comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
G.¶Oñe fidei emptor nõ
dubie papiendo fructus et ex
aliena re suos mt̾im facit. nõ
tm̃ eos qui cliligentia ⁊opera
cius puener. set᷑ omnes quia
q̃ ad fructus actinet loco dñi
pene̾ est demiq et̃ prius quã
pcipiat statim ubi asolo sep¬
ati sunt bone fidei emptoris
fu̾it. nec int̾est ea res quam
bona fide emut longo tp̃r ca¬
pi possit. nec ne. uluti si pup̃¬
bone fidei emptori. ¶Incon¬
tͣrium quentur. si eo tp̃r quo
michi res tracditur. putem u

Expanded text:
.Bonae fidei emptor non dubie percipiendo fructus etiam ex aliena re suos interim facit non tantum eos, qui diligentia et opera eius peruenerunt, sed omnes, quia quod ad fructus attinet, loco domini paene est. denique etiam priusquam percipiat, statim ubi a solo separati sunt, bonae fidei emptoris fiunt. nec interest, ea res, quam bona fide emi, longo tempore capi possit nec ne, ueluti si pupbonae fidei emptori.In contrarium quaeritur, si eo tempore, quo mihi res traditur, putem u
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sũgitur desunit. si fu̾it ore
bestie libatum ocruꝑantis ent
quẽadm piscis. ul ap ul aius
cũpot̾atem nr̃am euasit. si ab
alio capiatur ip̃ius fit. s puta
pocius nr̃m mane tam clui ꝙͣ¬
cli iecuꝑar possit. licet in au¬
ibꝰ ⁊piscib ⁊ feris u̾m sit qd scri¬
bit. ¶ Id ait.⁊ si naufragio qd
amissum sit. nõ statim nr̃m ẽẽ
desm̃e demq quadruplo te¬
neri eum qui rapintl sane

Expanded text:
 igitur desinit, si fuerit ore bestiae liberatum, occupantis erit, quemadmodum piscis uel aper uel auis, qui potestatem nostram euasit, si ab alio capiatur, ipsius fit. sed putat po tius nostrum manere tamdiu, quamdiu reciperari possit: licet in auibus et piscibus et feris uerum sit quod scribit. idem ait, etsi naufragio quid amissum sit, non statim nostrum esse desinere: denique quadruplo teneri eum qu
Abbreviated transcription (Latin):
rone fidei possor quaius capit
ixc eĩ ad ius .i. ad usucapionẽ
ilso ad factum ꝑtinere. ut si¬
quis bona aut mala fide põs¬
sidat. nec ꝯtͣrium ẽ qd longũ
tempꝰ currit. nani eꝯtͣrio is
qui nõ pot̾ capere ꝓpter rei ni¬
cium fuctus sũq facit ¶ Et
omum fetus in fructu sunt
uideo ad bone fidei emptorẽ
ptinẽt ⁊̃ si pregnantes ueni¬
ennt que sorepte suc i sane

Expanded text:
bonae fidei possessor, quamuis capiat: hoc enim ad ius, id est capionem, illud ad factum pertinere, ut quis bona aut mala fide possideat: nec contrarium est, quod longum tempus currit, nam e contrario is, qui non potest capere propter rei uitium, fructus suos facit.Et ouium fetus in fructu sunt et ideo ad bonae fidei emptorem pertinent, etiamsi praegnates uenierint uel subreptae sint. et sane
Abbreviated transcription (Latin):
cosi quil inscio uł ĩ inuito me
opꝰ in funto meo fec̾it int̾dicto
lccus erit ¶ Is tui fund pastiu¬
and locau̾as lapides sustulent.
l ĩuicim ꝓiecit prediũ. ait labo
te ui. aut clam nõ ten̾i nisi illt¬
iussu tuo fc̃m̃ sit ego puco sdu¬
ctorẽ tenen locatorẽ aut̾ nõ a¬
lias nisi aut paciam prestare
possit. aut si aliꝙͣ actõm hat ꝑr¬

Expanded text:
si quilibet inscio uel etiam inuito me opus in fundo meo fecerit, interdicto locus erit. Is, cui fundum pastinandum locaueras, lapides sustulit et in uicini proiecit praedium. ait Labeo te ui aut clam non teneri, nisi iussu tuo id factum sit: ego puto conductorem teneri, locatorem autem non alias, nisi aut patientiam praestare possit aut aliquam actionem ha
Abbreviated transcription (Latin):
peris ꝯcepti annũ quis nũet. nccͣe¬
est cũ hus qui opꝰ tardissĩe facẽt
cepius agi. set si is sit lccus ĩ quo
lctus opus fcm̃ est qui facile nõ
ui aut clam fcm̃ ẽ in abdito alio
loco set iͦ si su terra fi̾et opus. uel¬
sb̾ aqua. ul tloaca aliquid fcm̃ ⁊¬
sit et̃ post annũ causa cognita cõ¬

Expanded text:
peris coepti annum quis numeret, neceest cum his, qui opus tardissime facerent, saepius agi. Sed si is sit locus, in quo actum est, qui facile non ui aut clam factum est uel in abdito alio loco, sed et si sub terra fieret opus uelub aqua, uel cloaca aliquid facetiam post annum causa cognita com
Abbreviated transcription (Latin):
cieĩ casu alt̾i ꝯuencio alt̾m librat.
pret̾ea seplen quoq uiolati agi
pot̾ ¶Hoc int̾dim in hrdem cetosq
successores datur in id qd ad eos
pueĩt. ⁊ post annũ nõ ꝯpetitsmnnꝰ
aut̾cede incipit ex quo id opus fa¬
ctũ ꝑfectũ ue ẽ. aut ficri desut. lic
ꝑfcm̃ nõ fit alioqn si a pͥncipio o

Expanded text:
im casu alterius conuentio alterum liberat. praeterea sepulchri quoque uiolati agi potest. Hoc interdictum ‹in› heredem ceterosque successores datur in id quod ad eos peruenit. Et post annum non competit. annus autem cedere incipit, ex quo id opus ferfectum est aut fieri desiit, licet tum non sit: alioquin si a
Abbreviated transcription (Latin):
Q sut ¶ Dmpetit hoc int̾dic¬
tũ et̃ hus ꝗͥ nõ possident. si modo
eoꝵ int̾est Si quis u aut clami
arbores nõ fructiferas cecidrit.
ueluti cipressos dnd dũ taxat
petit int̾lictũ s ⁊ si amenit᷑as q̃¬
ptatẽ ⁊ gestatõm ⁊ eẽ huic inter¬
dictolccũ in sũma qui ii. aut
ensam tollendi opis. qui fecit

Expanded text:
 Competit hoc interdictum etiam his, qui non possident, si modo eorum interest. Si quis ui aut clam arbores non frugiferas ceciderit, ueluti cupressos, domino dumtaxat competit interdictum. sed si amoenitas quptatem et gestationem et esse huic interdicto locum. In summa qui ui aut ensam tollendi operis: qui fecit
Abbreviated transcription (Latin):
in suo fundo quis capiat. an
malieno plane qui inalieñ
fundum ingreclitur uenan
di. Ancupancti ue gr̃a. potest a
domino. su is preurõrit uut pr¬
ohib̾ri ne ingrecdetur quicquio
aut̾ eorũ ceperimus eousq no¬
arum ẽe intlłigitur. donec no¬
ara custoclia cohẽtur cũu̾o eua¬
sit custodiam nr̃am. ⁊ in natur¬
alem libertatem se recepit. no¬
strũ cẽ desiu̾it ⁊ rursus occup̃a¬

Expanded text:
in suo fundo quisque capiat, an alieno. Plane qui in alienum fundum ingreditur, venandi aut aucupandi gratia, potest a domino, si is prouiderit, iure prohiberi ne ingrederetur. Quidquid autem eorum ceperimus, eo usque nostrum esse intellegitur, donec nostra custodia coercetur: cum uero euaserit custodiam nostram et in naturalem libertatem se receperit, nostrum esse desinit et rursus occupa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯceptõtal est ꝯ suͣl ⁊ dies apd illu̾
pretorẽ ul ꝓosulem lucius t̾iciꝰ
professus est semema lege uit¬
dnabde adult̾us ream deferre qdꝰ dic¬
at eam cũ gaio seio incuntate
illa. domo illius mense illo ꝯsu¬

Expanded text:
ceptio talis est: Consul et dies. Apud illum praetorem vel proconsulem Lucius Titius professus est, se Maeviam lege Julia de adulteriis ream deferre, quod dicat eam cum Caio Seio in civitate illa, domo illius, mense illo, consu
Abbreviated transcription (Latin):
nem librũ ꝑtinẽt. sũ pubes sit. sũ
inputes. sũ mastulus sit sũ feĩa.
sũunus sũ pͥlres sũsui uiris sit sũ
ali̾eni. hoc eĩ tm̃ expectamus an li
tcõnõ teneatur. nõ es tolo maio
fecit ¶Plane si offertur precuini
int̾dictũ locũ ẜt ¶ Set isi cũ remi¬
sit p̾cio no accepto. dicend est int̾¬
dicto lccũ fore. si post ea qmͣ semi
remisit uelit restitn̾e. ¶ Si eũ quis
malus int̾̃cedat. ¶ Dro inde ⁊ si li¬
tertũ suũ ul alũpiuul nore dedi¬
tũ adhuc in ͤpͥnbrem. ¶ tẽmerit
dicend ¶Et gen̾aliter qui iusta
cam ht hoĩs libri apud se retinen¬
di no iidet tolo malo face̾ ¶ Si ꝗs
uolentẽ retineat nõ iudetur dolo
malo ret̾ie. s quid si uolentez
quid retineat. no tñ sũ callidita¬
te cutũuentũ in setuctũ ul sõlli¬
citatũ. neq bonaut probabui rõ¬
ne hoc facit recte dicetur tolo uia¬
¶s qui nescit apd se ẽe hoĩem li¬
beruĩ colomalo caret./ Set ubi cer¬
cioratus retineat dolo malo nõ

Expanded text:
t, siue pubes sit siue impubes, siue masculus siue femina, siue ‹unus siue› plures, siue sui iuris sit siue alieni: hoc enim tantum spectamus, an librdicto non teneatur: non enim dolo malo facit. plane si offertur pretium, interdictum locum habet. sed et si eum remisit pretio non accepto, dicendum est interdicto locum fore, si, posteaquam semel remisit, velit retinere. Si eum quis malus intercedat. proinde et si libertum suum vel alumnum vel noxae deditum adhuc impuberem, idem erit dcausam habet hominis liberi apud se retinendi, non uidetur dolo malo facere.Si quis uolentem retineat, non uidetur dolo malo retinere. sed quid si uolentem quidem retineat, non tamen sine calliditate circumuentum uel seductum uel sollicitatum, neque bona uel probabili ratione hoc facit? recte dicetur dolo mas, qui nescit apud se esse hominem liberum, dolo malo caret: sed ubi certioratus retinet, dolo malo non
Abbreviated transcription (Latin):
ratur de sratu nõ oportet preui¬
diciũ fieti aliene cogͣnitõni¬
¶ S litͣ pretor exibeas exibre ẽ in
publitũ ꝑducere. ⁊ iũdendi tan¬
gendiq hoĩs facultatẽ prebre
spprie aut̾ exhibre extra secretũ¬

Expanded text:
t praeiudicium fieri alienae cognitioni.Ait praetor 'exhibeas'. exhibere est in publicum producere et uidendi tangendique hominis facultatem praebere: proprie autem exhibere est extra secretu
Abbreviated transcription (Latin):
Lꝑ̃¶ Nod ilex fama prosperit.
neq hoc inc̾clictũ affert legis fa¬
me executõm. slam ⁊ hoc int̾dicto
agipotit. ⁊ nichomiꝰ accusatiole¬
gis fauie institur ⁊ u̾sa uice qui
egit fauia pot̾it nichominꝰ et̃ hoc
int̾dictũ hre prͣestim cũ alius ĩ¬
tenlictũ. aiiis fauie actõmibre¬

Expanded text:
 et lex Fabia prospexit. neque hoc interdictum aufert legis Fabiae exsecutionem: nam et hoc interdicto agi poterit et nihilo minus accussatio legis Fabiae institui: et uersa uice qui egit Fabia, poterit nihilo minus etiam hoc interdictum habere, praesertim cum alius interdictum, alius Fabiae acti
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ex custolia peoducit᷑ cognosce̾
debeat.is qei ꝓuĩcie preest ĩ qua
ꝓuĩcia agitinfulõ a quibdam o¬
bsuari solet. ut cũ cognouit et
constituit remittat illũ cũ elõ¬
gio ad eũ ꝗ ei ꝓuĩcie preest. Uñ
is homo est qd ex causa faciẽd.
toliam ip̃i in ꝑiculũ deducãt᷑.
Nam dius adrianꝰ statilio so¬
repsit. quociens quis custtliam
militũ euasit erquiri oportere
utrũ nimia neglia militũ ena¬
serit. an casuiutrũ unus exͥ ꝑli¬
endos suplicio milites quibuᷤ
custodie euaẜint si culpa eorũ
nimia deprehendat᷑ alicquin
ꝓmodo culpe in eos statuendũ¬
saliio quoq legato equitam¬
e io princeps repsit. In eũ ꝗ cus¬
tcliam dimisit. aut sciensita¬
huit. ut possit cũstidiã euate
desidĩam custedis id euen̾it ca¬
stigand eũ. ⁊ in det̾iorẽ miliciã
in eũ statuend Sipaganꝰ euas

Expanded text:
ustodia producitur, cognoscere debeat is, qui ei prouinciae praeest, in qua prouincia agitur.Illud a quibusdam obseruari solet, ut, cum cognouit et constituit, remittat illum cum elogio ad eum, qui prouinciae praeest, unde is homo est: quod ex causa faciendumtodias, ipsi in periculum deducuntur. nam diuus Hadrianus Statilio Sripsit, quotiens custodia militibus euaserit, exquiri oportere, utrum nimia neglegentia militum euaserit an casu, et utrum unus ex pluriendos supplicio milites, quibus custodiae euaserint, si culpa eorum nimia deprehendatur: alioquin pro modo culpae in eos statuendum.Saluio quoque legato Aquitaniae idem princeps re scripsit in eum, qui custodiam dimisit aut ita sciens habuit, ut possit custodia euadere, desidiam custodis id euenerit, castigandum eum et in deteriorem militiam in eum st
Abbreviated transcription (Latin):
relicto hĩtum possidebas ego
sciens in ẽa eẽ cã a te emerĩ
me usucapturũ cõstat nec
obstare qs mbonis tius nõ
fu̾it nã ⁊ si tibi rem iͥb urore
tonatam sciens emero qui¬
a quasi uolente ⁊ cõcedẽte
dna id face̾s. id iuris est.¬
d̾ quod quisquis pro delic¬
to huerit ꝯtinuo meu fit.
Sicuti cũ aliquis es spa ẜit.

Expanded text:
relicto habitum possidebas, ego sciens in ea causa esse abs te emerim, me usucapturum constat nec obstare, quod in bonis tuis non fuerit: nam et si tibi rem ab uxore donatam sciens emero, quia quasi uolente et concedente domino id faceres, idem iuris est.Id, quod quis pro derelicto habuerit, continuo meum fit: si
Abbreviated transcription (Latin):
licanoꝵ leto sũt p̃terea ⁊ siquis
qd tm̃ si ẜuris decesẜit. indend̾ an
publicanꝰ teneat᷑ qiͣ fc̃i sui noĩe.
set puto qr facultatẽ nõ ħt exhi¬
bendi nec dolus eius int̃̾tessit
debe eũ librari ¶Hanc actõm ꝑ¬
petuam dabimus. ⁊ hrdi cet̾isq
suctessior ib¬

Expanded text:
quis  si seruus decesserit? uidendum, an publicanus teneatur quasi facti sui nomine: sed puto, quia facultatem non habet exhibendi nec dolus eius intercessit, debere eum liberari. Hanc actionem perpetuam dabimus et heredi ceterisque successorib
Abbreviated transcription (Latin):
uerius. ⁊ hic tres ẽẽ trium
sũmarũ scipłonos. ¶Etsi
placeat extingui obliga¬
tõm si in eum casũ ĩciorit
bus u̾m est. Ecce stiplari.
mamiter. actũ ad fundũ
coẽm sccrus nõ pot̾. et tñ si
is qui stipulatus fu̾it d
duos hrdes reliquent. no

Expanded text:
verius et hic tres esse trium summarum stipulationes. Etsi placeat extingui obligationem, si in eum casum inciderit, bus uiam iter actum ad fundum communem socius non potest, et tamen si is, qui stipulatus fuerat, duos heredes rel‹i›querit, non
Abbreviated transcription (Latin):
ite stichꝰ fł̾ut in obligõne ⁊ pen¬
dente ꝯditõne tetesserit. nec no¬
uatõ ꝯtinget. quia nõ sbest resͤ
eotp̃r quosditio impletur und
maitellꝰ et si post moram stichꝰ
in ꝯdiconalem obligõm deduc.¬
tus sit. pꝰurgari moram nec inse.
pure quis nouandi causa stipu¬
latur nec nũc quid statĩ nouat.
licet pura stipło aliquid egisse
uideatur set tũc nouabit. cum
extit̾it ꝯditõ ⁊ eĩ existens ꝯditõ¬

Expanded text:
obligatione et pendente condicione decesserit, nec nouatio continget, quia non subest res eo tempore, quo condicio impletur. unde Marcellus et si post moram Stichus in condicionalem obligationem deductus sit, purgari moram nec in seqbetur, pure quis nouandi causa stipuletur, nec nunc quidem statim nouat, licet pura stipulatio aliquid egisse uideatur, sed tunc nouabit, cum exstiterit condicio: etenim existens co
Abbreviated transcription (Latin):
ucapiet heres meus ¶ Siego
tibi ꝯmodau̾o tuticio. qui put¬
et tuũ eẽ. nchominꝰ ego id po¬
ssidebo ¶dem erit si colonus
meũ fundũ lctau̾it aut is. ap̃
quem deposũam. apd aliũ nr¬
sus deposu̾it. ⁊id ꝑ quãl plimũ

Expanded text:
am heres meus. Si ego tibi commodavero, tu Titio, qui putet tuum esse, nihilo minus ego id possidebo. et idem erit, si colonus meus fundum locaverit aut is, apud quem deposueram, apud alium rursus deposuerit. et id quamli
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. ł unicͥipes intlłudi
sunt.⁊ qui in eodem mũicipio
inclłre debenus nõ solũ de ꝙ¬
b cõtrou̾sia fuit. s ẽt que sũ
ꝯtrou̾sia sint possessa.¬

Expanded text:
. 'Municipes' intellegendi sunt et qui in eodem municipio intellegere debemus non solum quibus controuersia fuit, sed etiam quae sine controuersia sint possessa
Abbreviated transcription (Latin):
sor ita sit acceptus qnͣtom
mus ex p̾cio pignoris dist¬
racti ẜuar potuit istis enĩ
uerbis totu Ttineri cõ¬
uenit ¶ Int̾ fi deuissores
si desient eẽ soluendo fraus

Expanded text:
sor ita sit acceptus: "quanto minus ex pretio pignoris distracti servari potuerit": istis enim verbis etiam totum contineri convenit. Inter fideiussores si desierit esse solve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯꝑanit tenͥebr post legẽ prõna
⁊ senatus ꝯsulto ad eam legem
restias depugnãdas suo arbitrio
ẜuos trate. oblato tñ iuidici ẜuo
rit lege cornelia nõ tenet᷑. cũ alte¬
rũ ĩnccẽtia ꝯsilu tuet᷑ altum fati

Expanded text:
avit tenebitur. Post legem Petroniam et senatus consulta ad eam legem estias depugnandas suo arbitrio servos tradere: oblato tamen iudici servo, lege Cornelia non tenentur, cum alterum innocentia consilii tuetur, alt
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. ¶ x senatus ꝯsulto eiusos
legis pena dãpnari iubetur qui¬
mala sacrificia fec̾it. hu̾it.
ectatur nõ exitus.
siti deportari solent qui ẜo gra¬
du sũt capite pũiunt᷑. faciliusl
in decimones si fieri pot̃. sic tñ ut
ꝯsulto prius ꝑncipe i iubente id

Expanded text:
m Ex senatus consulto eius legis poena damnari iubetur, quimala sacrificia fecerit habueriectatur, non exitus". siti deportari solent, qui secundo gradu sunt, capite puniuntur. facilius hoc in decuriones fieri potest, sic tamen, ut consulto priu
Abbreviated transcription (Latin):
ortũ fu̾ĩt. nõ id erit dicend. qr
nõ expost fc̃o. s ex presenti statu
dampnũ stm̃ sit. nec ne estinia¬
ri oport̾e. labo ait. ¶ Notauimũs
supͣ qd qm̃ius uba interaci late
pateant. tñ. id ea sola oꝑa ꝑtine̾
int̾dictũ plac̾e̾. quetũq fiant
res succidit. utiq tenebr. ⁊ qͥ a rũ¬
dinẽ ⁊ ꝗ salctũ. terre eĩ ⁊ quodã¬
moto solo ip̃i corm̃pendo manus
infert. Idem ⁊ ĩ uineis suctisis. ce¬
terũ ꝗ fructũ aufert. funrti d dñe¬
niri Itaq siquid oꝑis in solo fi¬
at. int̾acm iccũ ht. In solo fieri
accipimꝰ ⁊ si quid circa arbores
fiat. no si ꝗd cuta frnctũ arborũ
ISiquis a c̾uũ stertoris cuta a¬

Expanded text:
it dicendum, quia non ex post facto, sed ex praesenti statu, damnum factum sit nec ne, aestimari oportere Labeo ait. Notauimus supra, quod, quamuis uerba interdicti late pateant, tamen ad ea sola opera pertinere interdictum placere, quaecumque fiant res succidit, utique tenebitur, et qui harundinem et qui salictum: terrae enim et quodammodo solo ipsi corrumpendo manus infert. idem et in uineis succisis. ceterum qui fructum aufert, furti debet conueniri. itaque si quid operis in solo fiat, interdictum locum habet. in solo fieri accipimus et si quid circa arbores fiat, non si quid circa fructum arborum. Si quis aceruum stercoris circa a
Abbreviated transcription (Latin):
sẜ est um ꝗd solo ĩciũ adbitũ
sit ¶Plane si quio agri colen¬
cdi cã factũ sit int̾dcm qd ui aũ
clam locũ nõ ht. si melior cauo᷑
stã sit agri ꝙͣuis probitꝰ quis
ii. ulclam fec̾it. ¶ Dret̾ea si fos¬
sam fec̾it in uia publica ⁊ bos i¬
meus ⁊ ineam incidrit. agere
possũ hex int̾dcõ. qui ampubli¬

Expanded text:
o uitium adhibitum sit. Plane si quid agri colendi causa factum sit, interdictum quod ui aut clam locum non habet, si melior causa facta sit agri, quamuis prohibitus quis ui uel clam fecerit. Praeterea si fossam feceris in silua publica et bos meus in eam inciderit, agere possum hoc interdicto, quia in publi
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sũ me int̾dtohanc erceptõm
ꝓfuturã qd nõ alit̾. ꝓcede debet. nͥ
ex magna ⁊ satis nctia causa. alio
quħ omĩa officio idicis telebri
oportet. ¶ Est i alia erteptio d qͣ
celsus clubitat. an sit obicienda
ut puta si incendui aitendi cau¬
sa uicim hecles int̾cidi qdui. aũ
clam metũ agaturaut dãpni
iiura. Gallus eĩ dubitat an exti¬
pi oporteat qd incendu defenden¬
di causa fcm̃ sit ¶ Seruius aut̃
ait si id magratus fetiss danda
ãtõm. si ꝑueiss ab solui eũ opor¬
tere. Idemait eẽ si dampni ĩ uir¬
ia accũ fu̾it. qm̃ iniuriam nila¬

Expanded text:
aduersus me interdicto, hanc exceptionem profuturam. quod non aliter procedere debet, nisi ex magna et satis necessaria causa: alioquin haec omnia officio iudicis celebrari oportet. Est et alia exceptio, de qua Celsus dubitat, an sit obicienda: ut puta si incendii arcendi causa uicini aedes intercidi et quod ui aut clam mecum agatur aut damni iniuria. Gallus enim dubitat, an e‹xcip›i oporteret: 'quod incendii defendendi causa factum non sit'? Seruius autem ait, si id magistratus fecisset, dandam andam: si peruenisset, absolui eum oportere. idem ait esse, si damni iniuria actum foret, q
Abbreviated transcription (Latin):
non magis nĩr esse intellig¬
unturquam uolucres qu
emnra arbore nidum fec¬
erunt ideosi alius cas mel¬
usent. earum dominꝰ erit.¬
fauos quoq siquos hee fece

Expanded text:
non magis nostrae esse intelleguntur quam uolucres, quae in nostra arbore nidum fecerint. ideo si alius eas incluserit, earum dominus erit.Fauos quoque si quos hae fece
Abbreviated transcription (Latin):
an ꝯfũatur obligõ. ⁊ placet non
ꝯfundi qd̾ bonũ est ħ editer e ꝙ¬
ereturat quĩ magna ẽ hiꝰ rei dif¬
fẽncia. nam si alt̾ ex reis pacti cõ¬
uenti tprali exceptõne sb̾mou̾i
pot̾it. Int̾erit is qui ħrs exctt̾it
utrũ ne suo nomine an ħrdita¬
rio expiatur. ut ita expiaturpre¬
ses possit aͣiadu̾tere exceptõni
locus sit n̾ec ñe ¶Item si duorei
sũt promutendi. l alt̾ alt̾m ħrdẽ
scripsit nõ ꝯfnditur obligatõ
s si reus ħrdem fideussorẽ scrip¬
dũ est. ut ubi ei obligatõi que
seqilele locũ optinet principał
accedit ꝯfusa sit obligo̾ quociẽ
duo sunt prĩcipales alt̾i sĩt poci¬
us adiciatur ad actõm quam
ꝯfuisionẽ peres quid ergo si fider¬
sor reũ ħrdem scripẜit ꝯfundetu¬

Expanded text:
ur obligatio. placet non confundi. quo bonum est hoc dicereeretur. atquin magna est huius rei differentia: nam si alter ex reis pacti conventi temporali exceptione summoveri poterit, intererit, is qui heres exstitit utrumne suo nomine an hereditario experiatur, ut ita possis animadvertere, exceptioni locus sit nec ne. Item si duo rei sint promittendi et alter alterum heredem scripsit, confunditur obligatio. Sed et si reus heredem fidedum est, ut, ubi ei obligationi, quae sequellae locum optinet, principalis accedit, confusa sit obligatio: quotiens duae sint principales, altera alteri potius adicitur ad actionem, quam confusionem parere. Quid ergo, si fideiussor reum heredem scrip
Abbreviated transcription (Latin):
qui restitint ex trebelliano hrdita¬
tem fideiꝯnussatio hrs exͤtit̾it.uł
nuilier que ꝓticio int̾ceͤsẜat eid̃
auriliũ exceptõnis anint̾e̾rlen ĩ¬
mt̾dcm̃ ẽ sb̾ueĩre serui mulieris
que suo noie ꝑiclitetuꝵ ꝙ utlgo
iactat᷑. fiderussorẽ qui debitori
b̾rs extit̾it ex causa ficenissionis
libe̾rari tociens uetũ est quocic̃s
rei plenior ⁊ promittendi obligõ
ĩuenitiu. na si rens dũ tarat fu¬
ent obligatus fdeuissor lib̾rab̾¬

Expanded text:
ebelliano hereditatem, fideicommissario heres exstiterit, vel mulier, quae pro Titio intercesserat, eidem auxilium exceptionis amittere:  subvenire sexui mulieris, quae suo nomine periclitetur. Quod volgo iactatur fideiussorem, qui debitori heres extitit, ex causa fideiussionis liberari, totiens verum est, quotiens rei plenior promittendi obligatio invenitur. nam si reus dumtaxat fuit obligatus, fideiussor liberab
Abbreviated transcription (Latin):
ad eam spẽm soluendis petunus ser¬
uũ ip̃m s̾posuisse que solui nõ d̾ebu¬
erũt nõ mag̾ quã ut nũmos pecu sm¬
liares ex cansa fideuissions quaz
ẜuus nõ ex utilitate petulii su̾sce¬
Dem ¶Sichũ aut pamphilũ utr̃
pecitor elegit. tuc eĩ ꝑinde solus:
ille qui detessit debetur. ac si solus¬
tebitoris alter sit mortuus cum
debitoris eẽt elcio/ qmis int̾im
nõ alius peti possit. qrã qui solui
te longe fuit uilior. qm̃ id ppeti
debitoris moriatur. nullo modo
exstipulatu agi pot̾i̾t cũ illo ĩptp̃r
quomoriebatur nõ omisit stipu¬

Expanded text:
solvendis pecuniis servum praeposuisse, quae solvi non debuerunt, non magis quam ut nummos peculiares ex causa fideiussionis, quam servus non ex utilitate peculii suscem "Stichum aut Pamphilum, utrum petitor elegit: tunc enim perinde solus ille qui decessit debitoris alter sit mortuus, cum debitoris esset electio, quamuis interim non alius peti possit, quam qui solui te longe fuit uilior, quoniam id prdebitoris moriatur, nullo modo ex stipulatu agi poterit, cum illo in tempore, quo moriebatur, non commiserit stipu
Abbreviated transcription (Latin):
ita caniss ut sibi solutũ exuni¬
uerso credito signiacaret. cred¬
iti applło soluis fideicõmisi pe¬
ciũam demostͣre iu̾detur non
eam petũam que petitõm qd
nõ ħ̾ret. sołone autꝰ fr̃a repeti pe¬
actor absente duo petiũa solu¬
erit. nec dñiũ quid nũmoru
ĩ eã sp̃ẽm obligõnis que ħuit

Expanded text:
ita cavisset, ut sibi solutum ex uniita cavisset, ut sibi solutum ex universo credito significaret, crediti appellatio solam fideicommissi pecuniam demonstrare videtur, non eam, quae petitionem quidem non habet, solutione autem facta repeti peactor absente domino pecuniam solverit, ne dominium quidem nummorum in
Abbreviated transcription (Latin):
soluit alienos. nĩmms integris pͥ¬
gat petere qd̾ sibi debebatur. nec
offerat qd̾ accepit. exteptõne do¬
mos credam. aut soluam ꝯfestiz
pro pͦte mea nasc̾etur. ⁊ actio et
ub̾atio. siue insinguł nũmis coi¬
onez pro in diuiso quis ẽẽ intelli¬
gat. sui in peciña nõ corꝑa cogi̾tet
set qnͣtitate s ⁊ si fi deuissor alie¬
nos nũmos sucã̾m fideuissionis
dedit. ꝯsumptishus mandati a¬
gere pot̃ l iteosi eam pecũiam so¬
luat qua sb̾ripu̾at mandati ͤig¬
post quam furtiułl ex causa con¬
dconis uł ex prestit̾it. ¶ Fauius
ianuarius papiano salutem. cũ
ticius seio deb̾et extansa fideitõ¬
missi certam qnͣtitatẽ ⁊ tͥm̃dem
eidem ex alia causa que pot̾ peti
quid̾ nõ potãt ex solutõne aute
petͥitones nõ prestat. ticu ẜuus
acͥtor ab sente dno soluit eams
su̾mam que suffic̾et ad qnͣtitaẽ
unius debiti. cautũꝙ ẽ ei soͦsu¬
tum ex uniu̾so credito. quero id
qd̾ solutũ est in quã cãm acce¬

Expanded text:
soluit alienos, nummis integris pergat petere quod sibi debeatur, nec offerat quod accepit, exceptione domos credam aut soluam, confestim pro parte mea nascetur et actio et liberatio, siue in singulis nummis communionem pro indiuiso quis esse intellegat siue in pecunia non corpora cogitet, sed quantitatem. Sed et si fideiussor alienos nummos in causam fideiussionis dedit, consumptis his mandati agere potest: et ideo si eam pecuniam soluat, quam subripuerat, mandati agpostquam furti vel ex causa condictionis praestiterit. Fabius Ianuarius Papiniano salutem. cum Titius Gaio Seio deberet ex causa fideicomeidem ex alia causa, quae peti quidem non poterat, ex solutione autem petitionem non praestat, Titii seruus actor absente domino soluit eam summam, quae efficeret ad quantitatem unius debiti, cautumque est ei solutum ex uniuerso credito: quaero, id quod solutum est in quam causam acce
Abbreviated transcription (Latin):
ept is ꝗ ita nactus ẽ. ut eam
mus aditi hr̃ditate oĩa ꝗdẽ
tũ nisi naturalit̾ ꝯ prehensa:
ad no nõ ꝑtinet. ¶ Inhus qui
in hostii potestate ꝑuenerũt

Expanded text:
eptus is qui ita nactus est, ut eam mus, adita hereditate omnia quidem tamen nisi naturaliter comprehensa ad nos non pertinet. In his, qui in hostium potestatem pervenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
no denegatur ei interdictũ
uti possidetis quĩ cepit rem
uendicare. no cĩ uidet᷑ possoĩ
es in tibrim dinisi eent nau¬
fragio ⁊ post tꝑe ertĩti. an dĩ¬
uni in integro meũ fu̾it pid
tp̃c quo erant insi ego amũ
me retine puto. possom non
puto/ nec÷ si le fugitiuo. naiiz
fugitiuus idcuto a nob possi

Expanded text:
n denegatur ei interdictum uti possidetis, qui coepit rem uindicare: non enim uidetur possessioni es in Tiberim demersi essent naufragio et post tempus extracti, an dominium in integro fuit per id tempus, quo erant mersi. ego dominium me retinere puto, possessionem non puto, nec est simile fugitiuo: namque fugitiuus idcirco a nobis possi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt ususfructus uenit quia
appllone dñi fructuarius : Noͣ¬
quoꝙ ꝯtinet᷑. ¶ Siquĩs fruc¬
tus ex predio debitoris caꝑi
pot̾it hunc creditor qui in po¬
ssõm predu missus est. uen¬
dere ł locare debet. s ħ ita de¬
mũ. si añ neq uenierit.no
locatus erit. na si iam a de¬
bitore. ul locatus erãt. uel

Expanded text:
etiam usus fructus uenit, quia appellatione domini fructuarius quoque continetur.Si quis fructus ex praedio debitoris capi poterit, hunc creditor, qui in possessionem praedii missus est, uendere uel locare debet: sed hoc ita demum, si ante ‹ne›que uenierit neque locatus erit. nam si iam a debitore uel locatus erat uel
Abbreviated transcription (Latin):
ẽllocatũ nͥ in fraud̃ credito¬
rũ ħ fiat. tũc ei pretor arbitͥ¬
um dac creditorib. ut ex in¬
tegro locatõm ul uendicõe
facianti dẽ cet̾aꝵ quo rere fr¬
uctib id̾ erit dicend̾. ut si ꝙ
locari possint. locentꝰ. puta
tꝑr locatõnis nicħ pretor lo¬
cutus est. li̾o libeꝵ arbitͥu
creditorib datũ iudet᷑ quã¬
to tp̃r locent. quẽadm illud
rona expeditũ ent de locattẽ
ꝙ si nõ unus s plures sint ꝙ
eoꝵ debeat locare ul uent̾e

Expanded text:
el locatum, nisi si in fraudem creditorum hoc fiat: tunc enim praetor arbitrium dat creditoribus, ut ex integro locationem vel venditionem faciant. De ceterarum quoque rerum fructibus idem erit dicendum, ut, si qui locari possint, locentur, putapore locationis nihil praetor locutus est et ideo liberum arbitrium creditoribus datum videtur, quanto bona, expeditum erit de locatione: quod si non unus, sed plures sint, quis eorum debeat locare uel uende
Abbreviated transcription (Latin):
D.r ¶Pod ilitore quis hed¬
ificunt eius ent. naͣ litora pu¬
blica nõit᷑a sũt ut ea que in ꝑ¬
at̾monio sunt põpuli. ea eĩ ca
sunt. imulłius adhuc diũ¬

Expanded text:
m. Quod in litore quis aedificauerit, eius erit: nam litora publica non ita sunt, ut ea, quae in patrimonio sunt populi, sed ut sunt et in nullius adhuc d
Abbreviated transcription (Latin):
ulom ꝯmuti ꝯstabit . Idemꝙ ene¬
niret si fłi ꝓcuratoris actũ minor
anius ratum hu̾it ⁊̃ iõ ita cauẽ¬
dũ erit precedente mandatosi ille
mintegrũ fu̾it restitutus his ue

Expanded text:
ommitti constabat. idemque eueniret, si falsi procuratoris actum minor annis ratum habuerit. et ideo ita cauendum erit praecedente mandato: 'si ille in integrum restitutus fue
Abbreviated transcription (Latin):
ro qd meũ est. sb ꝯditõne sti¬
pular Item uiam stipula¬
ti ad fund posse quamquar
int̾im fundus nõ sit meus
fuero. isꝙ ex lutratiua caus̃
meus ẽẽ ceꝑit ꝯfestim ꝑmiet᷑¬

Expanded text:
od meum est sub condicione stipulari, item uiam stipulari ad fundum posse, quamquam interim fundus non sit meus:fuero isque ex lucratiua causa meus esse coeperit, confestim pe
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ergo ⁊ si forte actor ꝯfinem agr̃
em̃it. ⁊ ex agro in quẽ hoc anno a¬
quam clur̾it. post ea fundi empti
noiẽ uelit. ⁊ quã duce̾ ita demu
eum recte hoc int̾dicto ntint dei¬
tin̾e actuq uti putat ut semel
ingressus in suũ inde egredi qua
nelit possit. nisi einocitũ sit ex qͦ
aqmͣ luxit. Itẽm qr̃ si quis aque
qmͣ hoc anno clucebat aliam aquͣi
aomiscu̾it. an inpune phibeatur
⁊ estat ofilu sm̃a existimantis re¬
cte eũ proħri. s eoloci in quo p̾m̃
aliam aquã in riuũ admittit ⁊
ofilius in tota aqua recte eum
prohri. ait ego offilio assencio ñ

Expanded text:
e. ergo et si forte actor confinem agrum emerit et ex agro, in quem hoc anno aquam duxerit, postea fundi empti nomine velit aquam ducere, ita demum eum recte hoc interdicto ut de itinere actuque uti putant, ut semel in suum ingressus inde egredi qua velit possit, nisi ei nocitum sit, ex quo aquam ducit. Item quaeritur, si quis aquae, quam hoc anno ducebat, aliam aquam admiscuerit, an impune prohibeatur. et extat Ofilii sententia existimantis recte eum prohiberi, sed eo loci, in quo primum aquam aliam in rivum admittit: et Ofilius in tota aqua recte eum prohiberi ait. ego Ofilio adsentio n
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. et is fideuissor adhuc pen¬
tente ꝯditõne mortuus fuerit
ꝯfestim a reo pet̾e põssum. qr eris¬

Expanded text:
rit et is fideiussor adhuc pendente condicione mortuus fuerit: confestim a reo petere possum, quia exis
Abbreviated transcription (Latin):
tomim alu ꝑc̾et Sĩqui ant̃ ib̃
inc̾to cãe enẽtu in uĩtul. uil sb̾fi¬
teuissorib decesseñt horũ pona ñ
eẽ ꝯfiscanda mãdatis cau̾etur¬
¶ De illo undeamus siquis ꝯsci¬
tamorte nila iusta cã precedẽte
inreatu decessent an siꝑati fuis¬
sent hrdes cãs suscipe ⁊ ĩnotẽte
tefũctũ oñtere audiendi sunt
nec prius bona infiscũ cogenda

Expanded text:
 Si qui autem sub incerto causae euentu in uinculis uel sub fideiussoribus decesserint, horum bona non esse confiscanda mandatis cauetur. De illo uideamus, si quis conscita morte nulla iusta causa praecedente in reatu decesserit, an, si parati fuerint heredes causam suscipere et innocentem defunctum ostendere, audiendi sint nec prius bo
Abbreviated transcription (Latin):
laci manus sibiintulerũt. bona
eoꝵ fisco nõ uendicent᷑ nõ eĩ ft̃iste¬
lentatẽ eẽ obnoxlam s ꝯsciencie
metũ in reouluti ⁊ fesso teneri p¬
lacuit. ergoaut postulati ẽẽ debẽt
aut in scele deprehensi. ut si sem
terfet̾int bona eoꝵ ꝯfiscentͤ ut at̃
diuus pius ixpsiditademũ bonͣ
enis qui reatũ mortẽ sibi ꝯscunt᷑
ascouendicada sũt si eius crimĩs
reus fu̾it. ut si dampnaret᷑ mor¬
te aut deportatõe afficiendꝰ eẽt.
¶dixpsit eũ ꝗ modici fuiti reusi
ansslicet uitã suspendio fimer.
nõ udri in ead cã eẽ. ut tona h¬
dib adimẽda eent. sicuti neq i
ip̃i adim̃ent᷑. si ꝯꝑtũ in eo fu̾itũ
fluss ergo ita demũ dicent est
bona eius ꝗ sibi manus ĩtulit fi¬
scouendicari. si eo trimĩenerus
fuit ut Siĩt̾etur bonis careat.
Esiquis aut̃ teclio uite uł in¬
tolorealu amissi mortẽ sibi irͣ¬
rogasse. ⁊ ĩo bona euis nõ eẽ pub

Expanded text:
ona eorum fisco non vindicentur: non enim facti sceleritatem esse obnoxiam, sed conscientiae metum in reo velut confesso teneri placuit. ergo aut postulati esse debent aut in scelere deprehensi, ut, si se interfecerint, bona eorum confiscentur. Vt autem divus Pius rescripsit, ita demum bona ui in reatu mortem sibi conscivit, fisco vindicanda sunt, si eius criminis reus fuit, ut, si damnareturte aut deportatione adficiendus esset. rescripsit eum, qui modici furti reus fuisset, licet vitam suspendio finierit, non videri in eadem causa esse, ut bona heredibus adimenda essent, sicuti neque ipsi adimerentur, si compertum in eo furtum fuisset. Ergo ita demum dicendum est bona eius, qui manus sibi intulit, fisco vindicari, si eo crimine nexus fuit, ut, si convinceretur, bonis careat. Si quis autem taedio vitae vel indolore filii amissi mortem sibi irrogasse et ideo bona eius non esse pub
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ ꝙ se tradidisse possõm lris
declarauit. si uͦl unus ex ẜuis
qui sił cum predus donatus
ẽ ad eum qui donũ accepit p̃¬
uenit mor in predia rẽmissu

Expanded text:
 se tradidisse possessionem litteris declaravit. si vel unus ex servis, qui simul cum praediis donatus est, ad eum, qui donum accepit, pervenit, mox in praedia remissu
Abbreviated transcription (Latin):
familias ita stipulatus sit¬
rem illam aut illã utram
ego uelim. nõ p̃r dñs ne. s
filius ẜuus ue destinate tͥc
alt̾utro d extranei quoq¬

Expanded text:
familias ita stipulatus sit: 'illam rem aut illam, utram ego uelim?', non pater dominusue, sed filius seruusue destinare de alterutra debet. Extranei quoq
Abbreviated transcription (Latin):
res qui inius defuncti sucte¬
et ¶ De illõ quent᷑ si ẜuus
mens ancillam quam srip¬
uit ꝓlibtate sua michi dedit
an ꝑtum apd̾ me xceptum
usucape possum. sabinus et
cassius nõ putant. quia pos¬
sessio quã ẜuus niciose nactꝰ
sit d̃no nocet. ⁊ hoc u̾m est.
Set ⁊ si ut ẜuum meũ man¬
umitt̾em alius michi furti
eumꝰ usucape qd̾ si nescient po¬
sse quod sicum iam usucip¬
eret cognouit aliena esse. in¬
icuĩ usucapionis intucri de¬
benius sicut inemptis rebir
placͥuit. ¶Lana ouium fur¬
tiuarũ siquit̾ apd̾ furem de¬
tonsa est usucapi nõ pot̃. Si¬
api possit. set statĩ emptoris
fit. Idem in agnis dicend̃ est
si consũpti sunt qd̾ ũm est.¬
¶ Sĩexlana furtiua uestim̃
¶ Sirempignori datam de
bit. quia in pt̃atem om̃ uidet᷑
puenisse quipignori dederit.
qmͣuis cum eo fuiti ãgi pot̃.

Expanded text:
res, qui in ius defuncti succeet. De illo quaeritur, si servus meus ancillam, quam subripuit, pro libertate sua mihi dederit, an partum apud me conceptum usucapere possim. Sabinus et Cassius non putant, quia possessio, quam servus vitiose nanctus sit, domino noceret, et hoc verum est. Sed et si, ut servum meum manumitteeum usucapere: quod si nescierit, posse. quod si, cum iam usucaperet, cognouerit alienam esse, initium usucapionis intueri debemus, sicut in emptis rebus placuit.Lana ouium furtiuarum si quidem apud furem detonsa est, usucapi non potesapi debet, sed statim emptoris fit. idem in agnis dicendum, si consumpti sint, quod uerum est.Si ex lana furtiua uestiment.Si rem pignori datam debbit, quia in potestate‹m› domini uidetur peruenisse, qui pignori dederit, quamuis cum eo furti agi pot
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et io suus meus rem mͥ
su̾ripuit. deinde loco eandem¬
ĩ lccosuo reponat pot̾it usuca¬
pi quasi inpotegate meam
redierit. utiq si n escluͥnam
si scuut exiginus ut rediss
iam in meam potestatẽ.It̃
si eam rem quam ẜuus sb̃ri¬
puerit michi petuliari noĩe
teneat nõ uidri in potesta

Expanded text:
 et si servus meus rem mihi subripuerit, deinde eandem loco suo reponat, poterit usucapi, quasi in potestatem meam redierit, utique si nescii: nam si scivi, exigimus, ut redisse sciam in meam potestatem. Item si eam rem, quam servus subripuerit, peculiari nomine teneat, non vi
Abbreviated transcription (Latin):
aut cũ rẽ scire sciremus in pe¬
culio eum hre concessimus.¬
¶ Item labeo ait. si rem quã
apd̾ te deposueram lucri fa¬
ciendi c̃a uendidris.deint
expenitentia redemeris et
eodem statu has suie ignor¬
ante me sciue sciente ea ge¬
sta sint. uidri in ͤ pot̾atem
meam redisse ẜm ꝓculi sen¬
tenciam que ⁊ uera est¶ Si
pupilli res sb̾repta sit suffi¬
cere dicend̾ est cũ possõm eiꝰ¬

Expanded text:
aut, cum rescissemus, in peculio eum habere concessimus: item Labeo. Si rem, quam apud te deposueram, lucri faciendi causa vendideris, deinde ex paenitentia redemeris et eodem statu habeas: sive ignorante me sista sint, uideri in potestatem meam redisse secundum Proculi sententiam, quae et uera est.Si pupilli res subrepta sit, sufficere dicendum est, si tutor ei
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatib turbulẽtis se clama¬
tõib pplanũ accomodare. qsi am¬
plius mhxe admisenst. nec añ sĩt
a presite aomoĩti fustib cesi di¬
mittunt᷑. aut et̃ spectatul eis in¬
terditit᷑ qd si ita correpti in cistẽ
dep̾rendant̃ exilio puiendi sunt
nõ nũꝙͣ capite plectendi. scil tũ
sepius seclicõse ⁊ turbulent̾ se ge¬
sserit i aliquocies ad prehensi tra¬
ctatidemẽtiꝰ ĩ eatẽtem̾itate ꝓꝑ¬
oiti psenerauunt ¶Seriu cesiso¬

Expanded text:
mationibus popularium accommodare. qui si amplius nihil admiserint nec ante sint a praeside admoniti, fustibus caesi dimittuntur aut etiam spectaculis eterdicitur. quod si ita correcti in eisdem deprehendantur, exilio puniendi s‹u›nt, nonnumquam capite ‹p›lectendi, scilicet cum saepius seditiose et turbulente se geet aliquotiens adprehensi tractati clementius in eadem temeritate propositi perseuerauerint.Serui caesi so
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. i CApitaliũ penarũ fc̾ie is¬
ti gradus sũt sũmũ supliciũ eẽ
udetur ad furcã dampnatõ It̃
ampͥntacõ dem̃ pxĩa mortipena
metalli cohr᷑tio post deinde ĩnisu¬
lam deportatõ ꝓene cet̾ẽ ad estim¬
atõm. ⁊ si nõ ad capitis piculũ ꝑti¬
uẽt. muti relegõ ad tp̃c ul inppetu¬
um. ul minsulã ul cũ ĩopus qs
publicũ d̾atur. ul cũ fustiũ ictin¬

Expanded text:
.Capitalium poenarum fere isti gradus sunt. summum supplicium esse uidetur ad furcam damnatio. item amputatio. deinde proxima morti poena metalli coercitio. post deinde in insulam deportatio.Ceterae poenae ad existimationem, non ad capitis periculum pertinent, ueluti relegatio ad tempus, uel in perpetuum, uel in insulam, uel cum in opus quis publicum datur
Abbreviated transcription (Latin):
beri builes psone. incendiatu ca¬
pite pĩunt᷑. qui ob inunicicias
casam aut uillã aliquo leuia
nõ fortuita intendia. si cũ eni¬
tari possent ꝑnegliam eorum
apd quos orta sũt dãpno uici¬
nis fu̾nt ciuilit̾ excent᷑. ut qui
iactura affectus est. dãpm disce¬
ptet.ul modice uĩdicarent. ¶n
crulib gradus penarũ ꝯstitint
edictũ diui adriam. ut q ad tp̃c¬
relẽgitus ẽ. in insulã si redeat
ĩmalã relegatur. qui relega¬
tus minsulam ertessenit in
insulã deportet᷑ qui deportatus
euasit capite pm̃atta ⁊ mtu
ti erat. in metallũ dãpnarẽt.
qui ĩ metallũ dãpnati id admi¬
serĩt. sũ mo supplicio afficerent᷑
¶Ramosos latrones inhus locis
ubi grasati sũt fuita figẽdos
det̾reant᷑. alii ab hus dẽfacinori

Expanded text:
et humiles personae.Incendiarii capite puniuntur, qui ob inimicitias casam aut uillam, aliquo lenius. nam fortuita incendia, si, cum uitari possent, per neglegentiam eorum, apud quos orta sunt, damno vicinis fuerunt, civiliter exercentur ut qui iactura adfectus est, damni disceptet vel modice vindicaretur. In exulibus gradus poenarum constituti edictrelegatus est, si redeat in insulam relegetur, qui relegatus in insulam excesserit, in insulam deportetur, qui deportatus euaserit, capite puniatur.Ita et ti erant, in metallum damnarentur, qui in metallum damnati id admiserint, summo supplicio adficerentur. Famosos latrones in his locis, ubi grassati sunt, furca figendos deterr‹e›antur alii ab isdem facinori
Abbreviated transcription (Latin):
qũ. maritũ. urorẽ. cet̾asꝙ neces¬
situdĩes granus iũdic̃ada sũt
quã inerẗncos. ¶Neuenaru
capite pũendi sũt. aut si digni¬
tatis respectũ agi oportũit tepor¬
tandi. ¶Grassatores ꝗ prede cã
⁊ si cũ fero agredi ⁊ ni spoliare in¬
stituerũt capite piliunt᷑. utiq
si sepͣius. atq initiñibħ admise¬
rũt cet̃m inetallũ dãpnant᷑. uil

Expanded text:
uxorem ceterasque necessitudines grauius uindicanda sunt quam in extraneos.Uenenarii capite puniendi sunt aut, si dignitatis respectum agi oportuerit, deportandi.Grassatores, qui praedae causa et si cum ferro adgredi et spoliare instituerunt, capite puniuntur, utique si saepius atque in itineribus hoc admiserunt: ceteri in metallum dantur
Abbreviated transcription (Latin):
L p̃. ¶icimis icri supioris pͣtu
tta arabat. ut ꝑ sulcos itemq poͥ
tẽ araret. ne sulci in eius agͥrũ
uellet araret. s si quos sulcos
tnͣsũsos aquanos fac̾et ꝑ quoᷤ
ĩ eius agͥrũ aqua deflu̾et hossce
ut oꝑiret. ⁊ p arbitrũ aque pluu

Expanded text:
.Uicinus loci superioris pra tum ita arabat, ut per sulcos itemque porartem araret, ne sulci in eius agrum suellet araret.Sed si quos sulcos transuersos aquarios faceret, per quos in eius agrum aqua deflueret, hosce ut operiret, per arbitrum aquae pl
Abbreviated transcription (Latin):
I .p̃. ¶tem a ꝑd labeonẽ querit᷑
siquis mẽtẽ alicuiꝰ meditam̃¬
toanone quo alienau̾it an in¬
riarũ adũsus eũ agipoͣsse. ¶ Si
nus adũsus eñ leuate sepete¬
rritus qiͣ napͥulaturꝰ. nõ tñ pcu

Expanded text:
tum.Item apud Labeonem quaeritur, si quis mentem alicuius medicamento alioue quo alienauerit, an inriarum aduersus eum agi posse.Si quinus aduersus eum leuatae et saepe territus quasi uapulaturus, non
Abbreviated transcription (Latin):
post ea ago uis mich eẽ usq ad
.xx.pedes alcius tolłe. exceptio¬
rei iudicate. ꝓtul dubio obstͣab.
Set isi rurssi ita agam ius mͥ
ẽẽ alcius ad alios .x. pedes tollere.
obstabit᷑ extepto cũ alit suꝑior
ps nͣre hri no possit. quam si in¬
ferior quoq uire hatur. tem

Expanded text:
s mihi esse usque ad uiginti pedes altius tollere: exceptiorei iudicatae procul dubio obstabit. sed et si rursus ita agam ius mihi esse altius ad alios decem pedes tollere, obstabit exceptio, cum aliter superior pars iure haberi non possit, quam si inferior quoque iure habeatur.Item
Abbreviated transcription (Latin):
amus ꝗ proiecto tegetur. an qͦ
facilius posstmn retinere possõm
eius protectõis. Int̾dicotetum
sicuti nũc possidetis eas edes ex
quib proiectũ estis et si supͣ eds
quas possideo cenaculũ sit in
quo alius qiͣ dominꝰ moretur
Int̃ccõ uti possidtis me uti posse
lateo ait. nõ eum qui in cena¬
tulo moraret᷑. semꝑ eĩ suꝑficiẽ¬

Expanded text:
ecto tegetur. an, quo facilius possim retinere possessionem eius proiectionis, interdico tecum sic 'uti nunc possidetis eas aedes, ex quibus proiectus est'? Sed si supra aedes, quas possideo, cenaculum sit, in quo alius quasi dominus moretur, interdicto uti possidetis me uti posse Labeo ait, non eum qui in cenaculo mo‹re›tur: semper enim superficie
Abbreviated transcription (Latin):
. Sdiło quop possideat
insolib indeamꝰ qd sit dicendũ
ego possideo ex iusta causa tuu
aut clam. si a me possides. suꝑior
sũ int̾dicto si u̾o nõ ame nent̃
nostru uin̾cet᷑. slam ⁊ tu possids
clego. ¶ Hoc int̾dictũ duplx est

Expanded text:
. Si duo possideant in solidum, uideamus, quid sit dicendum. ego possideo ex iusta causa, tu ui aut clam: si a me possides, superior sum interdicto, si uero non a me, neut‹er› nostrum uincetur: nam et tu possides et ego. Hoc int
Abbreviated transcription (Latin):
quoq probat. ¶Credieores missoᷤ
in possõm rei ẜuande causa inter¬
dicto nti possidtis. uti nõ poͥsse: im
erito quia nõ possident. Idemq ⁊
ĩcetis omsib qui custodie tausa
missi sunt in possõm dicend est.
tectoria bat.⁊ in ꝑiete suouti pos¬
sidetis. mich efficar est ut ea tolle
pellatur. ¶Non uitͥor in posside
si ab eo quẽ scirem in possõm ẽẽ
fundũ accipͣiã. ¶In hoc int̾dic᷑to

Expanded text:
obat. Creditores missos in possessionem rei seruandae causa interdicto uti possidetis uti non posse, et merito, quia non possident: idemque et in ceteris omnibus, qui custodiae causa missi sunt in possessionem, dicendum est. tectoria habeat et in parte sua, 'uti possidetis' mihi efficax est ut ea tollere compellatur. Non uideor ui possidere, qui ab eo, quem scirem ui in possessionem esse, fundum accipiam. In hoc interdicto
Abbreviated transcription (Latin):
est possõm retit᷑ie. seriui aut̃ sen¬
tencia estimantis est tanti posse¬
ssionẽ estimãdã qnͣti ip̃a res est. s
hde nequaqmͣ opinand est. longe
⁊eĩ alud est rei pretiũ. aliud pos

Expanded text:
est possessionem retinere'. Seruii autem sententia est existimantis tanti possessionem aestimandam, quanti ipsa res est: sed hoc nequaquam opinandum est: longe enim aliud est rei pretium, aliud pos
Abbreviated transcription (Latin):
uiris sit ⁊ ait pomponus possẽ ei
denũcłare ut uices p̾cioret. Idẽq
laro scrib̾at. aũt uti debẽ euͣ inter¬
licto uti possidetis de eolcco quo
radices ꝯtinentur uitiũ. Nam si
tibi ium fec̾it. quominꝰ eas inte̾
ul p̾cidas ul tnͣsclũcͣas uim tibi
fac̾e uidet᷑. quo iuiꝰ possideas. eũ¬
eĩ qui cole fundũ prohibetur po¬
cite prohibri inquit pomponiꝰ
¶Item indeamꝰ si protecͥtũ supͣ
uicim solũ nõ iuire hri clicatur
an int̃dictũ uti possidetis sit uti¬
le alti adiisus alt̾m. Et est apud
cassiũ relatũ. ntriq eẽ inutileqr
alt̾ solũ possidet. alt̾ cũ elib suꝑ¬
ficiem. Qabo quop scribit ex e

Expanded text:
posse te ei denuntiare et uites praecidere, idque et Labeo scribit, aut uti eum debere interdicto uti possidetis de eo loco, quo radices continentur uitium: nam si tibi uim fecerit, quo minus eas uites uel praecidas uel transducas, uim tibi facere uidetur, quo minus possideas: etenim qui colere fundum prohibetur, possidere prohibetur, inquit Pomponius. Item uideamus, si proiectio supra uicini solum non iure haberi dicatur, an interdictum uti possidetis sit utile alteri aduersus alterum. et est apud Cassium relatum utrique esse inutile, quia alter solum possidet, alter cum aedibus superficiem. Labeo quoque scribit
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ essent. ñi est hoc in eo q adit
ex publicohuit. Cet̾m suꝑficiariꝰ
proprio int̾dicto ⁊ acconib a pre¬
toreutetur. ¶Dominus aut̃ so¬
li. tam adiisus aliũ quã adu̾suꝰ
suꝑficiariũ pociorerit int̾cco nti
possidtis s pretor suꝑficiariũ tue

Expanded text:
 essent. uerum est hoc in eo, qui aditum ex publico habuit: ceterum superficiarii proprio interdicto et actionibus a praetore utetur. dominus autem soli tam aduersus alium quam aduersus superficiarium potior erit interdicto uti possidetis: sed p
Abbreviated transcription (Latin):
heclificare in suo prohibetur.⁊ el ui¬
onis ꝯtron̾siam face̾ qd ꝓhibes
me utimea possõne. ¶Cum niꝰ¬
quilĩnus dn̾m edes refic̾e nolẽ¬
tem prohibet. eque ꝯpet̾e int̾dic¬
tũ uti possidetis plãt̾ut. Testari

Expanded text:
edificare in suo prohibetur: etonis controuersiam facere, qui prohibes me uti mea possessione. Cum inquilinus dominum aedes reficere uolentem prohiberet, aeque competere interdictum uti possidet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ io cũ inp̃tate ignoratis prĩs esset
testm̃ nõ uãsere. serm aut̃ manuissi
si ꝑ quꝙmũ inlibtate morati sũt¬
semeldatã libtatẽ infirmarr: ꝯtͣri¬
um stũdiũ fauori libtatis est.

Expanded text:
 in potestate et ignorantis patris esset, testamentum non valere. servi autem manumissi nium in libertate morati suntemel datam libertatem infirmari contrarium studium favore libertatis est.
Abbreviated transcription (Latin):
dul ¶Um funoũ qui lccau̾at
uendictiss iussit emptorẽ ĩuacu¬
am possõm ire. quẽ tolonus int¬
re prohuit. postea emptor ui cole¬
nũ expulit. ceint̾dictis. unte ui
quesitũ est placebat colonũ int̾¬
dicto uenditori ten̾i. quia nicħ¬

Expanded text:
 Cum fundum qui locauerat uendidisset, iussit emptorem in uacuam possessionem ire, quem colonus intrare prohibuit: postea emptor ui colonum expulit: de interdictis unde ui quaesitum est. placebat colonum interdicto uenditori teneri, quia ni