comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuperant nequaquam ꝑ pollutionem tru¬
cidant. sed perhumilitatem seruant: Nt
infirmũ se animus in temptatione depre¬
hendens. totũ se ad diuinitatis adiutoriũ
conferat: et sui fidutiã funditus amit¬
tat Sicq. fit. ut inde altius deo inhereat.
Vnde se a deo ꝓfundius caecidisse suspira¬
bat. Accessus igitur recessusq dei amen
tt nrã minime cognoscitur: quousq re¬
rum alternantiũ finis ignoratus. Niua et
dedem ꝑtacione incertum est utrum ꝓbedi antru¬
cĩ deosbe dedons nequaquam de prehendiur
utrũ hie dcsertos remunerant : an inua nutri¬
uorult ad patriam per ducant: Nomo ergo
abinternis gaudus semel pulsus. laus as con¬
tra se ianuas secretispiricadis aspitiat. atq
adsemetipsum foraspiectus in carne gemat
et caetitatis suae damna considerans dicͣt: Si
uenerit adme nonuidebo eũ: et siabierit
non incelligã : Acsi aperte deploret dicens:
ost quã semel sponte oculos perdidi. quoni¬

Expanded text:
uperant, nequaquam per pollutionem truuperant, nequaquam per pollutionem trucidant, sed per humilitatem servant, ut infirmum se animus in tentatione deprehendens, totum se ad Divinitatis adjutorium conferat, et sui fiduciam funditus amittat; sicque fit ut inde altius Deo inhaereat, unde se a Deo profundius cecidisse suspirabat. te nostra minime cognoscitur, quousque rerum alternantium finis ignoratur, quia et de tentatione incertum est utrum probet, an trucidet, et de donis nequaquam deprehenditur, utrum hic desertos remunerent, an in via nutriant, ut ad patriam perducant. Homo ergo ab internis gaudiis semel expulsus clausas contra se januas secreti spiritalis aspiciat, atque ad semetipsum foras projectus in carne gemat, et, caecitatis suae damna considerans, dicat: Si venerit ad me, non videbo eum; et si abierit, non intelligam. Ac si aperte deploret, dicens: Postquam semel sponte oculos perdidi, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
et quo meritorũ suorũ passibus graditur. nescit
Sacpe enim donum est graciae: quo diram deputat:¬
Namplerumq gratiã aestimat dona iurtutũ.
ec tamen eisdẽ donis elatus corruit: Plerumq
ueludiram metuit aduersa temptationũ.
et tamen eis dem temptationibus praessus.
aduir tutũ custodiam cautior exsurgit :
Quis enĩ deo se ꝓpinquare non aestimet. cum su¬
pernis excrescere munerib: agnoscit: Cum
uel ꝓphetiae donum. uel doctrinae magiste¬
riũ percipit. uel ad exercendam curationũ
gratiam conualescit : Et tamen saepe mens
dum de uircutis suae securitate resoluitur :
insidiante aduersario in opinatȩ culpȩ te¬
lo perforatur: et inde deo inaeternum lon¬
ge fit : unde ei ad tempus sine cautelae cus
iam gratia diuina non de putet. cum post
experimentũ mundiciae lacessire se carnis
temptationibus uidet: In honesta ad ani¬
mum congeri. et ante cogitationis oculos:
non nulla in ꝓba et inmunda uersari : Et
tamen cum fatigant ista nec superant: nee¬

Expanded text:
et quo meritorum suorum passibus graditur nescit. Saepe enim donum gratiae est, quod iram deputatNam plerumque gratiam aestimat dona virtutum, et tamen eisdem donis elatus corruit. Plerumque velut iram metuit adversa tentationum; et tamen, eisdem tentationibus pressus, ad virtutum custodiam cautior exsurgit. Quis enim Deo se propinquare non aestimet cum supernis excrescere se muneribus agnoscit, cum vel prophetiae donum; vel doctrinae magisterium percipit, vel ad exercendam curationis gratiam convalescit? Et tamen saepe mens, dum de virtutis suae securitate resolvitur, insidiante adversario, inopinatae culpae telo perforatur; et inde a Deo in aeternum longe fit, unde ei ad tempus sine cautelae custjam gratia divina non deputet cum post experimentum munditiae lacessiri se carnis tentationibus videt, inhonesta ad animum congeri, et ante cogitationis oculos nonnulla improba et immunda 298 versari? Et tamen cum fatigant ista, nec s
Abbreviated transcription (Latin):
rales substantiae possidentur Nonnul¬
li enĩ qui terrenarũ rerũ multiplicita¬
te subnixi sunt. qui aliquando multa &
habentib tribuunt. ut ipsi haec cunctis
largius habere uideantur: ita ꝑ uersicũ
uera sapiunt. recta quaedam & iam
rectiorib loqͣuntur. Honut alios audi¬
entes doceane. sed ut ipsi quanta doctrina
polleant: in notescant: Prae ire se quippe
sapientia cunctos existimant: et idcirco
nichil se cuilibet dicere ultra mensuras
suae magnitudinis putant: sic praui qui¬
libet : sic omnes heretici suꝑba uoce me¬
liores docere non metuunt: quia omnes
sia elatos quosq ab aestimationis suae
culmine reuocat: et discretionis manu
ad aequalitatis cõñpagẽ reformat:
Vnde beatus iob qui eius dẽ scãe a ecdesiae
menbrũ ẽ. uidens quod a micorũ mens

Expanded text:
ralis substantiae possidentur. Nonnulralis substantiae possidentur. Nonnulli enim, qui rerum terrenarum multiplicitate subnixi sunt, aliquando multa et habentibus tribuunt, ut ipsi haec cunctis largius habere videantur. Ita perversi, cum vera sapiunt, recta quaedam etiam rectioribus loquuntur; non ut alios audientes doceant, sed ut ipsi quanta doctrina polleant, innotescant. Praeire se quippe sapientia cunctos existimant, et idcirco nihil se cuilibet dicere ultra mensuras suae magnitudinis putant. Sic pravi quilibet, sic omnes haeretici superba voce meliores docere non metuunt, quia omnes sia elatos quosque ab aestimationis suae culmine revocat, et discretionis manu ad aequalitatis compagem reformat. Unde beatus Job, qui ejusdem sanctae Ecclesiae membrum est, videns quod a
Abbreviated transcription (Latin):
go spesillorũ ab ominatio animȩ dr̃. qͥa
et ea quae carnales ambiunt: spirita¬
les qͥq uiditio rectitudinis aduersant᷑:
Nam quod peccatores uoluptactẽ aesti
uorũ qͥa nimirũ sps deficit: ubi carore¬
quiescit Vt enĩ caro mollib. sic anima
duris nucritur: Illã blanda refouent:
hanc aspera exercent: Illa delectatio¬
nib pascitur : haec a maritudinib ue¬
interimunt. hanc delectabilia excingunt:
pes itaq carnaliũ ab ominatio a nimae dr̃ꝰ
quia inde in ꝑ pecuum sp̃s intera: Unde ad
recte diceret: nisi beatus iob cuncta larguis
&iã uiuendo praedicas set At postquam
fet̃orẽ monere deuita nititur. doctioremq
seerudire sapientiae magisterio conatur:
ipse dictorũ suorũ pondus leiuigat. qui in¬
discretione interposita om̃e quod loquit᷑.
destruit quia liqͥorẽ scientiae plenõ uascu¬
lo suꝑfundit: Sic namq ab indiscretis opes
scientiae . sicut abstultis saepe opes corpo¬

Expanded text:
go spes illorum abominatio animae dicitur, quia go spes illorum abominatio animae dicitur, quia et ea quae carnales ambiunt spiritales quique judicio rectitudinis aversantur. Nam quod peccatores voluptatem aestimvorum, quia nimirum spiritus deficit, ubi caro requiescit. Ut enim caro mollibus, sic anima duris nutritur: illam blanda refovent, hanc aspera exercent; illa delectationibus pascitur, haec amaritudinibus veinterimunt, ita hunc delectabilia exstinguunt. Spes itaque carnalium, abominatio animae dicitur, quia inde in perpetuum spiritus interit, unde ad recte diceret, nisi beatus Job cuncta largius etiam vivendo praedicasset. At postquam sanctiorem monere de vita nititur, doctioremque se erudire sapientiae magisterio conatur, ipse dictorum suorum pondus levigat, qui, indiscretione interposita, omne quod loquitur destruit, quia liquorem scientiae pleno vasculo superfundit. Sic namque ab indiscretis opes scientiae, sicut a stultis saepe opes corpo
Abbreviated transcription (Latin):
dio corpus ad teritur : ante positis epula¬
rũ diuersitttib nutritur. si quo a nimus
maestitiae inpulso deicitur: mox inter¬
positiꝰ iocorũ blandimentiꝰ releuatur
T ot ergo hiachabent effugia: quot sibi
praeparant delectamenta : sed quandoq
eis effigiũ perit qͥa eorũ mens amissis
omnibus sesolum modo & iudicẽ conspi¬
eit: Tunc uoluptas subtrahitur : seduolup¬
tatis culpa seruatur: Et repente miseri
perundo discunt quia peritura tenuer̃:
e nocitura non desinunt: Vnde adhuc
subditur: Et spes illorũ ab hominatio ani¬
mae Quid hic peccator totis cogitationi
bus sperat. nisi ut potestate caeteros tran¬
seat. cunctos rerũ multiplicitate transcen¬
dat.: Aduersantes dominando subitiat.
obsequentibus mirandus in notescat. irae
aduotũ satis fatiat. benignũ sȩcum lau¬
datur ostendat: quicquid gula appetit.
offeratȩ aAd hoc quod uoluptas operis
imperat: expletione concurrat : Bene er¬

Expanded text:
dio corpus atteritur, antepositis epuladio corpus atteritur, antepositis epularum diversitatibus nutritur. Si quo animus moestitiae impulsu dejicitur, mox per interposita jocorum blandimenta relevatur. Tot ergo hic habent effugia, quot sibi praeparant delectamenta. Sed quandoque eis effugium perit, quia eorum mens, amissis omnibus, se solummodo et judicem conspicit. Tunc voluptas subtrahitur, sed voluptatis culpa servatur, et repente miseri pereundo discunt quia peritura tenuerunt quaerere nocitura non desinunt. Unde adhuc subditur: CAPUT XXIV. IBID.-- Et spes illorum abominatio animae. bus sperat, nisi ut potestate caeteros transeat, cunctos rerum multiplicitate transcendat, adversantes dominando subjiciat, obsequentibus mirandus innotescat, irae ad votum satisfaciat, benignum se, cum laudatur, ostendat; quidquid gula appetit, offerat; ad hoc quod voluptas imperat, operis expletione concurrat? Bene er
Abbreviated transcription (Latin):
ti fine corripitur. et habendi anxictas non
finitur. sed cũ impios suberahit : corum
ꝓfecto desideria cũ uita terminantur
qͦrũ scilicet oculi: Tunc suꝑna ultione de¬
ficiunt: qͥa suo hic iuditio a terrena defi¬
cere delectatione noluerunt: Hos oculos¬
illorũ aio cunditãte pristina cludi psal¬
mista conspexerat: cũ dicebat. in illa de
peribunt omnes cogitationes eorũ: Qua
& aeterna malanum quã cogitata repe¬
reunt : & subito amittunt Bona tempo¬
ralia quae diu tractata tenuerunt. aqͥ¬
bus & omne effugiũ perit: quia eorũ
malitia ab anim aduersione districtiui¬
dicis quo seualetit occultare non inuenit
Namnunc iniqui cũ tristia aliqua uel
aduersa patiuntur effugii latebras
inueniunt. quia ad uoluptatẽ ꝓtinus
desideriorũ carnaliũ recurrunt neet
enĩ pauꝑtas crutiet: diuitiis animam
demulcent. nedespectus ꝓximorũ depri¬
mat: sese dignitactib ex altant. si fasti¬

Expanded text:
ti fine corripitur, et habendi anxietas non ti fine corripitur, et habendi anxietas non finitur. Sed cum mors impios subtrahit, eorum profecto desideria cum vita terminantur. Quorum scilicet oculi tunc superna ultione deficiunt, quia suo hic judicio a terrena deficere delectatione noluerunt. Hos illorum oculos a jucunditate pristina claudi Psalmista conspexerat, cum dicebat: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum ; quia et aeterna mala nunquam cogitata reperiunt, et subito amittunt bona temporalia quae diu tractata tenuerunt. A quibus et omne effugium perit, quia eorum malitia ab animadversione districti judicis quo se valeat occultare non invenit. Nam nunc iniqui cum tristitia aliqua, vel adversa patiuntur, effugii latebras inveniunt, quia ad voluptatem protinus desideriorum carnalium recurrunt. Ne enim 358 paupertas cruciet, divitiis animum demulcent. Ne despectus proximorum deprimat, sese dignitatibus exaltant. Si fasti
Abbreviated transcription (Latin):
id crcose ꝑ innocentiae itinera arta custo¬
diunt ut ab aliis exorentur : sed siuehere¬
tic. seuꝑuersi qui libet ꝑ hoc quod inter
hoc ali is ꝓmagno pollicentur : Dũ que
caelestia praedicant. insuis repente spon
oculorũ nomine uis intentionis ex pͥmit:
Peuangeliũ ueritas ad testatur dicens : Si
oculus tuus simplex fuerit. totũ corpus
tuũ eritlucidũ Quia uidelicet si ope¬
rationẽ nram intentio munda praeuene¬
rit: quã libet aliter hominib: uideatur.
interni tamen iudicis oculis mundum
subsequentis actionis corpus ostendit:
Oculi ergo impiorũ. sunt intentiones in eis
carnaliũ desideriorũ : qͥ id circo defitiunt.
qͥa aeterna neglegunt: et sola semper:
transitoria praestolantur: A dipisci
quippe terrenã gloriã cogitanc. multipli¬
carirebus temporalibus exoptant. ad mor¬
tẽ cotidie cursurerũ labentiũ tendunc. seq
cogitare mortalia mortaliter nescuint.
carnis uita ꝑ momenta deficit. & tamen
carnale desideriũ crescit res habita instan¬

Expanded text:
idcirco se per innocentiae itinera arcta custodiunt, ut ab aliis exorentur. Sed sive haeretici, seu perversi quilibet, per hoc quod inter hoc aliis pro magno pollicentur; dumque coelestia praedicant, in suis repente sponsoculorum nomine vis intentionis exprimitur, per Evangelium Veritas attestatur, dicens: Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit ; quia videlicet si operationem nostram intentio munda praevenerit, quamlibet aliter hominibus videatur, interni tamen judicis oculis mundum subsequentis actionis corpus ostenditur. Oculi ergo impiorum sunt intentiones in eis carnalium desideriorum. Qui idcirco deficiunt, quia aeterna negligunt, et sola semper transitoria praestolantur. Adipisci quippe terrenam gloriam cogitant, multiplicari rebus temporalibus exoptant, ad mortem quotidie cursu rerum labentium tendunt; sed cogitare mortalia mortaliter nesciunt. Carnis vita per momenta deficit, et tamen carnale desiderium crescit. Res habita instan
Abbreviated transcription (Latin):
fecto despectũ metuit. qui semꝑ adlucra¬
in hiat. semꝑ uidelicet dampna formidat.
Cuius enĩ ꝑceptione reficitur: eius rei ꝓcul
dubio & amissione sautiatur: et quo obli¬
gatus mutabilibus ac perituris inheret :
eo longe in in fimis ab arce securitatis
iacet: At contra quis quis solo aeter¬
nitutis desiderio figitur nec prosperita¬
te ad tollitur. nec aduersitate quassatur:
dum nil habet inmundo quod appetat:
nichilẽ quod demundo ꝑtimescat Hinc
et enim salo monait: Non contristabit
iustũ . quic quid ei acciderit: Hinc iterũ dic̃:
Iustus quasileo confdenis : absq terrore
erit: Bene itaq nunc dicitur: Requiesces
et nonerit qui exterreat. quia tantoquisq.
a se plenius pauorẽ. qui ex mundo ẽ abic̃:
quanto insemetipso uerius mundi concu¬
piscentiã uincit : An non neq mors. neq¬

Expanded text:
fecto despectum metuit; at fecto despectum metuit; at inhiat, semper videlicet damna formidat. Cujus enim perceptione reficitur, ejus rei procul dubio et amissione sauciatur; et quo obligatus mutabilibus ac perituris inhaeret, eo longe in infimis ab arce securitatis jacet. At contra quisquis in solo aeternitatis desiderio figitur, nec prosperitate attollitur, nec adversitate quassatur; dum nil habet in mundo quod appetat, nihil est quod de mundo pertimescat. Hinc etenim Salomon ait: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc iterum dicit: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . Bene itaque nunc dicitur: Requiesces, et non erit qui te exterreat , quia tanto quisque a se plenius pavorem qui ex mundo est abjicit, quanto in semetipso verius mundi concupiscentiam vincit. An non 357 absque
Abbreviated transcription (Latin):
seruaui : Dereliquo reposita ẽ michi corona
iusticiae : quã reddet michi dñs in illa die
iustus uidex: quia enim contra m̾ala tran¬
seuntia. sine defectu certauerat: mansuris
pensare neglegimus: ꝑ quanta peccamus.
sed si reducto considerationis oculo asinucor¬
dis terrenae cogitationis agger excutitur :
quicquid inmente latebat inuenitur: Vn¬
de scĩ iuiri animorũ latebras ꝑscrutari
non desinunt: se se subtiliter indagantes
terrenarũ rerũ curam subitiunt. et effos¬
sis plene cogitationib cũ nullo sereatu cri¬
minis morderi de praehendunt: uelud
instracu cordis apud se fecuri requiescunt:
latere qͦq ab huius mundi actib appe¬
tunt. sẽꝑ sua considerant: Et cũ loco regi¬
minis minime constriguntur : iudicare
quae aliena sunc recusant: Effossi ergo
securi dormiunt. quidũ a intina ui ante
penetrant : alaboriosis se nuius nndio¬
bus sub quieti sotio occultant: Unde et adi uo
reat: quis quis p̃sentẽ gloriã quaeric Pro¬

Expanded text:
ervavi; de reliquo reposita mihi est corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in die illa justus judex . Quia enim contra mala transeuntia sine defectu certaverat, de mansuris pensare negligimus per quanta peccamus; sed si, reducto considerationis oculo, a sinu cordis terrenae cogitationis agger excutitur, quidquid in mente latebat invenitur. Unde sancti viri animorum latebras perscrutari non desinunt, sese subtiliter indagantes, terrenarum rerum curas abjiciunt, et, effossis plene cogitationibus, cum nullo se reatu criminis morderi deprehendunt, velut in strato cordis apud se securi requiescunt. Latere quoque ab hujus mundi actibus appetunt, semper sua considerant, et cum loro regiminis minime constringuntur, judicare quae aliena sunt recusant. Effossi ergo securi dormiunt, quia dum sua intima vigilanter penetrant, a laboriosis se hujus mundi oneribus sub quietis otio occultant. Unde et adhuc reat. - Quisquis praesentem gloriam quaerit, pro
Abbreviated transcription (Latin):
disa pientia ẽ cor machinationib tege¬
re. sensũ uerbis uelare. quae falsa sunt
uera ostendere : quae uera sunt falsa de¬
monstrart Haec nimirũ prudentia :¬
usu a uiuenib scit: Haec apueris prȩ¬
tio discitur plimanc qui sciunt. caeteros despi

Expanded text:
di sapientia est, cor machinationibus tegere, sensum verbis velare, quae falsa sunt vera ostendere, quae vera sunt fallacia demonstrare. Haec nimirum prudentia usu a juvenibus scitur, haec a pueris pretio discitur, hanc qui sciunt caeteros despic
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ autẽ gaudentes. sicut egentes multos
autẽ locupletantes : Scendũ quoq ẽ quod
bonorũ mens quo durior. ꝓueritate tolerat:¬
eo acternitatis praemia certius sperat Unde
et apte subdit̾: Et habebis fidutiã ꝓposita tibi
spe: Tantonamque spes indeũ solidior surgit.
quanto ꝓ illo qͥsq grauiora ꝑtulerit. quia
nequa quã retributionis gaudiũ de aeterni¬
tate colligit᷑ : quod non hic prius pia tribu¬
latione seminatur: Hinc enim ꝑ psal mistam
dicit᷑ Euntes ibant et flebant. mitentes
semina sua Uenientes autẽ uenient in exul

Expanded text:
semper autem gaudentes; sicut egentes, multos semper autem gaudentes; sicut egentes, multos autem locupletantes . Sciendum vero est quod bonorum mens, quae duriora pro veritate tolerat, aeternitatis praemia certius sperat. E VERS. 18. Et habebis fiduciam, proposita tibi spe. - Tanto namque spes in Deum solidior surgit, quanto quisque pro illo graviora pertulerit, quia nequaquam retributionis gaudium de aeternitate colligitur, quod non hic prius pia tribulatione seminatur. Hinc per Psalmistam dicitur: « Euntes ibant et fiebant, mittentes semina sua. Venientes autem venient
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ꝑ psalmistã dicitur: Cum dederit
dilectis sius somnũ: haec ẽ hereditas dñi.
qͥ in huius quoq uitae adhuc certamine
positus cũ se consumptũ putauerit. ut
lucifer oritur : quia foris cadens in¬
tus innouat᷑ Et quo magis ex terius
aduersa tolerat: ed uerius uirtutum
lumine interius corus cat: Paulo ad tes¬
tante quiait: Sellicet is. qui forisẽ nosterho
mo corrpitur : tamen is qͥ intus ẽ renouatir
dedie indiẽ: Id enim quod in praesenti est
momentaneũ. et leue tribulationis nraẽ sug̃
modũ in sublimitate acternũ gloriae pon¬
dus operatur in nobis: et notandũ quod nequa
quã consumptus fueris Icute consumptum
putaueris dicit quia et quod udemus indu¬
bietute ẽ : et quod speramus incertitudine:
Vnde et ꝑisdẽ paulus non se consumptũ noue¬
rat : sed putabat. qͥ et in aduersa tribulatio¬
nũ corruens. ut luciferres plendebat dicens
quasi morientes &e ecceuiuimus. quasi tristes.

Expanded text:
Hinc per Psalmistam dicitur: Cum dederit Hinc per Psalmistam dicitur: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Qui in hujus quoque vitae adhuc certamine positus, cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia foris cadens, intus innovatur; et quo magis exterius adversa tolerat, eo uberius virtutum lumine interius coruscat, Paulo attestante, qui ait: Sed licet is qui foris est nostmo corrumpatur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem; nam quod in praesenti est momentaneum et leve tribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatquam cum consumptus fueris, sed cum te consumptum putaveris dicit, quia et quod videmus in dubietate est, et quod speramus in certitudine. Unde et isdem Paulus non se consumptum noverat, sed putabat, qui et in adversa tribulationum corruens ut lucifer resplendebat, diQuasi morientes, et ecce vivimus, quasi tristes,
Abbreviated transcription (Latin):
re em ycori nr̃i ꝑotentiam uidemus
seltan en uirtutẽ illius inelectorũ suorũ
mnorib ad miram̃: Quia igit᷑ bor rum
uita in consideratione sua oculis nr̃is ium
ueritati obicit.: claris adnos lucifer
quae extemptationũ spirital ũ aduer¬
state scussimus: iuxta exterioraq oq
mala nil obstat intelligi Scĩ et enĩ uiri
quia sũma medullitus dilieunt : in rifi¬
mis dira patiuntur. sedinfine gaudu lu¬
men nuenunt: quod habere inhoc spa¬
tio ꝑcurrentis uitae contẽpnunt: Unde
nunc ꝑsophar dicit᷑. et quasi nieridian¬
÷ ulgor consurget tibi aduesperũ : Pec¬
catoris enĩ lumen indie: ẽ obscuritas in
uespere. qͥa in praesenti uita felicitate
adeoll tͣ: Sed aduersitatis tenebris in
fine deuorat᷑ : Iusto aute meridianus
filgor aduesperũ surgit: qͥa quanta
sibi claritas maneat. uĩ iã occũ bere
coeperit agnoscit: Hinc namq scriptũ
est. Timenti deũ bene erit in excremis:

Expanded text:
Redemptoris nostri potentiam videmus, Redemptoris nostri potentiam videmus, sed tamen virtutem illius in electorum suorum moribus admiramur. Quia igitur bonorum vita in consideratione sua oculis nostris vim veritatis objicit, clarus ad nos lucifer quae ex tentationum spiritalium adversitate discussimus, juxta exteriora quoque mala nil obstat intelligi. Sancti etenim viri quia summa medullitus diligunt, in infimis dura patiuntur; sed in fine gaudii lumen inveniunt, quod habere in hoc spatio percurrentis vitae contemnunt. Unde nunc per Sophar dicitur: Et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperum. Peccatoris enim lumen in die est obscuritas in vespere, quia in praesenti vita felicitate attollitur, sed adversitatis tenebris in fine devoratur. Justo autem meridianus fulgor ad vesperum surgit, quia quanta sibi claritas maneat cum jam occumbere coeperit agnoscit. Hinc namque scriptum est: Timenti Deum bene erit in extremis .
Abbreviated transcription (Latin):
roris nrĩ caliginẽ conditor conspicit et sub¬
tracti luminis radios refundit: ita ut erecta
ꝓtinus ꝑdona mens iuigeat. quã paulo an¬
te decer tamina& uitia suꝑbiae calce depri¬
mebant: Mox torporis pondus discutit. aq
ad contem plationis lumen: ꝑ turbationis
suae tenebras erumpit: Mox ingaudio ꝓ¬
fectus ad tollitur. quae int̃tẽptamenta
peius cadere ex desperatione cogebant᷑.
sine cogitationis certamine praẽsentia dns¬
picit. sine dubitationis obstaculo deuentu¬
ra retributione confidit: Iustus ergo cũ se
con sumptũ putauerit. ut luciferoritur:
quia mox ut tenebrescere tẽptationũ cali¬
gine coeperit: Adlucẽ graẽ reformatur.
et inse ipso monstrat diẽ iustitiae qui ca¬
surus paulo ante timuit noctẽ culpae:
Etquid nobis scõrũ in nocentia. nisi sequen¬
cis uidicis daritatẽ damat In eorũnãq
ad mratione conspicimus: quid demaies¬
t ueri luminis aestimemus: Nec dum

Expanded text:
moeroris nostri caliginem conditor conspicit, et submoeroris nostri caliginem conditor conspicit, et subtracti luminis radios refundit, ita ut erecta protinus per dona mens vigeat, quam paulo ante decertantia vitia superbiae calce deprimebant. Mox torporis pondus discutit, atque ad contemplationis lumen post turbationis suae tenebras erumpit. Mox in gaudium profectus 355 attollitur, quae inter tentamenta pejus cadere ex desperatione cogebatur. Sine cogitationis certamine praesentia despicit, sine dubitationis obstaculo de ventura retributione confidit. Justus ergo cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia mox ut tenebrescere tentationum caligine coeperit, ad lucem gratiae reformatur, et in se ipso monstrat diem justitiae, qui casurus paulo ante timuit noctem culpae. Et quid nobis sanctorum innocentia nisi sequentis judicis claritatem clamat? In eorum namque admiratione conspicimus quid de majestate veri luminis aestimemus. Necdum
Abbreviated transcription (Latin):
tacione. ut repentino caritatis feruore mens
uigeat: quȩ iã iãq lumen sibi grãẽ occubu¬
isse formidabat. quod ad huc sophar subti¬
lius aperit: cũ sub iungit: Et cũte consumpi
tottẽptam̃ta nos obsident. ut ipsa nos eorum
nume rositas pene ad lapsũ desperationis
inclinet  nde plerũq. mens intaediũ uer¬
titur: Uix ipsa uirtutis suae dampna conside¬
rat. Et tota dolens sed quasi iam et a sensu do¬
loris aliena frangitur: et enumerare nonua¬
let. quanto cogitationũ tumultu uastatur:
R uitura semꝑ momenta conspicit. eiq ne arma
repugnationis arripiat : grauius maeror ip¬
se contradicit. circũ ductos quolibet oculosobseu¬
ritas obsidet. et cũ uisũ tenebrȩ semꝑ impedi¬
ant: maesta mens nil aliud quam tenebrasui¬
det. sed apud misericordẽ uidicẽ : saepe haec
ipsa quae ad nisũ quoq orationis ad grauat.
ꝓ nobis subtilius tristia exorat: Nam mae

Expanded text:
tatione, ut repentino charitatis fervore mens tatione, ut repentino charitatis fervore mens vigeat, quae jamjamque lumen sibi gratiae occubuisse formidabat. Quod adhuc Sophar subtilius aperit, cum subjungit: CAPUT XVItot tentamenta nos obsident, ut ipsa nos eorum numerositas pene ad lapsum desperationis inclinet. Unde plerumque cum mens in taedium vertitur, vix ipsa virtutis suae damna considerat; et tota dolens, sed quasi jam et a sensu doloris aliena, frangitur, et enumerare non valet quanto cogitationum tumultu vastatur. Ruituram se per momenta conspicit, eique ne arma repugnationis arripiat gravius moeror ipse contradicit. Circumductos quolibet oculos obscuritas obsidet, et cum visum tenebrae semper impediant, moesta mens nihil aliud quam tenebras videt. Sed apud misericordem judicem saepe haec ipsa, quae adnisum quoque orationis aggravat, pro nobis subtilius tristitia exorat. Nam tunc
Abbreviated transcription (Latin):
dis ausu temerario docere meliorẽ exorta¬
cur adiusticiã et demonstrat. quã nulla us
ocilis uideatur poena Aesi a ꝑtedicat:
idegustas gaudiũ quod intus ꝑmanet: Leue
ꝑo ptinus omne quocl foris dolet: Benc
autẽ praesentis uitȩ miserias aquis practe¬
reuntibus cõnparat: qͥa cala mitas transiens
electi mentẽ nequa quã ui concussionis ob¬
ruit sed tamen tactu maeroris in fundit:
Manet quidẽ ꝑcruorẽ uulneris: & suae certi¬
tudinc non frangitur salutis: Saepe autẽ
cuiusq iusti animo malignorũ quoq spiritu¬
um tẽptamenci crassantur. ut exterius ex
ꝑcussione doleat: et intus aliquatenus ex
tẽptatione frigescat. sed nequa quã gratia
deserit quae quo nos durius ex dispensatione
percutit: eo amplius et expictate custodit
Nam cũ tenebrescere ꝑtẽptationẽ coeperit.
sese iterũ lux in terra succendit Unde et
dianus inuespere: iurtucis renouatio intẽp¬

Expanded text:
tus ausu temerario docere meliorem, exhortatus ausu temerario docere meliorem, exhortatur ad justitiam, et demonstrat quam nulla justi oculis videatur poena. Ac si aperte dicat: Si degustas gaudium quod intus permanet, leve fit protinus omne quod foris dolet. Bene autem praesentis vitae miserias aquis praetereuntibus comparat, quia calamitas transiens, electi mentem nequaquam vi concussionis obruit, sed tamen tactu moeroris infundit. Nam madet quidem per cruorem vulneris, etsi a suae certitudine non frangitur salutis.  Vet. XX. cujusque justi animo malignorum quoque spirituum tentamenta grassantur, ut exterius ex percussione doleat, et intus aliquatenus ex tentatione frigescat. Sed nequaquam gratia deserit, quae quo nos durius ex dispensatione percutit, eo amplius ex pietate custodit. Nam cum tenebrescere per tentationem coeperit, sese iterum lux interna succendit. Unde et dianus in vespere est virtutis renovatio in ten
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑsistitur. quia et si in firmitatis suae
pondere superata mens deficit: Hanc
tamen iterũ continius conatibus repara¬
tã conprehendit: nec stabilitatẽ suã in ea
ꝑdidisse dicenda ẽ aqua et si sẽꝑ deficit:
Hanc et cum ꝑ diderit semꝑ inquirit: Seqͥt᷑:
sentit : quanto pensare bonũ quod seqͥt᷑
neglegite: quod qui non uult praemia
conderare quãe restant. grauia aestimat
esse quae tolerat Vnde et contra fla¬
gelli ictũ eogitictio caera conquiritur. et
quasi infinita calamitas creditur: quae
dieb cursu labentib cotidie finitur: Atsi
semel quisq ad aeterna se erigat. atq in
his quae in commutabiliter ꝑmanent ocu¬
lũ cordis figat : ꝓpe nile̾e̾ hic conspicit.
quicquid ad finẽ currit. praesentis uite
aduersa tolerat. sed quasi nichil esse om¬
ne quod labitur. pensat: quo eñ se incts¬
ns gauidus iobustius insert eomnis exterus
dolores sentit Onde sophar nequa quã ueri¬

Expanded text:
te persistitur, quia etsi infirmitatis suae te persistitur, quia etsi infirmitatis suae pondere superata mens deficit, hanc tamen iterum continuis conatibus reparata comprehendit. Nec stabilitatem suam in ea perdidisse dicenda est, a qua etsi semper deficit, hanc et cum perdiderit semper inquirit. Sequitursentit, quanto pensare bonum quod sequitur, negligit; et quo non vult praemia considerare quae restant, gravia aestimat esse quae tolerat. Unde et contra flagelli ictum cogitatio caeca conqueritur, et quasi infinita calamitas creditur, quae diebus cursu labentibus quotidie finitur. At si semel quisque ad aeterna se erigat, atque in his quae incommutabiliter permanent oculum cordis figat, prope nihil esse hic conspicit quidquid ad finem currit. Praesentis vitae adversa tolerat, sed quasi nihil esse omne quod labitur pensat. Quo enim se internis gaudiis robustius inserit, eo minus exterius dolores sentit. Unde Sophar nequaquam veri
Abbreviated transcription (Latin):
ad secitius fessa disscendit: Quodbene
acbreuiter ez echiel insinuat: cũ eorum
quae uiderat motus animaliũ narrat
dicens: Non reuertebantur cũ incede¬
rent. ac paulo post subicit ad iuingens.
et animalia ibant: et reuertebantur: Scã
quippe animalia. aliquando uadunt.
et minime redeunt: Aliquando uadunt
et ꝓtinus reuertuntur. quia electorum
mentes cũ ꝑ coͥnlatã sibi actiuȩ uitae gra¬
tiã erroris uias deserunt : redre admala mundi
nesciunt. quae reliquaerunt : cum uõ percon¬
templationis aciem et abhac se eadẽ actua
uita suspendunt. eunt et rederunt: quia per
hoc quod diu ꝑsistere minime sufficiunt sese
iterũ ad operationẽ fundunt ut in his quae
sibi uixta sunt se exercendo refoueant. et
suꝑ se rursũ surgere contemplando conua¬
lescant: Sed dũ haec eadẽ contemplatio mo¬
re debito ꝑtemporũ interualla reppecit᷑:
in defitiendo ꝓculdubio et in eius solidita¬

Expanded text:
ad se citius fessa descendit. Quod bene ad se citius fessa descendit. Quod bene ac breviter Ezechiel insinuat, cum eorum quae viderat motus animalium narrat, dicens: Non revertebantur cum incederent. Et paulo post subjicit, adjungens: Et animalia ibant, et revertebantur . Sancta quippe animalia aliquando vadunt, et minime redeunt; aliquando vadunt, et protinus revertuntur, quia electorum mentes cum per collatam sibi activae vitae gratiam erroris vias deserunt, redire ad mala mundi nesciunt quae reliquerunt; cum vero per contemplationis aciem ab hac se eadem activa vita suspendunt, eunt et redeunt, quia per hoc quod diu persistere minime in contemplatione sufficiunt, sese iterum ad operationem fundunt; ut in his quae sibi juxta sunt se exercendo refoveant, et super se rursum surgere contemplando convalescant. Sed dum haec eadem contemplatio more debito per temporum intervalla repetitur, indeficienter procul dubio et in ejus solidita
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis commissa sunt : ex ꝓprio telore¬
tinemus Graui namq mens nrã oratio¬
nis suae tempore confusione deprimit᷑
si hanc aut sua adhuc operatio in quinat.
aut alienae malitiae seruatus dolor
accusat quae duo quisq dumterseri: ad
ea quae subnixa sunt ꝓtinus liber exsur¬
git. Sequitur: Pteris stabilis. et nontinc¬
bis quia nimirũ tanto minus adudice
trepidat: quanto inbonis actib solidius
stat dino re quippe superat : quistab¬
litate seruat: quia dũ sollicitius studet
pagere : quod mansuete conditor im perat:
securus cogitat & iã quod terribiliter in¬
figitur: a contem placua autẽ infir¬
mitatis suae pondere uicta lassatur:
lla quippe tanto firmius durat: quan¬
to aduicina se erga utilitatẽ ꝓximi di¬
latat: Haec tanto caelerius labitur:
quanto et carnis claustra trans grediens
suꝑ semetipsam ire conatur Illa ꝑplana se
dirigit: et id circo pedẽ operis robustius fi¬
git Haecautẽ quose sũꝑ alta appetit.

Expanded text:
in nos commissa sunt ex proprio zelo retinemus. Gravi namque mens nostra orationis suae tempore confusione deprimitur, si hanc aut sua adhuc operatio inquinat, aut alienae malitiae servatus dolor accusat. Quae duo quisque dum terserit, ad ea quae subnexa sunt protinus liber exsurgit. Et eris stabilis, et non timebis; quia nimirum tanto minus judicem trepidat, quanto in bonis actibus solidius stat. Timorem quippe superat, qui stabilitatem servat, quia dum sollicitus studet peragere quod mansuete conditor imperat, securus etiam cogitat quod terribiliter infigitur, a contemplativa autem infirmitatis suae pondere victa lassatur. Illa quippe tanto firmius durat, quanto ad vicina se erga utilitatem proximi dilatat; haec tanto celerius labitur, quanto et carnis claustra transgrediens, super semetipsam ire conatur. Illa per plana se dirigit, et idcirco pedem operis robustius figit; haec autem quo super se alta appetit,
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationẽ seritur. ut post gaudii fruetꝰ
metutur : Tanto maior fidutia mentem
soborat: quanto hanc fortior ꝓ ueritate.
afflictio angustit: Ubi apte ꝓtinus ad
ungit : Et defossus securus dormies: sicut
enimalis praesens securitas laborẽ : ita bo¬
nis praesens labor ꝑpetuã securitatem
parit: De fossũ securũ dormire: iam noue¬
rat qui dicebat: Egoeni iã delibor. et

Expanded text:
tribulationem seritur, ut post gaudii fructus metatur, tanto major fiducia mentem roborat, quanto hanc fortior pro veritate afuitur: Et defossus securus dormies. - Sicut enim malis praesens securitas laborem, ita bonis praesens labor perpetuam securitatem parit. Defossum se securum dormire posse jam noverat, qui dicebat: « Ego enim jam delibor
Abbreviated transcription (Latin):
manȩ in risiones depͥmunt. et tam̃ di¬
uinis aurib ex audibiles non sunt: qͥa cũ
derisio contra culpã nascit᷑. ꝓfecto nullũ
uit tutis meritũ in derisione generat᷑
Baal etenim sacerdotes clamosis hunc
uocib: implorantes derisi abhelia fuer̃:
cũ dicebat Clamate uoce maiore. deus
enim ẽ & forsitan lo qͥt᷑ : aut indiuersorio
est. sed haec eis in risio aduirtutis usũ non
de ergo nun dicit᷑. qͥ deridetur ab amico

Expanded text:
manae irrisiones deprimunt, et tamen dimanae irrisiones deprimunt, et tamen divinis auribus exaudibiles non sunt. Nam cum derisio contra culpam nascitur, profecto nullum virtutis meritum in derisione generatur. Baal etenim sacerdotes clamosis hunc vocibus implorantes, derisi ab Elia fuerant, cum dicebat: Clamate voce majori, Deus enim est, et forsitan loquitur, aut in diversorio est . Sed haec eis irrisio ad virtutis usum non de ergo nunc dici
Abbreviated transcription (Latin):
mus constanter innititur: & tamen hu¬
manis in risionibus urguetur: Mi¬
randa agitȩt obꝓbriã recipit. et qui
exire foris ꝑ laudes potuit repulsus
contu meliis ad semetipsũ redit : Et
eo seipsũ robustus indeo solidat.
quo foris noninuenit. qͦ requiescat : Totaet¬
enĩ spes in auctore figitur. et inter niti¬
sions̃ conutia solus interior testis in plo¬
ratur : atq afflicti animus fit deodo
toꝑimus quanto & agratia humansfae¬
ris alienus in praciẽ ꝓtinus fundieus e
praessus exterius ad penetranda quae
intus sunt: mundus liquatur  Bene itaq
nunc dicitur. qui deridetur amicosuosi¬
cut ego in uocabit deũ. et exaudiet eũ
Quia bonorũ menti dũ praui exꝓbrant.
ostendunt: quẽ suorum actuũ testẽ
quaerunt. quaȩ dũ conpuncta se in p̃¬
cib accingit : inde intrase suꝑnae
ex auditioni uingitur Ande extrase
abhumana laude separatur: Notan
ego Quia sunt non nulli. quos ethu¬

Expanded text:
imus constanter innititur, et tamen huimus constanter innititur, et tamen humanis irrisionibus urgetur: miranda agit, et opprobria recipit; et qui exire foras per laudes potuit, repulsus contumeliis, ad semetipsum redit; et eo se intus robustius in Deo solidat, quo foris non invenit quo requiescat. Tota etenim spes in auctore figitur, et inter irrisionum convicia solus interior testis imploratur; atque afflicti animus fit Deo tanto proximus, quanto 360 et a gratia humani favoris alienus: in precem protinus funditur, et pressus exterius, ad penetranda quae intus sunt mundius liquatur. Bene itaque nunc dicitur: Qui deridetur ab amico suo sicut ego, invocabit Deum, et exauum pravi exprobrant, ostendunt quem suorum actuum testem quaerant. Quae dum compuncta sese in precibus accingit, inde intra se supernae exauditioni jungitur, unde extra se ab humana laude separatur.  Vet.ego, quia sunt nonnulli quos et hu
Abbreviated transcription (Latin):
uires erigat. scientia quae ia dt: quos be¬
ne mox ad aequalitatissensũ reuocat.
quia tum recte ualde quasi desingu¬
laritate magnitudinis pensat: cũ subse
nostis ignorat. Acsi a perte dicat : Cum cunc
tis sint nota quae dicitis deliccorũ scientia
singularitercurtimetis. Quia igicur an
rogantiã ad aequalitatis communionem
reuocans. ꝑ fecta correptione redarguit
ad doctrinae nuncsententias erumpit
ut amici eius humilitate prius discerent
ueritatis pondera : quam reuerenterau¬
audiet eũ: Saepe in firma menscũ
debonis actib aura humani fauoris
excipitur. ad gaudia exteriora deri¬
uatur : ut post ponat quod intus ap¬
petit. et in hoc libenter resoluta iace¬
at : quod fords audit. ita ut beatam
nontã fieri quã dici segaudeat: Cũq
laudissuae uocib inhiat: quod esse coe¬
perat relinquit᷑: Inde ergo adõ disiun¬
gitur : unde indeo laudanda uideba¬
tur : Num non quã uõ recto operȩ an¬

Expanded text:
vires erigat scientia quae jacet. Quos bevires erigat scientia quae jacet. Quos bene mox ad aequalitatis sensum revocat, quia tumere valde quasi de singularitate magnitudinis pensat, cum subseqnostis ignorat? 46. Osttis sint nota quae dicitis, de dictorum scientia singulariter cur tumetis? Quia igitur elationem arrogantium ad aequalitatis communionem revocans, perfecta correptione redarguit, ad doctrinae nunc sententias erumpit, ut amici ejus humiliati, prius discerent veritatis pondera, quam reverenter aumeritum. --Saepe infirma mens, cum de bonis actibus aura humani favoris excipitur, ad gaudia exteriora derivatur, ut postponat quod intus appetit, et in hoc libenter resoluta jaceat, quod foris audit; ita ut beatam non tam fieri quam dici se gaudeat. Cumque laudis suae vocibus inhiat, quod esse coeperat relinquit. Inde ergo a Deo disjungitur, unde in Deo laudanda videbatur. Nonnunquam vero recto operi an
Abbreviated transcription (Latin):
malcu ducitiur indis pectuomina etnuiad¬
miratione sub leuctur. Incogitatione ent¬
enipprii fauoris oriuntur sibiq. desingu¬
larittt: sapiencia eblandiuntur ipsã fa¬
tutas pensat. ea quae audierit: Acuerba
quae ꝓfert. et miratur sua deridetali¬
enu: Qiui ergo solũ sapere aestimat qͥd
aliud quã hanc aeandẽ secum oriri sapi¬
entiã putat.: Nium quã adesse aluis ob¬
nuit soli sibi hanc tribuens ꝓ fecto intra
tẽpora suae breuitatis daudit: Penis in¬
dum ueroẽ uir scs quanta discretione uti¬
tur: ut amicorũ suꝑbientiũ arrogantia
Qius et enĩ nesciat. quantũ beati iob uita atq
scientia. amicorũ eius scientiã ex cedat .
Sedut eorũ suꝑbiam corrigat: esse se inferi¬
orẽ negat. et ne suae humilitatis limi¬
tẽ transeat: esse se superiorẽ tacet .:
Nec proferendo se. sed conferendo indicat.
quo de se hu qui sibi longe sunt impares
discant Ut dũ sponce in flectitur sapi¬
entia quae eminet: nequa quã se contra

Expanded text:
altum ducitur, in despectum omnium et sui admirationem sublevetur. In cogitatione etenim proprii favores oriuntur, sibique de singularitate sapientiae blanditur ipsa fatuitas. Pensat ea quae audierit, ac verba quae profert; et miratur sua, ridet aliena. Qui ergo solum se sapere aestimat, quid aliud quam hanc eamdem secum mori sapientiam putat? Nam quam adesse aliis abnuit, soli sibi hanc tribuens, profecto intra tempora suae brevitatis claudit. Pensandum vero est vir sanctus quanta discretione utitur, ut amicorum superbientium arrogantia is etenim nesciat quantum beati Job vita atque scientia amicorum ejus scientiam excedat? Sed ut eorum superbiam corrigat, esse se inferiorem negat; et ne suae humilitatis limitem transeat, esse se superiorem tacet: nec preferendo se, sed conferendo, indicat quod de se hi qui sibi longe sunt impares discant, ut dum sponte inflectitur sapientia quae eminet, nequaquam se contra
Abbreviated transcription (Latin):
ettam̃ eorũ m̃tes in asperitatẽ increpationis
excitaret : quatinus eũ cuius patientiam fla¬
gella non uicerant. inter flagella saltem
aspera uerba superarent: secdinimicus callide
insidians. fraudẽ quã contra scm̃ uirũ paraue¬
rat ꝑtulit: quia scõ uiro quot occasiones ꝑdi¬
tionis intulit. toc causas uictoriae ministra¬
uit: Contra tormenta quippe: patientiã:
Contra uerba sapientiã tenuit Quia et do¬
lores uerberũ aequanimiter sustinuit. et stul¬
ticiã male suadentiũ sapienter refrenauit:
ed quia impsis passionibus doctisq locutio¬
nibus scaẽ aecdesiae trpum tenet: A micis eius
ut saepe iã diximus quael amrecta et quac¬
dã stulta loquentibus non inmerito heretici
figurantur : q̃ui ꝓeo quod scõ iuro a mici sunt
multa derȩꝓbis recta dicunt. sed peo quod spe¬
tiẽ hereticorũ tenent: plerũq ioris sui ex

Expanded text:
et tamen eorum mentes in asperitatem increpationis et tamen eorum mentes in asperitatem increpationis excitaret; quatenus eum, cujus patientiam flagella non vicerant, inter flagella saltem aspera verba superarent. Sed inimicus callide insidians fraudem quam contra sanctum virum paraverat pertulit, quia sancto viro quot occasiones perditionis intulit, tot causas victoriae ministravit. Contra tormenta quippe patientiam, contra verba sapientiam tenuit, quia et dolores verberum aequanimiter sustinuit, et stultitiam male suadentium sapienter frenavit. Sed quia in ipsis passionibus doctisque 437 locutionibus sanctae Ecclesiae typum tenet, amicis ejus, ut saepe jam diximus, quaedam recta, et quaedam stulta loquentibus, non immerito haeretici figurantur, qui pro eo quod sancto viro amici sunt, multa de reprobis recta dicunt; sed pro eo quod speciem haereticorum tenent, plerumque in oris sui ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut mentes corrigeret sublege positorũ : beati
ib uitã ad testimonium adduxit : Quilegẽ
non nouit: ectamen teniut: Qui p̃cepta uitae
quae scripto non acceperat: custodiuit Huiꝰ
prus actio deo ad testante laudatur. et ꝓba¬
ripost modũ diabolo insidiante ꝑmittitur:
ut ꝑtemptamenta tribulationis ostenderet.
quantũ prius intranquillitate ꝓfecisset: huiꝰ
uitã inimicus generis humani moresuo in ꝑ¬
bus et laudarĩ deo ad cestante cognouit: ecta¬
men ad temptandũ ex petut Quẽ cũ tot
damnis rerũ. tot orbitatib ꝑcussum sterne¬
re nequiuisset: uxorẽ eiꝰ instimulo malȩ ꝓsua¬
sionis excitauit. ut saltem ꝑ familia uerba
corrũperet: quẽ ꝑ tot sternere nuntiorum
tormenta minime ualeret: Sed cum ad¬
uitorio feminae quod contra adã pͥusini
para dyso obtinuit: contra hunc secundum
inster quilio positũ roborari non pocuit ::
Adalia se temptandi argumenta conuertit.
ut amicos eius quasi consolantes adduceret :

Expanded text:
ut mentes corrigeret sub lege positorum, beati Job vitam ad testimonium adduxit, qui legem non novit, et tamen tenuit, qui praecepta vitae quae scripto non acceperat custodivit. Hujus prius actio Deo attestante laudatur, et probari postmodum diabolo insidiante permittitur, ut per tentamenta tribulationis ostenderet quantum prius in tranquillitate profecisset. Hujus vitam inimicus generis humani more suo improbus, et laudari Deo attestante cognovit, et tamen ad tentandum expetiit. Quem cum tot damnis rerum, tot orbitatibus percussum sternere nequivisset, uxorem ei in stimulum malae suasionis excitavit, ut saltem per familiaria verba corrumperet quem per tot sternere nuntiorum tormenta minime valeret. Sed cum adjutorio feminae, quod contra Adam prius in paradiso obtinuit, contra hunc secundum in sterquilinio positum roborari non potuit, ad alia se tentandi argumenta convertit, ut amicos ejus quasi consolantes adduceret,
Abbreviated transcription (Latin):
O teri itaq. nomine recte mens accipitur.
quia sicut ꝓles inutero concipitur: sic co¬
gicatio inmente generatur: Et sicut in
uentre cibi: ita continentur inmente co¬
gitationes Uterus itaq hypocrita e p̃¬
parat dolos. quia tanto sẽꝑ maiorẽ ma¬
litiam contra ꝓximos inmente concipit.
quanto solus prac omnibus uiderf inmocentiorquȩ¬
rit. Haecidereo elipha⁊ ꝓtulit : qulabeatin
iob tanto ꝑcussum uerbere ꝓpterhi pocri

Expanded text:
Uteri itaque nomine recte mens accipitur, Uteri itaque nomine recte mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae praeparat dolos, quia tanto semper majorem malitiam contra proximos in mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum Job tanto percussum ver
Abbreviated transcription (Latin):
linguae suae laqueos p̃tendat. ut eorum
quibus placere appett. solus aestimatio¬
p̃parat dolos: Dolorẽ quippe concipit:
cã ꝑuersa cogitat: Iniquitatẽ parit. cũ
explere cocperit quod cogitauit: Inui¬
dendo dolorẽ concipit: derogando iniqͥ¬
tatẽ parit: G rauis quippe ẽ iniquitas.
quando is quiꝑ uersus ẽ ostendere alios
ꝑuersos molitur. Ut inde ipse sc̃s appa¬
reat: quod alios scos noneẽ docuerit:
sciendũ uõ quod insaero elo quio uentris
uel uteri nomine: mens solet intelligi:
Hinc est enĩ quod ꝑ salomonẽ dicitur:
Lucerna dñi spiraculũ hominis. quae in¬
uestigat omnia secreta uentris Lux
enim gratiae quae desuꝑ uenit: spira¬
culũ hominis praestat ad uitã Quae ui¬
delicet lux omnia secreta uentris in uesti¬
gare dr̃: quia occulta mentis penetrat.
ut ea quae dese ipsa latebant animã: an¬
as ait Uentrẽ meũ uentrẽ meũ doleo
Quiut uentrẽ suũ quid dixissit ostenderet:
adiunxit. sensus cordis mei turbati sunt:

Expanded text:
linguae suae laqueos protendat, ut eorum, quibus placere appetit, solus aestimatiopariturus. --Dolorem quippe concipit cum perversa cogitat. Iniquitatem parit cum explere coeperit quod cogitavit. Invidendo dolorem concipit, derogando iniquitatem parit. Gravis quippe est iniquitas quando is qui perversus est ostendere alios perversos molitur, ut inde ipse quasi sanctus appareat, quod alios sanctos non esse docuerit. Sciendum vero quod in sacro eloquio ventris vel uteri nomine mens solet intelligi. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Lucerna Domini 417 spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris . Lux enim gratiae, quae desuper venit, spiraculum homini praestat ad vitam. Quae videlicet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latebant animam, anas ait: Ventrem meum, ventrem meum doleo . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
piã suã dispitientes dsspicit. Atq inster¬
quilituo corpore positus: in quanto uii tu¬
tũ culmine apud se sedeat ostendit Cũ
nil eẽ praesentis uitae diuitias memorat.
quas abundare et reꝑbis narrat dicens¬

Expanded text:
piam suam despicientes despicit, atque in sterpiam suam despicientes despicit, atque in sterquilinio corpore positus, in quanto virtutum culmine apud se sedeat ostendit, cum nil esse praesentis vitae divitias memorat, quos abundare et reprobis narrat, dicens