comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p absconsa. Ethimo grece lat̾ dr᷑ ue-¬
cabulũ ueram ip̃iꝰ originẽ loquim᷑. ⁊ dif¬
uocabłm siuie pła mag̃ notũ mag̾ notũ
ut lapis ledens pedẽ. pig̾ pedib eger.
ꝓtinet ad ethĩam. ul qui ethimologizat
et echimologizo. as. sic expon̾e. ¶ Echi¬
ares dc̃ĩ st̾ a filio cham qui uocatꝰ ẽ thus
aqus originẽ tͣcerunt. thus .n. hebrai¬
qr eus fines tendebant᷑ antea usq ad
ripam tyd̃is ⁊. ali ariero. uo: arteros
sigͣt alt̾m. oroy fines uocant᷑. .
fines antea unã tm̃ tyb̾is riꝑam tene¬
.ẜ. ignis. ⁊ est nom̃ grecũ. unde
ethereus. a. ui. ⁊ hec et̾ra. tre .i. splẽdor
⁊ hĩc ħ eth̾a . re. ⁊ hͥ noĩat̃s potest ibi eẽ
ethnicꝰ. a .uiii .i. gentilis. Ethis grece¬

Expanded text:
atur absconsa. E 136 ETHIMO grece, latine dicitur vecabulum veram ipsius originem eloquimur; et difvocabut lapis ‘ledens pedem’, piger ‘pedibus eger’. pertinet ad ethimologiam vel qui ethimologizat, et ethimologizo -as, sic exponere. E 137 ETHIOPES dicti sunt a filio Cham qui vocatus est Chus, a quo originem traxerunt. Chus enim ebrayquia eius fines tendebant antea usque ad ripam Tyberis, quasi ab aiteros oroy, aiteros significat alterum, oroy fines vocantur; Rome enim fines antea unam tantum Tyberis ripam tenescilicet ignis, et est nomen grecum; unde ethereus -a -um et hec ethra -e, idest splendor c hec ethera -e et iste nominativus potest ibi esseethnicus -a -um, idest gentilis. E
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ. Erũdo ex utraq parte uicos. ħ
erpica. ce. instrm rusticoꝵ ad t̾endas
arapeta .i. arata petens. pͥus .n. t̾ra ara¬
t᷑: ⁊ postea erpicat᷑. ⁊ hinc erpicariꝰ qui
erpicã trahit uł facit. ⁊ adiectiue potest
declinari eripicariꝰ.a.um. ¶Erge g̾te.¬

Expanded text:
NCULO ex utraque parte vicos. E 119 Hec ERPICA -ce, instrumentum rusticorum ad terendas arepeta, idest arata petens; prius enim terra aratur, postea erpicatur. Et hinc erpicarius, qui erpicam trahit vel facit; adiective potest declinari erpicarius -a -um; et e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ab aqͣ uiridem. a t̾ra nigrũ. hinc.⁊ est
ꝓ si uideat᷑ pris in mane uidet᷑ in occidẽ¬
te. si in uesꝑe iuidet᷑ in oriente. si in m̾idi¬
e uidet᷑ in septẽtrione. In m̾idie nũqmͣ
uid̾i potest: cũ sol in opposita parte ñꝙͣ

Expanded text:
m, a terra nigrum. Hinc etiam est quod, si videatur iris in mane, videtur in occidente, si in vespere, videtur in oriente, si in meridie, videtur in septentrione; in meridie numquam videri potest cum sol in opposita parte numquam
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. ¶ Itẽ ab ineo ħ iniciũ .cii. ⁊ ẽ initũ. rei
a qͣ quis incipit. s pͥncipiũ u̾boꝵ exordi¬
um. ⁊ inde mitior. aris .i. inchoare con¬
secrare. scĩficare. introduc̾e. sacrificar
.i. sacrificauerũt. ⁊ ꝯsecrauerũt. Et noͣ
ꝙ quidam utunt᷑ ħ u̾bo in actõ genere.
uñ orꝰ. Est quodam ꝓdire tenꝰ. s ñ datur

Expanded text:
 ab ineo hoc initium -ii; et est initium res a qua quid incipit, sed principium verborum exordium; et inde initior -aris, idest inchoare, consecrare, sanctificare, introducere, sacrificare, idest sacrificaverunt vel consecraverunt; et nota quod quidam utuntur hoc verbo in activo genere, unde Oratius ‘est quoddam prodire tenus si non datur
Abbreviated transcription (Latin):
cio hoc fas. accõ l fas. uocatõ o fas. el
licitũ ⁊ differt a iure. qr fas est lex diua
ius ẽ lex humana. fas ẽ ꝑ alienũ artiũ
tũ. uñ ⁊ qñq ponit᷑ pro scelere. qi iluitũ
ẽ. uñ nefarius. a .uiii.i. scelestus. ⁊alãs
fastus. a.uiii. ⁊ a nefas nefastꝰ acul
Ut fastus dies dĩ .i. licitꝰ in quo licle
manis negocia ag̾e. cãs excere. ul al
qr in illo die male ⁊ tingerat romals
fuit siquidẽ uetꝰ ⁊ suetudo apud rone
ut qͣscũq adu̾sitates siue ꝓspitaus
stin̾ent eas in fastis annota ⁊ fa s
illos gͦ dies in quib male sͥ ⁊nger

Expanded text:
cio hoc fas, accusativo hoc fas, vocativo o fas, idest licitum. Et differt a iure quia fas est lex divina, ius est lex humana: fas est per alienum agrum tum, unde et quandoque ponitur pro scelere, quia illicitum est; unde nefarius -a -um, idest scelestus. Et a fas fastus -a -um, et a nefas nefastus -a -um, ut fastus dies dicitur dies licitus, in quo licebat Romanis negotia agere, causas exercere vel aliquid re, quia in illo die male contigerat Romanis. Fuit siquidem vetus consuetudo apud Romanos ut, quascumque adversitates sive prosperitates sustinerent, eas in Fastis adnotari facerent; illos ergo dies in quibus sibi male contiger
Abbreviated transcription (Latin):
neut᷑. et omĩa retinent litt̾at᷑am sui sim¬
ꝑlicis u̾q ⁊ accentꝰ siłr et suꝑ eandem sil¬
labam. ⁊ om̃ia retinent corruptionẽ im¬
ꝑatiui ut bñfacio bñfeci. calefacio cale¬
gui ccͣ genꝰ. s q̃dam st̃ actiua ut deifico.
magnifico. q̃dam neutͣ. ut domifico. edi¬
sificor. aris. gͣtificor. hoc tñ rrit̾ potest dici¬
ꝙ om̃ia ꝯpoͣ a facio ⁊ nõib q̃ ex toto reti¬
nent litt̾at᷑am ⁊ accẽtũ sui simplicis ⁊
suꝑ eandẽ silłam st̃ neutͣ ut nichilfacio.
flocifatio. lucrifacio. et simiłr de istis ⁊
de ꝯpositis ab infinitiuis. sciendũ ẽ ꝙ ⁊¬

Expanded text:
utra et omnia retinent literaturam sui simplicis ubique et accentum similiter et super eandem sillabam et omnia retinent corruptionem imperativi, ut benefacio calefacio, benefeci calegui circa genus, sed quedam sunt activa, ut deifico, magnifico, quedam neutra, ut edifico, domisificor  omnia composita a facio et nominibus, que ex toto retinent litteraturam et accentum sui simplicis et super eandem sillabam, sunt neutra, ut nichilfacio, floccifacio, lucrifacio; et similiter de istis et de compositis ab infinitis sciendum est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ malaꝵ rerum. s sñ adiũcto sepił an¬
pit᷑ in bono. ⁊ sic describit᷑. fama esti
mo sñ certo autore inuentꝰ cui mals¬
tas dedit initiũ. fides aut̃ incremen
⁊ inde famosus. a .uiii. de quo fam
in bono. s sepiꝰ in malo .s. pro infaui¬

Expanded text:
ne adiuncto sepe accipitur in bono; et describitur sic: fama est sine certo auctore inventum, cui malignitas dedit initium, fides autem incrementum. Et inde famosus -a -um, de quo fama in bono, sed sepius in malo, scilicet pro inf
Abbreviated transcription (Latin):
t epatiarius.a .umii. qd ꝑtinetade
qui docuit illos omnẽ abstinẽtiã. Epro
ca. dactilus inuentꝰ ẽ .n. ad describenda
gesta heroum. ex qͥb ꝯsecuti st̃ laudem.
ꝯpotiste quidam ad cognoscendũ quota
sit luna in qͣlibet feria ꝯposuerũt duo
u̾o epactas uocau̾unt .i. ad iectiones. qr¬
crescit a sole. s si quis cupit scire aperte
asulat ꝯpotistas. si .ni. breuitas ꝑmitt̾et
uñ epacte ꝓuenirent. et quousq durarẽt.
⁊ qͥs eaꝵ eẽt ciclus ⁊ qͣlit̃ rͣr̃ib addice¬

Expanded text:
t epatiarius -a -um quod pertinet ad equi docuit illos omnem abstinentiam. E 104ca; dactilus enim inventus est ad describenda gesta heroum ex quibus consecuti sunt laudem. potiste enim, ad cognoscendum quota sit luna in qualibet feria, composuerunt dvero epactas vocaverunt, idest adiectiones, cessit a sole; quod si quis cupit scire aperte, consulet compotistas; si enim brevitas permitteret, unde epacte provenirent, quousque durarent et quis earum esset ciclus et qualit
Abbreviated transcription (Latin):
dutẽ ꝓficio. cis. uñ ħ prficuũ. cui. ¶ It̃
apoꝰ facio cũ pro. ⁊ dĩ proficiscor. eris. ꝓ¬
fictus dr᷑ proficuũ. ⁊ tũc uenit a profitõ.¬
re. recreare. uñ ħ refectoriũ locꝰ ubi refi¬
ciũt᷑ famelici. Sufficio. cis. qd̾ uulgarit̾

Expanded text:
proficio -cis, unde hoc proficuum -cui. Item componitur facio cum pro et dicitur proficiscor -ris, iitur proficuum et tunc venit a proficio.re, recreare, unde hoc refectorium, locus ubi reficiuntur famelici; sufficio -cis, quod vulgariter
Abbreviated transcription (Latin):
forma ⁊ cursu similes copulabant᷑. ⁊ iñ
.i. custos equoꝵ. ⁊ ħ eqͣria simiłr. ⁊ hec
hͥ equuleꝰ pro quodã instr̃o fcõ ad mod̾
equi. ⁊ hͥ ⁊ ħ eques. tis .i. miles. uñ hec
equitissa. se .i. femina equitans. ⁊ hͥ ⁊ hec

Expanded text:
forma et similes cursu copulabantur. Et inde us, custos equorum, et hec equaria similiter, et hec hic equuleus pro quodam tormento facto ad modum equi, et hic eques -tis, idest miles, unde hec equitissa -se, idest femina equitans, et hic et hec
Abbreviated transcription (Latin):
filius uulcani ⁊ palladis. Cum .ni. uul¬
canꝰ palladem de coitu pet̾et. ⁊ illa eũ
sꝑne̾t. in illa ꝯtentõe uulcanꝰ emisit
buit draconeos ad celandam t᷑pitudinẽ
pedũ. pͥmꝰ osum eqͥtandi in currꝰ inue¬
nit. ¶ Erissipila putredo uł sanies hãc
ceslonẽ latins sacrũ ignẽ appellant .i.¬

Expanded text:
filius Vulcani et Palladis; cum enim Vulcanus Palladem de concubitu appeteret et illa eum sperneret, in illa contentione Vulcanus misit buit draconteos, ad celandam turpitudinem pedum primus usum equitandi in curru invenit. E 113 ERISIPILA, putredo vel sanies. Hanc passionem Latini sacrum ignem appellant, i
Abbreviated transcription (Latin):
futõ. ¶ Itẽ a facio facesso. sis. facessi. fa¬
cessitum u̾bũ desid̾atm̃ .i. cũ desid̾io facere.¬
¶ It̃ facessere .i. desin̾e. cessare. reced̾e. ⁊ dr᷑
facesso .i. facere tesso. uñ prudẽtiꝰ in libro
hymnoꝵ. facessite inquit ne meã gͣuẽt
est factꝰ actꝰ faciendi uł passio fiendi
fcm̃ qñ fit. ⁊ inde facticiꝰ. a .uii. uñ nom̃

Expanded text:
futuro. Item a facio facesso -is -cessi -cessitum, verbum desiderativum, idest cum desiderio facere; item facessere idest desinere, cessare, recedere, ut dicatur facesso idest facere cesso, unde Prudentius in libro Ymnorum ‘facessite inquit ne vestram gravet est factus actus faciendi vel passio fiendi, factum quod fit; unde facticius -a -um, ut nomen
Abbreviated transcription (Latin):
siane q ab eo ruens. Uñ h euroaust. tri.
lentꝰ quie nit᷑ eurũ ⁊ austrũ. ¶ Eolus fu¬
itres uentoꝵ. quiq ex insulaꝵ nebuł. ⁊ ex
ebuillitõe ecyne ⁊ agitatõe fumi sedens
in arce sua p̾dicebat flabra uentoꝵ futã.¬
⁊ ab imꝑitis uisus ẽ in sua potestate habe¬
dc̃a est regio iuxta ciliciam eolia qr ibi re¬
gnauit. ⁊ in ea sunt q̃dam insule. ⁊ appel¬
lant᷑ similr̾ eolie ab eolo qui fuit rex uẽ¬
toꝵ. et eedẽ dixt᷑ uulcanie qr ardeant
sicut enhna. ⁊ q̃lib habet ꝓpriũ nomen
uit. geramq sit collis emmentissimꝰ strin¬
gule. didime trifusa festia. fenitusa. ennii¬
mons. st̾mpades. ⁊ ab eolus uł eolia. eolius
cirre a stupore ⁊ admiratõe hõim qui uidẽ¬
tes eam. ⁊ eius monstrifas mutatõnes.
q quosdam mnutabat in sues. quosdam
in canes. quosdã in leones. uł in alia aĩa-¬
lia. stupentes dicebant. ee. ⁊ iñ dcã ẽ cea.
⁊ ip̃a insula in qͣ morabat᷑. uñ eeus. a .u.

Expanded text:
quasi ab eo ruens, unde hic euroauster -stri, ventus qui est inter eurum et austrum. E 87 EOLUS fuit rex ventorum qui, quia ex insularum nebulis et ex bullitione Ethne et agitatione fumi sedens in arce sua predicebat flabra ventorum futura, ab imperitis visus est in sua potestate dicta quedam regio iuxta Ciciliam Eolia, quia ibi regnavit; et in ea sunt novem insule et appellantur similiter Eolie ab Eolo qui fuit rex earum, et eedem dicuntur Vulcanie, quia ardeant sicut Ethna; et quelibet habet suum proprium nomen, vit, Geram quia sit collibus eminentissimis, Strongile, Didime, Erifusa, Festia, Fenicusa, Euoninom, Stipodes. Et ab Eolus vel Eolia eolius Circe a stupore et admiratione hominum qui videntes eam et eius monstriferas mutationes, quia quosdam mutabat in sues, quosdam in canes, quosdam in leones vel in alia animalia, stupentes dicebant ‘eee’; unde dicta est Eea et ipsa insula in qua morabatur, unde eeus -a -um,
Abbreviated transcription (Latin):
mibiio ⁊ ei ant duo gen̾a unũ lineũ et
liplex qd sacercotes habebant. ad ex diũ¬
ls coloub auro genimisq atextũ hñs in
uteqi hiño lapides ouos smaragdmos
⁊ ephot alio noie drͣ epinderinas. ¶ It̃ ab
epy ⁊ oda dr᷑ epodon lib̾ oratii .q. epyodon
.i. supͣ odas. siquidẽ post odas illud opus
fecit. uł epodon .q. ypodon .i. equestre. y¬
pos .n. equus eq̃stre ideo qr ad mod̃ eqͥ¬

Expanded text:
mbitio et erant duo genera, unum lineum et simplex quod sacerdotes habebant, aliud ex diversis coloribus auro gemmisque contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos ephot alio nomine epindutias. Item ab epy et oda dicitur epodon, liber Oratii, quasi epy odon, idest super odas, siquidem post odas illud opus fecit; vel epodon quasi ypodon, idest equestre: ypos enim est equus, equestre ideo dicitur q
Abbreviated transcription (Latin):
tiui: int̾ eo salutatio cunctatim. uł ab ho¬
nostis appetebat᷑ uideat ergo quilibet ⁊
caute caueat ⁊ intendat ꝙ cunctor a¬
ris pro morari ⁊ dubitare cũ om̃ĩb
suis apõis debet scribi ꝑ u. s conctor a¬
ris pro inquirere debet scribi ꝑ o. ¶It

Expanded text:
us ‘inter eos saltatio cunctatim vel ab honestis appetebatur’. Videat ergo quilibet et caute attendat quod cunctor -aris pro morari vel dubitare cum omnibus suis compositis debet scribi per u; contor -aris pro inquirere, de quo superius t
Abbreviated transcription (Latin):
fic̾e. ut ibi. obire magna tonantis. Iussit
diem obire. ⁊ obire .i. mori. s differunt.
obire ẽ in itin̾e mori ubicũq. ¶It̃ mo¬
ri ꝯmune ẽ bestiis ⁊ hoĩb ⁊ bonis ⁊ ma¬
lis. s obire tm̃ ꝯuenit hoĩb ⁊ tm̃ bonis.

Expanded text:
perficere, ut ibi ‘magna tonantis iussit diem obire’; et obire idest mori, sed differunt: obire est in itinere, mori ubique; item mori commune est bestiis et hominibus et bonis et malis, sed obire tantu
Abbreviated transcription (Latin):
fit supͣ ignẽ causa exeundi fumum. et
epicaustoriũ dr᷑ locus suꝑunguẽtoꝵ
ubi se ungebant ad ignem. ⁊ ubi un¬
⁊ dr᷑ locus discernendi causas. ⁊ ĩ qua¬
libet istaꝵ significatõnũ accipit᷑ com
retent̾ in passione scĩ thome. caustos

Expanded text:
fit supra ignem causa exeundi fumum; et epicaustorium dicitur locus unguentorum ubi se ungebant ad ignem; et tur locus discernendi causas; et in qualibet istarum significationum competenter accipitur in Passione sancti Thome. Caustos
Abbreviated transcription (Latin):
ad scindendũ ligna. ⁊ ad firmande
stilũ in ferram̃to aliquo uł i alati
similit̾ a coeo qr coeat in sũmitat.
tari. ad cuiꝰ similitudinẽ dicũt᷑ anti
in expeditõem dͥ. ⁊ a cuneꝰ us ar¬

Expanded text:
ad scindendum ligna et ad firmandum stilum in ferramento aliquo vel alia re, similiter a coeo quia coeat in summitate,tari, ad cuius similitudinem dicunt cuneum in expeditione dici. Et a cuneus
Abbreviated transcription (Latin):
sinus uł g̾minũ. ¶Itẽ ab ethis ⁊ poio
⁊formatio moꝵ in qͣ hõis ꝑsonam fin¬
gimꝰ pro expͥmendis affectib etatis stu-¬
dii. fortitudinis leticie. sexus memo¬
rie audacie. ¶hec ethalia .e. regio uñ
fuit yole quã rapuit hcules uñ eth¬
ut duris carnib sr̃adiecta citiꝰ illas co¬
hinc ⁊̃ grece ciconia dr᷑ eusebes .i. bone
pietatis. ferunt .n. qd̾ sit alita a parẽti¬
um belle. Nam belle hoc excute totũ.
¶ Eusis fluuius ẽ caucaseis montib. c̃
iupit̾ rapuit. ⁊ ab ea t̾ciã partẽ mũdi¬
¶ eufrates. tis. uł te. ⁊ hic eufrate uel
tes. mesopotamie de paradyso exiens
copiosissimis gẽmis qui ꝑ mediã ba¬

Expanded text:
sinus vel gremium. Item ab ethis et poio conformatio morum in qua hominis personam fingimus pro exprimendis effectibus etatis, studii, fortitudinis, letitie, sexus, meroris, audacie. E 143 Hec ETHALIA -e, regio unde fuit Yole quam rapuit Hercules; unde ethut duris carnibus superadiecta citius illas coHinc etiam grece ciconia dicitur eusebes, idest bone pietatis; fertur enim quod sicut alitur a parenti9 ‘euge tuum et belle. Nam belle hoc excute totum’. E 150 EUSIS, fluvius caucaseis montibus fusIuppiter rapuit et ab ea tertiam partem mundi EUFRATES -tis vel -te vel hic Eufrate -tes, fluvius Mesopotamie de paradiso exiecopiosissimus gemmis, qui per mediam Ba
Abbreviated transcription (Latin):
qui talẽ infirmitatẽ patit᷑. qd̾ ⁊ morro¬
gat pro urina. ¶Itẽ emorrois dr᷑ qͥdã
serpens .q. sanguinolentꝰ qr eius quẽ
merdet totũ sanguinẽ effluere facit.
tois .i. emissio sãguinis per os. hͥ emẽ¬
ttes. tis lapis p̾ciosus sic dc̃s. qr caute
resolut᷑ in colorẽ ueniat sanguinis. Hic
emites alius lapis ebori simil per que
ĩuli candore ⁊ duriciã immirtã pon¬
der. isq put̾ uocat᷑. hic em. feces spesis¬
est pocłi qui uno sp̃u brlrt᷑. Itẽ ab enas¬
emacia .e. qr bis sanguinolenta frã e
li bello forte qui ei ħ nom̃ ĩposuit aliso
sp̃u reuelante qui nouit ibi futurã i¬
guinis effusionẽ. uł dr᷑ sic ab emachor

Expanded text:
qui talem infirmitatem patitur, qui et emorrot per urinam. Item emorrois dicitur quedam serpens, quasi sanguinolenta, quia eius quem mordet totum sanguinem effluere facit. tois, idest emissio sanguinis per os; et hic ematites -tis, lapis pretiosus sic dictus quia cute resolutus in colorem veniat sanguinis; hic emites, alius lapis ebori similis parioque similis candore et duritia, minor tamen pondere, isque purus vocatur; hic emistes species pocEmathia -e quia bis sanguinolenta facta ecivili bello; forte qui ei hoc nomen imposuit aliquo spiritu revelante novit ibi futuram sanguinis effusionem; vel sic dicitur ab Ema
Abbreviated transcription (Latin):
mos filios de uiro ioseph peperis
est ⁊ aractica t̾ra. ¶hec elissa. se. fuit ꝓpͥ¬
um nom̃ didonis q̃ dcã ẽ dido ab euentu
.q. uirago qr uirilit̾ se int̾fecit. uñ elissei
grece. Elasis grece agitatio: Uñ elasius
agitator. Elesion grece. lat̃ dr mons. uñ

Expanded text:
os filios de Ioseph peperissest et Attica terra. E 41 Hec ELISA -se fuit primum nomen Didonis, quia d virago, quia viriliter se interfecit. Unde Elisei grece. E 43 ELASIS grece agitatio, unde elasius, agitator. E 44 ELEFION grece dicitur mons. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dr᷑ hoc eliotropiũ q̃dam ħba q̃ soł montibꝰ
apit ⁊ in sero claudit cũ sol occubu̾it.
ip̃a est quã latini intibam siluaticã uo
dmi gemma q̃ ẽ ualde clara ⁊ pspicula. q̃
uib sainguineo colore. s ext᷑ aquam
Niedi speculi solẽ accipit. ⁊ inieit
la edem lapsde p̃ cioso ꝯ eliotropiꝰ. ii.¬

Expanded text:
r hoc eliotropium, quedam herba, quia solis motibus aperit et in sero claudit cum sol occubuerit; ipsa est quam Latini intibum silvaticam vocedam gemma valde clara et perspicua que mutat sanguineo colore, sed extra aquam in modum speculi solem accipit. Invenitur pro eodem lapide pretioso hic eliotropius
Abbreviated transcription (Latin):
niani dcĩ st̃ quidam heretiti a quodã
ermogene qui mat̾iam ñ nat᷑am in¬
troducens deo nato eam ꝯꝑauit ma¬
trẽq elementoꝵ ⁊ deam asseruit qͦs
orti monachos tm̃ recipiunt. ꝯiugia
respuũt. regna celoꝵ paruulos hab̾e¬
ñ credunt. Ercinie aues dcẽ ab irtino
saltu g̾manie ubi nascunt᷑. qͣrũ pẽne
adeo lucent ut cursꝰ uie pateat indici
qui smirneos campos secat fluctibus.
aureis arenis plenꝰ. a quo ⁊ smirma
.ei. ⁊ palus uocata ẽ. uñ smirneꝰ. a .ũ.¬
festũ tauro. imninguat.

Expanded text:
NIANI dicti sunt quidam heretici a quodam Ermogene qui, materiam non natam introducens, deo non nato eam comparavit matremque elementorum et deam asseruit, quoorti; monacos tantum recipiunt, coniugia respuunt, regna celorum parvulos habernon credunt. E 123 ERCINIE, aves dicte ab Ercinio saltu Germanie ubi nascuntur, quarum penne adeo lucent ut cursus vie pateat indicioqui smirneos secat campos, fluctibus aureis et arenis plenus, a quo et Smirna civitas et palus vocata est, unde smirneus festum, tauros impinguat.
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ medicaminis. Enocilis pisies
iptimꝰ ennosigens a habitetar ille io¬
ouitori .s. sigei in quo habebat tẽmplũ
itta troiam. ⁊ ennosigeus int̾r ꝑfie¬
opab en nos q est habitator ꝓfundiꝰ It
al ennios qd est habitator ⁊ pheos quod
habuit filiũ de urina deoꝵ quos hospi¬
tatꝰ fuerat .q. habitatõ pinguedinis. ꝑ
que tra intellr̃ que est pinguis. ¶ h en¬

Expanded text:
genus medicaminis. E 81 ENOCILIS, piscispostea edificavit Cain. E 79 ENOS, lontorii in quo habebat templum iuxta Troiam. Vel Ennosigeus interpretacheus, idest habitator profundi. Item ab ennos, quod est habitator, et pheos, quod habuit filium de urina deorum quos hospitatus fuerat, quasi habitator pinguedinis, per quam terra intelligitur que pinguis e
Abbreviated transcription (Latin):
demptor humani gen̾is. qr cũ pͥus suũ
fuiset ĩ amisit in tnͣsgͥssione p̾cepti
eius. Emo cũ om̃ib suis ꝯpõis est actm̃.
⁊ corripit.e. in p̾senti. s in p̾tito ꝓducit.
apoͣ tñ .e. in p̾senti mutant in .i. correp¬
tam. ¶Itẽ om̃ia faciũt p̾t̾itũ in emi. ⁊¬
⁊ supinũ in emptũ. ¶ Emeras int̾pt᷑¬

Expanded text:
demptor humani generis, quia, cum prius suum fuisset, illud amiserat in transgressione precepti eius. Emo cum omnibus suis compositis est activum et corripit e in presenti sed in preterito producit. Composita tamen e in presenti mutant in i correptam. Item omnia faciunt preteritum in emi et supinum in emptum. E 51 EMERAS int
Abbreviated transcription (Latin):
uł it̾m .Iu. dũ ẽ in itin̾e atq obit̾ faciẽ
liuit .i. ĩt̾im. ¶ It̃ ab eo hec unda. de.
⁊ ẽ unda suꝑior pars aq̃. suꝑior li qͦr
qr semꝑ in motu est. s aqͣ ẽ statiua et
sine motu eqͣlis. s unda ꝑ se ñ ẽ aqua.
s aqͣ in quodam motu ⁊ agitati ͤ. quia
ab eundo unda uocata ẽ .q. eunda. qͥa
semꝑ ẽ in motu. uñ ħ undula. le.di. ⁊¬

Expanded text:
st interim dum est in itinere: ‘atque obiter faciem linit’, idest interim. Item ab eo hec unda -e, et est unda superior pars aque, superior liquor qui semper in motu est, sed aqua est stativa et sine motu equalis; sed unda per se non est aqua, sed aqua in quodam motu et agitatione, quasi ab eundo unda vocata, quasi eunda, quia semper in motu est; unde undula di
Abbreviated transcription (Latin):
temploꝵ. anguis aquarũ. serpens terre.
dũ .n. ẽ in templo ꝓpͥe dr̃ draco. dũ ẽ ĩ aqͣ
ꝓpͥe anguis. dũ ẽ in t̾ra ꝓpͥe serpens. unde
fer uexillarius. signifer. qui fert uexillũ
ubi depictus ẽ draco. ⁊ hec dracona. ne. u
esmodũ colubri. ⁊ similitudinẽ draconis

Expanded text:
 serpens terre; dum enim est in templo proprie dicitur draco, dum est in aqua proprie anguis, dum est in terra proprie serpens. Unde fer, vexillarius, signifer qui fert vexillum ubi est depictus draco; et hec dracona -e, uxoad modum colubri et similitudinem draconis
Abbreviated transcription (Latin):
.i. u̾mis capitis. unde ⁊ dicimꝰ colorem
capitis emigͣneũ eẽ. ¶ ħ emphiteosis.
sis .i. melioratio siue ꝯtractꝰ melioratio¬
nis. ut cũ qͥs dat agrũ suũ alicui ut ex¬
colat ⁊ melioret illũ iste dat agrũ in
positio. ⁊ inde ħ ⁊ hec emphiteota. te. em¬
phiteota qui rem accipit iñ emphiteo

Expanded text:
S, vermis capitis, unde et dicimus dolorem capitis emigraneum esse. E 62 Hec EMPHYTEOSIS -sis, idest melioratio sive contractus meliorationis, ut, cum quis dat agrum suum alicui ut excolat et melioret illum, iste dat agrum suupositio. Et inde hic et hec emphyteoteta vel emphyteota, qui rem accipit in emphyteo
Abbreviated transcription (Latin):
ria. ⁊ mobilr inuenit᷑ declinatum.
dem sensu. ⁊ est elbus uł elbidus
uñ elbole uł elbile dicũt᷑ uites uł uue.
neqz purpuree neqz nigre. nec albe quas
qͥdam uarias uocant. hic elleborꝰ fłus
dam h̾ba que ccͣ illd̃ flum̃ plurimum
nascit᷑. hũc romani noratrũ dicũt qr
sumptꝰ in potu m̃tem in sanitatem re¬
ducit. ¶Elensis .ci. ẽ in qua coutur
ceres. uñ elensinꝰ. a .uii. elch̾e euocare.

Expanded text:
 mobiliter invenitur declinatum. dem sensu. Et est elbus sive elbidus Unde elbole vel elbide dicuntur vites vel uve neque purpuree neque nigre neque albe quas quidam varias appellant. E 32 Hic ELLEBORUS dam herba quia circa illum fluvium plurimum nascitur. Hoc Romani veratrum dicunt quia, sumptum in potu, mentem in sanitatem perducit. E 33 ELEUSIS, civitas in qua colitur Ceres, unde eleusinus -a -um. E 34 ELCHEN, evocare.
Abbreviated transcription (Latin):
domũ puellas maritatas introducere
re. ¶ Itẽ a duco. eis. hec duca. ce. formu¬
la. duco ⁊põ adduco. cis. ad se duc̾e uł
ad aliũ duc̾ẽ. abduco. cis. seꝑare. ab sen¬
tare ab aliquo. abducit᷑ qͥ ad inhonestã.
ꝓducit᷑ ad studiũ. deducit᷑ ad honorem.
conduco. cis. simul duc̾e̾. uł p̾cio ducere.
losat hospiciũ qui p̾ciũ accipit de eo.
ille aducit qui dat p̾ciũ pro eo ut scola¬
res bonũ. conducũt hospicia. burgẽses

Expanded text:
domum puellas maritatas introducere re’. Item a duco hec duca, idest formula. Duco componitur adduco -cis, ad se ducere vel ad alium ducere; abduco -cis separare, absentare ab aliquo: adducitur quis ad rem inhonestam, producitur ad studium, deducitur ad honorem; conduco -cis, idest simul ducere vel pretio ducere, locat hospitium qui pretium accipit de eo, ille conducit qui pretium pro eo dat, ut ‘scolares Bononie conducunt hospitia, burgenses
Abbreviated transcription (Latin):
dͣ hec eneas. dis. filia uł neptis enee.¶ It̃
inuenit᷑ hic eneꝰ.ei. ⁊ inde hic enides. de.
⁊ subtracta. de. silła ab eo qd̃ deb̾e̾t dͥ ene¬
ides. fit hec eneis. idis.i. filia uł neptis¬
enei. s iam hoc noie magis utim᷑ pro hy¬
storia facta de enea. uñ lib̾ uirgilii sic
intitulat᷑. Incipit eneis uirgilii.
itus ẽ uia qua iri ab hoĩe quaqmu̾sum
n ẽ locus tͣnsitu facilis. uñ ⁊ eũ apel¬
Quꝰ aditũ. Itiner ẽ iter longe uie ⁊ ip̃e
AMambulandi ut quo uelis ꝑueni

Expanded text:
ur hec Eneas -dis, filia vel neptis Enee. Item invenitur hic Eneus -i, et inde hic Enides -e; et, subtracta ‘de’ sillaba ab eo quod deberet dici Eneides, fit hec Eneis -dis, idest filia vel neptis; sed hoc nomine iam magis utimur pro historia facta de Enea, unde liber Virgilii sic intitulatur: ‘incipit Eneis Virgilii’.Itus est via qua iri ab homine quaquaversum enim est locus transitu facilis, unde et eum appellamus aditum, itiner autem est itus longe vie et ipse labor ambulandi ut quo velis perven
Abbreviated transcription (Latin):
unda undo. das. qd̾ ñ ẽ in usu. s ꝯpo᷑
bundans. ⁊ hin hũnde. ⁊ habundanter.
⁊ iñ ꝙ quidã dicunt habundare diua¬
bundare ⁊ hũndus aspirari in pͣ ꝙ oĩ
re repleri stagnare. si inueniat᷑ cũ ac
dare retro undare. reu̾ti. redire. ⁊ est ren
do neu. cũ om̃ib suis ꝯpositis. Eo apõ¬

Expanded text:
unda undo -as quod non est in usu, sed componitur abundans, et hinc abunde, idest abundanter. Et vide quod quidam dicunt abundare derivabundare et abundus aspirari in prima silre, repleri, stagnare: si invenitur cum acc-as, retro undare, reverti, redire. Et est undo -as neutrum cum omnibus suis compositis. Eo co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ atͣiũ. qr minime licebat a licui a dire
locũ illũ nͥ summo pontifici ¶ It̃ ꝯpoͣ
abeo. is. longe ab aliquo reced̾e. uñ hec
al itio. nis. retessio. uñ terꝰ in t̾cia come¬
dia ꝓpt̾ ħ turba atq abitio uenit. ⁊ ẜ
si nũ ħ abies. etis. ⁊ dr̃ ab abeo qr cito

Expanded text:
arium, quia minime licebat alicui adire locum illum nisi summo pontifici. Item componitur abeo -is, longe ab aliquo recedere, unde hec abitio -nis, recessio, unde Terentius in tertia comedia ‘propter hec turba atque abitio venit’; et s
Abbreviated transcription (Latin):
uñ dĩ hoc electrũ qr ad radios solis cla-¬
rius auro argentoq refulgeat. et sunt
tria gen̾a electri. Unũ genꝰ ẽ gũmi qd̃
argenti una. t̾cium ẽ metallũ qd̃ nat᷑a¬
lit inuenit᷑ ⁊ p̾cio habet᷑. ¶ Itẽ ab elios
⁊ polis qd̾ est ci. dr̃ ħ eliopoł urbs egypti¬

Expanded text:
unde dicitur hoc electrum quia ad radium solis clarius auro argentoque eluceat. Et sunt tria genera electri: unum genus est gummi quod argenti una; tertium est metallum quod naturaliter invenitur et pretio habetur. Item ab elios et polis, quod est ci
Abbreviated transcription (Latin):
hõis .s. drames in t̾entio. Incubi st̃ satiri
uł siluestres homines quos pilosos ysaias
bunal eburneũ in quo ꝯsules sedent. Pro¬
mos grece latine dr᷑ cursus ⁊ uelocitas
uł curuitas appellat᷑. uñ hic dromedus. ⁊
ħ dromeda qd̾dam genꝰ cameloꝵ minoris
quid̾ stature s uelocioris. uñ a uelocita¬
te currendi nom̃ hũit. uñ ħͥ dromedarius
uis ⁊ uelox in cursu. Sz qr de nauibus
strumentoꝵ eaꝵ. Musculus dr᷑ parua n¬
uis. barcha nauis m̾catoria uł q̃ m̾̃ces
exportat ad lictꝰ. Dromo longa nauis
uelox. paro nauis pirotaꝵ. mioparo na¬
uis ex uimine ⁊ corio ꝯtextexta. uñ les¬
tur in hystoria gens saxonũ er niopa¬
parati telo uł telonis uelox nauis. cara¬
bus .ui. eaupłs. lembꝰ lembłs. scapha liu¬
ter teł lintͥs caudea qr longa ad instar
taude. legia qr legat .i. tnͣseat aqͣs. uł le¬
gat .i. colligat aqͣs ante se. liburna qͥa
lib̾e̾ currat. partes nauis st̃ hee: puppis
post̾ior pars. prora ant̾ior pars. carina

Expanded text:
hominis; sed dracones in Ieremia incubi sunt, satiri vel silvestres homines quos ‘pilosos’ Ysaiasbunal est eburneum in quo consules sedent. D 102 DROMOS grece, latine cursus et velocitas vel curvitas appellatur, unde hic dromedus vel hec dromeda -e, quoddam genus camelorum minoris quidem stature sed velocioris, unde a velocitate currendi nomen habuit; unde hic dromedarius, vis et velox in cursu. Quia de navibus strumentis dicamus: musculus dicitur parva navis; barca navis mercatoria vel que merces exportat ad litus; dromo longa navis et velox; paro navis pyratarum; mioparo navis ex vimine et corio contexta, unde legitur in Hystoria ‘gens Saxonum in miopaparati’; celox vel celonis velox navis, carabus, caupulus, lembus, lembulus, scapha aliter vel lintris, caudea quia longa est ad instar caude, legia quia legat, idest transeat, aquas, vel legat, idest colligat aquas ante se, liburna quia libere currat. Partes navis sunt puppis, posterior pars; prora, anterior pars; carina,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpõ indureo. es. addureo. res. a quib neͥ
duresco. cis. induresco. cis. addiuresa e¬
dorsum. si. ⁊ ẽ dorsum a ceruite ulg a
renes .q. duxsũ. qr illa pars corpors e
durior ad modũ saxi fortis ad pornc
in luctando qͣs gͤti palim dĩtunt spi
ceteras corporis partes ⁊ adorul
dorsatus dr̃ equus ab añrior paul¬
so. as. suꝑ dorsũ impoñe qd̾ uilg

Expanded text:
 indureo -es, addureo -es, a quibus inchoativa duresco -is, induresco -is, adduresco -hoc dorsum -si, et est dorsum a cervice usque ad renes, quasi dursum, quia illa pars corporis est durior ad modum saxi, fortis ad portanin luctando, quod Greci palim dicunt; spina ceteras corporis partes. A dorsumdorsatus dicitur equus ab anteriori; indorso -as, super dorsum imponere, quod vulg
Abbreviated transcription (Latin):
płis nui. ⁊ differt a milia. Nam mille
copulant millenariũ. milia u̾o płes mil¬
lenarios copłant indet̾minate. Uñ reci¬
ꝑit ħ adiiucta duo milia. tria milia. ⁊
pͣ ẽẽ oratio. ⁊ tunc sic ꝯstruit᷑ duo mili

Expanded text:
is et differt a milia. Nam mille copulat millenarium, milia vero plures millenarios copulat indeterminate, unde recipit hec adiuncta: duomilia, triamilia; et potest esse oratio et tunc sic constr
Abbreviated transcription (Latin):
ne dr᷑ emꝑirica .i. exꝑiens. hinc emꝑiei
sectant᷑. ¶hec empilensia quedã pas¬
sio sic dc̃a qr mentẽ app̾hendens pariter
⁊ corpꝰ possideat. greti .n. app̾hensionẽ
empilensiam uocãt. hec passio dr᷑ cadu¬
ca. ⁊ laruatio ⁊ morbus comitiał. qr apd̃
gentiles cũ comitõꝵ dies cuiqͣm accidis¬
set comitia dimittebant᷑. uł qr ex timo¬
re ul u̾adia repulse incomitꝰ sepe illũ
morbũ incurrebat cui tanta ius ẽ ut
homo ualens ⁊cidat ⁊ spumet. hũc uul¬
gus limaticũ uocat. qr ꝑ lune cursũ ei

Expanded text:
 experiens; hinc empirici res. E 53 Hec EPILEMSIA -e, quedam passio sic dicta quia mentem appendens pariter etiam corpus possideat; Greci enim appensionem epilemsiam vocant. Hec passio dicitur caduca et larvatio et morbus comitialis quia apud gentiles, cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur, vel quia ex timore vel verecundia repulse in comitiis sepe illum morbum incurrebant, cui tanta vis est ut homo valens concidat et spumet. Hos vulgus lunati
Abbreviated transcription (Latin):
Instr̃a nauis st̃ ħ amplustre .i. gub̾natu¬
lum. autenne corde ille q̃ ante ãnẽ st̾
posite uł̾ ꝑtite a quib uela dependent.
tͣnstra sedilia uauiũ. forus foram̃ illud¬
ꝑ quod ꝑ quod remus emittit᷑. malꝰ ar¬
bor. carchensiũ sũmitas mali in qͣ cor
star uexilli malo superponit᷑. ⁊ scd̾m uẽ¬
tũ mouet᷑. cãs istoꝵ ⁊ origines istoꝵ¬

Expanded text:
nta navis sunt hec: aplustre, gubernaculum; antemne, corde ille que ante amnem sunt posite, vel pertice a quibus vela dependent; transtra, sedilia navium; forus, foramen illud per quod remus emittitur; malus, arbor; carchesium, summitas mali in qua corstar vexilli malo supponitur et secundum ventum movetur. Causas et origines isto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑadoxa dc̃a uł sentẽtie ad mundanam
mag̃ dubius dubiissimꝰ. Uñ dubie ma¬
gis dubie dubissime adu̾b̾. ⁊ ħ dubietas
tis. ¶ It adubito dubitans. ⁊ ꝯꝑat᷑
ponit᷑ indubitans .i. ñ dubitans. ⁊ simłr
ꝯparat᷑. ¶ Itẽ a dubito dubitatꝰ.a.ũ.
qd̾ in actiua sigͦne inuenit᷑. ⁊ apoꝰ in

Expanded text:
paradoxa dicta vel sententie ad mundanam magis dubius, dubiissimus, unde dubie, magis dubie, dubiissime; et hec dubietas -tis. Item a dubito dubitans, et compaponitur indubitans, idest non dubitans et similiter comparatur. Item a dubito dubitatus -a -um, quod in activa
Abbreviated transcription (Latin):
dũ totũ p̃beat qd̾ ñ ẽ cũ sit nudꝰ. alii dirt
ꝙ sit ⁊positũ induo ab in ⁊ duo. aliĩ ab
in ⁊ dorsũ. alii ab in ⁊ suo. mutata s. in
duo hoc indum̃. nis. qͥcqͥd induimꝰ. Io¬
sephus in .xuiii. qñ ciuitatẽ intbat
pͥuatis induminib utebat᷑. Uñ hoc in¬
dum̃tũ. ti. ¶ It̃ ab induo plr̾ hee indu¬
scrpentũ. cedem exiiuiẽ qr exiuint᷑. sic̃

Expanded text:
videndum prebeat, quod non est cum sit nudus. Alii dicunt quod sit compositum induo ab in et duo, alii ab in et dorsum, alii ab in et suo, mutata s in dduo hoc indumen -nis, quicquid induimus; Iosephus in XVII ‘quando civitatem intrabat privatis induminibus utebatur’; unde hoc indumentum -ti. Item ab induo pluraliter hee indus
Abbreviated transcription (Latin):
natura. uñ enidogenitꝰ.a .uiii.i. naturał.
⁊ hinc endogenice .i. naturalit̾. ¶ Hoc
enignia. tis.i. sermo figuratiuꝰ uel ob¬
scura locutio. siue similitudo. uł q̃o obs
curꝰ ⁊ occulta que difficile intelligit᷑
cibus ⁊ de forti egressa est dulcedo. sig¬
nifizaris ex ore leonis fauũ ẽẽ extraitͥũ.

Expanded text:
natura, unde endogenicus -a -um, idest naturalis et hinc endogenice, idest naturaliter. E 71 ENIGMA -tis, idest sermo figuratus vel obscura locutio sive similitudo vel questio occulta et obscura que difficile intelligitur cibus et de forti egressa est dulcedo’ significans ex ore leonis favum esse extractum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hec dumositas. tis. ¶ It̃ a dumꝰ hoc
dumetũ locus dumo plenꝰ. qd̾ ħ dumi
inꝯ. as .i. spinare. uñ dumeo. mes. mui.
.i. ẽẽ uł fieri spinosũ. a quo dumesco ĩ
choactiuũ ut iste ager dumescit .i. inci¬
pit ẽẽ dumosus.

Expanded text:
 hec dumositas -tis. Item a dumus hoc dumetum, idest locus dumo plenus, quod dumo -as, idest spinare, unde dumeo -es -ui, idest esse vel fieri spinosum, a quo dumesco -scis inchoativum, ut ‘iste ager dumescit’, idest incipit esse dumosus.
Abbreviated transcription (Latin):
as .i. differre ꝑ inducias. uł inducias fa¬
cere uł ꝯstituere. ꝑduco. cis .i. ꝑfecte du¬
c̾e uł iung̾e. produco. cis .i. ꝓcul ducere
ul̾ absentare. ⁊ extend̾e ⁊ prolongare
Seduco. cis. seorsum duce cã ꝯsiliandi.
⁊ ꝯciliandi. qd̾ sepe fit ad decipiend̾. Uñ
seduc̾e po᷑ pro decipe. ⁊ separare. Subdu¬
co. cis. idem qd̾ seduc̾e uł subtꝰ duc̾e uel

Expanded text:
st differre per indutias vel indutias facere et constituere; perduco -cis, idest perfecte ducere vel inungere; produco -cis, idest procul ducere et absentare et extendere et prolongare, vel seduco -cis, idest seorsum ducere causa conciliandi, quod sepe fit ad decipiendum, unde seducere ponitur pro decipere et separare; subduco -cis, idem quod seducere, vel subtus ducere vel
Abbreviated transcription (Latin):
uir recte głe .s. recte credens et ut credit
uiuens quo nõie ñ pͣ uocari qui alit̾ ui¬
uit qm̃ credit. uñ ħ orthodoxa. xe .i. fe¬
mina recte głe̾. ⁊ orthoxia .e.i. recta glo
s de hoc satis diximꝰ cũ tͣctabat᷑ de ce¬

Expanded text:
icet recte credens et ut credit vivens, quo nomine non potest vocari qui aliter vivit quam credit; unde hec ortodoxa -e, femina recte glorie, et ortodoxia -e, idest recta glorsed de hoc satis diximus cum tractabatur de ce
Abbreviated transcription (Latin):
tate uix humanis aspectib pateant.
uñ ⁊ m̾idiana pars dr᷑. ibices aues uõ¬
cant que in nilo fluento habitant. de
culminib sese p̾cipitãtes in suis se cor¬
est uid̾e. qr solo uisu accendit᷑ ad lecaci¬
tatẽ. ¶Dor urbs quondam poũtiss
postea ali. erode rege uidee in honorem
cesaris augusi cesaria dĩ dor fuit filius

Expanded text:
e vix humanis obtutibus pateant; unde et meridiana pars ibices aves vocat que in Nili fluentis habitant. De cacuminibus sese precipitantes in suis corest videre, quia solo visu accenditur ad lecacitatem. D 85 DOR, urbs quondam potentissima; postea ab Erode rege Iudee in honorem Cesaris Augusti Cesaria dicta es
Abbreviated transcription (Latin):
p᷑ tũ sub ⁊ dĩ subdolus. a .uiii. latenter
sine dolo .i. etas iuuenis. ingeniũ. origo.
ꝓgenies. ꝓpͥe tñ ẽ indoles signũ uł indici¬
um futẽ ꝓbitatis. qd̾ sepe ꝑpendit᷑ a qͥb¬
dam pu̾is. qd̾ aũt di᷑ indoles.q. interius
uł inde olens ethĩa ẽ ñ ꝯpõ. Doleo ꝯpo̾ cõ
re cessare. uñ ouidiꝰ de remediis. uincula

Expanded text:
 cum sub et dicitur subdolus -a -um, latenter sine dolo, idest etas iuvenilis, ingenium, origo, progenies; proprie tamen est indoles signum vel indicium future probitatis quod sepe perpenditur in quibusdam pueris; quod autem dicitur indoles quasi interius vel inde olens etre, cessare, unde Ovidius De remediis 294 ‘vincula
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ad denotand̾ qͥd qͦ tp̃r sit actũ. ⁊ inoleuit
talis ꝯsuetudo a romanis ⁊ talis appella¬
tõĩs ab eo ratõ ab eis sumpsit exordiũ.
Romani . n. debellato orbe ⁊ sibi tributa-¬
rio fcõ tͥplicẽ ordinẽ tempoꝵ ad triplex
edictũ in uniu̾sos ditõi eorũ. subditos ut¬
semꝑ infra qͥndecim annos auro. argento.
ere. ferro. tributa solu̾ent. ⁊ ħ tali ordĩe.
ꝯstituerunt .n. romani sic uͭ in pͥmo qͥnquẽ¬
nio solu̾ent aurũ ⁊ argentũ ad sustentãd̾
rẽpublicam. ⁊ ita illi qͥnq anni pͥma ĩ. itõ
ymagines illustrib uiris qͥ prom̾uerãt ad
depingenda fortia fcã eoꝵ ut eẽnt in ric-¬
moria. uñ finitis pͥmis qͥnq ãnie inn¬
cipio sexti anni fiebat edictũ i d. ũc

Expanded text:
nte ad denotandum quid quo tempore sit actum et inolevit talis consuetudo a Romanis et talis appellationis ratio ab eis sumpsit exordium. Romani enim, debellato orbe et sibi tributario facto, triplicem ordinem temporum ad triplex edictum in universos dicioni eorum subditos ut infra XV annos auro vel argento vel ere vel ferro tributa solverent, et hoc tali ordine: constituerant enim Romani sic, ut in primo quinquennio solverent aurum et argentum ad sustentandam rem publicam et ita illi quinque anni ymagines illustribus viris qui promeruerant et ad depingenda fortia facta eorum ut essent in memoria; unde, finitis primis quinque annis, in principio sexti fiebat edictum
Abbreviated transcription (Latin):
qui u̾tutib ⁊ pͥncipatib p̾eminẽt. qr qͥ
nes uocant᷑. Et noͣ ꝙ domꝰ ẽ unius fa¬
milie habitacłm. sicut uebs uniꝰ ppłi. ⁊
sicut orbis domiciliũ dñs humani ge
remun̾are. ⁊ honorare. ⁊ differt a
dare. qr dare ẽ cũ spe reniun̾atõis. donare
u̾o sine spe remun̾atõis. Nam donare ẽ
rei tnsactio. uñ ⁊̃ dr̃ donare .q. donũ ag̾e
⁊ donatio. q. doni actio. hanc diffa̾m innu-¬

Expanded text:
ncipatibus preminent, qui, quia nes vocantur. Et nota quod domus est unius familie habitaculum, sicut unius populi urbs et sicut orbis domicilium humani generis remunerare vel honorare, et differt a dare quia dare est cum spe remunerationis, donare vero sine spe remunerationis. Nam donare estrei transactio, unde dicitur donare quasi donum agere, et donatio idest doni actio. Hanc differen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ñ ea̾. ⁊ a dono ħ donatꝰ quidam autor.
linc liber ab eo apositꝰ dr̃ donatus. uñ
li ts donatista. te. qui sequit᷑ donatum
ulsudet in libro eiꝰ. ¶ Itẽ a dono. as. hoc
ĩ mi .i. munꝰ s donũ do̾ munꝰ homini.
tũ denũ ẽ honoriũ. munꝰ debitum ut

Expanded text:
ntrario. A dono hic Donatus -ti, quidam auctor; hinc liber ab eo compositus dicitur Donatus, unde hic et hec donatista -e, qui sequitur Donatum vel studet in libro eius. Item a dono -as hoc donum -i, munus, sed donum Deo, munus homini; item donum honorarium est, munus debitum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ypodromꝰ dr᷑ locus obscurꝰ. ⁊ domꝰ decli
st̃ arcus deambulatorii. super quos
ambulant homines. et scd̃m hoc ypo¬
dromus dr᷑ ab ypos qd̃ est sub ⁊ dromos
quod est curuitas. uel ab yper quod
est supra et dromos quod est cursus.
nua desuper homines currunt et
ambulant.

Expanded text:
hyppodromus dicitur locus obscurus et domus declinirca quem sunt arcus deambulatorii super quos amublabant homines, et secundum hoc hyppodromus componitur ab ypos quod est sub et dromos quod est curvitas, vel ab yper quod est supra et dromos quod est cursus, quia desuper homines currant et ambulent.
Abbreviated transcription (Latin):
acc̃is. uno designante rem in qmͣ tͣnͣsit
actus tñsit in rem alt̾ius acc̃i. ut doceo
te gͣmaticam.
uñ hic dolor oris. ⁊ hĩc dolorosus.
a occulta blandis sermonib a dornata cal¬
liditas mentis. ⁊ dr̃ sic qr dolorem ĩferat
uł dr᷑ dolus a deludẽdo .q. delus qr deludat
et decipiat ⁊ fit dolus aĩo infidie loco ł
celo. fraus circa fidem mutuata. uñ do¬
losus. a .uiii. insidiosus uł malignꝰ qr de¬
ludat. ut .n. decipiat occultã maliciam
blandis sermonib adornat. ⁊ ꝯꝑat᷑. uñ¬

Expanded text:
accusativis, uno designante rem in quam transit actus transit in rem alterius accusativi, ut ‘doceo te gramaticam’. unde hic dolor -ris et hinc dolorosus, a occulta blandis sermonibus adornata, calliditas mentis, et dicitur sic quia dolorem inferat, vel dicitur dolus a deludo, quasi delus, quia deludat et decipiat; et fit dolus animo, insidie loco vel telo, fraus circa fidem mutuatam; unde dolosus -a -um, insidiosus vel malignus, quia deludat: ut enim decipiat occultam malitiam blandis sermonibus adornat; et
Abbreviated transcription (Latin):
di ut risibil aptus rid̾e. gressibił aptꝰ
gradi. Inueniũt᷑ tñ q̃dam alia q̃ sigͣnt
passionẽ ⁊ aptitudinẽ patiendi. ut hec
iia ẽ gradibił .i. apta ꝑ quã aliqͥs gradi¬
st̃. uenientia u̾o a ũbis tnͣsitiuis signi¬
ficant passionẽ ⁊ aptitudinẽ ꝑatiendi.
ationẽ ⁊ aptitudinẽ agendi. ñ semꝑ s¬

Expanded text:
di, ut risibilis, aptus ridere, gressibilis, aptus gradi. Inveniuntur tamen quedam alia que significant passionem et aptitudinem pagradiatur. Venientia vero a verbis transitivis significant passionem et aptitudinem patiendi, actionem et aptitudinem agendi, non sem
Abbreviated transcription (Latin):
dis. didi. ditũ. impon̾e. ĩmitt̾e. insere. in¬
ferre. indic̾e̾. uł induere. uł dice̾. sũ foras
nifestare. uł ꝓcul dare .i. expelse. uñ cͥgꝰ.
ꝓdim̃ atq italis ionge disiungit᷑ oris.
polline sic. Cresus ꝑdet alim tͣnsgͥssꝰ
maxͣ regna. uñ ħ ꝑdix. cis. auis ad eo
fraudulenta ut alt̾i ꝑdici oua dĩpiens
instinctu hãc q̃ fouit relinquũt ⁊ ad
ĩmũda ꝙ mascłs in mascłm insurgit
⁊ obliuiscit᷑ sexũ libido p̾ceps. ⁊ si mascu¬
lus nidũ sue ⁊iugis inuenit: destruit ⁊
nidũ. uł dcã ẽ ꝑdix a ꝑdice nepote deda
p̾rogare. p̾pon̾e ornare. ⁊ cũ pessũ ad¬

Expanded text:
-dis -didi -ditum, idest imponere, immittere, inserere, inferre, indicere, inducere vel dicere sive foras nifestare dimur atque italis disiungimur oris’, polline, scilicet ‘Cresus perdet Halim transgressus maxima regna’; unde perdix -cis, avis adeo fraudulenta ut alteri perdici ova diripiens rali quodam instinctu hanc que fovit relinquunt et ad immunda quod masculus in masculum insurgit et obliviscitur sexum libido preceps, et si masculus nidum sue coniugis invenit destruit et nidum; vel dicta est perdix a Perdice, nepote Dedalprerogare, preponere, ornare; et cum pessum ad
Abbreviated transcription (Latin):
.i. seruꝰ .q. dolosus. ⁊ hic dolo uł dolon.
nis ⁊ st̾ dolones tela absadita in ligne¬
is uaginis. ꝓpt̾ dolũ. ⁊ ipse ligne: ua¬
gine dicũt᷑ dolones int̾ qͣs̃ latet pugi-¬
o sub spetie batuli. ⁊ diet̾ sic qr fallant
⁊ decipiant ferro cũ p̾ferant spẽm lig¬
ni.hos uilgꝰ greco noĩc cros uocãt.i.¬

Expanded text:
 quasi dolosus; et hic dolo vel dolon -nis, et sunt dolones tela abscondita in ligneis vaginis propter dolum et ipse lignee vagine vocantur dolones, inter quas latet pugio sub specie baculi, et dicuntur sic quia fallant et decipiant ferro cum preferant speciem ligni; hos vulgus greco nomine oxos vocat
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ¶ Deror septimꝰ annꝰ remissionis. despotes
dominatores grece. ¶ Deuteron grece:
replicat ea que dcã st̾ ita tam̃ ꝙ noua¬
cunde nuptie. hee dicũt᷑ digamia .e.q
cunt theos uͥ nos dicimus deꝰ. p ⁊̃ e

Expanded text:
D 40 DEROR, septimus annus remissionis. D 41 DESPOTES, dominatores, grece. D 42 DEUTERON grece, replicat ea que dicta sunt, ita tamen quocunde nuptie. Eedem dicuntur digamia -e et cunt Theos ubi nos dicimus Deus pate
Abbreviated transcription (Latin):
xetrus ⁊ ħ diamet̾ .i. recta linea ꝑ cẽtrũ
Di Na in duas eqͣles ꝑtes circulum diui¬
dene ⁊ cũ stasis. qd̾ est statꝰ ⁊ dr᷑ diasta
sis.s. dissensio amicoꝵ. qd̾ quidã seditõ¬
nem uocant. et cũ h̾esis qd̾ est diuisio
⁊ fit hec dieresis .i. duoꝵ uł in duo diui

Expanded text:
metrus et hic diameter -i, recta linea per centrum ducta in duas equales partes circulum dividens; et cum stasis quod est status et dicitur diastasis, scilicet dissensio animorum, quod quidam seditionem vocant; et cum heresis quod est divisio et dicitur hec dieresi
Abbreviated transcription (Latin):
Niamarito cũ nubit. donatio qd datur
eidem ab eodẽ post deuirginatõem. para¬
tern ĩ qd̾ datur eis ab amicis post nuꝑ
tem datur. Et nõ ꝙ antiqͥtꝰ ritꝰ erat uf
maritꝰ ⁊ uxor inuicẽ se em̾ent et dota¬
rent ne uxor uid̾et᷑ ancilla. ⁊ idõ dicũt
dici dotẽ .i. do item. qr p̾cedente ĩ nupti¬
is uiri. donatõe sequit᷑ dos uxoris. Et

Expanded text:
ando nubit; donatio quod datur eidem ab eodem per devirginationem, parafernum quod datur eidem ab amicis post nupttem datur. Et nota quod antiquus ritus erat ut maritus et uxor invicem se emerent et dotarent, ne uxor videretur ancilla, et ideo dicunt dici dotem, idest do item, quia, precedente in nuptiis viri donatione, se
Abbreviated transcription (Latin):
ann Sebat fiebat edcm̃ ut in ill̃
qͥniꝵ aens ai olueret᷑ ferrũ. Ultͣ nume¬
narie mundꝰ expleuit quod a romanis
indictũ ẽ. Sicut .n. romani actiones suas
notabiles ꝑ inditões annotauerunt.
tributa notabilia ꝑ inditiones cõsue¬
uit annotare. Uñ adhuc singłis annis
paschali festo anno dñice incarnatõis
in ce̾o annotat᷑ annꝰ p̾sentis inditõis. su¬
mit aũt ciclus inditõnũ exordiũ ab oc-¬
tauo kl̃ octobris. Indictiones si ꝯsideras
inuenire pot̾is sic sume ãnos dñi qͦtqͦt
fu̾int in p̾senti anno. ⁊ hiis adde tres
annos qui p̾cesserant de inditõe illa
totam hanc sũmam partire ꝑ .xu. ⁊ qͦt
anui remanserint ip̃a est inditõ p̾sen¬
tis anni. ⁊ si nil remansĩt .xuͣ. est indi¬
nũ q̃dam h̾ba q̃ ibi habundat. ¶Itẽ a
dictis uł dictannꝰ. hec dictinna .i. diana
qr ibi colit᷑ uł dictia grece. lat̾ dr̃ rethi¬
a. Iñ dẏana dcã ẽ dictimia .q. rethiaria

Expanded text:
anni fiebat edictum ut in illis quinque annis solveretur ferrum. Ultra numenarie mundus explevit quod a Romanis indictum est. Sicut autem Romani actiones suas notabiles per indictiones annotaverunt, persolvens tributa notabilia per indictiones consuevit annotare, unde adhuc singulis annis pascali festo cum anno dominice incarnationis in cereo annotatur annus presentis indictionis. Sumit autem ciclus indictionum exordium ab octavo Kal. octobris. Indictionem si desideras sic invenire poteris: sume annos Domini quotquot fuerunt in presenti anno et his adde tres annos qui precesserant de indictione illtotam hanc summam partire per XV et quot anni remanserint ipsa est indictio presentis anni, et si nichil remanserit XV est indinum, quedam herba quia ibi abundat. Item a Dictis et Dictannus hec Dictinna, idest Diana, quia ibi colitur; vel dictia grece, latine dicuntur retia, inde Diana dicta est Dictinnia, quasi retiaria,
Abbreviated transcription (Latin):
equs mͦ recipit ⁊ emittit. ¶ Ortonicus
equa mͦ recipit ⁊ emittit.
isco. cis. didici. discitũ .i. cognosce̾.
os uł scĩam accipe. ⁊ inde hic discipłs
Ql oiceit. ⁊ hinc hꝰ discipula. le. ⁊ discipu

Expanded text:
ittit; ortonoycus recto modo recipit et emittit. D 73 DISCO -scis didici discitum, idest cognoscere vel scientiam accipere; et inde hic discipulus, qui discit, et hec discipula -le et discipul
Abbreviated transcription (Latin):
uł ad uituꝑatõem. ut damno te furti.
te furti uł furto. redarguo te furti uel
ma. me. qd̾dã aĩal qͣdrupes ut dicũt ca¬
pͣ ⁊ uidet᷑ ⁊poĩ a de ⁊ manu Iñ dama
.q. dema .q. de manu effugiat. Uñ ħ da¬

Expanded text:
vel ad monitionem, ut ‘damno te furti’ vel ‘furto’, ‘redarguo te furti’ velMA -e, quoddam animal quadrupes, ut dicunt, caprea, et videtur componi a de et manu, inde dama quasi dema, quia de manu effugiat; unde hec da