comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus baptirandi excipiãtur. si eĩ
aliquis hñs fidem ⁊ caritatem nolu̾it
baptirari ⁊ nõ ualet ncc̃itate p̾uẽtus
supplet oĩpotẽtis benignitas ꝙ satra¬
m̃to defu̾at. dũ eiũ solu̾e pot̾. ñ soluat
ei deus qui fliã potẽtiam sacram̃tis

Expanded text:
ndi excipiantur; si enim aliquis habens fidem et charitatem voluerit baptizari, et non valet necessitate praeventus, supplet Omnipotentis benignitas quod sacramento defuerat. Dum enim solvere potest, nisi solvat,ei Deus, qui suam potentiam sacramentis
Abbreviated transcription (Latin):
affuit. s quib ĩuisibił affuit. ꝓfuit
nec tm̃i ualet fides aliena ꝑuulo qͣn¬
tũ ꝓpͥa adulto. ꝑuuł enĩ nõ sufficit fi¬
des ecc̃e sine sacram̃to quis abs bap¬
nsmo fu̾intt defiuicti. et cũ deferim¬
tur ad bacp̃m dãpnabũtur sicut mł¬
tis scõꝵ auttoritatib ꝯꝓbatur. ad

Expanded text:
affuit; sed quibus invisibilis affuit, profuit; nec tantum valet fides aliena parvulo, quantum propria adulto. Parvulis enim non sufficit fides Ecclesiae sine sacramento, quia, si absque baptismo fuerint defuncti, etiam cum deferuntur ad baptismum, damnabuntur, sicut multis
Abbreviated transcription (Latin):
distinctionem actinĩ fatiũt oꝑa
amcta que ad nature subsidiũ fiũt
semꝑbona eẽ astruñt. S cy as. mala
eẽdicit. si malas hant cãs nõ ita at¬
cipiend̾ est qͣup̃a mala sint. s qr pec¬
cant et malist̾. qr ea malofine a
def̾mminãt dicetes ibi bonũ uocatũ
ꝙ remriu̾abile est ad uitam ñ qd̾
uld̾ sit solũ bonũ opꝰ ĩmo et alia pła
licet nõ ea rõne qua illa fint bona

Expanded text:
onem actuum faciunt, opera cuncta quae ad naturae subsidium fiunt, semper bona esse astruunt. Sed quod Aug. mala esse dicit, si malas habeant causas, non ita accipiendum est, quasi ipsa mala sint, sed quia peccant et mali sunt qui ea malo fine adeterminant, dicentes ibi bonum vocatum quod remunerabile est ad vitam; non quod illud sit solum bonum opus, imo etiam alia plura, licet non e
Abbreviated transcription (Latin):
et̾na ab et̾na quid̃ relaxãdomit
debitũ a temporali u̾o penitus nibeꝑ¬
rabit nos infuturo qũ nouissima mor
aculpa nõ apena uec oĩo a tulpa. Nõ
em̃ ab ea sic redẽpti sumꝰ ut uon sit
s ut nõ dñetur.¬

Expanded text:
 relaxando debitum; a temporali vero penitus nos liberabit in futuro, quando novissima mors a culpa, non a poena, nec omnino a culpa. Non enim ab ea sic redempti sumus, ut non sit, sed ut non dominetur
Abbreviated transcription (Latin):
prĩs et filii et ĩoffabili dei caritate
bili dei dono filius dei sibiumuit for
s pocius uno noĩato tres intelligim¬
tur sicut fit sepe maliis oꝑib unde
dũ eandem determinat in ench in¬

Expanded text:
Patris et Filii; et ineffabili Dei charitate bili Dei dono Filius Dei sibi univit fosed potius uno nominato tres intelliguntur, sicut fit saepe in aliis operibus. Unde dum eamdem determinat in Enchi
Abbreviated transcription (Latin):
t̃oruicacõis uxorem dimitti. s non
uixit. et sic dedit apło locũ mouẽdi
ut qui uolu̾it ñ dimittat pot̾ tñ u
cite diuutt̾e si enĩfornicacõ detestãda
est in aiuge qͣnto magis forricatõ

Expanded text:
fornicationis uxorem dimitti, sed non jussit; et sic dedit Apostolo locum monendi, ut qui voluerit non dimittat: potest tamen licite dimittere. Si enim fornicatio carnis detestanda est in conjuge, quanto magis fornicatio
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾is et noue legis. oĩa quid pot̾ deuᷤ
s nõ facit nͥ ꝙ ⁊uenit ueritati eius
et iufticie. ⁊d̾ ineod̾. potuit deus cũcta
uit qr dei uolũtas rõnabił est et equi¬
suma. fatendũ est ergo dñ oĩa posse.

Expanded text:
 novae legis: Omnia quidem potest Deus, sed non facit nisi quod convenit veritati ejus et justitiae. Idem in eodem: Potuit Deus cuncta vit, quia Dei voluntas rationabilis est et aequissima. Fatendum est ergo Deum omnia poss
Abbreviated transcription (Latin):
siłr ustituta st̃. qr tñ hõ otiosus eẽ ñ
possit. ꝓponitur ei utił et salubris et̾¬
citacõ insacram̃tis qͣtianam et noxiã
deliuet occurpacõem nõ enĩ facile ca¬
pitur a tẽptatore qui rono uacat ex̾¬
citio uñ ierꝵ. mouet semꝑ aliquid
oꝑis facito ut te diabolus occupa

Expanded text:
instituta sunt, quia cum homo otiosus esse non possit, proponitur ei utilis et salubris exercitatio in sacramentis, qua vanam et noxiam declinet occupationem. Non enim facile capitur a tentatore, qui bono vacat exercitio. Unde Hieronymus monet: Semper aliquid operis facito, ut te occupa
Abbreviated transcription (Latin):
ut dũ homo insensibilib reb que nͣ
nifra ip̃m st̃ ex p̾ceptõ creatoris sere¬
u̾endo subicit. ex hac hñilitate et o¬
bediencia deo magis placeat et apd̃
eũ m̾eatur cuiꝰ ĩꝑio salutẽ q̃rit. ĩ infĩ¬
orib se et si nõ abillis. s ꝑ illa adeo
pp̃ erudicõem ĩ iustituta st̃ ut ꝑid
t foris inspẽ unsĩbili cernitur adin¬
insibilem uirtutẽ q̃ intus ẽ agnos¬
cendam mens erudiatur. iomo euĩ
qui aũ pcõri sine medio diũ iudebat

Expanded text:
ut dum homo insensibilibus rebus quae natura infra ipsum sunt, ex praecepto Creatoris se reverendo subjicit, ex hac humilitate et obedientia Deo magis placeat, et apud eum mereatur; cujus imperio salutem quaerit in inferioribus se, etsi non ab illis, sed per illa a Deo. Propter eruditionem etiam instituta sunt, ut per id quod foris in specie visibili cernitur, ad invisibilem virtutem quae intus est cognoscendam mens erudiatur. Homo enim qui ante peccatum sine medio Deum videbat,
Abbreviated transcription (Latin):
ħ de pedib sedẽtis suꝑsoliũ excel¬
sum quos seraphiu duab alis ue¬
labant scriptori. et sĩ nõ auditori
ꝯmemorasse sufficit qui a facie
crorsus sedentis ꝑmedia ad pe¬
des usq uia dude ꝑuenit.

Expanded text:
 de pedibus sedentis super solium excelsum, quos seraphin duabus alis velabant, scriptori, etsi non auditori, commemorasse sufficiat; qui a facie exorsus sedentis per media ad pedes usque via duce pervenit.
Abbreviated transcription (Latin):
qr dei caritatem uident. uicħ inc̾a¬
tura agitur ꝙ uidẽ nõ possint. Nõ
est aũt miraud̃ si scĩ iam ĩ morta¬
les reprobos uideant mẽtis intelli
electinõ loco s intelligẽtia ł uiũo¬
ne manifesta aduidend̃ ĩpioꝵ cru¬
ciatus quos uidẽtes ñ dolore affici¬
entur. s leticia saciabuitur age̾
exprimens ait. egrediẽtur electi¬
.s̃. et uidebunt cadau̾a uiroꝵ qui

Expanded text:
claritatem vident, nil in creatura agitur quod videre non possint. Non est autem mirandum si sancti jam immortales reprobos videant mentis intelligelecti, non loco, sed intelligentia vel visione manifesta, ad videndum impiorum cruciatus; quoentur, sed laetitia satiabuntur, agentes exprimens ait: Egredientur electi et videbunt cadavera virorum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
filius deo prĩ naturra est equał hĩtn
minor. informa enĩ serui miuor est
prẽ. Informa dei equał est prĩ. et qr
scd̾ hĩtũ accipienda est uicarnacõis
rõ ideo diũ hũanatuum nõ hoĩem dei

Expanded text:
Filius Deo Patri natura est aequalis, habitu minor. In forma enim servi minor est Patre; in forma Dei aequalis est Patri; et quia secundum habitum accipienda est Incarnationis ratio, ideo Deum humanatum, non ho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ siciit sp̃t .s. ab et̾no ꝓcedit. ita ab
et̾no donũ est. nõ qr donaretur aprẽ
filio ł a filio prĩ. s qr ab et̾no ꝓcessit
trũpã et filio añtĩ nobis qui non¬
dũ eramus. si aũt nõ erat donabił
prĩet filio. s tiñ nobis et ex deo doñ
erat ꝙ sic donabis ꝓcedehat. y idetur

Expanded text:
 Spiritus sanctus ab aeterno procedit, ita ab aeterno donum est; non quia donaretur a Patre Filio, vel a Filio Patri, sed quia ab aeterno processit trum Patri et Filio, an tantum nobis qui nondum eramus. Si autem non erat donabilis Patri et Filio, sed tantum nobis, et ex eo donum erat, quia sic donabilis procedebat, videtur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessit sicrit et nobis tmĩ datus est
et filus uere datus est nobis ⁊ abet̾¬
no ꝓcessit aprẽ. nõ ut donabilis tm̃
s ut genitus qui et douari posset. ꝓ¬
donũ añt semꝑ fuit nõ solũ. qr dõa¬
et alit̾ datũ et alit̾ ꝓcesfit qͣm filius

Expanded text:
processit, sicut et nobis tantum datus est. Et Filius vere datus est nobis, et ab aeterno processit a Patre non ut donabilis tantum, sed ut genitus qui et donari posset. PDonum autem semper fuit, non solum quia donaet aliter datur, et aliter processit quam Filius.
Abbreviated transcription (Latin):
ret aũt cũ dr̃ donũ dei. donũ est enĩ
pr̃is et filii qr apr̃e ꝓcedit et afilio
ecce husr̾ibis aꝑte ostenditur ead̾
ip̃a est de qua post plenius agemus
tum aliis. cũ ergo ab et̾no ꝓcessit ab
utro et ab et̾no donũ furit. Nõ ergoi¬

Expanded text:
ret autem cum dicitur donum Dei : donum enim est Patris et Filii, quia et Ecce his verbis aperte ostenditur eadem processio, ipsa est de qua post plenius agemus cum aliis. Cum ergo ab aeterno processerit ab utroque, et ab aeterno donum fuit; non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cũtur. cũ eñ dr̃ deus scit uł deus
iilt. siue ds̃ est sciens ł uolens¬
alquid ł aliqͣ eẽncia quid̾ dĩna p̃¬
dicatur. nõ simpłr et ab solite. s
itaut stĩe q̃ ip̃a est oĩa subiecta mõ¬

Expanded text:
tur. Cum enim dicitur, Deus scit, vel Deus vult, sive Deus est sciens vel volensaliquid, vel aliqua, essentia quidem divina praedicatur non simpliciter et absolute, sed ita ut sci
Abbreviated transcription (Latin):
est cuiꝰ uolũtatique ipẽ est ħ siue il¬
la subiecta st̃. yolens ergo sine uelle
cia est sempit̾na et ĩ ꝯmutabił l ea
uarientur et transeant que ea sub
mala qr deus est
in que naturalit̾ sr̃ cͥ¬

Expanded text:
est cujus voluntati quae ipse est, haec sive illa subjecta sunt. Volens ergo sive velle tia est sempiterna et immutabilis varientur et transeant, que ei submala et est  que naturaliter
Abbreviated transcription (Latin):
ambigne loquitur mouet noᷤ
inquit si pͥmi hoĩes nõ peccassent i¬
trũ tales filios eẽnt hĩturi. qui nec lĩ¬
ti. s ꝙͣuis exigna ꝑs corꝑis sit costa
fecit. unde et eius filios pot̾at omĩ¬
potencia creatoris mox natos gran¬
des facere. s ut ħ omittam poterat
c̾te eis p̾stare ꝙ multis aĩalib p̾stitit
quoꝵ pulli ꝙͣuis sint ꝑiuili tñ mox
ut nascũtur currũt et mr̃em secitͣtur
etce hoĩ nato nec ad iucessũ pedes ydo¬
nei st̃. nec manꝰ saltem ad scalpendũ
habiles et upcͣ semauꝰ poĩtis uastẽ¬
rũ ualerent uti.
quib dã nõ absur¬
de placuit ꝙ filii ꝑui uascentur ⁊
paccessũ tẽporis mstituta et in aliis

Expanded text:
ambigue loquitur. Movet nos, inquit, si primi homines non peccassent, utrum tales filios essent habituri, qui nec linci: sed quamvis exigua pars corporis sit costa,fecit, unde et ejus filios poterat omnipotentia Creatoris mox natos grandes facere. Sed, ut hoc omittam, poterat certe eis praestare quod multis animalibus praestitit, quorum pulli, quamvis sint parvuli, tamen mox ut nascuntur currunt, et matrem sequuntur. Contra homini nato nec ad incessum pedes idonei sunt, nec manus saltem ad scalpendum habiles, et, juxta se mammis positis, nascenrum valerent uti. 6. Quibusdam non absurde placuit quod filii parvi nascerentur, et per accessum temporis in statura et in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
quo que ꝯsanguinitatis cantelã
us in .uii. gradum ꝓhibent. pa¬
trem ponũt in pͥmo gradu. ille u̾o
quouiq ad .uii. gradum ꝓhibent
primũ gradum filios appellaut at¬
q ita fit ut hedem ꝑsone scd̃ hanc
uii. gradu prẽm. u̾o inprimo gra¬
du ponit. qui frẽs dicit eẽ pͥmum
gradũ ħ modo ⁊putat ⁊ acharias
ppͣ. inquiens paretele gradus ta¬
liter ꝓputamus. ego et frat m̃s
uua gen̾acõ suuiꝰ. primũq grad̃
efficimus rursun filius m̃s frĩs
mei filus. scd̃a generatõ st̃ et gra¬
dum scd̃ faciunt atq ad hunc mo¬
dũ cetere successiones int̾ illos qui
sex ꝓputant gradus. et illos qui
septem ulla insensu existit duifi¬
tad ꝙ uis in mĩo gradium uari¬
etas udeatur. ultima eñ gn̾acõ si
ĩuenitur. Quare u̾o .ui. gradus ꝯ¬
putat ysidor ipe aꝑit dicens ⁊ sangͥ¬
nitas dũ se paulatim ꝓpagniũ ordi

Expanded text:
ergo quae consanguinitatis cautelam ergo quae consanguinitatis cautelam usque in septimum gradum prohibent, patrem ponunt in primo gradu. Illi vero qui usque ad sextum gradum prohibent, primum gradum filios appellant. Atque ita fit, ut eaedem personae secundum hanc ptimo gradu. Patrem vero in primo gradu ponit, qui fratres dicit esse secundum gradum. Hoc modo computat Zacharias papa, inquiens, ibid.: Parentelae gradus taliter computamus: Ego et frater meus una generatio sumus, primumque gradum efficimus. Rursus, filius meus, et fratris mei filius secunda generatio sunt, et secundum gradum faciunt; atque ad hunc modum caetesex computant gradus, et illos qui septem, nulla in sensu existit diversitas, quamvis in numero graduum varietas videatur. Ultima enim generatio, si invenitur. » Quare vero sex gradus computet Isidorus, ipse aperit, dicens: « Consanguinitas, dum se paulatim propaginum ordi
Abbreviated transcription (Latin):
Unc suꝑ est de cognicõe
aliquid dicere. est ã cognitõ spi¬
ana caruał alia sp̃ualis. urimũ
de caruali cognicione et affinitate de¬
inspiciamus. cognati gͥ et affiues a
iꝙi. gradu ł infra copulari nõua
gnoscunt affinitate ꝓpinquos ad aiui¬
Item. Nullus ex ꝓpinquitate sui sangͥ¬
iis us ad .uii. gradum uxore ducat
sangnineoꝵ ⁊iunccõnes ꝓhibentur
dirimitur ħ modo filius ⁊ filia ꝙ est
frͣ et soror sit ip̃e trũcus illis deorsũ
se uictis ex radice illius trũci eg̾diũ¬
tur isti ramũcłi nepos et neptis pri¬
ab neptis. tercius ad nepos ⁊ ad nep¬
tende. ꝙ sex gradꝰ tñi pouit ysidor̾. qr
trũcum int̾ gradus nõ ⁊putat. alii
int̾ gradus ꝯuuant. uarie nãq ⁊¬
putant gradus cognacõis. alii enĩ
pr̃em in pͥmo gradu filios niscdõ
ponũt. alii pͥmũ gradũ filios ap¬
pellant negantes gradũ cognacõ¬
nis int̾ pr̃em ⁊ filiũ ẽẽ cũ una ca¬
ro sint pr̃ et filius. auitoritates

Expanded text:
unc superest de cognatione aliquid dicere. Est autem cognatio alia carnalis, alia spiritualis. Primum de carnali cognatione et affinitate inspiciamus. Cognati ergo vel affines in septimo gradu, vel infra, copulari non gnoscunt affinitate propinquos Item nullus ex propinquitate sui sanguinis usque ad septimum gradum uxorem ducatsanguineorum conjunctiones prohibentur dirimitur, hoc modo: filius et filia, quod est frater et soror, sit ipse truncus. Illis seorsum sejunctis, ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi: nepos et neptis, priabneptis, tertius; adnepos et adneptende quod sex gradus tantum ponit Isidorus, quia truncum inter gradus inter gradus computant. Varie namque computantur gradus consanguinitatis. Alii enim patrem in primo gradu, filios in secundo ponunt; alii primum gradum filios appellant, negantes gradum cognationis in patrem et filium esse, cum una caro sint pater et filius. Auctoritates
Abbreviated transcription (Latin):
hois fides ntelligatiu ꝓuemre¬
cũ ipã sit ꝓprie dĩ donũ ut ait apłs.¬
hoĩs merita incipiant. ꝑ haut eĩ
ut ait as̃. suꝑ pso. lxyi. Iustificatur
ĩpius .i. fit de impio pius ut dem̃
ipã fides incipiat ꝑdueccõem oꝑa¬
riꝙude oĩa bona merita incipuit
est fides nisi meo qui uult crede
cuiꝰ bonã nolũtatem fides pͥuenit

Expanded text:
fides intelligatur provecum ipsa sit proprie Dei donum, ut ait Aposhominis merita incipiant. Per hanc enim, ut ait Aug., super psal. 67, justificatur impius, id est, fit de impio pius, ut deinde ipsa fides incipiat per dilectionem operari; unde omnia bona merita incipiunt. est fides nisi in eo qui vult credere, cujus bonam voluntat
Abbreviated transcription (Latin):
ut uiderat increaturis aquib ħ uoĩa
translata st̃ ad creatorem inquib pr̃est
pͥor filio filius est posfior pre et ex antiqͥ¬
tate in prẽ defectus ex postitate infilio
inꝑfecto sensus solet notari. Ideo occur¬
rit scriptura dicens prem potẽtem ne
uideatur pͥor filio et ideo muiꝰ potens ⁊
filiũ sapientẽ ne uideatur poft̾ior pr̃e ⁊
ideo mimꝰ sapiens.

Expanded text:
creaturis, a quibus haec nomina translata sunt ad Creatorem, in quibus pater est prior filio, filius est posterior patre, et ex antiquitate in patre defectus, ex posteritate in filio imperfectio sensus solet notari. Ideo occurrit Scriptura dicens Patrem potentem, ne videatur prior Filio, et ideo minus potens; et Filium sapientem, ne videatur posterior Patre, et ideo minus sapiens.
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑfecta potencia infiuita sapĩa in¬
ꝯp̾hensibił bouitas recte dr̃ et credũt
sũmũ bonũ. cũq unũ et id̃ peuitus sit
indeo potencia sapĩa bonitas insatra
tũ scriptura freq̃nt̾ solent hec noĩa di¬
stincte ad ꝑsonas referri ut pr̃ potẽ¬

Expanded text:
ntia, infinita sapientia, incomprehensibilis bonitas, recte dicitur et creditur summum bonum. Cumque unum et idem penitus sit in Deo potentia, sapientia, bonitas, in sacra tamen Scriptura frequenter solent haec nomina distincte ad personas referri, ut Patri poten
Abbreviated transcription (Latin):
sane dici pot̃ eũ sic̃ fidem truntatis
ita ⁊ ĩcarnacõis hũisse dei reuela¬
cõue. s in carnatum iam ẽẽ dei filiũ
ignorasse et iõ missus est ad eũ pe¬
trus ut iam natũ dei filiũ ei admĩ¬
ciaret et saccam̃tũ regen̾acõis ei ⁊¬
ferret. h̾ebat gͥ fidem incarnacõis

Expanded text:
 fidem unitatis, ita et Incarnationis habuisse de revelatione, sed incarnatum jam esse Dei Filium ignorasse; et ideo missus est ad eum Petrus, ut jam natum Dei Filium ei annuntiaret, et sacramentum regenerationis ei conferret. Habebat ergo fidem Incarnationis,
Abbreviated transcription (Latin):
uesciebat incarnatum. ꝑfidẽ pla¬
tuerunt deo eius oꝑa. sine fide enĩ
ĩpossibile est aliꝙ̃ plac̾e̾ deo aẜ.u̾
fide aliqua donabat et orabat Nã
qũo ĩuocabat inꝙ̃ nõ credebat. s
si posset sine fide xp̃i eẽ salus ñ
ad eũ mitteretur architeitus ec¬
łie petrus attende ꝙ ait siue fide
xpĩ nõ posse eẽ salutem. et tñ cor¬
neliũ exauditum aũqͣm cred̾et ine¬

Expanded text:
incarnatum. Per fidem placuerunt Deo opera ejus. Sine fide enim impossibile est aliquem placere Deo. August. sine aliqua fide donabat et orabat. Nam quomodo invocabat, in quem non credebat? Sed si posset sine fide Christi esse salus, non ad eum mitteretur architectus Ecclesiae Petrus. Attende quid ait, sine fide Christi non posse esse salutem; et tamnelium exauditum antequam crederet in
Abbreviated transcription (Latin):
tre ⁊ nõ afllio. Glnicũq ĩ quiũt a fiuiocũ
ꝓcede addũt anatha uicurrũt. uñ ⁊ noꝰ
arguũt anath̾atis reos addũt enĩ ⁊̃ ad
assertõ em sue opĩonis et intestimoni¬
um nr̃e dãpnacõis desimbolo fidei. ꝙ¬
ẜ tradicõem p̾dcoꝵ ꝯcilioꝵ leo .iiiͦ. rome
transcriptũ intabuia argẽtea post alta¬
re bĩpauli poĩta postis renquit ꝓamo-¬
re ut ipẽ ait. et cautela fidei ortodoxe
in quo quid̃ simbolo in ꝓcessione spt̃ so¬
lus ⁊ memoratur pr̃ hiis u̾bis et in
cedẽtem. cũ prẽ ⁊ filio coadorand̾ ⁊ głi¬
ficand̾ ⁊c̃. illd̃ est sibolũ. ꝙ ĩmissacã¬
tatu. editũ ĩuiceno ⁊ cilio infiue cuiꝰ
subiũctũ est qui alid̃ docu̾it ł p̃dica¬

Expanded text:
 non a Filio, quicumque, inquiunt a Filio eum procedere addunt, anathema incurrunt; unde et nos arguunt anathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimoninostrae damnationis, de Symbolo fidei,  praedictorum conciliorum, Leo III Romae transcriptum in tabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo quidem symbolo, in processione Spiritus solus commemoratur Pater, his verbis: Et in ocedentem, cum Patre et Filio coadorandum et glorificandum, etc. Illud est symbolum quod in missa cantatur, editum in Nicaeno concilio, in fine cujus sub
Abbreviated transcription (Latin):
referũt scõꝵ testimionia quib exaf¬
fectu ł intencõe iudiciũ oꝑm pen¬
sari dũt triꝑtitam edunł isti diffẽ

Expanded text:
referunt sanctorum testimonia, quibus ex affectu vel intentione judicium operum pensari dicunt. Tripartitam edunt isti differe
Abbreviated transcription (Latin):
est oĩa complere quidicit. ego celũ et
t̾ram cõpleo. si dñs est qui celũ com
ex sortem qui repleuit orbem. et qd̃¬
auctoritatib aꝑte mõstratur ꝙ deꝰ
sentialit̾ potẽtialit̾ est.

Expanded text:
est omnia complere, qui dicit: Ego coelum et terram compleo . Si ergo Dominus est, qui coelum compexsortem, qui repleauctoritatibus aperte monstratur quod Deus sentia
Abbreviated transcription (Latin):
senua dei ait. cũ deus sit natura in¬
corporea et in auitabilit̾ iuna et᷑¬
na stabilitate in se ipõ mauens to¬
tus ad est reb om̃ib et singsis in est
totus. s in quib hĩtat hñt eum ꝓ
sue capacitatis diu̾sitate. alii am

Expanded text:
aesentia Dei, ait: Cum Deus sit natura incorporea et incommutabiliter viva, aeterna stabilitate in seipso manens, totus adest rebus omnibus, et singulis totus; sed in quibus habitat, habent eum pro suae capacitatis diversitate, alii
Abbreviated transcription (Latin):
ait apłs. in eo emĩ ꝙ habitanit nõ
ns. Ne ã ista qr capacitatem hũa¬
ue intelligentie excedunt flitatis
suꝑcanticis canticoꝵ inquit licet de
cõi modo oĩb reb nisit p̾sentia po¬
tencia sub̾a. tñ familiario modo dr̃¬

Expanded text:
ostolus. In eo enim Deus habitavit, non nis. Ne autem ista quia capacitatem humanae intelligentiae excedunt falsitatis super Cantica canticorum inquit: Licet Deus communi modo omnibus rebus insit praesentia, potentia, sub
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ caruẽ. s nõ soli filio scͥd̾ dĩtatẽ. tu¬
uitas enĩ nos sibi recõciliauit ꝑ hoc
ꝙy solũ ubũ carnẽ ip̃a trinitas fecit.
lius sibi ł pat̾ filio et filiꝰ prĩ carins
assũpcõem oꝑatus eẽt iã nõ ead̾ eĩ¬
set oꝑacio utriusq s diu̾sa. s sicrit ĩ¬
tio. nõ tñ eand̃ trinitatẽ natã de uͥ¬
gine crucifixam et sepultam catholi¬
citractatores docuerũt. s mĩ modo fi¬
lñnec cand̾ trinitatem in sp̃ẽ colũre

Expanded text:
soli Filio secundum deitatem. Trinitas enim nos sibi reconciliavit, per hoc quod solum Verbum carnem ipsa Trinitas fecit. lius sibi, vel Pater Filio, et Filius Patri carnis assumptionem operatus esset, jam non eadem esset operatio utriusqtio; non tamen eamdem Trinitatem natam de Virgine, crucifixam et sepultam catholici tractatores docuerunt, sed tantummodo Filium; nec eamdem Trinitatem in specie columbae
Abbreviated transcription (Latin):
et auctoritatib uitũtur qui aĩamxͥ
asserunt nec parẽ cũ deo hrẽ scĩam
nec oĩa scire que deus. qr si oĩa scit q̃
deus. scit ergo creare mũdũ. scit ⁊̃ tre¬
are se tp̃am

Expanded text:
et auctoritatibus nituntur; qui animam Christi asserunt nec parem cum Deo habere scientiam, nec omnia scire quae Deus scit. Quia si omnia scit quae Deus, scit ergo creare mundum, scit etiam creare seipsam
Abbreviated transcription (Latin):
it łħeat .i. utrũ oĩa sciat que deus sut
quibdã placet ꝙ nec parem tũ deo ha¬
beat scĩam. nec oĩa sciat que deus. qr
inullo creata creatur ⁊ equatur. Eum
gͥ aĩa illa creata sit ĩulło eqͥnr trea¬
deo sapĩam. nõ ergo deus ĩ oĩ bono
maiorem ht̃ sufficiam ꝙͣ euis creat᷑

Expanded text:
id est, utrum omnia sciat quae Deus scit. Quibusdam placet quod nec parem cum Deo habeat scientiam, nec omnia sciat quae Deus, quia in nullo creatura aequatur Creatori. Cum ergo anima illa creatura sit, in nullo aequatur CreaDeo sapientiam, non ergo Deus in omni bono majorem habet sufficientiam, quam ejus cr
Abbreviated transcription (Latin):
tanta pace uni adherens intelliga¬
tur in ip̃a pax ꝙͣnis nõ ⁊ memoret᷑
uno ergo istoꝵ noĩato ⁊̃ reliqui mił¬
ligũtur ꝙ inplib scripture locis oc¬
turrit.¬

Expanded text:
tanta pace uni adhaerens intelligatur etiam ipsa pax, quamvis non commemoretur; uno ergo istorum nominato, etiam reliqui intelliguntur, quod in pluribus Scripturae locis occurrit.
Abbreviated transcription (Latin):
nitate sub̃e et equalitate ⁊sistit. Si¬
ne enĩsit unitas amboꝵ sñ scĩtas sũ
caritas manifestũ est ꝙ nõ aliquis
duoꝵ est quo ut̾q ⁊iũgitur quo ge¬
nitus ⁊ gignente diligitur genitorẽ¬
q suũ diligat. sũt que nõ pticipatõe
s eẽncia sua n dono sr̃ioris aliciriꝰ.
s suo ꝓprio seruantes unitatẽ spc̃¬

Expanded text:
nitate et aequalitate consistit, sive enim sit unitas amborum, sive sanctitas, sive charitas, manifestum est, quod non aliquis duorum est, quo uterque conjungitur, quo genitus gignente diligitur, genitoremque suum diligat, sintque non participatione, sed essentia sua; neque dono superioris alicujus, sed suo proprio, servantes unitatem sp
Abbreviated transcription (Latin):
et illo̾ tñ p̾scitũ est fĩ. nõ tñ ideo potest
falli deiprescĩa. qr si illd̾ nõ sieret nec
adeo p̾scitũ eẽt fi̾. s ad hũc urgent qõ¬
nemdicentẽ autalit̃ pot̾ fieri ꝙͣ deuꝰ
p̾scunt. aut nõ alit᷑. si nõ alit̾. ergone¬
cessario aĩcta eueniũt. si n̾o alit̾ po

Expanded text:
et illud tamen praescitum est fieri, non ideo tamen potest falli Dei praescientia; quia si illud non fieret, nec a Deo praescitum esset fieri. Sed adhuc urgent quaestionem dicentes: Aut aliter potest fieri quam Deus praescivit, aut non aliter: si non aliter; ergo necessario
Abbreviated transcription (Latin):
sciuit ita fieri. et alit̾ fiat. ym in¬
telligis. si aũt ꝑ distinccõnem in¬
telligas ut dicas ħ ałr nõ posse ene¬
nre ꝙpͣ euenit. qũo futurũ ẽẽ deus
p̾scuit fl̾m est. hoc enĩ ałr pot̾ eue¬

Expanded text:
sciverit fieri et aliter fiat, verum intelligis; si autem per disjunctionem intelligas, ut dicas hoc aliter non posse evenire quam evenit, et quomodo futurum Deus praescivit, falsum est. Hoc enim aliter pote
Abbreviated transcription (Latin):
oĩpotentis uolũtas multa pot̾ fac̾e
que nec uult nec facit. potuit enĩ fa
rent ccͣ illos qui xp̃m ceꝑunt. Item
ꝙ uc̃ latet nec utiq deus ĩuiste uoluit
saluos fi. cũ possent salui eẽ. siuellet
tũc uicdarissima sapr̃e luce uidebitur ꝙ¬
lis. et efficatissima sit uolũtas dei q̃
multa possit et nõ nelit. Nich̾aũt ꝙ ñ¬

Expanded text:
ipotentis voluntas multa potest facere, quae nec vult nec facit. Potuit enim, rent contra illos qui Christum ceperunt. Itemquod nunc latet. Nec utique injuste Deus noluit salvos fieri, cum possent salvi esse si vellet. Tunc in clarissima saplis efficacissima sit uoluntas Dei, quam multa possit et non uelit, nihil autem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ possit pia ꝙͣ iuilt. sicut nõ ułt
pła qͣm potest. sicut enĩ uult uolũ¬
tas nõ est maior potencia ita nec
potẽtia maior est uolũtate. Ideo
sicut pła nõ uult ꝙͣ potest ita eũ
uõ pła posse ꝙͣ uelle dñt. s ad hoc
dñis qr uec uolũtas potẽtia. nec
potencia uolũtate maior est. qr u
subiecta eius potẽcie ꝙͣ uoluntati
fateamur ergo dm̃ multa posse fa¬
t̾e que nõ uult et posse diutt̾e que
facit ꝙ ut cerciꝰ sirimꝰq teneatur i
scripture testimomis asseramꝰ dnĩ
pła posse fac̾e ꝙͣ faciat. yeritas ip̃a

Expanded text:
on possit plura quam vult, sicut non vult plura quam potest. Sicut enim voluntas non est major potentia, ita nec potentia major est voluntate. Ideoque sicut plura non vult quam potest, ita eum non plura posse quam velle dicunt. Sed ad hoc dicimus quia nec voluntas potentia, nec potentia voluntate major est, quia subjecta ejus potentiae quam voluntati. Fateamur itaque Deum plura posse facere quae non vult, et posse dimittere quae facit. Quod ut certius firmiusque teneatur, Scripturae testimoniis asseramus Deum plura posse fac
Abbreviated transcription (Latin):
liis ieis ẜ ꝙ mod̃ accipit᷑ ⁊̃ iuterdũ
cũ aliquis uirando dicit ꝑ salutem
cũ dicit ꝑfilios ineos oppignorat eoᷤ
deo ut ħ euemiat incapd̾ eoꝵ ꝙ exit
sicut ꝑ hoc uirans aliqũ ħ deo obli¬
gat itͣa ꝑ diñ iurand̃ ip̃m adhibet te¬
stem. In om̃i ergo uiracõne aut deꝰ
testis ad hibetur aut creatura deo ob¬
ligatur et obpignoratur. ut ħ sit
aliquid oppignorare. ħ est ergo uira
euis testem ad hibere

Expanded text:
em modum accipitur etiam interdum cum aliquis jurando dicit: Per salutem Cum dicit per filios meos, oppignerat eos Deo, ut hoc eveniat in caput eorum quod exit sicut per hoc jurans, aliquando hoc Deo obligat; ita per Deum jurans, ipsum adhibet testem. In omni ergo juratione aut Deus testis adhibetur, aut creatura Deo obligatur et oppigneratur: ut hoc sialiquid oppignerare. Hoc est ergo jurare ejus teste
Abbreviated transcription (Latin):
tia p̾dicatur et que ꝙ ip̃e sit distribũ¬
tor ⁊ index m̾itoꝵ intesligi datur ita
et cũ dr̃ misericors eẽncia dĩna p̾dica¬
tur. et msr̃ ꝙ ip̃e sit miseroꝵ lib̾ator
anctor omi bonoꝵ ostẽditur. ita et

Expanded text:
praedicatur; et etiam quod ipse sit distributor et judex meritorum intelligi datur. Ita et cum dicitur misericors, essentia divina praedicatur, et insuper quod ipse sit miserorum liberator auctor omnium bonorum ostenditur. Ita et
Abbreviated transcription (Latin):
diligit ⁊ seq̃ns est ut ip̃am dueccõ¬
nẽ p̾cipue diligat. deus a dileccõ est
Consequs ergo est ut p̾cipue dm̃ dili¬
gat item medd̃. dens dileccõ est ut
rius insublimma celoꝵ et ima t̾raꝵ
q̃rentes eum qui est apd̃ nos sinos
ui quid diligam. diligat frem et
diigat cand̃ dileccõem. magis enĩ
uouit dileccõem ꝙͣ diligit. Ece iã

Expanded text:
diligit, consequens est ut ipsam praecipue dilectionem diligat. Deus autem dilectio est: consequens ergo est, ut praecipue Deum diligat. Item in eodem: Deus dilectio est, utrimus in sublimia coelorum et ima terrarum quaerentes eum qui est apud nos, si nos vi quid diligam; diligat fratrem, et diligat eamdem dilectionem. Magis enim novit dilectionem qua diligit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
doceri ac plemius ꝑspiciuadm̃ ⁊¬
leat pͥmittend̃ est quiddam ad hocpr
et filii quo se ñucẽ amant et nos hi
amor sine caritas quanos diligimiꝰ
diũ et ꝓximũ que caritas cũita est
uanobis ut nos faciat diligere dm̃i
bis et qui diligit ipam dileccõem qͣ dili¬

Expanded text:
doceri, ac plenius perspici valeat, praemittendum est quiddam ad hoc et Filii quo se invicem amant et nos. Hiamor sive charitas, qua nos diligimus Deum et proximum; quae charitas cum ita est in nobis, ut nos faciat diligere Deum bis; et qui diligit ipsam dilectionem qua dili
Abbreviated transcription (Latin):
tas triũ unitas. ecce unitatẽ dicit
eẽ singłarem ⁊ trmitate młtiplicem
accepit. sicut et alii accipiũt iuirũ. mul¬
tiplicem u̾o ⁊ in nu̾abilem. sic̃ alii di¬
cunt trinuĩ.

Expanded text:
t trium unitas. Ecce unitatem dicit esse singularem, et Trinitas multiplicem accepit sicut et alii accipiunt unum; multiplicem vero et numerabilem, sicut alii dicunt trinum.
Abbreviated transcription (Latin):
de duab aĩab aliud tradidit ⁊ sidera¬
cõne dignũ ait enĩ. Nõ nisi uolũta¬
te peccatur ip̃amq uolũtate diffim¬
uit ditens. yolũtas estaĩ motus co¬
gente nullo ad aliquid ł nõ amittẽ¬
dũ ł ad ipiscend̾. hiꝰ dicti cãm aꝑiẽs
et intelligetiam pandens iuli. retrac
finicõne niolens a nolente discuere¬
tur. et sic ad alios referretur inten¬
cõ qui inꝑadud fecerit originẽ ma¬
coegit. Nam qui n.sõe ns peccau̾it
nõ in ꝯgruent᷑ nol ca ⁊ peccasse diui

Expanded text:
 cap. 10, aliud tradidit consideratione dignum; ait enim: Non nisi voluntate peccatur; ipsamque voluntatem definit dicens: Voluntas est animi motus, cogente nullo, ad aliquid vel non admittendum, vel adipiscendum. Hujus dicti causam aperiens, et intelligentiam pandens, in lib. Retrfinitione volens a nolente discerneretur, et sic ad illos referretur intentio, qui in paradiso fecerunt originem macoegit. Nam qui nesciens peccavit, non incongruenter nolens peccasse dici
Abbreviated transcription (Latin):
quisquis ã sciens peccat si potest
cogenti. ad pcc̃m siue pocõ resistere
nec tñ facit utiq uolens peccat. qr
qui potest resistere nõ cogitur cede
t̾ suꝑiora accipienda sint. ꝙ mala¬
ꝙ mala
uoliitas est uoluntariũ pccm.

Expanded text:
Quisquis autem sciens peccat, si potest cogenti ad peccatum sine peccato resistere, nec tamen facit, utique volens peccat; quia qui potest resistere, non cogitur cederliter superiora accipienda sint. 6. Quod mala voluntas est voluntarium pec
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuiami ꝑcc̃m delere ꝙ si iur scient̾ ꝑa¬
titur ⁊sentire uidecur. sĩ enĩ ĩ adulti
o ꝑsen̾are elegit patronꝰ turꝑitudĩs
et lenocinii reus maritus hebitur
nͥ eam adult̾i ream fac̾e uolu̾it. Si
aũt apccõ recesserit et ꝑ pñam iud̃¬

Expanded text:
iam peccatum delere. Quod si vir scienter patitur, consentire videtur . Si enim in adulterio perseverare elegit, patronus turpitudinis, et lenocinii reus maritus habebitur, nisi eam adulterii ream facere voluerit. Si autem a peccato recesserit, et per
Abbreviated transcription (Latin):
regnat sic̃ añ ĩmo ꝑ grãm bapĩmi¬
tigatur et ininuntur ut post or̃an
uõ ualeat nͥ quis reddat ires hos¬
ti eũdo post ꝯcupĩas. nec post uap¬
tisimĩ remanetadreatũ. qr uõ ipi¬

Expanded text:
regnat sicut ante; imo per gratiam baptismi mitigatur et minuitur, ut post dominari non valeat, nisi quis reddat vires hosti eundo post concupiscentias. Nec post baptismum remanet ad reatum, quia non impu
Abbreviated transcription (Latin):
oĩpotẽtem anquid uoluisse fĩ fc̃m¬
qr nõ est qui fine ullis ambiguita¬
tib suncelo et iuterra sicut u̾itas
cantat. oĩa q̃ ꝯq uoluit fecit ꝓfecto
fac̾e nõ uoluit q̃ ⁊q nõ fecit. ex hus¬

Expanded text:
ipotentem Deum voluisse fieri, factumque non esse; qui sine ullis ambiguitatibus, si in coelo et in terra, sicut eum veritas cantat, omnia quaecumque voluit, fecit, , profecto facere noluit quodcumque non fecit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
sathanas cor tuũ dicit. Notand̾ ꝙ
luentẽ hoĩs iurta sub̃am nichil
ĩplere possit uͥisi creatrix trinitaᷤ
tatis insluictũ aĩa de hiis que st̾
ssecta ĩpletur. implet uero satha¬
lias cor alicuiꝰ nõ quid̃ ingrediens
in er̃. et nsensũ eius n introiens
aditũ cordis. si quid̃ pot̾as ħ soliꝰ dĩ
est. s callida et fraudulenta decep¬
cõne aĩam in affc̃m malicie trahes
ꝑ cogitatõnes ⁊ incentiua uicioꝵ
quib plemis est. Impleuit ergo

Expanded text:
Satanas cor tuum? dicit notandum quod mentem hominis juxta substantiam nihil implere possit, nisi creatrix Trinitas, tatis instinctum anima de his quae sunt creata impletur. Implet vero Satanas cor alicujus, non quidem ingrediens in eum et in sensum ejus, neque introiens aditum cordis siquidem potestas hoc solius Dei est, sed callida et fraudulenta deceptione animam in effectum malitiae trahens per cogitationes et incentiva vitiorum quibus plenus est. Implevi
Abbreviated transcription (Latin):
excent dei ꝑmissione oppinendo at¬
q uexando eac ł in pcc̃m ꝓ uolũtate
sua trahendo ꝙ inhoĩes introeãt
atq ab eis expulsi exeant enãgłm
aꝑte declarat ⁊ memorans demoni¬
a inquosdã ingressa et ꝑ xp̃m eiec¬

Expanded text:
ercent Dei permissione opprimendo atque vexando eas, vel in peccatum pro voluntate sua trahendo. Quod in homines introeant atque ab eis expulsi exeant Evangelium aperte declarat, commemorans daemonia in quosdam ingressa, et per Christum ejec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑacõem nõ credimꝰ subaliter illa¬
bi aĩe. s applicacõne et opp̃ssione
uniri. mabi aũt iñtulli soli possi¬
bile est qui creauit qui natura sub¬
sistens incorporeꝰ capabił est sue

Expanded text:
nergiam non credimus substantialiter illabi animae: sed applicatione et oppressione uniri. Illabi autem menti illi soli possibile est, qui creavit: qui natura subsistens incorporeus capabilis est suae
Abbreviated transcription (Latin):
li. aꝑte explicat ita dicens. quis oĩ¬
um que st auctor est. et ad cuiꝰ boni¬
tatẽ id ꝑtinet ut sit om̃e ꝙ est boni
tiũ modo cã. quo cirea mali auctorñ
est. et ideo ip̃e sũmũ bonũ est aquo
ĩulło defic̾e ronũ est. et malũ est de¬
fic̾e̾. Nõ est gͥ cã deficiendi et tenden

Expanded text:
te explicat ita dicens: Qui omnium quae sunt auctor est, et ad cujus bonitatem id pertinet ut sit omne quod est, boni tantummodo causa est. Quocirca mali auctor non est, et ideo ipse summum bonum est, a quo in nullo deficere bonum est, et malum est deficere. Non est ergo causa defici
Abbreviated transcription (Latin):
dum enĩ durat mũdus augłi ange¬
lis. demones demonib hoĩes hoĩb
cio cessabit hinc quidã putant post
iudiciũ demones nõ hr̃e potestatem
cruciãdi hoĩes sic̃ modo. s ut demo¬
nes uirtute deicruciari sine creature
miiift̾io asserũt sic reprobos hoĩes
ibi nõ ꝑ oꝑacõem demonũ. s urtu¬
te dĩna tm̃ et̾nis subiti cruciatib p̾¬
nuissa tñ auctoritas ñ id cogit sen

Expanded text:
undus, angeli angelis, daemones daemonibus, homines hominibus tio cessabit. Hinc quidam putant post judicium daemones non habere potestatem cruciandi homines, sicut modo. Sed ut daemones virtute Dei cruciari sine creaturae ministerio asserunt, sic reprobos homines ibi non per operationem daemonum, sed virtute divina tantum aeternis subjici cruciatibus. Praemissa tamen auctor
Abbreviated transcription (Latin):
torq̃ndum. Unde quib̾ dã uidetur
eos sic stare hoĩb tortores inpena
sicut extit̾unt incentores intulpa. de
indicabit. inforͣ utiq serui ci¬
iudicabit que oĩb ĩuidicõ apparebit
ut uideãt mali ĩꝙ pupugerunt. di¬

Expanded text:
torquendum. Unde quibusdam videtur, eos sic extare hominibus tortores in poena, sicut extiterunt incentores in culpa. DIjudicabit. In forma utique servi judicabit; quae omnibus in judicio apparebit, ut videant mali i
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ut ideo ita recte dcm intelli¬
gatur ut totũ deo detur qui hi¬
minis uolutatẽ bonã p̃uenit et¬
p̾parat ad iuuandã et adiuuat
preꝑatam uolentẽ p̾uenit ut

Expanded text:
ergo ut ideo recte dictum intelligatur, ut totum Deo detur qui hominis voluntatem bonam, et praeparat adjuvandam, et adjuvat praeparatam; volentem praevenit ut
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit. cũ ergo ħ bona sit illa me¬
lior cur nõ utramiq fac̾et ut ubuiᷤ
laudaretur de utraq illa enĩ descis¬
quid̃ ⁊cedimus. s melius uoluit
ut ꝙ uellent eẽnt et honi quidẽ
nõ infructuose mali u̾o nõ inpu¬
pluis sapere ꝙͣ oportet. hic qualis ẜ¬

Expanded text:
peccavit. Cum ergo haec bona sit, illa mepeccavit. Cum ergo haec bona sit, illa melior, cur non utramque faceret, ut uberius laudaretur de utraque? illa enim de squiut quod vellent essent; et boni quidem non infructuose, mali vero non impuplus sapere quam oportet . 2. Hic qualis s
Abbreviated transcription (Latin):
mo male uiuere suade̾t cũ innatrira
posse et inpot̾ate hret uelle nõ cõ¬
sentire suadẽti. deo inuante est głi¬
osius nõ ꝯ sentire ꝙͣ tẽptari nõ pꝰ¬
se. Mouẽtur ⁊̃ quidã dicẽtes. tur c̾a¬
uit deus quos futuros malos p̾scie¬
bat qr p̾uidit quid uomi de mał eoꝵ
ẽẽt facturꝰ. sic eiũ eos fecit ut relmn¬
q̃ret eis unde aliqͥd fac̾ent et sicul¬
pabilit aliquid fac̾ent illũ de se lau¬
dabilit̾ oꝑantem ĩuemirent a se ha¬
bent uoluntatẽ mala ab illo tim
bonã et iustam penã. frustra gͥ dr̃
nõ deberet deus creare quos p̾scieb¬
at malos fiituros. sciebat enĩ roĩs
ꝓfuturos et iuste ꝓmala uolun¬
tate pumiendos addũt ⁊̃ talẽ ixĩ¬
nem deberet facẽ qui uollet oĩo pͦ¬
care. ꝯcedimus quid̃ meliorẽ nͣm
eẽ que oĩo peccare nollet ꝯcedant ⁊
ip̃i nõ eẽ malã que tał fcã est ut
posset nõ peccare si uellet ⁊ iuste
punitã que uolũtate nõ ncͣcitate

Expanded text:
mo male uiuere suaderet, cum et in natura posse et in potestate haberet uelle non consentire suadenti adiuuante tosius non consentire quam tentari non posse. Moventur etiam quidam dicentes: Cur creavit Deus quos futuros malos praesciebat? Quia praevidit quid boni de malis eorum esset facturus. Sic enim eos fecit, ut relinqueret eis unde aliquid facerent; et si culpabiliter aliquid facerent, illum de se laudabiliter operantem invenirent. A se habent voluntatem malam, ab illo naturam bonam, et justam poenam. Frustra ergo dicitur: Non deberet Deus creare quos praesciebat malos futuros; sciebat enim bonis profuturos, et juste pro mala voluntate puniendos. Addunt etiam talem hominem debere facere, qui nollet omnino peccare. Concedimus quidem meliorem naturam esse quae omnino peccare nollet. Concedant et ipsi non esse malam quae talis facta est, ut posset non peccare si vellet; et juste punitam, quae voluntate non necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
dũ hic uininus distinguere nõ suffici¬
nius. Unde as̾. maximino p̾missam
sit filius. ecce sendeo. siue capias. siue
est iste ꝓcedens. Ideo ille filius est ꝓrĩs
lem filiũ geniut et gignendo ei de¬
dit ut ⁊̃ de ipõ ꝓcederet spc̃.s. nam nͥ¬

Expanded text:
dum hic vivimus, distinguere non sufficimus; unde Aug. Maximino praemissam sit Filius? Ecce respondeo, sive capias, sive us, iste procedens: ideo ille Filius est Patris, lem Filium genuit, et gignendo ei dedit ut etiam de ipso procederet Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
trir. qr p̾ceptũ ei erat ut comede̾t de
onũ ligno ꝑadisi. nͥ de ligno scĩe bo.
⁊ ma. Sicut ergo peccauit cõmedẽdo
ꝙ erat ꝓhibitum ita et peccaret si
nõ ⁊ mederet ꝙ erat uissum.
si nõ fo¬
ret p̾ceptũ ut de illo uigno exderet

Expanded text:
tur, quia praeceptum erat ei ut comederet de omni ligno paradisi, nisi de ligno scientiae boni et mali. Sicut ergo peccavit comedendo quod erat prohibitum, ita etiam peccaret si non commederet quod erat jussum. 3. Si non foret praeceptum ut de illo ligno comederet,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est uespere priꝰ et post ea mane et
tis et initiũ seq̃ntis diei ꝙ est aurdra
que uec pleuani lucem nec tenebraᷤ
oĩo ht̃. maue ergo pͥmus diet nõ ha¬
buit. qr nec dies p̾cesserat qui seq̃n¬
tis diei ucio t̾minaretur ⁊ ideo p̾cipu¬
e qr luce apparẽte mox sr̃ t̾ram ple¬
uus atq p̾darus dies extitit qui nõ
ab aurora. s a pleua luce nichoauit
et mane seq̃ntis diei ⁊sumatus est.
uñ beda sr̃ geñ. decebat ut dies aluce
inciꝑet. et iuiane seq̃ntis diei ten¬
deret ut oꝑa dei aluce nichoare et ni
luce ꝯpleta eẽ sig̃carẽtrii. Reliqui
aũt dies maue habuerũt et nespe¬
ram quoꝵ quisq asuo mane nncrpi¬
ens us ad alt̾ius diei mane tende¬
batur¬

Expanded text:
t ergo vespere prius et postea mane, et tis, et initium sequentis diei, quod aurora, quae nec plenam lucem, nec omnino tenebras habet Mane ergo primus dies noqui sequentis diei initio terminaretur, et eo praecipue quia, luce apparente, mox super terram plenus atque praeclarus dies exstitit, qui non ab aurora, sed a plena luce inchoavit, et mane sequentis diei consummatus est. Unde Beda super Genesim: « Decebat, ut dies a luce inciperet, et in mane sequentis diei tenderet, ut opera Dei a luce inchoasse, et in luce completa esse significaretur. Reliqui autem dies mane habuerunt et vesperam, quorum quisque a suo mane incipiens usque ad alterius diei mane tendebatur
Abbreviated transcription (Latin):
que quis fecit nõ exprimũtur. saue
dicipot̾ ꝙ oĩa criminalia semł salitẽ o
in⁊ fessĩone expͥmi uͥ aliq̃ auĩte extide¬
ruit. s qr nemio delicta intelligit oĩa ge¬
n̾alit̾ saltẽ ea ⁊ fit̾e quoꝵ memoriam ũ
hes et sic nicħ celasti de scełib tuis. ye¬

Expanded text:
quae quisque fecit, non exprimuntur. Sane dici potest quod omnia criminalia semel saltem oportet in confessione exprimi, nisi aliqua a mente exciderint. Sed quia nemo delicta intelligit omnia, generaliter saltem ea confitere, quorum memoriam non habes, et sic nihil celasti de sceleribus tuis. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
gnoret. s u̾itatem sibi dici nult ab eo
ut ueniam ꝯseqͣtir. Si u̾o m̃te aliqͣ
exced̾int ꝯfĩtetur u̾itatem deo cũ ge¬
neralit̾ dix̾it deus qui nosti occultacor¬
dis et oꝑa mea et delicta a te nõ st̃ ab¬
scõdita quib uenam largnis et ħ ẽ¬

Expanded text:
gnoret, sed veritatem sibi dici vult ab eo, ut veniam consequatur. Si vero mente aliqua exciderint, confitetur veritatem Deo, cum generaliter dixerit: Deus, qui nosti occulta cordis, et opera mea et delicta a te non sunt abscondita, quibus veniam largiaris pre
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sura conatift̃. cũ enĩ dñt huc us
pot̾ deus et nõ ampli. quid est ħ
anud ꝙͣ eius potẽtiam que infunta
est ꝯclud̾e et restring̾e ad m̃suram
auũt .n. nõ pot̾ deus alid̾ fac̾e qͣm
facit. nec melius facere id ꝙ fecit
uec aliq̃nid p̾fmitr̾e de hiis que fa¬
cit. istaniq suam oppĩonem irisisi¬
b argum̃tis caĩs q ꝯm̃ticiis uec uõ

Expanded text:
 enim dicunt: Hucusque potest Deus, et non amplius, quid hoc est aliud quam ejus potentiam quae infinita est, concludere et restringere ad mensuram. Aiunt enim: Non potest Deus aliud facere quam facit, nec melius facere id quod facit, nec aliquid praetermittere de his quae facit. Istamque primam suam opinionem verisimilibus argumentis, c
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est lib̾a sine fide oꝑante ꝑdilec¬
cõem et illa sufficienter et uerebo¬
na est. nõ eĩ est fructus bonus qͥ
de caritatis radice nõ surgit. Si ue¬
ro assit fides oꝑans ꝑdieccõem fĩt
delectacõ bonl.
de illa cogitacõne co¬
ni que p̾cedit fidem plene differit᷑

Expanded text:
est, non est libera, sine fide operante per dilectionem; et illa sufficienter et vere bona est. Non est enim fructus bonus, qui de charitatis radice non surgit. Si vero adsit fides operans per dilectionem, fit delectatio boni. 8. De illa cogitatione boni quae praecedit fidem, plene disserit
Abbreviated transcription (Latin):
istam grãm que nõ datur ẜ aliqͥ
merita. s efficit oĩa bona unta me¬
quit uõ ꝙ simꝰ sufficientes copita¬
re aliquid boni .s. ex nobis quis
aũt nõ uideat prius eẽ cogitare ꝙ
credere. Nullus quippe credit aliqd
nisi pri cogitau̾it ẽẽ credend̃. Sis
cogitare uonũ nõ est ex uobis ut
hic apłs tradit nec crede̾ qͥ qͣm et
ip̃m credere nichil est alid̾ qmi cum
assensione m̃tis cogitare. hic insi¬
nuare uidetur ꝙ cogitacõ bona p̃¬
cedat fidem. et ita bona uolũtas
ṗueniat fidem nõ p̾ueniatur. qd̾¬

Expanded text:
aliqua merita, sed efficit omnia bona merita, inquit, non quod sufficientes simus cogitare aliquid boni, scilicet ex nobis. Quis autem non videat prius esse cogitare quam credere? Nullus quippe credit aliquid, nisi prius cogitaverit esse credendum. Si ergo cogitare bonum non est ex nobis, ut hic Apostolus tradit, nec credere; quanquam et ipsum credere nihil est aliud, quam cum assensione mentis cogitare. Hic videtur insinuare quod cogitatio bona praecedat fidem, et ita bona voluntas praeveniat fidem, non prae
Abbreviated transcription (Latin):
gt̾iorem hoĩem ꝑtinere. Nõ enĩ solũ
corpus hõ ext̾ior deputabitur. s ad¬
iuuta quãdã utta sua qͣ ⁊pages cor¬
poris ⁊ omĩs sensus nigent quib ĩ¬
structus est ad ext̾iora sencienda. aᷤ¬
cendentib gͥ introrsum quib dam

Expanded text:
rem hominem pertinere. Non enim solum corpus exterior homo deputabitur; sed adjuncta quaedam vita sua, qua compages corporis et omnes sensus vigent, quibus instructus est ad exteriora sentienda. Ascendentibus ergo introrsum quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
desponsacõneinqua pactio ⁊ui¬
galis exprimitur ⁊niges sint scõꝵ
teftmonia ꝓbant. ait enĩ ambꝵ cũ
nõ cũ iuriãmixtione cognoscitur. It̃
aprima desponsacõnis fide qͣm ius ad¬
huc it̾ eos ignoretur ⁊ uigalis ⁊cu¬
bitus. Item ab. ⁊ mux uocatur ex pͥ¬
dax mãserat ⁊ iugis appellacõ uͥ uec
fuerat nec futura erat illa carius ⁊¬

Expanded text:
desponsatione in qua pactio conjugalis exprimitur, conjuges sint, sanctorum testimonia probant. Ait enim Ambros., non cum viri admixtione cognoscitur. Item a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter eos ignoretur conjugalis concubitus. Item Adax manserat coniugis appellatio, ubi nec fuerat nec futura erat carnis
Abbreviated transcription (Latin):
as̃. inqͣdam omelia. adam ꝑdita ca¬
ritate malus r̃uentꝰ est. Item pͥncep᷑
uicioꝵ dũ uicit adam de luno t̾re ad
ymagiiẽ dei fcm pudicitia arma¬
tũ temꝑancia ⁊ poitũ caritate splẽ¬
did̃ pͥmos parẽtes illis bouis exspo

Expanded text:
s in quadam homilia: Adam, perdita charitate, malus inventus est. Item: Princeps vitiorum dum vicit Adam de limo terrae ad imaginem Dei factum, pudicitia armatum, temperantia compositum, charitate splendidum, primos parentes illis donis ac
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ ea q̃ri solet utrũ hõante
apsũ uirtittẽ hũerit quib¬
dami iudetur ꝙ nõ hũit idita pro¬
uare conantib iusticiam inquiũt
nõ huit qr p̾ceptũ dei ⁊tempsit
nec prndentiam qr sibi nõ ꝓuidit
n temꝑanciã. qr aliena apperiit
uec fortitudine. qr praue sugoe

Expanded text:
eterea quaeri solet utrum homo ante lapsum virtutem habuerit? Quibusdam videtur quod non habuerit, id ita probare conantibus. Justitiam, inquiunt, non habuit, quia praeceptum Dei contempsit; nec prudentiam, quia sibi non providit; nec temperantiam, quia aliena appetiit; nec fortitudinem, quia prave sugge