comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Icustodias sc̃oꝵ meoꝵ. cũ erraret domꝰ isrł
Iamne: isti accedent adme ut ministrent mͥ.
Inistabunt añ faciẽ meã ut offerant mͥhos
Itiam. adipem ⁊ sanguinẽ dicit dñs ds̃.
Isti ingredientur in sc̃a mea. ⁊ isti accedẽt
admensã meã ut ministrent michi.: ⁊ ob¬
seruent custodias meas. Iuxta utrãq
editionẽ posui testimonium. ut ex con¬
paratione eaꝵ quid. lxͣx. senserint. quid he¬
braicũ teneat scire ualeamꝰ. Septuaginta
hoc significant qd̃ alienigene ĩcircũcisi cor¬
de ⁊ carne quih abitant ĩ medio filioꝵ isrł.
ĩgͣedi ũ debeant scũariũ dẽi. Leuite autẽ
hocẽ sac̾dotalis gradus qui longe reces

Expanded text:
domus Israel a me, isti accedent ad me ut ministrent mihi, et stabunt ante faciem meam ut offerant mihi hostiam, adipem et sanguinem, dicit Dominus Deus. Isti ingredientur in sancta mea, et isti accedent ad mensam meam, ut ministrent mihi, et observent custodias meas. Juxta utramque editionem posui testimonium, ut ex comparatione earum quid LXX senserint, quid Hebraicum teneat, scire valeamus. Septuaginta hoc significant, quod alienigenae incircumcisi corde, et carne qui habitant in medio filiorum Israel, ingredi non debeant sanctuarium Dei: Levitae autem, hoc est, sacerdotalis gradu
Abbreviated transcription (Latin):
ad oꝑa ꝑtinet. qd̾ significantiꝰ grece dr̃ Noe¬
tod̾ renatus ẽ sp̃u. si putau̾it mortuũ:ꝯ
taminatur in eo. ita dũ taxat si soror uir¬
go ꝑmanserit. nec ulliꝰ uiri ĩ maculata
conplexu. Ex quib ĩtelligimꝰ pͥuilegiũ iur¬
ginale qd cuiꝰlib ⁊ uiri contactꝰ ꝑfectã aufe¬
rat puritatẽ. Que utr̃ recte ꝑperam nedicta
suit: lectoris arbitͥo relinqͣmꝰ. Hature qͦ
suꝑ hoc ꝓbatur affectus ut ordine caritatis
iuxta qd̃ scͥptũ ẽ. ordinate ĩme caritatẽ:
pꝰ rerum parentẽ om̃ carnis qͦ pat̾ diliga¬
tur ⁊ mat̾. filiꝰ ⁊ filia. fr̃ ⁊ soror. itadum¬
taxat si dedomo ñ exierit. nec ĩ alt̾iꝰ tnsierit
potestatẽ: Postquã autẽ sacerdos fuerit
emundatus purificationis ordine que
ĩm̃osayca lege conscͥꝑtaẽ .uii. dies numera¬
buntur ei. ł ꝑfectus num̾us penituouus.¬

Expanded text:
ad opera pertinet. Quod significantius Graece dad opera pertinet. Quod significantius Graece deodem renatus est spiritu, si putaverit mortuum, contaminatur in eo: ita dumtaxat si soror virgo permanserit, nec ullius viri fuerit maculata complexu. Ex quibus intelligimus privilegium virginale, quod cujuslibet viri contactus, perfectam auferat puritatem, quae utrum recte, perperam ne dicta sint, lectoris arbitrio relinquamus. Naturae quoque super hoc probatur affectus, ut ordine charitatis juxta quod scriptum est: Ordinate in me charitatem , post rerum parentem Deum, carnis quoque pater diligatur et mater; filius et filia; frater et soror; ita dumtaxat si de domo non exierit, nec in alterius transierit potestatem. Postquam autem sacerdos fuerit emundatus purificationis ordine, quae in Mosaica lege conscripta est, septem dies numerabuntur ei, vel perfectus numerus poenitu
Abbreviated transcription (Latin):
s cũdistinctione sabbata mea. Snde ⁊ incũt¬
besio scriptum ÷. Sacerdotes intemplo sabbni
uiolant. ⁊ absq culpa s Non sabbatũ dĩ s
sabbatum litt̾e sabbatũ ui deoꝵ Qd̾ recte
iuiolant qui surt genꝰ electũ i egale sac̾do¬
dt᷑. si ĩtrabt ĩ reqͥem mẽã: qd̾ hebraice saba
nec accenoit ignẽ qui inutilem ꝯsumat ma¬
tiam. et die sabbati ĩ uno ꝑmanet loco.
calrpsi. Qui uicerit. faciam illũ columã ui
tepio di mei riforas ñ egrrdietur ampliuis.
Quodq sequitur. ⁊ ad mortuũ hominẽ non
ingredientur ne polluantur: ꝓͥe sac̾aota¬
lis officii ẽ morticina non tang̾e. ut qui ꝓ
alioꝵ uiciis deprecatur. ipse ad altare nũ¬
dus accedat. Dequib mortius ⁊ saluator
loquitur inenͣgłio. Dimitte mortuos ut
sepeliant mortuos suos. Isti ꝯtaminãtur
ĩ patre mortuo qñ relinquũt creatorẽ suũ.
⁊ ĩ matre mortua deeccła recedentes. ĩ filio
quoq ⁊ filia qd̃ aliuo ad cogitaciones aliud

Expanded text:
 sabbata mea. Unde et in Evangelio scriptum est: Sacerdotes in templo sabbatum violant, et absque culpa sunt : non sabbatum Dei, sed sabbatum litterae, sabbatum Judaeorum, quod recte violant qui sunt genus electum, regale, sacerdodicitur: Si intrabunt in requiem meam : quod Hebraice sabbanec accendit ignem qui inutilem consumat materiam, et die sabbati in uno permanet loco: calypsi: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei, et foras non egredietur amplius Quodqingredientur ne polluantur, proprie sacerdotalis officii est, morticina non tangere, ut qui pro aliorum vitiis deprecatur, ipse ad altare mundus accedat. De quibus mortuis, et Salvator loquitur in Evangelio: Dimitte mortuos, ut sepeliant mortuos suos . » Isti contaminantur in patre mortuo, quando relinquunt creatorem suum, et in matre mortua de Ecclesia recedentes. In filio quoque et filia, quod aliud ad cogitationes, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ciuntur: Delicta enĩ qͥs t̃telligit: et cũ
stabunt sacerdotes in uidiciis meis ut ñ in¬
dicent scd̃m honorem. nec accipiant ꝑ so¬
nam pauꝑis siue diuitis in iudicio.s sẽt
ĩuiditus aei & recordentur illiꝰ psalmi. dĩ
stetit ĩ sinagoga deoꝵ. ĩ medio aittẽ deos
diuidicat deos appellans qui bñt iudicã¬
di dehoĩb potestatem qͥ in quo iudicio
uidicauerĩt. iudicabitur de eis. Leges iqͥt
meas ⁊ p̃cepta mea ĩ oĩb sollẽpnitatib me¬
is custodient. ut sciant qͦ mͦ nob̾ xͥ pascha sit
ĩ molatris. qͥm septẽ ebdomadas impłe. de¬
beamꝰ gaudĩi atq leticie. ⁊ humiliare aĩas
nr̃as ĩ ieiuinio. clangorẽq tubarum ĩtellig̾e.

Expanded text:
ciuntur. Delicta enim quis intelligit ? Et cumstabunt sacerdotes in judiciis meis, ut non judicent secundum honorem, nec accipiant personam pauperis, sive divitis in judicio: sed stent in judiciis Dei, et recordentur illius psalmi: Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos dijudicat , deos appellans qui habent judicandi de hominibus potestatem: qui in quo judicio judicaverint, judicabitur de eis . Leges, inquit, meas et praecepta mea in omnibus solemnitatibus meis custodient, ut sciant quomodo nobis Christus Pascha sit immolatus; quomodo septem hebdomadas implere debeamus gaudii atque laetitiae, et humiliare animas nostras in jejunio; clangoremque tubarum intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ĩipietatib ur̃is. ⁊ ñ seruaueritis p̃cepta
scũarii mei. neq posueritis custodes ceri¬
moniaꝵ meaꝵ in sc̃uario meo. Om̃is aũ
certe sic ĩtelligendum. dissoluistis pactũ
meũ inoĩb scelerib ur̃is. ⁊ ñ seruastis
p̃cepta sc̃uarii mei: iaudetis ĩ dignos alienoᷤ¬
ꝙ custodes ponere ĩ obseruatione scũarii
mei uobis met ipsis ut subaudiatur
non mͥ. Et ẽ sensus. Qui uob̾ incarnali¬
bus seruiant ac ministrent. ⁊ ob ur̃a re¬
frigeria meũ polluant sc̃uariũ. Hec di¬
Icit dñs deus. Om̃is a liengena incirc̃tuꝰ
Icord̾ i ĩcirc̃cisꝰ carne ñ ingrediet᷑ scũarium

Expanded text:
et impietatibus vestris, et non servaveritis praecepta et impietatibus vestris, et non servaveritis praecepta sanctuarii mei, neque posueritis custodes caeremoniarum mearum in sanctuario meo. Omnis autem certe sic intelligendum, « Dissolvistis pactum meum in omnibus sceleribus vestris, et non servastis praecepta sanctuarii mei, et audetis indignos alienosque custodes ponere in observatione sanctuarii mei vobismetipsis, ut subaudiatur, non mihi. Et est sensus: Qui vobis in carnalibus serviant ac ministrent: et ob vestra refrigeria meum polluant sanctuarium. Haec dicit Dominus Deus: Omnis alienigena incircumcisus corde, et incircumcisus carne
Abbreviated transcription (Latin):
fugit obprobriũ egỹptioꝵ qui sunt mag¬
nis carnib. Et illud potest dr̃e. qd impłisq
nas introduc̾e uoluerimꝰ ĩtemplũ der. cir¬
tũcidamꝰ aures eoꝵ i labia. ⁊ cor. ⁊ omẽm
carnẽ. ocłosq gustum. ⁊ odoratum. ut oĩa
cum dĩ tunore ⁊ rone faciamꝰ: Audiant hoc
non inducant filios alienos incircũci¬
sos corde ⁊ ĩcͥcũcisos carne. ne sint ĩ sẽua¬
rio dĩ. ⁊ polluant domũ ei̾is. Si eñi hoc
feceruit: ab tabitur illis. qd sequitur. Et
nis. incunctis eccłiis ⁊ in orbe t̾raꝵ de uno
pane pullulantes. Et non solum panes. s
effusus ẽ. Legẽdũq ita: ⁊ siclectionis ordo red¬
dendus. Cũ filios alienigenas incircũcisoᷤ
corde ⁊ corꝑe inducatis inscũariũ meũ.
⁊ polluatis domũ meã: audetis offerre
panes ⁊ adipem ⁊ sãguinẽ mistica sacra¬
mento:i nonintelligitis qd̾ solu̾itis et p̾t̾¬
gressi sitis pactum meum ĩ om̃ib scełib

Expanded text:
fugit opprobrium Aegyptiorum qui sunt magfugit opprobrium Aegyptiorum qui sunt magnis carnibus, et illud potest dicere, quod in plnas introducere voluerimus in templo Dei, circumcidamus aures eorum, et labia, et cor, et omnem carnem, oculosque, gustum et odoratum, ut omnia cum Dei timore et ratione faciamus. Audiant hoc non inducant filios alienos incircumcisos corde, et incircumcisos carne, ne sint in sanctuario Dei, et polluant domum ejus. Si enim hoc fecerint, aptabitur illis quod sequitur: « Et nis in cunctis ecclesiis et in orbe terrarum, de uno pane pullulantes. Et non solum panes, sedeffusus est. Legendumque ita et sic lectionis ordo reddendus. Cum filios alienigenas, et incircumcisos corde et corpore inducatis in sanctuarium meum, et polluatis domum meam, audetis offerre panem et adipem et sanguinem, mystica sacramenta, et non intelligitis quod solveritis et praetergressi sitis pactum meum in omnibus sceleribus
Abbreviated transcription (Latin):
faciamꝰ t̾rena oꝑa que ꝓnecessitate corꝑis
facere conpelluur. cibũ caꝑe.⁊ potum
⁊ sõnum.: ⁊ uti uestib. Que tunc circucidi¬
mus: si non addelitias ⁊ ad luxuriam. ⁊ ad
mertiam. s ad necessitatẽ nat᷑e ⁊ corꝑis is¬
tius sustentaculũ cũcta faciamꝰ. Qui bibit
uinũ modicũ ꝑꝑ stomacum ⁊ frequtes ĩ¬
firmitates. ⁊ odit ebrietatẽ: cutũcidit car¬
nẽ suam. Quid ormit qnͣtũ natura ꝑatit᷑.
audiet a salomone. Si sed̾is absq timore
eris. Si dormieris. suauiter dormies:⁊ non¬
timebis pauorem suꝑuenientẽ tͥ. neq im¬
petus impioꝵ suꝑ uenientes. Et qͥ fugit
fornicationẽ et uxori debitũ reddit. reu̾¬
tens ad idipsum ne teptet eũ sathanas:
au diet cũ populo isrł. In hac die abstuli
opprobrium egipti auobis. Uestib qͦ
itet᷑ que frigus repellant non q̃ tenuita¬
te sui corꝑa nuda demonstrent. Attenu¬
ata ieni niis caro ⁊ circumcisa continẽtia:

Expanded text:
rena opera, quae pro necessitate corporis facere compellimur, cibum capere, et potum et somnum, et uti vestibus: quae tunc circumcidimus, si non ad delicias, et ad luxuriam, et ad inertiam, sed ad necessitatem naturae et corporis istius sustentaculum cuncta faciamus. Qui bibit vinum modicum propter stomachum et frequentes infirmitates, et odit ebrietatem, circumcidit carnem suam . Qui dormit quantum natura patitur, audiet a Salomone: Si sederis, absque timore eris: Si dormieris, suaviter dormies, timebis pavorem supervenientem tibi neque impetus impiorum supervenientes . » Et qui fugit fornicationem, et uxori debitum reddit, revertens ad idipsum, ne tentet eum Satanas, audiet cum populo Israel, « in hac die abstuli opprobrium Aegypti a vobis. » Vestibus quoque utetur quae frigus repellant, non quae tenuitate sui corpora nuda demonstrent. Attenuata jejuniis caro et circumcisa continentia
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ uose posusũl aidabo eos i anitorei domus
inomni minist̾io eiꝰ et ĩ uniũsis que fũit
inea. eos uidelicet leuitarum qui longe
recesserunt ad̾o inerrore filioꝵ isrł ⁊ secuti
sunt idola quib uictimas ĩmolarunt sym¬
machus ordinem lectionis sensumq ꝯsid̾as.
rectꝰ int̾ꝑretatꝰ ẽ dicens. posueram enim eos
custodes ianuarum domꝰ uniu̾si minisf̾is
eiꝰ ⁊ cunctoꝵ que fient inea. ut non adeos
ꝑtineat qui futuri sunt intemplo. s ad eos
ꝯqui fuerunt. Cumq ingressi fuerint por¬
Stas atrii int̾ioris. uestib siue stolis lineis ĩ¬
duentur:. Necascendet suꝑ eos quicꝙͣ laneũ:
siue et ñ induentur lanificiis qñ minufñt
Simportis. siue aportis atrii int̾ioris et t̃ tͥnse¬
cus. Uitte linee erunt incapitib eoꝵ siue ꝙ¬
S dares lineas habebunt suꝑ capita sua ⁊ fe¬
Sminalia linea erunt in lũbis eoꝵ et nõ accĩ¬
gentur insudore. siue uiolent̾. Cumq egre¬
dientur atriũ ext̾uis ad ppłm: eruent se ues¬

Expanded text:
 dabo eos janitores domus in omni ministerio ejus, et universis quae fiunt in ea: eos videlicet Levitarum qui longe recesserunt a Deo in errore filiorum Israel, et secuti sunt idola quibus victimas immolaverunt. Symmachus ordinem lectionis sensumque considerans, rectius interpretatus est, dicens: Posueram enim eos custodes januarum domus universi ministerii ejus et cunctorum quae fiunt in ea, ut non ad eos pertineat qui 546 futuri sunt in templo, sed ad eos qui fuerunt. Cumque ingredientur portas atrii interioris, vestibus sive stolis lineis induentur: nec ascendet super eos quidquam laneum sive et non induentur lanificiis quando ministrant in portis sive a portis atrii interioris et intrinsecus. Vitae lineae erunt in capitibus eorum sive cidares lineas habebunt super capita sua et feminalia linea erunt in lumbis eorum, et non accingentur in sudore sive violenter. Cumque egredientur atrium exterius ad populum, exeunt se ves
Abbreviated transcription (Latin):
Itio qͥecem cubitoꝵ latitudinis. ad int̾iora res¬
Ipitiens uie cubiti uniꝰ. Et hostia eaꝵ adaqui¬
lonem uͥerant gazop hilatia insuꝑiorib
Ihumiliora. quia supportabant porticus q̃
Iexillis eminebant de inferiorib ⁊ de mediis
edificii. Ttistega enim erant ⁊ non habebãt
Icolumnas. sicut erant colum ne atrioꝵ ꝓpt̾¬
Iea eminebant de inferiorib et de mediis
atriis at̾ra cubitis qͥnqͣguita. Et peribolus
ex t̾ior scd̾ingarophilatia que erant inuia
atrii ext̾ioris ante garo philatia. Longitudo
eiꝰ qͥnquaginta cubitoꝵ. qr longitudo erat

Expanded text:
decem cubitorum latitudinis, ad interiora respiciens viae cubiti unius: Et ostia eorum ad aquilonem: Ubi erant gazophylacia in superioribus humiliora: quia supportabant porticus, quae ex illis eminebant de inferioribus, et de mediis aedificii. Tristega enim erant, et non habebant columnas, sicut erant columnae atriorum: propterea eminebant de inferioribus et de mediis a terra cubitis quinquaginta. Et peribolus exterior secundum gazophylacia, quae erant in via atrii exterioris ante gazophylacia: longitudo ejus quinquagi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ãm exibe xͦ. Ista ẽ uirgo deqͣ ⁊ alibi dic̃ ser¬
mo diuinꝰ. ama illã ⁊ seruabit te. cntũda
illam ⁊ exaltabit te. honora eã ut te aplexe¬
tur. Q stt autem uͥgo q̃ amãda sit: ⁊ suũ cus¬
todiat amatorẽ: sciet qͥ illud legerit: bãc di¬
lexi:⁊ q̃siui abatolescentia m̃ã. ⁊ q̃sim sposã
am debet sac̾dos ouc̃e. q̃ tñ alt̾iꝰ sac̃dotis uror.

Expanded text:
 » Ista est virgo de qua et alibi dicit sermo divinus « Ama illam, et servabit te; circumda illam, et exaltabit te; honora eam, ut te amplexetur . » Quae sit autem virgo quae amanda sit, et suum custodiat amatorem, sciet qui illud legerit: « Hanc dilexi et quaesivi ab adolescentia mea, et quaesivi sponsam am debet sacerdos ducere, quae tamen alterius sacerdotis uxor
Abbreviated transcription (Latin):
camꝰ eis. Eandem expositionẽ etiam incorde
⁊ incarne seruare debetis. Cor circ̃cidimꝰ cultello
dĩ. ⁊ aufert᷑ d̾ cord̾ nr̃o p̾putiũ. qñ tͦpes cogitatiõeᷤᷤ
neqͣqͣ exeunt d̾cord̾ nr̃o. nec dnob̃ dr̃. Impingatũ:¬

Expanded text:
camus eis eamdem expositionem etiam in corde camus eis eamdem expositionem etiam in corde et in carne servare debetis. Cor circumcidimus cultello Dei, et aufertur de corde nostro praeputium, quando turpes cogitationes nequaquam exeunt d
Abbreviated transcription (Latin):
piũ ĩtab̾na culis uistoꝵ. urgent nos un hoc
loco iudei ⁊ hebionite qui cͥcũcisionem
carns accipuint. quo mͦ possimꝰ presen¬
tem locũm exponere inciRconcisos
corde et incircuncisos carne. qd̾ o¬
delicet pꝰ sp̃ualem intelligentiam. etiam
carnis circũcisionẽ susciꝑe debeamꝰ: S qui le¬
gimꝰ paulum dicentem. contestor autem
omẽm hominẽ qui circũciditur. qm̃ si cir
renue ecce incirrũcise aures ur̾e. ⁊ noluistiᷤᷤ
audire.: uin exodo locutus ẽ moyses in ꝯs¬
pectu dñi dicens. ecce filii isrł non audi¬
erunt te. ⁊ quomͦ audiet me pharao ego
autem sum tardi sermonis. ꝓquo .lxx.
inhebreo ego autem incircũcisus labiis. in¬
t̾rogemꝰ eos ĩmocogamꝰ cirtũcide aures ⁊
labia desecare. ut scripturam implere
uideantur. sin autem ceꝑint circũcisionẽ
aurũl interp̃tari. qñ nicħ turpe. et ĩ honeᷤᷤ¬
tum auoire nos patimur et tircũcisionẽ
labioꝵ qñ nichil indecens loquimur : di¬

Expanded text:
 Urgent nos in hoc loco Judaei et Ebionitae qui circumcisionem carnis accipiunt, quomodo possumus praesentem locum exponere, incircumcisos corde et incircumcisos carne: quo videlicet post spiritalem intelligentiam etiam carnis circumcisionem suscipere debeamus. Sed qui legimus Paulum dicentem: « Contestor autem omnem hominem qui circumciditur, quoniam si remiae: « Ecce incircumcisae aures vestrae, et noluistis audire . » Et in Exodo locutus est Moyses in conspectu Domini, dicens: Ecce filii Israel non audierunt te, et quomodo audiet me Pharao? Ego autem sum tardi sermonis, pro quo « Ego autem incircumcisus labiis. » Interrogemus eos, imo cogamus circumcidere aures et labia desecare, ut Scripturam implere videantur. Sin autem coeperunt circumcisionem aurium interpretari, quando nihil turpe et inhonestum audire nos patimur, et circumcisionem labiorum quando nihil indecens loquimur, di
Abbreviated transcription (Latin):
it possit cunctas templi cerimonias ⁊
legitima eiꝰ intelligere.:⁊ ad extremũ po¬
nere cor suuminuiis templi. quia diu̾si
adeum introitus sunt: Siue uias tem¬
plicerimoniaꝵ ordinẽ significat. ⁊ exi¬
ad ĩtelligenda qͦ pꝰ ea suꝑ templi ordine
cogniturꝰ est. Et hoc notandũ qd̾ inmũ¬
di huiꝰ plaga qui ĩmaligno positus est.
et inaquilonis frigore constititis: ce¬
lestis nobis cerunomiarum ordo mons¬
tratur. Et dices ad exasꝑantem me do¬
mũ isrł. Hecdicit dñs d̾s. Sufficiant
uob̾ om̃ia scelera ur̃a domꝰ isrł: eo qd̾ in¬
ducitis filios alie nos siue alienigenas

Expanded text:
ut possit cunctas templi ceremonias et ut possit cunctas templi ceremonias et legitima ejus intelligere, et ad extremum ponere cor suum in viis templi; quia diversi ad Deum introitus sunt. Sive per vias templi, ceremoniarum ordinem significat, et exiad intelligenda quae postea super templi ordine cogniturus est. Et hoc notandum, quod in mundi hujus plaga qui in maligno positus est, et in Aquilonis frigore constitutus, coelestis nobis ceremoniarum ordo monstratur. Et dices ad exasperantem me domum Israel: Haec dicit Dominus Deus: sufficiant vobis omnia scelera vestra, domus Israel, eo quod inducitis filios
Abbreviated transcription (Latin):
apło. Et eñi non ẽ glorificatũ qd̃ glorifi¬
catũ ẽ in hac pͣte ꝓpter excellentẽ głam
ne destructionem prioris głe abolitio¬
nem putenꝰ sed sic sciend̾ quod pꝰquam ue¬
nerit qd̃ ꝑfectum ẽ: id qd̾ ex parte fuerat
destruetur: uelud si solis radiis lampa¬
dei conpares. aut lãpadis lum̃ lucer
Ille erat lucerna lucens ĩdomo. Post ꝙͣ aũ
uenit sol iusticie: lucerne lum̃ abscondi¬
tum ẽ. dicente ipso ꝓpħa atq baptista. Il¬
lum oportet crescere me autẽ minui. Ce¬
cidit autẽ ĩ faciem suam ꝓpħa. ne dũ plus
cernere cupit quam põt humana fragi¬
litas intueri: ⁊̃ ip̃m ocłoꝵ lum̃ admit¬
t̾et. Uñ familiariꝰ eñ uocat dñs filiũ ho¬
minis. p̃ciꝑit q ut ponat cor suum. ⁊ ui¬
deat ocłis. ⁊ auribus audiat: Primũ eñi
dr̃ ad abrahã. leua ocłos tuos ⁊ iude stellaᷤᷤ
celi. t̾cio his airib audiendũ deqͥb sal¬
uator ait qui ht̃ aures audiendi audiat.

Expanded text:
o: Etenim non est glorificatum, quod glorificatum est, in hac parte, propter excellentem gloriam. ne destructionem prioris gloriae abolitionem putemus; sed sic sentiendum, quod postquam venerit quod perfectum est, id quod ex parte fuerat, destruetur: velut si solis radiis lampadem compares, aut lampadis lumen lucerIlle erat lucerna lucens in domo . Postquam autem venit sol justitiae, lucernae lumen absconditum est, dicente ipso propheta atque Baptista: Illum oportet crescere, me autem minui . Cecidit autem in faciem suam propheta, ne dum plus cernere cupit quam potest humana fragilitas intueri, etiam ipsum oculorum lumen amitteret. Unde familiarius eum vocat Dominus, filium hominis; praecipitque ut ponat cor suum, et videat oculis, et auribus audiat. Primum enim dicitur ad Abraham: Leva oculos tuos, et vide stellas coeli ; tertio, his auribus audiendum, de quibus Salvator ait: Qui habet aures audiendi, audiat ;
Abbreviated transcription (Latin):
Itis p̃cepta sc̃uarii mei. ⁊ posuistis custodes
Sobseruationũ meaꝵ ĩ sc̃uario meo uob̾¬
met ipsis. Quando dicit sufficiant uobis
om̃ia scebera siue iniquitates ur̃e: ad pͥo¬
rum peccatoꝵ hortat᷑ penitenciam. ne
augeamꝰ peccata petcatis. et mat̾iam futu¬
ro paremꝰ incendio. s audiamꝰ illud qd̾ ysa¬
ias loquitur Ue iis qui attrabunt pecca¬
ta sic̃ funicło longo ⁊⁊ sic̃ ngo corrigie

Expanded text:
stis praecepta sanctuarii mei et posuistis custodes observationum mearum in sanctuario meo vobismetipsis. Quando dicit, sufficiant vobis omnia scelera, sive iniquitates vestrae, ad priorum peccatorum hortatur poenitentiam, ne augeamus peccata peccatis, et materiam futuro paremus incendio; sed audiamus illud quod Isaias loquitur: Vae his qui attrahunt peccata sicut funiculo long
Abbreviated transcription (Latin):
tis legib eiꝰ. Et pones cortuũ ĩ uiis
templi ꝑ om̃s exitus scũarii. Cir qͥ
ductor ꝓpħe ẽ. ⁊ quo cuncta ĩtemplo
monstrante cognoscit. pꝰ quã ei clau¬
sam ostñd̾at portam. nũquãq resera¬
dam. ⁊ tam̃ aꝑtam ei qui clausis ing̾s¬
cet. Cumq ꝓpħa e regione udisset plenã
bat: statim cecidit ĩ faciem suam maies¬
tatẽ głe dñi ferre non sustiuens. Uñ qr
fuerat humilitate deiectus. dicit ad eum
nequaquam uir s dñs. fili homin is po¬
ne cortuũ. & Rła. Inconsũmatione tab̾na

Expanded text:
tis legibus ejus, et pones cor tuum in viis templi per omnes exitus sanctuarii. Vir qui ductor prophetae est, et quo cuncta in templo monstrante cognoscit, postquam clausam ei ostenderat portam numquam reserandam, et tamen apertam ei qui clausis ingrescet. Cumque propheta e regione vidisset plenam bat, statim cecidit in faciem suam, majestatem gloriae Domini ferre non sustinens. Unde quia fuerat humilitate dejectus, dicit ad eum, nequaquam vir, sed Dominus: Fili hominis, pone cor tuum, et reliqua. In consumma
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝯfundendos eos qͥ arbitrant᷑ eam pꝰ
natiuitatẽ saluatoris habuisse de ioseph
filios ex occasionefratrum eius qui uo¬
cantur uenͣgłio. Suꝑ qua questiũcu¬
la rome adueriũ heluidium illꝰ temꝑiᷤᷤ¬

Expanded text:
ad confundendos eos, qui arbitrantur eam post nativitatem Salvatoris habuisse de Joseph filios, ex occasione fratrum ejus qui vocantur in Evangelio . Super qua quaestiuncula, Romae adversum Helvidium illius tem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ consũmate scientie. Demo eñi nouit
filium nͥ pat̃. ⁊ nemõ nouit patrẽ nisi
filius. icui uoluerit filiꝰ reuelare. Pulcͤ
quidam portam clausam ꝑ quam solꝰ
dñs ds̃ isrł ingreditur: et dux cui porta cla¬
usa ẽ. mariam uirginẽ intelligunt q̃ ⁊
ante partũ ⁊ pꝰ partũ uirgo ꝑmansit. Et¬
enĩ temꝑe quo angłs loq̃batur. sp̃c sc̃s

Expanded text:
o enim novit Filium nisi Pater, et nemo novit Patrem nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Pulchre quidam portam clausam, per quam solus Dominus Deus Israel ingreditur, et dux cui porta clausa est, Mariam Virginem intelligunt, quae et ante partum, et post partum virgo permansit. Etenim tempore quo
Abbreviated transcription (Latin):
egipti sacerdotes. non solum intͥnsetus s
et exͥnsecꝰ. Porro religio diuna alt̾m babi¬
cum h̃t ĩministĩo. alt̾m i nusu uitaq cõmu¬
ni feminalia recte assumuntur. itt honestaᷤ
decorq seruetur. ne scilicet ascendentes alta¬
ris gradns. ⁊ ĩ minist̾ia discurrentes reue¬
lent turpitudinẽ. Rasacapita ht̃ suꝑsticio
cilium. Quniu̾sa quid iuxta sensum indicẽt
sp̃nalem seq̃tia u̾ba monstrabunt. ȩsse indu¬
m̃ta sc̃a ⁊ sp̃ialia. docet apłs dicens.Ĩ duimi
miscd̃ie. bonitatis. humilitatis. mãsuetu¬
dinis: ⁊ pacientie. et it̾m. Expoliati uẽtem
hominẽ cum oꝑib eiꝰ. ⁊ induti nouo qͥ reno¬
alud significare puto. oꝑtet eni corruptuiũ
hoc in dui incorruꝑtione.:⁊ mortaleboc in¬
diu ⁊̃mortalitate. Cũ aũ corruptiuũ hoc ĩdu¬
tũ fu̾it incorruptione :⁊ mortale boc ĩmor

Expanded text:
Aegyptii sacerdotes non solum intrinsecus, sed et extrinsecus. Porro religio divina alterum habitum habet in ministerio, alterum in usu vitaque communi. Feminalia recte assumuntur, ut honestas decorque servetur: ne scilicet ascendentes altaris gradus, et in ministerio discurrentes, revelent turpitudinem. Rasa capita habet superstitio tilium. Quae universa quid juxta sensum indicent spiritualem, sequentia verba monstrabunt. Esse indumenta sancta et spimisericordiae, bonitatis, humilitatis, mansuetudinis, et patientiae . » Et iterum: « Exspoliatihomine cum operibus ejus, et induti novo qui renoillud significare puto: Oportet enim corruptivum hoc indui incorruptionem, et mortale hoc indui immortalitatem. Cum autem corruptivum hoc indutum fuerit incorruptionem,
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑa uͦ ꝓpria uitulo deputantur. qui uo¬
meri et labori ⁊ t̾renis oꝑib mãcipatꝰ est:
hec gͥĩmaculata ꝑ septẽ dies ueri sabbati
atq ꝑfecti deo offerre debemꝰ. et expiare
altare. ut oratio nr̃a munda ꝑueniat ad
dm̃i. Quod autem ufertur et mundabt̃
illud ⁊ implebunt manũ eiꝰ qd̃ ⁊ hebraicũ¬
et cet̾i ĩterp̾tes transtuleriutt: illud signifi¬
cat qd̵ ipsiꝰ quoq altaris ꝓcuiꝰ expiatione
offertur sacͥficiũ dona ꝯplenda sint. sic̃ of¬
fert᷑ ꝓsac̾dotib ⁊ ppło atq pontifice. ne qͥd
dotes. qui cum pleni fueruit bonis oꝑib
hoc eñi plene significant manꝰtransacto
sabbato ueniant adiͦem resurrectionis
octauam: ⁊ dicant cum apło. resurreximꝰ
cũ xp̃o. ⁊ ultra octauam tendant ad celes¬
tia. ⁊ offerant ꝓ nob̾ holocausta. siue q̃ ꝓ
pace peccatoꝵ nr̃oꝵ et salute sunt ña.

Expanded text:
Opera vero proprie vitulo deputantur, quo voOpera vero proprie vitulo deputantur, quo vomeri et labori et terrenis operibus mancipatus est. Haec igitur immaculata per septem dies veri sabbati atque perfecti Deo offerre debemus, et expiare altare, ut oratio nostra munda perveniat ad Deum. Quod autem infertur, « et mundabunt illud et implebunt manum ejus, » et caeteri interpretes transtulerunt, illud significat, quod ipsius quoque altaris, pro cujus expiatione offertur sacrificium, dona complenda sint, sicut offertur pro sacerdotibus et populo atque pontifice; ne quidrdotes, qui cum pleni fuerint bonis operibus, hoc enim plenae significant manus, transacto sabbato, veniant ad diem resurrectionis octavam, et dicant cum Apostolo: Resurreximus cum Christo ; et ultra octavam tendant ad coelestia, et offerant pro nobis holocausta, sive quae pro pace peccatorum nostrorum et salute sunt nostra:
Abbreviated transcription (Latin):
ferent sacerdotes: nulla sit questio. Et ip¬
se enum ez echiel cui hec diciutur. de nu¬
mero sacerdotum ẽ plene etatis atq ꝑfec¬
te. et sacerdotalemgradum ꝓpħie auxit
gr̃a. Et moyses et helyas uidentur ĩmõte
altari septẽ dieb: offertur huctꝰ siue he¬
dus ꝓpeccato cotidie. et uituliis dearm̃to.
cia septẽ diebus ad ꝑfectum expietur al¬
tare. Inseptem dieb sabbatismus ostñ¬
ditur. qui iuxta apłm populo dñi reu̾sat᷑.
ĩ qͥb etnam uerãq ꝑ amꝰ requiem. ut ne¬
quaquam seruile opus faciamꝰ peccatoꝵ. In
hirco autem et uitulo et ariete. tria genera¬
lia delicta monstrantur. quib oẽ mortaliũ
sub iacet genꝰ. Aut enĩ cogitacionib. aut ser¬
mone aut oꝑe peccamꝰ. Cogitacio refertur
adarietem. que pͥma ẽ om̃iũ peccatoꝵ. et
ex qua alia duo peccata nascuntur. hedus
autem siue hircus ad eloquiũ atq sermo¬
nem. qui semꝑ de excelsiorib disputat:

Expanded text:
nta, offerent sacerdotes, nulla sit quaestio. Et ipnta, offerent sacerdotes, nulla sit quaestio. Et ipse enim Ezechiel cui haec dicuntur, de numero sacerdotum est, plenae aetatis atque perfectae; et sacerdotalem gradum prophetiae auxit gratia. Et Moyses et Elias videntur in monte altari, septem diebus offertur hircus, sive haedus pro peccato quotidie, et vitulus de armento, cia septem dierum ad perfectum expietur altare. In septem diebus sabbatismus ostenditur qui juxta Apostolum populo Dei reservatur: in quibus aeternam veramque speramus requiem, et nequaquam shirco autem et vitulo et ariete, tria generalia delicta monstrantur, quibus omne mortalium subjacet genus. Aut enim cogitationibus, aut sermone, aut opere, peccamus. Cogitatio refertur ad arietem, quia prima est omnium peccatorum, et ex qua alia duo peccata nascuntur. Haedus, autem sive hircus ad eloquium atque sermonem, qui semper de excelsioribus disputat.
Abbreviated transcription (Latin):
us addũm saluatorem. duo seqñtia ad
apłos ministrosq retulimꝰ ne inconsetra¬
tione sp̃ualis altaris et ꝓprie adecclam
ꝓpter ea consecrato altari uitulus ĩmacu¬
iatus assumitur ⁊ aries. ⁊ offerturtuicons¬
pectu dñi. et filii sadoch hoc ẽ iustoꝵ sa
hec ullum ẽ sacrificiũ uixta legis imꝑi¬
um et interpretacionem apłi qui ait.
sermour sit sale conditus: quod sale ca¬
reat. Utrumq autem offertur holocaus¬
tum dño. ut corpus pinguiꝰ litt̾e qd̃ sig¬
nificatur in lege. ⁊ ꝓpħie nubilum igne
dñi hoc ẽ sp̃u sc̃o dequo dicit paulus. sp̃n
feruentes. insp̃ualem et tenuem sub̃am
conuertantur: uolumꝰ scire aꝑtus quis
sit uitulus de arm̃to ĩmaculatus. et aries
de ouib purissimo uellere: Intelligamꝰ
moysen ⁊ heliam. qͦrum prior mãsue¬
tissimꝰ fuit it om̃s homines qui uersa¬
bantur int̾ra. alter ardore fidei similis
moysi. Unde et audebat dicere. Ego relic¬
tus sum solus. Quod autem inhebraico

Expanded text:
um Salvatorem, duo sequentia ad apostolos ministrosque retulimus, ne in consecratione spiritalis altaris et proprie ad Ecclespropterea consecrato altari, vitulus immaculatus assumitur et aries, et offertur in conspectu Domini; et filii Sadoc, hoc est, justorumNec ullum est sacrificium juxta legis imperium et interpretationem Apostoli, qui ait : Sermo vester sit sale conditus quod sale careat. Utrumque autem offertur holocaustum Domino, ut corpus pinguis litterae, quod significatur in Lege, et prophetiae nubilum, igne Domini, hoc est, Spiritu sancto, de quo dicit Paulus, Spiritu ferventes , in spiritualem et tenuem substantiam convertantur. Volumus scire apertius qui sit vitulus de armento immaculatus, et aries de ovibus purissimo vellere, intelligamus Moysen et Eliam ; quorum prior mansuetissimus fuit inter omnes homines qui versabantur in terra; alter ardore fidei similis Moysi. Unde et audebat dicere: Ego relictus sum solus. Quod autem in Hebraico
Abbreviated transcription (Latin):
usa erat lex et ꝓpħ̃e. ⁊ om̃is scientia scrip¬
turarum. clausus erat paradisus. Postꝗͣ
autem ille pependit incruce. et locutꝰ est
ad latronem. hodie mecũ eris inparadi¬
so: statĩuelũ tẽpli scissum ẽ. et aꝑta sunt
om̃ia. ablatoq uelamine dicimꝰ: Nos autẽ
om̃s reuelata facie gloriã domini contem¬
plantes. in eandem imaginẽ transforman᷑¬
agła ingłam. Sin autem reuelata sunt
oĩa. inxp̃o enim iurta sermonem pauli
om̃ia reuelantur: quo mͦporta clausa erit
⁊ non aꝑietur. ⁊ uir nontransibit ꝑ eam:
Ex quib discimus. quãuis ad sũmam sci¬
entiam uenerimꝰ: conꝑatione diuine

Expanded text:
usa erat Lex et Prophetae, et omnis scientia Scripusa erat Lex et Prophetae, et omnis scientia Scripturarum, clausus erat paradisus. Postquam autem ille pependit in cruce, et locutus est ad latronem, Hodie mecum eris in paradiso , statim velum templi scissum est, et aperta sunt omnia; ablatoque velamine dicimus: Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini contemplantes, in eamdem imaginem transformagloriam . Sin autem revelata sunt omnia, in Christo enim juxta sermonem Pauli omnia revelantur , quomodo porta clausa erit et non aperietur, et vir non transibit per eam? Ex quibus discimus, quamvis ad summam scientiam venerim
Abbreviated transcription (Latin):
coram dño. et ꝑuiam uestibuli porte in¬
seoꝑ clausa est et solus dñs ds isrł ingredi¬
tur ꝑ eam. hempeilla. deqͣ saluator loqͥ¬
tur in enͣgłio. Ue uobis scribe ⁊ phari¬
sei hypocrite. et uobis doctorib legisue.¬
qui tollitis clauem scientie. Ipsi non eg¬
dimimi. et intrantes ꝓhibetis. De hac sub
nomine lybri scribit eqͥsaias. Erunt
uerba libri istius sic uerba signata. Quẽ
cum decł̃is homini nescienti litt̃as. et
dixeris ei lege: respondebit tͥ. hescio
litt̾as. Et dabunt illum homini scienti
litt̾as. dicentes Lege. Et dicet. Nonpos¬
sumꝰ legere quia signatus ẽ. Iste autẽ
liber ẽ cuiꝰ nemo potest solu̾e et aꝑire
signacula. neq incelo neq uit̾ra. neq
sub t̾ra. nisi ille dequo inapocalipsi io¬
ħis dicitur. Ecce nicit leo detribu iuda.
radix ⁊ genus dauid. ut aꝑiat librũ et
soluat signacula eius. ꝓrius enim qͣm
saluator humanũ corpus assumeret. et
humuiliaret se formã serui accipiens: cla¬

Expanded text:
coram Domino: et per viam vestibuli portae insemper clausa est, et solus Dominus Deus Israel ingreditur per eam? Nempe illa de qua Salvator loquitur in Evangelio: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, et vae vobis doctoribus legisqui tollitis clavem scientiae, ipsi non ingredimini, et intrantes prohibetis . » De hac sub nomine libri scribit et Isaias: « Erunt verba libri istius sicut verba signata. Quem cum dederis homini nescienti litteras, et dixeris ei, Lege, respondebit tibi, Nescio litteras. Et dabunt illum homini scienti litteras dicentes, Lege. Et dicet: Non possum legere quia signatus est . » Iste autem liber est cujus nemo potest solvere et aperire signacula, neque in coelo, neque in terra, neque sub terra: nisi ille de quo in Apocalypsi Joannis dicitur: « Ecce vicit leo dradix et genus David: ut aperiat librum et solvat signacula ejus . Prius enim quam Salvator humanum corpus assumeret, et humiliaret se, formam servi accipiens , cla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeam. exirq clausa pͥncipi. Princeps ip̃e
sedebit inea. ut comedat panem coram do¬
mino. Puiam uestibuli. id est aelam por¬
te ingredietur. et ꝑuiam eius egrediet᷑.
Pro eo quod inhebraico scriptum est
erit clausa principi .lxx. transtulerũt
erit clausa. quia dux ipse se debit in ea.
Multe sunt porte quas indescriptione
templi ereçielis scriptura conmemorat
tam uitus quam foris. Altaris quoq fi¬
guram et consecrationẽ ⁊ sacrificia ser¬
mo p̾territꝰ ꝑcucurrit. Qͦ finito: uenit
adportam sc̃uarii ext̾iorem q̃ respiciebat
ad orientem. et erat clausa. Statimq uir
ille quierat ductor ppħe. et ei oĩa de mõs¬
trabat. locutꝰ ẽ ad eũ. Porta hec quam respi¬
sas cur clausa sit semꝑ. Quoniã dñs ds̃
urs ingressus est. ł ingredietur ꝑ eam erit¬
q clausa iuxta hebraicum pͥncipi. qͤmdu¬

Expanded text:
eam; eritque clausa principi. Princeps ipse sedebit in ea, ut comedat panem coram Domino. Per viam vestibuli id est, Aelam, porta egredietur, et per viam ejus egredietur. Pro eo quod in Hebraico scriptum est: erit clausa principi, LXX transtulerunt, erit clausa: quia dux ipse sedebit in ea. Multae sunt portae quas in descriptione templi Ezechielis Scriptura commemorat, tam intus quam foris. Altaris quoque figuram, et consecrationem et sacrificia sermo praeteritus percurrit. Quo finito, venit ad portam sanctuarii exteriorem, quae respiciebat ad Orientem, et erat clausa: statimque vir ille qui erat ductor prophetae, et ei omnia demonstrabat, locutus est ad eum: Porta haec quam respisam cur clausa sit semper: quoniam Dominus Deus Israel ingressus est, vel ingredietur per eam: eritque clausa juxta Hebraicum, principi
Abbreviated transcription (Latin):
expians illud: offeres uitulum de arm̃to
ĩmacłatum. ⁊ arietem de grege iminacła-¬
tum. et offeres eos inconspectu domirii.
Et mittent sac̾dotes suꝑ eos sal. ⁊ offerent
eos holocaustum dño septem dieb. fãcies
hircum ꝓpeccato cotidie. ⁊ uitulud e arm̃¬
to. ⁊ arietem de peccatorib. ĩmaculatos
offerent: Septem diebus expiabunt al¬
tare ⁊ mundabunt illud: ⁊ implebũt
mañ eius. Ox pletis autem dieb. in die
octauo ⁊ ultra facient sac̾dotes suꝑ alta
re holocausta ur̃a. et que ꝓpace offerũt.
⁊ placatus ero uob̾ ait dñs ds̃ . Lxx. Et cõ
cumpleueris expiationẽ offerent urtu¬
lum debobus ĩmaculatũ ⁊ arietem
deouib ĩmaculatũ. ⁊ offeretis coram
dño Et asꝑgent sacerdotes suꝑ ea sal:
⁊ offerent ea holocausta dño sex dieb
facies hedum ꝓpeccato cotidie ⁊ uitu¬
lum ex bobus. ⁊ arietem de ouib ĩ macu¬
latum facient sex diebus. Et expiabunt

Expanded text:
expians illud, offeres vitulum de armento expians illud, offeres vitulum de armento immaculatum, et arietem de grege immaculatum, et offeres eos in conspectu Domini. Et mittent sacerdotes super eos sal, et offerent eos holocaustum Domino. Septem diebus facies hircum pro peccato quotidie, et vitulum de armento, et arietem de pecoribus, immaculatos offerent. Septem diebus expiabunt altare, et mundabunt illud et implebunt manum ejus. Expletis autem diebus, in die octavo et ultra facace offerunt, et placatus ero vobis, ait Dominus Deus. LXX: Et cum compleveris expiationem, offerent vitulum de bobus immaculatum, et arietem de ovibus immaculatum, et offeretis coram Domino, et aspergent sacerdotes super ea sal; et offerent ea holocausta Domino. Septem diebus facies haedum pro peccato quotidie, et vitulum ex bobus, et arietem de ovibus immaculatum facient septem diebus. Et expiabunt
Abbreviated transcription (Latin):
rona ꝓpiciatorii siue basis ꝑ circuitũ. ut
uniu̾sa purgentur et firma sit ꝓ¬
piciatio. ꝓpt̾ ea autem inscd̃a die uł
duo hedi dequib supͣdiximꝰ ł hircus
assumitur. qr animal ẽ semꝑ ad excelsa
festinãs et nicħ ꝑiculi sustinens inp̃cipi¬
ciis. ⁊ ibi inuenit uiã ubi cet̾isanimanti¬
bus uit̾itus ẽ. Unde ⁊ greco sermone ca¬
prarum ⁊ hyrcoꝵ grex sublimiũ conu̾¬
u̾sationem significat. Porro altare xͥ ex¬
piatur sanguine. ut orationes sc̃oꝵ
munde ꝑ maneant ad dm̃. hoc quoq
notandum qd̃ iuxta hebraicũ ipse ezechi¬
el qͣsi sacerdos uttulum iubetur assum̃e
⁊ holocaustum fac̾e. ⁊ sanguinẽ eius incir¬
cuitu asꝑgere tam altaris quam angulo¬
rum. ⁊ corone siue basis. Septuagiita añ
interpretes alios sacerdotes hoc fac̾e de
monstrant. dequib dictum ẽ. dabis sacer¬
dotibus leui qͥ sunt ex semine sadoch qͥ
accedunt adme. Cumq compleueris

Expanded text:
rona propitiatorii, sive bases per circuitum, utrona propitiatorii, sive bases per circuitum, utsa purgentur, et firma sit propitiatio. Propterea autem in secunda die vel duo haedi, de quibus supra diximus, vel hircus assumitur, quod animal est semper ad excelsa festinans et nihil periculi sustinens in praecipitiis: et ibi invenit viam, ubi caeteris animantibus interitus est. Unde et Graeco sermone caprarum et hircorum grex sublimium convesationem significat. Porro altare Christi expiatur sanguine, ut orationes sanctorum mundae permeent ad Deum. Hoc quoqne notandum, quod juxta Hebraicum ipse Ezechiel, quasi sacerdos vitulum jubetur assumere, et holocaustum facere, et sanguinem ejus in circuitu aspergere, tam altaris quam angulorum et coronae, sive basis. Septuaginta autem interpretes alios sacemonstrant, de quibus dictum est: « Dabis sacerdotibus Levi qui sunt ex semine Sadoc, qui accedunt ad me.: « Cumque compleveris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͦ cuiꝰ sapientie atq doctne nullus pot̾at re¬
sistẽ. ⁊ qui stantẽ uidit filiũ ad dext̃am pa¬
łͥs ⁊ dixit. dñe iħu suscipe sp̃m meum. lapi¬
dib obruere uidei. Et qͦ modo quosdam
credentium pͥmitias achaie et asie apłs
nomrinat: sic ⁊ isti pͥmitie fuere martirũ.
quosx post ea confessio coronauit. Et hoc
notanctum. quod uttulus totus offert᷑
holocaustum et crassitudo corꝑis eius di¬
uino igne consiunitur: Et si enu noue
stepħs qui scd̃a die oblatisunt. siue hyrcꝰ
qui iurta hebrahicum narrat᷑ oblatus:
offertur quidem inuictuna. s holocaus¬
tum presentie dñi reseruatur. Qd̃ autem
tollitur sanguis de quo loquit᷑ petrus.
redemptisumꝰ de uana nr̃a conu̾satione
pat̾ne traditionis p̾cioso sanguine rͥ ⁊¬
paulus apł̃s docet. p̃cio redempti estis.
et inalio loco. pacem faciens ꝑsanguinẽ
crucis sue suie int̾ra siue suꝑ celos: il¬
lud significat qd̃ sanguine sal uatoriᷤᷤ
quatuor cornua purificẽtur altariᷤᷤ.

Expanded text:
nullus poterat resistere , et qui stantem vidit Filium ad dexteram Patris, et dixit : Domine Jesu, suscipe spiritum meum  lapidibus obruere Judaei. Et quomodo quosdam credentium primitias Achaiae et Asiae Apostolus nominat: sic et isti primitiae fuere martyrum , quos Christi postea confessio coronavit. Et hoc notandum quod vitulus totus offertur in holocaustum, et crassitudo corporis ejus divino igne consumitur. Etsi enim noverStephanus qui secunda die oblati sunt, sive hircus, qui juxta Hebraicum narratur oblatus, offertur quidem in victima, sed holocaustum praesentiae Domini reservatur. Quod autem tollitur sanguis, de quo loquitur Petrus: Redempti sumus de vana nostra conversatione paternae traditionis pretioso sanguine Paulus apostolus docet: Pretio redempti estis ; et in alio loco: Pacem faciens per sanguinem crucis suae, sive in terra, sive super coelos , illud significat, quod sanguine Salvatoris, quatuor cornua purificentur altaris,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ qui ꝓ nob̾ ĩnolatꝰ est ⁊ i multa scrip¬
turaꝵ loca. ⁊ p̃cipue barnabe epła que
habetur inter scripturas apocrifas no¬
minat. Et hyrcus caprarum scd̃o offert᷑
die. Unde ⁊ pascha facturi assumunt de
grege agnum et hedum:⁊ qui pͥmũ pas¬
cha fac̾e uonpotuerunt in scd̾o mẽse
faciunt. quoꝵ alt̾m ad iustos ꝑtinet. al¬
terũ ad penitentes. Sin autẽ. lxxno
die aũ scdo tollent hedos duos ĩmacu¬
latos ꝓpecc̃o: audax quidem ẽ qd̃ dic¬
turi: sumꝰ. s tam̃ alioꝵ simplicit̾ ponẽda
sẽtentia est qui aiunt duos hedos in¬
maculatos pꝰ passionẽ dñi oblatos ẽẽ
ad altare dñi iacobum ⁊ stephanum:
Quoꝵ alter deaplõꝵ numero. alter de
septem electis inministiũ dñi pͥnceps
fuit. Iste ẽ iacobus qui transformatũ
saluatorem uidit in monte. qui resur¬
gentem filiam archisinagogi cum dño
petroq ⁊ ioħe uituitus est qui incatha¬
logo apłoꝵ in quo bina iũguntur nõia

Expanded text:
tem qui pro nobis immolatus est, et multa Scripturarum loca, et praecipuae Barnabae Epistola, quae habetur inter scripturas apocryphas, nominat. Et hircus caprarum secundo offertur die. Unde et Pascha facturi assumunt de grege agnum et haedum, et qui primum pascha facere non potuerunt, in secundo mense faciunt: quorum alterum ad justos pertinet, alterum ad poenitentes. Sin autem Septuagdie autem secundo tollent haedos duos immaculatos 532 pro peccato, audax quidem est quod dicturi sumus, sed tamen aliorum simpliciter ponenda sententia est, qui aiunt duos haedos immaculatos post passionem Domini oblatos esse ad altare Domini, Jacobum et Stephanum: quorum alter de apostolorum numero, alter de septem electis in ministerium Domini princeps fuit . Iste est Jacobus qui transformatum Salvatorem vidit in monte , qui resurgentem filiam archisynagogi cum Domino Petroque et Joanne intuitus est , qui in catalogo apostolorum, in quo bina junguntur nomina,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq illiꝰ ⁊ sinũ duidio cubito. ⁊ uno cu¬
bito ꝑcircuitũ. gradusq ad orientẽ quoꝵ ĩ¬
certus ẽ numerꝰ. locutꝰ est uir cuiꝰ calamꝰ ⁊
funiculus erat in manu. ⁊ docet eum quomͦ
altaris oꝑe ꝑfecto altare debeat expiari
i consetͣri. Primũq offertur uictima:⁊ da¬
tur sacerdotib degen̾e leui. qui sunt de

Expanded text:
o cubito per circuitum, gradusque ad orientem, quorum incertus est numerus, locutus est vir, cujus calamus et funiculus erat in manu, et docet eum, quomodo altaris opere perfecto altare debeat expiari sive consecrari. Primumque offertur victima et datur sacerdotibus de genere Levi, qui sunt de
Abbreviated transcription (Latin):
sinꝰ ipsiꝰ ꝓpiciatorii siue ꝯsũmatio atq
ꝑfectio quam simmachus interpretatꝰ
ẽ ꝑgra. fen habebat unũ cubitum: illud
signisi cat. quod ⁊ peccatores ⁊ iusti dñi
ꝓpici atione saluentur. dicente apło
pau lo. Reconciliati sumꝰ d̃o. in sangui¬
ne filii eiꝰ. Et de peccatorib dr̃. qͦd di¬
iidii cubiti m̃surã habeant ꝑcircui¬
tum. qui tam̃ saluentur miscd̾ia cre¬
atoris: uixta illud quod inpsalmo
scriptum̃ est. ꝓnichilo saluos facies
eos. De iustis quod in uno saluentur
numero solitario atq ꝑfecto. ⁊ imi¬
tentur unam diuinitatẽ: dicente eo¬

Expanded text:
sinus ipsius propitiatorii, sive consummatio atque sinus ipsius propitiatorii, sive consummatio atque perfectio, quam Symmachus interpretatus est περιδρομὴν, habebat unum cubitum, illud significat quod et peccatores et justi Domini propitiatione salventur, dicente apostolo Paulo: Reconciliati sumus Deo in sanguine Filii ejus . Et de peccatoribus dicitur, quod dimidii cubiti mensuram habeant per circuitum; qui tamen salvantur misericordia Creatoris, juxta illud quod in Psalmo scriptum est: Pro nihili salvos facies eos . De justis: quod in uno salventur numero solitario atque perfecto, et imitentur unam divinitatem, dicente eo
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾ib quod nemo dubitat ad duodecun
tribus ꝑtinere que i ioh̃is apocalipsi
or autẽ latera mundi duodeni cubiti
simul efficunt quadragiita octo cu¬
bitos sacerdotalium ciuitatũ. ut istis
quasi fundam̃tis ĩtoto orbe diisis:
eccłe fortitudo solidetur. Porro crepi
ti sunt: qͣtuordetĩ cubitoꝵ erat longi¬
tudinis ꝑ qͣtuordecĩ latitudinis ĩ qͣtu¬
orangulis eiꝰ. Et corona ĩ circuitu eiꝰ duni¬
terp̃tati sunt i smꝰ. siue iuxta simma¬
chum consũmatio eius atq ꝑfectio
cubiti uniꝰ ꝑcircuitum. illud latent̾
um dr̃. non solum ꝓpeccatis nr̃is. s ꝓ om̃i
mundo ꝑ qͣtuordecin generationes ue¬
uerit ad abraham usq ad dauid. et rur¬
sum ꝑalias qͣtuor decim usq ad captiui¬
tatẽ iechonie. ⁊ eiꝰdem numeri sacra
de quib scriptum est. multi ab oriente ⁊
occidente ⁊ aquilone ⁊ meridie uienient
⁊ accubabunt cum abraham ysaac ⁊ ia

Expanded text:
lateribus. Quod nemo dubitat ad duodecim lateribus. Quod nemo dubitat ad duodecim tribus pertinere, quae in Joannis Apocalypsi or autem latera mundi, duodeni cubiti simul efficiunt quadraginta octo cubitos sacerdotalium civitatum, ut istis quasi fundamentis in toto orbe divisis, Ecclesiae fortitudo solidetur. Porro crepidti sunt, quatuordecim cubitorum erat longitudinis per quatuordecim latitudinis, in quatuor angulis eterpretati sunt. Et sinus, sive juxta Symmachum, « consummatio ejus atque perfectio cubiti unius per circuitum, » illud latenter on solum pro peccatis nostris, sed pro omni mundo, per quatuordecim generationes venerit ab Abraham usque ad David; et rursum per alias quatuordecim usque ad captivitatem Jechoniae, et ejusdem numeri sacramde quibus scriptum est: Multi ab Oriente et Occidente, et ab Aquilone et Meridie venient, et accubabunt cum Abraham, et Isaac,
Abbreviated transcription (Latin):
ut in .lxx.dr̃abarihel usq ad suꝑiora cor¬
nuum cubitꝰ unꝰ. Arihel ut pleriq esti¬
mant: int̾p̾tatur lux mea deus. Deqͦ ⁊ in
ysaia ꝓpħa uͥ scriptũ ẽ. ue tibi ciuitas arihel
quam ex pugnauit siue curcũdedit dauid
plenius diximus. Ut autem ego arbitror
leo uel fortis dei. quod nom̃ ꝓprie refer¬
tur ad altare. inquo ł illuminatio oei
ẽ ł leo ⁊ fortitudo eius. dicente iacob ad
uidam. Catulus leonis filimi uida. ad
predam fili ascendisti. requiescens ac¬
cubiusti ut leo. et qͣsi leena. Quis suscita¬
bit eum: Cubitoꝵ autem quatuor ẽ. et
cornua ht̃ quatuor. siue suꝑiora qͣtuor cor¬
nuũ uno cubito finuuitur. ut euͣgłioꝵ
mensura et in totun orbem fortitudo
discurrens subilluminatione dei et leo¬
nis fortitudine demonstrentur. adunũ¬
q cubitum ꝑueniant diuine confessi¬
onis. Et ut paulatin obscuritas p̾sentiᷤ
locis manifestior fiat: sequitur. Et ari¬
cubitos latitudinis quadrangulum eqͥs

Expanded text:
itur, ab Ariel usque ad superiora cornuum cubitus unus. Ariel, ut plerique aestimant, interpretatur lux mea Deus. De quo et in Isaia propheta, ubi scriptum est: « Vae tibi, civitas Ariel, quam expugnavit sive circumdedit David , » plenius diximus. Ut autem ego arbitror leo vel fortis Dei, quod nomen refer ad altare, in quo vel illuminatio Dei est, vel leo et fortitudo ejus, dicente Jacob ad Judam: Catulus leonis Juda, ad praedam, fili mi, ascendisti: requiescens accubuisti ut leo, et quasi 529 leaena, quis suscitabit eum ? Cubitorum autem quatuor est, et cornua habet quatuor; sive superiora quatuor cornuum, uno cubito finiuntur; ut Evangeliorum mensura et in totum orbem fortitudo discurrens, sub illuminatione Dei, et leonis fortitudine demonstretur, ad unumque cubitum perveniant divinae confessionis. Et ut paulatim obscuritas praesentis loci manifestior fiat, sequitur: Et Aricubitos latitudinis, quadrangulum aequis