comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uulueri remediũ ĩuenisse/ s uos
aĩoꝵ ĩpulsu ut sutiricꝰ ait ⁊ magͣ¬
eca ceca q cupidinẽ ducti ꝯugĩ op¬
tatis. qd̾adepti ꝓꝑetuis tedus et ĩmor¬
talib agitetis qrimoniis et tũ fc̃i
peniteat cũ non fc̃m eẽ non potest
cũq mẽfficax pina et ĩanis est. O¬
Siponsam et spom prolis amist
noli lamẽta mistete illa enĩ pars
est altera p̾cipitis morͣlũ uoti si
elũ ait ꝯuigiũ optatis ꝑtũq uxoris.
sem nt latronũ lapsa ĩ manus mifella
sederat a sellũ ille in adĩsp̃ ñtitui.¬
et qua securũ iter erat et aͥ tcitam
puellam in sua dampna tendẽtem
tacitua argint/ Guib ita luctũtib.
latrones quos enasisse bidebant᷑ ĩter¬
uẽint̃ a quib ^ capt̾iuitatꝭ miserias
uirgo in suam ꝑniciẽ studiosa retra¬
ligai. Hand ab siłis inter dĩam pro¬
indenciã et hñanam stulti  ͫ de iti¬
nere uite lruiꝰ est q̃o illa fut̾i p̾stia
co uos agit bbi dulcia et secura st̃¬

Expanded text:
vulneri remedium invenisse? Sed vos animorum impulsu — ut Satyricus ait — et magna cecaque cupidine ducti, coniugium optatis, quod adepti perpetuis tediis et immortalibus agitetis querimoniis, et tum facti peniteat, cum non factum esse non potest, cunque inefficax penitentia et inanis est. Sponsam et spem prolis amisi. Noli lamenta miscere: illa enim pars est altera precipitis mortalium voti; sic enim ait, coniugium optatis, partumque uxoris. sem, ut latronum lapsa in manus misella sederaat asellum, ille in adversum nititur, qua securum iter erat, et incautam puellam, in sua damna tendentem, tacitus arguit. Quibus ita luctantibus, latrones quos evasisse videbantur interveniunt, a quibus in captivitatis miserias virgo, in suam perniciem studiosa, retrahitur. Haud absimilis, inter divinam providentiam et humanam stultitiam, de itinere vite huius est questio: illa, futuri prescia, eo vos agit, ubi dulcia et secura su
Abbreviated transcription (Latin):
miꝰ haud dubae muliertulaꝵ ot
eulis placebis quib placẽ uelle
maior ne uanctas au libido sit
nestio/ at qui fidem qui constrinciã
qui granctatem qui prudentiã que¬
runt tercius inter has rugas ꝙ
in planis ac mollib maxillis se
ꝓ capiũt reꝑturos specent T
Denui mellor q post tergũ ecas
remanet s yno detior non
semper q̃ delectãt magio aidq op¬
tant᷑ meliora sunt młti malũ
suũ concupistunt quod non esset
insi quia illud satirici um est
onñ ferme dies tp̃m iiter se silimi¬
te furor lruic in pacĩa senecte tlib
uitam ĩpleuere indicus ut melius
pude̾t esse qd̾ peius est / optiͫ qr qd
pessimũ ceteꝵ diea om̃s in se boni.
bonus est eñ axͣiu et conditor scłoꝵ.
itaq lrc feruidus luic gelidus lrc
sictus lnic h̃dus lric nubilꝰ lric se̾nus

Expanded text:
minus haud dubie muliercularum minus haud dubie muliercularum oculis placebis, quibus placere velle maior ne vanitas, an libido sit nescio. At qui fidem, qui constantiam, qui gravitatem, qui prudentiam querunt, certius inter has rugas, quam in planis ac mollibus maxillis, se quod cupiunt reperturos sperent. Senui meliorque post tergum etas remanet. Immo deterior, non semper que delectant magis, atque optantur, meliora sunt: multi malum suum concupiscunt; quod non esset, nisi quia illud Satyrici verum est:Omnium ferme dies temporum inter se simite furor, hinc impatientia senecte, talibus vitam implevere iudiciis, ut melius putet esse quod peius est, optimumque quod pessimum. Ceterum dies omnes in se boni: bonus enim Rex est et conditor seculorum, itaque hic fervidus, hic gelidus, hic siccus, hic humidus, hic n
Abbreviated transcription (Latin):
uolliptatib careo B. Nomis a¬
assueste. habet et seuectus uolap¬
totes suas quas gustare ut ceꝑis.
q̃ nũt doles amissa fastidiaa et
reuerti nolis B. Senni et ĩcaum¬
I bom sems uerenda caicios
plus hẽt lrre non mõ auctoritat̃
si houeste etꝭ uoluptatis ꝙͣ fede
oñs Iuuenũ illecebre / nec uero
mietati coloris te peniteat nã quis
tam corrupto sensu tansq̃z obliqno
p̃t esse indicio ut non candidorñ
tur tarbonũ eistao aspicete sẽ q si
transformãdus sit / cigno simulẽ
malit ẽẽ ꝙ corno G Senii et
squalentes gtant Aulta ruge s Et
tellus arata fenctũ fert uberius.
et uite maturiores fruccus. bene
culta in senectute ꝓnẽm̃t enge
te offondunt oꝵ uultũ aĩ ꝯp̃o e.
non illũ ruge occuppant non
uariant  ãĩ insi ut formosior sit
tu eũ neglexis honestabit O
ĩform sctu obsitus. uyo mẽ ip̃m
agnostos hoc tili iam ab ficio
euentup dixi minꝰ quid̃ auide
speculo ĩminebis nuꝰ tna forsitan.

Expanded text:
voluptatibus careo. Novis voluptatibus careo. Novis assuesce: habet et senectus voluptates suas, quas gustare ubi ceperis, que nunc doles amissa fastidias et reverti nolis. Senui et incanui. Boni senis verenda canities: plus habet, non modo auctoritatis, sed honeste etiam voluptatis, quam fede omnes iuvenum illecebre. Neque vero mutati coloris te peniteat: nam quis tam corrupto sensu, tanque obliquo potest esse iudicio ut non candidorum tium carbonum cistas aspicere, seque, si transformandus sit, cygno similem malit esse quam corvo? Senui et squalentes arant vultum ruge. Et tellus arata fructum fert uberius, et vite maturiores fructus bene culta in senectute proveniunt. Ruge te offendunt oris? Vultum animi compone: non illum ruge occupant, non variant anni, nisi ut formosior sit tu eum neglexeris, honestabit. informi situ obsitus: vix me ipsum agnosco. Hoc tibi iam ab initio eventurum dixi: minus quidem avide speculo imminebis, minus tuis forsitan,
Abbreviated transcription (Latin):
bore uie exhaustus uelit ad ñiciũ
remeare ithil fessis gratius hos¬
picio N Senui mltũRamltim
tibi placuit bite labor si eñ tran¬
ssisse fers granit E Benur¬
L si uiuẽre deleccabat anͥ uixi¬
sti si oportebat pariuisti / et quis
srine mentis uel ꝙ fieri optauerit
factũ doleat/. insi male optasre
senciat. uel qd̾ neq omitti mape
sine labore agi poterat accũ esse
non gandeat. undiq agit᷑ gau¬
dendũ tibi est/. seu oti cõpos
delectabilis. seul ncc̃ĩo et gram
fiictus officio es P Seum et
uoluptates corporis fuganit etas¬
I utece aĩ uoluptatib que net
mĩores / et profc̃o net ĩstabłiõres st̾
not unꝙͣ fugiut insi cũ aĩa huit h¬
hrẽt hant sequnt᷑ at corporte uo
mat̾iam uelinqunt liua te explici¬
tũ ac liberũ gandere debes. et li¬
bertati tne gram habe q̃ te ma¬
nib tuorũ hostiu eduxit. tibiq
debitũ munꝰ s negleccũ dilatũ¬
q suscepit D Seum solitis q

Expanded text:
bore vie exhaustus, velit ad initium bore vie exhaustus, velit ad initium remeare. Nichil fessis gratius hospitio. Senui. Multum tibi placuit vite si eum transisse fers graviter. Senui. Si vivere delectabat, en: vixisti; si oportebat, paruisti. Et quis, sane mentis, vel quod fieri optaverit factum doleat, nisi male se optasse sentiat, vel quod neque omitti, neque sine multo labore agi poterat, actum esse non gaudeat? undique igitur gaudendum tibi est, seu voti compos delectabilis, seu necessario et gravi functus officio es. Senui et voluptates corporis fugavit etas. Utere animi voluptatibus, que nec minores et profecto stabiliores sunt, nec unquam fugiunt nisi cum anima: huic herent, hanc sequuntur. At corporee vomateriam relinquunt. His te explicitum ac liberum gaudere debes, et liberatrici tue gratiam habere, que te manibus tuorum hostium eduxit, tibique debitum munus, sed neglectum dilatumque, suscepit. Senui, solitisque
Abbreviated transcription (Latin):
hemẽçior O Deuuiaz Est
unde gandeas srtu non ĩter uica
semusti. aut si uł ad ult ͫ ẜre¬
poisti boua tibi et utilis ẽ senectii.
nec exignũ dĩm fanoris iudiciũ.
menũstĩ ut egiptim illũ senem
cesar alloquitur. nec ingratũ
deis etatis asẜit argiũte O
Seuui R hac re saltem unus
ex paucis ex tot eñ milib nliũ
coꝵ qui nascunt᷑ quota ꝑs illoꝵ
ex luis ipis ꝑ paucissum sunt
quib instũ seuecciet̃ spacĩñ ex¬
plere datũ sit O¬
O Seuni ualde¬
B Prodigiũ ac stupor balde
senis occursus metuenti aĩo qͦtille
ꝑiculosis passibus huc uenerit.
ĩsigns quid senũ raritas ingena
casnũ uite mortalis argnm̃tũ est
fessus et quietis appetens lete pro¬
punã metam speros P Cito se¬
nil uite cursus nũc brenia
remper. asperqz et ambiguns huiꝯ
ultima pors penectus. funs em̃ est
mors quid lr habes q̃ rnoniẽ
singulaꝵo. semusti ꝑegisse iam
debes uite munꝰ. uenisti ad ooctũ.
quieste/ amẽs uiator est qui la¬

Expanded text:
hementior. Senui. Est unde gaudeas; si tamen non inter vitia senuisti, aut si vel ad ultimum surrexisti, bona tibi et utilis est senectus, nec exiguum divini favoris indicium. Meministi ut Egyptium illum senem Cesar alloquitur, nec ingratum deis, etatis asserit argumento? Senui. Hac in re saltem unus ex paucis: ex tot enim millibus millium eorum qui nascuntur, quota pars illorum Ex his ipsis perpaucissimi sunt, quibus iustum senectutis spatium explere datum sit. Senui valde. Prodigium ac stupor valde senis occursus, metienti animo quot ille periculosis passibus huc venerit; insignis quidem senum raritas, ingens casuum vite mortalis argumentum estfessus et quietis appetens, lete proximam metam spectes. Cito senui. Vite cursus nunc brevis, semper asperque et ambiguus, huius ultima pars senectus, finis autem est mors: quid hic habes querimonie singularis? Senuisti? peregisse iam debes vite munus. Venisti ad exitum? Quiesce. Amens viator est, qui la
Abbreviated transcription (Latin):
sicł ad uinõsi decorem neq or¬
dinem appicias bom om̃s ad uos aũc̃
laboriosi auxni. auari. q̃ruli flebi¬
les c̾miosi. in lius tu michi nestio
quos nõias letos dies qui dũ ade¬
rant tristes latͣentisqz suis plem
erant / mĩc ut leti indeant᷑ nichil
est cause nisi ꝙ abierent quõq ꝙ qr¬
illia preciũ. desideriũ tibi auget
irredituri aulta q socũ tibi olĩ
semꝰ forsan amnata ⁊ apientes.
stultus elũ nichil plene amat
insi quod ꝑdidit O Senui o
si dilaprã redeat Inuẽtus B
O Rnõ miꝰ stultũ ꝙͣ ĩ ane botũ
ut tu sentia/ ac si alciis aspires.
non ãefficax redibit omi in tp̃e.
et ntsc̃ptũ indes renonabitur.
ut aquile Iuuẽtus tna D seni
et etas bona retro ost B oĩs
etas ut bona bois sic male uten¬
ĩesset õem fuga dulcedinẽ ex¬
tuictura uideretur. quis om̃ fu¬
giens degustat. fugienti dario fetide¬
fode atque obstene potus aque
suanissuꝰ fuit sitio ut putat
cicero. At ego seuclo. gustũ metꝰ

Expanded text:
decorem natureque ordinem aspicias, boni omnes. Ad vos autem laboriosi, anxii, amari, queruli, flebiles, erumnosi. In his tu michi nescio quos nominas letos dies, qui, dum aderant, tristes lamentisque suis pleni erant, nunc ut leti videantur, nichil est cause nisi quod abierunt quidque illis pretium, desiderium tibi auget, irredituri, multaque secum tibi olim segnius forsan amata rapientes. Stultus enim nichil pene amat nisi quod perdidit. Senui. O si dilapsa redeat iuventus! O non minus stultum quam inane votum ut tu sentis, at, si altius aspires, non inefficax: redibit enim in tempore, et, ut scriptum, vides. “Renovabitur ut aquile iuventus tua.” Senui et etas bona retro est. Omnis etas ut bona bonis, sic male viveninesset, omnem fuga dulcedinem extinctura videretur: quis enim fugiens degustat? Fugienti Dario fetide atque obscene potus aque suavissimus fuit; sitis, ut putat Cicero, ut ego sentio, gustum metus
Abbreviated transcription (Latin):
fias. nichil mba fũ uoles panꝑ
certe diuicias optare potest, liber¬
tatem ẜuus sp̃em decor̃e defor¬
nus sau̾itatẽ egbi. fessus req̃em
exul reditũ ac iunentã optat᷑o
nequit senex uerus. pu̾ile potipsr
lpr̃i nequit nocuit q hc̃tũ et si
redeat nocituro sit s iam ꝑce sus¬
piris. dũ hͦ aĩo fueris crto canꝰ
fieri poteris. somex ñꝙͣ. de siderm̃
eñi inũẽtutis in seue quis est
aliud ꝙ̃ q̃dam pu̾icia senectutil¬
terrain aspice unde uenis et quo
pergis cogita huit eg̾ssus huc
redis. ña te p̾ͥncipii suiłq fiis
admonet potas pe abercare. pu¬
blitũ tibi iter oñditui. sine id qd
est satis iugiter nel curnatꝰ ĩcede.
solent ceci an uiam manu retrahi

Expanded text:
fias, nichil incassum voles; pauper fias, nichil incassum voles; pauper certe divitias optare potest, libertatem servus, speciem deformis, sanitatem eger, fessus requiem, exul reditum; at iuventam optare verus senex nequit; puerile potius haberi nequit, nocuitque habitum, et si redeat nociturum sit; sed iam parce suspirii: dum hoc animo fueris, cito canus fieri potes, senex nunquam; desiderium enisenectutiterram aspice; unde venis, et quo pergis cogita: hinc egressus, huc redis. Natura te principii simulque finis admonet; poteras aberrare: publicum tibi iter ostenditur, si ne id quidem est satis, ingredi vel curvatus intende. Sole
Abbreviated transcription (Latin):
ritaꝵ peniteat feditatũ qui non
nisi tp̃s app̃me illia ydoneũ ex¬
optatis D. Deum N. Cur
non cũ bngilu̾iii non rege suspi¬
ren/ o i pret̾itos referat si in¬
piter Ãnos ac uil tale suspian¬
tem legunꝰ sociatem ml platonẽ
il fabĩ ił cathonem et fuer̃t
senes s sunt fateor sapientes Re¬
gib Rariores Itaq rex euan¬
der fuit sapiẽs, non eque sane
illud enaudriũ suspirud iam
surdam stulti senes et profugã
adolestenciã reuocant at susp̃i¬
rant / nec suspirusa tm̃ seu tacate
uotis si podagra medicamĩbus
rotitis atq ĩ aui artificio nature
nis affertur ĩdomite qua in re
faccͤte ad modũ lusit ad aius pͥn¬
cepsi / canescenti cuidam aliquid
negau̾at enudi paca ad easdem
p̾ces medicato ĩtermi tre redeũtẽ
ita repulit. uade in quit hͭ iam pt̃i
tno negami P. Senui/ o si mea
nũc redeat Iuuẽtus B Reuersu¬
ram mõ illam dixi. iam respõsant ⁊¬
dico si tam facile uotoꝵ oim ꝯpos

Expanded text:
ritarum peniteat feditatum, qui non ritarum peniteat feditatum, qui non nisi tempus apprime illis ydoneum exoptatis. Senui: cur non cum Virgiliano rege suspirem: O michi preteritos referat si Iuppiter annos!? At nil tale suspirantem legimus Socratem, nil Platonem, nil Fabium, nil Catonem, et fuere senes; sed sunt, fateor, sapientes regibus rariores; itaque si rex Evander fuit sapiens, non eque sane illud Evandrium suspirium, iam Surdam, stulti senes, et profugam adolescentiam revocant ac suspirant; nec suspiriis tantum seu tacitis votis, sed medicaminibus irritis, atque inani artificio nature vis affertur indomite; qua in re facete admodum lusit Hadrianus princeps, canescenti cuidam, cui aliquid negaverat; eundem postea, ad easdem preces, medicato interim crine, redeuntem, ita repulit. “Vade, inquit, hoc iam patri tuo negavi”. Senui. O si mea nunc redeat iuventus! Reversuram modo illam dixi; iam reversam dico. Si tam facile votorum omnium compos
Abbreviated transcription (Latin):
tpñs p̾unt atͣ celeres p̾cipitesq.
dies honore q uolatiles añ occulos
aũt mors est nec artatus reditus.
nec ĩpulsia mora nec p̾uentus
est transitus uie huiꝰ tot difficul¬
tatib tantio q t̾corib ob sesse
que nã queso pars bona est ses
intelligo nẽpe etatem probris
ac libidĩb apcõtem. bonã dicitis.
est hic quid̃ fandi mos ut bonũ
est pus affecta ip̃e sit pessimꝰ.
sic catheuã p̃do capitis ĩ contib.
sic tyr̃ãms arcẽ lib̾tat plebis
opositam. sic bñficus pñta nom̃o
acconitũ sic sitarius pugior̾tm
deplorant. pͥuericĩa quid̃ uel ĩfan¬
ciam uideas optare q̃ ꝓfto op
tune partes essent. Ii abesse ꝙͣ
longissime a semõ benũ esset
iet memorant. s nec adultam ac
solidam inũetutem n ͨ ĩsipientem
et adhuc uiri dem senecam pessi¬
nã om̃s et ꝑiculosissimã uite par.¬
tem adelestentiam requirũt O ꝙx ͫ¬
rtũ et iugesimũ ãnũ dicunt ubi t̾e
reliq̃uꝰ/ ne ꝙ̃ lateat. ꝙͣ nos prete¬

Expanded text:
pus premit, anni celeres, precipitesque dies, hore volatiles. Ante oculos autem mors est; nec arctatis reditus, nec impulsis mora, nec preventis est transitus. Vie huius, tot difficultatibus tantisque terroribus obsesse, quenam, queso, pars bona est? Sed intelligo: nempe etatem probris ac libidinibus aptiorem bonam dicitis. Est hic quidem fandi mos, ut bonum est, quamvis affectus ipse sit pessimus. Sic catenam predo, captis insontibus; sic tyrannus arcem libertati plebis impositam; sic veneficus presentaneum aconitum; sic sicarius pugionem deplorant, pueritiam quidem vel infantiam videas optare; que ptime partes essent, si abesse quam longissime a senio bonum esset, ut memorant; sed nec adultam ac solidam iuventutem, nec incipientem nec adhuc viridem senectam: pessimam omnes et periculosissimam vite partem, adolescentiam, requirunt; “o quintum vigesimum annum, dicunt, ubi te reliquimus?” ne quem lateat, quam vos prete
Abbreviated transcription (Latin):
cogitantib omia nichil est subitũ.
ꝙ si flenda tibi fuerat seuectus¬
tibi singali dies uite flendi erant
illis eñ passib ad hũt t̾mĩ abas¬
D heu sennil O uotoꝵ in¬
stabilitas. luc maxime auhelabas
huc puẽire optabas. luic nõ posse
ꝑtingẽ formidabas. qͦ cũ ꝑuentũ¬

Expanded text:
cogitantibus omnia nichil est subitum; quod si flenda tibi fuerat senectus, singuli dies vite flendi erant: illis enim passibus ad hunc terminum ibas. Heu senui. O votorum instabilitas: huc maxime anhelabas, huc pervenire optabas, huc non posse pertingere formidabas, quo, cum perventu
Abbreviated transcription (Latin):
serũ miris mõis torquet E noli
solas aspitates rerũ flere s me¬
mento si quid dulce aut Iocundũ
⁊̾ obtigit quo ĩꝯuiodũ solari possis.
unus ex ult̾imia pessiuis bulgi
mos est ut in aduersis q̃rulum
et ĩpaciens. oblimosũ in ꝓpperis
et ingratũ sit quo nichil nqͥus
fieri potest nã quis equis auril
audiat exempli cansa uel senoꝵ
ip̃m quem dixinꝰ de podagra
uel domicianũ de caliucio ꝙ eger¬
unne dicit᷑ tulisse uel augustũ
senem de sinistri deblitate occuli.
uel Iuliũ cesarem de timore not¬
turno et quiete uisis turbida uel
postremo alios fortunatissimos ui¬
tos de una seu alt̾a nature si dici
licctũ aut fortume ĩuiria sit que¬
rentes/ ut Imperui atq opũ at
uitolaꝵ ac tantoꝵ ingueti atq
ĩmeniores fuit houoꝵ dñ se lio¬
mines memiuerĩt ques pleuam
ꝑfcãm q felicitatem ħ spare de¬
mencie sit amara dulab tp̃are
modestie. li ͨ podagre ꝓpri hoc

Expanded text:
serum miris modis torquet. Noli serum miris modis torquet. Noli solas asperitates rerum flere, sed memento, si quid dulce aut iucundum tibi obtigit, quo incommodum hoc solari possis. Unus ex multis pessimis vulgi mos est, ut in adversis querulum atque impatiens, obliviosum in prosperis et ingratum sit, quo nichil iniquius fieri potest. Nam quis equis auribus audiat, exempli causa, vel Severum ipsum quem diximus de podagra, vel Domitianum de calvitio, quod egerrime dicitur tulisse, vel Augustum senem de sinistri debilitate oculi, vel Iulium Cesarem de timore nocturno et quiete visis turbida, vel postremo alios fortunatissimos viros, de una seu de altera nature, si dici licitum sit, aut fortune iniuria sic querentes, ut imperii atque opum, victoriarum ac tantorum ingrati atque immemores sint honorum, dum se homines meminerint, quos plenam perfectamque felicitatem hic sperare dementie sit, amara dulcibus temperare modestie. Hoc podagre proprium, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
clauo pellitur. ut autiquo dicitui.
ꝓñbio. uix molestũ aͥd sine molestia
curatui. ut p̾t̾ea cũ hoc̃ morbo cũq
alus multis pacem lieãs non batho
solũ s et reuert bellũ indixissẽ
profuerit s quid agnuꝰ. aĩorum
curam. hauc si probas utere. si miꝰ.
non te fallant opifices fementoꝵ.
optim sepe uicũ remedii genus¬
est D Podagre uicio c̾uatꝰ sũ
ad iter. ĩhabilis miꝰ ydonens
ad laborem non ĩeptus ad reliqua / gere.¬
gen̾t non rei mõ familiaris s rei¬
publice et sũmi si ita sors tulerit
memorandũ ualde septum seueri
romam pncipis dc̃m unũ qui seuex
ac podagricus dũ quiracõm nobiliũ.
qui se uiuo uito filiũ eius augustũ
dixant. dep̾hendisset/ conprelensis
auctorib sedicõis ac filio. om̃ib
aute soliũ ens affusis metu q
ultum supplicu treme fattis ac t̾ritis.
ip̃e manu ad caput relata tãdem
inquit sentitsꝰ caput Imperare¬
non pedes O Podagra me mi¬

Expanded text:
clavo pellitur, ut antiquo dicitur clavo pellitur, ut antiquo dicitur proverbio. Vix molestum aliquid sine molestia curatur: ut preterea cum hoc morbo, cunque aliis multis pacem habeas, non Baccho solum, sed et veneri bellum indixisse profuerit. Sed quid agimus? animorum curam, hanc si probas utere; si minus, non te fallant opifices fomentorumoptimum, et sepe unicum remedii genus. Podagre vitio curvatus sum. Ad iter inhabilis, minus ydoneus ad laborem, non ineptus ad reliqua gerere, non rei modo familiaris, sed reipublice et summi, si ita sors tulerit, memorandum valde Septimii Severi Romani principis dictum unum, qui senex ac podagricus, dum coniurationem nobilium, qui se vivo filium eius Augustum dixerant, deprehendisset, comprehensis auctoribus seditionis ac filio, omnibusque ante solium eius affusis, metuque ultimi supplicii tremefactis ac territis, ipse manu ad caput relata, “tandem, inquit, sentitis caput imperarnon pedes.” Podagra me mi
Abbreviated transcription (Latin):
non cũ uiciia quod neq facilius
et c̾te crebruis est bellũ et quid
stumꝰ au hic ip̃e dolor corporia
datus sit O. Padib consistere
nequeo N uide quid de reliquo
edificio spem hẽas ciiꝰ fuudam̃¬
tũ tam ĩ balidũ sentis bigilia
ne te in cantũ opp̾ͥmat Ruiña.
contralie sarcimilat teq ad mi-¬
grandũ para O Podagra
me iugens habet E Solet
hic mõrbus ut ꝑhibent dinicias
comites lr̃e en tibi reme dm̃i
aliud. bñ spera aut langoꝵ ama¬
uttudiuẽ opum dulcedo solabitur.
aut ĩopie pellet asꝑitas ita nł
solatiũ ad est uł fuus si het fa¬
llunt uemet que non fallet illa
uite malis om̃ib fie dabit U
Pedũ premor egritudine B si
salutem cupis aut pauper sis oz.
aut ut pauper. uiuas mltos hnc
ogettudine liberasse traditur pie¬
pauꝑtas uera deffensat̾s corpoꝵ¬
quosdam uo feugilitas ꝙͣ bolim¬
tariam seu fictam ot anymagni¬
ariam pauꝑtatem dixmi uidisti¬
aliquos ꝑpetua uimi abstiuencia cu¬
ratos cta fit dolor dolore clanus

Expanded text:
non cum vitiis, quod neque facilius et certe crebrius est bellum. Et quid scimus, an hic ipse dolor corporis, datus sit? Pedibus consistere nequeo. Vide quam de reliquo edificio spem habeas, cuius fundamentum tam invalidum sentis. Vigila ne te incautum opprimat ruina. Contrahe sarcinulas, teque ad migrandum para. Podagra me ingens habet. Solet hic morbus, ut perhibent, divitias comites habere. En tibi remedium aliud, bene spera: aut languoris amaritudinem opum dulcedo solabitur, aut inopie pellet asperitas; ita vel solatium aderit vel finis. Si hec fallunt, veniet que non fallet; illa vite malis omnibus finem dabit. Pedum premor egritudine. Si salutem cupis, aut pauper sis oportet, aut ut pauper vivas. Multos hac egritudine liberasse traditur paupertas, vera defecatrix corporquosdam vero frugalitas, quam voluntariam seu fictam et imaginariam paupertatem dixerim. Vidistialiquos perpetua vini abstinentia curatos. Ita fit, dolor dolore, clavus
Abbreviated transcription (Latin):
morbus. ludens te pedib alligat
fortima non podagra si pedite
sunt Iam diste consistere O
Podagra ĩ itilis fc̃uo sũi ad
cursũ credo nel ad saltũ ad cho¬
reas ad palestalm an te aũt ad
hoc natũ putas ad alia si nestis
alciora q̃dam officia natus es.
que si caput non egiotat exequi
iul prohibea studece licet / a rtibus ĩgenus¬
iugeniis dare oꝑam piecati. feruare
iure instĩam et fidem fragile corꝰ
et fugabem mũdũ speruere. odisse
uicia amare uirtutes colere ami¬
citias. concilis prĩam Iuuare li ͨ sũt
uiri bom mna quid lr loci pe¬
dibus est P debilitatꝰ sũ po

Expanded text:
morbus, ludens te pedibus alligat fortuna; non podagra, sed pedice sunt: iam disce consistere. Podagra inutilis factus sum. Ad cursum credo vel ad saltum, ad choreas, ad palestram: an te autem ad hec natum putas? Ad alia, si nescis, altiora quedam officia natus es, que si caput non egrotat exequi nil prohibet. Studere licet artibus ingenuis, dare operam pietati, servare iustitiam et fidem, fragile corpus et fugacem mundum spernere, odisse vitia, amare virtutes, colere amicitias, consilio patriam iuvare; hec sunt viri boni munimina: quid hic pedibus loci est? Debilitatus sum po
Abbreviated transcription (Latin):
senia illiꝰ młta adepti dura mł¬
ta ꝓpossi qui bonis de manu dei
lete accipitis auala quoq paciẽ¬
ter fuscipienda censebat ꝓuis ma
li ad dare ul face̾ manus illa
non nouerit s luãnã respexit
opiõem P Podagra me in
lectulo nõdis insolubilib pressũ
tenet P ¶Ce iacente stare ãlꝰ
potest/ celũq et t̾ras ⁊ maria

Expanded text:
eta multa adepti, dura multa perpessi, qui bonis de manu Dei lete acceptis, mala queque patienter suscipienda censebat, quamvis mali aliquid dare vel facere manus illa non noverit, sed humanam respexit opinionem. Podagra me in lectulo nodis insolubilibus pressum tenet. Te iacente, stare animus potest, celumque et terras ac maria
Abbreviated transcription (Latin):
Enii L uin̾e optabas¬
et uni̾e te penitet/ an ꝙͥ
alius rei esto semil
ibas assidue / et ꝑnenisso te
stupes / stupendũ pocius nisi quo
remper ires. alũ ꝑuenires P Se¬
mii S qui dui uiuẽdo senuer
et emudo processeris: an ammũeta¬
tem retcog̃dam exp̾tabas ut be¬
lox utqz instabile. sic irremes¬
bile tempua est O uelocissiẽ
senui B dicelam tibi tpñs t
fugere iam credẽ inciꝑis. dici ne
tem habens longissimã opĩatur.
laut ip̃am semor a tergo teppi¬
ciens uidet esse brenssimã somuꝑ

Expanded text:
enui. Vivere optabaset vixisse te penitet. An quid aliud rei est? Senui. Ibas assidue, et pervenisse te stupes. Stupendum potius nisi quo semper ires aliquando pervenires. Senui. Quidni vivendo senueris et eundo processeris? an tu etatem retrogradam expectabas? ut velox utque instabile, sic et irremeabile tempus est. Velocissime senui. Dicebam tibi tempus fugere: iam credere incipis. Dici neqtem habens, longissimam opinatur; hanc ipsam senior a tergo respiciens, videt esse brevissimam. Semper
Abbreviated transcription (Latin):
ñsignem discipłm pene filio
cariorem casus obtulit R
genii non cquis gressibus ingenuũ
coaptate et in unũ ꝑꝑ infantẽm defi¬
uos occulos atq ai ͫ lre̾ ad illius
tolleranciã intollettũ tnũ uom̃ a ẜẜ¬
mitte / discipuli plures sit ctuatior
sit congeties laborũ uerti gtume huc
illuc utq ait sat̾itus tot ͭ pilouũ ob¬
seruare manus occulosqz in fine tre¬
mentes G unꝰ isq clarissimꝰ ẽ mͥ
discipulus Ey pro uno claro disciplo.¬
an obscuria te iudiciis obicis q̃ꝙ ille
deliunquorit in tnũ caput redũdubit.
En doct̾nã ĩquient. ou facũdiã an mo¬
resi in hͦ magrm inspice nuilla ꝙͣ in¬
gonior corcior effigies S discipłm
sũ nuctꝰ illustien M age gͦ.
magna spes est glorie ꝓfcña ĩgeiõ
illis. de fectus eulpe tue dabitur.
pͥncipem discipłm suũ sc̾bit sermo
publitus delicta discipuloꝵ cefmide̾
soleat in p̾ceptotes. qd̾ m̃lti ut le¬
ginꝰ passi sunt inter quos qͥntilianꝰ.
preclari discipuli cnã sumpsi¬

Expanded text:
nsignem discipulum pene filio cariorem casus obtulit. ingenii non equis gressibus ingenium coaptare et in unum semper infantem defixos oculos atque animum habere, ad illius tolerantiam intellectum tuum i discipuli plures sunt, cumulatior fit congeries laborum verti continue huc illuc utque ait satyricus: tot puerorum observare manus oculosque in fine trementes. Unus isque clarissimus est michi discipulus. Pro uno discipuloille deliquerit in tuum caput redundabit: en doctrinam, inquient, en facundiam, en mores! In hoc magistrum inspice: nulla quam ingeniorum certior effigies. Discipulum sum nactus illustrem. Age ergo, magna spes est glorie: profectus ingenio illius, defectus culpe tue dabitur, raianum principem discipulum suum scribit, sermo publicus delicta discipulorum refundere soleat in preceptores. Quod multi, ut legimus, passi sunt, inter quos Quintilianus Preclari discipuli curam sumpsi
Abbreviated transcription (Latin):
cio menũsse G. Iunem discipłm
magne spei et magne sollititudĩa¬
B Et proft̃o si bomis fiat filiũ
tibi cor genuerit ligna peperit.
su malus. hostemi qui te da tinuisse
recordabitur oderit G discipuli
claritas ingons est qua illustrart
spero H aioderata tlaritas oculos
deleccut. ĩmodita p̃striugit p̃t̾ea
nullus te insi luceos illustrabit. Et¬
si detogat um liuuẽ ab intrre est
Magnus est in discipulꝰ H
non mãior pirto ꝙ̃ sede pceptoria.¬
alios proterit alios oppressit di¬
scipuli magnitudo lus pocctus fuit
dis scopulus.
Te patre optimo capͫ sꝵ Gaud̾

Expanded text:
tio meminisse. Inveni discipulum tio meminisse. Inveni discipulum magne spei. Et magne sollicitudinis. Et profecto si bonus fiat, filium tibi cor genuerit, lingua pepererit; sin malus, hostem qui te dum timuisse recordabitur oderit. Discipuli claritas ingens est, qua illustrari spero. Moderata claritas oculos delectat, immoderata prestringit; preterea nullus te nisi tu luceas illustrabit: etsi detegat, verum lumen ab intro est. Magnus est michi discipulus. Non maior puto quam Senece. Preceptoralios protexit, alios oppressit discipuli magnitudo: his portus fuit, his scopulus. 82 DE PATRE OPTIMO Habeo pa
Abbreviated transcription (Latin):
me amat s Inexpleco parieti
ymagĩem ĩpressisti illo crostente
delebitur. firꝰ amor solidã posait
retur. S quod dices dũ q te despi¬
ciet adolestena / un. fortusse bix no¬
nerit nota fidea pneri nota ꝯstãcia
est G Clarus puer edocẽdus in
sortom benitł  Inquieta sors/ ouẽtꝰ
ambigni quidã ingonia nullo studio
erigñtur/ est bbi p̃r ĩpensam. p̾ceptor
oꝑam. puer tempna amictit. doci¬
lom dote ĩdocilem futiges. ne ue
illũ te q simił frustra acceras egre
uincit ars n᷑am G discipulꝰ teuer
nec in docilis obtigit E Et si in
lubrico stus atq in fluxo sconia.
age tñ fidelũ ꝯmissimi si plena
etus accosẜit poterit meninisse.
alioq̃n sua erit oblio fides tua.
magnũ sat᷑ ip̃a sibi utus est
p̾mno/. Constĩa bonor operũ
nichil est dulcina non te rethat
ab honosto depꝑacio pmior quia
nullũ eciam in hac uita recte scm̃
pͥmio carete cinꝰ ut sapientibus plaez.
fructꝰ uberia est fecisse/ atq in silen¬

Expanded text:
me amat. Inexpleto parieti imaginem impressisti: illo crescente delebitur. Firmus amor solidam poscit retur. Quid dices dum te despiciet adolescens, vir fortasse vix noverit? Nota fides pueri, nota constantia est. sortem venit. Inquieta sors, eventus ambigui: quedam ingenia nullo studio eriguntur. Est ubi pater impensam, preceptor operam, puer tempus amittit: docilem doce, indocilem ne fatiges neve illum teque simul frustra atteras. Egre vicit ars naturam. Discipulus tener nec indocilis obtigit. Etsi in lubrico stas atque in fluxo struis, age tamen fideliter commissum. Si plena etas accesserit, poterit meminisse; alioquin sua erit oblivio, fides tua. Magnum satis ipsa sibi virtus est premium; conscientia bonorum operum nichil est dulcius. Non te retrahat ab honesnullum etiam in hac vita recte factum premio caret, cuius, ut sapientibus placet, fructus uberrimus est fecisse atque in silen
Abbreviated transcription (Latin):
gitant/ quas alu fortasse ymo certe
alĩ s uno ne integro quid u siculo ⁊
ut augustius placet notissima uitote
et plura quidẽ et paucõra dici posse
scio. um ego nec brem ad modũ studin
net copie s que de cõi uitu liõr quo
se obtulerunt ordieiscͥptis inserm
ne legentem uł ĩopia nol fastidio fa

Expanded text:
gitant? Quas alii fortasse, immo certe, gitant? Quas alii fortasse, immo certe, aliter sub uno ne integro quidem versiculo et, ut Augustino placet, notissima veritate et plura quidem et pauciora dici posse scio. Verum ego nec brevitati admodum studui, nec copie, sed que de communi vita hominum, quo se obtulerunt ordine, scriptis inserui, ne legentem vel inopia vel fastidio fa
Abbreviated transcription (Latin):
riis estuet ac turbetur. Honoribas hũorib
as lus quos plĩcos dicũt quere.
secũ pugnetoffeccibus. una quisque
non aliũ ꝙͣ que se se ntt̾coget sibi¬
mentis inpulsu mõ luc rapitur.
secũ ip̃e dissonciens. se discerpens.
nam ut silcam reliqnos motus
uelle nolle/ amare odire blandiri
mĩnari iroidere fallere / finge̾ iocari.
flere miseceri. parcere a rasti. pla¬
tari labi. deici actolli. titubare¬
cespitare. subsistere ꝓgred retro¬
nerti ithoare desmere. Aubitare
errate. falli nescire. disceobliuisti.
mem̃isse ĩnidece ꝯtempuẽ miruri
fastidite despicere suuł qr suppicere
et que sunt eiusmõi quibz utique
nichil incortius fuigi pt quibus ue¬
ns siue ulla ⁊oquie ab ingressu
usque ad exitũ flurtnat utta morlis.
que nam tandem illa passionñqua¬
tuor tempestas at rabies. spetare
sen cupere et gandere. metuere et
dolere  que rerũ intri. scopulaq ꝓcul
a portu miserũ alt̾nis flatib aͫ exa¬

Expanded text:
riis estuet ac turbetur humoribus, riis estuet ac turbetur humoribus, ab his quos Physicos dicunt, quere! secum pugnet affectibus, unusquisque non alium quam sese interroget, sibimentis impulsu, modo huc rapitur, secum ipse dissentiens, se discerpens. Nam ut sileam reliquos motus, velle, nolle, amare, odisse, blandiri, minari, irridere, fallere, fingere, iocari, flere, misereri, parcere, irasci, placari, labi, deici, attolli, titubare, subsistere, progredi, retroverti, inchoari, desinere, dubitare, errare, falli, nescire, discere, oblivisci, meminisse, invidere, contemnere, mirari, fastidire, despicere simulque suspicere et que sunt eiusmodi, quibus utique nichil incertius fingi potest, quibusve sine ulla requie ab ingressu usque ad exitum fluctuat vita mortalis. Quenam tandem, illa passionum quattuor tempestas ac rabies, Sperare seu Cupere et Gaudere, Metuere et Dolere, que rerum inter scopulos, procul a portu miserum alternis flatibus animum exa
Abbreviated transcription (Latin):
minis puerperii difficultas. ꝙtñq dis¬
cruen que nam uiris cñ panpertate
ꝙ expedit satagentis auguetas qd̾ demq
cũ ꝓpetuo moit̾is terrore tertamen.
Possem hñt ẜmonẽ mille rerñ ar¬
gumientis extendere si si ut libro su¬
periore uoluisti sit eplãm quoq hanc
prologi locum obtinẽ. et libri huiꝰ ꝑtẽ
esse uolueris/ Iam huit indeo quantũ
hec ip̃a p̃facio librꝰ modũ excedat itaq
frouanda curiositas et colribondus est
stilus/ ad sũmã g onña. s ĩ p̾mis oñ.
honũ utta lis quedam est Om liat ex¬
trema lite t̃terii oiuissa/ dequa paulo
al utinã et ob id miꝰ om̃ib nota
eẽt lis interior q̃nta est neq em̃i
som ꝯtra aliam sed contra suam ut
dixi spem neq ꝯtra aliud indĩdim̃.
ista corporra que nr̃i pars uilissima
atq ultima est et ĩ ĩtunis auime
penetrabilib quisque setũ assidne
uellũ ht̃ nam et corpus liͦ ꝙ ꝯtra¬

Expanded text:
minis puerperii difficultas, quantumque disminis puerperii difficultas, quantumque discrimen? Quenam viris cum paupertate quam expedit satagentis anxietas? Quod denique cum perpetuo mortis terrore certamen? Possem hunc sermonem mille rerum argumentis extendere; sed si ut libro superiore voluisti, sic epystolam quoque hanc, prologi locum obtinere et libri huius partem esse volueris, iam hinc video, quantum hec ipsa prefatio libri modum excedat, itaque frenanda curiositas, et cohibendus est stilus. Ad summam ergo, omnia, sed in primis omnis hominum vita, lis quedam est. Verum hac externa lite interim omissa, de qua paulo  utinam, et ob id minus omnibus nota esset, lis interior quanta est? Neque enim solum contra aliam, sed contra suam, ut dixi, speciem, neque contra aliud individuum,ista corporea, que nostri pars vilissima atque ultima est, et in intimis anime penetrabilibus: quisque secum assidue bellum habet. Nam et corpus hoc, quam contra
Abbreviated transcription (Latin):
ade in quibus sine adu̾sario lis est Que
stͥptorũ prelia cũ menbra mã cũ attra¬
mento. cũ calamis. cũ papiro q̃ fabroꝵ
cũ malleis cũ forpicibus cũ ãcude / que
glebis et cñ bobus que militũ nou dico
cũ hoste s cũ equis atq armiꝗ ꝓpri.
dũ et illi rebellant het pͥgͣnant seu cõ¬
pͥmũt quid diccantib st̃bentibq ne¬
gotu est. dũlos mexpletũ loqui młta
cogit inttencio illos uel expleta per.¬
ficere uetat huic ãstĩa. suic uolatilis et
qd agit s quid singillatim ago nulla
tentis amarctudĩs mltũ hñt ml q
dorũ ocĩa que delectant sine lite agir᷑
Iamq̃ infrncin bella cũ lapsib. quẽ
pueroꝵ rixa cũ lut̾is amarissime
forencin ꝙ p̾dultiter. metant que nã
insuper adolestencĩ lis cñ Goluptatib.
Dicam uerius / ymo qͣnta secũ lis affectumũ¬
saloriosiq negotii nullos hõi ͫ tam
setos ideei/ nullos osse tam miseres
aut tam mestos / postremo que nam fe¬

Expanded text:
de in quibus sine adversario lis est. Que scriptorum prelia cum membranis, cum atramento, cum calamis, cum papyro? Que fabrorum cum malleis, cum forcipibus, cum incude? Que glebis et cum bobus? Que militum, non dico cum hoste, sed cum equis atque armis propriis, dum et illi rebellant, et hec pregravant aut comprimunt? Quid dictantibus scribentibusque negotii est, dum hos in expletum loqui multa cogit intentio, illos vel expleta percipere vetat, hinc inscitia, hinc volatilis et quod agit? Sed quid singillatim ago? Nullatentis amaritudinis multum habent, nilque eorum etiam que delectant sine lite agitur. Iam que infantium bella cum lapsibus? Que puerorum rixa cum literis, amarissime serentium, quod predulciter metant? Quenam insuper adolescentium lis cum voluptatibus, dicam verius, immo quanta secum lis affectuumlaboriosique negotii, nullos hominum tam letos videri, nullos esse tam miseros aut tam mestos. Postremo quenam fe
Abbreviated transcription (Latin):
cade stridule et procates corm et rudontes
ĩpediũt a selli et balatus pecudũ ⁊ genum
boñ et magno p̾tio ꝓna oua uendenciũ̃
gullmarũ ꝯcontus ĩoditus fine carons.
super omia u uel suillus et stridor uel
uulguꝵ clamor et stultorũ risus gͦ ĩepto
res ĩepcior nulla est ut catullus et ebri¬
orũ cantus ac grndia quibus inchil est
tristins et litrganciu querele et auile

Expanded text:
cade stridule, et procaces corvi, et rudentes cade stridule, et procaces corvi, et rudentes impediunt aselli, et balatus pecudum, et mugitus boum, et magno pretio parva ova vendentium gallinarum concentus inconditus fine carens. Super omnia vero vel suillus grunnitus, vel vulgaris clamor, et stultorum risus, quo inepto res ineptior nulla est, ut Catullus ait; et ebriorum cantus ac gaudia, quibus nichil est tristius, et litigantium querele et anile
Abbreviated transcription (Latin):
cũ stirpt̃ ac cadicũ litiũ at laboꝵ ma¬
teriam ĩmortalem. quid xmbriu bella furẽti¬
retrũ et molles mimt et uredinẽ pru¬
map et apꝑitatem ac uiolenaa glatiei et
torrenciũ repentinos impetus et uaga
flũi ͫ nicremẽta totas sepe rrgiones at
magnos ppłos sy ã pͥmis rusticorũ cepta
quassanciũ quorũ in tot malis uix t̾reslt
et in t̾ram semper. atti̾is semꝑ agitur.
uita. atq ut delicutoꝵ et dinitũ ie tedus
aliquis dicam Quis notentna auriũ
bella non pertulit bubones stciges qz
et oblactranciũ lune camĩ supbacuas
excubias et ratas in cegnłis m̃omãtes
ac tusquilla silencia hoirendis accẽtib
ac clamore tartareo infestantes ⁊ mesti
soricũ uͦccentus/ Et ꝙͥqͥ inter tenebras
o̾portumũ sicepit᷑. Hus occount et noct᷑ua
ranarũ coaxatio. et matutin plauctus
yrũdiñ agmine adesse ychii pates ac
cheiteũ nam diurnã auriu q̾etem et ci¬

Expanded text:
tium stirpium ac radicum, litium ac laborum matium stirpium ac radicum, litium ac laborum materiam immortalem? Quid imbrium bella furentium, et moles nivium, et uredinem pruinarum, et asperitatem et violentiam glaciei, et torrentium repentinos impetus, et vaga fluminum incrementa, totas sepe regiones et magnos populos, sed in primis rusticorum septa quassantium, quorum in tot malis vix terrestris, et in terra, semper acclivis agitur vita? Atque ut delicatorum ac divitum de tediis aliquid dicam, quis nocturna aurium bella non pertulit: bubones strigesque et oblatrantium lune canum supervacuas excubias, et catas in tegulis nundinantes ac tranquilla silentia horrendis occentibus et clamore tartareo infestantes, et mesti soricum occentus, et quicquid inter tenebras importunum strepit? His accedunt et nocturna ranarum coaxatio, et matutini plantus hirundinum ac mine. adesse Itym putes ac Tereum. Nam diurnam aurium quietem et ci
Abbreviated transcription (Latin):
ubigine fieri posse crodidmm sic me
imper non agresti quid̃ s bebana
pauloniꝰ pepulecũt in domo. ut
ignis et calitis ad ex̾mũ fuge rerũ
remedio opus eet̾ apuleio q̃q fidom
hẽam. ꝯsũptũ ab honuẽ et si desit mel
formicã alii hr̃ longnos texut̃ serte¬
mones. ꝑẜmoniã atq industa. bãt ꝰ¬
hectle si omĩa sollictudo landabilis
industeie insi in malã nulliꝰ usus ac sed¬
ĩꝯmodi tediiq mltiplitis / cui. igitur hoc
iterũ mitor. p̾cipue cũ adesset apis ĩdustñ
ꝓuidentissimũq aĩal nulli noxm̃ mltia
utile sibiq et alus atte quadam n᷑aliter
insita et suo illo nobili labore subuẽiens.
Quid nñc ego mistam al dampnosam
eloguar. ubertatem. et t̾stenciũ luxuriẽ
foliorũ. ꝯtia quã ꝑuigił excusabat et pre
duris uugnib armatus agtola et ultrici
succuitꝰ falce frondator/ quid lapas at
tribulos atq ãm̃a tempestatem renastẽ¬

Expanded text:
ubique fieri posse crediderim. Sic me ubique fieri posse crediderim. Sic me nuper non agresti quidem, sed urbana paulominus pepulerunt domo, ut ignis et calcis, ad extremum fuge rerum remedio opus esset; Apuleioque fidem beam, consumptum ab his hominem, et si desit mel,formicam, alii de hac longos texuere sermones, parsimoniam atque industriam hercle, si omnis sollicitudo laudabilis industrie, nisi in malum, nullius usus, ac incommodi tediique multiplicis. Cur igitur hoc iterum, miror, precipue cum adesset apis industrium providentissimumque animal, nulli noxium, multis utile, sibique et aliis arte quadam naturaliter insita et suo illo nobili labore subveniens. Quid nunc ego damnosam eloquar ubertatem et excrescentium luxuriem foliorum, contra quam pervigil excubat, et pre duris unguibus armatus agricola, et ultrici succinctus falce frondator? quid lappas et tribulos, atque annuam tempestatem renascen
Abbreviated transcription (Latin):
lucresq smportñd genis uñ illud
georgicũ uirgilu qued mirari soleo
iaui non miror ut aues sonctu t̾reatim.
Rure eni nũc xtrlico ħtcanti. unũ hoc
ex młtis tediia estiuis ẽẽ cepit sit
michi ad bespam et insultus uolus᷑
et lapidũ collisio et uillici tlamor
durat ad hͨ quis exicis ał ericius uin¬
demie. quid erugo herbis. eruca fron¬
dibus. talpa cãdicibus. quid postmo
acͣtis hocreis q gurgulio atq iopis¬
ment metuens formica senecce. nt
ait ille quis feruor et ꝑexigmi aĩantꝭ
idmetudo nt dñ brume sue ꝯsulit
ncum turbat elaatem taddus cẽm ad
non som tedio si dampno sit pulme¬
puluerulentũ illud. oc toepida semꝑ expe¬
dicione festinũ agnieri. ut non tñ
agcos sy arcas et thalamos et ꝓmp¬
tuaria populentur / Iam crede̾ ĩcipiam
a mari nanigantib oñditui. formi¬
carñ scatebris ac diluuio desertum.
tłe aliquid uicẽtinis qq memorãt
in fimibus ut ego uel utrobiq uol

Expanded text:
lucresque alie importunum genus? Unde illud lucresque alie importunum genus? Unde illud Georgicum Virgilii, quod mirari soleo, iam non miror, ut aves sonitu terreantur. Rure enim nunc Italico habitanti unum hoc is estivis tediis esse cepit, sic michi ad vesperam et insultus volucrum, et lapidum collisio, et villici clamor durat. Ad hec quid ericius vindemie, quid erugo herbis, eruca frondibus, talpa radicibus? quid postremo areis horreisque curculio atque inopi metuens formica senecte ut ait ille? Quis fervor et perexigui animantis inquietudo, ut dum brume sue consulit, nostram turbat estatemnon solum tedio sed et damno sit pulverulentum illud, ac trepida semper expeditione festinum agmen, ut non tantum agros, sed arcas et thalamos et promptuaria populentur. Iam credere incipiam,a mari navigantibus ostenditur, formicarum scatebris ac diluvio desertum; tale aliquid Vicentinis quoque memorant in finibus, et ego vel utrobique, vel
Abbreviated transcription (Latin):
non ut mĩor sit et miꝰ spoccabliã
nuiꝰ uel laboriosa mat̾ia est que¬
nam ergo arcͣineaꝵ insidie / et ꝙ̃
uigil intentio que captandis ĩ fu¬
ioribus telarũ stena qui retm̃
obtentie fullatiia at capins pãnis
tinee qͥd caries tignis noccͣtq uer¬
nueuli non sine tẽdio et obtuso
quod sub screpitu t̾diũt uistera
fodientes illarũ marime auibus
cedendis lune ac menstũ obẜnatio
diligens sit neglecca, que latens pe¬
stia ut fumosis agrestiũ. sic antatis
regñ laq̃cͣirib insultat templis qͦq
postes et m̃ebranas/ et liãs addrd¬
quod insi pice liquida louiq ĩcendio
sit occursum non imꝙͣ ꝑiculi uelnan¬
fiugn etiã causa est et maria ĩg̾di
et cariuas namũ terebeare ausa
sepe bellũ graue nestientibus inttułit.
prec̾ca quid brnt̾na olorib. quid
segetibus locusta. quid messib seu
auser aduena sen passer indigena
seu grus domitilu tcanslatrix uo¬

Expanded text:
non ut minor, sic et minus spectabilis non ut minor, sic et minus spectabilis minusve laboriosa materia est: quenam ergo aranearum insidie et quam vigil intentio? Que captandis infirmioribus telarum scena, qui retium obtentus fallaciis ac rapinis? Quid pannis tinee, quid caries tignis, nocturnique vermiculi non sine tedio, et, obtuso quodam sub strepitu, trabium viscera fodientes, illarum maxime quibus cedendis lune ac mensium observatio diligens sit neglecta? Que latens pestis ut fumosis tectis agrestium, sic auratis regum laquearibus insultat, templis quoque librorum postes et membranas et literquod nisi pice liquida, levique incendio sit occursum, nonnunquam periculi vel naufragii etiam causa est, et maria ingredi, et carinas navium terebrare ausa, sepe bellum grave nescientibus intulit. Preterea quid bruchus oleribus, quid segetibus locusta, quid messibus seu anser advena, seu passer indigena, seu grus domicilii translatrix, vo
Abbreviated transcription (Latin):
ampitat Iñ iam pregnaus uidna.
cũ pariendi tompus aduen̾it fecu
iultiplici p̾granante et belut ĩ blcõm
nante discerpitin. ita dño aĩancĩn
p̾ͥma uota proles et coytus luic
generi ĩfausta ponitaq mortifera
dep̾hendint᷑. dũ mare coitus. nr̃em
partus ĩt̾mnt /apm̃ aluearia con¬
templare q̃ illa concm. sacio qui stre¬
pitus. q̃nam non mõ bella eñ
proxinus. s c̃ilis ut ita didim discor¬
die ac bella domestica scolũbar indos
intuere. simplicissi ͫ aĩal et ut me¬
morant felle carens. qͣntis que so
cũ prelus qͣntisq clamorib uitam
duct mdisciplinatis in castris
ac barbaris esse indeare adeb nec luce
patati ã quid nec notte quid bideas
Iancto dñt insultus in alterntẽũ.
ip̃m in se uniculo mittne uoluptatis
aft̾ctũ par camq ob tãm uoneri pa¬
crũ qͣntis q̃rimoniis adoptatũ ft̾m.
ut sepe colũbam t̃crcerit sepe alis
rostroq prosequitur sinis amana.
¶dd nimtissima te romictũ que

Expanded text:
 iam pregnans vidua, cum pariendi tempus advenerit, fetu multiplici pregravante, et velut in ultionem nante, discerpitur. Ita duo animantium prima vota, proles et coitus, huic generi infausta penitusque mortifera deprehenduntur, dum marem coitus, matrem partus interimit. Apum alvearia contemplare: que illa concursatio, qui strepitus, quenam non modo bella cum proximis, sed civiles, ut ita dixerim, discordie, ac bella domestica! Columbarum nidos intuere: simplicissimum animal, et, ut memorant, felle carens, quantis, queso, cum preliis quantisque clamoribus vitam ducit? Indisciplinatis in castris ac barbaris esse videare, adeo nec luce pacati aliquid, nec nocte quidem videas; mitto autem insultus in alterutrum, ipsum in se vinculo mutue voluptatis astrictum par, eamque ob causam Veneri sacrum, quantis querimoniis ad optatum fertur, ut sepe columbam circumit, sepe alis rostroque persequitur suus amans? Ad minutissima te remittam, que
Abbreviated transcription (Latin):
quis reditus ad uindiccam. quis nõ legẽdo
ꝑpendit ut poetarũ ingonia et bellaces
ex̾cẽtent thauri et int so adũsus luccan¬
ad p̾sepe hospes oqus. qñ pullus aduena
quietũ cibũ uiter pares sũpsit quis non
illud aueetit gallima fetantib. ꝓ ĩbealli
familia q̃ntus ardor in paciã quanta
sit qnaa᷑ est id quidꝰ cõe om̃i nulłũ tã
mitte aĩał ꝙ non auior sobolis ac metus
exasperet galli se calcarib ĩpetũt et n᷑a
et crnore rittilatas coistas int̾ unlu̾a
detinẽt totis corporibus obmxi tm̃ ĩmdiẽ¬
tĩq suꝑbie ꝑno regnat ĩ pectore tantu
uincendi enpiditas tontus cedendi pudor
est/ Anatũ atq auserũ ꝑtinatia quis
non indit ut peccorib se ꝑurgent clan¬
goribus inc̃pitant alis diu̾berent rostris
herent Et quidẽ in fecotibminus miri.
ꝑniciẽs sepulta ͫ fuit. feca fecam. ams
Anem. pistis piscem. uernus umemq ro¬

Expanded text:
qui reditus ad vindictam? Quis non, legendo, qui reditus ad vindictam? Quis non, legendo, perpendit ut poetarum ingenia, et bellaces exercent tauri, et inter se adversis luctanad presepe hospes equus, quando pullus advena quietum cibum inter pares sumpsit? Quis non illud advertit gallinis fetantibus pro imbecilli familia, quantus ardor, impatientia quanta sit, quanquam est id quidem commune omnium? Nullum tam mite animal, quod non amor sobolis ac metus exasperet. Galli se calcaribus impetunt et natura, et cruore rutilas cristas inter vulnera detinent, totis corporibus obnixi; tantum itumque superbie parvo regnat in pectore, tanta vincendi cupiditas, tantus cedendi pudor est. Anatum atque anserum pertinaciam quis non vidit, ut pectoribus se perurgent, clangoribus increpitant, alis diverberant, rostris herent? Et quidem in ferocibus minus miri nicies ac sepulcrum sint. Fera feram, avis avem, piscis piscem, vermem vermis ro