comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insinum ur̃m. Hiuic simile ẽ
qd̾ alibi dicit: ut ⁊ ip̃i recipiãt
uos in et̾na tabernacula. Nõ
enim pauꝑes ip̃i: s xp̃c merce¬
dem his qui elemosinã fecere
redditurus est:quã tamen in
sinum dare dicuntur: qui a
ꝓmerende illius occasionẽ ded̾e:
cum uel egentes misere. uel um¬
ꝓbe seuientes. fortioꝵ ft̃ ⁊ tolera¬
ti pacientia ⁊ beneficio sustẽta¬
ti: ⁊ ad ip̃am aliquotiens fidẽ
dulci gr̃a ꝓuocati. Eadem qͥp¬
pe mensura qua mensi fueri¬
tis: remetietur uobis. Et apłs
ad elemosinam corinthios hor¬
tans. int̾ alia dicit. Hoc autem
dico: qui parre seminat. parce
⁊ metet: et qui seminat in bene¬
dictionib. de benedictionib et
metet. Potest aut̃ et de omĩb que
mente. manu. lingua gerimus
accipi: quia tu reddes singulis ĩ¬
quit scd̃m oꝑa eoꝵ. Dicebat aut̃
illis et similitudinẽ. Num quid
potest cecus cecum ducere: nõne
ambo in foueam cadunt: Sen¬
sus huius sententie. pendet ex su¬

Expanded text:
le est quod alibi dicit: Ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed Christus mercedem his qui eleemosynam facere, redditurus est. Quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem debere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et tolerati patientia, et beneficientia sustentati, et ad ipsam aliquoties fidem dulci gratia provocati. Eadem quippe mensura qua mensi fueritis, remetietur vobis. Et Apostolus ad eleemosynam Corinthios hortans, inter alia dicit: Hoc autem dico, qui parce seminat, parce et metet. Et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet. . Potest autem et de omnibus quae mente, manu, lingua gerimus accipi: Quia tu reddes singulis, inquit, secundum opera eorum . Dicebat autem illis et similitudinem: Nunquid potest caecus caecum ducere? nonne ambo in foveam cadent? Sensus hujusce sententiae pendet ex su
Abbreviated transcription (Latin):
ex fructib eoꝵ cognoscetis eos. de
manifestis dictum ẽ: que non
possunt bono animo fieri: sicu¬
ti sunt stupra. uł blasphemie. uł
furta. uł ebrietas. ⁊ si qua sunt si¬
milia: de quib uobis iudicare ꝑ¬
mittitur. De genere aut̃ ciboꝵ qͥa
possunt bono ⁊ simplici corde.
sine uicio concupiscentie qͥ cũq¬
sint humani cibi indifferent᷑
carnib uescebantur et iunum bi¬
bebant: ab eis qui se ab huiusmo¬
tem ñ iudicet. Adhoc ꝑtinet etiã

Expanded text:
Ex fructibus eorum cognoscetis eos , de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra, vel blasphemiae, vel furta, vel ebrietas, et si qua sunt talia, de quibus nobis judicare permittitur. De genere autem ciborum, quia possunt bono animo et simplici corde sine vitio concupiscentiae quicunque humani cibicarnibus uescebantur et uinum bibebant ab eis qui se ab huius motem
Abbreviated transcription (Latin):
ergo quedam facta media. que ig¬
noramus quo animo fiant: qͥ a
⁊ bono ⁊ malo fieri possunt:de
quib temerarium ⁊ iudicare
maxime ut condempnemꝰ. Hoꝵ
aut̃ uemiet tempus ut iudicent᷑.
cũ dominus illuminabit abscõ¬
dita tenebrarũ: ⁊ manifestabit
cogitationes cordis. Duo sunt
aut̃ in quib temerariũ iudici¬
um cauere debemus: cum incer¬
tum est quo animo quid factũ
sit: uł cum incertũ ẽ qualis futu¬
rus sit. qui nunc uel bonus uel
malus apparet. Dimittite.⁊ li-¬
mittetur uobis. Date. ⁊ dabitur
uobis. Dimittere nos in iurias.
dare beneficia iubet: ut ⁊ no¬
bis peccata dimitantur: et
uita. detur qua sententia bre¬
ui. sed eximia: cuncta que la¬
tissime de conuersando cũ ini¬
micis mandu cauerat cõprehẽ¬
dendo concludit.¬
equitur. Mensuram bo¬
nam ⁊confertam.⁊ coa

Expanded text:
ergo quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt; de quibus temerarium est iudicare, maxime ut condemnemus. horum autem ueniet tempus ut iudicentur, cum deus inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationautem in quibus temerarium judicium cavere debemus, cum incertum est quo animo quidque factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit, qui nunc vel malus vel bonus apparet. Dimittite, et dimittemini; date, et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut et nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi, sed eximia, cuncta quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludit: Mensuram bonam, conferta
Abbreviated transcription (Latin):
est eñim cuiquã spes uera. ⁊ certa
semꝑ uiuendi: nisi agnoscat uitã
qd est xp̃s: et ꝑ ianuam intret in
et in eo qd̾ legebant. xp̃m sonabãt
uenturum sperabant: et p̾sentẽ
ñ agnoscebant. Iactabant se eti¬
am ip̃i in ter uidentes hoc est int̾
sapientes: et negabant xp̃m: et ñ
intrabant ꝑ ostium. Ergo et
ip̃i si quos forte seclucerent. mac¬
tandos et occidendos. nõ liberã¬
dos. sed seducendos. Et hos di¬
mitamus. Uideamus illos. si for¬
te isti intrant. ꝑ hostium: qui
ip̃ius xp̃i nomine gloriant᷑.
Innumerabiles enim sunt. qui se
uidentes non solum iactant: sed a
xp̃o illuminatos uideri uolunt.
Sunt autẽ heretici:forte ip̃i ꝑ ia¬
nuam intrauerunt. Absit. Sabel¬
lius dicit. Qui filius est. ip̃e est pa¬
ter. Sed si filius non est pat̾:non
intrat ꝑ ostium. qui filium dic̃
patrem. Arrius dicit. Aliud est
pater. aliud est filius. Recte di¬
ceret. si diceret alius. non aliud

Expanded text:
est autem cuiquam spes vera et certa est autem cuiquam spes vera et certa semper vivendi, nisi agnoscat vitam, quod est Christus; et per januam intret in et in eo quod legebant, Christum sonabant, venturum sperabant, et praesentem non agnoscebant: jactabant se etiam ipsi inter videntes, hoc est inter sapientes, et negabant Christum, et non intrabant per ostium. Ergo et ipsi, si quos forte seducerent, mactandos et occidendos, non liberandos seducerent. Et hos dimittamus: videamus illos si forte ipsi intrant per ostium, qui ipsius Christi nomine gloriantur. 5. Innumerabiles enim sunt, qui se videntes non solum jactant, sed a Christo illuminatos videri volunt: sunt autem haeretici. Forte ipsi per januam intraverunt? Absit. Sabellius dicit, Qui Filius est, ipse est Pater: sed si Filius, non est Pater. Non intrat per ostium, qui Filium dicit Patrem. Arius dicit: Aliud est Pater, aliud est Filius. Recte diceret, si diceret Alius; non, aliud.
Abbreviated transcription (Latin):
imus:quidam exphariseis dixe¬
runt. Numquid et nos ceti sumꝰ:
Quib respondit. Si essetis ceci.
non haberetis peccatum. Nunc
aut̃ dicitis quia uidemus: pec¬
catum ur̃m manet. His u̾bis
subiunxit ea. que hodie cum
recitarentur audiuimus. Am̃
amen dico uobis. qui ñ intrat
P ostium in ouile ouium: s
ascendit aliun de: ille fur est
et latro. Dixerunt enim se ce¬
cos non esse:uidere enĩ nunc
possent. si ouel xp̃i essent. unde
sibi usurpabant lumen qui fu¬
erant contra diem. ꝓpter illoꝵ
ergo uanam et suꝑbam. et in sa¬
nabilem arrogantiam. dñs i h̾us
ita contexuit: in quib nos salub̾¬
ter si aduerramus ammonuit.
Multi enim sunt. qui scd̾m quã¬
dam uite huius consuetudinẽ
dicuntur boni homines. boni ui¬
ri. bone femine. in nocentes: et
quasi obseruantes ea que in le¬
ge precepta sunt. Sed quid ꝓdest
bene uiuere:quia nec bene uiu̾e
dicendi sunt. qui finem bene ui¬
uendi. uel cecitate nesciint: uel
inflatione contempnunt: Non

Expanded text:
ex Pharisaeis dixerunt, Numquid et nos caeci sumus? Quibus respondit: Si caeci essetis, non haberetis peccatum; nunc autem dicitis, Quia videmus: peccatum vestrum manet . His verbis subjunxit ea quae hodie cum recitarentur, audivimus. 2. Amen, amen dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Dixerunt enim se caecos non esse: videre autem tunc possent, si oves Christi essent. Unde sibi usurpabant lumen qui furebant contra diem? Propter illorum ergo vanam et superbam et insanabilem arrogantiam Dominus Jesus ista contexuit: in quibus salubriter nos, si advertamus, admonuit. Multi enim sunt qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, boni viri, bonae feminae, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt; deferentbene vivere? Quia nec bene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Non
Abbreviated transcription (Latin):
De illuminato illo l̾ctõne¬
qui natus est cecus. sermo
ad iudeos dñi exortus est. Huic
itaq lectioni hodiernam esse
contextam scire debuit. et cõmo¬
neri caritas ur̃a. Cum enĩ dñs
dixisset in iuditium enim in
hunc mundum ueni. ut qui ñ
uident uideant. et qui uident ce

Expanded text:
De illuminato illo qui natus est caecus, sermo ad Judaeos Domini exortus est. Huic itaque lectioni hodiernam esse contextam, scire debuit et commoneri Charitas vestra. Cum enim Dominus dixisset, In judicium ego veni in hunc mundum, ut qui non vide
Abbreviated transcription (Latin):
mino instant: in sabbatum in
futuro idest in requiem a dñ o
in ducuntur eternam. Quod
aut̃ septem dies dicuntur. mul¬
tiplicem eius dem requiei ab un¬
dantiam designat. in qua p̾mi¬
um illud sublime datur electis.
de quo apłs ait. quod oculus
nõ uidit. nec auris audiuit. nͦ
in cor hominis ascendit: que pre¬
ꝑauit ds̃ diligentib se. Cuius¬

Expanded text:
mino instant, in sabbatum in mino instant, in sabbatum in futuro, id est, in requiem a Domino includuntur aeternam. Quod autem septem dies dicuntur, multiplicem ejusdem requiei abundantiam designat, in qua praemium illud sublime datur electis de quo Apostolus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se
Abbreviated transcription (Latin):
tis. in sola diuine uisionis con¬
templatione. cunctus electorum
ppłs in et̾num gaudebit: imple¬
to illo desiderabili domini acsal¬
uatoris nr̃i mandato. uacate et
uidete qm̃ ego sum dñs. Ad qͣm
ꝓfecto uacationẽ et uisionẽ in¬
commutabilis u̾itatis. quia nõ
nisi ꝑ obseruantiam preceptoꝵ
celestium. et sp̃s sc̃i donum per¬
tingitur: recte et legem decalogi
et eiusdem sp̃s grãm in eo lierũ
numero qui requiem designaret.¬
et dari decebat. Neq hoc p̾tereun¬
dum. qd̾ ideo numerus quinqua¬
genarius significationi int̾ne
quietis aptatur: quia ex septem
septimanis et monade ꝑficitur.
Sex quippe dieb in lege ppłus
oꝑari. septima requiescere. sex
annis arrare ⁊ metere. septimo
iussus est cessare. Quia et dominus
sex dieb mundi ornatum ꝑ fecerit.
septimo ab oꝑe cessau̾it. Quibus
omnib mistice ammonemur:
quod hi qu in hoc scło. quod sex
etatib constat. bonis oꝑib ꝓ do¬

Expanded text:
tis, in sola divinae visionis contis, in sola divinae visionis contemplatione cunctus electorum populus in aeternum gaudebit, impleto illo desiderabili Domini ac Salvatoris nostri mandato, Vacate et videte quoniam ego sum Deus. Ad quam profecto vacationem et visionem incommutabilis Veritatis, quia non nisi per observantiam praeceptorum coelestium ac Spiritus sancti donum pertingitur, recte et legem decalogi, et ejusdem Spiritus gratiam in eo dierum numero qui requiem designaret, dari decebat. Neque hoc praetereundum quod ideo numerus quinquagenarius significationi internae quietis aptatur, quia ex septem seSex quippe diebus in lege populus operari, septima quiescere: sex annis arare et metere, septimo jussus est cessare, quia et Dominu sex diebus mundi ornatum perfecerit, septimo ab opere suo cessaverit. Quibus omnibus mystice admonemur, quod hi qui in hoc saeculo quod sex aetatibus constat bonis operibus pro Do
Abbreviated transcription (Latin):
tione uel grẽ uel legis obseruatus
est. Nam quinquagesimo die pas¬
che et illa in monte popło data. et
hec discipulis in cenaculo missa ẽ.
Sed hec nimirum numero ꝑpe¬
tuitas future quietis ostenditur:
in quo recte uel legis decalogus mã¬
ut aꝑte monstretur quia qui cumq
diuine legis iussa iuuante sp̃c sc̃i
grã ꝑficiunt ad ueram ꝓfecto reqͥ¬
em tendunt. Quia enim quinqua¬
gesimus annus in lege iubileus.
idest dimittens siue mutatus ap¬
pellari iussus est. in quo ppłs ab
omni oꝑatione quiesceret. omniũ
debita laxarentur. serui liberi redi¬
rent. annus ip̃e maiorib sollemp¬
niis ac laudib diuinis eminenti¬
or ceteris existeret: merito ꝑ hune
numerũ. illa sum me pacis tran¬
quillitas indicatur: quando sic̃
apłs ait canente nouissima tu¬
ba mortui resurgent. ⁊ nos ĩmu¬
tabimur in glam: ubi cessantib
huius scl̃i laborib et erumpnis.
dimissis omniũ culparum debi¬

Expanded text:
tione vel legis vel gratiae observatus tione vel legis vel gratiae observatus est. Nam quinquagesima die Paschae, et illa in monte populo data, et haec discipulis in coenaculo missa est. Sed hoc nimirum numero perpetuitas futurae quietis ostenditur, in quo recte vel legis decalogus mane monstraretur quia quicunque divinae legis jussa, juvante Spiritus gratia, perficiunt, ad veram profecto requiem tendunt. Quia enim quinquagesimus annus in lege Jubilaeus, id est, dimittens sive mutatus appellari jussus est, in quo populus ab omni operatione quieceret, omnium debita laxarentur, servi liberi redirent, annus ipse majoribus solemniis ac laudibus divinis eminentior caeteris existeret, merito per hunc numerum illa summae pacis tranquillitas indicatur, quando, sicut Apostolus ait: Canente novissima tuba mortui resurgent, et nos immutabimur in gloriam ; ubi cessantibus hujus saeculi laboribus et aerumnis, dimissis omnium culparum debi
Abbreviated transcription (Latin):
defert eccłia: cum sabfato incipi¬
entis sc̃ẽ pentecostes nouum ad op¬
tionis ppłm ꝑ baptisma dño con¬
secrat. Ritu uero decentissimo sic̃
et supra nouimus. ut non solum po¬
pulis xp̃ianis ueteris facti memo¬
ria in nouetur: sed et in nouam re¬
natoꝵ sobolem. noua para cliti a pa¬
tre missio celebretur. nouum in ea
sacrificium dño ip̃i quoq apłi.
mox accepto dono sp̃c obtulerunt:
cum euangelirantes his qui con¬
uenerant plurimos conuerterunt
ad fidem: in hos fonte baptismatis
renatos. ac sp̃c sc̃i gra scĩficatos. iui¬
uas utiq noui testam̃ti primitias
ad communionem dñici altaris
obtulerunt. Bene aut̃ duo primiti¬
arum panes de noius frugib iube¬
bant᷑ afferri: quia nimirum eccł̃ia
de utroq populo iudeoꝵ scilicet et
gentium colligit: quos in nouam
sui redemptionis familiã ꝯsecret.
Interhec uero sollerter intuendum
est. qd non sine magno misterio
quin quagenarius numerus ĩ da¬

Expanded text:
offert Ecclesia, cum sabbato incipioffert Ecclesia, cum sabbato incipientis sanctae Pentecostes, novum adoptionis populum per baptisma Domino consecrat ritu vere decentissimo, sicut et supra monuimus, ut non solum populis Christianis veteris facti memoria innovetur, sed et in novam renatorum sobolem, nova Paracleti a Patre missio celebretur. Novum in ea sacrificium Domino ipsi quoque apostoli, mox accepto dono Spiritus obtulerunt, cum evangelizantes his qui convenerant, plurimos converterunt ad fidem, et hos fonte baptismatis renatos, ac Spiritus gratia sanctificatos vivas utique Novi Testamenti primitias ad communionem Dominici altaris obtulerunt. Bene autem duo panes primitiarum de novis frugibus jubebantur offerri, quia nimirum Ecclesia de utroque populo, Judaeorum scilicet et gentium colligit, quos in novam sui Redemptoris familiam consecret. Inter haec vero solerter intuendum est quod non sine magno mysterio quinquagenarius numerus in da
Abbreviated transcription (Latin):
tus affuit uirtus doni celestis:
que intus sine sonitu discipu¬
loꝵ corda doceret. Ibi auditis le¬
galib edictis. respondit omnis
populus una uoce dicens. Omnia
uerba que locutus est dñs. et audie¬
mus et faciemus. Hic cum accepta
illustratione sp̃s. nascentis eccłie ce¬
tus. omnium nationum lingius.
dei magnalia loquebatur. Certa u¬
tiq dissertionis grãm quia legis
obseruatio uni tantum genti iu¬
dee data sit: Uerbum uero euan¬
gelii cunctis ꝑ orbem gentib pre¬
dicandum: cunctoꝵ lingius ppło¬
rum xp̃iane fi dei essent preconia
dicenda: impleta ꝓpħia que dicit.
A solis ortu usq ad occasum. lau¬
date nomen dñi. excelsus suꝑ om̃s
gentes dñs. Sed et hoc qd̃ inuenera¬
tione accepte legis omĩb annis
sacrificium nouum dño die pen¬
tecostes offerri uisum est: in nr̃a
quoq festiuitate. spiritalit̾ agi ac
cepte grẽ tempore numquã desiit.
Nouum quippe in ea sacrificium

Expanded text:
itus adfuit virtus doni coelestis, itus adfuit virtus doni coelestis, quae intus sine sonitu discipulorum corda doceret. Ibi, auditis legalibus edictis, respondet omnis populus una voce, dicentes: Omnia verba quae locutus est Dominus, et audiemus et faciemus . Hic accepta illustratione spiritus nascentis Ecclesiae, coetus omnium nationum linguis Dei magnalia loquebatur, certe utique discretionis gratia: quia legis observatio uni tantum genti Judaeae data sit, verbum vero Evangelii cunctis per orbem gentibus praedicandum, cunctorum linguis populorum Christianae fidei essent praeconia dicenda, impleta prophetia quae dicit: A solis ortu usque ad occasum laudabile nomen Domini, excelsus super omnes gentes Dominus . Sed et hoc quod in venerationem acceptae legis omnibus annis sacrificium novum Domino Dei Pentecostes offerri jussum est, in nostra quoque festivitate spiritualiter agi ex acceptae gratiae tempore nunquam desiit. Novum quippe in ea sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
nus existere donis. S hic in ma¬
ioris signum ꝑfectionis. omnes
qui accipiebant sp̃m in cenacło
erant positi: illic ad designanda in¬
firmoꝵ corda auditoꝵ: populus qͥ¬
dem omnis infra montem stabat:
ac paci senioꝵ montis partem cõ¬
scenderant: solus aut̃ moyses in
ip̃m eius uerticem ubi in igne et
caligine diuina maiestas p̾fulge
capere et seruare nouerunt: ppls
uero carnalis lutere suꝑficie con¬
tentus. quasi exterius. ⁊ infra po¬
situs. uerbi celestis astabat au¬
ditui. At nunc data letius grã
us simul et implenda ꝑfectius
scĩ euangelii dicta. fidelium cor¬
da subleuantur:ibi int̾ flãmas
ignium et micantia fulgura.
fragor quoq tonitruoꝵ ⁊ clan¬
gor sonabat bucine:. hic cum ig¬
nearum uisione linguarum. so¬
nitus pariter de celo tamquam
spiritus uehementis aduenit.
Sed cum in utraq datione. ⁊ le¬
gis uidelicet et gr̃e foris audi¬
retur. sonitus: hic cum ampli¬
ore miraculo cum auditu som¬

Expanded text:
nus existere donis, sed hic in manus existere donis, sed hic in majoris signum perfectionis omnes qui accipiebant Spiritum, in coenaculo erant positi; illic ad designanda infirmorum corda auditorum, populus quidem omnis infra montem stabat, at pauci seniorum montis partem conscenderant. Solus autem Moyses in ipsum ejus verticem, ubi in igne et caligine divina majestas praefulgebcapere et servare noverunt: populus vero carnalis litterae superficie contentus, quasi exterius et infra positus verbi coelestis astabant auditui; at nunc data latius gratius simul et implenda perfectius sancti Evangelii dicta fidelium corda sublevantur. Ibi inter flammas ignium et micantia fulgura, fragor quoque tonitruorum, et clangor sonabat buccinae, hic cum ignearum visione linguarum sonitus pariter de coelo tanquam spiritus vehementis advenit. Sed cum in utraque datione, et legis videlicet et gratiae, foris audiretur sonitus, hic tamen ampliori miraculo cum auditu son
Abbreviated transcription (Latin):
eusdem anni. panes uidelicet pri¬
mitiarum duos ad altare deferri.
Que autẽ sit agni paschalis im¬
molatio. que egyptie seruitutis
ab solutio. cunctis legentib li¬
quet: quia uidelicet pascha nr̃m
immolatus est xp̃c: et ip̃e uerus
agnus qui abstulit peccata mũ¬
di. qui sui sanguinis preto nos a
peccatoꝵ seruitute redemit: sue
resurrectionis exemplo nobis spẽ
uite et ꝑpetue libertatis ostendit.
Quin quagesimo die post occisio¬
nem agni data est lex descendente
dño suꝑ montem in igne. Quinqͣ¬
gesimo eque die post resurrectio¬
nem nr̃i redemptoris. que ẽ hodie.
te foris igne uisibili. In uisibilit̾
eoꝵ pectora luce scĩe irradiauit.
in extinguibili caritatis ardore suc¬
cendit. Et hic aut̃ altitudo cena¬
culi. et ibi cacumen montis. sub¬
limitatem preceptoꝵ et donorum
indicat celestium: et quia nemo
infimis adhuc desideriis in he¬
rens. uel diuinis obtemperare
mandatis. uł suꝑnis possit dig¬

Expanded text:
ejusdem anni, panes videlicet priejusdem anni, panes videlicet primitiarum duos ad altare deferri. Quae autem sit agni paschalis immolatio, quae Aegyptiacae servitutis absolutio, cunctis legentibus liquet, quia videlicet Pascha nostrum immolatus est Christus, et ipse verus est agnus, qui abstulit peccata mundi, qui sui sanguinis pretio nos a peccatorum servitute redemit, suae resurrectionis exemplo nobis spem vitae et perpetuae libertatis ostendit. Quinquagesimo vero die post occisionem agni data est lex, descendente Domino super montem in igne, et quinquagesima aeque die post resurrectionem nostri Redemptoris, quae est hodie, te foris igne visibili, invisibiliter eorum pectora luce scientiae irradiavit, ac inexstinguibili charitatis ardore succendit. Et hic autem altitudo coenaculi, et ibi cacumen montis, sublimitatem praeceptorum et donorum indicat coelestium; et quia nemo infimis adhuc desideriis inhaerens, vel divinis obtemperare mandatis, vel supernis possit dig
Abbreviated transcription (Latin):
mendam. pulcherrimus sc̃e et¬
clesie mos inoleuit: ut annis sin¬
gulis in ea baptismatis misteria
celebrarentur. ablutis q fonte sa¬
lutari credentib suꝑueniente spi¬
ritu scõ. templum uenerabile p̾¬
paretur. Ac ꝑ hoc. non solum uete¬
ris facti recordatio. uerum etiam
in nouos adotionis filios nouus
in ea sp̃c sc̃i celebraretur aduent᷑.
Attendat ergo caritas ur̃a frẽs
mei. qualrter huic nr̃e festiuitati
legalis festi tipus et figura con¬
cinnat. Liberati de egyptia seruitu¬
te filii isrł immolatione agni pas¬
chalis exierunt ꝑ desertum. ut ue¬
nirent᷑ ad terram repmissionis:
ꝑueneruntq ad montem synai.
et descendens dñs in igne super¬
montem comitante sonitu bu¬
cine. tonitruis ac fulgorib quin¬
quagesimo die ꝑ acto pasche legis
decalogo. eis. aꝑta uoce disposuit.
atq in memoriam date legis sta¬
tuit. eo die ꝑ annos singulos sa¬
crificium sibi nouum de frugib

Expanded text:
mendam pulcherrimus sanctae Ecmendam pulcherrimus sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut annis singulis in ea baptismatis mysteria celebrentur, ablutisque fonte salutari credentibus, supervenienti Spiritu sancto templum venerabile paretur. Ac per hoc non solum veteris facti recordatio, verum etiam in novos adoptionis filios novus in ea Spiritus sancti celebretur adventus. Attendat ergo charitas vestra, fratres mei, qualiter huic nostrae festivitati legalis festi typus et figura concinat. Liberati de Aegyptiaca servitute filii Israel, per immolationem agni paschalis exierunt in desertum, ut venirent ad terram repromissionis, perveneruntque ad montem Sinai; et descendens Dominus in igne supermontem, comitante sonitu buccinae, tonitruis ac fulgoribus, quinquagesimo die peracti Paschae, legis decalogum eis aperta voce disposuit, atque in memoriam datae legis statuit, eodem die per annos singulos sacrificium sibi novum de frugibus
Abbreviated transcription (Latin):
ordine breuit̾ aliqua disserere. In¬
primis aut̃ sciendum est quod ħ
sollempnitas non euangelicis tã¬
tum consecrata carismatib. uerũ
signata misteriis. ac dño iuben¬
te ꝑ omnes annos sacris obserua¬
ta cerimoniis. Hodierna et enim
die ut noumus positis in cenacu¬
lo discipulis. factus est repente de
apparens. scientiam illis omniũ
linguarum tradidit. Facta autẽ
hac uoce conuenere uiri religiosi
qui diuersis nationib iherosoli¬
mam paschalis festiuitatis grã
confluxerant. Stupebantq mi¬
rantes: qm̃ audiebat unusqͥsq
lingua sua illos loquentes mag¬
nalia dei. Exponentib aut disci¬
pulis. quia sp̃c scĩ esset grã quã
cernebant: olim quidem uo ce
ꝓpħarum ꝓmissa. tunc autẽ
xp̃i munere missa: crediderunt
ex eis tria milia uiroꝵ: et bapti¬
zati acceperunt etiam ip̃i donum
scĩ sp̃s. Hec est diei huius annua
celebritas: hec gr̃e celestis semꝑ gͣ¬
ta festiuitas. Ob cuius memoriã
fidelium cordib arcius impri¬

Expanded text:
ordine breviter aliqua disserere. Imprimis autem sciendum est quod haec solemnitas non evangelicis tantum consecrata charismatibus, verum signata est mysteriis, ac Domino jubente, per omnes annos sacris observata caeremoniis. Hodierna etenim die, ut novimus, positis in coenaculo discipulis, factus est repente de apparens, scientiam illis omnium linguarum tradidit. Facta autem hac voce, convenere viri religiosi, qui de diversis nationibus Hierosolymam paschalis festivitatis gratia confluxerant, stupebantque mirantes, quoniam audiebat unusquisque lingua sua illos loquentes magnalia Dei. Exponentibus autem discipulis quia Spiritus sancti esset gratia, quam cernebant, olim quidem voce prophetarum promissa, tunc autem Christi munere missa, crediderunt ex eis tria millia virorum, et baptizati acceperunt etiam ipsi donum Spiritus sancti. Haec est diei hujus annua celebritas, haec gratiae coelestis semper grata festivitas. Ob hujus memoriam fidelium cordibus arctius impri
Abbreviated transcription (Latin):
onem ꝑtingere si ciunt dicentes
sibi. cum ioħe apło. Scimus qͥa
apparuerit similes ei erimus: ui¬
debimus eum sicuti est. Ad cuiꝰ
p̾mium usionis si ꝑuenire desi¬
mores. a mundi nos illecebris im¬
munes exhibeamus: quatenus
existere ualeamus. Diligamus
xp̃m. eiusq mandata: que ha¬
bemus incipiendo. seruemus ꝑ¬
seuerando. Fit enim iusta mercede
ut illum diligendo. diligi amplius
mereamur a patre. Sed et ip̃e maio¬
rem dilectionis sue nobis grãm
prestare dignetur in futurum. Dat.
enim nunc diligendo nos ut cre¬
dentes sꝑemus in eum: tunc aut
ut udeamus eum facie ad faciẽ:
manifestetq se ip̃m nobis:. hoc
est in claritate quã habuit pͥus¬
quam mundus esset apud: pa¬
trem. cum quo uiuit et regnat
deus in unitate sp̃c scĩ. ꝑ omĩa

Expanded text:
onem pertingere sitiunt, dicentes onem pertingere sitiunt, dicentes sibi cum apostolo Joanne: Scimus quia erit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ad cujus praemium visionis si pervenire desimores, a mundi nos illecebris immunes exhibeamus, quatenus existere valeamus. Diligamus Christum, ejusque mandata quae habemus incipiendo, servemus perseverando. Fit enim justa mercede, ut illum diligendo diligi amplius mereamur a Patre, sed et ipse majorem dilectionis suae gratiam praestare dignabitur in futurum. Dat enim nunc diligendo nos, ut credentes speremus in eum: tunc autem ut videamus eum facie ad faciem; manifestabitque seipsum nobis, hoc est in claritate quam habuit priusquam mundus esset apud Patrem, cum quo vivit et regnat Deus in unitate Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
non confundit:quia caritas dei
sc̃m qui datus est nobis. Et hec est
uera. ummo hec est sola in hacurta
requies animarũ. diuina dilectõe
repleri: spe suꝑne retributionis ꝓ¬
spera mundi et adu̾sa contempn̾e:
t̾rena a se desideria funditus exstir¬
pare: concupiscentiis renunciare
secularib: illatis ꝓ xp̃o contume¬
liis et ꝑsecutionib gaudere: et
cum apło dicere posse. Et głam᷑
se confidit: fallitur. Et enim et cre¬
berrimis eiusdem mundi ꝑturba¬
tionib. et ip̃o in fine conuincitur.
quia suꝑ harenam fundam̃tum
sue quietis posuerit. At quicũq
scõ afflati sp̃u suauissimũ illud
dñice dilectionis iugum suꝑ se le¬
uauerint. atq exemplo illius mites
esse. et humiles corde didicerint: nõ¬
nulla etiam in presenti future qͥe¬
tis ymagine fruuntur: dum a ꝯ¬
turbatione hominum scłarium.
tota mente secrete uultum sui cõ¬
ditoris semꝑ reminisci gaudent:
atq ad ꝑfectam eius contẽplati¬

Expanded text:
non confundit, quia charitnon confundit, quia charittum, qui datus est nobis . Et haec est vera, imo haec est sola in hac vita requies animarum, divina dilectione repleri, spe supernae retributionis prospera mundi simul et adversa contemnere, terrena a se desideria funditus exstirpare, concupiscentiis renuntiare saecularibus, illatis pro Christo contumeliis et persecutionibus gaudere, et cum Apostolo dicere posse: Et gloriase confidit, fallitur, etenim et creberrimis ejusdem mundi perturbationibus, et ipso fine convincitur quia super arenam fundamentum suae quietis posuerit. At quicunque sancto afflati Spiritu, suavissimum illud Dominicae dilectionis jugum super se levaverint, atque exemplo illius mites esse et humiles corde didicerint, nonnulla etiam in praesenti futurae quietis imagine fruuntur, dum a conturbatione hominum saecularium tota mente secreti, vultum sui conditoris semper reminisci gaudent, atque ad perfectam ejus contemplati
Abbreviated transcription (Latin):
hominis idest humana sapien¬
tis adhuc ascendere. non posse
testatur. aꝑit subsequent̾ un de
diligentib dm̃ possint ostendi.
quia dum ip̃e corda q̃ implet.
appetitu in uisibilium inflam¬
mat: eadem bona inuisibilia
quã sint preclara. quã t̾renis
omnib preferenda manifestat.
Unde bene eiusdem sp̃c gratia.
septiformis a ꝓpħa describitur.
Quia nimirum et ꝑ eius inspiratio¬
nem ad requiem ꝑuenitur: et in euis
plena ꝑceptione ac uisione. requies
uera possidetur. Porro ip̃e dies uel
annus quinquagesimus qui sep¬
tem septimanis suꝑ est: et maiore
preceteris erat sollempnitate uene¬
rabilis. tempus future resurrectio¬
nis indicat: in qua illa requies qua
nunc anime fruuntur electoꝵ
corpoꝵ quoq receptoꝵ gła cumu¬
labitur. Ubi sollicicius intuen¬
dum est fres mei. quia spiritus sc̃
non solum in futuro ꝑfectam. sed
in presenti maximam iustis qui¬
etem tribuit: cum eoꝵ mentes.
celestis igne caritatis accendit.
Dicit namq apłs. Spes autem

Expanded text:
 sapientis, ascendere non posse testatur, aperit subsequenter unde hoc diligentibus Deum possit ostendi: quia dum ipse corda quae implet appetitu invisibilium inflammat, eadem bona invisibilia quam sint praeclara, quam terrenis omnibus praeferenda, manifestat. Unde bene ejusdem Spiritus gratia septiformis a propheta describitur, quia nimirum et per ejus inspirationem ad requiem pervenitur, et in ejus plena perceptione ac visione requies vera possidetur. Porro ipse dies vel annus quinquagesimus, qui septem septimanis superest, et majore prae caeteris erat solemnitate venerabilis, tempus futurae resurrectionis indicat, in quo illa requies qua nunc animae fruuntur electorum, corporum quoque receptorum gloria cumulabitur. Ubi sollicitius induendum est, fratres mei, quia Spiritus sanctus non solum in futuro perfectam, sed et in praesenti maximam justis quietem tribuit, cum eorum mentes coelesti igne charitas accendit. Dicit namque Apostolus: Spes autem
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. Quos ut uidit. dixit. Ite
ostendite uos sacerdotibz. Et fac¬
tum est lum irent mundati
inuenitur misisse ad sacerdotes
nisi lepsos:quia uidelicet sa cer¬
dotium uideoꝵ figura erat fu¬
turi sac̾docii regalis qd̾ est in eccłi¬
a: quo consecrantur omnes ꝑti¬
pus xp̃i summi ⁊ ueri principis
sac̾dotum. Et quisquis abhereti¬
ca prauita te uel suꝑstitione gẽ¬
tili. uel iudaica ꝑfidia. uel etiã
scismate fraterno quasi uario
colore ꝑ xp̃i gr̃am caruerit: ne¬
cesse est ad eccł̾iam ueniat colo¬
remq uerum quem acceperit
ostendat.

Expanded text:
quitur: Quos ut vidit, dixit: Ite, quitur: Quos ut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati aestitit invenitur misisse ad sacerdotes nisi leprosos, quia, videlicet, sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pus Christi summi et veri principis sacerdotum. Et quisquis vel haeretica pravitate, vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruerit, necesse est ad Ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem acceperit, ostendat.
Abbreviated transcription (Latin):
possunt:qui scientiam uere łcõe
fidei ñ habentes. uarias doctͥnas
ꝓfitentur erroris. Non enĩ abscõ¬
dunt imꝑitiam suam: sed pro
summa peritia ꝓferunt in lu¬
cem:⁊iactantiam sermonis
ostendunt. Nulla porro falsa
doctrina est:que ñ alqua ue¬
ra intermisceat.Uera ergo fai¬
sis mordinate ꝑmixta. inuna
disputatione hominis. tamꝙͣ
inunuis corporis colore apparẽ¬
tia significant lepram. tãquã
ueris falsisq colorem locis huma¬
na corpora uariantẽ atq macu¬
lantem. Hi aut̃ tam uitandi ft̃
eccłie. ut si fieri potest longius re¬
moti. magno clamore xp̃m int̾¬
pellent. Unde ⁊ apte subiungit᷑.
Qui stererunt a longe: et leuaue¬
runt uocem dicentes. Ihu pre¬
ceptor miserere nr̃i. Et bene ut
saluentur. iħm preceptorem no¬
minant. Quia enim in euis uer¬
bis se errasse significant. hunc
saluandi humilit̾ preceptorem
uocant. Cumq ad cognitionem
preceptoris redeunt. mox ad for¬
mam salutis recurrunt. Nam se¬

Expanded text:
ientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur erroris. Non enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostendunt. Nulla porro falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permista, in una hominis, tanquam in unius corporis colore apparentia, significant lepram tanquam veris falsisque colorum locis humana corpora variantem atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut, si fieri potest, longius remoti, magno clamore Christum interpellent. Unde et apte subjungitur: Qui steterunt a longe et levaverunt vocem, dicentes Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant: cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Nam se
Abbreviated transcription (Latin):
riseis doramũ fempt̾atib. simul ⁊
Uaphemantib. tanta eius incarna¬
tionẽ pre om̃ib sinceritate cognos¬
cit: tanta fibucia confitet᷑. ut p̃sentiũ
procerro calumpniara: et futuroꝵ
ꝯfundat hereticoꝵ ꝑfidiam. Nam si¬
cut tunc iudei. sancti sp̃c oꝑa blasphe¬
mando: uerun ꝯsustancialemq pa¬
tri. dei filium negabant: sic̃ hereti¬
ci p̃terea negando mariam semper
uirginem. sc̃i sp̃t oꝑante uirtute:
nascituro ex humanis menibris uni¬
genito deo sue carnis materiam mi¬
nistrasse. Uerum ꝯsubstancialem q
matri filium hominis. ꝯfiteri nõ dẽbe¬
re dixerunt.

Expanded text:
eis Dominum tentantibus simul et blasphemantibus, tanta ejus incarnationem prae omnibus sinceritate cognoscit, tanta fiducia confitetur, ut et praesentium procerum calumniam, et futurorum confundat haereticorum perfidiam. Nam sicut tunc Judaei sancti Spiritus opera blasphemando, verum consubstantialemque Patri Dei Filium negabant, sic haeretici postea negando Mariam semper virginem sancti Spiritus operante virtute nascituro ex humanis membris unigenito Deo carnis suae materiam ministrasse, verum consubstantialemque matri Filium hominis fateri non debere dixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ram manifesta est dñi sententia:
nullum nobis amplius quam
qui misereatur esse ꝓximum: si
ierosolimite qui non sac̾dos nõ
leuita ex eadem gente. immo in
eadem urbe nati et nutriti: sed
externe gentis accola. quia mi
sertus est magis fõs est ꝓximus.
Sacratiore aut̃ intellectu q̃m̃
nemo magis ꝓximus. quã qui
uulnera nr̃a curauit. diliga mꝰ
eum quasi dñm dm̃ nr̃m. dili¬
gamus quasi ꝑximum. Nichil
enim tam ꝓximum. quã caput
membris. Diligamus etiam eũ
qui imitator est xp̃i. diligamus
eum. qui in opie alterius corꝑis
unitate compatitur. Non enim
cognatio facit ꝓximum. sed mi¬
sericordia: quia miscd̾ia scd̾m na¬
turam. Nichil enim tam scd̾m na¬
turam: qͣm nature iuuare con¬
sicut te ip̃m. diligere manifestes:
quicquid uales in eius uel corꝑa¬
li uel sp̃uali necessitate subleuã¬
da.deuotus oꝑare.

Expanded text:
ram manifesta est Domini sententia, nullum nobis amplius quam qui misereatur esse proximum, sed Hierosolymiti civi non sacerdos, non levita ex eadem gente, imo in eadem urbe nati et nutriti, sed exterae gentis accola, quia magis misertus est, factus est proximus. Sacratiore autem intellectu, quoniam nemo magis proximus, quam qui vulnera nostra curavit, diligamus eum quasi Dominum Deum nostrum, diligamus quasi proximum, nihil enim tam proximum, quam caput membris, diligaqui imitator est Christi, diligamus eum qui inopiae alterius corporis unitate conpatitur. non enim cognatio facit proximum. sed misericordia, quia misericordia secundum naturam; nihil enim tam secundum naturam quam iuuare consicut te ipsum diligere manifestes, quidquid vales in ejus vel corporali vel spirituali necessitate sublevanda devotus operare.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetue lucis splendor effulsit.
Duo denarii sunt: duo testam̃¬
ta: in quib eterni regis nom̃. et
ymago continetur. Finis enĩ le¬
gis xp̃c. Qui altera die prolan.
dantur stabulario: quia tũc
aꝑuit illis sensum. ut intelli¬
gerent scripturas. Altera die. sta¬
bularius. denarios quoꝵ pretio.
uulnera tum curaret accepit: qͥ a
sp̃c sc̃s adueniens. docuit apłos
omnẽ ueritatem. quo gentibus
erudiendis instare.atq euãgłm
predicare sufficerent. Et quod¬
cumq suꝑ et rogaueris: ego cũ
rediero reddam tibi. Suꝑerogat
stabularius quod induob de¬
nariis ñ accepit cum dicit apłs.
de uirginib aut̃ preceptũ dñi.
ñ habeo: consilium autẽ do.
Itemq. Et dñs ordinauit his qͥ

Expanded text:
perpetuae lucis splendor effulsit. perpetuae lucis splendor effulsit. Duo denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni Regis nomen et imago continetur. Finis enim legis Christus . Qui altera die prolati dantur stabulario: quia tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Altera die stabularius denarios, quorum pretio vulneratum curaret accepit, quia Spiritus sanctus adveniens docuit apostolos omnem veritatem , quo gentibus erudiendis instare atque Evangelium praedicare sufficerent. Et quodcunque supererogaveris, ego cum rediero, reddam tibi. Supererogat stabularius, quod in duobus denariis non accepit, cum dicit Apostolus: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consilium autem do . Itemque: Et Dominus ordinavit
Abbreviated transcription (Latin):
stabulum.⁊ curam eius egit. Iu¬
mentum eius. est caro. in qua ad
nos uenire dignatus est: in quo
sautiũ imposuit: quia peccata
nostra portauit in corpore s
suꝑ lignum: et iuxta aliam ꝑa¬
bolam.inuentam que erraue¬
rat ouem. humeris suis impo¬
sitam. reportauit ad gregẽ. Ita¬
q imponi iumento est: in ip¬
sam incarnationem xp̃i. cred̾e:
eiusq misteriis iniciari. simł
et ab hostis incursione tutari.
Stabulum aut̃ est eccłia p̾sens.
ubi reficiuntur uiatores de ꝑ egͥ¬
natione hac in et̾nam patriã
redeuntes. Et bene ium̃to impo¬
situm duxit instabulum: qͥa
nemo nisi baptiratus. nisi cor¬
pori xp̃i adunatus. eccłiam
intrabit. Et altera die ꝓtulit
duos denarios: et dedit stabulario.
⁊ ait. Curam illius habe. Altera
die post dñi resurrectionẽ. Nam
⁊ ante quidem. ꝑ euangelii sui
gr̃am illuminauerat hos qui in
tenebris ⁊ in umbra mortis sedebãt:
sed potior resurrectione celebrata.

Expanded text:
stabulum, et curam ejus egit. Justabulum, et curam ejus egit. Jumentum ejus est caro, in qua ad nos venire dignatus est. In quo saucium imposuit, quia peccata nostra ipse portavit in corpore suo super lignum ; et juxta aliam parabolam, inventam, quae erraverat ovem, humeris suis impositam, reportavit ad gregem . Itaque imponi jumento est, in ipsam Incarnationem Christi credere, ejusque mysteriis initiari, simul et ab hostis incursione tutari. Stabulum autem est Ecclesia praesens, ubi reficiuntur viatores, de peregrinatione hac in aeternam patriam redeuntes. Et bene jumento impositum duxit in stabulum, quia nemo, nisi baptizatus, nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam intrabit. Et altera die protulit duos denarios, et dedit stabulario, et ait: Curam illius habe. Altera dies est post Domini resurrectionem. Nam et ante quidem per Evangelii sui gratiam illuminaverat, his qui in tenebris et in umbra mortis sedebant , sed potior, resurrectione celebrata,
Abbreviated transcription (Latin):
amaritanus aut̃ quidam.
iter faciens.uenit secus eũ:
⁊uidens eum miscd̾ia motus est.
Sam aritanus qui int̾pretatur
custos: dm̃ signifidat. Cui ꝓph̾a¬
rectissime. ne hos latrones possit
incurrere. supplicat:custodi me
inquiens. a la queo quẽ statue¬
runtmͥ: et a scandalis oꝑanti¬
um iniquitatẽ: Qui ꝓpt̾ nos
descendens de celo. uite presentis
iter arripuit:et uenit secus eũ
qui uulnerib tabescebat infli¬
ctis: id est in similitudinẽ hoĩm
factus.⁊ habitu inuentus. ut
homo. compassionis nr̃e suscep¬
ans alligauit uulnera eius: in¬
fundens oleum ⁊ uinũ. Peccata
que in hominibz inuenit redar¬
guendo cohibuit: spem uenie
penitentib. t̾rorem pene peccãtib
incutiens. Alligat enĩ uulnera:
dum p̾cipit penitentiam agite In¬
fundit oleum: dum addit. appro¬
pinquauit enim regnũ celoꝵ. In¬
fundit ⁊ uinum. dum dicit: om¬
nis arbor. que nõ facit fructum
bonum. excidetur:⁊ in ignem
mittetur. Et imponens illum
iniuuentum suum duxit in

Expanded text:
amaritanus autem quidam iter faciens venit secus eum, et videns eum, misericordia motus est. Samaritanus, qui interpretatur custos, Dominum significat cui rectissime Propheta, ne hos latrones possit incurrere, supplicat: Custodi me, inquiens, a laqueo quem statuerunt mihi et a scandalis operantium iniquitatem; qui propter nos descendens de coelo, vitae praesentis iter arripuit, et venit secus eum qui vulneribus tabescebat inflictis, id est, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus, ut homo , compassionis nostrae suscepans alligavit vulnera ejus, infundens oleum et vinum. Peccata, quae in hominibus invenit, redarguendo cohibuit, spem veniae poenitentibus, terrorem poenae peccantibus incutiens. Alligat enim vulnera, dum praecipit: Poenitentiam agite, infundit oleum, dum addit: Appropinquabit enim regnum coelorum . Infundit et vinum, dum dicit: Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Et imponens illum in jumentum suum, duxit in
Abbreviated transcription (Latin):
regni celestis aꝑuit: In quira¬
tur subtilius: nom̃ requiratur
eius. Egregius predicator. iu
deamus quid de eius estimati¬
one denuntians ait. Et enin
Si igitur pascha xp̃s: pensandũ
nobisiest. quid de pascha lex lo
yses quippe ait. Sument de san¬

Expanded text:
regni coelestis aperuit? Inquiraregni coelestis aperuit? Inquiratur subtilius nomen ejus. Requiratur egregius praedicator. 7. Videamus quid de ejus aestimatione denuntiet. Ait eniSi igitur Pascha Christus, pensandum nobis est quod de Pascha lex loqyses quippe ait: Sument de san
Abbreviated transcription (Latin):
fuero a terra: omnia tra ham ad
me ip̃m. Omnia etenim traxit:
quia de electis sius apud inferos
nullum reliquit. Omnia abstu¬
lit: utiq electa. Neq etenim infi¬
deles quosq ꝓ suis criminib e¬
ternis suppliciis deditos. adue¬
niam dñs resurgendo reparauit:
sed illos ex infermi claustris rapu¬
itꝰ quos suos infide ⁊ actib re¬
cognouit. Unde et recte etiã
ꝑ osee dicit. Ero mors tua omors.
ero morsus tuus inferne. Id nãq
quod occidimus. agimus ut pe¬
nitus non sit. Ex eo enim quod
mordemus. partem abstrahimͦ.
partemq relin quimꝰ. Quia ergo
in electis suis funditus occidit
mortem: mors mortis extitit. Qͥa
uero ex inferno partem abstulit.
et partem reliquid: non occidit
funditus. sed momordit inf̾nũ.
Ait ergo. Ero mors tua o mors.
mõs: quia in electis meis te fũ¬
inferne: quia sublatis eis te ex
parte transfigo. Que est ergo ista
sollempnitas que inferni claus¬
tra destruxit: et ianuas nobis

Expanded text:
fuero, inquit, a terra, omnia traham ad fuero, inquit, a terra, omnia traham ad me . Omnia etenim traxit, qui de electis suis apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit, utique electa. Neque etenim infideles quosque, et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit; sed illos ex inferni claustris rapuit, quos suos in fide et actibus recognovit. Unde recte etiam per Osee dicit: Ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, inferne . Id namque quod occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo etenim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, o mors. : Quia in electis meis te funinferne, quia sublatis eis, te ex parte transfigo. Quae est ergo ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, et januas nobis
Abbreviated transcription (Latin):
corda et accenduntur ut querãt:
et differuntur ne inueniant:qua¬
tinus infirmitas animi ip̃o suo
merore crucietur. ac purgatior ad
inueniendũ fiat. et tanto ualidꝰ
teneat cum inuenerit: qnͣto tar¬
lectione transcurrimus: nunc
restat ut de ip̃a tante sollempni¬
tatis nobilitate loqua muilr. Hãc
enim nobilitatẽ recte sollempni¬
tatis dicam: quia sollempnita¬
tis ceteras ante cedit. Sicut enĩ
in sacro eloquio sc̃a sc̃oꝵ. uel
cantica canticoꝵ ꝓ sui magnitu¬
dine dicuntur: ita et hec festiui¬
tas recte dici potest. sollempnitas
sollempnitatum. Ex hac quippe sol¬
lempnitate exemplum nobis re¬
surrectionis datum est: spes cele¬
stis patrie aꝑta. ⁊ facta suꝑni reg¬
ni iam presumptibilis gła. Per
hanc electi qui quamius intran¬
quillitatis sinu. tam̃ apud infer¬
in elaustra tenebant᷑: ad parady¬
si amena reducti sunt. Qd̃ aute
passionem dixit in resurectione
sua dñs impleuit.Si exaltatus

Expanded text:
corda et accenduntur ut quaerant, corda et accenduntur ut quaerant, et differuntur ne inveniant, quatenus infirmitas animi ipso suo moerore cruciata, et purgatior ad inveniendum fiat, et tanto validius teneat cum invenerit, lectione transcurrimus; nunc restat ut de ipsa tantae solemnitatis nobilitate aliquid loquamur. Hanc enim recte nobilitatem solemnitatis dicam, quia solemnitates caeteras antecedit. Sicut enim in sacro eloquio sancta sanctorum, vel Cantica canticorum, pro sui magnitudine dicuntur, ita haec festivitas recte dici potest solemnitas solemnitatum. Ex hac quippe solemnitate exemplum nobis resurrectionis datum est, spes coelestis patriae aperta, et facta superni regni jam praesumptibilis gloria. Per hanc electi, qui quamvis in tranquillitatis sinu, tamen apud inferni claustra tenebantur, ad paradisi amoena reducti sunt. Quod ante passionem dixit, in resurrectione sua Dominus implevit: Si exaltatus
Abbreviated transcription (Latin):
sponte morti succumb̾e uoluit:
ad quã nos uenimus inuiti.
equitur. Tunc ergo lc.iiͣ.¬
introiuit et ille discipl̃s
qui uenerat ad monum̃tum.
Postquam intrauit petrus: in¬
gressus est et ioh̃s. Posterior
intrauit: qui prior uenerat. No¬
tum fr̃es est qd̾ in fine mundi
ad redempdoris fidem etiam
uidea colligetur: paulo attes¬
tante qui ait. donec plenitudo gen¬
tium intraret: et sic omĩs isrł saluuᷤ
fieret. Et uidit et credidit. Quid fh̃.
quid existimandus est credidisse:
Numquid quia dñs surrexerat
quẽ querebat: Non utiq: quia ad¬
huc tenebre erant ad monum̃tũ:
et subiuncta quoq uerba contra¬
dicunt. cum dicitur. Non dum enĩ
sciebant scripturas: quia oporte¬
ret eum a mortuis resurg̾e. Quid
ergo uidit. et quid credidit: Uidit
linteamina posita: et credidit qd
mulier dixerat. de monum̃to fuis¬
se dñm sublatum. Qua in re. di¬
uine dispensationis magnitu¬
do pensanda est. qd̵ discipłor ũ

Expanded text:
sponte morti succumbere voluit, sponte morti succumbere voluit, ad quam nos venimus inviti. 5. Sequitur: Tunc ergo introivit et ille discipulus qui venerat prior ad monumentum. Postquam intravit Petrus, ingressus est et Joannes. Posterior intravit qui prior venerat. Notandum, fratres, est quod in fine mundi ad Redemptoris fidem etiam Judaea colligetur, Paulo attestante, qui ait: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Et vidit et credidit. Quid, fratres, quid aestimandus est credidisse? Nunquid quia Dominus resurrexerat, quem quaerebat? Non utique, quia adhuc tenebrae erant ad monumentum, et subjuncta quoque verba contradicunt cum dicitur: Nondum enim sciebant Scripturas, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Quid ergo vidit, et quid credidit? Vidit linteamina posita, et credidit quod mulier dixerat, de monumento Dominum fuisse sublatum. Qua in re divinae dispensationis magnitudo pensanda est, quod discipulorum