comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s iꝑse faciens. Ex utraq enim parte. id ẽ. & anima &ͤ corꝑe
a bono dõ factꝰ bonus. ipse fecit malum quo factꝰ ẽ. malus.
a ciniꝰ reatu iam &ẽ solutꝰ ꝑ indulgentiam. ne leue existimet
ẽẽ. quod fecit. ad huc cũ suo uitio pugnat ꝑ contiuentiam
Absit autem ut insint ulla uitia in illa quȩ futura ẽ. pace
regnantib quando quidem in isto bello cotidie miniunt᷑
concupiscit adu̾ sus sp̃m qͦd non habitat incar nẽ nrã bo¬
mimi. qͦd lex in menbris nr̃is repugnat legi mentis. ñ:
duarum naturarum ex contrarĩis pͥncipiis facta con¬
mixtio. s uniꝰ adu̾sus se ipsam ppt̃ peccati merit um
facta diuisio. Nonsic fuimus in adam. antequã nraͣ suo
deceptore audito ac secuto suum contempsiss atq offendis¬
s auctorem. non ex ista pͥor uita creati hominis. s posterior
pena damnati. Ex qua damnatione ꝑ ihm xpm̃ grã libera¬

Expanded text:
sed ipse faciens. ex utraque enim parte, id est anima et corpore sed ipse faciens. ex utraque enim parte, id est anima et corpore a bono deo factus bonus ipse fecit malum, quo factus est malus. a cuius mali reatu iam etiam solutus per indulgentiam, ne leue existimet esse quod fecit, adhuc cum suo uitio pugnat per continentiam. absit autem, ut insint ulla uitia in illa quae futura est pace regnantibus, quandoquidem in isto bello cotidie minuuntur concupiscit aduersus spiritum, quod non habitat in carne nostra bonum, quod lex in membris nostris repugnat legi mentis, non est duarum naturarum ex contrariis principiis facta conmixtio, sed unius aduersus se ipsam propter peccati meritum facta diuisio. non sic fuimus in Adam, antequam natura suo deceptore audito ac secuto suum contempsisset atque offendisset auctorem; non est ista prior uita creati hominis, sed posterior poena damnati. ex qua damnatione per Iesum Christum gratia libera
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentias carnis ne ꝑfeceritis. frunt itaq in nobis concupi
cencie male. qñ id quod non licet libet. s non ꝑficiunt᷑. cum
iegi dĩ mente seruiente libidines continentur & bonum sit.
cum id qͦd inalelibet iuncente bona delectatione nonfit. s
boni ꝑfectio non implet᷑. quam diu legi peccati carne serui¬
ente libido illicit. & quamuis contineat᷑: tam̃ mouet᷑. Non
enim opꝰ eẽt ut contineretur: uisi moueret᷑. Erit quandoq
etiam ꝑfectio bom: qñ consũptio mali. Illud sũmũ: hoc
erit nullum. Quod sii hac mortalitate sꝑanctum putamꝰ:
fallimur. Tunc enim erit: qñ mors non erit. & ibi erit. ubi
uita ȩterna erit. Iu illo enun scło & in illo regno erit bonum
sũmũ & malum nullum. qũ erit & ubierit sapiencie amor
sũmus. continentiȩ labor nullus. Non igit᷑ mala ÷ caro si
malo careat. id ẽ. uitio quo uitiatꝰ ẽ. homo. non factus male

Expanded text:
cupiscentias carnis ne perfeceritis. neque ibi enim dicit non sicupiscentias carnis ne perfeceritis. neque ibi enim dicit non sificiuntur, cum legi Dei mente serviente, libidines continentur; et bonum fit cum id quod male libet, vincente bona delectatione, non fit; sed boni perfectio non impletur, quandiu legi peccati carne serviente libido illicit, et, quamvis contineatur, tamen movetur. Non enim opus esset, ut contineretur, nisi moueretur. erit quandoque etiam perfectio boni, quando consumtio mali; illud summum, erit nullum. quod si in ista mortalitate sperandum putamus, fallimur. tunc enim erit, quando mors non erit; et ibi erit, ubi uita aeterna erit. in illo enim saeculo et in illo regno erit bonum summum, malum nullum, quando erit et ubi erit sapientiae amor summus, continentiae labor nullus. non igitur mala est caro, si malo careat, id est uitio, quo uitiatus est homo, non factus male,
Abbreviated transcription (Latin):
te seruio legi dĩ. carne aut̃ legi peccati. Andiant qui au-¬
res hñt. Igitur ipse ego. ego mente. ego carne. s mente ser¬
uio legidĩ. carneaut̃ legi peccan. Q uomͦ carne legi peccati
Num q̃uid concupiscentiȩ consentiendo carnali: absit. S
motꝰ desideriorum illic habendo quos habere nolebat et
tam̃ habebat. s eis non consentiendo mente ser uiebat.
legi dĩ. & tenebat menbra ne fierent armapeccati. Sunt
E in nobis desideria mala quib non consentiendo non
niumꝰ male. St̃ in nobis concupiscenciȩ peccatorum. quib ñ
ob ediendo ñ ꝑficimꝰ malũ s eas habendo ñdũ ꝑficimꝰ bonũ¬
Utrumq ostendit apłs nec bonum hic ꝑfici. uͥmalum sic
concupiscit᷑. nec malũ hic ꝑfici. quando tali concupiscentiȩ
non obedit᷑. Illud quippe ostendit uͥait. uelle adiacet michi.
ꝑficere autembonum: non. hoc uͦ uͥait. Spũ ambulate. & con¬

Expanded text:
te seruio legi dei, carne autem legi peccati. audiant qui aute seruio legi dei, carne autem legi peccati. audiant qui aures habent: igitur ipse ego, ego mente, ego carne; sed mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. quo modo carne legi peccati? numquid concupiscentiae consentiendo carnali? absit; sed motus desideriorum illic habendo, quos habere nolebat et tamen habebat. sed eis non consentiendo mente seruiebat legi dei et tenebat membra, ne fierent arma peccati. Sunt ergo in nobis desideria mala, quibus non consentiendo non uiuimus male; sunt in nobis concupiscentiae peccatorum, quibus non oboediendo nutrumque ostendit apostolus, nec bonum hic perfici, ubi malum sic concupiscitur, nec malum hic perfici, quando tali concupiscentiae non oboeditur. illud quippe ostendit ubi ait: uelle adiacet mihi, perficere autem bonum non; hoc uero ubi ait: spiritu ambulate et con
Abbreviated transcription (Latin):
santur innobis qm̃ in utroq nos sumꝰ ut concordent ore¬
mꝰ. & agamꝰ. non enim alt̾um eoꝵ putare debemꝰ in imi¬
ciĩ. si uĩtium quo caro concupiscit adu̾sus spm̃. Quod sa¬
natum: nec ipsum erit. & substancia atraq salua erit.
& inutraq nulla pugna erit. Audiamꝰ apłm. Scio inqͥt
quia ñ habitat inmẽ. hoc ÷ incarne mea bonũ. Hoc utiq
ait. qr uitium carnis in re bona non ÷ bonũ. Quod cum eẽ
desticent caroerit. s& uiciata uel iniciosa non erit. quiam tam̃
adnrãm ꝑtinere naturã idem dostor ostendit ꝓrius dicendo
cio quia non habitat inme quod ut exponeret addidit. hoc÷
incarne mea bonum. Seitaq dicit eẽ carnem suã. Non gͦ
ipsa ẽ inimica nrã. & quando eius uttiis resistit᷑ ipsa amat᷑.
quia ipsa curatur. Nemo enĩ um qm carnẽ suam odio
habuit sicut ipse apłs dicit. & alio loco ait. Igit᷑ ipse ego nĩ¬

Expanded text:
santur in nobis, quoniam in utroque nos sumus, ut concordent oresantur in nobis, quoniam in utroque nos sumus, ut concordent oremus et agamus. non enim alterum eorum putare debemus inimicum, sed uitium, quo caro concupiscit aduersus spiritum: quod sanatum nec ipsum erit et substantia utraque salua erit et in utraque nulla pugna erit. audiamus apostolum. scio, inquit, quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. hoc utique ait, quia uitium carnis in re bona non est bonum: quod cum esse destiterit, caro erit, sed iam uitiata uel uitiosa non erit. quam tamen ad nostram pertinere naturam idem doctor ostendit prius dicendo: scio, quia non habitat in me, quod ut exponeret, addidit: hoc est in carne mea. bonum. se itaque dicit esse carnem suam. non ergo ipsa est inimica nostra; et quando eius uitiis resistitur, ipsa amatur, quia ipsa curatur. nemo enim umquam carnem suam odio habuit, sicut ipse apostolus dicit. et alio loco ait: igitur ipse ego men
Abbreviated transcription (Latin):
cdictus apłs nonait. unisquisq temptat᷑ a concupiscencia.
s addidit sua. ut qui hoc audit intelligat quomͦ clamare de¬
beat. Ego dixidnẽ miserere. sana animã meã quia pecca
utt̃. nõn enim sanatione indiguiss: nisi se ipsam ꝑeccã¬
do uiciass & ad u̾sus eam: caro sũa concupisceret. idẽ. ipsa
sibimet ipsi ex ea parte qua in carne infirmata.ẽ. repugna¬
ret. caro enim nichil nisi ꝑ animã concupiscit. S concupiscere
caro adusus spm̃ dr̃: quando anima carnali concupiscentia
spiui reluctatur. totum hoc nos sumꝰ. & caro ipsa quȩ disceden¬
te anima morit᷑. nrã pars infirma ẽ. ñ fagienda dimittit᷑
si recipienda ponitur. nec recepta ulteriꝰ relinquetur. Se¬
minat᷑ aut̃ corpꝰ animale resurgit corpꝰ sp̃uale. Tunc iam
ã sine ulla corꝑalis alimenti indigentia mȩternũ uiui¬
ficanda subdetur. Hec igit᷑ duo quȩ nunc inuicen adu̾¬

Expanded text:
edictus apostolus non ait: unusquisque temptatur a concupiscentia, edictus apostolus non ait: unusquisque temptatur a concupiscentia, sed addidit: sua, ut qui hoc audit intellegat quomodo clamare debeat: ego dixi, domine, miserere mei, sana animam meam, quoniam peccaui tibi. non enim sanatione indiguisset, nisi se ipsa peccando uitiasset, ut aduersus eam sua caro concupisceret, id est ipsa sibimet ipsi ex ea parte qua in carne infirmata est repugnaret. Caro enim nihil nisi per animam concupiscit; sed concupiscere caro aduersus spiritum dicitur, quando anima carnali concupiscentia spiritui reluctatur. totum hoc nos sumus. et caro ipsa, quae discedente anima moritur, nostra pars infirma est, non fugienda dimittitur, sed recipienda reponitur nec recepta ulterius relinquetur. seminatur autem corpus animale, resurget corpus spiritale. tunc iam etiam sine ulla corporalis alimenti indigentia in aeternum uiuificanda subdetur. haec igitur duo, quae nunc inuicem aduer
Abbreviated transcription (Latin):
ra cum suo langore confligit. Intaliaut pugna santtas
ent tota uictoria nec cemꝑalis sanitas s ȩterñ̾a. uͥ ñ solum
finiat᷑ hic langor. uerum aẽ deinceps nullus oriat. ꝓpt̾ qͦd
alloquit᷑ animã suam iustꝰ &e dicit. Benedic animamea do¬
minũ. & noli obliuis oͣñs retribitiones eius quiꝓpitiꝰ sit oib
quitatib dando inclulgentiam. sanat langores dando con¬
tinentiã. Illud factum ẽ. in baptismate confitentib hoc iua
gone cercantib in quo a nobis nr̃ ꝑ eiꝰ adiutoriũ uincendus
eꝰ morb qẽ nunc illud fit quo exaudim᷑ dicentes. dimnitte
nobis debita nrã. H oc aũt cum exaudimur dicentos. ne
nos inferas in temptationẽ. unusquisqi enim temptat᷑ si ẽ
tra quod uitium medicinale poscit᷑ ad uttorium. ab illo
qui pot̃ om̃s huiꝰcemodi sanare langores. non anobisalie¬
ne seꝑatione. s in nobis mx̃ reꝑatione nature. unde & pre¬

Expanded text:
ra cum suo languore confligit. in tali autem pugna sanitas ra cum suo languore confligit. in tali autem pugna sanitas erit tota uictoria: nec temporaria sanitas, sed aeterna, ubi non solum finiatur hic languor, uerum etiam deinceps nullus oriatur. propter quod adloquitur iustus animam suam et dicit: benedic, anima mea, dominum, et noli obliuisci omnes requitatibus dando indulgentiam, sanat languores dando continentiam. illud factum est in baptismate confitentibus, hoc fit in agone certantibus, in quo a nobis noster per eius adiutorium uincendus est morbus. etiam nunc illud fit, quo exaudimur dicentes: dimitte nobis debita nostra; hoc autem, cum exaudimur dicentes: ne nos inferas in temptationem. unusquisque enim temptatur, sictra quod uitium medicinale poscitur adiutorium ab illo, qui potest omnes huiusce modi languores sanare, non a nobis alienae separatione, sed in nobis nostrae reparatione naturae. unde et pra
Abbreviated transcription (Latin):
credamꝰ qd̾ manicheoꝵ credit insania. duas hic demonstra¬
tas eẽ. naturas. ex contrariis int̾ se pͥncipiis confligentes :
unam mali alteram boni. Prorsus ista duo ambo sunt.
bona ⁊ sp̃s bonum ÷ ce caro bonũ.⁊ hõ qui ex utroq constat
uno imꝑante. alio seruiente utiq bonũ ẽ: s mutabilebo¬
nũ. qͥd tam̃ fieri non poss nisi ab in cõmutabili bono aqͦ÷
om̃e bonum creatum. siue paruum siue magnũ.S quã¬
libet paũi ã magno tam̃ factum. &e quam libẽt magnum
nullo mͦ tam̃ factoris magnitudini comꝑandũ. Uerum in
hac bona hominis & benẽ a bono condita institutaq nat᷑a
nunc bellum ẽ. qm̃ salus nũdum ẽ. langor sanet᷑. pax est.
Langorem aut istum culpa meruit. natura non habuit.
quãm sane culpam ꝑlauacrum regenerationis dĩ grã fide¬
lib iam remisit. s sub eiꝰdem medici manib ad hũc natu¬

Expanded text:
credamus, quod Manichaeorum credit insania, duas hic demonstracredamus, quod Manichaeorum credit insania, duas hic demonstratas esse naturas ex contrariis inter se principiis confligentes, unam mali, alteram boni. prorsus ista duo ambo sunt bona: et spiritus bonum est et caro bonum. et homo, qui ex utroque constat, uno imperante, alio seruiente, utique bonum est, sed mutabile bonum: quod tamen fieri non posse nisi ab incommutabili bono, a quo est omne bonum creatum, siue paruum siue magnum; sed quamlibet paruum, a magno tamen factum; et quamlibet magnum, nullo modo tamen factoris magnitudini comparandum. uerum in hac bona hominis et bene a bono condita institutaque natura nunc bellum est, quoniam salus nondum est. languor sanetur, pax est. languorem autem istum culpa meruit, natura non habuit. quam sane culpam per lauacrum regenerationis dei gratia fidelibus iam remisit; sed sub eiusdem medici manibus adhuc natu
Abbreviated transcription (Latin):
nob repugnabit ex nobis. Hoc & ipse saluator uoluit quã¬
tum in u̾idetur intelligi: uait. Sint lumbi urĩ accinai.
&e luceme ardentes. Quid ẽ. lumbos accingere: Libidine
cohercere. qͦd ÷ continentiȩ. Lucernas uͦ ardentes hr̃ȩ̃:
bonis oꝑib lucere atq feruere quod ẽ. iusticiȩ. Neq
hic tacuit qno fine ista faciamꝰ. addendo atq dicendo. Et uos
similes hominib expestantib dũm suũ. qñ ueniat antp¬
tiis. Cum enim uenerit: nos remunerabit. qui continunꝰ
nos abhis quȩ cupiditas & ea quȩ imꝑauit caritas fecimꝰ
ut in eiꝰ ꝑfesta & sempit̾na pace sine ulla mali contentiõe
minui non pot̾. cum audimꝰ apłm dicentẽ spił ambulate
& conscupiscentias carnis ne ne ꝑfeceritis. Caro enim con
cupiscit adu̾sus spm̃: sp̃s aut̃ adu̾sus carnem. Hec en im
iniucem adu̾santur. ut ñ ea quȩ uultis faciatis. Ab sit ut

Expanded text:
nobis repugnabit ex nobis. hoc et ipse saluator uoluit, quannobis repugnabit ex nobis. hoc et ipse saluator uoluit, quantum mihi uidetur, intellegi, ubi ait: sint lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes. quid est lumbos praecingere? libidines cohercere, quod est continentiae; lucernas uero ardentes habere bonis operibus lucere atque feruere, quod est iustitiae. neque hic tacuit, quo fine ista faciamus, addendo atque dicendo: et uos similes hominibus expectantibus dominum suum, quando ueniat a nuptiis. cum enim uenerit, nos remunerabit, qui continuimus nos ab his quae cupiditas et ea quae imperauit caritas fecimus, ut in eius perfecta et sempiterna pace sine ulla mali contentione minui non potest, cum audimus apostolum dicentem: spiritu ambulate et concupiscentias carnis ne perfeceritis. caro enim copiritum, spiritus autem aduersus carnem; haec enim inuicem aduersantur, ut non ea quae uultis faciatis, absit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tiliꝰ dispitari. s neq isto hoc sermone ꝑcepimꝰ. & eiꝰ nunia
uitanda ẽ. longitudo. Nunc gͦ ad illud ꝓꝑt̾ quod diximꝰ
ista red eamꝰ. Continentia nobis opꝰ ẽ. & eam diuinũ esse
munꝰ cognoscimꝰ. ne declinetur cor nr̃m in u̾ba maligna
ad excusandas excusationes in peccatis. Cui aut peccato co¬
hibendo non habemus necessariã continentiam ne con¬
mttatur. quando & hoc ipsa cohibet ne cõmissũ si fuerit
ne faria suꝑbia defendat᷑. Uniuersalit᷑ gͦ continentia no¬
bis opus ẽ. ut declinemus amalo. ut auten faciamꝰ bonũ
ad aliam uidet᷑ uirtutẽ hoc ÷ ad iusticiã ꝑtin̾e. hoc nos
ad monet sacer psalmus uͥlegimꝰ declina amalo &e fac bo¬
num. Quo aut̃ fine ista faciamꝰ : mox addidit dicens. a¬
re pacem &e sequere eam. Pax erit ꝑfesta tunc erit nobis
qñ natura nrã creatori suo inseparabilit̾ coherente. nichil

Expanded text:
tilius disputari; sed neque hoc isto sermone suscepimus et eius nimia tilius disputari; sed neque hoc isto sermone suscepimus et eius nimia uitanda est longitudo. Nunc ergo ad illud, propter quod diximus ista, redeamus. continentia nobis opus est, et eam diuinum esse munus cognoscimus, ne declinetur cor nostrum in uerba maligna ad excusandas excusationes in peccatis. cui autem peccato cohibendo non habemus necessariam continentiam, ne committatur, quando et hoc ipsa cohibet, ne commissum si fuerit nefaria superbia defendatur? uniuersaliter ergo continentia nobis opus est, ut declinemus a malo. ut autem faciamus bonum, ad aliam uidetur uirtutem, hoc est ad iustitiam pertinere. hoc nos admonet sacer psalmus, ubi legimus: declina a malo et fac bonum. quo autem fine ista faciamus, mox addidit dicens: quaere pacem et sequere eam. pax enim perfecta tunc erit nobis, quando natura nostra creatori suo inseparabiliter cohaerente nihil
Abbreviated transcription (Latin):
dem̾nat eos quos damnatione iudicat dignos. Sua licet
illa mala paciant᷑. Facit tam̃ illȩ quod bonũ ẽ.
calem facere hominem qui peccare non poss. s maluit eũ
talem fac̾e̾ cui adiaceret ꝑeccare si uellet. non peccare si nol¬
let. hoc ꝓhibens illud p̃cipiens. ut pͥus illi ẽẽt. bonum me¬
ritum non peccare. & postea iustum p̃miũ ñ posse pecca¬
re. Nam cẽ tales scõs suos infine facturus ẽ. qui om̃ino pec¬
care non possint. Tales ht̃ quippe cẽ. nunc angłos suos
qͦs in illo sic amamꝰ. ut de nullo eoꝵ ne peccando fiat dia¬
bolꝰ formidemꝰ. qͦd de nemine homine iusto in hitiꝰ uttȩ mor¬
talitate presumimꝰ. Tales aũt om̃s futuros in illiꝰ uitȩ ĩ¬
mortalitate confidimꝰ. Omp̃s enim ds̃ qui oꝑat᷑ bona ȩciã
de nrĩs malis. qualia dabit bona cũ lib̾auerit ab omĩb
malis : Muita de bono usu mali copiostus possunt & sub¬

Expanded text:
demnat eos, quos damnatione iudicat dignos: sua licet demnat eos, quos damnatione iudicat dignos: sua licet illi mala patiantur, facit tamen ille quod bonum est. talem facere hominem, qui peccare non posset; sed maluit eum talem facere, cui adiaceret peccare, si uellet, non peccare, si nollet, hoc prohibens, illud praecipiens: ut prius illi esset bonum meritum non peccare et postea iustum praemium non posse peccare. nam etiam tales sanctos suos in fine facturus est, qui omnino peccare non possint. tales habet quippe etiam nunc angelos suos, quos in illo sic amamus, ut de nullo eorum ne peccando fiat diabolus formidemus: quod de nemine homine iusto in huius uitae mortalitate praesumimus. tales autem omnes futuros in illius uitae inmortalitate confidimus; omnipotens enim deus, qui operatur etiam bona de nostris malis, qualia dabit bona, cum liberauerit ab omnibus malis? multa de bono usu mali copiosius possunt et sub
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ q̃ ã iisto puniantur: ut non faciendo quȩ punit merea¬
mur ab eo dice̾̃ cur ꝑmittit eẽ. quȩ puniat. ꝑfectorum ẽ enĩ
sic̃ sc̃ͥptum ẽ. solidus cib. in quo hi qui bene ꝓfecerunt iã
intelligunt ad onũpotentiam dĩ potiꝰ id ꝑtinuisse ut ex
lib̾o arbitrio uoluttatis uenientia mala ẽẽ. ꝑmitteret.
bona. siue ignoscendo. siue sanando. siue ad itilitates
pioꝵ coaptando atq u̾tãndo. siuecẽ iustissime undicando
ꝯmĩa namiq ista bona suit. & dõ bono atq ommĩpotente dig¬
nissima. nec tam̃ fiunt nisi de malis. Quiꝰ igit᷑ meliꝰ. qͣd
omĩpotentiꝰ eo. qui cũ mali nichil faciat. bene cẽ de malis
facit : Clamant ad ouin qui male fecer uitt. dimitte nob̾
debita nrã. Exaudit. ignoscit. tiocuerunt sua mala pec¬
cantib subuenit eis. eoꝵq medetur langorib. seuiunt
suoꝵ hostes. de illoꝵ seuicia facit martires. postremode. con-¬

Expanded text:
esse. quae a iusto puniantur, ut non faciendo quae punit mereaesse. quae a iusto puniantur, ut non faciendo quae punit mereamur ab eo discere cur permittit esse quae puniat. perfectorum est enim, sicut scriptum est, solidus cibus, in quo hi, qui bene profecerunt, iam intellegunt ad omnipotentiam dei potius id pertinuisse, ut ex libero arbitrio uoluntatis uenientia mala esse permitteret. bona, siue ignoscendo siue sanando siue ad utilitates piorum coaptando atque uertendo siue etiam iustissime uindicando. omnia namque ista bona sunt et deo bono atque omnipotente dignissima nec tamen fiunt nisi de malis. quid igitur melius, quid omnipotentius eo, qui cum mali nihil faciat, bene etiam de malis facit? clamant ad eum qui male fecerunt: dimitte nobis debita nostra: exaudit, ignoscit. nocuerunt sua mala peccantibus: subuenit eorum medeturque languoribus. saeuiunt suorum hostes: de illorum saeuitia facit martyres. postremo etiam con
Abbreviated transcription (Latin):
cusatione peccatorum suoꝵ accusant dm̃. ut dicant ei pla¬
cere peccata nam si displicerent inquiunt nullomͦ ea fie¬
ri omĩpotentissima utiq potestate ꝑmit̾et. Quasi uero
impuntta peccata eẽ ꝑmiserit &̃ in eis quos a supplitio sẽ¬
piterno remissio non lib̾at pecc̃oꝵ. nullus quippe debite
gͣuioris pene accipit ueniam. nisi qualem cumq & si lon¬
ge minorẽ quam debebat soluerte penam atq uuita inꝑtit᷑
largitas misccłiȩ: ut non relinquat᷑ &̃ iusticia discipline
Nam &e peccatum qͦd multũ uidet᷑ habet pedissequã pę¬
nam suam. ut nemo de admisso nͥ aut amaritudine do¬
leat. aut cecitate non doleat. Sicut gͦ tudicis cur ꝑmitite
ista si displicent. ita ego dico cur punit ista si placent:
Aut ꝑ hoc sicut ego confiteor quod omĩno ista nonfierent.
u ab omĩpotente ꝑmitterent᷑. ita tu confitere facienda ñ

Expanded text:
cusatione peccatorum suorum accusant deum, ut dicant ei placusatione peccatorum suorum accusant deum, ut dicant ei placere peccata. nam si displicerent, inquiunt, nullo modo ea fieri omnipotentissima utique potestate permitteret. quasi uero inpunita peccata esse permiserit etiam in eis, quos a supplicio sempiterno remissione liberat peccatorum. nullus quippe debitae grauioris poenae accipit ueniam, nisi qualemcumque, etsi longe minorem quam debebat, soluerit poenam; atque ita inpertitur largitas misericordiae, ut non relinquatur etiam iustitia disciplinae. nam et peccatum, quod inultum uidetur, habet pedisequam poenam suam, ut nemo de admisso nisi aut amaritudine doleat aut caecitate non doleat. sicut ergo tu dicis: cur permittit ista, si displicent? ita ego dico: cur punit ista, si placent? ac per hoc sicut ego confiteor, quod omnino ista non fierent, nisi ab omnipotente permitterentur, ita tu confitere facienda non
Abbreviated transcription (Latin):
ali suggestionib undecumꝙ fuerint consensisse dubita¬
re non possint. St̾ &̃ qui excusationẽ suã extendunt in
acr usationẽ dĩ diuino iuditio miseri suo aut̃ẽ furore blas¬
phemi. Et enim adu̾sus eum ex contrario pͥncipio inducut̃t
mali substantiam repugnantẽ cui non potuissent resiste̾
nisi substanciȩ natureq suȩ partẽ eidem rebellanti conta¬
minandam corrũpendamq miscuisse. & tunc peccaredicut̃
qñ natura mali p̃ualet nature dĩ. Hȩc manicheorumn ÷ in.¬
mudissima insania. quor manichinamenta diabolica
facillime ueritas indubitata subuerite. quȩ dĩ naturã in¬
contaminabilẽ atq incorr uptibilẽ consitet᷑. Quid aut̃ fla¬
qmiose contaminationis &e corruptionis de istis mito ñ cre
dit. a quib ds̃ sũme atq in cõꝑabilit̃ bonus. contamina¬
bilis atꝙ corruptibilis creditur St̃ & hi qui eo mͦ in ex¬

Expanded text:
illis suggestionibus, undecumque fuerint, consensisse dubitaillis suggestionibus, undecumque fuerint, consensisse dubitare non possint. sunt etiam, qui excusationem suam extendunt in accusationem dei, diuino iudicio miseri, suo autem furore blasphemi. etenim aduersus eum ex contrario principio inducunt mali substantiam rebellantem, cui non potuisset resistere, nisi substantiae naturaeque suae partem eidem rebellanti contaminandam corrumpendamque miscuisset tunc peccare dicunt, quando natura mali praeualet naturae dei. haec Manichaeorum est inmundissima insania, quorum machinamenta diabolica facillime ueritas indubitata subuertit, quae dei naturam incontaminabilem atque incorruptibilem con- fitetur. quid autem flagitiosae contditur, a quibus deus, qui summe atque incomparabiliter bonus est, contaminabilis et corruptibilis creditur? Sunt et hi, qui eo modo in ex
Abbreviated transcription (Latin):
tamqmͣ inde poss auferre qͦd meruit. nolens se ẽẽ. reum.
addit potiꝰ ad reatum. & sua excusando peccata ignorat nͣ
se penam remouere s ueniam. Ap̾ homines enim iudices
qm̃ falli possunt quacũq uelut purgare fallatia. qͦd ꝑperã
factum ÷ ꝓdẽe aliquid uidetur ad tempꝰ. ap̃ dm̃ aut̃ qui
falli ũ pot᷑. non ÷ adhibenda fallax defensio: s uera con¬
fessio peccatoꝵ. Et alii quidem qui sua consueuerunt excu¬
sare peccata. fato se ad peccandum querũtur impelli. tã¬
fortuitis casib agitari putant. Nec tam̃ hoc se fortuita tem̾i¬
tate. s ꝑspecta rõne saꝑe atq asseuerare contendunt. Qualis
gͦ dementia ẽ disputationes suas ratiomi tribuere. & actioẽs
suas casib subiugare: Alii totum quod male faciunt in dia¬
bolũ referunt. nec uolunt cum illo hr̃e uel partem. cũ illũ
sibi occultis suggestionib suasisse suspicari possunt. se aũ

Expanded text:
tamquam inde posset auferre quod meruit. nolens se esse reum atamquam inde posset auferre quod meruit. nolens se esse reum addit potius ad reatum et sua excusando non accusando peccata ignorat non se poenam remouere, sed ueniam. apud homines enim iudices, quoniam falli possunt, quacumque uelut purgare fallacia quod perperam factum est prodesse aliquid uidetur ad tempus; apud deum autem, qui falli non potest, non est adhibenda fallax defensio, sed uerax confessio peccatorum. Et alii quidem, qui sua consueuerunt excusare peccata, fato se ad peccandum queruntur inpelli, tamfortuitis casibus agitari putant nec tamen hoc se fortuita temeritate, sed perspecta ratione sapere atque asseuerare contendunt. qualis ergo dementia est disputationes suas rationi tribuere et actiones suas casibus subiugare? alii totum, quod male faciunt, in diabolum referunt nec uolunt cum illo habere uel partem, cum illum sibi occultis suggestionibus mala suasisse suspicari possint, se autem
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Et hic gͦ cautiore opꝰ ẽ. continentia qua cobibeatur suꝑbꝰ
hominis appetitꝰ quo placet sibi & non uult culpabilis inue¬
niri. Dedignaturq cum peccat coniuinci qͦd ipse peccauerit
ñ salubri humilitate suscipiens accusationem sui. s excusa¬
tionẽ potiꝰ runosa elatione conquirens. Ad hanc suꝑbiã co-¬
hercendam continentiam petiuit adnõ. illȩ cuiꝰ suꝑiꝰ u̾ba
iam posui. & sicut potui cõmendaui. Namq cũ dixisset
pone dnẽ custodiam ori meo. & ostium continentiȩ circa
labia mea. ne declines cor meum inu̾ba maligna. unde
hoc diceret eudentius explicans. ad excusandãs inquit ex¬
cusationes in peccatis. Quid enim maligniꝰ his u̾bis. quib
malꝰ malũ seneget. & de oꝑe malo conuistꝰ. qͦd negare non ua-¬
leat: Et qm̃ factũ non pot̾ teg̾e̾. nec benefactũ pot̾ dicere
⁊ a se factum uidet patere. querit in alium referre qͦd fecit.

Expanded text:
tur. et hic ergo cautiore opus est continentia, qua cohibeatur superbus tur. et hic ergo cautiore opus est continentia, qua cohibeatur superbus hominis adpetitus, quo placet sibi et non uult culpabilis inueniri dedignaturque, cum peccat, conuinci quod ipse peccauerit, non salubri humilitate suscipiens accusationem sui, sed excusationem potius ruinosa elatione conquirens. ad hanc superbiam cohercendam continentiam petiuit a domino ille, cuius superius uerba iam posui et, sicut potui, commendaui. namque cum dixisset: pone, domine, custodiam ori meo et ostium continentiae circum labia mea. ne declines cor meum in uerba maligna, unde hoc diceret euidentius explicans, ad excusandas excusationes, inquit, in peccatis. quid enim malignius his uerbis, quibus malus malum se neget, etiam de opere malo conuictus quod negare non ualeat? et quoniam factum non potest tegere nec bene factum potest dicere et a se factum uidet patere, quaerit in alium referre quod fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
qt enim spũ dĩ aguntur. ii filii sunt dĩ. Itaq ut spũ nrõ.¬
oꝑa carnis mortificemꝰ. spũ dĩ agunur. qui dat continenti¬
ã quafrenemꝰ. domemiꝰ. uincamꝰ concupiscentiã in hoc tã mag¬
no p̃lio in quouiuit homo sub grã. & cum bene ꝑugnat.
adittꝰ exultat in duõ cũ tremore. ñ desunt tam̃ ã fłrenius
bellatorib & oꝑũ carnis quamuis inuictis mortificatorib.
aliqua uulnera peccatoꝵ. quȩ sananda cotidie ueracit᷑ dicat᷑
dimitte nobis debita nrã. Contra ẽadẽ uicia & contra dia¬
bolum pͥncipẽ regemq uttiorum multo uigilantiꝰ & acus
ipsa orõne certes ne ualeant aliquid mortifere suggestiones
eiꝰ quib instigat insuꝑ peccatorẽ ad sua excusanda potius
quam accusanda peccata. acsic illa uulnera ñ mͦ non sanẽt᷑
uerum &̃ & si mortifera non erant: grauit̃ & letalit̾ inffligã¬

Expanded text:
quot enim spiritu dei aguntur, hi filii sunt dei. itaque ut spirquot enim spiritu dei aguntur, hi filii sunt dei. itaque ut spira carnis mortificemus, spiritu dei agimur, qui dat continentiam, qua frenemus, domemus, uincamus concupiscentiam. in hoc tam magno proelio, in quo uiuit homo sub gratia et, cum bene pugnat, adiutus, exultat in domino cum tremore, non desunt tamen etiam strenuis bellatoribus et operum carnis quamuis inuictis mortificatoribus aliqua uulnera peccatorum, propter quae sananda cotidie ueraciter dicant: dimitte nobis debita nostra, contra eadem uitia et contra diabolum principem regemque uitiorum multo uigilantius et acrius ipsa oratione certantes, ne aliquid ualeant mortiferae suggestiones eius, quibus instigat insuper peccatorem ad sua excusanda potius quam accusanda peccata, ac sic illa uulnera non modo non sanentur, uerum etiam, etsi mortifera non erant, grauiter et letaliter infligan
Abbreviated transcription (Latin):
cundum se ipsum uiuent cum loquitur mendatium:
de suo loquit᷑. qͦd uerum de eo ueritas dixit: Cum gͦ au¬
dis peccatum uobis non dominabit᷑. Noli de tefidere. ut
peceatum ñ dominetur: s de illo ciudicit orans quidam ses̃
tinera mea dirige sccłm u̾bum tuũ. & non dominet᷑ inichi
omis iniquitas. Et enim ne fortasse cũ audissemꝰ peccatum
uobis non dominabit᷑. nos ipsos extolleremꝰ. & uirib nrĩs ħ
tribueremus. statim hoc uidit apłr atq subiecit. Non enĩ
estis sub lege s sub grã. Grã itaq facit: ut peccatun tͥ non
dominetur. Noligͦ dete fidere. ne multo ampliꝰtͥ dñec᷑
Et cm audimus sispũ actiones carnis mortisicaueritis niuetis
non hoc tantumbonum spiũ nr̃o quasi ꝑ seipsum possit
ista tribuamus. nam ne ipsum carnalem sensum spũ mor¬
tuo potius quam mortificante separemꝰ: ilico addidit. qt¬

Expanded text:
cundum se ipsum uiuens, cum loquitur mendacium, cundum se ipsum uiuens, cum loquitur mendacium, de suo loquitur? quod uerum de illo ueritas dixit. Cum ergo audis: peccatum uobis non dominabitur, noli de te fidere, ut peccatum non dominetur, sed de illo, cui dicit orans quidam sanctus: itinera mea dirige secundum uerbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas. etenim ne fortasse, cum audissemus: peccatum nobis non dominabitur, nos ipsos extolleremus et uiribus nostris hoc tribueremus, statim hoc uidit apostolus atque subiecit: non enim estis sub lege, sed sub gratia. gratia itaque facit, ut peccatum tibi non dominetur. noli ergo de te fidere, ne multo amplius inde tibi dominetur. et cum audimus: si spiritu actiones carnis mortificaueritis, uiuetis, non hoc tantum bonum spiritui nostro, quasi per se ipsum possit ista, tribuamus. nam ne istum carnalem sensum spiritu mortuo potius quam mortificante saperemus, ilico addidit: quot
Abbreviated transcription (Latin):
am homo qui hec agct: scdm̃ se ipsum uiute. non scdm de¬
um inquantũ hȩc ag̃. Sũt aut alia oꝑa hominis. quȩ ma¬
gis dicenda sunt oꝑadĩ. Ds̃ ẽ. enim inquit apłs quioꝑatur¬
inuobis & uelle & oꝑari. & ꝓbona uoluntate. Inde ẽ ilłud
Quotast enim spũ clĩ aguntur: hifilii sunt dĩ. Sp̃sitaq ho¬
miuis ad herens spũi dei concupiscit adu̾sus carnẽ. id ẽ. ad¬
u̾s seipsum. s ꝓ seipso. ut motꝰ illi siue in carne siue inani¬
ma scłm hominem ñ scłm dm̃. qui sunt adhuc ꝑ adquisi¬
tum langorẽ continencia cohibeant᷑ ꝓpt̾ adquirendã salu¬
tem. ut hõ non scđ̃m hominẽ uiuens iam possit dicere. Nuio
autem iam non ego: uiuit uͦ in mȩ xp̃c. Ubi enim nonego
ibi felitiꝰ ego. ut quando scdm hominẽ reꝑbꝰ ulłꝰ m otꝰ exirg̃
cui non consentit qui mente legi dĩ seruit. dicat & illud. iã
Ñ ego opor illud. Talib quippe & illa dicuntur. quȩ sicut eoꝵ

Expanded text:
am homo, qui haec agit. secundum se ipsum uiuit, non secundum deam homo, qui haec agit. secundum se ipsum uiuit, non secundum deum, in quantum haec agit. sunt autem alia opera hominis, quae magis dicenda sunt dei. deus est enim, inquit aposate. inde est et illud: quotquot enim spiritu dei aguntur, hi filii sunt dei. Spiritus itaque hominis adhaerens spiritui dei concupiscit aduersus carnem, id est aduersus se ipsum, sed pro se ipso, ut motus illi siue in carne siue in anima secundum hominem, non secundum deum, qui sunt adhuc per adquisitum languorem, continentia cohibeantur propter adquirendam salutem, ut homo non secundum hominem uiuens iam possit dicere: uiuo autem iam non ego, uiuit uero in me Christus. ubi enim non ego, ibi felicius ego, ut, quando secundum hominem reprobus ullus motus exsurgit, cui non consentit qui mente legi dei seruit, dicat etiam illud: iam non ego operor illud. talibus quippe et illa dicuntur, quae sicut eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Atonem ouũb ꝓriꝰ delectationib concupiscencie quȩ aduer¬
santior delestatiomi sapienciȩ. cohercendis atq sanandis aauer¬
qil at offiriunin etinentie. unde anguftius eam sine dubitatio¬
ne mnetiunt᷑. qui solas ubidines corꝑis cobibere definiunt. me¬
Ai pfeto illi qguinon addunt corꝑis s gn̾alit libidinem siues
cupidditatem regendam dicunt ad continentiã pertinere.
que oupiditas inuitio ponit᷑. nec tantum ẽ. corꝑis: uertim
ce animi. Et enĩ si cupiditas corꝑis ẽ infornicationib &e ebrie¬
tatib num quid inimiciciȩ. contentiones. emulationes. pos¬
tremo animositates corꝑis uoluptatib. ac non potiꝰ ĩ ani¬
im inotib & pturbationib exercentur : Carnis tam̃ oꝑa hec
omĩa mincupauit apłs. sine quȩ ad animũ siue que ad
carnem pͥe ꝑtinerent. Ipsum scilicet hominẽ noĩe carnis
appellans. Oꝑa quippe hominis sunt quȩ non dicunt᷑ dĩ¬

Expanded text:
tionem, omnibus prorsus delectationibus concupiscentiae, quae aduertionem, omnibus prorsus delectationibus concupiscentiae, quae aduersantur delectationi sapientiae, cohercendis atque sanandis inuigilat officium continentiae. unde angustius eam sine dubitatione metiuntur, qui solas libidines corporis cohibere definiunt; melius profecto illi, qui non addunt corporis, sed generaliter libidinem siue cupiditatem regendam dicunt ad continentiam pertinere. quae cupiditas in uitio ponitur nec tantum est corporis, uerum et animi. etenim si corporis cupiditas est in fornicationibus et ebrietatibus, numquid inimicitiae, contentiones, aemulationes, postremo animositates in corporis uoluptatibus, ac non potius in animi motibus et perturbationibus exercentur? carnis tamen opera haec omnia nuncupauit apostolus, siue quae ad animum siue quae ad carnem proprie pertinerent,. ipsum scilicet hominem nomine carnis appellans. opera quippe hominis sunt, quae non dicuntur dei, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit. s scđm ueniam concedit apłis. aut filiis ꝓcreandis ac¬
cõmodatꝰ. quȩ una fuit causa miscende inuicẽ carnis & pat̾¬
b quondam & matrib scĩs. Id aũt faciens continentia. idẽ.
mod̾ans & quodammͦ limitans in conuigib carnis concupis¬
centiam. & eius inquietum atq in ordinat um motũ certis
quodammͦ fĩnib ordinans bene utit᷑ hominis malo quem
facit & nult ꝑficere bonum. sicut ds̃ utit᷑ &̃ hominib malis
ꝓpt̾ eos quos ꝑficit bonos. Absit gͦ ut continentiã de qua
scriptura dicit. & hoc ipsum erat sapienciȩ scire cuiꝰ eẽt hoc
donum aẽ eos hr̃e dicamꝰ. qui continendo uelerrorib serui¬
unt: uel aliquas minores cupiditates idõ uncunt ut alias
expleant quarum granditate uincuntur. eauͦ quȩ uera ⁊
desuꝑ ueniens contiuentia. ñ aliis malis malaprem̾e alia
ẜ bonis mala sanare uult omĩa. cuiꝰ ut breuit᷑ conplestar

Expanded text:
praecipit, sed secundum ueniam concedit apostolus, aut filiis procreandis acpraecipit, sed secundum ueniam concedit apostolus, aut filiis procreandis accommodatus, quae una fuit causa miscendae inuicem carnis et patribus quondam et matribus sanctis. id autem faciens continentia, id est moderans et quodam modo limitans in coniugibus carnis concupiscentiam et eius inquietum atque inordinatum motum certis quodam modo finibus ordinans bene utitur hominis malo, quem facit et uult perficere bonum, sicut deus utitur etiam hominibus malis propter eos, quos perficit bonos. Absit ergo, ut continentiam, de qua scriptura dicit: et hoc ipsum erat sapientiae scire, cuius esset hoc donum, etiam eos habere dicamus,.qui continendo uel erroribus seruiunt uel aliquas minores cupiditates ideo uincunt, ut alias expleant, quarum granditate uincuntur. ea uero, quae uera est desuper ueniens continentia, non aliis malis mala premere alia, sed bonis mala sanare uult omnia. cuius ut breuiter complectar
Abbreviated transcription (Latin):
diiaus. dicturi sumus eẽ peccatum: Absit anris corclib tã õde¬
cestanda dementia. b eatꝰ aũt apłs ait. Omẽ quod non ẽ. ex fide
peccatũ.t̃. Que igitur non ht̃ fidem: nec continencia nominã
luptatib continent. ut ꝑ eos expleant nefarias uoluptates qͣ¬
rum impetum ardoremq non continent. Unde ut aliquid
dicam. & cetera ꝓpt̃ sermonis longitudinẽ taceam. quidam ñ
attingunt &ẽ uxores suas. dum quasi mundi ꝑmagicas artes
ꝑuenire aduxores moliuntur alienas. Omirabilẽ continẽ¬
tiam. immo uͦ nequitiam atq immunditiam singularem.
Sienimuera eẽt continencia magis ab adulterio qmͣ ꝓpt̾ ad ul¬
terium ꝑpetrandum carnis concupiscencia debuit a comu¬
gio continere. Hanc quippe concupiscentiã carnis relaxare
solet continentia c̃ͣiugalis. eiꝰq frenis actenꝰ niod̾am̃ imponẽ
rt nec in ipso conuigio. in mod̾ata licencia diffluat modus

Expanded text:
dicimus, dicturi sumus esse peccatum? absit a cordibus nostris tam dedicimus, dicturi sumus esse peccatum? absit a cordibus nostris tam detestanda dementia. beatus autem apostolus ait: omne, quod non est ex fide, peccatum est. quae igitur non habet fidem, nec continentia nominandluptatibus continent, ut per eos expleant nefarias uoluptates, quarum inpetum ardoremque non continent. unde ut aliquid dicam et cetera propter sermonis longitudinem taceam, quidam etiam non adtingunt uxores suas, dum quasi mundi per magicas artes peruenire ad uxores moliuntur alienas. o mirabilem continentiam, immo uero nequitiam atque inmunditiam singularem! si enim uera esset continentia, magis ab adulterio quam propter adulterium perpetrandum carnis concupiscentia debuit a coniugio continere. hanc quippe concupiscentiam carnis relaxare solet continentia coniugalis eiusque frenis hactenus moderamen inponere, ut nec in ipso coniugio inmoderata licentia diffluatur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. ita non omĩs quialiquid continet. ł ipsas & carnis aut
animi libidines mirabilit̾ continet. istam continentiam
de cuiꝰ utilitate & decore deserimus hrẽ dicendus ẽ. Quidã
enim qͦd mirum dictu uideri pot̾ ꝑ incontinentiam con-¬
tinent. uelut si se mulier contineat a marito. quia hoc ui¬
rauit adultero. quidam ꝑ iniusticiã. uelut simiscendi sexꝰ
non reddit coniux coniugidebitum. quia ipse uel ipsa iã
pot̾ iuncere talem corꝑis appetitum. Item quidam conti¬
nent decepti fide falsa & uana. uana sꝑantes. uana sectan¬
tes in quib sunt om̃s heretici. & quicumq sub nomine
religionis aliquo errore fallunt᷑. quoꝵ continencia uera
ẽẽt. s eẽt & fides uera. Cum uͭ illa ꝓpterea nec fides sit ap¬
pellanda quia falsa ÷ sine dubio ⁊ ista continentie nomine ẽ¬
dignae. numquid enim continentiam qmͣ munus qĩ uerissime

Expanded text:
tiam — ita non omnis, qui aliquid continet uel ipsas etiam carnis aut tiam — ita non omnis, qui aliquid continet uel ipsas etiam carnis aut animi libidines mirabiliter continet, istam continentiam, de cuius utilitate et decore disserimus, habere dicendus est. quidam enim, quod mirum dictu uideri potest, per incontinentiam continent — uelut si se mulier contineat a marito, quia hoc iurauit adultero — quidam per iniustitiam — uelut si miscendi sexus non reddat coniux coniugi debitum, quia ipse uel ipsa iam potest uincere talem corporis adpetitum — item quidam continent decepti fide falsa et uana sperantes, uana sectantes: in quibus sunt omnes haeretici et quicumque sub nomine religionis aliquo errore falluntur. quorum continentia uera esset, si esset et fides uera; cum uero illa propterea nec fides sit appellanda, quia falsa est, sine dubio et ista continentiae nomine indigna est. numquid enim continentiam, quam munus dei uerissime
Abbreviated transcription (Latin):
digniaiꝰ in nobis cotum tib̾are qͦd fecit. Qui contra istaui
seitiunt uentadem. quid eis ꝓdest libidines continere.
sitam̃ aliqnas continent. quid in eis ꝑ continentiam fie
nepot mundum. quorum continentia ł inmunda ẽ. qͣ
nec continentia nominanda ẽ. sentire quippe qͥd sentutt̃
uuntꝰ est diaboli. continentia uͦ munꝰ ÷ dĩ. Sicut aũt non
omĩs qui aliquid yatitur: aut quos libet dolores toleran.¬
tissime patitur: ht̃ eam uirtutem quȩ similit̃ dĩ munis ẽ.
&e pacientia noncupat᷑. muiti enim colerant multa torm̃¬
ta. ne in siuis cͥmiuib ꝓdant. aut male sibi conscios aut se
ipsos muiti ꝓ explendis arclentissimis libidinib & obtinẽ¬
dis. ł non relinquendis eis reb quib uinculo praui amoris
obstricti sunt. multiꝑ diuersis & ꝑnitiosis quib uehement᷑
tenent᷑ errorib quos om̃s absit ut ueram dicamꝰ hr̃e pacien¬

Expanded text:
dignatus in nobis totum liberare quod fecit. qui contra istam dignatus in nobis totum liberare quod fecit. qui contra istam sentiunt ueritatem, quid eis prodest libidines continere? si tamen aliquas continent. quid in eis per continentiam potest fieri mundum, quorum continentia talis inmunda est? quae nec continentia nominanda est. sentire quippe quod sentiunt, uirus est diaboli; continentia uero munus est dei. sicut autem non omnis, qui aliquid patitur aut quoslibet dolores tolerantissime patitur, habet eam uirtutem, quae similiter dei munus est et patientia nuncupatur — multi enim tolerant multa tormenta, ne in suis criminibus prodant aut male sibi conscios aut se ipsos; multi pro explendis ardentissimis libidinibus et obtinendis uel non relinquendis eis rebus, quibus uinculo praui amoris obstricti sunt; multi pro diuersis et perniciosis, quibus uehementer tenentur, erroribus: quos omnes absit ut dicamus ueram habere patien
Abbreviated transcription (Latin):
inc ÷ illud aplĩ. Si enim nos ipsos iudicaremꝰ: ad nõ non
iudicaremur. Cum uidicam᷑ aut̃ adnõ corripimͣ. ne cũ hoc
mundo damnemur. Et illud inpsalmo. Scđm multitudi¬
nẽ doloꝵ meoꝵ in corde meo. consolationes tuȩ iocũdauerit̃t
animam meam. Tunc gͦ sꝑanda carnis nix̃ sine ulla repug¬
securitas. Hȩc aduersus manicheos fallacit̾ continentes ꝓ
ueraci continencia disputare suffecerit. ne continencie fruc¬
tuosus & głosus labor partem infirmã nrãm. idẽ. corpꝰ. qñ
ab inmoderatis uelillicitis uoluptatib cohibet & refrenat.
ñ salubrit̃ castigare s insectari credat᷑ hostait̃. Corpꝰ quitpe
ab anima ẽ. quĩdẽ natura diu̾sũ. s non ẽ. a natura hominis
alienum. Non enu aninus constat ex corꝑe. s tam̃ homo
eanimo constat & corꝑe. Et utiq ds̃ quem liberat. totum
homanẽ. Nlde totum hominem &ẽ saluator ipse suscepit

Expanded text:
hinc est illud apostoli: si enim nos ipsos iudicaremus, non hinc est illud apostoli: si enim nos ipsos iudicaremus, non iudicaremur; cum iudicamur autem, a domino corripimur, ne cum hoc mundo damnemur, et illud in psalmo: secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo consolationes tuae iucundauerunt animam meam. tunc ergo speranda est carnis nostrae sine ulla repugsecuritas. Haec aduersus Manichaeos fallaciter continentes pro ueraci continentia disputare suffecerit, ne continentiae fructuosus et gloriosus labor partem infirmam nostram, id est corpus, quando ab inmoderatis uel inlicitis uoluptatibus cohibet et refrenat, non salubriter castigare, sed insectari credatur hostiliter. corpus quippe ab anima est quidem natura diuersum, sed non est a natura hominis alienum. non enim animus constat ex corpore; sed tamen homo ex animo constat et corpore: et utique deus quem liberat, totum hominem liberat. unde totum hominem etiam ipse saluator suscepit,
Abbreviated transcription (Latin):
dõ & iusticia. & sanctificatio. & redemptio. In omĩ gͥ pecc̃o
cont᷑ xp̃m sine clubio concupiscit᷑ s qui sanat om̃s lango¬
res nrõs. cum ꝑduxerit eccłiam. ad ꝓmissam langoris sani¬
tatem. tunc innullo menbroꝵ eiꝰ quãlibet minima erit ulla
macula ce ruga. Tunc nuillo mͦ çaro adu̾sus spm̃ concupis¬
eit. &e idõ nulla erti causa. cur adu̾sus carnẽ &̃ sp̃s concupis¬
cat. Tunc finem accipiet omĩs hȩc pugna. tunc ambarũ
substanciarum erit sũma concordia. tunc usq ad eo ibi nul¬
lus ert carnalis ut &̃ caro ipsã sit spiritalis. Quod gͦ nunc
quam nũdũ sanatam tenet. & tam̃ eiꝰ bonã nutrit fouetꝙ
naturam. qm̃ nemo um qmͣ carnem suã odio ht̃. hoc &̃ xͦ.
agit. cum ȩccłia quanitũ fas ẽ. c̃ꝑare minora maiorib. nam
ae corruptionib eam repͥmit ne inpunitate inflata dissole¬
at. & consolationib erigit. ne grauata infirmitate subcũbat

Expanded text:
deo et iustitia et sanctificatio et redemptio. in omni igitur peccato deo et iustitia et sanctificatio et redemptio. in omni igitur peccato contra Christum sine dubio concupiscitur; sed qui sanat omnes languores nostros, cum perduxerit ecclesiam ad promissam languoris sanitatem, tunc in nullo membrorum eius quamlibet minima erit ulla macula aut ruga; tunc nullo modo caro aduersus spiritum concupiscet, et ideo nulla erit causa, cur aduersus carnem etiam spiritus concupiscat; tunc finem accipiet omnis haec pugna, tunc ambarum substantiarum erit summa concordia, tunc usque adeo ibi nullus erit carnalis, ut etiam ipsa caro sit spiritalis. quod ergo nunc quam nondum sanatam tenet, et tamen eius bonam nutrit fouetque naturaagit cum ecclesia, quantum fas est comparare minora maioribus. nam et correptionibus eam reprimit, ne inpunitate inflata dissiliat, et consolationibus erigit, ne grauata infirmitate succumbat.
Abbreviated transcription (Latin):
dem potestis. adhuc enim estis carnales. Cum enim sint ĩ
uob̾ emulatio & contentio nonne carnales estis: Aduersusquẽ
concupiscit emulatio & contemtio. nisi adu̾sus xp̃m: Has enĩ
carnis concupiscencias xp̃c in suis sanat. s in nullis amat.
Unde scã ȩccłia quam diu ht̃ &̃. menbra talia. nũdũ ÷ sine ma¬
cula aut rugi. huc acelunt e ila peccata ꝓ auib cotdia¬
na uox cotiꝰ eccłiȩ ẽ. dimitte nobis debita nrã. Aquib ne spirtta¬
les putaremus alienos non quicumq carnalium nec ipsoꝵ qui¬
cumq spiritalium. s qui suꝑ pestus diũ discũbebat. & quem
p̃ceteris diligebat. si dixerimis inquit quia peccatum nͣbabe¬
mus. nos ipsos decipimꝰ : & ueritas in nob̾ nonẽ. In omĩ autem
pectato. plus in maiore minus inminore. tam̃ contra iusticiã
concitpiscit᷑. & de xp̃o scriptum ẽ. qr factꝰ ẽ. nobis sapiencia a

Expanded text:
idem potestis; adhuc enim estis carnales. cum enim sint in idem potestis; adhuc enim estis carnales. cum enim sint in uobis aemulatio et contentio, nonne carnales estis? aduersus quem concupiscit aemulatio et contentio nisi aduersus Christum? has enim carnis concupiscentias Christus in suis sanat, sed in nullis amat. unde sancta ecclesia quamdiu habet etiam membra talia, nondum est sine macula et ruga. huc accedunt et illa peccata, pro quibus cotidiana uox totius ecclesiae est: dimitte nobis debita nostra. a quibus ne spiritales putaremus alienos, non quicumque carnalium nec ipsorum quicumque spiritalium, sed qui super pectus domini discumbebat et quem prae ceteris diligebat, si dixerimus, inquit, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et ueritas in nobis non est. in omni autem peccato, plus in maiore, minus in minore. tamen contra iustitiam concupiscitur. et de Christo scriptum est: qui factus est nobis sapientia a