comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carne tua. pꝰ contupiscentias tuas nõ eas
ane inseruitute di in lib̾tate xp̃i mente ser¬
ui legi dĩ. noli te donare concupiscentiis tuiꝰ
luid ẽ ñ pugnare et. eẽ pace uera atq ꝑ¬
petua. aliud pugnare ⁊ uinc̾e. aliud pug¬
nare ⁊ uinci. aliud nei pugnare sedd trahi.
Sunt enim homines ꝓrsus. qui ñ pugnãt
qualis .ẽ. iste de quo ioquebatur cum dix̃.¬
maluam ñ odio habuit Quomͦ pugnat
contra eam quam non odit: Iste a ma¬
liuia trahitur nec pugnat. Sunt autẽ
quipugnare intipiunt s quia de uiribus
sins presumunt ut ostendat illis ds quia ip̃e
uintit si se homo subiuget dõ pugnante ᷤ
uincuntur. cum quasi ceꝑint ten̾e iꝰtinã
fuint suꝑbi et eliduntur. istipugnant
s uincuntur. Quis. ẽ aut̃ qui pug̃nat ⁊
ñ uintitur. Quidicit uideo aliam legem
in membris meis repugnantem legi m̃tis
mee. Nide repugnantem legem mentis
sue. Uide repugnantem. s non de uirib

Expanded text:
carne tua, Post concupiscentias tuas non eas. carne tua, Post concupiscentias tuas non eas. Mane in servitute Dei, in libertate Christi; mente servi legi Dei tui. Noli tud est non pugnare, et esse in pace vera atque perpetua. Aliud pugnare, et vincere. Aliud pugnare et vinci. Aliud nec pugnare, sed trahi. Sunt enim homines prorsus, qui non pugnant, qualis est iste de quo loquitur. Cum autem non odio habuit, quomodo pugnat contra eam, quam non odit? Iste malitiqui pugnare incipiunt; sed quia de viribus suis praesumunt, ut ostendat illis Deus quia ipse vincit, si se homo subjungit Deo, et pugnantes vincuntur, et cum quasi coeperint tenere justitiam, fiunt superbi, et eliduntur. Isti pugnant, sed vincuntur. Quis est autem qui pugnat, et non vincitur? Qui dicit: Video aliam legem in membrismeis repugnantem legi mentis meae. Vide pugnantem: sed non de viribus
Abbreviated transcription (Latin):
frenaretur: & hoc debet conari om̃is qui ten¬
dit ad ꝑfectionem ut & ipsa concupiscentia cui
non dantur adobediendum membra cotidie
in ꝓficiente minuatur. Uelle inquit adiacet
mithi. ꝑfic̾e̾ autem bonum non Numquid
dix̃ non michi acdiaiet fac̾e bonum: si hoc dix¬
isset spes nulla ce̾t Honait. non mitbi adia¬
cet fac̾e. s mithi adiacet ꝑfic̾e. Que ẽ. enim ꝑ¬
ditit ñ concupisces. Omnino non contupu̾e
ꝑfectio boni. ẽ quia consumptio mali . ẽ. Hoc
dicebat ille ꝑfu̾e bonum non mithiadiacet.
quia non pot̾at face̾. ut non concupisc̾et. fa¬
tiebat tantum ut comupiscentiam frenaret
ut contupiscentie ñ consentiret.⁊ concupi ᷤᷤ¬
tenue membra ad satellicium ñ preberet.
fit̾eergo inquit bonum non mithi adiaiet
ñ pꝰsum implere quoddictum. ẽ. ñ conui¬
pisces. Quid ergo: Opꝰ. ẽ ut impleas pꝰt con¬
cupiscenuas tuas non eas. hoc age int̾im.
quam dui sint illitite concupiscenue in

Expanded text:
frenaretur? Et hoc debet conari omnis qui tenfrenaretur? Et hoc debet conari omnis qui tendit ad perfectionem, ut et ipsa concupiscentia cui non dantur ad obediendum membra, quotidie in proficiente minuatur. Velle, inquit, adjacet mihi, perficere autem bonum non . Numquid dixit, Non mihi adjacet facere bonum? Si hoc dixisset, spes nulla esset. Non ait, Non mihi adjacet facere, sed, Non mihi adjacet perficere. Quae est enim pdicit, Non concupisces ? Omnino non concupiscere perfectio boni est, quia consumptio mali est. Hoc dicebat ille, Perficere bonum non mihi adjacet; quia non poterat facere ut non concupisceret: faciebat tantum ut concupiscentiam refrenaret, ut concupiscentiae non consentiret, et concupiscentiae membra ad satellitium non praeberet. Perficere ergo, inquit, bonum non mihi adjacet: non possum implere quod dictum est, Non concupisces. Quid ergo opus est? Ut impleas, Post concupiscentias tuas non eas . Hoc age interim quamdiu insunt illicitae concupiscentiae in
Abbreviated transcription (Latin):
tatum in ur̃o mortali corpore. ad obedien¬
dum desidiis eiꝰ. neq exibeatis m̃bra ur̃a
arma iniquitatis peccato. Non ait nõ sit:
in membris tius: saltem regnum illi aufe¬
ratur. Non fiat quod uibet. Surgit ira: noli
dare ire linguamad maledicendum. Nolida¬
re rixe manum aut pedem adfiendũ. Non
surg̾et ira ista irrationabił. nisi peccatũ ẽẽt
in membris. S tolle illi regnum: ñ habeat
arma uñ contͣ te pugnet. Discet etiã ñ surg̾e
cũ arma ñ ceꝑit inuenire. Non exibratis mñ¬
braur̃a arma iniquitatis peccato Alioqͥn
toti captiui eritis. & non erit dicẽ. m̾te ser¬
uio logi dei. Mens enim si teneat arma. mẽ¬
bra non morient᷑ in minist̾ium furentis pec¬
cati. Teneat arcem imꝑator interior. quia sub
maiore imperatore iuuandus assistit. Frenet
iram. coherceat concupiscentiam. In est tam̃
quod frenet᷑. in est quod coherceat. in est quod
teneat᷑. Quid autem uolebat ille iustus mente
seruiens legi dei. nisi ut omnino non eẽt quod

Expanded text:
m in vestro mortali corpore ad obediendum desideriis ejus, neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Non ait, Non sit; in membris tuis, saltem illi regnum auferatur, non fiat quod jubet. Surgit ira? noli dare irae linguam ad maledicendum; noli dare irae manum aut pedem ad feriendum. Non surgeret ira ista irrationabilis, nisi peccatum esset in membris: sed tolle illi regnum, non habeat arma unde contra te pugnet; discet etiam non surgere, cum arma coeperit non invenire. Non exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato; alioquin toti captivi eritis, et non erit dicere, Mente servio legi Dei. Mens enim si teneat arma, membra non moventur in ministerium furentis peccati. Teneat arcem imperator interior, quia sub majore imperatore juvandus assistit; frenet iram, coerceat concupiscentiam. Inest tamen quod frenetur, inest quod coerceatur, inest quod teneatur. Quid autem volebat ille justus mente serviens legi Dei, nisi ut omnino non esset quod
Abbreviated transcription (Latin):
tunc illoꝵ hominum corpꝰ animale consti¬
tutorum. inparadiso. ñ dum mortis lege dã¬
natum. ut ñ haberẽt appetitum carnaus
uoluptatis. qualem nunt habent ista corꝑa
que iamex mortis ꝓpagine. ducta st̃. Neq
enimin eis nuhil. ẽ. factum cum de ligno
ꝓhibito edissent. quandoquidem ds̃ dix̃at
nõ si ed̾itis morte moriemini. s qua die ede¬
ritis morte moriemini. ut hoc ip̃m meis il¬
la fai̾et dies. ꝙͦ. apłs gemit dicens. Condelec¬
tor legi dĩ scd̃m int̾iorem hominem. iudeo
aut̃ auam legẽ in membris m̃is repugnã¬
tem legi mentis meẽ. ⁊ captiuantẽ me in le

Expanded text:
tunc illorum hominum corpus animale constitutorum in paradiso nondum mortis lege damnatum, ut non haberent adpetitum carnalis uoluptatis, qualem nunc habent ista corpora, quae iam ex mortis propagine ducta sunt. neque enim nihil est in eis factum, cum de ligno prohibito edissent, quandoquidem deus dixerat non "ei ederitis, morte moriemini", sed: qua die ederitis, morte moriemini, ut hoc ipsum in eis illa faceret dies, quod apostolus gemit dicens: condelector legi dei secundum interiorem hominem, uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi men
Abbreviated transcription (Latin):
ille substantiam carnis auꝰat cumditit
lib̾ari se uelle decorꝑe mortis huiꝰ cũ etiã
corporis sic̃ ⁊ anime nat᷑a do bono auctori
tͥbuenda sit s utiq de uicũs corꝑis dicit.
Lam de corpore mors corporis seꝑat S cont̾eta
ex illo uiua coherent quib uista pena debet᷑.
quam eniam in inferno ille diues inuenit
Hint se ñ pot̾at utiq lib̾are quiditit quis me
liberabit de corpore mortis hunis: An ꝓpter¬
cominissa p̃t̾ita ut ea tantum ignoscant᷑
q̃ fieri infecta ñ possunt. Hominem dimute
clamet quod clamabat. Non enim tantum de¬
sid̾at ut ꝑ indulgenuam sit de p̃t̾itis impu¬
nitus. s etiam ut sit de cet̾o ad ñ peccandum
fortis ⁊ ualidus. Condelectatur enim legi dĩ
scd̃m int̾iorem bominem. Nidet aut̃ aliam
legem in membris iu is: repugnantẽ legi
mentis suee. Nidet eẽ. ñ recont fuisse Presen¬

Expanded text:
m carnis accusat, cum dicit liberari se cupere de corpore mortis huius, cum etiam corporis sicut animae natura deo bono auctori tribuenda sit, sed utique de uitiis corporis dicit. nam de corpore mors corporis separat; sed contracta ex illo uitia cohaerent, quibus iusta poena debetur, quam etiam in inferno ille diues inuenit. hinc se non poterat utique liberare qui dieit: quis me liberabit d e corpore mortis huius ? commissa praeterita, ut ea tantum ignoscantur, quae fieri infecta non possunt? Dimitte hominem, clamet quod clamabat. Non enim tantum desiderat, ut per indulgentiam sit de praeteritis impunitus, sed etiam ut sit de caetero ad non peccandum fortis et validus. Condelectatur enim legi Dei secundum interiorem hominem, videt autem aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ fec̃ pectatum. Non dix̃ fecit ꝓ nob̾
peccantem s fecit eum peccatum. Si ne¬
fas.ẽ. dic̾e peccasse xp̃m quis ferat pec¬
contradũe Non ei pꝰsumus dic̾e. qͥd .ẽ. qͦd
loqueris: Si enim hoc apło dix̾imus.
ip̃i xp̃o dicimus. Ait enim alio loco. An
multis exꝑim̃tum eiꝰ acciꝑe. qui ĩ me
rium. felices eritis si intellectum dilex¬
eritis ad delectum ꝑusm̾itis. Prsus ꝓrsus.
peccatum factus. ẽ. ut nos eeͣmus iusticia
dĩ in ip̃o. Q mͦ : audite legẽ. Qe nou̾unt sci¬
unt quoddico.⁊ qui ñ nou̾unt legant ł
audiant. In lege peccata uocabant᷑. etiã
sacrificia. que ꝓ peccatis offerebant᷑ ha¬
bes cum uictuna ꝑ peccato adduc̾et᷑. dicit
lex. Ponant manus suas sac̾dotes suꝑ pet¬
catum. idest suꝑ uictimam ꝓ peccato. ad¬

Expanded text:
 nobis peccatum. Non dixit, Fecit pro nobis peccantem; sed, fecit eum peccatum. Si nefas est dicere peccasse Christum, quis ferat peccontradicere. Non ei possumus dicere: Quid est quod loqueris? Si enim hoc Apostolo dixerimus, ipsi Christo dicimus. Ait enim alio loco: An vultis experimentum ejus accipere, qui in me rium. Felices eritis, si intellectum dilexeritis, et ad dilectum perveneritis. Prorsus, peccatum factus est, ut nos essemus justitia Dei in ipso. Quomodo? Audite Legem. Qui noverunt, sciunt quod dico: et qui non noverunt, legant, vel audiant. In Lege peccata vocabantur etiam sacrificia, quae pro peccatis offerebantur. Habes, cum victima pro peccato adduceretur, dicit Lex, Ponant manus suas sacerdotes super peccatum ; id est, super victimam pro peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝑfectio quippe bomi. ẽ ut nei ip̃a contupis¬
scentia peccati sit in homine. Cui quid̃ qͣn
bñ uiuitur. ñ consentit uoluntas. uerumta¬
men ñ ꝑfuit bonum. quia in est adhuc ꝯtu¬
piscentia cui repugnat uoluntas. Cui ꝯcu¬
piscentie reatꝰ ĩ baptismate soluit᷑ s intir¬
bene ꝑficit studiosissime reluctat. Pecca¬
tum aut̃ q. nꝰ quam .ẽ. nͥ in uoluntate illud
p̃upue intelligendum ẽ ꝙ ita dampnatio¬

Expanded text:
fectio quippe boni est, ut nec ipsa concupiscentia peccati sit in homine, cui quidem, quando bene uiuitur, non consentit uoluntas; uerum tamen non perficit bonum, quia inest adhuc in concupiscentia, cui repugnat uoluntas; cuius concupiscentiae reatus in baptismate soluitur, sed infiridelis, qui bene proficit, studiosissime reluctatur. peccatum autem, quod nusquam est nisi in uoluntate, illud. . praecipue intellegendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
lesta ⁊ sit etiam iocunda ĩticia. uomͦ¬
aut̃ facti sumus captiui. obliti fumuᷤ
s per scͥpt᷑am cominemoram᷑ paulum
ipsum apłm int̾rogemus. Ait enim. Sri¬
mus quia lex sp̃italis ẽ ego aut̃ carnalis
sum uenundatꝰ sub peccato. Eece unde
facti sumus captini qi uenundati sumꝰ
sub petcato. Qius nos uendidit: nos ip̃i qͥ ꝯsen¬
simus seductori. Uend̾e nos potiumus redi¬
mere nos ñ possumus. Uendidimus nos ꝯ¬
sensione peccati. redicmur in fide iꝰtiue.
Sanguis en im uinocens datꝰ. õ ꝓ nobis ut re
gine peccati uenientib unum sanguinẽ.
u̾si a captiutate cãntant istum psalmum.

Expanded text:
lesta, et sit etiam jucunda justitia. lesta, et sit etiam jucunda justitia. autem facti sumus captivi, obliti fuimus, sed per Scripturam commemoramur: Paulum ipsum Apostolum interrogemus; ait enim, «Scimus enim quia lex spiritualis est; ego autem carnalis sum, venundatus sub peccato» . Ecce unde facti sumus captivi, quia venundati sumus sub peccato. Quis nos vendidit? Nos ipsi, qui consensimus seductori. Vendere nos potuimus, redimere nos non possumus. Vendidimus nos consensione peccati, redimimur in fide justitiae. Sanguis enim innocens datus est pro nobis, ut regine peccati venientes. Unum sanguinem fonversi a captivitate, cantant istum psalmum.
Abbreviated transcription (Latin):
ni ñ solis delectanone morunt᷑. s illis ictib
asꝑis radiorum quib reu̾bati in densiores
tenebras. pellebantur. sic anima q̃ ꝑ carita
lit̾am cum gr̃a defuit faciebat. Itaq de
illa utrumq dicit᷑ ⁊ bona. ẽ lex. si quis¬
aut̃ ea legutime utat᷑.⁊ ꝙ. sequit᷑. siiens
hoc quia inst᷑ lex ñ c̃ posita. quia ñ opꝰ ht̃
t̾rente litt̾a quem delectat ip̃a iusticia.
Demn subiungit causam cͣ ita sit. Stimus
enim inquit quia lex sp̃itał. ẽ. ego autẽ
carnał sum. in quo satis ostendit. ñ pꝰse
impleri legẽ nͥ a sp̃italib qui ñ fuint nͥ
ꝑ grãm. sp̃itali enim legi quanto fit qͥsq¬
similior. idest quanto mag̃ ⁊ ip̃e in spi¬
ritalem surgit affectum᷑ tanto magiᷤᷤ
eam implet. quia tanto mag̃ eadelectat᷑
iam ñ sub eiꝰ nomine afflictus s in enis
luminat occulos. ⁊ lex dñi immauilata
conu̾tit animas gr̃a donante peccata &

Expanded text:
ni non solis delectationi moriuntur, sed illis ictibus ni non solis delectationi moriuntur, sed illis ictibus asperis radiorum, quibus reuerberati in densiores tenebras pellebantur, sic anima, quae per calitteram, cum gratia defuit, faciebat. itaque de illa utrumque dicitur et: bona est lex, si quis ea legitime utatur et quod sequitur: sciens hoc, quia iusto lex non est posita, quia non opus habet terrente littera, quem delectat ipsa iustitia.de subjungit causam, cur ita sit: Scimus enim, inquit, quia lex spiritualis est; ego autem carnalis sum. In quo satis ostendit non posse impleri legem nisi a spiritualibus, qui non fiunt nisi per gratiam. Spirituali enim legi quanto fit quisqsimilior, id est, quanto magis et ipse in spiritalem surgit affectum, tanto magis eam implet: quia quanto magis ea delectatur jam non sub ejus nomine afflictus, sed ejus luminans oculos, et lex Domini immaculata convertens animas ; gratia donante peccata, e
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a ubet ñ iuuat. Tali ergo legi mortua
ut sit alt̾uis qui ex mortuis resurrex̃: disc̾ũ
ista sine legis iniuria. ne sacrilegium ĩ eiꝰ¬
auctorem committat. Eadem quippe lex
ciperet impleruusticia legis. que ñ im¬
pleta reos etiam preuaricatione faciebat.
ꝑ quam peccatum et mortemoperat᷑.
ciui mori nos oportet ut simus alt̾iꝰ qͥ ex
mortius resurrex̃. s eadem ip̃a. ẽ E cce se¬
quere legẽ. S peccatum inquit. ut ap¬
pareat peccatum. ꝑ bonum mͥ oꝑatũ. ẽ mortẽ
ut fiat supra modum peccator. aut peccatũ
tum ẽ mortẽ E rgo lex semꝑbona. ẽ. siue
obsit manib gr̃a. siue ꝓsitͥ plenis gr̃a.
semper. ẽ bona. sicut sol semper.ẽ bomus
quia omnis ereatura dĩ bona .c̃. siue do¬
lentib occulis dolorem augeat. sine sa¬
nos mulceat. ꝓinde ꝗ. ẽ. occulis sanitaᷤᷤ
ad uidendum solem. hoc ẽ gr̃a mentib
ad implendam legem. Et sicut octuli sa¬

Expanded text:
gratia jubet, non juvat. Tali ergo lege mortua, gratia jubet, non juvat. Tali ergo lege mortua, ut sit alterius qui ex mortuis resurrexit, discernit ista sine legis injuria, ne sacrilegium ationem praemisit. Eadem quippe lex,ciperet impleri justitia legis, quae non impleta reos etiam praevarisatione faciebat. r quam peccatum mortem operatur, cui mori nos oportet, ut simus alterius, qui ex mortuis resurrexit, sed eadem ipsa est. ecce, sequere, lege. sed peccatum, inquit, ut adpareat peccatum, per bonum mihi est operatum mortem, ut fiat supra modum peccator aut peccatum tum est mortem. ergo lex semper bona est, siue obsit inanibus gratia, siue prosit plenis gratia, semper est bona, sicut sol semper est bonus, quia omnis creatura dei bona est, siue dolentibus oculis noceat, siue sanos mulceat. proinde quod est oculis sanitas ad uidendum solem, hoc est gratia mentibus ad inplendam legem. et sicut oculi sa
Abbreviated transcription (Latin):
et mandatum sc̃m. et iustum. et bonum.
In male utente qͥppe uicium est non in ña¬
dato ipso quod bonum est: quouiam lex¬
boua est: siqnis ea legitune utatur. Male au¬
tem utitur lege. qui uon se subdit deo pia
humilitate. ut ꝓgratiam lex po̾sit in pleri.
era sponsa xp̃uintelligit quid distetͥ int̾
litt̾am et sp̃m que duo dicunt᷑ alio mͦ lex et
gra. ⁊ ñ iam in uerꝰtate lit̾e. s in nonitate sp̃e
deo seruiens . ñ. ẽ iam sub leges sub gracia.
Ita litt̾a cum sp̃u ⁊ lex cum gr̃a. iam ñ eo mͦ
littera et lex appellatur. sicut ꝑ se ip̃am cũ
occidit habundante delicto. ltaenim lex
⁊ uirtꝰ pectati dicta .ẽ. cum auget eiꝰ noxiam
delectacionem ꝑseu̾am ꝓhibitionem. nec
tamenetiam sic mala. ẽ s peccatum ut ap¬
pareat peccatum per bonum oꝑatum ẽ
mortem. Ita multa quibusdam sũt noxia
iam mortua legi idest peccato. quod legiᷤᷤ
ꝓhibitione fit abundancius cum lex sine

Expanded text:
et mandatum sanctum, et justum, et bonum. et mandatum sanctum, et justum, et bonum. In male utente quippe vitium est, non in mandato ipso, quod bonum est. Quoniam bona est lex, si quis ea legitime utatur . Male autem utitur lege, qui non se subdit Deo pia humilitate, ut per gratiam lex possit impleri.as, intellegit, quid distet inter litteram et spiritum, quae duo dicuntur alio modo, lex et gratia, et non iam in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus deo seruiens non est iam sub lege, sed sub gratia.Ita littera cum spiritu, et lex cum gratia, jam non eo modo littera et lex appellatur, sicut per seipsam, cum occidit abundante delicto. Ita enim lex et virtus peccati dicta est, cum auget ejus noxiam delectationem per severam prohibitionem, nec tamen etiam sic mala est, sed peccatum, ut appareat peccatum, per bonum operatum est mortem. Ita multa quibusdam sunt noxia;nsa Christi jam mortua legi, id est peccato, quod legis prohibitione fit abundantius, cum lex sine
Abbreviated transcription (Latin):
festat ñ ex ꝑsona sua ꝓprie: ł generalit̾
ex persona hominis se loqui. inuentũ. ẽ.
ergo inquit mͥ mandatum quod erat
ad uitam hoc. eẽ. ad mortẽ. Mandato ꝓp
si obediat᷑ utiq uita.ẽ. s inuentum . ẽ
ẽẽ. ad mortẽ. dum fit contra mandatũ
ut ñ solum peccatum fiat quod etiam
ante mandatum fiebat. s hoc habundã¬
tius ⁊ ꝑniciosius. ut iam a suente ⁊ preua¬
ruante peccet᷑ Pectatum enim inquit
occasione accepta ꝑ mandatum fefellit
me ⁊ ꝑ illud octidit. Peuatũ ñ legittime
utens lege. ex ꝓhibitione aucta desid̾io.
dulcius tactũ. ẽ ⁊ iõ fefellit. fauax enim
dulcedo ẽ quam plures atq maiores
penarum amaritudines sequuntur. Qui¬
a ergo ab hominibus ñdum spiritalem gra¬
tiam consequentibus suauius adiitatur.
quod uetatur: fallit peccatum falsa dul¬
cedine. Quia uͦ etiam accedit reatus p̾uari¬
cationis: occidit. Itaq lex quidem sanc̾ta.

Expanded text:
festat, non ex persona sua propria, sed generaliter festat, non ex persona sua propria, sed generaliter ex personamihi mandatum quod erat in vitam, hoc esse in mortem. Mandato enim si obediatur, utique vita est. Sed inventum est esse in mortem, dum fit contra mandatum, ut non solum peccatum fiat, quod etiam ante mandatum fiebat, sed hoc abundantius et perniciosius, ut jam a sciente et praevaricante peccetur. 5. Peccatum enim, inquit, occasione accepta per mandatum, fefellit me, et per illud occidit. Peccatum non legitime utens lege, ex prohibitione aucto desiderio, dulcius factum est, et ideo fefellit. Fallax enim dulcedo est, quam plures atque majores poenarum amaritudines consequuntur. Quia ergo ab hominibus nondum spiritualem gratiam percipientibus suavius admittitur quod vetatur, fallit peccatum falsa dulcedine. Quia vero etiam accedit reatus praevaricationis, occidit. 6. Itaque lex quidem sancta,
Abbreviated transcription (Latin):
accepta pectatum ꝑ mandatũ oꝑatũ ẽ.
inme omnem concupiscentiã Erat enim
uaricauonis adhuc ñ erat. Nñ alio loco
tuum. ẽ. ꝓ eo positum e̾ ac si dic̾et. latet. hoc
morte t̾rebar. quia non apparebat cum lex ñ
eẽt. Adueniente autem mandato peccm̃
rcuix̃. hoc c̃ apparuit. Ego autem mortiuiᷤ
sum. idest mortuum me eẽ. cognoui. Uel
quia reatꝰ preuaritationis c̾tum mortis
supplicium comminabat᷑. sane quod ait
peccatum reuix̃. satis significauit ħ mͦ
aliquando uixisse peccãtũ. idest notum
fusse. sũ arbitror in p̃uaricauone pͥmi
hominis. quia et ip̃e mandatũ acceꝑa
Non enim potest reuiisi̾e. nͥ quod uixit
aliquando. S mortuum fuerat. idest oc¬
cultatum cum mortales natisine mã¬
dato legis homines uiu̾ent sequentes ꝯ¬
cupiscẽnciascarnis sine ulla cognitione.
quia sine ulla cohibicione. Ergo ego ĩqͥt
uiuebam aliquando sine lege Nñ mani¬

Expanded text:
accepta, peccatum per mandatum operatum est accepta, peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. Erat enim varicationis adhuc deerat. Unde alio loco tuum est; pro eo positum est, ac si diceret, Latet, hoc morte terrebar; quia non apparebat, cum lex non esset, Adveniente autem mandato, peccatum revixit; hoc est, apparuit. Ego autem mortuus sum: id est, mortuum me esse cognovi; vel quia reatus praevaricationis certum mortis suppeccatum revixit, satis significavit hoc modo aliquando vixisse peccatum, id est, notum fuisse, sicut arbitror, in praevaricatione primi hominis, quia et ipse mandatum acceperat; non enim potest reviviscere, nisi quod vixit aliquando, sed mortuum fuerat, id est, occultatum cum mortales nati sine mandato legis homines non viverent sequentes concupiscentias carnis sine ulla cognitione, quia sine ulla cohibitione: ergo, ego, inquit, vivebam aliquando sine lege, unde mani
Abbreviated transcription (Latin):
legem posset. iudicari: subiecit statim.
Quid ergo dicemus: lex peccatũ. ẽ Absit.
S peccatum ñ cognoui. nisi ꝑ legẽ Rlam ꝯ¬
cupiscentiã nesciebam nͥ lex dic̾et Non
concupisces: hic rursus mouet. Si lex nͣ
e̾ peccatum s insinuatr peccati nichil¬
ominus his u̾b̾ rep̃hendit᷑. Quare intel¬
ligitur legẽ. ad hoc datam. ẽẽ ñ ut pet¬
nam quasi de innocentia securam ipsa
demonstracione petcati ream fac̾et. Ut
quia peccatũ sine gr̃a di unti ñ posset.
ip̃a reatꝰ sollicitudine ad ꝑcipiendã gr̃ã¬
s peccatum ñ cognoui nͥ ꝑ legẽ. Nñ apparet
ꝯcupiscentiã ꝑ legẽ. ñ insitam s demon¬
stratam. Consequens aut̃ erat ut qm̃ nõ¬
dum accepta gr̃a concupisientie resiti
ñ pot̾at. angeretur etiam quia maiores
uires habet. concupiscentia crimine p̃
uaricationis adiuncto. c̃ etiam ꝯtͣ legẽ
facit. quam si nulla lege ꝓhib̾et᷑. Conse¬
quent̾ itaq subuingit᷑. Occasione autẽ

Expanded text:
legem posset videri, subjecit statim. Quid ergo dicemus? Lex peccatum est? Absit.Sed peccatum non cognovi nisi per legem. Nam concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret, Non concupisces. 2. Hic rursus movet, Si lex non est peccatum, sed insinuatrix peccati, nihilominus his verbis reprehenditur. Quare intelligendum est, legem ad hoc datam esse, non ut pecnam quasi de innocentia securam ipsa peccati demonstratione ream faceret: ut quia peccatum sine gratia Dei vinci non posset, ipsa reatus sollicitudine ad percipiendam grased peccatum non cognovi nisi per legem: unde apparet concupiscentiam per legem non insitam, sed demonstratam: consequens autem erat, ut quoniam nondum accepta gratia concupiscentiae resisti non poterat, augeretur etiam, quia majores vires habet concupiaevaricationis adjuncto, cum etiam contra legem facit, quam si nulla lege prohiberetur. Consequenter itaque subjungit, Occasione autem
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatis. uñ illicita desidia commo¬
reatꝰ satramento baptismatis. ẽ. solutu.
cũ omnib q̃ illi obedientes ferimꝰ diximꝰ.
cogitamus. nec nob̃ deinceps languoris
obediendam p̃bemus. siue oꝑatione siue
locutione. siue tatita assensione: donͦ etiã

Expanded text:
infirmitatis, unde illicita desideria commoreatus sacramento Baptismatis est solutus, cum omnibus quae illi obedientes fecimus, diximus, cogitavimus; nec nobis deinceps languor isobedientiam praeberemus, sive operatione, sive locutione, sive tacita assensione; donec etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficuintur. quando ita sp̃m caro consensit.
ut adu̾sus eum etiam ip̃añ concupiscat
Hoc enim uoluimus cum ꝑfectionem iꝰtiue
concupistimus. hoc int̾entione ñ int̾mis¬
sa uelle debemus. s quia id perfic̾e in ista
corruptibili carne ñ possumus. ideo dixͣ
uelle adiacet michi ꝑticere autera non:¬

Expanded text:
rficientur, quando ita spiritui caro consenserit, rficientur, quando ita spiritui caro consenserit, ut adversus eum etiam ipsa non concupiscat. Hoc enim volumus, cum perfectionem justitiae concupiscimus; hoc intentione non intermissa velle debemus: sed quia id perficere in ista corruptibili carne non possumus, ideo dixitVelle adjacet mihi, perficere autem bon
Abbreviated transcription (Latin):
uenio. hoc uͦ uͥ ait sp̃u ambulate ⁊ contupis¬
centias carnis ne ꝑfec̾its. neq enim ibi di¬
cit. non sibi adiacere fac̾e bonum. s ꝑfic̾e.
Deq hicdicit concupiscentias carnis ne ha¬
bueritis s ne ꝑfec̾i̾tis. fiunt itaq in nob̃
concupiscentie male quando iͥquod ñ li¬
cet libet s non ꝑfuiuintur oum regi dei
mente seruiente libidines continent᷑
Tbonum sit cum id quod male libet bona
uintente delectauone ñ fit. s bom ꝑfectio
ñ impletur. quam di legi pectati carne ser¬
iuente libido illicit. quamuis contineat᷑
tamem mouetur. Non enim opus ẽẽt ut ꝯ
summum. hoc erit nullum. Quod si in ista
mortalitate spandum putamus: fallim᷑.
Tunt enim non erit quando mors nõ erit:
et ibi erit uͥ uita et̾na: erit. In illo enim scło
⁊ in illo regno erit bonum summum.⁊ ma¬
lum nullum. quando erit ⁊ ubi erit sapi¬
encie amor summus. continenue labor

Expanded text:
on; hoc uero, ubi ait: spiritu ambulate et concupison; hoc uero, ubi ait: spiritu ambulate et concupiscentias carnis ne perfeceritis. neque enim ibi dicit non sibi adiacere facere bonum, sed perficere; neque hic dicit: concupiscentias carnis ne habueritis, sed ne perfeceritis. fiunt itaque in nobis concupiscentiae malae, quando id quod non licet libet; sed non perficiuntur, cum legi dei mente seruiente libidines continentur. et bonum fit, cum id, quod male libet, uincente bona delectatione non fit; sed boni perfectio non inpletur, quamdiu legi peccati carne seruiente libido inlicit et quamuis contineatur, tamen mouetur. non enim opus esset ut cosummum, hoc erit nullum. quod si in ista mortalitate sperandum putamus, fallimur. tunc enim erit, quando mors non erit; et ibi erit, ubi uita aeterna erit. in illo enim saeculo et in illo regno erit bonum summum, malum nullum, quando erit et ubi erit sapientiae amor summus, continentiae labor
Abbreviated transcription (Latin):
& alio loco ait. Igitur ipse ego mente seruio le¬
gi ddei. carne autem legi peccati. Audiant qͥ
aures habent. igitur ipse ego. Ego mente.
ego carne. s mente seruio legi dei. carne au.¬
tem legi peccati. Quomͦ carne legi peccati:
Nunqͥad concupiscentie consentiendo carnalis
Absit. S motus desideriorum illic habendo
quos habere nolebat. & tamen habebat. S e¬
ii non consentieado mente seruiebat legi dei:
& tenebat menbra. ne fierent arma pectati.
Sunt gͦ in nobis desideria mala quib ñ con¬
sentiendo non uiuuimꝰ male. Sunt in nobis
concupiscentie peccatorum. quib ñ obedien¬
do non ꝑficims malũ. s eas habendo non¬
aũ perficimꝰ bonũ. Utrũq ostendit apl̃s.
nec bonum hic ꝑfici ubi malũ sic ꝯcupicit᷑.¬
nec malum hic ꝑfui quando tali contupis¬
centie non obeditur. Illud quippe ostendit uͥ
ait. uelle adiacet mubi ꝑficere aũ bonum in¬

Expanded text:
et alio loco ait: igitur ipse ego mente seruio leet alio loco ait: igitur ipse ego mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. audiant qui aures habent: igitur ipse ego, ego mente, ego carne; sed mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. quo modo carne legi peccati? numquid concupiscentiae consentiendo carnali? absit; sed motus desideriorum illic habendo, quos habere nolebat et tamen habebat. sed eis non consentiendo mente seruiebat legi dei et tenebat membra, ne fierent arma peccati. Sunt ergo in nobis desideria mala, quibus non consentiendo non uiuimus male; sunt in nobis concupiscentiae peccatorum, quibus non oboediendo non perficimus malum, sed eas habendo nondum perficimus bonum. utrumque ostendit apostolus, nec bonum hic perfici, ubi malum sic concupiscitunec malum hic perfici, quando tali concupiscentiae non oboeditur. illud quippe ostendit, ubi ait: uelle adiacet mihi, perficere autem bonum n
Abbreviated transcription (Latin):
faut et ineo. quod illi qui in eum pettat ig¬
nostit bonum facit. et in eo qui petit sibi di
mittidebita sua. ut u̾auit̾ dicit quod dimittit
etiam debitorib suis. ⁊ orat ne inferat᷑ in
temptauonem s libetur a malo bonumta¬
cit. ⁊ tam̃ perfie̾t bonũ non adiacet: qđ t̾c̃
erit quando concirpiscentia illa que habitat
in menbris eius nulla erit. Scio inquit qr
non habitat in me hoc ẽ in carne mea bonũ.
oc utiq ait. quia uitium carnis in re
bona non ẽ. bonũ. Quod cum re destitit
caro: erit: s. iam uitiata uel uitiosa erit. non¬
Quam tamen ad nram ꝑtine̾ naturam idem
doctor ostendit. prius dicendo. ꝗuia scio ñ¬
non habitat in me. quod ut exponeret ad¬
dlidit hoc est in carne mea bonũ. De itaq di¬
cit ẽẽ carnem suã. Non ergo ipsa ẽ. ininica.
Nam et quando uiciis eius resistitur: ipsa ama¬
tur. quia ipsa curat᷑. Nemo enim unquã car¬
nem suara odio habuit. sicut ipse apłs ddicie.

Expanded text:
facit; et in eo quod illi qui in eum peccat igfacit; et in eo quod illi qui in eum peccat ignoscit, bonum facit; et in eo quod petit dimitti sibi debita sua et ueraciter dicit quod dimittit etiam ipse debitoribus suis et orat, ne inferatur in temptationem, sed liberetur a malo, bonum facit. ei tamen perficere bonum non adiacet, quod tunc erit, quando concupiscentia illa quae habitat in membris eius nulla erit. non ernon habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. hoc utique ait, quia uitium carnis in re bona non est bonum: quod cum esse destiterit, caro erit, sed iam uitiata uel uitiosa non erit. quam tamen ad nostram pertinere naturam idem doctor ostendit prius dicendo: scio, quia non habitat in me, quod ut exponeret, addidit: hoc est in carne mea. bonum. se itaque dicit esse carnem suam. non ergo ipsa est inimica nostra; et quando eius uitiis resistitur, ipsa amatur, quia ipsa curatur. nemo enim umquam carnem suam odio habuit, sicut ipse apostolus dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
desicłio peccati obediat. Cum u̾o ñ sint reg¬
desidiis eius. nec exibet membra sua arma
iniquitatis peccato. in est quidem peccatum
in membris euis. s ñ reguat. quia ñ obedit᷑
desicłiis eiꝰ. ⁊ idõ dum quod ñ uult. agit. idest
ñ uult concupisc̾e ⁊ concupisiit: consentit
legi quia lex bona. ẽ hoc enu uult et ip̃e
ꝙ. lex: quia uuit ip̃e ñ contupisc̾e ⁊ lexdi¬
tit nõ concupistes. In hoc enim qmͣ uult
quod ⁊ lex uult: ꝓculdubio consentit le¬
gi. contupiscit tamen quia ñ . ẽ. sñ peccato.
D iam non ipse operatur illud. s id ꝙ ĩ illo
catũ. s ñ eiconsenuendo uiuit ex fide. qr
inuocat deum ut a diuuet᷑ pugnãs ꝯtͣ
peccatum Qx ut omnino ibi ñ sit acdiacet ei
uelle. s perfic̾e bonum non inuenit. Nam in
eo quod ñ consentit bonum faĩ ⁊ in eo quod
odit contupiscentiam suam bonum fanit
et in eo quod fac̾et elemosinas ñ cessat bonũ

Expanded text:
desiderio peccati oboediat. tunc eum cor eius redesiderio peccati oboediat. tunc eum cor eius redesideriis eius nec exhibet membra sua arma iniquitatis peccato, inest quidem peccatum in membris eius, sed non regnat, quia non oboeditur desideriis eius. et ideo dum quod non uult agit, id est non uult concupiscere et concupiscit, consentit legi, quia bona est. hoc enim uult et ipse quod lex, quia uult ipse non concupiscere et lex dicit: non concupiquod et lex vult, absque dubio consentio legi; concupiscit tamen quia non est sine peccato, sed iam non ipse operatur illud, sed id quod in illo catum; sed non ei consentiendo uiuit ex fide, quia inuocat deum, ut adiuuetur pugnans contra peccatum. quod ut omnino ibi non sit, adiacet ei uelle, sed perficere bonum non adiacet. noneo quod non consentit, bonum facit, et in eo quod odit concupiscentiam suam, bonum facit: et in eo quod elemosynas facere non cessat, bonum
Abbreviated transcription (Latin):
sapienciȩ. deducit ad regnum. T multa alia
reꝑuntur. bone concupiscentis testimonia
s hoc sane int̾est. quod non tacet᷑ quid concu¬
piscatur quando bona commemorat᷑ concu¬
piscentia. Cum autem ñ additur quid con¬
eupiscatur s sola ponitur. ñ nͥ mala intelli¬
gitur siẽ in hoc ꝙ. commemoret᷑. Concupiscen¬
tia itaq sapientie deducit ad regnum. Si
lo mͦ diu̾et. concupiscentia ꝑducit ad reg¬
num. At u̾o apłc quod posult comupiscen¬
tiam nestiebam. nͥ lex dic̾et. ñ concupisces. ñ
utiq ait. cuus rei concupiscenuam. uel qͥd ñ
concupisces. Certum enim ñ intelligi cum
ita dicitur nͥ mala coniupiscentia. Nõ enim¬
quod uolo fauo bonum. s quod odi malũ:
hoc ago. Honum. ẽ. enim ñ contupiscere.
⁊ hoc bonum uult itꝰ qui ex fide uiuit. ⁊ tam̃
facit quod odit quia concupiscit quiamuiᷤ
pꝰ concupiscencias suas noneat Ꝙ si fec̾it
tunc u̾e ip̃e fecit ut cedat. ut consentat. ut

Expanded text:
t multa alia reperiuntur bonae concupiscentiae testimonia. Sed hoc sane interest, quod non tacetur quid concupiscatur, quando bona commemoratur concupiscentia: cum autem non additur quid concupiscatur, sed sola ponitur, nonnisi mala intelligitur. Sicut in hoc quod commemoravi, «Concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regnum;» si lo modo diceret, Concupiscentia perducit ad regnum. At vero Apostolus quod posuit, «Concupiscentiam nesciebam, nisi Lex diceret, Non concupisces» ; non utique addidit cujus rei concupiscentiam, vel quid non concupisces: certum est enim non intelligi, cum ita dicitur, nisi malam concupiscentiam. Quiquod uolo facio bonum, sed quod odi malum hoc ago. bonum est enim non concupiscere, et hoc bonum uult iustus, qui ex fide uiuit; et tamen facit quod odit, quia concupiscit, quamuis post concupiscentias suas non eat: quod si fecerit, tunc uere ipse fecit ut cedat. ut consentiat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pisces apertissimum salub̃rimumq pre.¬
ceptum. ẽ. quod si quis impleu̾it nullum
habobit omnino peccatum. Nam hoc ideo
elegit apło gn̾ale quiddam. quo cuncta
complexꝰe numquam hec eẽt uox legis
ab omni petcato ꝓhibentis quod ait nõ
concupisces. Neq enim ullum peccatum
nͥ contupiscendo commnittit᷑. Pinde q̃ boc
precipit bona et laudabilis lex. ẽ S uͥ sẽs
ñ adiuuat sp̃c inspirans ꝓ coñcupiscenua
mala. contupiscentiam bonam. hoc. ẽ. ca¬
ritatem diffundens in cordib nr̃is. ꝓfecto
illa lex quamuis bona auget ꝓhibondo
desid̾ium malum. sicut aque impetꝰ. si in
cam partem ñ cesset influere uehem̃tior
fit. obice opposito. cuius molem cum eiu
hoc ip̃m quod concupiscitur. fit iocundiꝰ
dumuetatur. Et hoc ẽ ꝙ. fallit petcatum
per mandatum ⁊ per illud occidit. cũ
accedit etiam p̃uaricatio. q̃ nulla ẽ. uͥ

Expanded text:
sed apertissimum saluberrimumque praeceptum est, quod si quis inpleuerit nullum habebit omnino peccatum. nam hoc ideo elegit apostolus generale quiddam, quo cuncta conplexus est, tamquam haec esset uox legis ab omni peccato prohibentis, quod ait: non concupisces; neque enim ullum peccatum nisi concupiscendo committitur. proinde quae hoc praecipit bona et laudabilis lex est. sed ubi sanctus non adiuuat spiritus inspirans pro concupiscentia mala concupiscentiam bonam, hoc est caritatem diffundens in cordibus nostris, profecto illa lex quamuis bona auget prohibendo desiderium malum, sicut aquae impetus, si in eam partem non cesset influere, uehementior fit obice obposito, cuius molem cum euichoc ipsum, quod concupiscitur, fit iocundius, dum uetatur. et hoc est quod fallit peccatum per mandatum et per illud occidit, cum accedit etiam praeuaricatio, quae nulla est ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Cum seminat᷑ corpꝰ animale surget corpꝰ
sp̃itale. mͦ gͦ qñ feruet mortis ꝯ tencio.
ñ quod uolo ago ex parte sp̃itał. ex parte
carnał. Ex parte meliori sp̃itał. ex parte
inferiori carnał. Ad huc confligo. ñ dũ
uici. Magnum mͥ ẽ ñ uinci ⁊ si concu¬
piscentie ñ consencio ⁊ pꝰ contupiscencias
meas ñ eo. tam̃ adhui concupisco. ⁊ utiq ÷ͣ
et alius in carne. s quid: igit᷑ ip̃e ego. qi ego
in mente ego in carne. Non enim due nature
contrarie. s ex utroq unus homo. quia unꝰ
Mente non consentio legi peccati s tamen
nollem eẽt in membris meis lex ulla pec¬
cati. Qr gͦ nollẽ et tam̃. ẽ nõ qͦd uolo ago qr ꝯtu¬

Expanded text:
Cum, Seminatur corpus animale, resurget corpus spirituale . Modo ergo quando fervet mortis contentio, non quod volo ago: ex parte spiritualis, ex parte carnalis; ex parte meliore spiritualis, ex parte inferiore carnalis. Adhuc confligo, nondum vici: magnum mihi est non vinci. Nonpiscentiae non consentio, etsi post concupiscentias meas non eo; tamen adhuc concupisco: et utique etiam et alius in carne. Sed quid? Igitur ipse ego: quia ego in mente, ego in carne. Non enim duae naturae contrariae, sed ex utraque unus homo: quia unus Mente non consentio legi peccati: sed tamen nollem esset in membris meis lex ulla peccati. Quia ergo nollem, et tamen est; non quod volo ago: quia concu
Abbreviated transcription (Latin):
syon: inangłis et̾na in hominib captiua.
Non enim omnes illius ciuitatis ciues cap¬
tuu sunt.s qui inde pegrinantur. ipsi
captiui sunt. Homo ciuĩs. ẽ. ierłm s uenditꝰ
sub peccato factus. ẽ. peregͥnus. De ꝓpagi.¬
ne ipsius natum. ẽ genꝰ humanum. ⁊ im¬
pleuit t̾ras captiuitas syon. Stimꝰenim¬

Expanded text:
angelis aeterna, in hominibus captiva. Non enim omnes illius civitatis cives captivi sunt; sed qui inde peregrinantur, ipsi captivi sunt. Homo civis est Jerusalem, sed venditus sub peccato, factus est peregrinus. De propagine ipsius natum est genus humanum, et implevit terras captivitas Sion. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
u̾unt ⁊ implere ñ possunt. Non enĩm ig¬
noraturab eis quib conscripta. ẽ. S qm̃
in tantum nota. c̾ in quantum scͥpta legi¬
tur. ñ in quantum dilecta ꝑficit᷑ nicħ. ẽ.
aluid talib nisi litt̾a. que lict̾a ñ . ẽ. adurtͥx
legenuum s testis peccantium. ab eiꝰ gͦ
penam. s intellectui ꝑ ĩtĩciam copłati

Expanded text:
verunt, et implere non possunt? Non enim ignoratur ab eis quibus conscripta est: sed quoniam in tantum nota est, in quantum scripta legitur, non in quantum dilecta perficitur, nihil est aliud talibus nisi littera; quae littera non elegentium, sed testis peccantium. Ab ejus erpoenam, sed intellectui per justitiam copulati
Abbreviated transcription (Latin):
ne conflig̾e. Anforte metuumꝰ ea q̃ sequunt᷑.
Quod enim operor ignoro. non enu quod uo¬
lo hoc ago. s quod odi illud fauo. Ne forte ex
his u̾b̃. quisq consentire carnis coneupiscẽtie

Expanded text:
ne confligere? An forte metuimus ea quae sequuntur: ne confligere? An forte metuimus ea quae sequuntur: quod enim operor, ignoro; non enim quoduolo, hocago, sed quod odi, illud facio, ne forte ex his uerbis quispiam consentire carnis concupiscentiae
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃itale etiam corpꝰ erit sleq enim absurdum est
ut sit in illa uita et iã caro sp̃itał. si potuit. eẽ
in hat uita. in his qui carnalia adhuc sapiũt
etiam sp̃s ip̃e carnał Siogͦ ideo dix̃. ego autẽ
carnał sum. quia ñdum sp̃itale corpꝰ babebat.
apłc. sicut posset dic̾e. Ego autem mortuus sum.
titum. Itemq adiunxit. uenundatꝰ sub pec¬
cato. ne quisquam eum ñ dum redemptum
xp̃i sanguine existimet etiam hoc scđm illud
potest intelligi. quod ait Et nos pͥmitias sp̃s¬
adoptionem expectantes redemptionem
corporis nr̃i. Si enim scđ̾m boc se dicit ue¬
nundatum sub peccato quod adhuc non. ẽ
redemptum. a corruptione corpꝰ eiꝰ ł uenun¬
datum aliquando in prima transgressione
precepti ut haberet corpꝰ corruptibile ꝙ. aggͣ¬
telligi. etiam ut in sua ꝑsona ñ se solũ. sed
omnes aicipi uelit. qui se nou̾unc sp̃itali di¬
lectione. cum carnis affectione sine ꝯsensio¬

Expanded text:
spiritale etiam corpus erit. neque enim absurdum est, spiritale etiam corpus erit. neque enim absurdum est, ut sit in illa uita etiam caro spiritalis, si potuit esse in hac uita in his, qui adhuc carnalia sapiunt, etiam spiritus ipse carcarnalis sum; quia nondum spirituale corpus habebat Apostolus. Sicut posset dicere, Ego autem mortalis sum:titum. Item quod adjunxit, Venundatus sub peccato: ne quisquam eum nondum redemptum Christi sanguine existimet, etiam hoc secundum illud potest intelligi, quod ait, Et nos primitias adoptionem expectantes, redemptionem corporis nostri. si enim secundum hoc se dicit uenundatum sub peccato, quod adhuc non est redemptum a corruptione corpus eius, uel uenundatum aliquando in prima transgressione praecepti, ut haberet corpus corruptibile quod adgrtellegi, etiamsi in sua persona non sc solum, sed omnes accipi uelit, qui se nouerunt spiritali dilectione cum carnis affectione sine consensio
Abbreviated transcription (Latin):
quibus ignorancie tenebris sit sepultũ.
Et quod ait. ego autem uiuebam aliquando
sine lege. quid ait. nisi michi uiuere uidebar:
Et quod adiuntit. adueniente mandato
peccatum reuirit: quid est aliud quam emi¬
do contra datum p̾ceptum satis apparebat
admissum. Cum autem a nascentibus tra¬
hitur. tanquam mortuum sit latet. donec re¬
pugnans iustitie malum eius ꝓhibitione
sentiatur: cum aliud nbetur atq probat᷑.
alnd delectat. atq dominatur. T unc pecc̃m
unuscit. quod in noticiam pͥmi facti hominis
aliquando iam uixerat S quod sequitur
non ita expeditum ẽst. quomͦ de paulo possit
intelligi. Scimus enim inqͥd qm̃ lex spiritał ẽ.
scđm corpus hoc dicit: Adhuc enim erat in corꝑe
mortis huius. ñdum facto quodd alibi ait. semi¬
natur corpus auimale. surget corpus spirita¬
le. Tunc enim ex toto se id est ex utraq parte.
qua constat spiritalis homo erit. quando

Expanded text:
quibus ignorantiae tenebris sit sepultum. quibus ignorantiae tenebris sit sepultum. et quod ait: ego autem uiuebam aliquando sine lege, quid ait nisi \'uiuere mihi uidebar\'? et quod adiunxit: ad ueniente autem mandato peccatum reuixit, quid est aliud quam \'emido contra datum praeceptum satis apparebat admissum; cum autem a nascentibus trahitur, tamquam mortuum sit, latet, donec repugnans iustitiae malum eius prohibitione sentiatur, cum aliud iubetur atque adprobatur, aliud delectat atque dominatur; tunc peccatumiueseit, quod in notitia primum facti hominis aliquando iam uixerat. Sed quod sequitur non ita expeditum est, quomodo de Paulo possit intellegi. scimus enim, inquit, quia lex spiritalis est; secundum corpus hoc dicit? adhuc enim erat in corpore mortis huius nondum facto, quod alibi dicit: seminatur corpus animale, surgit corpus spiritale. tune enim extoto se, id est ex utraque parte, qua constat, spiritalis homo erit, quando
Abbreviated transcription (Latin):
eriᷤᷤ ad uintendum te. quia ille tecum. ẽ qͥ omina
suꝑat. Attende quid dicit apłc. Alente seruio
legi di carne autem legi petcati. Unde mente:
Quia displicet tͥ uita tua mala. Nñcarne: Quia
ñ desunt suggestiones ⁊ delectationes male. S
exꝙͦ eo mente coniung̾is dõ. uintis qͦ. in te nõ
uult sequi. Precessisti enim ex parte ⁊ ex parte
tardas. trahe te ipsum ad illum. qui te super¬
te tollit. Ponde quodam uetꝰtatis deprimeris
clama et dit Infelix ego bomo. quis me lib̾abiͣ
de corpore mortis huuis: Quis me liberabit
ab eo quo grauor: Corpus quod corrumpitur
omnes cupiditates male: Ut intelligas in
te penam tuam. In teex te ipso. ẽ. flagellũ
tuum. Sit rixa tua tetum. sit uindicat᷑ in re¬
bellem adu̾sus dm̃ ut ip̃e sibi sit bellũ. qui
pacem noluit habere cum deo Quod dixe.¬
rat. sine lege enim petcatum mortuum. ẽ.
ñ intelligamꝰ nͥ tamquam ñ sit. latet ñ ap¬
paret. penitꝰ urnoratur. Lamquam in nesuo

Expanded text:
eris ad vincendum te, quia ille tecum est qui omnia superat. Attende quid dicit Apostolus: Mente servio legi Dei; carne autem legi peccati. Unde mente? Quia displicet tibi vita tua mala. Unde carne? Quia non desunt suggestiones et delectationes malae; sed ex eo quod mente jungeris Deo, vincis quod in te non vult sequi. Praecessisti enim ex parte, et ex parte tardaris: trahe teipsum ad illum qui te sursum tollit. Pondere quodam vetustatis deprimeris; clama et dic: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? quis me liberabit ab eo quo gravor? corpus enim quod corrumpitur, omnes cupiditates malae? Ut intelligas in te poenam tuam: in te ex teipso est flagellum tuum; sit rixa tua tecum. Sic vindicatur in rebellem adversus Deum, ut ipse sibi sit bellum, qui pacem noluit habere cum Deo. Sed rat: sine lege enim peccatum mortuum est, non intellegamus nisi, tamquam non sit, \'latet, non apparet, penitus ignoratur\', tamquam in nescio
Abbreviated transcription (Latin):
concupisces: ñ eẽt mala legis p̃uaricato
nͥ ip̃a eẽt bona. Si enim non ec̃t bona:
ñ eẽt malum p̃uaricari rem malam
Quia uͦ malum ẽ eã p̃uaricari. gͦ bona. ẽ.
Quid tam bonum quam ñ concupisces:
nitores clamat Quiddicis manithee: Lexq̃
data. ẽ ꝑ moysen mala .ẽ. Mala. c̃ dicunt.
Dportentao frontẽ. Iudixisti semel mala.
audi apłm dicentem. lex quid sc̃a. ⁊ man¬
datum sc̃m ⁊ iustum ⁊ bonum Taces aliqͣn:¬
gͦ bonum. ẽ inquit. mͥ factum ẽ mors:
Absit. S peccatum ut appareat peccatum
ꝑ bonum mͥ oꝑatum . ẽ. mortem ⁊ hic per
bonum sic reum accꝰat. uta laude legis ñ
recedat ꝑ bonum mͥ inquit oꝑatum est
mortem. ꝑ quod bonumͦ mandatũ ꝑ qͦ
bonum: legem. Quomͦ operatum ẽ mor¬
tem: ut appareat peccatum.⁊ fiat supra
modum peccatum delinquens ꝑ man¬
datum. Iõ suꝑ modum quia q̃nͣ delin¬
quebat sine mandato minus erat. qñ
delinquit ꝑ mandatum excedit modũ.
Quando enim ñ ꝓhibetur quis: putat qi

Expanded text:
concupisces? Non esset mala legis praevaricatio, nisi ipsa esset bona. Si enim non esset bona, non esset malum praevaricari rem malam. Quia vero malum est eam praevaricari, ergo bona est. Quid tam bonum, quam Non concupisces? niatores clamat. Quid dicis, Manichaee? Lex quae data est per Moysen mala est? Mala est, dicunt. O portenta! o frontem! Tu dixisti semel, Mala: audi Apostolum dicentem, Lex quidem sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum. Taces aliqinquit, mihi factum est mors? Absit. Sed peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. Et hic, per bonum: sic reum accusat, ut a laude Legis non recedat. Per bonum mihi, inquit, operatum est mortem. Per quod bonum? Mandatum. Per quod bonum? Legem. Quomodo operatum est mortem? Ut appareat peccatum; ut fiat supra modum peccatum, delinquens per mandatum. Ideo, supra modum. Quando delinquebat sine mandato, minus erat: quando delinquit per mandatum, excedit modum. Quando enim non prohibetur aliquis, putat quia
Abbreviated transcription (Latin):
in angeł credimꝰ. quorum angłoꝵ ⁊ qͣli¬
tatem sꝑamꝰ. si ad quod uolumus ꝑueni¬
amus. Nuid enim aliud nob̾ ꝓmisit dñs. in
mortuorum ueq nubent neq uxores
ducent ñ enum incipient mori. s erunt
ãquales angeł dĩ. Dic̃ gͦ aliquis ⁊ uñ sciᷤ¬

Expanded text:
is esse credimus: quorum Angelorum aequalitatem speramus, si ad hoc quod volumus perveniamus. Quid enim aliud nobis Dominus promittmortuorum neque nubent, neque uxores ducent; non enim incipient mori, sed erunt aequales Ange
Abbreviated transcription (Latin):
carnales ł scłares. ⁊ erunt illiꝰ hominis per¬
ora nouissima quam erãt prima. Sic gͦ
habete lib̾um arbitͥum ut imploretis aux¬
ilium. Non estis in carne ⁊ hoc ex uirib
hic ñ. ẽ. eiꝰ. Non ergo se extendat nec se iac¬
tet ñ si arroget iurtutem ꝓpriam egena
⁊ uiciata natura. Si quis autem sp̃m xp̃i

Expanded text:
saeculares: et erunt illius hominis pejsaeculares: et erunt illius hominis pejora novissima quam erant prima . Sic ergo habete liberum arbitrium, ut imploretis auxilium. Non estis in carne, et hoc ex viribus ideantur. Non ergo se extendat, non se jactet, non sibi arroget virtutem propriam egena et vitiata natura. Si quis Spiritum Chri