comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m contẽplabatur: exultare se in dño &
delectari suꝑ iħu ꝑhibet. quia inde gau¬
diũ in m̃te conceꝑat: unde ꝑamorẽ fortit̃
ardebat. Pensemus itaq si m̃tes sp̃ualiũ
patrũ in illo delectate sunt. qͥ necdũ ue¬
nerat s ꝓuidebatur : cuiꝰ reatꝰ sit eiꝰuas.
eiꝰ exempla. eiꝰ monita. postquã uenit ⁊ re¬
dẽptionẽ exhibuit ñ amare. Hec gͦ ctuitas¬
ad austrũ uergere dr̃. acsi aꝑte diceret᷑.
qđ pͥor illa eiuitas seilicet synagoga in
infidelib suis ad aquilonẽ stetit: quȩ in
frigore ꝑfidiȩ durauit. Scã uͦ ecclesia
quȩ caritatẽ fidei cõcepit ꝑ calorẽ ad
austrũ uergit. ⁊ quasi calido uento in¬
nititur: quia ñ in sui fiducia s in domo
spũalis gr̃ȩletatur. Sequitur.
uias imitando consid̾at Intrare quippe:
enĩ uitã coniuigio ligatã ducit. ꝓpriis reb
contentꝰ ÷. aliena ñ diripit. de suo quicqͥd
p̃ualet indigentib largitur. peccata sine

Expanded text:
m contemplabatur, exsultare se in Domino et delectari super Jesu perhibet, quia inde gaudium in mente conceperat unde per amorem fortiter ardebat. Pensemus itaque si mentes spiritalium patrum in illo delectatae sunt qui necdum venerat, sed praevidebatur, cujus reatus sit ejus vias, ejus exempla, ejus monita, postquam venit et redemptionem exhibuit, non amare. Haec ergo cad austrum vergere dicitur, ac si aperte diceretur. Quod prior illa civitas synagoga in infidelibus suis ad aquilonem stetit, quae in frigore perfidiae duravit. Sancta vero Ecclesia, quae charitatem fidei concepit, per calorem ad Austrum vergit, et quasi calido vento innititur, quia non in sui fiducia, sed in dono spiritalis gratiae laetatur. Sequitur: vias imitando considerat. Intrare quippe eenim vitam conjugio ligatam ducit, 1313 propriis rebus contentus est, aliena non diripit, de suo quidquid praevalet indigentibus largitur, peccata sine
Abbreviated transcription (Latin):
idem uir macedo diceret transiens adiu¬
ua nos. & tam̃ uolentibꝰ apłis ad p̃dican¬
tasse ꝑgere ñ cogitabant. ⁊ illuc ubi desi¬
derabant ꝑgere ire ꝓhibent᷑ nisi qr occulti
iudicii funiculꝰ ⁊ m̃sure chalamꝰ tenet᷑ in
manu: ut ialii uerba uitȩ audiant. ⁊ alii
nulla tenꝰ audire mereant᷑ : funiculus gͦ
m̃ surȩ ẽ. qͥ alio tractus ẽ: altunde retractꝰ
Sc̃o quoq euangłio teste didicimꝰ. qđ uenit
qͥ diceret.: magister sequar te quocũq
ieris. Cui responsũ ẽ. Uulpes foueas ha¬
bent. ⁊ uolucres cȩli nidos. filius autem
hominis ñ habet ubi capud suũ reclinet. Ue¬

Expanded text:
idem Macedo vir diceret, « Transiens adjuidem Macedo vir diceret, « Transiens adjuva nos. » Et tamen volentes apostolos ad ptasse ire non cogitabant, et illuc ubi desiderabant pergere, ire perhibentur, nisi quia occulti judicii funiculus et mensurae calamus tenetur in manu, ut et alii verba vitae audiant, et alii nullatenus audire mereantur? Funiculus ergo mensurae est, qui aliunde tractus est, aliunde retractus. Sancto quoque Evangelio teste didicimus, quod venit qui diceret, Magister, sequar te quocunque ieris: cui responsum est, 85 Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos; Filius autem hominis non habet ubi capu
Abbreviated transcription (Latin):
occultas eẽ. dispensationes eiꝰ agnouimus.
Nam ꝑ in comp̃hensibile eiꝰ uidiciũ: ⁊ alt̃ intͣ
mensurã electoꝵ mittit᷑. ⁊ alter foras re¬
linquitur: ut nullo modo ad electorum
numerũ ꝑtingere mereatur. Haber gͦ
funiculũ. habet in manu chalamũ m̃su¬
rȩ. Qui enĩ funiculo locũ metitur. alibi
funiculũ trahit. aliunde retrahit: ⁊ huc
ducit quẽ aliunde subducit. Dic nimirũ
sic redẽptor nr̃ in collectione hominũ fac̃:
dũ alios a siuis iniquitatib edũcit. alios in
sua miquitate relmquit. In his enĩ quos
colligere dignatus ẽ. occultȩ m̃surȩ funi¬
culũ traxit. & ab his quos relinquendos ẽẽ.
iudicauit : qͥd aliud nisi funiculũ retraxit:
ut ⁊ boni intra m̃surã celestis fabrice te-¬
neantur. ⁊ mali extra fabricã in quibus
ra remaneant: Hunc funiculũ. ⁊m̃¬
sure cͥalamũ in manu sua redẽptor nr̃
tenuit: cũ paulũ apłm ꝑ apparentẽ uirũ
macedonẽ ammonere dignatꝰ ẽ: ita ut

Expanded text:
spensationes ejus agnoscimus. Nam per incomprehensibile ejus judicium et alter intra mensuram electorum mittitur, et alter foras relinquitur, ut nullo modo ad electorum numerum pertinere mereatur. Habet ergo funiculum, habet in manu calamum mensurae. Qui enim funiculo locum metitur, 1316 alibi funiculum trahit, aliunde retrahit, et huc ducit quem aliunde subducit. Sic nimirum, sic Redemptor noster in collectione hominum facit, dum alios a suis iniquitatibus educit, alios in sua iniquitate derelinquit. In his enim quos colligere dignatusest occultae mensurae funiculum traxit, et ab his quos derelinquendos esse judicavit, quid aliud nisi funiculum retraxit? ut et boni intra mensuram coelestis fabricae teneantur, ra remaneant. Hunc funiculum et mensurae calamum in manu sua redemptor noster tenuit, cum Paulum apostolum per apparentem virum Macedonem ammonere dignatus est , ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
¶ enĩ ñ se edificiũ s quasi edificiũ udisse ꝑ¬
hibet: cor audientiũ ad sp̃ualẽ fabricam
cis uisio ex scõrũ ciuuium congregatione cõs¬
truitur: iherłm celestis ut ciuitas edificat᷑.
Que tam̃ in hac peregrinationis t̾ra dũ fla¬
gellis ꝑcutit᷑. tribulationib tunditur:
eiꝰ lapides cotidie quadrantur. Et ipsa ẽ.
ciuitas scilioet sca ȩccła. quȩ regnaturã in
celo adhuc laborat in t̾ra: cuius cuub
petrus dicit. Et uos tãquã lapi¬
des uiui: suꝑ edificamini. & paulus ait.
D ĩ agricultura. dĩ edificatio estis. Quȩ uide
lapis lapidẽ portat. quia lapis suꝑ lapidẽ
tero. Nam ucissim se ꝓximi tolerant: ut
ꝑ eos edificiũ laritatis stirgit. Sic itaq¬

Expanded text:
qui enim non se aedificium, sed quasi aedificium vidisse perqui enim non se aedificium, sed quasi aedificium vidisse perhibet. Cor audientium ad spiritalem fabricam cis visio ex sanctorum civium congregatione construitur, Jerusalem coelestis ut civitas aedificatur. Quae tamen in hac peregrinationis terra dum flagellis percutitur, tribulationibus tunditur, ejus lapides quotidie quadrantur. Et ipsa est civitas, scilicet sancta Ecclesia, quae regnatura in coelo adhuc laborat in terra. Cujus civibus Petrus dicit: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Et Paulus ait: Dei agricultura, Dei aedificatio estis . Quae videlapis lapidem ptero. Nam vicissim se proximi tolerant, ut per eos aedificium charitatis surgat. Hinc et
Abbreviated transcription (Latin):
& erit in nouissimis dieb p̃paratꝰ mons domꝰ
dñi in uertice montiũ. Domꝰ enĩ dñi isrłi¬
ticus popłs fuit. Mons itaq domꝰ dni ille
appellatus ẽ : qui in isrłitico popło in carna¬
ri dignatus ẽ. Fuerunt autẽ in eodẽ ppło
scĩ uiri qui montes iure uocarent᷑: quia ꝑ
uite meritũ ad celestia ꝓpinquauer̃. S in¬
carnatꝰ unigenitꝰ istis montib ȩqualis ñ
ex sua diuinitate transcendit. Unde ⁊ rec¬
te mons suꝑ uerticẽ montiũ dr̃. qi excel¬
sus ex diuinitate sua inuentꝰ ẽ. & iã super
cacumina scõrũ : ut hii qui multũ in dõ
gere ex uertice cogitationis. Qui gͦ illic
mons suꝑ uerticẽ montiũ dr̃: ipse hic
mons excelsus nimis ẽẽ. ꝑhibet᷑. Seqͥtur.
Suꝑ quẽ erat quasi edificium ei uitatis
uergentis ad austrũ. Notandũ qđ ñ dr̃¬
suꝑ quẽ erat ȩdificiũ s quasi edificium:
ut uidelicet ostendetur qđ ñ de corporali¬
s de spũali ciuitatis edificio cuncta dic̾ent᷑.

Expanded text:
erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium; domus enim Domini Israeliticus populus fuit. Mons itaque domus Domini ille appellatus est qui ex Israelitico populo incarnari dignatus est. Fuerunt autem in eodem populo sancti viri qui montes jure vocarentur. Quia per vitae meritum ad coelestia propinquaverunt. Sed incarnatus Dominus istis montibus aequalis non ex sua divinitate transcendit. Unde et recte mons super verticem montium dicitur, quia excelsus ex divinitate sua inventus est etiam super cacumina sanctorum, ut hi qui multum in Domigere ex vertice cogitationis. Mons mons super verticem montium dicitur, ipse hic mons excelsus nimis esse perhibetur. Sequitur: 5. Super quem erat quasi aedificium civitatis vergentis ad Austrum. Notandum t aedificium, sed « quasi aedificium, » ut videlicet ostenderetur quod non corporalis, sed spiritalis civitatis aedificio cuncta dicerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
quiescit quiescat : qr domꝰ exasꝑans ẽ. De
pe quidã uerbũ dĩ audire desid̾ant. s cũ
alios conspiciunt aurẽ auert̾e ceiã ipsi asalu¬
tis auditu deuiant᷑. & plerũq multi qui¬
escere appecunt. atq acunctis mundi huiꝰ
actib uacare. nullis iã desiderus t̾renis
succũbere. s dũ uident alios quiete agen¬
do ꝓficere atq in hoc mundo diuiciis ec
honorib extolli quia necdũ in uia recti¬
tudinis firmi sunt: ad praua oꝑa ex alioꝵ
exeplo dilabunt᷑. Hinc ẽ. enĩ quod in ty po
infirmantiũ psalmista loquens dicebat.
M ei aut̃ pene moti sunt pedes. pene effusi
sunt gressus mei. qr zelatus sũ in peccato¬
rib pacẽ peccatoꝵ uidens. Hinc iterum

Expanded text:
quiescit, quiescat, quia domus exasperans est. 18. Saepe quidam verbum Dei audire desiderant, sed dum alios conspiciunt aurem avertere, etiam ipsi a salutis auditu deviant; et plerumque multi quiescere appetunt, atque a cunctis mundi hujus actibus vacare, nullis jam desideriis terrenis succumbere, sed dum vident alios inquiete agendo proficere, atque in hoc mundo divitiis et honoribus extolli, quia necdum in via rectitudinis firmi sunt, ad prava opera ex aliorum exemplo delabuntur. Hinc est enim quod in typo infirmantium Psalmista loquens, dicebat: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei , quia zelatus sum in peccatoribus, pacem pecca
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionẽ mortalitatis nr̃e. s cũ tri¬
bulatio nob̵ & gemitus additur: ipse
nr̃ȩ compedes ad grauant᷑. Et quidẽ
quã diu in hac uita uirtꝰ moras patit᷑:
loquendo bona ꝓdesse aliis festinat.
S cũ duras m̃tes conspicit. casq cõsid̾at
contentionib occupari: p̃dicationis
uerbũ retinet. & in medio eorũ non
egredietur : quia a bonis que loqͥ po¬
terat obmutescit. sic̃ ꝑ paulũ dr̃. Ni¬
chil ꝑcontentionẽ. & rursus. Siqͥs
uult contentiosus e̾e̾ : nos talẽ cõsuetu¬
dinẽ ñ habemus. Unde quoq hic aꝑ¬

Expanded text:
corruptionem mortalitatis nostrae; sed cum tricorruptionem mortalitatis nostrae; sed cum tribulatio nobis et gemitus additur, ipsae nostrae compedes aggravantur. Et quidem quandiu in hac vita justus moras patitur, loquendo bona, prodesse aliis festinat; sed cum duras mentes conspicit, easque considerat contentionibus occupari, praedicationis verbum retinet. Et in medio eorum non egreditur, quia a bonis quae loqui poterat obmutescit, sicut per Paulum dicitur. Nihil per contentionem . Et rursus: Si quis vult contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus . Unde hic quoque ap
Abbreviated transcription (Latin):
meis: ⁊ñ egredieris ĩ medio eoꝵ. Cũ enĩ
p̃dicator quisq ad conscientiã domꝰ sue re-¬
ducit᷑. suꝑ eis uincula dant᷑ ⁊ ligatur meis:
quia quanto se plus in cogitatione discus¬
serit. tanto ampliꝰ agnoscit iusti anima
qͣntis mortalitatis suȩ infirmitatibꝰ sit li¬
gata. Nisi enĩ se ligatũ conspiceret paulꝰ
minime dixisset. desideriũ habeo dissolui :¬
audiret gemitꝰ uinculatorũ: soluat fili¬
os int̾emptorũ. & rursus. Intrec in cons¬
pectu tuo gemitꝰ cõpeditorũ. Sepe autẽ
cũ iã anima ad redẽptoris sui speciẽ con¬
tẽplandã exire desid̾at. cum cȩlestibu
gaudiis intereẽ. fuspirat: ipsa mortalita¬
tis suȩ iuincula conspicit ⁊ gemit. qͥb
adhuc inp̃senti mundo ligata recinet᷑.
Hinc ẽ. enĩ qđ subtile om̃ipotentis dĩ uidi¬
tiũ intuens iheremias ait. Circũ edifi-¬
cauit aduersum me ut ñ egrediar. &¬
ad grauauit cõpedem meã. Habemus
enĩ compedes ipsam infirmitatẽ atq

Expanded text:
n egredieris in medio eorum. 13. Cum enim praedicator quisque ad conscientiam domus suae reducitur, super eo vincula dantur, et ligatur in eis, quia quanto plus se in cogitatione discusserit, tanto amplius agnoscit justi anima quantis mortalitatis suae infirmitatibus sit ligata. Nisi enim se ligatum conspiceret Paulus, minime dixisset: Desiderium habens dissolvi, eaudiret gemitum vinculatorum, et solvat filios interemptorum . Et rursus: Intret in conspectu tuo gemitus compeditorum . Saepe autem cum jam anima ad Redemptoris sui speciem contemplandam exire desiderat, cum coelestibus gaudiis interesse suspirat, ipsa mortalitatis suae vincula conspicit et gemit, quibus adhuc in praesenti mundo ligata retinetur. Hinc est enim quod subtile omnipotentis Dei judicium intuens Jeremias, ait: Circumaedificavit adversum me ut non egrediar, aggravavit compedem meam . Habemus enim compedes, ipsam infirmitatem atque
Abbreviated transcription (Latin):
rorẽ trahit: atq extra pacientiȩ lenitatẽ
animũ captiuũ rapit. Quia gͦ ꝑmixta si¬
mul uitia atq adunata contra m̃te ue
niunt. recte in p̃dicatoris ore cont᷑ des¬
criptã iherłm castra ꝓponunt᷑. Et quia
aliquando singła hinc inde sensũ feriunt
in gyro arieces ordinantur. Ponit gͦ p̃dica¬
tor arietes in gyro dũ caute denuntiat quã
blande luxuria ꝑcutit. quã asꝑe inpatien¬
tia occidit. quã laboriose auaricia accendit
nint̾imit. quã tumide suꝑbia extinguit.
In gyro itaq arietes ponere ẽ: p̃dicando os¬
tendere qͥ undiq soleant animã mucrones
uitiorũ ferire. Sequit᷑. Et tu sume tibi
sartaginẽ ferreã. & pones eam murũ ferre¬
ũ int̾ te ⁊ ciuitatẽ. Quia ferrũ forte metal¬
lũ ẽ: ⁊ insartagine cib frigit᷑. quid ꝑsarta¬
ginẽ ferreã nisi sp̃ualis zeli fortis frixura
signatur: Om̃is quipe spũalis zelus docto¬

Expanded text:
rorem trahit, atque extra patientiae limitem rorem trahit, atque extra patientiae limitem animum captivum rapit. Quia ergo permista simul vitia atniunt, recte in praedicatoris ore contra descriptam Jerusalem castra proponuntur. Et quia aliquando singula hinc inde mentem feriunt, in gyro arietes ordinantur. Ponit ergo praedicator arietes in gyro, dum caute denuntiat, quam caute luxuria percutit, quam aspere impatientia occidat, quam laboriose avaritia accendit et interimit, quam tumide superbia exstinguit. In gyro itaque arietes ponere, est praedicando ostendere qui undique soleant animam mucrones vitiorum ferire. Sequitur: « Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Quia ferrum forte metallum est, et in sartagine cibus frigitur, quid per sartaginem ferream, nisi spiritalis zeli fortis frixura signatur? Omnis quippe spiritalis zelus docto
Abbreviated transcription (Latin):
cia ueletur. Suꝑbia quoq ẽẽ. sine inuidia
atq manigła nullatenis potest. Suꝑbus
nenĩ quisq honorẽ quẽ ipse ambit aliis in¬
uidet: & cũ himc fortasse obtinuerit. in ela-¬
tionẽ głȩ temꝑoralis attollitur: atq qđ alios
conspicit minime ꝑciꝑe potuisse. hoc super
imanẽ łam gaudet p̃cȩtis habere. Sciendu
quoq ẽ. quia sepe ñnulla uitia ad m̃tem
ueniunt. s subponunt᷑: ut unũ alteri
in tẽptatione suocedat. & aliud cõtra
faciẽ uenit. aliud uͦ in tẽptatione se
ex latere subicit: quatinus dũ alteri
resistitur. ab alto mens decepta capiat᷑.
Ipsa enĩ quȩ suꝑius diximꝰ uitia plerũq
se alia ꝓ aliis furtiue subponunt. sic̃ nnũꝙͣ
dũ iram uincere in nob̾met ipsis cona¬
mur. plusquã necesse ẽ. lenitas m̃tem
occupat. ut asꝑitatẽ peccantibꝰ quam
oporto muume ꝓponat. Sepe uͦ dũ nob̾
ineẽ. causa lenitas displicet. zelus se in fu¬

Expanded text:
cia veletur. Superbia quoque esse sine invidia cia veletur. Superbia quoque esse sine invidia aut inani gloria nullatenus potest. Superbus etenim quisque honorem quem ipse ambit, aliis invidet. Et cum hunc fortasse obtinuerit, in elatione gloriae temporalis attollitur, atque quod alios conspicit minime percipere potuisse, hoc se per inanem gloriam gaudet prae caeteris habere. Sciendum quoque est, quod saepe nonnulla vitia ad mentem eniunt, sed supponuntur, 1304 ut unum alteri in tentatione succedat. Et aliud contra faciem venit, aliud vero in tentationem se ex latere subjicit, quatenus dum alteri resistitur, ab altero mens decepta capiatur. Ipsa enim quae superius diximus vitia plerumque se alia pro aliis furtive supponunt, sicut nonnunquam dum iram vincere in nobismetipsis conamur, plus quam necesse est lenitas mentem occupat, ut asperitatem peccantibus quam oportet minime proponat. Saepe vero dum nobis inesse incauta lenitas displicet, zelus se in fu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit. eo in illam maligni sp̃s tẽptationib suis
trenas ampliꝰ cogitationes exaggerant. ł pħa
gͦ aggerem comportat: cũ p̃dicator sc̃s bonis
m̃tib qualit̾ terrena desidia subripe solen
denuntiant. Atq adhuc subditur. ⁊ dabis
contͣ eam castra. & pones arietes ingiro. Qsi
dat contra animã castra doctor. quando
malignoꝵ sp̃iũ contͣ eam collectas atq ad¬
unatas insidias indieat. ut aliquando non
solumͦ ex uno. s ex cunctis uicus simul tẽp¬
tent. Nam sunt quedã uicia quasi ꝑ quandã
sibi cogationẽ ꝓpinqua. sic̃ dissolutio sp̃s.
appetitus gulȩ. ⁊ mmunditia luxuriȩ. sicut
tris rapitur. & dum cibis uent̾ extendit᷑:
ad luxuriã caro trahitur suꝑbiendo capti¬
ua. Et rursum ex multiloquio fallatia ge¬
neratur. qr ualde difficile ẽ. ut qui multa
loquit᷑ ñ &xiã mentiatur. Et sepe m̃datiũ
& ia ꝑiurio tegitur. ut ante humana uidi¬

Expanded text:
perit, eo in illam maligni spiritus tentationibus suis perit, eo in illam maligni spiritus tentationibus suis terrenas amplius cogitationes exaggerant. Propheta ergo aggerem comportat cum praedicator sanctus bonis mentibus qualiter terrena desideria subrepere solent denuntiat. Atque adhuc additucontra eam castra, et pones arietes in gyro. » Quasi dat contra animam doctor castra, quando malignorum spirituum contra eam collectas atque adunatas insidias indicat, ut aliquando non solummodo ex uno, sed ex cunctis vitiis simul tentent. Nam sunt quaedam vitia, quasi per quamdam sibi cognationem propinqua, sicut dissolutio spiritus, appetitus gulae, et immunditia luxuriae, sicut tris rapitur, et dum cibis venter tenditur, ad luxuriam caro retrahitur, superbiendo captiva. Et rursum ex multiloquio fallacia generatur, quia valde difficile est, ut qui multa loquitur non etiam mentiatur. Saepe mendacium etiam perjurio tegitur, ut ante humana judi
Abbreviated transcription (Latin):
truat. quomͦ inuidia liaritatẽ int̾ficiat
quẽ ad modũ suꝑbia arcẽ humilitatis effodiat.
qualiter fallatia cũ ueritatẽ in sermone
corruꝑit. hanc ⁊iã in cogitatione corrũpat.
ut qui uerũ dicere noluit qđ intellexit. iã
nec intelligat qđ dicere ualeat. Ordinant᷑
nitionis u̾ba singłis quibꝰq uirtutibꝰ que
la quęq quã munita contra m̃tẽ ueniant
demonstrat. ut se se uitia sub uirtutũ spe¬
cie abscondant. quatinꝰ sic̃ sepe iã diximꝰ
inmoderata ira iusticia. uideri appetat.
et discipline remissio mansuetudo uideri
uelit. ⁊ tenatia sese parsimoniã nominet.
⁊ inordinata rerũ effusio se beniuolentiã
appellet. Quasi enĩ edificare contra m̃tem
munitiones sunt. quando uitia sub uir¬
tutũ specie excrescunt ⁊ in alto se ostendt̃
ꝑ imaginẽ: quȩ in tmo iacent semꝑ ꝑ ac¬
tionẽ. Adhõc quoq additur ⁊ cõportabis
aggerẽ. Quo enĩ mens desidare celestia ce¬

Expanded text:
truat, quomodo invidia charitatem interficiat, truat, quomodo invidia charitatem interficiat, quemadmodum superbia arcem humilitatis effodiat, qualiter fallacia cum veritatem in sermone corruperit, hanc etiam in cognitione corrumpat, ut qui verum dicere noluit quod intellexit jam nec intellignitionis verba singulis quibusque virtutibus quae la quaeque quam munita contra mentem veniant demonstrat, ut sese vitia sub virtutum specie abscondant; quatenus, sicut saepe jam diximus, immoderata ira justitia videri appetat, et disciplinae remissio mansuetudo videri velit, et tenacia sese parcimoniam nominet, et inordinata rerum effusio se benevolentiam appellet. Quasi enim aedificatae contra mentem munitiones sunt, quando vitia sub virtutum specie excrescunt, et in alto se ostendunt per imaginem, quae in imo jacent semper per actionem. 26. Adhuc quoque additur: Et comportabis aggerem. Quo enim mens desiderare coelestia coe
Abbreviated transcription (Latin):
gni sp̃s temptatio excreseit. Debet gͦ iugi¬
lanter doctor ꝓficienti anime quȩ illam
tẽptationes sequantur in notescere ut cau¬
tam se ualeat contra maligni sp̃s insidi¬
as p̃parare. Unde nunc bene post descrip
Et ordinabis aduersus eã obsidionem. et
edificabis munitiones. ⁊ cõportabis aggerẽ.
Iinqua enĩ iã pacis uisio describitur: ei ne¬
cesse ẽ. ut tẽptationũ bella nuncient᷑. Nam
ut ualeat ad illa pacis gaudia ȩt̾na ꝑtinge¬
re: hanc hic ꝓculdubio oportet tribulati¬
onũ certamina multa sustinere. De qua
bene dr̃. Ordinabis aduersus eã obsidio¬
nẽ. Pdicator quippe contra erudiendam
animã obsidionẽ ordinat: cũ p̃munien¬
do indicat quib se modis uitia uirtutibꝰ
opponant. quomͦ luxuria castitatẽ feriat.
qualit ira tranquillitatẽ animi ꝑturbet.
quantũ inepta lȩticia uigorẽ m̃tis resoluat.
qualit̾ multiloquiũ mut᷑ationẽ cordis des¬

Expanded text:
gni spiritus tentatio, excrescit. 25. Debet ergo vigigni spiritus tentatio, excrescit. 25. Debet ergo vigilanter doctor proficienti animae quae illam tentationes sequantur innotescere, ut cautam se valeat contra maligni spiritus insidias praeparare. Unde bene nunc, post descriptEt ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem. In qua enim jam pacis visio describitur, ei necesse est ut tentationum bella nuntientur. Nam ut valeat ad illa pacis gaudia aeterna pertingere, hanc hic procul dubio 1303 oportet tribulationum certamina multa sustinere. De qua bene dicitur: Ordinabis adversus eam obsidionem. Praedicator quippe contra erudiendam animam obsidionem ordinat cum praemuniendo indicat quibus se modis vitia virtutibus opponant, quomodo luxuria castitatem feriat, qualiter ira tranquillitatem animi perturbet, quantum inepta laetitia vigorem mentis resolvat, qualiter multiloquium munitionem cordis des
Abbreviated transcription (Latin):
pit. acriores quã consueuerat tẽptatio¬
nes admouet. ita ut plerũq sic resistentem
animã tẽptet. sic̃ ante nũquã tẽptauerat
quando possidebat. Unde scriptũ ẽ. Fili
accedens ad seruitutẽ dĩ sta in iusticia &
tiore. & p̃para animã tuã ad tẽptationẽ.
Unde &e demoniacus qui adño sanatur ab
exeunti demone discerpitur. sic̃ scriptũ ẽ.
& clamans ⁊ multũ discerpens eũ: ex it ab
eo. Quid ẽ. enĩ qd obsessum hominẽ an¬
tiquus hostis quẽ possessum ñ discerp¬
serat deserens discerpsit : nͥ quod plerũ¬
q dũ de corde expellitur acriores in eo tẽ¬
ptationes generat quã pͥus excitauerat
quando hoc quietꝰ possidebat. Unde
isrłite quoq ad moysen & aaron dicunt.
yse enĩ ⁊ aaron: lex ⁊ ꝓpħia figurate
sunt. Et sepe apud se infirmꝰ aninꝰ
quasi contra sacra eloquia murmurat.
quia postquã cȩlestia uerba audire ⁊ sequi
ceꝑit: regis egypti aduersitas idest mali¬

Expanded text:
pit, acriores quam consueverat tentatiopit, acriores quam consueverat tentationes admovet; ita ut plerumque sic resistentem animam tentet, sicut ante nunquam tentaverat, quando possidebat. Unde scriptum est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Unde et daemoniacus qui a Domino sanatur, ab exeunte daemone discerpitur, sicut scriptum est: Et clamans et multum discerpens eum, exiit ab eo . Quid est enim quod obsessum hominem antiquus hostis quem possessum non discerpserat, deserens discerpsit, nisi quod plerumque dum de corde expellitur, acriores in eo tentationes generat, quam prius excitaverat quando hoc quietus possidebat? Unde et Israelitae quoque ad Moysen et Aaron dicunt: yse enim et Aaron lex et prophetae figuratae sunt. Et saepe apud se infirmus animus quasi contra sacra eloquia murmurat, quia postquam verba coelestia audire et sequi coeperit, regis Aegyptii adversitas, id est mali
Abbreviated transcription (Latin):
tũ conspicit. ⁊ uixta eiꝰ intelligentiã p̃di¬
cationis sue uerba moderatur. ut descri¬
bi m audientis m̃te ciuitas iherłm id est
uisio pacis possit. Dicatur gͦ. Sume tͥ
laterem uidelicet ꝓximi cor t̾renũ. Ec
pones eũ corã te : scilicet ut uitã atq in¬
tellectũ illius intenta m̃te custodias. Et
describes in eo ciuitatẽ iherłm: ut ei q̃
sunt suꝑna gaudia de uisione pacis in¬
notescãt. Quasi enĩ iã iherłm in latere
descripta ẽ : cũ t̾rena mens ceꝑit quȩ sin
illa int̾nȩ pacis gaudia uera cognoscere¬
& ad conspiciendã głam patriȩ celestis an¬
helare. Quasi enĩ in t̾ra uisio pacis des-¬
cribitur. quando mens que pͥus t̾rena sa¬
puerat ꝑ amorẽ iam ad contẽplandã głani
amare celestia ceꝑit. mex ad uisionẽ pa¬
cis intime tota se intentione collegerit:
antiquus ille aduersarius qui de celo lap¬
sus est. iuidet ⁊ insidiari amplius inci¬

Expanded text:
tum conspicit, et juxta ejusdem intelligentiam praeditum conspicit, et juxta ejusdem intelligentiam praedicationis suae verba moderatur, ut describi in audientis mente civitas Jerusalem, id est visio pacis, possit. Dicatur ergo: Sume tibi laterem, videlicet proximi cor terrenum. Et pones eum coram te, scilicet ut vitam atque intellectum illius intenta mente custodias. Et describes in eo civitatem Jerusalem, ut ei quae sint superna gaudia de visione pacis innotescas. Quasi enim jam Jerusalem in latere descripta est, cum terrena mens coeperit quae sint illa inte, ad conspiciendam gloriam patriae coelestis anhelare, quasi interna visio pacis describitur, quando mens quae prius terrena sapuerat, per amorem jam ad contemplandam gloriam amare coelestia coeperit, mox ut ad visionem pacis intimae tota se intentione collegerit, antiquus ille adversarius qui de coelo lapsus est, invidet, et insidiari amplius inci
Abbreviated transcription (Latin):
qua agere mistica iubetur : pͥus filius
hominis appellat᷑. Sepe enĩ subleuat᷑ ad
celestia. ⁊ occultis atq inuisibilibꝰ reb
eiꝰ mens pascitur. Necesse ẽ gͦ ut inter
occulta quę penetrat filius hominis uo¬
cetur. ut semꝑ agnoseat qđ est : inũquã
extollatur de his ad que ducit᷑. Quid est
enĩ ꝓpħa ad spũalia subleuato semꝑ fili
hominis dicere. nisi ut eũ infirmita ͭ ꝓ pͥe
memorẽ faceret. ut conscius cõditionis in¬
firme. eleuari in cogitatione ñ debeat de
magnitudine contẽplationis sue : Qr uero
cantiũ uł doctoꝵ tenet: recte ei nunc dr̃.
Sume tͥ laterẽ ⁊ pones eũ corã te. Om̃is ⁊ enĩ
doctor cũ t̾renum quẽpiam auditorẽ ad cȩ¬
lestis uerbi doctrinã suscipit. laterẽ assumit.
Cui dũ loqui ceꝑit que sit retributio celestis
patrie. quȩ uisio pacis suꝑne: cuutatem
iherłm describit in latere. Quẽ corã se
ponit. quia intenta mente qualitatẽ au¬
dientis considerat. idest ꝓuectũ uł defec¬

Expanded text:
us filius hominis appellatur? Saepe enim sublevatur ad coelestia, et occultis ac invisibilibus rebus ejus mens pascitur. Necesse ergo est ut inter occulta quae penetrat, filius hominis vocetur, ut semper agnoscat quod est, et nunquam extollatur de his ad quae ducitur. Quid est enim prophetae ad spiritalia sublevato semper fili hominis dicere, nisi eum infirmitatis propriae memorem facere? Ut conscius conditionis infirmae, elevari in cogitatione non debeat de magnitudine contemplationis suae. 1302 23.cantium vel doctorum tenet, recte ei nunc dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te. Omnis enim doctor cum terrenum quempiam auditorem ad coelestis verbi doctrinam suscipit, laterem assumit. Cui dum loqui coeperit quae sit retributio coelestis patriae, quae visio pacis supernae, civitatem Jerusalem describit in latere. Quem coram se ponit, quia intenta mente qualitatem audientis considerat, id est provectum vel defec
Abbreviated transcription (Latin):
ni decima mensis. tẽpus simplicit̃ expͥ¬
mit: ut ex ipso quoq tẽpore in corda
audientiũ uixta litterã uerbi radicẽ
Quid est enĩ qd ꝑ hanc uisionẽ ultimã om̃ps
d̾s ea ipsa die dignatꝰ ẽ. ꝓmissionis suȩ mi¬
sericordiã facere. qua die in ꝑcussa ciuita¬
te irã iusticie impleuit: nisi qđ illa diuini¬
tatis lux quȩ in diuersitatis modũ ⁊ mu¬
tabilitatẽ ñ ducit᷑. ea ipsa luce iusticiȩ
afflictos ac penitentes inuificat. qua suꝑ¬
bientes ac rigidos ꝑcutit : Premisso itaq
iusionis sue tẽpore subiungit. Facta ẽ.¬

Expanded text:
ni, decima mensis, tempus simpliciter exprini, decima mensis, tempus simpliciter exprimit, ut ex ipso quoque tempore in corda audientium juxta litteram verbi radicem Quid est enim quod per hanc visionem ultimam omnipotens Deus ea ipsa die dignatus est promissionis suae misericordiam facere, qua die in percussa civitate iram justitiae implevit, nisi quod illa divinitatis vis, quae in diversitatis motum et mutabilitatem non ducitur, ea ipsa luce justitiae afflictos ac poenitentes vivificat, qua superbientes ac rigidos percutit? Praemisso itaque visionis suae tempore, subjungit: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat in baby loniã transductꝰ. Nã de
sca̾a iherosolimorũ captiuitate subiun¬
git. quarto decimo anno postq ꝓcussa :
ciuitas. Undecĩ quippe annis sedechias
tatẽ uͦ eiusdẽ sedexechiȩ que iã scda erat
urbis captiuitas: quarto decimo anno
ꝓpħa usionẽ ultimã udebat. Undecĩ itaq
⁊ quatuordecĩ simul unncti: faciunt. xͥx.
& quinq. Si gͥ uisionẽ pͥmã quinto capti¬
uitatis pͥoris anno loquutꝰ ẽ: atq hanc
ultimã uicesimo ⁊ quinto anno factã fuis¬
se describit: ꝓfecto patet q in .xx. annis
loquutionis sue moras usq ad ultimȩ ui¬
sionis uerba tetendit. Nec mouere quẽ¬
piã debet qđ in medio ꝓpħie sue uolumi¬
ne cũ de baby lonico rege loqueretur:
uicesimi ac septimi anni memoriã fac̃.
Q uo in loco cũ nichil de tẽpore sue capti¬
uitatis int̾serit: aꝑte demonstrat quia
eiꝰ regis tempora deseribat: de quo ut
ꝓpħaret acceꝑat. Qdđ gͦ ait in exordio an¬

Expanded text:
m Joachim rege fuerat in Babylonia transductus: nam de secunda Jerosolymorum captivitate subjungit, « quarto decimo anno postquam percussa est civitas. » Undecim quippe annis Sedecias tatem vero ejusdem Sedeciae, quaejam secunda erat urbis captivitas, quarto decimo anno propheta visionem ultimam videbat. Undecim itaque et quatuordecim simul juncti faciunt viginti et quinque. Si igitur visionem primam quinto captivitatis prioris anno locutus est, atque hanc ultimam vigesimo et quinto anno factam fuisse describit, profecto patet quod in viginti annis locutionis suae moras usque ad ultimae visionis verba tetenderit. Nec movere quempiam debet quod in medio prophetiae suae volumine, cum de Babylonico rege loqueretur, vicesimi ac septimi anni memoriam facit: Quo in loco cum nihil de tempore suae captivitatis interserit, aperte demonstrat, quia ejus regis tempora describat, 1309 de quo ut prophetaret acceperat. Quod vero ait: In exordio an
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat in quot annis ꝓpħie sue librũ di-¬
xerit. Tempus nãq quo ꝓpħare cȩpit in lo¬
quutionis sue mitio posuit dicens. Apti st̃
celi ⁊uidi uisiones dñi in quinta mñsis. ipse¬

Expanded text:
valeat in quot annis prophetiae suae librum duvaleat in quot annis prophetiae suae librum duxerit. Tempus namque quo prophetare coepit, in locutionis suae initio posuit, dicens: Aperti sunt coeli, et vidi visiones Domi
Abbreviated transcription (Latin):
mit t̾rena inhabitatio sensũ multa cogitan¬
tẽ. Que eni suꝑiora penetrare & iã collecta
ñ sufficit: pensate quid agere pot̾it diuisa.
Scimꝰ autẽ scimꝰ om̃s quia & fluuiꝰ qͥ inmul¬
tis rius diuidit᷑: a suo alueo siccat᷑. Sed
tam̃ int̾ hec adest suꝑna grã: ⁊ sim̃tẽ meã
cogitationũ ponda depͥmunt. ur̃orũ hanc
penne desidiorũ leuant. Obscurũ quidẽ
ualde ẽ. opꝰ qđ aggredimur. s ponamꝰ in
animo quia nocturnũ it agimꝰ. Restat
Eͦ ut hoc palpando carpamꝰ¬
n uicesimo ⁊ qͥnto anno transinigͣtionis
nrẽ. in exordio anni decana mensis.
quarto decimo anno postquã ꝑcussa ẽ. ciui¬
tas ipsa hac die facta ẽ. suꝑme manꝰ dñi.
& adduxit me illue. Dicturꝰ mysticam
narrationẽ hystorieã p̃mittit: ut figat ex
tempore qd credat᷑ in reuelatione. Notan¬
pħare ceꝑit indicauit. infine uͦ inseruit
qdđ extremã uisionẽ uidit: ita ut cognosci

Expanded text:
mit terrena inhabitatio sensum multa cogitanmit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Quae enim superiora penetrare etiam collecta non sufficit, pensate quid agere poterit divisa? Scimus autem, scimus omnes, quia et fluvius qui in multis rivis dividitur, a suo alveo exsiccatur. Sed tamen inter haec adest superna gratia. Et si mentem meam cogitationum pennae desideriorum levant. Obscurum quidem valde est opus quod aggredimur, sed ponamus in animo quia nocturnum iter agimus. Restat ergo ut hoc palpando carpamn vigesimo et quinto anno transmigrationis nostrae, in exordio anni, decima mensis, quarto decimo anno postquam percussa est civitas, ipsa hac die facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc. 1. Dicturus mystica, narrationem historicam praemittit, ut figat ex tempore, quod credatur ex revelatione. Notanrophetare coeperit indicavit; in fine vero inseruit quo extremam visionem vidit, ita ut cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
UIA MUITIS
CURIS PRE¬
MENTIBUS
brũ corã haritate
ur̃a totũ ꝑ ordinem
ꝑscrutari ñ licuit:
bonis ur̃is desideris placiit petere. ut
salte extrema eiꝰ uisio quȩ ei facta ẽ. de
edificio in monte constituto. quȩ icun¬
Ctis ẽ. uisionibꝰ eiꝰ obscurior: exponi de¬
buisset. Et quidẽ uoluntati ur̃ȩ me pa¬
rere necesse ẽ. s duo sunt quȩ hac inre
pturbant animũ meũ. Unum qđ hec
eadẽ uisio tante obscuritatis nebulis tegi¬
tur: ut uix in ea aliqͥd intellectu int̾lu¬
cente uideatur: aliud qđ iã agilulfũ
langobardoꝵ regẽ ad obsidionẽ nrãm sũ¬
mope festinantẽ. padũ transisse cognoui¬
mus. Unde pensate fr̃s lem̃i in caligino¬
sis ac misticis sensibꝰ penetrare qͥd ualeat
mens misera. timoris sui ꝑturbatione oc-¬
cupata: Quanto enĩ cirea t̾rena plus
satagit. tanto inhis quȩ sunt celestia minꝰ
uidet: ꝓ eo qđ curis suis eitͣ᷑ se ducitur:
⁊ualde intꝰ minor ẽ. qr sic̃ scriptũ ẽ. dẽpͥ

Expanded text:
uia multis curis prementibus, brum coram charitate vestra totum per ordinem perscrutari non licuit, bonis vestris desideriis placuit petere, ut saltem extrema ejus visio, quae ei facta est de aedificio in monte constituto, quae et cunctis est visionibus ejus obscurior, exponi debuisset. Et quidem voluntati vestrae me parere necesse est. Sed duo sunt quae hac in re perturbant animum meum. Unum, quod haec eadem visio tantae obscuritatis nebulis tegitur, ut vix in ea aliquid, intellectu interlucente, videatur. Aliud, quod jam Agilulphum, Langobardorum regem, ad obsidionem nostram summopere festinantem, Padum transisse cognovimus. Unde pensate, fratres charissimi, in caliginosis ac mysticis sensibus quid valeat mens misera, timoris sui perturbationibus occupata. Quanto enim circa terrena plus satagit, tanto in his quae sunt coelestia minus videt: pro eo quod curis suis extra se ducitur, valde intus minor est: q
Abbreviated transcription (Latin):
dasti. Ecce enĩ ex interiori descriptione stat
sermo rationis : quia ncęli oꝑa dĩ sunt. &¬
luna ac stelle ab eõ creatȩ atq fundate st̃.
S si hoc psalmista uixta sola ex teriora oꝑa¬

Expanded text:
dasti . Ecce enim in exteriori descriptione stat dasti . Ecce enim in exteriori descriptione stat sermo rationis, quia et coeli opera Dei sunt, et luna ac stellae ab eo creatae atque fundatae sunt. Sed si hoc Psalmista juxta sola exteriora o
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ erat quasi edificiũ ciuitatis uergen¬
tis ad austrũ. Cuiuis uidelicet cuutatis
edificiũ accipi iuxta litterã nullatenus
potest. Nam paulo post subdit hoc ipsum
edificiũ calamo sexcubitorũ ⁊ palmo: por¬
Cuiꝰ porte fõntes eẽ. ꝑhibet sexaginta cubitoꝵ:
ualent. Quomͦ enĩ totũ simul edificiũ cha¬
lamo. idest sexcubitis ⁊i palmo m̃surat᷑. ce
porte edificii in .xiiii. cubitis. frontes uͦ
portarũ in sexaginta cubitis extłridunt᷑.⁊
porta uͦ in ciuitate ẽ: frontes inportis. Et
nulla recipi ratio ꝑmittit: quia minꝰt hoc
qđ continet ab eo qđ continet᷑. In script᷑a
autẽ sacra ⁊ ea que accipi scđm hystoriã
possunt plerũq sp̃ualiter intelligenda st̃:
& ut fides habeatur in ueritate hysto¬
riȩ. ⁊ spualis intelligentia capiatur de
misteriis allegorie: sic̃ illud quoq no¬
quod p̾salmista ait. Qm̃ udebo celos tuos o-¬
ꝑa digitorũ tuorũ lunã ⁊ stallas quas tufun-¬

Expanded text:
itatis vergentis ad Austrum. 3. Cujus videlicet civitatis aedificium accipi juxta litteram nullatenus potest. Nam paulo post subdit hoc ipsum aedificium calamo sex cubitorum et palmo, porcujus portae frontes esse perhibet sexaginta cubitorum. valent. Quomodo enim totum simul aedificium calamo, id est sex cubitis et palmo mensuratur, et portae aedificii in quatuordecim cubitis, frontes vero portarum in sexaginta cubitis extenduntur? Porta enim in civitate est, frontes vero in portis. Et nulia recipi ratio permittit, quia minus est hoc quod continet ab eo quod continetur. In Scriptura autem sacra et ea quae accipi secundum historiam possunt, plerumque spiritaliter intelligenda s ut fides habeatur in veritate historiae, et spiritalis intelligentia capiatur de mysteriis allegoriae, sicut ea, quae nquod Psalmista ait: Quoniam videbo coelos tuos, opera digitorum tuorum, lunam et stellas, quas tu fun
Abbreviated transcription (Latin):
cumdabis eã. Signum ẽ. domus isrł. Iri
quib uidelicet uerbis quid aliud uixta his¬
toriã nisi iherosolime urbis obsessio atq des¬
tructio designatur : Et peccatoris popłi
afflictio exprimit᷑. qͥ domus exasꝑans uocat᷑.
cum aꝑte dicit᷑. ordinabis aduersus eam
obsidionẽ. ⁊ edificabis munitiones .⁊ cõportab̾
aggerẽ. & dabis contra eã castra ⁊ pones ari-¬
etes in gẏro.  quia uerba ꝓopħiȩ sic ple¬
rũq narrant historica ut ꝑ hȩc ętiã mis¬
tica describant᷑: oportet ut hec eadẽ dicta
que ꝓtulimus specialit disseramus maxĩme
quia in eis int̾ponit᷑ qđ teneri posse ad litte¬
te ⁊ ciuitatẽ. ⁊ obfirmabis faciẽ tuã ad
eam. & erit in obsidione. Nisi enĩ in rebꝰ
historicis mistica miscerentur: quid sarta¬
go ferrea necessaria ꝓpħe fuit. ut hanc int̃
se ⁊ cnutatẽ poneret. quatinꝰ se ab eiꝰ obsidio¬
ne separaret. Cũ enĩ dr̃ sume tibi sartagi¬

Expanded text:
s eam. Signum est domus Israel. 20. In quibus videlicet verbis quid aliud juxta historiam nisi Jerosolymae urbis obsessio atque destructio designatur, et peccatoris populi afflictio exprimitur? Qui domus exasperans vocatur, cum aperte dicitur: Ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis mun dabis contra eam castra, pones arietes in gyro. » Sed quia verba prophetiae sic plerumque narrant historica, ut per haec etiam mystica describant, oportet ut haec eadem dicta, quae protulimus, spiritaliter disseramus, maxime quia in eis interponitur, quod teneri posse ad littete et civitatem, et obfirmabis faciem tuam ad eam, et erit in obsidionem. Nisi enim rebus historicis mystica miscerentur, quid sartago ferrea necessaria prophetae fuit, ut hanc inter se et civitatem poneret, quatenus se ab ejus obsidione separaret? Cum enim dicitur: Sume tibi sartagi
Abbreviated transcription (Latin):
re & aliter possumꝰ. Quidã enĩ uerbum
audientes non audiunt. qm̃ aurẽ ad sa¬
crũ eloquiũ ponunt. s cor a mundi de¬
siderus ñ euellunt. Et sunt ñnulli qui
quiescentes. minime quiescunt. qͥ a prauis
quidẽ ociosi sunt corpore. s ꝑuersitatẽ oꝑũ
ex delectatione uersant in m̃te. Hinc ẽ.
enĩ qđ de uidea ad captiuitatẽ ꝑueniente
scriptũ ẽ. Uiderunt eam hostes: ⁊ derise¬
runt sabbata eiꝰ. Hostes quippe sabbata de¬
rident: quando maligni sp̃s ociose inti
prauas cogitationes initiunt. ut & si qui¬
escit ab oꝑe. non quiescat amalorũ oꝑum
delectatione. Recte gͦ nunc dr. qui audit
audiat: quatinꝰ sic fiat sermo in aure cor¬
poris. ut sonet in aure cordis. Ꝙ qui qui¬
escit quiescat. ut prauitatis desideria re¬
pellantur a cogitatione : cũ iã repulsa
uidentur ab oꝑe. Ubi ne maloꝵ sicut di¬
ximus exempla sequamur: adiungitur.
qr domꝰ exasꝑans ẽ. Mali autẽ ⁊ si dui to¬
lerantur subito corruunt. ⁊ eoꝵ pęnas

Expanded text:
verbum audientes non audiunt, quoniam aurem ad sacrum eloquium ponunt, sed cor a mundi desideriis non evellunt. Et sunt nonnulli qui quiescentes minime quiescunt, quia a pravis quidem actibus otiosi sunt corpore, sed perversitates operum ex dilectione versant in mente. Hinc est enim quod de Judaea ad captivitatem perveniente scriptum est: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Hostes quippe Sabbata derident, quando maligni spiritus otiosae menti pravas cogitationes injiciunt, ut et si quiescit ab opere, non quiescat a malorum operum delectatione. Recte ergo nunc dicitur: Qui audit audiat, quatenus sic fiat sermo in aure corporis, ut sonet in aure cordis. Et qui quiescit quiescat, ut pravitatis desideria repellantur a cogitatione, cum jam repulsa videntur ab opere. Ubi ne malorum, sicut diximus, exempla sequamur, adjungitur: Quia domus exasperans est. Mali autem etsi diu tolerantur, subito corruunt, et eorum poenas
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo utraq teneamus: quatinꝰ ⁊ obses¬
sionẽ hierosolimoꝵ quȩ iuxta litterã
postmodũ facta ẽ. in ꝓpħȩ uerbis ⁊ fac¬
tis credamꝰ eẽ. figuratã. ⁊ tam̃ ꝑ eandẽ
obsidionẽ obsidio alia id est int̾ior desig¬
necur. in qua iure querimꝰ quid ꝑ sarta¬
ginẽ ferreã quȩ murus ferreus dr̃.
ualeat designari. Illam itaq obsidionẽ
qua iherosolimarũ ciuitas destructa ẽ.
iam factã nouimꝰ. s nunc aliã intrinse¬
cus que cotidie agitur reqͥramꝰ. De qua

Expanded text:
verbo utraque teneamus, quatenus et obsiverbo utraque teneamus, quatenus et obsidionem Jerosolymorum, quae juxta litteram postmodum facta est, in prophetae verbis et factis credamus esse figuratam, et tamen per eamdem obsidionem, obsidio alia, id est, interior designetur. In qua re quaerimus quid per sartaginem ferream, quae murus ferreus dicitur, valeat designari. Illam itaque obsidionem, qua Jerosolymorum civitas destructa est jam factam novimus, sed aliam nunc intrinsec
Abbreviated transcription (Latin):
liberum reddat. Unde & qđ pdixi subiungi¬
tur. ⁊ obfirmabis faciẽ tuã ad eã. ⁊ erit in
obsidione. Ex qua re ostenditur. quia
ꝓpħa in eadem obsidione ñ erit: si sarta¬
ginẽ ferreã int̾ se ⁊ciuitatẽ murũ ferreũ
ponit. Et certe siue in ea captiuitate q̃
priꝰ. siue in ea quę postmodũ isrłitico
popło contigit: nullus ab eiusdẽ captiuita¬
tis ꝑiculo liber fuit. s om̃s simul par
calamitas inuoluit. Quid gͦ intelligi ux¬
ta litterã potest : ut ꝓpħa int̾ se ⁊⁊ ciuitatẽ
que obsidenda ẽ. sarcaginẽ ferreã ponat :¬
d quãuis om̃e hoc qđ de inscriptione latis
sub signo iherosolimorũ ciuitatis legit᷑ uxta
litteram factũ sit: nob̃ tam̃ sciendũ ẽ. qr
typicũ aliquid ꝑ sartaginẽ figuratur s ob¬
sessio iherosolimorũ uera describitur. Ex
qua re instruim᷑. ut dum aliquid cõpletum
iuxta hystoriã scimꝰ ⁊ aliud iuxta hystori¬
am aratione uacare cognoscimꝰ in sacro

Expanded text:
i subjungitur: « Et obfirmabis faciem tuam ad eam, et erit in obsidionem. » Ex qua re ostenditur, quia propheta in eadem obsidione non fuerit, si sartaginem ferream inter se et civitatem murum ferreum ponit, et certe sive in ea captivitate quae prius, sive in ea, quae postmodum Israelitico populo contigit, nullus ab ejusdem captivitatis periculo liber fuit, sed omnes simul par calamitas involvit. Quid ergo intelligi juxta litteram potest, ut propheta inter se et civitatem, quae obsidenda est, sartaginem ferream ponat? Sed quamvis omne hoc, quod in descriptione lateris sub signo Hierosolymorum civitatis legitur, juxta litteram factum sit, vobis tamen sciendum est, quia typicum aliquid per sartaginem figuratur, sed obsessio Jerosolymorum vera describitur; ex qua re instruimur ut dum aliud completum juxta historiam scimus, et aliud juxta historiam a ratione vacare cognoscimus, in sacro
Abbreviated transcription (Latin):
timi cubili recedere. Unde necesse ẽ. ut
peccantes quosq tc̃ consid̾emꝰ ampliꝰ mise¬
ros: quando conspicius eos in culpa sua si¬
ne flagello derelictos. hinc etenĩ ꝑ salomonẽ
dr̃. Auersio paruulorũ int̾ficiet eos : & ꝓs¬
peritas stultorũ ꝑdec illos. Qui enĩ adẽo
auertitur ⁊ ꝓsperatur: tanto ꝑditioni fit
ꝓximꝰ. quanto a zelo disciplinȩ inuenit᷑
alienus. Dicat gͦ. Qui audit audiat. &
qui quiescit qͥescat: quia domꝰ exasꝑans ẽ.
Acsi aꝑte diceretur. Uos qui iã & uerba ue

Expanded text:
timi cubili, recedere. Unde necesse est ut timi cubili, recedere. Unde necesse est ut peccantes quosque tunc consideremus amplius miseros, quando eos conspicimus in culpa sua sine flagello derelictos. Hinc enim per Salomonem dicitur: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Qui enim a Deo avertitur et prosperatur, tanto perditioni fit proximus, quanto a zelo disciplinae invenitur alienus. Dicatur ergo: Qui audit audiat, et qui quiescit quiescat, quia domus exasperans est. Ac si aperte diceretur: Vos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
s abiit ⁊iforncata ẽ. &iã ipsa. Ecce nu¬
sericors ds̃ contẽpnitur & uocat. aduer¬
santib se sinũ miscdiȩ aꝑit: quia pec¬
canti dic̃. ad me conuertere : & tam̃ ñ
ẽ. reuersa. S quia om̃ĩpotentẽ deum
plebs isrłitica deseruit: reuertenolẽs
libellũ repudii accepit. Deseruit uide¬
licet peccando s libellũ repudii accepit
in sius miqͥtatib sine flagello remanendo.
Anima enĩ quȩ peccat recedit: s si eã pꝰ
peccatũ ꝓsꝑitas sequitur. nulla discipli¬
na. nulla districtionis increpatio re¬
ut iam uelut aliena derelicta faciat ma¬
la que uult. zeli dñi flagella ñ sentiat.
quatinꝰ ad et̾na supplicia ꝓfundius des¬
cendat. S soror eiꝰ iuda qm̃ dimissã isra¬
heliticã plebẽ in suis uoluptatibꝰ uidit: ip¬
sa quoq in inmunditia fornicationis exar¬
sit. Quia enĩ aspexit adulterã in sua ꝑuer¬
sitate florere &iã ñ timuit deteriꝰ peccare:
atq a coniunctione dñi quasi a uiri legi¬

Expanded text:
etiam ipsa . Ecce misericors Deus contemnitur et vocat, aversantibus se signum misericordiae aperit, quia peccanti dicit: Ad me convertere, et tamen non est conversa . Sed quia omnipotentem Deum plebs Israelitica deseruit, reverti nolens, libellum repudii accepit. Deseruit videlicet peccando, sed libellum repudii accepit in suis iniquitatibus sine flagello remanendo. Anima enim quae peccat, recedit. Sed si eam post peccatum prosperitas sequitur, nulla disciplina, nulla districtionis increpatio reut jam, velut aliena derelicta, faciat mala quae vult, zeli Dei flagella non sentiat, quatenus ad aeterna 1300 supplicia profundius descendat. Sed soror ejus Juda, quoniam dimissam Israeliticam plebem in suis voluptatibus vidit, ipsa quoque in immunditiam fornicationis exarsit. Quia enim aspexit adulteram in sua perversitate florere, etiam ipsa non timuit deterius peccare, atque a conjunctione Domini, quasi a viri legi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut e contrario ꝑ aquilonẽ sepe diabolus
designatur. quia &e ille relaxat in calore.
⁊iste cõstringit infrigore. Et ueritas dicit.¬
H abundauit miquitas ⁊ refrigescit laritas
multoꝵ. cłpha quoq de iudea asserit dic̃s.¬
Siõ frigidam facit cisterna aquã : sic frigidã
facit maliciã suã. hinc enĩ diabolus. ꝓpħa
eodem actestante dixisse ꝑhibetur. Sede
psalmista ait. Conuerte dñe captiuitatẽ
nr̃am sic̃ torrens in austro. Captiuitas eiũ
nrã quȩ torporis frigore ad sequendũ dñm
pigra remanserat: ꝑ calorẽ sc̃ĩ sp̃s relaxat᷑.
ut currat in amorẽ dĩ. Unde ⁊ nunc dr̃.
qđ ciuitas quȩ in monte constituta ẽ. ad
austrũ uergit: qr electorũ ȩccła cogitati¬
cii credit amoris calorẽ concipit: ut ni¬
chil eilibeat nisi eius grẽ submitti. eiꝰ delec¬
tatione calefieri. eius afflatus semꝑ mu¬
nere repleri. Unde ⁊ualido amore succen¬

Expanded text:
sicut e contrario per Aquilonem saepe diabolus sicut e contrario per Aquilonem saepe diabolus designatur, quia et ille relaxat in calore, et iste constringit in frigore. Et Veritas dicit: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multofrigidam facit cisterna aquam, sic frigidam fecit malitiam suam . Hinc enim diabolus, propheta eodem attestante, dixisse perhibetur: SedebPsalmista ait: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in Austro . Captivitas enim nostra, quae torporis frigore ad sequendum Deum pigra remanserat, per calorem sancti Spiritus relaxatur, ut currat in amorem Dei. Unde et nunc dicitur quod civitas quae in monte constituta est ad Austrum vergit, quia electorum Ecclesia cogitaticui credit, amoris calorem concipit, ut nihil ei libeat, nisi ejus gratiae submitti, dilectione calefieri, ejus afflatus semper munere repleri. Unde et valido amore succen