comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
molibus asꝑsum. Proiectum itaq uas iutreum. ue¬
nit in saxis. S sic mansit incolume. ac si ꝓiectum
minune fuisset. tra ut neq frangi neq oleum ef¬
fundi pocuisset. Qđ uir dñi precepit leuari. atq ut
erat integrum petenti tribur. Tunc collectis fr̾ibꝰ
in obedientem monachũ de infidelitate sua & suꝑ¬
bia coram om̃ibꝰ increpauit. Qua increpatione cõ¬
pleta se se cum eisdem fr̃ibꝰ in orationẽ dedit. In eo
autem loco ubi cum fr̃ibꝰ orabat. uacuum erat ab
oleo dolium & cooꝑtum. Cumq sc̃s uir in oratione
ꝑ sisteret cępit oꝑimentũ eiꝰdem dolii oleo excrescen¬
te subleuari. Quo cõmoto atq subleuato oleum qđ
excreuerat ora dolii transiens. paiuitũ loci inquo
incubuerat inidabat. Qd cum BeNedictus dei
fauiulus aspexit: ꝓtinlis orationem compleuit. atq
in parumentũ oleum defluere cessauit. Tunc dif¬
fidentem inobedicentẽq frẽm latius admonuit. ut

Expanded text:
molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum vemolibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram omnibus increpavit. CAPUT pleta, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gebat: uir dei diuersis indigentibꝰ monasteru sui
cuncta tribuerat: ut pene nichil incellario nisi par̃
quildam olei inuitreo uase remaneret. Tunc quidã
subdiaconiis agapitꝰ nomine aduenit. magnoꝑe postu¬
lans. ut sibi aliquantũ olei dareͥ debuisset Uir autem
qui cuncta decrerierat iuiterra tribuere. ut incelo om.¬
nia reseruaret. hoc ipsum parũ qđ remanserat olei
uissit petenti dari. Monachus tiero qui cellarium
tenebat. audiuit quidem iubentis uerba. sed imple¬
re distulit. Cuniq post paululum si id qđ iusserat
datum eẽt inquireret: respondit monachus se mini¬
me dedisse quia si illud ei tribueret: om̃ino fr̾ibus¬
nichil remaneret. Tunc iratus aliis prȩcepit ut hoc
ipsum uas uitreum inquo parum olei remansisse
uidebatur ꝑfenestram ꝓicerent. ne incella aliqͥd ꝑ
inobedientiam remaneret. Factumq ẽ. Subfenestra
autem eadem. ingens precipicium patebat. saxorũ

Expanded text:
gebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui gebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum
Abbreviated transcription (Latin):
tione fuit occupatꝰ. Cumq die t̾cio is qui uecessita¬
ti debiti affligebat᷑ rediit suꝑ archan monasterii
que erat fruinento plena subito tresdecim solidi
sunt inuenti. Quos uir dei deferri uissit & afflic¬
to petitori tribui dicens. ut duodecim redderet &¬
unum in expensis ꝓpriis haberet. SED ad ea
niuic redeam. que eius discipulis inlibri huiꝰ exor¬
dio predictis referentibꝰ agnoui. Quidam itir grauis¬
sima aduersarii sui emnulatione laborabat. cuiꝰ ađ hoc
usq odium ꝓrupit. ut ei nescienti in potu uenenũ
daret. Qui quamius uitam auferre ñ ualuit: cutis
tamien colorem mutauit. ita ut diffusa incorpore
eius uarieras. lepre morẽ imittari uideret᷑. S ad dĩ
hominẽ ẜ eNedictum ductus: salutem pristinam
citius recepit. Nam mox ut eum contigit: omnem
cutis illiꝰ uarietatẽ fugauit. Eo quoq tetupore¬
quo alimentoꝵ in opla campaniam grauiter affi¬

Expanded text:
tione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitatione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavit. CAPUT quo alimentorum inopia Campaniam graviter affli
Abbreviated transcription (Latin):
uiro aptonio narrante cognoui. Qui aiebat patris
sui puerum morbo elefantino fuisse correptum: tta
ut iam pilis cadentibꝰ cutis intumesceret. atq cres¬
centem saniẽ occultare non posset Qui aduirum
dei abeodem patre eiꝰ inissus. ẽ. & saluti pristinȩ sub
om̃i celeritate restitutꝰ. Ne eq illud taceani qđ
eiꝰ discipułs peregrinꝰ nomiine narrare consueuerat
quia die quadam fidelis ur quidam necessitate
debiti conpulsus: unum sibi fore remedium credidit. si ad ui-
rum dei pergeret. et que eum urgeret debiti netessitas indi¬
caret. Uenit uaq ad monasterium. omnipotentis dei famu¬
lum reggerit: quia a creditore suo pro duodetim solidis
grauiter affligeret᷑ intimauit. Cui uenerabilis pater
nequaquam se habere duedecim solidos respondit.
s tamen eiꝰ inopiam blanda locutione consolatus ait
ade & post biduum reuertere: quia de est hodie qđ tͥ
oebeam dare. In ipso autem biduo: more suo uora¬

Expanded text:
viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritate restitutus. CAPUT ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in ora
Abbreviated transcription (Latin):
yidam eiꝰ monachꝰ nobili¬
tati meutẽ dederat. ⁊ ꝑmanere in monasterio
nolebat. Cumq eum uir dei assidue corriꝑet
frequenterq admoneret ipse uͦ nullo modo con¬
sentiret incongregatione ꝑsistere. atq inportunis pre-¬
cibus ut relaxaretur immineret: quadam die idem
uenerabilis pater nuietatis eius tedio affectus. iratꝰ
iussit ut discederet. Qui mox ut monasteruun exiit:
contra se assistere aꝑto ore draconem inttinere in¬
uenit. Cumq eun idem draco qui apparuerat de¬
uorare uellet : cepit ipse tremens & palpitans mag¬
nis uocibus clamare dicens. Currite currite. quia
draco iste me deuorare uult. Currentes aucem fr̃s:
draconẽ nunune uider̃. sed trementẽ atq palpitantẽ
monachũ ad monasteriũ reduxerunt. Qui statim ꝓ¬
misit. nunquam se.ẽẽ. de monasterio recessitrum.
atq ex hora eadem insua ꝓmissione ꝑmansit. Cuip¬
pe qui scĩ iuri rationibus contra ĩbat: iure assistere¬
sequebat᷑ S es neq hoc silendum puto qđ illustr

Expanded text:
m ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assisteurato. Sed neque hoc silendum puto, quod illustri
Abbreviated transcription (Latin):
gĩa s enedictus & nomine. ab
ipso puericie suȩ tempore cor ge¬
rens senile. E tatem quippe mo¬
ribus transiens. nulli animum
uoluptati dedit. sed dum in hac terta ae¬
huc es̃set᷑: quo temporaliter libere iti potiusset.
S espexit iam quasi aridum mundũ cũ flore.
Qu liberiori genere ex piuncia nursie exorte.
romȩ liberalibꝰ lacterarum studis traditꝰ fue¬
rat. S cum ihis multos ire ꝑ abruta uicioꝵ cer

Expanded text:
ia Benedictus et nomine, ab ipso pueritiae suae tempore cor gerens senile, aetatem quippe moribus transiens, nulli animum voluptati dedit: sed dum in hac terra adhuc esset, quo temporaliter libere uti potuisset, despexit jam quasi aridum mundum cum flore. Qui liberiori genere ex provincia Nursiae exortus, Romae liberalibus litterarum studiis traditus fuerat. Sed cum in eis multos ire
Abbreviated transcription (Latin):
Quia et contra di oculos iacent: qui apud suos et ꝑximorũ oculos
ꝑ inanis glẽ appetitũ tument. Unde et quib dã ueritas dicit. Uos
estis qui iustiticatis uos corã hominib d̃s aut nouit corda ũra. Quia

Expanded text:
quia econtra in Dei oculis jacent, qui apud suos et proximorum oculos quia econtra in Dei oculis jacent, qui apud suos et proximorum oculos per inanis gloriae appetitum tument. Unde et quibusdam Veritas dicit: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus, Deus autem novit corda vestra: quia
Abbreviated transcription (Latin):
nere hodie ñ ualeo exire Iunc ille respondit. Contoistas miefile qui
si hoctieruadie ũ egredimꝰ: iam crastina ñ xibuii. Deiatias fili uluo
precutoris fui lassitudme coactus: in monasterio suo eadlẽ nocte demo¬
tatꝰ ẽ Ctim ecce sequenti die subipso lucis crepusculo uehent. equo
Quẽ cũ ille requireret cur sententia: ẽẽt. mutata: cognouit qͥa
ueheũt exterrit᷑: eur adexhibendũ qdi hominẽ mittere presump¬
daniait. Rogat pat̾ ur: ne fatigari debeatis. Cuq hoc dĩ famu¬
lus audisset: contristatꝰ ait. Runquid ñ die hesterno dyxi. quia si
tione aliquantulũ ȩxecutorẽ suũ in cella retinuit. eiꝙ laboris sui como¬
dũ coacto renitentiq dedit. Cognosce gͥ petre. in quanta dĩ custodia
sunt qui in hac uita se ipios despicere nouerunt. Cũ quib intus ciui¬
bus in honore numerant᷑. qui despecti foris hominib. ẽẽ. ñ erubescunt.

Expanded text:
nere hodie non valeo exire. Tunc ille respondit: Contristas me, fili, quia nere hodie non valeo exire. Tunc ille respondit: Contristas me, fili, quia si hodierna die non egredimur, jam crastina non exibimus. Dei itaque famulus exsecutoris sui lassitudine coactus, in monasterio suo eadem nocte demoratus est. Cum ecce sequenti die sub ipso lucis crepusculo vehementer equo Quem cum ille requireret cur sententia esset mutata, cognovit, quiavehementer exterritus, cur ad exhibendum Dei hominem mittere praesumpibus, ait: Rogat Pater noster ne fatigari debeatis. Cumque hoc Dei famulus audisset, contristatus ait: Nunquid non die hesterno dixi tibi, quitione aliquantulum exsecutorem suum in cella detinuit, eique laboris sui commodum coacto renitentique dedit. Cognosce igitur, Petre, in quanta Dei custodia sunt qui in hac vita seipsos despicere noverunt; cum quibus intus civibus in honore numerantur, qui despecti foris hominibus esse non erubescunt;
Abbreviated transcription (Latin):
rens ueniebat. Quẽ adhuc longe positũ: puer suo dño quia ipie
e̾ẽt. quẽ quereret indicauit. Idem uͦ uilianus repente ut uidit di
tamulĩ. ex ipso habitu despexit: eũq qualit̾ deberet alloqui. ꝓter¬
uam̃te preparabat. Mox uero ut seruus di cominꝰ astuit: eiusdem
iuliant animũ intolerabilis pauor inuasit. ita ut tremeret. atq ad
insinuandũ hoc ipsũ qd uenerat. uix sufficere lingua potuisset.
Qui humiliato mox sp̃u ad eius genua cucurrit. orationẽ ꝓse fieri
petiit. et quia pater eius apłicus pontitex cĩ uidere uellet indica¬
uit. Uiraut uenerandus equitius coepit immñsas gratias om̃ipoten¬
tidõ agere: asserens qq̃ se ꝑsummũ pontiticẽ gratia suꝑna usitasset.
Ilico uocauit frs: precepit hora eadẽ ium̃ta preparari atq execu¬
oie suũ eoepit uehem̃tistime urgere. ut stati extre debiussent.
u iuluanus ait. Hoc feri nullatenus potest: quia l as atus griti¬

Expanded text:
rens, veniebat: quem adhuc longe positum puer suo domino quia ipse rens, veniebat: quem adhuc longe positum puer suo domino quia ipse esset quem quaereret indicavit. Idem vero Julianus repente ut vidit Dei famulum, ex ipso habitu despexit, eumque qualiter deberet alloqui proterva mente praeparabat. Mox vero ut servus Dei cominus adfuit, ejusdem Juliani animum intolerabilis pavor invasit, ita ut tremeret, atque ad insinuandum hoc ipsum quod venerat, vix sufficere lingua potuisset. Qui humiliato mox spiritu ad ejus genua cucurrit, orationem pro se fieri petiit, et quia pater ejus apostolicus pontifex eum videre vellet indicavit. Vir autem venerandus Equitius coepit immensas gratias omnipotenti Deo agere, asserens quod se per summum pontificem gratia superna visitasset. Illico vocavit fratres, praecepit hora eadem jumenta praeparari, atque exsecuorem suum coepit vehementer 172 urgere ut statim exire debuissent. Cui Julianus ait: Hoc fieri nullatenus potest, quia lassatus ex iti
Abbreviated transcription (Latin):
lonqe positꝰ aspexit. et iminso timore correptꝰ .Ẽ. Coepit timeros lal¬
lescere. seq ipsum nutanti gressiu uyx pose portare. Qui tremens ae
dĩ hominẽ peruenit. atq ulnissuis humilit eius genua deosculans
ftruixit. suuiq dñm ei occurrisse nunciauit. Uui resalutato difa¬
muluis precepit ddicens. Leua foenũ uiride. porta pabulũ iuitis
in quib uenistis. E cce ego quia parũ suꝑ est: oꝑe explectõ te sub¬
sequor. Is aut̃ qui milsus fuerat uilianus defenior. mirabat᷑ ualde
quidnã. cet. qđ redire moraret᷑ puer. Cũ ecce reuertentẽ puerũ cons-¬
picit. atq in collo foenũ ex prato deferentẽ. Qui uehemter irat
coepit clamare dicens. Quid ẽ. hoc: Ego te misi hominẽ deduce¬
re: ñ foenũ portare. Cui respondit puer: Quẽ queris. ecce subsequit᷑.
Tũ ecce uir dĩ clauatis calciatꝰ caligis: falcem foenariã in collo dete¬

Expanded text:
longe positus aspexit, et immenso timore correptus, coepit tremere, laslonge positus aspexit, et immenso timore correptus, coepit tremere, lassescere, seque ipsum nutanti gressu vix posse portare. Qui tremens ad Dei hominem pervenit, atque ulnis humiliter ejus genua deosculans, strinxit, suumque dominum ei occurrisse nuntiavit. Cui resalutato Dei famulus praecepit, dicens: Leva fenum viride, porta pabulum jumentis in quibus venistis: ecce ego, quia parum superest, opere expleto te subsequor. Is autem qui missus fuerat, Julianus defensor mirabatur valde quidnam esset quod redire moraretur puer: cum ecce revertentem puerum conspicit, atque in collo fenum ex prato deferentem; qui vehementer iratus coepit clamare, dicens: Quid est hoc? Ego te misi hominem deducere, non fenum portare. Cui puer respondit: Quem quaeris, ecce subsequitur. Tum ecce vir Dei, clavatis calceatus caligis, falcem fenariam in collo defe
Abbreviated transcription (Latin):
quci debuisset. et quęnã sua ẽẽt meniura cognosceret. Iulianũ tain
tunc defensorẽ mittens. qui sabiniensi ȩccłẽ postmodũ in episcopa¬
tu prefuit. hoc precepit ut cũ magno eũ honore deduceret. et me
quaquã di famulus ex conuentione eacdẽ inuiriã sentiret.surpa¬
rere de eo uotis clericorũ concitꝰ uolens. festine adeuis monasteriũ
cucurrit ibiq absente illo antiquarios scribentes repperit. ubi
ablas ẽet inquisiuit. Qui quxerunt. In uallelias que mon asterio
bblacet: foenũ secat. Idem uͦ uiianus suꝑbũ uade. atr soitu ma¬
ci pacri hobuuit : cui uit poterat uel ipse dominari hunc g̃ mult.
ut cum acdse sub celeritate ꝑ cluceret Perrexit puer. et ꝓterio piu
prati u eocit ingresus. om̃sꝙ illic intuens tenũ secants t̃quliu¬
urs quisna: eẽt. equitius. Plgxq ut audiuit quiseet eum aahue

Expanded text:
duci debuisset, et quaenam sua esset mensura cognosceret. Julianum tamen duci debuisset, et quaenam sua esset mensura cognosceret. Julianum tamen tunc defensorem mittens, qui Sabinensi Ecclesiae postmodum in episcopatu praefuit, hoc praecepit, ut magno cum honore eum deduceret, nec quidquam Dei famulus ex conventione eadem injuriae sentiret. Qui parere de eo clericorum votis concitus volens, festine ad ejus monasterium cucurrit, ibique absente illo antiquarios scribentes reperit, ubi abbas esset inquisivit. Qui dixerunt: In valle hac quae monasterio subjacet, fenum secat. Idem vero Julianus superbum valde atque contumacem puerum habuit, cui vix poterat vel ipse dominari. Hunc ergo misit, ut ipsum ad se sub celeritate perduceret. Perrexit puer, et protervo spiritu pratum velociter ingressus, omnesque illic intuens fenum secantes, requisivit quisnam esset Equitius. Moxque ut audivit quis esset, eum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
iuitis om̃ib in cella potuisset repperiri. In quo etiã capistro
ꝓfreno. et ueruecii pellib psella utebat᷑. Suꝑ semet ipsũ sa¬
cros codices in pelliciis sacculis missos. dextro leuoq latere porta
bat. et qͦcunq ꝑuenisset. scripturarii aperiebat fontẽ. et riga¬
bat prata m̃tiũ. Huius qͦq opinio predicationis. ad romanȩ ur¬
bis noticia ꝑuenit. atq ut.ẽ. lingua ad ulantiũ auditoris sui
animã complectendo necans: eo tepore clerici huius apłice sedis
antistitẽ adulando questi sunt dicentes. Quis. ẽ. iste uir rusticus
qui auctoritatẽ sibi predicationis arripuit. et officiũ apłici
cet qui hunc exhibeat: ut quis sit ȩccłasticus uigor agnoscat. Dicut
autem moris. ẽ. ut occupato in multes animo adulatio ualde sub¬
ripiat. si ab ipso cordis hostio nequaqua fuerit citiusrepulsa. suaden¬
tib se clericis consensũ pontifex prebuit. ut adromanã urbemde¬

Expanded text:
omnibus jumentis in cella potuisset reperiri; in quo etiam capistro omnibus jumentis in cella potuisset reperiri; in quo etiam capistro pro freno, et vervecum pellibus pro sella utebatur. Super semetipsum sacros codices in pelliceis sacculis missos dextro laevoque portabat latere, et quocunque pervenisset, Scripturarum aperiebat fontem, et rigabat prata mentium. Hujus quoque opinio praedicationis ad Romanae urbis notitiam pervenit; atque ut est lingua adulantium auditoris sui animam amplectendo necans, eodem tempore clerici hujus apostolicae sedis antistiti adulando questi sunt, dicentes: Quis est iste vir rusticus, qui auctoritatem sibi praedicationis arripuit, et officium apostolcet, qui huc eum exhibeat, ut quis sit ecclesiasticus vigor agnoscat. Sicut autem moris est ut occupato in multis animo adulatio valde subrepat, si ab ipso cordis ostio nequaquam 169 fuerit citius repulsa, suadentibus se clericis consensum pontifex praebuit, ut ad Romanam urbem de
Abbreviated transcription (Latin):
ius petre ex dono. ẽ: nondonũ ex oꝑe. Auoquin:
gratia iam ñ . ẽ. gratia. Om̃c̃ quippe opus dona preueniunt: quã¬
uis ex subsequenti oꝑe. ipsa etiã dona succrescunt. Ne tam̃ uitȩ
euis cognitione frauderis: bene hunc reuerentissimus uir albinꝰ
reatine antistes ȩcclẽ agnouit. et adhuc suꝑiunt multi qui scir
potuerunt. Sed quid plus quęris oꝑis. quando concordat urtȩ mũ¬
dicia cũ studio predicationis : Tantꝰ quippe illũ ad colligendas
dõ animas feruor acenderet: ut sic monasteriis preesset. quatinus
ꝑ eccł̃as. ꝑ castra. ꝑ uicos. ꝑ singulorũ qͦq fideliũ domus circunqua¬
q discurreret: et corda audientiũ ad amorẽ patriȩ cȩlestis excita¬
ret. Erat uͦ ualde uilis in uestib atq ita despectus: ut siquis illũ
fortasse nesciret. salutatꝰ etiã resalutare despiceret. & quotiens ad¬
alia tendebat loca: ium̃tu sedere consueuerat. qđ despicabilius

Expanded text:
us, Petre, ex dono est, non donum ex opere, alioquin gratia jam non est gratia. Omne quippe opus dona praeveniunt, quamvis ex subsequenti opere ipsa etiam dona succrescunt; ne tamen vitae ejus cognitione frauderis, bene hunc reverentissimus vir Albinus Reatinae antistes Ecclesiae cognovit, et adhuc supersunt multi qui scire potuerunt. Sed quid plus quaeris operis, quando concordabat vitae munditia cum studio praedicationis? Tantus quippe illum fervor ad colligendas Dper Ecclesias, per castra, per vicos, per singulorum quoque fidelium domos circumquaque discurreret, et corda audientium ad amorem patriae coelestis ret. Erat vero valde vilis in vestibus, atque ita despectus, ut si quis illum fortasse nesciret, salutatus etiam resalutare despiceret, et quoties alia tendebat ad loca, jumentum sedere consueverat, quod despicabilius
Abbreviated transcription (Latin):
ata eemore in medio papiros potunit: quas allato igne fucenct. Soy
aqua arit. in lapadib ac si odeũ finset. Perpendeg petre. eiuus me¬
pi iste uir fuert qpinecesitate cõpullus. elenti natura mutauit
humilitatis apudsẽ intus ẽe potuit iste: qui tante oecellentiȩ fous
fuit. Gregorius Nten uirtutes aninii congiuie requi¬
ris: quia multu ualde . ẽ. qqđ teptatione sua intus intẽ satessunt mira
que toris fiunt. Sed ii huius constãtii uenerabilis unũ qđ̃ fecit
audis: cuius humilitatis fuerit. citius agnoscis. Pꝰ et

Expanded text:
atque ex more in medio papyrum posuit; quas allato igne succendit, sicque aqua arsit in lampadibus ac si oleum fuisset. Perpende igitur, Petre, cujus meriti vir iste fuerit, qui necessitate compulsus, elementi naturam mutavitujus humilitatis apud se esse intus potuit iste, qui tantae excellentiae foris fuit. 176 GREGOR. Inter virtutes animum congrue reqvalde est quod tentatione sua intus mentem lacessunt mira quae foris fiunt. Sed si hujus Constantii venerabilis unum quod fecit audis, cujus humilitatis fuerit, citius agnosces. PET
Abbreviated transcription (Latin):
qui foris erant langobardi cognoscerent. quatinꝰ locũ sacrũ teme¬
rare ulterius ñ auderent. Sĩq uir sc̃idũ discipłos defencdit. etiã
mustus post remediũ illuc fugientil prestitit. E droguaq
coepi mei didici relatione qđ narro. qui in anticonitana urbe ꝑ
annosmultos in monachico habitu deguit. ibiq uitã ñ mediocrit
religiosã odupxit. Cui etiã quidã nr̃i iam ꝓuetioris ȩtatis qui ex eidẽ
sunt partib attestant᷑. Iuxta eam nanq ciuitatẽ ȩccła beati mar¬
te misot phant sita .ẽ. inqua uir uitȩ uencrabilis conftantinus oni¬
ne mansionarii functus osficio. deseriuebat. Cuiꝰ scitatis opinosest
ae notiesa hominũ longe lateꝙ titenderat: quia ide uir funntue
tertena despiciens toto anmisu m̃tis adiola cgletia fiagiabnt a¬

Expanded text:
qui foris erant, Langobardi cognoscerent, quatenus locum sacrum temequi foris erant, Langobardi cognoscerent, quatenus locum sacrum temerare ulterius non auderent. Sicque vir sanctus dum discipulos defendit, etiam multis post remedium illuc fugientibus praestetit. 10.... Qcopi mei didici relatione quod narro: qui in Anconitana urbe per annos multos in monachico habitu deguit, ibique vitam non mediocriter religiosam duxit; cui etiam quidam nostri jam provectioris aetatis, qui ex eisdem sunt partibus, attestantur. Juxta eam namque civitatem ecclesia beati martyris Stephani sita est, in qua vir vitae venerabilis, Constantius nomine, mansionarii functus officio deserviebat : cujus sanctitatis opinio sese ad notitiam hominum longe lateque tetenderat, quia idem vir funditus terrena despiciens, toto annisu mentis ad sola coelestia flagrabat. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
posita sepulchro eius fuerat extulit longeq ꝓiecit. ut palaui cuncti
cognoscerent. quanti. ẽẽt. meriti. is cuiui illic corpus iaceret.
Ea etiã quȩ subiungo. predicti uenerabilis uiri fortunati qui ualde
metate et oꝑe et simplicitate placet relatione cognour. E an¬
osm ualeriȩ ꝓuincia langobardis intrantib: ex monasterio reueren¬
tisimi uiri equitii. in predictũ oratorium ad sepulchrũ eius mona¬
chi fugerunt. Cũq langobardi seuientes oratoriũ intrassẽt.: coeperunt
eosdẽ monachos toras trahere. ut eos aut ꝑtorñita discuterent.: aut
gadiis necarent. Quorũ unus ingemuit: atq acriori dolore cõmotꝰ
clamauit. Oicẽ equici. placet tͥ qđ trahim̃. et ñ nos defendis: La
cuiꝰ uocẽ ꝓtinꝰ scuientes langobardos immundus sp̃s inuasit. Qui
corruentes in terrã tam duui uęxati sunt: quousq hoc cuncti et iã

Expanded text:
erposita sepulcro ejus fuerat, extulit, longeque projecit, ut palam cuncti erposita sepulcro ejus fuerat, extulit, longeque projecit, ut palam cuncti cognoscerent quanti esset meriti is cujus illic corpus jaceret. Etiam ea quae subjungo, praedicti venerabilis viri Fortunati, qui valde mihi aetate, opere et simplicitate placet, relatione cognovi. Eandem Valeriae provinciam Langobardis intrantibus, ex monasterio reverentissimi viri Equitii in praedicto oratorio ad sepulchrum eius monachi fugierunt. Cumque Langobardi saevientes oratorium intrassent, coeperunt eosdem monachos foras trahere, ut eos aut per tormenta discuterent aut gladiis necarent. Quorum unus ingemuit atque acri dolore commotus clamavit: 'E, sancte Equiti, placet tibi, ut trahamur, et non nos defendas'? Ad cuius vocem protinus saevientes Langobardos inmundus spiritus invasit. Qui corruentes in terram, tandiu vexati sunt, quousque hoc cuncti, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Miaos ualde. quia de tali uiro iubripi pontifici tanto potuerit.
Qo miraris petre. quia fallim̃ qui homines sumus: An mente
excidit qđ cdauid qui ꝓphetie sp̃m habere consueuerat contra inno-¬
centẽ ionathȩ filiũ sententiã dedit. cũ uerba pueri mentientis audi-¬
uitꝰ Qđ tam̃ quia ꝑdauid factũ. ẽ: et occutũ dĩ iudiciũ iustũ
credimꝰ. et tam̃ humana ratione qualit iustũ fuerit ñ uidemꝰ
deuastat᷑. Cuq animꝰ diuidit᷑ ad multa: fit minor ad singula:
Tantoq ei in una qualibet re subripit᷑: quanto latius in multis
reuerentissimo ualentione narrante cognoui. Aiebat nanq qͥa corpus
eius dũ in beati laurentii martyris oratorio esset humatii: suꝑ sepul¬
chrũ illius rusticus quidã archã cũ frum̃to posuit. nec quantꝰ qua¬
usq uir illic iaceret ꝑpendere ac uereri curauit. Cũ repente turbo
cęlitꝰ factus. reb om̃ib in sua stabilitate manentib: archã que suꝑ¬

Expanded text:
Miror valde quod de tali viro subripi pontifici tanto potuerit. GREGOR. Quid miraris, Petre, quia fallimur qui homines sumus? An mente excidit quod David, qui prophetiae spiritum habere consueverat, contra innocentem Jonathae filium sententiam dedit, cum verba pueri mentientis audivit? Quod tamen quia per David factum est, et occulto Dei judicio justum credimus, et tamen humana ratione qualiter justum fuerit, non videmus. devastat. Cumque animus dividitur ad multa, fit minor ad singula: tantoque ei in una qualibet re subripitur, quando latius in multis reverentissimo Valentino narrante, agnovi. Aiebat namque quia corpus ejus dum in beati Laurentii martyris oratorio esset humatum, super sepulcrum illius rusticus quidam arcam cum frumento posuit, nec quantus qualisque vir illic jaceret, perpendere 173 ac vereri curavit. Tunc repente turbo coelitus factus, rebus illic omnibus in sua stabilitate manentibus, arcam, quae sup
Abbreviated transcription (Latin):
dñm ꝓ uxore sua eoqd̃. ẽẽt. sterilis. Qui exaudiuit eũ et dedit concep¬
tũ rebeccs. Si gͦ multiplicatio generis abrahe ꝑ isaac predestinata fuit.
cur coniugẽ sterilẽ accepit:. Sed nimirũ constat. quia predestina¬
tio p̃cib implet᷑: quando is in quo ds̃ multiplicare sem̃ abrahȩ pre¬
destinauerat. oratione obtinuit. ut filiũ habere potuisset.
uia secretũ ratio aꝑuit: nichil mͥ dubictatis remansit.

Expanded text:
uxore sua, eo quod esset sterilis, qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae . Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus multiplicare semen Abrahae praedestinaverat, oratione obtinuit ut filios habere potuisset. PETR. Quia secretum ratio aperuit nihil mihi dubietatis remansit.
Abbreviated transcription (Latin):
net. dum conuersionẽ nr̃ãm his qui culpas exa¬
minat expectat: conflemus in lacrimis duriciã
mentis. forinemꝰ iꝑximis gr̾am benignitatis
Et fident̾ dico. quia salutari hostia post mortẽ
ñ indigebius. si ante mortẽ deo hostia ipsi
fuerimus.
nomine diues ualde: et primꝰ inpalatio
uestimentis. Hic namq erat iustꝰ et misericors ele

Expanded text:
net, dum conversionem nostram is, qui culpas exanet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, expectat, conflemus in lacrimis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis. Et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem deo hostia ipsi fuerimus. Eufemianus, diues ualde et primus in palatio uestimentis
Abbreviated transcription (Latin):
& tunc ueniens offeres munus tuũ. Qua inre pen¬
sandum ẽ. cum om̃is culpa inunere soluat᷑: quã
gi auis ẽ. culpa discordie. ꝓqua nec munus acci¬
pit᷑. Debeniꝰ itaq ad proxiniũ quamuis longe po¬
situm longeq disuinctum: m̃te ire. eiq anumũ
subd ere humulitate illũ ac beniuolentia placare
Ut filicet conditor nr̃ duni tale placitum nr̃e mentis
aspexerit: apeccato nos soluat. qͥ a entiꝰ ꝓculpa su-¬
init. Ueritatis autẽ uoce attestaate didicimtis.
quia seruus qui decem milia talenta debebat.
cum pęnitentiã ageret: ab solitionẽ debiti adño ac¬
cepit. S qͥa conseruo suo centũ sibi denarios debenti
debitum ñ dimisit: & hoc ẽ. uissus exigi. qđ ei fue¬
rat iam dimissum. Ex qͥbꝰ uidelicet dictis constat.
quia si hoc qđ in nos delinqͥt᷑. ex corde ñ dimiti¬
mus: & illud rursus exigim᷑. qđ nobis iam ꝑpeni¬
tentiã dimissũ fuisse gaudebamtus. Igit᷑ dum ꝑ
indulti temꝑis spacium licet dum iudex susti¬

Expanded text:
s tuum. Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordię, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque adproximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, mente ire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placare. Et scilicet conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvet, quia munus pro culpa sumet. Veritatis autem voce attestante didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus exigimur, quod nobis iam per paenitentiam dimissum / fuisse gaudebamus. Igitur dum per indultum temporis spacium licet, dum iudex susti
Abbreviated transcription (Latin):
sui pondere. & uigore seruemus. Nle post cogita¬
tio fluxa dissoluat. nec uana menti lȩcicia sicrrepat.
& lucrũ compiuictionis anima ꝑ iicuriã fluxę
coguationis ꝑdat. Sic qͥppe qđ poposcerat anua
obtinere meruit. qͥa se post lacrimas in eodem nitio
iugore seruauit᷑. de qua nimirũ scriptũ ẽ. Uult᷑q.
euis ñ sunt amplius indiuersa inutati. Que gͣ
ñ ẽ oblita qͥa pecut. ñ ẽ priuata munere qđ poposc̃
ed uiter hec sciendũ ẽ. qͥa ille recte sui delicti ue¬
niam postulat: qͥ prius hoc qđ in ipsõ delinqͥtur
relaxat. Munꝰ eni ñ accipit᷑: nisi aute discordia
ab animo pellat᷑ dicente uericate. Si offers iunꝰ
tuũ ad altare & ibi recordatꝰ fueris qͥa fr̃ tuus
habet aliqͥd aduersum te: relinque ibi munus

Expanded text:
suo pondere et vigore servemus, ne post cogitasuo pondere et vigore servemus, ne post cogitatio fluxa dissolvat, ne vana menti laetitia subrepat et lucra compunctionis anima per incuriam fluxę cogitationis perdat. Sic quippe, quod poposcerat, Anna obtinere meruit, quia se post lacrimas in eodem mentis vigore servavit. De qua nimirum scriptum est: Vultus eius non sunt amplius in diversa mutati. Quia igitur non est oblita, quę peted inter haec sciendum est, quia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliq
Abbreviated transcription (Latin):
iuuens. ꝓnobis iter̃ uihoc mysterio sacre oblatioĩs
immnolat᷑. Eius qͥppe ibi corpꝰ sumit᷑. eiꝰ caro inpo¬
puli salute parcit᷑ eiꝰ sanguis ñ iam in manꝰ infide¬
sic ꝓnobis hoc sacrificiũ. qđ ꝓro absolutione nr̃a pas¬
sionem ungeniti filii semꝑ inittat᷑ Quis enĩ fide¬
lium habere dubiũ possit. in ipsa umolationis
hora ad sacerdotis uocem celos aꝑtri. in illo iesy
xp̃i my sterio angłoꝵ choros ad esse. sũinis ima so¬
ciari. t̾rena celestibus rungi. unũq exiusibilibus
atq inusibilibꝰ fieri : Sed necesse. ẽ. ut cum hec
agimꝰ nosmet ipsos deo incordis contricione macꝰ¬
teimꝰ. Quia qͥ passionis dñicȩ nissteria celebramꝰ.
debemꝰ uiutari qđ agimus. Ttnc gͦ uerã ꝓnobis
doo hostia erit: cũ nosmet ipsos hostiam fecerunꝰ.¬
S ed studendum nobis ẽ: ut etiam post orationis tẽpora
inquantũ deo largiente possiimus. in ipso animum

Expanded text:
vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrae oblationis vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrae oblationis immolatur. Ejus quippe ibi corpus sumitur, ejus caro in populi salute partitur. Ejus sanguis non jam in manus infidesit pro nobis hoc sacrificium, quod pro absolutione nostra passionem unigeniti Filii Dei semper imitatur. Quis enim fidelium habere dubium possit, in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri, in illo Iesu Christi mysterio angelorum choros adesse, summis ima sociari, terrena coelestibus iungi, unum quid ex visibilibus atque invisibilibus fieri? Sed necesse est, ut, cum haec agimus, nosmet ipsos Deo in cordis contricione mactemus: quia, qui passionis dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vere proDeo hostia erit, cum nos ipsos hostiam fecerSed studendum nobis est, ut etiam post orationis tempora, in quantum Deo largiente possumus, in ipso animum
Abbreviated transcription (Latin):
ccirco credo quia hoc tam aꝑte cum uiuentibꝰ atq
nescientibꝰ agit᷑ : ut cunctis hec agentibis atq ne¬
scientib ostendat᷑ qͥa sunsolubiles culpe ñ fueritl¬
illis sacra uictima mortiuis ꝓdest. qͥ hic iccuendo¬
obtiuuerint. ut eos etiam pest mortem bona ad¬
iuuent. quȩ hic ꝓipsis ab aliis fiunt. Int̾ hec autẽ
pensandum ẽ qđ tucior uia sit ut bonũ qͥsqͣ post mor¬
tem suam sꝑat agi ꝑalios: agat dumi uiuit ipfe ꝓse.
Beatius qͥppe ẽ liberum ex ire : quam post uincła liber¬
tatem querere. Debemus itaq prȩsens scłm uel qͥa iã
conspicimus. defluxisse tota m̃te contẽnere cotidiana
deo lacrimar̃ sacrificia cotidianas carnis eiꝰ & sangͥnis
hostias unmolare. Hec uamq singlariter uictim᷑a ab
ȩterno int̾ritu animã saluat. que illam nobis mor
unigeniti ꝑmisteriũ reparat. Qui licet surgens a
mortuis iam ũ morit᷑ & mnorsei ultra ñdñabitur.
tam̃ in semet ipso immoitaliter atq incorruptibilit̾

Expanded text:
vi. GREGOR. Idcirco credo, quia hoc tam aperte cum viventibus ac nescientibus agitur, ut cunctis haec agentibus ac nescientibus ostendatur qillis sacra t vivendo, ut eos etiam post mortem bona adjuvent, quae hic pro ipsis ab aliis fiunt. Inter haec autem pensandum est, quod tutior via sit, ut bonum, quod quisque post mortem suam sperat agi per alios, agat ipse, dum vivit, per se. Beatius quippe est liberum exire quam post vincula libertatem quaerere. Debemus itaque praesens saeculum, vel quia jam conspicimus defluxisse, tota mente contemnere; quotidiana Deo lacrymarum sacrificia, quotidianas carnis ejus et sanguinis hostias immolare. Haec namque singulariter victima ab aeterno interitu animas solvit, quUnigeniti per mysterium reparat. Qui, licet surgens a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur; tamen, in se ipso immortaliter atque incorruptibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Sed euius uite ẽorum ep̃s fuerat memores. ubi sepul¬
tum. e̾et. corpus illius quesierunt. ut hoc iuxta honerem
debitum in eccła beati petri apłi humarent. Cumq itum
eet. ad sepulchrum: effossa tͣraei in uenerͣ corpus ꝑueri
parit᷑ humati utpote iam quadragesimo tabe corruptum
& uermibus plenum. corpus uͦ epi: ac si die eodem.eẽt.
sepultum. Et quod est ad hue magna ad mi ratione uene¬
randum: quia ita caput eius unitum fuerat corpori. ac¬
si nequaquam fuisset abseisum. Dic uidelicet. ut nulla
uestigia sectionis apparerent. Cumq hoc & interga uer¬
terent. exquirentes si quod signum uł de alia monstrari
incisione potuisset: ita sanum atq: intemeratum om ne
corpus inuentum est ac si nulla hoc incisio ferritetigiss.¬

Expanded text:
sunt. Sed, cuius vitae eorum episcopus fuerat, memores, ubi sepulsunt. Sed, cuius vitae eorum episcopus fuerat, memores, ubi sepultum esset corpus illius quaesierunt, ut hoc iuxta honorem debitum in ecclesia beati Petri apostoli humarent. Cumque itum esset ad sepulchrum, effossa terra, invenerunt corpus pueri pariter humati, utpute iam die quadragisimo, tabe corruptum et vermibus plenum; corpus vero episcopi, acsi die eodem esset sepultum. Et quod est adhuc magna admiratione venerandum, quia ita capud eius unitum fuerat corpori, acsi nequaquam fuisset abscisum; sic videlicet, ut nulla vestigia sectionis appareret. Cumque hoc et in terga verterent, exquirentes, si quod signum vel de alia monstrari incisione potuisset, ita sanum atque intemeratum omne corpus inventum est, acsi nulla hoc incisio ferri tetigiss
Abbreviated transcription (Latin):
exercitus intrauit. Tunc comes qui eidem exercitui pͣerat.
ad r regem totilam nuncios misit. exquirens quid de
epo uł cle popło fieri iuberet. Cui ille pͣcepit dicens.
Epͣo prius a uertice usq ad calcaneum corrigiã tolle.
& tune caput eius amputa. Onnem uͦ yopłm qui illie
inuentus est glalio extingue. Tunc idem comes uenera¬
bilem uirumꝰ herculanuͣ epͣm suꝑ urbis murum decluctũ
capite truncauit: enisq cutem iam mortui auertice usop
ad calcaneuͣ incidit. ut ex eius eorpore corrigia sublata. Iune
uici apponentes. cum uno paruulo infante qui illie extine¬
tus inuentus est iuxta murum corpus epͣi sepulture tracdi¬
derunt. Cumq: post eandem cedem die quadragesimo rex
totila iussiset ut ciues urbis illius qui quolibet dispersi
essent. ad eam sine aliqua trepitlatione remearent.ii
qui prius famem fugarant uiuendi licentia accepta reu̾si

Expanded text:
exercitus intravit. Tunc comis, qui eidem exercitui praeerat, exercitus intravit. Tunc comis, qui eidem exercitui praeerat, ad regem Totilam nuntius misit, exquirens, quid de episcopo vel populo fieri iuberet. Cui ille praecepit, dicens: "Episcopo prius a vertice usque ad calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius amputa, omnem vero populum, qui illic inventus est, gladio extingue". Tunc isdem comis venerabilem virum Herculanum episcopum super urbis murum deductum capite truncavit eiusque cutem iam mortui a vertice usque ad calcaneum incidit, ut ex eius corpore corrigia sublata viderevici adponentes, cum uno parvulo infante, qui illic extinctus inventus est, iuxta murum corpus episcopi sepulturae tradiderunt. Cumque post eandem caedem die quadragisimo rex Totila iussisset, ut cives urbis illius, qui quolibet dispersi essent, ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hii qui prius famem fugerant, vivendi licentia accepta, reversi
Abbreviated transcription (Latin):
Et dum magna nimis i nundatio fieret: intra eandem desig¬
nationem circuli inqua uir dei fulgentius stetit. nec quidem¬
una pluuiȩ gutta descendit. Qd̃ dum̃ regi erudelissimo nũciatũ
fuisset: illa mens effera adma gnam ens reuerentiam
uersa est cuiꝰ prnus penam itisatiabili furore sitiebat.
Dic ompͣs deus contra elatas carnalium mentes poten¬
tie sue miracula per despectos operatur. Ut qui se suꝑ¬
be contra pͣcepta ueritatis eleuant: eorum ceruicem
bilis uite epͣs. narrauit quoddam michi mirabile ual¬
de miraculum dicens. Uir sanctissimꝰ hereulanꝰ. nutri¬
tor m̃s perusine ciuitatis epͣs fuit. ex conuersatione monaꝰ¬
derii ad secertlotalis ordinis grãm deductus. Totile aut
perfidi regis tẽporibus. eandem urbem annis septem
continius gõthorum exercitꝰ obsedit. Ex qua multi eunũ
fugerunt: qui famis periculum ferre non poterant.
Añno uͦ septimo nec dum finito: obsessam urbem gothorũ

Expanded text:
Et dum magna nimis inundatio fieret, intra eamdem desigEt dum magna nimis inundatio fieret, intra eamdem designationem circuli, in qua uir Do- mini Fulgentius stetit, ne una quidem pluuiae gutta descendit Quod dum regi crudelissimo nuntiatum fuisset, illa mens effe- ra ad magnam eius reuerentiam uersa est, cuius penam prius insatia- bili furore sitiebat. Sic omnipotens Deus contra elatas carnalium mentes potentiae suae miracula per despectos operatur, ut qui superbe extra precepta ueritatis se eleuant, eorum ceruicem bilis vitae episcopus narravit quoddam memorabile valde miraculum, dicens: 'Vir sanctissimus Ercolanus, nutritor meus, Perusinae civitatis episcopus fuit, ex conversatione monasterii ad sacerdotalis ordinis gratiam devotus. Totilae autem perfidi regis temporibus eandem urbem annis septem continuis Gothorum exercitus obsedit. Ex qua multi civium fugierunt, qui famis periculum ferre non poterant. Anno vero septimo necdum finito, obsessam urbem Gothorum
Abbreviated transcription (Latin):
senex qͥ ad huc suꝑest eidem rei presto se fuisse testatur
dicens. Fulgentius epͣs qui utricolensi eccłe p̾erat. rege̾
crudelissimũ totilam infensum omimͦ habebat. Cumq
al easdem partes cum ȩxercitu ꝓpinquasset. cure fuit
ep̃o ꝑclericos suos exenia mittexe. eiusq furoris insamam
si posset muneribus mitigare. Que ille ut uidit: ꝓtinus spͣ¬
uit. atq iratus suis hominibꝰ iussit. ut eundẽ epͣm sub om̃i
asꝑitate constringerent. eundemq: eius examini seruarent.
Quem dum ferores gothi. ministri scilicet crudelitatis illiuis
tenuissent. circundantes eum uno in loco stare p̾ceperunt. eiq
interra circulum designauer. extra quem pedem denclere nullo
mͦ auderet. Cumq: uir dei insole nino estuaret. ab eiscdem
gothis cireundatꝰ. &x designatione circuli inclusus. repente cho
custodiendũ acceꝑant: i im̾sitatem pluiue ferre non posient.

Expanded text:
senex, qui adhuc superest, eidem rei praesto se fuisse testatur, senex, qui adhuc superest, eidem rei praesto se fuisse testatur, dicens: Fulgentius episcopus qui Utriculensi Ecclesiae praeerat, regem crudelissimum Totilam infensum omnimodo habebat. Cumque ad easepiscopo per clericos suos exenia mittere, eiusque furoris insaniam, si posset, muneribus mitigare. Quae ille ut uidit, protinus spreuit, atque iratus suis hominibus iussit, ut eumdem episcopum sub omni asperita- te constringerent, eumque eius examini seruarent. Quem dum fero- ces Gothi, ministri scilicet crudelitatis illius, tenuissent, circumdantes eum uno in loco stare preceperunt, eique in terra circulum designaue- runt, extra quem pedem tendere nullo modo auderet. Cumque uir Dei in sole nimio intraret, ab eisdem Gothis circumdatus, et designa- tione circuli inclusus, repente corrcustodiendum acceperant, immensitatem pluuiae ferre non possent.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ loco sub om̃i festinatione discedite. De fu̾̃cti gͥ corpus¬
imposuerunt naui. Cumq populoniũ tenderent.
collecto innubibus aere imm̃sa nimis pluiua erupit.
portaret. ꝑ illud maris spacium quod ab helba insula
usq populonium duodecĩ milibꝰ distat cirea utraꝙ
nauis latera procellosa ualde pluuia descendit. & naium
eandem una pluuie gutta non cecidit. ꝑuenerunt itaq:
clerici ad locum. &r sepulturȩ tradider̃ corpus sacerdotis
sui. Cuiꝰ pͣcepta seruantes. ad naue̾ sub festinatione reu̾si
sunt. Quã mox ut intrare potuerunt: in eodem loco ubi
uir domini sepultꝰ fuerat. langobardorum dux crudelissimꝰ
gumarit aduenit. Ex cuiꝰ adu̾entu uirum dei habuisse
ture suȩ loco sub festinatione discedere pͣcepit. Hoc autẽ¬
quod cliuisa pluuia factum miraculum narraui: etiã in
alteriꝰ epͣi ueneratione monstratũ est. Nam quidam clericꝰ

Expanded text:
co eodem sub omni festinatione discedite'. Defuncti co eodem sub omni festinatione discedite'. Defuncti imposuerunt navi; cumque Populonium tenderent, collecto in nubibus aere, immensa nimis pluvia erupit. portaret, per illud maris spatium quod ab Ilva insula usque Populonium duodecim millibus distat, circa utraque navis latera procellosa valde pluvia descendit, et in navem eamdem una pluviae gutta non cecidit. Pervenerunt itaque ad locum clerici, et sepulturae tradiderunt corpus sacerdotis sui. Cujus praecepta servantes, ad navem sub festinatione reversi sunt. Quam mox ut intrare potuerunt, in eumdem locum ubi vir Domini sepultus fuerat, Langobardorum dux crudelissimus Gummarith advenit. Ex cujus adventu virum Dei habuisse urae suae loco sub festinatione discedere praecepit. quod de divisa pluvia factum narravi miraculum, etiam in alterius episcopi veneratione monstratum est. Nam quidam clericus
Abbreviated transcription (Latin):
dienda uita ep̃i noluit: saltẽ ad mansuetudinẽ bestiã seque¬
ret᷑. Qui rei qui tunc in presenti fuerunt. adhucꝰ nulli sup¬
sunt. eãq cũ om̃i illic popło se uidisse testant᷑. De quo
etiã uiro aliud qͦq miraculũ uenantio lunensi ep̃o narran¬
te cognoui. In ea nanq populonii ȩccła cui preerat: sepul¬
chrii sibi preparauit. Sed cũ langobardorũ gens initaliã
ueniens cuncta uastasset: adhelbã insulã recessit. Qui ir¬
ruente egritudine ad mortẽ ueniens: clericis suis sibiq
obsequentib precepit dicens. In sepulchro meo qđ michi
populonii paraui. me ponite. Cui illi cũ dicerent. corpus
tuũ illuc reducere qualit̾ possumus qui alangobardis tene¬
ri locꝗ eadẽ. et ubiq illic eos discurrere scimus: Ille respon¬
dit. Reducite me securi. nolite metuere. sed festine me sepe-¬
lire curate. Mox aut̃ ut sepultũ corpus meũ fuerit. ex co¬

Expanded text:
dienda vita episcopi noluit, saltem ad mansuetudinem bestiam sequedienda vita episcopi noluit, saltem ad mansuetudinem bestiam sequeretur. Cui rei hi qui tunc praesentes fuerunt adhuc nonnulli supersuntetiam viro aliud quoque miraculum Venantio Lunensi episcopo narrante cognovi. In ea namque Populonii ecclesia, cui praeerat, sepulchrum sibi praeparavit. Sed cum Langobardorum gens in Italiam veniens cuncta vastasset, ad Helbam insolam recessit. Qui inruente aegritudine ad mortem veniens, clericis suis sibique obsequentibus praecepit, dicens: 'In sepulchro meo, quod mihi Populonii paravi, me ponite'. Cui illi cum dicerent: 'Corpus tuum illuc reducere qualiter possumus, qui a Langobardis teneri loca eadem et ubique illic eos discurrere scimus'? ipse respondit: 'Reducite me securi, nolite metuere; sed festine me sepelire curate. Mox autem cum sepultum corpus meum fuerit, ex lo