comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum uͦ est: qd̾ plerũ¬
qz ideo patientes uidemur.
quia retribuere mala ñ possumꝰ.
S qui iccirco malum ñ retri¬
buit qr nequaqͣm ualet : pro¬
culdubio ut prediximꝰ patiens
ñ est: qr patientia mostensiõe¬
ñ inquiritur. sed in corde. Per
impatientie aut̃ uitium: ip̃a
uirtutũ mitrix doctrina dissi¬
patur. Scriptũ namq est. Boc¬
trina uiri: ꝑ pacientiã nosci

Expanded text:
ciendum vero quod plerumque ideo patientes esse videmur, quia retribuere mala non possumus. Sed qui idcirco malum non retribuit quia nequaquam valet, procul dubio, ut praediximus, patiens non est, quia patientia non in ostensione inquiritur, sed in corde. Per impatientiae autem vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam nosci
Abbreviated transcription (Latin):
cce etenim dicit. Cum au¬
dieritis prelia et seditio¬
nes: nolite t̾reri. Oportet pͥ
mum hec fieri: s nondum sta¬
tim finis. Pensanda sunt uer¬
ba redemptoris nr̃i: ꝑ que nos
aliud interiꝰ. aliud exterius
passuros denuntiat. Bella
quippe ad hostesꝑtinent:se¬
ditiones ad ciues. Ut ergo nos
indicet interiꝰ ex teriꝰq turba¬
ri: aliud nos fatetur abhosti¬
b. aliud a fr̾ib perpeti.

Expanded text:
cce enim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti.
Abbreviated transcription (Latin):
uscepit eo temꝑe xp̃a¬
nissimꝰ rex francoꝵ lu¬
uicus. uenerabłem archie¬
piscopum in magna gr̾am
et postulante papa ei cu̾lie
in om̃i libertate necessariam¬
nistrabat. Iam enĩ redditus
dñi cantuariensis iussi sunt
coꝵ in consiliis erat accept¬
simꝰ: principib regni ⁊ ee¬
clesiaꝵ patrib ad modum
miliaris. om̃ib ut dignum
erat: habebatur reuerẽdit
Quippe consilium thome
pectabłe. ut qͣsi iocunda soti¬
tas ut ionathe: opus zelans
iustitie ut phinees. Creste
tis eiꝰ inter alienigenas imie¬
penter conuersantis. ut ab in¬
digenis regni. ñ simpliciter
arthiep̃s: sed sanctus archi¬
p̃s nominaretur.

Expanded text:
uscepit eo tempore christianissimus rex Francorum Ludovicus venerabilem archiepiscopum in magnam gratiam, et postulante papa, ei cum suis in omni liberalitate necessaria ministrabat. Jam enim reditus domini Cantuariensis jussi sunt ancorum in consiliis erat acceptissimus, principibus regni et ecclesiarum Patribus admodum familiaris, omnibus ut dignum erat habebatur reverendus. Quippe consilium Thomae expetibile ut Chusi, jucunda societas ut Jonathae, opus zelans justitiam ut Phinees. Crescebtis ejus inter alienigenas innocenter conversantis, ut ab indigenis regni non simpliciter archiepiscopus, sed sanctus archiepiscopus nominaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
uosmet ip̃os. et fc̃i estisꝰ iuidices
cogitationũ miquarum :¬
mei dilectissimi. Nonne deis
elegit pauꝑes in hoc mundo
diuites in fide. et heredes res¬

Expanded text:
t ipsos et facti estis iudices cogitationum iniquarum amei dilectissimi nonne Deus elegit pauperes in hoc mundo divites in fide et heredes re
Abbreviated transcription (Latin):
x quib profecto om̃ib
alia iam factacernimꝰ:
alia in ꝓximo uentura for¬
midamus. Nam gent̾e super
gentẽ exurgere. eaꝵq p̾ssu¬
ram t̾ris insistere: plusiam
in nr̃is tribulatioꝵib. qͣm in
codicib legimꝰ. Qd̃ t̾re motꝰ
urbes innumeras subruat.
et aliis mundi partib scitis: qd̾
frequenter audiuimꝰ. Pestilẽ¬
tias sine cessatione patimur:
signa uͦ in sole et luna ⁊ stellis
adhuc aꝑte minime uidemꝰ.

Expanded text:
x quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia in proximo ventura formidamus. Nam gentem contra gentem exsurgere, earumque pressuram terris insistere, plus jam in nostris tribulationibus cernCodicibus legimus. Quod terrae motus urbes innumeras subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videm
Abbreviated transcription (Latin):
edemptor nr̃ p̾uidens
ex passione sua discipu.¬
loꝵ animos ꝑturbandos: eis
longe ante et eiꝰdem passio.¬
nis penam ⁊ resurrectionis
sue głam predixit: ut cum
morientẽ sic̃ predictum est
cernerent. etiã resurrecturũ

Expanded text:
edemptor noster, praevidens ex passione sua discipulorum animos perturbandos, eis longe ante et ejusdem passionis poenam et resurrectionis suae gloriam praedicit, ut cum morientem, sicut praedictum est, cernerent, etiam resurrecturum
Abbreviated transcription (Latin):
discedat omne lubricum. Iantasi
noctis decidat mentis reatus sub¬
ruat qͥcqͥd tenebris horridum
nox attulit culpe cadat. Ut
mane illud ultimũ qd̾ prestola¬
mur ceruui in lucẽ nõbis efflu¬
at dum hoc canore concrepat.

Expanded text:
Discedat omne lubricum Fantasma noctis decidat Mentis reatum subruat Quicquid tenebris orrida Nox adtulit culpe cadat Ut mane illut obtimum Quod prestolamus cernui In luce nobis effluat Dum hoc canora concrepat
Abbreviated transcription (Latin):
ancta anna a uirgini lc . ii.¬
tate sua: septem aimis uixe¬
rat cum uiro suo. Quo defũcto:
usq ad senilemetat̃e ꝑuenerat.
et senectute sc̃a expectãbat in¬
fantiam saluatoris: ut paruũ
uideret annosa. paruum cog¬
nosceret anicula: intrantẽ in
mundum saluatorem uideret
itura. Et in mascłino sexu: tͥa
ip̃a genera cõmendata sũt. Ip̃e
xp̃s puer natus est: exultent
pueri. contmentiam uouentes
puero. Ip̃e uͦ integritatẽ pue¬
ritie consecrauit: qui sue matri
fecunditatẽ attulit. ifirginitatẽ

Expanded text:
ancta Anna. A virginitate enim sua septem annos vixerat cum viro suo; quo defuncto usque ad senilem aetatem pervenerat, et in senectute sancta exspectabat infantiam Salvatoris; ut parvum videret annosa, parvum agnosceret anicula, intrantem in mundum Salvatorem videret itura . Et in masculino sexu tria ipsa genera commendata sunt. Ipse Christus puer natus est; exsultent pueri, continentiam voventes puero. Ipse vere integritatem pudicitiae consecravit, qui suae matri fecunditatem attulit, virginitatem
Abbreviated transcription (Latin):
mohiis que ad comp̾hensioñ
passion is ordine: sic̃ ꝓmis¬
mus disseramꝰ. Nam cũ uet¬
bis sacre orationis sue dñsa
clarasset: uerissime sibi at
dens unde eẽt qd̃ pati noles
et unde qd̃ uellet: depulsa
trepidatione infirmitats
et confirmata magnantis¬
tate uirtutis: rediit insen¬
tentiã dispositionis eteris
et seuienti diabło ꝑ miuss

Expanded text:
hensionem passionis ordine, sicut promisimus, disseramus. Nam cum verbis sacrae orationis suae Dominus declarasset verissime sibi atqdens unde esset quod pati nollet, et unde quod vellet; depulsa trepidatione infirmitatis, et confirmata magnanimitate virtutis, rediit in sententiam suae dispositionis aeternae, et saevienti diabolo per minis
Abbreviated transcription (Latin):
iud gͦ nntiauerunt so¬
rores eiꝰ: Dñe ecce quem
amas infirmatur. Non dixe¬
runt ueni. Amanti enĩ tan¬
tummodo: nuntiandũ fuit.
Non ause sunt dicere. ueni
et sana: ñ ause sunt dicere.
ibi iuibe: et hic fiet. Cur enĩ
ñ et iste. si fides illiꝰ centuri¬
onis in de laudatur: Ait enĩ.
Non sum dignꝰ ut intres sub
tectum meum: sed tantũ dic
uerbo. et sanabitur puer m̃s.
Nichil horum iste. s tantũmͦ
dñe ecce quem amas infirmat᷑.
Sufficit ut noueris: non enim
amas et de

Expanded text:
id ergo nuntiaverunt sorores ejus? Domine, ecce quem amas, infirmatur. Non dixerunt Veni; amanti enim tantummodo nuntiandum fuit. Non ausae sunt dicere Veni et sana. Non ausae sunt dicere: ibi jube, et hic fiet. Cur enim non hoc et iste, si fides illius centurionis, inde laudatur? Ait enim: Non sum dignus ut intres sub tectum meum; sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus . Nihil horum iste, sed tantummodo: Domine, ecce quem amas, infirmatur. Sufficit ut noveris, non enim amas, et de
Abbreviated transcription (Latin):
patri cũ filio dignare
ꝓmptus ingeri nr̃o refusus
pectori
lingua. mens.
sensus. uigor. confessionem
ꝑsonet.flammescat igne ca¬
ritas accendat ardor ꝓrimos.
Ca pater piissime. Capl̾m¬

Expanded text:
cum Filio, Dignare promptus ingeri Nostro refusus pectori. Os, lingua, mens, sensus, vigor, Confessionem personent, Flammescat igne charitas, Accendat ardor proximos. Praesta, Pater piissime,
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt xpristo apparente inglo¬
ria orbis terrarum haurite aquas
de fonte saluatoris sanctificauit
enim nunc omnem creaturam
xpristus deus noster. p̾ Magnificat¬

Expanded text:
ti sunt, Christo apparente in gloria orbis terrarum. Haurite aquas de fonte Salvatoris; sanctificavit enim nunc omnem creaturam Christus Deus noster. Ant. Christ
Abbreviated transcription (Latin):
dato dñs dicit. hoc est p̾ceptũ
meumut diligatis inuicẽ. nͥ
qr om̃e mandatũ de sola dilecti-¬
one est. et omĩa unũ preceptũ
sunt: Quia qͥcqͥd precipitur:
in solacaritate solidatur. Ut enĩ
multi arboris rami ex unara-¬
dice ꝓdeunt: sic multe uirtu¬
tes ex una caritate generantur.
Nec habet aliqͥd uiriditatis ra¬
mus boni oꝑis: si ñ manet in
radice caritatis. Tu aut̃

Expanded text:
dato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem ? nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt. Quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur. Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur: nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non remaneat in radice charitatis. Pra
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e ꝑtũlit in corꝑe suo:
suꝑ lignum. Cum supra ad
monẽ. nunc generalit̾ an¬
monet: ut etiã dñs ad ne¬
moriã reuocet. qͥd ꝓ illisdo
minus d̾s sustinuerit: m¬
mo totã eccłiam instriit.
qͥd ꝓ eiꝰ liberatione siuisant¬
tor ꝑtulerit. Non enĩ ait
pectata ur̃a. s etiã se addi¬
to qui peccata inqͥt nr̃a ip̃e
ꝑtulit in corꝑe suo: super

Expanded text:
pertulit in corpore suo super lignum, etc. Cum supra ad monem, nunc generaliter admonet, ut etiam domini sui memoriam revocet, quid pro illis Deus Dominus sustinuerit. Imo totam Ecclesiam instruat, quid pro ejus liberatione suus auctor pertulerit. Non enim ait: peccata vestra, sed etiam se addito, qui peccata, inquit, nostra ipse pertulit in corpore suo super
Abbreviated transcription (Latin):
onꝰ pastor ꝓ ouib suis am¬
mam suã posuit. ut ĩ sa¬
cram̃to nr̃o corpꝰ suũ ⁊ sangui¬
nem uerteret: et oues qͣs redi¬
merat carnis sue alimento sa¬
ciaret. Ostensa nõbis est fr̃es¬
de contemptu mortis uia qm se¬
quamur: apposita forma cui
impͥmamur. Primũ nobis est
exteriora nr̃a misericorditer
ouib eiꝰ impendere: postremũ
uͦ si necesse sit etiã mortẽ nr̃am
ꝓ eisdem ouib ministrare. A
pͥmo aut̃ hoc mnmimo: ꝑueni¬
tur ad postremũ maius. R¬
ed cum incomparabilit̾
longe sit melior anima
qua uiuimꝰ. a t̾rena substan¬
i tia qm exteriꝰ possidemus:

Expanded text:
Bonus pastor pro ovibus suis animam suam posuit, ut in sacramento nostro corpus suum et sanguinem verteret, et oves quas redemerat, carnis suae alimento satiaret. Ostensa nobis est de contemptu mortis via quam sequamur, apposita est forma cui imprimamur. Primum nobis est exteriora nostra misericorditer ovibus ejus impendere; postremum vero, si necesse sit, etiam mortem nostram pro eisdem ovibus ministrare. A primo autem hoc minimo pervenitur ad postremum majus. ed cum incomparabiliter longe sit melior anima qua vivimus terrena substantia quam exterius possidemus,
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝓ nõbis. et gaudes: qr
ꝓ te mortiuis est xp̃s. Attẽde
qd̾ sequitur. Relinquens uob̾
exemplum. ut sequamini ue.¬
stigia eiꝰ. Exemplum tribulo¬
tionum. ñ delitiaꝵ: contu¬
uulnerum: et mortis. In¬

Expanded text:
est pro nobis, et gaudes, quia pro te mortuus est Christus. Attende quod sequitur: Relinquens nobis exemplum, ut sequamini vestigia ejus. Exemplum tribultionum non deliciarum, contuvulnerum
Abbreviated transcription (Latin):
dolus more eiꝰ. Notandũ attentiꝰ
qͣm sumine conditionẽ seruoꝵ
glorificet: qͦs benefacientes et
absq culpa uapulatos. a dñis
crudelib et imꝓbis. imitatores
ẽẽ dñice passionis affirmat.

Expanded text:
lum, etc. Notandum attentius quam summe conditionem servorum glorificet, quos benefacientes, et absque ulla culpa vapulantes a dominis crudelibus et improbis imitatores esse Dominicae passionis affirmat.
Abbreviated transcription (Latin):
stor relictis nonagintanui
re unam que errauerat.
imposuerit in humeris sue
gaudens: hoc ĩta beatꝰ peans
p̾misit dicens. Qui pecatił
ip̃e portauit in corꝑe su. su
redimere uõluit: ut le

Expanded text:
nonaginta novem venit unam quae erraverat. imposuerit in humeros suos gaudens, hoc istic beatus Petrus praemisit, dicens: Qui peccata nostra ipse portavit in corpore suo super redimere
Abbreviated transcription (Latin):
ea de causa a patrib uo
one mundi nasci corꝑaliter
uoluit. ꝓdiens ex uirginis
utero: qui erat in patris im¬
perio. Cuiꝰ suscepte carnis
causa: hec est. Post qͣm enĩ
inuidia diabłi parens ille
primꝰ spe seductus inani ce¬
cidit: confestim exul et per¬
ditus in om̃i genere suo radice
malitie et peccati traduxit.
Crescẽbatq in malum uehem̃¬
tius om̃e genꝰ mortalium: dif¬
fusis ubiq scẽlerib. et qd̾ est
nequius om̃ium cultib ydolo¬
rum.

Expanded text:
ea de causa a Patribus vo redemptione mundi nasci corporaliter voluit, prodiens ex Virginis utero, qui erat in Patris imperio: cujus susceptae carnis causa haec est: Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul et perditus in omni genere suo, radicem malitiae et peccati transduxit: crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium, diffusis ubique sceleribus, et, quod est nequius, omnium cultibus idolorum.
Abbreviated transcription (Latin):
um suꝑpositũ fuisset.
adhuc lex ueluti tarda ⁊ gr̃a¬
uis iaceret in t̾ra iudaica: et
gustiis. Nisi eungłium in qͣm
datũ eẽt: lex necessaria oĩno
ñ eẽt. Hoc aut̃ lex oꝑabat᷑

Expanded text:
um superpositum fuisset adhuc lex veluti tarda, et gravis jaceret in terra Judaica, et gustiis. Nisi Evangelium, inquam, datum esset, lex necessaria omnino non esset. Hoc autem lex operabatur
Abbreviated transcription (Latin):
diabło mittẽbatur ad mulie¬
rem sp̃ũ suꝑbie decipiendam:
immo ip̃e in serpente diabo¬
lus ueniebat. qui genꝰ huma¬
num deceptis parentĩb pri¬
mis: immortalitatis gła nu¬
daret. Quia gͦ mors intrauit
ꝑ feminam: apte rediit et
uita ꝑ feminam. Illa adia

Expanded text:
ttebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis gloria nudaret. Quia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a dia
Abbreviated transcription (Latin):
Uere
langores nostros ipse tu¬
lit etͥ infirmitates nostras ipse
porta uit. Cuius. R Ecce.
ibera uit dominus pauperem
a potente et mopem cui non erat

Expanded text:
ere languores nostros ipse tulit, et infirmitates nostras ipse portavit. Cujus. Ant. Liberavit Dominus pauperem a potente, et inopem cui non erat
Abbreviated transcription (Latin):
dhec heata agnes dixit.
Si filium tuũ qͣmuis mi¬
quo amore uexatũ. tam̃ uiuen¬
tem homine recusaui. hominẽ
utiq qui est et rationis capax.
qui et audire et uidere et palpa¬
re et amblare potest. et flore lu¬
cishuiꝰ cum bonis ꝑfrui. siergo
hunc causa amoris xp̃i nulla
possum ratione respicere. qͦmͦ
possum ydola muta et surda
it sine sensu et sine anma co¬
lerere. et ad miuriam summi
deiceruices meas uanis lapidi
sultum infantie tue. et adhuc
te deos blasphemantẽ iccir¬
co differo: qr annos tuos infra
sensum aspitio. Noli gͦ temet¬
ip̃am despicere: nt motꝰ deoꝵ ĩ¬
curras.

Expanded text:
Ad haec beata Agnes respondit: Si filium tuum, quamvis iniquo amore vexatum, tamen viventem hominem recusavi: hominem utique qui est rationis capax, qui et audire, et videre, et palpare, et ambulare potest, et fulgore lucis hujus cum bonis perfrui: si ergo hunc causa amoris Christi nulla possum ratione respicere; quomodo possum idola muta et surda, et sine sensu et sine anima colere, et ad injuriam summi Dei cervicem meam vanis lapidibebere consultum infantiae tuae, et adhuc te deos blasphemantem idcirco differo, quia annos tuos infra sensum aspicio. Noli ergo temetipsam ita despicere, ut motus deorum incurras.
Abbreviated transcription (Latin):
pus assit sordidum nec torpor
instet cordium nec criminis
contagio tepescat ardor spiritꝰ.
b hoc redemptor q̃s reple tu¬
o nos limme ꝑ qd̃ dierumcir¬
culis nullis ruamur actibus.

Expanded text:
pus adsit sordidus, Ne torpor instet cordium, CXX Et criminis contagio Tepescat ardor spiritus. Ob hoc Redemtor quesumus Reple tuo nos munere, Per quod dierum circulis Nullis ruamur actibus.
Abbreviated transcription (Latin):
i aut feminam pe¬
ꝑisset mulier: immũda
fieri iussa est quatuordecim
diẽb. et sexaginta ⁊ sex diẽb¬
aliis a templi ingressu suspen¬
di. donec octogesimo natiui¬
tatis die que diespurgatioĩs
uocabatur. illo se suamq sõbo¬
lem cum hostiis sanctificatura
ueniret: ac sic demũ ad tho¬
rum uiri libera redire dẽb̾et.
tius uerba legis que ꝓposumiꝰ.
et uidebimꝰ aꝑtissime qͣmbe¬
atissima dei genitrix et ꝑpe¬
tua uirgo maria. simul cũ
filio quẽ genuit: ab omni
fuerit legis sũbiectione liber.¬
rima. Cum enĩ dicat lex mu¬
lierem que suscepto semmne
peꝑisset immundam decer¬
ni: et ꝑ longa temꝑa simul
cũ ꝓle qͣm genuisset oblatis
uictimis debere mundari:
patet ꝓfecto qr illam q̃ sine
uirilis susceptione semiis
uirgo peꝑit. una cum filioqͥ
natus est ei. neq immundã
describit. neq ꝑ hostias sali¬
tares docuit ẽẽ mundandan
s sĩc̃ dñs ac saluator nr̃ qui

Expanded text:
i autem feminam peerisset mulier, immunda fieri jussa est quatuordecim diebus, et sexaginta sex aliis diebus a templi ingressu suspendi, donec octogesimo nativitatis die, quae dies purgationis ejus vocabatur, illa se suamque sobolem hostiis sanctificatura veniret, ac sic demum ad torum viri libera redire deberet. tius verba legis quae proposuimus, et videbimus apertissime quam beatissima Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legis subjectione liberrima. Cum enim dicat lex, mulierem quae suscepto semine peperisset, immundam decerni, et per longa tempora simul cum prole quam genuisset oblatis victimis debere mundari, patet profecto quia illam quae sine virilis susceptione seminis virgo peperit, una cum Filio qui natus est ei, neque immundam describat, neque per hostias salutares doceat esse mundandam. Sed sicut Dominus ac Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
sũb lege: ut eos qui sub lege
erant redimeret. ut adopti¬
onem filioꝵ reciꝑemꝰ: itaetiã
beata cei genitrix illiꝰ quesin¬
gular priuslegio supra legẽ
fuit: ꝓ ostendendo tam̃ humu¬
litatis exemplo. legalib sub¬
di ñ refugit institutis: iuxta
illud uiri sapientis. qͣrad mas¬

Expanded text:
sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; ita etiam beata genitrix illius, quae singulari privilegio supra legem fuit, pro ostendendo tamen humilitatis exemplo, legalibus subdi non refugit institutis: juxta illud viri sapientis: Quanto mag
Abbreviated transcription (Latin):
erum creator optime rector¬
q noster aspice nos a quiete noru
mersos sopore libera. Se sc̃e
xp̃e poscimꝰ ignosce tu crimi
ides malũ qd̾ gessimꝰ occũ¬
ta nr̃a pandimꝰ preces gemẽ¬
tes fundimꝰ dimitte qd̾ pas¬
cauimus.

Expanded text:
erum Creator obtime. Rectorque noster aspice, Nos a quiete noxia Mersos sopore libera. Te Christe sancte poscimus, Ignosce tu criminVides malum quod gessimus, Occulta nostra pandimus, Preces gementes fundimus, Dimitte quod peccabimus.
Abbreviated transcription (Latin):
unum in radice dilectionis.
Qualiter ista dilectio sit te¬
nenda:ip̃e insinuat qui i
plerisq scripture sue sent̾e¬
tiis. et amicos iubet diligi
in se: et mimicos diligiꝓpt̾
se. Ille enĩ ueraciter carita¬
tem habet: qui et amicum
diligit in deo: et inimicum

Expanded text:
dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tirco possessio anime ĩuir¬
tute pacientie ponitur: quia
radix om̃ium custosq uir¬
tutum pacientia est. ꝑͦ paci¬
entiam uero possidemꝰ aĩas no¬
stras. qr dũ nobis ip̃is dñari
discimꝰ: hoc ip̃m incipimꝰ pos¬
sidere qd̃ sumꝰ. Pacientia uero

Expanded text:
circo possessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patient
Abbreviated transcription (Latin):
am beel quidem: ip̃e l̾e
est baal. zebub aut̃: mus¬
cauecatur. Nec iuxta quedam
mendosa exemplaria. uel .I. lit¬
tera uel .d. in fine est nominis
legenda: s.b. Beehzebũb ergo
baal musca. idest uir muscaꝵ
siue habens muscas int̾pretat᷑:.
ob sordes uidelicet immolaticii
cruoris. ex cuiꝰ spurcissimo ri¬
tu uł nomine: principem demo¬
moꝵ cognominabant. Et alii
temptantes signum de celo queᷤ¬
rebant ab eo:uel in more he¬
lye ignẽ de sublimi uenire cu¬
piebant. uł in similitudine.¬
samnuelis temꝑe estiuo mugire
tonitrua. choruscare fulgura.
ym̃bres ruere: qͣsi ñ possent et
illa cãlumpniari et dicere. ex oc¬
cultis et uariis aeris passioni-¬
bus: hoc accidisse

Expanded text:
am Beel quidem ipse est Baal. Zebub autem, musca vocatur. Nec juxta quaedam mendosa exemplaria, l littera vel d in fine est nominis legenda, sed b. Beelzebub ergo Baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas, interpretatur. Ob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant. Et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo. Vel in morem Heliae, ignem de sublimi venire cupiebantSamuelis tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere . Quasi non possint et illa calumniari, et dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse
Abbreviated transcription (Latin):
roducit enĩ ieiunãdo
libido castimoniam:
suꝑbia humilitatẽ. sobri¬
etas parcitatẽ. Hii enmmi
num deo spirant. uͭ. Unde
mam largitus est nõbis do¬
minꝰ: ut hiuꝰ temꝑis spatio
in morem totiꝰ creature cõcu
piscamꝰ uirtutũ germina
ut in die pasche fructũ usti¬
tie ꝓferamꝰ .iiͭi. Hoc aut̃ qͣ¬
dragenario uumiero se ip̃e
dñs ih̾c exercuit: ñ ut pro¬
fectum ip̃e caꝑet. s ut pro¬
fectum nõbis salutis osten¬
deret. Nec enĩ erat in illo
spina peccati:que u̾tere¬
tur in florem.Tu aut̃. a

Expanded text:
roducit enim jejunando libido castimoniam, superbia humilitatem. sobrietas parcitatem. Hi enim sunum Deo spirant. Unde ait mam largitus est nobis Dominus, ut hujus temporis spatio in morem totius creaturae nunc concipiamus virtutum germina, ut in die Paschae fructum justitiae proferamus. Hoc autem quadragenario numero se ipse Dominus exercuit, non ut profectum ipse caperet, sed ut profectum salutis nobis ostenderet. Nec enim erat in illo spina peccati, quae verteretur in florem; ipse
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ in fimicłis uani¬
tatis: et qͣsi uincłm plaustri
peccatum. qui dicitis festinet
et cito ueniat opus eiꝰ ut uide¬
amus. et appropiet et ueniat
consilium sci ifrł: et sciemus

Expanded text:
iniquitatem in funiculis vanitatis, et quasi vinculum plaustri peccatum. Qui dicitis: Festinet, et cito veniat opus ejus, ut videamus: et appropiet, et veniet consilium sancti Israel, et sciemus
Abbreviated transcription (Latin):
tem: qͥ iustificatis impium ꝓ
mimerib. et iustitiam iusti
aufertis ab eo. Propt̾ hoc sic̃
deuorat stipulam et ligna ig¬
nis. et calor flamine exurit:
sic radix eoꝵ quasi faiuilla e¬
rit. et germen eoꝵ ut puluis
ascendet. Abiecerunt enĩ le-¬
gem dñi exercituũ: et ẽloqͥ¬
um scĩ ifrł blasphemau̾unt.

Expanded text:
catis impium pro muneribus, et justitiam justi aufertis ab eo. Propter hoc, sicut devorat stipulam lingua ignis, et calor flammae exurit; sic radix eorum quasi favilla erit, et germen eorum ut pulvis ascendet. Abjecerunt enim legem Domini exercituum, et eloquium sancti Israel blasphema
Abbreviated transcription (Latin):
am piscatorem pesrlal
matheum uͦ thelonea¬
rium scimꝰ. Et post conus¬
sionem suam ad piscationem
petrus rediit: maths uero
ad thelonei negottum non
resedit. qr et aliud est uictũ
ꝑpiscatione querere: aliud
thelonei lucris pecunias au¬
geri.Sunt enĩ pleraq ne

Expanded text:
am piscatorem Petrum, Matthaeum vero telonearium scimus; et post conversionem suam ad piscationem Petrus rediit, Matthaeus vero ad telonei negotium non resedit , quia aliud est victum per piscationem quaerere, aliud autem telonei lucris pecunias augere. Sunt enim pleraque ne
Abbreviated transcription (Latin):
transeat pudor sit ut dilu¬
culum fides uelut meridies
crepuscłm mens nesciat.
rora cursus ꝓuehit aurora
totus ꝓdeat in pr̃e totꝰ filiꝰ
et totus in uerbo pat̾¬

Expanded text:
transeat. Pudor sit, ut diluculum; Fides, velut meridies: Crepusculum mens nesciat. Aurora cursus provehit, Aurora totus fulgeat: In Patre totus filius, Et totus in Verbo Pat
Abbreviated transcription (Latin):
mancipatum. Adest ysaac
patri quidem etate dissimi¬
lis: sed fide ac deuotione eqͣ¬
lis .uͭ. Adest in qͣm ysaac qͥ
si qͥd pater disponeret: ipse
fieri libenter optaret. Ita
enĩ filius paruit patri. ut
pater diume obtemperaret
iussiomi: ut de consensu fi¬
lii pater securus existeret.
et uoluntati pr̃is sese filiꝰ
manciparet. IiͭI. Erat enĩ
mutrisq animus imꝰ: par
sensus. et similis circa de um
effectꝰ: ut generositatẽ pr̃is
in filium tranffusam conspi¬
ceres.⁊ innocentiam filii pa¬
tri ñ deesse uideres. ut et pa¬
terne fidei par ticeps filius
extitisset: et simplicitate si¬
lii patris sublimitas redũda¬
ret

Expanded text:
accipere. Adest Isaac patri quidem aetate dissimilis, sed fide ac devotione aequalis. Adest, inquam, Isaac, qui si quid pater disponeret, ipse fieri libenter optaret. Ita enim filius paruit patri, ut pater divinae obtemperaret jussioni: ut de consensu filii pater securus existeret, et voluntati patris sese filius manciparet. Erat enim in utrisque unus animus, par sensus, et similis circa Deum affectus, ut generositatem patris in filium transfusam conspiceres, et innocentiam filii patri non deesse videres, ut et paternae fidei particeps filius existeret, et simplicitate filii patris sublimitas redundaret
Abbreviated transcription (Latin):
aluator noster
dilectissimi hodie natꝰ
est: gaudeamꝰ. Neq enim lo¬
cum fas est ẽẽ tristitie: ũbi
natalis est uite. que cõsump¬
to mortalitatis timore: inge¬
rit nõbis de ꝓmissa eterni¬
tate letitiam. Nemo ab huiꝰ
alacritatis participatione:
secernitur. Una cunctis leti¬
tia cõmunis est ratio: quia
dñs nr̃ peccati mortisq destruc¬
tor. sic̃ nlłm a reatu liberum
repperit:ita liberandis om̃i¬
b uenit. Exultet sanctꝰ: qr¬
appropinquat ad palm̃a. Gau¬
deat peccator: qr inuitatur
ad ueniam. Anietur gen¬
tilis: qr uocatur ad uit᷑a. R

Expanded text:
alvator noster, dilectissimi, hodie natus est, gaudeamus. Neque enim locum fas est ibi esse tristitiae, ubi natalis est vitae; quae consumpto mortalitatis timore, nobis ingerit de promissa aeternitate laetitiam. Nemo ab hujus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae communis est ratio: quia Dominus noster, peccati mortisque destructor, sicut nullum a reatu liberum reperit, ita liberandis omnibus venit. Exsultet sanctus, quia propinquat ad palmam. Gaudeat peccator, quia invitatur ad veniam. Animetur gentilis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
furore: quẽ natũ cẽlitꝰ
non credit. Ad sinꝰ matrum:
militu cogit castra. Inter
ubera: arcem pietatis oppug¬
nat. In tenerisꝰ uberib. ferrũ
durat. Lac fundit: ante qͣm
sangume.Bat ante mortem
sentire: qͣmd

Expanded text:
furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam
Abbreviated transcription (Latin):
xponendo gͦ qd̾ dixit.
figurate sẽ loqui nino¬
tuit: quatmꝰ uos certos redde¬
ret. cum uõbis nr̃a fragĩlitas
uerboꝵ illiꝰ figuras aperiret.
Quis mͥ unqͣm crederet. si spi¬
nas diuitias interp̾tari uo¬
luissem: maxime cũ ille pun¬
gant. iste delectent: Et ta¬
men spine sunt: qr cogitati¬
onum suaꝵ punctionib mẽ¬
tem lacerant. Et cũ usq ad
peccatum ꝑtrãhunt: quasi
inflicto uulnere cruentant.

Expanded text:
xponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant.
Abbreviated transcription (Latin):
e morte pretiosa mar¬
tyrum xp̃i innocentũ
mors est designata. Qd̾ enim
paruuli occisi sunt: signifi¬
cat ꝑ humilitatis meritum
ad martyrii ꝑuemendum
glam. Et qr nͥ conuersus
fuerit qͥs. et effectus ut par¬
uiluis: ñ possit aĩam dare ꝓ

Expanded text:
e morte pretiosa martyrum Christi innocentium mors est designata. Quod enim parvuli occisi sunt, significat per humilitatis meritum ad martyrii perveniendum gloriam, et quia nisi conversus fuerit quis, et effectus ut parvulus, non possit animam dare
Abbreviated transcription (Latin):
tum leuas in aer̾a.
imersa limp̃ħis
impͥmens subuecta celis irrogãs
ut stirpe una ꝓdita diuersa ra¬
piant loca.
argire cunctis
seruulis qͦs mundat unda san¬
gumis nescire lapsus criminũ
nec ferre mortis tedium. Ut
culꝑa nullum depͥmat nullũ
le uet iactantia elisa mens ne
concidat elata mens ne corruat.

Expanded text:
tim lebas in aere. Dimersa limfis imprimens, Subvecta celis inrogans, Ut stirpe una prodita Diversa rapiant loca. Largire cunctis servulis, Quos mundat unda sanguinis, Nescire lapsum criminum Nec ferre mortis tedium. Ut culpa nullum deprimat, Nullum lebet iactantia, Elisa mens ne concidat, Elata mens ne corruat.
Abbreviated transcription (Latin):
sioni deditus agnus in cruce leuatur im¬
molandus scipite.
ic acetum fel.
harundo sputa clauis lancea mi¬
te corpꝰ ꝑforatur sanguis unda
ꝓfluit t̾ra pontus astra minidꝰ
quo lauantur flumine. Ori

Expanded text:
sioni deditus agnus in crucis levatur immolandus stipite. Hic acetum fei harundo sputa clavi lancea. mite corpus perforatur, sanguis, unda profluit. terra pontus astra mundus quo lavantur flu
Abbreviated transcription (Latin):
nus natus est in terris ut ste p̃ha¬
mis nascere tur in ter ris¬
ingressus est dommus mundum ut
ste phanus
ingredere tur in

Expanded text:
stus in terris, ut Stephanus nasceretur in coelisIngressus est Dominus mundum, ut Stephanus ingrederetur in
Abbreviated transcription (Latin):
mus celebrare. Et ideo rogo
et moneo: ut qͣntum possumꝰ
cũ dei adiutorio aboremꝰ. ut
in illo die cũ sincera et pura
conscientia. mundo corde. et
casto corꝑe. ad altare dñi pos¬
simꝰ accedere: et de corꝑe uel
sangume eiꝰ. ñ ad iuditiũ sed
ad remedium anime nr̃e:

Expanded text:
celebrare. et ideo rogo et admoneo, in quantum possumus, cum dei adiutorio laboremus, ut in illa die cum sincera et pura conscientia, mundo corde et casto corpore ad altare domini possimus accedere et corpus uel sanguinem eius non ad iudicium, sed ad remedium
Abbreviated transcription (Latin):
otum qͥdem dilectissi.¬
mi paschale sacram̃tũ
enuangłica nobis narratio p̾¬
sentauit : et ita ꝑ aurem car¬
nis penetratꝰ est m̃tis auditus.
ut nemini nr̃m rerũ gestaꝵ
ymago defucrit: cũ diuinitꝰ
inspirate tertꝰ hystorie eui¬
citatꝰᷤ

Expanded text:
otum quidem, dilectissimi, paschale sacramentum evangelica nobis narratio praesentavit, et ita per aurem carnis penetratus est mentis auditus, ut nemini nostrum rerum gestarum imago defuerit; cum divinitus inspiratae textus historiae evicitatus.
Abbreviated transcription (Latin):
plena. dñs tecum: benedicta
tu in mulierib. Que salu¬
tatio qͣntum humane con¬
suetudini maudita: tantũ
est beate marie dignita¬
ti congrua. Uere etenĩ grã
erãt plena.cui diumno mun̾e
collatum est: ut pͥma inter fe
aspectu simul et affatu meru¬
it ꝑfrui: que angłicam studu¬
it uitam imitari.

Expanded text:
plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Quae salutatio quantum humana consuetudine inaudita, tantum est beatae Mariae dignitati congrua. Vere etenim gratia erat plena, cui divino munere collatum est, ut prima inter femaspectu simul et affatu meruit perfrui, quae angelicam studebat vitam imitari.
Abbreviated transcription (Latin):
siuł obtulerunt magi domino aurum
thus et mirram alleluya. euouae.¬
A ¶aria et flumina benedicite do¬
mino hymnum dicite fontes domino

Expanded text:
s, obtulerunt magi Domino, aurum, thus et myrrham, alleluia. Ant. Maria et flumina, benedicite Domino, hymnum dicite, fontes, Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
proxiii portat. ut tamen
tatitus doleat. et tempꝰ digne
retributionis querit : pariẽ¬
tiam ñ exhibet. sed ostendit.
Scriptum quippe est. Caritas
toleret. Benigna est: ut ip¬
sos etiam qͦs portat amet.

Expanded text:
proximi portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostentat. Scriptum quippe est: Charitastoleret, benigna vero est, ut ipsos etiam quos portat amet.
Abbreviated transcription (Latin):
nte eoꝵ ocłos cecus lumen
recepit. ut qui celestis my¬
sterii uerbai caꝑent: eos ad
fidem celestia facta solidarent.
S miracła dñi et saluatoris
nr̃i sic accipienda sunt fratres
mei: ut et in ueritate credan
tur facta. et tamen ꝑsignifi
rium aliud locuntur.

Expanded text:
 oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidarent. Sed miracula Domini et Salvatoris nostri sic accipienda sunt, fratres charissimi, ut et in veritate ctur facta, et tamen per signirium aliquid loquuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
essate gͦ ab hiis erroribus.
et sic̃ scriptũest que sursũ
sint sapite. ñ que suꝑ terram:
ut suꝑstitiones fidei nr̃e contͣ¬
rias repudiantes. dum ea que
deo sunt placita facitis: etiam

Expanded text:
essate ergo ab his erroribus, et, sicut scriptum est, Quae sursum sunt sapite, non quae super terram : ut superstitiones fidei nostrae contrarias repudiantes, dum ea quae Deo placita sunt facitis, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
assumptionem. idest precepta
dans aplis: que uel hic uel in
euuangłio leguntur. Est gͦ
sensus. Scripsi ergo de ĩhesu a
temꝑe quo cepit signa facere.
et docere:usq i diem qua iis¬
dem consummatis. unde uenerat
ediit.Per dies quadraginta
parens eis:et loquens de reg¬

Expanded text:
assumptionem, id est, praecepta dans apostolis, quae vel hic vel in Evangeliis leguntur. Est ergo sensus: Scripsi de Jesu a tempore quo coepit signa facere et docere usque in diem qua, eisdem consummatis, unde venerat rediit. Per dies quadraginta apparens eis, et loquens de reg
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ueterrs pasche sacra¬
menta eatenꝰ obseruata cõsumm¬
mauit. ac noui deinceps obser¬
uanda discipłis sacramenta cõ-¬
tradidit. egressirs in montẽ
oliueti.tentus est auideis: et
mane crucifixus. Ip̃a nos die
a demoniaca dñatione redemit:
quia antiquus ille hebreoꝵ
ppłs ꝑ imimolationẽ agni iu¬
gum egiptie seruitutis ab¬
iecit:

Expanded text:
sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis abjecit
Abbreviated transcription (Latin):
affatim absit libido sordidãs
om̃isq actus noxius.
feda sit uł lubrica compago
nr̃i corꝑis ꝑ que auerni ig¬
nib ip̃i crememur acrius.
ras. Quo carnis actuexu
les effecti ip̃i celibes ut presto¬
lamur cernui melos canamꝰ¬
emo est qui
nesciat in principio ho¬
minem sic a deo plasmatum
ut instrueretur prudentia.¬
et consilio informaretur:¬
et rationis capax duna ꝓ¬
uidentia redderetur. Instru¬
eretur inqͣm prudentia. qͣ
hostis calliditat̾e uitaret:
consilio quo salutaria ⁊ rec¬
ta perqͥreret. ratione: qͣ
deo genitori parendum eẽ
cognosceret. Tu aut̃.¬

Expanded text:
ido sordidans Omnesque actus noxius. Ne feda sit vel lubrica Compago nostri corporis, Per que aberni ignibus Ipsi crememur acrius. ras. les, Effecti ipsi coelibes, Ut praestolamur cernui, Melos canamNemo qui nesciat principio hominem sic a Deo plasmatum ut instrueretur prudentia, consilio formaretur, rationis capax, divina providentia redderetur. Instrueretur, inquam, prudentia qua hostis calliditatem vitaret; consilio, quo salutaria ac recta perquireret; ratione, qua Deo genitori parendum esse cognosceret. Ete
Abbreviated transcription (Latin):
tio foueri. aut iniuria uexa¬
ri necesse est. Nec en mi aliud¬
est homo: qͣm corꝑis animiq
concretio .iii. Hec enim duo
qͣntum diffinitionib differ̃t:
tantũ homnĩẽ dumiungunt᷑
efficiunt. Ut enĩ in uita se¬
parari ñ possunt: ita nũqͣm
boni maliq merito seꝑant᷑.
t enimñ¬
potest acõrꝑis bonis
aninus separari: ita ab ani¬
mi malis corpus non potest
dissotiari. Si enĩ in dei iudi¬
tio utreq substantie aut
supplitio aut premio expur¬
gentur: cur ñ in isto secũlo
pariter aut mestitia. aut
letitia ꝑfruuntur: n.U
de tͥ xp̃iane excusatio nulła
est: qui post ser uitutẽ libe¬
ratus es. post captiuitate
redemptus. post uexatio¬
nem curatus: post interitũ
restitutus. Habes in moni¬
tis que exerceas: hãbes exem¬
p̃la que timeas. iiͭi. Adam
enĩ nec fallatiam diabłi no¬
rat: nec decepti cuiꝰ qͣm casũd¬
flerat. qui qͥdem forsitan pos¬
set euãdere: nͥ pͥor cum hoste

Expanded text:
cio foveri, aut injuria vexacio foveri, aut injuria vexari necesse est. Nec enim aliud homo est quam corporis animique concretio. Haec enim duo quantum diffinitionibus differunt, tantum hominem dum junguntur efficiunt. Ut enim in vita separari non possunt, ita nunquam boni malique merito separantur. Ut enim nopotest a corporis bonis animus separari, ita ab animi malis corpus non potest dissociari. Si enim in Dei judicio utraeque substantiae aut supplicio aut praemio expurgentur, cur non et in isto saeculo pariter aut moestitia aut laetitia perfruantur? Unde tibi, Christiane, excusatio nulla est, qui post servitutem liberatus es, post captivitatem redemptus, post vexationem curatus, post interitum restitutus: habes in monitis quod exerceas, habes exempla quae timeas. Adam enim nec fallaciam diaboli notat, nec decepti cujusquam casum defleverat. Qui quidem forsitan posset evadere, nisi prior cum hoste
Abbreviated transcription (Latin):
colloquitur. ueniam cogitat:
qui causam contempte legis
inicusat.¬
biurgat culpam: ut
possit retribuere ueniã.
ut quos formare instruendo
ñ potuit: eos possit confitẽ¬
do purgare. Accipiunt indumũ¬
ta pellicia: ut qui confessi delic¬
tum iam fuerant. ueniam cultꝰ
humilitate ꝑciꝑent .iͭ. Ostẽ¬
dit dñs quib officiis possint
delicta purgari: ostendit cõ¬
fessione et deformitate cultꝰ.
ueniam posse facillime impe.¬
trare. Ut enĩ continnatia est
celare qd̾ deo teste cõmiseris:
sic ꝑicł̾osum est si splendore
cultus animi innocentiam
mentiaris. iiͭi. Nemo itaq.
nemo peccatoꝵꝰ uicia desꝑa¬
taletitia contegat: ne mo
infecto delictis auimo. dissi¬
mulationis uirus infundat.
Antm uicia: corꝑis merore
monstrentur.¬
iuexatus est animus
lugeat corpus: qm̃¬
quotiems corpus in causa est:a¬
nimus mestitia condolescit.
Certe quale est corꝑisuicia
sine anuni compassione esse
ñ posse: tale est animiuicia

Expanded text:
colloquitur. Veniam cogitat, colloquitur. Veniam cogitat, qui causam contemptae legis incusatbjurgat culpam, ut possit retribuere veniam, ut quos formare instruendo non potuit, eos possit confitendo purgare: accipiunt indumenta pellicea, ut qui confessi jam delictum fuerant, veniam cultus humilitate perciperent. Ostendit Dominus quibus officiis possint delicta purgari, ostendit confessione et deformitate cultus veniam posse facillime impetrari. Ut enim contumacia est celare quod Deo teste commiseris, sic periculosum si splendore cultus animi innocentiam mentiaris. Nemo itaque, nemo peccatorum vitia desperata laetitia contegat, nemo infecto delictis animo dissimulationis virus infundat. Animi vitia, corporis moerore monstrenturvexatus est animus, lugeat corpus, quoquoties corpus in causa est, animus moestitia condolescit. Certe quale est corporis vitia sine animi compassione esse non posse, tale est animi vitia
Abbreviated transcription (Latin):
Nde addicitur homo
ex contemptu morti: qd ma¬
luit obedire serpenti. Spoliã¬
tur gła: dignitate pͥuan᷑.
facti sunt qd̾ nõ erant. di
amittunt qd̾ fuerant . uͭ. Adeo
gandet serpens ꝑpetrasse qd̵ uolu¬
optauit.. Exultat malitie ef.¬
fectus in hommis deceptionem ĩ¬
plesse: et nescit infelix uulne¬
ratum semet dũ uũlnerat. tru¬
tidatum dũ trucidat: diĩ hominẽ¬
tristatur d̾s et hominẽ senten¬
tiam magis meruisse qͣm uitã:
meruisse interitũ qͣm salutẽ.
głam contempsisse: qͣm mortẽ.
S tam̃ plurs malitia serpẽtis
qͣm hominis contemptu cõmo¬
tus est: plus fallatiã diabłi.
qͣm hominis ꝑfidiã denotauit.
seuitiam execratus est
hostis: et casum miseratꝰ est
hominis. Crudelitat̾e hostis
exhorruit: et deceptum ho¬
minem pat̾na pietate condo¬
luit. nͭ. In imici atrocitate
ꝑmotus est: et hominẽ clem̃¬
ter doluit qui deceptus est. Be
fateri peccatum: dumab eo
inquirit admissum. Querit
misereri: dum cum reo de culpa

Expanded text:
nde addicitur homo ex contemptu morti, qui maluit obedire serpenti. Spoliantur gloria, dignitate privantur, facti sunt quod non erant, dum amittunt quod fuerant. Adeo gaudet serpens perpetrasse quod voluoptavit. Exsultat malitiae effectus hominis deceptionem implesse. Et nescit infelix vulneratum semet, dum vulnerat; trucidatum dum trucidat, dum hominetristatus est Deus hominem sententiam mortis ante meruisse quam vitae, meruisse interitum quam salutem, gloriam contempsisse quam mortem, sed tamen plus malitia serpentis quam hominis contemptu commotus est, plus fallaciam diaboli quam hominis perfidiam denotavit: saevitiam exsecratus est hostis, et casum miseratus est hominis: crudelitatem hostis exhorruit, et deceptum hominem paterna pietate condoluit, inimici atrocitate permotus est, et hominem clementer doluit qui deceptus est. Denm fateri peccatum, dum ab eo inquirit admissum. Quaerit misereri, dum cum reo de culpa
Abbreviated transcription (Latin):
plendor paterne glorie de lu¬
ce lucem proferens lux lucis et fons
luminis dies diem illuminans.
rusq sol illabere micans ni¬
tore ꝑpeti iubarq sc̃i sp̃s
infunde nr̃is sensib ¶
uocemus te prem patrem
ꝑhennis głe pr̃em potentis
gr̃e culpam releget lubricã.
nformet actus strenuos
dente retondat inuidi casus
secundet asꝑos donet geren¬
entem guber.¬
fides letibĩbamꝰ sobriam ẽbri¬
etatẽ sp̃s. Letus dies hic

Expanded text:
plendor paterne glorie De luce lucem proferens Dux lucis et fons luminis Dies diem inluminans Verusque sol inlabere Micans nitore perpetim Iubarque Sancti Spiritus Infunde nostris sensibus. Votis vocemus et Patrem, Patrem perennis gloriae: Pater potentis gratiae Culpam releget lubricam. Informet actus strenuos, Dentem retundat invidi, Casus secundet asperos, Donet gerenentem guberfides: Laeti bibamus sobriam Ebrietatem spiritus. Laetus dies hic
Abbreviated transcription (Latin):
hanc temꝑalem terrenamq
uitam. uel ꝓpter quatuor
anni temꝑa: uel ꝓpter q¬
tuor uentos celi designat
calle transito. necessarum
in hac solitu dine dñi hah
ducatum: qui nos ad cẽlest
regna ꝑducat. et ymagu
sue denario remimerans

Expanded text:
hanc temporalem terrenamque vitam, vel propter quatuor anni tempora, vel propter quatuor ventos coeli designat.calle transito, necessarium in hac solitudine Domini habemus ducatum, qui nos ad coelestia regna perducat, et imaginis suae denario remunerans
Abbreviated transcription (Latin):
onsiderans itaq lc. Ui
pontificem. nouum homine
tam multiplici uirtuñ gil
uernare: machinatus est
rmptationis putredinem
mimittere. quo iam exortum
focare. Nec mora qui seꝑat
homm̃e a deo suo. amicum a
primo. inexorabłes discordi¬
asiter regem et archiep̃m:
seminauit. Ortã interim
pcurantĩb uiri dei immo
aei aduersariis questionem.
suꝑ consuetudinib regni ⁊
iuire eccłiastico. et superhiis
pposuit rex accito concilio
scd̃m absentationẽ ꝓcerum
auictas regni consuetudi
In quo adeo mualuit ut ur
regis fieri annueret.Sed
resumpto post modicũ sp̃u.
et post casum fortior: con¬
suetudines illas illicite cõ¬
cessas contra libertate eccłie
confirmare: constant̾ ne

Expanded text:
onsiderans itaque lividus pontificem, novum hominem, tam multiplici virtutum gratia vernare, machinatus est tentationis uredinem immittere, quo jam exortum focare. Nec mora: qui separat hominem a Domino suo, amicum a proximo, inexorabiles discordias inter regem et archiepiscopum seminavit. Orta interim procurantibus viri Dei imo Dei adversariis quaestione super consuetudinibus regni et jure ecclesiastico, et super his ta, proposuit rex, accito concilio, secundum assentationem procerum avitas regni consuetudinIn quo adeo invaluit ut urgregis fieri annueret. Sed resumpto post modicum spiritu, et post casum fortior, consuetudines illas illicite concessas contra libertatem Ecclesiae confirmare constanter ne
Abbreviated transcription (Latin):
nos os suum om̃s mimici. for¬
mdo et laqueus facta est nob̾:
uaticinatio et contritio. Biui¬
siones aquaꝵ deduxit oculus
meus: in contritione filie ppli

Expanded text:
nos os suum omnes inimici. Formido et laqueus facta est nobis vaticinatio, et contritio. Divisiones aquarum deduxit oculus meus, in contritione filiae populi
Abbreviated transcription (Latin):
Nonscribo uõbis qͣsi ignoran¬
tib ueritatẽ: s quasi scientĩb
eam. et qm̃ om̃e m̃datium ex
ueritate ñ est. Quis est m̃dax
Hic est antixp̃s: qͥ negat pa¬

Expanded text:
cripsi vobis quasi ignorantibus veritatem, sed quasi scientibus eam: et quoniam omne mendacium ex veritate non est. Quis est mendaxHic est Antichristus qui negat Pa
Abbreviated transcription (Latin):
landib intonat mundus exultans
iubilat gemens infermis ululat.
Cum rex ille fortissimꝰ mor¬
tis confractis uirib pede con¬
culcans tartara soluit ape¬
na miseros. Ille qͥ clausus
lapide custoditur sub mili¬
te triumphans pompa no¬
biliuictor surgit de fim̾e.
Solutis iam gemitibus
et inferm dolorib quia sur¬
rexit dñs resplendẽs clamat

Expanded text:
laudibus intonat: Mundus exultans jubilat: Gemens infernus ululat. Cum rex ille fortissimus, Mortis confractis viribus, Pede conculcans tartara Solvit a poena miseros. Ille, qui clausus lapide Custoditur sub milite; Triumphans pompa nobili, Victor surgit de funere. Solutis jam gemitibus, Et inferni doloribus: Quia surrexit Dominus, Resplendens clamat
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ñ corrumpitur. S miro
mͦ atq mestimabłi. redemp¬
tor nr̃ et incorruptibłe post
resurrectionẽ. et palpabile
corpꝰ exhibuit:ut monstran¬
do incorruptibłe. inuitaret
ad p̾mium: et prẽbendo pal¬
pabłe. formaret ad fidem.

Expanded text:
iro modo atque inaestimabili Redemptor noster et incorruptibile post resurrectionem et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, praebendo palpabile formaret ad fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
Illud enĩ corpꝰ dñi intrauit
ad discipłos ianuis clausis.
qd̾ uidelicet adhumanos
ocłos ꝑ natiuitatẽ suã clau¬
so exiit utero uirginis. Qͥd
resurrectionẽ suã in eternũ
iam uictibꝰ intrauit. qui
moriturꝰ ueniens ñ aꝑto ut̾o
uirginis exiuit: S quia ad
illuo corpus qd̾ uideri pot̾at
fides intuentium dubitãbat:
Palpandam carñe prebuit:
qͣm clausis ianuis introduxit.¬
.III. Qua inre duo mira. et
uixta humanã rationẽ ͥ ual¬
de contraria ostendit: dũ post
resurrectionẽ corpꝰ suũ et mn¬
corruptibłe. et tam̃ palpabi

Expanded text:
ni intravit ad discipulos januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso exiit utero Virginis. Deinresurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero Virginis exivit? Sed quia ad illud corpus quod videri poterat, fides intuentium dubitabat, oet latus; palpandam carnem praebuit, quam clausis januis introduxit. Qua in re duo mira, et juxta humanam rationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem suam corpus suum et inco