comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illi scĩ hoĩes. solari claritate re¬
pleuert. Et in eadẽ claritate: ap¬
paruit regnna angłoꝵ. Qm̃ cum
loco: qui meo indiget auxilio. ue¬
uio auxiliari huic pauꝑĩ abbacie.
ralioꝵ paupũ locis qmi ꝯfidũt in

Expanded text:
illi homines solari claritate repleverunt, et in eadem claritate apparuit regina angelorum. Quam cum loco qui meo indiget auxilio. Venio auxiliari huic pauperi abbatiae et aliorum pauperum locis qui confidunt in
Abbreviated transcription (Latin):
siuit acłicis quid ħ uox significa¬
ret. elquib cũ audiss hoc õe
pͥncipiũ cuidami ꝓsalmi. totuni
Ilũ psaliũ ꝑ gr̃am dei didic
lunĩe in capło: ille remausit ui
claustro orans. Et cũ oraret. dun
ad eñ uox de celo. Illi bomi hoĩe pe

Expanded text:
 vox significaret. A quibus cum audisset hoc esse principium cujusdam psalmi, totum illum psalmum per gratiam Dei didicilumen in capitulo, ille remansit in claustro orans. Et cum oraret, dixit ad eum vox de coelo: « Illi boni homine
Abbreviated transcription (Latin):
stertũt incubili suo: Ad ꝙͣ nocẽ
ex ꝑgest̃s ille ⁊ ꝯfusus indignatus
ad uersũ me qd̾ tam lib̾e eũ argu¬
issem. sb̾stomatãs ait. Uade hĩc mi¬
ser aint̾fige pedicłos tuos. Ego añt
motũ illiꝰ ꝯuertẽs imocũ: ꝯtinuo
respõdi uide tu p̃r ne interficiãt te
lege machabeoꝵ nosephi. ⁊ actuũ
apłoꝵ historias. ⁊ ĩnemes reges po¬
tentissiõs. anthiocũ ⁊ herodẽ agrip¬
pã: au̾mib ꝯsũptos. Qua rõne si¬
mul tanctoritate. opp̾ssus ille sta¬
tim obuuituit
.cyuii. ⁊ldhuc de
coguicõne hoĩs. et aĩab post mor¬

Expanded text:
stertunt in cubili suo. Ad quam vocem expergefactus ille et confusus, indignatus adversum me, quod tam libere eum arguissem, substomachans ait: Vade hinc, miser, et interfice pediculos tuos. Ego autem motum illius convertens in jocum, continuo respondi: Vide tu, pater, ne interficiant te Lege Machabaeorum, et Josephi, et Actuum apostolorum historias, et invenies reges potentissimos Antiochum, et Herodem Agrippam a vermibus consumptos. Qua ratione simul et auctoritate oppressus, ille statim obmutuit. CAPUT X. Adhuc de cognitione hominis, et animabus post mor
Abbreviated transcription (Latin):
arep̃c. int̾ clicos ⁊ mouachos qui
necc̃a cũ ip̃o erãt nocifando reqͥ¬
rũt. Qͥ b mox sc̃us thomas: ex gͣ¬
dib cancelli respondit. Ecce ego
Qͥd uulitis. i̾udit bnꝰ militũ. uo¬
lumꝰ ut mõ moriaris: qr ultͣ uiu̾e
nõ potes. Et ille. Ego ꝓd̾o mori
lib̾tate. S si caput meũ q̃ritis. ex
ꝑte dei oĩpotentis. ⁊ sb̾ auathema¬
morte mea. pacẽ ⁊ lib̾tatem ecc̃a
ꝯseq̃tur. Deo itaq ⁊beate marie
iscis hmi ecc̃e pr̃onis ⁊ beato dyo¬
nisio. ꝯmẽdo me ip̃m ⁊ ecc̃e cũm.¬
⁊hiis dc̃is: eductis carnificũ gla¬
dus. uicliuato capite decollatur.
Et qd̾ dcu horribłe ẽ. defũcti cere¬
brũ ꝑ panim̃tũ cũ cruore rossib
disꝑgitur. Cũ aũt ex more ad scpe¬
liendũ pontificalib nestiret᷑. ĩ ues

Expanded text:
pus inter clericos et monachos qui in ecclesia cum ipso erant uociferando requirunt. Quibus mox sanctus Thomas ex gradibus cancelli respondit: «Ecce ego. Quid uultis?». Respondit unus militum: «Vt modo moriaris, quia ultra uiuere non potes». Et ille: «Ego pro deo mori libertate. Sed si caput meum queritis ex parte dei omnipotentis et sub anathemamorte mea pacem et libertatem ecclesia consequatur. Deo itaque et beate Marie et sanctis huius ecclesie patronis et beato Dyonisio commendo me ipsum et ecclehiis dictis eductis carnificum gladiis inclinato capite decollatur et quod horribile est iam defuncti cerebrum per pauimentum cum cruore et ossibus dispergitur. Cum autem ex more ad sepeliendum pontificalibus uestire
Abbreviated transcription (Latin):
onstrũ qd̾dã namnci natũ ẽ
cui par nũqmͣ uł raro inisũ ẽ.
indel biceps infantulus. Qui hoc
noctẽ lucẽtib stellis celo ẜeno .xiii.
luua eclypsim passa est. ⁊ ꝯtͣc̃to or¬
be młtis colorib s maxĩe sangͥneo

Expanded text:
onstrum quoddam Namuci natum est, cui par nunquam vel raro visum est, videlicet biceps infantulus. Qui hoc noctem lucentibus stellis coelo sereno, 13. luna eclypsim passa est, et contracto orbe, multis coloribus, sed maxime sanguineo,
Abbreviated transcription (Latin):
marchaꝵ. Q pp̃ inportabił pensionis
edc̃m ꝑ totã angliã cut᷑rit. sũq n¬
ille. Nũqͥd nõ habetis scͥma anro
rargento ꝯposita. ossib mortuoꝵ
pleua Igitur capsas scõr midare
coacti sũt crucifixos despoliare calices
giũ uenacõnes quas pͥmo indulce¬
delatorẽq ad duellũ ꝑnocãs exccła¬
tus ⁊ extesticulatꝰ ẽ. Hec de lacõ płes
innocentes ĩuoluit. Quoꝵ unꝰ fu¬
it Guilłs de ald̾ia hõ decorꝰ ⁊ ꝯpat
regis. Qui ꝑatibulo affligi iussꝰ.
osmũdo ep̃o salebene ꝯfessus ⁊ ꝑ
oñis ecc̃as oppidi flagellatus. dis¬
ꝑsis ad mopes uestib ad suspediũ
nudꝰ ibat delicatã carue freqñti¬
b suꝑ lapides genniũ flexiombus
cruentas. Ep̃o ⁊ ppło seqũte ad lo¬
cũ supplicii. Ait. Sic deus adinuet
aĩau meam ⁊ amalis lib̾et. sic̃ de
re qua accusor inminiis sũ. Nu¬
dita discordia q̃ erat int̾ urba¬
tũ romane sedi negauit ꝓmor

Expanded text:
taque importabilis pensionis edictum per totam Angliam cucurrit. Tunc ille: « Nunquid non habetis scrinia auro et argento composita, ossibus mortuorum plena? » Igitur capsas sanctorum nudare coacti sunt, crucifixos despoliare, calices gium. Venationes quas primo indulsedelatoremque ad duellum provocans, exoculatus et extesticulatus est. Haec delatio plures innocentes involvit, quorum unus fuit Guillelmus de Alderia, homo decorus et compater regisscopo Salesberiae confessus, et per omnes ecclesias oppidi flagellatus, dispersis ad inopes vestibus, ad suspendium nudus ibat, delicatam carnem frequentibus super lapides genuflexionibus cruentans, episcopo et populo sequenti ad locum supplicii, ait: « Sic Deus adjuvet animam meam, et a malis liberet, sicut de re qua accusor, immunis sum. » Audita discordia, quae erat inter Urbatum Romanae sedi negavit, pronior
Abbreviated transcription (Latin):
ista corrige̾ conatus. s societate
suffraganeoꝵ destitutus. spõte dis¬
cessit. nequicie tẽꝑis cedes. Qͥ cum
iam iãq nanigat᷑us inportu uen¬
litꝰ expiłatus ẽ manticis oĩb ⁊ bul¬
gis in mediũ ꝓlatis ⁊ exquisitis. Tn¬

Expanded text:
ista corrigere conatus, sed societate suffraganeorum destitutus, sponte discessit, nequitiae temporis cedens. Qui cum amjamque navigaturus, in portu venlicus expilatus est, manticis omnibus et bulgis in medium prolatis et exquisitis:
Abbreviated transcription (Latin):
obruit. ferebant q tigna cũ tͣbi¬
b ꝑ mane. mirantib qui longe.
timentib qui ꝓpe stabãt . iiiiͦ. tigna.
sex ⁊ xxͦ. pedes longa tanta in pari¬
ter in humũ inpacta sũt: ut ix.iiii
pedes extarent. notabili uisu quõ
duriciem strate publice ꝑruꝑint.
artifice fuerãt collocata. Que ob ĩ¬
pediũitũ tñseunseũ ad plauiciem
t̾re desecta sũt. qd̾ ałr erui uequi¬
rent. Qͥnto enis anno eadẽ molẽcia
sulim̃s apud salesbiam tectũ tris
la befaccauit. qͥnta dic postꝙ̃ eam
dedicau̾at osmũdꝰ p̾clare memo
nie ep̃c. gexto guilłi regis anno tan¬
tũ fuit mauglia diluuiũ ex habũ¬
dancia ynibriũ. qñtũ ulłs memi¬
u̾at. Mor accedente hyenie. flimii
ita sũt ꝯgelati: ut eẽnt ꝑmi equis
⁊qͣ drigis ⁊ plaustris. Gelu resoluto.
ex inpetu glacialiũ crustaꝵ pontes¬
effracci. Septimo anno regis guil¬
nia positus edix̾at. agͥculta defecit
Qua deficiente setuta ẽ famel. Qͣ
crescente. successit mortalitas hoĩ¬

Expanded text:
 Ferebantque tigna cum trabibus, per inane mirantibus, qui longe timentibus, qui prope stabant, quatuor tigna, sex et viginti pedes longa tanta vi pariter in humum impacta sunt, ut vix quatuor pedes extarent notabili visu; quomodo duriciem stare publice perruperint, artifice fuerant collocata; quae ob impedimentum transeuntium ad planitiem terrae desecta sunt, quod aliter erui nequirent. Quinto ejus anno eadem violentia fulminis apud Salesberiam tectum turris labefactavit; quinta die postquam eam dedicaverat Osmundus, praeclarae memoELMUS. Sexto Guillelmi regis anno tantum fuit in Anglia diluvium, ex abundantia imbrium, quantum nullus meminerat. Mox accedente hieme, fluvii ita sunt congelati, ut essent pervii equis et quadrigis et plaustris. Gelu resoluto ex ieffracti. § 327. Septimo anno , pnia positus edixerat, agricultura dqua deficiente, secuta est fames; qua crescente successit mortalitas homi
Abbreviated transcription (Latin):
inges teremotꝰ .iiiͦ. idꝰ augꝰti
totam angliam ext̾rint horrendo
miratło ut edificia oĩa emiuꝰ resi¬
lirent ⁊ mox pͥstino mõ resid̾e̾nt.
Secuta e in opia õiũ fructuũ. tar¬
Da mat̾itas frugũ. ut uix ad fes¬
tũ scĩ audree messes recode̾ntur
Qrͣto eius anno fuit tumultus
fulgnrũ. motus turbiũ. Idꝰ octo¬
bris apud ibĩceltubã ictus dece¬
lo emissus tris latus tanta n in¬
pulit ut debilitata mat̾ia inꝯfi¬
ne gͦssitudis modũ effic̾et. Q ͦ
ingressus trabẽ maximã infra¬
cifixi capnt cũ dextͣ tybia ⁊yma¬
guiẽ sc̃e manie deiecit. Secutus
est fetor intollabił. Tandẽ mo¬
nachi felici ausu urupentes.
gias effugarũt. Fuit quoq dis¬
cordia uentoꝵ int̾ se dissidẽciũ
ab euro austro ueniẽs .xui. kł. no
uẽbris. qui lundonie plusqm.¬

Expanded text:
ingens terrae motus III Idus Augusti totam Angliam exterruit, horrendo miraculo, ut aedificia omnia eminus resilirent, et mox pristino modo residerent. Secuta est inopia omnium fructuum, tarda maturitas frugum, ut vix ad festum S. Andreae messes reconderentur. Quarto ejus anno fuit tumultus fulgurum, motus turbinum. Idibus Octobris apud Vincelrumbam ictus de coelo emissus turris latus tanta vi impulit, ut debilitata materia in confinae grossitudinis modum efficeret. Quo ingressus, trabem maximam in fraucifixi caput cum dextra tibia, et imaginem sanctae Mariae dejecit. Secutus est fetor intolerabilis. Tandem monachi felici ausu irrumpentes, gias effugarunt. Fuit quoque discordia ventorum inter se dissidentium ab Euro austro veniens XVI Kalendas Novembris, qui Lundoniae plusq
Abbreviated transcription (Latin):
qũ moĩ mobedĩa sola dãpuat ĩpem¬
tencia. qmͣ nescit qui diligit deũ: so¬
la int̾miat᷑ suꝑbia. qmi faciłe cauet
ꝯscius eẽ sibi: qui se nõ ĩplere considi
qd̾ deb̾e se credit. Greditis itaqait uli¬
rũ uestroꝵ sensũ b̾iit᷑ colligam qd̾
ad integrũ mãdata dei obẜnari iux
ualeãt: albatis nõ ualeãt cũ ĩntas
pp̃a testet᷑: nec imũ quidẽ iota p̃t̾itũ

Expanded text:
mni obedientia sola damnatur impoenitentia, quam nescit qui diligit Deum; sola incriminatur superbia, quam facile cavet larius equod debere se credit. Creditis itaque ut verborum vestrorum sensum breviter colligam quod ad integrum mandata Dei observari vix valeant, abbatis non valeant: cum Veritas ipsa testetur, ne unum quidem i
Abbreviated transcription (Latin):
dificia frm̃ nõ suꝑ ¶terii.¬
flua sint s hułia: nõ nolup¬
tuosa s honesta. Utilis est lapis in
struct᷑a: s quid ꝓdest inlapide cela¬
t̾a: utile fuit ħ in ꝯstructõne tẽpli:
erat emĩ fo̾r signacõnis ⁊ excẽpli. ł e¬
gat᷑ genesis inlibͦri. ñ ĩ pariete. uesti
nudꝰ accutut. Datur ade timca pel¬
licea: fr̃m u̾o młtitudo coartatur
ẏeniali molestia. liceat ħ si cui lici¬
tũ fore debeat illis qui ĩ urbib aut
ĩnitis morãt᷑. ad quos ꝯfluit ppłi fie¬
qñcia. ut sĩplicitas eoꝵ detineat de¬
lcticõne picture: qui nõ dełcant sb̾
tilitate scͥpte. Robis aũt qui soli¬
tudine delectaui: utłior ẽ equs aut
bos in agro ꝙͣ ĩꝑiete. Hic saciãt ocu¬
los in indendo: ibi lalorãt uctͣa sub¬

Expanded text:
dificia fratrum non superflua sint, sed humilia; non voluptuosa, sed honesta. Utilis est lapis in structura, sed quid prodest in lapide, caelatura? Utile hoc fuit in constructione templi, erat enim forma significationis et exempli. Legatur Genudus accubat. Datur Adae tunica pellicea, fratrum vero multitudo coarctatur hiemali molestia. Liceat hoc si cui licitum esse debeat illis, qui in urbibus aut in vicis morantur, ad quos confluit populi frequentia, ut simplicitas eorum teneatur deltilitate Scripturae. Nobis autem, qui solitudine delectamur, utilior est equus, aut bos in agro, quam in pariete. Hic satiant oculos videndo, ibi laborant neces
Abbreviated transcription (Latin):
frendes. ad ultimũ honore spolia¬
tum ꝑpetua tenuit in custodia.n
hic fulco hũit uyorẽ. qui relicto
eo. philippo iplit regi fn̾toꝵ. Qͥ
amore cnis ita captus est. ut illa
alus mꝑare cuꝑet. Deniq om̃iũ
digitis Se notari ⁊ ab oĩ orbe xp̃ia¬
no se excõitari pp̃ eius libidinẽ: ali¬
qnͣtis amuis passus ẽ filii hꝰ fulconis
fueñt: gelfridꝰ marcellus. ⁊ fulco.
pͥmus. Insidus snoꝵ necatus ẽ. lxx¬

Expanded text:
frendens, ad ultimum honore spoliafrendens, ad ultimum honore spoliatum perpetua tenuit in custodia. Hic Fulco habuit uxorem, quae relicto eo Philippo nupsit regi Francorum. Qui amore ejus ita captus est, ut illa aliis imperare cuperet. Denique omnium digitis se notari, et ab omni orbe Christiano se excommunicari propter ejus libidinem aliquantis annis passus est. Filii ejus Fulconis fuerunt Gelfridus, Martellus et Fulco. Primus insidiis suorum necatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
regressus. post: aliqͥt᷑ aiios filiũ
hũit gaufridũ cognom̃to mar¬
cellũ. Qd̾ cognoniẽ sibi usur pau̾at
qr udebat᷑ om̃s sibi obsistentes fe¬
licitate q̃dã cocund̾e. Nam dirñ
suũ comitẽ pictanẽsem aꝑto mar¬
te cepit ferrersq uicłis in nodatũ
ad ignobilis pacis ꝯdicõues coegit
nt burdegala ciuitate ced̾et ⁊ sim¬
b eius ⁊ decet̾is añnũ uectigal pẽ¬
sitar. Qͥ captus ꝓferri iniuria ⁊
ciboꝵ inopia post tͥduũ defunctꝰ
ẽ. emꝰ nou̾cam martellꝰ duxit. frẽs
ĩtutelã suscipiẽs. Mox theobaldi
comitis blesiesis ingllus limites.
uibẽ turonicã obledit ⁊ipĩ i
eadẽ. Qui captꝰ. ⁊ in ergastulo re¬
clusus urbẽ sibi oĩb q suis h̾redib
inꝑpetuũ abiurauit. Iste gaufridus
mories gaufrido sororis sue filio co¬
mitatũ dedit. qui simple fuit ⁊ in¬
bellis. huiꝰ fr̃ fulco ducatũ corri¬
puit. qui cognominatus ẽ rechin.
qr germani simplicitati crebro in¬

Expanded text:
t annos filium habuit Gofridum, cognomento Martellum. Quod cognomen sibi usurpaverat, quia videbatur omnes sibi obsistentes felicitate quadam contundere. Nam dominum suum comitem Pictaviensem aperto Marte cepit, ferreisque vinculis innodatum ad ignobilis pacis conditiones coegit ut Burdegala civitate cederet, et finibus ejus; et de caeteris annuum vectigal pensitaret. Qui captus pro ferri injuria, et ciborum inopia post triduum defunctus est. Cujus novercam Martellus duxit, fratres in tutelam suscipiens. Mox Theobaldi comitis Blesensis ingressus limites, urbem Turonicam obsedit, et ipsum in eadem. Qui captus, et in ergastulo reclusus, urbem sibi omnibusque suis haeredibus in perpetuum abjuravit. Iste Gaufridus moriens Gaufrido sororis suae filio comitatum dedit; qui simplex fuit et imbellis. Hujus frater Fulco ducatum corripuit; cognominatus est Rethur; quia germani simplicitati crebro in
Abbreviated transcription (Latin):
ulco fuit antiqmis comes an¬
deganioꝵ qui senex ihosoli¬
mam addiit. Ibi aduob ẜnis sacͣ¬
m̃to coactꝰ ut qd̾ inberẽt fac̾e̾t ꝑ
publicũ cctus est und̾ ad sepłrrũ

Expanded text:
ulco fuit antiquus comes Andegavorum; qui senex Hierosolymam adiit. Ibi a duobus servis sacramento coactis, ut quae juberet facerent, per publicum tractus est nudus ad sepulcrum
Abbreviated transcription (Latin):
ideui inꝑator młta do̾ ihõib placita
feciss. płura tũ d̾o ꝯͣria nireguo suo fĩ
ꝯsensit. In quib gͣmora iudebãt᷑ qd
ħ̾esi nicholaytaꝵ uõ restitit. ⁊ mor¬
tulit ẜ uare nõ studuit ¶ Sorthinami
urbẽ andeganis qi n ea hĩtaturi/ cum
sius oib occupant. Ad qm̃ expuguguã¬
daui /karoł / alcito salomone britonũ
rege. młtis dieb eam obsedit. S cũ
northinãm ad disꝑacõnẽ ad ducti fu¬
issent: rex in uto ex̾citu pecũia ab eis
accepta egssũ eis amunt eisq ħ pacto
pciora satiendi lutum dedit.

Expanded text:
idem imperator multa Deo et hominibus placita fecisset, plura tamen Deo contraria in regno suo fieri consensit. In quibus graviora videbantur, quod heresi Nicholaitarum non restitit, et montulit, servare non studuit. Northmanni urbem Andegavis quasi in ea habitaturi cum suis omnibus occupant. Ad quam oppugnandam Carolus rex ascito Salomone rege Brittonum multis diebus eam obsedit. Sed cum Northmanni ad desperationem adducti fuissent, rex multo exercitu pecunia ab eis accepta egressum eis annuit, eisque hoc pacto pejora faciendi locum dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
tur innum̾abiles. cet̾is locustis maio¬
res. seua alarũ regiima ser pedes. dnos
dentes lapide duriores hñtessut castroꝵ
acies turmatĩ uolantes. duces cũ pau¬
cis itin̾e uiiꝰ diei p̾mittentes/ ad metẽ¬
da loca uente multitudini. Cirta ho¬
ram nonam ad locũ ꝓuisũ uenientes.
ibiq soł ortum expeccantes: ꝑ spaciũ
uniꝰ dici acrẽ uelabant ipm solis radi¬
ũ ob nubulantes. Ore lato. exteuso ui¬
testiuo oĩa uiridia in ħb ⁊ arborib
uastabant. spaciũ diuim itiñ̾is .iiii. aut
uq. milib extendentes. ħ miẜabili spͣ¬
tacło usq ad maie britaniũ ꝑuenien¬
testandem flatu uentoꝵ inꝑfũd̾ ma¬
ns duu̾ise st̃. s estu occeani ad lictus ie¬
iecte putredine. sua aere corrupto mł¬
tos pire fec̾unt/ sccuta fames nalida
młtos ꝯsũpsit medra / ut pene t̾cia ꝑs

Expanded text:
tur innumerabiles, caeteris locustis majores, sena alarum remigia, sex pedes, duos dentes lapide duriores habentes, ut castrorum acies turmatim volantes, duces cum paucis itinere unius diei premittentes ad metanda loca venturae multitudini, circa horam nonam ad locum previsum venientes, ibique solis ortum expectantes, per spacium unius diei aerem velabant, ipsum solis splendorem obnubilantes; ore lato, extenso intestino, omnia viridia in herbis et arboribus vastabant, spatium diurni itineris quatuor aut quinque milibus extendentes. Hoc miserabili spectaculo usque ad mare Brittannicum pervenientes, tandem flatu ventorum in profundum maris demersae sunt; sed estu occeani ad litus rejectae, ex putredine sua aere corrupto, multos perire fecerunt. Secuta fames valida multos consumpsit inedia, ut paene tertia pars
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ equus karoli ꝑ emptꝰ. Tũc karolus
saracenos ꝑ mediũ. Aduespacente. añ
tris. alt̾a die uenerũt karolo in auxi¬
lium .iiiiͦ. marquisii de locis ytalie. tñ
go landus agnouit: infugam n̾sus ẽ¬
Et tũc karolus cũ suis excitib reme¬
karoli .iiiͦ. auares qui in hum longo

Expanded text:
et equus Carolo peremptus. Tunc Carolus et equus Carolo peremptus. Tunc Carolus Saracenos per medium. Advesperascente die tris. Altera die venerunt Carolo in auxilium quatuor marquisii de locis Italiae, cum golandus agnovit, in fugam versus est: tunc Carolus cum suis exercitibus remeKarolo expetit. Avares, qui et Huni, longo
Abbreviated transcription (Latin):
sit duo nilia. quoꝵ quidam occisi
sunt alii fugati. Seitia diciecit ay¬
golandꝰ sortes suas ⁊ cognonit detri¬
m̃tũ karoli ⁊ mandauit ei: ut seqũ¬
ti die plenaniũ si uellet bellum fa¬
c̾et. Quod ab utroq ꝯcessũ ẽ. bũc
astit̾unt quidam ap̃iani. qui sero
aute diem besli arma sua bellica
studio sillime ppantes hastas suas
loco postea bcatoru martirum facim
di ⁊primitim basilica nigens ⁊ opti¬
nia iussii ⁊ auxilio karosi ꝯstructa ẽ.
⁊ magna uilla ipĩgnissima. Istas has¬
tas sĩnuo mane corticib ⁊ frondib
decoratas ĩuenerunt. hi scil qui in
acie ꝓxinia martyrii palmam adep¬
turi erant in dei fide. Et ad mod̾ mi¬
rantes absciderũt cas ꝓpe t̾ram. et ra¬
dites q̃ remanserũt int̾ra in mod̾ ꝑti¬
caꝵ ex se postea magna gn̾arũt arbꝰ¬
ta. Que ad huc i loco apparent. iii¬
Erant enĩ illoꝵr multe haste de lignis
Quid plura. Die crastina. occisa sũt.¬
xl. xpianorũ. ⁊ dux nulo rollandi pat̾

Expanded text:
cisi sunt, reliqui fugati. Tertia die jecit Aigolandus sortes suas, et cognovit detrimentum Caroli; et mandavit ei, ut sequenti die plenarium, si vellet, bellum faceret. Quod ab utroque commissum est. Tunc astiterunt quidam Christiani, qui sero ante diem belli arma sua bellica studiosissime praeparantes, hastas suas loco postea beatorum martyrum Famudi et Primitivi basilica ingens et optima jussu et auxilio Caroli constructa est, et magna villa et pinguissima. Istas hastas summo mane corticibus et frondibus decoratas invenerunt: hi scilicet qui in acie proxima martyrii palmam adepturi erant in Dei fide: et ultra ntes, absciderunt eas prope terram, et radices quae remanserant in terra in modum perticarum, ex se postea magna generarunt arbusta, quae adhuc in illo loco apparent. Erant enim illorum multae hastae de lignis Quid plura? die crastina occisa suntianorum, et dux Milo Rothlandi pater,
Abbreviated transcription (Latin):
que tunc ĩ mentib repioborum ex
luno dei. quia tormentoꝵ suorum
intiorũ ⁊ ext̾iorum doloribus. adco
stupescent. ⁊ turbabunt᷑ ut ab illis
ad cegitandum aliquid de deo. uix
⁊ raro uł numqm mentẽ reuocent.

Expanded text:
et in mentibus reproborum, livio Dei, quia tormentorum interiorum et exteriorum doloribus adeo afficientur et turbabuntur, ut ab illis ad cogitandum aliquid de Deo vix, vel raro, vel nunquam mentem revocent.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊mor erigit. trahit. ⁊ sustentat.
timor cogit. erigit. s cruciat. Net¬
terreat timor. S sic amorẽ timor
comitetur ut nec timor odiũ pa¬
riat: nec amor neglĩam paciat᷑.

Expanded text:
mor erigit, trahit et sustentat; timor cogit, erigit, sed cruciat. terreat timor; sed sic amorem timor comitetur, ut nec timor odium pariat, nec amor negligentiam patiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis offõ fũgitur cũ deliqñtiũ
frm̃ culpis benigne ꝯpat̾it᷑. Ha¬
bet ħ domꝰ ministros suoi qui ho¬
cipit receptũ affabilitas detiuet.
Esurientẽ collacõ pascit. fesso hu¬

Expanded text:
tis officio fungitur, cum delinquentium fratrum culpis benigne compatitur. » Habet haec domus ministros suos, qui hocipit, receptum affabilitas detinet, esurientem collatio pascit, fesso hu
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtẽ nidet cõpaciẽ do: occ̾it in¬
dulgẽdo. amplectit᷑ fanuliarem
sibi faciẽdo. Ocridit nitulũ car¬
nis mortificatõem p̾dicãdo: choꝵ¬
rũ ꝯcordiã ⁊ nuitatẽ edocendo. In¬
nitat gͥ pietas disꝑantẽ: Thit ca¬
ritas in uitũ. iratũ mĩa pacificat.¬
p̾̃dicacõ iustruit. Moꝵ ꝯcordia fa¬
cit amicũ ꝓximo: huiilitas do.
foris erat sr̃ueniat ⁊dicat. Pat̾¬

Expanded text:
entem videt compatiendo, occurrit indulgendo, amplectitur familiarem sibi faciendo; occidit vitulum, carnis mortificationem praedicando. rum concordiam et unitatem docendo. Invitat igitur pietas desperantem, trahit charitas invitatum, tractum midicatio instruit, morum concordia facit amicum proximo, humilitas Deo. foris erat, superveniat et dicat: Pat
Abbreviated transcription (Latin):
esid̾ius cassinẽsis abbas nar¬
taint mͥ. seruis inquit d̾i
ne apolitane regionis inp̃rup¬
ta rupe mix niam publicam soli¬
tarnis hĩtabat. Qui dũ noctͣno
tp̃r psalłet ⁊ fenesttam celbale n
hor ex plorator apuret. uidit.
multos ethyopes it̾ carꝑe ⁊ longo
tractu omistos feno lagmarios cõ¬
minare. Cũq eos inquirẽt qui eent.

Expanded text:
esiderius Cassinensis abbas narravit mihi. Servus, inquit, Dei Neapolitanae regionis in praerupta rupe juxta viam publicam solitarius habitabat. Qui dum nocturno tempore psalleret, et fenestram cellulae horarum explorator aperiret, vidit multos Aethiopes iter carpere, et longo tractu onustos feno saginarios comminare: cumque eos inquireret, qui essent,
Abbreviated transcription (Latin):
soluẽda. Qui sit obligatus. ñ mł¬
to post mortuꝰ ẽ. Erat aũt uite
nit̾ fr̃es irrep̾hensibiłꝰ ⁊opinio.¬
ins honeste. Non multis post di¬
eb penitenti monacho insõpins
apparint. qui inqͥsitꝰ qũo se habe¬
ret: male inquit ⁊ dure s pp̃ te.

Expanded text:
ic obligatus non multo post mortuus est. Erat autem vitae inter fratres irreprehensibilis et opinionis honestae. Non multis post diebus poenitenti monacho in somnis apparuit. Qui inquisitus, quomodo se haberet: « Male, inquit, et dure, sed propter te.
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾ ꝯ̃ saracenos ibat calabriã.
huis auditis: ioh̾es ait. Modo ncc̃e
habeo inꝑatori occurrere. ⁊ desta¬
tu t̾re ħꝰ diligẽt̾ tractare. Post
eins abscessũ spõdeo qr scłm dese¬
ram: ⁊ monachꝰ fiam / ut aũt ꝓ
baret utrũ u̾mi eẽt qd̾ ille narra¬
bat: nũciũ direxit ad capnã qui
Dartiuꝰ qui in galmadusensi he¬
mo ꝯmorat᷑. iuir multaꝵ litutũ ⁊ p̃¬

Expanded text:
contra Sarracenos ibat Calabriam. His auditis, Joannes ait: « Modo necesse habeo imperatori occurrere, et de statu terrae hujus diligenter tractare. Post ejus abscessum spondeo, quod saeculum deseram et monachus fiam. » Ut autem probaret, utrum verum esset, quod ille narrabat, nuntium direxit ad Capuam, quiMartinus, qui in Camaldulensi eremo commorat
Abbreviated transcription (Latin):
illis blanditur ad eptũ. qmͣ adẽy¬
tũ magiũ. Et hoc quide̾ ĩmitõ.
ꝓͥcessu u̾o tꝑ̃ris. panlatim inso¬
lescentes. docti sũt in b̾ni uendica¬
cipͥlma utentes ydoneis: ambicõ¬

Expanded text:
illis blanditur adeptum, quam ademptum magisterium. Et hoc quidem in initio. Processu vero temporis paulatim insolescentes, docti sunt in brevi vindicaciplina utentes idoneis, ambitio
Abbreviated transcription (Latin):
mõstratũ est it̾ũ tñ ad fenestram
habes marcha ꝑqmͣ dilectus iittit
manũ suam ⁊ collũbã suã excitat.
app̾hẽdat te: tu effugis. ⁊ ascendis sr̃
cherubin. et nolas suꝑ pẽnas nen¬
toꝵ. ut nõ inueĩat pes colũbe tue
solidũ quid dete ubi requiescat.
uisi it̾ui ad archã tuã ren̾tat᷑ i tu
manũ app̾hẽsã.: iterũ insua mãsiũ¬
cula reponas. Tuciꝰ ẽ in porta sidei
interĩ p̾stolari ⁊ quiest̾e. qmͣ tem
mis ⁊ frustra inseqñdo. in aquas di¬
lumi trãs meabiles decid̾e ⁊ subñ¬

Expanded text:
monstratum est. Interim tamen et fenestram habes in arca, per quam dilectus mittit manum suam, et columbam suam excitat: apprehendat te, tu effugis, et ascendis super cherubim, et volas super pennas ventorum: ut non inveniat pes columbae tuae solidum quid de te ubi requiescat; nisi iterum ad arcam tuam revertatur, et tu manu apprehensam iterum in sua mansiuncula reponas. Tutius est enim in portu fidei interim praestolari et quiescere, quam te nimis et frustra insequendo, in aquas diluvii intransmeabiles decidere
Abbreviated transcription (Latin):
peri nobis dũe ostiũ lat̾is
tui. quod ẽ marcha tua: ut
introducas uos cũ mũdis aĩalibus
septena. Tues eĩ nerꝰ uoe. q̃ solum
in ueuit deus p̃r iustũ coram se.

Expanded text:
peri nobis ostium lateris tui, quod est in arca tua; ut introducas nos cum mundis animalibus septena et septena. Tu es enim verus Noe; quem solum invenit Deus Pater tuus justum coram se.
Abbreviated transcription (Latin):
lachias. ꝙ gͣtũ hab̾e̾t in hoĩe secula¬
n desid̾m̃ spãle: suã maxillã max¬
ille illiꝰ qi blandiendo ꝯiũgẽs fiat ĩ
quit tibi sic̃ petisti .Tautos ex inde
et pene ꝯtumuos. exitus aqͣꝵ dedux¬
erũt oculi eiꝰ. ut illud scͥpte ei posse
aptari iud̾etur. Fous ortoꝵ .pu.a.¬

Expanded text:
et in homine saeculari desiderium spirituale, suam maxillam maxillae illius quasi blandiendo conjungens: « Fiat, » inquit, « tibi, sicut petisti. » Tantos exinde, et pene continuos exitus aquarum deduxerunt oculi ejus, ut illud Scripturae ei posse aptari videretur: Fons hortoru
Abbreviated transcription (Latin):
uit itẽ nułr. cui sp̃t iratũdie
⁊ furoris in tantũ dñaret᷑. ut ñ
solui nicim ⁊ cognati fug̾e̾nt ꝯsora¬
ũ euis. s et filii quoq ip̃i iux sustine¬
ret habitare cũ ca. Clanior irãcor
⁊ tẽpestas ualida: uͥꝯ fuiss. Nudax

Expanded text:
uit item mulier, cui spiritus iracundiae et furoris in tantum dominaretur, ut non solum vicini et cognati fugerent consortium ejus, sed filii quoque ipsius vix sustinerent habitare cum ea. Clamor, et rancor, et tempe
Abbreviated transcription (Latin):
ti in hm̾ formula nõ absurde nso¬
.stratus. quippe qui in młtoꝵ cor¬
dib ꝑ obliui onẽ qiͣ sopitiis ⁊ mor¬
tuus ueluti ꝑb̃i fnͣcisci doct̾uã ⁊
exemplũ ciugilas adiuemoriam
ẽ reductꝰ finitis gͥ tantis sollẽpni¬
feno p̾sep̃n cõẜuato plura diu̾¬

Expanded text:
ti in huiusmodi formula non absurde monstratus; quippe qui in multorum cordibus per oblivionem quasi sopitus et mortuus, veluti per beati Francisci doctrinam et exemplum evigilans ad memoriam est reductus. Finitis igitur tantis cum efoeno praesaepii conservato plura diver
Abbreviated transcription (Latin):
tũt. fructũ sexagesimũ ꝓ m̾entur.
Uidisti ⁊ gausus es: scãs ĩ młie¬
res in mat̾monio deo deuote ẜmẽ¬
tes filios suos initimore dñi crudi¬
entes. honestas honestas imptias/⁊
thoꝵ ĩmacłatũ custodiẽtes. ad tp̃c
orõni nacantes / ⁊post in id ipĩn cũ
timore dei reu̾tentes. ne tẽptarẽt᷑
asathana. Multe tũ ex ꝯsensu ma¬
ntorũ. alicitis amplexib abstinen¬
tes: celibe ⁊ u̾e augłicam nitã ducẽ¬
tes. tñto maiore corona digne st̃.

Expanded text:
tunt, fructum sexagesimum promerentur. Uidisti, et gauisus es, sanctas etiam mulieres in matrimonio Deo deuote seruientes, filios suos in timore Domini erudientes, honestas nuptias et thorum immaculatum custodientes, ad tempus orationi uacantes, et post in id ipsum cum timore Dei reuertantes, ne tentarentur a Satana. Multae tamen, ex consensu maritorum, a licitis amplexibus abstinentes, caelibem et uere angelicam uitam ducentos, tanto maiore corona dignae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionis. in leodii ꝑtib ĩuenisti.
Cum eiũ mꝑtib tuis. młtos de ꝑti¬
b nr̃is crucesignatos ꝯͣ h̾eticos fi¬
de feruẽtes. intribulacõe iuiram
bundãtes cognonisses: ĩnuo sicut
iͥ dixisti. qͣsdam młres magis ꝓ
disti eiũ ⁊ gauisus es: mortis lilyo

Expanded text:
missionis partibus Leodii inuenisti: cum enim in partibus tuis multos de partibus nostris crucesignatos, contra haereticos fide feruentes, in tribulatione miram bundantes, cognouisses, imo, sicut mihi dixisti, quosdam mulieres magis pro disti enim, et gauisus es, in hortis lilio
Abbreviated transcription (Latin):
et n̾octibi horrori sit tua so¬
litudo. Et ut tucuis incella
hitestres tibi deputati sũt custo
debes pietatẽ. cui totũ te mpẽdas:
ꝯsciencie tue honorem. coram qͣ pͦ¬
care crubescas: patri spñali obedi¬
ẽciam caritatis ad ꝙ̃ de oĩb retur¬
ras. Insuꝑ ut gͣtũ me habeas. ad dã
plemiꝰ ad discas diuinã cogitare p̾¬
Senciãpedagogũ tibi ꝓcurabo.
eug̾e t̾ tu ip̃e ꝯsilio meo hoĩem: cꝰ
inte exẽplar sic cordi tuo iusederit.
reu̾encia in heserit: ut quotiẽs eins
recordatꝰ fũis ad reu̾enciam cogita¬
ti assurgas et te ip̃m ordines ⁊ ꝯpo¬
nas: qui cogitatus. ac si p̾sens Sit.

Expanded text:
enim horrori sit tibi tua solitudo, et ut tutius in cella habites, tres tibi deputati sunt custoddebes pietatem, cui te totum impendas: conscientiae tuae, honorem, coram qua peccare erubescas: patri spirituali, obedientiam charitatis, ad quem de omnibus recurras. Insuper ut gratum me habeas, addam plenius addiscas divinam cogitare praesentiam, paedagogum tibi procurabo. Elige tibi tu ipse consilio meo hominem, cujus vitae exemplar sic cordi tuo insederit, reverentia inhaeserit, ut quoties ejus recordatus fueris, ad reverentiam cogitati assurgas, et temetipsum ordines et componas: qui cogitatus ac si praesens sit,
Abbreviated transcription (Latin):
tãda. quo ꝑtĩ ea liceat: ꝑtĩ nõ lice¬
at oĩo p̾tergredi. Et si ħ ultiniũ
gitatis. necui forte ꝑuarias sui sẽ¬
sus opĩones. licencius nagandi dec᷑
occalio sic q liqͣre culicem. ⁊ tame¬
lũ glutire ꝯtingut. si uesciat qnͣ¬
tũ cure uł oꝑe suc quib q debeat

Expanded text:
tanda, quo partim ea liceat, partim non liceat omnino praetergredi. Et si hoc ultimumgitatis: ne cui forte per varias sui sensus opiniones licentius vagandi detur occasio; sicque liquare culicem et camelum glutire contingat, si nesciat quantum c
Abbreviated transcription (Latin):
riũ iu̾ito dixĩ ñ uetessariũ. Alttam̃
hoc quod dico uolũtariũ: si quis ex
ꝓpͥa nolũtate semel ad msit. ⁊ pro¬
miẜit de inceps tenẽd̾: ꝑfacto in ne¬
cessariũ sibi ip̃e ꝯu̾tit. nec libeꝵ ha¬

Expanded text:
rium merito dixerim, non necessarium. Attamen hoc ipsum quod dico voluntarium, si quis ex propria voluntate semel admiserit et promiserit deinceps tenendum, profecto in necessarium sibi ipse convertit, nec jam liberum ha
Abbreviated transcription (Latin):
na morte ꝑcute. Qͥ sũt istius modi
cͥtũcisi. insi mores nõ bona intẽcone
correcti. si ec tñ nitalib debemiꝰ moꝵ
honesta destrũe: sed int̃etõnẽ uui¬
tare. Errãt gͦ. utiq errãt qui abi¬
cuĩt oꝑabona: quiuis forte incho¬
ata su̾t in tẽcione mala. Errãci¬
um gͦ suoꝵ ultores hi quid aliud
leui irruẽtes molent᷑ occidñt. Sla¬

Expanded text:
sunt istiusmodi circumcisi, nisi mores non bona intentione correcti? Nec tamen in talibus debemus morum honesta destruere, sed intentionem mutare. Errant ergo, utique errant qui abjiciunt opera bona, quamvis forte inchoata sint intentione mala. Erratuum ergo suorum ultores hujusmodi quid aliud Levi irruentes violent
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ. Primo itaq ordinat᷑ timor. de¬
nide dolor. post hosspes.⁊ amor. Post
hos qͣtuor ordinatur leticia ⁊ ira.
nonissime aut̃e oĩũ uerecũdia. Ita¬
q ntħ aliud ẽ. iacob hꝰ mũdi libos
ex lya geninsse: qmͣ aĩmũ affectõis

Expanded text:
. Primo itaque ordinatur timor, deinde dolor, post hos spes et amor. Post hos quatuor ordinantur laetitia et ira; novissime autem omnium verecundia. Itaque nihil aliud est Jacob hujusmodi liberos ex L
Abbreviated transcription (Latin):
seqñti: filia ludoniti regis fnͣco¬
rũ dat᷑ filio heurici regis anglo¬
rũ. ut pax uit̾ eos firmetur/ uln¬
les iusi sũt iꝑte occidentasi. Sed
duob paulatĩ deficiẽtib: sol d¬
ei qui medius erat. reniasit nsa

Expanded text:
s. 1158. Filia Ludovici regis Francorum datur filio Henrici regis Anglorum, ut pax inter eos firmetur. les visi sunt in parte occidentali; sed duobus paulatim deficientibus, sol diei, qui medius erat, remansit usque
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ͣpt. familiaris fuit ioh̾es
salesberiẽsis ⁊ ip̃e anglitꝰ nacõne:
qui de eodẽ adriano talia refert.
Audini papã ad̾ͥanũ dicentẽ. qd̾
romano pontifice nemo mmiẜabi¬
fatebat᷑ eĩ in eadẽ sede. tantas im
mani potificis. mantũ acutissi¬
mis usq qͣq ꝯsertũ aculeis. tante¬
q molis: ut robustissimos p̾mat
terat ⁊ ꝯminuat humños. Coro¬
uami i frigiũ clara m̃ito uideri:
qm̃ ignea sũt. Seq uñꝙͣ anata¬
li solo auglie malle exilse: aut ĩ
latuisse. qm̃ tantas nitrasse angꝰ¬
tias:. nisi qr diuine dispẽsacõni re¬
luctari nõ auderet. Hoc ⁊̃ sepis¬
aclanstrali cłico. ꝑ oĩa officia in
sũmũ pontifitẽ ascendiss: nicħ
umq felicitatis. aut tnͣquilłe qͥ¬
ctis. inte pͥori adiectũ ẽ ab ascen¬
su. Et ut u̾bis eius utar: in incu¬
de iniquit et malleo. sẽꝑ dilata¬
uit me dñs. S nũc oueri qd̾ ĩ¬
firmitati mee inposuit. si plac
suppõat dext̾am: qm̃i m importa¬

Expanded text:
papae familiaris fuit Joannes Salesberiensis, et ipse Anglicus natione, qui de eodem Adriano talia refert: « Audivi papam Adrianum dicentem, quod Romano pontifice nemo miseFatebatur enim se in eadem mani Pontificis et mantum acutissimis usquequaque consertum aculeis tanteque molis ut robustissimos terat et comminuat humeros, coronam et phrygium clara merito videri, quoniam ignea sunt. Seque nunquam a natali solo Angliae malle exisse, aut in latuisse, quam tantas intrasse angustias: nisi quia divinae dispensationi reluctari non auderet. Hoc etia claustrali clerico per omnia officia in summum pontificem ascendisset, nichil umquam felicitatis aut tranquilitatis vite priori adiectum esu: et, ut verbis ejus utar: In incude, inquit, et malleo semper dilatavit me Dominus: sed nunc oneri, quod infirmitati meae imposuit, si placet, supponat dexteram, quoniam importa
Abbreviated transcription (Latin):
nebit᷑ obligatꝰ. elmbur ergo i¬
ad sĩñ pontificiũ. ⁊ nõ sin̾e fͣ¬
t̾uo sang̾ne. ad illud ĩ ascendere:
⁊ romulo succed̾e in parricidiis. ñ
petro monib pascendis. Bene gͦ
dr̃ nõ tam nũcupatine. quã et̾iã¬
substãtine: simiꝰ pontifex ẜnꝰ ser¬
noꝵ. Seruiat emĩ ẜuis auaricie.¬

Expanded text:
ligatus. Ambire ergo ad summum pontificium, et non sine fraterno sanguine ad illud ascendere est Romulo succedere in parricidiis, non Petro in ovibus pascendis. Bene ergo dicitur, nec tam nuncupative quam substantive, summus pontifex servus servorum. Serviat enim
Abbreviated transcription (Latin):
qd cũ q̃dam dic ei nũciatũ eẽt a suo
celłario ncħ haben in monast̾io uͣ
uł io dic illa frm̃ pancitas susten¬
tari poss. Radit. st̾uite nob̾ duos
asmos. Qͥ cũ strati fuissent: fecit se
c̾et. ipostqm̃ sic fecissẽt ad imũ locũ
quẽ ei designau̾at ꝯuenirẽt. fcm̃ ẽ
ita ⁊ mloco p̾dc̃o sͥ iam redemites
obinabãt cũ ecce abbas indet saccu¬
ndendo ait. ubi mẽdicastis: ut indo̾
uos incrassiore palea collegistis qmͣ
ego. ubi obsetro collegistis: quis uo
meũ fere solus inpleuit totũ. Qd̃
andieus abbas ingenunt ⁊ ait. ue
uobis qͣre ibi aliquid. accepistis. Ne¬
ciebatis qd̾ p̾br ille symo ͤ ibi ordĩa¬
tus ẽ. ⁊ qͥcquid accipit ẽ lep̃ rrapi¬

Expanded text:
d cum quadam die ei nuntiatum esset a suo cellerario, nihil haberi in monasterio, unde vel uno die illa fratrum paucitas sustentari posset, respondit: Sternite nobis duos asinos. Qui cum strati fuissent, fecit secceret; et postquam sic fecissent, ad unum locum, quem ei designaverat, convenirent. Factum est ita; et in loco praedicto sibi jam redeuntes obviabant; cum ecce abbas videt saccuidendo ait: « Ubi mendicastis? Ut video vos in crassiore platea collegistis, quam ego. Ubi obsecro collegistis? Quis vobmeum fere solus implevit totum. » audiens abbas ingemuit, et ait: « Vae nobis. Quare ibi aliquid accepistis? Nesciebatis, quod presbyter ille Simoniace ibi ordinatus est, et quidquid accipit lepra
Abbreviated transcription (Latin):
cũ reuelat̃oe i̾ntatis. hinc ꝓcedit ma¬
infesta rõ: ⁊ ad ꝯfir mac̃onẽ reuela¬
cõmis. illunc occurrit tam aꝑta qmͣ
figͤata locuc̃o. Allioqͥn ab altitudĩe
diei tnuebo uerens ne forte seducar
a domomo mendiano uñ enũ tot
hereses mide tot errores: nͥ qr sp̃t et¬

Expanded text:
in revelatione veritatis, hinc procedit manifesta ratio, et ad confirmationem revelationis illinc occurrit tam aperta, quam figurata locutio. Alioquin ab altitudine diei timebo, verens ne forte seducar a doemonio meridiano. Unde enim tot haereses, unde tot errores, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
celestia inm̃ote. Qm̃ diu gͦ ad hi
in ualle moraris. qm̃ dm ad alta
nõ ascendis. nõ te docet xͨ. nͥ de rb¬
fig̾atũ: quicquid in ilło indeas. qui¬
quid ab illo audias. nõ ei facile credas
insi occurant ei moyses ⁊ helyas. Scimꝰ
qr more duoꝵ uł tͥñ: stat omne testi
xp̃m insua clarificatõne recipio si
nõ assistat eiꝰ moyses ⁊ helyas. Et ĩ
ualle et in mõtis ascensione. xp̃m
sepe recipio sũ teste: ũꝙͣ. aut̃ in
montis u̾tice uł in sua clarificacõ¬
ne. Si xp̃c docet me de reb ext̾ior¬
b. uł de intimis meis. facile recipi¬
o: ut pote inhiis q̃ ꝯpbare possum
ꝓpͥo exꝑim̃to. Uerũ u̾bi ad alta m̃s
ducitur. qñ de celestib q̃stio uẽtiła¬
tur. ubi deꝓfũdis reb agit᷑. intante
sb̾limitatis u̾tice nõ recipio xp̃m sñ
teste. nec rata eẽ poterit qmͣabet
ueri similis reuelacõ. sine attestacõ¬
toritate. Adhibeat gͥ sibi xp̃c dic¬

Expanded text:
coelestia in monte. Quandiu ergo adhuc in valle moraris, quandiu ad alta non ascendis, non te docet Chrisfiguratum, quidquid in illo videas, quidquid ab illo audias non ei facile credas, nisi occurrant ei Moyses et Elias. Scimus quia in ore duorum vel trium stat omne testimritas nec Christum in sua clarificatione recipio, si non assistant ei Moyses et Elias. Et in valle, et in montis ascensione Christum saepe recipio sine teste, nunquam autem in montis vertice, vel in sua clarificatione. Si Christus docet me de rebus exterioribus, vel de intimis meis facile recipio, utpote in his quae comprobare possum proprio experimento, verum ubi ad alta mens ducitur, quoniam de coelestibus quaestio ventilatur, ubi de profundis rebus agitur, in tantae sublimitatis vertice non recipio Christum sine teste, nec rata poterit esse quamlibet verisimilis revelatio sine attestatiotoritate. Adhibeat igitur sibi Chris
Abbreviated transcription (Latin):
it tibi certũ signũ. qr mõtis ħꝰ
uerticem mime app̾hendisti.
riusti. Mor ut te dux tuus xp̃c col¬
lociuũt in sũmo: apparet tibi ĩ hĩ¬
tũ alio. ⁊ te coram indinit᷑ lumĩe
in ualle: et aliam uestẽ xp̃c hut ĩ
mõte. Iu ualle sane habet uestem

Expanded text:
it tibi certum signum quia montis hujus verticem minime apprehendisti, ruisti. Mox ut te dux tuus Christus collocaverit in summo, apparet tibi in habitu alio, et te coram induitur lumine in valle, et aliam vestem Christus habet in monte. In valle sane habet vestem
Abbreviated transcription (Latin):
sum ⁊c̾. Bũt ab eato petro iussus leuã
extende: modicũ fertule crepitantis ic
tũ excepit. hoc ab illo audiens. Hoc
tibi sit iplena abiecti. ⁊ signũ ult̾iꝰ
nõ abiciendi pontificatus. ad cuiꝰ uͥ¬

Expanded text:
s. Tunc a beato Petro jussus laevam extendere, modicum crepitantis ferulae ictum excepit, hoc ab illo audiens: Hoc tibi sit, et poena abjecti, et signum ulterius non abjiciendi pontificatus. Ad cujus vi
Abbreviated transcription (Latin):
pastorali solacõ destitutã. ip̃e pastor sus
dieb filii tui pontificali infula nõ
ẽẽ sb̾limãd̾. Inde fluctuantes aĩos ge¬
rẽs. cub̾tulo se dedit ibiq secũ młta
uoluẽti sompnus obrepsit. Et ẽẽ as¬

Expanded text:
pastorali solatio destitutam ipse pastor suscdiebus filii tui pontificali infula me non esse sublimandum. Inde fluctuantes animos gerens cubiculo se dedit, ibique secum multa volventi somnus obrepsit; et ecce ad
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ab uncõ maledc̃a: dirũpe ue¬
lamẽ filoꝵ celãtiũ. ignonunã nõ
plagã curãciũ: dele fucũ fugatis
ponoris huiꝰ. ⁊ male colorate uitorẽ
egressus es de ut̾o matris tue. Nũ¬
quid infulatꝰ. Nũꝙͥ micãs gẽinis.
aut floridus sericis. aut coronatꝰ
pennis aut suffartinatꝰ metallis
Si cucta ħ ueluti imbes qͣldã ma¬
tutiuas uelocit̾ tnsemtes. dissipes¬

Expanded text:
irumpe velamen foliorum celantium ignominiam, non plagam curantium. Dele fucum fugacis honoris hujus, et male coloratae nitorem egressus es de utero matris tuae . Nunquid infulatus? numquid micans gemmis, aut floridus sericis, aut coronatus pennis, aut suffarcinatus metallis? Si cuncta haec, veluti nubes quasdam matutinas, velociter transeuntes e
Abbreviated transcription (Latin):
salubris copula. ut cogitãs de sũ¬
mũ potificẽ: attendas pariter mlis¬
sinmũ ciũem nõ fuisse s ẽẽ. Hec¬
neq in mirabilib suꝑ te. Inte cõ¬
sistito. ne infra deici sinas nõ: attol¬
li sup̃. nõ euad̾e in lõgnis: nõ extẽ¬
di inlaciꝰ. Gene mediũ: s ñ mi ꝑ¬
de mod̾. Locꝰ medius tutus ẽ. me¬
diũ sedes modi. ⁊ modꝰ uͥtus. Om¬
nẽ extͣ modũ mãsionẽ: sapiens¬

Expanded text:
Salubris copula, ut cogitans te summum Pontificem, attendas pariter vilissimum cinerem non fuisse, sed esneque in mirabilibus super te. In te consistito. Non infra dejici, non attolli supra, non evadere in longius, non extendi in latius. Tene medium, si non vis perdere modum. Locus medius tutus est. Medium sedes modi, et modus virtus. Omnem extra modum mansionem
Abbreviated transcription (Latin):
hãt fortis ũ deitietur. prudẽs lõgio¬
ris uite ñ ab ducetur in c̾to. modes¬
tus mod̾abit᷑ curas. tẽꝑabit asr̃¬
fluis: ñ deerit uecessariis. Porro
instus alcõra de se nõ p̾sumet: S

Expanded text:
hanc fortis non dejicietur. Prudens longioris vitae non abducetur incerto. Modestus moderabitur curas, temperabit a superfluis, non deerit necessariis. Porro justus altiora se non praesumet,
Abbreviated transcription (Latin):
nocte pp̃ ncͣcia di soporẽ distuliss. tã¬
dem elaq̃atis moraꝵ nexib ndorim¬
toriũ ꝑgebat. ⁊ ecce uidet incapło ab¬
batẽ tom̃s qui obierant illo anuo
eo quo decesẜant ordine sed̾e. Tre¬
mẽs reffug̾e gestiẽs. in recctus ẽ ĩcre¬
pitꝰ ⁊ more monastico flagellatus. au¬
hyare. cũ sors cuiꝰq sb̃ codẽ pendeat fa
careat saltẽ unilis anni post mort̾e
stipẽdio. Stito gͦ te citissime obiturũ.
s qͥcqͣd ꝓte fiet ad alioꝵ quib abstu
cormpisti u̾bo abiit ille. ⁊ ncħ̾ se ua¬
nũ uidisse tam recentib plagis qmͣ
morte ꝓxima demõstranit.c atem¬
pestate Wlstanꝰ Wigormiẽsis ep̃c enni

Expanded text:
distulisset, tandem elaqueatis morarum nexibus in dormitorium pergebat; et ecce videt in capitulo abbatem, et omnes qui obierant illo anno, eo quo decesserant ordine sedere. Tremens et effugere gestiens, vi retroactus, increpitus, more monastico flagellatus, auhiare; cum sors cujusque sub eodem pendeat fatcareat saltem unius anni post mortem stipendio. Scito ergo te citissime obiturum: sed quidquid pro te fiet, ad aliorum quibus abstulpisti verbo. Abiit ille, et nil se vanum vidisse, tam recentibus plagis, quam morte proxima demonstravit. Ea tempestate Valstanus Wigorniensis epi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ꝓt̾es si hoc audieñt tism se habi
opinaturos. ait. credite mͥ. pͥus facie¬
nꝰ dei suiciũ. ⁊ post agitabimꝰ hõmũ
litigiũ hora gͥ tantata ⁊ ulła t̾giu̾¬
sacõne excogitata. nullo com̃itato
splendore ueri. ꝯfestĩ aulã int̾re per¬
rexit. Suis eũ reciñe tẽptantib ꝑsua¬
łr hic uidẽ leatos archiepõs dustã¬
nũ cantuanensẽ. ⁊ osimald̾ eboracẽ¬
sem. qui hodie suis me p̾cib tuẽtes
falsi locoꝵ acumẽ hebetabũt. Itaq
data bñdiccõne monacho m̃ĩme
fatũdie uiro. s northmanite ligue
sciolo rẽ ꝑorans obtiunt.¬

Expanded text:
es, si hoc audierint, risui se haberi opinaturos, ait. Credite mihi; prius faciemus Dei servitium, et post agitabimus hominum litigium. » Hora igitur cantata, et nulla tergiversatione excogitata, nullo commentato splendore veri, confestim aulam perrexit. Suis eum retinere tentantibus persuame hic videre beatos archiepiscopos Dunstanum Cantuariensem et Oswaldum Eboracensem, qui hodie, suis me precibus tuentes, falsiloquorum acumen hebetabunt. » Ita data benedictione monacho, minimae facundiae viro, sed Normannicae linguae sciolo, rem perorans obtin
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ enĩ tumemꝰ incid̾e: sollicite stude¬
niꝰ eutare. łꝙ dolemꝰ ad eẽ: sollicite
studemꝰ a nob̾ remone Et qd̾ desid̾a¬
mus adipisci. sollicite studemiꝰ obti¬
nͥe. Et sic post affeccõnẽ passionis. sẽ
cura sollicitudinis. ꝓpost scquit᷑ cona¬

Expanded text:
e sollicite studemus evitare, et quod dolemus adesse sollicite studemus a nobis removere, et quod desideramus adipisci, sollicite studemus obtinere; et sic post affectionem passionis requiritur cura sollicitudinis et post curam so
Abbreviated transcription (Latin):
pĩam exc̾uat de altitudine sna su¬
escat iulatũ expand̾e̾ ramos suos. Ro¬
uũ ẽ ei ut int̾misso studio ꝯtẽplacõ¬
us ad ep̃t foras exire compellat᷑.⁊
ext̾iora dispensauda suscipiatut dis
suscepti regninius inꝑem ẽe aguoi̾it
tũt sciat qd̾ de huis sensisse debuerat.
quos pͥus meodẽ loco positos inꝯsida¬

Expanded text:
iam excreverat, de altitudine sua suescat in latum expandere ramos suos. Bonum est ei, ut intermisso studio contemplationis ad tempus foras exire compellatur, et exteriora dispensanda suscipiat, ut discsuscepti regiminis imparem esse agnoverit, tunc sciat quid de iis sensisse debuerat, quos prius in eodem loco positos inconsidera
Abbreviated transcription (Latin):
ns nos necessitatib ligat. In uidia
diaboli illicitis desid̾ns nos inflãnr̃a¬
subitũt ꝙ ꝯflictus uc̃oꝵ excitia sũt
uͥtutũ. Et licut sepe cadendo discit
deleat. ⁊ in ꝯffictu belli qui freqñt̾ pla¬
gatus ẽ cautiꝰ ueniẽtẽ iccũ excipit sͥ
qui adyabolo sepe decipit᷑. s̾tilnus pꝰ
mod̾ u̾sucias eis dep̾hendit ⁊ ma

Expanded text:
ris nos necessitatibus ligat, invidia diaboli, illicitis desideriis nos inflammanquia conflictus vitiorum exercitia sunt virtutum. Et sicut saepe cadendo discit debeat, et in conflictu belli qui frequenter plagatus est, cautius venientem ictum excipit, sic qui a diabolo saepe decipitur, subtilius post modu