusum in dextera. colum
tenere in sinistra. In colo
enim lana inuoluta ẽ: quȩ

Expanded text:
est in coelis. Non extinguetur est in coelis. Non extinguetur in nocte lucerna. Eorum namque lucerna nocte extinguitur, qui sicut Dominus ait: Ad tempus credunt, et ad tempus tentationis recedunt. Sed et illorum nocte media extinguetur lucerna, qui veniente judice, oleum charitatis in vasis praecordiorum suorum non habebunt. Sanctae vero ecclesiae lucerna non extinguitur in nocte, quia cum a negotio quiescit, actioni vacat liberius lucis supernae contemplationis. Manum suam misit ad fortia. Fortia dicit perfecta in Christi charitate opera, ut ipse Dominus ait: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro calumniantibus illud: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus . Nam et de ejus fortitudine alibi dicit: Regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Et digiti ejus apprehenderunt fusum. Solent feminae nentes fusum in dextera, colum tenere in sinistra. In colo enim lana involuta est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
possit: & quoscumq docibi¬
les inuenerit. hos data pe¬
cunia uerbi. in seruitium
xꝑi emit: atq in eis uineã
xꝑi plantare. uel potius eos
uineam xꝑi facere satagit.
Accinxit fortitudine lum¬
ȩccła lumbos suos fortitudi¬
ne : cum suꝑnorum desideri¬
is intenta. carnalibus illece¬
bris succumbere despexit.
Roborauit brachium suum:
cum se ad agenda uirtutum
oꝑa preparauit. Et bene
primo lumbos fortitudine
accingere. ac post modum
roborare brachium dicitur:
quia nimirum actio boni
oꝑis acceptabilis dõ esse mi¬
nume ualet: si non fluxa lu¬
xurie quis prius a carne
simul & mente restringat.
Gustauit quia bona est ne¬
gotiatio eius. N egotiatio
eiis agri. utiq significat
illud. de quo supra ait. Con¬
siderauit agrum & emit eũ.
Gustauit igitur ȩccła. siue
anima sc̃a intimo mentis de¬
siderio: & cognouit quia bo¬
na est negotiatio uitȩ immar¬
cessibilis: quã relicꝰtis illecebris
temporalib ȩternam merca

Expanded text:
possit, et quoscunque docipossit, et quoscunque dociles invenerit, hos data pecunia verbi in servitium Christi emit, atque in eis vineam Christi plantare, vel potius eos vineam Christi facere satagit. Accinxit fortitudine,esia lumbos suos fortitudine, cum supernorum desideriis intenta, carnalibus illecebris succumbere despexit. Roboravit brachium suum, cum se ad agenda virtutum opera praeparavit. Et bene primo lumbos fortitudine accingere, ac postmodum roborare brachium dicitur, quia nimirum actio boni operis acceptabilis Deo esse minime valet, si non fluxa luxuriae quis prius a carne simul et mente restringat. Gustavit quia bona est negotiatio ejus. Negotiatio ejus agri utique siguificat illius, de quo supra ait: Consideravit agrum et emit eum . Gustavit igitur ecclesia sive anima sancta intimo mentis desiderio, et cognovit quia bona est negotiatio vitae immarcescibilis, quam relictis illecebris temporalibus aeterna mercata
Abbreviated transcription (Latin):
eillis cibaria: cum humiles
sua iussa seruantes. ne in la¬
bore lassescant. suꝑnȩ mer¬
cedis cominemoratione refi¬
cit. Considerauit agrum
& emit eum. Agrum dicit
possionem suꝑnȩ hereditatis.
Unde iacob ait. Ecce odor fi¬
li mei sicut odor agri pleni.
eui benedixit dnͣs. Quẽ con¬
siderauit eccła. siue electa
anima & emit: quia studi¬
ose didicit quȩ sunt gaudia
uitȩ perhennis. & pro eoꝵ
ꝑceptione quicquid potuit
laborauit. Aliter. Conside¬
rauit agrum. id est uniuer
cũ missis doctorib talentũ
uerbi contulit. ut creden¬
tes felicissimo xꝑi manci¬
patui subderet. De fruc̾tu
manuum suarum planta¬
uit uineam. Plantauit au¬
tem uineam: cum in agro
mundi de nobis credentium
populis fecit ȩccłam: & eam
plene ȩuangłicȩ ueritatis in¬
stitutione firmauit. Quam
uineam de fructu manuũ
suarũ plantauit: quia nͣ
successores. sed & miraculo &
bene operationis doctrina
eredentes instruxit. Sed &
quos ad fidem conuertere

Expanded text:
cillis cibaria, cum humiles cillis cibaria, cum humiles sua jussa servantes, ne in labore lassescant, supernae mercedis commemoratione reficit. Consideravit agrum et emit eum. Agrum dicit possessionem supernae haereditatis, unde Jacob ait Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni cui benedixit Dominus Quem consideravit ecclesia, sive electa anima, et emit, quia studiose didicit quae sunt gaudia vitae perennis, et pro eorum perceptione quicquid potuit laboravit. Aliter: Consideravit agrum, id est, orbem cum missis doctoribus talentum verbi contulit, ut credentes felicissimo Christi mancipatui subderet. De fructu manuum suarum plantavit vineam. Plantavit autem vineam cum in agro mundi de novis credentium populis fecit ecclesiam, et eam plane Evangelicae veritatis institutione firmavit. Quam vineam de fructu manuum suarusuccessores, sed et miraculo et bonae operationis doctrina credentes instruxit, sed etquos ad fidem convertere
Abbreviated transcription (Latin):
De qua recte subdit. delonge
portans panem suum: quia
in cunctis quȩ temporaliter
bene agit. ȩtͣnam solum mo¬
do retributionẽ expectat. &
eius ueri panis saturitatem
desiderat. qui dicit. Ego sum
panis uiuus. qui de cęlo descen¬
di: & qui suis auditorib pie
promittit dicens. Uenite ad
me om̃s qui laboratis & one¬
rati estis: & ego reficiã uos.
Et de nocte surrexit. deditq
predam domesticis suis: & ci¬
baria ancillis suis. Q uasi enĩ
nocte quieseit: cum aliquis
fidelium intͣmissa
sollicitudine externa. sibi¬
met uacare spiritalit᷑ inci¬
pit: & uel lectionib sacris.¬
uel orationib scis. uel lacri¬
mis secretis exercendo. se cu¬
rare ñ cessat. Nam consur¬
git de nocte: cũ ad agendã
proximorũ curam se sollici¬
te accingit: atq componit.
Dat namq predam dome¬
sticis: cũ eos quos ab antiquo
hoste eripere potuit. societa¬
ti illorum qui in fide preces¬
serunt reconciliat. Dat an¬

Expanded text:
De qua recte subdit, de longe De qua recte subdit, de longe portat panem suum, quia in cunctis quae temporaliter bene agit, aeternam solummodo retributionem exspectat, et ejus vivi panis saturitatem desiderat, qui dixit: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi , et qui suis auditoribus pie promittit, dicens: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Et de nocte surrexit, deditque praedam domesticis suis, et cibaria ancillis suis. Quasi enim nocte quiescit, cum aliquis fidelium intermissa sollicitudine externa sibimet vacare spiritualiter incipit, et vel lectionibus sacris, orationibus sanctis, vel lacrymis secretis, exercendo se curare non cessat. Nam consurgit de nocte, cum ad agendam etiam proximorum curam se sollicite accingit atque componit. Dat namque praedam domesticis, cum eos quos ab antiquo hoste docendo eripere potuit, societati illorum qui in fide praecesserunt reconciliat. Dat an
Abbreviated transcription (Latin):
uideris nudum operi eum :¬
& carnem tuã ne despexeris.¬
& cȩtera. Et hȩc ñ suꝑuacue.
sed cũ consilio oꝑatur: ut ab
ipso uiro suo dño audiat in
iudicio. Uenite benedicti
patris mei ÷ ꝑcipite regnũ
quod uobis paratum est ab
origine mundi. quia nudus
fui & operuistis me: & reli¬
qua. Mystice autẽ in lana
quȩ ouinus est habitus. pie¬
tatis & simplicitatis quȩ in
proximis impendimus oꝑa
designantur. In lino autem
castigatio uel mortificatio
carnis nr̃ȩ intimatur. Fa¬
eta est quasi nauis institoris:
delonge portans panẽ suũ.
Institorem negotiatorem di¬
cit: qui pro eo sic uocat᷑ ab
antiquis. quia in quȩ rendis
multiplicandisq mercibus se¬
dulus insistat. L acta est ani¬
ma scã quasi nauis institoris:
quȩ transit desiderio fluctus
seculi presentis. & sola quȩ in
eelis accipere sperat ȩterna
gaudia meditatur: & ꝓ his
adipiscendis quicquid ualet
instant᷑ agit. & aduersa om¬
nia fortiter suꝑare contendit.

Expanded text:
s nudum operi eum, et carnem tuam ne despexeris, etc. Et haec non supervacue, sed cum consilio operatur, ut ab ipso viro suo domino audiat in judicio: Venite, benedicti patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi, quia nudus fui et operuistis me, etc. . Mystice autem in lana, quia unus est habitus pietatis et simplicitatis, quae in proximis impendimus opera designantur. In lino vero castigatio vel mortificatio carnis nostrae intimatur. Facta est quasi navis institoris, de longe portat panem suum. Institorem negotiatorem dicit, qui pro eo sic vocatur ab antiquis, quia in requirendis multiplicandisque mercibus sedulus insistat. Facta est ergo anima sancta, quasi navis institoris, quae transit de desiderio fluctus saeculi praesentis, sola quae in coelis accipere sperat aeterna gaudia meditatur, et pro his adipiscendis quicquid valet instanter agit, et adversa omnia fortiter superare contendit.
Abbreviated transcription (Latin):
huic proculdubio ad recipien¬
dam mercedem nichil obstat
in patria: quia sumptus sum¬
psit in uia. Sed quid nos qđ
tamen dicere sine dolore non
possum: quid nos õ pastores
agimus: qui & mercedem con¬
sequimur. & tamen operarii
nequaquã sumus: Fructus
quippe sc̃ę ȩccłȩ in stipendio
cotidiano ꝑcipimus: sed tam̃
pro ȩterna ȩccła minime in
predicatione laboramꝰ. Pense¬
mus cuius dampnationis sit.
sine labore hie ꝑcipere merce¬
dem laboris. Ecce ex oblatio¬
ne fidelium uiuimꝰ: sed
quid pro animab fidelium la¬
boramus : Illa in nrm stipen
dium sumimus. quȩ pro redi¬
mendis peccatis suis fideles ob¬
tulerunt : nec tam̃ contra pee¬
cata eadem uel orationis stu¬
dio uel predicationis ut dig¬
num est insudamus. Uix pro
culpa sua quempiam aperta
uoce reprehendimus: & adhuc
quod est grauius. aliquando
si ꝑsona in hoc mundo potens
sit. eius forsitan Terrata lau¬
dantur. ne si auersetur per¬
irac undiam munus subtra

Expanded text:
huic procul dubio ad recipienhuic procul dubio ad recipiendam mercedem nil obstat in patria, quia sumptus sumpsit in via. 8. Sed quid nos quod tamen sine dolore dicere non possum quid nos, o Pastores, agimus, qui et mercedem consequimur, et tamen operarii nequaquam sumus? Fructus quippe sanctae Ecclesiae in stipendio quotidiano percipimus, sed tamen pro aeterna Ecclesia minime in praedicatione laboramus. Pensemus cujus damnationis sit sine labore hic percipere mercedem laboris. Ecce ex oblatione fidelium vivimus, sed quid pro animabus fidelium laboramus? Illa in stipendium nostrum sumimus quae pro redimendis peccatis suis fideles obtulerunt, nec tamen contra peccata eadem vel orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendimus. Et adhuc quod est gravius aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan errata laudantur, ne, si adversetur, periracundiam munus subtra
Abbreviated transcription (Latin):
mercede oꝑis sunt ipsa ali¬
menta sustentationis: ut hic
merces de labore predicatio¬
nis inchoetur : quȩ illic de
ueritatis uisione ꝑficitur.
qͦd uni nr̃o operi duȩ mercedes
debentur: una in uia. altera
in patria: una quȩ nos in la¬
bore sustentat: alia quȩ nos
in resurrectione remunerat.
Merces itaq quȩ in presenti
recipitur. hoc in nobis debet
agere: ut ad sequentẽ merce¬
dem robustius tendat᷑. Uerus
ergo quisq predicator. non
ideo predicare debet. ut in
hoc tempore mercedem reci¬
piat: sed idõ mercedem reci¬
pere. ut predicare subsistat.
Quisquis namq ido predicat.
ut hic uel laudis uel muneris
mercedem recipiat: ȩterna
proculdubio mercede se pͥuat
Quisquis uero uel ꝑ ea quȩ
dicit idõ placere hominib ap¬
petit. ut dum placet quod di¬
citur ꝑ eadem dicta non ipse
sed dñs ametur: uel iccirco ter¬
rena stipendia in predicatione
consequitur. ne a predicationis
uoce ꝑ indigentiam lassetur:

Expanded text:
mercede sunt operis ipsa alimercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione perficitur. quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Merces itaque quae in praesenti accipitur: hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robustius tendatur. Vetus ergo quisque praedicator non ideo praedicare debet, ut in hoc tempore mercedem recipiat, sed ideo mercedem recipere, ut praedicare subsistat. Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercede se privat. Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus appetit, ut, dum placet quod dicitur, per eadem dicta non ipse, sed Dominus ametur, vel idcirco terrena stipendia in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur,
Abbreviated transcription (Latin):
filius pacis: requiescet suꝑ
illam pax urͣa. Sin autem:
ad uos reuertetur. Dax quȩ
ab ore predicatoris offertur :
aut requiescit in domo sun
eundem predicatorẽ reuer¬
titur: quia aut erit quisq pͣ¬
destinatus ad uitam. & cę̧leste
uerbum sequitur quod audit:
aut si nullus audire uoluerit.
ipse predicator sine fructu nͣ
erit : quia ad eum pax reuer
lum portari probibuit :
sumptus & alimenta ex eade
predicatione concedit. Nam
sequitur. In eadem autẽ domo
manete: edentes & bibentes
quȩ apud illos sunt. Dignus
enimẽoꝑ arius mercede sua.
Si pax nr̃a recipit᷑. dignũ
est ut in eadem domo mane¬
amus. edentes & bibentes quȩ
apud illos sunt: ut ab eis ter¬
rena stipendia consequamur.
quib prȩmia patriȩ cȩlestis
offerimus. Unde etiam pau¬
lus hȩc ipsa pro minimo su¬
scipiens dicit. Si nos uobis
spiritalia seminauimus: ma¬
gnum est si ur̃a carnalia me¬
tamus : Et notandũ quod
subditur: dignus est oꝑarius
mercede sua: quia iam de

Expanded text:
pacis, requiescet super illum pax vestra. Sin autem, ad vos revertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in eumdem praedicatorem revertitur, quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur, quod audit; aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non erit, quia ad eum pax revertlum portari prohibuit, sumptus et alimenta ex eadem praedicatione concedit. Nam sequitur: In eadem autem domo manete, edentes et bibentes quae apud illos sunt. Dignus est enim operarius mercede sua. Si pax nostra recipitur, dignum est ut in eadem domo maneamus edentes et bibentes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequamur, quibus praemia patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Et notandum quod subditur: Dignus est operarius mercede sua, quia jam de
Abbreviated transcription (Latin):
tet : ne dum hoc eius colla
deprimit. ad predicanda
cęlestia ñ assurgat. Nec de¬
bet stultorum oꝑum exem¬
pla conspicere : ne sua oꝑa
quasi ex mortuis pellibus
credat muniri. Sunt &¬
enim multi qui prauitatẽ
suam ex alienis prauitatib
tuentur. Quia enim alios
talia fecisse considerant: se
hȩc facere licentͣ putant. Hii
quid aliud faciunt: nisi pe¬
des suos ex mortuorum ani¬
malium munire pellibus co¬
nantur: O mĩs uero qui sa¬
lutat in uia. ex occasione sa¬
lutat itineris: nͣ ex studio
optandȩ eiusdem salutis.
Qui igitur nͣ amore ȩternȩ
patriȩ. sed premiorum am¬
bitu salutem audientibus
predicat. quasi in itinere sa¬
lutat : quia ex occasione & ñ
ex intentione salutem audi¬
entib exoptat. Sequitur.
In quamcumq domũ intra¬
ueritis. primum dicite: pax

Expanded text:
tet, ne dum hoc ejus colla tet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex alienis pravitatibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur? Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio optandae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu salutem audientibus praedicat, quasi in itinere salutat, quia ex occasione, et non ex intentione, salutem audientibus exoptat. 6. Sequitur: In quamcunque domum intraveritis,
Abbreviated transcription (Latin):
te portare sacculum. neq pe¬
ram. neq calciamenta: & ne¬
minem ꝑ uiam salut aueritis.
Predicatori enim tanta debet
in dõ esse fiducia. ut presen¬
tis uitȩ sumptus quamuis
ñ prouideat. tamͣ sibi hos
non deesse certissime sciat:
ne dum mens eius occupat᷑
ad temporalia. minus aliis
prouideat ȩterna. Cui etiã
ut sub quanta festinatione
iter predicationis pergere
debeat ostendatur. Quȩ si
quis uerba etiam ꝑ allego¬
riam uelit intelligi: in sac¬
culo pecunia clausa est. Pe¬
cunia uero clausa est: sapi¬
entia occulta. Qui igitur
sapientiȩ uerbum habet. sed
hoc erogare proximo ne¬
gligit: quasi pecuniam in
sacculo ligatam tenet. Unde¬
Sapientia abscondita. &
thesaurus occultus: quȩ uti¬
litas in utrisq: Quid uero
ꝑ peram: nisi onera seculi:
Et quid hoc loco ꝑ calciamͣ¬
ta: nisi mortuorũ oꝑũ exem¬
pla signantur: Qui ergo
officium predicationis susci¬
pit. dignum ñ est. ut onus
secularium negotiorũ por¬

Expanded text:
te portare sacculum, neque pete portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Praedicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Cui etiam nceditur, ut sub quanta festinatione iter praedicationis pergere debeat ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacculo pecunia clausa est; pecunia vero clausa est sapientia occulta. Qui igitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. UndSapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque? Quid vero per peram, nisi onera saeculi; et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscipit, dignum non est ut onus saecularium negotiorum por
Abbreviated transcription (Latin):
uiunt. De quib alias ueritas
dicit. Ueniunt ad uos in ue¬
stimentis ouium: intrinsecus
autẽ sunt lupi rapaces. Con¬
tra quȩ omia considerandũ
nobis est. quia sicut agni intͣ
lupos mittimur : ut sensum
seruantes innocentiȩ. morsũ
maliciȩ ñ habeamus. Qui
enim locum predicationis su¬
scipit. mala inferre ñ debet
sed tolerare: ut ex ipsa sua
mansuetudine iram seuienti¬
um mitiget: & peccatorum
uulnera in aliis ipse afflicti¬
onib uulneratus sanet. Quẽ
& si quando zelus rectitudi¬
nis exigit. ut erga subiectos
seuiat: furor ipse de amore sit.
ñ de crudelitate: quatinus &
iura discipline foris erga eos¬
exhibeat: & intus paterna pi¬
etate diligat. quos foris quasi
insequendo castigat. Quod
tunc rector bene exhibet. cũ
se ipse diligere ꝑ amorẽ pri¬
uatum nescit : cum nulla quȩ
mundi sunt appetit: cũ ter¬
renȩ cupiditatis oneribus ne¬
quaquã mentis colla suppo¬
nit. Unde & subditur. Noli¬

Expanded text:
viunt. De quibus alias Veritas viunt. De quibus alias Veritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Contra quae, omnia considerandum nobis est quia sicut agni 1498 inter lupos mittimur, ut, sensum servantes innocentiae, morsum malitiae non habeamus. Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris exhibeat, et intus paterna pietate diligat, quos foris quasi insequendo castigat. Quod tunc bene Rector exhibet, cum seipsum diligere per amorem privatum nescit, cum nulla quae mundi sunt appetit, cum terrenae cupiditatis oneribus nequaquam mentis colla supponit. 5. Unde et subditur: Noli
Abbreviated transcription (Latin):
palato tuo. & eris mutus.
nec quasi uir obiurgans: qͥa
domus exasperans est. Acsi
aꝑte dicat. lecirco tibi predi¬
cationis sermo tollitur: quia
dum me in suis actibus plebs
exasperat: ñ est digna eui ex¬
hortatio ueritatis fiat. Ex cuius gͦ
uicio predicatori sermo sub¬
trahatur. ñ facile agnoseitur:
quia uero pastoris taciturni¬
tas aliquando sibi. semꝑ autẽ
subiectis noceat certissime
scitur. Sed utinam si aͥd pre¬
dicationis uirtutẽ sufficimꝰ: sal¬
tẽ loci nr̃i officium in innocen¬
tia uitȩ teneamꝰ. Nam sub¬
ditur. Ecce ego mitto uos:
sicut agnos inter lupos. Mul¬
ti autẽ cum regiminis iura
suscipiunt. ad lacerandos sub¬
ditos in ardescunt: terrorem
potestatis exhibent: & quib
prodesse debuerant nocent:
& quia karitatis uiscera ñ
habent. domini uideri appe¬
tunt: patres se esse minime re¬
cognoscunt: humilitatis locũ
in elatione dominationis im¬
mutant: & si quando extrinse¬
cus blandiunt᷑: intrinsecus se¬

Expanded text:
palato tuo, et eris mutus, palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur, quia dum me in suis actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi autem cum regiminis jura suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent, et quibus prodesse debuerant, nocent. Et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse minime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant, et si quando extrinsecus blandiuntur, intrinsecus sae
Abbreviated transcription (Latin):
mittat oꝑarios in messem suã.
At messis multa. sed oꝑarii
pauei. Quod sine graui lo¬
& si sunt qui bona audiant.
desunt qui dicant. Fece mun¬
dus sacerdotib plenus ẽ: sed
tamen in messe d̃i rarus ualde
inuenitur oꝑator: quia offiei¬
um quidem sacerdotale
suscipimus: sed opus offi¬
rogate dñm messis.: ut mittat
operarios in messem suam.
Uos pro nobis petite. ut dig¬
na uobis operari ualeamus:
ne ab exhortatione lingua tor¬
peat. ne postquam predicatio¬
nis locũ suscipimus: apud ui¬
stum iudicem nrͣa nos tacitur¬
nitas addicat. Sepe enim pro
sua nequitia. predicantium
restringitur lingua. Sepe ue¬
ro ex subiectoꝵ culpa agitur:
ut eis qui presunt predicatio¬
nis sermo subtrahatur. F x sua
quippe nequitia predicantis
lingua restringitur: sicut psal¬
mista ait: peccatori autem di¬
xit ds̃: quare tu enarras u¬
sticias meas : Et rursum ex
uicio subiectorum uox predi¬
cantium prohibetur: sieut
ad ihezechihelem dñs dicit:
linguam tuã adherescere faciã

Expanded text:
ssem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, quod sine gravi moetsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus sacerdotibus plenus est, 1497 sed tamen in messe Dei rarus valde invenitur operator, quia officium quidem sacerdotale suscepimus, sed opus offiRogate dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postquam praedicationis locum suscepimus apud justum judicem nostra nos taciturnitas addicat. Saepe enim pro sua nequitia praedicantium lingua restringitur: saepe vero ex subjectorum culpa agitur ut eis qui praesunt, praedicationis sermo subtrahatur. Ex sua quippe nequitia praedicantium lingua restringitur, sicut Psalmista ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Et rursum ex vitio subjectorum, vox praedicantium prohibetur sicut ad Ezechielem Dominus dicit: Linguam tuam adhaerescere faciam
Abbreviated transcription (Latin):
tas in mente suscipit᷑. Hinc
namq eisdem predicatorib
isaias dicit. parate uiã dñi:
rectas facite semitas dĩ nr̃i.
Hinc illis psalmista ait. Iter
facite ei qui ascendit suꝑ occa¬
sum. Suꝑ occasum namq dñs
ascendit: quia unde in
passione occubuit. inde maio¬
rem suam głam resurgendo
manifestauit. Suꝑ occasum
uidelicet ascendit: qui mor

Expanded text:
scipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum namque Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Super occasum videlicet ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
duos karitas haberi non po¬
test. Nemo enum propͥe ad
semet ipsum habere karitatẽ
dicitur: sed dilectione se in
alterum tendit. ut esse kari
tas possit. B̾ inos ad prediean¬
dum discipulos dñs mittit.
quatinus hoc nobis tacitus
innuat . quia qui karitatẽ
erga alterum nͣ habet. pre¬
dicationis officium suscipere
nullatenus debet. Bene autẽ
dicitur: quia misit eos ante fa¬
ciem suã in om̃em ciuitatẽ &
locum. quo erat ipse uentu¬
rus. Predicatores enim suos
dñs sequitur. quia predica¬
tio preuenit. Et tẽ ad men¬
tis nrͣȩ habitaculũ dnͣs uenit.
quando uerba exhortationis¬

Expanded text:
duos charitas haberi non potest. Nemo enim proprie ad semetipsum habere charitatem dicitur, sed dilectio in alterum tendit, ut charitas esse possit. Binos ad praedicandum discipulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis tacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. 2. Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dominus sequitur, quia praedicatio praevenit, et tunc ad mentis nostrae habitaculum Dominus venit, quando
Abbreviated transcription (Latin):
calcauit. Ei autẽ qui ascen¬
dit suꝑ occasum itͣ facimus.
tibus predicamꝰ: ut eas & ip¬
se post ueniens. ꝑ amoris sui
presentiam illustret. Missis¬

Expanded text:
am. Ei utique qui ascendit super occasum, iter facimus, tibus praedicamus, ut eas et ipse post veniens per amoris sui praesentiam illustret.» Hinc J
Abbreviated transcription (Latin):
atq ut ita dixerim quęruis
ut querant᷑. Hos ergo adiu¬
tores ur̃ȩ orationis querite :
hos protectores ur̃i reatus
inuenite : quia ne punire
peccatores debeat. rogari
uult & ipse qui iudicat. Un¬
de & tam longo tempore cõ¬
minatur iram : & tam̃ mise¬
ricorditer expectat. Sic autẽ
nos & miscda eius. refoueat:
ut nullo modo negligentes
reddat. Sic peccata nr̃a ꝑ
turbent. ut mens in despe¬
rationẽ ñ proruat: quia &¬
si presumentes metiumus.
& metuentes speramus: ȩt̃¬
num regnum citius adep¬
turi sumus: ꝑ eum qui ui¬
uit & regnat ds̃ cũ patre
In Nat̾ uniꝰ mart̃. lectio scĩ

Expanded text:
atque, ut ita dixerim, quaerunt, atque, ut ita dixerim, quaerunt, ut quaerantur. Hos ergo adjutores vestrae orationis quaerite, hos protectores vestri reatus invenite, quia ne punire peccatores debeat, rogari vult et ipse qui judicat. Unde et tam longo tempore comminatur iram, et tamen misericorditer exspectat. Sic autem nos et misericordia ejus refoveat, ut nullo modo negligentes reddat. Sic peccata nostra perturbent, ut mens in desperationem non prorant, quia etsi praesumentes metuimus, et metuentes speramus, aeternum regnum citius adepturi sumus, per eum qui vivit et regnat cum Patre ia
Abbreviated transcription (Latin):
turam uitã credatis. quia
ecce qui in illa uiuunt ipsi
humanis obtutib uisibilit᷑
presentantur. Quod enim
uideri potest: melius dicit᷑
dere: qui eos quos inuisibi¬
liter recipit. apud se uiue¬
re nobis etiam uisibiliter
ostendit. Hos ergo
fr̃s karissimi in causa uri
examinis quã cum districto
iudice habebitis patronos
facite : hos in die tanti ter¬
roris illius defensores adhi¬
bete. Certe si apud quendã
magnum iudicem causa quȩ¬
libet ur̃a esset die crastino
uentilanda: totus hodiernꝰ
dies in cogitatione duceret᷑.
Patronum ur̃a fraternitas
quereret: magnisq precib
ageret. ut apud tantum iu¬
dicem sibi defensor ueniret.
Eece districtus uidex ihesus
uenturus est : tantus illius
angłorum archangłorumq
concilii terror adhibetur.
In illo conuentu causa nr̃a
discutitur: & tamen nos pa¬
tronos modo ñ querimꝰ. quos
tunc defensores habeamus.
Assunt defensores nr̃i scĩ
martyres : rogari uolunt.

Expanded text:
turam vitam credatis, quia turam vitam credatis, quia ecce ipsi qui in illa vivunt, humanis obtutibus visibiliter praesentantur. Quod enim videri potest, melius dicitur dere, qui eos quos invisibiliter recipit, apud se vivere nobis etiam visibiliter ostendit. 8. Hos ergo, fratres charissimi, in causa vestri examinis, quam cum districto judice habetis, patronos facite, hos in die tanti terroris illius defensores adhibete. Certe si apud quemdam magnum judicem causa quaelibet vestra esset die crastino ventilanda, totus hodiernus dies in cogitatione duceretur, patronum vestra fraternitas quaereret, magnis precibus ageret ut apud tantum judicem sibi defensor veniret. Ecce districtus judex Jesus venturus est, tanti illius angelorum archangelorumque concilii terror adhibetur. In illo conventu causa nostra discutitur, et tamen nos patronos modo non quaerimus, quos tunc defensores 1593 habeamus. Adsunt defensores nostri sancti martyres, rogari volunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dico breuem uerbo. sed non
paruam merito: quã reli¬
giosis quibusdam seniorib
enarrantib agnoui. Gotho¬
rum tempore matrona
quȩdam fuit ualde religio¬
sa : quȩ ad horum marty¬
rum eccłam erebro uenie¬
bat. Quadam die dum ex
more ad orandum uenisset:
egrediens duos stantes sub
peregrino habitu monachoᷤᷤ
inuenit. Peregrinos credi¬
dit: dari eis aliquid elemo¬
sinȩ precepit. Sed prius¬
quam eius erogator ad lar¬
giendam elemosinã propin¬
quasset : asstiterunt illi ui¬
cinius & dixerunt. Tu nos
modo uisitas: nos te in die
iudicii requiremus. & quic¬
quid possumus prȩstamus
tibi. Quo dicto: ab oculis
eius ablati sunt. Territa
illa ad orandum rediie: seseq
in lacrimis prolixius effu¬
dit. Et facta est post hoc
tanto instantior in prece:
quanto certior de promissi¬
one. Si autẽ iuxta pauli uo¬
cem fides est sperandarum
substantia rerum. argum̃¬
tum ñ apparentum: nequa¬
quam iam dicimꝰ ut uen¬

Expanded text:
dico brevem verbo, sed non dico brevem verbo, sed non parvam merito, quam religiosis quibusdam senioribus narrantibus agnovi. Gothorum tempore matrona quaedam fuit valde religiosa, quae ad horum martyrum ecclesiam crebro veniebat. Quadam die dum ex more ad orandum venisset, egrediens, duos stantes sub peregrino habitu monachos invenit, peregrinos credidit, dari eis aliquid eleemosynae praecepit. Sed priusquam ejus erogator eis ad largiendam eleemosynam propinquasset, astiterunt illi vicinius, et dixerunt: Tu nos modo visitas, nos te in die judicii requiremus, et quidquid possumus, praestabimus tibi. Quo dicto, ab oculis ejus ablati sunt. Territa illa ad orandum rediit, seseque in lacrymis prolixius effudit. Et facta est post hoc tanto instantior in prece, quanto certior de promissione. Si autem, juxta Pauli vocem, Fides est sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , nequaquam jam dicimus ut ven
Abbreviated transcription (Latin):
Ut custodiant iustificationes
eius. & legem eius requirant.
Sic ergo hoc loco rudib disci¬
pulis ueritas loquens. uiden¬
dum regnũ di promittit in
terra: ut hoc ab eis fidelius
in cȩlo prȩsumatur. Ex ipso
itaq regno quod iam uide¬
mus in mundo ẽẽ sublima¬
tum: speremus regnũ quod
in cęlo credimus ꝑcipiendũ.
Nam sunrt non nulli qͥ xꝑia¬
nitatis nomine censentur:
sed xꝑianitatis ñ habent fi¬
dem. Sola ẽẽ uisibilia esti¬
mant: inuisibilia non appe¬
tunt. quia nec ẽẽ suspicant᷑.
N umquid isti carnem suã
in morte darent: nisi eis cer¬
tissime constitisset ẽẽ uitam
pro qua mori debuissent:
Et ecce qui ita crediderunt:
miraculis choruscant. Ad
extincta namq eoꝵ corpo¬
ra uiuentes egri ueniunt:¬
& sanantur. P eriuri ueni¬
unt: & ã demonio uexant᷑.
Demoniaci ueniuint: & li¬
berant᷑. Quomodo ergo ui¬
uunt illic ubi uiuunt: si in
tot miraculis uuuint hic
ubi mortui sunt: Rem fr̃s

Expanded text:
ut custodiant justificationes ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sic ergo hoc loco rudibus discipulis Veritas loquens, videndum regnum Dei promittit in terra, ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. Ex ipso itaque regno quod jam videmus in mundo esse sublimatum speremus regnum quod in coelo credimus percipiendum. Nam sunt nonnulli qui Christianitatis nomine censentur, sed Christianitatis non habent fidem. Sola esse visibilia aestimant, invisibilia non appetunt, quia nec esse suspicantur. mei. Nunquid isti carnem suam in mortem darent, nisi eis certissime constitisset esse vitam pro qua mori debuissent? Et ecce qui ita crediderunt, miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt et sanantur, perjuri veniunt et a daemonio vexantur, daemoniaci veniunt et liberantur. Quomodo ergo vivunt illic ubi vivunt, si in tot miraculis vivunt hic ubi mortui sunt? 7. Rem, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
bito promissionem ueniret:
Quod si subtilit̾ attendamꝰ:
quanta dispensatione pietatiᷤ
agatur agnoscimus. Discipu¬
lis enim rudib & iam de p̾¬
senti uita aliquid ꝓmitten¬
dum fuit: ut possent robu¬
stius in futura solidari. Sic
israhelitico popło ex ȩgypti
terra liberando: repromissio¬
nis terra ꝓmittitur. Et cum
uocandus ẽẽt ad dona cȩle¬
stia : terrenis promissionib
suadetur. Cur hoc : Ut
dum ẽẽt aliquid qđ ẽ uicino
ꝑciperet: illud iam fidelius
crederet. quod de longinquo
audire potuisset. Carnalis &¬
enim popłs si parua ñ acci¬
peret: magna non crederet.
O mĩpotens ergo ds̃ largi¬
endo terrena suadet ad cęle¬
stia: ut ꝑcipiens qđ uideret.
sperare disceret quod mini¬
me uidebat. Et tanto solidi¬
or de inuisibilib fieret: qͦn¬
to eum ad spei certitudinem
uisibilia promissa fulcirent.
Unde recte quoq ꝑ psalmi¬
stam dicitur. Dedit eis re¬
giones gentium: & labores
populorum possederunt:

Expanded text:
bito 1591 promissionem veniret? bito 1591 promissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis agatur agnoscimus. Discipulis enim rudibus etiam de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex Aegypti terra liberando repromissionis terra promittitur, et cum vocandus esset ad dona coelestia, terrenis promissionibus suadetur. Cur hoc? Ut dum esset aliquid quod de vicino perciperet, illud jam fidelius crederet quod de longinquo audire potuisset? Carnalis etenim populus si parva non acciperet, magna non crederet. Omnipotens ergo Deus largiendo terrena, suadet ad coelestia, ut percipiens quod videret, sperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt,
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse qui offensus est lega¬
tis interuenientib obsecrat
ds̃. Sequitur. Dico autem
uobis. Uere sunt hic aliqui
stantes: qui non gustabunt
mortem. donec uideant re¬
gnum di. Regnum dĩ fr̃s
lm̃i. ñ semꝑ in sacro eloquio
uenturũ regnum dicit᷑: sed
non numquam presens ȩccła
uocatur. Unde scriptum est.
Mittet filius hominis angłos
suos: & colligent de regno eiꝰ
omĩa scandala. In illo qͥppe
regno scandala ñ erunt: ubi
profecto reprobi ñ admittun¬
tur. Quo uidelicet exemplo
colligitur: quod hoc loco re¬
gnum dĩ presens ȩccła uocat᷑.
Et quia non nulli ex discipłis
usq adeo in corpore uicturi
erant. ut eccłam dĩ constru¬
ctam conspicerent. & contra
mundi huius głam
crectam: consolatoria ꝓmis¬
sione nunc dicitur. Sunt
quidam de hic stantibus. qͥ
ñ gustabunt mortẽ: donec
uideant regnum di. Sed cũ
tanta dñs subeundȩ mortis
prȩcepta ederet: quid neces¬
sarium fuit. ut ad hanc su¬

Expanded text:
et ipse qui offensus est, legaet ipse qui offensus est, legatis intervenientibus, obsecrat Deus. 6. Sequitur: Dico autem vobis, vere sunt aliqui hic stantes qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei. Regn semper in sacro eloquio venturum regnum dicitur, sed nonnunquam praesens Ecclesia vocatur. Unde scriptum est: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . In illo quippe regno scandala non erunt, ubi profecto reprobi non admittuntur. Quo videlicet exemplo colligitur quod hoc loco regnum Dei praesens Ecclesia vocatur. Et quia nonnulli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc dicitur: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei. Sed cum tanta Dominus subeundae mortis praecepta ederet, quid necessarium fuit ut ad hanc su
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi tolerare. Si contin¬
gat uirgium fortasse cum
proximo: erubescimꝰ prio¬
res satis facere. Cor quip¬
pe carnale dum huiꝰ uitȩ
głam quęrit: humilitatẽ
respuit. Et plerumq ipse
homo qui irascit᷑ discordan¬
ti sibi reconciliari appetit:
sed ire ad satis faciendum
prior erubescit. ꝑensemus
facta ueritatis: ut uidea¬
mus quo iaceant nr̃ȩ pra-¬
uitatis actiones. Si enim
menbra summi capitis su¬
mus: imitari eũ eui cone¬
ctimur debemus. Quid
namq ad nr̃e eruditionis
exemplum. paulus egregius
predicator dicit: Pro xꝑo
legatione fungimur: tanquã
do exhortante ꝑ nos. Obse¬
cramus pro xꝑo: reconcilia¬
mini do. Ecce inter nos &
dm̃ discordiam peccando fe¬
cimus: & tam̃ ad nos ds̃ suos
legatos prior misit. ut nos
ipsi qui peccauimꝰ ad pacem
dĩ rogati ueniamus. Eru¬
bescatꝰ gͦ humana superbia.
confundatur quisq si non
satis faciat prior proximo:
quando post culpam nr̃am
ut ei reconciliari debeamus

Expanded text:
verbi tolerare; si continverbi tolerare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quippe carnale dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit. Et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi reconciliari appetit, sed ire ad satisfaciendum prior erubescit. Pensemus facta Veritatis, ut videamus quo jacent nostrae pravitatis actiones. Si enim membra summi capitis sumus, imitari eum cui connectimur debemus. Quid namque ad nostrae eruditionis exemplum Paulus egregius praedicator dicit? Pro Christo legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam nostram ut ei reconciliari debeamus
Abbreviated transcription (Latin):
erubescet. cũ uenerit in ma¬
iestate sua & patris. & scõꝵ
angłorum. Sed ecce nunc
apud se homines dicunt.
N os iam dnm & sermones
eius ñ erubescimus: quia
aꝑta eum uoce profitemur.
Quib ego respondeo: quod
in hac plebe. xꝑiana sunt
non nulli. qui xꝑm ido eon¬
fitentur: quia cunctos xꝑi¬
anos ẽẽ aspiciunt. Nam
si nomen xꝑi in tanta hodie
gła non esset: tot professo
N on ergo ad probationẽ
ficłi uox sufficit professionis:
quam defendit a uerecun¬
dia professio generalitatis.
Est tam̃ ubi se quisq inter¬
roget. ut in confessione.xꝑi
se ueracit̾ probet: si ñ iam
nomen eius erubescit. si ple¬
ne uirtuti mentis humanũ
pudorem subdidit. Certe
enim ꝑsecutionis tempore
erubescere poterant fideles
substantus nudari: de dig¬
nitatib deici. uerberibus
affligi. Pacis autẽ tempore
quia hec a nr̃is ꝑsecutioni¬
bus desunt: est aliud ubi
ostendamur nobis. Uere¬
mur sepe a proximis despi¬
ci: dedignamur iniurias

Expanded text:
erubescet cum venerit in maerubescet cum venerit in majestate sua, et Patris, et sanctorum angelorum. 5. Sed ecce nunc apud se homines dicunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non erubescimus: quia aperta eum voce profitemur. Quibus ego respondeo quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confitentur, quia cunctos Christianos esse conspiciunt. Nam si nomen Christi in tanta hodie gloria non esset, tot professorNon ergo ad probationem fidei vox sufficit professionis, quam defendit a verecundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plena virtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi. Pacis autem tempore quia haec a nostris persecutionibus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis. Veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias
Abbreviated transcription (Latin):
se status ambientis sollicite
consideretur. Nam cur in¬
stet ad colligendum: quan¬
do stare nonꝰ potest ipse qui
colligit: Cursum gͦ suum
quisq consideret : & cognoscet
sibi posse sufficere parua quȩ
habet. Sed fortasse metuit:
ne in huuis uitȩ itinere sũp¬
tus desit. Longa nr̃a desi¬
deria increpat uia breuis.
In cassum multa portant᷑:
cum iuxta est quo ꝑgitur.
Plerumq autẽ & auaritiã
uincimus: sed adhuc obstat
quod uias rectitudinis mi¬
nore tenemꝰ custodia ꝑfecti¬
onis. Nam sepe labentia
cuncta despicimus: sed ta¬
men adhuc humane uere¬
cundiȩ usu prepedimur:
ut rectitudinẽ quam serua¬
mus in mente. nondum ex¬
primere ualeamꝰ in uoce.
Et tanto dĩ faciem ad iusti¬
tiȩ defensionem negligimus:
quanto humanas facies con¬
tra iusticiam uerem᷑. S ed
huic quoq uulneri congru¬
um subiungitur medicam̃¬
tum : cum dñs dicit. Qui
me erubuerit & meos sermo¬
nes: hunc filius hominis

Expanded text:
se status ambientis sollicite se status ambientis sollicite consideretur. Nam cur instet ad colligendum, quando stare non potest ipse qui colligit? Cursum ergo suum quisque consideret, et agnoscet sibi posse sufficere parva quae habet. Sed fortasse metuit ne in hujus vitae itinere sumptus desit. Longa nostra desideria increpat via brevis, incassum multa portantur cum juxta est quod pergitur. Plerumque autem et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere valeamus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum cum Dominus dicit: Qui me erubuerit et meos sermones, 1590 hunc Filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur fideli. Qui uoluerit
animã suam saluam facere.
ꝑdet eam. & qui ꝑdiderit
animã suam propt̃ me sal¬
uam eam faciet: acsi agri¬
colȩ dicatur. Erumentum
si seruas. perdis: si seminas.
renouas. Quis enim nesciat
quod frumentũ cum in se¬
mine mittitur. perit ab
oculis. in terra deficit: Sed
unde putrescit in puluere:
inde uiridescit in renouati¬
one. Quia uero sc̃a eccłia
aliud tempus habet ꝑsecu¬
tionis. atq aliud pacis: re¬
demptor ñr ipsa eius tem¬
pora distinguit in precepti ᷤ.
N am ꝑsecutionis tempore
ponenda est anima: pacis
autẽ tempore ea quȩ ampliꝰ
dominari possunt. frangen¬
da sunt desideria terrena.
Unde & nunc dicit᷑. Quid
enim proficit homini si lu¬
cretur totum mundum: se
autẽ ꝑdat & detrimentũ
sui faciat  Cum ꝑsecutio
ab aduersariis de est: ualde
uigilantius cor custodiendũ
est. Nam pacis tempore qͥa
licet uiuere: libet etiã am¬
bire. Quȩ profecto auari¬
tia bene compescitur: si ip¬

Expanded text:
eli: Qui voluerit animam suam salvam facere, perdet eam; et qui perdiderit animam suam propter me, salvam eam faciet. Ac si agricolae dicatur: Frumentum si servas, perdis; si seminas, renovas. Quis enim nesciat quod frumentum cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra deficit? Sed unde putrescit in pulvere, inde virescit in renovatione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis; Redemptor noster ipsa ejus tempora distinguit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt frangenda sunt desideria terrena. Unde et nunc dicitur: Quid enim prodest homini, si lucretur totum mundum, se autem perdat, et detrimentum sui faciat? Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire. Quae profecto avaritia bene compescitur, si ip
Abbreviated transcription (Latin):
hanc non num quã usq ad
condescendendũ uieus ꝑtra¬
hat: dum ad culpas quisq
non debeat compassionem
exercere sed zelum. Compas
sio quippe homini. rectitudo
uiciis debetur: ut in uno eo¬
demq homine. & diligamꝰ
bonum quod factus est. &
ꝑsequamur mala quȩ fecit:
ne dum culpas incaute re¬
mittimus. non iam ꝑ kari¬
tatem compati. sed ꝑ negli¬
gentiam concessisse uideam᷑.¬

Expanded text:
hanc nonnunquam usque ad hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem exercere, sed zelum. Compassio quippe homini, et rectitudo vitiis debetur, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factum est et persequamur mala que fecit, ne, dum culpas incaute remittimus, non iam per caritatem compati, sed per negligentiam condescendisse videamur
Abbreviated transcription (Latin):
tefacta laudat᷑. Et tanto se
celerius foras fundit: quan¬
to ad humanos oculos per
ostensum pallorem exit. Et
plerumq fit: ut quod cau¬
sa cłi agi creditur. pro solis
humanis fauoribus agatur.
Quod bene sy mon ille sig¬
nificat: qui inuentus in iti¬
nere crucem dominicam in
angaria portat. Aliena¬
quippe onera in angaria por¬
tantur: quando ꝑ uanitatis
studium aliquid gerit᷑. Qui
ergo ꝑ symonem designant᷑:
nisi abstinentes & arrogantes:
Qui ꝑ abstinentiã quidem
carnem afficiunt: sed fruc¬
tum abstinentiȩ interius ñ
requirunt. Crucem gͦ dñi
in angaria symon portat:
quia cũ ad opus bonum ex
bona uoluntate non ducit᷑.
rem iusti sine fructu pecca¬
tor oꝑatur. Unde isdem sy¬
mon crucem portat. sed ñ
moritur: quia abstinentes
& arrogantes. ꝑ abstinentia᷑
quidem corpus afficiunt:
sed ꝑ desiderium glȩ mun¬
do uiuunt. Compassionẽ
uero animi plerumq laten¬
ter obsidet pietas falsa: ut

Expanded text:
tefacta laudatur; et tanto se tefacta laudatur; et tanto se celerius foras fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum pallorem exit. Et plerumque fit ut hoc quod causa Dei agi creditur pro solis humanis favoribus agatur. Quod bene Simon ille significat, qui, inventus in itinere , crucem dominicam in angaria 1589 portat. Alienaquippe onera in angaria portantur, quando per vanitatis studium aliquid geritur. Qui ergo per Simonem designantur, nisi abstinentes et arrogantes? Qui per abstinentiam quidem carnem afficiunt, sed fructum abstinentiae interius non requirunt. Crucem ergo Domini in angaria Simon portat, quia cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. Unde idem Simon crucem portat, sed non moritur, quia abstinentes et arrogantes per abstinentiam quidem corpus afficiunt, sed per desiderium gloriae mundo vivunt. Compassionem vero animi plerumque latenter obsidet pietas falsa, ut