comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ouissime autem uenerunt duo
falsi testes ⁊ dixerunt. Nos audimmꝰ eum dicentem. Pos¬
sum destruere templum hoc cłi manuifactum: ⁊ ꝑost tridu¬
um alud ñ manufactum eolificare. Ihe autem tacebat.
Et surgens pͥnceps sacerdotum in medium: int̾rogauit
iħ̾m dicens. Nichil respondes ad ea que isti ad u̾sus te te¬
stificantur: Iħx autẽ nichil respondit. M.mͦ. Et rarsꝰ

Expanded text:
ovissime autem venerunt duo falsi testes, et dixerunt: Nos audivimus eum dicentem: Possum destruere templum Dei hoc manufactum, et post triduum aliud non manufactum aedificare. Jesus autem tacebat. Et surgens princeps sacerdotum in medium, interrogavit Jesum dicens: Nihil respondes ad ea quae isti adversus te testificantur? Jesus autem nihil respondit. CAPUT CLXV.
Abbreviated transcription (Latin):
t cum sederet in montem oluiaꝵ
contra templum: accesserunt ad eum discipuli secreto. ⁊ inter¬
rogauerunt eum dicentes. Preceptor dic nobis quando hec eit.
⁊ quod signum aduentus tui cum hec omĩa incipient consũ¬
mari. Et ait ad discipłõs. Uuenient dies quando desideretis ui¬
dere unum diem filii hominis: ⁊ ñ uidebitis

Expanded text:
t cum sederet in monte Olivarum contra templum, accesserunt discipuli secreto, et interrogaverunt eum, dicentes: Praeceptor, dic nobis quando haec erunt? et quod signum adventus tui, cum haec omnia incipient consummari? Et ait ad discipulos: Venient dies quando desideretis videre unum diem Filii hominis, et non videbitis
Abbreviated transcription (Latin):
serius suis. Nuptie quidem parate sunt: s qui inui¬
tati erant ñ fuerunt digni. Ite gͦ ad exitus itiarum
in plateas et uicos et ciuitates: et quoscunq inue¬
neritis pauꝑes ac debiles. et cecos et claudos. uocate
ad nuptias. & art seruus. factum ẽ ut imꝑasti: et

Expanded text:
servis suis: Nuptiae quidem paratae sunt; sed qui invitati erant, non fuerunt digni. Ite ergo ad exitus viarum, in plateas, et vicos, et civitates; et quoscunque inveneritis pauperes ac debiles, et caecos, et claudos, vocate ad nuptias. Et ait servus: Factum est, domine,
Abbreviated transcription (Latin):
cui centum oues & errauerit una ex eis nonne
relinquet nonaguita nouem inmontib & ua¬
det querere eam que errauit : & si contigerit
ut inueniat eam: amen dico uobis quia gaudebit
super eam magis quam suꝑnonagiita nouem
quȩ non ermuerunt. Sic non ẽ uoluntas ante
patrem meum qui incelis ẽ. ut pereat unus
de pusillis istis.¬
Si autem peccauerit inte fr̃ tuus uade & cor

Expanded text:
nonne relinquet nonaginta novem in montibus et vadit quaerere eam quae erravit et si contigerit ut inveniat eam amen dico vobis quia gaudebit super eam magis quam super nonaginta novem quae non erraverunt sic non est voluntas ante Patrem vestrum qui in caelis est ut pereat unus de pusillis istissi autem
Abbreviated transcription (Latin):
Respondens autem ih̾c ait. O generatio inere¬
dlula & ꝑuetsa: quousq ero uobileum. quousq¬
uos paciar. Afferte buc illum adme. Et increpa¬
uit illum iħc & exut abeodemonium. Et curatꝰ
ẽ puer exilla bora.
Tunc accesserunt ad eum discipul secreto &
dixerunt. Quare nos nonpotumus eicere illu

Expanded text:
 o generatio incredula et perversa quousque ero vobiscum usquo patiar vos adferte huc illum ad me et increpavit ei Iesus et exiit ab eo daemonium et curatus est puer ex illa hora tunc accesserunt discipuli ad Iesum secreto et dixerunt quare nos non potuimus
Abbreviated transcription (Latin):
Et interrogauerunt eum discipłi dicentes.
Ouid gͦ scriby dicunt quod opoitet primũ¬
heliam uenire. It ille respondens ait eis. Helias
quidem uenturus est. & restituit omia. Dico
autem uobis quia helias iam uenit: & ñ cogno¬
uerunt eum s fecerunt in eum quicumq uo¬
luerunt. Sic & filius hominis passurus t̃ ab eis

Expanded text:
eum discipuli dicentes: quid ergo scribae dicunt quod Heliam oportet primum uenire? lla t ille respondens ait eis: Helias quidem uenturus est et restituet omnia: dico autem uobis quia Helias iam uenit, et non cognouerunt eum, sed fecerunt in eo quaecumque uoluerunt. sic et filius hominis passuru
Abbreviated transcription (Latin):
pe dico uob habueritis fidem sicut granum sinapis dicetis
monti huic transi hinc & transibit. & nichil un¬
possibile erit uobis. hoc autem genus non eicit᷑
nsi ꝑorationem & ieiunium.
Conuersantib autem illis ingalilea dicit ezs¬
ibc. Filius hominis tradendus ẽ in manus
peccatorum. & occident eum. & tercia die resur

Expanded text:
dem sicut granum sinapis, dicetis monti huic: Transi hinc; et transibit, et nihil impossibile erit vobis; hoc autem genus non ejicitur nisi per orationem et jejunium. Conversantibus illis in Galilaea, dixit: Filius hominis tradendus est in manus hominum et occident eum et tertia die res
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut innauicłam ascendens sederet. & omĩs
turba stabat inlittore. Et locutus est eismul¬
ta in parabolis dicens. Ecce exut qui seminat
seminate. Et dum seminat. quȩda cecide¬
runt secus uiam. & uenerunt uoluchres os co-
mederunt ea. Alia autem ceciderunt inpetro

Expanded text:
tac. in naviculam ascendens sederet, et omnis turba stabat in littore: et locutus est eis multa in parabolis dicens: Ecce exiit qui seminat seminare. Et dum seminat, quaedam ceciderunt secus viam, et venerunt volucres coeli, et comederunt ea. Alia autem cecideru
Abbreviated transcription (Latin):
& uideret. Et stupebant turbȩ om̃s & dicebant
Nuinquid hic ẽ filius dauid: P harisez autem
audientes dixerunt. Hic non eicit demones nͥ
in beerrebub principe demoniorum. Ihe aut
sciens cogitationes eorum dixit eis. Ome regnũ
diuisum contra se desolabitur. & om̃is ciuitas
uel domus cliuisa contra se non stabit. Et si sata¬
nas satanan eicit aduersus se diuisus ẽ. quomͦ
gͦ stabit regnum eius: Et si ego inbeelzebub
eicio demones filui ur̃i in quo eitiunt. Id eo
ipsi iudices ur̃i erunt. Si autem ego in spũ dĩ
eicio demones. gͥ ꝑuenit inuos regnum dei.
Aut quomͦ potest quisqͣm intrare indomum
fortis. &. uasa enis diripere. nͥ prius alligauerit
fortem. & tunc domum illius diripiet

Expanded text:
s dicens: et stupebant omnes turbae et dicebant: numquid hic est filius Dauid? Pharisaei autem audientes dixerunt: hic non eicit demones nisi in Belzebul principe demoniorum. Iesus sciens cogitationes eodivisum contra se, desolabitur: et omnis civitas, vel domus divisa contra se, non stabit. Et si Satanas Satanam ejicit, adversus se divisus est: quomodo ergo stabit regnum ejus? Et si ego in Beelzebub ejicio daemones, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Si autem ego in spiritu Dei ejicio daemones, igitur pervenit in vos regnum Dei. Aut quomodo potest quisquam intrare in domum fortis, et vasa ejus diripere, nisi prius alligaverit fortem? et tu
Abbreviated transcription (Latin):
tri suo. Septem gͦ fr̃s eranit: & primus accepit uxorẽ¬
ce mortuus ẽ sint fuiis. & sequins accepit illam. & ipse
mortuus t̃ sine filio. Et tertius accepit illam. Similit̾
&oñs septem. Et non reliquerunt sem̃ & mortui sunt
ouissima om̃ium mortua ẽ & mulier. In resurne¬
tione gͦ cuius eorum erit uxor. Siquidem septẽ habu¬
erurit eam uxorem. Et ait illis iħe. filii scłi huius nu¬
bunt & traduntur ad nuptias. illi uero qui digni ha¬
bebuntur scło illo & resurrectione ex mortiris. neq nu

Expanded text:
pit uxoreet mortuus est sine filiis et sequens accepit illam et ipse mortuus est sine filio et tertius accepit illam similiter et omnes septem et non reliquerunt semen et mortui sunt novissima omnium mortua est et mulier in resurrectione ergo cuius eorum erit uxor siquidem septem habuerunt eam uxorem et ait illis Iesus filii saeculi huius nubunt et traduntur ad nuptias illi autem qui digni habebuntur saeculo illo et resurrectione ex mortuis ne
Abbreviated transcription (Latin):
trientib in illis dieb. Erit pressura magna super
terram & ira ppło huic. Et cadent inore gladii. &
captiui duceritur in om̃s gentes. Et iherłem calcabit᷑
agentib donec impleantur tempoia nationum. Et
erunt signa in sole & luma & stellis. & interris p̾ssura
gentium p̃ confusione sonitus maris & fluctuum:

Expanded text:
a supra terram et ira populo huic et cadent in ore gladii et captivi ducentur in omnes gentes et Hierusalem calcabitur a gentibus donec impleantur tempora nationum et erunt signa in sole et luna et stellis et in terris pressura gentium prae confusione sonitus maris et fluctu
Abbreviated transcription (Latin):
bic factus ẽ incapud angulis Omis qui cecident
super lapidem istum conquassabitur. Super que
uero ceciderit comminuet illum.
Et querebant principes sacerdotum & seribe
mittere inillum mantis illa hora & timumunt
ppłm. Cognouerunt enim qd̃ ad ipsos dixerit sumi¬
litudinem istam. Et obseruantes miserunt ins¬
diatoies qui se uistos sumilarent. ut caꝑent eum
insermone & traderent eum principatu o potestatui pre

Expanded text:
factus est in caput anguli omnis qui ceciderit supra illum lapidem conquassabitur supra quem autem ceciderit comminuet illum et quaerebant principes sacerdotum et scribae mittere in illum manus illa hora et timuerunt populum cognoverunt enim quod ad ipsos dixerit similitudinem istam et observantes miserunt insidiatores qui se iustos simularent ut caperent eum in sermone et traderent illum p
Abbreviated transcription (Latin):
mus quia recte dicis & doces. & non accipis ꝑsonam. s in
ueritate uiam dei doces. licet nobis dare tributum cesa¬
riannon: Considerans autem dolum illoꝵ dixit ad illos.
Quio me temptatis: Ostendite mͥ denarium. Cuius
habet imaginem & inscriptionems Respondentes dixe¬
runt ei. Cesaris. Et ait illis. Reddite gͦ quȩ sunt cesa

Expanded text:
 non accipis personam sed in veritate viam Dei doces licet nobis dare tributum Caesari an non considerans autem dolum illorum dixit ad eos quid me temptatis ostendite mihi denarium cuius habet imaginem et inscriptionem respondentes dixerunt Caesaris et ait illis reddite ergo quae Caesa
Abbreviated transcription (Latin):
& amant salutationis in foro. & primas cathedras in
smnagogis. & primos discubitꝰ inconurui is. Qui deuo¬
tant domos uiduarum simulantes longam ciationẽ¬
bi accipient dampnationẽ maiorem.
N espiciens autem uidit eos qͥmittebant munciti sud
ingaro filatium diuites. Nidit autem & quand̾a itiduã
pauperculam. mittentim tra minuta duo & dix̃. Nere
dico uobis. quia uidua hȩc pauper plusq̃m om̃s misit.
Nam omsbi ex habundantia sibi miserunt inrune¬
ta dei. Hȩc autem ex eo qd̃ de ẽ ill omem uictum suũ
quem habuit misit.
Et quib dam dicentib de templo quod lapidib bo¬
nis & donis omatum eẽt dixit. Hec quȩ uidetis uemient
dies in quib nontelinquetur lapis super lapidem qui

Expanded text:
ones in foro et primas cathedras in synagogis et primos discubitus in conuiuiis, qui deuorant domus uiduarum simulantes longam orationeM accipient damnationem maiorem. Respiciens autem uidit eos qui mittebant munera sua in gazophylacio diuites : uidit autem at quandam uiduam pauperculam mittentem aera minuta duo, \'et dixit: uere dico vobis quia vidua haec pauper plus quam omnes misit nam omnes hii ex abundanti sibi miserunt in munera Dei haec autem ex eo quod deest illi omnem victum suum quem habuit misit et quibusdam dicentibus de templo quod lapidibus bonis et donis ornatum esset dixit haec quae videtis venient dies in quibus non relinquetur lapis sup
Abbreviated transcription (Latin):
uitam ingredi: serua mandata. Dixit illi. Que: Ih̾e autem di¬
xit. Non occides. ñ adulterabis. non furtum facies. ñ falsũ
testimonium dices. honora patrem tuũ ⁊ matrẽ. et diliges ꝓ¬
ximum tuum sicut te ipsum. Dicit illi adolescens. Omnia
hec custodiui auiuentute mea: quid ad huc michi deest:¬

Expanded text:
vitam ingredi, serva mandata. Dixit illi quae? Jesus autem dixit: Non occides, non adulterabis, non furtum facies, non falsum testimonium dices: Honora patrem tuum et matrem; et, Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Dicit illi adolescens: Omnia haec custodivi a juventute mea: quid adhuc mihi deest
Abbreviated transcription (Latin):
d̾̃s iacob: Non est ds mortuoꝵ: s uiuoꝵ. Omnes enim uiuũt
ei. uos gͦ multum erratis. Et audientes turbe: mirabantur
in doctrina eius. Ec. Respondentes gͦ quidam scribarum:
dixerunt. Magister: benedixisti. m. mͦ. Pharisei aut¬
temptans eum et dicens. Magister: quod ẽ mandatum

Expanded text:
et Deus Jacob ? Non est Deus mortuorum, sed vivorum: omnes enim vivunt et Deus Jacob ? Non est Deus mortuorum, sed vivorum: omnes enim vivunt ei. Vos ergo multum erratis. Et audientes turbae, mirabantur de doctrina ejus. Respondentes autem quidam scribarum, dixerunt: Magister, bene dixisti. CAPUT CXXVIII. tentans eum et dicens: Magister, quod est mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
uersus se ñ stabit. Si au ⁊ sachanas in se ip̃m diuisus est:
quomodo stabit regnum ipsius : M. le Non potest stare s
finem habet quia dicitis in beelzebub eicere me demonia:
Si autem ego in beelzebub eicio demonia. filii ur̃i in quo
eiciunt: It̾o ipsi uidices ur̃i crunt. Porro sumn digito di
modo potest quisqͣm intrare in domum fortis ⁊ uasa eius diriꝑe
in quib confidebat nͥ prius alligauerit fortem: ⁊ tunc do¬

Expanded text:
n stabit. Si autem et Satanas in seipsum divisus est, quomodo stabit regnum ipsius? Non potest stare, sed finem habet: quia dicitis in Beelzebub me ejicere daemonia. Si autem ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Porro si in digito Dmodo potest quisquam intrare in domum fortis, et vasa ejus diripere in quibus confidebat, nisi prius illigaverit fortem, et tunc do
Abbreviated transcription (Latin):
sum hoc facere uobis: Dicunt ei. Utiq dñe. Tunc tetigit
oculos eoꝵ dicens. Scd̃m fidem ur̃am fiat uobis. Et aꝑti
sunt oculi illorũ: ⁊ cõminatus ẽ illis ihc dicens. Uidete
nequis sciat. Illi autem exeuntes: diffamauerunt eum
in uniu̾sam t̾ram illam. Mͣ. łc. Egressis autẽ illis ecce
obtulerunt ei hominẽ mutum demonium habentem. s

Expanded text:
obis dicunt ei utique Domine tunc tetigit oculos eorum dicens secundum fidem vestram fiat vobis et aperti sunt oculi illorum et comminatus est illis Iesus dicens videte ne quis sciat illi autem exeuntes diffamaverunt eum in tota terra illa egressis autem illis ecce obtulerunt ei h
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretatum puella tͥ dico surge. Et reu̾sus ẽ sp̃c euis: et sur¬
rexit continuo puella et ambulabat. Erat autem annoꝵ duo¬
decim: ⁊ obstupuerunt om̃s stupore maximo ⁊ p̃cepit illis
uehementer ut nemo id sciret. Et iussit illi dari manduca¬
re. Et exiuit fama hec inuniu̾sam t̾ram illamꝰ. Et transe¬

Expanded text:
interpretatum: Puella tibi dico, surge. Et reversus est spiritus ejus. Et surinterpretatum: Puella tibi dico, surge. Et reversus est spiritus ejus. Et surrexit continuo puella, et ambulabat. Erat autem annorum duodecim. Et obstupuerunt omnes stupore maximo. Et praecepit illis vehementer ut nemo id sciret. Et jussit illi dari manducare. Et exivit fama haec in universam terram illam. CA
Abbreviated transcription (Latin):
tremens ꝓcidit ante pedes eius: ⁊ obquã causam tetige¬
rit eum indicauit coram popłõ. Et quemadmodũ confestim
sanata est. At ipse dixit. filia fides tua te saluam fecit. Ua¬
de in pace. Mͥ Et esto sana a plaga tua. mͥ. łc. Adhuc eo
loquente quidam uenit s archisinagogũ dicens ei. Quia mor¬
tua est filia tua quid ultra uexas magistrũ: Ihc autem
audito hoc u̾bo ait archisinagogo. Noli timere. Crede tan¬
tum: ⁊ salua erit. ⁊ ñ amisit quẽquam sequi se nͥ petrũ
⁊ iacobum ⁊ ioħem fratrem iacobi. Et cum uenisset in do
mum archisinagogi uidit tibicines ⁊ turbam tumultu¬
autem ⁊ flente ᷤᷤ ⁊ eulantes multũ ⁊ ing̾ssus dicebat. Rece¬
dite non est mortua puella: s dormit. Et deridebant eum scientes
quia mortua esset. Ipse uero eiectis om̃ib assumpto patre et
matre puelle. & qͥ secum erant. ingredit᷑ ubi erat puella ia¬
tens. tenens manum euis ait illi. T̃habithacumi quod est

Expanded text:
us; et ob quam causam tetigerit eum, indicavit coram omni populo, et quemadmodum confestim sanata sit. At ipse dixit: Fides tua te salvam fecit. Vade in pace, et esto sana a plaga tua. Adhuc eo loquente, venit quidam ad archisynagogum, dicens ei: Quia mortua est filia tua, quid ultra vexas magistrum? Jesus autem, audito hoc verbo, ait archisynagogo: Noli timere. Crede tantum, et salva erit; et non admisit quemquam sequi se, nisi Petrum, et Jacobum, et Joannem fratrem Jacobi. Et cum vemum archisynagogi, vidit tibicines et turbam tumultuantem, et flentes et ejulantes multum. Et ingressus, dicebat: Recedite: non est onim mortua puella, sed dormit. Et deridebant eum, scientes quod mortua esset. Ipse vero ejectis omnibus, assumpto patre et matre puellae, et qui secum erant, ingreditur ubi erat puella jacens. Et tenens manum ejus, ait illi: Talitha, cumi: quod est
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum uenisset ihc in domum petri: ui¬
dit socrum eius iacentem & febricitantem. O
tetigit manum eius & dimisit eam febris. Et
surrexit. & ministrabat eis. Uespere autem
facto. obtulerunt ei multos demonia habentes.
& eitiebat sp̃c uerbo. & om̃s male habentes cura¬
uit. ut adimpleretur quod dictum est ꝑ y saiã

Expanded text:
et cum venisset Iesus in domum Petri vidit socrum eius iacentem et febricitantem et tetigit manum eius et dimisit eam febris et surrexit et ministrabat eis vespere autem facto obtulerunt ei multos daemonia habentes et eiciebat spiritus verbo et omnes male habentes curavit ut adimp
Abbreviated transcription (Latin):
uobis duces ceci qui dicitis. Quicunq iurauerit ꝑ tem¬
plum nichil ẽ. Qui autẽ uirauerit in auro templi debet.
Stulti ⁊ oeci: quid enim mauis ẽ aurum an templum quod
sancuficat aurum: Et quicunq uirauerit in altari nicħ
est. Quicunq autem uirauerit in dono quod ẽ suꝑ illud:
debet. Ceci quid enim maius ẽ. donum an altare quod
sanctificat donum: Qui gͦ uirat in altari: iurat in eo.
⁊ in om̃ib que suꝑ illud sunt. Et qui iurauerit in tem¬
plo: uirat in eo co in illo qui habitat in ipso. Et qui ui¬
rat incelo:urat in throno di. ⁊ in eo qui sedet suꝑ eũ.

Expanded text:
templum nihil est qui autem iuraverit in aurum templi debet stulti et caeci quid enim maius est aurum an templum quod sanctificat aurum et quicumque iuraverit in altari nihil est quicumque autem iuraverit in dono quod est super illud debet caeci quid enim maius est donum an altare quod sanctificat donum qui ergo iurat in altare iurat in eo et in omnibus quae super illud sunt et qui iuraverit in templo iurat in illo et in eo qui inhabitat in ipso et qui iurat in caelo iurat in thron
Abbreviated transcription (Latin):
ductis adterram nauib relictis om̃ib secuti sunt eũ.
Et factum ẽ cum eẽt inuna cuitatum. & ecce uir
plenus lepra. Et uidens iħm & procidens infaciem
rogauit eum dicenis. Dne si uis potes me mundare.
Et extendens manum. tetigit illum dicens. Uolo
mundare. Et confesti lepra discessit abeo. Et ipse
precepit illi. ut nemini diceret. S uade ostende te

Expanded text:
ad terram navibus relictis omnibus secuti sunt illum et factum est cum esset in una civitatum et ecce vir plenus lepra et videns Iesum et procidens in faciem rogavit eum dicens Domine si vis potes me mundare et extendens manum tetigit illum dicens volo mundare et confestim lepra discessit ab illo et ipse praecepit illi ut nemini dice
Abbreviated transcription (Latin):
& detinebant illum ne discederet abeis. quib ipse ait.
Quia & aluis ciuitatib opoitet me euuangelrrare reg¬
num dei. quia ideo missus sum. Et erat predicaris
in sinagogis galyleȩ.
aucdirent uerbum dei. & ipse stabait secus stagnum
genesareth. Et uidit duas naues stantes secus stagnii

Expanded text:
t illum ne discederet ab eis. Quibus ille ait: Quia et aliis civitatibus oportet me evangelizare regnum Dei: quia ideo missus sum. Et erat praedicans in synagogis Galilaeae.audirent verbum Dei, et ipse stabat secus stagnum Genesareth. Et vidit duas naves stantes secus
Abbreviated transcription (Latin):
autem genuit ⁊ orobabel: orobabel autẽ
genuit abiud. Abiud autem genuit ely¬
achym: elyachim autem genuit aroi.
Aroi autem genuit sadoc: sadoc autem
genuit achym. Achymautem genuit
elyud: eliud autem genuit elearar.
Elearar autem genuit mathan: mathan
autem genuit iacob. Ia cob autem: ge¬
nuit ioseph uirum mariȩ. De qua natꝰ

Expanded text:
orobabel autem genuit Abiud. Abiud autem genuit Eliacim. Eliacim autem genuit Azor. Azor autem genuit Sadoc. Sadoc autem genuit Achim. Achim autem genuit Eliud. Eliud autem genuit Eleazar. Eleazar autem genuit Mathan. Mathan autem genuit Jacob. Jacob autem genuit Jose
Abbreviated transcription (Latin):
& mel siluestrȩ. Tunc exibrit ad eum iherosoli¬
ma & omĩs iudȩa. & om̃is regio cirea iordanen.
& baptirabantur ab eo iniordane confitentes
peccata sua. Uidens autem multos phari seoꝵ
& saduceorum uenientes ad baptisiũ suum:
dicit tis. Progenies uiperarum: quis demon¬
strauit uobis fugere auentura uac Facite
gͦ fructum dignum penitentiȩ. Et ne ueli¬
tis dicere intra uos patrem habemus abrabã.

Expanded text:
exibat ad eum Jerosolyma, et omnis Judaea, et omnis regio circa Jordanem; et baptizabantur ab eo in Jordane, confitentes peccata sua. X, 5. Videns autem multos Pharisaeorum, et Sadducaeorum, venientes ad baptismum suum, dixit eis: Progenies viperarum, quis demonstravit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructum dignum poenitentiae. Et ne velitis dicer
Abbreviated transcription (Latin):
dere. quanta in huius uitȩ itinere temptam̃ta
antiqui hostis lateant aperire. & subditorum
mala que tolerari leniter non debent. cum
magna zeli asperitate corrigere. ne si minus
contra culpas accenditur. culparum omnium
reus ipse teneatur. Unde bene ad hiez echielẽ
dicitur. Sume tibi laterem & pones eum corã
te: et describes in eo ciuitatem hierłm. Statim

Expanded text:
dere, quanta in hujus vitae itinere tentamenta dere, quanta in hujus vitae itinere tentamenta antiqui hostis lateant aperire, et subditorum mala quae tolerari leniter non debent, cum magna zeli asperitate corrigere; ne si minus contra culpas accenditur, culparum omnium reus ipse teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo c
Abbreviated transcription (Latin):
subiacemus. Ex se ergo debet quisq colligere.
qualiter alienȩ hunc oporteat imbecillitati
misereri. ne contra infirmitatẽ proximi si ad in-¬
crepationis uocem feruentius rapitur. oblitus sui
esse uideatur. Unde bene paulus ammonet di¬
cens. Si preoccupatus fuerit homo in aliquo
delicto. uos qui spiritales estis instruite huius¬
modi in spiritu lenitatis. considerans de ipsum
ne et tu tempteris. Ac si aꝑte dicat. Cum displi¬
cet ex aliena infir mitate quod conspicis. pensa
quod es: ut increpationis zelo se sp̃s temperet.
dum sibi quoq quod increpat timet. Nonnulla
autem sunt uehementer increpanda. ut cum
culpa ab auctore non cognoscitur. quanti sit pon-¬
deris ab increpantis ore sentiatur. Et cum sibi
quis malum quod ꝑpetrauit leuigat. hoc con¬
tra se grauiter ex corripientis asperitate perti-¬
mescat. Debitum quippe rectoris est supernȩ
patriȩ gloriam per uocem predicationis osten¬

Expanded text:
subjacemus. Ex se ergo debet quisque colligere subjacemus. Ex se ergo debet quisque colligere qualiter alienae hunc oporteat imbecillitati misereri, ne contra infirmitatem proximi si ad increpationis vocem ferventius rapitur, oblitus sui esse videatur. Unde bene Paulus admonet, dicens: Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spiritales estis, instruite hujusmodi in spiritu mansuetudinis, considerans teipsum, ne et tu tenteris . Ac si aperte dicat: Cum displicet ex aliena infirmitate quod conspicis, pensa quod es; ut in increpationis zelo se spiritus temperet, dum sibi quoque quod increpat timet. Nonnulla autem sunt vehementer increpanda, 31 ut cum culpa ab auctore non cognoscitur, quanti sit ponderis, ab increpantis ore sentiatur. Et cum sibi quis malum quod perpetravit levigat, hoc contra se graviter ex corripientis asperitate pertimescat. Debitum quippe rectoris est supernae patriae gloriam per vocem praedicationis osten
Abbreviated transcription (Latin):
auaritia que est idoloꝵ seruitus. Recte ergo
post animalia idola describuntur. quia et si ho-¬
nesta actione nonnulli quasi a terra se erigunt.
ambitione tamen inhonesta semet ipsos a terra
deponunt. Bene autem dicitur depicta erant.
quia dum exterioꝵ rerum intrinsecus species
attrahitur. quasi in corde depingitur. quicqͥd
fictis imaginib deliberando cogitatur. Notan¬
dum itaq est. quia prius foramen in pariete.
ac deinde ostium cernitur. et tunc demũ occul¬
ta abominatio demonstratur: quia nimirũ
uniuscuiusq peccati prius signa forinsecus. de-¬
inde ianua aꝑtȩ iniquitatis ostenditur. & tunc
demum omne malum qđ intus latet aperitur.
Nonnulla autẽ sunt: leniter arguenda. Nam
cum malitia sed sola ignorantia uel infirmita¬
te delinquitur. profecto necesse est ut magno
moderamine ipsa delicti correptio temperet᷑.
Cuncti quippe quousq in hac mortali carne
subsistimus. corruptionis nostrȩ infirmitatib

Expanded text:
avaritia, quae est idolorum servitus . Recte ergo avaritia, quae est idolorum servitus . Recte ergo post animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta actione nonnulli jam quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur, Depicta erant; quia dum exteriorum rerum intrinsecus species attrahuntur, quasi in corde depingitur quidquid fictis imaginibus deliberando, cogitatur. Notandum itaque est quia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur; quia nimirum uniuscujusque peccati prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostenditur, et tunc demum omne malum quod intus latet aperitur Nonnulla autem sunt leniter arguenda: nam cum non malitia, sed sola ignorantia vel infirmitate delinquitur, profecto necesse est ut magno moderamine ipsa delicti correptio temperetur. Cuncti quippe quousque in hac mortali carne subsistimus, corruptionis nostrae infirmitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
similitudo reptilium. & animaliũ ab ominatio.
In reptilib cogitationes omnino terrenȩ signant᷑.
in animalib uero iam quidẽ aliquantulũ a terra
suspense: sed adhuc terrenȩ mercedis premia re-¬
quirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrȩ in¬
herent. animalia autẽ magna parte corporis
a terra suspensa sunt: appetitu tamen gulȩ ad
terram semꝑ inclinantur. Reptilia itaq sunt
intra pariete. quando cogitationes uoluuntur
inmente. quȩ a terrenis desideruis numquã leuant᷑.¬
Animalia quoq sunt intra parietem. quando et si
qua iam iusta si qua honesta cogitantur. appe¬
tendis tamen lucris temporalib honorib q deser-¬
uiunt. Et ꝑsemet ipsa quidẽ iam quasi a terra
suspensa sunt: sed adhuc ꝑ ambitum quasi ꝑgulȩ
desiderium sese ad imma submittunt. Unde bene
subditur. Et uniuersa idola domus isrł: depic¬
ta erant in pariete. Scriptum quippe est: et

Expanded text:
similitudo reptilium, et animalium abominatio . similitudo reptilium, et animalium abominatio . In reptilibus cogitationes omnino terrenae signantur, in animalibus vero jam quidem aliquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae inhaerent, animalia autem magna parte corporis a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. Reptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente, quae a terrenis desideriis nunquam leAnimalia quoque sunt intra parietem, quando et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt, et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum, quasi per gulae desiderium sese ad imsubditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Scriptum quippe est: Et
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixit ad me. Ingredere et uide abominationes
pessimas. quas isti faciunt hic. Et ingressus uidi.
et ecce omnis similitudo reptiliũ. & animaliũ ab-¬
hominatio. & uniuersa idola domus isrł. depicta
erant in pariete. Per ihezechielem quippe prepo
sitoꝵ ꝑsona signatur. ꝑ parietem duritia subditoꝵ.
Et quid est parietem fodere. nisi acutis inquisitio¬
nib duritiam cordis aperire: Quem cum per¬
fodisset. apparuit ostium: quia cum cordis duri-¬
tia uel studiosis ꝑcunctationib uel maturis cor¬
reptionib scinditur. quasi quedã ianua ostendit᷑.
ex qua omnia in eo qui corripitur cogitationũ
interiora uideantur. Unde et bene illic sequitur.
isti faciunt hic. Quasi ingreditur ut abomina¬
tiones aspiciat. qui discussis quibusdã signis
exterius apparentib ita corda subditoꝵ pene-¬
trat. ut cuncta ei quȩ illicite cogitant᷑ innotescat.
Unde et subditur. Et ingressus uidi. et ecce omĩs

Expanded text:
Et dixit ad me: Ingredere, et vide abominationes Et dixit ad me: Ingredere, et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic. Et ingressus vidi, et ecce omnis similitudo reptilium et animalium, abominatio, et universa idola domus Israel depicta erant isitorum persona signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi asperis correptionibus duritiam cordis aperire? Quem cum perfodisset, apparuit ostium. Quia cum cordis duritia, vel studiosis percunctationibus, vel maturis correptionibus scinditur, quasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur, cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitur: es pessimas quas isti faciunt hic. » Quasi ingreditur, ut abominationes aspiciat, qui discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicita cogitantur, innotescant. Unde et subdidit: Et ingressus vidi; et ecce omnis
Abbreviated transcription (Latin):
nitas congruit. ut aperte corrigantur. Nã secta
inmature uulnera deterius inferuescunt. & nisi
cum tempore medicam̃ta conueniant. constat
proculdubio quod medendi officium amittant.
Sed cum tempus subditis ad correptionem querit᷑.
sub ipso culparum pondere patientia presulis exer-¬
cetur. Unde bene per psalmistam dicitur. Supra
dorsum meũ fabricauerunt peccatores. In dorso
quippe opera sustinemus. Supra dorsũ igitur
suum fabricasse peccatores queritur. Acsi aperte
dicat. Quos corrigere nequeo: quasi suꝑ imposi¬
tum onus porto. Nonnulla autẽ sunt subtilit̾¬
occulte perscrutanda. ut quibdã signis erumpen¬
tib rector in subditoꝵ mente omne quod clausũ
latet inueniat. et interueniente correctionis ar-¬
ticulo ex minimis maiora cognoscat. Unde
recte ad hierechielem dicitur. Fili hominis. fode
parietem. Ubi mox isdem propłia subiungit.
Et cum ꝑfodissem parietẽ. apparuit ostiũ unum.

Expanded text:
nitas congruit, ut aperte corrigantur. Nam secta nitas congruit, ut aperte corrigantur. Nam secta immature vulnera deterius infervescunt, et nisi cum tempore medicamenta conveniant, constat procul dubio quod medendi officium amittant. Sed cum tempus subditis ad correptionem quaeritur, sub ipso culparum pendere patientia praesulis exercetur. Unde bene per Psalmistam dicitur: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . In dorso quippe onera sustinemus. Supra dorsum igitur suum fabricasse peccatores queritur, ac si aperte dicat: Quos corrigere nequeo, quasi superimpositum onus porto. Nonnulla autem occulta subtiliter sunt perscrutanda, ut quibusdam signis erumpentibus, rector in subditorum mente omne quod clausum latet, inveniat, et interveniente correptionis articulo, ex minimis majora cognoscat. Unde recte ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem . Ubi mox idem propheta subjungit: Et cum fodissem parietem, apparuit ostium
Abbreviated transcription (Latin):
O cienorm quoq est. quod aliquando
subiectoꝵ uitia prudenter dissimulan¬
da sunt: sed quia dissimulentur in¬
dicanda. Aliquando et aꝑte cognita
mature toleranda. aliquando uero
fubtiliter & occulte perscrutanda. aliquando¬
autem leniter arguenda. aliquando uehem̃ter
increpanda. Nonnulla quippe ut diximus
prudenter dissimulanda sunt: sed quia dissimu-¬
lentur indicanda. ut cum delinquens &e dep̃hendi
se cognoscit et ꝑpeti. has quas inse colerare conside¬
rat. augere culpas erubescat. Se q se iudice puniat.
quem sibi apud se rectoris patientia clementer ex-¬
cusat. Qua scilicet dissimulatione bene iudeã dñs
corripit. cum ꝑ propħam dicit. Mentita es &e mei¬
non es recordata. neq cogitasti in corde tuo. quia
ego tacens & quasi non audiens. Et dissimulauit¬
ergo culpas et innotuit. qui et contra peccantem
tacuit. & hoc ipsum tamen quia tacuerit dixit.
Nonnulla autem uel aperte cognita mature tole¬
randa sunt: cum uidelicet rerum minime oportu¬

Expanded text:
m quoque est quod aliquando subjectorum vitia prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature toleranda, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer increpanda. Nonnulla quippe, ut diximus, prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; ut cum delinquens et deprehendi se cognoscit et perpeti, has quas in se tacite tolerari considerat, augere culpas erubescat, seque se judice puniat, quem sibi apud se rectoris patientia clementer excusat. Qua scilicet dissimulatione bene Judaeam Dominus corripit, cum per propnon es recordata, neque cogistati in corde tuo, quia ego tacens et quasi non videns. Et dissimulaergo culpas, et innotuit, quia et contra peccantem tacuit, et hoc ipsum tamen quia tacuerit dixit. Nonnulla autem vel aperte cognita, mature toleranda sunt, cum videlicet rerum minime opportu
Abbreviated transcription (Latin):
sus est sanguis doloris stimulo persequatur et
apprehendat eum. & percutiat animam eius.
Ad siluam quippe cum amico imus. quotiens ad in¬
tuenda subditoꝵ delicta conuertimur. Et
simpliciter ligna succidimus. cum delinquen¬
tium uitia pia intentione resecamꝰ. Sed securis
manu fugit. cum sese increpatio plusquam
necesse est in asperitatem ꝑtrahit. Ferrumq
de manubrio ꝓsilit. cum de correptione sermo
durior excedit. Eit amicũ ꝑcutit & occidit.
quia auditorem suum prolata contumelia
ab spũ dilectionis interficit. Correpti nanq
mens repente ad odium prorumpit. si hanc
inmoderata increpacio plusquam debuit
addicit. Sed is qui incaute ligna percutit
& proximum extinguit. ad tres necesse est ur-¬
bes fugiat. ut in una earum defensus uiuat.
Quia si ad penitentiȩ Lamenta conuersus in uni-¬
tate sacramenti sub spe fide et caritate abscon-¬
ditur. reus perpetrati homicidiĩ non denetur.

Expanded text:
sus est sanguis, doloris stimulo persequatur et sus est sanguis, doloris stimulo persequatur et apprehendat eum, et percutiat animam ejus . Ad silvam quippe cum amico imus, quoties ad intuenda subditorum delicta convertimur. Et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manu fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit. Ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit. Et amicum percutit et occidit, quia auditorem suum prolata contumelia a spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute ligna percutit et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat; quia si ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ed inter hȩc sciendum est. quia dum ad
increpationem se mens doctoris exasꝑat.
difficile ualde est. ut non aliquando
ad aliquid quod dicere non debet erumpat.
Et plerumq contingit ut dum culpa subdicoꝵ
cum magna inuectione corripitur: magistri
lingua usq ad excessus uerba ꝑtrahatur.
Cumq increpatio inmoderate accenditur. cor¬
da delinquentium in desꝑationẽ depͥmunt᷑.
Unde necesse est. ut exasperatus rector cum
subditoꝵ mentem plus se quam debuit ꝑcus¬
sisse considerat. apud se semꝑ ad penitentiam
recurrat: ut per lamenta ueniam in conspectu
ueritatis oꝑtineat. ex eo etiam quod ꝑ zeli eius
studium peccat. Quod figurate dñs ꝑ moysen
precepit dicens. Si quis abierit cum amico
suo simpliciter in siluam ad ligna cedenda.
& lignum securis effugerit manu. ferrum q
lapsum de manubrio amicũ eius ꝑcusserit
et occiderit. hic ad unam supra dictarum urbiũ
fugiet et uiuet. ne forte proximus eius cuius effu-¬

Expanded text:
Sed inter haec sciendum est quia dum ad Sed inter haec sciendum est quia dum ad increpationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem plus quam debuit percussisse considerat, apud se semper ad poenitentiam recurrat; ut per lamenta veniam in conspectu veritatis obtineat, ex eo etiam quod per zeli ejus studium peccat. Quod figurate Dominus per Moysen praecipit, dicens: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad ligna caedenda, et lignum securis fugerit manu, ferrumque lapsum de manubrio amicum ejus percusserit et occiderit, hic ad unam supradictarum urbium fugiet, et vivet; ne forte proximus ejus, cujus effu
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc licet subtiliter rector insinuet. nisi contra
delicta singuloꝵ emulationis spũ ferueat.
nullam sibi in perpetuum absolutionẽ parat.
Vnde illic adhuc recte subiungitur. Et tusume
tibi sartaginẽ ferream. & pones eam murum
ferreum inter te et ciuitatẽ. Per sartaginem
doctoris mentẽ. quam zelus dĩ frigit et ex
crutiat: Unde paulus huius sartaginis ure¬
batur frixura cum diceret. Quis infirmatur
et ego non infirmor: Quis scandalizatur et
ego non uror: Et quia quisquis zelo dĩ accẽdit᷑
ne dampnari ex negligentia debeat forti in perpe-¬
tuum custodia munitur. recte dicitur. Pones eã
murũ ferreum inter te et inter ciuitatẽ. Sarta¬
go enim ferrea. murus ferreus inter propłiam
& ciuitatẽ ponitur. quia cum nunc fortem
zelum rectores exhibent. eundem zelum
post modum inter se et auditores suos forcem
munitionẽ tenent. ne tunc ad uindictam
destituti sint. si nunc fuerint in correptione
dissoluti.

Expanded text:
haec licet subtiliter rector insinuet, nisi contra haec licet subtiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. Unde illic adhuc recte subjungtibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Per sartaginem doctoris mentem quam zelus Dcruciat? Unde Paulus hujus sartaginis urebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accenditur, ne damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti.
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur: quasi obsidio circa ciuitatẽ ihrłm
uoce predicatoris ordinatur. Sed quia non
solum debent innotescere qualiter uitia im-¬
pugnant. uerum etiam quomodo custodite
nos uirtutes roborant: recte subiungitur. Et
ȩdificabis munitiones. Munitiones quippe
sanctus predicator edificat. quando quȩ uir¬
tutes quib restant uituĩs demonstrat. Et quia
crescente uirtute plerumq bella temptationis
augentur. recte adhuc subditur. Et compor¬
tabis aggerem. et dabis contra eam castra. &
pones arietes in gyro. Aggerem nanq compor¬
tat. quando predicator quisq molẽ crescentis
temptationis enuntiat. Et contra hierłm castra
erigit: quando rectȩ intentioni audientium
hostis callidi incircunspectas & quasi incon¬
prehensibiles insidias predicit. Atq in gẏro ari-
etes ponit. cum temptationũ aculeos in hac
uita nos undiq circumdantes. et uirtutum
murũ perforantes innotescit. Sed cuncta

Expanded text:
ostendiostendivoce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum debent innotescere qualiter vitia impugnent, verum etiam quomodo custoditae nos virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus resistant vitiis demonstrat. Et quia, crescente virtute, plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis enuntiat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumspectas et quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque arietes in gyro ponit, cum tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
Et tu sume tibi sartaginem ferream. et pones eam
murum ferreum. interte et inter ciuitatẽ. Cuius
enim hierechiel propła nisi magistroꝵ speciẽ tenet:
Cui dicitur. Sume tibi laterem. et pones eũ coram
te: et describes in eo cuntatem hierł̃m. Sancti
quippe doctores sibi laterẽ sumunt. quando
terrenum auditoꝵ cor ut doceant apprehendunt.
Quem scilicet laterẽ corã se ponunt. quia tota
illud mentis intentione custodiunt. In quo et
ciuitatem hierłm iubentur describere. quia
predicando terrenis cordib curant sũmopere
que sit supernȩ pacis uisio demonstrare. Sed
quia in cassum gła patriȩ cęlestis agnoscitur.
nisi et quanta hic irruant hostis callidi temp¬
tamenta noscantur. apte subiungitur. Et
ordinabis aduersus eam obsidionẽ. & ȩdificabis¬
onem circa laterem in quo iherłm ciuitas
descripta est ordinant. quando terrenȩ menti
sed iam suꝑnam patriã requirenti quanta eã
in huius uitȩ dempore uitioꝵ impugnet ad¬

Expanded text:
et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem. Cujus enim Ezechiel propheta nisi magistrorum speciem tenet? Cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Sancti quippe doctores sibi laterem sumunt, quando terrenum auditorum cor, ut doceant, apprehendunt. Quem scilicet laterem coram se ponunt, quia tota illud mentis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem jubentur descrpraedicando terrenis cordibus, curant summopere quanta sit supernae pacis visio, demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et quanta huic irruant hostis callidi tentamenta noscantur, apte subjungitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem . Saonem circa laterem in quo Jerusalem descripta est ordinant, cum terrenae menti sed jam supernam patriam requirenti, quanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet ad
Abbreviated transcription (Latin):
quosclam uero etiam tardiores ammoneret.
illis de cõpletione testamenti ueteris loquens.
eorum sapientiã argumento superauit dicens.
Quod enĩ antiquatur et senescit. prope interitũ
est. Cum uero quosdam solis exemplis tralien¬
dos cerneret. in eadem epła adiunxit. Scĩ
ludibria et uerbera experti. insuper et uin-¬
cula et carceres. Lapidati sunt. secti sunt.

Expanded text:
quosdam vero etiam tardiores admoneret, quosdam vero etiam tardiores admoneret, illis de completione Testamenti Veteris loquens, eorum sapientiam argumento superavit, dicens: Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est . Cum vero solis exemplis quosdam trahendos cerneret, in eadem Epistola adjunxit: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres, lapidati su
Abbreviated transcription (Latin):
LITER ammonendi sunt sapientes huiꝰ
mundi.atq aliter he betes. Sapientes
quippe ãmonendi sunt. ut sciant amit
tere quȩ sciunt. Hebetes quoq ãmo¬¬
nendi sunt ut appetant scire quȩ nes-
superna cognoscitur. quia dum minime su¬
perbiunt. quasi ad suscipiendum ȩdificiũ
corda parauerunt. Cum illis laborandũ
est: ut sapientius stulti fiant: stultam sapi¬
entiam deserant. & sapientem dĩ stultitiã
discant. Istis uero predicandum est: ut ab eo
que putatur stultitia. ad ueram sapientiã
uicinius transeant. Iulis nanq dr̃. Si quis
entes scđm carnem. Et rursum: quę stulta
sunt mundi elegit ds̃. ut confundat sapien-¬
tes. Illos plerunq ratiocinationis argum̃ta.
istos non nunquã melius exempla conuer-¬
tunt. Illis nimirũ ꝓdest ut in suis alligatio¬
nib uicti iaceant. istis uero aliquando suffi¬
cit ut laucdabilia alioꝵ facta cognoscant.
Vnde magister egregius sapientib et insipien-¬
tibus debitor. cum hebreoꝵ quosdã sapientes

Expanded text:
t sapientes hujus saeculi, atque aliter hebetes. Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nescisapientia cognoscitur, quia dum minime superbiunt, quasi ad suscipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur stultitia, ad veram sapientiam vicinius transeant. Illis namque dicitur: Si entes secundum carnem . Et rursum: Quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Illos plerumque ratiocinationis argumenta, istos nonnunquam melius exempla convertunt. Illis nimirum prodest, ut in suis allegationibus victi jaceant; istis vero aliquando sufficit ut laudabilia aliorum facta cognoscant. Unde et magister egregius, sapientibus et insipientibus debitor , cum Hebraeorum quosdam sapientes,
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursum. Mementote prepositoꝵ ur̃oꝵ. qui
uobis locuti sunt uerbũ dĩ. Quorum intuen-¬
tes exitum. conuersationis imitamini fidẽ.
quatinus et illos uictrix ratio frangeret. et
istos ad maiora conscendere imitatio blanda
suaderet.
sunt impudentes. atq aliter uere

Expanded text:
 qui vobis locuti sunt verbum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem ; quatenus et illos victrix ratio frangeret, et istos ad majora conscendere imitatio blanda suaderet. sunt impudentes, atque aliter vere
Abbreviated transcription (Latin):
LITER igitur ãmonendi sunt uiri. atq
aliter feminȩ. Quia illis grauia. istis
Liter iuuenes. atq aliter senes. Quia illos
plerunq seueritas ãmonitionis ad ꝓfec¬
tum dirigit: istos uero ad meliora

Expanded text:
liter igitur admonendi sunt viri, atque aliter feminae, quia illis graviora, istit juvenes, atque aliter senes, quia illos plerumque severitas admonitionis ad profectum dirigit; istos vero ad meliora
Abbreviated transcription (Latin):
propłia arguere regẽ uenerat. & quasi de
causa pauperis contra diuitẽ iudiciũ quere¬
bat: ut prius rex sententiam diceret. et rea-¬
tum suum post modũ audiret. quatinus
nequaquam iusticiȩ contradiceret. quam in se
ipse protulisset. Uir itaq sc̃s̃ & peccatorẽ consi¬
derans. et regem miro ordine audacẽ reũ prius
ꝑ confessionem ligare studuit. et post modum
per inuectionem secare. Celauit paululũ qđ
quesiuit. sed percussit repente quem tenuit.
Pigrius enim fortasse incideret. si ab ipso sermoniꝰ
exordio aperte culpam ferire uoluisset. Sed
premissa similitudine. eam quam occultabat
exacuit in crepationẽ. Ad egrum medicus ue-¬
nerat. secandum uulnus uidebat: sed de pati¬
entia egri dubitabat. Abscondit igitur ferrũ
medicinale sub ueste. quod eductum subito
fixit in uulnere: ut secantem gladium sentiret
eger ante quam cerneret. ne si ante cerneret.
sentire recusaret.

Expanded text:
propheta arguere regem venerat, et quasi de propheta arguere regem venerat, et quasi de causa pauperis contra divitem judicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, et reatum suum postmodum audiret, quatenus nequaquam justitiae contradiceret, quam ipse in se protulisset. Vir itaque sanctus et peccatorem considerans et regem, miro ordine audacem reum prius per confessionem ligare studuit, et postmodum per invectionem secare. Celavit paululum quem quaesivit, sed percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus venerat, secandum vulnus videbat, sed de patientia aegri dubitabat. Abscondit igitur ferrum medicinale sub veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut secantem gladium sentiret aeger antequam cerneret, ne si ante cerneret, sentire recusaret.