comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sterĩ .i. que ꝑtinebant ad minift̾ium. tab̾naculi. sanguine similit̃.
ne. sene dicit. qr quedam uasa sola aqua. baptizantur. s in nob̾ sine san¬
guine xp̃i nicħmundantur. interuis:⁊ quicqd de aliis sit. remissio.
pect̾i. ñ fit. inuet̾i lege. sine effusione sanguinis. fc̃a in aliquosacrifi
cio. Hec det̾minatio io̾ apponitur. qi ꝑ aqͣm asꝑsionis. que fiebat de cinẽ.
s tñ effusus erat. in inmolatione uitule. Inilł aut̃ sacrificiis. qmius
magis ea ꝑu̾so ppło fũint. ogruenter imposita. qͣm dõ desideranti obla
Sicut gͦ moyses sanguinem p̃dictoꝵ aĩalium. accepit. ut eo asꝑgeret.
uentilauit. ⁊ hir cuꝰ ꝓ similitudine carnis pecc̃i. ⁊ q hostia ꝓ pecc̃o est
egrossum cum aqua de suo latere. adhoc opus accepit. ꝑ aqmͣ .s. bapt̾m
sig̃rins. p̃cio sanguinis nos redimens. lana coccinea que igneicoloris

Expanded text:
sterii, id est quae pertinebant ad ministerium tabernaculi, sanguine similiter sterii, id est quae pertinebant ad ministerium tabernaculi, sanguine similiter ne. Pene dicit, quia quaedam vasa sola aqua baptizabantur, sed in nobis sine sanguine Christi nihil mundatur interius. Et quidquid de aliis sit, remissio peccati non fit in veteri lege sine effusione sanguinis, facta in sacrificio aliquo. Haec determinatio ideo apponitur, quia per aquam aspersionis quae fiebat de cinere sed tamen effusus erat in immolatione vitulae. In illis autem sacrificiis quamvis magis ea perverso populo fuerint congruenter imposita quam Deo desideranti oblatSicut ergo Moyses sanguinem praedictorum animalium accepit, ut eo aspergeret ventilavit, et hircus pro similitudine carnis peccati, et quia hostia pro peccato est, congressum cum aqua de suo latere, ad hoc opus accepit per aquam, scilicet baptismum significans pretio sanguinis nos redimens. Lana coccinea quae ignei coloris
Abbreviated transcription (Latin):
estamentum enim. semꝑ. ꝯfirmatimi ẽ. in mortuis .i. ꝑ mortem testam̃¬
morte testatoris ꝯfirmati. sio ⁊ xp̃c in assertione eoꝵ que testabatur
sedatur uoluit mori. ne quis dẽ en dubitaret. nec aliter pot̾at nobꝰ eẽ ili¬
ta. Morte ⁊ euangłm in nob̾ ꝯfirmauit. ut q ꝓ nob̾ mortuus ẽ. p̃cepta eiꝰ
diligamꝰ. ⁊ in auctoritate habeamnis: ⁊ ꝑ mortem grãm nob̾ impetrauit
.s. qr destamentum morte firmatur. nec primũ quid̾ cestamentum. de¬
dicatumẽ .i. firmatum. roboratum. sine sanguine. ⁊s hoc in figura fu¬
Om̃e legit. ut totum ꝯfirmaret. lecto inqͣm. accipiens. ip̃e moy ses. san
nr̃mbapt̾a ibi figuratum est. ⁊passio xp̃i. que simul sunt. Alt̾m enim
sine alt̾o. non ualet. Accipiens inqͣm cum aqua .i. cum. lana coctinea.
mandum testamentum. qd mandauit ad uos ds. Ecce qͣm ꝓprie dixit mo¬
discipłis tradidit. ⁊ Etiam tab̾nacłm. sicut libiꝵ. ⁊⁊ om̃ia uasa mini¬

Expanded text:
testamentum enim semper confirmatum est in mortuis per mortem testatomorte testatoris confirmatur, sic et tempus in assertione eorum quae testabatur se daturum voluit mori, ne quis de eis dubitaret, nec aliter poterat nobis esse vita, morte etiam Evangelium in nobis confirmavit, ut quia pro nobis mortuus est, praecepta ejus diligamus et in auctoritate habeamus, et per mortem gratiam nobis impetravit cilicet quia testamentum morte firmatur, nec primum quidem, testamentum dedicatum est, id est firmatum, roboratum, sine sanguine. Et hoc in figura fu legis ut totum confirmaret. Lecto, inquam, accipiens ipse Moyses sanguinostrum baptisma ibi figuratum est, et passio Christi quae simul sunt; alterum enim sine altero non valet. Accipiens, inquam, cum aqua, et cum lana coccinea, mandum testamentum, quod mandavit ad vos Deus. Ecce quam proprie praedixit Modiscipulis suis tradidit. Et etiam tabernaculum, sicut librum, et omnia vasa mini
Abbreviated transcription (Latin):
te xpͣi. sine qua lex ñ uiuaret. intercedente .i. interueniente. inter dispositionem. ⁊o¬
pletionem. Que mors erat necc̾ia. in redemptionem. ñ mͦ gentilium. s ñ. eare p̃uari¬
cationum que erant sub priori testõ .i. quas faciebat lex. ñ soluelat. Cantumutiq fu¬
it pecem nr̃m. ut saluari ñ possennis. ñ ingenitus dĩ ꝓ nob̾ moreretur. debitorib mor¬
tis. S. sic dignos fecit tesfĩ: ⁊ ꝓmisse hereditatis. uta testamentum fc̃ĩẽ firmum.
sicut subsequenter ostenditur. Ec̃ce patens inter testamenta diu̾sitas. Inter test̾m
enim uetus ⁊ nouum. in quib ũ solum sacram̃ta sunt. diu̾sa. s ⁊ ꝓmissa. distincti¬
o ẽ. passio xp̃i. in cuiꝰ morte ostat. ñ terrena. s eterna ꝓ¬

Expanded text:
te Christi sine qua lex non juvaret intercedente, id est interveniente inter dispositionem et completionem; quae mors erat necessaria. In redemptionem, non modo gentilium, sed etiam earum praevaricationem quae erant sub priori testit peccatum nostrum, ut salvari non possemus ubi Unigenitus Dei pro nobis moreretur debitoribus mortis; sed sic dignos nos fecit testamenti et promissae haereditatis, et ita testamentum factum firmum sicut subsequenter ostenditur. Ecce patens inter Testamenta diversitas. Inter Vetus enim Testamentum et Novum in quibus non solum sacramenta sunt diversa, sed et promissa, distinctio est passio Christi, in cujus morte constat non terrena, sed aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
bustionis .i. in resurrectionem xp̃i. ut cum illo abscondita sit uita nr̃a. Cimsã.
tionem xp̃i. Hunc cinerem homo mundus. ꝯgregabat. ⁊ in locum mundum. Ex¬
tra castra reponebat. qr hec fama apud eos maxime claruit. qui ñ erant de ꝯsortio
uidoꝵ. ⁊ erant mundi ab interfectione xp̃i.  ⁊̃ extra celebrationem iuidaice ꝯsnetu¬
dinis. Ex isto emere siebat aqua asꝑsionis. ꝑ qͣm sinificatur baptisimis. qua mun¬
dabantur homines. a ꝯtactu mortuoꝵ. q ab iniquitate huiꝰ moribunde. ł mortici¬
tur. q bapt̃s. uid̾is igentib ꝓdest. y sopo que fidem sig̾cat. illa aqua asꝑgebatur.
qr fide mundantur corda. ⁊ sine fide ñ ꝓdest bapt̾s. Auiro mundo hoc fiebat. qr uẽ

Expanded text:
bustionis, id est in resurrectionem Christi, ut cum illo abscondita sit vita vestra. Cinis bustionis, id est in resurrectionem Christi, ut cum illo abscondita sit vita vestra. Cinis tionem Christi. Hunc cinerem homo mundus congregabat, et in locum mundum extra castra reponebat, quia haec fama apud eos maxime claruit, qui non erant de consortio Judaeorum, et erant mundi ab interfectione Christi, et extra celebrationem Judaicae consuetudinis. Ex isto cinere fiebat aqua aspersionis, per quam significatur baptismus qua mundabantur homines a contactu mortuorum, quia ab iniquitate hujus moribundae vel morticiuia baptismus Judaeis et gentibus prodest. Hyssopo quae fidem significat aqua illa aspergebatur, quia fide mundantur corda, et sine fide non prodest baptismus. A viro mundo hoc fiebat, quia vere
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qui futurierant in nouo testamento. dm̃ sacerdotes. Cuis sanguinem asꝑsit. ꝯ¬
tra faciem testimonii. septies. qr xp̃c scd̃m scripturas fudit sangiinem. in remissio¬
nem pecc̃oꝵ. Io otra faciem testimonis. qr ñ aliter declaratum ẽ. qͣm fuerat diumo
testimonio p̃mintiatum. Io septies q ip̃e mimerus ad munditiam ꝑtinet sp̃ualẽ
Extra castra ierłi iussa ẽ cremari. Puto q ꝯcrematio ẽ signum resurrectionis. Na¬
tura enim ignis ẽ. ut in suꝑna moueatur. ⁊ meum ꝯu̾titur qd̵ crematur. ⁊ ip̃m
uerbum cremare. de greco in latinum ductum. scd̾m grecum a suspensione cłr.
stionis flamina sig̾cat. In medium obustionis mittit sacerdos. lignam cedri¬
num. ysopum ⁊ coccinum. Lignum cedrinumẽ spes. que in suꝑnis firmiter
habitat. ysopus: fides. que cum sit humił. radicib heret inpetra. coccimim: ca¬
ritas. qr feruorem sp̃c. igneo colors testatur. Hec cria debent mitti in medium cõ¬

Expanded text:
 qui futuri in Novo Testamento Domini sacerdotes. Ejus sanguinem aspersit contra faciem testimonii septies, quia Christus secundum Scripturas fudit sanguinem in remissionem peccatorum: ideo contra faciem testimonii, quia non aliter declaratum est, quam fuerat divino testimonio praenuntiatum. Ideo septies, quia ipse numerus ad munditiam pertinet spiritualem. Extra castra jussa est cremari, puto, quia continuatio signum est resurrectionis. Natura enim ignis ut in superna moveatur, et in eum convertitur quod crematur, et ipsum verbum, cremare, de Graeco in Latinum ductum; secundum Graecum a suspensione dicitur. stionis flamma significat. In medium combustionis mittit sacerdos lignum cedrinum, hyssopum, et coccinum. Lignum cedrinum est spes quae in supernis firmiter habitat; hyssopus fides, quae cum sit humilis radicibus haeret in petra. Coccinum est charitas quia fervorem spiritus igneo colore testatur. Haec tria debent mitti in medium com
Abbreviated transcription (Latin):
lit. dñm qui.i do figuris sicut de u̾itate. eum docint. Quidẽ ei responsum: Eoce. Ui¬
de inquit. dñs. om̃ia facito. Om̃iadicit. ⁊ de ostructione tab̾nacłi: ⁊ de sacrificiis. que

Expanded text:
luit Dominum, qui et de figuris sicut de veritate eum docuit. Quid est ei responsum? Ecce: Viluit Dominum, qui et de figuris sicut de veritate eum docuit. Quid est ei responsum? Ecce: Vide, inquit Dominus, facito omnia. Omnia dicit et de constructione tabernaculi, et de sacrificiis quae
Abbreviated transcription (Latin):
Qui. ⁊ic̃. essent qui offerrent munera dico: qui. tales. deser .i. plene seruiunt. exemplat¬
.i. figure .⁊. ꝓ .i. umbre celestium. mist̾ioꝵ. celestia dicit eccłiam. cuiꝰ pars ẽ. incelis reg¬
nans. pars secutura: ꝑegrinatur interris. Exemplar aut̃. ⁊umbram dicit. figuias.
litudinem aliquid fit. exemplum qd̾ m̃ trahitur. d̾s in monte. ueritatem moysi ostẽ.
cem. i nos diligant. nr̃isq ꝓfectib studeant. ⁊ alia huiꝰmodi. in quib a nob̾inntan¬
di sunt. S qr carnał ppłc uitatem caꝑe non poss. p̃cepit ds moysi. ut figuris eam
ymaginaretur. in quib ꝑuerił ppłc. enuitritus. aliqñ ueniret ad ui̾tatem⁊ uita respͥꝰ
ostonsa d̾r exemplar. figurar uixta se fc̃aꝵ. Item. Figere dr exemplar dñr. in̾tatis.
que pꝰeampleta ẽ. sicut ille figure p̃signanerunt. scd̾m hoc dicit. deser. ex .i. figuris¬

Expanded text:
Qui, etc., essent qui offerrent munera, dico, quid tales deserviunt, id est, plQui, etc., essent qui offerrent munera, dico, quid tales deserviunt, id est, pl pro id est, umbrae coelestium mysteriorum. Coelestia dicit Ecclesiam, cujus pars in coelis regnans, pars secutura peregrinatur in terris. Exemplar autem et umbras dicit figuras st ad cujus similitudinem aliquid fit. Exemplum quod inde trahitur. Deus in monte veritatem Moysi ostendicem et nos diligant, nostrisque profectibus studeant, et alia hujusmodi. In quibus a nobis imitandi simaginaretur, in quibus puerilis populus enutritus aliquando veniret ad veritatem: et ita res prius ostensa, dicitur exemplar figurarum juxta se factarum. Item, figurae dicuntur exemplar veritatis, quae postea impletae sunt, sicut ille figurae praesignaverunt. Secundum hoc dicit, deserviu
Abbreviated transcription (Latin):
cum. satis. ẽẽnt. qui of. inii.ẜ. le .i. qui offerrent legalia. S q illi mortales erant.
npecõores. ⁊ io mundare humanum genus ñ ualentes. uenit xp̃c qui sufficeret.
t̾renris non. qr si eẽt suꝑ c̾ram .i. si terremis eẽt. pontifex ut aaron. nec. eẽt. utiq sac̃.¬
talis quales sunt mubratile. sacerdotium gerentes. uł ita. Sigͦ. Rãtio hic ostendit᷑.
cum .i. qmuis. ẽent qui offerrent mmii̾a. iõ. nõ mundus se obtulit mundum
uerx enim sacrificium ñ rite poss offerri. ñ ꝑ sacerdotem iustum ⁊ sc̃m. Qñis aut̃ tam
istus. ⁊ sc̃s sacerdos. qm unicus dĩ filius. qui non opus hr̃et. ꝑ sacrificium sua pur¬
gare pecc̾a. nec originalia. nec suꝑaddita: uł ita. Sixͦ .q. Et q om̃is sacerdos ꝯstituitur¬
sacerdotii rituis. ñ celebraretur. cum adhuc suꝑeẽt. sacerdos scd̾m aaron. Uñ fubdit. c̃¬
ẽẽnt qui offerrent mi .s. le. Restat gͦ. ut ip̃e se offerat. ⁊ sic introeat. in interiora celi. Sas¬

Expanded text:
us secundum legem, id est, qui offerrent legalia. Sed quia illi mortales erant, et peccatores, et ideo mundare humanum genus non valentes, venit Christus qui sufficeret. terrenus non, quia si esset super terram, id est si terrenus esset pontifex ut Aaron, nec esset utique sactalis quales sunt umbratile sacerdotium gerentes. Vel ita: Si ergo, etc. Ratio hic ostenditur cum, id est quamvis essent qui offerrent munera, etc. Ideo mundus se obtulit mundum. Hoc verum enim sacrificium non rite posset offerri, nisi per justum et sanctum. Quis autem tam justus et sanctus sacerdos, quam unicus Dei Filius? qui non opus haberet per sacrificium sua purgare peccata, nec originalia, nec super addita? Vel ita: Si ergo; quasi dicat: Et quios, id est sui sacerdotii ritus non celebraretur, cum adhuc superesset sacerdos secundum Aaron. Lanfrancent munera secundum legem. Restat ergo ut ipse se offerat, et sic introeat in interiora coeli.
Abbreviated transcription (Latin):
de lecto surgere non ualentium .ł qi nutͥx paruuloꝵ. ut educ̾em eos de t̾ra egypti.
.i. ñ erit scd̾m legem. que pꝰ exitum de egỹpto. dataẽ. qd̾ enimante legem abrahe dix̃.
nomen legitur expressum. Nempe in uet̾ib libris. aut nusqm. aut difficile. pret̾
hunc ꝓpħicum locum legitur. fc̃a ꝯmemoratio. testamenti nom. ut ip̃o nomine ap¬
laoccidit. Hic ẽ sp̃c qui unuifficat. Illud uecus. qr uetustate peccati. non lib̾at. Hoc no
teneamus. auꝰ ritum ñ obseruamus. ⁊ ad hoc respondennis. qd̾ ea legi. ⁊ accipi
oportet. ne ꝓpħias extinguamus. ꝙ in umbra fc̃a sunt om̃ia. illa futuroꝵ sicut
nificet: querendum ẽ. ñ rep̾hendendum. q eo ip̃o quo iam n obseruatur. non

Expanded text:
uasi nutrix parvulorum, ut educerem eos de terra Aegypti, id est non erit secundum legem quae post exitum de Aegypto data est. Quod enim ante legem Abrahae dixitNovum legitur expressum. Nempe in veteribus libris, aut nusquam, aut difficile praeter hunc propheticum locum legitur facta commemoratio Testamenti Novi, ut ipso nomine apla occidit; hic est spiritus qui vivificat. Illud Vetus, quia a vetustate peccati non liberat; hoc Novteneamus, cujus ritum non observamus? Ad hoc respondemus quod eam legi et accipi oportet, ne prophetias exstinguamus, quia in umbra facta sunt omnia illa futurorum, sicnificet quaerendum est, non reprehendendum, quia eo ipso quo iam non obseruatur, non
Abbreviated transcription (Latin):
menta inutroq. nec ead̾ ꝓmissa. eadem tñ pleraq precepta. Discussa enim pre
testamentum. uacass culpa .i. ꝑfecte mundaret. hõiem .i. si crilpabiles eẽnt eiuis ob
seruatres cẽnt. ñ ittiq scd̃ locus .i. oportunitas. inquireretur. a dõ qui priris paula¬
tim instrurit. ꝑ legem. ⁊ edifficauit ꝑ ꝓpħias. ut pꝰ daret perfectum testamentum.
nidetur dum peecipit. sine grã. ⁊ preuaricatores ꝯstituit. Si queratur a nob̾ cur ũ
eo titu colamus am̃. quo coluerunt eum hebrei patres. Respondemus aliud dm̃ no¬
nacass culpa. ñ inquireretur locus scd̃i. s inquiritur ieremias. enimuttuꝑ¬
ans eos. qui in lege erant. dicit. Ecce dies ueniunt .i. paulatim aꝓpuquant.

Expanded text:
menta in utroque, nec eadem promissa, eadem tamen pleraque praecepta: discussa enim praetestamentum vacasset a culpa, id servatores. Non utique secundi locus, id est opportunitas, inquireretur a Deo qui prius paulatim instruxit per legem, et aedificavit per prophetas, ut post daret perfectum testamentum videtur, dum praecipit sine gratia et praevaricatores constituit. Si quaeratur a nobis cur non eo ritu colamus vacasset a culpa, non inquireretur locus secundi, sed inquiritur. Jeremias enim vituperans eos, qui in lege erant, dicit: Ecce dies veniunt, id est paulatim appropinquant,
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur. s de homine suscepto. adhorent. inqͣm. om̃s angłidi. ⁊cd̾nhumanitatem. uiben¬
tur angłidĩ adorare xp̃m. Ex quo enim tanto męliorem angłis demonstrat. qnto seruis
pens. qui. filius filiꝰ. facit sp̃c. celestes. angłos .i. legatos suos .i: ⁊̃ flamnamignis .i. se
rapbin qui sunt de ordine suꝑiori. facit ministros suos. Qmiuis eium ñ uideamus appa¬
homo. nomen officii miles. Hono gͦ fit miles. ñmiles homo sic eoꝵ quierant sp̃e. ⁊auiacre¬

Expanded text:
cuntur, sed de homine suscepto. Adorent, inquam, omnes angeli Dei, secundum humanitatem jubencuntur, sed de homine suscepto. Adorent, inquam, omnes angeli Dei, secundum humanitatem jubentur angeli nens: qui, Filius, facit spiritus, coelestes angelos, id est legatos suos, et etiam flammam ignis, id est Seraphin qui sunt de ordine superiorum. Facit ministros suos. Quamvis enim non videamus appat: sic nomen naturae est homo, nomen officii miles. Homo ergo fit miles, non miles homo: sic eos qui erant spir
Abbreviated transcription (Latin):
exius ⁊ inteotus. uocatur carnis sue aduentius. ce quodiait. Et it̾m introduat. scriptura. s.i
it̃m introducendum dicit. Poaitat̾m. q sepe dicit intͦcluicend̾. introducit inqm. pͥmogentũ
patuis .i. añ om̃screaturas genitum. de patre scd̾m ditatem. in orbem terre. qͣi heredem inpos¬
sessionem. icum. introducit.dicit. Uł ita: ⁊ ip̃e pater. it̾m introdi. pri. in orbẽ t̃ .i. ĩusibilẽ¬
carne assumpta fccit appareet in mundo. qui añ inuisibił erat in mundo. Et ĩo ait it̾m. q̃
assumptio carnis d̾r. exitus apatre. ⁊ introcluctio inhereditatem. ubi iubetur adorari un
addit. Et cum introducit ditit. Et adorent. uł ita. Et it̾m dicit. paterde eod̾ filio. Cumin
ꝑ fidem. quiddicit  Et adorent eum. qui passus ẽ. ⁊ mortiuis. Aoñenim decło uerbo. istadi¬

Expanded text:
exitus et introitus vocatur carnis suae adventus, de quo dicit: Et iterum introducit, Scriptura scilicet exitus et introitus vocatur carnis suae adventus, de quo dicit: Et iterum introducit, Scriptura scilicet iterum introducendum dicit. Ideo ait, iterum, quia saepe dicit introducendum. Introducit, inquam, Primogenitum Patris, id est ante omnes creaturas genitum de Patre secundum deitatem, in orbem terrae, quasi haeredem in possessionem. Et cum introducit, dicit. Vel ita, et ipse Pater. Iterum introducit primogenitum in orbcarne assumpta fecit apparere in mundo, qui ante invisibilis erat in mundo, et ideo ait iterum, quae assumptio carnis dicitur exitus a Patre, et introductio in haereditatem ubi videtur adorari. Unde addit, et cum introducit, dicit: Et adorent. Vel ita, et iterum dicit, Pater de eodem Filio. Cum in per fidem. Chrysost. Quid dicit? Et adorent eum. Qui passus est et mortuus. Non enim de Deo Verbo ista di
Abbreviated transcription (Latin):
remeẽ. ł fieri. cum innotesat. Sõt̾ m̃ ⁊ sod̾m carnem hoc accipi dictu. Etenim caro cõmummi¬
aꝑit filium digniorem angłis. et᷑ nota qd̾ xp̃c ad uentum suum carnalem. exitum uocat. di¬
cens. exiit qui seminat. ic̾ :l item. Ego a patre exiui. ⁊ uem inmund̃. Paulus uõ introitum uo¬
cat. aduentum xp̃i dicens. Cum introducit. asumptio gͦ carnis. exitus ⁊ introitus appellatur.
rete utiq feris enim eramis. a d̾o. sicut qui sunt extra regales aulas. in uincłis colligati.⁊
qui hũt apud regem ꝓculpis aliquib offensam. Qui aut̃ uoluerit istis ueniam impetiare.
ñ primum ip̃osmaulam regis inducit s ip̃e foras egredĩ. ibiq cum eis loq̃r. usq dum eos cor¬
restos reddat. ⁊ dignos efficiat. quo regis uultui p̾sentari mereantur. Sic ⁊̃ xp̃c effeat. Egres.
catis emundans ⁊ ad dm̃ ꝯuertens. inaulam regalem. uelut medator optimiꝰ introdutit. pdo

Expanded text:
rem esse vel fieri, cum innotescit. Potest tamen et secundum carnem hoc accipi dictum. Etenim caro communiaperit Filium digniorem angelis. Et nota quod Christus adventum suum carnalem exitum vocat, dicens: Exiit qui seminat, etc. Et item: Ego a Patre exivi, et veni in mundum . Paulus vero introitum vocat adventum Christi, dicens: Cum introducit. Assumptio ergo carnis exitus et introitus appellatur; recte utique. Foris enim eramus a Deo, sicut qui sunt extra regales aulas in vinculis colligati, et qui habent apud regem pro culpis aliquibus offensam. Qui autem noluerit istis veniam impetrare, non primum ipsos in aulam regis inducit, sed ipse foras egreditur, ibique cum eis loquitur usquedum eos correctos reddat et dignos efca
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt ⁊ uiderunt oꝑa
mea. quadraginta annis
errant corde. Ip̃i aut̃ ñ cog¬
nouerunt uias meas. qui¬
b uiram inira mea. si intͣ¬
bunt in requiem meam:
Uidete fr̃s: ne forte sit ina¬
liquo ur̃m cormalum. in¬
credulitatis. discedendi a

Expanded text:
et uiderunt opera mea quadraginta annis. errant corde. isti autem non cognouerunt uias meas, sicut iuraui in ira mea: si intrabunt in requiem meam. uidete, fratres, ne casu sit in aliquo uestrum cor malignum incredulitatis discedendo a
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis enim peccat. usq quo ẽ hodie pot̾reũti. Qemo gͦ desꝑet.
dum inuit. Adhortamini dico: ut ñ obduretur quis ex uobis.
fallatia. diaboli. ente causa. pecc̃i. sciatis enim qd̾ diabolus fal¬
lit eum qui obduratur. uñ pꝰ cadit inpeccatum. Participes .it.
ip̃o xp̃o. in hereditate. effecti sumus. ꝑ gr̃am. qua umiti sumuᷤ
ei. ut membra capiti. Ip̃e ẽ enim caput nr̃m: ⁊ nos membra
eiis. Ecĩ sumus participes dico: tñ hac oditione.si. nos. usq ad
finem. uite. retineamꝰ. firmit̾. ut numqͣm deseramus. initiũ¬

Expanded text:
Si quis enim peccat, usquequo est hodie potest reverti. Nemo ergo desperet Si quis enim peccat, usquequo est hodie potest reverti. Nemo ergo desperet dum vivit. Adhortamini dico, ut non obduretur quis ex vobis fallacia diaboli, ente causa peccati. Sciatis enim quod diabolus fallit eum qui obduratur. Unde post cadit in peccatum. Participes enim.ipso Christo in haereditate, effecti sumus per gratiam, qua uniti sumus ei ut membra capiti. Ipse enim est caput nostrum, et nos membra ejus facti sumus. Participes dico, tamen hac conditione, Si nos usque ad finem vitae retineamus firmum, ut nunquam deseramus, initiu
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ si ñ uitati fueritis. patres nr̃inon erunt. ⁊⁊ ꝓbanerunt me .i.¬
tatis causa exquisierunt. an possem. iuiderunt. occłis. oꝑa mea.¬
iratus. uł ꝓrimus. adhibendo correctionis flagella. generati¬
oni huic. tam male. ⁊ dixi. de ilł. semꝑ errant corde .i. ex ꝓpria
deliberatione. qr serio peccant. Ip̃i uõ.a. ego sic monebam ꝑ ꝓpħam.
ic̾ .q. Quia ꝑ incredulitatem patͥb ur̃is requies negata ẽ. gͦ ui
In aliquo dicit. qr de młtis ñ dubitat. quin ꝑfecti sint inter
eos. sit inqm. cor incredulitatis .i. cor incredulum. ut putetis
ꝓfundum maloꝵ ueniens. ꝯtempnit. nec hoc leue ẽ. qr hoc est
ẽ. econtra. qui accedit. uitam inuenit. S. potius. adhortami¬
ni. de inc̾mento uirtutum. uosmotip̃os. alii alios. Ułu̾nusqͥs¬
q seip̃m. ꝑsingłos dies doneo .i. quandiu. eognominatur hodre.
.i. tempus gr̃e. de quo agebat ꝓpħa suꝑnis. in pz̃o. qr ñ mimis
mͦ prestatur credentib gr̃ã ad salutem. qm ip̃o presente xp̃o.

Expanded text:
si non imitati fueritis, patres vestri non erunt, probaverunt mtatis causa exquisierunt an possem facere quaeiratus. Vel, proximus, adhibendo correctionis flagella, generationi huic, tuam malae. Et dixi de illis: Semper errant corde, id est ex propria deliberatione, quia serio peccant. Ipsi vero. Quasi dicat: Ego sic monebam per prophia propter incredulitatem patribus vestris requies negata est, ergo In aliquo dicit quia de multis non dubitat quin perfecti sint inter eos. Sit, inquam, cor incrudelitatis, id est cor incredulum, ut putetis profundum malorum veniens contemnit, nec hoc leve est, quia hoc est est: contra, qui accedit vitam invenit. Sed potius ad hortamini, deincremento virtutum, vosmetipsos, alii alios, vel unusquisque seipsum, per singulos dies, donec, id est quandiu, cognominatur hodie, id est tempus gratiae de quo agebat propheta superius in psalmo, quia non minus modo patratur credentibus gratiae ad salutem quam ipso praesente Christo.
Abbreviated transcription (Latin):
preẽẽ. Ita xp̃c qi ds est: icreator. pre moy se ẽ. Et moyses. ostendit
xp̃m dignum ampliorigłia. qͣm moyses. qr xp̃c fabricator est. domꝰ
ñ morses. Hic alia rõne idem ostendit. qr xp̃c filius. moy ses familuᷤ
um. sicut ille cuius ẽ ꝓpria:ihoc. ñ ut gr̃am daret. s in testimonium
eoꝵ que dicenda erant .i. ut testaretur ea. que ꝯueniebant dici. car
filius. qui heres ẽ in do. cum ip̃o patre. sua Ore domis. xp̃i. su¬
mus nos. renati. si fidutiam spei .i. spem cum fidũtia .s. ñ dubiam.¬
mus firmam .i. ꝑdurantem. usq ad finem. uite. qñ habebitur.
audiminus. itanunc ꝯmendato. ⁊̃ ip̃o p̃ moy se. Hic incipit ter¬
rere ne sint increduli xp̃o. ꝑ patix similitudinem. ⁊ post ne amit¬
tant requiem. Blanditur.ĩ. ꝑ oportunitatem temꝑis.q. Nios sumus

Expanded text:
hristus quia Deus est et Creator prae Moyse est. Et Moyses ostendit Christum dignum ampliori gloria quam Moyses, quia Christus fabricator est domus, non Moyses. Hic alia ratione idem ostendit quia Christus filius, Moyses famulus eum sicut ille cujus est propria. Et hoc non ut gratiam daret, sed in testimonium eorum quae dicenda erant, id est ut testarFilius, qui haeres est, in domo, cum ipso Patre, quae domus Christi, sumus nos renati, si fiduciam spei, id est spem cum fiducia, scilicet non dubiam,mus firmam, id est perdurantem usque ad finem vitae quando habebitur audivimus, ita nunc commendato etiam ipso prae Moyse. Hic incipit terrere ne sint increduli Christo per patrum similitudinem, et post ne amittant requiem, blanditur etiam per opportunitatem temporis. Quas
Abbreviated transcription (Latin):
.s. qr xp̃isumus. nolite obdurare cor .ii. ⁊ ita hoc dico: sicut dicit
Aliqũenim audistis uocem illuis ꝑ moy sen. ⁊ obduastis corda ur̃a
Per preconem locutus ẽ. qñ oblurastis corda ur̃a. ꝑ se munc loquit᷑
Mollescant gͦ corda ur̃a. qui precones ante somittebat: ip̃e uenire dignat᷑
fiustis. m̾estote molles. Nolite obdurare corda nr̃a dico: agentes. sic̃
hec est una de exacerbationib. que temptatio fra est in deserto. ubi
magis eguerunt auxilio. ita ⁊ nos uideserto hunuis mundi cauete. ne
temptetis dm̃ ne ꝑeatis. sicut illi in deserto. qui dm̃ temptauerunt
Rc̃colitis certe fĩs. qd̾ ille ppło temptauerit dm̃. iacceꝑit disciplinã
Et rectus sit indeserto tanqm ab optimo sessore. frenis legum: ⁊ pre

Expanded text:
s Christi, nolite obdurare corda vestra. Et ita hoc dico, sicut dicit Aliquando enim audistis vocem illius per Moysen, et obdurastis corda vestra. Per praeconem locutus est, quando obdurastis corda; per se nunc loquitur. Mollescant ergo corda vestra, qui praecones ante se mittebat ipse venire dignatus nc duri fuistis, modo estote molles. Nolite obdurare corda vestra dico, agentes sicut hoc est una die de exacerbationibus, quae tentatio facta est in deserto, ubi magis eguerunt auxilio; ita et vos in deserto hujus mundi cavete ne tentetis Deum, ne pereatis, sicut ibi in deserto qui Deum tRecolitis certe, fratres, quod ille populus tentarit Deum , acceperit disciplinam, et rectus sit in deserto tanquam ab optimo sessore, frenis legum, fre
Abbreviated transcription (Latin):
maricatione. Hystoria enm satis nota ẽ. de eo. qd miserunt explorato¬
res uidere t̾ram: ⁊ cum audirent ab eis ibi ẽt in expugnabiles. igyg¬
anteẽ stature uiros. obliti uirtutis di totiens ꝓbate. dixerunt. re¬
deamis in es yptum. ad ollas carnum. tñ iuranit dñs. qd̾ nonin¬
crarent interram ꝓmissiomis. que eẽt eis requies laboꝵ. ⁊ sic om̃s
requuies ꝯmemorat. duas sig̃rantescitertiam sig̃catam. unam sab¬
bati quo requieuit dñs. scd̾am in palestina. tertiam: uãm que in
celo est. de qua hic dicit. loquens ad ua̾s ueros israelitas. dicens fide¬
lib qui xp̃m loquentem erant audituri. nolite eẽ duri xp̃o loqñ¬
ti sicut sp̃o p̾monuit loquens in dauid. ne similia patrib ur̃is patia¬
mini. qui ꝑ moy sen uocem dm̃ tunc audierunt. uos aut̃ mͦꝑ ip¬

Expanded text:
unt exploratores videre terram, et cum audirent ex eis ibi esse inexpugnabiles, et giganteae 239 staturae viros, obliti virtutis Dei toties probatae, dixerunt: Redeamus in Aegyptum ad ollas carnium. Unde juravit Dominus quod non intrarent in terram promissionis quae esset eis requies laborum, et sic omrequies commemorat, duas significantes, et tertiam significatam, unam Sabbati quo requievit Dominus; secundam, in Palaestina; tertiam veram, quae in coelo est, de qua hic dicit, loquens ad veros Israelitas dicens fidelibus qui Christum loquentem erant audituri: Nolite esse duri Christo loquenti sicut Spiritus praemonuit loquens in David, ne similia patribus vestris patiamini, qui per Moysen vocem Domini tunc audierunt. Vos autem
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre: aliquid sunt. s ip̃a lucis absentia. sicut silentium ñ aliqua resẽ. s ubi sonꝰ¬
nonẽ. silentuumn łr. ⁊ nuditas non aliquares ẽ. s incorꝑe ubi tegumentum ñ ẽ. nu¬
ditas łr. sicut ⁊ inanitas ñ ẽ aliquid. s locus ubi corpus ñ ẽ. inains dr. Hec ead̃ infor

Expanded text:
tenebrae aliquid sunt, sed ipsa lucis absentia, sicut silentium non aliqua res est, sicut intenebrae aliquid sunt, sed ipsa lucis absentia, sicut silentium non aliqua res est, sicut innon est, silentium dicitur; et nuditas non aliqua res est, sed in corpore ubi tegumentum non est, nuditas dicitur; et inanitas non est aliquid, sed locus ubi corpus non est, inanis dici
Abbreviated transcription (Latin):
onium habebat placu¬
isse dõ. Sine fide aut̃ im¬
possibile ẽ placere quẽꝙͣ¬
dõ. Credere enimopor¬
tet accedentemad dm̃. q
ẽ iinquirentib se remu¬
nerator sit. Fide noe reᷤᷤ¬
ponso accepto de hisque
adhuc nonuidebant᷑.
metuens aptauit archã
in salutem domus sue
ꝑqͣm dampnauit mũ¬
dum: uusticie que ꝑ fi¬
demẽ. heres ẽ institutuᷤ
ide qui uocatur ab¬
raham. obediuit in
locumexire quem accepturꝰ
erat in hereditatẽ: iexiit nes¬
ciens quoiret. fide moratus
ẽ interra reꝓmissionis. tanꝗͣ
in aliena. in casuł habitando
cum ysaac: nacob coherelib
reꝓmissionis eiusdem. Expec

Expanded text:
onium habebat placuonium habebat placuisse Deo sine fide autem inpossibile placere credere enim oportet accedentem ad Deum et inquirentibus se remunerator sit. Fide Noe, responso accepto de iis quae adhuc non videbantur, metuens aptavit arcam in salutem domus suae, per quam damnavit mundum et iustitiae quae per fidem est heres est institutus fide qui vocatur Abraham oboedivit in locum exire quem accepturus erat in hereditatem et exiit nesciens quo iret fide moratus est in terra repromissionis tamquam in aliena in casulis habitando cum Isaac et Iacob coheredibus repromissi
Abbreviated transcription (Latin):
erat inłi sap̾ia. ad cinꝰ siłitudinem fc̃s ẽ hic uisibił mundus. Hec utiq uisibilia ante¬
qmͣ fierent ñ erant. Quomͦ gͦ dõ nota erant que ñ erant : ⁊ rũrsus quomͦ ea faceret.
que sͥ nota ñerãt: Nonenim quicqͣm fecit ignorans. Nota gͦ fecit. non fc̃a cognouit. ꝓm̃
añqm fierent. ⁊erant. ⁊ ñ erant. Erant in dĩ scĩa. nonerant in sua natura. Ip̃aaut̃
d̃o: non audeo dicere alio mͦ innotuisse cum ea feciss. qmillo quo ea nouerat. ut fa¬
do qui erat in sap̃ia dĩ. hec ẽ dłi cdispositio. qua disposuit om̃ia. usibilia. ista. fierent
.i iuxta minsibile exemplar. qd̾ erat in m̃te di. fierent hec. Fide płimam. Qd̾ patres¬
antiqͥ ꝑ fidẽ sint osecuti cestimoniũ iusticie. ostñdit ponens alid̃ exemplũ. ad om̃dati

Expanded text:
erat in Dei sapientia, ad cujus similitudinem factus est hic visibilis mundus. Haec utique visibilia, antequam fierent, non erant. Quomodo ergo Deo nota erant quae non erant? Et rursus quomodo ea faceret quae sibi nota non erant? Non enim quidquam fecit ignorans. Nota ergo fecit, non facta cognovit. Proinde antequam fierent et erant et non erant. Erant in Dei scientia, non erant in sua natura. Ipsi autem Deo non audeo dicere alio modo innotuisse, cum ea fecisset quam illo quo ea noverat ut falligibili mundo qui erat in sapientia Dei; haec est Dei dispositio qua disposuit omnia, visibilia ista fierent, id est juxta invisibile exemplar quod erat in mente Dei, fierent haec. Fidem plurimam, antiqui per fidem sint consecuti testimonium justitiae ostendit, ponens aliud exemplum ad commendati
Abbreviated transcription (Latin):
offerri hostias ꝓpetcato. ñ enim xp̃c it̃m ummolandus ẽ. ꝓ pec¬
cato. qd̃ semel fc̃m ẽ i scd̃o. non est opus. s magis opus ẽ manẽ.
infide ⁊ ũtate. qd si non facis. uidicium dampnationis te
expectat. nͥ ꝑ penit̃iam renouaris: nõ subdit. T̃ erribił aut̃.S
scieñd̾ qd̾ hic quidam exurgunt. hoꝵ uerboꝵ occasione penitñ¬

Expanded text:
offerri hostias pro peccato. Non enim Christus iterum immolandus est pro pecofferri hostias pro peccato. Non enim Christus iterum immolandus est pro peccato: quod semel factum est, et secundo non est opus, sed magis opus est manere in fide et veritate. Quod si non facis, judicium damnationis te exspectat, nisi per poenitentiam renovaris. Et ideo subdit: Terribilis autem. Sed sciendum quod hic quidam exsurgunt, horum verborum occasione poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
cum. sicuit ẽ ꝯsuetudinis nob̾cum quibrdam ur̃m. qui ł cimo¬
re ꝑsecuaionis cedunt .ł ꝓpria presumptione a pca̾orib łim
ꝑfectis. ut iustiuideantur. recedunt. sulpat gͦ hic illos scm¬
clentes imitatem caritatis. qi inter alios ñ possent habitare. cã
sc̃itatis sne. qui potuis exemplo suo. debuerunt osolari alios.
linsubdit. s potius. ꝯsosantes. eos ꝯsolatur laborantem. qui pa¬
riter in labore ꝑsistit. qr sub leuatio laboris. ẽ insio collaboran¬
tis. ut initinere fit.: ⁊ tantomagis. ꝯ solemui. qnͣtomagis. uide¬
ores estis fini: ip̃mio retributionis. tantomagis instate. nequiᷤ
lis cessandum. Uoluntarie enim peccantib nob̾ .i. ñob̾ inuolũ
ad fidem. ꝓqua quidem securi sunt. qͣ numqmͣn ꝑituri sint.
Et attende̾ qd̾ ñait uolentib peccare. s uoluntarie peccantib.
ꝙ. uoluntarus ẽ. qui maliquo assidiuis ẽ. uolens. qui ad tẽ¬
relinquitur. locis scd̾e hostie. sicut in uet̾i lege datum ẽ. sepuis

Expanded text:
qui vel timore persecutionis cedunt, vel propria praesumptione a peccatoribus vel rfectis, ut justi videantur recedunt. Culpat ergo scindentes unitatem charitatis, quasi inter alios non possent habitare causa sanctitatis suae, qui potius suo exemplo debuerunt consolari alios. Unde subdit: Sed potius consolantes eos. Consolatur laborantem qui pariter in labore consistit, quia sublevatio laboris est visio collaborantis, ut in itinere fit. Et tanto magis consolemur, quanto magis videores estis fini et praemio retributionis, aut tanto magis instate, ne quislis cessandum. Voluntarie enim peccantibus nobis, id est nobis inad fidem per quam quidam securi sunt, quasi nunquam perituri sint. Et attende quod non ait volentibus peccare, sed voluntarie peccantibus, quia voluntarius est qui in aliquo assiduus est, volens qui ad tem, id est non relinquitur locus secundae hostiae, sicut in veteri lege datum est saepius
Abbreviated transcription (Latin):
Aufert primum. ut
sequens statuat. In qͣ
uoliuitate sc̃ificatisu¬
mus ꝑ oblationẽ cor¬
poris ih̾u xp̃i semel.
Et om̃is quidem sac̃¬
dos presto ẽ cotidie mi¬
nistrans: i eascdem se¬
pe offerens hostias. q̃
numqͣm possunt au

Expanded text:
aufert primum, ut sequens statuat. In qua voluntate sanctificati sumus, per oblationem corporis Jesu Christi semel. Et omnis quidem sacerdos praesto est quotidie ministrans, et easdem saepe offerens hostias, quae nunquam p
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i patientes. fc̃ĩ. estis. spectacłm. om̃ib. qd̾ grauissimĩ ẽ. arauẽ enĩ
ẽ oꝓbrium. s grauissimum ẽ. cum spectacłm om̃ib fit. ⁊ ñ secreto
expbratur. in alcero aut̃ .i. in alt̾a parte certaminis .s. in dolore quẽ
sionum. Et uẽ socii effectiestis. Nam. ininctis. qui non poterant sibi¬
uob̾ ablatis. gauisi estis: ihoc ẽ qd subdit. ⁊ rapinam bonoꝵ. ur̃oꝵ. su¬

Expanded text:
ibus, quod gravissimum est. Grave enim est opprobrium, sed gravius est cum spectaculum omnibus fit, et non secreto exprobratur. In altero autem, id est in altera parte certaminis, scilicet in dolore quem ssionum, et vere socii facti estis. VERS. vobis ablatis compassi estis. Et hoc est quod subdit: Et rapinam bono
Abbreviated transcription (Latin):
s scd̃mexcludit bapt̃m. Nonemmn dicit. ñ ẽ ultra penit̾ia ł remi ᷤᷤ¬
sio. s hostia .i. crux scd̾a. qr una suffecit uolens. ne ultra hoc ex¬
irritam .i. p̃uaricans. legem mos si duob ł trib testib. ꝯuictus
ꝯscĩa: q. mlto grauns pumentiir. uñ subdit. Oxanto gͦ mag̃.
cepit: nta ꝯtraeum graiit᷑ peccat. Pollutum enim sanguinẽ
xp̃iducit. qui ꝑ carnales obseruantias. credit pecc̃adimitti. a
quib retrabit nos sanguis xp̃i: ⁊ itapollutus est. ⁊ nospolluit.
gratis dato. ł qui dat gr̃am. otumeliam fecerit. sp̃ni etumeli¬
amfacit. qui remissionem qmͣtp̾e sp̃c facit. ascribit carnali

Expanded text:
dum excludit baptismum; non enim dicit: Non est ultra poenitentia vel remissio, sed hostia, id est crux secunda quae una suffecit, volens ne ultra hoc exirritam, id est praevaricans legem Moysi, duobus vel tribus testibus convictus, cat: Multo gravius punientur? Unde subdit. Quanto ergo magis cepit, et ita contra eum graviter peccat. Pollutum enim sanguinem Christi ducit, qui per carnales observantias credit peccata dimitti, a quibus retrahit nos sanguis Christi: ita pollutus est, et nos polluit, gratis dato, vel qui dat gratiam, contumeliam facit. Spiritui contumeliam facit, qui remissionem quam ipse Spiritus facit, ascribit carnali
Abbreviated transcription (Latin):
dam. si alienas uindicat imurias: isuas: ⁊t̾m scripturadicit. qi dñs
iudicabit. purgando seꝑando a mal. ippłm sinĩ. Qnͣtomagis punietĩ¬
erint. ꝑ incisionem doloris augmentum fecerint. solatium minorib
medicaminib afferunt. ⁊remedium. illi loco. ubi dolor mest. ⁊ ꝑtur¬
riut. refouet eos ꝑ laudem prioꝵ .s. rememorando priora eoꝵ bona. ut
inquib. dieb. uos. illuminati. fide ꝓ qua uenit tribusatio. sustinui¬
stis magnum certamen passiomni. Sassiones enim. qͣi ꝯtra eos certabat
ut patientiam ⁊ fidem extorquerent. Si aut̃ indes sustinuerunt: tur¬
pe ẽ si mͦ deficiuint. sassiones ant̾ erant eis. tum ex ꝓpͥis dolorib. tum
ex dolorib alioꝵ quib compaciebantur. uñ subditꝰ Et in altero. ꝙ Si
sustimiissetis magnum certamen: ita magnũ. Et .i. qr. maltero qͥd¬

Expanded text:
dam. Si alienas vindicat injurias et suas, iterum Scriptura dicit, quia Dominus judicabit purgando, separando a malis populum suum, quanto magis puniet inerint, et per incisionem doloris augmentum fecerint, solatium mitioribus medicaminibus afferunt et remedium; illi loco, ubi dolor inest, et perturruit, refovet eos per laudem priorum, scilicet rememorando priora eorum bona, ut in quibus diebus vos illuminati fide pro qua venit tribulatio, sustinuistis magnum certamen passionum. Passiones enim quasi contra eos certabant ut patientiam et fidem extorquerent. Si autem rudes sustinuerunt, turpe est, si modo deficiunt. Passiones autem erant eis, tum ex propriis doloribus, tum ex doloribus aliorum quibus compatiebantur. Unde subdit: Et in altero. Quasi dicat: Sustinuistis magnum certamen, et
Abbreviated transcription (Latin):
offerendum. Ip̃e offerens. ip̃e oblatio ẽ. cuiꝰ rei sacramentum. cotidiañ¬
eẽ uoluit eccłie sacrificium. huiꝰ ueri sacrificii młtiplicia uariaq signa
erant. sacrificia prisca. ẜ młta illa sacrificia. hoc unum sig̃cabatur. qua¬
si młtis uerbis una resliceretur. ut sine fastidio. multum ꝯmendaret᷑.
Huic sumio u̾oq sacrificio cuncta sacrificia cesserunt. ut in ip̃osacer¬
potuit. ꝑ me compleatur. qr tues. ds. meus. inqnͣtum homosum. Iouenio
ad implendam uoluntatem tuam. qr ita scriptum ẽ .i. prefinitum. de
me incapite li .i. inꝯsilio d̾itatis. que ẽ caput mei. qui sum liber humaui

Expanded text:
offerendum, ipse offerens; ipse oblatio est. Cujus rei sacramentum quotidianum voluit esse Ecclesiae sacrificium; hujus veri sacrificii multiplicia variaque signa erant sacrificia prisca. Per illa multa sacrificia hoc unum significabatur, quasi multis verbis una res diceretur, ut sine fastidio multum commendaretur. Huic summo veroque sacrificio cuncta sacrificia cesserunt, ut in ipso sacerpotuit per me compleatur, quia tu es Deus meus, in quantum homo sum. Ideo venio ad implendam voluntatem tuam. Quia ita scriptum est, id est praefinitum, de me in capite libri, id est consilio deitatis quae est meum caput, qui sum liber humani
Abbreviated transcription (Latin):
culare .s. scłaria sacrificia. que nicħ ducunt ad ꝑfectionem. In scdo aut̃. tãber¬
nacło. semel in anno solus pontifex. introibat. non sine sanguine: Sepe quidẽ
sine sanguine introibat. s cum sanguine. ñ nisi semel. Iste ex parte sig̃cat eum
.l. xp̃m qui semel ingressus ẽ incelum. quem non mox sequimur: qd̃ singuł
amis intrabatur. sig̾cabat nondum uenisse ꝑfectionem. Non sine sanguine dico:
sua. qr ea suscepit. ñ ad habendum. s ad delendum. Attende qd̾ ati: in pͥorita. sc̃ꝑ
ꝑuenire patriam. Sontifex qui semel in anno. cum sanguine introibat. xp̃c est.
qui in anno benigntatis. semel incelum intrauit ꝑ sanguinem suum. quem ꝓ

Expanded text:
aria sacrificia quae non ducunt ad perfectionem. In secundo autem tabernaculo semel in anno solus pontifex, introibat; non sine sanguine, saepe quidem sine sanguine introibat, sed cum sanguine, non nisi semel. Iste ex parte significat Christum, qui semel ingressus est in coelum, quem non mox sequimur: quod singulis annis intrabatur, significabat nondum venisse perfectionem. Non sine sanguine dico, quia ea suscepit, non ad habendum, sed ad delendum. Attende quod ait: In priori tabernpoterunt pervenire. Pontifex qui semel in anno cum sanguine introibat, Christus est, qui anno benignitatis semel in coelum intravit per sanguinem suum quem pro
Abbreviated transcription (Latin):
catis. Sot̾ . aliter hoc intłłigi. Magñum enim hoc sacramentum est. Auex quip¬
pe sig̃rat sap̃iam. archa sigͣcat secretum dĩ. In archanissa sunt ꝑom. lex ⁊ man¬
na: ĩuirga aaron. In lege. p̃cepta sunt. in uirga potestas sig̃catur. in manna:
gr̃a.q nisi cum grã ñ est potestas faciendi p̃cepta. neꝵ q lex a quo uisꝓficiente
pennis obumbrant .i. uelando honorant. qm̃ mystĩa ista sunt. ⁊nuicem se at¬
tendunt. ꝙ ꝯsonant. Hec enim sunt. duo testa. qr cherubin int̾pr plenitudo scĩe.¬

Expanded text:
um quippe significat sapientiam, arca significat secretum Dei. In arca jussa sunt poni lex, et manna, et virga Aaron. In lege, praecepta sunt; in virga, potestas significatur, in manna gratia; quia non nisi cum gratia potestas est faciendi praecepta. Verum quia lex a quovis proficiente pennis obumbrant, id est velando honorant, quoniam mysteria ista sunt, et invicem se attendunt, quia consonant. Haec enim sunt duo Testamenta, quia cherubim in tempore, plenitudo scie
Abbreviated transcription (Latin):
que mad̾m̃. sua .s. obcdurauerunt patres. in illa exacerbatione. Hoc .s. de patrib ad¬
in exacerbatione. ⁊ibene hoc dico. qi Quidam alloꝵ audientes. nocem di. indeser¬
to de requie in t̾ra palestina futura. exacerbauerunt dm̃ .i. increduli ⁊ ditrifu¬
erunt. n iõ ꝑierunt. Hoc iõ dicit: ne quis putet satis eẽ audire. de requie. qr .i
illi om̃s audierunt. s non om̃s ꝑierunt. s quidam qui non exacerbanerunt.
hoc numero notatur tota uita nr̃a. Qu̾adragenarns enim indicat integrita
cantib. Demn subdit. respondens sue int̾rogationi. ñne infensus ẽ ilł qui pec

Expanded text:
ua, scilicet obduraverunt patres, in illa exacerbatione, hoc scilicet de patribus adin exacerbatione. Et bene hoc dico quia quidam illorum audientes vocem Dei in deserto de requie in terra Palaestina futura, exacerbaverunt Deum, id est increduli et duri fuerunt. Et ideo perierunt. Hoc ideo dicit, ne quis putet satis esse audire de requie, quia et illi omnes audierunt, sed non omnes pervenerunt, sed quidam qui non exacerbaverunt; hoc numero notatur tota vita nostra. Quadragenarius enim indicat integritatcantibus. Deinde subdit respondens suae interrogationi: Nonne infensus est illis qui p
Abbreviated transcription (Latin):
in requiem celestem. ł qmͣ inbapto d̾o fecimꝰ. que ẜuata: facit uos intrare in
qͣ ad nos ꝑtineat. ⁊ recte. ꝑtinet enim ad nos. Etenim .⁊ nob̃. temꝑe gr̃e nũ¬
tiatum ẽ. de et̃na requie ꝑ filium. quemadm. ꝑ famulum. nuntiatumẽ.
de t̾rena. ⁊ de celesti. ꝑ figuram t̾re ꝓmissionis. ⁊ingrediemur. credendo: sic̃
it creditus. ut sermo ⁊ fides. simł iingerentur. Non fuit creditus dico: ex
runt. non crediderunt. Egͣressi N¬
de egypto: cum młtam uiam ꝑ¬
ambulassent: ⁊ mlta inditia uir¬
tutis cłi accepissent in egẏpto: in
mari rubro. in heremo. ꝯsilium
fecerunt mandare specłatores qũi
deb̾ent inspic̾e naturam terre.
Illi u̾o cum ꝑrexissent. reu̾si sunt.
ꝓuincum quid̃ magnoꝵ fruduũ
bati quo requieuit dñs. scd̾am in palestina. tertiam: uãm que in
celo est. de qua hic dicit. loquens ad uãs ueros israclitas. dicens fide¬
lib qui xp̃m loquentem erant audituri. nolite eẽduri xp̃o loqñ¬

Expanded text:
in requiem coelestem, vel quam in baptismo Deo facimus: quae servata facit nos intrare in  ad nos pertineat, et recte pertinet enim ad nos, etenim et nobis, tempore gratiae, nuntiatum est de aeterna requie, per Filium quemadmodum per famulum nuntiatum est de terra et coelesti per figuram terrae promissionis, et ingrediemur credendo, sicut it creditus ut sermo et fides simul jungerentur. Non fuit creditus, dico, ex runt non crediderunt. Egressi ende Aegypto cum multam viam perambulassent, et multa judicia virtutis Dei accepissent in Aegypto, in mari 240 Rubro. In eremo consilium fecerunt mandare speculatores qui deberent inspicere naturam terrae. Illi vero cum perrexissent reversi sunt, provinciam quidem magnorum fructuum bati quo requievit Dominus; secundam, in Palaestina; tertiam veram, quae in coelo est, de qua hic dicit, loquens ad veros Israelitas dicens fidelibus qui Christum loquentem erant audituri: Nolite esse duri Christo loquen
Abbreviated transcription (Latin):
homo passibił. ⁊ mortalis. ut poss mori. Ecce uã in xp̃o fraternitas: i ñ fictahu¬
.i. diabolum. auctorem mortis. qi pecoi. ex quo ꝓcessit mors. Hõc enim testimonio
satis monstratur. ⁊̃ mortem istam corꝑis. principe atq anctore diabolo .i. ex
peccato qd̾ ille ꝑsuasit. accidisse. Necenim obalud potestatem mortis uerissi
me habere diceretur. Uñ ille qui sine ullo pecc̃o. ł originali.ł ꝓꝓrio morieba¬
inuenit diabolus in xp̃o. ut moreretin. s ꝓuoluntate patris. mori xp̃e uolu¬
it. ñ hñs mortis causam. de pecc̃o. sub auctore peccati. s de obedientia. ⁊i iusticia
sõs obediens usq ad metem ꝑ qmͣ nosredemt a seruitute diaboli Iaideramꝰ

Expanded text:
homo passibilis et mortalis ut posset mori. Ecce vera in Christo fraternitas, et non ficta hu id est diabolum, auctorem mortis, quia peccati, ex quo processit mors. Hoc enim testimonio satis monstratur etiam mortem istam corporis principe atque auctore diabolo, id est ex peccato quod ille persuasit, accidisse. Nec enim ob aliud potestatem me diceretur. unde ille qui sine ullo peccato uel originali uel proprio , moriebainvenit diabolus in Christo ut moreretur, sed pro voluntate Patris mori Christus voluit, non habens mortis causam de peccato sub auctore peccati, sed de obedientia et justitia factus obediens usque ad mortem, per quam nos redemit a servitute diabo
Abbreviated transcription (Latin):
euis i sollertis. insinuat. Mors enim erat arma ꝑ que uincebat diabolus ⁊ ꝑ eam inctus ẽ a xp̃o¬
uñ ero mors tua omors. iꝑ eam lib̾auit obuorios seriituti. Intuere qntum bonim oꝑatur mors
xp̃i lib̾auit eos qui timore mortis obnoxii erant serintuti. Serm siquidem erant. qui mortem
timebant. iom̃ia patiebantur. ne morerentur. Nunc aut̃ sc̃i ꝑ xp̃m ad regnum transituri.
irrident eam. Uñ apłc. supio dissolui : ⁊ eẽ cum xp̃o. Inde ⁊ beatus iob ait. sellem ꝓ pelle. ⁊ om̃ia que ht̃ homo

Expanded text:
ejus et solertiae insinuat. Mors enim erat arma per quae vincebat diabolus, et per eam victus est a Chriejus et solertiae insinuat. Mors enim erat arma per quae vincebat diabolus, et per eam victus est a ChriUnde: Ero mors tua, o mors . Et per eam liberavit obnoxios servituti. Intuere quantum bonum operatur mors Christi. Liberavit eos qui timore mortis obnoxii erant servituti. Servi siquidem erant qui mortem timebant, et omnia patiebantur ne morerentur. Nunc autem sancti per Christum ad regnum transituri irrident eam. Unde Apostolus: Cupio dissolvi et esse cum Christo . Unde et beatus Job ait: Pellem pro pelle, et omnia quae h