comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ebraicã ꝓprietatẽ ex qͥb eadẽ scͥpt᷑a
sũpserat originẽ. Ut ꝑ int̾pretatio¬
nem congruam conueniens appareat.
qd̃ ad litt̾am inconueniens sonat.
Ioiade gͦ: int̾p̾tat᷑ iusticia dñi. Bara¬
chias: memoria dm̃. Tacharias: bene¬
dictus dm̃. Quia gͦ deiusticia dm̃. et
de memoria dñi: nascit᷑ benedictio
dm̃i. iuxta congiuam int̾p̾tationẽ
nichil discordare uidet᷑. utiũ barachie
an ioiade filus legit᷑. Nam in euͣn¬
gelio quo nararei utuntur:. ꝓ filio
barachie filius ioiade dt̃. Non autẽ
sine causa putandũ est qd̃ dñs bea¬
toꝵ maitirum mentionẽ faciens hoᷤᷤ
duos specialit̾ noĩare uoluit abel
scilt et ⁊ achariã. cũ abinitio scłi multi
alii ꝓ eius noĩe fuissent occisi. Tales gͦ
pon̾e uoluit. ꝑ quoꝵ maitiriũ om̃iun
passiones significarent᷑. qui ꝓ eiꝰ noĩe
passi fuerãt: uel passinz erant. P abel¬

Expanded text:
Hebraicam proprietatem, ex quibus eadem Scriptura Hebraicam proprietatem, ex quibus eadem Scriptura sumpserat originem, ut per interpretationem congruam conveniens appareat, quod ad litteram inconveniens sonat. Joiada ergo interpretatur justitia Domini, Barachias memoria Domini, Zacharias benedictus Domini. Quia ergo de justitia Domini, et de memoria Domini nascitur benedictio Domini, juxta congruam interpretationem nihil discordare videtur utrum Barachiae an Joiadae filius legatur. Nam in Evangelio quo Nazaraei utuntur, pro filio Barachiae, filius Joiadae dicitur. Non autem sine causa putandum est quod Dominus beatorum martyrum mentionem faciens, hos duos specialiter nominare voluit, Abel scilicet et Zachariam, cum ab initio saeculi multi alii pro ejus nomine fuissent occisi. Tales ergo ponere voluit, per quorum martyrium omnium passiones significarentur, qui pro ejus nomine passi fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ ⁊ acharie filii barachie
que occidistis int̾ tẽplũ et altare:
io est int̾ edem tẽpli ⁊ altare incen¬
si. fecerat enĩ salomon altare eneũ
ut regum narrat historia aute
fores domꝰ dñi inporticu tẽpli. ut
offerrent᷑ in eo sacͥficia cotidie ma¬
ne et uesꝑe: quia altare aureum
qd̃ erat in domo dñ ñ pot̾at susti¬
nere omĩa holo causta que offebãt.
Iuxta aitare uͦ eneũ fons siloe erat:
ubi etiam lapides rubri apparent.
Unde etͣ simplicib estimatur. qd̃ san¬
guine huiꝰ iusti uirz sint fedati. Sẽd
cum rachariam habemꝰ et occisionis
consenciat locꝰ. nom̃ patͥs discordare
us det᷑. qr ibi legitur filius ioiade: hic
drͣ filius barachie. Ubi qmuis possit
prudens lector respondere hunc fuis¬
se iuxta uet̾em consuetudinẽ fortaᷤ¬
se binomiũ. ⁊ alibi ioiade alibi bara¬
chiam fuisse noĩatũ: nos tam̃ dicimꝰ
qͥa ubic̃q in latina lingua scͥptura
deficit. recurrendũ est ad gretã uel

Expanded text:
uinem Zachariae, filii Barachiae, quem occidistis inter templum et altare, » id est inter aedem templi et altare incensi. Fecerat Salomon altare aeneum, ut Regum narrat historia, ante fores domus Domini, in porticu templi, ut offerentur in eo sacrificia quotidie mane et vespere: quia altare aureum quod erat in domo Domini, non poterat sustinere omnia holocausta quae offerebantur. Juxta altare vero aeneum fons Siloe erat, ubi etiam lapides rubri apparent, unde et a simplicibus aestimatur quod sanguine hujus justi viri sint foedati. Sed cum Zachariam habemus, et occisionis consentiat locus, nomen patris discordare videtur, quia ibi legitur filius Joiadae, hic dicitur filius Barachiae. Ubi quamvis possit prudens lector respondere, hunc fuisse juxta veterem consuetudinem fortasse binomium, et alibi Joiadam, et alibi Barachiam fuisse nominatum, nos tamen dicimus, quia ubicunque in Latina lingua Scriptura deficit, recurrendum est ad Graecam vel
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ acharias fu̾it: qͥa multos legimꝰ ⁊a¬
charias. Et ne cuiquã errandi tͥbuat᷑
facultas. ad iunctũ est quẽ occidis¬
tis int̾ tẽplũ et altare. Diu̾sa eñi de hoc:
diu̾si sensert. Nonnulli dixerunt hc̃¬
⁊ achauam fuisse qui int̾ duodecim ꝓ¬
phetas mynores undecimꝰ pouit᷑. noĩe
patͥs ei consenciente. eo qd̃ filius fi̾t
barachie. Sed occisionis locꝰ minime
concordat: qͥa qͦmͦ int̾ tẽplũ et alta¬
re occisus fu̾it ñ reꝑit᷑: maxime dñ
suo tẽꝑe tẽplũ abhis qui de caꝑtiuita¬
te ascenderant reedificarent᷑. et sdẽ

Expanded text:
Zacharias fuerit, quia multos legimus Zacharias, et ne cuiquam errandi tribuatur facultas, adjunctum est « quem occidistis inter templum et altare: » Diversa enim de hoc diversi senserunt. Nonnulli dixerunt hunc Zachariam fuisse, qui inter duodecim prophetas minores undecimus ponitur, nomine patris ei consentiente, eo quod Filius fuerit Barachiae, sed occisionis locus minime concordat, quia quomodo inter templum et altare occisus fuerit non reperitur, maxime cum suo tempore templum ab his qui de captivitate ascenderant reaedificaretur, et idem
Abbreviated transcription (Latin):
lapidauerunt. Petrũ et andreã cruci¬
sixerunt paulum decollauer̃t. Qd̃ aũ¬
eos in sinagogis suis flagellauerunt
et ꝑsecuti eos fuerint de ciuitate in
ciuitatẽ: liber actuũ apłoꝵ plenit̃
narrat cũ dic̾. qͥa ibant discipłi a cõs
mat suꝑ uos om̃is sanginis iustus. Qͤ¬
ritur quomͦ omĩs sanguis rustus suꝑ
eos qͥb hec dñs loqͦbatur uenire dica¬
tur. cũ ñ ip̃i om̃em sanguinẽ iustũ
fuderint. Ad qd̃ respondendum est.:¬
qr maloꝵ generationi ꝑimminitatio¬
nem se sociauer̾t. sdeo et in retͥbutione
uindicte participes coꝵ eẽ dicunt᷑. A
sanguine abel iusti usq ad sangninẽ
zachane fili barachie. que occidistis
inter templũ et altare. De abel quis
fuenit uel qd̃ a fr̃e ꝑ inuidiam occi¬
sus sit: nulla est ambiguitas. Quod
aũ iustus fu̾it: ñ solũ ingenesi legit᷑
ubi erus mun̾a deo accepta ẽẽ memo¬
rant᷑. et ubi sanguis eius ad dñm

Expanded text:
lapidaverunt, Petrum et Andream crucifixerunt, et Paulum decollaverunt. Quod autem in synagogis suis flagellaverunt et persecuti eos fuerunt de civitate in civitatem, liber Actuum apostolorum pleniter narrat, cum dicit: « quia ibant discipuli a consveniat super vos omnis sanguis justus. » Quaeritur quomodo omnis sanguis justus super eos, quibus haec Dominus loquebatur, venire dicatur, cum non ipsi omnem sanguinem justum fuderint? Ad quod respondendum quod malorum generationi per imitationem se sociaverunt, ideo et in retributione vindictae participes eorum esse dicuntur. « A sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae, quem occidistis inter templum et altare. » De Abel qui fuerit, vel quod a fratre per invidiam occisus sit, nulla est ambiguitas. Quod autem justus fuerit, non solum in Genesi legitur, ubi ejus munera Deo accepta esse memorantur, et ubi sang
Abbreviated transcription (Latin):
Et Religua.¬
arrat suꝑior textꝰ euangelii qͣliter
dñs conflictũ habens cum uideis:
conuicerit eos homicidas et homicidarũ
filios. Qui cũ edificarent sepulcra ꝓpħaꝵ¬

Expanded text:
et reliqua.arrat superior textus Evangelii qualiter Dominus, conflictum habens cum Judaeis, convicerit eos homicidas et homicidarum filios, qui cum aedificarent sepulcra p
Abbreviated transcription (Latin):
et serpentiũ: tradunt tam̃ tantũ mͦ
duas ẽẽ iuꝑas in ꝑtib arabie ubi nul¬
ia habitatio hoĩm consistit. qͥa ñ solũ
homo si accesserit. uerum etiam si a¬
uis desuꝑ uolau̾it: aflatu caꝵ int̾imi¬
tur. Quaꝵ conceptio tarde euenit.
Q qͦcienscũq eneñit ita fit. ut ĩ cõcep¬
tione moriat᷑ pat̾ ut diximꝰ: et inpar¬
turicione mat̾. Nam temꝑe concepti¬
onis caput in ore femine mitrt. At
illa p̾minio amore stringens caput
illius: abscidit. Cum uͦ tempus par¬
turicionis euenit. scindit᷑ uent̾ ma¬
tris. et sic filii egrediunt᷑. Et ita fit ut
inconceptione moriat᷑ pat̾. inpar¬
turicione mat̾. Unde iuꝑa dictaẽ
qd̾ in pariat: uel in ꝑire faciat. Ta

Expanded text:
t tamen tantummodo duas esse viperas in partibus Arabiae, ubi nulla habitatio hominum consistit, quia non solum homo si accesserit, verum etiam si avis desuper volaverit, a flatu earum interimitur. Quarum conceptio tarde evenit, sed quotiescunque evenerit, ita fit ut in conceptione moriatur pater, ut diximus, et in parturitione mater. Nam tempore conceptionis, mas caput in ora feminae mittit, at illa prae nimio amore stringens caput illius abscindit. Cum vero tempus parturitionis evenit, scinditur venter matris, et sic filii egrediuntur, et ita fit ut in conceptione moriatur pater, et in parturitione mater. Unde vipera dicta est, quod vi pariat
Abbreviated transcription (Latin):
et cet̾a: tale ẽ ac si dic̾et. Ego uolui:
s tu nolinsti. Ego qd̃ meu̾ est feci: s
tu qd̃ tuũ erat ñ fecisti. Ego ꝓtua sa¬
lute ad te ꝓpħas misi: s tu eos int̾se¬
cisti. Ego ad te ip̃e ueni: et tu me retiꝑe

Expanded text:
a, tale est ac si diceret: Ego volui, sed tu noluisti; ego quod meum est feci, sed tu quod tuum erat, non fecisti; ego pro tua salute ad te prophetas misi, sed tu eos interfecisti; ego ad te ipse veni, et tu me recipere
Abbreviated transcription (Latin):
dico uob̃: uenient hec omĩa super¬
gen̾ationẽ istam. Si qͣm monet qͦm᷑ hec
omĩa si ꝑ generationẽ unã uenire dicãt᷑.
cũnec abel nec ⁊ achariã ip̃i occiderint:
intelligat. qi auctoritas sacͤ scͥpt᷑e est
duas gen̾ationes commemorare bonoꝵ
scilz et maloꝵ. De bonis legimꝰ. Gen̾a¬
tio rectoꝵ benedicet᷑. Et it̾m. Hec est
gen̾atio querentiũ dñm: querentiũ
faciẽ di iacob. De malis uͦ. Gẽn̾atio pͣ¬
ua et ꝑu̾sa. Et ĩt̾m. Gen̾atio que non
direxit cor suũ: et gens absq consino
et sine prudentia. Unde et dñs in eimn¬
gelio ait. Gen̾atio pͣua et ad ult̾a sig¬
num q̃rit. Om̃s gͦ ꝑsecutores fideliũ
apͥmo cain usq adultimũ qͥ uen¬
turus est. muna gen̾atione ꝯputant᷑:
qm̃ et si diuisi st̾ tẽpore. uniti st̃ mala
uoluntate. Si miłr et illi qͥ ꝑ bona o¬
ꝑa geñatiom rectoꝵ adherent: in
futo p̾miũ cum eis accipient. Hie¬
rusalẽ ierłm que occidis ꝓph̾as. et la¬

Expanded text:
supergenerationem istam. » Si quem movet quomodo haec omnia super generationem unam venire dicantur, cum nec Abel nec Zachariam ipsi occiderint, intelligat quia auctoritas sacrae Scripturae est, duas generationes commemorare, bonorum scilicet et malorum. De bonis legimus: « Generatio rectorum benedicetur . » Et iterum: « Haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium faciem Dei Jacob . » De malis vero, Generatio prava et perversa. Et iterum: Generatio quae non direxit cor suum. Et gens absque consilio, et sine prudentia. Unde et Dominus in Evangelio ait: « Generatio prava et adultera signum quaerit . » Omnes ergo persecutores fidelium, a primo Cain usque ad ultimum qui venturus est, in una generatione computantur, quoniam etsi divulsi sunt in tempore, uniti sunt in mala voluntate. Similiter et illi qui per bona opera generationi rectorum adhaerent, in futuro praemium cum eis accipient. « Jerusalem, Jerusalem, quae occidis prophetas, et la
Abbreviated transcription (Latin):
terum: relicti sine deo. sine lege. sine sa¬
cerdote. Sic̾ enim filii dĩ uocant᷑ qui
magis dm̃ qmͣ mũdũ diligunt: sic
filii regni dicunt᷑. qui in amore t̾reni
regni radices cordis ꝑ seuerabilit̾ plã¬
tauert̾. Ubi autẽ tales mittendi sint.
manifestatur cum subningit᷑. Eicient᷑
intenebras ext̾iores. In qͦ loco conside¬
randũ qr cũ tenebresẽꝑ sint int̾iores
⁊ ñ ext̾iores. intenebras ext̾iores mit¬
tunt᷑ post mortẽ. qͥ intenebras int̾i¬
ores id ẽ incecitatẽ m̃tis se concluseit
dũ mu̾ent. Querit᷑ aũ quare dicant᷑
tenebre ext̾iores cum semꝑ sint int̾i¬
ores. sic̃ clauso hostio domus intͥn secus
tenebre sunt: extͥnsecꝰ aũ lux. Id qd̃
dicendũ. quia tenebre int̾iores: cecitaᷤᷤ
m̃tis dicunt᷑. Ex̃t̾iores uͦ pene inferna¬
les que extͣ nos ft̃. Nam ininferno: in
ti dicunt᷑. Quid aũ ibi missi paciant᷑
demonstrat᷑: cum sub infeit᷑. Ibi erit
fletus: et stridor dentium. ubi ꝑ me¬

Expanded text:
 sine lege, sine duce, sine sacerdote. Sicut enim filii Dei vocantur, qui magis Deum quam mundum diligunt, sic filii regni dicuntur, qui in amore terreni regni radices cordis perseverabiliter plantaverunt. Ubi autem tales mittendi sint, manifestatur, cum subjungitur: « Ejicientur in tenebras exteriores. » In quo loco considerandum, quia, cum tenebrae semper sint interiores et non exteriores, in tenebras exteriores mittuntur post mortem, qui in tenebras interiores, id est in caecitate mentis, se concluserunt dum viverent. Quaeritur autem quare dicantur tenebrae exteriores, cum semper sint interiores, sicut clauso ostio domus intrinsecus tenebrae sunt, extrinsecus autem lux. Ad quod dicendum, quia tenebrae interiores caecitas mentis dicuntur: exteriores vero poenae infernales, quae extra nos sunt. Nam in inferno intti dicuntur. Quid autem ibi missi patiantur, demonstratur, cum subinfertur: « Ibi erit fletus et stridor dentium. »
Abbreviated transcription (Latin):
randũ eẽt qͥ cuncta oꝑat᷑ mrabilit̾.
s ut eundẽ nos mirari debere doceret.
Cuus fidem dñs ad mirans ꝑit̾ ⁊ cõlau¬
dans: sequentib se dix̾. Am̃ dico uob̃:
ñ inueni tantã fidẽ in isił̾. Qd̾ ñ de pa¬
tͥarchis et ꝓpħis dicit quondã se uidẽ¬

Expanded text:
randum esset, qui cuncta operatur mirabiliter, randum esset, qui cuncta operatur mirabiliter, sed ut eumdem nos mirari debere doceret. Cujus fidem Dominus admirans, pariter et collaudans: « Sequentibus se dixit: Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel. » Quod non de patriarchis et prophetis dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tutes in quib quidam gentilium pol¬
lebant intelligere posstimꝰ. Id ẽ ñ ad¬
ulterare. ñ furtũ fac̾e. ñ raꝑe. ñ occi¬
dere. in opi nuseri. miseris subuenire:
et his si milia. Unde de cornelio gentilz
legimꝰ. qd̃ erat uir iustꝰ et bonus. fa¬
ciens elemosinas cum om̃i domo sua
plebi: ac timens dñi. uel certe ꝑ hos
subiectos cent̾ionts bonas malã ue
cogitationes que cordi nr̃o ñ desunt
possumus acciꝑe. quas nob̃ subiectas
hal̾e delemus. ut si dix̾imus malts re¬
cedite recedant. bonis uenite et ueni¬
ant. et cũ ilł condelectem᷑: seruo autẽ
nr̃o id ẽ corpori dicamꝰ fac hoc et faciat
id est imperenniᷤᷤ ut ea que st̃ sp̃c cli ꝑ¬
ficiat iuxta illud apłi. Castigo corpꝰ
meũ et inseruitutẽ redigo: ne forte cũ
aliis p̾dicau̾m ip̃e reꝑbus efficiar. Au
dñs fidem centionis: qmͣ cordi eiꝰ mira¬
bilit̾ ad ministrabat: ñ qd̃ aliqͥd ei mi¬

Expanded text:
tutes, in quibus quidam gentilium poltutes, in quibus quidam gentilium pollebant, intelligere possumus, ut est, non adulterari, non furtum facere, non rapere, non occidere, inopis misereri, miseris subvenire, et his similia. Unde de Cornelio gentili legimus , quod erat vir justus et bonus, faciens eleemosynas cum omni domo sua plebi, ac timens Deum. Vel certe per hos subjectos centurionis, bonas malasve cogitationes, quae cordi nostro non desunt, possumus accipere, quas nobis subjectas habere debemus: ut si dixerimus malis, Recedite, recedant: bonis, Venite, et veniant, et cum illis condelectemur. Servo autem nostro, id est corpori, dicamus, Fac hoc et faciet, id est, imperemus ut ea quae sunt Spiuxta illud Apostoli: « Castigo corpus meum et in servitutem redigo, ne forte, cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar . » Dominus fidem centurionis, quam cordi ejus mirabiliter administrabat, non quod aliquid ei mi
Abbreviated transcription (Latin):
uam prisdenciam. cum eũ qñe corꝑali¬
ter ambulantẽ iudit: ubi ꝑ cluunita¬
tẽ eẽ p̾sentẽ intellex᷑. Nec cantas meo
defuisse credenda est: qr cum multi ꝓ
sua suoꝵ q filioꝵ ac caroꝵ salute ad do¬
minũ rogat᷑i acced̾e̾nt. ille ꝓserui tan¬
tum sanitatẽ. Unde adhuc infidłi constã¬
cia ꝑseuerans: subiunxit dicens. Nam
et ego homo sum sub potestate. habens
sub me milites. et dico huic uade ⁊ uacdit.
⁊ alio ueni etuenit: et seruo meo fac hoc
et facit. Ac si dice̾t. Si ego qͥ homo sũ
sub potestate principis et tͥbuni. habeo
sub me milites. et dico huic uade ⁊ nadit.
⁊ alio uemi et uenit. ⁊ seruo meo fac hoc
et facit: qnͣto magis tu cũ sis d̾s ubiq
totꝰ. ubiq p̾sens. ubiq potens si dixis
infirmitati recede ñ recedet: Si dix̾is
sanitati ueni. ñ ueniet: Et ideo ñ est
te necesse corpore cundo fatigari qͥ so¬
lo u̾bo potes curare. Sꝑttalit̾ autẽ
ꝑ hos subiectos centĩonis nat᷑ales uir¬

Expanded text:
 cum eum quem corporaliter ambulantem vidit, ubique per divinitatem esse praesentem intellexit. Nec charitas in eo defuisse credenda est, quia cum multi pro sua, suorumque filiorum ac charorum salute ad Dominum rogaturi accederent, ille pro servi tantum sanitate. Unde adhuc in fidei constantia perseverans subjunxit, dicens: « Nam et ego homo sum sub potestate, habens sub me milites, et dico huic: Vade, et vadit: et alio Veni, et venit: et servo meo: Fac hoc, et facit. » Ac si diceret: Si ego qui homo sum sub potestate principis, habeo sub me milites, et dico huic, Vade, et vadit: et alio, Veni, et venit: et servo meo, Fac hoc, et facit: quanto magis tu, cum sis Deus, ubique totus, ubique praesens, ubique potens, si dixeris infirmitati, Recede, nonne recedet? Si dixeris sanitati, Veni, nonne veniet? Et ideo non est te necesse corpore eundo fatigari, qui solo verbo potes curare. Spiritualiter autem per hos subjectos centurionis naturales vir
Abbreviated transcription (Latin):
subditur. fũii aũ regni huiꝰ eicientur
intenebras ext̾iores. flios regni uideo ᷤᷤ
dicit qͥ m̾ito filii regni appellant᷑. qr
ꝓ amore regni tͥrem celestẽ rege̾ cred̾e
noluert̃᷑. Dicentes pilato: ñ habemꝰ re¬
gem: nisi cesarẽ. Et it̾m. regnũ t̾rem̃
cligentes et celeste respuentes: dixe¬
runt. Quid faciemꝰ quia hic hõ multa
signa facit: si dimittimus eũ sie onĩs
credent in eũ: et uenient romani ⁊ tol¬
lent nr̃m et locum et gentẽ. Nã udei
sub potestate romanoꝵ eiant conff̾cti.
nis rex nouus inusdea regnare ind̾et᷑
debellarent᷑. et a regno eicerent᷑. Er̃go

Expanded text:
dicitur: « Filii autem regni hujus ejicientur in tenebras exteriores. » Filios regni Judaeos dicit, qui merito filii regni appellantur, quia pro amore regni terreni, coelestem regem credere noluerunt, dicentes Pilato: « Non habemus regem nisi Caesarem . » Et iterum regnum terrenum eligentes, et coeleste respuentes, dixerunt: « Quid faciemus, quia hic homo multa signa facit? si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem . » Nam Judaei sub potestate Romanorum erant constituti, nis rex novus in Judaea regnare audiretur, debellarentur et a regno ejicerentur. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
indomo ꝑaliticus: et male torquet᷑.
Ptꝰ curationẽ leꝓsi uenit᷑ ad aliud ini¬
racłm. in quo ñ solũ dñi uirtꝰ apparet
miranda: s etiam centionis humili¬
tas iminittanda. S primũ q̃rendũ
est quare dicat matheus centionem
ad dñm accessisse. cũ lucas referat
qd̾ ñ ip̃e uen̾it. s semores indeorũ
Cent̾ionis cuiusdam sernuserat mori¬
turꝰ. qͥ erat ei preciosus. Et cũ ñ aud̾et
acced̾e ad iħm: misit seniores ideoꝵ
qui uenirent ad eũ dicentes. Dñe
dignum est ut hoc illi p̾stes. Diligit
enĩ gentẽ nrãm. Nam sinagogan
ip̃e edificauit nob̃. Non gͦ putandi
sunt contͣria euangliste sensisse: s
imus descͥpsit uoluntatẽ alt̾oꝑa. Qd̃
enim matheus ip̃m accessisse dicit
intentionẽ illiuis descͥpsit: qr uolin¬
tate accessit. Qd uͦ ait lncas qd̃ ñ ip̃e
uen̾it s seniores uideoꝵ ꝓ se miserit
humilitatẽ oftendit centionis. et quẽ¬
ad modũ scd̾m litt̾am fc̃m sit: quia cũ

Expanded text:
icus, et male torquetur. » Post curationem leprosi venitur ad aliud miraculum, in quo non solum Domini virtus apparet miranda, sed etiam centurionis humilitas imitanda. Sed primum quaerendum est quare dicat Matthaeus centurionem ad Dominum accessisse, cum Lucas referat quod non ipse venerit, sed seniores Judaeorum Centurionis cujusdam servus erat moriturus, qui erat ei pretiosus. Et cum non auderet accedere ad Jesum, misit seniores Judaeorum, qui venirent ad eum, dicentes: Domine, dignum est, ut hoc illi praestes. Diligit enim gentem nostram, nam et synagogam ipse aedificavit nobis. Non ergo putandi sunt contraria evangelistae sensisse, sed unus describit voluntatem, alter opera. Quod enim Matthaeus ipsum accessisse dicit, intentionem illius descripsit, quia voluntate accessit. Quod vero ait Lucas, quod non ipse venerit, sed seniores Judaeorum pro se miserit, humilitatem ostendit centurionis, et quemadmodum secundum litteram factum sit. Quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. O cł̾i enĩ p̾nimio fumo solent la¬
cͥmari: et dentes p̾nimio frigore stͥdeᷤᷤ¬
cere. Cum gͦ ait. ibi erit fletꝰ et st̾ͥdor
dentium: ostendit quia reꝓbi inpe¬
na et frigus mestimabile.⁊ calorẽ in¬
tolerabilem sustinebunt. sic̾ ꝑ beatũ
iob dicit᷑. Ad calorem nmium transi
rectione sui corꝑis dubitat. ip̃am ꝑ
hunc locũ fieri intellig̾e ualet. Oculi
emm carnei sunt. et dentes ex ossib
Igit᷑ cum dix̾. ibi erit flet̾ et stͥdor den¬
tium. in eadẽ effigie qua in p̾senti scloᷤ
maneniꝰ oftendit nos infut᷑o resurrec¬
turos. Unde alibi beatꝰ iob dicit. Ere¬
do qd̃ redemptor m̃s uiuit: et in no¬
uissimo die de t̾ra surrecturꝰ sim. Et
rursus circundabor pelle mea. et incar

Expanded text:
 Oculi enim prae nimio fumo solent lacrymari, et dentes prae nimio frigore stridescere. Cum vero ait, Ibi erit fletus et stridor dentium, ostendit quia reprobi inna et frigus inaestimabile, et calorem intolerabilem sustinebunt, sicut per beatum Job dicitur: Ad calorem nimium transibrectione sui corporis dubitat, ipsam per hunc locum fieri intelligere valet. Oculi enim carnei sunt, et dentes ex ossibus. Igitur cum dixit, « ibi erit fletus et stridor dentium, » in eadem effigie, qua in praesenti saeculo manemus, ostendit nos in futuro resurrecturos. Unde alibi beatus Job dicit: « Credo quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum. Et rursu
Abbreviated transcription (Latin):
rat tortã panis iundelicet dulcedinem
caritatis quib cũq potest impendat.
ñ solum amicis s etiam iniicis. Et̃ pul¬
chre ꝑ tortam panis dulcedo caritatis
designat᷑. quia sic̃ inuita hoĩs pͥncipal
est panis. sic int̾ om̃s itutes pͥncipat
ẽ caritas. Offerat etiam et sextarium
cando suo destrux̾ exemplo. ita em̃datꝰ
uiuendo sua satiffatione multos ree¬
dificet. Offerat quoq duos passeres
uiuos. io est corpꝰ ⁊ aĩam suã diuine ser¬
uituti subitiat: ut sic̃ exhibuit m̃bra

Expanded text:
rtam panis, videlicet dulcedinem charitatis quibuscunque potest impendat, non solum amicis, sed etiam inimicis. Et pulchre per tortam panis dulcedo charitatis designatur, quia, sicut in vita hominis principalis est panis: sic inter omnes virtutes principalis est charitas. Offerat etiam et sextarium cando suo destruxit exemplo, ita emendatius vivendo, sua satisfactione multos reaedificet. Offerat quoque duos passeres vivos, id est, corpus et animam suam divinae servituti subjiciat, ut sicut exhibuit
Abbreviated transcription (Latin):
turio ait. Dñe ñ sum dignus ut intͤs
sub tectũ meũ s tantũ dic u̾bo ⁊ sa¬
nabit᷑ puerm̃s. Magna huic centĩo¬
ni declarat᷑ fuisse fides s ñ dispar eiꝰ¬
cõꝓbat᷑ humilitas In oꝑe huiꝰ centĩ¬
oms tres imittabiles uirtutes nob
ostendunt᷑. humilitas scilicet. fideᷤᷤ
et prudencia. Magnã eñĩ fidẽ habu¬
it et humilitate: qui dicenti dño
ego ueniam et curabo eũ. indignũ
se iudicans respondit. Dñe ñ sum
dignus. at intres sub tectum meũ.
ꝑfectam qͦq habuit fidem: qr cum
eẽt gentilis solo ũbo dñi credidit poᷤ¬
se puero redd̾e sanitatẽ: dicens. tantũ
dic u̾bo: et sanabit᷑ puer m̃s. Nisi em̃
illum cuncti potẽtẽ fident̾ cred̾e̾t. neqͣ

Expanded text:
s ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus. » Magna haec centurionis declaratur fuisse fides, sed non dispar comprobatur humilitas. In opere hujus centurionis, tres imitabiles virtutes nobis ostenduntur, humilitas scilicet, fides et prudentia. Magnam enim habet humilitatem, qui, dicente Domino: « Ego veniam et curabo eum, » indignum se judicans, respondit: « Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum. » Perfectam autem habuit fidem, quia, cum esset gentilis, solo verbo Dominum credidit posse puero reddere sanitatem, dicens: « Tantum dic verbo, et sanabitur puer meus. » Nisi enim illum omnipotentem fiden
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc fc̃o ut diximꝰ suꝑbia confundit᷑.
qui in hõib ñ nat᷑am s potenciã con¬
sĩderamꝰ. Quos em̃ potẽtes cernimus me¬
tuimus: ueneram᷑ et honoramꝰ. Quo ᷤᷤ
aũ pauꝑes contempnimꝰ: negligimꝰ
et despicimꝰ. At uͦ filuis dĩ qͥ de celo uenit
int̾ram. ut suꝑbiam fugiendã. et hu¬
militatẽ amandam. atq nat᷑am hoĩs
diligendam ostend̾et. adfilium regul
rogatꝰ ut noluit. et ad seruum centionis
etiam cũ ñ rogaret᷑ ire ꝑatꝰ fuit. Excel

Expanded text:
 ut diximus, superbia confunditur, qui in hominibus non naturam, sed potentiam consideramus. Quos enim potentes cernimus, metuimus, veneramur et honoramus. Quos autem pauperes, contemnimus, negligimus et despicimus. At vero Filius Dei, qui de coelo venit in terram ut superbiam fugiendam, et humilitatem amandam, atque naturam hominis diligendam ostenderet, ad filium reguli rogatus ire noluit, et ad servum centurionis, etiam cum non rogaretur, ire paratus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
multi ad fidem ut diximꝰ uocati sint:
idem psalmista alibi demonstrat cũ dic̾.
oriente uenert̃ hebrei: qr pͥmi dñm
cognouer̃t. Ab occidente gentiles: qͥa
ultim dñm ꝑceperunt. Aut̾ ab orien¬
te uencrt̃. qui dõ ꝑtegente uulla cri¬
minalia pcc̃a cõmiseit̃. Ab occidente:
qui post multa flagicia ꝑpet̃ta ad om̃i¬
potentẽ dm̃ comu̾itunt᷑. Nel aboriente:
qi ab ip̃a infancia uel puericia do ser

Expanded text:
multi ad fidem, ut diximus, vocati sunt, idem Psalmista alibi demonstrat, cum dicitoriente venerunt Hebraei, quia primi Dominum cognoverunt, ab occidente gentiles, quia ultimi Dominum perceperunt. Aliter, ab oriente venerunt, quia, Deo protegente, nulla criminalia peccata commiserunt: ab occidente, qui, post multa flagitia perpetrata, ad omnipotentem Deum convertuntur. Vel, ab oriente, qui ab ipsa infantia vel
Abbreviated transcription (Latin):
fidem sic̃ granũ sinapis. diceretis monti
huic transi hinc et transiret: arbori mo
ro eradicare et transplantare in mare
et obeduet uob̃. Et qrincentione gen¬
tili gentrum fides est p̾fig̃ata: recte iste
qͥ sic ꝑfecte credidit. centĩo ab euãgłista
appellat᷑. Centio enĩ dr̃. qd̃ subse centũ
habeat milites. Centenanꝰ qͥppe nume¬
rus ꝑfectus est. quia de leua transit in
dexc̾am. et cirełm expͥmens sic iino

Expanded text:
fidem, sicut granum sinapis, dicetis huic monti: Transi hinc, et tro, Eradicare et transplantare in mare, et obediret vobis . » Et quia in centurione gentili, gentium fides est praefigurata, recte iste qui sic perfecte credidit, centurio ab evangelista appellatur. Centurio enim dicitur, quod sub se centum habeat milites. Centenarius quippe numerus perfectus est, qui de laeva transit in dexteram, et circulum exprimens, fit in
Abbreviated transcription (Latin):
adeum accesserunt. qr illi qͥ insꝑitalib
reb sunt instruendi. qͥ ꝑ diut᷑nam me¬
dietationẽ eas caꝑe possint. Qlui autẽ
ꝑuuli st̃ in sensu et t̾reninfide. qͣsi in
conuallib sunt instruend: io est in a¬
nendi. Unde cũ in monte discipłos do¬
curt. et inconualle leꝓsum curauit. o¬
stendit inp̾dicatione iuxta capacita

Expanded text:
iritualibus rebus sunt instruendi, qui per diuturnam meditationem eas capere possint. Qui autem parvuli sunt in sensu et terreni in fide, quasi in convallibus sunt instruendi, id est in anendi. Unde cum in montibus discipulos docuit, et in convallibus leprosum curavit, ostendit in praedicatione juxta capacit
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs ꝑsemet ip̃m mundau̾at ãsac̾dotas
misisset. Deniq si pcc̃a ñ eẽnt sac̾dotib
confitenda et ad eoꝵ iudicium excuti¬
enda: paulũ quẽ inuia fu̾at allocutus.
nequaqm̃ ananie sac̾doti destinaret di¬
cens.  ade inciuitatẽ: et ibi clicet᷑ tibi qͥd
cata nr̃a: fidelis et iustus est ut duit¬
tat pcc̃a nr̃a et emundet nos ab om̃i
pc̃co. Qd̾ etiam in uet̾i testam̃to fig̾ate
demoustrat᷑. qũado tale de lepsis precep¬
tum moysi a dño datur. Sic eñĩscͥptũ
est. et locutꝰ est dñs ad moysen. Hir in
ciuꝰ cute uariꝰ color apparuerit: ueniat
ad sac̾dotem et ostendat seilli. Qui re¬
dudat eũ in domo seꝑata scorsum per
septẽ dies. Et post septẽ dies intuitꝰ eũ
si uid̾it creuisse lepram: addat alios sep¬
tem dies. Pt̃ qͣtuordecim᷑ dies it̾m intu¬
itus eum siuiderit adhuc cresc̾e lepram
sciat qr lepͣ ꝑseuerans est: et tc̃ iudicet
eum leꝑsum: et eiciat extͣ castra. Qui
manebit in tonsa barba. oꝑto capite.

Expanded text:
 semetipsum mundaverat, ad sacerdotes misisset. Denique si peccata non essent sacerdotibus confitenda, et ad eorum judicium excutienda, Paulum quem in via fuerat allocutus, nequaquam Ananiae sacerdoti destinaret, dicens: « Vade in civitatem, et ibi dicetur tibi quid cata nostra, fidelis et justus est Deus, ut dimittat peccata nostra, et emundet nos ab omni peccato . » Quod etiam in Veteri Testamento figurate demonstratur, quando tale de leprosis praeceptum Moysi a Domino dicitur, sic enim scriptum est: Et locutus est Dominus ad Moysen : Vir in cujus cute varius color apparuerit, veniat ad sacerdotem et ostendat se illi: qui recludet eum in domo separata seorsum per septem dies, et post septem dies intuitus eum, si viderit crevisse lepram, addat alios septem dies. Post quatuordecim vero dies iterum intuitus eum, si viderit adhuc crescere lepram, sciat quia lepra perseverans est, et tunc judicet eum leprosum, et ejiciat eum extra castra; qui manebit intonsa barba, operto capite,
Abbreviated transcription (Latin):
orau̾is intͣ incubicłm tuũ et clauso o¬
stio ora pr̃em tuũ. et pat̾ tuus qui ui¬
det inabscondito reddet tibi. In eouͦ qd̃
ait. uade ostende te sac̾doti: considerã¬
dum est qd̃ nullos alios dñs qͥb cor¬
poralẽ sanitatẽ p̾stitit ad sacerdotes mi¬
sisse legitur: nisi tantũ leꝓsos. Qd̾ ñ
solũ lic fecisse legit᷑. s etiam alibi qnͣdo
decem uiri leꝑsi sibi occurrentib ⁊ clamã¬

Expanded text:
oraveris, intra in cubiculum, et, clauso ostio, ora Patrem tuum, et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi . » in eo vero quod ait « Vade, ostende te sacerdoti, » considerandum est, quod nullos alios Dominus, quibus corporaliter sanitatem praestitit, ad sacerdotes misisse legitur, nisi tantum leprosos, quod non solum hic fecisse legitur, sed etiam alibi, quando decem viris leprosis sibi occurrentibus et claman
Abbreviated transcription (Latin):
qui salutẽ uen̾at conferre. ñ dedignatꝰ
est tang̾e leprosum: ut eũ ad salutem
ꝓueheret. Quasi enĩ leꝓsum tangendo
curauit: qnͣdo ꝑ hoc qd̾ nr̃e carnis si¬
militudinẽ assumpsit apcc̃is anime
nos lib̾auit. Et qui u̾bo lepsum cͤare
pot̾at: tangendo curare inaluit: qͥa
ꝑ hoc qd morticinũ nr̃e carnis susce¬
pit. apcc̃oꝵ contagione nos purifica¬
uit. ostendens se ip̃m ẽẽ de quo ꝑ esaiã
fuerat ꝓpħatum. Uidimus eũ ñ habentẽ
speciem neq decorẽ. et desiderauimꝰ eñ

Expanded text:
qui salutem conferre venerat, non dedignatus est tangere leprosum, ut eum ad salutem proveheret. Quasi enim leprosum tangendo curavit, quando per hoc, quod nostrae carnis similitudinem assumpsit, a peccatis animae nos liberavit. Et qui verbo leprosum curare poterat, tangendo curare maluit: quia per hoc quod morticinum nostrae carnis suscepit, a peccatorum contagione nos purificavit, ostendens seipsum esse de quo per Isaiam fuerat prophetatum: « Vidimus eum non habentem speciem, neq
Abbreviated transcription (Latin):
eum ut descend̾et et sanaret filiũ eius.
Incipiebat enĩ mori. Et dix̃ euh̾c. Nisi
signa et ꝓdigia uideritis: ñ creditis. Et
ille. Dñe: descende pͥusqm̃ moriatur
filius meus. Cui dix̃ih̾c. Uade filius
tuus iuuit. Quid est gͦ qd̃ dñs ad fi¬
liũ regłi rogatꝰ ire noluit. et ad ser

Expanded text:
t et sanaret filium ejus. Incipiebat enim mori. Et dixit ei Jesus: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis. Et ille: Domine, descende priusquam moriatur filius meus. Cui dixit Jesus: Vade, filius tuus vivit. » Quid est ergo quod Dominus ad filium reguli rogatus ire noluit, et ad ser
Abbreviated transcription (Latin):
tolerancli. Qui eñi tales sunt ut cum
apłis audire possint. uob datũ est noᷤ¬
se mist̾ium regnil̃i altius et ꝓfundius
in allegoriaꝵ tipis et siguris st̃ instiu
emplo nos instruit. quando cuidã di¬
centi magist̾ bone qͥd faciendo uitam
et̾nam possidebo: quasi in conualle po¬
sito respondit dicens. Mandata nost.
ñ occides ñ adult̾abis. ñ falsũ testimo¬
niũ dices. ñ concupisces rem ꝑximi tui.

Expanded text:
Qui enim tales sunt, ut cum apostolis audire possint: « Vobis datum est nosse mysterium regni Dei , » altius et profundius in allegoriarum typis et figuris sunt instrueemplo nos instruit, quando cuidam dicenti : « Magister bone, quid faciendo vitam aeternam possidebo? » quasi in convalle posito respondit, dicens: « Mandata nosti: Non occides. Non adulterabis. Non falsum testimonium dices, non concupisces rem proximi tui,
Abbreviated transcription (Latin):
potum dedi ñ escam quasi cũ aliis montẽ
ascenderat qͥb dicebat. S apĩam loqͥm̃
int̾ ꝑfectos. Moralit̾ aũ lepiosus iste qui
dño demonte descendenti occurrit: unũ¬
quẽq significat pcc̃õrem. Sicut enĩ lepͣ
uarium expͥmit colorẽ m̃te. sic pcc̾m uari¬
as habet species inmente. Qui em̃ adulte¬
rium. homicidium. furtũ. rapinã. sacͥle¬
gium et his similia ꝑpetrat: qͣuiepro sã
in anima cutẽ demonstrat. Talis si uult
mundationẽ aĩe reciꝑe. debet dño ceur¬
rere. id est cum lacͥmis et gemitib se pec¬

Expanded text:
potum dedi, non escam . » Quasi cum aliis montem ascenderat quibus dicebat: « Sapientiam loquimur inter perfectos . » Moraliter autem leprosus iste qui Domino de monte descendente occurrit, unumquemque significat peccatorem. Sicut enim lepra varium exprimit colorem in cute, sic peccatum varias habet species in mente. Qui enim adulterium, homicidium, furtum, rapinam, sacrilegium, et his similia perpetrat, quasi leprosam in anima cutem demonstrat. Talis si vult mundationem recipere, debet Domino occurrere, id est, cum lacrymis et gemitibus se pec
Abbreviated transcription (Latin):
cõu̾sos: manifestat᷑ cũ subdit᷑. Et extẽ¬
dens ih̾e manĩ. tetigit eũ dicens. Uolo:
minidare. Et qͥa uerus est medicꝰ qͥ ñ ue¬
int uocare iustos s pcc̃ores ad penitẽriã:
tuas dñe cõmendo sp̃m meũ. Incarna¬
tionis mist̾ium: ut idem alibi ait. Emit¬
te manũ tuam de alto. Uult enĩ dñs mũ¬
dare leꝓfum qui ut ait apłs. neminem
uult ꝑire: s om̃s ad agnitionẽ u̾itatis

Expanded text:
sos, manifestatur cum subditur: « Et extendens Jesus manum tetigit eum, dicens: Volo, mundare. » Et quia verus est medicus, qui non venit vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam , tuas, Domine, commendo spiritum meum . » Incarnationis mysterium, ut idem alibi ait: « Emitte manum tuam de alto . » Vult enim Deus mundare leprosum, quia, ut ait Apostolus, « Neminem vult perire, sed omnes ad a
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ueniens dñs in carne. inuenit gen̾
humanũ uariis errorib et iiqͥtatib
inqͥnatũ. Ꝙ dño de monte descendente
io ẽ incarne apparente. leꝓsus ei occͣrit:
qr intellexit genus humanũ tam ex
uideis qm̃ ex gentib iniqͥtatis lepra
pollutum alit̾ mundationẽ aĩe se ñ poᷤ¬
se acciꝑe. insi ꝑ eius fĩdem. qui pcc̃m ñ
fecit nec inuentꝰ est dolus more eiꝰ. Teste

Expanded text:
quoniam veniens Dominus in carne, invenit genus quoniam veniens Dominus in carne, invenit genus humanum variis erroribus et iniquitatibus inquinatum. Sed Domino de monte descendente, id est in carne apparente, leprosus ei occurrit: quia intellexit genus humanum tam ex Judaeis quam ex gentibus iniquitatis lepra pollutum, aliter mundationem animae se non posse accipere, nisi per ejus fidem qui peccatum non fecit, nec inventus est dolu
Abbreviated transcription (Latin):
raret. Demide ut ñ seruũ s dñm legis
se ẽẽ oftend̾e̾t: qmi cũ scd̾m legẽ ambła¬
ret etiam supͣ legem quosc̾q uellet
mundaret. Qd̃ aũ ait. uolo. mundare.
ñ sumil iungendũ est et legendum
uolo. mundare. ut quidam latinorũ
putauert̃: s prius dicendũ uolo. de¬
inde inferendum est mundare. Ito
singła gͦ u̾ba leꝓsi singła dñs respõdit
Leꝓsus enĩ dix̾at dñe si uis: dñs respõ¬
dit uolo. Leꝓsus dix̾at potes memũ¬
dare. dñs respondit mundare imꝑa-¬
tiuo scilt modo. Et confestim mundeita
est lepra eiuis. Inter dic̾e aũ dñi et fac̾e:
nulla est differentia. Dix em̃ et fc̃a sunt:
mandauit et creata sunt. Allegorice añ
leꝓsus iste genus designat humanũ: qd̃
tunc lepram pcc̃i incurrit. qnͣdo p̾ceptũ
dñi inꝑadiso contẽpsit. unde bene uix¬
ta alium euangelistam ñ solum leꝓsus
s etiam plenus lepra fuisse descͥbitur:

Expanded text:
raret. Deinde, ut non servum, sed Dominum legis raret. Deinde, ut non servum, sed Dominum legis se esse ostenderet, qui cum secundum legem ambularet, etiam supra legem quoscunque vellet, mundaret. Quod autem ait: « Volo, mundare, » non simul jungendum est et legendum, Volo mundare, ut quidam Latinorum putaverunt, sed prius dicendum « Volo, » deinde inferendum est « mundare. » Ad singula ergo verba leprosi singula Dominus respondit. Leprosus enim dixerat: « dit: « Volo. » Leprosus dixerat, « Potes mundare. » Dominus respondit, « Mundare, » imperativo scilicet modo. « Et confestim mundata est lepra ejus. » Inter dicere autem Domini et facere, nulla est differentia: « Dixit enim et facta sunt, mandavit et creata sunt . » Allegorice autem leprosus iste genus designat humanum, quod tunc lepram peccati incurrit, quando praeceptum Domini in paradiso contempsit. Unde bene, juxta evangelistam, non solum leprosus, sed etiam plenus lepra fuisse describitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sum et tollat crucẽ suam et sequat᷑ me.
Ec̃ce le ꝑsus ueniens adorauit eũ adicẽs.
Dñe siuis potes me mundare. Si qͥs
in hoc loco solam litt̾am adtendat ñ
paruã fidẽ habuisse lepsus iste cognos¬
cit᷑. Dm̃ eñ ñ dubitauit. que supplex
adorauit. nec de eiꝰ dubitauit potes¬
tate. cũ solam reqͥsiuit uoluntatem
dicens. Dñe si uis potes me mundare.
unde fides ꝓtinus effectum consecuta ẽ.
Nam sequit᷑. Et extendens ih̾e manũ
tetigit eum dicens. Nolo. mundare. Ubi
cum magna appareat dm̃ potestas. ñ
minor eius declarat᷑ humilitas. Lepro¬
sum enim qũe lex extra castra esciebat.
que scͥbe et pharisei iux respic̾e digna¬
bant᷑. ille tang̾e ñ recusauit qui eum
salus est credentib Querit᷑ qͣre dñs le¬
ꝓsum tetigit. cum lex p̾cipiat eũ ñ tã¬
gi Primũ humilitatis et cõpassionis
exemplum nob̃ oftend̾et. nec despicien¬
dos ꝓximos ꝓpt̾ aliqͣs debilitates decla¬

Expanded text:
 et tollat crucem suam, et sequatur me . » « Ecce leprosus veniens adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. » Si quis in hoc loco solam litteram attendat, non parvam fidem habuisse leprosus iste cognoscitur. Deum enim non dubitavit, quem supplex adoravit. Nec de ejus dubitavit potestate, cum solam requisivit voluntatem, dicens: « Domine, si vis, potes me mundare. » Unde fides protinus effectum consecuta est, nam sequitur: « Et extendens Jesus manum, tetigit eum dicens: Volo, mundare. » Ubi cum magna appareat Domini potestas, non minor ejus declaratur humilitas. Leprosum enim, quem lex extra castra ejiciebat, quem scribae et Pharisaei vix respicere dignabantur, ille tangere non recusavit, qui eum salus est credentibus. Quaeritur quare Dominus leprosum tetigerit, cum lex praecipiat eum non tangere? Primum, ut humilitatis et compassionis exemplum nobis ostenderet, nec despiciendos proximos propter debilitates aliquas decla
Abbreviated transcription (Latin):
cio scõꝵ: qͥa ab officio p̾dicatioĩs cessa¬
re debz qui puplice penitee. Etꝯaneat
etiam aꝑto ore. scissa ueste. id ẽ ꝑ con¬
fessionẽ suam patefaciat conscienciã
Si aũ sanatꝰ fu̾it qͥ huĩmo u pͣassionẽ:¬

Expanded text:
to capite, quia ab officio praedicationis cessare debet, qui publice poenitet. Maneat autem aperto ore, scissa veste, id est, per confessionem suam patefaciat conscientiam. Si autem sanatus fuerit, qui hujusmodi sustine
Abbreviated transcription (Latin):
de est. Siuis ꝑfectus eẽ uade uende om̃ia
que habes et da pauꝑibz et habebis thesau¬
rum incelo et uem seq̃re me. Et qͥa hũc
montẽ difficile ascendunt. qͥ amore di¬
uitiaꝵ sunt onerat abiit ille tͥstis eo qd̃
multas habet possessiones. Huiꝰ qͥ ppe exẽ¬
plum paulus apłs sectatꝰ quasi cũ quibꝰcdã¬

Expanded text:
e omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni sequere me. » Et quia hunc montem difficile ascendunt, qui amore divitiarum sunt onerati, abiit ille tristis, eo quod multas haberet possessiones. Hujus quoque exemplum Paulus Apostolus secutus, quasi cum quib
Abbreviated transcription (Latin):
insimet. Et post septem dies intuitus
eum si uid̾it crenisse lepͣm. addat alios
septẽ. io ẽ ubi it̾atur pcc̃m. augeatur
penitẽcie modus: qm̃ diftͥctius uidican¬
di sunt qui ꝑ consuetudinẽ peccant.
qmͣ illi qui subito cadunt. Ptꝰ qͣtuor¬
decĩ dies. iterũ intuitꝰ eum siuid̾it adhuc
cresc̾e lepra. sd ẽ si pcc̃m in consuetudi

Expanded text:
t post septem dies intuitus eum, si viderit crevisse lepram, addat alios septem, id est, ubi iteratur peccatum, augeatur poenitentiae modus. Quoniam districtius judicandi sunt, qui per consuetudinem peccant, quam illi qui subito cadunt. Post quatuordecim vero dies iterum intuitus eum, si viderit adhuc crescere lepram, id est, si peccatum in consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
lem plorationis ueniens humanttatẽ
nrãm assumpsit: ut qui in iusibił erat
insins. uisibił appareret in nr̃is. Et q̃ne
ñ poteramus indere in sua altitudine:
saltem cognosce̾mus in nr̃a infimitate
Unde iuxta congruam rationẽ soli dis¬
cipłi inmonte a deum accesserunt: sed
eo descendente de monte multe tłe eũ
secute sunt. qr ante suam incariatio¬
uẽ notus in uidea ds tantũ erat cl̃s et
misrł magnũ nom̃ eiꝰ. At uͦ postqmͣ us
q ad nr̃am humanã nat᷑am assum̃¬
dam descendit. ꝓunus ꝑ fidẽ multe t᷑¬
be eum secute sunt nationũ. Deqͥbus
olim esaias p̾dix̾at dicens. Et erit in
nouissis dieb p̾paratꝰ mons domꝰ dñi
uu̾tice montium et elenabit᷑ suꝑ col¬
les et sublimis ent ualde et uement

Expanded text:
le plorationis veniens, humanitatem nostram assumpsit, ut qui invisibilis erat in suis, visibilis appareret in nostris: et quem non poteramus videre in sua altitudine, saltem cognosceremus in nostra infirmitate. Unde juxta congruam rationem, soli discipuli in monte ad eum accesserunt, sed, eo descendente de monte, multae turbae secutae sunt eum: quia ante suam incarnationem notus in Judaea tantum erat Deus, et Israel magque ad nostram humanam naturam assumendam descendit, protinus per fidem multae turbae eum secutae sunt nationum. De quibus olim Isaias praedixerat, dicens: « Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium, et elevabitur super colles, et sublimis erit
Abbreviated transcription (Latin):
rato dicit. inde nemini clix̾is: Nos in¬
mirum in hoc facto instriit quos fre¬
quent̾ manis gła temptat. ostendenᷤᷤ
etiam in bono oꝑe iactanciam eẽ fu¬
giendam. Si enim ille qui ut filuis q
iactanciam ñ timebat miracłm suũ
occultare p̃cepte. młtomagis nos
qͥb uana gła subripit iactanciã
cauere debemus: ut scłm qd̃ ip̃e ait. neᷤ¬

Expanded text:
rato dicit: « Vide nemini dixeris? » Nos nimirum in hoc facto instruit, quos frequenter inanis gloria tentat, ostendens etiam in bono opere jactantiam esse fugiendam. Si enim ille, qui ut Filius Dei jactantiam non timebat, miraculum suum occultare praecepit, multo magis nos quos vana gloria subrepit jactantiam cavere debemus, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
gentes quascũq fecisti uement et ad¬
orabunt coram te dñe. ⁊ głificabunt
nom̃ tuũ mnet̾num. Hanc quoq tͤbã
uidebat iohes in apocalipsim qͥ cũ ex
singuł tͥbub isrł duodecĩ milia signa
ex om̃ib ppłis tͥbub et linguis. Secũ¬
tur. aũ turbe dñm qnͣdo enis uestigia
humanitatis imittant᷑ fisdeles. S qui

Expanded text:
gentes quascunque fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine, et glorificabunt nomen tuum in aeternum . » Hanc quoque turbam videbat Joannes in Apocalypsi, qui cum ex singulis tribubus Israel duodecim millia signatex omnibus populis, tribubus et linguis . » Sequuntur autem turbae Dominum, quando ejus vestigia humanitatis imitantur fideles. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾c sc̃ sꝑitalit̾ implent. quasi decẽ et sep¬
tem ter ducimꝰ. ut ad quinqͣgesimũ m¬
merũ ꝑueniamꝰ. Et qr uera reqͥes mumi¬
tate est. recte ad qͥnqͣgnita addit᷑ unus.
qm̃ sic̃ depͥmitiua cccłia dictũ est. multi¬
tudinis credentiũ erat cornnũ et anima
sup̃dictum est ꝑ hanc piscationẽ ecclia
quał infuto erit significat᷑. dignũ fuit
ut tot pisces caꝑent᷑ ꝑ quos electoꝵ sũ¬
ma que cũ dño regnat᷑a est significaret᷑.
Ut aũ dñs de sua resurrectione omnẽ dn¬
bitationẽ ad discipłoꝵ m̃tib anferret
ñ solum eis dignatus est apparere. s eciã
coram eis comedere. unde et subditur. Di¬
cit eis ih̾c. uenite prandete. Et pulchre
ultimũ conunurũ cũ septẽ discipłis no¬
luit celebrare. quia post unu̾sale tudi¬

Expanded text:
spiritualiter implent, quasi decem et septem ter ducimus, ut ad quinquagesimum numerum perveniamus. Et quia vera requies in unitate est, recte ad quinquagesimum additur unum, quoniam sic de primitiva Ecclesia dictum est. « Multitudinis autem credentium erat cor unum et anima dictum est per hanc piscationem Ecclesia, qualis in futuro erit, significatur, dignum fuit ut tot pisces caperentur, per quos electorum summa, quae cum Domino regnatura est, significaretur. Ut autem Dominus de sua resurrectione omnem dubitationem a discipulorum mentibus auferret, non solum ejus dignatus est apparere, sed etiam coram eis comedere. Unde et subditur: « Dicit eis Jesus: Venite, prandete. » Et pulchre ultimum convivium cum septem discipulis voluit celebrare, quia illi post universale judi
Abbreviated transcription (Latin):
Pueri nũqͥd pulm̃tanum habetis: Res¬
pondert̾ ei. Non. Non ignorans dñs
int̾rogauit disciplos. s ut ex cõmuni
collocutione suam demonstraret cog¬
nitionẽ. Et pulchre discipłos suos: pu¬
eros uocauit. Puer em̃: apͤitate dictus ẽ.¬
absq dolo et simlatione p̃issimo cordiᷤᷤ
amore dño adherebant. In quoꝵ olim
ꝑsona: ꝑ isaiam dictum fuerat. Ecce ego
et pu̾ mei: qͦs declit mͥ dñs. Tales enim
pueros dñs om̃s credentes ẽẽ uolebant.
cum alibi dicebat. Nisi comi̾isi fueritis
et efficiamin sic̃ ꝑ uuli: ñ intrabitis in
nire adme: talium est enim regnũ ce¬
loꝵ. Dicit eis ih̾c. Mittite in dext̾am na¬
uigii rete: et inuenietis. Bis in sc̃o eũa¬
gelio legimꝰ qd̃ ad dñi iussionẽ retia la¬
xata sunt inpiscationẽ. Primũ ancepaᷤᷤ¬
sioñe et nunc scd̾o post resurrectio¬
nẽ. Hoc tam̃ int̾ utramq piscationẽ di

Expanded text:
Pueri, nunquid pulmentarium habetis? Responderunt ei: Non. » Non ignorans Dominus interrogavit discipulos, sed ut ex communi locutione suam demonstraret cognitionem. Et pulchre suos discipulos pueros vocavit. Puer enim a puritate dictus eabsque dolo et simulatione, purissimo cordis amore Domino adhaerebant. In quorum olim persona per Isaiam dictum fuerat: « Ecce ego et pueri mei, quos dedit mihi Dominus . » Tales enim parvulos omnes credentes esse volebat cum alibi dicebat: « Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli; non intrabitis in nire ad me, talium est enim regnum coelorum . » « Dicit eis Jesus: Mittite in dexteram navigii rete, et invenietis. » Bis in sancto Evangelio legimus, quod ad Domini jussionem retia laxata sint in piscationem: primum ante passionem, et nunc secundo post resurrectionem. Hoc tamen inter utram
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ apparuit. s etiam numerus soꝵ
quib appariit. uel loca in qͥb uisus est
mist̾us plena sunt. Qd̃ in huiꝰ lectionis
cũ tam sollicite modũ apparitiones eiꝰ
exp̾ssit dicens. Mamfestaint se ih̾c disci¬
pulis sins ad mare tib̾iadis. manifesta

Expanded text:
 etiam numerus eorum quibus apparuit, vel loca in quibus visus est, mysteriis plena sunt. Quod in hujus lectionis cum tam sollicite modum apparitionis ejus expressit, dicens: « Manifestavit se iterum Jesus ad mare Tiberiadis. Manifes