comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacre eruditionis insistunt:
hanc non preparandis meritis i
promerendis fauoribus inqur̃t
statim ut iudicium humane lis¬
dis arripiunt. & per hoc grãm te¬
sitorii prouectus assequuntur.
tota mente secularibus curis ii¬
seruiunt: atq a saera funditile¬
ruditione uacuantur : & agend
post indicant. quantũ tẽporalia
cdiligant: qui sola prius ȩterna
predicabant: Plerumq autem
assumptȩ spetiem maturitatis
ostendunt: quiete silentũ. lon¬
ganimitate patientiȩ. conti.¬
nentiȩ uirtute decorantur.
sed cum per hec quesiti culmen
honoris attigerint : cumꝙ sibi
iam reuerentia a cunctis impe¬
ditur : protinus se in lascuuan
uoluptatis fundunt : & bona
se non ex corde tenuisse ipsi
testes sunt sibi. qui hec cito di¬
miserunt: Nonnunqu̾a ieros
iiqui quȩ possident tribuunt :¬
i indigentibus cuncta largi¬
intur: sed tamen ante uitȩ
cerminum auaritiȩ prurigine
iccensi. aliena appetunt qui
sua largiri uidebantur: &

Expanded text:
sacrae eruditionis insistunt; et sacrae eruditionis insistunt; et quia hanc non praeparandis meritis, sed promerendis favoribus inquirunt, statim ut judicium humanae laudis arripiunt, et per hoc gratiam transitorii profectus assequuntur, tota mente saecularibus curis inserviunt, atque a sacra funditus eruditione vacuantur; et agendo post indicant quantum temporalia diligant, qui sola prius aeterna praedicabant. Plerumque autem assumptae speciem maturitatis ostendunt; quiete silentii, longanimitate patientiae, continentiae virtute decorantur; sed cum per haec quaesiti culmen honoris attigerint, cumque sibi jam reverentia a cunctis impenditur, protinus se in lasciviam voluptatis fundunt, et bona se non 275 ex corde tenuisse ipsi sibi testes sunt qui haec cito dimiserunt. Nonnunquam vero aliqui quae possident tribuunt, atque indigentibus cuncta largiuntur; sed tamen ante vitae terminum, avaritiae prurigine accensi, aliena appetunt, qui sua largiri videbantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
corripi: Redar¬
gutione deterior redditur:
quia quasi dirȩ percussionis
uerbum: unde ex asperatꝰ
protinus in contumeliam
surgit : & quȩ mala exag¬
ger& contra uitam corre¬
p̾toris inquirit : demonstra¬
re longe incomparabiliter
reum reprehensorem suum
desiderat: ut innocent᷑e
se non suis actibus. sed ali-¬
enis criminibus ostendat :
ita ut sepe homo redargu¬
tionis aliquid se dixisse
peniteat : & quasi acar-¬
pentis manu sic a corripi¬
entis animo quidam ut ita
dixerim sanguis meroris
currat: Unde bene ꝑ sa¬
lomonem dicitur: Noli
arguere derisorem: ne
oderit
de: Neq enĩ
iusto timͣ.¬
dum ẽ.
ne deri-¬
sor cũ
corripi¬
tur contu¬
melias infe¬
rat : sed ne trac¬
tus ad odium peior fiat:¬
Inter hȩc sciendum est quod iustor
bona quia excorde incipiunt. uso
ad presentis uitȩ terminũ crescim
hypocritarum uero opera. quia n¬
quaqu̾a sunt in occulto radicata
sȩpe ante deficiunt qũa presensu
ta finiatur: Nam plerũq stuco

Expanded text:
corripi, redarcorripi, redargutione deterior redditur, quia quasi dirae percussionis verbum. Unde exasperatus protinus in contumelias surgit, et quae mala exaggeret contra vitam correptoris inquirit. Demonstrare longe incomparabiliter reum reprehensorem suum desiderat, ut innocentem se non suis actibus, sed alienis criminibus ostendat; ita ut saepe homo redargutionis aliquid se dixisse poeniteat, et quasi a carpentis manu, sic a corripientis animo quidam, ut ita dixerim, sanguis moeroris currat. Unde bene per Salomonem dicitur: Noli arguere derisorem, ne oderit te . Neque enim justo timendum est ne derisor cum corripitur contumelias inferat, sed ne tractus ad odium pejor fiatInter haec sciendum est quod justorum bona, quia ex corde incipiunt, usque ad praesentis vitae terminum crescunt; hypocritarum vero opera, quia nequaquam sunt in occulto radicata, saepe ante deficiunt quam praesens vita finiatur. Nam plerumque studio
Abbreviated transcription (Latin):
sine aqua non uiuit : quia ni.¬
mirum hypocritȩ non nisi ex
luperno munere uiriditat᷑e
bonȩ operationis accipiunt :
sel quia hanc in usum ꝓpriȩ
laudis arripiunt. in aqua qui-¬
dem uirides. sed tamen in¬
di tur. cum adhuc sit in flo¬
re nec carpatur manu.
ante om̃s herbas arescit:
Scyrpus in flore. est. hypo¬
crita in laude: Acutis uero
angulis surgens carectum
manu non carpitur: quia
exasperatis per arrogantiã
sensibus. de prauitatẽ sua
hypocrita corripi dedigna¬
tur: In flore suo manum
carpentis incidit : quia in
laude hẏpocrita positus
si hunc quisquam corrige¬
re audeat. asperitate sua
protinus uitam corripien¬
tis secat: Sẽs nãq non es¬
se appetit. sed uocari :¬
& cum fortasse corripitur
quasi in opinionis gl̾a de-¬
truncatur: De prehensũ
se in prauitate irascitur :
loqui sibi redarguentem
prohib& : quia uelut in oc¬
culto uuluere tactꝰ dol&:¬
Qualis se imperitis in¬
notuit. ta
uult ab
om̃ibus
estima¬
ratior est¬
mori quam

Expanded text:
quia nimirum hypocritae non nisi ex superno munere viriditatem bonae operationis accipiunt; sed quia hanc in usum propriae laudis arripiunt, in aqua quidem virides, sed tamen inditur: Cum adhuc sit in flore, nec carpatur manu, ante omnes herbas arescit. Scirpus in flore est hypocrita in laude. Acutis vero angulis surgens carectum manu non carpitur, quia, exasperatis per arrogantiam sensibus, de pravitate sua hypocrita corripi dedignatur. In flore suo manum carpentis incidit, quia in laude hypocrita positus, ne hunc quisquam corripere audeat, asperitate sua protinus vitam corripientis secat. Sanctus namque non esse appetit, sed vocari; et cum fortasse corripitur, quasi in opinionis gloria detruncatur. Deprehensum se in pravitate irascitur, loqui sibi redarguentem prohibet, quia velut in occulto vulnere tactus dolQualis imperitis innotuit, talis vult ab omnibus aestimaratior mori quam
Abbreviated transcription (Latin):
duo sibi hec uerba conueniunt
desperaui. & parce: Nam qui
desperat. nequaquam iam sibi
parci postulat: & qui adhuc
sibi parci desiderat. profecti
minime desperat. Aliunde
ugo est quod desperat: aliunde
quod parci sibi sc̃s uir postulat:
quia nimirum dumbona uitȩ
hanseuntis per desperationem
deserit: ad obtinenda quȩ per¬
manent inspe robustius exur¬
gt: Desperando itaq meli¬
us ad spem ueniȩ ducitur.
qui eo certius uentura appe¬
tit. quo presentia uerius &¬
ex desperatione derelinquit:
Et notandum quod uim nobis
sui cordis insinuans. unam
quidem de sesententiam pro¬
ulit: sed hanc tertio insinu¬
aado replicauit: Quod eni
superius dixerat. elegit sus¬
pendium anima mea: hoc
replicans addidit. despera¬
ui: atq eterna concupiscen-¬
do & temporalia postponen¬
do hoc postremo intulit. par¬
ce michi : & quod superius
dixit mortem ossa mea. hoc
nimirum subdit. nequaqũa

Expanded text:
duo sibi haec verba conveniunt, desperavi et parce. Nam qui desperat nequaquam jam sibi parci postulat, et qui adhuc sibi parci desiderat profecto minime desperat. Aliunde ergo est quod desperat, aliunde vero quod parci sibi sanctus vir postulat, quia nimirum dum bona vitae transeuntis per desperationem deserit, ad obtinenda quae permanent in spe robustior exsurgit. Desperando itaque melius ad spem veniae ducitur, qui eo certius ventura appetit, quo praesentia verius ex desperatione derelinquit. Et notandum quod, vim nobis sui cordis insinuans, unam quidem de se sententiam protulit, sed hanc tertio insinuando replicavit. Quod enim superius dixerat: Elegit suspendium anima mea, hoc replicans addidit, Desperavi; atque aeterna concupiscendo, et temporalia postponendo, hoc postremo intulit, Parce mihi; et quod superius dixit, Mortem ossa mea, hoc nimirum subdidit, Nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
aminat: & tanto abeo post
districtius pęnas exigit.
quanto hunc impenso mu¬
nere largius preuenit
Cir igitur sc̃s immensitatem
supernȩ maiestatis aspici¬
at: atq ad infirmitatem
propriam. considerationis
oculum reducat. Uideat
quia caro capere non uale
hoc quod de sem& ipsa ue¬
quia &iam subleuatus ho¬
minis sp̃c iudicium tole¬
rare non sufficit. quod ds̃
sub ex amine districtȩ re¬
tributionis utendit. &
dicat: Quid est homo qͥa
magnificas eum: aut quia
ponis erga eum cor tuum:
Acsi aperte exclam& dicens:
Magnificatur homo spiri¬
tuali munere sed tamen
caro est: & uias eius post
munera districte consi¬
deras: sed tamen si remo¬
ta pietate iudicetur.
pondus quod de tua sub-¬
tilitate immncs. ferre
nec subleuatus ad iustici¬
am sp̃c ual&: quia & si hunc il¬
tra se tua dona dilatant: ad in¬
quisitionem tamen tui exami

Expanded text:
aminat, et tanto ab eo post aminat, et tanto ab eo post districtius poenas exigit, quanto hunc impenso munere largius praevenit. Vir igitur sanctus immensitatem supernae majestatis aspiciat, atque ad infirmitatem propriam considerationis oculum reducat. Videat quia caro capere non valet hoc quod de semetipsa Vequia etiam sublevatus hominis spiritus judicium tolerare non sufficit quod Deus sub examine districtae retributionis intendit, et dicat: Quid est homo, quia magnificas eum? aut quid apponis erga eum cor tuum? Ac si aperte exclamet, dicens: Magnificatur homo spiritali munere, sed tamen caro est; et vias ejus post munera districte consideras, sed tamen si remota pietate judicetur, pondus quod de tua subtilitate imminet, ferre nec sublevatus ad justitiam spiritus valet, quia etsi hunc ultra se tua dona dilatant, ad inquisitionem tamen tui distri
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ultimum protulit. ni
bene autem dies suos nichil
esse considerat: quia ut
paulo superius sȩpe iam dixi-¬
mus. sc̃i uiri quo uerius sum¬
ma cognoscunt: eo sublimius
terrena despiciunt: & idcir¬
co presentis uitȩ dies nichil
esse conspicunt: quia illu¬
minatȩ mentis oculos in con.¬
sideratione eternitatis figuñ:
Dequa dum ad se redeunt.
quid se esse nisi puluerem
agnoscunt:Et infirmita¬
tis suȩ conscii. distric̾te iudi¬
cari metuunt : cumq uim
tanti uigoris aspiciunt
trepidant examinari quod
sunt. Unde adhuc apte
mo quia magnificas eum:
aut quia ponis erga eum
cor tuum Hominem ds
magnificat: quia largita.¬
te rationis ditat: infusio
ne grãe uisitat : honore
collatȩ uirtutis exaltat :
Cumq persem& ipsum nihil
sit: esse tamen eum cogni¬
tionis suȩ participem be¬
nignitatis munere conce¬
dit: Sed erga eundem mag¬
nificatum hominem cor su¬
um dñs apponit : quia post
dona. iudicium exerit :
merita subtiliter pensat: ui¬
te pondera uehementer ex¬

Expanded text:
hoc ultimum protulit, Nihet. XX.  Bene autem dies suos nihil esse considerat, quia, ut paulo superius saepe jam diximus, sancti viri quo verius summa cognoscunt, eo sublimius terrena despiciunt; et idcirco praesentis vitae dies nihil esse conspiciunt, quia illuminatae mentis oculos in consideratione 265 aeternitatis figunt. De qua dum ad se redeunt, quid se esse nisi pulverem agnoscunt, et infirmitatis suae conscii, districte judicari metuunt? Cumque vim tanti vigoris aspiciunt, trepidant examinari quod sunt. Unde et adhuc apte mo, quia magnificas eum, aut quid apponis erga eum cor tuum? - Hominem Deus magnificat, quia largitate ratne gratiae visitat, honore collatae virtutis exaltat. Cumque per semetipsum nihil sit, esse tamen eum cognitionis suae participem, benignitatis munere concedit. Sed erga eumdem magnificatum hominem cor suum Dominus apponit, quia post dona judicium exerit, merita subtiliter pensat, vitae pondera vehementer ex
Abbreviated transcription (Latin):
ne meroris quȩro: Qui enin
mala quidem quȩ perpetra¬
uit insinuat. sed flere quae
insinuauerit recusat: qual
subducta ueste uulnꝰ detegii
ed torpenti mente medicam¬
um uulneri non apponit
infessionis igitur uocem solus
iecesse est ut meror excutiat.
ic uulnus proditum. sed negle

Expanded text:
ne moeroris quaero. Qui enim ne moeroris quaero. Qui enim mala quidem quae perpetravit insinuat, sed flere quae insinuaverit recusat, quasi subducta veste vulnus detegit, sed torpenti mente medicamentum vulneri non apponit. Confessionis igitur vocem solus necesse est ut moeror excutiat, ne vulnus proditum, sed negle
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis contra se propriȩ con¬
fessionis seuit: Hinc psal¬
mysta ait: Preueniamus fa¬
ciem eius in confessione:
Hinc persalomonem dicitur:
Qui abscondit scelera sua non
dirigetur: qui autem confes¬
sus fuerit & dereliquerit ea:
miscd̾iam consequetur:
Hinc rursum scriptum est:
Iustus in principio accusator
est sui: Sed nequaquam
ad confessionem os pandditue
gustatur nde & apte ni
reatum praui operis uox cos¬
fessionis impugn&s :Sciens
quoq est quia sepe & repris
peccata confitentur. sed de¬
flere contempnunt: elect
autem culpas suas quas uous
confessionis aperiunt. dist¬
ctȩ animaduersionis fletbi
insequuntur: Vnde bene bi¬
atus iob postquam se ori sus
non parcere spopondit. tn¬
bulationem mox sp̃e subdi.¬
dit : acsi aperte fateretur
dicens: Sic reatum lingua b¬
quitur. ut nequaquam expen
ameroris stimulo per alia sp̃c
uagetur : sed culpas loquens
uulnus aperio: culpas uero
ad correptionem cogitans sa¬
lutem uulneris ex medicami¬

Expanded text:
verbis contra se propriae converbis contra se propriae confessionis saevit. Hinc Psalmista ait: Praeveniamus faciem ejus in confessione . Hinc per Salomonem dicitur: Qui abscondit scelera sua non dirigetur; qui autem confessus fuerit et relmisericordiam consequetur . » Hinc rursum scriptum est: « Justus in principio sermonis accusator est sui . » Sed nequaquam ad confessionem os panditur, gustatur. Unde et apte mox reatum pravi operis vox confessionis impugnet. Sciendum quoque est, quia saepe et reprobi peccata confitentur, sed deflere contemnunt. Electi autem culpas suas, quas vocibus confessionis aperiunt, districtae animadversionis fletibus insequuntur. Unde beatus Job, postquam se ori suo non parcere spopondit, tribulationem mox spiritus subdidit. Ac si adicens: Sic reatum lingua loquitur, ut nequaquam expers a moeroris stimulo per alia spiritus vagetur: sed culpas loquens, vulnus aperio; culpas vero ad correctionem cogitans, salutem vulneris ex medicami
Abbreviated transcription (Latin):
neq cognosc& eum amplius
locus eius : quia a conditore
suo tanto tunc districtius
in iudicio non agnoseitur
quanto nunc adreparatio¬
nis grãm nec per dona reuo¬
catur. Unde & notandum
sum mopere est. qͦd non ait.
neq cognosc& amplius locui
suum: sed ait. neq cognosc&
eum amplius locus eius:
Dum enim cognitio non ho¬
mini sed loco tribuitur:
patenter ipse conditor lo¬
ci nomine designatur:
qui districtus ad examen
ultimum ueni ens in ini¬
quitate du rantib dicit.
nescio uos unde sitis: Sed ele¬
cti quiq quo districte repro¬
bos repelli considerant. eo se¬
moeipsos cotidie a perpetra¬
te nequitiȩ sordibus solliciti¬
us purgant: cumq peritu¬
ros alios frigescere a uite a¬
more conspiciunt: studiose
se ad penitentiȩ lamenta
succendunt. Unde & apte
fiteri malum quod fecit eru¬
bescit: In labore quippe os
mittere est: hoc ad confessi¬
onem perpetratȩ iniquita¬
tis occupare: Sed iustus o¬
ri suo non parcit: quia iram

Expanded text:
Neque cognoscet eum amplius Neque cognoscet eum amplius 258 locus ejus, quia a conditore suo tanto tunc districtius in juquanto nunc ad reparationis gratiam nec per dona revocatur. Unde et notandum summopere est quod non ait: Neque cognoscet amplius locum suum, sed ait: Neque cognoscet eum amplius locus ejus. Dum enim cognitio non homini, sed loco tribuitur, patenter ipse conditor loci nomine designatur, qui, districtus ad examen ultimum veniens, in iniquitate durantibus dicet: Nescio vos unde sitis . Sed electi quique quo districte reprobos repelli considerant, eo semetipsos quotidie a perpetratae nequitiae sordibus sollicitius purgant. Cumque perituros alios frigescere a vitae amore conspiciunt, studiose se ad poenitentiae lamenta succendunt. Unde et aptefiteri malum quod fecit erubescit. In labore quippe os mittere est, hoc ad confessionem perpetratae iniquitatis occupare. Sed justus ori suo non p
Abbreviated transcription (Latin):
peididit : quia tenebrosis iti¬
neribus sparsus. ab inhabita-¬
cione ueri luminis elonga¬
uit. Unde apte adhuc sub¬¬
quippe hominis sed non loca¬
lis ipse scilic& conditor ex¬
titit: qui hunc ut in sem&¬
ipso consister& creauit:
Quem nimirum locum tunc
homo deseruit: cum seduc¬
toris uerba audiens. a condi¬
toris amore discessit: Sed
cum om̃ps d̃s redimendo se
homini &iam corporaliter
ostendit: ipse ut ita dixe¬
nm fugitiui sui uestigia.
subsequens. ad retinendu
quem amiserat hominem
locus uenit : Si enĩ locus¬
appellari nequaqua con¬
ditor poss&: dm̃ laudans psal
mysta non dicer&. Filu ser¬
uorum tuorum in habitabͣt¬
ibi: Ibi enim non dicimus:
nisi cum specialiter locum¬
designamus: Sed sunt ple¬
riq qui & iam post percep¬
tum redemptionis auxili-
um ad desperationis tene¬
bras deuoluuntur : & tanto
nequius pereunt. quanto &
oblata remedia misedĩȩ con¬
tempnunt: Recte ergo de
dampnato homine dicitur

Expanded text:
perdidit, quia, tenebrosis itiperdidit, quia, tenebrosis itineribus sparsus, ab inhabitatione veri luminis elongavit. Unde apte adhuc subquippe hominis, sed non localis, ipse scilicet conditor exstitit, qui hunc ut in semetipso consisteret creavit. Quem nimirum locum tunc homo deseruit, cum, seductoris verba audiens, a conditoris amore discessit. Sed cum omnipotens Deus redimendo se homini etiam corporaliter ostendit, ipse, ut ita dixerim, fugitivi sui vestigia subsequens, ad retinendum quem amiserat hominem locus venit. Si enim appellari locus nequaquam conditor posset, Dmista non diceret: Filii servorum tuorum inhabitabunt. Ibi enim non dicimus, nisi cum locum specialiter designamus. Sed sunt plerique qui etiam post perceptum Redemum, ad desperationis tenebras devolvuntur, et tanto nequius pereunt, quanto et oblata remedia misericordiae contemnunt. Recte ergo de damnato homine dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq cum perpetratim
nequitiȩ &iam desperatio
sotiatur: & uia iam reuers¬
onis absciditur: Recte au¬
tem corda desperantium n¬
bib comparatur : quia &
caligine erroris obscura sunt
& peccatorum multipliem¬
te condensa : sed consũpta
pertranseunt: quia clariti¬
te extremi iudicii irradia¬
ta clissipantur: Sol& &ian
domus in habitacio cordis inte¬
ligi: unde sanato cuidam
dicitur. uade in domum ti¬
am: quia nimirum dignu
est. ut peccator post uenian
admentem suam redeat.
ne iterum quod iuste feria¬
tur admittat : Sed qui
ad infernum descenderit
ad domum suam ulterus
non ascend&s: quia eum
quem desperatio obruit.
a cordis sui habitaculo fo¬
smittit: & redire introrsus
on ual&: quia fusus exterius
a deteriora cotidie impul¬
us cadit. Ad contemplandu¬
uippe creatorem homo condi¬
is fuerat. ut eius semꝑ speti¬
in querer& : atq in sollemp¬
ntate illius amoris habitar&s.¬
ed extra se per inoboedienti¬
im missus mentis suȩ locum

Expanded text:
plerumque cum perpetratione nequitiae etiam desperatio sociatur, et via jam reversionis absciditur. Recte autem corda desperantium nubibus comparantur, quia et caligine erroris obscura sunt, et peccatorum multiplicitate condensa; sed consumpta pertranseunt, quia claritate extremi judicii irradiata dissipantur. Solet etiam domus inhabitatio cordis intelligi. Unde sanato cuidam dicitur: Vade in domum tuam , quia nimirum dignum est ut peccator post veniam ad mentem suam redeat, ne iterum quo juste feriatur admittat. Sed qui ad infernum descenderit, ad domum suam ulterius non ascendet, quia eum quem desperatio obruit, a cordis sui habitaculo foras mittit, et redire introrsus non valet, quia, fusus exterius, ad deteriora quotidie compulsus cadit. Ad contemplanduippe Creatorem homo conditus fuerat, ut ejus semper speciem quaereret, atque in solemnitate illius amoris habitaret. Sed extra se per inobedientiam missus, mentis suae locum
Abbreviated transcription (Latin):
cuius inse rebellione fatiga.¬
ri sp̃c legem dol&: Dilucu¬
lo ergo ds uisitat. sed subito
post uisitacionem probat:
quia & collato munere sub¬
leuat: & abstracto ad pau¬
lulum ipsum sibi hominem
demonstrat: Quod eousq
procul dubio patimur: quo
detersa funditus labe pec¬
cati. ad promissȩ incorrup¬
tionis substantiam refor¬
memur: Unde adhuc ap¬

Expanded text:
cujus in se rebellione fatigacujus in se rebellione fatigari spiritus legem dolet . Diluculo ergo Deus visitat, sed subito post visitationem probat, quia et collato munere sublevat, et abstracto ad paululum, ipsum sibi hominem demonstrat. Quod eo usque procul dubio patimur, quo, detersa funditus labe peccati, ad promissae incorruptionis substantiam reformemur. Unde adhuc ap
Abbreviated transcription (Latin):
liter agnoscat: per accessum
grãe ad alta sustollitur: &
per recessum quid ex sem&
ipso sit probatur: Quod be¬
ne nobis ex hystoria sacre lo¬
cutionis innuitur: quia sa¬
lomon & diuinitus accepis¬
se sapientiam. & tam̃ post
acceptam eandem sapien¬
tiam meretricum statim
pulsatus questione memo¬
tatur: Mlox enim ut gra¬
tiam tante reuelationis
accepit: certamen turpi¬
um mulierum pertulit :
quia nimirum sepe cum
mentem nr̃am concessis uir¬
tutibus respectus intimȩ
largitatis illuminat. hanc
protinus &iam lubricȩ co¬
gitaciones turbant : ut
quȩ subleuata immenso
munere exultat. &iam
temptacione pulsata. qͥd
sit inueniat: Sic helyas &
uisitatus diluculo sermone
cȩlos aperuit: & tamen pro¬
batus subito infirmus per de¬
serta fugiens. unam muliere
expauit: Sic ꝑAuius ad
tertium cęlum ducitur: pa¬
radysi penetrans secreta con¬
siderat : & tamen ad sem&¬
ipsum rediens. contra carnis
bellum laborat: legem ali¬
am in membris sustin&.

Expanded text:
liter agnoscat, per accessum liter agnoscat, per accessum gratiae ad alta sustollitur et per recessum, quid ex se ipso sit, probatur. Quod bene nobis ex historia hujus sacrae lectionis innuitur. Quia Salomon, et divinitus accepisse sapientiam, et tamen post acceptam eamdem sapientiam, meretricum statim pulsatus quaestione memoratur. Mox enim, ut gratiam tantae revelationis accepit, certamen turpium mulierum pertulit: quia nimirum saepe cum mentem nostram concessis virtutibus respectus intimae claritatis illuminat, hanc protinus etiam lubricae cogitationes turbant, ut quae sublevata immenso munere exultat, etiam tentatione pulsata, quid sit, inveniat. Sic Helias, et visitatus desuper, sermone coelos aperuit, et tamen probatus, subito infirmus per deserta fugiens, nimium mulierem expavit. Sic Paulus ad tertium coelum ducitur, paradisi penetrans secreta considerat ; et tamen, ad semetipsum rediens, contra carnis bellum laborat, legem aliam in membris sustinet,
Abbreviated transcription (Latin):
probas illum: Quis nr̃m nesciat
quia cdiluculum dicitur. cum
iam nocturna tempora in cla¬
ritatem lucis mutantur.
Nos itaq noctis tenebris premim
cum perpetracione iniquitats
obscuramur : sed nox in lucem
uertitur. cum erroris nr̃i obs
curitas ueritatis cognitione
tur: cum corda nr̃a iusticiae
fulgor illuminat. quȩ cęcitas
culpȩ deprimebat: Hoc dili¬
culum discipulorum mentib
oriri PAUTUs aspexerat. cũ
dicebat: Nox precessit: dies
autem appropinquauit: Di¬
luculo ergo nos dñs uisitat:
quia erroris nr̃i tenebras luce
suȩ cognitionis illustrat.
Contemplationis munere sub.¬
leuat: in arcem ueritatis ex¬
altat: Sed notandũ qͦd ds
postquam diluculo uisitai
subito hominem probat.
quia & accedendo corda na
adliurtutes prouehit: & receden¬
do concuti temptacione ꝑmit¬
ut: Sienim post uirtutum mu¬
nera nulla temptacione concu¬
titur: a se habere animus ex
sem&ipso glatur. Ot ergo
& infirmitatis dona habeat.
& infirmitatem suam humi¬

Expanded text:
rbantur. --Quis nostrum nesciat quia diluculum dicitur cum jam nocturna tempora in claritatem lucis mutantur? Nos itaque noctis tenebris premimur cum perpetratione iniquitatis obscuramur. Sed nox in lucem vertitur cum erroris ncuritas veritatis illustratione bis, cum corda nostra justitiae fulgor illuminat, quae caecitas culpae culum discipulorum mentibus oriri Paulus aspexerat cum dicebat: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Diluculo ergo nos Dominus visitat, quia erroris nostri tenebras luce suae cognitionis illustrat, contemplationis munere sublevat, in arcem virtutis exaltat. Sed notandum quod Deus postquam diluculo visitat, subito hominem probat, quia et accedad virtutes provehit et recedendo concuti tentatione permittit. Si enim post virtutum munera, nulla tentatione concuteretur, hoc se jam habere animus ex se ipso gloriaretur. Ut ergo ea firmitas dona habeat, et infirmitatem suam humi
Abbreviated transcription (Latin):
entia nec sapientia erit apuo
inferos quo tu properas: Ne¬
quaquam ergo aduidenda
hona oculus reuertitur:
quia retributionem suam
mens inueniens. ad o¬
perationisusum nulla¬
tenus reuocatur . Quia igi¬
tur fugit om̃e quod cernit᷑.
e mansura sunt quȩ secun¬
tur: bene beatus iob uno
uersu utraq complexus est
dcens memento quia uen¬
tus est uita mea: nec reuer¬
tecur oculus m̃s ut uideat
bona: Cursum quippe presen¬
tium contemplatus ait. memen¬
to quia uentus est uita mea.
eternitatem uero sequentium
considerans. adiunxit. nec re-¬
uertetur oculus m̃s ut uideat
bona: Ybi apte quoq uniuer.¬
si humani generis aredempti¬
onis munere destituti uocem
protinus sumit. dicens: nec as¬

Expanded text:
entia, nec sapientia erunt apud entia, nec sapientia erunt apud inferos, quo tu properas . Nequaquam ergo ad videnda bona oculus revertetur, quia retributionem suam mens inveniens, ad operationis usum nullatenus revocatur. Quia igitur fugit omne quod cernitur, et mansura sunt quae sequuntur, bene beatus Job uno versu utraque complexus est, dicens: Memento quia ventus est vita mea, nec revertetur oculus meus ut videat bona. Cursum quippe praesentium contemplatus ait: Memento quia ventus est vita mea. Aeternitatem vero sequentium considerans adjunxit: Nec revertetur oculus meus ut videat bona. Ubi apte quoque universi humani generis a redemptionis munere destituti vocem protinus sumit, dicens: CA
Abbreviated transcription (Latin):
operationem promerendȩ
ueniȩ ulterius non reditur
recte subingitur: Necreun¬
tetur oculus m̃s. ut uideat
bona: Ao uidenda bona ex¬
tincti oculus non redit: qͥa
ad exibenda recta opera ex.¬
uta carne anima ñ recurrit:
Hinc est quod diues quem in¬
ferni flamma crutiabat. qͥa
sem& ipsum reparare operan.¬
do non posse agnouerat. ne.
quaquam sibi. sed relictis fra¬
tribus prodesse satagebat.
dicens: Rogo pater abra¬
ham. ut mittas eũ in domĩl
ntris mei habeo enim quinq
ses: ut testetur illis. ne & ip.
ueniant in locum hunc tor-
mentoru: Sol& namq mestu
inimum spes uel falsa refoue¬
e: sed ut penam suam reprobi
gauius sentiant. & spem de
uenia amittunt: unde flam¬
nis ultricib traditus: non sibi
it diximus sed opitulari fra¬
tribus concupiuit: qͥa nũqu̾a
seignium carere tormentis
adiuncto desperationis suppli¬
to agnoute: Hinc salomon
ait: Quodcumq potest ma
nus facere. instanter operare:
quia nec opus. nec ratio. nec sci¬

Expanded text:
operationem promerendae operationem promerendae veniae ulterius non reditur, recte subjungitur: CAPUrtatur oculus meus, ut videat bona. - Ad videnda bona exstinctus oculus non redit, quia ad exhibenda recta opera exuta carne, anima Hinc est quod dives quem inferni flamma cruciabat, quia semetipsum reparare operando non posset agnoverat; nam nequaquam sibi, sed relictis fratribus prodesse satagebat, dicens: Rogo te, pater Abraham, ut mittas eum in domum patris mei, habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in locum hunc mentorum . Solet namque moestum animum spes vel falsa refovere, sed ut poenam suam reprobi gravius sentiant, et spem de venia amittunt. Unde flammis ultricibus traditus non sibi, ut diximus, sed opitulari fratribus concupivit, qui nunquam se ignium carere tormentis adjuncto desperationis supplicio agnovit. Hinc Salomon ait: Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare; quia nec opus, nec ratio, nec sci
Abbreviated transcription (Latin):
ammirationi illius ex amo¬
re non succumbit: Sc̃i au¬
tem uiri cu adȩterna cor e¬
leuant: quam breue sit qͦd
fine clauditur pensant .¬
& eo eorũ sensib uileseit
qͦd preterit: quo intellec¬
tu radiante interluc&e qͦd
acceptii nunquam recedit:
cumq infinitatem perhen.¬
nitatis aspiciunt: nequaqu̾a
iam promagno desiderant.
quicqͥd finis angustat: Sed
subleuata mens extra tem¬
porum terminos ducitur.
&iam cum carne inteͬpore
tenetur: & tanto altius fi¬
nienda despicit.quanto
uerius infinita cognoscit
Sed hȩcipsa humanȩ breuita¬
tis consideratio. auctori m
magnȩ uirtutis oblatio est
UInde recte nunc cum depre¬
catione immolatio eiusce
uirtutis offertur. cũ dieitur
memento quia uentus est
uita mea: Acsi aperte diceret
Transeuntem uelociter benig¬
nus respice: quia & tanto ate
uideri misericordius deber
quanto ipse aconsideratione
breuitatis meȩ oculos ñ auer¬
to. Sed quia du tempus ui
tȩ presentis absciditur. ad

Expanded text:
admirationi illius ex amoadmirationi illius ex amore succumbit. Sancti autem viri, quo ad aeterna cor elevant, quam breve sit quod fine clauditur pensant; et eo eorum sensibus vilescit quod praeterit, quo intellectu radiante interlucet quod acceptum nunquam recedit; cumque infinitatem perennitatis aspiciunt, nequaquam jam pro magno desiderant quidquid finis angustat. Sed sublevata mens extra temporum terminos ducitur, etiam cum carne in tempore tenetur; et tanto altius finienda despicit, quanto verius infinita cognoscit. Sed haec ipsa humanae brevitatis consideratio auctori nostro magnae virtutis oblatio est. Unde recte nunc cum deprecatione immolatio ejusdem virtutis offertur, cum dicitur: Memento quia ventus est vita mea. Ac si aperte diceretur: Transeuntem velociter benignus respice, quia et tanto a te videri misericordius debeo, quanto ipse a consideratione brevitatis meae oculos non averto. Sed quia dum tempus 255 vitae praesentis absciditur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ȩternitatis intentionem
tenditur: giam cũ presens
eam feliciter uita comitatur
Magna carnis salute utitur
nec tamen eius fidutia ani¬
mus retardatur: Nullum
adhuc mortis articulum
erumpit: & quasi prȩsent᷑e
hanc cotidie conspicit:
Quia enim uita indesinenter
labitur: spes ei uiuendi
funditus amputatur
Bene ergo de dieb pretere¬
untib dicitur. consũpti
sunt absq ulla spe: aesi
aperte diceretur: Men¬
tis fidutiam in presenti
uita non posui: quia om̃e
qͦd preterit calcando su¬
peraui: Unde apte mor
& enim uitam carnis quasi
permanentem diligunt:
qui quanta sit uitȩ sequen¬
tis ȩternitas nͣ intendunt:
Cumq soliditat᷑e ꝑhennita¬
tis non considerant: exilium
patriam: tenebras. lumen:
cursum. stationem putant :
quia qui maiora nesciunt iu¬
dicare: deminimis nequaqu̾a
possunt: Ordo quippe iudi¬
cii exigit: ut qͦd examinare
nitimur.transcendamus:
proba presentis uitȩ cursũ
estimare non sufficit : quia

Expanded text:
aeternitatis intentionem aeternitatis intentionem tenditur, etiam cum praesens eam feliciter vita comitatur. Magna carnis salute utitur, nec tamen ejus fiducia animus retardatur. Nullum adhuc mortis articulum erumpit, et quasi praesentem hanc quotidie conspicit. Quia enim vita indesinenter labitur, spes ei vivendi funditus amputatur. Bene ergo de diebus praetereuntibus dicitur: Consumpti sunt absque ulla spe. Ac si aperte diceretur: Mentis fiduciam in praesenti vita non posui, quia omne quod praeterit calcando desperavi. Unde et mox apte etenim vitam carnis quasi permanentem diligunt, qui quanta sit vitae sequentis aeternitas non attendunt; cumque soliditatem perennitatis non considerant, exsilium patriam, tenebras lumen, cursum stationem putant, quia qui majora nesciunt, judicare de minimis nequaquam possunt. Ordo quippe judicii exigit ut quod examinare nitimur transcendamus. proba praesentis vitae curcum aestimare non sufficit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ce insensibili cordis oculus
dauditur. ut ȩternȩ luci nul¬
tenus intendatur. Unde
hr ut sȩpe iam corpus molestia
uatiatur: & uicina mors uir-¬
citem uitalis sp̃c incidat: nec
amen curare quȩ mundi st̃
desinant: iamq eos ultor ad
udicium pertrahit : & tam̃
psi ordinatione sollicita reb
transeuntibus occupati. nil
iliud cogitant. nisi in hoc
mundo adhuc qualiter ui¬
uant: Relinquenda om̃ia
quasi possidenda disponunt :
quia spes uiuendi non frangi¬
tur. &iam cum uita termina¬
tur: Iam ad iudicium tra-¬
hintur pessententiam.
otamen adhuc habendis reb
nherent percuram: Dura
genim mente abesse mors
longe crecditur. &iam cum
sentitur: sicq acarne anima
soluitur: ut erga presentia
inmoderato amore se reti¬
uens. cum adȩternũ suppli¬
tium ducitur. hoc ipsum
quoq nesciat quo ducatur:
& deserens quȩ amare cum
termino noluit. repente
sine termino inuenit quȩ
nunquam prȩuidit: At
contra rectorum mens ad

Expanded text:
254 insensibili cordis oculus 254 insensibili cordis oculus clauditur, ut aeternae luci nullatenus intendatur. Unde fit ut saepe jam corpus molestia quatiat, et vicina mors virtutem vitalis spiritus incidat, nec tamen curare quae mundi sunt desinant. Jamque eos ultor ad judicium pertrahit; et tamen ipsi, ordinatione sollicita rebus transeuntibus occupati, nihil aliud cogitant nisi in hoc mundo adhuc qualiter vivant. Relinquendo omnia quasi possidendo disponunt, quia spes vivendi non frangitur, etiam cum vita terminatur. Jam ad judicium trahuntur per sententiam, et tamen adhuc habendis rebus inhaerent per curam. Dura etenim mente abesse mors longe creditur, etiam cum sentitur. Sicque a carne anima solvitur, ut erga praesentia immoderato amore se retinens, dum ad aeternum supplicium ducitur, hoc ipsum quoque nesciat quo ducitur; et deserens quae amare cum termino noluit, repente sine termino invenit quae nunquam praevidit. At contra rectorum mens ad
Abbreviated transcription (Latin):
Tela quippe tarditat̾e prouec
hab& : uita autem presens mo¬
ram defectus non hab&: Ini¬
la namq cum laborantis ma¬
nus figitur: aduentus derminꝰ
elongatur: in ista uero quia te¬
pus semper desinens indesi¬
nenter consumimus. ad fine
nr̃i itineris &iam quiescendo
peruenimus : & percursum
nr̃i transitus &iam dor mientes
imus: Electi igitur quia pre¬
sentis uitȩ momenta decurre¬
re subfestinatione conspici¬
unt: nequaquam in hoc tant
mobilitatis itinere cordis intu¬
tionem figunt. Ynde & apte
protinꝰ subditur: Ꝙ coniũp¬
borum mens erga dies uitȩ pre¬
sentis tanto amore constrin¬
gitur: ut sic semper hic appe¬
tant uiuere quatinꝰ si uale¬
ant uiuendi cursum desido¬
rent nunquam finire: Cogi¬
tare quippe uentura despi-¬
ciunt: spem totam in rebui
transeuntib ponunt: habe¬
re nulla nisi quȩ pretere uss
ancupiscunt: cũq nimis trans¬
untia cogitant & mansura
ullatenus sperant: sic cecita

Expanded text:
Tela quippe tarditatem provectus Tela quippe tarditatem provectus habet, vita autem praesens moram defectus non habet. In illa namque cum laborantis manus figitur, adventus terminus elongatur; in ista vero, quia tempus semper desinens indesinenter consumimus, ad finem nostri itineris etiam quiescendo pervenimus, et per cursum nostri transitus etiam dormientes imus. Electi igitur, quia praesentis vitae momenta decurrere sub festinatione conspiciunt, nequaquam in hoc tantae mobilitatis itinere cordis intentionem figunt. Unde et apte protinus subditur: Iborum mens erga dies vitae praesentis tanto amore constringitur, ut sic semper hic appetant vivere, quatenus, si valeant, vivendi cursum desiderent nunquam finire. Cogitare quippe ventura despiciunt, spem totam in rebus transeuntibus ponunt, habere nulla nisi quae praetereunt concupiscunt. Cumque nimis transeuntia cogitant, et mansura nullatenus sperant, sic caecitate
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Congrua ualde simili¬
tudine tepus carnis telȩ
cõparatur : quia sicut tela
filis sic uita mortalis dieb
singulis proficit : sed quo
augmentum percipte. ad
incisionem tendit: quia si¬
cut & superius diximꝰ cum
tepora accepta pretereunt.
uentura breuiantur : & de
uniuerso uitȩ spatio eo fi¬
unt pautiora quȩ ueniunt.
quo multa sunt quȩ transi¬
erunt: Tela quippe infra
supraq ligata duob lignis
innectitur ut texatur.
sed quo inferius texta in uol¬
uitur. eo superius texenda
deplicatur: & unde se ad
augmentum multiplicat.
inde fit minus quod restat:
Sic nimirũ uitȩ nr̃x tempora
& transacta quasi inferius
inuoluimꝰ. & uentura a su¬
periori deplicamus : quia
quo plus fiunt preterita.
minus esse incipiunt futu¬
ra: Sed quia nec tela ad
expressionem nrͣi temporis
sufficit. nam eius quoq fes¬
tinationem uitȩ nrͣȩ uelo¬
citas transit: recte nunc dicitur
dies mei uelotius transierum
qũa atexente tela succiditur

Expanded text:
tur. - Congrua valde similitur. - Congrua valde similitudine vita carnis telae comparatur, quia sicut tela filis, sic vita mortalis diebus singulis proficit, sed quoad augmentum proficit, ad incisionem tendit, quia cut et superius diximus , cum tempora percepta praetereunt, ventura breviantur, et de universo vitae spatio eo fiunt pauciora quae veniunt, quo multa sunt quae transierunt. Tela quippe infra supraque ligata, duobus lignis innectitur, ut texatur; sed quo inferius texta involvitur, eo superius texenda deplicatur; et unde se ad augmentum multiplicat, inde fit minus quod restat. Sic nimirum vitae nostrae tempora et transacta quasi inferius involvimus, et ventura a superiori deplicamus, quia quo plus fiunt praeterita, minus esse incipiunt futura. Sed quia nec tela ad expressionem nostri temporis sufficit, nam ejus quoque festinationem vitae nostrae velocitas transit, recte nunc dicitur: Dies mei velocius transierunt, quam a texente tela succiditur.
Abbreviated transcription (Latin):
secar&: nequa qu̾a aestus
hec pusillanimitatis adtra-¬
her&: Hanc naq adtraction̾e
psalmysta formidauerat: cũ
siccitatem mentis metuens
dicebat: Sicut adipe pingue¬
dinis repleatur anima mea:
Adeps quippe pinguedinis ani¬
mam repl&e: cum hanc contra
presentium desideriorum
ȩstum supernȩ spei infusio
adtrahitur: cum cor rebus
exterioribus deditum. atq
ex desperatione siccatum.
in auetoris sui amore non
tenditur: sed in sem & ipso
ut ita dixerim rugosa cogi¬
tacione replicatur: IIII.
Sensandum uero est. quod
carnales mentes idcirco pre¬
sentia diligunt: quia uita
carnis quam sit fugitiua
minime perpendunt: Nam
si uelocitatem transitus eius
aspicerent: hanc &iam pros¬
perantem minime amarent:
Sc̃a autem ecclĩa in electis
suis cotidie quantus sit reb
exteriorib cursus conspicit :¬
& idcirco in intimis pedem
sollicitȩ intentionis figit
Unde & apte subditur: Dies¬
mei uelotius transierunt:
quam atexente tela succidi¬

Expanded text:
siccaret, nequaquam aestus siccaret, nequaquam aestus haec pusillanimitatis attraheret. Hanc namque attractionem Psalmista formidaverat, cum siccitatem metuens dicebat: « Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Adeps quippe pinguedinis animam replet, cum hanc contra praesentium desideriorum aestum supernae spei infusio contrahitur cum cor, rebus exterioribus deditum atque ex desperatione siccatum, in auctoris sui amorem non tendit sed in semetipso, ut ita dixerim, rugosa cogitatione replicatur.um vero est quod carnales mentes idcirco praesentia diligunt, quia vita carnis quam fugitiva sit minime perpendunt. Nam si velocitatem transitus ejus aspicerent, hanc etiam prosperantem minime amarent. Sancta autem Ecclesia in electis suis quotidie quantus sit rebus exterioribus cursus conspicit, et idcirco in intimis pedem sollicitae intentionis figit. Unde et apte subditur: mei velocius transierunt quam a texente tela succidi
Abbreviated transcription (Latin):
genere hominum tolerat:
Induta est caro mea putredi.¬
ne: & sordibus pulueris:
Acsi aperte insinuet dicens:
Sunt pleriq qui mihi ꝑfidẽ
nembra sunt. sed tamen sana
iel munda per actionem ñ
sunt: quia aut uicti deside¬
nis turpib. ad corruptionis
putredinem defluunt: aut
terrenis actibus dediti pul¬
uere consperguntur: In illis
enim quos lubricos tolero.
carnem uidelic& putrescen¬
tem gemo: in istis autem
quos terrena querentes pa-¬
tior. quid aliud quam feda-¬
tos puluere porto. Vnde
apte simul de utrisq sub¬
ungitur: Cutis mea aruit.
& contracta est : In scaͬe
quippe ȩccliȩ corpore. hi
qui solis exteriorib curis
inseruiunt congrue cutis
uocantur : quȩ nimirum
cutis arescendo adtrahi-¬
tur: quia mentes carnali¬
um dum presentia diligunt.
o quasi iuxta posita concu
piscunt: ad futura tendi
per longanimitate nolunt:
Qu du internȩ spei pingue¬
dinem negligunt: ut adtra¬
hantur arefiunt : quia si
coru corda desperatio non

Expanded text:
genere hominum tolerat: genere hominum tolerat: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte insinuet, dicens: Sunt plerique qui mihi per fidem membra sunt, sed tamen sana vel munda per actionem non sunt, quia aut, victi desideriis turpibus, ad corruptionis putredinem defluunt, aut, terrenis actibus dediti, pulvere consperguntur. In illis enim quos lubricos tolero carnem videlicet putrescentem gemo, in istis autem quos terram quaerentes patior quid aliud quam foedatam pulvere porto? 24. apte simul de utrisque subjungitur: Cutis mea aruit, et contracta est. In sanctae quippe Ecclesiae corpore hi qui solis exterioribus curis inserviunt, congrue cutis vocantur. Quae nimirum cutis arescendo attrahitur, quia mentes carnalium, dum praesentia diligunt, et quasi juxta posita concupiscunt, ad futura tendere per longanimitatem nolunt. Qui dum internae spei pinguedinem negligunt, ut attrahantur arefiunt, quia si eorum corda desperatio non
Abbreviated transcription (Latin):
sorum operum importu¬
na cogitacione fuscatur:
Per expletionem ergo acti¬
onis illicitȩ carnem putre¬
do afficit: per leuitatem
uero cogitacionis improbe
quasi ante oculos puluis
surgit: Consentiendo
uitiis putredine atterimur.
uitiorum uero imagines incor¬
de tolerando sordibus pulue¬
ris fȩdamur: Ait ergo: Indi¬
ta est caro mea putredine &
sordibus pulueris: Acsi aper
dicer&: Carnalem uit̾a qu
patior aut tabes lubricȩ ope¬
rationis polluit : aut ex uiti¬
orum memoria caligo miser
cogitacionis premit : Quod¬
tamen si ex uoce ȩccliȩ un¬
uersalis accipimus : aliquan¬
do hanc proculdubio carnis
putredine. aliquando au-¬
tem grauari sordibus pul¬
ueris inuenimus: Multi
quippe in ea sunt. qui dum
amori carnis inseruiunt
fȩtore luxuriȩ conputres.¬
cunt: & sunt non nulli qͥ
a uoluptate quidem carni
abstinent. sed tamen tota
mente interrenis actibus
iacent. Hieat ergo sc̃a ec-¬
clesia unius membri sui uo¬
cibus : dicat quid de utroq

Expanded text:
sorum operum importusorum operum importuna cogitatione fuscatur. Per expletionem ergo actionis illicitae carnem putredo afficit, per levitatem vero cogitationis improbae quasi ante oculos pulvis surgit. Consentiendo vitiis putredine atterimur, vitiorum vero imagines in corde tolerando sordibus pulveris foedamur. Ait ergo: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte diceret: Carnalem vitam, quam patior, aut tabes lubricae operationis polluit, aut ex vitiorum memoria caligo miserae cogitationis premit. tamen si ex voce Ecclesiae universalis accipimus, aliquando hanc procul dubio carnis putredine, aliquando autem gravari sordibus pulveris invenimus. Multi quippe in ea sunt qui, dum amori carnis inserviunt, fetore luxuriae computrescunt. Et sunt nonnulli qui a voluptate quidem carnis abstinent, sed tamen tota mente in terrenis actibus jacent. Dicat ergo sancta Ecclesia unius membri sui vocibus, dicat quid de utroque
Abbreviated transcription (Latin):
gram salutͬe nequeunt:
quousq dies presentis
uitȩ finiatur : Unde
& subditur: Et reple¬
bor dolorib usq ad te¬
nebras: Modo tiamq
aduersa irruunt: mo¬
do ipsa quoq prospera
callida hylaritate blan¬
diuntur : modo surgen¬
tia uitia bellũ carnis
excitant: modo deuic¬
ta animũ ad elatione
uocant. Bonorũ igitur
uita usq ad tenebras
dolorib repletur : quia
quousq tẽpus corrupti¬
onis agitur. interna externaq
afflictione concutitur: & salu¬
tis securitatem non inuenit
nisi cum diem funditus tẽp¬
tacionis relinquit: Unde
bene & hec eadem dolorũ
causa protinus subinfertur:
cum dicitur: Induta est ca
tatem ingenitam cu uolun¬
tarie homo deseruit. sese
mersit: unde nunc uel per
inmunda opera labitur:
uel per cogitaciones illici¬
tas fedatur: Ut enim ita
dixerim. culpe suȩ penali.¬
ter subdita ipsa iam natu¬
ra nr̃a facta est extra na¬
turam: & remissa usq ad
peruersa opera ducitur:
restricta autem peruer¬

Expanded text:
gram salutem 252 nequeunt, gram salutem 252 nequeunt, quousque dies praesentis vitae finiatur. Unde et subditur: Et replebor doloribus usque ad tenebras. Modo namque adversa irruunt: modo ipsa quoque prospera, callida hilaritate blandiuntur. Modo surgentia vitia bellum carnis excitant, modo devicta animum ad elationem vocant. Bonorum igitur vita usque ad tenebras doloribus repletur, quia quousque tempus corruptionis agitur, interna externaque afflictione concutitur, et salutis securitatem non invenit, nisi cum diem funditus tentationis relinquit. Unde bene et haec eadem dolorum causa protinus subinfertur, cum dicitur: Induta est cartatem ingenitam voluntarie homo deseruit, et sese mersit; unde nunc vel per immunda opera labitur, vel per cogitationes illicitas foedatur. Ut enim ita dixerim, culpae suae poenaliter subdita, ipsa jam natura nostra facta est extra naturam; et remissa usque ad perversa opera ducitur, restricta autem perver
Abbreviated transcription (Latin):
factum est mane: atq pau¬
lopost subiciens. factũ est
uespere: Creator quippe
om̃ium humanȩ culpae
prȩscius tunc iam expres¬
sit in tempore: qͦd nunc
uersatur inmente: Ma¬
ne quippe aduesperam
ducitur: quia nimirum
lucem rectitudinis. um¬
bra sequitur temptacio¬
nis : Sed quia electorũ
lux temptacione non ex¬
tinguitur: nequaquam
nox sed uespera facta
phibetur : quia nimirũ
sepe temptacio in corde
rectorum lumen iusticiȩ
abscondit : sed non inte¬
runit: Quasi ad pallor̃e
irepidationis pertrahit:
id funditus ñ extinguit.
electi ergo post somnum
surrectionem appetunt.
post surrectionem ues.¬
peram prestolantur: qͥa
& de peccato ad iusticiȩ
lumen euigilant: & in
ipso iusticiȩ lumine po¬
siti. semꝑ se contra illece¬
bras temptacionum pa¬
rant: Ouas nimirum
non timent. sed expec¬
tant : quia utilitati suȩ
rectitudinis &iam tẽp¬
tamenta proficere non
onem suam uirtute con¬
tenderint. habere inte¬

Expanded text:
Facta est lux, atque pauFacta est lux, atque paulo post subjiciens ait: Factum est vespere . Creator quippe omnium humanae culpae praescius, tunc expressit tempore quod nunc versatur in mente. Lux quippe ad vesperum dicitur; quia nimirum lumen rectitudinis umbra sequitur tentationis. Sed quia electorum lux tentatione non exstinguitur, nequaquam nox sed vesperhibetur, quia nimirum saepe tentatio in corde rectorum lumen justitiae abscondit, sed non interimit; quasi ad pallorem trepidationis pertrahit, sed funditus non exstinguit. Electi ergo post somnum surrectionem appetunt, post surrectionem vesperam praestolantur, quia et de peccato ad justitiae lumen evigilant, et in ipso justitiae lumine positi, semper se contra illecebras tentationum parant. Quas nimirum non timent, sed exspectant, quia utilitati suae rectitudinis etiam tentamenta proficere non onem suam virtute contenderint, habere inte
Abbreviated transcription (Latin):
adiutrix aduersitas dei¬
deratur: ut profecto ani¬
mus cum uirtutũ suarum
gaudio plus quam debs
ac tollitur. per contrarieta¬
tem presentis uitȩ edito
merore solidetur: unde
& nequaquam formidabo
uesperam dicitur. sed ex¬
pectabo expectamꝰ geni
prospera: formidamus
aduersa Uir igitur uistꝰ
uesperam expectat: quia
cum exerceri hunc tribu¬
latione necesse est: ipsa
ei fit aduersitas prospera
Potest uespere nomine et¬
am peccati temptacio de¬
signari. quȩ sȩpe tanto
acrius mentem lacessit.
quanto & eandem ment̾e
sp̃e ad superna altius e¬
uehit: Nequaquã nãq
sic inhac uita per exeroi¬
tationem iusticiȩ peccatũ
deseritur. ut in eadem
iusticia inconcusse ma¬
neatur : quia & si iam a
cordis habitaculo culp̃a
rectitudo eliminat:. ipla
tamen culpa quȩ repellitur.
cogitacionis nr̃e forib assi-¬
dens ut sibi aperiatur pul¬
sat: Quod moyses quoq
corporaliter temporũ mo-¬
menta narrauit dicens.

Expanded text:
adjutrix adversitas desiadjutrix adversitas desideratur, ut profecto animus, cum virtutum suarum gaudio plus quam debet attollitur, per contrarietatem praesentis vitae edito moerore solidetur. Unde et nequaquam Formidabo vesperam dicitur, sed Exspectabo. Exspectamus etenim pradversa. Vir igitur justus vesperum exspectat, quia cum exerceri hunc tribulatione necesse est, ipsa fit ei adversitas prospera. Potest vesperi nomine etiam peccati tentatio designari, quae saepe tanto acrius mentem lacessit, quanto et eamdem mentem spiritus ad superna altius evehit. Nequaquam enim sic in hac vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in eadem justitia inconcusse maneatur, quia etsi jam a cordis habitaculo culpam rectitudo eliminat, ipsa tamen culpa quae repellitur, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur pulsat. Quod Moyses quoque corporaliter temporum momenta narravit, dicens: