comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bod audiens pater puelle: misit iherosolimam nuntios.
qͥ diligentissime perquirerent carcerem ubi apostolus fu-¬
latas boias prefata puella deosculans: illico recepit sanita-¬
tem: Sic ꝙ beatus alexander exiens de carcere: constituit
celebrari hanc sollempnitatem Ralendas augusti in honc¬

Expanded text:
od audiens pater puellae misit Hierosolymam nuntios, qui perquirerent carcerem ubi apostolus fulatas praefata puella deosculans, illico recepit sanitatem, sicque beatus Alexander exiens de carcere constituit hanc celebrari festivitatem, Kalendis Augusti, in hono
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ hodie festa celebramꝰ laudes addisse.
aliquid decerpsisse ẽ: c̃ siquidẽ uirtuiũ
eius grã ñ sermonib exponenda sit: s oꝑib com¬
ꝓbanda. Cum enĩdicat scriptura. gła patris est
filiꝰ sapiens quante huiꝰ sunt głe. qui tantoꝵ filioꝵ¬

Expanded text:
us hodie festa celebramus, laudes addidisse aliquid, decerpsisse est. Cum siquidem virtutum ejus gratia non sermonibus exponenda sit, sed operibus comprobanda. Cum enim dicat Scriptura: Gloria Patris est Filius sapiens, quantae hujus sunt gloriae, qui tantorum filio
Abbreviated transcription (Latin):
Noł itutio sollempnitatis hodierne a semoribꝰ nr̃is.
cathedre nomen accepit: ideo quod pͥmus apłoꝵ
petrus hodie ep̃atus cathedram suscepisse referat᷑.
Recte ecclẽ gͦ natalem sedis illius colunt. quam
apłs pro eccłarum salute suscepit: dicente dño tu
es petuꝰ. et suꝑ hanc petram aedificabo eccłam mne-
uenient̃ psalmꝰ qui lectus est dicit. Exaltent eũ
in eccła plebis et Reł.¬

Expanded text:
nstitutio solemnitatis hodiernae a senioribus nostris Cathedrae nomen accepit, ideo quod primus Apostolorum Petrus hodie episcopatus cathedram suscepisse referatur. Recte ergo Ecclesiae Natalem sedis illius colunt, quam Apostolus pro Ecclesiarum salute suscepit, dicente Domino: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam mvenienter Psalmista dicit: Exaltent eum in ecclesia plebis, et
Abbreviated transcription (Latin):
strare. Ubi uero est postea culmen appositum: ⁊ altare im¬
positum. ip̃a eccłia obsigna uestigioꝵ: appodanea est uocata.
Multa uero dubitatio inter sepontinos est ȩxorta: uidelicet
quid de loco agerent. uł quomͦ intrare uł dedicare illam ec¬

Expanded text:
strare. Ubi postea culmen appositum et altare imstrare. Ubi postea culmen appositum et altare impositum, ipsa ecclesia ob signa vestigiorum Appodonia est vocata. Multa dubitatio inter Sepontinum et Beneventanum quid de loco agerent, utrum intrare et dedicare ibi
Abbreviated transcription (Latin):
corato sedens. uoluiss intrare: repente lapides porte descendẽ¬
tes. clauserunt se inuicem: ⁊ factus est paries unꝰ. Cumq
mirarentur attoniti nimio timore contriti: respitientes in al¬
tum uiderunt signum crucis in celo. flammeo fulgore res
gani. partim ferro hostium: partim igniferis impulsi sagutis.
it ncopolitanis sequentib. atq extrema queq cedentib adu̾si¬
riis. menia tandem sue urb̃ moribundi subintrant. Qͥ autẽ
euaserunt ꝑiculum: comꝑto qd̾ angłs dĩ in adiutorium ue¬
nerit xpĩanis. nam ⁊ sexcentoꝵ ferme suoꝵ fulmine uidebad̃
interemptos: regi regum continuo colla submittentes. armis¬
se induunt fides. le uii
ad templum referrent archangłi: udent mane iuxta ia¬
nuam̾ septemtrionalem quam p̾dixi instar posterule pusille¬
quasi hominis uestigia marmoꝵ artius imp̾ssa. Agnoscũt¬
q beatum michaelem hoc p̾scientie sue signum uoluisse mõ¬

Expanded text:
coratus, sedens voluisset intrare, repente lapides portae descendencoratus, sedens voluisset intrare, repente lapides portae descendentes, clauserunt se invicem, et factus est paries unus. Cumque mirarentur attoniti, nimio terrore constricti, respicientes in altum, viderunt signum sanctae crucis in coelo, flammeo fulgore resgani, partim ferro hostium, partim igniferis impulsi sagittis, ad Neapolim usque sequentibus, atque extrema quaeque caedentibus adversariis, moenia tandem suae urbis moribundi subintrant. Qui autem evasere periculum, comperto quod angelus Dei in adjutorium venerit Christianis, nam et sexcentos finterfectos; Regi regum Christo continuo colla submittentes, armis induuntur fidei. Cum ad templum referrent archangelo, vident mane juxta januam septentrionalem, quam pquasi hominis vestigia marmori arctius impressa, agnoscunt beatum Michaelem hoc praesentiae suae signum voluisse mon
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ ego sum famulus in ueritate confessus fueris: regnum tͥ¬
oabo ꝑsarum tantum cum patrimonio ⁊ uita. acceptis a te ob
q ille nequaquã acquiesceret: eraclius extracto gladio capud
illius amputauit. Sepeliri tamen eum ussit: quia rex fuerat.
mandauit. Ip̃e quoq cum de sacro fonte suscepit. Erat enĩ:
decem annors. Descriptiones etiam regni ꝑsarum: sub eiꝰ noĩe
fecit. totumq argentũ turris illiꝰ in p̾dam sui exercitꝰ deputauit.
Aurum uͦ uł genimas: in uasis uł utensilib ad restauratio¬
nem eccłiarum quas tyrannꝰ destruxerat: reseruauit. Pc̾o
asportauerat: iherosolimam ꝓperat. Gaudentes omnes
popłi cum ramis palmarũ. cereis ⁊ lampadib. uł diu̾so głie
apparatu: cum hẏmnis ⁊ canticis. obuiam ei alii ꝑgunt: atq
alii subsequuntur. Cum ꝙ imperator de monte oliueti des¬
cendens. ꝑ eam portam quam dñs intrauerat quando ad passi

Expanded text:
us esse promiseris cujus ego sum famulus, in veritate confessus fueris, regnum tius esse promiseris cujus ego sum famulus, in veritate confessus fueris, regnum tibi Persarum tantum cum patrimonio et vitam, acceptis a te pacque ille nequaquam acquiesceret, Gracchus extracto gladio caput illius amputavit. Tamen sepeliri eum jussit, quia rex fuerat, jussit, ipseque eum de sacro fonte suscepit; erat enim decem annorum. Descriptiones etiam regni Persarum sub ejus nomine fecit, totumque argentum turris illius in praedam sui exercitus deputavit, aurum vero vel gemmas in vasis vel utensilibus ad restaurationem ecclesiarum, quas tyrannus destruxerat, reservavit. Susciasportaverat, Hierosolymam detulit; gaudentes omnes populi cum ramis palmarum, cereis et lampadibus vel diverso gloriae apparatu, cum hymnis et canticis obviam alii pergunt, atque alii subsequuntur. Cumque imperator de monte Oliveti descendisset per eam portam quam Dominus intraverat quando ad passio
Abbreviated transcription (Latin):
lia atq ꝓle: eraclii se subderent tam potestati quam fidei.
Qͦs ille benigne suscipiens. ĩ hoc illis clementiam p̾stuit:
ut omnes ad baptismum conuolarent. Quod ita se factu¬
ros esse: pariter spoponderunt. Ip̃e autem xp̃ianissimꝰ pͥn¬
ceps cum suo tantum exercitu regna que chosdroe tenuerat
cutum qͣq ꝑlustrans: ad sedem ip̃ius ꝑuenit. cum paucis
ad eum ascendit. sedentemq eum in throno aureo repperit.
Nullus namꝙ ex eiꝰ exercitu fuerat: qui ei exitum belli ali¬
quatenꝰ nuntiass. Quia ꝓpt̾ sue crudelitatis suꝑbiam.
om̃s cũ exosum habebant. Nec inmerito. quippe qͥ manife¬
ste dõ erat contͣrius. qͥm̃ a creatura di ee potiuss amatus:
um ꝙ tremefactus salutationis uba ꝓferret eraclio: łc .uii.¬
ille respondit. Siuis salutem habere: ꝓ eo quod lignum̃
sce crucis quamuis indignus honorifice iuxta modulum cuũ

Expanded text:
lia atque prole Graccho se subderent tam potestate quam fide. lia atque prole Graccho se subderent tam potestate quam fide. Quos ille benigniter suscipiens in hoc illis clementiam praestitit, ut omnes ad baptismum convolarent: quod ita se facturos esse omnes pariter spoponderunt. Ipse autem Christianissimus princeps cum suo tantum exercitu regna quae Chosroe tenuerat circumquaque perlustrans, ad sedem ipsius venit. Cum paucis ad eum ascendit, sedentemque eum in throno aureo reperit. Nullus namque ex ejus exercitu fuerat, qui ei excidium belli aliquatenus nuntiasset, quia propter suae crudelitatis superbiam eum omnes exosum habebant; nec immerito, quippe qui manifeste Deo erat contrarius, quomodo a creatura Dei esse potuisset amatus? Cumque tremefactus salutationis verba proferret Graccho, ille respondit: Si vis salutem habere, pro eo quod lignum sanctae crucis, quamvis indignus, honorifice juxta modulum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
fergens igitur filius cosoroe contra eracliũ upxta danubiũ
magnum fluuium: cum suo consedit exercitu. Tandem spirã
te grã saluatoris: utrisq pͥncipib placuit. ut ip̃i singłi in me¬
dio ponte fluminis dimicaturi consluerent: ⁊ cui sors uictoriã
contuliss. ip̃e sine dampno utriꝰq exercitꝰ imperiuim usur¬
paret. Decretum etiam cum uiram̃to ꝓcessit: ut si aliquis
ex eoꝵ popło principi suo uenire in auxilium presumpsisset:
crurib excisis ⁊ brachiis. in flumine mergeretuR. Cum q
utriq popło hec pactio placuiss: inuicem ut dictum est di¬
micantes. du multumq in pontis medio sunt congressi.
sancte crucis. cui se die eodem memoratus pͥnceps.ui.
attentius conmendarat: fideli suo eraclio xp̃c concessit de
hoste triumphum. Tanta ꝙ mentis mutatio chosdroe inua¬
sit exercitum: ut non solum p̾dictam pactionem neqͣquam
uellent tͣnscendere: s etiam uoluntarii cum omni sua fami¬

Expanded text:
ergens igitur filius Chosroe contra Gracchum, juxta Danubium magnum fluvium consedit exercitus. Tandem inspirante clementia Salvatoris, utrisque principibus placuit ut ipsi singuli in medio ponte fluminis dimicaturi confligerent, et cui sors victoriam contulisset, ipse sine damno victorque exercitus imperium usurparet. Decretum etiam cum juramento processit ut si aliquis ex eorum populo principi suo venire in auxilium praesumpsisset, cruribus excisis et brachiis, in flumen mergeretur. Cumque utrique populo haec pactio placuisset, invicem ut dictum est dimicantes, adeoque in pontis medio sunt congressi. virtutem sanctae crucis, cui se die eodem memoratus princeps attentius commendaverat, fideli suo Graccho Christus concessit de hoste triumphum; tantaeque mentis mutatio Chosroe invasit exercitum, ut non solum praedictam pactionem nequaquam vellent transcendere, sed etiam voluntarie, cum omni sua fami
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi quis a semetipõ defitiat ad eum qͥ suꝑ ipm̃ est
non appropinqͣt. ne ualet app̾hendere quod supͣ ipm̃
est: si nescierit mactare quod ẽ. Sic olerum quoq¬
plante. transponuntur ut ꝓfitiant: atq ut ita dixe¬
rim eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in
terrena mixtione defitiunt: ⁊ in reparatione sui
generis uberiꝰ assurgunt. Unde enim uident᷑ ꝑdi¬
oisse quod erant: inde accipiunt hoc apparere qđ
ñ erant. S iam qui se auitiis abnegat: exquiren¬
de eiꝰ uirtutes sunt in quib crescat. Namc̃ dictũ ẽ
qui uult post me uenire abneget semet ipĩn: ꝓti-
nus additur.tollat crucem suam ⁊sequatur me.
Buob ⁊ enim modis crux tollitur: cum aut ꝑ ab¬
stinentiam afficitur corpꝰ. aut ꝑ compassionem ꝓ¬
ximi affliguur animus.

Expanded text:
nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Unde enim videntur perdidisse quod erant, inde accipiunt hoc apparere quod non erant. 3. Sed qui jam se a vitiis abnegat, exquirendae ei virtutes sunt in quibus crescat. Nam cum dictum est: Qui vult post me venire, abneget nus adjungitur: Et tollat crucem suam, et sequatur me. Duobus etenim modis crux tollitur, cum aut per abstinentiam afficitur corpus, aut per compassionem proximi affligitur animus.
Abbreviated transcription (Latin):
ximꝰ imp̾ssa. S priusqͣm illuc ꝑuenias: apparet ad orien¬
tem basilica p̾grandis. qua ꝑ gradus ascenditur. Hec cũ ip̃a
porticu suo quingentos fere homines caꝑe uidebatur. altare
uenerandum. rubro q contextum palliolo. ⁊ ꝓpe medium
parietis meridiane ostendens. Erat autem ip̃a domꝰ angulosa
non inmorem oꝑis humani parietib erectis : s instar spelun¬
ce p̾ruptis. ⁊ sepius eminentib asꝑata scopulis. Culmine qͦq
attingi. Credo docente archangło dñi. non ornatꝰ lapidum.¬

Expanded text:
ximus impressa. Sed priusquam huc venirent, apparet ad Orientem basilica pergrandis, qua per gradus ascenditur. Haec cum ipsa porticu sua quingentos fere homines capere videbatur, altare venerandum, rubroque coopertum palliolo, prope medium parietis Meridiano ostendens. Erat autem ipsa domus angulosa, non in morem operis humani parietibus erectis, sed instar speluncae praeruptis, et saepius eminentibus asperata scopulis. Culmine quoquattingi: credo, docente archangelo, Dominum non ornatum lapidum
Abbreviated transcription (Latin):
psa uero puella pergebat sepissime ad carcerem ubi beatus¬
papa alexander cathenis tenebat᷑ ligatus: et deosculabat᷑¬
cathenas quib ip̃e ligatus erat. scilicet ob graciam recupe¬
rande sanitatis: Cui beatus alexander ait: Noli filia mea.¬
a prefato papa:

Expanded text:
psa vero puella pergebat saepissime ad carcerem, ubi beatus Alexander catenis tenebatur ligatus, et osculabatcatenas quibus ligatus erat, ob gratiam recuperandae sanitatis. Cui beatus Alexander dixit: Noli, filia,a praefa
Abbreviated transcription (Latin):
multiformia scłi mala: castitati & castis actib
sistamꝰ. Beati autem patris .ħ. merita. iam in
tuto posita securi magnificemꝰ. qͥ gub̾nacłin be
uiriliter tenens. anchoram spei tranqͥlla iam
statione composuit. & plenam celestib diuitiis. &
et̾nis mercedib. naium optato in littore collocauit.
Qui contͣ omnes aduersarios scutum timoris dĩ tam¬
diu infatigabiliter tenuit. donec ad uictoriã ꝑuenit.
Quro enim fuit totꝰ uite illiꝰ cursus. nisi unꝰ c̃ iugili
hoste conflictꝰ: Multis hic cecis auia ueritatis erran¬
tib. & de sumina iam in ꝓfundum rupe pendenti¬
b amissum reddidit uisum. & illum qͦ xp̃c uid̾et᷑¬

Expanded text:
us hæc ergo multiformia sæculi mala, castigatis & castis actibus us hæc ergo multiformia sæculi mala, castigatis & castis actibus resistamus. Beati autem Patris Odonis merita iam in tuto posita securi magnificemus, qui gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla iam in statione composuit, & plenam cœlestibus diuitiis, & æternis mercibus nauim optato in littore collocauit, qui contra omnes aduersarios scutum timoris Dei tamdiu infatigabiliter tenuit, donec ad victoriam perueniret. Quid enim fuit totus vitæ illius cursus, nisi vnus cum vigili hoste conflictus? Quantis hic cæcis, a via veritatis errantibus, & de summa iam in profundum rupe pendentibus, amissum reddidit visum, & illum quo Christ
Abbreviated transcription (Latin):
sumo omnium rutuloꝵ puritas emanauit. Etenĩ
quia castitatis pollebat uigore. quia abstinentie gła¬
batur angustiis. quia blandim̃tis erat p̃ditꝰ le¬
nitatis. omniũ cuuũ in dm̃ ꝓuocauit affectum
ene & congrue in hac die qͣm nob̃ beatiłc.u
prĩs nr̃i huiꝰ. ad paradysum tͣnsitus exul
tur hominum: qui ad gairoia transit angłoꝵ.¬
Dic̃ sermo diuinus. Ne laudaueris hominẽ in
uita sua. Tamqͣm sidiceret. Lauda post uitam.
magnifica post consummationẽ. Duplici enĩ ex
causa utiluis ẽ. hominum magis memorie lau¬
dem dare quam uite. Ut illo potissimũ temꝑe
merita sc̃ĩtatis extollas: quando nec laudantem
adu latio notet. nec laudatũ temptet elatio. Lau¬
da gͦ post ꝑicłm: p̃dica securum. Lauda naiuigã¬
tis felicitatem: s me c̃ ꝑuenĩt ad portum. Lau¬
da ducis uirtutem: s c̃ ꝑductus ẽ ad triumphũ.
mescendum ẽ. ne nauim nr̃am aut ꝓcella tẽpes¬
tatis abͣripiat. aut fluctus absorbeat. aut in et̾

Expanded text:
simo, omnium riuulorū puritas emanauit. Etenim, quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiæ gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat præditus lenitatis, omnium ciuium in Deum prouocauit affectum. Bene & congrue in hac die quam nobis B. Patris nostri Odonis ad paradisum transitus exultatur hominum, qui ad gaudia transit angDicit sermo divinus: Ne laudaveris hominem in vita sua. Tanquam si diceret: Lauda post vitam, magnifica post consummationem. Duplici enim ex causa, utilius est hominum magis memoriae laudem dare quam vitae, ut illo potissimum tempore, merita sanctitatis extollas, quando nec laudantem adulatio nocet, nec laudatum tentet elatio. Lauda ergo post periculum, praedica securum. Lauda non navigantis felicitatem; sed cum pervenerit ad portum. Lauda ducis virtutem, sed cum perductus est ad triumphum.mescendum est, ne nauim nostram aut procella tempestatis abripiat, aut fluctus absorbeat: aut in æter
Abbreviated transcription (Latin):
ueni sequere me. At ille surgens sequebatur eum. Et cũ
uenisset ad portam ferream cum angelo. statim ab se
eadem porta aꝑta ÷ eis. Nec mirum sane si sc̃o petro
dulcedinem. et de exiguis eximia cogitare: qualiter fa¬
uente dõ persingłos annos tota hec dies expendatur in
laudem: et cum gaudio celebretur. Ne forte siuenerit
ur̃is in manib illud apocriphum de transitu eiusdẽ uir¬
ginis dubia ꝓcertis recipiatis: Qd multi satinoꝵi. caritatis
rius amplectunt᷑: p̃sertim cum ex his nichil aliud ex¬
ꝑiri potest ꝓcerto. nisi quod hodierna die gloriosa
migrauit a corpore. Monstratur autem sepulcrũ eius
cernentib nobis usq ad presens in uallis iosaphat me-¬
dio: que uallis ÷ inter montem syon et montem oliueti
posita: qͣm tu paula tuis ocłis asperisti. Ubi in hono
re eius fabricata ẽ eccłia : miro lapideo tabulatu. ĩ qͣ
sepulta fuisse. ut scire potestis ab om̃ibus ibidem p̃di-¬

Expanded text:
veni, sequere me; at ille surgens sequebatur eum. Et cum veni, sequere me; at ille surgens sequebatur eum. Et cum venisset ad portam ferream cum angelo, statim ab se eadem porta aperta est eis. Nec mirum sane, si sancto Petrodulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si venerit in manus vestras illud apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatisrius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodiuirgo Maria migrauit a corpore. Monstratur autem sepulchrum eius cernentibus nobis usque ad presens in uallis Iosaphat medio; que uallis est inter montem Syposita: quam et tu, o Paula, oculis aspexisti, ubi in ejus honore fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta fuisse ut scire potestis ab omnibus ibidem praedi
Abbreviated transcription (Latin):
duab catenis ⁊ traditꝰ quatuor qͣternionib militũ.
quemadinodũ inde liberatꝰ sit ꝑ angelum dñi: audiuit
ꝑ ordinem dilectio ur̃a Missus ergo in carcere ÷ sc̃s pe¬
trus causa nominis xp̃i: s penam carceris horrere non po¬
terat: quia ip̃e in carcere templum dei erat. Ligatus erat
duabus catenis: sed catenas criminũ in ip̃o carcere. a creden¬
tibus dethebat. Custodiebatur a quatuor quat̃nionibus mili¬
tum id ÷ a sedecĩ. sicut enu centurio centum. ita quaternio
quatuor sub se milites habet: s sub ip̃a custodia quatuor
euangelia ad fidem uenientibus insinuabat. Neo sane hu¬
manam custodiam poterat timere: qui diuina custodia
seruabatur¬
UM ergo diligenter petrus custodiretur in carcere
a quatuor quat̾nionib militũ ligatus duabus cate¬
nis: uenit angelus dñi ad eum ut audiuit dilectio ur̃a.
aperuit ei ianuas carceris ⁊ ait ei. Surge ⁊ tolle uesti¬
mentũ tuũ ⁊ operi te. ⁊ calcia te calciamentũ tuũ: &¬

Expanded text:
 traditus quatuor quaternionibus militum, et quemadmodum inde liberatus sit per angelum Domini, audivit per ordinem dilectio vestra. Missus ergo in carcerem est sanctus Petrus causa nominis Christi, sed poenam carceris horrere non poterat, qui ipse in carcere templum Dei erat. Ligatus erat duabus catenis, sed catenas criminum in ipso carcere a credentibus detrahebat. Custodiebatur a quatuor quaternionibus militum, id est a sedecim, sicut enim centurio centum, ita quaternio IV sub se milites habet: sed sub ipsa custodia quatuor Evangelia ad fidem venientibus insinuabat. Nec humanam custodiam poterat timere, qui divina custodia servabaturum ergo diligenter Petrus custodiretur in carcere a quatuor quaternionibus militum, ligatus duabus catenis, venit angelus Domini ad eum, ut audivit dilectio vestra, et aperuit ei januas carceris, et ait ei: Surge et tolle vestimentum tuum, et operi te, et calcea te calceamento, et
Abbreviated transcription (Latin):
creatura. N on enim simplex fateor. uł consueta fuit
ista salutacio: s om̃i admiratione digna. Siquidẽ fuit
delatio muneris. oblatio uen̾ationis: famulatus obseqͥi.
Qͥ a et si in scĩs patrib et ꝓphetis gr̃a fuisse creditur:
que in xp̃o ẽ plenitudo uenit. qͣmuis aliter. Et idõ
inquit benedicta tu inter mulieres. id ⁊̃ plus benedie¬
cta quam om̃s mulieres. Ac per hoc qͥcqͥd maledicti¬
onis in fusum ÷ per euam : totum abstulit benedictio
marie. Insuꝑ et grãm refudit xp̃i ortus : qͣm non
habuit prius omnis mundus.

Expanded text:
at: non enim simplex, fateor, vel consueta fuit ista salutatio, sed omni admiratione digna. Siquidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii. Quia etsi in sanctis patribus et prophetis gratia fuissquae in Christo est plenitudo venit, quamquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu in mulieribus, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus.
Abbreviated transcription (Latin):
t uerum mundi fatear. qͥcqͥd humanis dici potest
uerbis: minus ÷ a laude celi: quia diuinis est¬
matibus p̃signata ab euangelistis exhibita et monstrata:
ab angelo uenerabiliter atq officiosissime salutata.
Dpterea qualis et quanta eẽt. ab eodem diuinitꝰ est
benedicta tu in mulierib. Talibus namq decebat uir.

Expanded text:
t verum fatear quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli: quia divinis esmatibus praesignata: ab evangelistis exhibita et monstrata: ab angelo venerabiliter atque officiosissime salutata. Praeterea qualis et quanta esset, ab eodem divinitus benedicta
Abbreviated transcription (Latin):
entem. Quis ẽ iste dñs fr̃s : Xp̃c sine dubio. qͥ suis diͦ¬
cipłis ait. uocatis me magister & dñe: & bñ dicitis.
Sum & enim. Que ẽ etiam huiꝰ domini familia: Ni¬
mirum illa ẽ: quam ip̃e dñs de manu inimici rede¬
mit. & suo dñio mancipauit. ħ autẽ familia sc̃a
ẽ eccłia catholica: que ꝑ orbem t̾re copiosa fertilita¬
te diffunditur. ⁊ redemptam se p̃tioso sui domini
sanguine głatur.

Expanded text:
o, qui suis discipulis ait: Vos vocatis me Magister et Domine; et bene dicitis: sum etenim . Quae est etiam hujus Domini familia? Nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec autem familia sancta est Ecclesia catholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se pretioso sui Domini sanguine gloriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tum. uirgo post partum p̾sentis sollempnitatis diei cum suis
uirginib expers nullo mͦ credenda est: que dei populũ fatien¬
oo monebat sꝑnere ꝑituri luxus scł. a lenociniis moitał nat᷑e
declinare. carnis pudicitiam. cũ uirginitatis honore intͣ cordis
hospitia obseruare. eam ꝙ omnium uirtutũ reginam. fractum
ut utriusq uelsis multitudo eiꝰ sequeret᷑ uestigia: ⁊ relictis
qui in celis est ꝑhenn mente. actu habitu. ⁊ gestu. se applica¬
lias sacras adamantes. elemosinas sectantes. pauperes rectean¬
tes. nudos uestientes. infirmos uisitantes. in tribulatione gau¬
Uentes. in u̾b̾ calumpnie uł contumele patientes: in augm̃

Expanded text:
tu, virgo post partum, praesentis solemnitatis diei, cum suis virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, eamque omnium virtutum regin utriusque sexus multitudo ejus sequitur vestigia, et relictis qui in coelis est perenni, mente, actu, habitu et gestu applicalias sacras adamantes, eleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel contumeliae pati
Abbreviated transcription (Latin):
e quis autem nr̃m solos apłos dispensatoris fc̃os
existimet: neglesto q militie spĩtalis offitio
seruus piger infideliteR imprudent̃ q dormitet. ipse
ait. Oportet enim ep̃m sine crimine eẽ: sic̃ dispẽ¬
satorem di. Domini sumꝰ insuram tritici quam
uob̾ erogemus accepimꝰ. Que uͦ sit ista m̃sura tri¬
tici si queramꝰ: ipãm quoq nob̃ b̾atus paulꝰ apłs
ostendit dicens. Unicuiq sic̃ ds̃ diuisit mensurã
fidi. Quam gͦ in insuram tritici xp̃c nuncupat.
ipãm mensuram fidi paulus appellat. Ut agnos¬
camꝰ ñ aliud ẽẽ spĩtale triticum. quam xp̃iane fi-¬
dĩ uenerabile sacramentum. Huius tritici m̃su¬
ram uob̃ in nomine dñi damꝰ. quotiens illuminati.
satores accipitis. c̃ cotidie ꝑdi famłos u̾bum u̾i̾tatis
auditis.

Expanded text:
e quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existimet neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter imprudenterque dormitet, ipse ait: Oportet episcopum sine crimine esse sicut Dei dispensatores Domini sumus, mensuram tritici quam vobis erogemus accepimus. Quae vero sit ista mensura tritici si quaeramus, ipsam quoque nobis beatus Paulus apostolus ostendit dicens: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Quam ergo mensuram tritici Christus nuncupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat: ut agnoscamus non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties illuminati dsatores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis auditis.
Abbreviated transcription (Latin):
l̾ ꝯsurgñt ⁊ ñ inuenient mez
cce aperi clamant. ⁊ repulsionis sue dolore le .Uiii.¬
conpulse: appellationem dũantis ingeminant di¬
centes Uñe dñe aperi nob̾ Preces offert̃ set nesciu¬
tur: quia tc̃ uelut incognitos d̾s deserit. quosmͦ suoᷤ
ꝑ uite meritum non agnoscit Ubi aꝑta quoq et ge¬
neralis ad discipło̾s exortatio subinfert᷑ cum dr᷑ Uigi¬
gilate itaq quia nescitis diem neq horam: Q a post
peccata d̾s penitentiam suscipit. si sciret quisq de
p̃senti secłõ quo temꝑe exiret : aliud cm̃pꝰ uolupca-¬
tib. atq aliud penitentie aptare potuiss. Set qui
penitenti ueniam spopondit : peccanti diem crasti¬
num ñ ꝓmisit Semꝑ gͦ extremum diem debemꝰ
metuere. quem nunqͣm possumꝰ p̃uidere: Ecce
hunc ip̃m diem. in quo loquimͦ. ⁊ ad inducias ꝯuer¬
sionis accipimꝰ. ⁊ tñ mala que fecimus flere recu¬
samꝰ. Non solum ꝯmissa ñ plangimꝰ : set eciam q̃¬

Expanded text:
n invenient me . Ecce aperiri clamant, et, repulsionis suae dolore compulsae, appellationem dominantis ingeminant, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Preces offerunt, sed nesciuntur, quia tunc velut incognitos Dominus deserit, quos modo suos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accepimus, et tamen mala quae fecimus flere recusamus. Non solum commissa non plangimus, sed etiam q
Abbreviated transcription (Latin):
Quis pauor erit quem ⁊ tͣnquillum mens humana
caꝑe ñ ualet. etiam iratum uidere. Quam diembene
ꝓpha intuens ait: Dies illa dies ire. dies tͥbulatiõis ⁊
angustie : dies calamitatis ⁊ miserie. dies tenebrar̃
⁊ caliginis: dies nebule ⁊ t᷑binis. die tube ⁊ clangoris:
bor qͣ asꝑitate ꝓpħ̾a uidit amarescere. quem tot ap-¬
pellatiõib ñ ual explicare: Qͣnta uͦ tunc erit electo¬
rum leticia. qui de eiꝰ merebunt᷑ uisione gaudere :¬

Expanded text:
qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre. Quem diem bene intuens propheta ait: Dies illa, dies irae, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris .oborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare. Quanta vero tunc erit electorum laetitia, qui de ejus visione mere
Abbreviated transcription (Latin):
scientia pleni sunt: qͣnto claritatem dĩ uicinius ꝯtẽplant᷑.
Alia uero itadeo coniũcta sunt angłoꝵ agmina: ut int̾
hec ⁊ dm̃ null alii sp̃c int̾sint. Que tantomagis ardent
amore: quanto subtilius claritatem diuinitatis eiꝰ aspi-¬
tiunt. Talib ut diximꝰ apͥmordio incipientis uite beatoꝵ
spirituum distinctionib suꝑna celoꝵ regna ado conditore
ĩꝑpetuũ mirabilit̾ collocata subsistunt. His omnib fr̃s¬

Expanded text:
scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint, et tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Divinitatis ejus aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatorum spirituum distinctionibus, superna coelorum regna a Deo Conditore, in perpetuum mirabiliter collocata, subsistunt. Nos ergo, fr
Abbreviated transcription (Latin):
regna spiritib anglicis ad laudem ⁊ głam atq honorem sui
nominis ac maiestatis. imꝑpetuum miro ordine collocauit.
De quib plura loqui ꝑtimescimꝰ quia soli doscire est. quomͦ
uł quemadinodum eoꝵ nob̃ inuisibił absq contagione. seu
oiminutione in sua sola puritate consistat natura. S tam̃
plencla. cestante sacro eloquio cognouimꝰ: quoꝵ pͥncipatꝰ
atq postestates. subtiliter. ac mirabilit̾ dĩ omnipotentis
nutu distinguntur. Alii exillis ad nos in mundũ miss.
futura p̾dicendaᷤ ꝑueniunt: alii ad hec sunt constituti. ut
ꝑ cos signa ⁊ miracula frequentius fiant. Alii subiectis an¬
geloꝵ spiritib p̾sunt: eisq ad implenda diuina ministeria
disponendo principant᷑. Alii mira potentia cet̾is p̾minẽt.
ꝓ eo quod eis adobediendum alia angłoꝵ agmina subiecta
sint Alii tanta diuinitatis grã replentur: ut ineis dñs
sedeat. ⁊ ꝑ eos sua iuditia discernat. Alii tanto ꝑfectiore

Expanded text:
regna spiritibus angelicis ad laudem et gloriam, atque honorem sui nominis ac majestatis in perpetuum miro ordine collocavit. De quibus plura loqui pertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorum invisibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. Sed tameplenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori
Abbreviated transcription (Latin):
pedes cepit rigare. capillis q sue deuocionis tergere: et inde-¬
sinenter osculis uere humilitatis confouere. ac mundissimo
sc̃ẽ dilectionis ungento ꝑungere: Que cum tali famulatu deuo-¬
tis confisa. etiam suꝑ sc̃ĩssimum dñi caput p̾ciosi liquorem
effudit odoris: in tm̃ ut tota domꝰ ex odoris flagͣntia more a-¬
quii bñficia. sue conpunctiõis flãmam ac dilectiõis ardorem
intimans: Acsi istis loq̃ret᷑ u̾bis dicens: O dñe Iħ̾u clementis¬
sime tu qͥ om̃ia scis. ⁊ cordium inspector es uerus: qͥ non uis
mortem peccatoris. s magis ut conuertat᷑ ⁊ uiuat: tu ipse
intelligis qͥd mei deposcant singultꝰ. qͥd lacͥme ab umno erup¬
te flagitent: qͥd meus amarus exoret gemitus:

Expanded text:
pedes cœpit rigare, capillisque suæ deuotionis tergere, ac indesinenter osculis veræ humilitatis confouere, ac mundissimo suæ dilectionis vnguento perungere. Quæ cum in tali deuotis confisa, etiam super sanctissimum Domini caput, pretiosissimi liquoris effudit odorem. In tantum ut tota domus ex odoris fragrantia more aquii beneficia, suae compunctionis flammam ac dilectionis fervorem intimans, ac si ipsis loqueretur verbis, dicens: O Domine Jesu clementissime, qui omnia scis et cordium inspector es verus, qui non vis mortem peccatorum, sed magis ut convertantur et vivant, tu ipse intelligis quid mei deposcant singultus, quid lacrymae ab imo erutae flagitent, quid meus amarus exoret gemitus.
Abbreviated transcription (Latin):
Gradiderunt me iim
iigio riin et inter mi quos
cerunt me et non peper¬
de runt ani me mee congrega¬
ti sunt ad uersus me fortes Etͥ sicut gi

Expanded text:
Tradiderunt me in manus impiorum, et inter iniquos projecerunt me, et non pepercerunt animae meae. Congregati sunt adversum me fortes, et sicut gi
Abbreviated transcription (Latin):
oc ergo fr̃s misterium ÷ innatiuitate p̾cur¬
soris dñi. et in natiuitate recdemptoris nr̃i:
quod in ꝓpħe natiuitate humiliatõ nra designa-¬
cente die natus ÷ : xp̃s uero crescente quia dig¬
num fuit ut hominis fama minueretur: et glo¬
ria dei exaltaretur: Hoc idem et ioh̃s. sentiens ait
Me oportet minui: illum aũ crescere: Quod eti-
am in passionib anboꝵ. inpletum ÷. Ut minu¬
atur h̃o. caput ioħs absciditur: ut exaltetur ħs.¬

Expanded text:
oc ergo, fratres, mysterium est in nativitate praecursoris Domini et in nativitate Redemptoris nostri, quod in prophetae nativitate humilitas nostra designacente die natus est, Christus vero crescente, quia dignum fuit ut hominis fama minueretur et gloria Dei exaltaretur. Hoc idem et Joannes sentiens, ait: Me oportet minui, illum autem crescere . Quod am in passionibus amborum impletum est. Ut minueretur homo, caput Joannis abscinditur: ut exaltetur
Abbreviated transcription (Latin):
atorem tocius humani gen̾is in domum uenisse symonis.
qͥ ñ uenerat uocare iustos s peccatores ad penitenciam: non¬
ob suorr scelerum enormitatem de sui conditoris diffidens clem̃-¬
cia. p̃cioso accepto ungento ad ip̃m misericordie fontem conci-¬
to ꝓperauit gͣdu: coiruens ante clemencie dñi uestigia. ama¬
ritudinem ꝙ cordis ꝑ uberem lacͥmarũ fontem exaggerans:
ox deniq conpunctionis fletib sui plasmatoris

Expanded text:
atorem totius humani generis, in domum venisse Symonis, atorem totius humani generis, in domum venisse Symonis, qui non venerat vocare iustos, sed peccatores ad pœnitenob suorum enormitatem scelerum de sui Conditoris diffidens clementia, pretiosissimo accepto unguento ad ipsum misericordiae fontem concito properavit gradu, corruens ante clementia Domini vestigia, amaritudinemque cordis, per uberem lacrymarum exaggerans fontem. Mox denique compunctionis fletibus, sui plasmatoris
Abbreviated transcription (Latin):
tutib: Hic multos paganori. conũti fecit. templa eoꝵ. sta¬
tuas ꝙ confregit: fecit ꝙ: multa signa in populo. ita ut ante
episcopatũ duos suscitaret mortuos: post epis copatum autem
tensem uicum urbis sue. anno octogesimo pͥmo etatis: De qͦ
loco nauigio sublatꝰ: turonis est sepultus in loco qͦ nc̃ ad orat᷑¬
adorat᷑ fuerit angelo annuente tͣnslatum: Anno sexagesimo
qͣrto post tnsitum gloriosum beati martini: beatus perpetiuis
turonice ciuitatis cathedram sortitus est dignitatis: Adeptusꝙ
hunc apicem: cum magno uotorri consensu. fundamenta tem¬
pli ampliora qͣm fuerant. suꝑ beata menbra locare disposuit :¬
Oͦd sagaci insistens studio: mirifico mancipauit affect ui:¬
ablucionem. set et apłor. consors effecta illis destinata est
dñice resurrectionis nuncia: Hec autem post modum di¬
uino afflata sp̃u mentisq intuitũ in sese reũberans. ac
pͥstine uite detrimenta ñ sustinens: ut conꝑit dñm ⁊ cre¬

Expanded text:
t; multos paganorum converti fecit, templa eorum statuasque confregit, fecitque multa signa in populos, ita ut ante episcopatum duos suscitaret mortuos, post episcopatum autem, tensem vicum urbis suae, anno octogesimo primo aetatis. De quo vico navigio sublatus, Turonis est sepultus, in loco quo nunc adoratadoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini, beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum magno 1008 devotorum consensu, fundamenta templi, ampliora quam fuerant, super beata membra locare disposuit; quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectuiablutionem, sed Apostolorum consors effecta, illis donata est Dominicæ Resurrectionis nuncia. Hęc autem diuino postmodum afflata spiritu, mētisque intuitum in se reuerberans, ac pristinæ vitę detrimenta nō sustinens, vt comperit Dominum & cre
Abbreviated transcription (Latin):
introiuit. alt̾nantibus himnidicis angeloꝵ choriᷤᷤ
infra pascua et̾̃ne uiriditatis. ubi una societas omĩum
suꝑnoꝵ. uͥ dulcis sollempnitas angeloꝵ. uͥ post labores
regnat ineternum. Regina mundi hodie de terris:
et de presenti seculo nequam eripitur. Iterum dico gau¬
dete: quia secura de sua in marcessibili gloria. ad celi
iam peruenit palatium. Erultate in quam et gau¬
dete et letetur omnis orbis : quia hodie nobis om̃ibus
eus interuenientib meritis salus aucta est. Nob̾ qͦq
diligentib eam honor et uirtus. una cum reliquis uir-
ginibus sacris amplior p̃statur etgr̃a. Quia si ꝓphetico
hac celebr itate beate uirginis matris eius oportet cum
iubilare p̃coniis. ac misticis honorare muneribus. Nul.¬
li dubium quod totum ad gloriam laudis eius pertineat:
cupio parere ꝓfectib: ne forte sicut imꝓbus. ita et in¬
dignus laudator inueniar. profecto cum nec scĩtas uł
facondia subpeditet: ut beatam et głosam uirginem
digne laudare queam.

Expanded text:
introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi una societas civium supernotorum, ubi dulcis solemnitas angelorum, ubi post labores um Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur: iterum dico gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, et gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus ejus intervenientibus meritis salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam, honor, et virtus una cum reliquis sacris virginibus amplior praestatur et gratia. Idcircohac celebritate beatae virginis matris ejus oportet cum jubilare praeconiis, et mysticis honorare muneribus. Nulli dubium quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat, cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar, profecto cum nec sanctitas vel facundia suppetat, ut beatam et gloriosam virginem digne laudare queam;
Abbreviated transcription (Latin):
Erat autem discͥpłs quidam damasei: noĩe anane¬
as. Et dixit ad illum in uisu dominus. A nania.¬
At ille ait.. Ecce ego domine.. Et dominus ad eũ
Surge. uade inuicum qui uocatur rectus. et qͦ¬
re in domo uidȩ saulum nomine tarsenseriec
enim orat: Et uidit uirum ananiam nomins¬
introeuntem et imponentem sibi mauum ut uisum
recipiat

Expanded text:
Erat autem christianus quidam Damasci nomine Ananias; et dixit ad illum in uisu dominus ut irat ille ait ecce ego Domine et Dominus ad illum surgens vade in vicum qui vocatur Rectus et quaere in domo Iudae Saulum nomine Tarsensem ecce enim orat et vidit virum Ananiam nominintroeuntem et inponentem sibi manus ut visum recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
est electus a dño: atq intercet̃os magis dilectus:
Qͥ etiam suꝑ pectus magistri recunbens euangłii
sui fluenta de ip̃o sacro dnici pectoris fonte pota¬
uit: et quasi unus de paradisi fluminib u̾bi dĩ
grãm in toto terrarum orbe diffudit. Qͥq ĩ loco¬

Expanded text:
 electus a Domino, atque inter caeteros magis dilectus. Qui etiam supra pectus magistri recumbens, et Evangelii sui fluenta de ipso sacri Dominici pectoris fonte potavit, et quasi unus de paradisi fluminibus verbi Dei gratiam in toto terrarum orbe diffudit, quique in loc
Abbreviated transcription (Latin):
ta: s ne aliquib ip̃a eiꝰ planities alta fortasse
iudeatur. eam subbreuitate cranscurrimus:
quatinꝰ eiꝰ expositio ita nescientib fiat cognita. ut
tamen scientib ñ sit honerosa. Quia uiris luxuria
in lumbis sit. feminis in umbilico: testatur dñs qͥ¬

Expanded text:
ta. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onerosa. Quia viris luxuria in lumbis sit, feminis in umbilico, testatur D
Abbreviated transcription (Latin):
tionem uͦ qua suꝑnos met põs collimͣ. qͣsi in aera subleuam᷑.
Qtuor gͦ faties uni sũt: qͣsi si rquiras quid matħs de incarna¬
tione dñi sentiat. hoc nimium sentit. qd̃ Marchꝰ. luchas. ⁊ ioħᷤ.
Si requiras quid iobs sentiat. ꝓculdubio: qd̾ lucas. marchꝰ. ⁊ ma¬
theus. Si requiras quidmꝯarchus: hoc qd̃ matheus ioħs & lucas.
cõrum qͣtuor animalium pedes recti. ẽẽ. descͥbuntur. quia
scõrum eiuangłistarum. atq om̃ium ꝑfectorum opera:
ad sequendam ittatem ũ sũt retorta. hii autem pedes rectos
ũ hñt. qui ad mala mundi que reliquerant reflectuntur. &¬

Expanded text:
ionem vero quia super nosmetipsos tollimur quasi in aere elevamur. Quatuor ergo facies uni sunt. Quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat, hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat, hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si requiras quid Marcus, hoc quod Matthaeus, Joannes et Lucas. or ergo animalium pedes recti esse describuntur, quia sanctorum evangelistarum atque omnium perfectorum opera, ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non habent, qui ad mala mundi quae reliquerunt reflectuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ram exiuit sonus eorum: & in fines orbis f̾re ũba eorum. łe u¬
Ene autem es tandeis dicitur. quia uita p̃dicantium
sonat & ardet. Ardent enim desiderio: sonat ũbo. Ei gͦ cancdens dr᷑
p̃dicatio accensa. S de candenti ere scintille ꝓdeunt. quia de eoꝵ
exortationibus u̾ba flamantia ad aures audientium ꝓdeunt.
Recte aũt ũba p̃dicatorum scintille appellate sunt. quia eos qͦs

Expanded text:
ivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Bene autem aes candens dicitur, quia vita praedicantium sonat et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo. Aes ergo candens est praedicatio accensa. Sed de candente aere scintillae prodeunt, quia de eorum exhortationibus verba flaRecte praedicatorum verba scintillae appellata sunt, quia eos quos
Abbreviated transcription (Latin):
qui lacrimis stratum suum singulas per noccotes
abluit. acceptissimam prorsus dõ uictimã mactat.
Cum uero utraq auis ista. ꝓpt̾ consuetudiuẽ ge¬
mendi presentes scõrũ luctus et desidia supena dᷤ¬
signet: hoc tamen differunt. qd̃ cuitur soliuagus.
columba autem gregat ĩ geniere consueuit.. Et ob
id ista secretas orationum lacrimas: illa publicos eccłie
conuentus insinuat:¬

Expanded text:
qui lacrymis suis stratum suum singulas per noctes qui lacrymis suis stratum suum singulas per noctes abluit, acceptissimam prorsus Deo victimam mactat. Cum vero utraque avis ita propter consuetudinem gemendi praesentes sanctorum luctus et desideria superna designet, hoc tamen differunt quod turtur solivagus, columba autem gregatim gemero consuevit; et ob id ista secretas orationum lacrymas, illa publicos Ecclesiae conventus insinuat
Abbreviated transcription (Latin):
am ultra querere curet. Unde in laudibus eccl̃ie
loquitur dñs.. Pulchre sunt gene tue. sicut tur-¬
curis. Et iterum. Ecce tu pulchra es aiica mea. es¬
ce tu pulchra: oculi tui columbarum. Genas qͥp
pe turturis habet: que ab om̃ĩimpudicicie peste. castam
se custodit et immnunẽ. Oculos habet columbarũ:
que uulli nocere desiderans. eciam inimicos simpli¬
ci amore concuetur. Sed utraq auis memorata.
quia gemitum ꝓcantu edere solet: scõrum in hoc
secuculo designat ploratum. De quo domuinus me-¬
morat. dicens.. Amen amen dico uobis. quia plora¬
bitis et flebitis uos: mundus autem gaudebit: uos
autem contristabimini. s tristicia ur̃a uercetur in
gaudium. Et rursus.. Beati lugentes: qm̃ ipsi
consolabuntur.. Mento ergo tuitur et columba
dño offeruntur in hostiam: quia nimirum simplex
et pudica fidelium conuersatio. gratum est illi sac¬
ficium iustitie: quia qui laborat in gemicu suo.

Expanded text:
am ultra quaerere curet. Unde in laudibus Ecclesiae am ultra quaerere curet. Unde in laudibus Ecclesiae loquitur Dominus: Pulchrae sunt genae tuae, sicut turturis . Et iterum: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra, oculi tui columbarum. Genas quippe ut  Al. om. ut turturis habet, qui ab omni impudicitiae peste castum se custodit et immunem; oculos habet columbarum, qui nulli nocere desiderans, etiam inimicos simplici amore contuetur. Sed utraque avis memorata, quia gemitum pro cantu edere solet, sanctorum in hoc saeculo designat ploratum, de quo Dominus memorat, dicens: Amen, amen, dico vobis, quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit: vos autegaudium ; et rursus: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Merito ergo turtur et columba Domino offeruntur in hostiam, quia nimirum simplex et pudica fidelium conversatio gratum est illi sacrificium justitiae; quia qui laborat in gemitu suo,
Abbreviated transcription (Latin):
luxta illud uiri sapientis: Quanto magnus es:
humilia te in om̃ibus. Et ut darent inquit ostiã
erat: Precepit quippe dominus in lege: ut qui poᷤ¬
sent agnum ꝓ filio uel filia. simul et turturem
siue colunbam offeͬrent : Sui uero non sufficeret
ad offerendum agnum: duos turtures uel duos
mor salutis. non solum homofieri cum deus esset:
set etiam cum diues esset. pauꝑ fieri dignatus est
ꝓ nobis: ut nos sua pauꝑtate. simul ⁊ humanita¬
te : diuitiarum et diumitatis sue. donaret ẽẽ par¬
ibet paulisper intueri.
cur hee maxime uolucres in hostiam dñi iubentur
offerri Nam et abraham patriarcha. tanto ante
legem tempore has in holocaustum dño legitur
obtulisse: et in plerisq legis cerimoniis qui mun¬
dandus esset. ꝑ has iubebatur mundari: Columba
gͦ simplicitatem. turt᷑ indicat castitatem:
quia et colũba simplicitatis et castitatis amator est
curtur. ita ut si coniugem casu perdiderit: non ali¬

Expanded text:
juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, tanto juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus . Et ut darent, inquit, hostierat. Praecepit quippe Dominus in lege ut qui posset, agnum pro filio vel filia, simul et turturem sive columbam offerret; qui vero non sufficeret ad offerendum agnum, duos jam turtures, vel duos mor salutis, non solum homo fieri, cum Deus esset, sed etiam cum dives esset, pauper fieri dignatus est pro nobis, ut nos sua paupertate, simul et humanitate divitiarum, et divinitatis suae donaret esse paribet paulisper intueri cur hae maxime volucres in hostiam Domini jubentur offerri. Nam et Abraham patriarcha tanto ante legem tempore has in holocaustum Domino legitur obtulisse, et in plerisque legis caeremoniis, qui mundandus esset, per has jubebatur mundari. Columba ergo simplicitatem, turtur indicat castitatem; quia et columba simplicitatis, et castitatis amator est turtur, ita ut si conjugem casu perdiderit, non ali
Abbreviated transcription (Latin):
libera redire deberet.:
Ntueamur fr̃atres Rm̃i diligentius uerba legis
que ꝓposuimus: et uidebunus apertissime quam
beatissima dei genitrix et pertua uirgo maria si¬
mul cum filio quem genuit: ab om̃i fuerit legiᷤ
subiectione liberrima. Cura enim dicat lex mi¬
lierem que suscepto semine peperisset imuun-¬
clam decerni. et perlonga tempora simul cum
prole quam genuisset oblatis uictimis debere
niundari: patet ꝓfecto quia illam que si ne
uirilis susceptione̾ seminis uirgo peperit una
cum filio qui natus est ei. neq immundam des.¬
cribat neq per hostias salutares. doceat ẽẽ mun¬
dandani.. Sed sicut dominus ac saluator nĩ
qui diuinitatis legem dedit: apparens in homine
fieri uoluit sublege: ut eos qui sub lege erant redi¬
meret. ut ad optionem filioꝵ retiperemꝰ: ita eciã
beata genitrir illius que singulari priuilegio su¬
pra legem fuit: ꝓ ostendendo tamen humilitatis
exemplo: legalibus subdi non refugit insticutis:

Expanded text:
libera redire deberet. Intueamur, fratres charissimi, diligentius verba legis quae proposuimus, et videbimus apertissime quam beatissima Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legis subjectione liberrima. Cum enim dicat lex, mulierem quae suscepto semine peperisset, immundam decerni, et per longa tempora simul cum prole quam genuisset oblatis victimis debere mundari, patet profecto quia illam quae sine virilis susceptione seminis virgo peperit, una cum Filio qui natus est ei, neque immundam describat, neque per hostias salutares doceat esse mundandam. Sed sicut Dominus ac Salvator noster, qui divinitatis legem dedit, apparens in homine, fieri voluit sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; ita etiam beata genitrix illius, quae singulari privilegio supra legem fuit, pro ostendendo tamen humilitatis exemplo, legalibus subdi non refugit institutis: