comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus: Est uia quae uidetur apud
homines recta. nouissima autem eiꝰ
ueniunt in profundum inferni.
In hoc errore iudicii. quae potest
esse certa sententia : Conatus est¬
beatus cyprianus contritos lacus
fugere. nec bibere de aqua aliena.
& iccirco hereticorum baptisma re¬
probans. ad stephanum tunc romanȩ
urbis ep̃m quia beato petro uicesimꝰ
sextus fuit super hac re affricanam
sinodũ direxit. sed conatus eius frus¬
tra fuit. Deniq illi ipsi ep̃i qui re¬
baptizandos hereticos cum eo statu¬
erunt adantiquam consuetudinem
reuoluti: nouum omisere decretum

Expanded text:
mus? Est via quae videtur esse apud mus? Est via quae videtur esse apud homines recta, novissima autem ejus veniunt in profundum inferni. In hoc errore judicii, quae potest esse certa sententia? beatus Cyprianus contritos lacus fugere, nec bibere de aqua aliena: et idcirco haereticorum baptisma reprobans, ad Stephanum tunc Romanae urbis episcopum, qui a beato Petro vicesimus secundus fuit, super hac re Africanam synodum direxit, sed conatus ejus frustra fuit. Denique illi ipsi episcopi, qui rebaptizandos haereticos cum eo statuerant, ad antiquam consuetudinem revoluti, novum emisere Decretum.
Abbreviated transcription (Latin):
lat lolium. sed tota pariter messis
euertitur. Cotidie industria rusti¬
cana auessonitu abigit. imaginib
exterr&. hinc flagello crepitat.
hinc formidines tendit atterna
ut ueloces caprae aut lasciuus ona.¬
ger incurrat. hinc ineffossa horrea
mures. frumenta conportant. hinc
feruenti agmine segetem formica
populatur. ita res se hab& nemo secu¬
rus aurum possid&. dormienti patri¬
familias. inimicus homo ⁊ izania
superseminauit. ad quam eradican.¬
dam cũ discipuli ire proponerent.¬
& frumenti discretionem. Haec sunt
uasa irae & uasa miscđiae. quae in
domo dĩ ab apłis praedicantur
Ueni& ergo dies quando chesauros
eccłiae aperto profer& dñs uasa irȩ
quib exeuncibus sc̃i dicent. ex nobis
cxierunt sed nonfuerunt ex nobis
Si enim fuissent ex nobis mansissent
utiq nobiscum. nemo potest xp̃i palã
sibi ad sumere. nemo ante iudicii
diem de omnibus iudicare. si iam
mundata .ẽ. eccłia quid dño reserua¬

Expanded text:
lat lolium? Sed tota pariter messis lat lolium? Sed tota pariter messis evertitur. Quotidie industria rusticana aves sonitu abigit, imaginibus exterret: hinc flagello crepitat, hinc formidines tendit. Attamen aut veloces capreae, aut lascivus onager incurrit: hinc in effossa horrea mures frumenta comportant, hinc ferventi agmine segetem formica populatur. Ita res se habet. Nemo securus agrum possidet. Dormiente patrefamilias, inimicus homo zizaniam superseminavit, ad quam eradicandam cum et frumenti separationem. Haec sunt vasa irae, et vasa misericordiae, quae in domo Dei ab Apostolo praedicantur. Venient ergo dies quando, thesauro Ecclesiae aperto, proferet Dominus vasa irae suae, quibus exeuntibus sancti dicent: Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis. Si enim fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. Nemo potest Christi victoriam sibi assumere, nemo ante judicii diem de hominibus judicare. Si jam mundata est Ecclesia, quid Domino reserva
Abbreviated transcription (Latin):
raq de arta coruus & nonrelie d
postã pacom terrae columba nantia
ra & mn baptismati ecełias teterrimo
alite ex pusso id ẽ. diabolo. pacem
aente columba sp̃s sc̃ĩ nuntiat.
a eriginta cubicis incipiens. & usque
ad unũ cubitum paulatim deerescens
arta constituitur. Similiter eccłia
multis gradibus consistens adextre¬
num diaconis. prebiteris. ep̃isq.
fintur periclitata.ẽ. arca indilu¬
uo perelitatur eccłia imundo
gasus noe de arca uineam planta¬
irrsic maior filius minor texit. &
& onorauere gentiles. Dies mẽ de¬
fici&: si omnia arce sacramenta
iũ ecclia comꝑonens. edisseram:
uisunt inter nos aquilȩ. qui colũ¬
bue. qui leones. qui corui. qui me¬
runculi. qui serpences: Quod ad
expediam. Non solae in ecclesiae
morantur oues. nec mundar tantũ
aues uolitant. frumentum in agro
seritur. & internitentia culta lappȩ
cribuliq & steriles dominantur
hauenae. Quid faciat agricola. euel.¬

Expanded text:
itaque de arca corvus, et non redit, et postea pacem terrae columba nuntiat. Ita et in baptismate Ecclesiae, te terrimo alite expulso, id est, diabolo, pacem terrae nostrae columba Spiritus sancti nuntiat. A triginta cubitis incipiens, et usque ad unum cubitum paulatim decrescens, arca construitur. Similiter et Ecclesia multis gradibus consistens, ad extremum diaconis, presbyteris, episcopisque finitur. Periclitata est arca in diluvio, periclitatur Ecclesia in mundo. Egressus Noe vineam plantairrisit major filius, et minor texit, et et honoraverunt Gentiles. Dies me deficiet, si omnia arcae sacramenta cum Ecclesia componens, edisseram. Qui sint inter nos aquilae, qui columbae, qui leones, 196 qui cervi, qui vermiculi, qui serpentes, quod ad expediam. Non solum in Ecclesia morantur oves, nec mundae tantum aves volitant; sed frumentum in agro seritur, interque nitentia culta Lappaeque et tribuli, et steriles dominantur avenae . Quid faciat agricola? Evel
Abbreviated transcription (Latin):
ticia: ergo xp̃c gratis mortuus
ẽ. idest sine causa mortuus. ẽ.
quando per legem id ẽ. per oꝑa
legis quib iudȩi confidebant
poss&. eẽ. iusticia in hominibus.
Gratis autem mortuũ xp̃m nec
illi dicunt quos refellit: qm̃ xp̃i
ergo recte per illa legis opera
xpĩanos iustificari suadebant qui
quis uos fascinauit: quod non
recte diceretur dehis qui nũquã
ꝓfecissent. sed dehis qui exꝓfectu
dumq inde expellentibus qui ex
qa fidei per quam xp̃c possider
gntes acdlegis opera cos qui eredi¬
derant reuocabant xp̃m auferen¬
do ilłi possessionem suam. id .ẽ. eos
inquibus iurae graẽ fidei quae
inhabitabat quod inipsis galathis
accidisse uult uideri apostolus.
Uam adhoc pertin& quod ait ante

Expanded text:
titia, ergo Christus gratis mortuus titia, ergo Christus gratis mortuus est: id est, sine causa mortuus est, quando per Legem, id est per opera Legis quibus Judaei confidebant, posset esse justitia in hominibus. Gratis autem mortuum Christum nec illi dicunt quos refellit, quoniam Cergo recte per illa Legis opera Christianos justificari suadebant. 18.quis vos fascinavit? Quod non recte diceretur de his qui nunquam profecissent, sed de his qui ex profectu Dominumque inde expellentibus, qui ex gratia fidei per quam Christus possidet Gentes, ad Legis opera eos qui crediderant revocabant, auferendo illi possessionem suam, id est, eos in quibus jure gratiae fideique inhabitabat. Quod in ipsis Galatis accidisse vult videri Apostolus: nam ad hoc pertinet quod ait, Ante
Abbreviated transcription (Latin):
liter uiuere. uita autẽ incarne
mortalis. ẽ. Infide inquit
uiuat incredente habitando in
interiore homine perfidem. ut
postea perspeciem impleat eum
cum absortum fuerit mortale a
uita. Ut autem ostenderet quod
uiuit in illo xp̃c & quod incarne
uiuens infide uiuit filii dĩ non
meriti sui. eẽ. sed grãe ipsius. Iui
me inquit dilexit & tradidit se¬
ipsum ꝓme. Pro quo utiq nisi
ꝓpeccatore. ut eum iustific ar&:
& dicit hȩc qui iudȩus natus &
educatus erat & habundantias
aemulatoꝵ extiterat paternarũ
suarũ traditionũ. Crg̃o & si ꝓ
talibus se tradidit xp̃c: &iam
ipsi peccatores erant. Non ergo
meritas iusticiac suae datum di¬
cant quod non opus erat iustis
dari. Non enim ueni uocre
iustos ait dñs: sed peccatores.
Adhoc utiq nesint peccatores.
Siergo xp̃c me dilexit & tradidit
seipsũ ꝓme. non irritam facio
grãm dĩ. ut dicam ꝑ legem. eẽ
iusticiam. Nam si perlegem ius¬

Expanded text:
liter vivere, vita autem in carne liter vivere, vita autem in carne mortalis est; in fide, inquit, vivat in credente, habitando in interiore homine per fidem , ut postea per speciem impleat eum, cum absorptum fuerit mortale a vita . Ut autem ostenderet quod vivit in illo Christus, et quod in carne vivens in fide vivit Filii Dei, non meriti sui esse, sed gratiae ipsius: Qui me, inquit, dilexit, et tradidit seipsum pro me. Pro quo utique, nisi pro peccatore, ut eum justificaret? Et dicit hoc qui Judaeus natus et educatus erat, et abundantius aemulator exstiterat paternarum suarum traditionum. Ergo si et pro talibus se tradidit Christus, etiam ipsi peccatores erant. Non ergo meritis justitiae suae datum dicant, quod non opus erat justis dari. Non enim veni vocare justos, ait Dominus, sed peccatores : ad hoc utique, ne sint peccatores. Si ergo Christus me dilexit, et tradidit seipsum pro me; non irritam facio gratiam Dei, ut dicam per Legem esse justitiam. Nam si per Legem jus
Abbreviated transcription (Latin):
tam legi morerentur carnalibus
obseruationibus legis. Quodaut̃
adiungit ut dõ uiuam. dõ uiuit
qui sub dõ. ẽ. legi autem. qui sub
lege.ẽ. Sublege autẽ uiuit in
quantum quisq peccator est : id ẽ.
inquantũ auetere homine non .ẽ.
mutatus. Sua enĩ uita uiuit: et
ideo supra illum. ẽ. quia qui eã
non implet. infra illam. ẽ. Nam
iusto lex posita non . ẽ. id .ẽ. inpo¬
Sita. ut supra illum sit. In illa enĩ
potius quam subilla. quia non
sua uita uiuit. cui coercendȩ lex
inponitur. Ut enĩ sic dicam ipsã
quodã modo legem uiuit. qui cũ
dilectione iusticiae iuste uiuit.
non ꝓprio ac transitorio sed com¬
muni acstabili gaudens borio.
& ideo paulo non erat lex impo¬
nenda qui dicit. uiuo aut̃ iã non
audeat xp̃o legem imponere. qui
uiuit in paulo. Non enim quis
aud& dicere. xp̃m non recte ui¬
uere. ut ei coercendo lex impo¬
nenda sit. Quod autem nunc
uiuo inquit incarne. Iuia non
poss& dicere xp̃m adhuc morta¬

Expanded text:
tam morerentur carnalibus tam morerentur carnalibus observationibus Legis. Quod autem adjungit, Ut Deo vivam; Deo vivit qui sub Deo est; Legi autem, qui sub Lege est: sub Lege autem vivit, in quantum quisque peccator est, id est, in quantum a vetere homine non est mutatus; sua enim vita vivit, et ideo Lex supra illum est; quia qui eam non implet, infra illam est. Nam justo Lex posita non est , id est imposita, ut supra illum sit: in illa est enim potius quam sub illa; quia non sua vita vivit, cui coercendae Lex imponitur. Ut enim sic dicam, ipsa quodammodo Lege vivit, qui cum dilectione justitiae juste vivit, non proprio ac transitorio, sed communi ac stabili gaudens bono. Et ideo Paulo non erat Lex imponenda, qui dicit, Viro autem jam non audeat Christo Legem imponere, qui vivit in Paulo? Non enim audet quis dicere Christum non recte vivere, ut ei coercendo Lex imponenda sit. Quod autem nunc vivo, inquit, in carne; quia non posset dicere Christum adhuc morta
Abbreviated transcription (Latin):
uet distruxerat constanterq destru¬
Rit quia destrui poterat. & ideo
son lle preuaricator .ẽ. qui uerã
sm̃ cum conaretur destruere. &
possta ueram esse ac destrui non
posse cognosceret. tenuit eam. ut in
ea aedificetur. Sedille preuarica¬
tor.ẽ. qui cum destruxerit falsam¬
sem quia destrui potest. eam rur
sltamen perlegem: siue quia iudȩ¬
is erat & tamquam pedagogum
legem acceperat. sicut postea mani¬
fistat. Hoc autem agitur per peda¬
gogum: ut nonsit necessarius pe¬
dagogus. Sicut per ubera nutritur
infans. ut iam uberibus non indigeat.
&per nauem peruenitur ad patriam
ut iam naui opus nonsic. siue per
legem spiritalit̾ intellectam legi
mortuus. ẽ. ne sub ea carnaliter
uueret. Nam hoc modo per legẽ
logi ut morerentur uolebat cum
es paulo post ait. P¬
Dicite michi sublege uolentes
eẽ. legem non legistis: S crip¬
tum. ẽ. enim quod abraham duos
filios habuit. & cetera. ut per eãn¬
dem legem spiritaliter intelles¬

Expanded text:
vere destruxerat, constanterque destruvere destruxerat, constanterque destruebat, quia destrui poterat. Et ideo non ille praevaricator est, qui rem veram conaretur destruere, et posteaquam veram esse, ac destrui non posse cognosceret, tenuit eam, ut in ea aedificetur. Sed ille praevaricator est, qui cum destruxerit rem falsam, quia destsed tamen per Legem: sive quia Judaeus erat, et tanquam paedagogum Legem acceperat, sicut postea manifestat . Hoc autem agitur per paedagogum, ut non sit necessarius paedagogus: sicut per ubera nutritur infans, ut jam uberibus non indigeat; et per navem pervenitur ad patriam, ut jam navi opus non sit. Sive per Legem spiritualiter intellectam Legi mortuus est, ne sub ea carnaliter viveret. Nam hoc modo per Legem Legi ut morerentur volebat, cum eis paulo post ait, Dicite mihi, sub Lege volentes esse, Legem non legistis? Scriptum est enim quod Abraham duos filios habuit , etc., ut per eamdem Legem spiritualiter intellec
Abbreviated transcription (Latin):
autem quererent iustificari: nsi esent
peciacordꝰ. Anforte quia meso suo
luerunt iustificare peccauerint
Suia si iam iusti erant. aliuid querti¬
do utique peccauerunt. Sedsiita
est inquit.: ergo xp̃e peccati minstir
est. Quod utiq non possunt dicere
quia & ipsi qui nolebant nisi cirum¬
cisis gentibus tradi euangelium
inxp̃o crediderant. & ideo quod dicit
absit. non solus sed cum ipsis dicit
destruxit autem superbiam glori¬
antem de operibus legis quae des¬
trui & deberet & posset. ne gratia
fidei uideretur non nec essaria. si
opera legis & iam sine illa iustifica¬
re crederentur. & ideo preuarica¬
tor.ẽ. si rursus illa aedificat dicens.
quod opera legis & iam sine gratia
niatur. Poss& ento & illi obicienti
si enim quae destruxi haec eadem
rursus aedifico. preuaricatorem
quid ergo quia fidẽ xp̃i obpugnabuas
antea. quam nunc aedificas. ꝓrt¬
uaricatorẽ tẽ constituis. Sedila
non doliruxi: quia destrui nore
P hanc autem superbiam

Expanded text:
stificari, nisi essent peccatores. An forte quia in Christo voluerunt justificari, peccaverunt? quia, si jam justi erant, aliud quaerendo utique peccaverunt: sed, si ita est, inquit, ergo Christus peccati minister est. Quod utique non possunt dicere, quia et ipsi qui nolebant nisi circumcisis Gentibus tradi Evangelium, in Christo crediderant. Et ideo quod dicit, Absit, non solus, sed cum ipsis dicit. Destruxit autem superbiam gloriantem de operibus Legis, quae destrui et deberet et posset, ne gratia fidei videretur non necessaria, si opera Legis etiam sine illa justificare crederentur. Et ideo praevaricator est, si rursus illa aedificat, dicens quod opera Legis etiam sine gratia niatur. Posset ergo illi objici dicenti, Si enim quae destruxi, haec eadem rursus Quid ergo? Quia fidem Christi oppugnabas antea, quam nunc aedificas, praevaricatorem te constituis? Sed illam non destruxi, quia destrui non potest. Hanc autem superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum iam essent sublege xp̃o
crediderunt. non quia iusti erant
sed ut iustificarentur uenerunt
iudȩi. iam uetusta quadam super¬
bia tamquam ipsi iusti essent.
uidendo stipulam inoculo alieno:
& non trabem in suo. Scđm eorum
morem locutus apostolus ait
Nos natura uidȩi & non exgentibus
peccatores. id est quos appellant
peccatores cum sint & ipsi peccatores.
Nos ergo inquit natura iudȩi cum
genciles essemus. non quo ipsi pecca¬
tores appellant. tamen & Nos
peccatores inxp̃o ihũ credimus.

Expanded text:
qui cum jam essent sub Lege, Christo qui cum jam essent sub Lege, Christo crediderunt, non quia justi erant, sed ut justificarentur, venerunt Judaei, jam vetusta quadam superbia, tanquam ipsi justi essent, videndo stipulam in oculo alieno, et non trabem in suo. Secundum eorum morem locutus Apostolus ait, Nos natura Judaei, et non ex Gentibus peccatores; id est, quos appellant peccatores, cum sint et ipsi peccatores: Nos ergo, inquit, natura Judaei, cum Gentiles non essemus, quos ipsi peccatores appellant, tamen et nos peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ. eẽ. & humilem caricatis conser¬
uatorem. res ipsae spiritales sunt qͦ
ad quas per illa ducuntur. qui oculis
corporis dediti. fidẽ inuisibilium
qui denotis usitatisq nonpossunt
denouis & repentinis uisibilibus quȩ¬
runt. Siergo & illi qui cogebant geri¬
tes uidaizare didicissent mites. eẽ:
& humiles corde. quod adño petru
didicerat. saltem correpto tarito
iuro ad imitandum inuitarentur.
nec putarent euangelium xp̃i iusti¬
ciae suae tamquam debitum redditũ.
sed scientes qm̃ non iustificatur homo
ex operibus legis nisi perfidem ihu
xp̃i ut impleat opera legis adiuuante
infirmitatẽ suã non in merico suo
Sed grã dĩ non exigerent degentibus
carnales legis obseruationes sed per
ipsam gram fidei spiritalia opera
legis eos implere posse cognos cerent.
Qm̃ exoperibus legis cum suis uirib
ea quisq tribuit non gratiae mise¬
rantis dĩ. non iustificabitur omnis
caro id .ẽ. omnis homo. siue om̃s
carnaliter sentientes. & ideo illi

Expanded text:
autem esse et humilem charitatis conservatorem, res ipsae spirituales sunt, ad quas per illa ducuntur, qui oculis corporis dediti fidem invisibilium, quia jam de notis usitatisque non possunt, de novis et repentinis visibilibus quaerunt. Si ergo et illi qui cogebant Gentes judaizare, didicissent mites esse et humiles corde, quod a Domino Petrus didicerat; saltem correcto tanto viro ad imitandum invitarentur, nec putarent Evangelium Christi justitiae suae tanquam debitum redditum: sed scientes quoniam non justificatur homo ex operibus Legis, nisi per fidem Christi Jesu, ut impleat opera Legis, adjuvante infirmitatem suam, non merito suo, sed gratia Dei; non exigerent de Gentibus carnales Legis observationes, sed per ipsam gratiam fidei, spiritualia opera Legis eos implere posse cognoscerent. Quoniam ex operibus Legis, cum suis viribus ea quisque tribuerit, non gratiae miserantis Dei, non justificabitur omnis caro, id est, omnis homo, sive omnes carnaliter sentientes. Et ideo illi,
Abbreviated transcription (Latin):
constituto: scismatis tollatur occasio.
Sed cur non iohannes electus. ẽ. uir¬
goᷤ ȩtati delatum. ẽ: quia petrus
senior erat. Ne adhue adolescens
a pene puer. progressȩ ȩtatis
hominibus pracferrttur: & magister
bonus qui occasionem uirgui debue¬
rat auferre discipulis ut dixerat eis.
pacem meam do uobis. pacem meam¬
relinquo uobis. & qui uoluerit inter
uos maior esse. minimus omnium
sit: In adolescentem quem dilexerat.
causam prebere uideretur inuidiae.
Ut autem sciamus iobannem fuisse
tunc puerum. manifestissime docent
eccłiaticae historiae. quod usq ad
traiani imperium uixerit. idest
post passionem dñi sexagesimo oeta¬
uo anno dormierit. quod & nos in
libro de illustribus uiris breuiter
perstrinximus. Petrus apostolus

Expanded text:
constituto, schismatis tollatur occasio. constituto, schismatis tollatur occasio. Sed cur non Joannes electus est virgo? Aetati delatum est, quia Petrus senior erat, ne adhuc adolescens ac pene puer, progressae aetatis hominibus praeferretur, et magister bonus, qui occasionem jurgii debuerat auferre discipulis, et qui dixerat eis: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis ; et, qui voluerit inter vos major esse, minimum omnium sit , in adolescentem quem dilexerat, causam praebere videretur invidiae. Ut autem sciamus Joannem tunc fuisse puerum, manifestissime docent Ecclesiasticae historiae, quod usque ad Trajani vixerit imperium, id est, post passionem Domini sexagesimo octavo anno dormierit: quod et nos in libro de Illustribus Viris breviter perstrinximus. Petrus Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
inlictore. nesciebant apłi quem uidi¬
rent. solus uirgo uirginem recogns¬
cit. & dicit petro. dñs est. Rursum
post auditam sententiam quod ab
alio cingendus ess& petrus & du
t cum quo semper fuerat copulatus:
dut ci dñs. Quid adte si eum uolo
si isse.nde & sermo exiuit in¬
ca fratres. illum discipulum non mo¬
nicurum. Exquo ostenditur uirgini¬
tatem non mori. nec sordes nuptia¬
rum abluere cruore martyrui.
sed manere cum xp̃o. & dormitionẽ
eius transitum esse. non mortem.
Si autem obnixe contenderit iohan¬
nem uirginem non fuisse. nos amo¬
ris praecipui uirginitatem causam¬
diximus. exponat ille. si uirgo non
fuit: Cur ceteris apłis plus amatus
sit at dicis super petrum funda¬
tur ȩccł̃ia. lic& idipsum in alio loco
super omnes apłos fiat. & cuncti
elaues regni cȩlorum accipiant.
& ex equo super eos eccłiae fortitudo
solidetur: tamen propterea inter
duodecim unus eligitur. ut capite

Expanded text:
in littore, nec sciebant Apostoli quem videin littore, nec sciebant Apostoli quem viderent: solus virgo virginem agnoscit, et dicit Petro: Dominus est. Rursum post auditam sententiam, quod ab alio cingendus esset Petrus, et ducm, cum quo semper fuerat copulatus, dicit ei Dominus: Quid ad te si eum volo sic esse ? Unde et sermo exivit inter fratres, illum discipulum non moriturum. Ex quo ostenditur, virginitatem non mori, nec sordes nuptiarum abluere cruore martyrii, sed manere cum Christo, et dormitionem ejus, transitum esse, non mortem. Si autem obnixe contenderit, Joannem virginem non fuisse, et nos amoris praecipui causam virginitatem diximus, exponat ille, si virgo non fuit, cur caeteris Apostolis plus amatus sit? At dicis, super Petrum fundatur Ecclesia: licet id ipsum in alio loco super omnes Apostolos fiat, et cuncti claves regni coelorum accipiant, et ex aequo super eos Ecclesiae fortitudo solidetur, tamen propterea inter duodecim unus eligitur, ut capite
Abbreviated transcription (Latin):
ẽĩc. & uxor eius & filia. Sed nunc
nobis decanone omne certamen
est: & quia ad apłos ꝓuocauit.
quod principes disciplinȩ nrãe.
non fuerint: ut eos interim con¬
enini hoc praeter petrum ꝓbari
potest: nouerit hos. cẽ. a postolos
dequibus esaias uaticinetur. nisi dñs
saluoch reliquiss& nobis semien. qus.
sodoma essenius. & similes gomon
fuissemus Qui ergo ciant exuides
uirginitatem quam in iudais mo
amiserant. ineuangelio habere non
poterant: & camen iohannes unus
ediscipulis qui minimus traditur
fuisse inter apłos. & quem fides
xp̃i uirginem reppererat. uirgo
permansit. & ideo plus amatur
adño. & recumbit super pectus ihi.
ex quo petrus qui uxorem habuerae
in terrogare non aud&. illum ro¬
gat ut in terrog&. & post resurrec¬
tionem nuntiante maria magdale¬
nę quod dñs resurrexiss&. uterq
currit ad sepulchrum: sed ille pri¬
uenit. Cumq essent innaui. & po¬
carentur in lacu genesar&. ihe stabe

Expanded text:
et uxor ejus, et filia. Sed nunc et uxor ejus, et filia. Sed nunc nobis de Canone omne certamen est. Et quia ad Apostolos provocavit, quod principes disciplinae nostraergines non fuerint, ut eos interim enim hoc praeter Petrum probari potest noverit hos esse Apostolos, de quibus Isaias vaticinatur: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrae fuissemus . Qui ergo erant ex Judaeis, virginitatem quam in Judaismo amiserant, in Evangelio habere non poterant. Et tamen Joannes unus ex discipulis, qui minimus traditur fuisse inter Apostolos, et quem fides Christi virginem repererat, virgo permansit, et ideo plus amatur a Domino, et recumbit super pectus Jesu. Et quod Petrus, qui uxorem habuerat, interrogare non audet, illum rogat ut interroget. Et post resurrectionem, nuntiante Maria Magdalene quod Dominus resurrexisset, uterque cucurrit ad sepulcrum; sed ille praevenit. Cumque essent in navi et piscarentur in lacu Genezareth, Jesus stabat
Abbreviated transcription (Latin):
mite illa scribitur. quae solita
sit heliseum recipere. & ponere e⁊
mensam & panem. & candelabrum.
& cetera. Aut certe si. T̃UN AII¬
Ac uxores accipimus non mulie¬
res. id quod additur sorores. tollit
uxores & ostendit eas germanas
inspũ fuisse non coniuges. quã¬
quam excepto apło petro. non sic
maniteste relatum de aliis apostolis
quod uxores habuerint. & cum de
uno scriptum sit. ac deceteris taci¬
tum. intelligere debe mus sine uxo¬
ribus eos fuisse. dequibus nichil
tale seriptura signific&: & tamen
ille qui nobis obiecit ⁊achariam.
& elisabeth. petrum . &. socrum eiꝰ.
sciat de zacharia & elisabeth. iohan¬
nem fuisse generatum. id est denup¬
tus uirginem. delege euangelium.
de matrimonio castitatem. ut aꝑ
pheta uirgine. uirgo dñs & adnun¬
tiaretur & baptizaretur. Possumus
autem de petro dicere quod habu¬
erit socrum eo tempore quo credi¬
dit. & uxorem iam non habuerit.
quamquam legatur in. TTe PIOA

Expanded text:
mitide illa scribitur, quae solita mitide illa scribitur, quae solita sit Elisaeum recipere, et ponere ei mensam, et panem, et candelabrum, et caetera. Aut certe si γυναῖκας, uxores, accipimus, non mulieres, id quod additur, sorores, tollit uxores, et 278 ostendit eas germanas in spiritu fuisse, non conjuges. Quamquam, excepto Apostolo Petro, non sit manifeste relatum de aliis Apostolis, quod uxores habuerint; et cum de uno scriptum sit, ac de caeteris tacitum, intelligere debemus sine uxoribus eos fuisse, de quibus nihil tale Scriptura significet. Et tamen ille qui nobis objecit Zachariam et Elisabeth, Petrum et socrum ejus, sciat, de Zacharia et Elisabeth Joannem fuisse generatum, id est, de nuptiis virginem, de Lege Evangelium, de matrimonio castitatem, ut a Propheta virgine, virgo Dominus et annuntiaretur, et baptizaretur. Possumus autem de Petro dicere, quod habuerit socrum eo tempore quo credidit, et uxorem jam non habuerit, quamquam legatur in περιόδοις
Abbreviated transcription (Latin):
plura inseculo isto.: aut inseculo
uenturo uitam aeternam. Si autẽ
nobis illud opposuerit ad compro¬
bandum quod omnes apłi uxores
habuerint. numquid non habemus
potestatem mulieres uel uxores
entumducendi. quia. TUNN. apud
grecos utrumq significat. sicut cete¬
ungat ce illud quod ingrecis codicib
et: numquid non habemus potestatẽ
sorores mulieres uel uxores cireum¬
ducendi: Ex quo apparet de aliis
scis dixisse mulieribus quae uxta
morem iuclaicum magistris desua
substantia ministrabant: sicut legimnꝰ
ipsi quoq dño factitatum: Nam&
ordo uerborum. hoc significat
Numquid non habemus potestatem
manducandi & bibendi. aut sorores
mulieres cutum ducendi: Ubi de
comedendo & bibendo. ac deministra¬
cione sumptuum praemit titur.
& demulieribus sororibus sic infer¬
tur: Perspicuum .ẽ. non uxores
debere intelligi: sed eas ut diximus
quae de sua substantia ministra¬
bant. quod & inueteri lege de suna¬

Expanded text:
plura in saeculo isto, et in saeculo plura in saeculo isto, et in saeculo futuro vitam aeternam . Si autem nobis illud opposuerit ad probandum, quod omnes Apostoli uxores habuerint, Numquid non habemus potestatem mulieres vel uxores circumducendi quia γυνὴ apud Graecos utrumque significat sicut caetejungat et illud quod in Graecis codicibus est: Numquid non habemus potestatem sorores mulieres, vel uxores circumducendi? Ex quo apparet eum de aliis sanctis dixisse mulieribus, quae juxta morem Judaicum magistris de sua substantia ministrabant, sicut legimus ipsi quoque Domino factitatum. Nam, et ordo verborum hoc significat: Numquid non habemus potestatem manducandi, et bibendi, aut sorores mulieres circumducendi ? Ubi de comedendo et bibendo, ac de administratione sumptuum praemittitur, et de mulieribus sororibus infertur, perspicuum est, non uxores debere intelligi, sed eas, ut diximus, quae de sua substantia ministrabant. Quod et in veteri Lege de Suna
Abbreviated transcription (Latin):
uel propter interpretationem som¬
niorum regis. uel propter susanns
co tempore quo hȩc dicebantur
de noe. & danihel. & iob. adhue
puerum fuisse danihelem. nec hali¬
potuisse filios & filias quos sua uli¬
cia liberart HUCUSQ DELIOI
& proponit nobis ⁊acharuam
& elisabeth. petrum & socrumntꝰ.
& consueta uecordia non intellega
istos quoq inter eos qui legi serii¬
erint debuisse numerari: neq enuis
euangelium ante crucem xp̃i est:
quod passione & sanguine ipsius
dedicatur. Iuxta quam regulam.
incerim concedam. habuerunt
quidem uxores: sed quas eo tem¬
pore acceperant quo euangelium
nesciebant: qui adsumpti postea
mapostolatum: relinquunt officiũ
coniugale Nam cum petrus exper¬
sona apłorum dicat addñm. ecce
sumus tẽ: respondit ei dñs. Amen
dico uobis. qm̃ nemo. ẽ. qui dimise¬
ne domum aut parentes. aut fra¬
trel. aut uxorem. aut filios ꝓpter
regnum dĩ. qui non recipiat multo

Expanded text:
vel propter interpretationem somvel propter interpretationem somniorum regis, vel propter Susannaeeo tempore quo haec dicebantur de Noe et Daniele et Job, adhuc puerum fuisse Danielem, nec potuisse habere filios et filias, quos sua justitia liberaret. Huc usque de Lege. et proponit nobis Zachariam et Elisabeth, Petrum et socrum ejus, et consueta vecordia non intelligit istos quoque inter eos, qui legi servierint, debuisse numerari. Neque enim Evangelium ante crucem Christi est, quod passione et sanguine ipsius dedicatur. Juxta quam regulam Pinterim concedam, habuerunt quidem  Al. quidam uxores, sed quas eo tempore acceperant, quo Evangelium nesciebant. Qui assumpti postea in Apostolatum, relinquunt officium conjugale. Nam cum Petrus ex persona Apostolorum dicit ad Dominum: Ecce sumus te: respondit ei Dominus, Amen dico vobis, quoniam nemo est qui dimiserit domum, aut parentes, aut fratres, aut uxorem, aut filios propter regnum Dei, qui non recipiat multo
Abbreviated transcription (Latin):
rare non posse: respondendum est.
quod iuxta tẏpothesin dictum sit.
Neq enim eo tempore. noe. & iob.
erant: quos multis ante seculis
fuisse cognouimus: & est sensus
Si tales & tales uiri fuerint interra
peccatrice. filios & filias liberare
non poterunt. quia iusticia patris
non liberabit filium. nec peccatũ
alterius alteri reputabitur. Anima
enim quae peccauit: ipsa morietur
Ied & hoc dicendum. Danihel uixta
historiam libri eius. cũ ioachim
rege captum. eo tempore quo hie¬
zechiel quoq ductus. ẽ. incapti¬
uitatem. Q uomodo ergo potuit
habere filios. qui adhuc puer erat¬
& expleto triennio introductus ẽ
ad regis obsequium: Ac ne quis
putet hie zechiel iam uiri memi¬
nisse danihelis & non pueri. facũ
est inquit in anno sexto regis
in quinta mensis. & ego sedebam
in domo mea. & senes iuida sede¬
bant coram me: Atq in eadem
die: ad eum dicitur. Si fuerinit
noẽ. & danihel. & iob. łrat igtur
danihel adhuc puer. & notus popło

Expanded text:
rare non posse, respondendum est, rare non posse, respondendum est, quod juxta hypothesin dictum sit. Nec enim eo tempore Noe et Job erant quos multis ante saeculis fuisse cognovimus. Et est sensus: Si tales et tales viri fuerint in terra peccatrice, filios suos et filias liberare non poterunt; quia justitia patris non liberabit filium; nec peccatum alterius alteri imputabitur. Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur . Sed et hoc dicendum, Danielem juxta historiam libri ejus, cum Joachim rege captum eo tempore, quo Ezechiel quoque ductus est in captivitatem. Quomodo ergo potuit habere filios, qui adhuc puer erat? et expleto triennio, introductus est ad regis obsequium. Ac ne quis putet Ezechiel jam viri meminisse Danielis, et non pueri; Factum est, inquit, in anno sexto, regis in quinta mensis ; Et, Ego sedebam in domo mea, et senes Juda sedebant coram me . Atque in eadem die ad eum dicitur. Si fuerint Noe et Daniel, et Job. Erat igitur Daniel adhuc puer, et notus populo,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluminibus non habere. sed legi
pro hoc: pater filus notam faciet
ueritatem tuam. Nec mirum si
holda uxor sellum prophetissa.
iam captiuitate uicina. & na dñi
stillante super hierusalem. cum
haec norma sit scripturarum. ut
deficientibus uiris sc̃is. mulieres
iuirdrum laudentur obprobria.
Superfluum autem. ẽ. delaniele di¬
cere. cum hebrei usq hodie autu.¬
ment & illum & tres pueros fuisse
eunuchos. ex illa dñi sententia
quam esaias loquitur ad ez echiam.
& de filus tius qui nascentur ex tẽ
tollent & facient eunuchos in do¬
mo regis. Rursusq indanihel
legimus. Et dixit rex asphaneth
principi eunuchorum ut intro
pulchros facie & intelligentes sapi¬
entiam. & argumentantur si desemi¬
ne regio elecci sunt danihel & cres
pueriꝰ. Desemine autem regio eu¬
nuchos fore scriptura praelixit. hos
esse qui eunuchi facti sunt. Siuero
illud opposuerit quod inezechiel
dicitur. noe. & danihel. & iob. in
terra peccatrice filios & filias libe¬

Expanded text:
voluminibus non haberi, sed legi voluminibus non haberi, sed legi pro hoc: Pater filiis notam faciet veritatem tuam. Nec mirum si Olda uxor Sellum prophetissa cjam captivitate vicina, et ira Domini stillante super Jerusalem: cum haec norma sit Scripturarum, ut 276 deficientibus viris sanctis, mulieres in virorum laudentur opprobria. Superfluum autem est de Daniele dicere, cum Hebraei usque hodie autument, et illum, et tres pueros fuisse eunuchos, ex illa Dei sententia, quam Isaias loquitur ad Ezechiam: Et de filiis tuis qui nascentur ex te, tollent et facient eunuchos in domo regis . Rursusque in Daniele legimus: Et dixit rex Asphanez principi eunuchorum, ut intropulchros facie, et intelligentes sapientiam . Et argumentantur, si de semine regio electi sunt Daniel et tres pueri; de semine autem regio eunuchos fore Scriptura praedixit, hos esse qui eunuchi facti sunt. Si vero et illud opposuerit, quod in Ezechiele dicitur , Noe et Daniel et Job in terra peccatrice filios et filias libe
Abbreviated transcription (Latin):
um non digamus erit & trigamus:
sed isi septingentas habuerit uxores
& trecentas concubinas. typum esꝰ¬
& meritum implere non poterit.
necessitate dicere. nec detrahere his
qui in lege praecesserint: sed seruisse
cos temporibus & conditionibus
suis. & illam dñi implesse senten¬
ciam. Crescite & multiplicamini.
& replete terram. & quod his maius
est futurorum typos prebuisse.
Nobis autem quibus dicitur. tempus
icollecto . ẽ. super est ut & qui habent
uxores sic sint quasi non habeant.
alud praecipi: & uirginitatem a
saluatore uirgine dedicari. Heliam
posuerit maritorum me tacente
manifestum. ẽ. Si enim iohannes
baptista uenit inspũ & uirtut e
heliac. & iohannes uirgo. ẽ. utique
non solum inspu eius uenit. sed
&uam incorporis castitate. Porro
illud quod de ez echia cominemo¬
tari potest. quamquam hoc durus¬
non uiderit. quod post uitam re¬
cuperatam. & quindecim annor ũ
spatia protelata. Dixerit amodo
filios faciam: Sciat in hebrȩis

Expanded text:
jam non digamus erit et trigamus; jam non digamus erit et trigamus; sed nisi septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, typum e meritum implere non poterit. necessitate dicere: nec detrahere his qui in Lege praecesserint, sed servisse eos temporibus et conditionibus suis, et illam Domini implesse sententiam: Crescite, et multiplicamini, et replete terram ; et quod his majus est, futurorum typos praebuisse. Nobis autem, quibus dicitur: Tempus in collecto est, superest, ut qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant, aliud praecipi, et virginitatem a Salvatore virgine dedicari. 25. Norposuerit maritorum, me facente, manifestum est. Si enim Joannes Baptista venit in spiritu et virtute Eliae, et Joannes virgo est: utique non solum in spiritu ejus venit, sed etiam in corporis castitate. Porro illud quod de Ezechia commemorari potest, quamquam hoc non viderit, quod post vitam recuperatam, et quindecim annorum spatia protelata, dixerit: Amodo filios faciam; sciat in Hebraeis
Abbreviated transcription (Latin):
erat uir sanguinarius. non ut
pleriq estimant propter bella.
sed ꝓpter homicidiũ. templum
dm̃ ȩdificare prohibetur Nos autĩ
si unum deminimis scandali ⁊ aue
mola asmaria ligetur circa collum
nr̃m. & rei erimus gehennȩ. & ad.¬
ulterium insolo nobis aspectu re¬
putabiturꝰ: Transit ad salo monem
ꝑ quem se cecinit ipsa sapientia. &
cum uxorium eum dicat atq in
illius laudibus in moretur. miror
cur non iungat & illud decantico
canticorum. Sexaginta sunt
reginae. & octoginta concubinae.
& ad olescentulae quarum non . ẽ.
numerus: & illud de regnorum
tercio. quod septingentas habuent
uxores. & trecentas concubinlas.
& alias innumerabiles. Hae nempe
sunt quae auerterunt cor eius a
dño. & tamen antequam plures
haber& uxores & carnis uitus
laberetur: inprincipio regni. & dd¬
olescentiae extruxit dño templum
Unusquisq enim non defuturis
sed depresentibus iudicatur. Iuod
si salomonis illi exempla placent.

Expanded text:
erat vir sanguinarius, non ut erat vir sanguinarius, non ut plerique existimant propter bella, sed propter homicidium, Templum Domini aedificare prohibetur. Nos autem si unum de minimis scandalizaverimmola asinaria ligetur circa collum nostrum, et rei erimus gehennae, et adulterium in solo nobis aspectu reputabitur. Transit ad Salomonem, per quem se cecinit ipsa sapientia: et cum uxorium eum dicat, atque in illius laudibus immoretur, miror cur non jungat et illud de Cantico canticorum: Sexaginta sunt reginae, et octoginta concubinae: et adolescentulae, quarum non est numerus . Et illud de Regnorum tertio, quod septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et alias innumerabiles . Hae nempe sunt, quae averterunt cor ejus a Domino: et tamen antequam plures haberet uxores, et carnis vitiis laberetur, in principio regni et adolescentiae exstruit Domino templum. Unusquisque enim non de futuris, sed de praesentibus judicatur. Quod si Salomonis exempla ei placent,
Abbreviated transcription (Latin):
Nulliq dubium. ẽ. sacerdotes deaia¬
roni. & eliezer. & finees stirpe
generatos. quicum & ipsi uxores
habuerint: recte nobis opponerent᷑.
si errore encratitarum ducti.
contenderemus matrimonia repu¬
dianda. & non ess& nr̃ pontifex
scđ̾m ordinem melchisedech sine
En toc. hoc est sine nuptus & re¬
uera magnos fructus ex liberis
samuhel capit. ut quisse placuit
dõ: tales genuerit qui dño displi¬
cerent. Quod si boor. & ruth.
nobis obicit ad comprobandam
digamiam: sciat in euuangelio
ob typum eccłiae. & iam raab.
meretricem in ordine maiorum
dauid ducentis preputus emis¬
se iactat uxorem. nouerit illum
& alias habuisse complurimas.
& michol filiam saul. quam pa¬
ter alteri tradiderͣt postea rece¬
pisse. & iam senem sunamitis puellȩ
calefactum. eẽ. complexibus.: nec hoc
dico quo de sc̃is uiris quicquam
detrahere audeat. sed quo aliud sit
in lege uersari: aliud ineuangelio.
Ille occidit uriam cęcheum. moe

Expanded text:
Nullique dubium est sacerdotes de AaNullique dubium est sacerdotes de Aaron et Eleazar et Phinees stirpe generatos. Qui cum et ipsi uxores habuerint, recte nobis opponerentur, si errore Encratitarum ducti, contenderemus, matrimonia reprobanda: et non esset noster Pontifex secundum ordinem Melchisedec sine όγητος, hoc est, sine nuptiis. Et revera magnos fructus ex liberis Samuel capit: ut quia ipse placuit Deo, tales genuerit, qui Domino displicerent. Quod si Booz et Ruth nobis objicit ad comprobandam digamiam, sciat in Evangelio ob typum Ecclesiae, etiam Raab meretricem in ordine majorum David ducentis praeputiis emisse jactat uxorem, noverit, illum et alias habuisse quamplurimas: et Michol filiam Saul, quam pater alteri tradiderat, postea recepisse; et jam senem Sunamitidis puellae calefactum esse complexibus. Nec hoc dico, quod sanctis viris quidquam detrahere audeam; sed quod aliud sit in Lege versari, aliud in Evangelio. Ille occidit Uriam Hethaeum Geth
Abbreviated transcription (Latin):
fectum. ut qui in prospecte uouerat.
errorẽ uotorum filiae morte sen¬
tiret. Si autem samuhel nutritus
intabernaculo ducit uxorem. quid
hoc ad p̃iudicium pertin& uirgini¬
tatis. quasi non hodieq plurimi
sacerdotes habeant matrimonia.
&e apłs epis copum soribat unius
uxoris uirum. habentem filios cum
omni castitate.: simulq noscendum.
quod samuhel leuita non sacerdos
nec pontifex fuerit: uinde & faciebat
illi mater sua efodbab. super hume¬
rale uidelic& lineum: qui habitus
proprie leuitarum. & minoris. ẽ.
ordinis. Unde & in psalmis. non
nominatur inter sacerdotes : sed
inter eos qui inuocant nomen dñi.
Moyses. & aaron. in sacerdotib es:
& samuhel inter eos qui inuocant
nomen eius. Leui enim genuit
caath. caath genuit aminadab. ami¬
nadab genuit core. core genuit
asir. asir genuit helchanam. hel¬
cana genuit sub. sub genuit thou.
thou genuit helui. helui genuit
hieroham. hieroham genuit helcana.
helcana genuit samuhelem.

Expanded text:
factum ut qui improspecte voverat, factum ut qui improspecte voverat, errorem votorum in filiae morte sentiret. Si autem Samuel nutritus in tabernaculo duxit uxorem, quid hoc ad praejudicium virginitatis? Quasi non hodie quoque plurimi sacerdotes habeant matrimonia: et Apostolus episcopum describat unius uxoris virum, habentem filios cum omni castitate . 274 Simulque noscendum, quod Samuel Levita, non sacerdos, non Pontifex fuerit. Unde et faciebat illi mater sua Ephod bad, superhumerale videlicet lineum, qui habitus proprie Levitarum et minoris est ordinis . Unde et in Psalmis non nominatur inter sacerdotes, sed inter eos qui invocant nomen Domini: Moyses, et Aaron in Sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos, qui invocant nomen ejus . Levi enim genuit Caath, Caath genuit Aminadab, Aminadab genuit Chore, Chore genuit Assir, Assir genuit Helchana, Helchana genuit Sub, Sub genuit Tou, Tou genuit Eliu, Eliu genuit Jeroam, Jeroam genuit Helchana, Helchana genuit Samuelem.
Abbreviated transcription (Latin):
& multoplures hostium moriens
quam uiuus occiderit.: tamen con¬
iugalis pudicitiȩ ⁊ exem
exem¬
pla non prȩbet. & certe iste. ẽ. scdm
ꝓphetiam iacob qui cum concitus
equi pernicitate ferretur. aserpenti
ꝑcussus: retrosum cecidit. Debbora
audem & barac. & uxorem abercine.
cum aliud sit bellorum principes &
historiae ordinem texere. aliud figuras
aliquas significare coniugii quae
nnstis omnino non comparent. Porro
quod praefert iepthe patris fidem
laerimis uirginis filiae: ꝓnobis facit:¬
& nos enim non tam uirgines scłi.
quam eas quae propter xp̃m sunt
uirgines praedicamus: & aplerisq
hebrȩorum reprehenditur pater
uoti temerarii quia dixerit. si tra¬
dens tradideris filios ammor
inmanibus meis. omnis quicumq
exierit dedomo mea inoccursum
michi cum reuerti cȩpero inpace a
filus ammori erit dño. & offeram
illud holo caustum. Si canis inqui¬
unt. si asinus occurriss&. quid facer&.e
Ex quo uolunt dĩ dispensatione per

Expanded text:
et multo plures hostium moriens, et multo plures hostium moriens, quam vivus occiderit: tamen conjugalis pudicitiae exempla non praebet. Et certe iste est secundum prophetiam Jacob , qui cum concitus equi pernicitate ferretur, a serpente percussus, retrorsum cecidit. Debboram autem et Barach, et uxorem Aber  Msscum aliud sit bellorum principes et historiae ordinem texere: aliud figuras aliquas significare conjugii, quae in istis omnino non comparent. Porro quod praefert Jephte patris fidem, lacrymis virginis filiae, pro nobis facit. Et nos enim non tam virgines saeculi, quam eas quae propter Christum sunt virgines, praedicamus: et a plerisque Hebraeorum reprehenditur pater voti temerarii, qui dixerit: Si tradens tradideris filios Ammon in manibus meis, quicumque exierit de domo mea in occursum mihi, cum reverti coepero in pace a filiis Ammon, erit Domino, et offeram illum holocaustum . Si canis inquiunt, si asinus occurrisset, quid faceret? Ex quo volunt Dei dispensatione esse
Abbreviated transcription (Latin):
beatus cuius erat semen insyon.
& domestici inhierusalem. & inbe¬
nedictione maxima ponebantur
Uxor tua sicut uitis habundans
in lateribus domus tuȩ. filu tui
sicut nouella oliuarum incireuitu
mensȩ tuȩ. Idcirco sepulchrum eiͦ
positum inualle describitur contra
domum idoli. quod proprie libidini
consetratur. Nos autẽ qͥ militamꝰ
sub hicsu duce usq ad prȩsentem diem:
ignoramus ubi moyses sepultus sie
Contemnimus enim phogor. & omneꝰ
in carne sunt: dõ placere non possunt.
Et dñs ante diluuum quoq dixerit.
non permanebit sp̃s meus in homini¬
bus istis: quia caro sunt. Iuamob.¬
rem & moyses moriens plangitur
apopulo israhel: hiesus autem quasi
uicturus non plangitur. Nuptiae
enim finiuntur inmorte: uirginitas
post mortem incipit coronan¬
Samson quoq ꝓducit inmedium nea
decaluatum quondam dñi nazareum
amuliere considerat. Iui lic& tẏpum
teneat saluatoris. quod meretricem
ex gentibus ad amarit ecclesiam.

Expanded text:
beatus cujus erat semen in Sion, beatus cujus erat semen in Sion, et domestici in Jerusalem: et in benedictione maxima ponebatur, Uxor tua sicut vitis abundans in lateribus domus tuae. Filii tui sicut novellae olivarum in circuitu mensae tuae ; idcirco sepulcrum ejus positum in valle describitur contra domum idoli, quod proprie libidini consecratur. Nos autem qui militamus sub Jesu duce, usque ad praesentem diem ignoramus ubi Moyses sit sepultus. 273 Contemnimus enim Phogor  Al. Phein carne sunt, Deo placere non possunt. Et Dominus ante diluvium quoque dixerit: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quia caro sunt . Quamobrem et Moyses moriens plangitur a populo Israel: Jesus autem quasi victurus non plangitur. Nuptiae enim finiuntur in morte, virginitas post mortem incipit coronaSamson quoque producit in medium, nec decalvatum quondam Domini Nazaraeum a muliere considerat; qui licet typum teneat Salvatoris, quod meretricem ex gentibus adamarit Ecclesiam;
Abbreviated transcription (Latin):
& legitur. Misit hiesus populum.
& habierunt filii israhel unusquisq
in hereditatem suam ut possiderent
terram. & seruiuit populus dño
cunctis diebus hiesu. & cetera.
statimq subiungitur. Et mortuus
est hiesusnaue seruus dñi. centum
decem annorum. Porro moyses
uidit tantum terram reꝓmissionis
& intrare non potuit. & mortuus
est incerram moab & sepelierunt
eum inualle interrã moab contra
domum fogor. & non cognouit
uir sepulchrum eius usq indiem
hanc. Comparemus utrius que
sepulturam: moyses interra moab
moritur. hiesus interra uideae.
Ille sepelitur mualle contra domũ
phogor quod interpretatur igno¬
minia. proprie quippe phogor
ilingua hebrea priapus appel¬
latur: hic inmonte ephraum
ab aquilone montis gaes. &. o:
inuerbis simplicibus semper
diuinarum scripturarum sensus
augustior. quia apud iudȩos głia
erat in partubus & in parturitio¬
nibus. & maledicta sterilis quȩ
non habebat semen in israhel. &

Expanded text:
et legitur, Misit Jesus populum, et legitur, Misit Jesus populum, et obierunt filii Israel, unusquisque in haereditatem suam, ut possiderent terram. Et, Servivit populus Domino cunctis diebus Jesu, et caetera. Statimque subjungitur: Et mortuus est Jesus Nave servus Domini centum decem annorum. Porro Moyses vidit tantum terram repromissionis, et intrare non potuit, et mortuus est in terra Moab, et sepelius in valle terrae Moab contra domum Phogor, et non cognovit vir sepulcrum ejus usque in diem hunc . Comparemus utriusque sepulturam: Moyses in terra Moab moritur, Jesus in terra Judaeae. Ille sepelitur in valle contra domum Phogor, quod interpretatur ignominia proprie quippe Phogor lingua hebraea Priapus appellatur; hic in monte Ephraim ab aquilone montis Gaas. Et est in verbis simplicibus semper divinarum Scripturarum sensus augustior. Quia apud Judaeos gloria erat in partubus et parturitionibus; et maledicta sterilis, quae non habebat semen in Israel; et
Abbreviated transcription (Latin):
buerit uxorem. Ostende michi hie¬
sum naue uel uxorem habuisse uel
uictum esse me fateor & certe
pulcherrimum terrȩ iudeȩ in par¬
ticione accepit locum: Moriturque
non inuicenario numero qui semꝑ
inseripturis infaustus. ẽ: in quo
scrunut iacob. & uenditus. ẽ. ioseph.
& quem diligit esau accipiens in
eo quȩdam munera. Sed indecimo:
decuius laude erebro diximus:
sepditurq inthemath sare. id est
iperfectis simo principatu. siue
innumero opermenti noui. ut
unginum significaret greges saluato¬
ris auxilio coopertos inmonte
eprahim. hoc est inmonte frugifero
terpretatur commotio. Mons
eni syon latera aquilonis ciuitas
magni regis. quae opposita semꝑ
inuidiȩ .ẽ. & persingulas tempta¬
ciones dicit. mei uero pene moti st̃
pedes. Cumq insepulcura hiesu.
liber qui ex nomine eius appellatur
expletus sit: rursum in iudicum
uolumine quasi uiuens resurgensq.¬
A ACU CI. opera illius prȩdicantur.

Expanded text:
buerit uxorem, ostende mihi, Jebuerit uxorem, ostende mihi, Jesum Nave vel uxorem habuisse, vel victum me esse fatebor. Et certe pulcherrimum terrae Judaeae in partitione accepit locum, moriturque, non in vicenario numero qui semper in Scripturis infaustus est: in quo servivit Jacob, et venditus est Joseph, et quem diligit Esau, accipiens in eo quaedam munera; sed in decimo, de cujus laude crebro diximus: sepeliturque in Thamnath sare, id est, in perfectissimo principatu, sive in 272 numero operimenti novi: ut virginum significaret greges, Salvatoris auxilio coopertos in monte Ephraim, hoc est in monte frugifero,terpretatur commotio: Mons enim Sion, latera aquilonis, civitas regis magni , quae opposita semper invidiae est, et per singulas tentationes dicit: Mei vero pene moti sunt pedes . Cumque in sepultura Jesu, liber qui ex nomine ejus appellatur, expletus sit; rursum in Judicum volumine, quasi vivens resurgensqφαλαιώσει opera ipsius praedicantur: