comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sua pena sautiat. qmͣ felicitas tor¬
quet aliena. Qnͣtoq extranea o¬
peris in altum fabrica clucitur.
tanto fundamentum mentis li¬
uide. ꝓfundius sub foditur: ut¬
qͦ alii alii ad meliora ꝓperant.
eo ip̃a deterius ruat. Qua riu¬
na uidelicet. et iam illud destras¬
tur: ꝙ in aliis actib. perfecto ope¬
re surrexisse putatur. Nã ĩuidi
cum mentẽ tabescere fecerit: cũi¬
taq̃ inuenerit bene gesta cõ¬
sumit. Unde bene ꝑsal omonẽ
di᷑. Uita sarniũ sanitas cordis:
putredo os siũ inuidia. Quid
enim ꝑ carnes. nͥ infirma quedõ
act̾rena: Et ꝙͥ ꝑ ossa. nͥ fortia ac¬
ta signatur: Et plerumq cont̃¬
git: ut quidam cũ uera cordis
inno centia. ĩ non ñ nul¬
lis sais actib. in firmi ui¬
deantur: Quidam u̾o iam q̃dã
ante humanos oculos robusta
ex̾ceant: s tamen erga alioꝵ bo¬
na intus inuidie pestilentia ta¬
bescant. Sene ergo drͣ. Uita car¬
nisi sanitas corcdis: qr si mentis

Expanded text:
sua poena sauciat, quam felicitas torsua poena sauciat, quam felicitas torquet aliena. Quantoque extranei operis in altum fabrica ducitur, tanto fundamentum mentis lividę profundius suffoditur, ut, quo alii ad meliora properant, eo ipsa deterius ruat. Qua ruina videlicet etiam illud destruitur, quod in aliis actibus / perfecto opere surrexisse putabatur. Nam invidia, cum mentem tabefecerit, cuncta, quae invenerit bene gesta, consumit. Unde bene per Salomonem dicitur: vita carnium sanitas cordis, putredo ossuum invidia. Quid enim per carnem nisi infirma quędam ac tenera et quid per ossa nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit, ut quidam cum vera cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero iam quidam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: vita carnium sanitas cordis, quia si mentis
Abbreviated transcription (Latin):
uircutum successib sensit. ul¬
tra se excrescere ex pauit.Paruu¬
lus. itaq est qͥ inuidia occiditur.
qr nͥ ip̃e inferior existe̾t. de bono
alteriuis ũ doleret. S inter hec¬
scienclum est. quia qmͣuis per oe
uitiũ ꝙ perpetratur. in hum ano
corde antiqui hostis uirꝰ infun¬
ditur. in hac tamen nequitia to¬
ta sua uscera serpens concutit. ⁊
ĩ pͥmente malicie pestem uomit.
De qͦ nimirum scriptum est. In¬
uiclia dyaboli. mors intrauit ĩ
orbẽ t̾raꝵ. Nam cum deuictũ cor
luioris putredo corruperit.: ip̃aqͥ
exteriora inclicant. ꝙͣ grauiter an¬
mũ uesania instigat. Collor qp
pepallore afficitur: oculi tepri¬
muntur. mens accencditur. ⁊ mẽ¬
bra frigescunt. Fit in cogitatione
rabies. in dentib stridor. Cumꝙ ĩ
latebris cordis. trescens abscondi¬
tur odiũ. dolore ceco. tenebrat cõ¬
scientiã uulnꝰ inclusũ. Nil letũ
de ꝓpͥia libet: qr tabescentẽ mente

Expanded text:
virtutum successibus sensit, ulvirtutum successibus sensit, ultra se excrescere expavit. Parvulus itaque est qui invidia occiditur, quia nisi ipse inferior existeret, de bono alterius non doleret.  Vet. e est quia quamvis per omne vitium quod perpetratur, humano cordi antiqui hostis virus infunditur, in hac tamen nequitia, tota sua viscera serpens concutit, et imprimendae malitiae pestem vomit . De quo nimirum scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . Nam cum devictum cor livoris putredo corruperit, ipsa quoque exteriora indicant quam graviter animum vesania instigat. Per invidiam color pallore afficitur, et oculi deprimuntur, mens accenditur, et membra frigescunt; fit in cogitatione rabies, in dentibus stridor: cumque in latebris cordis crescens absconditur odium, dolore caeco tenebrat conscientiam vulnus inclusum. Nil lętum de propriis libet, quia tabescentem mentem
Abbreviated transcription (Latin):
ud̾e enĩ ñ possumꝰ: nͥ eis quos
nobis in aliquo meliores pura¬
mus. Paruulus gͦ est qui liuore
occiditur. qr ip̃e sibi testimoniũ
ꝑhibet. ꝙ eo minor sit. cuiꝰ in ui¬
dia torquet᷑. Hinc est ꝙ hostis
callidꝰ pͥmo hõi inuidendo subri¬
puit: qr amissa beatitudine.
minorẽ se ĩmortalitati illius
agnouit. Hinc est ꝙ cain ad per¬
petrandũ fratricidium corruit.
quia dispecto suo sacrificio. pre¬
latũ sibi infremuit. cuiꝰ deus
hostiã accepit: et ꝙ̃ meliorẽ se
eẽ ex horruit. ne utcumq eẽt ã¬
putauit. Hinc esau ad ꝑsecu¬
tionẽ fratris exarsit: qr primo¬
genitoꝵ benelictione percdita.
ꝙͣ tñ esu lenticule ip̃e uenclide¬
rat. minorẽ se ei quẽ nascendo
preibat ingemuit. Hinc Io¬
seph fratres sui hy siaelitis
transeuntib uencliderunt: qr
cognito reuel ationis mist̾io.
ne se melior fieret. eius ꝓuec¬
tib obuiare cognati sunt.
Hinc saul dauid subditum.
lanceam intorquendo ꝑseqͥt᷑.

Expanded text:
e enim non possumus, nisi eis quos nobis in aliquo meliores putamus. Parvulus ergo est qui livore occiditur, quia ipse sibi testimonium perhibet, quod ei minor sit cujus invidia torquetur. Hinc est quod hostis callidus primo homini invidendo subripuit, quia amissa beatitudine, minorem se immortalitati illius agnovit. Hinc est quod Cain ad perpetrandum fratricidium corruit ; quia despecto suo sacrificio, praelatum sibi infremuit, cujus Deus hostiam accepit: et quem meliorem se esse exhorruit, ne utcunque esset, amputavit. Hinc Esau ad persecutionem fratris exarsit , quia primogenitorum benedictione perdita, quam tamen esu lenticulae ipse vendiderat, minorem se ei, 179 quem nascendo praeibat, ingemuit. Hinc Joseph fratres sui Ismaelitis transeuntibus vendiderunt , quia cognito revelationis mysterio, ne se melior fieret, ejus provectibus obviare conati sunt. Hinc Saul David subditum, lanceam intorquendo, persequi
Abbreviated transcription (Latin):
tis fretisse memorãt᷑. Q̾ hii qui
aduentũ cliuinitatis utcũq cõspi¬
ciunt: qrͣ iam exhabitaculo car-¬
namens.quantalibet se iirtute
trenderit uix de intimis extrema
agnoscit: recte nẽ dr̃ et uocem
tun de se saltim paruũ nob̾ cli¬
nina cognitio exhibet. infirmi¬
tatis ur̃e ignorantiam ꝑfecte
docet. Q̾ uocem aure lenis au¬
aunt. li cat que ex ip̃a hac au¬
ditione diclicerit. Sequit᷑. Nũ¬

Expanded text:
tiis stetisse memorantur, quia qui tiis stetisse memorantur, quia qui adventum divinitatis utcunque conspiciunt, quasi jam ex habitaculo carna mens, quantalibet virtute tetenderit, vix de intimis extrema cognoscit, recte nunc dicitur: Et vocem um de se saltem parum nobis divina cognitio exbibet, infirmitatis nostrae ignorantiam perfecte docet, qui vocem aurae lenis audivit, dicat quae ex ipsa hac auditione didicerit. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
ce. Post aure tenuis sibilũ iu¬
tũ suũ ꝓpħa pallio operuit.
qr in ip̃a subtilissima contan¬
platione ueritatis. qnͣta igno¬
rantia homo tegatur. agnose
uultui namq palliũ super di¬
cereest. ne altiora mens quer
audeat. Hanc ex consideratione
ꝓpͥ̾e infirmitatis uelare ut ne¬
quaqmͣ intelligentie oculos
ultra se p̃cipitant̾ aperiat. s
ad hoc ꝙ app̃hend̾e ñ ualet. ra¬
renter claudat. Qui h̾ agens
inspelunce ostio. stetisse descrli¬
tur. Quid namq spelunca no
est. nisi hec corruptionia hab¬
tatio: in qua ad huc ex uetust¬
te retinemͣ: S cũ aliquid p¬
cipere de cognitiõe diuinitat
ostio stamꝰ. Quia enĩ ꝓgra
ꝑfecte ñ possumꝰ: ad cognis¬
nem tñ ueritatis inhyanta
iam aliquid delibertatis al
captamus. In ingressu gͦ se¬
liuice stare est: represso nrẽ ll
ruptionis obstaculo. ad cos¬
nitionẽ ueritatis incipere⁊
re. Uñ ⁊ nubẽ in tabernatisl
descendentẽ. isrl̾ite elongiiqs
ceruentes: ĩ papilionũ suoꝵ os¬

Expanded text:
. Post aurae tenuis sibilum, vultum suum propheta pallio operuit, quia in ipsa subtilissima contemplatione veritatis, quanta ignorantia homo tegatur, agnoscit. Vultui namque pallium superducere est ne altiora mens quaerere audeat; hanc ex consideratione propriae infirmitatis velare, ut nequaquam intelligentiae oculos ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valet, reverenter claudat. Qui haec agens in speluncae ostio stetisse describitur, quid namque spelunca nostra est, nisi haec corruptionis habitatio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Sed cum aliquid percipere de cognitione divinitatiostio stamus: Quia enim progredi perfecte non possumus, ad cognitionem tamen veritatis inhiantes, jam aliquid de libertatis aura captamus. In ingressu ergo speluncae stare, est represso nostrae corruptionis obstaculo, ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nube in tabernaculum descendente, Israelitae e longinquo cernentes in papilionum suorum os
Abbreviated transcription (Latin):
nebraᷤᷤ ex uirtute diuitutatis il¬
lustrat. Sene ergo postqmͣ dic¬
tum est. cum sp̃o me p̃sente tnͣ¬
siret. subditui stetit quidam
cuiꝰ ñ agnoscebã uultũ. Ac si aꝑ¬
te drẽtur. Eum quẽ ꝑtransi¬
tum sensi: ñ transire dep̃hendi.
Ip̾e est gͦ qui transit: ip̾e qͥ stat
Transit enĩ qr teneri cognitus
ñ ualet: stat autẽ. quia ĩ qnͣ¬
tum cognoscitur. in cõmuta¬
bilis apparet. Quia Fͦ raptum
ia qui semꝑ idem est cernitut
simul d̾s. ⁊ transiens. ⁊ stans in¬
detur. Uel certe stare euis est. ni¬
la mutatione uariari: ficite n
moysen dr᷑ sego sũ qui sũ. E s
hunc iacob insinuat: dicena

Expanded text:
nebras ex virtute divinitatis ilnebras ex virtute divinitatis illustrat. Bene ergo, postquam dictum est: Cum spiritus me praesente transiret, subditur: Stetit quidam, cujus non agnoscebam vultum. Ac si aperte diceretur: Eum quem per transitum sensi, non transire deprehendi. Ipse est ergo qui transit, ipse qui stat. Transit enim, quia teneri cognitus non valet; stat autem, quia in quantum cognoscitur, incommutabilis apparet. Quia ergo raptim is qui semper idem est cernitur, simul Deus est transiens et stans videtur. Vel certe stare ejus est nulla mutatione variari, sicut ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum . Et sicut hunc Jacobus insinuat,
Abbreviated transcription (Latin):
pleat. transeundo tardatur. Nam
⁊ si celũ ac terra. post in eternũ ꝑ¬
manent. ex semetip̃is tamen ñc̃
ad nichilum properant. s ꝓ eoꝵ
usu quib seruiunt. ĩ meluis
mutata ꝑseuerant. Stare ergo
soluis creatoris est: ꝑ quẽ cuncta
non transeuntẽ transeunt. ⁊ in
quo aliqͣ ne transeant retinẽ¬
tur. Un ⁊ redemptor nr̃. quia
cliuinitatis eius status. capi
ab humana mente non potuit:
hunc nobis ad nos ueniens.
creatus. natus. mortuus. sepultꝰ.
resurgens. atq ad celestia re¬
diens. qiͣ transeundo monstra¬
uit. Quod bene ꝑ euuangłiũ
illuminato ceco innuit: cui
transiens auditũ prebuit. seo
stans oculos reparauit. Phu
manitatis quippe dispensatio¬
nẽ transire habuit: ꝑ diumi¬
tatis uero potentiã. qr ubiq p̃¬
sens est.stare. Uoces gͥ cecitatis
nr̃e dñs audiens transiens
dr᷑. quia humane miserie fc̃s
hõ miseretur. Otans autẽ lucẽ
reparat: qr in firmitatis nr̃e te¬

Expanded text:
pleat, transeundo tardatur. Nam pleat, transeundo tardatur. Nam etsi coelum ac terra post in aeternum permanent ex semetipsis tamen nunc ad nihilum properant, sed pro eorum usu quibus serviunt in melius mutanda perseverant. Stare ergo, solius creatoris est, per quem cuncta non transeuntem transeunt, et in quo aliqua, ne transeant, retinentur. Unde et Redemptor noster, quia divinitatis ejus status capi ab humana mente non potuit, hunc nobis ad nos veniens, creatus, natus, mortuus, sepultus, resurgens, atque ad coelestia rediens, quasi transeundo monstravit. Quod bene per Evangelium illuminato caeco innuit, cui transiens auditum praebuit, sed stans oculos reparavit . Per humanitatis quippe dispensationem transire habuit; per divinitatis vero potentiam, quia ubique praesens est, stare. Voces igitur caecitatis nostrae Dominus audire transiens dicitur, quia humanae miseriae factus homo miseretur. Stans autem lucem reparat, quia infirmitatis nostrae te
Abbreviated transcription (Latin):
uꝙ p̃sens. ubiq inuisibilis.
biq tota. ubiq in comphen¬
ibiis. ꝑinhyantẽmentẽ. sine
aspetu ceruitur. sine dubio au¬
litur. sine motu suscipit᷑: sine
uapre tangitur. sũ loco retinet᷑.
Hanc nunirũ substantiã. cũ aui¬
mus cogitat: adssuetus reb cor¬
poralib. diu̾sarũ ymaginum
fantasmata sustinet. Que dũ
ab intentioĩs sue oculuis abigit.
manu liscretionis post ponens
omĩa. iam hanc hanc aliqua¬
tenus conspicit: qmͣ si nec clum
quid sit apprehendit. agnouit
certe quod ñ sit. Quia gͦ ad in¬
sueta mens rapitur. cum duuni¬
tatis eẽntiam rimatur: recte nũc
dicitur. Stetit quidã cuius nõ
creatura q ex nichilo fc̃a ẽ.⁊ per
semetip̃am ad nichilũ tendit. ñ
stare debet habet. s defluere. Ra¬
tionalis uero creatura. eo ip̃o qͦ
ad ymaginẽ actoris ẽ condita.
ne ad nichilũ transeat figitur.
Irrationalis autẽ nequaquam
figitur: s donec uisionis suemi¬
nist̾i̾o unu̾sitatis sue speciẽ in¬

Expanded text:
sibilis, ubique tota, ubique incomprehensibilis per inhiantem mentem sine aspectu 167 cernitur, sine dubio auditur, sine motu suscipitur, sine corpore tangitur, sine loco retinetur. Hanc nimirum substantiam cum animus cogitat assuetus rebus corporalibus, diversarum imaginum phantasmata sustinet. Quae dum ab intentionis suae oculis abigit manu discretionis, postponens ei omnia, jam hanc aliquatenus conspicit. Quam si necdum quid sit apprehendit, agnovit certe quid non sit. Quia ergo ad insueta mens rapitur, cum divinitatis essentiam rimatur, recte nunc dicitur: Stetit quidam, cujus noncreatura, quia ex nihilo facta est, et per semetipsam ad nihilum tendit, non stare habet, sed defluere. Rationalis vero creatura eo ipso, quo ad imaginem auctoris est condita, ne ad nihilum transeat, figitur; irrationalis autem nequaquam figitur, sed donec visionis suae ministerio universitatis speciem im
Abbreviated transcription (Latin):
etiam laudanda boni emulatio
mentis oculũ turbat: recte nunc
dicitur. Uirũ stultũ int̾ficit ira¬
cundia. Ae si aꝑte liceretur. Ira
ꝑ zelũ sapientes turbat. ira u̾o
ꝑ uitiũ stultos trucidat. Quia
illa subratione restringitur. ħ
uero itrationabilit̾. deiucte mẽ¬
ti clũatur. Bene autẽ subditur:¬

Expanded text:
etiam laudanda boni aemulatio etiam laudanda boni aemulatio mentis oculum turbat, recte nunc dicitur: Virum stultum interficit iracundia. Ac si aperte diceretur: Ira per zelum sapientes turbat, ira vero per vitium stultos trucidat, quia illa sub ratione restringitur, haec vero irrationabiliter devictae menti dominatur. Bene autem subditur
Abbreviated transcription (Latin):
uelut ancilla ad obsequium
prata. arationis tergo nũ qmͣ
lrcedat. Tunc enĩ robustius rtͣ
uitia erigitur: cũ sublita ratio¬
ni famulatur. Nam quantũli¬
let ua ex zelo rectitudinis surgat.
silmoderata mentẽ uicerit. r̃atio¬
i protinus seriure xtempnit.
Et tanto se impudentius lilatat:
quanto inpacientie uitiũ. uirtu¬
tute̾ putat. Unce necesse est. ut
he ante omĩa qui ⁊elo rectitu¬
alius mouet᷑ attendat: ne ira
ptria mentis dsiium transeat.
S inultione peci. tempꝰ modũ¬
q considerans. surgentẽ aĩ ꝑtur¬
bationẽ. subtilus retractando res¬
tringat. animositatẽ repͥmat. ⁊
motus feruidos sb equitate dis-¬
ponat: ut eo fiat iustior ultor
alienꝰ. qͦ pͥus extitit uictor suus.
qͣtinꝰ sic culpas delinquentium
corrigat. ut ante ip̃e qui corrigit
ꝑ patientiam crescat: ut feruorẽ
suũ transcendendo diiudicet. ne
intemperanter excitatꝰ. ip̃o zelo
rectitudinis. longe arectitudĩe
aberret. Quia uero sicut diximꝰ

Expanded text:
elut ancilla ad obsequium parata, a rationis tergo nunquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, si immoderata mentem vicerit, rationi protinus servire contemnit. Et tanto se impudentius dilatat, quanto impatientiae vitium virtutem putat. Unde necesse est, ut hoc ante omnia, qui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat, sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius pertractando restringat, animositatem reprimat et motus fervidos sub aequitate disponat, ut eo fiat iustior ultor alienus, quo prius extitit Victor suus, quatenus sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse, qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo diiudicett ne intemrectitudinis, longe a rectitudine aberret. Quia vero, sicut diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
tis amittitur. sic̃ scriptũ est.
Sol ñ occidat. sr̃ iratuncliam
urãm. Quia cũ menti iracun¬
cdlia confusionis tenebras incu
splendor excluditur. Quõ ⁊tͣ
unta uetustã translationẽ scͥp¬
tum est. Suꝑ ꝙ̃ requiescet sp̃s¬

Expanded text:
tis amittitur, sicut scriptum est: tis amittitur, sicut scriptum est: Sol non occidat super iracundiam vestram. Qui cum menti iracundae confusionis tenebras incutspiritus splendor excluditur, quo contra iuxta vetustam translationem scriptum est: Super quem requiescit sp
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.Ira in sinu stulti requiescit.
Quia niirũ intelligentie
lucẽ subtrahit:tũ mentẽ per¬
mnouendo confuncdit. Per irã
uita amittitur. ⁊ si sapientia
teneri uideatur. sicut scriptũ
ira ꝑlit etiã prudentea ¶qr
silicet confusus animꝰ neqͣꝙͣ
ter ualet. per irqm iusticia re¬
linquitur: sicut scriptũ est.
Ira iuri iusticiã dei ñ operatur
Quia dũ perturbata mens iu¬
diciũ sue ratioĩs exasperat: oe
ꝙ furor sugg̾it rectũ putat. ꝑ
irã grã uite socialis amittitur.
sicut scriptũ est. Noli cẽ assidu¬
us cũ hoĩe iracundo: ne discas
semitas eius. et sumas scanda¬
lũ aĩe tue. Quia qui se ex hu¬
maua ratione ñ temperat: ne¬
cesse est ut bestialit̾ solus uiuat
Piram concorclia rumpit᷑. sic̃
scriptũ ẽ. Uir aĩosus parit rixaᷤ.:
et uir iracundus effundit pec¬
cata. Iracundus quippe pec̃a ef¬
fundit: qr etiã malos quos ui¬
caute ad discordiã ꝓuocat. pe¬
iores facit. Per iram lux uerita¬

Expanded text:
equiescit , quia nimirum intelligentiae lumen subtrahit, cum mentem permovendo confundit. Per iram vita amittitur, etsi sapienter teneri videatur, sicut scriptum est: Ira perdet etiam prudentes . Quia scilicet confusus animus nequaquam ter valet. Per iram justitia relinquitur, sicut scriptum est: Ira viri iustitiam dei non operatur, quia dum perturbata / mens iudicium suę rationis exasperat, omne, quod furor suggerit, rectum putat. Per iram gratia vitae socialis amittitur, sicut scriptum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae, quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas, et vir iracundus effundit peccata. Iracundus quippe peccata effundit, quia etiam malos, quos incaute ad discordiam provocat, peiores facit. Per iram lux verita
Abbreviated transcription (Latin):
Uocare autẽ nr̃m: est humilidã
p̃ce deposc̾e̾. Rnd̾e u̾o dei ẽ. effec¬
tum p̃cib p̃bere. Ait gͦ. uoca si
est qui tͥ respondeat. Ac si aperte
dicat. Qnͣtũlibet afflictus cla¬
mes. deui respondentẽ ñ habes
quia uox in tribulatiõe ñ ĩue¬
nit. ꝙ̃ mens ĩ tnͣ quillitate con¬
tẽpsit. Ubi adhuc deridendo sẜ̃
uenire in afflictione aduitores
ñ uales: quos hr̃e socioa inhi¬
laritate noluisti. qui pꝰ irrisio¬
nẽ. ꝓtinus sententiã sbdit. cli

Expanded text:
Vocare autem nostrum, est humili Deum Vocare autem nostrum, est humili Deum prece deposcere; respondere vero Dei, est effectum precibus praebere. Ait ergo: Voca, si est qui tibi respondeat. Ac si aperte dicat: Quantumlibet afflictus clames, Deum respondentem non habes, quia vox in tribulatione non invenit, quem mens in tranquillitate contempsit. Ubi adhuc deridendo subjvenire in afflictione adjutores non vales, quos habere socios in hilaritate noluisti. Qui post irrisionem protinus sententiam subdit, di
Abbreviated transcription (Latin):
unt. s sapĩam penitꝰ deserunt.
Mortis autẽ laqueos ñ euadũt.
Et qui q̃nq morituriuiu̾e mo¬
riendo potuͤrunt: dũ mortẽ q̃
ꝓculdubio uentura ẽ metuũt.
et uitã simul et sapĩam pro¬
cdunt. At contra usti in sapi¬
entia moriuntur. qr mortem
quã deuitare funcditus neque¬
unt. cũ ꝓ ueritate imminet.
differre contẽpnũt: eamq dũ
equanimiter ferunt. penam ꝓ¬
paguus uertunt in instrum̃to
uirtutis. ut inde debeat uita
recipi. unde ꝑ pͥme culpe meri¬
tiui cagit᷑ finiri. S qr hec he¬
lyphaz contͣ iniquos ueraciter
ꝓtulit. Beatum iob rep̃hensi¬
bilem estimans. de fastu se sapia
inflauit. Uñ ⁊ pꝰ p̃dicam̃ta tant
rectitudius. irrisionis uerba
qui tͥ respondeat. Ompẽ enun
deus. sepeeuis p̃cẽ ĩ ꝑturbatione
deserit: qui p̾cepta illiꝰ intranqͥl¬
litate contempnit. Uñ scͥptũ ẽ
Qui au̾tat aurẽ suã ne audi¬
at legẽ: oro eiꝰ erit execrabilis.

Expanded text:
unt; sed sapientiam penitus deserunt, unt; sed sapientiam penitus deserunt, mortis autem laqueos non evadunt. Et quia quandoque morituri vivere moriendo potuerant, dum mortem quae procul dubio ventura est metuunt, et vitam simul et sapientiam perdunt. At contra justi in sapientia moriuntur, quia mortem quam devitare funditus nequeunt, cum pro veritate imminet, differre contemnunt; eamque dum aequanimiter ferunt, poenam propaginis vertunt in instrumentum virtutis, ut inde debeat vita recipi, unde per primae culpae meritum cogitur finiri. Sed quia haec Eliphaz contra iniquos veraciter protulit, beatum Job reprehensibilem aestimans, de fastu se sapientiae inflavit. Unde et post praedicamenta tantae rectitudinis, irrisionis verba qui tibi respondeat. - Omnipotens Deus saepe ejus precem in perturbatione deserit, qui praecepta ejus in tranquillitate contemnit. Unde scriptum est: « Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis .
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃is alienis: ut enim ħ eadem
pcc̃a qͣnta sollicitudine ꝑqui¬
renda eẽnt ostend̾e̾tz interposi¬
tam contra infirmitatis mo
lestiam. discretionis ad moni¬
tionem ꝓtinus intulit. ꝙ in
aliis patescerent. ĩ aliis late¬
rent: dicens. Quoꝵdã hoĩm pec¬
cata manifesta sunt. preceden¬
tia ad iudiciũ: quosdã autem
sententiã paulus ñ eisdem u̾¬
bis ꝯgruit. quib eã loquens
de tymothei infirmitate sub¬
uingit. s ad illud rediit quod
superius int̾mittendo uarrauit:¬
ita hoc loço helypha cũ de elec¬
tis dr̃et. qͥ reliqui fi̾unt. auferẽ¬
tur ex eis ilico adiungens. mo¬
rientur et ñ insapientia. ad il¬
lud ꝓtinus recurrit. ꝙ superiꝰ
de reprobis ꝓtulit.tlicens. Et
qr nullus intelligit: in et̾num
tos despiciunt: Quod ad uitã
inuisibilẽ ꝑ uisibilem mortẽ
tenclunt. De quibz bene nunc
dr. Morientur. et ñ ĩ sapientia
Ac si aperte diceretur. Mortem
quidẽ et sapientiã parit̃ fugi¬

Expanded text:
peccatis alienis. Ut enim haec eadem peccatis alienis. Ut enim haec eadem peccata quanta sollicitudine perquirenda essent ostenderet, interposita contra infirmitatislestiam discretionis admonitione, protinus intulit quod in aliis patescerent, et in aliis laterent dicens: Quorumdam homata manifesta sunt praecedentia ad judicium, quorumdam autem sententia Paulus non eisdem verbis congruit, quibus eam, loquens de Timothei infirmitate, subjunxit, sed ad illud rediit quod superius intermittendo narravitita hoc loco Eliphaz cum de electis diceret: Qui reliqui fuerint, auferentur ex eis, illico adjungens: Morientur, et non in sapientia, ad illud protinus recurrit, quod superius de reprobis protulit, dicens: Et quia nullus intelligit, in aeternum tos despiciunt, quod ad vitam invisibilem per visibilem mortem tendunt. De quibus bene nunc dicitur: Morientur, et non in sapientia. Ac si aperte diceretur: Mortem quidem et sapientiam pariter fugi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ psalmistam dr᷑. uirisange¬
num et dolosi ñ diidiabir
dies suos. Dies quippe dimi¬
cliare est. tempꝰ uite. male in
uoluptatib ductũ. ad pen¬
tentie lamenta liuidere sat
hoc ad bonũ u sũ parciendon
parare. Sz iniqui dies suos
nequaquã dimidiant: q
uersam mentẽ. nec in exti¬
mo tempore ĩmutant. Qu
contrabene paulus adms
licens. Reclunentes tem

Expanded text:
per Psalmistam dicitur: Viri sanguper Psalmistam dicitur: Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos . Dies quippe dimidiare, est tempus vitae male in voluptatibus ductum ad poenitentiae lamenta dividere, atque hoc ad bonum usum partienreparare. Sed iniqui dies suos nequaquam dimidiant, quia perversam mentem nec in extremo tempore immutant. Quo contra bene Paulus admonet, dicens: Redimentes tem
Abbreviated transcription (Latin):
iacula ip̃a infirmitatis sue de¬
lectatio sternit: Qui bene ue¬
lut atinea consumi describun¬
tur. Tinea quippe dãpnũ facit.
et sonitũ ũ facit. ĩta iniqͦꝵ mẽ¬
tes. qr dãpna sua considerare
negligunt: integritatẽ quasi
nescientes percdunt. Amittunt
namq a corde innocentiã abore
ueritatẽ. a carnaᷤ continentiã:
et ꝑ accessũ tpr̃is. ab etate iu
tam. S hec se indesignenter
amittere nequa qmͣ conspiciũt.
dũ toto desiderio curis tempora¬
lib occupant᷑. Qiͣ ergo atiuea
consumunt᷑. quta sine sonitu.
culpe morsũ tolerant: dũ qͦ¬
ta detrimenta uite et uno¬
tie patiant᷑. ignorant. Uñ
bene subditur. De inaue usgi¬
ne usq aduesperã peccator su¬
ciditur: dũ auite sue exordi
usq ad t̾minũ. iniquitatis ꝑ¬
tratione uulneratur. Oĩ nan¬
q tempore. reꝓbi ꝑ augniẽti
malicie. contra se ictus ingi¬
minant. quib succisi in pro¬
fundum ruant. De quib bi

Expanded text:
jacula, ipsa infirmitatis suae dejacula, ipsa infirmitatis suae delectatio sternit? Qui bene velut tinea consumi describuntur. Tinea quippe damnum facit, et sonitum non facit; ita iniquorum mentes, quia damna sua considerare negligunt, integritatem quasi nescientes perdunt. Amittunt namque a corde innocentiam, ab ore veritatem, a carne continentiam, et per accessum temporis ab aetate 172 vitam. Sed haec se indesinenter amittere nequaquam conspiciunt, dum toto desiderio curis temporalibus occupantur. Quasi ergo a tinea consumuntur, quia sine sonitu, culpae morsum tolerant, quanta detrimenta vitae et innocentiae patiantur, dum ignorant. Unde et bene subditur: ne usque ad vesperam peccator succiditur, dum a vitae suae exordio usque ad terminum, iniquitatis perpetratione vulneratur. Omni namque tempore reprobi per augmentum malitiae contra se ictus ingeminant, quibus succisi in profundum ruant. De quibus bene
Abbreviated transcription (Latin):
prauitatẽ. Quanto magis hi
qui habitant doniũ luteas qui
terrenũ habent fundamentũ.
consumendtur uelut atinea:
Ac si aꝑte dicat. Sip̾sentia uite
uiã illi sine contagione tran¬
sire neq̃unt. qui eterna nun¬
tiantes. sese etra temporalia
accingunt. que detrimenta
illi sustinent. qui eẽ se incar¬
nalis habitationis uolupati¬
b gaudent: Qui enim serui¬
unt ei ñ sunt stabiles: qr cũ
mens ad alta nititur. carius
sue cogitatiõe dissipat᷑. ita ut se¬
pe animus dum urtimis ĩhiat.
dũ sola celestia aspectat. subita
carnali delectatione ꝑcussus.
a semetip̃o scissus iaceat. Et qͥ ĩ
furmitatis sue molestias super¬
asse gautebat. repentino uulu̾e
ꝓstratus gemat. Prauitas ergo
et ĩ angłis repperit᷑. dũ ip̃os qͦ
qͥ u̾itatem nuntiant. ñ nũqmͣ
subreptione fallacis grauat.
Si ergo hii ⁊ iã mundihꝰ iniqͥta¬
te feruintur. qͦs contra eũ sc̃a
utentio erigit: quib ictib illi
penetrantur.quos ante eius

Expanded text:
em; quanto magis hi qui habitant domos luteas qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut tinea? Ac si aperte dicat: Si praesentis vitae viam illi sine contagio transire nequeunt, qui aeterna nuntiantes, sese contra temporalia accingunt, quae detrimenta illi sustinent qui esse se in carnalis habitationis voluptatibus gaudent? Qui enim serviunt ei, non sunt stabiles, quia cum mens ad alta nititur, carnis suae cogitatione dissipatur; ita ut saepe animus dum intimis inhiat, dum sola coelestia aspectat, subita carnali delectatione perculsus, a semetipso scissus jaceat, et qui se infirmitatis suae molestias superasse gaudebat, repentino vulnere prostratus gemat. Pravitas ergo et in angelis reperitur, dum ipsos quoque qui veritatem nuntiant, nonnunquam subreptio vitae fallacis gravat. Si ergo hi etiam mundi hujus iniquitate feriuntur, quos contra eum sancta intentio erigit quibus ictibus illi penetrantur, quos ante ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uĩdia. Que nimirũ sentencia
uera ẽet: si illata contͣ tanti
ut ostendamꝰ ꝙͣ rectũ ẽ ꝙ ꝓmit᷑¬
scriptũ sit. tu aut̃ dñe cũ tran¬
quillitate iuidicas. Scienclum
nobis magnoꝑe ẽ. qr quotiens
turbulentos motus aĩ sub mã¬
suetudinis uirtute restringimꝰ:
redire ad similitudinẽ conlito¬
tis conamur. Nã cũ tranquilli¬
tatẽ m̃tis ira deuerberat. dila¬
matã quodã modo scissãq per¬
turbat: ut sibimet ip̃i non cõ¬
gruat. ac uim intime simili¬
tudinis amittat. Qnͣta gͦ sit
dũ mansuetudo amittitur su¬
ꝑne ymaginis similitudo iu¬
tiatur. sꝑ irã sapĩa ꝑditur. ut
quid qͦ ue orcline agendũ sit.

Expanded text:
uae nimirum sententia vera esset, si illata contra tantiut ostendamus quam rectum estscriptum sit, Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas ; sciendum nobis magnopere est quia quotiens turbulentos motus animi sub mansuetudinis virtute restringimus, redire ad similitudinem conditoris conamur. Nam cum tranquillitatem mentis ira diverberat, dilaniatam quodam modo scissamque perturbat, ut sibimetipsi non congruat, ac vim intimae similitudinis amittat.  Vet. XXXI. dum mansuetudo amittitur, supernae imaginis similitudo vitiatur. Per iram sapientia perditur, ut quid quove ordine agendum sit
Abbreviated transcription (Latin):
relinquit᷑: ut cũ eo nequaqmͦ
currere ualeat. s fractus adu̾¬
sitate torpescat: s hunc dauid
inuenit: qr redemptor nr̃ uera¬
citer manufortis ñ nũqmͣ qͦs
despectos a mundi gła repperit.
ĩ suo amore conu̾tit. Cbi
pascit: quia u̾bi sçientia reficit
Sucem itineris elegit: qr suũ
etiã p̾dicatorẽ facit. Et qui ama¬
lechitã seq̃ ñ ualuit. dux dauid
efficitur: qr his ꝙ̃ indignũ mũ¬
dis deseruit. ñ solũ conu̾sus ĩ
sua mente dñm recipit. s pre¬
dicando. hunc etiã usq ad alie¬
na corda ꝑclucit. Quo uideli¬
cet clucet dd̾ a malechitam con
comites habere despexit. Q gͥ
reliqͥ fuerint auferentur ex eis

Expanded text:
quam currere valeat, sed fractus adversitate torpescat? Sed hunc David invenit, quia Redemptor noster veraciter manu fortis, nonnunquam quos despectos a mundi gloria reperit, hos in suo amore convertit. Cibo pascit, quia verbi scientia reficit. Ducem itineris eligit, quia suum etiam praedicatorem facit. Et qui Amalecitas sequi non valuit, dux David efficitur, quia is quem indignum mundus deseruit, non solum conversus in sua mente Dominum recipit, sed praedicando, hunc etiam usque ad aliena corda perducit. Quo videlicet duce David Amalechitam convcomites hreliqui fuerint, auferentur ex eis.
Abbreviated transcription (Latin):
sibstantia mea in inferiorib
nte. Tinea aut̃ de ueste nascit᷑:
ampit. Quasi quedã uero nes¬
tisanime. caro est. S hec nimi¬
tum uestis. habet tineã suam:
qr ab ip̃a carnalis temptatio
untur. ex qua laceratur. Qͣ si
tĩi quatã sua tinea uestis no¬
sia consumit᷑. cũ caro corrup-¬
tbiis temptationẽ gignit.⁊¬
per hanc ad urteritũ ꝑuenit.
uelut tinea hõ consumitur:
alin de se oritux. unde contera¬
nr At si aperte dicat. Si illi spe
qui nulla carnis infirmitate
dͥmunt᷑: qͣ temeritate se ho-¬
nines in bono ꝑmanere con¬
huuter existimant. qͦs ineo ꝙ
liellectus ad sũma eueh ĩt. car¬
nals infirmitas aggrau ans
fpedit. ut ꝑ corruptioĩs uitiũ
uiscinetip̃is habeant. unde ab
irana nonitate ueterastant:¬

Expanded text:
bstantia mea in inferioribus terrae . Tinea autem de veste nascitur, rumpit. Quasi quaedam vero vestis animae caro est; sed haec nimirum vestis habet tineam suam, quia ab ipsa carnalis tentatio oritur, ex qua laceratur. Quasi enim quadam sua tinea vestis nostra consumitur, cum caro corruptibilis tentationem gignithanc ad interitum pervenit. Velut tinea homo consumitur, cum de se oritur unde conteratur. Ac si aperte dicat: Si illi spirqui nulla carnis infirmitate deprimuntur; qua temeritate se homines in bono permanere constanter existimant, quos in eo quod intellectus ad summa evehit, carnalis infirmitas aggravans praepedit, ut per corruptionis vitium in semetipsis habeant unde ab intima novitate veterascant
Abbreviated transcription (Latin):
rectum creditur. si ad regulã ñ
ducatur. S cũ regule iungit᷑.
ꝑ qͣntã tortitudinẽ tumescit in¬
uenit᷑: Q nimirũ rectitudo ab¬
scĩdens increpat: ꝙ ocłs deceptus
approbabat. Helypha itaq qr
suꝑna ꝯspexit. districtũ uidiciũ¬
cũ de inferib exerit. Et quãius
bm̃ iob ñ recte redarguit: in cõ¬
paratione tñ creatoris oũmn. trea¬
Ecce qui seruiunt ei ñ sũt stabi¬
les: et in angłis suis repperit pͣ¬
uitatẽ.q̃uantomagiis hii qui
habitant domus uiteas. qͥ t̾re¬
nũ hñt fundam̃tũ: ꝯsumentur

Expanded text:
rectum creditur, si ad regulam non rectum creditur, si ad regulam non ducatur; sed cum regulae jungitur, per quantam tortitudinem tumescit invenitur, quia nimirum rectitudo abcidens increpat, quod oculus deceptus approbabat. Eliphaz itaque quia superna conspexit, districtum judicium de inferioribus exerit; et quamvis beatum Job non recte redarguit, in comparatione tamen creatoris omnium, creaecce qui serviunt ei non sunt stabiles et in angelis suis repperit pravitatem quanto magis hii qui habitant domos luteas qui terrenum habent fundamentum consumentur
Abbreviated transcription (Latin):
ssumꝰ. cũ u̾o illa utcũꝙ ꝑcipi¬
aito quisq sb̾tiliꝰ de tenebris
liduicat: quanto eiuerius cla¬
ntas lueis constat. Qui enun
lucem uidit. scit quĩ de tenebris
estimet. Nam qui candore̾ lucis
aliud qmͣ iusticiã ferientis accu¬
sat: Puriorẽ segͦ uir fc̃ore suo
estimat. si contra flagellũ q̃ uelã
parat. eumq sibi proculdubio pꝰ¬
ponit: cuuis iudiciũ. de sua afflic¬
tione redaiguit. Ut gͦ hõ rep̃hen¬
dere ñ audeat iudicẽ culpe hunc
humilit̾ cogitet auctorẽ nature.
Quia qui mire ex nichilo homi¬
nem fecit. fcm̃ impie ñ affugit.
Qͦd tunc elypha clidicit. cũ uo¬
cẽ qͣi aure lenis audiuit. In con¬
sideratione namq diuine mag¬
nitudinis discitur. qmͣ humilit̾
in sua aĩad u̾sione tuneat᷑. Et qͥ
suꝑna degustat. inferiora equa¬
nimiter tolerat:qr plene intus
conspicit. qnͣti estimet. quod fo¬
ris agit. Male enim se retum
putat: qͥ regulã sũme rectitu cli¬
nis ignorat. Et sepe lignum

Expanded text:
Cum vero illa utcunque percipitanto quisque subtilius de tenebris judicat, quanto ei verius claritas lucis constat. Qui enim lucem videt, scit quid de tenebris aestimet. Nam qui candorem lucis aliud quam justitiam ferientis accusat? Puriorem se ergo vir factore suo existimat, si contra flagellum querelam parat; eumque sibi procul dubio postponit, cujus judicium de sua afflictione redarguit. Ut ergo homo reprehendere non audeat judicem culpae, hunc humiliter cogitet auctorem naturae, quia qui mire ex nihilo hominem fecit, factum impie non affligit. Quod tunc Eliphaz didicit, cum vocem quasi aurae lenis audivit. In consideratione namque divinae magnitudinis discitur quam humiliter in sua animadversione timeatur. Et qui superna degustat, inferiora aequanimiter tolerat, quia plene intus conspicit, quanti aestimet quod foris agit. Male enim se rectum putat, qui regulam summae rectitudinis ignorat; et saepe lignum
Abbreviated transcription (Latin):
inherendo. in statu suo ĩmuta¬
bilit̾ ꝑmanet: eo ip̃o tñ qͦ crea¬
tura est. et in semet ip̃a iucissi¬
tudinẽ mutabilitatis ht̃. Mu¬
tari autẽ ex alio ad aliud ire ẽ.
enĩ res qͣi tot passib ad aliud
tendit: quot mutabilitatis sue
motib subiacet. Sola autem
natura ĩ cõp̾hensibił. a statu
suo nescit moueri: que ab eo ꝙ
semper idem est. nescit ĩmutari
Nam si angłoꝵ substantia. a
mutabilitatis motu fuisset
aliena bene ab auctore conditas
neqͣqͣm ĩ reprobis spiritib. a
beatitudinis sue arce. cecidiss
Mit̾e autẽ ompẽ deus. naturã
tabilẽ condidit. ut ⁊ qͥ perma¬
nere nollent ruerent.⁊ qui in
conditione ꝑsifterent. tanto n
ea iam dignius. qͣnto et ex ar¬
bitrio starent. Et eo maioris
apud d̾m meriti fierent. quo
mutabilitatis sue motũ uoli¬
luntatis statione fixissent. Qt¬

Expanded text:
immutabiliter permanet; eo ipso tamen quo creatura est, in semetipsa vicissitudinem mutabilitatis habet. Mutari autem, ex alio ad aliud ire est, enim res quasi tot passibus ad aliud tendit, quot mutabilitatis suae motibus subjacet. Sola autem natura incomprehensibilis a statu suo nescit moveri, quae ab eo quod semper idem est, nescit immutari. Nam si angelorum substantia a mutabilitatis motu fuisaliena, bene ab auctore condita, nequaquam in reprobis spiritibus a beatitudinis suae arce cecidisset. Mire autem omnipotens Deus naturam tabilem condidit: ut et qui permanere nollent, ruerent, et qui in conditione persisterent, tanto in ea jam dignus, quanto et ex arbitrio starent: et eo majoris apud Deum meriti fierent, quo mutabilitatis suae motum, voluntatis statione fixissent.
Abbreviated transcription (Latin):
qum de doctrine sue altitudi¬
nt miriuideri appetunt: qͣiͣ per¬
nescunt q̃ singunt. Et cũ
noris laboris sit auclire ꝙͣ
di: ad ea ꝓferenda audeices stͤ
quesalicet astruunt. qr ip̃i uix
auilire potuerũt. Uñ ad huc sb̾¬

Expanded text:
enim de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, ad ea proferenda audaces sunt, quae scilicet astruunt quia ipsi vix audire potuerunt. Unde adhuc s
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sibilũ tenius aure ꝑcipimꝰ:
cũ saporẽ in circũsiͥpte uerita¬
tis. contẽplatione subita sbti¬
liter degustamꝰ. Tunc gͦ uerũ
est ꝙ de dõ cognoscunꝰ: cũ plene
nos aliquid de illo cognoscere
ñ posse sentimꝰ. Uñ bene illic sb¬
ditur. Qͦocum aulisset hely¬
as. operuit uultũ suũ pallio

Expanded text:
enim sibilum tenuis aurae percipimus, cum saporem incircumscriptae veritatis contemplatione subita subtiliter degustamus. Tunc ergo verum est quod de Deo cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene illic subditur: Quod cum audisset Elias, operuit
Abbreviated transcription (Latin):
W  dei qͣͣ aure lenis air¬
las. qr in hac adhuc uita
positis. contemplatorib sius
nequaqmͣ se diuinitas sic̃ ẽ in¬
sinuat: s lipientib mentis
nr̃e oculis claritatẽ suam te¬
nuiter demonstrat. Quod bñ
ip̃a legis acceptione signatur.
cum dicit᷑. quia moyses ascendit:
quippe est ip̃a nr̃a contemplatõ.
in quã nos ascendimus: ut ad
ea que ultra infirmitatẽ nrãm
sunt. uidenda subleuemur. S̃
in hanc dñs descendit. qr nobis
multum ꝓficientib. paruum
de se aliquid nris sensib aꝑit.
si tamen dici ĩ illo uel paruũ
uelut aliquid potest: qui unꝰ
semꝑ ⁊ idẽ ꝑmanens. intelli¬
gi pariter non potest. Et tñ su¬
is fidelib participare dicitur:
cum in eua substantia. pars
nullatenus admittatur. S
qr hunc expͥmere ꝑfecto sermo¬
ne ñ possumꝰ: humanitatis nr̃e
modulo. qiͣ infantie imbecilli¬
tate p̃peliti. eũ aliquatenus
balhuciendo resonamꝰ. Quia
uero et in magna contempla¬
tione subleuati. sub tile qͥd

Expanded text:
 Dei quasi aurae lenis auditur, quia in hac adhuc vita positis contemplatoribus suis, nequaquam se Divinitas sicut est insinuat, sed lippientibus mentis nostrae oculis claritatem suam tenuiter demonstrat. Quod bene ipsa legis acceptione signatur, cum dicitur, quia Moyses ascendit, quippe est ipsa nostra contemplatio, in quam nos ascendimus, ut ad ea quae ultra infirmitatem nostram sunt videnda sublevemur. Sed in hanc Dominus descendit, quia nobis multum proficientibus parum de se aliquid nostris sensibus aperit; si tamen dici in illo vel parum, vel aliquid potest, qui unus semper et idem permanens, intelligi partiliter non potest, et tamen a suis fidelibus participari dicitur, cum in ejus substantia pars nullatenus admittatur. Sed quia hunc exprimere perfecto sermone non possumus, humanitatis nostrae modulo, quasi infantiae imbecillitate praepediti, eum aliquatenus balbutiendo resonamus. Quia vero et in magna contemplatione sublevati, subtile quid
Abbreviated transcription (Latin):
athumane infirmitatis ĩ¬
sil ⁊ uoce aure lenis expͥmit᷑.
Qua uidelicet ueniẽs.⁊ ue¬
lemens est et lenis. Lenis. qr
nosiciam suam quatinus co¬
gnoserdurut cũq ualeat. nr̃is
sensib temperat: uehemens.
⁊qnͣtũlibet hanc temperet.

Expanded text:
tatis ins, et voce aurae lenis exprimitur: quia videlicet veniens et vehemens est, et lenis. Lenis, quia notitiam suam quatenus cognosc utcunque valeat, nostris sensibus temperat: vehemens, quia quantumlibet hanc temperet,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ostiũ in ouile ouiũ s ascendit
aliunde: ille fur est et latrosue¬
nas itaq diuini susurrii fur¬
tiue suscipit. qui ad percipien¬
dam urtutis eius noticia deser¬
to publice p̃dicationis ostio pͣ¬
ue intelligentie runas q̃rit. q̃r
uͦ fur et latro qui intrat aliun
de tenebras diligit. et claritatẽ
luminis per orrescit: recte sir¬

Expanded text:
in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro . Venas itaque divini susurrii furtive suscipit, qui ad percipiendam virtutis ejus notitiam, deserto publicae praedicationis ostio, pravae intelligentiae rimas quaerit. Quia vero fur et latro, qui intrat aliunde, et tenebras diligit, et claritatem luminis perhorrescit, recte sub
Abbreviated transcription (Latin):
let inhiare.Quia nec solis ra¬
dius cernitur. cũ cõmote nu-¬
les celi faciem oblucunt:Nec
turbatus fons respicientis yma¬
ginem reddit. qͣmͣ tranquillus
ppe ostendit: quia quo eius un¬
di palpitat. eo in se spẽm simili¬
tudinis obscurat. S cũ ꝑ zelũ
animus mouetͣ. curandum sũ¬
moꝑe est. ne hec eadem que in
strumento uirtutis assumitur.¬

Expanded text:
let inhiare, quia nec solis ralet inhiare, quia nec solis radius cernitur, cum commotę nubes caeli faciem obducunt. Nec turbatus fons respicientis imaginem reddit, quam tranquillus proprie ostendit, quia quo eius unda palpitat, in se speciem similitudinis obscurat. Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae in instrumento virtutis a
Abbreviated transcription (Latin):
Ira quippe ꝑ uiciũ. ocłm m̃tia
excecat: ira autẽ ꝑ zelũ. turbat
Quia quo saltim recta emula¬
tione concutitur: ea q̃ nͥ tran¬
quillo corde ꝑcipi non potest.
contemplatio dissipatur. Ip̃e
namq zelus rectituduus. qr
ĩquietitudine mentẽ agitat.
eius mox aciem. obseurat. ut
altiora ĩꝯmotione ñ uideat. q̃
bene pͥus tranquisla cernebat.
S inde subtilius ad alta redu¬
citur. luide ad tempus neui¬
deat reuerberatur. Nam ipsa
recta emulatio. et̾na post pau¬
lulũ intranquillitate largiꝰ
aperit: q̃ hec interim ꝑ ꝯmo¬
tionẽ clauclit. Et unde mens
ꝑturbatur ne uideat. inide ꝓfi¬
cit ut ad uidenclũ uerius da¬
rescat: sicut infirmanti oculo
cum colliriũ mittitur. lux pe¬
nitus negatur: d inde eam
post paululũ ueracit̾ recipit.
unde hauc ad tempꝰ salubriter
amttit. Nũ qmͣ uero commo¬
tioni contemplatio iungitur:
nec p̃ualet mens perturbata cõ¬
spicere. ad ꝙ iux tranquilla ua¬

Expanded text:
Ira quippe per vitium oculum mentis Ira quippe per vitium oculum mentis excaecat, ira autem per zelum turbat, quia quo saltem recti aemulatione concutitur, ea, quę nisi tranquillo corde percipi non potest, contemplatio dissipatur. Ipse namque zelus rectitudinis, quia inquietudine mentem agitat, eius mox aciem obscurat, ut altiora in commotione non videat, quae bene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius ad alta reducitur, unde ad tempus, ne videat, reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio ęterna post paululum in tranquillitate/ largius aperit, quę haec interim per commotionem claudit; et unde mens turbatur, ne videat, inde proficit, ut ad videndum verius clarescat – sicut infirmanti oculo, cum collirium mittitur, lux penitus necatur, sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit. Numquam vero commotioni contemplatio iungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vis tranquilla va
Abbreviated transcription (Latin):
sepe se recolit parcendo peccase. Sz
inter hec sollerter sciendũ est.
ꝙ alia ẽ ira qm in pacientia ex¬
citat: alia qmͣ zelus iusticie¬
format. Illa ex uitio. ħ ex uir¬
tute generatur. Si enĩ iuilla
geret: cliuine aĩadu̾sioĩs im¬
petum. fine es ꝑ gladium ñ
placasset. Hanc iram qr hely
non habuit: motũ contra se ĩ¬
placabiliter suꝑne ultionis ex¬
citauit. Nam quo contͣ uitia¬
subditoꝵ tepuit: eo contra illũ.
districtio eterni rectoris exarsit
De hac ꝑ psalmistã drͣ. Irasci¬
mini ⁊ nolite peccare. Q uod
nimirum ñ recte intelligũt.
qui irasci nos nobis tm̃ modo
n etiam ꝓximꝰ delinquentibꝰ
uolunt. Si enim sic ꝓximas
ut nos amare p̾cipimur: restat
ut sic eoꝵ erratib. sicut nr̃is ui¬
tiis irascamur. De hac ꝑ salo¬
monem dicitur. Melior est ira
risu: quia ꝑ tristiciam uultus.
corrigitur animꝰ delinquentis.
De hac it̾m psalmista ait. Tui¬
batus est p̃ira oculus meus.

Expanded text:
sępe recolit parcenda peccasse. Sed sępe recolit parcenda peccasse. Sed inter haec sollerter sciendum est, quod alia est ira, quam inpatientia excitat, alia, quam zelus format: Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si enim nulla geret, divinae animadversionis impetum Finees per gladium non placasset. Hanc iram quia Heli non habuit, motum contra se inplacabiliter supernę ultionis excitavit. Nam quo contra subditorum vitia tepuit, eo contra illum districtio aeterni rectoris exarsit. De hac per psalmistam dicitur: Irascimini, / et nolite peccare! Quod nimirum non recte intellegunt, qui irasci nos nobis tantummodo, non etiam proximis delinquentibus volunt. Si enim sic proximos ut nos amare praecipimur, restat, ut sic eorum erratibus sicut nostris vitiis irascamur. De hac per Salomonem dicitur: Melior est ira risu, quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis. De hac iterum psalmista ait: Turbatus est prae ira oculus meus.
Abbreviated transcription (Latin):
mala imminentia ꝑ sollicitu¬
dinẽ p̃notat. hostiles incursus
quasi in insicliis uigilans ex¬
pectat: et inde ad uictoriã ualen¬
ter accingitur. unde nesciens
dep̃hendiputabat᷑. Sollert̾ er¬
go animꝰ ante actionis sue pͥ¬
mordia cuncta debet abũsa
meditari : ut semꝑ ħ cogitans.
sẽꝑ contra hec torace patientie
munitꝰ ad quid qͥd accesserit pro¬
uidus suꝑet. ⁊ ad qͥcqͥd ñ accesse¬
rit lucrũ putet. Scd̾a autẽ ser¬
uande mansuetudus modꝰ ẽ.
ut cũ alienos excessus aspicimꝰ:
nr̃a quib maliis exce̾ imꝰ. delic¬
ta cogitemus. Considerata quip¬
pe infirmitas ꝓpͥa: mala nobis
excusat aliena. Pacient namq
illatam iniuriã tolerat. qͥ pie
menunit ꝙ fortasse ad huc ha¬
beat. in quo debeat ip̃e tolerari.
Et qi aqua ignis extinguitur.
cum sirgente furoris feruore.
aĩe sue cuiq ad mentẽ culpa
reuocatur. quia erubescit pecĩs
ñ parcere: qui uł deo uel ꝓximo.

Expanded text:
mala imminentia per sollicitumala imminentia per sollicitudinem pręnotat, hostiles incursus, quasi in insidiis vigilans, expectat, et inde ad victoriam valenter accingitur, unde nesciens deprehendi putabatur. Sollerter ergo animus ante actionis suae primordia cuncta debet adversa meditari, ut semper haec cogitans, semper contra haec torace patientiae munitus, et quicquid accesserit, providus superet, et quicquid non accesserit, lucrum putet. Secundus autem servandę mansuetudinis modus est, ut, cum alienos excessus aspicimus, nostra, quibus in aliis excessimus, delicta cogitemus. Considerata quippe infirmitas/ propria mala nobis excusat aliena. Patienter namque inlatam iniuriam tolerat, qui pie meminit, quod fortasse adhuc habeat, in quo debeat ipse tolerari. Et quasi aqua ignis extinguitur, cum surgente furore animi sua cuique ad mentem culpa revocatur, quia erubescit peccata non parcere, qui vel deo vel proximo
Abbreviated transcription (Latin):
furoris sui duriꝰ ignẽ seruant
Alii autẽ ꝙ est nequius. ⁊ ciciꝰ
uacundie fł ãcnas accipiunt:
t lardius deponunt. Non nulli
uero has et tarde suscipunt. ⁊
ucuis amittunt. In quib ni¬
mirũ quatuor modis. liquido
lector agnoscit. Quia ⁊ atran¬
quillitatis bonũ ultimus plꝰ
ꝙͣpͥmus ad propinqͣt. ⁊ ĩ malo
ꝙ iracundia qͦmͦ mentẽ teneat
dicimꝰ: si ñ etiã qualit̾ compes-¬
ci debeat expͥmamꝰ: Duob et¬
enim modis fracta possidere ani¬
mũ ira desuescit. Primꝰ quippe ẽ.
ut mens sollicita anteqmͣ age̾
quodlib incipiat. om̃s sͥ qͣs pa¬
ti potest contumelias ꝓ̃ponat. qͣ¬
tinus redemp̃toris sui ꝓbra co¬
gitans. ad aduersa se p̃paret. Q̾
nimirum uenientia. tanto for¬
tior excipit: qnͣto se cautius ex
p̃scientia armauit. Qͥ enĩ im¬
ꝓuidus ab adu̾sitate dep̃hendit᷑.
qiͣ ab hoste dormiens inuenitur:
eumq ciuis umicꝰ necat. qr
ñ repugnantẽ ꝑforat. Nam qͥ

Expanded text:
furoris sui durius ignem servant. furoris sui durius ignem servant. Alii autem – quod est nequius – et citius iracundiae flammas accipiunt et tardius deponunt. Nonnulli vero has et tarde suscipiunt et citius amittunt. In quibus nimirum quattuor modis liquido lector agnoscit, quia et ad tranquillitatis bonum ultimus plus quam primus appropinquat et in malo  iracundia, quomodo mentem teneat, dicimus, si non etiam, qualiter compesci debeat, exprimamus? Duobus etenim modis fracta possidere animum ira desuescit. Primus quippe est, ut mens sollicita, antequam agere quodlibet incipiat, omnes sibi, quas pati potest, contumelias proponat, quatenus redemptoris sui probra cogitans, / ad adversa se praeparet. Quae nimirum venientia tanto fortius excipit, quanto se cautius ex praescientia armavit. Qui enim inprovidus ab adversitate deprehenditur, quasi ab hoste dormiens invenitur, eumque citius inimicus necat, quia non repugnantem perforat. Nam qui