comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod uidelicet nos sumus iam sese suꝑ om̃ia
liberũ exert : Re proborũ tamen uilnera¬
adhuc ꝑsuum quod deorsum retinet corpꝰ
sentit: Sed quid ista de infidelibus dicimus cũ
in ipsa quoq aecdesia multos carnaliũ pra¬
uis moribus contra redemptoris uitam pugna¬
re uideamusSunt namq non nulli. qui hunc
qui ggladus non possunt: ꝑuersis actibus
in secuntur: Quidum sibi in aecclesia uident
de esse quod ambiunt: hostes bonorũ funt.
& non solum prauȩ semet ipsos actioni inser̃:
sed&iam iustorũ recticudinẽ in flectere ad
ꝑuersa moliuntur: &terna quippe intueri
neglegunt. & appetitu temporalium meai¬
tis pusillanimitate succumbunt: Tanto que
ab acternis altius corrunt : quanto bona tẽ¬
poralum esse quasi sola suspicantur : His
iustorũ simplicitas displicet. & cum occasio¬
nem ꝑ turbationis inueniunt: suam eos arri¬
pere duplicitatem suadent Vnde hoc quoq
congruit apte: quod subditur. Dixit autem¬

Expanded text:
quod videlicet nos sumus, jam sese super omnia quod videlicet nos sumus, jam sese super omnia liberum exerit, reproborum tamen vulneraper suum, quod deorsum retinet, corpus sentit. Sed quid ista de infidelibus dicimus, cum in ipsa quoque Ecclesia multos carnalium, pravis moribus contra Redemptoris vitam pugnare videamus? Sunt namque nonnulli qui hunc, quia gladiis non possunt, perversis actibus insequuntur; quia dum sibi in Ecclesia vident deesse quod ambiunt, hostes bonorum fiunt; et non solum pravae semetipsos actioni inserunt, sed etiam justorum rectitudinem inflectere ad perversa moliuntur. Aeterna quippe intueri negligunt, et appetitui temporalium mentis pusillanimitate succumbunt; tantoque ab aeternis altius corruunt, quanto bona temporalia esse quasi sola suspicantur. His justorum simplicitas displicet, et cum occasionem perturbationis inveniunt, suam eos arripere duplicitatem suadent. Unde hoc quoque congruit apte quod subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
audiũ eri incalo suꝑuno percatore paeni¬
tentiumagente : quam suꝑ nonaginta uo¬
uem iustis qui nonin digent penitentiani:
Euerc dolens inster quilloꝰ sedet: qui post ꝑpe¬
tratas culpas libenter corda penicentium pos¬
sidet : Annoa quasi quoddam sterquiliłim
sunt corda penitentium. quidũ mala sua
flendo considerant: quasi ante se stercora
sese abiciendo coacerbant Percussus ergo
iob montẽ nompetit: sed inster quiliaio residet:
Quia adpassionem redemptor ueniens alta
supborũ cordi deseruit: et mafflictorum
humilitate requieuit: Quod tamen dese
to prius quam incarnaretur.: indi cauit cum
ꝑ ꝓphetam dixit. Ad quẽ respitiam : nisi
adhumilem et quietũ & tremeatẽ sermo¬
pia hominibus intulit. quot abhominibus
ꝑuersa tolerauit. Quis consideret quanta
uunc usq tolerat. &iam cum decaelo suꝑ
corda fideliũ regnat. Ipse quippe cottidie
patitur omne: quo are ꝓbis eius electi lace¬
rantur. & quamuis caput huius corporis.

Expanded text:
catore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem justis, qui non indigent poenitentia . Ecce dolens in sterquilinio sedet, qui post perpetratas culpas libenter corda poenitentium possidet. An non quasi quoddam sterquilinium sunt corda poenitentium, qui dum mala sua flendo considerant, quasi ante se stercora, sese abjiciendo coacervant? Percussus ergo Job montem non petiit, sed in sterquilinio resedit, quia ad passionem Redemptor veniens, alta superborum corda deseruit, et in afflictorum humilitate requievit. 88 Quod tamen de se et prius quam incarnaretur, indicavit, cum per Prophetam dixit: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum et trementem sermopia hominibus intulit, quot ab hominibus perversa toleravit? Quis consideret, quanta nunc usque tolerat, etiam cum de coelo super corda fidelium regnat? Ipse quippe quotidie patitur omne quod a reprobis ejus electi lacerantur. Et quamvis caput hujus corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ad meliora exsurgere opera conatur:
Mens et enĩ mutabilitatis suae pondere ad
aliud semꝑ impellitur : quã ẽ : et nisi insta¬
tu suo arta custodiae disciplina teneatur.
sẽꝑ in deteriora dilabitur:. Quia etenim
semꝑ stantẽ deseruit: quẽ habere potuit
ami sit: Onde nunc cũ ad meliora nititur.
quasi contra ictũ fluminis conatur: Cũ
uõ ab intentione a scendendi resoluicus si
consl ontrdit inteart ꝑ angustam por ã
Dicurus quippe angusta pon tusi mento¬
isi praemisit contendite.: quia nisiprentis
contentos trueate. Unda mundl nonum
Quaigiar homo ulut flos nascitur  & con¬
urter : sicut umbra fugit atq instatu
suo nũ quã ꝑmanet Quid in hac conside¬
ratione subiungat audiamus: Seqͥtur :

Expanded text:
dum ad meliora opera exsurgere conatur. dum ad meliora opera exsurgere conatur. Mens etenim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper impellitur quam est, et nisi in statu suo arcta custodiae disciplina teneatur, semper in deteriora dilabitur. Quae enim semper stantem deseruit, statum quem habere potuit amisit. Unde nunc cum ad meliora nititur, quasi contra ictum fluminis conatur. Cum vero ab intentione ascendendi resolvitur, sicens: Contendite intrare per angustam portam . Dicturus quippe angustae portae introitum, praemisit, contendite, quia nisi mentis contentio ferveat, unda mundi non Quia igitur homo velut flos nascitur et conteritur, quia sicut umbra fugit, atque in statu suo nunquam permanet, quid in hac consideratione subjungat audiamus. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
amore t dacalorẽ cordis nonhabet. nectam
uitã quã diligit tenet: Scilicet uelud um¬
bra fugit Unde recte quoq deillo scriptũs.
quia setutus ẽ umbrã : Bene autẽ dicitur. et
ad pueritiã: Pueritia : ad olescentiã. ado¬
lescentia adiuuentutẽ. Iuuentus ad seneo¬
tutẽ Senectus transit ad mortem : Ancur¬
su uitae praesentis ipsis suis augmentis adͥ
detrimenta impellitur. et inde sẽꝑ defecic:
Onde se ꝓficere inspatiũ uitae credit: Fxum
et enĩ statũ hic habere non possumus. Vbi
transicori e uenimus: Atq hoc ipsũ nrm̃
uiuere c̃otidiȩ auita transire ẽ: quẽ uidelicet
lapsũ. primus homo ante culpã habere
non potuit: quia tẽpora eo stante transi bant
Sed post quã deliquit: in quodã sequasilu¬
brico temporalitatis posuit: et quia cybũ
comedit uetitũ : status sui ꝓtinus inuenit de¬
fectũ Quã tamen mutabilitatẽ non solũ
exterius. sed interius quoq homo patitur

Expanded text:
amore Dei calorem cordis non habet, nec tamen amore Dei calorem cordis non habet, nec tamen vitam quam diligit, tenet, scilicet velut umbra fugit. Unde recte quoque de illo scriptum est: Quia secutus est umbram. Bene autem dicitur: Et ad pueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem, in cursu vitae praesentis, ipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur, et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri venimus: atque hoc ipsum nostrum vivere, quotidie a vita transire est. Quem videlicet lapsum primus homo ante culpam habere non potuit, quia tempora, eo stante, transibant. Sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico temporalitatis posuit; et quia cibum comedit vetitum, status sui protinus invenit defectum. Quam tamen mutabilitatem non solum exterius, sed interius quoque homo patitur,
Abbreviated transcription (Latin):
si tot florib quot hominib plemis est:
Uita itaq in carue. flos in faeno ẽ: Unde
bene ꝑ psalmistã dr̃. Homo sicut foenum
dieseius. sicut flos agri. ita florebit:
Esaias quoq ait: Omnis caro foenũ : & om¬
nis gloria eius sicut flos agri: Homo et¬
enimmore flores ꝓcedit ex occulto. et su¬
bito apparet in publico: qui s tatim ex
dũ carnis nos uiriditas ostendit sed ariditas
pulueris ab aspeccib retrahit. quasi flos
appariumus qui non eramus: quasi
flos arescimus quitẽporaliter appare.¬
mus: & quasi ꝑ momenta homo cotidie
cõ pellitur admor tẽ Recte adiun
gitur. et fugit uelud umbra : et numꝗ
in eodẽ statũ ꝑ manet Sed cũ sol qͦq
hominis uitȩ umbrae potius quã soli con¬
paratur. nisi quia amisso amore condito
ris. calorẽ cordis ꝑdidit. & insolo iniqͥ¬
tatis suae frigore remansit: Quia iux¬
ta ueritatis uocẽ abundauit ini quitas.
et refrigescit caritas multorũ: Quiigitur in

Expanded text:
si tot floribus, quot hominibus plenus est. si tot floribus, quot hominibus plenus est. Vita itaque in carne, flos in feno est. Unde bene per Psalmistam dicitur: Homo sicut fenum dies ejus: et sicut flos agri ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in publico: qui statim ex tum. Carnis nos viriditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus qui non eramus, quasi flos arescimus qui temporaliter apparebamus. Et quia per momenta homo quotidie compellitur ad mortem, recte igitur: Et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet. Sed cum sol quoquvitae hominis umbrae potius quam soli comparatur, nisi quia, amisso amore conris, calorem cordis perdidit, et in solo iniquitatis suae frigore remansit. Quia juxta Veritatis vocem: « Abundavit iniquitas et refrigescit charitas multorum . » Qui igitur in
Abbreviated transcription (Latin):
cis loquim᷑: Et nonnumquã pura uerba
ꝓximorũ et multũ nos fortasse diligen¬
tiũ quasi uerba suscipimus inimicorum.
et qͥ falli nũ quã uel fallere uolumus ex
cautela nr̃ã grauius erramus. Quid
itaq hoc. nisi humanae uitae miseria ẽ.
quoda missa caelesti patria repulsus
homo delectatur exilio. grauat curis. &
tamen cogitare dissimulat quã graue
sit qͥa multa cogita t. quod priuatus ẽ.
interno lumine. et tamen in hac uita diu
uult ꝑpeti caecitatẽ suã. Quid hoc aliud
quã de poena nrã nata miseria ẽ Bed quã¬
uis diu hic stare desideret ipso tamen
cursu mortalis uitae impellitur: Ategre¬
bra: et nũ quã in eodẽ statu ꝑmanet: Quasi
flos enĩ egreditur. quia nitet incarne : seđ cor¬
teritur. quia redigitur inputredinẽ: Quid
enĩ sunt nati homines inmundo. nisi quȩ¬
dã flores in cãpo : Tenda mus oculos cordis¬
in hac latitudinẽ mundi p̃sentis : et ecce qͣ¬

Expanded text:
cis loquimur, et nonnunquam pura verba cis loquimur, et nonnunquam pura verba proximorum, et multum nos fortasse diligentium quasi verba suscipimus inimicorum; et qui falli nunquam vel fallere volumus, ex cautela nostra gravius erramus. Quid itaque hoc, nisi humanae vitae miseria est? quod amissa coelesti patria repulsus homo delectatur exsilio, gravatur curis, et tamen cogitare dissimulat quam grave sit, quia multa cogitantur, quod privatus est interno lumine: et tamen in hac vita diu vult perpeti caecitatem suam. Quid hoc aliud, quam de poena nostra nata miseria est? Sed quamvis diu hic stare desideret, ipso tamen cursu mortalis vitae impellitur ut egrebra, et nunquam in eodem statu permanet. - Quasi flos enim egreditur, quia nitet in carne, sed conteritur, quia redigitur in putredinem. Quid enim sunt nati homines in mundo, nisi quidam flores in cain hac latitudine mundi praesentis, et ecce qua
Abbreviated transcription (Latin):
tus infirmorũ occao peccati Hoc igitur
loco mulieris nomine quid nisi infirmitas¬
mentis designatur. cũ dicitur. homo natus
demuiliere: Acsi aꝑtius dicat᷑: Quid
in se habet forcitudinis: quinatus ẽ exinfarmi¬
uiter ẽ expraessa: quia et angustatur adui¬
tã. et dilatatur admiseriã Si enĩ subciliter
consideredr omne quod hicagitur: poena
miseriae ẽ: Ipsi et enim corruptioni carnis
seruire ad necessaria atq concessa miseria
ẽ : ut contra frigus uestimenta. contra fa¬
mem alimenta. contra aestũ frigorare¬
quirantur: Quod multa cautela custodit᷑
salus corporis. quod &iam custodita a mitti¬
tur. A missa cũ graui labore reparatur. Et
tamen reparata semꝑ indubio ẽ: Qiuid hoc
aliud. quam mortalis uitae miseria ẽ : Quod
a matus amicus suspectione offendiuale¬
a .t. formidamus inimicos. Atq securi de
eis non sumus utiq quos formidamusQuod
plerũq inimicis sic fidenter quasi ami¬

Expanded text:
tus infirmorum occasio peccati. Hoc itus infirmorum occasio peccati. Hoc iloco, mulieris nomine, quid nisi infirmitas designatur, cum dicitur. Homo natus de muliere? Ac si apertius dicatur: Quid in se habet fortitudinis, qui natus est de infirmiviter est expressa, qui et angustatur ad vitam, et dilatatur ad miseriam. Si enim subtiliter consideretur omne quod hic agitur, poena miseriae est. Ipsi etenim corruptioni carnis servire ad necessaria atque concessa miseria est: ut contra frigus vestimenta, contra famem alimenta, contra aestum frigora requirantur, quod multa cautela custoditur salus corporis, quod etiam custodita amittitur, amissa cum gravi labore reparatur, et tamen reparata semper in dubio est. Quid hoc aliud quam mortalis vitae miseria est? quod amamus amicos suspecti, ne offendi valeant; formidamus inimicos, atque securi de eis non sumus utique quos formidamus, quod plerumque inimicis sic fidenter quasi ami
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur : auc ꝓ infirmitate : ł sexu quip¬
pon sicut scriptũẽ. Misit deus filiũ suum
factũ ex muliere : faccum sublege: Pro ida¬
firmtate uõ: sicut ꝑ quȩndã sapientẽ dr̃
Melior ẽ inquita suiri: quã bene fatiens mu¬
lier Vir & enim fortis quilibet & discre¬
tus uocatur : Mulier uero mens in firma
uel indiscreta accipitur: Et saepe contin¬
git ut aeĩa discretus quisq subito labatur
inculpã : atq indisoretus alius et in firmus
bona exhibc̾t operationẽ: Sedis qui in disere¬
tus atq in firmus est: non nũ quã deeo quod
bene egerit amplius eleuatur Atq. gra¬
uus inculpã cadit: discretus uero quisque
&iam exeo quod malese egisse intelligit.
ad discretionis regulã artius reducit: Et
inde altius adiustitiã ꝓficit Unde adtem¬
pus aiustitia caecidisse uidebatur Qua in
re recce dr̃. melior ẽ iniquitas uiri. quã be¬
ne fatiens mulier: Quia nonnũ quã &iã
culpa fortiũ occasio uiitutis sit. et uir¬

Expanded text:
 infirmitate. Pro sexu quippe sicut scriptum est: Misit Deus filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Pro infirmitate vero, sicut per quemdam sapientem dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier . Vir etenim fortis quilibet et discretus vocatur, mulier vero mens infirma vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit ut etiam discretus quisque subito labatur in culpam, atque indiscretus alius et infirmus bonam exhibeat operationem. Sed is qui indiscretus atque infirmus est nonnunquam de eo quod bene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit; discretus vero quisque etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad districtionis regulam arctius se reducit; et inde altius ad justitiam proficit, unde ad tempus a justitia cecidisse videbatur. Qua in re recte dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier, quia nonnunquam etiam culpa fortium occasio virtutis fit, et vir
Abbreviated transcription (Latin):
ego cognoui: nec inferior urĩ sũ: Quib
uidelicet dictis in notuit. quantae humili¬
tatis fuit: qui se eis inferiorẽ negat. qͦ¬
rat Niam & secundũ eorũ scientiã se nos¬
se confirmat: qͥ sciendo cael estia. eorum
terrenas cogitationes ꝑ prophetiae qͦq¬
ad omni potentẽ loquar et disputare
cũ deo cupio: Cũ omni potente loquimur:
dũ eius miseri cordiã dep̃camur: Cũ eo
uõ disputamus: dũ nosillius iustitiae
conungentes. facta nrã subcili indaga¬
tione discutimus Uel certe cũ deo dispu¬
tare ẽ eũ qui hic eiꝰ praeceptis paruit.
Cũ illo post modũ adiudicandos popu¬
los iudicẽ uenire : sicut cuncta relinquen¬
tib praedi catorib dicit᷑: Alos quise¬
cuti estis me in regeneratione cũ sederit filius
hominis in sede maiestatis suae : sed ebitis etuos

Expanded text:
et ego novi, nec inferior vestri sum. - Quibus videlicet dictis innotuit quantae humilitatis fuit, qui se eis inferiorem negat, qrat. Nam et secundum eorum scientiam se nosse confirmat, qui sciendo coelestia eorum terrenas cogitationes per prophetiae spird tamen cum Omnipotente loquar, et disputare cum Deo cupio. - Cum Omnipotdum ejus misericordiam deprecamur; cum eo vero disputamus dum, nos illius justitiae conjungentes, facta nostra subtili indagatione discutimus. Vel certe 379 cum Deo disputare est eum qui hic ejus prcum illo postmodum ad judicandos populos judicem venire, sicut cuncta relinquentibus praedicatoribus dicitur: « Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit filius h
Abbreviated transcription (Latin):
in ardorẽ pietatis : et quiprius fuit blas¬
phemus & ꝓsecutor humilis factus ẽ. puisq
p̃dicator Quilucrũ maximũ putauit sc̃
in discipulis xp̃m occidere : Iamuitã suã xp̃m
aestimat. & mori lucrũ : ł missa ergo aquater¬
ra subuersa ẽ: qula paulimens mox ut scĩsps̃
gratiã accepit statũ suae immobilitatis

Expanded text:
in ardorem pietatis; et qui prius fuit blasin ardorem pietatis; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator . Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum . Emissa ergo aqua terra subversa est, quia Pauli mens, mox ut sancti Spiritus gratiam accepit, statum suae immobilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sa. post libenter in iurias tolerat : quas pͥus
prius sacietate carnis. ꝑ mortifera tur¬
pitudines oblectamenta defluebat Post
&iam ꝑ secutores diligat: quae prius dili¬
gere &iam se amantes nolebat Cũ igit᷑
mens humana diuino munere in fusa. con¬
trahoc quod consueuerat agere coeperit.
terra subuersa ẽ: Quia et deorsũ missa ẽ
quae puseminebat. et sursũ leuata ẽ fati¬
s quae pͥus in ꝓfunda praemebatur : Libet¬
inbuius rei exemplo: unũ emultis ad mediũ
paulũ uocare: Quicũ acceptis contra xp̃m
epistolis damascũ ꝑgeret sc̃i sp̃s gratia
initinere infusus ab illa sua ꝓtinus crudelitate
mutatus ẽ: Et post modũ plagas ꝓxpõ accepit:
Quas ueniebat in ferre xp̃ĩanis : Et qui prius
carnaliter uiuens in mortẽ conabatur scõs
dñi tradere. gaudet post modũ ꝓuita scõ¬
rũ uitam suae carnis immolare Illȩ crude¬
litacis eius frigidae cogitationes uersae sunt

Expanded text:
sa, post libenter injurias toleret, quas prius sa, post libenter injurias toleret, quas prius prius satietate carnis per mortifera turpitudinum oblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligat, quae prius diligere etiam se amantes nolebat.  Vet. VII.  Cum igitur mens humana, divino munere infusa, contra hoc quod consueverat agere coeperit, terra subversa est, quia deorsum missa est, quae prius eminebat, et sursum elevata est facies, quae prius in profunda premebatur. in hujus rei exemplum unum e multis ad medium Paulum vocare, qui cum acceptis contra Christum epistolis Damascum pergeret, sancti Spiritus gratia in itinere infusus, ab illa sua protinus crudelitate mutatus est, et postmodum plagas pro Christo accepit quas veniebat inferre Christianis. Et qui prius carnaliter vivens in mortem conabatur sanctos Domini tradere, gaudet postmodum pro vita sanctorum vitam suae carnis immolare; et qulitatis ejus frigidae cogitationes versae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
aquis unuis quisq in funditur: quot donis reple¬
tir decuib apte sibungitar. Siemierit :¬
as sibuertent terra: Quidem̃ cerra. nisi¬
pecator accipit᷑: iuꝑ sententiã diccũ c̃ Ter¬
rads &interrã ibis Manet itaq terraim¬
mobilis cuĩ pracceptis dominicis peccator
oboedre contẽpnit Fũ ceriucẽ suꝑbiae eri¬
elo : aq aueritatis lumine oculos men¬
tis daudit: sed quia scriptũ ẽ pedes eius
steterunt & mota ẽ terra Quia cũ ueritas
incorde figitur mentis immobilitas agi¬
tatur: Si scĩ sp̃s gratia suꝑ nomunere uxx¬
ta uocẽ prae dicationis in funditur: statim
terra subuertitur: Quia peccatricis m̃¬
tis duritia abimmobilitatis suae obstina¬
tione ꝑmutatur. Attantũ se postmodũ
praeceptis dominicis flendo subitiat. Quan¬
tũ suꝑbiendo prius contra dnm ceruicem
cordis erigebat: Uideas nãq quod a qua¬
terr& cordis humanꝗ diuinomunere infu¬

Expanded text:
aquis unusquisque infunditur, quot donis repleaquis unusquisque infunditur, quot donis repletur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit eas, subvertent terram. peccator accipitur, cui per sententiam dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pedes ejus steterunt, et mota est terra , quia cum veritas in corde figitur, mentis immobilitas agitatur, si sancti Spiritus gratia superno munere juxta vocem praedicantis infunditur, statim terra subvertitur, quia peccatricis mentis duritia ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Dominum cervicem cordis erigebat. Videas namque quod terra cordis humani, aqua divini muneris infu
Abbreviated transcription (Latin):
uixta quod scriptũ ẽ. Aqua ꝓfunda uer¬
ba exore uiri. & torrens redundans fonssa¬
pientiae. cũ aqua continetur. cuncta siccant᷑
Quia si scientia praedicatorũ subtrahitur eo¬
rũ qui uera discere inspe gͣrna poterant
corda ꝓtinus arefiunt : ut in desperata siccita¬
te remaneant. dũ fugitua diligentes nesci¬
unt spera remansura: Sin uõ a quae nomi¬
ne sp̃s scĩ gratia designatur Sicut ueritatis
uoce in euangelio dicitur. Qui credit in me si¬
cut dicit scriptura. flumina deuentre eius
fluent a qua e uuiȩ. Ubi statim euangelista
subiunxit. Hoc autẽ dixit despũquẽ accep¬
turi erant credentes in eũ : Congruus in his ser¬
monib intellectus patet. Quib ait. Siconti¬
nuerit aquas omnia sic cabuntur: Quia siscĩ
ꝓtinus intellectus. qui ꝑspetiem uiri descere
in audiente uidebatur. Quod autẽ nonaꝗ
sed aquas memorat pluralitatis appellatio¬
ne: ad septi formem appellationẽ spiritali¬
um donorũ gratiã recurrit: Quia quasi tot

Expanded text:
ut scriptum est: Aqua profunda, verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae , cum aqua continetur, cuncta siccantur; quia si scientia praedicatorum subtrahitur, eorum qui viridescere in spe aeterna poterant, corda protinus arefiunt; ut in desperata siccitate remaneant, dum, fugitiva diligentes, nesciunt sperare mansura. Sin vero aquae nomine sancti Spiritus gratia designatur, sicut Veritatis voce in Evangelio dicitur: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae ; ubi statim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, omnia siccabuntur, quia si protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis appellatione, ad septiformem donorum spiritalium gratiam recurrit, quia quasi tot
Abbreviated transcription (Latin):
custodire. ne mala homo facere aud eat. ne
inbonis accibus ꝑ intentionẽ titubet : et inter
recta opera sinistra eũ cogitatio i ludat.
quaetamen cuncta omp̃s deus subtiliter
ex aminat : atq in iuditio singula repen¬
sat Sed quando homo qui carnis suae
in firmitate constringitur contracunc¬
ta ualeat subtiliter a. ssurgere: Atq
in concussa cogitatione rectitudinẽ tene¬
re: Unde ap̾te subditur: Qui quasi pu

Expanded text:
custodire ne mala homo facere audeat, ne custodire ne mala homo facere audeat, ne in bonis actibus per intentionem titubet, 389 et inter recta opera sinistra eum cogitatio illudat. Quae tamen cuncta omnipotens Deus subtiliter examinat, atque in judicio singula repensat. Sed quando homo, qui carnis suae infirmitate constringitur, contra cuncta valeat subtiliter assurgere, atque inconcussa cogitatione rectitudinem tenere? Unde apte subditur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
derasti Inneruo deus pedem homi¬
nis posuit : quia prauitatẽ illius forti distri¬
tionis suae sententia ligauit: Ciuus omnes
semitas obseruat: quia sub tilit̃ singula
eius quaeq diuidicat: Semĩta et enĩ an¬
gustior solet eẽ: quã uia Quia autem
uias actiones non in merito semitus ip¬
sas cogitationes accipimus: Deus itaq om̃s
semitas obseruat: quia insingulis quibusq
nrĩs actionib &iã cogitationes pensat: et
uestigia pedũ considerat: quia intentio¬
nes norũ operũ: quã recte ponantur
examinat. neet hoc quod bonũ agitur.
non recto desiderio agatur: Possunt qͦq
ꝑpedũ uestigia: quaedã mala acta signa¬
ri : Nã pes incorpore ẽ: Uestiguĩ inua:
Et plerũq dũ quaedã prauȩ agimus. In¬
tuentib hoc fratrib exemplũ malum
praebe mus. et quasi inflexo extrauiã
pede sequentibus uestigia distorta reln¬
quimus: dũ ꝑ nrã opera ad scandal ũ aliena
corda ꝓuocamus : Ualde autẽ laboriosũ ẽ

Expanded text:
as. --In nervo Deus pedem hominis posuit, quia pravitatem illius forti districtionis suae sententia ligavit. Cujus omnes semitas observat, quia subtiliter singula ejus quaeque dijudicat. Semita etenim angustior solet esse quam via. Quia autem vias actiones, non immerito semitas ipsas actionum cogitationes accipimus. Deus itaque omnes semitas observat, quia in singulis quibusque nostris actibus etiam cogitationes pensat. Et vestigia pedum considerat, quia intentiones nostrorum operum quam recte ponantur examinat, ne et hoc quod bonum agitur non recto desiderio agatur. Possunt quoque per pedum vestigia quaedam male acta signari. Nam pes in corpore est vestigium in via. Et plerumque dum quaedam prava agimus, intuentibus hoc fratribus, exemplum malum praebemus; et, quasi inflexo extra viam pede, sequentibus vestigia distorta relinquimus, dum per nostra opera ad scandalum aliena corda provocamus. Valde autem laboriosum est
Abbreviated transcription (Latin):
modo ualebit: Dicat ergo Scribis con¬
trame amaritudines: Ubi adhuc sub:¬
tiae meae: Ecce uir ustus quia iniuuen¬
tute sua sepeccasse non inuenit: ado¬
lescentiae facta ꝑtimescit Sed scien¬
dũ ẽ : quia sicut incorpore. ita sunt & iã
in crementa aetatis inmente: Prima
quippe hominis aetas: infantia est: Qui
et si in nocenter uiuit: nescit tamen fate¬
ri in nocentiã quã libet Ac deinde pu¬
ericia. Sequitur: In qua iamualet dice¬
re quoduult: cui succedit adolescentia:
quae uidelicet. prima ẽ aetas in operatio¬
ne : quã uiuentus sequitur: Scilicet apta
fortitudini Acpost modũ. senectus &iã
tute ꝓficiunt: nonnũ quã ad memo¬
riã actionũ suarũ initiũ reducunt: Seq¬
tantũ desius primordus rep̃hendunt : quan¬
toexgrauitate mentis altius ꝓfecerunte
Quia eo in discretos se fuisse inueniunt. Quo
discretionis areãe post modũ plenius con¬
sequuntur : Reccenuno ꝑscĩ uiri uocẽ

Expanded text:
modo valebit. Dicat ergo: Scribis conmodo valebit. Dicat ergo: Scribis contra me amaritudines. Unde adhuc subiae. --Ecce vir justus, quia in juventute sua se peccasse non invenit, adolescentiae facta pertimescit. Sed sciendum est quia sicut in corpore, ita sunt etiam incrementa aetatis in mente. Prima quippe hominis aetas infantia est, cum etsi innocenter vivit, nescit tamen fari innocentiam quam habet. Ac deinde pueritia sequitur, in qua jam valet dicere quod vult; cui succedit adolescentia, quae videlicet prima est aetas in operatione; quam juventus sequitur, scilicet apta fortitudini; ac postmodum senectus, etiam tate proficiunt, nonnunquam ad memoriam actionum suarum initium reducunt, seqtantum de suis primordiis reprehendunt, quantum ex gravitate mentis altius profecerunt, quia eo indiscretos se fuisse inveniunt, quo discretionis arcem postmodum plenius consequuntur, recte nunc per sancti viri vocem
Abbreviated transcription (Latin):
scribimus manet: Deus nonlo qui. sed scribe¬
re amaricudinẽ dicitur : cũ diu suꝑ nos eiꝰ
flagella ꝑdurant Se mel quippe peccan¬
t homini dictũ ẽ : terra es. et interrã ibis : Et
saepe parentes angeli hominib p̃cepta
dederunt: MLor ses legis lator ꝓ distrie¬
tionẽ peccata cohercuit Ipse unigenitus
summipatris adnos redimendos uenit Alo¬
riendo mortẽ absorbut. uitã ꝑpetuã denun¬
tia uit nobis: quã ostendit inse: Sed tamen il¬
laq̃ in para drso dataẽ de morte carnis
nrãe sententia: ab ipso initio generis huma¬
ni usq ad finẽ scłi non mutatur Quis ẽ
enĩ homo qui uiuit et non uidebit mortẽ:
quod bene rursũ psalmista in tuens ait
Tu terribilis es: et quis resistet tibi extunc
ira tua: Quia uidelicet peccanti in pa¬
radysohomini iratus semel de morcali¬
tate carnis nraẽ sententiã fixit: quae et¬
nunc. et usq adultimũ mutari nullo

Expanded text:
scribimus manet, Deus non loqui, sed scribescribimus manet, Deus non loqui, sed scribere amaritudines dicitur, cum diu super nos ejus flagella perdurant. Semel quippe peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Et saepe apparentes angeli hominibus praecepta dederunt. Moyses legislator per districtionem peccata coercuit. 388 Ipse Unigenitus summi Patris ad nos redimendos venit, moriendo mortem absorbuit; vitam perpetuam denuntiavit nobis, quam ostendit in se. Sed tamen illa quae in paradiso data est de morte carnis nostrae sententia ab ipso initio generis humani usque ad finem saeculi non mutatur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis es, et quis resistet tibi? ex tunc ira tua . Qui videlicet peccanti in paradiso homini iratus semel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae nunc et usque ad ultimum mutari nullo
Abbreviated transcription (Latin):
oa pesaiã dicit᷑ ciecidimus quasi folium
inuersi etimi quitates nrat̃ : quasi uentus abs¬
iulerunt nos Quasi uentus quippe nos
iiqutas abstulit: quia nullo fyxdiuntutis
pondere: inuanã elationẽ leuauit Bene
aut̃ post foliũ: & iã stipula appellatur
homo. Qui enĩ arbor fuit in conditione:
poliũ a semecipso factus ẽ intemptationie:
Sed post stipula apparuit indeiectione :
Quia enĩ de alto caecidit. foliũ: Qiua uõ ꝑcar¬
nẽ terrae ꝓximus fuit. & iã cũ stare uide¬
batur stipula eẽ memorator: Sed quia
uiriditatẽ intimi amoris ꝑ didit: iam stipu¬
la sicca ẽ Consideret itaq uir sc̃s. & homo
quantaeualitatis sitͣ deus quantae distric¬
tionis: et dicat. contrafoliũ quod uento
rapitur ostendispotentiã tuã. & stipulã:
siccã ꝑ sequeris: Acsi aperte deploret di
cens: Curtanta reccitudine impetiseum.
quẽ sic infimũ eẽ intẽptatione cognoscis.
qͥa omne quodloquim᷑ transit. Quod uõ¬

Expanded text:
 Isaiam dicitur: Cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos . Quasi ventus quippe nos iniquitas abstulit, quia nullo fixos virtutis pondere in vanam elationem levavit. Bene autem post folium etiam stipula appellatur homo. Qui enim arbor fuit in conditione, folium a semetipso factus est in tentatione, sed post stipula apparuit in dejectione. Quia enim de alto cecidit, folium; quia vero per carnem terrae proximus fuit, etiam cum stare videbatur, stipula esse memoratur. Sed quia viriditatem intimi amoris perdidit, jam stipula sicca est. Consideret itaque vir sanctus, et homo quantae vilitatis sit, et Deus quantae districtionis, et dicat: Contra folium, quod vento rapitur, ostendis potentiam tuam, et stipulam siccam persequeris? Accens: Cur tanta rectitudine impetis eum, quem sic infirmum esse in tentatione cognoscis? tudines - Quia omne quod loquimur transit; quod
Abbreviated transcription (Latin):
uestimentũ de se exorta tinea comeditur:
ita homo insemetipso habet putredinẽ:
Dequa comedatur: atq hocẽ quodẽ unde
consumetur ut nonsit: quod intelligi et
aliter potest: Si ex uoce tẽptati hominis
dicatur: qui quasi putredo consumendus
sũ. & quasi uestimentũ quod comeditur
atinea Homo enĩ quasi putredo consume¬
tur: dũ carnissuae correptione conteritur:
Cui quia in munda temptatio non aliunde
sed a semetipso nascitur: more tineae temp
tatio quasi uestẽ dequa exut consumit:
In semetipso quippe habet homo unde temẜ¬
tet᷑. qquasi tinea uestẽ consumit: quaȩ ex
ues te eadẽ ꝓcessit Sciendũ quoq: quod
tinea sine sontu ꝑforat uestimentũ : It ple¬
rũq cogitatio ita trans figitmente : ut
mens ip̃sa non sentiat. nisi post quã fueris
eius aculeo transfixa: Bene ergto dicitus

Expanded text:
vestimentum a tinea de se exorta comeditur, ita homo in semetipso habet putredinem, de qua consumatur; atque hoc est quod est unde consumatur ut non sit. Quod intelligi et aliter potest, si ex voce tentati hominis dicitur: Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia immunda tentatio non aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae carnem tentatio, quasi vestem de qua exit, consumit. In semetipso quippe habet homo unde tentetur. Quasi ergo tinea vestem consumit, quae ex veste eadem processit. Sciendum quoque quod tinea sine sonitu perforat vestimentum; et plerumque cogitatio ita transfigit mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi postquam fuerit ejus aculeo transfixa. Bene ergo dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
libris instanter elaborant : sibiq memoriae
nomen aedificant Sed cũ ipsa ad finẽ cele¬
rius uita ꝑcurrat: quidinea fixũ stabit. quan¬
doecipsa celertter mobilis ꝑtransit: Aura
t̾nim cinerẽ rapit: Sicut scriptũ ẽ: Nonse
impii. nonsic sed tanquã puluis quempiet
uentus a fatie terrae Reete ergostultoru
memoria cineri conparatur. qͣuia illicps¬
nit. Abraura rapiatur. Quancũ libet¬
sui nominis elaboret: memoriã suã quasi
arene posut: quia hane eitius uendis morta¬
uratis rapit: Quo contra l eusto seripcũc.
i memoria aecerna eritiustus Eoipsoenĩ
spaccasua soliuis deioculis impͥmit: nomen
suat memoriae in aeternitatẽ figit: Se

Expanded text:
libris instanter elaborant, sibique memoriae libris instanter elaborant, sibique memoriae nomen aedificant. Sed cum ipsa ad finem celerius vita percurrat, quid in ea fixum stabit, quando et ipsa celeriter mobilis pertransit? Aura etenim cinerem rapit, sicut scriptum est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae . Recte ergo stultorum memoria cineri comparatur, quia illic ponitur, ubi ab aura rapiatur. Quantumlibetsui nominis elaboret, memoriam suam quasi cinerem posuit, quia hanc citius ventus mortalitatis rapit. Quo contra de justo scriptum est: In memoria aeterna erit justus . Eo ipso enim, quo facta sua solius Dei oculis imprimit, nomen suae memoriae in aeternitate figit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
nis eius districtio. qua humana prauitas ferit᷑:
usti autẽ uiri antedeũ metuunt. quã eius con¬
tra eos ira moueat̾: et ne commotũ sentiant.
tranquillũ tunent: At contra peruers
tunc iam ferire ꝑtimescunt : cumferiunt᷑
eosq tunc terror eius a somno suitorporis
ex suscitat: cũ uindicta ꝑcurbat Unde et ꝓ
tũ dabit auditui: Cum enĩ depceptis dei con¬
temptis atq despectis uerberari periundiccã
coeperint : Tunc intelligunt quod audierunt
Et psalmista ait: Cumoceideret eos: tuno in¬
quirebant eũ Beneitaq dr̃. statim ut se
commouerit turbalut uos et terror eiꝰ in ru¬
et suꝑ uos : quia rȩꝓbis cordib: non timorre¬
quiẽ sed poenatimorẽ parit Sequit᷑: Me
cogitatione terrena huic saeculo confor¬
mantur: ꝑ omne quodagunt. hiuc mun¬
do relinquere sui memoriam conant̾
Ali i bellorũ titulis. alii alta aedificiorum
moenia. alii disertis doctrinarũ seculariũ

Expanded text:
nis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. nis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt quam ejus contra eos ira moveatur; et ne commotum sentiant, tranquillum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitat, cum vindicta perturbat. Unde et petellectum dabit auditui . Cum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari per vindictam coeperint, tunc intelligunt quod audierunt. Et Psalmista ait: Cum occideret eos, tunc inquirebant eum . Bene itaque dicitur: Statim ut se commoverit, turbabit vos; et terror ejus irruet super vos, quia reproborum cordibus non timor requiem, sed poena timorem parit. Sequitur: CAcogitatione terrena huic saeculo conformantur per omne quod agunt huic mundo relinquere sui memoriam conantur. Alii bellorum titulis, alii altis aedificiorum moenibus, alii disertis doctrinarum saecularium
Abbreviated transcription (Latin):
tt apud eũ estis repraebensi: quanto et
apud uos metipsos quoduerũ ilidetis :
Sunt non nulli. qui quando ad mentẽ re¬
deunt: dei iusticiã et recticudinẽ concem¬
plantur. & orando ac flendo contremes¬
cunt: Sed post quã contemplationis
hora transierit. sic audaces ad iniquita¬
tes redeunt: acsi post dorsum eius po¬
siti aiuistitiae eius lumine minime iu¬
deantur Hii itaq apud se in abscondito
quasi corporaliter uidentẽ accipiunt
faciẽ dei. quia ei et cũ praesentes fiunt
blandiunt᷑ fletih Et cũ quasi a conspec
tueius recedunt: morib detrahunt:
Qu anto amplius demalissuis feriendi
sunt : quanto & in occulto cogitatione
recta dei uiditia cognoscunt: Unde
& subditur Statim ut se commouerit
turbabutuos. et terror eius in rułt suꝑ
uos: Cumsit naturȩ in cõmutabilis omp̃s¬
deus inra uiditi ꝑturbabilis nonẽ. Sed
humano uerbo motus dĩ dicitur : ipsa rectitudi¬

Expanded text:
te apud eum estis reprehensibiles, quanto et te apud eum estis reprehensibiles, quanto et apud vosmetipsos quod verum est videtis. Et sunt nonnulli qui quando ad mentem redeunt, Dei justitiam et rectitudinem contemplantur, et orando ac flendo contremiscunt; sed postquam contemplationis hora transierit, sic audaces ad iniquitates redeunt ac si, post dorsum ejus positi, a justitiae ejus lumine minime videantur. Hi itaque apud se in abscondito quasi corporaliter videntem accipiunt faciem Dei, quia ei et cum praesentes fiunt blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt moribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis 381 feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia cognoscunt.  VeRS. 11. Statim ut se commoverit turbabit vos, et terror ejus irruet super vos. - Cum sit naturae incommutabilis Omnipotens, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudi
Abbreviated transcription (Latin):
catione famulari : Unde et ꝑpsalmistã
dicitur : Ut destruas inimicũ et defenso¬
rẽ: Omnis quippe hereticus: omni poten¬
ti deo inimicus & defensorẽ. Quia unde
hunc quasi defendere nicitur: inde ue¬
ritati illius aduersat᷑ Quia autẽ latere
deũ nil potest. hoc in eis iudicat quod
intus sentiunt: non quod famulari fo¬
ris uidentur Quia igitur eorũ frau¬
dulentiis deus ut homo non fallitur. Rec¬
te subiuingicur: Ipse uos arguit: quo¬
nam in abscondito fatiẽ eius accipitis : Sta¬
tim ut se cõmouerit: turbabit uos et eerror
eꝰ inrult superuos Hoc quod in abscondito
accipi a sserit faciemde: duob modis ua¬
let intelligi Sunt nãq non nulli qͥ sti
dedeo foras loquuntur: Ne enĩ ma uin¬
ci uideantur: & cognoscunt ueritatẽ interi¬
us & tamen hanc exterius ipugnant:
Vnde bene nunc dr̃ Ipse uos arguit qm̃
in ab scondito fatiẽ eius accipitis S esi
apte diceretur: Tanto magis defalsita¬

Expanded text:
catione famulari. Unde et per Psalmistam catione famulari. Unde et per Psalmistam dicitur, Ut destruas inimicum et defensorem ; omnis quippe haereticus omnipotenti Deo inimicus et defensor est, quia unde hunc quasi defendere nititur, inde veritati illius adversatur. Quia autem latere Deum nihil potest, hoc in eis judicat, quod intus sentiunt, non quod famulari foris videntur. Quia igitur eorum fraudulentiis Deus ut homo non fallitur, recte subjungitur: Ipse vos arguet, quoam in abscondito faciem ejus accipitis. Statim ut se commoverit, turbabit vos, et terror ejus irruet super vos . Hoc quod in abscondito accipi asserit faciem Dei, duobus modis valet intelligi. Sunt namque nonnulli qui et de Deo foras loquuntur. Ne enim vinci videantur, et cognoscunt veritatem interius, et tamen hanc exterius impugnant. Unde bene nunc dicitur: Ipse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis. Ac si aperte diceretur: Tanto magis de falsita
Abbreviated transcription (Latin):
suae infirmitatis conscii eos & si excerusse¬
uiendo. tamen interius cõpatiendo repre¬
hendunt: Quia illius soluis ẽ peccata ho¬
minũ sine copassione discutere. Qui ex
naturae suae omnipotentia ignorat pecca¬
re: Quia gitur amicibeatiiob. ita eius fac¬
ta rep̃henderant. Acsi in se ipsi reprachen¬
sibile nil haberent : Recte nunc dicitur: Nũ¬
quid fatiẽ eius accepitis. ut ꝓdeo iudicare
nitimini: ł aciẽ quippe eius accipere ẽ auc¬
toritatis illius uiditiũ sumere : Et quasi ꝓdeo
iudicare nititur. qui cũ infirma quaeque.
in alterũ reprehendit: apud se introrsus
ꝑ cõ. passionẽ non in firmatur: Sequitur
Aut placebit ei quẽ celare nichil potest. aut
decipietur ut homourĩs fraudulentiis ⁊
fraudẽ deo heretia ex hibent: quia ea as¬
truunt. quae nequa quã ipsi ꝓ quo loqun¬
tur placent. eũq dũ quasi defendere
nituntur offendunc: Dum in aduersi¬
tate eius corruunt: cui uidentur exp̃di¬

Expanded text:
suae infirmitatis conscii, eos, etsi exterius saesuae infirmitatis conscii, eos, etsi exterius saeviendo tamen interius compatiendo, reprehendunt; quia illius solius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex naturae suae omnipotentia ignorat peccare. Quia igitur amici beati Job ita ejus facta repsibile nihil haberent, recte nunc dicitur: Nunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? Faciem quippe ejus accipere est auctoritatem illius in judicio sumere; et quasi pro Deo judicare nititur, qui, cum infirma quaeque in altero reprehendit, apud se introrsus per compassionem non infirmatur. SequiturAut placebit ei, quem celare nihil potest? Aut decipietur ut homo, vestris fraudulentiis? Fraudes Deo haeretici exhibent, quia ea astruunt, quae nequaquam ipsi pro quo loquuntur placent, cumque dum quasi defendere nituntur, offendunt dum in adversitatem ejus corruunt, cui videntur ex praedi
Abbreviated transcription (Latin):
correptionẽ. et post modũ uiditiũ intulit.
quia nisi ꝑ correptionẽ prius tumor stulti
deprimatur. nequa quã ꝑ intelligentiã
iuditiũ iusti cognoscitur Sequitur: Nium qͥd:¬
deus indiget ur̃o mendatio. ut ꝓilloloquami¬
nidolos : Deus mendatia non egłt. quia ueri¬
tas fulcirȩ non quaerit auxilio falsitatis:
Hereticiautẽ quia eaq̃ praue dedeo intelligunt.
exueritate tueri non possunt: quasi adaꝑꝓban¬
dũ radiũ luminis umbras falsitatis requir̃:
ł tꝓeo dolos loqunt᷑ :dũ in firmas mentes intel¬
lectiullius stulta seductione decipunt: Se¬
quit̃. Num quid fatiẽ cius accepistis & ꝓdeo:
iudicare nitimini: Stulti cũ prudentiũ facta
conspitiunt. haec eis omiã eẽ rep̃hensibilia
udentur : qui suae imperitiae atq in fir¬
mitatis obliti. tanto intentius dealienis uidicant:
quanto sua ꝓ fundius ignorant: At
contra iusticũ prauorũ facta redargiuunt. semp

Expanded text:
correptionem, et postmodum judicium intulit, correptionem, et postmodum judicium intulit, quia nisi per correptionem prius tumor stulti deprimatur, nequaquam per intelligentiam judicium justi cognoscitur. Sequitur: CAPUT Deus indiget vestro mendacio, ut pro illo loquamini dolos? Deus mendacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis. Haeretici autem quia ea quae prave de Deo intelligunt, ex veritate tueri non possunt, quasi ad approbandum radium luminis, umbras falsitatis requirunt. Et pro eo dolos loquuntur, dum infirmas mentes ab intellectu illius stulta seductione decipiunt. RS. 8. Nunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? - Stulti cum prudentium facta conspiciunt, haec eis omnia esse reprehensibilia videntur, suaeque imperitiae atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienis judicant, quanto profundius sua ignorant. At contra justi, et cum pravorum facta redarguunt, semper
Abbreviated transcription (Latin):
licet uerbis a ꝑte ostenditur : quod a mici
eiꝰ quasi ex hereticorũ spetie.: scĩ uiri iuditi¬
is aduersantur Liqet enĩ quia catholico¬
rũ figurã nonceneant: Quicultores
ꝑ uersorũ dogmatũ uocant᷑ Qua in re bos
qͥoq oportet intendi: quo dmendatu fa¬
bricatores dicuntur: Sicut enĩ aedifitium
lapidib: ita mendatiũ sermonib fabricat :
Ubi enĩ non dolosa locutio. sed sensus uerita¬
tis ẽ quasi munita molis nonex fabrica set
exnatura consurgit: Sequicur A eq us
ceantignonicur: Sio plerũq stultus si tacu¬
erie uerũ sapiens ansic stultus absconditur.
sitam en nulla alia opera ꝑdeune : quae sen¬
suos aspitiens uelle appareit: quod noneraN:
costacendo ammonuit nepossent apparere
quod erant Vnde et ꝑ salomonẽ dr̃ Stul¬
tus sitacuerit sapiens putabit᷑ sed quia stul¬
tuscũ loquitur ꝑ hoc quod sua infert. sapien¬
tiũ uerba pensare non sufficit: recte adhuc
te ergo correptiones meas. & iuiditiũ labio:

Expanded text:
licet verbis aperte ostenditur quod amici ejus quasi ex haereticorum specie sancti viri judiciis adversantur. Liquet enim quia catholicorum figuram non teneant qui cultores perversorum dogmatum vocantur. Qua in re hoc quoque oportet intendi quod mendacii fabricatores dicuntur. Sicut enim aedificium lapidibus, ita mendacium sermonibus fabricatur. Ubi enim non dolosa locutio, sed sensus veritatis est, quasi munita moles non ex fabrica, sed ex natura consurgit. Sequitur: CAPUT XXIteant ignoratur, sic plerumque stultus, si tacuerit, utrum sapiens sit, an stultus, absconditur, si tamen nulla alia opera prodeant quae sensuos aspiciens velle apparere quod non erant, eos ad tacendum admonuit, ne possent apparere quod erant. Unde et per Salomonem dicitur: Stultus, si tacuerit, sapiens putabitur . Sed quia stultus, cum loquitur, per hoc quod sua infert sapientium verba pensare non sufficit, recte adhuc,te ergo correptiones meas, et judicium labioru
Abbreviated transcription (Latin):
amare consueuerat: sed ecce post culpam:
uenit in poenã: Ex poena autẽ ad amorem
redit: quia quis fuerit culpae fruccus in¬
uenit. atq illã fatiẽ quã timuit inculpa:
excitatus requirit ex poena: Vitam caligi¬
nẽ caecitatis suae fugiat. atq hoc ipsũ quod
auctorẽ suũ non uidet grauiter ꝑ horrescat
Quo uidelicet desiderio cq̃ punctus sc̃s ur:
clamat. Cur fatiẽ cuã abscondis. et arbitra¬
ris me in imicum tuũ: Quia siut amicum
aspiceres: tuae me uisionis lumine non pri¬
uałes: qͥ mobilitatẽ quoq cordis huma no
subsequens adiunxit: contrafoliũ quod¬
nisi folium. qui uidelicet in para drso ab ar¬
bore caecidit: Quid ẽ nisi foliũs qͥtempta¬
tionis uento rapitur: et desideriorũ flati
temptationes patitur: quasi tot flatibus
mouetur: Hanc et enĩ : plerũq. ira ꝑturbac :
Cũ recedicira: succedit ineptalȩtitia Luxuriȩ
stimulis urguet̾ : a estu auaritiȩ. longe laceq

Expanded text:
amare consueverat. Sed ecce post culpam amare consueverat. Sed ecce post culpam venit in poenam, ex poena autem ad amorem redit, quia quis fuerit culpae fructus invenit; atque illam faciem quam timuit in culpa excitatus requirit ex poena, ut jam caliginem caecitatis suae fugiat, atque hoc ipsum, quod auctorem suum non videt graviter perhorrescat. Quo videlicet desiderio compunctus sanctus vir clamat: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? quia si ut amicum aspiceres, tuae me visionis lumine non privares. Qui mobilitatem quoque cordis humani subsequens adjungit: CAPUT nisi folium, qui videlicet in paradiso ab arbore cecidit? Quid est nisi folium, qui tentationis vento rapitur, et desideriorum flatibtentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc enim plerumque ira perturbat; cum recedit ira, succedit inepta laetitia. Luxuriae stimulis urgetur, aestu avaritiae longe lateque