comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpuxtr axei ñ qđ ex adã tradixer. ñ magno molimine refellendi q̃
uando eni se cũ usi paululũ si ne certandi studio eogeriunt ⁊̃ sẽ ab¬
suraũ nec dignũ disputatione qđ dicunt. c̃tinuo sententrã sõmu¬
tabunt᷑ C. ã si noluerint. ñ usq adeo de humanis sensib di despan-
Aueriit metuam ne h cuipiã suadeant. Ipsi qͥppe utħ diceretit.
exidã a uctũ ee peceatũ qđ remit ti fatebant᷑ infartibr apsã infan¬
tua caaetis accusare. qͣs accusator in fantie. h securior ienuie
q acous at ei responde n posset. S. istos ut dixi omieto mꝰ. Neque
eni sermone uit docum̃tis opꝰ ẽ. quib innocentia ꝓbet infantam
n᷑agnosett sensus humanꝰ nullis ãminicłis cuiꝰꝗͣ disputacionis ad¬
uttui. S illi mouent && aliqͥd c̃sidatione ac discussione dignũ uiden¬
tu afferre qͥdicunt paruulos recenti uta eclitos uiscer boit
matrũ. ñ ꝓpt̾ remit tendũ peccatũ ꝑciꝑe baptismũ. s eit spiri¬

Expanded text:
unt, non quod ex Adam traduxerunt, non magno molimine refellendi sunt. quando enim secum ipsi paululum sine certandi studio cogitauerint. quam sit absurdum nec dignum disputatione quod dicunt, continuo sententiam commutabunt. quod si noluerint, non usque adeo de humanis sensibus desperandum est, ut metuamus, nc hoc cuipiam persuadeant. ipsi quippe, ut hoc dicerent, ex Adam ductum esse peccatum, quod remitti fatebantur infantibus, ipsam infantiam coacti sunt accusare; quasi accusator infantiae hoc securior fieret, quo accusatus ei respondere non posset. sed istos, ut dixi, omittamus; neque enim sermone uel documentis opus est, quibus innocentia probetur infantum, t sensus humanus nullis amminiculis cuiusquam disputationis adiutus. Sed illi monent et aliquid consideratione ac discussione dignum uidentur afferre, qui dicunt paruulos recenti uita editos uisceribus matrum non propter remittendum peccatum percipere baptismum, sed ut spiri
Abbreviated transcription (Latin):
puniꝰ delictũ in om̃s hões ad c̃dẽnationẽ. sic ꝑ uniꝰ iustificationẽ
Inom̃s hões ad iustificationẽ uitȩ.  inde isti unꝰ et unꝰ. ñ adã et
xp̃s s adã et abel ẽstitui debuer. Qm̃ cũ niulti nos in huiꝰ uitȩ tẽ¬
pore p̃cesserint peccatores. eosq imitati fuerint qͥ posteriore tẽ.¬
pore peccauer̃. idõ tam̃ uolunt isti ñ nͥ adã dictũ. in qͦ om̃s imi-¬
tacione peccaũint. qr pͥmꝰ hominũ ipse peccauit. Ac ꝑ h abel di¬
ci debuit. in qͦ uno similit̾ homines imitacione iustificent᷑: qm̃
ipse pͥm hominũ iuste uix̃. Aut si ꝓpt̾ quẽdã articłm tẽporis ad
noui testam̃ti exordiũ ꝑtinentẽ. xp̃s. ẽ. positꝰ ꝓpt̾ imitacionem
caput uistoꝵ. uidas eiꝰ traditor caput debuit᷑ poni peccatorũ.

Expanded text:
in omnes homines ad condemnationem, sic et per unius justificationem in omnes homines ad justificationem vitae. Proinde isti, unus et unus, non Adam et Christus, sed Adam et Abel constitui debuerunt. Quoniam cum multi nos in hujus vitae tempore praecesserint peccatores, eosque imitati fuerint qui posteriore tempore peccaverunt; ideo tamen volunt isti, nonnisi Adam dictum, in quo omnes imitatione peccauerunt, quia primus hominum ipse peccauit. ac per hoc Abel dici debuit, in quo uno similiter homines imitatione iustificentur, quoniam ipse primus hominum luste uixit. aut si propter quendam articulum temporis ad noui testamenti exordium pertinentem Christus est positus propter imitationem caput iustorum, ludas eius traditor caput poni debuit peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ficabumt ñ qͥd ait etiã ad romanos ꝑ unũ hõem peceritũ uitiuit tel
mundu. & ꝑ peccatũ mors. Hlnc illi mortẽ ñ cor poris sãde uitel
ligrolunt. quasi aliud dictũ sit ad corinthios. ꝑ hõem mors. ubi
oino ađe mortẽ acciꝑe ñ sinunt᷑ qr de resurrectione corporis a ge¬
batur. q̃ morticorporis. ẽ. c̃traria. Idõ etiã sola mors ibi ꝓ hõemie
facta cõmemorata e ñ etiã peccatũ. qr ñagebat᷑ de iufticia quȩ
c̃traria e peccato s de corporis resurrectione quȩ contraria .t̃.
peccato .s de corporis resurrectione. q̃ c̾traria .ẽ. corporis morti.
Hoc aut̃ apłicũ testimoniũ in quo ait.ꝑ unũ hõem peccatũ intrauit¬
in mundũ. & ꝑpeccatũ mors. conari eos qͥdẽ in aliã nouã detorq̃¬
re opinionẽ tuis literis intimasti. S qͥd nã illud sit qđ in his uer¬
bis opinent᷑. tacuisti. Quantũ aut̃ ex aliis cõpi. ħ ibi sentiunt

Expanded text:
ficabuntur, nisi quod ait etiam ad Romanos: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors? hanc illi mortem non corporis, sed animae intellegi uolunt; quasi aliud dictum sit ad Corinthios \'per hominem mors', ubi omnino animae mortem accipere non sinuntur, quia de resurrectione corporis agebatur, quae morti corporis est contraria. ideo etiam sola mors ibi per hominem facta commemorata est, non etiam peccatum, quia non agebatur de iustitia, quae contraria est peccatoorti. Hoc autem apostolicum testimonium, in quo ait: per unum hominem peccatum intrauitin mundumetper peccatum mors, conari eos quidem in aliam nouam detorquere opinionem tuis litteris intimasti, sed quidnam illud sit quod in his uerbis opinentur tacuisti. quantum autem ex aliis comperi, hoc ibi sentiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
UAOUIs in medus et magnis curarũ estib atq
tedioꝵ q̃ nos detinent a peccatorib dẽ linqͣntib legẽ
dĩ. licet ea cͦq ipsa. nr̃oꝵ etiã peccatoꝵ meritis im¬
putemꝰ. Studio tam̃ tuo marcelline Rm̃e. qͦ nobis
es gracior. atq iocundior. Dutiꝰ ẽẽ debitor nolui.
atq ut uerũ
dicã ñ potui. Sic enĩ me cõpulit uł ipsa
caritas. ꝗͣ in uno incomutabili unũ sumꝰ. in meliꝰ cõmutandi. uł¬
endo. illi seruiã qͥ donauit. Sic inꝗͣ me cõpulit. sic duxͣ et trax̃. ad
dis soluendas ꝓtantillis uirib qͣstiones. qͣs mͥ scribendo indixisti. ut
sa in animo meo paulisꝑ uinc̃et alias. donec aliqͥd effic̾em.
dient᷑ deseriusse constaret: qͥ dicunt adã sic creatũ. ut etiã sine peccati
nerito. moreret᷑. ñ poena culpȩ s necessitate naturȩ. fecto illud qđ in
lege dictũ. ẽ. qͣ die editis. morte morie mini ñ ad morte̾ corporis.

Expanded text:
uamvis in mediis et magnis curarum aestibus atque taediorum, quae nos detinent a peccatoribus derelinquentibus legem Dei, licet ea quoque ipsa nostrorum etiam peccatorum meritis imputemus: studio tamen tuo, Marcelline charissime, quo nobis es gratior atque jucundior, diutius esse debitor nolui, atque, ut verum dicam, non potui. Sic enim me compulit, vel ipsa charitas qua in uno incommutabili unum sumus in melius commutandi, endo illi serviam qui donavit: sic, inquam, me compulit, sic duxit et traxit ad dissolvendas pro tantillis viribus quaestiones quas mihi scribendo indixisti, ut ea causa in animo meo paulisper vinceret alias, donec aliquid efficeremdienter seruisse constaret. Qui dicunt \'Adam sic creatum, ut etiam sine peccati merito moreretur non poena culpae, sed necessitate naturae\'. profecto illud, quod in lege dictum est: qua die ederitis, morte moriemini, non ad mortem corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
illo oꝑe de qͦ idẽ p̃dicator eiꝰ dic̃. Neq qͥ plantat. ẽ. aliqͥd. neq qͥ
rigat. s qͥ increm̃tũ dat ds̃. Hȩc enĩ gr̃a baptiratos quoq par¬
uulos suo inserit corpori. qͥ certe imitari aliquẽ ñ dũ ualent. Sic̃
ergo ille in qͦ om̃es uiuificant᷑. p̃t̾ qđ se adiusticiã ȩxẽplum
amitantib p̃buit. dat etiã sui sp̃s occultissimã fidelib grãm.
qͣm latent̃ infundit et paruulis. sic et ille in qͦ ottͣis moriunt᷑.
pͣt̾ qđ eis qͥ p̃ceptũ dñi uoluntate transgrediunt᷑ imitacionis
exẽplũ .ẽ. occulta etiã tabe carnalis c̃cupiscentiȩ suȩ tabificauit
in se om̃s de sua stirpe uenturos. Hinc oino nec aliude apłi dic̃¬
i om̃is fo esie q ñ tecte dic̾e. ñ recte sentire clamarent. Nullam
qpt e in hisuerbis intelligerent sententiã ciuꝰ sibet hõis qͥl̃diceret.¬

Expanded text:
qui pla n tat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. hac enim gratia baptizatos quoque paruulos suo inserit corpori, qui certe imitari aliquem nondum ualent. sicut ergo ille, in quo omnes uiu ficantur, praeter quod se ad iustitiam exemplum imitantibus praebuit, dat etiam sui spiritus occultissimam fidelibus gratiam, quam latenter infundit et paruulis, sic et ille, in quo omnes moriuntur, praeter quod eis qui praeceptum domini uoluntate transgrediuntur imitationis exemplum est, occulta etiam tabe carnalis concupiscentiae suae tabificauit in se omnes de sua stirpe uenturos. hinc omnino nec aliunde apostorent isti meque non recte dicere, non recte sentire clamarent. nullam quippe in his uerbis intellegerent sententiam cuiuslibet hominis, qui hae
Abbreviated transcription (Latin):
se hab̾e uitã. qr ñ ait qͥ ñ manducau̾it. sic̃ de baptismo qͥ ñ renatꝰ
fuerit. s ait. si nͣ manducau̾itis. uelut eos alloquens qͥ audire et in¬
hõis uitã hab̾e ñ possint. frustra etiã ętas maior id currat. Potest
enĩ si ñ uoluntatẽ s u̾ba loquentis attendas. eis solis uidĩ dictũ qͥb
tc̃ dñs loꝗͣbat᷑. qr ñ ait qͥ ñ manducauit. s si ñ manducau̾̃itis. Et
ubi. ẽ. qđ eodẽ loco de hac ipsa reait. panis quẽ ego dedo caro mea
ẽ. ꝓ scłi uita : Scdm̃ ħ enĩ etiã ad nos ꝑtiñe illud sacram̃tũ intel¬
nos ꝑtiñe. ꝓcuiꝰ uita xp̃s suã carnẽ dedit. Quis aut̃ ãbigat scłi
nomine hões significatos. qui nascendo in ħ scłm ueniunt:: Nã sic̃
hõis. nec ipsi habebunt uitã. Hinc ẽ. etiã illud. Pat̾ diligit filium.
& oĩa dedit in manu eiꝰ. Qui credit infiliũ. habet uitã ęt̾nã. Qui

Expanded text:
se habere uitam, quia non ait \'qui non manducauerit\', sicut de baptismo: qui non renatus se habere uitam, quia non ait \'qui non manducauerit\', sicut de baptismo: qui non renatus fuerit, sed ait: si non manducaueritis, uelut eos alloquens qui audire et infilii hominis uitam habere non possint, frustra etiam aetas maior id curat. potest enim, si non uoluntatem, sed uerba loquentis adtendas, eis solis uideri dictum. quibus tunc dominus loquebatur, quia non ait \'qui non manducauerit', sed: si non manducaueritis. et ubi est quod eodem loco de hac ipsa re ait: panis, quem ego dedero, caro mea est pro saeculi uita? secundum hoc enim etiam ad nos pertinere illud sacramentum intelpro cuius uita Christus suam carnem dedit. quis autem ambigat saeculi nomine homines significasse, qui nascendo in hoc saeculum ueniunt? na\'ll, sicut arnem filii hominis, nec ipsi habebunt uitam. Hinc est etiam illud: pater diligit filium et omnia dedit in manu eius. qui credit in filium, h
Abbreviated transcription (Latin):
cẽntiꝓoñetate. Nisi qͥs renatꝰ fuerit ex aqua et sp̃u. ñ untrabit in reg¬
nũ cxloꝵ.& ppt̃ea conant᷑ paruulis ñ haptiratis innocentiȩ one¬
rito salutẽ ac uitã ȩcnã tribuere . s qr baptirati ñ s̃. eos aregno ce¬
loꝵ fac̃e alienos. noua q̃dã et mirabili p̃sũtione. Qͣsi salus  aheas
enĩ uidelicet ꝯͦ c̃fugiant. atq ubi delitescant. qr ñ ait dñs di quis
en renat᷑ fuerit ex aqua & spũ. ñ habebit uitã. d ait. ñ intrabit in¬
tbit in regnũ dĩ. Nã si illud dixisset. nulla hinc dubitatio posset
dicentẽ. s de sacram̃to scȩ̃ m̃sȩ suȩ. quo nemo rite nͥ luptitatꝰ acce¬
dit. Nisi manducaueritis carnẽ meã. & bib̾itis sanguinẽ meũ. ñ
habebitis uitã inuob̃. Quid ultͣ qͣrimꝰ : qͥd ad ħ respondĩ potest
nͥ ꝑtinacia pugnaces neruos adũsꝰ c̃stantiã ꝑspicuę ueritatis inten
ꝑtineat. possint q sine participatione corporis huiꝰ & sanguinis in

Expanded text:
aqua et spiritu, non intrabit in regnum caelorum-et propterea conantur paruulis non baptizatis innocentiae merito salutem ac uitam aeternam tribuere, sed, quia baptizati non sunt, eos a regno caelorum facere alienos noua quadam et mirabili praesumptione. quasi salus aeternae s non renatus fuerit ex aqua et spiritu, \'non habebit uitam\', sed ait: non intrabit in regnum dei. nam si illud dixisset, nulla hinc dubitatio posset dicentem, sed de sacramento sanctae mensae suae, quo nemo rite nisi baptizatus accedit: nisi manducaueritis carnem meam et biberitis sanguinem meum, non habebitis uitam in uo bis. quid ultra quaerimus? quid ad hoc responderi potest, nisi pertinacia pugnaces neruos aduersus constantiam perspicuae ueritatis intendsententia non pertineat possintque sine participatione corporis huius et sanguinis in
Abbreviated transcription (Latin):
imitent᷑. nescio utrũ qͥs ꝗͣ reꝑiat. Qđ tam̃ cũ apłs de pͥ mohõe
dixerit. in qͦ om̃s peccauer̃. adhuc de peccati ꝓpagine discepta¬
t᷑. nescio q̃ nebula unitationis opponit᷑. Adtende etiã q̃ secunt᷑.
Cũ enĩ dixisset. in qͦ om̃s peccauer. secutꝰ adiunx̃. Usq enĩ ad legẽ
peccatũ in mundo fuit. ħ ẽ. qr nec lex potuit auferre peccatũ.
quȩ subint᷑uit. ut magis habundarer peccatũ. siue naturalis lex
in qua qͥsq iã racione utens incił pͣeccato originali adde et ꝓpria.
siue ipsa q̃ scripta ꝑ moẏsen popło data ẽ. Si enĩ data e̾ẽt lex quȩ
posset uiuificare. õino ex lege esset iusticia. S c̃dusit scriptura

Expanded text:
imitentur, nescio utrum quisquam reperiat: quod tamen cum Apostolus de primo homine dixerit, In quo omnes peccaverunt, adhuc de peccati propagine disceptatur, et nescio quae nebula imitationis opponitur. 12. Attende etiam quae sequuntur. Cum enim dixisset, In quo omnes peccaverunt; secutus adjunxit, Usque ad legem peccatum in mundo fuit, hoc est, quia nec lex potuit auferre peccatum, quae subintrauit ut magis abundaret peccatum, siue naturalis lex, in qua quisque iam ratione utens incipit peccato originali addere et propria, siue ipsa quae scripta per Moysen populo data est. si enim data esset lex, quae posset uiuificare. omnino ex lege
Abbreviated transcription (Latin):
se gͥ nesciebat : Sepe nos pͣsumimꝰ aliqͥd memoria retenturos.
q penitet credidisse uenturũ: nec littisulligasse ne fugeret.¬
& subito rursus cũ id nͣꝗͣramꝰ occurrit. Nũ quid nos ñeramꝰ. qͣndo
id cogitabamꝰ : Nec tam̃ ħ sumꝰ qđ fuimꝰ. quando id cogitare ñ
ierimꝰ. nec inuenimꝰ qd in memoria nr̃a posuimꝰ. neq i
ipsi ad nos ipsos ueluti alibi positos ꝑuenire possimꝰ: et tcͣ ꝑuenia.¬
mꝰ qͣndo inueniamꝰ. Ubi enĩ qͣrimꝰ nͥ ap̃ nos. et qͥd qͣrunꝰ nͥ nos.¬

Expanded text:
 nesciebat ? Saepe nos praesumimus aliquid memoria retenturos eentem nosque paenitet credidisse uenturum nec litteris inligasse, ne fugeret; et subito rursus, cum id non quaeramus, occurrit: numquid nos non eramus, quando id cogitabamus ? nec tamen hoc sumus quod fuimus, quando id cogitare nonquaerimus nec inuenimus quod in memoria nostra posuimus, neque nos ipsi ad nos ipsos ueluti alibi positos peruenire possimus et tunc perueniamus quando inuenimus? ubi enim quaerimus nisi apud nos? et quid qu
Abbreviated transcription (Latin):
doquidẽ se ipsũ cõphende ñ ualebat. Rapiebat᷑ apłs in t̃cium
cęlũ. & audiebat ineffabilia u̾ba ꝗͣ ñ licet hoi loqͥ. & utrũ in cor-¬
ore ħ illi accidisset anextͣ corpꝰ nescire sedicit. nec a te
ẽeꝰ in paradyso. et utrũ e̾e̾t in corpore nesciebat. & utiq t̃ceũ

Expanded text:
do quidem se ipsum conprehendere non ualebat? rapiebatur apostolus in tertium do quidem se ipsum conprehendere non ualebat? rapiebatur apostolus in tertium caelum et audiebat ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui, et utrum in corpore hoc illi accidisset an extra corpus nescire se dicit nec a te cesse in paradiso et utrum esset in corpore nesciebat. et utique te
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimꝰ et apłs petrus uolebat ꝓdño aam pon̾e. Plane uole¬
bat. neq enĩ dm̃ id pollicendo fallebat. s qͣntas uires hab̾et
uoluntas ipse nesciehat. ꝙ inde uir tantꝰ qui filiũ dĩ ẽẽ cog¬
nouerat. se latebat. Scimꝰ nos itaq aliqͥd uelle seu nolle. Sed
uoluntas nr̃a etiã cũ bona. ẽ. qͣntũ ualeat. qͣntas uires habeat.
qͥb tẽptationib cedat. qͥb ue ñ cedat. si nos ñ fallimꝰ. fili di¬
lecte nescimꝰ. Uide gͥ ꝗͣ multa ñ p̃terita s p̾sentia de natura
nr̃a. nec tantũ qđ ad corpꝰ. uerũ etiã qđ ad int̾iorẽ hominẽ
tam̃ ẽẽ de dõ tanto me c̃uitio dignũ putasti & qͣndo possũ de
damare debemꝰ ad dm̃. qđ ille exclamauit in psalmo. Mirifica¬
ta ẽ scientia ͭ ex mȩ. inualuit. ñ poto ad illã. Cur enĩ adiet̃ ex me.
nisi qr ex se ipso ꝗͣ incõp̃hensibilis e̾et dĩ scientia coniciebat. qͣn¬

Expanded text:
beatissimus apostolus Petrus uolebat pro domino animam ponere, plane uolebeatissimus apostolus Petrus uolebat pro domino animam ponere, plane uolebat; neque enim deum id pollicendo fallebat, sed quantas uires haberet uoluntas ipsa nesciebat: proinde uir tantus, qui Iesum filium dei esse cognouerat, sc latebat. scimus nos itaque aliquid uelle seu nolle; sed uoluntas nostra, etiam cum bona est, quantum ualeat, quantas uires habeat, quibus temptationibus cedat quibusue non cedat, si nos non fallimus, fili dilecte, nescimus. Vide igitur quam multa non praeterita, sed praesentia de natura nostra nec tantum quod ad corpus, uerum etiam quod ad interiorem hominem tamen esse de deo —, tanto me conuicio dignum putasti I et quando possum de clamare debemus ad deum, quod ille exclamauit in psalmo: mirificata est scientia tua ex in e; inualuit, non potero ad illam. cur enim adiecit \'ex me\' nisi quia ex seipso quam inconprehensibilis esset dei scientia coniciebat, quan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ se ipsũ & cuiꝰ minꝰ potest faciẽ uide qͣn suã Quis aut̃ po¬
test cognosc̾e dm̃. quẽ tu qͦq incorporeũ ẽeᷤ ñ dubitas. si pͣter
corporis formã sic̃ putas ñ potest cognitio ꝓuenire. idẽ sicor¬
pora possunt sola cognosci: Quis aut̃ xp̃ianꝰ de tã magnis diffi¬
cillimis q reb disputans. animũ in uͣba diuina tã neglegent᷑
intendat. ut dicat. si incorporea. ẽ. aa. necesse. ẽ. careat᷑ forma.
Oblitꝰ es te forma̾ legisse doctrinȩ : Ergo corporea.ẽ. forma doc
qđ in forma dĩ erat: Quomͦ g dicis. si incorporea.ẽ. aa. necesse
.ẽ. careat forma. cũ audias formã dĩ quẽ ñ esse corporeũ c̃fit̾is.

Expanded text:
quam se ipsum et cuius minus potest faeiem uidere quam suam ? quis autem poquam se ipsum et cuius minus potest faeiem uidere quam suam ? quis autem potest cognoscere deum, quem tu quoque incorporeum esse non dubitas, si praeter corporis formam, sicut putas, non potest cognitio prouenire, id est si corpora possunt sola cognosci? quis autem Christianus de tam magnis difficillimisque rebus disputans animum in uerba diuina tam neglegenter intendat, ut dicat: si incorporea est anima, necesse est careat forma\'? oblitus es te formam legisse doctrinae? ergo corporea est forma doctquod in forma dei erat? quomodo ergo dicis: si incorporea est anima, necesse est careat forma, cum audias formam dei, quem non esse corporeum confiteris e
Abbreviated transcription (Latin):
nente in se ista imagine corporis. nͥ quẽ admodũ nũmꝰ ut dixi
alitͣ ex inferiore. alit̾ ex parte suꝑiore formet᷑. Ad ifta te absurda
qͣndo de aa̾ cogitas. carnalis c̾tagio corpoꝵ uelis nolis ue cõpellit.
S ds̃ ut etiã ipse rectissime c̃fttͣis ñ ẽ. corpꝰ. Quomꝰ gͥ capit eiꝰ una.¬
ginẽ corpꝰ  Obsecro te fr̃ ut ñ c̃formeris huic scło. s reforme¬
ris in nouitate m̃tis tuȩ. Nec sapias scd̾m carnẽ. qm̃ mors est.
S inqͥs si aa̾ caret corpore. qͥd.ẽ. qd ap̃ inferos diues ille cognos
Certe inqͥs nou̾at lazarũ. ñ noũat abrahã. Unde
to ante tẽpore defuncti abrahȩ ꝓuenit agnitio: Hȩc dicens.
si agnitionẽ hõis ꝓuenire ñ putas sine corporis forma ut noueris
te ipsũ credo qđ assidue speculũ attendis. ne si fueris oblitꝰ faciẽ
tuã. ñ te possis agnosce̾. Rogo de quẽ magis hõem noutthõ.

Expanded text:
nente in se ista imagine corporis, nisi quemadmodum nummus, ut dixi, nente in se ista imagine corporis, nisi quemadmodum nummus, ut dixi, aliter ex inferiore, aliter ex parte superiore formetur. ad ista te absurda quando de anima cogitas carnalis cogitatio corporum uelis nolisue conpellit. sed deus, ut etiam ipse rectissime confiteris, non est corpus; quomodo igitur capiat eius imaginem corpus? obsecro te, frater, ut non conformeris huic saeculo, sed reformeris in nouitate mentis tuae nec sapias secundum carnem, quoniam mors est. Sed, inquis, si anima caret corpore, quid est quod apud inferos diues ille cognoscit ? certe, inquis, nouerat iam Lazarum, non nouerat Abraham. unde illi tanto ante tempore defuncti Abrahae prouenit agnitio ? haec dicens si agnitionem hominis prouenire non putas sine corporis forma, ut noueris te ipsum, credo quod assidue speculum adtendis, ne, si fueris oblitus faciem tuam. non te possis agnoscere. rogo te, quem magis hominem nouit homo
Abbreviated transcription (Latin):
tioris int̾iorẽ. itdẽ totiꝰ hõis intimũ. S eligę quẽ uolueris. qͥ renoue¬
t scđm imaginẽ dĩ. quomͦ hanc recipiet. qͥ iã sũꝑsit extioris una¬
uerbo usus es. tãꝗͣ figm̃tũ fusile fieret ex formã lutea qͣ de pulũe
facta. ẽ. qͦ cͦ eadẽ manente forma ꝗͣ impͣssa illi.ẽ. uł exp̃ssa
de corpore potest reformari ad imaginẽ dĩ : an duas habebit
imagines. A sũmo qͥdẽ dĩ. ab imo aut̃ corporis. sic̃ in nũmo drͣ
caput et nauia: An forte dicis qd̃ aã coeꝑit imaginẽ corporis
et sp̃s capiat imagidiẽ dĩ. tãꝗͣ illa c̃tigua corpori. & ille sit dõ
ac sic ad imaginẽ dĩ hõ ille intimꝰ ñ iste int̾ior reformet᷑  S frus.¬
tra hdicis. Nã si et ille intimꝰ ita .ẽ. ꝑ ade oĩa mͣbra diffusus. ut
illa ꝑcorporis. iã etiã ipse ꝑ ãam coepit imaginẽ̾ corporis. sicͣ illa
eũ forma formaitit. Ac ꝑħ ñ habet ubi capiat unaginẽ diͣ. ma-¬

Expanded text:
interiorem, id est totius hominis intimum. sed elige quem uolueris. qui renouetur secundum imaginem dei, quomodo hanc recipiet, qui iam sumsit exterioris imanim etiam uerbo usus es, tamquam figmentum fusile fieret ex forma lutea, quae de puluere facta est —, quomodo eadem manente forma, quae inpressa illi est uel expressa de corpore, potest reformari ad imaginem dei? an duas habebit imagines, a summo quidem dei, ab imo autem corporis, sicut in nummo dicitur \'caput et nauia\'? an forte dicis, quod anima ceperit imaginem corporis et spiritus capiat imaginem dei, tamquam illa contigua corpori et ille sit deo, ac sic ad imaginem dei homo ille intimus, non iste interior reformetur? sed frustra hoc dicis. nam si et ille intimus ita est per animae omnia membra diffusus ut illa per corporis, iam etiam ipse per animam cepit imaginem corporis, sicut illa eum forma formauit. ac per hoc non habet ubi capiat imaginem dei ma
Abbreviated transcription (Latin):
putare ñ debes uł aeriã dixisse aam. s oĩno incorporeã. qđ et tu
isse confit̾is dm̃. quẽ dic̾e ñ audes inane ẽẽ aliqͥd. s negare ñ po¬
tes oĩ potentis et ĩmutabilis ẽẽ substantiȩ. Cur gͦ metiumꝰ nesit
cassȩ manitatis ãa. si sit incorporea. eum dm̃ incorporeũ e̾ẽ
fateam᷑. nec eũ cassȩ manitatis ẽẽ dicamꝰ Sic itaq potuit in¬
corporeus incorporeã creare aam. quẽ admodũ uiuens uiuentẽ.
qͣmuis ĩmutabilis mutabilẽ. & oĩpotens longe ĩparẽ. Cur aut̃
uit et corpꝰ. Si aut̃ ad firmas qđ et ãa corpꝰ sit ꝗͣuis diftincte corꝰ¬
pore nominato. ꝑmirte ut etiã sp̃s sit. qͣmuis diftincte sp̃u nomi¬

Expanded text:
putare non debes vel aeriam dixisse animam, sed omnino incorpoream: quod et tu putare non debes vel aeriam dixisse animam, sed omnino incorpoream: quod et tu esse confiteris Deum, quem dicere non audes inane esse aliquid; sed negare non potes omnipotentis et immutabilis esse substantiae. Cur ergo metuimus ne sit cassae inanitatis anima, si sit incorporea, cum Deum incorporeum esse fateamur nec eum cassae inanitatis esse dicamus ? sic itaque potuit incorporeus incorpoream creare animam, quemadmodum uiuens uiuentem quamuis inmutabilis mutabilem et omnipotens longe inparem. Cur autem uit et corpus; si autem affirmas, quod et anima corpus sit quamuis distincte corpore nominato, permitte, ut etiam sp
Abbreviated transcription (Latin):
me putasti eã dixisse substantiã. cũ et corpꝰ eã ñ e̾ẽ dixerĩ.
qđ ẽ.aer. et qđ exaere ĩpletur inane e̾ẽ nͣ possit. qđ nec utres tui
te ã mon̾e potuerͣ. Quid enĩ aliud in eos nͥ aer. qͣndo inflant᷑ artatur.
Cuiꝰ q adeo inanes ñ s̃. ut eadẽ plenitudine etiã ponda sufferant.
Qđ̃ si forte aliud tͥ uidet᷑ ẽẽ flatꝰ. aliud aer. cũ aer motꝰ ipse sit flatꝰ.
q̃ putas inania. ut plena e̾ẽ cognoscas. ab ea parte qͣ ĩplentur de¬
prime in aqͣm. et uide qd̃ nichil umoris in eiᷤᷤ possit int᷑re. repel¬
lente aere quo plena s̃. Cũ aut̃ humore sursũ uͣsus conloquant᷑.
siue ex lat̃e. tc̃ recipiunt liquorẽ si qͥs infundit᷑. uł ingredit᷑. exe¬
unte atq euadente aere qͣ exitꝰ patet. Hp̃senti faciliꝰ posset de¬
monstrari facto ꝗͣ scripto. S ñ.ẽ. hic diutiꝰ ĩmorandũ. cũ siue
intesligas aeris naturã eẽ corporeã. siue ñ intelligas. me tam̃

Expanded text:
me putasti eam dixisse substantiam: cum et corpus eam non esse dixerim, quod est aer; et quod aere impletur, inane esse non possit. Quod nec utres tui te admonere potuerunt. Quid enim aliud in eos, nisi aer, quando inflantur, arctatur? Qui usque adeo inanes non sunt, ut eadem plenitudine etiam pondera sufferant. Quod si forte aliud tibi videtur esse flatus, aliud aer; cum aer motus ipse sit flatus, quae putas inania, ut plena esse cognoscas, ab ea parte qua implentur, deprime in aquam, et vide quod nihil humoris possit intrare repellente aere, quo plena sunt. Cum autem ore sursum versus collocantur, sive ex latere, tunc recipiunt liquorem, si quis infunditur vel ingreditur, exeunte atque evadente aere, qua exitus patet. Hoc praesenti facilius posset demonstrari facto quam scripto. Sed non est hic diutius immorandum, cum sive intelligas aeris naturam esse corpoream, sive non intelligas, me tamen
Abbreviated transcription (Latin):
seqͣnt᷑ cũ aam conaris asseuerare corporeã: Deinde dic tͥi qͥs eoꝵ
renouabit᷑ in agnitione dĩ. scđm imaginẽ eiꝰ qͥ creauit eũ: luttior

Expanded text:
nsequantur, cum animam conaris asseuerare corpoream ? deinde dic. mihi: quis eorum nsequantur, cum animam conaris asseuerare corpoream ? deinde dic. mihi: quis eorum renouabitur in agnitione dei secundum imaginem eius qui creauit eum? int
Abbreviated transcription (Latin):
dicis. de hac enĩ loq̃baris cũ dic̃es. & gelante substantia qͣ cõpre¬
hendi ñ pot̾at effic̾et corpꝰ aliud int̾ corpꝰ naturȩ suȩ ui et spirami¬
ne cõglobatũ. ex indeq inciꝑet hõ int̾ior apparere. quẽ uelut in
formã uaginȩ corporalis indusũ. ad similitudinẽ sui delimau
eatioris hons habitudo. deinde infers. Flatꝰ gͦ dĩ aam fec̾ ĩmo flat̾
ex dõ aã factꝰ ẽ effigiata. substantialis. & scdm naturã suã core¬
porea. et sui corporis similis. imaginiq cõformis. Post ħ incipiens
hõem uis e̾ẽ aãm. intimũ spm̃. tãꝗͣ et ipse utt̾ior sitade sic̃ illacor¬
pori. Ita fit ut quẽ admodũ corpꝰ ꝑint̾iora caua sua recepit aliud
corpꝰ qd ẽ. aa sic̃ putas. sic et aã credenda sit hab̾e. int̾iora uia¬
nia. qͣ cor pꝰ t̾ciũ receꝑit spm. Atq tta totꝰ hõ constet ex trib ex.¬
tiore. intiore. intimo. Ltane ñdũ respicis qͣnta te absurdissima ẽ¬

Expanded text:
dicis. de hac enim loquebaris, cum diceres: et gelante substantia, quae conprehendi non poterat, efficeret corpus aliud intra corpus naturae suae ui et spiramine conglobatum exindeque inciperet homo interior apparere, quem uelut in formam uaginae corporalis inclusum ad similitudinem sui deliniauit exterioris hominis habitudo. deinde infers: flatus ergo dei animam fecit, immo flatus ex deo anima factus est, effigiata substantialis et secundum naturam suam corporea et sui corporis similis imaginique conformis. post haec incipiens hominem uis esse animam, intimum spiritum, tamquam et ipse interior sit animae sicut illa corpori. ita fit, ut quemadmodum corpus per interiora cana sua recipit aliud corpus, quod est anima, sicut putas, sic et anima credenda sit habere interiora inania, qua corpus tertium receperit spiritum, atque ita totus homo constet ex tribus: exteriore, interiore, intimo. itane nondum respicis, quanta te absurdissima co
Abbreviated transcription (Latin):
Uelles aut̃ me definire. qđ ipse definisti. ut in tales angustias c̃trude.¬
rer. in qͣles ipse c̃trusus adũsus catholicã fide̾ tot et tanta locut᷑ es

Expanded text:
uelles autem me definire quod ipse definisti, ut in tales angustias contrudeuelles autem me definire quod ipse definisti, ut in tales angustias contruderer, in quales ipse contrusus aduersus catholicam fidem tot et tanta locutus es
Abbreviated transcription (Latin):
ita creati sumꝰ ut distemꝰ pecorib. et anteꝗͣ ad aliqͣs utteras ꝑueni¬
re possimꝰ: Quid ẽ. qͣso qd tantũ naturȩ nr̃ę arrogas. ut eo ipso quo
distat a pecore iã norit de origine aarũ disquirere atq disserere. et
rursus eã sic facis huiꝰ cognicionis exꝑtẽ ut ħscire humanitꝰ neq̃at.
nͥ diuinis testib credat: Deinde et in ħ falleris. Nã diuina testimo.¬
nia q̃ ad istã qͣstionẽ soluendã referre uoliusti. ñ id aꝑiunt. Aliud
.ẽ. qđ illa demonstrant. sine qͦ ñ possumꝰ pie uiu̾e. qđ scilicet aãrum
nr̃arũ dm̃ habeamꝰ datorẽ. creatorẽ. forinatorẽ. s qͦmͦ id faciat.u¬
trũ nouas eas flando. ande parentib tͣhendo. ñ expͥmunt. nͥ de una
illa qͣm pͥmo hõi dedit. Lege diligent̃ qđ scripsi ad frẽm nr̃m dĩ
seruił renatũ. Ibi enĩ qr id oftendi. ñ fuit necesse et hic scrib̾e.

Expanded text:
ita creati sumus, ut distemus pecoribus et antequam ad aliquas litteras perueniita creati sumus, ut distemus pecoribus et antequam ad aliquas litteras peruenire possimus ? quid est, quaeso, quod tantum natudistat a pecore, jam norit de origine animarum disquirere atque disserere; et rursus eam sic facis hujus cognitionis expertem, ut hoc scire humanitus nequeat, nisi divinis testibus credat? CAPUT XI. 15. Deinde et in hoc falleris. Nam divina testimonia, quae ad istam quaestionem solvendam referre voluisti, non id aperiunt. Aliud est quod illa demonstrant, sine quo vere non possumus pie vivere, quod scilicet animarum nostrarum deum habeamus datorem, creatorem, formatorem. sed quomodo id faciat, utrum nouas eas flando an de parentibus trahendo, non exprimunt nisi de una illa quam primo homini dedit. lege diligenter quod scripsi ad fratrem nostrum dei seruum Renatum; ibi enim quia id ostendi, non fuit necesse et hic scribere.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ heatã futurã. ꝗͣ qͥcqͥd de illiꝰ memoria. intelligentia. uoluntate
nescimꝰ. Hȩc aut̃ q̃ dixi pͣstantiora atq meliora nullomꝰ nosse uale.¬
remꝰ nͥ diuinis credemꝰ eloqͥis. His gͦ eloqͥis fidẽ te fortassis existimaᷤ.
ne de origine aãrũ sententiã definitã ꝓferre cunct᷑is. Primꝰ si ita
ẽẽt ñ ipsi humanȩ naturȩ tribuere debiusti. qđ scit hõ de sua qͣli¬
tate atq natura disqͥrere. atq disserere s dĩ muneri. Dixisti enĩ
qͥd differt hõ pecore si ħneseit : Quid gͥ opꝰ ẽ. aliqͥd legere ut ħ sci¬
amꝰ. si eo ipso qͦ a pecore distamꝰ iã ħ scire debemꝰ. Sic̃ enĩ nichil mͥ
legis ut me uuui̾e sciã. habet enĩ natura mea ut ħ nescire ñ possim
ita si et illud scire naturȩ. ẽ. cur mͥ de hac re ꝓfers qͥb credã testimo.¬
nia scripturarũ: Nunqͥd soli distant pecore qͥ eas legunt.: Nonne

Expanded text:
rnum beatam futuram quam quicquid de illius memoria, intellegentia, uoluntate rnum beatam futuram quam quicquid de illius memoria, intellegentia, uoluntate nescimus. haec autem quae dixi praestantiora atque meliora nullo modo nosse ualeremus, nisi diuinis crederemus eloquiis. his ergo eloquiis fidere te fortassis existimas, ne de origine animarum sententiam definitam proferre cuncteris. primum si ita esset, non ipsi humanae naturae tribuere debuisti, quod scit homo de sua qualitate atque natura disquirere atque disquirere, sed dei muneri; dixisti enim: quid differt homo pecore, si hoc nescit ? quid igitur opus est aliquid legere, ut hoc sciamus, si eo ipso quo a pecore distamus iam hoc scire debemus? sicut enim nihil mihi legis, ut me uiuere sciam — habet enim natura mea, ut hoc nescire non possim — ita, si et illud scire naturae est, cur mihi de hac re profers quibus credam testimonia scripturarum? numquid soli distant pecore qui eas legunt ? nonne
Abbreviated transcription (Latin):
corda nr̃a clamantẽ abba pat̾. & in qͦ clamamꝰ abba pat̾. Utrũq
enĩdictũ et accepisse nos spm clamantẽ abba pat̾: ut exponetur
quomꝰ dix̃ clamantẽ. H.ẽ. clamare facientẽ. ut ipso faciente
clamemꝰ. Doceat gͦ et ħ me qͣndo uoluerit. si ħ mͥ expedire no¬
uit. ut sciã unde scđ̾m aam originẽ ducã. S ille ħ me doceat
flatur. Absit ame ut ego hinc te pecorib cõparẽ. Non enĩ hoc
qr ñ poteras. s qr ñ adũteras nesciebas. Uerũ tu fortasse ꝗͣuis
attiora sint q de aarũ origine reqͥrunt᷑. ꝗͣ.ẽ. unde ducimꝰ et red¬
dimꝰ flatũ. tam̃ eadẽ altiora de scripturis scĩs te Didicisse cͥfi¬
dis de qͥb ꝑfidẽ didicimꝰ. q̃ nulla possent humana ingenia inuesti¬
gare. Nã longe utiq p̃stantiꝰ ẽ. nosse resur recturã carne̾. ac sine
fine uicturã. ꝗͣ qͥcqͥd iła medici scrutando discere potuer̃. quod
nullo sensu aa ꝑcipit cũ p̃sentia sua usgetet cuncͭ a ꝗͣ nescit. Et

Expanded text:
corda nostra, clamantem, Abba, Pater ; et in quo clamamus, Abba, Pater : utrumque enim dictum, et accepisse nos Spiritum clamantem, Abba, Pater; et in quomodo dixit \'clamantem\', hoc est \'clamare facientem\', ut ipso faciente clamemus. doceat ergo et hoc me quando uoluerit, si hoc mihi expedire nouit, ut sciam unde secundum animam originem ducam. sed ille hoc me doceat flatur. absit tamen, ut ego hinc te pecoribus comparem; non enim hoc quia non poteras, sed quia non aduerteras nesciebas. Verum tu fortasse, quamuis altiora sint, quae de animarum origine requiruntur quam est unde ducimus et reddimus flatum, tamen eadem altiora de scripturis sanctis te didicisse confidis, de quibus per fidem didicimus, quae nulla possent humana ingenia uestigare. nam longe utique praestantius est nosse resurrecturam carnem ac sine fine uicturam quam quicquid in ea medici scrutando discere potuerunt, quod nullo sensu anima percipit. cum praesentia sua uegetet cuncta quae nescit; et
Abbreviated transcription (Latin):
ũ exorti fuerimꝰ. S ueniat tͥ in mͣtẽ ubi ħ legis uł releo¬
do recole. et noli in me huiꝰ c̃uitii lapidẽ iacere. ne ad quẽ ñ us
ꝑueniat Iile ipse qͥppe doctor gentiũ apłs dixͣ. Quid enĩ oremꝰ sic̃
oportet nescimꝰ Qd ñ tantũ ũbo docuit. s suo qͦq demonstrauit
ut discedet ab eo stimulus carnis quẽ sibi datũ dix̃. ne maguitu¬

Expanded text:
um exorti fuerimus. sed ueniat tibi in mentem, ubi hoc legeris, uel relegenum exorti fuerimus. sed ueniat tibi in mentem, ubi hoc legeris, uel relegendo recole et noli in me huius conuicii lapidem iacere, ne ad quem non uis perueniat. ille ipse quippe doctor gentium apostolus dixit: quid enim oremus, sicut oportet, nescimus, quod non tantum uerbo docuit, sed suo quoque demonut discederet ab eo stimulus carnis, qui eum colaphi
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta. qͣ ñ erant eoꝵ s dĩ. qͥ loquens ad fornicariã dic̃ illa omnia
sua ẽẽ. Unde ipse dñs etiã qͦs mundauit a lepͣ ad eadẽ sacram̃ta mi-¬
sit. ut offerrent ꝓse sacrificiũ sacerdotibꝰ. qr nͣdũ eis successerat sa
ti ap̃ qͦs libet hereticos uł scismaticos inuenientes ñ debemꝰ ipsis tri-¬
buere. nec qͣsi ñ agnita repbare. s ꝗͣuis ap̃ fornicariã mulierem
dona uiri legitimi agnoscẽ. & u̾bo ueritatis illã fornicationem
miserantis. Harũ & taliũ rerũ considatione. patres nr̃i nͣ solũ ante
eyprianũ uł agripinũ s etiã pꝰea salub̃rimã ẽsuetudinẽ tenuerͣ. ut¬

Expanded text:
sacramenta quae non erant eorum sed dei, qui loquens ad fornicariam dicit illa omnia sacramenta quae non erant eorum sed dei, qui loquens ad fornicariam dicit illa omnia sua esse, unde ipse dominus etiam quos mundauit a lepra ad eadem sacramenta misit, ut offerrent pro se sacrificium sacerdotibus, quia nondum eis successerat sacnti aput quoslibet haereticos uel schismaticos inuenientes non debemus ipsis tribuere nec quasi non agnita reprobare, sed quamuis aput fornicariam mulierem dona uiri legitimi agnoscere et uerbo ueritatis illam fornicationem unt domini miserantis! Harum et talium rerum consideratione patres nostri non solum ante Cyprianum uel Agrippinum, sed etiam postea saluberrimam consuetudinem tenueru
Abbreviated transcription (Latin):
randa s̃. ut eoꝵ illa ẽe deputent᷑ cũ dñs dicat. de auro meo & de ar-¬
gento meo. & ueste mea usicoloria. & oleo meo & incenso. & panibꝰ
ꝓpt̾ea ñ debemꝰ agnosc̾e cuiꝰ sint. cũ ipse dicat. & ħ ñ cognouit qđ ego
ei dedim frum̃tũ & uinũ & oleu. & pecuniã multiplicaui illi::
Non enĩ eã dix̃c nͣ habuisse ista qr fornicaria erat. s et habuisse dr̃.
& ñ sua nec amatoꝵ suoꝵ. s dĩ cuiꝰ uniꝰ ista s̃. Quãuis gͦ habuerit
fornicationẽ suã. illa tam̃ qͥbꝰ eandẽ fornicationẽ ornabat uł seducta
uł seducens. ñ erant eiꝰ s dĩ. S ħ de iudea gẽ figurabant᷑. ubi scribe¬
& pharisei respuebant mandatũdĩ ut tͣditiones suas cͣstituerent. ut
cũ plebe dm̃ relinqͣnte sic qͦdãmͦ fornicarent᷑. Nec tam̃ talis illiꝰ tẽpo¬
ris in popło fornicatio qͣm dñs arguendo ꝓdebat. effec̃ ut eoꝵ eẽnt

Expanded text:
randa sunt, ut eorum illa esse deputentur: cum Dominus dicat, De auro meo et de arranda sunt, ut eorum illa esse deputentur: cum Dominus dicat, De auro meo et de argento meo et veste mea versicoloria, et oleo meo et incenso et panibus  sint, cum ipse dicat: et haec non cognouit, quod ego ei dederim frumentum et uinum, et oleum et pecuniam multiplicaui illi? non enim dixit eam non habuisse ista quia fornicaria erat, sed et habuisse dicitur et non sua nec amatorum suorum, sed dei cuius unius ista sunt. quamuis ergo habuerit fornicationem suam, illa tamen, quibus eandem fornicationem ornabat uel seducta uel seducens, non erant eiuset Pharisaei reiciebant mandatum dei, ut traditiones suas constituerent, ut cum plebe deum relinquente sic quodammodo fornicarentur, - nec tamen talis illius temporis in populo fornicatio quam dominus arguendo prodebat effecit, ut eorum essent
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. ꝗͣcanq etiã seductores integͣ & legitima tenent. Nec ea sibi
etiam tr ipsi arrogarent &e qͣsi ꝓpͥa iundicarent. nͥ a plebibꝰ sedoe¬
tis uicissim seducerent᷑. cũ eis credit᷑. & tales honores deferunt᷑ ut ꝑeos
habeant potestatẽ talia dicendi & sibi talia uindicandi. ut error eoꝵ¬
ueritas appellet᷑. & scelꝰ eoꝵ iusticia putet᷑. ꝓpt̾ sacram̃ta & scriptu¬
dr̃. & ꝓtulisti de uasis glȩ tuȩ. de auro meo. & de argento meo ex quibꝰ
dedi tͥ. & fecisti ł imagines mascłinas & fornicata es in eis. & accepisti
uestẽ meã u̾sicoloriã. & cooꝑuisti idola tua. & oleũ ineũ & incensũ meu̾
tari delectatur carnalis aĩa. c̃uertit om̃a sacram̃ta & u̾ba scõꝵ libroꝵ.
Nec tam̃ qr illę inagines falsȩ s̾. & doctrinȩ s̾ demonioꝵ in hypo¬
crisi m̃daciloquoꝵ. ꝓpt̾ea & illa sacram̃ta & diuina eloqͥa sic eachono

Expanded text:
num, quaecumque etiam seductores integra et legitima tenent: nec ea sibi num, quaecumque etiam seductores integra et legitima tenent: nec ea sibi etiam ipsi arrogarent, et quasi propria vindicarent, nisi a plebibus sedtis uicissim seducerentur, cum eis creditur et tales honores deferuntur, ut per eos habeant potestatem talia dicendi et sibi talia uindicandi, ut error eoueritas appelletur et scelus eorum iustitia putetur propter sacramenta et scriptuariae dicitur: et protulisti de uasis gloriae tuae de auro meo et de argento meo, ex quibus dedi tibi, et fecisti tibi imagines masculinas et fornicata es in eis. et accepisti uestem meam uersicoloriam et cooperuisti idola tua, et oleum meum et incensum meum tari delectatur, carnalis anima conuertit omnia sacramenta et uerba sanctorum librorum. nec tamen, quia illae imagines falsae sunt et doctrinae sunt daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum, propterea et illa sacramenta et diuina eloquia
Abbreviated transcription (Latin):
biȩ turpit̃ fornicatur. S ꝓpt̾ eos qͥ passi difficaltates & angustias
et utt̃ clusiones in uanis ratiotinationibꝰ eoꝵ aqͥbꝰ seducunt᷑. cõpun-¬
gunt᷑ timoribꝰ & redeunt ad uiã pacis & q̃rendũ sincerit̾ dm̃ . idõ
seqͥt᷑ & dic̃ ꝓ pt̃ea ecce ego sepio sudibꝰ uiã illiꝰ. & edificabo in uia
ipsiꝰ spinas. & tͣinitẽ suũ ñ inueniet. et ꝑsequet᷑ amatores suos nec¬
eos app̃hendet. & regͥret eos nec inueniet illos cedicet. Ibo & reu̾tar
ad uirũ meũ pͥstinũ. qr bene tc̃ mͥ fuit ꝗͣ nẽ. Deinde ne putentur il¬
ꝑq̃ seducunt ad falsitates dogmatũ & dissensionũ suarũ: ne ala
ergo q̃ habent integra ipsoꝵ putent᷑. addidit c̃tinuo. & ħ ñ cogno¬
uit qđ ego ei dedim frumtũ & uinũ & oleũ. & pecuniã multipli¬¬
caui illi. ipsa uͦ fec̃ uasa aurea & argentea bahal. Dixerat enĩ su-¬

Expanded text:
erbiae turpiter fornicatur. sed propter eos, qui passi difficultates et angustias erbiae turpiter fornicatur. sed propter eos, qui passi difficultates et angustias et interclusiones in uanis ratiocinationibus eorum, a quibus seducuntur, conpunguntur timoribus et redeunt ad uiam pacis et quaerendum sinceriter deum, ideo sequitur et dicit: propterea ecce ego saepio sudibus uiam illius et aedificabo in uia ipsius spinas et tramitem suum non inueniet. etpersequetur amatores suos neceosadprehendet, et requiret eos nec inueniet illos et dicet: ibo et reuertar ad uirum meum pristinum, quia bene tunc mihi fuit quam nunc. deinde, ne putentur ilper quae seducunt ad falsitates dogmatum et dissensionum suarum, ne illa ergo quae habent integra ipsorum putentur, addidit continuo: et haec non cognouit, quod ego ei dederim frumentum et uinum, et oleum et pecuniam multiplicaui illi. ipsa uero fecit aurea et argentea Bahal. dixerat enim sup
Abbreviated transcription (Latin):
mundare se met ipsũ a talibꝰ nͥ qđ pauloante dicẽ. recedat ab iniusticia
om̃ĩs qͥ nominat nom̃ dñi : & ne qͥsꝗͣ putaret tanꝗͣ in una domo mag.¬
liã. ne cũ ipsis ꝑeant. qͦs in domo magna tolerare cogunt᷑. Mali ergo
& facinorosi. carnales. animales. diabolici. a seductoribꝰ sibi dari
arbtt᷑bant᷑ q̃ ñ nͥ munera dĩ s̃. siue sacram̃ta. siue spiritales aliqͥs
oꝑationes circa p̾sentẽ salutẽ. Non aut̃ habent isti caritatẽ in dm̃.
s circa eos occupati s̃ qͦrũ suꝑbia seducunt᷑. & cõparant᷑ fornican¬
ti mulieri qͣm ꝓpħa cõmemorat dicentẽ. Ibo pꝰamatores meos.
qͥ mͥ dant panes meos. & aqͣm meã. uestes meas & linteamina mea
& oleũ meũ. & uniu̾sa q̃ m condecent. Sic enĩ fiunt hereses & scis.¬
mata: cũ dic̃ plebs carnalis ꝗ̃ in caritate dĩ fundata ñ ẽ. Ibo pꝰ ama¬
tores meos. Cũ qͥbꝰ utiq siue ꝑfidĩ corruptionẽ. siue ꝑelationẽ suꝑ

Expanded text:
psum a talibus, nisi quod paulo ante dixit, Recedat ab injustitia omnis qui nominat nomen Domini? Et ne quisquam putaret tanquam in una domo magliam, ne cum ipsis pereant quos in domo magna tolerare coguntur. 27. Mali ergo et facinorosi, carnales, animales, diabolici, a seductoribus suis sibi dari arbitrantur, quae non nisi munera Dei sunt, sive Sacramenta, sive spirituales aliquas operationes, circa praesentem salutem. Non autem habent isti charitatem in Deum, sed circa eos occupati sunt, quorum superbia seducuntur, et comparantur fornicanti mulieri, quam Propheta commemorat dicentem, Ibo post amatores meos qui mihi dant panes meos et aquam meam, vestes meas et linteamina mea et oleum meum, et universa quae mihi condecent. Sic enim fiunt haereses et schismata, cum dicit plebs carnalis quae in charitate Dei fundata non est, Ibo post amatores meos: cum quibus utique sive per fidei corruptionem,
Abbreviated transcription (Latin):
gere. S tam̃ qͦs alios unitant᷑ pseudo aep̃iani. ħ enĩ s̃ om̃s heretici &¬
scismatici. nͥ pseudo isrłitas.: Erant enĩ & ueri isrłitȩ. sic̃ ipse dñs na¬
thanaeli phibet testimoniũ dicens. Ecce uere isrłita. in qͦ dolꝰ ñ est.
ui st̃ aut̃ ueri xp̾iani nͥ de qͥbꝰ idẽ dñs dic̃. qͥ diligit me mandata¬
todit.: Quid.ẽ. aut̃ custodire mandata eiꝰ. nͥ in dilectione ꝑsistere.
Unde etiã dic̃. Mandatũ nouu douob̃. ut uos inuicẽ diligatis. & iterũ.
In h scient om̃s qr mei disciplĩ estis. siuos inuicẽ dilexceritis. Quis aut̃
dubitet. ñ eis solis dictũ qui tcͣ ꝑ eiꝰ carnẽ uerba p̾sentis audiebant. s¬
eis qͥ nc̃ ꝑ euangeliũ sedentis incęlo u̾ba cognosct̃ : Ille enĩ uenit᷑ legẽ
soluere.s ĩplere. Plenitudo aut̃ legis. caritas. Qua multũ uiguit erͣ¬
pͥanꝰ. ut aliud de baptismo sentiens ñ tam̃ desereret unitatẽ. & esset

Expanded text:
quos alios imitantur pseudochistiani — hoc enim sunt omnes haeretici schismatici — nisi pseudoisrahelitas? erant enim et ueri Israhelitae, sicut ipse dominus Nathanaheli perhibet testimonium dicens: ecce uere Israhelita, in quo dolus non est. qui sunt autem ueri christiani nisi de quibus idem dominus dicit: qui diligit me, mcustodit ? Quid est autem custodire mandata ejus, nisi in dilectione persistere? Unde etiam dicit, Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis: et iterum, in hoc scient omnes quia discipuli mei estis, si uos inuicem dilexeritis. quis autem dubitet non eis solis dictum, qui tunc per eius carnem uerba praesentis audiebant, seis qui nunc per Evangelium sedentis in coelo verba cognoscunt? Ille enim venit non legem solvere, sed implere . Plenitudo autem legis charitas . Qua multum viguit Cyprianus, ut aliud de Baptismo sentiens, non tamen d
Abbreviated transcription (Latin):
pirent appbarent potiꝰ ꝗͣ negarent. qͥcqͥd aut̃ alienũ & erroris illeꝰ
ut dissensionis ꝓpͥũ. ueracit᷑ arguerent & sanarent. S ea qͣ ex illa ẽ¬
pła q̃ ad uibaianũ scripta ẽ. c̃sidanda remanent. ꝓpt̾ huiꝰ uolumuuᷤ
modũ. ab alio qͣntũ opinor exrordio suscipienda atq tͣctanda sunt.¬

Expanded text:
rent potius quam negarent, quidquid autem alienum et erroris illius uel dissensionis proprium, ueraciter arguerent et sanarent. sed ea, quae ex illa epistula quae ad Iubaianum scripta est consideranda remanent, propter huius uoluminis modum ab alio quantum opinor exordio suscipienda adque tractanda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
orationes id.ẽ. illiꝰ unicȩ colũbȩ gemitꝰ poter̃ adiuuare. sic̃ nec intꝰ posi-¬
tũ posst̃. si adũsũ se ipse ꝑuitã pessimã teneat debita peccatoꝵ. Non so-¬
lũ si ꝑaccipitrẽ. s etiã si ꝑ ipsiꝰ colu̾bȩ piũ ministeriũ baptiret᷑. Sic̃ misit

Expanded text:
orationes, id est illius unicae columbae gemitus, poterunt adiuuare, sicut nec intus posiorationes, id est illius unicae columbae gemitus, poterunt adiuuare, sicut nec intus positum possunt, si aduersum se ipse per uitam pessimam teneat debita peccatorum, non solum si per accipitrem, sed etiam si per ipsius columbae pium ministerium baptizetur. Sicut m
Abbreviated transcription (Latin):
dicta. Nunqͥd gͦ ad eandẽ colũbã ꝑtinent om̃s auari. de qͥbꝰ in eadẽ
catholica gͣuit̾ idem cyprianꝰ ingemuit: Nã ut opinor. raptores
ñ colũbe s accipitres dici posst̃. Quomͦ gͦ baptitabant. qͥ fundos insi-¬
diosis fraudibꝰ rapiebant. & usuris multĩplicantibꝰ foenꝰ augebant. si
sola illa colu̾ba idẽ. illa unitas qͣ nͥ in bonis intelligi ñ potest. simpex
& casta & ꝑfecta baptirat. An forte ꝑorationes scoꝵ sp̃aliũ qͥ s in ec¬
et occulta dispensatio miscdĩȩ dĩ. ut eoꝵ etiã peccata soluant᷑. qͥ ñ ꝑ co¬
mate ad pacẽ catholicã uenitꝰ. eiꝰ peccata soluunt᷑. Sacram̃ti aut̃ in¬
tegritas ubiq cognoscit᷑. s ad peccatoꝵ illã irreuocabilẽ remissionem
t̃ unitatẽ ęccłiȩ ñ ualebit. nec in heresi aut scismate ẽstituti¬

Expanded text:
dicta. numquid ergo ad eandem columbam pertinent omnes auari, de quibus in eadem dicta. numquid ergo ad eandem columbam pertinent omnes auari, de quibus in eadem catn columbae, sed accipitres dici possunt. Quomodo ergo baptizabant, qui fundos insidiosis fraudibus rapiebant, et usuris multiplicantibus fenus augebant , si sola illa columba, id est, illa unitas quae nisi in bonis intelligi non potest, simplex et casta et perfecta baptizat? An forte per orationes sanctorum spiet occulta dispensatio misericordiae dei, ut eorum etiam peccata soluantur, qui non per comate ad pacem catholicam uenit, eius peccata soluuntur? sacramenti autem integritas ubique cognoscitur, sed ad peccatorum illam inreuocabilem remissionem extra unitatem ecclesiae non ualebit nec in haeresi aut schismate constitut