comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autem fecerat sabbatis. unde ꝑturbu¬
ti udei calumpniabantur. quasi euers¬
rem & praeuaricatorẽ legis: Tuncas
ueret: Pater m̃s usque modo operatur
cos operor: Illi enim carnaliter accipi
sibbati obseruationẽ. putabant
n post laborẽ fabricati mundi usq ad
lunc diem quasi dormire : & propterea
sinehficasse illum diem. ex quo caepit
ulia alaboribus requiescere Est au-¬
uen sacamentũ sabbati antiquis patri.¬
lus nr̃is. pracceptũ : quod nos xp̃iam
spinaliter obseruamus: ut ab om̃i ser-¬
uli opere id est ab omni peccato. quia
dis dicit: om̃is qui facit peccatũ ser¬
is est peccati. abstineamus nos: & ha¬
beamus quietem in corde nr̃o. id est tran¬
qullitatem spiriealẽ : Et quamuis in
hic sło idconemur : ad eam tamen requi¬
en ꝑfectam non ꝑueniemus. nisi cum de
hacuita exierimus: Sed ideo dictum est
dñ quiruis se: quia iam creaturã nullã
condebat. postquam ꝑfecta sunt omĩa :

Expanded text:
Hoc autem fecerat sabbatis: unde perturbaHoc autem fecerat sabbatis: unde perturbati Judaei calumniabantur, quasi eversorem et praevaricatorem Legis. Tunc eis dixerat, Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Illi enim carnaliter accipientes sabbati observationem, putabant Deum post laborem fabricati mundi usque ad hunc diem quasi dormire; et propterea sanctificasse illum diem, ex quo coepit velut a laboribus requiescere. Est autem sacramentum sabbati antiquis patribus nostris praeceptum , quod nos Christiani spiritualiter observamus, ut ab omni servili opere, id est ab omni peccato quia Dominus dicit, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati , abstineamus nos, et habeamus quietem in corde nostro, id est tranquillitatem spiritualem. Et quamvis in hoc saeculo id conemur, ad eam tamen requiem perfectam non perveniemus, nisi cum de hac vita exierimus. Sed ideo dictum est Deum requievisse, quia jam creaturam nullam condebat postquam perfecta sunt omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
RAT. QUI NONSI
CAUSA SUPON
pectus dnĩ dĩ discum bebat. nisi it
creta altioris sapientiae cius ebibere
& quod amando biberat. euuangdin¬
do ructar&e: ita secreta sunt & ꝓfind
intelligentiat. ut om̃s turbent qu pe¬
so sunt corde : & om̃s̃ exereeant qui
recto sunt corde: Prõinde animad¬
urrtat caritas ur̃a ad haec pauca que
becta sunt: uid eamus si quomodo pos¬
sumus donante & ad iuuante ipso qui
uerba sua nobis uoluit recitar. quie
tunc audita atque conscripta sunt.
ut modo legerentur. quid sibi uelit¬
s quod eum audistis modo dicere Amo¬
s amen dico uobis. non potest filius a se¬
s facere quicquã: nisi quod uiderit pmn¬
s facientem: Quaetumq enim pater fica
haec eadem & filius similiter Vnde
autem natus sit sermo iste commemo¬
randi estis: ꝓpter superiora lectionis.
ubi curauerat dñs quendam inter illos.
qui inquinq porticibus piscinae illus
salomonis iacebant: cui dixerat Tolle
grabattũ tuum. & uade in domũ tuã:

Expanded text:
a, qui non sine causa super pectus Domini discumbebat , nisi ut secreta altioris sapientiae ejus ebiberet, et quod amando biberat, evangelizando ructaret, ita secreta sunt et profunda intelligentiae, ut omnes turbent qui perverso sunt corde, et omnes exerceant qui recto sunt corde. Proinde animadvertat Charitas vestra ad haec pauca quae lecta sunt. Videamus si quo modo possumus donante et adjuvante ipso qui verba sua nobis voluit recitari, quae tunc audita atque conscripta sunt, ut modo legerentur, quid sibi velit quod eum audistis modo dicere, Amen, amen dico vobis, non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: quaecumque enim Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. 2. Unde autem natus sit sermo iste, commemorandi estis propter superiora lectionis, ubi curaverat Dominus quemdam inter illos qui in quinque porticibus piscinae illius Salomonis jacebant, cui dixerat, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
sidentem sirmamentũ. & dixit : Non
notesi filius a se facere quicquã. nisi
uod uderit patrem facientẽ: Da
ni alterum firmamentũ: antu amisis
nfindamentum: Suꝑaedificati au-¬
tem supra fundamentũ apłorũ & pro
na contendunt. & errant inheresi:
Inligamus ergo lucem factam adõ
psum facta sunt: & sine ipso factũ
et nichil: Excute intellegentiam
tum: nec intellegentiã uocandam.
sed plane stultitiam: Ds̃ pater fȩ¬
at mundum : quem fȩcit filius alte¬
sum mundum & Da mihi mundũ
a patre non a filio: respondit tibi
euuangelium: & mundus ꝑ eum
factus est : & mundus eum non cog¬
nouit: A gnosce ergo eum ꝑquem
fictus est mundus : & noli esse
inter illos. qui eum qui fęcit mundũ
non cognouerunt: Inseparabilia
eno sunt opera patris & filii: sed
hoc est. non potest filius a se facere quicquam:

Expanded text:
irmamentum, et dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, da mihi alterum firmamentum. An tu amisisti fundamentum? Superaedificati autem supra fundamentum Apostolorum et; nec contendunt et errant in haeresi. Intelligimus ergo lucem factam a Deoipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Excute intelligentiam tuam; nec intelligentiam vocandam, sed plane stultitiam. Deus Pater fecit mundum: quem fecit Filius alterum mundum? da mihi mundum A Patre, non a Filio; respondet tibi Evangelium, Et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Agnosce ergo eum per quem factus est mundus, et noli esse inter illos qui eum qui fecit mundum non cognoverunt. 8. Inseparabilia sunt ergo opera Patris et Filii. Sed hoc est, Non potest
Abbreviated transcription (Latin):
est xp̃s:s Veibum dĩ. habens hominẽ:
Video de quibus rebus loquar: & quis lo-¬
quar: & quibus loquar: Nunc audite de
resurrectionem corporum. non me sed
dm̃ lecuturum. propter eos qui resur¬
reatrunt surgendo a morte.: inheren
uit mortem.c Quia nescit mutabili¬
tatem: Quare nescit mutabilitatem .
Qua uita est in sem& ipso: Et potesta.¬
tem dedit ei & iudicium facere : quia
silius hominis est: Quod iudicium . o

Expanded text:
est Christus? Verbum Dei habens hominem. est Christus? Verbum Dei habens hominem. Video de quibus rebus loquar, et quis loquar, et quibus loquar. 16. Nunc audite de resurrectione corporum, non me, sed Dominum locuturum, propter eos qui resurrexerunt surgendo a morte, inhaerendvit mortem? Quia nescit mutabilitatem. Quare nescit mutabilitatem? Quia vita est in semetipso. Et potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius h
Abbreviated transcription (Latin):
uita : ne participando intelligatur ha¬
bere uitam: Sienim participando ho¬
berẽ uitam: poss& & amittendo esse
sine uita: Hoc infilio ne accipias: ntꝰ
ne credas Man& ergo pater uita mo¬
n& & filius uita: pateruita a semna¬
licium. In fine sȩculi: & ibi ent resur¬
dio mortuorũ. sed corporum: Animas
uedit ei potestatem: Hanc potestatem
aon haber& nisi acciper&: & ess& homo
sie potestate: Sed ipse est filius homi¬
ns: qui & filius dĩ: Herendo enim ad
unitatem ꝑsonae . filius hominis filio dĩ.
sda est una ꝑsona: eadem que filius di.
quae & filius hominis: Quid autem
pmpter quid habeat: dinoscendũ est:
ẜilius hominis hab& animã : hab&e cor¬
pus: .s. ilius dĩ quod est uerbum dĩ. ha¬
be hominem. tanquam anima corpus:
Sicut amma habens corpus. non facit du-¬
as ꝑsonas sed unum hominem: sic uer¬
bum habens hominem. non facit duas
psonas. sed unum xpm: Quid est homo.
Anima rationalis. habens corpus: Quid

Expanded text:
vita, ne participando intelligatur havita, ne participando intelligatur habere vitam. Si enim participando haberet vitam, posset et amittendo esse sine vita: hoc in Filio ne accipias, ne cogites, ne credas. Manet ergo Pater vita, manet et Filius vita: Pater vita in semicium? In fine saeculi: et ibi erit resurrectio mortuorum, sed corporum. Animas Dedit ei potestatem. Hanc potestatem non haberet nisi acciperet, et esset homo sine potestate. Sed ipse est filius hominis, qui et Filius Dei. Haerendo enim ad unitatem personae filius hominis Filio Dei, facta est una persona, eademque Filius Dei, quae et filius hominis. Quid autem propter quid habeat, dignoscendum est. Filius hominis habet animam, habet corpus. Filius Dei, quod est Verbum Dei, habet hominem, tanquam anima corpus. Sicut anima habens corpus, non facit duas personas, sed unum hominem; sic Verbum habens hominem, non facit duas personas, sed unum Christum. Quid est homo? Anima rationalis habens corpus. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
propter patrem est: & quod est apin
est: Hoc ergo dixit uitam dedit filio
ut haber& eam in sem& ipso: Tanquĩ
dicer&. Pater qui est uita aͥ sem& ips
genuit filium. qui est & uita in seme¬
ipso: Pro eo enim quod genuit. uolut
intelligi dedit : tanquam si cũiquam
diceremus: Dedit tibi ds̃ esse: Cuo
dit: Si alicui iam existenti dedit esl
non ei dedit esse. quia erat antequon
da retur qui poss& accipere: Cumq
go audis dedit tibi esst : non cras quile¬
ciperes: Iexistendo accepisti ut esses:
Dedit structor domui huic ut ess&. sil
quid ti dedit.: Vt domus ess& Ce
dedit. Huic domui: Quid ei dedts
Ut domus ess&: Quomodo potuit das
domui ut domus ess&. Et enimsi
domus erat: cui dar& ut domus esse
quando iam domus erat . Quid est
ergo dedit ei ut domus essae . Fȩt
ut domus ess& : Quid ergo filio dedits
Dedit ei ut filius ess&: & genuit ut uts
ess&: Hoc est dedit ei habere uitam i
sem& ipso. ut ess& uita. nec aegens

Expanded text:
propter Patrem est; et quod est, a Patre propter Patrem est; et quod est, a Patre est. Hoc ergo dixit, Vitam dedit Filio, ut haberet eam in semetipso; tanquam diceret, Pater qui est vita in semetipso, genuit Filium qui esset vita in semetipso. Pro eo enim quod est genuit, voluit intelligi dedit. Tanquam si cuiquam diceremus, Dedit tibi Deus esse. Cui dedit? Si alicui jam existenti dedit esse, non ei dedit esse; quia erat, antequam ei daretur, qui posset accipere. Cum ergo audis, Dedit tibi esse, non eras qui acciperes, et existendo accepisti ut esses. Dedit structor domui huic ut esset. Sed quid ei dedit? Ut domus esset. Cui dedit? Huic domui. Quid ei dedit? Ut domus esset. Quomodo potuit dare domui ut domus esset? Etenim si domus erat; cui daret, ut domus esset, quando jam domus erat? Quid est ergo, Dedit ei ut domus esset? Fecit ut domus esset. Quid ergo Filio dedit? Dedit ei ut Filius esset, genuit ut vita esset: hoc est, Dedit ei habere vitam in semetipso, ut esset vita non egens
Abbreviated transcription (Latin):
non erat in uobis lumen uestrum.
sed in dõ uestro: Acce dite ut resur¬
gatis: si recesseritis moriemini: Siergo
accedendo uiitis. recedendo morimini:
non erat in uobis uestra: ipsa est᷑ uita ur̃a :
Quar est lux uestra Qm̃ apud te est
fons uitae : & in lumine tuo uidebimus
lumen: Non ergo sicut anima aliquid
aliud est qͣuam in luminetur. & fit me¬
lius cum inluminatur partici patione me¬
lioris. Ita & uerbum dĩ filius dĩ. aliquid
aliud erat antequam acciper& uitam. ut
participando habrat uitam: sed uitam
hab& in sem& ipso: ac ꝑhoc ipse est uita
ipsa: Quid ergo ait dedi filio habere ui-¬
tam in sem& ipso. breuiter dixerim: genu¬
it filium: Neq enim erat sine uita.
& accepit uitam: sed nascendo uita
est: Pater uita estꝰ nascendo: filius
uita est nascendo: Pater denullo pas
filius dedõ patre: Pater quod est. ano¬
lo est: Quod autem pater est. pnpꝰ
filium est: Filius utro eo qđ filius qt

Expanded text:
non erat in vobis lumen vestrum, non erat in vobis lumen vestrum, sed in Deo vestro. Accedite, ut resurgatis: si recesseritis, moriemini. Si ergo accedendo vivitis, recedendo morimini; non erat in vobis vita vestra. Ipsa est enim vita vestra, quae est lux vestra. Quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . 13. Non ergo sicut anima aliquid aliud est antequam illuminetur, et fit melius cum illuminatur participatione melioris; ita et Verbum Dei, Filius Dei, aliquid aliud erat antequam acciperet vitam, ut participando habeat vitam: sed vitam habet in semetipso; ac per hoc ipse est ipsa vita. Quid ergo ait, Dedit Filio vitam habere in semetipso? Breviter dixerim, Genuit Filium. Neque enim erat sine vita, et accepit vitam; sed nascendo vita est. Pater vita est non nascendo; Filius ita est nascendo. Pater de nullo patre, Filius de Deo Patre. Pater quod est, a nullo est: quod autem Pater est, propter Filium est. Filius vero et quod Filius est,
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud est enim in anima unde corpus
uiuificatur : aliud unde ipsa uiuificatur:
Melius quippe est quam corpus : sed me¬
lius quam ipsa est ds: Est ergo ipsa
etiam si sit insipiens. iniusta. impia.
uita corporis: Quia uero uita rius
est ds̃ : quomodo cum ipsa est incorpore
prestat illi uigorem. docõrem. mobi lita¬
tem. officia membrorũ : sic cum uita
tius ds̃ in ipsa est: prestat illi sapien
aliud quod prestatur animae de dõ:
Uiuificat & uiuificatur: mortua ui¬
uificat. & ipsa non uiuificatur: Ve¬
niente itaq uerbo. & infuso audienti¬
bus. factisq illis non solum audienti¬
bus. sed etiam oboedientibus: resurg&
anima a morte sua ad uitam suã. Hoc
est ab miquitate. ab insipientia. ab im¬
pietate ad dm̃ suum. qui est illi sapien¬
tia. iustitia. claritas: surgat ad illum:
mluminetur ab illo Accedite in quit
ad cũ Et quid nobis erit. Et in lu¬
minamini: Siergo accedendo inlumi¬
namini. & recedendo tenebramini:

Expanded text:
Aliud est enim in anima unde corpus Aliud est enim in anima unde corpus vivificatur, aliud unde ipsa vivificatur. Melius quippe est quam corpus; sed melius quam ipse est Deus. Est ergo ipsa, etiamsi sit insipiens, injusta, impia, vita corporis. Quia vero vita ejus est Deus, quomodo cum ipsa est in corpore, praestat illi vigorem, decorem, mobilitatem, officia membrorum; sic cum vita ejus Deus in ipsa est, praestat illi sapientaliud quod praestatur animae de Deo: vivificat, et vivificatur; mortua vivificat, si ipsa non vivificatur. Veniente itaque verbo et infuso audientibus, factisque illis non solum audientibus, sed etiam obedientibus, resurgit anima a morte sua ad vitam suam; hoc est, ab iniquitate, ab insipientia, ab impietate ad Deum suum, qui est illi sapientia, justitia, claritas. Surgat ad illum, illuminetur ab illo. Accedite, inquit, ad eum. Et quid nobis erit? Et illuminamini . Si ergo accedendo illuminamini, et recedendo tenebramini;
Abbreviated transcription (Latin):
ipso: Ecce de amma loquebar: est ani¬
ma & si non sit sapiens: & si non sit
iusta. anima est : & si non sit pia anima
est. Aliud ergo ilb est esse animam.
aliud uero esse sapientẽ: esse iustam.
esse piam Est ergo aliquid quod non¬
dum est sapiens : nondum iusta: non¬
dum pia: non tamen nichil est: non
tamen nulla uita est: Nam ex operib
uiuera corpus non mouer&: pedibus
gres sum. manibus opus. ocalis intuitũ.
cem : linguam ad distinctionem uocũ non
mouer&: His itaq operibus uiuere se
ostendit: & esse aliquid quod sit corpo¬
re melius: Sed numquid his operibus
sapientempiam iustam se ostendit.
Nonne ambu lant. operantur. uident.
audiunt. loquuntur. & stubti & impii &
iniusti: Cum uero se erigit ad aliquid
quod ipsa non est. & quod supra ipsam
est. & aquo ipsa est: ꝑcipit sapientiam.
iustitiam. pietatem. sine quibus cum ess&
mortua erat: nec uitam habebat qua ip¬
sa uiuer&. sed qua corpus uiuificar&:

Expanded text:
ipso. Ecce de anima loquebar. Est aniipso. Ecce de anima loquebar. Est anima: etsi non sit sapiens, etsi non sit justa, anima est; etsi non sit pia, anima est. Aliud illi ergo est esse animam, aliud vero esse sapientem, esse justam, esse pium. Est ergo aliquid quo nondum est sapiens, nondum justa, nondum pia; non tamen nihil est, non tamen nulla vita est: nam ex operibusviveret, corpus non moveret; pedibus gressum, manibus opus, oculis intuitum, cem, linguam ad distinctionem vocum non moveret. His itaque operibus vivere se ostendit, et esse aliquid quod sit corpore melius: sed numquid his operibus, sapientem, piam, justam se ostendit? Nonne ambulant, operantur, vident, audiunt, loquuntur et stulti, et impii, et injusti? Cum vero se erigit ad aliquid quod ipsa non est, et quod supra ipsam est, et a quo ipsa est, percipit sapientiam, justitiam, pietatem: sine quibus cum esset, mortua erat, nec vitam habebat qua ipsa viveret, sed qua corpus vivificaret.
Abbreviated transcription (Latin):
est ergo habere lucem in sem& ipso: non
indigere luce ex altero: Ecce ubi
si quis intelligat. ostend&e filium ae¬
quailem patri ubi ait. si cut hab&e pat̃
uitam in sem& ipso. sic dedit filio uitã
habere in sem& ipso : ut hoc solum inter¬
sit inter patrẽ & filium. quia pater
hab& uitam in sem& ipso. quam nemo ei
dedit: I. ilius autem hab& uitam in
sem& ipso. quam pater dedit: Sed etuã
hicontur aliquod nubilum discutiendũ:
Non defitiamus: intenti simus: pascua
mentis sunt: non fastidiamus. ut uiua¬
mus: Ecce inquis fateris ipse. qđ ui¬
tam pater filio dedit. ut habeat quidẽ¬
eam in sem& ipso. sicut pater habe
uitam in sem& ipso : non indigens ille:
non indigeat & iste: ut sit ille uita: sit
&ste: & utrumq coniunctũ. una uita
non dude : quia unus ds̃ non duo dii : &
hoc ipsum sit esse uitam: Quomodo
engo dedit filio uitam pater.&. Non sic
quasi ante fuerit. filius sine uita: atq
si hoc ess& : non haber& uitam in sem&¬

Expanded text:
est ergo habere lucem in semetipso, non est ergo habere lucem in semetipso, non indigere luce ex altero. Ecce ubi, si quis intelligat, ostendit Filium aequalem Patri, ubi ait, Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso: ut hoc solum intersit inter Patrem et Filium, quia Pater habet vitam in semetipso, quam nemo ei dedit; Filius autem habet vitam in semetipso, quam Pater dedit. 12. Sed etiam hic oritur aliquod nubilum discutiendum. Non deficiamus, intenti simus: pascua mentis sunt, non fastidiamus, ut vivamus. Ecce, inquis, fateris ipse quod vitam Filio Pater dedit, ut habeat eam quidem in semetipso, sicut habet Pater vitam in semetipso, non indigens ille, non indigeat et iste; ut sit ille vita, sit et iste; et utrumque conjunctum una vita, non duae; quia unus Deus, non duo dii: et hoc ipsum sit esse vitam. Quomodo ergo dedit Filio vitam Pater? Non sic quasi ante fuerit Filius sine vita, atque si hoc esset, non haberet vitam in semet
Abbreviated transcription (Latin):
cat impium. deputatur fides. Ad usii¬
am: Defitiendo ab illo fit iniqua p¬
fitiendo ad illũ. fit iusta: Nonnti¬
detur tibi quasi aliquid frigidum igi
ad motum feruescere : remotũ ab ignt
torpescere : Nonne uidetur tibi quid¬
dam tenebrosum ad motum luci clares¬
cere: remõtũ aluce nigrescere  Ilo
quiddam est anima : non tale aliquid
ds̃: Potest & homo dicere habere se
lucem nunc in oculis suis dicant er
quasi quadam uoce ꝓprie oculi tui si
possunt : habemus lucem in nobis ipsis
Contradicitur : non ꝓprie dicitis haber
uos lutem in uobis ipsis: Habetis lu¬
cem : sed in caelo: Habetis lucem si
forte nox est: sed in luna: in lucernis
in iuobis ipsis: Nam clausi amitti¬
& quod aꝑti ꝑcipitis: Non in uobis ip.
habeus lucem: Solt occidente: te¬
etr lucem si potestis: Nox est & lumi.¬
e nocturno ꝑfrumini: subducta
uepa tenete lucem: Cum uero sub¬¬
qusta lucerna in tenebris remanetis.
non lucem in uobis ipsis habetis: Hoc

Expanded text:
ficat impium, deputatur fides ejus ad justitificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . Deficiendo ab illo fit iniqua, proficiendo ad illum fit justa. Nonne videtur tibi quasi aliquid frigidum igni admotum fervescere, remotum ab igne torpescere? nonne videtur tibi quiddam tenebrosum, admotum luci clarescere, remotum a luce nigrescere? Tale quiddam est anima, non tale aliquid Deus. Potest et homo dicere, habere se lucem nunc in oculis suis. Dicant ergo quasi quadam voce propria oculi tui si possunt: Habemus lucem in nobis ipsis. Contra dicitur: Non proprie dicitis habere vos lucem in vobis ipsis: habetis lucem, sed in coelo; habetis lucem, si forte nox est, sed in luna, in lucernis, non in vobis ipsis: nam clausi amittitis, quod aperti percipitis. Non in vobis ipsis habetis lucem: sole occidente tenete lucem, si potestis: nox est, et lumine nocturno perfruimini; subducta lucerna tenete lucem: cum vero subtracta lucerna in tenebris remanetis, non lucem in vobis ipsis habetis. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
hab&e uitam in sem& ipso: ut ipsa uita
sibi sit ipse: Si potuero ad huc inde¬
modicum quid dicere exemplis propo¬
sitis ad intellegentiam urãm in forman¬
dam: dño ad iuuante potuero. & pieta¬
te intentionis uestrae: Uiuit ds.¬
uiuit & anima: Sed uita dĩ immira¬
bilis est: uita animae mutabilis e
Ds̃ nec proficit nec deficit: sed est ips
semꝑ inse : est ita ut est: non aliter
nunc. aliter postea: aliter antea : An¬
mȩ uero uita ualde aliter atq: aliter.
uiuebat stulta : uiuebat sapiens. uut¬
bat iniqua. uiuebat nunc iusta: Nun
meminit. nunc obliuiscitur : nunc di¬
cit. nunc discere non potest: Nunc y¬
dit quod didicerat: nunc ꝑcipit quod
ami serat: Mutabilis uita animat : &
cum uiuit anima. in iniquitato. mors
eius est: Cum autem fit iusta. fit pr¬
ticeps alterius uitae. quae non est qđ
ipsa Erigendo quippe se ad dm̃. a
inherendo dõ. ex illo iustificatur Di¬
tum est enim credenti in eum qui usts¬

Expanded text:
habet vitam in semetipso, ut ipsa vita habet vitam in semetipso, ut ipsa vita sibi sit ipse. Si potuero adhuc modicum quid inde dicere, exemplis propositis ad intelligentiam vestram informandam, Domino adjuvante potero, et pietate intentionis vestrae. Vivit Dvivit et anima: sed vita Dei immutabilis est, vita animae mutabilis est. Deus nec proficit, nec deficit; sed est ipse semper in se, est ita ut est: non aliter nunc, aliter postea, aliter antea. Animae vero vita, valde aliter atque aliter: vivebat stulta, vivit sapiens; vivebat iniqua, vivit justa: nunc meminit, nunc obliviscitur; nunc discit, nunc discere non potest; nunc perdit quod didicerat, nunc percipit quod amiserat: mutabilis vita animae. Et cum vivit anima in iniquitate, mors ejus est: cum autem fit justa, fit particeps alterius vitae, quae non est quod ipsa, erigendo se quippe ad Deum et inhaerendo Deo, ex illo justificatur. Dictum est enim: Credenti in eum qui justi
Abbreviated transcription (Latin):
assumpta carne. natus ex uirgine : in¬
fans in carne : iuuenis in carne : patiens
in carne : moriens in carne: resurgens
in carne : a scendens in carne : ꝓmittens
resurrectionem carni : ꝓmittens resur¬
rectionem menti: menti ante carnem:
carni post mentẽ: Qui audit & obau¬
dit: uiu&: Qui audit & non obaudit.
id est audit & contempnit. audit & non
credit : non uiu&: Quare non uiu&
Quia non audit: Quid est non audit .
Non obaudit Ergo qui audierint
uiuent: Ađtende nunc quod dixeramꝰ
differendũ : ut nuno si fieri potuerit
aperiatur: subicit continuo de hac ipsa
resurrectione : Sicut enim pater habe
uitam in sem& ipso : sicadedit & filio
uitam habere in sem& ipso Quid est
hab& uitam insem& ipso  Non alibi
hab& uitam: sed in sem& ipso Viuere
quippe suum in illo est: non aliunde.
non alienum est: non quasi mutatur
uitam : nec quasi particeps fit uitat eiꝰ
uitae. quae non est quod ipse : sed

Expanded text:
assumpta carne natus ex Virgine, inassumpta carne natus ex Virgine, infans in carne, juvenis in carne, patiens in carne, moriens in carne, resurgens in carne, ascendens in carne, promittens resurrectionem carni, promittens resurrectionem menti, menti ante carnem, carni post mentem. Qui audit et obaudit, vivet: qui audit et non obaudit, id est, audit et contemnit, audit et non credit, non vivet. Quare non vivet? Quia non audit. Quid est, non audit? Non obaudit. Ergo qui audierint, vivent. 11. Attende nunc quod dixeramus differendum, ut nunc, si fieri potuerit, aperiatur. Subjecit continuo de hac ipsa resurrectione, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Quid est, habet vitam Pater in semetipso? Non alibi habet vitam, sed in semetipso. Vivere quippe suum in illo est; non aliunde, non alienum est: non quasi mutuatur vitam, nec quasi particeps fit vitae, ejus vitae quae non est quod ipse; sed
Abbreviated transcription (Latin):
cescentem magistrum. & in labentem
cordibus nostris solem nrm: non quem
desiderant oculi carnis: sed cui aestuant
ãperi oculi cordis: Ipsum ergo audiamꝰ:
Amen amen dico uobis. quia uenit
hora & nunc est: quando mortui.
Uidete exprimi resurrectionẽ: quando
mortui audient uocem filii dĩ: & qui
audierint uiuent: Quare addidit.
⁊qui audierint uiuent. Possent enĩ
audire nisi uiuerent. Sufficen&
ergo uenit hora & nunc est. quando
mortui audient uocem filii dĩ Iam
nos intelligeremus uiuentes eos. quan¬
do nisi uiuerent. audire non possent
non inquit quia uiuunt audiunt: sed
audiendo reuiuiscunt: Audient: &
qui audierint uiuent Quid est ergo
audient. nisi obaudient : Quantũ
enim ꝑtin& ad auris auditũ : non om̃s
qui audient uiuent Multi enĩ audi¬
unt & non credunt: audiendo & non
credendo non obaudiunt: non oboe¬
diendo non uiuunt: Itaq hio qui
audient. nichil est aliud. quam qui oboe¬
dient: Qui ergo obaudierint uiuent.

Expanded text:
cescentem magistrum, et illabentem cescentem magistrum, et illabentem cordibus nostris solem nostrum; non quem desiderant oculi carnis, sed cui aestuant aperiri oculi cordis. Ipsum ergo audiamus: Amen, amen dico vobis, quia venit hora, et nunc est, quando mortui, videte exprimi resurrectionem, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Quare addidit, Qui audierint vivent? Possent enim audire nisi viverent? Sufficeret ergo, Venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei. Jam nos intelligeremus viventes eos; quando nisi viverent, audire non possent. Non, inquit, quia vivunt audiunt, sed audiendo reviviscunt: audient, et qui audierint vivent. Quid est ergo, audient; nisi, obaudient? Quantum enim pertinet ad auris auditum, non omnes qui audient vivent: multi enim audiunt et non credunt; audiendo et non credendo non obaudiunt: non obaudiendo non vivunt. Itaque hic, qui audient, nihil est aliud quam qui obaudient. Qui ergo obaudierint, vivent:
Abbreviated transcription (Latin):
nunc: hora uero ista quaȩ sit̃ ad uertite:
Uenit hora ista. & nunc est Quid
mea fit s quid nisi resurrectio mortuo¬
nm  Et qualis resurrectio . Vt
qui resurgunt. in aeternũ uiuant: Hoc
ent & innoissima hora: Quid igitur :
Quomodo intelligimus duas istas re¬
surrectiones. Numquid forie qui
nunc resurgunt tunc non resurgent:
ut abiorum fiat nunc resurrectio. ali¬
orumtunc .i. Non est ita: Nam istã
resurrectionẽ si recte credidimus re¬
simeximus : & nos ipsi qui iam resur¬
reximus. alterã infine resurrectionem
expectamus: Sed & nunc in aeternã
uitam resurreximus. si in fide ipsa ꝑse-¬
ueranter manemus: & tunc in aeternã
uitam resurgemus. quando angłis coae¬
quabimur Ipse igitur distinguat. ipse
aperiat quod loqui ausi sumus: quomo¬
do fiat resurrectio ante resurrectionẽ.
non aliorum & aliorã: sed eorundem:
Nectalis qualis latari. sed muitam ae¬
ternam Aperiãt plane: audite dilu.¬

Expanded text:
nunc. Hora vero ista quae sit, advertite: nunc. Hora vero ista quae sit, advertite: Venit hora, et nunc est. Quid in ea fit? Quid, nisi resurrectio mortuorum? Et qualis resurrectio? Ut qui resurgunt, in aeternum vivant. Hoc erit et in novissima hora. 10. Quid igitur? quomodo intelligimus duas istas resurrectiones? Numquid forte qui nunc resurgunt, tunc non resurgent; ut aliorum fiat nunc resurrectio, aliorum tunc? Non est ita. Nam ista resurrectione, si recte credidimus, resurreximus; et nos ipsi qui jam resurreximus, alteram in fine resurrectionem exspectamus. Sed et nunc in aeternam vitam resurreximus, si in fide ipsa perseveranter manemus; et tunc in aeternam vitam resurgemus, quando Angelis coaequabimur . Ipse ergo distinguat, ipse aperiat quod loqui ausi sumus: quomodo fiat resurrectio ante resurrectionem, non aliorum et aliorum, sed eorumdem; nec talis qualis Lazari, sed in vitam aeternam. Aperiet plane. Audite dilu
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio facta est ante resurrectionem
mortuorũ. sed sicut hic dicit hab& inqui
uitam acternã. & in iudicium non uenit.
sed transiit amorte ad uitã : Ad quam
uitam.: Ad aeternã: Non ergo sicu
corpus lazari. tran sit enĩ & ille amerd
pul dnri ad uitam hominum. sed non
utmã: iterum moriturus. Resur¬
istur autem infine scłi mortui. in ui¬
an aeternam transibunt: Cum ergo
nobis quandam resurrectionẽ mortuorũ
in deternã uitam. ante resurrectionẽ
mortuorum. in aeternã uitam : uenit
hora inquit: Tu procul dubio imbutus
side resuritctionis carnis. expectabas
horam illam finis scłiꝰ diem iudicii: quã
ne inisto loco expectares. ad didit. &
nunc est: Quod ergo dicit uenit hora.
non dicit de hora illa nouissima. ubi
inuoce in ussu archangeli. & in tuba
dĩ dñs ipse descend& decaelo. & mor¬
nos uiuentes qui reliqui sumus. si mul
cum illis rapiemur in nubibus in obui
im xp̃o maera. & ita semꝑ cum dnõ
ermus: Veni& hora illa. sed non est

Expanded text:
resurrectio facta est ante resurrectionem mortuorum: sed sicut hic dicit, Habet, inquit, vitam aeternam; et in judicium non venit, sed transiit a morte ad vitam. Ad quam vitam? Ad aeternam. Non ergo sicut corpus Lazari: transiit enim et ille a morte sepulcri ad vitam hominum, sed non aeternam, iterum moriturus; resurrecturi autem in fine saeculi mortui, in vitam aeternam transibunt. Cum ergo nobis quamdam resurrectionem mortuorum in aeternam vitam, ante resurrectionem mortuorum in aeternam vitam: Venit hora, inquit. Tu procul dubio imbutus fide resurrectionis carnis, exspectabas horam illam finis saeculi, diem judicii, quam ne in isto loco exspectares, addidit, et nunc est. Quod ergo dicit, Venit hora, non dicit de illa hora novissima, ubi in jussu et in voce archangeli, et in tuba Dei Dominus ipse descendet de coelo, et mornos uiuentes qui reliqui sumus simul cum illis rapiemur in nubibus in obuiin aera, et ita semper cum Domino erimus . Veniet illa hora, sed non est
Abbreviated transcription (Latin):
Vide dm̃ : uide uerbum eius: in hẽre uer¬
bo dicenti : quia ipse dicens. non syllabis
dt ÷ sed splendore sapientiae fulgere.
hoc est dicere Quid dictum est desapi¬
emia ipsius: Candor est lucis aeternȩ:
Uatnde candorem solis: in cado est:
Cipandit candorem ꝑterras omnes: per
nana omnia : & utique corporalibus
lue est : Si separas candorem solis a sole:
separa uerbum a patre: Deseloquor:
lucernae una flammula tenuis. quae
uno flatu possit extingui. spargit lucẽr¬
nim suam suꝑ cuncta quae subiacent:
Vides lucem sparsam a flam mula gene¬
ntam: emis sam uides: separationem ñ
uides: Intelligite ergo fratres patrem¬
sibi coherere: trinitatem hanc unũ
dñ : & omnia opera unius dĩ. haec es¬
se patris: haec esse filii:
haec esse sp̃s sci
Cettra quae consequuntur quae ꝑtinent
mo debetur uobis: ad estote ut audia¬
Abeo qđ scriptum est: pater enĩ diligit
Afilium. & omna demonsirat ci quae

Expanded text:
Vide Deum, vide Verbum ejus inhaerere VerVide Deum, vide Verbum ejus inhaerere Verbo dicenti: quia ipse dicens non syllabis dicit; sed splendore sapientiae fulgere, hoc est dicere. Quid dictum est de Sapientia ipsius? Candor est lucis aeternae . Attende candorem solis. In coelo est, et expandit candorem per terras omnes, per maria omnia: et utique corporalis lux est. Si separas candorem solis a sole, separa Verbum a Patre. De sole loquor. Lucernae una flammula tenuis, quae uno flatu possit exstingui, spargit lucem suam super cuncta quae subjacent. Vides lucem sparsam a flammula generatam, emissionem vides, separationem non vides. Intelligite ergo, fratres charsibi cohaerere, Trinitatem hanc unum Deum; et omnia opera unius Dei, haec esse Patris, haec esse Filii, haec esse Spiritus sancti. Caetera quae consequuntur, quae pertinent mo debetur vobis, adestote ut audiaAb eo quod scriptum est, Pater enim diligit Filium, et omnia de
Abbreviated transcription (Latin):
se iub& linguae. & profert uerbu
Quod spcit animus fecit animus. ha
& lingua : fȩcit dñs corporis: fecta
seruus : Sed ut facer& seruus
a dnũ accepit quod factr&: & iubm¬
te dnõ fpcit: Hoc idem ab utroque
factum est : sed numquid similtea
Quomodo non similiter ait aliquis
Ecce uerbum quod spcit animus ms
man& in me: quod fecit linguam
ꝑ cusso aere. ꝑtransiit & non est
Cum dixtris uerbum in animo tuo
& sonuerit ꝑ linguã tuam: redi ad
animum tuũ. & uide quia ibi est
uerbum quod fecisti: Numquid
sicut mansit in animo tuo. mansit
in lingua tua quod sonuit ꝑ linquã
tuam .s F. ȩcit lingua sonans: sꝑcit
animus cogitans : sed quod sonuit
mus ÷ sed non similiter: F. eot eni
animus. quͦ teneat animus.
fecit autem lingua quod sonat.
& ꝑ aerem aurem uerberat Nũ¬
quid sẽqueris sillabas. & facis ut
et uerbum : & uerbum erat apud dm̃:
Sietgo separationem non uides in luce:
quid sc̃parationem quaeris in opere..

Expanded text:
se, jubet linguae, et profert verbum se, jubet linguae, et profert verbum quod fecit animus: fecit animus, fecit et lingua; fecit dominus corporis, fecit et servus: sed ut faceret servus, a domino accepit quod faceret, et jubente domino fecit. Hoc idem ab utroque factum est: sed numquid similiter? Quomodo non similiter, ait aliquis? Ecce verbum quod fecit animus meus, manet in me: quod fecit lingua mea, percusso aere transiit, et non est. Cum dixeris verbum in animo tuo, et sonuerit per linguam tuam, redi ad animum tuum, et vide quia ibi est verbum quod fecisti. Numquid sicut mansit in animo tuo, mansit in lingua tua? Quod sonuit per linguam tuam, fecit lingua sonans, fecit animus cogitans: sed quod sonuit mus; sed non similiter. Fecit enim animus quod teneat animus; fecit autem lingua quod sonat, et per aerem aurem verberat. Numquid sequeris syllabas, et facis utt Verbum, et Verbum erat apud Deum. Si ergo separationem non vides in luce, quid separationem quaeris in opere?
Abbreviated transcription (Latin):
ille. haec & ipse: Mundum pͣater.
mundum filius: mundum sp̃s sanctus:
Sitres dii: tres mundi: Sumus ds̃ pater
& filius & sp̃s sanctus : unus mundus
factus est a patre ꝑfilium in spũ sancto:
Haec ergo facit filius. quae facit & pater:
& non dissimiliter facit: Et haec facit:
& similiter facit: Iam dixerat haec facit:
quare ad diditsimiliter facit .s Ne
alius prauus intellectus. uel error in a¬
nimo nasceret᷑: Vides enim hominis
opus: animus est in homine & corpus:
Animus imperat corpori: sed multum in¬
ter est inter corpus & animũ: Corpus
usibile est : animus in uisibilis: Ina
potentiam uirtutemq animi. & du¬
uis lic&e caelestis corporis. multan
inter est: Imperat tamen animus
por suo: & facit corpus: Et quodn
detur animus facere: hoc facit &o
pus: Videtur enim corpus hociut
facere quod animus: sed non simila
Quomodo hoc idem facit: sed non sa¬
liter facit animus : Verbum apua

Expanded text:
ille, haec et ipse: mundum Pater, ille, haec et ipse: mundum Pater, mundum Filius, mundum Spiritus sanctus. Si tres dii, tres mundi: si unus Deus Pater et Filius et Spiritus sanctus, unus mundus factus est a Patre per Filium in Spiritu sancto. Haec ergo facit Filius, quae facit et Pater, et non dissimiliter facit: et haec facit, et similiter facit. 10. Jam dixerat, haec facit; quare addidit, similiter facit? Ne alius pravus intellectus vel error in animo nasceretur. Vides enim hominis opus; animus est in homine et corpus: animus imperat corpori, sed multum interest inter corpus et animum: corpus visibile est, animus invisibilis; inter potentiam virtutemque animi, et cujusvis licet coelestis corporis multum interest. Imperat tamen animus corpori suo, et facit corpus: et quod videtur animus facere, hoc facit et corpus. Videtur ergo corpus hoc idem facere quod animus, sed non similiter. Quomodo hoc idem facit, sed non similiter? Facit animus verbum apud
Abbreviated transcription (Latin):
& est. hoc unum est: & de patre totum
est: Sequitur. & ipse in uerbis suis &
mala intellegentes conturbat: ut ad rectũ
intellectum reuoc& errantes: Cum dixis¬
s& non potest filius a se facere quic quã.
nisi qđ uident patrem facientem: nefor¬
te carnalis subri per& intellectus. & uer¬
ter& mentem. & quasi facer& sibi homo
quasi duos fabros. unum magistrũ. alte¬
rum discipulum quasi ad tendentem
ad magistrum. uerbi grã facientẽ arcã.
ut quomodo ille facit arcam. faciat &is¬
te alteram artam. scđm uisionem quam
inspexit in magistro operante. ne
tale aliquid sibi duplicar& in illa simpli¬
q diunitate intellectus carnalis: sequefiꝰ
terait: Quaetumq enim pater facit.
haec cadem & filius facit similiter: Non
facit pateralia. & aba filius similia: sed
eãdem similiter: Non enim ait. quae¬
cumq pater facit. facit & filius alia si¬
milia : sed quaccumq inquit pater facit.
haec eadem & filius facit similiter: Quȩ

Expanded text:
 est, hoc unum est; et de Patre totum  est, hoc unum est; et de Patre totum est. 9. Sequitur et ipse in verbis suis, et male intelligentes conturbat, ut ad rectum intellectum revocet errantes. Cum dixisset, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: ne forte carnalis subreperet intellectus, et averteret mentem, et faceret sibi homo quasi duos fabros, unum magistrum, alterum discipulum quasi attendentem ad magistrum, verbi gratia, facientem arcam; ut quomodo ille fecit arcam, faciat et iste alteram arcam secundum visionem quam inspexit in magistro operante: sed ne tale aliquid sibi duplicaret in illa simplici divinitate intellectus carnalis, secutus ait, Quaecumque enim Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. Non facit Pater alia, et alia Filius similia, sed eadem similiter. Non enim ait, Quaecumque facit Pater, facit et Filius alia similia: sed, Quaecumque, inquit, Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
Sedtamen atqualem sibi genuit: Non
enim de fuit aliquid generanti: aut
tempus quatsiuit ut generar&. qui
genuit co aeternum : aut matrẽ quae¬
siuit ut generar&. qui dese protulit
uerbum: Aut pater generans actate
praecesserat filium. ut minorem filiũ
generar& Et forte dicit aliquis. quia
ꝑmulta saecula in senecta sua ds suscȩ¬
pit filium: Sicut pater sine senectu¬
te: sic & filius sine cremento: Nec
ille senuit nec ille creuit: sed acqualis
a equalem genuit: acternus aeternum:
lis generat lucem temporalem: coatua
est aut̃ flamma generans lucem qͣuã
generat: nec praecedit tempore flam.¬
Da mihi flammam sine luce: & do tibi¬
S dm̃ patrem sine filio: Hoc est ergo non
Spotest filius a se facere quicquam. nisi¬
S quod uiderit patrem facientẽ: quia ui.¬
dere filii. hoc est natum esse de patre:
Non alia uisio & alia substantia eius.
nec alia potentia eius. alia substantia
eius: Totum quod est de patre est: totũ
quod potest depatresꝗt: Qm̃ quod potest¬

Expanded text:
Sed tamen aequalem sibi genuit. Non enim defuit aliquid generanti, aut tempus quaesivit ut generaret, qui genuit coaeternum; aut matrem quaesivit ut generaret, qui de se protulit Verbum; aut Pater generans aetate praecesserat Filium, ut minorem Filium generaret. Et forte dicit aliquis quia post multa saecula in senecta sua Deus suscepit Filium. Sicut Pater sine senectute, sic et Filius sine incremento: nec ille senuit nec ille crevit; sed aequalis aequalem genuit, aeternus aeternum. lis generat lucem temporalem. Coaeva est autem flamma generans luci quam generat, nec praecedit tempore flamDa mihi flammam sine luce, et do tibm Patrem sine Filio, Hoc est ergo, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem; quia videre Filii, hoc est natum esse de Patre. Non alia visio ejus et alia substantia ejus: nec alia potentia ejus, alia substantia ejus. Totum quod est, de Patre est; totum quod potest, de Patre est: quoniam quod potest et
Abbreviated transcription (Latin):
sua . Sienim pater in filio mancis
facit opera sua: ambulatio illa car¬
nis suꝑ mare a patre ficbat: ꝑ filum
fiebat: Ergo ambulatio illa opus qs
patris & filii inseparabile : utrumq
ibi & operantẽ uideo: Nec paterfi¬
lium deseruit: nec filius a patre dis¬
cessit: Ita quicquid facit filius non fi¬
cit sint patre: quia quicquid facit
pater non facit sine filio Exitum
est hinc: Cidete quia recte nos
dicimus inseparabilia esse opera
patris & filii & sp̃s scĩ : Nam quomi¬
do ti intelligis. ecce fęcit ds̃ lucẽ. &
uidit filius patrem facientẽ lucem
scđm carnalẽ intellectũ tuũ. quia
id eo uis minorẽ intelligere quia din
in potest filius a se facere quicquam.
i qđ uidert patrem facientem : I.e.
as pater lucem: quam lucem aliam

Expanded text:
sua ? Si ergo Pater in Filio manens, ipse sua ? Si ergo Pater in Filio manens, ipse facit opera sua; ambulatio illa carnis supra mare, a Patre fiebat, per Filium fiebat. Ergo illa ambulatio opus est Patris et Filii inseparabile. Utrumque ibi operantem video: nec Pater Filium deseruit, nec Filius a Patre discessit. Ita quidquid facit Filius, non facit sine Patre; quia quidquid facit Pater, non facit sine Filio. 7. Exitum est hinc. Videte quia recte nos dicimus inseparabilia esse opera Patris et Filii et Spiritus sancti. Nam quomodo tu intelligis, ecce fecit Deus lucem, et vidit Filius Patrem facientem lucem, secundum carnalem intellectum tuum, qui ideo vis minorem intelligere, quia dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Fecit Deus Pater lucem; quam lucem aliam
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ut de questione ambo exeamus:
Nam ego scđm fidem catholicã uideo
quomodo exeam sine offensione. sine
scandalo : tu autem circumclusus quae.¬
res quã extas: Qua in traueras. uide::
forte non intellexisti: & hoc qđ dixi
qua intraueras uidt: Forte ipsum¬
S audi dicentẽ: Ego sum ianua: s
sine causa ergo quaeris qua exeas a
non inuenis : nisi quia non ꝑ ianu
intrasti. sed ꝑ maceriam caetidisti
Ergo quem ad modum potes arumna
tua te collige. & intra ꝑ ianuã uts¬
ne offensione intres : & si ne ero
exras Per xpm̃ ueni: ne ex corde
afferas quod dicas: sed quod ille o¬
tendit᷑ loquere: Ecce fides cathun
quem ad modum exit de ista ꝓposita
Ambulauit filius suꝑ mare : pedes qr¬
nis fluctibus imposuit: caro ambuli¬
bat: diuinitas gubernabat: Quando
ergo mbulabat. & diuinitas guben¬
bat : pater absens erat Si abseis
erat: quomodo filius ipse dicit. pi¬
ter autem inme manens facit open

Expanded text:
sit, ut de quaestione ambo exeamus. sit, ut de quaestione ambo exeamus. Nam ego secundum fidem catholicam video quomodo exeam sine offensione, sine scandalo: tu autem circumclusus, quaeris qua exeas. Qua intraveras vide. Forte non intellexisti et hoc quod dixi, Qua intraveras vide: ipsum audi dicentem, Ego sum janua . Non sine causa ergo quaeris qua exeas, et non invenis, nisi quia non per januam intrasti, sed per maceriam cecidisti. Ergo quemadmodum potes, a ruina tua collige te, et intra per januam, ut sine offensione intres, et sine errore exeas. Per Christum veni, nec ex corde tuo afferas quod dicas; sed quod ille ostendit, hoc loquere. Ecce fides catholica quemadmodum exit de ista propositione. Ambulavit Filius super mare, pedes carnis fluctibus imposuit; caro ambulabat, et divinitas gubernabat: quando ergo caro ambulabat et divinitas gubernabat, Pater absens erat? Si absens erat, quomodo ipse Filius dicit, Pater autem in me manens, ipse facit opera
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit: Non potest filius a se face¬
re quicquam. nisi qđ uidert patrẽ
facientẽ: Ex pecta quem ad modũ
seriptum est: Esto mansuctus ad
audiendum uerbum : ut intellegas
Puta enim conturbatũ me esse his uer¬
bis. qui dico aequalem potestatem
maiestatemq patris & filii. cum au.¬
diui: Non potest filius a se facere
quicquam nisi quod uiderit patrẽ
facientem: Turbatus his uerbis quae¬
ro abste . qui iam tibi uidens intel¬
lexisse: Nouimus in ruuangelio fi¬
lium ambulasse suꝑmare : ubi uidit
patrem ambulasse suꝑmare. E Hic
iam ille turbatur: Pone ergo qđ
intellexeras: & simul quarramus:
Quid ergo facimus. Verba dm̃ du¬
diuimus. non potest filius a se facere
quam. nisi quod uidert patrem
facientem: Ambulauit ĩpse suꝑ
mare : pater non ambulauit super
mare : Certe non facit filius quic¬
quam. nisi quod uiderit patrem fa¬
cientẽ: Redi ergo metum ad id qđ
dicebam: ne forte sic intellegendũ

Expanded text:
qui dicit, Non potest Filius a se facequi dicit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Exspecta, quemadmodum scriptum est, Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas . Puta enim me conturbatum esse his verbis, quoniam dico aequalem potestatem majestatemque esse Patris et Filii, cum audivi, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Turbatus his verbis quaero abs te, qui jam tibi videris intellexisse: Novimus in Evangelio Filium ambulasse super mare ; ubi Patrem vidit ambulasse super mare? Hic jam ille turbatur. Pone ergo quod intellexeras, et simul quaeramus. Quid ergo facimus? Verba Domini audivimus, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ambulavit ipse super mare, Pater nunquam ambulavit super mare. Certe non facit Filius quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. 6. Redi ergo mecum ad id quod dicebam, ne forte sic intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
tia: Substantia ut sit: potentia ut
possit Ergo quia filus ade patre
Sest: ideo dixit. quia filius non potest
ase : i deo non potest ase: Uidetur
enim quasi minorẽ se facere. cũ dicit.
Inon potest filius a se facere quicquã.
Snisi quod uiderit patrem facientem:
Hic engit ceruicem heretica uanitas.
eorum scilic& qui dicunt filium mino.¬
rem esse quam pater est: minoris
potestatis maiestatis. possibi litatis.
non intellegentes in ysteriũ uerboꝵ
xp̃i Ađtendat autem caritas urã.
& uidete quem ad modũ incarnali
suo intellectu modo turbentur in
ipsis uerbis xp̃i: Hec autem paulo
ante praelocutus sum : quia om̃ia
ꝑuersa corda ꝑturbat. sicut pia
corda exercet uerbum dĩ: maxime
quod ꝑ iohannem euuangelistam
dicitur: Alta enim ꝑ illum dicunt᷑.
non qualia tumque. non quae facile
intelligantur: Ecce iam hereticus
si forte audit uerba ista. erigit se
& dicit nobis: Ecce minor est fibus
quam pater Ecct audit uerba filu

Expanded text:
tia; substantia ut sit, potentia ut tia; substantia ut sit, potentia ut possit. Ergo quia Filius de Patre est, ideo dixit, Filius non potest se, ideo non potest a se. 5. Videtur enim quasi minorem se fecisse, cum dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Hic erigit cervicem haeretica vanitas, eorum scilicet qui dicunt Filium minorem esse quam Patrem, minoris potestatis, majestatis, possibilitatis, non intelligentes mysterium verborum Christi. Attendat autem Charitas vestra, et videte quemadmodum in carnali suo intellectu modo turbentur in ipsis verbis Christi. Hoc autem paulo ante praelocutus sum, quia omnia perversa corda perturbat, sicut pia corda exercet Verbum Dei, maxime quod per Joannem evangelistam dicitur. Alta enim per illum dicuntur, non qualiacumque, non quae facile intelligantur. Ecce jam haereticus si forte audit verba ista, erigit se, et dicit nobis: Ecce minor est Filius quam Pater, ecce audi verba Filii,
Abbreviated transcription (Latin):
font aliquis nrm̃ tangat secretum. &
quisi coruscatione magnae lucis horres.¬
cns. sapiat abiquid ne insi piens rema¬
neat: non tamen se totum sapere pu-¬
tẽ. ne suꝑbia & quod sapuit amiit¬
tit. Homo aliud est quod est aliud
quod potest Aliquando enim est & ho-¬
mo. & non potest quod uult : aliquan¬
do uero sic est homo. ut possit quod
uult: Itaq aliud est esse ipsius: aliud
posse ipsius: Si enĩ hoc est esse ipsius
quod est uelle ipsius: cum uell& poss&
Do autem cin non est alia substantia ut
sit. & alia potestas ut possit: sed con-¬
substantiale illi est quicquid eius est.
est: Non alio modo est. & alio modo
potest: sed esse & posse simul hab&.
quia uelle & facere simul hab&:
Quia ergo potentia filii de patre est:
ideo substantia filii de patre. est:
Et quia substantia filii de patre : ideo
potentia filii de patre est: Non alia
potentia est in filio & alia sub stantia.
sed ipsa est potentia. quae est substan-¬

Expanded text:
forte aliquis nostrum attingat secretum, et forte aliquis nostrum attingat secretum, et quasi coruscatione magnae lucis horrescens, sapiat aliquid, ne insipiens remaneat: non tamen se totum sapere putet, ne superbiat, et quod sapuit amittat. Homo aliud est quod est, aliud quod potest. Aliquando enim et est homo, et non potest quod vult; aliquando autem sic est homo, ut possit quod vult: itaque aliud est esse ipsius, aliud posse ipsius. Si enim hoc esset esse ipsius, quod est posse ipsius; cum vellet posset. Deus autem cui non est alia substantia ut sit, et alia potestas ut possit, sed consubstantiale illi est quidquid ejus est, est, non alio modo est, et alio modo potest; sed esse et posse simul habet, quia velle et facere simul habet. Quia ergo potentia Filii de Patre est, ideo et substantia Filii de Patre est; et quia substantia Filii de Patre, ideo potentia Filii de Patre est. Non alia potentia est in Filio, et alia substantia: sed ipsa est potentia quae et substan