comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quando homo ꝑsequenste & querens animã tuã.erit anima dnimei custo ditaa¬
qͣsiin fasciculo uiuentiũ apud dnm̃ dm̃tuum : Porro anima in imicoꝵ tuoꝵ rotabit᷑ quasi¬
inimpetu et circulo fundȩ: pulcherrima cõ paratione statũ iustoꝵ areꝓboꝵ softe dis¬
patas in sinuet. uxta illud ꝓphetȩ: A nima que peccauerit. i psa moriet᷑: Hos fascico
los. lapidi fundȩ assimilat: Fasciculus enĩ constringit᷑ ut integer maneat & conseruet᷑ :
lapis in funda expedit᷑ ut abiciatur: Sicet eni sic̃ in hoc sclo electi prȩssuris tribula.¬
coadunati: manu sui redẽptoris in ꝑpetuũ conseruentur: At uͦ reꝓbi quanto latius
in hac uita uoluptatib ꝓpͥis uelut liberidimittunt᷑ : tanto lonzius in futuro a diumȩ
uisionis gła piciunt᷑ : utde eis merito dicat᷑: Et qͥdem ipsi demanũtua expulsisunt: Mire

Expanded text:
quando homo quando homo quasi in fasciculo viventium apud Dominum Deum. Porro anima inimicorum tuorum rotabitur, quasiin impetu, et circulo fundae . Pulcherrima comparatione statum justorum et reproborum dispatas insinuet, juxta illud: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Hos fasciculo, illos lapidi fundae assimilat. Fasciculus enim constringitur, ut integer maneat et conservetur. Lapis in funda ponitur, ut abjiciatur. Sic enim in hoc saeculo electi pressuris tribulat, et coadunati ad invicem manu sui Redemptoris in perpetuum conserventur. At vero reprobi, quanto latius in hac vita voluptatibus propriis, veluti liberi dimittuntur, tanto longius in futuro a divinae visionis gloria projiciuntur, ut de eis merito dicatur: Et quidem ipsi de manu tua repulsi sunt. Mire
Abbreviated transcription (Latin):
& bonȩ operationis expetentẽ : respuerunt dicentes: Hunc aut̃ nescimus undesit
nos moysi discipulisumus: Abiga il uͦ deqͣ refet scriptura qđ mulier prudentis¬
sima et speciosa fuerit: tipũ tenet plebis illius qͥ exiudȩis ad fidẽ conuersi.
dõ placere mȩ ruerunt: Quod benenomen abigail sonat Inter p̃tetur enĩ patris mei
exultatio. Unde dñs ineugłio dicit: Gaudiũerit incelo supuno peectrae pideni¬
tentiã agente: Hac superius in ꝓphetis & in apłis ꝓsalute populi iudaic dẽp̃cans
ad: nra dblationẽ acceptabilẽ bonoꝵ operu & piȩ deuotionis obtulit : uã ille
pͥmos tẽ uiri sui qͥ demens instultitiasua periit . ad scĩuit in coniugui. et exhibuit
sibi sponsã. non habentẽ maculã aut rugã: Qd abigail interpellans ꝑse et pdomosua
ait addd. quẽ uir es stultitia & ebrietate sopitus offenderat : sieni surrexerit ali¬

Expanded text:
et bonae operationis expetentem, respuerunt, dicentes. « Hunc autem nescimus, unde sit? et bonae operationis expetentem, respuerunt, dicentes. « Hunc autem nescimus, unde sit? Nos Moysi discipuli sumus . » Abigail vero, de qua refert Scriptura quod mulier prudentissima et speciosa fuerit, typum tenet plebis illius, qui ex Judaeis ad fidem conversi Domino placere meruerunt. Quod bene nomen Abigail sonat. Interpretatur enim patris mei exsultatio. Unde et Dominus in Evangelio dicit. « Gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente . » Haec saepius in prophetis et in apostolis ro oblationem acceptabilem bonorum operum, et piae devotionis obtulit. Quam ille post mortem viri sui, qui demens in stultitia sua periit, ascivit in conjugium, et exhibuit sibi sponsam non habentem maculam aut rugam . Quod Abigail interpellans pro se et pro domo sua ait ad David, quem vir ejus stultitia et ebrietate sopitus offenderat. « Si enim surrexerit ali
Abbreviated transcription (Latin):
oppidũ trans arabiã: iunctũ sarracenis . qui in solitudine uagi errast: Perhoc iter
fecerunt filii isrł: cũ demonte sinai castra mouissent. Et gͦ ut diximus. transara¬
biã contra australẽ plagtĩ : & diftait abaila contra orientẽ. itinere dierũ trũ. Inde¬
sesto aut̃ faran. scriptura cõmemorat habitasse Ismahelem : Un de & hisin ahelitȩ.
quinc̃ sarraceni dicunt᷑: legimus quo dorlaomor regẽ ꝑ cussisse eos qͥerant in desefto
faran. E ratt aut̃ uir quis picĩ in solitudine maon. & possessio eiꝰ in carmelo: Etoet̃
Iistoria quaedenabal & deabigail uxore eiꝰ narrat. mysti cũ intellectũ quęrit:
Nabal enĩ de quo dictum ẽ. qđ uirdurus & pessims & malitiosus e&̾ : tipũ tenet
populi iudȩoꝵ: Auoꝵ aliqui uua fellis & botro amaritudinis debriati. duri
sequentes. stulti factisunt: Qđ bene n om̃ nabal. ex primit: Interp̃tatur enim.

Expanded text:
oppidum trans Ara biam, junctum Saracenis, qui in solitudine vagi errant. Per hoc iter oppidum trans Ara biam, junctum Saracenis, qui in solitudine vagi errant. Per hoc iter fecerunt filii Israel, cum de monte Sinai castra movissent. Est ergo ut diximus trans Arabiam, contra australem plagam, et distat ab Aila contra orientem itinere trium dierum. In deserto autem Pharan Scriptura commemorat habitasse Ismaelem. . Unde et Ismaelitae, qui nunc Saraceni dicuntur. Legimus Chodorlaomor regem percussisse eos qui erant in deserto Pharan. « Erat autem vir quispiam in solitudine Maon, et possessio ejus in Carmelo, » etc. Historia quae de Nabal et Abigail uxore ejus narrat, mysticum intellectum quaerit. Nabal enim de quo dictum est quod vir durus et pessimus et malitiosus esset, typum tenet populi Judaeorum. Quorum aliqui uva fellis, et botro amaritudinis inebriati, dura sequentes, stulti facti sunt. Quod bene nomen Nabal exprimit. Interpretatur enim
Abbreviated transcription (Latin):
da non s̃: etiã cũ rep̃hendenda rectẽ uidicantur siquando uͦ contra eos uel inmini-¬
mis lingua labitur: necesse ẽ ut ꝑ afflictionẽ poenitenti ae cõprimat᷑ quatinꝰ ad semetip
sũ redecit : & cũ p̃positȩ potestati deliquerit. eiꝰ contrase iudiciũ quisibi p̃latus est
ꝑ brrescat : Nã cũ p̃positis delinquimꝰ : eiꝰ ordinationi qui eos nobis p̃tulit. obuiamus:
Unde moyses quoq cũ contrase & aaron conqueri populũ cognouisset: ait : Nos
enĩ quidsumus Nec contra nos ẽ. murmur urm : sed contra dñm. Posthaec sequit᷑¬
scriptura narrans demorte samuhelis. & defuga dđ dicens Mostuus ẽ aut̃ samuhel:
& congregatus ẽ uniuersus isrł & planxerunt eũ : & sepelierunt eũ in domosua iN
ramatha : Consurgensq dđ descendit in deseftũ faran : Et cet̃. Farun. nunc est

Expanded text:
da non sunt, etiam cum reprehendenda recte judicantur. Si quando vero contra eos, vel in minida non sunt, etiam cum reprehendenda recte judicantur. Si quando vero contra eos, vel in minimis lisam redeat, cum praepositae potestati deliquerit, ejusque contra se judicium, qui sibi praelatus est, perhorrescat. Nam cum praepositis delinquimus, ejus orUnde Moyses quoque cum contra se et Aaron conqueri populum cognovisset ait: « Nos enim quid sumus? nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum . » DOMIautem Samuel, et congregatus est universus Israel, et planxerunt eum, et sepelierunt eum in domo sua in Ramatha. Consurgensque David descendit in desertum Pharan, » etc. Pharan nunc est
Abbreviated transcription (Latin):
tata a pudse noxici. factis exteriorib exequendo monstrare : Iuemtamen T¬
dauid ferire metuit : quia piȩ subditoꝵ mentes. ab omni se peste obtrectationis abs-¬
tinentes. p̃positoꝵ uitã nullo linguȩ gladio ꝑcutiunt: etiã cũ demꝑfecionerep̃hen¬¬
lunt : Qui etsi quando ꝓpter ini qͥtatẽ sese abstinere ux possint. ut extrema quȩdã atq
exteriora p̃positoꝵ mala sed tam̃ humilit̃ loquantur : qͣsi orã clãmidis silent̃ incidunt :
quia uidelicet dũ p̃latȩ dignitati saltẽ in noxie & latent̃ derogant᷑. qͣsi regis suꝑ positi
uestẽ foedant: Sedtamen ad semet ipsos redeunt: seq uehem̃tissime. Uł detenuis sim a
Uerbi laceratione rep̃hendunt Vnde bene u illic scriptũ ẽ. Post hac dauid ꝑcussit
corsuũ : eo qđ abscidisset orã clamidis saul. Facta quippe p̃positoꝵ oris gladioferien-¬

Expanded text:
tata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen tata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit: quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui et si quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora mala praepositorum, sed tamen humiliter loquantur, quasi oram chlamydis silenter inca videlicet dum praelati dignitati saltem innoxie et latenter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant. Sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde et bene et illic scriptum est: « Post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamidis Saul: facta quippe praepositorum oris gladio ferien
Abbreviated transcription (Latin):
iu aex conceptã an gepõ malitiã mentis. qsio dorom fetidu enisgrunt ae cogifatuapud
i potestaute h abutt. nono ccidit : Scriptum enĩ crat decis perpphetã : Nco cei deris cos
amputatio. Hoc etiã alio loco idem saul es̃ ꝑinoboedientiã pecase cortenane.
us cũueniã p̃ caretur rogaretq samuhelẽ ut reues teret᷑ cỹ illo ad placandũ dm̃ & no¬
luisset: atꝙ conuestens faciem suã abir& : tenuit saul pinnulã uestima et & disro¬
pit eã Et dixit ad eũ samuhel: Dis rupit dñs regnũ isrł demanutue hodicux
dabit illud porimotro : & diuidetur isrł in duos populos: & rełq: Ergo rex iste¬
ꝑ sonã figurate gerebat uideoꝵ: significans qđ inde amissurus erat regnũ dũ ꝑse¬
quitur xp̃m: Item mora liter huiꝰ rei gestũ siꝗs quȩsi erit : ita accipere potest¬
Ut ꝑ saul. mali rectores designentur: Saul igitur uentrẽ purgare ẽ : prauos p̃
positos conceptã in corde malitiã usq ad opera miseri odoris extendere : & cogi¬

Expanded text:
um conceptam mentis malitiam quasi odorem fetidum emiserunt, et cogitata apud in potestate habuit, et non occidit. Scriptum enim erat de eis per prophetam: Ne occideris eos. amputatio: hoc etiam alio loco idem Saul, cum per inobedientiam peccasset, ostendit. Nam cum veniam precaretur, rogaretque Samuelem ut reverteretur cum illo ad placandum Deum, et noluisset, atque, convertens faciem suam, abiisset, tenuit Saul pinnulam vestimenti ejus, et disrupit eam. 8. Et dixit ad eum Samuel: Disrupit Dominus regnum Israel 525 de manu tua hodie, et dabit illud proximo tuo, et dividetur Israel in duo. Populi ergo Israel personam figurate gerebat rex iste, qui populus amissurus erat regnum, dum persequitur ut per Saul mali rectores designeaepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogi
Abbreviated transcription (Latin):
conscendere festinantibꝰ. & nullo a labore ꝓmuneris ꝓmissi retributione tardantib ÷ saruĩȩ
filius ioab p̃uenit uniuersos: & ascendens in cacũmine clamauit adregẽ. exizens militiȩ prin-¬
cipatũ: Expulsis itaq rex desũma arche iebus ȩis: & reȩdificans ciuitatẽ. ec̃ hierosolimam
nuncupauit : et omĩ tẽpore in ea sui habitauit imperii. Mysticȩ aut̃ đđ iebus eũ ha-¬
bitatorem terrȩ. dehierłm ticiens. significat redeptorem nr̃m. contrarias potestates decor-¬
dib fideluĩ expellere: ⁊ sic ibi dẽ sucĩ mansionẽ constituere: Iebuseus enĩ. interp̃tator
poledos legrasaleor Usio pacs: Nonsolu enĩ dns nr̃ ꝑ in ysteriũ crucis omnẽ principatũ dic¬

Expanded text:
conscendere festinantibus, et nullo labore pro muneris promissi retributione tardantibus, Sarviae conscendere festinantibus, et nullo labore pro muneris promissi retributione tardantibus, Sarviae filius Joab praevenit universos, et ascendens in cacumine clamavit ad regem, exigens militiae principatum. Expulsis itaque rex de summa arce Jebusaeis, et reaedificans civitatem, eam Jerosolymam nuncupavit, et omni tempore in ea sui habitavit imperii. » Mystice autem David Jebusaeum habitatorem terrae de Jerusalem ejiciens significat Redemptorem nostrum contrarias potestates de cordibus fidelium expellere, sic ibidem suam mansionem constituere. Jebusaeus enim interpretatur calcatus; Jerusalem, visio pacis: non
Abbreviated transcription (Latin):
ita narrat : Ex surgens đđ cũ omnibus. uenit in hierosolima: lebuseis habitantib ciuitatem
qͥ erant exgenere chananeoꝵ: Et claudentib eis portas. cȩcos aspectu eĩ. & claudos. om̃sq lepsos
adderisionẽ regis constituentib suꝑ murũ et dicentib. qr ꝓhiberent eũ cȩci ingredi ciuitatem. ⁊¬
qua tam̃ agebant despicientes eũ ꝓxima munitione muroꝵ: Iratus rex. hitrosolimã obsidere coepit¬
& multo studio & labore conari ut eã caperet: quatinꝰ in ipso principatus initio suã fortitudi¬
nẽ demonstrar&: Interminatus itaq ⁊ in ipsis et aliis si qͥ forte haberent aduers eũ resistendi
conam̃ : inferiorem ciuitatẽ magna uistute coepit: Eũq adhuc arcẽ obtinere ñ posset : cȩpit
honores & munera ꝓmittendo rex ꝓnus ad opꝰ bellicũ milites ꝓuocare : ut quicũꝙ ꝑ subiectos colles
in arcẽ conscender&. eamq caperet: principatũ militiȩ totius populi possider&. Cunctisitaq

Expanded text:
narrat: « Exsurgens David cum omnibus venit in Jerosolymam Jubusaeis habitantibus civitatem, qui erant ex genere Chananaeorum, et claudentibus ei portas, et caecos aspectu, et claudos omnesque leprosos ad derisionem regis constituentibus super murum, et dicentibus: quia prohiberent eum caeci ingredi civitatem. Quae tamen agebant despicientes eum proxima munitione murorum. Iratus rex Jerosolymam obsidere coepit, et multo studio et labore conari, ut eam caperet, quatenus in ipso principatus initio suam fortitudinem demonstraret. Interminatus itaque et ipsis et aliis, si qui forte haberent adversus eum resistendi conatum, inferiorem civitatem magna virtute cepit. Cumque adhuc arcem obtinere non posset, coepit honores et munera promittendo rex pronus ad opus bellicum milites provocare, ut quicunque per subjectos colles in arcem conscenderet, eamque caperet, principatum militiae totius populi possideret. Cunctis itaque
Abbreviated transcription (Latin):
qr in peccato in oboedientiȩ tuȩ. una tecũ perierunt: In oboedientia nãq tua: ꝓidolis ide
excelsis reputata ẽ : sicut ẽ illud in libro samuhelis : Melior ẽ enĩ oboedientia quã uictimȩ:
& auscultare magis. quã offerre adipẽ arietũ : ꝗm̃ qͥsi peccatũ ariolandi c̃ repugnare:

Expanded text:
quia in peccata inobedientiae tuae una tecum perierunt. Inobedientia namque tua pro idolis, id est, quia in peccata inobedientiae tuae una tecum perierunt. Inobedientia namque tua pro idolis, id est, excelsis reputata est, sicut est illud in libro Samuelis: « Melior est enim obedientia, quam victimae; et auscultare magis quam offerre adipem arietum: quoniam quasi pe
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ nabath: & multa huiꝰ modi uolumina. quȩ scriptura qͥdem fuisse ꝓbat scripta ÷ s ho die constat
hostili ẽ igne consupta : Ex qͦ pauci quinc̃ inscã scriptura cominent᷑ libri. pmodũ esrrȩ pontificis¬
uelax in lege moysi: Uelox uidelicet: qr ꝑnitiores litterarũ figuras quã eatenꝰ hebrei habebant.
repperit. Et in epła regis ꝑsarũ ita scriptũ ÷: Astarxerxes rex regũ. errȩ sacerdoti scribȩ legs
dĩ cȩli doctisfimo salutẽ: Sunt tam̃ qͥ dicunt. hunclibrũ iustoꝵ intellegi debere. ipsũ libruregỹ
ubi continent᷑ ꝓphetȩ ufti. samuhel uidelicet. gad. ⁊ nathan: Inquoꝵ libro scriptũ ẽ. qualit᷑
saul recedens atimore dnĩ. ꝑ in oboedientiã sucĩ perut. Inclititui isrł. suꝑ monteftuos int̾fectis
In hebreo habrt᷑. suꝑ excelsatua Ꝙ ẽ sensus: Osaul. gloriosiisrł suꝑ excelsatua interfectis:

Expanded text:
filium Nabath; et multa huius volumina, quae Scriptura quidem fuisse probat, sed hodie constat filium Nabath; et multa huius volumina, quae Scriptura quidem fuisse probat, sed hodie constat hostili est igne consumpta, ex qua pauci, qui nunc in sancta Scriptura continentur libri, postmodum Esdrae pontificisvelox in lege Moysi . » Velox videlicet, quia promptiores litterarum figuras, quam eatenus Hebraei habebant, reperit. Et in epistola regis Persarum legitur: « Artaxerxes rex regum Ezrae sacerdoti, scribae legis Dei coeli doctissimo salutem. » Sunt tamen qui dicunt, hunc librum justorum intelligi debere ipsum librum Regum, ubi continentur prophetae justi, Samuel videlicet, Gad et Nathan, in quo scriptum est, qualiter Saul recedens a timore Dei per inobedientiam suam periit. « Inclyti tui, Israel, super montes tuos interfecti sunt. In Hebraeo habetur super excelsa tua. Et est sensus: O Saul, gloriosi Israel super excelsa tua interfecti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa p̃ceperit ut docerent filios iuda arey. ideo fec̃ ut qͥa philisteos sagittariis ab indari iã noue¬
rat. unde saul maxime hoꝵ ictib perierat: eandẽ bellandi aftẽ ⁊ sui milites ad reuincendos eos
nẽ. scilicet ut fortes ⁊ intenti essent intimore dnĩ et inp̃ceptisdĩ : ne ꝑ inoboedientiã a fortitu dine
& timore dni sicut saul recederent: et eo mͦ qͦille perierat perirent: Qđ u̾ sequit᷑ sic̃ scriptũ ÷¬
in libro iustoꝵ: ipsũ librũ hodie nusquã neq apudipsos hebreos inueniri posse asseuerant:
sic̃ nec librũ belloꝵ dni cuĩ in libro numeroꝵ m̃tiofit: n eq carmina salomonis. neq disputationes
eiꝰ sapientis simas de lignoꝵ natura herbarumq omnix: Itemq ium̃toꝵ uolucrũ reptilium.
& piscrõ. U el qđ in libro uerboꝵ dierũ dr̃. reliqͥ uꝰ operũ salomonis pͥoꝵ et nouissimoꝵ scriptas
in uerb nathan ꝓphetȩ. et in libris aic si lonitis. in uisione qͦq addo uidentis contra hieroboã

Expanded text:
quia praeceperit ut docerent filios Juda arcum, ideo fecit, ut quia Philisthaeos sagittariis abundare jam noverat, unde et Saul maxime horum ictibus perierat, eamdem bellandi artem et sui milites ad revincendos eos nem, scilicet ut fortes et intenti essent in timore Domini et in praeceptis Dei, ne per inobedientiam a fortitudine et timore Domini sicut Saul recederent, et eo modo quo ille perierat, perirent. Quod vero sequitur: « Sicut in libro justorum, ipsum librum hodie nusquam, neque apud ipsos Hebraeos inveniri posse asseverant, sicut nec librum bellorum Domini, cujus in libro Numerorum mentio est; neque carmina Salomonis, neque disputationes ejus sapientissimas de lignorum natura, herbarumque omnium, itemque jumentorum, volucrum, reptilium et piscium; vel quod in libro Verborum dierum dicitur: Reliquin verbis Nathan prophete et in libris Ahiae Silonitis, in visione quoque Addo Videntis contra Hieroboam,
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑsus ca put. Et ut uenit ã ddd: cetidit su ꝑfacicm suã & a dorauit: Pixitq adeo ddđ: noe
uenis  qait adeũ: de castris srł fugi: Dixit ad eũ dđ : Iuod ẽ uerbũ qđ factũ ẽ : Indicamihi:
Q uait fugit popłs de pͤlio : & multi corruentes depopulo mostius: ses isaul ⁊ ionathan
filius eiꝰ interierunt : & rł: Hominem istõ a malechiten: hebreifiliu doechfiussce
dicunt: Am alechites enĩ & idum eus unu c̃ : qr filius primogent esar elifar fuit: & hui
filius amalech: Dia dema aut̃ ⁊ armillã quãdđ detulit: a patre doech cõm̃data sibi fuisse hebrei
Iꝑhibent. Quid ẽ aut̃ qđ ille amalechites qͥse finxit corã dđ saul regẽ interfecisse. ab eo iustȩ ultio¬
retributionis poenã a suꝑno iudicerecipiet : Iuxta illud qđ scriptũ :: Om̃is enĩ qͥ fodit foueã:
incidet in illã : Et qui ꝑ cusscrint gladio: gladio peribunt: Et itẽ : Os qđ mñtitur: occidit animã

Expanded text:
d, cecidit super faciem suam, et adoravit. Dixitque ad eum David: Unde venis? Qui ait ad eum: De castris Israel fugi. Dixit ad eum David: Quod est verbum, quod factum est? indica mihi. Qui ait: Fugit populus de praelio, et multi corruentes de populo mortui sunt. Sed et Saul et Jonathan filius ejus interierunt, etc. » Hominem istum Amalecitem Hebraei filium Doeg fuisse dicunt. Amalecites enim et Idumaeus unum est, quia filius primogenitus Esau, Elifaz fuit, et hujus filius Amalec. Diadema autem et armillam quae David detulit, a patre Doeg commendata sibi fuisse Hebraei perhibent. Quid est autem quod ille Amalecites, qui se finxit coram David Saul regem interfecisse, ab eo justae ultioretributionis poenam a superno judice recipiet? Juxta illud quod scriptum est: « Omnis enim qui fodit foveam incidet in illam . Et qui percusserit g
Abbreviated transcription (Latin):
quae erat in iabes : & ieiunauerunt uiiͣ diebus: Mostuus ẽ gͦ saul ꝓpt̃ iniqͥtatessuas eo qd̾ p̃uaricatus sit
mandatũ dni quod p̃ceperat. ⁊ ñ custodierit illudꝰ sed insuꝑ etiã phitonissã consuluerit. nec sperauit¬
in dño: ꝓpt̾ qđ interfecit eũ. & transtulit regnũ eiꝰ adđđ filiũ lsai Iuid ÷ qđ uiris iabes galaad dauid
gãs refest eo qđ sepelierint ossa saul: ⁊ filioꝵ esꝰ : nisiqđ redẽptori nrõ multuõ placet. qnͣdo quis praua
oꝑa maloꝵ qͥ in peccatissuis mortus obli uioni dãnando tradit : nec ea actone hnitat᷑ quȩscit dõ
displicuisse. s magis ea eligit facienda quaere cordat᷑ dñm in mandatis dedisse : o bner aut̃ filiusfier
princeps exercit̾ saul. tulit isboseth filiũ saul. ⁊ circũ duxit eũ ꝑ castra. Regẽq constituit super
galaad. & suꝑ gesuri. ⁊ suꝑ ierrael. ⁊ suꝑ effraim. et suꝑbeniamin. & suꝑ isrł uniuersũ. In hebreo¬

Expanded text:
e erat in Jabes, et jejunaverunt septem diebus . » Mortuus est ergo Saul propter iniquitates suas eo quod praevaricatus sit mandatum Domini quod praeceperat, et non custodierit illud: sed insuper etiam pythonissam consuluerit, nec speraer quod et interfecit eum, et transtulit regnum ejus ad David filium Isai . Quid est quod viris Jabes Galaad David gratias refert eo quod sepelierunt ossa Saul et filiorum ejus, nisi quod Redemptori nostro multum placet, quando quis prava opera malorum, qui in peccatis suis mortui sunt, oblivioni damnando tradit, nec ea actione imitatur, quae scit Domino displicuisse, sed ea magis eligit facienda, quae recordatur Dominum in mandatis dedisse. « Abner autem filius Ner, princeps exercitus Saul, tulit Isboseth filium Saul, et circumduxit eum per castra, regemque constituit super Galaad et super Gessuri, et super
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicetur: Hocẽ p̃cipit fidelib ut caute se custodiciÑ. ⁊ scuto fidei undiq se municnt: induti lorica
iustitiȩ. habentes galeã salutis. ⁊ gladiũ sp̃s. hocẽ uerbũ di. aduersariis siuis resistant: nefor-¬
te ulterius i gnominose superati. guduĩ inimicis susfaciant. E PPICIT LIB̃ PRIMUS

Expanded text:
praedicetur, hoc est praecipit fidelibus, ut caute se custodiant, et scuto fidei undique se muniant, induti lorica praedicetur, hoc est praecipit fidelibus, ut caute se custodiant, et scuto fidei undique se muniant, induti lorica justitiae, habentes galeam salutis, et gladium spiritus, hoc est verbum Dei, adversariis suis resistant, ne forte ulterius ignominiose superati, gaudium inimicis suis faciant. CAPUT II. « As
Abbreviated transcription (Latin):
phitonissȩ illius ministerio: quã diu nob aliꝗd amplius ex cogitare atq ex plicare non datur:
Hlacsunt quae dephitonissa & samuhele scripsit bratissimus augus tinos.

Expanded text:
pythonissae illius ministerio, quandiu nobis aliquid amplius excogitare atque explicare non datur. pythonissae illius ministerio, quandiu nobis aliquid amplius excogitare atque explicare non datur. » Haec sunt quae tunc de pythonissa et Samuele scripsit beatissimus Augustinus.
Abbreviated transcription (Latin):
mori potuerit : iamq mostuus. mortẽ uiuo p̃nuntiabat : Sđm utrum q igit᷑ intellectõ. habere
exitũ hanc lectionẽ. quia non sit contra fidẽ: manifestum ẽ: Nusi foste ꝓ fundiori in quisitione
inueniatur. ad li quidũ posse ł non posse animã cũ ex hac uita migrauerit. magicis carminibus
euocari : & uiuoꝵ apparere aspectib etiã corporis linia m̃ta gestantẽ : ut ñ solũ uideriualeat.
turȩ tractatione ad mittatur᷑ sed illo excluso. imaginaria similitudo samuhelis diabolicorito
faciti intelleͥgetur. Sed qm̃ siue illud fieri possit. siue ñ possit: tam̃ fallatia sathanȩ atq imagimm
simulandoꝵ callida operatiodecipiendis sensib humanis multi formis inuigilat. Pedetẽptĩ qͥdem.
nein qͥsitionib diligentiorib p̃seribamꝰ : s potius existimem tale aliꝗd factõ in malignospõ.

Expanded text:
mori potuerit, jamque mortuus mortem vivo praenuntiabat; secundum utrumque igitur intellectum, habere mori potuerit, jamque mortuus mortem vivo praenuntiabat; secundum utrumque igitur intellectum, habere exitum hanc lectionem, qui non sit contra fidem manifestum est: nisi forte profundiori inquisitione inveniatur ad liquidum, vel posse vel non posse animam, cum ex hac vita migraverit, magicis carminibus evocari, et vivorum apparere aspectibus, etiam corporis lineamenta gestantem, ut non solum videri valeat, turae tractatione admittatur, sed illo excluso imaginatione similitudo Samuelis diabolico ritu facta intelligatur. Sed quoniam sive illud fieri possit, sive non possit, tamen fallacia Satanae, atque imaginum simulandarum callidi operatio decipiendis sensibus humanis multiformis invigilat, pedetentim quidem, ne inquisitionibus diligentioribus praescribamus, sed potius existimemus tale aliquid factum in maligno spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscere. tẽporalia dũ taxat adistã morta litatẽ ꝑtinentia : facile ẽ et non in congrtiũ. ut
omp̃s & iustus ad eoꝵ poenã quibus ista p̃dicantur. ut malũ qd eis imminet antequam
omniũ dñs atq moderator. uł iubet łsinit. Unde etiã sp̃sphitonis in actib apłorum
potuerunt. non docendi magis quã decipiendi finȩ ꝓnuntiant. Et forde hoc ẽ. qr cu illa
imago samuhelis. saulẽ pdicar& moriturũ : dixt etiã secõfuturõ : qđ utiq falsum es:
Magno quippe interuallo separari bonos amalis post moftẽ ineugłio legimꝰ intersuꝑbũ illum
confitutũ : magnũ chaos interiectõ eẽ testatur: Aut siꝓpterea samuhel e dixit mecũ eris. utñ
adequalitatẽ felicitatis. s ad parẽ conditionẽ mostis referat᷑ qd̾ uterq homo fuerit &uterq¬

Expanded text:
cognoscere temporalia, duntaxat ad istam mortalitatem pertinentia: facile est et non incongruum ut cognoscere temporalia, duntaxat ad istam mortalitatem pertinentia: facile est et non incongruum ut omnipotens et justus ad eorum poenam, quibus ista praedicuntur, ut malum quod eis imminet, antequam omnium Dominus atque moderator vel jubet vel sinit. Unde etiam spiritus pythonis in Actibus apostolpotuerunt, non docendi magis quam decipiendi fine praenuntiant. Et forte hoc est, quia cum illa imago Samuelis Saulem praedicat moriturum, dixit etiam secum futurum: quod utique falsum est. Magno quippe intervallo separari bonos a malis post mortem in Evangelio legimus, cum inter suconstitutum, magnum chaos interjectum esse testatur . Aut si propterea Samuel ei dixit, Mecum eris, ut non ad aequalitatem felicitatis sed ad parem conditionem mo
Abbreviated transcription (Latin):
uocitabantur . Itemq dũ quisq uidet somniũ. non dicit uidiimaginẽ auguftini. sed
augustims̃ : cũ eo tẽpore quo aliquid tale aliquis uidet ignoraret hoc augustimos:
Usq adeo manifestum est non ipsos homines. sed imnagines eoꝵ uideri: Et pharao spicas se dix̃
ui disse in somnis & boues: non spicarũ aut bouũ imagines. Si igit᷑ constat li quido nominib
earũ rerũ. quarũ imagines s̃. easdẽ imagines appellari : Non mirũ ẽ qđ̵ scriptura dicit samuhedẽ
uisũ. etiã si forte imago samuhelis apparuit ꝑficta machinamenta eiꝰ qui trans figuraet se
in angelũ lucis. & ministrossuos subornat uelut miniftros iuistitiȩ : lam uͦ si illud inquit mou&
quomodo amaligno spũ sauli uera p̃dicta sint : potest & illud uideri mirũ. quomodo dȩ mones
agnouerint xp̃m quẽ iudȩi non agnoscebant: Cũ eninuult ds̃ etiã infirmos sp̃s aliqua uerci

Expanded text:
vocabantur. Item dum quisque videt somnium, non dicit, Vidi imaginem Augustini: sed vocabantur. Item dum quisque videt somnium, non dicit, Vidi imaginem Augustini: sed vidi Augustinum: cum eo tempore quo aliquid tale aliquis vidit, ignoraret hoc Augustinus. Usque adeo manifestum est, non ipsos hovidisse in somniis et boves, non spicarum aut boum imagines . Si igitur constat liquido, nominibus earum rerum quarum imagines sunt easdem imagines appellari, non mirum est quod Scriptura dicit Samuelem visum: etiam si forte imago Samuelis apparuit per ficta machinamenta, ejus qui transfigurans se velut angelum lucis, et ministros suos subornat velut ministros justitiae. Jam vero si illud, inquit, vos movet, quomodo a maligno spiritu Sauli praedicta sunt potest et illud mirum videri, quomodo daemones agnoverunt Christum quem Judaei non agnoscebant. Cum enim vult Deus etiam infirmos spiritus aliqua vera
Abbreviated transcription (Latin):
quã in hoc facto potest ad eẽ facilior intellectus. utñuere spm̃ samuhelis ex citeetõ
areqͥe suci credamꝰ : sed aliqd fanta sma ⁊ imaginariã inlusionẽ diaboli machinationib
factã. quã ꝓpheta scripturus. nomine sa muhelis appellat: qͥa solent imaquies carum
rerũ nominib appellari. quarũ ima ginessunt sicut omĩa qua pingunt᷑ atq finguntur
earũ rerũ quarũ imaginess̃. nominib appellant᷑ sicut hominis pictura cũ pingitur:
ꝓpriũ quodq nom̃ incuntant᷑ adhibet᷑ et dicit᷑. Ille cycero ẽ. ille salustius. ille achil¬
les. iste hector. hoc flumen simorsilla roma : cũ aliud nihilsint : quã pictȩ hnagines
Unde cherubim cũ sint cȩlestes uirtutes. facti tc̃ ex metallo quo im perauit ds̃ suꝑ
archã testam̃ti magnerei significand& gr̃a : non aliud quã cherubin. illa qͦq figmenta

Expanded text:
quam in hoc facto potest adesse alius facilior intellectus, ut non vere spiritum Samuelis excitatum quam in hoc facto potest adesse alius facilior intellectus, ut non vere spiritum Samuelis excitatum a requie sua credamus, sed aliquod phantasma, et imaginariafactam. Quam propterea Scriptura nomine Samuelis appellat, quia solent imagines earum rerum nominibus appellari quarum imagines sunt. Sic et omnia quae pinguntur atque finguntur, earum rerum quarum imagines sunt, nominibus appellantur. Sic hominis pictura cum fingitur, proprium quodque nomen incunctanter adhibetur, et dicitur: Ille Cicero est, ille Sallustius, ille Achilles, ille Hector: hoc flumen Simois, illa Roma, cum aliud nihil sint quam pictae imagines. Unde et Cherubin cum sint coelestes virtutes, ficti tamen ex metallo, quo imperavit Deus super arcam testamenti, magnae rei et significandae gratia: non aliud quam Cherubin, illa quoque figmenta
Abbreviated transcription (Latin):
Scet̃. Quȩritur sco̾m historia. utrũ phitonissa ipsũ ꝓphetã deinfemo euocaucrit: ari
aliã aliquã lmaginariã in lusionc̃ fallatia demonõ factã. De hac questione beatȩ me¬
moriȩ augustinus ep̃s. simpliciano mediolanensi epõ scripsit. In quiris in quã utrũ potoe
Ut uideret᷑ et loq̃ retur cũ saul: Nonne magis mirandũ sit: qͥa sathanas ipsũ dñm assupsit.
uiuũ unde uoluit assumendũ. i ubi uoliit conflituendũ : quã ad samuheis defun&ti
spm̃ & suis sedib excrtandũ : Id si illud in ȩugłio nos ideo non conturbat q dñs uoluit¬
atq ꝑmisit. nulla deminutione suȩ potestatis & diuinitatis id ficri sicut ab ipsis iuaeis
quã quã ꝑ uersis atq immundis. & facta diaboli facientib. & tenerise & uinciri. &
inludi. & crucifizi atq interfici passus ẽ : non ẽ absurdũ credere ex aliqͣ dispensatio¬
ne uoluntatis diui nȩ ꝑ missũ fuisse. Ut ñ inuitus nec dominante magica p̃otentia. sed

Expanded text:
am de inferno evocaverit, an aliam aliquam imaginariam illusionem fallacia daemonum factam? De hac quaestione beatae memoriae Augustinus episcopus Simpliciano Mediolanensi episcopo ita scripsit: « Inquiris, inquam, utrum potueut videretur et loqueretur cum Saul. Nonne magis mirandum sit quia Satanas ipsum Dominum assumpsit, uiuum unde uoluit assumendum et ubi uoluit constituendum quam ad Samuhelis defuncti spiritum a suis sedibus excitandum. atque permisit nulla diminutione suae potestatis et divinitatis id fieri, sicut ab ipsis Judaeis, quanquam perversis atque immundis, et facta diaboli facientibus, et teneri se, et vinciri, et illudi, et crucifigi, atque interfici passus est: non est absurdum credere ex aliqua dispensatione voluntatis divinae permissum fuisse, ut non invitus, nec dominante magica potentia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Cibo pascit : qui scientia uerbi rẽficit: Ducẽ itineris eligit: qr suũ etiã p̃dicatorẽ eligtt:
Et qͥ ama lathitã seqͥ nonualuit dux đđ efficitur : qr is quẽ in dignũ mundus deseruit : non sobũ
conuersus in suc̃ mentẽ dm̃ recipit : s p̃dicando huncetiã usq ad aliena corda ꝑducit: Iuꝰ ui¬
delicet duce đd amalechitã coniuuantẽ inuenit ⁊ extinguit : qr ipsis p̃dicantib xp̾s mundi
letitiã des ñ  qͦs cõmites mundus habere despexit: lerumq gͦ ipsi p̃dicando intessec¬
lariũ superan : qͥ prius cũ s ecularib in hoc mundo currere ñ uodebant. Iꝯit᷑ ex osto proelio¬

Expanded text:
Cibo pascit: quia scientia verbi reficit. Ducem itineris eligit: quia suum etiam praedicatorem facit. Cibo pascit: quia scientia verbi reficit. Ducem itineris eligit: quia suum etiam praedicatorem facit. Et quia Amalecitam sequi non valuit, dux David efficitur; quia is quem conversus in sua Deum mente recipit, sed praedicando hunc etiam usque ad aliena corda perducit. Quo videlicet duce David Amalechitam convivantem invenit et exstinguit:laetitiam destruit, quos comites mundus habere despexit. Plerumque ergo ipsi praedicando mentes saecularium superant, qui prius cum saecularibus in hoc mundo currere non valebant. CAPUT XXXI
Abbreviated transcription (Latin):
& greci. barbari & scithȩ. serui etliberi : sed omiã ⁊ in om̃ib xp̃s. Ueneruntq uiri uida. et unxer̃ ibi
đd: ut regnar& suꝑ domũ iuda. V igunt uiri iuda dđ inregẽ : ut regnet suꝑ domũ uida : sunt qͥ suꝑbis
ac contẽptorib sꝑnentib gratiã dĩ. ȩlecti qͥq bona fana sacrȩ p̃dicationis ⁊ uirtutũ studio rite confi-¬
tent᷑ xpm̃ eẽ regẽ in uniuerso populosuo: ac ipsũ eẽ cui om̃ĩs potestas apatre data ẽ in cęlo ⁊ interra.⁊
Ut in nomine iħo omẽ geno flectat᷑. celestiũ. terrestriũ ⁊ infernoꝵ. Et nuntiatũ ẽ dđ. qd uiri iabes

Expanded text:
 Veneruntque viri Juda, et unxerunt ibi David, ut regnaret super domum Juda. » Ungunt viri Juda David in regem, ut regnet super domum Juda; quia superbis ac contemptoribus spernentibus gratiam Dei, electi quique bona fama sacrae praedicationis et virtutum studio rite confitentur Christum esse regem in universo populo suo, ac ipsum esse, cui « omnis potestas a Patre data est in coelo et in terra, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum . » « Et nuntiatum est David quod viri Jabes
Abbreviated transcription (Latin):
domo sua : et manser̃ in õppidis hebron: Ascens iftedđ cũ duab uxorib suis in hebron: significat
conuocationes duarũ plebiũ in eccłam fͤatholicã: hebron eni : interp̃tat᷑ conuigiũ. Et bene solascã
ceła coniugiũ nominit᷑ : sola et una ẽ sponsa. uidelicet celestis regis: Peqͦ in cantico canticoꝵ dr̃:¬

Expanded text:
domo sua et manserunt in oppidis Hebron. » Ascensus iste David cum duabus uxoribus suis in Hebron significat domo sua et manserunt in oppidis Hebron. » Ascensus iste David cum duabus uxoribus suis in Hebron significat convocationes duarum plebium in Ecclesiam catholicam. Hebron enim interpretatur conjugium, et bene sola sancta Ecclesia conjugium nominatur. Sola et una est sponsa videlicet coelestis regis, de qua in Canticis canticor
Abbreviated transcription (Latin):
ñ i merito ꝑ gelboe montes suꝑba uidȩoꝵ corda designant᷑: Quaedũ in huiꝰ mundi desideriis de-
gẽ rore siccantur: Dequib & bene dr̃: Ut agri primitiarũ eẽ ñ possint: Suꝑb & quippe hebreoꝵ
ñtes. primitiuos fruct̾ nferunt : qr in redẽptoris aduentu. ex partemaxima in ꝑfidiaremanentes ÷
primordia fidei seqͥ noluerunt : Scã nãq eccła in primitiis suis multitudine gentiũ fecundata:
iuxta mundi finẽ iudeos qͦs inuenerit suscipit: et extroma colligens. eos qͣsi rełiqͥas frugũ ponit:
Posstam̃ id cireo gelboȩ montes exorȩ ꝓphetȩ maledici : utdũ fruct᷑ exarescente ñortuir : pos:
mortẽ regis suscipere inqͥtate sua exigente meruerunt. Uscendit gͦ dđ. & duȩ uxorescius.¬
achinoem iez rahelites. ⁊ abigail uxor nabal carmeli: S⁊ uiros qͥerant cũ codux dđ sintulos cum

Expanded text:
non immerito per Gelboe montes superba Judaeorum corda signantur: quae dum in hujus mundi desideriis deflnon immerito per Gelboe montes superba Judaeorum corda signantur: quae dum in hujus mundi desideriis deflgratiae rore siccantur, de quibus et bene dicitur ut agri primitiarum esse non possint. Superbae quippe Hebraeorum mentes primitivos fructus non ferentes, quia in Redemptoris adventu ex parte maxima in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluerint. 48. Sancta namque Ecclesia in pvix in mundi fine Judaeos quos invenerit suscipiet . Extrema colligens, eos quasi reliquias frugum ponettamen idcirco Gelboe montes ex ore prophetae maledici, ut dum fructus exarescente terra non oriturmortem regis « suscipere, iniquitate sua exigente, meruissent. » CAPUT II. Quod DaviAchinoam Jezraelites, et Abigail uxor Nabal Carmeli, sed et viros qui erant cum eo, duxit David singulos cum
Abbreviated transcription (Latin):
U estiebat eas cõccino: ⁊ p̃bebat ornam̃ta aurea cultui earũ. dep̃ dis hostiũ qͥsagebatt: Aiom odo
cecider fortes ibelo: subauditur in peccato tuo: Ionathan in excelsifaris occisus est In hebreonhabet᷑ c̃:
Est eni sensus Osaul. ionathan. in excelsistus id ÷ in peccato inoboediontiȩ tuȩ. sub est. Eeceroe¬
& ꝓpħa đđ qͥ retribuentib iala ñ reddidit : ou saul ⁊ ionathan bello occuberent . in lam̃tatione
sua gelboe montib maledicit dic̃s: Montes gelboe nec ros nec pluui& ueniant suꝑ uos. neq sintagri
primitiarũ : qr ibi abiectus ẽ clypeussaul. qͥsi ñ eõe unctꝰ oleo: Siud gͦ montes gelboe. saul moriente
deliq̃runt. quatinꝰ ineis nec ros nec pliuua cader& : ⁊ abomĩ cos uiriditats germine. sententiȩ sermo
siccar& : Sed qr gelboe interp̃tat᷑ decurs: ꝑsa ul aut̃ unctũ & mortuũ. mors nr̃i mediatoris expͥmit᷑:¬

Expanded text:
estiebat eas coccino, et praebebat ornamenta aurea cultui earum de praedis hostium quas agebat. « Quomodo ceciderunt fortes in praelio: » subauditur in peccato tuo: « Jonathan in excelsis tuis occisus est. » In Hebraeo non habetur est. Est enim sensus: O Saul, Jonathan, in excelsis tuis, id est, in peccato inobedientiae tu David, qui retribuentibus mala non reddidit, cum Saul et Jonathas bello occumberent, in lamentatione sua Gelboe montibus maledicit, dicens: « Montes Gelboe, nec ros, nec pluvia veniant, neque sint agri primitiarum, quia ibi abjectus edeliquerunt, quatenus in eis nec ros nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine, sententiae sermo, siccaret? Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
circũ cisoꝵ. Obstu pescens ꝓpħa gemit subitantũ casũ principu popłisus: ep̃hibet
neullus letet᷑ inta li casu: neq fama diuulget hoc inciuitates inimicoꝵ: Gethenĩ et ascalon :¬
urbess̃ allo philorũ. ¶ontes gelboȩ nec ros nec pluuia ueniat suꝑuos. neꝙ sint agri primi
tiarũ : qͥa ibi abiectus ẽcliptus fortũ. clypeus saul. quasi non ess& unctus oleo
ropter casũ fortiũ & ruinã populisui. qͦsi in dignans loquit᷑ ad ipsũ locũ interfectionis ab omi¬
nans factỹ qđ neo fuerat gestõ: Tam̃ ñsin e grandi mysterio. sic̃ paulo pͥostendit᷑. Sagitta
ionathan. nũ quã redut retrorsũ : ⁊ gladius saulnon ẽ reuersus inanis. Hoc uult insinuare: id¬
saul ⁊ ionathas. tẽporib suis bellicossimi ⁊ fortissimi fuer̃ in plus. saul ⁊ ionahas: a mabiles¬

Expanded text:
rum, » etc. Obstupescens propheta gemit subitaneum casum principum populi sui, et prohibet ne ullus laetetur in tali casu, neque fama hoc divulget in civitates inimicorum. Geth enim et Ascalon civitates sunt Allophylorum. « Montes Getiarum; quia ibi abjectus est clypeus Saul, quasi non esset unctus oleo, » etc. Propter casum fortium et ruinam populi sui, quasi indignans loquitur ad ipsum locum interfectionis, abominans factum quod in eo fuerat gestum; tamen non sine grandi mysterio sicut paulo post ostenditur « Sagitta Jonathan nunquam rediit retrorsum, et gladius Saul non est reversus inanis, » etc. Hoc vult insinuare quod Jonathas et Saul temporibus suis bellicosissimi et fortissimi fuerunt in p
Abbreviated transcription (Latin):
diuino eedã n atu : Sed tamen ꝓ phetiã habebat: Nec illa uerba parũ ad¬
testant᷑ huicsententiȩ quac in euglio scriptas. multos dic turor̃ in illa die. dnẽ
dnẽ in nominetuo manducauimus &bibuꝵs. et in nomine tuo uirtutes multas fecimos:
Quibus tam̃ dicturus ẽ Ñ noui uosum quã: Discedite ame. quio peramini iniquitatem:¬
Myftice aut̃ exemplũ huius saul nuntiorumq eiꝰ inhac sententia figurat non nullos
her& icos. qui ali quid boni demunerib scĩ sp̃s habent. sicut testamenta legis &
eu angelii & baptismi sacramentũ. ÷ quici cũ ad eccłam ueniunt catholicã. non ẽ¬
in eis ullomodo uiolandũ. aut qͣsi non habeant tradendũ : sed tam̃ eos non ideo de-¬
bere salutẽ confidere. quia nonim ꝓbamus quod ꝑ illos accepisse cernimꝰ. sed opost&
eos cognoscere unitatẽ & societatẽ inuiculo pacis. sine qua omĩno qui oquid habere

Expanded text:
divino esse damnatum, sed tamen prophetiam habebat. Nec illa verba parum atdivino esse damnatum, sed tamen prophetiam habebat. Nec illa verba parum attestantur huic sententiae, quae in Evangelio scripta sunt, multos dicturos in illa die: Domine, Domine, in nomine tuo manducavimus, et bibimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus. Quibus dicturus est: Non novi vos: Mystice autem exemplum hujus Saul nuntiorumque ejus in hac sententia figurat nonnullos haereticos, qui aliquid boni de muneribus sancti Spiritus habent, sicut testamenta legis et Evangelii, baptismi sacramenta. Qui cum ad Ecclesiam catholicam vein eis ullo modo violandum, aut quasi non habeant tradendum: sed tamen eos non ideo debere confiteri salutem, quia non improbamus quod illos accepisse credimus. Sed oportet eos cognoscere unitatem et societatem vinculo charitatis, sine qua omnino quidquid habere
Abbreviated transcription (Latin):
modis soluunt: Aut ñ uidit eũ. quia quando iunctus ẽ saul cineo ꝓphetarũ.
abs condit se samuhel neuideret᷑ ab eo: Aut ñuidit eũ. indutũs habitu regio. qͦ
in dutus erat quando diciũ ẽ. Nonuidit eũ usq in diemmortis suȩ : sub auditur
indutũs habituregio: Ex poliasse uͦ se. non omnibus uestibus. s regalib tantũ.
intellęgendũ est: Itẽ quaẽritur quomͦ et illi nuntis quimissis ad tenendũ hominẽ.
& ad necẽ ducendũ tailis sp̃s participes effici meruerint: &saul ipse qͥ mise¬
rat ueniens & ipse sanzuinẽ in nocentẽ quȩrens effundere. accipere meruerit
spm̃ illõ et ꝓphetare : Quantũ enĩ adliiterã attinet. non ẽ mirũ. hominẽ reꝓ¬
bũ ad momentũ transitorie ꝓphetasse : cũ etiã similes multi ꝓph&iȩ donũ le¬
guntur habuisse : sicut etbalacĩ ille rȩ ꝓbus. q uẽ nontacetꝰ scriptura iudicio

Expanded text:
modis solvunt. Aut non vidit eum, quia quando junctus est Saul cuneo prophetarum, modis solvunt. Aut non vidit eum, quia quando junctus est Saul cuneo prophetarum, abscondit se Samuel ne videretur ab eo; aut non vidit eum indutum habitu regio quo indutus erat quando dictum est: « Non vidit eum usque in diem mortis suae; » subauditur, « indutum habitu regio. » Exspoliasse vero se non omnibus vestimentis, sed regalibus intelligendum est. Item quaeritur quomodo et illi nuntii qui missi essent ad tenendum hominem et ad necem ducendum, tales spiritu effici meruerunt: et Saul ipse qui miserat, veniens, et ipse sanguinem innocentem quaerens effundere, accipere meruit spiritum illum, et prophetare. Quantum enim ad litteram attinet, non est mirum hominem reprobum ad momentum transitorie prophetasse, duBalaam ille reprobus, quem non tacet Scriptura judicio
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s eiꝰ & omis domus patris eiꝰ : nisi qđ redẽptor nr̃ ꝑacta passione sua acredẽptione
humani generis. deplebe isrłitica in uidea primũ eccłam collocauit degente inquo
carnẽ assumere dignatus ẽ. ubi fr̃s eiꝰ id est. Fapłi et domus patris eiꝰ᷑ hoc est illi
qui ex sinagoga in eũ crediderunt. uener̃ ad illum: Et conuenerunt ad eũ om̃s
qͥ erad̃ in angustia constituti. & opp̃ssi are alieno : hoc ẽ. quod ipse ad seuenire
inuitans dix̃ Uenite ad me om̃s qͥlaboratis et onerati eftis: et ego reficiam uos:
Om̃s quippe qͥse agnoscunt in angustiis uitioꝵ constitutos. nechabent latitudinẽ
caritatis: & opp̃ssis aere alieno: hoc ẽ censu peccatoꝵ que ex soluebant diabolo
qͣndo exhibuerunt mẽbra sua seruire iniqͥtati a dini qͥtatem : necesse ẽ ut amaro
sint animo. hoc ẽ ut dignã poenitentiã gerant de delictis suis p̃tertts &ueniant
addđ. ad desideratũ ui delicet nrm̃. quãtinus fiat eoꝵ princeps: qͥa ipse ẽ qͥ consti

Expanded text:
s et omnis domus patris ejus, nisi quod Redemptor noster, peracta passione sua ac redemptione humani generis, de plebe Israelitica in Judaea primum Ecclesiam collocavit, de gente in qua carnem assumere dignatus est? Ubi fratres ejus, id est apostoli, et domum patris ejus, id est illi qui ex Synagoga in eum crediderant, venerunt ad illum, et convenerunt ad eum omnes qui erant in angustia constituti et oppressi aere alieno, hoc est quod ipse aditans dixit: « Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . » Omnes quippe qui se agnoscunt in angustiis vitiorum constitutos, nec habent latitudinem charitatis, et oppressi sunt aere alieno, hoc est, censu peccatorum quem exsolvebant diabolo quando exhibuerunt membra sua servire iniquitati ad iniquitatem , necesse est, ut amaro sint animo, hoc est, ut digne poenitentiam gerant de delictis suis praeteritis, et veniant ad David, ad desideratum videlicet nostrum, quatenus fiat eorum princeps; quia i
Abbreviated transcription (Latin):
Quid faciem : hȩc sententia dõnotat illos quiꝓpt̃ pillã nimitatem cordis suipȩnasue¬
rentur corporales: quib: ꝓpħã respondit : Nolitimere : Plures enim nob̵ cũ sunt quã
cũ illis : & saluator discipulis ait : In mundo pressurã habebitis sed cmfidite quia ego uici

Expanded text:
quid faciemus? » etc. Haec sententia denotat illos qui propter pusillanimitatem cordis sui, poenas vequid faciemus? » etc. Haec sententia denotat illos qui propter pusillanimitatem cordis sui, poenas verentur corpcum illis . » Et Salvator discipulis ait: « In mundo pressuram habebitis, sed confidite, quia ego vici
Abbreviated transcription (Latin):
Cauene transeas in locum illum: quia ibi syri in insidus sunt: Miset itaq rex isrł ad locũ quẽ dixe¬
rat ei uirdĩ : & p̃occupauit ecum. & obseruauitse iln: &rłq Quem c̃gruentius hierex syriȩ.
quã porestatem significat terrenam. quȩ sȩpe suꝑbe sentiens ppłm dĩ hocẽ filios lucis ꝑseqͥ¬
tur sed ipsi perhelisei dñi uidelic& nr̃i doctrina in sidias in imicoꝵ p̃cauere edocentur
Utẽ illud Estote inquit prudentes sic̃ serpentes & simplices sic̃ columbe: Fuẽ: Cau&e aut̃¬
ꝓphoam int̃ficere disponit: cum xp̃m incordib electoꝵ ex inguere festinat: Misit gͦ
illuc rexsiriȩ equos & currꝰ &robur exercitus : Quic ũuenis sent nocte : circũ deder ciui¬
tatem : om̃is gͦ quiine quitiȩ armis c̃fidens xp̃i famulis insidias p̃parat: nocte ꝑfidiȩ ex-¬
cecatus. bellum contra ȩcđam gerit: consurgens aut̃ diluculo minist̃ uiri di eg̃ressẽ :
uiditq exer citum incir cuitu auitatis.: & nuntiauit eidice: heu heu heu dominemi:

Expanded text:
 ex Israel ad locum, quem dixerat ei vir Dei, et praeoccupavit eum, et observavit se ibi, » etc. Quem congruentius hic rex Syriae, quam potestatem significat terrenam, quae saepe superbe sentiens populum Die, hoc est, filios lucis persequitur? Sed ipsi per Elisei Domini videlicet nostri doctrinam insidias inimicorum praecavere edocentur, ut est illud: « Estote, inquit, prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . » Etprophetam interficere disponit, cum Christum in cordibus electorum exstinguere festinat. « Misit ergo illuc rex Syriae equos et currus et robur exercitus. Qui cum venissent nocte, circumdederunt civitatem. » Omnis ergo, qui in nequitiae armis confidens Christi famulis insidias praeparat, nocte perfidiae excaecatus, bellum contra Ecclesiam gerit. « Consurgens autem diluculo minister veri Dei egressus est; viditque exercitum in circuitu civitatis, nuntiavitque ei dicens: Heu! heu! Domine mi,
Abbreviated transcription (Latin):
ataendit: Moderatur aut̃ l&itia accipiendi : quando solerti ꝓuidentia &iã c̃stitutũ
tẽpꝰ reddendi cogitat᷑. UII. Rex aut̃ syriȩ pugnabat contra irł: consiliũq inuit eũ

Expanded text:
attendit. Moderatur autem laetitia accipiendi, quando solerti providentia etiam constitutum attendit. Moderatur autem laetitia accipiendi, quando solerti providentia etiam constitutum tempus reddendi cogitatur. « Rex autem Syriae pugnabat contra Israel, consi