comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑ hoc nascatur in deura tẽp
⁊ saul relicto deo qui ei fuerat ꝓ delicto itatus.¬
⁊ ad ydolatriam redit sperant aliquid de ea. cui
⁊ in presenti obfuit. ⁊ in futuro gefuinam ulti¬
cem gen̾erauit . Iͥo apłs istos hortatur sugere
b ydolatre uiderentur. uł ne ipĩ infirmi ydola¬
tre fint. edendo sub ydoli ueneratõe ⁊ putande
ydolum aliquid ẽẽ ⁊ ut fugiatis.

Expanded text:
per hoc nascatur in Deum tentat Saul, relicto Deo qui ei fuerat pro delicto iratus, ad idololatriam rediit sperans aliquid de ea, cui et in praesenti obfuit, et in futuro gehennam ultricem generavit. Ideo Apostolus istos hortatur fugere bus idololatrae videntur. Vel ne ipsi infirmi idololatrae sint, edendo sub idoli veneratione, et putando idolum aliquid esse. Et, ut fugiatis,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ꝑtes. oparimalũ. dicit᷑ enim larga accep¬
tione ꝯsueta locutione. etiam ille oparimalum.
qui dimintit bonũ uoloa ⁊ nolo sunt effectus mͣ¬
telligo. ex eo emm ꝙ quis intelligit aliquid eẽ
bonum. ⁊ alurd malum urlt illuo. ⁊ ñurlt illd̾.

Expanded text:
sunt partes operari malum. Dicitur enim larga acceptione et consueta locutione etiam ille operari malum qui dimittit bonum. Volo autem et nolo sunt effectus intelligo. Ex eo enim quod quisque intelligit aliquid esse bonum et aliud malum, vult illud et non illud.
Abbreviated transcription (Latin):
pr nec ipa cofiuersio sũ dei adiutono fit. uolũ¬
tãs eruutaduera credenda moueatar. ñ sui
sufticit. iusi ꝑ grãma deus opituletur. uñipẽait.

Expanded text:
 nec ipsa conversio sine Dei adjutorio fit. Voluntas enim ut ad vera credenda moveatur, non sibi sufficit, nisi per gratiam Deus opituletur. Unde ipse ait:
Abbreviated transcription (Latin):
trẽs. ut neqͦ glo¬
riamr de uob.
enacuetur. inhͣ
parte. quemad¬
modũ dixi para¬
tifitis. necum
uenerint met̃
macedones.⁊ĩ¬
uenerint uos
imparatos eru¬
bescamus nosut
nondicam uos.¬

Expanded text:
tres, ut ne quod gloriamur de uobis euacuetur in hac parte: ut, quemadmodum dixi, parati sitis, ne, cum uenerint mecum Machedones et inuenerint uos inparatos, erubescamus nos, ut non dicam uos
Abbreviated transcription (Latin):
sit opus caritatis. ⁊
magnum. ñ qͣiauari¬
ciam ut doleant pro
large detis. hocdico.
nat ilequi parimi
hens. parum largit᷑.
plus daresi plus ha¬
suo .i. in confilio ra¬
darent. ñ ꝑdeẽt eis.
quia qui inuitus dat:
pp p̃sentem pudorẽ
nõ ht mereedem. ⁊
ideo quisq det. sit̃
ꝓposuit in cor .s se
uelle dare. non det
ex tristicia: aut ne.¬

Expanded text:
sit opus charitatis et magnum, non quasi avaritiam, ut doleant pro large detis, hoc dico,nat ille qui parum habens parum largitur, plus si plus hast in consilio radarent non prodesset eis. Quia qui invitus dat propter praesentem pudorem, non habet mercedem, et ideo quisque det, sicut proposuit in corde suo, se velle dare, non det ex tristitia, aut e
Abbreviated transcription (Latin):
metropolis est corm¬
chus. emulatione
macedonũ ducta:
unt illos prius erro¬
rib implicatos post¬
ea bone uoluntatio
fuisse effectos ancitate
sunt ad bonũ opus.
quasi uero quis dice¬
ret. cur ergo p̾mitci¬
tis illos: ait

Expanded text:
metropolis est Corinthus, aemulatione Macedonum ducta, unt illos prius erroribus implicatos, postea bonae voluntatis fuisse effectos, incitatae sunt ad bonum. Quasi vero quis diceret: Cur ergo praemittis illos? ait
Abbreviated transcription (Latin):
apollo. qui prius sepe¬
rogatus ab apło. ⁊ alus
frateib ire ad eos no¬
luit modo iuit. qr au¬
diuit illos correctos se

Expanded text:
Apollo, qui prius rogatus ab Apostolo et aliis fratribus ire ad eos noluit, modo ivit, quia audivit eos correctos.
Abbreviated transcription (Latin):
mliter de uobis ħitã
quam ostendistis esse
ueram. nẽ ostendite ĩ
iios quos misi aduos.
hone eos recipiendo. ut
boria que deuobis au¬
dierunt ꝓbent. osten¬

Expanded text:
iliter de vobis habitam, quam ostendistis esse veram, nunc ostendite in illos, quos misimus ad vos, bene eos recipiendo, ut bona quae de vobis audierunt probent.
Abbreviated transcription (Latin):
.u appbat. ⁊ remunẽ¬
rat᷑. non tristem ⁊
murmurantem. ce
enun dat ut careat:
dedio interpillantis.
non ut resitiat ius¬
cera indigentis. ⁊ rẽ¬

Expanded text:
 approbat et remunerat, non tristem et murmurantem. Qui enim dat ut careat taedio interpellantis, non ut reficiat viscera indigentis, et re
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiam hominib uona uideantur. Coram deo pĩe¬
uidet apłe bona. dum facit cirea ministeriũ scõx
ꝙ deus uibet. coram hominib ꝓuidet bona dũ bo¬
nos mittit ad hoc opus exhortandum. qui ꝓbitate
sua eos puocent ad dandum. non seandalum fati
ꝑ uidere bona coram deo ⁊ hominib pp̃nos enimͣ.
cnscientia nr̃a fuffiit nobis. pp̃ uos autẽ fama no¬
stra non poliui s pollere debet in uobis. Due res
sunt. conscientia ⁊ fama. ꝯscienttia tibi. fatna ꝓx¬

Expanded text:
ut etiam hominibus bona videantur. Coram Deo providet Apostolus bona, dum facit circa ministerium sanctorum quod Deus jubet; coram hominibus providet bona, dum bonos mittit ad hoc opus exhortandum, qui probitate sua eos provocent ad dandum, non scandalum faciait se providere bona coram Deo et hominibus. Propter nos enim conscientia nostra sufficit nobis, propter vos autem fama nostra non pollui, sed pollere debet in vobis. Duae res sunt, conscientia et fama: conscientia tibi, fama
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apłor. ⁊ abrahe. quiex fide iuis¬
tificati sut̃. demde sccipturaꝵ atcestatione. ⁊ tã¬
demhumana consuetudine. De imꝓbati¬
one itaq legis incipit hic plene agere .q.d.
dicit. nos .s. ego ⁊ alii apsi sũmus natura .iu.¬

Expanded text:
ostolorum, et Abrahae, qui ex fide justificati sunt, deinde Scripturarum attestatione, tandem humana consuetudine. De improbatione itaque legis incipit hic plene agere. Quasidicit: Nos, scilicet ego et alii apostoli, sumus natura Ju
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ uelam ut ream se ꝯg̾noscat. ⁊ subditam
⁊ iõ gła ẽ illi si comam hec. qr naturalit̃ ht̃ ad
hc enim naturalis ñ consentit.⁊ iõ uir non
naturalit̾ comatus est. qr ñ ẽ uelandus. ⁊ lex
⁊̃ phib uirũ eẽ comatũ.  iquis aũ. post rõ

Expanded text:
t velamen ut ream se cognoscat, et subditam, et ideo gloria est illi, si comam habet, quia naturaliter habet. Ad hoc enim naturalis ratio consentit, et ideo vir non naturaliter comatus est, quia non est revelandus, et lex etiam prohibet virum esse comatum. Si quis autem. Post r
Abbreviated transcription (Latin):
gulati dmũ illoꝵ .i.
de spũ scõ. prius agit.¬
na sunt a spũscõp̃
mitait simuł in ꝯtra¬
riodicens. Scitis. ut
tes uos eratis euntes. nom̃ est. ꝙ assidu.
i. hoc uerbo assidu̾itatem notat. ad
turus apłs priorem ꝯu̾sationẽ eoꝵ ꝯmemorat.
itt sicut fetent turc ymago ydoloꝵ. ita nũc sit¬

Expanded text:
gulari omnium illorum, Spiritu sancto prius agit.na sunt a Spiritu emittit simile in contrario dicens, scitis, ut tes, vos eratis, euntes, nomen est, quasi assidui, in hoc verbo assiduitatem notat, ad turus Apostolus priorem conversationem eorum memorat, ut sicut fuerunt, tunc imago idolorum, ita nunc si
Abbreviated transcription (Latin):
mus filii grã non natuia.¬
unigenitus autem natã¬
nongrã. anhoc eciam in
ip̃o fiuo ad horiinem refe¬
rendum est. Ita sane idẽ¬

Expanded text:
mus filii gratia, non natuUnigenitus autem natnon gratia, an hoc etiam in ipso Filio ad hominem refedum est? Ita sane
Abbreviated transcription (Latin):
taenrm de do̾ itellgimnꝰq̃ lo
sit. intelłcu ñ capimus. temꝙ est inicouei
mus. sunt etiamquedam que dici ñ possut y¬
ri.⁊ non integra p̃ponentem exemplasitut
hic cum ait. quicũ sit splen. ⁊c̃ ictens ippbs¬

Expanded text:
ta enim de Deo intelligimus quae loqsit, intellectu non capimus. Item: Quod est incorporea mus. Sunt etiam quaedam quae dici non possunt qfirmari, et non integra proponentem exempla, sicut hic, cum ait, qui cum sit splendor, etc., utens inp
Abbreviated transcription (Latin):
tum. In creaturis enim nõ ex eo temꝑe ma¬
pit generatum: exquo generans In sremore
uero non p̾cessit genitor genitum. Nlõpil¬
sũt ergo comparari temporalia etnis intigs
collatione. s tũ possũt ex aliqua tenn ipe
admonemur. ad has similitucliẽ. legri
enim scriptum de ip̃ã sapiã candor ẽiucs
et̾ne. It̃. speculum est sñ macila deimaa¬
tis. etce ipã sapĩa. dcã est candor lucil Eb¬

Expanded text:
tum. In creaturis enim non ex eo tempore incipit generatum, ex quo generans; in Creatore vero non praecessit genitor genitum. Non possunt ergo comparari temporalia aeternis integra collatione, sed tamen possunt ex aliqua tenui et s monemur ad has similitudines. Legimus enim scriptum de ipsa Sapientia: Candor est lucis aeternae . Item, speculum est sine macula Dei majestatis. Ecce ipsa sapientia dicta est candor lucis
Abbreviated transcription (Latin):
terum in ꝑsona ħ
autẽ cum religio¬
sursum fortasse oc¬
tis abigere auibiq ⁊
siquidem religio¬
so nobis opꝰ ẽ intł
lectu maxnne u̾o

Expanded text:
ter in persona. Hoc autem cum religiosurdum fortasse octis abigere, ubique siquidem religioso nobis opus est lectu: maxime vero
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑaliaintegra collatione. et̾ms comper
ñ possint. net̾nitate enim stabłitas est
intpĩ aut᷑ uarietas in et̾nitate. omma
stant. intemꝑalia alia accedũt. alia sin¬
dũt. Quid enim possumus increatur
nire coet̾num. c̃ in ea nichil inueniami
et̾inim. si inuenis patrem et̾num in cren¬
tura. ⁊ inuenio coeternum filium. sia nõ
inuenis eternum in creatura. sufficit ad su¬
militudinẽ ut inueruamꝰ ooe nũ aluidest:
enim coet̾num. aliud coeuũ. coeuos illos er¬
cimus. qui eandem h̃nt mensuxam tem ñ
alder ab alt̾o temꝑe p̃oeditur. arbos tũ ese

Expanded text:
temporalia integra collatione aeternis comparari non possint. In aeternitate enim stabilitas est, in tempore autem varietas; in aeternitate omnia stant, in tempore alia accedunt, alia succedunt. Quid enim possumus in creatura invenire coaeternum, cum in ea nihil inveniamus aeternum? Invenis Patrem aeternum in creatura, et invenio coaeternum Filium: si autem invenis aeternum in creatura, sufficit ad similitudinem ut inveniamus coaevum. Aliud est enim coaeternum, aliud coaevum. Coaevos dicimus eos qui eamdem habent mensuram temporum, non alter ab altero tempore praeceditur: ambo
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝙ ñ fit ore tantum. qr r une uera est hu¬
militas. sinõ est in lingua sola sicut ỹ pocrita
qui cdicit pecc̃m ñ sxtͣur. foris fingit humilita¬
tem intus amplectitur uanitatẽ. ergo ĩore.¬
acãsit eoꝵ. ut ita grãm seant apud deum qui
suꝑbis resistit. ⁊ humilibdat gr̃am. dum qͣui
olite eẽ pendẽ

Expanded text:
 non sit ore tantum, quia tunc vera est humilitas, si non est lingua sola, sicut hypocrita qui dicit se peccatum non habere foris, fingit humilitatem, intus amplectitur vanitatem. Ergo icausa sit eorum, ut ita gratiam habeant apud Deum qui superbis resistit, et humilibus dat gratiam . Et nolite esse prude
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posse nos singulos¬
hẽe omna ac pꝰpor cu¬
nos agere debete.qr in¬
uicem officis nr̃is indi¬
gemus. singlĩa .a. os¬

Expanded text:
n posse nos singulobere omnia, ac per hoc cunos agere debere, quia invicem officiis nostris indigemus. Singuli a
Abbreviated transcription (Latin):
tatur dimittenti. ⁊ detur danti. pdm ͤst qͥp
quisquis u̾o qi ninis ustus ⁊ securꝰ iuditiũ
ypoctisim. hylaritas .i. gandrũ. ostendit .nͥ.¬
fretum spe futuri. omnns ergo mĩa ⁊ simpli
tio quadinersadona uniuntur. sit sñ simi¬

Expanded text:
tatur dimittenti, et detur danti. Inest quippeQuisquis vero quasi nimis justus et securus judicium hypocrisim. Hilaritas gaudium ostendit fretum spe futuri. Omnis ergo misericordia, tio qua diversa dona uniuntur, sit sine sim
Abbreviated transcription (Latin):
sitis. tñ non passim ⁊ inportun uerba dei
torut modeste. ⁊ cũm honestate.⁊ aptis lociꝰ.
⁊ psonis ⁊ apto temꝑx. fidei uerba loquami
hus stas gauide. spe. utͣnisi et̾na speretis.⁊ in¬
de gaudeatiti certienim de futuris gau¬
decit qr spetant cectissime se acceptu

Expanded text:
sitis, tamen non passim, et importune verba Dei tis servientes, ut modeste cum honestate, et aptis locis, et personis, et apto tempore fidei verba loquamini. his sitis, gaudentes spe, ut nonnisi aeterna speretis, et inde gaudeatis. Certi enim de futuris gaudent, quia sperant certissime se acceptur
Abbreviated transcription (Latin):
sunt gr̃e ex quaꝵ diu̾si¬
tate dicimur menbra
⁊ quauit̃ in ilł nob̃ in¬
uicem subserrure de
ꝓph̃ia incipit. que est p̾¬
rationabilis.qr credẽtes.
accepto sp̃u ꝓpħabãt.
siueminis. ecclasticũ.
sumus sumenbraali
ht grãmdocendi sit
menb alterius in ex¬
hortando. ⁊ quitribint
elemosmas tribuat
ñ induplicitate p̾sẽtis
brum alterius. ⁊ qui
preest. ut princeps. pre¬
sit. in soniciardine. s.
ut solliciteagat. ⁊ ita
sit menbrum alderius.

Expanded text:
sint gratiae, ex quarum diversitate dicuntur membra, et qualiter in illis nobis invicem subservire debprophetia incipit, quae est prrationabilis, quia credentes accepto spiritu prophetabant. Sive ministerium ecclesiasticum simhabet gratiam docendi sit membrum alterius in exhortando. Qui tribuit, eleemosynas tribuat, non in duplicitate praesentis mbrum alterius. Et qui praeest, ut princeps praesit; in sollicitudine, id est ut sollicite agat, et ita sit membrum alterius;
Abbreviated transcription (Latin):
indent .Ni. uos: ex mał. in melius ꝓficere. illos.
ex ꝓsꝑis. deteriores eẽ.⁊ ita eis estis exemplone
fatigentur. dũ corripuntur a d̾o. qui flagellat
ominẽ filiũ ꝙ̃ recipit apud ꝙ̃ est iustũ. ut in¬
cipiat a domo eus iuditiũ. unde petrꝰ ait. tem¬
pus ẽ. ut incipiat iuditiũ a domo dei. ut dig.¬

Expanded text:
ident enim vos ex malis in melius proficere, illos ex prosperis deteriores esse; et ita estis eis exemplum ne fatigentur, dum corripiuntur a Deo qui flagellat omnem filium quem recipit apud quem est justum ut incipiat a domo ejus judicium. Unde Petrus ait: Tempus est ut incipiat judicium a domo Dei i
Abbreviated transcription (Latin):
no qrͣ iustum apparet iudituim quo. in presẽti
iusdieat deus. si attendatur uiditiñ fut̾m. isbi
manifeste oĩb patet iusticia. dũ reddet sĩgłis
.s. si uistum est dari hiis penam. uobis retuuẽ.
sictuis.⁊ finẽ hĩ atcendit: ñ iniustũ dicit esse.
bonos ꝑurgari. malos sordesc̾e̾. sic̾ utͥtr. ex sua i¬
ta merueres simłe huic dd̾ dicit. existimabã ut
cognoscem ħ labor est añ me. donec intrẽ in

Expanded text:
dicat: Justum apparet judicium quo in praesenti judicat Deus, si attendatur judicium futurum, ubi manifeste omnibus patet justitia Dei, dum reddet singulisscilicet si justum est dari his poenam, vobis requiem. Si quis enim finem hunc attendit, non injustum dicit esse bonos purgari, malos sordescere, sicut utrique ex vita sua meruere. Simile huic dicit David: Existimabam ut cognoscerem hoc, labor est an
Abbreviated transcription (Latin):
istis ficcura. quasi iustũ est ilt dare penã. niobis
requiẽ ꝙ utit siet. in reuelat̾oẽ .i. in manifestatõe
get. malos foras mittet.⁊ tuc̃ gła hiis.⁊ t̾tor ilł
flãma circũdatus. s ꝑ effectũ qr inuricos exuret
ł iõ dicit. in flam. ig. qrignis erit ĩ mundo qͥ
p̃cedet eum tantum spatiũ aeris occupans. qͣn
dico: ⁊ dantis.⁊

Expanded text:
tum est illis dare poenam, vobis requiem: quod utique fiet in revelatione, id est in manifestatione gent, malos foras mittent; et tunc gloria his et terror illis flamma circumdatus, sed per effectum, quia inimicos 205 exuret. Vel ideo dicit, in flamma ignis, quia ignis erit in mundo qui praecedet eum tantum spatium aeris occupans, quandico, dantis,
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ꝯ.i. equalem nobis. quid enim ustius. quã
ut qui in secło bonos deprinũt.⁊ ꝑsecutiõĩb af¬
fligut in futitro eadem patie̾ntur que fatiunt
iliaut᷑ sut in requie qui magnã tribłonem
passi st̃. ꝓ regno eterno. uł ita. quas susti. ⁊ agit
de iuditio presenti. quo siuit d̾s maloc. affligere
bonos. ⁊ ꝓsperari. bonos u̾o facit adu̾sa pati. qiͣ¬

Expanded text:
alem nobis. Quid enim justius quam ut qui in saeculo bonos deprimunt et persecutionibus affligunt, in futuro patiantur eadem quae faciunt? Illi autem sint in requie, qui magnam tribulationem passi sunt pro regno aeterno? Vel ita: quas sustinetis, et agit de judicio praesenti, quo sinit Deus malos affligere bonos et prosperari; bonos vero facit adversa pati. Q
Abbreviated transcription (Latin):
nix iustus saluabit᷑.¬
pecc̃or ⁊ ĩpis ubi pa¬
rebũt: Austinetis¬
beatitudine. ł in eccła¬
iteo dicitur regnũ d̾i.
mala. Iusti inditii¬

Expanded text:
i justus vix salvabitpeccator et impius ubi parebunt? Sustinetisbeatitudine, vel in Eccideo dicitur regnum Dei, mala. Justi judicii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pecc̃ĩs alienata erat ad actore. ⁊ fcã captu.
At literata. qui pater de celomisit ad terras
surerit ut iustificatos secum iiuere fatiat.
ex ꝑditis ergo reformauit sibi serues. tuã
autẽ marducans omnia. quid iudicas frẽm
tiumi ñmanducantem. ant cu: nõ mandũ¬
hoc a simili. tribũual emim sedes udicũ que ĩ
excelsolocatur. ut uidexab omnib uideatur. ⁊
ip̃e ex emineuti loco. om̃s ualeat intueri. ita
debitur. ⁊ ip̃e onmum ꝯscĩas uidebit. ⁊ cãs di¬

Expanded text:
 peccato alienata erat ab auctore, et facta captiva, est liberata, quem Pater de coelo misit ad terras, surrexit, ut justificatos secum vivere faciat. Ex perditis ergo reformavit sibi servos. Tu auautem, manducans omnia, quid judicas fratrem tuum non manducantem? Aut tu, non manduhoc a simili. Tribunal enim sedes judicum est, quae in excelso locatur, ut judex ab omnibus videatur, et ipse ex eminenti loco omnes valeat intueri; ita debitur, et ipse omnium conscientias videbit et causas di
Abbreviated transcription (Latin):
regnauit c̃ xp̃o. s ali¬
postremo regnabunt cum ilo ita ut srat in
regno eus. ⁊ sint etiam illi regnũ eius. qraĩe
est regnum xp̃i. quiꝰ regnat nunc põ eccła
deifieret memoria ipõꝵ in ꝯmunicatõne corꝑ¬
is xp̃i. ergo fideles eciam defuncti inetibra st̃

Expanded text:
regnant cum Christo. Sed ali quaerunt; postremo regnabunt cum illo, ita ut sint in regno ejus, et sint etiam illi regnum ejus, quia etest regnum Christi, quia regnat nunc cum ChristDei fieret memoria eorum in communicatione corporis Christi. Ergo fideles etiam defuncti, membra sunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̃para hoc est predestinatio. qr predati¬
natio est. gratie preparatio. gratia uens
ip̃a donatio. que est ipsis predestinaus
effectus. que predestinatio sine p̃scien
ñ potest esse. potest autem esse sñ preda¬
scire autem potens est. etiam que ip̃e noll
facit. sicut quecuraq peccã que ⁊ si sunt q̃¬
dam que ita pecc̃a sunt ut sunt et iam ꝑ¬
ne pene pecc̃or unde dictum est tradidit
eos deus m iepbum seusum ⁊ cͥ son iboi
pecc̃m̃ dei est. s iuditium. predestinatiogͥ
dei in bono est enisq effectus bonus est. Ii¬

Expanded text:
paravit, hoc est praedestinatio, quia praedestinatio est gratiae praeparatio. Gratia vero est ipsa donatio, quae est ipsius praedestinationis effectus, quae praedestinatio sine praescientia non potest esse; potest autem esse sine praedecire autem potens est, etiam quae ipse non facit, sicut quaecunque peccata. Quia si sunt quaedam quae ita peccata sunt, ut poenae sint etiam peccatorum. Unde dieos Deus in reprobum sensum : non ibi peccatum Dei est, sed judicium. Praedestinatio igitur Dei in bono est, ejusque effectus bonus est. Il
Abbreviated transcription (Latin):
obsetꝰnos o trẽs. qua¬
caro repugnet. offeratis dico. hostiã .ĩ. mottifi¬
tatio᷑ carnalium desiderioꝵ. iiuentẽ. ꝑ bona
unde ⁊ ip̃e homo deinomine ꝯsecratus. ⁊ deo not
crifiturm est. tunc eigo corpa nr̃a sunt tostiadõ
acceptabił su psa incontaminata seruemus. dissi¬
miles illis qui uoluptatib earnis seruiunt.
¶Et nota ꝙ ait. hostiam uiuentẽ. ołim quidẽ
apud ueteres hostia oblata occidebatur ut ho¬
nines pect̃i causa ecerne moiti subiecti ostende¬
rentur. nunc autem qr ꝑdonum dei purifica¬
ti sunt homineca secunda morteliberati m¬
uam bostiam debent offerreut signũ sit uite¬

Expanded text:
obsecro vos, fratres. Quacaro repugnet, offeratis, dico, hostiam, in mortificatione carnalium desideriorum, viventem, per bona Unde et ipse homo Dei nomine consecratus, et Deo votrosius Tunc ergo corpora nostra sunt hostia Deo acceptabilis, si ipsa incontaminata servemus, dissimiles illis qui voluptatibus carnis serviunt. Et nota quod ait hostiam viventem olim quod, apud veteres, oblata hostia occidebatur, ut homines causa peccati, aeternae morti subjecti ostenderentur. Hunc autem quia per donum Dei purificati sunt homines, et a secunda morte liberati, vivam hostiam debent offerre ut sit si
Abbreviated transcription (Latin):
nam uitam agendã
hortat᷑. hucusq enĩ¬
suꝑbiret. monuit. hĩt¬
est moralis admonitẽ
qua monet ut alter¬
de att̾ius utilitate la

Expanded text:
nam vitam agendam hortatur. Hucusque enisuperbiret monuit. Hc moralis admonitio, qua monet ut alterlterius utilitate la
Abbreviated transcription (Latin):
crxtione. nequid nmis sit. s cum temꝑantia.
urã corꝑant̃a castigetis. ut ñ nature defectu.
ogantur dissolui. s utais mori.
t nolite. hicanima uibetur in sacrisitium
d̾o offerri. sicut ante

Expanded text:
cretione ne quid minus sit, sed cum temperantia vestra corpora castigetis, ut non naturae defectu cogantur dissolvi, sed vitiis mori. Et nolite. Hic anima jubetur in sacrificium Deo offerri, sicut ante
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs fr̃ib idicantib. extra eccłam u̾o: hec fier
terribilit̃ uetat. ut aut̃ predcã uerba aug̃. qui¬
b ant. pocc̃m est uiditiumhre cortra fiẽm sane
intelligantur. Dicendum est hic quid in huiꝰ¬
liceat infirurs: ⁊ non. ꝑfect̾is igitur licent sua
piticem. ⁊ uiditiam ẜendo contra frẽm. s non
pontentiose.ł fraudulent᷑. necapud infideles ui¬
dices sequitur.

Expanded text:
ec fieri terribiliter vetat. Ut autem praedicta verba Augustini, quibus ait, peccatum est judicium habere contra fratrem, sane intelligantur, dicendum est hic quid in hujuliceat infirmis vel non. Perfectis igitur licet sua rjudicem, et judicium habendo contra fratrem; sed non contentiose vel fraudulenter, nec apud infideles judices. Sed vos.
Abbreviated transcription (Latin):
b. dequib ourans. ⁊de quibrdam siłib. ser¬
pentis enum sapientia .i astutia decepti sumꝰ
de sapientia lurramur. ⁊ sicut illa sapientia
uocabatur erat autem stutaicia sicut ista q̃
uocatur stulticia sapientia est. Ecce contrana
Sunllia uerosunt. ꝙ ꝑ feminã deceptos. ꝑ
talis mortales. łita dico ꝙ non ꝯgnouit mũ
dus deum ꝑ sapiam suam. ⁊hoc factum est.
m dei sapi .i. ⁊ hoc fecit deus alto consilio.
suo .s. ne suꝑbirent. ⁊ ut fideles. ⁊ salus cognos

Expanded text:
is curans, et de quibusdam similibus. Serpentis enim sapientia, id est astutia, decepti sumus, Dei sapientia liberamur. Et sicut illa sapientia vocabatur; erat autem stultitia, sic ista, quae vocatur stultitia sapientia est. Ecce contraria. Similia vero sunt, quod per feminam deceptos per talis mdus per sapientiam suam, et hoc factum est in Dei sapientia, et hoc fecit Deus alto consilio, scilicet ne superbirent, et ut fides et salus cognos
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes mundi non ꝯgnouerũt deuĩn ꝓptͥer
nhunc mundũ missus est. Non igitir ꝑloco¬
nim spatia uemendo. s in carne mortali mor¬
talib apparendo uenisse ad nos dẽ Illuc uero
uenit. ubi erat qr erat inhot mundo. ⁊ mun¬
dus peum fẽs est. ⁊ mii. eũ nõ ꝯgno. hec est
fc̃m est. Sicut enm cutatio est ina ad sam¬

Expanded text:
sapientes mundi non cognoverunt Deum propter in hunc mundum missus est. Non igitur per locorum spatia veniendo, sed in carne mortali mortalibus apparendo, venisse a Deo dicitur. Illuc ergo venit ubi erat, quia erat in hoc mundo, quia mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Haec est factum est . Sicut enim curatio via est ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
obtulit ꝓ seuero: non nisi in menbris suis
pit. non ad hendũ s ad delendum. atten
debent se fideles sacrificare. alit̾ enimad
tifex qui semel manno cum sanguine ĩ¬
troibat: xp̃e est.qui in anno benignitatis.
semel iicelo intrauit ꝑsanguinem suũ
quem ꝓ pectis hominum fudit¬

Expanded text:
obtulit, pro se vero non nisi in membris suis.pit, non ad habendum, sed ad delendum. Attenddebent se fideles sacrificare. Aliter enim ad tifex qui semel in anno cum sanguine introibat, Christus est, qui anno benignitatis semel in coelum intravit per sanguinem suum quem p
Abbreviated transcription (Latin):
incensum poneri¬
tes. ⁊extra sacrifiti
laria sacrifitia que
ncħ ducurit ad
ꝑfectionem In scd̃o¬
& taberna culo. se¬

Expanded text:
incensum ponentes, et extra sacrificiat saecularia sacrificia quae non ducunt ad perfectionem. In secunm tabernaculo se
Abbreviated transcription (Latin):
quib hanc scribit epłam. nec ad circumti¬
sionem. ⁊ legem dicit eos reu̾ti. in qua nũqͣ
fuerant. s ad infirma ⁊ egena elementa qui¬
b rutsueut antea seruire uolunt. q degẽ
enim est error iste gentilũut uł magen¬
dis reb. ł i expectandis euentib ite. ⁊ ne¬
gotior suoꝵꝰ astrologis. ⁊ chaldeis notatos di

Expanded text:
quibus hanc scribit Epistolam. Nec ad circumcivel legem dicit eos reverti, in qua nunquam fuerant, sed ad infirma et egena elementa, quibus rursus ut antea servire volunt: quod de enim est error iste gentilium, ut vel in agendis rebus, vel in exspectandis vitae et negotiorum suorum, ab astrologis et Chaldaeis nota
Abbreviated transcription (Latin):
labo. in uo hec. sobseruant. qui oetis dieb
nel mensib.ł anmis. nolũt. ł uolũt ali¬
quid mchoare. qĩ fausta ł infausta sint
tempa. q on utiq ista obsetuemus: ne
ab apło ista audiamus. dit timeo ⁊c̃. eoł

Expanded text:
 observant qui certis diebus vel mensibus vel annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, quasi fausta et infausta sint tempora. Non itaque ista observemus, ne ab Apostolo ista audiamus: Timeo, etc. Eos
Abbreviated transcription (Latin):
exco ꝙ nifina⁊ instabili sꝑpetieuariautur.
egena uen eo ꝙ egent sũma ⁊ stabili spicie
elementa dicct: eoꝙ sui muicẽ egentad̾ regẽ
quidicunt. hoc dio non est aliquid intipien¬
itium ueris. annos audẽ cutudicũt nouus
anis est. Rłe surit ianuarii. ñ licet hͥ uel il¬
uld factre. s mla deb eẽ suspicio haꝵrerũ.¬

Expanded text:
 infirma et instabili specie variantur, egena vero, eo quod egent summa et stabili specie elementa dicit, eo quod sui invicem egent ad regendqui dicunt hoc die non est aliquid incipieninitium veris. Annos autem cum dicunt, novus annus est. Calendae sunt Januarii, non licet hoc vel illud facere. Sed nulla debe
Abbreviated transcription (Latin):
tabam. nõ opto qr scit talem .i. tam honestum mẽ¬
brũ ntio precedente uitio. ñ posse separatia xpõ. ts̃
tiuam prũm. ⁊ ꝑmissiones ꝑdiderũt. peiores etiã
gentib fcẽquas prius ab honimabantur. ꝓpensiꝰ .
cnmm malum est dignitatẽ ꝑdidisse. ꝙͣ ñ hiusse. deide¬
se merito dolere ostendit. subdens.
ui sũt ꝯgnati

Expanded text:
t, non "opto", quia scit talem idest tam honestum membrum nullo precedente vitio non posse separari a Christo, tivam patrum et promissionis perdiderunt, pejores etiam gentibus facti, quas prius abominabantur. Propensius enim malum est dignitatem perdidisse, quam non habuisse. Deinde merito dolere ostendit se, ui sunt cognati
Abbreviated transcription (Latin):
ad miscdiam sic inclinat. quam ꝓprii ꝑicłi
cogitatio. ita eos nec deesse uoluit frm correc¬
tioni nec studere certamini. soq nesibi uide¬
atur quisq instruere. etiamcum ꝓterue
exagitat. irridetq peccantem. aut suꝑbe tam¬
quam insanabuem decestatur. in sꝑũ inquit

Expanded text:
ad misericordiam sic inclinat quam proprii periculi cogitatio, ita eos nec deesse voluit fratrum correctioni, nec studere certamini. Ideoque ne sibi videatur quisque instruere, etiam cum proterve exagitat irridetque peccantem, aut superbe tanquam insanabilem detestatur, in spiritu, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
landabili uita aliud est declinare a malo: ali¬
ud facere bonum. ꝙ admonemur dicente
scriptura. declina ⁊ malo ⁊ fac bonũita u
dam pnabiraluid sit declinare ahono: aliud
facere malum. ⁊ alud delictum: hoc pecc̃on
deseccio bonĩ. ꝙ ⁊ ip̃m nom̃ osteroit quid
enim alirid son at delictũ ifidetelictum:
uł potest uideri ultid ẽẽ delictum ꝙ ignorant
fit. pecc̃m: q a sciente ꝯmititur. indifferent᷑
tñ plerunq pomuitur ut ⁊ pecẽm nom̃e de¬
listi. ⁊ de̾lictum nomĩe pecc̃iappłtetur. p̃occupa¬
dio autẽ est. dumuł ad horã ñ uidetur quida¬
gendum sit. ł qui uiderint iuncuntur. ut

Expanded text:
laudabili vita, aliud est declinare a malo, alilaudabili vita, aliud est declinare a malo, aliud facere bonum, quod admonemur, dicente Scriptura: Declina a malo et fac bonum ; ita in damnabili aliud sit declinare a bono, aliud facere malum; et illud delictum, hoc peccatumdesertio boni, quod et ipsum nomen ostendit. Quid enim aliud sonat delictum, nisi derelictum,  potest videri illud esse delictum quod ignoranter fit; peccatum quod a sciente committitur, indifferenter tamen plerumque ponuntur, ut et peccatum nomine delicti, et delictum nomine peccati appelletur. Praeoccupatio autem est, dum vel ad horam non videtur quid agendum sit, vel qui viderint vincuntur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sciendum qr c̃ pomẽ
iutium antiqui hos¬
tis uirus humano¬
cordi ifundatur. in
mouabcelus iste mo¬
sceleta finiantur. qnͣ¬
succesfu meliore pro
fec̾it. tanto inuidus
nax. tormus aspectus
pallor in fatie. in la
preoccupatus ⁊c̃. hactemis toti ectlesie ga¬
lathie. immo ⁊ uiuerse eccłe locutus est ĩ¬
ꝓbandolegem. ⁊ ꝯmendando grãm modo ad
prelatos ioquiturspũalit̃ docens quomõdo
res erant. ne infłatione bone uite eum qui
pecc̃o circumuentus est. spernendum putẽt
ut nequeat uitare. nec mitum. qr est do
s maliquo dedic .q. non usu cotidiano pit¬
cans. si hoc inquar fuerit. uos quisp̾uales
estis. ñ ĩdo despiciatis eum. s msttui. ꝯi¬
ne si alit̃ fec̃itis. ñ patiatur se argui. s de fẽd̾e
se incipiat. ne tuipis uideatur. solentĩ instru¬
ite. qr frẽs estis. ⁊ si suꝑiores. ¶ N dtende quid
ligas. ftĩ preoccupato in delicto fore indulgen¬
dum. delictum igitur fortasse est dellina re
abono. pecc̃m est. facere malum. ut sicut in

Expanded text:
Sciendum quia, cum itium antiqui hostis virus humancordi infundatur, in movit. Zelus iste moscelera finiantur. Quasuccessu meliore profecerit, tanto invidus nax, torvus aspectuspallor in facie, in labbrosius Hactenus toti Ecclesiae Galatiae, imo et universae Ecclesiae locutus est, improbando legem, et commendando gratiam; modo ad praelatos loquitur specialiter, docens quomodo tres erant, ne inflatione bonae vitae eum qui peccato circumventus est spernendum putent, ut nequeat vitare; nec mirum quia est hosed in aliquo delicto, quasi non usu quotidiano peccans. Si hoc, inquam, fuerit, vos qui spirituales estis, non ideo despiciatis eum, sed instruiter feceritis, non patiatur se argui, sed defendere se incipiat, ne turpis videatur. Ideo leniter instruite, quia fratres estis, etsi superiores. Attende quodlligas fratri praeoccupato in delicto fore indulgendum. Delictum igitur fortasse 160 est declinare a bono. Peccatum est facere malum, vel sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
elidunt. ⁊ subscriptionẽ nr̃am q̃ ẽ amen.
cie o noue ftice. dicis qi ñ poceare ĩ potestate
sic hemus. ut ħ sñ adutorio diuinegr̃e i¬
plere possimꝰ. plane inquit lib̃m arbitenun
ad ħ nobis suflcit. Quare gͥ dix̃ apłs oramꝰ.:

Expanded text:
nt, et subscriptionem nostram quae est amen. eretice? dicis quia non peccare in potestate sic haberemus, ut hoc sine adjutorio divinae gratiae implere possimus? Plane, inquit, liberum arbitrium ad hoc nobis sufficit. Quare ergo dixit Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
inuitũ hominẽ dicit peccare. inmuns uderi de¬
b acrimiẽ: ñ utiq Ipsuus enmuitio ⁊ desideria
ħ cepta sunt. qr enim mancipauit se passensum
pecco. iure dñaturillius ħ sõ dicit ut notet. de qͣn¬
tis malis deus hominẽ eruit. ⁊ que exitia de adã
trahit. du neclex subunire potuit. ꝑ ħ ergo b̃n¬

Expanded text:
 dicit peccare, immunis debet videri a crimine? non utique. Ipsius enim vitio et desiderio haec coepta sunt, quia enim mancipavit se per assensum peccato, jure dominatur illius. Hoc ideo dicit, ut notet de quantis malis Deus hominem eruit, et quae exitia ex Adam traxit, cui nec lex subvenire potuit. Per haec ergo ben
Abbreviated transcription (Latin):
non minus illis pendo feci tumi nec minus fect¬
rim quam mnagni aplĩ. Magni aplĩ usdenttur
apud istos petrus. ⁊ alii qui ẽ dño fueritt̃. uł
ꝑ peudo apłis hoc dicit quib se ñ minus eis f̃t¬
tuli ostendit. Eccła enim corruichioꝵ uatiis er¬
rorib flustuabat aliqui enim fauebant apsĩs
qui cũ dño fuerunt in carne. paulum defor¬
mantes. quia cum domino non fuerit. dẽ qfor
egimus. alii fauebant pendo apłis. a quibus.
compositis uerbis eadem audiebant. q ab apso
quam ego ⁊ qr poss dicrꝙ ⁊ si eadem. meliꝰ cũ
fecisse: uobis. me dico tũc remotum a magnis.

Expanded text:
non minus illis pseudo feci, cum nec minus fecerim, quam magni apostoli. Magni apostoli videntur apud istos Petrus et alii, quia cum Domino fuerunt. Vel pro pseudoapostolis hoc dicit, quibus se non minus eis fecisse ostendit. Ecclesia enim Corinthiorum variis erroribus fluctuabat. Aliqui enim favebant apostolis qui cum Domino fuerunt in carne, Paulum deformantes, quia cum Domino non fuerit, de quo egimus. Alii favebant pseudoapostolis, a quibus compositis verbis eadem audiebant quae ab Apostolo quam ego. Et quia posset dici, quod etsi eadem, melius tamen us fecisse, id est vobis me dico tunc remotum a magnis
Abbreviated transcription (Latin):
corpus iiuificaret ut ultra non egeret aliqͣ
sustentatione. nec eẽt solubile hic exponit qͥd
nmale hoc spũale. anima enim in corꝑe anima
efficiat. Attende etiam quate xp̃c dr̃ adam ⁊ nouis¬
uł auctor humani gem̾ib sicut illi duo fuerunt.

Expanded text:
corpus vivificaret, ut ultra non egeret aliqua sustentatione, nec esset solubile. Hic exponit quid nimale, hic spirituale. Anima enim in corpore animefficiat. Attende etiam quare Chrivel auctor humani generis, sicut illi duo fuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sic ⁊ de nobis ꝙ fĩ pot̾it. In xpo ugohoc exꝑtus anꝯ¬
quisq hoc sibi expectet. spilicet ut de animali fiat
spũalis. deinde unde animales ⁊ unde futuri si¬
mus. sp̃uales: ostendit. subdens.
rimus homopmamuuier¬

Expanded text:
sic et de nobis fieri poterit. In Christo ergo hoc expertus unusquisque, hoc sibi exspectet, scilicet ut de animali fiat spiritualis. Deinde unde simus animales et unde futuri simus spirituales, ostendit subdens, rimus homo factu
Abbreviated transcription (Latin):
quasi precipio ñ plus
cuiq s. maiori ł minori sapere.
retur. ꝙ ido fecio ut nececcła indigeat ⁊ sit sub¬
seruiendi mat̾ia. ud ita mittua aduectio. apte¬
nobis solis ictile sit. ẜ nulli obsit łita. ⁊ inicq¬

Expanded text:
at: Praecipio non plus cilicet majori vel minori sapere, retur. Quod ideo fecit, ut nec indigeat, et sit subserviendi materia, ut ita sit mutua dilectio. nobis solis utile sit, sed et nulli obsit. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
offeit significatur. sicut enim pnis er mi¬
tis granis ꝯficitur. itaex multis fideliũ men¬
trie. scã constat eccła. qui creatoris participto¬
orłe ꝯgandent. cuius munere sq̃ sunt. ⁊ unũ¬
ꝙ in sequenti ostenditur ait. multi unũ corpꝰ

Expanded text:
offert, significatur. Sicut enim panis ex multis granis conficitur, ita ex multis fidelium membris sancta constat Ecclesia, qui Creatoris sui participatione congaudent; cujus munere sancti sunt et unuquod in sequenti ostenditur, ubi ait: Multi unum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ieuis mantatanos seruare non posserid Inde
posse. attꝑagere tanto ninus qͣnto aluꝰ xu pes¬
punus munius. tanto autem amplu: id ꝑ
lum ñħ̾enti. u̾m etiam henti. non in dei cas¬
sum ꝓmittitur ñ henti quidẽ ut ñ hẽa uitur.
hapentiautem ut amplius hxatur. nanisi ab

Expanded text:
et ejus mandata servare non posse; et id nos posse vel agere tanto minus, quanto illum percepimus minus; tanto autem amplius, lum non habenti, verum etiam habenti, non incassum promittitur: non habenti quidem, ut habeatur; habenti autem, ut amplius habeatur. Nam nisi ab
Abbreviated transcription (Latin):
ñ emmad mensuramd̾s dat spm̃. cet̾is uerodi¬
uiditur. ñ quidem ipẽ spc̃. s dona euis. ¶ Et scien¬
dum t obtempandumest apło p̃cipienti uni¬
cuiq saꝑe sccłm mensuram fidei. si emm ꝓuiri¬
b suis alitur infans cuin scit. ut plus capiat. fi
aũtures sue capacitatis excedit. deficit añꝙͣ cres

Expanded text:
suram Deus dat spiritum . Caeteris vero dividitur, non quidem ipse spiritus, sed dona ejus. Et sciendum quod obtemperandum est Apostolo praecipienti unicuique sapere secundum mensuram fidei. Si enim pro viribus suis alitur infans, crescit ut plus capiat; si autem vires suae capacitatis excedit, deficit antequam cres
Abbreviated transcription (Latin):
hoc de menbris corpis ambiguũ non est. qr si ocls
ułpes capiatur aliqua egritudĩe. totũ corpꝰ ꝯdo¬
let. ita i nos docet. ꝯdolere fratrib siquid aduet¬
sitatis emersent. iletari. si hñcesserit. uñ subdit.
tione instituta estis. ecce ostendit aꝑte nrãm se
hic det̾minat dedonis dei que sint altiora. ⁊ que¬
suit inferiora. qr de hiis putabant cormthii: ꝙ

Expanded text:
Hoc de membris corporis ambiguum non est, quia si oculus vel pes capiatur aliqua aegritudine, totum corpus condolet. Ita et nos decet condolere fratribus si quid advesitatis emerserit, et laetari, si bene cesserit. Unde subdit: tione instituta estis. Ecce ostendit aperte nostram determinat de donis Dei quae sint altiora et quae inferiora; qui de his putabant Corinthii quod
Abbreviated transcription (Latin):
si uolunrus ẽẽ filii dei. qͥ et nota q ꝓmissio fcã
sare: ostendit ꝙ pp̃genus nullus saluat᷑. cum
ysmael de abraham natus repbatus sit. de quo
eodem ysaac natus sola gra est saluathsta u̾o¬
suum ł parentum. aliquis eligatur. s solagrã.¬
higilantissime igiturait. ex uno ꝯtu. ne pater¬
is meritis ł maternis tribueretur. ꝙ alter maiꝰ¬

Expanded text:
si volumus esse filii Dei. Et nota quod promissio facta Sarae ostendit quod propter genus nullus salvabitur, cum Ismael de Abraham natus reprobatus sit, de quo eodem Isaac natus sola gratia est salvatus. suum, vel parentum aliquis eligitur, sed solaVigilantissime igitur ait, ex uno concubitu, ne paternis meritis vel maternis tribueretur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dominico. ñ deprauato¬
res ut quidã aiũt. ⁊ si
ergo ñ damus intremẽ¬
tum inpendumis tñ a
patet. qr uos estis agri.

Expanded text:
Dominico, non depravatores, ut quidam aiunt. Et si ergo non damus incrementum, impendimus tamen patet, quod vos esti
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur ex huc u̾bis.
ꝙ deus est agricõla noᷤ
fructum ⁊ deiedifitiũ.
agticole ⁊ hoc ip̃m ab ip̃a mꝑtitis uitib. ⁊ donata
formare fructus non potest deus autemqui omĩa
um. ⁊ deus colit nos. s ñ sic colimus deu̾ut m̃ me¬
lior fiat. colimus enim adorando eum ñ ornãde
Ille audem sic olit nos ꝙ meliores nos reddit. E¬

Expanded text:
ostenditur ex his verbis quod Deus est agricola, nos fructum, et Dei aedificium, agricolae: et hoc ipsum ab ipso impertitis viribus, et donata formare fructus non potest. Deus autem qui omniaum, et Deus colit nos; sed non sic colimus Deum ut inde melior fiat. Colimus enim adorando eum, non orando; ille autem sic colit nos, quod meliores nos reddit,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si abillis edoctisto
hicuaide qui quere¬
uant᷑ sedudum non
audisse spũalia. cum
adhuc intigniẽent
audire. carnales aut̃

Expanded text:
etsi ab illis edocti sithic valde qui querebantur se dudum non audisse spiritualia, cum adhuc indigni essent audire. Carnales autem
Abbreviated transcription (Latin):
liquid indoctrina . ꝙ caralib taceant. ⁊ spiti¬
talib dicant. ꝙ utiq uidetur exhus uerbis
potestis modo portare. scoͣm quam intelligen¬
tiam hec uerba apsĩ sumpta exposiumꝰ s ẽ aliꝰ
intellectus in bus. sidn mẽiligendus. Scue gͥ
pariuisis seorsum dicenda maiorib .i. intelligẽ¬
paruuli isti. ut maiores illi. ut lactis alintũ
isti. ut cibi solidamentum. qr ⁊ si ñ audurnt
amplius tũ intelligunt ampluis. ñ enĩ eqͣ¬
utermente ꝑcipitur. etiam ꝙ in fide pariter

Expanded text:
liquid in doctrina quod carnalibus taceant, et spiritualibus dicant. Quod utique videtur ex his verbis m quam intelligentiam haec verba Apostoli supra exposuimus, sed est alius intellectus in his non negligendus. Scire enparvulis, seorsum dicenda majoribus, id est intelligenparvuli, isti ut majores, illi ut lactis alimentum, isti ut cibi solidamentum, quia etsi non audivit amplius, intelligunt amplius. Non enim aequaliter mente percipitur, etiam quod in fide pariter
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a mors. nich̃ ittiq
eor separabit. sicut
sccip. ẽ. in psaltno. his
uerbis. quia moti:
parabiliter heremꝰ. mor¬
tificamur dico: tota die¬
.I. tota uita. ł aliter. Sic̃¬

Expanded text:
ipsa mors? nil utique eorum separabit. Sicut scriptum est in Psalmo, his verbis: Quia mortifparabiliter haeremutificamur dico tota die tota vita. Vel aliter, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
prius gentes anmano discedant imꝑio. nõ ꝙ
statim ueniat dñs. occulte loqͣ de desttuctõne
romani imꝑii. ne forte. si aꝑte ħ drẽt: irritaret
fuga prĩ ꝙ m̃lli dubiũ est. de antixꝑo eumdix¬
isse. quẽ refugam uoeat. intq adño deo. si enĩ hoc
de oĩb impiis m̾to dicipot̾. qͣntornagis de isto: ꝙ
eciam descabens subdit. ⁊ nisi ieuelatꝰ .i. manifes¬
tatus fut̃t. cuius speties lam precedit hõ ñ d̾s¬

Expanded text:
prius gens a Romano discedat imperio: non quod statim post veniat Dominus. Occulte loquitur de destructione Romani imperii, ne forte si aperte hoc diceret, incitaret fuga primum, quod nulli dubium est de Antichristo eum dixisse quem refugam vocat utique a Domino Deo. Si enim hoc de omnibus impiis merito dici potest, quanto magis de isto, quem etiam describens subdit: et, nisi revelatus, id est manifestatus, fuerit, cujus spes jam praecedit homo,
Abbreviated transcription (Latin):
lio dicta. in euangelio. quã
de lege. uł de aliis a ꝓph̃is. uł angelis deã st̃
qui m̃unstrilegis fuetunt. Nomentũle¬
gis obticuit. qr in astrctione sua quam ĩ
posf̾iorib facit manifestum. hoc facit. ⁊
quasi quis quereret quare magis oꝑtet.
efflrumus peccata addendo. ꝑefflumus
inet̾nam dampnationem. huic suadet

Expanded text:
angelio, quam quae de lege, vel de aliis a prophetis, vel angelis dicta sunt, qui ministri legum fuerunt. Nomen tamen legis obticuit, quia in astructione sua quam in praetoribus facit, manifestum hoc facit. Et quasi quis quaereret: Quare magis oporteteffluimus peccata addendo, pereffluimus in aeternam damnationem. Hinc suadet
Abbreviated transcription (Latin):
Propterea. postcł
locutus est de fuuiodi
menditionẽ ualet.¬
hortatur eosquib
scribit ut diligent̾¬
anmadũtant. ⁊ cus¬
dodliant ea que ꝑ illũ¬
annuntiata sunt.
eis. ⁊ ad hoc tendũt

Expanded text:
Propterea. Postquam locutus est de Filio Dei mendationem valenhortatur eos quibus scribit, ut diligentanimadvertant et custodiant ea quae per illuannuntiata sunt eis
Abbreviated transcription (Latin):
tori filio ꝯsessus of¬
fectur a prẽ. Fede di¬
oo: quoadusq imi¬
dum aliquiconu̾¬
tuitur. hoc. ⁊ si pau¬
latim agitur: inde
pedum tuoꝵ.plenã
subiestionem sigtͣ.¬
ł ꝑ pedes. intelligit᷑
humanitas xp̃i q̃

Expanded text:
onsessus offertur a Patre. Sede, dico, quoadusque inimicdum aliqui contur. Hoc et si paulatim agitur, indespedum plenam subjectionem sigper pedes intelligitur humanit
Abbreviated transcription (Latin):
nonne ita est: est utiq Intellige igitur qnͣ¬
tus honor nobis exsistit. nt ad nos. sicut ad
amicos ministros angłos suos destinet d̾.
quamuis enm multum indersit. inter a̾¬
gelos. ⁊ homines. ꝓpinquos tũ eos nobiscũ
fecit. qi nr̃e salicti student. pp̃ nos discurit᷑.
nobis. suo funguntur officio. hoc est opus
angelicum. angelice functionis officium. ut
omnia fiant ꝓ salute ꝓximoꝵ. magis a̾ hoc

Expanded text:
icat: Utique. Intellige igitur quantus honor nobis exsistit, ut ad nos sicut ad amicos ministros angelos suos destinet Deus. Quamvis enim multum intersit inter angelos et homines, propinquos tamen eos nobiscum fecit, quia nostrae saluti student, propter nos discurrunt, pro nobis suo funguntur officio, hoc est opus angelicum, angelicae functionis officium, ut omnia fiant pro salute proximorum. Magis autem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nitate tua ut ipãm reuer¬
reuereantur. ⁊ superse
eterna signatur. ubi quasi uestigiis positis.
uutute onmpotentie consistit. ad q̃m ã
ange. dixit. hocaliquando nulli hoc dixit.
tr̃r semꝑassistunt ei. qui ubiq est. missi di¬

Expanded text:
nitate tua, ut ipsam revereantur et super se aeterna significatur, quae quasi vestigiis positis virtute omnipotentiae consistit. Ad quem autem angelorum dixit hoc aliquando, nulli hoc dixit, tamen semper assistunt ei qui ubique est. Missi, di
Abbreviated transcription (Latin):
bat. ⁊ fider idem fuit. Manete gͥ in fi de.uidete
altari dei potentis est xpc̃. Si spẽt uisibilem attẽ¬
dasaluid est si intelligibilem significatõnẽ cũ¬
dempocum spiritalem biberũt. erant .ti. inillo
osigna crucis significat. de petra educta est aqͣ.¬
notanda est. ubi aliqua significantia eaꝵ reꝵ
quas signisicant nomine appellatit᷑.¬

Expanded text:
bat, et fide idem fuit. Manete ergo in fide, videte od in altari Dei ponitur, est Christus. Si speciem visibilem attendas, aliud est; si intelligibilem significationem, eumdem potum spiritualem biberunt. Erant enim in illo o ligna crucis significat. De petra educta est aqnotanda est, ubi aliqua significantia, earum rerum quas significant nomine appellant
Abbreviated transcription (Latin):
num sanguinis xp̃i. ⁊ idem credentib effecit. Sp¬
tus ⁊ cib noster ⁊ ilioꝵ qͥ aidem in minist̾io est
eib ⁊ potus iloꝵ. qr ⁊ noster. s significatõe ẽ idẽ.
in carne manifestatus. ⁊ inaltari sub spetie panis
significatus. Insignis utiq du̾sis. cadem ẽ fidos.
s auuenturũ: nos uenisse credimus. id̾o ñ ait

Expanded text:
num sanguinis Christi, et idem credentibus effecit. Sptus et cibus noster et illorum, quia idem in mysterio est cibus et potus illorum qui noster, sed significationein carne manifestatus, et in altari sub specie panis significatus. Insignis utique diversis eadem est fides, sed illi venturum, nos venisse credimus. Ideo non ait
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑunt. q etiam credentib idem ualuit. Ecce qui
dem ꝙ dixerat mare tnssiemint. hic exponit ẽait.
tis tm̃ ualuit. speties baptĩ quantum ualebit:
Siꝙ gestum est in figura. traiectũ ppłm ad mã¬
na ꝑduxit. quid exhibebit xp̃c̃. in ueritate bapĩ
tit ad manna. quid est mãta: panisutuus qui
alit̾ intelligi in xp̃o. ⁊ ħ de omnib innuit .s. ꝙ¬
erat xp̃e. quo aperto: cuncta fulserunt. exponẽ¬
do enm hoc unum. in cet̃a inttoduxit intelsc̃m.

Expanded text:
acceperunt, quod et credentibus idem valuit. Ecce quid est quod dixerat mare transierunt. Hic exponit cum aitris tantum valuit, species baptismi quantum valebit? Si quod gestum est in figura trajectum populum ad manna perduxit, quod exhibebit Christus in veritate baptisecit? ad manna. Quid est manna? Panis vivus quiitualiter intelligi in Christo, et hoc de omnibus innuit, tus, quo aperto cuncta fulserunt. Exponendo enim hoc unum, in caetera introduxit intellectum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dei uutute ex ea flu
aque ĩundantes sẽtu¬
te surt eos. sic xpc. in
deserto huius mundi:
suos comitatur. ł de pe.
deã est petra que intelligit᷑ xpẽ. ubi etum deftiebat

Expanded text:
 Dei virtute ex ea flueaquae inundantes secutae sunt eos; sic Christus in deserto hujus mundi suos comitatur. Vel, de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ẽ adu̾. uos .i. pecc̃m ade cuius rei eramus.
ta est̃ sñi a cunctis hoib contraria. ⁊ ip̃m cri¬
graphũ. tulit de medio affi. il. crii nõ solũ
catum crucifigitur .i. mortificatur. crux. ty
pecẽm illius ħuani gñs occidit. ꝑ ꝙ. ⁊ princi¬
anunab quas cenebant captuuas. quib eos
expoliautt. illax abluendo pecca. expolians inꝙͣ.
traduxit. prĩcipatus ⁊ potestates .i. ab eccłli ex¬
derminauit. ne fidelib nocere posset̃. ut ante
ip̃e dico post ctucis trihumphũ. ꝯfiden. ⁊ palã
hac igitur mortalitate xꝑc ĩ resurectõe se exu¬
ens diabolicas potestates. q̃ ꝑ hanic mortau̾ta¬

Expanded text:
 id est peccatum Adae, cujus rei eramus. ta est sententia cunctis hominibus contraria. Et ipsum chirographum tulit de medio affigens illud cruci, non solum catum crucifigitur, id est mortificatur. Crux enimpeccatum humani generis occidit, per quod et princianimabus quas tenebant captivas, quibus eos exspoliavit illarum abluendo peccata. Et exspolians, inquam, traduxit, principatus et potestates, id est ab Ecclesia exterminavit, ne fidelibus nocere possent, ut ante. Ipse dico post crucis triumphum, confidenter et palam, Hac igitur mortalitate Christus in resurrectione se exuens, diabolicas potestates quae per hanc mortalita